c: text/html

text:
Mit Romni 29-njy maýda Tehasda respublikanlaryň arasynda geçirilýän kandidat bäsleşiginde öz partiýasynyň kandidatlygyna hödürlenmek üçin ýeterlik delegat gazanyp, ýeňiji boldy.
“Amerikanlaryň ýurduň çar künjeginden kandidatlygyma goldaw bildirmegi meniň üçin uly hormat we özümiň Respublika partiýasynyň 2012-nji ýyl üçin prezidentlige kandidaty bolmaga ýeterlik delegat gazanmagym meni sadyk bir hala saldy” diýip, Romni öz beýanatynda aýtdy.
Metbugat habarlarynda Massaçusetsiň öňki gubernatorynyň Tehasdaky kandidat saýlawlarynda sesleriň 70 prosentden gowragyny alandygy, ýagny prezidentlige kandidat bolmaga gerek 1144 delegaty toplamak üçin Tehasda 155 delegatyň goldawyny gazanandygy aýdylýar.
Ron Pol we beýlekiler
Tehasly amerikan kongresmeni Ron Poluň öz dogduk ştatynda 10 prosent, katolik konserwatiwi Rik Santorumyň 7 prosent, Wekiller öýüniň ozalky spikeri Niýut Gingriçiň 5 prosent goldaw alandygy aýdylýar.
Respublikanlardan prezidentlige kandidat bolmak üçin dört ýyl öň geçirilen bäsleşikde üstünlik gazanyp bilmedik Romni, beýleki respublikan dalaşgärleriň köpüsiniň bäsleşikden çekilenligi sebäpli, soňky birnäçe hepdede esasy çaklanýan kandidat boldy.
Delegatlar Romnini kandidatlyga formal taýdan awgust aýynda, Respublika partiýasynyň Tampada, Floridada geçjek milli gurultaýynda görkezmekçi bolýarlar.
Ol noýabrda geçjek saýlawlarda Barak Obama bilen Ak tam ugrunda bäsleşige çykar.
Başa-baş göreşe taýýarlyk
Romni häzir Obama bilen başa-baş göreşdäki pozisiýasyny berkitmek üçin, wise-prezidentlige kandidaty seçip almakdan başlap, häzirki prezidentiň hötdesinden gelmedik gowuşgynsyz ykdysadyýetini janlandyrmaga dahylly işlere cenli öz içine alýan uzyn sanaw düzmeli.
Emma gozgalmaýan emläk tütjary Donald Trampyň prezident Obamanyň doglan ýeri barada aýdylýan dawaly zatlary gaýtadan gozgamagy onuň kandidatlyk dabarasyna kölege saldy.
Ses berişlik soňlanandan soň, Romni Las Wegasda biraz öň Obamanyň Birleşen Ştatlarda doglandygyna edilýän şübhäniň henizem saklanyp galýandygyny aýdan Tramp bilen serişde toplamak çäresine gatnaşdy.
Obamanyň kampaniýa menejeriniň orunbasary Stefani Katter Romnini Tramp bilen öňe çykany üçin “ahlak liderliginiň” ýoklugynda aýyplady.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yragyň paýtagty Bagdatda aglabasy şaýy musulmanlardan ybarat territoriýa edilen birnäçe bombaly hüjümde azyndan 14 adam öldi we başga-da onlarçasy ýaralandy.
Bombalar Bagdadyň demirgazygyndaky Şaab regionyndaky açyk bazarda, günbatardaky Zafaraniýah etrabynda, gündogardaky Sadr şäherinde we Bagdadyň üýşmeleňli Karrada söwda sebitinde partladyldy.
Yrakda sünni jyhadçylar şaýy musulmanlaryny dinden çykan diýip häsiýetlendirip, ýurduň şaýy köplüginiň agzalaryny ýygy-ýygydan nyşana alýarlar.
Habarçylaryň berýän maglumatyna görä, Yrakdaky ýowuzlyklar ýurtdaky sünni arap azlygynyň arasyndaky närazylyk we goňşy Siriýadaky raýat urşy tarapyndan dolandyrylýar.
“AFP” fransuz habar gullugynyň maglumatynda şu ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri Yrakdaky ýowuzlyklarda takmynan 1 müň 800 adamyň ölendigi habar berilýär.


text:
“Talyban” NATO-nyň liderligindäki koalisiýa güýçleri bilen işleşýänleri "dönük" diýip atlandyryp, olaryň öldüriljekdigini aýdyp gelýär.
Aglaba bölegi Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan bolan NATO-nyň liderligindäki goşun 2014-nji ýylda Owganystany terk etmegi planlaşdyrýar we olar bilen bile işleşen owganlylar geljege gorky bilen garaýarlar.
Olaryň gorkulary aralarynda gowy ornaşana meňzeýär. Mundan ozal daşary ýurt harby güýçleri bilen işleşýän Owganystanyň onlarça raýaty "Talyban" tarapyndan nyşana alnypdy. 14-nji noýabrda şeýle wakalardan ýene biri amala aşyryldy. Şonda "Talyban" Kabulyň golaýyndaky NATO-nyň goşunynda işleýän iki owgan terjimeçisini atyp öldürdi.
Olaryň jesetleri maşynlarynyň golaýynda goýlup gidilipdir. Mundan ozalam şeýle wakalar bolupdy. Daşary ýurt harbylary bilen hyzmatdaşlyk edýän adamlaryň ençemesiniň aýtmagyna görä, wezipelerini terk etmeseler, öldüriljekdigi aýdylyp, özlerine haýbat atylypdyr.
Muňa jogap hökmünde NATO-nyň käbir agzalary we onuň soýuzdaşlary howp abanýan owgan işçileriniň Owganystany terk etmegine kömek etmek üçin ýörite immigrasiýa programmasyny işläp düzdüler. Ýöne agzalýan programma ýüzlenen köp owganlar daşary ýurduň immigrasiýa gulluklaryndan käwagt birnäçe ýyllap jogap almaýandyklaryny we özleriniň ikarada galýandyklaryndan şikaýat edýärler.
2009-njy ýylda Amerikada döredilen "Owgan soýuzdaşlary programmasy" atly bir inisiatiwa topary ABŞ-nyň hökümeti üçin işleýän owgan işçilerine berilýän wizalaryň sanyny artydrmak maksady bilen iş alyp barýar.
Ol geçen 5 ýylyň dowamynda 7500 owganyň öz maşgalasy bilen ABŞ-a göçmegi üçin şert döredendigini aýdýar, emma şu wagta çenli olardan diňe 293-siniň işine seredilipdir. 2010-njy ýyldan bäri hem diňe 31 işiň pozitiw çözlendigi aýdylýar. Bu mümkinçilikden peýdalanmak üçin, owganlylar özleriniň yzygiderli gorkuzylýandygyny we azyndan 1 ýyl ABŞ-nyň hökümeti üçin işländigini subut etmeli.
Adynyň agzalmagyny islemeýän ABŞ-nyň döwlet departamentiniň resmisi howpsuzlyk aladalary sebäpli wiza sorap ýüz tutulanda, bu işiň çözgüdiniň eglenýändigini boýun aldy: "Biz "Ýörite immigrant wizasyny " alýanlaryň, edil beýleki ABŞ-a gelýänler ýaly, biziň howpsuzlygymyza howp salmaýandygyny anyklamaga borçly".
Döwlet departamentiniň wekiliniň aýtmagyna görä, “ABŞ-nyň Kabuldaky ilçihanasynda agzalýan ýörite immigrant wiza prosesiniň hemme etaplarynda netijeliligini gowulandyrmak we seredilýän işleriň öňündäki böwetleri aýyrmak üçin, serişdeler gönükdirildi we tagallalar artdyryldy."
ABŞ-dan başga-da, NATO-nyň ýene bir agzasy Kanadanyň hem Owganystandaky kanadaly esgerlere we diplomatlara terjimeçi bolup işleýän owganlar üçin ýorite immigrasiýa programmasy bar. Şu güne çenli Kanada 800 owgany we olaryň maşgala arzalaryny kabul etdi. Kanadanyň Owganystanda entek hem 1000 esgeri bar. 2009-njy ýylda agzalýan programma başlaly bäri, oňa 6000 töweregi immigrasiýa arzasy gelip goşuldy.
Muňa garamazdan, Awstraliýa 1500 töweregi NATO degişli bolmadyk esgeri bilen bileleşigiň Owganystan missiýasyna goşant goşsa-da, onuň bu ugurda hiç hili ýörite wiza programmasy ýok. Bu barada ençeme ýyldan bäri diskussiýa edilip gelinmegine garamazdan, käbir awstraliýaly deputatlar şeýle programmanyň öňden hem işi ýetik bolan immigrasiýa edarasynyň ýolbaşçylarynyň işlerini hasam artdyrjakdygyny aýdýarlar.
ABŞ-nyň wizasy üçin ýüzlenenleriň biri hem kabully 25 ýaşly owgan işçisi Edris.
Edris Owganystanyň gündogaryndaky söweş nokatlarynda 18 aý töweregi ABŞ-nyň we Britaniýanyň esgerleriniň terjimeçisi bolup işledi. Edris birnäçe aýlap arzasynyň jogabyna garaşandan soň, ol özüni daşary ýurt iş berijiler tarapyndan äsgerilmeýän we özüne dönüklik edilen ýaly duýýandygyny aýdýar.
Ol maý aýynda ýüzlenen ilkinji arzasyndan bäri hiç hili habaryň ýokdugyny we hatda özüniň dokumentleriniň kabul ýa-da ret edilendigini hem bilmeýändigini aýdýar.
Howpsuzlyk sebäpli doly adynyň tutulmagyny islemeýän Edris, yzly-yzyna ölüm gorkuzmasyny alan birnäçe owgan kärdeşleriniň öldürilmegine şayat bolansoň, maý aýynda işinden çykandygyny aýdýar.
Maý aýynyň başlarynda oňa gijeki hat diýlip atlandyrylýan usul arkaly haýbat atylypdyr. Ol bu hatyň "Talyban" tarapyndan iberilendigini aýdýar. Olar hatda Edrise işini taşlamagyny, ýogsam onuň we maşgalasynyň öldüriljekdigini duýdurypdyrlar. Edris üçin hat soňky damja bolup, ol hat gowşman gününiň ertesi işinden çykýar.
NATO-nyň liderligindäki koalisiýa güýçleri üçin işleýän owgan terjimeçileri, söweşijileriň amala aşyrmagy planlaşdyrýan hüjümlerini öňünden bilmek jähtinden aýratyn ukyba eýedirler. "Talyban" bolsa daşary ýurt "basybalyjylaryň" "içalysy" diýip, mydama olaryň gözleginde bolýar.
Owganystanyň resmi çeşmeleriniň maglumatyna görä, “geçen 5 ýylyň dowamynda 25 terjimeçi ýörite nyşana alnyp öldürildi, olardan ençemesi hem ýaralandy”.


text:
Siriýada “Al-Kaýda” bilen ilteşikli söweşiji topar öz goldawçylaryna garşydaş oppozision toparlary “ýok etmäge” çagyryş etdi.
“Yragyň Yslam döwleti we Lewant” atly toparyň metbugat wekili bu baradaky çagyryşyny ses ýazgysy arkaly sişenbe güni mälim etdi. Mundan birnäçe sagat öň, “Al-Kaýda” bilen ilteşigi bolan başga bir topar oppozisiýa güýçleriniň arasynda dowam edýän ençeme günlik çaknyşyklary togtatmak maksady bilen, ok atyşyklary bes etmäge çagyrypdy.
Şonda “Nusra” frontunyň başlygy toparlaryň arasyndaky çaknyşyklar prezident Başar al-Assadyň režiminiň bähbidine bolar diýipdi.
Oppozision aktiwistleriniň aýtmagyna görä, soňky günlerde toparlaryň arasynda bolan çaknyşyklarda 270-den gowrak adam ölüpdir.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkdaky baş edarasynda Liwiýanyň täze baýdagynyň galdyrylmagy bilen bagly dabara BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Mun, ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama we Liwiýanyň Milli geçiş geňeşiniň lideri Mustafa Abdel Jalil dagylar gatnaşdylar.
Liwiýanyň täze häkimiýetleriniň wekilleri bilen geçirilýän gepleşikleriň öňüsyrasy ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama çykyş edip, häzir halkara jemgyýetçiliginiň ýardamy bilen Liwiýanyň taryhynda täze döwrüň başlanýandygyny aýtdy.
Mustafa Abdel Jalil halkara jemgyýetçiliginiň öz ýurduna berýän ýardamy üçin minnetdarlyk bildirip, şu çaka çenli Kaddafiniň režimine garşy dowam edýän söweşlerde 25 müňe golaý adamyň heläk bolandygyny aýtdy.
Häzir Liwiýanyň Sabha, Bani-Walid we Sirte şäherlerinde kaddafiçilere garşy söweş dowam edýär. Bu ýerlerde gumanitar betbagtçylygyň döremek howpunyň artýandygy habar berilýär.


text:
Penşenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň prezidentiniň baýragyny almak ugrunda futbol boýunça halkara ýaryşy başlandy. Şeýle futbol ýaryşy Türkmenistanda indi sonky 17 ýyl bäri geçirilip gelinýär.
Türkmenistanyň metbugaty şu döwrüň içinde bu baýraga eýe bolmak ugrunda 20 döwletden jemi 80 komandanyň bäsleşendigini habar berýär.
Maglumata gorä, şu geçen 17 ýylyň dowamynda bu baýraga 14 gezek Türkmenistanyň öz komandalary eýe bolupdyr we diňe 3 gezek ony daşary ýurtlaryň komandalary alypdyr. Bu ýylky futbol ýaryşy ilkinji gezek 17 ýaşa çenli ýetginjekleriň komandalarynyň arasynda geçiriler.
Bu ýaryşa Türkmenistanyň, Orsýetiň, Gyrgyzystanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň, Ermenistanyň, Ukrainanyň we Belarusyň komandalarynyň gatnaşýandygy habar berilýär.


text:
Täjigistanda rus harby bazasyna degişli Mumirak synag meýdanynyň golaýynda ok-däriniň partlamagy netijesinde on ýaşly bir çaga heläk boldy, ýene biri ýaralandy.
Täjik resmileriniň beren maglumatynda bu wakanyň geçen sişenbe güni ýüze çykandygy aýdylýar.
Çagalar ene-atasyna ekin meýdanynda ýardam berýärkä ok-därini tapypdyrlar.
Täjik metbugatynda partlan ok-däriniň rus harby bazasyndan bolmagynyň mümkindigi çaklanýar.
Täjigistandaky rus harby resmisi bolsa bu okuň öz harby bazalaryna degişli däldigini aýtdy.
Ruslaryň Täjigistandaky harby bazasynda 6 müň esgerden ybarat goşuny bar.
Täjik resmileri bu waka bilen bagly derňewiň geçirilýändigini habar berdiler.


text:
Azerbaýjanda adam hukuklaryny goraýan tanymal aktiwist tussag edildi.
8-nji awgustda Intigam Aliýewiň gyzy Bakuwyň polisiýasy tarapyndan kakasynyň tussaghana alnyp gidilendigini we Aliýewiň öýünde derňewçiler tarapyndan gözleg işleriniň geçirilendigini aýtdy.
Aliýew adam hukuklary boýunça aktiwist bolup, ol 2013-nji ýylda Çehiýa respublikasynda “Homo Homini” adam hukuklary baýragy bilen sylaglanypdy.
Aktiwistiň näme üçin tussag edilendigi henize çenli nämälimdigine galýar.
Aliýew Azerbaýjanda tussag edilen aktiwistleriň iň soňkusydyr. Azerbaýjanda Rasaul Jafarow salgyt galplyklary diýilýän derňewler bilen ilteşikli we wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanyp, 2-nji awgustda tussag edilipdi.
Şeýle-de, aktiwistler Leýla we Arif Ýunus hem ýurda dönüklik etmekde, salgyt galplyklarynda we bikanun telekeçilik etmekde aýyplanyp tussag edilipdiler.


text:
2-nji maýda Liwiýada Muammar Kaddafiniň goşunlary Misurata şäherine gaýtadan hüjüme başladylar. Bu hüjümlerde azyndan 6 adamyň heläk bolup, onlarçasynyň ýaralanandygy habar berilýär.
Ýurduň paýtagty Tripoli şäherinde NATO-nyň howa arkaly amala aşyran hüjümi netijesinde 1-nji maýda heläk bolan Kaddafiniň oglunyň we üç agtygynyň jaýlanyş çäresi geçirilýär.
Bu wakadan soň ýerli ýaşaýjylar Tripolidäki Günbatar ýurtlarynyň ilçihanalaryna we BMG-niň edarasyna hüjüm etdiler.
Liwiýanyň hökümeti daşary ýurt ilçihanalaryna we BMG-niň edarasyna edilen hüjümlere gynanç bildirdi.


text:
Ukraina 2-nji iýunda Ukrainanyň, Moskwanyň we Ýewropa Bileleşiginiň resmileriniň gatnaşmagynda gaz bergileri we nyrh barada bolmaly gepleşiklerden öň, Orsýetiň täze saýlanan prezident Petro Poroşenkony ykrar etmelidigini aýdýar.
Iş başyndaky daşary işler ministri Andriý Deşçitsia Orsýet 25-nji maýdaky prezident saýlawlarynda ýeňiş gazanan Poroşenkony bu wagta çenli ykrar etmelidi diýdi.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin saýlawdan öň ukrain saýlawçylarynyň erk-islegine «hormat goýmagy» wada berdi.
Emma muňa derek, Deşçitsianyň aýtmagyna görä, Moskwa dünýä döwletlerini Poroşenkonyň ýeňşini ykrar etmezlige yrmaklyga gönükdirilen giň gerimli informasiýa kampaniýasyna başlady.
Günbatara tarapdar Poroşenko ýeňiş gazanandan soň, gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistleriň pitneçiligi has-da ýygjamlaşdy.
Emma hökümet güýçleri 31-nji maýda, Donetsk aýerportuna edilen iki pitneçi hüjümini, ýitgi çekmezden, yzyna serpikdirmegi başardylar.
ÝHHG 31-nji maýda geçen hepde separatistler tarapyndan tussag edilen iki gözegçiler toparyndan şindi hem habar ýokdugyny aýtdy.


text:
Inçekesel
Inçekesel (lat. tuberculum — tümmejik) – iň gadymy we giňden ýaýran keselleriň biridir. Onuň şeýledigine, Müsürde tapylan adam süňklerindäki inçekesele mahsus alamatlar hem güwä geçýär. Gadymy asyrlaryň lukmanlary bu keseli öwrenip, näsaglan adamyň gaty horlanýanlygyny belläpdirler. Olar ony “ftiza“ diýip atlandyrypdyrlar (grekçe-hoplanma, dargama). Bu sözden hem “ftiziatriýa“- inçekeseli öwrenýän ylmyň ady gelip çykypdyr. Keseliň alamatlary barada maglumaty Gippokratyň, Galeniň, Awisennanyň işlerinde tapyp bolýar. Inçekeseliň dürli görnüşlerini öwrenmekde Laennegiň, N. I. Pirogowyň, A. I. Abrikosowyň, G. A. Zahariniň, A. A. Ostroumowyň geçiren işleri ulydyr. 1882-nji ýylda nemes alymy Koh inçekeseli dörediji taýajygy açyar. Soňundan oňa Kohyň taýajyklary diýen at berilyär. Öýken inçekeseli hem şol taýajyklar arkaly döräp, ol inçekesel tümmejikleriň emele gelmegi bilen häsiýetlendirilýär. Inçekesel başga agzalara hem (süňklere, bogunlara,böwreklere, limfa düwünlerine, jyns agzalaryna) zyýan ýetirip bilýär. Inçekesel taýajygy daşky gurşawda gaty durnukly bolup, esasan çyg we garaňky jaýlary gowy görýär. Gün şöhleleri, ýokary temperatura we dezinfeksiýa erginleri ony birnäçe minutdan öldürýär. Inçekesel taýajygy göteriji näsag adam ony töweregindäkilere ýokuşdyryp bilýär. Adamdan adama geçme howa- damja ýoly bilen, näsagyň zatlary (el ýaglygy, eşikleri, gap-gaçlary) arkaly bolup biler. Aşgazan-içege ýollarynyň inçekeseli keselli sygyrlaryň süýdi arkaly döräp biler. Näsag geplände, üsgürende, asgyranda taýajyklar howa arkaly ýaýrap, sag adamynyň öýkenine düşüp biler. Näsagyň gakylygy guranda hem, olardaky taýajyklar tozanjyklar arkaly sag adamynyň dem alyş ýollaryna düşüp biler. Inçekesel taýajyklary bedene düşende allergiki täsiri ýüze çykyp, bedeniň oňa bolan goraglylygy döreýär. Barlaglaryň görkezişi ýaly, inçekesel bilen keselleme howpy, bedeniň goragly güýçleri pes wagtynda, oňa garşy waksinasiýa almadyk adamlarda uludyr. Inçekesel bilen keselçilik jemgyýetiň sosial derejesine, saglygy goraýyş ulgamynyň ýagdaýyna, onuň ylmy-tehniki bazasyna baglydyr. Ilatyň hal ýagdaýy näçe pes boldugyça, inçekesel bilen keselçilik şonça-da artýandyr. Aýallara garanyňda, 30-40 ýaşly erkek adamlar inçekesel bilen kän keselleýändirler. Özi hem olarda keseliň agyr görnüşleri duş gelýändir. Inçekesele durgunlylyk çagalyk we ýetginjeklik döwründe pes bolup, uly adamlarda ol ýokarydyr. Ýöne öňüni alyş çärelerini geçirmek we waksinasiýa bu tapawudy aradan aýyrdy. Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, inçekeseliň esasy häsiýetlendirmesi-bu emele gelýän daşy gaty örtükli tümmejikdir. Keseliň ýitileşmegi bilen ol tümmejik ýumşap, dargap başlaýar. Eger bedeniň gorayjy güýçleri keselden üstün çykyp bilse, onda tümmejigiň ýerinde tyg galýar. Eger kesel dowam etse, onda gan damarlarynyň üsti bilen dargan bölejikler, şolar bilen bile Kohuň taýajyklary hem başga agzalara ýaýrap başlaýar. Keseliň irki döwründe kliniki alamatlar kän bir ýüze çykarylmaýar. Ony diňe rentgen barlagy arkaly ýüze çykaryp bolýar. Näsaglary ysgynsyzlyk, ýadawlylyk, işdäniň kemelmegi, horlanma biynjalyk edip biler. Bu bolsa bedeniň zäherlenip başlanmagynyň alamatlarydyr. Wagtyň geçmegi bilen has aýdyň alamatlar ýüze çykýar:
- üsgürme;
- gakylygyň bölünip çykmagy;
- ganly gakylyk çykarma;
- bedeniň temperaturasynyň galmagy;
- aşa derlegenlik,
- demi gysma;
- horlanmak;
- aşgazan-içege ulgamynyň işiniň üýtgemegi.
Näsagyň umumy ýagdaýyna, inçekeseliň görnüşine, gaýraüzülmelerine baglylykda bejergi ýöriteleşdirilen inçekesel keselhanalarynda ftiziatr-lukmanlary tarapyndan berilýändir. Näsaglar bejergi geçirlenden soň, uzak wagtlap dispanser gözegçiliginde saklanylýar. Inçekesellä bejergini inçekesele garşy ýörite dermanlaryň birnäçe utgaşmasy bilen lukmanyň berk gözegçiligi astynda geçirilýär. Ýörite görkezmeler boýunça hirurgiki bejergi hem geçirilýär. Inçekeseliň öňüni almakda, keseli irki döwründe anyklamakda ýörite çäreler toplumy geçirmek hökmandyr:
- Dem alyş ýollarynyň dowamly kesellerini öz wagtynda bejermek;
- Inçekesel keselhanalarynda näsaglary hasaba alyp, bejeriş işlerini geçirmek, gözegçilikde saklamak;
- Inçekeselli näsaglara hususy gigiýenanyň kada-düzgünlerini berjaý etmegiň zerurlygyny nygtamak, keseliň aktiw fazasynda näsagy üzňelikde saklamak (izolirlemek);
- Köpçülikleýin barlag çärelerini geçirmek – ýylda bir gezek geçirilýän flurografiýa barlagy inçekeseli irki döwründe anyklamaga kömek edýär;
- Öňüni alyş waksinasiýany meýilnama boýunça geçirmek.


text:
Aýal 38 ýyl mundan ozal janyny halas eden şepagat uýasyny gözläp tapdy
Bäbek wagty, Amanda Skarpinati gyzgyn bugdan ýanan şikes bilen ABŞ-yň Albani Medisina Merkezine ýerleşdirildi. Dikeldiş wagtynda onuň saglygyna ýaş şepagat uýasy seredipdir. Bilelikde düşürilen suratlary hassahananyň 1997-nji ýyldaky hasabatynda neşir edilipdir. Amanda bu şepagat uýasyny tapmak maksady bilen suraty ömürböýy saklapdyr.
Ençeme ýyllap Amanda şepagat uýasyny tapjak bolupdyr. Emma synanyşyklar şowsuzdy. Sebäbi şepagat uýasynyň ady hasabatlarda hem bellenip geçmeýärdi. Muňa garamazdan, Amanda sosial media ulgamlaryna ýüz tutup, öz Facebook sahypasynda bolup geçen wakasyny we suratlary ýerleşdiripdir. Jogap dessine geldi - bir günüň dowamynda - ol ýaşajyk şepagat uýasy Sýuzan Berger bolup çykdy.
Sýuzan ol gyzjagazy tanady: "Amanda örän ýuwaş we parahatdy. Köplenç halatlarda çagalar hirurgiýa otagynda çykanlarynda ýa uklaýarlar ýa-da aglaýarlar. Amanda bolsa örän ýuwaşdy we ynamlydy. Bu meni diýseň geň galdyrdy".
Iki hepdeden soňra olar wakanyň 38 ýyl mundan ozal bolup geçen ýerinde - Albani Medisina Merkezinde duşuşdylar.
Suratlarda Sýuzan 21 ýaşyndady we elindäki çaga onuň ilkinji näsaglarynyň biridi. Ol öz işini dogry we düzgün ýerine ýetireni üçin 38 ýyldan soň beýle ýyly duşuşyga hiç garaşmaýardy: "Beýle duşuşyga näçe sany şepagat uýasynyň mynasyp bolup biljegini hiç göz öňüne getirip bilmeýärin".


text:
Şenbe güni Gürjüstanyň paýtagty Tbiliside oppozisiýa tarapdar müňlerçe protestçiler prezident Mihail Saakaşwiliniň wezipesinden çekilmegini talap edip, demonstrasiýa geçirdiler.
Gürjüstanyň oppozisiýa toparlary prezident Saakaşwilini awtoritar syýasat alyp barmakda aýyplaýarlar.
Gürjüstanyň «Milli Assambleýa» atly oppozision alýansy bu demonstrasiýanyň öňýany häkimiýetleriň birnäçe aktiwisti tussag edendiklerini we aktiwistlere degişli ulaglary-da konfiskasiýa ädendiklerini habar berdi.
Emma ýurduň Içeri işler ministrligi bu bildirilýän aýyplamalary ret edýär.


text:
Hindistan Pakistana iki ýurduň arasynda planlaşdyrylýan ýokaray derejeli gepleşikleriň öňünden Kaşmiriň separatist liderleri bilen duşuşmazlyk barada duýduryş berendigini aýdýar.
Hindistan geçen ýyl separatistler bilen şu hili duşuşyk sebäpli ýadro ýaragly iki goňşynyň arasynda geçirilmeli gepleşikleri goýbolsun edipdi.
Hindistanyň Daşary işler ministrligi 21-nji awgustda Pakistanyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Sartaj Aziziň 23-nji awgustda Nýu-Delide, hindi kärdeşi Ajit Dowal bilen duşuşmazyndan öň, separatistler bilen duşuşmagy «ýerlikli» bolmaz diýdi.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamyt Kerzeý saýlaw komissiýasynyň başlygyny we birnäçe ministri wezipeden boşatmak barada saýlawlarda bäsdeşi doktor Abdullanyň çagyryşyny ret edipdir.
“Olar kanuna garşy hiç bir zat etmediler” diýlip, Karzaýyň beýannamasynda bellenipdir.
Mundan öň Abdulla saýlaw komissiýasynyň başlygy, prezidentiň öňki geňeşçisi Azizulla Lodin hem birnäçe ministr döwlet apparatyny hem býujet serişdelerini Karzaýyň täzeden saýlanmagy üçin ulanýarlar-diýip, çykyş edipdi.
Ikinji tapgyr prezident saýlawlary Owganystanda 7-nji noýabrda geçiriler.


text:
Duşenbe güni Owganystanyň Demirgazyk Baglan welaýatyndan janyndan geçen bir hüjümçiniň amala aşyran bomba partlamasy zerarly 15 adamyň heläk bolup 13 adamyň ýaralanandygy habar berilýär.
Bu wakada heläk bolanlaryň arasynda welaýat geňeşiniň başlygy Muhammet Resul Muhseni we onuň dört jan penasy hem bar.
Baglan welaýatynyň polisiýa resmileriniň maglumatlaryna laýyklykda bu waka welaýat geňeşiniň binasynyň öňünde bolup geçip ol geňeş başlygyna gönükdirilipdi.
Habar berilişine görä, hüjümçi bedenine baglanan bombany resminiň golaýyna gelende partladypdyr. Talyban topary bolup geçen wakany öz boýnuna aldy.


text:
Özbek prezidenti Yslam Karimow öz ýurdunda haýsy-da bolsa bir daşary ýurt harby bazasyny döretmek mümkinçiliklerini inkär etdi.
1-nji sentýabrda Daşkentde Özbegistanyň garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyny bellemek boýunça geçirilýän dabarada çykyş eden Karimow özbek ýaragly güýçleriniň daşary ýurtlarda geçiriljek islendik harby çärä hiç haçan gatnaşmajakdygyny hem aýtdy.
Karimow bu beýanaty, Birleşen Ştatlar Daşkendi “Yslam döwleti” atly topara garşy döredilen köpmilletli koalisiýa goşulmagy sorandygyny mälim etmeginden bäş gün soň ýaýratdy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda Germaniýanyň resmileri halkara güýçleriniň Owganystany terk edendigine garamazdan, Germaniýanyň harbylarynyň Özbegistanyň Termez şäherindäki howa bazasyny ulanmagy dowam etdirjekdigini aýdypdy.


text:
29-njy aprelde Aşgabatda “Maglumatlaryň elýeterliligini üpjün etmäge hem-de ýerli we daşary ýurtly žurnalistleri bellige almagyň netijeli gurallaryny işläp taýýarlamaga ýardam bermekde halkara ölçegleri hem-de milli tejribe” atly iki günlük maslahat başlady.
Duşuşyk Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň ýardam bermeginde Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň (ÝHHG) Aşgabatdaky merkezi tarapyndan “Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hakyndaky kanunçylygy kämilleşdirmek” taslamasynyň çäklerinde geçirilýär. Oňa Mejlisiň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet we hukuk institutynyň, ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we ýokary okuw mekdepleriniň birnäçesiniň wekilleri gatnaşýarlar.
Maslahata çagyrylan halkara bilermenleri – Russiýa Federasiýasynyň “Ýokary ykdysadyýet mekdebi” Milli barlaglar uniwersitetiniň kommunikasiýalar fakultetiniň, media müdiriýetiniň, media we bezeg müdiriýetiniň professory Anna Kaçkaýewa we “Media hukuk instituty” (Ukraina) jemgyýetçilik guramasynyň direktory Taras Şewçenko ýygnananlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň kanunçylyk, ýerine ýetiriji we kazyýet edaralary bilen gatnaşyklarynyň esasy kadalary, maglumatlaryň elýeterliligi meselelerini hukuk taýdan kadalaşdyrmagyň aýratynlyklary hem-de bu ulgamda halkara ölçegleri bilen tanyşdyrdy.
Häzirki wagtda Türkmenistanda maglumatlar giňişligini ösdürmek, täze metbugat hem-de elektron neşirlerini döretmek, Internet ulgamyny giňeltmek boýunça iri möçberli işler durmuşa geçirilýär. Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň möhüm ugurlaryny hemmetaraplaýyn beýan etmäge ýardam berýän daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri bilen hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyna uly ähmiýet berilýär.
Duşuşyga gatnaşyjylar milli köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleriniň hünär derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak maksady bilen netijeli hyzmatdaşlygy we tejribe alyşmagy dowam etdirmek baradaky pikiri öňe sürdüler.
Ertir maslahatyň ikinji iş gününde žurnalistleriň möhüm wakalary beýan etmek boýunça işleriniň dürli taraplary, şol sanda medeni- ynsanperwer häsiýetindäki wakalary, halkara maslahatyny hem-de sport bäsleşiklerini, şeýle hem žurnalistleri bellige almak babatynda halkara kadalary we beýleki meseleler ara alnyp maslahatlaşylar.


text:
13-nji martda Nýu-Ýorkda Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Ermenistanyň BMG-e agza bolmagynyň 20 ýyllygy mynasybetli dabara geçirildi. Oňa BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Mun hem gatnaşdy.
Dabarada Türkmenistan tarapyndan ýurduň BMG-däki hemişelik wekili Aksoltan Ataýewa çykyş etdi:
—Biziň ýurtlarymyz BMG-e agza bolmak bilen halkara jemgyýetçiligine integrirlenmäge doly mümkinçilik aldylar we döwletiň kemala geliş prosesinde BMG-niň goldawyna bil baglap bildiler.
Ataýewa Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Ermenistanyň BMG bilen deňhukukly we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge taýýardygyny hem aýtdy.
1992-nji ýylyň 2-nji martynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň karary bilen Türkmenistan, Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Özbegistan, Täjigistan, Moldowa we Ermenistan gurama agzalyga kabul edilipdi.


text:
BMG-niň 21-nji oktýabrda habar bermegine görä, geçen aýdan bäri Yrakda mergi keseli bilen bagly 1600-den gowrak waka hasaba alnypdyr. Bu ýagdaýyň kömege mätäç 8.6 million adama degişli gumanitar krizisi hasam güýçlendirýändigi aýdylýar.
Yragyň Saglyk ministrligi öz maglumatynda mergi bilen bagly 1800-den gowrak wakany hasaba alandygyny we alty adamyň mergiden ölendigini habar berdi. Maglumatda keselçiligiň Yragyň demirgazyk Kürdüstan regionyna ýaýrandygy aýdyldy.
BMG-niň ynsanperwer işlerini sazlaşdyrýan guramasynyň aýtmagyna görä, 22-nji sentýabrda Yrakda mergi bilen bagly diňe 54 waka hasaba alnypdyr. Merginiň ýaýramagyna esasan suw sistemasynyň sandan çykmagynyň we suwy arasslamak üçin hlor serişdesiniň ýetmezçilik etmeginiň sebäp bolýandygy aýdylýar.


text:
Düýn Gazagystanyň «Nauryz» bankynyň ozalky başlygy Orazaly Eržanow Moskwada tussag edildi.
Häzirki wagt jenap Eržanowyň Gazagystana ekstradisiýa edilmegi baradaky mesele boýunça Orsýet bilen Gazagystanyň gepleşik alyp barýandyklary habar berilýär.
Gazagystanyň häkimiýetleri mundan 5 ýyl ozal Orazaly Eržanowyň tussag edilmegi boýunça halkara gözlegini yglan edipdiler.
«Nauryz» bankynyň ozalky başlygy Orazaly Eržanow jenaýatçylyk toparyny döredip, 30 million dollar möçberinde döwlet puluny ogurlamakda aýyplanylýar.


text:
Müsürde prezidentlik saýlawlarynyň birinji tapgyrynyň netijeleri yglan edildi. Saýlawlaryň ikinji tapgyryna ýurduň öňki premýer-ministri Ahmet Şafik we “Musulman doganlary” atly hereketiň wekili Muhammet Morsi çykdylar.
28-nji maýda Kairde Müsüriň prezidenti wezipesine dalaşgär Ahmet Şafigiň ştabyny oda beren protestçileriň jaýy başda dörüp-dökendikleri habar berilýär.
Ot tiz söndürildi we hiç kim ýaralanmady. Bu wakanyň yz ýany Ahmet Şafigiň tarapdarlary jemlenip, öz dalaşgärlerine goldaw bildirdiler.
Ahmet Şafigiň prezidentlik kampaniýasyna gatnaşýan meýletinçileriň biri “Roýter” telewideniýesine beren interwýusynda ştaba “kellekeserler” tarapyndan hüjüm edilenligini aýtdy. Şafigiň bu tarapdary ştaba edilen hüjümiň sebäplerini bilmeýänligini aýtdy we bar zadyň ses berişligiň netijeri arkaly çözüljegine umyt bildirdi.
Şafige garşy protest
Bu hüjüm Müsürde prezidentlik saýlawlarynyň netijelerine garşy protestleriň başlanmagyndan soň amala aşyryldy. Protestler Ahmet Şafigiň prezidentlik saýlawlarynyň ikinji tapgyryna geçenliginiň yglan edilmeginiň yz ýany başlandy.
Habar berlişine görä, Kairiň merkezindäki Tahrir meýdançasynda ýüzlerçe adam jemlenipdir. Hut şu meýdançada 2011-nji ýylyň fewral aýynda geçirilen protest aksiýalarynda ýurduň ozalky prezidenti Hosni Mubaregiň wezipesinden çetleşdirilmegi talap edilipdi.
Ahmet Şafik Hosni Mubaregiň soňky premýer-ministri bolupdy. Müsüriň köp ýaşaýjylary Şafigiň döwlet baştutany saýlanmagy bilen Mubaregiň režiminiň gaýtadan dikeldilmeginden howatyrlanýarlar.
Hepdäniň duşenbe güni Müsüriň Merkezi saýlaw komissiýasy Ahmet Şafigiň saýlawlaryň ikinji tapgyrynda “Musulman doganlar” atly hereketden dalaşgär Muhammet Morsi bilen bäsdeş boljagyny yglan etdi. Saýlawlaryň ikinji tapgyry 16-17-nji iýunda geçiriler.
Saýlawlaryň birinji tapgyrynda Morsi sesleriň 24,3%-ini aldy, Şafik sesleriň 23,3%-ne eýe boldy.
Merkezi saýlaw komissiýasy ses berişligiň birinji tapgyryna Müsüriň ses bermäge hukukly 50 million ilatynyň 46%-iniň gatnaşanlygyny yglan etdi. Şeýle-de komissiýa saýlawlaryň ikinji tapgyryna geçmedik iki kandidatyň saýlawlaryň birinji tapgyrynyň galplaşdyrylanlygyny aýdyp, eden şikaýatlaryny ret etdi.
Müsürdäki ýagdaý halkara jemgyýetçiliginiň üns merkezinde. Germaniýanyň prezidenti Ýoahim Gauk 29-njy maýda eden çykyşynda Müsürdäki we tutuş regiondaky özgerişlikleriň has köp demokratiýa we adam hukuklaryna hormat goýulmagyna getirmelidigini belledi.


text:
Ýapon medialary Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň Ýaponiýanyň premýer-ministri Şinzo Abeden rus prezidenti Wladimir Putin bilen gepleşikleri geçirmek üçin maý aýynda Orsýete sapar etmezligi sorandygyny habar berýär.
“Obama Abeden öňünden planlaşdyrylan saparyny ýatyrmagy sorady. Bu sapar Orsýetiň Ukrainadaky agressiýasyna garşy Birleşen Ştatlaryň Moskwany izolirlemek syýasatyna garşy gelýär” diýip, 24-nji fewralda “Kýodo” we “Jiji” habar agentlikleri maglumat çap etdiler.
Emma maglumata görä, Abe 9-njy fewralda Obamanyň telefon arkaly eden haýyşyny ýerine ýetirmegi ret edipdir we ol Putin bilen duşuşmak üçin maý aýynyň başynda Orsýetiň Soçi şäherine sapar etjege meňzeýär.
Ýaponiýanyň Daşary işler ministrligi Abeniň we Obamanyň planlaşdyrylan sapar barada näme gürrüň edendigini mälim etmedi. Ministrlik iki lideriň arasyndaky gepleşikleriň aglaba bölüminde Demirgazyk Koreýa tarapyndan raketanyň uçurylmagyna gaýtawul bermek barada gürrüň edilendigini aýtdy.


text:
Meksikanyň häkimiýetleri ýurduň iň meşhur futbolçylarynyň biri Alan Pulidonyň ogurlanmagy bilen bagly hadysanyň onuň boşadylmagy bilen tamamlanandygyny aýdýarlar.
Grek ligasynyň “Olympiakos” komandasynyň oýunçysy Pulido serhetýaka Tamaulipas ştatynda 28-nji maýda agşam ogurlanypdy.
Tamaulipasyň howpsuzlyk güýçleriniň 30-njy maýda ýaýradan beýannamasynda Pulidonyň ýary gijäniň öňýanynda boşadylandygy habar berildi.
Beýannamada Pulido medisina kömeginiň berlendigi aýdyldy.
25 ýaşly futbolçy Siudad Wiktoriýa şäheriniň daşynda otyrylyşykdan gaýdyp barýan wagtynda ogurlandy.
Pulido Meksikanyň milli komandasynyň agzasy hökmünde 2014-nji ýylda Braziliýada geçirilen Dünýä ýaryşyna gatnaşypdy.


text:
Aşgabat, 03.03.2015. “Türkmenportal”.
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkiýe Respublikasyna iki günlük resmi sapary başlanýar.
Nobatdaky türkmen-türk gepleşikleri netijeli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürilmegine ýardam berilmegine gönükdirilip, şol hyzmatdaşlyk dostlugyň hem-de doganlygyň mizemez gatnaşyklaryna, taryhyň dowamynda türkmen we türk halklarynyň medeni we ruhy däp-dessurlarynyň kemala gelen umumylygyna esaslanýar.
Türkmen Lideriniň saparynyň çäklerinde Türkiýäniň iri işewürlik merkezi hasaplanýan Stambul şäherinde Türkmenistanyň Halkara maýa goýum maslahaty guralar. Oňa gatnaşmak üçin Türkiýäniň işewür toparlaryna wekilçilik edýänleriň 600-e golaýy hem-de dünýädäki ýurtlaryň 40-dan gowragynyň, halkara guramalarynyň we bank edaralarynyň wekilleri çagyryldy. Bu maslahat türkmen ykdysadyýetinde gazanylýan üstünlikleri, maýa goýumlary babatdaky mümkinçiliklerini aýdyň görkezip, dünýäniň işewür toparlary bilen ysnyşykly we işjeň gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna ýardam beriler.
Daşary ýurtlaryň, aýratyn-da, türk metbugatynyň ýokary derejede geçiriljek duşuşyga şeýle içgin üns bermegi kanunalaýyk ýagdaýdyr. Žurnalistler, syýasaty öwrenijiler, işewür toparlar bu sapara däbe öwrülen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň ýolundaky nobatdaky ädim hökmünde baha bermek bilen çäklenmän, özara gyzyklanma bildirilýän ugurlary giňeltmegiň hem-de dostlukly iki ýurduň döwleti ösdürmek boýunça ilkinji nobatdaky wezipeleri göz öňünde tutmak arkaly, olary iş ýüzünde amala aşyrmagyň döwrüň talaplaryna laýyk gelýän has netijeli usullaryny gözlemek hökmünde garaýarlar.


text:
Merkezi Aziýa ýurdy bolan Täjigistanyň Dini işler boýunça komiteti ýurduň hökümeti tarapyndan goldanylýan “Yslam geňeşi” bilen birlikde metjitlerde okalmaly wagyzlaryň 60 töweregi sanawyny ýurtdaky ymamlara ýaýratjakdygyny mälim etdi.
Tankytçylar, hususan-da “Yslam galkynyş partiýasynyň” wekilleri, bu karary ýazgardylar. Olaryň aýtmagyna görä, hökümet bu kararynyň üsti bilen ymamlaryň edýän wagyz-nesihaty sebäpli ilat arasynda, esasanam ýaşlaryň arasyndaky giňeýän goldawy togtatmaga çemeleşýärler.
Dini işler boýunça komitetiň başlygynyň orunbasary Muhtor Mawlonow bu aýyplamalary ret edip, bu kararyň ýurtda yslamyň gymmatlyklaryny artdyrmaga, şeýle-de jemgyýetde ekstremistik we terrorçy hereketleri peseltmäge gönükdirlendigini aýdýar.
"Bular yslamyň öňe sürýän kadalaryndan, çagalaryň ýetişdirilişi we olara dogruçyllyk, ynam, dostluk we beýleki moral gymmatlyklardan ugur alnyp düzüldi” diýip, Dini işler boýunça komitetiň başlygynyň orunbasary Muhtor Mawlonow nygtaýar.
Wagyz temalarynyň sanawynyň şu aýyň dowamynda ýaýradylmagyna garaşylýar. Şeýle-de bu temalardan bir ýylyň dowamynda peýdalanmak planlaşdyrylýar. Munuň bilen baglylykda, ymamlar bilen hödür edilen temalardan çykmazlyk barada degişli görkezmeler geçirildi.
Duşenbäniň merkezi metjidiniň ymamy Hamdullo Rahmzoda beýle çäreleriň geçirilmegine zerurlygyň ýokdugyny nygtaýar: “Biziň wagyz etmek üçin saýlaýan temalarymyz mydama-da ahlak kadalaryna eýerýärdi, sebäbi yslamyň özi hem ahlaklyk we gowy amallardyr”.
Täjigistanda wagyz çäreleri, esasan anna günleri juma namazynyň öňüsyrasy geçirilýär. Bu hutbalar bir sagat töweregi dowam edýär. Soňky ýyllaryň dowamynda bolsa wagyzlar Täjigistanda juda meşhurlyga eýe boldy. Olary diňlemäge müňlerçe adam barýar.
Duşenbäniň Kazokon metjidiniň ymamy Mullo Abdurahymyň aýtmagyna görä, onuň metjidine juma namazyna gelýänleriň sanynyň öňküler bilen deňeşdirlende köplüginiň sebäpleriniň biri – bu “Olaryň, hususan-da, wagyzlary diňlemäge gelýänligidir”.
"Men wagyz temalaryny saýlamak üçin hemaýata mätäç däl. Eger-de metjitlere bir sagat öňünden adamlaryň ýygnanyp başlaýandygyndan ugur alynsa, onda, çakymça, meniň edýän wagyzlarym ýerlikli we adamlar üçin kabul edirliklidir” – diýip, Mullo Abdurahym aýdýar.
Wagyz köplenç sorag-jogap görnüşinde geçýär. Adamlar öz ýüzbe-ýüz bolýan meselelerine nädip çemeleşmelidigi barada ymamlardan maslahat soraýarlar. Emma, resmileriň aýtmagyna görä, ymamlaryň wagyzlary köplenç dini we ahlak temalardan geçip, syýasata ýazýar.
Ymamlar hökümetiň din boýunça alyp barýan käbir syýasatlaryny, mysal üçin, mekdeplerde we edaralarda hyjap geýmegiň gadagan edilmegini berk tankytlaýarlar. Emma Tajigistanyň hökümetiniň resmileri beýle tankytlary iňkär edýärler.
Täjik resmileri dine we yslam guramalaryna basyş görkezýändikleri üçin tankytlanyp gelýärler. Soňky hepdeleriň dowamynda degişli işleri alyp barmak üçin şahadatnamalarynyň ýoklugy bahanasy bilen Duşenbede azyndan 10 metjit ýapyldy.
Emma Ispeçak metjidiniň ymamy Dawlat Mirzoýewiň aýtmagyna görä, häkimiýetler ýyllar boýy onuň ymamlyk edýän metjidini hasaba almakdan ýüz öwrüp gelipdirler. Resmileriň aýtmagyna görä bolsa, ýurduň raýatlary häzirki höküm sürýän dini azatlykdan juda hoşal.


text:
Ak tam Soçide geçiriljek gyşky Olimpiýa oýunlaryna ugradyljak ABŞ-nyň delegasiýasy ýurduň dürlüligini görkezýär diýdi.
Ak tamyň metbugat wekili Jeý Karneý bu delegasiýanyň düzümi Russiýanyň gomoseksuallar baradaky çärelerine garşy golastyndan edilen bir hereket däldigini aýtdy.
Delegasiýanyň düzüminde öňki tennis ýyldyzy Billi Jean King we beýleki açyk gomoseksual türgenler bolar. Emma delegasiýanyň düzüminde prezident, wise-prezident ýa-da prezidentiň aýaly bolmaz. Şeýle ýagdaý 2000-njy ýyldan bäri ilkinji gezek ýüz berdi.
Prezident Wladimir Putin Russiýany dabaralandyrmak üçin Soçi olimpiadalaryna köp wagt we pul sarp etdi. Muňa garamazdan, onuň hökümeti ýurtda adam hukuklarynyň ýetmezçiligi we gomoseksuallygy propaganda etmegi gadagan edýän kanun babatynda güýjeýän halkara tankytlary astynda galýar.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Fransiýanyň we Germaniýanyň baştutanlary ýaly fewral aýynda Soçide geçiriljek gyşky olimpiadanyň açylyş dabarasyna gatnaşmaz.


text:
23-nji oktýabrda Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana Resmi saparynyň çäklerinde «Oguzhan» köşkler toplumynyň «Magtymguly» zalynda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň Liderleri köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenme bilen çykyş etdiler.
Türkmenistanyň Prezidenti ýokary derejedäki duşuşygyň netijelerini teswirläp, Premýer-ministri Sindzo Abä we Ýaponiýanyň wekiliýetine oňyn gepleşikler üçin minnetdarlyk bildirdi. Bu gepleşikler açyklyk, özara düşünişmek we ynanyşmak ýagdaýynda geçdi. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bu saparyň ýapon hökümetiniň Baştutanynyň Türkmenistana ilkinji resmi saparydygyny nygtap, biz bu sapara iki döwletiň we halklaryň arasyndaky gatnaşyklaryň taryhynda möhüm tapgyr hökmünde garaýarys diýip belledi.
Türkmenistanyň Prezidentimiz şu günki duşuşygyň özara düşünişmek ýagdaýynyň, halkara syýasatynyň esasy meseleleri boýunça taraplaryň ýörelgeleriniň hem-de çemeleşmeleriniň meňzeşdigini görkezendigini aýtdy. Iki ýurduň Merkezi Aziýada we Aziýa-Ýuwaş umman sebitinde parahatçylygy hem-de durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam etmäge çalyşýandygy tassyklanyldy.
Gepleşikler iki ýurduň bar bolan gapma-garşylyklary parahatçylykly, syýasy ýol bilen kadalaşdyrmaga ygrarlydygyny tassyklady. Türkmenistan harby ýol bilen berk we uzakmöhletleýin parahatçylygy gazanyp bolmajakdygyna ynanýar. Milletiň Lideri munuň üçin hoşmeýilli erk-islege hem-de goşulyşýan ähli taraplaryň jogapkärçiligine esaslanýan syýasy gepleşikleriň zerurdygyny aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň hem-de Ýaponiýanyň ähli döwletleriň bähbitlerini nazara almaga, dünýä syýasatynda esasy halkara hukugynyň hökmürowanlygyna esaslanan deňhukukly we deňagramly halkara gatnaşyklar ulgamyny döretmegiň berk tarapdarlary bolup durýandyklaryny belledi. Şunuň bilen baglylykda, taraplar türkmen —ýapon gatnaşyklarynyň häsiýetine ýokary baha berdiler. Şeýle hem halkara howpsuzlygynyň täze wehimlerine hem-de howplaryna garşy durmak, şol sanda terrorçylyga, ekstremizme, transmilli jenaýatçylyga hem-de neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek ulgamynda tagallalary mundan beýläk-de birleşdirmek barada ylalaşyk gazanyldy.
Türkmen Lideriniň belleýşi ýaly, gepleşikleriň barşynda ýaragsyzlanmak meselelerine möhüm orun berildi. Bitarap, parahatçylyk söýüjilikli döwlet hökmünde Türkmenistan üçin ýaragsyzlanmak işine ýardam bermek daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň Ýaponiýanyň garaýşyna, ählumumy we sebit derejelerinde ýaragsyzlanmak çäresine goldaw berýändigine ýokary baha berýändigini nygtady.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, gepleşikler taraplaryň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ähli görnüşlerini ösdürmäge, Türkmenistanyň çäginde täze giň möçberli önümçilik taslamalaryny durmuşa geçirmekde bilelikdäki maýa goýum işi üçin şertleri döretmäge hemmetaraplaýyn goldaw bermäge taýýardygyny görkezdi.
Türkmenistan täze tehnologiýalary döretmek we ulanmak babatda ýapon tejribesine gyzyklanma bildirýär. Şunuň bilen baglylykda, oba hojalyk önümlerini we dokma çig malyny gaýtadan işlemek ulgamynda, gün energiýasyny ulanmakda hyzmatdaşlyk etmäge umyt edýäris diýip, döwlet Baştutany belledi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ulag ulgamynda hem bilelikde işlemek üçin uly mümkinçilikleriň açylýandygyny aýdyp, türkmen tarapynyň häzirki wagtda hut ulag ulgamynyň Türkmenistanyň daşary – ykdysady strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini nazara almak bilen, Ýaponiýany Aziýa-Ýuwaş umman sebitinde möhüm hyzmatdaş hasaplaýandygyny nygtady.
Şu ýylyň mart aýynda Sendaý şäherinde geçirilen tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiliklerini azaltmak boýunça 3-nji Bütindünýä maslahatynyň netijelerine ýokary baha berildi. Türkmenistanyň Prezidenti ýurtlarymyz üçin möhüm bolan seýsmologiýa ulgamynda Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk agentligi bilen netijeli gatnaşyklaryň başlanýandygyny belläp, türkmen tarapynyň bu ugurda bilelikdäki işi dowam etmäge taýýardygyny aýtdy.
Soňra döwlet Baştutanymy şu gepleşikleriň barşynda taraplaryň türkmen-ýapon gatnaşyklarynyň medeni ulgamyna uly ähmiýet berip, iki ýurduň halklaryny Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň bu ulgamda gazanan üstünlikleri bilen tanyşdyrmak boýunça bilelikdäki çäreleri guramaga ýardam bermek barada ylalaşandyklaryny belledi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabatda gazanylan ylalaşyklaryň döwletara gatnaşyklaryny mundan beýläk-de çuňlaşdyrmaga kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirdi. Munuň özi iki ýurduň halklarynyň uzakmöhletleýin bähbitlerine laýyk gelýär.
Hormatly Prezidentimiz çykyşynyň ahyrynda Ýaponiýanyň dostlukly halkyna parahatçylyk, abadançylyk we gülläp ösüş arzuw etdi.
Öz nobatynda, Premýer-ministr Sindzo Abe ýapon tarapynyň Türkmenistan bilen gatnaşyklara uly ähmiýet berýändigini nygtap, iki ýyl mundan ozal, şeýle hem şu ýylyň ýazynda türkmen Lideri bilen Ýaponiýada duşuşandygyny belledi. Belent mertebeli myhman özüniň işiniň köpdügine garamazdan, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň mart aýynda Sendaý şäherinde geçirilen möhüm foruma -- tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiliklerini azaltmak baradaky Bütindünýä maslahatyna gatnaşmak üçin alysdaky Ýaponiýa gelendigini aýtdy. Ýaponiýanyň hökümetiniň Baştutanynyň belleýşi ýaly, türkmen Lideriniň çakylygy boýunça ol Aşgabada geldi.
Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň nygtaýşy ýaly, öňki iki duşuşyk ýaly, şu gün Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçirilen ikitaraplaýyn gepleşikler hem netijeli häsiýete eýe boldy. Şu gün taraplar esasy üç ýagdaý barada ylalaşdylar. Belent mertebeli myhman olaryň birinjisini anyklaşdyryp, Ýaponiýanyň döwlet düzümleriniň, şeýle hem hususy kompaniýalarynyň üsti bilen tebigy gazy işjeň ulanmak arkaly türkmen senagatyny täze sepgitlere çykarmagyň bähbidine Türkmenistan bilen doly möçberde hyzmatdaşlyk etjekdigini nygtady.
Premýer-ministr Sindzo Abe bu baradaky gürrüňi dowam edip, şu saparyň barşynda gazhimiýa önümçiligine, elektrik beketleriň we beýleki desgalaryň gurluşygyna degişli taslamalaryň ençemesi boýunça umumy bahasy 18 milliard amerikan dollaryndan gowrak bolan resminamalaryň birnäçesine gol çekmegiň meýilleşdirilendigine örän şatdygyny aýtdy. Şeýlelikde, ýapon kompaniýalarynda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin uly mümkinçilikler peýda bolýar.
Ikinji ýagdaý barada aýdylanda bolsa, bu ugur işgärleri taýýarlamak ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek bilen baglanyşyklydyr. Şunuň bilen baglylykda, Premýer-ministr Sindzo Abe Türkmenistanda ýapon nusgaly tehnologiki ýokary okuw mekdebini döretmek baradaky meýilnamany doly goldaýandygyny aýdyp, bu pikiriň türkmen Lideriniň başlangyjy boýunça öňe sürülýändigini nygtady. Şunda Ýaponiýanyň öňdebaryjy senagat ulgamy üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak işinde ýurdumyz bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygy tassyklanyldy.
Belent mertebeli myhman Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny mübärekledi. Biz sport ulgamynda, hususan-da, göreşiň däp bolan dzýudo görnüşinde alyşmalary ösdüreris hem-de ýapon diliniň okadylyşyna ýardam bereris diýip, Premýer-ministr Sindzo Abe aýtdy. Ýaponiýanyň hökümetiniň Baştutany türkmen telewideniýesi boýunça “Gwozdika” atly ýapon teleserialynyň görkezilendigini belläp, türkmen teletomaşaçylarynyň ýapon telewideniýesiniň beýleki gepleşiklerini hem görmegini arzuw etdi.
Soňra belent mertebeli myhman geçirilen duşuşykda taraplaryň Merkezi Aziýa sebiti üçin umumy wezipeleri çözmek boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda taraplaryň bir pikire gelendigini nygtady. Şu hyzmatdaşlykda ulag we logistika ulgamlary möhüm ugurlar hökmünde çykyş edýär.
Ýaponiýanyň Premýer-ministri taraplaryň neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek işinde hyzmatdaşlyk etmäge hem-de sebitiň ýurtlary bilen bilelikde bu ugurda degişli çäreleri görmäge meýillidigini tassyklady. Belent mertebeli myhman geljek ýyl “Merkezi Aziýa + Ýaponiýa” gepleşiklerine gatnaşýan döwletleriň daşary işler ministrleriniň duşuşygynyň meýilleşdirilýändigini belläp, bu duşuşygy üstünlikli geçirmek maksady bilen, iki ýurduň özara gatnaşyklary çuňlaşdyrjakdygyny nygtady. 2015—2016-njy ýyllarda Türkmenistan oňa başlyklyk eder.


text:
12-nji iýunda Beýrutyň merkezinde bankyň edarasynda bolan bomba partlamasy binanyň ýumrulmagyna getirdi.
Liwanyň Gyzyl haj guramasy Blom bankyň daşynda bolan partlamanyň netijesinde iki adamyň ýaralanandygyny, hiç kimiň ölmändigini habar berdi.
Hüjümiň jogapkärçiligini hiç kim öz üstüne almady.
ABŞ-nyň banklardan şaýylaryň Hizballah syýasy toparynyň maliýe üpjünçiligini nyşana almagy talap edýän kanuny kabul etmeginden soň Liwanyň bank pudagy çylşyrymlaşdy.
Hizballahyň parlamentdäki topary ýurduň Merkezi bankynyň Liwanyň täjirçilik banklarynyň ABŞ-nyň kanunlaryna boýun bolmagyna itergi bermegini tankyt etdi.
Blom bank Hizballah bilen gatnaşygy bolmakda güman edilýän adamlaryň hasaplaryny ýapan banklaryň biri.
Hizballah partlama bilen bagly ýagdaý barada çykyş etmedi.


text:
Orsýetiň prezidenti W.Putiniň sözçüsi Orsýetde Ukrainadaky söweşde öldi diýilýän desantçylaryň jaýlanyşy baradaky habarlaryň barlanmalydygyny aýtdy.
Dmitriý Peskow bu hili habarlar barada netije çykarmazdan öň olar jikme-jik derňelmeli diýdi.
Ol özüniň bu habarlary tassyklap bilmejegini, sebäbi barlaglaryň ýaňy başlanandygyny aýtdy.
Orsýetdäki garaşsyz metbugat çeşmeleri demirgazyk-günbatar Orsýetde iki sany desantçynyň ýaşyrynlykda jaýlanandygyny habar berdi.
Ýas tutýanlaryň ol adamlaryň Ukrainada öldürilendigini gürrüň berendikleri aýdylýar.


text:
Türkmen prezidenti G.Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Pälwan Taganowy “işde goýberen düýpli kemçilikleri” diýen kesgitleme bilen wezipesinden boşatdy.
5-nji ýanwarda geçirilen hökümet maslahatynda Berdimuhamedow ýolbaşçylaryň, hususan-da, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň ýolbaşçylarynyň arasynda parahorluk hadysalarynyň ýüze çykarylandygyna ünsi çekdi. Emma ol parahorlugyň anyk haýsy ýolbaşçylaryň arasynda ýüze çykarylandygy, onuň möçberi barada anyk maglumat bermedi.
Türkmen lideri “söwda pudagynda düzgün-tertibiň gowşadylandygyny, hünärmenleri taýýarlamak işlerine ýeterlik üns berilmändigini, ozal berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilmändigini belläp, Taganowyň özüne ynanylan wezipe borçlaryny ýerine ýetirmegi başarmandygyny” aýtdy we ony eýeleýän wezipesinden boşatdy diýlip, türkmen mediasynda berlen maglumatda bellenilýär.
Dollar we çilim çäklendirmesi
Ýeri gelende belläp geçsek, bu waka Türkmenistanda daşary ýurt walýutasynyň (dollar we ýewro) we çilimiň satuwynyň çäklendirilen mahalyna gabat geldi. Şu ýylyň ýanwar aýynyň ortalaryndan başlap Türkmenistanyň banklaryndaky walýuta alyş-çalyş nokatlaryndan nagt dollar, ýewro satyn almak doly ýatyryldy.
Geçen aý Türkmenistanyň Merkezi banky “2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndan başlap Türkmenistanda ilata daşary ýurt puluny satmak düzgünlerine birnäçe üýtgetmeleriň girizilendigini we mundan beýläk fiziki şahslaryň daşary ýurt walýutasyny diňe bank hasaplarynyň üsti bilen satyn alyp biljekdigini” mälim etdi.
Şeýle-de geçen aýyň başynda ýurtda temmäki satýan dükanlaryň ençemesi ýapylyp, çilimiň “bikanun söwdasyny etmekde” aýyplanyp, birnäçe adamyň tussag edilendigi habar berildi.
Parahorluk boýun alyndy
Türkmen telewideniýesiniň 14-nji ýanwarda görkezen maglumatynda harby hem-de hukuk goraýjy edaralaryň bilelikde geçiren operasiýalarynda ýurda bikanun getirilen temmäki önümleriniň ele salnandygy, bu çäräniň netijesinde temmäki önümlerini bikanun getirmekde aýyplanýan, şeýle-de döwlet gullugyndaky wezipesinden peýdalanyp, para alandygy aýdylýan raýatlaryň birnäçesi türkmen telewideniýesinde görkezildi.
Emma resmi maglumatda boldy diýilýän kanun bozulmalaryň haçan amala aşyrylandygy, bikanun getirilendigi aýdylýan temmäkiniň we alyndy diýilýän paranyň möçberi barada anyk maglumatlar berilmeýär.
Gepiň gerdişine görä bellesek, 8-nji ýanwarda geçirilen hökümet maslahatynda Türkmenistanyň Baş prokurory Amanmyrat Hallyýew “käbir ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we welaýat häkimlikleriniň aýry-aýry işgärleriniň parahorluk edýändiklerini” boýun aldy. Emma ol anyk haýsy ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we welaýat häkimlikleriniň parahorluk edýändikleri, parahorlugyň möçberi we bu aýyplamalaryň nämä esaslanýandygy barada takyk maglumat bermedi.
27-nji ýanwarda “Transparency International” guramasy 2015-nji ýylda 168 ýurtda geçirilen barlaglaryň netijelerini, ýagny ýylyň Korrupsiýa görkezijisini çap etdi. Onda Türkmenistan dünýäniň has korrumpirlenen we iň bir aýdyň bolmadyk ýurtlarynyň hatarynda agzalyp, 168 döwletiň arasynda 154-nji orunda ýerleşdirilipdir.


text:
Birleşen Ştatlar we Eýran soňky alty ýylyň dowamynda ýurtlar arasyndaky boljak iň ýokary derejeli gepleşiklerine taýýarlyk görýärler.
Resmileriň sözlerine görä, ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň Britaniýaly, Hytaýly, Fransiýaly, Germaniýaly we Orsýetli kärdeşleri bilen çarşenbe güni BMG-de geçirjek duşuşygyna Eýranyň daşary işler ministri Jawad Zarifiň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Eýranyň daşary işler ministriniň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň bäş hemişelik agzasy hem Germaniýa bilen duşuşygynda Eýranyň ýadro programmasynyň we BMG-niň Tährana garşy sanksiýalaryny gowşatmak meselesiniň maslahat edilmegi planlaşdyrylýar.
Ak Tamyň aýtmagyna görä, BMG-niň Baş Assambleýasynyň gidişinde ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň Eýranyň prezidenti Hassan Rohani bilen duşuşmagynyň ähtimaldygy hem aradan aýrylmaýar. Sişenbe güni Baş Assambleýa doly derejede işläp başlaýar.


text:
Türkmenistanda 4-nji oktýabrda tussag edilen öňki medeniýet we turizm ministri Geldimyrat Nurmuhammedowyň
Tejende ýerleşýän bejeriş-zähmet merkezine iberilendigi habar berlipdi. Ýurt içinden gowşan maglumatlara görä, ol neşe ulanmakda aýyplanyp, türkmen häkimiýetleri tarapyndan tussag edilipdir.
Emma käbir çeşmeler bu aýyplamalaryň galpdygyny aýdýarlar we Nurmuhammedowdan syýasy hereketleri, ýagny jemgyýetçilik guramasyny döretmek barada alyp barýan tagallasy üçin “öç alynýandygyny” aýdýarlar. Şeýle pikirdäkileriň arasynda daşary ýurtlarda hereket edýän Türkmenistanyň Respublikan partiýasynyň lideri Nurmuhammet Hanamow hem bar.
Golaýda, ýagny 9-njy oktýabrda Türkmenistanyň Respublikan partiýasy Geldimyrat
Geldimyrat Nurmuhammedow, Türkmenistanyň sport we turizm boýunça öňki ministri
Nurmuhammedowyň neşekeşlik bilen baglylykda Türkmenistanda saklanmagyna reaksiýa bildirip, onuň boşadylmagy baradaky talaby goldamaga halkara jemgyýetçiligine çagyryş edýän beýanat ýayratdy. Türkmenistanyň Respublikan partiýasynyň bu beýanatynda Geldimyrat Nurmuhammedowyň narkologiýa dispanserinde mejbury ýerleşdirilmegine adam hukuklarynyň gödek bozulmagy diýlip baha berilýär.
Azatlyk Radiosy bu beýanatyň awtory Nurmuhammet Hanamow bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Nurmuhammet! Siz öz ýaýradan beýanatyňyzda Geldimyrat Nurmuhammedowyň häkimiýetler tarapyndan saklanmagyna “başgaça pikir üçin öç alyş hem-de graždan jemgyýetini has hem gorkuzmaga synanyşyk” diýip baha berýäňiz? Şu pikiriňiz nämä esaslanýar? Aýdyňlaşdyraýsaňyz.
Nurmuhammet Hanamow:
Hakykatdanam men beýanatda şeýle diýip aýtdym, şondada durýan. Näme üçin diýseňiz, syýasat bilen bagly adamlary, režime garşy çykýan adamlary ýa dälihanalardan çykarýarlar, ýa şular ýaly neşekeş diýip tapýarlar, ýa iň bolmanda başga bir zatlary bahanalap, türmeden çykarýarlar. Şonuň üçin entäk ýurduň içinde syýasatçy bolup, ýa-da oppozisioner bolup, ýa režime garşy öz sözüni aýdyp bilýän adam bolup entäk arkaýyn ýaşaýan adam şu mahala çenli ýok. Şoň üçin men şo pikirde. Şoňa ýörite gurnalypdyr diýip gaýtalap bilýän. Geldimyrat Nurmuhammedow hakykatdan hem geçen ýyl dekabr aýynda Azatlyk Radiosynda öz pikirini aýdanda, režim barada, saýlaw barada, oppozisiýa barada, şular ýaly pikirlerini aýdanyndan soň onuň hakykatdanam ýurtda rahat ýaşamaga, Türkmenistanyň režimi boýunça, haky ýok.
Azatlyk Radiosy: Näme sebäpden Nurmuhammedow şol döwürde saklanman, häzir saklandy? Munuň sebäbibini nämede görýäňiz?
Nurmuhammet Hanamow:
Edil şol döwürde oňa garşy hiç bir hereket edilmänliginiň bir sebäbi bar. Ol prezident saýlawunyň öň ýanynda, hakykatdanam oň arkasynda halkara jemgyýeti aýaga galar, goh bolar diýip, şol zatlardan gorkup eden däldirler diýen pikirde men. Ýöne ondan wagt geçenden soň ony şular ýaly bir zat bilen günäkärläp, hökman bir çäre görmelidigi belli zat. Iru-giç görüljegem belli. Ahyry ynha şeýdip, birnäçe aýdan soňra, hakykatdan režimiň o zatlardan soň rahat oturmajagy göründi. Şoň üçin, meň pikirim boýunça Nurmuhammedowy günäkärleýänleriniň sebäbiniň arkasynda diňe şoň alyp barýan syýasaty ýatyr.
Azatlyk Radiosy: Nurmuhammet! Indi, şo ýaýradan beýanatyňyzda Geldimyrat Nurmuhammedowyň haýdan-haý boşadylmagyna ýardam bermegi üçin Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasyna ýüzlenjekdigiňizi belläpsiňiz. Häzir şu mesele boýunça nähili iş alyp barýaňyz?
Nurmuhammet Hanamow:
Hakykatdan hem OBSE-de (ÝHHG) ýörite Orta Aziýa bilen işleşýän işgärleri bar. Şoňa men berdim, adyny men entek özünden soraman aýdyp biljek däl. Men beýannamamyzyň bir ekzemplýaryny şoňa berdim. Oda “bolýar, men bu meseläni genseke (baş sekretara) çenli ýetirerin, hem serederis” diýip, “soň netijesini aýdarys” diýip, maňa söz berdi. Ýöne entek dogrudan hem wagt az, bu gysga döwrüň içinde entäk men olardan näme edilendigi barada habarym ýok, ýöne iru-giç olar hökman habar ederler. Näme üçin diýseňiz, men bu gurama bilen, bu işgär bilen birinji gezek iş salyşamok. Olar sözünde durýar.
Azatlyk Radiosy: Nurmuhammet! Häzir ýurt içinde-de, ýurt daşynda-da Geldimyrat Nurmuhammedowyň “dogrudan hem neşekeşlik bilen baglanyşygy bar” diýen maglumatlar ýaýraýar. Şeýle maglumatlaryň ýaýramagy siziň Nurmuhammedow barada pikiriňizi üýtgetmeýärmi? Siz şoňa nähili garaýaňyz?
Nurmuhammet Hanamow:
Ýok, onuň ýörite ýaýradylýany barada men şübhelenemok. Näme üçin diýseňiz, ynha meniň beýannamam çykdy welin, şondan soň her tüýsli hereketler başlandy. Diýmek, eýýäm OBSE-niň hem habary bar bolsa, ynha halkyň edýän gürrüňi, dogan-garyndaşlarynyň edýän gürrüňi diýdirmelidä ony. Ýa şoň ýakyn adamlary ynha şaýat diýdirmeli. Onuň analizini alyp hakykatdan hem şoň ganynda bar diýdirmeli. Näme üçin diýseňiz, ol bolnisa düşenden soň, bir-iki ukol edenden soň, ol ganynda-da bolar, hemme ýerdede bolar. Ony bolnisaň özünde neşekeş edip bilerler. Ediläýjek zatda. Men şoň üçin bu ýörite ýaýradylýar diýip pikir edýän, şoňada ynanýan.


text:
27 iýul - 12 awgust aralygynda Londonda geçiriljek Olimpiada oýunlaryna Türkmenistandan 23 adam barar. Resmi maglumatlara görä, olardan 10-sy sport ýaryşlaryna gatnaşjak sportsmenler.
Türkmenistan 2012-nji ýylyň tomusky Olimpiada oýunlaryna 10 sany sportsmeni iberýär. Resmi maglumatlara görä, 27-nji iýulda Londonda başlanjak bu halkara ýaryşynda türkmen sportsmenleri sportuň bäş görnüşine gatnaşarlar, ýagny boks, agyr we ýeňil atletika, ýüzüş we dzýudo görnüşlerinde çykyş ederler.
Olimpiada oýunlaryna gatnaşjak türkmen sportsmenleriniň türkmen metbugatynda çap edilen sanawyna görä, Londona boksçylar Serdar Hudaýberdiýew we Nursäher Pazzyýew, agyr atletler Ömürbek Bazarbaýew, Tolkunbek Hudaýbergenow we Mansur Rejepow, dzýudoçy Gülnar Haýytbaýewa, ýüzüjiler Sergeý Krowýakow we Jennet Saryýewa, ýeňil atletika boýunça bolsa Mergen Mämedow we Maýsa Rejepowa gider.
Türkmen habar beriş serişdelerine görä, 2012-nji ýylyň Olimpiada oýunlary türkmen sportsmenleriniň toparynyň düzmünde girýän halkara derejeli sport ussady 30 ýaşly Ömürbek Bazarbaýew üçin 4-nji Olimpiada oýunlary bolar. Bazarbaýewiň şeýle-de ençeme halkara iri sport ýaryşlaryna gatnaşanlygy habar berilýär. Ol Aziýanyň 2004-nji ýylda Gazagystanda we 2008-nji ýylda Ýaponiýada geçirilen çempionatlarynda bürünç medallara eýe bolupdy.
Londonda geçiriljek Olimpiada oýunlary Türkmenistanyň ýene bir agyr atleti Tolkunbek Hudaýbergenow üçin ikinji Olimpiada oýunlary bolar. Ol 2008-nji ýylda Pekinde geçirilen Olimpiada gatnaşyp, 7-nji orun eýeläpdi. Resmi maglumatlara görä, şu saparky oýunlara gatnaşjak beýleki türkmen sportsmenleri Olimpiada birinji gezek gatnaşarlar.
Halkara Olimpiada komitetiniň howandarlygynda her dört ýyldan bir gezek geçirilýän tomuskly Olimpiada oýunlary 1896-nji ýyldan bäri geçirilýär.
London şol döwürden bäri Olimpiada oýunlaryny üçünji gezek geçirýän ýeketäk şäher bolup durýar. Britaniýanyň paýtagty Olimpiada oýunlaryny 1908-nji we 1948-nji ýyllarda hem geçiripdi.


text:
Türkiýe geçen aýda başa barmadyk agdarylyşykdan soň amala aşyrylan köpçülikleýin tussag edişlikler sebäpli “gözegçilik astynda boşatmak” programmasynyň çäginde 38 müň tussagy boşatmagy planlaşdyrýar.
Türkiýäniň Adalat ministri Bekir Bozdag tussaglary boşatmak barada hökümetiň karar edendigini 17-nji awgustda Twitter arkaly habar berdi.
Ol bu çäräniň 1-nji iýula çenli jenaýat edenler babatynda ulanyljakdygyny we adam öldürmek, terrorizm we döwlet howpsuzlygyna wehim salmak ýaly jenaýatlara baş goşanlara degişli bolmajagyny belledi.
Bozdag bu çäräniň “amnistiýa” däldigini aýtdy.
Türkiýäniň tussaghanalary döwlet agdarylyşygyny amala aşyrmak boýunça synanyşygyň yzýany 35 müňden gowrak adamyň tussag edilmeginden öň hem çakdan-aşa doludy.


text:
Erkekleriň gaharyny getirýän Zenan eşiklerindäki bolgusyzlyklar
Zenanlaryň käbir egin-eşik görnüşlerini erkekler halamaýarlar we düşünmeýärler. Emma käwagt olar bu barada aýdyp bilmeýärler, ýa-da söýgüli ýarlaryna bu hakda aýtmagy gelşiksiz diýip pikir edýärler. "Nätdiňäý?!" topary erkekleriň žurnallaryny we forumlaryny derňäp, adamzadyň güýçli bölegini has hem ýigrendirýän zenan egin-eşikleriniň sanawyny düzdi. Hawa, olar siziň näme geýýäniňiz barada üns berýärler. ☺
Leggingsler we düşnüksiz balaklar
Giň ýaýran pikire garamazdan, erkekler zenanlaryň balak geýmeklerine garşy däl. Emma käbir görnüşleri olaryň göwnünden turmaýar: halta ýaly balaklar we legginsler. Birinjisi bedeniň formasyny üýtgedýär, ikinjisi bolsa aýalda bolmaly syrdan mahrum edýär.
Erkek köýnegi sypatly zenan köýnekleri we Futbolka köýnekleri
Haçanda erkekler zenanlaryň beýle köýnekleri geýen wagtlaryny görenlerinde: "bu köýnekmi ýa-da giň futbolkamy? Eger-de ikinji bolsa, näme üçin ol balak geýmeýär?" diýen soragy berýärler.
Kolgotkalaryň üstünden şorty geýmek
Adamzadyň güýçli bölegi muňa hiç düşünmez. Belki aýallaryň pikiriçe şortylar diňe bir tomus eşigi däldir, emma erkekleriň pikiriçe gyzlar ädikde we telpekde birtüýsli görünýärler.
Barbi gyrmyzysy
Belki hem geň görersiňiz welin, emman erkekler gyz reňkleriniň içinden gyrmyzyny has hem halamaýarlar.
Ýaldyrawukly egin-eşikler
Eşiklerdäki ýaldyrawuklaryň bolçulygy erkekleri çaşyrýar we olar üçin çakdanaşa bolup görünýär. Olar ýaldyrawuklary Täze Ýyl baýramy we çagalyk bilen utgaşdyrýarlar. Söýgülileri beýle eşikleri geýenlerinde olary elläme de gorkýan wagtlary bolýar.
Monžetlar, kružewalar, rýuşka, bantikler
Eger kružewalary, rýuşkalary, bantikleri gowy görýän bolsaňyz, duşuşyklara beýle eşikleri geýmekden saklanyň. Belli bolşy ýaly, erkekleriň bu zatlardan göwünleri turmaýar.
Ýyrtyk egin-eşikler
Ýene-de erkekleriň hiç düşünmeýän zady: ýyrtyk jynsylar we geleňsiz görünýän eşikler. Eger siziň ýaryňyz bu stiliň haýrany bolmasa, gowusy beýle eşiklerden daşrak duruň.
Mini ýubkalar
Geň galaýmaga, miniýubkalar antiseksual egin-eşikleriň sanawyna girýär. Erkekler "hiç zady bukmaýan" ýubkalara düşünmeýärler.
Uggi ädikleri
Şekilsiz bolany sebäpli, Uggi ädikleri erkekleriň arasynda halanmaýar. Bu ýüň ädikler aýakda bolmaly däl göwrüm goşýarlar. Erkekler bolsa ýigrenji diýip hasap edýärler.
Beýik ökjeli ädikler
Bu ädikler erkekler üçin örän agressiw görünip, striptizýorşalar bilen baglanyşdyrýarlar.
Erkekler üçin näme ýakymly?
Käbir zarlar elmydama modadan çykmaýar: inçejik jynsylar we köýnekler, agşam köýnekleri, jaň formaly köýnekler, bluzkalar we däli dizaýneriň pikiriçe öndürilmedik egin-eşikler. Mundan başga-da, bu egin-eşikler köplenç gymmat görünip köp kişä gelişýär.


text:
Çarşenbe güni gazagystanly ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistler ýurduň türmelerine gözegçilik ediji Komitetiň Adalat ministrliginiň garamagyndan Içeri işler ministrliginiň garamagyna geçirilmelidigi barada kabul edilen karary tankyt etdiler.
Ynsan hukuklary boýunça Gazak býurosynyň ýerine ýetiriji direktory Roza Akylbekowa prezident Nursultan Nazarbaýewiň bu barada 28-nji iýulda gol çeken kararyndan ilat köpçüliginiň bihabar galandygyny aýdyp, bu meseläniň halk köpçüligine sala salnyp çözülmelidigini nygtady.
Şeýle hem ol bu täze karara halkara standartlaryndan yza çekilmeklik hökmünde baha berdi.
2002-nji ýylda Gazagystan Merkezi Aziýa regionynda ilkinji bolup türmelere gözegçilik ediji Komiteti Içeri işler ministrliginiň garamagyndan Adalat ministrliginiň garamagyna geçiripdi. Emma täze kabul edilen permana laýyklykda indi bu Komitet Içeri işler ministrliginiň garamagyna gaýdyp barar.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý halkara jemgyýetçiligine ýüzlenip, 2014-nji ýylyň ahyryna çenli halkara güýçleri ýurtdan çykarlandan soň hem, ýene on ýylyň dowamynda hemaýat etmäge çagyrdy.
Karzaýyň sözlerine görä, soňky on ýylyň dowamynda gazanylan üstünlikleri saklamak üçin, pesinden 2024-nji ýyla çenli halkara hemaýaty zerur bolar.
“Biziň durnukly, özbaşdak we demokratik Owganystany gurmak baradaky umumy maksadymyz entek hasyl bolardan uzakda. Biz möhüm garşylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolup durus. Bularyň netijesinde gazanylan üstünlikleri elden gidirip, yza gaýtmak howpy bar” diýip, Karzaý belledi.
Karzaý bu barada Owganystana bagyşlanyp Germaniýanyň Bonn şäherinde geçirilýän konferensiýanyň dowamynda çykyş etdi.


text:
12-nji aprelde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Aşgabatdaky merkeziniň başlygy Sergeý Belýaýewi kabul etdi.
Onuň Türkmenistana missiýasy tamamlanýar. Bu barada Türkmen metbugaty ýazýar.
Prezidentiň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, Berdimuhamedow we Belýaýew gazanylan üstünlikler hem konstruktiw dialogy mundan beýläk-de ösdürmegiň perspektiwalary barada pikir alşypdyrlar.
Olary özara bähbitli hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary hökmünde energetika, sosial-ykdysady hem gumanitar pudaklary, halkara terrorizmine we serhetaşa jenaýatçylyga garşy göreş diýip belländikleri habar berilýlär.


text:
Bir italiýan sudýasy düýn Merkezi aňtaw gullugynyň öňki agentleriniň 22-sine we ýene bir amerikala 2003-nji ýylda bir musulman ruhanysyny alyp gaçanlyklary üçin 8 ýyla çenli türme tussaglygyny berdi.
Bulardan başga italiýaly iki sany gizlin gulluk agentine-de üç ýyl türme tussaglygy berildi.
Bu Merkezi aňtaw gullugynyň güman edilýän adamlardan sorag etmek üçin ulanylýan adatdan daşary geçiriş programmasy bilen bagly ilkinji suddur. Amerikaly güman edilýänler gaýybana sud edildi we gaçgak hasaplandy.
Ýyl kesilen agentler 2003-nji ýylyň fewralynda ruhany Osama Mustafa Hassan Nasry alyp gaçmakda günäli tapyldy. Ol Milandan alnyp gaçylyp, soňra Birleşen Ştatlaryň Italiýadaky we Germaniýadaky bazalaryna geçirilipdir.


text:
18-nji maý – Muzeýleriň Halkara güni. Bu çäre ÝUNESKO, ýagny Magaryf, ylym we medeniýet meseleleri boýunça Halkara guramasy tarapyndan 1977-nji ýylda esaslandyryldy. Şeýle çäräni geçirmek Muzeýleriň Halkara geňeşi tarapyndan öňe sürlüpdi.
Zerurlyk hakda
Dünýäde her düli muzeý bar. Olaryň aglaba köpüsi takyk bir ugra gönügip, şol ugurdan serişdeler toplaýar, olary gorap saklaýar we öz ugry boýunça ündew işlerini alyp barýar. Ýöne aýratyn muzeý bolýar, sen ogul-gyzyň elinden tutup, olary ilki şol ýere eltip, ony görkezmek isleýäň. Megerem, ol Politehniki muzeýidir.
Ylmy çeşmeleriň ýazmagyna görä, Politehniki muzeý köp halatda politehniki serginiň esasynda gurulýar. Ol ýurtda tehnikanyň emele gelşini, ösüşini, şol tehnikanyň peýdalanyşyny hem onuň gazananlaryny görkezýär. Şol wagtyň özünde ol tehniki gazananlaryň merkezi bolup-da hyzmat edýär.
Bize mälim bolan beýle medeni ojaklardan birini, Moskwanyň Politehniki muzeýini, aýratyn-da onuň tomaşa zalyny ýatlap bileris. Onuň medeniýetiň taryhy bilen berk baglanyşygy boldy. Ol ýerde çeper edebiýatyň hem sungatyň iň täze ugurlary köpçülige aýan edilipdi. Ol merkez diňe tehniki açyşlaryň sergisi bolman, medeniýetiň hem tribunasydy.
Bizdäki ýagdaý
Bir gezek dörediji adamlaryň arasynda Politehniki muzeý hakda gürrüň gidende, biri menden:
– Sizde Politehniki muzeý barmy? – diýdi.
Elbetde, “ýok” diýmeli boldum, ýöne muňa gynandym. Şol tehnikanyň özi ýok wagtynda, muzeýi nireden bolsun?! Bizde ony döretmek barada alada hem edilmändir. On tomdan ybarat Türkmen ensiklopediýasynda Politehniki muzeý barada makala ýok. Ýöne muzeýler barada ensiklopediýanyň 6-njy tomunyň 78-nji sahypasynda şeýle ýazylýar.
“MUZEÝLER – kompleksleýiş, saklaýyş işlerini amala aşyrýan, taryhy ýadygärlikleri öwrenýän hem-de olar barasynda halk arasynda düşündiriş işlerini geçirýän, maddy we ruhy medeniýeti – tebigaty, adamzat jemgyýetiniň ösüşini düýpli öwrenmek işleri bilen meşgullanýan ylmy, aň-bilim ýaýradyjy edara. Muzeýlerde çeper eserler, tebigy baýlyklaryň nusgalary, taryhy dokumentler saklanylýar we olar halk köpçüligine görkezilýär. Muzeýler dürli görnüşde (ülkäni öwreniş, taryh, memorial we ş.m.) bolýar…”
Görşümiz ýaly, bu ýerde Politehniki muzeýiň ady hem gelmeýär.
Ýok hem bar zat
Biziň topragymyzda ösen tehnika döredilmändir. Türkmenler haýsydyr bir tehnika “Şuny biz döretdik” diýip, eýe çykyp bilmese gerek. Muňa garamazdan, olaryň hünärmenlik tehnikasy bolupdyr. Şol sada tehnika şu günlere gelip ýetipdir. Beýleki tarapdan, adamzadyň gazananlaryny türkmenler peýdalanyp bilipdir. Olar tüpeň ýasap, däri öndürip, ok hem top atmagy başarypdyrlar. Dokma gurap, haly dokapdyrlar. Tarada ýüpekden hem nah ýüplükden mata dokapdyrlar. Keteni şol gadymyýetden bäri öz hilini peseltmän gelýär. Türkmenler dürli ösümliklerden ýag alypdyrlar, olar reňkdir boýaglary ýasap bilipdirler.
Bizde ösen tehnikanyň hem geň taryhy bar. Eýsem Soltan Sanjaryň ýa-da Tekeşiň mawzoleýi nähili guruldyka? Derýadan gurlan bentleri, suw howdanlaryny, suw harazlary nädip döretdilerkä? Ýeri gelende aýtsam, men Boldumsaz etrabynda açyk asmanyň aşagynda gurlan, suw desgalaryna degişli çaklaňja muzeýi görüpdim.
Soňky döwre nazar aýlasak, Türkmenistanda demir ýoluň gurluşygy 19-njy asyryň aýagynda, baryp 1880-nji ýylda başlanypdy. Bu gurluşygyň mysalynda beýik fransuz ýazyjysy J. Wern roman ýazdy. Emma bizde onuň aýratyn bir muzeýi-de ýok. 1914-nji ýyla çenli Türkmenistanyň çäginde 270 çemesi senagat kärhanasy gurlupdyr.
Ilkinjiler
Iň görnükli tehniki ýadygärlik, megerem, Türkmengala etrabyndaky Murgap derýasynyň ugrunda gurlan Gidro elektrik stansiýasy bolsa gerek. Ol 1009-1912-nji ýyllar aralygynda gurlupdy, häzirki günde-de bökdençsiz işläp, halk hojalygyna hyzmat edip dur. Eýsem bu täsin gurluşygyň özi baryp ýatan Politehniki muzeý dälmidir?
Türkmen topragyndan dünýädäki iň iri suw desgasy – Garagum kanaly akyp geçýär.
Şu günki günde tebigy gaz bilen işleýän Mary GRES-i Merkezi Aziýadaky iň iri elektrostansiýa hasaplanýar.
Häli-şindi ýatlanýanlary şular. Şol barlykdan çen tutulsa-da, Türkmenistanda Politehniki muzeýi döretmäge şert ýeterlikdir.
Çagalaryň hem ýaşlaryň ylmy gözýetimi şeýle medeni ojakdan başlansa, ol öz ýurdy, onuň geljegi barada nähili düýpli pikir edip bilerdi. Ýaş ynsanda Watan, onuň geljegi hem kuwwaty baradaky düşünje şeýle muzeýden başlanardy.
Sözlüklerde muzeý düşünjesiniň grekçe Muzanyň köşgi, Muzanyň mekany diýen sözden gelip çykandygy bellenýär. Muza bolsa, bilşimiz ýaly, gadymy dünýäniň düşünjesine laýyklykda sungata we ylma hemaýat edýän hudaýy hem ylhamy aňladýar. Şol ajaýyp sözden taryhy we estetiki ähmiýetli ýadygärlikleri ýygnap we gorap saklaýan, olary jemgyýete sergi edip görkezýän edara – muzeý emele gelipdir.
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Ýaponiýa Hytaýyň dawaly adalaryn golaýynda tussag edilen balykçy gämisiniň kapitany üçin ötünç soramak barada gaýtalap eden talabyny ret etdi.
Ýaponiýanyň premýer-ministri Naota Kan Hytaýyň daşary işler ministrliginiň Tokio ötünç soramaly diýen talabyny gaýtalandan bir gün soňra «ötünç ýa kompensasiýa akyla sygjak sat däl» diýdi.
Hytaýly kapitan 8-nji sentýabrda, balykçy gämisi ýaponiýanyň iki sany patrul gämisi bilen çakyşanda tutulypdy.
Bu waka Ýaponiýa, Hytaý we Taýwan tarapyndan dawa edilýän adalaryň golaýynda boldy.


text:
Rumyniýanyň premýer-ministri Wiktor Ponta gijeki klubda bolan heläkçilikli ýangyn bilen bagly köpçülikleýin protestlerden soň öz hökümetiniň häkimiýet başyndan çekilýändigini yglan etdi.
“Men jemgyýetiň islegini berjaý etmäge taýýar. Men wezipeden çekilýärin, bu hökümetiň hem wezipeden çekilýändigini aňladýar”, diýip Ponta 4-nji noýabrda aýtdy.
20 müň çemesi adam 4-nji noýabrda Buharestiň köçelerine çykyp, Pontanyň, içeri işler ministri Gabriel Opreanyň we etrap häkiminiň wezipelerinden çekilmegini talap etdi. 30-njy oktýabrda gijeki klubda bolan ýangynda 32 adam wepat boldy we onlarça adam ýaralandy.
Protestçiler ýangyna getiren sebäpleriň korrupsiýa bilen baglydygyny aýtdylar.


text:
Bütindünýä Söwda Guramasyna agza bolmak ugrunda Orsýetiň 17 ýyllap alyp baran tagallalary ýakyn wagtlarda soňlanjaga meňzeýär. Ýöne onuň anyk nähili netijeler bilen soňlanjagy welin heniz hem belli däl.
Soňky wagtlar Birleşen Ştatlar bilen Ýewropa Bileleşigi şu ýylyň ahyryna çenli Orsýetiň bu Bütindünýä Söwda Guramasyna (BSG) agza bolmak isleglerini goldap çykyş edýärler.
Ýöne bu ugurdaky ýeke-täk päsgelçilik kiçijik Gürjüstan döwletiniň döredýän päsgelçilikleri bolup durýar.
Geçen aý Şweýsariýanyň araçyllyk etmeginde Orsýet bilen Gürjüstan bu mesele boýunça Bern şäherinde ikilenji tapgyr gepleşik geçirdiler. Anyk netije bilen tamamlanmadyk şol gepleşikde taraplar ýene şu aýyň ahyrynda üçülenji gezek gepleşik geçirmegi karar etdiler.
Orsýet BSG-e agza däl iň uly ykdysady döwlet bolup durýar. 2009-njy ýylda Birleşen Ştatlar bilen Orsýetiň öz gatnaşyklaryny täzeçe terzde ýola goýmak baradaky planlarynyň çäklerinde Waşington Orsýetiň bu gurama agza bolmagynyň iki ýurduň arasyndaky täzeçe gatnaşyklarda-da uly oňyn özgerişlik boljakdygyny aýdypdy.
Tbilisi özüniň separatistik regionlary bolan Günorta Osetiýa bilen Abhaziýa regionlarynyň serhetleriniň üstaşyry Orsýetiň alyp barjak söwda gatnaşyklaryna gözegçilik etmeklige dalaş edýär we muny gepleşiklerde şert edip goýýar.
Gürjüstan bu meselede Bütindünýä Söwda Guramasynyň agzalarynyň öz serhetleriniň üstaşyry amala aşyrylýan söwda işlerine gözegçilik etmelidikleri baradaky düzgünlerden ugur alýar.
Emma 2008-nji ýylda Günorta Osetiýa bilen Abhaziýanyň özbaşdaklygyny ykrar eden Orsýet öz gezeginde bu regionlaryň özbaşdak ýurtlardygyny öňe sürüp, Gürjüstanyň bu ugurdaky talaplaryny ret edýär.
Gürjüstanyň mümkinçiligi
Gürjüstanda ýerleşýän Jemgyýetçilik Işleri Institutynyň halkara gatnaşyklary boýunça koordinatory Bakur Kwaşilawa bu mesele barada şeýle diýdi: «Biz häzir Gürjüstanyň ilkinji we ýeke-täk gezek Orsýetiň planlaryna weto goýmaga mümkinçilik alan ýagdaýyny görýäris. Geçmişde hemişe ýagdaý tersine bolupdy, ýagny, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynda-da, Birleşen Milletler Guramasynda-da Orsýet Gürjüstana garşy weto ulanyp gelýärdi. Indi bu kiçijik ýurt öz elindäki bu guraly maksimum derejede ulanmaga çalyşýar».
Emma Gürjüstanyň bu meselede öz elindäki mümkinçiliklerden näderjede täsirli peýdalanyp biljekdigi welin heniz anyk däl.
Geçmişde BSG-niň ähli agzalarynyň biragyzdan ses beren halatynda haýsydyr bir ýurt bu gurama agza bolup bilýärdi. Ýöne BSG-niň agzalarynyň häzirki özara şertnamasyna görä, täze agzanyň kabul edilmegi üçin bu guramanyň agzalaryndan üçden iki böleginiň ses bermegi ýeterlik hasaplanylýar.
Gürjüstan bilen Bernde geçiriljek indiki gepleşikleriň öňýany Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Günorta Osetiýa bilen Abhaziýa sapar edip, Tbilisiniň hasam gaharyny getirdi.
Munuň hem üstesine, ol 26-njy aprelde žurnalistlere beren interwýusynda Orsýetiň hatda Gürjüstanyň razylygyny almazdan hem BSG-e agza bolmagynyň mümkindigini öňe sürdi.
Awstriýada ýerleşýän «Institute for Adwanced Studies» atly barlaglar guramasynyň wise-prezidenti, syýasy analitik Hans-Jorj Heinrih Orsýetiň özüne bolan ynamyny onuň ýa-ha bu ugurda Waşingtonyň Tbilisä görkezjek basyşlaryna ýa-da guramanyň agzalaryndan üçden iki böleginiň berjek sesine bil baglaýandygy bilen düşündirdi.


text:
Orsýetde neşä garşy göreşýän aktiwist Ýegor Wyçkow Swerdlowsk türmesinden azat edildi.
Wyçkow Nižniý Tagil şäherinde Neşesiz şäher fonduna ýolbaşçylyk edýär. Ol 12-nji oktýabrda Swerdlowsk oblast sudy tarapyndan ýaş neşekeşi alyp gaçmakda günäli tapylyp, türme tussaglygyna höküm edildi.
Aklawçysy Wyçkowyň ýaş neşekeşiň ene-atasynyň haýyşy boýunça olaryň ogullaryny zor bilen neşe goýulýan merkeze ýerleşdirendigini aýdýar.
Neşesiz şäher fondy özüniň neşe goýduryş we bejeriş prosesinde berk usullary ulanýar we käte näsaglary gulply otagda hem saklaýar.
Aklawçysy Wyçkowyň bu usullary näsaglaryň ene-atasynyň razylygy boýunça ulanýandygyny aýdýar.
Swerdlowsk oblast sudunyň 3-nji gün çykaran kararynda Wyçkowa berlen türme möhletiniň azaldylmadygy we şertli iş bilen çalşyrylmalydygy aýdylýar.


text:
Täjigistandaky graždan urşy döwründe Birleşen Täjik Oppozisiýasynyň meýdan komandiri bolan Şoh Iskanderow ýurduň Içeri işler ministrligine işe alyndy.
Täjigistanyň Içeri işler ministrligiň metbugat wekili Mahmadullo Asadulloýewiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Iskanderow Raşt jülgesindäki Içeri işler departamentiniň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenilipdir.
Içeri işler ministrligiň metbugat wekiliniň bellemegine görä, Iskanderow geçen ýylyň güýzünde Raşt jülgesindäki krizisi durnuklaşdyrmak boýunça eden tagallalaryna minnetdarlyk hökmünde, bu wezipä bellenilipdir.
Iskenderow Täjigistandaky 1992-1997-nji ýyllar aralygyndaky graždanlyk urşunda, Birleşen Täjik Oppozisiýasynyň tarapynda bolup, prezident Emomali Rahmonyň güýçlerine garşy göreşipdi.


text:
Düýn Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň bildirmegine görä, guramanyň polisiýa güýçleriniň sentýabr aýynyyň başlarynda Oşa barmagy mümkin.
ÝHHG-niň Wenadaky edarasynyň metbugat wekiliniň orunbasary Morewiçiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, polisiýa ofiserleriniň haçan Oşa barjakdygy heniz doly anyk däl.
ÝHHG-niň wekili bu baradaky kararlary tassyklamaga ygtyýary bolan hemişelik geňeşiň awgust aýynda maslahatynyň bolmajakdygyny hem sözüne goşdy.
Düýn Gyrgyzystanyň daşary işler ministri Ruslan Kazakbaýewiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, hökümet bu ugurda ÝHHG bilen işleşýär.
“Häzir ÝHHG maslahatçy polisiýa güýçlerini Gyrgyzystana ibermegi karar edýär. Munuň ýakyn wagtda bolmagy ahmal. Häzir gurama kandidatlary saýlaýar. Biz şol maslahatçylaryň orsça bilmelidigi, tejribeli bolmalydygy we biziň medeniýetimize, mentalitetimize düşünmelidigi barada öz tekliplerimizi ýolladyk” diýip, Gyrgyzystanyň daşary işler ministri R.Kazakbaýew Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Gyrgyzystanyň prezidenti Roza Otunbaýewa ÝHHG-niň polisiýa güýçleriniň Gyrgyzystana barmagyna geçen aý rugsat berdi.


text:
Ministrler Kabinetiniň tassyklan meýilnamasyna laýyklykda, şu ýyl Türkmenistanyň prezidentiniň doglan güni mynasybetli çärelerdir dabaralar ýurduň medeniýet we sungat işgärleriniň baýramçylyklary bilen utgaşdyrylyp geçirilýär.
20-nji iýundan 30-njy iýun aralygyny öz içine alýan baýramçylyklaryň meýilnamasyna laýyklykda, Aşgabat şäherindäki we welaýatlardaky, etraplardaky seýilgählerde, medeni we bilim ojaklarynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli dabaraly maslahatlar, döredijilik duşuşyklary we aýdym-sazly baýramçylyk çäreleri geçiriler.
Prezidentiň doglan gününe gabatlap, paýtagtda Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň Iş Dolandyryş Müdirliginiň durky täzelenen binasynyň açylyşy, «Prezidentbank» döwlet täjirçilik bankynyň 12 gatly 72 öýli has oňaýly ýaşaýyş jaýynyň hem-de 3 gatly söwda dükanynyň açylyş dabarasy, Türkmenistanyň Daşary ykdysady iş bankynyň 12 gatly 108 öýli has oňaýly ýaşaýyş jaýynyň hem-de 3 gatly söwda dükanynyň açylyş dabarasy, Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň 12 gatly 48 öýli has oňaýly ýaşaýyş jaýynyň açylyş dabarasy bolar.
29-njy iýunda Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimliklerinde, ýurduň ähli ministrliklerinde hem-de pudak edaralarynda «Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sebit we dünýä ähmiýetli başlangyçlary Täze Galkynyş eýýamynyň ösüş binýadydyr» atly dabaraly maslahatlar geçiriler.
Şol gün Türkmenistanyň Baş milli muzeýiniň Prezident muzeýinde «Prezidentim, halkyň saňa minnetdar» atly ylmy-amaly maslahat, «Watan» kinokonsert merkezinde «Şygyr kimin joşýar Arkadagymyň, gülleýän, gül-açýan, galkynýan ýurdy» atly döredijilik duşuşygy, Türkmenistanyň Milli medeniýet merkeziniň öňündäki meýdançada bolsa «Waspyň dillerde dessan» atly baýramçylyk konserti geçiriler.Taryh ýene gaýtalanýarmy?
Türkmenistanyň öňki prezidenti Nyýazowyň 65 ýyllyk ýubileýinde, 20-nji fewral, 2005-nji ýyl.
Ýurduň birinji adamsynyň doglan gününiň döwlet derejesinde bellenilmegi Saparmyrat Nyýazowdan gözbaş alyp gaýdýar. 1993-nji ýylyň 19-njy fewralynda Türkmenistanda ilkinji gezek S.Nyýazowyň doglan güni döwlet derejesinde bellenilipdi. Şondan soň bu sene iň bir şanly seneleriň birine öwrüldi. Özi hem prezidentiň doglan gününiň baýramçylygynyň şowhuny ýyl geldigiçe artdyrylypdy. Nyýazowyň doglan gününe gabatlap bolsa täze-täze binalaryň açylyş dabaralary, baýramçylyk konsertleri, ylmy-amaly maslahatlar geçirilerdi.
Ýurduň prezidentligine saýlanan Berdimuhamedowyň döwlete baştutanlyk edýän döwrüniň ilkinji ýylynyň onuň 50 ýaş ýubileýine gabat gelmegi, täze prezidentiň hem kultuny galdyrmaga bahana boldy diýip, ýerli intelligensiýa wekilleri aýdýarlar.
Berdimuhamedowyň doglan güni Nyýazowyňky ýaly kalendara girenok. Ýöne şonda-da, onuň doglan güni bolan 29-njy iýun güni ýurtda dabaralara beslendirilýär.
2009-njy ýyldan ýurtda medeniýet we sungat işgärleriniň gününi bellemeklik karary kabul edilensoň, Berdimuhamedowyň doglan gününi on günläp dabaralandyrmaga esas boldy.
Ýörite düzülen meýilnama esasynda 20-nji iýundan 30-njy iýuna çenli ýurtda medeniýet we sungat işgärleriniň güni mynasybetli dürli-dürli çäreler geçirilýär. Ýöne geçirilýän şol çärelerde hökmany suratda Berdimuhamedowyň doglan güni agzalyp geçilýär we medeniýetçileriň gününe bagyşlanan çäre öz-özünden prezidentiň doglan güni mynasybetli geçirilýän çärä öwrülip gidiberýär.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
ABŞ-nyň wise-prezidenti Joe Biden respublikanlardan prezidentlige dalaşgär Donald Trumpyň musulmanlara garşy syýasatynyň ABŞ-da nägileligi tutaşdyrmagynyň we zeper ýetirmeginiň mümkindigini duýdurdy.
“Meniň eşidýän sözlerimiň käbirleriniň dünýädäki 1.4 milliard musulmanyň ählisiniň radikallaşmagyna gönükdirilen bolmagyna meňzeýär” diýip Biden “Täze Amerikanyň howpsuzlygy” merkezinde 20-nji iýunda eden çykyşynda aýtdy.
19-njy iýunda Trump musulmanlaryň immigrasiýasyny wagtlaýyn togtatmak baradaky ozalky çykyşlaryny gaýtalady we ABŞ-nyň ýurduň içindäki musulmanlara üns bermelidigini belledi.
“Musulmanlaryň ABŞ barmagyny gadagan etmek ýa-da beýleki dini jemgyýetlere terrorçylyga baş goşmakda töhmet atmak ýaly gorky we çydamsyzlyk syýasatynyň ýöredilmegi Amerikanyň dünýäniň taryhynda demokratiýanyň ägirdi statusyny sorag astyna goýýar” diýip Biden belledi.


text:
Şu gün özbek prezidenti Yslam Karimowyň ýegeni Jamşed Karimowyň oktýabr aýynda Samarkandyň golaýynda ýerleşýan ruhy hassahanadan çykarylandygy belli boldy.
Ruhy hassahana ýerleşdirilmezinden öň garaşsyz žurnalist hökmünde iş alyp baran Jamşed Karimow Uruş we parahatçylyk maglumatlar instituty, Uznews.net habar agentligi ýaly edaralara ýurtda bolup geçýän wakalar barada maglumat ýetirýärdi.
Ol 2006-njy ýylyň sentýabr aýynda tussag edilip, alty aýdan soň ruhy hassahana ýerleşdirilmeli edilipdi.
Onuň ruhy hassahanada saklanmaly möhletiniň birnäçe gezek uzaldylandygy habar berilýar.
Jamşed Karimowyň oktýabr aýynda ABŞ-yň Döwlet sekretary Hillari Klintonyň Özbegistana sapar etmeziniň öňüsyrasynda ruhy hassahanadan goýberilendigi aýdylýar.


text:
12-nji aprelde Serhetsiz lukmanlar topary Berlinde we Moskwada ýörite metbugat ýygnagyny gurnap, Türkmenistanyň saglygy saklaýyş pudagy barada öz hasabatyny ýaýradar.
Bu maglumaty düýbi Moskwada ýerleşýän Garaşsyz metbugat merkezi Serhetsiz lukmanlar toparyna salgylanyp ýaýratdy.
2009-njy ýylyň dekabr aýynda Serhetsiz lukmanlar topary Türkmenistanda alyp barýan işlerine päsgelçilik döredilenligini aýdyp, bu ýurtdaky edarasyny ýapýanlygyny yglan edipdi. Bu topar Türkmenistanda on ýyldan gowrak iş alyp bardy.
Serhetsiz lukmanlar toparynyň aýtmagyna görä, olar Türkmenistanyň saglygy saklaýyş pudagy boýunça ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary meselesinde baý tejribä eýedir.


text:
Hormatly okyjylar, futbol söýüjileri!
«Turkmenportal» saýtynyň redaksiýasy 2015-nji ýyl boýunça Türkmenistanyň iň gowy futbolçysyny yglan etmek maksady bilen, okyjylarymyzyň arasynda ses berlişik geçirýär. Munuň üçin islendik okyjymyz sanawda atlary görkezilen 30 futbolçynyň içinden birine «Line», «Vkontakte» we «Odnoklassniki» aragatnaşyk ulgamlaryndaky sahypalarymyz arkaly ses berip biler.
Sanawa goşulan futbolçylar hakynda kelam agyz. Olaryň ählisi hem yzda galan çempionatda ýa-da geçen ýyl milli ýygyndymyz bilen 2018-nji ýylda geçiriljek dünýä çempionatynyň we 2019-njy ýyldaky Aziýa çempionatynyň saýlama duşuşyklarynda başarjaňlyk bilen çykyş eden futbolçylardyr.
Anyk delillere geçmeli bolsa, tejribeli ýarym goragçy Guwanç Abylowyň geçen möwsümde geçiren ajaýyp duşuşyklaryna hemmäňiz hem şaýat bolan bolsaňyz gerek. Ol, esasan hem, milli ýygyndymyzyň hatarynda Guamyň we Hindistanyň ýygyndy toparlarynyň derwezelerinden 2 pökgi geçirip, ildeşlerimiziň iki duşuşykdan 6 utuk toplamagyna uly goşant goşdy. Edil şonuň ýaly hem, Özbegistanyň «Almalyk» toparynyň düzüminde çykyş edýän ildeşimiz Arslanmyrat Amanowyň milli ýygyndymyz bilen Omanyň we Hindistanyň ýygyndylarynyň derwezesine geçiren pökgülerini janköýerler entek ýadyndan çykaran däl bolsalar gerek.
Biziň beýleki legionerlerimiz Ruslan Mingazow bilen Artur Geworkýanyň ajaýyp pökgüleri hem ýadyňyzdadyr. Ruslan Mingazow saýlama tapgyrda öz ýurdumyzda geçiren ilkinji duşuşygymyzda geçiren ajaýyp pökgüsi bilen Aziýanyň reýtinginde birinji orunda barýan ýygyndy — Eýranyň ýygyndysy bilen hasaby deňlemegimize goşant goşan bolsa, Artur Geworkýanyň 2015-nji ýylda dünýäniň iň gowy futbolçysy Lionel Messiniň urgusyna kybapdaş, gorag diwaryndan üstaşyr geçirip, belli tälimçi Pol Le Gueniň ýolbaşçylygyndaky Omanyň ýygyndysynyň derwezesine geçiren pökgüsi saýlama tapgyryň iň owadan gollarynyň biri bolmaga mynasyp. Ýeri gelende aýtsak, bu futbolçylar geçen ýyl çykyş edýän toparlary bilen üstünlik gazandylar. Ruslan Mingazow «Ýablones» bilen Çehiýanyň Kubogynyň kümüş medalyna mynasyp boldy, Artur Geworkýan bolsa, Özbegistanyň «Nasaf» topary bilen ýurduň Kubogyny gazandy.
Geçen ýyl milli ýygyndymyzyň geçiren duşuşyklarynda ildeşlerimiziň garydaş derwezelere geçiren owadan pökgüleriniň biri hem Süleýman Muhadowa degişlidir. Bu gol türkmen futbolçylarynyň Omanyň güýçli ýygyndysyndan 2:1 hasabynda üstün çykmagyny üpjün edipdi. Ýeri gelende aýtsak, Süleýman Muhadowa geçen ýylky möwsümde çempionatda hem 29 pökgi geçirip, iň netijeli hüjümçileriň sanawynda ikinji orny eýeledi. Möwsümiň iň kän pökgi geçiren futbolçysy Myrat Ýagşyýew hem siziň ses bermeli futbolçylaryňyzyň sanawyna goşuldy.
Milli ýygyndymyzyň geçen ýylky şowly çykyşlaryna ýaşyl meýdanda tejribeli kapitan Ahmet Ataýew ýolbaşçylyk etdi. Onuň «Altyn asyr» bilen 2015-nji ýylda üç Kuboga mynasyp bolandygyny aýratyn nygtamak gerek. Tejribeli ýarym goragçy geçen ýyl milli ýygyndymyzyň geçiren 7 duşuşygynyň ählisinde-de kapitanlyk daňysyny daňdy. Ozal hem habar berşimiz ýaly, Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan geçirilen ses berlişikde Ahmet Ataýew ýylyň futbolçysy diýlip yglan edilipdi. Eýsem, ol «Turkmenportalyň» okyjylarynyň gatnaşmagyndaky ses berlişikde hem bu üstünligini gaýtalap bilermikä?
Biz bu sanawy düzenimizde milli ýygyndymyzyň futbolçylary, futbol hünärmenleri, toparlaryň baş tälimçileri bilen maslahatlaşdyk we sanawa geçen möwsümde Ýokary ligada çykyş eden ähli toparlardan dalaşgärleri goşmagy makul bildik. Şeýlelikde, biziň 30 futbolçydan ybarat sanawymyz emele geldi:
- Ahmet Ataýew («Altyn asyr»)
- Süleýman Muhadow («Altyn asyr»)
- Mämmet Orazmuhamedow («Altyn asyr»)
- Şöhrat Söýünow («Altyn asyr»)
- Bahtiýar Hojaahmedow («Altyn asyr»)
- Umidjan Astanow («Altyn asyr»)
- Mekan Saparow («Balkan»)
- Myrat Ýagşyýew («Balkan»)
- Serdaraly Ataýew («Balkan»)
- Aşirgeldi Ylýasow («Balkan»)
- Berdi Şamyradow («Aşgaba»)
- Ruslan Kurbanow («Aşgabat»)
- Hemra Amanmämmedow («Şagadam»)
- Ýewgeniý Tkaçenko («Şagadam»)
- Nikita Gorbunow («Ahal»)
- Altymyrat Annadurdyýew («Ahal»)
- Süleýman Orazow («Ahal»)
- Nurýagdy Muhammedow (HTTU)
- Wezirgeldi Ylýasow (HTTU)
- Guwanç Abylow («Hazyna»)
- Didar Durdyýew («Hazyna»)
- Ilýa Tamurkin («Merw»)
- Sohbet Allanurow («Merw»)
- Kerim Hojaberdiýew («Energetik»)
- Mekan Nasyrow («Energetik»)
- Hamza Allamow («Daşoguz»)
- Merdan Galpakow («Daşoguz»)
- Ruslan Mingazow («Ýablones», Çehiýa)
- Artur Geworkýan («Nasaf», Özbegistan)
- Arslanmyrat Amanow («Almalyk», Özbegistan)
Hormatly okyjylar! Siz şu futbolçylaryň içinden iň gowusyny saýlap-seçmek üçin biziň «Line», «Wkontakt» we «Odnoklassnik» aragatnaşyk ulgamlaryndaky sahypalarymyz arkaly ses berip bilersiňiz.
Ses berlişik 2016-njy ýylyň 25-nji ýanwarynda başlar we ol 30-njy ýanwara çenli dowam eder. Siziň beren sesleriňiz esasynda ÝYLYŇ FUTBOLÇYSY saýlanan futbolçymyz «Turkmenportalyň» ýörite baýraklaryna mynasyp bolar.
Ses berlişik barada goşmaça habarlary hem biz size ýetirip durarys. Eger-de sizde we siziň dostlaryňyzda biziň resmi sahypalarymyz ýok bolsa, onda derhal birigiň.
Biziň sahypalarymyz:
LINE ID: @tpsport
Ses bermek mümkinçiligiňizi deňiňizden geçirmäň, hormatly futbolsöýüjiler!
Hormatlamak bilen,
TURKMENPORTAL saýtynyň redaksiýasy.


text:
Orsýet öz raýaty Wiktor Buty ýurda getirmäge synanyşjakdygyny aýdýar. Wiktor But ýarag gaçakçylygynda aýyplanyp, çarşenbe güni amerikan sudunda günäli tapyldy.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Aleksandr Lukaşewiç Butuň Amerikadaky ýagdaýyna Orsýetiň gözegçilik etjekdigini, şeýle-de ony ýurda getirmek ugrunda tagalla etjekdigini aýtdy.
“Orsýetiň Daşary işler ministrligi Orsýetiň raýaty hökmünde Wiktor Butuň hak-hukuklarynyň berjaý edilmegi ugrunda ähli tagallany etmegi dowam etdirer. Biziň maksadymyz onuň öz watanyna dolanmagyny gazanmakdyr” diýip, Lukaşewiç belledi.
Sowet armiýasynyň ozalky ofiseri But Kolumbiýanyň söweşijileri diýip pikir eden adamlaryna ýarag satmaga razylaşanlykda günäli tapyldy.
“Ölüm tutjary” diýlip atlandyrylan 44 ýaşly Buta 25 ýyldan ömürlik türme tussaglygyna çenli jezanyň berilmegi mümkin.


text:
21 ýaşyndaky student Aýat al-Gormezi Bahreýniň paýtagty Manamanyň Göwher meýdançasyna ýygnanan demokratiýa tarapdar protestçileriň öňünde okan goşgulary üçin 30-njy martda tussag edildi. Bahreýniň ýörtite howpsuzlyk tribunaly ony 2-13-nji iýun aralygynda sud edip, döwlete garşy jenaýatda, şol sanda patyşa maşgalasynyň agzalaryny masgaralamakda we režime ýigrenç döretmekde günäli tapdy. Suduň karary esasynda şahyra bir ýyl türme tussaglygy berildi.
Halkara Pen kluby al-Gormeziniň sud seljerişliginiň halkara adalatlylyk standartlaryna laýyk geçirilmändigini aýdýar. Adam hukuklaryny goraýan Halkara Günä geçiş guramasy bolsa bu suddan soň Bahreýniň söz azatlygyny inkär etmesini tankytlady. Aýdylmagyna görä, tussaghanada ýowuz daraşylanlygy üçin, şahyr tutulanyna kän wagt geçmänkä hassahana ýerleşdirilipdir. Aýat al-Gormezi bir goşgusynda şeýle diýýär:
“Biz köşki-eýwanyň haýranlary däl,
Ýa-da ölüp-öçen häkimýet diýip.
Biz adamlar kemsitmäni ýok etjek,
Bes diýjek ýaşama hunaba iýip...”
Halkara Pen kluby Aýat Al-Gormeziniň bir ýyl türme tussaglygyny ýazgarýar we onuň, şeýle-de Bahreýnde häzir öz pikir-garaýşyny parahatçylykly usulda aýtmaga synanyşany üçin tussagda saklanýan ähli adamlaryň derhal, hiç bir şertsiz azat edilmegine çagyrýar.
Aýat al-Gormeziniň “Halifa” (“Premýer-ministr”) diýen goşgusy türkmen okyjylarynyň hem göwnünden turar öýdýäris.
Aýat al-Gormezi, bahreýn şahyry
Halifa
Eý ýaşuly,
Diňle meni,
“gowy adam”, “adalaty goraýan”,
(özüň şeýle diýip aýdardyň muny)...
Eger men seň üçin bahana tapsam,
Ýuwmarlasam seniň eden zatlaryň,
Görnerin daşymdan samsyk mysaly;
A sen öz ýoluňy dowam edersiň,
Öldürersiň bizi “dönükler” ýaly.
Diňle meni:
Diňle biziň ählimiz,
Sebäbi birmeňzeş hemmäniň dady,
Mezhepleriň bary, bar Bahreýin,
Senden bidat edip, çekýär perýady.
Sen gitmeli.
Onuň Aly Hezretin
Al ýanyňa, özüň bilen galdyrma,
Galdyr yzda diňe edilen zady.
Sen, zalym,
Nireden alýarsyň kuwwat,
Öz halkyňy gysyp-gabap saklara;
Ähli halky,
Aýal-oglan-uşagy,
Hatda erkekleri, çekjek deý dara?
Sen ýene-de “dialoga” çagyrýaň,
Zulum-sütemiňe hiç bermän ara?
Ýok!.. Ýok!..
Ýeke söz: Ýok!
Ýeke talap, besdir indi:
Ber sen biziň Bahreýnimiz yzyna.
Gaýtar ýurdy halkyň özüne ýene,
Bize, şu watanyň ogul-gyzyna.
Biziň Bahreýnimiz bolsun biziňki.


text:
Pakistan «Talbanynyň» bir fraksiýasy Rawalpindidäki şaýy metjidine edilen hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
9-njy ýanwarda janyndan geçen bombaçynyň metjide ýygnanan mähelläniň içinde özüni partlatmagy netijesinde ýedi adam öldi.
Pakistanyň «Talyban» hereketiniň «Jamat-ul-Ahrar» fraksiýasynyň sözçüsi Ehsanullah Ehsan žurnalistlere iberen imelinde "Biz şaýy metjidine edilen hüjümiň jogapkärçiligini öz üstümize alýarys we yslamyň duşmanlaryna garşy şeýle hüjümleri dowam etdirmegi wada berýäris» diýipdir.
Şeýle-de ol özleriniň Pakistanyň «dinsiz ýolbaşçylarynyň kanunlary we asyp öldürmeleri bilen» gorkuzylyp bilinmejegini aýdypdyr.


text:
Orlandoda bolan hüjümden soň Internetde musulmanlaryň garşysyna edilýän maglumat gözlegleri barha köpelýär.
Google gözleg hyzmatyndan söz ýa-da ses arkaly edilen gözlegleriň netijelerini görmäge mümkinçilik döredýän "Google Trends" ulgamynyň görkezijilerine görä, Orlandoda bolan hüjümden soň ol ýerde musulmanlara garşy edilýän gözlegleriň sany hasam ýokarlandy.
22-nji martda Brýusselde bolan terrorçylykly hüjümlerden soň hem şeýle ýagdaý göze ilipdi.
PRI (Public Radio International) "Google Trends" ulgamynyň üsti bilen "musulmanlary öldüriň", "musulmanlar terrorçydyr", "Yslamy ýok ediň" we "musulmanlary ýigrenýärin" ýaly çagyryşlaryň sanyny anyklamaga synanşypdyr.
Gözleg görkezijileri
Netije-de olaryň her biri bilen baglanyşykly edilen gözlegleriň sanynyň barha ýokarlanandygy äşgär bolýar.
"Google Trends" ulgamy haýsam bolsa bir sözüň ýa-da çagyryşyň her bir gözlegçi tarapyndan näçe gezek sorag-ideg edilendigi barasynda anyk maglumat bermeýär. Ýöne onuň deregine ol gözlenen zatlaryň arasynda iň köp orun alan zadyň nämedigini anyklamaga esas berýär. Gözleg görkezijileri 0-100 sanlaryň arasynda hasaplanylýar.
"Google Trends" ulgamy şeýle temadaky gözlegleri edenleriň aglaba köpçüliginiň, esasanam, ABŞ, Britaniýa, Awstraliýa we Kanada ýaly ýurtardan bolandygyny görkezýär. Ýöne, şol bir wagtyň özünde diňe ABŞ-dan bolan gözlegçileriň aýratynlykdaky san ýagdaýyny görkezýän maglumat hem göze ilýär.
Bilermenler
Musulmanlara garşy Internetde edilýän gözlegleriň iň ýokary görkezijisi geçen ýyl 13-nji noýabrda Parižde bolan terrorçylykly hüjümlerden soň hasaba alnypdyr. Edil şonuň ýaly geçen ýyl 2-nji dekabrda San Bernardinoda gurnalan hüjümden soň hem şeýle temada edilýän gözlegleriň hasam ýokarlanandygy hasaba alnypdyr.
Bilermenleriň nygtamagyna görä, islamofobiýanyň güýçlenmegi "YD" toparynyň bähbidine hyzmat edýär. Terrorçylykly hüjümleriň üsti bilen Günbatarda ýaşaýan musulmanlar bilen olaryň ildeşleriniň arasynda agzalalyk döretmek "YD" toparynyň esasy strategiýasynda hemişe ilkinji orny eýeleýär.
New Ýork Times gazetiniň dekabr aýynda çap eden bir sanynda aýdylyşyna görä, Internetde musulmanlara garşy edilýän gözlegleriň köpelmegi bilen ABŞ-da musulmanlara garşy gurnalýan duşmançylykly jenaýatlaryň arasynda gönümel arabaglanyşyk bar. Gazetdäki makalada, yslama garşy gözlegleriň Internetde has ýokary derejä ýeten mahaly duşmançylykly jenaýatlaryň hem edil şol pursatda ýaýbaňlanýandygyna üns çekilýär.


text:
41 ýyl bäri Liwiýada häkimiýet başynda oturan Muammar Kaddafi döwlet telewideniesinde çykyş etdi. Ol Wenesuela gaçanlygy baradaky myş-myşlary ýalana çykardy hem
“Men Wenesuelada däl, Tripolide. Ygyp ýören itlere degişli telekanallara ynanmaň. Şäheriň merkezine ýygnanan ýaşlara aýtjak-goýjak zatlarym bar, olar bilen gije çenli oturdym, indem ýagyş ýagyp başlady, hudaýa şükür, bu gowulygyň alamaty” diýip, Kaddafi aýtdy.
Liwiýanyň paýtagty Tripolide duşenbe güni hökümet uçarlarynyň howadan uran zarbasynda ýüzlerçe protestçi heläk boldy.
Liwiýanyň iki harby uçarynyň Malta gonandygyny çeşmeler habar berýär. Uçary sürüjiler syýasy başpena soraýarlar. Olar howadan demonstrasiýaçylary oka tutmaga buýruk alandyklaryny tassyklaýarlar.
Ýene-de iki uçar häzir oppozisiýanyň kontrollygynda bolan Bengazi şäherine gondy.
Duşenbe güni Liwiýanyň diplomatik korpusynyň agzalary Muammar Kaddafini gan döküşligi bes etmäge we häkimiýetden çekilmäge çagyrdylar.
Döwlet telewideniýesinde çykyş edip, Muammar Kaddafiniň ogly Seýf al-Yslam gandöküşlik baradaky informasiýany inkär etdi. Onuň sözlerine görä, Liwiýanyň uçarlary paýtagt Tripolide demonstrasiýaçylary oka tutmandyr.
Köpçülikleýin çykyşlara gatnaşýanlar bilen bagly repressiýalara protest hökmünde adalat ministriniň, başga-da ençeme liwiýa çinownikleriniň we diplomatlarynyň wezipelerini terk edendigi habar berilýär.


text:
Hosni Muberegiň üstünden ilkinji sud diňlenişigi 3-nji awgustda geçirilipdi. Şol wagt suduň geçýän binasynyň, ýagny Kairiň etegindäki Polisiýa akademisýasynyň daşynda, Mubaregi goldaýanlaryň we oňa garşy çykýanlaryň arasynda gazaply çaknyşyklar ýüze çykypdy.
Mubarek korrupsiýada we gozgalaňda protestçileri öldürmäge buýruk bermekde aýyplanýar. Eger-de onuň günäsi subut edilse, oňa ölüm jezasynyň berilmegi hem mümkin.
Näsag arabasynda
Duşenbe güni geçirilen suda 83 ýaşyndaky Mubarek sud otagyndaky hassanyň düşegine näsag arabasynda getirildi. Mubaregiň aklawçy topary onuň saglyk ýagdaýynyň juda agyrdygyny aýdýar.
Mubaregiň çep elinde damjalaýyn sanjymyň iňňeleriniň durandygyny görüp bolýardy. Onuň bilen bilelikde gözenege salnan iki ogly öz kakalaryny suratçylardan gabalamaga synanyşýardylar.
Sudýa Ahmed Refat sud diňlenişiginiň telewizion kameralar bilen ýazgy edilmejekdgini aýtdy.
Munuň yz ýany sudýa Ahmed Refat sud diňlenişiginiň telewizion kameralar bilen ýazgy edilmejekdgini aýtdy. Mubaregiň aklawçysy Farid al-Deeb degişlilikdäki dokumentleri öwerenmek üçin sud diňlenişiginiň gaýra süýşürilmegini sorandan soň, sudýa diňlenişigi 5-nji sentýabra çenli gaýra goýdy.
Deeb 1,600 şaýadyň, şol sanda ýokary derejeli harby resmileriň çagyrylmagyna ygtyýar sorady.
Sudýa Mubaregiň sud diňlenişiginiň ozalky içeri işler ministri Habib al-Adliniň sud seljerişligi bilen birleşdiriljekdigini aýtdy. Al-Adli hem fewral aýyndaky gozgalaňda demonstranlary öldürmäge buýruk berenlikde aýyplanýar.
Mubaregiň ysgyndan gaçan sypatyna garmazdan, suduň dowamynda onuň ady tutulanda, ol çasly sesi bilen özüniň “bardygyny” mälim etdi. Mubaregiň suduň zalynda peýda bolmagynyň özi hem onuň garşydaşlaryny belli bir derejede ynjaltdy.
Iki topar
Sud binasynyň daşynda-da duýgular juda ýitidi. Müsüri 30 ýyl töweregi demir penje bilen dolandyran Mubaregiň hem tarapdarlarynyň, hem garşydaşarlarynyň arasyndaky ganygyzmalyk barha möwç alýardy.
Sud binasynyň daşynda-da duýgular juda ýitidi.
Ahmet atly bir ýaşaýjy “Reuters” habar agentligine Mubaregiň suda çekilmeginiň nädogrudygyny aýtdy. Ol bu hakda şeýle diýýär: “Men 85 million ilatyň arasyndaky ýönekeý bir adam. Ýöne ýurdy biziň bilen 30 ýyl töweregi dolandyran adamy suda çekmek bolup biljek zat däl. Eger-de kimde-kim suda çekilmeli bolsa, bu ýeterlik howpsuzlygy üpjün edip bilmändigi üçin, ýurduň içeri işler ministridir, şeýle-de milliardlary ogurlan beýleki adamlardyr”.
Soňra ol şeýle diýýär: “Emma Mubarek bir harby. Biz nädip ony sud edeli? Ol ýurdy soňky 30 ýylyň dowamynda uruşsyz saklady. Hawa, ýurtda käbir kynçylyklar boldy, ýöne bu ýeke bir adamyň günäsi däl-ä. Bärde her kimiň ýalňyşy bar. Şol sebäpli biz ony sud edip bilmeris”.
Ýöne, başga bir tarapdan, Mubarege garşy çykýan Mustafa al-Ogeel atly bir raýat Müsüriň mundan beýläk öňe gidip bilmegi üçin bu sud diňlenişiginiň hökmany gerekdigini aýdýar: “Müsüriň täzeden özüniň iki aýagynda ykjam durup bilmegi üçin, biziň ählimiz bir bolmaly. Türkiýe bizden gowy däl. Amerikanyň hem bizden gowy ýeri ýok. Orsýet hem bizden gowy däl. Hiç bir senagatlaşan ýurt bizden oňat däl. Müsüriň senagata, söwda we oba-hojalygyna mätäçligi bar. Bu zatlaryň amala aşyrylmaly wagty, Hosni Mubarek nirededi? Ol Şarm el-Şeýhde ýer satýardy”.
Fewral aýynda Mubaregi işden çekilmäge mejbur eden gozgalaň döwründe 850 çemesi adam öldürilip, 6 müňden gowrak adam ýaralandy.


text:
Balkan welaýatynyň administratiw merkezi Balkanabatda täze demirýol wokzaly ulanylyşa berildi. Ak mermerden gurlan iki gatly bu binanyň şäheriň görküni bezändigi resmi maglumatlarda habar berilýär.
Ýurduň esasy demirýol transport çatryklarynyň biri bolan Balkanabadyň demirýol wokzaly soňki birnäçe ýylyň dowamynda iki gezek gaýtadan guruldy. Balkanabat demirýolunyň ýolagçysy türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew öz tejribeleri we Balkanabadyň demirýol wokzalynyň gurluşygynyň ýolagçylara ýetiren täsiri barada Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.


text:
Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Abbas Aragçi 29-njy mart güni irden Tähran bilen dünýäniň alty döwletiniň arasynda barýan gepleşiklerde mart aýagyndaky ahyrky möhletden öň syýasy jarnama kabul edilmegine 90 prosent ähtimallyk bar diýdi.
Aragçi 29-njy martda prinsipde ylalaşyga gelinmegine 50 prosent ähtimallyk bar diýdi.
Germaniýanyň we Fransiýanyň daşary işler ministrleri we ABŞ-nyň we Eýranyň baş diplomatlary 28-nji martda ýadro gepleşikleri boýunça syýasy ylalaşygyň esaslaryny kesgitlemek üçin Şweýsariýada duşuşdylar.
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Federica Mogherini 28-nji martda gepleşýän taraplar ylalaşyk baglaşmaga hiç wagt häzirki ýaly golaý gelmediler diýdi.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri gepleşiklere gatnaşmak üçin Birleşen Ştatlarda ýakyn dosty Edward Kennediniň hatyrasyna guralan çärä gatnaşmak planyny goýbolsun etdi.
Döwlet departamenti 28-nji martda gepleşikçileriň öňünde çynlakaý we kyn işiň galandygyny aýtdy.