text:
11 Haziran 2015 Perşembe
Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi. Ol 12—14-nji iýunda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Pan Gi Munuň ýurdumyza boljak resmi saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Nygtalyşy ýaly, abraýly halkara guramalary we düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda türkmen döwletiniň yzygiderli durmuşa geçirýän netijeli daşary syýasat ugrunyň möhüm taraplarynyň biridir. Şunda BMG bilen hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, BMG-niň Baş sekretarynyň Türkmenistana häzirki saparynyň taraplaryň ählumumy parahatçylygyň, abadançylygyň we gülläp ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän köptaraply özara hereketleri has-da pugtalandyrmaga ymtylýandygynyň nobatdaky aýdyň subutnamasy bolup durýandygy bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygynyň strategiki häsiýetini nygtady. Şol hyzmatdaşlyk soňky ýyllarda hil taýdan täze derejä çykdy. Döwlet Baştutanymyz dünýä derejesinde wajyp ugurlary öz içine alýan däp bolan şeýle hyzmatdaşlygyň netijesinde dürli ulgamlarda üstünlikli amala aşyrylan we häzir durmuşa geçirilýän maksatnamalaryň hem-de taslamalaryň beýanyny tapandygyny aýdyp, BMG bilen özara gatnaşyk meselelerinde Türkmenistanyň başlangyçlar bilen çykyş edýän ýörelgesini belledi.
Ýurdumyz oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüji, hoşniýetli goňşuçylyk we döredijilik ýörelgelerine esaslanan syýasaty yzygiderli durmuşa geçirip, giň halkara hyzmatdaşlygyna eýermek arkaly, döwrüň wajyp meseleleriniň çözgüdini işläp düzmäge işjeň gatnaşýar hem-de öz üstüne alan borçnamalaryny pugta ýerine ýetirýär diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň Watanymyz üçin hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagyň 20 ýyllygy bilen alamatlanýandygyny nygtap, mälim bolşy ýaly, ýakynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 69-njy mejlisinde “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy” kararnamasynyň biragyzdan goldanandygyny we kabul edilendigini belledi. Munuň özi ýurdumyzyň sebit hem-de dünýä möçberinde parahatçylygy, abadançylygy we durnukly ösüşi üpjün etmek işine goşýan uly goşandynyň ählumumy ykrar edilmeginiň aýdyň subutnamasy, halkara jemgyýetçiligi tarapyndan Türkmenistana bildirilýän belent ynamyň nyşany boldy.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistan — BMG netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de yzygiderli ösdürmek babatda BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Munuň ýurdumyza ikinji gezek boljak saparynyň ähmiýetini belledi. Milli Liderimiz şunuň bilen baglylykda, wise-premýere DIM-niň ýolbaşçysyna bu möhüm waka hem-de onuň çäklerinde göz öňünde tutulan ähli çärelere taýýarlyk görmegiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylyk hukuk binýadyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işi, şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkda ýerleşýän ştab-kwartirasynda geçiriljek Parlamentleriň zenan baştutanlarynyň 10-njy duşuşygy hem-ze Parlament baştutanlarynyň 4-nji Bütindünýä maslahaty barada habar berdi.
Deputatlar ýurdumyzyň ösüşiniň täze taryhy tapgyrynyň ýagdaýlaryny nazara almak bilen, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň we döwletimiziň durmuşyna degişli beýleki ugurlaryň ösüşiniň meselelerini kadalaşdyrýan täze kanunçylyk taslamalaryny taýýarlamak işlerini dowam edýärler.
Şeýle hem şu ýylyň 31-nji awgusty 2-nji sentýabry aralygynda Parlament baştutanlarynyň 4-nji Bütindünýä maslahatynyň geçiriljekdigi, onuň öňüsyrasynda ýagny, 29-30-njy awgustda Parlamentleriň zenan baştutanlarynyň duşuşygynyň geçiriljekdigi, duşuşygyň gün tertibine Pekin+20 platformasynyň çäklerinde Gender deňligini gazanmak meseleleriniň we durnukly ösüş Maksatnamasynyň giriziljekdigi barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, deputatlaryň döwlet düzümleri we jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde ýurdumyzyň durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeler ýoly bilen öňe ilerlemegine gönükdirilen milli maksatnamalary hem-de taslamalary üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen täze kanunçylyk namalaryny işläp taýýarlamak boýunça utgaşykly işiniň zerurdygyny belledi.
BMG-niň ştab-kwartirasynda geçiriljek forumlar barada aýtmak bilen,
milli Liderimiz parlamentleriň zenan baştutanlarynyň duşuşygynyň we parlament baştutanlarynyň maslahatynyň örän uly ähmiýetiniň bardygyny we oňa türkmen wekilýetiniň gatnaşmagynyň maksadalaýykdygyny belledi. Häzirki döwürde Türkmenistan demokratik özgertmeleri amala aşyrmak, dünýä bileleşigine işjeň goşulmak ýoly bilen ynamly öňe barýar. Ýurdumyzda oýlanyşykly durmuş we gender syýasaty alnyp barylýar. Raýatlarymyzyň ählisi üçin deň hukuklar we mümkinçilikler döredilýär. Şeýle syýasaty alyp barmazdan, öňe gitmek mümkin däl diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Ýurdumyzyň taryhynda zenanlar görnükli orny eýeleýär we häzirki döwürde hem geçirýän özgertmelerimize işjeň gatnaşýarlar, täze durmuşy gurmaga ägirt uly goşant goşýarlar. Zenanlara döwletimiz hemmetaraplaýyn goldaw berýär. Olara jemgyýetimizde uly hormat goýulýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Watanymyzyň gazanýan üstünliklerine türkmen zenanlarynyň goşýan uly goşandyny, döwlet ähmiýetli meseleleri hem-de möhüm wezipeleri çözmekde mynasyp orny eýeleýändiklerini belläp, milli Liderimiz munuň adalat we deňhukuklylyk kadalaryna eýerýän sagdyn, hemmetaraplaýyn ösen jemgyýeti kemala getirmegiň möhüm şertleriniň biridigini aýtdy. Zenanlaryň kanuny bähbitleriniň we hukuklarynyň goralmagy döwletimiziň öňünde durýan möhüm wezipeleriň biridir.
Biziň bu ugurda alyp barýan işlerimizde demokratik gymmatlyklarymyz we milli däp-dessurlarymyz öz aýdyň beýanyny tapýar diýip bellemek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow zenanlaryň ylym bilen meşgullanmaklary, jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmaklary, aň-bilim, döredijilik we ruhy mümkinçiliklerini doly açyp görkezmekleri üçin ýurdumyzda ähli şertleriň yzygiderli dörediljekdigini nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Goçyýew gözegçilik edýän düzümlerindäki işleriň ýagdaýy barada habar berip, Türkmenistanyň Intellektual eýeçilik ulgamyny ösdürmegiň 2015-2020-nji ýyllar üçin maksatnamasynyň taslamasyny taýýarlamagyň çäklerinde alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bu resminama Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň ýanynda 2013-nji ýylyň martyndan bäri hereket edýän Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy tarapyndan işlenip taýýarlanyldy.
Bu maksatnamada milli intellektual eýeçilik ulgamyny kämilleşdirmek we halkara derejesine çykarmak, Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň okuw maksatnamasyna intellektual eýeçilik boýunça ýörite dersiň geçilmegini girizmek, döredilen täzeçillikleri, açyşlary we innowasiýalary hukuk taýdan goramak, olary ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda giňden ornaşdyrmak bilen bagly çäreleriň toplumyny göz öňünde tutýar. Şeýle hem intellektual eýeçilik ulgamynda halkara ylalaşyklaryna goşulmak meselesini öwrenmek, işgärleriň hünär taýýarlygy derejesini ýokarlandyrmak, degişli halkara guramalaryň we dünýäniň dürli ýurtlarynyň hünärmenleriniň gatnaşmagynda okuw maslahatlaryny guramak, milli intellektual eýeçiligine degişli maglumatlaryň ýeke-täk elektron binýadyny döretmek meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, barlaglaryň we işläp taýýarlamalaryň bäsdeşlige ukyply ulgamynyň, netijeli milli innowasion ulgamynyň döredilmeginiň hem-de intellektual eýeçiligiň hukuklaryny peýdalanmak we goramak boýunça edaralaryň kemala getirilmeginiň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan wezipeleriniň hatarynda durýandygyny nygtady. Milli Liderimiz bu maksatnamanyň kabul edilmeginiň ylmy-tehniki we çeper döredijiligi ösdürmäge, ýurdumyzyň intellektual kuwwatyny artdyrmaga, önümçiligiň, toplamagyň, intellektual eýeçiligine degişli önümleri goramagyň, netijeli peýdalanmagyň toplumlaýyn ulgamyny döretmäge, Türkmenistanyň beýleki ýurtlar bilen halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmäge ýardam etmäge gönükdirilendigini belledi. Döwlet Baştutanymyz hödürlenen resminamanyň düzgünleri boýunça birnäçe belliklerini we tekliplerini aýdyp, wise-premýere degişli ministrlikler hem-de pudak edaralary bilen bilelikde maksatnamanyň taslamasyny ýene-de bir gezek düýpli seljermegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Ýazmyradow ýurdumyzda oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy, şol sanda Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda galla oragynyň barşy barada hasabat berdi. Şunuň bilen birlikde, welaýatlarda gowaça ideg edilişi, ekinleriň hatarara bejergisi, olary mineral dökünler bilen iýmitlendirmek hem-de suw tutmak işleriniň alnyp barlyşy barada habar berildi.
Wise-premýer şeýle hem «Suw ýaşaýyş üçin, 2005—2015-nji ýyllar» atly ýokary derejeli halkara maslahatyna gatnaşmak üçin Täjigistan Respublikasynyň Duşenbe şäherine bolan iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi. Maslahatda ählumumy durnukly ösüşi üpjün etmekde uly ähmiýete eýe bolan suw serişdelerini netijeli dolandyrmak we rejeli ulanmak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik, oňyn Bitaraplyk we netijeli halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň, şol sanda suw bilen baglanyşykly meseleleriň sazlaşykly çözgüdini işläp taýýarlamakda işjeň orun eýeleýändigini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň suw serişdeleriniň çeşmelerini dikeltmek we olary rejeli hem-de tygşytly ulanmak bilen baglanyşykly meseleleri çözmekde dünýä bileleşiginiň tagallalaryny utgaşdyrmaga gönükdirilen halkara başlangyçlaryny durmuşa geçirmek boýunça işleri yzygiderli dowam etmegiň wajypdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz möwsümleýin oba hojalyk işlerini geçirmek bilen baglanyşykly meselä ünsi çekip, galla oragyny öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek boýunça ähli çäreleriň geçirilmeginiň wajypdygyny belledi. Milli Liderimiz şeýle hem bol hasyl ýetişdirmek maksady bilen gowaça we beýleki oba hojalyk ekinlerine ideg etmek boýunça agrotehniki çäreleriň ählisiniň talaba laýyk geçirilmeginiň möhümdigini nygtady. Hormatly Prezidentimiz zähmetsöýer daýhanlarymyzyň sarpasynyň hemişe belent tutuljakdygyny aýdyp, wise-premýere gallaçy kärendeçiler bilen tabşyrylan hasyl üçin hasaplaşyklaryň öz wagtynda geçirilmegini üpjün etmek babatda anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işler barada hasabat bermek bilen, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Türkmenistanda innowasiýa işini ösdürmegiň 2015-2020-nji ýyllar üçin maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky” Kararyň taslamasyny hödürledi.
Bu maksatnama degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde işlenip taýýarlanyldy. Onuň baş maksady ylmy tehnologiýa pudagyndaky möhüm ugurlarda ylmy barlaglaryň derejesini hil taýdan täze belentlige çykarmakdan, önümçilige ylmyň gazananlarynyň netijeli ornaşdyrylmagyna ýardam bermekden, milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmakda täzeçil tehnologiýalaryň esasy ornuny üpjün etmekden ybaratdyr.
Şeýle hem bu maksatnama umumydöwlet innowasion ugurdaky ylmy barlaglaryň maksatnamalaryny we meýilnamalaryny utgaşdyrmaga, degişli düzümleriň kämilleşdirilmegine we ösdürilmegine, pudakda halkara hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilmegine gönükdirilendir. Ony durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň meýilnamalarynyň ýerine ýetirilmegi degişli kanunçylyk we kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň berkidilmegini, ylmy hem-de innowasion işlere hemmetaraplaýyn goldaw berilmegini, oňa ýaşlaryň giňden çekilmegini, önümçilik we işewür ulgamy bilen ylmyň hem-de bilimiň gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyny şertlendirer. Ýurdumyzda innowasion mümkinçilikleriň artdyrylmagy, öňdebaryjy tehnologiýalar esasynda işleýän täze senagat kärhanalarynyň döredilmegi üçin ähli şertler üpjün ediler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we mejlisie gatnaşyjylara ýüzlenip, 12-nji iýunda Türkmenistanda däp boýunça Ylymlar gününiň giňden we dabaraly bellenilip geçiljekdigine ünsi çekdi. Milli Liderimiz tutuş adamzadyň uly baýlygydygyny we ýurdumyzyň geljegi üçin ylmyň ösdürilmeginiň möhümdigi barada aýdyp, häzirki döwürde ylmyň döwletimiziň öňünde durýan möhüm wezipeleriniň üstünlikli çözülmeginiň möhüm şertidigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz döwletimizi dünýäniň ykdysady taýdan öňdebaryjy, senagat taýdan ösen ýurtlarynyň birine öwürmek üçin ylym yzygiderli ösdürilmelidir. Bu ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilmegine aýratyn üns berilmelidir. Döwlet Baştutanymyz ylmy ösdürmek barada geljekde hem uly alada ediljekdigini aýdyp, ýurdumyzyň alymlarynyň we ähli ylmy işgärleriniň ata Watanymyzy hemmetaraplaýyn ösdürmäge uly goşant goşjakdygyna ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlary, tutuş türkmen halkyny, ýurdumyzyň ähli alymlaryny we ylmy işgärlerini Türkmenistanda giňden bellenilýän Ylymlar güni bilen tüýs ýürekden gutlady we hemmelere berk jan saglyk, abadan hem-de bagtyýar durmuş, alymlara bolsa, täze ylmy açyşlary arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ylmynyň mundan beýläk-de sazlaşykly ösüşini nazarlaýan «Türkmenistanda innowasiýa işini ösdürmegiň 2015—2020-nji ýyllar üçin maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky» karara gol çekip, wise-premýere bu resminamany ýerine ýetirmek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Ýazmuhammedowa
22—27-nji iýunda Lebap welaýatynda Medeniýet hepdeligini we onuň çäklerindäki Halkara sungat sergisini, beýleki medeni çäreleri geçirmäge hem-de durmuş-medeni desgalarynyň açylmagyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Hasabatda Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň işiniň meseleleri barada aýdyldy.
Türkmenistanyň medeniýet we sungat işgärleriniň gününe gabatlanan däp bolan Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde Türkmenabadyň medeni merkezlerinde milli ruhy-medeni mirasy giňden wagyz etmäge gönükdirilen dürli çäreler guralar. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň döwlet simfoniki orkestriniň konserti, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň hem-de Aşgabat şäheriniň sungat ussatlarynyň çykyşlary, şygryýet agşamy, çagalar toparlarynyň çykyşlary, “Seýdi” sahna eseriniň we “Aýna” operasynyň ilkinji gezek görkezilişi bolar. Lebap welaýatynyň taryhy-ülkäni öwreniş muzeýinde geçiriljek Halkara sungat sergisinde ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň suratkeşleriniň şekillendiriş we amaly-haşam sungatynyň eserleri gündogar sebitiniň taryhy-medeni ýadygärliklerine, goraghanalaryna hem-de syýahatçylyk zolaklaryna bagyşlanylan dokumental film görkeziler.
Mary şäherine 2015-nji ýylda türk dünýäsiniň medeni paýtagty derejesiniň berilmegi mynasybetli Maryda hem-de Türkmenabatda medeniýet we sungat işgärleriniň konsertleri, dünýäniň dürli ýurtlarynyň meşhur alymlarynyň, sungaty öwrenijileriniň hem-de medeniýet işgärleriniň gatnaşmagynda Lebap welaýatynyň merkezinde “Türki halklaryň ruhy-medeni gymmatlyklary” atly halkara ylmy maslahat geçiriler.
27-nji iýunda medeniýet we sungat işgärleriniň güni mynasybetli “Bitaraplyk” seýilgähinde baýramçylyk dabarasy bolar, ertesi bolsa Lebap welaýatynyň S.Seýdi adyndaky döwlet sazly drama teatrynda Medeniýet hepdeliginiň hem-de Halkara sungat sergisiniň ýapylyş dabarasy bolar.
Wise-premýer Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň işini kämilleşdirmegiň meseleleri boýunça hasabat berip, häzirki wagtda çeper, ylmy, okuw edebiýatlaryny, birnäçe gazetleri hem-de beýleki neşirýat önümlerini çap etmäge girişen Metbugat öýi toplumynyň ähli mümkinçiliklerini peýdalanmak boýunça maksadalaýyk işleriň alnyp barylýandygyny habar berdi. Häzirki zaman çaphana enjamlarynda işlemek üçin ýokary hünärli işgärler taýýarlanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Lebap welaýatynda Medeniýet hepdeligini, onuň çäklerindäki çäreleri hem-de durmuş-medeni ähmiýetli desgalaryň açylyşyny ýokary guramaçylyk derejesinde guramak boýunça görkezmeleri berip, öňde boljak döredijilik forumynyň milli ruhy mirasy, täze taryhy eýýamda ýurdumyzyň gazananlaryny wagyz etmekdäki ähmiýetine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz bu wajyp çäräniň çäklerinde meýilleşdirilen döredijilik çäreleriniň guramaçylyk derejesiniň onuň belent ruhuna laýyk gelmelidigini nygtap, şunuň bilen baglylykda, wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň işiniň meselelerine degip geçip, ýurdumyzda neşirýat işini ösdürmekde, çap edilýän gazet-žurnallaryň, okuw we ylmy edebiýatlaryň möçberini artdyrmakda, neşirleriň hilini gowulandyrmakda, neşirýat hyzmatlarynyň möçberini köpeltmekde Metbugat öýi toplumynyň kuwwatyny has netijeli peýdalanmagyň wajypdygyny aýtdy hem-de bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleriň birnäçesini berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Hasabatyň çäklerinde wise-premýer Türkmenbaşydaky halkara deňiz portunyň gurluşygynyň dowam etdirilýändigini aýtdy. Onuň taslamasynda gämi gurluşyk we gämi abatlaýyş zawodlaryny gurmak göz öňünde tutulýar, şol kärhanalar üçin bolsa degişli hünärmenleri taýýarlamak zerur bolup durýar. Şeýle hem ilkinji türkmen aragatnaşyk hemrasynyň uçurylmagy bilen baglylykda, täze kosmos pudagy üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamaga uly üns berilýändigi habar berildi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynda “Gämi gurluşygy” hem-de “Radioelektron ulgamlary we toplumlary” hünärlerini açmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, milli bilim ulgamyny kämilleşdirmegiň, hususan-da, ýokary hünärli ýaş işgärleri -- Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen halkynyň öňünde goýlan ägirt uly wezipeleriň çözülmegini üpjün etjek hünärmenleriň täze neslini taýýarlamagyň özgertmeler syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini nygtady. Milli Liderimiz zerur hünärmenleri taýýarlamak meselesine ünsi çekip, bu teklibi makullady we wise-premýere bu babatda zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Ulag babatynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça türkmen-pakistan iş toparynyň Türkmen bölegini döretmek we onuň düzümini tassyklamak hakyndaky” Karara gol çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän senagat ulgamyndaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem milli Liderimiziň himiýa pudagyny ösdürmek babatda ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirişi barada hasabat berdi.
Hususan-da, wise-premýer hormatly Prezidentimiziň 2015-nji ýylda ýurdumyzda bugdaýyň we gowaçanyň bol hasylyny ýetişdirmegi üpjün etmek hakyndaky kararlaryna laýyklykda, agrotehniki çäreleri öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek üçin oba hojalyk önümlerini öndürijileriň mineral dökünler — ammoniý superfosfaty, karbamid, ammiak selitrasy, kaliý dökünleri bilen üpjün etmek boýunça “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň meýilnamalaýyn wezipeleri ýerine ýetirişi barada habar berdi.
Şaly, gant şugundyryny, gök we bakja önümlerini öndürýän ekerançylary hem mineral dökünler bilen öz wagtynda üpjün etmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Şu maksat bilen, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň garamagyndaky welaýat müdirliklerinde hem-de etrap “Dökünhimiýa” kärhanalarynda erkin bahadan bölekleýin satýan ýörite bölek-söwda nokatlarynyň 32-si açyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň strategiki ulgamlarynyň biri bolan himiýa pudagynyň oba hojalygyny we obasenagat toplumyny üstünlikli ösdürmek, ýurdumyzda azyk bolçulygyny döretmek üçin uly ähmiýete eýedigini belledi. Oba hojalyk önümlerini öndürijileri mineral dökünleriň ähli görnüşleri bilen üpjün etmek geljekki ýokary hasylyň, zerur bolan azyk önümlerini öndürmegiň girewidir. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz himiýa senagatynyň öňünde mineral dökünleriniň öndürilişini artdyrmak boýunça durýan wezipeler barada aýdyp, wise-premýere şol wezipeleri çözmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew Aşgabat şäheri boýunça ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, häzirki wagtda türkmen paýtagtyny ösdürmegiň 13-nji nobatdakysynyň gurluşygy artýan depginler bilen amala aşyrylýar. Meýilleşdirilen çäreleriň çäklerinde dürli ähmiýetli desgalaryň we binalaryň, şeýle hem ýollaryň we degişli inženerçilik-aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşyklary alnyp barylýar. Şeýle hem Aziada-2017-ä taýýarlyk görmegiň çäklerinde berjaý edilmegi göz öňünde tutulan işleriň meýilnamasyny durmuşa geçirmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada maglumat berildi. Şunuň bilen baglylykda, Aşgabadyň ähli etraplarynda ýol-ulag düzümini döwrebaplaşdyrmak, döwlet we hususy ýaşaýyş jaý gaznasynyň binalaryny, kärhanalaryň, söwda merkezleriniň we bazarlaryň, seýilgähleriň birnäçesini abatlamak işleriniň alnyp barylýandygy bellenildi.
Hasabatyň çäklerinde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň paýtagtymyzyň demirgazyk böleginde ýerleşen Kulyýew köçesini döwrebaplaşdyrmagyň çäklerinde bina etmegi meýilleşdirýän desgalarynyň taslamalary beýan edilen şekiller görkezildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmegiň maksatnamasynda göz öňünde tutulan işleriň öz wagtynda ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz meýilleşdirilen ähli işleriň Aşgabadyň halkara syýasy, ykdysady, medeni we ylmy merkezleriniň hataryna goşulmagyna ýardam etmelidigini nygtady. Milli Liderimiz wise-premýerler Ş.Durdylyýewe hem-de M.Artykowa ýüzlenip, türkmen paýtagtyny abadanlaşdyrmagyň meýilnamasynyň ýerine ýetirilişiniň barşyna berk gözegçilik etmegi tabşyrdy. Şol meýilnama ýaşaýyş jaý gaznasynyň öýlerini, durmuş ähmiýetli beýleki desgalary toplumlaýyn abatlamagy hem-de gurluşyk işleriniň bellenilen möhletlerinde tamamlanmagyny üpjün etmegi özünde jemleýär. Milli Liderimiz gurluşygy ösdürmegiň artýan depginleriniň bu işlere şu ulgamda üstünlik gazanýan ykdysadyýetimiziň döwlete degişli däl ulgamynyň kärhanalaryny barha giňden özüne çekýändigini aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Artykow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem Mary döwlet elektrik stansiýasynyň çäklerinde utgaşykly dolanyşykda işleýän täze elektrik stansiýasyny gurmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Wise-premýer kuwwaty 1574 MWt bolan täze elektrik stansiýasynyň döwrebap tehnologiki desgalardan ybarat toplumdygyny habar berdi. Olaryň esasylary-da, 4 gaz turbinaly, 2 bug turbinaly desgalardan ybaratdyr. Çylşyrymly tehnologiki işleriň geçirilmegi netijesinde zyňylýan tüssäniň energiýasy ulanylyp, goşmaça elektrik energiýasy öndüriler. Türkiýäniň “Çalyk Enerji” kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanan utgaşykly dolanyşykda işleýän bu tehnologiýa häzirki wagtda iň netijeli, howpsuz we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýa bolup durýar.
Mundan başga-da, täze elektrik stansiýasy milli elektroenergetika senagatynyň goşmaça kuwwatlyklaryny üpjün eder. Munuň özi Türkmenistanyň sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen üpjünçiligi gowulandyrmak bilen çäklenmän, eýsem, onuň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmaga hem mümkinçilik berer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ykdysadyýetiň ösmegi, täze zawodlaryň gurulmagy, uly we kiçi ilatly ýerleriň sanynyň yzygiderli artmagy bilen elektrik energiýasyna bolan islegleriň artýandygyny belledi. Türkmenistanyň özüniň okgunly ösýän ykdysadyýetiniň isleglerini doly üpjün etmek üçin uly kuwwaty , şeýle hem sebitde elektrik energiýasyny köp möçberde iberýän ýurda öwrülmegi üçin hem ähli mümkinçilikleri bar. Tutuş ýurdumyz ýaly, bu pudak hem çuňňur özgertmeleri başdan geçirip, önümçilik hem-de durmuş ulgamynyň ösdürilmegi üçin kuwwatly binýady döredýär. Milli Liderimiz döwletimiziň mundan beýläk hem bu pudagyň kuwwatyny artdyrmak we maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak meselelerine aýratyn üns berjekdigini aýtdy. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň giň möçberli meýilnamalaryny amala aşyrmakda bu pudaga möhüm orun degişlidir.
Kämil tehnologiýalar esasynda işleýän täze döwrebap elektrik stansiýalarynyň ulanmaga berilmegi bilen tutuş türkmen energiýa ulgamynyň işiniň has oňaýly ýagdaýyny kesgitlemäge we ornaşdyrmaga mümkinçilik peýda boldy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz pudaklaýyn taslamalar amala aşyrylanda iň täze tehnologiýalary, netijeli, ygtybarly enjamlary hem-de serişdeleri ulanmagyň wajypdygyna ünsi çekip, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Taganow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem 17—19-njy iýunda Aşgabat şäherinde geçiriljek Türkiýe Respublikasynyň gurluşyk materiallary senagatyna bagyşlanan sergä görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Gözden geçirilişe esasy türk kompaniýalarynyň 140-dan gowragy gatnaşar, olar özleriniň önümlerini — gurluşyk enjamlaryny we serişdelerini, tehnologiýalaryny hem-de gurallaryny, ýörite tehnikalaryny, dürli gurluşlary we beýleki önümleri görkezer.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, şeýle işewür çäreleriň ýurdumyza eksport we maýa goýum kuwwatyny halkara jemgyýetçiligine giňden görkezmäge, önümçiligiň we tehnologiýalaryň dürli ulgamlarynda öňdebaryjy dünýä tejribesi bilen tanyşmaga ajaýyp mümkinçilik berýändigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Türkiýe Respublikasynyň gurluşyk materiallary senagatyna bagyşlanan sergini guramak meselesine degip geçip, ýurtlarymyzyň hyzmatdaşlygynyň baý tejribä we uly kuwwata eýedigini hem-de milli ykdysadyýetleriň serişdelerini we üstünliklerini nazara almak bilen, olaryň söwda-ykdysady gatnaşyklarda täze sepgitlere ýetmäge gönükdirilendigini belledi. Milli Liderimiz şeýle sergileriň dürli ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek işinde täsirli gural bolmalydygyny nygtap, sergini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra mejlise çagyrylan Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ol Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň nobatdaky goýberilişine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Bu dabara paýtagtymyzdaky Konstitusiýa binasynyň öňündäki meýdançada geçiriler.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralary üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamagyň Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanyň goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasynyň möhüm ugry bolup durýandygyny nygtady. Milli Liderimiz bu toplumlaýyn strategiýanyň döwletimiziň Bitaraplyk derejesini we onuň durmuşa geçirýän parahatçylyk söýüjilik daşary syýasat ugruny nazara almak bilen, harby we hukuk goraýjy düzümleriň işiniň esasy ugurlaryny kesgitleýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz edermen Watan goragçylarynyň hem-de hukuk goraýjylaryň Garaşsyz Türkmenistanda parahatçylygy we asudalygy üpjün etmek işine goşýan uly goşandyna ýokary baha berip, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlarynyň nobatdaky goýberiliş dabarasyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň käbir beýleki meselelerine garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk hem-de berkarar Watanymyzyň has-da gülläp ösmeginiň, halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
ABŞ-nyň ýaranlaryndan, ýurda eksport edýan demirine we alýuminine giriziljek täze tarifflerindan azat bolmaklary üçin, NATO edýän maliýe harajatlaryny artdyrmagy soralyp bilner.
ABŞ-nyň maliýe resmisiniň aýtmagyna görä, prezident Donald Tramp täze tarrifleriň haýsy ýurtlara täsir etmejekdigini milli howpsuzlyk jähtinden karar berer.
Şeýle-de, Trampyň NATO ýurtlarynyň hopwsuzlyga has köp maliýe çykarmagyny isleýändigi nygtalýar.
Prezident Tramp ýurda import edilýän demire 25% we alýumine 10% salgyt pajynyň girizilmegini, ýurduň milli howpsuzlyk aladalary bilen düşündirdi. Ol importyň ýerli demir we alýumin senagatyny “öldürýändigini” hem belledi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bilermenler gurak howa şertlerinde oba hojalyk önümçiliginiň ösüş ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar
Aşgabatda daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti bilen BMG-nyň Ösüş Maksatnamasynyň bilelikdäki “Türkmenistanyň gurak sebitlerinde oba hojalylyk bileleşikleriniň howanyň üýtgemegine durnukly ykdysady ösüşini goldamak” taslamasynyň geňeşiniň mejlisi geçirildi. Duşuşyga Mejlisiň, maliýe we ykdysadyýet, bilim, oba we suw hojalyk ministrlikleriniň, Gidrometeorologiýa baradaky milli komitetiň, Statistika baradaky döwlet komitetiniň wekilleri, şeýle hem taslamanyň hyzmatdaşlary—agromeliorasiýa we oba hojalygyny ýöretmek ugrundan utgaşdyrjylardyr bilermenler hem-de ýurduň Ykdysatçylar bileleşiginiň hünärmeni gatnaşdylar.
BMG-nyň Ösüş Maksatnamasynyň Türkmenistandaky hemişelik wekiliniň orunbasary Witaliý Wremiş giriş sözünde taslamanyň çäklerinde geçirilen uýgunlaşma çäreleriniň oňyn netije berendigini belledi. Amangül Orazberdiýewa geçen ýyl ýerine ýetirilen işleriň jemini jemledi. Hususan-da, howa şertleriniň üýtgemegi şertlerine oba hojalyk sebitleriniň gowşaklyk derejesi seljerildi, zeýakaba-zeýkeş ulgamlarynyň onlarça kilometri mehaniki usulda arassalanyldy, ýerasty suwlaryň minerallaşmagynyň derejesine gözegçilik edilýär, ýerleri tekizlemek üçin lazer enjamlarynyň birnäçesi satyn alyndy.
Şu ýylda ileri tutulýan işleriň arasynda: oba hojalyk ýokary okuw mekdepleri, şeýle hem halkara guramalary—BMG-nyň Azyk we oba hojalyk guramasy, Germaniýanyň halkara hyzmatdaşlygy boýunça jemgyýeti bilen hyzmatdaşlyk, ekarançylyga täsir edýän howa şertlerini seljermek, ylmy taýdan delillendirilen suwaryş, assa-ýuwaş ýaramazlaşýan ýerleriň hasyllylygyny dikeltmek, suwaryş suwuny süýjetmek arkaly topragyň duzuny ýuwmak ýaly çäreler göz öňünde tutulýar. Suw we ýer serişdelerinden peýdalanmak ulgamynda milli kanunlary kämilleşdirmek işleri dowam etdiriler. Öri meýdanlaryna ykdysdy taýdan baha bermek usulyny synap görmek, OST ulgamynda uzak möhletleýin maýa goýumlary jähtinden agroekologiýa taýdan zolaklara bölmek boýunça duşuşyklary geçirmek göz öňünde tutulýar.
Ysraýylly halkara bilermen Aleksandr Zogas gurak ýerlerde oba hojalyk önümçiliginde öňdebaryjy tehnologiýalary ulanmakdaky tejribeler barada gürrüň berdi. Hususan-da, ol meýdanlaryň ýagdaýy, suwa talaby, howa şertleri we ş.m. ýagdaýlara görä oba hojalyk önümçiligini meýilleşdirmäge we ekinleriň hasyllylygyny çaklamaga mümkinçilik berýän programmalaýyn üpjünçilik barada gürrüň berdi.
-Daşky gurşawyň üýtgeýän, bazar talaplarynyň we tehnologiýalaryň ösýän şertlerinde maglumatlar hem-de usulýetler çalt könelýär,--diýip, ysraýylly bilermen belledi.—Indi durnukly oba hojalyk önümçiligi üçin diňe bir meýilleşdirmegiň özi ýeterlik däl, howanyň ýaramazlaşmagy ýa-da suw ýetmezligi ýaly ýagdaýlar bilen baglanşykly mümkingadar töwekgelçilikleri göz öňünde tutmak üçin çaklama işlerini guramaly. Oba hojalyk önümlerini öndürijileriň ünsi önümçilige gönükdirilýär. Seljerijileriň wezipesi bolsa, görkezijilere syn etmek, maslahatlary taýýarlamak we çaklama işlerini alyp barmakdyr. Gurak howaly ýurtlarda OST-nyň ykdysatçylary we klimatologlary, inženerleri we seçgiçileri eýýämden gurak döwürleriň has uzaga çekjekdigini, möwsümleriň çäkleriniň azaljakdygyny göz öňünde tutup, ýene ýigrimi, elli, ýüz ýyldan oba hojalygynyň nähili ýol bilen ösmelidigini kesgitlemäge çalyşýarlar.
Duşuşygyň ahyrynda oňa gatnaşanlar aýdylan bellikleri göz öňünde tutup, teklip edilen iş meýilnamasyny kabul etdiler. Suwdan peýdalanmagyň we oba hojalyk önümçiliginiň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin taslama işiniň ýurduň demirgazyk-günorta böleginde—Dänew (ozalky Galkynyş) we Görogly etraplarynda başlanandygyny ýatladýarys. Bu ýerlerde biziň howa- toprak şertlerimizde dürli daşary ýurt tehnologiýalaryny synap görmek we oba hojalyk ekinlerini ýetirşdirmegi amatlaşdyrmak üçin görkezme meýdançalaryny döretmek meselesine garalýar. Ady agzalan etraplarda eýýäm agromerkezler döredildi we enjamlaşdyryldy, olarda okuw seminarlary we tematiki duşuşyklar geçirilýär.


text:
28 Mayıs 2016 Cumartesi
Seýdiniň NGIZ-de Iri Möçberli Işler Giň Gerim Alýar
Şu ýylyň başyndan bäri geçen dört aýyň jemleri boýunça Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda ýokary netijeler gazanyldy. Kärhananyň maliýe-ykdysady ýagdaýyny ýokarlandyrmak bilen, zawodyň işgärleri bütin ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine düýpli goşant goşýarlar.
Bilşimiz ýaly, önümçiligi çig mal bilen üpjün edip durmak islendik gaýtadan işleýän kärhananyň ilkinji nobatdaky wezipeleriniň biridir. Şu jähtden SNGIZ-de düýpli özgertmeler geçirildi. Hasabat döwründe kärhana meýilnamada bellenilenden 60 tonna artyk çig mal bilen üpjün edildi. Netijede, ýanwar-aprel aýlary üçin çig maly gaýtadan işlemekligiň meýilnamasy 138 göterim ýerine ýetirildi.
Netijede öndürilýän nebit önümleriniň möçberi durnukly ýagdaýda ösýär. Ýylyň geçen döwründe nebit önümlerini öndürmek boýunça meýilnama 160,1 göterim ýerine ýetirildi. 45,7 müň tonnadan gowrak gymmat bahaly ýangyç bellenilen meýilnamadan artyk öndürildi. Mysal üçin, geçen dört aýda bellenilen meýilnamanyň üstüne dizel ýangyjynyň 14,4 tonnadan gowragy artyk öndürildi.
Kärhanada, şeýle hem, çig mal serişdelerini çuňlaşdyryp gaýtadan işlemeklige gönükdirilen çäreler amala aşyrylýar. Geçen ýylyň başynda ýol bitumyny gaýtadan işleýän has kämilleşdirilen desganyň ulanyşa girizilmegi muňa aýdyň mysal bolup biler. Häzirki zaman bu enjamynyň ýyllyk kuwwaty 37,2 müň tonna ýol bitumyny öndürmäge ukyplydyr.
Täze enjamlar öndürilýän ýol bitumynyň hilini ýokarlandyrmaga hem-de önümçiligiň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer. Täze önümçilik kärhanasynda işleriň depgini barha ýokarlanýar. Şu ýylyň geçen döwründe bellenilen meýilnama üstünlikli ýerine ýetirilmek bilen çäklenmän, eýsem şol önümiň 224 tonnasy artyk öndürildi.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti çig mal serişdelerini gaýtadan işlemegiň artdyrmak hem-de ýurduň nebiti gaýtadan işleýän kärhanalarynda öndürilýän önümleri düýpli hilini gowulandyrmak boýunça anyk wezipeler kesgitläp berdi. Şunuň bilen baglylykda zawodda önümçiligi düýpli özgertmek boýunça işler alnyp barylýar. Häzirki wagtda bu ýerde ЛЧ-35-11/1000 katalitiki riforming enjamynyň durkuny täzelemek boýunça guramaçylyk işleri geçirilýär. Iri möçberli işleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi we enjamyň ulanyşa girizilmegi her ýylda 500 müň tonnadan gowrak ýokary oktanly awtomobil ýangyjyny öndürmäge mümkinçilik berer. Bu bolsa öz gezeginde ýerli awtoulaglary ekologiki taýdan arassa ýangyç bilen doly üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýedir.
— «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda» dürli ulgamlardaky hünärmenler öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin arassa ahlakly zähmet çekýärler. Ýyly üstünlikler bilen jemlemek hem-de ýurdumyzda bellenilýän baýramçylyklary mynasyp netijeler bilen garşylamak biziň iň esasy maksadymyz — diýip, kärhananyň Kärdeşler arkalaşygynyň başlygy Ahmet Annamyradow gürrüň berýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Hudaý Näme Üçin Adamy Ýaratdy
Gelip Çykyş 1,2
Salam gadyrly diňleýjiler. Biz sizi Özüniň döreden ýoluna her birimiziň düşünmegimizi, kabul etmegimizi we munuň netijesinde Özi bilen baky parahatçylykda bolmagymyzy isleýän Parahatçylyk we merhemet Hudaýynyň adyndan bu gunki Dogrulyk Ýoly atly gepleşigimize hoş geldiňiz diýýäris!
Geçen gepleşigimizde, Hudaýyň nädip gögi, eri, deňizleri we olardaky ähli zatlary ýaradyşy hakynda öwrenip geçdik. Hudaý ähli zady Öz Sözi arkaly alty günde ýaratdy. Hudaýyň näme üçin dünýäni ýaradandygyny hem öwrendik. Ol dünýäni Öz şöhraty üçin ýaratjak adamlary üçin ýaradypdy. Ynsanyň hakyky gurply ýaşaýyşda ýaşap bilmegi üçin şeýle ajaýyp we owadan eri ýaradan Hudaý nähili gowydyr!
Bu gün biz Mukaddes Ýazgylary öwrenmegi dowam etdireris we Hudaýyň nädip ilkinji adamy ýaradandygyny öwreneris. Hudaýyň kömegi bilen, Onuň adamy näme üçin ýaradandygyny hem düşünmeklige çalyşarys. Töwradyň birinji kitaby, Gelip Çykyşyň birinji babynyň ýigrimi altynjy aýadynda, Hudayň Sözi şeýle diýýär,
“26Onsoň Hudaý: «Indi biz Öz keşbimizde, Özümize meňzeş ynsany ýaradalyň. Goý, olar balyklaryň, guşlaryň, mallaryň, bütin ýer ýüzündäki haýwanlaryň we ähli süýrenijileriň üstünden höküm sürsünler!» diýdi.” 27Şeýdip, Hudaý Öz keşbinde ynsany ýaratdy, Hawa, Hudaý olary Öz keşbinde ýaratdy, Olary erkek we aýal edip ýaratdy.” (Gelip Çykyş 1:26,27)
Biziň öňümizde düşünmeli bolan belli we ajaýyp bolan ine şu hakykat bardyr: Hudaý ilkinji adamy we aýaly Öz keşbinde ýaratdy! Bu hakynda oýlan! Hudaý adamy Özine meňzeş edip ýaratdy! Hakykatdan hem, ynsan Hudaýyň ýaradanlarynyň içinde iň wajybydyr. Diňe ynsan Hudaýyň keşbinde ýaradyldy.
Onda Hudaýyň Sözünde aýdylan bular näme aňladýar: “ 7Reb Hudaý ýeriň1 topragyndan adam2 ýaradyp, onuň burnuna dirilik nepesini üfledi. Şeýdip, adam janly barlyk boldy.” (Gelip Çykyş 2:7)
Hudaý ilkinji adamy ýaradanda, Ol ynsany iki sany zatdan ýasady, tenden we jandan emele getirdi. Adam diňe bir tenden durýan däldir.
Ynsan bedenden we jandan durýandyr.
Hudaý adamy iki ädim bilen ýaratdy. Mukaddes Ýazgynyň näme diýýändigine gulak asyň: Birinji: “Hudaý adamy eriň tozundan ýasady” Ikinji: “Hudaý adamyň burnuna ýaşaýyş demini üfledi, we adam janly boldy.”
Mukaddes Ýazgylardan biz Hudaýyň ynsany ýaradanda, ilki bilen onuň bedenini ýasady. Näme üçin Hudaý ilki bilen ynsanyň bedenini ýasady? Hudaý ilki bilen adamyň bedenini ýasady çünki, soňra Hudaý ol taýda adamyň janyny erleşdirjekdi. Seniň bedeniňiň, seniň janyňyň wagtlaýynça bolýan öýidigini sen bilýärmisiň? Bu hakynda Mukaddes Ýazgy şeýle diýip öwredýär, “biziň bu dünewi öýümiz, çadyr ýalydyr.” (2Korintoslar 5:1) Hudaý adamyň bedenini onda onuň janynyň bolmagy üçin ýasady.
Hudaý adamyň bedenini nämeden ýasady? Ýazgy bize, Hudaýyň ony toprakdan ýasandygyny aýdýar. Bu ýaşaýan häzirki zamanymyzda, biz eriň topragynyň düzümi ýigrimi sany dürli himiki maddalardan durýandygyny bilýäris. Alymlar bize şol ýigrimi sany himiki maddalaryň hemmesiniň biziň bedenimizde bardygyny aýdýarlar. Şonuň üçin Hudaýyň pygamberi Dawut Zeburda şeýle diýip ýazýar, “Çünki Ol biziň nähili ýaradylandygymyzy bilýär, toprakdandygymyz Onuň ýadynda!” (Zebur 103:14) Hawa, adamyň bedeni toprakdan ýasaldy, ýöne bu diýdigi ol bahasyz diýildigi däldir! Adam bedeninde, etmiş trilion bölekler bar, biz olara öýjükler diýýäris. Olaryň hemmesi bilelikde örülen we kämil ylalaşykda işlemek üçin döredilen. Ynsan bedeni gudratdyr! Biziň bedenimizde, Hudaý beýni, ýüregi, aşgazany, bagry, böwregi, suňkleri, derini, gözleri, gulaklary, burny, agyzy we köp sany başgada ajaýyp bölekleri erleşdirdi. Her bir bölek özüniň erine etirmeli zadyny “bilýär”. Diňe Hudaý şeýle edip ýaradyp bilýär! Şonuň üçin Dawut pygamber şeýle diýip hem ýazypdyr, “Saňa şükür ederin, çünki men gaty gorkunç we täsin tärde ýaradylypdyryn; seniň işleriň ajaýyp, janym muny gaty oňat bilýär!” (Zebur 139:14)
Hawa, adamyň bedeni ajaýypdyr! Ýöne, bu beden Hudaýyň keşbinde ýaradylypdymy? Ýok! Bu beýle bolup bilmez, çünki Hudaý ruhdyr. Hudaý adamyň fiziki bedenini Öz keşbinde ýaratmady. Onda Ýazgy, “Hudaý adamy Öz keşbinde ýaratdy” dieýende nämäni gözünde tutýar? Bu, Hudaý adamyň janyny Öz keşbinde ýaratdy diýmegi aňladýar.
Hudaýyň ilki bilen adamy eriň topragyndan ýasanda, onuň jansyzdygyny gördük. Ol diňe bir bedendi. Jany içine goýmazdan öň näme üçin Hudaý bedeni ýasady? Näme üçin hemme zady başarýan Hudaý adamy ýönekeý bir ädimde, başga ýaradylanlary ýaradyşy dek ýaratmady? Belki, Hudaý munuň üsti bilen adamyň özüniň ýaşaýşyň üstünden güýjüniň ýokdygyny bize öwretmek üçin şeýle edendir. Adam özüne ýaşaýyş berip bilmeýär we adam ýaşaýan hiç bir zady ýasap bilmeýär. Hudaý Ýaşaýşyň Rebbidir we diňe Onda ýaşaýyş tapylýar. Ýaşýaýyş adamdan gelmeýär; ol Hudaýyň sowgadydyr! Mukaddes Ýazgy şeýle diýýär, “Reb Hudaý…onuň burnuna dirilik demini üfledi. Şeýdip, adam janly barlyk boldy.” Hudaýyň ýasan bedeni ýaşap başlady. Näme üçin ol diri boldy? Çünki Hudaý, Ýaşaýşyň Rebbi, oňa jan berdi! Hudaý Özüniň ýaşaýşyny bedene üfledi. Hudaýda bar bolan ýaşaýayş, indi ynsanda hem boldy. Şeýlelikde, adam ýaşaýan barlyk boldy.
Şeýdip, Hudaýyň Öz keşbinde ýaradany nämedi? Jandy. Hudaý adamyň janyny Öz keşbinde ýaratdy. Hudaýyň Ruhynda bar bolan birnäçe belli häsýetleriň adamda hem bardygyny siz bilýärsiňizmi? Bu günki sapagymyzy jemlemezden öň, Hudaýda bar bolan we adamda hem tapylýan häsýetleriň üçüsiniň üstünde durup geçmek isleýäris. Hudaýdaky ýaly bizde bolan bu üç häsýetler hakynda öwrenmek bilen, Mukaddes Ýazgynyň, “ Hudaý adamy Öz keşbinde ýaratdy” diýenlerine hem gowy düşüneris. Hudaýyň adamyň janynda erleşdiren bu üç häsiýeti ine bulardyr:
Birinji:onuň Hudaýy tanap bilmegi üçin Hudaý adama aň (ruh) berdi.
Ikinji: onuň Hudaýy söýüp bilmegi üçin, Ol adama ýürek (duýgular) berdi.
Üçünji: adamyň Hudaýa boýun bolup bilmegi üçin, Hudaý adama erk (saýlamaga azatlygy) berdi.
Hudaýda aň, duýgy we erk bolandygy üçin, Ol adamyň janynda hem aň, duýgy we erk goýdy. Geliň bu hakynda oýlanyp geçeliň.
1) Birinji, adamyň Hudaýy tanamagy üçin we Hudaý ýaly oýlanyp bilmegi üçin oňa aň berdi. Özi bilen gaty ýakyn gatnaşykda bolmagy üçin, Hudaý adamda şeýle bir güyçli aň ýaratdy. Hudaýyň pygamberi Ybraýym hakynda biz öwrenenimizde, biz Ybraýyma Hudaýyň dosty diýilendigini görýäris. Ybraýym Hudaýy tanaýardy we ol bilen ýakyn gatnaşykda bolupdy. Ýöne, Hudaýyň dosty bolmak mümkinçiligi diňe bir Ybraýyma berilmändi. Biz hem “Hudaýyň dosty” bolup bilýäris. Hudaý biz bilen hem ýakyn gatnaşykda bolmagy isleýär. Şonuň üçin, Özüniň ruhy bilen sazlaşykly gatnaşykda bolup bilmegi üçin Hudaý ynsanyň janynda aň (başgaça aýdanda ruh) erleşdirdi.
Belki, bu aýdýanlarymyzy ine bu sorag bilen anyklaşdyryp bileris. Haýwandan ynsany näme tapawutlandyrýar? Aň ýada ruh. Adamyň aňy we ruhy haýwanyň aňyndan tapawutlydyr. Näme üçin haýwanlar bu radio gepleşigimize düşünip bilmeýär? Çünki olarda bizdäki bar bolan aň ýok. Gadyrly dostlar, näme üçin siz biziň aýdýan sözlerimize düşünip bilýärsiňiz? Sebäbi sizde-de, şol bir aň düşünje bar. Şonuň üçin, müňa meňzeşlikde, adamyň ruhyda Hudaýyň Ruhy bilen sazlaşykly gatnaşyk edip bilmegi üçin ýaradylan.
Elbetde, beýle diýdigimiz, Hudaýyň aňy bilen adamyň aňy akyldarlykda we bilimde deň diýip bolmaz. Hiç haçan! Hudaýyň akyly çüňňürdyr we onuň bilimi adamyň biliminden has ýokarydyr. Biziň düşünmeli zadymyz ine şudur: Diri Hudaý bilen manyly gatnaşykda şatlanyp bilmegi üçin Ol adama ruh berdi. Hudaý seniň Hudaýy tanap bilmeýän haýwan ýaly bolmagyňy islemeýär! Haýwanda beýni bar, emma Hudaý hakynda pikirlenip bilmeýär. Haýwanda-da agzy bar, emma iýmit üçin Hudaýa şükür aýdyp bilmeýär. Onuň gulagy bar, ýöne Hudaýyň Sözüni diňläp bilmeýär. Emma welin, Hudaýyň keşbinde ýaradylan adam, Reb Hudaýy tanap bilýär. Hawa, bizi diňleýän dost, sen Hudaýy bilip bilersiň! Onuň döreden gutuluşyň dogrulyk ýolyny kabul etseň, Ýaradyjyň bilen ajaýyp gatnaşykda bolup bilersiň. Hudaýyň gutulyş ýoly hakynda biz indiki gepleşiklerimizde has anyk düşündireris, ýöne biziň şu gün bilmeli zadymyz Hudaýyň adama Özüni tanamaga ukyply bolmak üçin ruh berendigidir.
2) Hudaý ynsany Öz keşbinde ýaradanda onuň janynda başga-da zat ýaratdy. Ýürek. Ynsanyň Ony söýmegi üçin Hudaý oňa ýürek berdi. Biz gan pürkýän ýürek hakynda gürrüň edemizok. Biziň gürrüň edýänimiz seniň janyňdaky duýýan zatlaryň, duýgylaryň we seniň pikirleriň hakyndadyr. Biz seniň ýüregiňiň islegleri hakynda gürrüň edýäs. Hudaý ilkinji adama Özüniň duýýan duýgularyny duýmaga duýgy beripdi. Hudaý söýüp, ýigrenip, begenip, gyýylyp we rehmi gelip bilýär. Şonuň üçin, söýgi we ýigrenmek duýgusyna ukyply boljak ýüregi ynsanyň janynda ýaratdy. Hudaý adamyň Hudaýyň söýýän zadyny söýmegini we Hudaýyň ýigrenýän zadyny ýigrenmegini isleýär. Hudaý biziň Ony bütin ýüregimiz bilen söýmegimizi isleýär. Şonuň üçin Hudaý adamy öz keşbinde ýaratdy we oňa kalb (ýürek) berdi.
3) Öz keşbinde ýaradan ynsanyna Hudaý mundan başgada bir zat berdi. Hudaý adamyň janynda erk erleşdirdi. Hudaý her bir ynsana öz ýoluny saýlamaga rugsat berýär. Hudaýyň özi hem bir zat etmekde Özi saýlaýar. Hudaýyň Özi hem erklidir. Hudaý ynsany Onuň islegini hemişe bir robot ýaly erine etirer ýaly erksiz hem ýaradyp bilerdi. Ýöne welin, adamyň Hudaýa boýun bolmalydygyny saýlap seçip bilmegi üçin Hudaý ony erkli edip ýaratdy. Hudaý adamy, her gün bellenen wagtynda ertir irden çykýan, emma hiç hili erki bolmadyk Güne meňzedip hem ýaradyp bilerdi. Bilşiňiz ýaly Gün Hudaýyň erkine laýyklykda hereket edýär. Ýöne adam bilen beýle däldir. Adam aýratyn bir ýaradylyşdyr. Hudaý bizi özi üçin ýaratdy. Biziň Oňa boýun bolmagy we Ony söýmegi saýlamagymyzy Hudaý isleýär. Hudaý adama uly jogapkärçilik ynanýar! Adamyň özi Şeýtanyň ýada Hudaýyň yzyna eýermegi, Hudaýyň Sözüni hormatlamagy ýada ony ret etmegi özi üçin saýlamalydyr. Hudaý Öz Sözüne hiç kimi zorluk bilen ynandyrmaýar. Özüni söýmäge we boýun bolmagada Hudaý bizi güýç bilen mejbur etmeýär. Zorluk bilen söýdirilen söýgi – söýgi däldir. Hudaý biziň her birimize haýsy ýoldan gitmegi saýlamaga rugsat berýär. Emma, Onuň Patyşalygyny ret edenleriň ählisini Hudaý höküm eder, çünki Hudaý adamy Özi üçin ýaratdy. Munuň şeýledigini Mukaddes Ýazgy aýdýar.
Biz er ýüzünde Hudaý üçindiris. Biz bu dünýäde özümiz ýada pul üçin, ýada başga bir zat ýada kimdir biri üçin däldiris. Hudaý bizi Özi üçin ýaratdy; Öz şöhraty üçin ýaratdy. Hudaý bizi Ony tanap bilmek, Ony baky söýüp we boýun bolup bilmek ukyby bilen ýaratdy! Ebedi Hudaý biziň her birimize ebedi jan berdi. Hudaý bilen bü gün, ertir hem we bütin bakyýetde çüňňür we ajaýyp gatnaşykda bolup bilmegimiz Hudaýyň erk-islegidir. Biz şu aşakdaky Mukaddes Kitapdaky Hudaýyň erk islegi hakynda aýdýan sözler bilen siziň bilen hoşlaşmakçy:”Hudaýymyz Reb eke-täk Rebdir. Öz Hudaýyň Rebbi bütin ýüregiň, bütin janyň, bütin düşünjäň bilen söý!” (Markus 12:29,30)
Diňläniňiz üçin köp sag boluň. Nesip bolsa, indiki gepleşigimizde ilkinji ynsan bolanlar Adam ata we How ene hakynda öwreneris…
Aýdylan iň beýik tabşyryk hakynda Hudaý size düşünje bersin we sizi bereketlesin: “Öz Hudaýyň Rebbi bütin ýüregiň, bütin janyň, bütin düşünjäň bilen söý!” (Markus 12:30)
1ýer — Bu ýewreýçe «adama».
2adam — Bu ýewreýçe «adam».


text:
Biziň hyzmatdaşlarymyz
Biziň hyzmatdaşlarymyz Size GS1 standartlaryny peýdalanmak bilen haryt iberilýän hatarlaryň netijeliligini üpjün etmek bilen bagly çözgütleri durmuşa geçirmäge kömek ederler.
Biziň hyzmatdaş guramalarymyzyň ählisi akkreditasiýa edilen guramalar bolup durýar, bu bolsa olaryň degişli iş ulgamynda başarnyklarynyň bizde dykgatly barlagdan geçirilendigini aňladýar. Olar GS1 standartlaryny ýokary derejede bilýärler we düşünýärler, bu ugurdaky bilimlerini we başarnyklaryny ýokarlandyrmagyň üstünde yzygiderli işleýärler.
Şeýle hem biz GS1 standartlaryny dogry we durnukly gowy hilli durmuşa geçirmek maksady bilen, olaryň hyzmatlarynyň we çözgütleriniň anyk görnüşlerine sertifikat berýäris.
Hyzmatdaşlaryň direktoriýasy
“Çyzykly belgi hyzmatlary” kärhanasy GS1 çözgütlerini bermek boýunça hyzmatdaş bolup durýar, ol şu hyzmatlary edýär:
- çyzykly belgileri, ştrih-kodlaryň we etiketkalaryň şekillerini ISO standartlaryna laýyklykda tassyklamak (werifikasiýa)
- çyzykly belgileri çap etmek, çyzykly belgileri we etiketkalary bezemek (dizaýn)
- tükelleýiş işlerini dolandyrmak (inwentarizasiýa)
- söwda nokatlary üçin çözgütler


text:
Demirgazyk Kiprdäki Kirinýänyň agyr jeza kazyýeti şu ýylyň 9-njy iýulynda Girne-Alsanjak awtoýolunda türkmen migranty Azamat Rejepowyň ölümine sebäp bolan awtoýol heläkçiliginde, awtoulagy süren türkmen migranty Rüstem Hudaýberdiýewiň 3 ýyl 10 aý azatlykdan mahrum edilmegi barasynda höküm çykardy.
"Kipir Gazetesi" atly neşirde çap edilen habarda aýdylşyna görä, Kiriniýanyň agyr jeza kazyýetiniň başlygy Fadyl Aksun "Ätiýaçsyzlyk we dykgatsyzlykdan adam ölümine sebäp bolmakda" aýyplanýan türkmen migranty Rüstem Hudaýberdiýewe garşy gozgalan işleriň hemmesinde günäli tapylandygyny aýan edip, 23-nji noýabrda geçirilen kazyýet diňlenişiginde hökümi okady we onuň 3 ýyl 10 aý türme tussaglygyna höküm edilendigini bildirdi.
Gazetde ýazylyşyna görä, Kipr raýaty bolmaýan we ýurtda iş rugsady bilen migrantlyk edýän türkmenistanly Rüstem Hudaýberdiýewiň jezasyny çekenden soň deportasiýa ediljekdigine garamazdan, Demirgazyk Kiprde "Ministrler kabinetiniň" kararlary bilen wagtal-wagtal deportasiýalaryň ýatyrylýandygyny nazara alyp, agyr jeza kazýetiniň başlygy Fadyl Aksun bolmagy ähtimal şeýle ýagdaýy göz öňünde tutup, türkmen migrantynyň gaýtadan ýurda işlemäge gelip bilmegi üçin, tussaglyk möhleti dolandan 2 ýyl geçýänçä onuň sürüji şahadatnamasyny ulanmagyny hem gadagan edilýändigini habar berdi.
Kazyýetiň başlygy Fadyl Aksun kazyýet diňlenşiginde türkmen migranty Rüstem Hudaýberdiýewiň öwrüme golaýlan mahaly ulagyň tizligini haýallatman, awtoýol heläkçiligine sebäp bolany üçin, günäli tapylandygyny hem aýratyn belläp geçdi.
Ýatladyp geçsek, 9-njy iýulda agşam sagat 20:15 töwereginde Kirinýa-Alsanjak awtoýolunyň 7-8 kilometrleri arasynda 26 ýaşyndaky türkmen migranty Rüstem Hudaýberdiýewiň sürýän "FU135" belgili awtoulagy ýol hereketi düzgünlerine ters ýagdaýda aşa tizlikde Kirinýa tarap barýarka Karmi çatrygyna 300 metr galanda, deňagramlylygyny ýitirip, iki gatnaw ýoluny aýyrýan demre kakandan soň agdarylyp, zyňylyp gidip ýoluň ahyryndaky berkitmäni geçip bilmän durupdy. Ýol heläkçiliginde onuň ýanynda ulagyň içinde oturan türkmenistanly ildeşi, 29 ýaşyndaky migrant Azamat Rejepow wakanyň bolan ýerinde aradan çykypdy. Beýleki ýolagçy 26 ýaşyndaky türkmen migranty Nurymyrat Mämmetgulyýew bolsa agyr ýaralanypdy. Ulagdaky dördünji ýolagçy bolan 26 ýaşyndaky türkmen migranty Derkarjan Çaryýew bolsa ulagy süren Rüstem Hudaýberdiýew bilen bilelikde şikessiz ýagdaýda sag-aman gutulypdy.
Beýleki tarapdan, Demirgazyk Kipr mediasynda çykan habarlarda 8-nji awgustda Nikosiýada ulag sürüp barýarka özünden gidip, ýol heläkçiligi hadysasyna sebäp bolan we ýanyndan neşe maddalary tapylan türkmenistanly migrant Ygtyýar Hemraýew baradaky derňew işiniň hem dowam edýändigi ýatladylýar.
Ýeri gelende bellesek, Demirgazyk Kipr Türkmenistan bilen diplomatiki gatnaşygy bolmansoň, türkmen migrantlarynyň köne türkmen pasporty bilen ýaşaýyş ýa-da iş rugsadyny alyp, ýurtda galmagyny kabul edýär. Türkiýede köne pasportly bikanun ýagdaýda galan türkmen migrantlarynyň käbiri hem bu sebäpden Demirgazyk Kipre ýykgyn edýär.
Sözi jemläp aýtsak, ýokarda ady agzalan türkmen migrantlarynyň ykballary barasynda degişli taraplardan haýsam bolsa bir kommentariýa ýa-da jikme-jik maglumat almak Azatlyk Radiosyna başartmady.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
HLAMIDIOZ
Jyns gatnaşygy arkaly geçýän keselleriň içinde hlamidioz has köp duş gelýän ýokançlyklaryň biridir. Her ýylda dünýäde bu kesel bilen takmynan 70 mln. adam keselleýär.
Orsýetde bu kesel ýaýraýşy boýunça, grippden soň ikinji orny eýeleýär. 90-njy ýyllaryň ahyrynda Günbatar Ýewropada her ýyl bu kesel bilen 3-4 mln. adam keselledi. Peşew çykaryş we jyns agzalaryň sowuklama kesellerinden ejir çekýän aýallaryň 40-60%-de we erkek adamlaryň 50%-de hlamidiýanyň tapylanlygyny barlaglaryň netijesi tassyklady.
Hlamidiozy beden öýjüginden daşary we onuň içinde ösüp bilýän, aýratyn ýaşaýyş siklli hlamidiýalar döredýärler. Bu owadan ada eýe bolan kiçijik jandarlar, esasan, jynsy gatnaşyklar arkaly bir adamdan beýleki adama geçip bilýär. Başga zatlaryň (eller, süpürgiç, düşek daşlary) üsti bilen geçmek seýrek duş gelýär. Bu ýokançlyk 18-30 ýaş aralygyndaky adamlarda has hem köp ýüze çykýar.
Hlamidiýalar ýokary temperatura (500 gradus s.we ýokary) örän duýgur bolup, pes temperatura durnuklydyr. Olary 0,5% kaliý permanganaty, 25% wodorodyň turşusy, 2% hloramin ýok edip bilýär.
Hlamidioz köplenç ýagdaýda başga ýokançlyklar bilen (trihomoniaz, sözenek, mikoplazmoz) utgaşmada duş gelip bilýär.
Hlamidiozyň özüne mahsus kliniki alamatlary bolmaýar. Ol alamatlar başga ýokançlyklaryň ýüze çykyşyna meňzeşdir.
Kliniki geçişiniň birnäçe görnüşi bardyr.
- Ýiti görnüşli geçişde – peşew çykaryş we jyns agzalarynyň nemli bardalarynyň gyzarmagy, iriňli bölünip çykmalar, ýygy-ýygydan buşukma alamaty bolýar.
- Dowamly görnüşde – ýokarky alamatlar ol diýen bir bildirmeýär, ýöne iriňli ýa-da nemli bölünip çykmalar bolýar. Bu görnüşde näsaglar lukmana bejergi üçin öz wagtynda ýüz tutýarlar.
- Gizlin görnüşli geçişde – näsagyň hiç hili arzy we görünýän kliniki alamatlary bolmaýar. Ondan başgada, hlamidiýalary göterijiler hem bolýar. Iň ünsli barlaglar hem olarda hiç hili üýtgeşmeleri tapyp bilmeýär. Aýallarda hlamidioz zeper ýetiren agzasyna baglylykda dürli kliniki alamatlar bilen geçip biler.
- Hlamidiozly uretrit (peşew ýollaryň zeperlenmegi) – ýygy-ýygydan buşukma, gijeme, peşew etmeden öň agyrynyň bolmagy bilen häsiýetlendirilýär.
- Hlamidiozly waginit (jynshananyň zeperlenmegi) – seýrek duş gelýär. Sebäbi hlamidiý jynshananyň köp gatlakly epitelial örtüginde köpelmeýär. Gormonal üýtgeşmeler netijesinde jynshananyň nemli bardasy üýtgän ýagdaýynda ýa-da başga ýokançlyklar hem birleşen halatlarynda ýüze çykyp biler.
- Hlamidiýaly serwisit (ýatgynyň boýunjygynyň zeperlenmegi) – hiç hili alamatsyz geçip bilýär. Ýatgynyň boýunjygynyň kanaly zeperlenen wagty ondan nem görnüşli ýa-da iriňli bölünip çykmalar bolup biler.Bölünip çykmalaryň täsiri netijesinde ýatgynyň boýunjygynyň eroziýasy emele gelip biler.
- Hlamidiýaly endometrit (ýatgynyň içki gatlagynyň zeperlenmegi) – başga ýokançlyklara meňzeş alamatlar bilen geçýär. Garnyň aşagynda agyry, iriňli bölünip çykmalar,aýbaşynyň kadasyz gelmegi, aýbaşylaryň aralygynda gan gelmeler, bedeniň gyzgynynyň galmagy bolup biler.
- Hlamidiýaly adneksit (ýumurtgalygyň we ýatgy turbajyklarynyň zeperlenmegi) – Ýatgynyň turbajyklarynyň nemli bardasynyň we ýumurtganyň daşky gatlagynyň zeperlenmegi netijesinde ýüze çykýar. Garnyň aşagynda agyry, bedeniň gyzgynynyň galmagy bilen häsiýetlendirilýär. Hlamidiýaly adneksit dowamly, gaýtalanyp durýan geçişe eýe bolup, turbajyklaryň geçirijiliginiň bozulmagyna, ýatgydan daşky göwreliligiň ýüze çykmagyna, önelgesizlige getirip biler. Gagalarda hlamidioz dogrum wagtynda enelerden ýokuşma arkaly ýüze çykýar. Çagalarda gözüň, bokurdagyň, jyns agzalaryň, göni içegäniň zeperlenmegi bolup biler.
Göwrelilik döwründe hlamidioz köp we howply gaýraüzülmelere getirip bilýär:
- Çaganyň öz-özünden duşmegi;
- Çaga düwünçeginiň ösmän galmagy;
- Giçki gestozlar, köp suwlylyk;
- Çaganyň igliligi;
- Çaganyň ýoldaşynyň işiniň bozulmagy;
- Wagtyndan öň buşluk suwunyň gelmegi;
- Dogrumdan soňky ýatgynyň sowuklamagy.
Erkek adamlarda hlamidioz, zeper ýetiren agzalaryna, başga ýokançlyklar bilen utgaşmasyna baglylykda, dürli kliniki alamatlar bilen giçip biler.
- Hlamidiýaly uretrit (peşew ýollarynyň zeperlenmegi) – dowamly häsiýete eýedir. Peşew ýolundan ak nemiň gelmegi, agyry, ýygy-ýygydan buşukma bilen häsiýetlendirilýär.
- Hlamidiýaly epididimit (ýumurtga goşundylarynyň zeperlenmegi) ýiti we dowamly ýagdaýda geçip biler.Bedeniň gyzgynynyň galmagy, ýumurtga goşundylarynda güýçli agyrylar, zeper ýeten tarapda ýumurtga haltasynyň çişmegi, gyzarmagy, ulalmagy bolup geçýär.
- Hlamidiýaly prostatit (erkeklik mäziniň zeperlenmegi) – uretritiň gaýra üzülmeleri bolup, dowamly ýagdaýda geçýär. Näsaglarda peşew çykyş ýollaryndan bölünip çykmalar, gasykda, ýumurtga haltajykda, bilde agyry, peşew çykyş kanalynda, göni içegede gijilewik ýüze çykýar.
Hlamidioz keseli bilen kesellän adam lukmana ýüz tutmalydyr. Diňe wagtynda anyklanyp, doly möçberde we dogry bejergi berilen ýagdaýynda, keselden saplanyp, onuň gaýraüzülmeleriniň öňüni alyp bolar.
Häzirki wagtda hlamidiozy anyklamagyň dürli usullary peýdalanylýar. (serologiki, mikroskopiýa usuly, göni immunoflýuressensiýa, immunoferment barlagy we başgalar).
Hlamidiýanyň dürli görnüşlerini bejermekde, esasan, tetrasiklin, makrolitler, sulfanilamidlar ulanylýar. Lukman degişli barlagdan soň, dermanlaryň möçberini, kabul ediş tertibini belläp, immuniteti güýçlendiriji we umumy beden gurplandyryjy serişdeleriň utgaşmagy bilen bejergi bellär. Bejergiden soň gözegçilik barlagy her aýda, 3 aýyň dowamynda geçirilmelidir. Barlag wagty hlamidiýalaryň ikilenç tapylmagy, bejergini başga dermanlar bilen gaýtalamaga esas döredýär.
Hlamidiýanyň ýaýraýşynyň öňüni almakda, näsaglary bejermek, ýokançlyk göterijileri anyklamak, sahsy goraglylyk düzgünlerini berjaý etmek esasy çäreler bolup durýandyr.
- 3413 gezek okalan


text:
4 Eylül 2015 Cuma
Janly Tebigaty Goramak Maslahat Geçirilýär
Sentýabr aýynyň 1 – 3 aralygynda “Ýyldyz” myhmanhanasynyň maslahatlar zalynda “Aw edilýän ýerlerde we janly tebigaty goramakda serişdeleri durnukly peýdalanmagyň sebit tejribesi” atly maslahat geçirilýär. Forum Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginiň Ýewropa bileleşiginiň “Ekologiki monitoringi goşmak bilen, tokaýlary we biologiki dürliligi dolandyrmak” atly sebitleýin taslamasyny amala aşyrmak boýunça halkara hyzmatdaşlyk boýunça Germen jemgyýetiniň (GIZ) hyzmatdaşlygynyň çäklerinde geçirildi. Forum öz işini sentýabr aýynyň ahyrynda tamamlar.
Forum Merkezi Aziýanyň ýurtlaryndan, Azerbaýjandan we Russiýa Federasiýasyndan tebigaty goramak edaralaryndan we aw gurluşlaryndan işgärlerini, Germaniýadan, Fransiýadan, Awstriýadan we ABŞ-dan ekologiki guramalarynyň halkara bilermenlerini, şeýle hem daşky gurşaw, tebigaty peýdalanmak ulgamynyň milli bilermenlerini we Türkmenistanyň tebigaty goramak bölümleriniň gurluşlarynyň hünärmenlerini ýygnady. Maslahata gatnaşyjylaryň arasynda Tebigaty goramagyň bütindünýä gaznasynyň, Beýik Britaniýanyň guşlary goramagyň Patyşa jemgyýetiniň (RSPW), Tebigaty goramagyň halkara bileleşiginiň, ýewropa uniwersitetleriniň wekilleri bar.
Maslahata ýygnanlar kanunçylyk ulgamynda, serişdeleri we tebigy serişdeleri durnukly ulanmagyň tejribesini, aw etmek üçin açyk ýerleriň tejribesini öwrendiler. Türkmenistanyň awçylar we balykçylar jemgyýeti ýurtda aw görnüşlerini toplumlaýyn öwrenmegiň we olary netijeli peýdalanmagyň mümkinçiliginiň ýagdaýy bilen tanyşdyrdy. Türkmenistanyň elguşçylar jemgyýetiniň wekili ýyrtyjy guşlar bilen aw etmegiň gadymy däpleriniň taryhy we häzirki zaman ýagdaýy barada gürrüň berdi. Şeýle hem maslahatda başlangyçlar, janly tebigaty köpeltmegiň ýagdaýynyň monitoringiniň usullary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Maslahatyň maksady öňdebaryjy tejribeleri öwrenmek, janly tebigaty dolandyrmaga we olaryň netijelerini peýdalanmaga oýlanyşykly çemeleşmek, serhet üsti özara hereket etmegi, iş tejribesini alyşmagy goşmak bilen, sebitleýin hyzmatdaşlygyň başlangyçlaryny seljermek ýaly meseleler bolup durýar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
“Horse and Hound”: Hepdelik çykýan bu neşir Beýik Britaniýanyň atlar baradaky iň gadymy žurnalydyr. Ilkinji nusgasy 1884-nji ýylda çap edilen žurnalda atçylyk pudagyna degişli täzelikler, ýaryşlar baradaky synlar, weterinariýa hakynda dürli maglumatlar, çapuksuwarlar, seýisler bilen geçirilen söhbetdeşlikler yzygiderli ýagdaýda okyjylara ýetirilýär. Iňlis dilinde çykýan žurnalyň her hepdede 50 müňe golaý nusgasy satylýar.
“Equus”: Amerikan žurnaly “Equus” 1977-nji ýyldan bäri çap edilýär. Atlar baradaky bu aýlyk žurnal aýratynam, weterinariýa barada giňişleýin maglumat berýär. Atlaryň idegi, olara seretmegiň usuly hakynda gyzykly makalalary okyjylaryna ýetirýän žurnalyň abunaçylarynyň sany 130 müňden geçýär.
“Horse & Rider”: Her aýda çykarylýan bu žurnalyň merkezi edara binasy ABŞ-nyň Kolorado ştatynda ýerleşýär. 1961-nji ýyldan bäri çap edilýän žurnalda, esasanam, at esbaplary, atlaryň ýaryşlara taýýarlygy, seýisçilik barada makaladyr habarlar bar. Žurnal Ýewropanyň käbir ýurtlarynda-da çykarylýar.
“Dressage Today”: Adyny fransuzlaryň türgenleşik diýen manyny aňladýan “dressage” sözünden alýan bu žurnal konkur barada bolup, ol her aýda çap edilýär.
“Arabian Horse World”: Arap ýarym adasyndaky atçylyk barada maglumat berýän bu žurnal iňlis dilinde çykarylýar. Onuň ilkinji nusgasy 1959-njy ýylda çap edildi.
Bulardan başga-da, Günorta Afrikada “HQ”, Angliýada “Pony”, ABŞ-da we Ýewropa ýurtlarynda “Your Horse” ýaly atçylyga degişli žurnallar çykýar.
Atlar baradaky žurnallar
“Horse and Hound”: Hepdelik çykýan bu neşir Beýik Britaniýanyň atlar baradaky iň gadymy žurnalydyr. Ilkinji nusgasy 1884-nji ýylda çap edilen žurnalda atçylyk pudagyna degişli täzelikler, ýaryşlar baradaky synlar, weterinariýa hakynda dürli maglumatlar, çapuksuwarlar, seýisler bilen geçirilen söhbetdeşlikler yzygiderli ýagdaýda okyjylara ýetirilýär. Iňlis dilinde çykýan žurnalyň her hepdede 50 müňe golaý nusgasy satylýar.


text:
22 Aralık 2016 Perşembe
Taryhy Medeni Miras Watanymyzyň Milli Baýlygy
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň tamamlanmagyna bagyşlanyp geçirilýän çäreleriň çäklerinde Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde orta asyrlaryň taryhyna we medeniýetine bagyşlanan zallaryň täzelenen we üsti ýetirilen sergisi açyldy.
Muzeýleriň işini döwrebaplaşdyrmak, olaryň işine döwrebap çemeleşmeleri, jemgyýetçiligiň, aýratyn-da ýaşlaryň ünsüni we gyzyklanmasyny milli baýlygymyza çekmäge ýardam edýän täze konseptual çözgütleri ornaşdyrmak esasy wezipeleriň biri bolup, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow medeni-taryhy hakyda ähmiýet bermek maksadynda şol wezipeleri degişli ulgamyň işgärleriniň öňünde goýýar.
Bu işiň möhüm bölegi-muzeý gaznalarynyň üstüni ýetirmek we aýawly saklamak, sergi toplumlarynyň gymmatlyklaryny dünýä ýaýmak bolup durýar. Orta asyr döwrüniň gymmatlyklarynyň ýygyndysy bolan ekspozisiýany täzelemek boýunça üstünlikli amala aşyrylan taslama hem hut şoňa gönükdirilendir.
Bu döwür türkmen halkynyň taryhynda beýik döwürleriň biri bolup, şol wagt şöhratly ata-babalarymyzyň döreden imperiýalary Hindistandan başlap, Orta Ýer deňzine çenli ägirt uly çäklere öz täsirini ýetiripdir. Şol döwürden biziň günlerimize çenli bir wagtlar alyp bolmadyk galalaryň we uly şäherleriň, binagärligiň aýry-aýry ajaýyp nusgalarynyň hem-de hakyky sungat eserleriniň ýadygärlikleri gelip ýetdi.
Täzelenen zallary synlamaga gelenler muzeýiň genji-hazynasy bilen tanyşmaga mümkinçilik aldylar. Şol gymmatlyklaryň köpüsi ozal ýapyk gaznalarda saklanýardy, indi bolsa diwarlyklarda mynasyp ornuny tapdylar. Görkezilen arheologik serişdeler irki orta asyr döwründen başlap, XV-XVI asyrlara çenli–Garagoýunly we Akgoýunly türkmen hökümdarlarynyň, olaryň bäsdeşleri bolan Teýmirleňiň dolandyran, şeýle hem biziň beýik ata-babalarymyz Ärtogrul gazynyň we onuň nesilleriniň döreden Osman imperiýasynyň gülläp ösen döwrüne çenli birnäçe taryhy eýýamlary gurşap alýar. Täze eýýamyň III asyrynda Parfiýa patyşalygynyň döwründen soň onuň çägi Sasanidler döwletiniň düzümine girýär. Bu ajaýyp müňýyllygy Ýewropada Gündogar Renesanasy diýip ýöne ýerden atlandyrmaýarlar, munuň şeýledigini uzakda galan ýyllaryň sungat we binagärlik eserleri şaýatlyk edýär.
Tomaşaçylara görkezilen muzeý gymmatlyklary senenamalaýyn düzüldi. Ony ilkinji dünýä dini–otparazlyga bagyşlanan bölümler açýar. Onuň gözbaşlaryny alymlar türkmen topragy bilen ynamly baglanyşdyrýarlar. Mälim bolşy ýaly, ot ybadathanalary arheologlar tarapyndan Ahal welaýatynyň Babadurmaz obasynda, Artyk obasynyň golaýyndaky Akdepe baýyrlygynda hem-de Sarahs ýaýlasyndaky Melehaýran gadymy şäherinde tapyldy. Otparazlar barada we olaryň keramatly Awesta kitabynda beýan edilen jaýlamak dessurlary barada maglumat berýän özüne çekiji tapyndylaryň birnäçesi Balkan, Daşoguz we Mary welaýatlarynda tapyldy. Täze eýýamyň ilkinji asyrlarynyň gyzykly maglumatlary Amyderýanyň kenarlaryndan gözbaş alýar.
Indiki bölümde ýerleşdirilen tapyndylar irki orta asyrda gülläp ösen Merwde bolan hristiançylyk hakynda subutnamalary getirýär. Rim imperýasynda, soňra bolsa Wizantiýada bu diniň eýerijileri kowlup, Gündogara gaçyp gitmäge mejbur bolanda hut Merwde howpsuz gaçybatalga tapýarlar we birnäçe asyr bu ýerde mesgen tutýarlar. Bu gadymy megapolisde hristianlar bilen bir wagtda buddaçylaryň iri jemgyýeti bolupdyr.
Munuň şeýledigine şaýatlyk edýän täsin tapyndylaryň arasynda ýüzi ýazgyly ajaýyp keramiki küýze bolup, onuň içinde VI asyryň külterlenen budda kagyzy, şeýle hem Hindistandan getirilen birnäçe daş heýkeljikler bar. Gadymy Merwiň Gäwür galasynda ýarym asyr mundan öň geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde üsti açylan, laýdan ýasalan Buddanyň ägirt uly heýkeli oturdylan budda ybadathanasynyň nähili görnüşde bolandygyny barada aýdyň düşünje almak üçin muzeýiň işgärleri şol döwrüň ýönekeý gurluşyklarynyň ýanynda bu toplumyň durky täzelenen ajaýyp dioramasyny döretdiler.
Türkmenistanyň çäginde ýüze çykarylan arheologik tapyndylar—otparaz, hristian we budda dinleriniň buthanalary bu ýerde ähli döwürlerde we eýýamlarda dürli milletleriň we dinleriň wekilleriniň agzybir ýaşandygyna şaýatlyk edýär. Hoşniýetliligiň ilkibaşdan türkmeniň ganynda bolup, milli häsiýetiň möhüm alamaty bolup durýandygyny tassyklaýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň häzirki döwürde amala aşyrýan “açyk gapylar” we hoşniýetli goňşuçylyk syýasaty hem çuňňur taryhy köklerine eýe bolup durýar.
Täze ekspozisiýada nesilbaşymyz Oguzhanyň baştutanlygynda Ýewraziýanyň giňişliklerinde ägirt uly imperiýany döreden oguz türkmenleriň hem medeniýeti öz beýanyny tapdy. Bu bölümiň iň uly gymmatlyklarynyň biri balbalyň heýkeli bolup, ol arheologlar tarapyndan Balkan welaýatynyň çäginde tapyldy hem-de ýakynda Nýu-Ýorkyň Metropoliten muzeýinde guralan “Köşkler dünýäsi we Älem jahan: Seljuklaryň Beýik döwri” atly halkara sergisinde görkezildi.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde VII asyrda Arap Halyflygynyň döremegi hem-de türkmenleriň yslamy kabul etmegi bilen bagly bolan taryhy döwür bilen tanyşdyrylýar. Täze dünýä dininiň baýdagy astynda ýurdumyzyň çäginde ata-babalarymyzyň esaslandyran iki sany kuwwatly döwleti—Beýik Seljuklaryň we Horezm şalarynyň döwletleri emele geldi. Olar XI-XII asyrlarda diňe öz täsiriniň tiz ýaýramagy bilen däl-de, eýsem ozaly bilen medeniýetiniň, ylmynyň we biliminiň okgunly ösmegi bilen tanalypdyr.
Hut şol döwre degişli tapyndylaryň köp sanlysy saklanyp galyp, olar indi muzeýiň gymmatlyklaryna öwrüldi. Tapyndylaryň arasynda emeli mermer daşyndan kesilip ýasalan metjitleriň we kümmetleriň binagärlik nusgalary, çeper timarlanan we haşamlanan demir we bürünç gaplar, nagyşly syrçalanan keramika, mis, kümüş we gyzyl pullar, gymmat bahaly metallardan ýasalan şaý-sepler we beýlekiler bar. Soltan Sanjaryň kümmetiniň hem-de Soltan Kalynyň binalarynyň nusgalary ekspozisiýada merkezi orny eýeleýär.Bu görnüş diňe uzak geçmişe nazar aýlamaga däl-de, eýsem şol şöhratly döwrüň ruhuny duýmaga mümkinçilik berýär.
Muzeýiň ýene-de bir täzeligi—ol hem ähli zallarda ekspozisiýalaryň bölümlerine degişli türkmen, iňlis we rus dillerinde teswirlemeli diwarlyklar peýda boldy, Türkmenistanyň taryhyny öwrenmäge uly goşant goşan görnükli gündogarşynas alymlaryň we arheologlaryň portretleriniň galereýasy döredildi. Bu muzeýiň gymmatlyklaryny halkara ölçegleriniň derejesine geçirmegiň uzakmöhletleýin maksatnamasynyň birinji tapgyrydyr.
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň ahyrynda täzelenen ekspozisiýanyň açylmagy ýurdumyzyň muzeýleri tarapyndan tanyşdyrylýan gymmatlyklary aýawly saklamak, üstüni ýetirmek we öwrenmek boýunça giň gerimli işleriň dowam edýändigine ýene bir gezek şaýatlyk edýär. Ol, elbetde, tematiki ýylyň we aýry-aýry taslamalaryň çäkleri bilen çäklenmeýär, çünki muzeý gymmatlyklary—bu jemgyýetiň we onuň medeni barabarlygynyň özboluşly ýylýazgysy, halkyň genetiki hakydasy bolup, olar ýaşlarda gymmatlyk çelgilerini kemala getirmäge, öz kökleriňe, şeýle hem häzirki döwrüň täzeliklerine we innowasiýalaryň maksatlaryna akyl ýetirmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, medeni mirasyň obýektlerini diňe goramak bilen çäklenmän, eýsem olary häzirki durmuş ulgamyna çekmek, olara aýawly garamak möhüm bolup durýar. Çünki milletiň taryhynyň we ruhubelentliliginiň egsilmezligi ýaly bu “altyn goruň” häzirki düşündirilmegi ýurdumyzda we jemgyýetde amala aşyrylýan özgertmeleriň yzygiderliligini we üznüksizligini kepillendirýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Eýranyň tele radio habarlar gullugynyň beren habaryna görä,Eýran Yslam Respublikasynyň daşary işler ministri Muhammet Jawad Zarif Kuwaitiň daşary işler ministri Şyh Sabah Al-halid al-hamad al-sabah bilen geçiren duşuşygynda iki taraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň ýollary we sebitleýin hemde halkara meseleleri barada pikir alyşdy.
Eýranyň daşary işler ministri Yragyň durkyny täzelemek boýunça geçirilýän halkara maslahata gatnaşmak üçin şu gün Kuweýte bardy.bu halkara konferensiýasy 12-14 Fewralda Kuweýtde geçirilýär.
Eýranyň daşary işler ministri Muhammet Jawad Zarif Kuwaita baran badyna habarçylar bilen geçiren söhbetdeşliginde Pars aýlagy sebiti we Aziýanyň günbatary diňe bu sebitde ýerleşen ýurtlaryň arkalaşygy bilen howpsyzlyga we asudalyga ýetjekdirler diýdi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow milli howpsuzlyk ministri Döwrangeldi Baýramowa berk käýinç yglan etdi diýip, türkmen telewideniýesi habar berýär.
Bu käýinç hökümet agzalarynyň dynç alýan wagtynda, Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasyndaky ykdysady kynçlyklar, maliýe, pul meseleleri zerarly bank ýolbaşçylaryna berlen käýinçleriň yz ýanyna gabat geldi.
Döwlet baştutanynyň gol çeken buýrugynda aýdylmagyna görä, Baýramow “wezipe-borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmän, garamagyndaky edaralaryň işgärleriniň arasynda düzgün-nyzamyň berjaý edilişine gözegçiligi gowşadypdyr”.
Döwlet eýeçilgindäki TW-niň habarynda bu käýinç barada şundan başga zat aýdylmaýar.
Şol bir wagtda, Azatlygyň hökümete ýakyn çeşmesiniň berýän maglumatyna görä, prezident Berdimuhamedow Aziadany geçirmek üçin gurply adamlardan, şol sanda telekeçilerden serişde toplamak barada beren tabşyrygynyň ýerine ýetirilmezligi sebäpli, güýç gurluşlarynyň ýolbaşçylarynyň alyp barýan işlerinden lapykeç bolmagynda galýar.
Ýatladýarys, Azatlyk radiosy Türkmenistanda maý aýynyň başynda turan korrupsiýa galmagaly, ozalky baş prokuror Amanmyrat Hallyýewiň işden boşadylyşy we soňky ykbaly, içeri işlen ministri Isgender Mulikowa berlen berk käýinç, onuň nädip wezipede saklanyşy we soňky ýagdaýlary barada öz wagtynda habar berdi.
Resmi habarlardan görnüşine görä, prezidentiň güýç gurluşlarynyň işinden nägileligi onlarça kanun goraýjy işgäriň we beýleki resmileriň jenaýatda aýyplanmagyna we türmä basylmagyna alyp geldi. Türkmen telewideniýesi olaryň özlerini we döwletiň haýryna geçirilen emläklerini görkezdi, ýöne bu kampaniýa netijesinde toplanan serişdäniň anyk möçberleri aýdylmady.
Emma muňa garamazdan, türkmen metbugaty golaýda Ykdysady jenaýatlara garşy göreş boýunça döredilen täze komitetiň işi, ýene onlarça resminiň tussag edilendigi, olaryň alan paralary hakynda maglumat berdi. Şol bir wagtda ýene tutulan adamlaryň konfiskasiýa edilen emläkleriniň umumy möçberleri aýdylmady we bu ýagdaý Aziada üçin näçe serişde toplanandygyny anyklamaga mümkinçilik bermeýär.
Eýsem şu aralykda, hökümetiň dynç alýan wagtynda, birden milli howpsuzlyk ministrine berk käýinç berilmeginiň anyk nähili sebäpleri bolup biler?
Adynyň aýdylmazlygyny soran ýerli synçynyň pikirine görä, korrupsiýa garşy döredilen täze guramanyň başlygy, polkownik Mämmethan Çakyýewiň gysga wagtda prezidentiň beren tabşyrygy esasynda bitiren işleri we döwletiň haýryna toplan serişdeleri galan üç guramanyň, Baş prokuraturanyň, IIM-niň we MHM-niň bilelikde, ençeme aýda bitiren işlerinden has netijeli bolup çykdy. “Bu ýagdaý prezidentiň öz esasy bil baglýan ministrleriniň birinden has-da göwnüni geçirip biler” diýip, ýerli synçy aýdýar.
Azatlygyň hökümete ýakyn çeşmesi golaýda IIM-niň başlygynyň, saglyk ýagdaýy sebäpli, işden çekilmäge synanyşandygyny habar berdi. Mälim bolşy ýaly, Isgender Mulikow soňky aýlarda iki sany berk käýinç alypdy.
Eýsem Baýramowa ýurtdaky maliýe-pul meseleleri sebäpli bank ýolbaşçylaryna berlen käýinjiň yz ýanyndan berlen käýinç ýakyn wagtda MHM-niň başlygynyň hem çalşyryljagyny aňladyp bilermi?
Prezident Berdimuhamedow Baýramowdan öň MHM-niň dört ministrini işden boşatdy, olaryň soňkusy - Güýçgeldi Hojaberdiýew wezipesinden “saglyk ýagdaýlary sebäpli” aýryldy.
MHM-niň başlyklygyna 2016-njy ýylyň martynda bellenen Döwrangeldi Baýramow mundan öň oktýabr we noýabr aýlarynda hem käýinç alypdy. Bu käýinçler hem oňa “wezipe-borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi, ýolbaşçylyk edýän pudagynda tertip-düzgüne gözegçiligi gowşadanlygy üçin” berlipdi.
Şeýle-de oňa goýberen kemçiliklerini gysga wagtda düzetmek tabşyrylypdy. Ýöne ol prezident saýlawlaryndan soň hökümet täzeden düzülende öz ornunda galdyryldy.
Öňki prezident S.Nyýazow döwründe MHM-ä ýolbaşçylyk eden ministrleriň ikisi - Saparmyrat Seýidow we Muhammet Nazarow, onlarça howpsuzlyk ofiseri jenaýat etmekde aýyplanyp, türmä basyldy.


text:
Birleşen Ştatlar prezident Donald Trampyň gelýän hepde Riýada planlaşdyrylan saparyndan öň Saud Arabystany bilen 100 milliarda dollardan gowrak bahasy bolan ýarag ylalaşygyny taýýarlaýar diýip, “Roýters” habar gullugy 12-nji maýda habar berdi.
Ak tamyň resmileri ýarag paketiniň bahasynyň on ýylda 300 milliard dollardan hem aşyp, Saud Arabystanynyň Eýrana we “Yslam döwleti” ekstremist toparyna, beýleki regional howplara garşy goranmak kuwwatyny ýokarlandyrmaga kömek etjegini aýtdylar diýip, “Roýtersiň” habarynda aýdylýar.
Bu ýarag paketi Trampyň Saud Arabystanyna, onuň 19-njy maýda başlanýan ilkinji daşary ýurt saparlarynyň ilkinji gonalgasyna gabatlandy.
Birleşen Ştatlar Saud Arabystanynyň öňden gelýän esasy ýarag üpjünçisi bolup durýar.


text:
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň 16-njy maýda ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp bilen duşuşygynda Waşingtonyň Siriýadaky kürt gozgalaňçylaryna ýarag bermekden saklanmagy üçin basyş etmegine garaşylýar. Ankara kürt gozgalaňçylaryny terrorçy hasap edýär.
Ak Tamda geçiriljek duşuşyk Siriýadaky uruş boýunça köptaraplaýyn halkara diplomatiýasynyň güýçlenen wagtyna gabat geldi. Türkiýe we ABŞ Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň hökümetine garşy göreşýän oppozision güýçleri goldaýarlar.
Emma Ankara we Waşington Siriýadaky konflikte degişli käbir meselelerde gapma-garşy pikirleri öňe sürýärler.
Şeýle-de Erdoganyň Ankaranyň geçen ýylyň iýul aýynda başa barmadyk harby agdarylyşyk synanyşygyny gurnamakda aýyplaýan ABŞ-da ýaşaýan dinçi Fethulla Güleni Türkiýä berilmegini talap etmegine garaşylýar.
Erdogan Tramp bilen duşuşygynyň ABŞ-nyň siriýaly kürtleri ýaraglandyrmak boýunça planlaryna degişli “aýgytly pursada” ýol açjagyna garaşýandygyny 12-nji maýda žurnalistlere aýtdy.


text:
Britaniýanyň premýer-ministri Tereza Maý ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp bilen duşuşygynda iki ýurduň arasynda paýlaşylýan aňtaw maglumatlarynyň howpsuz bolmalydygy barada “anyk aýtjakdygyny” mälim etdi diýip, Britaniýanyň metbugat bileleşigi täzelikler agentligi habar berdi.
25-nji maýda çap bolan bu maglumat Britaniýanyň polisiýasynyň 22-nji maýda Mançesterde konsertde bolan bombaly hüjüm barada aňtaw maglumatlarynyň ABŞ tarapyndan paş edilmegine we munuň henizem gözlegdäki bomba ýasan adamy tapmak boýunça tagallalara zyýan ýetirmeginden aladalanma bildirýändigi barada peýda bolan habarlaryň yzýanyna gabat geldi.
Maý hökümetiň adatdan daşary howpsuzlyk geňeşi Kobranyň maslahatyny geçirdi. Bu maslahat hüjümden bäri dördünji gezek geçirilýär.
Resmiler janyndan geçen hüjümçi bolmakda güman edilýän 22 ýaşly Salman Abediniň toparyň agzasy bolmagyny çak edip, onuň ýaranlaryny gözleýär. Hüjümiň netijesinde 22 adam wepat boldy we 60 çemesi adam, şol sanda çagalar ýaralandy.


text:
Milli we halkara bilermenleri sebitde senagat howpsuzlygynyň ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar
Aşgabatda BMG-nyň ÝeYT-nyň “Senagat heläkçiliginiň serhetüsti täsiri hakyndaky” konwensiýasynyň jähtinden Merkezi Aziýada senagat howpsuzlygyny berkitmek boýunça bilermenler toparynyň maslahaty geçirildi. Taslama serhetüsti senagat heläkçilikleri ýüze çykanda sebitiň mümkinçiligini güýçlendirmäge gönükdirilendir, ol, degişli kanunçylygy, şeýle hem institusial hyzmatdaşlygy işläp taýýarlamakda we kämilleşdurmekde tejribesini teklip edýän Russiýa Federasiýasynyň maliýe taýdan goldaw bermeginde durmuşa geçirilýär.
Çäre BMG-nyň Ýewropa ykdysady toparynyň we BMG-nyň Türkmenistandaky Ösüş Maksatnamsynyň goldaw bermeginde Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdelri baradaky döwlet komiteti tarapyndan gurnaldy. Oňa ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, şol sanda Goranmak ministrliginiň Halas ediş işleri we raýat goranyşy baş müdirliginiň, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Gidrometeorologiýa baradaky milli komityetiniň, Deňiz we derýa ulaglary döwlet komitetiniň, “Türkmengaz” DK-nyň, “Türkmenhimiýa” DK-nyň, “Türkmenhowaýolary” Döwlet milli gullugynyň wekilleri gatnaşdylar. Duşuşygň maksady- BMG-nyň ÝeYT-nyň serhetüsti senagat heläkçilikleri barada konwensiýasynyň düzgünleri bilen tanyşdyrmakdyr.
-Serhertüsti senagat heläkçilikleriniň öňüni almak we onuň netijelerini aradan aýyrmak babatda hereketleri jebisleşdirmek ýaşaýyş gurşawynyň durnukly ösüşi we howpsuzlygy üçin möhümdir,--diýip, BMG-nyň ÝeYT-nyň senagat heläkçilikleri barada konwensiýasynyň sekretariatynyň daşky gurşaw boýunça bölüminiň bilermeni Ýelena Rubaç belledi.- Häzirki wagta çenli konwensiýany döwletleriň 41-si goldady. Elbetde, resminama goşulmak belli bir borçlary belleýär, ýöne köptaraplaýyn habardarlygy üpjün etmäge we özara kömege gelmäge, diýmek, has ýakyn ynanyşma ýagdaýyny döretmäge mümkinçilik hem berýär—diýip, hanym Rubaç nygtady.
Maslahatda halkara bilermenleri—Russiýa Federasiýasynyň senagat howpsuzlygy Ylmy-tehniki merkezi ÝaPJ-niň baş direktory, tehniki ylymlaryň doktory,professor Ýelena Klowaç we Belarus Respublikasynyň Adatdan daşary ýagdaýlar ministrliginiň Halkara hyzmatdaşlygy müdirliginiň baş hünärmeni Ýewgeniý Baranowskiý çykyş etdiler. Olar BMG-nyň ÝeYT-nyň konwensiýasynyň öz ýurtlarynda durmuşa geçirilişi barada gürrüň berdiler. Okuwyň iki we ondan köp ýurduň bähbitllrine degýän senagat heläkçiligi ýüze çykanda özara hereketleri işjeňleşdirmäge gönükdirilendigi nygtaldy. Ýelena Klowaç konwensiýa goşulan Russiýada Federal Kanunyň hereket edýändigini, Russiýadaky önümçilikleriň birnäçe müňüsiniň onuň gözegçiligine alnandygyny belledi. Belarusyň wekili öz ýurdunyň konwensiýa goşulmasa-da, onuň düzümleriniň işine, şeýle hem sekretariatyň guraýan çärelerine gatnaşýandygyny belledi.
Gyzyklanma bildirilen pikir alyşmalaryň barşynda sebitiň durnukly ösüşini we netijeli döwletara özara hereketini gazanmak üçin bu mesele babatda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň zerurlygyna üns çekildi.


text:
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň we Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň wekilçilikli synçylar toparlaryndan düzülen halkara synçylaryň metbugat maslahaty boldy. Onda Mejlisiň deputatlaryna saýlawlara taýýarlyk işlerine we onuň geçirilişine guralan gözegçiligiň netijeleri beýan edildi. Maslahata milli we daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, şeýle hem Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň agzalary gatnaşdylar.
Wekilçilikli toparlaryň ýolbaşçylary öz çykyşlarynda ýurdumyzyň ýolbaşçy düzümlerine hem-de Merkezi saýlaw toparyna döwletiň durmuşyndaky möhüm jemgyýetçilik-syýasy waka gatnaşmaga çakylyk üçin hoşallyk bildirdiler. Şeýle hem olar Türkmenistanda saýlawlaryň giň bäsdeşlik esasynda, açyklyk we aýanlyk şertlerinde hem-de saýlawçylaryň ýokary işjeňliginde üstünlikli, guramaçylykly geçendigini nygtadylar. Metbugat maslahatyna gatnaşyjylaryň belleýişleri ýaly, halkara synçylarynyň çagyrylmagy ýurdumyzyň bu jemgyýetçilik-syýasy çäräniň ýokary derejedäki aýanlygyny üpjün etmäge, saýlaw işleriniň açyklygyna gönükdirilen ýörelge hökmünde baha berilýär.
Bellenilişi ýaly, wekilçilikli toparyň beren bahasy saýlawlara görlen taýýarlygyň we onuň geçirilişiniň anyk beýanyny özünde jemleýär. Çykyş edenleriň pikirine görä, kabul edilen çözgütler we netijeler milli saýlaw kanunçylygyna, anyk gözegçilige we wekilçilikli toparyň agzalarynyň ýurdumyzda bolan mahaly toplan degişli maglumatlaryna esaslanýar.
Synçylar öz işlerinde bitaraplyk syýasatynyň ýörelgelerine, içki işlere gatyşmazlyk ugurlaryna, döwlet kanunçylygynyň berjaý edilişine salgylanyp, saýlawlaryň öňüsyrasyndaky çärelere we saýlawlaryň guralyşyna hem-de geçirilişine baha berdiler. Şunda, milli saýlaw kanunçylygynyň soňky ýyllarda kämilleşdirilendigi bellenildi. Hususan-da, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň demokratik saýlawlar babatda halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna laýyk gelýändigi hem-de saýlawçylaryň öz isleglerini erkin we açyk beýan edip bilmegini üpjün etmek üçin ygtybarly hukuk binýady bolup durýandygy nygtaldy.
Bu gezekki saýlaw işlerine ilkinji gezek syýasy partiýalaryň üçüsiniň wekilleriniň hem-de raýatlar toparynyň dalaşgärleriniň gatnaşandygyna aýratyn ähmiýet berildi.
Şeýle hem Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň, ähli derejedäki saýlaw toparlarynyň işine ýokary baha berildi, saýlaw möwsüminiň ähli tapgyrynda hukuk hem-de maglumat üpjünçiliginiň sowatly alnyp barlandygy bellenildi. Şol bir wagtyň özünde saýlaw möwsüminiň demokratik derejesiniň barha ýokarlanýandygy aýratyn nygtaldy.
Wekilçilikli toparlaryň agzalary saýlawlaryň öňüsyrasynda geçirilen çäreleriň maglumat üpjünçiliginde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň möhüm orun eýeländigini bellediler.
Şeýle hem Türkmenistanda bu gezekki saýlawlaryň medeni kadalaryň berjaý edilmeginde we durnukly ýagdaýda geçendigi nygtaldy.
Mähriban halkym! Eziz watandaşlar! Sizi Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň biziň ýurdumyzyň başlangyjy esasynda 3-nji iýuny «Bütindünýä welosiped güni» diýip yglan etmegi bilen tüý...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň wekilleri 2018-nji ýylyň 11-nji aprelinde geçirilen Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň nobatdan daşary saýlawlaryna...
Möhüm jemgyýetçilik-syýasy möwsüm bolan Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň düzümini, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalaryny saýlamagyň gutarnykly netijeleri j...
Örän möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäräniň — Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlarynyň gutarnykly...
2018 ýylyň 28 martda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň mejlisi boldy. Onda Mejlisiň VI çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat, etrap, halk maslahatlarynyň h...
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň we Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň wekilçilikli synçylar toparlaryndan düzülen halkara synçylaryň metbugat maslahaty boldy. Onda Mejlisiň deputatlaryna saýlawlara ta...
Şu saýlawlarda ilkinji gezek Aşgabat şäherindäki we welaýatlarymyzdaky saýlaw uçastoklarynda ýörite wideo kameralar gurnalyp, on-line düzgüninde saýlawçylaryň ses berişleri internet arkaly Merkezi saý...
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlaryň saýlawlary boýunça sagat 19-a çenli saýlawçylaryň 91,69% ses berdi. Has takygy, saýlawçylaryň Ahal welaýatynda 92,04%, Balkan welaýatynda 91,84%, Daşoguz wela...


text:
Şu gün Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatynyň ikinji gününiň dowamynda Milli parlamentiň ýolbaşçysy ýurdumyzyň Mejlisiniň nobatdaky maslahatynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa – Türkmenistanyň Gahrymany diýen ady dakmak hakynda çözgüdiň kabul edilendigini habar berdi.
Mundan başga-da, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew ýurdumyzyň türgenleriniň adyndan milli Liderimize ýadygärlik nyşanyny gowşurdy.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow uly hormat üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, hormatly...
Şu gün Ýaşulular maslahatynyň ikinji gününiň dowamynda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018–2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny» tassyklamak hakynda Karar gol çekdi. Bu maksatnamanyň esasy ugurlary barada döwlet Baştutany maslahata gatnaşyjylara düýn gürrüň berdi.
Özüniň baý serişdelerine daýanmak we ykdysady ösüşiň öňdebaryjy dünýä tejribesini peýdalanmak bilen, döwlet Baştutanynyň belleýşi ýaly, Garaşsyz Watanymyz dünýäniň iň...
Brent kysymly nebitiň dekabrdaky fýuçersleriniň bahasy 10-njy oktýabrda 7:57 wagta çenli ýagdaýa görä 7 sent (0,13 göterim) ýokarlanyp, barreli 55,86 dollara deň boldy. WTI kysymly nebitiň noýabrdaky fýuçersleriniň bahasy 8 sent (0,16 göterim) ýokarlanyp, barreli 55,79 dollara deň boldy.
9-njy oktýabrdaky söwdalaryň netijeleri boýunça Brent kysymly nebitiň dekabrdaky fýuçersleriniň bahasy Londondaky ICE Futures biržasynda 0,17 dollar...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 45-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Birleşen Arap Emirliklerinden gelen telekeçiler Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen göni arassalanan benzini satyn aldylar. Bulardan başga-da, Russiýa Federasiýasyndan, BAE-den, Şweýsariýa Konfederasiýasyndan, Singapurdan, Türkiýe Respublikasyndan, Owganystan Yslam Respublikasyndan we beýleki döwletlerden gelen işewürlere daşary ýurt walýutasyna bugdaý uny, dürli görnüşli...
Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatynda çykyş edenler ýurduň ýaşulularyň adyndan Garaşsyz we Bitarap Watanymyzyň halkara abraýyny mundan beýläk-de artdyrmak boýunça bitiren hyzmatlary hem-de ägirt uly işleri üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ikinji gezek Türkmenistanyň Gahrymany diýen belent ady dakmak hakyndaky teklibi beýan etdiler.
Çykyş edenleriň nygtaýşy ýaly,...
Ilatyň jan başyna düşýän jemi içerki önümiň ortaça möçberini göz öňünde tutanyňda, Türkmenistan indi durmuş-ykdysady görkezijileri boýunça girdeji derejesi ýokary bolan ýurtlary häsiýetlendirýän umumy kabul edilen sepgitden geçdi. Bu barada Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaşulular maslahatynda eden çykyşynda belledi.
Çykyşynyň dowamynda döwlet Baştutany ýakyn geljek...


text:
23.12.2016. Şu gün ýurdumyzyň Baş arçasy dürli öwüşginli yşyklara beslendi. Ol hemmeleriň söýüp garşylaýan, köp garaşdyran we täsinliklere baý bolan Täze ýyl baýramynyň ýakynlaşyp gelýändigini alamatlandyrdy.
Bu baýramçylyga çagalar aýratyn şatlyk bilen garaşýarlar. Olar dabaranyň baş gahrymanlarynyň, ulularyň ertekilerdäki täsinlikleri döretmegini isleýärler. Ýurdumyzyň ähli künjeklerindäki we paýtagtymyzdaky çagalar baglarynda, mekdeplerde, teatrlarda we medeniýet merkezlerinde, çagalarda ýatdan çykmajak täsir döredip, olara täsin sowgatlar eçilýän dürli sazly we sahnalaşdyrylan baýramçylyk dabaralaryna giň gerim berildi.
Bir ýandan Köpetdagyň garly gerişleri bilen ümmülmez meýdany tutup duran tokaý agaçlary, beýleki tarapdan täsin öwüşginlere, agşamyň asuda asmanyny bezeýän dürli yşyklara beslenen “Bagtyýarlyk” bag-seýilgäh toplumynyň gülzarlyklary göwünleri galkyndyrýar.
Bu ýerde gurlan arçalar şäherjiginiň merkezindäki meýdançada 39 metrlik arça baýramçylyk äheňinde bezelipdir. Onuň dik depesinde sekizburçly ýyldyz bolup, arçanyň merkezi böleginde dürli yşyklardan 2017 ýazgysy ýerleşdirilipdir. Müňlerçe yşyklaryň, dürli oýnawaçlaryň we bezeg serişdeleriniň öwüşgini bilen haýran galdyrýan Baş arçanyň daş-töwereginde ak garly, ýaşyl donly kiçiräk arçalar oturdylypdyr. Müň dürli öwüşgünli suw çüwdürimleri, sazyň ýakymly owazy, çapyp barýan ahalteke bedewleriniň we ertekileriň gahrymanlarynyň biri-biriniň yzyndan gelýän şekillerini görkezýän arça görnüşindäki uly monitorda täze ýylyň bagt getirmegi baradaky arzuwlar ýazylýar.
Dabaralaryň guramaçylary ertekileriň gahrymanlaryndan we täze ýyl nyşanlaryndan bezelen köpsanly yşyklandyryjylar arkaly meýdançany ajaýyp baýramçylyk görnüşine besläpdirler. Arçanyň uly göwrümli bezeg şarlary haly gölleri bilen beslenip, asmandan gaçan syrly ýyldyzlary ýada salýar. Ägirt uly sagat dilleri minutlary sanaýar. Ýer togalagynyň şekili ýurdumyzyň dünýä kartasynda ýerleşişini görkezip, jadylaýjy yşyklary saçýar.
Ine-de, şöhrata beslenen türkmen bedewleriniň bäşisi paýtunda çagalara sowgat getirýär. Bu ýerde ganat baglaýan şekilli Göroglynyň ady rowaýata öwrülen atynyň keşbi ýada düşýär. Köljagazlarda ýüzüp ýören ak garlaryň enaýyja boýunlary uzalýar. Köljagazlaryň üstünden bezegli köprüjikler atylypdyr. Geljek ýylyň alamaty bolan gyzyl kekeçli horaz towuk we jüýjeler bilen öz künjegini goraýar. Bu täsin Täze ýyl dabarasyna aýratyn bezeg berýän uly derweze şekilli gurnama dürli öwüşginlere beslenip baýramçylyga gatnaşmaga çagyrýar, onuň iki tarapynda hem uly görnüşde ýazylan 2017 sany bar.
Suw çüwdürimleriniň täsin owazlary hem-de türkmen ertekileriniň gahrymanlary şekillendirilen görnüşler täze ýyl şäherjiginiň ähli ýerinde joşgunly baýramçylyk ýagdaýyny döredýär.
Arçanyň ýanynda onuň yşyklarynyň ýakylmagyna we baýramçylygyň baş gahrymanlarynyň gelmegine garaşyp duran aşgabatlylaryň müňlerçesi we paýtagtymyzyň myhmanlary folklor hem-de tans toparlarynyň, baýramçylyk lybasy giren sirk we teatr artistleriniň çykyşlaryna tomaşa edýärler.
Artistler--belli ýomakçylar we masgarabazlar hemra aragatnaşyk usulyny peýdalanyp, gyşyň hökümdary Aýazbabanyň we Garpamygyň ýerleşýän ýerini Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabyndaky Aýazbaba dag belentligini kesgitlediler.
Hut şu ýerde Aýrybaba dagy seleňläp görünýär—beýikligi 3 müň 130 metr bolan bu belentlik ýurdumyzyň iň beýik nokadydyr.
Ýomakçylar şadyýan degişmeleri bilen ak sakgally Aýazbabany çagalaryň ýanyna getirmäge howlugýarlar. Ine-de, Aýazbaba we Garpamyk öz dostlary bilen bilelikde ajaýyp ýurdumyz boýunça gezelenje ugraýarlar, olar özleri bilen çagalara Täze ýyl sowgatlaryny alypdyrlar.
Däp boýunça syýahatçylar geçip barýan 2016-njy ýyly şöhrata beslän hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne altyn harplar bilen ýazylan wakalaryň bolan ýerleri boýunça gezelenje ugraýarlar. Olaryň iň esasylarynyň biri Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň ilkinji nobatdakysynyň –Atamyrat-Ymamnazar-Akina böleginiň işe girizilmegidir.
Aýazbabanyň kerwenini baýramçylygyň öň ýanynda göwnejaý bezelen Ymamnazar demir ýol bekedinde şadyýan garşylaýarlar. Welaýatyň döredijilik toparlary gadyrly myhmanlar sahna çykyşlary bilen, ýaşajyk lebaplylar bolsa gök arçanyň töwereginde şadyýan goşgulary okap hem-de aýdymlar bilen garşylaýarlar. Myhmanlaryň getiren täze ýyl sowgatlary çagalar üçin ýakymly waka boldy.
Gezelenjiň dowamynda Aýazbaba öz ýomakçy dostlary hem-de sazandalar bilen ýurdumyzyň täze binalary bilen tanyşýarlar, her desganyň ýanynda baýramçylyk ýörişini mähirli garşylaýarlar hem-de oňat arzuwlar bilen ugradýarlar. Aýazbaba öz ýoldaşlary bilen bilelikde ýoluny ýurdumyzyň baş şäheri Aşgabada tarap dowam etdirdi.
Şu ýyl öz “ganatlaryny” giňden açan Halkara howa menzili uzak garaşdyran wekiliýeti, Täze ýyl dabaralaryna gatnaşmak üçin ýurdumyzyň ähli künjeklerinden gelýän çagalary baýramçylyk görnüşinde garşylaýar. Merkezinde ajaýyp arça gurnalan meýdançada hakyky şadyýanlyk höküm sürdi, aýdym-sazlar ýaňlandy, ýaşajyk tansçylar ýörite baýramçylyk lybaslarynda sahna çykyşlaryny ýerine ýetirdiler. Aýazbaba howa menziliniň baýramçylyga beslenen terminaldan ýolagçylaryň garaşmagy üçin ähli amatly şertler döredilendigini belläp, binanyň özboluşly binagärlik keşbine haýran galýandygyny beýan etdi we onuň ähli işgärleriniň Täze ýylda uly üstünlikler, ýakyn we uzak aralyklara şowly uçuşlary arzuw etdi.
Soňra Täze ýyl kerweni bedewlere atlanan jigitleriň ugratmagynda bilelikde täze ýyla beslenen Aşgabat boýunça gezelenç etdi.
Baýramçylyk topary we oňa goşulan täze ýyl sowgatly kerwen Arçabil şaýoly bilen “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň ýanyndaky meýdança tarap ýola düşýärler, ýüzugra olar agşamyň ajaýyp çagynda aýratyn ösüşgine beslenen binagärlik ýadygärliklerini synlaýarlar.
Ine-de, arzyly myhmanlar baýramçylyk lybasyny geýnen çagalaryň şatlyk-şowhunly aýdymlarynyň astynda uçgun saçyp duran derwezeden geçdiler. Soňra täsin baýramçylyk topary ýurdumyzyň Baş arçasynyň öňündäki meýdança geldi. Hemişe gök öwüsýän baýramçylyk arçasynyň töwereginde täze ýyla özleriniň döredijilik sowgatlaryny taýýarlan paýtagtymyzyň teatr toparlarynyň, Çagalar we ýetginjekler köşgüniň ýaşajyk artistleriniň, şeýle hem belli estrada aýdymçylarynyň haýran galdyrýan täze ýyl çykyşlary ýaýbaňlandyryldy.
Olaryň arasynda “Şatlyk”, “Akpamyk”, “Ruhubelent çagalar”, “Gyzyl gyzjagaz”, Joşgun” we beýleki belli çagalar tans toparlary, Alp Arslan adyndaky milli drama teatrynyň hem-de Döwlet gurjak teatrynyň artistleri, Türkmen döwlet sirkiniň şadyýan ýomakçylary hem-de hokgabazlary, Türkmen döwlet medeniýet institutynyň sirk toparynyň çakgan akrobatlary bar.
Bagtyýar gülki, şadyýan degişmelerdir ýomaklar, joşgunly tanslar, şatlykly duşuşyklar hem-de türkmen halk ertekileriniň meşhur gahrymanlarynyň gatnaşmagynda sahna oýunlary, täsin başdan geçirmeleriň ajaýyp dünýäsi diňe bir çagalary däl-de, bu şüweleňe gatnaşan köpsanly adamlary, aşgabatlylary hem-de paýtagtymyzyň myhmanlaryny özüne çekdi. Aýazbabanyň arzyly haltasyndan çykarylan naz-nygmatly sowgatlar çagalar üçin iň arzyly sylag boldy.
Ýaşajyk türkmenistanlylaryň hem-de täze ýylyň öňüsyrasynda geçirilen bu dabara gatnaşyjylaryň hemmesiniň adyndan Aýazbaba bilen Garpamyk hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hem-de ähli türkmen halkyna bagt we saglyk, mähriban Watanymyzyň abadançylygynyň we gülläp ösmeginiň bähbidine üstünlikleri arzuw edip, ýetip gelen 2017-nji-- Täze ýyl bilen gutlaglaryny ýolladylar. Olar döwlet Baştutanymyza çagalar hakynda ýadawsyz aladalary, ösüp gelýän ýaş nesliň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösmegi üçin ýurtda ähli zerur şertleri döredýändigine çuňňur hoşallyk bildirýärler.
Ruhy hem-de beden taýdan ösen bagtly çagalar Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurt abadançylygymyzyň iň oňat görkezijisidir. Olaryň sazlaşykly ösmegini üpjün etmek, zehinli ýaşlary ýüze çykarmak üçin täze-täze ajaýyp döwrebap mekdepler, mekdebe çenli edaralar, sport meýdançalarydyr stadionlar, medeni we aň-bilim merkezleri ýurdumyzyň ähli künjeklerinde guruldy hem-de olaryň gurulmagy dowam etdirilýär.
Çagalaryň arzuwy hem-de Aýazbabanyň jadyly taýajygy bilen yşarat etmegi boýunça Täze ýylyň ajaýyp arçasynyň yşyklarynyň lowurdap ýanmagy täze ýyl şüweleňiniň iň bir gyzykly pursady boldy. Onda Aziada-2017-niň nyşany we bu Oýunlaryň maksatnamasyna girizilen sportuň dürli görnüşleriniň atlary aşak-ýokarlygyna dynuwsyz hereketde yşyklandyrylyp, türgenlerimize 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek ägirt uly halkara ýaryşynda üstünlik gazanmagyň hem-de ýokary sport netijelerini görkezmegiň arzuwlarynyň beýanyna öwrüldi.
Bu gün täsin täze ýyl çykyşlary geçirilýän, aýdym aýdylyp, goşgy okalýan, bagtyýar çagalaryň gol tutuşyp daşyndan aýlanýan, ýurdumyzyň ähli oba-şäherleriniň baş meýdançalarynda goýlan Täze ýyl arçalarynyň hemmesiniň täsin yşyklary ýalpyldap ýandy.
Ýurdumyzyň Baş arçasynyň ýanyndaky ilkinji dabara çagalar horunyň, belli estrada aýdymçylarynyň ýerine ýetirmeginde Täze ýyla bagyşlanan şadyýan aýdym-sazly konsert bilen jemlendi.
«tdh.gov.tm»