text:
Mary
Mary (Pars dilinde: مرو) – (Marguş, Merw) häzirki Mary şäheriniñ ady.
Mazmuny
Mary welayaty barada[üýtget | edit source]
Mary welaýaty 1970-nji ýylyň 15-nji dekabrynda [resmi görnüşde] döredildi. Mundan ozal, ilkinji gezek 1939-njy ýylyň 21-nji noýabrynda döredilip 1963=nji ýylyň 10-njy ýanwarynda ýatyryldy. Türkmenistanyň g.o-gündogarynda ýerleşýär. GDA döwletleriniň iň günorta nokady bolan Çilduhtar obasy bu welaýatda ýerleşýär. Demirgazyk-gündogarda we gündogarda Lebap, Günbatarda Ahal, günorta we güorta-gündogarda Owganystan bilen araçäkleşýär. Meýdany 87.1 müň km2 5 sany şäher, 15 sany şäherçesi bar 400 töweregi oba geňeşi bar.
Tebigaty[üýtget | edit source]
çÖL ZONASYNDA mURGAP DERÝASYNYŇ BASSEÝNINDE ÝERLEŞÝÄR. Günortasy Paropamiz dag etegidir, territoriýasy günortadan demirgazyga 500 we gündogardan günbatara 470 km uzap gidýär. Merkezinde Murgap derýasynyň deltasynyň çökündileri ýerleşýär. Murgap deltasy Ýolöten tarapdan başlanyp ýelpewaç görnüşde demirgazyk-günbatara uzalyp gidýär. Murgap we Tejen derýalarynyp aralygynda ýerleşen Bathyz belentliginiň iň belent depesi 1267metre ýetýär.
Welaýatyň ýer gabygy tebigy gzas we nebitiň uly zapaslaryna baýdyr.
Klimaty[üýtget | edit source]
Klimaty ahs kontinentaldyr. Tomsy yssy, gurak we dowamlydyr. Iýulyň ortaça temperaturasy 28-32 gradus aralygyndadyr. Kä ýyllar ýazyna we güýzüne ekinleri sowuk urýar. Tomsuna g.o-dan güýçli we tozanly, yssy ýeller öwüsýär. Muňa owgan ýelleri hem diýilýär.
Gyşy sowuk däl, gar seýrek ýagýar. Ýanwar ortaça temperaturasy 2,0 gradus. Ygal mukdary 115 millimetrden 270 mm-e çenli.
Gaz Känlari[üýtget | edit source]
60-NJY ÝYLLARDA AÇYLAN GAZ KÄNLERI: Baýramaly(1961), Şaraply(1962), Maý(1964), Ýalan(1965). 70-NJI ÝYLLARDA: Şatlyk, ondan soňra Söwetabat, Şorköl, Mollakör, Ýelan, Keli, Üçajy, Seýrap, Garabil, Islim[1]
Etimologiasy[üýtget | edit source]
Pars dilinde häzir hem şeýle ulanylýar.
Mary[üýtget | edit source]
Türküstanyñ (Merkezi Aziýanyñ) iñ gadymy şäheri bolup häzirki Baýramaly şäheriniñ ýanynda ýerleşendir. “Mary”, “Merw” atlary tutuş daş töweregi gurşap alyp duran ýerler hem göteripdir. Merw şäheri biziñ eramyzdan öñki VII asyrda öñki Erk-gala şäherçesiniñ ýerinde döräpdir we gysga wagtyñ içinde tutuş wahanyñ (oazisiñ) paýtagty bolýar hem-de Ahmedinleriñ döwletiniñ bir bölegi bolýar. B.e. öñ 330-njy ýyldan 323-nji ýyllar aralygynda Aleksandr Makedonskiniñ soltanlygynyñ (imperiýasynyñ) düzümine girýär (Margiana Aleksandriýasy), b.e. öñ 323-nji ýyldan 250-nji ýyllar aralygynda Selewkidleriñ döwletiniñ (Atiohiýa Gäur-gala şäherçesi), b.e. öñ 250-nji ýyldan 209-njy ýyllar aralygynda bolsa Baktriýa patşalygynyñ düzümine girýär. B.e. öñ III asyryñ soñynda b.e. öñ 224 ýyla çenli Part (Arşaklylar, Parfiýa) soltanlygynyñ düzüminde özbaşdak dolandyrmaga hukukly bolan aýratyn welaýat hökmünde berk orun tutýar. 224-651-nji ýyllar aralygynda Merw Eýran sasanidleriniñ ygtyýaryndady. 651-nji ýylda bolsa Arab halifatynyñ Türküstan (orta Aziýa) welaýatlarynyñ biridi. X asyrda ýazylan “Hudul-älem” atly kitabda ýazylyşyna görä, ol uly Horasanyñ iñ uly şäherleriniñ biri bolmyş, öñler Horasan emirleriniñ paýtagty bolup, soñlar Buhara paýtaht bellenipdir. “Hudul-älemiñ” näbelli ýazyjysy “Merw safaly we nygmatly ýer, onuñ galasy bar, şony Tähmuris saldyrypdyr, şonda (sasanid) paşalarynyñ köp köşkleri bar we bütin Horasanda şondan gowy şäher ýok..., ol ýerde gowy pagta bitýär...” diýip ýazypdyr. Gadymy çeşmelerde Mary “Merw-e Şahjan”, “Merw-e Şah-jahan” atlary bilen gabat gelýär. Orta asyrda uly Horasanyñ meşhur şäherlerinden biri hasablanypdyr. Ilkinji gezek Mewi abadanlaşdyran Jemşidiñ kakasy Tähmuris (pişdady dinastiýasyndan) diýlip görkezilen taryhy çeşmeler hem bar. İñ uly ösüşe Merw Beýik türkmen-seljuklarynyñ soltanlygynyñ we Horezm şalarynyñ Döwletiniñ düzüminde bolan wagty (XI ortasynda XIII asyra çenli) ýetýär. 1221-1222 ýyllar mongollaryñ çozmagy netijesinde şäher düýbinden weýran (harab) edildi we talanyp, ýaşaýjylary öldürildi we sürgün edildi. Merw şäheri seljuklar döwründe Soltan Sanjaryñ paýtagty bolýar. Emma oguzlar Sanjary ýeñenlerinden soñ, üç gije-gündiz şäheri garat (talañ, harab) edýärler, şol sebäpli şäherde kän weýrançylyk emele gelýär. Bu şäher soñabaka ýene-de abadanlaşýar ýöne Çingiz hanyñ döwründe mongollar şäheri düýpden weýran edip, onuñ müñlerçe ilatyny gyrýarlar, göýä diñe dört adam diri galanmyş. Şeýlelikde, tä Şahruhyñ döwrüne çenli Merw şäheri weýran bolup galýar. Şonuñ döwründe (XIV asyr) Merwa ýene-de jemagat (köpçülik, halk) üýşüp başlaýar, şäher abadanlaşyp ugraýar. Merw şäheriniñ abadanlaşmagy, medeni merkeze öwrülmegi ugrunda Soltan Sanjaryñ (XI-XII) eden hyzmaty uludyr, şonuñ döwründe şäherde uly kitabhanalar, köşkler emele gelipdir, ol weýran bolan şäheriñ ýanynda täze şäher saldyrypdyr. Bu iki (köne we täze) şäher barada Nowaýy özüniñ pars dilinde ýazan bir şygrynda “Ỳaş Merwynyñ ýürek mülki yşk arkaly abadandyr. Köne Merwyny hem-de täze şäheri bina eden Sanjardyr” diýip ýazypdyr. Merwynyñ suwy geçmişde Murgapdan ybarat bolan Merwerut üpjün edilipdir, ol derýa Merwda gutarýan eken. • Giçki orta asyr döwründe (XIII-XVII asyrlar) Merw tutuş Murgab wahany (oazisi) ýaly çuññur kynçylyklary we çökmekligi başyndan geçirýär hem-de soñ hiç haçan dikeldilmeýär.
• Gadymy Merw şäheri umumy meýdany 1000 gektar bolup, ol deñitaýy bolmadyk gorag, köşk, din we medeni jaýlarynyñ toplymydyr. 1990-njy ýyldan başlap Merwiñ ýadygärlikleri “Gadymy Merw” medenitaryhy goraghanasynyñ düzümine goşulýar.
• 1990-njy ýylda Gadymy Merwiñ arheologiki ýadygärlikleri UNESCO nyñ (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) karary bilen Bütindünýä taryhy ähmiýetli hem-de Bütin adamzat üçin medeni-taryhy ähmiýetini saklamak maksady bilen dünýäniñ gyssagly gaýtadan dikeltmek we gorap saklamak işlerine mätäç bolan 100 sany ýadygärlikleriniñ hataryna goşulýar.
a) Erkgala
Erkgala göwrümi boýunça gadymy Merw şäheriniň ulgamyna girýän galalaryň iň kiçisi bolsa-da, ýaşy boýunça iň ulusy, belentligi boýunça hem iň beýigidir. Onuň tutýan meýdany bary-ýogy 20 gektara barabardyr. Häzirki wagtda ol gala däl-de, dagyň çykmasy kyn baýyrlaryna çalym edýär. Onuň saklanyp galan beýikligi ortaça 25-28 metre ýetýär. Geçirilen köp sanly arheologik barlaglar galanyň ahemenitler döwrüne degişli hökümdaryň köşgi bolandygyny äşgär etdi. Erkgalanyň içinde köşkden başga-da uly edara jaýy, skladlar, gorhana, nökerler üçin kazarmalar bolupdyr.
b) Gäwürgala
B.e. öňki III asyryň ikinji ýarymynda selewkit hökümdary Antioh Soter özüniň güýçli goşuny bilen Merwe gelende, ol bu töwerekleriň bol suwuna, mes toprakly ýerlerine göz gyzdyryp, Merwi özüne paýtagt edinmegi, ony düýpli gurlan gala bilen berkitmegi ýüregine düwüpdir. Erkgala oňa darlyk edipdir. Şonuň üçinem ol bu galanyň günortasyndaky bag-bakjalyga bürenip oturan ilatly ýeri göz öňünde tutup, şol ýerden hem takyk oýlanylan plan esasynda grekleriň gala guruş usulynda äpet galanyň gurluşygyna başladýar. Örän tiz wagtda bina edilen bu dörtgyraň galanyň diwarlary 6 metre ýetýän galyňlykda bolup, onuň her bir gapdal ganatynyň uzynlygy hem tas 1,5 kilometre ýetipdir.
Geçmişde “butparazlaryň galasy” ýa-da “kapyrgala” ady bilen tanalan bu gala biziň günlerimize GÄWÜRGALA ady bilen gelip ýetipdir. Ol 400 gektara golaý meýdany öz içine alýar. Orta asyryň Ibn al-Fakih, Idrisi, Makdisi ýaly arap dilinde ýazan awtorlarynyň işlerinden mälim bolşuna görä, Gäwürgalada iki sany erkek we aýal adamynyň şekili bilen bezelen Keýmerzuban atly gadymy öýüň we sežde edilýän uly metjit jaýynyň bolandygy mälim. Gäwürgalanyň dört tarapky diwarlarynyň dördüsinde-de derwezeler bolupdyr, galanyň içine kanal çekilipdir, galanyň içki diwaryny deň dörde bölýän goşmak şekilli uly köçeler bolupdyr, bazar meýdançasy, degirmençiler we hazarçyllar kärhanasy ýerleşipdir. Antioh Soter Gäwürgalanyň daşyna 230 kilometre golaý halkalaýyn daşky galany hem saldyrypdyr.
ç) Soltangala
Onuň bina edilen wagty seljuklar neberesiniň dolandyran wagtyna gabat gelýär. Ol seljuk soltanlary Mälik şa we Alp Arslan tarapyndan XI asyryň ikinji ýarymynda-XII asyryň başynda saldyrylan bolmaly. Bu hem onuň soltanlaryň saldyran galasy - Soltangala hökmünde adykmagyna sebäp bolupdyr.
Gapdal diwarlary 1,7den 2,2 kilometre çenli uzaýan Soltangala Gäwürgalanyň duldegşir günbatarynda ýerleşýär. Bu iki galanyň arasyndan bolsa gadymy döwürlwrden tä mongol goşunlary tarapyndan weýran edilýänçä uly ykdysady ähmiýetli kanal bolan al-Ruzeýk (al-Razik) ýaby akypdyr. Soltangalanyň boýy 8-9 metre ýetýär, diwarlarynyň düýbi esasan 4,5 metre ýetýän galyňlykda pagsadan tutulypdyr. Iki metre çenli çürelip gidýän ýokarky gatlaklarynda bolsa 31×31×7 sm we 27×27×5 sm ölçegdäki çig kerpiçler ulanylypdyr.
Gäwürgala bilen deňeşdirilende Soltangalanyň diwarlary has gowy saklanypdyr.
Şähriýar gala gadymy Mary şäher galalarynyň içinde iň kiçisidir. Bary-ýogy 20 gektara golaý meýdany tutýan bu galanyň diwarlarynyň salnyşynda belli bir forma eýerilmändir. Gala tutuşlygyn ýoýulan kwadrata çalym edýär. Ol esasan 27×27×6 sm ölçegdäki çig kerpiçlerden pagsa bilen aralaşdyrylyp salnypdyr. Häzirki wagtda gala diwarlarynyň saklanyp galan galyňlygy 2,8-3 metre, beýikligi hem 8-10 metre ýetýär.
Galanyň içiniň demirgazyk hem-de deirgazyk-günbatar böleklerinde kazarmalaryň, athanalaryň galyndylaryny, ortada we günorta-gündogarda hem edaradyr ýaşaýyş jaýlarynyň harabalaryny görmek bolýar. Olardan ilkinji bolup göze ilýäni köşk jaýydyr. Köşgüň içinde bary-ýogy ýekeje süýnmek zal bolup, ol öz wagtynda seljuk soltanlarynyň diwany-kabulhanasy bolup hyzmat edipdir.
e) Isgender gala hem-de kiçi Soltan gala
Ýerli halkyň dilinde şeýle atlar bilen tanalýan bu galalaryň ilkinjisi Soltan galanyň demirgazygynda, ikinjisi hem onuň günortasynda ýerleşýär. Ýerleşiş aýratynlyklaryny göz öňünde tutup, taryhçy alymlar olara /zleriçe “Demirgazyk aýlaw” hem-de “Günorta aýlaw” diýip at beripdirler. Döwri boýunça aýlawlaryň ikisi-de Solatangaladan soň salnan bolmaly. Isgender galanyň 200 gektara golaý giň meýdany öz wagtynda Merw şäheriniň örän gür oturan ilatly ýeri bolupdyr. Eger-de kiçi Soltan galanyň gündogar bölegindäki Bureýda bilen Gifariniň guburlarynyň başujynda , Teýmirleň döwründe salnan goşa binany hasp etmeseň, bu galanyň içinde gadymýetiň ýerden saýlanyp duran ýekeje diwaryna-da gözüň düşmeýär.
i) Şaýym gala
Araplar döwrüne degişli ýadygärlikleriň biridir. Käbir alymlar ony Abu Muslimiň harby lageriniň galyndylary hasaplaýarlar. Şaýym gala Gäwürgalanyň 1,5 km. günorat-gündogarynda ýerleşýär. Onuň 1,28 kw.km. meýdany bolup, gala diwarlary pagsadan hem-de25×25, 5×5, 24-25×25 ölçegdäki çig kerpiçler, aram-aram hem 26,5 ×?×5 sm. ölçegde bolan kerpiçler ulanylyp salypdyr.
Goçak Suratlar[üýtget | edit source]
Kiçi Suratlar[üýtget | edit source]
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
[1] Türkmenistanyň ylymlar akademiýasy Şaja Batyrow adyndaky taryh instituty Türkmenistan kiçi ensiklopediýasy.


c: text/html

text:
Saud Arabystanynyň täç geýdirilen şazadasy ekstremistler “biziň owadan dinimizi” mundan beýläk garalamaz diýip, musulman ýurtlarynyň terrorizme garşy patyşalygyň öňbaşçylygyndaky ýaranlygynyň ilkinji ýokary derejeli duşuşygynda aýtdy.
Mohammed bin Salman 26-njy noýabrda Riýadda toplanan daşary işler ministrlerine we beýleki ýokary derejeli resmilere ýüzlenip, “bu terrorizmiň we ekstremizmiň iň uly howpy biziň söýgüli dinimizi garalamagynda... Biz munuň beýle edilmegine ýol bermeris” diýdi.
"Şu gün biz terrorizm bilen söweşe başlaýarys we biz onuň dünýä ýüzünde köp ugurda, hususan-da musulman ýurtlarynda ymykly ýeňlenini göreris” diýip, ol aýtdy. “Biz ol gutarnykly ýok edilýänçä söweşimizi dowam etdireris.”
Şazadanyň sözleri terrorizme garşy musulman ýaranlygynyň döredilmegine sebäp bolan “Yslam döwleti” toparynyň Yrakdan we Siriýadaky mesgeninden kowlup çykarylmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Emma muňa garamazdan, bu ýaranlyga Eýran, Yrak we Siriýa girmeýär. Ýaranlygyň agzasy bolan Katar bolsa, Doha bilen patyşalygyň ýolbaşçylygyndaky arap ýurtlarynyň arasynda dörän diplomatik gapma-garşylyklardan soň, bir günlük ýygnanyşyga hiç bir wekilini ibermedi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukrainanyň Sumi şäherinde birçä türkmenistanly ýaşlaryň azerbaýjanly studenti urup-ýenjendigi habar berilýär.
“Vesti.az “ neşiriniň 29-njy sentýabrda beren maglumatyna görä, Sumi oblastyndaky azerbaýjanlylaryň kongresiniň başlygy Mehriban Salmanowa “APA” habar agentligine Sumi şäheriniň Oba-hojalyk institutynyň 3-nji kurs talyby kürdamirli Guliýew Tural Hatamhan ogluna 20-ä golaý adam tarapyndan hüjüm edilendigini habar berdi.
“Bu waka agzalýan uniwersitetiň umumy ýaşaýyş jaýynyň golaýynda bolup, içgili haldaky türkmenistanlylaryň bir topary ýatakhananyň garry komendantyna yrs arap başlaýar. Şonda golaýda duran T. Guliýew olary özlerini dürsemäge çagyranda, oňa türkmenleriň birnäçesi tarapyndan hüjüm edilip, demir simler bilen urlup-ýenjilýär. Studenti ölendir öýden türkmenistanlylar wakanyň bolan ýerini terk edýärler” diýlip, Azerbaýjanyň habar agentliginde bellenilýär.
Saglyk ýagdaýy
Bu wakadan soň, beýindäki trawma zerarly keselhana ýerleşdirilen Guliýewe “agyr kontuziýa” we “hereket sazlygynyň ýitendigi” barada diagnoz goýulandygy aýdylýar. Emma wakanyň anyk haçan bolandygy barada jikme-jik maglumat berilýär.
Salmanowanyň sözlerine görä, häzirki wagtda Azerbaýjana getirilen Guliýewiň saglyk bejergisi üçin, köp möçberde pul serişdesine zerurulyk bar. Şeýle-de, ol waka bilen baglanyşykly özleriniň polisiýa ýüzlenendigini, “emma ilkibada toparyň bir agzasy tussag edilen bolsa-da, soňra onuň goýberilendigini” aýtdy. Ol: “Biziň yzygiderli eden şikaýatlarymyza garamazdan, hiç hili çäre görülmedi” diýdi.
Ýeri gelende aýtsak, Azatlyk Radiosyna boldy diýilýän bu wakany ne Sumi şäheriniň Oba-hojalyk institutynyň resmilerine, ne-de Türkmenistanyň Ukrainadaky ilçihanasyna tassyklatmak ýa-da inkär etdirmek başartmady.
Daşary ýurtlardaky türkmenistanlylar
Soňky ýyllarda daşary ýurtlarda okaýan ýa-da işleýän türkmenistanlylar barada wagtal-wagtal dürli maglumatlar peýda bolýar.
Şu ýylyň iýun aýynda Türkiýäniň Stambul şäheriniň Saryýer etrabynda, Azat Orunow atly bir türkmen raýaty başga bir türkmenistanly tarapyndan sapança bilen atylyp öldürildi.
Awgust aýynda hem 2012-nji ýyldan bäri Demirzgazyk Kipr türk respublikasynda wizasyz gaçgak ýagdaýda ýaşan türkmen raýatlary Merdan Mehmanow bilen Baýram Halbaýewiň ogurlykda aýyplanýandygy barada türk metbugat serişdelerinde maglumatlar peýda bolupdy.
Sözümiziň ahyrynda ýatlatsak, ýokarda agzalan wakalar barada türkmen metbugatynda halk köpçüligine hiç hili maglumat berilmeýär.


text:
Asyrlaryň jümmüşinden gaýdýan ata-babalarymyzyň tagallasy bilen bu güne ýeten däp-dessurlarymyz türkmen halkynyň döreden sungatlyk derejesine ýetiren taryhy gymmatlyklary. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli buýsanjymyz bolup ýokary göterildi. Muňa mysal edip, dürli döwletiň arasynda açyk gapylar syýasatynyň geçirilmegi sebitleriň taryhy mirasyny we medeni özboluşlylygyny wagyz etmäge gönükdirilendir. Bedew bady bilen öňe barýan mähriban Diýarymyzda ähli ugurlar bilen bir hatarda özüniň taryhyny müňýyllyklardan alyp gaýdýan baý milli medeniýetimiz we sungatymyz hem belent sepgitlere beslenýär. “Her bir halk dünýäde öz medeniýeti we sungaty bilen tanalýar” diýip nygtaýan hormatly Prezidentimiz bu ugurdan döwlet derejesinde ägirt uly işleri durmuşa geçirýär. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli däp-dessurlarymyzy dikeltmeklige, medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmeklige we ony dünýä ýaýmaklyga ähli şertler we mümkinçilikler döredilýär.
Hormatly Prezidentimiziň “Biziň ajaýyp däp-dessurlarymyzyň öz akabasyny müňýyllyklaryň gatlaryndan alyp gaýdýan baý medeni mirasymyzyň şu günlere gelip ýetmeginde gelin-gyzlarymyzyň hem hyzmaty uludyr”diýip belleýär.
Dogrudan-da häzirki döwürde Berkarar döwlertimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda dürli görnüşli el işleri, milli lybaslarymyzy taýýarlamak, nagyşlamak we tikmek işleri bilen meşgullanýan gelin-gyzlaryň iş başarjaňlygyny, ugurtapyjylygyny ýüze çykarmak, olaryň ene-mamalarymyzdan miras galan dürli nusgalary häzirki zaman öwüşginler bilen sazlaşdyrmakda birnäçe işler alnyp barylýar.
Ine Nurana eýýamymyzda täzeçe öwüşgine eýe bolan milli mirasymyzyň, däp-dessurlarymyzyň has-da baýlaşdyrylýandygynyň hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy netijesinde milli mirasymyz giňden öwrenilýär.
Türkmen gyz-gelinleriniň ajaýyp arzuwlary, çäksiz söýgüsi mähir-muhabbet bilen sünnälenip çekýän keşdelerinde, dokaýan nepis halylarynda we dürli el işlerinde halkymyzyň milliligi jemlenendir. Ene-mamalarymyzdan miras galyp, biziň häzirki günlerimize gelip ýeten nagyşlaryň täze bir ajaýyp keşbe eýe bolmagy bu sungata goýulýan hormatyň, oňa bolan söýgüniň çäksizliginiň nyşanydyr.
Dürli görnüşli keşdelerden ýaňa barmak basmaga ýer galmadyk gyz-gelinlerimiziň kürtedir çabytlaryny, ak gaýmadyr gyzylgül tahýalaryny, oglanlaryň ezýakadyr çäkýaka köýneklerini, gözüň ýagyny iýip barýan nepisden-nepis halylaryň sünnälenip dokalyşyny, dürli reňklerden peýdalanyp basylan keçeleri, garaz, adyny tutan el işlerini synlanyňda mähriban gyz-gelinleriň bu işlere bolan söýgüsini, mährini höwesini aýdyň duýmak bolar.
Türkmen medeniýetiniň gülläp ösmegi üçin ähli şertler döredilýän diýarymyzda geçirilýän döwlet derejesindäki toý-baýramlar, halkara çäreleri bu ulgamyň täze belentliklere göterilýändigine şaýatlyk edýär. Medeniýet we sungat ussatlarynyň şirin owazly aýdymlarynda, belent heňli sazlarynda, ýazyjylarymyzyň hem-de şahyrlarymyzyň eserlerinde, suratkeşlerimiziň we heýkeltaraşlarymyzyň işlerinde halkymyzyň tutanýerli zähmet joşguny wasp edilýär. Agzybir we barha ösýän jemgyýetimizde emele gelen ajaýyp sazlaşygy dogruçyl beýan, baý eserler bagtyýar zamanamyzyň medeni-ruhy hazynasyna öwrülýär.
Milli däp-dessurlarymyz
Asyrlaryň jümmüşinden gaýdýan ata-babalarymyzyň tagallasy bilen bu güne ýeten däp-dessurlarymyz türkmen halkynyň döreden sungatlyk derejesine ýetiren taryhy gymmatlyklary. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli buýsanjymyz bolup ýokary göterildi. Muňa mysal edip, dürli döwletiň arasynda açyk gapylar syýasatynyň geçirilmegi sebitleriň taryhy mirasyny we medeni özboluşlylygyny wagyz etmäge gönükdirilendir. Bedew bady bilen öňe barýan mähriban Diýarymyzda ähli ugurlar bilen bir hatarda özüniň taryhyny müňýyllyklardan alyp gaýdýan baý milli medeniýetimiz we sungatymyz hem belent sepgitlere beslenýär. “Her bir halk dünýäde öz medeniýeti we sungaty bilen tanalýar” diýip nygtaýan hormatly Prezidentimiz bu ugurdan döwlet derejesinde ägirt uly işleri durmuşa geçirýär. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli däp-dessurlarymyzy dikeltmeklige, medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmeklige we ony dünýä ýaýmaklyga ähli şertler we mümkinçilikler döredilýär.
-
Nepes29
4 months ago
- #tdh style


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe nesilleriň bagtyýarlygy, maşgala binýadynyň berkligi, il agzybirligi babatda düýpli işler durmuşa geçirilýär. Her bir maşgalanyň ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynda ýaşamagy, her bir adamyň howpsuz zähmet şertlerinde işlemegi we mynasyp dynç almagy döwlet syýasatynyň möhüm ugry hasaplanýar. Gahryman Arkadagymyz jemgyýetiň sagdynlygynyň maşgaladan başlanýandygyny, ýaş nesilleriň ata-babalarymyzyň nusgalyk ýol-ýörelgeleri esasynda terbiýelenmelidigini nygtaýar. Hormatly Prezidentimiz bu işde ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň öňünde hem uly jogapkärçiligiň durýandygyna ünsi çekýär.
Düýn Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň mejlisler jaýynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň we ýurdumyzyň beýleki jemgyýetçilik guramalarynyň, Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň, Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň bilelikde guramagynda, «Halal maşgala — abadan döwlet» diýen at bilen wagyz-nesihat çäresi geçirildi. Oňa ýurdumyzyň dürli edara-kärhanalarynda zähmet çekýän kärdeşler arkalaşyklarynyň ýolbaşçylary we işjeň agzalary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň wekilleri, mährem eneler we ýaşlar gatnaşdylar.
Wagyz-nesihat çäresinde çykyş edenler Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda mähriban Watanymyzyň gün-günden özgerýändigi, ýurdumyzyň çar künjünde gurlup ulanylmaga berilýän dürli binalardyr desgalaryň halkyň bagtyýar durmuşda ýaşamagyna gönükdirilýändigi, nesilleriň döwrebap bilim almagyna, sagdyn ösmegine ähli mümkinçilikleriň açylýandygy barada buýsançly gürrüň etdiler. Halkymyzyň eşretli durmuşda ýaşamagyna päsgel berýän parahorlyk we korrupsiýa ýaly ýaramaz ýagdaýlaryň ýüze çykmagyna ýol berilmeli däldigi barada aýratyn bellediler. Beýle ýaramaz ýagdaýlaryň maşgala binýadynyň gowşamagyna täsir edýändigine ünsi çekdiler. Hormatly Prezidentimiziň mähriban Watanymyzyň gülläp ösmegi babatda durmuşa geçirýän maksatnamalaýyn işlerine her bir adamyň mynasyp goşandyny goşmalydygyny biragyzdan nygtadylar.
Duşuşyga gatnaşanlar mähriban Watanymyzyň şan-şöhratyny belende galdyrýan. halkymyzyň eşretli durmuşda ýaşamagyna ähli mümkinçilikleri açýan Gahryman Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak, il-ýurt bähbitli işleriniň rowaç bolmagyny arzuw etdiler.
Ýörite habarçymyz.


text:
Serdar Berdimuhamedow GDA ýurtlarynyň Daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisine gatnaşdy
Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky delegasiýasy 2018-nji ýylyň 6-njy aprelinde GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň geňeşiniň Minsk şäherinde geçirilen mejlisine gatnaşdy.
Duşuşygyň barşynda Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasy edaralarynyň ýolbaşçylary syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarynda döwletara hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar diýip, Türkmenistanyň DIM-i habar berýär.
Mejlisiň jemleri boýunça 2017-nji ýyl üçin Daşary işler ministrlikleriniň arasynda köp derejeli geňeşler planynyň durmuşa geçirilendigi we 2018-nji ýyl üçin plana, şeýle-de GDA-da 2021-nji ýyly binagärlik we şäher gurluşygy ýyly diýip uglan etmek baradaky karara gol çekildi.
Ýatladýarys, 25-nji martda geçirilen parlament saýlawlarynda ýeňiji bolan Serdar Berdimuhamedow 30-njy martda Türkmenistanyň DIM-niň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenildi.
Türkmenistanyň prezidentiniň ogly Serdar Berdimuhamedow ýurduň Mejlisiniň (parlament) VI çagyrylyşynyň deputatlygyna saýlandy. Bu barada 30-njy martda, saýlanan deputatlaryň sanawyny çap eden döwlet neşiri – “Neýtralnyý Turkmenistan” gazeti habar berdi.
Ýurtda parlament saýlawlary 25-nji martda geçirildi. Parlamentdäki 125 orun ugrunda 284 kandidat bäsleşdi. Döwlet baştutanynyň ogly 25-nji “Duşak” saýlaw okrugynda bäsleşige gatnaşdy. Bu saýlaw okrugynda sanawa 30 316 adam girizilipdi.
Serdar Berdimuhamedow saýlawçylaryň 25.700 sesini ýa-da 91,42% goldawyny aldy.
Prezidentiň oglunyň doly terjimehaly bilen “Türkmenistanyň Hronikasynyň” “Serdaryň ýokary göterilmegi” atly makalasynda tanşyp bilrersiňiz.


text:
Habarlar
2018-nji ýylyň 14-nji oktýabry
Bütindünýä standartlar güni...
25-nji sentýabrda döwlet Garaşsyzlygymyzyň XXVII ýyllyk baýramçylygynyň öňüsyrasynda paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisi geçirildi.
Nobatdaky “STANDART, HIL WE HOWPSUZLYK” žurnaly goýberildi
Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen guralan «Amul — Hazar 2018» halkara eko-ralli-reýdi «Türkmenistan ― Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýip şöhratlandyrylan ýylymyzyň ajaýyp sport wakasy bolup taryhyň sahypasyna ýazyldy. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletiniň halkara giňişligindäki sport abraýyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen bu ýaryş ata Watanymyzyň sport döwleti hökmünde ykrar edilýändigini nobatdaky gezek dünýä ýaýdy.
2018-nji ýylda (ýanwar-oktýabr aýlary) bellige alnan resminamalar barada MAGLUMAT
Standartlaşdyrmak, metrologiýa we sertifikatlaşdyryş boýunça Döwletara Geňeşiniň (MГС) 53-njy mejlisi geçirildi...
Saýtyň kartasy
- Baş sahypa
- Esasy wezipeler we işler
- Kanunçylyk binýady
- Halkara hyzmatdaşlyk
- Habarlaşmak üçin
- Merkezi edarasy
- Döwlet etalon merkezi
- Türkmen standartlar maglumat merkezi
- Ahal welaýaty
- Balkan welaýaty
- Mary welaýaty
- Daşoguz welaýaty
- Lebap welaýaty
- «STANDART, HIL WE HOWPSUZLYK» žurnaly


text:
Tehnologiýa bilen meşgullanýan “Apple“ kompanýasy iPhone kysymly akylly telefonlaryň nobatdaky modelinden iPhone-6 smartfonlaryny 19-njy sentýabrda satuwa çykardy. Dunýäniň käbir ýurtlarynda, şol sanda Germaniýada iPhone müşderileri 3 gije-gündizläp “Iiphonstore“ söwda merkezleriniň öňünde nobata durdular.
Düýbi ABŞ-da ýerleşýän kompaniýanyň ýolbaşçylary Pil Şhiller we Tim Kuk täze telefonyň iki görnüşiniň 4,7 we 5,5 dýum ölçeginde (iPhone plýus), ýagny displeýi degişlilikde 12 we 14 sm ululykdakysyny hödürlejekdigni habar berdiler.
Şeýle-de “Apple Watch“ 9-njy sentýabrda Amerikanyň (FlintCenter zalynda) Kopertion şäherinde geçirilen tanyşdyrylyş dabarasynda, aýdylyşy ýaly, akylly sagatlaryň hem hödürlenjekdigni mälim edipdi.
Täze aýfonlaryň bahasy şeýle: olaryň 16 GB sygymly ýady bolanlary 299 dollardan, 64 GB ýatlysy 399 dollardan we 128 GB ýady bolan mobiller-de 499 dollardan satylýar.
Täze aýfonlaryň 4,5 we 6-njy modellerinde 12 megapiksellik surat alýan fotokamera bar. Bular iki ýadroly A8 prosessor esasynda gurlan. Beýleki iPhone enjamlary bilen deňşdirlende, iPhone-6 iň ýuka model hasaplanýar. 12 santimetrlik Iphone-6 mobiliniň agramy 129 g., ini 7,1 mm, Iphon-6 plýusyň agramy bolsa 172 gr we ini-de 71 mm.
“Apple“ kompaniýasy bu mobil telefonda başga-da köpsanly aýratynlyklary göz öňünde tutupdyr. Meselem, bu enjamyň batereýalary bir gezek tow berlensoň, uzak wagtlap, ýagny 350 sagatlap işleýär.
“Applepay“ diýen softwar arkaly pul tölemek hem ýeňilleşdirilen. ”American Expere”, ”Viza” we ”Master bank” kartalary bilen tölenilýän söwda merkezlerde mundan beýläk Iphone-6 mobil telefony bilen hem töleg tölese bolýar.
Täze aýfonlar bilen bir hatarda IOS-8 amaly ulgam hem hödürlendi. IOS-8 "Apple" şirketniň iň soňky amaly ulgamy hasaplanylýar.
Ýeri gelende aýtsak, "Apple" kärhanasynyň öndüren aýfonlary Amerikanyň smartfon bazarynda 40 protsent paýy eýeleýär. Şu san dünýä boýunça 12 prosente ýetýär. Dünýä bazarynda bolsa Günorta Koreýanyň ”Samsung” smartfonlary has uly paýy eýe.
“Apple Watch”, sagatlary bilen öz saglyk ýagdaýyňa-da gözegçilik etse bolýar. Meselem, ýöräp barýarkaň ädimleriňi sanasa bolýar. Bu akylly sagatlar sport bilen meşgullanmaga höwes döredýär diýip, “Apple“ saýtyndaky reklamada aýdylýar.
“Apple Watch“ sagatlary 2015-nji ýyldan beýläk satlyljak diýip, “Apple“ maglumat berýär. “Apple Watch“ dürli bahadan satylar we goşar sagtalarynda oturdylan tehnologiýa, şeýle-de ulanylan ýakut daşlarynyň kristallary boýunça 350 dollardan 1200 dollara çenli satylar diýip çak edilýär.
Bu sagtalar barada tehniki taýdan dürli maglumatlar berilýär. Sagatlaryň üç görnüşi öndüriler diýlip habar berilýär, olar: “Klassyk“ “Sport“ we altyn çaýylan görnüşlerdir.
“Biziň smartfonlarymyz Russiýada, Braziliýada, Hindistanda we Hytaýda has gowy satylýar” diýip, ”Apple” kompaniýasynyň dolandyryjy direktory Tim Kuk aýdýar. Onuň sözlerine görä, bu kompaniýa geçen ýyl bilen deňeşdirilende 2014-nji ýylda öz önimlerni 13 prosent töweregi artyk satypdyr.
“Apple“ kompaniýasynyň “iPhone” (aýfon) kysymly akylly telefonlary ilkinji gezek 2007-nji ýylda satuwa çykaryldy.


text:
Real Madrid CF
Real Madrid (ispaniÿaça doly ady: Real Madrid Club de Fútbol) İspaniÿa Milli ligasy La Ligany düzümünde çykyş edÿan Madrid şäheriniň futbol komandasydyr. Real Madrid 1902-nji ÿylda döredilÿär. Bu klub 1920-nji ÿylda İspaniÿa karoly Alfonso XIII tarapyndan goldaw berilÿänligi üçin "Royal" ÿagny "karollyk" komandasy hökmündede bilinÿandir (Komandanyň emblemasynda karollyk täjiniň şekili bardyr). 1947-nji ÿyldan bäri 81044 janköÿerli Madrid şäherindäki Santiago Bernabéu stadiÿony Real Madridiň futbol duşyşyklaryny geçirÿän yeridir. Real Madrid beÿleki köp Ÿewropa futbol komandolaryndan tapawutlydyr, sebäbi klub bir milÿarderiň yada bir şerektiň eÿeçiliginde bolman özi özini dolandyryş edyändir. Klub 2013-14 ÿylynda dünÿäniň iň gymmat ÿagny 2,5 milyard ÿewro we iň kän gazanÿan ÿagny 549,5 milÿon ÿewro, futbol komandosy seçilendir.[1][2]
- Bäsleşikleri
Komandanyň Atletico Madrid bilen oÿnaÿan oÿunyna El Derbi madrileño we Barcelona bilen oÿnaÿan oÿunyna El Clásico diÿip atlandyrÿarlar.
- Üstünlikleri we kuboklary
1950 ÿyllardan bäri Real Madrid hem Ýewropa ligalarynda hemde İspaniÿa ligasynda gazanÿan üstünlükleri we çempiyonlyklary bilen adyndan söz etdirÿän komandadyr. Şu wagta çenli klub 32 gezek İspaniÿa Ligasyny, 19 gezek İspaniÿa karollyk kubogyny(Copa del Rey), 9 gezek İspaniÿa Super Kubogyny, 10 gezek UEFA Çempiÿonlar Ligasyny, 3 gezek İnterkontinental Kubogy, 2 gezek UEFA Ÿewropa Ligasy kubogyny, 2 gezek UEFA Super kubogyny we 2 gezekde FİFA Dünÿa klublary kubogyny gazanandyr.
- "20-nji asyryň iň gowy kluby"
Bu kuboklary we üstünlükleri üçin Real Madrid hem FİFA(23 dekabr 2000) hemde IFFHS (11 maÿ 2010) "20-nji asyryň iň gowy kluby" saÿlanandyr.
2015-16 1-nji ÿarym ÿyly üçin Real Madridiň düzümindäki oÿynçylar. [3]
Belgisi Ýurdy Oÿnaÿan ÿeri ady-familÿasy
- Kosta Rika Derwezewan Keylor Navas
- Fransiÿa Goragçy Raphaël Varane
- Portugaliÿa Goragçy Pepe (3-nji kapitan)
- İspaniÿa Goragçy Sergio Ramos (Kapitan)
- Portugaliÿa Goragçy Fábio Coentrão
- İspaniÿa Goragçy Nacho
- Portugaliÿa Hüjümçi Cristiano Ronaldo (4-nji kapitan)
- Germaniÿa Orta meÿdança Toni Kroos
- Fransiÿa Hüjümçi Karim Benzema
- Kolombiÿa Orta meÿdança James Rodríguez
- Uels Orta meÿdança Gareth Bale
- Braziliÿa Goragçy Marcelo (2-nji kapitan)
- İspaniÿa Derwezewan Kiko Casilla
- Braziliÿa Orta meÿdança Casemiro
- İspaniÿa Goragçy Dani Carvajal
- Braziliÿa Orta meÿdança Lucas Silva
- İspaniÿa Goragçy Álvaro Arbeloa
- İspaniÿa Orta meÿdança Lucas Vázquez
- Horwatiÿa Orta meÿdança Luka Modrić
- İspaniÿa Hüjümçi Jese
- Russiÿa Orta meÿdança Denis Cheryshev
- İspaniÿa Orta meÿdança Isco
- Braziliÿa Goragçy Danilo
- İspaniÿa Orta meÿdança Asier Illarramendi
- İspaniÿa Orta meÿdança Marco Asensio


text:
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýüniň mejlisler zalynda şanly waka — Berdimuhamet Annaýewiň “Edermenligi üçin” diýen medal bilen sylaglanylmagyna bagyşlanan dabaraly ýygnak geçirildi. Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň ýörite Permany bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy Watany goramakda hem-de Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda esger borjuny ýerine ýetirmekde görkezen şahsy edermenligi, batyrlygy hem-de gaýduwsyzlygy üçin bu ýokary döwlet sylagyna mynasyp boldy.
Dabaraly çärä harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary hem-de işgärleri, harby ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary we harby talyplary, medeniýet işgärleri, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem-de beýlekiler gatnaşdylar.
Dabaraly ýygnaga gatnaşyjylaryň çykyşlarynyň her birinde Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa ata Watanymyzyň goranyş kuwwatynyň pugtalandyrylmagy, harby gullukçylaryň işlemegi we ýaşaýyş-durmuşy ugrunda edýän ýadawsyz aladasy üçin tüýs ýürekden hoşallyk beýan edildi.
Dabara konsert bilen dowam etdi, harby gullukçylaryň döredijilik toparlarynyň ýerine ýetirmeginde watançylyk aýdymlary ýaňlandy.
Soňky habarlar
Archive news
Berdimuhamet Annaýewiň “Edermenligi üçin” diýen medal bilen sylaglanylmagyna bagyşlanan dabaraly ýygnak geçirildi
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýüniň mejlisler zalynda şanly waka — Berdimuhamet Annaýewiň “Edermenligi üçin” diýen medal bilen sylaglanylmagyna bagyşlanan dabaraly ýygnak geçirildi. Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň ýörite Permany bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy Watany goramakda hem-de Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda esger borjuny ýerine ýetirmekde görkezen şahsy edermenligi, batyrlygy hem-de gaýduwsyzlygy üçin bu ýokary döwlet sylagyna mynasyp boldy.


text:
“Dalçyn” okuw merkezi Size nemes dili kursyny hödürleýär
Guramaçylyk
Okuw merkezimiziñ abzybir igärleri size degişli topary saýlamakda öz maslahatlary bilen kömek ederler, şeýle-de merkezimizde dil öwrenmäge gyzyklanma bildirýänlere yörite dil derejesini anyklamak üçin synag sowalnamalaryny doldurmaklyk maslahat berilýär, ol size siziñ dogry topary saýlamagynyz üçin amatly hasaplanýar.
Döwrebap we amatly enjamlasdyrylan okuw otaglary siziñ dil öwrenmekligiňiziñ has-da netijeli we gyzykly geçmekligi üçin niýetlenen. Okuw otaglaryndan daşary bu ýerde gysga arakesmelerde dynç almaklyk we topardaşlaryňyz şeýle-de başga toparlaryñ diñleýjileri bilen söhbetdeşlik üçin mümkinçilik göz öñünde tutulan. Biz Siziñ merkezimizde wagtyňyzy peýdaly, netijeli we gyzykly geçirmekligiňiz üçin ähli sertleri döretmäge çalysýarys.
Okuw kurslary hakynda
Biziñ merkezimiz okuw kurslaryny dil öwrenmek diñe bir esas däl-de, onuñ höweslendiriji we ylham çeşmesiniň bir ugyry bolan döredijilik işidinginden ugur alnyp gurnalýar. Muña Siziñ hem göz ýetirmeginiz üçin, Sizi synaga çagyrýarys. Okuw üç aý dowam etmek bilen, hepdede üç sapar alnyp barylýar. Nemes dilini öwretmek üçin biz yewrponanyñ dil hakyndaky ulgamlaşdyrylan konwensiýasy esasynda düzülen Hueber çaphanasy Srite (Schritte) kitabyndan peýdalanýarys.
Okuw toparlary görkezilen toparlara bölünýär:
Başlangyç dereje A1/1, A1/2, A2/1, A2/2
we aralyk dereje: B1/1, B2/1 – öñ nemes dilini bilýänler üçin niýetlenen.
Kurslary ýokary bilimli, dil öwretmekde ylmy we amaly tejribeleri güýçli bolan mugallymlar tarapyndan alnyp barylýar we olar size dil öwrenmekde üstünlik gazanmagyňyza hemişe ýardam etmäge taýýardyrlar!
Hoş geldiniz!
A.Nyýazow ş. (öňki Çehow köç.), 145-nji j. Tylla Toprak
Tel.: .: (+993 12) 41 40 07/08; E-mail: admin@dalchyn.com
Website by: ZARA web solutions © All rights reserved


text:
Wagty hasaplamak üçin dürli döwürlerde dürli ölçeglerden peýdalanylypdyr. Ýer şary bir gije-gündiziň dowamynda öz okunyň daşyndan bir gezek aýlanýar. Maglumatlara görä, bir günüň 24 sagada bölünmegi gadymy Müsürde hem ulanylypdyr. Emma häzirki wagtda onluk san ulgamynyň giňden ýaýrandygyna garamazdan, näme üçin gije-gündiz 24 sagada bölündikä?!
Müsürliler wagty ölçemek üçin Gün sagatlaryndan peýdalanypdyrlar. Şeýle hem müsürlileriň wagty has kiçi böleklere bölen ilkinji medeniýetdigi çaklanylýar. Gün sagatlary tekizligiň üstüne ýerleşdirilen çybyjagyň kölegesiniň uzynlygynyň we ugrunyň üýtgemegi bilen wagty ölçeýär. Emma gijesine ony ulanmak mümkin bolmansoň, ýyldyzlaryň hereketi we dogup-ýaşýan wagtlaryndan wagtyň nirä ýetendigini aňypdyrlar.
Müsürliler 36 ýyldyzy we ýyldyzlar toplumyny synlap, bir ýyly on günlük 36 bölege bölüpdirler. Şol ýyldyzlaryň 18-si Günüň batyşy bilen dogşunyň aralygyndaky wagty ölçemek üçin peýdalanylypdyr. Olaryň altysy Günüň dogýan we ýaşýan mahalyndaky alagaraňkylyk, 12-si asmanyň tüm garaňky bolýan döwrüni has gysga aralyklara bölmek üçin ulanylypdyr. Ýyldyzlaryň hersiniň ýüze çykyşyny bir sagatlyk wagta bölüpdirler. Emma gijäni we gündizi aýratynlykda 12 sagatlyk böleklere bölen hem bolsalar, sagatlaryň wagty bir-birine deň däl eken.
Gün sagatlary uzak ýyllaryň dowamynda ähmiýetini ýitirmändir. Tehnikanyň ösmegi bilen wagty has takyk ölçeýän sagatlar peýda bolupdyr. Şu günki günde beýleki ölçeg birlikleri bilen bir hatarda wagt hem dünýäniň ähli ýurdunda diýen ýaly birmeňzeş hasaplanýar.
Wagty hasaplamak üçin dürli döwürlerde dürli ölçeglerden peýdalanylypdyr. Ýer şary bir gije-gündiziň dowamynda öz okunyň daşyndan bir gezek aýlanýar. Maglumatlara görä, bir günüň 24 sagada bölünmegi gadymy Müsürde hem ulanylypdyr. Emma häzirki wagtda onluk san ulgamynyň giňden ýaýrandygyna garamazdan, näme üçin gije-gündiz 24 sagada bölündikä?!


text:
TurkmensNews – Eýran bilen Fransiýanyň prezidentleri telefon arkaly ikitaraplaýyn, sebitleýin we ýadro ylalaşygyna degişli meseleler barada gürrüň etdiler.
Eýranyň döwlet baştutany hasan Ruhani sişenbe güni ikindin Fransiýanyň prezidenti Emanuel makron bilen geçiren telefon arkaly söhbetdeşliginde ýadro ylalaşygyny goramak baradaky ýewropanyň ylaýtada Fransiýanyň pozisiýasy barada hoşallyk bildirip bu gürrüňler we beýannamalar ýadro ylalaşygy esasyndaky Eýranyň bähbitlerini üpjün etmek ugurda amaly çäreler bilen hemra bolmalydyr diýip nygtady.
Eýranyň döwlet baştutany hasan Ruhani sözüniň dowamynda diplomatiýa örisinde uly üstünlik hasaplanýan ýadro ylalaşygyň bir ýurduň birtaraplaýyn hereketi bilen bozulmagyna rugsat berilmelidäldir diýmek bilen wagt çäklidir we egerde Eýran ýadro ylalaşygyň bähbitlerinden peýdalanyp bilmejek bolsa onda galmak mümkindäldir diýip yglan etdi.
Fransiýanyň prezidenti Emanuel Makron hem ýene bir gezek pariž döwletiniň ýadro ylalaşygy barada ygrarynda duranlygyny aýtmak bilen bir wagtda ýadro ylalaşygyň bähbitlerinden Eýrayň peýdalanyp bilmegi dogrysynda göz öňüne tutulan amaly çärelerden habar berdi.
Tags :Ruhani bilen makronylalaşygy
Habarlar
© All Right Reserved by Turkmens News


text:
Türkmenistanda soňky birnäçe günüň dowamynda “walýutanyň gara bazarynda” dollaryň manada görä gatnaşygynyň hümmetiniň birdenkä ýokarlanmagy, bazardaky harytlaryň-da bahasynyň gymmatlamagyna getirdi.
Ýatlatsak, geçen hepdäniň aýagynda dollar rekord derejä, ýagny 8,50-9 manada ýetip, ol häzir hem gymmatlamagyny dowam etdirýär.
Bu ýagdaýlaryň fonunda Azatlyk Radiosynyň redaksiýasyna ýurduň bazarlaryndaky tas ähli harytlaryň hem bahalarynyň artandygy barada maglumatlar gelip gowuşýar.
Lebap welaýatynda şu günki gün “gara bazarda” bir dollaryň 9,60 manada ýetendigi, şeýle-de azyklaryň nyrhlarynyň iki esse çemesi ýokarlanandygy aýdylýar.
Mysal üçin, mundan bir gün ozal kartoşka 2 manat bolan bolsa, häzir ol 3 manatdan satylýar; 4,60 manada duran şeker, häzir 6 manada galdy.
Şeýle ýagdaýlary paýtagtyň bazarlarynda hem synlasa bolýar. Aşgabadyň iň iri bazarlarynyň biri, il içinde “Mir bazary” diýlip atlandyrylan söwda nokadynda saýlama jylky etiň bahasy iki günüň dowamynda 32 manatdan 36 manada çenli galdy. Mundanam başga, pomidor sekiz manatdan dokuz manada; towuk eti 23 manatdan 25 manada çenli ýokarlandy.
“Garaz, adyny tutan islendik harydyň bahasy gymmatlady. Söwdegärler muny gönümel dollaryň gymmatlamagy bilen düşündirýärler. Olar ýagdaýlar şu durkuna dowam etse, bahalaryň mundan beýläk-de gymmatlajakdygyny aýdýarlar” diýip, ençeme söwdegärler bilen gürrüňdeş bolan Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmesi maglumat berdi.
Galyberse-de, bularyň ählisi Türkmenistanyň garaşsyzlyk döwründäki iň agyr ykdysady krizisi başdan geçirýändigi aýdylýan, aýlyklaryň gijikdirilýän, şeýle-de ozal ‘mugt’ berlen hyzmatlaryň ýatyrylan döwrüne gabat geldi.
Bu ýagdaýlarda ýurt raýatlary çykgynsyzlyga, alaçsyzlyga uçrandyklaryny aýdýarlar.
“Zähmet haklarymyz her aýyň 10-na berlerdi. Entegem hiç zat ýok... Durşuna bergide. Harytlar gitdigiçe gymmatlaýar. Çagalar baglarynyň hyzmatlaryny 10 esse artdyrdylar. Ýene-de bir hepdeden suwa, gaza, toga hem töläp başlarys. Nädip tölemeli, nädip ýaşamaly?!” diýip, atlandyrylmasyzlygyny soran Lebabyň ýaşaýjysy gürrüň berdi.
Türkmenistanda ýurt resmileri we mediasy “gara bazarda” dollaryň barha gymmatlamagy, netijede harytlaryň bahalarynyň hem ýokarlanmagy; bularyň raýatlaryň durmuşyna ýetirýän täsirleri barada hiç zat aýtmaýarlar.
Tersine, ýurduň “bedew bady bilen özgerýändigi” bellenilip, gazanyldy diýilýän üstünlikleri “tassyklaýan” uly-uly sanlar getirilýär. Şeýle-de, ençeme million dollarlyk golf meýdançasy, uly “Ak öýi” ýaly obýektler bina edilýär.


text:
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Türkmenistanyň kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi tarapyndan Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň garamagyndaky kitaphana şahamçalarynyň arasynda yglan edilen „Geçmişi beýik, geljegi röwşen Watanym“ atly bäsleşigiň deslapky tapgyrlary üstünlikli geçdi, Golaýda welaýat kitaphanasynda şol bäsleşigiň jemleýji tapgyry boldy.
Türkmen milli medeniýetiniň dürli ugurlarynyň ösüşini wagyz etmek, kitaphanalarda saklanylýan ruhy gymmatlyklary aýawly gorap saklamakda we geljekki nesillere ýetirmekde alnyp barylýan işleri kämilleşdirmek, okyjylary kitaphana höweslendirmegiň döwrebap usullaryny kesgitlemek maksady bilen guralan bäsleşige etrapdyr şäherlerdäki deslapky tapgyrlaryň ýeňijileri gatnaşdylar.
Bäsleşigiň ilkinji şertine görä, oňa gatnaşyjylar öz işleýän kitaphana şahamçasynyň daşky we içki bezegi, ähli resminamalaryň saklanylyşy, dogry ýöredilişi barada edilen işleri beýan etdiler. Bu tapgyra gatnaşyjylar kitaphana gaznasyndaky kitaplaryň talabalaýyk ýerleşdirilişi, kitaphanada guralýan sergileriň mazmuny, manysy we maksady, okyjylara hyzmat etmekde alnyp barylýan resminamalara seredilişi hakynda çykyş etdiler. Soňra kitaphanaçylar kitaphana şahamçasynda düzgün boýunça ýöredilmeli kataloglaryň, kartotekalaryň görnüşleri barada çykyş edip, okyjylar üçin elektron katalogyň ähmiýetini düşündirdiler. Şeýle-de öz işleýän kitaphana şahamçasyndaky katalogdan okyjylaryň peýdalanmagy üçin alyp barýan işleri barada gürrüň berdiler. Bäsleşigiň dowamynda kitaphanaçylaryň gazet-žurnallarda, teleradioýaýlymlarda eden çykyşlarynyň sanawy we wideo-ýazgysy seljerildi. Şeýle hem olaryň üstümizdäki ýylda geçiren medeni-köpçülik çäreleriniň, wagyz-nesihat işleriniň hasabaty diňlenildi.
Bäsleşige gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiziň „Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi“ atly kitabyna syn bermekde, şol kitabyň many-mazmunyndan edebi-sazly kompozisiýalary, sahna oýunlaryny, çeper okaýyşlary, monologlary taýýarlamakda hem başarnyklaryny äşgär etdiler, Olaryň arasynda çeper döredijilik bilen meşgullanýanlaryň, aýdym aýdýanlaryň, sahnada keşpleri janlandyrýanlaryň az däldigi aýratyn bellärliklidir.
Halaç etrabynyň Yslam şäherçesindäki kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy Gülzada Aganyýazowanyň çykyşy, taýýarlan usuly gollanmalary özboluşlylygy bilen tapawutlandy, Hojambaz etrabynyň Beşir şäherçesindäki kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy Jora Jumaýew hem hormatly Prezidentimiziň kitaplaryna syn bermäge, şolar esasynda rowaýatlary janlandyrmaga yhlasly çemeleşipdir. Döwletli etrabynyň Hojahaýran geňeşligindäki kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy Bagtyýar Narkulow bolsa has tapawutlanyp çykyş etdi. Kerki etrabynyň Hatap geňeşliginiň kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy Akgül Taňyrgulyýewanyň eden çykyşlary aýratyn many-mazmuna eýe boldy.
Bäsleşigiň birinji tapgyrynda ökdeler öňe saýlandylar. Onuň ikinji tapgyry awgust aýynyň başynda geçiriler.
Ýörite habarçy,
“Türkmen gündogary” gazeti