text:
Orsýet günbatarda öndürilen ýuwujy serişdeleri dükanlaryň tekjelerinden ýok edýärkä, Internet muňa ýaňsylaýjy memler, ýagny informasiýanyň dürli görnüşleri bilen jogap berýär – olaryň käbirleri sypaýyçylykly, beýlekileri has gödegräk.
Bu ýakymsyz iş bolsa-da, käbirleri ony etmeli bolýarlar.
Orsýetiň bikanun azyk önümlerini ýok etmeginiň Internetde döreden reaksiýasy gowşap başlanda, Moskwa Günbataryň ady belli iri kompaniýalarynyň önümi bolan arassaçylygy saklamak we kir ýuwmak üçin niýetlenýän ýuwujy serişdelerini dükanlardan ýok etmek bilen Twitter ulanyjylar üçin täze nyşana döretdi.
25-nji awgustda Orsýetiň Alyjylaryň hukuklaryny goraýjy agentligi ýuwujy serişdeleri öndürýän daşary ýurt kompaniýalarynyň önümlerini ýurduň dükanlardan aýyrmagy tabşyrdy we muny halkyň saglygy ugrundaky aladalar bilen baglanyşdyrdy. Emma bu ädime Moskwanyň Ukrainanyň içki işlerine gatyşany üçin Günbataryň girizen sanksiýalaryna jogap diýip girizen çäreleri hökmünde garalýar..
Sosial medianyň ulanyjylary bu kemsidiji gadagançylygy ýaňsylamak boýunça hemişeki ýaly tiz jogap berdiler. Käbirleri dükanlara syýahat etmek usulyny ulandylar we dükanlarda Orsýet kapitalizme gadam basanda, hemme ýerde bol bolan, emma indi hem ýitip başlan ýuwujy serişdeleri gözläp başladylar.
“Bu gowy arassalaýjy serişde bolmaly, tekjelerden ýitirim bolan bolsa" diýip, Twitter ulanyjy Moskwanyň supermarketiniň edil häzir ýarym boş duran tekjesiniň suratynyň aşagynda ýazypdyr.
Käbir adamlar tiz wagtda gadagan boljak ýuwujy serişdeleri göterip, özlerini surata alyp, bu surat arkaly sowet döwründäki difisiti - haryt ýetmezçiligini ýaňzytdylar. Sowet döwründe difisit adamlaryň haryt toplamagyna we her bir haryt üçin sagatlap uzyn nobatlarda durmagyna sebäp bolupdy.
Ady belli blogger Rustem Adagamow şeýle suratlaryň birini Twitterde “aşa dowzah” diýen haştag bilen ýerleşdirdi.
Daşary ýurt ýuwujy serişdelerini öňünden satyn alyp ýetişmedikler gap-çanak ýuwmak hem kir ýuwmak üçin has surnukduryjy usullary ulanmaly bolarlar diýip, Twitterdäki maglumatlarda bellenýär.
Ulanyjylaryň biri geýim ýuwýan tagta, bedre we gaty sabyn “Rus dünýäsiniň watanperweriniň kir ýuwýan serişdeleri” diýip ýazýar.
Iş ýüzünde Orsýetiň ”Dožd TW” telekanaly tiz eksperiment geçirdi. Iki alyp baryjy iki sany birmeňzeş geýimi mürepbe bilen hapaladylar we olary aýry legenlerde ýuwdular – biri ady agzalmadyk daşary ýurt ýuwujy serişdesi bilen, beýlekisi-de Orsýetde öndürilen gaty sabyn bilen ýuwdular. Geýimleriň ikisi-de örän gowy arassalandy. Soňky döwürde Orsýetde örän ýörgünli “importozameşeniýe”, ýagny “importyň deregine” “üstün çykdy” diýip, alypbaryjy Lika Kremer yglan edýär.
Has gödek maglumatlar bolsa täze düzgünler we Orsýetde öz janyňa kast edişligiň ýokary derejesi bilen baglanyşdyrylýar.
“Milli ýüpden, milli sabyndan we milli taburetkadan has patriotik zat barmy” diýlip, Twitteriň maglumatynda aýdylýar.
Orsýet mediasynda azyk gaçakçylygy barada giň derejede maglumat berilmeginiň netijesinde Twitter giňişligi-de arassaçylyk saklamak üçin niýetlenen ýuwuş serişdeleri bilen bagly ýagdaýy yzarlamagyny dowam etdirýär.
Twitteriň ýene bir ulanyjysy hem: “Polisiýa Iwanowo şäheriniň ýaşaýjysynyň ýanyndan iki gram ”Persil” tapdy. Aýyplanýan adam sudda munuň ýöne bir kokaindigini subut etmäge netijesiz synanyşdy” diýip, kremlparaz ”LifeNews” neşirini ýaňsylaýan maglumat berýär.
Kir ýuwýan serişdeleriň we kokainiň arasyndaky meňzeşlikleri ýaňzydýan beýleki maglumatlar hem (memler) boldy. Olaryň birinde Al Paçinonyň çapyk ýüzli gahrymanynyň ak reňkli ürgün jisimli gaplaryň öňünde oýlanyp oturandygy görkezilýän surat fotoşop edilip, onuň bir ýerinde kir ýuwýan ”Persil” önüminiň gapyrjagy goşulypdyr.
Ýaňsylamalaryň käbiri ors dilinde okap bilmeýänler üçin elýeterli bolmasa-da, Günbatary ýaňzydýar. Twitter maglumatlarynyň birinde ABŞ-da ýerleşýän meşhur ”Procter & Gamble” kompaniýasynyň Mr. Clean ýuwujy serişdesiniň Orsýetdäki görnüşi ”Mister Proper” önümindäki suratyň takyr kelleli, gulak ysyrgaly gahrymany Orsýetiň ýöriteleşdirilen polisiýasy tarapyndan ýere ýatyrylyp, eliniň gaňrylandygyny görkezýän suratlar çekilipdir.
Ýene bir Twitter ulanyjy Orsýetiň häkimiýetleriniň azyk önümlerine girizen gadagançylygyny we güman edilýän parahorlugy ýaňzydyp, Moskwanyň Şeremetýewo halkara aeroportunda şeýle senarini göz öňüne getiripdir: “Şeremetýewoda ”Persili” anyklamak üçin türgenleşdirilen it ýolagçylaryň birine meseläni bir kilogram hamon bilen sazlap bolýandygyny gözi bilen düşündirdi” diýilýär.
Sosial medianyň käbir ulanyjylary şu zatlaryň ählisiniň netijesinde orsýetlileriň daşary ýurt ýuwujy serişdeleriniň gadagançylygynyň täsiri astyna düşmejeginiň ähtimaldygy bellenýär.
“Pilden iýmit iýip ýörenler ýuwujy serişdäni nätsin” diýip, Facebook ulanyjylaryň ýene biri ýazýar we şu ýylyň başragynda Stawropol şäherinde Maslennitsa baýramçylygynda ýaşaýjylara piliň üstüne goýup çörek berilýän pursadyny görkezýän suraty ýerleşdiripdir.
Twitterdäki maglumatlaryň ýene birinde gadymy ors yrymy ýaňzydylyp, “Boş bedreli aýaly görseňiz - bu gowy yrym, diýmek, aýala we bedrä entek gadagançylyk girizilenok” diýýär.


c: text/html

text:
Gyrgyzstanyň demirgazygynda ýerleşýän iň uly altyn gorunyň golaýynda ýaşaýan ilat bu magdan käniniň daşky gurşawa ýetiren ýaramaz täsiri üçin kompensasiýa talap edýärler.
200 töweregi protestçi duşenbe güni Saruu obasynda, Kumtor altyn gorunyň golaýyna ýygnanyşyp, goruň Kanadada ýerleşýän baş edarasyndan ýerli ýaşaýjylaryň tölegsiz medisina kömegi bilen üpjün edilmegi üçin dermanhana we hassahana gurmagyny talap etdiler.
Protestler gyrgyz hökümetiniň Kumtor altyn gorunyň durnuksyz himiki galyndylarynyň daş-töwerege ýetirip biljek ýaramaz täsirlerini öwrenip başlamagynyň yzysüre bolup geçdi.
Gyrgyz hökümetiniň garşydaşlary Kumtor gorunyň millileşdirilmegini talap edip gelýärler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pakistanyň we Owganystanyň esgerleriniň arasynda geçen gije Hyber serhet geçelgesinde bolan çaknyşykda azyndan bir adamyň wepat bolandygy habar berildi.
Owgan resmisiniň 13-nji iýunda aýtmagyna görä, iki ýurduň arasyndaky serhediň Torkham derwezesi atly geçelgesinde bolan çaknyşykda alty esger ýaralanypdyr.
Pakistan söweşde özüniň bir esgeriniň ýaralanandygyny aýtdy.
Çaknyşygyň 12-nji iýunda agşam sagat dokuzda ýüze çykyp, birnäçe sagatlap dowam edendigi habar berildi.
Owganystanyň baş dolandyryjy resmisi Abdylla Abdylla “biz ýakynda Pakistan bilen ok atyşygy bes etmek barada ylalaşdyk. Biz bu problemanyň diplomatik çykyşlaryň üsti bilen çözülmegine umyt baglaýarys” diýip Twitterde ýazdy.
Owgan resmileri Pakistany Kabulda hökümeti agdarmak isleýän “Yslam söweşijilerine” ýardam bermekde aýyplaýarlar.
Pakistan özüne garşy öňe sürülýän aýyplamalary ret edýär we Torkham şäheriniň golaýynda serhet geçelgesini gurup, söweşijileriň Owganystana geçmeginiň öňüni almaga synanyşýandygyny aýdýar.
Pakistanyň we Owganystanyň arasynda uzynlygy 2200 kilometrlik umumy serhedi bar.


text:
Karzyna pul berip bilýän adamlar — iň gowy, iň bir ak ýürek, rehimli, ynsanperwer, mähriban adamlar. Olaryň ýüreginde adama kyn pursatda ýagşylyk etmek höwesi bar. Karzyna pul bermek — uly gahrymançylyk. Her kim bu işi başarmaýar. Kä adamlar dökülip ýatan puly bolsa-da, el serip, aç duran gedaýa-da bir manat oklaman geçip gidýärler. Kä kişi bolsa öz hojalygy üçin uly zähmetler bilen ýygnanja puluny karz sorana berip goýberýär. Ýöne olar bu sogaply işi üçin nähili taňryýalkasyn alýarlar?
Banklar-a çem gelene karz bermeýär. Berende-de banklar prosent bilen berýärler. Banklardan prosentli puly alanyňdan, elbetde ak ýürekli dostdan prosentsiz karz alanyň gowy.
Türkmenistanda syýasy gurluşyň üýtgemeginiň netijesinde işsizligiň artmagy bilen söwda baş goşanlar köpeldi. Söwda baş goşmak üçinem pul goruň bolmaly. Ýeke köpüksiz adamlar nädip söwda baş goşup biler.
Adamyň başynda her hili ýagdaý bar. Kim keselçilige sataşanyny aýdyp aglaýar, kim ogluny öýerip bilmeýäni üçin karz sorap aglaýar, kim çörek puly tapmaýanyndan nalaýar. Gowy adamlaryň olara ýüregi awaýar hem-de karz berýärler. Soňra bolsa karz beren pullaryny alyp bilmän, dostlary, dogan-garyndaşlary, goňşulary, tanyşlary, işdeşleri bilen duşman bolýarlar. Karzlaryny alyp bilmän, sudlara ýüz tutýanlar hem kän. Asly pulsyz adam suda ýüz tutanyň bilen puluňy tapyp berip bilenok. Şeýdip, dostlaryny, garyndaşlaryny türmä ugradyp ýörenlerem bar.
Bir haramzada sebäpli köp adamlara zyýan ýetýär. Belki karz pul soraýanlaryň arasynda taňryýalkasyny bilen alan puluny yzyna gaýtarjaklaryň-da bar bolmagy mümkin. Ýöne bir kişiden aldanan adamlar soň, gaýdyp hiç kime karz bermeýärler.
Parahat Ilmyradow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy. Bu blogda öňe sürlen pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistanda syýasy reformalar barmy? Nobatdaky “Tegelek stol” programmamyzda bu barada gürrüň edilýär.
Näme üçin ýurtda köppartiýalylyk ýok, Türkmenistan oňa taýýarmy? Şu temadan diskussiýa ediler.
Söhbetdeşlige Britaniyadan postsowet döwletleri boýunça ekspert Aleksandr Narodetski, Aşgabatdan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew, Şwesiýadan oppozisiýa wekili, türkmen parlamentiniň öňki agzasy Halmyrat Söýünow gatnaşýar. Programmany Pragadaky studiýadan Nazar Hudaýberdi alyp barýar.
“Tegelek stol” diskussiýasyny diňlemek üçin sag tarapda ýerleşdirilen audio düwmesini basyň.


text:
Eziz halkym! Hormatly pileçiler!
Sizi uly zähmet ýeňşiňiz — pile taýýarlamak boýunça şertnamalaýyn borçnamaňyzy ýerine ýetirip, Watanymyzyň pile harmanyna 2000 tonnadan gowrak pile tabşyrmagyňyz bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň dokma senagaty pudagyny yzygiderli ösdürmek, pudagyň işgärleriniň, şol sanda pileçilerimiziň hem-de ýüpekçilerimiziň yhlasly we öndürijilikli zähmet çekmekleri üçin ähli zerur şertler döredilýär, olaryň halal zähmetine mynasyp baha berilýär.
Edermen pileçilerimiziň yhlas siňdirip, irginsiz çeken zähmetiniň netijesinde öndürilen ak piläniň bol hasyly bagtyýar durmuşda ýaşaýan agzybir halkymyzyň halal ojaklarynyň berekedidir. Ata-babalarymyzyň gadymy hünärleriniň biri bolan ýüpekçiligiň mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biri bolan dokma senagatyny ösdürmekde ýüpek önümçiligi aýratyn üns berilmäge mynasypdyr. Türkmen halky ýüpekçilik babatda şan-şöhratly ýörelgelere eýedir. Ýüpek hemişe däp bolan türkmen lybaslarynda ulanylyp gelindi. Keteni matasyny dokamak sungaty bolsa milli mirasymyzyň aýrylmaz bölegidir. Häzirki döwürde ýüpekçilik pudagynyň önümçilik binýady dolulygyna täzelendi, keteni öndürmegiň gadymy sungaty gaýtadan dikeldildi, türkmen ýüpeginden ýurdumyzda ilkinji gezek panbarhatyň täze görnüşleri çykarylyp başlandy.
Biz Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012—2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň dokma senagatyna, şol sanda ýüpekçilige goýberilýän maýa goýum serişdeleriniň möçberini has-da artdyrmagy göz öňünde tutýarys. Bu bolsa ilatymyz üçin goşmaça täze iş orunlaryny döretmäge, gymmatly çig malyň öndürilýän mukdaryny artdyrmaga mümkinçilik berer.
Edermen pileçiler! Zähmetsöýer ýüpekçiler!
Türkmen halkynyň iň gadymy senetleriniň biri bolan ýüpekçilik öz gözbaşyny taryhyň irki döwürlerinden alyp gaýdýar. Ata-babalarymyz müňlerçe ýyl mundan ozal ýüpek süýümlerini, keleplerini we olardan matalary öndürmek üçin pile önümçiligini ýola goýupdyrlar, bu ugurda ýokary ussatlyga we kämillige ýetipdirler. Ýüpekçilik işiniň milli däpleri asyrlaryň dowamynda nesilden-nesle geçirilipdir, ýüpekden ajaýyp halylary, matalary dokamagyň usullary döredilip, biziň günlerimize çenli gelip ýetipdir.
Ýaýylyp ýatan düzlükleriň, daglyklaryň we çöllükleriň üstünden gündogardan-günbatara uzalyp gidýän kerwen ýollary «Beýik Ýüpek ýoly» diýlip atlandyrylypdyr. Bu ýoluň ady şol ýol boýunça daşalýan örän gymmat bahaly harydyň—- ýüpegiň ady bilen baglanyşyklydyr. Ýüpek özüniň ajaýyp häsiýetleri — berkligi, ýeňilligi we owadanlygy bilen altyna deňelipdir. Türkmen topragynyň gadymy merkezleriniň biri bolan Merwde eýýäm orta asyrlarda ýüpek gurçuklaryny köpeltmek we pile ýetişdirmek boýunça kärhanalar işläpdir.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýüpekçilik pudagy özüniň gaýtadan döreýşini başdan geçirýär. Ýüpek önümçiliginiň tutuş tapgyry — tut agaçlaryny ösdürip ýetişdirmekden we ýüpek gurçuklaryny iýmitlendirmekden başlap, ýüpek çig malyny almaga, taýýar önümi öndürmäge çenli ähli tapgyrlar täze talaplara laýyklykda guralýar. Aşgabadyň ýüpek fabrigi we Türkmenabadyň ýüpek önümçilik birleşigi ýüpek önümçiliginiň esasy gaýtadan işleýän kärhanalary bolmak bilen, olar doly döwrebaplaşdyryldy hem-de häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edildi. Bu kärhanalarda ýüpek halylary, milli keteni matalary we ýüpekden beýleki önümleri öndürýän täze bölümler açyldy.
Zenanlarymyzyň arasynda uly meşhurlykdan peýdalanýan panbarhat matalaryny öndürýän Ruhabadyň panbarhat fabrigi hem häzir ýüpek süýümi bilen bökdençsiz üpjün edilýär.
Obada telekeçilige goldaw bermek we hususy telekeçileriň işini höweslendirmek boýunça döwlet syýasaty netijesinde ýüpekçiligi ösdürmäge aýratyn üns berilýär. Ýörite nahalhanalarda, birnäçe daýhan birleşiklerinde ýüpek gurçuklarynyň iýmit gory bolan tut agaçlarynyň her ýylda müňlerçe düýp nahaly ösdürilip ýetişdirilýär. Bu bolsa ýüpek gurçuklary üçin esasy iýmit bolan tut ýapraklarynyň möçberini düýpli artdyrmaga mümkinçilik berýär. Tut agaçlaryny ekin meýdanlarynyň töwereginde oturtmak gowaçany we beýleki oba hojalyk ekinlerini gyzgyn epgek ýellerden goramaga, suwaryş akabalarynyň kenarlaryny berkitmäge, daşky gurşawyň ekologiýa taýdan abadançylygyny döretmäge ýardam edýär. Munuň özi ýüpekçiligi pagtaçylyk bilen utgaşdyrmaga we şol bir ýerden goşmaça önüm we girdeji almaga mümkinçilik berýär.
Eziz watandaşlar! Edermen pileçiler!
Men sizi we ähli türkmen halkymy Watana pile tabşyrmak boýunça şertnamalaýyn borçnamanyň ýerine ýetirilip, uly zähmet üstünliginiň gazanylmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Siziň ähliňize berk jan saglyk, asuda we abadan durmuş, ýurdumyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda çekýän yhlasly zähmetiňizde has belent sepgitlere ýetmegi arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Masturbasiýa (onanizm) – seksuallyk jähtden özüňi alyp barmagyň görnüşi bolup, lezzet almak üçin öz jynsy agzalaryňy (ujydy, kinnigi we jynshanany) gyjyndyrmaga gönükdirilendir.
Biz masturbasiýa endigine jemgyýetiň garaýşy we ol barada umumy häsiýetnamany saýtymyzda ýerleşdirlen "Masturbasiýa: peýdalymy ýa-da zyýanly?" atly makalada beýan edip geçipdik.
Masturbasiýa ýetginjeklik döwründe, uly adamlarda jynsy gatnaşyklardan saklanmagy talap edýän ýa-da onuň geçirilip bilinmeýän halatlary seksual dartgynlylygy ýeňip geçmäge kömek edýän bolsa hem, endige öwrülip, adamyň durmuşyna berk ornaşmagy onuň kesele öwrülendiginden habar berip biler.
SEBÄPLER
Masturbasiýany geçirmek göniden-göni adamyň seksual talaplaryna baglydyr. Ýokary seksual dartgynlylygyň bolmagy ýa-da bir gezek geçirilýän jynsy gatnaşyklaryň ýeterlik bolmazlygy hem onuň sebäbi bolup biler. Başga ýagdaýlarda, masturbasiýa bolan talap başga adam bilen ýakyn gatnaşyk etmäge gorky dörände ýüze çykyp biler. Köplenç bu ýagdaý öz jynsy güýjüne ynamy bolmadyk adamlarda köp duş gelýändir.
Masturbasiýanyň sebäpleri höküminde dürli seksual we ruhy bozulmalar hem bellenilip bilner. Masturbasiýa alamaty bilen ýüze çykýan seksual bozulmalar:
► Jynsy islegiň aşa ýokary bolmagy.
► Erkek adamda ujydyň gönelmeginiň ýa-da dölüň dökülmeginiň bozulmalary.
► Jynsy islegiň peselmegi. Şuňa aýallarda duş gelýän jynsy sowuklyk, orgazm duýup bilmezlik ýagdaýy we waginizm (jynshana myşsalarynyň ýokary dartgynlylygy) degişlidir.
► Doga dörän ýa-da dogrum wagty alnan şikesler netijesinde daşky jyns agzalaryň görnüşiniň üýtgemegi. Şeýle näsaglar öz beden kemçiliklerini gizlemek maksady bilen masturbasiýany geçirmäge mejbur bolýarlar.
► Jynsy agzalaryň ösüşiniň kadadan üýtgemegi (juda uly ýa-da kiçi ujyt, giň ýa-da dar, gysga jynshana).
Onanizm alamaty bilen ýüze çykýan ruhy bozulmalar:
► Newrozlar;
► Howsalaly ýagdaýlar, gorkular;
► Şizofreniýa ýa-da şoňa menses bozulmalar;
► Kemakyllylyk;
► Gylygynda aşa ynanjaňlyk we howsalaly häsiýetleri bolan adamlar.
HAÇAN LUKMANA ÝÜZ TUTMALY
Masturbasiýa hereketlerine garaşly adam öz häsiýetine gözegçilik edip, şeýle hereketlerden saklanmaga ukyply däldir. Bu ugurda hemme tagallalary edeniňizden soň hem, bu gylykdan galyp bilmedik bolsaňyz – onda bu kynçylyk barada öz ýakynyňyza aýdyp, lukmana ýüz tutmaga wagtyň ýetendigini aňladýandyr. Kömek soramadan utanmaň – köp adamlar şeýle kynçylyk bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.
Onanizm bilen seksual lezzetlilige ýetmek ýeňil: öz taýyňy gözlemegiň geregi ýok we bu hereketleri islendik wagt geçirip bilýärsiň. Jynsy gatnaşyklaryň ýerini masturbasiýa bilen tutma kesel bolup, dine bir käbir halatlarda onuň üstüni dolma – kadadyr.
ONANIZMIŇ DÖREDÝÄN KYNÇYLYKLARY
♦ Adamyň ýanýoldaşy bolup, hemişe masturbasiýa geçiren ýagdaýlarynda jynsy gatnaşyklaryň bes edilip, ýanýoldaşy bilen aragatnaşyklarynyň bozulmagyna getirip biler. Masturbasiýanyň döredýän esasy kynçylygy newroz ýagdaýy bolup, ol özüňi günäkär saýma duýgusynyň döremeginden gelip çykman, erkiň we öz hereketleriňe gözegçilik etmek ukybynyň ýitirilýändiginden gelip çykýan galagopluk esasynda döreýändir.
♦ Masturbasiýa geçirme endigi islenilýän sepgitlere ýetme ukybyndan we durmuşyň başga lezzetliklerini duýma duýgusyndan juda düşurýär. Şeýle adam töweregindäkilerden üzňe bolup, ýekelikden ejir çekip biler.
♦ Onanizmiň başga bir gaýraüzülmesi – psihologiki jynsy gowşaklygyň döremegidir. Sebäbi adamyň jynsy gatnaşyklary geçirýän ýanýoldaşy, onuň hyýalynda döredýän erotiki keşpleri bilen deň gelmän biler.
♦ Masturbasiýa aşa garaşly bolmak işleme ukybyny peseldip bilýär.
♦ Bu endik özüňi hemişe günäli duýmagyňa getirýär.
♦ Masturbasiýa ýykgyn etmek, esasan hem dürli serişdeleriň ulanylan wagty saglyk üçin howply ýagdaýlaryň döremegine getirip biler – ujyda geýlen lateks halkalary, jynshana salnan ýiti zatlar, gyjyndyryjy maddalary ulanmak we ş. m.
♦ Eger masturbasiýa gyssaglykda geçirilip, otaga başgalaryň girip biljekdigi barada gorky bar bolsa, soňundan erkek adamlarda döli dökme ýagdaýynyň bozulmalary döräp biler.
BEJERGI ÇÄRELERI
Özüňe kömek bermek
► Özüňiziň isleýän zatlaryňyz bilen meşgullanmak: seksual güýjüňizi sungata sarp etmek, sportuň görnüşi bilen meşgullanmak, özüňize ýaramly gyzyklanma (hobbi) tapmak – şularyň hemmesi içki dartgynlylygy aýyrmaga, pikirleriňizi täze maksatlara gönükdirmäge kömek edýär.
► Eger sizde saklanma kynçylygy uka gitmezden öň ýüze çykýan bolsa, dürli usullary ulanyp saklanyň. Onanizm bilen meşgullanmak islegi uka gitmezden öň döreýän bolsa, doly ýadaýançaňyz sport maşklaryny ýerine ýetiriň. Eger seksual işjeňlik ir çaglary ýokarlanýan bolsa, uka gitmezden öň, jynsy agzalara ýetmekde kynçylyk döretmek üçin birnäçe gatdan ybarat eşik geýiň.
► Eger isleg örän ýokary bolsa sowuk duş kabul ediň.
► Masturbasiýasyz geçen günler üçin özüňizi dürli sowgatjyklar bilen sylaglaň.
► Seksual dartgynlylygy başdan geçirýän mahalyňyz öz ýakynlaryňyz, siziň "gyzyklanmaňyz" barada bilende, olaryň name pikir etjegi barada pikirleniň.
► Berhiz saklamaga çalşyň. Günde birnäçe sagat nahar iýmeden we suw içmeden saklanyp, siz öz ünsüňizi seksual masmunly pikirlerden sowarsyňyz we erkiňizi türgenleşdirersiňiz.
Lukmançylyk kömegi
Onanizm isleginiň döremeginiň sebäbini anyklap, size ýaramly we peýdaly bejergini bermek üçin, bu ugurdan tejribesi bolan psihiatr ýa-da seksolog lukmanyna ýüz tutmak gerekdir. Ýöriteleşdirilen kömek näsagyň özi bilen ýa-da düzülen toparlarda geçirilip, öz hereketleriňe we oňa itergi berýän sebäpleri öwrenip, olary aradan aýyrma çäreleri geçirmäge gönükdirilendir.
Seýrek ýagdaýlarda seksual islegi gowşadýan derman serişdeleri (ruhy gamgynlylyga garşy serişdeler, güýçli rahatlandyryjy dermanlar) bellenilýär.
ONANIZMIŇ ÖŇÜNI ALMAK
Masturbasiýa garaşly adam seksual kanagatlanmalaryna getirýän hereketlerden saklanyp bilmeýär. Keseliň başlanýan wagtyny duýup, kynçylyk barada ýanýoldaşyňyz bilen gepleşmek gerekdir. Bu onanizmiň ýaramaz täsirleriniň öňüni almaga kömek eder. Bulara garamazdan, jübütleriň biri masturbasiýa bilen meşgullanyp, özüne bolan gözegçiligi ýitirýän bolsa, wagtynda lukmana ýüz tutulmagy özwagtlaýyn öňüni alyş çäre bolar.
Masturbasiýa endigine getirýän sebäpleriň biri höküminde, seksual mazmunly filmleriň, kitaplaryň, wideoýunlaryň elýeterli bolmagyny belläp bolar.
Kompýuteriňizde seksual mazmunly saýtlary ýapýan enjamlary goýmaga mümkinçilik gözläň, seksual mazmunly edebiýatlary okamakdan, telekanallara tomaşa etmekden gaça duruň.
Kadaly jynsy gatnaşyklara päsgel berýän masturbasiýa hem-de oňa bolan garaşlylyk bejergä mätäç bolup, jynsy gatnaşyklaryň wagtlaýyn bolmazlygy ýa-da başga sebäpler bilen dörän ýagdaýlar bolsa kada hasaplanýandyr.
Teswirlemeler
Aydayynda hayysh?
Quoting Mahribanym:
Salam Lukman masturbasiya etmek gyzlyk perda zyyany barmy hayysh aydayyn?
Adatça gyzlar masturbasiýa edenlerinde klitory (kinnik) gyjyndyryp keýp alýarlar. Ýöne keýp täsirinde bilip bolmaz, gyzlyk perdä çenli baryp bilmegi ähtimal.Şonuň uçin öz bedeniň anatomiýasyny gowja öwrenmeli we seresap bolmaly;)
Salam hormatly Lukman. Masturbasiya gecirilmagi bilen saç düşmä täsiri yada zyýany barmyka? Lukman Ýenede bir sorag. Men Masturbasiya edemok yöne gije düşime mejbury ýagdaýda saklanyp bilmañ galýan. Ýagdaýyny tapsañyz soragyma jogapsyz goýman okanyñyz ucin sag bolyñ!
Eziz siziň bu ýatýanynyz kadaly we islendik sagdyn jynsy ýetişiklikde bolmaly ýagdaý..düýşüňe gyzlaryň girip spermanyň seniň aňyňa bagly bolmazdan çykmagy..bu barada doly maglumatlary şu salgydan okap bilersiňiz!
http://www.saglyk.info/makalalar/sagdyn-durmus/yetginjekler-dunyasi/1021-pollyusiya-ya-da-seytan-oynama-name.html
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
NATO döwletleriniň daşary işler ministrleri bileleşigiň Belgiýadaky baş edarasynda iki günlük maslahata ýygnandylar.
Maslahatda Owganystandaky we Pakistandaky ýagdaýlar, şeýle hem NATO-nyň Orsýet bilen gatnaşyklary baradaky meselelere garalýar.
NATO bilen Pakistanyň gatnaşyklary geçen aýda owgan serhedinde NATO-nyň howa hüjüminde 24 sany pakistanly esgeriň ölüminden soň dartgynlaşypdy.
Ministrleriň maslahatynda Owganystanyň geljegi barada geçen hepde geçirilen halkara konferensiýasynyň netijeleri barada gürrüň ediler.
Şeýle hem bileleşigiň Kosowadaky missiýasy meselesi şu günki maslahatyň gün tertibinde durýar.
Penşenbe güni geçiriljek maslahatda bolsa NATO-nyň Ýewropada raketadan goranyş sistemasyny ýerleşdirmek plany boýunça Orsýetiň aladasy barada maslahat ediler.


text:
Aşgabat, 27.02.2015. “Türkmenportal”.
Russiýada edebi radionyň döredilmegi mümkin. Ýurtda ilkinji edebi radionyň döredilmegine şahsy maýadarlar serişde goýbermekçi bolýarlar. Bu barada “novostiliteratury.ru” habar berýär.
Oňat hilli intellektual radioýaýlym arzuwyndaky adamlara gysgajyk edebi parçalary hödürlemek stansiýanyň esasy wezipesi bolar.
Russiýa Federasiýasyndaky ilkinji edebi radionyň saýlantgylarynyň arasyna rus we daşary ýurt edebiýatynyň eserleri giriziler. Taslamany amala aşyrmagyň anyk möhletleri aýdylmaýar. Ýöne radiostansiýa 2015-nji ýylyň — Russiýada edebiýat ýylynyň ahyrlaryna çenli işe giriziler diýen çaklamalar bar.


text:
Geçen hepde Türkmenistanyň awtomobil ulaglary we gara ýollar ministri Serdar Berkeliýewe käýinç berildi. Bu käýinje ministriň gulluk borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi, ministrligiň garamagyndaky edaralara hem kärhanalara gözegçiligi gowşadanlygy sebäp boldy diýlip, habar berildi. Emma şol kemçilikleriň nämeden ybaratdygy aýdylmady.
Türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň pikiriçe, şeýle käýinjiň yglan edilmegine ýol gurluşyklarynyň haýal alnyp barylmagy, ýol heläkçilikleri bilen bagly hadysalar sebäp bolup biler: “Ýurtda şäherara ýol gurluşygy juda haýal gidýär. Arçman bilen Türkmenbaşy aralygy bar. Şu ýerde-de gurluşyk işleri haýal gidýär. Ýoluň erbetligem ýene-de adam ykbaly bilen bagly. Ýol heläkçilik hadysalary barada bizde aýdylmaýar, ýöne ol häli-şindi bolup dur”.
Ýol hadysalary barada Türkmenistanyň metbugatynda hiç hili maglumat berilmeýär. Emma ýerli synçylaryň berýän maglumatlarynda soňky döwürde ulag edinýän hojalyklaryň sanynyň artmagy bilen adamlaryň heläk bolmagyna getirýän ýol hadysalarynyň köpelendigi aýdylýar.
BMG-niň 2007-nji ýyl boýunça beren maglumatynda Türkmenistanda ýol hadysalarynda ýylyna 926 adamyň heläk bolandygy aýdyldy. Bu bolsa, ilat sany göz öňünde tutulanda, goňşy Özbegistandan iki esse köp, goňşy Gazagystandan bolsa iki esse azdyr.
Ýollaryň gurluşygy barada aýdylanda, şol gurluşyklara sarp edilýän köp serişdelere garamazdan, käbir ýollaryň gurluşygynyň hiliniň pesdigi barada ýurduň prezidenti öz eden çykyşlarynda birnäçe gezek aýdyp, çinownikleri tankytlady. Ýerli synçylar ýol gurluşyklarynyň hiliniň pes bolmagyna sowatly hünärmenleriň ýetmezçilik etmeginiň hem täsirini ýetirýändigini aýdýarlar.
Balkanabad - Türkmenbaşy gara ýolunda
Häzirki wagtda ýurduň şäherara gara ýollary, esasan hem Duşak-Mary, Mary-Türkmenabat, Türkmenabat-Daşoguz, Baharly-Türkmenbaşy gara ýollarynyň hili ýaramaz bolmagynda galýar. Täzeden çekilen gara ýollar bolsa esasan ýurduň Ahal welaýatynyň territoriýasyna, ýagny Baharly – Gökdepe – Abadan – Aşgabat – Ýaşlyk aralygyna degişli.
Hukuk goraýjy aktiwist, “Türkmen Helsinki fondunyň” ýolbaşçysy Täjigül Begmedowanyň pikiriçe, türkmen häkimiýetleri ýokary derjeli çinowniklere käýinç yglan edip, oňa nämäniň sebäp bolandygyny halka düşündürmeseler, bu çäreler geljekde şol ýalňyşlyklaryň beýlekiler tarapyndan gaýtalanmazlygynyň öňüni almaz diýýär.
“Bu käýinjiň aňyrsynda korrupsiýa ýatyrmy ýa-da başga bir sebäplermi - muny hiç kim bilmeýär. Halkyň arasynda bolsa, maglumat ýetmezçiligi sebäpli dürli çaklamalar döreýär” diýip, Begmedowa belleýär.
Başga tarapdan bolsa, hukuk goraýjynyň pikiriçe, käýinji alan adam hem özüni günäsiz hasaplasa-da, özüne ýüklenýän aýyplamalary alaçsyz kabul etmeli bolýar. “Türkmenistan ýaly ýapyk ýurtda onuň aç-açanlykda özüniň günäsizdigini subut etmäge mümkinçiligi ýok. Adalat sistemasynyň ýapyklygy, ýurtda kärdeşler arkalaşyklarynyň kadaly işlemezligi hökümet işgärlerini, işçileri öz hak-hukuklaryny goramakdan mahrum edýär” diýip, Begmedowa aýdýar.
Şeýle hem “Türkmen Helsinki fondunyň” ýolbaşçysy Begmedowa ýurtda erkin metbugatyň bolmazlygynyň ýagdaýy has hem kynlaşdyryp, dürli adalatsyzlyklaryň ýüze çykmagyna getirýändigini nygtaýar.
Berdimuhamedow häkimiýet başyna geleli bäri birnäçe gezek Awtomobil ulaglary ministrliginiň ýolbaşçysyny çalşyrdy. Indi Aşyrgeldi Zamanowdan, Gurbanmyrat Hangulyýewden soň bu wezipä bellenilen Serdar Berkeliýewiň hem iş borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmeýändigi aýdylýar.
Synçylaryň pikiriçe, kadrlaryň tiz-tizden çalşyrylyp durulmagy meseläniň wezipä bellenilýän adamlarda däl-de, Türkmenistanyň dolandyryş sistemasyndadygyny, onuň ýalňyşdygyny görkezýär. Ýagny, reformalar geçirilip, bu ugurdan öňegidişlik gazanylmasa, geljekde käýinç yglan edilýän, soňra-da wezipelerinden boşadylýan ministrleriň hem ýokary derejeli çinownikleriň sany azalmaz diýip, ýerli synçylar nygtaýarlar.


text:
Polşada ýekşenbe güni geşirilen parlament saýlawlarynyň gutarnykly netijeleri yglan edildi.
Merkezi saýlaw komissiýasynyň gutarnykly ses sanawlaryndan soňky beren maglumatyna görä, premýer-ministr Donald Tuskyň “Graždan platformasy” atly liberal partiýasy 39 prosent gowrak ses alypdyr.
Ikinji orny öňki premýer-ministr Ýaroslaw Kaçinskiniň “Hukuk we adalat” konserwatiw partiýasy 30 prosent ses almak bilen eýeleýär. Bulardan başga-da Polşanyň parlamentine ýene üç partiýa girdi.
Şeýlelikde, Donald Tusk Polşanyň hökümet başlygy wezipesinde galýar. Onuň “Graždan platformasy” partiýasynyň Halk partiýasy bilen koalision hyzmatdaşlygy dowam etdirjekdigi habar berilýär.


text:
Türkmneistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň ministrliklerinde we edaralarynda maslahatlar geçirildi. Olar milli Liderimiziň 2-nji oktýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde şu ýylyň 9 aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri boýunça öňde goýan wezipelerini çözmek meselelerine bagyşlandy.
Gün tertibine ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň döwlet maksatnamalarynyň dürli ugurlary boýunça hormatly Prezidentimiziň görkezmelerini durmuşa geçirmek, döwletiň we jemgyýetiň durmuşynyň esasy ugurlary boýunça 2016-njy ýaly üçin meýilnamalary kesgitlemek bilen bagly meseleler hem girizildi.
Maslahatlarda Türkmenistanyň Prezidentiniň BMG-niň Durnukly ösüş boýunça duşuşygynda eden üstünlikli çykyşyna aýratyn üns berildi. Şonda ýurdumyzyň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin täze global gün tertibiniň maksatlaryny gazanmaga gönükdirilen netijeli teklipleri beýan edildi.
Maslahatlarda çykyş edenler ýurdumyzyň ähli ministrlikleriniň we edaralarynyň sazlaşykly gatnaşyklary göz öňünde tutýan iş maksatnamalary bilen tanyşdyrdylar.
Öňde boljak şanly seneleri—Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyny hem-de Bitaraplygynyň 20 ýyllygyny baýram etmek meseleleri maslahata gatnaşyjylaryň ara alyp maslahatlaşan möhüm meselesine öwrüldi. Bu seneleri türkmenistanlylar uly zähmet ýeňişleri bilen garşylaýar. Şunuň bilen baglylykda, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde, şol sanda metbugatda we teleradio ýaýlymlarynda eziz Watanymyzyň durmuşynyň ähli ugurlarynda ýetilen belent sepgitleri giňden beýan etmegiň iş meýilnamasy bilen tanyşdyryldy.


text:
Tansy professional derejede öwrenmek üçin amatsyz şertlerde taýýarlyk gören gyrgyzystanly Ataý Ömürzakow geçen ýyl Çehiýada geçirilen bäsleşikde birinjiligi gazanyp, 100 müň ýewro barabar sylaga mynasyp bolupdy.
Şondan bäri bir ýyla golaý wagt geçdi. Eýsem Ataý bu sylag hem şöhratdan nähili peýdalanýar? Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, tansçy bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aradan ep-esli wagt geçdi, bu üstünlik siziň durmuşyňyzda nämeleri üýtgetdi?
Ataý Ömürzakow:
Şondan soň özüme bolan ynamym artdy. Onsoň bu meniň arzuwymdy. Men tans edip başlanymdan bäri, özümi Ýewropada, köpçüligiň öňünde, uly sahnada [tomaşaçylaryň] meni alkyşlaýan pursatlaryny göz öňüme getirýärdim.
Bularyň ählisi Çehiýada hakykata öwrüldi. Bu hem meniň üstünlige bolan ynamymyň netijesimika diýýärin. Bu proýektden soň köp zat üýtgedi. Men öz arzuwymy durmuşa geçirdim.
Men Gyrgyzystanda giň göwrümli festiwal gurnadym. Häzir men öz tans mekdebimi açyp bilerin. Şeýle-de men haýyr-sahawat işleri bilen meşgullanyp bilýärin we häzirki wagtda hem haýyr-sahawat işleri bilen meşgullanýaryn.
Wideo: Ataý Ömürzakow "robot tansyny" ýerine ýetirýär
Azatlyk Radiosy: Bu bäsleşige gatnaşmazdan ozal şeýle netijä garaşypmydyňyz?
Ataý Ömürzakow:
Men has köp tejribe gazanmak üçin bäsleşige gatnaşasym geldi. Men öz güýjüme ynanýardym, bäsleşikde hemme zady başarjagymy hem bilýärdim. Ýöne edil beýle netijä garaşamokdym.
Azatlyk Radiosy: Hawa, bäsleşikde size 100 müň ýewro pul sylagy hem berildi. Siz şu sylagdan nädip, nähili peýdalandyňyz?
Ataý Ömürzakow:
Başda hem belläp geçişim ýaly, men arzuwymy durmuşa geçirdim. Gyrgyzystanda giň göwrümli festiwal geçirdim. Öz tans mekdebimi açjak bolýaryn we haýyr-sahawat işleri bilen meşgullanýaryn.
Azatlyk Radiosy: Haýyr-sahawat işleri bilen meşgullanýaryn diýdiňiz. Haýyr-sahawat işleri bilen meşgullanmak pikiri nireden döredi?
Ataý Ömürzakow Azatlyk Radiosynyň gyrgyz gullugynda
Ataý Ömürzakow:
Men hemişe ýetimler öýündäki çagalaryň özlerini äşgär etmeklerini isledim. Hemişe, öz hünärlerini görkezip, [özlerini] mälim etmeklerini isledim. Men muny hemişe isläpdim. Şu wagt mende mümkinçilik bar. Şonuň üçin hem men munuň bilen meşgullanýaryn.
Azatlyk Radiosy: Ýetimler öýünde nämeler bilen meşgullanýandygyňyz barada jikme-jik gürrüň beräýseňiz?
Ataý Ömürzakow:
Men ýetimler öýünde master klaslary geçirýärin. Ýagny, aram-aram baryp, özüm ýörite tans hereketlerini öwredýärin. Şeýle-de, alty sany güýçli horeograf, ýagny hünärmen tans mugallymlary çagalara tans etmegi öwredýär, sapaklary geçirýärler.
Çagalar ýarym ýylyň dowamynda netije görkezerler. Bu proýektiň soňunda hem ullakan konsert gurnaýarys. Şol konsertde olar özlerini görkezerler. Biz eýýäm üç aý bäri çagalara tans etmegi öwredýäris.
Azatlyk Radiosy: Siz özüňiz tansa nähili başladyňyz? Tansa başlamagyňyza näme sebäp boldy?
Ataý Ömürzakow:
Meniň ýüregimde näsazlyklar boldy. Mundan ozal men sportsmendim. Men sport bilen köp meşgullandym. Wagtyň geçmegi bilen hem meniň ýüregimde näsazlyklar emele geldi.
Şondan soň hem sporta gatnap bilmedim. Şol sebäpli hem men öýde tans etmäge başladym. Bir gezek men öz şäherimizde geçirilen festiwalda çykyş etdim. Şonda sahnada çykyş etmek meniň göwnüme örän ýarady. Şondan soň uly sahnalara çykmagy maksat edindim. Men bu maksadyma hem ýetdim öýdýän.
Azatlyk Radiosy: Mundan beýläk nähili planlaryňyz bar?
Ataý Ömürzakow:
Men her ýyl Gyrgyzystanda uly festiwal gurnasym gelýär. Şol festiwalyň hem dünýäde meşhur bolmagyny isleýärin. Öz okuwçylarym bilen meşgullanasym gelýär.
Meniň örän gowy tans edýän okuwçylarym bar we olar eýýäm dünýä bellidirler. Olara häzir köp ýurtlardan çakylyklar gelýär. Olar köp ýurtlarda tans edýärler. Men öz wagtymy olara sarp edesim gelýär we has köp okuwçy ýygnasym gelýär.
Azatlyk Radiosy: Siz indiki aý tans mekdebini açmagy planlaşdyrýaryn diýdiňiz. Bu barada giňişräk gürrüň beräýseňiz?
Ataý Ömürzakow:
Men tans bilen meşgullanmaga başlanymda, men tans etmegi diňe öýde öwrenýärdim. Mende uly bolmadyk otag we aýna bardy. Mende [tans etmek üçin] gowy şertler ýokdy.
Şol sebäpden hem men köp tans etmeli bolýardym. Meniň pikirmçe, eger çagalarda has köp mümkinçilikler bolsa, olar gysga wagtda has gowy netije gazanarlar. Şu sebäpden hem men öz tans mekdebimi açasym gelýär.


text:
Amerikan energiýa kompaniýasy “ExxonMobil” Türkmenistanda özüniň edarasyny açdy. Ol Türkmenistanyň gaz resurslaryny özleşdirmegi maksat edinýär diýip, “Reuters” gullugy habar berýär.
“ExxonMobil” gazy işlemek boýunça Birleşen Ştatlaryň iň iri kompaniýasydyr. Ol Orsýet bilen Gazagystanda-da iş alyp barýar.
“ExxonMobil” 2002-nji ýylda käbir ykdysady sebäpler bilen Türkmenistandan çykarylypdy.
Sişenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow kompaniýanyň ýolbaşçysy Rob Franklin bilen duşuşyk geçirdi. Duşuşykda türkmen prezidenti “bu kompaniýa bilen hyzmatdaşlygyň uly mümkinçilikleriniň bardygyny” nygtady.
Türkmenistan özüniň energiýa pudagyny ösdürmek üçin Birleşen Ştatlaryň kömegine garaşýandygyny şu ýylyň iýun aýynda bildiripdi.


text:
Ýakynda Owganystanyň gündogarynda ýerleşýän bir obanyň gaharly ýaşaýjylary talyban söweşijilerine garşy baş göterip, bu söweşde üstün çykdylar.
Özlerini “Milli gozgalaň hereketi” diýip atlandyrýan we gowşak ýaraglanan bu obalylar talybanlary agyr ýitgilere uçradyp, olary onlarça obadan we Gazni welaýatynyň birnäçe etraplaryndan kowup çykarmagy başardylar.
Talybanlaryň rehimsiz düzgünlerine garşy halkyň nägileliklerinden gözbaş alýan bu hereket talyban söweşijilerini oňaýsyz ýagdaýa salýar. Ozalbaşdan talybanlar oba ýaşaýjylarynyň öýlerini otlap, ýaşulularyny alyp gaçyp, ýerli ilata güýçli basyşlara sezewar etdiler. Ýöne oba ýaşaýjylarynyň garşylygynyň dowam etmegi netijesinde, talyban söweşijileri yza çekilip, ýerli ilat bilen gepleşik geçirmegi teklip etdiler, emma obalylar olaryň bu teklibini ret etdiler.
Gozgalaňyň ilkinji başlan ýeri bolan Gazni welaýatynyň dartgynly Andar etrabynyň ýaşaýjysy Ahmad Waliniň aýtmagyna görä, gozgalaň maý aýynda welaýat häkimliginiň talybanlar üçin esasy transport serişdesi bolan motosiklleri sürmegi gadagan etmegi bilen başlanypdyr.
Ahmad Wali talybanlaryň şol gadagançylygyň ýatyrylmagy üçin hökümete basyş etmek maksady bilen, ýerli halka azar berip başlandygyny aýdýar: “Adamlara daşary çykmak gaty kyndy. Mekdepleriň we keselhanalaryň hemmesi ýapylypdy. talybanlar tarapyndan azar berilmezden, hiç kim hiç ýere gidip bilenokdy”.
Talybanlar bilen dil tapmadylar
Andar etrabynyň ýerli ýaşaýjylary talybanlar bilen ylalaşmak üçin synanyşandyklaryny, ýöne onuň başa barmandygyny aýdýarlar. Ýerliler hatda mekdepleri we bazarlary açyp, ýollaryň we guýularyň bejerilmegine rugsat berseler, özleriniň talybanlaryň tarapynda hökümetiň garşysyna bilelikde göreşmegi-de teklip edendiklerini aýdýarlar.
Talybanlar olaryň bu talabyny ret edensoňlar, ýerliler öz obalaryna gaýdyp, öz aralarynda birleşýärler. Bu hem “Milli gozgalaň hereketiniň” döremegine esas bolýar. Ertesi güni atyşyk başlanýar, talybanlar başda berk garşylyk görkezýär.
Andar etrabynyň ýaşaýjysy Barýolaý Andaryň aýtmagyna görä, ýüzlerçe agzasy bolan bu bileleşik onlarça söweşijini tutup, türmä basypdyr we başga-da onlarçasyny özara çaknyşyklarda atyp öldüripdir. Ol bileleşigiň netijesinde sebitde tertip-düzgüniň we durmuşyň köp ugurlarynyň kadaly ýagdaýa dolanandygyny aýdýar: “Hemme adamlar bu bileleşikden gaty razy. Alla ýol berse, olar öz söweşlerini beýleki ýerlerde-de alyp bararlar. Olar howpsuzlygy üpjün edip, bize uly kömek etdiler. Talyban tarapyndan ýapylan mekdepleriň ählisi açyldy”.
Talybanlar ýerli ilatyň bu bileleşigini Kabulyň resmileri we ABŞ tarapyndan taýýarlanan ýörite bir plan diýip atlandyryp, muny ýazgarýar. Bu ýazgarmany “Milli gozgalaň bileleşigi” doly ret edýär.
Bu bileleşigiň agzasy Abdul Karim Han: “Talybanlar biziň halkymyza zulum we sütem edýär. Olar hüjüm edip, obanyň ýaşulularyny we bileleşigiň ýolbaşçylaryny öldürýärler. Biziň öz serişdelerimiz bar, bu söweşi öz serişdelerimiz bilen alyp barýarys” diýip, gürrüň berýär.
Hökümetden goldaw islänoklar
Owgan hökümeti talybanlara garşy ýerli gozgalaňy goldaýandygyny aýtdy, ýöne muňa maliýa hem-de tehniki taýdan goldaw berýändigini tassyklamady.
Gazna welaýatyndan parlamentiň öňki agzasy Daud Sultonzoýyň aýtmagyna görä, bu bileleşik ilat tarapyndan berilýän goldawdan we abraýdan mahrum bolmakdan ätiýaç edip, hökümetden goldaw almakdan gaça durýar.
“Talybana garşy hereket hökümetden goldaw alyp we hökümet bilen baglanyşdyrylyp bilinmez. Sebäbi, hökümetiň ýanaşan zady ýaramazlyga öwrülýär. Şunlukda, şeýle halk hereketine ýardam berer ýaly derejede hökümetde abraý ýok. Bu hereketiň kuwwatynyň halkyň öz içinden gelmegi zerur. Ýöne, beýleki tarapdan, adamlar kän bir ruhlanybam bilenoklar, sebäbi olar ‘eger biz talybanlara garşy söweşsek, onda olaryň ýerine saýlanyp alynmaly ýene-de şu hökümet bolýar’ diýip pikir edýärler” diýip, Daud Sultanzoý ýagdaýy düşündirýär.
“Milli gozgalaň hereketi” soňky aýlarda Andar etrabyndan daşary beýleki goňşy etraplara hem ýaýrady. Bu toparyň berýän maglumatyna görä, şu wagt Gazni welaýatynyň 19 etrabyndan azyndan 10-synda talybanlara garşy gozgalaňlar dowam edýär.
Maglumatlara görä, Gaznidäki hereket bilen göni baglanyşygy bolmasa-da, talybanlara garşy garşylyklaryň uly bolmadyk görnüşi Owganystanyň Paktiýa, Kunar, Nuristan we Lagman welaýatlarynda-da bolupdyr.
Waşingtonyň “Uruş meselelerini öwreniş institutynyň” Owganystan we Pakistan boýunça bölüminiň ýolbaşçysy, bilermen Jeffreý Dressler talybanlara we olaryň metodlaryna garşy köpçülikleýin närazylyklaryň artyp gidip oturmagy bilen, tutuş Owganystanda talybanlardan nägile ilat toparlarynyň ýerlerde talybanlara garşy çykyş etmekleriniň köpçülikleýin hasiýete eýe bolmak potensialynyň bardygyny aýdýar.


text:
Wideodaky ýetginjek gyz pakistanly Malala Ýusufzaý: ol belkem häzirki döwürde dünýäniň iň meşhur şahsyýetlerinden biri. Malala Ýewropa parlamentiniň "Saharow" adyndaky baýragyna mynasyp bolan iň ýaş aktiwist.
Malalanyň eýýäm iňlis dilinde bir kitaby çapdan çykdy. Ol gyzlaryň bilimi ugrunda alnyp barylýan halkara proýektiň dolandyryjylaryndan biri we onuň proýektdäki beýleki kärdeşi Britaniýanyň öňki premýer ministri Gordon Browndyr.
Malala BMG-niň Baş sekretary Pan Gi-Mun bilen BMG-niň kürsüsinde çykyş eden, hat-da BMG tarapyndan “Malalanyň halkara güni” diýilip ykrar edilen güne eýe bolan belkem gaty seýrek şahsyýetlerden biri.
Ol 11-nji oktýabrda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň çakylygy bilen Ak tamda Obama maşgalasy bilen hem duşuşdy. Garaz garyp maşgalada dünýä inen bu gyz, häzirki döwürde halkara gahrymana öwrüldi.
Malalanyň bu derejä ýetmegi Talyban hereketiniň haýbatlaryna garamazdan onuň pakistanly gyz çagalaryň mekdebe gatnamagy ugrunda alyp baran göreşi bilen baglydyr. Ol bu göreşini Talyban tarapyndan oka tutulandygyna garamazdan dowam etdirýär.
Malala we onuň alyp baran göreşi, ýeten sepgitleri siziň üçin nämäni aňladýar?
Bu nobatdaky ýaşlar programmamyzyň esasy temasy bolar. Öz pikirleriňizi aşakdaky teswir bölüminde galdyryp, programma gatnaşmak üçin bolsa hat@azatradio.org e-mail adresimize hat ýazyp biziň bilen habarlaşyp bilersiňiz.


text:
Makedoniýanyň paýtagty Skopýede güýçli ýagyşyň yzýany gije emele gelen suw joşguny zerarly azyndan 20 adam wepat boldy, diri galanlary gözlemek boýunça işler dowam etdirilýär.
MIA döwlet täzelikler agentligi polisiýa salgylanyp, heläkçiligiň möçberi barada 7-nji awgustda habar berip, 6 adamyň ýitirim bolandygyny mälim etdi.
“Şeýle betbagtçylygy biz hiç wagtda geçirmändik”, diýip AFP agentligi Skopýeniň meri Koçe Troýanowskini sitirleýär.
Ýerli media serişdeleri paýtagtyň we onuň töwerekleriniň her sagatda 70 kilometre ýetýän güýçli ýeliň netijelerine sezewar bolandygyny aýdýarlar. Käbir ýerlerde suwuň derejesi bir ýarym metre ýetipdir.
Paýtagtyň daşyndaky gara ýola zeper ýetendigi habar berilýär.


text:
7-nji dekabrda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde Belarus Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günleriniň açylyş dabarasy boldy. Belarus Respublikasynyň medeniýet ministriniň orunbasary Irina Driganyň ýolbaşçylygyndaky dostlukly ýurduň uly döredijilik wekiliýetiniň düzümine belli toparlar, sungat ussatlary, režissýorlar, ýazyjylar we suratkeşler girdiler.
Soňra belarus medeniýet we sungat ussatlarynyň konserti boldy. Onuň esasyny halk sazlary we tanslary, opera çykyşlary, meşhur aýdymlar, şeýle hem 1970-80-nji ýyllaryň estradasynyň ýatdan çykmajak aýdymlary düzdi. Tomaşaçylar meşhur “Horoşki” belarus toparynyň ussatlygyna uzak wagtlap el çarpdylar. Belarus Respublikasynyň Döwlet baýragynyň eýesi, Belarusuň halk artisti Walentina Gaýewaýa bu topara indi 40 ýyldan gowrak wagt bäri ýolbaşçylyk edýär.
Köp nesilleriň söýgüsini gazanan meşhur aýdymlary ýerine ýetirip, türkmenistanlylary şatlandyran “Pesnýary” toparyny we Belarus Respublikasynyň halk artistleri Ýadwiga Poplawskaýany hem-de Aleksandr Tihanowiçi tomaşaçylar mähriban dostlary hökmünde garşyladylar. Belarus Milli Akademiki opera we balet uly teatrynyň aýdymçysy, Belarus Respublikasynyň at gazanan artisti Nina Şarubinanyň dünýä aýdym-saz sungatynyň altyn hazynasyndan ýerine ýetiren eserlerine tomaşaçylar mynasyp baha berdiler.
Belarus Respublikasynyň at gazanan artisti Alýona Lanskaýanyň ýerine ýetirmeginde häzirki zaman belarus estradasynyň aýdymlary ýaňlandy.
“Aýly agşam” diýen belli türkmen aýdymynyň “Horoşki” aýdym-saz topary tarapyndan ýerine ýetirilmegi aýdym-sazyň muşdaklaryna ajaýyp sowgat boldy. Mukamlar köşgüniň kaşaň zalynda öz ýurtlarynyň ajaýyp sungatyny türkmenistanlylara sowgat eden belarus sungat ussatlarynyň hormatyna dowamly el çarpyşmalar uzak wagtlap ýaňlandy.
Mukamlar köşgüniň giň eýwanynda ýaýbaňlandyrylan sergi türkmen halkynyň medeni mirasyny, baýlygyny we özboluşlylygyny, ýurdumyzyň täze taryhy eýýamda medeniýet we sungat ulgamynda ýeten derejelerini şöhlelendirdi.


text:
Fransiýada “Greenpeace” ekologiýa guramasynyň aktiwistleri Parižiň günortasyndaky atom stansiýasyna girdiler.
Fransiýanyň “Electricite de France” energiýa kompaniýasynyň berýän maglumatyna görä, atom stansiýasyna giren dokuz aktiwistiň ýedisi tussag edilipdir.
Aktiwistler stansiýanyň howpsuzlygyna zyýan ýetirmändir.
“Greenpeace” guramasynyň ýaýradan beýanatyna görä, olaryň maksady atom stansiýalarynyň nä derejede gowşakdygyny aýan etmek bolupdyr.
Fransiýada atom energiýa stansiýalary ýurtda harçlanýan energiýanyň dörtden üç bölegini öndürýär.


text:
Kürt jeňçileri janyndan geçen bombaçynyň hüjümi netijesinde iki türk esgerini öldürmekde we onlarça adamy ýaralamakda aýyplandy.
Bu hadysa Türkiýäniň günortadaky Agri welaýatynda, 2-nji awgustda, ir säher boldy.
2-nji awgustda günorta-gündogardaky Mardin welaýatynda hem, güman edilýän PKK hüjüminde bir türk esgeri öldürildi, ýedisi bolsa ýaralandy.
Ankara golaýda demirgazyk Yrakdaky PKK hem «Yslam döwleti» jeňçilerine garşy howa zarbalaryny urmaga başlap, aýdylmagyna görä, 260 çemesi PKK agzasyny öldürdi.


text:
Mälim bolşy ýaly türkmen resmileri owgan-türkmen serhediniň Türkmenistanyň Lebap welaýatyndan akyp geçýän Amyderýanyň üsti bilen kesgitlenýändigini aýdýarlar. Derýanyň beýleki tarapynda bolsa owganystanly türkmenler ýaşaýarlar.
Owgan-türkmen serhedindäki bir territoriýada soňky ýyllar owgan türkmenlerini alada goýýan bir ýagdaý bar. Ol hem Amyderýanyň öz akymyny üýtgedip, owgan türkmenleriniň ençeme ýyl bäri ýaşap gelýän territoriýasyna tarap süýşüp gelmegidir. Derýanyň süýşmegi netijesinde hälki owgan türkmenleriniň öňden bäri ýaşap gelýän ýerleri derýanyň beýleki tarapyna geçýär we şol ýerde hem kiçi ada emele gelýär.
Owgan türkmenleri bu territoriýanyň özlerine degişlidigini öňe sürüp, gaýykdyr gämi bilen hälki ada geçip özleriniň mal-garalaryny bakýarlar.
Emma owganystanly türkmenleriň sözlerine görä, derýanyň şol bölegine geçen adamlar türkmen serhetçileri tarapyndan tussag edilýärler we kähalatlarda olar birnäçe ýyllap türmede saklanýarlar.
Azatlyk Radiosy owgan-türkmen serhedindäki dawaly territoriýa barada Owganystanyň ykdysadyýeti we maýa goýumy planlaşdyrmak boýunça öňki ministri Ramazan Başardost bilen söhbetdeş boldy. Ol mundan birnäçe ýyl ozal gürrüňi edilýän dawaly ada gaýyk bilen barypdy we bu çäre hem türkmen resmileri tarapyndan protest edilipdi.
Azatlyk Radiosy: Garkyn etrabynda ýylyň-ýylyna Amyderýa owgan topragyny basyp alýar. Netijede, bir ada döräpdir. Owganystanly türkmenler şol adamyň özlerine degişlidigini aýdýarlar. Emma şol ýere barsalar, türkmen serhetçileri tarapyndan tussag edilýändigini aýdýarlar. Siz minist wagtyňyz şol ýere baryp gördüňiz. Öz tejribäňiz barada gürrüň beräýseňiz?
Ramazan Başardost: Men Owganystanyň Ykdysadyýeti we maliýe goýumy planlaşdyrmak boýunça ministri wezipesinde işlän döwrümde, Demirgazyk Owganystanyň welaýatlarynba, şol sanda Jöwüzjan welaýatynyň Garkyn etrabynda saparda boldum. Garkyn etrabynyň ilatyna Amyderýa howp abandyrýar.
Owgan topragyndan gektarlarça ýeri Amyderýa aňry, Türkmenistan tarapa geçiripdir. Amyderýanyň ortasynda adalar döräpdir. Bu adalar owgan topragyna degişlidir. Ýöne owganystanlylar, hususan-da Garkyn etrabynyň ýaşaýjylary öz topragy bolan şol adalara geçse, olary Türkmenistanyň serhetçileri oka tutýar we tussag edýär.
Men Garkyn etrabyna baranymda, agaçdan ýasalan sal bilen owgan topragy bolan şol adalara geçmek isledim. Ýöne Jöwüzjan welaýatynyň howpsuzlygy goraýjy güýçleri “Türkmenistanyň serhetçileri ada geçen adamlary oka tutýar, senem atar” diýip duýduryş berdi. Şoňa garamazdan, men Amyderýanyň ortasynda dörän, owgan topary bolan ada sal münüp geçdim. Adany synlap gördüm.
Kabula dolanyp gelenimden soňra, prezident Karzaý meni ýanyna çagyrdy. Oňa “seniň bir ministriň goňşy ýurduň topragyna bikanun geçipdir” diýip aýdypdyrlar. Men prezident Karzaýa ýagdaýy aýtdym. Amyderýanyň ortasynda dörän ada biziň topragymyzdyr. Amyderýa akymyny üýtgedip, owgan topragyny aňyra geçiripdir. Şol ýerleri Merkezi Aziýa ýurtlary, şol sanda Türkmenistan öz topragyna goşmak isleýär. Bu mesele bilen bagly men prezident Karzaýa-de raport berdim.
Muny Obalary ösdüriş ministrligine-de aýtdym. Jöwüzjan welaýatynyň şol wagtky häkimi meniň bilen Garkyn etrabyna sapar etdi. Ol ýagdaýy öz gözi bilen gördi. Men Owganystanyň Milli mejlisiniň agzasy wezipesine saýlananymdan soň, Garkyn etrabynyň il ýaşululary ýanyma geldi. Bu mesele barada Parlamentiň ýygnaklarynda hem gürrüň edildi.
Gynansagam, Owganystanyň eýesi ýok. Amyderýanyň Owganystan tarap kenaryny berkitmek üçin çäre görülmeýär. Netijede, owgan topragynyň bir bölegi elden gidýär. Bir söz bilen aýdylanda, Owganystanda häkimiýet başynda oturan ýolbaşçylar owgan topragyny Täjigistana, Özbegistana we Türkmenistana satýar.
Azatlyk Radiosy: Onda şol adanyň eýeçilik meselesini nähili çözmeli? Owgan hökümetiniň bu baradaky pozisiýasy hakda siz näme diýmekçi?
Ramazan Başardost: Goňşy ýurtlaryň gämileri Amyderýanyň Owganystan tarap kenaryndan geçýär. Tolkun edip, olar derýanyň Owganystan tarap kenaryny opurýarlar. Ilki bilen şonuň öňi alynmalydyr. Owganystan Amyderýanyň kenaryny berkitmek üçin tagalla etmelidir.
Eger Owganystanyň prezidenti, ministrleri we senatorlary öz topragyny gowy görýän bolsa, Amyderýanyň kenarynyň berkidilmegine hut özleri gözegçilik etmelidir. Owgan topragynyň goňşy ýurtlara tarap geçmegi meselesine hukuk taýdan seredilmelidir. Bu mesele BMG-da gozgalyp, diplomatik ýollar arkaly derňelmelidir.
BMG-yň konwensiýasyna laýyklykda, bir ýurduň bir sm. topragyna-da beýleki bir ýurduň eýeçilik etmäge haky ýokdur. Eger ol tebigy hadysalary sebäpli-de bolsa, başgalar oňa eýe bolup bilmeýär. Iki ýurduň arasynda serhet meselesi ylalaşykly ýollar arkaly çözülmelidir. Şol sebäpli Türkmenistan bilen serhet meselesiniň çözgüdi üçin, owgan hökümeti tehniki taýdan çäre görmelidir, diplomatik ýollar arkaly tagalla etmelidir.
BMG-nyň Howpsuzlyk Geňeşine ýüz tutmalydyr. Emma gynansagam, Owganystanda hökümet başynda oturan resmileriň syýasy kyblasy Pakistan, Eýran, Täjigistan, Özbegistan ýa Türkmenistandyr. Ol öz topragyny goramaýar. Belki-de, olar goňşy ýurtlara gulluk edýär. Bu barada bizde subutnama bar.


text:
Kreml Russiýanyň we prezident Wladimir Putiniň Birleşen Ştatlaryň prezidentlige saýlaw kampaniýasynyň “aýrylmaz bir bölegine” öwrülendigi baradaky hakykata gynanýandygyny aýtdy.
“Gynansakda, biz Russiýanyň kartasy we biziň prezidentimiziň adyny agzamak Amerikanyň saýlaw kampaniýasynyň aýrylmaz bir bölegine öwrülendigini bilýäris” diýip, 5-nji oktýabrda Kremliň metbugat wekili Dmitriý Peskow aýtdy.
Peskow bu bardaky çykyşy, 4-nji oktýabrda ABŞ-nyň Respublikan partiýasynyň prezidentlige kandidaty Donald Trump Siriýada ok atyşygy bes etmek barada Russiýanyň ABŞ bilen gelen ylalaşygyny bozandygyny we Putiniň ABŞ liderlerine hormat goýmaýandygyny aýtmagynyň yzýanyna gabat geldi.


text:
Geçen şenbe güni Damaskyň eteginde ogurlanan 48 eýranlynyň arasynda pensiýa çykan “Rewolýusiýa sakçylarynyň” we harbylaryň wekilleri hem bar eken. Bu barada Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi aýtdy.
Emma Salehiniň nygtamagyna görä, olar Siriýa diňe mukaddes ýerlere zyýarat etmek üçin barypdyrlar. Eýranyň daşary işler ministriniň bu sözleri ýurduň resmi “ISNA” habar agentliginde ýerleşdirildi.
Salehi sişenbe güni Türkiýä sapar edip, ogurlanan eýranlylary azat etmek üçin hemaýat sorapdy.
Bu aralykda, prezident Başar al-Assada garşy söweşýän Siriýanyň gozgalaňçylary Aleppo şäherindäki möhüm nokatlardan çekilmäge mejbur bolandyklaryny aýdýarlar. Siriýanyň hökümeti şäheriň Salaheddin etrabyny kontrollyga alandygyny habar berýär.
Gözegçileriň berýän maglumatyna görä, Aleppo şäheriniň gabawynda 12 adam ölüpdir.
Adam hukuklaryna gözegçilik edýän halkara “Amensty International” guramasy Aleppo şäheriniň töweregindäki parahat ýaşaýjylaryň ykbalyna aladalanma bildirdi.
Rus generaly baradaky habarlar
Bu aralykda Siriýadaky özüni “Bürgütleriň ýörite operasiýa batalýony” diýip atlandyrýan topar Damaskyň eteginde Wladimir Kužeýew atly orsýetli generaly öldürendiklerini öňe sürdüler. Bu topar geçen aý prezident Başar al-Assadyň dört ýokary derejeli harby resmisine amala aşyrylan hüjümleriň jogapkärçiligini hem öz üstüne alypdy.
“Bürgütleriň ýörite operasiýa batalýony” topary wideoýazgy ýaýradyp, onda özüni gozgalaňçylaryň başlygy diýip tanadan biri (Majid al-Saýed Ahmad) orsýetli “ýylany” öldürendiklerini aýdýar.
Wideoýazgyda Siriýanyň harbylary tarapyndan berlen Orsýetiň raýatyna degişli resminamalaryň nusgalary hem görkezilýär.
Emma Orsýetiň Goranmak ministrligi bu maglumatlary inkär edip, gürrüňi edilýän adamyň çarşenbe güni ministrlikde bolandygyny belledi.
“Itar-Tass” habar agentliginiň berýän maglumatyna görä, Wladimir Kužeýew atly harby ofiser Goranmak ministrliginde žurnalistler bilen duşuşyp, ol özüniň janynyň sagdygyny aýdypdyr. Emma ofiser Siriýada bolup-bolmandygy barada hiç hili maglumat bermedi diýip, “Itar-Tass” agentliginiň habarynda bellenilýär.
Siriýada Orsýetiň ençeme ýüz adamdan ybarat harby personalynyň bardygy çak edilýär. Siriýada 17 aý wagt mundan ozal başlanan gazaply çaknyşyklardan soň, Orsýet Assadyň režimini diplomatiki taýdan goldamagy dowam etdirýän az sanly döwletleriň biridir.


text:
Yragyň harbylary öz güýçleriniň “Yslam Döwleti” toparynyň gözegçiligindäki Falluja şäherine hüjüm etmäge taýýarlanýandygyny aýdýarlar.
30-njy maýda Fallujanyň Naimiýah etrabynda partlamanyň we okuň sesiniň eşidilendigi barada habar berildi.
Bagdatdan 70 kilometr uzaklykda ýerleşýän esasan sünni ilatly Fallujada häzirki wagtda 50 müň çemesi ýaşaýjynyň bar bolmagy çak edilýär.
Yragyň güýçleri Eýran tarapyndan goldanýan şaýy söweşijileriniň, şeýle-de ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň goldawyna daýanyp, Fallujany eýelemek boýunça çärelerine 22-nji maýda başlapdy.
Yragyň harby ofiseriniň 29-njy maýda aýtmagyna görä, hökümet goşuny harby çäresine başlaly bäri şäheriň daşyndaky territoriýanyň 80%-ni eýeläpdir.
Falluja 2014-nji ýylyň ýanwar aýynda söweşijileriň gözegçiligine geçen ilkini şäher boldy. Mundan alty aýdan soň olar Yrakda we Siriýada eýelän territoriýada halifat döredýändigini yglan etdiler.


text:
Bakuwyň golaýyndaky Nardaran obaçylygynyň ýaşululary öz obalaryna geçirilen polisiýa reýdi zorluga ýazanyndan bir gün soň häkimiýetleri gepleşiklere çagyrdylar.
Ýaşulular 26-njy noýabrda Nardaranda bolan wakanyň derňelmegini talap edýrler. Şeýle-de olar bu zorlukda ýerli şaýy musulmanlaryndan öldürilen adamlaryň jesetleriniň berilmegini soraýarlar.
Bakuwyň 25 km demirgazyk-gündogarynda ýerleşýän Nardaran obasynda 26-njy noýabrda bolan zorlukly protestde ýerli şaýy musulmanlaryndan azyndan dört adam, polisiýadan bolsa iki ofiser öldürildi.
Şu aralykda Nardaranyň ýaş erkekleri gije oba ýaşaýjylaryny toplap, 27-nji noýabrda oba girilýän ýerde daşdan barrikada galdyrdylar.
Habarlara görä, 27-nji noýabr güni irden obanyň daşynda polisiýa güýçleri ýerleşdirildi.
Azerbaýjanyň Içeri işler ministrligi reýd mahalynda güman edilýän dört sany jeňçiniň öldürilendigini, olaryň «jenaýatçy toparyň» agzasy bolandygyny we ýurtda terror hüjümlerini planlaşdyrandygyny aýtdy.
14 adam, şol sanda täsirli dindar Tale Bagirzade we onuň ýanwar aýynda esaslandyran «Musulman agzybirligi» hereketiniň ýene üç agzasy tussag edildi.
Azerbaýjanyň Içeri işler ministrligi bilen Baş prokuraturasynyň bilelikde çap eden beýanatynda Bagirzadäniň Elmar Agaýew, Zulfikar Mikailow we Abulfaz
Bunýatow dagy bilen bilelikde, ýurtdaky konstitusiýa düzgünini agdarmak maksady bilen, «Musulman agzybirligi» hereketini döredendigi aýdylýar.
Olaryň Bakuwda we ýurduň beýleki böleklerinde özlerine goldawçy toplap, olary dürli görnüşdäki ýarag bilen üpjün edendikleri aýdylýar. Şeýle-de olaryň ilaty häkimiýetlere garşy zorlukly gozgalaňa galdyrmak üçin Nardaranda «bikanun duşuşyk» geçirendiklerini aýdýarlar.
Resmi beýanatda aýdylmagyna görä, bu tussag etmeler «dini perde astynda hereket edýän we sosial-syýasy ýagdaýy durnuksyzlaşdyrmaga, köpçülikleýin bidüzgünçilik we terrorçylyk hereketlerini gurnamaga çalyşýan ýaragly topary bitaraplaşdyrmak üçin» amala aşyrylypdyr.
Şeýle-de beýanatda reýd mahalynda bu toparyň agzalarynyň polisiýa ofiserlerine tarap awtomatiki ýaraglardan ok atyp, grnat zyňandyklary aýdylýar.
Aglabasy şaýy musulmanlaryndan durýan obanyň adamlary Azatlyk radiosynyň Azerbaýjan gullugyna adam heläkçilikleriniň polisiýa «birnäçe dindary» tussag etmäge synananda turan zorlukly protestler netijesinde bolandygyny gürrüň berdiler.
Bagirzade Azerbaýjanyň dolandyryjy režiminiň tankytçysy we prezident Ylham Alyýewi zalym hökmünde ýazgardy.
Emma ol Azerbaýjanda şerigat kanunyny girizmegi wagyz etmedi.
Bagirzade 2011-nji ýylyň maýynda hökümetiň ýokary okuw jaýlarynyň studentleriniň çadyra geýmegini gadagan etmegine garşy guralan proteste gatnaşandygy üçin tussag edildi.
Soňy bilen ol «bozgaklykda» we «polisiýanyň tussag etmegine garşylyk görkezmekde» aýyplanyp, 18 aý tussaglyga höküm edildi.
Azerbaýjanyň adam hukuklaryny goraýan aktiwistleri ony «wyždan ýesiri» diýip atlandyrdylar.
Ol 2013-nji ýylyň martynda, bir dabarada «dindar zulumkäre garşy protestde sesini gatalmakdan gorkmaly däldir» diýeninden birnäçe gün soň tussag edildi.
2013-nji ýylyň noýabrynda ol ýarag saklamak diýilýände aýyplanyp, iki ýyl tussaglyga höküm edildi.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Metrologiýa
Metrologiýa – ölçegler hakyndaky ylym kömekçi taryh dersi bolup, ol dürli ölçegleri – uzynlygy, meýdany göwrümi we agramy, olaryñ taryhy ösüşini öwrenýär.
Metrologiýa sözi iki sany grek sözünden düzülip, ol grek “metron” – ölçeg we “logos” - ylym sözleriñ añlatmasyny berýär.
Metrologiýanyñ wezipesi ölçegleriñ atlaryny, dürli ölçeg ulgamynyñ düzüliş we ösüş taryhyny öwrenmek, gadymyýetde dürli halklarda bar bolan ölçeg birlikleri häzirki zaman metr ölçegine deñ getirmegi öwrenýär.
Beýleki bir tarapdan metrologiýanyñ wezipesi takyk ölçeg birliklerini düzmek we olaryñ has inçemin nusgalaryny etalonlaryny düzmek emma ony çözmek taryhçylaryñ işi däldir.
Metrologiýanyñ kömegi bilen çeşmäniñ düzlen wagtyny we ýerini kesgitläp bolýar, eger-de onda ölçeg alamaty görkezilen bolsa, şol görkezilen ölçegiñ düzülen wagty we ýeri deñ gelmedik halatynda bar bolan resminamanyñ galpdygyny ýüze çykaryp bolýar.
Metrologiýanyñ beýleki ylmy dersler ýaly öz çeşmeleri bardyr we olary derñemegiñ öz usulyny işläp düzýändir.
Metrologiýanyñ çeşmeleri örän dürlidir – ölçegler hakda maglumat berýän ýa-da olar hakda agzap geçýän ýazuw ýädygärlikleri, şeýle hem şaýlyk, terezi daslary, lineýka belli bir kesgitli (ululykdaky) deñlikdäki binaçylyk gurluşyklary, ikonalar, kesgitli göwrümli gaplar we ş.m. zat ýädygärlikleridir.
Metrologiýa çuñ gadymylykda döräpdir, çüñki ölçegsiz jaýlar gurmak, zähmet gurallaryny we ýaraglary taýýarlamak, egin – eşik tikinmek, mümkin bolmandyr. Taýpalar arasyndaky alyş – galyşyñ ýüze çykmagy we ösmegi ölçeg mätäçligini has artdyrdy. Şunuñ bilen baglylykda bar bolan takmyn, köplenç şertli ölçegleri biri-biri bilen kesgitli deñlige getirýär, ölçegleriñ deñ derejesi işlenip düzülýär.


text:
Orsýet türk häkimiýetlerini Moskwadan Damaska barýan Siriýanyň graždan uçarynyň näme sebäpden saklanandygyny düşündirmäge çagyrdy.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň penşenbe güni aýtmagyna görä, türk resmileri Orsýetiň diplomatik işgärlerini sekiz sagadyň dowamynda uçaryň içinde saklanan 17 sany orsýet raýatynyň ýanyna goýbermändir.
Hepdäniň çarşenbe güni agşam, bu uçaryň ýüküniň bir bölegi alynansoň, oňa Ankaranyň aeroportundan uçmak rugsat berilipdi. Tassyklanmadyk maglumatlara görä, alynan ýüküň arasynda harby aragatnaşyk enjamlary bolupdyr.
Siriýanyň hökümeti Türkiýäni “howa garakçylygynda” aýyplady.
Türkiýe geçen ýylda Siriýa babatynda ýarag gadagançylygyny girizdi. Geçen hepdede Siriýa tarapyndan ok atylyp, türkiýeli bäş parahat adam heläk bolansoň iki goňşy ýurduň arasyndaky dartgynlylyk hasam güýçlendi.


text:
Şu gün Türkiýäniň hökümet resmileri Ermenistan bilen barlyşmak niýetiniň nyşany hökmünde ýurduň Kars şäheriniň golaýyndaky gadymy ermeni kelisesini gorap saklamak üçin ýörite proýektiň ýola goýlandygyny habar berdiler.
Türkiýäniň medeniýet ministri Ertugrul Günaý bu proýektiň Dünýä ýadygärlikler fondy bilen partnýorlykda ýola goýlandygyny aýtdy.
Bu wakanyň öňýany, geçen aýyň ahyrynda Türkiýänin ýerli häkimiýetleri türk-ermeni serhetlerine golaý ýerde iki ýurduň dostluk-doganlygynyň hatyrasyna gurlan skulpturany ýykmak çäresine girişipdiler.
Bu wakany Türkiýäniň käbir intellektual toparlary tankytlap çykyş edipdiler.
Ol ýadygärligiň şu günki gün doly ýykylandygy ýa ýykylmandygy barada häzirlikçe anyk maglumat alynmady.


text:
Sumkany bir egniňe atyp götermegiň we arkaňda agyrlaryň döremeginiň arasynda nähili baglanyşyk bolup biler?
Sumkanyň şeýle göteriş usuly adaty we örän tebigy bir zat bolup görünýär we onuň zyýany barada hatda pikir hem döremeýär, sebäbi hut egiňde götermek üçin ýörite ýasalan bir zady, eýse, ýene nädip göterjek...
Emma..
Birden arkaň agyryp, güýçi yzanyň, doň uran ýaly duýgynyň döremegi, kelle agrynyň başlanmagy ýaly alamatlar ýönekeýje sumkanyň göterilmeginiň netijesi bolup bilýär.
Çehiýaly fizioterapewt lukman Tomaş Opplyň sözlerine görä, ýokarda agzalan alamatlar muskullaryň deňagramlylygy bozulyp, oňa zeper ýetendiginden habar berýär: “Sumkanyň uzak wagtlap bir eginde, deňagramly bolmadyk bir görnüşde göterilmegi boýnyň muskullarynyň bir tarapyna aşa agram salýar, beýleki tarapy, bolsa gowşaýar”.
Bedende näme bolup geçýär?
Tomaş Oppl: “Bedendäki deňagramlylyk ýitýär, oňurganyň, göwräniň gurluşy üýtgäp başlaýar. Netijede agyry, çişme, bogunlaryň hereketleriniň çäklenmegi, süňkleriň gowşamagy, gurluşygynyň üýtgemegi ýaly saglyk problemalary emele gelip başlaýar. Üstesine, organlaryň disfunksiýasy döräp bilýär”.
Sumkany götermeli dälmi?
Şu günki egin torbalaryň ýüzlerçe görnüşi bar, olar dürli maksatlar üçin ulanylýar. Dürli ýaşdaky adamlar, esasan aýal maşgalalar tutuş ömrüniň dowamynda sumka göterýärler. Sumkalar moda pudagynyň hem esasy ugurlarynyň biri we uly girdeji çeşmesi bolup durýar.
Eýse, saglyga zyýany sebäpli sumkadan el çekmelimi?
Lukmanlar çykalganyň bardygyny, ýöne meselä başgaça seretmegiň zerurdygyny belleýärler. Sebäbi her bir zadyň, şol sanda sumkanyň egniňe atyp götermegiň öz düzgünleri bar, olar ýönekeý, emma köp adam mundan ýa habarsyz, ýa-da üns bermeýär.
Näme etmeli?
Ýagdaýy düzetmek üçin endikleri üýtgetmek we bedeniň etlerinde emele gelen deňagramlylygyň netijelerini aradan aýyrmak üçin maşklary berjaý etmek gerek, diýip lukman Tomaş Oppl belleýär: “Eger siz sumkany egniňize atyp götermegi halaýan bolsaňyz, ony tiz-tizden bir egniňizden başgasyna geçirip durmaly, ýa-da boýnuňyzdan geçirip, keseligine götermeli, şonda-da ony bir tarapdan başgasyna ýygy-ýygydan geçirmegi unutmaly däl”.
Lukmanyň sözlerine görä, başda bedene ýeten zyýany aradan aýyrmak örän möhüm. Munuň üçin ýörite maşklary berjaý etmeli. Maşklar soň hem, muskullary mydama kadaly ýagdaýda saklamak üçin hem zerur.
Maşklary erinmän günde azyndan bir gezek etmeli. Agyry ýa oňaýsyzlyk dörän wagtynda günüň dowamynda mümkinçilik tapyp, gerinmek, eginleriňi hereketlendirip, aýlamak ýaly ýeňil maşklary edip, bedeniňi çekmeli. Şeýle hereketleriň günüň dowamynda birnäçe gezek edilip durmagy bedende ýeňillik döreýär we özüňi duýuşyny gowulandyrýar.


text:
Geçen dynç güni Aşgabatda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar birleşiginiň merkezi Geňeşiniň ýedinji Mejlisi boldy.
Eýse, bu maslahatda iň möhüm meseleler barada gürrüň edildimi? Geňeşiň öňde goýýan wezipeleri şu günki türkmen ýaşlarynyň ýüzbe-ýüz bolýan problemalaryna nä derejede jogap berýär?
Elbetde, forum örän şüweleňli geçipdir. Mugallymlaryň, studentleriň, media we jemgyýetçilik guramalarynyň ählisi bu duşuşygy gurnaýjylaryň planlarynyň möhümdigini subut etmäge çalyşdylar. Eýse, bu ýylky maslahat öňkülerden nähili tapawutlandy?
Ýaşlar guramasynyň dörän ýyllarynda Türkmenistanda örän köp möhüm özgerişler boldy. Türkmenistanyň ýaşlary Nyýazowyň ýurdy dolandyran eýýamynda bolan zatlar barada ýaşuly nesilden düşündiriş aldylarmy? Eýse, nämüçin öňki režimde kabul edilen kararlar häzir ümsümlik bilen ýatyrylýar ýa-da şolara gös-göni gapma-garşy ädimler ädilyär?
Nyýazow bilimi büs-bütin dargadypdy. Häzir Ylymlar Akademiýasy we medisina üpjünçiligi täzeden dikeldildi. Nyýazow türkmenleriň öz operasynyň bolmagyna garşy boldy. Häzir opera sungaty hem gaýtadan dikeldilýär. Hut şeýle ýagdaý sirk bilen bagly hem boldy. Täze ýolbaşçylar başga-da köpsanly täzeligi durmuşa geçirdiler.
Eyse, ýurduň Ýaşlar guramasy Nyýazowdan soňky häkimiýetleriň täze ädimlerini maslahat edýärmi? Şeýle-de, Nyýazow eýýamynyň nogsanlarynyň kimdir biri tarapyndan täzeden gaýtalanmajakdygyna haýsy-da bir kepilnama barmy? Eýse, Nyýazowyň diktaturasynda ýaşan uly ýaşly watandaşlarynyň gorkusy ýaş Türkmen oglan-gyzlarynda saklanyp galdymy? Bu zatlar ösüp gelýän ýaş nesliň beýnisini çaýkamak we olary Ruhnamany ýazan ýeke-täk ýolbaşçynyň golastynda saklamak üçin edilmedimi? Şeýle-de olar ýaşlara täsir etmek üçin esasy pedagogik ýarag bolup hyzmat etmedimi?
“Ruhnama” ideologiýa roluny oýnamaýar
Nyyazowyň aradan çykmagy bilen “Ruhnama” bütinleý unudylmasa-da, bu eseriň ähmiýeti ep-esli kemeldi. Häzir Ruhnama öňküler ýaly ählumumy wagyz we ideologiýa roluny oýnamaýar. Şol bir wagtyň özünde bu özgerşler jemgyýetçilik analizleri we düşündirişler bilen berkidilmedi. Şonuň üçin-de, özlerinde “Ruhnama” synagy geçirilen ýaşlar häzire çenli bu bolan zatlara düşündiriş almak mümkinçiliginden mahrum.
Eýse, Magtymgulynyň adyny göterýän Ýaşlar guramasynyň merkezi Geňeşiniň şular ýaly meseleleri analiz etmäge mümkinçiligi barmy? Mundan köp wagt geçmänkä, ýerli geňeşlere saýlawlar geçirildi. Eýse, bu saýlawlarda ýaşlar nähili rol oýnady? Saýlaw proseslerine, şol sanda ýaş kandidatlaryň gatnaşmagyna we saýlawlara taýýarlyk işlerine ýaşlar ýeterlik çekildimi? Türkmenistanyň ýaşlary ýerli geňeşliklere saýlananlar ýaş nesliň bähbitlerini gorar diýip, ynamly aýdyp bilermi?
Ýaşlar guramasynyň merkezi Geňeşiniň duşuşygy baradaky habarlara görä, ýaşlardan döredijilik we watançylyk ruhundaky zähmete garaşylýar. Eýse, häkimiýetler ýas nesliň diňe döwletiň isleýän zadyny ümsümje ýerine ýetiriji bolman, ýurtda täze durmuşyň gurulmagyna hakyky gatnaşyjy bolarlyk real we anyk mümkinçilikleri berermi? Özem ýokardan berlen görkezmeler däl-de, Ýaşlar hereketiniň öz içinde dörän inisiatiwalar esasynda.
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça Britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Soňky günlerde Owganystanda 30 çemesi söweşiji ýok edildi. Owganystandaky Halkara güýçleriň komandowaniýesiniň aýtmagyna görä, azyndan 23 söweşiji Hilment welaýatynda duşenbe güni ýok edilipdir.
Günorta Wardak welaýatynda bolsa sişenbe güni 3 söweşiji ýok edilipdir.
Owganystanyň hökümet wekiliniň aýtmagyna görä, düýn Zabul weleýatynda hem 4 talyp öldürilipdir.
Şol wagtyň özünde Owganystandaky NATO güýçleriniň ýitgisi barada aýdylmaýar.
Owganystandaky ýagdaý parlament saýlawlarynyň öň ýanynda ýitileşdi.
Talyplar saýlaw bölümlerine hüjüm etjekdigi bilen haýbat atýarlar hem halky saýlawlara gatnaşmazlyga çagyrýarlar.


text:
BMG-niň Neşe maddalaryna we jenaýatçylyga garşy göreş edarasynyň başlygy guramaçylykly jenaýat toparlarynyň her ýylda 870 milliard dollara durýan operasiýa geçirýändigini aýtdy.
Edaranyň ýerine ýetiriji direktory Ýuriý Fedotow millionlap adamyň guramaçylykly jenaýat toparlarynyň pidasy bolýandygyny aýdýar. Ol bu pidalara jynsy gatnaşyk üçin alnyp gaçylýan aýallaryň we çagalaryň, bikanun neşe söwdasynyň gurbany bolan adamlaryň hem girýändigini aýtdy.
Fedotow duşenbe güni Wenada eden çykyşynda guramaçylykly jenaýat toparlarynyň kanunyň hökmürowanlygynyň ýola goýulmadyk we beýleki guramalaryň gowşak işleýän ýurtlarynda köp hereket etmäge çalyşýandyklaryny hem sözüne goşdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň aýtmagyna görä, Liwiýanyň dolandyryjysy Muammar Kaddafiniň güýçlerine garşy alnyp barylýan howa hüjümleriniň ýolbaşçylygy ýakyn günleriň dowamynda Waşingtonyň ýaranlaryna geçirler.
"Biz Liwiýa halkyny goramak ugrunda öz tagallalarymyzy dowam etdireris, emma biz bu çärä baştutanlyk etmeris” diýip, prezident Obama çykyş etdi.
NATO-nyň resmileriniň bellemegine görä, çarşenbe güni ýaranlygyň harby gämileri Liwiýanyň deňiz ýakalaryna gözegçilik edip başlarlar. Bu Liwiýa garşy girizilen ýarag embargosyna kontrollyk etmek üçin geçirilýär.
Žurnalistleriň aýtmagyna görä, çarşenbe güni paýtgt Tripolide partlamalaryň sesi eşidilipdir.
Muammar Kaddafi ýerli telewideniýede çykyş edip, ähli musulmanlary "haçly ýörişe garşy söweşmäge" çagyrdy.
Şeýle-de Kaddafiniň tarapdalary bilen garşydaşlarynyň arasynda ýurduň Misurata, Zintan we Ýafran şäherlerinde çaknyşyklaryň bolandygy habar berilýär.


text:
Ýekşenbe güni Orsýetiň Krasnodar oblastynyň gubernatory ýakynda sil heläkçiliginden ejir çeken bu oblastyň Krymsk şäherindäki dikeldiş işleri üçin federal we ýerli býujetden 9 milliard rubl, ýagny 275 million dollar töweregi serişde goýberilendigini aýtdy.
Gubernator Aleksandr Tkaçew bu serişdäniň esasan şäheriň sosial hyzmatlaryny we ýaşaýyş jaý infrastrukturasyny gaýtadan dikeltmek üçin ulanyljakdygyny belledi.
Onuň aýtmagyna görä, silden ejir çeken Krymsk şäherinde täze mekdebi we keselhana binasyny öz içine alýan ýaşaýyş raýony-da gurlar. Geçen hepde Krasnodar oblastynda ýüz beren sil heläkçiliginde 172 adam ölüpdi.


text:
Geçen anna güni prezident G.Berdimuhamedow Türkmenistanyň mejlisiniň giňişleýin maslahatynda eden çykyşynda, ýurduň etrapdyr obalarynda sosial maksatly alnyp barylýan işler, bu pudaga goýberilýän maliýe serişdeleri barada maglumat berdi.
Türkmenistanyň lideriniň beren maglumatyna görä, “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyna” laýyklykda, jemi 2 milliard 552 million 600 müň manatdan gowrak maýa goýum serişdeleri özleşdirilipdir.
Prezident oba ýerlerinde gaz we suw geçirijileriniň, elektrik üpjünçilik ulgamlarynyň dagy çekilendigini hem sözüne goşdy.
Emma, ýurduň çetinde ýaşaýan ýerli ilat suw, elektrik we gaz üpjünçiliginden belli bir derejede kösenýändigini aýdýar.
Mary welaýatynyň Sakarçäge etrabynyň Gyzylgum daýhan birleşiginiň ýaşaýjysy 42 ýaşly Aýnagözel gaz ýetmezçiligi sebäpli, gyşlaryna has kyn günleri başdan geçirmeli bolýandyklaryny aýdýar.


text:
Mary welaýatynyň Tagtabazar etrabyndaky “9-njy Gurluşyk Gurnama Müdirligine” degişli kerpiç zawodynda işleýänleriň sözlerinden çen tutulsa, olaryň iş şertleri birnäçe ýyl bäri agyr bolmagynda galýar: işgärleriň belli bir iş wagtlary ýok, alýan aýlyklary bolsa, öz sözlerine görä, edýän işlerine laýyk däl.
Ol ýerde işleýänleriň sany takmynan 50-60 adam, olaryň aglabasy bolsa aýal maşgalalar.
“Biz irden sagat 7-00-de işe başlaýas, iş wagtymyz hem agşam sagat 19-00-da gutarýar. Tomus aýlarynda bolsa: ‘Entek gün batmady, işläberiň!’ diýýärler, sagat 20-21-e çenli işleýäs. Işlemeseňem aýlyk ýok, başga iş bolmanlygy sebäpli mejbur işlemeli bolýarys” diýip, bu ýerde 20 ýyldan gowrak wagt bäri işläp gelýän Ogultuwak daýza aýdýar.
Kerpiç zawodynda her wagonetka üçin işgärlere 65 teňňe tölenýär. Ýüklenýän çig kerpijiň her biriniň agramy 7 kilograma golaý, her wagonetka bolsa 280 kerpiç bilen dolýar. Işgärler durman işlänlerinde her gün 25 wagonetka doldurýandyklaryny aýdýarlar.
Göräýmäne işgärleriň aýlyk haklary 487 DTM-e golaý çykjaýjak ýaly, ýöne işgärleriň ellerine alýan aýlyklary bolsa beýle däl. Kerpiç zawodynyň işgärleriniň aýtmaklaryna görä bolsa, günlük 25 wagonetkanydiňe tomus aýlarynda gurluşyk köp edilende alyp bolýar.
“Aýlygymyz tomus aýlarynda häzirkiden köpräk çykýar, 280-300 DTM çenli, sebäbi her kim gurluşyk edýär, kerpiç köp satylýar. Galan wagt bolsa işimiz konweýeriň işleýişine bagly, ol bolsa köp döwülýär. Şol sebäpden biziň aýlyklarymyz 50-60 DTM töweregi bolýar” diýip, adynyň agzalmazlygyny soran işgärleriň biri aýdýar.
Aýlyk haklarynyň galdyrylmagyny haýyş edip, işgärler ençeme gezek “9-njy Gurluşyk Gurnama Müdirliginiň” başlygyna ýüzlenipdirler, ýöne ondan alýan jogaplary: “Häzir galdyryp bilemizok, halamasaňyz gidip bilersiňiz!” diýmekden başga zat bolmandyr.
Çagalar işledilýär
Kerpiç zawodynda işleýänler, aýlyk haklaryna ýetirinip bilmeýändikleri sebäpli, öz ýanlaryna çagalaryny hem kömege alýarlar. Kömege gelýän çagalar näresmi ýagdaýda işleýärler, olara hiç-hili dokument tutulmaýar. Şol sebäpden hem olar iş gününiň soňunda eden işlerine görä nagt pullaryny alýarlar.
Bu ýerde işleýän ene-atalaryň köpüsi, mejbur bolmasalar, çagalaryny işletmegi makul görmeýärler. Olaryň biri okuwa edilýän çykdaýjylaryň köplügi we edýän gazanjynyň azlygy sebäpli, çagasyny işletmeli bolýandygyny aýtdy.
“Çagalar okuwa gitseler günortanlyk olara iň bolmanda 1 manat bermeli bolýar, ondan daşary olaryň eşigi bar, depder-galamlary bar, şol sebäpden gelip birazajyk kömek etmeseler näme edeli?!” diýip, ol aýdýar.
Bu ýerde işleýän çagalar 13-14 ýaşlarynda, uluraklarynyň ýaşy bolsa 16-17 töweregi.
Çaga güýjiniň ulanylmagyndan başlyklar hem bihabar däl. Özara gürrüňdeşlikde agzalan zawodyň direktory hem çaga güýjüniň ulanylmagynyň ýalňyşdygyny tassyklady. “Ýöne işe adam gelmese nädeli?! Arasynda özüm aýlanyp habar alyp durýan” diýip, ol aýtdy.
Tehniki howpsuzlyk
Çaga güýjüniň ulanylmagy bu zawodyň “Iş goramak we tehniki howpsuzlyk” düzgünlerine hem garşy gelýär. Emma işgärleriň käbirleri tehniki howpsuzlygyň nämediginden hem bihabar, sebäbi, olaryň aýtmaklaryna görä, tehniki howpsuzlyk inženerleri olar bilen söhbetdeşlik geçirmeýär.
“Aýda bir gezek gelip hemmämizden gol ýygnap gider, şeýdip hem indiki aýa çenli tehniki howpsuzlyk inženerini görmersiňem...” diýip, bu ýerde işleýän Ogultuwak daýza aýdýar.
Zawodyň işgärleri öň ýörite eşikler, iş köwüşleri, äýnekler, kaska we ellik ýaly zatlar bilen üpjün edilýän eken, emma häzir her kim tapan zadyny geýýär. Işgärler öz hasaplaryna diňe ellik satyn alyp bilýändiklerini, başga zada aýlyk haklarynyň ýetmeýändigini aýdýarlar.
Käbir işçileriň aýtmagyna görä, käte zawoda komissiýa hem gelýär. Ýöne, işgärleriň birnäçesiniň aýtmagyna görä, gelen komissiýa zawodyň içini surata düşürip gitmekden başga zat edenok.
“7-8 aý mundan ozal kommisiýa geldi, şonda biz derdimizi aýtdyk, ýöne hiç hili çäre görülmedi. 2-3 aýlykda ýene bir gezek Marydan kommisiýa geldi, olam zawodyň içini surata alyşdyrdy, ýöne biziň iş şertlerimiz bilen gyzyklanmady” diýip, Ogultuwak daýza gürrüň berýär.
Häzir zawodyň işgärleri alýan aýlyk haklary öz çekýän zähmetlerine görä bolup, iş şertleri gowulanar diýen umyt bilen işleýärler.


text:
“WikiLeaks”-iň başy gowgaly başlygy Julian Assanj öten agşam Londonda girew esasynda türmeden boşadyldy. Ol Londonyň Ýokary sudunyň öňüne ýygnanan märekä we žurnalistlere özüniň günäsizdigini aýdyp, Amerikan administrasiýasy bilen beýleki hökümetleri gahar-gazaba mündüren işlerini dowam etdirjekdigini nygtady.
Türmeden boşadylmagynyň yzy bilen eden sözlän sözünde Julian Assanj: “Men özüme bildirilýän aýyplamalaryň boş aýyplamalardygyny subutnamalar bilen görkezip, öz işimi dowam etdirmegi, öz günäsizligimi goramagy dowam etdirmegi umyt edýärin” diýip nygtady.
Bir hepdeden gowrak türmede saklanan 39 ýaşly awstraliýaly Assanj owgan urşundan başlap, ors ýolbaşçylaryna çenli bolan dürli gizlin maglumatlary öz içine alýan ýüz müňlerçe gizlin dokumentleri ýaýratmak bilen, halkara derejesinde uly goh-galmagal döretdi.
Şwesiýanyň prokuraturasy Julian Assanjy bu ýurtda iki aýalyň garşysyna jynsy zorlukda aýyplap, onuň Şweýsiýa tabşyrylmagyny talap edýär. Onuň tarapdarlary bu aýyplamalaryň syýasy sebäbiniň bardygyny aýdýarlar.
Şwesiýanyň appellýasiýasy ret edilensoň, Julian Assanjyň adwokatlarynyň biri Mark Stefens žuranlistlere şeýle diýdi: “Bu bir ýerliksiz apellýasiýa diýip hasaplaýarys. Meniň pikirimçe, bu bir şowsuzlyk, şwesiýalylar tarapyndan Julian Assanja garşy alnyp baylýan duşmançylygyň bir bölegidiniň subutnamasy”.
Assanj boşadyldy, emma…
“WikiLeaks”-iň düýbüni tutujy Julian Assanj türmeden boşadylansoň eden çykyşynda özüniň boşadylmagy üçin gerekli puly jemlän tarapdarlaryna we hukuk goraýjy aktiwistlere minnetdarlyk bildirdi.
Assanj: “Ilki bilen maňa ynam edýän, men ýokkam meniň egindeşlerimi goldan dünýädäki ähli adamlara, şeýle hem batyrgaý we üstünlikli göreş alyp baran adwokatlaryma minnetdarlyk bildirýärin” diýdi. Ol: “Gelinýän netijeler hemişe adalatly bolmasa-da, adalat entek ölenok” diýip, Britaniýanyň sud häkimiýetlerine-de minnetdarlygyny mälim etdi.
Julian Assanj boşadylsa-da, islän ýerine gidip-gelip bilmez. Ol günorta Britaniýada bolmaly we her gün agşam polis edarasyna baryp, özüni bellige aldyrmaly. Başga ýurtlara gitmezi ýaly, polis onuň pasportyny-da elinden aldy.
Amerikan, britan we beýleki ýurtlaryň resmileri “WikiLeaks”-i howpsuzlyk güýçlerini, hökümet işgärlerini we milli howpsuzlygy howply ýagdaýa salanlykda aýyplaýarlar. Birleşen Ştatlaryň sud häkmiýetleri onuň garşysyna sud işini gozgamak barada derňew geçirýärler. Şwed prokurorlary hem Julian Assanjyň türmeden boşadylmagynyň özleriniň alyp barýan derňewlerine we onuň Şwesiýa tabşyrylmagy ugrundaky tagallalaryna täsir etmejekdigini aýdýarlar.


text:
Ýewropa Parlamenti Merkezi Aziýa ýurduny Ýewropa Bileleşigine golaýlatmak üçin gaza baý Türkmenistan bilen Hyzmatdaşlyk şertnamasyna başlangyç ýaşyl çyrany ýakdy.
Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistan Partnýorluk we Hyzmatdaşlyk Şertnamasyna (PHŞ) baryp 1998-nji ýylda gol çekipdi. Emma bu şertnamanyň güýje girmesi ýurtdaky nämälim syýasy ýagdaý hem adam hukuklary aladalary sebäpli uzak wagtlap gijikdirilip gelindi.
Ýewropa Parlamentiniň Daşary gatnaşyklar komiteti düýn bu şertnamanyň güýje girmegini goldaýan rezolýusiýa we teklip boýunça bir karar kabul etdi. Bu karar maý aýynda, parlament delegasiýasynyň Türkmenistana saparyndan soň, aýgytly görnüşdäki doly ses berişlige alyp gelmeli.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Bosgunlar baradaky agentliginiň berýän maglumatlaryna görä, Afrika kontinentindäki Kot D’Iwuar döwletiniň ýaşaýjylarynyň 20 müňden gowragy Liberiýa göç edipdir.
Göç eden bu adamlar Kot D’Iwuardaky dawaly prezident saýlawlary bilen bagly ýurtdaky dörän syýasy durgunlygygyň graždan urşuna ýazmagyndan howatyrlanýarlar.
BMG-niň maglumatlaryna laýyklykda, bu bosgunlaryň aglaba bölegi aýallar we çagalardyr.
Häzir Kot D’Iwuardaky ilat prezidentlik saýlawlaryndan soňra ikä bölündi. Ilatyň bir bölegi ýurduň häzirki prezidenti Laurent Gbagbony goldaýar, beýleki bir bölegi bolsa Alassane Ouattaranyň tarapyny tutýar.
Alassane Ouattara halkara jemgyýetçilik tarapyndan hem prezidentlik saýlawlarynyň ýeňijisi hökmünde ykrar edilipdi.


text:
Türkmenistanda 15-26-njy dekabr aralygynda ählimumy ilat ýazuwyny geçirmäge taýýarlyk işleriniň jemi jemlendi. Bu meselä Döwlet komissiýasynyň hepde ahyrynda geçirilen nobatdaky maslahatynda garaldy.
TDH gullugynyň maglumatyna görä, Türkmenistanyň Statistika boýunça döwlet komitetinde we onuň welaýat merkezlerinde “gyssagly telefon liniýalary” işläp başlapdyr.
Bu liniýalaryň üsti bilen ählimumy ilat we ýaşaýyş fondunyň ýazuwynyň geçiriliş tehnologiýasy barada maglumat beriler, şeýle hem bu liniýalar ählimumy çäre barada ilatyň habarly edilişine monitoring etmäge mümkinçilik döreder.
Ählimumy ilat ýazuwynyň netijesinde ilatyň sany, onuň düzümi, durmuş-ykdysady häsiýeti, ýurt boýunça bölünişi, milli we dil aýratynlygy, bilim derejesi barada statistiki maglumat toplanar.


text:
Aşgabat, 16.02.2015. “Türkmenportal”.
2011-nji ýyl — türkmen paýtagtynda Türkmenistan bilen ABŞ-nyň arasynda geçirilýän pikir alyşmalaryň çäginde duşuşyk geçirildi. Onda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýarym ýylyna syn berildi.
2010-njy ýyl — Mary welaýatynda bolmagynyň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarp ýerde döredilen Altyn sähra etrap merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
2005-nji ýyl — Kiota protokoly güýje girdi. Bu halkara resminama BMG-niň howanyň üýtgemegi baradaky çarçuwaly konwensiýasyna goşmaça bolup, 1997-nji ýylyň dekabrynda Kiotada (Ýaponiýa) Kabul edildi. Ol ösen ýurtlary we ykdysadyýeti üýtgäp duran döwletleri parnik gazlaryň zyňyndylaryny köpeltmäge ýa-da durgunlaşdyrmaga borçly edýär.
1999-njy ýyl — Belarusda ilat ýazuwy başlandy.
1992-nji ýyl — Tähranda geçirilen Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň sammitinde Azerbaýjan, Özbegistan, Türkmenistan, Gyrgyz Respublikasy we Täjigistan bu guramanyň agzalygyna Kabul edildi.
1978-nji ýyl — ilkinji kompýuter “bildirişleriň elektron tagtasy”— BBS döredildi.
1968-nji ýyl — Heýliwillde (Alabama ştaty) ABŞ-da ilkinji 911 halas ediş gullugy hereket edip başlady.
1948-nji ýyl — amerikan astronomy Jerard Koýper tarapyndan Uranyň hemrasy Miranda açyldy.
1923-nji ýyl — Goward Karter müsür faraony Tutanhamonyň guburyny açdy.
1918-nji ýyl — garaşsyz Kuban Halk Respublikasy yglan edildi.
1918-nji ýyl — Litwanyň Russiýadan we Germaniýadan garaşsyzlygy yglan edildi.
1571-nji ýyl — Iwan Groznyý goşun serkerdesi Mihail Worotynskiý tarapyndan işlenip-düzülen Russiýanyň ilkinji harby ustawyny — “Stansiýa we gorag gullugy” hakyndaky hökümi tassyklanyldy.
Kanadada miras güni (2015-nji ýyl üçin). Miras güni Kanadada fewralyň üçünji duşenbesinde baýram edilýär. Käbir welaýatlarda Miras güni goşmaça raýat baýramy hökmünde hem bellenilýär.
ABŞ-nyň Prezidentleriniň güni. ABŞ-da her ýyl fewralyň üçünji duşenbesinde Prezidentleriň güni baýram edilýär. Bu baýram öz gözbaşyny 1782-nji ýyldan alyp gaýdýar, şonda Riçmond şäheri ilkinji gezek ABŞ-nyň ilkinji Prezidenti Jorj Waşingtonyň doglan gününi baýram etdi.
Litwa döwletiniň dikeldilen güni. 1918-nji ýylyň 16-njy fewralynda Wilnýusda bolan mejlisde halkyň ygtyýarlyklary berlin Litwanyň soweti garaşsyz, demokratik Litwa döwletiniň dikeldilendigini yglan etdi. Bu waka ýurt durmuşynda möhüm ähmiýetli waka bolup, häzirki wagtda hem bu senä döwlet derejesinde uly üns berilýär.


text:
Kabul migrantlaryň syýahat resminamalaryny çykaryp, olaryň ýurda gelmegini kabul etmek arkaly, müňlerçe migrantyň mejbury Owganystana yzyna ugradylmagy üçin Ýewropa Bileleşigine ýardam berjekdigini tassyklady.
Bu baradaky ylalaşyk, 4-nji oktýabrda Brýusselde geçirilen Owganystan boýunça donor konferensiýasy döwründe Germaniýa “Kabul migrantlaryň ýurda ugradylmagyna ýardam berse, onda özüniň gelejekde Owganystana kömek etjekdigini aýdansoň”, köpçülige ýaýradyldy.
Ýewropa Bileleşigi 80,000 çemesi owgan migrantyny yzyna ugratmagy göz öňünde tutýar diýip, “dpa” habar agentligi ýazýar. 2015-nji ýylda 170,000-den gowrak owgan migranty Ýewropa Bileleşiginden gaçybatalga sorady.
Baglaşylan ylalaşyga laýyklykda, Kabul Ýewropa Bileleşigi tarapyndan Owganystana ugradylmaly diýlip hasaplanýan islendik owgan migrantyna dört hepdäniň dowamynda syýahat resminamasyny taýýarlamaly.


text:
Ýekşenbe güni Owganystanyň Goranmak ministrligi owgan territoriýasyny oka tutmakda Pakistany aýyplady. Oka tutuşlykda ölenler bar.
Eger serhetde atyşyklar bes edilmese, Kabulyň jogap çärelerini görjekdigini owgan häkimiýetleri Pakistana duýdurdy.
Geçen hepdäniň çarşenbe gününden bäri Kunar welaýatynyň territoriýasyna 500 töweregi raketadyr top okunyň atylandygyny, alty jaýyň, iki metjidiň weýran bolandygyny, 100-den gowrak adamyň başga ýerlere göçürilendigini welaýat häkimi Faýzulla Wahidi habar berdi.
Pakistan goşunlary bilen owgan söweşijileriniň arasynda çaknyşyklar bolup, onuň şenbe gününe çenli dowam edendigini Pakistanyň Goranmak ministrligi habar berdi we owgan territoriýasynyň oka tutulandygy baradaky habary inkär etdi.


text:
Taýlandyň polisiýasynyň aýtmagyna görä, ýurduň demirgazyk-gündogar böleginde awtobusyň ýoldan çykyp, gapdaldaky çukura ýykylmagynyň netijesinde 29 adam wepat bolupdyr we dört adam ýaralanypdyr.
Resmiler bu heläkçilikli wakanyň penşenbe güni gije bolandygyny we sürüjiniň awtobusy sürüp barýarka uka gitmeginiň muňa sebäp bolandygyny habar berdiler.
Şaýatlaryň aýtmagyna görä, heläkçilige uçran awtobus ýokary tizlikde sürülipdir. Awtobusyň içinde 40 sany ýogaçy bolupdyr. Bu waka oktýabr aýynda buddist zyýaratçylaryny alyp baran awtobusyň agdarylan ýeriniň golaýynda ýüze çykdy. Şol wakada 20 adam wepat bolupdy.


text:
Bakunyň sudy tussaglykdaky adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler Leýla we Arif Ýunuslaryň syýasy diýlip giňden hasaplanylýan işi boýunça diňlenişige başlady.
27-nji iýulda geçirilen suduň jaýyna diňe hökümetiň APA we virtualaz.org agentliginiň žurnalistleri goýberildi.
Daşary ýurtlaryň diplomatik missiýalarynyň wekilleri-de sud diňlenişigine goýberilmedi.
59 ýaşly Leýla we onuň 60 ýaşly adamsy Arif Ýunus Azerbaýjanda tussag edilen aktiwistleriň, žurnalistleriň we hökümet tankytçylarynyň onlarçasynyň arasyna girýärler.
Är-aýal watana dönüklikde, hilegärlikde, galplykda, salgytdan gaçmakda we bikanun biznes etmekde aýyplanýar.
Leýla Ýunus baýraklaryň eýesi Bakuda hasapa alynmadyk Parahatçylyk we Demokratiýa institutynyň esaslandyryjysy, Arif Ýunus tanymal taryhçy we Kawkazdaky uruşlar, şol sanda 1990-njy ýyllarda Azerbaýjanyň we Ermenistanyň arasyndaky Daglyk Garabag uruşy boýunça barlagçy.


text:
Oraz aga ajy habary ýetirdiler — Maryda ýaşaýan inisi Baýram näsaglap, Aşgabadyň hassahanasyna getirilipdir hem-de heniz däri-derman edilmänkä-de hassahanada aradan çykypdyr. Merhumy alyp, hossarlarynyň arasyna ýetirmek Oraz agadan haýyş edilýärdi.
Oraza «aga» diýselerem diýýärdiler welin, heniz onuň ýaşy ellä-de ýetmändi. Ol nesibesi çekip, Aşgabadyň ýaşaýjysy boldy. Inisi Baýram Maryda ýaşaýardy. Iki erkek dogandylar. Henize çenli Oraz Baýramyň hassahana ýerleşeninem eşidip ýetişmändi. Eşider ýalam bolmady. Baýram birden ýykyldy. Lukmanlar ony göni Aşgabadyň hassahanasyna ugratdylar. Heniz keseliň nämedigi anyklanmanka-da Baýram neresse jan berdi duruberdi.
Oraz ýüregini gaýgy-gussadan dolduryp, inisiniň jesedini ýygnamaga ylgady. Ol salgy berlen ýere — ilat arasynda «Krasnyý krest» adyny alan keselhananyň degişli bölümine bardy. Ýöne ol hernäçe howlukmaç gelenem bolsa, gijä galan eken. Merhumy eýýäm merhumlaryň goýulýan ýörite jaýyna äkiden ekenler.
Oňa: «Öz öliňi özüň tana-da al» diýdiler-de, eline pişigiň gulagy ýaly hat berdiler. Özünem bir daýaw pyýadanyň yzyna tirkediler.
Hernäçe gynançly bolsa-da, adam pahyr diňe dirilikde ýürege ýakyn. Ol durmuş bilen hoşlaşansoň, köp kişiler oňa syn etmäge het etmeýär. Her kimiňem bir hili ýüregi bar. Oraz mydama merhumlary jaýlaşyp, ýas üýşmeleňlerini sowşup ýörensoň, inisiniň jesedini almak üçin salgy berlen jaýjagazyň gapysyna juda batyrgaý bardy. Ýany bilen baran adam ölihananyň (morgyň) gapysyny açansoň welin, Orazda gaýrat galmady. Gatbar-gat tagta sekijikleriň üstünde egin-eşiksiz halda, hatar-hatar ýatyrylyp goýlan merhumlaryň göräýmäge bary birmeňzeşdi. Olary görenden Orazyň ýüregi jigläp gitdi. Boýdan-başyna gaýnag suw guýlan ýaly boldy. Hernäçe mertlik etse-de, ýüreginiň gowşaýanyny duýýardy. Ol inisini tapýança gaty köp merhumy ellemeli boldy.
Ahyry tapdy hem. Inisini bir prostyna dolap, tutup getiren maşynyna atdy-da Mara tarap ugrady. Merhumy hossarlarynyň arasyna eltdi. Oňa: «Berekella, är işini bitirdiň» diýdiler.
Är iş bitse-de-bitdi welin, şol är iş üçin Orazyň saglygy-da gitdi. Gorkudan, ini tisginmeden onuň ýüregi çat açan bolsa näme... Ol merhumyň belli günlerini zordan sowmaga ýarady. Öýüne gelip, özem ýykyldy. Şol kesel bilenem uzak ýaşaman, onuň özem çagalaryny atasyz goýup, dünýesini täzeledi.
Adamyň başyna her hili ýagdaýlar düşýär. Oraz ýaly bolup, merhumlaryň arasyndan öz hossaryny gözläp tapjak bolup, özi-de ölüme sataşyp gidýänler näçekä?!
Käbir daşary ýurt kinolaryny görýäris. Aýratyn-da ösen döwletlerde düşürilen kinolary. Olarda keselhanalarda aradan çykýan merhumlary tertipli sanlar ýazylan gutulara ýerleşdirip goýýarlar hem-de merhumlaryň hossarlary gelen çagy olary aňsatlyk bilen tapyp, hossarlaryna gowşurýarlar.
Bizde bir merhumy tapmak üçin onlarçasyny elläp çykmaly. Beýle zada her bir adamyň ýüregi çydamaýar. Lukmanlar bolsa hiç kimiň ölüsini tapyp bermeýär.
Parahat Ilmyradow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy. Bu blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Indoneziýanyň deňiz güýçleri ýitirim bolan “AirAsia” uçaryny gözlemek çäreleriniň dowamynda onlarça jesediň tapylandygyny habar berýärler.
Indoneziýanyň deňiz güýçleriniň metbugat sözçüsiniň berýän maglumatynda gözleg işleri geçirilýän territoriýada 40 çemesi jesediň tapylandygy we olaryň “Bung Tomo” atly gämä ýüklenenedigi bellenilýär. Şeýle-de, sözçi jesetleriň sanynyň barha artýandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Bu baradaky maglumatlar, Indoneziýanyň resmileri Ýawa deňzinde «Airbus A320-200» kysymly uçar ýaly bolup görünýän käbir galyndylaryň göze ilendigini mälim edensoň, peýda boldy. Bu uçar 28-nji dekabr güni irden, Indoneziýadan Singapura tarap uçanyndan bir sagat soň Jakartanyň howa ýol gözegçiligi bilen aragatnaşygyny ýitiripdir.
Indoneziýanyň telewideniýesi suwuň ýüzünde gaýyp ýören jesetleri görkezen mahaly, “QZ8501” belgili gatnawy ýerine ýetirýän “AirAsia” uçaryndaky ýolagçylaryň dogan-garyndaşlarynyň käbirleri aglap, huşuny ýitirip başladylar.


text:
ABŞ-nyň wise-prezidenti Jo Baýden Gündogar Ýewropa ýurtlaryna saparyny tamamlap, Çehiýa geldi.
Ol Ýewropada raketadan goranyş amerikan sistemasyny ornaşdyrmak boýunça ABŞ-nyň täzeden seredilen proýektine goldaw almak üçin Çehiýanyň ýolbaşçylary bilen duşuşar.
Mundan öň şonuň ýaly goldawy Polşanyň ýolbaşçylaryndan alypdy.
Praga Baýden Buharestden geldi, ol şol erde Gündogar Ýewropa ýurtlarynyň kommunizmden azat bolmagynyň 20 ýyllygy bilen bagly programmalaýyn çykyş etdi hem Moldowada, Gürjüstanda wek Ukrainada döräp gelýän demokratiýany goldamaga çagyrdy.


text:
Eýranda çykýan «Gülüstanyň ykdysadyýeti» gazetiniň habarçysy Aşyrmuhammet Gulak eýranly türkmenleriň türkmençe çap edilýän neşirlere, hususan-da «Sähra» gazetiniň her sanyna sabyrsyzlyk bilen garaşýandyklaryny aýdýar.
Azatlyk radiosy bilen söhbetdeş bolan türkmen žurnalistleri Eýranda çykarylýan «Pyragy», «Ýaprak» ýaly neşirleriň hem il içinde barha kän meşhurlyk gazanýandygyny gürrüň berdiler.
«Gülüstanyň ykdysadyýeti» gazetiniň ýolbaşçysy Musa Jurjany Azatlyk radiosy bilen söhbetdeşlikde bütin maşgalasynyň žurnalistika bilen meşgullanýandygyny gürrüň berdi.
Türkmenler barada habarlary çap edýän turkmensnews internet sahypasynyň ýolbaşçysy hem neşirýatçy Ýaşar Nyýazy bolsa, internetde türkmen habarlaryny çap etmekden başga, türkmen dilindäki kitaplary çapa taýýarlaýar.
«Dünýä türkmenleri» gepleşigimiziň eýranly türkmenleriň metbugat tagallalaryna bagyşlanan sanyny diňläp, bu mesele boýunça pikirleriňizi paýlaşmaga çagyrýarys.


text:
Synçy topar sentýabr aýynyň ortalaryndan bäri Siriýadaky ekstremist söweşijileri nyşana alýan howa zarbalarynda “Yslam döwleti” atly söweşiji toparyň azyndan 746 agzasynyň öldürilendigini habar berýär.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy toparynyň berýän maglumatyna görä, şeýle-de howa hüjümlerinde “Al-Kaýda” hereketi bilen ilteşikli “Al Nusra frontunyň” 68 agzasy we parahat ilatdan azyndan 50 adam öldürilipdir.
Siriýadaky söweşijilere garşy howa kampaniýalary Birleşen Ştatlaryň liderligindäki koalisiýa tarapyndan 23-nji sentýabrda başlapdy. Bu waka Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama “Yslam döwleti” atly söweşiji topary “güýçden gaçyrjakdygy we ahyrynda ýok etjekdigi” barada planlaryny yglan edeninden iki hepde soň bolupdy.
Siriýada amala aşyrylan howa zarbalarynyň aglabasynda ýurduň demirgazygyndaky Kobani şäheriniň töweregindäki söweşijileriň pozisiýasy nyşana alynýar.


text:
23-nji iýulda paýtagtyň “Ýyldyz” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda zenanlar hem-de ýetginjek gyzlar babatda döwlet we jemgyýetçilik düzümleriniň ynsanperwer işleri meselesine bagyşlanan maslahat geçirildi. Ol Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat gaznasy /ÝUNFPA/ tarapyndan guraldy.
Bütindünýä ilat gününe gabatlanan çärä Mejlisiň, ýurdumyzyň käbir ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri we beýlekiler gatnaşdylar.
ÝUNFPA-nyň Merkezi Aziýa boýunça Sebit edarasynyň ýolbaşçysy Nikolaý Botewiň duşuşykda belleýşi ýaly, milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistan adam hukuklary babatda öz üstüne alan borçnamalaryna takyk eýermek bilen, durmuşyň ähli ugurlarynda erkekler we zenanlar üçin birmeňzeş mümkinçilikler ýörelgesini amala aşyrmak boýunça yzygiderli we netijeli çäreleri görýär, hut şu ýörelge jemgyýeti demokratiýalaşdyrmagyň we ony üstünlikli ösdürmegiň esasy ölçegleriniň hatarynda durýar.
Maslahatyň çäklerinde “2015-nji ýylyň Bütindünýä ilat güni: esasy habarlar” atly hasabatyň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi. Ol BMG-niň Ilat gaznasy tarapyndan taýýarlanyp, hasabatda ara alnyp maslahatlaşylýan mesele boýunça dünýäniň häzirki meýilleri bilen tanyşdyryldy.
Duşuşyga gatnaşyjylar sebitde gender syýasatyny amala aşyrmakda, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmekde bilelikdäki işleriň, zenanlaryň hukuklarynyň we mümkinçilikleriniň artmagy, olaryň bähbitleriniň hemmetaraplaýyn üpjün edilmegi bilen baglylykda milli kanunçylygy has-da kämilleşdirmegiň möhümdigini bellediler.


text:
Aşgabat, 01.03.2015. “Türkmenportal”.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda “Türkmenistanyň käbir tebigy zolaklarynyň ösümliklerini öwrenmek” atly ylmy maslahat geçirildi. Bu barada “Türkmenistan” gazetinde habar berildi.
Ylmy maslahata bu institutyň şol sanda Botanika bagynyň işgärleri, alymlar, aspirantlar gatnaşdylar.
Maslahatda institutyň bölüm müdiri, biologiýa ylymlarynyň kandidaty Pirli Kepbanow we uly ylmy işgäri Maral Sahatowa çykyş etdi.
“Altyn asyr” Türkmen kölüniň sebitiniň ösümlik örtügi”, “Hazarýaka pesliginiň we Türkmenbaşy belent tekizlikleriniň peýdaly ösümlikleri” diýen temalarda çykyşlar diňlenildi.
Şeýe-de aspirantlar hem maslahata gatnaşyp, olar öz çykyşlarynda “Altyn asyr” türkmen kölünden we Bathyzyň florasyndan söhbet açdylar.
Alymlar ýurdumyzyň ösümliklerini öwrenmek, olary goramak, köpeltmek hem-de peýdaly häsiýetlerini netijeli ulanmak bilen bagly garaýyşlaryny, tekliplerini beýan etdiler.


text:
Ceçenistanda Kabul edilen täze kanuna görä, 13-nji ýanwarda doglan we Muhammet pygamberiň, onuň maşgala agzalarynyň ýa-da ýakyn 10 egindeşiniň atlary dakylan çagalaryň maşgalalaryna bir müň amerikan dollarynyň beriljekdigi aýdyldy.
Çeçenistanyň lideri Ramzan Kadyrowyň duşenbe güni yglan etmegine görä, bu pul baýragy häzirki prezidentiň kakasy, Çeçenistanyň Kreml tarapyndan goldanan öňki prezidenti Ahmad Kadyrowyň adyny göterýän fonddan tölener.
Pul baýragynyň berilmegi dünýäniň köp sünni musulmanlary tarapyndan yslam kalendarynyň üçünji aýynda bellenýän Muhammet pygamberiň doglan gününiň bellenmegine gabatlandy.
Şu ýyl bu sene 12 we 13-nji ýanwar aralygyna düşdi. Şenbe güni Çeçenistanyň prezidenti Ramzan Kadyrow Açhoý-Martan şäherinde täze metjidiň açylyş dabarasyna gatnaşdy.


text:
Täzelikler
MAGTYMGULY, SÖZLÄR TILI TÜRKMENIŇ17.05.2016
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistan ösüşleriň bedew bady bilen öňe barýar. Milli Liderimiz tarapyndan 2016-njy ýylyň “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly” diýlip yglan edilmeginiň özünde hem uly many bardyr. Şonuň üçin geçmiş mirasymyza, gadymy we taryhy ýadygärliklerimize berilýän üns ýokary derejededir. Şunuň bilen baglylykda, döwürleriň we nesilleriň aýrylmaz baglanyşygyny, ynsanperwerliginiň beýik gymmatlyklaryna, parahatçylyk hem-de döredijilik ýörelgelerine üýtgewsiz ygrarlydygymyzy alamatlandyrýan milli baýram Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygrýýet gününe bagyşlanan baýram ýurdumyzyň ähli ýerlerinde dabaraly ýagdaýda giňden bellenilýär.
ATLY ÝÖRIŞ - UÇAR GANATLY ÝÖRIŞ05.05.2016
2016-njy ýylyň 5-nji maýynda Homatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 günüň galmagy mynasybetli köpçülikleýin atly ýörişe badalga berilmegi taryhy waka boldy. Aziada - 2017- ä badalga berilmegine 500 gün galmagyna gabatlanyp Nusaý galasynda guralan atly ýörişiň ýurdumyz üçin aýratyn uly ähmiýeti bar.
Bedewler – toýlarymyzyň bezegi23.04.2016
Türkmen halkynyň bedew atlaryna bolan söýgüsi örän uludyr. Bu söýgi gözbaşyny gadymdan alyp gaýdýar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bedewe goýýan sarpasynda bütin türkmen halkynyň asyrlarboýy kemala gelen ýokary medeniýetini görmek bolýar. Her ýyl aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde Türkmen bedewiniň baýramynyň bellenilmegi-de halkymyzyň uçar ganatyna, syrdaş ýoldaşyna goýýan hormat-sylagynyň bimöçberdigine güwä geçýär.
Il saglygy ýurt baýlygy15.04.2016
Hormatly Prezidentimiziň ýurt baştutanlygyna geçen ilkinji günlerinden başlap ähli ulgamlar bilen bir hatarda halkymyzyň saglygyna we ýurdumyzyň sport ulgamyna hem aýratyn üns berdi. Döwletimizi ösdürmekde, halkyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmakda Mähriban Arkadagymyz uly işleri amala aşyrýar. Ilatyň beden we ruhy taýdan sagdyn bolmagyny gazanmakda sport esasy orny eýeleýär.
Manadyň durnuklylygy barada01.04.2016
Manadyň durnuklylygyny üpjün etmek «Türkmenistanyň Merkezi banky hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maksatlarynyň biridir. Şu ugurda döwletimizde Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan toplumlaýyn çäreler geçirilýär.