text:
7) TÜRKMENİSTAN ATASÖZLERİ
Yayin Tarihi 14 Aralık, 2010
Kategori TÜRK ATASÖZLERİ
Türkmenistan atasözleri
- Ak gün ağartır, kara gün karartır.
- Akıldan iyi zenginlik, sağlıktan kıymetli şey yoktur.
- Ateşi karıştırırsan söner; komşunu rahatsız edersen göçer.
- Bal tatlı, baldan çocuk tatlıdır.
- Balığın dirliği su ile mümkündür.
- Cahil bir yaşar, bilgili bin yaşar.
- Cefayı çeken vefa görür.
- Çobanın ayağı yetişmezse, sopası yetişir.
- Çocuğu büyüten, atı yetiştiren bilir.
- Çocuk düşe kalka büyür.
- Dağı taşı yel bozar; dostların arasını söz bozar.
- Damla damla göl olur; hiç damlamazsa çöl olur.
- Emeğin olduğu yerde daima bereket vardır.
- Eski dost düşman dost olmaz.
- Gönlü açık olanın yolu da açık olur.
- Gönül sığarsa gövde de sığar.
- Her yurdun avını kendi tazısı ile avla.
- Kazana yanaşırsan karası bulaşır; kötüye yanaşırsan belası bulaşır.
- Kendisini övenin ipi çürük olur.
- Keskin kılıç yanan ateştir.
- Kurt yavrusu evcil olmaz.
- Misafirin önüne aş koy; iki elini boş koy.
- Ölü arslandan diri sıçan iyidir.
- Rüzgarlı gün yürü, yağışlı gün yat.
- Sabah kalk atanı gör; atandan sonra atını.
- Sahtekarın yedi millete zararı dokunur.
- Serpilmeyen tohum yeşermez.
- Suyun yavaş akanından, yiğidin yere bakanından kork.
- Uyuyan yılanın kuyruğuna basma.
- Yabani gül yaş da olsa dikeni kurudur.
- Yazın yatan kışın ağlar.
- Yenilen, güreşe doymaz.
- Yiğide savaş bayramdır.
- Yola çıkarsan yoldaşını hazırla.
- Çürük tahta çivi tutmaz.
VİKİPEDİ
Yorumlar
“7) TÜRKMENİSTAN ATASÖZLERİ” yazisina 3 Yorum yapilmis
-
Mojekler Mekany: Turkmenistan yorum tarihi
12 Haziran, 2015 15:02
sayin Yilmaz Karahan! Atasözleri yazdiginizda yaninda orjinal dilinde söylenişini’de verseniz çok güzel olurdu..
-
Has Türkmen yorum tarihi
26 Ekim, 2017 21:03
EDEBI SÜTÜNLERIMIZ
▶ NAZMUHAMMET PAKGA
Nazmuhammet Pakga, türkmen şahyry, ýazyjy, terjimeçi, pedagog, žurnalist.
Nazmuhammet Pakga 1959-njy ýylda Türkmensähranyñ Şagaldepe obasynda eneden dogulýar.
Akgala we Gürgen şäherlerinde ýaşaýar.
Mugallymçylyk bilen meşgullanýan Nazmuhammet Pakganyñ açyk sözlüligi we mähriban türkmen halkyna bolan milli buýsanjy üçin Eýran hökümeti milletçi, pantürkist bahanalary bilen gün bermeýär we ol yzygiderli ýanalmalara sezewar bolýar. Netijede mugallymçylyk wezipesinden hem boşadylýar. Soñra ömrüniñ ahyryna çenli žurnalistlik bilen meşgullanýar.
Nazmuhammet Pakga ata Watany Türkmenistanda onçakly tanalmaýanam bolsa, manydan doly gysga ömrüni tutuşlaýyn edebiýata bagyşlan adamdyr.
Hut şonuñ üçinem Nazmuhammet Pakga türkmenistanly tanymal ýazyjy-şahyrlarymyz ýaly ägirtlerimiziñ hatarynda goýlup, Garaşsyz we Baky Bitarap Watanymyzda söýlüp okalmaga mynasyp şahsyýetleriñ biridir. Şahyr Eýran türkmenleriniñ arasynda uly hormata mynasyp.
Şahyryñ “Söyjek bolsaň…” atly goşgular kitaby türkmen dilinde, “Bag-e Ehsas” atly ýygyndysy pars dilinde neşir edilipdir.
Nazmuhammet Pakga ussat terijimeçidir. Ol türkmen sowet şahyrlarynyñ birnäçesiniñ eserlerini, şol sanda Kerim Gurbannepesowyň “Tomus Ýazgylary” eserini pars diline terjime edipdir.
Täzeçe pikirlenişi we çuññur lirizmi bilen özünden soñky şahyrlaryñ halypasyna öwrüldi.
Eger ýaşan bolsady, birgiden ajaýyp eserleri döretmegi meýilleşdirýän şahyr agyr kesele uçrap, 2002-nji ýylda döredijiliginiñ iñ kämil döwürlerinde bimahal çag aramyzdan gitdi.
Maşgalaly, Aýbölek we Gülälek atly iki gyzy bar.
Nazmuhammet Pakganyñ edebi mirasyna eýe çykmak, many-mañyzly gysga ömrüni öwrenmek, onuñ gymmatly eserlerini Türkmenistanda giñden tanatmak gönüden-göni biziñ mukaddes borjumyzdyr.
Şahyryñ ruhy bizden şat bolsun!
♣ Rubagylaryndan:
Ýarym seni hyýalymdan goýmanam,
Asyl-asyl jemalyňdan doýmanam,
Berseňde sen hasrat bilen hijrany
Aşyk boldum, bu söwdany ýaýmanam.
Jan seniňki, öz erkime goý meni,
Gerek bolsa bazara sal, ýoý meni,
Hä ýagşy men, hä ýaman men ezizim,
Söýjek bolsaň şu durşuma söy meni.
Çyn ýürekden gülgun, güleňde dostum,
Höwur bol, ýanymda bolaňda dostum.
Bilýäňmi men sende dostluk hakym bar!
Gamyňy goýup gel, geleňde dostum.
Läle gyzy çuňňur guýa atdylar,
Ýat illere, baý ogluna satdylar,
Soňam nalalaryn eşitmejek bolup,
Gulaklaryna pagta dykyp ýatdylar.
Bir adam gelenne ökünip barýar,
Birisi gaýgydan bükülip barýar.
Sebäbin soradym goja şahyrdan,
Diýdi: Oglum! Söygi tükenip barýar.
Käşgä, men bu dünyä gelmedik bolsam,
Ajy gözýaşlary görmedik bolsam,
Ýa-da şol ýaşlara gark bolup gidip
Görülen düýş ýaly durmadyk bolsam.
Ýadyň akarlarda, olumda galdy,
Adyň goşgy bolup, dilimde galdy.
Bilýämiň ezizim! Şol günden bäri
Gapyňam gözleri ýoluňda galdy?!
Gyzlar meni sazym üçin söýendir,
Güýzler meni ýazym üçin söýendir,
Her bir kişi her sebäpli söýse-de
Enem pahyr özüm üçin söýendir.
Söýgi diýmek, men-menlikden gaçmadyr,
Söýgi diýmek, özüňdenem geçmedir.
Sen söýgüni sähel zatdyr öýtme,
Söýgi diýmek, ýana-ýana öçmedir.
“Meni söýýäňmi?”diýip, müň gezek sora
özüňem söýýän diýip, söýgini gora.
Aýagmyzyň yzy barka bu çölde,
Söýgüden başga söz düşmesin ara.
Saz edende agyr derdi köşändir,
Heňlenende gaýgy gamdan boşandyr.
Aýdymlarny berdi sähraň aňyna,
Rubagylam şolardan bir nyşandyr.
Pyragyňdan aglap diňerinmikäm,
Jebir-jepalarňy ýeňerinmikäm,
Bu başyma köp gowgalar salan ýar,
Sensiz bu dünýäde oňarynmykam?
Ýagyş ýaly ýagdy durdy ýaşlarym,
Harmanlary oda berdi ýaşlarym,
Kim gelip oduma suw seper meniň
Gözlerimde doňdy durdy ýaşlarym
ll derdine derman bolabilsedim,
Söweşde baýdak deý galabilsedim.
Ölemde-de gülüp ölerdim welin
Watan üçin gurban bolabilsedim.
Bir adam bu ýerden göçdi bu gije,
Mahmala bürenip, geçdi bu gije.
Men şo mahal aýa bakyp otyrdym,
Asmanda bir ýyldyz öçdi bu gije.
Aý bilen asmana ara çekdiler,
Gül bilen bilbili nara çekdiler,
Güneşi zynjyrlap atdylar çaýa
Yşyklary tutup dara çekdiler.
Nirde sen bir mahal ýitiren söýgim?
Meni öz –özümde gark eden gaýgym.
Geliň! Bu ölümden gutaryň meni,
Sen eý ýiten gaýgym, güm bolan söýgim!
Güneş öçer gider, söýgi bolmasa,
Aýam göçer gider, söýgi bolmasa,
ýylgyrmak ýat bolar, ýüzün dönderip
Ykbal gaçar gider, söýgi bolmasa.
Käteler ýar jepa edip soldurdy,
Kämahalam göwnüm alyp güldürdi.
ýöne men bilýärin bu hakykaty
Aşyklary öz magşugy öldürdi.
Söýdüm weli hiç söýdürüp bilmedim,
Köýdüm weli hiç köýdürüp bilmedim
Depderler ot aldy yşgymdan ýaňa
Yşgy weli hiç duýdurup bilmedim
Söýmän bolsam synamdäki baş näme?
Söýmän bolsaň gözüňdäki ýaş näme?
Men bilmedim söýýäň mi ýä söýeňok
Söýýän bolsaň eliňdäki daş näme ?
Läle gyzy çuňňur guýa atdylar,
ýat illere baý ogulyna satdylar,
Soňam nalalaryn eşitmejek bolup
Gulaklaryna pagta dykyp ýatdylar.
Asmanymda görülmedik aýym sen,
Ogurlanan berilmedik paýym sen.
Ýeke ýalnyz çölde galan aşyk men,
Jyda düşen ýitip giden taýym sen.
Taýýarlan: © Has TÜRKMEN.
line.me/R/ti/p/@kpm7016r
-
Has Türkmen yorum tarihi
27 Ekim, 2017 07:11
DURMUŞYÑ TERS ÝÜZI
▶ GYBATKEŞLER WE GYBATKEŞLIGIÑ
HOWPY – 1.
“Barça günäniñ enesi,
Gybat bilen ýalandadyr”.
Gurbandurdy Zelili.
Eger adamlar dogry sözi biri-biriniñ ýüzüne aç-açan we gönümel aýdyp bilýän bolsadylar, ýüzüne birhili, gaýybanasyna başga hili bolmadyk bolsadylar, onda ýer ýüzüne dawa-jenjel, pitne-pisat, gaýgy-gynanç diýlen zatdan nam-nyşan bolmazdy. Ähli bela-beterleriñ, hatda ähli haramzadalyklaryñ, ryswalyklaryñ añyrsynda gep-gybatyñ gylçyklaryny tapmak mümkin.
Hezreti Magtymguly işan “Gybatkeş” diýen goşgusynda:
“Ruzy-magşar şikat eder diliñden,
Ryswalygyñ budur seniñ, gybatkeş.
Ömrüñ ýele berme, azma ýoluñdan,
Agyrtmagyl iliñ-günüñ gybatkeş”
– diýende, gybatkeşleriñ ähli ryswalyklaryny we olaryñ bu ryswalyklarynyñ il-güni ynjytmakdan, jemgyýeti bulamakdan başga zada ýaramaýandygyna ünsi çekýär.
Ýogsa-da gybat näme?
Gybatyñ görnüşlerini nähili kesgitläp bileris?
Gybat näme üçin şeýle erbet we näderejede erbet?
Geliñ, hemmämiz bilelikde bu soraglara jogap gözläliñ.
♣ GYBATYÑ GÖRNÜŞLERI
“Tiliñde olmasyn gybat-ýalanyñ…”
Gurbandurdy Zelili.
Yslam dininiñ gazap bilen gadagan eden zatlarynyñ biri-de gybatdyr.
Gybat – bu gybaty edilen adamyñ muny eşden wagtynda onuñ göwnüne ýaramajak bar ýa-da ýok aýbyny arkasyndan gürlemekdir. Mysal üçin: “Serdar diýilýän zypdyrym ýalançy ekeni” diýmek baryp ýatan gybatdyr. Eger kimdir biri başga biri üçin aýdýan bolsa, onuñ bu sözi aýtmakdan maksadynyñ nämedigini seljermeli ýa-da Serdar diýileniñ özüni tanamaly. Gep-gybat adamlary biri-birinden sowadýar, biri-birine ynamy bolmaýar, gep-gybatyñ bar ýerinde agzybirligiñ we jebisligiñ ady-eseri bolmaýar we ynamsyzlyk, hatda duşmançylyk döreýär. Hut şonuñ üçinem gybat ýaramaz görülýän hüý-häsiýetleriñ iñ başynda gelýär. Gybatkeş jemgyýeti bulasa-da bulaýar welin, aslynda ol bu pis pişesinden el çekmän öz dini-imanyny weýran edýär. Hezreti Magtymgulynyñ:
“Tiliñni çekmeseñ haram sözüñden,
Belli, bibat bolar diniñ, gybatkeş!”
– diýen setirleri, onuñ özüne etjek bu zyýanyna göz ýetirmäge azajygam bolsa mümkinçilik berýär.
Biz bu setirler bilen dowzahda şeýle-şeýle jezalar bar eken diýip hiç kimiñ inini tisgindirmäge çalyşamzok. Biziñ wezipämize asla bu girmeýär, sebäbi biz din hadymy däl. Din hadymy bolanymyzda-da Allanyñ ýaradan jenneti bilen kimdir birileriniñ agzyny suwartmaga ýa-da kimdir birilerini dowzahyñ ody bilen gorkuzmaga hakymyzam ýok, hukugymyzam…
Biz bu mesawy söhbet arkaly aramyza ýaýran şeýle gizlin, şeýle ýürekbulanjy we iñ ýokanç keseldenem çalt ýaýraýan keselden söz açmak isleýäris. Mergi keselindenem erbet bu dertden diñe oña garşy amansyz göreş alyp barmak we düýpden berilen terbiýe esasynda daşda durmak mümkin. Gep-gybatyñ laýly batgasynda özünde bolan ähli ýagşy gylyklarynyñ ýok bolup bolmandygyny alada edýän adam ilki bilen öz gepleýşine we gep-gybatyñ görnüşlerine üns bermelidir.
Biz aşakda gybatyñ käbir görnüşleri barada her paragrafymyzyñ başyny klassyk şahyrymyz Gurbandurdy Zeliliniñ goşgularyndan alynan bölekler bilen açdyk we gürrüñimizi dürli ynamdar çeşmelere esaslandyryp, gybatyñ görnüşlerini aýdyñlaşdyrmaga çalyşdyk. Şeýle-de bolsa, bu beýan edilenler arkaly gybatyñ ähli pisliklerini doly açyp görkezendiris diýip bilmeris.
Gelejekde, edebi çeşmelerimize we beýleki edebiýatlara salgylanyp gybat baradaky “gybatymyzy” has-da giñelderis.
♣ AÇYK GYBAT:
“Sözlärler ýalany, çyny bilmezler…”
Gurbandurdy Zelili.
Söýgüli Pygamberimiz (s.a.w) gybata “Biriniñ doganyny biynjalyga düşürjek zat bilen ýatlamagydyr” diýip baha berýär. Şeýle hem Pygamberimiz “Din doganynyñ ýüzüne aýdyp bilmedik zadyñy yzyndan aýtmak gybatdyr” diýipdir.
Bir adamyñ gaýybanasynda (ýok ýerinde) ony gynandyrjak gep-gürrüñi etmek hut açyk gybatyñ özüdir. Siziñ köpüñiz, esasanam aýal-gyzlarymyz türk we rus teleýaýlymlarynda medeniýet we sungat işgärleriniñ, tanymal adamlaryñ şahsy durmuşy hakynda berilýän “Magazin” telegepleşiklerine, habarlaryna tomaşa edýänsiñiz. Üns berip görüñ: şol telegepleşikler gybatyñ öýjügidir. Adamlaryñ şahsy durmuşyny, pynhan syrlaryny halka aýan edip birnäçe žurnalistler pul gazanýar. Nälet bolsun şol telegepleşikleri taýýarlaýanlara we biri çyn bolsa ikisi ýalan ol peýdasyz şama-şaýyrdylara tomaşa etmekden lezzet alýanlara!
Goñşy-golamyñyz, dost-ýarlaryñyz, hatda öz çagalaryñyz hakynda-da olaryñ ýok ýerinde sözleýiş uslybyñyza ünsli boluñ. Biziñ köpimiz käbir ýerde, gybat beýlede dursun, başgalaryñ gepini edýändigimizden habarymyzam ýok.
Egerde siz haýsydyr bir gepi edileniñ ýerinde bolsañyz, onda şolar ýaly öz gepiñ edilse, özüñe ýararmydy? Egerde kimdir biriniñ gepini edip durkañ, şol adam üstüñe gelse gepläp oturan gepiñi başga ýana sowmakçy bolýañmy? Eger bu iki soragymyñ birinjisine “Ýok!”, ikinjisine “Hawa!” diýip jogap berýän bolsañ, onda edip duran gepiñ ady GYBATDYR we ol gybatyñ iñ bärkije görnüşidir.
♣ TÖHMET ATYJYLYKLY GYBAT:
“Dagdan agyr töhmet boýna dakmagyl…”
Gurbandurdy Zelili.
Pygamberimiz (s.a.w) şeýle diýipdir:
“Eger aýdýan zadyñ onda bar bolsa gybat etdigiñ bolar, eger ýok bolsa töhmet günäsini-de üstüñe alarsyñ”
Töhmet ýaramaz gylyklaryñ iñ erbedidir. Eger gybat edenimizde alan maglumatymyz hut özümiziñ gözümiz bilen görüp şaýatlyk etmedik zadymyz bolsa, ýagny ony kimdir birinden eşitsek, ol gep dilden-dile geçip çişirilip size gelip ýetendir we dogry bolup çykmak ähtimallygy juda azdyr.
Kimdir birinden ýa-da tanyş-bilişden eşden zadymyzy ýene birine aýdan ýagdaýymyzda, aýdan gepimiziñ töhmet atyjylykly gybata öwrülmek ähtimallygy iñ azyndan 80% ýokarlanýar. Çünki adamlaryñ aglaba bölegi eşden zatlarynyñ hakykatdygyny ýa-da däldigini seljerip duranoklar, seljerip durmaga wagtlary-da ýok. Şonuñ üçin eşden zadyny ýene birine aýdýan kişi oña öz fantaziýasyny hem goşup aýdýar, munuñam üstesine gep ýaýradýanyñ ýatkeşligi-de kütek bolýar, gep-gürrüñ dilden-dile geçip başlasa “myş-myş” donuna we kyrk tüýse bürenýär. Bu babatda hüşgärligi elden berseñiz gybatçylaryñ töhmet atma artykmaçlygy 100%-e çykýar.
♣ GIZLIN GYBAT:
“Niçäniñ tili gybatda…”
Gurbandurdy Zelili.
Mahal-mahal kimdir biri hakynda içimizden pikir etmek we ol pikir eden adamymyz barada nämedir bir zady güman etmek arkaly gybatyñ hapa laýyna bulaşandygymyzy özümizem bilýän däldiris. Gybatyñ näderejede erbet zatdygy barada “Gurhan” aýatlarynyñ birinde şeýle diýilýär:
“Eý iman edenler, zandan (gümandan) gaçyñ. Çünki zannyñ köpüsi günädir. Biri-biriñiziñ pynhan taraplaryny agtarmañ”.
Hemme gümanlar we çaklamalar bolmasa-da, käbir güman etmeler gybata degişli bolmakdan halas bolup bilmeýär. Hezreti Ymam Gazaly muña “kalp gybaty” diýip baha beripdir. “Bir adamyñ başga bir adamyñ aýbyny öz-özüne aýtmagy” hem dogry hasaplamandyr we kalp gybatynyñ “gözi hiç zady görmän, gulagy hiç zady eşitmän bir kişä suýy-zanda (gowy pikirde) bolmakdan” añry geçmeli däldigini aýdypdyr.
Beýik Ýaradan özüne garşy eden günälerimiz üçin puşman bolan ýagdaýymyzda bizi bagyşlajakdygyna kepillik beripdir. Emma gybat edip kişiniñ hakyna girene welin, hatda ol şehit bolanam bolsa, bagyşlanmajagyny aýdypdyr. Üns beriñ, Allatagala kişi hakyny öz hakyndanam ýokarda goýupdyr. Haksyz suýy-zandan kişi haky döreýär. Aslynda gybat adamlara garşy edilen jenaýatdyr we ony bagyşlamak ygtyýarlygy diñe gybaty edilen adamyñ öz elindedir. Hut şonuñ üçinem kimdir biriniñ ahlagy, at-abraýy hakynda hiç hili delilsiz betgümançylykda gezip, içimizdäki pislige aklymyzy aldyrsak, onda öwezini dolduryp bilmejek ýükümiziñ aşagyna düşeris.
Pygamberimiz (s.a.w) şeýle diýipdir:
“Bir kişi doganyny bir aýyp bilen aýyplasa ol kişi ölmänkä özi şol aýyba bulaşar”.
Başgalary gynandyrjak zatlaryñ haýsy şertlerden ýüze çykandygyny bilýärismi? Kimleriñ haýsy kynçylykly ýollardan geçip ykbalyñ çarkandakly öwrümlerinde nähili taplanandygyny bilmän, bize aýyply ýaly bolup görünen zatlary gizlin ýagdaýda gybat etmäge hakymyz bir barmy?!.
♣ MYNAPYKSYPAT (IKIÝÜZLI) GYBAT:
“Gözleriñ nämähremde, tiliñ gybat, töhmetde,
Haýpyñ gelmez janyña eý, ýüzi gara bende”.
Gurbandurdy Zelili.
Bu gybatyñ iñ masgaraçylykly görnüşidir. Hezreti Ymam Gazaly muny “mynafykana (mynapyksypat) gybat” diýip atlandyrypdyr. Gybat edip duran: “Alla geçirsin welin, olam biziñ ýaly käte ýoluny urduraýýar-da…” ýa-da “Enşalla düzeler, gowulaşar-la…” diýse, bu sözler göräýmäge gybatyny eden adamyna ýagşylyk etmek maksady bilen aýdýan ýaly bolup görünse-de, aslynda ol inçeden-inçe gybaty edileniñ ýalñyşandygyny, nädogry taraplaryny ile paş edýär. Ony diñläp duranyñ: “Gabyr bolsun-la, adyny tutma, bu gybat bolýar-a…” diýýän sözi onuñam ikiýüzliligini orta çykarýar. Çünki ol bu sözi aýdýarka, özüne aýdylan gep-gybatyñ öñüni almak islemeýär-de, gaýtam olam inçeden-inçe ol barada gybat edilmeginden lezzet alýar.
♣ GEP GATNADYJY GYBAT:
“Tanyr bolsañ duşmanyñy, dostuñy,
Ara bular, seniñ bilen öç eder”.
Gurbandurdy Zelili.
Adamlaryñ aýdan sözüni onuñ garşydaşlaryna ara bozmak maksady bilen ýetirmegem gybatdyr. Pygamberimiz bular barada şeýle diýýär:
“Arabozarlar behişte girmez”.
“Gurhan” bolsa şeýle diýýär:
“Eý ynananlar, eger bir pasyk size bir habar getirse ony seljeriñ. Yogsa bilmedik kowmuñyza sataşarsyñyz-da, edenleriñize puşman bolarsyñyz”.
Meşhur alym Hasan Basry şeýle diýipdir:
“Başgalaryñ sözüni saña getiren, hökmany suratda seniñ sözüñi-de başgalara ýetirer. Çünki gybatkeşiñ edeni hem gybat, hem zulum, hem hyýanat, hem aldawçylyk, hem ara bulamak, hem pitne, hem hiledir…”
Elbetde käbir ýerde, başgalaryñ sözüni agzamaga we mysal getirmäge ýol berilen ýerleri-de bar. Mysal üçin “Gadyrdan dostum ýa-da hormatly mugallymym şeýle diýipdi…” ýaly dostluk we maslahat bermek äheñinde başlajak sözüñde başga adamyñ adyny onuñ muny eşdeninde hoşal boljak görnüşinde agzamak bolar. Munuñ tersine “Pylany sen hakda pylan zat diýipdi…” diýip gepiniñ arasyna söz sokup garşysyndakynyñ ýüregini bulan kişi Allatagala tarapyndan öz başyna inderiljek bela-beterleriñ iñ ulusyna garaşybersin…
(dowamy bar)…
© Has TÜRKMEN.
Yorum yap


c: text/html

text:
Semalt: Google Analytics-den arwah ugrukdyryjy spamy hasaba almazdan
“Google Analytics” web sahypasynyň eýeleriniň traffik maglumatlaryny almak we olardan hasabat bermek üçin ulanyp biljek mugt we ygtybarly guraldyr. 2005-nji ýyldan bäri, Google Urçini satyn alaly bäri, güýçli web analitik gurallaryna öwrüldi. Web ussatlary, onlaýn kampaniýalaryna gözegçilik etmek we öwrüliş derejesini kesgitlemek, web sahypasyny optimizasiýa çäresini durmuşa geçirmek we elektron söwda işleri barada hasabat hasabatyny ýöretmek üçin ulanýarlar. Muňa garamazdan, ugrukdyryjy spamyň bolmagy bu köp sanly maglumatlaryň takyklygyny çalt bozup biler.
Artem Abgarian, ýokary derejeli müşderi üstünlik Semalt , bu ýerde käbir ýollar we Google analitikleri gelen habarlaşyň spam aýyrmak usullaryny kesgitleýär.
Bular gözleýän botlaryňyz däl
Ferollama spam, saýtlaryna mugt baglanyşyk almak isleýän adamlar tarapyndan ulanylýan usul. Bu çeşmelerden gelýän traffik, "Arwah salgylanmalary" diýlip hem atlandyrylýar, sebäbi saparlaryň arkasynda hiç bir adam ýok. Ferollama spam, häzirki organiki traffigiň statistikasyny ýokarlandyrýar, bu sahypanyň öwrülmegine we gatnaşygynyň derejesine ýaramaz täsir edýär.
Näme bolýar, Google Analytics traffigi hasabatynda arwah ugrukdyryjy domenler peýda bolýar, emma sahypa hiç kim girmedi. Google Analytics-iň yzarlaýyş kodunyň gyrylmagynyň arkasynda spambotlar bar. Soňra bolsa derňew üçin gurallara göni traffigi ibermek üçin ulanýarlar. Gysgaça aýdanyňda, arwah ýollary aýlanýar. Spam domenlerini tapmak we aýyrmak aňsat, sebäbi aşa köp we tebigy däl traffigi we sapar saparlary bar.
Iberilen spamyň diňe bir spama peýdasy degýän bir maksady bar. Maksat, traffigiň esasy böleginiň nireden gelýändigini bilmek bilesigelijiliginiň URL-e basmagyna sebäp bolar diýip umyt edip, sahypanyň eýesini aldamak. GA hasabatynda görkezilen URL-e bir gezek basanyňyzdan soň, ol öz sahypasyna ugrukdyrylýar we taraplaryndan organiki traffik hökmünde ýazga alynýar.
Häzirki wagtda Google-yň ugrukdyryjy spam bilen iş salyşmagyň hemişelik çözgüdiniň üstünde işleýändigi öňe sürülýär. Şol bir wagtyň özünde, Google Analytics-iň çäginde GA hasabatlarynda ýaýramagyny azaltmak üçin çäreler görülýär. Iň peýdalysy, Google Analytics-iň ýerinde gurlan süzgüçlerdir. Hökman ugrukdyryjy spamy aýyrmaýarlar, ýöne ulanyja öz sahypalarynyň işleýşiniň has takyk görnüşini almaga mümkinçilik berýär. Olar diňe görnüş derejesindäki süzgüçlerdir. GA-daky Admin bölüminden Filtrleri saýlaň we "Täze süzgüç dörediň". Bu ýerde bir gezek hereket wariantlarynyň iki meýilnamasyny saýlaň:
# 1 15-den gowrak nyşan bilen islendik zady ýok ediň
15 simwol ýa-da has köp domenleri ret etmek üçin yzygiderli aňlatma ulanýar. Iberilen spamy düýbünden aýryp bilmez, ýöne başlamak üçin gowy ýer bolup hyzmat eder. Täze süzgüçä "arwahbuster" ýaly at beriň we ony öňünden kesgitlenen süzgüç görnüşine öwüriň. Aýyrmagy saýlaň we süzgüç görnüşinde ". {15,} | \ s [^ \ s] * \ s | \. |, | \! | \" Goşuň. Filtri ýazdyryň.
# 2 Belli domenleri aýyryň
Aýry-aýry baglanyşyklardan dynmak üçin ýörite süzgüçleri döretmegi öz içine alýar, birnäçe bolsa gaty ýadaw bolup biler. Şeýle-de bolsa, ahyrynda peýdasy deger. Onlyeke-täk kemçilik, spam domenlerini kesgitlemekdir. Süzgüçä “Ghostbuster” (kampaniýanyň çeşmesi) ýaly täze at beriň. Öňünden kesgitlenen görnüş, soňra "Aýyr" saýlaýar. "\" Bilen bölünen süzgüç meýdanyna şübheli domenleri giriziň we ýazdyryň.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sammite Ýewropa Bileleşigine girýän 27 döwletiň liderleri gatnaşyp, ykdysady krizis zerarly Gresiýanyň başdan geçirýän kyn ýagdaýyna çykalga gözleýärler.
Bu sammitiň açylyş dabarasynda çykyş eden Ýewropa Bileleşiginiň prezidenti Herman Wan Rompuý Gresiýanyň ýagdaýyny gowlandyrmak ugrunda ylalaşyga gelnenligini mälim etdi.
Gresiýadaky ykdysady çökgünlik ýewronyň hümmetine ýaramaz täsirini ýetirýär.
Şeýle hem bu ýagdaý göňşy Portugaliýanyň hem Ispaniýanyň ykdysadyýetine ýaramaz täsir edip biler diýen howatyrlanmalar bar.


text:
Owganystanyň Wardak welaýatynda “Talyban” söweşijileri bilen bolan söweşde azyndan ýedi polisiýa ofiseri öldürildi diýip, resmiler aýdýarlar.
“Talyban” söweşijileri 6-njy oktýabr güni giçlik Saýeed Abad etrabynda hökümet binasyna ot berdiler we beýleki alty ofiser bilen bilelikde etrap polisiýasynyň başlygyny öldürdiler diýip, welaýat gübernatorynyň sözçüsi aýtdy.
Abdul Rahman Mangalyň sözlerine görä, “Talyban” barlag nokatlaryny weýran etdi we şäheriň käbir bölekleriniň elektrik toguny kesdi.
Owgan howpsuzlyk güýçleri bu hüjümi yzyna serpikdirdi, emma atyşyk şindi hem dowam edýär diýip, Mangal aýtdy. Ol “Talyban” tarapdan hem ýitginiň bolandygyny aýtdy.
“Talybanyň” sözçüsi Zabihullah Mujahidiň çap eden beýanatynda jeňçileriň Saýeed Abad etrabynyň merkezini we onuň töweregindäki barlag nokatlaryny ele geçirendigi aýdylýar.


text:
“PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd” kompaniýasy aşakdaky hünär boýunça dalaşgärleri işe çagyrýar:
Türkmenbaşyda — Gyýanlyda işlemek üçin
tehnik (elektrik)
Ähli dalaşgärler özleri barada doly maglumatlary we aşakdaky bentlere degişli resminamalary bermelidir:
Bilimi: degişli uniwersitetiň (politehniki ýa-da nebitgaz) inženerçilik ylymlary boýunça diplomy ýa-da orta, ýörite tehniki okuw mekdebiniň diplomy ýa-da şahadatnamasy.
Iş tejribesi: elektrik togy bilen baglanyşykly elektron düzüm bölekleri, enjamlary ýa-da gurluşlary abatlamak we olara tehniki hyzmatlary bermek boýunça 5 ýyl tejribesi bolmaly.
Dil ukyplary: türkmen, iňlis, rus dillerini erkin bilmeli.
Endikleri we başarnyklary: «MS Office» programmasy.
Sowalnamalary “PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) Sdn Bhd” kompaniýasynyň Aşgabat şäherindäki edara jaýynda şu salgy boýunça alyp bilersiňiz:
Aşgabat şäheriniň Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly, 81-nji jaýy (Blok “B”).
Doldurylan sowalnamalar iş barada bildirişiň çap edilen gününden başlap, 1 hepdeden gijä galman, “PÇ(T)SB” kompaniýasyna dalaşgäriň doly adyny we tabşyrýan wezipesini görkezip tabşyrylmalydyr ýa-da recruitment.tm@petronas.com.my elektron salgysy boýunça ugradylyp bilner.
Diňe talaplara laýyk gelýän dalaşgärler söhbetdeşlige çagyrylar.
BMG-niň Baş Assambleýasy: «C5+1» formatyndaky onlaýn duşuşyk


text:
Bu guramalara ýolbaşçylyk edýän Ted Malloç ýakynda Azatlyk Radiosynyň Pragada ýerleşýän baş ştabyna geldi. Bu pursatdan peýdalanyp, Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir onuň bilen ýörite söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Siziň guramaňyz tarapyndan çap edilen raportda Türkmenistan dini azatlyklar boýunça iň repressiw ýurtlardan biri diýlip häsiýetlendirilýär. Munuň sebäbi näme?
Ted Malloç: Bu baradaky barlaglar “Azatlyk Öýi” hemem “Hudson Institute” atly guramalar tarapyndan amala aşyryldy.
Meniň ýolbaşçylyk edýän “Spiritual Enterprises Institute” atly guramam hem geçen ýyl bu barada gaty uly göwrümli kitap çap etdi. Bu kitabyň ady “dünýäde din azatlygydyr”.
Şol kitapda 120 ýurt barada geçirilen barlaglaryň netijesi çap edildi. Biz şol barlaglarda 17 sany dürli ugra üns berip, olary dürli kategoriýalara böldük. Şundan soňra bu netijäni ekespertler komitetine tabşyrdyk.
Bu barada barlaglar geçirilende, biz aýratynam dürli kategoriýalarda iň pes görkezijä eýe bolan ýurtlar barada ýörite syn taýýarladyk. Türkmenistan hem şol kategoriýa giren ýurtlardan biridir.
Merkezi Aziýada ýerleşýän käbir beýleki ýurtlar bilen bir hatarda bu topara yslam düzgünini saýlap alan ençeme başga ýurtlar hem girdiler. Olaryň arasynda Saud Arabystany we Päkistan ýaly ýurtlar hem bar. Bu topara giren ýurtlar başga mezhebe ýa dine uýýan adamlara öz dini ynanjyna görä ýaşamaga ýa dini ybadatlaryny berjaý etmäge ýol bermeýän ýurtlardyr.
Şol ýurtlarda aýratynam dini azlykdaky adamlar dürli gynamalara sezawar edilýärler. Biz dini azatlyklar barada barlag geçirenimizde, şol ýurtlarda syýasy we ykdysady azatlyklar baradaky ýagdaýlara-da üns berdik we bu gaty gyzykly netijäni ýüze çykardy.
Azatlyk Radiosy: Berýän gürrüňiňiz gaty täsin, sebäbi bu toparda berk dini düzgüni saýlap alan yurt, ýagny Saud Arabystany bilen bir hatarda, gaty dünýewi diýlip hasaplanylýan Türkmenistan ýaly yurt hem bar. Bu bir hili gapma-garşylyk döredenokmy? Bu çylşyrymly ýagdaýy bize düşündüräýseňiz?
Ted Malloç: Ýok, bu hiç hili gapma-garşylykly ýagdaýy döredenok. Sebäbi bu dürli ýurtlarda ýerleşýän 75 töweregi ekespert tarapyndan taýýarlanan gaty obýektiw syndyr.
Elebetde, barlaglar amala aşyrylan şol ýurtlarda ekespertler dürli ýygnaklar geçirip, bu barada ýerli synçylaryň pikirleri bilen tanyş boldular. Şu hili giň göwrümli aladanyň netijesinde taýýarlanan bu raporty gaty obýektiw bir dokument hasap edýärin.
Elbetde, yslam düzgünini saýlap alan ýurtlar bilen bir hatarda repressiw ýurtlaryň sanawynda käbir dünýewi ýurtlar hem bar. Emma biz öz geçiren barlaglarymyzda meseläniň diňe kanuny tarapyna däl, onuň şol ýurtlarda iş ýüzünde amala aşyrylyşyna hem üns berdik.
Şunlukda biziň gelen netijämiz käbir ýurtlarda milli buthana sistemasynyň bolmagyna garamazdan, şol ýurtlarda dini azatlyklar boýunça gaty berk hem repressiw düzgüniň höküm sürýänligi baradadyr.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan ýaly ýurtlaryň dini meseleler boýunça şeýle berk syýasat alyp barmagynyň sebäbi näme bolup biler? Olaryň şeýle çäklendirmeler girizip, nämäniň öňüni almaga synanyşýan bolmagy mümkin?
Ted Malloç: Men şol ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň ýa şol ýurtlardaky jemgyýetçilik düzgüniň adyndan çykyş edip biljek däl, emma men inwestisiýa nukdaýnazaryndan bu barada öz pikirimi aýtsam, bu hili syýasat ýurdyň abraýna gaty erbet täsir ýetirýär. Sebäbi dini azatlygyň bolmazlygy şol ýurtda ykdysady azatlygyň hem ýokdugyny aňladýar.
Şunlukda bu iki kemçiligiň bolan ýurduna günbatar kompaniýalary we günbatarly biznesmenler maýa goýmazlar. Sebäbi şeýle ýurtlar töwekgelçilikli ýagdaýlaryň höküm sürýän ýurdy hökmünde tanalýar. Biznesmenleriň nukdaýnazaryndan bu özüne çekiji bir ýurt diýlip hasaplanylmaýar.
Ýagny şeýle ýagdaý höküm sürýän ýurduň ähmiýeti maýa goýujylaryň nukdaýnazaryndan peselýär. Bu hem şol ýurtlaryň alyp barýan ýalnyş syýasaty zerarly emele gelýän ýagdaýdyr.
Azatlyk Radiosy: Dini azatlyk meselesi boýunça şeýle repressiw syýasat alyp barýan ýurtlara gelejekde näme garaşýar? Ýagny, bu hili syýasatyň soňy nähili netije bilen tamamlanmagy mümkin?
Ted Malloç: Men munuň ykdysady jähtden getirjek netijesi barada gürrüň etsem, her haçan bir firma haýsydyr bir ýurtda maýa goýmagy planlaştyrýan bolsa, olar bu ugurda hereket etmezden ozal şeýle raportlary gözden geçirýärler. Olar biz ýa biziň ýaly beýleki guramalar bilen hem maslahatlaşýarlar.
Şeýle ýagdaýda olar sanawymyzda iň pes baha eýe bolan ýurtlarda maýa goýmakdan çekinýärler. Bu düşnükli, sebäbi töwekgelçilikli ýagdaý höküm sürýän ýurtda kim maýa goýmaga ýürek eder?
Şeýlelikde olar Türkmenistan ýaly ýurtlaryň deregine regionda ýerleşýän başga ýurtlara, şol sanda Türkiýä gidýärler. Sebäbi häzirki döwür berk ykdysady ýaryşyň höküm sürýän döwrüdir.
Şeýle represiw syýasat alyp barmak bilen Türkmenistan ýaly ýurtlar maýa goýujylaryň ýurda gelmegine özleri päsgelçilikler döredýärler.
Şol bir wagtyň özünde-de, syýasy ýagdaýlary öwerlikli bolmadyk hemem dini azatlyklara hormat edilmeýän ýurtlarda daşary ýurtlylar hem ýaşamak islemeýärler. Netijede puly bolan adamlar şeýle ýurtlara asla barmaýarlar. Puluň bolsa, maýa goýmaga ýer köp, dünýäde 200 töweregi ýurt bar, şu hakykata göz ýetirmek gerek.
Azatlyk Radiosy: Dini azatlyklar boýunça şeýle berk syýasatyň alnyp barylmagy ýurduň içki ýagdaýlaryna nähili täsirini ýetirer? Ýagny, bu hili syýasatyň uzak möhletde ýurduň içinde nähili netije bermegi mümkin?
Ted Malloç: Şeýle çäklendirmeleriň ýurduň içine hem erbet täsirini ýetirjekdigini aýdyp bolar. Bu, belki, halkara derejesinde maýa goýujylaryň şol ýurtdan ýüz öwürmegi ýaly däl, emma munuň oňyn netije bilen tamamlanmajagyny aýdyp bolar.
Meselem, haýsydyr bir ýurtda etniki taýdan azçylykda bolan bir topara öz dini ynanjyna görä ýaşamaga mümkinçilik berilmeýän bolsa, bu şol toparyň ýurduň ykdysadyýetinden üzňeleşdirilenligini aňladar. Şunlukda olar öz işlerini gizlin, ýagny bikanun ýollar arkaly etmäge mejbur bolarlar.
Käbir ýagdaýlarda bolsa, şeýle toparlar ykdysady taýdan gözgyny ýagdaýda ýaşamaga mejbur bolarlar. Olaryň hak-hukugy kemsidiler, bu hem adam hukuklarynyň aýak asty edilýänligini aňladar. Şeýle ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolan adamlar käbir halatlarda ýurtdan gaçyp çykmaga hem mejbur bolarlar.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde Merkezi Aziýany dünýewi usuly saýlap alan ýurtlaryň regiony diýip häsiýetlendirip bolar. Emma şol bir wagtyň özünde Täjigistan we Özbegistan ýaly ýurtlarda dini hereketler hem güýçlendi. Şol ýurtlardaky ýagdaýlaryň Merkezi Aziýada ýerleşýän beýleki ýurtlara hem öz täsirini ýetirmegi mümkinmi?
Ted Malloç: Meniň bu ýurtlaryň aýratynlyklary barada o diýen köp maglumatym ýok. Biz öz işlerimizde şol ýurtlaryň ýagdaýyny we medeniýetini gowy bilýän synçylaryň bize berýän maglumatlaryna bil baglaýarys.
Emma, umuman aýdylanda, men aç-açanlygyň öz-özünden uly we pozitiw özgerişleri emele getirýänligini aýdyp biljek. Käbir yslam ýurtlarynda, meselem Iordaniýa ýaly ýurtlarda, etniki azlykdakylaryň ýagdaýy beýleki käbir yslam ýurtlaryndaky bilen deňeşdirilende has gowy.
Aýlag regionynda ýerleşýän käbir ýurtlarda hem bu durum öwerlikli. Meselem, Dubaý bu ugurda has ösen. Şonuň üçin ol şäher dünýäniň uly ykdysady merkezlerinden birine öwrülüp barýar. Oňa Ýakyn Gündogaryň Hong Kongy diýip hem baha berip bolar, şol bir wagtyň özünde bu görelde alynmaly bir şäher bolup durýar. Dünýäde şeýle täzelikleriň bolýanlygy pozitiw bir ösüşdir.


text:
Ýöne beýleki tarapdan, ýakynda Türkiýäniň öz territoriýasynda NATO-nyň howa goranyşyna degişli harby radar sistemasyny ýerleşdirmäge razylyk bermegi Eýranda ýiti garşylykly reaksiýalary döretdi. Eýran muňa garşy gahar hem-de haýbat bilen reaksiýa bildirdi.
Eýranyň baş ruhany lideri Aýatolla Ali Hameneýi Türkiýäniň bu kararyny ýazgaryp çykyş eden bolsa, ýurduň ýokary derejeli harby we hökümet resmileri Ankaranyň bu kararynyň onuň özi üçin “gowulyk bilen gutarmajakdygyny” aýdyp, haýbat atdylar.
“Çynlakaý ýagdaý”
Fransiýadaky “Burgundy” biznes merkeziniň Eýran boýunça analitigi Jamşid Assadi Eýran tarapynyň bu reaksiýalaryna düşünip bolýandygyny belleýär:
—Bu örän çynlakaý ýagdaý we bu Eýran üçin örän möhüm zady aňladýar, şoňa görä-de Eýran muny halamaýar. Eýran özüni indi has-da izolirlenen hem-de howp astynda duýýar. Eýranyň metbugatyny, aýratynam, konserwatiw neşirlerini okanyňda, olaryňam bu ýagdaýy berk tankytlaýandyklaryny görmek bolýar.
NATO-nyň harby radar sistemasyny öz territoriýasynda ýerleşdirmäge Türkiýäniň razylyk bermegini köp synçylar Waşingtonyň özboluşly bir harby we diplomatik ýeňşi hökmünde häsiýetlendirýärler. Olaryň pikiriçe, bu waka Türkiýäniň NATO-daky öz partnýory bolan Birleşen Ştatlaryň Eýran babatda alyp barýan syýasatyny goldamasy hökmünde alamatlandy.
Ýöne, beýleki tarapdan, bu waka yslam köklerine daýanýan Türkiýäniň dolandyryjy “Adalat we Galkynyş” partiýasynyň soňky ýyllar goňşy Eýran bilen hoşniýetli gatnaşyklary ösdürmek hakynda yglan eden syýasatyndan daşlaşmasy ýaly bolubam görünýär.
Türkiýäniň ozalky diplomaty Sinan Ulgen bu soňky wakanyň indi Eýran bilen gatnaşyklary gowulandyrmak syýasatynyň tamamlanandygyny görkezýändigini aýdýar.
—Meniň pikrimçe, biz indi täze bir fazanyň gürrüňini etmelimikäk öýdýärin. Hakykatdanam, biz indi has realistik baha berişligiň döwrüne gadam basýarys. Tährandan gelip gowuşýan açyk beýanatlar indi Ankara bilen Tähranyň arasyndaky dartgynlylygyň-da artmak howpundan habar berýär. Bu dartgynlylyk Türkiýe bilen Eýranyň arasyndaky gatnaşyklara ozaldan mahsus bir dartgynlylyk. Munuň sebäbem, bu ýurtlaryň taryh boýunça regionda öz täsirlerini ornaşdyrmak ugrunda birek-birek bilen özara bäsleşip gelýändikleri bilen baglanyşykly.
Siriýada boýunça pozisiýalar
Beýleki tarapdan, Stambul uniwersitetiniň syýasy ylymlar boýunça analitigi Nuraý Mert NATO-nyň harby radar sistemasy bilen bagly meseleden birneme öň hem Ankara bilen Tähranyň arasynda bähbitleriň çaprazlygynyň ýüze çykandygyny aýdýar. Hususan-da, ol bu meselede arap ýurtlaryndaky, aýratynam, Siriýadaky halk çykyşlary babatda Türkiýe bilen Eýranyň eýeleýän garşylykly pozisiýalarynyň uly rol oýnaýandygyny belleýär.
Nuraý Mertiň pikiriçe, Türkiýe tarapyndan goldanylýan Siriýanyň oppozision güýçleri häkimiýet başyna gelse, bu ýagdaý Eýranyň bähbitlerine uly urgy bolup biler:
—Eger Siriýada režim çalşaýsa, regiondaky täsirleriň mynasybeti hem düýpli özgerer. Sebäbi, bu ýagdaýda Eýran Siriýany ýitirýär, ýagny, eýranlylar Ýakyn Gündogardaky we regiondaky möhüm bir täsir bazasyny ýitirýärler. Şeýlelikde, bu Eýran üçin uly bir ýeňliş bolar. Şu wakalaryň çygrynda bolsa, Türkiýe Siriýanyň dissidentleriniň tarapyny tutýar we nähilidir bir režim çalşyrylyşygyny goldaýar. Eýran muny gönüden-göni özüne garşy gönükdirilen hereket hökmünde kabul edýär.
Ýone, bu wakalaryň fonunda Türkiýe bilen Eýranyň arasynda dowam edýän maliýe we söwda hyzmatdaşlyklary Waşingtonda doly goldaw tapmaýar. Syýasy sahnada Türkiýe bilen Eýranyň arasyndaky gatnaşyklarda sowuklygyň emele gelendigine garamazdan, olaryň söwda gatnaşyklary kem-kem ösmek bilen.
Günbatar döwletleri tarapyndan käbir ykdysady sanksiýalar bilen ýüzbe-ýüz bolup gelýän Eýran bu meselede Türkiýe bilen ykdysady we maliýe hyzmatdaşlyklaryna örän uly zerurlyk duýýar. Käbir synçylar Eýranyň şu zerurlygynyň hem syýasy sferada Ankaranyň özüni has ynamly duýmagyna sebäp bolýandygyny öňe sürýärler.


text:
Rus harbylary Ermenistanda ýerleşdirilen goşunlarynyň söweş taýýarlygyny barlamagy buýurdy.
7-nji iýulda berlen buýruk esasynda, harby komissiýa Ýerebunidäki harby howa güýçleriniň we Gýumiridäki goşunlaryň berlen tabşyrygy ýerine ýetirmek ukybyna baha berer.
Türgenleşik okuwlary Kamhud we Alagýaz töwereklerinde geçiriler. Bu barlag Ermenistanda iki hepdeden gowrak dowam edýän protestlere gabat geldi.
Bu protestler Orsýetiň eýeçiligindäki kompaniýanyň elektrik nyrhlaryny ýokarlandyrmagy esasynda başlandy.


text:
Amerikan prezidenti Barak Obama Kaliforniýada 14 adamynyň ölümine sebäp bolan hüjümi "terroristik hüjüm" diýip atlandyryp, iki hüjümçi "radikalizmiň garaňky ýoluna düşüpdirler" diýdi.
Ak tamdan telewideniýede eden çykyşynda Obama terrorizm howpy soňky ýyllarda "täze faza" girdi diýip, "Yslam döwleti" atly ekstremistik terrorçy topary ýok etmegi wada etdi. Bu Obamanyň geçen ýedi ýyla golaý wagtyň içinde bu temadan eden üçünji çykyşydyr.
13 minutlyk çykyş bir är-aýalyň Kaliforniýada San-Bernardino şäherinde sosiial hyzmatlar merkezine hüjüm edip, 14 adamy öldürip, 21 adamy ýaralanyndan sanlyja gün soň edildi.
Obama dünýäniň musulman jemagatlaryny radikalizmi we "Yslam döwleti" atly toparyň ideologiýasyny ret edip, terrorizme garşy alnyp barylýan göreşe goşulmaga çagyrdy. Ol şeýle hem Günbatar bilen yslamyň arasynda konfliktiň ýokdugyny nygtady.
“Gury ýer urşy”
Amerikan prezidenti Birleşen Ştatlar hüjümden soň "gorkuda ýaşamaly" däl, ýurduň içindäki musulmanlara hüjüm edilmeli däl, şeýle hem immigrasiýa dini çäklendirmeler girizilmeli däl diýdi.
Barak Obama şeýle-de Birleşen Ştatlardaky ýarag edinmäge rugsat berýän kanunlara çäklendirilme girizmäge çagyrdy. Ol terroristik sanawdaky adamlaryň atylýan ýaraglary satyn almagyna ýol berilmeli däl diýdi.
Obama Günbataryň Yrakda we Siriýada "Yslam döwleti" atly toparyň jeňçilerine howa zarbalaryny urmak boýunça häzirki strategiýasy durnukly ýeňiş gazandyrar diýdi. Ol şol bir wagtyň özünde-de Birleşen Ştatlar bu ýurtlaryň hiç birinde "uzak, harajatly gury ýer urşuna" çekilmeli däl diýip, hüşgärlige çagyrdy.
“Bize bir täze prezident gerek"
Amerikan prezidentiniň bellemegine görä, Birleşen Ştatlar "Yslam döwleti" toparynyň maliýe çeşmesini kesmek ugrundaky tagallalarda tutuş dünýädaki ýaranlary bilen ýakyn hyzmatdaşlyk edýär.
2016-njy ýylda geçjek prezidentlik saýlawlarynda öz partiýalary tarapyndan kandidat bellenmek ugrunda özara bäsleşýän respublikanlaryň käbiri Obamanyň çykyşyna tankydy reaksiýa bildirdiler.
Bularyň arasynda häzir birinji orunda duran milliarder Donald Trump Twitterde: "Hemmesi şumy, bize bir täze prezident gerek" diýip ýazdy.
Floridanyň senatory Marko Rubio hem Obama musulmanlaryň ala tutulmagy barada amerikanlary tankytlamaly däldi diýdi. Ol "Fox News" telekanalynda: "Meniň pikirimçe, prezident bu gije ýagdaýy diňe gowulandyrmazlyk bilen çäklenmedi. Nebsimiz agyrsa-da, köp amerikanlaryň nazarynda onuň ýagdaýy ýaramazlaşdyran bolmagy mümkin" diýdi.


text:
Yragyň goşunlary Mosul şäheriniň günbatar bölegine girdiler. Hökümet güýçleri şäheri “Yslam döwleti” (YD) toparynyň söweşijileriniň elinden almak üçin dört aýyň dowamynda amala aşyran gabawdan soň hüjümiň jemleýji tapgyryna girişdiler diýip, harby ýolbaçylar aýtdylar.
Terrora garşy göreş boýunça gullugynyň resmisi general-leýtenant Sami al-Aridhiniň 24-nji fewralda aýtmagyna görä, yrak harbylary Mosulyň Al-Maamun etrabyna giripdir.
Yragyň hökümeti 2014-nji ýylda “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileriniň gözegçiligine geçen Mosul şäheriniň gündogar böleginiň ýanwar aýynda azat edilendigini yglan etdi.
Yragyň ululygy boýunça ikinji şäherinde Mosulda 750 müň çemesi ýaşaýjynyň galýandygy aýdylýar. Bu şäher YD toparynyň ýurtda soňky galasy hasaplanýar.


text:
-
-
-
-
-
keshe 22:05
-
-
-
-
-
-
keshe 19:12
-
-
-
-
-
keshe 17:48
-
-
-
-
Nur Otan-nyń saılaýaldy baǵdarlamasy aıasynda 200 myń adam jumysqa ornalasty – Baýyrjan Baıbek
NUR-SULTAN. QazAqparat - «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek óńirlerge jumys sapary aıasynda Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy birqatar nysandardy aralady.
«Elbasy, partııa Lıderi Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasy boıynsha biz ár oblysta, qalada jáne aýdanda saılaýaldy ýádelerdi oryndaý boıynsha 217 jol kartasyn baqylaýdamyz. Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaev jarııa etken «Ózgerister joly: Ár azamatqa laıyqty ómir!» saılaýaldy baǵdarlamasy óńirlerde 14%-ke iske asyryldy», – dep atap ótti Baýyrjan Baıbek.
Onyń aıtýynsha, jyl basynan beri 9 mln. sharshy metrge jýyq turǵyn úı salynǵan, 131 mektep, 70 balabaqsha jáne 22 medıtsınalyq nysan ashylǵan. 200 myńnan astam adam turaqty jumys oryndaryna ornalastyryldy. 837 mlrd teńgege ınvestıtsııa tartý arqyly 89 kásiporyn iske qosyldy.
Soltústik Qazaqstan oblysynda josparlanǵan 1134 is-sharanyń osy kúni 26%-ti oryndaldy. Máselen, bıyl 10 sút-taýar fermasy iske qosylady, 13 myń basqa arnalǵan 2 bordaqylaý alańy, 2 qus fabrıkasy salynady jáne t.b.
El azamattarynyń 40%-ten astamy aýylda turatynyn eskere otyryp, Elbasynyń «Aýyl – El besigi» jobasy sheńberinde aýyldy damytý, aýyl turǵyndarynyń ómirin jaqsartý úshin jaǵdaılar jasalyp jatyr. Sondyqtan fılıal tóraǵasy, oblys ákimi Qumar Aqsaqalovpen birge ol Aıyrtaý aýdanyndaǵy «Ádemi Astyq» JShS-nyń quny 1 mlrd. teńgeden asatyn sút-taýar fermasy qurylysynyń barysymen tanysty.
«Sharýa qojalyǵy ornalasqan aýyldyń tarıhy qyzyqty. 2004 jyly halyqtyń údere ketýine baılanysty Prekrasnoe aýylynyń shyn máninde tirshiligi toqtap qaldy. 2011 jyly «Nur Otan» partııasynan oblystyq máslıhattyń depýtaty Baqyt Qusaıynov aýylǵa oralyp, mal ósirýge kiristi. Jobanyń tabystylyǵyn eskere otyryp, depýtat jumys kúshi artyq óńirlerden qonys aýdarý baǵdarlamasyn belsendi qoldaı bastady. Qazirgi kezde 14 úı salyndy, taǵy 10 úıdiń qurylysy júrip jatyr», - dep jazdy Baýyrjan Baıbek Facebook-tegi paraqshasynda.
Saılaýaldy baǵdarlamanyń aıasynda bul máselege erekshe nazar aýdarylatyny atap ótildi. «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasy boıynsha kelgen jas mamandarǵa turǵyn úı satyp alýǵa jeńildikpen nesıe bólinetin bolady. Óńirlerdiń deńgeıinde jas otbasylardyń baspana máselesin sheshý úshin baǵdarlamalar ázirlenedi. Jalpy, el kóleminde jyl saıyn 700 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtýdyń belsendi túrlerimen qamtylady.
- Kiltin alyp qoıǵan: SQO turǵyny taksıdiń mas júrgizýshisin ustap berdi
- SQO-da ákimshilik qamaýdan bosaǵan er adam kólik aıdap ketken
- Epıdjaǵdaı nasharlaıtyn bolsa, Soltústik Qazaqstan tolyq lokdaýnǵa qaıta oralmaq
- SQO-da jasóspirim bala granata taýyp aldy: Turǵyndar evakýatsııalandy
- SQO-da jańadan COVID-19 juqtyrǵandardyń 90 paıyzynda aýrý belgileri bar
- SQO-da 78 mekteptiń 142 synyby qashyqtan oqýǵa jiberildi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Onlaın sanaqtan ótkendar sany 3 mln adamnan asty
NUR-SULTAN. QazAqparat –Eki aptada Halyq sanaǵynyń onlaın kezeńine qatysqandardyń sany 3 mln adamnan asty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly Ulttyq statıstıka bıýrosynyń basshysy Nurbolat Aıdapkelov ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken bıfıngide málim etti.
«Halyq sanaǵy bastalǵan kúnnen bastap eki apta ótti. Ózderińiz biletindeı, qazirgi ýaqytta ol tek onlaın rejımde ótip jatyr. Sanaq suraqtaryna jaýap berýdi birneshe tásili bar. Bul - arnaıy Sanaq.gov.kz saıtyn, eGov portalynda avtorzatsııalaný arqyly, Aitu mobıldik qosymshasyn paıdalaný múmkindigi bar.
Búgingi saǵat 14.00-degi jaǵdaı boıynsha, sanaqtan 3 mln 24 myń azamat ótti», - dedi bıýro basshysy.
Eske salsaq, ótken aptada Qazaqstan boıynsha 3 myńnan astam sanaq buryshy ashylǵan.
«Barlyq Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynda, iri saýda oryndarynda, Qazposhta bólimshelerinde halyq sanaǵynan onlaın ótýge arnalǵan buryshtar uıymdastyrdyq. Olarda arnaýly keńesshiler jumys istep jatyr. Turǵyndar tarapynan belsendilik baıqalady. Biz óz tarapymyzdan halyqqa barlyq jaǵdaı jasaýymyz kerek. Alǵash ret tsıfrlyq formatta ótip jatqannan keıin arnaýly saıt jasadyq. Onyń jumysy jaqsy júrip jatyr. Halyq tarapynan ynta joǵary. Al sanaqtan onlaın ótýge múmkindigi joq azamattarǵa osyndaı burysh uıymdastyrdyq. Búkil elimiz boıynsha osyndaı 3 myńnan astam burysh uıymdastyryldy», - degen bolatyn Nurbolat Aıdapkelov.


text:
Gürrüňi edilýän gözellik bäsleşiginiň ýeňijileriniň dünýäde ýagşylyk ugrunda göreşýän güýçdügine jedelli mesele hökmünde garaýanlar bar hem bolsa, bu gözellerden, içki eşikde sülmüräp, dünýä parahatçylygy barada birki agyz gürrüň etmeklerinden başga zada garaşylmaýar.
Her halda Miss Ýer şary atly gözellik bäsleşigine gatnaşyjylar jowur ak oturtma dişli, oturtma saçly adaty modeller ýaly däldir.
Miss Dünýä we Miss Älem gözellik ýaryşlaryna gatnaşýanlardan tapawutlylykda Miss Ýerşary bäsleşigine gatnaşýan gyzlaryň ekologiki ýagdaýlardan habarly bolmaklaryna we özleriniň “jadylaýjy dünýä gözeli” ady bilen abraý gazanýan bu perizatlaryň ekologiýa meselelerini gozgamaklaryna garaşylýar. Elbetde, olar içki eşikde sülmüremegem ýatdan çykarmaly däl.
Her niçigem bolsa, Orsýetiň adyndan bu ýylky konkursa gatnaşyjy Miss Ýerşary bäsleşiginiň syýasy taýdan wepaly guramaçylary üçin olaryň eden ylalaşyklaryndanam has netijeli çykyş edene meňzeýär.
WIDEO : Miss Ýerşary Orsýet 2012 -- Natalýa Perewerzewa
Haçan-da Natalýa Perewerzewadan öz watanynyň nämesine buýsanýanlygy soralanda, ol öz ene topragy baradaky soraga şadyýanlyk hem ussatlyk bilen liriki jogap berip, oňat çykyş etdi:
Miss Perewerzewa öz watanyny söýýänem bolsa, muňa garamazdan, ol ýurtda goýberilýän kemçiliklerden habarly:
"Ýöne Orsýet - meniň garyp hem ejirli döwletim. Ony ýalançy, ynamsyz, açgöz adamlar birehimlik bilen böleklere bölüpdir. Orsýetimde az sanly “saýlanan” käbir adamlar öz jübüsini hazynadan galňadýar. Orsýetim diwana. Orsýetim öz garrysyna, ýetimine seredibem bilenok. Batan gämini taşlan dek, ony doktorlar, inženerler, mugallymlar taşlap gidýärler. Sebäbi ol ýerde ýaşamak kyn. Meniň Orseýetim - bu bir soňsuz Kawkaz jeňi. Gazaplanan bu doganlar ozal bir dilde geplän-de bolsalar, indi mekdeplerinde ors dilini ýatyrdylar. Meniň Orseýtim faşizmi ýeňen, ýöne bu ýeňşi millionlaryň janyny berip satyn alan ýurt. Aýdyň, nädip, nädip bu ýurtda indi milletçilik gülläp ösýär? Meniň eziz hem biçäre Orsýetim".
Perewerzewa-da, edil beýleki hakyky watansöýerler ýaly, ýagdaýyň düzeljegine ynanýar. Ol bu temany galdyrmak bilen Alekseý Nawalnynyň, Boris Nemsowyň yzyna eýerýäne çalym edýär. Şeýle-de, ýönekeý ors halkyny we graždan jemgyýetlerini döwleti düzetmäge çagyrýar:
Perewerzewanyň bellikleriniň ors web ulgamynda birtopar gep-gürrüňiň başy bolandygyny aýtmak hökman dälmikä diýýärin. Onuň teswirleri ýerli blogsferada ýerleşdirileli bäri gürrüňdeşlik forumlary uzalyp barýar.
Öz ýurdy barada agyr gürrüňler edenligine garamazdan, Perewerzewanyň bellikleri bilen orslaryň ylalaşýany köp ýaly.
“Komsomolskaya prawda” tarapyndan internet arkaly geçirilen ses berişlige gatnaşan müňlerçe adamyň 90 prosentinden köpüsi onuň teswirleri bilen ylalaşýar.
-- Koilin O'Konnor


text:
Gadymy asyryň ýakymly ysly Diýary; PHASELIS
Gadymy döwüriň meşhur şäheri Phaselis; miladan öň 42 ýylynda Bürütüs tarapyndan Rime baglanypdyrr we Wisans döwründe piskoposluk merkezi bolupdyr. Rodoslular tarapyndan bolsa miladan öň 693 ýylynda bir port şäheri bolyp gurlandyr. Şäherde deňiz sowdasy iň möhüm girdeýji çeşmesi bolypdyr. Phaselis ir döwürlerde suw zerurluklaryny guýuda we sarnaçda üpjün edenler bolsa, Rim gadymy eýýäminde bolsa, şäheriň demirgazygyndaky bir çeşmeden suw kemeri bilen Hadrianus Agorasynyň arkasyndaky depä suwy getiripdirler, bu ýerdende küňkler we kanallar bilen şäheriň içine ýaýradypdyrlar.
Şäherin esasy taryhy galyndylary esker deňiz duralgasy bilen günorta deňiz duralgasyny biri birine baglaýan baş köçäniň iki ýanynda tapmak mümkindir. 125 m uzynlykda 20-25 metr ginişlikdäki bäş köçaniň iki tarapynda üç sany basgançak bilen çykyp boljak düşelen köçe ýer alýar. Köçe ortalarda bir meýdan emele getirenden soň günorta deňiz duralgasyna barylar. Tekiz daşlar bilen örülen bu köçaniň aşagynda kanal ýollary we drenaj ulgamy bardyr.
Phalesis gadymy şäheriň üç deňiz duralgasy bardyr. Munuň bilen birlikde orta we günorta deňiz duralgasyny biri birine sepleýän sütinli deňiz duralgasy köçesi , köçaniň deňiz tarapynda kiçi bir depä arkasyny diran teatr , Rim hamamy, agoralary, depedäki akropol, suw kemerleri we Hadrianusýn şäher zyýaraty dowamynda mertebesine ýasalan Hadrian gapysy, gadymy şäheriň görülmane deger ýadygärlik galyndylary arasyndadyr.
Häzirki wagtda ýerli we daşary ýurtly syýahatçylaryň gündelik gezelenc ýeri hökmünde üns çeken Phaselis, taryhda ösümlik meýdanynyň baýlygy sebäpli ‘ Atýr gory’diýlip bilinýär.
Phaselisin içi we töweregi arça tokaýlary bilen gurşalanlygy sebäpli tomusyň yssy günlerinde hem sergin howasy bardyr. Bu sebäpli, gadymy şäheri arkaýyn gezip we tebigatyň keýpini çykyryp bilersiniz. Phaselisiň plýaž öran owadandyr. Jadylaýjy üç goýnundan isläninizi saýlap, tebigatyň we deňiziň keýpini cykaryp bilersiňiz.
Tebigatyň jomartlyk bilen eçilmesi, taryhy, medeniýeti, tebigaty we deňizi sizlere sowgat eden bu gadymy şäheri ýaşap görmelisiňiz.


text:
Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginde Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň (UNWTO) wekilleri bilen geçirilen onlaýn duşuşygyň barşynda hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ýurdumyzyň syýahatçylyk hem-de maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary ulgamynda ýöriteleşdirilen edara-kärhanalarynyň Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň goldaw bermeginde UNWTO-nyň geçirýän «Healing Solutions Тourism Challenge» atly halkara bäsleşigine gatnaşmagy bilen bagly meseleler esasy temalaryň biri boldy.
Bu ählumumy çäre COVID-19 bilen baglylykda emele gelen ykdysady şertlerde syýahatçylyk işini goldamagyň netijeli çözgütlerini, şeýle hem pandemiýadan soňra pudagy dikeltmegiň innowasion usullaryny gözläp tapmaga gönükdirilendir. Saýlanyp alnan taslamalar tutuş dünýä boýunça ministrlikleriň 150-siniň arasynda ýaýratmak üçin sanly buklede giriziler, has gyzykly pikirleriň halkara tanyşdyryş çäresi guralar. Şeýle hem bäsleşigiň ýeňijilerine UNWTO Innovation Network guramasyna girmäge mümkinçilik alarlar. Häzir oňa işine täze başlan hem-de öňdebaryjy syýahatçylyk kompaniýalarynyň, iri korporasiýalaryň, maýadarlaryň, döwlet edaralarynyň we okuw mekdepleriniň ýüzlerçesi girýär.
Duşuşygyň barşynda Türkmenistanda syýahatçylygyň döwrebap düzüminiň döredilmegine, sanatoriýa – şypahana, myhmanhana işlerinde hem-de syýahatçylyk pudagynyň dürli ugurlarynda ulanylýan öňdebaryjy tehnologiýalaryň we sanly ulgamyň ornaşdyrylmagyna uly üns berilýändigini nygtady. Munuň özi ykdysadyýetiň degişli ulgamynda uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyk üçin uly mümkinçilikleri açýar.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginde Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň (UNWTO) wekilleri bilen geçirilen onlaýn duşuşygyň barşynda hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
20 qyrkúıek. QazAqparat kúntizbesi
NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 20 qyrkúıek arnalǵan kúntizbesin usynady.
ATAÝLY KÚNDER
1913 jyly Semeıde alǵashqy qazaqstandyq fýtbol komandalary: SSK, «Olımp», «Lastochka», «Orlıata» jáne «ıArysh» quryldy. «ıArysh» fýtbol klýbynyń quramynda qazaqtyń uly jazýshysy, qoǵam qaıratkeri, ǵalym Muhtar Omarhanuly Áýezov (1897-1961) oınaǵan.
2001 jyly Qaraǵandyda Qazaqstan Táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy atyndaǵy etnopark ashyldy. Jalpy aýmaǵy 36 ga quraıtyn etnoparkte Ulytaý jáne Qarqaraly taýlary, Balqash kóli, qalanyń bas ǵımarattary ornalasqan.
2002 jyly Qazaqstanda adam quqyqtary jónindegi ýákil laýazymy quryldy. Adam quqyqtary jónindegi ýákil – óz quzyreti sheginde adamnyń jáne azamattyń buzylǵan quqyqtary men bostandyqtaryn qalpyna keltirý jóninde sharalar qabyldaý ókilettikteri berilgen, adamnyń jáne azamattyń quqyqtary men bostandyqtarynyń saqtalýyn baqylaýdy júzege asyratyn laýazymdy adam.
2010 jyly tennısten Qazaqstannyń erler quramasy tarıhta alǵash ret Devıs kýboginiń álemdik tobyna joldamany jeńip aldy.
2010 jyly Tarazda Baýyrjan Momyshulynyń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı jazýshy shyǵarmalarynyń 30 tomdyq jınaǵy jaryq kórdi. Jınaq «Memleket qaıratkerleriniń esimin máńgilik etý» baǵdarlamasy aıasynda basyp shyǵarylady.
2010 jyly 1931-1934 jyldary belgili partııa jáne memleket qaıratkeri, Orta Azııa men Qazaqstanda Keńes ókimetin uıymdastyrýshylardyń biri, RSFSR Halyq Komıssarlar Keńesi tóraǵasynyń orynbasary Turar Rysqulov (1894-1938) turǵan Máskeýdegi Pokrovskıı býlvary, 14 mekenjaıyndaǵy úıge memorıaldyq taqta ornatý týraly kelisimge qol jetkizildi.
2013 jyly otandyq «Turan-TV» telearnasy habar tarata bastady, bul belsendi ómir salty men qyzyqty outdoor demalysqa arnalǵan alǵashqy qazaqstandyq telearna. Telearnanyń formaty densaýlyq mádenıetin, sportty nasıhattaý, ishki týrızmdi tanymal etý, elimizdiń tabıǵı baılyqtaryna qatysty halyqtyń mádenıet deńgeıin arttyrý.
2016 jyly qazaqstandyq skrıpkashy Erjan Qulybaev Rýmyn Ateneýminiń sahnasynda ótken «Djeorje Eneský» halyqaralyq festıvalinde Chaıkovskııdiń № 36 operasy Re majordy oryndap, úzdik úshtiktiń qatarynan kórindi. 29 jastaǵy skrıpkashy Madrıd pen Zaltsbýrgte bilim alyp, Poznan fılarmonııalyq orkestrimen birge kontsertterge qatysyp, polıak kameralyq fılarmonııasynda, dırıjer Valerıı Gergıevtiń jetekshiligimen Marıın teatrynda, sondaı-aq áıgili Karnegı hollda jeke kontsertter berdi. Ol «Hındemıta Pavel» halyqaralyq baıqaýynyń (birinshi shyǵarylym) jáne «Genrık Venıavskıı» baıqaýynyń laýreaty (5-oryn).
2016 jyly alǵash ret qazaqstandyq BUU-nyń Batys Saharadaǵy mıssııasynyń (MINURSO) áskerı baqylaýshysy podpolkovnık Asqar Qojaǵalıev MINURSO qolbasshysynyń buıryǵymen Aýýsardtaǵy mıssııadaǵy BUU áskerı baıqaýshylar bazasynyń komandıri bolyp taǵaıyndaldy.
2017 jyly qazaqstandyq grek-rım kúresiniń sheberi Nurbaqyt Teńizbaevqa 2008 jylǵy Beıjiń Olımpıadasynyń kúmis júldesi tabystaldy. Halyqaralyq Olımpıada komıteti dopıng daýyna baılanysty sol jylǵy nátıjeni qaıta qarap, otandasymyzǵa kúmis medal berý jóninde sheshim qabyldaǵan. Balýanǵa olımpıadalyq medaldi QR UOK Bas hatshysy Danııar Ábilǵazın tabys etti.
2018 jyly el tarıhynda alǵash ret Londonda ótken álemdik art-sahnada «Fokýs – Qazaqstan» keń aýqymdy jobasy kórsetildi. Halyqaralyq kórermender HH ǵasyrdyń 30-jyldarynan bastap búgingi kúnge deıingi otandyq beıneleý jáne zamanaýı óner týyndylaryn tamashalaı aldy. «Fokýs – Qazaqstan» jobasy «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda júzege asyryldy jáne bul qazaqstandyq ónerdi búkil álemde ilgeriletýge baǵyttalǵan.
2018 jyly Qazaqstanda memlekettik-jeke menshik áriptestik sheńberinde jeke medıtsınalyq uıym tandemdi mass-spektrometrdiń jańa modelin satyp aldy, ol respýblıkanyń barlyq balalaryna qoljetimdi bolady. Qazaqstan tandemdi mass-spektrometrdiń jańa modeli tirkelgen álemdegi alǵashqy el, ol qannyń bir jaǵynan almasýdyń 49 tuqym qýalaıtyn, óte aýyr aýrýlaryna dıagnostıka júrgizýge múmkindik beredi.
2019 jyly Almatyda belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Qazaqstannyń Halyq jazýshysy Ábish Kekilbaevtyń qurmetine kóshe berildi. «Ábish Kekilbaev óziniń balalyq shaǵy men ómiriniń baqytty sátterin Almatyda ótkizgen. Ol óz salasynda úlken bıikterge jetti. QR Tuńǵysh Prezıdenti-Elbasy Nursultan Nazarbaev aıtqandaı: Ábish Kekilbaev Qazaqstan halqy ǵana emes, basqa da elder arasynda tanymal uly tulǵa bolǵan. Onyń esimi men shyǵarmashylyǵy qazaqstandyqtardyń júreginde máńgi qalady», - dedi qala ákimi Baqytjan Saǵyntaev.
2019 jyly Majarstan astanasy Býdapeshte Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi (Túrki keńesi) keńsesiniń ashylý saltanaty ótti.
Rásimde sóz alǵan Túrki keńesiniń Bas hatshysy Baǵdad Ámireev bul oqıǵany tarıhı sát dep atap, Býdapeshtte keńseniń ashylýymen Túrki keńesi ósip, nyǵaıa túskenin aıtty.
2020 jyly QR QK Arnaıy operatsııalar kúshteriniń áskerı qyzmetshileri 4010 metr bıiktikte Іle Alataýy jotasynyń sileminde ornalasqan Abaı shyńyna shyqty. Aktsııa qazaqtyń uly oıshyly, jazýshy jáne qoǵam qaıratkeri Abaı Qunanbaıulynyń mereıtoıyna oraılastyryldy.


text:
Shekaralyq ótkizý pýnktterinde kólik qozǵalysynyń búkil tsıkli avtomattandyrylady – Jaıdar Іńkárbaev
NUR-SULTAN. QazAqparat – Shekaralyq ótkizý pýnktterinde kólik qozǵalysynyń búkil tsıkli avtomattandyrylady. Bul týraly QR QM Memlekettik kirister komıteti tóraǵasynyń orynbasary Jaıdar Іńkárbaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Kedendik ınfraqurylymdardy, atap aıtqanda, josparlanǵan 10 ótkizý pýnktin jańǵyrtý kólik qozǵalysyn 2-den 6 jolaqqa deıin keńeıtedi. Táýligine ótkizý qabileti 8 ese artady. Shekaradan ótý ýaqyty 30 mınýtqa deıin qysqarady. Kólik quraldarynyń toqtaýsyz qozǵalysy úshin tehnıkalyq baqylaýdyń biryńǵaı tolassyz avtomattandyrylǵan dálizderin paıdalaný esebinen kólik quraly qozǵalysynyń búkil tsıkli avtomattandyrylatyn bolady», - dedi ol Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetindegi baspasóz máslıhatynda.
Onyń atap ótýinshe,búgingi kúni naqty ýaqyt rejıminde marshrýtty qadaǵalaý úshin navıgatsııalyq plombalar qoldanylýda. Elektrondy kezek júıesiniń tájirıbesi «Nur joly» ótkizý pýnktindegi kezekti aldyn ala brondaý basqa da ótkizý pýnkterine qoldanylady. Osy is-sharalardyń nátıjesinde jalǵan tranzıt úlesin 2019 jylǵy 28 paıyzdan bıyl 1,3 paıyzǵa deıin tómendetýge qol jetkizildi.
«Osy jyldyń basynan bastap jalǵan alýshylardyń mekenjaıyna taýarlardy ákelýdiń barlyǵy 177 faktisi anyqtaldy. Ótken jyldary osyndaı 11 myń fakt anyqtalǵan bolatyn. Qabyldanyp jatqan is-sharalar osy jyly EAEO ımporttalatyn taýarlar boıynsha QQS túsimderiniń ósý qarqynyn ótken jylmen salystyrǵanda 136 paıyzǵa nemese 149 mlrd teńgege artyq qamtamasyz etti»,- dedi Jaıdar Іńkárbaev.
- Toqaev tsıfrlandyrý isine jaýapty vıtse-mınıstrler jumysyn synǵa aldy
- Qasym-Jomart Toqaev jeke málimetterdiń qaýipsizdigi máselesin kóterdi
- Prezıdent elimizdegi ınternet pen baılanys sapasyna kóńili tolmaıtynyn aıtty
- Memleket basshysy «Digital Bridge» halyqaralyq tehnologııalyq forýmyna qatysty
- Dollar baǵamy ekinshi kún qatarynan ósip jatyr
- KIMEP ýnıversıteti men AHB ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu günler Mary welaýatynda Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugy (PÝGG) awtoulaglaryň hereketine we sürüjilere bolan gözegçiligi güýçlendirdi. PÝGG-niň işgärleri şäher içinde we etraplarda reýdleri geçirip, awtoulaglary saklaýarlar we sürüjileriň resminamalaryny barlaýarlar. Resminamalary talaba laýyk bolmadyk sürüjilere jerime salnyp, olaryň ulaglary polisiýanyň “jerime duralgasyna” alnyp gidilýär. Bu çäreleriň arasynda, häkimiýetler PÝGG-niň işgärleriniň sürüjilerden para almak tejribesini çäklendirmäge synanyşýar. Ýöne muňa garamazdan, para-berim “pajarlap ösýär”. Bu ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy sebitden maglumat berýär.
Onuň sözlerine görä, PÝGG-niň işgärleri esasan ynam ýa-da guratlyk hatlary bolmadyk, ulagynyň reňki gara ýa-da garamtyl reňkde bolan sürüjileri, şeýle-de maska geýmek baradaky düzgüni bozan raýatlary saklaýarlar. Olara jerime salynýar we ulaglary polisiýanyň duralgasyna alnyp gidilýär.
“Sürüjiler ynam ýa-da guratlyk hatlaryny düzetdirip, bu baradaky resminamalary polisiýa edarasyna getirmese, onda sürüjiler jerimäni tölän bolsa-da, olara ulaglary berilmeýär” diýip, efirde atlandyrylmasyzlygyny soran maryly ýaşaýjy 21-nji sentýabrda habarçymyza gürrüň berdi.
Sürüjilere salynýan resmi jerimäniň möçberi 21 manatdan 350 manada çenli üýtgeýär. Şol bir wagtda, maska geýmek baradaky düzgüni bozan sürüjilerden jerimäni nagt tölände 50 manat, bank karty bilen tölände 21 manat geçirmek talap edilýär.
“Polisiýa işgärleri munuň sebäplerini düşündirmeýärler. Adamlar ulaglaryny almak üçin alaçsyz aýdylan zady etmeli bolýarlar” diýip, maryly ýaşaýjy belledi.
Habarçymyz bu çäreler sebäpli polisiýanyň “jerime duralgasynyň” awtoulaglardan dolandygyny hem aýdýar. Onuň sözlerine görä, soňky günlerde ulaglar duralganyň daşynda hem goýlup başlandy.
Bu çäreleriň arasynda, häkimiýetler PÝGG-niň işgärlerine ýörite gözegçileri berkitmek arkaly, olaryň sürüjilerden para almak tejribesini çäklendirmäge synanyşýar. Ýöne habarçymyz bu çärelere garamazdan, para-berimiň “pajarlap ösýändigini” aýdýar.
“Mundan ozal guratlyk ýa-da ynam haty bolmadyk sürüjiler polisiýa tarapyndan saklananda, 20 manat para berýärdiler. Häzir sürüjiler polisiýa işgärlerine para berjek bolsa, onda olar “Puluňy ýygna, ýanymyzda bir sany berkidilen adam bar. Ol bize gözegçilik edip otyr” diýýärler we jerime ýazyp, ulaglary duralga alyp gidýärler” diýip, maryly ýaşaýjy aýtdy.
Ýöne şäher polisiýasynda, habarçymyzyň sözlerine görä, ýagdaý öňkülerden o diýen tapawutlanmaýar. Bu ýerdäki polisiýa işgärleri sürüjilerden jerimeden başga-da, 200-500 manat aralygynda para soraýarlar.
“20-nji sentýabrda gara reňkde ulag sürendigi üçin saklanan raýatdan 500 manat para alyp, “öz islegi bilen ulagyny ak reňke boýajakdygy we indi gara reňkdäki ulagy sürmejekdigi” barada dil hat aldylar. Ynanç haty bolmazdan ulag süren raýatdan hem jerimeden başga-da 100 manat para soradylar. Şondan soňra olaryň ulaglaryny yzyna berdiler ” diýip, maryly ýaşaýjy şaýat bolan ýagdaýyny gürrüň berdi.
Marynyň polisiýa resmileri gözegçiligiň güýçlendirilmeginiň resmi sebäplerini düşündirmeýärler. Ýöne bu çäreler ýurtda "Ýol hereketiniň howpsuzlygy – ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň dowam edýän mahalyna gabat gelýär.
Türkmen hökümeti sentýabr aýyny öz içine alýan bu biraýlygyň dowamynda geçirilýän çäreleriň ýol hereketiniň asudalygyny we howpsuzlygyny üpjün etmek, agyr ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak maksadyndan ugur alýandygyny aýdýar.
Ýöne Azatlygyň habarçylary bilen söhbetdeş bolýan raýatlar biraýlygyň dowamynda PÝGG-niň işgärleriniň sürüjilere “dürli bahanalary arap” jerime ýazýandygy, şol sanda olary para bermäge mejbur edýändigini aýdýarlar.
Şol bir wagtda, ýerli synçylaryň käbirleri ýurtda nagt pul ýetmezçiliginiň ýiti duýulýandygyna ünsi çekip, häkimiýetleriň bu çäresini "býujete pul serişdesini ýygnamagyň" ýene bir usuly diýip düşündirýärler.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň gizlinligini doly kepillendirýär.


text:
Mälim bolşy ýaly, her ýyl Türkmenistanda Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň ýygnaklary geçirilýär. Türkmenistanyň metbugatynda şu günlerde golaýda geçiriljek nobatdaky ýygnaga görülýän taýýarlyklar barada yzgiderli maglumatlar berilýär.
Eýsem, Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň dürli ýurtlarda bar diýilýän wekilhanalary nähili işleri alyp barýarlar? Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň we onuň wekildir-wekilhanalarynyň alyp barýan işleri hakynda dünýä türkmenleriniň wekilleri nähili pikirde?
Azatlyk Radiosy, "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň peýdasy barada dürli ýurtlarda ýaşaýan türkmenleriň pikirleri esasynda taýýarlamagy göz öňünde tutýar. Bu temada gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org salgysyna öz aragatnaşyk maglumatlaryny iberip biler. Şeýle-de hemmeleri bu tema barada dünýä türkmenleri bilen pikir alyşyp, şu ýerde teswir galdyrmaga çagyrýarys.
Dünýä türkmenleri birleşiginiň peýdasy
Mälim bolşy ýaly, her ýyl Türkmenistanda Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň ýygnaklary geçirilýär. Türkmenistanyň metbugatynda şu günlerde golaýda geçiriljek nobatdaky ýygnaga görülýän taýýarlyklar barada yzgiderli maglumatlar berilýär.


text:
16-njy aprelde Berlinde gyrgyz prezidenti Sooronbaý Jeenbekowyň Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen gepleşikleri geçirmegine garaşylýar. Bu duşuşyk, Gyrgyzystanda adam hukuklarynyň ýagdaýyny gowulandyrmak barada Jeenbekowa basyş etmegi üçin aktiwistler tarapyndan nemes kanslerine çagyryşlar edilýän mahaly geçirilýär.
Jeenbekow 2017-nji ýylda prezident wezipesine girişeni bäri Germaniýa ilkinji gezek sapar edýär. Ol bu saparynyň çäginde Gyrgyzystanyň sosial we ykdysady ösüşine Germaniýadan has köp goldaw gazanmagy maksat edinýär.
Human Rights Watch (HRW) guramasy özüniň 12-nji aprelde ýaýradan beýanatynda Merkele Jeenbekow bilen geçirjek gepleşiklerinde Gyrgyzystanda adam hukuklarynyň ýagdaýyny gozgamaga çagyrdy.
“Germaniýanyň liderleri Jeenbekowyň adam hukuklarynyň beýleki kök uran meselelerini çözmegi üçin öz basyşlaryny dowam etdirmegi zerurdyr” diýlip, beýanatda aýdylýar.
Şol bir wagtda, beýanatda gyrgyz parlamentiniň öz pikiriňi erkin beýan etmäge howp abandyryp biljek “daşary agentler” baradaky kanuny ret etmegi ýaly käbir “oňyn ädimleriň” bolandygy hem tassyk edilýär.


text:
Suqbattasqan: Beıbit Álkeeva
T.Q.Júrgenov atyndaǵy QazUÓA, "Teatrtaný" III kýrs stýdenti
Jaqyn kúnderi Almaty qalasynda «Otkrovenıe» atty V Halyqaralyq oryndaýshylyq óner festıvali bastaldy. Qazaqstandyq birneshe teatr laboratorııalary, memlekettik jáne jeke teatrlar, sonymen qatar birqatar sheteldik ónerpazdar óz qoıylymdaryn kórermen nazaryna usynýda. Festıvaldiń alǵashqy tórt kúninde qazaqstandyq teatr eńbekkerleriniń jasaǵan dúnıelerin tamashaladyq. Festıvaldiń shymyldyǵyn «Jas Sahna» teatrynyń «Zverınye ıstorıı» qoıylymy ashsa, ekinshi kúni Memlekettik qýyrshaq teatrynyń «Ana júregi», Azamat Satybaldy «28theatre» teatrynyń «Voıek» qoıylymdaryn kórdik.
Festıvaldiń otandyq baǵdarlamasyna qatysqan «StartDrama» zerthanalyq teatrynyń «86» dep atalatyn qoıylymy boldy. M.Áýezov atyndaǵy memlekettik akademııalyq drama teatrynyń kishi zalynda oınalǵan spektakl rejısseri Qyzyljar qalasyndaǵy Soltústik Qazaqstan oblystyq S.Muqanov atyndaǵy sazdy drama teatrynyń rejısseri – Farhat Moldaǵalıev. Respýblıkalyq teatr festıvalderinde boı kórsetip, el nazaryna ilige bastaǵan jas rejısserdiń «86» qoıylymy kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Qurylǵanyna bes aı ǵana ýaqyt bolǵan zerthanalyq teatrymen jasaǵan alǵashqy jumysynda F.Moldaǵalıev birneshe janrlardyń basyn biriktirip, «Saundrama» janrynda jańa eksperımenttik spektakl jasaýǵa tyrysqan. Teatr ónerine tyń serpilis jasaǵysy keletin sahnagerdiń ózinen suhbat alyp, birqatar suraqtarymyzǵa jaýap alýdyń da sáti túsken edi.
«Búgingi jas rejısserler býyny» jaıynda sóz bolǵanda aty alǵashqy atalatyndardyń qataryndasyz. Jalpy teatr óneriniń mamandary da bastamalaryńyzdy joǵary baǵalaıdy. Bul qansha ýaqyt jumsalǵan eńbektiń nátıjesi?
Birinshiden, az ǵana jasap jatqan eńbegimdi baǵalap, qoldaý kórsetetin tulǵalardyń baryna qýanamyn. Moıyndaǵany emes, úmit artqandary dep bilemin. Rejıssýrada mynadaı ýaqyt eńbek ettim deýge bolmaıtyn shyǵar, stýdenttik kezden festıvalderge qatysyp ózimdi damytýǵa tyrystym. Úlkenderdiń senim artqany shyǵarmashylyq serpilis jasaýǵa úlken kómek bolady. Búginde atym atalyp jatsa ol meniń teatrǵa degen nıetim tazalyǵynan dep oılaımyn. Kúndiz-túni jumys jasaýdan, oılaǵan dúnıemdi kórsetý úshin eńbektenýden sharshaǵan emespin. Degenmen, rejısserlik jumystarym jaıynda kóp adamdaryń jaqsy baǵa beretinderin sezemin. Sol úshin bir sát te toqtap qalǵym kelmeıdi. Sebebi, senim artyp, maqtaý sóz estý jaqsy bolǵanymen, oǵan laıyq bolý odan da qıynyraq. Bul eki ese jaýapkershilikti talap etedi. Sondyqtan, «Men osyǵan laıyqtymyn ba?» degen suraq árdaıym kókeıimde júredi.
Zerthanalyq (laboratorııalyq) teatr jaıynda áńgime órbitsek. Mundaı teatr ózińizge senim artatyndardyń úmitin aqtaý úshin ashyldy ma, álde ózińiz jumys istep júrgen S.Muqanov atyndaǵy sazdy drama teatrynda sahnalaı almaǵan dúnıelerdi kórsetý maqsatynda ómirge keldi me?
Ekinshi nusqa durys sekildi. Belgili bir adamdarǵa ózimdi dáleldeý maqsatym emes. Birinshi orynǵa, árıne, S.Muqanov teatryn qoıamyn. Al, laboratorııa – meniń ekinshi tynysym. Zerthanalyq teatrda oıymda júrgen dúnıelerdi sahnalaýǵa múmkindik bar. Eń bastysy, zerthanalyq teatr óz júrek qalaýymen keletin akterlerden quralady. Olarda ónerdi jasaýǵa degen qulshynys basym. Akterler túni boıy daıyndalýǵa, oılarymen ashyq bólisýge daıyn. Olar jasaǵan jumystaryn mindetsinbeıdi jáne eńbekteri úshin eshnárse talap etpeıdi. Men de tegin jumys isteımin, akterler de. Sol sebepti, munda naǵyz shyǵarmashylyq proess, izdenis oryn alady. Teatrdy tek bir oblystyq, qalalyq deńgeıde emes, álemdik deńgeıdegi izdenis ortalyǵyna aınaldyrǵymyz keledi. Shet eldik ónerpazdardy shaqyrǵym keledi. Almatydan rejısserlerdi shaqyryp jumys jasaǵym keledi. Bir ǵana dúnıeniń tóńireginde, oıyma kelgen nárselerdi jasaı berip emes, dramatýrgtermen tikeleı baılanys jasap pikir-talas, ashyq oı bólisip, erekshe týyndylardy sahnaǵa shyǵarǵymyz keledi. Burynnan oıymda jeke teatrym bolsa eken degen arman júretin. «StartDrama» sol armannyń alǵashqy baspaldaǵy ǵana. Muny áli damytý kerek, úlken jumystar jasaý kerek. Bul S.Muqanov atyndaǵy teatrda maǵan erkindik berilmeıdi degen sóz emes. Tek, laboratorııa «jumys» degennen góri jan raqaty, jumystan tys kezde ýaqyt taýyp súıikti isińmen aınalysatyn oryn.
Sizdiń oıyńyzsha shyǵarmashylyq erkindik syılaıtyn osyndaı zerthanalyq teatrlardyń sanynyń kóbeıýi qanshalyqty durys? Sizdiń túsinigińizde laboratorııa qandaı bolýy tıis?
Kóp bolǵany durys, árıne. Biraq, árnárseni laboratorııa dep jan-jaqtaryna qaramaı asha berýge taǵy bolmaıdy. Meniń túsinigimdegi laboratorııa – shynymen zerthanalyq oryn bolýy kerek. Hımıkterdiń zerthanasyna kiresiń ǵoı, olarda eki suıyqtyqty bir-birine qosyp aralastyryp kórip jatady. Biri ǵajaıyp paıdaly dúnıe bolyp jańalyqqa aınalsa, biri jarylyp jaramsyz bolyp jatady. Mine, teatr laboratorııasy da osyndaı úlken zertteýlerden turatyn orynǵa aınalýy kerek. Al, biz «StartDrama»-ny jaı ǵana sahnalaǵym kelgen dúnıelerdi qoıý úshin kerek dep asha saldyq desem úlken aǵattyq bolar edi. Jańasha tyń baǵyttardy baıqap kórgimiz keledi. Tek qoıylymdar ǵana emes, jańa jobalar jasaǵymyz keledi. Máselen, kelesi spektakldi pesanyń avtorymen birge jumys jasaý arqyly júzege asyrǵymyz keledi. Qalaǵanyńdy alyp, qoıa salý emes, tikeleı ortaq baılanys bolatyn shyǵarmashylyq ortany qalyptastyrýdy maqsat etemiz. Meniń ǵana jumysym emes, akterdiń de, dramatrýgtiń de, kompozıtor men horeorgraftyń da sahnada turǵanyn qalaımyn. Sonda ǵana zerthanalyq ortalyqqa aınalady.
Teatrdyń shymyldyǵyn «86» qoıylymymen túrdińizder. Bul rejısserlik jumysyńyzdyń alǵashqysy emes ekenin bilemiz. Osyndaı taqyryppen premera jasaý ultjandylyq sezimniń basym bolýynan týyndaǵan dúnıe me, álde kórermendi qyzyqtyrý maqsatynda sahnalandy ma? Bul qoıylymnyń tutas nusqasy óz ishińizde qansha ýaqytta pisip jetildi?
«86» qoıylymy jaıynda buryndary oılaıtynmyn. 1986 jylǵy beıbit sherýdiń tarıhyn kóp oqydym jáne meni shyǵarmashylyq tadam retinde 86 jylǵy tarıhı oqıǵanyń máni áli de durys, tolyqqandy ashylmaı kele jatqandyǵy qynjyltatyn, Jeltoqsan oqıǵasyna degen ústirt kózqarastardyń sebepteri jıi mazalaıtyn. Osy oqıǵaǵa qatysty, bar jaǵynan qamtylǵan qoıylymdar joq ekenin bilemin. Táýelsiz memlekettiń azamaty retinde oqıǵa jelisin, onyń týyndaý jáne ótý barysyna arnalǵan kórkem dúnıe jasaýdy árqashan oılaıtynmyn. Al sahnaǵa shyǵarý týraly naqty oı ótken jyldyń jaz mezgilinde keldi. Bul qoıylymmen birge zerthanalyq teatrdyń ashylýy bir ýaqytqa sáıkes keldi. Ekeýi de keshe oılap, búgin jasalǵan dúnıeler emes. Uzaq ýaqyt daıyndyq nátıjesinde Allanyń qalaýymen bir mezgilge toǵysty. Zerthanalyq teatr ashylý qarsańynda S.Muqanov teatrynda mýzykalyq komedııa sahnalaýǵa daıyndyq júrgizip jatqanmyn. Ekeýin qatar alyp júrý fızıkalyq, moraldik turǵyda óte aýyr boldy. Árıne, bireýimen ǵana aınalysýǵa bolatyn edi, biraq, «86» sondaı bir úlken yqylaspen, akterlerdiń de qulshynysymen kúz mezgilinde jaryqqa shyqty. Spektakl tek dramalyq qoıylym retinde tek sózben emes, mýzyka jáne plastıkamen kórkemdeldi. Taǵy bir sebep, teatr ashylardan bir aı buryn Q.Súgirbekov atyndaǵy jas rejısserlerdiń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan festıvalinde óner kórsetýimiz boldy. Festıvalden soń bir jańa dúnıe jasaýǵa degen qulshynys týdy. Osy kúnge deıingi óz eńbekterimizge qanaǵattanbaǵandyq sezim paıda boldy. Sonymen, elge oralǵan soń jańa jumysty bastap kettik.
Teatrǵa «akterlik quram» qalaı tańdalyp alyndy?
Men olardy tańdaǵan joqpyn. Olar meni tańdady deýge saıatyn shyǵar (kúldi). Barlyq teatr akterlerin jınap, osyndaı teatr ashatynymdy habarladym. Ol jerde teatrdan tys spektaklder qoıatynymdy jáne bul dúnıe jumys ýaqytynan tys kezeńde jasalatynyn, ýaqytqa baǵynbaıtynymyz, demalystyń bolmaıtyndyǵyn ashyp aıttym. Osylardy aýyr jumys emes, shyǵarmashylyq izdenis dep qabyldaǵandar dedim. Akterler óz qalaýlarymen teatrǵa keldi.
Kásibı teatr synshylarynyń pikirine qanshalyqty mán beresiz? Álde, «Bitken iske synshy kóp» degen qaǵıdany ustanyp, tek kórermen pikirimen sanasyz ba?
Árıne, kásibı mamandar pikirimen sanasamyn. Osy festıval aıasynda da shet eldik teatrtanýshylardyń biraz pikirin ózime túrtip aldym. Otandyq teatr synshylarynyń da aıtqan eskertýlerin tyńdaýǵa tyrysamyn. Eger, shynymen kemshilikke boı aldyrǵan tustar bolsa qaıtadan repetıııa jasap, ózgertýge daıynmyn. Onyń bári maǵan, akterlerge paıdaly bolmasa zııan emes. Zerthanalyq teatrlarda ózgertýler men tolyqtyrýlardan qashýdyń qajeti joq. «Men rejıssermin» bul meniń óz oıym, eshkimdi tyńdamaımyn deýden aýlaqpyn. Kez-kelgen synı pikir teatrdyń damýy úshin, ıgiligi úshin aıtylyp otyrǵanyn túsinemin. Pikir qoıylymynyń ǵumyry uzaq bolýy úshin aıtylatyndyǵy sózsiz. Sondyqtan, dál sondaı pikirdi kelesi bireýi taǵy aıtpas úshin kemshilikterimizben barynsha jumys jasaımyz. Bizdiń laboratorııamyzǵa paıdasy tıetin dúnıeler úshin men bárine daıynmyn.
Shyǵarmashylyq izdenisińiz toqtap qalmaýy úshin nemen aınalysasyz? Shabytyńyzdy sharyqtatatyn, ózge eshkim bilmeıtin qyryńyz bar ma?
Meniń jan raqatym – mýzykamen jumys jasaý. Ózimniń aspabym bar. Úıde otyryp keıde mýzyka qurastyramyn. Spektaklde qoldanylar áýenderdiń keıbir tustaryn ózim sezinip, qosyp jiberetin kezderim bolady. Keıde oıymdaǵy shatasyp jatqan dúnıelerdi rettep, tynyǵý úshin jaıaý serýendeımin. Biraq, oılaýdy, oılanýdy toqtatqan emespin. Shabyt kez-kelgen ýaqytta keledi dep oılaımyn. Ony kútip otyrýdyń nemese arnaıy ýaqyt bólýdiń qajeti joq.
«StartDrama» zerthanalyq teatrynyń bolashaǵyn bes jyldan keıin qalaı elestetesiz? Rejısser retinde bolashaǵyńyzdy tek osy teatrmen baılanystyrasyz ba, álde shaqyrtýlar kelse ózge teatrlarǵa at basyn burýyńyz múmkin be?
Erteńgi kúnim ne bolatyny jaıly aıta almaımyn. Biraq, maqsatym aıqyn. Osy teatrdy damytyp, joǵarǵy deńgeıge kóterý. Sondyqtan, ózge teatrlarǵa túbegeıli aýysatyn oıym joq. Tek ózim úshin ǵana emes, barlyq shyǵarmashylyq adamynyń ortalyǵy bolýy úshin jumys jasaǵym keledi. Tipti, stýdent jastardyń ózi zerthanadan keregin alyp, ortaq baılanys jasasa dep oılaımyn. Bes jyldan keıin teatrdy óte joǵary deńgeıde bolady dep elestetemin. Jaratqan ıe qazirgi ynta-jigerimizden, nıetimizden aıyrmasa tyń dúnıeler jasaıtynymyzǵa senemin. Al, spektakl qoıýǵa shaqyrtýlar bolyp jatsa bas tartpas edim. Biraq, qalyptasqan teatrlardyń izimen júrip, qaıtalaýǵa urynǵym kelmeıdi. Dál qazirgi oıymda tek osy zerthananyń bolashaǵy, akterlerimizdiń jeke tulǵa retinde qalyptasýyna kýá bolǵym keledi.
Shyǵarmashylyǵyńyzǵa osy kezge deıingi teatr festıvalderi ne berdi? Qazaqstandyq festıvalderge kóńilińiz tola ma?
Jalpy, otandyq festıvalderdiń jıi ótýin quptaımyn. Biraq, bizdiń uıymdastyrýshylardaǵy bir kemshilik eshkimdi renjitpeı qaıtarý degen túsinikte bolýy. Sondyqtan, eshkim daralanbaıdy. Eger, kemshilikter men artyqshylyqtar týra aıtylsa, deńgeıi tómen qoıylymǵa sol dárejedegi baǵasy berilip, kelesi festıvalge eki ese daıyndyqpen keletindeı pikir aıtylýy tıis. Al, bizde kóbine qatysqany úshin raqmet degen sekildi nomınaııalarmen toıdyryp, odan ári shyńdalýǵa, qajyr-jigerińniń, shabytyńnyń qaıralýyna múmkindik bermeıdi. Dál qazir ótip jatqan festıvalden alǵanymyz mol boldy. Máselen, bizdiń akterlerimiz bir úlken seripilispen ketip bara jatyr. Shet memleketten kelgen 20 eksperttiń pikirlerin tyńdap, oı túıip, tipti eýropalyq teatr festıvaline osy qoıylymmen shaqyrtý aldyq. Shyǵarmashylyq ósýge múmkindik beretin teatr festıvalderi kóp bolsa eken dep oılaımyn. Solardyń biri retinde «Sahnadan sálem» teatr festıvalin aıtar edim. Ol jerde eshkimge nomınaııalar bólip bermeıdi, qoıylymdar jaıynda pikir almasý bolyp úlken tájirbıeden ótip qaıttyq.
«Kórermen qabyldamaıtyn spektakl» degen pikirge qanshalyqty kelisesiz? Ondaı qoıylymdar bolýy múmkin be?
Meniń oıymsha, olaı bolýy múmkin emes. Kórermenge bar kináni arta salýdyń qajeti joq. Kórermen kelmeıtin, kórermen qabyldamaıtyn spektakl bolmaıdy. Tek, aıtar oıyńdy ońtaıly túsindirýdiń, oılantýdyń jolyn taba alsań boldy. Mysaly, men eksperıment eken dep qaıdaǵy joq dúnıeni burqyrata bersem ne bolmaq? Aıtqanymdy kórermen túsinbese, oıym oqylmasa meniń kinám. «Effekt dlıa effekta» degennen aýlaq bolýǵa tıispiz. Ar jaǵynda aıtar oıy joq, jarq etken bir effekt jasaý túkke turǵysyz. Men spektakl qoıǵanda kórermender oılanyp shyqsa eken dep tyrysamyn. Kórermender bir jylap alyp, umytyp ketetin ýaqytsha dúnıe emes, sanasynda biraz kún turaqtap qalatyndaı oı týǵyzǵanyn qalaımyn. Tárbıe berý, moral oqý degen meniki emes. Bizdiń maqsat – oı salý. Kórermen deńgeıi men shyǵarmashylyq kórkemdik deńgeıdi teń ustaýymyz qajet.
Qazaq teatr ónerin damytý jolynda qandaı maqsattaryńyz bar?
Qaı elge barsaq ta qazaq degen ulttyń qandaı ekenin, ereksheligin kórsetýimiz kerek. Dramatýrgter joq eken dep qol qýsyryp otyrmaı, qazaq ádebıetindegi qanshama romandardy sahnaǵa laıyqtap shyǵarý maqsatym bar. Meniń maqsatymnyń negizgi baǵyty – ulttyq qundylyqtarymyzdyń ereksheligin, deńgeıin shetelge tanytý. Meniń baǵytym degen sóz zerthanalyq teatrdyń baǵyty degen sóz. Iaǵnı, maqsatymyz da, baǵytymyz da aıqyn. Óner súıer qaýymdy áli talaı jańa týyndylarmen qýantamyz degen senimdemiz, Alla qalasa.


text:
20-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Giňişleýin mejlise Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň ýolbaşçylary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleri çagyryldy.
Döwlet Baştutany, ilki bilen, jenaýat edendikleri üçin iş kesilen raýatlaryň Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli günäsini geçmek boýunça geçiren işler barada hasabaty diňläp, iş kesilen raýatlarymyzyň 2058-sini we daşary ýurtly raýatlaryň 6-syny mundan beýläk jeza çekmekden boşatmak hakynda Permanlara gol çekdi.
Soňra Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýän Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi.
Milli Geňeşiň Halk Maslahaty, Ministrler Kabineti, ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we paýtagtymyzyň häkimlikleri, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde yzygiderli taýýarlyk işleri alnyp barylýar. Mejlisi guramaçylykly geçirmek boýunça meýilnama taýýarlanyldy, onda guramaçylyk meseleleri bilen baglanyşykly ähli çözgütler göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew hem Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi. Gurbanguly Berdimuhamedow umumymilli foruma hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmegiň, onuň gün tertibini taýýarlamaga jogapkärli çemeleşmegiň zerurdygyna aýratyn ünsi çekdi.
Şeýle hem wise-premýerleriň ählisi öz gözegçilik edýän pudaklarynda hem-de sebitlerinde Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna we Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk işleri barada gezekli-gezegine hasabat berdiler. Türkmen Lideri ýolbaşçylara bu çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Şeýle-de mejlisiň dowamynda 28-nji sentýabrda Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda baýramçylyk at çapyşygynyň geçiriljekdigi bellenildi. At çapyşyklarynyň ýedisi geçirilip, şolarda ýeňiji bolanlara gymmat bahaly baýraklar gowşurylar.


text:
Maksatlara aňsatlyk bilen ýetmek, ýakynlaryňyz bilen aragatnaşygy gowulaşdyrmak we özüňiz bilen sazlaşykly ýaşamak.
Indi bolsa, endiklere nädip ýetmeli?
- Öz endigiňizi nusga alyň. Hepdede üç gezek ylgamak bilen çäklenmäň. Bir gün we wagt saýlaň we senenamaňyza goşuň. Soňra saýlan meýilnamaňyzyyzarlaň.
- Şert dörediň. Mysal üçin, jaň sagady, senenama ýatlatmasy ýa-da belli bir hereket. Wagtyň geçmegi bilen beýni munuň belli bir endikdigini ýatda saklar.
- Üç hepdäniň dowamynda endikleriň bir gününem sypdyrmaň. Bu döwürde endik aýlawy emele geler. Ondan soňra hereket awtomatiki bolar.
- Bir gezekde bir endik ediniň. Birbada birnäçe meseläni çözmäň. Diňe öňki endigi ýeterlik derejede edinen wagtynda indiki birine geçiň.
Ruhy rahatlyk
- Irden dessur edin. Özüňizi köşeşdirmek üçin meditasiýa goşuň. Üstünlige ýetmek üçin oňyn wizuallaşdyrma ediň.
- Irden düşegiňizi ýygnaň. Bu size öndürijilige azajyk itergi berer.
- Ýaramaz pikirlerden, gorkulardan we aladalardan dynmak üçin günde birnäçe minut wagt aýyryň. Olary tanaň, näme edilip bilinjekdigini kesgitläň we bu hereketleri meýilleşdiriň. Günüň dowamynda beýle pikirlere köp wagt sarp etmäň.
- Her gün gündelik aladalardan arakesme etmek üçin ýarym ýa-da bir sagat aýyryň. Daşara çykyň, ýoga ediň, kitap okaň ýa-da ýakynlaryňyz bilen duşuşyň.
- Özüňizi güýçlendirýän zatlary etmek üçin yzygiderli wagt sarp ediň. Mysal üçin, gyzykly adam bilen söhbetdeşlik ediň, oňyn film görüň, özüne çekiji kitap okaň, konserdagidiň, halaýan iýmitleriňizi iýiň.
- Gündelik zatlary täze usul bilen ýerine ýetiriň: mundan öň bişirmedik nahary bişiriň, işe başga bir ýol bilen gidiň, dişleriňizi ýuwanda bir aýakda ýuwuň. Dürli görnüş beýni üçin peýdalydyr.
- Hepdäniň ahyrynda tämizlik ediň. Öýüňizde, telefonyňyzda we kompýuteriňizdäki bidüzgünçilikleri aýyryň. Gereksiz suratlary, habarlary we programmalary pozuň. Daşky gurşawdaky tertip pikirlerde tertibi saklamaga hem kömek eder.
- Her gije bellik ediň. Şükür edýän zadyňyza üns beriň. Şeýle hem, uklamaga päsgel bermezlik üçin ýygnan pikirleriň hemmesini pozuň.
- Dynç almaga kömek edip biljek agşam dessuryny ediniň. Mysal üçin, ähli elektron enjamlaryny öçüriň, suwa düşüň, gündeligiňize bellikler ýazyň, okaň. Wagtyň geçmegi bilen şuňa meňzeş dessur beýnä uklamagyň wagtyny görkezer.
Üstünlik
- Geljek hepdäniň meýilnamasyny ýekşenbe güni düzüň. Soňra duşenbe güni işe başlamak has aňsat bolar. Ilki näme etmelidigiňizi bilersiňiz.
- Rahatlyk zolagyňyzdan çykyň. Bu, täsin zatlaryň bolmagy onuň çäginden çykýar.
- Iň möhüm işleriňizi irden ediň. Bu gijikdirmä garşy göreşmegiň iň gowy usulydyr. Işiňiz näçe kyn bolsa-da, derrew bu meseläni çözmek we ýakymsyz pursaty gijikdirmezlik has gowudyr.
- E-mail bilen işlemek üçin aýratyn wagt aýyryň. Şeýlelik bilen, her täze hat bilen ünsüňizi bölmersiňiz we möhüm meselelere ünsi jemläp bilersiňiz.
- Dynç almagy ýatdan çykarmaň. Günüň dowamynda dynç alyň we dynç günleri işlemäň. Bu daş-töweregiňizdäki gurşawa başgaça seretmäge kömek eder.
- Kiçijik üstünlikleriňizi belläň. Pikirlenip ýerine ýetiren zatlaryňyzy ýada salyň. Ýogsam, adaty işler bilen üstünlikleriňizi duýmarsyňyz.
- Özüňizi erbet pikirler bilen doldurmaň. Hereket ediň. Bir zady kemçilikli ýöne soňuna çenli ýerine ýetirmek has gowudyr, soňa goýup we kämilleşdirmek wagtyňyzy sarpamak diýmekdir.
Öz-özüňi ösdürmek
- Şahsy ösüş maslahatlary üçin podkastlary diňläň. Munuň bilen ýolda, tämizlik ýa-da nahar bişirmek bilen meşgullanaňyzda etmek amatly.
- Teleýaýlym görkezişleriniň ýerine dokumental filmleri, webinarlary we okuw wideolaryny görüň. Bu ekilde hem dynç alyp bilersiňiz, diňe öwrenişmek üçin wagt gerek bolar.
- Okaň. Mysal üçin, ýatmazdan ozal. Şeýlelik bilen siz hem dynç alyp bilersiňiz. Dynç günleri bolsa okamak ýa-da audiokitaplary diňlemek üçin has köp wagt aýyryň.
- Geçen hepdäni gözden geçiriň. Muny etmek üçin ýekşenbe güni birnäçe minut wagt aýyryň. Nämäniň gowy gidendigini, haýsy meselelere duş gelendigiňizi we indiki hepde düzetmeli zatlary gözden geçiriň. Bir endikden birnäçe güne ýüz öwüren bolsaňyam siziň üçin peýdalydyr. Munuň näme üçin bolandygyny, nämäni üýtgetmelidigini pikir ediň. Indiki hepde bolsa täzeden başlaň.
Saglyk
- Günde sekiz sagat uklaň. Ýa-da siziň üçin ýeterlik uky almak üçin näçe gerek bolsa.
- Her gün 15 minut bolsa-da maşk ediň. Soňra ýüregiňiz munuň üçin sag bolsun aýdar.
- Aňlaýyşly iýiň. Nahar iýip otyranyňyzda başga işler bilen ünsüňizi bölmäň. Telewizor we telefony ýanyňyzdan aýyryň. Iýmitiňiziň tagamyna üns beriň we lezzet alyň. Naharyň ýarysynda duruň. Açlyk duýgusynyň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklamaga synanyşyň. Dok bolsaňyz, soňuna çenli iýmegiň geregi ýok.
- Dogry iýmitleniň. Mümkin boldugyça, sagdyn önümlere üns beriň.


text:
“Kondisionerleri aýyrsaň, indi onuň kompensasiýasyny kim etjek?! Zaprawka etmeli, neme etmeli... Hany, kim edýär ony?!”
Aşgabadyň parahat 2/1 mikroraýonynyň 24-nji jaýynyň ýaşaýjysynyň bu igençli sözleri, ýerli häkimiýetleriň, gelip, jaýlaryň ýüzündäki kondisionerleriň indi, doly aýrylman, diňe bir hatar edilip goýulmaly edilendigi baradaky “buşlugyna” bildiren reaksiýasy boldy.
Düýn Köpetdag etrap häkimliginiň wekili bu ýere gelip, ýerli ýaşaýjylary ýygnap, olara öz kondisionerlerini häzirki duran ýerinden aýryp, soňra olary täzeden, jaýyň diwarynda bir setir edip asmaga rugsat berilýändigini habar berdi.
Ýatladyp geçsek, häzir paýtagtda alnyp barylýan “abadanlaşdyryş işleriniň” çäginde, jaýlaryň diwalaryndaky kondisionerler dolulygyna sökülip, binalaryň daşy aklanýardy. Häzire çenli, aýrylan kondisionerleri ýaňadandan jaýlaryň diwaryndan asmaga rugsat ýokdy.
Ýekşenbe güni Parahat 2/1 mikroraýonyna gelen häkimligiň wekiliniň sözlerinden çen tutulsa, indi kondisionlerleriň diwarda dikligine bir setir edip asylmagyna rugsat berilmeginiň özüne ýetesi sebäbi bar. Oňa jaýlardaky kondisionerleriň aýrylmagy bilen bagly ilat arasyndaky dowamly nägilelikler sebäp bolupdyr.
Ýerli ýaşaýjylaryň öz hususy emläkleriniň ýerinden goparylyp aýrylmagy bilen bagly çeken maddy zyýanlarynyň öwezini kimiň doljakdygy baradaky soraglaryny bu ýere häkimlikden gelen resmi wekil jogapsyz galdyrdy.
Ýaşaýjylar eýýäm ençeme ýyldan bäri duran kondisionerleriniň häzir näme sebäpden sökülýändigini soranlarynda, Köpetdag etrap häkimliginiň resmisi 2017-nji ýylda geçiriljek Aziada oýunlaryna daşary ýurtly myhmanlaryň geljekdgini, şeýle-de “özleriniň daşary ýurtlara aýlananlarynda, kondisionerleriň [jaýyň diwarynda] bir setir edilip örülendigini görendiklerini” aýtdy.
Aşgabatda kondisionerleriň aýrylmagy ýaşaýjylarda açyk protest reaksiýalaryny hem döredipdi. Geçen ýyl häkimiýetler Parahat-7 mikroraýonynyň jaýlaryndaky split sistemalary aýyrjak bolanlarynda, ýerli ýaşaýjylar, köçä çykyp, gelen tehnikanyň öňüni böwetläpdiler.
Şol wagt agzalýan jaýyň ýaşaýjylaryna split-sistemalary bir setire düzüp asmaga rugsat ediljekdigi wada berlen-de bolsa, soňra olaryň kondisionerleri dolulygyna sökülip aýrylypdy.


text:
Foto: Fotokollaj
Qazaqstan densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı Almaty oblysy taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń basshysy bolyp taǵaıyndalǵan Erǵalı Sydymanovqa qatysty qyzmettik tergeý júrgizýdi tapsyrdy. Bul týraly densaýlyq saqtaý mınınıstrliginiń resmı ókili Baǵdat Qojahmetov habarlady.
"Búgin Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı BAQ jáne áleýmettik jelilerde tarap ketken Almaty oblysynyń bas sanıtar dárigeriniń jergilikti bazar kásipkerlerimen kezdesý barysynda qala turǵyndaryna aıtqan sózderi jazylǵan vıdeony kórip shyqty. Ol turǵyndardyń narazylyǵymen kelisedi jáne mundaı áreket memleket qyzmetkerine saı emes dep esepteıdi" delingen jazbada.
Onyń aıtýynsha, qyzmettik tergeýge qatysty talqylaý nátıjeleri resmı saıttarda habarlanady.
Almaty oblysynyń bas sanıtar dárigeri Erǵalı Sydymanov alǵashqy jumys kúninde Taldyqorǵan qalasynyń turǵyndarymen kezdesken bolatyn. "Men saǵan qyzmet kórsetpeımin. Boldy, saý bolyńdar, basymdy qatyrmańdar" degen sózderi turǵyndardyń narazylyǵyn týdyryp, vıdeo áleýmettik jeli men BAQ-ta taraǵan.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Türkmenistanda Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşygy geçdi06.08.2021
Şu gün Hazaryň kenaryndaky Awaza milli syýahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň üçünji Konsultatiw duşuşygy geçirilýär. Awaza Kongres merkezi iň ýokary derejedäki bu forumyň geçirilýän ýeri boldy. Oňa gatnaşmak üçin, biziň ýurdumyza Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kassym-Jomart Tokaýew, Gyrgyzystan Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Japarow, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew we Täjigistan Respublikasyndan Prezidenti Emomali Rahmon dagy biziň ýurdumyza geldi.
Irden Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Awaza Kongres merkezine bardy. Bu ýerde, foýede türkmen Baştutany foruma gatnaşmak üçin nobatma-nobat gelýän Merkezi Aziýa döwletleriniň ýolbaşçylaryny mähirli we doganlarça garşy aldy. Adaty dostlukly elleşmeden soň Türkmenistanyň Prezidenti hormatly myhmanlaryň her biri bilen aýratynlykda surata düşdi. Sammitden öň döwlet Baştutany Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Gazagystanyň we Täjigistanyň Prezidentleri, şeýle hem BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýa merkeziniň başlygy Natalýa German bilen ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirdi.
Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlary bu maslahata gatnaşmak üçin Türkmenistanda ýygnandylar, onuň çäginde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Ykdysady Forumy, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň milli önümleriniň Halkara sergisi, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlarynyň dialogyna we sebitdäki ýurtlaryň milli tagamlarynyň Halkara festiwaly ýaly ykdysady we medeni häsiýetli birnäçe ugurdaş çäreler geçirildi.
Duşuşygyň barşynda Prezidentler 2019-njy ýylyň 29-njy noýabrynda Daşkentde geçirilen Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşygynda kabul edilen Kararlaryň ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar. Taraplar sebitiň geosyýasy we geoykdysady nukdaýnazardan ähmiýetini bellediler, köp asyrlyk taryhy, ruhy we medeni gatnaşyklar bilen baglanyşykly ýurtlaryň arasynda özara düşünişmegiň, ynanyşmagyň we birek-birege hormat goýmagyň ýokary derejededigini nygtadylar. Bularyň diňe bir sebitiň däl, eýsem tutuş Ýewraziýanyň hem ösüşine oňyn täsir edýändigi-de nygtaldy.
Energetika pudagynda hyzmatdaşlyk üçin amatly şertleri döretmäge, sebit ýurtlarynyň arasyndaky ulag we aragatnaşyk pudagynda hyzmatdaşlygy giňeltmäge, şol sanda, bar bolan ulag dälizleriniň netijeli işlemegini üpjün etmek we täze ulag geçelgelerini döretemek arkaly hyzmatdaşlygy artdyrmaga aýratyn üns berilýär. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow öz çykyşynda: «BMG-niň resminamalaryna esaslanmak bilen, biz Merkzi Aziýada sebitdäki energiýa islegini kanagatlandyrmaga, şeýle hem halkara tranzit koridorlary arkaly dünýä bazarlarlaryna çykmaga gönükdirilen howpsuz, durnukly energetika hyzmatdaşlygy üçin amatly syýasy, hukuk we ykdysady şertleri döretmek ýoly bilen barýarys» diýip belledi.
Prezidentler söwda gatnaşyklaryny ösdürmek, eksport-import amallarynyň möçberini ýokarlandyrmak barada pikir alyşdylar. Özara haryt dolanyşygynyň dürlüligini we senagat hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmak barada ylalaşyk gazanyldy.
Duşuşygyň netijeleri boýunça Merkezi Aziýa döwlet Baştutanlarynyň bilelikdäki beýanaty kabul edildi.
Mundan soň Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň we BMG-niň Merkezi Aziýa boýunça Baş sekretarynyň ýörite wekili, BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýa merkeziniň başlygy Natalýa Germanyň Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşygynyň netijeleri boýunça metbugat konferensiýasy boldy.
Şol gün prezidentler Merkezi Aziýa ýurtlarynyň milli önümleriniň halkara sergisine we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň milli tagamlarynyň halkara festiwalyna baryp gördüler.
Döwlet Baştutanlary Merkezi Aziýa ýurtlaryndan gelen medeniýet we sungat işgärleriniň baýramçylyk konsertine gatnaşdylar.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredow 19-njy awgustda ministrligiň binasynda Türkmenistanda diplomatik işini tamamlaýan Birleşen Patyşalygyň we Ukrainanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçileri bilen aýratynlykda duşuşdy. Bu barada Türkmenistanyň DIM-niň metbugat beýanatynda habar berilýär.
Aşgabatdaky diplomatik işine 2016-njy ýylda başlan Birleşen Patyşalygyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Torhilda Wiwia Ebbott-Uot bilen duşuşygyň başynda Daşary işler ministri Meredow Ilçä Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan deňhukuklylyk, hormat goýmak we açyklyk ýörelgelerine esaslanýan ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ösdürilmegine goşan saldamly goşandy üçin minnetdarlyk sözlerini beýan etdi. Ilçi Ebbott-Uot türkmen tarapyna Türkmenistan bilen Beýik Britaniýanyň arasyndaky özarabähbitli gatnaşyklary ösdürmekde beren hemmetaraplaýyn goldawy üçin minnetdarlygyny bildirdi.
Ukrainanyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Walentyn Şewalýow bilen duşuşygyň barşynda diplomatlar Türkmenistanyň we Ukrainanyň arasyndaky özarabähbitli gatnaşyklaryň has-da pugtalandyrylmagyna ygrarlydyklaryny tassykladylar we iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem giňeldilmeginiň zerurlygyny aýratyn nygtap geçdiler.
Ilçi Şewalýow türkmen tarapyna özüniň diplomatik işini durmuşa geçirmekde beren hemaýat-goldawy üçin minnetdarlygyny bildirdi we türkmen halkynyň ýokary myhmansöýerligini belledi.


text:
“Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerine gümrük ýeňillikleriniň berilmegi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
Kiçi we orta telekeçiligiň subýektleri diýlip telekeçi ýuridik şahslara, senagatda, elektroenergetikada, gurluşykda, gaz we suw üpjünçiliginde işleýän işgärleriniň ortaça sany 15 adama çenli ýa-da 16-dan 200 adama çenli, beýleki pudaklarda 10 adamdan köp bolmadyk mikrokärhanalara, 11-den 25 adama çenli bolan kiçi kärhanalara, 26-dan 100 adama çenli bolan orta kärhanalara hem-de telekeçilik işi bilen meşgullanýan fiziki şahslara-hususy telekeçilere düşünilýär.
Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak şu aşakdaky esasy ugurlar boýunça amala aşyrylýar:
- kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek üçin amatly şertleriň döredilmegi, şol sanda kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerine maliýe we maddy-tehniki serişdeleriň berilmegi;
- kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerine hukuk, ykdysady we gaýry maglumatyň, ylmy-tehniki işläp taýýarlamalaryň we tehnologiýalaryň elýeterliliginiň üpjün edilmegi;
- kiçi we orta telekeçiligiň subýektleri tarapyndan durmuş-ykdysady ösüşiň döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilýän maýa goýumlaryň höweslendirilmegi, täze iş orunlarynyň döredilmegi we ilatyň girdejileriniň ýokarlandyrylmagy;
- kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerinden harytlaryň (işleriň, hyzmatlaryň) döwlet tarapyndan satyn alynmagyny bäsleşik esasynda amala aşyrylmagy;
- kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerine işgärleri taýýarlamaga, gaýtadan taýýarlamaga we hünärini ýokarlandyrmaga ýardam etmegi;
- daşary ykdysady işi, sebitara hyzmatdaşlygyny, şeýle hem kiçi we orta telekeçiligiň subýektleriniň eksport mümkinçiligini ösdürmäge ýardam etmegi;
- kiçi we orta telekeçiligiň subýektleriniň jemgyýetçilik birleşiklerine goldaw berilmegi.
Kiçi we orta telekeçiligiň üstünlikli işlemegi ykdysady ösüşe we durmuş taýdan kämilleşmäge ýardam edýän bazar ykdysadyýetiniň möhüm bölegi hökmünde ösmegi üçin amatly şertleriň döredilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň hukuk esaslaryny döretmek şu Kanunyň maksatlary bolup durýar.
Çeşme: “Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak hakynda” Türkmenistanyň Kanuny


text:
Türkmenistanyň futbol boýunça ýygyndysy Halkara futbol federasiýasynyň (FIFA) reýtinginde eýeleýän ornuny ýokarlandyrdy. FIFA-nyň täzelenen reýtinginde ol 131-nji ýere düşdi. Mundan öň, (25-nji iýuldaky täzelenişde) ol bir san aşakdady.
Soňky tapgyrda Türkmenistanyň ýygyndy topary 2022-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama tapgyrynda iki sany duşuşyk geçirdi. Ol Şri-Lankany 2:0 hasabynda ýeňdi we Koreýa Respublikasyndan 0:2 hasabynda ýeňildi.
FIFA-nyň reýtinginde öňdeligi öňküsi ýaly Belgiýanyň ýygyndysy eýeleýär. Fransiýa 3-nji orundan 2-ä galdy, Braziliýa bolsa degişlilikde 3-e düşdi. 4-nji ýerde Angliýa saklanyp galdy. Portugaliýanyň ýygyndysy 6-njy ýerden 5-e galdy. Degişlilikde Urugwaýyň ýygyndysy bolsa, 6-njy ýere düşdi.
2022-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama tapgyrynyň çäklerinde Türkmenistanyň ýygyndysy 10-njy oktýabrda myhmançylykda Liwanyň ýygyndysy bilen duşuşar. Duşuşyk Beýrytdaky «Kamil Şamun Sports Siti» stadionynda 19:00-da başlanar.
Türkmenistanyň futbol boýunça ýygyndysy Halkara futbol federasiýasynyň (FIFA) reýtinginde eýeleýän ornuny ýokarlandyrdy. FIFA-nyň täzelenen reýtinginde ol 131-nji ýere düşdi. Mundan öň, (25-nji iýuldaky täzelenişde) ol bir san aşakdady.


text:
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesinde maslahat geçirildi. Ýygnananlar Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen «Türkmen alabaý itleri» assosiasiýasyny döretmek baradaky kabul edilen çözgüdiň wajypdygyny bellediler.
Assosiasiýanyň döredilmegi bilen türkmen alabaýlaryny köpeltmek boýunça işler täze derejä çykarylar, munuň özi olary terbiýelemäge we saklamaga has çuňňur aralaşmaga giň mümkinçilik berer. Assosiasiýanyň döredilmegi ýurdumyzda itleriň bu şöhratly tohumynyň dünýädäki şöhratyny artdyrmaga, olary köpeltmäge hem-de gorap saklamaga ýurdumyzda ägirt uly ähmiýet berilýändiginiň ýene-de bir aýdyň mysalydyr diýip, çykyş edenler nygtadylar.
Bularyň ählisi tejribeli hünärmenleriň öňünde-de, ýaş itşynaslaryň öňünde-de durýan ençeme möhüm wezipeleri oňyn çözmäge, şol sanda bu tohumyň aýratyn gymmatly taraplaryny ösdürmäge, bu işlerde itleri köpeltmegiň gadymy däplerini ulanmaga, şeýle hem tejribe toplamaga we olary alyşmaga mümkinçilik berer.
Maslahatyň barşynda döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň beýleki welaýatlarynda hem-de Aşgabat şäherinde «Türkmen alabaý itleri» merkezlerini gurmak baradaky teklibi beýan edildi. Bu işiň hususy gurluşyk kärhanalaryna tabşyrylýandygy baradaky habar ýygnananlar tarapyndan ruhubelentlik bilen kabul edildi. Mundan başga-da, täze weterinar bejerişhanalary gurlar.
Bellenilişi ýaly, welaýatlarda guruljak «Türkmen alabaý itleri» täze merkezleriň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli mirasymyz bolan türkmen alabaýlaryny mundan beýläk-de wagyz etmekde hem-de şan-şöhratyny artdyrmakda möhüm orny eýelejekdigi nygtaldy.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesinde maslahat geçirildi. Ýygnananlar Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen «Türkmen alabaý itleri» assosiasiýasyny döretmek baradaky kabul edilen çözgüdiň wajypdygyny bellediler.


text:
Dünýäde koronawirus boýunça jemi 141 sany waksinanyň üstünde barlaglar
alnyp barylýar. Bu barada BSGG-niň başlygy Tedros Gebreýusus mälim etdi.
Ol bu barada şeýle diýýär: “Elbetde, bütinleý gorag ätiýaçlandyrmasy ýok,
ýöne biz muňa umyt edýäris!”.
Öňräk bütin dünýäde koronawirus ýokanjyna garşy 300-e ýakyn waksina
klinik synaglardan geçirilýäni, BSGG üç sany waksinanyň tamamlaýjy tapgyryny
geçirmeklige rugsat berendigi hakynda aýdylýar. Şeýle-de, BSGG-niň başlygy
Tedros Gebreýesus koronawirus infeksiýasynyň pandemiýasyny tamamlamagyň
öňüsyrasynda däldigi, eýsem, keseliň tizleşýändigini mälim etdi.
Jons Hopkins maglumatlaryna görä, dünýäde koronawirus ýagdaýy bellige
alnanlaryň sany 10 million 700 müň adamdan geçdi. Wirusyň netijesinde 516
müňden artyk adam aradan çykdy.
Dünýäde koronawirus boýunça jemi 141 sany waksinanyň üstünde barlaglar


text:
Türkmenistandan mekdep okuwçysy Şükürgeldi Myradow Parahatçylyk boýunça ýaşlar baýragynyň (Youth Peace Prize) Gran-prisine eýe boldy. Ol Günorta Koreýanyň Phençhan şäherinde geçirilen “PyeongChang Peace Forum” (Parahatçylyk forumy-2021) taslamasynyň çägindäki köpçülikleýin çykyş bäsleşigine gatnaşdy.
Forumyň gün tertibine BMG-niň çygrynda ýaşlaryň arasynda parahatçylygy goramak we ösdürmek meseleleri girdi. 11-nji synp okuwçysy Şükürgeldi parahatçylygy goraýyş meselelerini ösdürmäge gönükdirilen tezisleri bilen çykyş edip, pikirlerini durmuşa geçirmek üçin 2 million won möçberinde esasy baýragy aldy.
Mundan başga-da, oňa durnukly ösüş maksatlary (DÖM) we adam hukuklary ugrundan tejribäni ýokarlandyrmak boýunça okuwa çakylyk gowşuryldy.
Şükürgeldi Aşgabatda ýaşaýar we okaýar hem-de meýletin çärelere işjeň gatnaşýar. Ol bäş daşary ýurt dilini bilýär. Ol eýýäm Öňüni alyş diplomatiýasy akademiýasynyň uçurymy we Y-PEER ýaşlar ulgamynyň jogapkär koordinatorydyr (Focal Point in Charge).
«Parahatçylygy ýola goýmak, oňa ýaşlaryň gatnaşmagy we medeniýet gatnaşyklaryny ösdürmek mowzugy maňa örän ýakyn boldy we meniň pikirimçe, bu ýeňşimiň sebäpleriniň biri bolmaly. Mümkinçilikleri ösdürmek maksatnamasy ELSAH-da (Empower Leadership for SDGs and Human Rights) toplanan tejribe meselä DÖM-iň prizmasy arkaly çemeleşip, meniň habarymy anyk düzmäge mümkinçilik berdi» diýip, Orient habarlar gullugy Şükürgeldiniň sözlerini getirýär.


text:
27-nji dekabr 2017-de Kaka etrabynyň Duşak şäherçesinde 375 orunlyk täze medisina toplumynyň açylyş dabarasy boldy. Bu dabaraly çäre prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň däl-de, onuň oglunyň, Mejlisiň kanyunçylyk we onuň kadalary baradaky komtetiniň başlygy Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda açyldy. Türkmenistan döwletimiziň ösmegi halk berilýä...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
29.12.2017 10:36
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#110)