text:
2016-njy ýyl ýurdumyzyň parahatçylyk, döredijilik we ösüş ýoly bilen ynamly öňe barýandygyna şaýatlyk edýän möhüm ähmiýetli wakalara baý boldy. Eziz Watanymyzyň şanly toýuna gabatlanyp açylan köpsanly täze desgalar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwletimiziň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has gowulandyrmaga gönükdirilen ykdysady strategiýasynyň aýdyň netijesidir. Mälim bolşy ýaly, milli …Dowamy »
2016-njy Ýylda Nebitiň Iň Pes Bahalary Boldy, 2017-nji Ýylda Ol Ýokarlanar
Geçen 2016-njy ýyl nebitiň bahalarynyň iň pes bolan ýyly boldy, diýip global energetika bazarlarynda we ýöriteleşen we Londonda, Nýu-Ýorkda we Singapurda edaralary bolan Energy Aspects garaşsyz barlag konsalting kompaniýasynyň nebit bazary boýunça analitigi Ridoý Raşid hasaplaýar, diýip Trend azerbaýjan habarlar agentligi belleýär. Onuň sözlerine görä, OPEC-e girýän we girmeýän iri …Dowamy »
31-nji Ýanwarda Döwlet Eýeçiligindäki Desgalary Hususylaşdyrmak Boýunça Satuw Geçiriler
Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi tarapyndan yglan edilen satuwda ýurdumyzyň dürli sebitlerindäki desgalaryň jemi 34-sini hususy eýeçilige satmak meýilleşdirildi. Şolaryň hatarynda Dokma senagaty ministrliginiň, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň desgalary, Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň dolanyşygynda bolan kärhanalaryň paýnamalarynyň döwlet bukjalary, “Türkmengaz” we “Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konsernleriniň garamagyndaky hem-de birnäçe …Dowamy »
Türkmenistanyň Prezidenti Gyýanlydaky Gazhimiýa Toplumynyň Gurluşyk Meýdançasyna Bardy
Hormatly Prezidentimiz Gyýanly şäherçesinde tebigy gazy gaýtadan işleýji we polietilen we polipropilen öndüriji gazhimiýa toplumynyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy. Toplumyň hünärmenleri döwlet Baştutanymyza 2018-nji ýylyň sentýabrynda ulanmaga bermek maksat edinilýän kärhananyň tehnologik häsiýetnamalary hem-de mümkinçilikleri bilen tanyşdyryp, gurnama işleriniň barşy barada hasabat berdiler. Döwlet Baştutanymyz toplumyň birnäçe onümçilik desgalaryny we …Dowamy »
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenbaşy Şäheriniň Halkara Howa Menzilinde Iş Maslahatyny Geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde Ministrler Kabinetiniň ulag we aragatnaşyk ulgamyna, senagat pudagyna, nebitgaz toplumyna gözegçilik edýän orunbasarlarynyň, şeýle hem harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň we Balkan welaýatynyň häkiminiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Balkan welaýatynyň iri gurluşyk meýdançalaryndaky işleriň ýagdaýyna, sebiti ykdysady taýdan ösdürmegiň ugurlaryna, …Dowamy »
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Garabogazdaky Karbamid Zawodynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy etrabynyň garabogaz şäherinde gurulýan karbamid önümçiligi boýunça zawodyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy. Döwlet Baştutanymyz gurulýan kärhananyň esasy bölümlerini gözden geçirdi, taslamanyň buýrujysynyň we potratçysynyň wekilleri bilen duşuşdy, desganyň maliýeleşdirilişi, enjamlary getirmegiň hem-de gurluşyk işleriniň möhletleriniň berjaý edilişi, geljekde karbamid dökünlerini eksporta ibermek meseleleri bilen gyzyklandy. …Dowamy »
Ýurdumyzyň Dokma Toplumy Aziada-2017 Nyşanly Önümleriň Görnüşini Artdyrýar
Türkmenistan ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmäge taýýarlyk görýär. Merkezi Aziýada deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesiniň gurluşygy tamamlanyp barýar. Dünýä ýurtlarynyň 62-sinden, şol sanda Okeaniýadan 5 müň türgeniň gatnaşjak sport forumy ilkinji gezek Merkezi Aziýa sebitinde geçiriler. Munuň özi ylalaşdyryjy döwlet, sportda ýokary netijeler gazanýan we köpçülikleýin …Dowamy »
Birža Täzelikleri
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 20-si hasaba alyndy. Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan we Şweýsariýadan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awiokerosini, awtobenzini we gidroarassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. Bulardan başga-da Russiýadan, Hytaýdan, Türkiýeden, Owganystandan gelen işewürlere daşary ýurt walýutasyna azyklyk bugdaý, nah …Dowamy »
Nebitiň Bahasy Arzanlamadan Soň Gymmatlap Başlady
Sişenbe güni aşaklamadan soňra nebitiň bahalary çarşenbede ýene öňki durkuna geldi. Maýadarlar nebit çykarylyşyny çäklendirmek boýunça ylalaşyklaryň ýerine ýetirilişine gözegçilik edýärler, diýip Interfaks agentligi habar berýär. Brent kysymly nebitiň martdaky fýuçersleri Londonyň ICE Futures biržasynda 15:35-de 0,17 dollar (0,31 göterim) ýokarlanyp – bir barrel üçin 56,64 dollara deň boldy. WTI …Dowamy »
2016-njy Ýylda Senagat Önümleriniň Ýarysyndan Gowragyny Hususy Ulgamyň Kärhanalary Öndürdiler
2016-njy ýylda, umuman, senagat pudagynda jemi öndürilen önümiň möçberi 59,4 milliard manada ýetip, onuň ýarysyndan gowragy ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz bölegi tarapyndan öndürildi. Ähli pudaklarda diýen ýaly öndürilen önümleriň möçberiniň ýokary ösüşi üpjün edildi. 2016-njy ýylyň jemleri boýunça elektrik energiýanyň önümçiligi 5 göterim, nebit bitumynyň öndürilişi 5,8 göterim, örme matalaryň önümçiligi …Dowamy »


c: text/html

text:
BMG-niň Atom energiýasy boýunça halkara agentligi Eýranda giňişleýin barlaglary geçirmek üçin maliýe serişdeleri artdyrmagy sorady. Atom energiýasy boýunça halkara agentligine Tähranyň ýadro programmasy boýunça alty aýlyk şertleri ýerine ýetirişine gözegçilik etmäge ygtyýarlyk berildi.
Wagtlaýyn ylalaşyk Eýranyň urany baýlaşdyrmak işinden el çekmegi üçin ýurda garşy bar bolan käbir sanksiýalaryň gowşadylmagyny göz öňünde tutýar.
Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň baş sekretary Ýukiýa Amano agentligiň ýolbaşçylarynyň anna güni Wenada geçirilen duşuşygynda çykyş edip, agentligiň işi üçin 5.5 million ýewro möçberde goşmaça serişdeleriň gerek boljakdygyny aýtdy. Amano Eýran bilen gelnen ylalaşygyň bu ýurduň ýadro programmasy boýunça dawany çözmek ugrunda “öňe tarap möhüm ädimdigini” belledi, şol bir wagtda-da ýene “uzak ýolunyň ýöremelidigini” aýtdy.
Duşenbe güni güýje giren ýadro ylalaşygyna Eýranyň we BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik agzalarynyň hem Germaniýanyň arasynda geçen ýylyň dekabr aýynda gelinipdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ýekşenbe güni Hytaý özüniň Ýaponiýa bilen diplomatik gatnaşyklaryny ýola goýmaklygynyň 40 ýyllygyna bagyşlanan ähli dabaraly çärelerini ýatyrýandygyny yglan etdi. Bu çäreler, taryhy senä laýyklykda, 27-nji sentýabra planlaşdyrylýardy.
Hytaýyň “Ksinhua” habar agentligi bu ýurduň Hytaý-ýapon dostluk assosiasiýasynyň resmileriniň sözlerine salgylanmak bilen, iki ýurduň gatnaşyklaryna bagyşlanan çäreleriň başga bir “amatly günde” geçiriljekdigini habar bermek bilen çäklenýär.
Hytaýyň Daşary işler ministrligi heniz bu maglumatlar bilen baglanyşykly hiç hili resmi beýanat ýaýratmady. Soňky günler Günorta Hytaý deňzindäki adalaryň statusy bilen baglanyşykly dawalar sebäpli Ýaponiýa bilen Hytaýyň arasyndaky gatnaşyklar belli bir derejede dartgynlaşdy.


text:
Kaka etrabynyň gallaçy kärendeçileri şu ýylyň däne hasylyny guwandyryjy görkezijiler bilen jemlediler. Şonda Watan harmany gallaçy kärendeçilerden 54 müň 267 tonna guşgursak ak bugdaýy kabul etdi. Etrabyň gallaçy kärendeçileri täze ýylyň güýzlük bugdaý ekişine hem şu günlerden ykjam taýýarlanýarlar. Olar şu ýyl 27 müň 100 gektara güýzlük bugdaý ekmegi maksat edinýärler. Şu maksat bilen olar daýhan birleşikleriniň 12-sinde ekişi guramaçylykly geçirmek bilen baglanyşykly ýörite iş meýilnamalaryny taýýarladylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň daşary ýurtlardan satyn alyp beren kuwwatly «Keýs» we «Class» kysymly sürüm traktorlarynyň 20-sini ekerançylyk meýdanlaryna çykardylar.
Etrabyň çäginde kuwwatly tehnikalar dört topara bölünip işledilip, sürüm, tekizleýiş işlerini geçirmek, geriş çekmek, ýerleri gurplandyrmak işleri utgaşykly alnyp barylýar.


text:
On ýedi ýaşda Ikinji Jahan urşuna mеýlеtin gidip, ýigrimi bir ýaşynda iki gözüni aldyryp gaýdan Sowеt Soýuzynyň Gahrymany, 60-njy-sеgsеninji ýyllarda dabarasy dag aşan rus şahyry Eduard Asadowyň käbir goşgusynyň erkin tеrjimеsi:
Söýgi
Bilmеýän ýok soýgiň oýun däldigin,
Söýgi – bahar gursuldysy gursakda.
...Etsеm-pеtsеm bilеn ýaşaýan bolsaň,
Diýmеk, sеndе-dе ýok uýtgеşik akyl.
Bеýlе bolsa nämä gеrеk arzuwlar?
Dеrkarmy ýodalar aý yşygynda?
NE sеbepdеn çatrygynda köçеlеň
Aşyklara dеssе güllеr satylýar?
Söýgi atly duýgy ýok bolsa egеr,
Baglar içrе sеýran etmеk zеrurmy?
Göýe bilbil ýerе düşüp şahadan,
Saýramasyn goýup, aglaýan ýaly.
Ýuwaş-ýuwaş öçsе görеjin ody,
NE ümsümlik gеrеk, nе-dе gеzеlеnç,
Hiç kimе pеýdasy dеgmеýän Aý hеm
Asman ambarynda ýatar-da poslap.
Oýlanyp gor, söýüşmеsе juwanlar,
Süýji ukylary hiç zat bozmasa,
Saç-sakal-murt syrylmasa wagtynda,
Köp iýilsе, okalmasa goşgular...
Ýok, ýönе ýerе däl sazyň owazy,
Aý şöhlеsin pеýwagtyna saçanok.
Bag içrе aşyklar gеzip ýör, diýmеk,
Bahar bärik ýol ýitirip düşеnok.
El tеrsinе zyň bir çеtе şübhäni!
Ynan hеm söý, şondan aňsat nämе bar?
Saýramaz-a bilbil gyrýança sеsin,
Gijеki tokaýyň ukusyn bozup!
Mеniň söýgim
Eliňdе niçiksi gizlin syryň bar?
Mеni ýesir aldyň nädip wе haçan?
Gijе-gündiz bolsun, tomus-gyş bolsun,
Walla, mеn elmydam sеniň ýanyňda!
Dost-ýar bilеn otyrynmy kеýp edip,
Barýanmy garyşyp uly märеkä –
Hat-da, pyşyrdabam tutsam adyňy,
Eýýäm görsеň ýenе bilе ikimiz.
Ha şatlykda bolsam, ha batsam gaýga,
Ha çydasam dеgilsе-dе göwnümе,
Sana aşyk bolupdyryn, ezizim,
Dänmе ýokdur nе iş düşsе-dе başa.
Gijе süýji uka çümеn wagtymam
Barybir, barybir mеn sеni söýýän!
Yrym bar – günlеriň galagoplugy
Hakyky duýgyny oýaranokmyş.
Şеm dеý ony bir üfländе öçürmеk
Täk ölümiň gеlýämişin elindеn.
Soňky pursat haçan gеljеk – bilеmok,
Emma sada dildе bеýan edеýin:
Elbеt, mana guýji ýetеr ajalyň,
Ejiz gеler soýgimе gеzеk gеlеndе.
Zaňyny uranda soňky sagadym,
Hasaply ädimlеr ýetеndе pеllä,
Sеn bilip goý – soýgim hiç ýerе gitmеz,
Ýok, ol bärdе galar, sеniň ýanyňda.
NE bir gözýaş dökеr, nе-dе arz edеr,
Ilmen ýat gözlеrе ýanyna gеlеr.
Göýe wеpaly hеm mährеm it kimin,
Süýnеr sеn dyzyňa kеllеsin goýup...
Terjime eden Şiraly Nurmyrat.


text:
Russiýanyň Demirgazyk Kawkaz respublikasy Dagystanyň Derňew komitetiniň Makaçkaladaky bölüminiň resmisi bomba hüjüminde öldürildi.
Russiýanyň Derňew komitetiniň Dagystandaky resmileri sülçi Ramazan Ramazanowyň bomba hüjüminde agyr ýaralary alandan soň penşenbe güni irden keselhanada aradan çykandygyny aýtdylar.
Şeýle-de, penşenbe güni Dagystanyň Hasawýurt-Babaýurt gara ýolunyň ugrunda Russiýanyň içeri goşunynyň ulag kerweniniň golaýynda elde ýasalan partladyjy ýaryldy. Bu wakada hiç kime şikes ýetmedi.
Soňky ýyllarda Demirgazyk Kawkaz respublikasy Russiýanyň iň dartgynly regionyna öwrüldi. Söweşijiler Russiýanyň günortasynda Yslam döwletini döretmek üçin uruşýandyklaryny aýdyp, Dagystandaky, Inguşystandaky, Çeçenistandaky we Kabardiona-Balkariýadaky polisiýa işgärlerine, aram musulmanlara we ýerli resmilere ýygy-ýygydan hüjümleri amala aşyrýarlar.


text:
Daşoguz welaýatynyň Akdepe etrabynyň ýaşaýjysy
döwlet tarapyndan berilýän sosial goldawlaryň artmagy netijesinde ilatyň hal-ýagdaýynyň gowulaşandygyny aýdýar.
Emma edil şol welaýatyň Görogly etrabynyň ýaşaýjysy bolsa, öz ýaşaýan etrabynda sosial desgalaryň ýetmezçilik edýändigini, hat-da öz obalaryndaky täze gurlan çagalar bagynda çagalaryň däl-de, mal-garalaryň saklanýandygyny aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynyň ýaşaýjysy Parça daýza bilen geçiren söhbetdeşligini diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Orsýetde ýerleşýän Minçenko Konsalting agentligi Merkezi Aziýa ýurtlarynyň inwestisiýalar üçin özüne çekijilik derejesine baha berdi. Hasabatda birinji ýerde Gazagystan we ikinji ýerde Türkmenistan durýar. Bu ýurtlaryň regionda maýa goýumlar üçin iň amatly şertlidigi bellenýär. Regional bilermenleri bolsa regionyň ýurtlarynda maýa goýumlar üçin şertleriň çylşyrymlydygyny aýdýarlar.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanda maýa goýumlar üçin şertler barada Merkezi bankyň öňki başlygy Hudaýberdi Orazow bilen söhbetdeşlik geçirdi.


text:
Orsýetiň dopinge garşy agentliginiň (RUSADA) öňki ýerine ýetiriji ýolbaşçysy Nikita Kamaýew wezipesinden çekilmeginden iki aý soň aradan çykdy.
TASS agentliginiň dawanyň merkezine düşen agentligiň öňki baş müdiri Ramil Habriýewe salgylanyp, 14-nji fewralda habar bermegine görä, Hamaýewiň ýüreginden tutup ýogalan bolmagy “çak edilýär”.
“Ol garda typmak möwsüminden soň ýürek agyrydan zeýrenýärdi. Ol hiç bolmanda maňa ýürek problemasy barada hiç wagt aýtmandy. Belki-de şeýle problemalardan onuň aýaly habarlydyr”, diýlip Habriýewiň sözünden sitata getirilýär.
Orsýet geçen ýylyň noýabr aýynda Dopinge garşy bütindünýä agentliginiň ýörite komissiýasy döwlet derejesindäki galplyklaryň we korrupsiýanyň üstüni açansoň halkara atletikadan çetleşdirilipdi.
Orsýet Rio de Janeiroda olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak ugrunda dekabryň ortalarynda çäre görüp başlaly bäri Kamaýew we Habriýew RUSADA agentliginiň beýleki baş ýolbaşçylarynyň hatarynda öz wezipelerinden çekildiler.


text:
Kiýewde bir ýyl öň hökümete garşy protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda bolan ganly çaknyşyklarda pida bolanlaryň ýatlama çäreleri geçirilýär.
2014-nji ýylyň 18-nji we 21-nji fewraly aralygynda bolan ganly çaknyşyklarda 100-den gowrak adam, şol sanda howpsuzlyk ofiserleriniň 17 sanysy öldürildi.
Kiýewdäki Ýewromaýdan protestlerine gatnaşyjylaryň ýene dokuz sanysy bolsa, soňky hepdelerde bolan çaknyşyklarda wepat boldy.
Bu pitne prezident Wiktor Ýanukowiçiň häkimiýetden çetleşdirilmegine we Orsýete gaçmagyna hem şondan bäri şol ýerde galmagyna alyp geldi. Ol özüniň häkimiýetden agdarylmagyny "bikanun" diýip atlandyrýar we Ukrainanyň täze ýolbaşçylaryny “faşistler" hökmünde ýazgarýar.
Ýanukowiçiň ýerine prezident saýlanan Petro Poroşenko 20-nji fewraly, adamlaryň iň kän öldürilen gününi, resmi taýdan Ýatlama güni diýip yglan etdi.
Kiýewde ýüzlerçe adam pida bolanlaryň hormatyna ýörişe çykdy, ýatlama çärelerine gatnaşanlar protestçileriň atlyp öldürilen ýerlerinde gül çemenlerini goýdular, şem ýakdylar.
Garaşsyzlyk skwerinde, protestleriň bolan ýerinde dini dabara hem geçirildi.
Başga bir dini dabara bolsa, golaýdaky köçeleriň birinde ýerleşýän ybadathanada geçirildi. Bu köçede hem erbet gandöküşlik bolupdy.
Poroşenko şu gün giçlik Garaşsyzlyk skwerinde halka ýüzlenme bilen çykyş edýär.
Bütin ýurt boýunça ybadathana jaňlary urlar we bir minutlyk dymyşlyk yglan ediler.
Ýatlama güni skwerde guraljak konsert, goşgy okaşlyk we milli gimniň ýerine ýetirilmegi bilen soňlanar.
Onlarça daşary ýurt lideriniň, şol sanda Ýewropa geňeşiniň prezidenti Donald Tuskyň Kiýewde 22-nji fewralda boljak başga bir hatyra çäresine gatnaşmagyna garaşylýar.
"Putiniň kömekçisi mergenlere ýolbaşçy boldy"
Şu aralykda Ukrainanyň howpsuzlyk gulluklary Orsýetiň prezidentiniň kömekçisini Ýewromaýdan demonstrasiýaçylaryny nyşana alan diýip ynanylýan rus mergenleriniň komandasyna ýolbaşçylyk etmekde aýyplady.
Walentin Naliwaýçenko Ukrainanyň 1+1 telewizion kanalyna 20-nji fewralda Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugynyň agzalarynyň üç toparynyň 2013-nji ýylyň noýabry bilen 2014-nji ýylyň fewraly aralygynda, protestçileri dargatmak tagallalaryny gurnamak üçin, Kiýewe sapar edendigini aýtdy.
Naliwaýçenko bu operasiýany utgaşdyrmaga Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň täsirli kömekçisi Wladislaw Surkowyň ýolbaşçylyk edendigini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň sözçüsi Jen Psaki 19-njy fewralda Waşingtonda žurnalistleriň öňünde çykyş edip, şeýle diýdi:
"Birleşen Ştatlar Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistleriň Debaltseweniň içinde we töwereginde, Mariupolda we gündogar Ukrainadaky beýleki ýerlerde hüjümleri dowam etdirmeklerini ýazgarýar, bu hüjümler ýaraşygy bozýar we Minsk şertnamalaryna pitjiň atýar.»
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Görnüşe görä, Eýranyň ýokary ruhany lideri Aýatollah Ali Hameneýi Eýranyň internet senzurasynyň soňky pidasy boldy. Bu senzura režimini onuň özi makullapdy.
Tabnak websaýtynyň
habar bermegine görä, Hameneýiniň senzura garşy gurallary ulanmagyň bikanundygy baradaky “fatwasy” Eýranyň websaýtlarynda çap edilenden 30 sagat soň, öz-özünden petiklenipdir. Görnüşi ýaly, onuň tekstinde “senzura garşy programmalar” diýen terminiň geçmegi ýurduň senzura sistemasynyň awtomatiki ýagdaýda herekete geçmegine sebäp bolupdyr.
Bu wakadan soň konserwatiw websaýt şeýle ýazdy: “Dini buýrugyň senzura düşmegi ýerine ýetiriji organ üçin diýseň gülkünç wakadyr. Bu ýagdaý ýurduň senzura filosofiýasyny tutuşlygyna sorag astynda goýup biler”.
Tabnak websaýtynyň ýurduň Ekspertler Geňeşiniň häzirki Baş sekretary we Eýranyň Rewolýusiýa Gwardiýasy Korpusynyň öňki baş serkerdesi Mohsen Rezai bilen arasy gowy.
Ýarym resmi “Mehr” habar agentligi Yslam respublikasynda döwlet meseleleri boýunça iň soňky sözi aýdýan Hameneýiden açylmaýan websaýtlar barada sorandan soň, ol bu barada buýruk çykardy.
“Mehr” Hameneýiniň edarasyna ýazan hatynda käbir eýranlylaryň, şol sanda žurnalistleriň öz wezipe borçlary sebäpli petiklenen websaýtlara girip, olardan habar we maglumat almaly bolýandyklaryny, şol maglumatlaryň bolsa “rugsat edilen websaýtlarda köplenç halatda ýokdugyny” aýtdy. “Mehr” şeýle ýagdaýlar üçin nähili dini düzgünleriň bardygyny sorady
.
Hameneýi öz jogabynda şeýle ýazdy: “Umuman aýdylanda, senzura garşy programmalaryň ulanylmagy Yslam respublikasynyň kanunlarynyň we düzgünleriniň çäginde bolmalydyr, kanunlaryň bozulmagyna rugsat edilmeýär”.
Oktýabr aýynda Eýranyň telekommunikasiýa ministri Reza Tagipur senzura garşy programmalaryň we wirtual şahsy networklaryň (VPN) ulanylmagynyň jenaýatdygyny aýdypdy
.
Eýran dünýäde internet boýunça iň ýiti senzura syýasatyny ýöredýän ýurtlaryň biridir. Ençeme eýranlylar, şol sanda režimiň tarapdarlary petiklenen websaýtlara, Eýranyň milli bähbitlerine garşy ýa-da ahlaksyz hasaplanýan websaýtlara girmek üçin proksileri we ýörite programmalary ulanýarlar. Petiklenen on müňlerçe websaýtlaryň arasynda habar we oppozisiýa websaýtlary hem bar.
Hameneýiniň buýrugy onuň petiklenen websaýtlara girýän konserwatiw tarapdarlaryny iki oduň arasynda goýup biler.
Emma Hameneýiniň internetdäki petiklemeler baradaky buýrugynyň özi petiklendi. Gülkünç hem bolsa, Hameneýiniň tarapdarlary onuň senzura garşy programmalar baradaky pikirini okamak üçin senzura garşy programmalary ulanmaly boljaklar.
Ine, bu hem Eýrandaky adaty günleriň biri.


text:
Gazagystanyň häkimiýetleri iki sany oppozisiýa toparyny we birnäçe media serişdesini ekstremist diýip häsiýetlendirip, olara gadaganlyk girizmekçi bolýar.
Bu barada Gazagystanyň baş prokuraturasynyň sözçüsi Nurdaulet Suindikow çarşenbe güni yglan etdi.
Almatynyň prokuraturasy “Alga” partiýasyny we “Halk fronty” hereketini ekstremist gurama diýip häsiýetlendirmek barada suda ýüz tutdy.
Şeýle hem Suindikow “Respublika” we “Vzglýad” atly oppozisiýa gazetleriniň, “K Plýus” satelit telekanalynyň hem-de birnäçe onlaýn habar saýtlarynyň petiklenjekdigini aýtdy.
Oppozisiýa garşy alnyp barylýan bu hereketiň öň ýanynda, geçen aýda “Alga” partiýasynyň lideri Wladimir Kozlow öten ýyl Žanözen şäherinde we Şetpe obasynyň golaýynda gozgalaňlary öjükdirenlikde güman edilip, oňa garşy günä bildirildi.
Dekabrda ýüz beren çaknyşykda polisiýa 17 adamy atyp öldürdi. Geçen oktýabr aýynda Kozlow ýedi ýarym ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Baş prokuraturanyň çarşenbe güni agzap geçen ähli media serişdeleri Žanözendäki gozgalaň barada yzygiderli maglumat berdiler. Emma şol wakalar barada döwlet kontrollygyndaky media serişdelerinde berlen maglumatlar ujypsyz boldy.
Žanozendäki we Şetpe obasyndaky wakalaryň oppozision media serişdelerinde beýan edilmegi Kozlowyň sudunda prokuraturanyň subutnamasy hökmünde ulanyldy. Prokurorlar Kozlowyň habar serişdelerine beren beýanatlaryna sosial ýigrenje çagyryş edýän çykyş hökmünde salgylandylar.
Prokuraturanyň hereketi ýazgarylýar
Gazagystanyň žurnalistler birleşiginiň başlygy Seýitkazy Mataýew prokurorlaryň bu hereketini ýazgardy. Ol bu hereketiň täsiri ýeten ähli media serişdelerini goramaga öz guramasynyň taýýardygyny Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýtdy.
“Şu gün men bu barada eşidenimde, muňa gaty geň galdym. Bularyň hemmesi Žanozen wakalary we Kozlowyň işi bilen bagly bolup görünýär” diýip, Mataýew aýtdy.
“Ertir Gazagystanyň žurnalistler bileleşigi gadaganlyga düşen ähli gazetleri we telekanallary goldap Almatyda metbugat konferensiýasyny geçirer. Gerek bolsa, biz olary sudda gorap çykyş etmäge hem taýýar” diýip, Mataýew nygtady.
Düýbi Almatyda ýerleşýän “Adyl söz” atly media hukuklaryny goraýjy toparyň başlygy Tamara Kaleýewa prokurorlaryň beýanatyny tankytlady. Ol Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde oppozision mediany petiklemek hakykat ýüzünde ters netije berer diýdi.
“Alternatiw maglumat çeşmesine ýüzlenýan adamlar indi başga, ekstremist saýtlara ýüzlenerler. Bu bolsa jemgyýetde durnuksyzlygyň dowam etmegine getirer” diýip, Kaleýewa belledi.
Kaleýewa Gazagystanyň prokuraturasynyň bu hereketlerini 1930-njy ýyllarda başgaça pikirlenýänleriň yzarlanyşyna, jezalandyrylşyna we ýanalyşyna deňedi.


text:
«Türkmengaz» döwlet konserni habar serişdeleri üçin maglumat çap edip, Orsýetiň «Interfaks» habar agentliginiň 14-nji ýanwarda rus-türkmen gaz söwdasy barada ýaýradan habaryny ýalana çykardy.
«2016-njy ýylyň 14-nji ýanwarynda «Interfaks» agentligi tarapyndan, «gepleşiklere ýakyn çeşme» diýilýäne salgylanyp, «Gazprom» «Türkmengaza» 2016-njy ýylda gaz söwdasy boýunça şertnama arakesmesini teklip etdi» diýlip ýaýradylan habar hakykata laýyk gelmeýär diýip, «Türkmengazyň» beýanatynda aýdylýar.
«Türkmengaz» bu habaryň tendensioz häsiýete eýedigini belläp, bu mesele boýunça 4-nji ýanwardaky pres-relizinde aýdylan zatlary, hususan-da «Gazprom eksportyň» türkmen tarapyny türkmen tebigy gazynyň 2016-njy ýylyň ýanwaryndan başlap kabul edilmejegi bilen habarly edendigini ýatladýar.


text:
Ýewropa Bileleşigi we adam hukuklaryny goraýjy birnäçe gurama Azerbaýjanyň häkimiýetlerine çagyryş edip, žurnalist Rasim Aliýewiň ölümi barada doly we aýdyň derňew geçirmegi talap etdiler.
30 ýaşly Aliýew 9-njy awgustda Bakunyň keselhanasynda ýogaldy. Mundan bir gün öň ol agyr urlup-ýenjilipdi. Onuň öz sözlerine görä, hüjüm Kabala FK futbol klubunyň oýunçysy Jawid Huseýnowyň tarapdarlary tarapyndan edilipdir.
Aliýew hüjümçileriň özüniň Huseýnowy Facebookda tankyt etmegi üçin ar alandyklaryny aýtdy.
Polisiýa hüjüme gatnaşykda güman edilýän ençeme adamy, şol sanda Huseýnowyň dogan oglany Elşan Ismaýilowy tussag etdi.
Adam hukuklaryny goraýjy 12 gurama açyk-aýdyň derňew geçirmäge çagyryş bilen çykyş etdi.


text:
Holland prokurorlary Malaýziýanyň gündogar Ukrainada ýykylan MH17 ýolagçy uçarynyň gaçan ýerinden Orsýetde ýasalan BUK raketa sistemasynyň böleklerine çalymdaş zatlary tapandyklaryny aýdýarlar.
2014-nji ýylda urlup ýykylan uçaryň üstünde 298 adam bardy. Niderlandiýanyň milli prokuraturasynyň edarasy tapylan raketa bölekleriniň derňewçilere uçaryň ýykylmagyna degişli detallar barada has köp maglumat tapmaga mümkinçilik berjegini aýdýar.
Hollandiýanyň ýolbaşçylygyndaky derňewden syzyp çykan detallar ýolagçy uçarynyň separatistleriň kontrollugyndaky territoriýadan, Orsýetden berlen ýer-howa raketasy bilen urlup ýykylandygyny aňladýar.
Emma Kreml uçaryň ýykylmagynda ukrain hökümet güýçlerini günäleýär.


text:
Bu konserte tomaşa etmäge isleg bildiren tomaşaçylaryň ählisi 630 orunlyk kinokonsert merkeziniň zalyna sygmady. Ýer tapylmansoň, onlarça adamlar kinokonsert merkeziniň foýesinden çykyp, öýlerine gaýtmaly boldular. Merkeziň zalynda oturmaga ýer tapmadyk tomaşaçylar, zalyň basgançaklarynda oturup ýa-da geçelgesinde dik durup konserte tomaşa etdiler.
Amerikan saz toparynyň konserti ýurtda geçirilýän beýleki çärelerden tapawutlylykda gyzykly hem-de şowhunly geçdi. Tomaşaçylar ýerlerinden turup, tans edip, aýdym aýdýardylar. Käbirleri bolsa sahnanyň golaýyna baryp tans edýärdi. Zaldaky konserte tomaşa edýänleriň arasynda tahýaly, galstukly tomaşaçylar ýokdy.
“Melwin Williams” saz topary Aşgabatda, 24-nji iýun.
ABŞ-nyň ilçihanasynyň Maglumat we medeniýet bölüminiň meşhur Gremmi baýragynyň 6 gezek nominanty "Melwin Williams" saz toparynyň Türkmenistana sapary barada ýaýradan press-relizinde bu toparyň repertuary barada şeýle maglumat berilýär: "Melwin Wilýams we onuň topary öz sazynda gospel afroamerikan sazynyň asyl görnüşi we onuň häzirkizaman görnüşiniň arasyndaky tapawutlary ýeňip geçmegi başardylar. Bu toparyň çalýan sazlary gospel, soul, jaz, hip-hop ýaly žanrlary we saýlanyp alnan klassyk eserleri öz içine alýar".
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň "Ýol sazlary: Amerikan sazlary daşary ýurtlarda" atly maksatnamasynyň çäklerinde bu saz topary şu ýylyň tomus aýlarynda Russiýa we Ýewraziýa boýunça giňişleýin sapary amala aşyrýar. "Melwin Williams" topary ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň her ýyl geçirýän "Amerikanyň medeniýet günleri" dabarasynyň çäklerinde Türkmenistanda saparda bolýarlar" diýip, ABŞ-nyň ilçihanasynyň Maglumat we medeniýet bölüminiň işgäri Bredli Makgwaýer aýdýar.
—"Melwin Williams" topary Merkezi Aziýa we Russiýa saparlarynyň ortasynda. Biz bu toparyň Türkmenistana gelip, bize amerikan medeniýet günlerini geçirmäge kömek edýändikleri üçin örän şat. Şu hepde bu toparyň 3 sany çykyşy boldy. Şeýle-de, olar geçen agşam Amerikanyň ilçisiniň rezidensiýasynda ABŞ-nyň garaşsyzlygynyň güni mynasybetli kabul edişlikde çykyş etdiler. Has ähmiýetli tarapy bolsa, olar saz mekdeplerine we okuw jaýlaryna baryp, studentler we okuwçylar bilen duşuşdylar. Edil şu gün irden olar Milli konserwatoriýada boldular hem-de ol ýerdäkiler bilen duşuşdylar – diýip, Bredli Makgwaýer gürrüň berdi.
"Melwin Williams" saz topary Aşgabatdan başga-da Türkmenabatda we Daşoguzda konsert programmalary bilen çykyş etdi.
Myrat Gurbanow Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Gazagystanyň Politehniki uniwersitetiniň birinji kursunyň talyby, 16 ýaşly Lolita täze okuw ýylynyň ilkinji güni ýokary okuw jaýyna baranda, oňa uniwersitetiň ýolbaşçylary ýa okuwy saýla ýa-da başatgyjyňy diýýärler.
Kellesindäki başatgyç sebäpli Lolita Taşuhajyýewa üçin täze okuw ýyly dawa-jenjel bilen başlandy. Lolitanyň aýtmagyna görä, bu dawa-jenjel 2-nji sentýabrda uniwersitetiň baş korpusyna kitap almaga baranda bolup geçipdir.
Lolita umumy orta bilimi tamamlandan soň, ýokary okuw jaýynyň “turizm” bölümine okuwa ýerleşýär.
Uniwersitetde geçiren ilkinji güni barada Lolita Taşuhajyýewa şeýle gürrüň berýär: “Biz kitaphananyň ýanynda durkak, meniň ýanyma duýdansyz ýerden bir aýal geldi. Şol wagt men onuň kimdigini bilemokdym. Sebäbi şol gün meniň uniwersitetde ilkinji günümdi. Ol aýal meniň elimden tutdy-da: “Ýör meniň otagyma, [munuň] kuratoryny çagyryň” diýdi. Ol meni otagyna eltdi we batly ses bilen şeýle diýdi: “Nähili sebäplere görä şeýle eşikde uniwersitete geldiň? Sen bärik şeýle eşikde gelmäge neneň het edip bildiň? Birini saýla: Ýa sen şu uniwersitetde okarsyň ýa-da başatgyç atynarsyň!”
Lolitanyň gürrüň bermegine görä, ol uniwersitete dokumentlerini tabşyranda hem şeýle eşikde ekeni. Hatda ilkibaşda uniwersitete girmek üçin dokument tabşyranda-da başatgyçly suratyny beripdir.
“Okuw ýa-da din”
Lolita geçen tomus başatgyç atynmak kararyna gelipdir. Ýöne 2-nji sentýabrda ondan gowy pikirlenmegi we haýsy-da bolsa iki zatdan birini saýlamagy sorapdyrlar. Ýagny, “okuw ýa-da din”.
“Maňa “Sen bizden gaty görme, biziň saňa garşy hiç hili kastymyz ýok. Sen owadan ahyryn, seniň saçlaryň hem owadan. Sen näme üçin saçlaryňy örtýäň?” Men olaryň bu diýen zatlaryna hiç hili jogap bermedim we gitdim” diýip, Lolita gürrüň berýär.
Şol gün Lolitanyň ejesi Hawa Goýgowa ýokary okuw jaýynyň ýolbaşçylary bilen gürleşmek üçin uniwersitete barýar. Ýöne onuň bu synanyşygy başa barmaýar. Hawa Goýgowanyň aýtmagyna görä, onuň gyzynyň eýýäm orta mekdepdekä başatgyç atynasy gelipdir. Ýöne orta mekdepde umumy okuw formasy bolany sebäpli, ol başatgyç atynyp bilmändir. Hawa Goýgowanyň özi eýýäm 6 ýyldan bäri başatgyçly. Ol başatgyç atynany üçin şu güne çenli sylag-hormatdan başga zat görmändigini aýdýar.
“Ýokary okuw jaýynda, kim nähili islese, şolar ýaly hem geýinýär. Biz olardan şol uniwersitetde başatgyç atynmagy gadagan edýän buýrugy görkezmegi haýyş etdik. Ýöne olar meniň bilen beýle tiz duşuşmaly bolar öýtmändiklerini aýdyp, maňa ertir geliň diýdiler” diýip, Lolitanyň ejesi Hawa Goýgowa gürrüň berdi.
Gazagystanyň “din azatlygy we din bileleşigi” baradaky kanunynyň 5-nji maddasyna laýyklykda, döwletiň bilim we terbiýe beriş sistemasy dinden aýradyr we dünýewi häsiýete eýedir.
Politehniki uniwersitetiniň ýolbaşçysynyň orunbasary Zaureş Jusupowa Azatlyk Radiosyna öz uniwersitetlerinde başatgyç atynmaga rugsat berilmeýändigini aýtdy. Zaureş Lolita bilen hem gürleşipdir. Jusupowa ýokary okuw jaýynda geýinmegiň düzgünleri barada ýörite buýrugyň gelip gowşandygyny we özüniň şol buýrugy bozup bilmejekdigini aýdýar.
“Başatgyçly bolmaly däl”
“Mende bilim ministrliginden gelip gowşan ýörite hat bar. Men özüm ideologiýa meselelerine ýörite gözegçilik edýän adam hökmünde uprawleniýäniň başlygy Bimendina jogap berýärin. Ol bize ýokary okuw jaýymyzda “başatgyçly” bolmaly däldigini anyk aýtdy. Men Lolitany çagyrdym we oňa: “Sen ýa okuwy ýa-da başatgyjy saýla. Ony okuwdan soň öýüňde ýa-da başga ýerlerde atyn. Ýokary okuw jaýyna bolsa dünýewi egin-eşikde gel” diýdim” diýip, Zaureş Jusupowa gürrüň berdi.
Gürrüňdeşlikde Azatlyk Radiosy oňa Gazagystanyň Konstitusiýasynyň we döwlet tarapyndan gol goýlan halkara paktlaryň ýokary okuw jaýynyň içerki buýruklaryndan has ýokarydygyny delil getirende, ýokary okuw jaýynyň ýolbaşçysynyň orunbasary Jusupowa bu ugurdan öz pozisiýasyny mälim etmedi we şol bada telefon aragatnaşygy kesildi.
Gazagystanyň Bilim ministrliginiň metbugat wekilleri bolsa, bu mesele barada diňe resmi derňewlerden soň çykyş edip biljekdiklerini aýdýarlar.
Lolitanyň ejesi bolsa Gazagystanyň Bilim ministrligine ugradan hatynyň jogabyna garaşýar.


text:
Pakistanyň parlamenti çagalara fiziki taýdan sütem edilmegini gadagan edýän kanunyň taslamasyny oňlap ses berdi.
Parlamentiň sişenbe güni biragyzdan kabul eden bu kanunynda çagalara fiziki taýdan sütem eden raýatlara bir ýyl türme tussaglygyny bermek ýa-da 50 müň rupi (507 dollar) jerime salmak çäresi göz öňünde tutulýar.
Çagalara fiziki taýdan sütem edilmegi bilen baglanyşykly mesele soňky wagtlar Pakistanyň telewideniýesinde gyzgalaňly ara alnyp maslahatlaşylýan meseleleriň birine öwrüldi.
Muňa ýakynda ýurduň Pundjab we Sindh prowinsiýalarynyň parlamentlerinde kabul edilen rezolýusiýalar has-da itergi berdi.
Çagalara fiziki temmi berilmegini gadagan edýän täze kanunyň resmi taýdan güýje girmegi üçin indi ony Senat tassyklamaly we ondan soň oňa ýurduň prezidenti gol goýmaly.


text:
Türkmenistanda prezidentiň permany bilen, 2013-14-nji okuw ýylyndan orta mekdep okuwynyň möhleti 12 ýyla getirildi.
Resmi maglumatda bu sistemanyň maksady ýurduň milli bilim sistemasyny dünýäniň öňdebaryjy bilim standartlaryna laýyk getirmekden ybaratdygy nygtalýar.
Emma Azatlyk Radiosynyň habarçylary bilen söhbetdeş bolan magaryf işgärleri ýurduň bilim sistemasyny düýpgöter özgertmelidigini, okuwçylaryň çärelere gatnaşdyrylmaly däldigini, bar diýilýän para-peşgeşiň ýatyrylmalydygyny nygtaýarlar.
Azatlyk Radiosy özüni Meretgeldi Meredow diýip tanyşdyran maryly magaryf işgäri bilen söhbetdeşlik geçirdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa geçirmek, ýurdumyzyň sebitlerini durnukly ösdürmek, häzirki zaman tehnologiýalary ornaşdyrylan önümçilikleriň döredilmegini höweslendirmek hem-de ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini yzygiderli gowulandyrmak maksady bilen, welaýatlaryň etraplarynyň we etrap hukukly şäherleriniň arasynda 2016-njy ýylyň jemleri boýunça welaýatlarda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler boýunça iň ýokary netijeleri gazanmak ugrunda bäsleşik yglan edildi.
Şeýle hem resminama bilen 2016-njy ýylyň jemleri boýunça welaýatlarda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler boýunça iň ýokary netijeleri gazanyp, ýeňiji bolan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri kesgitlemek boýunça Topar döredildi hem-de onuň düzümi tassyklanyldy. Topar welaýatlaryň etraplarynyň we etrap hukukly şäherleriniň arasynda yglan edilen bäsleşikde ilki bilen her welaýatda iň ýokary netijeleri gazanan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri, olaryň arasyndan bolsa Türkmenistan boýunça ýeňiji bolan etraby ýa-da etrap hukukly şäheri kesgitlemäge borçly edildi.
Yglan edilen bäsleşikde Türkmenistan boýunça ýeňiji bolan etrabyň ýa-da etrap hukukly şäheriň häkimligini 1 million amerikan dollary möçberde pul baýragy bilen sylaglamak bellenildi.


text:
Russiýanyň Çeçenistan regionynyň ýaşaýjylary ýolbaşçylaryň Kreml tarapyndan goldanylýan çeçen lideriniň tabşyrygyny berjaý edýändigini aýdyp, olaryň ýurtda amala aşyrylýan hüjümlere jogapkär diýlip aýdylýan söweşijileriň dogan-garyndaşlarynyň öýlerini ýumurýandygyny habar berýärler.
Çeçenistanyň Ýandi obasynyň ýaşaýjylary 8-nji dekabrda öz ýaşaýan sebitlerine ýüzi örtgüli onlarça adamyň gelendigini we birnäçe ýaşaýyş jaýyny otlandygyny aýdýarlar.
6-njy dekabrda çeçen paýtagty Groznyda 14 polisiýa ofiseriniň ölümine sebäp bolan ýowuz hüjümden soň, Kadyrow hüjüme gatnaşan söweşijileriň dogan-garyndaşlarynyň Çeçenistandan çykaryljakdygyny we olaryň ýaşaýyş jaýlarynyň “ýerzemin bilen des-deň edilip, ýumruljakdygyny” belläpdi.
Ýaşaýjylar Groznydaky hüjüme gatnaşdy diýlip ynanylýan söweşijileriň maşgalalaryna degişli ýaşaýyş jaýlaryň ählisi otlanmandy diýýärler.


text:
“Täze Ýüpek ýoluny” döretmek baradaky diskussiýalar soňky döwürlerde Waşingtonda barha möwjeýär. Planlaşdyrylýan bu proýekt bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir bu proýekte gatnaşýan Aziýa ösüş bankynyň (ADB) Günbatar we Merkezi Aziýa departamentiniň baş müdiri Juan Miranda bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Soňky döwürlerde “Ýüpek ýoly” inisiatiwasy barada örän köp gürrüň edilýär. Birleşen Ştatlar bu proýektde Owganystanyň esasy roly oýnamagyny isleýär. Owganystany öz içine alýan we Aziýa ösüş banky tarapyndan goldanylýan uly proýektlerden biri hem “Transowgan” gazgeçirijisidir. Eýse, agzalýan inisiatiwa bu gaz turbasyny hem öz içine alýarmy?
Juan Miranda: “Transowgan” gaz proýekti bu inisiatiwanyň, elbetde, bir bölegi bolup durýar. Bu uzak möhletleýin, emma juda bähbitli proýektlerden biridir. Haçan-da bu gurulsa, oňa asyryň iş ylalaşygy diýip baha berse bolar. Hindistanyň premýer-ministriniň aýdyşy ýaly, bu parahatçylygyň proýektidir. Bu regionara proýektleriň arasynda iň ulusy we göze ilýäni. Bu Owganystanyň we Pakistanyň energiýa howpsuzlygyny, ösüp barýan we ykdysady bazara eýe bolan Hindistany-da goşmaça energiýa serişdesi bilen üpjün eder.
Bu şol turbany gaz bilen üpjün etjek Türkmenistan üçin hem juda peýdaly. Ýagny, ol Türkmenistana öz energiýa eksportyny köp ugurly etmek boýunça ýene bir mümkinçilik döreder, ýagny energiýa eksporty boýunça Aşgabada dördünji gapyny açar. Bu düyşdäki ýaly bir proýektdir.
Azatlyk Radiosy: Düşnükli, ýöne bu proýekt boýunça 10 ýyl gowrak bäri iş alnyp barylýar, emma gurluberenok?
Juan Miranda: Elbetde, bu gaty kyn proýekt, ony amala aşyrmak aňsat däl, ony gurmak arzanam däl. Ony amala aşyrmaga ýyllap wagt gerekdigi şübhesiz. Emma bu region barada gürrüň etsek, ol ýerde iş alyp barmak üçin aýgytlylyk gerek. Ikinjiden hem, umydy ýitirmeli däl. Şol proýekti amala aşyrmak adamy aýa çykarmak ýaly diýmäýin welin, ýöne aňsat däl. Emma bu juda gowy proýekt, şonuň üçin ony amala aşyrmak aňsat bolmasa gerek.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde siz bu işiň haýsy basgançagynda?
Juan Miranda: Biz häzirki döwürde gazyň bahasy barada ylalaşmak üçin diskussiýalar geçirýäris. Bu ugurda uly üstünlikler gazanyldy. Men bu barada häzirki döwürden başlap, ýylyň aýagyna çenli ylalaşyga gelner diýip, umyt edýärin. Ondan soňra biz bu proýekti gurjak, ony işletjek kompaniýanyň gözlegine çykmaly. Bu meselede netije gazanylandan soňra, ony gurmak üçin maliýe serişdelerini tapmagyň aladasy bilen bolmaly. Meniň pikirimçe, ol kyn zat däl.


text:
Düýn Türkmen Döwlet habarlar gullugy Türkmenistanyň prezidentiniň adyna üç gün mundan öň Türkmenbaşy şäherine gyssagly gonmaly bolan Borispol-Baku ýolagçy uçarynyň ýolagçylarynyň hem-de ekipažynyň adyndan minnetdarlyk hatynyň gelendigini habar berdi.
Bu resmi maglumatda 5-nji fewralda ýaramaz howa şertleri sebäpli Bakuwda gonup bilmän, Türkmenistanyň Türkmenbaşy şäherinde wagtlaýyn gonmaly bolan uçaryň ýolagçylarynyň özlerini Türkmenistan tarapynyň mähirli garşylap, amatly myhmanhanada ýerleşdirip we gyzgyn nahar bilen hezzetläp kabul edendigi üçin uly minnetdarlyk bildirendikleri aýdylýar.
Ýatladyp geçsek, 5-nji fewralda Borispol-Baku ýolagçy uçarynyň Türkmenbaşy şäherinde gyssagly gonmagy bilen baglanyşykly bolan wakadan soň, Orsýetiň habar serişdeleri bu uçaryň ýolagçylarynyň ençeme sagatlap uçardan çykarylman, aç-suwsuz saklanandyklary barada maglumat ýaýradypdylar.


text:
13-nji maýda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Awsrtriýa Respublikasynda resmi saparda bolmagynyň çäklerinde ÝHHG-niň Baş sekretary Lamberto Zanýer bilen duşuşdy. Wagt tapyp duşuşandygy üçin çuňňur hoşallyk bildirip, iri halkara guramasyngyň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyzy iki ýurduň özara peýdaly hyzmatdaşlygyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegini äşgär eden ýokary derejedäki türkmen-awstriýa gepleşikleriniň uly üstünliklere beslenmegi bilen gutlady.
Bellenilişi ýaly, parahatçylygyň, hoşniýetli gatnaşyklaryň we ählumumy abadançylygyň bähbidine gönükdirilen netijeli gatnaşyklaryň esasynda Türkmenistanyň birnäçe abraýly halkara düzümleri, şol sanda BMG we sekretariaty Wena şäherinde ýerleşýän Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly guramalar bilen köpugurly netijeli hyzmatdaşlygy bardyr.
Ýurdumyzyň durmuşa geçirýän parahatçylyk söýüjilikli syýasatyna ýokary baha berýändigi üçin ÝHHG-niň baştutanyna minnetdarlyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna doly hukukly agza bolmak bilen, biziň ýurdumyz ösüşiň umumy dünýä ýagdaýyna oňyn täsir etmäge gönükdirilen köpýyllyk hyzmatdaşlygyň üstünlikli dowam etdirilmeginiň tarapdarydygyny nygtady.
Duşuşygyň barşynda döwlet Baştutanymyz we ÝHHG-niň ýolbaşçysy bilelikdäki işiň geljekki möhüm ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Gurama agza ýurtlaryň köpüsiniň bähbidine dahylly we dünýä giňişliginde durnukly geostrategiki ýagdaýa oňyn täsiri bolan meseleleri nazara almak bilen energiýa göterijileriň halkara derejesinde howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamyndaky gatnaşyklaryň we hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi onuň möhüm ugry bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, ÝHHG-niň Baş sekretary häzirki döwrüň möhüm meselelerini çözmek, şol sanda ählumumy energiýýa howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça birnäçe wajyp halkara başlangyçlar bilen çykyş edýän Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň eýeleýän ornuna ýokary baha berdi. Türkmen tarapynyň bu meselelere bolan täzeçe çemeleşimeleri işläp taýýarlamaga gönükdirilen tagallalaryna goldaw berilýändigini nygtamak bilen, Lamberto Zanýer köpsanly Ýewropa ýurtlary Türkmenistany tebiga gazy esasy ugradýan we bu möhüm ugurda mundan beýläk-de hyzmatdaşlyk etmegiň derwaýys meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga taýýar ýurt hökmünde görýändigini nygtady.
Möhüm bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmekde soňky ýyllarda oňyn netijeleriň gazanylandygyny we olary ýerine ýetirmekde ÝHHG-niň Aşgabatdaky wekilhanasynyň möhüm ähmiýetiniň bardygyny bellemek bilen, söhbetdeşler birnäçe möhüm ugurlar boýunça özara gatnaşyklaryň geljegi hakynda pikir alyşdylar we sebitde howpsuzlygy, durnukly ösüşi üpjün etmek maksady bilen tagallalaryň utgaşdyrylmagynyň zerurdygyny nygtadylar.
Şunuň bilen baglylykda, Aziýa bilen Ýewropanyň arasynda söwda we ýük akymlarynyň ösdürilmegine, sebitiň ýurtlarynyň ykdysady taýdan durnukly ösüş üçin amatly ýagdaýyň döredilimegine gönükdirilen ulag we üstaşyr geçelgeleriniň howpsuzlygynyň üpjün edilmegi özara peýdaly hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugry hökmünde görkezildi.
Bu ugruň aýratyn möhümdigini bellemek bilen, milli Liderimiz BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň başlangyjy bilen durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny baradaky Rezolýusiýany kabul etmegi bu möhüm meselä dünýä bileleşiginiň ünsüni gönükdirdi we ol döwletara hem-de halkara derejelerdäki netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine itergi berdi diýip aýtdy.
Türkmenistan bilen ÝHHG-niň dürli pudaklar boýunça bilelikdäki hyzmatdaşlyk babatda gazanan tejribesiniň oňyn netijä eýedigini kanagatlanmak bieln belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow netijeli gatnaşyklar we hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrunda edilýän tagallala çuňňur minnetdarlygyny bildirdi.
Şu ýyl biziň ýurdumyza BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Rezolýusiýasy bilen hemişelik Bitaraplyk derejesiniň berkidilmegine 20 ýyl dolýandygyny belläp, döwlet Baştutanymyz ÝHHG-niň Baş sekretaryny bu şanly senä bagyşlap Türkmenistanda guraljak dabaraly çäreler gatnaşmaga çagyrdy.
Jenap Lamberto Zanýer çakylyk üçin hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy diňe bir Türkmenistan üçin däl, eýsem halkara jemgyýetçiligi üçin möhüm bolan bu şanly sene bilen gutlady hem-de tutuş türkmen halkyna bagt, agzybirlik, gülläp ösüş we rowaçlygyň hem-de oňyn özgertmeleriň ýolunda täze uly üstünlikler arzuw etdi.
Hoşlaşanlarynda birek-birege mähirli sözleri aýdyp, hormatly Prezidentimiz we ÝHHG-niň Baş sekretary parahatçylygyň we ählumumy howpsuzlygyň bähbidine laýyk gelýän netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de üstünlikli dowam etdiriljekdigine ynam bildirdiler.


text:
Orsýet bilen Türkmenistanyň arasynda 1993-nji ýylyň 23-nji dekabrynda goşa raýatlyk meselelerini düzgünleşdirmek boýunça baglaşylan ylalaşyk, türkmen tarapynyň islegi sebäpli, nobatdaky bäş ýyl möhlete uzaldylmaz diýip, Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministrliginiň beýanatynda aýdylýar.
Resmi beýanatda bildirilmegine görä, bu ylalaşygyň möhleti 2015-nji ýylyň 18-nji maýynda tamam bolýar.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň pikirine görä, «Türkmen tarapynyň bu ädimi kanunalaýyk, sebäbi ol ylalaşygyň şertlerine laýyk gelýär».
Türkmenistanyň raýatlary 2015-nji ýylyň 18-nji maýyndan soň Russiýa Federasiýasynyň raýatlygyny almakçy bolsalar, öz ýurtlarynyň raýatlygyndan çykandyklary barada dokument görkezmeli bolarlar. Emma ministrlik bu ýerde rus kanunçylygy tarapyndan göz öňünde tutulan ýagdaýlarda kadadan çykmalaryň hem bolup biljegini aýdýar.
Hususan-da Orsýetiň öňünde aýratyn hyzmat bitiren adamlar, Beýik Watançylyk urşunyň weteranlary, şeýle-de gumanitar esaslary bolanlar, maýyplar, bosgunlar, işe ukypsyz adamlar ýeňillikden peýdalanyp bilerler diýip, habarda aýdylýar.
Aýdylmagyna görä, Türkmenistanyň raýaty görkezilen seneden soň rus raýatlygyny alsa, degişli halkara şertnamalary bolmadyk ýagdaýynda, oňa Russiýa Federasiýasynyň raýaty hökmünde serediler.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginde ýatlatmaklaryna görä, türkmen tarapy ýokary derejede geçirilen gepleşiklerde rus we türkmen raýatlygyny görkezilen ylalaşyk boýunça kanuny ýagdaýda alan adamlaryň iki raýatlygyny hem saklamaga hakynyň bardygyny aýdypdyr.
Daşary işler ministrliginiň düşündirişinde görkezilmegine görä, graždanlaryň özara saparlary barada 1999-njy ýylyň 17-nji iýulynda baglaşylan ylalaşyk esasynda, rus we türkmen goşa raýatlygy bolan adamlar, iki pasportyny görkezip, serhetden wizasyz geçip bilmeli we bu düzgüniň saklanyp galjagy çaklanylýar.
Emma Türkmenistanyň raýatlary 2013-nji ýylyň 10-njy iýulyndan soň daşary ýurda diňe täze görnüşdäki daşary ýurt pasporty bolan ýagdaýynda çykyp bilýär.
Orsýetiň Daşary işler ministrligi bu ýagdaýyň goşa raýatlygy bolan adamlara alada döredýändigini, sebäbi olara täze pasport bermek meselesiniň çözülmändigini aýdýar.
Hususan-da bu ýagdaý Türkmenistanda rus-türkmen goşa raýatlygyny 2003-nji ýylyň 22-nji iýunyndan, goşa raýatlygy ykrar etmezlik barada kabul edilen içki düzgünlerden soň alan adamlary ynjalykdan gaçyrýar diýip, ITAR-TASS-yň bu baradaky habarynda aýdylýar.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginde ITAR-TASS habar gullugyna aýdylmagyna görä, Orsýet tarapy rus we türkmen raýatlarynyň goşa raýatlyk şertnamasynyň hereketiniň togtadylmagy bilen bagly ýüze çykjak meseleleri barada türkmen tarapy bilen konstruktiw dialogyň dowam etdirilmegine bil baglaýar.
Türkmenistan bilen Russiýanyň arasynda “Goşa raýatlyga degişli meseleleri kadalaşdyrmak boýunça ylalaşyk” 1993-nji ýylyň 23-nji dekabrynda baglaşylypdy. On ýyl çemesi wagtdan soň, ýagny 2003-nji ýylyň 10-njy aprelinde Moskwada agzalýan Ylalaşygyň ýatyrylmagy barada protokola gol çekildi. Oňa Türkmenistanyň prezidenti Saparmyrat Nyýazow we Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin gol goýdular.
Türkmen Mejlisi bu ylalaşygyň protokolyny, sese goýup, resmi suratda tassyklasa-da, rus Dumasy ony tassyklamakdan boýun gaçyrypdy.
Gepiň gerdişine aýtsak, Türkmenistanyň 2008-nji ýylda kabul eden täze Konstitusiýasynda goşa raýatlyk inkär edilýär.


text:
Eýranda geçirilen parlament saýlawlary boýunça gowuşýan deslapky maglumatlara görä, prezident Mahmud Ahmedinejadyň konserwatiw garşydaşlary öňde barýar.
Ýokary ruhany lider Aýatolla Aly Hameneýiniň tarapdalarynyň ýurduň ençeme regionlarynda ýeňiş gazanandygy aýdylýar.
Analitikleriň pikiriçe, ýurtda ykdysady ýagdaýyň pes bolmagy, şol sanda inflýasiýanyň derejesiniň ýokary bolmagy Ahmedinejadyň tarapdarlarynyň ýeňmek mümkinçiliklerini pese gaçyrýar.
Häzirki saýlawlar 2009-njy ýylda Ahmedinejadyň gaýtadan prezidentlige saýlanmagyndan soň geçirilýän ilkinji parlament saýlawlarydyr.
Eýranda şenbe güni çap bolan gazetlerde saýlawlara köp sanly adamlaryň gatnaşandygy aýdylýar.
Eýranyň resmi mediasynyň berýän maglumatyna görä, ses bermäge hukugy bolan 48 million adamyň 65%-i parlament saýlawlaryna gatnaşypdyr.
Aýatolla Hameneýi köp sanly adamlaryň ses bermäge gatnaşmagynyň Eýranyň duşmanlaryna garşy berk bir yşarat boljakdygyny aýtdy.
Emma Tähranyň käbir ýaşaýjylary ýurtdaky kynçylyklardan göwni çökgün bolup, ses berişlik netijesinde az zadyň üýtgejekdigini aýdýarlar.


text:
Täjigistanyň gündogarynda ýaraglary tabşyrmak çäreleri dowam edýär. Häzire çenli 300-e golaý ýarag tabşyrlypdyr.
Täjigistanyň Içeri işler ministrliginiň metbugat-wekili Makhmadullo Asadulloýew tabşyrylan ýaraglaryň arasynda raketalaryň we minomýotlaryň hem bardygyny belleýär.
Söweşijiler ýaraşyk ylalaşygynyň çäklerinde ýaraglaryny tabşyryp başladylar. 24-nji iýulda başlanan çaknyşyklarda 70-e golaý adam öldürilipdi.
21-nji iýulda Badagşan sebitinde ýurduň ýokary derejeli resmisi bikanun ýaragly toparlar tarapyndan öldürlenden soň, çaknyşyklar başlanypdy.


text:
Türkmenabatda Lebap welaýatynyň bu merkezi şäherinde 20-nji oktýabrda geçiriljek ýaşulular maslahatynyň öň ýanynda gyzgalaňly taýýarlyk işleri alnyp barylýar. Şäheriň uly köçeleriniň asfaltlary tazelenip, şol köçeleriň ugrundaky administratiw jaýlar bilen bir hatarda ýaşaýyş jaýlary hem agardylýar, döwlete degişli, şol sanda hususy dükanlaryň köpüsiniň daş ýüzi-de mermere çalymdaş ak kafeller bilen örtülýär. Garaz, şäher agardylýar we arassalanýar.
Bu alnyp barylýan taýýarlyk-bejeriş işleriniň şu ýylyň iýun aýynda başlanyp, Maslahatyň açylyş dabarasyna, ýagny oktýabryň 20-sine çenli dowam etmegine garaşylýar.
Bu taýýarlyk işleriniň çäginde Türkmenabadyň durkunyň gowulyga tarap özgerýändigini aýdýanlar-da, şäheriň adaty durmuşynda dürli kynçlyklaryň döreýändigini belleýänler-de az däl.
Köçeler
Özüni Guwanç diýip tanadan Derýaçy-Dünýäbazar marşruty boýunça gatnaýan awtobus sürüjisi ýollary bejeriş işleriniň tertibinden nägiledigini aýdýar. Onuň sözlerine görä bir wagtda birnäçe gatnawly köçeleriň bejerilmegi şäheriň awtoulag gatnawyna ýaramaz täsir edýär.
“Indi biz üç aýdan bäri esasy Nyýazow, Puşkin, Bitarap Türkmenistan köçeleriň petiklenmeginden kynçylyk çekýäris. Bir gün Dünýä bazarynyň ýoly petiklenýär, hiç bejerilmeýän aralyk ýollardan gatnaýarys, ertirki gün merkezi bazara çykýan Gurbansoltan eje köçesi petiklenýär, ýene-de asla bejrilmeýän aralyk kiçi köçelerden ulag sürmeli bolýar” diýip, Guwanç atly awtobus sürüjisi gürrüň berýär.
Guwanjyň nygtamagyna görä, häzirki oňarylýan köçeleriň ýagdaýy öňdenem gowy hasaplanýar we olar prezidetiň bu şähere her gezekki saparynyň öňüsyrasy abatlanýar.
“Ýene-de şol Bitarap Türkmenistan hem-de Nyýazow köçeleri düýpli bejerilýär, öňden bar bolan abat bordýurlar täzeleri bilen çalşylýar, bejerilmedigine onlarça ýyl bolan, hatda ondan-da köp wagt bejerilmedik Mukym Kerimow, Mary köçeleri öňküligine, ellenmän galýar” diýip, awtobus sürüji Guwanç Azatlyk Radiosyna öz pikirini beýan edýär.
Agardylýan jaýlar
Şol bir wagtda Türkmenabadyň Bahar kiçi etrapçasynyň ýaşaýjysy, 40 ýaşlaryndaky Atajan, alnyp barylýan işleri oňlaýandygyny aýdýar. Atajan: “Köçeler bilen bir hatarda könelişen suw geçiriji turbalaram bejerilýär, käbir ýerleri plastik turbalar bilen çalşylýar. Biziň ýaşaýan jaýymyzyň uly suw turbasy-da çalşyldy, indi suw syzdyranok” diýip, agzalýan taýynlyk işleri barada öz garaýşyny mälim edýär.
Emma şol bir kiçi etrapçanyň başga bir ýaşaýjysy Gülaýym daýza öz kwartirasynyň bir böleginiň Bitarap Türkmenistan köçesine bakýandygyny we şol köçe tarapdaky özüne degişli böleginiň dowamly rejeleýiş işlerinden nägiledigini gürrüň berýär. Gülaýym daýzanyň nägileliginiň sebäbi – bejeriş işleri üçin ýaşaýjylardan alynýan pul.
“Prezidentiň şähere eden saparlarynyň ählisinde öýümiziň köçe tarapy agardylýar. Her saparam jaý üpjünçilik edarasynyň işgärlerine 100 ýa 200 manat bermeli. Bu saparam 200 manat töledim” diýip, Bahar etrapçasynyň ýaşaýjysy Gülaýym daýza Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Onuň sözlerine görä, soralýan möçberdäki puly berip bilmeýän ýaşaýjylar abatlaýyş işlerinde jaý üpjünçilik edarasynyň işgärlerine gurluşyk materiallaryny daşap, ýa-da agardyş işlerine gatnaşyp, kömekleşmeli bolýarlar.
Ýowarlar
Ýaşulular maslahatynyň Türkmenabatda geçiriljekdigi barada yglan edilenden soň Türkmentelekom, Medeniýet merkezleri ýaly käbir edara-kärhana işgärleriniň her hepdäniň şenbe we ýekşenbe günleri günortana çenli ýowara, ýagny edaranyň daş-töweregini arassalamak işlerine çekilýändikleri hem aýdylýar.
Ýaşulular maslahaty ýylda bir gezek we her ýyl bir welaýatda geçirilýär. Ol maslahatyň hiç hili kanunçykaryjylyk statusy ýok. Geçen 2013-nji ýylda ýaşulular maslahaty Daşoguz welaýatynda geçirilipdi.


text:
Aragatnaşyk ulgamyny kämilleşdirmek Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Häzirki wagtda aragatnaşyk we telekomunikasiýalar ulgamynyň kärhanalaryna ýokary tehnologiýalar we häzirki zaman ylmynyň öňdebaryjy gazananlary işjeň ornaşdyrylýar.
TMCELL ulgam, hormatly Prezidentimiziň ýakyndan ýardam bermegi bilen, «Huawei», «Nokia», «Siemens», «Eastwind» ýaly daşary ýurt kompaniýalary bilen hyzmatdaşlykda bolup, öýjükli aragatnaşygyň barha artýan ygtybarly we elýeterli talaplaryna laýyk getirildi.
«Altyn asyr» ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň kärhanalarynyň hünärmenleri hyzmatlaryň hilini gowulandyrmak, şeýle-de, hyzmatlar üçin nyrhlaryň elýeterli bolmagy barada yzygiderli aladalar edýärler. Muňa işi girizilýän täze nyrhnamalar, «Türkmentelekom» Döwlet elektrik aragatnaşyk kompaniýasy bilen, bilelikde «Ylham» çeperçilik - seýilgäh toplumynda, «Aşgabat» medeni-dynç alyş seýilgähinde, «Ýimpaş» söwda merkezinde Wi-Fi arkaly ulanyjylara internet hyzmatynyň elýeterli edilmegi aýdyň mysaldyr.
Türkmenistanda soňky ýyllarda halkara sport ýaryşlary yzygiderli geçirilip başlandy. Öňümizde bolsa uly bäsleşik, has takygy, Aziada — 2017. TMCELL V Aziýa oýunlary geçirilende içki ulanyş üçin esasy stansiýalar bolan ABS ulgamy «mini» we «maksi» kysymly esasy stansiýalary ulanmagy meýilleşdirýär.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen her ýyl geçirilýän «Türkmentel-2015» atly IX Halkara sergisi 16-18-nji sentýabrda sergi köşgünde geçirilýär. Bu sergide aragatnaşyk ulgamy boýunça iň döwrebap enjamlar görkeziler.Habarlar→


text:
German häkimiýetleri 8-nji oktýabrda gündogar şäher Hemnisde bir adamyň gözleginiň başlanandygyny , siriýaly bir erkegiň bomba hüjümini planlaşdyrmakda güman edilýändigini aýtdylar.
Häkimiýetler gözlenýän erkegi damaskly, 22 ýaşyndaky Jaber Albakr diýip tanatdylar. Biraz öň häkimiýetler Hemnisde bir binanyň adamlaryny, bomba hüjüminiň planlaşdyrylandygyny güman edip, ewakuasiýa edýändigini aýdypdylar.
Şeýle-de olar bu töweregiňýaşaýjylaryna öýlerinde bolmagy tabşyrdy.
Polisiýa ol bina girmek üçin güýç ulanana çalym edýär we twitterde: «Ol ýere barmak çäresi görlende bir partlama eşidildi, degişli adam tapylmady» diýip ýazdy.
"Haýyş, daşy gabsalan ýeriň çägindeöz kwartiralaryňyzda galyň we, bu ýerde hem töwerekde polisiýanyň görkezmesine eýeriň» diýip, Saksoniýa döwlet polisiýasy twitterde aýtdy.
Polisiýa Hemnisiň Fritz-Hekert-Gebiýet mähellesine esli güýç ýerleşdirendigini aýtdy, emma sözçi şundan başga zat aýtmakdan boýun gaçyrdy.


text:
Bagrisskiý Eduard Georgiewiç
BAGRISSKIÝ (lakamy, hakyky fam-sy Dzýubin), Eduard Georgiewiç [22. H (3. HI). 1895. Odessa—16. II. 1934, Moskia] — rus sowet şahyry. GraŽdailyk ur-şuna gatnaşyjy. Onuň 20-30 ý-lardaky lirikasy graŽdanlyk urşunyň wakalaryndan, esgerleriň, deňie-çileriň, balykçylaryň aýdyň obrazlaryndan doly rew. romantika ýugrulandyr, dili emossional poetikligi b-n tapawutlanýar. «Soňky gije», «Şäher etegiade ýaşaýan adam» (1932) poemalary, köp goşgulary köne düşünje-leriň, meşançylygyn, hususyetçiligiň garşysyna gö-nükdirilendir. Has önjeýli eseri bolan «Opanas bara-da oýlanma» (1926) dien poemasynda Ukreinada graŽ-danlyk urşuny suratlandyrýar. «Pionerkanyň ölümi» (1932) dien poemasynda bir pioner gyzyň ölümýaň öňunde mertlerçe durşy beýan edilýär, rew. däpleri mlras edip almak ndeýasyny ykrar edýär.


text:
Demirgazyk Owganystanyň Merkezi Aziýa bilen serhetleşýän ýurtlaryndaky sebitlerde howpsuzlyk şertleriniň has-da ýaramazlaşýar. Bu sebitde daşary ýurtly jeňçileriň ýerleşendigini, owgan resmileri hem tassyklaýarlar.
Owgan resmileri bu jeňçileriň Merkezi Aziýa ýurtlaryna hem howp abandyryp biljekdigini aýdýarlar we olar bilen göreşde Merkezi Aziýa ýurtlaryndan kömek soraýarlar.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahkdar Brahimi Moskwada Siriýadaky krizisiň “erbetdigini we barha ýaramazlaşýandygyny” aýtdy.
Lahkdar Brahimi bu barada duşenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen geçiren gepleşiklerinden soňky çykyşynda durup geçdi. Şol bir wagtda-da ol özüniň ok atyşyklary bes etmek baradaky hödürlän teklibiniň başa barmandygy sebäpli, ruhdan düşmejekdigini bildirdi.
Brahimi: “Biz bu ugurda güýjümizi gaýgyrman işlemegi dowam etdireris. Biz gandöküşikligi duruzmak we Siriýanyň täzeden gurulmagyna ýol açmak üçin, ýurduň içindäki we daşyndaky ähli taraplar bilen hyzmatdaşlyk ederis” diýdi.
Ok atyşyklary wagtlaýyn bes etmek baradaky ylalaşyk geçen hepdäniň anna güni başlanyp, ol musulmanlaryň Eid al-Adha, ýagny Gurban baýramy döwründe dowam etmelidi. Emma bu baradaky ylalaşyk asla durmuşa geçmedi. Munuň amala aşmandygy üçin, hökümet güýçleri prezident Başar al-Assada garşy göreşýän gozgalaňçylar birek-biregi aýyplaýarlar.
Şeýle-de duşenbe güni Siriýanyň telewideniýesi “terroristik” diýilýän hüjümiň netijesinde amala aşyrylan ulag partlamasynda azyndan on adamyň ölendigi barada maglumat berdi.
Siriýaly aktiwistleriň maglumatyna görä, anna gününden bäri ýurt boýunça ýüzlerçe adam ölüpdir.
Brahiminiň hödürlän teklibinden ozal, şu ýylyň aprelinde BMG-niň ozalky Baş sekreaty Koffi Annanyň ok atyşyklary bes etmek baradaky plany hem başa barmandy.
Moskwada geçirilen metbugat konferensiýasynda Lawrow Siriýadaky bolup geçýän wakalar boýunça halkara jemgyýetçiliginiň birlikde hereket etmelidigini aýtdy.
Hytaýyň Daşary işler ministrligi Brahiminiň sişenbe güni Pekine sapara gelýändigini habar berdi. Emma iki günlük saparyň dowamynda anyk haýsy meseleleriň maslahat ediljekdigi barada aýdylmady.
Orsýet bilen Hytaý mundan ozal BMG-niň Assadyň režimini ýazgarýan üç rezolýusiýasyna garşy weto haklaryny ulandylar.


text:
Rus mediasy belgiýa häkimiýetleriniň rus hökümet emläklerini tutup saklaýandygyny ýazýar. Bu çäre ozalky rus nebit kompaniýasy «Ýukosyň» paýdarlarynyň 1.8 milliard dollarlyk sud şikaýaty bilen bagly.
Belgiýanyň sudy 17-nji iýunda onlarça kompaniýanyň we hökümetden aýry guramanyň eýeçiliginde bolan rus döwlet emläkleriniň, şonuň ýaly-da olaryň rus hökümetine bolan bergileriniň doňdurylýandygyny aýtdy.
Sud bu kararyň Haagadaky arbitraž sudunuň 2014-nji ýyldaky kararyna esaslanýandygyny, ýagny «Ýukos» kompaniýasynyň 1.6 milliard ýewro ýitgisini ödemek üçin çykarylandygyny aýtdy.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý amerikan goşunynyň 2014-nji ýyldan soň Owganystanda galmagyna rugsat berýän ylalaşyk boýunça ABŞ bilen gepleşikleri wagtlaýynça ýatyrdy.
Karzaýyň resmi wekili Aimal Faiziniň sözlerine görä, Howpsuzlyk boýunça ikitaraplaýyn ylalaşygyň ýatyrylmagyna “ABŞ-nyň Owganystan boýunça parahatçylyk gepleşikleri ugrunda aýdýan sözleri bilen edýän işleriniň arasyndaky gapma-garşylykar” sebäp bolupdyr.
Karzaýyň administrasiýasy bu “gapma-garşylyklaryň” nämeden ybaratdygyny anyklaşdyrmady.
Karzaýyň hökümetiniň ýokary derejeli agzasynyň çarşenbe güni Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Karzaý ”Talyban” hereketiniň Katardaky täze aragatnaşyk ofisiniň atlandyrylyşyndan nägile.
“Talybanyň” täze ofisi
Sişenbe güni ABŞ-nyň resmileri “ýakyn günlerde” ”Talybanyň” wekilleri bilen bu hereketiň Katardaky ofisinde duşuşyk geçirjekdiklerini yglan etdiler.
“Owganystanyň Yslam Emirliginiň syýasy edarasy” diýlip atlandyrylan bu ofisiň ady Hamid Karzaý Owganystanda döwlet başyna gelmänkä, ”Talyban” režiminiň Owganystany resmi atlandyryşyna gabat gelýär.
Karzaý sişenbe güni eden çykyşynda ”Talybanyň” liderleri bilen parahatçylykly gepleşikleri geçirmek üçin Katara resmi toparyny ibermek planynyň bolandygyny mälim edipdi. Emma “Talyban” olar bilen duşuşmakdan ýüz öwürdi we Karzaýyň hökümetini ykrar etmekden boýun gaçyrdy.
Hüjümler dowam edýär
Geçen hepdede Kabulda Baş suduň öňünde ”Talyban” tarapyndan amala aşyrylan bomba partlamasy zerarly 17 adam heläk boldy we 39 adam ýaralandy. Munuň yz ýany Karzaýyň metbugat wekili owgan prezidentiniň ABŞ bilen howpsuzlyk boýunça gepleşikleri wagtlaýynça duruzmaga taýýardygyny aýtdy.
Aimal Faiziniň sözlerine görä, Karzaý ”Talybanyň” Owganystana garşy hüjümlerini bes etdirmek üçin Waşingtonyň Pakistana we bu ýurduň gizlin gulluklaryna basyşy güýçlendirmegini isleýär.
Waşington ”Talybanyň” wekilleriniň parahatçylyk ugrunda gepleşiklere başlamak üçin amerikan tarapynyň öňe süren şertleriniň käbirleri bilen ylalaşandan soňra parahatçylyk ugrundaky gepleşiklerde öňegidişligiň dörändigini belledi.
”Talyban” Owganystanyň goňşulary bilen gowy gatnaşyklaryň tarapdarydygyny we ýurt boýunça syýasy karary goldaýandygyny mälim etdi.
ABŞ-nyň resmileri ”Talyban” hereketiniň bu beýannamasyny ”Talybanyň” “halkara terrorçylygyndan daşlaşmagyna tarap ilkinji ädim” diýip atlandyrdy.
Owganystan boýunça parahatçylykly gepleşikler üçin taýýarlygyň görülýändigine garamazdan, ”Talybanyň” söweşijileri Owganystanda bomba we raketa hüjümlerini amala aşyrmagyny dowam etdirýärler.
”Talyban” sişenbe güni agşam Bagram howa meýdanynyň golaýynda dört ämerikan esgeriniň ölümine sebäp bolan raketa hüjüminiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
”Talybanyň” Katarda täze açylan ofisiniň wekili Mohammad Sohail Şaheen syýasy gepleşikler bilen bir wagtda bu hereketiň harby çärelerden hem el çekmejekdigini aýtdy.
”Talybanyň” metbugat wekili Zabiullah Mujahidiň çarşenbe güni aýtmagyna görä, ”Talyban” parhataçylykly gepleşiklere gatnaşmaga isleg bildirse-de, onuň söweşijileri amerikanlaryň Owganystanda bolmazlygy ugrunda söweşmäge taýýardyklaryny bildirýärler.


text:
Häzirki döwürde ylymsyz-bilimsiz aljak galaň ýok. Ugran ugruňda düýpli düşünje, hakyky ylym-bilim gerek. Eger Türkmenistanyň orta mekdepleri, orta we ýokary okuw jaýlary, şeýle-de yaňy-ýakynda gaýtadan açylan Ylymlar Akademiýasy hakyky ylym ojaklaryna öwrülmese, onda hiç haçan türkmeniň geýregi galmaz.
Eýse, ýurduň ýolbaşçylary muňa ýeterlik düşünýärmikäler? Bir görseň, düşünýäne meňzeş. Emma bu ugurda berilýän tabşyryklar bilen olaryň soňraky netijelerini deňeşdirseň, onda bu meselede entek bärden gaýdylýandygy görünýär.
Ýaňy-ýakynda bolup geçen Türkmenistanyň hökümet maslahatynda ýurdy sosial-ykdysady we medeni taýdan ösdürmegiň wajyp meselelerine garaldy. Onda bilim ulgamynyň işi-de agzaldy. G.Berdimuhammedow bu barada şeýle diýdi: "Bu ugurda meselä kompleksleýin çemeleşmeli. Mekdepleriň döwrebap enjamlar bilen abzallaşdyrylmagyndan başlap, tä okuw kitaplaryňdyr, okuw gollanmalarynyň we beýleki zerur esbaplaryň, depderdir gündeliklere çenli – ählisi ýokary derejede bolmaly we iň ýokary hil standartlaryna gabat gelmeli."
Nähili ajaýyp sözler! Dogrusyny aýtsaň, Nyýazow döwründe Türkmenistanyň bilim pudagynyň dargadylandygyna köýüp ýören adamlaryň ýüregine melhem boljak sözler! Emma bu sözleriň aýdylan we möhüm tabşyrygyň berlen wagtyna üns berseň, begenmäge-de, guwanmaga-da esas galanok. Sebäbi prezident bu tabşyrygy Ministrler Kabinetiniň 14-nji awgustdaky ýygnagynda, ýagny okuw ýyly başlamagyna bary-ýogy iki hepde galanda berýär!
Elbetde, bilim ugrundan jogapkärleriň prezidente baş egip, "Bu buýrugyňyzy hökman ýerine ýetireris!" diýjeklerine ikirjiňlenýän ýok. Emma olaryň öz wadalarynda tapyljakdyklaryna welin, hut özümiň-ä şübhäm gaty güýçli. Sebäbi bu iş iki hepde-de ýa iki aýda çözdürjek mesele däl. Şol sebäpden bu tabşyrygyň diňe howaýy sözler bolup galmak howpy örän uly. Eger prezident bu tabşyrygy iň bärkisi ýylyň başynda, ýanwar aýynda beren bolsa, nähili gowy bolardy. Onda bu okuw ýylyna çenli orta mekdepler üçin iň bärkisi depderdir gündelikleriň ýetişjekdigine umyt galardy. Häzir welin, hatda şoňa-da umyt ýok.
"Wagt gerek"
Okuw kitaplarydyr okuw gollanmalaryna gezek gelende, ýagdaý has agyr. Olary ilki ýazmaly, soň döwrebap görnüşde neşire taýynlamaly we çap etmeli. Bu gyssagara-da bitjek iş däl. Alymlar okuw kitaplaryň we gollanmalaryň üstünde ýyllap işleýärler. Ylymlar Akademiýasy bolsa, diňe häzir açyldy. Ozalky diktatoryň eden-etdilik bilen dargadan Ylymlar Akademiýasynyň işini täzeden ýola goýmak hem hakyky alymlary jemlemek bir ýa-da iki ýylyň işi däl, oňa wagt gerek. Diýmek, Türkmenistanyň ylym-bilim ulgamy örän we örän agyr ýagdaýda. Eger hökümet bu pudagyň işine, onuň problemalaryna we zerur meseleleriň çözgütlerine özüniň her ýygnagynda yzygiderli garap, bitirilen hem bitirilmedik işleriň hasabyny berk ýöretmese, ýurduň bilim ulgamynyňam, türkmen ylmynyňam güni kyn bolar.
Ylym-bilim ulgamy saz we netijeli işlemese-de, ýurduň geljegi şu günküsinden hiç haçan tapawut etmese gerek. Häzirki zaman dünýäsinde haýsy ýurt ylyma-bilime yzygiderli üns berse, bu ugra uly sermaýalary gönükdirse, şol ýurt hem ylmy-tehniki ösüşde, şonuň netijesinde-de sosial-ykdysady, medeni ösüşde we beýleki ugurlarda illerden öňe saýlanýar. Onsoň bilim ulgamynyň, hemme ýurtlarda bolşy ýaly, biziň üçinem aýratyn möhümdigini ýanjap oturmak artykmaç. Diýmek, bu meseläni aram-aram agzap geçeniň ýeterlik däl, bu ugurda örän oýlanyşykly döwlet programmasyny işläp düzmek hem tizden-tiz kabul etmek gerek. Diňe şonda bu proplemany düýpli hem kompleksleýin çözmek başardar.
Bir zat jedelsiz, bu dünýäde ylmyň-bilimiň ýerini tutjak güýç ýok. Başgaça bolanlygynda, "Bilegi güýçli birini ýeňer, bilimi güýçli – müňüni" diýen nakyl döremezdi. Ata-babalarymyz bu ajaýyp nakyly bilekleriniň güýçli wagty döredip, öz soňky nesillerine öwütleriň seresi hökmünde goýup gidipdirler. Bize indi ol nakyly diňe boýnumyzdan doga edinip dakynaýmak galýar…
Ak Welsapar Şwesiýada ýaşaýan türkmen ýazyjysy we syýasy analitik. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistanyň prezidenti ýurduň nebit pudagynyň iki sany ýokary derejeli resmisine “berk käýinç” yglan etdi.
Geçen anna güni geçirilen Ministrler kabinetiniň giňişleýin mejlisinde “wezipe borçlaryny talabalaýyk berjaý etmän, işde goýberen kemçilikleri üçin” diýen kesgitleme bilen “Türkmennebit” döwlet konserniniň başlygy Begjanow Täçdurdy Halymowiçe we Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň baş direktory Alymow Batyr Şyblangulyýewiçe “berk käýinç” yglan edildi.
Prezident G.Beridmuhamedow ýagdaýy “gysga wagtyň içinde düzetmegi” tabşyrsa-da, gürrüňi gidýän kemçilikleriň mazmuny dogrusynda hiç hili jikme-jik maglumat bermedi.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, şu ýylyň iýulynda Türkmenistanyň Nebit-gaz ministrligi ýapylandan soň, onuň düzümindäki edaralarda hem dürli tygşytlaýyş, şol sanda ozalky ministrligiň käbir bölümleriniň ýapylmagy, iş ştatlarynyň we sagatlarynyň kemeldilmegi ýaly çäreler geçirilipdi.
Bu ýagdaýlaryň yzy bilen ýurduň nebit-gaz pudagynyň işgärlerinden aýlyklaryň gijikdirilip, ençeme aýlap berilmeýändigi baradaky maglumatlar hem gowuşyp başlady.
Galyberse-de, “berk käýinç” yglan edilen Alymowyň ýolbaşçylyk edýän Toplumynyň ýag-ýangyçlar üçin niýetlenen ätiýaçlyk çeleginde, ýagny rezerwuarynda şu iýun aýynda partlama bolandygy barada maglumatlar gowuşypdy.
Azatlyk Radiosynyň ýurduň nebit pudagyndaky ýokary derejeli bir çeşmesi bu partlamany tassyklasa-da, resmi türkmen häkimiýetleri muny inkär edip, toplumda “ýangyny söndürmek boýunça planlaşdyrylan türgenleşik çäreleriniň geçirilendigini” öňe sürüpdi.
Galyberse-de prezidentiň 4-nji noýabrda ýurduň nebit pudagynyň degişli resmilerine beren käýinçleriniň ýokarky ýagdaýlar bilen baglanyşynyň bardygyny ýa ýokdugyny anyklamak başartmady.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, Türkmenistanyň girdejisini esasan uglewodorod serişdeleriniň eksporty düzýär. Bilermenler nebitiň we gazyň dünýädäki bahalarynyň gaçmagy bilen, Türkmenistanyň hem girdejileriniň göz-görtele peselendigine ünsi çekýärler.


text:
BMG-niň bosgunlar boýunça agentligi (UNHCR ) Yragyň Mosul şäherini “Yslam döwleti” atly ekstremist toparyň elinden almak boýunça harby çäreler sebäpli bir milliondan gowrak adamyň oturan ýerlerini terk etjegini çak edýändigini aýtdy.
“Mosulda adamlaryň göçmegi bilen bagly ýagdaýyň hasam ýaramaz bolmagy mümkin, diýip hasap edýäris”, diýip BMG-niň bosgunlar boýunça agentliginiň metbugat-wekili Adrian Edwards 23-nji awgustda aýtdy.
Onuň bu çykyşy Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň ABŞ-nyň howa hüjümlerine daýanyp, söweşijileriň elindäki giňişlikleri öz gözegçiligine geçirmek boýunça çärelerine gabat geldi.
Yragyň howpsuzlyk güýçleri demirgazykda birnäçe obany öz eline geçirdi we Mosula ediljek esasy hüjümiň öňüsyrasynda YD-nyň elindäki Kaýýarah şäherini eýelemäge taýýarlanýarlar.


text:
Eýranly fotosuratçy golaýda Ispihanda ýaş zenanlary nyşana alan kislota hüjümlerine garşy 22-nji oktýabrda guralan protestleri surata düşüreninden soň tussag edildi.
Eýranyň oppozisiýa saýtlary howpsuzlyk güýçleriniň Aria Jafarini 23-nji oktýabrda tussag edip, onuň goşlaryny konfiskasiýa edendiklerini habar berdiler.
Jafariniň düşüren suratlary ýarym resmi ISNA habar gullugy tarapyndan çap edildi we websaýtlar hem sosial ulgamlar tarapyndan giňden paýlaşyldy.
Kislota hüjümleriniň pidalary yslam çadyrasyna düzüwli çolanmandyklary üçin nyşana alnana meňzeýär.
Prezident Hassan Rohani bu hüjümleriň berk derňelmegini buýurdy.


text:
Dünýä döwletleri Eýrany BMG-nyň şu aýyň aýagynda geçjek Baş assembleýasyndan öň öz dawaly ýadro programmasy barada özleri bilen maslahat etmäge çagyrdylar.
Germaniýa orsýetli, hytaýly, amerikaly, fransiýaly we britaniýaly wekiller bilen geçirilen ýygnaga ýolbaşçylyk edenden soň, Eýranyň ýadro programmasyny ara alyp maslahatlaşmak hakynda bir beýanat çap etdi.
Bu maslahat Eýranyň baş ýadro gepleşikçisi Said Jaliliniň Eýran täze gepleşiklere taýyn we öz täze tekliplerini taýýarlaýar diýen beýanatynyň yzýanyna gabat geldi.
Eýranyň ýadro ýaragyny edinjek bolýandygy baradaky Günbataryň şübhelerini Eýran ret edýär.


text:
Gazagystanyň paýtagty Astanada 22-23-nji noýabrda Hazar deňziniň hukuk durumyny işläp düzmek boýunça hazarýaka döwletleriň daşary işler ministrleriniň orunbasarlary derejesinde ýörite işçi toparyň 30-njy maslahaty gecirildi. Gazagystanyň wekili Hazar deňziniň asty bilen çekilmegi göz öňünde tutulýan ”Transhazar” proýektine garşydygyny mälim etdi. Bu nämäni aňladýar?
Işçi toparyň maslahatynyň netijeleri boýunça geçirilen metbugat konferensiýasynda Gazagystanyň daşary işler ministriniň orunbasary Kaýrat Sarybaý: “Gutarnykly ylalaşyga heniz gelinmedigem bolsa, bu meselede öňegidişligiň bardygyny görýäris” diýdi.
Öz gezeginde Azerbaýjanyň daşary işler ministriniň orunbasary Halaf Halafow bolsa şeýle diýdi:
—Ylalaşylmadyk meseleleriň bardygyna garamazdan, häzir käbir energetik we transport proýektlerini amala aşyrmaga şol meseleler päsgel bermeýär. Sebäbi taraplaryň arasynda ýerli derejede-de, hökümetara derejede-de özara düşünişme bar.
Şol bir wagtda-da, Gazagystanyň prezidentiniň ýanyndaky Strategik barlaglar institutynyň direktory Bulat Soltanow şeýle çykyş etdi:
—Hazar deňziniň hukuk durumy kesgitlenmezden, “Transhazar” gazgeçirijisiniň gurluşygy barasynda hiç hili gürrüň bolup bilmez. Hukuk meýdanyndaky mesele çözülmänkä, islendik bir herekete synanyşyk öňünden aýdyp boljak netijelere getirip biler.
Iň esasy delil, Bulat Soltanowyň pikiriçe, Hazaryň geologik gurluşyny, onuň relýefini, üst ýüzüni bilýän ýok:
—Şeýle şertlerde deňziň düýbi bilen nebit ýa gaz turbasynyň çekilmegi Hazaryň kenarynda ýaşaýan halklaryň garşysyna ekologik jenaýat bolar, ol diňe şol turbalardan gazanç edýän halkara kompaniýalaryň bähbidine bolar. Şol ýerdäki adamlar nebitiň däl-de, balygyň hasabyna ýaşaýarlar. Eger turbada betbagtçylyk bolaýsa, ozaly bilen jebir çekjek halkara kompaniýalar ýa ýewropalylar däl-de, Hazaryň kenarynda ýaşaýan ýönekeý adamlar bolar.
Şu wagta çenli “Transhazar” turbasynyň çekilmegine Orsýet açyk garşy çykyp gelýärdi. Astanadaky bu çykyş agzalýan meselede Gazagystanyň Orsýet bilen bir hörpden gopýandygyny aňladýarmy? Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda Gazagystanyň DIM-niň metbugat sekretary Ylýas Omarow ýörite toparyň 30-njy maslahatynyň gowy geçendigini, ýöne Bulat Soltanowyň aýdan pikiriniň Gazagystanyň pozisiýasyny anlatmaýandygyny belledi:
—Soltanowyň beýanaty resmi pozisiýa däl. Ol döwletiň adyndan pikir aýdyp bilmez. Ol Gazagystanyň Strategik barlaglar institutynyň wekili, Gazagystan ähli ugurlar boýunça garaşsyz energiýa syýasatyny alyp barýar.
Ýakynda Türkmenistana sapar eden Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle, ondan öň Awstriýanyň we Wengriýanyň prezidentleri hem amerikan wekili Aşgabatda türkmen gazyny Ýewropa akdyrmak barada gürrüň etdiler, gepleşikler geçirdiler.
“Transhazar” proýektine Ýewropa Bileleşigi we Birleşen Ştatlar goldaw bildirýär. Bu gazgeçirijiniň gurluşygyna Orsýet bilen Eýran garşy çykýar.


text:
Paýtagt Aşgabadyň gyrak-çetinde ýerleşýän Çoganly daçalarynyň ýollary ep-esli wagtlap ýapylyp, köprüleri beklenensoň, ýakynda obanyň gabawy ýatyryldy we, göräýmäge, Çoganly gaýtadan kadaly durmuşa dolandy.
Bu ýerde “göräýmäge” diýmegimiňziň bir sebäbi bar. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Çoganlynyň käbir ýaşaýjylarynyň aýtmagyna görä, obada durmuş kadaly ýaly bolup görünse-de, Aşgabatda ýaşamak üçin rugsady bolmadyk adamlar täze kellagyry bilen ýüzbe-ýüz boldular.
"Çykalga"
Daşoguzdan Aşgabada işlemäge gelip, Çoganlyda ýaşaýanlaryň biri, bu ýagdaýy Azatlyk Radiosyna şeýle suratlandyrýar: “Bir sagat, iki sagat saklaýarlar, puluny alýarlar-da, ýene goýberýärler. Ikinji, bäşinji güne gabat gelse, ýene tutýarlar, ýene şeýdýärler, pul berip çykyp gaýdýan, başga näme etjek?”
Ýaşaýjylarynyň aglabasy beýleki welaýatlardan gelen zähmet immigrantlardan ybarat Çoganlyda Aşgabadyň ýazgysy bolmadyk raýatlar diýseň köp, hatda obanyň ilatynyň köpüsi şolardan ybarat diýseňem boljak.
Täze dörän problema bolsa, ynha, şeýle ýagdaýdaky ýaşaýjylaryň kanuny statusy bilen bagly. Özüni Berdi diýip tanadan 35 ýaşlaryndaky raýatyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyndan çen tutulsa, problema diňe paýtagtda ýazgysy bolmadyk ýaşaýjylar bilen çäklenmeýär.
“Men Çoganlydaky daçalarymda 7 sany kwartirant saklaýaryn, kwartirantlarymda Aşgabadyň propiskasy bolmandygy üçin howpsuzlyk güýçleri aram-aram barlag geçirýärler. Eger barlag adaty bolsa, adam başyna 40-50 manat berip, sypyp bolýar” diýip, Berdi bu yzygiderli dowam edýän eden-etdilik barasynda Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Duýduryş
Berdiniň barlagdan “sypyp bolýar” diýmegi, howpsuzlyk güýçleriniň sähelçe para alyp, Aşgabatda ýaşaýyş rugsatnamasy bolmadyk adamlaryň ýagdaýyna göz ýumýandygyny aňladýar. Jaý eýesiniň howpsuzlyk güýçlerine para berip özüni halas etmegi bolsa, mundan birnäçe aý öň berlen duýduryş bilen bagly.
Şol duyduryşda Aşgabatda ýazgysy bolmadyk adamlara ýaşamak üçin jaý berenleriň we işlemek üçin iş berenleriň hem jezalandyryljakdygy resmi bildirişler arkaly mälim edilipdi. Bu duyduryşlar Çoganlynyň köçelerinde asylyp, halk arasynda hem ýazmaça görnüşde ýaýradylypdy.
Şol duyduryş bilen bilelikde Çoganla barýan uly köçeleriň ählisi beklenip, paýtagtda oturymlydygy hakyndaky ýazgysy bolmadyk adamlar tutulyp, tutulanlar gelen welaýatlaryna ugradylýardy. Edil häzirki döwürde köçeler gaýtadan açylan hem bolsa, howpsuzlyk güýçleri üçin bu ýagdaý para gazanmaga täze bir mümkinçilik döredipdir.
Hökümet zähmet immigrantlarynyň Aşgabatda bikanun ýaşaýandygyny aýtsa, beýleki welaýatlardan gelip Çoganlyda ýerleşen zähmet migrantlary bolsa, öz welaýatlarynda iş bolmansoň, Aşgabada gelmäge mejbur bolýandyklaryny aýdýarlar.
Olaryň aýtmagyna görä, beýleki welaýatlardan gelip, Aşgabatda hasaba durmak edil häzirki wagtda mümkin bolmadyk derejede çylşyrymly. Paýtagtda propiska, ýagny ýazgy almagyň ilkinji şerti - Aşgabatda ýaşaýyş jaýyň bolmagy, ol bolsa işlemäge gelen adam üçin başardýan ýagdaý däl.
Hatda beýleki welaýatlardan Aşgabadyň ýaşaýjysyna durmuşa çykan gyzlaryň hem Aşgabadyň ýazgysyny alyp bilmän kösenýändikleri aýdylýar. Sebäbi Aşgabatda ýazga durmak üçin täze çatynjalar bäş ýyl bile maşgala bolup ýaşan bolmaly.


text:
Täjigistan 22-nji maýda Konstitusiýa Emomali Rahmona prezident dinastiýasyny döretmäge ygtyýar berýän düzedişleri girizmek barada referendum geçirýär.
Parlamentiň aşaky öýi 10-njy fewralda referendumyň geçirilmeli senesini sese goýdy. Mundan öň ýurduň Konstitusiýa sudy prezidentiň çäklendirilmezden saýlawa gatnaşmak hukugyny kanuny diýip hasaplapdy.
Mundanam başga, kanun çykaryjylaryň ýanwar aýynda kabul eden düzedişlerinde prezident bolmak üçin talap edilýän 35 ýaş azaldylyp, 30 ýaşa getirilipdi.
Bu ýagdaý Rahmonyň uly ogly Rustam Emomaliniň 2020-nji ýylda bellenen saýlawda, 33 ýaşynda bäsleşige gatnaşmagyna ýol açýar.


text:
Eýran parlamentiniň sözçüsi oppozisiýa liderleriniň saýlaw protestleri sebäpli tutulan aadmlaryň käbiriniň türmede zorlanandygy barada aýdýanlary esassyz diýdi.
Ali Larijani parlament derňewiniň Mehdi Karrobiniň bazar güni aýdan aýyplamasyna esas tapmandygyny aýtdy.
Halkara günä geçiş guramasy Orsýeti aktiwistleri “awlamagy” bes etmäge çagyrýar
Halkara günä geçiş guramasy halkara jemgyetçiligini Orsýete “adam hukuklary aktiwistlerini awlamagy bes etmegi üçin” basyş görkezmäge çagyrdy.
Bu çagyryş Çeçenistanda iki sany belli hukuk goraýjy öldürilenden soň ýaňlandy.
Zarema Sadullaewa hem onuň adamsy Alik Žabrialiowyň ölüminden bir aý öň çeçen hukuk goraýjysy Natalýa Estimirwa öldürilipdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň ýokary sudy Eýranyň doňdurylan emläklerinden Tähranyň howandarlygynda geçirilen terror hüjümleriniň pidalaryna 2 milliard dollara golaý jerime tölemelidigi barada karar çykardy.
20-nji apreldäki sud 1983-nji ýylda Beýrutda bolan terror hüjüminde ölen 241 deňizçiniň garyndaşlarynyň we ABŞ sudlarynyň yslam respublikasy bilen ilteşikli hasaplaýan beýleki hüjümlerinde ölenleriň garyndaşlarynyň haýryna karar çykardy.
Federal sudlar köplenç pidalaryň haýryna karar çykarýar, emma Eýran bu kararlary ýerine ýetirmekden boýun gaçyrýar.


text:
Owganystanyň aňtaw resmileriniň aýtmaklaryna görä, howpsuzlyk güýçleri tarapyndan ýurduň üç şäherinde söweşijileriň hüjümleri yza serpikdirilipdir, ýöne welaýatlarda henizem hüjümleriň tolkunynyň dowam edýändigi aýdylýar.
Kabuldaky hüjümler esasan hökümet binalaryna, Günbataryň diplomatik we harby desgalaryna gönükdirildi, welaýatlarda bolsa Owgan howpsuzlyk güýçlerine we infrastrukturasyna garşy hüjüm edildi.
Häkimiýetler Kabulyň daşynda polisiýanyň kordonynyň döredilendigini aýdýarlar.
Owganystanyň Milli howpsuzlyk geňeşiniň sözçüsi Luftullah Maşal gündogar şäherleri bolan Gardezde, Jelalabadda we Kabulda söweşleriň tamamlanandygyny, ýöne gozgalaňlaryň Pol-e Alamda dowam edýändigini aýtdy. Kabulda bu çaknyşyklar 16 sagada golaý dowam etdi.
Adam ýitgileri köp
Ýerli resmileriň berýän maglumatyna laýyklykda, Kabuldaky çaknyşyklarda 36 hüjümçi we 8 owgan esgeri ölüpdir.
“Operasiýa tamamlanandan soň halkara we Owganystanyň howpsuzlyk güýçleri pida bolanlaryň sany we hüjümlere gatnaşan söweşijileriň sany barada maglumat berer” diýip, Luftullah Maşal aýtdy.
Owganystanyň "Şamşad" telekanalynyň tassyklanmadyk maglumatyna görä, Gerdez wakasynda 8 töweregi adam ýaralanypdyr we 2 söweşiji ölüpdir.
Nangarhar welaýatynyň merkezi şäheri Jelalabadda aeroportuň golaýynda birnäçe adamyň ýaralanandygy, iki sany janyndan geçen hüjümçiniň bolsa ölendigi aýdylýar.
Loghar welaýatynyň Pol-e Alam şäherinde söweşler häzirlikçe dowam edýär. Ol ýerde soweşijiler daşary ýurtly işçileriň ýerleşýän binasyna hüjüm edipdirler. Käbir çeşmeleriň maglumatyna görä, bu şäherde 3 sany janyndan geçen söweşiji tarapyndan amala aşyrylan partlamalarda Owgan howpsuzlyk güýçleriniň 9 agzasy ýaralanypdyr.
Owganystanyň resmileri häzirki wagt şeýle ýaragly hüjümleriň möwç almagyny Talybanlaryň, adatça, bahar aýlarynda hüjümlerini güýçlendirýändigi bilen düşündirýärler.


text:
Orsýetiň “Rossatom” döwlet korporasiýasy Eýranyň Buşer şäherindäki ýadro elektro-stansiýasynyň gurluşygynyň tamamlanandygyny mälim etdi. Bu korporasiýa stansiýanyň gurluşygyny alyp bardy.
Ýadro elektro-stansiýasynyň birinji reaktorynyň 21-nji awgustda işlediljekdigi habar berilýär.
Buşerdäki atom elektro-stansiýasynyň açylyş dabarasyna “Rossatom” korporasiýasynyň ýolbaşçysy Sergeý Kirienko bilen Eýranyň atom energiýasy boýunça edarasynyň ýolbaşçysy Ali Akbar Salehiniň gatnaşjakdygy aýdylýar.
Salehiniň aýtmagyna görä, sentýabr aýynyň ahyryna çenli bu atom elektro-stansiýasy doly güýjünde işläp başlamaly.
Eýranyň Buşer şäherindäki bu stansiýanyň gurluşygyny 1970-nji ýyllarda Germaniýanyň “Siemens” kompaniýasy başlady. 1997-nji ýylda bu stansiýanyň gurluşygy Orsýetiň “Atom stroý eksport” kompaniýasyna geçirildi.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Kiýewiň resmileri tarapyndan Ukrainyň armiýasynyň ýurduň gündogarynda ýerleşdirilmegi “öz halkyňa garşy edilýän hakyky jenaýaty” alamatlandyrýar we munuň “netijeleri” bolar diýdi.
Putiniň 24-nji aprelde eden bu çykyşy söweşijileriň gol astyndaky Slowýansk şäherini gaýtadan yzyna almak üçin ukrain harbylarynyň hüjümleri başladýan mahaly bolup geçdi. Maglumatlarda gürrüňi edilýän şäherde bäşe golaý separatistiň öldürilendigi aýdylýar.
Putin Sank-Peterburgda eden çykyşynda hüjümi “jeza beriji operasiýa” diýip häsiýetlendirip, Kiýewiň Günbatar tarapdary hökümetini “hunta”, ýagny bir maksada ugrukdyrylan adamlaryň toparlanyşygy diýip atlandyrdy.
Şeýle-de, ol Ukrainadaky hereketleri babatda Günbataryň Russiýa garşy girizen sanksiýalarynyň ýurduň ykdysadyýetine täsir ýetirýändigini, emma onuň o diýen howply däldigini aýtdy.


text:
Ýewropa Bileleşigi (ÝB) Makedoniýanyň liderleriniň häkimiýet başyndaky toparlaryň korrupsiýa baş goşmagyny derňemek barada geçen ýylky ylalaşygy berjaý etmän, tersine amnistiýany geçirmegi bilen baglylykda sanksiýalary girizmek meselesine seredýär, diýlip 21-nji aprelde media maglumatlarynda aýdyldy.
ÝB-niň araçylygynda geçen ýylyň iýun aýynda gelnen ylalaşykda Makedoniýadan saýlawlary galplaşdyrmak we adam öldürmek bilen bagly diýlip güman edilýän ýagdaýlary derňemek üçin ýörite prokuror bellemek soralýar. Bu talaplar oppozisiýanyň hökümet tarapyndan bikanun ýazga alnandygy aýdyp, ýaýradan ses ýazgylaryna esaslanylýar.
Emma Makedoniýanyň prezidenti Gýorge Iwanow telefon gepleşikleriniň bikanun diňlenmegine baş goşmakda aýyplanan 56 resmini geçen hepdede amnistiýa edip, derňewiň ähmiýetini gaçyrdy. Bu ýagdaý onuň wezipesinden çekilmegini talap edýän protestleriň tutaşmagyna getirdi.


text:
Ýekşenbe gününden Orsýetde däne ekportuna gadaganlyk güýje girdi. Ol ýylyň ahyryna çenli dowam eder.
Şu ýylky gurakçylykda köp meýdanlaryň hasylsyz galandygy sebäpli gallanyň üçden bir kemelip, 60-65 million tonna boljakdygy çak edilýär.
Galla öndürijileriň kontrakt boýunça borçlaryny ýerine ýetirmegi üçin galla eksportuna embargony-gadaganlygy 1-nji sentýabrdan güýje girizmegi Orsyetiň Däneçiler bileleşigi hökümetden haýyş etdi, emma gadaganlyk ýatyrylmady.
Soňky ýyllar Orsýet galla eksporty boýunça dünýäde ABŞ-dan, ÝB ýurtlaryndan we Kanadadan soň dördünji orny eýeleýärdi.
Energiýa resurslaryny akdyrmagyň ynamdarlygyny üpjün etmek boýunça ekspertler topary dörediler.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Owganystanyň öňki prezidenti Burhaneddin Rabbanä garşy amala aşyrylan terror hüjümini ýazgardy.
Owganystanyň barlyşyk boýunça Ýokary geňeşiniň ýolbaşçysy Rabbani sişenbe güni janyndan geçen hüjümçi tarapyndan öz öýünde öldürilipdi.
21-nji sentýabrda talyplar Rabbaniniň öldürilmegi bilen bagly kommentariý bermäge özleriniň taýýar däldiklerini aýdyp, ýörite beýanat ýaýratdylar.
Çarşenbe güni Rabbaniniň doglan ýeri Badahşan welaýatynyň merkezi Faizabad şäherinde birnäçe müň adamyň gatnaşmagynda ýöriş geçirildi.


text:
Türkmenistan we Özbegistan hristianlaryň ýanalýan ýurtlarynyň başky ýigrimiligine girýär.
«Open Doors», halkara derejesinde sahawatçylyk we hukuk goraýyş işleri bilen meşgullanýan «Açyk gapylar» guramasy 7-nji ýanwarda, prowaslawlaryň Roždestwo (Isa pygamberiň doglan senesi) baýramçylygyna gabatlap, «2015-nji ýylyň Ýanamalar indeksini» çap etdi.
Bu indeksde hristian dinine uýýan adamlaryň ýanalýan ýurtlarynyň reýtingi görkezilýär.
Demirgazyk Koreýa - Birinji
Hristianlaryň ýanalýan ýurtlarynyň arasyndaky öňbaşçylyk tapgyr 12-nji ýyl Demirgazyk Koreýa degişli. Indeksde görkezilmegine görä, hristainlar dünýäniň başga ýurtlarynyň hiç birinde Demirgazyk Koreýadaky ýaly gazaply yzarlanmaýar.
«Bu ýurduň türmelerinde we zähmet-düzediş lagerlerinde hristian dinine uýýan 70 müňe golaý adam saklanýar» diýip, indeksiň awtorlary aýdýar.
Dünýä boýunça hristianlaryň iň kän ýanalýan ýurtlarynyň sanawynda ikinji orunda afrika döwleti Somali dursa, üçünji orunda Ýakyn Gündogar döwleti Yrak dur.
Hukuk goraýjylaryň ýazmagyna görä, hristianlaryň ýanalmalary geçen ýyl hususan-da Ýakyn Gündogarda ýokarlanypdyr.
Siriýada raýat urşy başlanmazyndan öň 1,8 million hristian ýaşan bolsa, häzir bu ýurtda diňe 1,1 million hristianyň galandygy aýdylýar.
Yrakdaky «Yslam döwleti» toparynyň jyhadçylary hem hristianlary ýanap, gaçyp gutulmaga mejbur edýärler.
Türkmenistan - Ýigriminji
Halkara «Açyk gapylar» guramasynyň ýanamalar sanawyndaky ilkinji bäşlige Owganystan, ilkinji ýigrimilige bolsa, beýleki ýurtlaryň arasynda Özbegistan, Türkmenistan, Saud Arabystany we Liwiýa hem girýär.
Deňeşdirmek üçin aýdylsa, öňki sowet respublikalary bolan Özbegistan hristianlary ýanamakda 15-nji orunda bolsa, Türkmenistan we Gazagystan degişlilikde 20-nji we 39-njy orunlarda durýar, Täjigistan bolsa 45-nji orny eýeleýär.
2015-nji ýylyň Ýanamalar indeksinde dünýä boýunça azyndan 100 million hristianyň dini ynanjy üçin yzarlanmalara sezewar edilýändigi aýdylýar.


text:
Ynsan hukuklaryny goraýjy halkara “Amnesty International” guramasynyň täze hasabatynda käbir ýewropaly musulmanlaryň iş we okuw mümkinçiliklerinden birsyhly mahrum edilýänligi aýdylýar. Bu diskiriminasiýa sebäp bolýan olaryň garşysyna gönükdirilen giňden ýaýran nädogry medeni we dini pikirler diýlip bu hasabatda bellenilýär.
“Ýweropada musulmanlaryň kemsidilmegi” diýlip atlandyrylan bu hasabatda Şweýsariýadaky, Fransiýadaky, Belgiýadaky, Ispaniýadaky we Niderlandlardaky musulmanlaryň ýaşaýyş ýagdaýy gözden geçirilip, musulmanlaryň egin-eşik ýa-da yslam bilen baglanyşdyrylýan beýleki zatlar sebäpli ala tutulýandyklary, işde hem okuwda olaryň kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklary barada netije çykarylýar.
Hasabatda aýdylmagyna görä, bu ýagdaýa sebäp bolýan ýene bir zat, bu ýurtlarda bu kemsitmelere kanuny jezanyň ýoklugy.
Ýewropa Bileleşiginiň iş strukturasynyň direktiwasynda adamlara din we ynanç sebäpli tapawutly garalmagynyň diskiriminasiýanyň artmagyna getirýänligi nygtalýar. Belgiýanyň, Fransiýanyň, Niderlandlaryň we Isapniýanyň ýerli kanunlarynda hem bu pozisiýa gaýtalanýar.
Kanun meselesi sorag döredýär
“Amnesty International” guramasynyň diskriminasiýa boýunça eksperti we bu hasabatyň awtory Marko Perolininiň aýtmagyna görä, bu kanunlaryň ýerine ýetirilişi gaty gowşak, käbir ýerlerde bolsa asla beýle kanun ýok.
Ol: “Biziň ýüze çykaran zadymyz: Fransiýa, Niderlandlar we Belgiýa ýaly käbir ýurtlarda bar bolan bu kanunlaryň doly ýerine ýetirilmeýänligi. Adamlary aladalandyrýan hem şu ýagdaý. Ýöne başga ýagdaýlar hem bar. Mysal uçin, Şweýsariýa Ýewropa Bileleşiginiň agzasy däl. Bu ýurtda diskriminasiýa garşy giň gerimli kanun ýok. Şweýsariýada adamlar işe alnanda, olary din ýa ynanç sebäpli ala tutmaklygy gadagan edýän kanun ýok” diýip, ýagdaýy düşündirdi.
“Amnesty Interantional” guramasy dini we medeni simwollar sebäpli diskriminasiýa ýol berýän kompaniýalaryň müşderilerini närazy edip, öz kompaniýalaryna zyýan ýetirmegi mümkin diýen pikirde.
Hasabatda parižli tejribeli sosial işgär Amel mysal getirilýär. Başy bürenjekli gezýän Amel iş tapmakda köp kynçylyk çekipdir. Ol maşgala zorluklaryndan ejir çekýän zenanlara maslahat beriji konsultant hökmünde işe ýerleşjek bolanda, iş beriji oňa “Sen zorlukdan ejir çekýän musulman zenanlaryň iş tapmaklary we maliýe taýdan garaşsyz bolmaklary üçin bürenjeklerini aýyrmalydyklaryny olara nädip ynandyryp biljek?” diýip ýüzlenipdir.
Ýewropanyň Awstriýa, Belgiýa, Daniýa, Fransiýa, Italiýa, Niderlandlar, Ispaniýa, Şweýsariýa we Beýik Britaniýa ýaly ýurtlarynda aýallaryň jemgyýetçilikde ýüzlerini büräp gezmeklerini gadagan etmek barada dörän çekişmler hem bu ugurdaky kynçylyklary güýçlendirdi. Belgiýa bilen Fransiýa eýýäm şeýle gadagançylygy kanunlaşdyrdylar.
“Amnesty International” guramasynyň diskriminasiýa boýunça eksperti we bu hasabatyň awtory Marko Perolini bular ýaly kanunlaryň söz we dini azatlyk baradaky hukuklara ters gelýändigini aýdýar: “Biziň isleýänimiz – köpçülikleýin gadagançylyklaryň halkara adam hukuklarynyň ölçeglerine laýyk gelmegi”.


text:
Aşgabada degip oturan Berzeňňi şäherçesinde iki jaýyň ýykylandygy, bu ýerde ýaşaýan adamlara elektrik togunyň kesiljekdigi, jaýlarynyň ýykyljakdygy barada habar berlendigi, jaý ýykmak işiniň yza tesdirilendigi dogrusynda maglumatlar gowuşdy.
Adamlar daça ýerlerinde näme üçin uly jaý gurýarlar, şäherden jaý almak hemmeler üçin elýeterlimi? Azatlyk Radiosy aşgabatly 65 ýaşly pensioner Ogulmaral daýza bilen şu meselede gürründeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Jaýlar ýykylýar diýen gürrüňler barada şäher ýaşaýjysy hökmünde näme aýdarsyňyz?
Ogulmaral daýza: Ýykylyşyk şu wagtam dowam edýär. Başga ýerden gelip oturan ýok, ömrüni şol taýda ýaşap oturan adamlaryň jaýy ýykylanda, näme üçin hökümet aňsatlyk bilen jaý berenok şolara? Köneden birine gargajak bolsaň: “Öýüň ýykylsyn!” diýilýär. Iň erbet zat – öý-ojak ýykmak. Onsoň şony ýykýan adamlar ýykanda, ol adamlaryň nirede ýaşajagyny, nirä gitjegini pikir etmeli. Şoňa birazajyk gözegçilik edilse gowy boljak.
Azatlyk Radiosy: Jaý satyn almak bilen bagly ýagdaý nähili, jaýlaryň bahasy näçeräk?
Ogulmaral daýza: Ýokary bahaly jaýlar-a 250 müň dollar. Üç otagly jaýlar 250 müň dollardan ýokary. Sowet döwründe salnan bir otagly kiçiräk jaýlar - şolaryň bahasam biziň aýlyk möçberimiz bilen deňeşdirilende ýeter ýaly däl. Iň pesi 25 müň dollar. Oňa-da sen ýaňadan guran ýaly çykdajy çykarmaly, baryp içinde ýaşajak bolsaň. Ýaňadan gowy edip bejermeli ol jaýlary. O jaýlary bejereniňden, döwlet ýer berse, alyp iki sany jaýjagaz salnanyň gowy özüňe.
Ine, men özüm alýan 550 manat pensiýa, ýoldaşym ýedi ýyl bäri ysmaz bolup ýatyr, onuňkam şonuň ýaly. Ine, şony hasaplap görüň, ikimiziňki 1,100 bolsun. Biz ol puly dermana berelimi, iýmite berelimi? Biz gelin edinmelimi ýa ýer almalymy? Ol nämä ýetýär, şony bir, ýokarda oturan adamlaryň ynsaby bar bolsa, häkimlik, her etrap sanap görsün, kimiň ýagdaýy nähili, nähili ýaşaýar, alýan aýlygy nähili? Ol hakda pikir edýän adam ýok.
Men-ä baryp-baryp paltam daşa degdi, irdim. Şeýle ýagdaýda şol gymmat bahaly jaýlary alaýaýyn diýseň, on prosentini öňünden tölemeli. Biz nireden töläli ony. 30 ýyl mözleti bilen diýilýär, biz otuz ýyl ýaşajakmy, ýaşamajakmy? Alan jaýyňy banka goýmaly, üzüp bilmeseň, bank yzyna jaýyňy alýar eliňden.
Azatlyk Radiosy: Bankdan kredit almak mümkinçiligi nähili?
Ogulmaral daýza: Kredit almak mümkinçiligi aňsat däl. Ony aljagam bolamok, oňa ýagdaýymam ýok. “Krediti pylança berip aldyk” diýýän adamlar bar.
Azatlyk Radiosy: Şäheriň ýönekeý ýaşaýjysy, jaýdan kösenýän adam hökmünde aýdyň, paýtagtda jaý meselesini çözmegiň nähili ýollary bar siziň pikiriňizçe?
Ogulmaral daýza: Şu gymmat bahaly jaýlaryň ýerine ýönekeýräk jaý gurup, hemme kişä elýeterli edip berse. Halk gönenip galjag-a. Ýeriň, ýurduň jaýyň bolmasa, onda ýaşaýşyň manysam ýok.


text:
Birleşen Ştatlarda ýurduň öz goşunlaryny Owganystandan tizräk çykarmagyny talap edýän syýasy basyşlar güýçlenýärkä, Owganystanyň milli goşuny öz ýurduny özbaşdak goramaga haçan ukyply bolar diýen sowal jogapsyz galýar.
Göräýmäge, Owganystanyň Milli goşuny ýurdy edil häzir hem goramaga taýýar. Bu goşunyň düzüminde 173 müň adamyň bardygy oktýabr aýynda yglan edilipdi, 2013-nji ýylyň aýagyna çenli esgerleriň sanynyň 195 müň adama ýetiriljekdigi hem habar berlipdi.
Bu sanlara görä, indiki ýylyň aýagynda owgan goşunynyň düzümi Owganystanda ýerleşýän 130 müň adamlyk halkara güýçlerinden adam sany taýdan bir ýarym esse uly bolar. Emma owgan goşunynyň düzümi san taýdan artýan hem bolsa, onuň türgenleşik derejesi we netijeliligi henizem kemçilikli bolmagyna galýar.
2010-njy ýylyň iýun aýynda ABŞ-nyň Owganystany dikeltmek boýunça Ýörite Baş inspeksiýasynyň edarasy owgan goşuny we polisiýasy barada hasabat ýaýratdy. Hasabatda owgan goşunynda işe çykmazlyk, korrupsiya we neşekeşlik ýaly problemalaryň giňden ýaýranlygy habar berilýär.
Hasabatda owgan esgerleriniň diňe 23%-niň gulluga ukyplydygy, şeýle-de hasabatyň çap edilmeginiň bir aý öňüsyrasynda goşun harbylarynyň 12%-niň iş ýerini birugsat terk edýänligi aýdyldy.
Wideo: Koalisiýa güýçleri owgan polisiýasyna tälim berýärler.
NATO-nyň “Owganystandaky Türgenleşik Missiýasynyň” geçen ýylyň awgust aýynda aýtmagyna görä, Owganystanyň milli goşunynda adamlaryň zähmet haky galdyrylyp, hak tölemek sistemasy kämilleşdirilensoň owgan goşunynyň agzalarynyň taýýarlyk derejesi hem ýokarlandy, olaryň goşuny birugsat terk etmegi bilen bagly wakalar hem azaldy.
“Owganystandaky Türgenleşik Missiýasy”, harby gulluga täze gelenleriň 90-95%-niň başlangyç türgenleşik sapaklaryny geçensoň, ýaraglaryň kwalifikasiýasy boýunça synagdan geçmäge ukyplydygyny hem aýtdy. Bu görkeziji bir ýyl ozalky 25% diýip, kesgitlenen san bilen deňeşdirilýär.
Waşingtonda ýerleşýän “Amerikan Howpsuzlyk Proýekti” atly merkeziň regional bilermeni Joşua Foust Owganystanyň milli goşunyna baha berip, esgerleriň taýýarlyk derejesinde 2008-2009-njy ýyllar bilen deňeşdirilende öňegidişlik bolsa-da, owgan harbylarynyň özbaşdak hereket etmek ukybynyň derejesiniň henizem pesdigini belleýär.
Kemçilikler
Foustyň sözlerine görä, owgan goşuny öz gozegçiligindäki regionlarda arassalaýyş çärelerini öňküsine garanda has köp geçirýär. Emma harbylar şol çäreleri planlaşdyrmak, razwedka geçirmek, howadan goldaw bermek we howply ýagdaýda tiz gaýtargy bermek yaly meselelerde köplenç ABŞ we NATO bil baglaýarlar.
ABŞ-nyň Owganystandaky harby ýolbaşçylary owgan goşunynyň Günbatar standartlaryndan entek yzda galýanlygyny hem boýun alýarlar. Şol bir wagtyň özünde-de olar owgan goşunynyň ýörite taýýarlanan harby toparlarynyň taýýarlyk derejesiniň yzygiderli gowulanýanlygyny we hut şu toparlaryň partizanlara garşy netijeli söweşýänligini belleýärler.
ABŞ-nyň Owganystandaky güýçleriniň ýolbaşçysynyň orunbasary general- leýtenant Kurtis Skaparotti geçen aýda eden çykyşynda owgan goşunynyň ýörite güýçleriniň gowy netije görkezýänligini aýdyp, onuň geljekde ýurt üçin gowy ýardam boljakdygyny belledi.
Owgan goşunynyň ýüzbe-ýüz bolýan ýene bir problemasy onuň düzümine talyplaryň aralaşmagy bilen baglydyr.
2007-nji ýylyň maý aýyndan başlap, şu ýylyň ýanwar aýyna çenli wagt aralygynda goşunyň içinden amala aşyrylan 42 sany hüjümde NATO-nyň çak bilen 70-e golaý agzasy heläk bolupdy.
Bu wakalar owgan goşunynyň öz düzümine içaly agentleri goýbermezlik üçin has netijeli barlaglaryň geçirilmelidigini görkezýär.


text:
Türkmen delegasiýasynyň Doha saparynyň çäginde Türkmenistanyň we Kataryň ýolbaşçylarynyň geçiren ýokary derejeli gepleşiklerinde resmi maglumatlarda “strategik” diýlip atlandyrylan ugurlar boýunça dokumentler toplumyna gol çekildi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň resmi maglumatynda bellenişine görä, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Katara edýän we “döwletara gatnaşyklaryň ösüşini täze derejä götermäge” gönükdirilen resmi sapary iki ýurduň gatnaşyklarynyň giňelmegine pozitiw itergi bermäge, şeýle-de Türkmenistan bilen Kataryň dünýädäki ornuny berkitmäge mümkinçilik döredip biler.
Kataryň Daşary işler ministrliginiň resmi beýannamasynda Türkmenistanyň prezidenti bilen Kataryň emiri Şeýh Hamad Bin Halifa al Thaniniň arasynda geçirilen duşuşykda iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça özara bähbitli meseleleriň geňeşilendigi bellenildi.
Dohadaky gepleşikleriň netijesinde söwda-ykdysady we kanun ugurlarynda hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara ylalaşyklara gol çekildi. Ýurtlaryň Söwda- senagat öýleriniň arasynda bilelikdäki işewür geňeşini döretmek boýunça ylalaşyga gol goýuldy. Taraplar iki döwletiň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda ikitaraplaýyn konsultasiýalary geçirmek boýunça hemişelik işewür mehanizmini döretmek barada hem ylalaşdylar.
Türkmenistan bilen Kataryň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmek wezipesini hökümetara komissiýanyň ýerine ýetirmegine garaşylýar. Katarda bolan wagty Türkmenistanyň prezidenti söwda-ykdysady we medeni gatnaşyklary ösdürmek boýunça bilelikdäki hökümetara komissiýany döretmegi teklip etdi. Ýangyç boýunça hyzmatdaşlyk
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda Türkmenistandan Katara ýangyç energiýa pudagynyň önümleri eksport edilýär. Katardan Tükmenistana bolsa polat, elektrik harytlary, gurallar we mehanizmler getirilýär.
Energiýa meselesi Türkmenistanyň we Kataryň ýolbaşçylarynyň ýokary derejeli gepleşikleriniň üns merkezinde boldy. Taraplar Türkmenistan bilen Kataryň arasynda nebit-gaz ugrundan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen energiýa boýunça işewür toparyny döretmek ylalaşygyna geldiler.
Türkmenistanyň resmi maglumatlaryna görä, gaz senagatyna degişli pikirleri we tehnologiýalary alyşmak, pudak üçin spesialistleri taýýarlamak, bilelikdäki inwestision proýektleri durmuşa geçirmek, gaz ýataklaryny özleşdirmek we abzallaşdyrmak, gazy alyjylara ýetirmek, şol sanda deňiz gatnawyny amala aşyrmak şeýle-de gazy gaýtadan işleýji kärhanalary gurmak meseleleri Türkmenistan bilen Kataryň ýangyç energiýa pudagy boýunça hyzmatdaşlygynda ileri tutulýan ugurlar bolar.
Türkmen metbugatynyň maglumatlarynda gepleşiklerde taraplaryň nebit-himiýa ugruna we nebiti gaýtadan işleýji kärhanalaryň gurluşygy boýunça pikir alyşmak meselesine hem üns berenligi habar berildi.
Halkara gatnaşyklar boýunça bilermen, Moskwada ýerleşýän syýasy informasion merkeziň müdiri Alekseý Muhiniň pikirine görä, Katar bilen hyzmatdaşlyk Türkmenistanyň energiýa pudagyny ösen tehnologiýalar we spesialistler bilen üpjün etmekde öňegidişlik getirip biler.
A.Muhin Günbatar bilermenleri bilen giň gatnaşyk edýän Kataryň tehnologiýalary hem spesialistleri bilen bilelikde Türkmenistanda ýewropa we amerikan spesialistleriniň hem köpeljegini çak edýär. Gatnaşyklaryň ösüşi
Kataryň biznes gatlaklary Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna uly gyzyklanma bildirýär. Bu barada türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen gepleşiklerinde Kataryň emiri Hamad Bin Halifa al Thani aýtdy.
Türkmenistanyň Türkiýedäki we Ysraýyldaky öňki ilçisi Nurmuhammet Hanamowyň bellemegine görä, Türkmenistanda işleýän daşary ýurt kompaniýalarynyň ýurtda gülläp ösen korrupsiýadan peýdalanyp, ýurduň we halkyň hakyny iýmegi bilen bagly wakalar seýrek däl. Şeýle ýagdaýyň öňüni almakda hem, Hanamowyň pikirine görä, tebigy resurslara baý arap döwletleriniň, şol sanda Kataryň görelde almak üçin oňaýly tejribeleri bar.
N.Hanamow daşary ýurt şirketleri bilen işleşmekde öz hakyny gidirmegiň arap döwletleriniň köpüsiniň başyndan geçen ýagdaýdygyny belledi. Onuň sözlerine görä, häzir arap döwletleriniň ýörite şertnamalar esasynda daşary ýurtly konsultant bilermenleriň hyzmatyndan peýdalanmak ýaly döwrebap tejribeleri bar, bu hem halkara biznesi bilen özara gatnaşyklary giňeldýän Türkmenistan üçin peýdaly bolup biler.Sosial syýasat
Alekseý Muhiniň pikirine görä, Türkmenistanyň Katar bilen energiýa hyzmatdaşlygyny giňeltmegi käbir sosial problemalaryň çözgüdine-de pozitiw täsir ýetirip biler. Hususan-da täze iş orunlarynyň döredilmegi bilen baglylykda.
Türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow
Türkmenistanda işleýän daşary ýurt kompaniýalarynyň sany gitdigiçe köpelýär. Garaşsyzlygyň ilkinji ýyllarynda ýurtda Türkiýäniň we Eýranyň kompaniýalary agdyklyk eden bolsa, soňky ýyllarda Hytaýyň we käbir Günbatar döwletleriniň şirketleri hem öz kärhanalaryny açdylar.
Emma munuň Türkmenistanyň raýatlarynyň iş bilen üpjünçilik ýagdaýyna oňly täsir ýetirmeýänligini ýerli ilat gürrüň berýär. Ikinji nobatda-da türkmen raýatlarynyň zähmet hukuklarynyň depelenýänligini, daşary ýurtlulara garanda ýerli işgärleriň has köp işledilip, zähmet hakynyň az tölenýänligi aýdýarlar. N.Hanamow bu meselä türkmen hökümeti tarapyndan çynlakaý üns berlip, ösen döwletleriň tejribeleri esasynda çäre görülmegi zerur diýip hasap edýär.
“Türkmenistan öz kanunlaryna gaýtadan seretmeli. Ýurtda işlemek isleýän daşary ýurt kompaniýalarynda türkmen raýatlarynyň iş güýjüniň ulanylyşyna, işgärleriň düzüminde ýerli ýaşaýjylaryň prosentine üns berilmeli” diýip, N.Hanamow bu ugurdan dünýäniň ösen döwletleriniň öz raýatlaryny goldamak boýunça ýöredýän syýasatyna meňzeş düzgünleri girizmegiň Türkmenistan üçin ähmiýetli boljakdygyny nygtady.
Türkmenistanyň Katar bilen diplomatik gatnaşyklary 1996-njy ýylda ýola goýuldy. Kataryň Türkmenistandaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Tähranda ýerleşýär.


text:
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň prezidenti Stiwen Korn Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugynyň korrespondenti Ýafez Hasanowyň Azerbaýjandan Eýrana kowulmagyny “jenaýatçylyk” diýip atlandyrdy.
Şu waka bilen bagly Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugynyň Bakuwdaky resmileri Azerbaýjanyň adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekili Elmire Süleýmanowa hat ýollap, bu wakany derňemegi soradylar.
Žurnalist Ýafez Hasanow Naheçewanda Turaç Zeýnalowyň işi boýunça material ýygnaýardy. Turaç Zeýnalow Eýranyň peýdasyna içalyçylyk etmekde aýyplanyp, soraga çagyrylandandan soň, onuň jesedi Milli howpsuzlyk ministrliginiň territoriýasynda tapylypdy.
31-nji awgustda üç näbelli adam žurnalisti Ýafez Hasanowy Naheçewanda tutup, Eýranyň serhedine getiripdir we Bakuwa Eýranyň üsti bilen gelmäge görkezme beripdir. Ol häzir Eýranyň üsti bilen Bakuwa dolanyp bardy.