text:
Şu gün Belarusyň esasy oppozisiýa liderlerinden biri Aleksandr Milinkewiç dekabrda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna özüniň dalaşgär hökmünde gatnaşmajakdygyny aýtdy.
Ol munuň sebäbini ýurduň häzirki prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň ýeňiji diýlip yglan edilmegi üçin eýýäm häzirden ähli çäreleriň görlendigi bilen düşündirdi.
Bu wakanyň öňýany Aleksandr Lukaşenko şu ýylyň 19-njy dekabryna planlaşdyrylýan prezidentlik saýlawlarynda özüniň dördünji möhlete saýlanmak üçin dalaş etjekdigini bildirdi. Lukaşenko indi 1994-nji ýyldan bäri Belarusa liderlik edip gelýär.
Belarusyň esasy oppozisiýa liderlerinden biri Aleksandr Milinkewiç şu gün Minskde metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda ýurduň oppozisiýa toparlarynyň saýlawlara ýeke-täk kandidaty hödürlemek meselesinde belli bir ylalaşyga gelip bilmändiklerini boýun aldy.


c: text/html

text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlary Orsýet bilen kanun goramak we neşelere gözegçilik etmek meselesi boýunça bar bolan ylalaşygy Orsýetiň birtaraplaýyn ýagdaýda ýatyrmagyna özüniň gynanýandygyny mälim etdi.
ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň metbugat sekretary Wiktoriýa Nuland Orsýetiň bu ädimini “şowsuz ädim” diýip atlandyrdy.
Çarşenbe güni Orsýetiň hökümeti öz resmi websaýtynda 2002-nji ýylda baglaşylan bu özara ylalaşygy birtaraplaýyn ýagdaýda ýatyrýandygyny yglan etdi.
Ol munuň sebäbini bu Orsýet-Amerikan ylalaşygynyň “häzirki reallyklaryň talabyna laýyk gelmeýändigi we öz ähmiýetini ýitirendigi” bilen düşündiripdir.
Bu ylalaşyga laýyklykda, Birleşen Ştatlar Orsýetdäki neşe gaçakçylygyna, adam gaçakçylygyna we käbir beýleki jenaýatçylyklara garşy göreş üçin Orsýete belli bir maliýe ýardamlaryny berip gelýärdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Milli Golýazmalar institutynyň işgärleri Türkiýäniň hyzmatdaşlyk we utgaşdyryjy agentligi we Türkiýäniň Golýazma eserleri boýunça merkezi edarasy tarapyndan geçirilen gysga möhletlik okuwda boldular. Ol ýerde türkmen hünärmenlerine golýazmalary sahaplamak hem-de rejelemek boýunça okuwlar geçildi. Türkiýäniň Konýa şäheriniň golýazma eserleri boýunça ýerli müdirliginde geçirilen okuwlaryň netijesinde ildeşlerimiziň birnäçesine golýazma eserlerini ylmy taýdan derňemek, olaryň katalog sanawyny düzmek, gymmatly golýazmalary gözegçiligi, rejeleýiş işleri ýaly ugurlar boýunça ýörite sertifikatlar gowşuryldy. Sertifikatlaryň gowşurylyş dabarasynda ýerli müdirligiň ýolbaşçysy Bekir Şahin öz çykyşynda: «Türkmenistanly kärdeşlerimiz bilen geçirilen okuw diýseň netijeli boldy. Okuwlaryň netijesinde-de türkmenistanly hünärmenlere-de, türkiýeli hünärmenlere-de pikir alyşmaga, tejribeleri paýlaşmaga gowy mümkinçilik döredi. Galyberse-de, bu okuw türkmen we türk halklarynyň taryhy kökleriniň hemişe bir bolandygyny ýene bir gezek äşgär etdi. Häzirki wagtda-da Türkmenistan bilen synmaz dostluga daýanýan gatnaşyklarymyz bar. Munda iki ýurduň Liderleriniň hyzmaty çäksizdir» diýip, okuwlaryň ähmiýetini aýratyn nygtady.
Bu barada Türkiýäniň haberler.com internet saýty habar berýär.


text:
Şu gün Aşgabady ösdürmegiň 13-nji tapgyrynyň binalary dabaraly ýagdaýda açyldy. Bu dabara Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem gatnaşdy.
Aşgabady ösdürmegiň 13-nji tapgyrynda açylyp, ulanylmaga berlen binalar:
- Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň Köpetdag etrap bölüminiň edara binasy, potratçysy «Gujurly inžener» hojalyk jemgyýeti;
- Köpetdag etrap prokuraturasynyň edara binasy, potratçysy «Rysgally zähmet» hojalyk jemgyýeti;
- Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň 12 gatly, 66 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Rysgally zähmet» hojalyk jemgyýeti;
- Köpetdag etrap polisiýa bölüminiň edara binasy, potratçysy «Aga gurluşyk» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň 12 gatly, 44 öýli, dükanly ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Aga gurluşyk» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň edara binasy, potratçysy «Çeper gurluşyk» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Gidrometeorologiýa baradaky milli komitetiniň edara binasy, potratçysy «Çeper gurluşyk» hususy kärhanasy;
- Köpetdag etrap kazyýetiniň edara binasy, potratçysy «Gujurly inžener» hojalyk jemgyýeti;
- Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň 12 gatly, 44 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Gujurly inžener» hojalyk jemgyýeti;
- Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň 12 gatly, 44 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Çyzgy» hojalyk jemgyýeti;
- Saglyk öýi, potratçysy «Çyzgy» hojalyk jemgyýeti;
- Köpetdag etrap häkimliginiň edara binasy, potratçysy «Myradym» husysy kärhanasy;
- Oguzhan köçesiniň Bitarap Türkmenistan şaýolyndan Garaşsyzlyk şaýoluna çenli bolan aralygyny döwrebap şekilde abadanlaşdyrmak işleri, potratçysy «Ojar Aziýa» hususy kärhanasy;
- «Ätiýaçlandyryş hyzmatlary» ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň edara binasy, potratçysy «Ösüş gurluşyk» hususy kärhanasy;
- «Aşgabathyzmat» önümçilik birleşiginiň «Owadan» hyzmat ediş öýi, potratçysy «Ussat inžener» hususy kärhanasy;
- birinji gatynda söwda we hyzmat ediş merkezi ýerleşýän 3 gatly 200 orunlyk awtoduralga, potratçysy «Ussat inžener» hususy kärhanasy;
- «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugynyň Howa gatnawlarynyň Baş gullugynyň edara binasy, potratçysy «Dürli-ýaz» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň 12 gatly, 66 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Dürli-ýaz» hususy kärhanasy;
- «Türkmenistan» döwlet täjirçilik bankynyň 12 gatly, 66 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Ajaýyp bina» hojalyk jemgyýeti;
- birinji gatynda söwda we hyzmat ediş merkezi ýerleşjek 200 orunlyk awtoduralga, potratçysy «Ajaýyp bina» hojalyk jemgyýeti;
- «Türkmennebitgazgurluşyk» döwlet konserniniň 12 gatly, 66 öýli ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Dowamat» hojalyk jemgyýeti;
- Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň 12 gatly 66 öýli, dükanly ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Berk ýol» hojalyk jemgyýeti;
- Aşgabat şäher häkimliginiň 12 gatly, 66 öýli, dükanly ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Gümmez gurluşyk» hojalyk jemgyýeti;
- her biri 600 orunlyk iki sany mekdep, potratçylary «Polat gurluşyk» hem-de «Muhammet-Balkan» hojalyk jemgyýetleri;
- Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň 12 gatly, 66 öýli, dükanly ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Nusaý ýollary» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň 12 gatly 44 öýli dükanly ýaşaýyş jaýy, potratçysy «Polat gurluşyk» hojalyk jemgyýeti;
- her biri 160 orunlyk iki sany çagalar bagy, potratçylary «Berk Gala gurluşyk» hem-de «Baýly gurluşyk» hususy kärhanalary;
- «Bagtyýarlyk» söwda-dynç alyş merkezi, potratçysy «Nur zaman» hususy kärhanasy;
- Türkmenistanyň içeri işler ministrliginiň Gorag müdirliginiň binalar we desgalar toplumy, potratçysy «Aga gurluşyk» hususy kärhanasy.


text:
Maşgalasy on ýyl mundan ozal Birleşen Ştatlara göçüp barmazdan öň, doganlar Johar bilen Tamerlan Sarnaýew çagalyk ýyllaryny Gyrgyzystanda etnik çeçenleriň köplük bolup ýaşaýan şäheri Tokmakda geçiripdir.
Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugynyň habarçysy Timur Toktalyýew bilen fotožurnalist Ulan Asanalyýew şenbe güni Tokmaga sapar edip, bu maşgalanyň dostlary we tanyşlary bilen gürrüňdeş boldular.
Tokmakdaky çeçenler
Sarnaýewler Tokmakda giňden tanalýan maşgala. Ýerli ýaşaýjylar olaryň 1944-nji ýylda Stalin tarapyndan öz watanyndan kowlan 85 müň çeçen bilen birlikde Tokmaga gelendigini aýdýarlar.
Kommunist diktator awtonom Çeçen-Inguş Sowet Sosialistik Respublikasynyň tutuş ilatynyň - ýarym million adam diýip çaklanýar - köküni öz watanyndan sogrupdy.
50 müňe golaý ilatly Tokmakda häzir 2500 töweregi çeçen ýaşaýar.
Sarnaýewiň maşgala agzalary onlarça ýyllap Tokmakda bolupdyr. Ýöne bu maşgalanyň ýakyn dosty Batruddin Sakaýew oglanlaryň kakasynyň 1990-njy ýylda demirgazyk Kawkaza dolanmagy ýüregine düwendigini aýdýar:
"1992-nji ýa 1993-nji ýylda bolsa gerek, olar Çeçenistana gitdiler. Sebäbi maşgalanyň ol ýerde sowet döwründen galan bir jaýy bar. Çeçen urşy turanyndan soň, olar 1995-nji ýylda tutuş maşgala bolup yzlaryna geldiler. Soňra 2000-nji ýyllaryň başlarynda köp çeçenleriň ýaşaýan ýeri bolan Dagystana gitdiler".
Batruddin bilen beýleki goňşular soňra bu maşgalanyň 1992-nji ýylda Gyrgyzystany terk edendigini tassykladylar.
Iki doganyň çagalyk ýyllary
Johar Sarnaýew 1993-nji ýylda ors respublikasy Dagystanda doglupdyr.
Tamerlan Sarnaýewiň öňki mugallymy Natalýa Kuroçina 1990-njy ýyllaryň başlarynda demirgazyk Kawkazda bolan wakalar Tamerlana oňaýsyz täsir edendir diýip pikir edýär.
"Tamerlan Sarnaýew 4-nji klasdaka men onuň mugallymydym. Onuň maşgala agzalary çeçenistanly bosgunlardy. Tamerlan klasda gaty ýuwaşdy hem-de zehinli oglandy. Men çeçen urşunda gören zatlary oňa belli bir derejede täsir edendir diýip pikir edýärin" diýip, Kuroçina aýdýar.
Ýöne 5-nji we 6-njy klaslarda Tamerlanyň klasdaşy bolan Leýla Alyýewa bu pikirde däl, ol bu barada şeýle gürrüň berýär:
"Men ony diňe gowy tarapdan tanaýaryn. Ol gaty mähirli oglandy. Maşgalasy hem gaty gowudy. Ol köp okardy. Biz bilelikde sazçylyk mekdebine gatnardyk. Ol sport bilen hem gyzyklanardy. Hemmeler ony gowy adam diýip tanaýar. Siz kimden sorasaňyz, ol barada diňe gowy zatlary aýdarlar".
Howpsuzlyk gulluklary bilen "tanyşlyk"
Sarnaýewiň maşgalasy diňe ýerli ilat arasynda meşhur däl. Gyrgyzystanyň Içeri işler ministrliginiň bir ýokary derejeli resmisiniň aýtmagyna görä, howpsuzlyk gulluklary hem maşgalanyň käbir agzalary bilen "ýakyndan tanyş".
Içeri işler ministrliginiň resmisi bu agzalaryň kimlerdigi, olaryň eden işleriniň nämelerdigi barada maglumat berenok. Ýöne maşgalanyň guramaçylykly jenaýat işleriniň başlygy bolan Aziz Batukaýew bilen şahsy gatnaşykdan başga näme ilteşikleriniň bardygy belli däl. Sarnaýewler bilen duldegşir goňşy bolup ýaşan Batukaýew häzir Çeçenistanda bolýar.
Gyrgyz parlamenti Aziz Batukaýewiň aprel aýynyň başynda näme üçin möhletinden öň türmeden boşadylandygy barada derňew geçirip ýör.
Batukaýew ençeme jenaýat işlerine gatnaşandygy üçin 2006-njy ýylda 17 ýyla golaý türme tussaglygyna höküm edildi.
Gyrgyz şäheri Narynda Batukaýewiň saklanan türmesiniň işgärleri onuň leýkimiýa keselinden ejir çekenligi üçin möhletinden öň boşadylandygyny aýdýarlar.


text:
Gazagystanyň oppozision lideri Altynbek Sarsenbaiulynyň öldürilmegini gurnamakda aýyplanan adam we onuň iki ýoldaşy muny Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýewiň öňki giýewi Rahat Alyýewiň tabşyrandygyny aýtdylar.
Duşenbe güni işe gaýtadan garalan wagty Rustam Ibragimow “häzir bu hakykaty aýtmagynyň” sebäbiniň jezanyň başga bir adamyň çekmegine özüniň “utanmagy” bilen baglydygyny aýtdy. Ibragimow häzir ömürlik türme tussaglygynda saklanýar.
Gazagystanyň parlamentiniň apparatynyň öňki ýolbaşçysy Eržan Otembaew 2006-njy ýylda adam öldürmekde günäli, diýilip yglan edilipdi we 20 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Otembaýewiň işine şu aýyň başynda gaýtadan garalyp başlanypdy. Dekabr aýynda Gazagystanyň häkimiýetleri Rahat Aliýewiň günälidigini görkezýän käbir subutnamalaryň tapylandygyny yglan edipdi. Aliew 2007-nji ýyldan bäri Ýewropada ýaşaýar.


text:
Yragyň premýer-ministri Nuri al-Maliki şu hepdede Siriýanyň Yragyň içinde howa hüjümlerini amala aşyrandygyny aýtdy.
BBC agentligi Malikiniň 26-njy iýunda eden çykyşyna slagylanyp, Siriýanyň harby uçarlarynyň 24-nji iýunda serhetýaka Al-Kaim şäheriniň töwereginde söweşijileriň pozisiýalaryny howadan oka tutandygyny habar berdi.
Siriýanyň döwlet mediasy öz ýurdunyň Yragyň çäklerinde howadan zarba urandygyny inkär etdi.
Maliki Bagdadyň, howadan zarba urmagy soramadyk hem bolsa, “Yrak yslam döwleti we Lewant” atly toparlaryň söweşijilerine garşy Siriýanyň bu hüjümlerini “makullandygyny” aýtdy.
“Al-Kaýda” bilen bagly topar Yragyň demirgazygynda we günbatarynda uly giňişlikleri eýeledi.
Şol bir wagtyň özünde-de Yragyň ýolbaşçylary 1-nji iýulda parlamentde maslahatyň geçiriljegini we munuň täze hökümeti döretmek boýunça ilkinji ädim boljagyny habar berdiler.
Bu beýannamanyň öňüsyrasynda Yragyň şaýy köpçüliginiň agzasy Maliki Milli halas ediş hökümetini döretmek barada, esasan, sünni syýasatçylary we dini wekiller tarapyndan edilen çagyryşlary ret etdi we muny “konstitusiýa garşy dildüwşük” diýip atlandyrdy.
Halkara tagallalary
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri (John Kerri) Yrakdaky krizisi maslahat etmek üçin 26-njy iýulda Parižde Ysraýylyň, Saud Arabystanynyň, Iordaniýanyň we beýleki ýurtlaryň resmileri bilen duşuşýar. Kerri şu hepdäniň başynda Bagdada sapar edipdi.
Şol bir wagtyň özünde-de Britaniýanyň daşary işler ministri William Heýg (William Hague) 26-njy iýunda garaşylmadyk sapar bilen Bagdada bardy. Britaniýanyň Daşary işler edarasynyň resmi maglumatyna görä, Heýg ýokary derejeli resmiler bilen söweşijleriň hüjümleri barada maslahat eder.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Yraga 300-e çenli harby geňeşçisini ibermegi teklip etdi. Olardan 130 adam häzirki wagtda Yrakda ýerleşýär.
BMG Yrakda sünni söweşijileriň hüjümleri zerarly 1000-den gowrak adamyň wepat bolandygyny aýtdy.
BMG-niň Yrak boýunça wekili Nikolaý Mladenow (Nickolay Mladenov) 25-nji iýunda BMG-niň Nýu Ýorkdaky baş edarasynda Yrakdan wideo arkaly žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda şeýle diýdi: “Yrak yslam döwleti we Lewant” (ISIL) toparynyň hüjümleri sebäpli dörän krizise bölekleýin harby taýdan çemeleşmeli”.
BMG-niň maglumatlaryna görä, şu ýyl 1 million çemesi adam Yrakda öz öýlerini terk edip, göçmäge mejbur bolupdyr.


text:
Ukrainada ýekşenbe güni has köp anti-hökümet ýygnanyşyklarynyň bolmagyna garaşylýar.
Prezident Wiktor Ýanukowiç anna güni Litwada bolan sammitde Ýewropa Bileleşigi bilen ugur kesgitleýji ylalaşaga gol çekmekden ýüz öwrenden soň, Ukrainada dargtynlylyk ýokarlanýar.
Şenbe güni irden polisiýa güýçleri Kiýewiň Garaşsyzlyk meýdançasyna toplanan protestçileri dargatmak üçin dürreleri, gulak gapyjy granatlary ulandy.
Ýewropa Bileleşigi we Birleşen Ştatlar bu zorlugy ýazgardy we Ýanukowiç derňew geçirmegi wada berdi. Emma ol polisiýa görnetin günä bildirmedi.
Oppozisiýa liderleri Ýanukowiçi işden çekilmäge mejbur etmek üçin umumy iş taşlaýyşa çagyrjakdyklaryny aýtdylar. Şenbe güni giçlik Garaşsyzlyk meýdançasyndan uzak bolmadyk bir ybadathananyň ýanynda 10 müň çemesi protestçi toplandy.
Günbatardaky Lwow şäherinde hem müňlerçe adam hökümete garşy proteste çykdy. Harkowda, gündogar Ukraianda bolsa, Ýewropa Bileleşigine garşy ýygnanyşyk geçirildi.
Umumy iş taşlaýyş ähtimallygy
Oppozisiýadaky Batkiwşina fraksiýasynyň lideri Arseniý Ýatsenýuk ýurt boýunça umumy iş taşlaýyşa taýýarlyklaryň görülýändigini we «milli garşy duruş ştablarynyň» guruljakdygyny aýtdy.
"Bu hökümet agdarylmaly we prezident jogapkärçilige çekilmeli. Bu aňsat iş däl, bu örän çarkandak ýol. Emma biz, birleşen oppozisiýa hökmünde, bu ýurtdaky her bir adamyň azatlyklary we hukuklary ugrunda göreşmegi ýüregimize düwdük. Biz öz Günbatardaky partnýorlarymyzdan diňe gürlemek we jarnama ýaýratmak bilen çäklenmezligi soraýarys. Indi sözden işe geçmegiň wagty geldi."
Mihailiwska skweri. Kiýew, 30-njy noýabr, 2013.
Ýatsenýuk şenbe güni irden polisiýa Garaşsyzlyk meýdançasyndaky birnäçe ýüz protestçini güýç bilen dargandanda onlarça adam ýaralanandan soň çykyp gürledi.
Içeri işler ministrligi 35 demonstrasiýaçynyň polisiýa garşylyk görkezendigi üçin tutulandygyny, emma soň hemmesiniň boşadylandygyny aýtdy.
Polisiýanyň reýdinden soň birnäçe müň protestçi merhemetli Mihail ybadathanasynyň golaýynda toplanyp, Ukrainanyň milli gimnini aýtdy we «Ukraina şöhrat» diýip gygyrdy.
Ozalky premýer-ministriň ýüzlenmesi
Ozalky premýer-ministr, häzir tussagda oturan Ýuliýa Timoşenko öz goldawçylaryny protestlerini prezident Wiktor Ýanukowiç işden çekilýänçä dowam etdirmäge çagyrdy. Timoşenkonyň bu çagyrşy onuň gyzy Ýewgeniýa tarapyndan okaldy:
"Men ukrainalylaryň ählisine zorluk-süteme we Ýanukowiçiň diktaturasyna garşy aýaga galmak çagyryşy bilen ýüzlenýärin. Men sizi, Assosiasiýa şertnamasyna gol çekilmezligine we biziň çagalarymyza hüjüm edilmegine jogap hökmünde, bütin halk bolup, 1-nji dekabrda, sagat 12.00-da Şewçenko parkyna gelmäge çagyrýaryn. Meýdana ýüz müňleriň däl, millionlaryň çykmagy gerek. Režim parahatçylyk ýollary bilen agdarylýança şäher meýdanlaryny terk etmäň."
Protestçiler Kiýewde ýöriş edýär
Ýanukowiç şenbe güni giçlik ýaýradan beýanatynda oppozisiýa ýygnanaşygy mahalynda bolan hadysalardan «juda lapykeç» bolandygyny aýtdy we günäkärlere temmi berilmegi üçin haýdan-haý dogruçyl derňewe başlamaga çagyrdy. Ol bu zorlukda haýsam bolsa bir tarapy aýratyn günälemedi.
Halkara ýazgaryşlary
Muňa garamazdan, Birleşen Ştatlar polisiýanyň basyp ýatyrmasyny ýazgardy we Ukrainanyň ýolbaşçylaryny adamlaryň öz pikirlerini aýtmak we ýygnanyşmak hukuklaryny hormatlamaga çagyrdy.
Mihailiwska skweri, Kiýew, 30-njy noýabr, 2013.
Döwlet departamentiniň sözçüsi Jen Psaki şeýle diýdi: "Bu sagdyn demokratiýanyň esaslary bolup durýar we Birleşen Ştatlaryň Ukraina bilen hyzmatdaşlygy ählumumy gymmatlyklara hormat goýulmagyna bagly."
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Ketrin Aşton bilen giňeliş komissary Stefan Fuele bilelikde bir beýanat çap edip, ukrain häkimiýetlerini ýygnanyşmagyň we söz azatlygynyň esasy ýörelgelerine garşy hereket eden adamlary jogapkärçilige çekmäge çagyrdy.
Ukrainadaky dartgynlylyk prezident, Orsýetiň basyşy astynda, Ýewropa Bileleşigi bilen köp garaşylan assosiasiýa şertnamasyna gol çekmekden ýüz öwreli bäri ýokary galýar. Bu ylalaşyga ÝB-niň anna güni tamamlanan Wilnýus sammitinde gol çekilmelidi.
Anna güni 10 müň çemesi protestçi Ýanukowçiň işden çekilmelgini talap etdi.


text:
YgtyýarlandyrmakÝapyk binlarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny taýýarlamak boýunça jogapkär Ýerine ýetiriji komitet ýerli we halkara gurmalardan ( ýüz tutanlardan)2017-nji ýylda Türkmenistanyň Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binlarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda haryt boýunça ygtyýarlandyrylan resmi şahs bolmagy üçin tekliplere garaşýar.
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komiteti. ...Ýerine ýetiriji komiteti
Haryt boýunça ygtyýarlandyrylan şahs
Ýapyk binlarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny taýýarlamak boýunça jogapkär Ýerine ýetiriji komitet ýerli we halkara gurmalardan ( ýüz tutanlardan)2017-nji ýylda Türkmenistanyň Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binlarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda haryt boýunça ygtyýarlandyrylan resmi şahs bolmagy üçin tekliplere garaşýar. Ygtyýarlanma üçin hukuk ownuk we lomaý söwda arkaly Oýunlaryň nyşany ýa-da beýleki bellikleri bolan harytlary satmagy we Oýunlar döwründe, 2017-nji ýylyň sentýabr aýynyň 17-den-27-sine çenli ygtyýarlandyrylan harydy satmagy öz içine alýar.
Haryt boýunça ygtyýarlandyrylan şahs Oýunlardan öň we Oýunlaryň dowamynda ownuk söwda arkaly satmak üçin tassyklanan Oýunlaryň nyşanyny bezemek, öndürmek, paýlamak we beýleki belliklerini taraplaryň arasynda ylalaşylan ýerlerde ulanmaly.
Ygtyýarlandyrylan haryt şu aşakdakylary öz içine alýar, emma bular bilen çäklenmeýär:
- Tumarlar
- Nyşanlar
- Egin-eşik- köýnek, poloköýnekler, papaklar
- El torbasy
- Bilezikler
- Içgi üçin çüýşeler
- Kanselýariýa harytlary
- Sport harytlary
- El-süpürgiçler/ ýorgan-düşege degişli harytlar
- Beýleki sowgatlyk önümler.
Haryt boýunça ygtyýarlandyrylan şahsyň ygtyýarlandyrylan harydy Aşgabat halkara howa menzilini, Aşgabat Olimpiýa seýilgähini we şäherçesini, taraplaryň ylalaşan ýerlerini öz içine alýan Oýunlaryň ylalaşylan satuw ýerlerinde satmagy we işlemegi zerurdyr.
Ygtyýarlandyrylan harydyň bezegi, önümçiligi, ýaýradylmagy we satylmagy, şol sanda satylmadyk harytlar bilen bagly dürli we ähli çykdajylara haryt boýunça ygtyýarlandyrylan şahs jogapkär bolar.
Üstünlikli dalaşgär:
- Bezegi: tassyklanan nyşany we beýleki bellikleri ygtyýarlandyrylan harytda ulanmak üçin öndüriji Ýerine ýetiriji komitet bilen işlär. Ygtyýarlandyrylan harytlaryň görnüşi taraplaryň arasynda ylalaşylar.
- Önümçilik: ygtyýarlandyrylan harydy taraplaryň ylalaşygyna laýyklykda öndürmeli.
- Ýaýratmak we satmak: ygtyýarlandyrylan harydy ýaýratmak we satmak.
- Bazar: ygtyýarlandyrylan harydy satmak üçin marketing tejribeleri bilen üpjün etmek.
- Üpjünçilik: Ýerine ýetiriji komiteti ygtyýarlandyrylan haryt bilen üpjün etmeli. Ýerine ýetiriji üçin amatly şertlerde, ViP-lere, işgärlere we Oýunlarda gatnaşjak beýleki şahslara mugt berler.
Dalaşgärleriň baha bermek şertlerine üns bermegine we öz tekliplerinde aşakda görkezilenleri goşmagy haýyş edilýär:
- Kompaniýa barada maglumat
- Kompaniýanyň tejribesi
- Bezeg, önümçilik, ýaýratmak, satmak we marketing boýunça çemeleşme we usulyýet
- Maliýe teklipleri:
- Ygtyýarnamany almak üçin
- Ýerine ýetiriji komiteti ygtyýarlandyrylan haryt bilen üpjün etmek boýunça teklip
- Häsiýetnamalar
- Teklip edilen harytlaryň sanawy we takmynan, bahasy
Ýerine ýetiriji komitet, öz garamagyna görä islendik teklibi kabul ýa-da inkär edip bilýär. Şeýle hem, ähli teklipleri inkär edilip bilinýär ýa-da Ýerine ýetiriji komitet haýsa-da bir teklibi amatly ýa-da Oýunlar üçin iň peýdaly diýip hasap eden ýagdaýynda, bir ýa-da birnäçe haryt ygtyýarnamasyny islän adamyna berip bilýär.
Baha bermek şertleri
Ýerine ýetiriji komitet, öz düzgünlerine laýyklykda teklipleriň iň amatlasyny kesgitlemek üçin ähli teklipleri bahalandyrar. Bahalandyrmak dalaşgärleriň maliýe tekliplerini we Ýerine ýetiriji komitetiň laýyk hasap edýän beýleki şertleri, şol sanda çäklendirmesiz şu aşakda agzalan islendik ýa-da ähli bellikleri öz içine alar:
Dalaşgäriň teklibine görä harytlaryň ownuk/lomaý söwda bahasy;
Dalaşgäriň haryt meýilnamasy, şol sanda teklip edilýän görnüşi, stili, harytlary we teklip edilýän harydyň hil derejesi;
Dalaşgäriň teklip edýän ýaýratmak ýollaryny, satmak usullaryny öz içine alýan marketing meýilnamasy;
Dalaşgäriň kompaniýasynyň taryhyny we haryt boýunça ygtyýarlandyrylan şahs hökmünde hereket edip biljekdigini subut edýän işewürlik we maliýe taýdan ukyplylygy;
Dalaşgäriň degişli tejribesi, başarjaňlygy, abraýy we salgysy, esasan-da, dalaşgäriň öňki şuňa meňzeş ygtyýarlandyrma maksatnamasynda baý tejribesi we sport jemgyýeti bilen işleşmekde tejribesi;
Dalaşgäriň önümçilikde ulanýan ýokary hilli materiallary we usullary;
Ygtyýarnama maksatnamasyny üstünlikli amala aşyrmak üçin dalaşgäriň Ýerine ýetiriji komitet bilen hyzmatdaşlykda işlemek yhlasy;
Dalaşgäriň guramasynda önümiň ýokary hilini üpjün etmek we hil derejesine gözegçilik üçin şu aşakdakylara güwä geçmek
- Ygtyýarlandyrylan harydyň ýokary hilde bezelmegi we öndürilmegi, şeýle hem önümiň satylýan ýurdunyň kanuny talaplaryna laýyk gelmegi;
- Ýokary hilli hyzmat bütin ygtyýarnamanyň dowamynda üpjün edilmegi;
- Ähtimal meseleler ýüze çykmanka, kesgitlenmegi we çözülmegi;
Dalaşgäriň müşderilere hyzmat etmek boýunça meýilnamasy we maksatnamanyň dowamynda ýokary derejeli hyzmatyň yzygiderli we wagtynda üpjün edilmegi üçin dalaşgäriň guramasynyň serişdeleriniň elýeterlidigine güwä geçmek;
Satuw ýollary arkaly ýerine ýetirilýän harydyň ahlakly öndürilmegi we ýaýradylmagy boýunça dalaşgäriň jogapkärçiligi;
Dalaşgäriň teklibiniň umumy hili, şol sanda resminamalaryň doly we takyk bolmagy.
Ýokarda agzalan şertler gutarnykly ýa-da wajyplylyk derejesine görä sanalan däldir. Olaryň wajyplylyk derejesine laýyklykda deň bahalandyrylmazlygy mümkin. Ýerine ýetiriji komitet, öz garamagyna görä halkara bäsleşik üçin döredilen bahalandyrmak boýunça şertleriň agramyny kesgitlär.
Giňişleýin maglumat almak üçin salgy:
Kirstin Mead
Söwda we hemaýatkärçilik hyzmatlary boýunça Baş dolandyryjy
Tel: +993 6959 5195
E-poçta: kirstin.mead@ashgabat2017.com
Begenç Hojanyýazow
Söwda we hemaýatkärçilik hyzmatlary boýunça Baş dolandyryjy
Tel: +993 6630 3305
E-poçta: begench.hojaniyazov@ashgabat2017.com
Tamamlanýan senesi:
Tamamlanýan senesi: 10 Fewral sagat 17-00-da. Giç tabşyrylan teklipler kabul edilmeýär. Teklipler görkezilen e-poçtasyna iberilmelidir kirstin.mead@ashgabat2017.com


text:
WikiLeaks ABŞ-nyň Demokratik milli komitetinden ogurlanan 29 sany ses ýazgyny, şol sanda Bernie Sandersyň partiýadaky täsirinden nägilelik bildiren şahsyýeti anyklaşdyrylmadyk agzalaryň binäçesiniň seslerini ýaýratdy.
Wikileaksyň 27-nji iýulda çap eden maglumatlary Demokratik milli konwensiýasynyň geçýän wagtyna we Hillary Klintonyň partiýanyň prezidentlik saýlawlary üçin resmi dalaşgäri edilip saýlanan pursadyna gabat geldi.
Şu hepdede WikiLeaks Demokratik partiýadan ogurlanan 19000-den gowrak elektron hatyny çap etdi.


text:
Şu gün Eýrandaky «Jundallah» atly sünni ekstremistik topary Eýranyň ýadro merkezinde işleýän bir alymy özüniň zamun alandygy barada maglumat ýaýratdy.
Bu toparyň öz internet saýtynda ýaýradan maglumatynda ol zamun alnan alymyň Eýranyň Ysfyhan şäherindäki ýadro merkeziniň işgäri Amir Husseýin Şiranidigi aýdylýar.
«Juldallah» topary zamun alnan Amir Husseýin Şiraniniň Eýranyň ýadro işleri barada köp gizlin maglumatlary bilýändigini we ol maglumatlary jemgyýete aýan etmeginiň mümkindigi bilen haýbat atýar.
Bu topar Amir Husseýin Şiraniniň azat edilmeginiň we onuň maglumatlarynyň gizlin saklanmagynyň öwezine Eýranyň türmelerindäki käbir sünni we buluç aktiwistleriniň tussaglykdan azat edilmegini talap edýär.


text:
Dindarlaryň arasynda iftar, adaty raýatlaryň arasynda agzaçar diýlip atlandyrylýan sadakalaryň indi Türkmenistanda her maşgalada diýen ýaly berilýänligini görmek bolýar. Şeýle sadakalar Remezan aýynyň dowamynda agşamlyk edilýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda dini adatlaryň kem-kemden ornaşyp başlamagy sebäpli, ilatynyň aglabasy musulmanlardan ybarat bolan Türkmenistanda soňky ýllaryň dowamynda agzaçar bermek medeniýetinde hem käbir täzelikler göze ilýär.
Agzaçarlar ozal, umuman aýdylanda, öýlerde edilýän bolsa, häzir şeýle üýşmeleňler, uly ile açyk bolar ýaly metjitlerde hem geçirilýär. Agzaçara il arasynda gyzyklanma uly bolansoň, onuň iki ýa üç hojalyk tarapyndan bileleşip berilýän halatlaram bar.
Türkmenabat şäheriniň Abu Ýusuf metjidinde agzaçar, 2012-nji ýylyň awgust aýy.
Türkmenabat şäheriniň Abu Ýusuf metjidi hem şeýle çäreleriň has uludan guralýan metjitlerinden biri. Aýdylşyna görä, şol metjitde sadaka berýänler, esasan, şäheriň barly adamlary. Däp bolşy ýaly, metjitde agzaçar gün ýaşansoň, azan aýdylmagy bilen başlanýar.
Agzaçardan soň bu çäre ýassy we tarawa namazlary bilen dowam edýär. Adatça, öýlerde geçirilýän bu çäreleriň indi metjitlerde geçirilip başlanmagy barada ilat arasynda hem dürli garaýyşlar bar. 35 ýaşly türkmenabatly dindar Erkiniň aýtmagyna görä, agzaçarlaryň metjitlerde berilmeginiň esasy sebäbi, adamlaryň dini garaýşynyň kämilleşmegi bilen bagly.
“Metjitlere namaz okamana gelýänler dindar adamlar. Olaryň ählisiniň diýen ýaly agzy bekli bolýar. Sadaka berýänler hem sadakany agzy bekli adamlara berjek bolýarlar. Şonuň üçin metjitlerde agzaçar berjekleriň sany köpelýär” diýip, Erkin aýdýar.
Agzaçar ýaly uly sadakalary öýlerinde geçirýänlerem bar, emma ozalkysy bilen deňeşdirilende, soňky döwürlerde öýlerde berilýän agzaçarlarda hem käbir tapawutlar göze ilýär.
Türkmenabatly Erkiniň aýtmagyna görä, şeýle adamlar ýerli mollalar bilen 3-4 gün öňünden gürleşip, Remezan aýynyň pylan gününde şol molla tarapyndan ugradylan agzy bekli adamlary naharlaýarlar.
Agzaçarlaryň metjitlerde berlip başlanmagynyň sebäplerinden ýene biri hem olarda döredilen amatlyklar bilen bagly diýip, Erkin aýdýar: “Welaýatymyzyň metjitleriniň ählisinde diýen ýaly özüniň naharhanalary bar. Ol naharhanalarda bolsa märeke sowmak üçin ähli şertler bar. Arassa agyz suwy, haly-düşekçeler, gap-çanaklar, dürli tagamlary bişirmek üçin niýetlenen gazanlardyr çaý gaýnadylýan gaplar bar”.
Şol bir wagtyň özünde-de, metjitlerde ymamlar bilen bir hatarda, sogap üçin kömek edýän başga adamlaram bolýar, bu hem aýdylyşyna görä, sadakanyň sag-salamat sowulmagyna uly goşant goşýar. Orazasyna we namazyna berk beýleki türkmenabatly bir dindar Abduleziz bu barada şeýle diýdi: “Her bir sowlan märekäniň yzyny ýygnamak ýeňil hasaplananok. Metjitlerde berlen sadakalardan soň dindar ýigitler, aýal-gyzlar sogap üçin sowlan märekäniň yzyny ýygnamaga höwes bilen kömekleşýärler”.


text:
Ýakynda Türkmenistanda günägeçişlik yglan edildi. Ýurduň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygy mynasybetli geçirilen bu aksiýada, resmi maglumatlara görä, 1,700 adam türmeden çykýar. Emma tussaglykdan boşadylanlaryň sanawy häzire çenli resmi metbugatda çap edilmedi.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan aşgabatly ýazyjy-publisist Amanmyrat Bugaýew boşadyljak tussaglaryň sanawynyň çap ediljek diýlip, resmi derejede wada berlendigini aýtdy. Emma ol sanawyň gazetlerde çap edilmänligini habar berdi.
Mundan ozalky günägeçiş aksiýasy şu ýylyň 26-27-nji awgust günlerinde Gadyr gijesine gabatlap geçirilipdi. Şonda hem türmeden boşadylanlaryň sanawlary çap bolmandy, soňky ýyllarda tussglykdan boşadylýanlaryň sanawlary, adatça, çap edilmeýär.
Amanmyrat Bugaýewiň bellemegine görä, ozalky ýyllarda günägeçişler ýylda bir gezek, Gadyr gijesinde geçirilen döwri sanawlar diňe milli metbugatda çap edilmek bilen çäklenilmän, telewideniýe we radio arkaly hem okalyp, köpçüligiň dykgatyna ýetirilýärdi.
2007-nji ýyldan bäri Türkmenistanda günägeçişleriň geçirilişine üýtgetmeler girizildi. Aksiýa ýylyň dowamynda birnäçe gezek geçirilýär. Häzirki döwürde köpler öz ýakynlarynyň günägeçişlige düşüp-düşmänligini sorag-ideg edip, anyklamaly bolýarlar.
Syýasy tussaglar we umytlar
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna geçmeginiň ilkinji ýyllarynda günägeçiş aksiýalarynda öz wagtynda syýasy ýa dini garaýyşlary sebäpli we açyk-aýdyň bolmadyk şertlerde tussag edilenleriň käbirisi türmeden boşadylypdy.
Hökümet çalşandan soň, Türkmenistanyň öňki müftisi Nasrulla ibn Ibadulla, öňki Adalat ministri Ýusup Haýydow türmeden goýberilipdi. Bu wakalar öz wagtynda ýapyk sud arkaly iş kesilen adamlaryň işine gaýtandan seredilmegine bolan umytlary güýçlendiripdi.
Häzirki günä geçişde hem syýasy tussaglaryň boşadylmagyna umyt baglanýar. Şol sanda Türkmenistanyň kommunistik pariýasynyň lideri Serdar Rahymowyň hem azatlyga çykarylmagyna garaşylýardy. Emma onuň ykbaly barada entek maglumat yok.
Orsýetiň Kommunistik partiasynyň wekili Ýewgeniý Kopyşew Serdar Rahymowyň işiniň Türkmenistanyň Amnistiýa boýunça komissiýasynyň garamagyndadygyny Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasynyň resmi jogabyna salgylanyp, habar beripdi.
Türkmenistanyň resmi hasaba alynmadyk kommunistik pariyasynyň lideri Serdar Rahymow 2002-nji ýylyň dekabrynda 25 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Kopyşewiň pikirine görä, Rahymow indi sekiz ýyl bäri bikanun türmede saklanýar.
Sud sistemasynyň kämilsizligi
Halkara we ýerli adam hukuklaryny goraýjylar açyk-aýdyň bolmadyk şertlerde tussag edilip, türkmen türmelerinde saklanýan adamlaryň işlerine gaýtadan garalmagyny we olaryň tussaglykdan boşadylmagyny yzygiderli talap edip gelýärler.
“Türkmen Helsinki Fondunyň” başlygy Täjigül Begmedowanyň sözlerine görä, şu günki gün milli sud sistemasynyň kämil däldigi we korrumpirlenendigi zerarly nähak jeza çekýän adamlaryň boşadylmagy üçin, günägeçişlik ýeke-täk mümkinçilikdir.
“Ynsan hukuklaryny goraýjylar türkmen hökümetini wyždan ýesirlerini, özüniň syýasy, dini garaýyşlary sebapli tussag edilenleri we sud sistemasynyň kämilsizligi sebäpli tussaglyga höküm edilenleri boşatmaga çagyrýarlar” diýip, Begmedowa aýdýar.
Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygynyň şanyna yglan edilen günägeçişlik baradaky permana 25-nji oktýabrda gol çekildi. Permana laýyklykda tussaglykdan boşadylanlar höküm edilen jezalaryndan doly azat edilýärler.


text:
Düýn üsti adamsyz amerikan harby uçarlary tarapyndan Päkistanyň tire-taýpalar regionynda amala aşyrylan hüjümde 8 gozgalaňçy heläk boldy.
Bu öldürilenleriň arasynda Germaniýanyň raýatlygyny göterýän söweşijileriň hem bardygy habar berilýär.
Howpsuzlyk güýçleriniň ýerli işgärleriniň aýtmagyna görä, Päkistanyň Mir Ali etrabynda Talyban we Al-Kaýda söweşijileriniň gizlenýänligi güman edilýän bir öýe bu uçarlar tarapyndan iki raketa atylypdyr.
Diňe geçen aýyň dowamynda amala aşyrylan şeýle 20 töweregi hüjümde şol regionde azyndan 120 adamyň ölendigi aýdylýar.


text:
Peýdaly maglumatlar [ Hemmesi ]
Terjimeçi bölümi barada
Terjimeçi bölüminde şu aýratynlyklar bar
Köp sözi bir gezekde gözlemek. Saýtyň Terjimeçi atly bölümi ulanmaga has aňsatlaşdyrylan sözlük ýaly işleýär. Ýagny ýönekeý sözlük bölümi has ýönekeý gözlegi amala aşyrýan bolsa, Terjimeçi bölümi birnäçe sözi ýa-da sözlemi ýelmäp tutuşlygyna gözlär ýaly funksiýalary öz içine alýar. Bu bolsa sözleri ýeke-ýekeden gözläp oturman wagt tygşytlamaga kömek edýär.
Sahypany üýtgetmeýär. Gözleg geçireniňizde başga sahypa geçmeýär.
Goşulmalary sökmäge çalyşýar. Terjimeçi bölümi her dile görä goşulmalary söküp sözleri tanamaga çalyşýar. Goşulmalary sökmegiň netijeleri her dile degişli goşulma bazasynyň ululygyna baglydyr. Mysal üçin rus, iňlis we türk dilleri üçin bazamyz ulurak. Beýleki täze goşulýan diller üçin kiçiräk.
Terjimeçi bölüminiň aşagynda käbir bellikler bardy. Olary hem şu ýerde ýitmez ýaly ýerleşdirýäris.
Köp sözi bir gezekde gözlemek. Saýtyň Terjimeçi atly bölümi ulanmaga has aňsatlaşdyrylan sözlük ýaly işleýär. Ýagny ýönekeý sözlük bölümi has ýönekeý gözlegi amala aşyrýan bolsa, Terjimeçi bölümi birnäçe sözi ýa-da sözlemi ýelmäp tutuşlygyna gözlär ýaly funksiýalary öz içine alýar. Bu bolsa sözleri ýeke-ýekeden gözläp oturman wagt tygşytlamaga kömek edýär.
Sahypany üýtgetmeýär. Gözleg geçireniňizde başga sahypa geçmeýär.
Goşulmalary sökmäge çalyşýar. Terjimeçi bölümi her dile görä goşulmalary söküp sözleri tanamaga çalyşýar. Goşulmalary sökmegiň netijeleri her dile degişli goşulma bazasynyň ululygyna baglydyr. Mysal üçin rus, iňlis we türk dilleri üçin bazamyz ulurak. Beýleki täze goşulýan diller üçin kiçiräk.
Terjimeçi bölüminiň aşagynda käbir bellikler bardy. Olary hem şu ýerde ýitmez ýaly ýerleşdirýäris.
- Wirtual düwmeler goşuldy
- Aşakda çykan terjimä basaňda garşy ugurda gözleýär.
- Sözleriň üstüne basanyňyzda alternatiw terjimeleri görüp bilersiňiz.
- Sözleriň üstüne basyp, süýräp ýerlerini üýtgedip bilersiňiz.
- Iki gezek basyp sözleriň tekstini üýtgedip bilersiňiz.
- "I eat apple" ýa-da şoňa meňzeş aňsatjak zatlary barlap görüp bilersiňiz.
- Çylşyrymly sözlemleri häzirlikçe terjime edip bilenok.
- Haýsy dilden haýsy dile terjime edýändigiňize üns beriň.
Telpek: 4.34/32 ses
Ýüklenýär...
Ýazylan teswirler ( 0 )Teswir ýazmak üçin girmeli


text:
Bize gowşan maglumata görä, Türkmenistanyň görnükli alymy, ylymda we tehnikada at gazanan işgäri Aşyrpur Meredow 86 ýaşynyň içinde şu gün Aşgabatda aradan çykypdyr.
Merhum türkmen edebiýatynyň ösüşine bahasyna ýetip bolmajak goşandy bilen tanalýar.
Aşyrpur Meredow türkmen klassyklary hakynda ýüzlerçe ylmy makala ýazdy. Onuň iň görnükli eserlerinden biri «Türkmen klassyky edebiýatynyň sözlügi» diýip, merhumy tanaýanlar belleýärler.
Azatlyk radiosynyň işgärleri alymyň maşgalasyna gynanç bildirýärler.


text:
“Mahaçgalada kontrterroristik operasiýanyň gidişinde üç söweşiji öldürildi. Olaryň kimlerdigi anyklandy” - diýip, Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugynyň Dagystan boýunça wekili aýtdy.
Olaryň biri milisiýa işgäriniň janyna kast etmekde aýyplanyp, gözlenýän Elgar Nowruzow, ikinjisi Kaspiýsk şäheriniň ýaşaýjysy, ýakynda bu şäherde bolan partlama gatnaşygy bolan Musa Dawydow, üçünjisi Fazuli Mämmedow.
Olaryň gizlenen jaýyndan ýaragdyr ok-däri tapyldy.
Ýörite gulluklaryň işgärlerinden hem parahat ilatdan jebir çeken ýok.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet Sekretary Hillari Klinton resmi sapar bilen Moskwa bardy. Ol şu gün rus prezidenti Dimitriý Medwedew we Daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen duşuşar.
Habarlardan mälim bolşuna görä, Klinton düýn giçlik Moskwa barypdyr. Ol Eýranyň öz ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlary eýerýändigini subut edip bilmän ýagdaýnda, Moskwanyň Tährana basyş etmelidigi barada rus kärdeşleri bilen pikir alyşar.
Klinton bilen rus hökümet wekilleriniň arasynda boljak duşuşyklarda, aýratynam Demirgazyk Koreýa, Owganystan we raketadan goranyş sistemasy ýaly meseleler hakda gürrüň ediler.
Orsýetiň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Klinton bilen boljak duşuşygyndan öň sözlän sözünde, onuň bilen Birleşen Ştatlaryň täze raketa sistemasy barada pikir alyşjakdygyny mälim edipdi.
Klinton bu saparynyň dowamynda musulmanlaryň köpçülikde ýerleşýän Orsýetiň Tatarystan respublikasynyň paýtagty Gazan şäherine hem barar.


text:
Şenbe güni Yragyň Mosul şäheriniň golaýynda janyndan geçen bir hüjümçiniň amala aşyran partlamasynda harby razwedka gullugynyň bir ýokary derejeli ofiseri we onuň üç sany janpenasy öldi.
Ýerli polisiýa resmileri bu partlamanyň brigada-generaly Ali Auniniň Mosul şäheriniň golaýyndaky Tal Afar şäherçesindäki öýüniň öňünde amala aşyrylandygyny aýdýar.
Polisiýanyň maglumatyna görä, hüjümçi ýörite Ali Aunini nyşana alyp, bu partlamany amala aşyrypdyr.
Brigada-generaly Ali Auni Yragyň esasy razwedka akademiýasyna ýolbaşçylyk edýärdi. Bu hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almady.


text:
Ozalky ýatyrylan çaga posobiýalarynyň dikeldilmegi bilen, Türkmenistanda çaga dogurýan eneleriň sanynyň artýandygy soňky ýyllar äşgär duýlup ugrady.
Aşgabatly ýaşaýjy, 3 çaganyň enesi Mahymyň aýtmagyna görä, ýaş eneler özara söhbetdeşlikde çagalara berilýän kömek pullarynyň dikeldilmegine, onuň her ýylda 10% artdyrylmagyna minnetdarlyklaryny bildirýärler. 30-35 ýaş aralygyndaky zenanlaryň käbiri özlerinde çaga dogurmak isleginiň artandygyny aýdýar.
Zenanlar çaga pullarynyň dikeldilmegini enelere diňe bir maddy taýdan goldaw däl-de, eýsem zenanlara ruhy taýdan goldawdygyny aýdýarlar. Dikeldilen kömek pullarynyň özleri hakda döwlet tarapyndan edilýän aladalaryň gelejekde has hem artjakdygyna ynam döredýändigini belleýärler.
Emma aşgabatly ýaşaýjy Mahym enelere berilýän kömek pullary maşgala üçin ýardam bolsa-da, azyk önümleriniň yzygiderli ýokarlanmagynyň netijesinde, ýaş eneleriň oňat iýmitlenip bilmän, adam bedeni üçin gerek mukdardaky kaloriýany alyp bilmeýändiklerini gürrüň berýär.
Her bir türkmen maşgalasynda diýen ýaly erkek kişileriň işsizleriniň barlygy sebäpli, öýüň eklenç ýagdaýy köp maşgalalarda kynçylyk döredýär. Gelinler göwreliligiň ilkinji aýlaryndan eýýäm et-süýt we gök önümlerinden geregiçe iýmitlenip bilmänden soň, göwredäki çaga gowşak ösýär. Her üç gelniň birisi diýen ýaly, çaga düşmek howpy bilen keselhana ýerleşdirilýär.
Lukmanlaryň gözegçiligi bilen, zenanlar çaganyň dünýä inmeli döwrüne çenli, eýdip-beýdip günlerini geçirýärler. Eneleriň çaga dogrulýan öýlere baran wagtyndan bolsa olaryň eli ýukalygy kynçylyk döredýär.
Çaga dogrulýan öýler
Mahymyň aýtmagyna görä, çaga dogrulýan öýlerde lukmanlaryň “el aklygyny” öňünden berip, ýakyn hossarlaryň daşyňda dik durmasalar, çaga dogurýan enä berilmeli kömek geregiçe berilmeýär.
“Ozaldan hem beden taýdan gowşak eneler, çaganyň dünýä inmeli pursady has hem gowşaýarlar. Şeýle eneler bilen iş salyşmagy kyn görýän lukmanlar bolsa, çagany operasiýa arkaly dünýä inderenlerini aňsat görýärler” diýip, Mahym aýdýar.
Emma munuň üçin hem edilmeli harajatlar zenanlar üçin az bolmaýar. Çaga dogrulýan öýe aýagyňy atanyňdan, gan tabşyrmak üçin otuz manatdan başlanýan harajat, soňra zerur gerek bolan dermanlar, lukmanlaryň “el aklygy” bilen 400-500 manada ýetýär. Ondan daşary, çaga dogrulýan öýlerde ene üçin hem, çaga üçin hem zerur bolan geýim-gejimleri-de öýüňden eltmeli.
“Çaga dogrulýan öýlerde çaga üçin arlyk, ýa eneler üçin zerur bolan egin-eşikler ýok diýen ýaly, bar bolan ýagdaýynda hem olary keşdiň çekip egniňe geýer ýaly däl” diýip, Mahym nygtaýar.
Garaşsyzlyk ýyllary hassahanalarda kommersiýa görnüşli diýlen, tölegli palatalar hem peýda boldy. Her günüňe bäş manat tölenmeli palatalara ýönekeý maşgalalardan bolan gelinler ýerleşip hem bilmeýärler. Barjamly maşgalalardan bolan gelinler bolsa tölegli palatalara ýerleşýärler. Olara edilýän hyzmatlar hem, olara lukmanlaryň gatnaşyklary hem üýtgeşik bolandan soň, eli ýuka enelerde kemsinmek duýgulary peýda bolýar. Bu bolsa çaga dogandan soňky dikeldiş döwründe enelere öz negatiw täsirini ýetirýär.
“Çaga dogurmak islegi, elbetde, eneleriň özüne bagly. Döwlet tarapyndan hiç bir goldaw berilmedik halatynda-da 6-7 çaga dogran eneler hem bolupdy. Emma doglan çagalaryň sagdyn ösmekleri üçin aladany döwlet öz üstüne doly almalydyr” diýip, Mahym nygtaýar.
Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Häzir Aşgabadyň bazarlarynda, oňküler yaly elin eti tapmak kyn. Bazarlardaky etçileriň käbirleriniň elin et diýip satýan etiniň, jylka etinden süňki köp. Bu etiň o diýen halanyp barylmaýandygyna garamazdan, şol et hem belli bir çäklendirmeler bilen satylýar.
Mysal üçin, il içinde “Ors bazar” diýip atlandyrylýan “Gülüstan” bazarynda adam başyna üç kilogramdan köp sygyr etini satmaýarlar. Etçilerden onuň sebäbini soranyňda, “et ýok” diýip jogap berýärler.
Sebäpler
Aslyýetinde paýtagtyň bazarlaryndaky häzirki et gytçylygy etiň asla ýoklugy bilen bagly däldigini il içinde ”Ors bazarynda”, ýagny “Gülüstan” bazarynda işleýän, özüni Ýalkap diýip tanadan etçi söwdagär aýdýar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir etçileriň aýtmaklaryna görä, bazarda et hakyky bahasy boýunça satdyrylmaýar. “Häzir sygyr etiniň bir kilogramynyň hakyky bahasy 17-18 manat. Hökümet bolsa etçilere bazarlarda etiň bir kilogramyny 11-12 manatdan satdyrjak bolýar. Şol nyrhdan ýokary satýanlara bolsa jerime salynýar. Şonuň üçin häzir bazarlarda elin et satylmaýar” diýip, Ýalkap aýdýar.
Et satýan söwdagärlere nähili resminama boýunça arzan bahadan et satmagy talap edilýändigi barada takyk maglumat ýok. Et satýan söwdagärleriň aýtmaklaryna görä, häkimiýet wekilleri diňe etiň bahasy 11-12 manat bolmaly diýip aýdýarlar.
Geçen ýylyň iýul aýynda azyk önümleriniň bahalarynyň galmagy bilen etiň bahasy hem ýokary galypdy. Şondan soň hökümetiň bazarlarda etiň bahasyny bir derejede saklamak üçin edýän tagallalary oňyn netijeleri bermän gelýär.
Ýapyk dükanlar
Tersine, bazarlarda et gytçylygy döredi. Täze ýyl baýramçylygyndan soň etçileriň uly bir bölegi özleriniň bazarlardaky dükanlaryny ýapyp başladylar. Meselem, ”Gülüstan” bazaryndaky et dükanlaryň köpüsiniň ýapylanyna indi bir aý bolup barýar. ”Teke bazaryndaky” etçileriň hem köpüsi indi bu bazarda et satmaýarlar.
Emma hökümet olaryň bu hereketinden hem razy däl. Et söwdagäri Ýalkabyň aýtmagyna görä, etçiler öz dükanlaryny häzirki ýagdaýdan nägile bolandyklary üçin ýapýarlar. “Olaryň käbirlerini “prezidentiň garşysyna gidýäň” diýip, basdylaram” diýip, Ýalkap Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Paýtagtyň “Gülüstan”, ”Teke bazaryndaky” et dükanlarynyň köpüsi häzir ýapyk. Ýöne käbir dükanlarda et satylýar. Ýalkabyň aýtmagyna görä, bu bazarlardaky az sanly ýapylmadyk et dükanlarynyň ählisi diýen ýaly döwlete degişli.
“Olaryň satýan etleri Hindistandan getirilen gäwmişiň eti. Onam satanlarynda 200 gram arassa ýagyny goşup satýarlar. Etçiler dükanlaryny ýapanlaryndan soň gäwmiş eti bazarlaryň et dükanlarynda satylyp başlandy” diýip, Ýalkap Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Hindi eti
Bazarlarda elin etiň gytçylygy hem-de onuň bahasynyň ýokary galmagy zerarly Hindistandan getirilýän, bir kilogramynyň bahasy 12 manat bolan gäwmiş etiniň alyjylary köpelýär.
Parahat mikroraýonyndaky döwlete degişli azyk önümleri dükanynyň satyjysy Maralyň aýtmagyna görä, öňler gäwmişiň etini kafelerdir, restoranlar hem-de kolbasa öndürýän kiçeňräk kärhanalar köp satyn alýan bolsalar, indi ýönekeý alyjylaram satyn alýarlar.
“Doňdurylyp getirilýän gäwmiş etiniň her bir bölegi aýratyn nomer bilen belgilenen korobkada getirilýär. Mysal üçin, 44-nji nomerli korobkada gäwmiş budunyň eti bar. Bizde öndürilýän kolbasalaryň köpüsi şol nomerli korobkalardaky etden ýasalýar” diýip, Maral öz satýan harydynyň tarypyny ýetirdi.
Emma gäwmişiň eti ysly hem gaty. “Ýöne elin etiň bahasy 18 manat bolan häzirki wagtda, biziň ýaly garamaýaklaryň köpüsi şoňa hem razy. Nätjek, bir kilogramy 18 manatdan sygyr etini satyn almaga mümkinçiligim ýok” diýip, 45 ýaşly aşgabatly Ýagmyr aýtdy.
Etiň bahasy gymmatlaly we häzirki döwürde gytçylyk derejesine baryp ýeteli bäri, aradan eýýäm ençeme aý wagt geçdi, emma hökümet derejesinde bu barada ne gürrüň edilýär, ne-de muňa garşy görülýän çäre hakda halk köpçüligine maglumat berilýär.
Bu barada ýerli habar serişdelerinde-de hiç hili maglumat berilmeýär.


text:
Türkmenistanyň iki partiýaly täze parlamenti Mejlisiniň ýolbaşçysy wezipesine ýene Akja Nurberdiýewany saýlady. 7-nji ýanwarda Türkmenistanyň parlamentiniň bäşinji çagyryşynyň birinji maslahaty geçirildi.
2007-nji ýylda G.Berdimuhamedow Türkmenistanyň prezidenti bolaly bäri Akja Nurberdiýewa parlamente baştutanlyk edip gelýär.
2013-nji ýylyň dekabr aýynda Türkmenistanyň 1991-nji ýylda garaşsyz döwlet bolaly bäri ilkinji iki partiýaly parlament saýlawlary geçirildi. Türkmenistanyň Demokratik partiýasy bilen bilelkde Senagatçylar we telekeçiler partiýasy hem Berdimuhamedowa wepalydygyny yglan etdi.
Dekabrda bolan saýlawlara ilkinji gezek syn eden ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň gözegçiler missiýasy saýlawlara öz bahasynyň fewral aýynda beriljekdigini aýtdy.


text:
“Geçen hepdede Özbegistanyň premýer-ministri Şowket Mirzýaýew iş sapary bilen Horezm welaýatynda boldy. Ýerli çeşmelerden alnan maglumatlara görä, premýer-ministr regiondaky işleriň barşyndan nägile bolanlygy sebäpli öz närazylygyny özüne adat bolan usulda bildirip, Ürgenç şäheriniň häkimi Ylham Ýakubowyň ýüzüne urdy”. Bu “Uzmetronom” saýtynda çykan makaladan bir bölek. Mirzýaýewiň adamlara el galdyrýandygy barasynda birinji gezek ýazylmaýandygyny hasaba alsak, bu habar täzelik hem däl.
Özbegistanyň premýer-ministri Şowket Mirzýaýew
Mundan 10 gün öň Namangan welaýatynyň Çust etrabynda bolan waka barasynda, adyny aýtmazlyk şerti bilen, firmanyň başlygynyň kömekçisi şeýle gürrüň berdi: “10 gün ýaly boldy. Karkidon obasynda adamlaryň ekin eken meýdanlaryny bozup, meýdanlaryň ekininiň hemmesini sürdüler. Etrabyň prokurory, häkimi we ýer ölçäp berýäni geldi. Jorabaý aga atly fermerimize gaty käýediler. Diňe ejesini agzamadylar. Beýleki käýinçleriň hemmesini agzadylar. “Sen pagta garamansyň. Saňa diňe galla, kartoşka gerek. Şu ýerdäki kesekler bilen urup kelläňi ýaraýynmy?” diýdiler. Fermerimiz bir ýuwaş adamdy. Indemän ellerini döşüne goýup, duruberdi. Häkim onuň ogly bilen deň, 1978-nji ýylda doglan ýigit eken”.
Firmanyň işgäriniň aýtmagyna görä, fermer häkime hiç hili garşylyk görkezmändir: “Emma häkim gelip, fermeri garny bilen itekläp ýykjak boldy. Edil ýaş oglan ýaly edip, iki egninden tutdy. Sen näme üçin öz wagtynda pagtanyň otuny otatmadyň diýdi. Iki günden soň gelen bolanda, pagtanyň oty otalmalydy. Häzir adamlar işläp ýörler. Olar yzygiderli hemme işleri edýärler”.
Azatlyk Radiosynyň söhbetdeşi wakany öz gözi bilen görendigini aýtdy. Ol waka ýerinde häkim bilen ýene-de 10 sany polisiýa işgäriniň bolandygyny hem sözünin üstüne goşdy.
Hapa sögünçler
Garaşsyz žurnalist Abdurahman Taşanow käbir häkimleriň özüniň gol astynda işleýänlere hapa sögünýändigini aýdýar: “Meselem, Daşkentli häkim Bagtyýar Hamidow Kaşgaderýa häkim bolup baran wagtynda biz onuň adamlara ejeňi ... ataňy... diýip sögen ýagdaýyny bilýäris. Ýa-da öňki oba hojalyk ministri, häzir Jyzakda häkim bolup işleýän Saýfuddin Umarow diýen adam bar. Ol hem edebi diliň kadalaryna laýyklykda eneňi... diýip sögýärdi.”
Sesini efire bermezlik şerti bilen interwýu beren bir fermeriň sözlerine görä, onuň ýaşaýan etrapynyň häkimi ýygnaklarda aýal başlyklaryň enesine we kakasyna sögmän, olaryň özlerini köpçüligiň içinde erbet sözler bilen masgaralaýan eken. Ol Özbegistanda golastyndakylaryň ejesine, kakasyna erbet sözler bilen sögmeýän başlygy tapmak kyn diýýär.
Ferganaly pensioner Fazyl aganyň sözlerine görä, bu Özbegistanda adaty bir ýagdaý: “Her kim öz golastynda işleýänlere hapa sögüp bilýär. Häzir ýagdaý şonuň ýaly. Olar agzyna gelen zady aýdyp, gygyrmaklary mümkin. Olar adamyň mertebesini kemsidip, onuň namysyna degip, jany agyrar ýaly hapa sözleri aýdýarlar. Olar ýönekeý halka agzyna gelenini ak-gara diýmän, aýdyberýärler. Olar adamy urmakdan hem gaýtmaýarlar”.
Emma Fazyl aga häzir adamlaryň käbiriniň şeýle käýinç eşitmäge mynasypdygynam sözüniň üstüne goşdy: “Sebäbi olar aýdylany etmeýärler. Aýdylan zada gulak asmaýarlar”.
Özbekçe dolandyryş usuly
Namanganly ykdysatçy Rasulžan Abdumajidow özbekçe dolandyryş usuly barada şeýle diýýär: “Golastyňdakylary urup, sögüp dolandyrmak usuly kommunistler zamanynyň ilkinji döwürinden tä 50-nji ýyllara çenli döwri öz içine alýar. Çünki rewolýusiýadan soň 50-nji ýyllara çenli ýurtda önümçilikde we halk hojalygyny dolandyrmakda sowatsyz ýaranjaň adamlardan ýolbaşçylar saýlanypdyr”.
Bu taryhy gowy bilýän tejribeli ykdysatçynyň pikirleri. Özbegistanyň kadrlar syýasatyndaky käbir tendensiýalar, hususanda, mähelle başlygy wezipesine we welaýat häkimi wezipesine ozal polisiýada işlänleri bellemekleri alymyň pikirini delillendirýär.
Eger alymyň aýdanlary hakykat bolsa, onda Özbegistan Stalin döwrüni başdan geçirýär. Stalinden soň Hruşýow, ondan soň Brežnew soňra-da Gorbaçýow döwlet başyna gelmeli. Ondan soň garaşsyzlyk meselesiniň gün tertibine goýulmagy mümkin.


text:
Birmada 50 ýyl töweregi wagtdan soň hususy eýeçilikdäki gazetler çykarylyp başlandy. Duşenbe güni çap edilen neşirleriň arasynda “Ses”, “Bileleşik” we “Standart” atly gazetler dagy bar.
Prezident Thein Seiniň alyp barýan demokratik reformalarynyň çäginde, ýurtdaky media goýulýan senzura hem gowşadyldy. 2011-nji ýylda bu wezipä saýlanan Seini, ozalky harby hökümetiň düzüminde premýer-ministr bolup işläpdi.
Geçen aý Birmanyň hökümeti 16 media toparyna gazetleri çap etmäge rugsat beripdi.
1964-nji ýylda Birmada harbylar hususy eýeçilikdäki neşirleri öz gözegçiligine geçirip, ýurtda döwlet habar serişdeleriniň monopoliýasyny girizipdi.


text:
Düýn Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretarynyň orunbasarynyň Günorta we Merkezi Aziýa meseleleri boýunça kömekçisi Jorj Krolyň ýolbaşçylygyndaky amerikan delegasiýasy Aşgabada bardy.
Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhammedow bu amerikan delegasiýasynyň başlygy Jorj Kroly kabul etdi.
Duşuşykda taraplar türkmen-amerikan gatnaşyklarynyň möhüm ugurlardaky perspektiwalary barada özara pikir alyşdylar. Esasy perspektiw ugurlaryň hatarynda aýratynam ýangyç-energetika, söwda-ykdysady we gumanitar pudaklardaky hyzmatdaşlyklar üns merkezinde boldy.
Bu duşuşyga Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Türkmenistandaky wagtlaýyň işleri ynanylan wekili hanym Silwiýa Karan hem gatnaşdy.


text:
Düýn Orsýetiň resmileriniň aýtmaklaryna görä, ýekşenbe güni Belarusda bolan prezidentlik saýlawlary bilen bagly protestler wagtynda 8 orsýetli tussag edilipdir.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan beýannamasynda olaryň 15 gün möhlet bilen tutulandygy habar berildi.
Şol beýannama görä, häzir Orsýetiň Minskdäki ilçihanasy tussag edilen orsýetlileriň boşadylmagy üçin elde baryny edýär. Belarusyň prezidenti A.Lukaşenkonyň täze möhlete prezident saýlanmagyna garşy protestlerde 600 çemesi adam tussag edilipdi. Bu saýlawlary Günbatar berk ýazgardy.


text:
Orsýetiň derňewçileri öňki nebit oligarhy we Kremliň tankytçysy Mihail Hodorkowskä garşy iki adamyň ölümini we dört adamy öldürmäge synanyşygy gurnamak aýyplamasy esasynda iş gozgady.
Derňew komitetiniň metbugat-wekili Wladimir Markin Hodorkowskiniň 1998-nji ýylda Nefteýugansk şäheriniň häkimi Wladimir Petuhowy öldürmekde we Petroleum Handelsgas kompaniýasynyň başlygynyň janpenasyny Ýewgeniý Rybiny öldürmäge synanyşmakda aýyplanýandygyny 11-nji dekabrda Interfaks agentligine aýtdy.
Hodorkowska garşy täze aýyplamalar onuň Orsýetde “rewolýusiýanyň” “gutulgysyz we zerurdygyny” aýtmagyndan iki gün geçensoň öňe sürüldi.
Londonda ýaşaýan Hodorkowskiý özüne garşy işiň gozgalmagyna prezident Wladimir Putin tarapyndan gozkezme berilendigini aýtdy.
Orsýetde iň baý adamlaryň biri bolan Mihail Hodorkowskiý 2003-nji ýylda tussag edilip, maliýe jenaýatçylyklarda aýyplanypdy. Onuň tarapdarlary gozgalan işleriň Hodorkowskini jezalandyrmak we onuň nebit kompaniýasyny döwletiň eýeçiligine geçirmek üçin edilendigini aýdýarlar.
Hodorkowskiý Putin tarapyndan amnistiýa edilip, 2013-nji ýylda Şweýsariýa gidipdi.


text:
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun penşenbe güni Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşyp, Ukraina üstündäki dartgynlyklary azaltmak tagallarynyň çäginde Moskwa sapar edýär.
Ban anna güni Ukrainanyň iş başyndaky prezidenti Oleksandr Turçinow we premýer-ministr Arseniý Ýatsenýuk bilen duşuşmaly.
BMG-niň baş sekretarynyň Moskwa we Kiýewe edýän saparlary Orsýetiň Krymy anneksiýa etmeginiň halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilmezligi bilen güýçlenen diplomatiki tagallalaryň çäginde amala aşyrylýar.
Orsýet çarşenbe güni, indi olaryň indi rus raýatlarydygyny aýdyp, Krymyň ýaşaýjylaryna pasport bermek işine başlady.
Kiýew bolsa özüniň Ukraina sapar etmek isleýän orsýetliler üçin wiza režimini girizjekdigini aýtdy.
Ukraina GDA-dan çykmakçy
Şeýle-de Ukraina çarşenbe güni özüniň GDA-nyň bir ýyllyk gezekli başlygy bolmakdan çekilýändigini yglan etdi.
Daşary işler ministrliginiň sözçüsi Ewhen Perebyinis Ukrainanyň ozalky sowet respublikalarynyň arkalaşyk toparyndan çykmagyň pikirini edýändigini aýtdy.
Şeýle-de Kiýew özüniň BMG-den Krymy harby däl zolak diýip jar etmegi sorajakdygyny aýtdy.
Ukrainanyň milli howpsuzlyk we goranmak geňeşiniň sekretary Andriy Parubiý žurnalistlere şeýle diýdi:
"Ministrler kabineti BMG-niň Krym awtonom respublikasynyň territoriýasyny harbysyzlaşdyrylan zolak diýip ykrar etmek baradaky meseläni haýal etmän çözmegini sorady, Krym awtonom respublikasyndaky rus goşunlarynyň ol ýerden çykarylmagyny üpjün etjek ähli zerur çäreleri durmuşa geçirmäge çagyrdy» diýip, Parubiý aýtdy.
Şeýle-de ol hökümetiň BMG-ni Krymyň basylyp alnan territoriýasyndaky ukrain harby birleşmeleriniň Ukrainanyň kontinental territoriýasynda gaýtadan ýerleşdirilmegi üçin şertleri taýýarlamaga çagyrandygyny, Krym awtonom respublikasynyň basylyp alnan territoriýasynda galmazlygy karar eden graždan adamlaryň göçürilmek çärelerini işläp düzmegi sorandygyny aýtdy.
Krymdaky orsýetçi güýçler çarşenbe güni Ukrainanyň azyndan bir harby-deňiz bazasyny eýelediler we Ukrainanyň harby-deňiz komandiri, admiral Serhiý Haýdugy ýesir aldylar. Krymdan gowşan habarlarda Haýdugyň we ýene tussag edilen ýedi adamyň boşadylandygy aýdylýar.
Ukrain güýçleri öz ýerleşýän ýerlerinden ewakuasiýa edilende zorlukly wakalaryň bolandygy eşidilmedi.
"Goşulmaly ýa çykmaly"
Krymyň orsýetçi häkimiýetleri çarşenbe güni ol ýerdäki ukrain esgerleriniň ýa Krym güýçlerine goşulmalydygy, ýa-da öz ýaraglaryny tabşyryp, ýarymadany terk etmelidigi barada buýruk çykardy.
NATO-nyň baş sekretary Anders Fogh Rasmussen çarşenbe güni Orsýetiň Krymy anneksiýa etmegini Ýewropanyň howpsuzlygyna Sowuk uruş tamamlanaly bäri abanan iň uly howp diýip atlandyrdy.
Rasmussen çarşenbe güni Waşingtonda çykyp gürläp, Moskwany bu territoriýany ele geçirmegi tasa getirmek üçin Krymdaky bikanun referendumy ulanmakda günäledi. Ol bu referendumyň müňlerçe rus goşunynyň gatnaşmagynda, tüpeň niliniň astynda geçirilendigini aýtdy.
NATO-nyň başlygy Orsýetiň Ukrainynyň beýleki böleklerine hem aralaşmaga çalyşmagy ahmal diýip alada edýändigini aýtdy.
Günbatar liderleri Moskwa bu hereketleri sebäpli edýän basyşlaryny artdyrmagy wada berýärler.
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron çarşenbe güni Orsýetiň öňdebaryjy ykdysadyýetli Sekizler toparyndan çykarylmalydygyny aýtdy.
ABŞ-nyň wise-prezidenti Jo Baýden Wilnýusda Orsýet izolýasiýanyň «garaňky ýodasynda» diýdi.


text: Geçen sişenbe güni Lebap welaýatynyň Garaşsyzlyk etrabynyň Bereket daýhan birleşiginde "Kamatsu" kysymly ýer gazýan tehnika ýoldan çykyp, uly ýaba agdarylypdyr. Ýer gazýan traktoryň näme sebäpden agandygy anyk däl. Emma ýerli ýaşaýjylar muňa ýoluň darlygynyň we erbetliginiň sebäp bolandygyny aýtdylar. Iki gije-gündiziň dowamynda uly tehnikany çykaryp bilmän, penşenbe güni uly ýaby gömüp 3-4 agyr tehnikanyň kömegi bilen agdarylan traktor suw hojalyk edarasynyň işgärleriniň we käbir ýerli ýaşaýjylaryň gatnaşmagynda çekip çykaryldy.


text:
Gazagystanyň prezidentiniň iň uly gyzynyň öňki ýanýoldaşy Rahat Aliýew Awstriýada tussag edildi.
Aliýew Gazagystanda 2007-nji ýylda iki bankiri alyp gaçmakda hem-de öldürmekde we başga ýiti aýyplamalar bilen gözlenýärdi. Awstriýanyň polisiýasy 2011-nji ýylda Aliýewe garşy öz derňewlerini başladypdy.
Aliýewiň aklawçysy Manfred Aýnedteriň (Manfred Ainedter) 6-njy iýunda beren maglumatyna görä, Wenada Aliýew özüni meýletin Awstriýanyň resmilerine tabşyrypdyr.
Şeýle-de, aklawçy Aliýewi tussag etmek barada maý aýynda Awtriýanyň resmileri tarapyndan çykarylan kararda müşderisiniň “adam öldürmekden, alyp gaçmaga çenli” dürli günälerde aýyplanýandygyny aýdypdy.
Awtriýanyň resmileri Aliýewiň Gazagystanda adalatly sud edilmejekdigi barada aladalaryny beýan edip, ony Gazagystana ekstradisiýa etmegi iki sapar ret edipdiler. 2007-nji ýylda Aliewe garşy gürrüňi edilýän aýyplamalar gozgalan mahaly, ol Gazagystanyň Awtriýadaky ilçisi wezipesinde işleýärdi.
Şondan soň, ol gaýynatasy prezident Nursoltan Nazarbaýewi tankyt edip başlady. Aliýew özüne garşy ýöňkelen aýyplamalaryň syýasy maksatlydygyny yzygiderli nygtapdy.


text:
“Ahalteke bedewi tebigatyň we adamyň ösen zähmetiniň we akyl- paýhasynyň peşgeş beren aýaýyp sazlaşygynyň, owadanlygyň, gözelligiň we gaýtalanmajak okgunlygyň simwoly”.
Bu setirler türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň internetde PDF formatynda ýerleşdirilen birnäçe kitabyndan biri bolan “Ganatly bedewler” atly kitabyndan alnan sitata. Ol kitaplar türkmeniň meşhur ahal-teke atlarynyň hormatyna täze döredilen resmi hökümet websaýtynda
ýerleşdirilipdir.
G.Berdimuhamedowyň “Ganatly bedewler” atly kitabynda çap edilen suratlardan biri.
Iňlis dilindäki görnüşinden daşary, bu websaýt türkmen we rus dillerinde-de elýeterli edilen. Ondaky PDF formatyndaky şekiller bir žurnala hem-de Berdimuhamedowyň iki sany kitabyna çelgi berýär (olardan biri ýokarda agzalyp geçilen “Ganatly bedewler”, beýlekisi “Ahal-teke bedewi – biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” kitaby).
Bu internet saýty her ýylyň aprel aýynyň iň soňky ýekşenbesinde bellenilip geçilýän Türkmenistanyň milli baýramçylygy bolan Bedew baýramçylygynyň bosagasynda açyldy.
G.Berdimuhamedow türkmen halkynyň “sagdynlygy we bagtyýarlygy”
baradaky adalalary giňden wagyz etmekden daşary, 2006-njy ýylda häkimiýet başyna geçeli bäri atçylyk bilen-de çakdanaşa gümra bolup gelýär.
Atçylyk bilen çakdanaşa gümralyk
Türkmen lideri 2011-nji ýylda her ýyl ahal-teke atlarynyň gözelliginiň bäsleşiklerini geçirmek barada ýörite permana-da gol çekdi. Şu ýylyň 18-nji fewralynda telewideniýede gorkezilen maslahatda ol Türkmenistanyň atçylyk pudagyny ösdürmekde ýeterlik alada etmändigi üçin ýurduň atçylyk birleşiginiň başlygyna gaharly ýüzlenip, ony wezipesinden boşatdy
.
Berdimuhamedowyň käbir beýleki inisiatiwalarynda bolşy ýaly, onuň ahal-teke atlaryna bolan gyzyklanmasy-da ýurduň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň liderlik eden döwründe ýöredilen döwlet syýasatyndan gözbaş alýar.
Öz döwründe Saparmyrat Nyýazow öz içine suwa düşülýän howzy we weterinar punktuny (atlar üçin niýetlenen) alýan 20 million dollarlyk atçylyk kompleksini gurdurmakdan daşary, atlary dünýä liderlerine sowgat bermek edähedi bilen-de tanalypdy.
Onuň döwründe “Altyn asyryň altyn aty Ýanardag” diýlip at berlen Nyýazowyň atynyň keşbi Türkmenistanyň döwlet gerbine-de
ýerleşdirilipdi.
Täze hökümetiň döreden täze websaýtynyň mazmuny-da türkmen hökümeti üçin atyň simwolik rolunyň näderejede möhümligini ýene bir gezek nygtap görkezýäne meňzeýär.
Türkmenistanyň resmi internet saýtynda çap edilen suratlardan biri.
“Ahal-teke atyna hakyky sarpa goýujy, atçylyk boýunça bilermen we atçylygyň hemaýatçysy” diýlip mahabatlandyrylýan Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Ganatly bedewler” kitabynyň iňlis dilindäki nusgasy özboluşly geň iňlis diline terjime edilipdir we kitap foto-şop programmasynda öwrenje derejede redaktirlenen sansyz-sajaksyz suratlar hem-de geň, ýaranjaň äheňdäki ýazgylar bilen doldurylypdyr.
Bu sitatalaryň arasynda iň bir ýatda galyjylaryndan birem, meger, kitabyň 116-njy sahypasynda Türkmenistanyň awtoritar liderini çakdanaşa mahabatlandyryjy we ýaranjaň äheňdäki ýazgy bolsa gerek.
Ol ýazgyda: “Ak bedewe atlanyp, uçaryň şturwalynyň başyna geçip, deňiz laýnerini sürüp, kuwwatly KAMAZ-y dolandyryp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow diňe bir ajaýyp fiziki we ruhy taýýarlygyny we her bir işde ýokary professional endiklerini görkezmän, eýsem, ol halkyň aňynda häzirki zaman ýigidiniň keşbini pugtalandyrýar, ýigit bolsa köp zady başarmalydyr – ilkinýi nobatda, bilimli, fiziki taýdan taplanan, estetiki taýdan üşükli bolmalydyr. Bularyň hemmesi üstünlikli arzuwlardyr” diýilýär.
Köp synçylaryň türkmen hökümetiniň bu täze websaýtyna Türkmenistanyň režiminiň emelsiz propoganda guraly ýaly bir zat hökmünde baha bermekleri geň bir zat däl bolsa gerek. Özüniň çakdanaşa çäklendirilen metbugat azatlygy we ynsan hukuklary boýunça
pes görkezijileri bilen Türkmenistan dünýäde iň bir izolirlenen jemgyýet bolmagynda galýar.


text:
Şenbe güni türkmen parlamenti öz maslahatynda “Türkmenistanyň 2012-nji ýyl boýunça Döwlet býujeti” baradaky kanunyň proýektini biragyzdan kabul etdi.
Türkmenistanyň resmi habar agentligi Döwlet býujeti baradaky bu kanuny proýektiň geljek ýyl sosial maksatlar üçin goýberilýän serişdeleri görnetin artdyrmagy göz öňünde tutýandygyny habar berýär.
Bu resmi maglumata görä, 2012-nji ýylyň Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 74 milliard 908 million manatdan sähel gowrak bolup, çykdajy bölegi 76 milliard 398 million manatdan gowrak bolar.
Sarp ediljek ýyllyk býujetiň 76,7 prosentiniň sosial pudagy ösdürmeklige gönükdiriljekdigi habar berilýär.
Ýöne käbir synçylar soňky ýyllar “sosial pudak” diýlip sarp edilýän serişdeleriň myhmanhanalar, medeni obýektler, sport obýektleri, administratiw jaýlar ýaly gymmatbaha gurluşyk obýektlerini-de öz içine alýandygyny aýdyp, bu serişdeleriň aglaba böleginiň ilatyň zerur sosial hajatlaryna sarp edilmeýändigini öňe sürýärler.


text:
Gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistler Ýewropada Howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň gözegçiler toparyny zamun hökmünde saklap, ýesirleriň «NATO-nyň içalylarydygyny» aýtdylar.
Donetsk şäherindäki separatistleriň lideridigini aýdýan Denis Puşilin 26-njy aprelde ÝEHHG-nyň gözegçileri «biziň tussaglarymyz bilen çalşylar» diýdi.
Puşilin şeýle çalşygyň ÝHHG-nyň gözegçileriniň azat edilip biljek ýeke-täk ýoludugyny aýtdy.
Puşilin Slowýanskde, howpsuzlyk gullugynyň basylyp alnan binasynyň öňünde, gözegçileriň 25-nji aprelde tussag edileli bäri saklanýan ýeriniň işiginde çykyp gürledi.
Gözegçiler toparyna dört sany germaniýaly, olaryň üçüsi harbylardan, bäş sany ukrain esgeri girýär diýip bilinýär.
Şeýle-de ol ýerde daniýaly, polşaly, şwesiýaly we çehiýaly dört sany harby gözegçi bolup, olar bu ýere ÝHHG-nyň toparynyň bir bölegi hökmünde barypdy.
ÝHHG Twitterde tussag edilen topary, Ukrainanyň haýyşy boýunça, 2011-nji ýylyň Wena dokumentiniň harby aýdyňlyk baradaky düzgünleri esasynda, bu regiona derňew-barlag geçirmek üçin iberilen topar hökmünde häsiýetlendirdi.
Ukrainanyň Içeri işler ministrligi 26-njy aprelde bu topary azat etmek üçin gepleşikleriň alnyp barylýandygyny aýtdy.
Slowýanskiniň separatist lideri Wýaçeslaw Ponamarew Orsýetiň telewideniýe habar toparyna ÝHHG-nyň missiýasynyň agzalarynyň «NATO-nyň agza ýurtlarynyň aňtaw ofiserleri» diýip hasaplanýandygyny aýtdy.
Ol separatistler ÝHHG-nyň missiýasy «biziň ýurdumyzyň territoriýasyna girýän harby adamlary hem öz içine almalydyr» öýtmeýär diýdi.
Orsýetiň ÝHHG-däki wekili Andreý Kelin 26-njy aprelde Moskwa tussag edilen topary azat etmek üçin «mümkin bolan ähli çäräni görer» diýdi.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamenti, sözçi Jen Psakiniň «ol ýerde bu separatistler bilen Orsýetiň arasynda berk baglanyşyk bar» diýmegi bilen, ÝHHG-nyň toparynyň derhal azat edilmegine çagyrdy.
Slowýansk gündogar Ukrainada orsýetçi separatistleriň hökümet binalaryny we polisiýa stansiýalaryny basyp alan on çemesi şäheriniň diňe biri.


text:
Paýtagtymyzdaky
Sergi köşgünde “Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe dokma
senagaty pudagy innowasion ösüş ýolunda” atly Dokma senagaty
işgäreleriniň gününe bagyşlanyp geçirilen halkara sergisi öz işini
tamamlady.
Her
ýyl Türkmenistanda geçirilýän iri möçberli pudaklaýyn gözden geçiriliş
dünýä dokma işewürlerinde uly gyzyklanma döredýär, olary ýurdumyzda bu
ulgamda döredilen giň mümkinçilikler, ygtybarly hyzmatdaşlygy ýola
goýmak babatynda bar bolan şertler özüne çekýär, munuň özi daşary ýurtly
hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary hemmetaraplaýyn
ösdürmegi ugur edinen Türkmenistanda ileri tutulýan ýörelgelerine
gönüden-göni gabat gelýär.
Dünýäniň
onlarça ýurtlaryndan, şol sanda Russiýadan, Hytaýdan, Germaniýadan,
Italiýadan, Şweýsariýadan, Belgiýadan, Türkiýeden, Koreýa
Pespublikasyndan we beýleki ýurtlardan öňdebaryjy kompaniýalar türkmen
dokmaçylarynyň gazananlaryna şu gezekki gözden geçirilişine gatnaşyp,
dokma senagatynda özleriniň iň täze işläp taýýarlamalaryny görkezmäge
mümkinçilik aldylar.
Ägirt
uly serişdeler we ykdysady mümkinçilikler, şeýle hem halkara
ülňüleriniň ähli talaplaryna doly laýyk gelýän ýokary hilli harytlary
öndürmäge gönükdirilen, ekologiýa taýdan arassa innowasiýa önümçiligi
türkmen dokma önümleriniň halkara bazarlaryndaky ornuny pugtalandyrýar.
Nah ýüplük we matalar, trikotaž we tikin önümleri häzirki wagtda
eksporta iberilýän önümleriň esasy bölegini düzýär.
Aşgabatda
geçirilen sergide pudagyň kärhanalarynda çykarylan önümleriň dürli
görnüşleri görkezildi, olaryň arasynda arassa ýüplükden taýýarlanan
dürli önümler, pagtadan dokalan matalar, garyşyk süýümden we ýüpekden
tikilen lybaslar, taýýar lybaslaryň täze nusgalary esasy orny eýeleýär.
Pudagy
mundan beýläk-de ösdürmek ýokary hilli çig maly gaýtadan işlemäge –
pagta süýüminden taýýar önümleriň dürli görnüşlerini öndürmäge
gönükdirilendir. Şu nukdaý nazardan dokma sergisi işewürleriň duşuşyp,
özara pikir we tejribe alyşmaklary üçin amatly meýdança boldy,
duşuşyklaryň barşynda özara teklipler ara alnyp maslahatlaşyldy, mundan
beýläkki bilelikdäki hereketiň anyk ugurlary kesgitlenildi. Şeýle hem
geljekki hyzmatdaşlar bilen täze gatnaşyklar ýola goýuldy.
Ýurdumyzyň
belli dizaýnerleriniň we dünýä belli daşary ýurtly ýokary modanyň
ussatlarynyň öz taýýarlan dürli lybaslaryny görkezmekleri sergä aýratyn
öwüşgin çaýdy. Milli ýörelgeleri dowam etdirmek we häzirkizaman
meýillerini sazlaşdyrmak arkaly taýýarlanylan lybaslaryň toplumlary,
nepis el işleri sergä gelenleriň aýratyn ünsüni çekdi. Dünýä meşhur
modelýer Wýaçslaw Zaýsewiň, russiýaly dizaýnerler T. Parfenowanyň,
A.Ahmadullinanyň, türk dizaýneri Muammer Ketenjiniň, gazagystanly
modelýer Kuralaý Nurkadilowanyň zehininden çykan kaşaň – hakyky sungat
eserlerine kybar gelýän lybaslar toplumlarynyň görkezilmegi bu
serginiň unudylmajak pursatlary boldy.
Aşgabadyň
Modalar öýüniň, pudagyň kärhanalarynyň dizaýnerleriniň we çeper elli
işgärleriniň, paýtagtymyzyň toý salonlarynyň wekilleriniň arasynda iň
häzirki zaman lybaslaryny döretmek boýunça “Çeper eller” atly
döredijilik bäsleşiginiň geçirilmegi serginiň myhmanlary – amaly-haşam
sungatynyň muşdaklary üçin ajaýyp sowgat boldy, olar Sergi köşgüniň
meýdançalarynda öz önümlerini görkezdiler.
Serginiň
ýapylyş dabarasynyň çäklerinde oňa gatnaşyjylaryň ählisine dabaraly
ýagdaýda diplomlar we degişli şahadatnamalar gowşuryldy. “Çeper eller”
bäsleşiginiň ýeňijileri hem hormat hatlary we sowgatlar bilen
sylaglandy.
Sergä
gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa
Ýüzlenme kabul etdiler, onda olar Halkara sergisini üstünlikli geçirmäge
döredilen mümkinçilik, Watanymyzyň we halkymyzyň abadançylygy ugrundaky
yzygiderli tagallalary üçin milli Liderimize tüýs ýürekden
hoşallyklaryny beýan etdiler.


text:
Sişenbe güni Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna başlyklyk ediji Litwanyň daşary işler ministri Belarusyň häkimiýetlerini oppozisiýa garşy gazaply çäreleri bes etmeklige çagyrdy.
Hususan-da, Litwanyň daşary işler ministri Audronius Ažubalis soňky günler Belarusda tussag edilen protestçileriň azat edilmelidigini we ýurduň parahat ýaşaýjylaryna garşy gazaply çäreleriň bes edilmelidigini aýtdy.
Ynsan hukuklaryny goraýjy toparlar şu geçen ýekşenbe güni Belarusyň dürli şäherlerinde gurnalan parahat demonstrasiýalarda ýüzlerçe adamyň tussag уdilendigini we şolardan azyndan 140-synyň jenaýat jogapkärçiligine çekilendigini aýdýarlar.
Maglumata görä, jogapkärçilige çekilenleriň aglabasyna 2 gün bilen 15 günüň aralygynda tussaglyk möhleti berlipdir, köpsanly beýleki protestçiler bolsa 200 dollar möçberinde jerime tölemeli edilipdir.


text:
Orsýetiň Uzak gündogarynda sil gelen 113 oba-şäherden 14 müňden gowrak adam göçürildi.
Ýurduň Adatdan daşary ýagdaýlar ministrligi anna güni geçen hepdeden bäri Amur oblastynda 4600 jaýa, Ýewreý awtonom regionyna zyýan ýetendigini aýtdy.
Amur derýasynyň suwunyň derejesi Habarowsk şäheriniň golaýynda alty metrlik belgiden geçdi we şindem ýokary galmagyny dowam etdirýär.
Ýerli häkimiýetler Zeýa we Bureý suw elektrik stansiýalary barada alada edýärler, bu ýerlerde suwuň derejesiniň has ýokarydygy aýdylýar.
Goranmak ministrligi bu sebite goşmaça esger, enjam we harby saglyk işgärlerini iberdi.


text:
Orsýet ABŞ-a Ukrainadaky krizis sebäpli Moskwa garşy sanksiýa girizmegiň Birleşen Ştatlaryň öz boýnundan iljekdigini duýdurdy, şol bir wagtda ýaragly adamlar Krym ýarymadasyndaky harby bazalaryň ýene birini ele geçirmäge synandy.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri bilen eden telefon gürrüňinde «gyssanmaç we oýlanyşyksyz ädimleriň» rus-amerikan gatnaşyklaryna zyýan ýetirip biljegini duýdurdy.
Ol bu sözleri Gazprom, eger Kiýew basym gaz töleglerini tölemese, Ukraina iberýän gazyny kesjegini duýdurandan soň aýtdy. Anna güni agşam ýaragly adamlar ýük maşynyny Ukrainanyň Sewastopoldaky raketa-gorag postuna sürdiler.
Emma ok atyşlyk bolmady we Krymyň orsýetçi premýeri biraz soň gapma-garşylygyň aradan aýrylandygyny aýtdy.
Ukrainanyň goranyş resmileri indi Krymda 30 müň rus esgeriniň ýerleşýändigini aýdýarlar.


text:
Adam hukuklary boýunça Halkara hyzmatdaşlygy guramasynyň we Niderlandlaryň Helsinki Komitetiniň bilelikde ýaýradan beýannamasynda Türkmenistanyň daşynda hereket edýän hökümete degişli bolmadyk guramalar bilen gatnaşykdaky adamlaryň howp astyna düşmeginden howatyrlanma bildirilýär.
Guramalaryň bu beýannamasy adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň chrono-tm.org
internet saýtyna elektron hüjüm edilip, onuň döwülmeginiň yz ýany ýaýradyldy.
Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatullin
Adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” guramasy öz internet saýtyna 18-nji iýulda irden hüjüm edilip, onuň döwülenligini habar berdi. Abadandaky partlamalar we ondan soňky ýagdaýlar barada yzygiderli maglumat ýaýradan esasy çeşmeleriň biri bolan bu saýt häzir işlemeýär.
Guramanyň müdiri Farid Tuhbatullin Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde özüne we “Türkmen inisiatiwasy” bilen gatnaşykda bolan adamlara öňem basyş edilenligini, emma Abadandaky partlamalardan soň, basyşlaryň hasam güýçlenendigini belledi. Ol öz internet saýtyna bolan hüjümde Türkmenistanyň ýörite gulluklarynyň eliniň bardygyny çak edýär.
Bu waka bilen baglylykda Adam hukuklary boýunça Halkara hyzmatdaşlygy guramasynyň we Niderlandlaryň Helsinki Komitetiniň ýaýradan bilelikdäki beýannamasynda saýta edilen hüjüm netijesinde Türkmenistanyň daşynda we içinde “Türkmen insiatiwasy” bilen gatnaşykdaky adamlaryň janynyň howp astyna düşýänligine aladalanma bildirdi.
Beýannamanyň awtorlarynyň biri, Niderlandlaryň Helsinki Komitetiniň müdiri Harri Dummel saýta edilen bu hüjüme türkmen häkimiýetleriniň başga pikirdäki adamlara garşy amala aşyrýan nobatdaky basyşy hökmünde garaýar. “Bu olaryň informasiýa gözegçilik etmek isleýänligini görkezýär. Türkmen hökümeti ýurduň diňe asuda we parahatçylykly tarapyny görkezmek isleýär” diýip, Dummel Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Türkmenistanyň hökümeti Abadandaky partlamalarda 15 adamyň heläk bolup, käbir binalara zeper ýetenligini 10-njy iýulda yglan etdi. Şondan soň Abadan temasy ýolbaşçylar derejesinde agzalman gelýär. Häzir türkmen hökümeti resmi dynç alyşda.
Informasiýanyň öňüniň alnyşy
Abadandaky partlamalar temasynyň käbir daşary ýurt habar serişdelerinde gozgalmagy-da türkmen ýolbaşçylarynda nägilelik döretdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi 11-nji iýulda ýaýradan resmi beýannamasynda Orsýetiň “Rossiýa” telekanalyny hökümetiň Abadandaky wakalar barada berýän resmi maglumatyna ynamsyzlyk döretmekde aýyplapdy. Beýannamada türkmen tarapy özüne “töhmet atyjy” maglumatlaryň öňüni almak üçin çäre görjekdigini yglan edipdi.
Bu beýannamanyň ýaýradylmagynyň yz ýany, 12-nji iýulda Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçisi Halnazar Agahanow Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Grigori Karasin bilen duşuşdy. Şonda ýurtlaryň gatnaşyklarynyň geljegi maslahat edildi diýip, resmi maglumatlarda habar berlen hem bolsa, käbir synçylar şol duşuşykda Abadandaky wakalar barada rus metbugatynda habar berlişine hem seredilenligini aýdýarlar.
Türkmenistanyň demokratiýa we adam hukuklary boýunça hereketiniň ýolbaşçysy Anatoliý Fomin Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Orsýetiň köpçülikleýin habar serişdeleri başda bir gezek maglumat beren bolsalar-da, indi olar dil ýarman gelýärler. Türkmen ilçisiniň Orsýetiň Daşary işler ministrligine sapar edip, habar berilmezlik barada ors resmileri bilen dilleşmegi muňa sebäp boldy”.
Abadandaky partlamalaryň yz ýany bu waka barada habar beren Orsýetiň milli habar serişdelerinde bu tema soňky günlerde agzalmaýar.
14-nji iýulda Aşgabadyň hukuk goraýjý edarasynyň işgärleri hem änewli garaşsyz žurnalist, blogger Döwletmyrat Ýazgulyýewe Abadan partlamasy barada berýän maglumatlary boýunça duýduryş berdiler.
Wenada ýerleşýän “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatulliniň aýtmagyna görä, gurama Awstriýanyň internet arkaly edilýän kiber jenaýatçylyklara garşy göreşýän dolandyryşyna ýüz tutup, saýtynyň hüjüm edilip, döwülmegine kimiň günäkärdigini anyklamakçy.


text:
25-27-nji martda paýtagtymyzdaky Sergi köşgünde Gülçülik we bagçylyk boýunça geçirilýän halkara sergi we maslahat öz işine başlady.
Sergide daşary ýurtlaryň hem-de ýurdumyzyň hususy kärhanalarynyň önümleri we hyzmatlary görkeziýär. Bu iri halkara serginiň dowamynda geçirilýän ugurdaş maslahat hünärmenleriň özara tejribe alyşmaklaryna mümkinçilik döreder.
Forumyň dowamynda gülleri we baglary ösdürip ýetişdirmek hem-de seýilgäh-bezeg işleri boýunça täze tehnologiýalaryň tanyşdyrylyşyna bagyşlanan çärelerem geçiriler.
Gülçülik we bagçylyk işine bagyşlanan bu halkara sergi Türkmenistanda ekologiýany gorap saklamak, bagçylyk işini has-da ösdürmek maksatlaryndan ugur alýar.
Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisinden taýýarlanan fotoreportažymyzy şu ýerde synlap bilersiňiz.


text:
Žiraf
Synpy - süýdemdiriji
Otrýady - goşatoýnaklylar
Maşgalasy - žiraflar
Žiraflar jahanyň iň uzyn boýly jandarydyr. Olaryň boýy 4,5-5 metre, agramy takmynan ýarym tonna ýetýär. Bu owadan jandar ýokary tizlikde (sagatda 50 km) ylgamagyň hötdesinden gelýär. Olar afrikanyň sawannalarynda ýaşaýarlar we esasan ýasş agaçlaryň ýapraklary bilen iýmitlenýärler. Žiraflar bir-gije gündiziň dowamynda 100 kilogram çemesi iymit iýýärler. Žiraflaryň tegmilleri ýapraklaryň reňkine menzeş bolonson, olary ýyrtyjylarynň gözüne ilmeginden goraýar. Žiraflaryň boýnunyň uzyn bolmagy bolsa beýiklikde ýerleşýän ýapraklary aňsatlyk bilen iýmegine ýardam berýär. Krokodiller žiraflaryň esasy duşmanlarynyň biridir. Olar suw içip durka, beýlekisi garawullaýar. Žiraflar ýolbarsdyr barsdan depmek arkaly goranýarlar. Bu urgy şeýle bir guýçli bolup, hatda ýyrtyjyny öldürip hem bilýär. Umuman Žiraflar parahat jandardyr. Olaryň arasynda oňuşmazlyklar örän seyrek yagdayda bolyar. Žiraflar biri-birini boýny bilen urmak arkaly uruşýrlar. Žiraflaryň göwreliligi 14 aýa çekýär. Olaryň çagasy dünýä inende boýy 2 metre ýetýär we birnäçe günden soň enesiniň yzyny eýerip bilýär. Žiraf çagasynyň ilkinji depdedaki ýaşaýşy olar üçin diýseň howpludyr. Şol wagt olaryň her üçünjisi ýyrtyjylaryň dişinden ölýärler. Žiraflar 20-30 ýyl töweregi ýaşaýarlar.


text:
Stambulyň polisiýasy “Atatürk” aeroportuna amala aşyrylan hüjümlerden soň “Yslam döwleti” toparynyň agzasy bolmakda güman edilýänleri gözlemek boýunça reýd geçirdi.
“Anadolu” agentliginiň 30-nji iýunda habar bermegine görä, şäheriň üç bölegindäki binalary barlady, emma tussag edilenler barada maglumat berilmedi.
Häkimiýetler 28-nji iýunda dünýäniň iň köp adamly aeroportlarynyň birinde bolan hüjümleri amala aşyrmakda “Yslam döwleti” ekstremist toparyny aýyplady. Hüjümde 42 adam wepat boldy we 230-den gowrak adam ýaralandy.
“Anadolu” agentligi ady agzalmadyk howpsuzlyk çeşmesine salgylanyp, 25-nji iýunda serhetden bikanun geçmäge synanyşan iki siriýalynyň öldürilendigini habar berdi. Olaryň biriniň Ankarada ýa-da Adana şäherinde terrorçylykly hüjümi amala aşyrmakda güman edilip, Türkiýede tarapyndan gözlenendigini agentlik belledi.


text:
Azerbaýjan we onuň bölünen Daglyk-Garabag regiony tutaşan soňky zorlukda “duşmanyň ýaragly güýçleriniň arasynda pidalaryň” bolandygyny aýtdylar.
Araçäkde bäş ermeni esgeriniň öldürlendigi we sekiz esgeriň ýaralanandygy Azerbaýjanyň Goranmak ministrligine salgylanyp 24-nji awgustda habar berildi. Maglumatda 22-nji awgustda “ermeni goşunlarynyň diwersiýaly hereketiniň” netijesinde üç azeri esgeriniň ýaralanandygy aýdyldy.
Şol bir wagtyň özünde-de Daglyk Garabagyň de-fakto ýagny iş ýüzündäki goranmak ministri dynç günleriniň dowamynda Azerbaýjanyň güýçleriniň regionyň pozisiýalaryny oka tutandygyny we dört azerbaýjan esgeriniň öldürilip, 15-den gowragynyň ýaralanandygyny 24-nji awgustda aýtdy.
Habar berilýän bu wakalary tassyklaýan garaşsyz maglumat bolmady.
Baky we Ýerewan Azerbaýjanyň bölünen Daglyk-Garabag regionynyň daşynda asyryň soňky çärýeginiň dowamynda dawalaşýarlar.
Ermenistanyň goldamagyndaky separatistler esasan ermeni ilatly regiony 1990-njy ýyllaryň başyndaky uruşyň netijesinde Azerbaýjandan bölüp aldylar. Uruşda 30 müň çemesi adam wepat boldy.


text:
18-nji awgustda Beýik Britaniýanyň Aşgabatdaky ilçihanasy Adam hukuklary we demokratiýa boýunça milli instituty hem-de tehniki hyzmatdaşlyk proýekti boýunça Germaniýanyň jemgyýeti bilen bilelikde Türkmenistanyň IIM hem-de DIM-niň işgärleriniň, şeýle-de Mejlisiň deputatlarynyň, Türkmenistanyň ýokary sudynyň, Baş prokuraturasynyň, Adalat Ministrliginiň işgärleriniň, Türkmenistanyň adwokatlar kollegiýasynyň, Döwlet we hukuk institutynyň wekilleriniň gatnaşmagynda penitensiar, ýagny türme sistemasynyň halkara ölçegleri barasynda seminar geçirdi. Ilçihana bu seminara Beýik Britaniýadan üç sany ekspert hem çagyrdy.
Eýse, beýle seminar geçirmekden maksat näme? Türkmenistanyň türme sistemasy halkara ölçeglerine nä derejede laýyk gelýär?
Düýbi Bolgariýada ýerleşýän adam hukuklary boýunça Türkmen Helsinki toparynyň başlygy Täjigül Begmedowanyň sözlerine göra, beýle seminaryň geçirilmegi gutlanmaly ýagdaý. “Sebäbi şonda türkmen türmelerinde işleýän adamlar, welaýat, etrap, hukuk goraýjy edaralar, beýle seminarlarda daşary ýurtlaryň tejribesini öwrenerler diýen umyt döreýär.” Onuň sözlerine göra, türkmen türmelerindäki şertler halkara ölçeglere laýyk gelmeýär.
Türkmenistanyň prezidenti hem öz çykyşlarynda türkmen türmelerinde bidüzgünçilikleriň, korrupsiýanyň bardygyny aýdyp, ýurduň çinowniklerine türkmen türmelerini halkara ölçegleriň derejesine ýetirmelidigi barada görkezme beripdi.
“Tussag edilenleriň ýaşaýan ýeriniň şertleri, olaryň iýmiti, saglyklaryna seredilişi, posylka, hat almak mümkinçilikleri, arassa howadan dem almak, tussaglara gözegçilik edýänleriň iş ýerleri, kameranyň içiniň ýagty ýa-da garaňkylygy, yssy ýa-da sowukdygy – bularyň hemmesi halkara ölçeglere laýyk bolmaly” diýip Täjigül Begmedowa nygtaýar.
Türkmenistanyň türmesinde oturyp çykan öz adynyň tutulmagyny islemedik ýigit hem türkmen türmeleriniň halkara standartlara asla laýyk gelmeýändigini aýdýar. “Ýok, umuman, laýyk dal. Yzyňdan biri peredaça getirse, az-owlak iýersiň, bolmasa ajyňdan öläýmeli. Büre diýenleri alyp barýar. Bit diýen zat hem adamy iýip barýar. Haltanyň üstünde ýatýarsyň. Eliňde güpbiň bolsa-da alyp gidýärler.”
Türmede oturup gelen bir aýalyň sözlerine göra, türmede tussaglar haly dokaýarlar, ýüň darap, ik egirýärler, palas, keçe edýärler, matras, ýorgan-düşek tikýärler. Emma olara iş haky berilmeýär. “Ýok. Onuň ýaly zat ýok. Gijesi bilen ýatyrman, üç smena işledýärler.”
Maglumatlara göra, türmelerde neşekeşlik hem möwç alýar. Tussaglaryň garyndaşlary tussaglara iýmit geçirenlerinde, şol zatlara gözegçilik edýän adamlara pul berýärler. Pul alanlaryndan soň, olar berlen zady, umuman, barlamaýarlar.
Özbegistanyň adam hukuklary bilen meşgul bolýan «Najot« atly guramasynyň başlygy Haýytbaý Ýakubowyň sözlerine göra, olar Türkmenistanyň türmelerindäki özbegistanly tussaglar barada monitoring geçirýärler.
Daşoguz welaýatynyň golaýyndaky Horezm welaýatynyň Koşkopur etrabyndan Türkmenistanda tussag edilenlere 18 ýyldan 20 ýyla çenli iş kesipdirler. Şolaryn biri Alişer Matkurbanow. Ol Marydaky türmede saklanylýar. Horezmli Atabaý atly adam öz agtygyny görmäge Marynyň türmesine barypdyr.
Atabaý aganyň sözlerine göra, Marydaky türmäniň ýagdaýy gaty ýaramaz bolup, tussaglar bilen görüşmek üçin türmäniň başlyklaryna ýüz tutmak uly problema bolup durýar. Olar baryp, türmedäki öz garyndaşlary bilen görşüp bilmän, boş gaýdyp gelipdirler. Onuň şol ýerden eşiden maglumatyna göra, türmede azyk problemasy möhüm bolup, dürli ýokanç keseller, inçekesel, gijilewük ýaly keseller giňden ýaýrapdyr.
“Türmedäki puly ýok, yzyndan hiç kim gelmeýän, onsoňam, gonşy döwletlerden düşen tussaglaryň ýagdaýy gaty agyr” diýip, Ýakubow aýdýar.
Gonşy respublikalarda nahili?
Gyrgyzystanly garaşsyz žurnalist, adam hukuklaryny göraýjy Saodat Abdubaýewanyň pikirine göra, Merkezi Aziýanyň hiç bir ýurdunyň penitensiar sistemasy halkara ölçeglere laýyk gelmeýär. “Adam hukuklary boýunça halkara guramalar Merkezi Aziýadaky türmeleriň şertlerini gowulandyrmak, tussaglaryň türmedäki hukuklaryny goramak boýunça herket edýarler. Emma Merkezi Aziýada muňa hiç hili şert ýok. Sebäbi türmelerdäki zawod-fabrikler durup galan. Türmelerde iş ýok. Bu ýagdaý türmedäki tussaglaryň ýagdaýyny kynlaşdyryp, olaryň närazyçylygyna getirýär”.
Abdubaýewa entegem türmelerde gynamalaryň dowam edýändigini, türmeler ýapyk bolandan soň, bu ýagdaýlaryň äşgär bolmaýandygyny aýdýar. “Umuman aýtsak, türmeleriň öz ýazylmadyk kanunlary bar.”
Onuň sözlerine göra, Gyrgyzystanda adam hukuklaryny goraýjylar, halkara guramalaryň hem-de ”Gyzyl Ýarymaý” jemgyýetiniň wekilleri türmelere girip, tussaglar bilen duşuşyp bilýärler. “Sebäbi olar türmäniň işgärlerine we tussaglara azyk önümleri, geýim, däri-derman taýdan kömek berýärler.”
Türkmenistanyň türme sistemasynyň halkara ölçeglerine laýyk gelmeýändiginiň sebäplerini Begmedowa öňki režimiň eden-etdiliklerine häzirki hökümetiň ýeterlik baha bermeýändiginde görýär. “Baş kanunyň iş ýüzünde işlemeýändigi, prokuraturanyň gözegçilik wezipesinden ýüz öwrüp, yzarlama wezipesine geçendigi, sud sistemasynyň korrupsiýa batandygy, adwokaturanyň derejesiniň pesdigi, onsoňam, garaşsyz graždan jemgyýetiniň we azat metbugatyn ýokdugyndandyr.”
Begmedowanyň aýtmagyna görä, 2007-nji ýylda täze prezident tarapyndan käbir mümkinçiliklere penjireleriň açylandygyny aýtdy. “Şol sebäpli halkara guramalarda we uly-uly döwletlerde Türkmenistan barada bir umyt peýda bolupdy. Emma bu prosess ýerli problemalar bilen garyşyp, ýatyp galdy. Üstesine halkara guramalar maliýe bähbitlerine gyzyklanyp, özleriniň gysyş görkezmeklerini-de bes etdiler.”
Türkmen türmeleriniň halkara ölçeglere laýyk gelmegi üçin beýle seminarlara diňe ýokary eşelondaky, ýagny öňki prinsipde işleýän işgärleri çagyrman, göni şu işe gatnaşygy bar adamlary çagyrmaly diýip Täjigül Begmedowa nygtaýar.
Onuň sözlerine görä, şeýle seminarlara ýerli türmeleriň işgärlerini welaýat häkimiýetleriniň işgärlerini garaşsyz we halkara žurnalistleri, graždan aktiwistlerini erkin gatnaşdyrmaly. “Beýle seminarlary telewideniýeden açyk bermeli. Ýurda “Gyzyl haç” guramasynyň gelmegine kömek etmeli. Adamlar bolsa, öz hak-hukuklaryny gowy bilmeli we talap etmeli.”


text:
Ok atýan ýaraglary özünde saklamagy çäklendirmek boýunça Şweýsariýada geçirilen referendum sesleriň köplügi bilen bu teklibi ret etdi.
Häzir dowam edýän düzgüne laýyklykda hökmany harby taýýarlygy geçen erkek adamlaryň goşunda alan ýaragyny öz öýünde saklamaga haky bar.
Kabul edilmedik teklip goşun ýaragyny öýlerde saklamagy ýatyrmagy we ýaraglaryň beýleki görnüşlerini edinmegiň düzgünlerini pugtalandyrmagy göz öňünde tutýardy.
Teklibe tarapdarlar ýurtda ok atýan ýarag bilen öz janyna kast edýänleriň köpelendigini öňe sürýärler.


text:
Moskwa şäheriniň günorta-günbatarynda 30 töweregi daşary ýurtly işçi rugsat berilmedik miting geçirmäge synanyşan wagty saklandy. Bu barasynda Moskwa polisiýasyna salgylanmak bilen “Interfaks” habar berýär.
Esasan, Gyrgyzystanyň graždanlaryndan ybarat işçiler paýtagtyň Çerýomuşki etrabynda saklanyp, ýerli polisiýa bölümine getirildi.
Saklananlar täze ýyl baýramçylygy günleri Federal migrasiýa gullugy we polisiýa tarapyndan özleriniň dokumentleriniň köpçülikleýin barlanmagyna protest bildirmek islediler.


text:
Merhum alym Soltanşa Atanyýazowyň 1994-nji ýylda «Turan — 1» neşirýaty tarapyndan Aşgabatda çapdan çykarylan, türkmeniň nesil daragty hakda gürrüň berýän «Şejere» atly kitaby hakda özümiň ikinji bir belligimi hem aýtmak isledim. Meniň bu belligim Soltanşa Atanyýazowyň türkmen tireleriniň biri bolan «alilileriň» gelip çykyşy hakynda.
Soltanşa Atanyýazow özüniň bu kitabynda ýene rus alymy G.I.Karpowyň işlerine salgylanmak bilen, «alili» sözüniň «ala il», «agzala il», «Alynyň ili» diýen ýaly manylarynyň bardygyny aýdyp, alilileriň Kaka etrabynda, Daşoguz welaýatynyň käbir etraplarynda, Lebap welaýatynyň Dänew, Farap etraplarynda, Buharada ýaşaýandyklaryny belleýär we olaryň on dördünji asyryň ortalarynda Aly Jora diýen adamyň penasyna özlerini atandyklary üçin «Ali ili», ýagny «alili» adyny alandyklaryny ýazýar. Soňra alym şahyr Magtymguly Pyragynyň: «Teke, ýomut, ýazyr, gökleň, Ahal ili bir bolup, kylsa bir jaýga ýörişni, açylar gül lälesi» diýen setirlerini mysal getirip, hamala Magtymguly Pyragy öz goşgusynda «Ahal ili» diýmek bilen, «alili» sözüni gysgaldyp alypmyş, aslynda «Ahal ili» diýen söz «aal ili—alili» bolmalymyş. Diýmek, Soltanşa Atanyýazowyň düşündirişine görä, Ahal ili hem alililermiş.
Derekli çeşmäň bolmasa, näme ýazsaň, ýazyp oturmaly. Daşoguzda, Lebapda, Özbegistanda, Kaka etrabynda, ýene-de gör, nirelerde ýaşap ýören adamlaryň barysynyň üýşüp baraga-da Uzboýuň orta akymynda ýaşaýan Aly Jora diýen adamyň penasyna özlerini atyp, «Alynyň ili», ýagny «alili» diýen ady alandyklary hem ynanyp bolar ýaly pikir däl, üstesine-de olara birden Ahal ili hem goşulyp, «alililer» bolýar welin, ýazylýan zatlara haýran galýarsyň. Nädip, beýdip, biri-birine asla galtaşmajak zatlary biri-birine ýanap, goşup bolýar diýip, pikir edýäň.
Alili bilen Ahalyň näme tapawudynyň baryny bilmek üçin kösenip, faktlary çöplemek üçin gaty uzaklara gidip ýörmeli däl. Eliňi gapdaldaky goňşyňa tarap uzadyp, arap-pars çeşmelerini dörüp goýbermeli. Eýranlylar «Ahal» sözüni welaýat manysynda ýazanda üsti nokatly «h», ýagny «hy» bilen ýazýarlar. (Araplarda hem parslarda her harpyň birnäçe görnüşiniň baryny unutmalyň). Üsti nokatly «h» bilen ýazylanda «Ahal» sözi «Taşlanan, zyňlan» manyny berýär. Öň basylyp alnyp, ýa-da ýaşalyp, soň zyňlyp, taşlanyp gidilen ýer, ýa-da nämedir bir taşlanyp gidilen zat. Eger «Ahal» sözi «hi-höwwez» harpyny berýän, türkmen dilindäki «ö» harpyna meňzeş, togalak «h» bilen ýazylsa, onda «ahal» sözi «halk, ilat» diýen manyny berýär, ýagny «halkyň, ilatyň ýaşaýan ýeri, ilatly ýer, adamly ýer» diýen manyda.
Ine, «Ahal» sözüniň-ä manysyny tirip berdim. «Alili» sözüniň manysyny bilmek isleýänler tapylsa, geljekde ol hakda-da gyzyklanmagym mümkin.
Birinjiden-ä, «Şejere» atly kitapdaky örän ýalňyş zatlaryň alymlar tarapyndan düzedilmegi gerek. Ikinjidenem, häzirki Ahal töwerekleri türkmenleriň öz arasynda «Kese arkaç» ady bilen ýörgünlidi. «Men aglaman neýläýin, Galdy ata Watanym, Arkaç galdy, Aýnam» diýip, bagşy Orazgeldi Ylýasowyň aýdýan aýdymynda hem Kese arkajyň ady getirilýär.
Salgylanmaga çeşme ýok ýerde herki zat ýazylýar. Salgylanmaga çeşme tapylan halatynda kimdir biri onuň ýazylmagyny islänok. Şeýdip, hakyky taryh henizem nesillere ýetmän barýar. Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.
Goşmaça: Soltanşa Atanyýazowyň «Şejere» atly kitabynyň 48-49-njy sahypalary.
Ulaldyp görmek üçin üstüne basyň.


text:
Aşgabadyň 30-njy mikroraýonynda ýangynyň bolandygy habar berildi.
Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarcysynyň sözlerine görä, ýangyn penşenbe güni irden sagat 9 töwereginde ozalky Ostrowskiý köçesinde Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligine degişli Modeller öýünde döräpdir.
Soltan Açylowa bu waka barada şeýle gürrüň berdi: “Işgärler ýaňy işe gelen badyna ýangyn döräpdir. Dessine ýangyn söndürijiler çagyrylyp, ýangyn söndürilipdir. Dogrusy, jaýyň içine girip, maglumat almak maňa başartmady. Ýöne ýerli ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, elektrik togundan, tehniki çäreleriň doly ýerine ýetirilmändiginden ýangyn bolupdyr”.
Ýangyn söndürijileriň ýangyny tiz söndürmegi başarandygy emma käbir harytlaryň zaýalanandygy barada habar berildi.


text:
Belarusiýa Respublikasy - owadan ýurt, Ewropa dowletiñ merkezinde ýerleşip, 5 dowletler bilen aracakleşýär: Rossiýa, Ykraýina, Litwa, Latwiýa, Polşa.
Belarusiýa deňiz bilen araçäkleşenok, yöne muna garamazdan söwda we aragatnaşygy Ewropa we SNG döwletleri bilen alyp baryar. Belarusiýa döwleti gadymy baý taryhy ýurt, tebigy döwlet. Bu döwletde gadymy ösümliklere we haýwanlara duş gelip bolýar. Bu döwletde tokaýlar, derýalar, köller, arassa we uly meýdanlar bar.
Respublikada has hem göz oňüne tutulýan, uly goraghanalaryň proektlary we ösümlikleri görmek göz öňüne tutulýar.
Minsk paýtagty. Minsk döwletiň iň uly we döwrebap şäheri. Ol Belarusiýanyň syýasy, ykdysady, ylmy, medeni merkezi. Şäherde döwletiň iň esasy okuw jaýlary jemlenen. Minskde stadion, sport meýdançalary, howuzlary we sport toplumlary öz içine alýan 3600 gowrak sport obýektleri ýerleşýär. Minskde kän taryhy ýädygärlik bar. Belaruslar – muhman söýýer halkdyr. Daşary ýurtlylar belaruslara mahsus bolan agzybirlik we myhman söýýerlik bilen kabul edilýär. Belarusiýanyň bilim ulgamy ýokary depginler bilen ösýär.
Belarusiýanyň uniwersitetlerinde ýokary derejeli hünärmenlere bilim berýär. Belarusiýadaky okuw ýokary derejeli bilim almak, döwletiň medeniýeti bilen tanyşmak we täze tanyşlar edinmek mümkinçilikleri döredýär.
Biziň döwletimizde bilim almak üçin hemme şertler döredilen. Belarusiýa bilim ýokary hili we arzan tölegi bilen daşary ýurt okuwçylar üçin amatlydyr. Emma Belarus uniwersitetleriň diplomlary daşary ýurt döwletler tarapyndan ykrar edilen.
BGATU pudakda öňdebaryjy uniwersitetleriň biridir. Döredilenden bäri uniwersitet 47 müň uçurymlary göýberdi. Olar häzirki döwürde döwletiň agrosenagat pudagynda we beýleki halk hojalygyň pudaklarynda işleýärler. Olaryň köpüsi häzire çenli dürli kärhanalarda başlyk wezipeleri eýeleýärler.
Biziň şygarymyz BGATU inowasiýa, hil, perspektiwa! Uçurymlaryň ýokary derejeli hünärmen ýetişmekligi üçin biz elden gelenimizi edýäris.
Belorus döwlet agrar tehnik uniwersitetine okuwa çagyrýarys!
Department of International Relations
The training of foreign citizens


text:
2014-nji ýyl bedew ýyly Özüniň wepadarlygy we gaýduwsyzlygy bilen nusga bolan bedew ýyly türkmen halky üçin aýratyn ähmiýete eýedir. Sebäbi, türkmen halkynyň köp asyrlyk taryhy ösüş ýolunda ynamdar we ygtybarly ýoldaş hökmünde bedew aýratyn orun tutýar. Şonuň üçin hem Türkmenistanyň Tugrasynyň merkezinde ajaýyp ahalteke bedewi bolan Ýanardagyň keşbiniň orun tutmagy ýöne ýere däldir. Türkmen döwletiniň nyşanyna öwrülen bede wat 1991-nji ýylda eneden boldy. Taýçanak ilkinji günlerden başlap, ony dünýä inderen Ýalkymly aty we Dabaraly baýtaly owadanlygy boýunça örän seýrek duş gelýän taýçanagy dünýä inderendigi atşynaslar üçin mälim boldy. Türkmenistan diňe bir öz tugrasynda bedewiň keşbin iýerleşdiren döwlet bolman, eýsem bu ýerde köp ýyllardan bäri Türkmen bedewiniň güni döwlet derejesinde bellenilip geçilýär. Bu baýramçylykda halkara ylmy maslahatlary geçirilip, oňa dünýäniň ähli ýurtlaryndan ahaltake bedewleriniň hünärmenleri we atçylyk zawodlarynyň hünärmenleri gatnaşýarlar. Häzirki wagtda bolsa paýtagtdaÝanardagy şekillendirýän monument gurulýar. Biz bu bedew aty barada näme bilýäris? Türkmenhakynyň bedewlere şahyrana, belent atlary dakmak ýörelgesi bugezek hem dowam etdirildi. Mundan hem başga, ýene-de bir şert dowam etdirildi – taýçanaga at dakmak däbi dowam etdirildi. Onuň ady atasynyň adynyň baş harpy bilen başlamalydy hem-de enesiniň adynyň başharpyny özünde jemlemelidi. Şeýlelik bilen, ahalteke bedewleriniň öňden gelýän ugurlarynyň birindeÝanardag emele geldi. Ýanardag ahalteke bedewlerine mahsus bolan daşky görnüşi boýunça ajaýyp keşpli we ajaýyp ýörişli gaýtalanmajak altynsow-melereňke eýedir. Ýnardag çalt we ýeňillik bilen gopýar, duran ýerinden çaltlyk bilen atylyp gidýär. Ol 1998, 1999, 2000-nji ýyllarda Aşgabatda geçirilen sergide – gezimetmekde çempion diýlip ykrar edildi. 1999-nji ýylda ahalteke bedewleriniň Moskwada geçirilen Bütindünýä sergisinde dünýä çempiuony boldy. 2 ýaşdan 9 ýaşa çenli ýaş aralygynda ol iri at çapyşyklarynda yzygiderli baýrakly orunlary eýeläpgeldi. Ahalteke bedewleri dogrudan hem türkmen halkynyň gazanan beýik üstünligidir. Milletiň ýaşamagynyň bütin taryhynyň dowamynda olar öz eýeleriniň wepadar ýoldaşy bolupdyrlar. Argamak bedewleri ösdürip ýetişdirmek we saklamak üçin giň sähralygyň we jülgeligiň arasynda tebigatyň özi tarapyndan döredilen şertler esasynda meşhur “Görogly” eposy döredi. Dünýä edebiýatynyň altyn gaznasyna girizilen bu ajaýyp eseriň baş gahrymany Gyratatly täsin bedewiň eýesi bolýar. Bubedew “asmanda uçup barýan guşýaly” ýyldyrym çaltlygyndaky ýyndamlyga eýe bolupdyr. Ol öz eýesi üçin wyždanyň, ýeňşiň we şowlulygyň nyşany bolupdyr. Ady rowaýata öwrülen batyr Göroglybeg türkmen mukaddes ene topragy, ataWatany goramak bilen bu ajaýyp bedew bilen köpýyllaryň dowamynda ýöriş edipdir. 2010-njy ýylyň 9-njy maýynda bütin dünýä bu rowaýata öwrülen bedewi edil milli eposyň içinden çykan ýaly, täzeden gören ýaly boldy. Hut şol şöhratly gün biziň Prezidentimiziň atçylyk toplumynyň bedewi bolan Gyrat atly ajaýyp bu ahalteke bedewi türkmen harby rotasyna ýolbaşçylyk etmek bilen, faşizimden üstün çykylmagynyň beýik Ýeňşiň nyşany hökmünde Moskwanyda Gyzylmeýdançada geçirilen dabaraly ýörişe gatnaşdy.Ony birleşdirilen orkestriň owaz yhem, goşun esgerleriniň müňlerçesiniň aýak sesleri hem birjikde ürküzmedi. Muny geň görüp oturmagyň geregi hem ýok. Sebäbi Gyrat marşal Georgiý Žukowyň 1945-nji ýylyň 24-nji iýunynda Ýeňiş Dabaraly Ýörişini kabul edende münen Arap atly ahalteke bedewiniň gönüden gowy nesli bolup durýar. Gyratyň garry atasynyň kakasy Arap diňe bir 1945-nji ýylyň taryhy ýörişi bilen şöhratlanman, eýsem ol öz ýaşan ýyllarynda ýyndamlygy we ýokary bökmek boýunça köp sanly rekordlary goýmagy bilen şöratlanan bedewdir. Arapdan Soýuzyň birnäçe gezek çempiony we ХХ asyryň iň gowy sport bedewi diýlip ykrar edilen ahalteke bedewi Absent dünýä indi. Bu bedew bilen S.Filatow 1960-njy ýylda Rimde geçirilen Olimpiýa oýunlarynda altyn medala eýe boldy. 1968-nji ýylda atçylyk sportunyň bilermenleri we atçylyk zawodlarynyň eýeleri Absente dünýäniň iň gowy sport bedewi diýen ady dakdylar. Sowet hökümetiniň 1956-njy ýylda Beýik Britaniýanyň şazenany Ýelizaweta Meleguş atly altynsow-melereňkdäki ahalteke bedewini sowgat berendigi hemmä mälimdir. Şa köşgüniň bedewler boýunça iň uly bilermenleriniň biri general Wolter Seýliň ykrar etmegi boýunça Meleguş şa athanasynyň bezegi bolupdyr hem-de general şeýle owadan bedewi öň hiç haçan görmändigini belläpdir. Bu günki güna halteke bedewleri özleriniň ajaýyp häsiýetlerini – altynsow çaýylan ýaly reňklerini, daş ajaýyp görnüşlerini, ýeňilden okgunly çapyşlaryny, egsilmez kuwwatlaryny we güýçlerini saklap galandyklaryny bellemelidiris. Şonuň üçin hem, 2014-nji ýyla – Bedew ylyna gadam basmak bilen, biziň buýsanjymyz we şöhratymyz bolan ajaýyp ahalteke bedewiniň nyşany türkmen halkynyň iň uly üstünlikleri gazanmagyna, her bir öýi bagt, abadançylyk we uly şowlulyk bilen doldurjakdygyna uly ynam bilddirýäris.
1/--pages


text:
Pakistanyň aňtaw gullugynyň resmileri Birleşen Ştatlaryň pilotsyz uçarlarynyň howa zarbasy diýlip güman edilýän hüjümde azyndan sekiz şübheli söweşijiniň öldürilendigini habar berýärler. Bu waka Pakistanyň Owganystan bilen serhediniň golaýyndaky tire-taýpalar regionynda bolup geçdi.
Pakistanyň iki resmisiniň berýän maglumatyna görä, gürrüňi gidýän howa zarbasy 24-nji sentýabrda Demirgazyk Waziristanyň Datta Hel etrabyndaky bazarda amala aşyrylypdyr.
Pakistanyň ýarymawtonom tire-taýpalar sebiti ençeme ýyl bäri yslamçy söweşijileriň, şol sanda “Al-Kaýda” we “Tehrik-e-Talyban Pakistan”, şeýle-de özbek we uýgur ýaly daşary ýurt söweşijileriň buky ýeri hasaplanylýar.
Iýun aýynda Pakistanyň harbylary söweşijileriň territoriýalaryna garşy operasiýalary başlatdy. Pakistanyň armiýasy bu operasiýalarda 1 müňden gowrak söweşijiniň öldürilendigini aýdýar. Emma bu maglumatlary garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklatmak başartmady.


text:
Gazanyň içinde we daş töwereginde bir hepdeläp dowam eden ganly zorluklary bes etmek baradaky halkara araçylyk tagallalarynyň netijesinde, Ysraýyl bilen Hamasyň arasyndaky ot atyşyklary bes ediş başlanyp, ol penşenbe güni hem saklanýana meňzeýär.
Müsüriň daşary işler ministri Mohamed Kamel Amr bu ugurdaky ylalaşygy çarşenbe güni Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton bilen bilelikde geçiren metbugat konferensiýasynda yglan etdi.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu ABŞ-nyň maslahatyna eýerip, ot atyşyklary bes etmek üçin mümkinçilik berendigini aýtdy. Ysraýylyň goranmak ministri Ehud Barak özleriniň öňünde goýan ähli harby maksatlaryny amala aşyrandyklaryny aýtdy.
Emma, Hamasyň lideri Khaled Meşaal muny Ysraýyl üçin taktiki ýeňiliş boldy diýip atlandyrdy.
BMG-niň Baş sekretary iki tarapy hem gelnen ylalaşyga boýun bolmaga çagyrdy.
Bir hepdä golaý wagt dowam eden ot atyşyklarda 161, şol sanda parahat ilatyň arasyndan 71 palestinaly we bäş ysraýylly öldi.