text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi Türkmenistanyň energiýa syýasaty bilen bagly ors metbugatynda soňky çykan habarlara protest bildirip, resmi beýanat ýaýratdy.
Ýakynda rus hökümetiniň wise-premýeri Igor Seçin Orsýetiň «Kommersant» gazetine beren interwýusynda Hazarýaka gaz geçirijisini gurmak baradaky proýektiň Ýewropa Bileleşiginde gaza bolan isleg ýokarlanýança soňa goýulmaly bolandygyny aýdypdy.
Şeýle hem I.Seçin Orsýetiň “Gazprom” ýangyç kompaniýasynyň Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan gaz geçirijisini gurmak proýektine gatnaşmagynyň mümkindigini aýdyp, bu ugurda “Gazpromyň” we türkmen wekilleriniň gepleşik geçirýändiklerini mälim edipdi.
Türkmen DIM-i bu maglumatlaryň esassyzdygyny aýdyp, şeýle habarlaryň Türkmenistanyň energiýa boýunça halkara hyzmatdaşlygyna päsgel bermäge synanyşyk hökmünde kabul edilýändigini duýdurýar we ýurduň Ýewropa bilen energiýa gatnaşyklaryny ýola goýmak boýunça tagallalaryna goşulyşmakda Orsýeti aýyplaýar.
2007-nji ýylda Türkmenistan, Gazagystan we Orsýet Hazarýaka gaz geçirjisini gurmak baradaky ylalaşyga gol çekipdi. Aşgabat bu proýektiň özüne degişli böleginiň gurluşygyna başlandygyny aýdyp, gaz geçirijiniň gurluşygynyň doňdurylýandygy baradaky ors resmileriniň eden çykyşynyň “geň galdyrandygyny” belleýär.
“Görnüşe görä, şeýle çykyşy eden tarap öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirmeýär ýa-da ýerine ýetirmek islemeýär” diýlip, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň penşenbe güni ýaýradan metbugat beýanatynda aýdylýar.
Şeýle hem beýanatda Türkmenistanyň Orsýetden sowa Ýewropa gaz satyp bilmejekdigi baradaky Orsýetiň wise-premýeri I.Seçiniň aýdanlary ret edilýär we Türkmenistan özüniň energiýa syýasatynda Ýewropa ugruny hem giňeltmegi dowam etdirer we kimler bilen hyzmatdaşlyk etjekdigini özbaşdak kesgitlär diýilýär.
“Türkmenistan Ýewropanyň ynamly we abraýly kompaniýalary bilen dürli ugurlar, şol sanda energiýa pudagy boýunça hem ylalaşyklara gol çekişdi. Bu çäreler ykdysady we kommersiýa taýdan seredeniňde mantykly. Orsýetiň satyn alýan türkmen gazynyň möçberini azaldandygy göz öňünde tutulanda, bu mesele has hem aktual bolmagynda galýar” diýlip, DIM-iň beýanatynda aýdylýar.
Moskwa Ýewropa Bileleşigi tarapyndan goldanylýan “Nabukko” proýektini öz gaz geçiriji proýektlerine bäsdeş hasaplaýar. Bir tarapdan, türkmen gazynyň Orsýetden sowa Ýewropa akdyrylmagy Moskwanyň ykdysady bähbitlerine ters gelýän bolsa, beýleki tarapdan, bu Orsýetiň regiondaky syýasy agramyny gowşadar diýlip, çak edilýär.
Sentýabr aýynyň başynda Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin hem “Nabukko” proýektine degip geçip, şeýle diýipdi: “Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda Hazar deňziniň territorial bölünişigi boýunça dawa bar. Şu şertlerde sistemany ýola goýmak, meniň pikirimçe, kyn. Eger mümkin däl diýmek bolmaýan bolsa, men örän sypaýy dil bilen aýdýaryn”.
Putiniň pikiriçe, bar bolan problemalar "Nabukko" proýektiniň durmuşa geçirilmek ähtimallygyna ullakan sorag alamatyny goýýar. “Emma uzakmöhletleýin ylalaşyga gol çekişmezden milliardlarça puly maýa goýmaga taýýar kompaniýalar bar bolsa, teoretiki taýdan seredeniňde, bu proýektiň durumuşa geçirilmeginiň mümkindigini aradan aýyrmaýaryn” diýip, W.Putin aýlawly gürläpdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň aýtmagyna görä, Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan proýekti boýunça hem ors kompaniýalary bilen hiç hili ylalaşyga gol goýulmandyr. Proýekte gatnaşmak isleýän daşary ýurt kompaniýalary bar bolsa, bu barada degişli taraplar bilelikde karar alarlar diýlip nygtalýar.
Türkmenistanyň daşary syýasat edarasy Orsýetiň resmilerini mundan beýläk bu ugurlarda çykyş etmekçi bolanlarynda jogapkärçilik duýmaga hem-de dogruçyl maglumatlary bermäge çagyrdy.
Bu “söz urşy” Russiýa Federasiýasynyň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Türkmenistana eden saparyndan köp wagt geçmänka ýüze çykdy. Ors prezidentiniň şol saparynyň şowly geçendigi habar berlipdi.
2009-njy ýylyň aprel aýynda “Orta Aziýa – Merkez” gaz geçirijisinde bolan partlamada hem Türkmenistan Orsýeti aýyplapdy we “Gazpromyň” turbadan alýan gazynyň mukdaryny çürt-kesik azaltmagynyň partlama sebäp bolanlygyny öňe sürüpdi.


c: text/html

text:
Pakistan dawaly Kaşmir sebitinde Yslamabadyň yslamçylary goldaýandygy baradaky Hindistanyň premýer-ministri Narendra Modiniň öňe sürlen täze aýyplamalary ret etdi.
Modi 12-nji awgustda Kaşmirdäki Hindi güýçlerine olaryň “uruşdan köp terrorçylyk bilen baglanyşykly adam ýitgilerinden ejir çekýändiklerini” aýtdy.
Ýöne Pakistanyň Daşary işler ministrligi özüniň 13-nji awgustda ýaýradan maglumatynda Modiniň Pakistana garşy “esassyz ritorikalaryny, ýagny öňki namasyny gaýtalaýandygyny” belledi.
Beýanatda Modiniň aýyplamalarynyň “örän şowsuzdygy” bellenilip, munuň deregine iki ýurt Kaşmir sebiti bilen baglanyşykly meseleleri hyzmatdaşlyk we gepleşikler arkaly çözmäge üns bermeli diýilýär.
Kaşmir sebiti Hindistan bilen Pakistanyň arasynda bölünendir, emma iki ýurt hem regionyň doly administrasiýasynyň özlerine degişlidigini öňe sürýärler.
Hindistan bilen Pakistan garaşsyzlygyny alany bäri iki ýurduň arasynda bolan üç urşuň ikisi Kaşmir bilen baglanyşyklydyr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde barlag çäreleri geçirilen wagty üç polisiýa işgärini atyp öldürenlikde şübhe edilýän şahslaryň ikisi çarşenbe güni geçirilen operasiýada öldürildi.
Ýurduň içeri işler ministri Zarylbek Rysaliew Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda bu wakalar barada şeýle gürrüň berdi: "Ikitaraplaýyn söweş bir ýarym sagatlap dowam etdi. Olar ýeňil we agyr ýaraglar bilen ot açdylar. Bu atyşykda bir ofiserimiz ýaralandy we ol keselhanada jan berdi. Mundan başga-da, üç hüjümçiniň ikisi öldürildi, bir hüjümçini diriligine ele salmagy başardyk”.
Sişenbe güni Bişkekdäki bir myhmanhana ýerleşen adamlaryň dokument barlagy geçirilýän wagty polisiýa işgärlerine Kalaşnikow awtomaty bilen ot açylypdy.


text:
Türkmenistan dünýäde parahorluk görkezijileri boýunça in tanymal ýurtlaryň hatarynda agzalýar. Ýurt içinden gelýän habarlarda aýdylmagyna görä, bu sosial kesel ýurtda giň ýaýran işsizligiň hem bir sebäbi bolup durýar.
Mundan başga, ol ýaşlaryň bilim almagyna, raýatlaryň kanuny hukuklaryna eýe bolmagyna hem agyr zarba urýar.
Azatlyk Radiosynyň nobatdaky "Tegelek stol" söhbetdeşligi şu meselä bagyşlandy. Oňa ýerli synçylar gatnaşýar.
Söhbeti diňläp, öz pikirleriňizi ýazsaňyz, bellikleriniňizi galdyrsaňyz hoşal bolarys.


text:
Şu gün NATO-nyň Owganystandaky harby güýçleriniň resmileri ýurduň günortasyndaky Zebul welaýatynda NATO degişli bir harby wertolýotyň heläkçilige uçrandygyny habar berdiler.
Maglumata görä, harby wertolýotyň ýere gaçmagy netijesinde ondaky 14 esger ýaralanypdyr. NATO-nyň resmileri bu bolan wakada nähilidir bir ýaragly hüjümiň bolandygynyň alamatynyň ýokdugyny tassyklaýarlar.
Emma bu wakanyň yzy bilen ýerli talyp söweşijileri bu wertolýoty özleriniň atyp ýere gaçyrandyklary we ondaky esgerleriň hemmesiniň ölendigi barada maglumat ýaýratdylar. Ýöne bu soňky maglumaty häzirlikçe garaşsyz çeşmelerden hiç biri tassyklamady.


text:
17-nji dekabrda 69 ýaşynda tarpa-taýyn aradan çykan lider, 1994-nji ýylda kakasynyň ornuny eýelänsoň, ýurdy berk gysajynda saklap geldi.
Demirgazyk Koreýanyň döwlet telekanaly görlen çäreleriň dowamynda üstünde merhumyň äpet suraty oturdylan bir gara maşynyň başlaryny egip, nyzama düzülen esgerleriň arasyndan geçip barýanyny görkezdi.
“Asman aglaýar”
Phenýan, 28-nji dekabr.
Ady aýdylmadyk bir esger paýtagtyň gar basyp ýatan merkezi meýdanynda döwlet telewideniýesine öz duýgularyny şeýle beýan etdi: “Gar gözýaş ýaly dökülip dur. Biz öz generalymyzy ýitirenimizde asman nädip aglamasyn? Ol asmandan inen beýik adamdy. Ölüm arkaly generalymyzdan aýrylanymyz üçin adamlar, daglar, asman ganly ýaş dökýär. Eziz beýik serkerdebaşy!”
Kim Çen Iriň tabydynyň gapdalynda onuň ornuny tutmaly üçünji ogly Kim Çen Un aglap barýardy. Şeýle hem ýaş Kimiň daýysy Çen Song-Taek we häkimiýet çalşygynda esasy araçy roluny oýnan goşun başlygy Ri Ýong-Ho bardy.
Telewideniýe “ata, ata” diýip aglaşýan adamlary-da görkezdi. Daşary ýurt ýolbaşçylaryndan bu ýasa gatnaşan ýok.
29-njy dekabrda öýlän milli hatyra ýygnanyşygy geçiriler diýlip çak edilýär.
Dünýäde diktatorlar agdarylyp ýörkä...
Phenýan, 28-nji dekabr.
Öňümizdäki ýyl bütin dünýä alada bilen Demirgazyk Koreýa garar. Demirgazyk Koreýanyň öz aýdyşyna görä, 2012-nji ýyl onuň “güýçli, abadan” ýurda öwrülen ýyly bolmaly. Ýöne häzir welin, tutuş dünýäde diktatorlar agdarylyp ýörkä, ýaş, tejribesiz ýolbaşçy howply geçiş bilen ýüzbe-ýüz bolýar.
Geçen 20 ýyllykda gaty yzda diýlip häsiýetlendirilen ýurtda üýtgejek zat köp däl. Ýadro arsenally, 1,2 million adamdan ybarat ýaragly güýçlere eýe Demirgazyk Koreýa harby güýji gaty köp, ilatynyň aglaba köplügi aşa garyp ýurt. Birleşen Milletler Guramasynyň maglumatlaryna görä, Demirgazyk Koreýanyň ilatynyň ortaça ömri Kim Il Sunguň höküm süren döwründäkiden 3,5 ýyl aşaklady.
Synçylaryň köpüsi täze lider öz kakasynyň “harby taýdan birinji” diýen syýasatyny dowam etdirip, 1990-njy ýyllarda agyr açlykdan ejir çeken ýurdy ýene kyn ýagdaýa salar diýip çaklaýarlar.


text:
Hytaýda iki ulagly hüjümçileriň awtomobili gyzgalaňly bazaryň içine sürüp, partladyjy serişdeleri ulagyň aýnasyndan daşary oklamagy netijesinde azyndan 31 adam öldi we başga-da 90 adam ýaralandy. Bu barada Hytaý metbugaty habar berýär.
Gürrüňi edilýän waka durnuksyz Sinjiang (Xinjiang) regionynyň paýtagty Urumçide boldy. Bu region uýgur musulmanlarynyň köpçülikleýin ýaşaýan ýeridir.
Sinjiang regional häkimligi 22-nji maýda bolan hüjümi “has ýigrençli häsiýete eýe bolan çynlakaý ýowuz terroristik waka” diýip häsiýetlendirdi.
Soňky aýlaryň dowamynda tebigy resurslara baý bolan bu regionda ýowuzlyklar barha artýar. Pekin gürrüňi edilýän regiondaky yslamçy ekstremizm tarapyndan dolandyrylyp, daşary ýurt toparlar tarapyndan goldanylýan separatistler tarapyndan terroristik haýbatlar bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýdýar.


text:
Şu gün Yragyň polisiýasy ýurduň günbataryndaky Anbar prowinsiýasynyň merkezi şäheri bolan Ramadi şäherinde içine bomba ýerleşdirilen bir maşynyň partlamagy netijesinde iki sany polisiýa işgäri bilen bir ýerli ýaşaýjynyň ölendigini habar berdi.
Bu partlama Ramadi şäheriniň merkezindäki hökümet binasynyň golaýynda amala aşyrylypdyr.
Sünnüleriň agdyklyk edýän bu Anbar prowinsiýasynda soňky bir ýarym ýyla golaý wagt bäri sünni taýpalarynyň terrorçylara garşy göreşde koalision güýçler bilen hyzmatdaşlyk etmekleri netijesinde hüjümleriň sany göz-görtele azalypdy. Ýöne soňky wagtlar bu prowinsiýada hüjümleriň ýene birneme güýçlenýändigi bellenilýär.
Geçen hepde Ramadi şäherindäki metjitlerden biriniň golaýynda janyndan geçen bir hüjümçiniň amala aşyran partlamasynda alty adam ölüp, onlarça adam ýaralanypdy.


text:
Halkara pul fondy we Bütindünýä banky Azerbaýjana nebit bahasynyň arzanlamagy sebäpli dörän kynçylyklaryndan çykmaga kömek bermegi maslahatlaşýar.
Halkara pul fondunyň topary 28-nji ýanwardan 4-nji fewrala çenli, azeri häkimiýetleriniň talaby esasynda, faktlary seljermek missiýasynda bolýar diýip, HPF-nyň sözçüsi aýtdy.
«The Financial Times» gazeti 28-nji ýanwarda HPF bilen Bütindünýä bankynyň Azerbaýjana gyssagly 4 milliard dollarlyk karz paketini bermeginiň mümkindigini ýazdy.
Emma HPF we Bütindünýä bankynyň resmileri bu habary ret etdi.


text:
Fransiýada Nikolas Sarkoziniň prezidentlik eden döwründe fransuz we gazak hökümetleri arasynda baglaşylan 2,5 milliard amerikan dollary möçberindäki şertnama bilen baglanyşykly para-peşgeşiň alnandygy güman edilip, derňewler başladyldy.
“Le Monde” gazeti özüniň 7-nji oktýabrda çap eden maglumatynda hapa pullary ýuwmak baradaky resmi derňewleriň geçen ýylyň mart aýynda başlandygyny ýazdy.
Bu maglumaty anonim görnüşinde gürrüňdeş bolan Parižyň kazysy “The Associated Press” habar gullugyna beren maglumatynda tassyklady.
Korrupsiýa we hapa pullary ýuwmak baradaky başlangyç aýyplamalar geçen aý üç adama, şol sanda Sarkoziniň kömekçisi bolup işlän öňki resminiň aklawçysyna garşy gozgaldy, diýip kazy belledi.
2010-njy ýylyň oktýabr aýynda gazak prezidenti Nursultan Nazarbaýewiň Pariže eden saparynyň çäginde birnäçe, şol sanda “Eurocopter” atly fransuz kampaniýasy tarapyndan Gazagystana 45 dikuçary satmak barada ylalaşyklara gol goýlupdy.


text:
Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Steinmeier gündogar Ukrainada ýagdaýlaryň barha ýaramazlaşýandygyny belledi. Ol ähli taraplaryň, şol sanda Russiýanyň hem 5-nji sentýabrda Minskde gelnen parahatçylyk, şeýle-de ok atyşyklary bes etmek baradaky şertlere boýun bolmalydyklaryny aýtdy.
Steinmeier bu barada 10-njy noýabrda Gazagystanyň paýtagty Astanada çykyş etdi. Mundan bir gün oň Ýewropa Bileleşigi we ABŞ Ukrainanyň orsýetparaz separatistleriň gözegçiligindäki sebitlerinde harby tehnikanyň we esgerleriň uly kerweniniň hereketi baradaky habarlara aladalanmalaryny bildirdiler.
Steinmeier: “Gynansak-da, ýagdaýlar ýene-de erbetleşdi. Meniň pikirimçe, biz ähli taraplary, şol sanda Russiýany hem Minsk protokolynyň şertlerini berjaý etmäge dolanmaga çagyrmaly” diýdi.
Günbatar rus prezidenti Wladimir Putine basyşy barha güýçlendirýär. Ol bolsa gündogar Ukrainadaky separatistlere harby ýardam bermeýändigini tekrarlamagyny dowam etdirýär. Bu konfliktde aprel aýyndan bäri 4 müňe golaý adam öldi.
Kerwen
8-nji noýabrda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň gözegçileri separatistleriň kontrollygyndaky Donetsk şäheriniň golaýynda hiç hili tapawutly nyşanlary bolmadyk esgerleriň kerweni barada maglumat berdiler.
Ukrain häkimiýetleri bularyň Russiýadan gelen goşunlaryň täze tapgyrydygyna hiç hili şek-şübhe ýokdugyny aýdýarlar. Kiýew Moskwany Ukrainanyň uruş gidýän ýerine orsýetparaz güýçleri goldap, 32 sany tank we köp sanly esgerleri iberenlikde aýyplaýar.
ABŞ-nyň Milli howpsuzlyk boýunça geňeşiniň metbugat wekili Bernadette Meehan Ak tamyň çaknyşyklaryň barha möwjemeginden we separatistleriň uly möçberdäki harby tehnikany we tanklary bir ýerden beýleki ýere göçürýändigi bilen bagly maglumatlar dogrusynda “çuňňur aladalanýandygyny” mälim etdi.
Ol: “Separatistleriň Ukrainanyň gündogar sebitinden ýene-de goşmaça ýerleri basyp almak synanyşyklary Minsk ylalaşyklarynyň gözçykgynç bozulmasy bolar” diýdi.
Şeýle-de Meehan Russiýa ýüzlenip, gozgalaňçylary ýaraglandyrmagy bes etmäge we Ukrainadan öz goşunlaryny çykarmaga çagyrdy.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogherini separatistleriň kerweni baradaky maglumatlaryň “juda alada goýujy özgermedigini” aýtdy.
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow 8-nji noýabrda çykyş edip, gündogar Ukrainadaky rus tanklary ýa-da esgerleri barada “özünde maglumat ýokdugyny” aýtdy.
Gozgalaňçylaryň kommandiri Eduard Basurin hem Russiýadan täze tapgyr goşunyň gelendigini inkär etdi.


text:
15-nji oktýabrda Mary welaýatynyň merkezinde Hytaýyň Sian şäheriniň Medeniýet hepdeliginiň dabaraly açylyşy boldy.
Hytaý Halk Respublikasynyň Şensi welaýatynyň Sian şäheriniň Marydaky Medeniýet hepdeligi iki şäheriň derejesinde guralan ilkinji giň möçberli çäredir we ol köpugurly gatnaşyklaryň başyny başlar.
Türkmenistana gelen wekiliýetiň düzümine medeniýet ulgamynyň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, Sian şäheriniň häkimiýetiniň, şeýle hem Dostluk jemgyýetiniň ýolbaşçylary we wekilleri, Sianyň aýdym-saz we tans toparynyň artistleri girdiler.
Bu döredijilik toparynyň çykyşlarynyň maksatnamasynyň esasyny aýdym-saz we tans çykyşlary hem-de häzirki zaman horeografiki kompozisiýalar we aýdymlar düzýär. Olar hytaý halkynyň özboluşly däp-dessurlaryny şöhlelendirýär.
Medeniýet hepdeliginiň açylyş dabarasy merkezi meýdançada, hakyky ylym, bilim we medeniýet ojaklary bolan Gadymy Merwiň iri kitaphanalarynyň mirasdüşeri hasaplanýan Marynyň welaýat kitaphanasynyň binasynyň öňünde geçirildi.
Çykyşlarda iki halkyň dostlugyny, özara düşünişmegini pugtalandyrmakda, medeniýetleriň özara baýlaşmagynda hem-de ynsanperwer gatnaşyklary giňeltmekde şu döredijilik çäresiniň ähmiýeti nygtaldy. Dabara gatnaşyjylar iki döwletiň Baştutanlaryna türkmen we hytaý halklarynyň gadymdan gelýän ruhy gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga hem-de täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmaga ýardam etjek döredijilik forumyny guramak mümkinçiligi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.
Medeni çäräniň dabaraly bölegi tamamlanandan soň, Hytaýyň sungat ussatlarynyň konserti boldy. Tomaşaçylar sazyň sazlaşygyna, tanslaryň özboluşlylygyna hem-de öz ýurdunyň sungaty bilen ýakyndan tanyşmak mümkinçiligini peşgeş beren hytaýly artistleriň köp öwüşginli lybaslaryna haýran galdylar.
Myhmanlar tarapyndan doganlaşan Mary şäherinde çykyş etmek üçin ýörite taýýarlanan maksatnamada türkmen we hytaý halklarynyň taryhy hem-de medeni gatnaşyklaryna aýratyn üns berildi. Munuň özi hytaýly artistleriň ussatlyk bilen ýerine ýetiren aýdym-saz we tans çykyşlarynda öz beýanyny tapan Beýik Ýüpek ýoly bilen baglanyşykly mowzuga ýüzlenilmegini şertlendirdi. Baýramçylyk agşamy “Beýik Ýüpek ýoly gülläp ösüş eýýamynda” atly tans bilen tamamlandy. Bu tansda täze taryhy eýýamda bütin dünýäde parahatçylygyň hem-de nurana geljegiň bähbidine hyzmatdaşlygy ösdürýän hytaý we türkmen halklarynyň dostlugy hem-de doganlygy wasp edilýär.
Sian şäheriniň Medeniýet hepdeligi 16-njy oktýabrda Mary welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýinde açylýan surat sergisini, Hytaýyň şekillendiriş sungatynyň wekilleriniň Mary welaýatynyň ýaş suratkeşleri bilen ussatlyk sapaklaryny, hytaýly artistleriň konsertini öz içine alýar.
Doganlaşan şäherleriň medeniýet we sungat ussatlarynyň dostluk konserti döredijilik çäresiniň jemleýji wakasy bolar. Bu konsert 17-nji oktýabrda Kemine adyndaky Döwlet drama teatrynyň sahnasynda geçiriler.
Myhmanlar üçin ýörite medeni maksatnamasy taýýarlanyldy. Şol maksatnama laýyklykda, myhmanlar “Gadymy Merw” taryhy-medeni döwlet goraghanasynyň ýadygärlikler toplumyna we welaýat merkeziniň beýleki ajaýyp ýerlerine baryp görerler.


text:
Soňky döwürlerde ýurduň radio-telewideniýesinde, metbugatda Türkmenistanyň oba hojalygynyň iň bir ösýän pudaklygy, aýratyn-da maldarçylygyň has ösýänligi hakdaky habarlar köp berilýär.
Aslynda welin, oba hojalygynda-da üýtgeşik bir ösüş görünmeýär. Bu ýagdaý maldarçylyk önümleri babatda-da görnetin duýulýar.
Häzirki wagtda Aşgabadyň bazarlarynda jylka etiň bahasy bäş amerikan dollaryna barabar. Süňkli etiň bahasy dört dollar. Iň az iýlende islendik türkmen maşgalasynda on kilogram et iýilýär. Ýüz dollarlyk aýlyk alýan maşgalalarda, eýýäm aýlygyň ýarysy ete gidýär. Ýa-da aýdalyň, bütinleý aýlyksyz maşgalalar-da örän köp. Onsoň çagalar üçin egin-eşik, maşgala üçin un, tüwi, ýag, kartoşka, sogan ýaly, gündelik zerur önümleri aljak bolsaň, etiň dört-bäş dollar bolmagy maşgala agram salýar.
Halk soňky döwürde mallary köpeltmän duranok. Ýöne öri meýdanlaryň ýetmezçilik etmesi, ot-iýmleriň bahasynyň ýokarylygy mallary köpeltmekde päsgelçilik döredýär. Bazarlarda et söwdasynyň diňe şahsy hojalyklara degişli bolup galmagy etiň bahasynyň bazaryň ýagdaýyna görä, birsydyrgyn gymmatlap durmagyna eltýär.
Oba ýerlerinde örän köp daýhanlaryň maşgalalarynda ýeterlik mukdarda et iýilmeýär. “Mäşli, noýbaly, kädili çorba bişirsek, öýdäkileriň hiç birisiniň iýesi gelenok. Ýüzlerini kürşerdip otyrlar. Her gün etli nahary nireden tapjak” diýşip, oba adamlary biri-birleri bilen derdinişenlerinde aýdýarlar.
“Et iýmeýänlerine oba ýerlerindäki köp höjalyklaryň özleri günäkär” diýýänlerem bar. “Iň bolman, olar öz melleklerindäki ot bilen her aýda iýjek goýunlaryny özleri ösdürip ýetişdirmeli. Olar ýalta bolupdyrlar. Her kim taýýaryny satyn alyp iýmek isleýär”.
Guzyny soýup iýer ýaly derejä eltýänçäň azyndan iki-üç ýyllap bakmaly bolýandygyny daýhanlar aýdýarlar. Üstesine-de, goýun malynyň örän ejizdigini aýdyp, olaryň häli-şindi keselläp, ölüp durýanlygyndan nalaýarlar, olary ösdürip ýetişdireniňden, satyn alyp iýeniň aňsat düşýänligini nygtaýarlar.
Ýaşaýyş üçin her kimiň öz filosofiýasy bar. Hiç kime hiç zady öwredip hem bolanok. Şeýle ýagdaýda durmuşy her kim özüçe itekläberýär.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri geljek hepde Laosda geçýän sammitiň gapdalynda rus kärdeşi Sergeý Lawrow bilen Siriýadaky uruş barada maslahat etjekdigini aýdýar.
Kerri 24-nji iýulda baş diplomatlar bilen günorta-gündogar Aziýa döwletleriniň birleşiginiň Wentýanda geçýän ýyllyk sammitine gatnaşýar.
Kerri geçen hepde Moskwada rus prezidenti Wladimir Putin we daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen gepleşik geçirip, başa barmadyk ýaraşygy ýola goýmak we uzak wagt bäri doňup galan parahatçylyk gepleşiklerini dikeltmek üçin «anyk çärelere» basyş etdi.
Siriýanyň parahatçylyk gepleşikleri doňdy we fewralda Orsýet we ABŞ tarapyndan araçylyk edilen ýaraşyk agyr söweşler bilen umuman puja çykdy.


text:
Liwiýanyň gabawdaky şäheri Misuratada iki sany weteran fotožurnalist heläk boldy. Britaniýada doglan film dörediji Tim Heterington we ençeme baýraga mynasyp bolan Kris Hondros 20-nji aprelde, çarşenbe güni, atyşykda pida boldular.
Britaniýada doglan film dörediji Tim Heterington (sagda) we ençeme baýraga mynasyp bolan Kris Hondros
Misurata şäherinde iki aýa golaý bäri liwiýaly gozgalaňçylar bilen Muammar Kaddafiniň güýçleriniň arasynda agyr söweş barýar. Bu iki tanymal fotožurnalistiň gülle degip ölen ýeri şäherde güýçli söweşiň barýan Tripoli köçesi. Olar bilen bile işleýän beýleki iki adam hem ýaralandy.
Nämeleriň bolandygyny häzir Misuratanyň keselhanasynda ýatan ispaniýaly fotožurnalist Guillermo Serwera şeýle düşündirdi: “Tripoli köçesinde işläp ýörkäk, bize raketadan atylan bir granat degdi. Biz söweşden gorkup, yza tarap gelýärkäk, biziň duran ýerimize bir granat gelip düşdi”.
Liwiýa hökümetiniň resmi sözçüsi Musa Ibrahim şu gün, 21-nji aprelde, Tripolide žurnalistlere özüniň bu ýitgä gynanýandygyny aýdyp, sözüniň üstüni şeýle ýetirdi: “Biz özümiz bilen uruşmaýan hiç bir adamy öldüremzok. Bu žurnalistiň nähili ýagdaýda ölendigini barlamak gerek. Bu, elbetede, uruş. Biz tarapdan hem, ol tarapdan hem adam ölýär. Adamlar iki tarapyň arasynda galýar. Biz ýagdaýy bilemzok”.Duýduryş berilýär
Ýöne gozgalaňçylar Kaddafiniň güýçleriniň Misuratada parahat ilata bilgeşleýin hüjüm edýändiklerini aýdýarlar.
Misuratanyň medisina komissiýasynyň doktory Halid Abufalga iki günbatar žurnalistiniň öldürilen güni parahat ilatdan ýedi liwiýalynyň we bir ukrainaly doktoryň hem heläk bolandygyny aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, mundan başga ýene 120 adam ýaralanypdyr.
“Halkara habar howpsuzlygy” instituty Misuratada soňky hepdelerde ýüzlerçe adamyň ölendigine, bularyň hem köpüsiniň parahat ilatdandygyna ynanylýandygyny habar berdi.
Kömek guramalary ýangyç, azyk harytlary we medisina üpjünçiligi azalyp, gumanitar krizisiň döremegi mümkin diýip ençeme hepde bäri duýduryş berip gelýärler. Soňky duýduryş 20-nji aprelde Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary boýunça ýokar komissary Neýwi Pillaýdan geldi. Ol Kaddafiniň güýçleri tarapyndan “tapawut goýulman edilýän hüjümleri” ýazgaryp: “Munuň halkara jenaýatyny artdyrmagy mümkin” diýdi.Metbugata hüjüm
Heteringtonyň we Hondrosyň ölümine gynanç bildirýänleriň sany gitdigiçe artýar.
Ak Tamyň metbugat sekretary Jeý Karneý bu hadysa özüniň gynanýandygyny aýdyp, Liwiýadan we beýleki döwletlerden žurnlistleri goramagy haýyş etdi: “Žurnalistler tutuş dünýäde bize maglumat ýetirmek, dünýä liderlerinden jogapkärçiligi talap etmek, sesi başga ýollar bilen eşidilmeýänleriň sesini eşitdirmek üçin her gün öz janlaryny howp astyna salýarlar”.
Liwiýa konfliktinde ýene iki žurnalist heläk boldy. Olaryň biri Liwiýanyň internet telekanaly ”Al-Hurrany” esaslandyran Mohammed al-Nabbous, beýlekisi hem ”Al-Jazeeranyň” fotohabarçysy Hasan al-Jaber.
Žurnalistleri goramak komissiýasy Liwiýada fewral aýyndan bärde metbugata edilen 80-den agdyk hüjümi dokumentleşdirdi. Bu san ölenleri, ýaralananlary, tussag edilenleri we hüjüme uçranlary öz içine alýar.


text:
Türkmenistanda türk diplomatlarynyň, gurluşykçylarynyň, şeýle-de türkmen çagalarynyň okaýan Anadoly adyndaky türk liseýiniň hem-de başlangyç türk mekdebiniň gapylary müdimilik ýapyldy.
1993-nji ýylda paýtagtyň Parahat-3 mikroraýonyndaky Mustafa Kemal Atatürk adyndaky 57-nji orta mekdebiniň binasynyň bir böleginde açylan bu liseýde hem başlangyç türk mekdebinde şu güne çenli 1500-e golaý türk we türkmen okuwçylary okap, bilim alypdyrlar.
Bu mekdebiň mugallymlarynyň biriniň aýtmagyna görä, “Anadoly” liseýinde we başlangyç türk mekdebinde okan türk çagalary Turgut Ozal adyndaky türkmen-türk mekdebine geçirilip, Türkmenistanyň raýatlygy bolan okuwçylar bolsa 57-nji orta mekdepde öz okuwlaryny dowam etdirerler.
Bu mekdebiň mugallymy, türk mekdepleri ýapylansoň, 57-nji orta mekdebiň iňlis dili boýunça ýöriteleşdirilen mekdebe öwrüljekdigini aýdýar. Häzir bu “ýöriteleşdiriljek” mekdebe okuwçy kabul edilýär.
Türk mekdepleriniň ýapylmagy onda okan türkmen okuwçylarynyň ene-atalaryny biparh galdyrmandyr. Olar türk mekdebinde bilim alan çagalar türkmen mekdebine öwrenişip bilmez diýýärler. Olaryň pikiriçe, aglaba daşary ýurt dillerinde bilim alan çagalaryň türkmen mekdebiniň okuw programmasyna uýgunlaşmaklary kyn bolar.
Bu ýagdaýdan nägileligini bildirip bu ýere gelen ene-atalara agzalýan türk-türkmen liseý-mekdebiniň mugallymlary onun ýapylmagyny “ýokardan buýruk geldi” diýip düşündirýärler. Emma bu mekdebiň nähili we kim tarapyndan gol çekilen dokument esasynda ýapylýandygyny düşündirip bilmeýärler.
Türk mekdepleri azaldy
57-nji mekdebiň binasynda ýerleşen “Anadoly” liseýiniň we başlangyç türk mekdebiniň ýapylmagy bilen indi Aşgabatda diňe türk mugallymlarynyň okadýan Turgut Ozal adyndaky ýeke-täk türkmen-türk liseýi galdy.
Mundan ozal, 2011-nji ýylda, şoňa çenli bütin ýurtda işlän türkmen-türk mekdepleriniň ählisi ýapylyp olar hem “ýöriteleşdirildi”. 2011-nji ýyla çenli ozal paýtagtda türkmen-türk mekdepleriniň üç sanysy bolan bolsa, şondan soň olaryň diňe biri galdyryldy. Her welaýatda hem iki sany türkmen-türk mekdebi bardy. Olar hem ýapyldy.
Türkmen-türk mekdeplerinde türk mugallymlary sapak berip, olarda berilýän bilimiň hili ýokary diýlip hasaplanýardy. Ýurtdaky beýleki orta mekdeplerden tapawutlylykda bu mekdepleriň okuwçylary köpçülikleýin çärelere-de gatnaşdyrylmaýardy. Bu mekdeplerde öz çagalaryny okatmak isleýän ene-atalar örän köpdi.
Türkmen-türk mekdepleriniň okuwçylary halkara bilim bäsleşlikleriň ýeňijileri hem bolýardylar. Bu mekdepleriň administratiw, okuw prosesine degişli işleriniň hemmesine diýen ýaly Türkmenistanda iş alyp barýan türk işewürleri tarapyndan döredilen “Başkent” bilim merkezi gözegçilik edýärdi.
Başgaça aýdylanda, şol mekdepler Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň garamagynda bolsa-da, bu okuw jaýlarynda berilýän bilime we terbiýä “Başkent” bilim merkeziniň uly täsiri bardy. Emma 57-nji mekdepdäki “Anadoly” liseýi we başlangyç türk mekdebi Türkiýäniň ilçihanasynyň gözegçiligindedi.
Düşündiriş ýok
Ýokarda agzalan 57-nji mekdepdäki “Anadoly” liseýiniň we başlangyç türk mekdebiniň hem-de türkmen-türk mekdepleriniň ýapylyp, “ýöriteleşdirilmeginiň” sebäpleri barada metbugatda resmi düşündiriş berilmeýär. Hatda 57-nji mekdepde türk mekdebiniň ýapylýandygy barada bildiriş hem asylmandyr.
Türk we türkmen-türk mekdepleriniň ýapylmagynyň anyk sebäplerini şol mekdeplerde okadan mugallymlaryň, olarda çagalary okan ene-atalaryň özleri-de bilmeýärler.
Şol bir wagtda hem häzir Aşgabatda Halkara türkmen-türk uniwersiteti üçin täze binalar toplumynyň gurluşygy alnyp barylýar. Bir wagtda 3 müň studentiň bilim almagy üçin niýetlenen bu ýokary okuw jaýynyň şäherçesiniň ýanynda türkmen-türk mekdebiniň hem gurulýandygy barada resmi metbugatda habar berilýär.
Türkmenistanda ilkinji türkmen-türk mekdebi 1992-nji ýylda açyldy. Turgut Ozal adyndaky bu türkmen-türk mekdebi häzirki wagtda Türkmenistanda galan we gysgaça "TTM" diýlip atlandyrylýan ýeke-tak türkmen-türk orta mekdebidir.


text:
"...Meniň iki oglum bar. Adamym bilen halaşyp baryşdym. Biri-birimize düşünýärdik. Ol neşe kabul edip başlaly bäri, meniň maşgala durmuşym hem dargap başlady. Ol menden we çagalaryndan juda daşlaşýar. Işlemesini goýdy. Ýalbaryp gördüm, gaharlanyp çykdym, dyza çöküp ýalbaryp gördüm. Soňky hepdede öýden zatlar ýitip başlady... Çagalarymy alyp hem gidip bilemok. Men ony gowy görýärin ahyryn?!..."
Maslahata gelen zenanyň gürrüňinden.
Adama wagtlaýyn keýp berýän dürli serişdeleriň ýaýramagy we giňden ulanylmagy, biziň döwrümize mahsus alamatlaryň bir görnüşidir.
Adamzadyň durmuşa guwanmagyň hakyky we dogry usullaryna ýykgyn etmän, keýp almanyň ýeňil we bedeni hem-de ruhy dünýäni dargadyjy ýollaryny saýlap almagy diýseň gynandyrýandyr. Gaýtalanyp durýan emosianal ýagdaýlar toplumyna bolan talap, neşe garaşlylygynyň ilkinji we esasy sebäbidir.
Neşekeşlik – bu adamyny bütin dünýäden daşlaşdyryp, diňe neşäni ulanmak, oňa bagly bolup, onuň täsirinde bolmak bilen çäklenen ýaşaýyş ýagdaýydyr.
Biziň äpet ummanymyzyň bir kiçijik bölejigi bolan neşe serişdesine bakna bolup ýaşamak, adam bilen bütin dünýäniň arasynda aýrylmaz bir diwary döredýär.
Neşekeşlik ölüm howply kesel bolup, ol sosial, genetiki, fiziologiki üýtgeşmeleri öz içine alýandyr.
Neşekeşlik bütin maşgalanyň keseli bolup, ondan köp derejede ene-ata, neşekeşiň aýaly (ýa-da adamsy), doganlary we çagalary ejir çekýärler. Olaryň neşekeşe bolan gatnaşygy, garaýşy, onuň sagalmagyna ýardam hem berip biler ýa-da tersine, ýagdaýy beterleşdirip hem biler.
Maşgalada ýakyn adamynyň neşe ulanmagy sebäpli döreýän emosianal dartgynlylykdan iň peýdaly gorag – bu babatda gerekli maglumatlary toplap, olary dogry ulanmak üçin özüňde gaýratlylyk we sabyrlylyk häsiýetleri terbiýelemekdir.
Maşgalanyň kömegine mätäç neşekeşiň, köplenç maşgala agzalarynyň nädogry hereket etmegi sebäpli, maşgaladan daşlaşdyrylan, öýke-kineli, rehimsiz adamlara öwrülmegi mümkindir. Ondan başga-da, neşekeşiň iň ýakyn adamsy ýa-da oňa jogapkär garyndaşynyň özi hem maslahata hem-de kömege mätäç bolýar. (Köp halatlarda ol kömege neşekeşden-de köp mätäçdir.)
Maşgalanyň hiç agzasy, başga maşgala agzasynyň neşekeş bolany babatda jogapkärçiligi çekip bilmeýär. Şonuň ýaly-da, onuň doly we gutarnykly sagalmagyna hem kepil geçip bilmeýär.
Maşgala edil hiç zat bolmadyk ýaly, çäre görmezden, bu ýagdaýy duşundan hem geçirip biler we keseliň beterleşmegine esas döreder. Ýöne maşgala, neşe serişdelerini ulanmak babatda bar bolan hemme maglumatlary toplap, ýerlikli ulansa, keselden saplanmaga mümkinçilik artýandyr.
Neşekeşlik barada alan maglumatlaryňyza daýanyp öz göreş meýilnamaňyzy düzmek we olary durmuşa geçirmek üçin ýeterlik sabyrly we edenli bolmak – neşekeşe beriljek kömegiň iň gowy görnüşidir.
Biz neşekeşlik babatdaky meseleleriň neşe serişdelerine bagly däl-de, şolary ulanýan adamlara baglydygyny düşünmelidiris.
Adamynyň özi neşe serişdelerinden gaça durup, özi üçin belli bir netijeleri çykarmasa, neşekeşlikden doly derejede sagalma bolup bilmeýär.
Düýbi tutulmadyk binany, näçe adam uly erjellik bilen, kerpiçme-kerpiç gursa hem onuň iru-giç ýykyljagy hakdyr. Guruljak binanyň birinji daşyny neşekeşiň özi uly ynamlylyk bilen goýmalydyr.
Näsaga ýazylan dermany, başgalaryň kabul edip, ony sagaldyp bilmeýşi ýaly, neşe ulanýan adamynyň öz islegi bolmasa, hiç kim oňa degerli kömegi berip bilmeýär. Azda- kände sagalma gazanylar ýaly, neşekeşiň özi bütin erkini, gaýratyny jemläp, öňe hereket etmäge ymtylmalydyr.
Neşäni tapyp ulanmak üçin, neşekeş bütin maşgalany aldap, maşgala gatnaşyklaryny dargadyjy dürli pirimleri ulanýar. Günüň gününe neşäni tapmagyň ugrunda olar kanuny hem bozup, jenaýata hem baş goşmaly bolýarlar.
Maşgala agzalary ýalbarýarlar, gaharlanýarlar, kä halatlarda oňa düşünmek islese, soň ýazgarýarlar. Şonuň bilen bir wagtda-da, ony neşekeşlik bilen bagly kynçylyklardan alyp galmak üçin kömek edýärler, arkasyny alýarlar, dözmezçilik edýärler.
Maşgalada esasy üns merkezi bolup galyp, maşgala agzalaryna öz diýenini etdirmek maksady bilen neşekeş dürli özboluşly tilsimleri ulanyp biler.
Maşgala agzalarynyň gaharyny getirip, olary ruhy deňagramlylykdan çykarmak, neşekeşiň tilsimleriniň bir görnüşidir. Bilgeşleýinmi ýa-da tötänden neşekeş maşgala agzalarynyň birini özüne duşman "edinip", onuň garşy bildirmelerini özüne garşy başlanan göreşiň bir bölegi diýip yglan edýär. Haçanda, ýakynlary onuň nädogry hereketlerine garşy tolgunyp, gaharly daraşsalar, ol şol hereketlerini özüniň şu gezek we indiki gezek ulanjak neşe kabul etmelerine bahana edinýär. Onuň hereketleri takmynan: "Siz meni ýekereýärsiňiz we maňa öz gazabyňyzy bildirýärsiňiz. Şonuň üçin hem men, biçäre görgüli, neşe kabul edip, öz ýagdaýymy ýeňledýärin" diýen manyny aňladýandyr. Şonuň üçin hem, maşgala agzasy sowukganly bolma ukybyny ýitirip, gaharly daraşsa, biraz wagtlyk hem bolsa, neşekeşe kömek berme mümkinçiligini ýitirýändir.
Ondan başga-da, käbir maşgala agzalarynda howsalalyk, gaýgyçyllyk duýgularyny döretmek ukyby-da, neşekeşiň ýene bir tilsimleriniň görnüşidir.
Neşekeşiň kynçylyklaryny çözmek, ony dürli pajygaly ýagdaýlardan halas etmek, onuň aladasy bilen ýaşamak, ýakyn adamlarynyň esasy işine öwrülýär.
Hemişe ýüze çykýan maddy meseleleri çözmek şuňa mysal bolup biler. Neşekeşiň neşä pul tapjak bolup, karz almalary (satyp pul tapmak üçin ogurlyk etmek has uly kynçylyklara alyp barýar) onuň pul bergisiniň köplüginden habar berýär. Bu ýagdaý neşekeşiň garyndaşlaryny uly alada goýýar we olar pul tapyp, onuň bergilerini berýärler. Mesele wagtlaýyn çözülýär we garyndaşlary arkaýynlaşýarlar... Neşekeş bolsa, maşgalanyň oňa ejir çekmäge ýol bermejekdigine we hemişe kömek etjekdigini bilip, kynçylygyny çözmegiň ýeňil ýoluny tapýar. Maşgalanyň bu hereketi ýagdaýy beter agyrlaşdyrýar.
Bu hereket bir tarapdan onuň bigaýratlygyndan we gowşaklygyndan habar berip, ony maşgala agzalarynyň öňünde peseldip görkezýär we neşekeşi maşgala garşy beter öjükdirýär. Başga tarapdan bolsa, kynçylyklary çözme netijesinde onuň taplanmasyna böwet bolýar. Sebäbi onuň nädogry hereketi maşgalada goldaw tapýar.
Neşekeşiň maşgalasyndaky maşgala gatnaşyklarynda söýgi duýgusy asyl manysyny ýitirýändir. Neşekeş ýaramaz duýgulardan halas bolmak üçin neşe serişdesinden peýdalanýar hem-de öz hereketleriniň ýaramaz täsirlerini aradan aýyrmak üçin öz maşgalasyny ulanmagyň usullaryny gözläp ugraýar. Bu ýagdaý maşgala uly ezýet berýär. Öýkesini ýuwdup, öz neşekeş agzasynyň döredýän üznüksiz kynçylyklaryna döz gelýän maşgalada duýgudaşlyk bolup bilermikä?!
Maşgalada söýgini saklamagyň ýeke-täk ýoly – bu neşekeşiň neşe ulanmagy netijesinde ýüze çykýan ýagdaýlaryndan ejir çekmezligi öwredip, neşekeşlik bilen bagly kynçylyklary ýeňip geçmekden ýüz öwürmekdir. Şeýle bolmasa duýgudaşlyk hem bolmaýar.
Adalatlylyk we duýgudaşlyk bolmadyk islendik gatnaşyklarda söýgi hem hiç haçan bolmaýar.
Neşekeşi neşe serişdelerinden, neşe kabul edýän dostlaryndan daşlaşdyryp biz sagalmany gazanyp bilmeris. Neşekeşi üzňe ýa-da tussagda saklap, sagaldyp bolmaýar. Adam ugurtapyjylygy ol ýerde hem neşe bilen üpjün edýän çeşmäni tapyp biler.
Sagalma islegi tapmagyň ýeke-täk ugry – adamyň özi neşeden saklanyp, ondan azat bolan pursatlary, oňa düşünmekligiňi, ynamyňy we söýgiňi bildirmäge synanyşyk etmekdir. Şeýle ýagdaý, neşekeşe wagtyň geçmegi bilen neşekeşligiň döredýän güýçli agyrylaryny ýeňip geçmäge uly kömek berip biler. Adam neşe ulanmakdan saklanyp ugranda biz oňa begenjimizi bildirmelidiris. Şonuň ýaly-da neşekeşlik zerarly ýüze çykýan kynçylyklary ýitileşdirip (oňa kömek etmezden), neşekeşe şolardan özüni alyp çykmak mümkinçiligini döretmelidir. Diňe şeýle bolanda, biz keseliň ep-esli wagt gowşamagyny gazanyp bileris.
Maşgalanyň hiç bir hereket etmän, ýüze çykan ýagdaýa kaýyl bolyp oturmagy, neşekeş tarapdan özüňiň doly derejede peýdalanylmagyna mümkinçilik döredýändir.
Maşgala agzalarynyň neşekeş bilen gatnaşyklary çäkli bolsa-da, azda-kände olar onuň bilen aragatnaşyk saklaýandyr. Şol garyndaşlyk gatnaşyklarynyň zyýanly, dargadyjy hem-de peýdaly taraplaryny öwrenip, şol gatnaşyklaryň peýdaly taraplaryndan köp peýdalanmaga çalyşmalydyr.
Neşekeşiň peýdasyz, boş, howply islegleri ýerine ýetirilip, hemme kynçylyklary maşgala agzalary we dostlary tarapyndan çözülýärkä, ol kömege we sagalma mätäçlik çekip bilmez.
Islendik agyr keselden soň sagalmanyň biraz wagty talap edişi ýaly, neşekeşlikden sagalma hem wagty, uly islegi, erki talap edýär. Şonuň ýaly-da, birden keseliň gaýtalanmagy hem ýüze çykyp biler. Bu ýagdaýlarda maşgala aljyraňňyllyga düşüp, neşekeşe kömek etmekden, onuň hereketlerini aklajak bolmakdan gaça durmalydyr. Ýekeje neşe mukdarynyň ýekeje gezek kabul edilmegi netijesinde hem keseliň gaýdyp gelip, maşgalada göreşe sarp edilen güýjüň, wagtyň, yhlasyň puja çykjakdygyny düşündirmelidir.
Neşekeş we onuň maşgalasy goldawy dost-ýarlary, goňşularyndan başga ýerde gözlemelidir. Kömegi we goldawy ýörite neşekeşlik soraglary babatda bilimi bolan hünärmenler ýa-da sagaldyş meýilnamalary boýunça işleýän tejribeli adamlar berseler dogry bolar.
Aýry-aýry maşgala agzalarynyň şolar ýaly guramalara kömek üçin ýüz tutmagy, wagtyň geçmegi bilen neşekeşiň we bütün maşgalanyň sagalmagyna tarap esasy ädimler bolup biler.
P. S. Neşekeşligiň dürli maşgala kynçylyklarynyň sebäbi bolup durýandygy bellidir. Makalada bu çylşyrymly meseläniň bir kiçijik bölegi beýan edilýändir. Elbetde, bu babatda Siziň hem pikirleriňiz bardyr. Siziň bu kynçylyga bolan garaýşyňyzy, pikiriňizi bilmek biziň üçin hem gyzykly bolardy. Eger siz teswirlemede öz pikiriňizi ýa-da soragyňyzy ýazmaga çekinýän bolsaňyz, öz adyňyzy mälim etmezden, biziň sorag-jogap bukjamyza ýüzlenip bilersiňiz.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Sişenbe güni Britaniýanyň ýokary şikaýat sudy Yragyň raýatlaryndan 100-den gowragynyň britan esgerleriniň gynamalary we zorluklary bilen baglanyşykly eden arzalaryna täzeden garalmagy barada höküm çykardy.
Şikaýat sudy bu barada aşaky suduň ozalky çykaran kararyny ýatyrdy. Aşaky sud Yrakdaky britan harbylarynyň gözegçiligindäki tussaghanalarda amala aşyryldy diýilýän gynamalar bilen baglanyşykly derňew işleriniň geçirilmegini oňlamandy.
Emma Britaniýanyň ýokary şikaýat sudy bu baradaky şikaýatlar boýunça derňew işlerini geçirmek barada Goranmak ministrligine rekomendasiýa gönderdi.


text:
Orsýetiň komandasynyň awtobusyna çüýşe zyňylyp hüjüm edildi we orsýetli sportsmen Türkiýe bilen 16-njy fewralda geçirilen futbol oýnunda öz köýnegini çykaryp prezident Wladimir Putiniň portretini köpçülige görkezdi.
Türkiýäniň polisiýasy Ýewropa ligasynyň ýaryşynda Türkiýäniň “Fenerbahçe” komandasy bilen duşuşyga barýan moskwaly “Lokomotiw” komandasyna çüýşe oklan üç adamy tussag etdi. Futbol oýny Stambulyň Sukru Sarajoglu stadionynda geçirildi.
Polisiýa bu üç ýaş adamyň içgili bolandygyny we olaryň hereketleriniň netijesinde awtobusyň bir aýnasynyň çat açandygyny aýtdy.
Türkiýäniň mediasy “Fenerbahçe” klubunyň janköýerleriniň jogapkär bolandygyny habar berdi.
Türkiýäniň we Orsýetiň arasyndaky gatnaşyklar noýabr aýynda Türkiýe Siriýa bilen serhediniň golaýynda orsýet uçaryny oka tutup ýere gaçyrandan soň dartgynly bolmagynda galýar.
Stambuldaky futbol ýaryşynda “Fenerbahçe” 2:0 hasap bilen utdy.


text:
Ykdysady taýdan kuwwatly “Uly ýedilik” guramasynyň liderleri eger Moskwa gündogar Ukrainada parahatçylygy gazanmak boýunça Minsk ylalaşygyndaky borçlaryny berjaý etmese Orsýete garşy “indiki çäklendiriji çäreleri görmäge taýýardygyny” duýdurdy.
Orsýetiň Minsk ylalaşygyny doly berjaý eden we Ukrainanyň garaşsyzlygyna hormat goýan ýagdaýynda “sanskiýalar yza çekilip bilner” diýip, ABŞ, Britaniýa, Italiýa, Germaniýa, Fransiýa we Ýaponiýa iki günlük maslahatynyň yzýany 27-nji maýda aýtdylar.
“Biz Orsýetiň Krym ýarymadasyny bikanun anneksiýa etmegini ýazgarýandygymyzy ýene ýatladýarys we muny ykrar etmezlik hem gatnaşanlara garşy sanksiýalar syýasatymyzy ýene nygtaýarys”, diýlip “Uly ýedilik” toparynyň liderleri öz beýannamasynda bellediler.
Kremli Orsýete garşy sanksiýalaryň ýaýbaňlanmagynyň global ykdysadyýetine erbet täsir ýetirip biljegini belledi.
2015-nji ýylyň fewral aýynda Minskde baglaşylan ylalaşyk gündogar Ukrainada hökümet güýçleriniň we orsýetçi separatistleriň arasyndaky söweşleri azaltmaga ýardam berdi, emma çaknyşyklar wagtal-wagtal dowam edýär. Konflikt zerarly 2014-nji ýylyň aprel aýyndan bäri 9300 adam wepat boldy.


text:
Gazagystanyň paýtagty Astananyň sudy bäş adamy gadagan edilen yslamçy topara agza bolmakda aýyplap türme tussaglygyna höküm etdi.
Sary arka etrabynyň sudy 18-nji fewralda “Tablighi Jamaat” yslamçy toparyň liderini iki ýyllyk türme tussaglygyna höküm etdi.
Halymbahi Halym topara agza bolmakda we sosial närazylygyny döretmekde aýyplandy.
Ýene dört adam gadagan edilen toparyň agzasy bolandygy üçin bir ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
“Tablighi Jamaat” Gazagystanda, Orsýetde, Özbegistanda we Täjigistanda resmi taýdan gadagan edilen topar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen kikboksçylary Italiýada geçirilen Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşdan dokuz medal getirdiler
Şu gün kikboksing boýunça Türkmenistanyň ýygyndysy Italiýanyň Rim şäherinde geçirilen Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşdan dolanyp geldi. Bu ýaryşda olar medallaryň dokusyzyny – altyn, kuümüş we bürünç medallaryň hersinden üçüsini gazanyp, örän oňat netijä eýe boldular.
Hormatly baýrak ugrunda 30-dan gowrak 1800-e golaý türgen bäsleşdi.
Şu ýyl Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Aleksandr Snagowskiniň şägirtleri Italiýada geçen Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşdan başga-da, ýene-de ýaryşlaryň ikisinde – Latwiýanyň paýtagty Rigada hem-de Türkiýäniň Antaliýa şäherinde tapawutlandy. Olarda jemi 13 medal – 8 altyn, 2 kümüş we 3 bürünç medal gazandylar.
Habarlar #Kikboks
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň üstünligi19 Dekabr, 2016 (10:56)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň kikboksing boýunça ýygyndysynyň üsti iri halkara ýaryşlarynyň öňüsyrasynda täze güýçler bilen ýetirildi04 Oktýabr, 2016 (08:36)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndysy kikboksingiň K-1 ugry boýunça Aziýanyň açyk çemponatynda ýeňiş gazandy09 Awgust, 2016 (10:30)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylary Italiýada geçirilen Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşdan dokuz medal getirdiler07 Iýun, 2016 (23:38)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylary dünýäniň kubogy ugrundaky ýaryşa taýýarlyk görýärler16 Maý, 2016 (14:55)
- Resmi habarlar
Rigada geçirilen kikboksing boýunça ýaryşda umumy toparlaýyn hasapda Türkmenistanyň ýygyndysy birinji orny eýeledi28 Mart, 2016 (17:04)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň altyn medallary02 Aprel, 2015 (22:26)
- Soňky habarlar
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýurdy02 Aprel, 2015 (22:24)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň uly üstünligi28 Oktýabr, 2014 (19:18)
- Soňky habarlar
Gazanylan ýeňişler geljekki üstünlikleriň girewidir30 Iýul, 2014 (20:00)
- Soňky habarlar
Lebapda sport baýramçylygy dowam edýär23 Maý, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri—dünýäniň güýçli kikboksçylarynyň hatarynda10 Dekabr, 2013 (22:51)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň ilkinji ýeňişleri02 Iýul, 2013 (17:53)


text:
Aşgabat, 10.03.2015. “Türkmenportal”.
AFK-nyň resmi saýtynyň habar berşi ýaly, 11-nji martda Aşgabatda “Ahal” bilen “Istiklolyň” arasyndaky duşuşygy FIFA-nyň 32 ýaşly katarly emini Hamis Mohamed Al-Kuwari alyp barar. Oňa gyraky kömekçiler hökmünde FIFA-nyň eminleri 24 ýaşly katarly Ýusuf Aref Al-Şamari we 35 ýaşly ýemenli Mohammad Ahmed Al-Hasani bellenildi.
FIFA-nyň 35 ýaşly liwanly emin Ali Reda ätiýaçdaky emin bolar.
Duşuşygyň gözegçi emini iordaniýaly Ismail Adnan Ismail Al-Hafi, komissary bolsa malaýziýaly Kamarudin Bin Sahari bolar.


text:
Demirgazyk we Günorta Koreýa tarapyndan bilelikde dolandyrylýan senagat zolagy gaýtadan açyldy. Bu zolak iki ýurduň arasyndaky syýasy dartgynlyk sebäpli bäş aýlap ýapylypdy.
Maglumatlara görä, duşenbe güni ir bilen iki ýurduň bilelikde dolandyrýan Kaesong senagat kompleksine tarap ulaglaryň uzyn kerweni Demirgazyk Koreýanyň araçäginden geçip başlady.
Şeýle-de, Kaesong senagat kompleksiniň gaýtadan işläp başlamagyny gözden geçirmek üçin 800-den gowrak günorta koreýaly dolandyryjy we işgärler agzalýan komplekse barar.
Demirgazyk Koreýanyň territoriýasynda ýerleşýän senagat zolagy Phenýan üçin esasy girdeji çeşmeleriň biridir.
Gürrüňi edilýän bu kompleksde Günorta Koreýanyň 120 töweregi zawody bolup, onda 53 müň demirgazyk koreýaly işgär zähmet çekýär.
Kaesong kompleksi aprel aýynda Phenýanyň komplekse günorta koreýalylaryň girmegini gadagan etmegi bilen ýapylypdy.


text:
Britan ýazyjysy Keýt Atkinsonyň (Kate Atkinson) «Harabaçylykdaky Taňry» romany ýylyň iň gowy romanyna berilýän Kosta baýragyna mynasyp boldy.
Sudýalar bu eseri «aňrybaş derejede ajaýyp» diýip atlandyrdylar.
Atkinson Britaniýada we Irlandiýada ýaşaýan iňlis dilli ýazyjylaryň ýazan iň gowy romanyna berilýän Kosta sylagyna üç gezek mynasyp bolan ilkinji ýazyjy boldy: ol 2013-nji ýylda «Ömürden soňky ömür» (Life After Life), 1995-nji ýylda “Muzeý sahnalarynyň arkasynda» atly romany üçin Kosta baýragyna mynasyp bolupdy.
Bu eser Keýt Atkinsonyň dokuzynjy romanydyr.
Atkinsonyň sudýalar tarapyndan «genial kitap» diýlip atlandyrylan täze romanynda Ikinji Jahan urşunda bombalaýjy bolan pilot Teddi Tod barada gürrüň berilýär.
“Harabaçylykdaky Taňry» belki-de meniň ýazan iň gowy romanymdyr» diýip, Atkinson aýdypdyr.
Şu ýyl Kosta baýragy üçin Birleşen patyşalykda we Irlandiýada ýaşaýan 630-dan gowrak ýazyjynyň kitaby hödürlenipdir.
Atkinson bilen bile ýene dört ýazyjy dürli kategoriýalar boýunça ýeňiji diýlip atlandyryldy, olaryň her biri £5,000 alar.


text:
Täjigistanyň döwlet gaz kompaniýasy Özbegistanyň garaşylmadyk ýerden Täžigistana iberýän gazyny ýarpy azaldandygyny aýdýar.
AFA habar gullugy şu gün adyny aýtmadyk täjik resmisine salgylanyp, Daşkendiň Duşanbe iberýän gazyny ýarpy azaldandygyny ýazdy. Netijede, sagatda iberilýän tebigy gazyň mukdary 28 müň kub metrden 15 müň kub metre çenli azalypdyr.
Bu habar bilen bagly özbek tarapyndan hiç hili düşündiriş berilmedi. “Täjktransgaz” kompaniýasynyň adyny aýtmadyk sözçüsi gaz kesilmesiniň sebäbiniň belli däldigini aýdypdyr.


text:
ABŞ-nyň Milli howpsuzlyk agentliginiň (NSA) öňki işgäri Sowet Soýuzynyň peýdasyna içalyçylyk etmekde aýyplanyp, 1986-njy ýylda tussaglyga höküm edilen Ronald Pelton 30 ýyldan soň tussaghanadan boşadyldy.
ABŞ-nyň federal tussaghanalara degişli hökümet hasabatlarynda 74 ýaşly Ronald Peltonyň tussaglyk möhletiniň 24-nji noýabrda dolandygy görkezilýär.
Milli howpsuzlyk agentliginiň aragatnaşyk boýunça bilermeni Pelton 1985-nji ýylda tussag edilip, Sowet Soýuzyna aňtaw signallaryny 35 müň amerikan dollaryna satmak bilen baglylykda aýyplanypdy.
ABŞ-nyň prokurorlary KGB-niň gaçgak ofiseriniň Peltona garşy görkezendigini aýtdylar. Bu ofiseriň soň Moskwa dolanyp barandygyny “Associated Press” agentligi habar berdi.
ABŞ-nyň Tussaghanalar boýunça edarasynyň metbugat-wekiliniň “Associated Press” agentligine aýtmagyna görä, Pelton tussaglygynyň soňky ýyly federal türmeden öý tussaglygyna geçirilipdir.


text:
«Türkmen häkimiýetleri syýasy äheňler esasynda tutulan hasaplanýan aktiwisti haýal etmän azatlyga goýbermeli» diýip, Hýuman Raýts Wotça anna güni ýaýradan beýanatynda aýtdy.
Tanymal tebigaty goraýjy aktiwist Andreý Zatoka 20-nji oktýabrda, Daşoguzda tussag edildi.
«Zatokanyň tussag edilmegi türkmen häkimiýetleriniň onuň işjeňligini basmak üçin edýän hereketi bolup görünýär» diýip, Adam hukuklaryny goraýan guramanyň Ýewropa hem Merkezi Aziýa boýunça direktorynyň orunbasary Reýçel Denber aýtdy.
Hýuman Raýts Wotç häkimiýetleriň Zatokany azat etmelidigini we oňa garşy aýyplamany ýatyrmalydygyny aýdýar.


text:
Soňky aýlaryň dowamynda degişlilikde Türkmenistany ýakyndan gyzyklandyrýan üç waka bolup geçýär. Olar Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän sebitlerinde barha artyp barýan durnuksyzlyk, Türkmenistanyň maliýe pudagyndaky çökgünlük we soňky aýlaryň dowamynda ýokary derejeli ýolbaşçylaryň yzygiderli wezipelerinden çetleşdirilmegi.
Şu ýylyň dowamynda eýýäm onlarça ýokary derejeli resmi wezipelerinden boşadyldy. Wezipelerinden çetleşdirlenleriň arasynda ministrler, welaýat hem etrap häkimleri, maliýe we howpsuzlyk pudaklarynyň ýolbaşçylary-da bar.
Wezipelerinden çetleşdirlen ýolbaşçylara bildirilýän aýplamalar o diýen takyk däl, sebäbi olaryň ählisi diýen ýaly “işlerinde göýberen kemçilikleri” diýen aýplama bilen eýeleýän wezipelerinden çetleşdirildiler. Gepiň tümmegi, Türkmenistan gaty düşnüksiz, çylşyrymly günleri başdan geçirýär.
“Mejlisiň” şu günki sanynda häzirki gün ýurtda bolup geçýän wakalar, şol wakalaryň arabaglanyşygy, gelnen kararlaryň logikasy we esasanam bu ýagdaýlaryň ýurda we uly ile ýetirýän täsirleri barada gürrüň edilýär.
“Mejlisiň” bu günki myhmanlary:
Dr. Luca Anchesci:- Glasgow Universitetiniň Merkezi Aziýa bölüminiň ýolbaşçysy;
Ruslan Mätiýew: - “Alternative Turkmenistan News” gullugynyň ýolbaşçysy;
Bruce Pannier:- Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa barada habarlar çap edýän bölümi “Kişlok Ovoziniň” redaktory.
Programmany Azatlyk Radiosynyň müdiri Muhammad Tahir alyp barýar.
“Mejlisi” diňlemek üçin aşakdaky düwma basyň.


text:
Aşgabat, 04.03.2015. “Türkmenportal”.
Türkiýe Respublikasynyň Prezidentiniň kabulhanasynda — “Aksaraý” köşgünde belent mertebeli türkmen myhmanyny resmi garşylamak dabarasy boldy. Bu ýerde, merkezi girelgäniň öňünde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdogan mähirli garşylady.
Köşkde Prezident Rejep Taýyp Ärdoganyň iş otagynda ikiçäk görnüşde ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gepleşikler geçirildi.Prezident Rejep Taýyp Ärdoganyň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň Baştutanynyň bu saparyna öz ýurdunda däp bolan döwletara gatnaşyklaryň taryhynda möhüm waka, türkmen-türk dostlugynyň mizemezliginiň täze aýdyň nyşany hökmünde baha berilýär.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýä resmi sapar bilen gelmäge çakylygy we mähirli garşylanandygy üçin öz türkiýeli kärdeşine minnetdarlyk bildirip, türkmen tarapynyň hem bu sapara hem-de şu gepleşiklere uly ähmiýet berýändigini nygtady.
Özara düşünişmek we netijeli ýagdaýda geçen gepleşikleriň barşynda iki döwletiň Baştutanlary ozal gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň durmuşa geçirilişini ara alyp maslahatlaşdylar, türkmen-türk gatnaşyklarynyň giň meseleleri boýunça pikir alyşdylar. Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Rejep Taýyp Ärdogan hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny we geljegini aýdyňlaşdyryp, Türkmenistanyň hem-de Türkiýäniň ägirt uly kuwwata eýe bolan netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga we ösdürmäge meýillidigini tassykladylar.
Gepleşikleriň çäklerinde taraplar sebit we halkara syýasatynyň özara gyzyklanma bildirilýän möhüm meseleleriniň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Rejep Taýyp Ärdogany özi üçin amatly wagtda resmi sapar bilen Türkmenistana gelip görmäge çagyrdy. Çakylyk hoşallyk bilen kabul edildi. Saparyň möhleti diplomatik ugurlar boýunça ylalaşylar.


text:
Bütindünýä saglyk guramasynyň (BSG) resmileri haj zyýaratyny ýerine ýetirýän millionlarça musulmana gigiýena, ýagny arassaçylyga ýakyndan üns bermek arkaly Ýakyn Gündogar agyr dem alyş sindromy – MERS wirusyna garşy özlerini goramaga çagyryş etdi.
BSG-nyň Ýuwaş ummanynyň Günbatar kenaryndaky ýokanç keseller boýunça müdiri Mark Ýakobs (Mark Jacobs) 10-njy iýulda beren maglumatynda wirusyň ýokaşmagynyň öňüni almak üçin eliňi ýuwmak we üsgürýän adamlardan gaça durmak ýeterlikdir diýdi.
Şeýle-de, Ýakobs MERS wirusy ýokaşan haj zyýaratçylarynyň öýlerine dolanandan soň, Aziýada bu keseliň epidemiýa görnüşinde ýaýramagyna sebäp bolup biljekdigi barada uly bolmadyk howpuň bardygyny sözüniň üstüne goşdy.
Ýakobsyň bu çykyşy geçen hepde Filippinler adamlara MERS wirusynyň howpy aradan aýrylýança, Mekgä haj zyýaratyna gitmek baradaky planlaryny gaýtadan gözden geçirmäge çagyryş etmeginden soň boldy.


text:
Bagdatda janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran hüjümi zerarly üç adam wepat boldy we 20-den gowrak adam ýaralandy.
Polisiýa partlamanyň 29-njy martda Taýaran meýdançasynda işçileriň jemlenen ýeriniň golaýynda we täsirli şaýy ruhanysy Moktada al-Sadryň tarapdarlarynyň syýasy reformalary talap edip protest geçiren ýerinden bir kilometr uzaklykda bolandygyny habar berdi.
Hiç bir gurama hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne almady, emma şu ýyl Yrakda amala aşyrylan hüjümleriň ählisiniň jogapkärçiligini “Yslam döwleti” topary öz üstüne alypdy.
Sünni söweşijileriň topary Yragyň demirgazyk we günbatar böleklerine gözegçilik edýär.


text:
Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi Moskwada ors resmileri bilen Eýranyň ýadro programmasy babatda dörän halkara çigşigi çözmek we iki ýurduň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek barada maslahat edýär.
Salehi duşenbe güni daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen duşuşýar hem-de Orsýet bilen Eýranyň bilelikde guran ykdysady komissiýasynyň 10-njy sessiýasyna gatnaşýar.
Bu duşuşyk 26-njy fewralda, eýranyň ýadro işleri, şol sanda uran baýlaşdyrmak meselesi bilen bagly dawalary çözmek üçin Gazagystanda guraljak halkara maslahatyň öňüsyrasynda bolýar.
Birleşen Ştatlar we onuň ýaranlary Eýranyň uran baýlaşdyrmak programmasynyň ýadro ýaraglaryny ýasamak üçin ulanylyp bilinjegini aýdýarlar.
Eýran özüniň atom bombasyny edinjek bolýandygy barada aýdylýanlary ret edýär.
Gazagystan gepleşikleri Eýranyň we dünýäniň ýene alty uly döwletiniň, Orsýetiň, Britaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň we Birleşen Ştatlaryň wekillerini bir ýere jemlär.


text:
Eýranly gepleşikçileriň dünýä güýçleri bilen hemişelik ýadro ylalaşygyny gazanyp, Tährana garşy sanksiýalaryň ýatyrylmagyny gazanmaga çalyşmagy bilen, 6-njy maýda Tähranda nebit we tebigy gaz ýarmarkasy açyldy.
Bu ýyllyk ýarmarka dünýäniň 600-den gowrak kopmaniýasynyň wekili gatnaşýar.
Eger Tährana garşy girizilen halkara sanksiýalary ýatyrylsa, olar ýurduň nebit-gaz pudagyndaky gerimli proektlere gatnaşmak üçin şertnama baglaşmaga ymtylýarlar.
Birleşen Ştatlaryň we Ýewropanyň 2012-nji ýylda Tähranyň energiýa we bank pudagyna girizen gadaganlygy Eýranyň nebit-gaz firmalaryna uly zarba urdy.
Şonda dünýäniň uly energiýa firmalary Eýrany terk etmeli ýa-da bu ýurt bilen edýän bizneslerini duruzmaly bolupdylar.


text:
Russiýa we beýleki awtoritar ýurtlar Ýewropanyň we Ýewraziýanyň käbir sebitlerinde täze demokratiýalary düzgünleşdirmek tagallalaryny böwetlemek üçin agressiw çäreleri amala aşyran mahaly, geçen ýyl Russiýa demokratiýanyň derejesi boýunça soňky 10 ýylyň dowamynda iň pes derejesini görkezdi diýip, “Freedom House” guramasynyň raportynda bellenilýär.
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň Kiýewe garşy raýat urşuny alyp barýan gündogar Ukrainadaky separatistlere goldaw bermek we Krym ýarymadasyny anneksiýa etmek çäreleri ýurtda demokratiýanyň pese gaçmagyna ýiti täsir ýetirdi diýlip, düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän synçy toparyň ýyllyk hasabatynda aýdylýar.
“ençeme ýyllaryň dowamynda Russiýa Ýewraziýa bilen baglanyşykly Freedom House guramasynyň üns merkezindedi” diýip, hasabatyň awtory Sylwana Habdank-Kolaçkowska Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda belledi.


text:
Gresiýanyň kenarynyň golaýynda gark bolan gämilerde azyndan 21 migrant heläk boldy.
Gresiýanyň kenarýaka serhetçileriniň 22-nji ýanwarda aýtmaklaryna görä, 48 adamy alyp barýan gämi irden Farmakonissi adasynyň golaýynda gark bolupdyr. 40 ýolagça kenara ýetmek miýesser edipdir. Serhetçiler bir gyzy halas edipdir we ýedi adamyň jesedini tapypdyr.
Şol günüň özünde Kalolimnos adasynyň golaýynda ýolagçylaryň sany anyk bolmadyk ýene bir gämi gark bolupdyr. Häkimiýetler 26 adamy halas edipdir we 14 adamyň jesedini tapypdyr.
Müňlerçe bosgun we migrant, köpüsi uruşy başdan geçirýän Siriýadan Ýewropa Bileleşiginde baş pena almak arzuwy bilen soňky aýlarda Türkiýeden Gresiýa aşmak üçin howply deňiz syýahatyna baş goşdular.


text:
Gazagystanyň iň uly şäheri Almatyda Pakistanyň raýaty adam gaçakçylygyny edýän topara ýolbaşçylyk etmekde aýyplanyp, sud edilýär.
23-nji ýanwarda Sarfazar Hussain Almaty etrap suduna çykarylyp, Pakistandan, Eýrandan, Hindistandan, Hytaýdan we beýleki ýurtlardan raýatlaryň ýurda “bikanun girmegi üçin migrasiýa ýollaryny” guramalaşdyrmakda aýyplandy.
Sud diňlenişiginiň dowamynda çykyş eden prokurorlar Hussaininiň Gazagystana daşary ýurtlulary getirýän jenaýatçylykly toparyň agzasydygyny aýtdylar.
Derňewçileriň berýän maglumatyna görä, gürrüňi gidýän topar 2007-nji ýyldan bäri daşary ýurtlularyň bikanun Gazagystanda galmagyna kömek edipdir.


text:
19-njy aprelde merkezi Garagumdaky gaz önümçilik obýektlerine eden saparynyň dowamynda G.Berdimuhamedow baý energiýa ýataklarynyň çalt depginde özleşdirilmegini çylşyrymlaşdyrýan adatdan daşary ýagdaýlary aradan aýyrmaklyga tabşyryk berip, meseläni çözmekde täze tehnologiýalaryň ulanylmalydygyny aýtdy.
Merkezi Garagumda içinden ot çykýan atropogen çukurlarynyň ençemesi bar. Suw bilen doldurylanlygyna garamazdan, olaryň düýbünden gaz gaýnap çykýar.
Şu hepde merkezi Garagumdaky gaz ýataklarynyň özleşdiriliş isleri bilen tanyşmagynyň barşynda prezident Berdimuhamedow çölüň merkezinde öňden bar bolan karst boşluklaryndan dynmak üçin ylmy çözgütleriň tapylmalydygyny aýtdy we ol ýerdäki ýerasty baýlyklaryň özleşdirilmegine päsgel berýän anomal ýagdaýlary ýok etmek boýunça ylmy taýdan delillendirilen programmalaryň işlenilip düzülmegine tabşyryk berdi.
Içinden ot çykýan atropogen oýlar näme?
Içi otly guýular, olaryň döremeginiň sebäpleri we tebigata ýetirýän täsiri, şeýle-de olaryň ýok edilmegi netijesinde döräp biljek täsirler barada ýerli habar serişdelerinde hiç hili habar berilmeýär. Emma synçylar bu meseläniň kopçülikde gyzyklanma döredýänligini aýdýarlar.
Türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda şeýle diýdi: “Döreýän ýangynlaryň, atylyp çykýan fontanlaryň ýa-da bolmasa, ýanýan gazlaryň öňüni almak gowy zat, ýöne ol näderejede ylym bilen baglanyşykly. Sebäbi metbugatda diňe ‘biz ýeňiji, biz, ynha, diňe gowy iş edýäris’ diýen ýaly habarlar gidýär. Emma ol işler näme üçin edilýär, haýsy problemalar öňde dur, haýsy problemalaryň indi döremegi mümkin - ine, şu zatlar barada metbugatda hiç zat aýdylanok”.
Energiýa meseleleri boýunça türkmenistanly başga bir bilermeniň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Garagumda içi otly guýularyň emele gelmeginiň gaz önümçiligine baglanyşygy bar. Käte gazly skwažina deşilende döreýän çüwdürimler sebäpli emele gelen boşluklary suw doldurýar. Bu bolsa ýerasty gatlaklarda gazyň ýygnanmagyna sebäp bolýar.
Şeýle boşluklardan biriniň 1971-nji ýylda skwažinany deşilip, emele gelenligi “Roýters” agentiliginiň maglumatynda hem bellenilýär. Giňligi çak bilen 60 metrlik we çuňlugy 20 metrlik bu guýudan çykan gazy sowet geologlarynyň ýakmagy netijesinde onuň şu günki güne çenli hem ýanýanlygy aýdylýar.
Energiýa meseleleri boýunça türkmenistanly bilermen şeýle guýulary ýok etmek üçin ençeme ylmy usullaryň bardygyny belledi, emma çäreleriň ýokary derejeli spesialistleri we uly maliýe çykdajylaryny talap edýänligini aýtdy.
Garagumdaky nebit-gaz önümçiligi we onuň täsirleri
Türkmenistanyň ýolbaşçylarynyň ýanyp duran suwly gaz guýularyny gömmek karary Türkmenistanyň gaz eksportynyň möçberini artdyrmak islegi bilen baglanyşdyrylýar. Hususan-da, “Solar energy charity” energiýa guramasynyň internet saýtynda ýerleşdirilen maglumatda ýanyp duran guýularyň gaza baý Garagum çölüniň ortasynda gaz önümçiligine päsgelçilik döredýänligi bellenilýär.
Şol bir wagtda-da, bilermenler Garagum çölüniň merkezindäki gaz gorlarynyň aýry-aýry kiçeňräk ýataklardan emele gelýänligini-de belleýärler.
Energiýa meseleleri boýunça türkmenistanly bilermen merkezi Garagumdaky gaz ýataklarynyň ortaça hasap bilen 10-12 milliard kubometr gazy öz içine alýandygyny we bu ýataklary özara birleşdirýän gaz-transport sistemasyny gurmak arkaly bu gazy ulanmagyň mümkindigini aýdýar. Emma, bilermeniň pikiriçe, beýle proyektden alynjak girdeji bu gurluşygyň çykdajylaryny göwnejaý ödäp bilmez.
Türkmnenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Garagumda soňky döwürde geçirilen işleriň, şol sanda, Türkmen kölüniň gurulmagy bilen bagly çäreleriň we nebit-gaz önümçiligine degişli alnyp barylýan işleriň tebigata ýaramaz täsir ýetirmek howpunyň hem alada döredýänligini belledi.
“Garagumyň içinde batgalyklar emele geldi. Himikatlar sebäpli ýerasty suw ýokary galyp, oňki süýji suwly guýular ajap ugrady. Bu çölüň ösümlik dünýäsine hem erbet täsirini ýetirip ugrady. Onuň daşyndan Garagumda nebit-gaz gözlegi sebäpli her günde näçeläp maşynlar geçýär, näçeläp tehnika goýulýar. Umuman, Garaguma aýawsyz çemeleşilýär” diýip, A.Bugaýew belledi.


text:
Germaniýanyň goranmak ministri Karl-Teodor Zu Güttenberg wezipesinden gitdi.
Zu Güttenberg öz dissertasiýasynda plagiatlykda aýyplanyp, geçen aý doktorlyk derejesinden mahrum edlipdi.
Bu baradaky galmagal döräli bäri, Zu Güttenberge wezipesinden gitmegi üçin basyş edilýärdi.
Zu Güttenberg wezipesinden çekilmek baradaky kararyny kansler Angela Merkeliň we prezident Kristian Wulfyň dykgatyna ýetirdi.
Zu Güttenberg sişenbe güni Berlinde žurnalistleri öňünde çykyş etdi: "Men elmydama-da göreşmäge taýýardym, ýöne men eýýäm öz güýjümiň çäklerine ýetdim”.
39 ýaşly aristokrat Angela Merkeliň hökümetindäki iň meşhur ministrleriň biridi.


text:
Siriýanyň aktiwistleri ýurtda bir aý bäri dowam edýän kampaniýanyň dowamynda Birleşen Ştatlaryň liderligindäki harby güýçler tarapyndan amala aşyrylýan howa zarbalarynda “Yslam döwleti” atly toparyň 521 söweşijisiniň, şeýle-de parahat ilatdan 32 adamyň öldürilendigini habar berýärler.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy topary öldürilenleriň aglabasyny, ýagny 464 sanysyny “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri emele getirýär diýdi.
Şeýle-de, topar Siriýanyň çäginde amala aşyrylan howa zarbalarynda “Al-Kaýda” hereketi bilen ilteşikli “Al-Nusra frontunyň” 57 agzasynyň öldürilendigini belledi.
22-nji oktýabrda Yragyň ýarym-awtonom Kürt regionynyň parlamenti siriýaly kürtleriň tarapyndan uruşmagy üçin özüniň kürt “Peşmerga” söweşijilerini Kobani şäherine ugratmagy tassyklady.


text:
Ak Tam Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň Daglyk-Garabag konfliktini soňlamak baradaky gepleşiklerde progres gazanmaga çagyryp, ermeni hem azeri prezidentlerine telefon edendigini aýdýar.
Bu telefon söhbeti ermeni we azeri prezidentleriniň şu gün Kazanda, rus prezidenti Dmitriý Medwedewiň beýemçiliginde boljak sammitleriniň öňüsyrasyna gabat geldi.
Ak Tam Obamanyň ermeni hem azeri liderlerini Garabag konfliktiniň çözgüdine tarap süýşmek baradaky şertnamanyň esasy ýörelgelerine gol çekmäge çagyrandygyny aýtdy.


text:
Moskwa Günorta Koreýada kämilleşdirilen amerikan raketa gorag sistemasynyň ýerleşdirilmegi sebitde «ýaraglanyşygyň haýdadylmagyna» iterer diýip, Birleşen Ştatlara duýduryş berdi.
Şeýle-de Moskwa bu ýagdaýyň Koreýa ýarymadasynda «ýadro problemasyny gutarnykly çözmegi kynlaşdyrjakdygyny» aýtdy.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň 10-njy fewraldaky beýanatynda aýdylmagyna görä, Waşington Phenýanyň ýadro we raketa synaglaryny öz gorag sistemalaryny giňeltmek üçin bahana edinip ulanýar.
Birleşen Ştatlaryň kämilleşdirilen raketa gorag sistemasynyň Günorta Koreýada ýerleşdirilmegine Hytaý hem garşy çykýar, ýagny munuň regional howpsuzlygy gowşatjakdygyny aýdýar.


text:
“Gazprom” kompaniýasynyň Türkmenistanda çekýän maliýe kynçylyklarynyň sebäpleri az däl. Ukrainada bolan gapma-garşylyk netijesinde Russiýa garşy girizilen çäklendirmeler bu sebäpleriň diňe biridir. Hakykatda welin, sebäpler az däl. Bu barada çarşenbe güni ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň öňki kömekçisi, ýurduň Azerbaýjandaky öňki ilçisi, Tallindäki Halkara goranmak barlaglary merkeziniň direktory Metýu Braýza Trende beren beýanatynda aýtdy.
Onuň sözlerine görä, bilermenleriň we gözegçileriň belleýişleri ýaly, “Gazprom” “Demirgazyk akymy” we “Türk akymy” ýaly bähbitsiz taslamalaryň birnäçesine çekildi we serişde baryny ýitirdi.
“Açyklygyň-aýdyňlygyň ýoklugy “Gazprom” üçin ýene bir kynçylyk döredýän mesele bolup durýar. Kompaniýadan gelýän girdejileriň agramly bölegini Russiýanyň hökümeti açyk-aýdyň esasda peýdalananok. Mundan başga-da, “Gazprom” durmuş taýdan goldaw hökmünde gazy Russiýa boýunça özi üçin amatsyz bahadan satmaly, munuň öwezini bolsa daşary ýurtlara satylýan gazyň hasabyna doldurmaly bolýar. Bu ýagdaýlaryň özi “Gazproma” girdejili kompaniýa bolmaga päsgel berýär” — diýip, Braýza aýdýar.
Türkmenistan bilen Russiýanyň arasynda energetika ulgamyndaky hyzmatdaşlygy teswirlemek bilen, bilermen Aşgabadyň Moskwa üçin esasy hyzmatdaş bolandygyna garamazdan, iki ýurduň hem birnäçe ýyl bäri çylşyrymly gatnaşyklarda bolandygyny belleýär.
“2010-njy ýyldan bäri, hatda ondan hem öň Türkmenistan gazy eksport etmek meselesinde Russiýa garaşly bolmagy çäklendirmek üçin yhlas baryny edýär. Biz eýýäm Türkmenistanyň gazyň agramly bölegini Hytaýa iberýändigini we bu ýagdaýyň has ösdüriljekdigine gözegçilik edip bileris. Şeýle hem Türkmenistan öz gazyny Azerbaýjanyň, Gruziýanyň, Türkiýäniň üsti bilen Ýewropa ugratmaga synanyşar diýip pikir edýärin” — diýip, Braýza aýtdy.
Onuň sözlerine görä, Russiýa satyn alnan gaz üçin Türkmenistana köp ýyllap tölemedi.
“Russiýa şertnamany köp ýyllaryň dowamynda bozdy. Haçan-da, kimdir biri özüni şeýle alyp barsa, oňa bolan ynam gaçýar. “Gazproma” Türkmenistana özüni ygtybarly hyzmatdaş hökmünde görkezmek indi kyn bolar. Bolup biläýjek zat, “Gazprom” öz täsirini ýitirer we “Statoiliň”, “BP-niň” ýa-da “Shelliň” edişi ýaly, daşary ýurt kompaniýalary bilen bäsdeşlik etmäge mejbur bolar. Eger “Gazprom” bazarda agalyk etmek maksady bilen bäsdeşlik etse, kompaniýa has netijeli hem-de daşary ýurtlar, halkara kompaniýalary, şeýle hem Russiýanyň halky üçin iň gowy hyzmatdaş bolar, çünki ol has ýokary hilli hyzmatlara eýe bolar” — diýip, Metýu Braýza belledi.
Anahanum Hidaýatowa.


text:
Liwiýanyň soňky lideri Muammar Kaddafiniň ogly Nigeriýadan ekstradisiýa edildi we Liwiýa alnyp baryldy.
Demirgazyk Afrika ýurdy Saadi Kaddafini birnäçe wagtdan bäri Nigeriýadan ekstradisiýa etmäge synanyşýardy. Liwiýada 2011-nji ýylda bolan tolgunşyklarda Kaddafi häkimiýetden çetleşdirilenden soň, Saadi Kaddafi ýurduň günbatar goňşusy Nigeriýa gaçyp gidipdi. 2011-nji ýyldaky gozgalaň NATO-nyň goldawynda amala aşyrylypdy.
Käri boýunça telekeçi we professional futbolçy Saadi, Kaddafiniň iň meşhur ogly Saif al-Yslam ýaly Halkara jenaýat sudy tarapyndan gözlenilmeýär.
Ýöne Liwiýa Saadini Liwiýanyň futbol federasiýasyna başlyklyk eden döwri emlägi bikanun ele geçirmek we adamlary ýarag bilen gorkuzmak diýilýän aýyplamalar bilen sud etmek isleýär.


text:
Nepalyň paýtagty Katmandunyň 80 km çemesi golaýynda 7.8 bal güýjündäki ýer titremesi boldy.
Nepal hökümeti azyndan 688 adamyň ölendigini aýtdy. Resmiler ölenleriň sanynyň köpeljegini duýdurýarlar.
Ýer titremesi 25-nji aprelde, günortana golaý boldy. Habarlarda köp jaýyň, diwarlaryň ýykylandygy aýdylýar.
Bu himalaý döwletinde 81 ýylda bolan iň erbet ýer titremesi hasaplanýar.
“Roýters” habar gullugy Katmandunyň 19-njy asyrda gurlan taryhy Harara diňiniň, beýleki bir topar taryhy ýadygärligiň ýykylandygyny ýazýar.


text:
Şu gün Germaniýanyň daşary işler ministri Guido Westerwelle bilen Fransiýanyň daşary işler ministri Bernard Kuşner Gyrgyzystanda ýurduň hökümet resmileri bilen gepleşik geçirmekligi planlaşdyrýarlar.
Şeýle hem, şu gün olar ýakynda etniki konfliktleriň ýüz beren ýeri bolan Gyrgyzystanyň günorta regionyna-da gysga wagtlyk sapar ederler diýlip garaşylýar.
Maglumata görä, özleriniň bu saparlarynda Guido Westerwelle bilen Bernard Kuşner Gyrgyzystanyň günortasynda kömege mätäç ilata gumanitar ýardamlaryň ýaýradylyşy hem-de olara beýleki zerur ýardamlaryň berilişi bilen tanşarlar.
Düýn Germaniýanyň daşary işler ministri Guido Westerwelle Özbegistanda saparda bolup, ýurduň prezidenti Yslam Karimow bilen duşuşdy.


text:
BMG-niň Bosgunlar boýunça edarasynyň (UNHCR) berýän maglumatyna görä, awgust aýynda Siriýadaky gazaplylykdan 100 müň töweregi adam goňşy ýurtlara gaçyp barypdyr.
BMG-niň Bosgunlar boýunça edarasynyň metbugat wekiliniň sözlerine görä, 2011-nji ýylyň martynda prezident Başar al-Assada garşy başlanan gozgalaňdan bäri, bu hasaba alnan iň ýokary görkeziji bolupdyr.
Gurama häzire çenli Siriýadan 235 müňe golaý bosgunyň goňşy döwletlere geçendigini aýdýar.
Bu aralykda, sişenbe güni Halkara gyzylhaç jemgyýetiniň (ICRC) prezidenti Peter Maurer Damaskda prezident Başar al-Assad bilen duşuşdy.
Halkara Gyzylhaç jemgyýetiniň berýän maglumatyna görä, gepleşikleriň dowamynda Siriýadaky “barha ýaramazlaşýan gumanitar ýagdaý” maslahat ediler.