text:
Internet bilime pozitiw, ahlaga negatiw täsir edýär diýip, “Pew” barlag merkeziniň täze raportynda bellenilýär. Bu merkeziň täze hasabatynda ösüp barýan 32 ýurtda tehnologiýanyň ulanylyşyna syn edilýär.
Ýakynda ýaýradylan bu raportda beýleki meseleler bilen bir hatarda, ýurtdaky internet we mobil telefon işjeňliligine, şeýle-de internediň jemgyýete ýetirýän täsirleri barada halkyň garaýyşlaryna baha berilýär. 2014-nji ýylyň mart aýynyň 17-si bilen iýun aýynyň 5-i aralygynda geçirilen derňewler 32 ýurtdan jemi 36 619 adam bilen geçirilen interwýu esasynda taýýarlandy.
Siz gürrüňi gidýän hasabatyň orta çykaran netijeleri barada näme pikirde? Ýagny, internet bilime pozitiw, ahlaga negatiw täsir edýärmi?
Öňümizdäki Täze Tolkun ýaşlar gepleşigimizde şu tema boýunça söhbetdeşlik geçirmekçi. Öz pikir-garaýyşlaryňyzy teswir bölüminde galdyryp bilersiňiz. Söhbetdeşligime gatnaşmak üçin metbugat@gmail.com email adresimizden peýdalanyp bilersiňiz.


c: text/html

text:
Aşgabatda aprel aýynda birnäçe halkara edaralary bilen wideomaslahat arkaly hyzmatdaşlyklar boýunça gepleşikler geçirmek meýilleşdirilýär.
BMG-niň Söwda we ösüş boýunça Konferensiýasy (UNCTAD) bilen bilelikde ýurduň degişli edaralarynda ornaşdyrylýan “ASYCUDA World” ulgamy arkaly Türkmenistanyň ähli gümrük nokatlarynda “Bir penjire” toruny ýola goýmak boýunça 22-nji aprelde wideoaragatnaşyk arkaly köptaraplaýyn maslahatlaşmalary geçirmek göz öňünde tutulýar.
Halkara awtomobil ulaglary birleşigi (IRU) bilen bilelikde awtomobil ulaglarynyň hem-de Türkmenistana girýän we üstaşyr geçýän ýükleri hasaba almak boýunça elektron resminamalary deslapdan girizmek meseleleri boýunça wideomaslahaty 23-nji aprelde gurnamak meýilleşdirilýär.
Şu aýda halkara awtoulag gatnawlary boýunça türkmen-özbek bilelikdäki toparyň mejlisiniň hem geçirilmegine garaşylýar.
Şeýle-de ileri tutulýan taslamalary durmuşa geçirmek bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen, Ýaponiýanyň halkara hyzmatdaşlyk bankynyň we Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň arasynda wideoaragatnaşyk arkaly gepleşikleri geçirmek meýilleşdirilýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rulon gazony hasaplamak
Gerekli ululyklary görkeziň
Y
- Meýdanyň uzynlygy
X
- Meýdanyň ini
A
- Rulonyň uzynlygy
B
- Dolandyryş ini
C
- göterim hökmünde görkezilýär
V
- bir rulonyň agramy, kilogramda
Çyzgyda görkezmek üçin gaplama ugruny saýlaň.
Çykdajylary hasaplamak üçin, her rulonyň bahasyny we goýmagyň bahasyny kesgitläp bilersiňiz.
Sahypaňyzda owadan ýylmanak gazon döretmek üçin döwrebap we amatly togalanan gazonlara kömek eder. Bu otly örtük, oňa goýlan gazon otlarynyň tohumy bilen turf rulon görnüşinde satylýar.
Adatça, togalanan gazonlary satýan kompaniýalar, goýulmagyna kömek edýärler. Emma, käbir bilimler bilen bu işi özüňiz edip bilersiňiz.
Programmamyz, tutuş sahypaňyz üçin hatda otly gutarmak üçin näçe gazon rulonynyň gerekdigini hasaplar. Munuň üçin bilmeli zadyňyz, meýdanyň ululygy we gazon çigidiniň bir rulony, şeýle hem zerur paýnamanyň göterimi. Bu maglumatlary ulanyp, zerur rulonlaryň sanyny we olaryň bahasyny aňsatlyk bilen hasaplap bilersiňiz. Şondan soň size gazony satyn almak we bagda ýa-da öň gazonda goýmak gerek.
Özüňiz abadanlaşdyrmak aňsat.
Ackygyndy
Adaty paý üçin paýyň 5 göterimi, gül düşekleri, gül düşekleri ýa-da bag ýollary bilen bir bölek üçin 10 göterim bolmalydygyny ýadyňyzdan çykarmaň.
Gazony goýmazdan ozal, sahypa taýýar bolmaly. Ondan ähli galyndylary, daşlary aýyrmaly, haşal otlary aýyrmaly. Topragy ýörite himiki maddalar bilen bejermeli we tekizlemeli bolar. Şondan soň zeýkeşler düzülýär. Taýýarlyk tapgyrynyň ahyrynda gazonyň aşagy hasylly toprak bilen örtülýär we teklip edilmeginden bir hepde öň tohumlandyrylýar. Gazony goýmazdan ozal, ýer gaty gurak bolsa, ony nemlendirmeli.
Indi gazon goýup bolýar. Bu gazon meýdandan kesilen pursadyndan 72 sagatdan gijä galman edilmelidir. Ora-da bu mümkin däl bolsa, çerkez kölegeli ýerde ýerleşdirilmeli we gurulýança wagtal-wagtal suwarmaly.
Rulonlary biri-biriniň üstüne 4 gatlakdan köp goýmaň. Hatda gowy ýük gaty köp gazon üçin kontrendikedir.
Gazony bir gezekde goýmak maslahat berilýär. Bu deň, birmeňzeş örtük döreder.
Gazon oturtmagyň iň amatly wagty güýzüň ýa-da baharyň başlangyjy hasaplanýar. Thisöne şu wagt ýeriň doňmaly däldigini ýa-da gaty çygly bolmaly däldigini ýatdan çykarmaly däldiris.
Torf goýmak, saklamak kyn bolan ýere has ýakynlaşyp başlaýar. Gazony goýmak diňe göni çyzykda bolýar. Zerur bolsa, standart däl görnüşli ýerleri ýapyň, kyn ýerler aksiýadan ýörite kesilen turf bölekleri bilen ýapylýar.
Her hatar örtük, iň azyndan ýarysyna deň boljak doly tabak ýa-da bölek bilen başlamaly we gutarmaly. Galan ownuk bölekleri hataryň ortasyna goýuň, ýöne gyralarynda däl.
Gurlup gutarylandan soň gazonyň her hatary gysylýar. Düwürtmeleriň ýa-da depressiýalaryň emele gelmegi bilen, turfy ýokarlandyrmaly we aşagyndaky ýüzüni tekizlemeli. Şondan soň gazon ýene basylýar.
Hatarlar kerpiç ýaly biri-birine görä ofset bilen ýerleşdirilýär. Torf plitalarynyň biri-birine berk basylmagyny üpjün etmek möhümdir, ýöne biri-biriniň üstüni ýapmaň.
Täze goýlan çerkezde ýöremek maslahat berilmeýär.
Gazon ideg
Gazon goýlandan soň, tikinlerdäki boşlugy ýörite garyndy bilen doldurmaly. Bu garyndynyň düzümi, saýtdaky topragyň görnüşine baglydyr.
Goýlan gazon suw bilen gowy dökülmeli. Her inedördül metr üçin azyndan 15 litr gerek bolar. Indiki hepdäniň dowamynda, günde bir gezek gazon hem suwarmaly.
Bir aý töweregi wagtdan soň, otuň kökleri çerkeziň düýbi bilen bilelikde öser we gazonyň abadanlaşdyrylmagy güýçlener.
Ot goýlandan soň bir-iki hepdäniň içinde kesip bolýar. Munuň düýbüni tutmaly we şol bir wagtyň özünde diňe ot pyçaklarynyň ýokarsyny kesmeli. Gazonlar iň soňky gezek sentýabr aýynda kesilýär.
Springaz paslynda, ýer eränsoň, gazon tohumlandyrylýar we gaýtadan kesilýär, ýöne otlaryň pyçaklarynyň diňe uçlaryny kesýär.
Yssy möwsümde gazony takmynan 10 günden bir gezek suwlamaly.


text:
01 Qyrkúıek, 2020 NEWS
Toqaev oqýshylar men stýdentterdi Bilim kúnimen quttyqtady
Foto: Twitter paraqshasynan
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qazaqstandyqtardy Bilim kúnimen quttyqtady. Bu týraly ol Twitter paraqshasynda jazdy.
"Mektep oqýshylary men stýdentterdi Bilim kúnimen quttyqtaımyn! Búgin jańa oqý jyly bastalady. Sizderge óz kúsh-jigerlerińizge, talpynystaryńyzǵa, eńbekterińizge súıene otyryp, bolashaqtaǵy jetistikterińizdiń irgetasyn qalaý mindeti tur.
Jańa álemdegi eń qundy dúnıe sanalatyn bilimge jol ashatyn ustazdarǵa tabys tileımin. Pandemııa mektepter men joǵary oqý oryndaryndaǵy oqý jylynyń bastalýyna keri áserin tıgizdi. Biraq bul ýaqytsha qubylys.
Úkimetke balalar men jastardyń arasynda qaýipti indettiń aldyn alyp, sanıtarlyq normalardy saqtaı otyryp, bilim berýdiń dástúrli qalpyna oralý tártibin ázirleý tapsyryldy" dep jazdy Toqaev jelidegi paraqshasynda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Şeýle hem okaň
22.10.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti azyk bolçulygyny artdyrmak boýunça iş maslahatyny geçirdi
22.10.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti şanly seneler mynasybetli açyljak desgalar boýunça iş maslahatyny geçirdi
21.10.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti milli ykdysadyýetimizi ösdürmek boýunça iş maslahatyny geçirdi
21.10.2020 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen wideomaslahatlar görnüşindäki nobatdaky duşuşyklar
20.10.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna garaldy.
Döwlet Baştutanymyz, ilki bilen, wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowy çagyrdy. Wise-premýer Hökümetiň şu ýylyň 4-nji sentýabrynda bolan mejlisiniň barşynda 2020-nji we 2021-nji ýyllarda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň çaklamasyny taýýarlamak barada berlen tabşyrygyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Makroykdysady görkezijilere geçirilen seljermelere laýyklykda, 2020-nji ýylda jemi içerki önümiň 5,8 göterim artyp, şunda umumy jemde senagat pudagynyň paýynyň 27,1 göterim, oba hojalygynyň 11,4 göterim, gurluşyk pudagynyň 8,6 göterim, ulag we aragatnaşyk ulgamynyň 11 göterim, söwdanyň 19,3 göterim we hyzmatlar ulgamynyň paýynyň 22,6 göterim möçbere deň bolmagy meýilleşdirilýär.
Dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaýlar bilen baglylykda, maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna ykdysadyýete goýulýan maýa goýumlarynyň möçberiniň şu ýylda jemi içerki önümiň 19,4 göterimine deň bolmagyna garaşylýar.
Wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň 15-nji maýyndaky Kararyna laýyklykda, 2021-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň hem-de maýa goýum maksatnamasynyň deslapky taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Resminamalar milli Liderimiziň ykdysady strategiýasyndan we tabşyryklaryndan hem-de «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyndan» ugur alnyp taýýarlanyldy.
Şunda dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaýlara baglylykda, pudaklaryň Prezident maksatnamasynda 2021-nji ýyl üçin göz öňünde tutulan ösüş görkezijileri olaryň hakyky mümkinçiliklerine we emele gelmegine garaşylýan hasaplamalara laýyklykda takyklanyldy.
Wise-premýer geljek ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasy barada hasabat berip, çykdajy we girdeji böleklerinde göz öňünde tutulan serişdeler barada habar berdi. 2021-nji ýylda maliýe serişdeleriniň uly möçberi bilim, saglygy goraýyş, durmuş üpjünçiligi, ýaşaýyş jaý, jemagat hojalygy, döwlet hyzmatlary ulgamlaryny ösdürmäge gönükdiriler. Şonuň bilen birlikde, maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna ykdysadyýetiň önümçilik we durmuş-medeni ulgamlaryna maýa goýumlary gönükdiriler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dünýäniň ykdysadyýet we maliýe meseleleri boýunça esasy hünärmenleriniň çaklamalaryna görä, ykdysady babatda geljek ýylyň hem şu ýyl ýaly çylşyrymly bolmagyna garaşylýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, 2021-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň ähli meselelerine ýene-de bir gezek düýpli seretmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy we resminamanyň taslamasy işlenip tamamlanandan soň, ony Türkmenistanyň Mejlisine ibermegi tabşyrdy.
Degişli Permana laýyklykda, geljek ýylyň Döwlet býujetinde zähmet haklaryny, pensiýalary, talyp haklaryny we döwlet kömek pullaryny mundan beýläk-de köpeltmegi, beýleki birnäçe durmuş tölegleriniň möçberlerini ýokarlandyrmagy, şeýle hem her şäherde we etrapda maýyplara we mätäç raýatlara ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygyny dowam etmek üçin serişdeleri göz öňünde tutmak zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa gözegçilik edýän pudaklarynda işleriň ýagdaýy hem-de «Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny» durmuşa geçirmek üçin görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyza «Türkmenistanyň ilatyna gaz bermegiň Kadalaryny» hem-de «Türkmenistanda kärhanalaryň we guramalaryň gazy peýdalanmagynyň Kadalaryny» kämilleşdirmek, olary döwrüň talaplaryna kybap getirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berildi.
Hususan-da, olarda iberilýän gazy hasaba almagyň, hasaplaşyklary nagt we nagt däl görnüşde geçirmegiň düzgünleri, taraplaryň hukuklary, borçlary we jogapkärçiligi kesgitlenildi. Tebigy gazy sarp edijileriň howpsuzlyk kadalaryny berk berjaý etmekleri we howpsuzlyk kadalaryna laýyk gelmeýän gaz geçiriji ulgamlary özbaşdak çekmekleriniň, şeýle hem tehniki talaplara laýyk gelmeýän gaz gurallaryny ulanmaklarynyň öňüni almaga gönükdirilen çäreler göz öňünde tutuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dünýäniň energetika döwletleriniň hataryna girýän ýurdumyzyň baý uglewodorod serişdeleriniň netijeli we rejeli ulanylmagynyň Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biridigini belledi.
Ýurdumyzyň senagat pudagyny okgunly ösdürmek, ösüşi üpjün etmek hem-de halkymyzyň ykdysady-durmuş şertlerini gowulandyrmakda gaz pudagyna ähmiýetli orun berilýär.
Döwlet Baştutanymyz «mawy ýangyjyň» çykarylýan möçberini yzygiderli artdyrmagyň, ýaşaýyş we jemagat hojalyk desgalaryny, senagat kärhanalaryny gazlaşdyrmak meselelerini berk gözegçilikde saklamagyň zerurdygyny aýtdy.
Milli Liderimiz önümçilik we durmuş ulgamlaryna döwrebap energiýa tygşytlaýjy tehnologiýalary, şeýle hem tebigy gazyň sarp edilişini hasaba alyş ulgamlaryny giňden ornaşdyrmak barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýurdumyzyň welaýatlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň çäklerinde bugdaý ekişiniň hem-de pagta ýygymynyň geçirilişi barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, agrotehniki kadalara laýyklykda ekişi geçirmek, şol sanda oba hojalyk tehnikalarynyň we enjamlarynyň bökdençsiz işlemegini, önüm öndürijileri bugdaýyň ýokary hilli tohumlary bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreler görüldi. Welaýatlaryň toprak-howa şertleriniň aýratynlyklaryna laýyklykda, bugdaý ekiljek ýerlerde tagt suwuny tutmak hem-de ekiş geçirilen meýdanlarda gögeriş suwuny tutmak boýunça degişli işler geçirilýär.
Pagta ýygnamak, ýygnalýan hasyly harmanhanalara eltmek boýunça işler gyzgalaňly dowam edýär. Ýetişdirilen pagta hasylyny kombaýnyň kömegi bilen ýygnap almak üçin gowaçalaryň ýapragyny düşürmek boýunça zerur işler geçirilýär.
Wise-premýer ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllyk baýramy mynasybetli 28-nji sentýabrda Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda we welaýatlarda geçiriljek baýramçylyk at çapyşyklarynyň maksatnamasyny hödürledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, obasenagat toplumynyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak, dokma senagatyny gymmatly çig mal bilen üpjün etmek üçin ähmiýeti uly bolan pagta ýygym möwsümini geçirmegiň ähli meselelerini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Güýzlük bugdaý ekişi hem ýurdumyzyň daýhanlary üçin jogapkärli möwsüm bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz wise-premýere bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ýurdumyzda geçirilýän atçylyk sport ýaryşlary halkymyzyň bu ugurda däp-dessurlaryny has-da ösdürmäge, milli buýsanjymyz bolan — asyrlaryň dowamynda şöhrat gazanan ahalteke bedewleriniň tutuş dünýä tanalmagyna ýardam edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe bagyşlanan çäreleriň ýokary derejede guralmagyny tabşyrdy.
Soňra göni wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilen önümçilik we durmuş maksatly desgalarda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli meýilleşdirilen çäreler barada hem habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere ähli desgalaryň, ilkinji nobatda, öňde boljak şanly sene — hemişelik Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygy mynasybetli bina edilýän desgalardaky gurluşyklaryň barşyna we hiline berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz bu ugurda alnyp barylýan işleriň möhümdigine ünsi çekip, şol desgalardaky gurluşyk we bezeg işleriniň bellenen möhletlerde takyk tamamlanmagy üçin zerur çäreleri görmegi talap etdi.
Bellenilişi ýaly, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryny senagatlaşdyrmaga tarap pugta ugur alan Türkmenistan ýokary hilli, bäsdeşlige ukyply önümler bilen içerki bazaryň isleglerini üpjün etmäge gönükdirilen Diýarymyzyň gurluşyk senagatynyň kuwwatlyklaryny yzygiderli artdyrmaga aýratyn möhüm ähmiýet berýär.
Milli Liderimiz «Balkan welaýatynda bazalt inçe süýüminden, mineral pamykdan ses we ýylylyk saklaýjy materiallary öndürýän kärhanany gurnamak hakyndaky» Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly iberip, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow «Türkmenaragatnaşyk» agentliginiň işini kämilleşdirmek we tehniki taýdan döwrebaplaşdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda» kesgitlenilen wezipeleriň çözülişi babatda yzygiderli esasda amala aşyrylýan işler barada hem habar berdi.
Pudaklaýyn düzümleri toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmagyň hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, iň öňdebaryjy enjamlary we täzeçil tehnologiýalary ulanmagyň netijesinde, ýurdumyzda aragatnaşygyň, sanly tele hem-de radiogepleşikleriň ýaýbaňlandyrylan ulgamy üstünlikli hereket edýär, elektron resminama dolanyşygy ulgamy ornaşdyrylýar.
Häzirki zaman telefon beketleriniň ösen ulgamy giň gerimli internete birikmek we maglumatlary geçirmek üçin ýokary tizlikli ýaýlymlary üpjün edýär. Ykjam aragatnaşygyň «Altyn asyr» milli operatorynyň müşderiler ulgamy barha artýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki wagtda ýurdumyzda halk hojalygynyň ähli pudaklaryny sanly ulgama geçirmek, önümçilige ylmy işläp taýýarlamalary ornaşdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleriň alnyp barylýandygyny, munuň bolsa pudaklaryň işini döwrüň talaplaryna laýyk döwrebaplaşdyrmakda aýratyn ähmiýete eýedigini nygtady.
«Türkmenaragatnaşyk» agentligi sanly ulgamyň ösdürilmegini ilerletmek we intellektual ulgamlaryň işini üpjün etmek boýunça möhüm wezipäni ýerine ýetirýär, şol sanda milli tor giňişligini, internet hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek babatda işi üpjün edýär. Milli Liderimiz taýýar çözgütleri diňe daşary ýurtlardan almaga däl, eýsem, öz ýurdumyzdaky ylmy-tehnologiýa mümkinçiliklerine esaslanan sanly nusgany kemala getirmekden ugur alyp, öňdebaryjy tejribäni we ösüşlere beslenen işleri mundan beýläk-de öwrenmegiň hem-de özleşdirmegiň zerurdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz döredilen şertlerden we mümkinçiliklerden netijeli peýdalanyp, degişli işleri yzygiderli amala aşyrmagyň zerurdygyny belledi hem-de wise-premýere bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Döwlet haryt-çig mal biržasyny açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwürmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň garamagyna Döwlet haryt-çig mal biržasynyň işini kämilleşdirmegiň 2020 — 2025-nji ýyllar üçin strategiýasyny durmuşa geçirmek maksady bilen, onuň guramaçylyk-hukuk görnüşini üýtgetmek hem-de açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwürmek baradaky teklip hödürlenildi.
Biržanyň işiniň ýurdumyzda öndürilýän önümleri daşary ýurtlara ýerlemekden ybaratdygyny nazara alyp, paýdarlar hökmünde eksporta niýetlenen önümleri öndürýän kärhanalaryň paýly gatnaşmagy hem-de paýnamalaryň belli bir bölegini «Aşgabat gazna biržasynyň» üsti bilen TSTB-siniň agzalary bolan hususy taraplara ýerlemek teklip edilýär. Şunuň bilen baglylykda, gyzyklanma bildirýän edaralaryň we kärhanalaryň sanawynyň taýýarlanylyşy barada habar berildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň hemme pudaklaryny gurşap alýan Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy
2020 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny ýerine ýetirmekde Döwlet haryt-çig mal biržasynyň işine ähmiýetli orun berlendigini nygtady.
Biržanyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin bazaryň täze şertlerinde birža söwdalarynyň esasyny emele getirýän birnäçe ugurlar boýunça işleri işjeňleşdirmek zerurdyr. Dünýä tejribesinden ugur alyp, biržanyň işine sanly ulgamy ornaşdyrmagyň depginini çaltlandyrmak möhüm bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Döwlet haryt-çig mal biržasyny paýdarlar jemgyýetine öwürmek baradaky meselä ünsi çekip, dünýä tejribesinde haryt-çig mal biržalarynyň guramaçylyk-hukuk görnüşiniň, esasan, paýdarlar jemgyýetleri görnüşindedigine ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow göz öňünde tutulan çäreleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi netijesinde, biržada baglaşylan geleşikleriň dolanyşygynyň hem-de onuň girdejileriniň ep-esli artdyrylmagyny gazanmagy başartjakdygyny nygtap, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa oktýabr aýynda geçiriljek esasy çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermegiň tertibi barada hasabat berdi.
Şeýle hem wise-premýer ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygy, hemişelik Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli geçirilmegi göz öňünde tutulýan halkara medeni çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary has-da ösdürmek baradaky tabşyryklaryny ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň baş baýramy hem-de Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli göz öňünde tutulýan medeni çäreleriň, umuman, täze taryhy döwrüň döredijilikli ruhuny özünde jemleýän ähli çäreleriň döwrebap kämilleşdirilýän milli däp-dessurlarymyzyň esasynda ýokary derejede guralmagyny tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz ynsanperwer hyzmatdaşlygyň, medeni we döredijilik alyşmalaryň ähmiýeti barada aýtmak bilen, degişli ugurda däbe öwrülen aragatnaşyklary giňeltmek boýunça işleri dowam etmegi, bu maksat bilen öňdebaryjy sanly tehnologiýalary işjeň ulanmagy üpjün etmek babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi. Çünki bu ugurdaky hyzmatdaşlyk ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary hem-de özara düşünişmegi berkitmegiň möhüm şerti bolup durýar.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde ylmy-önümçilik merkezleriniň ulgamyny giňeltmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn, öňdebaryjy gazanylanlaryň esasynda ösdürilýändigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, esasy halkara guramalar, dünýäniň dürli ýurtlary bilen ylym, bilim we innowasion tehnologiýalar ulgamynda hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürmäge uly üns berilýär.
Milli Liderimiziň başyny başlan strategik maksatnamalarynyň we düýpli özgertmeleriniň çäklerinde hem-de “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” kesgitlenen wezipelere laýyklykda, daşary ýurtlaryň ylmy-barlag institutlary, ýokary okuw mekdepleri bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler görülýär. Amala aşyrylýan işler ykdysadyýetiň esasy pudaklarynyň möhüm meselelerini çözmäge gönükdirilendir.
Wise-premýer ylmy-barlag institutlarynyň ýokary okuw mekdepleri bilen aragatnaşygyny pugtalandyrmak hem-de ykdysadyýetiň esasy pudaklarynyň möhüm meselelerini çözmäge gönükdirilen işleri toplumlaýyn alyp barmak boýunça öňde goýlan wezipelere laýyklykda, ýokary okuw mekdepleriniň ýanynda ylmy-önümçilik merkezleriniň ulgamyny giňeltmegiň meýilleşdirilýändigini habar berdi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde Tebigy we takyk ylymlar boýunça ylmy-barlag merkezini hem-de Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynda Ulag-logistika ylmy merkezini döretmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, okgunly ösýän Türkmenistanyň häzirki wagtda halkara ykdysady, medeni we tehniki giňişlige işjeň goşulyşýandygyny hem-de durmuşyň ähli ulgamlaryna innowasiýalary çekmegiň işjeň tarapdary bolandygyny we şeýle bolmagynda galýandygyny belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň ylmyny hemmetaraplaýyn ösdürmegiň we ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda geçirilýän ylmy-barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmagyň örän wajypdygyny nygtap, wise-premýere ylmy-barlag edaralarynyň we ýokary okuw mekdepleriniň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak, ylmy işi höweslendirmek we giň gözýetimli ýaş alymlary taýýarlamak boýunça möhüm çäreleri görmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz hödürlenen taslamanyň üstünde işlemegiň zerurdygyny aýdyp, ylmy işiň has möhüm ugurlaryny içgin seljermegiň we ylmy-barlaglaryň netijelerini çaltlyk bilen önümçilige ornaşdyrmagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Hazar deňzi sebitinde Türkmenistanda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hazarýaka döwletler bilen köpugurly netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça alyp barýan giň gerimli işiniň ähmiýeti nygtaldy.
Häzirki wagtda ýurdumyz Hazarda netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça yzygiderli ädimleri ädýär. Milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerini we beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, uzak möhletleýin maksatnamalar taýýarlanylýar. Bu babatda toplumlaýyn resminamanyň — Türkmenistanyň Milli deňiz strategiýasynyň taslamasyny işläp taýýarlamaga aýratyn ähmiýet berilýär. Onuň gutarnykly taslamasyny taýýarlamak üçin ýörite Pudagara iş toparyny döretmek teklip edilýär.
Hazarýaka ýurtlary bilen şertnamalaýyn-hukuk binýadyny ösdürmek hem möhüm mesele bolup durýar. Hormatly Prezidentimiziň 2007-nji ýylda Tähranda, 2010-njy ýylda Bakuwda hem-de 2014-nji ýylda Astrahanda beýan eden başlangyçlarynyň esasynda Hazarda özara gatnaşyklar babatda möhüm bäştaraplaýyn resminamalar kabul edildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2018-nji ýylda Aktau şäherinde geçirilen V Hazar sammitinde öňe süren tekliplerinden ugur alnyp, Hazar deňzinde ylmy-barlaglary hem-de gözleg-halas ediş işlerini geçirmek ulgamynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Hökümetara ylalaşyklaryň taslamalary boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Şeýle hem Hazar deňzinde biologik serişdeleriň bikanun awlanylmagyna (brakonýerçilik) garşy göreşmek we Hazarda ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça teswirnamalaryň taslamalary taýýarlanyldy.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň degişli döwlet edaralary bilen bilelikde täze Hazar ekologiýa maksatnamasynyň Konsepsiýasynyň maksatnamasy taýýarlanyldy. Bu resminama Hazarýaka döwletlere öwrenmek we geljekde bilelikde seretmek üçin iberildi.
Ýokarda aýdylanlary nazara alyp, bäştaraplaýyn hyzmatdaşlyk gurallarynyň işini işjeňleşdirmek maksady bilen, şu ýylyň sentýabr-oktýabr aýlarynda Hazarýaka döwletler bilen wideoaragatnaşyk arkaly duşuşyklary we maslahatlaşmalary guramak teklip edilýär.
Şeýle hem milli Liderimiziň Türkmenistanda VI Hazar sammitini we birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky başlangyçlarynyň Hazarýaka döwletleriniň doly goldawyna mynasyp bolandygy bellenildi. Birinji Hazar ykdysady forumy geçen ýylyň awgust aýynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilip, halkara ähmiýetli möhüm waka öwrüldi.
VI Hazar sammitine ykjam taýýarlyk görmek maksady bilen, Hazar deňzi institutynda Utgaşdyryjy merkeziň (sekretariatyň) döredilmegi we şunuň bilen baglylykda, degişli Pudagara toparyň mejlisini 19-njy sentýabrda geçirmek teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Hazarda netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Bitarap Türkmenistanyň hoşniýetli goňşuçylyk we “Açyk gapylar” ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasy strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini nygtady.
Ýurdumyz parahatçylyk, dostluk we ylalaşyklylyk deňzi hökmünde gojaman Hazaryň derejesini pugtalandyrmaga saldamly goşant goşup, özara bähbitli uzak möhletli hyzmatdaşlygyň ygtybarly binýadyny döretmäge gönükdirilen köptaraplaýyn gepleşikleriň işjeňleşdirilmegi ugrunda çykyş edýär.
Döwlet Baştutanymyz Hazar sebitiniň uglewodorod serişdeleriniň uly tebigy gorlaryna eýedigini, yklym derejesindäki ulag-üstaşyr merkez, halkara söwdany giňeltmek üçin geljegi uly giňişlik bolup durýandygyny belledi.
Şunuň bilen birlikde, Hazar deňzi özboluşly haýwanat we ösümlik dünýäsi bolan täsin ekologiýa ulgamydyr. Munuň özi ylmy-barlaglar we ekologiýa ulgamynda hyzmatdaşlygyň, «ýaşyl diplomatiýany» ýola goýmagyň wajypdygyny şertlendirýär. Şunuň bilen birlikde, Hazar deňziniň gözel tebigaty, baý taryhy we medeniýeti oňa iň meşhur syýahatçylyk ugurlarynyň biri bolmaga mümkinçilik berýär.
Şoňa görä-de, Hazar sebitiniň ykdysady ösüşini we bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmäge, onuň dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň häzirki zaman ulgamyna üstünlikli goşulyşmagyna hem-de deňizýaka ýurtlarynyň däp bolan medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen hyzmatdaşlygyň wajyp meselelerini çözmäge üns bermek zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow beýan edilen teklipleri makullap, wise-premýere, daşary işler ministrine bu ugurda işleri yzygiderli dowam etdirmegi tabşyrdy.
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi. Häzirki wagtda bu ähmiýetli syýasy çäräni şu günüň talaplaryna laýyklykda hem-de ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, ýurdumyzyň Parlamenti tarapyndan ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary hem-de häkimlikler bilen bilelikde degişli işler alnyp barylýar.
Bu gezekki taryhy ähmiýetli maslahatda kabul ediljek kararlar ata-baba döwletlilik ýörelgelerini täze derejelere galdyryp, milli Liderimiziň geljek nesillere demokratik, hukuk we dünýewi döwletiň mäkäm binýadyny has-da berkitmek boýunça netijeli başlangyçlaryny amala aşyrmakda möhüm ädimleriň birine öwrüler.
Şeýle hem öňde boljak umumymilli forumyň guramaçylyk meseleleri, Halk Maslahatynyň düzümine jemgyýetçiligiň wekillerini saýlamagyň netijeleri, şeýle hem Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzyň dürli ulgamlarynda has tapawutlanyp zähmet çekýän raýatlarymyza döwlet sylaglaryny gowşurmak boýunça çärelere taýýarlyk görlüşi barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisini ýokary derejede guramak boýunça meýilleşdirilen işleri talabalaýyk geçirmegiň möhümdigini belledi.
Halkyň saýlanlarynyň ýerlerde hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde umumymilli forumyň hem-de onda kabul ediljek çözgütleriň, ozaly bilen, Konstitusion kanunyň syýasy, jemgyýetçilik we taryhy ähmiýetini düşündirmegi möhümdir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Bu çäre Garaşsyz Watanymyz, mähriban halkymyz üçin taryhy waka öwrülip, döwlet dolandyryş ulgamynda demokratik kadalaryň dabaralanmagyny aňladar.
Döwlet Baştutanymyz berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegine mynasyp goşantlaryny goşan ildeşlerimizi sylaglamak mynasybetli geçiriljek dabaralaryň ähmiýeti barada aýdyp, olary degişli derejede geçirmek barada görkezme berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisine gatnaşyjylara ýüzlenip, Halk Maslahatynyň mejlisini guramak boýunça işlere dahylly bolan ähli düzümleriň sazlaşykly işlemeginiň möhümdigini aýtdy. Umumymilli forum degişli derejede, kesgitlenen talaplaryň hem-de ýurdumyzda hereket edýän kanunlaryň berk berjaý edilmegi esasynda geçirilmelidir.
Milli Liderimiz wise-premýerlere gözegçilik edýän ulgamlarynyň ugurlaryna laýyklykda anyk görkezmeleri berip, öňde boljak foruma taýýarlyk görmek bilen bagly meseleleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow Ýaragly Güýçleriň edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler, eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygy mynasybetli harby ýörişe taýýarlyk görlüşiniň barşy barada hasabat berdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimize, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysyna çagyryş boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylary ýurdumyzyň Ýaragly Güýçlerinden, beýleki goşunlaryndan we harby edaralaryndan boşatmak hem-de ýurdumyzyň raýatlaryny harby gulluga nobatdaky gezek çagyrmak hakyndaky Permany we Buýrugy ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň özbaşdak döwlet hökmünde mähriban Watanymyzyň goranyş ukybyny saklamaga, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamaga gönükdirilen toplumlaýyn maksatnamany yzygiderli durmuşa geçirýändigini belledi.
Milli goşunymyzyň kuwwaty ýurdumyzyň parahatçylygynyň we howpsuzlygynyň bähbidine, halkymyzyň abadan durmuşyny goramaga hyzmat edýär. Bu bolsa Bitaraplyk hukuk derejesine daýanýan we diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinada beýan edildi.
Harby bölümleriň hem-de hukuk goraýjy edaralaryň döwrebap ýaraglar we tehnikalar bilen üpjün edilişine, şahsy düzümiň söweşjeň taýýarlygynyň ýokary derejede saklanylmagyna, harby gullukçylaryň hem-de olaryň maşgala agzalarynyň durmuş taýdan üpjünçiligine uly üns berilmelidir diýip, milli Liderimiz nygtady hem-de wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň nobatdaky senesi mynasybetli harby ýörişiň ýokary derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy, şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzy mundan beýläk-de ösdürmegiň, mähriban halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
16 Qazan, 2019 Aımaqtar
Bilim mekemeleri jaýapty maýsymǵa daıyn
Áne-mine degenshe kári quda – qys ta qylyshyn súıretip, qyr astyna jetip qaldy. Bul rette, asa jaýapty jylytý maýsymyn abyroımen atqarý – asa mańyzdy is. Ásirese, áleýmettik mańyzy bar nysandardy jylýmen qamtamasyz etý qatań baqylaýǵa alynýda. Jambyl oblysynda bul baǵyttaǵy jumystar jaz aılarynda bastalyp, qazirgi tańda tolyqtaı aıaǵyna jetken. «Qys shanasyn jaz saılaıtyn» Jýaly aýdanynyń turǵyndary da mańyzdy kezeńge tyńǵylyqty daıyndalýda.
Atap aıtar bolsaq, Jýalyda bilim mekemeleriniń qysqy jylytý maýsymyna daıyndyǵy aýdandyq bilim bólimniń turaqty nazarynda.
– Aýdandaǵy 72 bilim berý mekemesinde 33 qazandyq bar. Bólimge qarasty barlyq bilim mekemeleriniń áınekteri qos qabatty jáne qatty otynmen (kómirmen) jylytylatyn bilim mekemelerinde kómirhana bar. Qazandyǵy bar bilim mekemeleri tolyqtaı qosalqy generatormen qamtamasyz etilgen.
Aıta ketsek, 49 mekeme suıyq otynmen, al 23 mekeme qatty otynmen jylytylady. 2019 jyly qatty otynmen qamtamasyz etýge mektepterge 35 790,0 myń teńge, balabaqshalarǵa 2 820,0 myń teńge, al suıyq otynmen qamtamasyz etýge mektepterge 46 600,0 myń teńge, balabaqshalarǵa 9 350,0 myń teńge qarastyrylyp otyr, – deıdi aýdan ákimdigi bilim bóliminiń basshysy Májıt Aıjanov.
Bul rette, oqýshylardy tasymaldaý jáne ystyq tamaqpen qamtamasyz etý jumystaryna ad joǵary deńgeıde nazar aýdarylyp otyr eken. Jańa oqý jylynda aýdannyń 17 eldi mekeninen 525 oqýshy toǵyz orta mektepke tasymaldanyp oqytylýda. 2019 jyly az qamtamasyz etilgen otbasynan shyqqan 2546 balaǵa 165783,0 myń teńge qarjy qaralyp, 9 aıda 74 paıyzy ıaǵnı, 123041,0 myń teńge qarajat ıgerilip, ystyq tamaq berilýde.
Jaýapty maýsymda balabaqshalar da anazardan tys qalyp jatqan joq. Jalpy, aýdanda 32 mektepke deıingi uıym jumys jasaıdy. Sonyń ishinde 26 memlekettik balabaqshada – 2075 bala, «Aıgólek» shaǵyn ortalyǵynda 50 bala, jekemenshik balabaqshalarda 280 bala mektepke deıingi tárbıemen qamtylýda. 0-6 jas aralyǵynda kezekte turǵan balalar sany -750.
Aýdanda mektep jasyna deıingi balalardy tárbıe jáne oqytýmen qamtý úlesi 1-6 jas aralyǵyndaǵy 82 paıyz, al, 3-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy mektepke deıingi tárbıemen qamtý úlesi aýdanda 100 paıyzdy kórsetip otyr. Iаǵnı, aýdan 1-6 jas kórsetkish boıynsha 4,8 paıyz tómen, al 3-6 jas boıynsha- 2,1 paıyz joǵary. Búgingi kúni, 1-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy mektepke deıingi tárbıe jáne oqytýmen qamtý úlesin oblystyq kórsetkishke jetkizý boıynsha jumystar júrgizilýde.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Bilim • 02 Qazan, 2020
«Ustazdyq etken jalyqpas, úıretýden balaǵa» degen Abaı sózi búginde óz kásibine berilgen, urpaq tárbıesine uqyptylyqpen qaraı biletin ustazdar qaýymyna qarata aıtylsa kerek-ti. Otyz jyldan asa eńbek jolynda jańashyl pedagog mártebesin ıelengen tarıh jáne quqyq pánderiniń muǵalimi Gúlmıra Asanbekova týraly sóz qozǵaǵanda, onyń tájirıbesi respýblıka kóleminde úzdikter qatarynda ekenine kóz jetkizesiz.
Rýhanııat • 02 Qazan, 2020
Altyn Orda órkenıeti: ádebı mura jáne dástúr jalǵastyǵy
Uly Dala tósinde órkendegen Altyn Orda órkenıetiniń adamzat tarıhyndaǵy orny, túrki halyqtarynyń tili men dinindegi, ádebıeti men mádenıetindegi mańyzy, sondaı-aq keıingi dáýirlerde tarıh sahnasynda boı kórsetken handyqtar, ámirlikterge tıgizgen yqpaly M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty uıymdastyrǵan «Altyn Orda órkenıeti: ádebı mura jáne dástúr jalǵastyǵy» taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymı onlaın konferensııaǵa arqaý boldy.
Suhbat • 02 Qazan, 2020
Járken Bódesh: Atajurtyn ańsaǵan aǵaıynnyń saǵynyshyn jyrladym
Redaksııanyń tapsyrmasymen Járken aǵany úıine izdep bardyq. Aqyn bıylǵy jyly Almaty qalalyq ákimdiginiń jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń qoldaýymen jaryqqa shyqqan eki tomdyq «Sanadaǵy saryn» óleńder jınaǵyn tanystyryp, emen-jarqyn áńgimesin bastady. Elep-ekshep, buryn-sońdy shyqqany bar, sondaı-aq jańa óleńderi engen kitaptyń súıinshi danasyn salaly saýsaqtarymen paraqtaı otyryp, «Bul meniń armanymnyń oryndalǵany», dedi. Jastyq shaǵynan aqyndyqtyń at jalyn erttep mingen Járken aqyn zamandasy Temirhan Medetbek aǵamyz aıtqandaı, «Qyryq qyry bar aqyn». Qalamdastary «Jaıyrdyń jalǵyzy» dep atap ketken Járken Bódeshtiń Tarbaǵataı asqan jyrlary búginde týǵan jerdi ańsaǵan barsha qazaqtyń únjarııasyna aınalǵan.
Qoǵam • 01 Qazan, 2020
Áskerı qyzmetshiler qarttardyń merzimdi basylymdarǵa jazylýyna demeýshi boldy
Halyqaralyq qarttar kúnine oraı Radıoelektronıka jáne baılanys áskerı-ınjenerlik ınstıtýtynyń áskerı qyzmetshileri demeýshi bolyp qarttardy respýblıkalyq jáne óńirlik merzimdi basylymdarǵa jazýdy uıymdastyrdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tanym • 01 Qazan, 2020
Áýezov oqýlary tyń zertteýlermen erekshelendi
Bıylǵy jyly «HVII Áýezov oqýlary» pandemııa kezine tap kelgenine qaramastan, sala mamandary dástúrli ǵylymı-tájirıbelik konferensııa mazmunyn «Abaı jáne M.O.Áýezov», «Alash jáne M.O.Áýezov», «Abaıtanýdaǵy M.O.Áýezov» ǵylymı-tekstologııalyq ádisnamasy, sheteldik ádebı syn nazaryndaǵy Áýezov murasy máseleleri tóńiregindegi ǵylymı baıandamalarmen baıytty.
Oqıǵa • 01 Qazan, 2020
Tetıs muhıtyn mekendegen balyq
Bıyl kóktemde «Sokolov-Sarybaı ken-baıytý óndiristik birlestigi» AQ Qashar kareriniń ońtústiginde jer qyrtystaryn arshý barysynda shamamen 40 metr tereńdiktegi saz balshyqtan kólemi bir jarym metrge jetetin ejelgi balyqtyń qańqasy tabyldy.
Bilim • 23 Qyrkúıek, 2020
«Qazaq ádebıeti» páni qalaı oqytylyp júr?
Ulttyq sıpattaǵy pánderdiń oqytylý jaı-kúıi, jańartylǵan oqý baǵdarlamasyn jetildirý, sapasyz oqýlyqtardyń paıda bolý sebepteri sııaqty kókeıkesti máseleler tómendegi maqalaǵa arqaý bolyp otyr
Bilim • 22 Qyrkúıek, 2020
Qashyqtan oqý balanyń júıkesine qanshalyqty salmaq túsiredi?
Koronavırýs ınfeksııasynyń aldyn alý maqsatynda uıymdastyrylǵan qashyqtan oqý júıesine qatysty almatylyq psıhologtar balalarǵa osy merzimde qanshalyqty kóńil bólý kerektigi men ýaqytyn tıimdi paıdalanýdyń joldaryn túsindirdi.
Suhbat • 22 Qyrkúıek, 2020
Áıgerim Berekesheva: Bıznesti damytýda bilimmen qatar tájirıbe mańyzdy
Áıgerim Berekesheva Taldyqorǵan qalasynda orta mektepti támamdaǵannan keıin Almatydaǵy Qazaq-Amerıka ýnıversıtetine oqýǵa túsedi. Bilimin Kolýmbııa ýnıversıtetinde jalǵastyrǵan jas túlek 2011 jyly oqýyn aıaqtap, Nıý-Iorktegi Ernst Young’s ofısinde taǵylymdamadan ótedi. Shetelde alǵan bilimi men tájirıbesin Otanynda jalǵastyrýdy maqsat etken Áıgerim óz kompanııasynyń negizin qalap, búginde kóptegen sheteldik kompanııalarmen áriptestikte jumys istep keledi. «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy, Nıý-Iork advokattar kollegııasynyń múshesi, 2017 jyly Eýropa bankteri bastamasymen qurylǵan ári qazaqstandyq jobalardy qarjylandyrýmen aınalysatyn COCAD zańdy tulǵalar qaýymdastyǵy quryltaıshylarynyń biri Áıgerim Berekesheva zań kompanııasynyń baǵyt-baǵdary týraly áńgimelegen edi.
Qazaqstan • 21 Qyrkúıek, 2020
"Atameken" QR UKP Tóralqa Tóraǵasy almatylyq bıznesmendermen kezdesý ótkizdi
"Atameken" QR UKP Tóralqa Tóraǵasy Tımýr Qulybaevtyń qatysýymen Almaty qalasy Kásipkerler palatasynyń О́ńirlik keńesiniń otyrysynda, ońtústik astananyń bıznesmenderi kásipkerliktiń eń ótkir máseleleri týraly aıtyp berdi. Tımýr Qulybaevtyń aıtýynsha, memleket pandemııa saldaryn eńserý úshin 5,9 trln teńge bólgen, dep habarlaıdy Egemen.kz.


text:
Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýar
Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýarHormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemişelik üns merkezinde saklanylýan halkymyzyň we ýurdumyzyň her bir raýatynyň saglygy hem-de abadançylygy baradaky alada Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Milli Liderimiziň yzygiderli tagallasy netijesinde, ýurdumyz halkymyzyň saglygyny goramak we pugtalandyrmak, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek babatda belent sepgitleri eýeledi.
Döwlet Baştutanymyz durmuş meseleleriniň çözgüdinde ýokary hünärli işgärleriň taýýarlanylmagyna, lukmançylyk ylmynyň ösdürilmegine, keselleriň öňüni almagyň we şolary bejermegiň öňdebaryjy usullarynyň ornaşdyrylmagyna, oňyn dünýä tejribeleriniň öwrenilmegine, aýratyn-da, döwrebap şypahana-dynç alyş ulgamynyň döredilmegine möhüm ähmiýet berýär.
Ýurdumyzyň özboluşly howa gurşawy şypahana düzümini ösdürmegiň möhüm şertini emele getirýär. Dürli tebigy aýratynlyklar Türkmenistanyň halkara derejesindäki şypahana ulgamyna öwrülmegine mümkinçilik döredýär.
Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr. Onuň ösüş konsepsiýasyna laýyklykda, Hazaryň kenarynda ýokary derejeli şypahanalaryň, bejeriş bölümleri bolan myhmanhanalaryň, çagalar sagaldyş merkezleriniň gurluşygy dowam edýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu giň gerimli taslamanyň baş maksady deňiz ýakasynyň ägirt uly syýahatçylyk mümkinçiliklerini ýurdumyzyň ajaýyp tebigatynyň özleşdirilmegini üpjün etmekden, şolary adamlaryň hyzmatyna gönükdirmekden ybaratdyr.
Geçen ýyl döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda ýurdumyzyň şypahana düzüminiň nobatdakysy bolan Awaza şypahanasynyň açylyş dabarasy boldy. Ýokary halkara ölçeglerine doly laýyk gelýän bu toplum birbada 200 adamy kabul etmäge niýetlenendir.
19 müň inedördül metre golaý meýdany bolan şypahananyň çägine gireniňde, onuň diňe bir şypahana däl-de, eýsem, ähli degişli düzümi bolan giden dynç alyş şäherçesidigine göz ýetirýärsiň.
Toplumyň 9 gatly esasy binasy altyn öwüşginli aýnalary we ajaýyp bezegleri bilen bu ýere gelýänleri ýokary derejeli myhmanhana hyzmaty bilen kabul edýär. Şypahananyň işgärleriniň hemmesiniň lukmançylyk ulgamyna degişli hünärmenleriň lybasynda bolmagy bu ýerde ýokary hünärli işgärleriň adamlaryň saglygy ugrunda degişli işleri alyp barýandygyna güwä geçýär. Şypahanada saglygyňy berkitmek we wagtyňy netijeli geçirmek üçin ähli zerur şertler bar.
Özboluşly binagärlik çözgüdi bolan ak mermerli toplumda bir we iki orunlyk otaglar, mümkinçiligi çäkli bolan adamlara niýetlenen jaýlar, şeýle hem häzirki zaman ölçeglerine laýyk gelýän saýlama otaglar bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyzyň şypahanalarynda dynç alýanlar we saglygyny berkidýänler üçin ähli zerur şertler üpjün edilmelidir.
Binanyň myhmanhana görnüşinde bolmagyna garamazdan, bu ýerde rahatlyk, asudalyk höküm sürýär. Näsaglar gündelik hojalyk aladalaryndan saplanyp, özünde oňaýly dynç almak mümkinçilikleri döredilen alada bilen gurşalýar.
Merkeziň ýöriteleşdirilen bölümleri bejeriş-dikeldiş hyzmatlarynyň hem-de dürli keselleri anyklamak, şol sanda dem alyş ýollarynyň, daýanç-hereket ediş ugurlarynyň, nerw, endokrin, ýürek-damar keselleriniň bejergileriniň dürli görnüşleri üçin niýetlenendir.
Şypahanada ýüzüş howuzlary bolan gidroterapiýa, SPA, maslahat beriş-anyklaýyş, dikeldiş, fizioterapiýa, bejeriş bedenterbiýesi bölümleri, rentgenografiýa, ultrases barlaglar, elektrokardiografiýa, elektroterapiýa, bejeriş owkalamasy, akupunktura otaglary, kliniki barlaghanalar hereket edýär.
Mundan başga-da, bu ýerde otolaringolog, stomatolog lukmanlarynyň ýokary derejeli hyzmatlaryndan peýdalanmak mümkinçiligi döredildi. Bölümleriň dälizlerinde üýşüp duran adamlar ýok. Bu ýerde bejeriş hyzmatlary täzeçil esasda guralyp, adamlara bökdençsiz hyzmat edilýär.
Şypahananyň çäginde tebigy çeşmäniň ýanyndaky 600 metr çuňlugy bolan dik guýy bejeriş-mineral suwy bilen yzygiderli üpjün edýär. Onuň düzüminde ýod, brom, hlor, gidrokarbonat we kalsiý, magniý, natriý bar.
Binanyň aşaky gatynda balnoterapiýa we palçyk bilen bejeriş bölümleri ýerleşýär. Şolarda mineral suw bilen bejermek üçin niýetlenen täze görnüşdäki wannalar goýuldy. Bu ýerde suwasty owkalama we oňurgany suwasty çekmek ýaly hyzmatlar ýerine ýetirilýär. Mundan başga-da, bu ýerde el we aýak üçin niýetlenen 4 kameraly wannalar bar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň «Türkmenistan — melhemler mekany» kitabynda mineral suwlaryň, oňaýly howa gurşawynyň, şypahana hyzmatlarynyň adam bedenine edýän oňyn täsiri barada giňişleýin gürrüň berýär.
Mineral wannalar bilen birlikde, ýagtylyk bilen bejergi almak bolýar. Bejerişiň bu görnüşi köpugurly häsiýeti bilen, adamyň ýagdaýyna köptaraply täsir edýär.
Şeýle hem bu ýerde dürli görnüşdäki bejeriş häsiýeti bolan duşlar, şol sanda Şarko, suw bejeriş çäreleri, parafin, ozekerit, bejeriş häsiýetli laý we Mollagara kölünden getirilen palçyklar bilen bejergiler alnyp barylýar.
Bu ýerde ýola goýlan bejerişleriň hemmesi peýdalydyr we örän ýakymlydyr. Şolary dürli keselleri bejermekde ulanmak bilen bir hatarda, rahatlandyryjy, adamlaryň ýüz keşbini gowulandyrýan, kosmetologiýa serişdeleri hökmünde kabul etmek bolýar.
Dikeldiş merkeziniň birinji gatynda akwatrenažýor, suwasty ylgaw ýodalary ýaly iň täze lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen deňiz we mineral suwlary bolan gidroterapiýa bölümleri hereket edýär.
Daýanç-hereket ediş synalarynda keseli bolan, şikes alan ýa-da operasiýa geçiren näsaglar üçin howza girmäge we çykmaga niýetlenen ýörite enjamlar hereket edýär. Suw bilen bejeriş almagyň köplenç halatda adaty görnüşdäki bejerişden has bähbitli bolýandygyny bellemeli. Bu ýerde bellenilen maşklar näsagyň ýagdaýyna görä kesgitlenilýär we bejeriş bedenterbiýesi boýunça ýörite hünärmenleriň gözegçiliginde ýerine ýetirilýär.
SPA bölüminde ýörite enjamlaryň kömegi arkaly akwaowkalama, krioterapiýa, baroterapiýa, infragyzyl şöhleler, gury we türk hammamy, bugly hammam, galoterapiýa, aromaterapiýa, bejeriş owkalamasy hem-de Kneýp boýunça suw bejerişi ugurlary bilen adamlaryň synasyna oňyn täsiri bolan döwrebap we netijeli usullar we beýlekiler ulanylýar.
Kriokameranyň kömegi arkaly 60 derejeden 120 derejä çenli sowuk howa arkaly bejermek usuly ýola goýuldy. Munuň özi adam synasynyň ätiýaçdaky mümkinçiliklerini işjeňleşdirýär we içki synalaryň işini artdyrýar. Bu usul diňe bir kesgitlenen kesellerde däl, eýsem, kuwwatlandyryjy we estetiki lukmançylyk serişdesi hökmünde ulanylýar. Agaçdan taýýarlanylan infragyzyl otagy gyzdyrylan mahaly peýdaly fitonsitleri bölüp çykarýar we adam synasynyň arassalanylmagyny üpjün edýär.
Binanyň ikinji gatynda häzirki zaman ylmy esasynda enjamlaşdyrylan maslahat beriş-anyklaýyş bölümi ýerleşýär. Bu ýerde newrologiýa, ortopediýa, dermatologiýa, kardiologiýa, EKG, rentgen, oftalmologiýa, otolaringologiýa, endokrinologiýa otaglary hereket edýär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow saglygy goraýyş ulgamynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, ylmy-barlag işlerini geçirmegiň wajypdygyny belleýär. Şunuň bilen baglylykda, şypahanada giň ugry bolan degişli enjamlar we beýleki ýörite serişdeler bilen üpjün edilen köpugurly barlaghanalaryň bardygyny bellemeli.
Üçünji gatda dikeldiş lukmançylygy hünärmenleri üçin täzeçil tehnologiýalary özünde jemleýän dikeldiş we fizioterapiýa bölümleri ýerleşýär. Bu ýerde ýokary hünärli lukmanlar näsaglara bejeriş bedenterbiýesi boýunça hyzmatlary hödürleýär. Döwrebap usullaryň giň görnüşi, dikeldiş meselelerine bolan özboluşly çemeleşmeler oňyn netijeleri gazanmaga mümkinçilik berýär. Binanyň fitnes zaly häzirki zaman trenažýorlary we beýleki zerur enjamlar bilen üpjün edildi.
Bu ýerde maşklar ýörite maksatnama esasynda işlenilip taýýarlanylýar, näsaglaryň dürli toparlary üçin lukmanlar hem-de usulyýetçi-hünärmenler tarapyndan birnäçe maşklar hödürlenilýär.
Awaza şypahanasynyň fizioterapiýa bölümi oňurga, ýürek-damar, dem alyş ýollary kesellerini, insultdan soňky dikeldiş we şikesleri bejermekde aňrybaş netijelere gönükdirilen hyzmatlaryň giň görnüşlerini hödürleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, elektrik togunyň, elektrik, magnit ýa-da elektromagnit ýaly usullaryň ulanylmagy bogunlaryň hereketini işjeňleşdirmäge, agyryny aýyrmaga, öýjüklerdäki metabolik ýagdaýy gowulandyrmaga mümkinçilik berýär.
Şeýle hem näsaglary bejermek üçin mehanoterapiýa usuly ulanylýar. Munuň özi bogunlardaky hereketi ösdürmek üçin ýörite taýýarlanylan enjamlarda fiziki hereketleri ýerine ýetirmekden ybaratdyr. Ol kesel ýa-da şikes zerarly hereketden galan daýanç synalaryny dikeltmäge gönükdirilendir. Şeýle hem bu ýerde asma görnüşli bejergi bolan sling-terapiýa ulanylýar.
Hususan-da, bejeriş döwründe näsag ýörite lenta arkaly asma bejergini alýar. Munuň özi bogunlaryň çydamlylygyny ýokarlandyrýar, adam synalaryny berkidýär we saglygyňy gowulandyrýar. Umuman, bejergi lukmançylyk görkezijileri bolşy ýaly, türgenler üçin tälim görnüşinde, oturyp işleýän adamlaryň saglygyny berkitmekde ulanylyp bilner.
Bu ýerde dynç alýanlar dümewiň, ORWI, LOR keselleriniň öňüni almak we şolary bejermek boýunça lukmançylyk hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler. Şonuň netijesinde gan aýlanyşy, öýjüklerdäki alyş-çalyş işi gowulanýar we ähli synalaryň hereketi işjeňleşýär.
Mundan başga-da, «Awaza» şypahanasynda gysylan howa arkaly owkalama, lazeroterapiýa, aromoterapiýa, diwarlarynda we ýerde köp gatly duz örtügi bolan otagda galoterapiýa ýaly görnüşler näsaglaryň hyzmatynda. Bu usul emeli ýagdaýda mikroklimaty döretmäge we ýerasty duzly gowaklaryň şertlerine ýakyn ýagdaýy döretmäge gönükdirilendir. Umuman, bu ýerde näsaglar üçin aňrybaş amatlylygyň, lukmanlar üçin hem ähli ýagdaýa degişli derejede gözegçilik etmek mümkinçilikleriniň döredilendigini bellemeli. Işleriň köp bölegi awtomatik usulda amala aşyrylýar.
Şypahanada näsaglaryň amatly dynç almagy üçin hem oňat şertler göz öňünde tutuldy. Bu ýerde kitaphana, internet-zaly, bilýard otagy, açyk howuz, çaýhana, toparlaýyn oýunlar üçin niýetlenen sport meýdançasy we tennis korty bar. Fitobarda bejeriş ähmiýeti bolan içgiler, dermanlyk otlardan taýýarlanylan çaýlar we beýleki serişdeler hödürlenilýär.
Mälim bolşy ýaly, 20-nji iýulda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş edaralarynyň işgärleriniň hünär baýramçylygynyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Prezidenti, Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly düýpli ylmy işiniň 11-nji jildiniň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Kitapda giňişleýin ylmy ugurlar bilen bir hatarda, türkmen topragynyň ajaýyp dermanlyk serişdeleri hakyndaky giňişleýin we peýdaly maglumatlar möhüm orun eýeleýär.
Deňiz suwy, ýokary ýod ionlary bolan howa, mineral suwlar we Awazanyň özboluşly ösümlik dünýäsi tebigatyň bejerijilik güýjüni özünde jemleýär. Milli Liderimiziň başlangyjy esasynda bina edilen şypahanada umumy sagaldyş, bedeniňi berkitmek we durmuşa höwesiňi ýokarlandyrmak üçin zerur ähli mümkinçilikler bar.
Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenaryndaky deňiz şypahana ulgamy çägini giňeldip, ýurdumyzda we daşary döwletlerde ägirt uly meşhurlyk gazanýar. Munuň özi mazmuny we gerimi boýunça ägirt uly taslamanyň uly geljeginiň bardygynyň anyk subutnamasydyr.
Täzeçil we öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler, hyzmatlaryň ýokary derejesi türkmen topragynyň bu künjeginiň halkara syýahatçylyk we şypahana-dynç alyş merkezi hökmünde ykrar edilmeginde aýratyn ähmiýetlidir.
Şeýlelikde, Türkmenistanyň köp sanly döwrebap şypahanalarynyň dünýä derejesine eýedigi baradaky makalalar toplumy milli Liderimiziň ýurdumyzda düýpli lukmançylyk ylmy esasynda şypahana we dynç alyş ulgamyny ösdürmek boýunça alyp barýan syýasatynyň üstünliklere beslenýändigini hem-de giň gerimlidigini we öňdengörüjiliklidigini äşgär edýär we sagdyn durmuş ýörelgelerini pugtalandyrýar.
Milli lukmançylygy düýpli ösdürmekde, ony ýokary derejelere çykarmakda Türkmenistanyň Prezidenti, akademik, lukmançylyk we ykdysady ylymlaryň doktory, professor Gurbanguly Berdimuhamedowyň işläp taýýarlan «Saglyk» Döwlet maksatnamasy möhüm orun eýeleýär. Maksatnamanyň 24 ýylyň dowamynda tapgyrlaýyn esasda amala aşyrylmagy netijesinde netijeli jemgyýetçilik saglygy goraýyş ulgamy emele geldi.
Häzirki döwürde ýurdumyzda saglygy goraýyş ulgamyny Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň standartlaryna laýyklykda kämilleşdirmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Hususan-da, eneligiň we çagalygyň saglygyny goramak, birnäçe ýokanç keselleri doly ýok etmek işleri üpjün edildi. Ilatymyz ýerli dermanlyk ösümliklerden taýýarlanan dermanlar we lukmançylyk serişdeleri bilen doly üpjün edildi.
Döwlet Baştutanymyzyň ýadawsyz tagallasy netijesinde, ýurdumyzda sagdyn iýmitlenmek, ýokanç däl keselleriň öňüni almak, zyýanly endiklerden el çekmek, zähmeti we dynç alşy utgaşdyrmak, sport bilen yzygiderli meşgullanmak ýaly ugurlar berkidilýär. Bu çäreler adam ömrüniň uzalmagyny, keselçiligiň derejesiniň peselmegini üpjün etdi. Şeýle hem raýatlaryň öz saglygyny goramak babatda sowatlylyk düşünjesi ýokarlandy.
«Açyk gapylar» syýasatynyň durmuşa geçirilmegi netijesinde daşary ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklary giňeldilýär. Saglygy goraýyş ulgamynda Germaniýanyň, Awstriýanyň, Ýaponiýanyň, ABŞ-nyň, Koreýa Respublikasynyň, Russiýanyň, Belarusuň, Türkiýäniň we beýleki döwletleriň lukmançylyk hem-de ylmy-barlag edaralary bilen gatnaşyklar ýola goýuldy we işjeňleşdirilýär.
Milli Liderimiz şeýle gatnaşyklaryň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw berýär. Şunlukda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynda lukmançylyk hyzmatlarynyň görnüşleri we hili ýokarlanýar. Olar iň gowy Ýewropa standartlaryna laýyk getirilýär hem-de olarda öňdebaryjy tehnologiýalar, enjamlar ornaşdyrylýar.
Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň bilermenleriniň belleýişleri ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan syýasaty netijesinde Türkmenistan öňdebaryjy daşary ýurt tejribeleriniň esasynda saglygy goraýşyň milli ugruny kemala getirmekde oňyn netijeler gazandy. Munuň özi dünýäniň köp ýurtlary üçin nusgalykdyr. (TDH)


text:
Salam Mahriban ildesler Janly Sesim Youtube Kanalymyza HOS GELDINIZ!!
3A TOY HYZMATLARYNYN BEZEGLERI BILEN TURKMEN TOYLARMYZYN BIRINDE HALYPALAR BILEN BILELIKDE GYZYKLY TOY PURSATLARYNY SIZE YETIRYARIS. GOY HER BIR TURKMEN OJAGYNDA SEYLE TOYLAR TUTULUP DURSYN DILEGI BILEN YASLARMYZA BAGT ARZUW ETMEK BILEN DINLAN LEZZET ALYN MAHRIBAN ILDESLER.
3A TOY HYZMATLARY BILEN HABARLASMAK UCIN : +99361692121
Soygi sen satlykmy gudratmy ya-da hasrat,
Perisdemin ya-da yaradan senmi?
Ya bolmasa tozap yatan tumlukde,
Asmany zemini doreden senmi?
Barha alowladyp ysgyn korugun,
Hilesine dusup gepci gorubin.
SasenemI yedi yyllap Garybyn,
Garasyn gormage zar eden senmi?
Mejnun ysk odyna tapman dermany,
Sol gunle collerde cekdi armany.
Selbini agladyp asyk Hemrany,
Sayadyn ugryna ugradan senmi?
Sahyr bilbil bolup soydi guluni,
Ne ucin yalkamadyn bagtyn guluni.
Menlisinden ayryp Magtymgulyny
Eziz gelnejesine yar eden senmi?
Goja burgut gok asmanda pel-pellap
Asyklary yureklerden gollap
In sonunda asyk Kerimi aldap
Gannalyn oyunda enreden senmi?
Bir zady bilemok barmyka ayby
Munda satlyk kopmi, ya kopmika gaygy
Dyz epip cokume dusup yalbaryan aytsana SOYGI
Bu jumle jahany nur eden senmi?
Seyle gyzykly Toylaryn we aydymlaryn dowamyny ilkinji bolup gormek ucin Janly Sesim Sahypamyza
agza bolup janjagazy acsanyz bolany…


text:
Döwletjan Ýagşymyradow çempionlyk guşagyny gazandy we eýýäm UFC-dan teklipler gelýär. Döwletjan Ýagşymyradow 28 ýaşly ildeşimiz geçen möwsüm Russiýada başa-baş söweşleri guraýan iň gowy gurama diýlip saýlanan ACB guramasynda bäş duşuşyk geçirip, olaryň hemmesinde hem ýeňiş gazandy. ACB-de birinji agyr agramda çykyş edýän Ýagşymyradow bu agramlyk derejesinde çempionlyk guşagyna eýelik edýär. Ol karýerasynyň dowamynda häzirki wagta çenli 16 duşuşykda ýeňiş gazanyp, bir duşuşygyny bolsa deňlikde tamamlady.
— Döwletjan, ilki bilen gazanan taryhy ýeňşiň bilen tüýs ýüregimizden gutlaýarys.
— Sag boluň! Pursatdan peýdalanyp, ýurdumyzda sporty belent derejelere ýetirýän hormatly Prezidentimize sagbolsun aýdýaryn. Türkmen topragynda janköýerlik eden ildeşlerimiziň goldawlarynyň hem meni ýeňşe ganatlandyrandygyny aýratyn belläp geçeýin. Sportuň dürli görnüşleri bilen birlikde başa-baş söweş hem ýurdumyzda halkara derejelerine ýetirildi. Türgenlerimiziň bu ugurda görkezýän ussatlygy örän begendirýär. Şeýle-de pursatdan peýdalanyp, enem-atama hem hoşallygymy bildirýärin.
— Çempionyň garşysyna sekizburçluk ringe çykdyň. Türgenleşik işlerine has irräk girişensiň-le?
— Taýýarlyk işlerine üç aý mundan öň başladym. Esasy türgenleşiklerim Dagystanda «Gores» klubunda geçirdim. Bu ugurda tälimçim Suhrab Magomedowyň tagallasy örän uly.
— Çempionlyk guşagyn-a gazandyň. Indiki etsem-goýsamlaryň barada gürrüň beräýseň?
— Nesip bolsa, ilki bilen öýe, çagalarymyň arasyna barmakçy. Şu aýyň ahyrynda ýokary okuw mekdebindäki synaglarymy tabşyrmaly. Şondan soň Watanymyza, eziz Türkmenistana çempionlyk guşagymy alyp barmakçy bolýaryn.
— Islendik türgeniň arzuwy, çempionlyk guşagyny gazanmakdan ybarat. Tüweleme, arzuwyň hasyl boldy. Bu guramadaky çykyşyňy dowam etmekçimi?
— Häzir belli bir zat aýdyp biljek däl. Dogrymy aýtsam, dünýäniň iň abraýly guramasy bolan UFC-dan teklipler hem gelip gowuşdy. Ýöne men häzir anyk bir netijä gelemok. Bu ugurda dogry netijä gelmek üçin biraz wagt gerek.
— Döwletjan, çempionlyk guşagyň ýeňişli ýoldaky ilkinji üstünligiň bolsun!
— Sag boluň!
Çeşme: TURKMENPORTAL.COM
Döwletjan Ýagşymyradow ACB-de çempionlyk guşagyny gazandy
Döwletjan Ýagşymyradow çempionlyk guşagyny gazandy we eýýäm UFC-dan teklipler gelýär. Döwletjan Ýagşymyradow 28 ýaşly ildeşimiz geçen möwsüm Russiýada başa-baş söweşleri guraýan iň gowy gurama diýlip saýlanan ACB guramasynda bäş duşuşyk geçirip, olaryň hemmesinde hem ýeňiş gazandy. ACB-de birinji agyr agramda çykyş edýän Ýagşymyradow bu agramlyk derejesinde çempionlyk guşagyna eýelik edýär. Ol karýerasynyň dowamynda häzirki wagta çenli 16 duşuşykda ýeňiş gazanyp, bir duşuşygyny bolsa deňlikde tamamlady.


text:
Hepdäniň çarşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň paýtagtdaky käbir gurluşyklar bilen tanyşmak üçin öz köşgünden çykmagy-da habar serişdeleriniň uly üns beren wakalarynyň birine öwrüldi. Gurluşyklaryň proýektleri bilen tanyşmak çäresiniň ýurduň Gurluşyk ministrliginde ýa-da haýsydyr bir başga edarasynda däl-de, eýse hut Milli howpsuzlyk institutynyň binasynda Türkmenistanyň milli howpsuzlyk ministri Ýaýlym Berdiýewiň hem gatnaşmagynda gurnalmagy bu wakany has-da geň waka öwürdi.
Ýurduň habar serişdeleriniň bu barada beren giňişleýin maglumatlaryna görä, Milli howpsuzlyk institutynyň binasynda G.Berdimuhamedow Aşgabatda alnyp barylýan ençeme gurluşyklaryň, şol sanda täze gurulýan iri söwda-dynç alyş kompleksiniň, käbir ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem indi guruljak ýol-transport infrastrukturasynyň proýektleri bilen tanşypdyr. Şu we käbir beýleki gurluşyklar barada ýurduň gurluşyk ministri D.Baýramow bilen Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň hasabatlaryny diňlän prezident ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşyklaryna-da uly üns berilmelidigini nygtapdyr.
Bu baradaky maglumatda G.Berdimuhamedowyň paýtagtda gurulýan ýokary amatlykly ýaşaýyş jaý fondunyň döwlet tarapyndan her bir raýat barada edilýän aladanyň aýdyň mysalyna öwrülmelidigini nygtandygy aýdylýar.
Jaý ýykyşlyk
Emma, beýleki tarapdan, Aşgabadyň käbir ýaşaýjylary Saparmyrat Nyýazowyň ýurdy dolandyran döwründäki ýaly, adamlaryň ýaşap oturan jaýlaryny ýykmak we olaryň ýerinde gymmatbaha kaşaň binalary gurmak ýaly kampaniýalaryň henizem dowam edýändigini aýdyp, özleriniň bu ýagdaýdan nägileligini bildirýärler.
Adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” topary, “Uruş we Parahatçylyk maglumatlar instituty” ýaly käbir guramalar ýakynda Aşgabadyň etegindäki täze ýol-gurluşyk planlary sebäpli jaýlary ýykylan we ýykylyp başlanan ýaşaýjylaryň bir toparynyň öz nägileliklerini mälim etmek üçin “Oguzkent” myhmanhanasynyň öňüne ýygnanandyklary barada maglumaty ýaýratdylar. Bu waka Türkmenistanda adamlaryň başyna uly kynçylyklary getirýän ýykan-ýumrançylyklaryň henizem dowam etdirilýändigine ýene bir gezek şaýatlyk edýär.
Käbir ýerli synçylar Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak barada öňünden düzülen baş planynyň ýokdugyny, şeýle plan bar bolaýanda-da, ilata bu barada maglumat berilmeýändigini aýdýarlar. Netijede-de, olaryň aýtmagyna görä, hatda ýerli häkimiýetleriň rugsady bilen gurlan jaýlar hem soňra birden peýda bolýan täze proýektler zerarly weýran edilýärler.
Türkmenistanly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow bu ugurda dowam edýän problemalaryň örän düşnüksiz we gelşiksiz problemadygyny nygtaýar. Adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň başlygy Farid Tuhbatullin hem Türkmenistanda kanun tarapyndan emläk eldegrilmesizligine kepiliň üpjün edilýändigine garamazdan, köplenç çinownikleriň kanundan hem ýokary bolup çykýandyklaryny aýdýar.
“Türkmenistanda häkimiýetleriň kanundan hem ýokarda durýandyklaryna görä, raýatlaryň hem kanuna garanyňda häkimiýetlerden has beter gorkýandyklaryna görä, hut şeýle ýagdaýlar ýüze çykýar” diýip, Tuhbatullin belleýär.
Elýetersiz
Ýurduň häkimiýetleriniň paýtagtda we welaýat merkezlerinde ýaşaýyş jaý gurluşyklaryna uly üns berilýändigini tekrarlaýandyklaryna garamazdan, täze gurulýan jaýlar bahasynyň ummasyz ýokary bolanlygy üçin ilat köpçüligine elýetersiz bolup çykýar.
Türkmenistanyň Merkezi Bankynyň ozalky başlygy Hudaýberdi Orazow Türkmenistanda ilata kredit bermek sistemasynyň hem talabalaýyk ýola goýulmandygyny belläp, hatda ilata kredit berläýende-de, jaýlara kesgitlenýän bahalaryň ilatyň töleg ukybyna asla laýyk gelmeýändigini aýdýar.
Graždan aktiwisti Nurmämmedow hem Orazowyň bu pikiri bilen ylalaşýar. Ol türkmen döwleti öz raýatlaryna bu ugurda ýardam etmese-de, iň bolmanda, mellek ýer bermezlik ýaly ilatyň öňünde döreden käbir päsgelçiliklerini welin, aradan aýyrmalydygyny nygtaýar.
1990-njy ýyllaryň ortalarynda Türkmenistanyň aglaba regionlarynda, hiç hili sebäbi düşündirilmezden, oba ilatyna mellek ýerlerini bermek togtadyldy we şondan bärem bu ýagdaý üýtgewsiz galyp gelýär.


text:
VISA kompaniýasynyň wekilleri halkara töleg sistemasynyň türkmen banklaryna hyzmat etmegi togtadandygy baradaky maglumatlary ret edýärler. Azatlyk Radiosy özüniň Türkmenistanyň hökümetindäki çeşmelerine salgylanyp, Türkmenistanyň maliýe häkimiýetleriniň VISA kompaniýasynyň öňündäki bergileri bilen bagly töleg kartlary arkaly hyzmatlary amala aşyrmagy togtadandygyny habar beripdi.
Azatlygyň bu habaryndan soň, VISA kompaniýasynyň Garaşsyz döwletleriň arkalaşygy we günorta-gündogar Ýewropa boýunça wekili biziň redaksiýamyz bilen habarlaşyp, bu maglumatlary ret etdi. VISA kompaniýasynyň korporatiw aragatnaşyk boýunça menejeri Anna Serdýuk Azatlyga telefon arkaly beren interwýusynda, ähli banklardaky amallaryň we hyzmatlaryň “standart kabul edilen ölçegler” boýunça dowam edýändigini aýtdy.
Azatlygyň Türkmenistanyň ministrlikleriniň birindäki çeşmesiniň geçen anna güni beren habaryna görä, “VISA halkara töleg sistemasy Türkmenistanyň banklarynyň çykaran islendik kartalaryna hyzmat etmekden ýüz öwrüpdir”. Çeşmämiz şonda VISA-nyň anna güni ähli hasaplaşyklary duşenbe gününe çenli togtadandygyny aýtdy.
5-nji dekabrda Azatlyk Radiosy bu maglumaty ýagdaýdan habarly ýene bir çeşmesi arkaly barlady. Şonda çeşmämiz Türkmenistanda VISA halkara töleg sistemasynda problemanyň bardygyny tassyklady.
Azatlygyň Türkiýedäki habarçysy ýurduň içindäki türkmenistanlylaryň ençemesi bilen gürleşdi. Olar habarçymyza özleriniň VISA töleg kartlaryndan peýdalanyp bilmeýändiklerini gürrüň berdiler.
Azatlyk Radiosyna şonda VISA kompaniýasynyň wekillerinden kommentariý almak başartmandy.
8-nji dekabrda VISA kompaniýasynyň wekili Anna Serdýuk Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde, türkmen banklarynyň VISA kompaniýasynyň öňündäki 30 million amerikan dollary möçberindäki bergileri barada çeşmämiziň beren maglumatlary hakda kommentariý berip bilmedi. Şeýle-de, ol häzirki wagt türkmen VISA kart ulanyjylarynyň ondan peýdalanyp bilýändigini ýa-da bilmeýändigini hem tassyklap bilmedi.
“Mende bu mesele (Türkmenistanyň VISA kompaniýasynyň öňündäki 30 million amerikan dollary möçberindäki bergileri – red.) boýunça maglumat ýok. [Kart ulanmak meselesi boýunça bolsa], kartlar takyk banklar tarapyndan çykarylýar. Eger kart eýesi haýsydyr bir kynçylyklar ýa-da bank tarapyndan girizilen çäklendirmeler bilen ýüzbe-ýüz bolýan bolsa, onda ol bu meseläni bank bilen çözmeli bolýar. VISA karty ulanmak bilen bagly çäklendirmeler barada bankyň özünden sorap bilersiňiz. Biz banklar bilen işleşýäris we biz Türkmenistanda haýsydyr bir bankyň VISA kart amallaryny ýa-da bank hyzmatlaryny togtatmadyk. Meniň size berip biljek maglumatlarymyň ählisi şulardan ybarat” diýip, VISA kompaniýasynyň korporatiw aragatnaşyk boýunça menejeri Anna Serdýuk aýtdy.
Şeýle-de, ol 1-nji dekabrdan bäri türkmen banklary tarapyndan berlen VISA kartlar arkaly amala aşyrylan amallaryň möçberini hem aýdyňlaşdyryp bilmedi.
Azatlygyň Türkiýedäki habarçysy Döwlet Baýhanyň 8-nji dekabrda beren habaryna görä, bu ýurtdaky türkmenistanlylar VISA kartlaryň henizem işlemeýändigini aýdýarlar.
“Türkiýäniň dürli şäherlerinde işleýän, şeýle-de Stambula yzygiderli söwda işleri üçin gelýän türkmenistanly raýatlar bilen gürleşenimizde, olar diňe bir plastik kartlardan [puly] nagtlaşdyrmak işiniň däl, plastik kartlar bilen dürli hyzmatlary almagyň hem mümkin bolmaýandygyny, ýagny plastik kartlaryň nagt bolmaýan töleglere ýapylandygyny tassykladylar. Türkmenistandaky bank işgärleri bilen aragatnaşyga geçende, ‘siziň habaryňyz ýokmy? Biz köp wagtdan bäri daşary ýurtlarda plastik kartlarynyň nagt we nagt däl amallaryny goýbolsun etdik. Siziň habaryňyz ýokmy?’ diýip jogap beripdirler” diýip, 8-nji dekabrda Döwlet Baýhan gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosyna Türkmenistanyň Daşary ykdysady iş bankyna ýakyn çeşmesi bilen habarlaşmak hem başartdy. Çeşmämiz VISA karty ulanmak bilen bagly ýiti çäklendirmeleriň bardygyny tassyklady. Ýöne ol bu çäklendirmeleriň Türkmenistan tarapyndan girizilendigini sözüniň üstüne goşdy.
“VISA kartlary geçen hepdeden bäri işlänok. Bu çäklendirme Daşary ykdysady iş banky tarapyndan girizildi. Daşary ykdysady iş banky bilen VISA kompaniýasynyň arasynda indi ençeme aý bäri gepleşikler alnyp barylýar. Soňky aýlarda Daşary ykdysady iş bankynyň VISA kompaniýasynyň öňündäki bergisi, meniň bilşime görä, 34 million dollara barabar boldy. Mundan birnäçe aý öň Daşary ykdysady iş banky onlaýn tölegleri togtadanda, VISA kompaniýasy şertnamada şeýle çäklendirmeleriň girizilmegi göz öňünde tutulmaýar diýip, türkmen tarapyny munuň şertnamanyň ýatyrylmagyna getirip biljekdigini duýdurdy” diýip, Azatlygyň Türkmenistanyň Daşary ykdysady iş bankyna ýakyn çeşmesi gürrüň berdi.
Halkara töleg sistemasy VISA Türkmenistanda ilkinji operasiýalaryny 1994-nji ýylda başlapdy. Şol döwürde VISA kartlaryndan diňe daşary ýurtlular peýdalanyp bilýärdi. 1998-nji ýyldan başlap, Türkmenistanyň Daşary ykdysady banky VISA kartlaryny öz ýerli müşderilerine berip başlady.
Ýene bir halkara töleg sistemasy MasterCard hem Türkmenistanda 1994-nji ýylda işläp başlapdy, emma ol ýerli müşderilere diňe 2014-nji ýylda elýeterli boldy.


text:
Jaqsylyq Úshkempirov elimizde sport salasynyń keń qanat jaıýyna atsalysty - Prezıdent
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev dańqty palýan, Qazaqstannyń Eńbek Eri Jaqsylyq Úshkempirovtiń otbasyna kóńil aıtty, dep habarlaıdy Aqorda.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev álemge tanymal dańqty palýan, Olımpıada chempıony, Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Qazaqstannyń Eńbek Eri, belgili kásipker Jaqsylyq Ámiráliuly Úshkempirovtiń dúnıeden ótýine baılanysty onyń otbasy men jaqyndaryna kóńil aıtyp, jedelhat joldady.
«Jaqsylyq Ámiráliuly elimizde sport salasynyń keń qanat jaıýyna atsalysty jáne jastarǵa úlgi boldy. Óńirlerdi órkendetý maqsatynda sport keshenderin salyp, jas sportshylardyń ósip-jetilýi jáne aýyl sharýashylyǵynyń damýy jolynda qyrýar is atqardy. Eseli eńbegimen, azamattyq qadir-qasıetimen el ishinde qurmetke bólenip, sońynda óshpes iz qaldyrdy. Marqumnyń jany jánnatta, ımany salamat bolsyn», — delingen jedelhatta.Eske salaıyq, búgin Jaqsylyq Úshkempirov qaıtys boldy.
Sondaı-aq, Elbasy Jaqsylyq Úshkempirovtiń jaqyndaryna kóńil aıtty.
- Qasym-Jomart Toqaev Qyrǵyzstannyń syrtqy ister mınıstrin qabyldady
- QR Prezıdenti: Qazaqstandyqtardy karantın sharalaryn saqtaýǵa shaqyramyn
- Qazaqstan Prezıdenti Soltústik ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi halyqaralyq forýmda sóz sóıledi
- Polıtsııa, ásirese, óńirlerde halyqpen ashyq dıalog júrgizýi kerek - Prezıdent
- Prezıdent Sýma Chakrabartıdi qabyldady
- Úkimet jyl sońyna deıin Parlamentke jer qatynastaryn tsıfrlandyrý týraly zań jobasyn berýi qajet - Prezıdent
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ýöne güýji-de, Gazagystanyň iň möhüm tebigat goraghanalarynyň biriniň goragçysy hökmündäki abraýy-da ony soňky döwürlerde Gazagystany gaplap alan ölüm-ýitimli jenaýatlardan halas edip bilmedi.
Zaharopulo 30 ýyl gowrak wagtdan bäri Gazagystanyň milli Ile-Alatau seýilgähinde baş sakçy bolup işleýärdi. Ol 13-nji awgustda seýilgähdäki öýüniň öňünde öli tapyldy. Ol 26 ýerinden pyçaklanypdyr.
Polisiýa seýilgähiň çäklerinden Zaharopulonyň we onuň aýaly Irinanyň, şeýle-de onuň garyndaşlarynyňdyr kärdeşleriniň 11-siniň jesetlerini tapdy. Maşgalanyň “Niva off-road” kysymly ulagy bolsa jesetlerden biraz uzakda, içi adamsyz, ýöne gan-kok yzly görnüşde tapylypdyr.
Zaharopulonyň ogly Igoryň “Nissan Patrol” kysymly ulagy hem seýilgähiň territoriýasyndaky bir barýere süsdürilen ýagdaýda tapyldy. Ulagyň rolunda gan yzlary bolsa-da, sürüjiniňdir Igoryň soňky ykbalyndan hiç hili gördüm-bildim ýok.
Jesetlerden bäşisi Zaharopulonyň öýünden ep-esli uzaklykda ýerleşýän ikinji sakçynyň öýünde gara-köýük bolan galyndylaryň içinden tapyldy. Jesetler tanap bolmaz ýaly ýanypdyr we pidalaryň kimlerdigi, olaryň doly sanawy entegem anyklaşdyrylanok.
Polisiýa, Igor Zaharopulony tapmansoň, onuň şol wakada rolunyň bolup biljekdigini pikir edip, onuň gözlegine çykdy.
Geň-taň jenaýat
Gazagystanyň garaşsyz "Wremýa" gazetiniň žurnalisti Gennadiý Benditskiýiň aýtmagyna görä, Igoryň ýitirim bolmagy bu geň-taň jenaýat işini hasam çylşyrymlaşdyrýar. Mundan bir ýyl ozal Zaharopulonyň uly ogly Ýewgeniý hem şübheli ýagdaýda öldürilipdi.
Igor bilen Ýewgeniniň maşgala biznesi diýlip atlandyrylýan Ile-Alatawy gorap, kakasy bilen bilelikde işleýändigi, olaryň arasynda dartgynlyk yşaratynyň hiç haçan görülmändigi aýdylýar.
Žurnalist Benditskiniň aýtmagyna görä, Zaharopulonyň öýünde hem-de “Nissan Patrol” maşynynda birnäçe aw tüpeňleriniň bardygyna garamazdan, öldürmelerde pyçagyň ulanylmagy jenaýatyň geň galdyryjy taraplarynyň ýene biridir.
"Onda pyçaklanan ýara yzlary gaty köpdi. Ýaşy bir çaka barandygyna garamazdan, fiziki taýdan gaty güýçli bolan Zaharopulony öldürmek üçin ony örän köp pyçaklamaly bolnana çemeli. Onuň göwresiniň 26 ýerinde pyçaklanan ýara yzlary bar ekeni. Beýlekilerde on sekiz, on, alty we sekiz ýerinde pyçaklanan ýara yzlary bardy. Adatça, adamy öldürmek üçin bir sapar pyçaklamak ýeterlik. Bulary öldürenler, hamana, olary kerçemek islän ýaly bolup görünýändigini aýtsa bolar” diýip, Benditskiý äz pikirini mälim edýär.
Pajyganyň janly tebigat goraghanasynyň jümmüşinde amala aşyrylmagyna Zaharopulonyň bikanun awa garşy alyp barýan tutumly ýerli göreşiniň hem sebäp bolan bolmagynyň mümkindigini aýdýanlar bar.
Ile-Alatau Týan-Şan dagynyň demirgazyk eteginde ýerleşip, ol ýerli ösümlikleriň baý görnüşleriniň mekany hasaplanýar. Şeýle-de ol çigildemiň we pionlaryň seýrek duş gelýän görnüşleriniň, ýitip gitmek howpy abanýan haýwanlaryň, ýagny özboluşly argaly dag goýnunyň, gara leglegiň we gar gaplaňynyň saklanýan goraghanasydyr.
Başga bir waka
Ile-Alataudaky bolan jenaýatlar maý aýynda Almatynyň gündogaryndaky daglyk Gazak-Hytaý araçäginde Arkankergen postunyň daşynda 14 serhetçiniň hem-de bir tokaý sakçysynyň atylyp öldürilmegi baradaky waka bilen hem deňeşdirilýär.
Dolandyryjylar öldürilmeler bilen baglanyşykly şol hadysada diri galan ýeke-täk serhetçi 19 ýaşly Wladislaw Çelahy baş güman edilýän hasapladylar. Bu hadysa we onuň sebäpleri bilen baglanyşykly köp şübheler näbelliligine galýar. Çelah bolsa sülçüler tarapyndan ýenjilendigi we jynsy zorluk bilen gorkuzylandygy barada şikaýat etdi. Ol bu hepde şol agzaýan gynamalar bilen baglanyşykly resmi derňewçiler tarapyndan sorag edildi.
Arkankergen jenaýatlarynyň geň galdyryjy tarapy hakykatda Çelahyň hem Zaharopulo ýaly Gazagystanyň etniki grek azlygynyň agzasy bolmagydyr. Bu hem iki hadysanyň arasynda gönüden-göni baglanyşygyň bardygy hakyndaky çaklamalara ýol açdy.
Şol bir wagtyň özünde-de Içeri işler ministrligi hem-de Benditskiý ýaly synçylar iki jenaýatyň arasynda baglanyşygyň bardygy hakyndaky pikirleri ret edýärler. Şeýle hem 17-nji awgustda Almatynyň çetinde howpsuzlyk güýçleri bilen ýaragly söweşijiler diýilýän toparyň agzalarynyň arasynda bolan çaknaşyklarda dokuz adamyň heläk bolandygy mälim edilipdi.
Prokuratura wakanyň yz ýany bilen eden çykyşynda onuň hem Ile-Alatau wakasy bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny aýtdy.
Ýöne almatyly doktor Turysbekiň aýtmagyna görä, bu adaty bolmadyk dartgynlyklar halky uly howsala goýýar: "Bular ýaly zatlar öň hiç haçan bolanokdy, ýöne häzir bu ýygy-ýygydan bolýar. Edil häzirki pursatda biz näme bolanyny anyk bilemizok. Ýöne häzirki wagtda şular ýaly tragediýalaryň ýygy-ýygydan bolýandygyny göz öňünde tutsak, onuň biziň hukuk goraýjy organlarymyzyň işiniň erbetleşýändigini görkezýändigini aýdyp biljek”.


text:
"Fatih" uniwersitetiniň aýratynlyklaryndan biri hem sapaklaryň aglabasynyň iňlis dilinde geçilmegidir.
Azatlyk Radiosy "Fatih" uniwersitetine okuwa ýerleşmek üçin talap edilýän dokumentler we hödürlenýän stipendiýaly mümkinçilikler barada agzalýan ýokary okuw jaýynyň daşary ýurt talyplar bölüminiň eksperti Ramazan Ýalan bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ilki bilen uniwersitetiňiz barada gürrüň beräýseňiz?
Ramazan Ýalan: Fatih uniwersiteti 1996-njy ýylda guruldy. [Uniwersitet] ilkibaşda 40 ýurtdan talyp kabul edipdi, häzir ol dünýäniň 109 ýurdundan studentleri kabul edýär. Häzirki wagtda uniwersitetimizde 15000 student okap, olaryň 1500-si daşary ýurtlulardyr. Uniwersitetimizde geçilýän sapaklar doly diýen ýaly iňlis dilinde bolansoň, bu talyplaryň ünsüni has hem özüne çekýär.
Azatlyk Radiosy: Fatih uniwersitetinde okamak isleýän türkmenistanly talyp uniwersitetiňize okuwa girmek üçin nämeler etmeli? Nirä dokument tabşyrmaly?
Ramazan Ýalan: Biziň uniwersitetimiz dokumentleri, adatça, maý aýynyň soňlarynda kabul edip başlaýar. Şu ýyl biz dokumentleri 6-njy maýdan kabul edip başladyk we ol 19-njy iýula çenli dowam eder.
Uniwersitetimize okuwa girmek isleýän studentleriň ählisi orta mekdebi tamamlandygy hakyndaky şahadatnamasynyň, bahalarynyň transkriptiniň, pasportynyň we suratynyň kopiýasyny internet arkaly online biziň www.fatih.edu.tr adresimize tabşyryp biler. Studentler bize dokumentlerini poçta arkaly ugratmaýarlar. Olar dokumentleriniň ählisini internet arkaly online tabşyrýarlar.
Azatlyk Radiosy: Ramazan Ýalan, biziň bilşimize görä, talyplar Türkiýedäki käbir uniwersitetlere özleriniň orta mekdebi gutarandygy baradaky şahadatnamasy we bahalarynyň sanawy bilen dokumentlerini tabşyryp, ýokary okuwa ýerleşip bilýärler. Siziň uniwersitetiňizde ýagdaý nähili?
Ramazan Ýalan: Elbetde, talyplar biziň uniwersitetimize hem orta mekdebi tamamlandygy hakyndaky şahadatnamasy we bahalarynyň transkripti bilen dokumentlerini tabşyryp bilerler. Şeýle-de olar TOEFL, IELTS ýaly halkara ekzamenlerine gatnaşan bahalary bilen hem uniwersitetimize arzalaryny tabşyryp bilerler.
Meselem, biziň uniwersitetimize türkmenistanly bir talyp orta mekdebi tamamlandygy hakyndaky şahadatnama we bahalarynyň transkripti bilen dokumentini tabşyran bolsa, onda onuň dokumenti studentiň okamak isleýän fakultetindäki komissiýa tarapyndan gözden geçirilýär. Komissiýa topary şol fakultete tabşyrylan arzalaryň ählisini gözden geçirip, studentleri bahalaryna görä bölümlere ýerleşdirýärler.
Azatlyk Radiosy: Uniwersitetiňize tölenmeli töleg barada gürrüň beräýseňiz?
Ramazan Ýalan: Umuman aýdanymyzda, uniwersitetimiziň okuw üçin tölegi fakultetden-fakultete görä üýtgeýär. Meselem, ortaça aýdanymyzda, inženerlik fakultetiniň bir ýyllyk tölegi $9000, edebiýat fakultetiniňki bolsa $6500, ýagny fakultete we bölüme görä, bahalar üýtgeýär.
Azatlyk Radiosy: Uniwersitetiňiz tarapyndan talyplara maliýe hemaýaty berilýärmi?
Ramazan Ýalan: Elbetde, biz orta okuwyny üstünlikli tamamlan talyplara maliýe hemaýatyny hem berýäris. Ilki bilen bellemek isleýän zadym, bize “TUBITAK Burs" programmasy boýunça stipendiýaly okamaga mümkinçilik gazanan talyplar hem dokumentlerini tabşyryp bilerler.
Ondan daşgary, bahalarynyň transkripti ýokary bolan talyplar hem transkriptiniň kopiýasyny bize email arkaly ugradyp, maliýe hemaýaty üçin ýüzlenip bilerler. Studentleriň şol bahalarynyň transkriptini hem uniwersitetiň ýolbaşçylary gözden geçirýärler we şoňa görä netijä gelip, studentlere maliýe hemaýatyny berýärler.
Azatlyk Radiosy: Ramazan Ýalan, diýeli, türkmenistanly bir talybyň bahalarynyň sanawynyň jemini 100 bal boýunça alanymyzda, 95-e, 98-e ýa-da 100-e barabar. Şeýle transkriptiň, ýagny bahalaryň eýelerine nähili maliýa hemaýatlary berilýär?
Ramazan Ýalan: Şeýle ýokary bahaly transkriptler üçin hem komissiýalar döredilýär. Meselem, biziň uniwersitetimize transkriptiniň bahasy 100 bal bolan 10 sany dürli-dürli ýurtdan studentler dokumentlerini tabşyrýarlar. Uniwersitetimiziň komissiýasy şol dokumentleriň ählisini gözden geçirip, şoňa görä studentlere maliýe kömegini berýär.
Azatlyk Radiosy: Siziň berýän maliýe kömegiňiz bilen okamaga başlan studente nähili ýeňillikler berilýär?
Ramazan Ýalan: Biziň uniwersitetimizde 100%-lik we 50-%-lik maliýe hemaýaty berilýär. 100%-lik berilýän maliýe hemaýatynda talyplaryň okuw üçin töleýän tölegleri doly uniwersitet tarapyndan tölenýär. Ýagny, olar uniwersitetde okamak üçin hiç hili pul tölemeýärler. Häzriki wagtda biziň maliýe kömegimizden peýdalanýan türkmenistanly talyplar hem bar.
Azatlyk Radiosy: Ramazan Ýalan, ortaça aýdanyňyzda, şu ýyl Fatih uniwersitetine näçe türkmenistanly talyp arzalaryny tabşyrdy?
Ramazan Ýalan: Häzriki wagtda biziň uniwersitetimizde 40-dan gowrak türkmenistanly talyp okaýar. Şu ýyl hem uniwersitetimize 20-den gowrak türkmenistanly talyp arzalaryny tabşyrdy. Ýöne biz şu wagt hem dokumentleri kabul edýäris. Dokumentleri kabul edişlik 19-njy iyula çenli dowam eder.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanly studentler näme üçin ýokary okuwyny Fatih uniwersitetinde okamaly?
Ramazan Ýalan: Sebäbi Türkiýe bilen Türkmenistan dogan ýurt. Iki ýurduň dili bir, medeniýeti bir. Şol sebäpden Türkiýä okamaga gelen türkmenistanly studentleriň aragatnaşykda hiç hili problemalary bolmaz. Şeýle-de, gepleşigimiziň başynda hem belläp geçişim ýaly, biziň uniwersitetimizde 109 ýurtdan talyp okaýar.
Bu hem 109 görnüşdäki medeniýeti tanamak diýmegi aňladýar. Şeýle köp medeniýetli uniwersitetiň uçurymy bolmak, dünýä üýtgeşik garamak diýmegi aňladýar. Bu hem Türkmenistandan we beýleki ýurtlardan gelen studentlerimiz üçin gowy mümkinçilik diýip pikir edýärin.


text:
Şwesiýaly aýdymçy Mans Zelmerlow Wenada geçen Ýewrowideniýe aýdym saz bäsleşiginiň final tapgyrynyň ýeňijisi boldy. 28 ýaşly Zelmerlow rus we italiýan bäsdeşlerinden üstün çykmagy başardy.
Ikinji orny russiýaly aýdymçy Polina Gagarina eýeledi. Gagarinanyň ýerine ýetiren aýdymynda “Biziň ählimiz bir dünýäniň adamy. Biz üýtgeşik bolsak-da, biz birdiris” diýen sözleri bar. Bu Russiýadaky gomoseksuallara garşy kabul edilen kanunyň garşysyna edilen bir hereket hökmünde hem kabul edildi. Russsiýanyň prawoslow kilisesiniň partiarhy Kirill bäsleşikden öň çykyş edip, Gagarinanyň ýeňilişe sezewar boljakdygyna umyt edýändigini aýdypdy.
Şwesiýa Ýewrowideniýe bäsleşigini jemi 6 sapar ýeňipdi.


text:
Türkmen mediasy prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň öz adyndan uruş weteranlaryna sowgat bermek baradaky permana gol çekendigini habar berýär.
1941-1945-nji ýyllaryň urşunda gazanylan Ýeňşiň 72 ýyllygy mynasybetli uruş weteranlaryna hem-de uruşda wepat bolan esgerleriň ýanýoldaşlaryna 200 manat möçberinde pul we gymmat bahaly sowgatlar gowşurlar diýip, habarda aýdylýar.
Permana laýyklykda, bu sowagatlary welaýatlaryň, şäherleriň we etraplaryň häkimlikleri, Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatynyň edarasy Türkmenistanyň prezidentiniň adyndan, dabaraly ýagdaýda gowşurmaly edildi.


text:
Şabaz bedewleri wasp edýän täze tapyndylar
Hormatly Prezidentimiz tarapyndan tassyklanan «Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň çägindäki taryhy-medeni ýadygärliklerde 2018-2021-nji ýyllarda gazuw-barlag işlerini geçirmegiň we medeni mirasy ylmy esasda öwrenmegiň hem-de wagyz etmegiň Döwlet maksatnamasyna» laýyklykda türkmen arheologlary hem-de etnograflary tarapyndan şu ýylyň ýazky möwsüminde alnyp barlan ylmy gözlegleriň netijesinde şabaz bedewlerimizi wasp edýän gymmatly tapyndylar ýüze çykaryldy. Milli Liderimiziň 2020-nji ýylyň 17-nji aprelinde sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçiren Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde degişli ýolbaşçylar tarapyndan täze ýüze çykarylan arheologiýa tapyndylary Gahryman Arkadagymyza görkezilmegi halkymyzda uly buýsanç duýgularyny döretdi.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi tarapyndan ýurdumyzyň dürli künjeklerine etnografiýa saparlary guralyp, olaryň netijesinde halkyň arasyndan toplanan taryhy gymmatlyklary welaýat Taryhy ülkäni öwreniş muzeýlerine tabşyrmak dabaralary guralýar. Şeýle şanly wakalar Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabyndaky «Gökdepe» milli muzeýinde, Balkan welaýat Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde, şeýle hem Lebap welaýat Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde geçirildi.
Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli gadymy Lebap topragynda Gahryman hem Mähriban Arkadagymyzyň «Atda wepa-da bar, sapa-da» atly kitabynyň nemes, arap hem-de türk dillerinde neşir edilen kitaplarynyň tanyşdyrylyş dabarasy, şeýle hem Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň döredilmeginiň şanly 10 ýyllygygynyň şanyna tutulan uly toýuň dabaralarynyň çäklerinde «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýylynda ýüze çykarylan şabaz bedewleri wasp edýän arheologiýa tapyndylaryň tanyşdyrylmagy watandaşlarymyzda geçmiş mirasymyza uly gyzyklanma döretdi.
Olaryň arsynda Lebap welaýatynyň Kerki etrabynyň Mürzebeggala ýadygärliginden ýüze çykarylan arheologiýa gymmatlygy ahalteke bedewi bilen bagly ýüze çykarylan tapyndylaryň içinde laýdan ýasalan heýkeliň iň gadymysy we ilkinji nusgasydygy bilen tapawutlanýar. Heýkeliň uzynlygy 95 mm., beýikligi 70 mm., ini 40 mm., boýnunyň uzynlygy 45 mm, eýer ýeriniň uzynlygy 30 mm. Bu heýkel antiki döwre degişli bolup, ol «Nusaý atlary», «Asman atlary» ýaly at bilen şöhraty äleme ýaýran milli atşynaslygymyzyň taryhyny öwrenmekde aýratyn ähmiýete eýedir.
Abywerd galasyndan ýüze çykarylan atyň üstündäki oglanyň şekilini aňladýan arheologiýa gymmatlygy bolsa ahalteke bedewiniň ilkinji syrçalanan heýkeldir. Hünärmenler tarapyndan onuň taryhy XII-XIV asyrlara degişli. Heýkeliň uzynlygy 95 mm, ini bolsa 53 mm. barabardyr. Şu ýerde bu heýkele ýaşyl reňklidigine aýratyn ähmiýet bermegimiz zerur. Çünki ýaşyl reňk küýzegärlik sungatymyzda giňden ýaýrapdyr. Gahryman Arkadagymyz 2016-njy ýylda Aşgabady etekläp oturan Paryzdepe ýadygärligine baranda ýaşyl reňkli küýze önümleriniň böleklerini synlap, Oguz han atamyzyň baýdagynyň reňkiniň hem ýaşyl bolandygyny ýatlap, Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň baýdagynyň reňkiniň hem ýaşyldygyny gürrüň beripdi.
Orta asyr Abywerd şäherinden tapylan hyýaly atyň çeper keşbini şekillendirilen küýze bölegi-de, şabaz bedewlerimiziň taryhyny öwrenmekde örän ähmiýetlidir. Hünärmenler tarapyndan bu gymmatly tapyndy XI-XIV asyrlar bilen senelendi. Onuň uzynlygy 310 mm, ini 250 mm. barabardyr.
Abywerd şäheriniň arheologiýa depesinden ýüze çykarylan gymmatlyklaryň ýene-de biri iç ýüzüne bedew atyň şekili çekilen küýze bölegidir. Onuň taýýarlanan döwri IX-XIV asyrlar bilen senelenýär. Tapyndynyň uzynlygy 85 mm., ini 63 mm.
Görnüşi ýaly, türkmen alymlary tarapyndan täze ýüze çykarylan şeýle gymmatly arheologiýa tapyndylary meşhur ahalteke atlarynyň watany bolan Türkmenistan üçin bedewleriň şekilini suratlandyrmagyň aýratyn ähmiýeti bardyr. Iň gadymy döwürlerden başlap biziň ata-babalarymyz olaryň keşbiniň hemişelik saklanyp galmagy barada alada edipdirler. Gadymy galalaryň medeni gatlaklaryndan ýüze çykarylýan arheologiki tapyndylar munuň gözli şaýadydyr. Munuň özi, türkmen topragynda müňýyllyklar içre ösdürilip gelnen milli atşynaslyk sungatymyzyň taryhyny täzeçe garaýyş bilen öwrenmäge esas berýär, şabaz bedewlerimize bolan buýsanjymyzy barha artdyrýar.
Agamyrat BALTAÝEW


text:
14 Qarasha, 2019 NEWS
Úsh aýrýhana qabyldamaı qoıǵan 5 jasar qyz kóz jumdy
Aqtóbede úsh emdeý mekemesi qabyldamaı qoıǵan 5 jasar qyzdyń ólimine baılanysty arnaıy komıssııa quryldy, – dep Qamshy.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Aqtóbe oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy táýelsiz komıssııa quryp, balanyń ólim sebebin anyqtaýǵa kiristi.
"Bul jaǵdaı Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń, oblys ákiminiń baqylaýyna alyndy. Komıssııa quramynda ózge oblystyń dárigerleri men bilikti mamandary bar. Táýelsiz baqylaý júrgiziledi. Balanyń úsh emdeý mekemesiniń qabyldaý bólimderinde júrip qalǵanyn rastaımyz. Bul – durys emes jáne aldaǵy ýaqytta qatań shara qoldanylady. Balanyń naqty qaı jeri aýyrǵanyn endi táýelsiz komıssııa anyqtap, habarlaıdy. Aldyn ala boljam boıynsha, vırýsty ınfeksııa mıdy jáne tynys alý joldaryn jansyzdandyrǵan", – dep oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Svetlana Esenamanova málimdeme jasady.
Onyń aıtýynsha, bala 6 kún boıy aýyryp, jetinshi kúni jedel járdem shaqyrǵan.
"Balabaqshada júrgende qyzýy kóterilip, arada apta ótkende ǵana dárigerlerge júgingen. Bul – menıngıt emes, jedel respıratorlyq-vırýstyq ınfeksııa", – deıdi S.Esenamanova.
Aldymen naýqas qyz jedel járdemmen oblystyq balalar aýrýhanasyna jetkizilgen. Ol jerden juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna, odan ári qalalyq balalar aýrýhanasyna joldanǵan.
"Emhanadan jedel járdemmen oblystyq balalar aýrýhanasyna jetkizildi. Pedıatr, neırohırýrg qarap, juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna jibergen. Ol emdeý orny naýqasty qabyldamaı, qosymsha keńes alý úshin qalalyq balalar aýrýhanasyna siltedi. Bul – durys emes. Juqpaly aýrýlar aýrýhanasy qajetti mamandy emdeý ornyna shaqyrýy tıis edi. Sodan soń bala qalalyq balalar aýrýhanasyna baryp, juqpaly aýrýlar aýrýhanasyna qaıta kelip, aýrýhanada kóz jumdy. Anyqtalǵany osy", – dedi basqarma basshysynyń orynbasary.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Elordada úsh adamdy pyshaqpen jaraqattaǵan kúdikti ustaldy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elordada shuǵyl izdestirý sharalary barysynda úsh adamdy pyshaqpen jaraqattaǵan 30 jasar turǵyn ustaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Polıtsııa departamentiniń málimetinshe, tanysynyń úıinde qonaqta bolǵan kúdikti spırttik ishimdikke masaıǵan. Otyrys barysynda kúdiktige tanysynyń balasyn tárbıeleýdegi tásili unamaǵan. Osynyń saldarynan ekeýi janjaldasyp, 30 jastaǵy qonaq úı ıesine úsh ret pyshaq jaraqatyn salǵan.
Budan keıin páterden júgirip shyqqan kezde, baspaldaqta kórshisin kezdestirgen. Qylmys ornynan jyldam jasyryný maqsatynda kórshisin de pyshaqtaǵan, sonymen qatar janjaldy estip júgirip shyqqan onyń áıeliniń qolyn jaraqattady.
«Oqıǵa ornyna shuǵyl jetken polıtsııa qyzmetkerleri kúdiktini 15 mınýttyń ishinde ustady. Atalǵan fakti boıynsha sotqa deıingi tergeý júrgizilýde. Onyń buǵan deıin isti bolǵany anyqtaldy», - delingen baspasóz qyzmetiniń habarlamasynda.


text:
-
-
-
-
-
-
-
keshe 23:30
-
-
-
keshe 21:45
-
-
-
-
-
keshe 19:31
-
-
-
keshe 18:36
-
-
Almatyda karantın talaptaryn buzǵandarǵa aıyppul salatyn alaıaqtar paıda bolǵan
ALMATY. QazAqparat - Almatyda qyz ben jigit kásipkerlerge karantın talaptaryn «buzǵany úshin» aıyppul salyp qaltasyn qaǵyp otyrǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Olar ózderin «SES qyzmetkerimin» dep tanystyryp, nysandarǵa zańsyz aıyppul salyp otyrǵan.
«Qalada osylaı ońaı olja taýyp otyrǵan top bar. Olar ózderin «SES qyzmetkerimiz» dep tanystyryp, bıznes sýbektilerin tekserip júrgen. Sanıtarlyq zań buzýshylyqtar baıqaǵan jaǵdaıda olar aqsha bopsalaǵan. Ondaı kezde mindetti túrde qujatyn suraý kerek», - dedi qalanyń bas sanıtarlyq dárigeri Jandarbek Bekshın
Ol, sonymen qatar, osyndaı alaıaqtyqqa kýá bolǵan adamdar bolsa, qalalyq Taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentine habarlaýdy surady.
- Koronavırýspen kúres: Qyzylordada 2 qarashada jańa qaýly kúshine enedi
- Elorda turǵyny garaj qaqpasyn urlap, temir qabyldaý ornyna ótkizip jibergen
- Nur-Sultanda esirtki zerthanasy joıyldy
- Nur-Sultanda karantın kezinde túngi klýbta 500-ge jýyq adam otyrǵan
- Nur-Sultanda memleketaralyq izdeýde júrgen buzaqy ustaldy
- SQO ákimi apparatynyń qyzmetkerine para aldy degen kúdik keltirilip otyr
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
22.Now.2019, Anna güni Türkmensahraň Kelala (Aýderwüş) şäheriniň Magtymguly adyndaky hünär we medeniýet jemgiýetiniň 152-nji oturşygy türkmen edebiýatynyň hyjuwly işgäri ussat Atanazar Bärzine ýöritelenipdi.
Bu duşuşykda türkmen medeniýetiniň saklanmagy we pajarlap ösmegi ugrunda Atanazar agaň 40 ýyl irmän-arman çeken zähmetlerine örän uly gadyrdanlyk bildirildi.
Bu dabara Hazar deňzinden Demirgazyk Horasana çenli, Türkmensahraň ähli şäher we obalarynda bolan medeni ojaklaryň we guramalaryň wekilleri gatnaşdylar.


text:
TÜRKMENISTANYŇ DIM-DE HÖKÜMETIŇ GIŇELDILEN MEJLISINIŇ JEMLERINE BAGYŞLANAN BRIFING GEÇIRILDI
2019-njy ýylyň 7-nji dekabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň düýn geçirilen giňeldilen mejlisine bagyşlanan brifing geçirildi, onuň barşynda garaşsyz, bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýerine ýetirilen işleriň jemlerine seredildi.
Brifinge Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky diplomatik missiýalarynyň we wekilhanalarynyň, ýolbaşçylary, daşary işler ministrliginiň işgärleri, ýerli köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar gatnaşdylar.
Brifingde Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň ýanyndaky hemişelik wekili A.Ataýewanyň, Türkmenistanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçileriniň, ýagny Ýaponiýadaky Ilçisi G.Elýasowyň, Fransiýadaky Ilçisi Ş.Jumaýewiň, Eýrandaky Ilçisi A.Gurbanowyň, Türkiýedäki Ilçisi I.Amanlyýewiň, «Diýar» žurnalynyň Baş redaktory G.Orazgulyýewiň, «Türkmenistan» gazetiniň Baş redaktory K.Rejepowyň çykyşlary diňlenildi.
Çykyşlaryň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hökümetiň giňeldilen mejlisiniň barşynda sözlän sözleri aýratyn bellenilip geçildi, «Häzirki döwürde biz daşary syýasat gullugynyň, daşary ýurtlardaky wekilhanalarymyzyň öňünde ýakyn ýyllar üçin iş ýüzündäki amaly wezipeleri goýýarys. Ýöne, elbetde, bu wezipeleriň ählisi hemişe baş maksadymyza, ýagny parahatçylygy söýüji, ählumumy durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün edýän hem-de pugtalandyrýan, Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrýan döwlet hökmünde Türkmenistanyň ornuny dünýä giňişliginde berkitmäge gönükdirilmelidir. Munuň üçin Bitarap döwletimiz, ilkinji nobatda, goňşularymyz we beýleki ýurtlar bilen dostlukly, özara hormatlamak gatnaşyklaryny ileri tutmak esasynda ýola goýmagy dowam eder. Ýurdumyzyň beýleki döwletlerdäki diplomatik wekilhanalary Türkmenistanyň bähbitlerine, ykdysady we eksport mümkinçiliklerine, maýa goýum taýdan özüne çekijiligine hem-de özara hyzmatdaşlyk etmäge taýýarlygyna bolan gyzyklanmany höweslendirmelidir».
Mundan başga-da, bellenilip geçilişi ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gol çeken «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň baýram ediljekdigi bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu şanly sene mynasybetli halkara maslahatyny, dabaralary we çäreleri geçirmek hakyndaky», «Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletleriň ulag ministrleriniň derejesindäki halkara maslahatyny geçirmek hakyndaky», «Türkmenistanyň diplomatik gullugynyň maliýe meseleleri hakyndaky», «Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasynda (Kazan şäheri) Baş konsullygyny açmak hakyndaky», «Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky», «Türkmenistanda çaganyň irki ösüşi boýunça 2020 — 2025-nji ýyllar üçin milli strategiýany tassyklamak hakyndaky», «Türkmenistanda adam söwdasyna garşy hereket etmek boýunça 2020 — 2022-nji ýyllar üçin hereketleriň milli meýilnamasyny tassyklamak hakyndaky», «Zorlukly ekstremizmiň öňüni almak we terrorçylyga garşy hereket etmek boýunça 2020 — 2024-nji ýyllar üçin Türkmenistanyň milli strategiýasyny tassyklamak hakyndaky» Kararlarynyň Hökümetimiziň hem-de ýurdumyzyň diplomatik korpusynyň öňünde goýlan wezipeleriniň derwaýyslygynyň we möhümliginiň aýdyň subutnamasy bolup durýandyr.
Çykyşlaryň barşynda bellenilip geçilişi ýaly, häzirki wagtda Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasyny durmuşa geçirmek, onuň bütin dünýäde abraýyny has-da artdyrmak üçin milli diplomatik düzüminiň işgärleriniň netijeli işlemegi üçin ähli şertler döredildi.
Mejlisiň barşynda çykyş eden diplomatlar düýnki mejlisiň dowamynda gol çekilen resminamalaryň öňde goýlan wezipeleri gyşarnyksyz ýerine ýetirmäge gönükdirilendigini aýratyn nygtadylar. Milletiň Lideriniň belleýşi ýaly, bu işler biziň daşary syýasat gullugymyzdan uly jogapkärçiligi, diplomatlaryň bilimlerini hem-de tejribesini iş ýüzünde ulanmagyny talap edýär hem-de olaryň öňde goýlan ähli wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirjekdiklerine ynam bildirdi.


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
AZERBEÝJAN RESPUBLIKASY - BAKU
SOŇKY HABARLAR
TÜRKMENISTAN OWGANYSTAN YSLAM RESPUBLIKASYNDA PARAHATÇYLYGY DURMUŞA GEÇIRMEK BOÝUNÇA HEREKETLERI GOLDAÝAR
2020-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda Katar Döwletiniň paýtagty Doha şäherinde 30-a golaý ýurduň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, halkara guramalaryň hem-de “Talyban” hereketiniň wekilleriniň gatnaşmaklarynda owganara gepleşikleri başlandy. Türkmen wekiliýeti Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň baştutanlygynda gepleşikleriň açylyş dabarasyna wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly gatnaşdy. Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy duşuşykda çykyş edip, Türkmenistany...
2021-2025-NJI ÝYLLAR ÜÇIN TÜRKMENISTANDA ÝUNISEF-IŇ ÝURT BOÝUNÇA MAKSATNAMASYNYŇ RESMINAMASY ÝUNISEF-IŇ ÝERINE ÝETIRIJI KOMITETI TARAPYNDAN TASSYKLANYLDY
2020-nji ýylyň sentýabr aýynyň 8-11-i aralygynda geçirilen ÝUNISEF-iň ýerine ýetiriji komitetiniň ikinji nobatdaky mejlisiniň dowamynda Türkmenistanyň ýurt boýunça maksatnamasynyň resminamasy kabul edildi. ÝUNISEF-iň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyň altynjy maksatnamasynyň baş wezipesiniň biri, BMG-niň Çaganyň hukuklary hakyndaky Konwensiýasyna we Türkmenistanda çagalaryň hukuklaryny durmuşa geçirmek boýunça Hereketleriň Milli meýilnamasyna laýyklykda çagalaryň hukuklaryna hormat goýmak, gor...
TÜRKMENISTANYŇ DAŞARY IŞLER MINISTRLIGINDE FRANSIÝANYŇ ILÇISI BILEN DUŞUŞYK GEÇIRILDI
2020-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň ýurdumyzdaky diplomatik işini tamamlaýan Fransiýanyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi jenap Fransua Delaus bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň başynda türkmen tarapy türkmen-fransuz gatnaşyklarynyň ösüşine goşan goşandy we hyzmatdaşlygyň dürli ugurlaryndaky öndürijilikli işi üçin Ilçä minnetdarlyk bildirdi. Fransiýanyň Ilçisi öz gezeginde işlem...
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ HEM-DE ÝAPONIÝANYŇ PREMÝER-MINISTRINIŇ ARASYNDAKY TELEFON ARKALY SÖHBETDEŞLIK
2020-nji ýylyň 10-njy sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy. Milli Liderimiz hem-de ýapon Hökümetiniň Baştutany mähirli salamlaşyp, özara söhbetdeşlikde döwletara gatnaşyklaryň şu günki ýagdaýyny we geljegini ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçiligiň dörändigine kanagatlanma bildirdiler. Şol gatnaşyklar birek-biregi hormatlamak, deňhukuklylyk ýörelgelerine hem-de taraplaryň ö...
Президент Туркменистана и посол Индии обменялись мнениями о перспективах сотрудничества
Президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов принял вновь назначенного Чрезвычайного и Полномочного Посла Республики Индия в Туркменистане Видху Питхамбарана Наира, который вручил главе государства верительные грамоты. Выразив глубокую признательность за уделенное для аудиенции время, дипломат передал туркменскому лидеру тёплые слова приветствия от Президента Республики Индия Рама Натха Ковинда и Премьер-министра Нарендры Моди, подтвердивших готовность к активизации конструктивного туркм...
Кинологическое общество Франции заинтересовано в партнёрстве c Международной ассоциацией «Туркменские алабаи»
Посол Туркменистана в Париже Шохрат Джумаев провёл в здании диппредставительства встречу с Директором отдела международных отношений Центрального кинологического общества Франции Андре Варлетом и сотрудницей отдела Мари Шимьён. Стороны обсудили перспективы сотрудничества между Международной ассоциацией «Türkmen alabaý itleri» («Туркменские алабаи») и Центральным кинологическим обществом Франции. Глава дипмиссии проинформировал г-на Варлета о деятельности Ассоциации, а также о создаваемой в на...
Важные события 2018 года – на страницах документально-публицистического сборника
Вышедший в свет 12-й выпуск издания «Летопись великих свершений» раскрывает многогранную деятельность главы Туркменистана в 2018 году, прошедшем под девизом «Туркменистан – сердце Великого Шёлкового пути». В представленных материалах освещены кардинальные и прогрессивные реформы в жизни государства и общества, предпринятые целенаправленные меры по диверсификации национальной экономики, внедрению достижений научно-технического прогресса и перспективных инноваций. В очередном выпуске летопис...