text:
2016-njy ýyl syýasy pikir soraýyş senagaty üçin nädogry beýanatlaryň ýyly bolup, umumy pikir barlaglarynyň ygtybarlylygyna zyýan ýetirdi.
Netijede, Britaniýada hem-de Birleşen Ştatlarda pikir soraýyş baradaky professional assosiasiýalar 2016-njy ýylda alnan pikirlere esaslanyp, öňünden çaklanan netijeleriniň näme üçin nädogry bolup çykandygynyň sebäplerini bilmek üçin ýörite barlaglara başladylar.
Häzir Amerikanyň jemgyýetçiligiň pikirini öwreniş assosiasiýasy Birleşen Ştatlardaky pikir soraýyş guramalarynyň tas ählisiniň demokrat Hillary Klinton prezidentligi gazanar diýip, prezident saýlanan Donald Trampa bolan goldawa kembaha garandygynyň sebäplerini seljerip ýör.
Britaniýanyň pikir soraýyş geňeşi hem 23-nji iýunda geçen Breksit referendumynda ilatyň aglaba köplüginiň Ýewropa Bileleşiginden çykmagy ileri tutjakdygyny öz agzalarynyň köpüsiniň öňünden aýdyp bilmändiginiň sebäplerini barlaýar.
Britaniýada iş alyp barýan Jemgyýetçilik işleri we kommunikasiýa assosiasiýasy ((PRCA) muňa sebäp öňünden edilýän syýasy çaklamalara adamlaryň ynam etmeýänligi diýýär.
PRCA-nyň baş direktory Fransis Ingham pikir soraýyş senagaty “syýasatda iş alyp barýanlaryň arasynda giňden duýulýan problemalara ýüzlenmeli. Iki netijäniň-de nädogry bolup çykmagynyň sebäbi şol”. Sebäp nämekä? Barlaglaryň netijelerine 2017-nji ýylyň maý aýyndan bärde garaşylmasa-da, pikir soraýyş guramalary mümkin problemalaryň nämeler bolup biljekdigini kesgitlemäge synanyşýarlar.
Jogapsyz tarapgöýlük
Mysal üçin, Birleşen Ştatlarda saýlaw kampaniýasy barýarka, Tramp esasy mediany “tarapgöý” diýip aýyplap, umumy pikir barlaglaryny diňe “telefon nomerlerinden” ybarat “hapa pikir soraýyşlar” diýip ret etdi.
Waşingtonda ýerleşýän we hiç bir partiýa degişli däl “Pew” barlag merkezi Trampyň tarapdarlarynyň arasynda media we media tarapyndan maliýeleşdirilen pikir soralyşyklar bolan ynamsyzlygyň “jogapsyz tarapgöýlüge” getiren bolmagy ähtimal diýýär. Bu ýerde gürrüňi edilýän telefon arkaly geçirilýän we täze onlaýn metodologiýalar.
Ozal geçirilen barlaglaryň görkezmegine görä, okuw derejesi ýokary bolmadyk akýagyz saýlawçylaryň telefonda berilýän soraglara jogap bermek ähtimallygy uniwersiteti gutaranlaryňkydan aşak.
2016-njy ýylda Trampy güýçli goldanlar hem okuw derejesi ýokary bolmadyk akýagyz saýlawçylar.
Ses berişlige seýrek gatnaşýan ýa ozal asla gatnaşmadyk adamlaryň hem pikir soralyşyklara jogap bermegi o diýen ähtimal däl.
“Pew” barlag merkeziniň başlygynyň orunbasary Klaudia Deane Trampyň alyp baran kampaniýasy ozal 2012-nji ýylda ses bermedikleriň hem goldawyny gazanana meňzeýär diýýär. “Trampyň kampaniýasyna bat beren lapykeçlik we anti-institusional duýgylaryň pikir soralyşyklara jogap bermäge meýilsizligiň üstüne urna bolan bolmagy mümkin”.
“Netije jemgyýetiň Trampyň tarapyny çalýan böleginiň güýçli bolandygyny görkezýär. Ýöne pikir soralyşykda bu ýagdaý olaryň ilatyň içindäki paýyna laýyklykda şöhlelendirilmändir”.
Utanjaň saýlawçy’ täsiri
Amerikan saýlawyndan bir hepde öň pikir soraýyş guramalarynyň aglabasy Klinton ýeňiş gazar diýip çaklaýarka, Respublikanlaryň kampaniýaçylary “Trampyň gizlin saýlawçylarynyň” uly böleginiň pikir soralyşykda özleriniň Trampy goldaýandyklaryny boýun almak islemeýändiklerini nygtadylar.
Käbir tankytçylaryň çaklamagyna görä, sosial medianyň yza tesdirilmeginiň telefonda ýa onlaýn pikir soralyşygynda bir nätanyşa öz garaýyşlaryny aýan etmäge çekinýän “utanjaň saýlawçylaryň” ençemesini güýçlendiren bolmagy mümkin.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Riçard Nikson 1969-njy ýylda özüni goldan, ýöne pikirlerini açyk aýtmakdan saklanan amerikan saýlawçylaryny “sessiz uly köplük” diýip atlandyrypdy.
Deane häzir Amerikada pikir soraýyş assosiasiýalarynyň jogap tapmaga synanyşýan uly soragy “utanjaň Tramp-saýlawçylary baradaky gipoteza” diýýär.
Ol soňra muňa özüniň şübheli garaýandygyny, sebäbi geçiren barlarynda we gözleglerinde bu pikiri “beýle derejede” tassyklaýan subutnamalaryň üstünden barmandygyny sözüniň üstüne goşýar.
Şular ýaly, Britaniýada-da pikir soraýyş kompaniýalary 2012-nji we 2015-nji ýyllarda ýurtda geçen umumy saýlawlarda politologlaryň ünsüni özüne çeken we häzirkä çalymdaş bolan ýagdaýy “utanjaň Tory faktory” diýip atlandyrýarlar.
Bu kompaniýalaryň käbiri 2016-njy ýylky Breksit referendumyndan öň “utanjaň Tory faktory” bardy diýýärler.
Ýöne Britaniýanyň pikir soraýyş geňeşiniň başlygy Jon Kurtis (John Curtice) Beýik Britaniýada Breksit referendumyndan öň geçirilen pikir barlaglaryna “utanjaň saýlawçy tarapgöýlüginiň” eden yzygiderli täsiri ýok diýýär.
Şeýle hem, Kurtis konserwatiw saýlawçylaryň, umuman, “sosial taýdan halanmaýan” adamlar hasaplanmazlyk üçin, syýasy taýdan kime raýdaşlyk bildirýändiklerini pikir soralyşyklarda boýun almazlygy mümkin diýilýäni barada “düýpli subutnama ýok” diýýär.
Ähtimal saýlawçylary kesgitlemek
Saýlaw güni ses berleninden soňra saýlaw uçastoklarynyň daşynda geçirilýän soralyşyklar köplenç saýlawdan öň geçirilen pikir barlaglaryndan has takyk bolup çykýar. Munuň sebäbi bu barlaglaryň adamlar ses berenlerinden soňra geçirilýändigi.
Barlag geçirijiler Birleşen Ştatlaryň käbir toplumlarynda saýlawa gatnaşyjylaryň sanyny ýalňyş çaklana meňzeýär. Mysal üçin, pikir soralyşyklardaTrampyň tarapdarlarynyň saýlawa gatnaşmak islegi beýle derejede ýokary bolar öýdülmändir.
Edil tersine, möhüm ştatlarda özlerine Klintonyň tarapdarlary diýýänleriň saýlawa gatnaşma islegine has ýokary baha berlipdir. Saýlawyň netijelerine aýgytly täsir edýän we aldym-berdimli dalaş giden ştatlarda Klintona ses beren hisbanik saýlawçylaryň, aýallaryň we asly afrikaly amerikanlaryň sanynyň pikir soralyşyklarda çaklananyndan has az bolandygyny saýlawdan soňky barlaglar görkezdi.
Mysal üçin, dalaşgärleriň aratapawudy biri-birinden o diýen uzak bolmadyk Floridada Klintona ses beren hisbanikleriň we ýaşy otuzdan aşak saýlawçylaryň sany öňünden aýdylanyndan az. Floridada hisbanikleriň arasynda Trampa bildirilen goldaw bolsa, garaşylanyndan ýokary.
Ýagdaýy dogry ýola salmak
Britaniýanyň pikir soraýyş geňeşi 2016-njy ýylky umumy saýlawlarda Amerikanyň pikir soraýyş guramalarynyň öňünden aýdany dogry diýýär. Dogrudan hem, gutarnykly netijeler Klintonyň saýlawda alan sesleriniň Trampyňkydan 2.8 million artykdygyny görkezýär.
Ýöne Birleşen Ştatlarda prezidentligi kesgitleýän umumy saýlaw däl-de, saýlaw kollegiýasy. Şeýlelikde, iň möhümi kimiň haýsy ştatda ýeňiji bolandygy.
“Bizdäki sistemada bir kandidat umumy ses berişligi gazanyp bilýär, beýleki hem saýlaw kollegiýasyny gazanyp bilýär. Prezident bolýan – ikinji [saýlaw kollegiýasynda ýeňiji bolan]. Ýöne pikir soralyşyklar umumy saýlawy ölçediler, gelen netijeleri hem o diýen nädogry däl” diýip, Deane aýdýar.
Tramp saýlaw kollegiýasynda tutuş üç ştatda 80 müň ses aratapawudy bilen ýeňiji boldy. Ol bu aýgytlaýjy ştatlaryň her birini bir prosentden hem aşak utuş bilen gazandy.
Çekeleşikli dalaş giden ştatlar bolan Pensilwaniýada, Miçikanda we Wiskonsinde esasy pikir soraýyş guramalarynyň ählisi diýen aýly nädogry netijä geldiler.
Kurtisiň pikiriçe, pikir soraýyş guramalarynyň esasy kynçylygy adamlaryň indi telefon üsti bilen edilýän soraglara jogap bermäge aşa meýilsizdigi.
“Pew” barlag merkezinde Deane 2016-njy ýylky saýlawda pikir barlaglarynda bolan nädogrulyklar hakda dürli çaklamalar bar, ýöne anyk jogap ýok” diýýär.
Ol pikir soraýyş guramalary öz kärleriniň “agyr kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolup duranyny” we “pikir barlaglaryna bolan ynamy täzeden dikeltmegiň” möhümdigini bilýärler diýip, gürrüňini jemleýär.
Şol sebäpden bu guramalar indi hem Birleşen Ştatlarda, hem-de Britaniýada öz assosiasiýalarynyň 2017-nji ýylyň maý aýynda, gelen netijelerini ýakyndan gözden geçirip öwrenerler.


c: text/html

text:
«Biz bagtyýar çagalar»
Türkmenistan bagtly çagalaryň mekany. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ösüp gelýän ýaş nesillerimiziň sagdyn kemala gelmegi olaryň gowy okap terbiýe almagy üçin Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda uly mümkinçilikler döredilýär.
Biziň gelejegimiz bolan ýaş nesillerimize ýurdumyzda, çagalaryň dynç alyş we sagaldyş merkezleriniň gurlup ulanylmaga berilmegi bizi diýseň buýsandyrýar. Çagalar özleriniň dynç alyş möwsüminde özleriniň boş wagtlaryny şadyýan geçirmekleri, sport bilen meşgullanmaklary olaryň gelejeginiň has ajaýyp bolmagyna uly itergi berýär.
Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen her ýylyň 1-njy iýunynda Ýurdumyzda Çagalary goramagyň halkara güni uly dabara, şatlyk, şowhun bilen bellenilip geçilýär. Şeýle ajaýyp baýramçylyk mynasybetli Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde «Biz bagtyýar çagalar» atly sergi gurnaldy. Sergide sungatyň nakgaş eserini döredýän ýaş nesillerimiziň ýerine ýetiren, ýurdumyzy we gözel tebigatymyzy gündeki şadyýan durmuşymyzy wasp edýän ajaýyp reňkler bilen ýerine ýetirlen suratlaryň bolmagy, biziň sungatymyzyň mundan-buýana hem gülläp ösmegine öz täsirini ýetirdi. Çekilen suratlaryň arasynda çagalaryň päk ýürekden arzuwlardan doly ýürekleri bilen buýsançly çeken suratlary tomaşaçylara uly täsirini galdyrdy.
«Türkmenistan-Bitaraplygyň mekany» ýylynda ýurdumyzyň welaýatlarynda, etraplarynda şeýle hem şäherimizde hereket edýän çagalaryň çeperçilik sungat mekdeplerinde ýaşajyk suratkeşleriň ýerine ýetiren suratlarynda watanymyzyň ösüşleri gök asmanda uçuşup ýören kepderiler bilen sazlaşykly owadan reňklere beslenen eserleri synlap bahar bägülleriň kalplarymyzda joşgun söýgi döredişi ýaly sungat hem ýaşaýyşa bolan höwesimizi artdyrýar. Şeýle suratlary Türkmenistan watanymyzyň dürli künjeklerinde hereket edýän çagalar sungat çeperçilik mekdeplerinden okuwçylaryň şeýle hem paýtagtymyz Aşgabat şäherindäki çagalar çeperçilik mekdepleriniň ýaş suratkeşleriniň çeken suratlaryndan ybaratdyr.
Şeýle hem serginiň çäklerinde Aşgabat şäher Medeniýet müdirliginiň Bäşim Nuraly adyndaky çagalar çeperçilik mekdebiniň hem-de Büzmeýin etrabynyň 2-nji çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçylarynyň gatnaşmaklarynda asfaltyň ýüzüne surat çekmek boýunça bäsleşik geçirilip, ýeňijilere sylaglar gowşuryldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Imbirler maşgalasyna degişli bolan imbir köpýyllyk ösümlikdir. Ol lukmançylykda dürli keselleri bejermekde hem-de nygmatlara aýratyn, gaýtalanmajak tagam bermek maksady bilen ulanylýan iň meşhur dermanlyk ösümlikleriň biridir.
Dermanlyk imbiriň köki, aslynda, ýerasty baldak bolup, ylmy barlaglaryň netijesinde, onuň köp peýdaly häsiýetleriniň bardygy tassyklanandyr. Imbir antioksidant, şeýle hem agyry aýryjy häsiýetlere eýedir. Köküniň peýdaly häsiýetleriniň köpdügi sebäpli, imbir çaýy gadymy döwürlerden bäri dürli keselleri bejermek üçin ulanylýar. Iýmitde ulanylsa, bu dermanlyk ösümlik işdäňi açýar, gandaky holesteriniň mukdaryny azaldýar we gan basyşyny peseldýär. Ol howply çişleriň ösmegine garşy öňüni alyş serişdesi hökmünde peýdalydyr.


text:
Bir júrgen jan azabyn ońaılyqpen umyta qoımaıtyn «Qyzylorda – Jezqazǵan» joly elimizdiń ońtústik aımaqtaryn ortalyqpen baılanystyryp turǵan uly sorap. Respýblıkalyq mańyzy bar trassa degen aty ǵana, kóp jyldan beri jóndeý kórmegen joldyń keıbir úzikterinde ertede tóselgen asfalttyń juqanasy ǵana qalǵan. Jezqazǵanǵa deıingi 400 shaqyrymnyń ár burylysyn jattap alǵan júrgizýshilerdiń aıtýynsha, kúre joldyń Qyzylorda oblysyna qarasty bóliginiń jaǵdaıy jaman emes. Al 120 shaqyrymdyq aýmaqqa tipti qıyrshyq tas ta tóselmegen, kóktem men kúzde jol tabany mı batpaqqa aınalyp shyǵa keledi.
El ekonomıkasyndaǵy mańyzy joǵary jol osydan jarty ǵasyr buryn túsken. Sekseninshi jyldary Qyzylorda bóligindegi 127 shaqyrymǵa Mańǵystaý óńirinen ákelingen bıtým tóseldi. Biraq sodan beri talaı márte másele retinde kóterilgenimen de, agrarly aımaq pen mysty óńirdi jalǵaǵan jol eleýsiz qalyp keldi. Soǵan qaramastan, myńdaǵan kólik júrgizýshi osy baǵytpen júrgendi durys kóredi. Shý baǵytyna qaraǵanda bul jol Qyzylorda men Nur-Sultannyń arasyn 700 shaqyrymǵa jaqyndata túsedi. Sondyqtan qystyń kúnderi bul jolmen jolaýshy tasymaldaǵandar júrse, kún jylyna ońtústikten ortalyqqa aýyl sharýashylyǵy men baqsha ónimderin, qurylys materıaldaryn tasyǵan kólikter kerýeni jolǵa shyǵady. Mamandardyń aıtýynsha, kúre jolmen táýligine 1 myńnan astam kólik qatynaıdy.
Syrdyń bas qalasy men kenshiler shaharynyń aralyǵy «Qyzylorda – Pavlodar – Ýspenka – RF shekarasy» dep atalatyn kúre joldyń bir bóligi. Osyǵan deıin jyl aralatyp «Jóndeýge qarjy bólinetin boldy» degen jaqsy habar dúrkin-dúrkin estilgenimen, kúre jol keıpi ózgere qoıǵan joq. Kóligi buzylyp jolda qalǵandardy qınaıtyny – uıaly baılanystyń joqtyǵy. Jolaı ótken bireý járdem bermese, eski jyrdaǵy er Tólegenge uqsap aspandap ushqan alty qazdan sálem aıtýdan basqa amal joq. Bul qutqarýshylar úshin de qıyn tıip otyr.
– Bizge kóbine jolda qalǵan kólikter jaıly habardy júrgizýshiler jetkizedi, – deıdi Qyzylorda oblystyq TJD bastyǵynyń orynbasary, polkovnık Saıd Moldaqaraev. – Eger baılanys bolsa, jolaýshynyń qandaı jaǵdaıǵa dýshar bolǵany tez anyqtalar edi. Jolda qalǵandarǵa kómek kórsetýde ýaqyttan da utylmas edik.
Joldaǵy medısınalyq qutqarý pýnktteriniń joqtyǵy da oqys jaǵdaıǵa ushyraǵandarǵa jedel kómek kórsetýge qolbaılaý bolyp otyr. Mamandardyń dereginshe, Qyzylorda men Jezqazǵan arasynda 2018 jyly 2 jol-kólik oqıǵasy bolyp, 2 adam zardap shekken, 2019 jyly eki apattan bir jolaýshy qaıtys bolyp, ekeýi jaraqat alǵan. Byltyrǵy 3 oqıǵadan 4 adam zardap shegip otyr. Jalpy, «Qyzylorda – Pavlodar – Ýspenka – RF shekarasy» boıynda sońǵy 5 jylda júzdegen apat bolǵan.
Sóz basynda aıttyq, joldyń Qyzylorda oblysyna qarasty bóliginiń jaǵdaıy jaqsy. 127 shaqyrymynda asfalt bar, qalǵan 60 shaqyrymyna qıyrshyq tas tóselgen. «Qazavtojol» UK» AQ oblystyq fılıaly mamandary osy aýmaqty ishinara jóndep, qoqys pen qardan tazartyp, jol belgilerin ornatyp, kútip ustap otyr.
Jýyrda fılıal ujymy uzaq jyldan beri aıtylyp kele jatqan máseleniń sheshimi jaqyn qalǵanyn habarlady. Fılıal dırektorynyń orynbasary Shanjarhan Myrzabaı «Qyzylorda – Pavlodar – Ýspenko – RF shekarasy» avtomobıl jolynyń Qyzylorda – Jezqazǵan bóligindegi 12-215 shaqyrymy aralyǵyn qaıta jańǵyrtýdyń jobalyq-smetalyq qujattary daıyndalǵanyn aıtyp otyr.
«Qazjoljoba» men «Semjoljoba» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri jobalaǵan jumystar aıasynda buryn oblysta qoǵamdyq tyńdaýlar ótkizilgen. Mamandar usynysy men turǵyndardyń pikir-paıymy ekshelgen joba boıynsha joldyń eni uzaryp, 9 metrge jetedi.
– Sonymen qatar, Qyzylorda qalasyna tolyǵymen jaryqtandyrylǵan aınalma jol salyp, «Qyzylorda – Jezqazǵan» kúre jolynyń uzyndyǵy 204 shaqyrymdyq qaıta jańǵyrtylatyn bóliginde aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary men úı janýarlaryna arnalǵan ótkelder, 3 kópir, 2 aralyq baqylaý arkasyn, demalys alańdary men mal ótkelderin salý qarastyrylǵan. Quny 106 mlrd teńge bolatyn joba 3 jylǵa josparlanǵan, – deıdi «Qazavtojol» UK» AQ oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Sh.Myrzabaı.
Qazir 204 shaqyrym boıynda jasalatyn jumys 6 lotqa bólinip, saraptamadan ótip, daıyn tur. Jaqyn arada oblysqa jobany qarjylandyratyn Eýrazııalyq damý bankiniń ókilderi kelip, aımaq basshylyǵymen kezdesý ótkizedi. Osylaısha, óńir jurty úshin asa bir ózekti másele óz sheshimin tapqaly tur.
Mamandar joldyń jańǵyrýy aımaq damýyna erekshe bir serpilis beretinine senimdi. Avtomagıstral eldiń ońtústigi men ortalyǵyn, Reseı Federasııasyn tikeleı baılanystyryp, Syr óńirine ınvestısııa tartýdyń aıasyn keńeıtedi, týrıstik áleýetin arttyra túsedi. Júk tasymaly kóleminiń artýy óńirde kásipkerliktiń óristeýine sep bolady.
«Arqan boıy soqpaqtyń tusaý boıy tóteligi bar» degen. Qazir bul jolmen kórshiles Túrkistan oblysynyń azamattary kóp qatynaıdy, ara-tura jolaýshylar arasynan О́zbekstan eliniń azamattary da boı kórsetip qalady. Eger jol durystalsa, kórshi memleketten aǵylatyndar qatary az bolmaıyn dep tur. Bul da – oblys úshin úlken múmkindiktiń kózi. Mamandar osy bastama júzege asyp jatsa, Qazaqstan men О́zbekstan arasyndaǵy kezdesýlerde aıtylyp qalyp júrgen Qyzylorda – Buqara baǵytyndaǵy halyqaralyq jol qurylysy týraly máseleni kóterýdi jón sanaıdy. Árıne, ol – erteńgi kúnniń enshisindegi is. Túıindeı aıtqanda, Syr jurty eldi elge, joldy jolǵa jalǵaǵan jobanyń kelesheginen kóp úmit kútedi.
QMDB tóraǵasy О́zbekstan múftıin jańa qyzmetimen quttyqtady
Qazaqstan • Búgin, 11:58
Aldaǵy úsh táýlikte kún sýytady
Aýa raıy • Búgin, 11:55
Erbolat Dosaev ınflıasııanyń negizgi sebepterin aıtty
Ekonomıka • Búgin, 11:50
Bıýdjettiń áleýmettik baǵyttylyǵy saqtaldy – Qarjy mınıstri
Parlament • Búgin, 11:45
Aldaǵy jyldary bıýdjet tapshylyǵy bola ma?
Ekonomıka • Búgin, 11:40
Qazaqstanda psıhıatrlardyń qyzmetine suranys artty
Medısına • Búgin, 11:35
Shekaradan kirip-shyǵýdyń sharttary jeńildetildi
Qoǵam • Búgin, 11:30
Astana Mining & Metallurgy 11-shi taý-ken metallýrgııa kongresi ótip jatyr
Qazaqstan • Búgin, 11:25
Aıtmatovtyń uly: Ákem Nobel syılyǵyn almaı qalǵanyna muńaıǵan joq
Tanym • Búgin, 11:20
Shyńǵys Aıtmatovtyń aıaqtalmaı qalǵan shyǵarmalary bar
Ádebıet • Búgin, 11:15
2022 jyly taýar eksporty ulǵaıady - Ekonomıka mınıstri
Ekonomıka • Búgin, 11:10
Májilis Ulttyq qordan kepildendirilgen transfertke qatysty zań jobasyn maquldady
Parlament • Búgin, 11:05
Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 11:02
SQO-da adam saýdasy boıynsha memleketaralyq izdeýde júrgen sheteldik ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 10:50
Nurlan Nyǵmatýlın BAQ ókilderine qatysty pikir bildirdi
Parlament • Búgin, 10:40
Qazaqstandyq bilikti dárigerdiń qatysýymen Shymkentte bes operasııa jasaldy
Aımaqtar • Búgin, 10:32
Ýkraına «Spýtnık V» vaksınasyn moıyndamaıtynyn málimdedi
Álem • Búgin, 10:25
Qazaqstan men Qyrǵyzstan shekarasynda jer silkindi
Oqıǵa • Búgin, 10:19
Álem • Búgin, 10:15
Prezıdent tapsyrmasy: Qaljyr ózenin lastaǵandar jaýapqa tartyldy
Ekologııa • Búgin, 10:05
Almatyda qutqarýshylarǵa alleıa ashyldy
Aımaqtar • Búgin, 10:00
Elordaǵa qosymsha 2300 tonna suıytylǵan gaz bólindi
Elorda • Búgin, 09:45
Qazaqstanda 8 mln-nan astam adam ekpe saldyrdy
• Búgin, 09:40
2228 adam koronavırýstan emdelip shyqty
Koronavırýs • Búgin, 09:30
Búgingi valıýta baǵamy qandaı?
Qarjy • Búgin, 09:28
20 qazanǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
Aýa raıy • Búgin, 09:25
Bir táýlikte 28 adam koronavırýs pen pnevmonııadan qaıtys boldy
Koronavırýs • Búgin, 09:20
Qyzylorda oblysy qaıtadan «sary» aımaqqa ótti
Koronavırýs • Búgin, 09:15
Sport • Búgin, 09:11
Qalalardy qalyń tuman basyp tur
Aımaqtar • Búgin, 09:07
Aımaqtar • Búgin, 09:05
О́ner • Búgin, 09:04
«Qaırat» chempıondyqtan qur qaldy
Fýtbol • Búgin, 09:02
Paralımpıadalyq sport túri boıynsha úıirme ashyldy
Sport • Búgin, 09:01
Rýhanııat • Búgin, 08:59
Pikirsaıys jeńimpazdary anyqtaldy
Qazaqstan • Búgin, 08:55
Nursulý Tapalovany tanýǵa jasalǵan tyń qadam
Tanym • Búgin, 08:53
Teatr • Búgin, 08:51
О́ner • Búgin, 08:50
Aımaqtar • Búgin, 08:48
Aımaqtar • Búgin, 08:46
Aımaqtar • Búgin, 08:45
Tekeliniń granıti: tas ta tabys kózi
Aımaqtar • Búgin, 08:44
Iri ınvestorlar ilkimdi is bastaýynda
Aımaqtar • Búgin, 08:42
QazUÝ: Alty aıda aýqymdy is atqaryldy
Bilim • Búgin, 08:40
Aqtóbege «jeti oıynshyq» keldi
Qoǵam • Búgin, 08:38
Qazaqstan jıhaz ónimderi eksportyn arttyrdy
Qarjy • Búgin, 08:36
Syr óńiriniń ósimdik sharýashylyǵy: keshe, búgin, erteń
Ekonomıka • Búgin, 08:34
Aýǵanstanǵa qaıtadan un sata bastady
Ekonomıka • Búgin, 08:32
Jol problemasy – onyń kútimine qyryn qaraýdan
Ekonomıka • Búgin, 08:28
Aýyldy damytýǵa basymdyq berilýde
Saıasat • Búgin, 08:18
Saıasat • Búgin, 08:15
Tarıh • Búgin, 00:35
«Barys» QHL matchynyń 45 sekýndynda esep ashty
Sport • Keshe
«Qazavıaqutqarý» qutqarýshylaryn qalaı daıarlaıdy?
Qazaqstan • Keshe
Ádebıet • Keshe
Tanym • Keshe
Egemen Qazaqstan • Keshe
«Aıtmatovtyń uly bolý – úlken jaýapkershilik»
Suhbat • Keshe
Jańa halyqaralyq tártiptiń bes nusqasy
Álem • Keshe
Eýropalyq odaqtyń Arktıkaǵa qatysty ustanymy
Álem • Keshe
Qandastar jolynda áli de kedergi kóp
Qazaqstan • Keshe
1 dollar = 500 teńge: Valıýta baǵamy ózgerýi múmkin be?
Qarjy • Keshe
Qoǵam • Keshe
El erteńine kerek kadrlar daıarlana ma?
Bilim • Keshe
Qoǵam • Keshe
Qazaqstandyq tennısshiler Kreml Kýbogynda jeńilip qaldy
Sport • Keshe
Taldyqorǵanda esirtkiniń iri partııasyn saqtaǵan jigit ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Asteroide «2021 SM3» diýip at berdiler. Alymlar ony şu ýyl ýüze çykardylar, onuň ady hem şondan geçlip çykýar. Bu barada «mail.ru» ýazýar.
«2021 SM3»-niň diametriniň uzynlygyny 160 metre ýetýändigi mälim. Bu Kairdäki Gizanyň Beýik piramidasynyňkydan 20% uly. Asteroid Apollonyň toparyna degişli, diýip «Newsweek» ýazýar.
Ýer bilen ýakynlaşmak 15-nji oktýabrda bolup geçer. Bu asteroid biziň saýýaramyzdan 5 million kilometr töweregi aralykdan geçer. Bu Ýeriň iň ýakyn «goňşularyndan» ep-esli ýakyndyr. Deňeşdirmek üçin: öz orbitasynda aýlanýan wagty iň ýakyn gelende, Weneradan Ýere çenli aralyk 38 million kilometre barabardyr.


text:
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň kafedralarynda Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 13-nji noýabrynda 14488 belgili karary bilen tassyklanan «Türkmenistanda ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlaryna» laýyklykda, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynda hasaba alnan temalar boýunça ylmy-barlag işleri alnyp barylýar. Kafedralarda ylmy temalary ýerine ýetirmäge tejribeli professor-mugallymlar bilen bir hatarda ýaş mugallymlar hem gatnaşýar. Bu bolsa ýaş mugallymlaryň hünär kämilligine we ylmy taýdan taýýarlygyna oňyn täsir edýär.
Ylmy işleriň birnäçesi Türkmenistanyň maliýe we ykdysadyýet ministrligi bilen bilelikde ýerine ýetirilýär.
Institutda ylmyň ileri tutulýan aşakdaky ugurlary boýunça ylmy-barlag işlerini alyp barylýar:
- Innowasion ykdysadyýet;
- Maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary;
- Ynsanperwer ylymlar.


text:
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk Orsýeti Siriýadaky harby operasiýalarynda öz ünsüni prezident Başar al-Assada garşy söweşýän “Siriýanyň aram oppozisiýasyna“ däl-de “Yslam döwleti” toparyna gönükdirmäge çagyrdy.
Tusk bu barada 15-nji noýabrda dünýäniň ykdysady taýdan ösen döwletlerini birleşdirýän “Uly 20” (G20) guramasynyň Türkiýäniň günortasynda geçirilen sammitinde aýtdy.
Tusk ABŞ-nyň we Orsýetiň arasynda Siriýada “Yslam döwleti” ekstremist toparyna garşy göreş boýunça hyzmatdaşlygyň “iňňän wajypdygyny” aýtdy.
Orsýetiň Siriýadaky hereketleri bosgunlaryň täze tolkunyny döreder, diýip Tusk duýdurdy we “bizden munuň hakykatdan başlanandygy barada käbir signallar bar” diýdi.
ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa Siriýada we Yrakda bir ýyldan gowrak wagt bäri howa hüjümlerini amala aşyrýar. Orsýet Siriýada howa hüjümlerine 30-njy sentýabrda başlady.


text:
Gazagystanyň Žurnalistler bileleşiginiň we Milli metbugat klubunyň başlygynyň we onuň oglunyň sud diňlenişiginiň güni bellendi.
Astananyň Esil etrap sudy Seitkazy Mataýewiň we onuň ogly Asetiň işiniň deslapky diňlenişigini 3-nji awgustda geçirdi sudy 23-nji awgustda geçirmek kararyny yglan etdi.
Sud olary girew astynda boşatmak baradaky ýüzlenmäni ret etdi.
Mataýew we onuň ogly KazTAG täzelikler agentliginiň müdiri polisiýa tarapyndan fewral aýynda tussag edilipdi hem öý tussaglygyna alnypdy.
Olar maliýe galplyklara baş goşmakda aýyplanýar. Şeýle-de Seýitkazy Mataýew salgytdan gaçmakda günälenýär.
Olaryň ikisi-de özlerine ýöňkelýän aýyplamalary ret edýärler we olaryň syýasy matlaplydygyny aýdýarlar.


text:
ÝB-niň sözçüsi Maýa Kosijansik Azerbaýjanyň sudunyň bäş sany internet neşirini, şol sanda Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Azerýabjan gullugynyň internet saýtyny hemişelik petiklemek baradaky kararyny ýazgaryp çykyş etdi.
Suduň bu karary “häzirki zaman we demokratik jemgyýetlerde azat, dürli we garaşsyz medianyň zerurlygy baradaky talaba gabat gelmeýär" diýip,Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Federika Mogherininiň sözçüsi Kosijansik 14-nji maýda ýaýradan beýanatyndaaýtdy.
Bakuwyň Sabail etrap sudy 12-nji maýda Transport, aragatnaşyk we ýokary tehnologiýa ministrliginiň talaby esasynda, bu websaýtlaryň petiklenilmelidigi barada karar çykardy.


text:
“Üç gün mundan ozal bazarlardan şeker ýitirim boldy. Indi onuň haçan geljegini bilýän adam ýok” diýip, Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy 21-nji maýda habar berdi.
Azatlyk Radiosy Aşgabatdaky şeker gytçylygy barada 15-nji maýda-da habar beripdi.
Paýtagtdaky ikinji habarçymyz döwlete degişli dükanlardan şeker satyn almak üçin uzyn nobatlaryň döreýändigini aýdýar.
Onuň maglumatyna görä, şekeriň gytalmagy bilen, meselem, paýtagtyň döwlete degişli 79-njy dükanynda onuň söwdasy eden-etdilikli ýola goýulýar.
Onuň sözlerine görä, beýleki döwlet dükanlarynda ir bilen ilata satylýan şeker agzalýan dükanda köplenç satylmaýar, satylan ýagdaýynda-da ol gysga wagtyň içinde gutarýar.
Habarçy ýerli ýaşaýjylaryň ençemesine salgylanyp, bu döwlet dükanyndaky şekeriň teýden hususyýetçilere satylýandygyna şübhe bildirilýändigini habar berýär.
“Sebäbi hususy dükanlarda şekeriň 1 kilogramy 12 manada çenli çykýar” diýip, ol sözüne goşýar.
Azatlyk Radiosy degişli resmilere bu maglumatlary tassykladyp bilmeýär.
Azatlyk Radiosynyň beýleki bir habarçysy paýtagtyň “Teke bazaryndaky” azyk haryt üpjünçiligi barada habar berýär.
Onuň maglumatlaryna görä, “Teke bazarda” şeker we bananyň gytçylygyny görse bolýar.
Habarçy un üpjünçiligi barada maglumat berýär:
“Gazagystandan import edilýän unuň 1 kilogramy “Teke bazarda” we döwlet dükanlarynda 4 manat. Onuň hususyýetçilerdäki bahasy 8 manat”
Onuň sözlerine görä, Eýrandan import edilýän almanyň 1 kilogramy döwlet dükanlarynda 6 manat, hususy dükanlarda 12 manat.
“[Teke bazarda] ýerli mesgäniň 1 kilogramy 38 manat, Orsýetden we Belarusdan getirilen iň arzan mesgäniň 1 kilogramy 40 manat. Beýleki mesgeleriň 200 gramy 35 manatdan başlanýar. Guzy etiniň 1 kilogramy 35 manat, sygyr eti 30 manat. Gurby çatýan adamlar olary azyk haryt satylýan dükanlardan satyn almaga synanyşýar” diýip, habarçy aýtdy.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky habarçysy etiň bahasynyň birden gymmatlandygyny habar berýär.
Onuň maglumatyna görä, 1 aý töweregi mundan ozal etiň 1 kilogramy Daşoguzda 18-22 manada duran bolsa, häzirki wagtda sygyr etiniň 1 kilogramy 30 manada, guzy eti 32-35 manada çykdy.
Türkmenistanyň döwlet mediasy ýurtda azyk bolçulygynyň döredilýändigini gaýtalaýar.
Galyberse-de, Türkmenistanda dowam edýän azyk gytçylygynyň, şeýle-de harytlaryň we hyzmatlaryň gymmatlamagynyň fonunda, ýurduň hökümeti 2019-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap, ondan ozal ilata mugt berlen elektrik energiýasynyň, gazyň, suwuň we beýlekileriň ýeňillikli üpjünçiligini ýatyrdy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär. Rus dilinde hem okaň


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow penşenbe güni ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda ýyladyşhanalaryň dabaraly ýagdaýda açylyp ulanylmagyna ak pata berdi. Bu önümçilik desgalary Ahal welaýatynyň Kaka we Ak bugdaý etraplarynda, Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherinde, Daşoguz welaýatynyň Görogly, Lebap welaýatynyň Çärjew, Mary welaýatynyň hem Sakarçäge etraplarynda gurlup, olaryň umumy meýdany 35 gektara barabardyr.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşine görä, ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) agzalary tarapyndan gurlan bu ýyladyşhanalar ýylda 8 müň 750 tonna gök önümleri öndürmäge niýetlenip, olaryň işe girizilmegi bilen 400-e golaý täze iş orny dörediler.
Obasenagat toplumlarynyň gurluşygynda ýokary derejede ýylylyk saklaýjy we ulanyş häsiýetlerine eýe bolan hem-de ekologiýanyň talabyna kybap gelýän döwrebap serişdeler ulanyldy. Ýylylygyň we ýagtylygyň bellenen kadasynyň, howanyň çyglylygynyň saklanylmagy, topragyň gurplandyryjy maddalar bilen baýlaşdyrylmagy, suw tygşytlaýjy ulgamlar arkaly suwarylmagy ýaly tehnologiki işlere kompýuter programmalarynyň kömegi bilen gözegçilik edilýär. Önümleri saklamak üçin ýörite sowadyjy enjamlary bilen üpjün edilen ammarlar hem göz öňünde tutuldy.
Habarda bellenilişi ýaly, TSTB-nyň agzalary gysga döwrüň içinde döwrebap ýyladyşhanalaryň 400 gektardan gowragyny gurup, işe girizdiler. Geçen ýyl 37 müň 750 tonna pomidor daşary ýurtlara eksport edildi. 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende bu görkeziji 70% köpdür. 2021-nji ýylyň iki aýynda bolsa, 16 müň tonna ter pomidor beýleki döwletlere iberildi.
Şeýle hem, açylyş dabaranyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan beýleki welaýatlarda açylan ýyladyşhanalaryň ýolbaşçylaryna döwrebap oba hojalyk tehnikalary gowşuryldy.
Ýurdumyzyň bäş welaýatynda ulanmaga berlen täze ýyladyşhanalarda ýetişdirilen önümler ýüklenen awtomobil kerweni ýurdumyzyň we daşary döwletleriň sarp edijilerine gök önümleri ýetirmek üçin ýola düşdi.
(Surat: Türkmenistanyň resmi metbugaty)


text:
Katar 2022 Dünýä Kubogy ýaryşynyň saýlama tapgyrynyň oýunlary dowam edýär. Günorta Amerika zolagynda geçirilen duşuşyklarda tapgyryň merkezi oýnunda Argentina bilen Urugwaý duşuşdy. Çekeleşikli geçen oýunda argentinler 3-0 hasabynda ýeňiş gazandy. Argentina ýeňiş getiren gollary Lionel Messi, De Paul hem-de Lautara Martines derwezä girizdi. Duşuşykda tapawutlanan Lionel Messi milli ýygyndydaky 80-nji goluny geçirdi. Messi 2021-nji ýylda milli topardaky 13-nji duşuşygynda 9-njy goluny öz adyna ýazdyrdy. Şeýle-de Messi Dünýä Kubogynyň saýlama tapgyrlaryndaky 27-nji goluny geçirip, ol bu ugurda 5-nji ýerde barýar. Bu babatda gwatemalaly Karlos Ruis 39 gol bilen 1-nji ýeri eýelýär. Eýranly Ali Daeiniň 35, Kristiano Ronaldonyň 33 hem-de Karim Bageriniň 28 goly bar.
Myhmançylykda Kolumbiýa bilen golsuz deňme-deň oýnan Braziliýa ilkinji gezek utuk ýitirdi. 11-nji tapgyrda Boliwiýa Peruny 1-0, Wenesuela Ekwadory 2-1, şeýle-de Çili Paragwaýy 2-0 ýeňdi.


text:
17-nji dekabrda 69 ýaşynda tarpa-taýyn aradan çykan lider, 1994-nji ýylda kakasynyň ornuny eýelänsoň, ýurdy berk gysajynda saklap geldi.
Demirgazyk Koreýanyň döwlet telekanaly görlen çäreleriň dowamynda üstünde merhumyň äpet suraty oturdylan bir gara maşynyň başlaryny egip, nyzama düzülen esgerleriň arasyndan geçip barýanyny görkezdi.
“Asman aglaýar”
Ady aýdylmadyk bir esger paýtagtyň gar basyp ýatan merkezi meýdanynda döwlet telewideniýesine öz duýgularyny şeýle beýan etdi: “Gar gözýaş ýaly dökülip dur. Biz öz generalymyzy ýitirenimizde asman nädip aglamasyn? Ol asmandan inen beýik adamdy. Ölüm arkaly generalymyzdan aýrylanymyz üçin adamlar, daglar, asman ganly ýaş dökýär. Eziz beýik serkerdebaşy!”
Kim Çen Iriň tabydynyň gapdalynda onuň ornuny tutmaly üçünji ogly Kim Çen Un aglap barýardy. Şeýle hem ýaş Kimiň daýysy Çen Song-Taek we häkimiýet çalşygynda esasy araçy roluny oýnan goşun başlygy Ri Ýong-Ho bardy.
Telewideniýe “ata, ata” diýip aglaşýan adamlary-da görkezdi. Daşary ýurt ýolbaşçylaryndan bu ýasa gatnaşan ýok.
29-njy dekabrda öýlän milli hatyra ýygnanyşygy geçiriler diýlip çak edilýär.
Dünýäde diktatorlar agdarylyp ýörkä...
Öňümizdäki ýyl bütin dünýä alada bilen Demirgazyk Koreýa garar. Demirgazyk Koreýanyň öz aýdyşyna görä, 2012-nji ýyl onuň “güýçli, abadan” ýurda öwrülen ýyly bolmaly. Ýöne häzir welin, tutuş dünýäde diktatorlar agdarylyp ýörkä, ýaş, tejribesiz ýolbaşçy howply geçiş bilen ýüzbe-ýüz bolýar.
Geçen 20 ýyllykda gaty yzda diýlip häsiýetlendirilen ýurtda üýtgejek zat köp däl. Ýadro arsenally, 1,2 million adamdan ybarat ýaragly güýçlere eýe Demirgazyk Koreýa harby güýji gaty köp, ilatynyň aglaba köplügi aşa garyp ýurt. Birleşen Milletler Guramasynyň maglumatlaryna görä, Demirgazyk Koreýanyň ilatynyň ortaça ömri Kim Il Sunguň höküm süren döwründäkiden 3,5 ýyl aşaklady.
Synçylaryň köpüsi täze lider öz kakasynyň “harby taýdan birinji” diýen syýasatyny dowam etdirip, 1990-njy ýyllarda agyr açlykdan ejir çeken ýurdy ýene kyn ýagdaýa salar diýip çaklaýarlar.


text:
Bu barada eden çykyşynda Mawlon Muhtorow tutuş Täjigistanda 3 müň 425 sany aktiw ulanylýan adaty metjidiň, 344 sany ýerli musulmanlary birleşdirýän esasy metjidiň we 40 sany merkezi metjidiň bardygyny aýtdy. Şeýlelikde, metjitleriň umumy sany 3 müň 800-den hem gowrak bolýar.
Täjigistanyň Bilim ministrliginiň maglumatyna görä bolsa, bu ýurtdaky orta mekdepleriň sany 3 müň 793 sany.
Soňky wagtlar Täjigistanyň häkimiýetleri ýurtda ekstremistik yslamçy toparlaryň peýda bolmagyna alada bildirip, muňa garşy berk göreş alyp barýarlar.
2010-njy ýyldan bäri bu ýurtda gizlinlik bilen açylan metjitleriň we medreseleriň onlarçasy ýapyldy.


text:
Aziýanyň bu ýurdy dünýäniň kompýuteri iň köp ulanýan jemgyýetleriniň biri hasaplanýar. Bu ýerde ilatyň 95 prosentiniň internet baglanyşygy bar. Günorta Koreýa şol bir wagtyň özünde-de 20-30 ýaşlaryndaky ýaşlaryň, garry adamlara mahsus akyl-huş näsazlygynyň simptomlary bilen baglanyşykly keselhanalara dowamly ýüz tutýan ýurdudyr.
Bu simptomlar köp zatlary ýatda saklamakda kynçylyk çekmeklik, ünsüňi belli bir zada gönükdirip bilmezlik we ukusyzlyk ýaly problemalary öz içine alýar.
Lukmanlar ýaş näsaglaryň problemalarynyň telewideniýeden tutup, tä kompýuter we smart telefonlaryna çenli bolan digital ekran mediasyndan gözbaş alýandygyny aýdýarlar.
Howp
Koreýaly ýaşlaryň näçesiniň bu näsaglykdan ejir çekýändigi belli däl. Ýöne bu waka digital medianyň saglyga salýan howplary barada newrologlaryň arasynda ozaldan gelýän çekeleşigi güýçlendirdi.
Alymlaryň käbiri kompýuteriň köp ulanylmagy çagalaryň beýnisiniň ösmegine zyýan ýetirýär diýen pikirde. Olaryň biri Germaniýanyň Ulm uniwersitetiniň psihiatriýa bölüminiň başlygy Manfred Spitzer.
"Men günde bäş minutlap internete girmegiň gürrüňini edemok. Men günde 7 1/2 sagadyň gürrüňini edýärin. Bu medianyň ortaça hasap bilen Germaniýada ulanylýan wagty. Onsoň bu täsirsiz bolup bilmeýär. Sebäbi munuň ulanylmagy bilen biziň beýnimiz birsyhly üýtgeýär. Ony digital media bilen ulansaňyz, siziň beýniňiz üýtgär, özi-de erbetlige tarap" diýip, Spitzer aýdýar.
Spitzeriň aýtmagyna görä, ösüp gelýän beýnä hakyky dünýä bilen iş salyşmakdan gelýän birgiden stimullar gerek. Bular fiziki bökdençlikler bilen konfrontasiýadan tutup, tä jemgyýetçilik gatnaşyklarynda döreýän problemalara çözgüt tapmaga çenli bolan synanyşyklardan gelip bilýär. Ýöne kompýuter we internet dünýäsiniň hödürleýän stimullary köp däl, olaryň beýniniň ösüp, özüniň doly potensialyny gazanmagy üçin hödürleýän mümkinçilikleri-de köp däl.
Spitzer muny şeýle düşündirýär: "Siz bir zady ellemegiň, ony ulanmagyň deregine oňa diňe syçan bilen yşarat etseňiz, bu obýekti öwrenmekde beýniňiziň takmynan üçden birini ulanmarsyňyz. Bu beýniniň siziň hereketiňizi we siziň bir zady etmek baradaky planlaryňyzy dolandyrýan bölegi. Onsoň beýniniň üçden biri öwreniş prosesinde ulanylman, [bir çetde] galýar. Ol ulanylmasa-da, siz soňra şol zat barada oýlananyňyzda, beýniňiziň üçden birinden peýdalanyp bilmeýärsiňiz".
Maslahat
Spitzer şu delillere görä, ýaşlaryň digital mediany ulanmagynyň çäklendirilip, iň aşaky derejä getirilmegini ündeýär.
Ol 17 ýaşdan aşakdaky çagalaryň mekdeplerde kompýuter ulanmagyna berk garşy.
Käbir newrologlar digital media adamyň beýnisine ýaramaz täsir edýär diýse, käbirleri ol ýiti zehinliligi güýçlendirýär diýýär.
Ýöne iki tarap-da kompýuteri we interneti köp ulanmazly maslahat berýär.
Digital media barada newrologlaryň arasyndaky pikir tapawutlaryndan iki hili netije çykaryp bolýar.
Birinjiden, digital mediany öwreniş entek bir täze ylym. Ol 1950-nji ýyllarda telewideniýäniň, 1970-nji ýyllarda hem şahsy kompýuterleriň çykmagyndan başlandy.
Ikinjiden, geljekde digital medianyň artmagy bilen täze ylmyň-da ähmiýeti artar.


text:
Düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän synçy topar bütindünýäde Internet azatlygy dört ýyl bäri ýaramazlaşmagyny dowam etdirýär diýýär.
“Freedom House” guramasynyň 4-nji dekabrda ýaýradan raportynda internet azatlygynyň Russiýada, Ukrainada we Türkiýede düýpli ýaramazlaşandygy bellenilýär.
“Internet azatlygy 2014” atly raportda Eýran, Siriýa we Hytaý bütindünýäde umumy internet azatlygynyň iň ýaramaz depelenýän ýurtlary diýlip nygtalýar.
2013-nji ýylyň maý aýy bilen 2014-nji ýylyň maý aýy aralygyny öz içine alýan raportda 65 ýurtdaky internetiň derejesine we digital media azatlygyna baha berilýär. Raportda her bir döwlete 0-dan 100-e çenli bal berlip: “0” – internetiň iň azat derejesini; 100 hem internet azatlygynyň düýpli pes derejededigini aňladýar.
Gürrüňi gidýän raportda internet azatlygynyň derejesi boýunça Eýrana 89, Özbegistana 79, Pakistana 69 we Belarusa 62 bal berlipdir.


text:
Türkmen häkimiýetleri garaşylmadyk ýerden türkmen dissidenti, Norwegiýada on ýyl gowrak ozal gaçybatylga alan Pirimguly Taňrygulyýewiň gyzyna we iki agtygyna ýurtdan çykmaga girizilen gadaganlygy ýatyrdy.
Moskwadaky «Memorial» adam hukuklary merkeziniň berýän maglumatyna görä, 42 ýaşyndaky Aýjemal Rejebowa 4-nji iýunda öz gyzlary Aknur (3 ýaşynda) we Aýlar (11 ýaşynda) bilen 13 ýyldan gowrak wagt bäri görmedik ejesini görmäge,ýagny Aşgabatdan Stambula uçmaga mümkinçilik aldy.
Hukuk topary Aýjemalyň we onuň adamsynyň 1999-njy ýylda işden boşadylandygyny, olara ýörite gulluklar tarapyndan gözegçiligiň ýola goýlandygyny, olaryň ençeme gezek soraga çekilendigini we gorkuzylandygyny belleýär.
Aýdylmagyna görä, bu maşgalanyň ýurtdan çykmagyna girizilen gadaganlyk 2006-njy ýylyň dekabrynda ýogalan öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwründen uç alýar.
2015-nji ýylyň iýulynda Aýjemal we onuň kämillik ýaşyna ýetmedik iki gyzy Aşgabatdan Stambula uçýan uçara goýberilmedi.
«Migrasiýa gullugynyň resmileri olara ýurtdan çykmagyň ömürlik gadagan edilendigini aýtdylar» diýip, «Memorialyň» metbugat üçin ýaýradan habarynda aýdylýar.
Migrasiýa gullugynyň wekilleriniň sözleri olaryň pasportlaryna urlan «gadaganlyk» möhri bilen hem tassyklanylypdyr.
Bu waka Merkezi Aziýa ýurtlaryna gözegçilik edýän hukuk goraýjy guramalaryň internet saýtlarynda giňden beýan edildi, Ýewropada Howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň Warşawada, 2015-nji ýylyň güýzünde bolan maslahatynda hem ýatlanylyp geçildi.
Kollektiw gadaganlyk
Dissidentiň beýleki maşgala agzalary hem şunuň ýaly problemalar bilen ýüzbe-ýüz bolup geldi. Mysal üçin, onuň 1943-nji ýylda doglan dogany Doly Taňrygulyýew 2014-nji ýylyň tomsunda Aşgabatdan Türkiýä uçmakçy boldy. Emma ol ýörite gulluklaryň işgärleri tarapyndan uçardan düşürildi we şondan kän wagt geçmänkä insulty başdan geçirdi.
Aýjemalyň 2015-nji ýylyň 23-nji sentýabrynda Döwlet migrasiýa gullugyna bu gadaganlygyň sebäbini sorap ýazan arzasyna diňe ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň Aşgabada noýabrda eden saparyndan soň jogap berildi. Migrasiýa gullugynyň başlygynyň orunbasary M.Gurdowyň goly bilen 20-nji noýabrda berlen jogapda ýurtdan çykmaga girizilen gadaganlygyň «güýjünde galýandygy» aýdylýardy.
Aýjemal 2016-njy ýylyň 6-njy aprelinde Migrasiýa gullugyna gaýtadan ýüz tutýar we özüne ýurtdan çykmak üçin girizilen gadaganlygyň kanuny esaslarynyň, şeýle-de bu çäklendirmäniň anyk haýsy guramalar tarapyndan we näçe wagtlyk möhlet bilen girizilendiginiň habar berilmegini soraýar.
Netijede, maý aýynyň ortasynda Aýjemal M.Gurdowyň 27-nji aprelde gol çeken hatyny alýar we onda Aýjemal we onuň çagalary babatda ýurtdan çykmaga girizilen çäklendirmäniň ýatyrylandygy aýdylýar. Aýjemal bu haty alanyndan soň hem Migrasiýa gullugyna ýüz tutup, bu aýdylýanyň çyndygyna goşmaça tassyknama alýar. Şundan soň, ozal pasportlaryna gadaganlyk möhürleriniň basylandygyna garamazdan, olaryň ýurtdan çykmagyna hiç hili päsgelçilik döredilmändir.
«Memorial» merkezi Türkmenistanda potensial we hakyky dissidentlere, olaryň ýakyn we daşgyn garyndaşlaryna ýurtdan çykmak gadaganlygyny girizmek praktikasynyň öňki prezident S.Nyýazow döwründe giňden ulanylyp, şu günlere çenli hem saklanyp galýandygyny ýazýar.
Habarda aýdylmagyna görä, ýurtdan çykmagyna gadaganlyk girizilen raýatlaryň sany müňlerçe, şol bir wagtda-da ol gadaganlyk prosedurasy aýdyň bolman galýar.


text:
Soňky 24 sagatda Siriýa urlan howa zarbalarynda asuda ilatdan 100 çemesi adam öldürildi diýip, gözegçilik topary aýdýar.
Siriýanyň Londonda ýerleşýän Adam hukuklary obserwatoriýasy10-njy sentýabrda Idlib şäherinde bazary nyşana alan howa zarbasynyň 58 çemesi asuda adamy öldürendigini aýdýar.
Habarda ölenleriň 13-siniň çagalardygy aýdylýar. Şeýle-de bu topar, Alepponyň töwereginde, pitneçileriň kontrollygyndaky ýerlere urlan zarbalaryň hem 30 çemesi asuda adamy öldürendigini aýdýar.
Bu howa zarbalary ýa Siriýa hökümeti, ýa-da Orsýet tarapyndan urlandyr öýdülýär.
Asuda adamlaryň öldürilendigi baradaky habar Orsýet bilen ABŞ-nyň atyşygy bes etmek ylalaşygyna gelen wagtyna gabat geldi. Bu ylalaşyk 12-nji sentýabrda, gün ýaşanynda güýje girýär.


text:
Türkmen prezidentiniň Gazagystana 12-nji aprelde etmeli resmi sapary yza süýşürildi. Gazagystanyň daşary işler ministri Gaýrat Abdrahmanowyň beren maglumatyna görä, G. Berdimuhamedow indi 18-19-njy aprel aralygynda geler.
“Ýakynda biz Türkmenistanyň prezidentiniň Gazagystana gelmegine garaşýarys” diýip, Abdrahmanow daşary ýurtlaryň Gazagystandaky diplomatiki missiýalary bilen geçiren duşuşygynda mälim etdi.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, mundan öň, has dogrusy 5-nji aprelde gazak baş diplomatynyň G.Berdimuhamedowyň saparynyň 12-nji aprelde amala aşjakdygy dogrusyndaky maglumatlary peýda bolupdy.
Şol pursat Gaýrat Abdrahmanow: “Özbek prezidentiniň ýakynda Gazagystana eden sapary şowly geçdi. Golaýda bize Türkmenistanyň prezidenti geler. Duşuşyk Astanada geçer” diýipdi.
Prezident Nursoltan Nazarbaýewiň çakylygy esasynda amala aşýandygy aýdylýan bu saparyň senesiniň üýtgedilmeginiň sebäpleri dogrusynda hiç hili maglumat berilmeýär. Türkmenistanyň resmi mediasy bolsa bu barada asla-da dymýar.
Gazak metbugatyndaky habarlardan çen tutulsa, türkmen prezidentiniň saparynyň dowamynda, beýleki meseleler bilen birlikde, Gazagystanyň agro-senagat kompleksini ösdürmek boýunça 2017-2021-nji ýyllar üçin kabul eden döwlet ösüş programmasy-da maslahat ediler.
Gepiň gerdişine bellesek, 2015-nji ýylyň ahyrynda iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy $178 milliona deň bolup: gazak tarapy $114,5 million, türkmen tarapy hem $63,7 million möçberinde eksport etdiler. Gazagystandan, esasan, demir we agaç önümleri, kalsiý-fosfat, un ýaly harytlar import edilen bolsa; Türkmenistan öz gezeginde, aglaba, nebit-gaz önümlerini we pomidorlary eksport edipdir.
Iki ýurduň arasynda: Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demirýoly, şeýle-de Merkezi Aziýa-Hytaý gazgeçiriji ýaly umumy proýektleri bar.
Şol bir wagtda, 413 km. serhet araçägi bolan iki ýurduň arasyndaky ýeňilleşdirilen serhet düzgüniniň hem türkmen tarapynyň inisiatiwasy bilen ýygy-ýygydan ýapylýandygy dogrusynda maglumatlar gowuşýar.
Türkmenistan bilen Gazagystanyň arasyndaky diplomatiki gatnaşyklar 1992-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda ýola goýlupdy.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, türkmen lideri soňky gezek Gazagystanda 2013-nji ýylyň 10-11-nji maýy aralygynda bolupdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Özbegistanyň işewürlerini Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gazgeçiriji proýektine goşulmaga çagyrdy.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu teklibini Aşgabatda Özbegistanyň premýer-ministri Abdylla Aripow bilen geçiren gepleşiginde öňe sürendigini TDH döwlet habar agentligi mälim etdi. Şeýle-de, Özbegistana Türkmenistanyň Hazar deňzindäki nebit-gaz ýataklaryny özleşdirmäge gatnaşmagyň hödürlenendigiaýdylýar.
Türkmenistandan tebigy gazy Owganystanyň üstünden Pakistana we Hindistana akdyrmak boýunça gaz geçirijini gurmak barada bu dört ýurduň arasynda 2015-nji ýylda gol goýlan ylalaşyga görä, umumy uzynlygy 1814 kilometrlik gazgeçiriji arkaly ýylda 33 milliard kubometr gaz akdyrylar.
Özbegistanyň TOPH proýektiniň operatory bolup biljekdigini 14-nji iýunda “Özbeknebitgaz” kompaniýasynyň başlygy Alişer Sultanow mälim etdi.
“Türkmen tarapyndan TOPH-a goşulmak hakynda teklip edildi” diýip, Kommersant.uz Sultanowy sitirledi.
Özbegistanyň “Özbeknebitgaz” kompaniýasynyň azerbaýjanly we türkmenistanly kärdeşleri bilen bilelikde Hazar deňziniň suwasty giňişliklerinde bilelikdäki proýektleriň birnäçesini amala aşyrmagy planlaşdyrýandygy habar berilýär.


text:
“Talyban” we owgan jemgyýetiniň wekilleri Katardaky gepleşikleriň dowamynda syýasy çözgüt boýunça ýol kartasy babatynda ylalaşdylar. Bu Owganystandaky dowam edýän 18 ýyllyk urşy togtatmak ugrundaky möhüm ädim hökmünde häsiýetlendirildi.
Emma, gepleşikleriň netijeleri boýunça paştu, dari we iňlis dillerinde çap edilen rezolýusiýalarda käbir möhüm gapma-garşylyklar bar.
ABŞ-nyň Owganystan boýunça ýörite wekili Zalmaý Halilzadyň 9-njy iýulda “resmi bolmadyk terjime” diýlip atlandyrylan rezolýusiýasynda “Talybanyň” we Owgan-ara delegatlarynyň aýallaryň “syýasy, sosial, ykdysady, bilim we medeni hak-hukuklaryny yslamyň gymmatlyklaryna laýyklyklykda kepillendirmek” barada ylalaşandyklary bellenilýär. Bu Günbatar tarapyndan goldanylýan Kabul hökümetiniň öňe sürýän esasy şertleriniň biridir.
Iňlis terjimede “Talybanyň” Owganystandan daşary ýurtly güýçleriň çykarylmagy boýunça edýän talaby bilen baglylykda hiç zat aýdylmaýar.
“Talybanyň” aglabasynyň esasy dili bolan paştuça çap edilen rezolýusiýada bolsa, ýol kartasynyň çäginde daşary ýurtly güýçleriň çykarylmagynyň hem göz öňünde tutulýandygy nygtalýar. Emma, dokumentiň bu nusgasynda aýallaryň hak-hukuklary barada hiç hili maglumat berilmeýär.
Dari dilinde çap edilen rezolýusiýada aýallaryň hak-hukuklary meselesi gozgalýar, emma daşary ýurtly güýçleriň Owganystandan çykarylmagy barada kelam agyz söz aýdylmaýar.


text:
Türkmenistanyň Medeniýet hepdeliginiň
şygryýet agşamyna bagyşlanýar.
Häzirki zaman türkmen edebiýatynda ykdysady lirika – hormatly Prezidentimiziň alyp barýan ykdysady syýasatyny, amala aşyrýan ägirt uly işlerini, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady galkynyşlaryny täsirli görnüşde teswirleýän, şol bir wagtyň özünde-de giň okyjylar köpçüligine ýetirýän serişdä öwrüldi.[1]/[2] Hut şu nukdaýnazaryň özi, çeper şygryýetiň ýurdumyzyň durmuş-ykdysady öşüşiniň aýnasyna öwrülendigini aýan edýär. Şeýlelikde, häzirki zaman türkmen edebiýatynda täze kemala gelen ykdysady lirika publisistik eserleriň mazmunyny çuňlaşdyrdy we çeperçiligini ýokarlandyrdy.
Continue reading Ykdysady lirikanyň tematik köpdürliligi at InAshgabat.


text:
Kerim Gurbannepesow,
Dowamy…
Şahyrlar Gara Seýitliýew, Gurbannazar Ezizow, Halyl Kulyýew… biziň öýümizde täze goşgularyny okaşyp otyrdylar. Ýaş şahyrlarymyzyň ýene-de biri gapydan girdi. Goşgulary esli salym üns bilen diňledi-de, özi-de goşgy okamaga isleg bildirdi.
Okan goşgularynyň hiç hili täsir döretmedigini aňdymy, nätdimi, ol nägilelik bilen ýüzümize seretdi:
− Wah, menem siziň okaýşyňyz ýaly okap bilýän bolsadym, onda meniň goşgularym hem oňat bolup görnerdi. Arman, men öz goşgularymy siziň okaýşyňyz ýaly okap bilemok.
Gara Seýitliýew birgeňsi ýylgyrdy-da, onuň iki sany goşgusyny elinden garbap aldy. Iki-üç sapar içinden okap çykdy. Soňra bolsa özüne mahsus owadan, owazly sesi bilen ussatlarça okap berdi. Emma goşgular öňküsiçe-de täsir döretmedi. Gaýta gowy okaldygyça, göýä rentgen apparatyna tutulýan ýaly, olaryň kemçilikleri has ýalaňaçlanyp görünýärdi.
Erbet goşgulary henizem erbet okaýyş halas edýär.
Öňde bir şahyr özüniň iş stoly üçin 100 sany tahyl ýasadypdyr. Her goşgusyny ýazyp bolan badyna, ony ikinji tahylyň içine atypdyr. Soňra täzeden işläp, üçünji tahyla taşlapdyr. Onsoň her gezek ýaňadandan işlände, ýene-de dördünji, bäşinji, altynjy... tahyllara geçiripdir. Şeýdip-şeýdip her goşgusyny ýüzünji tahyldan çykarandan soň ─ diňe şondan soň çapa hödürläpdir.
Ýaşasyn ýüzünji tahyl!
Bir rus aýdymyny türkmençä terjime etmegimi haýyş etdiler. Onuň içinde “под солнцем Октября” diýen setir bardy. Men ony Oktýabryň saýasynda diýip terjime etdim.
Aýdymy kabul ediji redaktor teksti üns bilen okap, rusça originaly bilen deňeşdirip gördi. Soňra bolsa gazap bilen golumdan tutdy-da, meni daşaryk alyp çykdy. Daş gapyda aýak çekip, elini kölegä uzatdy.
─ Şu ýeriň ady näme?
─Saýa. Kölege.
─ O ýeriň ady näme?
─Güneş.
Ol äýnegini aýyrdy-da, gözlerimiň içine çiňňerildi:
─ Onda sen näme üçin güneş sözüni saýa, ýagny kölege diýip terjime edipsiň? Ol ikisi biri-birine garşy sözler ahyry!
Men gaharlanjagymy-da bilmedim, ýylgyrjagymy-da. Ýöne gaýdyp ol adam bilen iş salyşmazlyga ant içdim.


text: 6 Dawut ýene-de Ysraýylyň edermen esgerlerini ýygnady, jemi 30 000 esger çykdy.2 Dawut esgerleri bilen hak Hudaýyň äht sandygyny+ getirmek üçin Bagaly-ýahuda gitdi. Halk äht sandygynyň ýanyna baryp, keruplaryň üstünde* tagtda oturan+ Serkerdebaşy Ýehowanyň+ adyny çagyrardy.3 Olar hak Hudaýyň äht sandygyny täze araba+ ýükläp, baýyrlykdaky Abynadabyň öýünden+ alyp gaýtdylar. Abynadabyň ogullary Uza bilen Ahyý arabanyň öňünden gelýärdi.4 Olar Abynadabyň baýyrlykda gurlan öýünden hak Hudaýyň äht sandygyny getirýärdiler. Ahyý äht sandygynyň öňünden ýöräp barýardy.5 Dawut bilen ysraýyllar arçadan ýasalan her dürli gurallarda, arfada, kirişli saz gurallarda+, deprekde+, kakuw düwmelerinde we bürünç çanda*+ saz çalyp, Ýehowanyň huzurynda şatlyk-şagalaň edip gelýärdi.6 Emma Nekon harmanyna ýetenlerinde, öküzler arabany tas agdarypdy. Uza elini uzadyp, hak Hudaýyň äht sandygyny saklady+.7 Şonda Ýehowanyň Uza gahary gelip, oňa jeza berdi+, sebäbi ol Hudaýyň kanunyny äsgermezlik etdi+. Uza hak Hudaýyň äht sandygynyň ýanynda jan berdi.8 Ýehowanyň Uza gaharlanandygyny görüp, Dawut gynandy*. Şol ýere henizem Perez-uza* diýilýär.9 Şol gün Dawut Ýehowadan gorkup+: «Ýehowanyň äht sandygyny indi nädip şäherime äkideýin?!» diýdi+.10 Dawut Ýehowanyň äht sandygyny öz şäherine+ äkitmek islemedi. Ol sandygy getli Abytedomyň öýüne iberdi+.11 Ýehowanyň äht sandygy getli Abytedomyň öýünde üç aý durdy. Ýehowa Abytedomyň we öý-içerisiniň berekedini artdyrýardy+.12 Dawuda: «Hak Hudaýyň äht sandygy Abytedomyň öýüne eltileninden bäri, Ýehowa onuň öý-içerisine bereket berip, mal-mülküni artdyrýar» diýip habar berdiler. Şonda ol şatlyk-şagalaň+ bilen hak Hudaýyň äht sandygyny Dawudyň şäherine getirmek üçin Abytedomyň öýüne gitdi.13 Ýehowanyň äht sandygyny göterýänler+ alty ädim ädende, Dawut bir öküz we semiz mal gurbanlyk berdi.14 Dawut begenjinden ýaňa Ýehowanyň huzurynda böküp tans edýärdi, egninde-de zygyr* matadan tikilen öňlük* bardy+.15 Dawut bilen ysraýyllar surnaý* çalyp+, şatlyk-şowhun bilen+ Ýehowanyň äht sandygyny+ alyp gelýärdi.16 Ýehowanyň äht sandygy Dawudyň şäherine getirilende, Şawulyň gyzy Mihal+ penjireden seredip durdy. Ol Dawudyň Ýehowanyň huzurynda böküp tans edýänini görüp, oňa göwnüýetmezçilik etdi*+.17 Ýehowanyň äht sandygyny Dawudyň gurduran çadyrynda goýdular+. Dawut Ýehowanyň huzurynda+ ýakma+ we parahatlyk gurbanlyklary+ hödürledi.18 Dawut ýakma we parahatlyk gurbanlyklary berensoň, Serkerdebaşy Ýehowanyň adyndan halka ak pata berdi.19 Dawut bütin ysraýyl jemagatyna, aýal-erkek diýmän, hemme adama halka görnüşli çörek, hurmaly* we kişmişli külçe paýlady. Soňra her kim öýli-öýüne gaýtdy.20 Dawut maşgalasyna ak pata bermäge gelende, Şawulyň gyzy Mihal+ öňünden çykyp: «Bu gün Ysraýyl patyşasy emeldarlaryň gyrnaklarynyň öňünde ýeňilkelle ýaly, ýarym-ýalaňaç tans edip, masgara boldy!»+ diýdi.21 Şonda Dawut: «Şatlansam, Ýehowa üçin şatlanýaryn. Hudaý kakaňa, onuň hojalygyna derek meni saýlap, Ýehowanyň ysraýyl halkyna baştutan edip goýdy+. Ýehowanyň öňünde şatlanyp,22 özümi has-da kiçelderin, mertebämi peselderin. Seniň diýýän gyrnaklaryň bolsa meni öwüp, arşa çykarar» diýdi.23 Şonuň üçin Şawulyň gyzy Mihalyň+ ömrüniň ahyryna çenli çagasy bolmady.


text: 27 Akasiýa agajyndan gurbanlyk ojagyny* ýasaň+. Uzynlygy-da, ini-de bäş tirsek*, beýikligi üç tirsek bolsun. Ony dörtburç edip ýasaň+.2 Her burçunda bir şah ýasaň+. Şahlar gurbanlyk ojagy bilen bir bitewi bolsun. Gurbanlyk ojagyny tutuşlygyna mise gaplaň+.3 Külüni* aýrar ýaly gaplary, pilçeleri, tabaklary, çarşaklary, külatarlary ýasaň, ählisi misden bolsun+.4 Gurbanlyk ojagyna misden gözenek ýasaň. Gözenegiň dört çüňküne misden halka berkidiň.5 Gözenegi gurbanlyk ojagynyň içine, gyrasynyň edil aşagyndan dakyň. Şonda gözenegiň düýbi gurbanlyk ojagynyň ýarysyna ýetip durar.6 Akasiýa agajyndan taýaklar ýasap, olary hem mise gaplaň.7 Gurbanlyk ojagyny göterjek bolanyňyzda, taýaklary iki gapdalyndaky halkalardan geçiriň+.8 Gurbanlyk ojagyny agaçdan guty ýaly edip ýasaň. Ony dagda görkezen nusgam boýunça ýasaň+.9 Mukaddes çadyryň howlusy+ hem bolsun. Howlynyň günortasyna nepis zygyrdan* perde tutuň. Perdäniň uzynlygy 100 tirsek bolsun+.10 Perdäni asmak üçin misden 20 söýe, olaryň aşagyna-da 20 direg goýuň. Söýeleriň ildirgiçleri we halkalary kümüşden bolsun.11 Demirgazyk tarapyna-da uzynlygy 100 tirsek perde tutuň. Oňa hem misden 20 söýe, 20 direg, kümüşden ildirgiçler we halkalar ýasaň.12 Günbatar tarapyna howlynyň inine görä 50 tirsek uzynlykda perde tutuň. Perdäniň on söýesi we on diregi bolsun.13 Howlynyň gündogar tarapynyň ini hem 50 tirsek bolsun.14 Howlynyň agzynyň sag tarapyna üç söýe bilen üç direg goýuň-da, 15 tirsek uzynlykda perde tutuň+.15 Çep tarapyna-da üç söýe bilen üç direg goýup, 15 tirsek uzynlykda perde dakyň.16 Howlynyň girelgesine gök ýüplükden, badam reňkli ýüňden, gyrmyzy ýüplükden we nepis zygyrdan dokalan perde dakyň+. Perdäniň uzynlygy 20 tirsek bolsun. Perdä dört söýe bilen dört direg ýasaň+.17 Howludaky söýeleriň halkalary we ildirgiçleri kümüşden, aşagyndaky diregleri misden bolsun+.18 Howlynyň uzynlygy 100+, ini 50 tirsek, nepis zygyrdan edilen perdäniň beýikligi 5 tirsek bolsun. Perdä misden diregler hem ýasaň.19 Mukaddes çadyrda ulanyljak ähli gap-gaçlar, esbaplar, çadyrdaky we howludaky gazyklar misden bolsun+.20 Şemler hemişe ýanyp durar ýaly, ysraýyllara şemdan üçin arassa zeýtun ýagyny getirmegi tabşyr+.21 Ýygnak çadyrynda*, äht* sandygynyň+ öňündäki tutynyň daşynda duran şemler Ýehowanyň huzurynda her gün agşam ýakylsyn we irdene çenli ýanyp dursun+. Şemlere Harun bilen ogullary gözegçilik etsin. Muny ysraýyllar hemişelik kanun hökmünde berjaý etmelidir+.


text:
«Bitaraplyk bagtymyzyň gözbaşy»
Aşgabat şäher Medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Ata Gowşudow adyndaky kitaphana şahamçasy bilen Aşgabat şäherindäki 11-nji orta mekdebiň bilelikde gurnamagynda Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygy mynasybetli «Bitaraplyk bagtymyzyň gözbaşy» ady bilen baýramçylyk çäresi geçirildi. Çäre-de Baky Bitaraplygymyzyň many-mazmuny, ýurdumyzyň dünýä derejesindäki at- abraýyny has-da belende galdyrmakda Gahryman Arkadagymyzyň alyp barýan işleri barada giňişleýin gürrüň edildi. Dabaranyň dowamynda ata Watanymyz, Gahryman Arkadagymyz, hemişelik Bitaraplygymyz hakyndaky çykyşlar çärä gatnaşyjylarda ýatdan çykmajak täsirler galdyrdy.
Kitaphana hünärmenleri we 11-nji orta mekdebiniň mugallymlary Gahryman Arkadagymyzyň kitaplary, ata watanymyzyň dünýä derejesindäki at-abraýy, ýurdumyzyň ösüşleri we ýetilen belent sepgitler barada gyzykly gürrüňleri berdiler. Dabaranyň ahyrynda Aşgabat şäheriniň 11–njy orta mekdebiniň okuwçylarynyň taýýarlan goşgulary dabara gatnaşanlara ruhy lezzet paýlady.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
23-nji iýunda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi. Iş maslahatynda ýurdumyzyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, möhüm wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmäge gönükdirilen giň möçberli işler, şeýle hem Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllyk baýramyna taýýarlygyň çäklerinde durmuşa geçirilýän çäreler bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
22-nji oktýabrda Söwda-senagat edarasynyň sergi merkezinde
«Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2019» atly XXIV halkara sergisi we
maslahaty öz işine başlady. Olaryň esasy wezipesi dünýä jemgyýetçiligini
ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň üstünlikleri bilen
tanyşdyrmakdan, ýetilen sepgitlere baha bermekden, innowasion
tehnologiýalary we taslamalary tanyşdyrmakdan, tejribe alyşmakdan hem-de
halkara hyzmatdaşlygyny öňe ilerletmekden ybaratdyr.
«Türkmennebit» döwlet konserni hem-de Söwda-senagat edarasy tarapyndan
guralan forum alymlary we bilermenleri, hökümet düzümleriniň hem-de
abraýly guramalaryň, dünýäniň öňdebaryjy ýangyç-energetika
kompaniýalarynyň, ýurdumyzyň ugurdaş edaralarynyň, daşary ýurtlaryň we
ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerini bir ýere
jemledi.
Şu ýyl Söwda-senagat edarasynyň sergi zalynda oňa gatnaşyjy ýurtlaryň 60-
dan gowragy öz diwarlyklaryny ýerleşdirdiler. Şolaryň köp bölegi Azerbaýjan
Respublikasynyň, Belarus Respublikasynyň, Beýik Britaniýanyň, Koreýa
Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Latwiýa Respublikasynyň,
Malaýziýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Russiýa Federasiýasynyň,
Singapuryň, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Türkiýe Respublikasynyň,
Ýaponiýanyň we beýleki ýurtlaryň kompaniýalarydyr.
Ýöriteleşdirilen sergide uglewodorod çig malyny gözläp tapmak, gazyp almak
hem-de ibermek, düýpli burawlamak, hereket edýän turbageçirijilerini
döwrebaplaşdyrmak we şolaryň täzelerini gurmak, nebiti we gazy gaýtadan
işlemek boýunça kuwwatlyklary artdyrmak, guýularyň önüm berijiligini
köpeltmek babatda önümleriň hem-de hyzmatlaryň giň gerimi görkezildi.
Sergide Hazarda taslamalary durmuşa geçirmek üçin zerur kenar
düzümleriniň kemala getirilmegi baradaky ugurlara aýratyn orun berildi.
Esasy gatnaşýanlaryň hatarynda «Türkmennebit», «Türkmengaz» döwlet
konsernleri, pudaklaýyn kärhanalaryň 10-dan gowragy hem-de ýangyç-
energetika toplumynda işleýän hususy telekeçileriň 12-si bar.
Günüň ikinji ýarymynda öz işine başlan maslahatda energetika bazarlarynyň
ösüşinde ählumumy ýagdaýlar hem-de hyzmatdaşlygyň geljegi, bar bolan
känleri işlemek, daşary ýurt maýadarlaryny çekmek arkaly, şol sanda Hazar
deňziniň türkmen böleginiň deňiz toplumlaryny özleşdirmek üçin nebit we gaz
känlerinde gazyp almak işini işjeňleşdirmek ýaly möhüm meselelere garaldy.
Umumy mejlisiň esasy meseleleriniň hatarynda Türkmenistanyň energetika
diplomatiýasy, transmilli turbageçiriji taslamalar, gazhimiýa we nebiti
gaýtadan işleýän pudaklaryň ileri tutulýan ugurlary, uglewodorodlaryň düýpli
gaýtadan işlenilmegi diýen ugurlar boldy.
Forum gatnaşyjylaryň 400-den gowragyny, şol sanda daşary ýurtlaryň
wekilleriniň 280-sini bir ýere jemledi, olar ýangyç-energetika toplumynyň
halkara, sebit we ýurdumyz derejesindäki senagatynyň geljekdäki
strategiýasyny kemala getirmäge bagyşlanan tanyşdyrmalar, dünýäniň nebit
bazaryndaky, bu ulgamdaky marketing strategiýalaryndaky işleriň ýagdaýy
baradaky synlar bilen tanyşdyryldy.
«Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2019» halkara sergisi we maslahaty 24-nji
oktýabra çenli öz işini dowam eder.


text:
Noldan SEO hünärmeni nädip bolmaly: Iş hakda bilmek isleýän zatlaryňyzyň hemmesi - Semalt hünärmeniniň maslahaty
SEO (gözleg motory optimizasiýasy), bu ýa-da beýleki görnüşde monetizasiýa üçin mahabat, web sahypasyny mahabatlandyrmakdyr. Şeýle guralyň kömegi bilen iri, orta we kiçi telekeçilik görnüşleri, şahsy markalar, aýry-aýry harytlar ýa-da hyzmatlar mahabatlandyrylýar. Netijede, maksat internet çeşmeleri arkaly alyjylary we müşderileri özüne çekmek. Maksat başgaça bolup biler: pul gazanmak däl-de, käbir meselä ýa-da taslama gyzyklanmany artdyrmak.
Amalyň görkezişi ýaly, häzirki wagtda SEO köplenç PPC (kontekst mahabaty) garşy çykýar we iki guralyň arasynda birini saýlamaga synanyşýar. Bu ýerde köp zat maksatlara bagly. SEO uzak möhletde has gowy işleýär we umuman arzan. Geliň Semalt Iş hakda bilmek isleýän zatlaryňyzyň hemmesine düşünmäge kömek edýär.
SEO hünärmeniniň wezipeleri we jogapkärçiligi
Ilki bilen hemme zat ýönekeý ýaly görünýär, ýöne aslynda hünär meseleleriniň sanawy täsirli görünýär we aşakdaky iş görnüşlerini öz içine alýar:
- hemmetaraplaýyn derňew, sahypanyň derňewi - sahypanyň güýçli we gowşak taraplaryny kesgitlemek;
- çözgüdi gerekli wezipelere çykarmaga kömek etjek şol meseleleriň meýilnamasyny düzmek;
- bäsdeşleriň işini seljermek - güýçli we gowşak taraplary hem göz öňünde tutmak;
- daşarky we içerki web sahypasyny optimizasiýa;
- Saýtyň SEO-mahabaty köp sanly gural arkaly internetde;
- bar bolan mazmuny optimal ýagdaýa getirmek;
- gözleg algoritmlerine yzygiderli gözegçilik etmek - bu üýtgeşmeleri göz öňünde tutup meýilnamany düzetmek;
- müşderi bilen özara gatnaşyk - şonuň üçin ýerine ýetirilen işler we netijeleri barada yzygiderli hasabat bermeli;
- göçürijiler bilen özara gatnaşyk, işleriniň netijelerine gözegçilik etmek;
- saýtdaky maglumatlaryň ulanylýan kanunlara laýyk gelýändigi ýa-da ýokdugyna gözegçilik etmek.
Hünärmen özi üçin işleýän bolsa, bu meselelere ýene bir mesele goşulýar - müşderiler üçin garaşsyz gözleg.
Jogapkärçiligiň sanawy, adamyň nädip, kim bilen we haýsy taslamada işleýändigine baglylykda tapawutlanýar. Frilanserlerde köplenç köp meseleler bar we iri kompaniýalarda işleýän adamlar köplenç hünär alýarlar. Şonuň üçin hünäriň şahalary bar, mysal üçin:
Baglaýjy gurluşykçy. Bu, üçünji tarap çeşmelerine baglanyşyk ýerleşdirmek üçin jogapkär adam. Sahypalary gözleýär, eýeleri bilen gepleşik geçirýär, baglanyşyklaryň işleýändigine we dogry ýerleşdirilendigine göz ýetirýär.
Semantiki ýadro düzüjisi. Bu adamyň wezipesi, ulanyjy haýyşlarynyň sanawyny düzmek, sahypalara paýlamak we ş.m.
Taslamanyň utgaşdyryjysy. Bu, müşderi bilen aragatnaşyk saklamak, maliýe meselelerini çözmek, meýilnama düzmek, beýleki hünärmenlere gözegçilik etmek bilen gönüden-göni gatnaşýan adam.
Köp sanly adam birnäçe taslamanyň üstünde işleýän mahaly, dar hünärmenlere isleg bildirilýär. Kiçi firmalarda we freelancingde, adatça, bir adam birnäçe meseläni çözýär. SEO hünärmeni hökmünde taýýarlyk görmek isleýän bolsaňyz, ilki bilen iň gysga hünärlere bölünmän mowzugy öwrenmegi öz içine alýan umumy wariantyna üns beriň.
SEO hünärmeniniň çözmeli däl wezipeleri
Müşderiler köplenç şeýle hünärmeniň haýsy iş bilen meşgullanýandyklaryna düşnüksiz düşünýärler. Şol sebäpli hünärmenlere iň laýyk talaplar goýulmaýar. SEO hünärmenleriniň wezipelerine degişli bolmadyk jogapkärçilik sanawy bolan işler torda gezýärler we köplenç täze doglan çagalary gorkuzýarlar. Worryöne alada etme, sebäbi SEO hünärmeni, başarsa-da, aşakdaky işgärleriň borçlaryny ýerine ýetirmäge borçly däldir:
- sahypa dizaýnyna jogapkär dizaýner we düzüji dizaýner;
- kontekst mahabaty boýunça hünärmen;
- salgylanma şertlerine laýyklykda mazmun döredýän göçürme ýazyjysy;
- Sahypanyň işleýändigine, wiruslaryň we beýleki problemalaryň ýokdugyna, ähli zerur gurallaryň bardygyna we ş.m.
Käwagt jogapkärçilige goşmaça meseleler goşulýar, ýöne bu zerur däl. Şeýle borçnamalar bar bolsa, bu has ýokary aýlyk talap etmek üçin gaty argumentdir.
Bu profiliň hünärmeni üçin zerur häsiýetler
SEO hünärmeni birbada birnäçe häsiýeti bolan adam:
- Öwrenmek ukyby we yzygiderli öwrenmek islegi, hünäriň esasydyr.
- Alnan teoriýany iş ýüzünde yzygiderli ulanmak islegi.
- Bilesigelijilik, töwereginde bolup geçýän zatlara gyzyklanma.
- An analitiki pikir, strategiki pikirlenmek, şeýle hem maglumatlary ýygnamak, gurmak we gaýtadan işlemek ukyby.
- Toparda işlemek ukyby, aragatnaşyk endikleri.
- Tutanýerlilik we garaşmak ukyby. Bu ugurda işler gutarandan soň derrew gazanylmaýar - köp wagtyň dowamynda köp miwe berýär.
- Jikme-jikliklere üns bermek, dogry pursatda jemlemek ukyby.
- Mistakesalňyşlyklara dogry reaksiýa bermek we olary gymmatly tejribä gaýtadan işlemek ukyby. SEO hünärmeni bir zat nädogry bolsa hiç haçan ýüz öwürmeýär - bu ýagdaýdan çykalga gözleýär.
- Stress çydamlylygy. Netijeler derňelende-de, şahsyýetler bilen aragatnaşykda-da peýdaly bolar.
Bu başarnyklaryň toplumy üýtgeşik däl - köp sanly adam bar. Munuň üçin hemişe ösmeýän, geljegi uly, gaty gyzykly ugurda işlemek islegimizi goşýarys. Hemme zat biri-birine gabat gelýän bolsa, üstünlik gazanmak mümkinçiligi gaty ýokary.
SEO hünärmeni bolup işlemegiň artykmaçlyklary
Bu işiň köp artykmaçlygy bar:
Bazar islegi
Bazar islegi: üstesine-de, gowy hünärmen islendik ululykdaky kompaniýada we ştatdan daşary formatda iş tapyp biler. Tejribesi bolan adamlar özleri üçin has amatly şertleri bolan bir ýurtda, şäherde ýa-da obada syýahat edenlerinde ýa-da ýaşaýarka uzakdan işlemekleri seýrek däl. Bu iş ýerleşişine we beýleki şertlerine garamazdan hemmeler üçin elýeterlidir.
Geljekde hünäriň uly geljegi
Wirtual dünýä indi ösýär we ösýär. Köp sanly firmalar, kompaniýalar, hususy telekeçiler we guramalar tora girýärler. Olaryň arasyndaky bäsdeşlik derejesi gaty uludyr, bu ýakyn geljekde bu bäsleşigi öňe sürmegi we oňa garşy göreşmegi bilýän adamlara islegiň diňe artjakdygyny aňladýar.
Karýeranyň ösüşi
Bir ýerine ýetirijiden lideriň ösüşi synap görýän, ösdürýän we yzygiderli öwrenýänler üçin tebigy hereketdir. Mundan başga-da, hünärmenler toparyň ýolbaşçylary, web analitikleri we internet marketologlary bolýarlar. Iň batyrgaý SEO hünärmenleri wagtyň geçmegi bilen öz kompaniýalaryny döredýärler.
Gowy aýlyk
Bahanyň belligi üýtgeýär, ýöne köplenç beýleki hünärlerdäki ortaça aýlykdan ep-esli ýokary mukdarda bolýar. Sebitine, hyzmatyň dowamlylygyna we anyk iş ýerine baglylykda şeýle hünärmeniň ortaça aýlygy 500-1,500 dollar. Bu çäkden uzakda - has köp gazanýan ýokary derejeli optimizatorlar bar.
Täze taslamalar bilen işlemek
Işleriň dürlüligi sebäpli hünär ýadamaýar: şertler, meseleler hemişe üýtgeýär, elmydama bir ýa-da başga bir netijä garaşmak bolýar. Bu ugur her sagatda we her minutda şol bir zady edip bilmeýän adamlar üçin ajaýyp.
SEO hünärmeni bolmagyň kemçilikleri
Kemçilikleri bolmadyk beýle hünärler ýok we bu ýagdaý hem kadadan çykmady. Dogry, beýleki ýagdaýlaryň köpüsinde bolşy ýaly, kemçilikleri hem deňeşdiriler - bu ugurda işlemek isleýänler olary beýle hasaplamazlar.
Hünäriň çylşyrymlylygy
Hünäriň çylşyrymlylygy, sferanyň çalt ösmegi. Bir zady öwrenip bolmaz ýa-da gural tap uzak wagtlap işlär. Yzygiderli ösmeli, tendensiýalar bilen tanyşmaly we köne zatlary taşlamaly. Bu yzygiderli hereket we size taýyn bolmaly diýseň çynlakaý ädim.
Dürli adamlar bilen yzygiderli aragatnaşyk saklamagyň zerurlygy
Diňe ýüz göterim girýänler üçin möhüm bolan başga bir kemçilik, dürli adamlar (taslama menejerleri, göçürijiler, müşderiler) bilen yzygiderli aragatnaşyk saklamak zerurlygydyr. Emma beýleki tarapdan, iň az aragatnaşygy halaýanlar üçinem bu ägirt uly durmuş tejribesine öwrüler.
Başlamak: Nädip başdan SEO hünärmeni bolmaly
Birnäçe ýyl ozal tejribe alýan we eýýäm bar bolan ösüş şertlerini hödürleýän kompaniýa gözleýärdiler. Bu tejribe henizem bar, ýöne indi iş beriji gowy bilimli adamy görmek isleýär - mutlak noldan öwrenmek umydy bolmazdan. Şonuň üçin SEO kurslary başlamak üçin iň amatly ýerdir.
Bu saýlawyň birnäçe artykmaçlygy bar:
- Gysga wagtyň içinde esasy maglumatlary almak. Bularyň hemmesini internetde ýygnasaňyz, köp wagt gerek bolar.
- Degişlilik. Pikirli okuw kurslary, meýdançada bolup geçýän wakalary göz öňünde tutup täzelenýär.
- Elýeterlilik - bu okuwçylar üçin ähli çäkleri aýyrýan onlaýn bilimiň pul we aralyk görnüşine degişlidir. SEO-optimizasiýa ýaly bir sebitiň ösüşi tutuşlygyna wirtual giňişlikde bolup geçýär.
Bu artykmaçlyklaryň hemmesi diňe mekdebi dogry saýlamak bilen güýje girer.
SEO hünärmeniniň hünäri: esasy SEO esasy nokady
Karýerany göz öňünde tutýan SEO hünärmeni aşakdaky möhüm nokatlary özleşdirmegi maksat edinmelidir
SEO umumy gurluşy
- SEO näme?
- SEO-ny mahabatlandyrmagyň maksatlary we maksatlary
- Bilen esasy iş toplumy gelýänleri özüne çekmek üçin sahypa
- SEO-hünärmen we webmaster üçin içerki çeşme optimizasiýasy
- Tehniki optimizasiýa, standartlara laýyklyk
- SEO terminologiýasy
- Iş üçin maksatlar kesgitlemek we olaryň netijeliligine baha bermek
- Gözleg motorlarynda çeşmäni öňe sürmek üçin strategiýa düzmek
Gözleg motorlarynyň ýörelgeleri. Reýting faktorlary
- Gözleg motorlarynyň gurluşy we olaryň işleýşi
- Meşhur gözleg motorlary
- Jübi gözlegi
- Gözleg indeksiniň gurluşy
- Google algoritmleriniň aýratynlyklary, soňky täzelenmeler
- Degişlilik düşünjesi
- SERP şahsylaşdyrma
- Neşir sahypasynyň gurluşy
- Reýting faktorlary - Ynam, täjirçilik, baglanyşyk we özüni alyp baryş
Süzgüçler we gözleg motory algoritmleri. Web ussatlarynyň paneli. Google Gözleg Konsoly
- Sahypanyň pessimizasiýasy näme
- Saýtdaky pozisiýalar ýa-da traffik azalsa näme etmeli
- Sahypadaky süzgüçleriň diagnostikasy
- Süzgüçden çykmagyň ýollary
- Süzgüçden nädip gaça durmaly: ygtybarly mahabatyň düzgünleri
- Google Gözleg Konsoly bilen işlemek
Niçe derňewi
- Näme üçin bir ýeri analiz etmeli?
- Açar sözler
- Esasy bäsdeşler
- Allhli bäsdeşler
- Salgylar: mukdar, dinamika, gurluş
- Goşmaça maglumat ýygnamak we durmuş haklary
- Collectedygnalan maglumatlaryň we netijeleriň yzygiderliligi
Maksatly diňleýjileriň portretleri. Google Analytics bilen işlemek
- Esasy statistika
- Sahypalaryň esasy maksatlary (mikro, makro)
- Mahabat kampaniýalarynyň bellikleri. URL gurujy bilen işlemek
- GA-ny çeşmäňize gurmak, programmist üçin TOR sazlamak
- Google Analitikadaky maksatlar we wakalar
- Derňew: täsirler, basmalar, öwrülişikler, satuwlar
- GTM näme we ony nädip sazlamaly
- Esasy seljeriş hasabatlary
- Omörite hasabatlar
- Esasy SEO hasabatlary
Tehniki SEO sahypasyny optimizasiýa
- Tehniki web sahypasyny optimizirlemegiň maksatlary we wezipeleri
- Saýt üçin ulgamyň görnüşini saýlamak
- Domen saýlamak we subdomainler bilen nädip işlemek
- Goşmaça domenleri (aýna) barlamak
- Hosting we onuň görnüşleri
- SSL (http-den https) göç
- Iň soňky üýtgedilen parametr. Bar bolmadyk URL-ler we bozulan baglanyşyklar
- Web sahypasynyň tizligini we sahypany ýüklemegi optimizasiýa
- Web sahypasynyň gurluşyny optimizasiýa
- Menýu optimizasiýasy: görnüşleri we gurluşyk düzgünleri
- Dil wersiýalaryny düzmek
- Sahypanyň nawigasiýasyny özleşdiriň: çörek bölekleri, bulutlar, baglanyşdyrylan sahypalar, gözleg, süzgüçler
- Gaýtadan gönükdirmek (sahypa gönükdirmek)
- Jübi enjamlary üçin uýgunlaşma
Içerki web sahypasyny optimizasiýa. Meta bellikleri
- Meta bellikleri üçin talaplar
- Ady, beýany, açar sözler
- H1 sözbaşy we H2-H3 sözbaşylarynyň ähmiýeti
- Robots.txt gurmak
- Sitemap.xml gurnama
- Sahypadaky mazmunyň indeksirlemesini barlamak
- Enjam görnüşleri üçin optimizasiýa
- Göçürme mazmuny
- Içerki baglanyşyk we sahypanyň agramy paýlanyşy
Içerki web sahypasyny optimizasiýa
- Saýtyň indeksirlemesi we keş görnüşi
- Sahypa salgylaryny optimizasiýa (CNC): bölüjiler, uzynlyk, ýazuw usuly
- Dublikat sahypalary tapyň
- Meta robotlary, kanoniki we hreflang bellikleri
- Sahypany optimizirlemegiň, süzmegiň we tertipleşdirmegiň ýollary
- Marker, mikro bellik
- Gowy bölek, yml belligi döretmek
- 404 ýalňyş gurnama
- Gaýtadan gönükdirmeleri gurmak
- Sahypada Noindex we nofollow
Web sahypasynyň mazmuny optimizasiýa
- Sahypadaky mazmun bilen işlemegiň esaslary
- Sahypadaky mazmunyň görnüşleri
- Sahypanyň tekst parametrleri
- Tekstleri optimizasiýa: açar sözler we tekst gurluşy
- Tekstleriň özboluşlylygy we goragy
- Tekstiň ähmiýeti we LSI
- Göçüriji üçin tehniki tabşyryk düzmek
- Artykmaçlyk düşünjesi we ony nädip ýok etmeli
Daşarky web sahypasyny optimizasiýa
- Massa massasy we ony nireden almaly
- Baglanyşyk reýtingi
- “PageRank” algoritminiň aýratynlyklary, degişli labyr tekstini döretmek
- Baglanyş görnüşleri
- Baglanyşyk massasyny satyn almak we paýlamak
- Baglanyşyk alyş-çalyşlary näme
- Daşarky baglanyşyklaryň çeşmeleri
- Gözleg ulgamlary tarapyndan haýsy baglanyşyklar süzülýär we haýsy sanksiýalar bar
- Çeşmäniň baglanyşyk tertibi näme bolmaly
Baglanyşyk binasy
- Baglanyşyk mahabaty näme
- Ralol gatnawyny özüne çekmek
- Marka habardarlygyny ýokarlandyrmak
- Salgylaryň görnüşleri we olary nädip ulanmaly
- Gämi sanawyny düzmek
- Salgylary satyn almak - gurallar we netijelilik
- Salgy goýmak üçin sahypany nädip saýlamaly
Bölüm hünärmenlerini gutarmak we bölümleriň arasyndaky özara gatnaşyk
- Bölüm hünärmenleriniň gutardyşy
- SEO hünärmeni üçin KPI. Netijelere baha bermek ulgamy
- SEO býudjetini düzmek
- Işiňiz barada hasabat bermek
- Hasap dolandyryjylary bilen aragatnaşyk
- Baglanyşyk gurluşykçylary bilen özara gatnaşyk
- Programmistler bilen gatnaşygy
Netije
Amaly meseleleri çözmekde bilim we tejribe toplap, SEO-ny özleri üçin saýlan talyplar diňe bir diňleýjiniň wezipelerine däl, eýsem aýlyk bilen hakyky işe ýüz tutýarlar. Amal, güýjüni we wagtyny yhlas bilen sarp edýän adamlaryň gaty çalt işlemäge we göze görnüp duran netijelere başlaýandygyny görkezýär.
SEO kurslary ýakyn ýyllarda aktuallygyny ýitirmejek geljegi uly hünäri almak üçin ilkinji ädimdir.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
-
Japonııada jeltoqsan aıynda sandyq vaktsınatsııa tólqujaty engizilmek
TOKIO. QazAqparat – Japonııa úkimeti bıylǵy jyldyń jeltoqsan aıyna qaraı jergilikti turǵyndar úshin sandyq vaktsınatsııa tólqujatyn engizýge nıetti, dep habarlaıdy QazAqparat Nikkei gazetine silteme jasap.
Esıhıde Sýga basqaratyn úkimet mundaı sheshimdi dúısenbide resmı túrde jarııalaıtyny atap ótildi. Bul júıeni engizýmen 1 qyrkúıekte jumysyn bastaǵan Mınıstrler kabıneti janyndaǵy jańa tsıfrlandyrý basqarmasy aınalysady. Qazirgi ýaqytta Japonııada ımmýndaýdy rastaıtyn qaǵaz sertıfıkatyn alýǵa bolady. Sandyq tólqujattar birinshi kezekte shetelge saıahat kezinde qoldanylady dep boljanýda.
El bıligi shilde aıynyń sońynda koronavırýsqa qarsy ekpe alǵan jergilikti turǵyndardan arnaıy vaktsınatsııa tólqujatyn alýǵa ótinimderdi qabyldaýdy bastaǵan bolatyn. Japon bızrnes qaýymdastyǵy (Keıdanren) maýsym aıynda bılikke elde elektrondy vaktsınatsııa tólqujatyn engizýge usynys jasady. Uıym bul koronavırýstyń taralýyn boldyrmaý jáne qoǵamnyń áleýmettik-ekonomıkalyq belsendiligin tez qalpyna keltirý úshin qajet dep sendirdi.
- Pfizer vaktsınasy 5-11 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa 90% tıimdi
- Koronavırýs: Latvııada lokdaýn engiziledi
- Kókshetaý turǵyndary vaktsınalaý máselesi boıynsha keńes aldy
- Qazaqstan ǵalymdary mysyqty koronavırýstan qorǵaıtyn vaktsına ázirledi
- Ázerbaıjanda koronavırýs saldarynan 20 shaqty mektep jabyldy
- Almatyda vaktsınatsııa pýnktindegi prank: Tanymal bloger jazalanýy múmkin
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Häzirki wagtda Türkmenistanda neşekeşlige we neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreş çäreleri giň möçberde alnyp barylýar. Hususan-da, bu babatda ilat arasynda wagyz-nesihat çärelerine uly üns berilýär.
Şu ýylyň sentýabrynda ýurduň ýolbaşçy wezipelerinde işleýänler hem neşe barlagyndan geçirildiler. Bu barlagyň esasy sebäbi wezipeli kişileriň arasynda neşe söwdasyna ulaşanlaryň ýüze çykarylmagydyr.
Şeýle wakalaryň biri Balkan welaýatynyň Etrek etrabynyň «Daýhanbankynyň» dolandyryjysynyň, Serdar etrabynyň «Gyzylarbat» daýhan birleşiginiň başlygynyň uly möçberde neşe maddasy bilen hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri tarapyndan saklanylmagy bilen bagly ýüze çykypdy.
Ýurduň ýolbaşçy wezipelerinde işleýänleriň neşe barlagyndan geçirilişinde olaryň arasyndan neşe maddalaryna garaşlylarynyň ýüze çykarylandygy barada hiç hili maglumatlar berilmeýär.
Başga tarapy...
Bilim ulgamynda neşe maddalaryna garaşly adamlaryň işlemegine asla ýol berilmeli däldigi bilen halk köpçüligi doly ylalaşýar. Çünki şeýle adamlar okuwçylara bilim-terbiýe bermegiň deregine olaryň hatardan çykmagyna iterip biler diýen aladalar bar.
Ýöne bilim işgärleriniň neşe barlagyndan geçirilmegi özüniň nähili netije berjekdigi anyk mälim däl. Munuň sebäbi barlagyň möhletiniň juda azlygy bilen düşündirilýär. Berlen möhletiň azlygy barlag geçirilýän ýerlerde uly nobatlaryň döremegine getirýär. Şeýle ýagdaý bolsa barlaglaryň sowuk-sala ýagdaýda geçirilmegine esas döredýär.
Ýokary wezipeli ýolbaşçylaryň inisiatiwasy bilen geçirilýän şunuň ýaly barlaglarda köplenç öz işini halal ýerine ýetirýän arassa adamlar jebir çekýärler. Olar işlerinden soň barlagdan geçmek üçin nobata durýarlar, kösenýärler. Emma neşe maddalaryna garaşly bolan kişiler bolsa, şeýle barlaglardan aňsat sypmagy başarýarlar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Belarusyň Bişkekdäki ilçihanasynyň daşynda onlarça protestçi ýöriş geçirdi, olar Gyrgyzystanyň öňki prezidenti Kurmanbek Bakiýewiň we onuň dogany Janyşyň ekstradisiýa edilmegini soraýarlar.
27-nji fewralda geçirilen demonstrasiýadaky protestçiler “Bakiýewler adam öldürenler” we “Belarus, jenaýatkärlere gaçybatalga berme!” diýen şygarly plakatlary göterdiler.
Belarus ilçihanasynyň işgärleri binanyň daşyna çykmansoň, protestçiler Bakiýewiň ekstradisiýa edilmegini talap edýän petisiýany ilçihananyň howpsuzlyk işgärine gowşurdylar.
27-nji fewralda gyrgyz prezidenti Almazbek Atambaýew örän emosional mazmunly beýanaty ýaýratdy. Beýanatda ol Bakiýew doganlaryny “rehimsiz we zalym häsiýetli ýaramaz adamlar” diýip atlandyryp, belarus resmilerini doganlary ekstradisiýa etmäge çagyrdy.


text:
DONALD TRAMP
Nýu-ýorkly milliarder biznesmen we öňki “reality TV” ýyldyzy Donald Tramp Respublikan partiýasynyň prezidentlige dalaş edýän kandidatlarynyň arasynda garaşylmadyk ýagdaýda ýeňiji boldy.
Kandidatlyga dalaş edýän beýleki adamlardan üstün çykmak bilen syýasy ekspertleri we partiýa işgärlerini aňk-taňk eden emläk tütjary iýul aýynda Respublikan partiýasynyň Kliwlendde geçen milli konwensiýasynda partiýanyň kandidatlygyny kabul etdi.
Syýasy neofit bolan Tramp häkimiýet eýeleri hasaplanýan gatlaga garşy kandidat bolup bäsleşige girdi, özünden has tejribeli bäsdeşlerini Twitterde we geçen çekişmelerde ýiti tankytlady hem kemsitdi.
Tramp özüniň iň soňky iki opponentini – Tehasyň senatory Ted Kruz we Ohaýonyň gunbernatory Jon Kasiç – ýeňip, 8-nji noýabr saýlawynda Demokratik partiýanyň kandidaty Hilleri Klinton bilen güýç synanyşmak hukugyny gazandy.
Iş orunlaryny döretmek we salgyt derejesini peseltmek bilen “Amerikany gaýtdan beýgeltjekdigini” wada etse-de, Tramp bu meseleler boýunça jikme-jik maglumat bermän pozisiýasyny ýygy-ýygydan üýtgetdi.
Ol “kanuny we tertip-düzgüni” güýçlendirjekdigini aýdyp, Amerikan-Meksika serhedinde diwar gurup, ýurda bikanun gelýän immigrantlaryň öňüni almagy wada berdi. Ol bu diwaryň harajatyny Meksiko çeker diýdi.
Tramp şeýle hem haýsynyň terroristdigini kesgitlemek üçin musulman immigrantlary barada “güýçli derňew” çärelerini girizjekdigini aýtdy. Ýöne ol Birleşen Ştatlara girmegi bütin musulmanlara gadagan etjek diýip beren wadasyndan soňra dändi.
70 ýaşly Tramp prezident Barak Obamany gowşak lider diýip, berk tankytlady, ony Siriýa we dünýäniň beýleki gowgaly ýerlerinde şowsuzlyga uçran syýasat diýilýänine jogapkär etdi. Ol aýratyn-da Waşington tarapyndan ýola goýlup, 2015-nji ýylda Eýran bilen baglaşylan halkara ýadro geleşigini tankytlady.
Tramp Orsýetiň prezidenti Wladimir Putini “beýik lider” diýip öwüp, Klintony Birleşen Ştatlaryň taryhynda bolan “iň ýaramaz döwlet sekretary” diýip atlandyrdy.
Ýöne Trampyň daşary işler boýunça maglumatynyň ýokdugy aýan bolan mahallary-da boldy. Ol öten aý geçirilen bir interwýusynda Orsýetiň Ukrainanyň Krym ýarym adasyny zor bilen alandygyndan bihabar diýen täsiri galdyrdy.
German-şotland asylly Tramp Nýu-Ýorkda bir gurply tütjär maşgalada dünýä indi.
Ol Nýu-Ýorkyň hususy harby akademiýasyny tamamlanyndan soňra Broksyň Fordham uniwersitetine okuwa girip, ahyrki iki ýylyny Pensilwaniýa uniwersitetinde geçirip, okuwyny ykdysadyýet boýunça 1968-nji ýylda tamamlady.
Tramp hiç haçan goşun gullugynda bolan adam däl. Ol studentkä öz atasynyň emläk kompaniýasynda işe başlady, atasy 1999-njy ýylda aradan çykansoň hem bu kompaniýany özi ýöretdi.
Trampyň guramasy dünýäniň dürli künjeklerinde, esasan hem Nýu-Ýork sebitinde asmana ýetip duran belent jaýlar we kasinolar gurdy. Ýöne onuň gurluşyk işiniň batyp galan mahallary hem bar.
Baýlygy 3 milliard dollardan, 3.7 milliard dollar aralygynda diýlip çaklanýan Tramp 2004-nji ýylda “NBC” telekanalynda alyp baran “The Apprentice” atly oýun şowy bilen tanymal telewideniýe ýyldyzyna öwrüldi.
Ýöne aýdylyşyna görä, ”NBC” onuň kontraktyny immigrantlar barada edýän “hapa beýanatlary” sebäpli 2016-njy ýylda ýatyrypdyr.
Üç gezek öýlenen Trampyň bäş çagasy we sekiz agtygy bar. Saýlaw kampaniýasynda gyzy Iwanka, we ogullary Donald (Jr.) bilen Erik möhüm rol oýnadylar.
MAÝK PENS
Respublikan partiýasynyň wise-prezidentlige kandidaty Indiana ştatynyň gubernatory Maýk Pens.
Pens sosial we maliýe işlerinde konserwatiw garaýyşly diýip tanalýan hem-de hristianlyga berk ynanýan adam.
2008-nji we 2012-nji ýyllarda prezidentlige kandidat bolmagy mümkin diýlip çaklansa-da, Pens resmi taýdan bu wezipe ugrunda hiç haçan dalaşa girenok.
Ol syýasata goşulmazdan öň adwokat şeýle hem radio işgäri bolup işledi.
Indiana ştatynda irland asylly katolik maşgalada doglan Pens 1981-nji ýylda Hanower kollejini tamamlap, 1986-njy ýylda Indiana uniwersitetinden hukuk boýunça alymlyk derejesini aldy.
Birnäçe ýyllap aklawçy bolup işlän Pens 1988-nji we 1990-njy ýyllarda Kongrese girmäge dalaş etse-de, bu işde üstünlik gazanyp bilmedi.
Pens adwokatlyk işini dowam etdirip, radioda syýasat barada “The Mike Pence Show” programmasyny alyp bardy.
2000-nji ýylda ol Kongrese saýlanyp, 2012-nji ýyla çenli şol ýerde işledi. Şol ýyl Indianada gubernatorlyga saýlandy.
Pens 2009-nj yýylda Kongresde respublikanlaryň arasynda üçünji derejeli pozisiýa saýlandy.
Wekiller palatasynyň daşary işler komitetinde işlän Pens halkara syýasatyndan maglumatly adam hasaplanýar.
Pens gubernator höküminde salgyt derejesini aşakladyp, Indianada býujeti artdyrdy.
Ol üstümizdäki ýylda bir kanuna gol çekeni üçin, tankyt astyna düşdi. Seksual gatnaşyklarda öz jynsdaşlaryny ileri tutýan aýallar we erkekler hem-de jynsyny üýtgedenler bu kanuna özleriniň ala tutmagy diýip garadylar. Turan protestlerden soňra bu kanun üýtgedildi.
Pensiň aýaly we kämillik ýaşyna ýeten üç çagasy bar.


text:
Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýaýewiň Horezm welaýatyna saparyna iki gün galanda, serhetýaka ilata özbek-türkmen serhedinden üç günlük wizasyz geçip-gelmäge ýol açyldy.
Mundan dört ýyl ozal, Özbegistanyň Garaşsyzlyk gününiň öňüsyrasynda serhet geçelgesi ýapylyp, iki goňşy ýurduň ilatyna gysga wagtlyk wizasyz geçip-gelmek düzgüni ýatyrylypdy.
Azatlyk Radiosynyň özbek gullugy bilen gürrüňdeş bolan, özüni Mustafa diýip tanadan raýatyň aýtmagyna görä, “Şabat” serhet geçelgesinden adamlar goňşy Türkmenistana geçýärler. Iki ýurduň arasyndaky serhet 25-nji ýanwarda açylypdyr.
– Biziň adamlarymyz üçin, özbek-türkmen geçelge punkty hem gümrük gullugy 25-nji ýanwarda täzeden açyldy. Häzir biziňkiler hut öňküker ýaly aýda bir gezek Türkmenistana üç günlük wizasyz baryp gelýärler. Bu biziň prezidentimizň tagallasy bilen ýola goýlandyr diýip hasaplaýarys – diýip, horezmli Mustafa biziň habarçymyza aýtdy.
Şabat etrabynyň häkimliginden, adyny mälim etmedik bir wekil hem Azatlyk Radiosyna iki ýurduň raýatlary özbek-türkmen serhedinden arkaýyn geçip bilýärler diýen maglumaty tassyklady.
– Indi millet üçin ýeňil boldy. Sebäbi adamlaryň köpüsinde serhediň iki ýüzünde-de garyndaşlary ýaşaýar. Kim Türkmenistandan gelin edinipdir, kim Özbegistandan. Türkmenistan bilen hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň ýaňadan dikeldilmegine millet diýseň begenýär – diýip, etrap häkiminiň wekili aýtdy.
Türkmenistan bilen serhede ýakyn ýerde ýaşaýan Şabat etrabynyň bir ýaşaýjysynyň aýtmagyna görä, şu günki günde ýönekeý ilat ýene bir meselede kösenýär, bu serhetden geçmek tölegidir.
– Men mundan dört ýyl ozal Türkmenistana gidipdim. Soňra serhet bütinleý ýapyldy. Indi bolsa köpler munuň açylandygyndan habarsyz. Ilaty serhedi geçmek tölegi alada goýýar. Olar 8 dollar tölemeli. Bu biziň pulumyzda 56 müň som, o bolsa pes aýlygyň üçden bir bölegi. Ýöne millet öz ýakynyny görmek üçin, ol puly tölemäge kaýyl – diýip, şabatly raýat aýdýar.
70 ýaşly horezmli Ýuldaş babanyň Azatlygyň habarçysyna aýtmagyna görä, onuň garyndaşlarynyň aglaba bölegi Türkmenistanda ýaşaýar.
– Ol ýerde meniň ýoldaşlarym, garyndaşlarym ýaşaýarlar. Olary dört ýyllap görmedim. Ýaňy serhediň açylanyny eşitdim. Muňa oturyp begenýän. Alla ýol berse, ýakynda Türkmenistana baryp geljek.
2004-nji ýylda iki taraplaýyn gol çekilen ylalaşyga görä, serhet ýakasynda ýaşaýan Özbegistanyň hem Türkmenistanyň raýatlaryna goňşy ýurda üç günüň dowamynda wizasyz geçmäge rugsat berlipdi. Ýokarda belleýşimiz ýaly, bu düzgün 2013-nji ýylda, Özbegistanyň Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda ýatyryldy.
Şondan soňra Özbegistanyň raýaty Türkmenistana gitmeçi bolsa ýa-da Türkmenistanyň raýaty Özbegistana geçmekçi bolsa, hökman ýurtlaryň paýtagtyndaky ilçihana ýüz tutup, goňşy döwlete gidip-gelmek üçin wiza almalydy.
Ürgenç şäherindäki “Najot” atly hukuk goraýjy guramanyň ýolbaşçysy Haýytbaý Ýakubowyň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, Özbegistanyň hem Türkmenistanyň serhet ýakasynda ýaşaýan ilatyň garyndaşlygy müň ýyllyklardan gözbaş alyp gaýdýar. “Häzirki wagtda serhet ýapylmagy sebäpli adamlar hatda öz garyndaşlarynyň mazaryna zyýarata baryp bilmediler” diýip, Haýytbaý Ýakubow aýdýar.
Türkmenistanyň Daşoguz hem Lebap welaýatlarynda özbekler gadymdan ýaşap gelýärler. Häzirki wagtda Türkmenistanda ýarym million etniki özbek ýaşaýar, bu bolsa ýurduň ilatynyň 12 %-ini düzýär.
Şol wagtda 150 müň etniki türkmen Özbegistanyň serhet ýakalarynda, hususan-da, Horezm we Surhanderýa welaýatlarynda we Garagalpagystanda ýaşaýar.
Horezm, Kaşgaderýa, Buhara oblastlarynyň, şeýle hem Garagalpagystanyň Türkmenistan bilen umumy serhedi bolup, onuň iki respublikanyň arasyndaky uzynlygy 1650 kilometre ýetýär.


text:
Ankaranyň 4-nji agyr jeza kazyýeti 23-nji noýabrda "Fethullah Güleniň guramasy FETÖ-niň" "Sibir ymamy" güman edilýän Sadettin Başer bilen "Aziýa sebitiniň ymamy" güman edilýän Muammer Türkýylmazyň Türkiýä gaýtarylyp berilmegi üçin, Türkiýäniň daşary işler ministrliginden, Türkmenistana talapnamalary ýetirmegini sorapdyr.
"AKI Press" atly gyrgyz neşiriniň ýazmagyna görä, başa barmadyk döwlet agdarylşygyny gurnamakda aýyplanýan "Fethullah Güleniň guramasy FETÖ-niň" 22 ýurda gaçan 45 sany ýokary wezipeli ymam ýolbaşçylarynyň we şol sanda Fethullah Güleniň hut özüniň yzyna gaýtarylyp berilmegi üçin, daşary işler ministrliginiň üsti bilen ol döwletleriň hökümetlerine kazyýet talapnamalary iberilipdir. Olaryň arasynda FETÖ-niň "Sibir ymamy" güman edilýän Sadettin Başer bilen "Aziýa materiginiň ymamy" güman edilýän Muammer Türkýylmazyň Türkiýä gaýtarylyp berilmegi üçin, Aşgabada iberilen talapnamalaryň hem bardygy habar berilýär.
Neşir habarynda, Ankaranyň 4-nji agyr jeza kazyýetiniň şol bir wagtyň özünde FETÖ guramasynyň "kazyýet ymamynyň orunbasarydygy" güman edilýän Osman Karakuş bilen FETÖ-niň gaznaçylarynyň biri hasaplanýan Hüseýin Saruhan üçin hem Gyrgyzystanyň adalat ministrligine, Gazagystanda ýaşaýandygy öňe sürülýän FETÖ-niň "Balkan ymamy" güman edilýän Mustafa Özjan üçin bolsa gazak hökümetine talapnama iberilendigini ýazýar.
Bu habar şol bir wagtyň özünde türk mediasynda hem giňişleýin ýer aldy.
Türkiýäniň köp tiražly "Milliýet" gazetiniň habarynda, 3 sany aýyplanýan üçin bolsa şol bir wagtyň özünde birnäçe ýurtdan olary Türkiýä gaýtaryp bermegiň soralýandygyna üns çekilýär. Gazet Ankaranyň 4-nji agyr jeza kazyýetiniň birnäçe ýurtda görülendigi öňe sürülýän FETÖ-niň ýokary wezipeli geňeşçisi güman edilýän Halit Esendiriň Türkiýä berilmegi üçin, şol bir wagtyň özünde Germaniýa we Özbegistana, "Sibir ymamy" güman edilýän Sadettin Başer üçin bolsa şol bir wagtda Türkmenistana, Günorta Afrika respublikasyna we BAE-ne talapnama taýýarlandygyny beýan edýär.
Ýatlap geçsek, bu Türkmenistandaky gülençilerdigi güman edilýänler barasynda türk mediasynda ýaýran ilkinji maglumat däl. 8-nji iýunda Türkiýäniň Balykesir şäherinde Fethullah Güleniň toparyna degişlidigi güman edilýänlere garşy gurnalan operasiýada, Aşgabatdaky Türkmen-türk uniwersitetiniň owalky mugallymlaryndan bolan Balykesir uniwersitetiniň Aýwalyk hünär öwrediş okuw jaýynyň müdiri O.Ş. bilen bilelikde 11 şübheli saklanypdy.
Türkiýede 2016-njy ýylyň 15-nji iýulynda başa barmadyk döwlet agdarylyşygy synanşygy bolup geçipdi we esasy giň göwrümli wakalar paýtagt Ankara bilen Stambulda ýüze çykypdy. Şonda 450 ýönekeý türk raýatynyň ölendigi, 2000 gowrak adamyň hem ýaralanandygy aýan edilipdi. Agdarylyşyk synanyşygynyň yzýanyndan 50 müňden köp adam tussag edildi we 140 müňden gowrak raýat hem döwlet işinden kowuldy. Türk hökümeti başa barmadyk döwlet agdarylyşygyny gurnamakda "Hyzmat" diýip atlandyrylýan dini toparyň ýolbaşçysy Fethullah Güleniň Türkiýe döwletiniň düzüminde gizlinlikde döreden "FETÖ" atly guramasyny aýyplady. Häzir ABŞ-da ýaşaýan Fethullah Gülen bolsa öz gezeginde şeýle aýyplamalary red etdi.
Azatlyk Radiosynyň ozal hem habar berşi ýaly, geçen ýylyň tomsunda Türkiýede başa barmadyk harby agdarylyşygyň arkasynda dini ruhany Fethullah Güleniň durandygy öňe sürlenden soň, Türkmenistanda onuň hereketi bilen ilteşiklidir öýdülýänler köpçülik ýagdaýda soraga çekilip, her dürli gynamalara sezewar edilip we uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilip başlandylar.
Azatlyk Radiosyna gowşan, suduň höküminden göçürmesidigi aýdylýan dokumentde bolsa, ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen sud diňlenişiginde 18 adamyň 12-25 ýyl aralygynda türme tussaglygyna höküm edilendigi göze ilýär.
Türkmenistanda şeýle wakalaryň fonunda gülençilere degişlidigi öňe sürülýän Halkara türkmen-türk uniwersiteti hem ýapylypdy.
Sözi jemläp aýtsak, Ankaranyň 4-nji agyr jeza kazyýetiniň türk daşary işler ministrliginiň üsti bilen Türkmenistana talapnama iberip, başa barmadyk harby döwlet agdarylşygyny gurnamakda aýyplanýan "Fethullah Güleniň guramasy FETÖ-niň" "Sibir ymamy" güman edilýän Sadettin Başer bilen "Aziýa materiginiň ymamy" güman edilýän Muammer Türkýylmaz dagylary Türkiýä bermegini soramagy barasynda degişli türk we türkmen resmilerinden jikme-jik maglumat ýa-da nähilidir bir kommentariýa almak Azatlyk Radiosyna başartmaýar.


text:
MISSIONERLER KEZIP JÝR
Qazaqstan zayyrly memleket bolyp tabylady, onda konfessiyaaralyq tatulyq pen kelisim saltanat qúruda, dinge senushilermen qatar ateistik kózqarasty ústanatyn azamattardyng da qúqyghy qúrmetteledi. Memleket diny qyzmet salasyna aralaspaydy, alayda konfessiyalarmen ózara is-qimyldy qamtamasyz etui jәne azamattardyng diny senim bostandyghy qúqyghyn qorghauy tiyis. Osynday talap belgilegen elimizding Konstitusiyanyng 1-baby 1-tarmaghyndaghy memleketting zayyrly sipaty dinning memleketten bólektigin bildiredi. Diny senim bostandyghy – búl adamnyng ózi qalaghan dinge ghibadat etu qúqyghy. Konstitusiyanyng 14-babyna say zang aldynda júrttyng bәri ten, búl zerdeleu nysanyna qatysty qoldanysta barlyq dinder men diny birlestikter zang aldynda birdey ekenin, keybir dinder men diny birlestikterge qanday da bir artyqshylyqtar jasaluyna jol berilmeytinin, dinge kózqarasyna, nanymyna baylanysty nemese kez-kelgen ózge jaghdayattar boyynsha kemsituge tyiym salynatynyn aighaqtaydy.Jalpy Qazaqstan Respublikasy ózin tәuelsiz memleket retinde jariyalaghannan beri barlyq dinge degen qúrmetin ózin zayyrly memleket retinde ornyqtyruymen, diny birlestikter isine memleketting jәne memleket isine diny birlestikterding zansyz aralasuyna jol berilmeytindigin negizgi zanmen bekituimen dәleldep keledi. Qazaqstan tәuelsizdigining alghashqy jyldary qabyldanghan normativtik qúqyqtyq aktining biri «Diny senim bostandyghy jәne diny birlestikter turaly» Qazaqstan Respublikasy Zanynyng boluy osynyng dәleli. Din búl ózindik damu ýrdisi bar, qoghamnyng damuy men qalyptasuyna óz әserin tiygizushi prosess. Ony qysyp ústaugha da jәne bos jiberuge de bolmaydy. Din bayyby-men baptalyp, ynghayymen rettelip otyruy kerek. Osy túrghydan alghanda, qoghamdyq qatynastyng bir salasy retinde ol qúqyq normalarymen, yaghny zanmen rettelip otyrady. Qazaqstan Respublikasy Konstitusiyasynyng 19-babyna sәikes әrkim ózining qay dinge jatatynyn anyqtaugha jәne ony kórsetu-kórsetpeuge haqyly. Sonymen qatar Konstitusiyanyng 39-babyna sәikes jogharyda atalghan qúqyqtar men bostandyqtar eshbir jaghdayda da shektelmeui tiyis. Alayda búl jerde azamattyng tek qay dinge jatuyn anyqtau qúqyghy ghana aitylyp túr. Yaghni, qay dinge jatuyn anyqtau qúqyghy shektelmeydi, biraq ony paydalanu, jýzege asyru belgili bir kólemde zanmen shektelui mýmkin.
Elimizde 2011 jyldyng 11-shi qazanynda «Diny qyzmet jәne diny birlestikter turaly» Zannyng qabyldanyp júmys istey bastady. Qabyldanghan jana Zang baqylausyz missionerlik qyzmet pen psevdodiny úiymdardyng zangha qayshy әreketterining aldyn alu siyaqty óz maqsattary men mindetterine say qyzmet etip, qogham túraqtylyghyn qamtamasyz etude. Býgingi tanda Qazaqstan jerinde 3,5 myngha juyq diny úiymdar tirkelgen bolsa, olardyng ishinde 2383 islamdyq, 299 pravoslavtyq, 84 katoliktik jәne 500-den asa protestanttyq úiym bar. Qazaqstan Respublikasynyng aumaghynda 10 islamdyq, 76 pravoslavtyq, 230 katoliktik, 96 protestanttyq sheteldik missionerler qyzmet etude.
Qazaqstandaghy missionerlik әreketter
Missionerlik - diny qyzmetterding erekshe bir týri. Missiya - latyn tilinde «missio» mindet, oryndaluy tiyis tapsyrma degen maghynagha keledi. Missionerlik – diny úiymdardyng ilimderin taratugha arnalghan diny jәne sayasy qyzmet. Missionerlik úiymdardyng shoqyndyru sayasaty Afrika jәne Aziya halyqtary arasynda qarqyndap, maqsatty týrde jýrgizilip otyr. Missionerlik úiymdargha birqatar elderding memlekettik qúrylymdary, qayyrymdylyq qorlary, ýkimettik emes úiymdar, qarjylyq toptar materialdyq jәne moralidyq túrghydan kómektesip, ortaqtasa júmys jasaydy. Missionerler baratyn el halqynyng dinin, tarihyn, әdet-ghúrpyn, dili men psihologiyasyn zerttep bilip barady.
Kóptegen missionerler jergilikti halyq basym eldi mekenderde túryp, sol halyqtyng tilin, әdet-ghúrpyn, minez-qúlyqtaryn óz qyzmetterin tabysty atqaru ýshin jeterliktey dengeyde zerttep, ýirenedi. Elimizde protestanttyq jәne neoprotestanttyq shirkeulerding missionerlik qyzmetteri halqymyzdyng diny birligi men yntymaqty ómirine keri әserin tiygizedi.
Júmyssyzdar, ómirden óz ornyn tappaghandar, ruhany izdeniste jýrgender, jeke basy jәne otbasyndaghy psihologiyalyq qiyndyqtargha tóze almaghandar, Islam dinin tereng bilmeytinder, әsirese jastar missionerlerding ýgit-nasihatyna tez iligedi.
Elimizding aumaghynda hristiandardyng payda bolghany turaly alghashqy derekter V-VI ghasyrlagha jatady. Ásirese IH-H ghasyrlarda Úly Jibek joly boyynsha auyp kelgen hristian missionerlerining belsendi qyzmetterining nәtiyjesinde keybir týrki taypalarynyng arasynda nestoriandyq taralghan. Derekkózder mәlimetterine sýiensek, Taraz ben Merkide, sonymen qatar Syrdariya ózeni boyynda hristian shirkeuleri bolghandyghy arheologiyalyq qazbalar arqyly mәlim. Alayda H-HI ghasyrlarda aimaqta islamdandyru prosesi etek alyp, hristiandyq shirkeuler meshitterge ainaldyryldy.
Songhy kezeng - elimizding tәuelsizdik alghan jyldarymen túspa-tús keledi. Osy uaqyt ishinde Respublikamyzdyng territoriyasynda búryn sondy kezdespegen aghymdar, atap aitar bolsaq, presvitariandyq jәne metodistik, protestanttyq konfessiyalar: «Agape», «Jana ómir», «IYegova kuәgerleri», «Bahay senimi», «Ibilis shirkeuleri», «Saentologiya shirkeui» jәne t.b. óz aldaryna diny birlestik bolyp qúrylyp ornalasa bastady
Missionerlik әreketti әlemning birneshe memleketterinde belsendi týrde atqaryp jýrgen «IYegova kuәgerleri» eki jýz tilde jiyrma jeti million danamen jurnal shygharyp, eki jýz otyz elde ýgit-nasihat júmystaryn jýrgizedi. Niu-Yorkte «Kýzet múnarasy» qoghamynyng «Brukliyn» baspahanasynda ýsh mynnan astam adam júmys isteydi. Baspahanada aiyna aghylshyn tilinde ýlkendi-kishili alpys mynday jәne jýz jiyrma tilde otyz millionday kitap shygharylady. Búl kitaptardy taratu ýshin eki millionday adam júmys isteytin «Eymak» taratu jelisi belsendi júmys atqarady. Búl, әriyne, tamyry, týp tórkini aryda jatqan dәstýrli sayasat ekeni belgili.
Hristian dini missionerlik әreketterin tek adam balasyn aqiqatqa jetkizip, tura baghyt beru ghana emes, basqa da sayasy maqsattar ýshin paydalanady. Tәuelsizdik alghan uaqytymyz ben ótken tarihymyzdaghy Hristian missionerligi últ bolyp qalyptasuymyzgha keri әserlerin tiygizip, dinimizdi, mәdeny qúndylyqtarymyzdy joygha baghyttalghanyn kóremiz. Búl – ruhany ekspansiya býginde de jan-jaqty óz funksiyasyn jalghastyryp keledi.
Qazaqstandaghy missionerlik, az zerttelgen jәne tarihy kitaptarda ýstirt jazylghan tyng taqyryptyng biri bolghandyqtan, ony tereng zerttep, jas úrpaq sanasyna diny týsinik qalyptastyruymyz tiyis. Teginde, múnday ruhany shabuyldarmen jalpy qogham mýshelerining diny sauatyn arttyru arqyly kýrese alamyz. Ol ýshin arnauly jәne jogharghy oqu oryndarynda «Dintanu» dәrister ótkizu jәne dәstýrli Islam dinining qúndylyqtaryn ghylymy negizde tanyp, nasihattau kerek. Respublikalyq BAQ-ta dәstýrli emes diny qozghalystardyng missionerlik qyzmetteri jóninde aqparattardy ýnemi jariyalap túru da asa qajetti isterding biri bolyp tabylady.
Ydyrys Úlan,
Qazaqstan Respublikasy Din isteri agenttigi
Mәdeniyetter men dinderding halyqaralyq ortalyghynyn
sarapshy qyzmetkeri
Abai.kz


text:
“Ýüpek ýoly gurluşyk“ hojalyk jemgyýeti, 2010-njy ýylyň mart aýynyň 12-sinde kärhanany esaslandyryjylar, Begjanow Magsat Nurnepesowiç we Garabaýew Rahmanberdi Annadurdyýewiç tarapyndan döredildi, hem-de Daşoguz welaýatynyň S.Türkmenbaşy adyndaky etrabynyň Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Edara görnüşindäki taraplary we maýa goýum taslamalaryny döwlet tarapyndan hasaba almak müdirligi tarapyndan 14842604 belgi bilen hasaba alyndy. Şeýle hem Daşoguz welaýatynyň S.Türkmenbaşy adyndaky etrabynyň Salgyt gullugynda No 405211000400 bellige alyndy. Hukuk salgysy; Daşoguz welaýatynyň S.Türkmenbaşy adyndaky etrabynyň Gurbansoltan eje geňeşligi.
Kärhanamyz; gurluşyk gurnama işleri, suw we lagym ulgamlarynyň gurluşygy, 110kWA çenli bolan elektrik geçirijileriniň gurluşygy, senagat howpsuzlygy boýunça işler, söwda satuw işleri we hojalyk jemgyýetimize degişli bolan “Şawat” Açyk Görnüşli Paýdarlar Jemgyýetiniň süýt we süýt önümlerini öndürýän kärhanasynda önümçilik işlerini alyp barýar.
“Ýüpek ýoly gurluşyk” hojalyk jemgyýeti; 2010-njy ýyldan bäri alyp barýan gurluşyk gurnama işleri, suw we lagym ulgamlarynyň gurluşygy hem-de elektrik geçirijileriň gurluşygy ulgamlarynda, başda Daşoguz welaýatynyň Düýpli gurluşyk dolandyryş edarasy bolmak bilen, Türkmenistanyň Merkezi Banky, Türkmenistanyň senagatçylar we telekeçiler birleşmesi, birnäçe şäher we etrap häkimlikleri hem-de beýleki ministirlikler we döwlet edaralarynyň buýurmalary esasynda onlarça taslamany üstünlikli amala aşyrdy. Söwda-satuw ulgamynda bolsa, 2017-nji ýylyň 30-njy sentýabrynda baglaşylan şertnama esasynda, dünýä belli “Nestle Fud” kompaniýasynyň süýji, şokolad we kofýe önümleriniň Türkmenistandaky satyşy amala aşyrmaga başlandy.
Häzirki wagtda hem gurluşyk, hem önümçilik hem-de söwda-satuw ulgamyndaky işlerimiz güýçli depginde dowam edýär.
Telefon belgileri (Aşgabat) : (+993 12) 210767, 210768, 210769


text:
DAF (Erän Howa Flotasiýa Ulgamda Dörän Mikro Balonjyklar)
DAF ulgamy, lagym suwyň içindäki senagat/haýwan ýaglaryň we bölejikleriň aýrylmagynda ulanylýar. Ulgamda döredilen mikro balonjyklar bu maddalaryň ýüzlerine ýapyşýar. Bu mikro balonjyklaryň ýüzdürme täsiri bilen, bölejik we howa gabarçaklary topbaklary köpük formasyny alýar we soňra sypyrylyp tämizlenýän ýüze tarap ýüzýärler.Ähli polat material epoksid boýagly uglerod poladyndan öndüriler. Islenilen ýagdaýynda gyzgyn çümdürme sinklenen ýa-da poslamaýan polatdan öndürilip bilner.