c: text/html

text:
20-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we
birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Giňişleýin mejlise Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň ýolbaşçylary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleri çagyryldy.
Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, döwletimiziň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň ýetip gelýändigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz hemmeleri şanly sene — Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady we mundan 30 ýyl ozal dünýäniň syýasy kartasynda Garaşsyz Türkmenistan döwletiniň peýda bolandygyny belledi. Şu döwürde ýurdumyzda dünýä ýaň salan ägirt uly işler bitirilip, ähli ugurlarda asyrlara barabar ýol geçildi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynda, mähriban halkymyzyň aň-düşünjesinde ägirt uly özgerişler bolup geçdi. Döwlet Garaşsyzlygy milli ruhy we maddy gymmatlyklarymyzy dikeltmäge, müňýyllyklardan gözbaş alyp, nesilden-nesle geçip gelýän parahatçylyk, dostluk we belent ynsanperwerlik däplerimizi Ýer ýüzünde giňden dabaralandyrmaga mümkinçilik berdi.
Biz mähriban halkymyzyň jebisligine, agzybirligine, ägirt uly döredijilik we zähmet başlangyçlaryna, ýurdumyzyň kuwwatly mümkinçiliklerine daýanyp, berkarar Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge, her bir raýatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen maksatnamalary üstünlikli amala aşyryp, bäsleşige ukyply ykdysadyýetiň milli nusgasyny döretdik diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda şäherdir obalarymyzy düýpli özgertmek baş maksadymyza öwrüldi. Şu belent maksatdan ugur alnyp, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary, orta we ýokary okuw mekdepleri, çagalar baglarydyr saglyk merkezleri, önümçilik we durmuş maksatly iri kärhanalar, häzirki zaman ulag, aragatnaşyk ulgamlaryny öz içine alýan döwrebap etraplar, şäherdir obalar giň gerimde guruldy.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, demokratik, hukuk we dünýewi döwleti gurmagyň ýolunda döwrüň möhüm wezipelerini çözmekde halk köpçüliginiň orny has-da ýokarlandy. Türkmenistanyň iki palataly Milli Geňeşini döretmek bilen, ýurdumyzyň iň täze taryhyna şöhratly sahypalar ýazyldy.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň öň ýanynda Halk Maslahatynyň mejlisiniň geçirilmegi bolsa merdana halkymyzyň milli däplere we demokratik ýörelgelere ygrarlydygynyň ýene-de bir aýdyň subutnamasydyr.
Berkarar döwletimiz özbaşdak ösüş ýoluna düşen ilkinji günlerinden bütin dünýäde parahatçylygy, ählumumy howpsuzlygy, durnukly ösüşi üpjün etmek ugrunda halkara gatnaşyklarda uly üstünlikleri gazandy. Garaşsyz Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek ykrar edilmegi, sebitde ylalaşdyryjy merkeze öwrülmegi, Aşgabat şäherinde Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy döwletimiziň at-abraýynyň barha ýokarlanýandygyna şaýatlyk edýän wakalar boldy.
Döwlet Baştutanymyz geçen 30 ýylyň berkarar Watanymyz, mähriban halkymyz üçin şan-şöhratly bolandygyny, berkarar döwletimiziň binýadyny has-da berkitmek, halkara abraýyny yzygiderli ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwatyny artdyrmak üçin öňümizde has uly wezipeleriň goýlandygyny, ösüşleriň täze belentliklerine tarap ynamly gadam urulýandygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz watandaşlarymyzy şanly baýram bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýar we abadan durmuş, mähriban Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň hatyrasyna alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Şanly baýram mynasybetli günä geçmek çäresi
Milli Liderimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, hemişe bolşy ýaly, jenaýat edendikleri üçin iş kesilen, eden etmişlerine ökünip, ak ýürekden toba gelen raýatlaryň uly baýramlaryň öňýanynda günäsiniň geçilýändigini aýtdy we beýik ata-babalarymyzyň rehimdarlyk, ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alyp, olary jeza çekmekden boşatmak ýaly sahawatly çäreleri yzygiderli geçirip durýarys diýip belledi.
Şunuň bilen baglylykda, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Raýatlyk we günä geçmek meseleleri boýunça teklipleri taýýarlamak baradaky toparyň başlygy Ç.Amanowa söz berildi. Ol bu toparyň jenaýat edendikleri üçin iş kesilen raýatlaryň Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli günäsini geçmek boýunça geçiren işleri barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Permanlara gol çekdi. Oňa laýyklykda, iş kesilen raýatlarymyzyň 2058-si we daşary ýurtly raýatlaryň 6-sy Garaşsyz, berkarar Watanymyzyň şanly baýramy mynasybetli mundan beýläk jeza çekmekden boşadyldy.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary bilen bilelikde günäsi geçilen adamlaryň ählisini tussaglykdan boşadyp, olaryň ýakyn wagtda öz öýlerine, maşgala agzalarynyň arasyna barar ýaly ähli zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.
Halk Maslahatyna hemmetaraplaýyn taýýarlyk görülýär
Soňra Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýän Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi.
Milli Geňeşiň Halk Maslahaty, Ministrler Kabineti, ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we paýtagtymyzyň häkimlikleri, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde yzygiderli taýýarlyk işleri alnyp barylýar.
Mejlisi guramaçylykly geçirmek boýunça meýilnama taýýarlanyldy, onda guramaçylyk meseleleri bilen baglanyşykly ähli çözgütler göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi.
Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalarynyň Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryny, kabul edilýän kanunçylyk namalarynyň, milli Liderimiz tarapyndan öňe sürülýän oňyn halkara başlangyçlaryň ähmiýetini ilata ýaýmak boýunça guralýan wagyz-düşündiriş çärelerine işjeň gatnaşýandyklary bellenildi.Hormatly Prezidentimiz umumymilli foruma hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmegiň, onuň gün tertibini taýýarlamaga jogapkärli çemeleşmegiň zerurdygyna ünsi çekip, Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň we jemgyýetimiziň hakyky halk häkimiýetlilik ýörelgelerine ygrarlydygyna şaýatlyk edýän, Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan demokratik özgertmeleriň möhüm ähmiýetini nygtady.
Halkara maslahatlar geçiriler
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Özbegistan Respublikasy bilen netijeli, köpugurly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak we giňeltmek bilen baglanyşykly wezipeler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna şu ýylyň 22-nji sentýabrynda Daşoguz welaýatynyň wekiliýetini Özbegistanyň Horezm welaýatyna, Lebap welaýatynyň wekiliýetini bolsa Buhara welaýatyna iş saparyna ibermek hakyndaky teklibi hödürledi.
Milli Liderimiz hödürlenen teklibi makullap, degişli Buýruga gol çekdi hem-de ony sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, DIM-niň ýolbaşçysy R.Meredowa iberdi we resminamadan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegi üpjün etmek barada wise-premýere hem-de Lebap we Daşoguz welaýatlarynyň häkimlerine anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri şu ýylda ýurdumyzda meýilleşdirilen halkara çärelere görülýän taýýarlyk işleri barada-da hasabat berdi. Şolaryň hatarynda VI Hazar sammiti, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň döwlet Baştutanlarynyň 15-nji duşuşygy hem-de «Parahatçylyk we ynanyşmak syýasaty — halkara howpsuzlygyň, durnuklylygyň we ösüşiň binýady» atly halkara maslahat bar.
Hormatly Prezidentimiz meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginiň zerurdygyny belläp, degişli Guramaçylyk toparlaryny döretmek hakyndaky Kararlara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli baýramçylyk çärelerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň öňde boljak ýokary derejeli 15-nji duşuşygynyň ähmiýetine ünsi çekip, wise-premýere bu forumy ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow ýangyç-energetika toplumynyň düzümleýin böleklerinde we gözegçilik edýän Lebap welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de döwlet Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň nebitgaz senagatyna ylmyň we tehnikanyň täze gazananlaryny, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagy işjeňleşdirmek barada anyk görkezmeleri berdi.
Baýramçylyk at çapyşygy guralar
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew oba hojalyk toplumyna degişli ministrlikde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda hem-de gözegçilik edýän Daşoguz welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli geçiriljek çärelere taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
28-nji sentýabrda Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda baýramçylyk at çapyşygynyň geçiriljekdigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, mähriban Diýarymyzyň Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli çäreleri ýokary derejede geçirmegi üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow gurluşyk-senagat toplumynyň düzümlerinde hem-de gözegçilik edýän Aşgabat şäherinde Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk, hususan-da, bu forumy guramaçylykly geçirmek maksady bilen degişli gulluklaryň wekillerinden ybarat toparlary döretmek barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, döwlet Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly senesi hem-de Halk Maslahatynyň mejlisi mynasybetli çäreleriň göwnejaý derejede guralmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow söwda toplumynda hem-de Ahal welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de mähriban Diýarymyzyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli geçiriljek baýramçylyk çärelerine taýýarlyk görmek barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Halk Maslahatyna gatnaşyjylaryň ählisini zerur bolan ähli zatlar, şol sanda ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň çykarýan ýokary hilli dokma, azyk, sowgatlyk hem-de beýleki önümler bilen üpjün etmegiň möhümdigini nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şanly wakalaryň möhüm ähmiýetine ünsi çekip, Garaşsyzlyk ýyllarynda Diýarymyzda gazanylan ägirt uly üstünlikleri, bu gün döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň durmuşynyň ähli ulgamlarynda amala aşyrylýan taryhy özgertmeleri döredijilikli açyp görkezmegiň zerurdygyny belledi.
Soňra çykyş eden Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew 25-nji sentýabrda geçiriljek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan çärelere taýýarlygyň barşy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de şanly sene mynasybetli dabaralary guramaçylykly geçirmegiň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ulag we aragatnaşyk ulgamynyň öňünde durýan esasy wezipelere ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hyzmatlaryň, ilkinji nobatda, ýolagçy gatnatmak ulgamyndaky hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça çäreleri güýçlendirmegi tabşyrdy.
Dabaraly harby ýörişe taýýarlyk görülýär
Soňra Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklaryny, şol sanda Milli goşunymyzyň kuwwatyny hem-de goranyş ukybyny pugtalandyrmak, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ählisinde öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmak boýunça geçirilýän işler barada sanly ulgam arkaly hasabat berdiler.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň baş baýramy mynasybetli öňde boljak dabaralara görülýän taýýarlyk işlerine ünsi çekip, harby ýörişiň döwletimiziň Ýaragly Güýçleriniň kämil tehnikalar bilen enjamlaşdyrylýandygyny, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň gazananlarynyň, ýurdumyzyň parahatçylygynyň we asudalygynyň, türkmenistanlylaryň abadan, döredijilikli durmuşynyň goragynda durýan türkmen esgerleriniň ýokary hünär derejesini hem-de ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmelidigini belledi.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň dowamynda Aşgabat şäheriniň we ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleri çykyş edip, paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli meýilleşdirilen dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek ugrunda toplumlaýyn çäreleriň görülýändigi barada hasabat berdiler.
Hormatly Prezidentimiz hasabatlary diňläp, milli senenamamyzyň şanly senesine gabatlanyp geçirilýän çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň wajypdygyny belledi we Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisini guramaçylykly geçirmek boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Döwlet sylaglary gowşurylar
Milli Liderimiz sözüni dowam edip, giňişleýin mejlise gatnaşyjylaryň ünsüni meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerine çekdi.
Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly ýubileýi mynasybetli zähmetde tapawutlanan raýatlarymyzy döwlet sylaglary bilen sylaglamak baradaky birnäçe Permana Halk Maslahatynyň mejlisinde gol çekiler. Şoňa görä-de, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygyna, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna Garaşsyzlyk baýramyna bagyşlanan dabaraly ýörişe täze orden-medallaryny dakynyp barar ýaly, sylaglanan raýatlaryň ählisine 26-njy sentýabrda irden mynasyp bolan döwlet sylaglaryny gowşurmak tabşyryldy. Şol günüň ikinji ýarymynda myhmanlary kabul edişlik dabarasy bolar. Agşamlyk bolsa uly Söwda merkeziniň açylyş dabarasy geçiriler.
27-nji sentýabrda irden täze Hökümet toplumynda dabaraly harby ýöriş geçiriler, agşamlyk bolsa sungat ussatlarynyň çykyşlary bolar.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz yhlasly zähmet çekip, gowy netijeleri gazanan welaýat we etrap häkimlerine bolsa, sylaglary pagta ýygymy tamamlanansoň gowşurylsa dogry boljakdygyny belledi. Däp bolşy ýaly, 28-nji sentýabrda irden Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda at çapyşyklary geçiriler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2011-nji ýylyň 18-nji martynda çykaran 94 belgili buýrugy bilen tassyklanan, Gümrük taýdan resmileşdirmek boýunça hünärmeniň hünär şahadatnamasyny bermegiň Tertibine üýtgetmeler we goşmaça girizmek hakynda
Türkmenistanyň Gümrük kodeksine laýyklykda Gümrük taýdan resmileşdirmek boýunça hünärmeniň hünär şahadatnamasyny bermegiň tertibini kämilleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn:
1. Türkmenistanyň Adalat ministrliginde 2011-nji ýylyň 29-njy martynda 561 bellige alyş belgisi bilen döwlet belligine alnan, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2011-nji ýylyň 18-nji martynda çykaran 94 belgili buýrugy bilen tassyklanan, Gümrük taýdan resmileşdirmek boýunça hünärmeniň hünär şahadatnamasyny bermegiň Tertibinde:
1) birinji böleginde «we ygtyýarlylandyrmak hakynda kanunçylyklaryna» diýen sözleri «kodeksine» diýen söz bilen çalşyrmaly;
2) üçünji bölegini şu görnüşde beýan etmeli:
«3.Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda döredilen, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň (mundan beýläk - Gümrük gullugy) tarapyndan gümrük dellallarynyň sanawyna goşulan ýuridik şahs gümrük dellaly bolup biler.»;
3) ýedinji bölegini şu görnüşde beýan etmeli:
«7. Hünärmeniň ýa-da dalaşgäriň okadylandygy üçin binýatlyk mukdarynyň 5 essesi möçberde we hünär şahadatnamasynyň berlendigi üçin binýatlyk mukdarynyň 5 essesi möçberde, gümrük edaralarynyň hyzmatlary üçin töleg alynýar.»;
4) sekizinji böleginde:
a) ikinji we üçünji tesimlerini şu görnüşde beýan etmeli:
«dalaşgäriň şahsyýetini tassyklaýan resminamanyň nusgasy, umumy orta ýa-da hünär bilimini tassyklaýan resminamalaryň “Administratiw önümçilik hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň 25-nji maddasynda bellenilen tertipde şaýatlyk edilen nusgalary;
ýuridik şahsyň esaslandyryjy resminamalarynyň döwlet notarial edarasy tarapyndan tassyklanan nusgalaryny we Türkmenistanyň ýuridik şahslarynyň ýeke-täk döwlet sanawyndan göçürmesini;»;
b) dördünji tesiminden soň şu mazmunly täze bentleri goşmaly:
«dalaşgär, Gümrük gullugy tarapyndan geçirilýän, gümrük taýdan resmileşdirmek boýunça hünärmeniň hünär taýýarlygynyň okuwyna gatnaşýar;
Gümrük gullugy tarapyndan geçirilýän, gümrük taýdan resmileşdirmek boýunça hünärmeniň hünär taýýarlygynyň maksatnamasyny özleşdirýär.»;
5) dokuzynjy, onunjy böleklerinde «ýazmaça» diýen sözleri «Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen aragatnaşyk serişdeleriniň üsti bilen » diýen sözler bilen çalşyrmaly;
6) on ýedinji we on sekizinji böleklerini şu görnüşde beýan etmeli:
«17. Gümrük dellallarynyň sanawyna goşulan gümrük dellalynyň işi togtadylanda, onuň togtadylmagyna getiren düzgün bozmalar düzedilýänçä, şeýle hem gümrük dellaly Gümrük dellallarynyň sanawyndan çykarylan halatynda gümrük dellalyna gümrük dellaly hökmünde gümrük operasiýalaryny amala aşyrmak gadagan edilýär.
18. Gümrük dellaly gümrük dellallarynyň sanawyndan çykarylan halatynda onuň Gümrük dellallarynyň sanawyna gaýtadan goşulmagy Türkmenistanyň gümrük kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.».
2. Şu buýrugyň ýerine ýetirilişine Gullugyň başlygynyň orunbasarlary gözegçilik etmeli.
Gullugyň başlygy M.Hudaýkulyýew


text:
Dokma senagaty ministrligine ministrligiň Baýramaly şäherindäki Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky dokma toplumynda dörediljek düýe ýüňüni we geçi çöpürini egrip, ýylda 130 tonna ýüň ýüplügini öndürýän önümçilik üçin hem-de Daşoguz pagta egirme fabriginde dörediljek nah we ýüň galyndylaryny, gamyş we gowaça çöpüni gaýtadan işläp, mebel önümçiliginde we gurluşygynda ulanylýan agaç we izolýasiýa serişdeleriniň ýylda 7200 tonnasyny öndürýän önümçilik üçin häzirki zaman enjamlaryny, olary Türkmenistana getirmek, ýerinde gurnamak we sazlamak bilen bagly ähli işleri geçirmek şerti bilen satyn almak barada Italiýa Respublikasynyň «Cormatex Srl.» kompaniýasy bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Degişli resminama Türkmenistanyň Prezidenti gol çekdi.


text:
"Bäş adam bolup topuldylar". Türkmen aktiwistleri Stambuldaky hüjüm barada gürrüň berdiler
Türkiýede ýaşaýan türkmen aktiwistlerine basyş güýçlenýär. 11-nji oktýabrda Türkmen aktiwistleriniň üçüsi Stambulda näbelli adamlar tarapyndan urlup-ýenjildi. Öz pikirini açyk beýan edýän we Türkmenistandaky problemalary gozgap, sosial mediada çykyş edýän türkmenistanlylaryň ýene ençemesine haýbatlar atylýar we hatda hüjüm ediljekleriň indikisi boljakdygy açyk duýdurylýar. Aktiwistler özlerine edilýän basyşyň aňrysynda türkmen howpsuzlyk gulluklarynyň durandygyna ynanýarlar.


text:
«Olimpiýa oýunlary ― 2020» ady bilen geçiriljek XXXII Tomusky Olimpiýa oýunlary 2020-nji ýylyň 24-nji iýuly ― 9-njy awgusty aralygynda geçiriler. Bu oýunlary geçirmek hukugy Ýaponiýanyň Tokio şäherine 2013-nji ýylyň 7-nji sentýbarynda berildi. Tokioda 1964-nji ýyldaky Olimpiýa oýunlary hem geçirilipdi.
Ýaponiýanyň Milli Olimpiýa komiteti 2011-nji ýylyň 16-njy iýunynda Tokiony Olimpiýa oýunlary ― 2020-niň dalaşgäri hökmünde hödürledi. Munuň üçin şäherde gurlan, 77 müň tomaşaça niýetlenen Olimpiýa stadionynyň ulanyljakdygy bellenildi. 2012-nji ýylyň 23-nji maýynda Ýaponiýanyň bu teklibi Halkara Olimpiýa komiteti tarapyndan bellige alyndy.
Şeýle hem 2011-nji ýylyň 7-nji iýulynda Türkiýäniň Stambul, 1-nji iýunynda Ispaniýanyň Madrid, 23-nji maýda Kataryň Doha, 19-njy maýda bolsa Italiýanyň Rim şäherleri dalaşgärleriň hataryna goşuldy.
Soňra dalaşgär şäherleriň sany 3-e düşürildi we diňe Tokio, Stambul we Madrid galdy. Argentinanyň paýtagty Buenos Airesde geçirilen ses berlişikde bolsa Tokio Olimpiýa oýunlary ― 2020-ni geçirmek hukugyny gazandy.
Ýaponiýanyň hökümeti Tomusky Olimpiýa oýunlaryny geçirmek üçin 3 milliard dollar möçberindäki serişdäni aýyrdy. Bu serişdä Tokiodaky halkara howa menzilleriniň mümkinçiliklerini artdyrmak, täze demir ýol ulgamyny çekmek, awtomobil ýollaryny, myhmanlary täzelemek ýa-da giňeltmek ýaly işler alnyp barylýar.
Oýunlaryň resmi nyşany 2015-nji ýylyň 24-nji iýulynda tassyklandy. Nyşanda Tokionyň «T» şekili gözbaş hökmünde hyzmat edýär.
«The Coca-Cola Company», «Atos», «Bridgestone», «Dow Chemical», «Electronic Arts», «Ceneral Electric», «McDonald’s», «Panasonic», «Procter & Gamble», «Samsung Electronics», «Toyota», «Visa» ýaly kompaniýalar Tokio ― 2020-niň resmi hemaýatkärleridir.
Tokio Olimpiadasyna dünýäniň 205 döwletinden 2500 türgeniň gatnaşmagyna garaşylýar. Ýaryşlar sportuň 31 görnüşi boýunça geçiriler


text:
Berkararlyk nagmalary
Älem-jahan arasyna parahatlyk nurun saçýar,
Watanmyzyň şöhratydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Arkadagyň saýasynda özgerişler rowaçlanýar,
Döwrümiziň zynatydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Arkadagyň ak ýollary giň jahanda ykrar bu gün,
Mertebämiz arş deňinde, buýsançlydyr ykbal bu gün.
Ak kepderi ak asmanda erkin ganat kakýar bu gün,
Göwünleriň gaýratydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Hoşniýetli gatnaşyklar birleşdirýär köňülleri,
Dost-doganlyk syýasaty nurlandyrýar döwürleri.
Täze ulag geçelgeler açýar täze ugurlary,
Berkararlyk binýadydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Ýer ýüzünde belent parlap, ýalkym saçýar türkmen tugy,
Abadanlyk, asudalyk – baky öçmez bagtyň nury.
Dünýä içre belent sarpa meşhur edýär eziz ýurdy,
Kalbymyzyň kuwwatydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Eziz Watan güller açýar, gözelligi tolkun-tolkun,
Ajap döwri peşgeş beren Arkadaga şöhrat bolsun!
Garaşsyzlyk saýasynda baky bagta ýeten halkyň,
Belent maksat-myradydyr Garaşsyzlyk nagmalary!
Akmyrat REJEBOW


text:
BEDEWIŇ WASPY AÝDYMDA
Hormatly Prezidentimiziň «Gadamy batly bedew» atly kitabynda: «Bedew batly wakalar döwrüň beýik sepgitleriniň durmuş hakykatynyň aýdyň subutnamalarydyr. Taryhyň gatlaklaryndaky ýazgylar ahalteke bedewleriniň türkmen durmuşyndaky ornuna täsin galyjylyk bilen baha bermäge mümkinçilik döredýär» diýip, türkmen bedewleri hakynda jaýdar bellenilýär. Dogrudanam, taryhymyza ser salsak türkmen ahalteke bedewleri halkyň durmuşynda aýratyn orny eýeleýär. Ata-babalarymyz hem «Ertir tur-da ataňy gör, ataňdan soň atyňy» diýmegi ýöne ýerden däldir.
Maddy baýlygymyzyň biri, türkmeniň uçar ganaty saýylýan behişdi bedewlerimiziň waspy ruhy gymmatlyklarymyzda hem öz beýanyny tapýar. Halk döredijiliginde, edebiýatda, arheologik ýadygärliklerde, sungat eserlerinde, umuman ynsanyň ruhy dünýäsi bilen berk baglanyşyklydyr. «Gorkut ata», «Görogly», «Saýatly-Hemra», «Ýusup-Ahmet», «Döwletýar» ýaly epiki eserlerimizde bedewiň waspy giň orun alan bolsa, atlaryň toýnak sesi, bezeg zynatlary, gözelligi «Göroglynyň at oýnadyşy», «At çapan», «At çapar», «Gyrat», «Alagaýyşly», «Bedew» ýaly halk aýdymdyr sazlarymyzda öz beýanyny tapýar.
Toýdur-baýramlarymyzyň bezegi bolan behişdi bedew atlarymyz diňe bir çapyşyklarda bäsleşmän, eýsem filmlerde aktýorlar bilen bir hatarda keşp döredýärler. Sahnalarda ýa-da sirk arenalarynda çykyş edip, halkyň söýgüsini gazanýar. «Bagyrly belli seýis, atşynas Aşyr Garrybaýewiň seýislän Akbilegi ýazyjy Berdi Kerbabaýewiň «Aýgytly ädim» atly romany esasynda Alty Garlyýewiň döreden adybir çeper filminde baş gahryman Artyk Babalynyň wepaly syrdaşy bolup, tomaşaçylara özüni tanadypdy. Soňra ol «Meniň dostum Meleguş» atly filminde hem Meleguşyň keşbinde çykyş edipdi» diýip A.Paýaýewiň «Ak atly Arkadagym» atly kitabynda bellenilýär.
1972-nji ýylda ýazyjy Anna Paýtygyň ssenariýasy boýunça režissýorlar M.Soýünhanow we A.Karpuhin tarapyndan «Meniň dostum Meleguş» atly film surata düşürilýär. Bu filmiň sazyny Türkmenistanyň halk artisti Çary Nurymow ýazýar. Şol filmdäki şöhratly bedewlerimiziň waspy edilen «Meleguş» aýdymy halkyň aňyna, kalbyna girip, biziň şu günümizde hem öz gymmatyny gaçyranok. Döwrüň lirigi, görnükli türkmen şahyry Ata Atajanowyň sözlerine döredilen bu aýdym şöhratly bedew atlarymyzyň waspnamasyna öwrüldi. Filmde bu aýdymy Türkmenistanyň halk artisti Ata Ilamanow ýerine ýetirýär. Ilkinji gezek filmde ýerine ýetirilen bu aýdym, soňra konsert programmalarynyň repertuarynyň bezegi bolup, estrada we wokal aýdymçylar tarapyndan uly höwes bilen ýerine ýetirilýär.
Milli Lidermiziň tagallasy bilen ösüşlere beslenýän döwrümizi bedew badyna deňeýäris. Milli buýsanjymyz bolan bedewlerimiziň waspy sungat eserleriniň soňlanmajak mowzugydyr.
Gülnabat ATAÝEWA


text:
E.Uspenskiý
Prosokwaşinaly üçler
N.Laukerdiň sahnalaşdyrmagynda
Fýodor daýy diýseň haýwanlary gowy görýär. Şäherdäki öýlerinde saklamaga hiç hili şert bolmansoň, Fýodor daýy oba, Prostokwaşina gidýär. Ol ýerde olMatroskin atly pişik bilenŞarik atly güjük bilen dostlaşýar. Olar üç bolup bileje ýaşap başlaýarlar. Soň bu dostlara garga çagajygy hem goşulýar.
Matroskiniň talap etmegi bilen bular sygyr satyn alýarlar. Sygyr almak üçin bolsa olar hazyna gözläp tapýarlar.
Şarik üçin Fýodor daýy surat alýan tüpeň sargaýar. Emma bularyň hiç hili şahsyýetlerini anyklaýan resmi hatlary bolmansoň, Peçkin surat alýan tüpeňli posylkany berenok. Ýöne ugurtapyjy dostlar bu ýagdaýdan hem baş alyp çykýarlar. Şarik surat alýan tüpeňli bolýar.
Oýun dostluk, haýwanlary söýmek barada.


text: 2 Pentikost baýramçylygynda+ şägirtleriň ählisi öňki bolýan öýünde ýygnandylar.2 Birdenkä güýçli ýeliň öwsüşi kimin gökden bir ses geldi, sesi jaýda oturanlaryň hemmesi eşitdi+.3 Şonda ot ýalynlaryna meňzeş diller peýda boldy-da, bölünip, her şägirdiň üstünde durdy.4 Olaryň hemmesi mukaddes ruhdan dolup+, ruhuň kömegi bilen dürli dillerde gepläp başladylar+.5 Şol wagt Iýerusalime dünýäniň dürli künjeginden hudaýhon ýehudylar gelipdi+.6 Sesi eşidenleriň köpüsi şol ýere ýygnandylar. Olar şägirtleriň dürli dillerde gepleýändiklerini eşidip, aljyraňňy ýagdaýa düşdüler.7 Olar haýran galyşyp: «Gepleýän adamlar jelileli dälmi?+8 Olar nädip biziň ene dilimizde gepläp bilýärler?9 Biz parfiýalylar, midiýalylar+, elamlar+ we Mesopotamiýada, Ýahudada, Kappadokiýada, Pontusda, Aziýada ýaşaýarys+.10 Aramyzda frigiýalylar, pamfiliýalylar, müsürliler, Kirenanyň golaýynda ýaşaýan liwiýalylar, Rimden gelen ýehudylar bilen ýehudy dinine geçenler+,11 kritliler we araplar hem bar. Biziň ählimiz olaryň Allanyň gudratly işleri hakda öz ene dilimizde gürrüň berýändiklerini eşidýäris» diýdiler.12 Olaryň ählisi geň galyp, biri-birine: «Nämeler bolup ýör?» diýişdiler.13 Başgalar bolsa şägirtleriň üstünden gülüp: «Olar süýji şerapdan serhoş bolupdyrlar» diýýärdiler.14 Petrus bolsa 11 resul+ bilen bile ýerinden turup, batly ses bilen şeýle diýdi: «Ýahudanyň we Iýerusalimiň halky, meniň sözlerimi ünsli diňläň.15 Olara serhoşdyr öýtmäň, sebäbi sagat ýaňy dokuz* bolup gelýär.16 Aslynda, Ýoweliň aýdan pygamberligi ýerine ýetýär:17 „Hudaý şeýle diýýär: „Soňky günlerde her bir adamyň üstüne ruhumy dökerin. Ogul-gyzlaryňyz pygamberlik ederler, gojalaryňyz düýşler, ýigitleriňiz görnüşler* görerler+.18 Gullarymyň-da, gyrnaklarymyň-da üstüne ruhumy dökerin, olar hem pygamberlik ederler+.19 Men asmanda gudratlary, ýer ýüzünde alamatlary: gan, ot we gara tüsse görkezerin.20 Ýehowanyň* beýik we täsin güni gelmezinden öň, Gün tümlüge, Aý gara gana döner.21 Ýehowanyň* adyny çagyran her bir adam halas bolar“+.22 Eý ysraýyl halky, aýtjak sözlerime gulak asyň. Siz bilýärsiňiz, Hudaý nazaretli Isany iberip, ol arkaly uly işleri etdi, gudrat hem alamat görkezdi+.23 Siz ony kanuny bozýan adamlaryň eline tabşyryp, pürse çüýläp öldürdiňiz+. Hudaý şeýle boljakdygyny bilýärdi+, şonuň üçin muňa ýol berdi.24 Emma Hudaý ony direldip+, ölümiň penjesinden* azat etdi, sebäbi ol ölümiň ýesirliginde galmaly däldi+.25 Dawut pygamber ol hakda: „Hemişe Ýehowa* hakda pikir ederin. Ol meniň sagymda bolsa, asla sarsmaryn.26 Şonuň üçin ýürekden şatlanaryn, dilim şatlykdan ýaňa saýrar. Men umyt edip ýaşaryn.27 Sen meni mazarda* galdyrmarsyň, wepaly guluňy mazarda çüýretmersiň+.28 Maňa ýaşaýyş ýollaryny öwretdiň, huzuryňda ýüregimi şatlykdan doldurdyň“+ diýdi.29 Doganlar, atamyz Dawut hakda batyrgaý geplemäge rugsat beriň. Ol aradan çykyp, jaýlandy+, mazary henize çenli dur.30 Dawut pygamberdi, Hudaý oňa ant içip, kasam edendigi üçin, öz neslinden* bir adamyň tagtda oturjagyny bilýärdi+.31 Ol Mesihiň direljekdigini bilýärdi. Şonuň üçin Mesihiň mazarda* galmajagyny we çüýremejegini öňünden aýtdy+.32 Hudaý Mesihi direltdi, muňa ählimiz şaýatdyrys+.33 Ol göge galdy-da, Hudaýyň sagynda oturyp+, Atanyň wada beren mukaddes ruhuny aldy+. Siziň görüp-eşidişiňiz ýaly, ol mukaddes ruhy biziň üstümize inderdi.34 Dawut göge galmady, ýöne şonda-da şeýle diýdi: „Ýehowa* meniň Halypama:35 „Duşmanlaryňy aýagyňa basgançak edýänçäm, sagymda otur“+ diýdi“.36 Ysraýyl halky, bilip goýuň: pürse çüýlän Isaňyzy+ Hudaý Baştutan+ hem Mesih edip belledi».37 Şonda diňläp duran adamlaryň ýüregine gylyç sanjylan ýaly boldy. Olar Petrus bilen resullara: «Doganlar, indi biz näme etmeli?» diýişdiler.38 Petrus: «Günäleriňiziň bagyşlanmagy üçin+ toba ediň+ we Isa Mesihiň ady bilen suwa çümdüriliň+. Şonda Hudaýyň jomartlyk bilen berýän mukaddes ruhuny alarsyňyz.39 Ol mukaddes ruhy size, çagalaryňyza, uzakda ýaşaýanlaryň ählisine we Ýehowa* Hudaýymyzyň çagyran adamlaryna berjekdigini wada etdi»+ diýdi.40 Petrus başga-da köp zatlary gürrüň berip, birkemsiz wagyz etdi. Ol: «Heläk bolmaz ýaly, şu azgyn nesle goşulmaň»+ diýip maslahat berdi.41 Onuň sözlerini ýürekden kabul eden adamlar suwa çümdürildiler+. Şol gün 3 000-e golaý adam şägirtlere goşuldy+.42 Olar resullardan bilim alýardylar, biri-biri bilen gatnaşýardylar*, iýip içýärdiler+ we doga edýärdiler+.43 Resullar köp gudratlary we alamatlary görkezýärdiler+. Olary görenler Hudaýdan gorkup* başladylar.44 Isanyň şägirdi bolanlaryň hemmesi bilelikde ýygnanyşýardylar we bar zatlaryny biri-biri bilen paýlaşýardylar.45 Olar melleklerini we zatlaryny satyp+, öz aralarynda mätäçlik çekýänlere paýlaýardylar+.46 Olar her gün agzybirlikde ybadathanada ýygnanyşýardylar, bir-birleriniň öýüne baryp, uly şatlyk bilen iýip içýärdiler, jomartlyk bilen zatlaryny paýlaşýardylar.47 Olar Hudaýy şöhratlandyrýardylar, adamlar hem olara hormat goýýardylar. Ýehowa* bolsa her gün halas etjek adamlaryny şägirtleriň arasyna goşýardy+.


text:
ABŞ-nyň Massaçuses tehnologiki institutynyň alymlary täze ekzoplanetany ýüze çykardylar. Onuň ululygy Ýer şarynyň ululygyna barabar diýlip bellenilýär. Bu barada okuw institutyň metbugat gullugynyň «Twitter»-de goýan maglumatyna salgylanmak bilen, «mail.ru» habar berýär.
«Pi-planeta» diýlip atlandyrylan täze ekzoplaneta öz ýyldyzynyň daşyndan 3,14 günüň dowamynda aýlaw edip, onuň tizligi sagatda 291 müň kilometre barabardyr. Ekzoplanetada howanyň temperaturasy +177… +230 derejä barabardyr. Munuň özi saýýaranyň ýaşamak üçin ýaramly däldigini görkezýär. Ýöne alymlaryň topary şu ýylyň oktýabrynda älem giňişligine uçuryljak «James Webb Space Telescope» kosmiki teleskop işe goýberilenden soň «Pi-planetany» has içgin öwrenmegi meýilleşdirýärler. Häzirki wagtda bu babatda degişli bilermenleriň pikirleri seljerilýär.


text:
Ispaniýanyň Barselona we Santýago-de-Kompostela şäherlerinde syýahatçylar uçarmansyz aero-taksilerde gezelenç edip bilerler.
Ferra.ru neşiriniň berýän habaryna görä, bu mümkinçilik 2022-nji ýylda dörediler. Ýerli hökümet şeýle taksiler syýahatçylar we ýerli ýaşaýjylar üçin göwün açyjy çäre hökmünde döretmegi meýilleşdirýär.
Eýýäm uçýan taksileriň ilkinji nusgalary «Tecnalia» kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanyldy. Mälim bolan ilkinji maglumatlara görä, uçýan taksiler 300 metr belentlige çenli galyp biler. Olaryň aňrybaş tizligi bolsa sagatda 60 kilometre ýeter.
Bir adama niýetelenen taksilerde ýolagçynyň ornuna agramy 150 kilograma çenli bolan ýükleri daşamak hem mümkin bolar.
Ispaniýadaky taksiler hem uçup başlar
Ispaniýanyň Barselona we Santýago-de-Kompostela şäherlerinde syýahatçylar uçarmansyz aero-taksilerde gezelenç edip bilerler.


text:
Abort
Abort (latynça: abortus - çaganyň wagtyndan öň düşmegi) - 1) göwredäki çaganyň öz-özünden düşmegi, aýrylmagy. Göwredäki çaga 12 hepdä çenli düşse oňa irki, 13-28 hepdä çenli düşse-giçki abort diýilýär. Grip, brusselýoz, toksoplazmoz, ýatgynyň kiçiligi, ganyň rezus deň gelmezligi ýaly agyr we hroniki keseller çaganyň öz-özünden düşmegine sebäp bolýar; 2) emeli ýol bilen çaga düşürmek medisina kömegi bilen diňe wraçlar tarapyndan ýörite keselhanalarda geçirilýär. Keselhanadan başga ýerde ýa keselhanada bolsa-da bikanun esasda, ýa-da ýörite medisinia bilimi bolmadyk adam tarapyndan emeli ýol bilen göwreliligi togtatmak howpludyr. Ol çaga bolmazlygyna we her hili aýal keselleriniň döremegine sebäp bolýar.


text:
Shymkentte 5 jasar bala kópqabatty úıdiń terezesinen qulap ketti
ShYMKENT. QazAqparat - Shymkentte bes jasar bala 2-qabattaǵy terezeden qulap ketti, dep habarlaıdy QazAqparat.
8 tamyz kúni keshki 22.30 shamasynda ál-Farabı aýdany Tereshkova kóshesindegi 5 qabatty turǵyn úıde eresekterdiń qaraýynsyz qalǵan 2016 jyly týǵan bala ekinshi qabattaǵy páterdiń terezesinen qulap, aýrýhanaǵa jatqyzylǵan. Jaǵdaıy - ortasha aýyr.
Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń málimetine sensek, esepti kezeńde qalada 3 bala osylaı kópqabatty úıdiń terezesinen qulaǵan.
Onyń ishinde bir bala qaıtys boldy, qalǵan ekeýi jaraqat alyp, aýrýhanaǵa túsken.
Ótken jylmen salystyrǵanda osy kezeńde terezeden qulaýǵa baılanysty jazataıym oqıǵalar sanynyń óskeni baıqalady.
Polıtseıler ata-analarǵa barynsha muqııat bolyp, balalardy qaraýsyz qaldyrmaý kerektigin eske salady.
Balalardyń terezeden qulaýynyń aldyn alý úshin myna erejelerdi saqtaý kerek:
- Terezeni ashyq qaldyrmaý kerek, óıtkeni bir sekýndqa bolsyn alańdap qalý balanyń ómirindegi sońǵy sát nemese máńgi jazym bolyp qalýy múmkin.
- Tereze toryn tıisti qorǵaýsyz qoldanýǵa bolmaıdy. Bala aldynda belgili bir kedergini kóredi jáne ol oǵan senimdi súıenedi, al onyń saldarynan búldirshin bir jasar balanyń da salmaǵyn kótere almaıtyn tormen birge qulap túsýi múmkin.
- Balany terezeniń janynda oınap otyrǵan kezinde qaraýsyz qaldyrýǵa bolmaıdy.
- Penjimdegi oqýshylardyń jappaı tóbelesi: Aýdan ákimi turǵyndarmen kezdesti
- Almatydaǵy oqýshylar tóbelesi: Jaraqat alǵan 2 balanyń bireýiniń jaǵdaıy aýyr
- Elorda qurylysshylary jaldap turǵan: SQO-da órtengen úıden 15 adam evakýatsııalandy
- Oraldyq áıel 6-qabattan sekirmek boldy
- Almatyda qurylysshylar qubyrdy zaqymdap, úılerdi sýsyz qaldyrdy
- Qaraǵandy oblysynda jolǵa shyqpaǵan avtobýstar máselesi sheshildi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Prezıdent Mańǵystaý jáne Qyzylorda oblystary ákimderiniń esebin tyńdady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Mańǵystaý jáne Qyzylorda oblystarynyń ákimderimen óńirlerdegi qazirgi sanıtarlyq-epıdemıologııalyq jáne áleýmettik-ekonomıkalyq ahýaldy telefon arqyly talqylady Bul týraly QR Prezıdentiniń baspasóz hatshysy Berik Ýálı Facebook-te jazdy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Mańǵystaý oblysynyń ákimi Serikbaı Trumov Prezıdentke COVID-19 indetine qarsy kúres boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar, sonyń ishinde, halyqqa ekpe egý jáne maldy jem-shóppen qamtamasyz etý máseleleri jóninde baıandady.
Memleket basshysy oblys turǵyndaryna ekpe salý qarqynyn arttyrý jónindegi jumystardy kúsheıtýdi, sondaı-aq, eńbek daýlaryn retteý jáne boldyrmaý, óndiris oryndary men munaı kásiporyndaryna qyzmet kórsetetin mekeme jumysshylaryna áleýmettik qolaıly jaǵdaıdy qamtamasyz etý sharalaryn qabyldaýdy tapsyrdy.
Sonymen qatar Prezıdent Úkimetke ákimdikpen birlesip, qýańshylyq saldaryna jáne jaıylymdyq jerlerdegi shóptiń tapshylyǵyna baılanysty qalyptasqan jaǵdaı boıynsha fermerler men aýyl turǵyndaryn qoldaý úshin qajetti sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
Qyzylorda oblysynyń ákimi Gúlshara Ábdiqalyqova Memleket basshysyna koronavırýs indetimen kúreste júrgizilip jatqan jumystar týraly esep berdi. Óńirdegi vaktsına saldyrýǵa tıisti turǵyndardyń 52 paıyzy ekpe aldy.
Sonymen qatar oblys ákimi aımaqtaǵy sý sharýashylyǵyna qatysty jaǵdaıdy da baıandady. Búginde Syrdarııa ózeni arqyly oblysqa sekýndyna 550 tekshe metr sý kelýde. Sharýashylyq sýbektilerine sý berý kezegi men onyń kólemin anyqtaıtyn jumys komıssııasy quryldy.
Oblys ákiminiń aıtýynsha, Aral aýdanynda 12 shildede tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan. Osyǵan baılanysty Úkimet rezervinen jáne oblystyq bıýdjetten jem-shóp sýbsıdııasyna, sondaı-aq, sý arnalaryn tazartýǵa jáne uńǵymalar qazýǵa qarjy bólý týraly sheshim qabyldanǵan.
Memleket basshysy Qyzylorda oblysynyń ákimine halyqty vaktsınalaýǵa qatysty aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheıtýdi, munaı-gaz salasyndaǵy problemalardy sheshý úshin keshendi amal qarastyrýdy, sondaı-aq, Qyzylorda oblysyna qarasty aýdandardaǵy zardap shekken sharýashylyq sýbektilerine jem-shóp daıyndaýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.


text:
DEONICA SPREY ANRIPERSPIRANT «ÇALT HEREKETLI GORAG» Erkekler üçin üýtgeşik erkek antiperspiranty, ýörite formulanyň kömegi bilen çyglylykdan, ýakymsyz yslardan, bakteriýalardan, eşiklerdäki tegmillerden 48 sagatlap iň ýokary goragy üpjün edýär we gyjyndyrma döretmeýär.
ANTIPERSPIRANTYŇ BEÝANY
48 sagatlap aňryçäk täsirli gorag: ýakymsyz yslardan, çyglylykdan, eşiklerdäki tegmillerden, bakteriýalardan.
Gyjyndyrma sebäp bolmaýar.
Dermatologiki taýdan tassyklandy.
0 % alkogol we parabenler.
Gözenekleri dykmaýan we saglyga zyýan bermezden der we ysy netijeli aýyrýan termiki işjeňleşdirilen alýuminiý hlorgidraty öz içine alýar.
Derini ýumşadýan we gyjyndyrmalara garşy göreşýän Bisabolol (dermanhama çopantelpekden alnan) bilen derä ajaýyp ýumşaklyk berýär.


text:
29-njy noýabrda Özbegistan Gyrgyzystanyň Oş we Karasuw etraplaryna berýän gazyny kesdi. Onuň Gazagystana berýän gazyny hem togtadandygy baradaky habarlar 14-nji noýabrda peýda bolupdy. Ýöne, Özbegistanyň Orsýete gaz bermek boýunça alan borçlarynda welin özgerişlik peýda bolmady.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde Özbegistanyň gaz senagatynyň bir resmisi ýurtda özleşdirilýän gazyň 90 göteriminiň ilatyň mätäçliklerine sarp edilýändigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, ýurtda ýylda 60 milliard kubometr gaz özleşdirilýän bolsa, daşary ýurtlara şonuň 6 milliard kubometri satylýar. 54 milliard kubometr gaz Özbegistanyň ilatyna satylýar.
Emma ilatda gaz ýok
Şol bir wagtyň özünde, Özbegistanyň dürli welaýatlaryndan Azatlyk Radiosyna jaň eden adamlar öz ilatly punktlarynda gazyň ýoklugyndan şikaýat etdiler. Käbir maglumatlara göra, hatda gaz bilen işleýän kärhanalaryň, ýyladyş sistemalarynyň, hammamlaryň gaz liniýalaryndan kesilip goýlandygy aýdylýar.
Eýsem, ilata satylýan gaz nirä sarp edilip bilner? Bu soragy “Özbekneftegaz” döwlet holdinginiň metbugat wekiline berenimizde, onuň jogaby gysga boldy: “Bu maglumat gizlin. Gizlin bolmaýanda-da, ol telefonda aýdylmaýar”.
Adynyň aýdylmazlyk şerti bilen biziň bilen gepleşen Özbegistanyň gaz senagatynyň resmisi bu ýylky gaz ýetmezçiligini birnäçe faktorlar bilen düşündirmäge çalyşdy.
Onuň pikirine görä, gaz korrupsiýa üçin örän amatly bir resurs bolup durýar. Gazy anyk ölçemek we onuň bar ýa-da ýokdugyny göz bilen anyklamak örän kyn. Magistral turbalarda partlama bolmazlygy üçin, belli bir möçberdäki gazy ýakýarlar. Şunlukda ogurlanan gazy şoňa goşmak aňsat diýip, özbegistanly söhbetdeşimiz düşündirdi.
40 ýyldan bäri gaz pudagynda işleýän we adynyň tutulmagyny islemedik spesialistiň sözlerine görä, iň uly emeldardan başlap, iň kiçi çörek bişirýänlere çenli gaz ogurlamak bilen meşgullanýarlar. Gaz dürli geçirijilerden halka ýetýänça birnäçe gezek ogurlanýar.
Mundan daşary, spesialistinň pikirine görä, halka barýan az mukdardaky gaz hem gazyň möçberini ölçeýji, ýöne bilkastlaýyn bozulan enjamlardan geçýär. Her bir adam azyndan 10 kubdan gaz ogurlan ýagdaýynda-da, Özbegistanyň köp millionly ilatyny hasaba alsak, uly sanlar peýda bolýar diýip, spesialist nygtady.
Käbir beýleki sebäpleri
Özbegistanda elektrik energiýasyny almak üçin gaz ýakylýar. Elektrik energiýasyna bolan zerurlyk ilat sanynyň artýandygy bilen baglanyşykly artýar. Adynyň agzalmagyny islemedik özbegistanly bir spesialist bu ýurtda suwdan ýa-da atomdan alynýan elektrik stansiýalary kämilleşen bolanlygynda, bu pudaga sarp edilýän gazy ilata satyp boljakdygyny aýtdy.
Elbetde, gazdan awtoulaglar üçin ýangyç hem taýýarlanýar. Soňky döwürde awtoulaglaryň benziniň ýerine suwuklandyrylan gazdan peýdalanyp başlamagy-da gazyň halka satylýan böleginiň azalmagyna sebäp bolupdyr.
Gazyň ýetmezçiligine sebäp bolýan ýene-de bir faktor Sowet döwründen galan köne gazgeçirijiler bilen bagly diýlip hasaplanylýar. Özbegistanly spesialistiň pikirine görä, özbek nebit-gaz şirketi özüniň görýän peýdasynyň 50 göterimini nebiti gazyp çykarmaga we alyja ýetirmek ulgamyny modernleşdirmäge sarp etmeli. Bu hakda prezidentiň görkezmesi bar. Emma ýerli spesialist iş ýüzünde henizem Sowet döwründen galan gazgeçirijileriň aktiwlik bilen ulanylýandygyny belleýär. Ýagny, onuň pikiriçe, modernleşdirmeklik göze ilmeýär.
Özbegistandaky žurnalist Sergeý Ýežkow ýurtda 60 milliard kubometr gazyň özleşdirilmeýändigini aýdýar. Onuň sözlerine görä, pagta, galla pudagynda bolşy ýaly, bu pudakda hem artdyryp ýazmak möwç urýar: “Gaz barasyndaky gowy statistikany döwlet ýolbaşçylaryna ýaranmak üçin artdyryp ýazýarlar. Şonuň üçin, gazyň ýetmezçiligine esasy sebäp – gazy özleşdirmegiň peselendigi”.
Türkmenistanyň gaz we nebit boýunça öňki ministri Nazar Söýünow hem gazy özleşdirmek we paýlamak sistemasynda problemanyň bardygy bien ylalaşýar.
“Orsýetde hem gaz köp. Emma ykdysadyýetiň diňe 50 göterimi gaz bilen işleýär. Şeýlelikde “näme üçin gaz bar, emma öýümiz sowuk” diýen soragy goýup bilmeýäris. Mesele sistemanyň modernleşdirilmegine-de bagly. Ünsümizi esasan sistema gönükdirmeli” diýip, Nazar Söýünow belleýär.
Söýünowyň pikirine görä Özbegistanda-da, Türkmenistanda-da özleşdirilen gazy optimal sarp etmäge gönükdirilen sistema ýok. Öňki sistema bolsa diňe Merkezi Aziýa we Gazagystan üçin niýetlenen ýeke-täk gaz üpjünçiligini göz öňünde tutýar.


text:
Ahmadinejad Ysraýylyň Eýrana hüjüm etmek barada edýän çykyşlaryna özüniň “çynlakaý seretmeýänligini” belledi.
Ýadro problemasy
Eýranyň prezidenti ýurduň ýadro programmasynyň daşyndaky problema bilen baglylykda sözlän sözünde Tähranyň “ýadro ýaragyny döretmek üçin ýol gözlemeýänligini” ýene gaýtalady we problemanyň daşyndaky ýagdaýlary ýaňsylady.
Ahmadinejad Eýranyň ýadro programmasyna garşy çykyş edýän ýurtlaryň ýadro ýaragyna eýe bolan döwletlerdigini belläp, “halkara howpsuzlygyny üpjün etmegiň ugurynda tagalla edýänler başda öz ýadro ýaraglaryny ýok etmeli”, diýdi.
Munuň yzýany Birleşen Milletler guramasynyň kanunyň hökmurowanlygy boýunça ýokary derejede geçirilen duşuşygynda Ahmadinejad Howpsuzlyk Geňeşiniň kanunydygyny hem sorag astyna aldy.
Reaksiýalar
24-nji sentýabrda Ahmadinejadyň Nýu Ýorkda ýerleşen myhmanhanasynyň öňünde protestler geçirildi.
Protesti gurnan “Ýadro ýaragly Eýrana garşy bileleşik” atly toparyň başlygy Dawid Ibsen çykyşlaryň Eýranyň resmi toparynyň Nýu Ýorkda bolmagyna we “Warwick” atly oteliň prezident Ahmadinejady myhman almagyna garşy geçirilýänligini aýtdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň geçen sessiýalarynda Ahmadinejadyň Holokost barada Günbatara garşy eden çykyşlary, ýadro programmasynyň üstünde günbatar döwletleri bilen gapmagarşylykdaky Eýranyň halkara derejesinde ýazgarylmagyna we üzňeleşdirilmegine sebäp boldy.
Eýranyň prezidentiniň Birleşen Ştatlara häzirki sapary BMG-niň Baş Assambleýasynyň Nýu Ýorkda geçýän maslahaty bilen bagly.
Habar berlişine görä, Bileşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama BMG-niň Baş Assambleýasyndaky çykyşynda, Waşingtonyň Eýranyň ýadro ýaragyny döretmäge synanyşygynyň öňüni almak baradaky pozisiýasyny ýene nygtar.


text:
Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif bu çykyşyny penşenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen Moskwada geçiren duşuşygynyň yzýany etdi.
Lawrow BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Moony 22-nji ýanwarda Ženewada geçiriljek konferensiýa Eýrany we Saud Arabystanyny çagyrmaga ündedi. Onuň sözlerine görä, regionyň täsirli ýurtlarynyň konferensiýa çagyrylmagy Siriýada üç ýyla golaý wagt bäri dowam edýän konflikti çözmek üçin syýasy çykalga tapmaga ýardam berip biler.
ABŞ Tähranyň konferensiýa gatnaşmagy üçin onuň Siriýanyň geçiş hökümetiniň prezident Başar Al-Assady we onuň ýakyn ýaranlaryny öz içine almazlygy barada gelnen ozalky ylalaşyk bilen ylalaşmalydygyny aýdýar.
Moskwada Zarif Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen hem duşuşdy. Sergeý Lawrow bolsa Siriýanyň daşary işler ministri Walid Muallem bilen aýratyn gepleşik geçirdi.


text:
Almatyda jemqorlyqpen tıimdi kúres máselesi talqylandy
ALMATY. QazAqparat - Almatyda Dostyq úıinde sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn úkimettik emes uıym ókilderiniń qatysýymen jıyn ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Іs - sharaǵa QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń «Adaldyqalany» jobalyq keńsesiniń basshysy - mınıstrdiń shtattan tys keńesshisi Tımýr Jumyrbaev, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Vakıl Nabıev, Almaty qalalyq máslıhatynyń depýtattary, Almaty qalasy sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń departamenti, «Almaty-Adaldyq alany» jobalyq keńsesi, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl salasyndaǵy ÚEU ókilderi qatysty.
Jıyn barysynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýdyń jańa tásilderin, QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń «Adaldyq alany» jobalyq keńsesiniń qyzmetine ÚEU qatysý formattary talqylandy.
Sondaı-aq qatysýshylar jańa jobalar men ıdeıalar tóńireginde sóz qozǵady.
«Qazirgi ýaqytta sybaılas jemqorlyq - óte ózekti taqyryp. Biz bul týraly jıi aıtamyz. Sondyqtan, jobalyq keńseler sııaqty úkimettik emes uıymdar da sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq deńgeıin tómendetýge tikeleı múddeli. Búgin biz úkimettik emes uıym ókilderimen kezdestik. Jıyn barysynda sybaılas jemqorlyqqa baılanysty kún tártibinde turǵan kezek kúttirmeıtin mindetterdi talqyladyq. Bul halyq arasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý, sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtarǵa qarsy is-qımyl jáne bizdiń mınıstrliktiń jobalyq keńsesimen tikeleı baılanysta júzege asyrylatyn naqty jobalar qurý «, - dedi Tımýr Jumyrbaev
Dóńgelek ústel barysynda sarapshylar ÚEU-ǵa quqyqtyq bilimderin arttyrýdy usyndy. Olar sarapshylar men trenerlerdi tartý kerektigin aıtty. ıAǵnı, arnaıy bilim alańy bolýy kerek.
«Sarapshylar osy baǵytta ÚEU jobalarynyń aqparattyq jyljýyn kúsheıtý qajet dep sanaıdy. Biz «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasyna toqtaldyq. Zań jobasy ÚEU-dyń qoǵamdyq baqylaýǵa qatysýyn keńeıtýge múmkindik beredi. Biz azamattyq sektormen ózara tyǵyz baılanys ornatýǵa tyrysamyz. Alaıda pandemııada biz qalaǵandaı deńgeıde tolyq qamtý múmkin emes bolyp otyr «, - dep qorytyndylady Tımýr Jumyrbaev.


text:
Ýewrokomissiýanyň baştutany Joze Manuel Barosso Wengriýanyň öz sud sistemasyny, milli bankyny, maglumatlary goramak baradaky edarasyny reformirlemek barada kabul eden täze kanunlary boýunça Ýewropa guramalarynyň eden belliklerine Wengriýanyň reaksiýa bildirmändigini aýtdy.
“Ýewropa Bileleşiginiň kanunlaryny ýerine ýetirmegi kepillendirmek üçin wenger häkimiýetleri kanunlaryna zerur üýtgetmeleri girizer diýip umyt edipdik.Ol tamamyz çykmady, şonuň üçinem Wengriýa bilen bagly zerur ýuridiki işlere başlamak kararyna geldik” diýip, Barosso belledi.


text:
Hodorkowskiý Orsýetiň "New Times" žurnalyna beren interwýusynda özüniň türmeden boşadylmagynyň hiç bir şert bilen berkidilmändigini, emma Orsýetiň prezidenti W.Putine ýazan hatynda syýasata goşulmak we serişdeler üstünde söweşmek niýetiniň ýokdugyny aýdandygyny belledi.
Hodorkowskiý Germaniýada öz maşgala agzalary bilen birleşdi.
Ol anna güni günä geçiş esasynda türmeden boşadyldy. Hodorkowskiý salgytdan gaçmakda we jemgyýetçilik emlägini ele geçirmekde aýyplanyp, on ýyl gowrak türmede oturdy. Onuň tarapdarlary bu aýyplamalaryň syýasy sebäpleriniň bardygyny aýdýarlar.


text:
Aqtóbede balalaryna qaramaǵan 37 ata-ana aıyppul tóleıdi
AQTÓBE. QazAqparat – Aqtóbede «Jasóspirim» sharasy ótti. Odna jasóspirimderden 11 teskish-keskish zat tárkilendi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Arnaýly orta, joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri sabaqqa oflaın qosylǵan kezde óńirde reıd kúsheıtildi. Jasóspirimder arasyndaǵy quqyqbuzýshylyqty boldyrmaý, olardyń túnde kóshede beıbereket júrmeýin qadaǵalaý maqsatynda bir apta boıy «Jasóspirim» sharasy ótti.
«Janynda zańdy ókili bolmaǵan 400-ge jýyq jasóspirim anyqtalyp, olardyń ata-analaryna habar berildi. Balasyn baqylaýsyz qaldyrǵan 37 ata-ana ákimshilik jaýapqa tartylyp, olarǵa aıyppul salyndy. Sonymen birge kámeletke tolmaǵan 57 bala men 58 otbasy esepke alyndy. Polıtsııa qyzmetkerleri kámeletke tolmaǵandardan 11 teskish-keskish zat tárkiledi. Balalaryńyzdy, olardyń bos ýaqytyn táýlik boıy baqylaýdy qamtamasyz etýge shaqyramyn», - dedi Aqtóbeoblysy PD bastyǵy Atyǵaı Arystanov.


text: 2016-njy ýylda döredilen etrap, şäher saýlaw toparlarynyň bäş ýyllyk ygtyýarlylyk möhleti tamamlanandygy sebäpli etrap, şäher saýlaw toparlary täzeden döredildi. Bu barada «Türkmen gündogary» gazeti habar berýär. Bu işler Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda tassyklanylan meýilnama esasynda we bellenilen möhletde welaýat saýlaw topary tarapyndan guramaçylykly amala aşyryldy. Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 18-nji maddasyna laýyklykda etrap, şäher saýlaw toparlarynyň düzümine wekilleri hödürlemek işleri syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik birleşikleriniň welaýat, etrap, şäher guramalarynyň mejlislerinde, şeýle hem raýatlar toparlarynyň ýygnaklarynda guramaçylykly geçirildi. Etrap, şäher saýlaw toparlary özleriniň birinji mejlislerini geçirip, olarda toparlaryň başlyklaryny, başlyklaryň orunbasarlaryny we kätiplerini saýladylar. Welaýat saýlaw topary bolsa öz mejlisinde etrap, şäher saýlaw toparlarynyň täze düzümini tassyklady we olaryň agzalaryna şahsyýetnamalaryny dabaraly ýagdaýda gowşurdy. Şeýlelikde, welaýat boýunça etrap, şäher saýlaw toparlarynyň 11-siniň agzalarynyň sany 123-e deň boldy.


text:
Türkmenabadyň pagta egriji fabriginde «Magtymguly Pyragy Döwletmämmet Azadynyň Berkarar döwlet gurmak baradaky pikirlerini dowam etdirijidir» atly maslahat geçirildi. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Lebap welaýat komitetiniň guramagynda geçirilen çärä Magtymgulynyň we Döwletmmämet Azdynyň döredijiligini öwrenýän mugallymlar, kärhananyň hünärmenleri, telekeçiler gatnaşdylar. Onda Döwletmämmet Azadynyň döredijiliginde bitewi berkarar döwlet gurmak baradaky pikirleriň beýan edilişi, olaryň ogly Magtymgulynyň goşgularynda dowam etdirilişi barada gürrüň edildi. Çykyş edenler şahyrlaryň berkarar döwlet gurmak hakyndaky arzuwlarynyň biziň günlerimizde hasyl bolandygy, soňky ýyllarda amala aşylan özgertmeler hakynda durup geçdiler. Döwletmämmet Azadynyň we Magtymguly Pyragynyň berkarar döwlet gurmak, agzybirlik hakyndaky goşgularyny okadylar.
Türkmenistanda Täze, 2021-nji ýylda ilkinji bäbekleriň biri Lebap welaýatynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezinde dünýä indi. Oglanjyk täze...
Olar çörek önümleriniň dürli görnüşleriniň ilatyň saçagynda bol bolmagyny gazanýarlar. Çörek bişirijiler ýylyň başyndan bäri çörek we çörek önümlerini...
Ýurdumyzyň gündogar künjeginde ýerleşýän Köýtendag diňe bir özüniň owadan dereleri, täsin tebigaty we syrly gowaklary bilen däl, eýsem, takmynan, 150...
Tamamlanyp barýan Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany ýyly ýurdumyz üçin ýakymly pursatlara baý ýyllaryň biri hökmünde kalbymyza ornady. Dünýäniň abraý...
“Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Lebap welaýat birleşmesiniň hem-d...


text:
Eńbek mınıstrligi álemdegi jumyssyzdyq deńgeıine boljam jasady
NUR-SULTAN. QazAqparat – «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ (budan ári – ERDO) sarapshylary koronavırýs pandemııasynyń saldarynan týyndaǵan álemdik eńbek naryǵyndaǵy úrdisterdi taldaı kele, álemdegi jumyssyzdyq deńgeıi aǵymdaǵy nemese kelesi jyly qalpyna kelýi neǵaıbyl degen qorytyndyǵa keldi. Bul týraly QazAqparat QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaıdy.
Dúnıejúzilik bank málimeti boıynsha álemdik JІÓ 2020 jyly 3,6%-ǵa tómendedi jáne bul 1961 jyldan bergi baıqalǵan eń nashar nátıje. Tipti 2009 jylǵy álemdik qarjy daǵdarysynan dúnıejúzi JІÓ-niń 1,7%-yn joǵaltqan bolatyn. Jalpy álemdik jumyssyzdyq deńgeıi daǵdarys jaǵdaıynda 2018-2019 jyldardaǵy 5,4%-ben salystyrǵanda 2020 jyly 6,5%-ǵa deıin ósti. 2021 jyly ol 6,3% deńgeıine deıin azdap tómendeıdi dep kútilýde.
Qazirgi ýaqytta pandemııa kezinde ýshyǵyp ketken jumyssyzdyq deńgeıiniń tómendeý úrdisi baıqalady. Máselen, eger 2019 jylǵy jeltoqsanda bul mán EYDU elderi boıynsha tutastaı alǵanda 5,3%-dy qurasa, 2020 jylǵy sáýirdiń ózinde 8,8%-dy qurady jáne bul ýshyǵý qarqyny uıymnyń jańa tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan edi. Nebári 4 aıdyń ishinde jumyssyzdar qataryn 20,4 mln adam tolyqtyrdy, al olardyń jıyntyq sany 1,6 esege, 35,5-ten 55,9 mln adamǵa deıin ósti. Degenmen, 2021 jyldyń mamyryna qaraı, jumyssyzdar sany ótken jylǵy sáýirdiń eń joǵary kórsetkishterimen salystyrǵanda 43,5 mln adamǵa nemese 12,4 mln adamǵa azaıdy.
«EYDU elderindegi jumyssyzdyqtyń jıyntyq deńgeıi 2021 jyly ótken jylǵy 7,1%-ben salystyrǵanda 6,6%-ǵa deıin tómendeıdi dep kútilýde, biraq 2019 jylǵy daǵdarysqa deıingi mánge qaraǵanda joǵary -5,4% bolyp qala beredi.Tipti 2022 jyly bul kórsetkish tek 6%-ǵa deıin tómendeıdi dep kútilýde», - dedi ERDO Boljaý departamentiniń dırektory Dmıtrıı Shýmekov.
Kóptegen adamdar resmı túrde jumysynan aıyrylmaǵandyqtan jáne májbúrli demalysta bolǵandyqtan, jumyssyzdyqtyń balama kórsetkishi jumys ýaqytynyń kórsetkishi bolyp tabylady. Máselen, HEU málimeti boıynsha, ótken jyly barlyǵy jumys istegen ýaqyt sany álemdik aýqymda 8,8%-ǵa qysqardy, bul tolyq jumyspen qamtylǵan 303 mln jumys ornyn (budan ári - TJQJO) joǵaltýdy bildiredi. Óńirler bólinisinde tabysy ortashadan tómen elderdiń ekonomıkalary eń kóp shyǵynǵa ushyrap, ol 11,3%-dy (132 mln TJQJO) qurady. Tabysy joǵary elder bar bolǵany 8,3%-dy (46,3 mln TJQJO), tabysy ortasha deńgeıden joǵary elder 7,3%-dy (110 mln TJQJO), tabysy tómen elder 6,7%-dy (15 mln TJQJO) joǵaltty.
Eńbek mınıstrliginiń dereginshe, G20-ǵa kiretin elder 2020 jyly 195 mln TJQJO nemese jumys istegen jumys ýaqytynyń 8,5%-yn joǵaltty, al 2021 jyly olardyń shyǵyndary úsh ese azaıyp, 68,2 mln TJQJO quraıdy, bul jumys istegen ýaqyttyń 3%-ǵa qysqarýyna sáıkes keledi.
Osyǵan baılanysty eń kóp zardap shekken elder qatarynda Perý - jumys ýaqytynyń qysqarýy 27,5%, Gondýras (24,3%), Panama (23,5%), Argentına (21%) bar. AQSh-ta shyǵyn 9,2%, EO aýmaǵyndaǵy 27 elde 8,3%, Ulybrıtanııa 12,8% boldy. Eýroodaqtyń iri ekonomıkalarynyń (Germanııa, Frantsııa jáne Italııa) shyǵyny tıisinshe 6,3%, 8,4% jáne 13,5% qurady. Azııanyń iri ekonomıkalarynda jumys istegen ýaqyt mólsheri kelesideı qysqardy: Qytaıda 4,1%, Japonııada 5,4% jáne Úndistanda 13,7% .
HEU baǵalaýy boıynsha Qazaqstanda 2020 jyly COVID-19 daǵdarysy saldarynan qyzmetkerlerdiń ekonomıka boıynsha jumys istegen ýaqyty ótken jylmen salystyrǵanda 11,5%-ǵa qysqardy, al tolyq jumyspen qamtylǵan jumys oryndarynyń sanynda (aptasyna 40 saǵat) kórsetilgen jumys ýaqytynyń joǵalýy 939,2 myń birlikti qurady. Kórshiles elderde jumys ýaqytynyń azaıýy Reseı Federatsııasy men Ózbekstandaǵy 8,5%-dan Qyrǵyzstandaǵy 11,7%-ǵa deıin ózgerdi.
Toqsandyq ólshemde álemdik ekonomıka úshin eń aýyry 2020 jyldyń ekinshi toqsany boldy, ol kezde jumys istegen ýaqyt sany 2019 jyldyń sońǵy toqsanymen salystyrǵanda 18,2%-ǵa qysqardy, al birinshi toqsanda shyǵyn barlyǵy 5,2%-dy qurady. Biraq úshinshi toqsanda shyǵyn 7,2%-ǵa deıin, al tórtinshi toqsanda 4,6%-ǵa deıin tómendedi.
«HEU-da 2021 jyly álemdik shyǵyn 2020 jylǵymen salystyrǵanda eki eseden astam tómendeıdi jáne 3,5%-dy nemese 122 mln TJQJO quraıdy dep kútilýde. Bul shyǵyndardyń ishinde tabysy ortasha deńgeıden tómen elderge 42,4 mln TJQJO nemese 35%, tabysy ortasha deńgeıden joǵary elderge 49,5 mln TJQJO (41%) keledi, al tabysy joǵary elderdiń shyǵyny barlyǵy 22 mln TQJO, al tómen elderde 8,1 mln TJQJO quraıdy», - dep túıindedi vedomostvo.


text:
Düýn ýurdumyzyň ähli ýerlerinde çagalar güni uly dabara bilen bellenildi. Çagalar üçin konsertler, ýaryşlar, oýunlar gurnaldy.
Çagalary goramagyň Halkara güni – dürli döwletlerde dürli günlerde bellenilýär. Çagalar güni Doktor Çarles Leonard tarapyndan 1856-njy ýylyň iýun aýynyň 2-nji duşenbesinde bellenilip başlanyldy. Çagalar güni resmi ýagdaýda milli baýram hökmünde ilkinji gezek 1929-nji ýylda Türkiýe Respublikasynda 23-nji aprel güni bellenildi.
Argentinada Çagalaryň güni awgustyň 3-nji ýekşenbesi bellenilýär. Bangladeşde bu baýramçylyk ilkinji gezek 1954-nji ýylda bellenilip şol günden bäri 7-nji martda bellenilýär. Boliwiýada, ilkinji gezek 1955-nji ýylyň 12-nji aprelinde bellenildi. Şol günden bäri hem 12-nji aprelde bellenilýär. Kanadada Çagalaryň milli güni 1993-nji ýyldan bäri 20-nji noýabrynda bellenilýär. Kanada BMG-niň Çagalaryň hukuklary hakynda konwensiýasynda 1989-njy ýylyň 20-nji noýabrynda tassyklanyldy. Merkezi Afrika-Kongo Respublikasy, Kongo Demokratik Respublikasy, Kamerun, Ekwatorial Gwineýa, Gabon, Çad, Merkezi Afrika Respublikasy, Halkara Çagalar gününi 25-nji dekabrda belleýärler. Horwatiýa Çagalar gününi 11-nji noýabrda belleýär. Müsür, her ýylyň noýabr aýynyň 20-si, çagalar üçin festiwallar we oýunlar oýnalyp ulydan belleýärler.Wengriýada, Çagalar hepdesi 1931-nji ýylda başlady. 1950-nji ýyldan bäri Çagalaryň güni diýip dowam edýär we her ýylyň maý aýynyň soňky ýekşenbesi bellenilýär. Indoneziýada, Çagalaryň güni 1984-nki ýyldan bäri 23-nji iýunda bellenilýär. Hindistanda, Çagalaryň güni 14-nji noýabrda bellenilýär. Garaşsyz Hindistanyň ilkinji primer minitri Çaça Nehrunyň doglan gününde belleýärler. Irlandiýada, Çagalaryň güni 20-nji noýabrda bellenilýär. Ýaponiýada, Çagalaryň güni 5-nji maýda, milli baýram hökmünde 1948-nji ýyldan bäri bellenilip gelýär. 3-nji martda gyz çagalaryň we 5-nji maýda oglan çagalarynyň baýramçylygy bellenilýär. Hytaý Halk Respublikasy, Çagalar gününi 1-nji iýunda belleýär. Hytaýda ilkinji gezek Çagalar güni 1949-njy ýylda bellenilip şol günden bäri hem uludan bellenilip gelinýär.
Çagalary goramagyň Halkara güni – munuň özi çagalar üçin diňe bir şowhunly baýram bolman, eýsem adalatly we abadan jemgyýetiň kemala gelmegi üçin zerur şertleriň biri bolan çaganyň hukugynyň berjaý edilmeginiň zerurdygyny äşgär edýän ýagdaýdyr.
Umyt ANNAGYLYJOWA,
Türkmenistanyň Daşary işleri ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby.


text:
Sybaılas jemqorlyq: Shymkentte memleketke 1 mlrd 607 mln teńge óndirilgen
ShYMKENT. QazAqparat – Shymkentte sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtarynyń jolyn kesýge yqpal etken 11 tulǵa kótermelengen. Olarǵa syıaqy retinde 2 mln teńgege jýyq aqsha tólengen, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl Agenttiginiń Shymkent qalasy boıynsha departamenti basshysynyń birinshi orynbasary T.Serikbaevtyń aıtýynsha, árbir qylmystyq is boıynsha memlekettik organdar men uıymdarǵa sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaýdyń sebepteri men alǵysharttaryn joıý týraly usynýlar engizilýde.
«Aǵymdaǵy jyldyń 8 aıynda Departamentpen qylmystyq isterdi tergeý sheńberinde memlekettik organdarǵa 34 usynym engizilip, búgingi kúnge onyń 32-i qaraldy. Qaraý nátıjesi boıynsha 16 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartyldy», - dedi Talǵar Serikbaev.
Jyl basynan beri departamentpen 63 qylmys tirkelip, onyń ishinde 45 sybaılas jemqorlyq sıpatynda bolǵan.
«Tirkelgen qylmystardyń basym bóligin paraqorlyq jáne jymqyrý faktileri quraıdy. Jymqyrý faktileri boıynsha 17 jáne paraqorlyq faktileri boıynsha 30 qylmys tirkeldi. Salalar boıynsha anyqtalǵan qylmystardyń eń kóp sany quqyq qorǵaý blogynda- 13, qurylys salasynda 12, bilim – 8, densaýlyq saqtaý – 7, salyq jáne jer qatynastary salalarynda - 3 qylmystan tirkelgen. Sybaılas jemqorlyq jasaǵany úshin 29 tulǵa áshkerlendi. Tirkelgen qylmystyq ister boıynsha qabyldanǵan sharalar nátıjesinde memleket kirisine 1 mlrd 607 mln teńge óndirilgen»,-deıdi Talǵar Serikbaev.
- Bilim salasynyń 270 qyzmetkeri jemqorlyqqa jol bergeni úshin jazalandy - Marat Ahmetjanov
- Ahmetjanov: Bilim berý júıesindegi jemqorlyq memlekettiń bolashaǵyna tikeleı qaýip tóndiredi
- Marat Ahmetjanov: Bıznes salasynda jemqorlyqqa qarsy standarttar engizý qajet
- Shymkent turǵynynan kontrafakt 15 myń qorap temeki tárkilengen
- Atyraýda kúzet qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary 7 jylǵa sottaldy
- Qostanaıda joldardy qaıta jóndeý kezinde 27 mln teńgedan astam qarjy jymqyrylǵan
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Bul óńirdegi kúnbaǵysty óńdeýge 100% múmkindik berip, jańa jumys oryndaryn ashyp, oblystaǵy maı daqyldarynyń túr-túrin kóbeıtýge septigin tıgizedi.
Semeıdegi maı ekstrasııalaý zaýytynyń qýattylyǵy kúnine 1000 tonna kúnbaǵysty óńdeýge jetedi.
Budan bólek Glýbokoe aýdanyndaǵy eki iri seh pen Shemonaıha aýdanyndaǵy qaıta óńdeý kásiporyny qoldanysqa berilmek. Bul Shyǵys Qazaqstandaǵy egin alqaptarynyń sapasyn qaıta qaraý kerektigin bildiredi. Aımaq basshysy Danıal Ahmetov oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasyna aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilermen birlesip, qysqa ýaqyt ishinde maı daqyldarynyń egistik alqabyn arttyrýdyń josparyn jasaýdy tapsyrdy. Josparǵa kúnbaǵystan bólek, soıa, raps jáne zyǵyr syndy taǵy basqa daqyldar kirýi kerek. Maı daqyldarynyń mundaı túri Shyǵys Qazaqstanda kóbirek paıdalanylmaıdy. Biraq qolǵa alynyp jatqan sharalar kesheni óńirdegi maı daqyldaryn óńdeý isin oń jolǵa qoıady.
Búginde elimizde óndiriletin kúnbaǵys óniminiń 66% Shyǵys Qazaqstannyń úlesinde ekenin aıta ketken oryndy. Maı daqyldarynyń 23% quraıdy. Bul sandy arttyryp, maıdyń túrlerin shyǵarý óz qolymyzda. Salynyp jatqan kásiporyndar Altaı aımaǵynan eksportqa jaıyn ónimderdi shyǵarýǵa múmkindik beredi.
- Aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń tıimdiligin arttyrý kerek, - dedi Danıal Ahmetov. - Soıa, júgeri syndy ónimderdiń alqabyn kóbeıtý qajet. 2025 jylǵa qaraı biz soıa alqabyn 7 ese, júgeri alqabyn 5 esege arttyrýdy josparlap otyrmyz.
О́ńirde aýyl sharýashylyǵy ónimderin damytýdyń keshendi jospary júzege asyrylýda. Sondyqtan egis alqaptarynyń aýmaǵyn saýatty túrde bólip, zamanaýı óńdeý tehnologııasyn engizip, naryq talabyna saı keletin ónim shyǵarý kerek. Shyǵys Qazaqstandaǵy agroónerkásip kesheni joǵary potensıalǵa ıe. Ony ári qaraı damytýǵa bar kúshimizdi salý kerek.


text:
Foto: syrlasu.kz
Qazaqstannyń bas sanıtar dárigeri Erlan Qııasovtyń qaýlysyna sáıkes IV toqsanda mektep oqýshylaryn oqytý formaty óńirdegi epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa baılanysty bolmaq.
"Jasyl" jáne "sary" aımaqtarda ornalasqan óńirlerde barlyq oqýshy aralas oqytý formatyna kóshedi. "Qyzyl" aımaqta ornalasqan óńirlerde 1-5 synyptar, 9, 11 (12) synyptar úshin, sondaı-aq halyqaralyq mektepterdiń 1-7 synyptary úshin oqytýdyń aralas formaty saqtalady, al 6, 7, 8, 10 synyptar qashyqtan oqytylady.
Sondaı-aq Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalary men Aqmola, Túrkistan, Aqtóbe, Batys Qazaqstan oblystarynyń bilim basqarmalary oqýshylaryń qalaı oqıtynyn málimdedi.
Nur-Sultan qalasy bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Baǵlan Smataevanyń málimdeýinshe, karantın sharalarynyń qatańdaýyna baılanysty qalanyń barlyq mektebi (mektep bitirýshi synyptardy qospaǵanda (9, 11 (12) synyptar) menshik nysanyna qaramastan qashyqtan oqıtyn bolady. Al, mektep bitirýshi synyptar úshin oqytý aralas formatta (pánderdiń 70% – dástúrli formatta, 30% – qashyqtan), synypta 15 adamnan artyq emes, ata-analardyń ótinishteri boıynsha uıymdastyrylady.
Almaty qalasy bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Qaırat Jumanov epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa baılanysty 1 sáýirden bastap oqýshylar qashyqtan oqýdy jalǵastyratynyn jáne ata-analar men zańdy tulǵalardyń ótinishteri negizinde oqýshylar sany 15 baladan aspaı 1-5, 9 jáne 11 synyptarda kezekshi synyptardyń jumysy jalǵastyrylatynyn habarlady. Sonymen qatar qazirgi tańda tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń 1-4 kýrs stýdentteri qashyqtan oqýdy jalǵastyryp jatyr.
IV toqsanda Shymkent qalasyndaǵy jalpy bilim beretin mektepterde barlyq synyptardyń oqýshylary synyptardaǵy balalar sanyn 25 adamnan asyrmaı aralas formatta oqytylýda. Kolledjderdiń 1 kýrs stýdentteri ekinshi semestrde shtattyq rejımde oqytylady. Bilim berý prosesiniń barlyq qatysýshylary sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy saqtaýǵa tıis. Bul týraly Shymkent qalasy Bilim basqarmasynyń basshysy Janat Tájıeva habarlady.
Aqmola oblysy qazirgi kezde "jasyl" aımaqta. Alaıda, oblystyń Bas sanıtar dárigeriniń qaýlysy bolmaǵandyqtan, 4 toqsandaǵy oqý burynǵy formatta bastalady. Oqytýdyń dástúrli túrine oralý epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵan kezde múmkin bolady. Sabaqtan tys ýaqytta oqýshylardyń bilimdegi olqylyqtaryn toltyrý úshin 10 myń oqýshyǵa arnalǵan 2137 jeke konsýltatıvtik toptyń jumysy uıymdastyryldy. Bul týraly Aqmola oblysy bilim basqarmasynyń basshysy Beıbit Júsipov habarlady.
Túrkistan oblysyndaǵy mektepter IV toqsanda oqytýdyń aralas formatyna kóshedi. Iаǵnı, óńir táýekeli tómen nemese ortasha aımaqtarda bolǵan jaǵdaıda pánderdiń bir bóligi dástúrli túrde, bir bóligi qashyqtan oqytylady. Al, 300 oqýshyǵa deıingi kontıngenti bar mektepter oqý úrdisin dástúrli túrde jalǵastyrady. Bul týraly О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Adamı áleýetti damytý basqarmasynyń basshysy Raqymbek Jolaev málimdedi.
Batys Qazaqstan oblysy bilim basqarmasynyń basshysy Aıgúl Myńbaevanyń habarlaýynsha, 379 memlekettik mektep bolsa, olardyń 279-y shtattyq jáne 100 aralas formatta jumys jasaıdy. Jalpy memlekettik mektepterdegi oqýshylar kontıngenti 110 myńnan astam bolsa, olardyń 25,4%-y (28 myńnan astam oqýshy) shtattyq rejımde, al 74,6%-y (82 myńnan astam oqýshy) qashyqtan oqytylyp jatyr.
Aqtóbe oblysy Bilim basqarmasynyń basshysy Joldas Batyrhan málimdeýinshe, 4-toqsanda kontıngenti 300 oqýshyǵa deı̆ingi qalalyq jáne aýyldyq 246 mektep dástúrli formatta jumys isteıdi. 170 mektepte 135 782 oqýshyǵa qashyqtan bilim beriledi. Jańa qaýlyǵa sáı̆kes 9, 11 (12) synyp oqýshylary balalar sanyn 25-ten asyrmaı̆ aralas formatta oqytylatyn bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń magıstranty
Amantaı Damır
Jahandyq básekelestikke qabiletti arttyrý úshin búgingi kúnde elimizdiń azamattaryna ulttyq tilimiz qazaqshamen qatar orys jáne aǵylshyn tilderin jaqsy deńgeıde bilý kerek. Bul memleket basqarýshylary men kóptegen jasóspirim daryndardyń ustanǵan negizgi qaǵıdasy. Soǵan baılanysty qazaq kıno ónerindegi fılmderdi oryssha nemese aǵylshynsha ataý tendenııasyn baıqaýǵa bolady. Bul fılmniń negizgi aýdıtorııasy retinde sheteldikter qarastyrylǵan degen sóz be? Álde aǵylshynsha atalsa prestıj artady degen túsinik be? Bul jaǵy naqtylanýy qajet. Qazirgi sátte biz 2020 jyly jaryqqa shyqqan «Over the barriers» atty derekti fılm týraly sóz qozǵaýdamyz.
Atalmysh týyndy «Qazaqfılm» kınostýdııasynda rejısser Baný Ramazanova jetekshiligimen «Babalar murasy» ıkli aıasynda túsirilgen. Fılmniń sıýjeti at sporty konkýr taqyryby tóńireginde qurastyrylǵan. Konkýr – atqa minip arnaıy alańda ártúrli kedergilerden sekire shabý jarysy. Franııada qalyptasqan sport túri bolsa da, ejelgi saqtar mekendegen óńir elderine tán erekshelikteri baıqalady. Bir saǵattyq fılm olımpıadalyq oıynnyń Qazaqstandaǵy jaǵdaıyna qatysty birshama aqparat beredi.
Tehnıkalyq turǵydan qaraǵanda, derekti fılm óte joǵarǵy deńgeıde túsirilgen. Kameranyń da, kvadrokopterdiń de kásibı qoldanylǵany baıqalady. Fılm bastala sala at dúbirin estip, rejısser dybys arqyly kórermendi janýarlardy kórýge daıyndaıdy. Mýzyka qulaqqa jaǵymdy ári áserli, keıbireýi epıkalyq kóńil kúı týdyra alady. Biraq fılmniń orta tusynan bastap mýzyka temporıtmge kedergi keldiredi: keıipkerler sózine qulaq salǵannan góri ádemi áýen men kadrlardyń jalǵasa berýine qalaý arta túsedi. Túster bir-birimen úılesimdi ári jarqyn etip óńdelgen. Ásirese, nazar aýdartatyn kók pen jasyl tús elimizdiń týy jáne tabıǵatymen assoıaııa beredi. Eń alǵashqy kadrda da jelbiregen kók týdyń kórsetilýi beker emes.
Fılmdegi kóterilgen búgingi tańdaǵy qajet oılardyń biri – jan-janýarǵa degen qurmet máselesi. Nazarymyzǵa ilingen jaraly janýarǵa em sharalarynyń qoldanylý sahnasy bir jaǵynan realızmdi arttyryp, kórermendi ýaıymdatyp, odan beter qyzyqtyra tússe, ekinshi jaǵynan - mal emdeýdiń qurmetti professııa ekenin ańǵartady. Qazirgi bizdiń qoǵamda óte ózekti taqyrypqa aınalǵan janýarlardy qorǵaý, olarǵa qarsy qylmystardy aldyn-alý sharalarynyń biri dep solar týraly túsirilgen fılmderdi, jazylǵan shyǵarmalardy, salynǵan sýretterdi ataýǵa bolady. Óner arqyly adamdarǵa oı salyp, janýarlarǵa qastandyq isteýdiń durys emes ekenin aıta alamyz. «Kedergilerdi jeńý» fılminde osy ıdeıa aıqyn bolmasa da, aıtarlyqtaı jaqsy kóteriledi.
Bul týyndyda ózge derekti fılmderge tán kadr syrtyndaǵy daýys, ıaǵnı avtor sózi múlde joq. Biz negizgi aqparatty suhbattasýshylar arqyly alamyz. Al qosalqy tarıhı maǵlumat vızýaldy túrde, ıaǵnı keńes dáýirinde túsirilgen derekti týyndylardan úzindi kórsetý arqyly beriledi. Plenkaǵa túsirilgen eski kadrlar óte jaqsy óńdelip, zamanaýı kadrlarmen ádemi úılesip, retro atmosferasyn sezdirte bilgen. Atalmysh sahnalarda kadr syrtyndaǵy daýys qoldanylǵanymen, fılmniń ózinde múlde joq. Sonyń áserinen mazmun qarapaıymdylyǵy sál aqsańdaıdy. Suhbat berýshiler konkýr jáne at sportynyń mamandary óz isterin óte jaqsy biledi, biraq túsindirýge kelgende ózderi úshin úırenshikti speıfıkalyq termınderdi jıi qoldanyp, maǵynasyn ashpaı ketedi. Álbette, fılm mazmunyn túsinýge bul qatty kedergi keltirmeıdi. Biraq keıbir sátterge kórermen ózin nadandaı sezinip qalýy múmkin. Bálkim, kadr syrtyndaǵy daýys arqyly osyndaı speıfıkalyq termınderge kishigirim anyqtama berilse, nemese ondaı túsindirmeler kadr astynda kórsetilse, fılm qarapaıymdylyǵy arta túser me edi? Sebebi qarapaıymdylyq – kórermen nazarynyń garanty.
Taǵy bir aıtyp ótetin másele suhbat berýshilerge qatysty. Olar kimder? Ne sebepti olardyń esimderi suhbat bastalǵan sátterde kórsetilmeıdi? Kórermen bular kim dep oılap qyzyǵyp otyrsyn dep ádeıi solaı sheshildi me eken, álde múlde qarastyrylmaı qaldy ma, túsiniksiz. Iá, fılmdi biraz tamashalaǵannan keıin Aleksandr Tıshkov, Shyńǵys Malıkadjar, Nurıla Turysbekova syndy esimder jattalynady. Biraq esimderin birden bilmeı sózderin tyńdaý birtúrli.
At ústinde kedergige qaramaı shapqylaı beretin, konkýr syndy erekshe sportty kásip retinde tańdaǵan mamandardyń elimizde bar ekeni qurmetke laıyqty. Jáne konkýr sportynyń búgingi kúndegi qıynshylyqtary aıanysh týdyrady. Qarajat jaǵynan da, jaǵdaı jaǵynan jaqsara tússe eken degen tilek te paıda bolady. Múmkin osy jolda derekti fılmniń kómegi bolyp qalar? Onymen qosa, jasóspirimder at sportyna qyzyǵa tússe, aınalysýǵa kóńilderi artsa, onyń nesi jaman? Bizdiń oıymyzsha, «Kedergilerdi jeńý» fılmin birinshi kezekte qazaqstandyqtar arasynda taratyp, kóbirek kórsetý kerek. Elimizde osyndaı sport bar ekenindigi, qyzyq ekenindigi, áli de bolashaǵy bar ekenindigi eń aldymen qazaqstandyqtarǵa baǵyttalǵan oı.
T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń III kýrs stýdenti
Baqbergen Saǵynysh
Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tapsyrysy boıynsha "Qazaqfılm" kınostýdııasy túsirgen "Babalar murasy" toptamasynan alynǵan derekti fılm Keńes Odaǵynyń at sportynyń ańyzy – 1952 jyly Jambylǵa jaqyn Lýgovoı at zaýytynda dúnıege kelgen Aqalteke aıǵyry «Absent» týraly jáne Qazaqstandaǵy konkýrdyń búgingi áleýeti týraly baıandaıdy.
Kınokartınanyń negizgi keıipkeri eń ataqty qazaqstandyq sportshy-básekelesterdiń biri Aleksandr Tıshkov 35 jyldan astam at sportymen aınalysyp keledi. Belgili bir jaǵdaılarǵa baılanysty ol chempıonǵa birneshe jeńis ákelgen atpen bólisýge májbúr boldy. Biraq soǵan qaramastan, ol óz mamandyǵyna berik jáne adal boldy. Basqa da keıipkerler bul sport túriniń ońaı emes ekenin tilge tıek etedi. Biri 5-6 jasynda Taı báıge, Alaman báıgede basa shapsa, endi biri 6 jastan atqa beıim bolyp, 9 jasta Alaman báıgede baq synaǵan. Sportshylardyń aıtýynsha, elimizde at sportyna laıyqty túrde kóńil bólinbeıdi jáne qarjylaı kómek kórsetilmeıdi. Qazaqstan birde-bir ret at sportynan «Halyqaralyq olımpıadalarda» baq synamaǵany, árıne, ókinishti. Irgeles jatqan Ózbekstan, Qyrǵyzstan syndy memleketterde atqa baýlý mektepteriniń bar ekendigi aıtyldy. Al bizdiń elde, ókinishke oraı, ondaı mektepter joqtyń qasy.
Fılmde jylqylardyń shabysy, jalpy turmysy óte ádemi kórsetilgen. Qazaqtyń tósbelgisindeı bolǵan tulpardy ádemi qazaqtyń kúıimen ásemdegen. Talaıdyń ishinen oza shabar suńqarǵa úlken kútim kerektigi jasyryn emes. Ony kútip- baptaý, dárigerge kórsetip durys qorektendirý óte mańyzdy ról atqarady. Árıne onyń barlyǵy qarjylaı kómekti talap etedi. Keńes odaǵynyń kezinde at sportynyń óte tanymal bolǵan kezi edi. Qazir de bul sportqa beıim jandar kóp. Sportshylardyń aıtýynsha,Qazaqstannyń atynan báıgege túsip, Halyqaralyq deńgeıde elimizdiń týyn kókke jelbiretý qaı - qaısysynyń bolmasyn úlken armany. Sol úshin de olar bar kúshin salýǵa nıetti.
Kıno óneri arqyly kórermender bilimin tolyqtyryp, estetıkalyq lázzat alady, tálim-tárbıe – jaqsydan ónege, jamannan sabaq alady. Keler urpaqqa mura bolyp qalatyn da ol – kıno óneri. Sebebi onda sol zamannyń turmys tirshiligi, dini men tili, kózqarasy kórinis tabady. Sol sebepti de kórermenge usynylatyn ónerdiń sapasy da joǵary bolý kerek dep oılaımyn.
Elimizde at sportyna kóp kóńil bólinse eken degen tilekte qaldym. Rasynda qazaq erteden jylqyny erekshe qurmettep baptaǵan. Sol dástúrdi jalǵap, «Qazaqstan» atyn álemge pash eter sportshylarymyz kóbeıe bersin.
Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń IV kýrs stýdenti
Egeýbaeva Eńlik
Kez kelgen jobany iske asyrar kezde eksperttik komıssııa eń áýeli senarııge úlken mán beredi. Dramatýrgııa álsiz bolsa, fılm sátti shyqpaıdy deıdi. B.Ramazanovanyń «Over the barriers» fılminiń utymdy tusy tańdalǵan taqyrypta (konkýr sportynyń máselesi) bolsa, eń osal tusy – dramatýrgııanyń álsizdigi. Fılmde ekspozıııa da, oqıǵa órbýi de, kýlmınaııa da, fınal da bar. Biraq, olardyń berilý tásili nashar. Kirispeni ekspozıııamen birge berip, barlyq keıipkerlerdi bir jipke tizýge tyrysady: belgili sportshy Aleksandr Tıshkov, birneshe márte jeńimpaz atanǵan jas órender Malıkadjar Shyńǵys pen Nurıla Turysbekova jáne trener Áset Tolqymbekov. Sportshylardy biriktiretin – konkýr (at ústinde kedergilerden ótý) sporty. Sport biriktirgenimen, jas aıyrmashylyq, oı dárejesi, aýyl jáne qala shekaralary seziledi. Bul bólikte sportshylardyń nege bul salada júrgeni týraly az-maz aqparat beriledi de, odan keıin naǵyz bylyq bastalady. Sebebi, máseleni qaı turǵydan ashý kerektigi týraly áý basta komanda naqtylamaǵan.
Tıshkov 30 jyl boıy qazaq jerinde baptap ósirilgen asyl tuqymdy jylqy izdegenin aıtady. Áset Olımpıada chempıonyn daıyndaıtyn mekeme joq dep, Qostanaı, Lýgovoıdaǵy zaýyttardy paıdasyz deıdi. Jastardyń motıvaııasy – Qazaqstandy álemge tanytý. Arasynda «Absent» fılminen kadrlar berilip, ótkenge nostalgııa jasalady. Báıge jáne onyń mańyzy týraly Tıshkov, Áset pen Shyńǵystyń aıtqandaryn biriktirip, rejısser fılmge qaqtyǵys (konflıkt) ákelgisi keledi.
Fılm vızýaldy óner bolǵan soń, osy erekshelikti esten shyǵarmaýy kerek. Kamerany alyp, kózge kóringen dúnıeniń barlyǵyn túsirgennen, onyń kórkemdik dárejesi óspeıdi, eshqandaı dramatýrgııalyq qyzmet atqarmaıtyn attardyń tuıaqtary aqtalmaǵan kadrlardyń baıaý, oıly mýzykany ádemilik úshin qoldaný fılmdi qutqarmaıdy.
Pafospen bastalyp, pafospen aıaqtalatyn fılmde avtor neni aıtqysy keledi? Konkýrdyń qymbat sport túri ekenin, onymen aınalysatyn kásibı sportshylardyń bar ekenin be, álde qazaq jerinde asyl tuqymdy burynǵy Absentterdiń ósirilmeıtindigin, qarjylaı kómektiń joqtyǵyn jetkizgisi keledi me. Álde bul qaraýsyz qalǵan konkýrdy kınematograf arqyly jarııalaý ma? Iá, dıalog arasynan birneshe máseleni estýge bolady. Al bul oı sonshalyqty shashyrańqy berilse kimge qyzyq?
Bizge aqparattan góri kórkem sheshimdermen kórsetilgen dúnıe qajet edi. Birneshe keıipker aıtatyn problemany bir keıipkerdiń (mysaly Tıshkov) ómiri arqyly bergende aıtylar oı tııanaqty, naqty shyǵar me edi. Qazaq kınoóndirisinde tendenııaǵa aınalǵan qazaq jerinde túsirilip, ulttyq qor arqyly qarjylandyrǵan fılmderdi qazaq úshin emes, eksportqa arnalǵan taýarlar katalogyn tolyqtyrǵan fılmge jaqsy ıdeıa, jaqsy taqyryp úshin rahmet aıtyp, biraq sol ıdeıany kerekti dárejede jetkizý kerek ekendigin eske salǵymyz keledi.
Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń II kýrs stýdenti
Abdykamenov Ernar
Baný Ramazanqyzynyń «Over the barriers» atty fılminde Qazaqstandaǵy jylqymen baılanysty klassıkalyq-olımpıadalyq sport jaǵdaıymen jaqynyraq tanysýǵa bolady. Fılmnen dál osy sport túrinen ishki birinshilikte ulttyq qurama artynan óner kórsetken Aleksandr Tıshkov, Aset Tolqymbekov, Nýrıla Turysbekova, Shynǵys Malıkadjar sekildi keıipkerlerdiń atpen sekirý sportyndaǵy qadamynyń qalaı bastalǵanyn, osy sport túrine degen mahabbaty qalaı oıanǵanyn, qandaı arman-maqsattary bar ekenin bilemiz.
Fılmdi eki bólimge bólip qarastyrýǵa bolady. Birinshi bóliminde barlyq keıipkerler ózderiniń kedergilerden atpen sekirý sekildi sport túrine qalaı kelgenin baıandap berse, ekinshi bóliminde eldegi bul sport túriniń qıyn jaǵdaıyn áńgime etedi. Keıipkerlerdiń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy at sportynyń jaǵdaıy múshkil, al Eýropada keńinen tanymal sport túri ekenin ańǵarýǵa bolady. Keıipkerler óz sózderinde Qazaqstannyń aldaǵy ýaqytta Álemdik kýbokty qazaq jerinde ótkizbese, qaýymdastyqtan shettetilip qalýy týraly úreı-qorqynyshtaryn da jetkizdi. Shynynda da bul sport túriniń Qazaqstanda qarjylaı qoldaýǵa ıe bolmaýy, sportshylardyń jeke kásipkerlerge jáne olardyn tańdaýlaryna táýeldi bolýy alǵa qaraı damýdyn negizgi kedergisi bolyp tur.
Týyndyda Oraz Ábishevtiń «Absent» fılminen úzindiler kórsetilgen. «Absent» fılminde Keńester Odaǵy quramynda álemdik olımpıadanyń jeńimpazy atanǵan S. Fılatovtyń tulpary Absenttiń qazaq dalasynan shyqqanyn kórsetedi. Qazirgi kezdegi qazaq dalasynan shyǵyp jatqan sportshylardyń qarjylyq qıyndyqqa ushyraýy, sáıgúlikti de tańdaýǵa qaýqarsyz ekenin aıtady. Alaman báıge týraly da sóz qozǵalyp, ondaǵy basty utys júldesi men jylqynyń jaı-kúıi, onyń aman-esen kelýi de talqyǵa salyndy. Osy tusta eskeretin bir jaıtty keremet jetkize bilgen dep oılaımyn. Alǵashqy kórinisterden konkýr sportyn tamashalaýǵa kelgen kórermenniń azdyǵyn jáne olardyń negizinen slavıan halyqtarynyń ókilderi ekenin baıqaımyz. Al báıge kórinisterinde bıikten jalpy planmen alynǵan sahnada alty jasar baladan alpystaǵy qarııaǵa deıin kórermen bolyp kelgen qazaqtardy ańǵaramyz. Halqymyzdyń ulttyq sportqa asa qatty qyzyǵýshylyq tanytyp, álemdik-klassıkalyq olımpıadalyq sport túrin elemeıtinin jaqsy jetkizse, keıipkerler eýropalyq áriptesteriniń: «Ulttyq sport memleket ishinde, klassıkalyq sport álemdik deńgeıde damýy qajet» degen pikirin mysal etip, jaǵdaıdy salystyrmaly túrde baǵamdaıdy.
Fılm boıy kórermen keıipkerlerimen birge birde tolqyp, endi birde qýanyp, qaıǵyrady, taǵy birde olardyń birge armany men úmitin sezinedi. Fılmde O. Ábishevtiń «Absent» fılmindegi kadrlarynyń qoldanylýy ótken shaq pen osy shaqty baılanystyrǵan utymdy tásil ekenin aıtýymyz kerek. Fılmdegi operatorlyq jáne mýzykalyq jumysqa kóńilim erekshe toldy. Fılm ár qazaqtyń júreginen keremet oryn alady degen úmit bar, sebebi kóshpendiler urpaǵy sáıgúligin janyndaı kórip, jeti qazynasynyn biri sanaǵan.
"Over the barriers", derekti fılm
Hronometraj: 60 mın
Senarıı avtorlary: Baný Ramazanova, Dıas Qulmaqov
Qoıýshy-rejısser: Baný Ramazanova
Qoıýshy-operator: Qýanysh Qurmanbaev
Kompozıtor: Álim Zaırov
Redaktor: Ásııa Baıǵojına
Kartına dırektory: Aınur Ahmetjanova
Kórkemdik jetekshi: Áset Ernazarov


text:
«QASHYQTAN OQYP, TİL ÚIREN!» respýblıkalyq aksıasy Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne Sport mınıstrligi Til saıasaty komıtetiniń bastamasymen «2020 jyldyń shilde aıynda bastaldy.
Aksıa barysynda memlekettik qyzmetshilerge til úıretýde qashyqtan oqytýdyń árbir óńirlerdegi baılanys múmkindigi, til úırenýge ynta bildirýshiniń yńǵaıyna qaraı tańdaý erki eskerilip, sabaqtar ZOOM, Whatsapp, Skype, Google Classroom, Telegram, Instagram, Facebook áleýmettik jelileri men platformalary arqyly tikeleı onlaında júrgizilip, sabaqtyń beınejazbasyn qaıtalap qaraý múmkindigi qarastyrylady.
Atalǵan respýblıkalyq aksıany tamyz aıynda Qostanaı oblysy ákimdigi tilderdi damytý basqarmasynyń «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵy» KMM-niń ádisker-oqytýshylary ONLINEda bol qashyqtan oqytý rejımi arqyly jalǵastyrýda.
Bir aı boıy «Tildaryn» ortalyǵynyń ádisker-oqytýshylary tyńdaýshylar úshin ózara tájirıbelerimen bólisetin bolady.
Birinshi sabaq 2020 jyldyń 06 tamyzynda bastalyp, aptanyń dúısenbi, beısenbi, juma kúnderi sabaq kestesine sáıkes Zoom platformasy arqyly ótkizilip, Tildaryn Qostanaı Facebook paraqshasynda ONLINEda bol tikeleı efırinde júrgiziledi.
Sabaqtardy Qaztest júıesiniń A1 qarapaıym, A2 bazalyq, V1 orta, V2 ortadan joǵary deńgeıleri boıynsha ortalyqtyń tájirıbeli ádisker-oqytýshylary Nurbekova A.J., Krıkpenova G.T., Dospanova A.M., Mırkemelova A.B., Jarasbaeva J.T. júrgizedi.


text:
3 ädimde pozulan we ýiten maglumatlaryňyzy halas ediň:
Ýalňyşlyk bilen pozulan, formatdan soň, ýa-da başga bir sebäpden ýiten maglumatlaryňyzy öňküsi ýaly yzyna getirmek üçin ýokary derejede işleýän EaseUS Data Recovery bilen maglumatlaryňyzy 3 ädimde aňsatlyk bilen yzyna getirip bilersiňiz.
Ilki bilen programany kompýuteriňize gurnaň indirmek üçin link iň aşakdadyr
- Programanyň başlangyç ekranyndan hard diskiňizi saýlaň. Maglumatlaryňyz pozulmadan öň haýy hard diskde duran bolsa şony saýlaň we Gözle düwmesine basyň.
- Gözleg sahypasyna geçeniňizde ilki bilen tizlikli bir gözleg geçirilýändir. Hapa sepedindäki pozulan maglumatlar bar bolsa şolaryň sanawyny çykarýar. Soňra awtomat şekilde çuň gözleg başlanýar. Ýagny Hard diskiňiziň düýbüne gidip gözläp başlaýar diýsek bolar. Gözleg wagtynda näçe maglumatyň tapylandygyny: grafika, ses, faýl. wideo we ähli görnüşli maglumatlary aýry aýry görüp bilýärsiňiz. Ýokarda hem gözlegiň gutarmagyna näçe wagt galanyny hem görkezýär.
- Gözleg gutarandan soňra garşyňyza üç bölüme aýrylan bir ekran geler. Çep tarapdaky düýpli gözleg netijesinde tapylan maglumatlar agaç sanawy şekilde görüner, orta bölümde bukjalaryň içindäki maglumatlar sene, görnüş, ölçeg, at şekilde sanaw düzülýär. Sag bölümde bolsa halas edilen maglumatlary öňünden görüp bilýärsiňiz.
- Ähli gerekli zatlaryňyzy yzyna almak üçin saýlaap alyň we aşakda duran Recovery ýazgyly düwma basyň, kompýuterde ýüklejek ýeriňizi saýlap OK basyň.
- Soňra maglumatlar geçip bolýança doly garaşyň. Şeýlelik bilen pozulanlaryňyzy yzyna alyp bilersiňiz!
EaseUS Data Recover INDIR 15 MB
Jemi 6,351 gezek okaldy, Şu gün 1 gezek okaldy


text:
Google AMP sahypalaryny , AMP plaginlerini we AMPHTML bellik generatoryny döretmek üçin tizleşdirilen ykjam sahypalar (AMP) generatory Brightcove wideolarynyň awtomatiki öwrülmesini goldaýar.
AMPHTML generatory, Brightcove wideosynyň web sahypaňyza salynýandygyny ýa-da ýokdugyny awtomatiki usulda kesgitleýär we Brightcove wideosyny awtomatiki usulda   belligine öwürýär.
AMPHTML generatory, “Embed Brightcove” belliginde bar bolan “Brightcove” wideo URL-sine esaslanýar (player.brightcove.net/Account-ID/xyz ...). AMPHTML generatory şu URL arkaly aşakdaky maglumatlary okaýar:
“Brightcove” wideolary döredilen AMPHTML sahypasynda 16: 9 formatda görkezilýär.


text:
ÝAGŞYGELDI KAKAÝEW ADYNDAKY HALKARA NEBIT WE GAZ UNIWERSITETI
2021/2022-nji okuw ýyly üçin magistr maksatnamasy boýunça taýýarlygyň aşakdaky ugurlaryna talyplyga kabul edýär:
1. Amaly geologiýa, dag işleri, nebitgaz işi we geodeziýa (taýýarlygyň ugry: nebitgaz işi).
2. Himiýa tehnologiýalary (taýýarlygyň ugry: uglewodorod gazlaryny gaýtadan işlemegiň tehnologiýasy).
Okuwlar tölegli esasda amala aşyrylýar.
Uniwersitete ýokary bilimden pes bolmadyk binýatda bilimi bolan Türkmenistanyň raýatlary giriş synagynyň netijesi boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlary welaýat merkezlerinde we Aşgabat şäherinde 2021-nji ýylyň 12 — 25-nji iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
— bellenilen nusgada rektoryň adyna ýazylan arza;
— bellenilen nusgadaky sowalnama (anketa);
— ýokary bilim baradaky resminamanyň we goşundysynyň asyl nusgalary (daşary ýurt döwletinde berlen ýokary bilim hakyndaky resminama onuň Türkmenistanda ykrar edilendigi baradaky şahadatnamasy goşulýar);
— Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenilen nusgadaky saglyk kepilnamasy;
— soňky okan ýerinden (işlän ýerinden, harby bölümden) häsiýetnama;
— 3×4 sm ölçegdäki sekiz sany fotosurat;
— işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi.
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýänler ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýarlar:
— şahsy pasportyny;
— harby şahadatnamasyny ýa-da ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Uniwersitetiň resminamalary kabul edýän iş topary zerur bolan ýagdaýynda dalaşgärden goşmaça maglumatlary sorap biler.
Nädogry berlen maglumatlar we galp resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synagy we okuwa kabul edilmek uniwersitetde (Aşgabat ş.) 2021-nji ýylyň awgust aýynyň 23-24-ne geçirilýär.
Giriş synagy:
taýýarlygyň “Nebitgaz işi” ugry boýunça amaly geologiýa, dag işleri, nebitgaz işi we geodeziýa boýunça ýokary bilimiň okuw maksatnamasy esasynda;
taýýarlygyň “Uglewodorod gazlaryny gaýtadan işlemegiň tehnologiýasy” ugry boýunça himiýa tehnologiýalary boýunça ýokary bilimiň okuw maksatnamasy esasynda döwlet dilinde geçirilýär.
Bellenilen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelmediklere goşmaça mümkinçilik berilmeýär.
Giriş synagynyň netijeleri boýunça magistr maksatnamasyna talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan saýlan taýýarlygynyň ugry boýunça 2 ýyldan az bolmadyk iş döwri bolanlar peýdalanýarlar.
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň salgysy: Aşgabat ş., Arçabil şaýoly, 8, tel.: 39-13-74, 39-13-70.
SAGLYGY GORAÝYŞ BARLAGLARY ŞU AŞAKDAKY SAGLYK ÖÝLERINDE GEÇMELI:
AŞGABAT ŞÄHERI
Aşgabat şäher Talyplar saglyk öýi;
Aşgabat şäher 1-nji saglyk öýi;
Aşgabat şäher 15-nji saglyk öýi;
AHAL WELAÝATY
Aşgabat şäher 9-njy saglyk öýi;
Gökdepe etrap köpugurly hassahana;
Kaka etrap hassahanasy;
Tejen şäher hassahanasy;
Tejen şäher hassahanasynyň keseli anyklaýyş we maslahat beriş bölümi;
BALKAN WELAÝATY
Balkanabat şäheriniň 1-nji saglyk öýi;
Balkanabat şäheriniň 2-nji saglyk öýi;
Türkmenbaşy şäher saglyk öýi;
Hazar şäher hassahanasy;
Gumdag şäher hassahanasy;
Türkmenbaşy etrap hassahanasy;
Serdar etrap hassahanasy;
Bereket etrap hassahanasy;
Magtymguly etrap hassahanasy;
Etrek etrap hassahanasy;
Esenguly etrap hassahanasy;
DAŞOGUZ WELAÝATY
Daşoguz şäher 1-nji saglyk öýi;
Daşoguz şäher 2-nji saglyk öýi;
Daşoguz şäher 3-nji saglyk öýi;
Köneürgenç etrap hassahanasynyň keseli anyklaýyş bölümi;
Gurbansoltan eje adyndaky etrap hassahanasynyň keseli anyklaýyş bölümi;
LEBAP WELAÝATY
Türkmenabat şäheriniň 1-nji saglyk öýi;
Türkmenabat şäheriniň 2-nji saglyk öýi;
Türkmenabat şäheriniň 3-nji saglyköýi;
Türkmenabat şäheriniň 4-nji saglyk öýi;
Türkmenabat şäheriniň 5-nji saglyk öýi;
Kerki etrap hassahanasy;
Dänew etrap hassahanasy;
MARY WELAÝATY
Mary şäher 1-nji saglyk öýi;
Mary şäher 3-nji saglyk öýi;
Ýolöten etrap hassahanasy;
Sakarçäge etrap hassahanasy;
Tagtabazar etrap hassahanasy;
Mary etrap hassahanasy;
Wekilbazar etrap hassahanasy;
Resmi iş kagyzlarynyň kabul ediljek: 2021-njy ýylyň 12-25-nji iýuly aralygynda (dynç günsiz) 8:00-dan 18:00-a çenli. Arakesme 13:00-dan 14:00-a çenli.


text:
Häzirki günlerde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli Diýarymyzda we daşary ýurtlarda dürli çärelerdir dabaralar geçirilýär hem-de Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň gazanan üstünliklerine bagyşlanan, owadan bezelen ýörite neşirler çap edilýär. Baýramçylygyň öňüsyrasynda Türkiýe Respublikasynda “Yerli düşünce” we “Istanbool Today”, Awstriýa Respublikasynda “Galkynysh”, Hindistanda “Business Central Asia” hem-de Pakistanda “The Diplomatic Insight” žurnallarynyň ýörite sanlarynyň neşir edilmegi munuň aýdyň mysalydyr.
Dostlukly ýurtlarda çap edilen neşirlerde ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň taryhy, syýasatda, ykdysadyýetde, durmuş we hukuk ulgamynda, ylymda, medeniýetde türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda gazanylan üstünlikler barada giňişleýin gürrüň berilýär. Şeýle hem Türkmenistanyň dünýäniň ýurtlary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmeginiň geljegi, sebitiň döwletleriniň arasynda hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň has-da pugtalandyrylyşy baradaky makalalar çap edildi.
Mundan başga-da, bu neşirlerde şu ýylyň awgust aýynda Türkmenistanda, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy barada giňişleýin maglumat berilýär. Şolarda Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkara forumyň çäklerinde öňe süren başlangyçlary, ýurdumyzyň oňyn daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary, energetika we ekologiýa diplomatiýasy baradaky makalalar giň okyjylar köpçüligine ýetirilýär.
Şeýle hem žurnallaryň sahypalarynda şu ýyl toýlanylan ýene-de bir şanly senä — paýtagtymyz Aşgabadyň maý aýynda bellenip geçilen 140 ýyllygyna bagyşlanan makalalar ýerleşdirildi. Bu neşirlerde ýerleşdirilen makalalaryň awtorlary, hususan-da, görnükli syýasatçylar, ýokary okuw mekdepleriniň professorlary we mugallymlary, öňdebaryjy metbugat neşirleriniň ýolbaşçylary türkmen Bitaraplygynyň aýratynlygy, sebitde durnuklylygy saklamakda eýeleýän orny barada gürrüň berýärler.
Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygyna bagyşlanyp çykarylan žurnallaryň şu sanlarynyň öňde goýan esasy wezipeleriniň biri Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ýerleşen, güýçli depginler bilen ösýän döwlet bolan Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri bilen tanyşdyrmakdan ybaratdyr.


text:
-
ONLAIN:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
08:10
-
-
Asqar Mamın jańa oqý jylynyń dástúrli formatta bastalýyna baılanysty birqatar tapsyrma berdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Bilim jáne ǵylym, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikterine, óńirlerdiń ákimdikterine jańa oqý jylynyń dástúrli formatta bastalatyndyǵyna baılanysty birqatar tapsyrma berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Jańa oqý jylynda mektepke deıingi jáne orta bilim berý uıymdarynda, sonymen qatar kolledjder men joǵary oqý oryndarynda oqý shtattyq rejımde qamtamasyz etilsin. Bilim mınıstrligi ákimdiktermen birlesip, árbir mektepke dástúrli formatta oqý boıynsha naqty usynymdardy jetkizsin. Osy jylǵy 25 tamyzǵa deıin medıtsınalyq qarsy kórsetilimderi bar adamdardan basqa, pedagogtar men tehpersonaldy vaktsınalaýmen 100 paıyz qamtamasyz etsin», - dedi Asqar Mamın Úkimet otyrysynda.
Sonymen qatar Úkimet basshysy mektepterdi sanıtarııalyq talaptarǵa sáıkes qabyldaýdy osy jylǵy 20 tamyzǵa deıin aıaqtaý qajettigin eskertti.
«Barlyq bilim berý uıymdarynda pedagogtar, qyzmetkerler men ata-analar úshin «ASHYQ» júıesin engizý qajet. 25 tamyzǵa deıin oqýlyqtar kestege sáıkes tolyǵymen jetkizilýi kerek. Bul, eń aldymen, oqýlyqtarmen qamtamasyz etý máselesi boıynsha Kesteden keshigip otyrǵan 2 óńirge – Pavlodar jáne Túrkistan oblystaryna qatysty»,- dedi Premer-Mınıstr.
- Almatyda bir táýlikte 312 adam koronavırýs juqtyrǵan
- Qazaqstanda 7 202 907 adam koronavırýsqa qarsy vaktsınanyń eki komponentin de saldyrdy
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 170 naýqastyń jaǵdaı óte aýyr
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: Qyzylorda oblysy qaıtadan «sary» aımaqqa ótti
- Qazaqstanda ótken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 10 adam qaıtys boldy
- Qazaqstanda ótken táýlikte 2228 adam koronavırýstan jazyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Häzirki wagtda 7,71 milliarda ýeten dünýä ilatynyň, 2055-nji ýylda 10 millarda barabar boljakdygy çak edilýär. Ösüş şular ýaly depginde dowam eden ýagdaýynda ilat sany asyryň ahyrynda 11,2 milliarda ýeter.
Birleşen Milletler Ösüş Maksatnamasynyň (UNDP) hödürlemegi we BMG-niň Baş Assambleýasynyň kabul etmegi bilen 1989-njy ýyldan bäri 11-nji iýul Bütindünýä ilat güni hökmünde bellenilýär.
BMG-niň Ilat Gaznasynyň dünýä ilatynyň hazirki ýagdaýy we ösüşi boýunça ýygnan maglumatlaryna görä, 2 müň ýyl öň 300 million bolan dünýäniň ilaty bu gün 7,71 milliarda çenli köpeldi.
Dünýä ilaty 1600-nji ýylda 600 million, 1804-nji ýylda 1 milliard, 1927-nji ýylda 2 milliard, 1961-nji ýylda 3 milliard, 1971-nji ýylda 4 milliard ýaşaýja çenli artdy. Bu çalt depginli ösüş dünýäniň adamlarynyň sanyny 1987-nji ýylda 5 milliarda, 1999-njy ýylda 6 milliarda we 2011-nji ýylda 7 milliarda ýetirdi.
Ýer ýüzünde iň köp ilat Aziýada
Aziýa iň köp ilatly yklym bolmak bilen dünýäniň 60% adamlaryny özünde jemleýär. Bu materigiň yzyny Afrika 15%, Ýewropa 10%, Latyn Amerika 8% bilen eýerýär.
Hytaý 1,42 milliard ilaty bilen iň köp adamly ýurt derejesini saklap gelse, Hindistan 1,37 milliard adamy bilen onuň yzyndaky orny eýeleýär. Şeýle hem dört ýyl soňra Hindistanyň Hytaýy geçjekdigi çak edilýär.


text:
Gara girdap
Umumy otnositellik teoriýasynda, gara girdap älem giňişliginiň dartyş meýdançasy örän güýçli bolan sebitidir. Hiç bir zat, şol sanda ýagtylyk hem onuň dartyş güýjünden gaçyp bilmeýär. Gara girdabyň ýeke ugurly ýüzi bar bolup, oňa tekiz gözýetim diýilýär, ol ýeriň içine obýektler düşüp bilýär, emma welin ondan ýekeje zat hem çykyp bilmeýär. Oňa "gara" diýilmeginiň sebäbi hem, ol özüne gelip degen ähli ýagtylygy sorup alýar we hiç hili yzyna gaýtarmaýar. Gara girdabyň bu aýratynlygy edil termodinamikadaky kämil gara jisim ýalydyr.


text:
-
-
-
-
08:10
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Qaraǵandy oblysynda aýyl ákimderine daýys berý 149 saılaý ýchaskesinde ótip jatyr
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda búgin, 25 shildede tańǵy jetide saılaý ýchaskeleri ashyldy. Aýyl ákimderiniń alǵashqy tikeleı saılaýy 149 eldi mekende ótip jatyr. 81 myńnan astam saılaýshy ózderiniń konstıtýtsııalyq quqyǵyn júzege asyra alady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Alǵash ret aýyl ákimderin burynǵydaı máslıhat depýtattary emes, turǵyndardyń ózderi tańdaıdy. Sonymen qatar, bıýlletenderde «barlyǵyna qarsy» degen jańa baǵan paıda boldy.
Saılaý ýchaskeleri karantın talaptaryn eskere otyryp daıyndalǵan. Mindetti talaptar – betperde, qolǵaptar jáne antıseptıkter. Áleýmettik qashyqtyqty saqtaý úshin edenge belgi qoıyldy.
Saılaý komıssııalarynyń músheleri koronavırýs ınfektsııasyna qarsy egildi. Baqylaýshylar teris PTR testin usyndy. Kireberiste kelýshilerdiń temperatýrasy ólshenedi.
Oblys boıynsha 75 aýyl ákimi saılanýy tıis – bul olardyń jalpy sanynyń úshten bir bóligi. Geografııa barlyq toǵyz aýdandy, sondaı-aq bes qalanyń - Shahtınsk, Balqash, Jezqazǵan, Saran, Qarajal kentterin qamtıdy. Nura aýdanynda eń kóp saılanbaly oryn qarastyrylǵan – 10. Toǵyz ákim Buqar Jyraý jáne Shet aýdandarynda, segiz ákim Qarqaraly jáne Osakarov aýdandarynda saılanady.
Aýyl ákimi laýazymyna 257 kandıdat úmitker bolyp otyr: 81 adam saıası partııadan jáne 176 ózin-ózi usynýshylar. Ortasha básekelestik – bir orynǵa 3,4.
Aýyl ákimderiniń tikeleı saılaýyn ótkizýge 15 aýmaqtyq jáne 149 ýchaskelik saılaý komıssııalary jumyldyryldy.
Daýys berý aıaqtalyp, daýystardy sanaǵannan keıin saılaý qorytyndylary úsh kún ishinde shyǵarylýy tıis. Saılaý ótkizilgennen keıin jeti kún ishinde aýmaqtyq saılaý komıssııasy saılanǵan ákimdi tirkeıdi, sodan keıin ol óz ókilettigine kirisedi.
Aýyl ákimderi tórt jylǵa saılanady.
Esterińizge sala keteıik, Qazaqstan Prezıdenti 2020 jylǵy 1 qyrkúıektegi halyqqa Joldaýynda aýyl ákimderin tikeleı saılaýdy engizý qajettigi týraly aıtqan bolatyn. Qasym-Jomart Toqaev 2021 jylǵy 25 mamyrda «Qazaqstandaǵy saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa túzetýlerge qol qoıdy.
- Jambyl oblysynyń 54 jastaǵy turǵynynan iri kólemde esirtki tárkilendi
- Taraz turǵyny úıdiń 4-shi qabatyna órmelep shyǵyp, balkonda qalyp qoıǵan qyzdy qutqardy
- Temirtaýda áskerı qyzmetshi ózine oq atyp kóz jumdy
- Qaraǵandy oblysynda ańshy ıtter jarysy ótti
- Qaraǵandy turǵyny HQKO qyzmetkeri qol kóterdi dep shaǵymdandy
- Qyzylorda oblysynda kúzgi egin jınaý jumysy tolyǵymen aıaqtaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Atyraýda taǵy da eki kún ystyq sý berilmeıdi
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý qalasynda taǵy da eki kún ystyq sý berilmeıdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Budan buryn Atyraýda ystyq sý berý bir aptaǵa toqtatylǵan bolatyn.
Endi «Atyraý jylý jelileri» AQ taǵy da eki kún boıy ystyq berýdi toqtatýǵa sheshim qabyldady.
«Kúrdeli jóndeý júrgizýdiń jospar-kestesine sáıkes joǵary qysymdy qubyrlardyń gıdravlıka tyǵyzdyǵyna synaqtar júrgiziletin bolady. Osyǵan baılanysty, eki kúnge – 22 jáne 23 qyrkúıekte qalanyń barlyq jylý pýnktinen ystyq sý berý ýaqytsha toqtatylady» -dep aqparat taratty atalǵan kásiporynnan.
Kásiporyn synaq júrgizý kezinde qubyrlarǵa qaýipsizdik úshin jaqyndamaı, 5-10 metrden aınalyp ótýge keńes berip otyr.