text:
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen ýurdumyzda bilim ulgamy täze ösüşlere eýe bolýar. Ulgamyň işini döwrebap derejede guramak, oňa innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak, ýaşlara berilýän bilimiň hilini ýokarlandyrmak, bu babatda, milli aýratynlyklary göz öňünde tutmak bilen, dünýä tejribesinden ugur almak, sanly bilim ulgamyna geçmek boýunça giň möçberli işler alnyp barylýar.
Hut şul nukdaýnazardan ugur alyp, häzirki döwürde ýurdumyzda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy tapgyrma-tapgyr durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän özgertmeleriň hatarynda Türkmenistanyň Prezidentiniň 2017-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda tassyklan “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasyny” mysal getirmek bolar. Ýurtda sanly ulgama geçmeklikde bilim ulgamyna uly orun degişlidir.
Sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça uzak möhleti nazarlaýan döwlet syýasatyny alyp barmak zerurdyr. Daşary ýurt tejribesinden görnüşi ýaly, sanly tehnologiýalara daýanýan ykdysadyýete geçmek belli bir wagty, serişdeleri we inženerçilik işini doly ele alan hünärmenleri talap edýär. Bu ugruň ösmegi üçin «döwlet – jemgyýet – ylym – işewürlik» gatnaşyklarynda düýpli özgerişlikleriň amala aşyrylmagy hem zerur şertleriň biridir. Şunda döwlet tarapyndan degişli kadalaşdyryjy hukuk namalaryny işläp taýýarlamak, häzirki zaman dolandyryş ulgamyny ösdürmek, ylmyň ösmegine döwlet goldawyny bermek ýaly meseleler öz möhümligi bilen tapawutlanýar. Täze tehnologiýalary döretmekde, olary ornaşdyrmakda ylym pudagynyň esasy orun eýeleýändiginden ugur alsak, onda alymlarymyzyň, inženerlerimiziň we beýleki hünärmenlerimiziň öňünde jogapkärli, döwlet bähbitli wezipeleriň durandygyna göz ýetirmek bolýar. Ýurdumyzyň ylmy elita gatlagynyň üçden iki böleginiň ýokary okuw mekdeplerinde jemlenmegi bolsa, bu işe ýokary bilim edaralarynyň professor-mugallymlarynyň çekilmegini hem şertlendirýär.
Şunda Türkmenistanyň bu ugurda öňdebaryjy ýurtlaryň hataryna girmegini üpjün etjek ýollaryň, ony amala aşyrmagyň mehanizminiň dogry kesgitlenmegi şeýle maksatnamanyň netijeli durmuşa geçiriljekdiginiň, netijede sanly gurşawyň kemala getiriljekdiginiň kepilidir. Sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça bu maksatnamada ýurdumyzyň dolandyryş ulgamy üçin ýokary hünärmenlik derejesi bolan häzirki zaman hünärmenlerini taýýarlamak zerurlygy hem ýüze çykýar.
Sanly ykdysadyýeti kemala getirmek uzak we çylşyrymly iş bolup, ony diňe bir administratiw çemeleşmeler arkaly ýa-da diňe bazar mehanizmlerine daýanmak bilen amala aşyrmak mümkin däl. Sanly ykdysadyýete geçmegiň guramaçylyk-hukuk çäreleri aýratynlykda alnanda hem bazar mehanizmlerine hem-de administratiw usullara gollanyp amala aşyrylmalydyr. Administratiw çemeleşmeler döwletiň ýolbaşçylygynda sanly ykdysadyýetiň infrastrukturasynyň döredilmegini we ykdysady subýektleriň zerur bolan sanynyň döredilmegine esaslanýar. Bazar mehanizmleri döwletiň sanly ykdysadyýetiň ösmegi üçin oňaýly şertleri döretmegini we hususy ulgamy şeýle şertlerden peýdalanmaga höweslendirmeklige esaslanýar. Bu ulgamy ösdürmek diňe bir biziň ýurdumyz üçin däl-de, eýsem häzirki döwürde bütin dünýäniň ykdysady jemgyýetçiliginiň öňünde durýan esasy möhüm wezipedir.
Hünärmenler sanly ykdysadyýeti häsiýetlendirýän bäş sany esasy häsiýetli alamatlary tapawutlandyrýarlar. Olaryň ilkinjisi hökmünde sanly ykdysadyýetiň platformalaryna esaslanýan ykdysady işidir. Platformanyň esasynda ýerine ýetirilýän bu işler onuň öndürijilerine sarp edijiler bilen göni aragatnaşykda bolmak arkaly isleglerini kanagatlandyrmaga mümkinçilik berýär. Platforma işewürlik modeliniň esasynda işini gurnaýan kompaniýalarynyň mysaly hökmünde Uber и Airbnb ýaly kompaniýalary görkezmek bolar.
Ikinji model personifisirlenen hyzmat modelidir. Bu ýerde Big Data, targetirlenen marketing, 3D çap etme ýaly tehnologiýalar ulanylyp, olar her bir müşderiniň islegini aýratynlykda kanagatlandyrmaga gönüklendirlendir. Üçünji model öndürijiler bilen sarp edijileriň biri-biri bilen göniden-göni özara gatnaşykda bolmagyny üpjün edýär. Mysal hökmünde СroudMortgage, telefon programma üpjünçiligini görkezmek bolýar.
Dördünji modeliň düýp manysy ykdysadyýetde bilelikde peýdalanmagy ýaýratmakdan ybaratdyr. Bäşinji model bu şahsy gatnaşyjylaryň uly goşandynyň we ornunyň bolmagyna esaslanýan modelidir. Mysal üçin erkin ýerine ýetirijileriň öz şertnamalaýyn borçnamalaryny autsorsingde ýerine ýetirmegini, şeýle hem СrowdFunding başlangyçlary (kiсkstarter.сom, planeta.ru) degişlidir.
Ykdysady nazaryýet ylmynyň nukdaýnazaryndan teswirlenende, adat bolşy ýaly, ozal zähmet, kapital we çig mal önümçilik faktoryna degişli bolan bolsa, indi innowasion ykdysadyýet şertlerinde onuň düzümine tehnologiýalar, bilim we innowasiýalar goşulýar. Näme üçin häzirki döwürde maglumatlaryň, onda-da sanly görnüşdäki maglumatlaryň ähmiýeti artýar? Sebäbi häzirki döwürde maglumatlar täze aktiw hökmünde häsiýetlendirilýär we islendik aktiwiň gymmatlygynyň bolşy ýaly, onuň hem gymmatlygy bardyr. Ýagny maglumatlary täze maksatlary we täze ideýalary amala aşyrmak üçin ulanyp bolýar.
Soňky ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmäge dünýä döwletleriniň ünsleriniň has-da artmagyny onuň ýurduň ykdysady kuwwatyny berkitmekde we ilatyň ýaşaýyş derejesiniň ýokary hilini üpjün etmekde döredýän artykmaçlyklary bilen düşündirip bolar. Olar şulardan ybaratdyr:
birinjiden, sanly ykdysadyýete durnukly ösüşiň iteriji güýji hökmünde garalyp, ol ýurduň bäsleşige ukyplylygyny pugtalandyrmaga ýardam berýär. Çünki adam intellektiniň önümi bolan täze tehnikalara we tehnologiýalara islegleriň barha artmagy önümçiligiň bu ugruny düşewüntli edýär. Netijede, halkara zähmet bölünişiginde ýurduň tutýan orny has-da berkeýär.
ikinjiden, fiziki, sanly we biologik häsiýetli tehnologiýalaryň garyşmasyny aňladýan dünýädäki dördünji senagat öwrülişigi ýurduň syýasy, durmuş we ykdysady ulgamlaryna özüniň güýçli täsirini ýetirýär.
Onuň netijesinde dörän täze mümkinçilikler diňe bir ýurduň ykdysady kuwwatynyň artmagyna däl, eýsem, ilatyň ýaşaýyş hil derejesini kesgitleýän netijeleriň gazanylmagyna hem itergi berýär. Mysal üçin, adam saglygy üçin zyýanly bolan iş orunlarynda täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy adama gönükdirilen ýokary tehnologiýaly ykdysadyýetiň artykmaçlygyny görkezýär.
üçünjiden, munuň özi ýurduň tehnologik garaşsyzlygyny üpjün edýär. Sanly ykdysadyýetiň özenini elektron senagatynyň düzýändigi hemmelere mälimdir. Häzirki döwürde elektron önümleriniň eksporty bäsleşige ukyplylygyň esasy görkezijisi bolup, ol ýurduň dünýä bazaryna goşulyşynyň çuňlugyny görkezýär. Halkara bilermenleriň berýän bahalaryna görä, dünýä ykdysadyýetinde hut şu senagat pudagy bäsleşigiň iň ýokary derejesi bilen tapawutlanýar. Şunuň bilen baglylykda, ylmy köp talap edýän we tehnologik taýdan çylşyrymly pudaklaryň biri hasaplanylýan milli elektron senagatyny ösdürmek ýurdumyzda häzirki döwürde alyp barýan ylmy-tehniki syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup, sanly ykdysadyýetiň ösdürilmegi hut şu pudagyň netijelerine baglydyr.
dördünjiden, sanly ykdysadyýet korrupsiýa garşy göreşmegiň netijeli guralydyr. Hususan-da, häzirki döwürde dünýäniň köp ösen ýurtlarynda ornaşdyrylan we ornaşdyrylýan hem-de öz oňyn netijelerini berýän ”elektron hökümet” ulgamy ilata köp görnüşli döwlet hyzmatlarynyň berilmegini göz öňünde tutýar. Bu ulgamyň işe girizilmegi bilen korrupsiýanyň azalýandygy, çünki onuň netijesinde korrupsiýanyň öňüni alýan «açyklygyň» berjaý edilýändigi aýratyn bellärliklidir. Hut şu aýratynlyklar dünýä jemgyýetçiliginde bu ulgamyň döwlet bilen halkyň arasyndaky demokratik ýörelgelere esaslanýan gatnaşyklar hökmünde häsiýetlendirilmegine esas döretdi.
Biziň häzirki ýaşaýan maglumat jemgyýetimizde önümçilige garanyňda hyzmatlar ulgamy agdyklyk edýär. Şu sebäpli-de maglumat tehnologiýalary esasy orun eýelemek bilen, ol adamlara hyzmat edilişiň mehanizmini ýönekeýleşdirmäge mümkinçilik berýär. Internetiň ýüze çykmagy we bu global tora elýeterliligiň bahasynyň peselmegi dünýäde hakyky maglumat öwrülişiginiň bolup geçendigini, onuň netijesinde durmuşymyzyň, şol sanda ykdysadyýetimiziň özgerýändigini görkezýär. Häzirki döwürde durmuşymyza yzygiderli ornaşýan, hemmämiz üçin elýeterli bolan elektron tölegler, internet-söwda, internet-mahabatlandyrma sanlaşdyrylan ykdysadyýetiň oňyn netijeleriniň diňe käbiridir. Şunda maglumat tehnologiýalarynyň we internetiň mümkinçiliklerini giňden ulanmagyň netijesinde sarp edijileriň gymmatly wagtlarynyň we serişdeleriniň tygşytlanmagyna, hyzmatlaryň tiz wagtda ýerine ýetirilmegine, kagyz göterijide ulanylýan maglumatlaryň sanynyň azalmagyna-da sanlaşdyrylan tehnologiýalaryň döredýän amatlyklary hökmünde baha bermek bolar.
Umuman, sanly ykdysadyýeti ösdürmekde daşary ýurtlaryň birnäçesinde toplanan tejribäniň öwrenilmegi, bir tarapdan, ylym we bilim ulgamlarynyň düýpli özgerdilmegini, elektron senagatynyň depginli ösdürilmegini, ylmy talap edýän önümçilikleriň döredilmegine işewürlerimiziň giňden çekilmegini talap edýär. Beýleki tarapdan, halkara bilermenleriň nygtamaklaryna görä, ykdysadyýetiň mundan beýläk-de sanlaşdyrylmagynyň artykmaçlyklary bilen bir hatarda, ol birnäçe töwekgelçilikleri hem döredýär. Çünki sanly tehnologiýalara bolan aşa baglylygyň artmagy, şeýle-de maglumatlary gorap saklamak meselesi bilen baglylykda kiberhowpuň artmagy belli bir derejede töwekgelçilikleriň ýüze çykmagyna getirýär. Şol sebäpli sanly ykdysadyýeti ösdürmek isleýän döwletler bu meselelere ünslerini güýçlendirmeli bolýarlar.
Häzirki wagtda dürli durmuşy ýagdaýlaryň çözgüdini tapmak üçin raýata döwlet dolandyryş edaralary bilen fiziki aragatnaşyga girmek zerurlygy bar. Eýýäm çaga dogluş merkezinde çaganyň doglandygy baradaky maglumat ,,maglumatlaryň okeanyna’’ düşýär, ol ýerde onuň ,,sanly ekiztaýy’’ emele gelýär. Platforma hyzmatlary raýatlara dürli hyzmatlary hödürläp başlaýarlar. Mysal üçin, çaganyň dogulmagy bilen bagly berilýän kömek pullaryny onuň ejesiniň şahsy hasabyna geçirmek, çaganyň ata-enesiniň ýaşaýan salgysyna çaganyň dogluş hakyndaky şadatnamasynyň ugradylmagy ,,ýaşaýjylaryň elektron reýestrini’’ awtomatik usulda täzelemek we çagany mekdebe çenli çagalar edarasyna ýazmak. 16 ýyl geçenden soňra platforma serwisi çagany pasport almak üçin ilaty pastportlaşdyryş we hasaba alyş gulluga çagyrýar. Çaganyň kemala gelşi we ösüşi barada maglumatlaryň girizilmegi bolsa, olary geljekde haýsy ugur boýunça taýýarlamagy çaklamaga mümkinçilik berýär.
Enegül Annamyradowa,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiñ
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara ykdysady gatnaşyklary 2-nji ýyl talyby.


c: text/html

text:
Telekeçi Rüstem Bäşimowa degişli Lebap welaýatynda ýerleşýän “Tebigy ekin” daýhan hojalygy meýilnama laýyklykda 300 gektar töweregi ýerde ýazky ýeralma ekişini tamamlady.
Daýhan hojalygyň 99 ýyllyk möhlet bilen kärendesine alan 953 gektar ýeri bolup, idegi ýetirilýän ekerançylyk meýdanlarynyň ählisi diýen ýaly Türkmenabat şäheriniň golaýynda ýerleşýär.
Şeýle hem, ýeralmanyň “Gala” görnüşiniň ýokary hilli tohumlary ekilýär. Içerki bazarda ýokary islegli ekiniň hasyly maýyň ahyrynda, iýunyň başynda, jemi 100-120 günde ýetişer. Geçen ýylda ýeralmadan her gektaryň hasyllylygy 20 tonna golaýlan bolsa, şu ýyl 30 tonna çenli hasyla garaşylýar.
Häzirki wagtda hojalyga degişli meýdanda güýzde ekilen 10 gektar sogana ideg edilip, ösüş suwy tutulýar. Onuň hem ýazky ýeralma bilen gyradeň ýetişmegine garaşylýar.
Daýhan hojalygynyň iş ugurlarynyň hatarynda üzümçilik, bagbançylyk hem giň gerimde alnyp barylýar. Jemi 16 gektardan gowrak miweli bagdan we üzümden bereketli hasyla garaşylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýäniň turizm şäheri Bodruma dynç alyşa baryp, soň myhmanhanada ten söwdasy bilen meşgullanmaga başlandygy öňe sürülýän migrant zenanlar polisiýanyň gurnan operasiýasynda ele salyndy. Ol zenanlardan biriniň hem türkmenistanlydygy habar berilýär.
Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýaýran habarlarda aýdylşyna görä, türk polisiýasy ýurduň Mugla welaýatynyň Bodrum etrabynda bir myhmanhanada 5 sany daşary ýurtly zenany ten söwdasy bilen meşgullanmakda güman edip, göz astyna alypdyr.
Türkiýäniň Milliýet gazeti, mundan 2 aý owal Bodrum şäherine dynç almaga baran 8 sany daşary ýurtly turistden diňe 3 sanysynyň öz ýurduna dolanandygyny, galan 5 sany daşary ýurtly zenanyň bolsa, myhmanhanada bolmaga dowam edendigini ýazýar.
Gazetiň habaryna görä, türk polisiýasy dynç alyş möhleti gutarandygyna garamazdan ýurduna dolanmaýan türkmenistanly K.S, gyrgyzystanly Z.A, K.S, A.G. we russiýaly K.S. atly zenan migrantlaryň Bodrumyň Gümbet diýen ýerindäki myhmanhanada ten söwdasy bilen meşgullanýandygyny anyklaýar. Ondan soň jemlenen deliller esasynda şenbe güni, ýagny 28-nji oktýabrda ol ýerde operasiýa geçiren türk polisiýasy daşary ýurtly zenanlary şol ýerde göz astyna alýar.
Göz astyna alynan daşary ýurtly zenanlardan Gyrgyzystanyň 43 ýaşyndaky K.S. atly raýaty türk polisiýasynyň geçiren soragynda "2 aý mundan owal Bodruma dynç almaga gelipdim. Tanyş bolan adamlarymyz bizi ten söwdasyna gönükdirdi. Ten söwdasyny gurnaýanlar bize aýda 16-20 müň türk lirasy, ýagny 4200-5300 amerikan dollary möçberinde pul berýärdi. Onsoň şeýle gowy pul gazanmaga başlanymyz üçin Bodrumdan yzymyza dolanman şeýle işde işlemäge karar berdik. Ýöne, ele salyndyk" görnüşinde düşündiriş berendigi mälim edilýär.
Daşary ýurtly zenanlary ten söwdasyna gönükdirip, olara araçylyk edendigi öňe sürülýän M.S. atly türk raýatynyň bolsa, 26-njy oktýabrda ten söwdasyna garşy gurnalan başga bir operasiýada tussag edilendigine üns çekilýär.
Ten söwdasynda güman edilýän türkmenistanly zenan bilen 4 sany ýaranynyň Bodrum etrap polisiýasyndaky resmi işleri tamamlanandan soň deportasiýa edilmegi üçin Mugla welaýat polisiýasynyň migrasiýa bölümine iberilendigi habar berilýär.
Ýeri gelende ýatlap geçsek, türk mediasynda yzygiderli ýagdaýda ten söwdasynda güman edilip tutulýan türkmenistanly zenanlar barasynda maglumatlar ýaýraýar. Şu ýylyň iýun aýynyň ortasynda türk polisiýasy Bodrum şäheriniň Gümbet mähellesindäki bir myhmanhanada ten söwdasy bilen meşgullanmakda aýyplanýan türkmenistanly bir zenan bilen onuň 3 sany gyrgyzystanly we 2 sany hem russiýaly ýaranyny iki hepdeläp tehniki hem fiziki görnüşde yzarlandan soň, olardan 3 sanysyny bir awtoulagyň içinde jynsy gatnaşykdaka, ýene 2 sanysyny hem ýönekeý geýimli polisiýa işgärleri bilen ten söwdasyny edýän mahaly ele salynypdy.
Sözi jemläp aýtsak, Türkmenistanyň döwletiň gözegçiligindäki metbugatynda Türkiýedäki türkmen migrantlarynyň başdan geçirýän ýagdaýlary barasynda hiç hili söz açylmaýar. Şeýle ýagdaýlara duş gelýän türkmen migrantlarynyň ykballary barasynda bolsa degişli türkmen ýa-da türk resmilerden jikme-jik maglumat ýa-da nähilidir bir kommentariýa almak hem Azatlyk Radiosyna başartmaýar.


text: 2021-nji ýylyň alty aýynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine Lebap welaýatyndan agzalaryň 109-sy kabul edildi. Netijede welaýat boýunça birleşmäniň agzalarynyň sany 3 müň 825-den geçdi. Lebaply telekeçiler ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda möhüm orunlary eýeleýärler. Olar jogapkärli gurluşyk-gurnama işlerini alyp barýarlar, senagat harytlaryny öndürýärler. Oba hojalygy bilen meşgullanýan telekeçileriň sany hem barha artmak bilen. Olar oba hojalyk önümleriniň, şol sanda azyk önümleriniň öndürilişini ýylsaýyn artdyrýarlar. Söwda we hyzmat ugurlarynda hem olaryň orny uludyr. Açylan hususy kärhanalaryň, daýhan hojalyklarynyň we beýleki düzümleriň hasabyna täze iş orunlary döredilýär. Häzirki wagtda hususy sektorda 25 müňden gowrak adam zähmet çekýär.


text:
Aqmola oblysynda tolassyz qar jaýyp tur
KÓKShETAÝ. QazAqparat – Aqmola oblysynyń birqatar aýdandaryndaǵy turǵyndar qardyń jaýǵanyn xabarlap, áleýmettik jeliler arqyly fotolarmen bólisip jatyr, dep xabarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Makınski qalasynda alǵashqy qar tústi. Búgin túske qaraı bastalǵan qar áli tolassyz jaýyp tur. Osynyń saldarynan qalany qar basyp, turǵyndardyń júrip-turýy men kólik qatynasy qıyndady», - deıdi qala turǵyny Berlan Yrys.
Alǵashqy qar Zerendi jáne Býrabaı aýdandary aýmaǵynda da tústi. Qar erip, shalshyq bolǵan soń joldar men kóshelerde kólik keptelisteri paıda bolyp otyr. Munda da turǵyndar áleýmettik jelide alǵashqy qardyń sýretterimen bólisip jatyr. Tipti, keıbir óńirlerde qarly burqasyn bolyp tur.
Qazgıdromettiń boljamy boıynsha, óńirdiń basym bóliginde jaýyn-shashyn bolady.
«Búgin Makınskide qar aralas jańbyr bastaldy. Biraq qar kóp jatpaı erip ketedi. Túngi ýaqytta kóktaıǵaq bolýy múmkin», - dedi Aqmola oblysy boıynsha «Qazgıdromet» RMK meteojaǵdaı bóliminiń bastyǵy Danıel Jumajanov.
Sınoptıkter 29-30 qyrkúıekte túnde jaýyn-shashyn, kúndiz oblystyń soltústiginde, ońtústik-shyǵysynda jaýyn-shashyn (jańbyr, qar), kóktaıǵaq bolatyn eskertýde. Oblystyń soltústik-batysynda tuman túsedi. Soltústik-shyǵystan 9-14 m/s jyldamdyqpen jel soǵady, oblystyń soltústik-batysynda 15-20 m/s jetedi. Aýa temperatýrasy túnde 0-5 gradýs jyly, oblystyń batysynda 3 gradýs salqyn, kúndiz 2-7 gradýs jyly bolady.
- Qar, kóktaıǵaq, shańdy daýyl – jumaǵa arnalǵan aýa raıy
- Muǵalim oqýshylardyń mańdaıyna «dápter» dep jazǵan: Mınıstr pikir bildirdi
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
- Elimizde 6 oblys aýmaǵynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
- Aqmola oblysynda «Qazaqstan - Uly dala eli» atty jastar forýmy ótti
- SQO-da kúnniń sýytýyna baılanysty polıtseıler kóktaıǵaq bolatynyn eskertti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
2020-nji ýylyň 27-nji awgustynda Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň ulag ulgamynyň hünärmenleriniň arasynda ulag we logistika meseleleri boýunça iş maslahaty geçirildi.
COVID-19 keselini bütin dünýäde ýaýramagyna garşy göreşilýän döwründe döwletleriň arasynda ýük gatnawyny artdyrmak maksady bilen, Azerbaýjan tarapyndan Owganystan-Türkmenistan-Azerbaýjan ugry boýunça taýýarlanan ýol kartasyna seredildi.
Ýol kartasynyň seljeriş döwründe Taraplar multimodal gatnawlar üçin bu ugur boýunça ylalaşylan nyrh syýasatyny ösdürmek barada ylalaşdylar. Şunuň bilen baglylykda, ähli üstaşyr gatnawlary üçin ýeke-täk operator hökmünde çykyş etjek Türkmenistanda we Azerbaýjanda kompaniýalarynyň döredilendigi, şeýle hem Owganystanda ýeke-täk operator döretmek mümkinçiligine seretmekligi barada maslahat berildi. Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň koronawirus pandemiýasy wagtynda konteýner gatnawyny ýokarlandyrmakda uly ähmiýete eýedigini bellediler.
Bu nukdaýnazardan taraplar dürli ýokanç keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak üçin taraplaryň görülýän çäreleri barada bellediler. Däbe göre üç taraplaýyn duşuşyk üçin birek-birege minnetdarlyk bildirip hoşniýetly hoşlaşdylar.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary bilen Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkara abraýy, şan-şöhraty artýar, onuň syýasy derejede halkara orny barha berkeýär. Döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanyp, sebitde we bütin dünýäde asudalygyň we parahatçylygyň, durnukly ösüşiň hatyrasyna gönükdirilen halkara başlangyçlary dünýä jemgyýetçiliginde giňden goldaw tapýar.
Watanymyzyň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleri uzak möhletleýin maksatnama esasynda ösdürilýär, döwrebap harby özgertmeler durmuşa geçirilýär, milli Ýaragly Güýçlerimiziň, harby we hukuk goraýjy edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmek boýunça giň gerimli çäreler amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz harby gullukçylara ýokary söweşjeň ussatlygyň, şahsy taýýarlygyň we watansöýüjiligiň belent nusgasyny görkezýär, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň we beýleki goşunlarynyň, harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ähli şahsy düzümi üçin watançylygyň, gaýduwsyzlygyň, mertligiň we edermenligiň görelde mekdebi bolup durýar. Bu bolsa ýurdumyzyň doganlyk serhetleriniň mizemezligini, konstitusion gurluşynyň ygtybarly goralmagyny, halkymyzyň parahat we asuda ýaşaýşyny üpjün edýär.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistany dünýä nusgalyk ýokary depginler bilen ösdürmekde, döwlet Garaşsyzlygyny berkitmekde we gorap saklamakda, ýurdumyzyň çäk bitewüligini, konstitusion gurluşyny goramakda, Watanymyzyň goranmak kuwwatyny pugtalandyrmakda, Watan goragçylaryny mertlik we watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde nusga alarlyk göreldesini, milli Ýaragly Güýçlerimiziň ýokary derejedäki söweşjeň taýýarlygynyň üpjün edilmegine, raýatlaryň konstitusion hukuklarynyň, azatlyklarynyň we kanuny bähbitleriniň berjaý edilmegine, Watanymyzyň hem-de onuň raýatlarynyň howpsuzlygynyň we asudalygynyň üpjün edilmegine, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyna bagyşlanan harby ýörişiň ýokary derejede guramaçylykly geçirilmegine goşan ägirt uly şahsy goşandyny göz öňünde tutup, şeýle hem ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramy we „Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýyly mynasybetli Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi k a r a r e d ý ä r:
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowy „Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly Türkmenistanyň ýubileý medaly bilen sylaglamaly.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Başlygy
G.Mämmedowa
Aşgabat şäheri.
2021-nji ýylyň 24-nji sentýabry.
№ 410-VI.
Karar nomeri: 410-VI
Kabul edilen senesi: 24.09.2021
Neşir edilen ýeri:
Çagyryş: VI


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan Koreýa Halk Demokratik Respublikasynyň Döwlet işleri boýunça Başlygy Kim Çen Yna milli baýram — ýurduň döredilen güni mynasybetli mähirli gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny iberdi.
Döwlet Baştutany ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, KHDR-iň Döwlet işleri boýunça Başlygyna berk jan saglyk, bagtyýarlyk, ýurduň dostlukly halkyna bolsa parahatçylyk, abadançylyk hem-de rowaçlyk arzuw etdi.


text:
Zawod hakynda
“TTM “Metallkonstruksiýa” APJ böwet şekilli ýol we köpri germewleriniň, pyýada germewleriniň, gofrokonstruksiýalaryň we bitewi gofroturbalaryň, yşyk diregleriniň, yşyk sütünleriniň we güýç konus şekilli diregleriniň iri öndürijileriniň we gurnaýyjylarynyň hatarynda durýar.
Kärhana 30 ýyldan gowrak wagt bäri metal konstruksiýalary öndürýär. Bu döwrüň dowamynda 60-dan gowrak rossiýa sebitlerinde we Ýakyn Daşary ýurtlarda ýol we gurluşyk pudagynyň kärhanalary bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklary ýola goýuldy.
Ýol howpsuzlygy we şäher infrastrukturasy ulgamlarynyň gurluşygy üçin konstruksiýalar onlarça müň inedördül metrde öndürilýär. “Metallokonstruksiýa” toplumlaýyn tehniki merkez – bu ulagyň ähli görnüşleri - zawodyň önümleriniň buýuryjylara ugradylýan awtoulag we demir ýol ulaglary üçin ýerasty ýollar bilen enjamlaşdyrylan, önümçilik awtomatlaşdyrylan sehleriň we dolandyryş binalarynyň bitewi toplumydyr.
Hyzmatdaşlaryny metal konstruksiýalar bilen operatiw üpjün edýänligi sebäpli buýuryjylar “TTM “Metallokonstruksiýa” APJ-den juda hoşaldyr, eger bütin Rossiýa boýunça, her bir iri senagat merkezinde taýýar önümiň doly köpdürliligi bilen üpjün edilen ammarlaryň zynjyrlama seti bolmadyk bolsa, bu operatiwlik mümkin bolmazdy. Ulýanowsk, Moskwa, Sankt-Peterburg, Ýekaterinburg, Dondaky Rostow, Nowosibirsk, Irkutsk, Habarowsk – müşderiler zerur bolan metal konstruksiýalaryň taýýarlanmagyna we getirilmegine garaşyp, wagtyny we puluny ýitirmeli bolmaýarlar.
“TTM “Metallokonstruksiýa” APJ 2006-njy ýylda şol döwürde täze GOST R 52607-2006 boýunça talaplary ýerine ýetirmäge başlan Rossiýanyň ilkinji kärhanalarynyň biri boldy, dürli görnüşde ýerine ýetirilişdäki ýol we köpri germewleri üçin täze konstruktorçylyk resminamalar işlenip düzüldi. Ýol toparynyň bu germewleriniň konstruksiýasy 725 kJ çenli saklaýyjylyk ukyby derejesine niýetlenendir.
Taýýarlanan ähli konstruksiýalar poligon şertlerinde köpsanly synaglar prosessinde ygtybarlyk we talap edilýän görkezijilere laýyklyk synagyndan geçdi. Häzirki wagta çenli “TTM “Metallokonstruksiýa” APJ-niň saklaýyjy konstruksiýalarynyň 70-den gowrak synagy geçirildi.
Ähli synaglaryň gidişinde ýol we köpri saklaýyjy konstruksiýalary berkligiň gowy ätiýaçlygyny sergiledi. Bu netijeler boýunça Rossiýanyň Içeri işler ministrIiginiň Ýol hereketiniň howpsuzlygy Ylmy-barlag merkezinde önümiň sertifikasiýasy geçirildi (“Ýol hereketiniň howpsuzlygy” OS).
Öndürýän konstruksiýalaryna barlagy gurnamak bilen, Toplumlaýyn tehniki merkeziň yzarlaýan esasy maksatlarynyň biri – şol bir wagtda ygtybarlygy we berkligi artdyrmak bilen, olaryň metal sygymlylygyny we bahasyny peseltmegi gazanmakdyr.
Böwet ýol we köpri germewleriniň konstruksiýalarynda unifisirlenen elementleriň (balkalar, konsollar, berkidiji elementler) ulanylmagynyň saýasynda olaryň ýokary tehnologikligi we pes özüne düşýän gymmady, şeýle hem, ÝUH-nyň (ýol-ulag hadysasy) netijesinde zeper ýeten germew böleklerini ýygnamagyň, gurnamagyň we çalyşmagyň möhletleriniň gysgaldylmagy gazanylýar.
“TTM “Metallokonstruksiýa” APJ diňe bir adaty ýol konstruksiýalaryny öndürmek bilen çäklenmän, eýsem radius balkalaryny (egik we güberçek), şeýle hem, ýol konstruksiýalarynyň standart bolmadyk elementlerini hem öndürýär.
Buýuryjynyň talap etmegi boýunça germewleriň ähli elementlerine juda täsirli örtükleriň biri bolup durýan, gyzgyn sinkleme usuly bilen poslap dargama garşy örtük edilýär. Eredilen sinke batyryp çykarma iş yzygiderliginden geçen metal konstruksiýanyň kepillendirilýän möhleti 15 ýyldan ybaratdyr.
2010-njy ýylda Toplumlaýyn tehniki merkez aerodinamiki turbada, öndürýän böwet germewlerini şemal agram salmalaryna garşy synagdan geçirdi. Alnan görkezijiler öndürilýän köpri germewlerini şemalyň agram salmasynyň adaty ýerlerden ähmiýetli derejede ýokary bolan köprülerde we ýolgeçirijilerinde howatyrlanmazdan ulanmaga mümkinçilik berýär.
“TTM “Metallokonstruksiýa” APJ şeýle hem, ТŞ 5216-002-05765820-2011 laýyklykda pyýada saklaýyjy we çäklendiriji germewleriň dürli görnüşlerini öndürýär.
Alty ýyldan gowrak wagt bäri kompaniýada ýol germewlerini gurnamak boýunça kiçi bölüm hereket edýär. “TTM “Metallokonstruksiýa” APJ ýokary professional derejede böwet şekilli ýol we köpri germewlerini gurnamak boýunça hyzmatlary berýär. Ýörite tehnikanyň täze görnüşleri bilen enjamlaşdyrylan ýörite ykjam brigadalar ýollary abadanlaşdyrmak meselesini toplumlaýyn çözmäge mümkinçilik berýär.
Metal konstruksiýalary öndürmekdäki uly tejribesi, ygtybarly hyzmatdaş hökmünde abraýy kompaniýa häzirkizaman enjamlar we hemişe ösüşe we innowasiýalary ornaşdyrmaga ymtylma bolan ýagdaýynda, islendik çylşyrymlylykdaky desgalaryň gurluşygyna öz goşandyny goşmagyna mümkinçilik berýär.
Tizlik, hil we ygtybarlyk – “Metallokonstruksiýa” Toplumlaýyn tehniki merkeziň iş stilidir.


text:
16 qyrkúıek. Kún raıyna boljam
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazgıdromet 16 qyrkúıekte bolatyn erekshe meteorologııalyq qubylystarǵa boljaý konsýltatsııasyn jarııalady.
Tsıklon jyrasynyń áserinen QR soltústiginde, soltústik-batysynda, batysynda jańbyr jaýady, naızaǵaı baqylanady. Qalǵan aýmaqta antıtsıklon jotasynyń áserinen jaýyn-shashynsyz aýa raıy kútiledi. Respýblıkanyń soltústiginde, soltústik-batysynda, batysynada jáne ońtústiginde jel, soltústiginde tuman kútiledi.
Soltústik Qazaqstan oblysynda soltústik-batysynda, soltústiginde naızaǵaı, tuman kútiledi, túnde ońtústiginde jel 15-20 m/s, kúndiz basym bóliginde 15-20, ekpini 23-28 m/s kúsheıedi. Túnde Aqmola oblysynyń soltústik-batysynda, kúndiz basym bóliginde naızaǵaı baqylanady, jel 15-20 m/s kúsheıedi. Qostanaı oblysynyń soltústik-batysynda, soltústik-shyǵysynda naızaǵaı kútiledi, soltústik-batysynda, ońtústiginde jel 15-20 m/s kúsheıedi. Kúndiz Pavlodar oblysynyń soltústiginde, soltústik-batysynda naızaǵaı kútiledi, jel 15-20 m/s kúsheıedi. Kúndiz Aqtóbe oblysynyń ońtústik-shyǵysynda, shyǵysynda, Qyzylorda oblysynyń ortalyǵynda, Qaraǵandy oblysynyń batysynda 15-20 m/s jeldiń kúsheıýi kútiledi.
Túnde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń shyǵysynda, Qaraǵandy oblysynyń soltústiginde, soltústik-shyǵysynda 2 gradýs úsik saqtalady.
Almaty, Jambyl, Túrkistan, Qyzylorda, Mańǵystaý, Atyraý, Aqtóbe oblystarynyń basym bóliginde, Qostanaı, Qaraǵandy oblystarynyń ońtústik-batysynda, batysynda, Batys Qazaqstan oblysynyń soltústik-shyǵysynda jáne ońtústiginde, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ońtústiginde, Pavlodar oblysynyń ortalyǵynda, Aqmola oblysynyń soltústik-batysynda tótenshe órt qaýpi saqtalady.


text:
Elimizdiń 10 óńirinde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazgıdromet 17 qyrkúıekte Qazaqstannyń birqatar óńirinde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
17 qyrkúıekte Soltústik Qazaqstan oblysynda ońtústik-batystan, batystan jel soǵady, túnde oblystyń soltústik-batysynda ekpini 15-20 m/s, kúndiz basym bóliginde kúshi 15-20 m/s, ekpini 23-28 m/s kútiledi.
Qostanaı oblysynyń soltústiginde 3 gradýsqa deıin úsik kútiledi. Kúndiz oblystyń ońtústiginde naızaǵaı kútiledi. Soltústik-batystan, batystan jel soǵady, kúshi kúndiz oblystyń soltústik-shyǵysynda 15-20 m/s
Kúndiz 17 qyrkúıekte Mańǵystaý oblysynyń ortalyǵynda jáne ońtústik-shyǵysynda, shańdy daýyl kútiledi. Soltústikten, soltústik-shyǵysynda soǵatyn jel, kúshi túnde ortalyǵynda jáne oblystyń batysynda, kúndiz ortalyǵynda jáne oblystyń ońtústik-shyǵysynda 15-20 m/s jyldamdyqpen soǵady.
Qyzylorda oblysynyń soltústiginde naızaǵaı kútiledi. Ońtústik-batystan soǵatyn jel soltústik-batysqa aýysady, kúndiz oblystyń ortalyǵynda 15-20 m/s jyldamdyqpen jel soǵady.
Pavlodar oblysynda ońtústik-batystan jel soǵady 15-
Túnde 17 qyrkúıekte Batys Qazaqstan oblysynyń soltústik-shyǵysynda topyraq betinde 3 gradýs úsik kútiledi.
Nur-Sultan qalasynda batystan, ońtústik-batystan jel soǵady, ekpini 15-20 m/s kútiledi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń batysynda, soltústik-batysynda naızaǵaı kútiledi. Jel ońtústik-shyǵystan ońtústik-batysqa aýysady, oblystyń batysynda, soltústik-batysynda ekpini 15-20 m/s.
Aqmola oblysynyń soltústik-batysynda jáne ońtústiginde, batystan, ońtústik-batystan jel soǵady.
Kúndiz 17 qyrkúıekte Qaraǵandy oblysynyń batysynda, soltústiginde jáne ortalyǵynda ońtústik-batystan jel soǵady, ekpini 15-20 m/s jetedi.


text:
Dünýäniň super ýyldyzy, Real Madridiň portugaliýaly futbolçysy Kristiano Ronaldo mundan soň, karýerasyny Italiýada dowam etdirer. UEFA Çempionlar ligasynyň iň netijeli oýunçysy Ronaldo mundan soň, bu ýaryşyň çäklerinde iň köp gol geçiren kluby “Ýuwentusyň” köýnekçesini geýer. Super ýyldyz italýanlaryň iň uly kluby Ýuwentus bilen 4 ýyllyk şertnama b...
Awtor:
durdy
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
15.07.2018 17:12
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#175)


text:
Synçy toparyň berýän maglumatynda soňky üç günüň dowamynda Siriýanyň demirgazygyndaky Rakka şäherinde “Yslam döwleti” atly toparyň azyndan 33 sany söweşijisiniň öldürilendigi habar berilýär.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy toparyň 18-nji noýabrda beren maglumatyna görä, 15-17-nji noýabr aralygynda geçirilen reýdlerde “Yslam döwleti” atly toparyň başga-da onlarça söweşijisi ýaralanypdyr.
Synçy toparyň maglumatynda “Yslam döwleti” atly toparyň ýokary derejeli agzalarynyň we olaryň maşgalalarynyň toparyň demirgazyk Yrakdaky galasy Mosul şäherine gidip başlandygy aýdylýar.
Fransiýa geçen hepde Parižde bolan hüjümlerden soň, Rakka şäherindäki howa zarbalarynyň gerimini güýçlendirdi.


text:
Bilişimiz ýaly geçen maý aýynyň başynda prezident Berdimuhamedow korrupsiýa garşy göreş kampaniýasynyň başlanýandygyny yglan etdi, netijede bir topar ýokary derejeli emeldar we güýç gurluşlarynyň resmileri tussag edilipdi. Prokuraturanyň bir topar işgäriniň tussag edilmegi netijesinde baş prokuror Amanmyrat Hallyýew hem wezipesinden boşadyldypdy. K...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
05.10.2017 15:53
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#69)


text:
Farap etrap häkimligi we Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň etrap komiteti tarapyndan «Dostluk» daýhan birleşigine degişli «ak altynly» atyzlaryň birinde ýygymçylaryň arasynda zähmet bäsleşigi geçirildi. Oňa etrabyň saýlama ýygymçylarynyň 30-sy gatnaşdy. Bu barada "Jeyhun.news" habar berýär.
Jeýhun geňeşliginiň ýaşaýjysy, etrapdaky 14-nji çagalar bagynda terbiýeçiniň kömekçisi bolup işleýän Şeýdaý Halmuradowa bir günüň dowamynda ýygan 175 kilogram pagtasy bilen bu zähmet bäsleşiginiň ýeňijisi boldy. Ikinji orny Farap geňeşliginden Güljahan Döwletowa eýeledi. Etrapdaky 2-nji çagalar bagynda hem zähmet çekýän ýygymçy zenan irdenden agşama çenli 169 kilogram pagta ýygdy. Öňdebaryjylaryň üçlügini Hojakenepsi geňeşliginiň ýaşaýjysy Seýitgül Hojagulyýewa jemledi. Onuň ýygan hasyly 166 kilograma deň boldy.
Ýeňijilere Hormat hatlary we gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.


text:
“Sanly ykdysadyýet” adalgasy ilkinji gezek 1995-nji ýylda Massaçusets uniwersitetiniň alymy Nikolas Negroponte tarapyndan ulanyldy we ol informasion-kommunikasion tehnologiýalaryň ýokary depginli ösmegi netijesinde ykdysadyýetiň täze görnüşiniň emele gelendigi bilen baglanyşyklydyr.
Sanly ykdysadyýet – informasion-kommunikasion tehnologiýalara esaslanan ykdysady, durmuş we medeni gatnaşyklaryň ulgamy.
Internet we mobil aragatnaşyk sanly ykdysadyýetiň esasy tehnologiýalary bolup hyzmat edýär.Sanly ykdysadyýet – gibrid dünýä şertlerindäki ykdysadyýet.Sanly ykdysadyýet – ykdysadyýetiň täze görnüşi bolup, hemme gatnaşyjylaryň umumy we şahsy maglumatlaryny ulanmagyň esasynda olaryň ähli isleglerini kanagtlandyrmak bilen häsiýetlendirilýär.
Sanly ykdysadyýetiň esasy alamatlary:
- Elektron pul
- Kraudfanding
- Onlaýn hyzmatlar, zatlaryň interneti (IoT)
- Internet bank hyzmatlary
- Internet arkaly söwda
- Elektron tölegler
Maglumat tehnologiýalary – maglumatlary gözlemek,ýygnamak, ýatda saklamak we olaryň üstünde işlemek usullaryny öz içine alýar.
Sanly platforma – sarp ediji bilen öndürijiniň arasynda göni aragatnaşygy ýola goýmak arkaly dürli hyzmatlary ýerine ýetirmegiň tehnologiýalary, usullary we programma üpjünçiligidir.
Sanly Transformasiýa we Sanly Platforma
Big Data (Uly ölçegli maglumatlar) – wagtyň geçmegi bilen göwrümi köpelýän maglumatlar bilen işlemek üçin niýetlenilen tehnologiýalaryň we usullaryň topary.Başgaça, strukturirlenen we strukturirlenmedik görnüşdäki uly möçberdäki maglumatlaryň üstünde işlemegiň usullaryny aňladýar.
Kriptowalýuta – sanly pullaryň täze görnüşi bolup, esasy hökmünde kriptografiýa tehnologiýasy, ýagny, maglumatlary şifrlemek (belgilemek)
ulanylýar. Ol fiziki keşbe eýe bolman, diňe elektron görnüşde bolýar. Onuň esasy aýratynlyklary – anonimlik, merkezleşdirilmezlik we goraglylyk.
Kriptowalýutalar 2009-njy ýylda Bitcoin torunyň işläp başlamagy bilen döredi.
Blokçeýn – ýörite düzgünler esasynda özünde maglumatlary saklaýan bloklaryň üznüksiz yzygiderli zynjyry bolup, adatça bu bloklar ulgamyň içinde birnäçe kompýuterlerde ýerleşýär.Kriptowalýutalaryň görnüşleriniň aglabasy bu tehnologiýa boýunça işleýär. Blokçeýn açyk merkezleşdirilmedik maglumatlar toplumy bolup, oňa ähli tranzaksiýalar boýunça maglumatlar ýazylýar we saklanýar.Ol bir aýratyn serwerde ýa-da gaty diskde saklanman, şahalara bölünýär.
Emeli aň – kompýuter ulgamlary tarapyndan adamyň intelektiniň hadysalarynyň modelirlenmegidir. Bu hadysalar öz içine öwrenmegi we seljermegi alýar.
Emeli aň tehnologiýasynyň esasy ulanylýan ýerleri:
Kognitiw tehnologiýalar
Edarany dolandyrmanyň tehnologiki tapgyrynda esasy mesele hökmünde Çözüwi kabul etmek bolup durýar.Görnüşleri boýunça çözüw kabul etmek ugry, usuly, meýilnamalaýyn, operatiw bolup bilýär. Dogry netijä gelmek üçin bolsa, adam uly göwrümli maglumatlary seljermeli bolýar. Bu ýerde hem Kognitiw tehnologiýalar esasy orny eýeleýär.
Kognitiw tehnologiýalar – informasion tehnologiýalaryň bir görnüşi bolup, dürli görnüşli strukturirlenmedik maglumatlaryň üstünde işläp, dogry çözüwleri kabul etmeklige ugrukdyrylandyr.
Neýrotehnologiýalar – nerw ulgamynyň işiniň esasynda gurlan tehnologiýalaryň toparyna aýdylýar, olar dünýä ykdysadyýetinde täze harytlaryň, bazarlaryň, hyzmatlaryň kömegi bilen adamynyň ýaşyny uzaltmak we durmuşynyň hilini ýokarlandyrmak bilen baglanyşyklydyr.
Kwant tehnologiýalar – fizikanyň we inženerligiň täze bir birleşen bölegi bolup, kwant programmirlemek, kwant kriptografiýasy, kwant simulasiýalar we ş.m. üstünde işleýär.
Zatlaryň interneti (IoT)
IoT – özünde birnäçe tehnologiýalary birikdirýär, habar berijiler bilen üpjün edilen ähli enjamlaryň internet arkaly baglanmagy netijesinde hakyky wagtda (awtomatlaşdyrylan görnüşde) daşlaşdyrylan monitoringi we hadysalary dolandyrmaga mümkinçilik berýär. 2025-nji ýyla çenli zatlaryň internetiniň dünýä bazarynda 4,3 trillion dollara barabar bolmagyna garaşylýar.
Bulut tehnologiýalary sanly maglumatlary ýerleşdirmek we gaýtadan işlemek üçin niýetlenen bolup, serwer resurslaryny (iş güýji, uly möçberde maglumatlary ýatda saklamak) müşderilere onlaýn-hyzmat görnüşinde hödürleýär.Bu tehnologiýalary peýdalanýan programma üpjünçilikleri kompýuterde ýa-da islendik görnüşdäki enjamda işe goýberilýär, emma programmalaryň ähli hyzmatlary we maglumatlary daşlaşdyrylan internet serwerde saklanylýar. Bulutlaýyn tehnologiýalar häzirki wagtda ykdysady aragatnaşyklaryň we gelejegiň biznes-modelleriniň aglabasynyň düýbi bolup durýar.
Ümür hasaplamalary bulut tehnologiýalaryň maglumatlary saklamagyň, hasaplamagyň we torlaýyn arabaglanyşygyň hyzmatlaryny giňeltmek üçin niýetlenendir.Onuň esasy konsepsiýasy maglumatlary bulutda däl-de toruň ahyrky enjamlarynda (kompýuterlerde, mobil enjamlarda, görkezijilerde, akylly baglaýjylarda we.ş.m) işlemekligi öňe sürýär we şeýlelik bilen haryt internetiniň (IoT) guramaçylygynda ýüze çykýan meseleleri çözýär.
Logistika özünde harytlaryň, hyzmatlaryň ýa-da maglumatlarynyň öndürijiden sarp edijä geçirmek hadysasynyň dolandyrylmagyny we modelirlenmegini jemleýär. Oňa üpjün etmek hadysasyny strategik taýdan dolandyrmak hökmünde baha berip bolar. Yzygiderli dolandyrmak material, maliýe we maglumat akymlaryň serişdelerini geçirmeklikde ýüze çykyp biljek saklanmalary aradan aýyrmaga gönükdirilen.
Yzygiderli dolandyrma hadysasyny haýsy hem bolsa bir hemişelik işe degişli edip bolmaýar, ol özünde bir wagtda birnäçe ugurlary jemleýär: şertnamalary resmileşdirmek, serişdeleri dolandyrmak ulgamy, önümi eltmek shemasy, gümrük gulluklary bilen ýakyn baglanyşyk, bazar talaplarynyň gözegçiligi we ş.m. Logistika, özbaşdak bir ugur hökmünde ýükleri eltmekde ýüze çykýan kynçylyklar esasynda ýüze çykdy.
Sanly logistika – häzirkizaman maglumat tehnologiýalaryň esasynda çykdajylary azaltmak meselesini çözmek üçin material, adam, maglumat we maliýe resurlaryny optimallaşdyrmak esasynda dolandyrmaklyga aýdylýar.Netijede, bu tehnologiýanyň ösüşi ykdysadyýetiň ähli ugurlaryna täsir edýär. Olara saglygy goraýyş, bilim, maliýe hyzmatlary, ulag we beýleki pudaklar degişlidir.
S.A.Hojabalkanowa


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
Diýarymyzy şöhratlandyrýan joşgunly aýdymlar
Şu gün paýtagtymyzdaky Mejlisler merkeziniň sahnasynda sungat ussatlarynyň Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan konserti geçirildi. Dabara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Garaşsyzlyk güni halkymyzyň Garaşsyz türkmen döwletiniň dörändigini alamatlandyrýan baş baýramydyr. Türkmenistan häzir parahatçylyk dörediji döwlet hökmünde giňden tanalýan, ählumumy durnukly ösüşiň bähbidine dünýä jemgyýetçiligi bilen netijeli gatnaşyklary alyp barýan özbaşdak ýurtdur.
Her bir halkyň durmuşynda, hakykatdan-da, ykbal çözüji döwürler bolýar, şolar ýurduň taryhynda täze tapgyryň başlanýandygynyň badalgasyna öwrülýär. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri Garaşsyzlyk ýolunda türkmen döwletiniň gazanan üstünliklerini jemläp, parahatçylygyň, rowaçlygyň we abadançylygyň belentliklerine barýan milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň hakyky gülläp ösýän döwrüne öwrüldi.
Mejlisler merkeziniň ajaýyp sahnasynda bu gün dabaralanýan ýokary ruhubelentlik we şatlyk-şowhun ýurdumyzyň baş baýramyny täze zähmet üstünlikleri hem-de döredijilik çykyşlary bilen garşylaýan türkmenistanlylaryň başdan geçirýän buýsanç we bagtyýarlyk duýgularyny beýan edýär.
Eziz Diýarymyzda hemme baýramlar we dabaraly çäreler sungat ussatlarynyň aýdym-saz hem-de folklor toparlarynyň gatnaşmagynda geçirilýär. Bu dabaralar milli medeniýetimizi baýlaşdyrmak we täze zehinleri ýüze çykarmak üçin amatly şertler döredilen türkmen döwletiniň durmuşyndaky ähmiýetli wakalara nurana öwüşgin çaýýar. Munuň şeýledigine Mejlisler merkezine ýygnanan köp sanly tomaşaçylar göz ýetirdiler.
Bu ýere Hökümet agzalary, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy, Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylary ýygnandylar. Olaryň arasynda hormatly ýaşulular, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ylmy we döredijilik intelligensiýasynyň, ýokary okuw mekdepleriniň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň wekilleri, talyp ýaşlar bar. Şeýle hem bu ýerde baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmak üçin Aşgabada gelen köp sanly daşary ýurtly myhmanlar, şol sanda Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow we beýlekiler bar.
Bu ýere ýygnananlar uly ruhubelentlik, şowhunly el çarpyşmalar bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy garşylaýarlar. Döwlet Baştutanymyz hemmeler bilen salamlaşyp, özi üçin bellenilen ýörite ýere geçýär.
“Garaşsyzlyk — buýsanjymyz, bagtymyz!” diýen watançylyk aýdymy ajaýyp baýramçylyk çykyşlarynyň başyny başlap, Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň gazanan üstünliklerini, beýik döredijilik ruhuny şöhratlandyrdy.
Konsertiň watançylyk mazmunly başlangyjy “Dokmaçylar” folklor-etnografiýa toparynyň “Ýurt asuda, toýlar tutýas Arkadagly Watanda!” diýen kompozisiýa bilen dowam etdi. Bu çykyş bilen bilelikde Garaşsyz Türkmenistanyň ösüşiniň tapgyrlaryny beýan edýän wideoşekiller görkezildi. Şol ösüş tapgyrlary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda amala aşyrylýan ösüşlere beslenen özgertmeler bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr.
Ýaş türkmenistanlylaryň — “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” döredijilik bäsleşiginiň ýeňijileriniň we çagalar tans toparlarynyň “Garaşsyzlyk gülleri” diýen aýdym-sazly, tansly çykyşy baýramçylyk dabarasyny bezedi. Bu çykyş aýratyn bellärliklidir, çünki bu gün Türkmenistan «Bagtyýar çagalygyň ýurdy» diýlip atlandyrylýar, bu ýerde ýaş nesiller baradaky alada döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Milli öwüşgine baý, çagalaryň döredijiliginiň tüýs ýürekden şatlyga beslenen çykyşy halkymyzyň abadançylygynyň nyşanyna öwrüldi.
Esasy mazmuny 2021-nji ýylyň “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen şygaryny özünde jemleýän bu konsert türkmen sungatynyň baý mümkinçiligini beýan edýän döredijilik görnüşleriniň hem-de ilkinji gezek ýerine ýetirilýän çykyşlaryň köpdürlüligi bilen tapawutlanýar. Çykyşlary bir umumy mazmun birleşdirýär, şol mazmun Garaşsyz Watana hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ägirt uly özgertmeleriniň başyny başlaýjy milli Liderimize söýgüde, mähriban topragymyzyň gözelliginde, adamzadyň baky gymmatlyklarynda jemlenýär. Şeýle hem ýurdumyzyň meşhur döredijilik toparlary, aýdymçylary hem-de türkmen estradasynyň ýyldyzlary, folklor toparlary öz ussatlyklaryny görkezdiler.
Şeýle şanly günde konsertde çykyş etmek artistler üçin olaryň ussatlygynyň ykrar edilmeginiň ýokary derejesi boldy. Artistleriň bagyş eden ýürek mähri, zehini tomaşaçylarda gyzgyn seslenme tapdy, häzirki zaman tehnologiýalarynyň ulanylmagy bolsa baýramçylyk konsertiniň aýratyn özboluşlylygyny ýüze çykardy.
“Dehistan” folklor toparynyň tansçylarynyň çykyşy baýramçylyk konsertine ajaýyp öwüşginleri çaýdy. Olar döwürleriň hem-de nesilleriň aýrylmaz ruhy arabaglanyşygynyň nyşany bolan gadymy küştdepdi tansyny ýerine ýetirdiler.
Baýramçylyk konsertine gatnaşyjylaryň ählisiniň ýerine ýetirmeginde ýaňlanan “Şanly Garaşsyzlyk, eziz Arkadag!” diýen aýdym dabaranyň jemleýji bölegine öwrüldi. Bu aýdym hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda nurana geljege okgunly barýan kuwwatly Watanymyzyň şu günki bagtyýar döwrüne halkymyzyň buýsanjynyň beýikdigini aýdyňlyk bilen görkezdi.
***
Agşam hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygynyň hormatyna dabaralar paýtagtymyzyň günorta böleginde — Döwlet münberiniň öňündäki meýdançada konsert bilen dowam etdi.
Bu ýerde, ýurdumyzyň şäherleriniň hem-de obalarynyň merkezi meýdançalarynda bolşy ýaly, ählihalk baýramy gününde ajaýyp aýdym-sazlar ýaňlandy. Şol aýdymlarda türkmen döwletiniň mukaddes nyşanlary, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri wasp edildi.
Belli sazandalaryň, halk we estrada aýdymlaryny ýerine ýetiriji meşhur aýdymçylaryň çykyşlary Garaşsyz Watanymyzyň häzirki gazanýan üstünlikleriniň giň gerimini aýdyň beýan etdi.
Hemmeleriň “Arzuw” diýen aýdymy ýerine ýetirmegi bilen, baýramçylyk konserti jemlendi. Joşgunly aýdym Watanymyzyň deňsiz-taýsyz üstünliklerine bolan buýsanç baradaky mazmuna baý boldy.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly senesi mynasybetli dabaralar lazer şüweleňi hem-de täze taryhy eýýamyň baýramçylyklarynyň aýrylmaz nyşanyna öwrülen owadan feýerwerkler bilen tamamlandy. Ol köpdürli owadan yşyklary bilen ak mermerli Aşgabadyň gijeki asmanyny ýagtylandyrdy.
Lazer şüweleňi Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli baýramçylyga türkmenistanlylar üçin ýakymly sowgat boldy. Sanly tehnologiýalar arkaly döredilýän dürli öwüşginli görnüşler paýtagtymyzyň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen desgalaryny, halkymyzyň milli buýsanjy bolan ahalteke bedewiniň hem-de alabaýyň keşplerini şekillendirdi. Bularyň ählisi tomaşaçylarda uly täsir galdyrdy.
Lazer şüweleňi bilen bitewi sazlaşygy emele getiren baýramçylyk mazmunly ýazgylar, feýerwerkiň nurana öwüşginleri häzirki wakalaryň dabaralylygyny hem-de ajaýyplygyny ýüze çykardy.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
Elekton gazety "Altyn Asyr"
turkmenistan.gov.tm


text:
Hindistanyň harbylary muny ok atyşyklary bes etmek boýunça 2003-nji ýylda gelnen ylalaşygyň “düýpli bozulmagy” diýip häsiýetlendirdiler.
Pakistanyň harbylary muňa özleriniň dahylynyň ýokdugyny aýdýarlar.
Mundan birnäçe gün öň, Pakistan tarapy Hindistan bilen ýaraşyk gepleşikleriniň täzelenmegini teklip edipdi. Hindi resmileri beýle wakanyň gepleşiklere we iki taraplaýyn gatnaşyklara oňaýly täsir etmeýändigini öňe sürýärler.
Kaşmir aglaba musulmanlaryň ýaşaýan sebiti bolup, ol hindi we pakistan dolandyryş sebitlerine bölünendir.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat wekili rus resmisi tarapyndan Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenkonyň “nasist” diýip atlandyrylmagy baradaky aýdylanlar Kremliň resmi durşuny aňlatmaýar diýdi.
“Interfax” habar gullugyna beren maglumatynda Dmitriý Peskow Putiniň maslahatçysy Sergeý Glazýew tarapyndan aýdylan söz Russiýanyň hökümetiniň “resmi garaýyşyny serpikdirmeýär” diýdi.
Şeýle-de, Glazýew 27-nji iýunda “BBC” korporasiýasyna beren interwýusynda Ukrainanyň prezidentiniň hukuksyz bolşy ýaly diýip, Poroşenkonyň Ýewropa Bileleşigi bilen ýakyn gatnaşyklary öz içine alýan esasy şertnama gol goýmagyny hem kanuny güýji ýok diýip atlandyrdy. Glazýew Poroşenkonyň Ukrainanyň gündogaryndaky ilat tarapyndan prezidentlige saýlanmandygyny öňe sürýär.
Poroşenko 27-nji iýunda Ýewropa Bileleşigi bilen ýakyn ykdysady gatnaşyklary öz içine alýan şertnama gol goýdy. Russiýa Krymy anneksiýa edensoň, mart aýynda Kiýew bilen Ýewropa Bileleşigi gürrüňi gidýän şertnamanyň syýasy bölegine gol goýupdylar.
Gürrüňi gidýän şertnama Russiýa tarapyndan ýiti garşylyk görkezilýärdi.


text:
Ukrainanyň territoriýasyndan edildi diýilýän ok atyşygyň netijesinde Russiýada bir adam heläk bolandan soň, Moskwa munuň “yza gaýdyp bolmajak netijeleriniň bolup biljekdigi” bilen Kiýewe haýbat atdy.
Kremliň metbugat wekiliniň berýän maglumatyna görä, prezident Wladimir Putin gürrüňi gidýän waka bilen baglanyşykly “çynlakaý aladalanmalaryny” beýan edipdir.
Kiýew şeýle aýyplamalary “dolulygyna bolgusyzlyk” diýip atlandyryp, ukrain güýçleriniň serhetden ot açandygy baradaky maglumatlary ret etdi.
Ukrain resmileri Moskwany öz taraplaryna goşulmaga prowakasiýa etmek umydy bilen, Russiýa tarapdary separatistleriň bu waka jogapkär bolup biljekdigini öňe sürdiler.
Ukrainadaky pitneçiler bolsa, bu aýyplamalary ret etdiler.
Bu aralykda, Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko Russiýanyň güýçlerini serhedi geçmekde we ukrain harbylaryna hüjüm etmekde aýyplady.
Poroşenkonyň bu çykyşy Ukrainanyň “terrorçylyga garşy operasiýasy” 100 çemesi separatist bronly ulaglardan we ýük maşynlaryndan ybarat kerweniň Russiýadan Ukrainanyň araçäklerine geçendigi barada maglumat berenden soň, bolup geçdi. Maglumatlarda şol ulaglarda pitneçileriň Russiýadan Ukrainanyň araçäklerine geçirilendigi bellenilýär.
Ukrainanyň harbylary gürrüňi gidýän harby kerweniň bombalanandygyny habar berdiler. Emma muňa garamazdan, ukrain armiýasy bu barada jikme-jik maglumat bermedi. Şeýle-de, Ukrainanyň harbylary bu hüjümde öz ýedi esgeriniň öldürilendigini belledi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 27-nji maýda NATO has güýçli bolar, sebäbi agza ýurtlar öz goranyş töleglerini “düýpli” ýokarlandyrdylar diýdi.
"NATO-nyň köp ýurdy töleglerini saldamly artdyrmaga razy boldy, bu olaryň etmeli zady. Pul gelip başlaýar, NATO has güýçli bolar” diýip, Tramp Sisiliden, Ýedilar toparynyň sammitine gatnaşýan ýerinden twitterde ýazdy.
Tramp mundan iki gün öň Brýusselde NATO agzalarynyň goranyş üçin ýeterlik pul töleneýändiklerini ýatladypdy.
NATO ýurtlary Birleşen Ştatlara ýa-da NATO-nyň özüne göni töleg tölemeýärler. Olar ýurt içinde ýaraglara we beýleki goranyş maksatly çykdajylara serşde harçlaýarlar.
Tramp agza ýurtlary öz jemi içerki önümleriniň azyndan 2 prosentini goranyşa harçlamaga hyjuwlandyrdy. Şu wagta çenli diňe bäş döwlet bu talaby ödedi.
Beýleki döwletler bu talaby 2024-nji ýyla çenli ýerine ýetirmäge borçlandy.


text:
Habar serişdeleri Türkmenistanyň prezidentiniň welosiped sürüp barşyna sapançadan nyşana ok atyp, “ýaş esgerleri ruhlandyryşy” hakynda habar berýärler.
TDH-nyň maglumatyna görä, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 13-nji iýunda birden ýurduň ýaragly güýçleriniň söweşjeň ukybyny barlamak kararyna geldi we gije ýarymdan agandan soň degişli düzümleri söweşjeň taýýarlyk ýagdaýyna getirmek barada buýruk berdi.
Türkmen telewideniýesi bu habaryň çäginde Berdimuhamedowyň dürli ýaraglardan nyşana ok atyp, nyşanalardan, şol sanda welosiped sürüp barşyna hem, hatasyz urşuny görkezdi.
Adatça bolşy ýaly, türkmen telewideniýesiniň prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ol ýa-da beýleki ugurdan gazanan üstünliklerini görkezmek üçin taýýarlan wideosy bu gezegem daşary ýurt habar serişdelerinde kinaýaly habarlaryň taýýarlanmagyna sebäp boldy.
Mysal üçin, Angliýanyň “The Sunday Times” neşiri bu waka bagyşlan makalasynda “Türkmenistanyň prezidentiniň hatda iki çarhyň üstünden hem hatasyz atyp” bilýändigini nygtaýar.
Habarda Berdimuhamedowyň mundan öň DJ, çapyksuwar, ýaryş maşynyny sürüji, serkerde, tigir sürüji, gitaraçy we atlar hakynda joşýan liriki şahyr hökmünde öz talantlaryny görkezendigi hem bellenip geçilýär.
"The Sun" neşiri bu täzelik baradaky habaryny “Dälibaş prezident “ýurduň ýaş esgerlerini ruhlandyrmak” üçin özüniň welosiped üstünden ok atyşyny görkezýän Putin äheňli wideosyny çap etdi” diýip atlandyrýar.
Şeýle-de neşir türkmen lideriniň geň-enaýy hereketleriniň köplenç döwlet eýeçiligindäki telewideniýede uly çynlakaýlyk we dabara bilen görkezilýändigini belleýär.
Öňki SSSR-iň çägine girýän ýurtlaryň rus we iňlis dilli neşirleri hem soňky döwürde türkmen prezidenti hakynda daşary ýurt habar serişdelerinde çykýan täsin maglumatlary duşdan geçirmeýärler.
Mysal üçin, AKIpress bu täzelik baradaky habaryny “Prezident Berdimuhamedow tigir sürüp barýarka ok atmak ussatlygyny görkezýär” diýip atlandyrsa, "Russia Today" neşiri “Türkmenistanyň prezidenti tigir üstünden atyş taktikalary bilen sürüş praktikasyny geçýär, sebäbi... neme üçin bolmasyn?” diýip atlandyrypdyr.
Habar serişdeleri türkmen lideriniň ok atan nyşanalaryndan hatasyz urandygyny we oňa tomaşa edýän harbylaryň bu üstünlige çynlary bilen begenip, dyngysyz el çarpandyklaryny hem belleýärler.
Türkmenistanyň prezidentiniň welosiped üstünden ok atmak ussatlygyny görkezýän wideonyň iňlis dilli neşirlerde hem çap edilen wagty Aziýa liderleriniň 27 agzaly regional toparynyň Duşenbede sammite toplanan wagtyna gabat geldi, Berdimuhamedow bu möhüm maslahata gatnaşmady.
Berdimuhamedow 2018-nji ýylda özi gatnaşman, merkezi aziýa liderleriniň Astanada geçen sammitine ogly Serdar Berdimuhamedowy iberdi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Smartfonlardan ozal jübi telefonlarynyň uzak taryhy bar. 1921-nji ýylda Detroýt polisiýa bölüminde bir taraplaýyn aragatnaşyk geçirijisi bilen synagdan geçirilip başlanan bu tehnologiýa 1993-nji ýyla çenli ösdürilip, nusgawy jübi telefony hökmünde dowam etdirildi. Nusgawy jübi telefonynyň we kompýuter dünýäsiniň önümi bolan PDA-laryň aýratynlyklaryny özünde jemleýän ilkinji enjam, taryhda ilkinji akylly telefon hökmünde tanalýan IBM-iň Simon telefonydyr.
ABŞ-ly kompýuter ägirdi “IBM” tarapyndan işe girizilen bu telefon bölek jübi telefony, bölek mini kompýuter, bölek peýjer, bölek faks enjamydy. Taryhdaky ilkinji akylly telefonda kalkulýator, senenama we indeks ýaly programmalar hem bardy. Şeýle hem, 1993-nji ýylda çykan dünýädäki ilkinji duýgur ekran telefonynyň häzirki wagtda ähli smartfonlaryň atasydygyny aýdyp bileris. “IBM Simon” -yň satuwda bahasy 899 dollar.
1996-njy ýylda Nokia 9000 Communicator bilen smartfon bazaryna girdi. Bu telefon, dünýäde ilkinji doly QWERTY klawiatura jübi telefony hökmünde taryh döretdi. Eplenýän ekrany bolan telefonyň ýene bir gyzykly aýratynlygy, faks açarynyň bolmagydy. Eplenip bolýan aýratynlygy bilen jübüsine girýän bu kiçi kompýuterden 2000-nji ýyla çenli 3 dürli model çykaryldy. Häzirki wagtda smartfon bazaryndaky meşhurlygyny ýitiren Nokia-nyň bu tehnologiýanyň ilkinji günlerinde gaty innowasiýa ädimlerini ädendigini aýtmalydyrys.
1997-nji ýyla çenli 1990-njy ýyllarda dünýäniň iň uly jübi telefon öndürijilerinden biri bolan Ericsson, GS88 modeli bilen Nokia-nyň 9000 seriýasyna jogap berdi. Ericsson GS88 modeli bilen dünýä telefon edebiýatyna “akylly telefon” adyny getirdi. 2000-nji ýylda “Ericsson” -dan smartfon bazaryna ikinji enjam hödürlendi. Ericsson R380 2002-nji ýylda Amerikan Handspring kompaniýasy PALM markasy bilen bazara girdi. Telefon “Palm Treo” diýlip atlandyryldy. Şol ýylda “BalckBerry 5810” modeli bilen bazarda öz ornuny aldy. Bu model e-poçta alyş-çalşygy üçin ýörite düzüldi.
2002-nji ýyl, smartfon bazaryndaky bäsdeşlik şertleriniň çäginde dürli önümleriň çykarylan ýyly boldy. Şeýle hem, şu ýyl Microsoft “Windows Pocket PC OS” operasiýa ulgamy we “Pocket PC” smartfony bilen bazarda öz ornuny aldy. 2006-njy ýylda “BlackBerry Pearl” atly akylly telefony bilen hemmeleri haýran galdyrdy.
2007-nji ýyl smartfonlaryň taryhynda möhüm tapgyr hökmünde häsiýetlendirilen täzelik bilen garşylandy. Stiw Jobsuň ýolbaşçylygynda “Apple” taryhynda ilkinji “iPhone” modelini çykardy. “Apple” -iň “iOS” operasion ulgamy bilen işe girizilen “iPhone”, jübi telefony bolmakdan başga-da, uly we duýgur ekranly “iPod” we interneti birleşdirdi. “IPhone” -yň pudaga girmegi bilen hiç zat öňküsi ýaly bolmady. Bu telefon smartfon bazarynda täze standartlary kesgitledi. Ilkinji sensor ekrany doly manyda bolmak aýratynlygyna eýe bolan “iPhone”, şondan soň girizilen ähli smartfonlar üçin salgylanma nokady boldy. Bahasy 599 dollar bolan ilkinji “iPhone” -dan soň, 3G modeliniň gelmegi üçin diňe bir ýyl gerek boldy. Soňky aýlarda şuňa meňzeş telefonlar Samsung, Nokia we LG ýaly dünýä ägirtlerinden gelip başlady.
2008-nji ýylda Taýwan HTC bu gezek HTC Dream atly ilkinji android operasiýa ulgamy smartfonyny çykardy. TC Dream (aka T-Mobile G1) ady bilen hem tanalýan bu telefon web brauzeri, Gmail, Google Claendar, Google Kartalar we Google Talk ýaly programmalar bilen geldi.
“Samsung” “Android” operasiýa ulgamyny ulanyp başlansoň, işe girizen dürli modelleriniň telefonlary bilen köp ses çykardy. Smartfon satuwynda rekord goýan “Samsung” -yň bu pudakda gaty köp işiniň bardygyny aýtmalydyrys.
“Google” tarapyndan yglan edilen sanlara görä, geçen ýylky ýaly dünýäde takmynan 600 million smartfon ulanyjy bar we android operasiýa ulgamy satylan her 10 smartfonyň 8-sinde ulanylýar.
Oguljennet BÄŞIMOWA
Magtymguly adyndaky TDU-nyň mugallymy


text:
Täjigistanyň futbol çempionaty – 2021-iň 22-nji tapgyrynyň çäginde myhmançylykda “Faýzkand” topary bilen duşuşan türkmenistanly derwezeçi Rahat Japarowyň çykyş edýän SSKA-sy 3:1 hasabynda ýeňiş gazandy.
Gissar şäherinde geçirilen duşuşykda SSKA ýeňiş getiren toplary Komroni Mirzohan (42), Firuz Bobiew (43) hem-de Lýuk Menjana Leonel (68) öz atlaryna ýazdyrdylar.
Türkmenistanyň milli ýygyndynyň derwezeçisi Rahat Japarow SSKA-nyň esasy düzüminde meýdana çykdy.
Duşenbe şäheriniň SSKA topary geçirilen 22 tapgyrdan soň toplan 36 utugy bilen ýaryş tertibinde üçünji orunda barýar.
Ýaryş tertibinde ilkinji iki orny “Istiklol” (52 utuk) hem-de “Hujand” (42 utuk) toparlary eýeleýärler.


text:
Aıdos Erbosynuly nokaýtpen jeńgennen keıin IBF reıtınginde úzdik bestikke endi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Halyqaralyq boks federatsııasy (IBF) jańartylǵan reıtıng usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat Sports.kz-ke silteme jasap.
Ekinshi orta salmaqtaǵy qazaqstandyq boksshy Aıdos Erbosynuly altynshy orynnan tórtinshi orynǵa kóterildi. Reıtıngtiń alǵashqy eki orny bos tur, úshinshi orynǵa reseılik Evgenıı Shvedenko jaıǵasqan. Bul deńgeıdegi IBF álem chempıony – AQSh ókili Kaleb Plant.
Eske salaıyq, 12 qyrkúıekte Erbosynuly Nur-Sultanda gaıanalyq Lennoks Allenmen irikteý jekpe-jegin ótkizip, onynshy raýndta nokaýtpen jeńdi. Osylaısha ol ekinshi orta salmaqtaǵy WBA álem chempıony tıtýlyna mindetti úmitker bolyp otyr.


text:
Gezelenç we türkmenleriň awçylyk däpleri
Ynsanyň sagdyn ýaşamagynda we çeýelik, çalasynlyk ýaly endikleriň döremeginde gezelenç etmegiň orny uly bolupdyr. Gezelenç etmek awçylyk ýörelgeleri bilen mynasyp utgaşýar. Elguşdyr tazy bilen aw awlaýan awçyny şirin dilimizde mürüşgär diýip atlandyrýarlar. Olar ýüzärlikde ilkinji gülleriň peýda bolan wagtynda jüýje almak üçin ýola rowana bolupdyrlar. Birnäçe günläp dagda bolup, ýyrtyjy guşuň häsiýetlerini, awa çykýan wagtyny öwrenipdirler. Awçylar beýik dag gaýalaryndan sallanyp ýyrtyjy guşlaryň jüýjesini ynsançylyk edebini elden bermän alypdyrlar. Näçe beýik gaýadan alsaň, jüýje guş çykansoň dogumly we batyr bolýar diýip ynanypdyrlar. Kert gaýalardaky höwürtgeden ýyrtyjy guşuň çagasyny almagyň neneňsi howplydygy we hupbatlydygy «Gadymy daglaryň rowaýaty» atly filmde aýdyň beýan edilýändir. Jüýje elguşy iýmitlendirmegiň inçe tärleri bolupdyr. Oňa dürli görnüşli melhemleri taýýarlapdyrlar. Awçylar guşy seýislemek üçin ony aladaňdan we giçlik gezdiripdirler. Aw öwretmek üçin albaý bulap, ylgamaly, towusmaly bolupdyr. Çöle çykanda-da, guşa kömek bermeli bolanda ylgap barypdyrlar. Köp hereket edipdirler. Gezmeli, aýlanmaly bolupdyrlar. Şonuň üçin «Awçynyň ryzky aýagynda» diýen gürrüň ýörgünlidir. Ata atlanyp, düýesini idip barýan tazyly awçy tebigatyň gözelliklerini synlaýar. Ol awlaýan haýwanlaryna örän eserdeň çemeleşýär. Awda haýwanlary gereginden köp awlaýan, güýçli çagba, aýaz, sil akymy, harasat ýaly agyr howa şertlerinde aw edýänler köpçülik tarapyndan ýazgarylypdyr we awçylaryň arasyndan çykarylypdyr. Ynsaply awçylar betnebis awçylara nirede, nähili aw haýwanlarynyň bardygyny aýtmandyrlar. Awçylar daň bilen, ähli adam ukuda ýatan wagty, hiç kime görünmän, aw meýdanlaryna gitmäge çalşypdyrlar. Awçylyk sagdynlygy gazanmakda, berk bedenliligi terbiýelemekde uly ähmiýete eýe bolupdyr.
Keýikdir, dag goçy aram-aram dag gaýasyny bir gezek ýalap aýrylypdyr, bu bolsa şol ýerde mumyýanyň barlygyny aňladypdyr. Ýogsa aşakdan seredeniňde mumyýa görünmandir. Pendi we Bathyz sebitleriniň köpigören awçy gojalary melhemlik mumyýany dag gaýasyndan sallanyp alypdyrlar. Gaýadan sallanmak üçin düýäniň hamyndan berk ýüp işipdirler. Käteler şony merdiwan görnüşinde hem ýasapdyrlar. Başarjaňlyk bilen sallanyp dag gaýasyndan mumyýany almagy başarypdyr. Diňe tomusda mumyýa ýumşanda bu hereketi etmek mümkin bolupdyr. Käbir ýagdaýlary göz öňünde tutup ýüpe atyň eýerini, eşegiň gaňňasyny berkläp, oturmak üçin ýer ýasapdyrlar. Bu taýýarlyk oturyp sallanmaga uly ýardam beripdir. Islendik bir maksat bilen gaýadan sallanmak sagdynlygy, duýgurlygy, batyrlygy, dogumlylygy talap edipdir. Olar öz kesbi bilen adamlaryň rahat, sagdyn ýaşamagyna täsir edipdir. Gezelenç etmek tebigat gözelliginden lezzet almak bilen birlikde, ýaşlaryň sagdyn durmuş endiklerine eýermegi üçin ajaýyp görelde bolupdyr.


text:
Saýd Arabııasynyń 30-dan astam kompanııasy Qazaqstanǵa ınvestıtsııa salady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Saýd Arabııasynyń 30-dan astam kompanııasy Qazaqstanǵa ınvestıtsııa salý múmkindigin qarastyryp jatyr. Bul týraly Qazaqstan-Saýd Arabııasy ınvestıtsııalyq bıznes forýmynda aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan-Saýd Arabııasy saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyq jónindegi Úkimetaralyq komıssııasynyń 5-shi otyrysyna qatysý úshin elordaǵa ınvestıtsııalar mınıstri Halıd A. ál-Falıh bastaǵan Saýd Arabııasy Koroldiginiń delegatsııasy keldi.
Sharaǵa eki eldiń isker toptary men bıznesiniń 170-ten astam ókili keldi.
QR Syrtqy ister Mınıstriniń orynbasary Almas Aıdarov Saýdııa naryǵynyń Qazaqstanmen iskerlik baılanystar men saýda-ekonomıkalyq qatynastardy nyǵaıtýdaǵy zor mańyzyn, «Saudi Vision 2030» ulttyq baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda Qazaqstan men Saýd Arabııasynyń ınvestıtsııalyq yntymaqtastyǵyn keńeıtýdiń eleýli áleýetin atap ótti.
«Saýd Arabııasy kásipkerlikti damytý, ekonomıkany ártaraptandyrý jáne áleýmettik reformalardy júzege asyrý boıynsha álemniń kóptegen elderi úshin tabysty modelge aınaldy. Biz «Saudi Vision 2030» strategııalyq baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń tabysy men tıimdi nátıjelerin kóretinimizge qýanyshtymyz. Aýyl sharýashylyǵy, munaı hımııasy, TKMK, JEK, qarjy jáne basqa da ekonomıka salalarynda yntymaqtastyǵymyzdy odan ári damytý úshin úlken áleýetimiz bar dep sanaımyn», - dedi Almas Aıdarov.
Sondaı-aq, Saýd Arabııasynyń 30-dan astam kompanııasy Qazaqstanǵa ınvestıtsııa salý múmkindigin qarastyratyny habarlandy. Forým sheńberinde qazaqstandyq taraptan «KAZAKH INVEST», «KIDF», «AHQO», «QazTrade» jáne «Kazakh Tourism» basshylary jáne Saýd Arabııasy ınvestıtsııalar mınıstrligi men «NCPP» basshysy spıker retinde sóz sóıledi.
Óz sózinde «KAZAKH INVEST UK» AQ Basqarma tóraǵasy Meıirjan ıÝsýpov saýdııalyq seriktesterge Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq áleýetin tanystyrdy, forým qatysýshylaryn ınvestıtsııa tartýdyń memlekettik júıesinde qoldanylatyn jańa tásildemelermen tanystyrdy, sondaı-aq eki eldiń qarym-qatynasyn tereńdetýdiń mańyzyn atap ótti.
«Búgingi tańda Saýd Arabııasynan Qazaqstanǵa keletin ınvestıtsııanyń jalpy kólemi 100 mıllıon AQSh dollarynan asady. Alaıda, bul kórsetkish bizdiń elderimizdiń áleýetin tolyq kórsete almaıdy. Osy maqsatta KAZAKH INVEST Qazaqstan men SAK bıznesiniń ınvestıtsııalyq yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý boıynsha jan-jaqty jumys júrgizýde. Mysaly, QR Saýd Arabııasyndaǵy elshiligimen birlesip, Djıdda saýda-ónerkásip palatalary men Ál-Kassım provıntsııasynyń qoldaýymen jáne NCPP-men birlesip, saýda, ekonomıka jáne ınvestıtsııalar salasyndaǵy Qazaqstan-Saýd Arabııasy yntymaqtastyǵyna arnalǵan birqatar shara ótkizildi. Bul bizge bıznes úshin barynsha qyzyǵýshylyq týdyratyn baǵyttar boıynsha birlesken is-qımyldardy odan ári úılestirý úshin iskerlik baılanystar ornatýǵa múmkindik berdi», - dep atap ótti Meıirjan ıÝsýpov.
Sonymen birge forýmda KAZAKH INVEST qoldaýymen Saýd Arabııasy Koroldiginiń ınvestıtsııalar mınıstri Halıd ál-Falıh QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri jáne QR Energetıka mınıstrimen, sondaı-aq «Qazatomprom» UAK» AQ, «KAZ Minerals» jáne basqa organdardyń basshylyǵymen kezdesti.
- KIMEP ýnıversıteti men AHB ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıdy
- Lazzat Ramazanova Qazaqstannyń Aýǵanstan áıelderine tranzıttik dálizdi usynýyna pikir bildirdi
- Túrikmenstan Prezıdenti Ashhabadta Abaıǵa eskertkish ornatýdy usyndy
- Qasym-Jomart Toqaev Majarstan Premer-mınıstriniń orynbasary Mıhaı Vargany qabyldady
- Ádilet mınıstri qazaqstandyqtardyń ómirin jeńildetýge baǵyttalǵan zańdar týraly aıtty
- Qyzylorda oblysynda Japonııa úkimetiniń baǵdarlamasy júzege asyrylýda
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Bitarapdyr Arkadagly Watanmyz!»
Ýakynda Türkmenistanyň Çeperçilik sergiler müdirligi we şekillendiriş sungatynyň sergi merkezinde «Türkmenistan-Bitaraplygyň mekany» ýylymyzda, Berkarar Watanymyzyň şanly Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli «Bitarapdyr Arkadagly Watanmyz!» atly sergi guraldy. Sergä ýurdumyzyň suratkeşleri özleriniň döreden sungat eserleri bilen ýagny, 40-a golaý suratkeşiň gatnaşmagynda 70-den gowrak şekillendiriş we amaly-haşam sungatynyň dürli görnüşleri bilen gatnaşdylar. Sergide ýurdumyzyň suratkeşleri baky Bitaraplygymyzy hem-de Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwrüniň gülläp ösüşini Watanymyzyň parahatlygyny, halkymyzyň zähmetde gazananlaryny, milli mirasymyzy, türkmen halkynyň gahryman şahsyýetlerini olaryň edermenliklerini, sungat ussatlarynyň keşplerini ussatlyk bilen beýan edipdirler.
Olardan: Türkmenistanyň halk suratkeşi Rejepmuhammet Berdiýewiň: «Garrygalada ýaz» «Güýz joşguny. Gurbannazar Ezizow», «Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri A.Kiçigulyýewiň portreti», «Türkmenistanyň halk suratkeşi Ýarly Baýramowyň portreti» atly tapgyrlaýyn nakgaş eserlerini, nakgaş suratkeşler Tamara Kiselýowanyň «Halk mukamy asyrlap ýaşaýar» atly, Berdisähet Gurbansähedowyň «Toý» atly, Rahman Umarowyň «Agzyberlik», Mustapa Ýagşymyradowyň «Türkmen bereketliligi» atly diptihini görkezmek bolar. Bu sergä gatnaşýan suratkeşlerimiziň eserleriň hemmesi Watanymyzyň asudalygyny, bereketliligini, parahatlygyny, gözelligini, geçirilýän toýdur-baýramlaryny güneşli ülkämize mahsus bolan owadan reňkleriň öwüşgininde wasp edýärler. Sergidäki ýaş suratkeş Türkmeniň Altyn Asyry bäsleşiginiň eýesi Şemşat Mämmedowanyň «Bitaraplyk çemeni» atly eseri baky Bitaraplygymyza bagyşlanýar. Suratkeş bu eserinde türkmen topragynyň nygmatlarynyň, milli nagyşlarymyzyň fonunda Bitaraplygymyzyň simwoly bolan ýadygärligi ala garly daglaryň eteginde çeper suratlandyrypdyr. Sergide Lebap welaýatyndan keramikaçy suratkeş Dilber Umarowa özüniň täze döreden 23 sany keramiki eserleri bilen gatnaşýar. Suratkeş bu işlerinde asuda Watanymyzda zähmet çekýän daýhanlaryň, işçileriň, oba adamlarynyň keşplerini iş pursatlaryny ussatlyk bilen ýasapdyr. Sergide suratkeşler Täçmyrat Eýýämberdiýew «Gyrawly gün», «Dag gözelligi», Täjigül Gurbanowa, Rozykulowa Gülnäz birnäçe natýurmort eserleri bilen, Orazgylyç Öwezow «Üzüm we almalar», «Natýurmort», Aýbibi Amangylyjowa «Oturdylar», Rüstem Abdullaýew «Daýhan gelin» atly nakgaş eserleri bilen, Orazmyrat Owganow «Täze ýyl» atly heýkel işi bilen gatnaşdylar.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe “Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny” ýerine ýetirmekde alnyp barylýan işleri has-da kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň “Türkmenaragatnaşyk” agentligine maglumat geçiriş multiserwis toruny kämilleşdirmek bilen baglanyşykly enjamlary, programma üpjünçiliklerini we ygtyýarnamalary satyn almak, getirmek, gurnamak, işe girizmek we tehniki goldawy bermek barada Birleşen Arap Emirlikleriniň “Beat Trade FZE” kompaniýasy bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
* * *


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Reks Tillersonyň Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen başlan gepleşikleri Siriýadaky uruşyň daşynda dartgynlylygyň güýçlenen wagtyna gabat geldi.
12-nji aprelde Moskwada başlanan gepleşikleriň başynda Tillerson “örän açyk, göni we aýdyň pikir alyşylmagyna we ABŞ-Orsýet gatnaşyklarynyň mundan beýläk has gowy kesgitlenmegine” garaşandygyny belledi.
Tillerson ABŞ-nyň Orsýet bilen ýiti aratapawudunyň bardygyna göz ýetirip, umumy bähbitleri aýdyňlaşdyrmak we bar bolan ylalaşyksyzlyklary çözmek isleýändigini aýtdy. Ol aragatnaşyklar üçin ugurlaryň mydama açykdygyny aýtdy.
Lawrow ABŞ-nyň Orsýete öz tarapynda ýa-da garşysynda bolmagy saýlamakdan ybarat, onuň öz sözi bilen aýdylanda, ýalňyş talaby öňe sürmeli däldigini belledi.
Şeýle-de, Lawrow ABŞ-nyň 7-nji aprelde Siriýanyň hökümetiniň howa bazasyna garşy amala aşyran raketa zarbalary ýaly hüjümlerden saklanmalydygyny aýtdy. Waşington şol hüjümleri Siriýanyň hökümetiniň himiki ýaragy ulanmagyna jogap bolandygyny aýtdy.


text:
Azatlyk Radiosynyň ýurduň iň iri ýokary okuw jaýlarynyň biriniň talyplaryndan mejbury para alynýandygy barada taýýarlan ençeme maglumatlaryndan soň, geçen hepde bu ýokary okuw jaýynyň kafedra ýolbaşçysy wezipesinden çetleşdirildi.
Ýatlatsak, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynda mugallymlaryň we degişli ýolbaşçylaryň dürli bahanalar bilen talyplardan para alýandygy; kurs işleri, hatda synaglarda hem dürli baha üçin, kesgitli nyrhlaryň bardygy bellenilip geçilipdi.
Netijede, geçen hepde Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň kafedra ýolbaşçysy Ýusup Ýunusowiç Mihtiýew wezipesinden aýryldy. Azatlyk Radiosynyň bu ýokary okuw jaýyndaky ynamdar çeşmesi onuň “öz islegi boýunça” arza ýazyp, işden gidendigini aýtsa-da, onuň wezipesinden çetleşdirilmeginiň esasy sebäbiniň korrupsiýa maglumatlary bilen baglydygyny aýtdy.
Haçan-da, Azatlyk Radiosy Ýusup Mihtiýew bilen telefon arkaly habarlaşyp, ýokarky maglumatlar dogrusynda pikirini soranda, ol “bu gürrüňleriň ýalandygyny”, özüniň heniz hem kafedra ýolbaşçysy wezipesinde işleýändigini aýdyp, başga goşmaça maglumat bermekden saklandy.
Muňa garamazdan, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň resmileri gürrüňi gidýän adamyň geçen aýdan bäri bu ýokary okuw jaýynda işlemeýändigini tassykladylar. Emma işden gitmeginiň sebäpleri barada hiç zat aýtmadylar.
Şol bir wagtda, Azatlyk Radiosynyň Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutyndaky çeşmeleri, bu ýerde talyplardan para almak tejribesiniň heniz hem dowam edýändigini aýdýarlar. Häzirki kurs işleri tabşyrylýan döwründe, belli-belli mugallymlaryň studentlerden pul sorap başlandyklary bellenilýär.
Ozal-da habar berişimiz ýaly, bu ýokary okuw jaýynda berilmeli paranyň kesgitli nyrh sanawy hem emele gelipdir: bir kurs işi 170 manat, synaglarda 5-lik üçin 200 manat, 4-lik üçin 100 manat we 3-lik üçin 70 manat, diplom işi üçin hem 4040 manat.
Talyplaryň para bermäge ýagdaýlarynyň ýokdugyny aýdanlarynda, käbir mugallymlaryň “Sen ýa bäri ag, ýa-da aňyry. Başyňa geljekleri özüňden gör” diýip, haýbat atýankyklaryny-da gürrüň berdiler.
Galyberse, bu maglumatlar dogrusynda hem gürrüňi gidýän ýokary okuw jaýynyň degişli resmilerinden hiç hili maglumat alyp bolmady.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, Türkmenistan halkara guramalarynyň dünýä ýurtlarynda korrupsiýanyň derejesi baradaky hasabatlarynda, ýylyň-ýylyna iň yaramaz derejeleri eýeleýär.
Soňky döwür türkmen häkimiýetleri korrupsiýa, parahorluga garşy "barlyşyksyz göreşmegi" wada berip, bu aýyplamalarda aýyplananlaryň günäleriniň geçilmejekdigini tekrarlaýarlar. Emma muňa garamazdan, resmi habarlardan çen tutulsa, korrupsiýa faktlary azalmaýar we synçylar ýurtda adalatlylygyň ala, seçilip alnan ýagdaýda we kanunçylygy doly saklamazdan berjaý edilýändigini, sudlaryň garaşsyz däldigini, aýyplanýanlaryň özlerini kanun esasynda gorap bilmeýändiklerini aýdýarlar.


text:
Türkmenistan Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň tehniki enjamlaryny döwrebaplaşdyrjagyny aýdýar.
Wise-premýär Bahargül Abdyýewanyň 6-njy sentýabrdaky hökümet maslahatynda habar bermegine görä,Milli telewideniýäniň işini kämilleşdirmek boýunça pudagara topar döredildi; 2019-2025-nji ýyllarda döwlet komitetiniň tehniki enjamlaryny döwrebaplaşdyrmagyň plan-taslamasy taýýarlanyldy.
Şeýle-de ol bu iş üçin “Türkmentelekom” elektrik aragatnaşyk kompaniýasynyň ýaýradyjy enjamlaryny döwrebaplaşdyrmagyň zerurdygyny aýdyp, döwlet baştutanyndan gerekli enjamlary satyn almak boýunça halkara bäsleşigini yglan etmäge rugsat sorady.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýokary hünär derejeli hünärmenleriň taýýarlanylmagyna, şeýle hem işgärleriň hünärleriniň kämilleşdirilmegine aýratyn üns bermegiň wajypdygyny belledi.
Türkmenistanlylar ýerli medianyň diňe bir adam, "Arkadag" we onuň gazanandygy aýdylýan üstünlikleri hakynda on ýyl bäri şol bir gürrüňi gaýtalap, öz tomaşaçylaryny "bizar edendigini" aýdýarlar.
Media ekspertleri Türkmenistanyň öz metbugat kanunyny bozup, senzurany dowam etdirýändigini, žurnalistleriň professional derejede, dünýä ölçeglerinde habar taýýarlamagyna ýol bermeýändigini, şu sebäpden ýaşaýjylaryň köplenç türk, rus, azeri we özbek mediasynyň önümlerine hyrydar bolýandygyny belleýärler.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Sooronbaý Jeenbekow 9-njy oktýabrda Merkezi Aziýa ýurdundaky häkimiýet boşlugyny soňlamak üçin, täze premýer-ministr bellenenden soň işinden aýrylmaga taýýardygyny aýtdy.
Ol öz web sahypasynda çap eden beýanatynda "kanuny ýerine ýetiriji häkimiýetler tassyklanandan we Gyrgyzystan “kanunçylyk ýodasyna dolanyp gelenden” soň, özüniň “Gyrgyz Respublikasynyň prezidenti wezipesinden gitmäge taýýardygyny” aýtdy.
Bu beýanat 4-nji oktýabrda geçirilen dawaly parlament saýlawynda ýeňlendigi aýdylan partiýalaryň ýolbaşçylygyndaky gazaply protestlerden soň, syýasy liderler bilen geçirilen gepleşikler arasynda çap edildi.
Bu teklip häkimiýetiň geçirilmegini ýeňilleşdirmäge kömek ederli görünse-de, onuň şertlerini ýerine ýetirip boljakdygy belli däldi.
Gyrgyzystan hökümete tarapdar partiýalara ýeňiş getiren saýlawlarda ses satyn almak we beýleki bidüzgünçilikler baradaky aýyplamalar sebäpli tolgunyşyklara sezewar boldy.
5-nji oktýabrda müňlerçe demonstrant köçelere döküldi we ertesi gün oppozisiýa tarapdarlary hökümet binalaryny basyp aldylar. Birnäçe syýasy güýç 9-njy oktýabrda täze demonstrasiýalary meýilleşdirdi. Oppozisiýa toparlary şu wagta çenli Ministrler kabinetini we saýlaw toparyny saýlawyň netijelerini ýatyrmaga mejbur etdiler, ýöne wagtlaýyn hökümete kimiň ýolbaşçylyk etjekdigi barada ylalaşyp bilmediler.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ak mermerli paýtagtymyzyň ajaýyp künjekleriniň birinde bina edilen kaşaň “Arkadag” myhmanhanasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Aşgabat şäher häkimliginiň buýurmasy boýunça “Bouygues Batiment International” fransuz kompaniýasy tarapyndan gurlan “Arkadag” myhmanhanasy özboluşly bezegi, häzirki zaman binagärlik çözgütleri bilen haýran galdyrýar. Myhmanhana toplumy ýarym aýlaw görnüşinde bolup, onuň eýeleýän meýdany 220 müň inedördül metrden gowrakdyr.
14 gatly myhmanhananyň beýikligi — 76,5 metr. Ol uzynlygy 290 metr bolan merkezi binadan we oňa goşulýan iki binadan ybaratdyr. Merkezi bina goşulýan ganat görnüşdäki binalaryň her biriniň uzynlygy 134 metrdir. Şeýle hem bu ýerde “Ak öý” görnüşinde gurlan milli aşhana bar.
Myhmanhananyň 13-nji gatynda dynç almak we dabaraly çäreleri geçirmek üçin hemme şertler döredilen “Mekan” diýlip atlandyrylan restoran ýerleşýär. Özboluşly nusgawy görnüşli bezeg aýratynlyklary bolan restoranda myhmanlaryň gözel paýtagtymyzy hem-de Köpetdagyň ajaýyp gözelligini synlap bilmekleri üçin ýokary derejeli mümkinçilikler bar.
Mundan başga-da, myhmanhana toplumynda birnäçe restoranlar we çaýhanalar bar. Şeýle hem internet kafe, ýüzüş howzy bolan SPA zolaklary, saunalar, kosmetika otaglary, çagalar üçin niýetlenen oýun otaglary, myhmanhananyň üsti açyk çäklerinde sport meýdançalary myhmanlaryň hyzmatynda bolar.
Bu ýerde dürli derejedäki gepleşikleri geçirmek üçin ähli amatlyklary özünde jemleýän birnäçe maslahat zallary göz öňünde tutulypdyr. Olaryň üpjünçilik derejesi, häzirki zaman tehnikalary we sanly ulgam bilen enjamlaşdyrylmagy halkara derejedäki çäreleri guramaga mümkinçilik berýär.
Toplumyň çäginden emeli derýanyň geçmegi bu taslamanyň esasy aýratynlyklarynyň biri bolup durýar. Derýanyň ugrunda dynç almak we gezelenç etmek üçin niýetlenen seýilgäh zolagy gurlupdyr. Binanyň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylmagy, saýaly baglaryň, dürli gülleriň ekilmegi, şeýle hem dury suwly derýanyň geçmegi bilen bu ýerde jana ýakymly howa gurşawy emele geldi.
Bu ýerde belent mertebeli myhmanlary kabul etmek, olaryň oňat dynç almagy, dürli çäreleri geçirmek üçin ähli şertler döredildi. Ýaşaýyş otaglary bilen bir hatarda, maslahat zallary, restoranlar, dükanlar hem-de howuzlar we sport meýdançalary göz öňünde tutuldy.
Ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň baýram edilýän ýylynda ulanylmaga berilýän täze toplumlar şanly senäniň hormatyna mynasyp baýramçylyk sowgady bolar. Bu desgalar güýçli depginler bilen ösýän ajaýyp paýtagtymyzyň görküni has-da artdyrar.
Hydyr Ýollyýew
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň
Inžener-mehanika fakultetiniň talyby.


text:
2021-nji ýylyň ykdysadyýet boýunça Nobel baýragyny üç adam aldy: birini kanadaly-amerikaly ykdysatçy Dewid Kard aldy, baýragyň galan ýarysyny ABŞ-ly Joşua Dewid Angrist we Gwido Imbens öz aralarynda paýlaşdylar, diýip «Российская газета» ýazýar.
Nobel komitetiniň beýannamasynda aýdylyşy ýaly, Kard «zähmet ykdysadyýetine empiriki goşandy üçin» baýraga mynasyp boldy. Angrist we Imbens «olaryň baglanyşygyň sebäp we netije seljermesine usulyýet goşandy üçin» baýrak aldylar.
Bu ýylyň baýragynyň eýeleri zähmet bazaryna täzeçe seretdiler we tebigy synaglaryň kömegi bilen sebäpler we netijeler barada nähili netije çykaryp bolýandygyny görkezdiler, diýip beýannamada aýdylýar. Olaryň barlaglary beýleki ugurlara hem ýaýradyldy we empiriki barlaglarda rewolýusiýa geçirdiler, diýip şol ýerde görkezilýär.


text:
Meýdany 1000 inedördül metrdenem az kiçijik gaýaly ada Bostondan 14 kilometr uzaklykda ýerleşýär. Bu adamyň garamagynda işleýän maýak galan ýekeje adajykdyr. Beýleki ähli deňiz gämilerine ýol görkezýän şular ýaly binalar awtomatlaşdyrylan, diýip «mail.ru» ýazýar.
«Boston ýagtylygy» diýlip atlandyrylýan owadan maýaga sakçy Sallu Sloumen hyzmat edýär. Bu üstüne şeýle jogapkärli wezipe ýüklenen ýeke-täk zenandyr. Maýagyň sakçysy birnäçe aýlap adada ýeke özi bolýar, azyk we beýleki gerek-ýaraklary oňa gaýykda «uly ýerden» getirýärler. Adada telewideniýe we internet ýok. Ýöne bu ýere gelip görmek bolýar. Ada syýahatçylar gelýärler, Sallini adamsy hem ýylda birnäçe aýlap amatsyz ýer bölejiginde onuň bilen bile ýaşaýar.


text:
09 Jeltoqsan, 2020 Aqtóbe oblysy
Foto: Aqtóbe oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti
О́tken jyldyń qazan aıynda Temir aýdanynyń Tasqopa eldi-mekenindegi qorymnan tabylǵan sarmat kóseminiń qorǵany men áshekeı altyn buıymdardy zerttep qalypqa keltirýdiń birinshi kezeńi aıaqtaldy. Bul jóninde Á.H. Marǵulan atyndaǵy arheologııalyq ınstıtýttyń bas dırektory Baýyrjan Baıtanaev Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalınmen kezdesýinde málimdedi. “Rýhanı jańǵyrý” baǵdarlamasy arqyly júzege asyrylyp jatqan zertteý jobasyna 7 ǵylym kandıdaty, 4 ǵylym doktory, 2 akademık jumyldyrylǵan. Jobany zertteý 3 kezeńnen turady. Tarıhı jádigerler tolyq zerttelgen soń Aqtóbe oblystyq tarıhı- ólketaný mýzeıine tapsyrylyp, kópshilik nazaryna usynylmaq. Ońdasyn Orazalın ınstıtýt dırektoryna zertteýdiń ekinshi kezeńin júıeli jalǵastyrýdy, sarmat jaýyngeriniń buıymdaryn restavrasııalaý jumystaryn aldaǵy jyldyń kókteminde aıaqtaý kerektigin tapsyrdy. Aıtyp óteıik, budan ózge de “Aqtóbe oblysynyń kıeli jerleriniń geografııasy" ǵylymı baǵdarlamasy aıasynda ınstıtýt tarapynan iri jeti ǵylymı - zertteý jobalary oryndalýda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
2019-njy ýylyň sentýabr aýynyň başynda rus tarapynyň çagyrmagy esasynda Astrahan welaýatyna türkmen dili mugallymy Resul Şajiýew geldi. Türkmenistanly mugallym Astrahan welaýatynyň Priwolžsk etrabynyň Funtowo obasyndaky Magtymguly Pyragy adyndaky umumy bilim berýän mekdebiniň okuwçylaryny türkmen dili dersleri boýunça okadyp başlady.
Türkmen dili Astrahan welaýatynda ilkinji sapar okadylýandyr. Etnik türkmenleriniň ýaşaýan Funtowo obasynyň ýaşaýjylary bu habary uly şatlyk bilen garşyladylar. Şeýlelikde, ilkinji sapaga diňe okuwçylar däl, eýsem, olaryň ene-atalary hem gatnaşdylar. Bu mekdepde türkmen dili diňe täze bilimleri öwrenmek üçin däl-de, eýsem, türkmen halkynyň baý medeniýeti bilen has ýakyndan tanyşmak üçin giňişleýin peýdalanylar.
Belli bolşy ýaly, bu mekdep Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda türkmen tarapy tarapyndan guruldy.


text:
Türk we rus wekiliýetleri Idlib meselesini maslahatlaşdylar
Türkiýäniň we Russiýanyň wekiliýetleri Siriýanyň Idlib şäherindäki hadysalary ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen düýn paýtagt Ankarada gepleşikler geçirdiler
Diplomatik çeşmelerden alynan maglumata görä, Türkiýäniň Daşary işler ministriniň orunbasary ilçi Sedat Önalyň ýolbaşçylygyndaky Daşary işler ministrligi, Baş Ştab we Milli Howpsyzlyk gullugy bilen Russiýanyň Daşary işler ministriniň orunbasary ilçi Sergeý Werşininiň we Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň Siriýa boýunça ýörite wekili ilçi Aleksandr Lawrentýewiň ýolbaşçylygyndaky Rusiýanyň harby we razwedka gulluklaryndan ybarat wekiliýetleriň arasynda iki tapgyr görnüşinde 3 sagatlyk gepleşikler geçirildi.
Gepleşiklerde Idlibdäki ýagdaý ele alyndy, sebitde iň gysga wagtda parahatçylygyň ýola goýulmagy we syýasy etabyň özgerdilmegi üçin edilip bilinjek ädimleriň üstünde durulyp geçildi.
Gepleşikleriň öňümizdäki hepdelerde hem dowam edilmegi barada ylalaşyk gazanyldy.
Degişli Habarlar
Liwandaky Türk Harby Toparynyň Iş Möhledi Uzadyldy
Türkiýäniň Liwandaky harby toparynyň iş möhledi 31-nji oktýabrdan başlap 1 ýyl möhled bilen uzadyldy.
Erdogan we Aliýew umumy metbugat ýygnagyny geçirdiler
Prezident Erdogan, iş sapary bilen giden Azerbaýjanda Prezident Ilham Aliýew bilen Birinji Agaly obasynda umumy metbugat ýygnagyny geçirdi
Türkiýede Kowid-19 pandemiýasyna garşy göreş dowam edýär
Gündelik hasaba alynanlaryň sany bolsa 29 müň 643 adama ýetdi


text:
Gyrgyzystan garaşsyzlyk alandan soňra, 1993-nji ýylda ilkinji konstitusiýasyny kabul edeninden bäri, 2020-nji ýyla çenli Esasy Kanuna birnäçe gezek üýtgeşme girizdi. Üýtgeşmeler esasan prezident bilen parlamentiň – Jogorky Keneşiň arasynda ygtyýarlyklaryň paýlanmagy bilen baglanyşykly boldy.
Konstitusiýanyň ähli nusgalarynda (2010-njy ýylyň konstitusiýasyny goşmak bilen) prezidentiň hemişe parlamentden has köp ygtyýarlyklary bardy. Prezident 30 ýyllap kazyýetlere, prokurorlara, howpsuzlyk güýçleri edaralaryna, goşuna we döwlet administrasiýalarynyň ýolbaşçylaryna gözegçilik edip geldi. Daşary we içerki syýasaty-da hemişe diýen ýaly prezident kesgitledi. 2010-njy ýyla çenli hökümete hem prezidentiň bir özi gözegçilik etdi we referendumy yglan etdi. 2010-njy ýyldan soň hökümetiň döredilmegi we gözegçiligi, şeýle hem referendumy çagyrmak hukugy parlamente geçirildi.
Mejlisiň ygtyýarlyklary elmydama kanunlary kabul etmegi hem-de prezidente kazylary, Baş prokurory we Milli bankyň başlygyny bellemäge razylyk bermegi öz içine alýardy. Prezidentleriň alyp barýan işlerinde hem onuň wezipä bellemek çärelerinde mejlisiň prezidente razylyk bermedik ýagdaý bolmady. Munuň sebäplerinden biri, prezidentiň gözegçiligindäki güýç ulanyjylaryň parlamente edýän basyşy boldy.
Mejlis 2010-njy ýyla çenli premýer-ministri we hökümet agzalaryny bellemek üçin hem prezidente razylyk berdi. 2010-njy ýyldan soň parlament hökümeti döretmek we oňa gözegçilik etmek, şeýle hem referendumy çagyrmak hukugyny aldy. Muňa garamazdan, kazyýetlere, prokuratura, milli howpsuzlyk edaralaryna, korrupsiýa garşy göreş gullugyna, goşuna we esasy döwlet dolandyryş baştutanlaryna gözegçilik hemişe prezidentiň ygtyýarynda boldy.
Mundan başga-da, 2011-nji ýylda prezident öz karary bilen Milli howpsuzlyk boýunça Döwlet komitetiniň (MHDK) ygtyýarlyklaryny giňeltdi. Döwlet howpsuzlyk komitetiniň ýanynda Korrupsiýa garşy göreş gullugy döredilip, ol gulluk deputatlara, hökümet agzalaryna, kazylara, hukuk goraýjy edaralara, kazyýet işgärlerine we ýerli dolandyryş gulluklaryna garşy jenaýatlary derňemek hukugyna eýe boldy. Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komiteti hem ady agzalan edaralaryň ýolbaşçylaryna garşy kazyýet işini açmak hukugyny aldy. Iş ýüzünde bu ýagdaý kazyýeti we parlamenti garaşsyzlykdan mahrum etdi.
Häkimiýetiň şeýle derejede paýlanyşy Gyrgyzystanda otuz ýyl bäri prezident dolandyryş düzgüniniň dowam edýändigini görkezýär. 2010-njy ýylda hökümetiň gözegçiliginiň parlamente geçirilmegi parlamentarizmiň geçişine getirmedi, sebäbi prezident kazyýete, prokuratura, howpsuzlyk edaralaryna we goşuna doly gözegçilik edýärdi.
Konstitusiýanyň iň soňky täze taslamasy (2020) prezidentiň ygtyýarlyklaryny öňküden-de ep-esli giňelder. Mejlis agzalarynyň sany azaldylar hem-de mejlisiň ýeke-täk ygtyýarlygy kanun kabul etmekde bolar. Konstitusiýanyň täze taslamasynda hökümete, kazyýete, prokuratura, howpsuzlyk edaralaryna, goşuna we beýleki döwlet edaralaryna ýeke-täk gözegçiligi prezidentiň ygtyýaryna bermeklik göz öňünde tutulýar. Mundan başga-da, prezidentiň kanuny güýje eýe bolan kararlary kabul etmäge-de hukugy bolar.
Gyrgyzystan Respublikasynyň Konstitusiýanyň täze taslamasynda prezidentiň ygtyýarlyklaryna ýene şular goşulýar;
Prezident alty ýyllyk möhlete iki gezek saýlanyp bilner;
Prezidentiň diňe özi referendumy yglan edýär • Hökümetiň başlygy bolýar • Diňe özi hökümet agzalaryny belleýär • Baş prokurory, Merkezi saýlaw komitetiniň başlygyny, kazylary belleýär;
Prezidentiň ýeke özi Howpsuzlyk Geňeşini döredýär hem oňa ýolbaşçylyk edýär, Döwlet Gwardiýa Gullugyny, Milli Gwardiýany, Milli Howpsuzlyk Gullugyny döredýär, möhüm wezipedäki ýolbaşçylar we beýleki utgaşdyryjy guramalary döredýär hem-de bir özi olara gözegçilik edýär.
Şol wagtyň özünde Konstitusiýanyň täze taslamasynda parlamentiň – Jogorky Keneşiň her bäş ýyldan saýlanmalydygy we kanunlary kabul etmelidigi aýdylýar.
Material Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugy tarapyndan taýýarlandy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň gizlinligini doly kepillendirýär.


text:
Talwas eýlär her dem ol ýara köňlüm;
Hiç rahat görmedim, ýetişdi apat,
Pyrkat içre galdy azara köňlüm.
Göýä pasly-bahar açylan güldür,
Koýdüm hasratyndan, söwdügim güldür,
Ýarym täze güldür, köňlüm bilbildir,
Baryp kaçan gonar gülzara köňlüm.
Tygy-peýkamyndan bagrym dilindi,
Razy men öldürseň, janym al indi,
Gara zülpüň ýüzde ýüze bölündi,
Her zülpüň ýüzüňde ýüz para köňlüm.
Aşyk bolan gulak salar bu sözge,
Mejnunam, Leýli üçin çykmyşam düzge,
Meniň köňlüm ýarda, ýar köňli özge,
Hergiz el aýyrmaz biçäre köňlüm.
Gül ýüzüne düşen ol gara gaşdyr,
Gözlesem ol gaşa, gözlerim ýaşdyr,
Halyma rehm etmez, bir bagry daşdyr.
Mydam sergerdandyr awara köňlüm.
Sendeý gözel gelmez ýalan jahana,
Gördüm ataş düşdi bu şirin jana,
Köňlüm guşy ürküp uçmaz her ýana,
Baglydyr zülpüňde bir tara köňlüm.
Nepes diýer, serim, ýar, saňa gurban,
Jemalyň görenler husnuňa haýran,
Men yşkyň derdini gizledim pinhan,
Görüň, zahyr kylar äşkäre köňlüm.


text:
Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda täze ýylyň öň ýanynda işe girizilen täze ýangyç guýujy beket ilkinji müň awtomobile hyzmat etdi. Ol Faraba barýan ýoluň ugrunda ýerleşendir we gije-gündiziň dowamynda 750 awtomobile hyzmat etmäge niýetlenendir. Iň döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen bekedi «Türkmennebitönümleri» baş müdirliginiň Lebapdaky hojalyk hasaplaşykly abatlaýyş-gurluşyk uçastogynyň hünärmenleri gurdular.
Bu ýerde ýangyç guýujy kolonkalaryň dördüsi, şeýle hem tehniki taýdan hyzmat ediş nokady, ätiýaçlyk şaýlar dükany, awtoduralga bar. Şu ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň gündogar sebitiniň Darganata etrabynda hem şu kysmy ÝGB işe girizmek göz öňünde tutulýar.


text:
Аб факультэце (2)
Biologiýa fakulteti
Kotaktlary (salgylary):
Salgysy: Belarus Respublikasy, ş. Gomel, köç. Sowetsk 108, korpus 1
Telefon: +375(232) 60-75-61, 57-89-06, 60-14-03
E-poçta: biofac*gsu.by
Fakultetiň internet sahypasy: htt://biology.gsu.by/
Telefon: +375(232) 60-75-61
Salgysy: Belarus Respublikasy, ş. Gomel, köç. Sowetsk 108, korpus 1, 3-4 aud.
Kafedralar
Botanika we ösümlikleriň fiziologiýa kafedrasy
Zoologiýa (haýwanlary öwrenmek), fiziologiýa we genetika kafedrasy
Himiýa kafedrasy
Ýeňil hojalyk kadalarynyň kafedrasy
Taryhy maglumat
Biologiýa fakulteti 1930-njy ýylda Gomel döwlet pedagogika institutynyň himiýa-biologiýa bölümi esasynda gurnalan, ondan soňra ösümlikler, adamyň we haýwanyň fiziologiýasy boýunça biologiýa-toprak fakultetine ady çalyşyldy.
Häzirki wagtda biologiýa fakultetiniň dekany biologiýa ylymlarynyň doktory, professor, Russiýa Federasiýa döwletiniň ylym we tehnika pudagy boýunça baýragyň eýesi Awerin Wiktor Sergreýewiç bolup dur. Esasy ylmy işi netijeli we radionüklidler tarapyndan kirlenen çäkleri özgertmäne durnukly ykdsady uýgun ýollary taýýarlamana, atom stansiýalarynda awariýa ýagdaýynda ilaty gormak we radionüklidler tarapyndan kirlenen çäklerde uzak möhletleýin ýaşaýyş boýunça çäreleri ösdürmäne, ylmy üpjünçilik we reabilitasion we gorag çäreleri alyp barmana gönükdirilen. Soňry 75 ýylda biologiýa fakultetini tamamlan 6500 köp ýokary ýokary kwalifikasiýaly hünärmenler halk bilim bölüminde we Belarus Respublikanyň dürli halk hojalyk pudaklarynda üstülikli zähmet çekýärler.
Häzirki wagtda fakultet
Häzirki wagtda “Fransiska Skorin adyndaky Gomel Döwlet Uniwersiteti” BG-nyň biologiýa fakulteti 4 kafedra, 2 ylmy-derňew barlaghana, talyplaryň zoologiýa we botanika boýunça tomusky tejribelerini geçirýän “Çenki” biologiýa stansiýa, 5 kafedral talyp ylmy-derňew barlaghana, giňiş bir ýygyndyly zoologiýa muzeý, bir meňzeş däl botanika gerbariý gurluşda ylmy-okuw merkezi bolup dur.
Fakultetde 519 talyp okaýar, 44 mugallym işleýär.
Hünärler
1 31 01 01 02 “Biologiýa” (ugur – ylmy-pedagogika işi)
1 – 75 01 01 “Tokaý hojalygy”
Hünär öwretmeler
1-31 01 01 – 02 02 Botanika
1-31 01 01 – 02 12 Geobotanika
1-31 01 01 – 02 26 Fitodizaýn
1-31 01 01 – 02 01 Zoologiýa
1-31 01 01 – 02 04 Adamyň we haýwanlaryň fiziologiýasy
1-31 01 01 – 02 05 Biohimiýa
Ylmy ugurlar
Biologiýa fakultetinde iki ylmy mekdepler işleýär:
• Çemenlik ösümlikleriň toparynyň gurluşuny we önüm berijiligini öwrenmäne bagyşlanan iş, professor L.M. Sapeginanyň mekdebi.
• Belarusiýanyň tokaýlarynyň ilat-genetika resurslaryny (çeşmelerini) öwrenýän professor G.G. Gonçarenkanyň mekdebi.
Häzriki wagtda Gomel welaýatynyň tebigy-ösümlik toplumynyň (kompleksiniň) pähimli ulanylyşy we goragy; kenar-suw we çemenlik ekoulgamlaryň radioaktiw we tehnogen kirlenmeleriniň ýagdaýyna baha bermek, olaryň araçäkli çäklerde, Brýansk (Russiýa), Çernigowsk (Ukraina) we Gomel (Belarus Respublika) welaýatlarda pähimli ulanylyşy we goragy; tebigy häsiýetleriň adatdan daşary ýagdaýlarynyň netijesinde atmosfera howasynyň radionuklidlar tarapyndan dinamika kirlenmesi, Gomel welaýaty mysalynda gurşap alýan tebigatyň obýektlerinde oraniki we ograniki däl komponentleriň (bölekleriň) ýerleşme düzümini, göçüşini we forma toplumlaýyn baha bermek boýunça ylmy derňewi ýerine ýetirilýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynda eden çykyşy
Hormatly jenap Başlyk! Hormatly wekiliýetleriň baştutanlary! Hanymlar we jenaplar! Ozaly bilen, hanym Mariýa Fernanda Espinos Garsesi BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynyň Başlygy wezipesine saýlanmagy bilen gutlamaga hem-de oňa jogapkärli işinde üstünlikler arzuw etmäge rugsat ediň. Şeýle hem 72-nji maslahatyň Başlygy jenap Miroslaw Laýçaga bu wezipede başarnykly we netijeli işländigi üçin minnetdarlyk bildirmek isleýärin. Hormatly maslahata gatnaşyj...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden ÇYKYŞY
Aşgabat, 2018-nji ýylyň 25-nji sentýabry Hormatly Halk Maslahatynyň agzalary! Hormatly ýaşulular! Şu gün biz dabaraly ýagdaýda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisini geçirýäris. Bu waka Bitarap Watanymyzda «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda giňden bellenýän mukaddes Garaşsyzlyk baýramymyzyň öň ýanynda bolup geçýär. Türkmenistanyň Garaşsyzly...Dowamy
Parahatçylygyň we howpsuzlygyň strategiýasy: terrorçylyga garşy tagallalary birleşdirmek
Türkmenistan BMG-niň işjeň agzalarynyň biri hökmünde dünýä syýasatynyň doly hukukly agzasy bolup adamzada garşy howplara, ilki bilen terrorçylygyň we radikalizmiň dürli görnüşleri bilen göreşmekde halkara jemgyýetçiliginiň tagallalaryny utgaşdyrmaga özüniň saldamly goşandyny goşýar. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, şu gün terrorçylyk bilen göreş BMG-niň Durnukly ösüş maksatlary tarapyndan bellenilen ýaragsyzlandyrmak we ýaýratmazlyk, ulag w...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Amul — Hazar 2018” halkara awto¬ralli ýaryşlarynyň açylyş dabarasynda eden ÇYKYŞY
(Türkmenabat şäheri, 2018-nji ýylyň 10-njy sentýabry) Hormatly adamlar! Hormatly awtomobil sportunyň türgenleri! Hanymlar we jenaplar! Gadyrly “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisine gatnaşyjylar! Ine, biz şu gün “Amul — Hazar 2018” ady bilen geçirilýän halkara derejesindäki sport baýramçylygyny geçirýäris. Türkmen topragynda guralýan ýaryşlara gatnaşmak üçin daşary ýurtlardan gelen türge...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň V sammitinde eden ÇYKYŞY
(2018-nji ýylyň 12-nji awgusty, Aktau şäheri) Hormatly döwlet Baştutanlary! Hormatly wekiliýetiň agzalary! Ilki bilen Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Abişewiç Nazarbaýewe myhmansöýerlik we netijeli işlemäge döredilen mümkinçilik üçin minnetdarlyk bildirýärin. Şu günki duşuşyk biziň halklarymyz we döwletlerimiz üçin möhüm wakadyr. Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyn...Dowamy
2017-nji ýylyň dowamynda edilen işler we ýurdumyzda adam hukuklary babatda ýagdaý barada Adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekil - Adalatçynyň maglumaty
(2018-nji ýylyň 9-njy iýuny) Birleşen Milletler Guramasynyň işjeň agzasy bolan Bitarap Türkmenistan döwleti garaşsyzlyk ýyllarynda adam hukuklary babatynda halkara konwensiýalarynyň, şertnamalarynyň we ylalaşyklarynyň esasylaryna goşuldy. Möhüm halkara resminamalaryna gatnaşmaklyk olaryň milli derejede netijeli durmuşa geçirilmegini göz öňünde tutýar. Şunuň bilen baglanşykly ýurdumyzda halkara borçnamalary ýerine ýetirmek boýunça ulgamlaýyn işler alnyp baryl...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Durnukly ösüş üçin suw” ýokary derejeli halkara maslahatynda eden çykyşy
(20.06.2018, Duşanbe, Täjigistan) Hormatly maslahata gatnaşyjylar! Hanymlar we jenaplar! Täjigistan Respublikasynyň Prezidentine we Birleşen Milletler Guramasyna bu maslahata gatnaşmaga çakylyk, bildirilen myhmansöýerlik hem-de forumy geçirmek üçin döredilýän ajaýyp şertler üçin minnetdarlyk bildirmäge rugsat ediň! Hormatly maslahata gatnaşyjylar, dünýäniň ähli halklary üçin suw durmuşyň we bolçulygyň mukaddes çeşmesi hasap edilýär, suw bilen tebigat janlanýar, ümmü...Dowamy


text:
Alkogolsyz Içgi Gaplamasy Gaplamanyň Millionlarça T wishest arzuwlaryny ýaýradýan Coca-Cola bankalarynyň bir toparyny döretmek üçin. Bu islegleri emele getirmek üçin Coca-cola-nyň Tết nyşanyny (Swuwutýan guş) enjam hökmünde ulandyk. Her gap üçin ýüzlerçe el bilen ýuwudylan ýuwutmalar ýasaldy we birgiden manyly Wýetnam isleglerini emele getirýän adaty skriptiň töwereginde üns bilen düzüldi. "An", Parahatçylyk diýmekdir. "Tài" üstünlik, "Lộc" abadançylygy aňladýar. Bu sözler dynç alyşyň dowamynda giňden çalşylýar we adatça Tết bezeglerini bezär.
Taslamanyň ady : Coca-Cola Tet 2014, Dizaýnerleriň ady : Rice Creative, Müşderiniň ady : Rice Creative.
Bu ajaýyp dizaýn, oýunjak, oýunlar we güýmenje önümleri dizaýn bäsleşiginde platina dizaýn baýragynyň ýeňijisi. Köp sanly täze, innowasiýa, özboluşly we döredijilik oýunjaklaryny, oýunlary we güýmenje önümleriniň dizaýn eserlerini açmak üçin platina baýrakly dizaýnerleriň dizaýn portfelini hökman görmeli.