text:
Pygambermiziň (s.a.w) köp aýala öýlenmegini dillerine çolaýarlar we aýyplaýarlar. Bu meseläni aýdyňlaşdyrarmysyňyz?
Ilki bilen şuny aýdaýyn, bu meselede öňde-soňda gep edýänler, hiç bir zat okamadyk we pikir etmedik kişilerdir. Eger olar "Megazi" we "Siýer"-e (Pygambermiziň söweşlerinden we durmyşyndan gürrüň berýän kitaplara) sähelçe göz aýlasalardy, onda özlerini pese gaçyrjak beýle bir soragy soramazdylar.
Bu soragy häzire çenli menden bäş-alty ýerde soradylar. Men-de her gezeginde azda-kände käbir zatlar düşündürmäge synanyşdym. Bu gezek-de olardan ýadymda galanlaryny gaýtalamakçy.
Peÿgamberler Soltany Hezreti Muhammet Aleýhisselamyň öýlenmekleriniň aňyrsynda dürli maksatlar bar: Onyñ öz şahsyÿeti bilen baglanyşykly hususlar, aýallaryna öÿlenmekde göz öñünde tutlan maksatlar we zerurlyklar, aÿallaryndan käbiriniñ hususy ÿagdaÿlary... Häzir nobat bilen bu aýratynlyklary yzly-yzyna derñäp geçeliñ.
Ilki bilen Onuň päk şahsyýetiniň üstünde duryp geçeliň. Her zatdan ozal şu bilinmelidir, ýagny Ol uly hormatyñ eÿesi ýigrimi bäş ýaşyna çenli hiç öylenmedi. Ol, yssy ülkäniň hususy ýagdaýlary-da gözöňünde tutuljak bolsa, onda Onuň munça wagytlap päk namysly ýaşamagy, bu hakykatyňda şu güne çenli şeÿdip kabul edilmegi, eýýäm munyň özi-de Onda namysyň esasydygyny, şeýle hem güÿçli bir erke we kanagata eýedigini, öz nebsine buýrup bilýän beýik ynsandygyny görkezýär. Eger bu meselede sähelçe bir kemterlik bar bolsady, onda muny onyň gadymky we häzirki günümüzdäki duşmanlary sähelçe wagtyň içinde jahana ýaýmakda çekinmezdiler. Aslynda, köne-ýu-täzeki rakyplarynyň ählisi hiç ýokmajak garalyklary ýöňkeseler-de, bu meselede welin, Oňa hic bir zat diýmäge het edip bilen däldirler.
Pygamberimiz (s.a.w.) ilkinji gezek ýigrimi bäş ýaşlaryndaka öýlenipdi. Bu öÿlülik Allah we Resuly nazarynda aÿratyn orna eýe bolmak bilen birlikde ozal iki gezek durmuşa çykan kyrk ýaşyndaky bir aýal bilen bolupdy. Bu bagytly ojak ýigrimi üç ýyl dowam edip, pygamberligiň sekizinji ýyly, ÿapylan bir perde mysaly yzynda ajy bir hasrat goýup tamamlanypdy. Efendimiz (s.a.w.) ýene-de öňkisi ýaly ýeke-ýalňyz galypdy. Hawa, ýigrimi üç ýyllyk bu bagtly durmuşdan soňra maşgala, çaga-çuga ähli zady bilen täzeden dört-bäş ýyl sallah bolup ýaşapdy, ol wagt Onuň ýaşlary-da elli üçe ýetipdi. Ynha, Onuň soňraky bütün öýlenme işleri bu ýaşdan soňra, ýagny ýanýoldaşa bolan ünsüň azalýan döwürlerinden başlanýar we dowam edýär. Şeýle hem ýaşy birçene baranlara hossaly täsir edýän yssy ülkede elli bäş ýaşdan soňraky tutulan bu öýlülikleri ynsanyň tebigy hallaryna laýyklap ýa-da şehwet bilen baglanyşykly ahwal ýaly görmek, bu ne-hä ynsap, ne-de akyl ýoly bilen makullanylyp bilinjek zatdyr.
Bu ýerde akylymyza gelip biljek beýleki mesele-de pygamberlik wezipesi bilen köp öýlenmegiň biri-birine utgaşýanlygydyr.
Ýeri gelende, muňa-da bir-iki sözlem bilen degip geçeliň.
Ozalbaşdan şu bilinmelidir, ýagny ýokarky ahwalatlar bilen baglylykda "süÿde siňe seredip, onda gan görjek bolýanlar" hiç bir din we prinsipi kabul etmeýänler bolup, olaryň beýle bir zady dillerine çolamaga we aýyplamaga asla haklary ýokdyr, çünki olar rafiziler ÿaly ähli ÿöregelere garşydyrlar. Olaryň özleri hiç bir kanuna we kada tabyn bolmazdan, gaty köp aýal bilen "gatnaşyk" gurarlar, hatda öz mähremleri (nikalanmasy haram bolanlar) bilen nikalanmagy-da makul görerler. Ýa-da olar Hristiýan we Ýahudiler ýaly "Ähli Kitap bolanlardandyr". Eýsem olaryň hüjümü-de ynsapsyz, bet niýetli we çuňňur oýlanylmazdan edilen hüjümdir, hatda öz at-abraýlaryna gynanyljak bir ýagdaýdyr. Çünki Injil we Injile ynanýanlaryň kabul edýän we boýun egýän, Töwrat we Töwrata ynanýanlaryň öz pygamberleri hasap edip, olara uýýan, nije beýik pygamberleri bar bolup, olar has köp aýala öýlenendir we başlaryndan has köp nika geçirendir. Diňe Süleýman Pygamberi we Hezreti Dawudy (a.s.) mysal getirseň-de, onda ýokarky jedelkeş, dawaçyl toparlaryň ikisi-de adalatsyzlyk edendikleri aç-açan orta çykar. Şonuň üçünde köp aýala öýlenmeklik Pygamberimize (s.a.w.) mahsus, hamala hut Onuň başlan däbi bolmazlyk bilen birlikde, beýleki tarapdan köp aýallylyk, pygamberligiň ruhunada gapma-garşy bir zat däldir. Şunuň bilen birlikde, soňraky ýörite düşündirmäge synanyşjak meselelerimde görüp geçjekligim ýaly, köp aýala öýlenmekligiň pygamberlik wezipesi nukdaý nazarynda sansyz-sajaksyz bähbit we peýdalary bardyr.
Hawa, köp aýala öýlenmeklik, onda höküm we buýruk bilen gelen Nebiler (Pygamberlik) üçin bir tarapdan zerurdyr. Çünki diniň maşgala mähremligi içinde ýüze çykýan gaty köp taraplary bar bolup, ondan diňe ol adamyň nikalysy habarly bolup biler. Şol sebäpli-de, diniň bu taraplaryny düşündirmek üçin haýsydyr bir göçme manyly sözleri ulanmak we satiriki meňzetmeler bilen düşündirmek usuly köplenç düşünjäni bulaşdyrar we özenini aňlatmagy kynlaşdyrar. Her bir zady mümkin boldygyça anyk düşündirjek mürşidlere (dogry ýol görkezijiler) zerurlyk bardyr.
Ynha, her bir zatdan ozal Pygamber ojagyndaky bu tämiz we päkize aýallar, zenanlyk älemine tarap ýol görkezmek, görelde bolmak we teblil (hak ýola çagyrmak) wezipesine bellenenleriň we ony ýaýradyjylaryň biri bolmak bilen, Ol, Pygamber üçinde, pygamberlik üçinde, zenanlyk älemi üçinde gerekdir, hatda zerurdyr.
Beýleki bir ýagdaý-da, umuman aýdanyňda, Srwerimiziň aýallary bilen baglanyşykly bolup, ol hem:
Aýallarynyň arasynda garry, orta ýaşly we ýaşlar bolmak bilen, aýallara mahsus belli ýaşlardaky ahwalata degişli dürli hökümler çykarylýar we ol hökümler, hut Pygamber (s.a.w.) ojagyndaky bu päkize aýallar saýasynda durmuşa geçirilip, dumly-duşa ýaýylýardy.
Aýallarynyň her biri, dürli tire-taýpalardan bolmagy sebäpli, ilki bilen ol tire-taýpalar arasynda, soňra-da ol Eziz Şahsyýet bilen garyndaşlygy ýola goýan bütün kowumlaryň içinde, düýpli bir söýgä, aragatnaşyga, birlige tiz ýol açylýardy. Her bir tire we taýpa, Ony özüniňki hasaplap, din duýgysy bilen birlikde garyndaşlyk baglylygy bilen hem Oňa özünü has ýakyn duýýardy.
Her bir tireden alan aýaly, Pygamberiň özi durmuşdaka hem-de Ol rehmete (bakyýete) gowşanyndan soňraky döwürde hem öz kowmynyň arasynda ýokary derejede dini hyzmata wesile bolup bilýär. Ýakyn-u uzak tutuş garyndaşlaryna Pygamberimiziň pygamberlik wezipesiniň gizlin we aýan taraplaryndan düşündirijilik işini ýerine ýetirýärdi. Onuň saýasynda aýal-u erkegi bilen birlikde tutuş tiresi-de "Kur’any", "Tefsiri", "Hadysy" ondan öwrenýär we diniň ruhundan habardar bolup bilýärdi.
Bu öýlenmeleriň üstü bilen "Hebiýýi Ekmel" (Kämillik nusgasy bolan Pygamberimiz) edil bütün Arabystan ýarymadasy bilen nurana ýakynlyga ýol ýasap, ol täze ojaklaryň-da arzyly myhmany halyna gelipdir. Soňra ol töwereklerdäki herkes bu ýakynlygyň üsti bilen Ol beýik ynsana ýakynlaşyp bilýärdi we dini buýruklary öwrenip bilmäge mümkinçilik tapýardy. Şol bir wagtda bu aýry-aýry taýpalaryň her biri Ony özüne ýakyn saýýardy we bu ýakynlyk bilen buýsanýardy. Mahzum ogullary, Ümmü Selemäniň (r.a.) üstü bilen, Emewiler Ümmü Habibäniñ isti bilen, Haşimiler Zeýnep binti Jahşyň (r.a.) üstü bilen özlerini Oňa ýakyn kabul edip, bagtyýar hasaplaýardy...
Bu ýere çenli aýdylanlaryň hemmesi umumy häsiýetliräk ahwalatlar bolmak bilen, käbir babatlarda beýleki pygamberlere hem degişli bolup biljek zatlardyr. Indi bolsa meseläni hususy çygyrda we birin-birin, her aýalyň hal-ahwalatyny seljereliň. Hawa, wahiý bilen goldanan Pygamberimiziň buýsançly durmuşynyň ýanynda logikanyň hiç hili manysynyň ýokdygyny, başgaça beýan edilişine görä bolsa adamzat düşünjesiniň "Fetaneti Azamyň" öňünde baş egip iki-büklüm halyna gelýändigini bu ýerde hem göreris.
Pygamberimiziň (s.a.w.) ilkinji aýaly Hezreti Hatyja enemizdir. Onuň Özünden on bäş ýaş uly bolan bu päkize aýala öýlenmegi, her bir ojak, maşgala üçin iň uly, iň mukaddes nusgadyr. Tutuş ömür boýy bir-birlerine berk we çuňňur wepadar galyşlary ýaly, ol – Hatyja enemiz aradan çykandan soňra hem Serwerimiz, Ony hiç bir zaman unutmandyr, hatda her bir wesile we pursatda ondan gürrüňler açypdyr.
Hezreti Hatyja rehmete gidenden soňra Pygamberimiz (s.a.w.) dört-bäş ýyllap öýlenmändir. Başynda bir topar ýetimiň barlygna garamazdan, ähli kynçylyklara döz gelip, birnäçe ýyllap şol bir wagtyň özünde hem enelik hem-de atalyk wezipesini ýöredýär. Eger-de, onuň aýallara garşy meÿli bolsady, Onda Ol, heý, şeýle hereket edermidi?..
Öýlenmek nobatyna görä bolmasa-da Pygambermiziň (s.a.w.) ikinji aýaly "Aýşe-i Syddykadyr". Ol Pygamberimiziň iň ýakyn ýoldaşy we dosty Ebubekir Syddykyň gyzydyr. Bu hadysa, ýagny Pygamberimiziň onuň gyzyna öýlenmegi öz bütün ömrüniň ajysyny-süýjüsini deň paýlaşan, bilelikde geçiren bu beýik ynsana Beýik Nebiniň iň ÿokary derejedäki hormatydyr. Bütün adamzat nesli gutaranda– ahyretde, Oňa bolan ýakynlygy, garyndaşlygy-da bu saýada boljakdyr. Hawa, Aýşe-i Syddyka bilen Hezreti Ebubekir, maddy we ruhy taýdan aralykda hiç hili iş galmajak şekilde Pygambere şeýle ýakynlyk mertebesine ýetipdi.
Aýratynam Hezreti Aýşe ýaly örän akylly-başly, özbolyşly ýaradylyşa eýe bolan zenan, Pygamberlik ýolunda Oňa doly mirasdar bolup biljek şekilde ýaradylan ynsandy. Durmuşa çykandan soňraky durmuşy we has soňraky üstünlikleri bilen şeýle netijä gelnipdi. Ýagny ol beýik zenan, bolaýsa diňe Nebi (Pygamber) aýaly bolup biljek ynsandy. Ýöne ol gerek ýerinde iň beýik hadysçy, iň kämil tefsirçi we iň saýlama fykyhçy hökmünde özüni tanadypdyr, Muhammet (s.a.w.) daşky görnüşi we içki duÿgulary bilen doly düşünÿär we Oña kemsiz bir şekilde wekilçilik edýärdi.
Şol sebäpli Serwerimize düýşünde onuň bilen öýlenmegi buýrulÿar we Ol heniz onyň (Aýşanyň) gözlerine başga hyýal girmezden Pygamber ojagyna gadam basÿar...
Bu gurlan durmuş atasy Hezreti Ebubekir (r.a.) üçin-de şeref we abraý wesilesi bolýardy. Zenanlyk äleminde-de bütin ukyp we başarnyklaryny kämilleşdirip, Serwerimiziň iň baş talyplaryndan biri bolmak bilen birlikde, ynsanlary dogry ÿola çagyrmak we olara wagyz etmek babatda beýik mürşide we mubellige bolup taÿynlanjakdy. Ynha, şunlukda, ol, hem bir ýan ýoldaş, hem-de bir talyp hökmünde Pygamber ojagyna aýak basypdyr.
Ýene-de öýlenmek nobatyna görä bolmasa-da Pygamberimiziň üçünji aýaly, Ummu Selemedir (r.a.). Mahsum taýpasyndan we ilki musulman bolanlardan bolan Ummu Seleme, Mekkede jebir çeken, horlyk gören, ilki Hebeşistana, soňra-da Medinä hijret eden we ol günki şertlerde, ilkinji hatardakylar arasynda orun alan ynsandyr.
Özi bilen birlikde bu uzak we külpetli ýollara döz gelen adamsy-da bardy. Ol Ummi Selemäniň nazarynda deňi-taýy bolmadyk bir ynsandy. Ol öz bütün dertli döwrini bilelikde başdan geçiren bu ägirt kişini, ýagny durmyş ýoldaşy Ebu Selemäni Medinede elinden aldyranyndan soň, çagalary bilen baş-başa galdy. Ýurdundan, öý-öwzaryndan uzakda, bir süri ýetim bilen, durmuş külpetlerini omzuna ýüklän bu aýal, ilki bolup hossarlyk, mähir sözüni we goluny Ebubekir (r.a.) we Omar(r.a.) uzadýar, emma ol bu teklipleri kabul etmeýär; eýsem onuň gözüniň öňünde ýoldaşy Ebu Selemäniň ýerini tutjak ynsan ýokdy.
Iň soňynda oňa öýlenmek teklibi bilen Allah Resuly (s.a.w.) gol uzatdy. Bu hem örän tebigydy, çünki Yslam we iman ugrunda hiç hili pidakärlikden çeke durmaýan bu beýik aýal, araplaryň iň asylzada taýpasynyň uzak wagt asylzada bolup ýaşandan soňra horluga, gedaýçylyga rowa görülmezdi. Ýogsa-da, yhlasdyr ýürekdeşligi we Yslam üçin ähli zada taýýar bolmagy pikir edilse, oňa hökmany suratda gol uzadylmalydy...
Ine, älemleriň buýsanjy Pygamberimiz ony nikalap almak bilen, oňa bu saýalyk golyny uzadypdyr. Şeýdip hem Ol öz ýaşlygyndan buýana ýerine ýetirip gelýän, hossarsyzlara göz-gulak bolmak we ýetimlere gol uzatma iş we wezipesini ol günki şertleriň, ýagdaýlaryň talabyna görä, bu şekilde ýerine ýetiripdi.
Ummu Seleme-de Hezreti Aýşe ýaly akylly-başly we aňly düşünjeli bir aýaldy. Mürşide we mubellige bolup biljek ukyplara eýedi. Şonuň üçin, bir tarapdan mähir eli ony goraw astyna alsa, beýleki tarapdan-da, aýratynda zenanlyk äleminiň minnetdarlyk duýjagy bu talyp, şeydip ylym we irşad medresesine kabul edilýärdi. Ýogsa altmyş ýaşyna ýakynlaşan Fahri Kainat Serwerimiziň bir süri çagaly, ýaşyda bir çene baran dul aýala öýlenmesini, öýlenip bir sürü, borç-külpet astyna girmesini, başga hiç bir zat bilen düşündirip bilmeris. Hususanda aýallara bolan jynsy arzuw we islegi bar diýibä asla we hiç bir zamanda düşündirip bilmeris we bilmezlerem.
Iki Jahan Serweriniň beýleki bir aýalyda Remle binti Ebu Sufýandyr. Ummu Habibe (Ummu Habibe – Remle binti Ebu Sufýanyň lakamydyr), Pygamberiň(s.a.w.) we Pygamberligiň garşysyna bir döwür goh baryny turuzyp, küfrüñ wekili bolan Ebu Sufýanyň gyzydyr... emma bu hatynyň özi welin, ilkinji musulman bolanlardan we birinji hatarda orun alanlardandy. Kynçylykly agyr döwürde Hebeşistana hijret edip, ol ýerde öňki adamsynyň öňürtü hristian dinine geçenini, soňra-da aradan çykanyny gören, dertli bir aýaldy...
Ol günki gün sahabalar san taýdan azdy, mal, baýlyk tarapdan bolsa diýseň garypdy. Köpüsiniň kimdir birine seredip biljek, onuň durmuş mydarasyny üpjün edip biljek ýagdaýlary-da ýokdy. Şonuň üçin-de Ummu Habybä nätmeli? Ýa-ha dogry ýoldan çykyp, hristianlaryň täsirine duçar bolmaly ýa-da ol wagtda heniz küfüriň ojagy bolan atasy öýüne dönmeli, ýa-da bolmasa,gapy-gapy aýlanyp gedaýçylyk etmelidi. Bu diýseň dindar, diýseň at-abraýly, asylzada maşgala tarapdan-da iň bir bay aýalyň beýle işlere baş goşmagy-da hiç bir babatda mümkin däldi. Ýekeje bir çykalga galýardy, Ol hem Serwerimiziň ara goşulmagy we oňa öýlenmegidi.
Ynha, Ummu Habyba bilen öÿlenmekde şol maksatlar göz öñünde tutulÿar. Dini üçin her hili kynçylyklara döz gelen bu aýal, ýurdundan ojagyndan uzakda, negirleriň arasynda, üstesine-de adamsynyň dinini üýtgetmegi we aradan çykmagy ýüregini para-para eden günlerinde, Nejaşiniň huzurna çagyrlyp, Pygambermiz bilen nikasy gyýylýardy. Bu bir tebigy zatdy. Muny aýyplamag-a beýle-de dursun, gaýtam, ýagdaýlara çuňňur düşüniljek bolsa, ony, "Rahmäten-lilälemin bolmagyň" talap edýän bir meselesiniň ýerine ýetirlişi hasaplap, alkyşlamak gerekdir.
Galyberse-de, beýlekiler ýaly, bu beýik aýalyňda şeýdilmek netijesinde soňra aýal-erkek gaty kän musulmanlaryň medeni durmuşyna goşjak bir giden goşantlary bardyr. Ol hem ýokardaky şekilde hem-ä bir ýan ýoldaş, hem-de bir talyp bolup sagadathana goşulýärdy.
Şonuň bilen birlikde bolsa, gurlan hut bu ojak saýasynda, küfür we zalymlyk içinde bolan Ebu Sufýanyň, maşgalasy-da Pygamber ojagyna teklipsiz girip çykmak mümkinçiligini gazanýardy we öňki garaýyşlarny üýtgedip, kem-kemden ýumşaýardy... diňe Ebu Sufýanyň maşgalasy üçin däl, eýsem, soňraky bütün Emewiler nesillerinde beýik täsir galdyryp, hadysa bolma häsiýetinde kämilleşýärdi. Şeýdip hem, öň diýseň hyrsyz we şol bir tutan ýerini depip ýören, gözli kör diýilýän bu maşgala hem Ummu Habybeniň nikasy saýasynda soňra diýseň ýumuşady we her dürli haýry kabul etmäge taýýar hala geldi.
Bagtlylyk ojagyna girenleriň ýene biri-de Zeýnep binti Jahşdyr (r.). Diýseň asylzada we näzik, şonça-da içki dünýäsi giň bolan Hezreti Zeýnep, Pygamberler Soltanynyň ýakyn garyndaşy we gapdalynda ösüp-ulalan we ýetişen bir aýaldy. Serwerimiz (s.a.w.) ony ogyllygy Zeýd (r.a.) üçin soranda-da onuň maşgalasy biraz saklanyp, ony Serwerimiziň hut Özine berme meýilleriniň bardygyny aýdypdylar. Ahyry, Pygamberimiziň (s.a.w.) öwran-öwran dilemeginden soňra ony Zeýd bin Harise bermäge razy bolupdylar. Diýmek, Pygamberimiz ony alaýyn diýse, soňraky ýüze çykýan käbir bolar bolmaz gep-gürrüňlere galmazdan, şol wagt, heniz gyzka hem alyp bilýärdi ahyry ...
Zeýd bir zamanlar azatlygyny, erkinligini ýitirip, ýesirleriň arasyna düşen, özi-de hebeşi (negr) we soňra Älemiň Serweri tarapyndan erkinlige, azatlyga çykarylyp göýberlen birisidi. Pygamber Serwerimiz (s.a.w.) ony erkinlige çykarmak bilen hem, oňa şeýle maşgalany alyp bermek bilen hem, aslynda ynsanlaryň arasyndaky deňligi üpjün etmek we ýola goýmak isleýärdi. Bu çetin işe-de ýene ýakynlaryndan başlaýardy. Emma Zeýnep ýaly belent hüý-häsiýetli bir aýalyň, emre boýun bolmagyndan emele gelse-de, ol gurlan ojak uzak dowam etmejege meňzeýärdi. Bu gurlan ojak Zeýd üçin-de diňe bir gaýgy-gam we hasratdan başga hiç bir zat getirmändi.
Iň soňunda-da özbolyşly görnüşde aýrylyşmak hadysasy boldy, bir sebäp bilen Zeýd ona talagyny berdi... Serwerimiz şonda-da Zeýdi bu sözünden dändirmäge we gurlan durmuşyň dowam etdirilmegi üçin jan edýärdi. Edil şol pursatda-da Jebraýyl (a.s) gelýär we asmany perman bilen Zeýnebiň hut Serwerimiziň özi bilen durmyş gurmalydygy hakynda emir getirýär. Serwerimiziň duçar bolan bu synagy diýseň agyrdy, ýagny oňa ol güne çenli, hiç bir kişiniň batyrgaýlyk edip bilmedik bir zady edilýärdi we ýerleşen, kök uran ençeme adatlara garşy söweş yglan edilýärdi. Bu diýseň agyr göreşdi. Bu diňe Allah emir edenligi üçin ýerine ýetirlip bilinjek zatdy. Hut şonuň üçinde Serwerimiz, tämiz şahsyýetine örän agyr degse-de, öz mukaddes wezipesi we çuňňur gulluk düşünjesi bilen bu işi etdi. Hezreti Aýşanyň aýdyşy ýaly, eger-de Pygamberimiziň, wahyÿ üsti iberlen emirlerden bir zatlary gizlemek islesedi, onda Ol Zeýnep bilen öýlenmegi emr edýän aýatlary gizlärdi. Çünki bu iş Pygamberlik bilen penalanan beÿik şahsyÿete şeýle agyr degdi...
Ilähi hikmet bolsa, şeýdip ol tämiz we beýik aýaly - Zeýnebi-de Pygamber ojagyna salmak bilen, ylym we medeniýet taýdan taýynlap, Hak ýola çagyrmak we Hak ýoly wagz etmek bilen wezipeli kylmak isleýärdi. Ahyry şeýlede boldy. Soňraky bütin päk durmyşy bilen, ol hem Pygamber aýaly bolmaklygyň talap edýän aýratynlyklaryny ýerine ýetirdi.
Mundan başga-da, jahylyýet döwründe, ogullyklara ogul diýilýär we olaryň aýallary-da edil öz çagaň aýallary ýaly kabul edilýärdi. Jahylyýet döwrüne degişli bu adatyň aradan aýrylmagy üçin emr berlende, ýene bu işe Serwerimizden başlanyldy. Kimdir birine "Çagam" diýeniň bilen, bolmaýşy ýaly, "Çagam" diýjegiňiziň aýaly-da siziň gelniňiz bolmaz. Çünki ol gelin talak edilende, seniň hut öz ogluň gelni bolmanlygy üçin seniň onuň bilen nikalaşmagyňa päsgelçilik berjek hiç bir zat ýokdur.
Pygamberimiziň Zeýnebe öýlenmegi meselesinde aýdylmaly zat kän bolsa-da, bu söhbetdeşligimiziň çäginden çykyp gitjekligi üçin, bu meseläni öz başyna derňäp, aýratyn üstünde duruljak wagtyna goýup, häzirlikçe bu gürrüňi gysga-da bolsa şu ýerde tamamlamagy dogry hasaplaýarys.
Sagadat ojagy bilen abraý gazananlaryň başga biri-de Jüweýriýe bintul-Harisdir. Onuň gaÿry dinde bolan taÿpasy bilen, olaryň garşysyna uruş yglan edilipdi we taýpasynyň aýal-erkegi ýesirlige duçar bolupdy. Soňra-da duýgylary düýbünden üýtgän, öňki at-abraýy zym-zyýat bolan bu aýal köşkde önüp ösüpdi. Ol ilki Pygamberimiziň huzuryna getirilende, gözleri gahar-gazapdan dolydy.
Ine, şol wagt Fetaneti Azam (Pygamberimiz (s.a.w.)) çylşyrymly ahwaly ÿagdan gyl sogran ýaly aňsatlyk bilen çözdi.
Pygamberimiz (s.a.w.) Hezreti Jüweýriýe (r.a.) bilen nikalaşansoň, Juweýriýe müminleriň enesi mertebesine beýgeldi we sahabalaryň arasynda uly hormata mynasyp boldy. Aýratynda Resulullahyň sahawalary "Pygamberiň garyndaşlary ýesir edilmez" diýip, ellerindäki olardan düşen ýesirleri boşadanda Jeweýriýäniň (r.a.) hem-de taýpasynyň doňan köňli büz erän ÿaly bolup eredi duryberdi.
Şeýdip, altmyş ýaşlary töwereginde guran bu öýliliginiň üstü bilen hem Beýik Pygamberiň gaty köp meseläni sähel salymda çözenligi, gana-jana eýlenen dartgynly wakalaryň içinden parahatlygyň we dynçlygyň sergin şemallaryny öwüsdirenligi äşgär bolýar.
Pygamber ojagyna gonan bagtlylaryň ýene birisi Safiýýe binti Hubeýdir (r.a.). Ol Haýber emirlerinden biriniň gyzy. Meşhur Haýber wakasynda kakasy, dogany we adamsy öldürilip, tire we taýpasy-da esir alnypdy. Safiýýe (r.a.) hem şol wagt möwç urýan gahar-gazap we ar-namys bilen ýanyp bişýärdi. Ýöne ynha, nika gyýlyp, ähli müminler tarapyndan ullakan hormat goýuljak, Efendimize aýal bolmak mertebesine ýetensoň, sahabalaryň (r.): "eje jan-eje jan" diýip, tagzym etmeleri we Efendimiziň kalbyňy erediji özine bendi ediji beýikliginiň öňünde, Safiýýe-de (r.) bolup geçen hasratly wakalaryň hemmesini unutdy we Pygamberimize aýal bolmak bilen buýsanmaga başlady.
Aýratyn hem asly ýahuda bolan Hezreti Safiýýäniň üsti bilen, gaty köp ýewreýe (jöhide) Pygamberimizi ýakyndan görüp tanamak we buz erän ýaly pagyş-para bolup eremek mümkinçiligi döreýärdi. Bir zadyň üsti bilen her bir zady eden we bir hal-hereketinde müňlerçe hikmet bar bolan Hezreti Allah (j.j.) beýleki ähli öýlenmelerde bolşy ýaly, munda hem Beýik Yslamyýetiň we bütin adamzadyň geljegi üçin gaty köp haýyr we bereket ýaradypdy.
Mundan başga-da şu ýerde duşmanlarynyň içki dünýäsinden habarly bolmak meselesinde hem bu nikanyň soňraky ymmatyna sapak bolup biljekdigini aýdyp geçmek has ýerlikli bolar diýip pikir edýärin. Aýratyn hem jöhitler barada...
Hezreti Safiýýe we şonyň ýaly gaýry milletlerden bolan aýallaryň, ol milletleriň içki ýagdaýlaryndan habardar bolmakda uly ähmeti bardyr, ýöne olar aralaryndaky, ýagny öz töweregine aralaşan içalylara öz syrlaryny aldyrmasa bolany.
Pygamberimiziň maşgalasy bolan bagtyýarlaryň ýene biride Hezreti Sewdedir. Ol musulmanlaryň ilkinji hatarynda adamsy bilen Hebeşistana hijret edenlerden we Ummu Habibeniň kysmatyna meňzeş şekilde, adamsynyň aradan çykmagy bilen ortada galanlardandy.
Efendimiz öz huzuryna we garamatyna çekmek bilen bu ýüregi ýaralynyň-da ýarasyny sarady, ony perişan bolmakdan gutardy we oňa beýik ýanýoldaş boldy. Ýogsa-da ol wakalardan soňra, diňe Efendimiziň nikasy astynda bolmagy arzuw eden bu beýik aýalyň, bu ýalançy dünýäden islän başga hiç bir zady-da ýokdy.
Ynha, gurnalan bu ojaklaryň ählisiniň arkasynda-da şunyň ýaly äpet-äpet hikmet we syrlar bolan Pygamber Efendimiz (s.a.w.) bu işleriň içine hiç hili nebsany-nädogry duýgular bilen giren däldir. Ol Raşid Halifeleriň ilki ikisine görä bolşy ýaly, wezipeleri bilen hem ýakyndan gatnaşyk gurupdyr. Ýanýoldaşy boljak aýaldaky ukyp we başarnyk ýa-da beýleki öýlenmelerinde ýekän-ýekän görşümiz ýaly, düýpli hikmet we syrlar bilen öýlenendir we ýene ençeme agyr wezipeleri gerdenine çekendir, beýik wezipelerine, töweregindäkilere, bütün geljege haýyrlydygy üçin şeýle edendir.
Bulardan başga, munça aýalyň öý-işigi, gün-güzerany, iýmiti, geýim-gejimi ýaly zeruretlerini, iň adyl şekilde üpjün etmesi we olara bolan mynasybetinde örän çuňňur adalat we hakkaniýete (Hakdan we dogrulykdan aýrylmazlyk) eýermesi, aralarynda ýüze çykmagy mümkin bolan düşünişmezlikleri öňünden öňüni almasy, bolan oňşuksyzlyklary ýagdan gyl çeken ýaly rahatlyk bilen çözmesi, Bernard Şowuň sözleri bilen aýtsak: "Iň uly problemalary-da kofe içen ýaly aňsatlyk bilen çözen", Ol täsin şahsyýetiň Hak Pygamberligine şaýatlyk edýär...
Hatda bary-ýogy bir aýal we bir-iki çagany dolandyrmagyň nähili kyndygyny görýän we bilýän biz, ozal başga ojak guran, başga maşgala modellerine şaýat bolan hem-de giren ojaklarynda eýýäm ençeme üýtgeşik häsiýetleri alan birtopar aýaly, bir goşgy heňi we ritmi kimin sazlaşykly edara eden ol beýik we eziz Barlygyň garşysynda iki egilmäge mejbur bolýarys.
Bir mesele galdy, ol hem Onuň aýallarynyň sanynyň onun, ymmatyna halal kylnan sanyndan agdyk bolma meselesidir. Bu ahwalat Pygamberimiz üçin berlen hikmetli hem-de hususy bir rugsatdyr. Hawa, bilýän we bilmeýän, düşünýän we düşünmeýän gaty köp syr we hikmetlerimizi öz içine alýan aýratyn bir ýagdaýdyr, kanundyr. Bu meselä bir müddet zerury rugsat berlen, belli bir müddetden soňra bolsa çäk goýlan we beýle edilmek gadagan edilen ahwalatdyr.
Sowalyň ähmiýetine görä, meseläni gaty uzaldanymy bilýärin, meniň şeýle sözi gaty uzaldanyma geçirimlilik ediljekdigine-de bil baglaýaryn.
- -de döredildi.


c: text/html

text:
«Medeniýete ýol açdyň, sag bol eziz Arkadag»
Aşgabat şäher Medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Nury Baýramow we Mollamurt adyndaky kitaphana şahamçalarynyň bilelikde gurnamagynda 133-nji orta mekdebiniň ýanynda döredilen çagalaryň tomusky dynç alyş we sagaldyş meýdançasynda Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni mynasybetli «Medeniýete ýol açdyň, sagbol eziz Arkadag» ady bilen edebi-sazly çäresi geçirildi.
Çärede çykyş edenler «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýylynda ýurdumyzyň medeniýet ulgamynda giň gerimli özgertmeleriň ýaýbaňlandyrylýanlygy, gazanylýan üstünlikleriň jemgyýetiň sungata bolan gyzyklanmasynyň artmagynda, sungaty söýüji ýaşlaryň döredijilik başlangyçlarynda öz beýanyny tapýanlygy barada gürrüň berdiler we çeper okaýyşlary ýerine ýetirdiler. Soňra çagalaryň taýýarlan aýdym-sazly çykyşlary has-da täsirli boldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Búgin Temirtaý qalasynda aýa sapasy nasharlaıdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – 8 maýsym kúni Qazaqstan qalalarynyń basym bóliginde jaǵymdy meteorologııalyq ahýal kútiledi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Qazgıdromet» RMK málimetinshe, atmosferalyq aýanyń lastanýy tek Temirtaý qalasynda boljanady.
Ózge shaharlarda atmosferalyq aýa sapasy norma sheginde bolady.
Qolaısyz meteorologııalyq jaǵdaılar - atmosferalyq aýanyń betki qabatynda zııandy (lastaýshy) zattardyń shoǵyrlanýyna yqpal etetin qysqamerzimdi meteofaktorlardyń (tymyq aýa raıy, jeńil jel, tuman, ınversııa) jıyntyǵy.
QMJ jaǵdaıynda eldi mekenderdegi atmosferalyq aýanyń sapasy nasharlaýy yqtımal.
- Qaraǵandy oblysynyń balabaqshalarynda memlekettik tapsyrys kólemi ulǵaıtyldy
- Qabanbaıdyń 329 jyldyǵy: ShQO-da respýblıkalyq konferentsııa ótti
- Erqanat Turymtaı qazaqtyń kóne jádigerlerin búginge deıin saqtap keledi
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- BQO turǵyny polıtsııaǵa para bergeni úshin ustaldy
- Atyraý oblysynda tótenshe jaǵdaılar qyzmetine 9 aıda 1 467 ret shaqyrtý túsken
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:47
-
-
keshe 22:15
-
-
-
keshe 21:25
-
-
-
-
keshe 20:59
-
-
-
keshe 20:30
-
Aýyrmaıtyn jol izde: Skrınıngtiń mańyzy nede
ALMATY. QazAqparat - Medıtsınalyq saqtandyrý qory jyl saıyn profılaktıkalyq tekserýge qarajat bólip otyrady. Onyń ishinde áleýmettik mańyzy bar aýrýlardy anyqtaýǵa arnalǵan skrınıngter de bar. Skrınıngtiń mańyzy nede? Tekserýden nege ýaqtyly ótý qajet? Taqyrypqa qatysty osy jáne ózge de mańyzdy suraqtarǵa qordyń Almaty fılıalynyń sarapshylary jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Mamandardyń aıtýynsha, aýrýdyń kóbiniń jazylýy qanshalyqty erte anyqtalǵanyna tikeleı baılanysty. Ýaqtyly anyqtalǵan dertti emdeý de ońaı.
Sondyqtan búgingi tańda elimizde aýrýdy erte anyqtaý múmkindigi artyp otyrǵany qýantpaı qoımaıdy.
Máselen, 2021 jyly Almaty qalasy boıynsha qaterli isikke jasalatyn skrınıngterge 1,37 mlrd teńge bólingen.
Atap aıtqanda, 731,5 mln teńge sút bezi obyry skrınıngine, 472,8 mln teńge jatyr moıny obyryn anyqtaıtyn zertteýlerge arnalǵan. Al, kolorektaldy obyr skrınıngine 170,7 mln teńge jumsalmaq.
Skrınıng degenimiz ne jáne onyń qajeti qansha?
Skrınıng – aýrýdy jáne onyń týyndaýyna áser etetin faktorlardy erte anyqtaýǵa múmkindik beretin medıtsınalyq zertteýler jıyntyǵy. Tekserýdiń bul túrine salalyq mamandardyń konsýltatsııasy men zerthanalyq-dıagnostıkalyq zertteýler kiredi.
Skrınıng arqyly qandaı syrqattardy anyqtaýǵa bolady?
• Zııandy ádetterden týyndaıtyn qaýip faktorlaryn erte anyqtaý – 30-70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelder
• Arterıaldy gıpertonııa, júrektiń ıshemııalyq aýrýy men qant dıabetin erte anyqtaý – atalǵan dıagnoz negizinde dınamıkalyq baqylaýǵa alynbaǵan 40-70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelder
• Glaýkomaǵa tekserý (kóz ishi qysymyn) – 40-70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelder
• Jatyr moıny obyryn erte anyqtaý – 30-70 jas aralyǵyndaǵy áıelder
• Sút bezi obyryn erte anyqtaý – 40-70 jas aralyǵyndaǵy áıelder
• Kolorektaldy obyrdy erte anyqtaý – 50-70 jas aralyǵyndaǵy erler men áıelder
• V men S vırýsty gepatıtterin erte anyqtaý
Sonymen qatar, profılaktıkalyq tekserýden 18 jasqa deıingi balalar da óte alady.
Oǵan balanyń psıhofızıkalyq jáne jynystyq damý deńgeıin baǵalaý, zorlyq-zombylyq belgileri bar-joǵyn anyqtaýǵa arnalǵan tekserýler kiredi.
Belgili bir aqaý tabylǵan jaǵdaıda salalyq mamanǵa joldama beriledi.
Profılaktıkalyq tekserden ótýge joldamany kim beredi?
Skrınıngten ótý úshin tirkelgen emhanadaǵy ýchaskelik dárigerden (terapevt) joldama alý qajet. Jas mólsherine qaraı bekitilgen skrınıngterden birden ótýge bolady.
Profılaktıkalyq tekserler MÁMS paketine engen, sondyqtan skrınıngten ótetin azamat saqtandyrylǵan bolýy shart.
Skrınıngten ótý jıiligi qandaı?
Skrınıngtik zertteýlerdiń keı túri bes jyl saıyn, keıbiri – eki nemese tórt jyl saıyn jasalady. Bul merzim ár aýrýdyń damý qarqynyna qaraı belgilengen.
Skrınıng nátıjesin qalaı bilýge bolady?
Skrınıngtik zertteýden ótken patsıentter densaýlyǵynan aqaý tabylǵan jaǵdaıda salalyq mamandardyń konsýltatsııasyna jiberiledi, qajet bolǵanda em taǵaıyndalady.
- Atyraý oblysynda bıyl 16 ana ólimi tirkelgen
- Karantındi jeńildetý: Almatyda 11 aýrýhana qalypty jumys rejımine kóshirildi
- Almatyda 5 qabatty turǵyn úı órtendi
- Almatyda «qyzyl» aımaqtyń karantındik shekteýleri taǵy 7 kúnge sozylady
- Mektepte ballonnan shashylǵan ýyttan birneshe oqýshy zardap shekti – Almaty
- Kókjaılaý Іle Alataýy ulttyq parkiniń quramyna kirgizilmek
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasy hyzmatdaşlaryndan işde sanly ulgamy ornaşdyrmak maksady bilen, resminama dolanyşygyny elektron görnüşine geçirilýändigi sebäpli, Birža tabşyrylýan şertnamalary deslapdan ylalaşmak üçin resminamalary WORD görnüşinde aşakdaky görkezilen elektron salgylaryna ibermegi haýyş edýär:
- Maliýe gözegçiligi bölümi boýunça - maliye_gozegcilik@exchange.gov.tm
- Hasaba alyş bölümi boýunça- hasaba_alys@exchange.gov.tm
- Baha seljeriş we bazary öwreniş bölümi boýunça - baha_seljeris@exchange.gov.tm
Şertnamalaryň taslamalary degişli bölümler tarapyndan seredilip, berilen bellikler hyzmatdaşlaryň elektron poçtasyna yzyna gaýtarylar.


text:
“Wichy Dercos Energizing Toning” şampuny, saç dökülmegi bilen baglanyşykly adamlar, şeýle hem gowşak we döwük saçly adamlar üçin amatlydyr. Önümde saç köküniň töweregindäki kollageniň gysylmagynyň öňüni alýan amineksil bar - saç dökülmeginiň esasy sebäplerinden biri. Şampunyň täsirliligini subut etmek üçin 3 hepdelik sarp ediji synagy geçirildi, oňa 154 adam gatnaşdy: gatnaşyjylaryň 78% -i saçyň has güýçlidigini tassyklady, ýagdaýlaryň 76% -inde saçyň gazanylandygy bellendi. ýaşaýyş. Önüm parabensiz we ýygy-ýygydan ulanmak üçin amatly.
Her dürli görnüşdäki saç görnüşi
Saçyň we kelläniň saç dökülmegine garşy näzik, inçe we zeperlenen saçlar zerur
Güýçlendirmek täsiri
Işjeň düzümi salisil turşusy, B witaminleri
Paraben mugt


text:
Orsýetiň Daşary işler ministrligi orsýetli harby bilermenleriň Siriýada bardygyny boýun aldy.
Ministrligiň metbugat-wekili Maria Zaharowanyň 9-njy sentýabrda aýtmagyna görä, bilermenler Orsýetiň Siriýa ýarag ibermegine kömek berýär. Moskwa bu ýaraglaryň terrorizme garşy göreşmek maksatly iberilýändigini aýdýar.
Şeýle-de Zaharowa ABŞ-nyň Gresiýadan we Bolgariýadan öz howa giňişliklerini Orsýetiň uçarlary üçin ýapmagyny sorandygyny aýtdy we munuň “halkara derejesindäki gödeklikdigini” belledi.
Munuň öňüsyrasynda Waşington “Orsýetiň Siriýada goşmaça harbylaryny we uçaryny ýerleşdiren bolmagyna aladalanma bildirýändigini” mälim edipdi.
Ak Tamyň metbugat-wekili Joş Earnest Orsýetiň Siriýada harby taýdan ornaşmagynyň “Yslam döwleti” toparyna garşy ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýasy bilen “gapma-garşylyga” getirip biljekdigini belledi.


text:
Gazagystan 2017-2018-nji ýyllarda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde etjek işiniň çäginde Merkezi Aziýanyň öňki bäş sowet respublikasynyň bähbitlerini öňe sürer, diýip Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew aýtdy.
1-nji ýanwarda Gazagystan Merkezi Aziýanyň bäş ýurdunyň arasynda BMG-niň 15 ýurdy öz içine alýan geňeşiniň düzümine giren ilkinji ýurt boldy.
Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalarynyň düzümine ABŞ, Orsýet, Hytaý, Britaniýa we Fransiýa girýär.
Geňeşiň 10-njy ýanwarda geçirilen maslahatynda Gazagystanyň Daşary işler ministrliginiň Nýu Ýorkdaky resmileri tarapyndan mälim edilen beýannamada Nursoltan Nazarbaýew öz ýurdunyň, şeýle-de, Merkezi Aziýa ýurtlary bilen günorta tarapdan serhetdeş Owganystanda parahatçylygy dikeltmek boýunça gepleşikleri geçirmegi teklip edýär.
Gazagystanyň prezidenti öz ýurdunyň Palestin-Ysraýyl krizisini we Ýakyn Gündogardaky, Owganystandaky we postsowet giňişligindäki beýleki konfliktleri parahatçylykly çözmek we Koreýa ýarymadasyndaky dartgynlylygy gowşatmak hem Afrikada, Aziýada krizisleri çözmek ugrunda uly goşant goşmakçydygyny aýtdy.
Şeýle-de Nazarbaýew Gazagystanyň “terrora garşy halkara operasiýalarynyň ýörelgelerini ösdürmegi teklip etjekdigini we munuň terrora garşy global hyzmatdaşlygyň döredilmeginiň binýadyny tutup biljekdigini belledi.


text:
Ak tamyň ýokary derejeli maslahatçysy MakMaster ABŞ-nyň mili howpsuzlygyny goramakda edilmeli iň esasy wezipeleriň biri Orsýetiň bütin dünýädäki saýlawlara “mekir” gatyşygynyň üstüni açyp, Moskwanyň mundan beýläk demokratik prosese badak salmagynyň öňüni almakdyr diýdi.
“Biz bu çylşyrymly [gatyşyk] strategiýalaryna garşy durmagyň tärlerini tapmaly” diýip, Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampyň howpsuzlyk boýunça maslahatçysy MakMaster 2-nji ýanwarda “Amerikanyň sesi” kanaly bilen Ak tamda geçirilen interwýuda aýtdy.
“Orsýet bu täze wehimi ulanmakda, ýagny halklaryň arasyna ala salyp, olar oňuşmaz ýaly jemgyýetleri birek-birege duşman etmek üçin ýalan maglumatlary, propagandany we sosial media gurallaryny ulanmakda gaty ussatlaşdy” diýip, MakMaster aýtdy.
ABŞ-yň aňtaw gulluklary ýanwar aýynda öz seljermelerini çap edip, Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň Birleşen Ştatlarda geçirilen saýlawlara “täsir ediş kampaniýasyna” buýruk berendigini aýtdy. “Täsir ediş kampaniýalarynyň” Birleşen Ştatlaryň saýlawlaryny ynamdan gaçyrmagy, Trampyň demokrat garşydaşy Hillari Klintona zyýan ýetirmegi we Trampa ýardam bermegi göz öňünde tutandygy aýdyldy.
Ýewropaly resmiler hem öz saýlawlarynda, şol sanda Fransiýada, Ispaniýada we Britaniýadaky “Breksit” saýlawlarynda, Orsýetiň olara gatyşmaga synanyşandygyny aýdýarlar.
MakMaster Orsýetiň baş goşýan “pişesini” suratlandyrmak üçin “assyryn ýeserlik diýen söz jüpüne düşýär” diýýär.
“Diýmek, iň möhüm çärelerden biri olaryň üstüni açyp görkezmek; olaryň eden işleriniň esaslaryny we maksatlaryny açyp görkezmek” diýip, ol belledi.
“Muny şeýle etmek bilen biz olaryň halkymyza we beýleki jemgyýetlere ýetirmäge synanyşýan negatiw täsirini gowşadarys.
Ruslar Ýewropada örän işjeňdi... Aýdaly, golaýda Fransiýada geçen saýlawlarda, Kataloniýanyň garaşsyzlygy bilen bagly Ispaniýada geçirilen referendumda örän işjeňdi. Olar Meksikada bireýýäm işjeňleşip başlady. Olaryň Garadag respublikasynda döwlet agdarylyşygyna synanyşmak üçin eden işlerini hem göz öňünde tutmaly” diýip, MakMaster belledi.
“Meniň pikirimçe, Orsýetiň durnuksyzlaşdyryjy häsiýetiniň üstüni açyp görkezmek örän möhüm ilkinji ädimdir. Sebäbi, haçan-da hemmeler olaryň “etsem-petsemini” göreninde, olar arabozarlyk güýjüni ýitirer” diýip, ol aýtdy.
MakMaster Orsýetiň ABŞ-da ýa-da başga ýerlerde geçirilen saýlawlara öz gatyşygyny ret edýändigini hem nygtap, ýöne munuň “hakykata gabat gelmeýän ret edişlikdigini” aýtdy.
Olar özleriniň Malaziýanyň howaýollaryna degişli 17 reýs belgili uçary urup ýykyp, 298 adamyň ganyna galandyklaryny ret etdiler, olar Krymda ýa-da gündogar Ukrainada öz harbylarynyň bardygyny hem ret etdiler ýa-da Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režiminiň himiki ýarag ulandy diýilmegini we muny özleriniň ýaşyrýandyklaryny hem ret etdiler diýip, ol belledi.
Gollandiýaly derňewçiler we beýlekiler 2014-nji ýylyň iýul aýynda gündogar Ukrainada Malaziýa howaýollaryna degişli ýolagçy uçaryň Orsýetde öndürilen howa hüjümlerinden goranyş ulgamy bilen urlup ýykylandygyny aýdýar.
Orsýetiň gündogar Ukrainada 2014-nji ýyldan bäri dowam edip, şu wagta çenli 10 müň 300 adamyň ölümine getiren uruşda seperatistleri goldamagy we Ukrainanyň Krym regionyny bikanun anneksiýa etmegi sebäpli Birleşen Ştatlary we beýleki Günbatar döwletleri oňa garşy sanksiýa girizdi.
“[Olaryň ret etmeginiň] mundan beýläk gadyry ýok. Meniň pikirimçe, biziň etmeli işimiz Orsýetiň durnuksyzlaşdyryjy häsiýetine garşy çykmakdyr. Ozalam belleýşim ýaly, perdäni açyp görkezmeli” diýip, MakMaster belledi.
Ýöne muňa garamazdan, Birleşen Ştatlaryň Orsýet bilen hyzmatdaşlyk etmegiň ugurlaryny tapmagy hem wajyp bolup durýar diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
“Şol bir wagtyň özünde biz Orsýet bilen aramyzda bolaýjak konflikletleriň hem öňüni almaly. Biziň etmek isleýän zadymyz, Orsýet bilen bähbitlerimiziň çaknyşýan ýerlerinde olar bilen hyzmatdaşlyk mümkinçilikleriniň ugurlaryny tapmak isleýäris” diýip, prezidentiň howpsuzlyk maslahatçysy belledi.
“Gürrüňi edilýän şol ýerlerden biri Demirgazyk Koreýa, beýlekisi bolsa Eýran.
Ýakyn Gündogarda Eýranyň goluny güýçlendirmek Orsýete näme bähbit getirer? Bu olara örän gymmada düşer” diýip, MakMaster nygtady.


text:
Germaniýadan deportasiýa edilen owgan raýaty özüni heläkländen soň, migrantlara garşy berk çykyşlary bilen tanalýan german ministrine işden çekilmegi barada basyş edilýär.
Germaniýanyň oppozisiýadaky partiýalary 23 ýaşyndaky migrant 10-njy iýulda Kabulda özüni öldürenden soň içeri işler ministri Horst Seehoferiň işden çekilmegine çagyrdylar.
Özüni heläklän owganly 4-nji iýulda Germaniýadan Owganystana iberilen 69 bosgunyň biridi.
Owgan migrasiýa resmileriniň maglumatyna görä, ol Germaniýada sekiz ýyl ýaşanyndan soň zor bilen yzyna, Owganystana ugradylypdyr.
Migrantlara garşy ministr Seehofer oturym soraýjylaryň deportasiýa edilmegini gutlap, yzyna iberilen 69 owganystanlynyň özüniň 69 ýaşynyň dolan gününde deportasiýa edilendigini belledi.
"Meniň 69 ýaşymyň dolan gününde laýyk 69 adamy yzyna, Owganystana iberildi, bu meniň buýrugym boýunça däl” diýip,Seehofer 10-njy iýulda ýylgyryp aýtdy.


text:
-->
9-njy oktýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Arap Emirliklerine iş saparyny amala aşyryp, Dubaý şäherinde geçirilýän “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň çäklerinde guralan Türkmenistanyň milli gününe gatnaşdy.
Hormatly Prezidentimiziň uçary Aşgabat — Dubaý ugry boýunça uçuşy amala aşyrandan soň, iki dostlukly ýurduň Döwlet baýdaklary bilen bezelen Şeýh Maktum adyndaky Halkara howa menziline gelip gondy. Uçaryň ýanynda Türkmenistanyň Prezidentini BAE-niň energetika ministri Suhail Mohamed Al Mazrui garşylady. Ol öz ýurdunyň ýokary ýolbaşçylarynyň adyndan belent mertebeli myhmany mähirli, göwnaçyklyk bilen mübärekledi.
Döwlet Baştutanymyzyň awtoulag kerweni howa menzilinden çykyp, “EKSPO — 2020” sergi toplumyna ugrady.
“EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň dabaraly açylyşy 2021-nji ýylyň 1-nji oktýabrynda geçirildi. Hormatly Prezidentimiz giň gerimli foruma gatnaşyjylara iberen Gutlagynda onuň birleşdiriji ähmiýetini belledi hem-de Bütindünýä sergisine gatnaşyjylar tarapyndan anyk teklipleriň hödürlenip, olaryň halkara jemgyýetçilikde uly gyzyklanma döretjekdigine we geljekde hereketleri utgaşdyryp, dünýä döwletleriniň arasynda hoşniýetli gatnaşyklary pugtalandyrmakda, ählumumy hyzmatdaşlygy ösdürmekde uly ähmiýete eýe boljakdygyna berk ynam bildirdi.
4,3 inedördül kilometr meýdanda ýörite gurlan ägirt uly “EKSPO — 2020-niň» çäginde özboluşly binagärlik desgalaryndan — Bütindünýä sergisine gatnaşyjy ýurtlaryň bölümlerinden ybarat bolan tutuş şäherçe emele gelip, onuň esasy konsepsiýasy serginiň «Akyl-paýhasymyzy birleşdirip, geljegi döredýäris» diýen şygarynda öz beýanyny tapdy. Bütindünýä sergisine dünýäniň 190-dan gowrak ýurdy, dürli guramalar, gaznalar hem-de bilim düzümleri gatnaşmak bilen, ylym, tehnika, binagärlik we sungat ulgamlarynda gazananlaryny görkezýärler. Serginiň çägi “Mümkinçilik”, “Ykjamlyk” we “Durnukly ösüş” diýlip atlandyrylan ägirt uly bölümlere bölündi.
Ýakyn Gündogar, Afrika we Günorta Aziýa sebitinde ilkinji gezek geçirilýän çäräni guraýjylar onuň baý mazmunly maksatnamasyny işläp taýýarladylar. Bu ýerde köpdürli öwreniş we dynç alyş çäreleriniň, interaktiw şüweleňleriň, bilim, aýdym-saz, tans görnüşli çäreleriň onlarçasynyň geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Şolar dünýäniň halklarynyň, şol sanda türkmen halkynyň däp-dessurlary bilen tanyşmaga mümkinçilik berer. “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň işiniň çäklerinde “adamzat üçin iň gowy geljegiň” bähbidine täze başlangyçlary ilerletmek göz öňünde tutulýar. Şol başlangyçlar tebigy serişdeler, energiýany tygşytlamak we «ýaşyl» ykdysadyýet meseleleri bilen bagly taslamalaryň ählumumy wezipelerini çözmäge gönükdirilendir.
Biziň ýurdumyz bu uly ähmiýetli foruma ençeme gezek gatnaşdy. Türkmenistan öz sergisini ilkinji gezek Şanhaýda geçirilen «EKSPO — 2010» köpugurly forumynda görkezdi. Garaşsyz, hemişelik Bitarap türkmen döwletiniň Bütindünýä sergisine gatnaşmaga tutuş dünýäde parahatçylygyň we ösüşiň bähbidine hoşniýetli başlangyç hökmünde garaýandygyny bellemek gerek.
Türkmenistanyň “EKSPO — 2020” sergisine gatnaşmagynyň esasy maksady özygtyýarly ösüşiň 30 ýylynda dürli ugurlarda gazanylan üstünlikleri dünýä ýaýmakdan, daşary ýurtlar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmekden, öndürilýän harytlaryň eksportyny artdyrmakdan ybaratdyr.
...Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň awtoulag kerweni “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň Baş kabul ediş merkeziniň girelgesiniň öňüne gelip saklanýar. Bu ýerde belent mertebeli türkmen myhmanyny BAE-niň halkara hyzmatdaşlyk boýunça döwlet ministri, “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň baş direktory hanym Rimal Al Haşimi garşylaýar.
Merkeziň eýwanynda iki ýurduň Döwlet baýdaklarynyň öňünde bilelikde surata düşmek dabarasyndan soň, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň milli gününiň açylyş dabarasynyň geçirilýän ýerine — “Al Wasl” dabaralar merkezine çagyryldy. Bu ýerde “EKSPO — 2020” sergisiniň guramaçylyk komitetiniň wekilleri, baýramçylyga gatnaşýan beýleki hormatly myhmanlar ýygnandylar.
Türkmenistanyň hem-de Birleşen Arap Emirlikleriniň Döwlet senalary ýaňlanýar, iki ýurduň Döwlet baýdaklary galdyrylýar. Soňra döwlet Baştutanymyz BAE-niň energetika ministri Suhail Mohamed Al Mazrui hem-de halkara hyzmatdaşlyk boýunça döwlet ministri, “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň baş direktory hanym Rimal Al Haşimi bilen bilelikde Türkmenistanyň milli bölümine bardy.
Türkmenistan bu Bütindünýä sergisinde ilkinjileriň biri bolup, milli gününi geçirýär, munuň özi dürli öwüşginli çäreler bilen utgaşdy.
Türkmen bölüminiň öňündäki meýdançada ýurdumyzyň artistleriniň çykyşlary boldy. Olaryň ýerine ýetiren aýdymlarydyr sazlary häzirki zaman Türkmenistanyň, onuň medeniýetiniň we sungatynyň, asylly däpleriniň, ýurdumyzyň durmuşyndaky täze özgertmeleriň, eziz Diýarymyzyň baý taryhynyň hem-de geljegi nazarlaýan mümkinçilikleriniň waspyny ýetirdi.
Türkmen sergisi üçin bölünip berlen ýeriň umumy meýdany 1 müň 581 inedördül metre deňdir. Özboluşly binagärlik äheňinde gurlan iki gatly binanyň meýdany 976 inedördül metre barabardyr.
“Ykjamlyk” atly mowzuklaýyn zolakda ýerleşdirilen Türkmenistanyň bölüminiň binagärlik keşbi okgunly ösüşiň girewi hökmünde hemişelik hereket pikirini beýan edýär. Türkmen sergisiniň girelgesiniň ýanynda heýkel — çüwdürim ýerleşdirildi. Bu ýerde myhmanlary ady äleme dolan türkmenleriň milli baýlygy, buýsanjy hasaplanýan ahalteke bedewleri garşylaýar. Behişdi bedewleriň bäşisi ýurdumyzyň ösüşiň belentliklerine tarap gadamyny, milli mirasa sarpany, maksatlaryň bitewüligini, halkymyzyň jebisligini alamatlandyrýar. Ahalteke bedewiniň heýkeli binanyň ýelken şekilli zolagynda ýerleşdirilip, onuň ýüzündäki tolkun görnüşli gum aňňatlaryny alamatlandyrýar.
Binanyň ini elli metre barabar bolan diwarynyň ýüzünde ägirt uly LED-ekran oturdylyp, onda Garaşsyz Watanymyzyň ýaşyl Tugy parlaýar, şeýle hem “Türkmenistana hoş geldiňiz!” hem-de “EKSPO — 2020” diýen sözler ýazylýar.
Türkmen bölüminiň tapawutly aýratynlygy milli bezegiň we öňdebaryjy tehnologiýalaryň sazlaşykly utgaşdyrylmagynda jemlenýär. Ahalteke bedewleri bilen bir hatarda, ýurdumyzyň ýene-de bir aýdyň nyşany hasaplanýan türkmen halysy mowzuklaýyn aýratynlyklaryň birine öwrüldi. Onuň giň gerimli şekili binanyň gapdal tarapyny bezeýär. Diwaryň ýüzündäki çyralar halynyň öwüşginini artdyrýar.
Döwlet Baştutanymyz myhmanlar bilen binanyň içine girip, milli sergimizi synlap başlaýar, bu ýerde Garaşsyz Watanymyzyň ösüşiniň esasy ugurlary görkezilýär.
Milli Liderimiz sergi bölüminiň eýwanynda elektron ýolgörkezijiniň — sensorly ekranyň ýanyna barýar hem-de sergi baradaky elektron maglumatlar bilen tanyşýar.
Bölümde täze tehnologiýalaryň hem-de multimedia enjamlarynyň, ýörite LED-panelleriň giňden ulanylmagy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ösüşiň, rowaçlygyň ýoly bilen ynamly gadam urýan Türkmenistanyň köpugurly ykdysady hem-de medeni kuwwaty, ösüşiň ileri tutulýan ugurlary we geljegi barada aýdyň düşünje hem-de doly maglumat almaga mümkinçilik berýär.
Binanyň birinji gatynyň tutuş giňişligi wirtual panorama üçin niýetlenipdir. Häzirki zaman sanly ulgamynyň ulanylmagy bu ýere gelenleriň türkmen halkynyň taryhy, däp-dessurlary we medeniýeti, ýurdumyzyň şu güni bilen ýakyndan tanyşmagyna ýardam edýär.
Sergi bilen tanyşlyk wideofilmden başlanyp, ol soňky tehnologiýalary we töwerekleýin ulgam görnüşi ulanmak bilen, 3D görnüşde görkezilýär. Şol tehnologiýalar 360 gradus töwerege proýeksiýany döretmäge mümkinçilik berip, filmiň aýdyňlygyny we täsirliligini üpjün edýär.
Ýörite ekranda Ýer togalagynyň we Türkmenistanyň kartasynyň şekili peýda bolýar. Myhmanlar interaktiw gologrammanyň içine aralaşyp, ýurdumyzyň dürli sebitlerine we täsin tebigy künjeklerine syýahat edýärler, türkmen halkynyň gadymy taryhynyň we medeniýetiniň subutnamalaryny — taryhy-medeni ýadygärlikleri, Hazaryň merjeni hasaplanýan «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň gözelliklerini, ajaýyp binagärlik toplumlaryny we senagat desgalaryny synlaýarlar, şeýle hem şu ýyl 140 ýyllygyny bellän ak mermerli türkmen paýtagtyna gezelenç edýärler.
Aşgabadyň gözellikleriniň, döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasynyň çäklerinde soňky ýyllarda gurlan özboluşly binalarynyň şekilleri yzygiderlilikde görkezilýär. Şolaryň köpüsi Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi. Şu ýyl ýurdumyz ähmiýetli senäniň — Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň dabaralaryna beslendi. Bu mowzuk hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýlip yglan edilen 2021-nji ýylyň nyşanynyň şekilinde öz beýanyny tapýar.
Halkara sergi forumynyň esasy şygaryny nazara almak bilen bezelen milli sergi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň dürli pudaklarynyň gazananlary, taryhy-medeni mirasy, eksport kuwwaty, dünýäniň ösüşine goşýan goşandy bilen hemmetaraplaýyn tanyşdyrýar. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, «EKSPO — 2020» Bütindünýä sergisinde öz işine başlaýan Türkmenistanyň milli bölümi hem ata Watanymyzyň geçen taryhy ýoly, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi, ýokary senagat we intellektual mümkinçiliklere eýe bolan ýurdumyz barada, döwletimiziň ösüşi, ygtybarlylygy hakynda anyk düşünjeleri emele getirmekde uly ähmiýete eýedir.
Türkmenistanyň bölüminde mowzuklaýyn toplumlaryň dokuzysy bezelip, şolarda anyk ugurlara degişli gymmatlyklaryň birnäçesi birleşendir. Sergi bölümleriniň her birinde elektron ekranlar ýerleşdirilip, şolarda ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, döwlet we hususy kärhanalarynyň alyp barýan işleri barada gürrüň berýän wideorolikler görkezilýär.
Sergi giňişliginiň bir tarapynda ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi we onuň garamagyndaky edaralar tarapyndan milli medeni mirasy aýawly saklamak, artdyrmak boýunça üstünlikli amala aşyrylýan işler beýan edilýär.
Türkmen döwlet neşirýat gullugy serginiň çäklerinde ýokary çap usulynda ýerine ýetirilen neşir önümleri bilen tanyşdyrýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitaplary hem-de düýpli ylmy işleri sergide esasy orny eýeleýär. Şeýle hem bu ýerde Türkmenistan, onuň gadymy taryhy, özboluşly medeni däp-dessurlary we şu güni barada gürrüň berýän fotoalbomlar hem-de kitaplar ýerleşdirildi.
Serginiň medeni bölüminde Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň etnografik ýygyndylary, şol sanda ajaýyp zergärçilik önümleri, el işleri, türkmen halylary hem-de haly önümleri, horjunlar we beýleki özboluşly gymmatlyklar görkezilýär. Monitorlarda ýörite taýýarlanylan, Diýarymyzyň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen taryhy-medeni ýerleri, Meşhur binagärlik ýadygärlikleri,türkmen halkynyň maddy däl medeni mirasy bilen tanyşdyrýan slaýdlar we wideorolikler görkezilýär.
“Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň diwarlygy dünýä meşhur behişdi bedewlerimize bagyşlanyp, olaryň şöhraty örän irki döwürlerde dogduk mekanyň çäklerinden alyslara ýaýrady. Sergi asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alýan atçylygyň gadymdan gelýän milli däpleri bilen tanyşdyrýar. Bu ýerde Türkmenistanyň Prezidentiniň ahalteke bedewlerine bagyşlanan kitaplary, atlaryň owadan şaý-sepleri, saýlama tohum atlaryň keşpleri şekillendirilen suratlar görkezilýär.
Bütindünýä sergisinde görkezilýän harytlaryň sanawynda Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalarynyň hem-de “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň eksport ugurly önümleri aýratyn orun eýeleýär. Häzir Türkmenistan dünýä bazarlarynda uly islege eýe bolan dokma önümlerini öndürýän döwletiň derejesine eýe boldy. Ýurdumyzyň çäginde gadymy döwürlerde ýüpekden we ýüňden ajaýyp matalary we egin-eşikleri, halylary we beýleki önümleri taýýarlapdyrlar. Häzirki döwürde bu pudagyň döwrebap enjamlar hem-de ekologiýa taýdan arassa, öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen kärhanalarynda ýokary hilli önümleriň dürli görnüşleri öndürilýär. Sergi diwarlygynda halylar we haly önümleri, dokma senagatynyň kärhanalarynyň öndürýän beýleki önümleri, şol sanda senagat önümçiligi üçin niýetlenen pagta ýüplüginiň nusgalary, ýüpek çig maly görkezilýär. Eksponatlaryň hatarynda trikotaž, jinsi we tüýjümek matalardan taýýar önümler, ýorgan-düşek daşlyklary bar.
Döwlet Baştutanymyz bu ýerde “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň baş direktoryna we ýurdumyzyň sergisine gelen myhmanlara ýurdumyzda arassa ýüpekden dürli matalaryň, ketenileriň we halylaryň dokalýandygy barada gürrüň berdi. Türkmen topragynda ösdürilip ýetişdirilýän tut agaçlarynyň ýapraklary ýüpek önümçiliginiň esasy serişdesi bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda ýüpekçiligiň taryhynyň asyrlaryň jümmüşine uzap gidýändigini aýdyp, ýüpekçiligiň milli usullarynyň häzirki döwürde täzeçil tehnologiýalaryň işjeň ulanylmagy netijesinde kämilleşdirilýändigini belledi.
Aýratyn diwarlyk ýurdumyzyň ylym-bilim, saglygy goraýyş ulgamlarynda gazanan üstünliklerine bagyşlanýar. Hususan-da, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi häzirki zaman tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrylan hem-de derman serişdeleriniň dürli görnüşlerini, bejeriş-içimlik suwlary, bejeriş palçyklaryny we deňiz duzlaryny hem-de ýerli çig maly ulanmak bilen taýýarlanan beýleki önümleri çykarýan önümçilik kärhanalarynyň giň görnüşli önümlerini görkezýär. Şu ýerde türkmen topragynda bitýän dermanlyk ösümlikleriň esasynda öndürilýän bejeriş fito-çaýlar bar. Mälim bolşy ýaly, dermanlyk ösümlikleriň bejeriş häsiýetleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly düýpli ylmy-ensiklopedik işinde beýan edilýär, şol kitabyň täze, 13-nji jildi ýurdumyzda 10-njy oktýabrda giňden bellenilýän Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe bagyşlanyldy. Döwlet Baştutanymyzyň sergide görkezilýän köp jiltli neşirinde milli lukmançylyk mirasymyz barada giň maglumat getirilýär, dermanlyk ösümlikleriň bejeriş häsiýetleri, olary ylmy we halk lukmançylygynda ulanmagyň mümkinçilikleri giňişleýin beýan edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň ösümlik dünýäsiniň örän baýdygyny belledi. Ýurdumyzyň çäklerinde ösümlikleriň 3550 görnüşi ösýär, aýratyn-da, Köpetdag we Köýtendag goraghanalarynyň daglyk ýerleri ösümliklere baýdyr, şol ýerlerde ýabany dermanlyk ösümlikleriň 1600-den gowrak görnüşi bolup, şolaryň 330-sy endemikdir.
Milli Liderimiz buýanyň ýüzlerçe ýyl bäri meşhur bejeriş häsiýetleriniň ähmiýetine ünsi çekdi. Buýanyň kökünden “Türkmendermansenagat” birleşiginiň “Saglyk” lukmançylyk kärhanasy derman serişdeleriniň 150-ä golaý görnüşini taýýarlaýar, mähriban Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň hormatyna bolsa buýan kökünden täze önüm — gerdejik taýýarlanyldy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Buýan köküniň esasy gymmatlygy onuň ekologiýa taýdan arassalygydyr. Ösümlik C witaminine hem-de efir ýagyna baýdyr. Lukmançylykda buýan köki sowuklamada, böwrege daş ýygnanma keselinde, immun ulgamyny berkitmekde giňden ulanylýar. Türkmenistanda ondan ergin, bejeriş çaýlary we beýlekiler öndürilýär.
Türkmen buýany Ýer ýüzüniň beýleki ýerlerinde ösýän görnüşlerinden özüniň gymmatly häsiýetleri bilen tapawutlanýar. Onuň düzüminde peýdaly serişdeleriň jemlenmegine ýurdumyzyň amatly howa şertleri ýardam edýär diýip, milli Liderimiz nygtady.
Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi, oba-senagat toplumynyň edaralary hem-de kompaniýalary-da sergä gatnaşýar. Olaryň diwarlygy türkmen pagtasynyň hem-de bugdaýynyň, gök we bakja önümleriniň sanly görnüşdäki hasylynyň artyşyny görkezýär. Şeýle hem Diýarymyzyň oba hojalyk önümlerini öndürijileriniň önümleriniň daşary ýurtlarda, şol sanda BAE-de örän meşhurdygyny bellemek gerek.
Gurluşyk we binagärlik, Senagat we gurluşyk önümçiligi, Energetika ministrlikleriniň, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň bilelikdäki diwarlygy gurluşyk hem-de senagat önümçiligi ulgamlarynyň ägirt uly ösüşi barada maglumat berýär. Monitorlarda ajaýyp, belent binalar, dolandyryş edaralary, köp gatly ýaşaýyş jaýlary, lukmançylyk, söwda we işewürlik merkezleri, durmuş-medeni maksatly desgalar görkezilýär. Ýokary hil ölçegleri, milli öwüşginli, döwrebap görnüşdäki bezeg aýratynlyklary, sazlaşyklylyk we oňaýlylyk ýurdumyzda durmuşa geçirilýän toplumlaýyn şähergurluşyk maksatnamasynyň, ilkinji nobatda, göz öňüne tutulýan möhüm ugurlary bolup durýar.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan “Ak bulut” hojalyk jemgyýeti gurluşyk serişdelerini öndürmek babatda gazanylan üstünlikleri görkezýär. Kompaniýa, içerki bazarda bolşy ýaly, daşary ýurtlarda hem uly islegden peýdalanylýan asma üçek ulgamlaryny öndürýär.
Şunuň bilen baglylykda, “EKSPO — 2020” sergisinde döwlet kärhanalary bilen bir hatarda, ýurdumyzyň hususy haryt öndürijileriniň hem öz mümkinçiliklerini hem-de eksport kuwwatyny görkezýändigini bellemek gerek.
Türkmenistanda telekeçilik ulgamyny hemmetaraplaýyn ösdürmek, häzirki zamanyň bazar gurallaryny giňden ornaşdyrmagyň hasabyna hususy pudagyň eýeleýän ornuny ýokarlandyrmak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan durmuş-ykdysady syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Döwlet Baştutanymyzyň ykdysady strategiýasyna laýyklykda, türkmen telekeçiligine milli ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmakda hem-de dünýä bazarynda bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmekde esas emele getiriji ýagdaýlaryň biri bolmak derejesi berilýär.
Kiçi we orta işewürligiň wekilleri elektron senagaty döretmek we ösdürmek boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan başy başlanan maksatnamany durmuşa geçirmäge işjeň goşuldylar. Munuň şeýledigine sergä gatnaşyjylaryň biriniň — “Aýdyň gijeler” hojalyk jemgyýetiniň işleri şaýatlyk edýär. Ol elektron önümlerini, şol sanda smart-telewizorlaryň dürli kysymlaryny öndürýär hem-de üstünlik bilen eksport edýär. Mundan başga-da, kompaniýa LED-lampalary öndürýär, kompýuterleri, planşetleri we ykjam el telefonlaryny... düzmek bilen meşgullanýar.
Ýurdumyzyň telekeçileri Birleşen Arap Emirlikleriniň işewür toparlarynyň wekilleri bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýdular. Munuň şeýle bolmagyna 2016-njy ýylda Dubaý şäherinde TSTB-niň söwda wekilhanasynyň, 2019-njy ýylda bolsa türkmen halylaryny we haly önümlerini, dokma hem-de ýadygärlik sowgatlyk önümleri satmak boýunça ýöriteleşdirilen dükanyň açylmagy ýardam berýär.
Iňlis dilinde sesli beýan edilýän wideoşekiller Türkmenistanyň strategik nebitgaz pudagynda giň gerimli maýa goýum taslamalarynyň amala aşyrylyşyny göz öňüne getirmäge mümkinçilik berýär. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň we himiýa senagatynyň düzümleýin bölümleriniň — “Türkmengaz”, “Türkmennebit”, “Türkmenhimiýa” döwlet konsernleriniň, “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň işlerini görkezýän diwarlyk ünsi çekýär.
Şolarda Türkmenistanyň energetika kuwwaty açylyp görkezilýär. Hususan-da, bu ýerde gaz ýangyjyny netijeli ulanmagyň iň döwrebap tehnologiýalary hem-de himiýa önümçiligi babatdaky işläp taýýarlamalar görkezilýär.
Ýurdumyz dünýädäki ýagdaýlara görä, möhüm başlangyçlar bilen çykyş edip, özüniň ägirt uly kuwwatyny ählumumy bähbitler üçin peýdalanmagy teklip edip, dünýä derejesindäki maksatlar babatda öz garaýyşlaryny hem-de şolara ýetmekde mümkinçiliklerini açyk beýan edýär. Bu bolsa dünýäniň öňdebaryjy nebitgaz döwleti, uglewodorod çig malyny esasy öndüriji hem-de eksport ediji hökmünde Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyna hem doly derejede degişlidir.
Häzirki döwürde nebitgaz pudagy ýurdumyzyň ykdysady taýdan depginli ösüşiniň möhüm düzüm bölegidir. Uglewodorodlary gözläp tapmagy we gazyp almagy ýygjamlaşdyrmak, nebiti hem-de gazy gaýtadan işlemekden alynýan önümleriň hilini we görnüşlerini artdyrmak bilen bir hatarda, gaýtadan işleýji kuwwatlyklary döwrebaplaşdyrmaga, düzümleri ösdürmäge hem-de öňdebaryjy tehnologiýalary we ylmyň gazananlaryny ornaşdyrmaga uly maýa goýumlary gönükdirilýär. Taýýar önümi almak we ony eksport etmek üçin uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemek, energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmelerini ulanmak, energiýa serişdelerini howpsuz ibermek, energiýa netijeliligini hem-de energiýa tygşytlylygyny ýokarlandyrmak ýangyç-energetika toplumynyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde kesgitlenildi. Şunda ekologiýa ugruna, tebigy serişdeleriň oýlanyşykly we aýawly ulanylmagyna aýratyn üns berilýär.
Ulag-aragatnaşyk toplumynyň gazananlaryny beýan edýän sergi bölümi halkara söwda-ykdysady gatnaşyklar üçin giň mümkinçilikleri açýan iri möçberli taslamalary görkezýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda kemala getirilýän häzirki zaman üstaşyr ulag-aragatnaşyklar we logistika ulgamynyň ýurdumyzyň halkara gatnaşyklaryny ösdürmäge, ykdysady we eksport mümkinçiligini artdyrmaga ýardam bermäge gönükdirilendigini hemişe nygtaýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen «Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny» (2014-nji ýylyň 19-njy dekabry), “Durnukly köpugurly ulag-üstaşyr geçelgeleriň döredilmegine ýardam bermek maksady bilen ulaglaryň ähli görnüşleriniň arasynda hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygyň üpjün edilmegi ugrunda” (2015-nji ýylyň 22-nji dekabry), “Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak bilen baglylykda ulaglaryň ähli görnüşleriniň arabaglanyşygyny berkitmek” (2017-nji ýylyň 20-nji dekabry) atly Kararnamalar aýratyn ähmiýete eýedir. Şol resminamalar ýurdumyzyň halkara abraýynyň ykrar edilendiginiň subutnamasyna öwrüldi.
Türkmenistan asyrlaryň dowamynda Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi bolupdy we şeýle bolmagynda galýar hem-de şu gün bu ýol täze görnüşde gaýtadan dikeldilýär.
Döwlet Baştutanymyz hem-de myhmanlar ykdysady we bank ulgamynyň alyp barýan işiniň ileri tutulýan ugurlary we geljegi bilen tanyşýarlar. Bu ugurlarda Türkmenistanyň gazanan uly üstünlikleri, ilkinji nobatda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan çuňňur oýlanyşykly, ylmy taýdan esaslandyrylan ykdysady strategiýasy netijesinde mümkin boldy. Şol strategiýanyň esasy maksatlary milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekden, onuň durnuklylygyny üpjün etmekden, ýurdumyzyň dünýähojalyk aragatnaşyklary ulgamyna işjeň goşulyşmagyny gazanmakdan ybaratdyr. Şunda önümçilik pudaklarynyň ösüşine itergi bermegiň, ägirt uly tebigy baýlyklary oýlanyşykly peýdalanmagyň we ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmagyň hasabyna, durmuş-ykdysady taýdan ösüşiň hemme mümkinçilikleri peýdalanylýar.
Häzir önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmak, elektron senagaty, halkara ölçeglere laýyk gelýän hem-de dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan önümleriň täze görnüşlerini çykarmaga degişli ýokary tehnologiýaly önümçilikleri döretmek boýunça giň gerimli taslamalary durmuşa geçirmäge örän köp maýa goýumlar gönükdirilýär. Şol anyk çäreleriň netijesinde, Türkmenistanda ýerli çig malyň esasynda senagat-azyk harytlarynyň giň görnüşleri öndürilýär, şolar hem sergide öz beýanyny tapdy. Şeýle hem serginiň çäklerinde döwletimiziň durmuşyndaky möhüm wakalar mynasybetli, şol sanda Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna çykarylan ýubileý şaý pullary görkezilýär.
Sergä gelýänlere halkymyzyň medeniýetiniň we özboluşly däp-dessurlarynyň gymmatlyklarynyň biri bolan milli tagamlarymyzyň köp görnüşleri hödürlenilýär. Myhmanlar ajaýyp türkmen çöreginden we pişmelerden uly höwes bilen dadyp gördüler. Bu ýerde dogramadan, palawdan, çorbadan hem-de baý türkmen saçagynyň örän datly önümlerinden dadyp bolýar.
Türkmenistanyň milli gününiň baýramçylygynyň çäklerinde ýurdumyzyň modaçylary tarapyndan döredilen täze egin-eşikleriň toplumlary, zenanlaryň milli köýnekleri, donlar, Gündogara mahsus owadan halatlar görkezildi. Şol önümler mahmaldan, organzadan, ýuka ýüpek matadan taýýarlanyp, elde keşdelenilip, nagyşlar bilen bezelipdir. Özboluşly egin-eşik toplumlaryny döretmekde milli däpleriň dowam etdirilýändigine, mirasyň saklanylýandygyna hem-de onuň häzirki zaman öwüşginleri bilen baýlaşdyrylýandygyna üns çekildi. Şol egin-eşikler gadymy özboluşly haly gölleri we gül nagyşlary bilen bezelip, inçeligi hem-de reňklere baýlygy bilen tapawutlanýar.
Myhmanlar zenanlaryň ussatlyk bilen tikilen owadan egin-eşiklerine guwanýandyklaryny beýan edip, milli lybaslaryň biçüwiniň we el keşdeleriniň däpleri bilen gyzyklandylar.
Bu ýerde hormatly Prezidentimiz “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň baş direktory Rimal Al Haşimä ýüpekden elde taýýarlanylan ajaýyp milli ýaglyk bolan gyňaç sowgat berdi. Hanym Rimal Al Haşimi şeýle ajaýyp sowgat üçin döwlet Baştutanymyza hoşallyk bildirip, milli däp-dessurlary saklap gelen türkmen gelin-gyzlarynyň ussatlygyna we zehinine haýran galýandygyny nygtady.
Türkmenistanyň milli gününiň açylyş dabarasyna gatnaşyjylara ýurdumyzyň çäklerinde ýerleşen täsin taryhy-medeni hem-de tebigy ýadygärlikler boýunça syýahatçylyk ugurlary barada doly maglumat almaga mümkinçilik döredildi. Türkmen bölüminde hödürlenilýän ajaýyp ýadygärlik sowgatlyk önümleriň köpdürlüligi bolsa ençeme daşary ýurtly myhmanlarda ýurdumyz barada ýatlama galdyrmaga mümkinçilik berer.
Umuman, milli sergi bölümimiz halkymyzyň häzirki döwürde gazanan ägirt uly üstünlikleriniň hem-de özboluşly däp-dessurlarymyzyň, taryhy-medeni mirasymyzyň, milli ruhy esaslarymyzyň, depginli ösüşiň ileri tutulýan ugurlarynyň, köptaraply halkara hyzmatdaşlyga we Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge tarap alnan ugruň bir ýerde jemlenen beýanyna öwrüldi.
Türkmenistanyň alty aýlap, ýagny 2022-nji ýylyň martyna çenli dowam etjek bu ählumumy foruma gatnaşmagy ýurdumyzyň halkara abraýynyň, dünýä jemgyýetçiliginiň Watanymyzyň iň täze taryhyna bildirýän ägirt uly gyzyklanmasynyň aýdyň subutnamasydyr. Ýurdumyzyň iň täze taryhy bolsa milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ählumumy parahatçylyga we rowaçlyga gönükdirilen başlangyçlary bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Milli bölümimiz bilen tanyşlygyň ahyrynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de dabara gatnaşyjylar üçin Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň dutarçylar toparynyň ýerine ýetirmeginde ajaýyp halk mukamlary ýaňlanyp, olar “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisinde ýurdumyzyň milli gününiň özboluşly aýdym-saz öwüşginine öwrüldi.
Soňra döwlet Baştutanymyz BAE-niň resmi adamlary bilen birlikde, Birleşen Arap Emirlikleriniň sergi bölümi bilen tanyşdy.
Sergi bölümleri bilen tanyşlygyň dowamynda hünärmen özboluşly tebigat, ykdysadyýet, durmuş ulgamy barada, BAE-niň gazanan üstünlikleri we dürli pudaklarda meýilleşdirilen taslamalar hakynda gürrüň berýär.
Milli Liderimiz häzirki döwürde dünýäde ekologiýa meselesiniň möhüm orun eýeleýändigini belläp, BAE-niň bölüminde bu ugra aýratyn ähmiýet berlendigini kanagatlanma bilen belledi. Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, Türkmenistanda hem ekologiýa wezipeleriniň oňyn çözülmegi ugrunda toplumlaýyn işler alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň arasynda bu ugur boýunça tejribe alyşmak, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmek boýunça giň mümkinçilikler açylýar.
Hormatly Prezidentimiz sergi bölümleri bilen tanyşlygy tamamlap, “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň Baş kabul ediş merkezine tarap ugraýar.
Bu ýerde hormatly Prezidentimizi Birleşen Arap Emirlikleriniň Premýer-ministriniň orunbasary, Prezidentiň işleri boýunça ministri Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýýan garşylaýar.
Milli Liderimiz hem-de Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýýan mähirli salamlaşyp we iki ýurduň Döwlet baýdaklarynyň öňünde surata düşüp, ikitaraplaýyn duşuşyga gatnaşmak üçin, “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň Baş kabul ediş merkeziniň maslahatlar zalyna tarap ugraýarlar.
Söhbetdeşligiň dowamynda taraplar türkmen-emirlikler gatnaşyklarynyň depginli ösdürilýändigini, munuň şeýle bolmagyna ýokary derejede yzygiderli geçirilýän, ynama esaslanan syýasy gepleşikleriň ýardam berýändigini kanagatlanma bilen nygtadylar.
Ikitaraplaýyn gatnaşyklar biziň halklarymyzyň öňden gelýän dostluk däplerine hem-de binýatlyk ruhy we taryhy gymmatlyklarynyň umumylygyna, iki döwletiň parahatçylyk söýüjilik hem-de ynsanperwerlik ýörelgelerine ygrarlylygyna esaslanýar. Munuň özi abraýly halkara düzümleriň çäklerinde ýakyndan hyzmatdaşlyk etmek üçin hem-de esasy ählumumy we sebit meseleleri boýunça Türkmenistanyň hem-de BAE-niň umumy ýa-da ýakyn çemeleşmeleri bolan ugurlar babatda özara düşünişmek üçin oňat esas bolup durýar.
Taraplar duşuşygyň dowamynda döwletara gatnaşyklaryň şu günki ýagdaýyny we geljegini ara alyp maslahatlaşdylar, häzirki anyk ýagdaýlary nazarda tutup, olaryň ileri tutulýan ugurlaryny anyklaşdyrdylar hem-de özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeň artdyrmak, ysnyşykly işewür, ynsanperwer, ylmy gatnaşyklary höweslendirmek babatda pikirlerini aýtdylar. Munuň şeýle bolmagyna “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisi hem ýardam bermäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Arap Emirlikleriniň Premýer-ministriniň orunbasary, Prezidentiň işleri boýunça ministri Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýýan Bütindünýä sergisinde Türkmenistanyň milli gününe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut özüniň gatnaşýandygy üçin hoşallyk bildirdi.
Milli Liderimiz Bütindünýä sergisini ýokary derejede gurandyklary üçin BAE-niň ýolbaşçylaryna minnetdarlyk bildirip, oňa gatnaşýan ýurtlaryň ählisi üçin uly ähmiýete eýe bolan ählumumy gözden geçirilişiň guramaçylaryna we gatnaşýanlara mundan beýläk-de üstünlikli işlemegi arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz hem-de dostlukly ýurduň wekili ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýagdaýyny we ony giňeltmegiň ýollaryny ara alyp maslahatlaşyp, özara bähbitli hyzmatdaşlygyň has-da pugtalandyrylmagyna gyzyklanma bildirýändiklerini aýtdylar.
Hususan-da, emirlikler tarapynyň gatnaşmagynda Türkmenistanda amala aşyrylmagy maksat edinilýän gazhimiýa, maliýe we ulag pudaklarynda, söwda-ykdysady hem-de maýa goýum ulgamlarynda taslamalary durmuşa geçirmek boýunça anyk ädimlere aýratyn üns berildi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda BAE-niň kompaniýalarynyň iri maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmäge gatnaşmagy üçin hemme zerur şertleriň döredilýändigini belledi hem-de bu işiň maýa goýumlar babatda ýola goýlan hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge uly geljegi açýandygyny nygtady.
Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň agzalarynyň hem-de BAE-niň resmi adamlarynyň gatnaşan gepleşikleriniň çäklerinde ikitaraplaýyn resminamalaryň birnäçesine gol çekmek dabarasy boldy. Şonda Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasy bilen “Abu Dhabi Future Energy Company PJSC — Masdar” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenbaşy Halkara deňiz porty (Türkmenistan) bilen “DP World FZE” (Birleşen Arap Emirlikleri) kompaniýasynyň arasynda porty dolandyrmak we logistika hyzmatlary babatynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Abu-Dabiniň ösüş gaznasynyň arasynda “Türkmen maýa goýum kompaniýasy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek hakynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Dubaý şäheriniň Hökümetiniň Ykdysady ösüş departamentiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Türkmenabat şäherindäki garyşyk mineral dökünleri öndürýän himiýa zawodynyň gurluşygyny maliýeleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Abu-Dabiniň ösüş gaznasynyň arasynda karz Ylalaşygyna; Türkmenistanyň Hökümeti bilen “Nasdaq Dubai Limited” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisiniň hormatly myhmanlarynyň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrdy hem-de BAE-niň Hökümetiniň resmi wekilleri bilen mähirli hoşlaşyp, Dubaý şäheriniň Şeýh Maktum adyndaky Halkara howa menziline gelip, şol ýerden Aşgabada ugrady.https://tdh.gov.tm/tk/post/29015/hormatly-prezidentimiz-gurbanguly-berdimuhamedow-dubayda-mohum-ahmiyetli-waka-gatnasdy


text:
Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynda (ozalky Telman raýony) ýerli şertlerde öndürilen unuň satylmagyna çäklendirme girizilmegi sebäpli çöregiň we unuň ýiti ýetmezçiligi dowam edýär. Söwda ministrliginiň dükanlarynda uny bir ele 5 kilogramdan satýarlar. 1 kg un 0,90 manada durýar. Undan başga, çörek söwdasyna hem çäklendirme girizildi. Bir adama 4 ...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
23.02.2018 20:44
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#124)


text:
Almatyda alaıaqtar jalǵa alynǵan qymbat páter men kólikterdi satyp otyrǵan
ALMATY. QazAqparat – Almatyda jalǵa alynǵan páter men kólikti satyp jiberetin eki er adam ustaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalalyq polıtsııa departamentiniń málimetinshe, 1983 jáne 1985 jyly týǵan er adamdar birneshe aı boıy qymbat kólikter men páterlerdi jalǵa alyp, olardy qysqa merzimde arzan baǵaǵa qaıta satqan.
«Satyp alýshylardy tanystar arqyly taýyp otyrǵan. Olar satyp alýshylarǵa jyljymaıtyn múliktiń qujattaryn keıinirek beremiz dep sendirgen. Osy sózge aldanyp qalǵan azamattar aqshany tolyq tólegen. Alaıaqtyq faktisi boıynsha QR QK-niń 190-baby 4-bóligi boıynsha sotqa deıingi tergeý bastaldy. Tergeý sharalary barysynda «dýettiń» qylmystyq áreketiniń qosymsha epızodtary anyqtaldy»,- dedi Almaly aýdandyq polıtsııa basqarmasynyń bastyǵy Esen Ysqaqov.
Qazirgi ýaqytta olarǵa qatysty taǵy bes qylmystyq epızod dáleldendi.
Tergeý kezeńinde ustalǵandarǵa qatysty qamaý túrindegi bultartpaý sharasy tańdaldy.
«Eger sizder osy adamdardyń qylmystyq áreketinen zardap shekken bolsańyzdar, bizge myna telefon nómirlerine habarlasyńyzdar: + 7-708-707-92-02; + 7-705-555-77-63; + 7-775-774-44-41 jáne + 7-775-106-18-84» dedi polıtsııa ókili.
- Atyraýda Jaıyq jaǵasynan áıeldiń denesi tabyldy
- Qalmaqstanda avtobýs pen «Kamaz» soqtyǵysyp, 6 adam mert boldy
- Reseıdiń Saratov qalasynda úıiniń aýlasynda snarıadty kespek bolǵan er adam mert boldy
- Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy jedel járdem qyzmetkerleriniń shaǵymyna jaýap berdi
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 2022-nji ýylda Türkmenistanyň ilatynyň we ýaşaýyş jaý gorunyň uçdantutma ýazuwynyň şygaryny we nyşanyny makullady. Olar Statistika baradaky döwlet komiteti tarapyndan taýýarlanyldy we Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň 1-nji oktýabrda sanly ulgam arkaly geçirilen mejlisinde döwlet Baştutanynyň garamagyna hödürlenildi
Döwlet Baştutany «Ilat ýazuwy — 2022: Jebislik, Bagtyýarlyk, Röwşen geljek» diýen şygaryň hem-de nyşanyň hödürlenen taslamalaryny makullady. Nyşanda Döwlet baýdagy, türkmeniň ak öýi, türkmen halysynyň gölleri hem-de çäräniň geçirilýän ýylyny alamatlandyrýan «2022» san şekillendirildi. Milletiň Lideri bu çäräni halkara talaplara laýyklykda, üstünlikli geçirmek maksady bilen, oňa taýýarlanmak boýunça ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Gurbanguly Berdimuhamedow geljek ýylda geçiriljek ýazuwyň baş maksadynyň ilatyň demografik düzümi hem-de ýurdumyzyň raýatlarynyň durmuş-ykdysady ýagdaýy barada anyk maglumatlary almakdan ybaratdygyny belledi. Munuň özi döwletimiziň mundan beýläk-de ösmegi üçin ygtybarly binýady goýmaga mümkinçilik berer.


text:
Asqar Mamın Qazaqstanǵa kelgen Vengrııa ókilderin qabyldady NUR-SULTAN. QazAqparat - QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın elimizge qazaqstandyq bıznes-forým men Qazaqstan – Vengrııa strategııalyq keńesiniń V otyrysyna qatysýǵa kelgen Vengrııa Premer-Mınıstriniń orynbasary – qarjy mınıstri Mıhaı Vargany qabyldady. Bul týraly QazAqparat Úkimettiń saıtyna silteme jasap habarlaıdy.
Asqar Mamın EO elshilerimen ekonomıkanyń ekologııalyq turaqty damý máselelerin talqylady NUR-SULTAN. QazAqparat - QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Qazaqstannyń Eýropalyq Odaqpen ınvestıtsııalyq yntymaqtastyǵy boıynsha dıalogtyń 8-shi otyrysyn ótkizdi. Ekonomıkanyń ekologııalyq turaqty damýy jáne klımattyń ózgerýine qarsy kúres máseleleri qaraldy, dep habarlaıdy primeminister.kz.
Sıngapýr AQSh pen keıbir Eýropa elderiniń vaktsınalanǵan týrısteri úshin shekarasyn ashty SINGAPÝR. TASS-QazAqparat – Sıngapýr bıligi seısenbiden bastap Eýropanyń birqatar elinen, sondaı-aq Kanada men AQSh-tan keletin vaktsınalanǵan saıahatshylarǵa arnalǵan dálizdi iske qosty, dep habarlaıdy QazAqparat TASS agaenttigine silteme jasap.
Koronavırýs: Ýkraınada qoǵamdyq kólik toqtap, oqý oryndary jabyldy NUR-SULTAN. QazAqparat – Koronavırýs ınfektsııasynyń órshýine baılanysty Ýkraınada qoǵamdyq kólik toqtap, oqý oryndary jabylsa, Latvııa komendanttyq saǵat engizýdi josparlaýda. Bul týraly Qazaqstanda COVID-19 taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegtam-kanalynda aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Ulybrıtanııada koronavırýs juqtyrý kórsetkishi boıynsha jańa antırekord ornady NUR-SULTAN. QazAqparat - Ulybrıtanııa koronavırýs juqtyrý oqıǵalary sany jaǵynan jańa antırekord ornatty, onda úsh aıda vırýs juqtyrýdyń eń joǵary sany tirkelip otyr, dep habarlaıdy QazAqparat Euronews aqparat agenttigine silteme jasap.
Lıýksembýrgte Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna poshtalyq markalar shyǵaryldy BRıÝSSELЬ. QazAqparat – Qazaqstannyń Belgııa Koroldigindegi Elshiligi, elimizdiń Lıýksembýrgtegi Qurmetti konsýldyǵy men «Eurasian Resources Group» kompanııasy Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı Lıýksembýrgte mereıtoılyq poshta markalaryn shyǵarý bastamasyn kóterdi, dep habarlaıdy QazAqparat menshikti tilshisi.
Koronavırýs: AQSh-ta vaktsınatsııadan ótpegen áskerı qyzmetshiler jumystan shyǵarylady NUR-SULTAN. QazAqparat - AQSh-ta koronavırýsqa qarsy egilmegen áskerı qyzmetshiler jumystan shyǵarylady. Bul týraly Qazaqstanda COVID-19 taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegram-kanalynda aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Sot qujattarynyń 92 paıyzyn onlaın fomatqa kóshirdik – Aslan Týkıev NUR-SULTAN. QazAqparat – Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Nur-Sultandaǵy baǵdarlamalar keńsesi, QR Joǵarǵy soty jáne Quqyqtyq saıasatty zertteý ortalyǵy «COVID-19 pandemııasy kezinde sot tóreligine qol jetkizý» taqyrybynda onlaın kezdesý ótkizip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan atynan Junior Eurovision baıqaýyna qatysatyn úmitkerlerge daýys berý bastaldy NUR-SULTAN. QazAqparat - Junior Eurovision 2021 halyqaralyq án baıqaýynyń Ulttyq irikteýi qazylar alqasynyń músheleri kelesi kezeńge ótý úshin baq synasatyn eń myqty 30 qatysýshyny anyqtady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatyda «Eýropalyq Odaq – Ortalyq Azııa» azamattyq forýmy ótti ALMATY. QazAqparat - Almaty qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi arnaýly ókili Erjan Qazyhan men Eýropa Odaǵynyń adam quqyqtary jónindegi arnaýly ókili Imon Gılmordyń teń tóraǵalyǵymen «Jarqyn bolashaqqa jol: indetten keıingi turaqty qalypqa kelý» taqyrybynda «Eýropalyq Odaq – Ortalyq Azııa» azamattyq forýmy ótti. QazAqparat bul týraly Aqordaǵa silteme jasap habarlaıdy.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 12-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Täjigistanyň we beýleki ýurtlaryň telekeçileri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini satyn aldylar.
Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna Russiýanyň, Türkiýäniň, Irlandiýanyň işewürlerine nah ýüplük ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 2 million 391 müň dollaryndan gowrak boldy.
Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýe Respublikasynyň, Şotlandiýanyň we Gazagystanyň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 8 million 322 müň manatlykdan gowrak nah ýüplügi we distillirlenmedik pagta soapstogynyň çig ýagly kislotalaryny satyn aldylar.
Esasy


text:
Muǵalimderdi sanaq jumystaryna tartqandar jazalanady – Bilim mınıstri
NUR-SULTAN. QazAqparat – Muǵalimderdi sanaq jumystaryna tartqandar tıisti jazasyn alady. Bul týraly Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Úkimette ótken onlaın baspasóz máslıhatynda mektep muǵalimderin sanaq júrgizýge jumyldyrýǵa qatysty shaǵymdar týraly suraq qoıyldy.
Óz kezeginde A.Aımaǵambetov sanaq júrgizý men basqa da máseleler muǵalimge tán emes jumys bolǵannan keıin, ondaı tapsyrma berýge eshkimniń quqyǵy joq ekenin aıtty.Sondyqtan bul máselege qatysty rastalatyn faktiler bolsa, onda zań júzinde tıisti jazasy bar. «Pedagogtar mártebesi týraly» Zańǵa sáıkes, tıisti aıyppul eskerilgen.
«Pedagogtardy ózine tıeseli emes jumystarǵa tartqany úshin biraz dırektorlar jumysynan bosatyldy, biraz áriptesterimizge tıisti shara qoldandyq. Eger osyndaı faktiler shyn máninde bolyp, olar rastalyp, bizge tıisti aqparat kelse, onda qatań shara qoldanylady», - dedi vedomstvo basshysy.
- Dene shynyqtyrý muǵalimderine sektsııa jumystary úshin qosymsha aqy tólenetin boldy
- Ulttyq sanaq: Astanada 1,5 myń ıntervıýer úılerdi aralaýda
- Almaty polıtsııasy qaladaǵy barlyq mekteptiń qaýipsizdigin tekserdi
- Koronavırýs: Semeıde oqýshylardy mektepke avtobýspen jetkizý toqtatyldy
- Saıyn Muratbekov atyndaǵy áńgimeler baıqaýy jarııalandy
- Elordanyń bilim berý uıymdarynda sanıtarlyq talaptyń saqtalýy talqylandy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Shymkentte bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldary 29,3 myń ga jerge egildi. Kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 1,4 myń gektarǵa artyq.
Egin jınaý jumystaryna 791 birlik aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy jumyldyryldy, 7 jańa traktor satyp alyndy. Onyń ishinde 3 dana shetelden jáne 4 dana otandyq traktor alyndy. Investısııalyq sýbsıdııalaý baǵdarlamasymen 2 tehnıka sýbsıdııalandy.
Pandemııaǵa qaramastan dıqandardyń orasan eńbeginiń nátıjesinde Shymkentte segiz aıda 80 myń tonna ónim jınaldy, onyń ishinde dándi daqyldar - 14,4 myń tonna, maıly daqyldar – 3 myń tonna, kókónis, baqsha - 42,7 myń tonna, kartop - 3,1 myń tonna, mal azyqtyq daqyldar - 16,8 myń tonna. Bul jospardyń 93,7 paıyzy oryndalǵanyn kórsetedi. Barlyq astyqtyń sapasy joǵary jáne barlyq talaptarǵa saı keledi.
Jınalǵan ónimniń kólemi 28,5 mlrd. teńgege jetti. Jyl sońyna deıin 29,3 myń gektar egis alqabynan jalpy 85,4 myń tonna ónim jınalsa, jalpy ónim kólemi 37 mlrd. teńgege jetedi dep josparlanyp otyr.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherindäki Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy, telekeçi Atamyrat Jumakulyýewe degişli bolan önümçilik kärhanasynyň kuwwaty her aýda “BAT” haryt nyşanly joraplaryň 100-120 müň jübüdini öndürmäge mümkinçilik berýär. Bu barada “Rysgal” gazeti duşenbe güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, önümçilik kärhanasynda Hytaýyň we Italiýanyň enjamlary ornaşdyrylyp, ähli işler awtomatlaşdyrylan usulda ýola goýuldy.
Kärhana galyň hem ýuka, dürli ölçegdäki, çagalaryň we ulularyň ýaş tapawutlary göz öňünde tutulyp taýýarlanylýan, erkeklere we zenanlara niýetlenen uzyn we gysga görnüşli joraplary öndürýär.
“BAT” haryt nyşanly önümleriň düzüminiň 75%-i arassa pagta ýüplügidir. Şeýle-de çig mal hökmünde spandeks, elastan ýaly elastik maddalar hem ulanylýar.
2017-nji ýylda esaslandyrylan kärhanada häzirki wagtda 40-a golaý hünärmen zähmet çekýär.


text:
Gurbannazar Ezizow 1940-njy ýylyň 1-nji martynda Aşgabat etrabynyň Büzmeýin obasynda eneden bolýar. 1948-nji ýylda mekdebe barýar we 1959-njy ýylda Aşgabat şäherindäki 29-njy orta mekdebi tamamlaýar. Şol ýyl Türkmen döwlet uniwersitetiniň filologiýa fakultetine okuwa girýär. Uniwersiteti 1964-nji ýylda tamamlaýar we Çagalar edebiýatynyň birleşen ne...
Awtor:
gyzgyn
(Talyp)
|
Kategoriýa: Biýografiýa |
14.12.2018 11:04
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#288)


text:
Garynja
Türkmenistanyň garynjalarynyň içinde Messor urugynyň wekilleri oňat öwrenilen. Bu urugyň wekilleri Türkmenistanyň çöllerinde has giň ýaýran. Olaryň hemme görnüşleri ösümlikleriň däneleri, tohumlary bilen iýmitlenýärler, şoňa görä-de bu garynjalar ösümlikleriň ýaşaýşynda zyýanlydyr. Günorta Türkmenistanda Messor urugynyň 8 sany görnüşi: Messor denticulatus; Messor aralocaspius; Messor variabilis; Messor intermedium; Messor excursionis; Messor subgracilinodis; Messor lamellicornis we Messor perententatus ýaşaýarlar. Olary şertleýin çägeli çöllüklerde, toýun-çägelik çöllerde, dag etegindäki toýun we dag jynslary goşulan toprakda ýaşaýan toparlaryna bölmek bolýar. Çöl çäge toprakda ýaşaýan görnüşleriniň wekilleri hökmünde Messor denticulatus, Messor aralocaspius, Messor excursionis we Messor lamellicornis görnüşlerini görkezmek bolar. Toýun-çägelik çöllerde Messor intermedius we Messor variabilis görnüşleri köplenç duş gelýärler. Dag eteklerindäki dag jynsly toýun toprakda bolsa köplenç Messor parantannatus görnüşi duş gelýär. Messorlaryň käbir görnüşleri özlerine häsiýetli bolmadyk topraklarda hem ýaşaýarlar. Medeni, ekin ekilýän ýerlerde Messor denticulatus has köp duş gelýär. Messor urugyna degişli görnüşleriň garynjalarynyň hemmesi toprakda hin gazynyp, maşgala bolup ýaşaýarlar. Olaryň hinleriniň çuňlugy 2 m-e çenli we ondan-da çuňrak bolup bilýär. Garynjalar ýaşaýyş işjeñligi boýunça gündizki we gijeki görnüşlere bölünýärler. Birinji topara Messor aralocapius we Messor denticulatus degişli bolup, bular gündizine däne çöpleýärler. Ikinji toparyna girýän görnüşler Messor intermedium we Messor variabilis gije däne çöpleýärler we gündizine hinlerinden daşa çykmaýarlar. Messorlar däne bilen iýmitlenýänleri üçin ýylyň maýyl aýlarynda örän köp mukdarda ösümlik dänelerini çöpleýärler. Olary hem iýýärler hem-de gyşa ätiýaç edip goýýarlar. Mysal üçin: Messor aralocaspius maý aýynyň bir gününde 81 müň 400 ösümlik dänelerini çöpleýärler ýa-da Messor denticulatus bir ýylyň dowamynda I-I,5 kg ösümlik (bugdaý, arpa we başga ösümlikleriň) tohumyny ýygnap bilýär. Şunça dänäni olaryň köp sanly osoblary ýygnaýarlar. Mysal üçin: Messor aralocaspius-yň bir maşgalasynda 17 müň 500 osoblar, Messor denticulatus-yň bir maşgalasynda bolsa 16 müň 500 ekzemplýar garynja bolýar. iýmit Garynjalaryň topragyň hilini oňatlaşdyrmakda, dürli haýwanlara bolmakda, ösümlikleriň ummasyz köp sanly görnüşleriniň dänelerini iýmekde, olaryň tohumlaryny belli bir derejede ýaýratmakda roly uludyr.


text:
Qytay azamattary Qazaqstangha vizasyz rejimmen 72 saghatqa kire alady
Kesheli beri Qytay men Qazaqstan arasynda vizasyz rejim ornauy mýmkin ekeni jayly әleumettik jelilerde dauly aqparattar tarap, qazaqstandyqtar óz qarsylyghyn bildirip jatyr. Búl shudyng úshtyghy qaydan shyqty? El nege dýrligip jatyr? Tiyisti organdardan der kezinde resmy jauap bolmaghandyqtan Abai.kz aqparattyq portaly óz boljamyn úsynudy jón sanady.
Qazaqstan Respublikasy Ýkimetining 2018 jylghy 6 sәuirdegi № 175 qaulysymen Qytay jәne Ýndistan elderining azamattary Qazaqstangha 72 saghatqa vizasyz kiruge qúqyq aldy. Búl vizasyz rejimning uaqytysy 2018 jyldyng 31 jeltoqsanyna deyin jaramdy.
Ýkimet jetekshisi Saghyntaev qol qoyghan qaulyda "jetpis eki saghattyq vizasyz rejim qazaqstandyq aviakompaniyalarmen Astana jәne Almaty qalalarynyng halyqaralyq әuejaylary arqyly ýshinshi elderge tranzitpen ótetin QHR jәne ÝR azamattaryna (olarda qazaqstandyq aviakompaniyalardyng jaramdy aviabiyletteri bolghan jaghdayda ghana) qoldanylatyny" anyq jazylghan.
QHR jәne ÝR azamattary osy tarmaqta kózdelgen jetpis eki saghattyq vizasyz rejimdi búzghan jaghdayda, ketu boyynsha shyghystardy shygharyp jiberiletin immigranttar tóleydi. Atalghan adamdardyng qarajaty bolmaghan ne jetkiliksiz bolghan kezde kórsetilgen adamdardy jetkizgen qazaqstandyq aviakompaniyalar óz qarajat esebinen úiymdastyrady.
Qosh. Elimiz arqyly tranzitpen ótetin Qytay azamattary jayly aqparattyng tonyn teris ainaldyryp, eldi ýreylendirip otyrghan kimder? Joq, әlde Ýkimetting №175 qaulysynan ózge taghy basqa mәseleler qarastyrylyp jatyr ma? A,aytpaqshy, eki elding diplomattary kezdeskende vizasyz rejim turaly sóz bolghan. Elding myna qarsylyghynan keyin biylik әr qadamyn andap basar dep oilaymyz. Onsyz da Qytay memleketine degen qarsylyq ýdep túrghan kezde qarapayym halyqty arandatyp almayyq, aghayyn!
Shәriphan Qaysar
Abai.kz


text:
2021-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginde hormatly Prezidentimiz şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk toýunyň öňüsyrasynda halkymyza sowgat eden «Garaşsyzlyk – bagtymyz» atly täze kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.
Dabara Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň garamagyndaky edara-kärhanalaryň, sport mekdepleriniň wekilleri, Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň mugallymlary we talyplary, jemgyýetçilik guramalaryň wekilleri gatnaşdy.
Çykyş edenler «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda milli Liderimiziň halkymyza sowgat beren bu kitabynyň uzak asyrlaryň dowamynda ençeme beýik döwletleri esaslandyran türkmen halkynyň täze taryhyna bolan syýahatdygyny bellediler.
Şeýle-de, dabara gatnaşanlar parahatçylygyň we durnuklylygyň höküm sürýän ýurdunda ilatyň durmuş derejesiniň we hal-ýagdaýynyň gyşarnyksyz ösüşiniň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe öňe sürülýän taglymatyň aýdyň şaýadydygyny nygtap geçdiler.
Dabaranyň ahyrynda çärä gatnaşanlar türkmen halkyna beren ajaýyp edebi sowgady üçin Türkmenistanyň Prezidentine çäksiz minnetdarlyklaryny bildirdiler.


text:
Aqmola oblysyndaǵy dıqandar ár gektardan 15 tsentnerden astyq alýda
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Aqmola oblysy dıqandarynyń kúzgi egin oraǵy naýqanyndaǵy astyq jınaýda qarqyny joǵary. Mańyzdy naýqanda alǵashqylardyń biri bolyp, bitik shyqqan eginge shalǵy salǵan Shortandy aýdanyndaǵy «Bektaý» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dıqandary da sheshýshi kezeńde shıraq qımyldaýda, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Seriktestik dırektory Petr Tkachenkonyń aıtýynsha, qazir dala tósinde egin oraǵynyń naǵyz qyzǵan shaq. Dıqandar barlyq kúshti el rızyǵyn shashpaı-tókpeı jınap alýǵa jumsap jatyr. Sharýashylyq bıyl 21, 6 myń gektar alqapqa dándi jáne dándi burshaq daqyldaryn sepken. Jazda jaýyn-shashynyń az túskenine qaramastan, agrotehnıkalyq sharalardy ýaqytynda, sapaly atqarǵan seriktestik dıqandary táýir ónim alýda. Gektar berekesi 15,3 tsentnerden aınalýda. Astyq aldymen qyrmanǵa jóneltilip, keıin osyndaǵy astyq saqtaý qoımalaryna jaıǵastyrylýda.
«Egistik alqaptarda júrgen tehnıkanyń bári sý jańa. Naýqanǵa barlyǵy segiz «Vektor 410» jáne on «Djon Dır» tárizdi sheteldik alymdylyǵy joǵary kombaındar jumyldyrylǵan. Bastyrylǵan dán toǵyz «K-700» traktory, segiz «KamAZ» kóligi jáne tirkemeli eki «Belarýs» traktorlary arqyly tasymaldanady», - dedi Petr Tkachenko.
Seriktestik basshysy atap ótkendeı, dıqandardyń qımyly shıraq.
«Qazir naýqan kezinde 160 adam jumys isteıdi. Barlyǵy óz isiniń sheberleri. Jumysqa aýyl adamdary tartylyp, óz nápaqalaryn tabýda. Naýqan kezinde mehanızatorlar ortasha 600-800 myń teńgeden aılyq alady. Jınaǵan ónimderimizdi Shortandy kentindegi elevatorǵa jóneltip, qalǵanyn ózimiz de saqtaýdamyz. Keler jylǵa qajetti 3,5 myń tonna tuqym qorynyń 2 myń tonnasyn jınap qoıdyq», – dep tolyqtyrdy Petr Tkachenko.
Búgingi tańda egistik alqabynyń 85 paıyzyn jınap úlgergen seriktestik dıqandary aýa raıy ashyq bolsa, aldaǵy 4-5 kúnde egin oraǵyn aıaqtaıtyndyqtaryna senimdi.
«Bıyl eginiń shyǵymy jyldaǵymen salystyrǵanda onsha emes. Alda kúnderi aýa – raıy jaıly bolsa, bar kúshimizdi salatynymyz anyq. Oǵan osy salada uzaq ýaqyt jumys istegen tájirıbemiz de jeterlik, – dep túıindedi seriktestik basshysy.
Sonymen birge, seriktestikte egini jınalyp bosaǵan 3,5 gektar jer jyrtylyp, óńdelgen. Jospar boıynsha 4 gektar jerdi óńdeý mejelenip otyr.
- Muǵalim oqýshylardyń mańdaıyna «dápter» dep jazǵan: Mınıstr pikir bildirdi
- Qazaqstan ósimdik ósirýshileriniń alǵashqy respýblıkalyq sleti ótti
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
- Qyzylorda oblysynda kúzgi egin jınaý jumysy tolyǵymen aıaqtaldy
- Aqmola oblysynda «Qazaqstan - Uly dala eli» atty jastar forýmy ótti
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar izdestirilýde
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam