text:
Habar çeşmeleriniň maglumatlarynda Siriýanyň harby polisiýasynyň başlygy, general-maýor Abdul Azyz Ýassem al-Şallalyň ýurduň režimini terk edip, Türkiýä gaçyp geçendigi habar berilýär.
Hepdäniň sişenbe güni düýbi Dubaýda ýerleşýän “Al-Arabiýa” telekanalynda efire berlen wideo ýazgyda general-maýor Abdul Azyz Ýassem al-Şallal özüniň “halk rewolýusiýasyna” goşulýandygyny aýdýar.
Bu wideo ýazgydaky çykyşynda ol: “Men general Abdul Azyz Ýassem al-Şallal, harby polisiýanyň başlygy. Men goşunyň ýurdy goramak baradaky esasy borjundan sowlandygy hem-de adam öldürmelere, şäherleridir obalary weýran etmeklige we öz azatlyklaryny talap edýän biziň ýaragsyz adamlarymyzy köpçülikleýin gyrmaklyga ýüz urandygy üçin goşuny terk etdim. Ýaşasyn azat we kuwwatly Siriýa!” diýip, beýanat edýär.
Bu çykyşynda general al-Şallal Siriýanyň hökümet güýçleriniň hatarynda režimi terk etmek isleýän başga-da ýokary derejeli ofiserleriň bardygyny tassyklaýar. Ýöne ol hökümet tarapyndan alnyp barylýan berk gözegçilikler sebäpli edil häzir režimi terk etmekligiň olar üçin amatly däldigini aýdýar.
Siriýada 2011-nji ýylyň martynda halk çykyşlarynyň başlanaly bäri geçen döwrüň içinde onlarça general ýurduň režimini terk etdi. Musulmanlaryň sünni mezhebinden bolan general Abdul Azyz Ýassem al-Şallal bu generallaryň arasynda iň ýokary wezipelilerinden biridir.
Ozal hem bolupdy
Şu ýylyň iýul aýynda sünni musulmanlaryndan bolan brigada generaly Munaf Tlass hem Siriýanyň režimini terk edipdi. Siriýanyň Respublikan Gwardiýasynda gulluk eden we prezident Başar al-Assada iň bir ýakyn toparyň agzasy diýlip hasaplanylýan Munaf Tlass Fransiýa gaçyp atypdy.
Men goşunyň ýurdy goramak baradaky esasy borjundan sowlandygy üçin goşuny terk etdim
Şondan bir aý geçenden soň, ýurduň şol wagtky premýer-ministri Riad Hijab wezipesinden çekilip, Iordana gaçyp geçdi.
Siriýanyň režimini terk edýän bu ýokary derejeli resmileriň we ofiserleriň aglabasy, režime garşy ýaragly göreş alyp barýan oppozision söweşijilere meňzeşlikde, sünni mezhebiniň wekilleri.
Prezident Assada ygrarly bolup galýan häzirki hökümet resmileriniň we goşun ofiserleriniň aglabasy prezidentiň dini toparynyň, ýagny musulmanlaryň alawitler toparynyň wekilleri diýlip hasaplanylýar.
Siriýanyň oppozision aktwistleri çarşenbe güni hökümet güýçleriniň paýtagt Damaskyň golaýyndaky al-Zabadani, Dariýa we al-Tadamun ilatly punktlarynda ýaragly söweşijilere garşy harby operasiýalary alyp barýandyklaryny habar berdiler.
Ýerli aktiwistler al-Zabadani ilatly punktunda hökümet güýçlerinden 17 sany harby ofiseriň we 50 töweregi esgeriň oppozision söweşijileriň tarapyna geçendiklerini aýdýarlar.
Düýbi Londonda ýerleşýän we Siriýadaky ynsan hukuklary boýunça iş alyp barýan gurama soňky bir hepdäniň dowamynda Siriýada jemi müňden gowrak adamyň ölendigini aýdýar. Şeýlelikde, geçen ýylyň martyndan bäri Siriýadaky halk gozgalaňlarynyň barşynda ölen adamlaryň sanynyň 45 müňden hem geçendigi aýdylýar.


c: text/html

text:
Türkmenistan daşary ýurtlardaky birnäçe ilçisini çalyşdy. Ilçiler soňky bir aýyň dowamynda ikinji gezek toparlaýyn çalşyrylýar. Maý aýynyň aýagynda Türkmenistanyň Belarusdaky, Täjigistandaky we Özbegistandaky ilçileri täzelenipdi. Yzýany ýurduň Orsýetdäki ilçisi Germaniýa iberilip, onuň ýerine täze ilçi bellenipdi.
26-njy iýunda bolsa Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň Owganystandaky ilçisini Pakistana ilçi edip belledi, onuň ýerine bolsa Türkmenistanyň Eýrandaky baş konsulyny Owganystana ilçi etdi we oňa Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçi diýen diplomatik derejesini berdi. Ýaňy ýakynda Orsýetden Germaniýa geçirilen ilçi Halnazar Agahanowa Türkmenistanyň Latwiýa respublikasyndaky diplomatik missiýasy hem goşmaça tabşyryldy.
Türkmenistanyň diplomatik edaralaryndaky şeýle köpçülikleýin özgerişliklere näme sebäp bolup biler? Azatlyk Radiosyndan Gözel Hudaýberdiýewa regional bilermen, Orsýetiň Umumy taryh institutynyň Merkezi Aziýa, Kawkaz we Balkan regionlary boýunça bölüminiň müdiri Artýom Ulunýan bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň birnäçe ýurtlardaky ilçilerini yzygiderli çalyşmagynyň sebäbini siz nämede görýärsiňiz?
Artýom Ulunýan: Bu ýerde iki meseläni göz öňünde tutmak mümkin. Bir tarapdan, diplomatlaryň çalşylmagy adady bir ýagdaý bolup durýar. Täze kadrlar ýetişýär we diplomatik korpusy täzelenip durýar. Emma meseläniň syýasy tarapy hem bar. Türkmenistanyň çalşyran ýokary derejeli diplomatlarynyň ählisi Ýewraziýa regionynda işläpdi. Meniň pikirimçe, bu Türkmenistanyň öz daşary syýasatynda Ýewraziýa regionyna, şol sanda postsowet giňişliginde bolup geçýän ýagdaýlara uly ähmiýet berýändigini gözkezýär.
Azatlyk Radiosy: Diplomatlaryň çalşyrylmagynyň ýurduň daşary syýasaty bilen nähili baglanyşygy bar?
Artýom Ulunýan: Häzirki ýagdaýda Daşary işler ministliginiň özünde-de özgerişlikleriň boljagyny çak etmäge esas bar diýip, pikir edýärin. Aýratynam bu ýurduň daşary syýasatynyň belli bir ugurlaryna jogapkär ýolbaşçylara degişli bolup biler. Meniň pikirimçe, Türkmenistanyň ilçileriniň arasyndaky soňky çalşyga diplomatik öwrülişik hökmünde bolmasa-da, Daşary işler ministliginiň merkezi apparatynyň düzümine täsir ýetirip biljek wajyp pursat hökmünde garamak mümkin.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň ilçileriniň çalşyrylmagy bilen ýurduň daşary syýasatynda nähili özgerişliklere garaşmak mümkin?
Artýom Ulunýan: Ýurduň daşary syýasatynda Orsýet, ABŞ ýa Ýewropa babatynda uytgeşikliklere garaşmak üçin esas görmeýärin. Emma Türkmenistanyň öz serhetlerine golaý giňişliklerde we dünýäde bolup geçýän wakalara üns bilen syn edýänligini bellemek gerek. Hususan-da Eýranyň daşyndaky ýagdaý we arap ýurtlarynda bolup geçýän özgerişlikler Türkmenistanyň belli bir ugurlarda has berk pozisiýa eýelemegine getirip biler.
Azatlyk Radiosy: Siz ilçileriň çalşyrylmagynyň diplomatlaryň arasyndaky adaty bir ýagdaýdygyny aýtdyňyz, Türkmenistandaky ýagdaý dünýädäki tejribelere nä derejede gabat gelýär?
Artýom Ulunýan: Türkmenistanyň diplomatik korpusynyň başga hiç bir ýurt bilen, hatda postsowet giňişliginde-de hiç bir ýurt bilen deňeşdirip bolmajak öz aýratynlyklary bar. Ýurduň diplomatlary häkimiýet başyndaky belli bir toparlara garaşlylygy bilen tapawutlanýarlar. Käte diplomatlaryň wezipelerindäki ösüşi olaryň bilim derejesine ýa diplomatiýa taýdan üstünliklerine bagly bolmaýar. Häzirki çalşyk barada aýdylanda, täze bellenenleriň ýurt ýolbaşçylaryna ýakyn toparlara degişlidigini çak etmäge esas bar.
Azatlyk Radiosy: Dünýäde ilçileriň bellenmegine degişli nähili aýratynlyklar bar?
Artýom Ulunýan: Käbir tejribeler bar. Hususan-da käbir döwletler belli bir ýagdaýlarda özleriniň ýokary derejeli diplomatik wekillerini ol ýa beýleki ýurtda uzak wagtlap saklamaga çalyşýarlar. Sebäbi bu ilçiniň şol ýurduň ýolbaşçylary we jemgyýetçiligi bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmagyna we şol ýurtdaky roluny güýçlendirmegine mümkinçilik berýär. Ýeri gelende bellesek, diplomatiýada duaýen diýen düşünje bar, ýagny bu formal bolmadyk dereje ol ýa beýleki ýurtdaky diplomatik missiýalaryň arasynda iň uzak wagtlap saklanan diplomata berilýär. Taryhdan mysal getirsek, öňki Sowet Soýuzynyň Birleşen Ştatlardaky ilçisi Anatoliý Dobrynin şeýle derejä eýe bolupdy. Bu bolsa ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň sazlanmagyna oňyn täsir ýetiripdi. Emma Türkmenistan barasynda aýdylanda, ýurduň hiç bir diplomatynyň halkara derejesinde meşhurlyk gazanmanlygyny bellemek gerek.
Azatlyk Radiosy: Muňa näme sebäp bolýar diýip pikir edýärsiňiz?
Artýom Ulunýan: Türkmenistanyň diplomatlarynyň aglaba köpüsi halkara guramalarynyň duşuşyklaryna gatnaşmaýar. Üstesine, türkmen diplomatlarynyň arasynda diplomatik edaranyň çinownikleri ýa-da ýörte gulluklary bilen bagly adamlar köp. Türkmen diplomatlarynyň halkara guramalary we Türkmenistanyň ýolbaşçylary derejesinde kabul edilýän kararlara täsir ýetirip bilmeýänligi we özleriniň işleýän ýurtlarynda şol ýurtlaryň ýolbaşçylary bilen ynamdar gatnaşyklary ýola goýup bilmeýändikleri Türkmenistan üçin uly ýalňyşlyk, diýip hasap edýärin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fransiýanyň, Germaniýanyň we Orsýetiň ýolbaşçylary iki günlük duşuşyk üçin düýn Fransiýanyň Deauwille şäherine ýygnandylar. Bu duşuşykda üns merkezinde duran zat – Ýewropanyň üýtgäp barýan howpsuzlyk gurluşynda Moskwanyň oýnamaly roly.
NATO-nyň 19-20-nji noýabrda Lissabonda geçjek sammitinde hem ýaranlygyň geljek 10 ýyllyk üçin göz öňünde tutulan täze howpsuzlyk strategiýasynyň esasy ugurlary maslahata goýlar.
Şol duşuşykda hem 21-nji asyryň howplary diýlip kompýuteriň üsti bilen amala aşyrylýan çaknyşyklar, raketa urgulary ýaly zatlar agzalyp, Orsýet ýaranlygyň taryhynda ilkinji gezek abanýan howp hökmünde häsiýetlendirilmez diýlip garaşylýar.
Raketadan goranyş sistemasy
Üstümizdäki aýyň başlarynda NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen terrorizme garşy göreşden başlap, raketadan goranyş sistemasyna goşulmak mümkinçiligine çenli bolan birgiden meselelerde Orsýeti “ýaran” diýip suratlandyrdy. Fransiýada geçýän duşuşykda Orsýet bilen hyzmatdaşlyk güýçlendiriler diýlip garaşylýar.
15-nji oktýabrda Sarkozynyň býurosy anyk teklipler bilen birlikde Lissabon sammitiniň çäginde NATO-Orsýet sammitini hem geçirmekçidigini we fransuz prezidentiniň NATO bilen Orsýetiň arasyndaky gatnaşygyny täzeden ýola goýmagy isleýändigini bildirdi.
Rasmussen hem ors prezidenti Medwedewiň sammite gatnaşmak üçin Lissabona sapar etmeginiň ähtimaldygyny belledi.
Ýöne Orsýetiň NATO-daky ilçisi Dmitriý Rogoziniň aýtmagyna görä, ýaranlygyň raketadan goranyş plany barada ýeterlik maglumat berilmedik halatynda Moskwanyň sammite gatnaşmazlygy mümkin.
Rogozin öten hepde ors habar gullugy Itar-Tassa: “Biz Lissabonda garaşylmadyk ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolmak islämzok. Biziň bu aýdylýan zatlaryň nämeleri aňladýanlygyna düşünmegimiz gerek” diýdi.
Birleşen Ştatar we NATO raketadan goranyş sistemasynyň Eýrandan abanýan raketa howpuna garşy gönükdirilýänligini aýdýarlar. Ýöne Moskwa onuň Orsýetiň uzak aralyga gönükdirlýän atom ýaraglaryna garşy hem ulanylmagyndan gorkýar.
Täze teklip
Ors prezidenti NATO we ÝHHG ýaly institusiýalara alternatiw hökmünde öten noýabrda Ýewropanyň täze howpsulyk ylalaşygy barada käbir teklipleri etdi. Ýöne bu tekliplere Brýusselde gulak gabardan köp bolmady. Käbir adamlar muňa Kremliň Günbataryň Gündogar Ýewropadaky täsirine garşylyk üçin edýän tagallasy diýip düşünýär.
Medwedew ýaňy Moskwada, Deauwille ýola düşmezden öň, özüniň henizem bu teklipleriň anyk jogabyna garaşýanlygyny aýtdy.
Analitikler Orsýetiň howpsuzlyk meselesinde köpräk rol oýnamak baradaky arzuwlarynyň Ýewropada kabul edilmegi üçin Germaniýa bilen Fransiýadan goldawa garaşýanlygyny aýdýarlar. Bu ýurtlaryň ikisiniň-de Orsýet bilen oňat gatnaşygy bar.
German kansleri Angela Merkel 16-njy oktýabrda täze howpsuzlyk gurluşyny kesgitlemekde Medwedewiň ädimme-ädim hyzmatdaşlyk edip gelendigini aýtdy.
Şu ýylyň iýun aýynda hem Medwedew bilen Merkel bilelikde memorandum çykardylar. Onda Ýewropa Bileleşigi bilen Orsýetiň arasynda syýasy we howpsuzlyk boýunça arkalaşyk döretmek göz öňünde tutulýar.
Orsýet öz töweregindäki ýurtlara, şol sanda Gürjüstana-da howp salar diýip iňkis edýänligine garamazdan, Fransiýa Moskwa fransuz harby gämilerini satmak niýetinden dänenok.


text:
Ýekşenbe güni Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri Yragyň paýtagty Bagdada sapara bardy.
Birleşen Ştatlaryň hökümet resmileri Jon Kerriniň öz bu saparynyň barşynda Yragyň premýer-ministri Nuri al-Mäliki we käbir beýleki ýokary derejeli resmileri bilen gepleşik geçirjekdigini aýdýarlar.
Maglumata görä, bu gepleşiklerde käbir beýleki meseleler bilen birlikde, Siriýanyň režimine ýarag we beýleki harby goldawlary eltmek maksady bilen Yragyň üstünden geçýän Eýranyň uçarlaryna berk kontrollyk etmek meselesi barada-da gürrüň ediler.
Eýranyň häkimiýetleri özleriniň Siriýa ýollaýan uçarlarynyň diňe gumanitar ýükler bilen ugradylýandygyny öňe sürýärler. Jon Kerri, mundan daşary, özüniň bu saparynda Yrakdaky demokratik reformalar barada-da resmiler bilen maslahat eder diýlip garaşylýar


text:
ABŞ-nyň Baş sudunda goşunyňky ýa polisiýanyňky ýaly güýç ýok, onuň maliýe taýdan hem täsiri ýok. Emma ABŞ-nyň sudy iki asyrdan gowrak wagtyň dowamynda ýurduň Konstitusiýasyny kepillendirip gelýän täsirli güýç bolmagyna galýar. Baş sudýalar köplenç ýurduň ýolbaşçylary bilen hem ýüzbe-ýüz bolup, olaryň öz ygtyýarlyklarynyň çäginden çykmazlygyna gözegçilik edýärler.
Amerikan sudy nädip öz garaşsyzlygyny gazandy we nädip garaşsyzlygyny uzak wagtlap saklaýar? Bu tejribe sud sistemasynyň garaşsyz bolmagyny isleýän ýurtlara nähili sapak berip biler?
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy ABŞ-nyň Baş sudýasy Elena Kagan bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Postsowet döwletleriniň köpüsinde sud sistemasy häkimiýetlere garaşly. Garaşsyz sud ulgamyny döretmek isleýän ýurtlara siz nähili maslahat berip bilersiňiz?
Elena Kagan: Garaşsyz sud sistemasyny döretmek agyr, emma edeniňe degýän iş. Bu uzaga çekýän bir proses. Bu hiç bir ýurtda soňuna ýetip bolmajak bir proses. Biz bar zady gowulandyryp bilýäris. Bu ýolda böwetler hem bolýar, problemalar hem ýüze çykyp bilýär. Emma biz kanunyň hökmürowanlygyna we suduň garaşsyzlygyna esaslanýan sistemanyň bolmagyna we onuň jemgyýete hyzmat etmegine tarap ymtylýarys. Jemgyýetiň azatlygy, abadançylygy we durnuklylygy hut şuňa bagly.
Azatlyk Radiosy: Suduň garaşsyzlygyny nädip gazanmaly?
Elena Kagan: Bu garaşsyz suduň iň uly syry we sistemanyň medeniýetine bagly. Biziň ozalky prezidentlerimiziň biri Andrew Jakson sudlaryň cykaran kararlaryna boýun bolmak islemeýärdi. Ol iň meşhur kararlaryň birinde “sud karar çykaran bolsa, goý, indi ony berjaý etsin” diýip aýdypdy. Bu bolsa onuň suduň kararyny berjaý etmek üçin barmagyny gymyldatmagy-da islemändigini aňladypdy. Hakykatda ol suduň çykaran kararynyň durmuşa geçirilmeginiň we onuň ähmiýetli bolmagynyň öňüni almak üçin elinden gelenini etmekçidi. Aslyýetinde sudlarda goşunyňky ýaly güýç ýok. Sudlarda maliýe güýji hem ýok, olar büjete gözegçilik etmeýärler. Şeýlelikde, suduň çykaran kararlarynyň täsirli bolmagyna näme sebäp bolýär diýen sorag döreýär. Bu ulgamyň işlemegi üçin beýleki gatnaşyjylar we halk kararlara uly hormat goýup, haýsy-da bir zat bilen razylaşmaýan bolsa-da, sistemanyň diňe kararlaryň berjaý edilen ýagdaýynda işläp biljegine düşünmeli.
Azatlyk Radiosy: Korrumpirlenen sistemada arassa sudýa bolmak mümkinmi?
Elena Kagan: Tutuş jemgyýet korrupsiýa batan halatynda sudlar üçin arassa bolmak kyn. Men tutuş hökümetiň korrumpirlenen, emma sudlaryň adalatly bolup galan haýsydyr bir ýurduny bilýändirin öýdemok.
Azatlyk Radiosy: Käbir ýurtlarda möhüm sud işleri ýokardan berilýän görkezmeler esasynda çözülýär. Şeýle jemgyýetlerde sud ulgamynyň garaşsyz bolmagyny nädip gazanyp bolar?
Elena Kagan: Bu kanunyň hökmürowanlygyna esaslanýan sistema ters gelýär. Bu sistema sudýanyň, suduň çykaran karary – kanunyň güýjüne däl-de, kanunyň prinsiplerine esaslanmaly diýýär. Yagny, kararlar bu işiň çözgüdini öňünden kesgitlemäge ýykgyn edýän haýsy-da bolsa bir tarapyň islegine görä çykarylmaýar. Sud sistemasynyň garaşsyzlygyna onuň häkimiýetlere garşy durmak ukybynyň we isleginiň esasynda, ýagny onuň häkimiýetler öz ygtyýarlygynyň çäginden çykdy diýip, olary jogapkärçilige çekmek we [häkimiýetleriň] isleglerine boýun bolmazlyk [ugrundaky kanuny] hereketleriniň esasynda baha berip bolar.


text:
Sinaý ýarym adasynda Müsüriň polisiýa işgärlerinden azyndan 24 adamyň öldürilendigi aýdylýar.
Howpsuzlyk işgärleriniň aýtmagyna görä, duşenbe güni ertir iki awtobus bilen barýan polisiýa işgärleri Gaza serhedinde ýerleşýän Rafah şäheriniň golaýynda eli ýaragly adamlaryň hüjümine uçrapdyr.
3-nji iýulda harbylar yslamçy prezident Muhammed Morsini agdaryp, ony tussag edeli bäri söweşijileriň çöllük region Sinaýda amala aşyrýan hüjümleri artdy. Bu hüjümlerde nyşana alynýanlar köplenç Müsüriň howpsuzlyk güýçleri.
Ýurtda gazaply hereketler dowam edýär. Ýewropa Bileleşigi özüniň Kair bilen bolan gatnaşygyna täzeden seretmegi planlaşdyrýar.
Üstümizdäki hepde Brýusselde geçjek duşuşykda Bileleşigiň ozal Müsüre kömek hökmünde wada eden 5 milliard ýewro puly bermän, saklamagy mümkin.
Parižda geçirilen duşuşyk
Saud Arabystanynyň daşary işler ministri Saud al-Faýsal ýekşenbe güni Parižde fransuz prezidenti Fransua Olland bilen gepleşik geçirdi. Ol bu gepleşikden soň beren beýanatynda Günbatara Müsüriň harbylaryna basyş etmezlik barada duýduryş berdi.
"Biz bolýan zatlar hakda umumy garaýyşlar barada gürleşdik. Umumy garaýyşlar näme iş edilmelidigi hakda bilelikdäki tutuma getirer diýip umyt edýäris. Men Müsüre gysyş görkezmek bir netije berip, ýurtda asudalygy we milli howpsuzlygy ornatmaga kömek eder öýdemok" diýip, al-Faýsal aýtdy.
Saud Arabystany Müsüriň öňki ýolbaşçysy Hosni Mubaregiň ýakyn ýaranydy. Hosni Mubarek 2011-nji ýylda halk gozgalaňynda agdarylyp, Morsiniň "Musulman doganlygy" häkimiýet başyna geldi.
Fransiýanyň prezidenti Olland Müsürde täze saýlawlaryň geçirilmegine çagyrýar.
"Biz - arap ýurtlary, Ýewropa, Fransiýa - gazaply hereketleriň togtamagy ugrunda iş alyp barmaga jogapkär. Şeýdip, Müsüriň syýasy häkimiýetleri öňümizdäki hepdelerde ýol görkeziji hökmünde plan düzüp bilmeli. Müsür halky öz garaýyşlaryny beýan eder ýaly saýlawlaryň gurnalmagyna basym ýol açylmaly" diýip, Fransua Olland aýtdy.
Harbylar öten çarşenbe güni Morsiniň goldawçylary tarapyndan gurnalan protest lagerlerini boşadaly bäri çaknyşyklarda azyndan 830 adam öldi.
Kairde we beýleki welaýatlaryň käbirinde adatdan daşar ýagdaý yglan edilip, gijelerine komendant sagady girizildi.
Ýekşenbe güni Müsüriň harby ýolbaşçysy indi zorluga çydamlylyk görkezilmejekdigini aýtdy.
Ýurduň goranmak ministri Abdul Fattah al-Sisi hem: "Müsürde hemmelere orun bar" diýdi.


text:
Hytaýyň döwlet telewideniýesi ýurduň gündogarynda gurluşyk sekiniň ýumrulmagy netijesinde azyndan 40 adamyň ölendigini aýdýar.
Fengçeng şäherinde gurulýan elektrostansiýadaky gurluşyk seki 24-nji noýabrda ýumruldy.
Hytaýyň resmi “Xinhua” habar agentligi gurluşygyň aşagynda başga-da adamlaryň ençemesiniň gysylyp galandygyny aýdyp, ölenleriň sanynyň artmagyna garaşylýar diýdi.
Soňky aýlarda Hytaýda senagat heläkçilikleriniň ençemesi hasaba alyndy. Bu wakalara korrupsiýanyň we howpsuzlyk çärelerine üns berilmezligiň sebäp bolýandygyna üns çekildi.


text:
9-njy awgustda Aşgabatda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ukrainanyň Türkmenistandaky ilçisi Walentin Şewelew bilen geçiren duşuşygynda Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiçiň Türkmenistana etjek sapary barada maslahat edildi.
Duşuşykda taraplaryň türkmen-ukrain gatnaşyklaryny ösdürmage we bilelikdäki proýektleri durmuşa geçirmäge taýýarlyk bildirdirendikleri resmi maglumatlarda bellendi. Ýurtlary gyzyklandyrýan esasy ugurlaryň arasynda ýangyç-energiýa, söwda-ykdysady, transport, şäher gurluşygy we agro-senagat pudaklary agzaldy.
Käbir maglumatlara görä, häzirki wagtda Türkmenistanda Ukrainanyň maýa goýumlarynyň gatnaşmagynda 20-ä golaý kärhana we gurama işleýär.
Emma soňky ýyllarda Türkmenistan bilen Ukrainanyň arasynda söwda dolanyşygynyň çürt-kesik azalanlygy hem habar berilýär. Orsýetiň “Mir24” telekanalynyň bellemegine görä, 2004-2010-njy ýyllar aralygynda iki ýurduň haryt dolanyşygy 12 esse azalyp, 4,3 milliard dollardan 359 million dollara çenli kemelipdir.
Ukrainanyň prezidentiniň Türkmenistana etjek saparynyň dowamynda garaljak meseleler barada habar berilmeýär. Ukrain prezidentiniň administrasiýasynda Azatlyk Radiosyna aýdylyşyna görä, bu saparyň wagtyna we gün tertibine degişli tema administrasiýada entek maslahat edilmändir.
Metbugatda çap bolan käbir maglumatlarda Ýanukowiçiň Türkmenistana sentýabr aýynda barjakdygy habar berilýär.
Sapardan nämä garaşylýar?
Bilermenler Ukrainanyň prezidentiniň Türkmenistana saparynyň ykdysady häsiýete eýe boljagyny çak edýärler. Orsýetiň Ýokary ykdysady mekdebi atly döwlet uniwersitetiniň informasiýa, ykdysadyýet we syýasat boýunça fakultetiniň ýolbaşçylaryndan Andreý Suzdaltsew Ýanikowiçiň taýýarlanýan bu saparyny häzirki wagtda Ukrainanyň Orsýet bilen gaz ylalaşyklaryny ýatyrmak üçin edýän tagallalarynyň daşynda turan dawa bilen baglanyşdyrýar.
Andreý Suzdaltsew
— Ýanukowiçiň we Ukrainanyň Türkmenistan babatynda alyp barýan syýasaty öňküligine galýar. Türkmen gazy Ukraina Orsýet tarapyndan akdyrylýan hem bolsa, Türkmenistan Ukraina üçin esasy gaz çeşmesi bolup galýar. Häzirki wagtda Kiýew bilen Moskwanyň arasynda agyr diskussiýa gidýär. Ukrain tarapy öňki premýer Ýuliýa Timoşenkonyň Kreml bilen öz wagtynda baglaşan gaz ylalaşygyny ýatyrmak isleýär. Bu ýagdaýda gaza baý Türkmenistanyň ähmiýeti hasam artýar. Arzan gazy satyn almak maksadyny göz öňünde tutýan Ukraina özüne goldaw gözleýär. Şeýlelikde Ýanukowiçiň Türkmenistana saparynyň razwedka hasiýetine eýe boljagyny we onuň Moskwa basyş etmek üçin ýol gözläp Aşgabada barýanlygyny çak edip bolar - diýip Andreý Suzdaltsew Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Türkmenistanyň resmi maglumatlaryna görä, 9-njy awgustda Aşgabatda Ukrainanyň prezidentiniň Türkmenistana geljekki sapary boýunça geçirilen duşuşyk ukrain tarapynyň haýyşy bilen geçirilipdir.
Ukrainanyň prezidenti tarapyndan Türkmenistana edilen soňky sapar 2009-njy ýylyň sentýabr aýynda bolupdy. Ukrainanyň şol wagtky prezidenti Wiktor Ýuşenko ukrain gurluşykçylary tarapyndan gurlan Amyderýanyň üstünden geçýän demirýol köprüsiniň açylyş dabarasyna gatnaşypdy. 1999-njy ýylda düýbi tutulan, bahasy 123 million dollarlyk bu köpri “Ukrtransstroý” kompaniýasy tarapyndan gurlupdy.


text:
Türkmenistanyň ýarym asyrlyk taryhynda Türkmen ýolbaşçylarynyň arasynda Gaýgysyz Atabaý kimin öz halkynyň içinde ady giň ýaýran meşhur adam tapylmasa gerek.
G.Atabaýewiň ady Türkmenistanyň berkarar edilmegi bilen respublikada we sosialistik gurluşyň agyr hem repressiw ýyllary bilen baglanşyklykda durýar. Onuň geçen durmuş ýoly, ajy ykbaly, öz deň-duşlarynyň, tutuş Türkmen halkynyň ajy ykbalyny özünde şöhlelendirýär we şonuň bir bölegi bolup durýar.
Heýkeltaraş Mommy Seýitmyradowyň Gaýgysyz Atabaýew baradaky bu eseri Saparmyrat Nyýazow tarapyndan ýok edildi.
Oktýabr ynkylabynyň 50 ýyllygy bilen baglanşykly 1967-nji ýylda Aşgabatda oturdylan Gaýgysyz Atabaýewiň mermer daşa aýlanyp, gözlerini patradyp duran ýadygärligi Staliniň ganly repressiýa ýyllarynda nähak heläk bolan ähli türkmen ýigitlerine wekiliçik edýän we şolaryň-da adyndan sözüni sözläp duran ýalydy.
Emma bu ýadygärlik edil onuň adynyň hem şöhratynyň has belende göterilmeli erkana Türkmenistan döwründe ikinji bir şahsyýet kutluna duçar bolup, Saparmyrat Nyýazowyň permany bilen kül-owram edildi. Biraz wagt geçip, geçmänkä şol ýadygärligi döreden belli heýkeltaraş Mommy Seýitmyradow-da aradan çykdy.
Merhum Berdi Kerbabaýewiň G.Atabaýewe ýadygärlik ýazyp galdyran taryhy-dokumental «Gaýgysyz Atabaý» romanynyň ahyrynda Atabaýew 1937-nji ýylda öz doganyndan-da ýakyn dosty Abdyrezzagyň tussag edilen habaryny eşidip, Moskwa şeýle ýüzlenýär:«Häzir ýurtda akyla sygmajak üýtgeşiklik peýda boldy. Sowet kanuny her ädimde basgylanyp, adatdan daşary bidüzgünçilik gidýär. Häzir günäsiz ejir çekýän adam on däl, ýüz däl, müňlerçe. Şonuň üçin hem men öz pikrimi Moskwa ýazdym, bizdügünçiligiň güne birin ýok edilmegini talap etdim, şoňa görä meni Moskwa çagyrýarlar, häzir uçýaryn.»
( B.Kerbabaýew: Gaygysyz Atabaý, Aşgabat. 1965. TDN)
Atabaýewiň uçuşy-uçuşy bolýar. Ol gaýdyp gelmeýär. Şol ýerde tutulýar. G.Atabaýew nirede, haçan we nähili şertlerde ýok edilýär, mazary nirede, oňa näme günä ýöňkelipdir? Bu barada sorag protokollarynda aýyplama hatynda «troýka» suduň kararynda näme diýlipdir? Partiýanyň we NKWD-niň arhiwlerinde Gaýgysyz Atabaýew we onuň bilen bilelikde ýok edilen beýleki türkmen gerçekleri hakynda nähili materiallar saklanýar? Bu barda örän az maglumat bar.
G.Atabaýew Eýranyň çäginde ýaşaýan türkmenleriň-de milli azat ediş herekerine goldaw berilmegini goldap çykyş edipdir. Atabaýew hem Aýtakowyň Etrek-Gürgen türkmenleriniň 1916–1924-nji ýyllar aralygynda awtonomiýa ugrunda alyp barýan göreşlerine ýardam berilmelidigini öňe sürüpdirler. Ýöne onuň egindeş ýoldaşlaryndan kommunistik partiýanyň şol wagtky sekretary Halmyrat Sähetmyradow garşy durupdyr.
Türkmenistanyň kompartiýasynyň we merkezi ijra-iýe komitetiniň bilelikde geçirlen maslatynyň stenogrammasynda bu barada şeýle maglumat bar:«Sähetmyradow: Indi Atabaýew ikimiziň arasyndaky göreş hakynda. Bu göreşi häzire deňeç ýoldaş Atabaýew we ony goldaýan ýoldaşlaryň partiýa liniýasy bilen göreş diýip hasaplap geldiler. Býuroda nähili agzalalyk bardy? (1-njiden, 2-njiden, 3-njiden diýip, Sähetmyradow Türkmenistanda ýer-suw refomalary hakynda gürrüň berýär)
Dördünji mesele: Ýomutlaryň Gürgendäki gozgalaňy- Atabaýew türkmen ýaragly güýçleriň eli bilen olara ýardam bermek we olary bize birikdirmek meselesini goýdy. Biz merkezi komitetde meseläni başgaça goýduk, ýagny beýle etmegiň milletçilikdigini, bu tetelli çözgüdi buržuaz intellegensiýasynyň Seýitmyrat Öwezbaýewleriň, Bekgi Berdiýewleriň isleýändigini aýtdyk. «Atabaýew, sen olaryň ideologiýasyny ýöredýäň, beýle etmek bolmaz, bu biziň partiýamyzyň prinsiplerine garşy, proletar diktaturasynyň bähbitlerine ters gelýär» diýdik.
Atabaýew: Näme üçin biz öz mähriban doganlarymyzyň goragyna çykmaly däl, biz olara hökman kömek etmeli, türkmenler haýsydyr bir proletar syýastynyň pidasy bolmaly däldir.
Sähetmyradow: Bu dolandyryjy býuronyň agzalarynyň gowy ýadyndadyr. Bu meselä merkezi komitetiň býurosynda-da seredildi. Atabaýewiň partiýanyň çygryndan çykýan bu teklibini goldap onuň özi hem-de Aýtakow ses berdiler. Haýyp şonda ýygnagyň stenogramma ýazgysy ýöredilmedi, dolandyryjy býurony köplük bolup geçirenimiz sebäpli agzalan ýoldaşlaryň abraýyny gaçyrmazlyk üçin biz bu meseläni soň plenumda goýubam oturmadyk. Şol esasda ýoldaş Atabaýew we Aýtakow bilen gatnaşyklar bozuldy. Olar bu göreşde toparlaýyn göreşi gördüler.
Bäşinji mesele: Gürgen gozgalaňynyň başynda Atabaýew owalky ofisser Seýitmyrat Öwezbaýewi Daşkende çagyrdy we türkmenleriň ýolbaşçylygyny gurmak üçin ony Ürgenje ibermäge synanşdy. Biz Öwezbaýewiň iberilmeginiň öňüni aldyk.»
( Türkmenistan KGB-siniň arhiwinden)
Türkmenistanyň we beýleki soýuz respublikalaryň döwlet baştutanlaryny ýok etmek üçin bir bahana gerekdi. 1937-nji ýylyň 23-nji fewralyndan 5-nji martyna çenli Moskwada Kommunistik partiýanyň MK-niň plenumy geçdi. Onda ara alnyp maslahat edilen meseleler gizlin saklandy. Diňe «Prawda» gazetinde gysgajyk informasion habar çap edildi: «Ýakynda Kompartiýanyň plenumy tamamlandy. Plenum täze konistitusiýa esasynda SSSR ýokary sowetine boljak saýlaw bilen bagly partiýa guramalarynyň wezipeleri baradaky meseläni ara alyp maslahatlaşdy...»
Bu saýlaw partiýa hatarynda arassalaýyş çärelerini geçirmekden başga zat bolup çykmady. Şol gazaply terroryň gurbanlarynyň sanawyna milli serdar G.Atabaýewiň ady-da eýýam girizilen bolmalydy.
Türkmenistan SSR-niň Halk Komissarlar Sowetiniň başlygy Gaýgysyz Atabaýew, Türkmenistanyň kommunistik partiýasynyň MK-nyň plenumynda, Moskwada fewral aýynda geçirlen plenum bilen baglanşykly 1937-nji ýylyň 23-nji martynda geçirlen maslahatynda çykyş edip (has dogrusy soňky çykyşy), ýurtda bolup geçýän käbir meselelere degip geçipdir. Şol ýerde ol şeýle diýýär: «Döwlet apparatyny ýerli kadrlardan düzmek ýaly möhüm meselede öňegidişlik gazanyp bilmeýänligimiz biziň uly kemçiligimizdir. Eger näme üçin ýaramaz işleýändiklerini bilmek isleseňiz, henize çenli iş dolanşygyny, ilkinji nobatda raýon guramalarynyň ýerli dilde geçirip bilmeýändigimizi aýtmak gerek.»
(Atabaýewiň soňky tutluşygy, «Syýasy söhbetdeş» žurnaly, Aşgabat)
Britaniýanyň Moskwadaky ilçisiniň Londona ýollan telegrammasynda Türkmenistanyň liderleriniň wezipelerinden boşadylyp tussag edilendigi barada habar berilýär. . (British Documents On Forgien Affairs (1917-1939) Part II. Vol.14 University Publicatıons of America)
G.Atabaýew halkyň içinden çykyp, ýene-de öz halkyna goşuldy. Ol ýat häkimiýetler tarapyndan 38-nji ýylda «halk duşmany» diýip, näçe at-abraýdan düşüriljek bolsa-da, hiç wagt öz halkyna duşman däldi we duşman bolubam biljek däldi.
Türkmen halkynyň milli gahrymany G.Atabaýew uzak ýaşamady, onuň ömür tanaby bary-ýogy 50 ýaşyň içinde biwagt üzüldi. Emma ol öz halkynyň ýüreginde ebedi ýaşaýar we ýaşar.
Atabaýewiň Kemine diýen alym ogly häzir Moskwada ýaşaýar.


text:
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümetiniň baştutany Roza Otunbaýewa Gyrgyzystanyň Konstitusiýasyna özgerişler girizmek boýunça 27-nji iýuna bellenen referenduma gatnaşmaga ýurduň graždanlaryny çagyrdy.
“Bakyýewiň Konstitusiýasy öňki klan-mafiýa häkimiýeti dikeltmek howpuny abandyrýar” – diýip, Otunbaýewa düýn telewideniýe arkaly halka ýüzlenmesinde aýdy.
“Referendumyň çylşyrymly döwürde, dartgynly ýagdaýda geçjekdigine gowy düşünýäris. Garşylykly güýçler hakyky özgerişleri islemeýärler. Olar graždanlyk urşunyň oduny tutaşdyrmak islediler. Aýry-aýry güýçler ýene-de häkimiýet başyna gelmek üçin başga atlar bilen şu günki gün referendumy başa bardyrmazlyga synanyşýarlar, halky talamagy dowam etdirýärler” diýip, Otunbaýewa tiz wagtda ýurduň günortasynda ýagdaýy kadalaşdyrmak üçin möhüm çäreler geçirmegi wada berdi.
Soňky maglumatlara görä, ýurduň günortasynda gyrgyzlar bilen özbekleriň arasynda bolan çaknyşyklarda 260 gowrak adam heläk bolupdyr.


text:
Owgansytanyň Wardak welaýatynda mini-awtobus partladylanda bäş adam, şol sanda bir aýal we çaga öldi. Bu barada ýurduň resmileri habar berýär.
Welaýat häkimliginiň metbugat wekili Sahidullah Şahidiň maglumatyna görä, partlamada ulagda bolan beýleki dört ýolagçy aman galypdyr. Sişenbe güni bolan partlamany “Talyban” hereketiniň gurnandygy çak edilýär.
Mundan bir gün öň, Owganystanyň demirgazygynda bir ulag köçe ýaka bomba uçrap ýarylypdy. Şonda bäş adam heläk boldy.
“Talyban” söweşijileri halkara we hökümet güýçlerine garşy köçe ýaka bombalaryny ýygy-ýygydan ulanyp gelýärler. Emma partlamalarda parahat raýatlar hem heläk bolýar.
BMG-niň maglumatyna görä, geçen ýyl Owganystanda parahat raýatlaryň ölüminiň rekord derejesi hasaba alnypdyr. 2011-nji ýylda parahat ilatdan 3 müň raýatyň ölendigi aýdylýar.


text:
Sişenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň halk artisti, meşhur aýdymçy Myrat Sadykow 77 ýaşynyň içinde aradan çykdy.
Sowet häkimiýeti ýyllarynda Myrat Sadykow türkmen we rus dillerinde özüniň ussatlyk bilen ýerine ýetiren aýdymlary bilen giň halk köpçüliginiň söýgüsini gazanmagy başarypdy.
Ol 1970-nji ýyllarda Türkmenistanyň “Güneş” wokal-instrumental ansamblyny ilkinji döredijileriň biri bolupdy we bu ansambla uzak wagtlap çeper ýolbaşçylyk edipdi.
Sowet häkimiýeti ýyllarynda Myrat Sadykow ozalky SSSR-iň dürli respublikalarynda aýdym-saz festiwallaryna we uly konsertlere-de gatnaşyp, doganlyk halklaryň arasynda-da uly meşhurlyk gazanypdy.
Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň häkimiýetleri köpsanly beýleki zehinli döredijilik işgärleri bilen birlikde, Myrat Sadykowyň-da döredijiligine goldaw bermediler we onuň döredijiligi soňky nesilleriň arasynda tanalmady.


text:
Türkmenistanyň Beýik Britaniýadaky hem Azerbeýjandaky ilçisi bolup işlän Çaryýew Myrat Baltaýewiç şu gün agyr keselden soň 59 ýaşynda aradan çykdy. Bu barada onuň hossarlary Azatlyk Radiosyna habar berdi.
1951-nji ýylda doglan Myrat Çaryýew Türkmen döwlet pedagogiki institutynyň Iňlis dili fakultetini tamamlap, 1990-njy ýyllardan soň hökümet işlerinde işledi.
Türkiýede we Ysraýylda ilçi bolup işlän Nurmuhammet Hanamow, Myrat Çaryýewi şeýle ýatlady: “Myrat Çaryýew guramaçy, işeňňir, gaty aktiw adamdy. Yzy ýarasyn, çagalaryna sabyr bersin.”


text:
Owganystan öz araçylarynyň öňki “Talyban” komandiri Mullah Baradar bilen ilkinji gepleşikleri geçirmek üçin ýakynda Pakistana sapar etjekdigini aýtdy.
Çarşenbe güni prezident Hamit Karzaýyň ofisi tarapyndan ýaýradylan beýanatda Owganystanyň Ýokary parahatçylyk geňeşiniň Baradar bilen gepleşikleri geçirmek üçin “ýakyn wagtda” Pakistana sapar etjekdigi mälim edilýär.
Bu ylalaşyga prezident Karzaýyň Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif bilen sişenbe güni Londanda geçiren gepleşiklerinden soň gelindi.
Baradar 2010-njy ýylda Pakistanda tussag edilýänçä, “Talyban” hereketiniň ikinji derejeli lideridi we häzirki wagtda oňa Owganystanda gaýtadan parahatçylyk gepleşiklerine başlamak üçin esasy adam hökmünde garalýar.
Pakistan sentýabr aýynda Baradaryň tussaglykdan boşadylandygyny yglan edipdi. Ýöne ol entek hem Pakistanda ýiti gözegçilikde saklanýar. Owganystan ençeme ýyl bäri Baradaryň azatlyga goýberilmegi üçin çagyryş edip gelýär.


text:
Sowet döwrüniň tanymal gazak şahyry Olžas Süleýmanow (Olzhas Suleimenov) “aşa garaşsyzlygyň Gazagystan üçin howply boljakdygyny” aýtdy.
21-nji noýabrda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda Süleýmanow “Beýik Russiýa bilen birnäçe asyr öň dikeldilen” arkalaşygyň Gazagystanyň howpsuzlygy üçin gowy boljakdygyny belledi.
Gazagystanyň Russiýanyň liderligindäki “Ýewraziýa ykdysady bileleşige” agza hökmünde özygtyýarlylygyny ýitirmek ähtimallygy barada Azatlyk Radiosynyň beren soragyna Süleýmanow şeýle jogap berdi: “Eger-de biz doly garaşsyz bolsak, bu Gazagystan üçin uly howp abandyrar” diýdi.
Sowet döwrüniň şahyry we dilçi Süleýmanow “Az we men” atly kitaby ýazanyndan soň, 1970-nji ýyllarda öňki Sowet Soýuzynyň territoriýalarynda uly meşhurlyga eýe bolupdy.


text:
Lebap welaýatynyň Türkmenbaşy etrabynyň Dostluk şäherçesiniň ýaşaýjysy 2008-nji ýyldan bäri öz oglunyň işe ýerleşip bilmeýändigini habar berýär. Jumaýew Aşyr öz maşgalasynda diňe oglunyň işe ýaramlydygyny aýdýar, emma ony işe ýerleşdirmek üçin bolsa para bermeli bolýandygyny belleýär.
Dostluk şäheriniň ýaşaýjysy Jumaýew Aşyr ogluny işe ýerleşdirmek üçin ýazan arzalarynyň sanynyň iki halta ýetendigini aýdyp, iň soňky çykalga hökmünde Azatlyk Radiosyna ýüz tutandygyny nygtaýar.
Azatlyk Radiosy Jumaýew Aşyr bilen habarlaşyp, onuň bu mesele barada başdan geçirýän kynçylyklary barada söhbetdeş boldy.


text:
Gürjüstanda geçen hepdede parlament saýlawlarynda aglaba köplügi gazanan “Gürji arzuwy” atly koalisiýasynyň lideri milliarder Bidzina Iwanişwili täze hökümete kandidatlaryň atlaryny yglan etdi.
Duşenbe güni Bidzina Iwanişwili Gürjüstanyň ozalky goranmak ministriniň orunbasary we Gürjüstanyň BMG-däki ilçisi Irakli Alasaniýany goranmak ministri wezipesine teklip etdi.
Ol “Iwanişwiliniň haýyr-sahawat Kartu fondunyň” başlygy Irakli Garibaşwilini içeri işler ministri wezipesine kandidat edip görkezdi.
Iwanişwili Germaniýada we Niderlandiýada Gürjüstanyň ilçisi bolup işlän Maia Panjikidzäni (zenan) daşary işler ministri wezipesine teklip etdi.
Şeýle hem Iwanaşwili birnäçe beýleki ministrleriň atlaryny yglan etdi, şol sanda Tea Tsulukianini (zenan) adalat ministri, pensiýadaky futbol oýunçysy Kakha Kaladzäni regional ösüş we infrastruktura ministri hem-de Guram Odişariany medeniýet ministri wezipelerine teklip etdi.
Tbiliside geçirilen metbugat konferensiýasynda Iwanişwili hökümeti parahat ýol bilen çalyşandyklaryny aýtdy.
Iwanaşwili: “Hökümeti parahat ýol bilen çalyşmak bilen bir hatarda, biz häzir has uly işleri amala aşyrmaly, halkyň hakyky we adalatly hökümetini düzmeli”.
Parlamentiň 150 orunlyk palatasynda sada köplügiň tassyklamagy bilen Iwanişwiliniň özi täze kabinetde premýer-ministr wezipesini eýelär.
Täze parlament özüniň ilkinji maslahatyny 21-nji oktýabrda geçirer.
Gürjüstanda iň baý adam
Gürjüstanda iň baý adam hasaplanýan 56 ýaşly Iwanişwili syýasy sahnada täzeräk adamdyr.
Onuň “Gürji arzuwy” kaolisiýasy 1-nji oktýabrda geçirilen parlament saýlawlarynda azyndan 83 orna eýe boldy.
Býullitenlerdäki ýoýmalar barada şikaýatlar sebäpli saýlawlaryň gutarnykly netijeleri boýunça iş dowam etdirilýär.
“Gürji arzuwy” kaolisiýasy aýratyn kandidatlar boýuinça bäsleşikdäki bidüzgünçilikler sebäpli partiýasynyň birnäçe ornuny ýitirendigini aýdýar. Hökümet resmileri bu aýyplamany ret edýärler.
Mihail Saakaşwili 2013-nji ýylyň oktýabrynda prezidentlik wezipesiniň ikinji möhleti tamamlanýança Gürjüstanyň prezidenti wezipesinde galar.
Onuň wezipesinden gideninden soň güýje girýän konstitusion reformasyna laýyklykda, prezidentiň köp ygtyýarlyklary premýer-ministre geçer.
Iwanişwili Gürjüstanyň Orsýet bilen gatnaşyklaryny gowulaşdyrmak isleýändigini aýtdy. Bu gatnaşyklar 2008-nji ýylda separatist regiony Günorta Ossetiýa boýunça turan gysga uruşda bozulypdy.
Iki ýurduň gatnaşyklary Saakaşwiliniň Gürjüstany NATO agza etmek we ýurduny Moskwanyň gözegçiliginden daşda saklamak üçin eden tagallary sebäpli dartgynlaşypdy.
Iwanişwili NATO we Ýewropa Bileleşigi bilen hem integrasiýa syýasatyny alyp barjakdygyny aýtdy.
Onuň saýlawlardan soň daşary ýurda ilkinji sapary ABŞ planlaşdyrylýar. ABŞ Saakaşwilini prezidentlik wezipesinde doly goldap gelipdi.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň liderleri Britaniýa geçen hepde bileleşigi terk etmek kararyna geleninden soň tapgyr ikinji gün Bileleşigi berkitmek we Angliýanyň çykyşynyň esaslaryny taýýarlamak barada maslahat etdiler.
ÝB-niň 27 ýolbaşçysy Bileleşigiň şonuň ýaly referendumlar we Bileleşigi terk etmek meselesi bilen ýüzbe-ýüz bolýan beýleki agzalaryň meselelerini çözmegiň pikirini edýärler. Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron Brýusselde 29-njy iýunda geçirilýän duşuşyga gatnaşmady.
Şeýle-de olar migrasiýa meselesini çözmegiň üstünde iki bölege bölündiler. Bu Britaniýanyň 23-nji iýunda geçiren referendumynda hem esasy meseleleriň biri bolupdy.
"Bu gün mesele biziň özümizde, öz bütewiligimizde we Britaniýanyň bileleşikden çykmagyna geçiş döwrüne taýýarlygymyzda" diýip, Litwanyň prezidenti Dalia Grybauskaýte žurnalistlere aýtdy.
Ol Ýewropanyň ukudan açylmalydygyny we immigrasiýa we ykdysady ösüş barada adamlaryň aýdýan zatlaryna gulak asmalydygyny aýtdy.
"Ýewropa hyzmatdaşlygyna şübhe bildirýänler diňe britaniýaly saýlawçylar däl" diýip, Niderlandiýanyň premýer-ministri Mark Rutte aýtdy. Onuň syýasy garşydaşlary eýýäm ýurduň Ýewropa Bileleşiginden çykmagyna çagyryş etdiler.
"Bu ýerde tehnokratiýa pikiri bar, biz Ýewropanyň hakyky goşmaça gymmat getirýändigini görkezmeli we bu biziň raýatlarymyzyň durmuşynda duýulmaly" diýip, Belgiýanyňpremýer-ministri Çarlz Mişel (Charles Michel) aýtdy.
Brýusseldäki duşuşygyň birinji güni, «Breksit» diýilýän referendumdaky ýeňlişi kabul edip, oktýabrda işden çekiljekdigini aýdanyndan soň, Kameronyň Ýewropa sammitine soňky gatnaşyşy bolar öýdülýär.
Kameron, «gamgynlyk we ökünç tonuna» garamazdan, Britaniýanyň bileleşikden çykmak baradaky kararyna «ählumumy hormat» goýlandygyny aýtdy.
Ol, müňlerçe protestçiniň Londonyň köçelerinde ÝB-niň tarapyny tutup geçirýän demonstrasiýalaryna, Zähmet partiýasynyň ikinji referendumy geçirtmek babatda edýän tagallalaryna garamazdan, britan saýlawçylarynyň kararynyň yzyna alynmajakdygyny aýtdy.
Şeýle-de Kameron öz ýurdunyň Ýewropa ýeňsesini öwürmejekdigini, gelejek nämeleri getirse-de, söwda we howpsuzlyk hyzmatdaşlygynyň wajyp boljakdygyny aýtdy.
Şotlandiýanyň baş ministri Nikola Sturgeona 29-njy iýundaky duşuşykdan öň Ýewropa parlamentiniň prezidenti Martin Şuls (Schulz) tarapyndan hoş geldiň diýildi.
German kansleri Angela Merkel we beýleki ÝB liderleri Britaniýanyň bileleşikden mümkin boldugyça çalt çykmagyny planlaşdyrmagyna eden çagyryşlaryny gaýtaladylar we London Lisbon şertnamasynyň 50-nji maddasy esasynda resmi çykyş beýanatyny edýänçä hiç bir gepleşigiň bolmajagyny tekrarladylar.
Mälim bolşy ýaly, Lisbon şertnamasynyň 50-nji maddasy söwda we beýleki ugurlardaky çykyş boýunça ylalaşygyň ahyrky möhletini iki ýyl diýip kesgitleýär.
ÝB liderleri Britaniýa täze ýolbaşçy saýlamak we çykyş düzgünlerini berjaý edip başlamak üçin birneme wagt berjekdiklerini aýtdylar, ýöne özleriniň London bilen «Breksitden» soňky gatnaşyklar babatdaky gepleşiklerde berk pozisiýada durjakdyklaryny hem aýan etdiler.
Britaniýa "syýasy taýdan, pul babatda, konstitusiýa we ykdysady taýdan çökdi" diýip, Rutte aýtdy. "Muny inkär etmek manysyz bolardy. Goý, olar öz syýasy öýlerini düzgüne salsynlar."
"Ýewropa hatda şu gün hem aýrylyşmak prosesini başlamaga taýýar" diýip, ÝB Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk aýtdy we Britaniýada indiki ädim ädilýänçä «tozanyň ýatmagy üçin» wagt gerekdigine düşünýändigini sözüne goşdy.
Emma Ýewropa komissiýasynyň prezidenti Jean-Claude Juncker Britaniýanyň «araçyllyk etmäge aýlap» wagtynyň ýokdugyny aýtdy we London Kameronyň ýerine premýer bellenenden soň ara salym salman 50-nji maddany işe girizip biler diýdi.
Kameron, ÝB-niň beýleki liderleri bilen nahar wagtynda, olary ÝB-niň hereket azatlygy babatdaky düzgünlerini reforma etmek barada pikirlenmäge çagyrdy.
Ol munuň ykdysady bileleşigiň merkezi ýörelgesidigini we çykmaga ses beren adamlaryň kararyna sebäp bolan zatlaryň biriniň hereket azatlygy bolandygyna ynanýandygyny aýtdy.
Fransuz prezidenti Fransua Olland bu pikire garşy çykdy we ÝB-niň gymmat bahaly ýeke-täk bazaryna elýeterliligiň harytlaryň, maýanyň, işçileriň we hyzmatlaryň hereket azatlygyny ykrar etmeklige baglydygyny aýtdy.
"Eger olar hereket azatlygyny islemeseler, olar ýeke-täk bazara bolan elýeterliligi hem islemezler"diýip, ol aýtdy.
"Maşgalany terk edýän kimem bolsa, hiç bir borçnamasy bolmazdan, ozal eýe bolan ýeňilliklerinden peýdalanyp bilmez" diýip, Merkel aýtdy.
Juncker 29-njy iýunda giçlik Brýusselde Şotlandiýanyň baş ministri Nikola Sturgeon bilen duşuşar, ol Şotlandiýanyň ÝB-niň hatarynda galmagyny we şotland parlamentine ÝB guramalary bilen göni gepleşik geçirmek barada resmi ygtyýarlygyň berilmegini isleýär.
Sturgeon biraz öň Ýewropa parlamentiniň prezidenti Martin Şuls bilen gepleşik geçirdiwe Şotlandiýanyň ÝB-niň hatarynda galmakçydygyny jar etdi.
Şuls özüniň «diňländigini we öwrenendigini» aýtdy.
Şotlandiýa, Britaniýanyň bileleşikden çykmak gepleşikleri mahalynda geçirer ýaly, garaşsyzlyk baradaky referendumyň kanun taslamasyny taýýarlar.
Kameron, şotlandiýaly saýlawçylaryň 2014-nji ýyldaky referendumda eýýäm garaşsyzlygy ret edendigini aýdyp, bu inisiatiwa garşy çykdy.
Angliýanyň ýene bir agzasy bolan Irlandiýa hem aglaba ýagdaýda ÝB-niň hatarynda galmaga ses berdi.


text:
Aşgabat, 27.02.2015. “Türkmenportal”.
26-njy fewralda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen paýtagtyna gelen Eýran Yslam Respublikasynyň ýol we şäher gurluşyk ministri Abbas Ahmad Ahundini kabul etdi.
Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljegi barada özara gyzyklanma bildirilip pikir alyşmalaryň barşynda döwlet Baştutany we myhman işewür gatnaşyklary höweslendirmekde we Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmakda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-eýran hökümetara toparynyň, şeýle hem yzygiderli geçirilýän sergileriň hem-de işewürler maslahatlarynyň möhüm ornuny bellediler. Söwda-ykdysady ulgam bolsa şol hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz we taraplaryň häzirki ýagdaýlary hem-de täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmegiň geljegini nazara almak bilen, uzakmöhletleýin esasda netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga we ösdürmäge meýillidigini tassykladylar. Şunda myhman Eýranda Prezident Hasan Ruhaniniň Türkmenistana boljak saparyna hem-de Aşgabatda geçiriljek ýokary derejedäki gepleşiklere möhüm ähmiýet berilýändigini aýratyn belledi. Şol gepleşikleriň gün tertibine ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň möhüm meseleleri giriziler.


text:
Özbegistanyň prezidenti Yslam Kerimowyň Türkmenistana sapary iki döwletiň arasynda diplomatiki gatnaşyklaryň ýola goýlanyna 20 ýyl dolmagynyň öňüsyrasynda amala aşyrylýar.
Türkmen metbugaty iki ýurduň arasyndaky konstruktiw, işjeň gatnaşyklaryň soňky ýyllarda has berkändigini we döwletara gatnaşyklarynyň yzygider we maksadalaýyk häsiýete eýe bolandygyny ýazýar.
Merkezi Aziýanyň suw problemasy
Özbegistanyň prezidentiniň metbugat gullugy bu saparda özbek hem türkmen prezidentleriniň regional we halkara meseleler barada maslahat etjekdigini habar berýär.
Kerimowyň Türkmenistana sapary özbek lideriniň gündogar goňşulary Gyrgyzystan bilen Täjigistany suw elektrik stansiýalary baradaky proýektleri goýbolsun etmäge yrmak üçin goldaw agtarýan wagtyna gabat geldi.
Özbek häkimiýetleri bu proýektleriň Özbegistandaky, Gazagystandaky we Türkmenistandaky ekerançylyk meýdanlaryna zyýan ýetirjekdigini aýdýarlar.
Kerimow geçen aýyň başynda şeýleräk bir haýyşy Gazagystandan hem edipdi, ýöne gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýewden o diýen goldaw tapmandy.
Sebitiň suw meselesi Türkmenistany hem alada goýýana çalym edýär.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 28-nji sentbýarda geçiren hökümet maslahatynda Balkan welaýatyndaky Maşady-Misserian düzlüginiň ekerançylyk taryhyna ýüzlenip, suwy tygşytly we netijeli ulanmak meselesine ýene bir gezek ünsi çekdi.
Şeýle-de ol Hazaryň kenarynda birnäçe suw süýjediji desgany gurmak meselesini orta atdy.
Çözgüt regional hyzmatdaşlykda
Aşgabatly publisist Amanmyrat Bugaýew Türkmenistan, Özbegistan, Gazagystan we Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygyny garaşsyzlyk ýyllarynda Merkezi Aziýa respublikalarynyň bir-birek bilen düşünişmek, bir-biregi goldamak meselesinde gazanan uly üstünligi hasaplaýar.
Ol Özbegistanyň prezidenti Y. Kerimowyň Türkmenistana saparynyň dowamynda, beýleki wajyp meseleler bilen bir hatarda, sebitiň suw problemasy barada hem maslahat ediljegini çaklaýar.
Ýöne Bugaýew suw meselesiniň çözgüdiniň diňe özbek-türkmen gatnaşyklarynyň gowulanmagyna bagly däldigini, eýsem sebitiň ýolbaşçylarynyň bu meselede bir karara gelip bilmegine baglydygyny öňe sürýär.
“Döwlet derejesinde bir regional programma kabul edilse, şol regional programma-da amala aşyrylsa, dawa-da bolmaz, jenjelem” diýip, Bugaýew Azatlyk Radiosyna telefon arkaly beren gürrüňinde aýtdy.
Synçylar türkmen-özbek gatanşyklarynyň öňki prezident S.Nyýazowyň ölüminden soň görnetin gowulaşandygyny aýdýarlar. Olar iki ýurduň arasyndaky baryş-geliş gatnaşyklarynyň ýeňilleşdirilmegini, söwdanyň we medeni hyzmatdaşlygyň giňemegini muňa delil edip görkezýärler.
Özbegistanyň prezidenti Y. Kerimow Türkmenistana 2007-nji ýylyň oktýabrynda, 2009-njy ýylyň dekabrynda we 2010-njy ýylyň oktýabrynda hem sapar edipdi.
Türkmen-özbek gatnaşyklary 2002-nji ýylyň noýabr wakalaryndan soň, ýagny türkmen häkimiýetleri Özbegistany prezident Nyýazowyň garşysyna guraldy diýilýän kast ediş synanyşygyny goldamakda aýyplanlaryndan soňra ýaramazlaşypdy.


text:
Azerbaýjanyň birnäçe etrabynda protest turdy. Bu nebite baý kawkaz ýurdundaky işsizlik, nyrhlaryň aşa gymmatlamagy we beýleki ykdysady meseleler sebäpli barha ýokarlanýan lapykeçligiň soňky alamaty hasaplanylýar.
Birnäçe şäherde adamlaryň tussag edilendigi, azyndan bir ýere harbylaryň iberilendigi habar berilýär.
Bu gozgalaň Azerbaýjanyň esasy eksporty bolan nebitden gelýän girdejileriniň kesgin azalmagynyň tutuş ykdysadyýete sargsyn bermegi netijesinde, milli manadyň hümmetiniň kesgin aşak gaçmagynyň yzysüre bolýar.
Protestçiler 13-nji ýanwarda Fizuly, Aksu, Akjabady, Siýazan we Lankaran etraplarynda öz nägileliklerini, şol sanda un we çörek ýaly esasy azyk önümleriniň bahasynyň gymmatlamagyna gahar-gazaplaryny bildirdiler.
Siýazana demonstrasiýaçylaryň ýörişini togtatmak üçin harby bölümler iberildi we şaýatlar Azatlyk radiosyna azyndan iki demonstrasiýaçynyň tussag edilendigini gürrüň berdiler.
Lankaran etrabynda hem polisiýa birnäçe demonstrasiýaçyny, şol sanda oppozisiýadaky Halk fronty partiýasynyň lideri Nazym Hasanlyny, Musawat partiýasynyň ýerli bölüminiň başlygy Iman Alyýewi tussag etdi.
Bu erkekleriň ikisi hem ygtyýar berilmedik ýygnanyşyga gatnaşmakda günäli bilnip, bir aý türme tussaglygyna höküm edildi. Hasanly we Alyýew özleriniň günäsizdiklerini, sebäbi proteste hiç bir dahyllarynyň ýokdugyny aýtdylar.
Halk fronty partiýasynyň aktiwisti Turan Ybrahym bolsa Bakuwda, 13-nji ýanwar güni giçlik öz öýüniň ýanynda tussag edildi. Dogany onuň işden gelende, azyndan ýedi polisiýa ofiseri tarapyndan, polisiýa garşylyk görkezmekde aýyplanyp tutulandygyny aýtdy.
Dört sany demonstrasiýaçy bolsa, özlerine jerime salnandygyny we soňra azat edilendiklerini gürrüň berdi.
Aksuwda etrap adminstrasiýasynyň başlygynyň orunbasary bolup işleýän Rasim Nowruzow bu etrapdaky wakalaryň protest hökmünde suratlandyrylyp bilinmejekdigini, sebäbi häkimiýetleriň demonstrasiýaçylar bilen gürleşip, olaryň unuň bahasynyň gymmatlygy barada gozgan meselesini çözmek barada ylalaşandyklaryny aýtdy.
Azerbaýjanyň milli puly bolan manat geçen aý, Merkezi bank onuň goragyny gowşadyp, çalşyk derejesine kontrollygyny bes edeninden soň, dollaryň garşysynda üçden bir töweregi hümmetini ýitirdi.
Azerbaýjanyň Merkezi banky pul düzgünini gowşatmaga mejbur bolandygyny, sebäbi munuň «walýuta ätiýaçlygyny saklamak... we milli ykdysadyýetiň halkara arenasyndaky bäsleşik ukybyny üpjün etmek çin» zerurdygyny aýtdy.
Azerbaýjanyň Merkezi banky 2014-nji ýylyň fewralynda dollar we dollar-ewro torbasyndan çekilip, özüniň manat babatdaky çemeleşmesini üýtgetdi.
Energiýa eksportlary Azerbaýjanyň döwlet girdejileriniň dörtden üç bölegine golaýyny düzýär we nebit bahalarynyň aşaklamaga ýurda agyr zarba boldy.
Şu aýyň başynda 63 ýaşyndaky bir adam öz iş ýeriniň öňünde özüni otlady. Aýdylmagyna görä, ol bu işi öz kärdeşlerine bank bergilerini yzyna töläp bilmeýändigi barada zeýreneninden soň edipdir.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
Ýekşenbe güni Orsýetiň ýörite güýçleri ýurduň Demirgazyk Kawkaz regionynda terrorizme garşy giň gerimde operasiýa geçirdi. Bu operasiýalar, hususan-da, Dagystan we Kabardino-Balkariýa regionlarynda geçirildi.
Federal howpsuzlyk gullugynyň we Içeri işler ministrliginiň güýçleri tarapyndan geçirilen bu operasiýada 49 sany ekstremistik söweşijiniň öldürilendigi habar berilýär.
Maglumata görä, bu öldürilenlerden dokuzysy ýaragly söweşijileriň we bikanun toparlaryň liderleri diýlip hasaplanylýar.
Orsýetiň resmileri bu geçirilen operasiýanyň netijesinde bu regiondaky ekstremistleriň hereketine uly zarba urlandygyny aýdýarlar.


text:
Siriýanyň döwlet mediasy we aktiwistler ýurduň hökümet goşunlarynyň 26-njy martda, «Yslam döwleti» ekstremist toparyndan golaýdaky etraby yzyna alyp, taryhy Palmira şäheriniň demirgazygyna öz kontrolyny güýçlendirendigini aýdýar.
Döwlet telewideniýesi goşunyň, rus howa zarbalarynyň goldawynda, Palmiranyň çetindäki Al-Amiriýa etrabyny ele geçirendigini aýdýar.
Telewideniýe 26-njy martda orta asyr galasynyň diwarlarynyň gapdalynda Siriýanyň milli baýdagyny galgadyp duran esgeri görkezdi.
Rim imperiýasy zamanasyndan galan harabalyk bolan Palmira 2015-nji ýylyň maýynda ekstremist toparyň eline geçipdi.
Siriýanyň Adam hukuklary obserwatoriýasy öten agşam Palmiranyň içinde söweş bolandygyny habar berdi we YD jeňçileriniň azyndan 10 esgeri öldürendigini aýtdy.


text:
Türkmenistan penşenbe güni Günorta Ýolöten gaz ýatagynda geçirilen täze barlaglaryň ummasyz uly mukdarda gaz ätiýaçlyklarynyň bardygyny tassyklandygyny aýtdy. Bu barada Roýters Aşgabatdan habar berýär.
Britaniýanyň Gaffney, Cline and Associates firmasynyň geçen ýylky tassyklamasyna görä, Günorta Ýolöten 4 trillion bilen 14 trillion kub metr aralygynda gaz ätiýaçlyklaryna eýe.
Türkmenistanyň Nebit we gaz ministrligi penşenbe güni täze barlaglaryň bu aýdylýanlary ýene bir gezek tassyklandygyny habar berdi.


text:
- Dünýäniň radio karta • Оrta Aziýa • Türkmenistan • Aşgabatda radiostantsiýalar / Радиостанции Ашхабада
«Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkezi / Центр телерадиовещания «Туркменистан»
17-nji oktýabrda 2011 Aşgabatda «Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkeziniň täze binasy açyldy. Türkmen paýtagtynda mähriban Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllyk baýramçylygynyň şanyna täze binalaryň gurlup ulanmaga berilmegi mynasybetli guralýan dabaralar dowam edýär. Şu gün «Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkeziniň täze binasynyň açylyş dabarasy boldy. Bu häzirki zaman telekommunikasion desganyň açylyşyna bagyşlanan dabara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Teleradio merkeziň kuwwatly antennasyny hem hasaba alanyňda onuň umumy beýikligi 211 metr. Toplumyň esasy desgasy 31 gatdan bolup, onuň 29-njy gatynda aýlanýan restoran ýerleşýär. Ol ýerden ak mermerli türkmen paýtagty we onuň etekleri eliň aýasynda ýaly görünýär. Aşgabadyň gözelligini hem-de Köpetdagyň dag derelerine syn etmek üçin teleradio merkeziň ýörite syn ediş eýwany bar. Ol ýerden paýtagtymyzda alnyp barylýan özgertmeleriň gerimine gözýetirmek mümkinçiligi bar. «Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkeziniň täze binasy Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi.
Ашхабадская телебашня — сооружение высотой 211 м на горных хребте Копетдаг над Ашхабадом. Является самым высоким сооружением в Туркменистане. Согласно проекту cтроительство этого сложного и вместе с тем оригинального объекта осуществила турецкая компания «Полимекс». 17 октября 2011 года при участии Президента Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедова состоялась церемония официального открытия суперсовременного телекоммуникационного объекта. Украшающая телебашню восьмиугольная «Звезда Огуз-хана» признана самым большим в мире архитектурным изображением звезды и внесена в Книгу рекордов Гиннесса.
Coğrafi koordinatalar / Географические координаты: 37°51'46" d.g., 58°14'18" g.u.


text:
Yragyň hökümet güýçleri 1-nji martda şaýylaryň ýarym harby söweşiji toparlarynyň hem ABŞ-nyň howa ýardamynyň goldawyna daýanyp, Bagdatdan demirgazykdaky giňişlikleri “Yslam döwleti” atly söweşiji toparyň elinden almak boýunça hüjüme geçdiler.
Söweşler Bagdatdan 90 kilometr uzaklykda Samarra şäherinden demirgazyk-gündogarda oba ýerinde alnyp barylýar.
Yragyň harby resmileri operasiýalaryň maksadynyň YD toparynyň üpjünçilik ýollaryny böwetlemekden we 2014-nji ýyldan bäri “Yslam döwleti” toparynyň elindäki Mosul şäherini azat etmekden ybaratdygyny aýdýarlar.
Yragyň harbylarynyň ABŞ-nyň goldawynda Mosul şäherini öz eline almak boýunça hüjümleriniň ýylyň dowamynda amala aşyrylmagyna garaşylypdy.
Şol bir wagtyň özünde-de Bagdatdan günbatarda “Yslam döwleti” toparynyň janyndan geçen dört hüjümçisi brigadir general Ali Aboudini we ýene dört adamy öldürdiler.


text:
Ysraýylyň harbylary Gaza zolagynda howa hüjümlerini amala aşyrdylar.
Bu wakalardan öň, Ysraýylyň günortasynda ýaragly adamlaryň hüjümi bolupdy. Penşenbe güni Gyzyl deňziň golaýyndaky Eýlat şäherinde amala aşyrylan bu hüjümde sekiz adam öldi, 25 töweregi adam ýaralandy.
Birleşen Ştatlar, Ýewropa Bileleşigi we BMG ol hüjümi ýazgardy.
Habara görä, Ysraýylyň esgerleriniň we harby uçarlarynyň amala aşyran hüjümlerinde söweşijileriň ýedisi öldürilipdir.
Eýlat şäherindäki hüjümi “Hamasa” ygrarly toparyň amala aşyrandygy aýdylýar.
Gaza zolagyna gözegçilik edýän “Hamas” bu hüjüme özüniň dahylynyň ýokdugyny öňe sürýär.


text:
Şenbe güni Eýranyň Rewolýusion Gwardiýasy ýurduň günorta sebitinde giň gerimde harby türgenleşik geçirmäge başlady. Eýranyň döwlet mediasy üç gün dowam etjek bu harby türgenleşige gury ýer we howa güýçleriniň gatnaşýandygyny habar berýär.
Eýranyň döwlet telewideniýesi bu harby türgenleşigiň maksadynyň Rewolýusion Gwardiýanyň söweş taýýarlygyny ýokarlandyrmakdan ybaratdygyny aýdýar.
Eýran öz ýadro programmasy bilen baglanyşykly halkara basyşlarynyň artmagy bilen, soňky ýyllar özüniň harby türgenleşiklerini has ýygjamlaşdyrdy.
Soňky wagtlar Ysraýylyň resmileri Tähranyň ýadro ýaragyny ýasamak çäreleriniň öňüni almak maksady bilen Eýranyň käbir nokatlaryna garşy harby hüjümleriň geçirilmeginiň mümkindigini duýdurdylar.