text:
BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Mun Gaza sektoryndan Ysraýyla raketa atylmagyny we oňa Ysraýylyň howa hüjümleri bilen jogap bermegini ýazgardy.
Bu waka netijesinde 9 palestin söweşijisi we bir ysraýylly asuda ýaşaýyjy öldi.
Şonuň ýaly-da, Pan Gi Mun Ysraýyly sabyr-takatly bolmaga çagyrdy. Onuň bu beýannamasy şenbe we bazar güni bolan wakalar bilen baglanyşykly.
Ysraýylyň howa hüjümlerinden birnäçe sagat öň “Yslam jihadi” atly topar Müsüriň araçy bolmagynda gelnen ylalaşygy ýerine ýetirmäge söz beripdi.
Emma ysraýylly harbylar öz ýurduna garşy täze raketa hüjümlerini etmäge taýýarlanan söweşijilere hüjüm edendiklerini tassyklaýarlar.


c: text/html

text:
Aşgabatda türkmen edebiýatynyň klassygy Magtymguly Pyragynyň täze goşgular ýygyndysy çapdan çykdy. Türkmen metbugaty bu kitaba şahyryň 400-e golaý eseriniň girizilendigini ýazýar.
Türkmen klassygynyň täze ýygyndysynyň başynda ýurduň prezidenti G. Berdimuhamedowyň giriş makalasy ýerleşdirilipdir. Ol Magtymgulynyň şygyrýet dünýäsiniň milletiň pelsepesine, watana, il-halka bolan söýginiň beýik gimnine öwrülendigini aýdýar we ony ynsan kalbynyň ruhy tebibi atlandyrýar.
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň ýazmagyna görä, Türkmenistanyň döwlet baştutanynyň inisiatiwasy bilen, 2014-nji ýylda Magtymgulynyň doglan gününiň 290 ýyllygy belleniler.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ýerli edebiýatçylaryň birnäçesiniň pikirine görä, prezident derejesinde Magtymgula dolanylmagy türkmen jemgyýetinde täze bir döwri hem alamatlandyryp biler.
Dogrudanam, intelligensiýa wekilleriniň umyt edişi ýaly, bu dolanyş türkmen jemgyýetinde “Ruhnama” ideologiýasynyň asyl halk ýörelgeleri we pelsepesi bilen çalşyrylýandygyny alamatlandyryp bilermi? Biz bu gezekki Tegelek stol söhbetdeşligimizde şu temanyň daşynda pikir alyşmagy makul bildik.
Söhbetdeşligiň myhmanlary aşgabatly şahyr ýazyjylar Aşyrguly Baýryýew, Amanmyrat Bugaýew. Gepleşigi Ýowşan Annagurban alyp barýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Geçen hepde täze biometrik pasporty bolmadyk Türkiýedäki türkmenistanlylara 10-njy iýuldan başlap "Türkmenhowaýollary" gullugynyň bilet satmajakdygy
barada habar berilipdi.
Şeýle-de, türk resmileriniň Türkiýede ýaşaýan köne pasportly türkmen talyplaryna 10-njy iýuldan soň olaryň oturym wizasynyň möhletiniň uzaldylyp berilmejekdigi
barada maglumat berilipdi.
Çarşenbe güni, ýagny 10-njy iýulda Türkiýäniň aeroportynda ýagdaýlar nähili? Köne pasporty bolan türkmenistanlylara heniz hem bilet satylanokmy?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp, Türkiýäniň "Ataturk" aeroportyna baryp gelen türkmen talyby Bahar bilen söhbetdeş boldy.


text:
Birleşen Ştatlaryň wise-prezidenti Joe Baýden (Joe Biden) we Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko Russiýa garşy indiki sanksiýalaryň geçen aý Minskde gelnen ylalaşygyň doly durmuşa geçirilişi bilen baglanyşykly bolmalydygy dogrusynda ylalaşdylar. Ak tam bu barada Baýdeniň 18-nji martda telefon arkaly Poroşenko bilen geçiren söhbetdeşliginde ylalaşylandygyny habar berýär.
“Russiýa Ukrainada durnuksyzlygy we ýowuzlygy güýçlendirmäge dowam etse, halkara jemgyýeti Moskwanyň şeýle hereketlerine gaýtawul bermek üçin taýýarlykly bolmalydyr” diýlip, beýanatda bellenilýär.
Şeýle-de, Baýden 17-nji martda ukrain parlamentinde gozgalaňçylaryň kontrollugyndaky gündogar regionlara ýörite status we çäkli möçberde öz-özüni dolandyrmak hukugyny bermek we muny diňe Ukrainanyň kanunlary esasynda ýerli saýlawlardan soň amala aşyrylmagy boýunça geçirilen ses berişligi makullady.


text:
Gürjüstanyň prezidenti Mihail Saakaşwili ABŞ-a saparynyň dowamynda ilkinji daşary ýurt lideri bolup, amerikan Kongresiniň Wekiller palatasynyň täze spikeri Jon Beýner bilen duşuşdy.
Beýneriň beýanatynda çarşenbe güni Saakaşwili bilen geçirilen gepleşiklerde Gürjüstandaky azatlyk we demokratiýa ýolundaky reformalaryň mundan beýläk hem dowam etdirilmeginiň zerurdygy, Tbilisiniň öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirmeginiň möhümdigi barasynda gürrüň edilendigi aýdylýar.
Beýner Owganystanda we Yrakda terrorizme garşy göreşde Gürjüstanyň ABŞ-a berýän kömegi üçin Saakaşwilä minnetdarlyk bildirdi.


text:
Çarşenbe güni Halkara Atom agentligi Eýranyň ýadro nokatlaryndan birinde partlama bolandygy baradaky maglumaty tassyklamak üçin esasyň ýokdugyny aýtdy.
Bu wakanyň öňýany Ysraýylyň we käbir beýleki ýurtlaryň habar agentlikleri geçen hepde Eýranyň “Fordow” atly ýerasty uran baýlaşdyryjy merkezinde partlamanyň ýüze çykandygy barada maglumat ýaýratdylar.
Duşenbe güni Eýran muny “Günbataryň propogandasy” diýip atlandyryp, ret etdi. Halkara Atom agentliginiň metbugat sekretary Gill Tudor hem şeýle partlamanyň bolandygyny görkezýän nähilidir bir alamatyň ýokdugyny aýtdy.


text:
Eýranyň Baş lideri Aýatollah Ali Hameneiniň halkara meseler boýunça baş geňeşçisi Orsýetiň ýokary derejeli resmileri bilen duşuşmak we syýasy konferensiýa gatnaşmak üçin Moskwa bardy.
Eýran mediasyna görä, Ali Akbar Welaýati dört günlük saparynyň dowamynda global meseleleri, regional hyzmatdaşlygy we howpsuzlyk meseleleri maslahat eder. Ol Orsýetiň Strategik barlaglary institutynyň çakylygy boýunça sapar edýändigini aýtdy.
Welaýati saparynyň öňüsyrasynda eden çykyşynda Eýrany we Orsýeti “dünýäniň we regionyň täsirli ýurtlary” diýip atlandyrdy we olaryň “parahatçylygy ornaşdyrmak we halkara aragatnaşyklary ösdürmek üçin zerur şertleri döretmekde örän konstruktiw rol oýnap biljekdiklerini belledi.
Welaýati Moskwa 2015-nji ýylyň ýanwar aýynda prezident Hassan Rohaniniň ýörite wekili hökmünde sapar edipdi.


text:
Türkiýäniň hökümet resmileri ýurduň günorta-gündogar raýonynda düýnki ýüz beren ýer yranmada ölenleriň sanynyň kem-kem artýandygyny aýdýarlar.
Türkiýäniň içeri işler ministri Idris Naim Şahin häzirki wagta çenli bu tebigy heläkçilikde ölenleriň sanynyň 264-e ýetendigini aýtdy.
Ýekşenbe gümi irden ýurduň Wan şäheriniň golaýynda Rihter ölçeginde 7,2 ball güýji bolan ýer yranmasy bu raýonda uly ýykan-ýumrançylyklary döretdi.
Halas ediş toparlary diri galan adamlary gözlemek we halas etmek işlerini dowam etdirýärler.


text:
Ukrainanyň parlamenti hökümete Russiýa garşy sanksiýalary girizmäge ygtyýar berýän kanuny kabul etdi.
Bu kanun 14-nji awgustda soňky diňlenişikde kabul edildi.
Bu kanun taslamasynda Ukrainada “terrorçylygy” maliýeleşdireni we goldany üçin Russiýadaky we beýleki ýurtlardaky 65 gurama we 172 adama garşy sanksiýalar girizilýär. Emma bu sanksiýalaryň güýje girmegi üçin olary Ukrainanyň Milli howpsuzlyk we Goranmak geňeşi tassyklamaly.
Ukrainanyň parlamenti bolan “Ýokary Radanyň” jemi 244 kanunçykaryjysy bu aýdylýan sanksiýalary goldady.
14-nji awgustda geçirilen ses berişlikden soň premýer-ministr Arseniý Ýatsenýuk (Arseniy Yatsenyuk) Ukraina taryhy ädim ätdi diýdi: “Sanksiýalar baradaky kanuny kabul etmek bilen biz ýurduň öz-özüni goramaga ukyplydygyny görkezdik. Kanun biziň milli howpsuzlygymyza, hökümetimize we raýatlarymyza howp salýan islendik terroriste we agressora anyk jogap bolmaly”.
Garşysyna sanksiýalar girizilen rus graždanlarynyň we kompaniýalarynyň atlary, prezident Petro Poroşenko kanuna gol goýýança, köpçülige mälim edilmez.
"Kanun diňe..."
Muňa garamazdan, Ukrainanyň döwleti tarapyndan dolandyrylýan energiýa firmasy “Naftogaz” özüniň 13-nji awgustda ýaýradan beýanatynda Russiýa garşy geljekde amala aşyryljak sanksiýalarda Russiýanyň “Gazprom” kärhanasy nyşana alynmaz diýdi.
“Sanksiýalar baradaky kanunyň kabul edilmegi islendik gurama, şol sanda “Gazproma” garşy sanksiýalaryň göni amala aşyrylýandygyny aňlatmaýar. Kanun diňe sanksiýalaryň girizilmegi üçin kanuny taýdan hukuk berer” diýlip, Ukrainanyň “Naftogaz” energiýa firmasynyň beýanatynda bellenilýär.
Kanunyň 12-nji awgustda birinji diňlenişikde kabul edilen görnüşinde milli howpsuzlyga wehim salýan köpçülikleýin habar serişdelerini senzurlamaga ygtyýar berýän madda hem bardy. Emma şol madda kanunyň soňky gönüşinden aýryldy.
Hukuk goraýjy aktiwistler gürrüňi gidýän kanunyň Ukrain geňeşine metbugaty çäklendirmek üçin “gazaply” ygtyýary berjekdigini we ýurdy sowet döwründäki ýaly derejede senzura uçradyp biljekdigini aýtdylar.
“Dogry ugurda ädilen ädim”
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç (Dunja Mijatovic) öz beýanatynda kanundan metbugat baradaky maddalaryň aýrylmagy “dogry ugurda ädilen ädim” diýip, muňa gowy baha berdi: “Metbugat baradaky maddalar Ukrainadaky metbugat azatlygyna we plýuralizme howp salyp bilerdi. Kanunçykaryjylar kanundaky bu maddalary aýyrmak bilen, söz azatlygyny çäklendirmegiň deregine, öz pikiriňi erkin beýan etmek, metbugat azatlygyny goramak we bu gymmatlyklara kepil geçmek has zerur diýen karara geldiler”.
Şeýle-de 14-nji awgustda Ukrainanyň parlamenti ýurduň gaz-tranzit desgalaryny Ýewropa Bileleşiginiň we Birleşen Ştatlaryň firmalarynyň gatnaşmagyndaky bilelikdäki kärhanalara kireýine bermäge ygtyýar berýän kanuny kabul etdi.
Kanunda bu işde Ukrainanyň 51% paý eýesi boljakdygy we daşary ýurtly partnýorlara onuň 49%-niň hödürlenjekdigi bellenilýär. Bu tranzit gazgeçiriji turbalaryny we ýerasty gaz saklaýyş desgalaryny öz içine alýar.
Gürrüňi edilýän kanun kanunçykaryjylaryň 228 sanysynyň ses bermegi esasynda kabul edildi. Munuň özi kanunyň kabul edilmegi üçin zerur bolan sesleriň sanyndan iki ses köpdür.


text:
Türkmenistanyň Bilim ministrligi 2015/2016-njy okuw ýyly üçin Belarus Respublikasynyň ýokary okuw mekdeplerine seçip alyş işini geçirýär.
Lebap welaýatyndaky Garlyk dag-magdan toplumy üçin ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamak maksady bilen:
1. Organiki däl maddalaryň, materialllaryň we enjamlaryň himiki tehnologiýasy;
2. Himiýa önümçiliginiň we gurluşyk materiallary kärhanalarynyň maşynlary we apparatlary;
3. Gazylyp alynýan peýdaly magdan känini işläp taýýarlamak (ýerasty);
4. Dag maşynlary we enjamlary (ýerasty);
5. Önümçiligi we tehnologik prosesleri awtomatlaşdyrmak;
6. Elektroenergetiki ulgamlar we torlar;
7. Metrologiýa, standartlaşdyrmak we sertifikatlaşdyrmak
hünärleri boýunça Belarus Respublikasynyň Belarus döwlet tehnologiki hem-de Belarus milli tehniki uniwersitetlerine Lebap we Mary welaýatlarynda hemişelik ýaşaýan umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik Türkmenistanyň raýatlary (ýigitler) giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Okuw, umumy ýaşaýyş jaýy we talyp haky bilen bagly çykdajylar “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan tölener.
Resmi iş kagyzlary:
S.Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda (Türkmenabat ş.) 2015-nji ýylyň 14-23-nji iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- Türkmenistanyň raýaty üçin bellenen nusga boýunça arza we sowalnama;
- Belarus Respublikasynyň okuw mekdeplerine okuwa iberilýän daşary ýurt raýatynyň bellenen nusga boýunça sowalnamasy;
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy) we onuň rus diline resmi terjimesi;
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenen nusgadaky saglyk güwänamasy (Türkmenistanyň çäginden daşary ýurtlardaky ýokary okuw mekdeplerine girmek barada dalaş edýän raýatlaryň saglyk güwänamasy);
- soňky okan ýa-da işlän ýerinden (harby bölümden) häsiýetnama;
- 3x4 möçberde on iki sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda döwlet orta we ýokary hünär bilim edaralaryna kabul edilende artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, dalaşgär ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýar:
- Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny hem-de Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportyny;
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Seçip alyş iş topary zerur bolan ýagdaýynda dalaşgärlerden Belarus Respublikasyna okamaga gitmek üçin zerur bolan goşmaça maglumatlary sorap biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we seçip alyş işi
2015-nji ýylyň iýul aýynyň 26-28-i aralygynda S.Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda (Türkmenabat ş.) geçirilýär.
Giriş synaglary rus dilinden ýazmaça, umumybilim maksatnamasy boýunça test hem-de Türkmenistanyň taryhyndan döwlet dilinde söhbetdeşlik görnüşinde geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenen wagtda synaglara gelmedikler ýa-da synaglaryň birinden geçip bilmedikler ondan soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
- saýlan hünäri boýunça 2 ýyldan az bolmadyk önümçilik tejribesi bolanlar;
- harby gullugy tamamlap gelenler.
S.Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň salgysy:
Türkmenabat şäheri, Şabende köçesiniň 7-nji jaýy;
tel.: 3-25-50, 3-04-18.


text:
Ýekşenbe güni irden Pakistanyň häkimiýetleri ýurduň Günorta Weziristan regionynda pilotsyz amerikan uçarynyň geçiren hüjüminde azyndan 9 sany ýaragly söweşijiniň öldürilendigini habar berdiler.
Pakistanyň howpsuzlyk resmileri Azatlyk Radiosynyň Maşaal gullugy bilen söhbetdeşlikde bu hüjümiň ýekşenbe güni daňdanlar Günorta Weziristan regionynyň Babar Ghar obasynda ýaragly söweşijileriň ýerleşýän bir bukusyna garşy geçirilendigini mälim etdiler.
Ýöne häzirlikçe öldürilen adamlaryň şahsyýetleri barada anyk maglumat alynmady. Pakistanyň şu Babar Ghar obasy pakistanly talybanlaryň iň bir güýçli jemlenen ýerlerinden biri hasaplanylýar.
Bu hüjüm soňky bäş günüň dowamynda amerikan uçarlarynyň Pakistanyň bu serhetýaka regionynda amala aşyran üçülenji hüjümidir.


text:
1-nji awgustda müňlerçe ysraýylly ýigrenç jenaýatyna garşy ýörişe çykdy, bu çäre ýewreý ekstremistleriniň golaýda palestinalylary we gomoseksuallary nyşana almagynyň yz ýanyndan geçirilýär.
30-njy iýulda bir aşa dinçi ýewreý Ýerusalimde guralan geý paradyna gatnaşýanlaryň altysyny pyçaklady, Günbatar Kenarda bolsa, güman edilýän ýewreý hüjümçileri palestinalynyň jaýyna ot berip, ukuda ýatan 18 aýlyk çagany öldürdi, onuň ene-atasyny we 4 ýaşly doganyny ýaralady.
Tel Awiwde guralan ýörişe 2 müň çemesi adam, şol sanda ölen bäbegiň daýysy gatnaşdy.
Prezident Reuven Rivlin Ýerusalimde, geý paradyna gatnaşyjylaryň pyçaklanan ýerine toplanan ýüzlerçe adama ýüzlenip, «Biziň ýurdumyza ýigrenç uçguny ýaýrady, zorluk uçguny ýaýrady, ýigrenç, galp we ýoýlan ynançlaryň uçguny ýaýrady» diýdi.
Ysraýylyň beýleki şäherlerinde hem kiçiräk ýygnanyşyklar guraldy.


text:
Üstümizdäki hepde Germaniýanyň "Pegida" ady bilen tanalýan anti-migrant hereketi özüniň bir ýyllygyny belläninde Drezden şäherinde Ýewropanyň bosgunlar bilen bagly barýan çekişmesiniň iki garşylykly ugry duşuşdy.
Immigrasiýa reformalaryny talap edip, bosgunlaryň gelmegine "günbataryň yslamlaşmagy" diýip garaýan ”Pegidanyň” tarapdarlary 19-njy oktýabrda bu toparyň dörän şäherinde ýygnanyşyk geçirdiler. Olaryň aglabasynyň elinde Germaniýanyň milli ýa regional baýdaklary, käbirleriniň elinde hem immigrasiýanyň tarapyny çalýan kansler Angela Merkeli "Ýewro-nasist" diýip suratlandyrýan plakatlar bardy.
12 aý mundan ozal ”Pegidanyň” gurnan ýörişine gatnaşanlaryň sany zordan 2 müňe baran bolsa, bu gezekki ýörişde olaryň sany has ýokary boldy.
Antimigrant partiýalara berilýän goldawlar artýar
”Pegida” garşy gurnalan demonstrasiýa bolsa 14 müň töweregi adam gatnaşdy. Bularyň köpüsi Merkeliň uruşdan gaçyp gelýän bosgunlara pena bermek baradaky açyk gapylar syýasatyny goldaýan adamlar. Käbirleri hem Köln şäheriniň täze saýlanan häkiminiň bosgunlar baradaky aladalary sebäpli pyçaklanmagyna protest bildirmek üçin demonstrasiýa gatnaşanlar.
Sentýabr aýyndan başlap, hepdede on müňlerçe bosgunyň we beýleki migrantlaryň Germaniýa gelmeginden gözbaş alan häzirki krizis syýasy sagçylary täzeden direldene meňzeýär.
Bu ugry Ýewropanyň ýüz müňlerçe bosgunlaryň agyr günden gaçyp baran beýleki ýerlerinde hem görmek bolýar. Bu ýerlerde hem çet ýurtlulara duşmançylykly garaýan partiýalara berilýän goldaw gitdigiçe artýar.
Käbir halatlarda milletçileriň we sagçy partiýalaryň gazanýan utuşy saýlawlardan gelip çykýar.
"Immigrasiýa garşy"
Şweýsariýada 18-nji oktýabrda migrasiýa meselesi baradaky çekişmäniň agdyklyk etmegi bilen geçen parlament saýlawlarynda ýurduň antiimmigrasion "Halk partiýasy" sesleriň 30 prosente golaýyny gazandy.
Awstriýada hem ençeme ýyl bäri "immigrasiýa garşy" we "yslamlaşyga garşy" platformada kampaniýa alyp barýan "Erkinlik partiýasy" Wenada oktýabrda häkimlik ugrundaky ýaryşda hem-de ýokary Awstriýada sentýabrda geçen ýerli saýlawlarda 30 prosentden agdyk ses aldy.
Syýasy analitikleriň bellemegine görä, sagçy partiýalar antimigrasiýa şygarlary bilen saýlawçylarda jemgyýet çalt özgerýär, gadymdan gelýän milli kimlik ýitip barýar diýen gorkyny oýarýarlar.
"Sagçy partiýalar migrasiýa meselesinden peýdalanmaga synanyşýarlar, Ýewropada yslama gezek gelende olar gorkudan peýdalanýarlar" diýip, Berlinde ýerleşýän Friederik-Ebert fondunyň sagçy ekstremizim boýunça eksperti Ralf Melzer aýdýar.
“Germaniýa bizi mejbur etjek bolýar"
Melzer: "Olaryň saýlawçylary özlerine çekip, öz täsirlerini artdyrmak üçin edýän synanyşyklarynyň esasy temasy şu ikisi" diýip, sözüniň üstüne goşýar.
Barha güýçlenip gelýän sagçy partiýalaryň aglabasy öz ýurtlarynda syýasy durmuşyň uç-gyrasynda kiçi toparlanyşyklar bolup işe başlapdylar. Ýöne olar indi saýlawlarda üstünlik gazanmak bilen jemgyýetiň esasy akymyna aralaşyp, öz ýurtlaryndaky orta-sol partiýalara kynçylyk döredýärler.
Häzirki migrant krizisi köp zatlaryň nähili gowşakdygyny görkezdi. Kansler Merkeliň sentýabrda öz ýurdunyň siriýaly bosgunlary oňat garşylajakdygyny aýdanda Ýewropada muny köpler öý-owzaryny uruşda ýitiren adamlara bildirilýän öwgä mynasyp raýdaşlyk diýip garadylar.
Ýöne bu diňe Germaniýanyň gowşak milletçi partiýalaryny däl, eýse olaryň beýleki ýurtlardaky has güýçli egindeşlerini-de gahar-gazaba mündürdi.
Fransiýanyň ”Milli Frontunyň” başlygy immigrasiýa çäklendirilmeli diýýän Marine Le Pen 6-njy sentýabrda bir üýşmeleňde: "Germaniýa biziň diňe ykdysadyýetimiziň üstünden höküm sürmek islänok, ol bizi ýüz müňlerçe bosguny kabul etmäge hem mejbur etjek bolýar" diýdi.
Le Pen ýygy-ýygydan Berlini Ýewropa Bileleşiginiň alyp barýan syýasatyny öz bähbidine görä şekillendirmäge synanyşýanlykda aýyplaýar.
Ýewropa Bileleşiginiň serhet gullugy "Fronteks" 13-nji oktýabrda üstümizdäki ýylyň deslapky dokuz aýynda Bileleşigiň daşky serhetlerinden 710 müňden agdyk migrantyň içeri girendigini aýtdy. Tutuş geçen ýylyň dowamynda bolsa gelenleriň sany 282 müň adam bolupdy.


text:
Müsüriň resmileri orsýet uçarynyň Sinaý ýarymadasynda oktýabr aýynda heläkçilige uçramagyna degişli deslapky hasabaty taýýarlandyklaryny aýtdylar, emma heläkçilige bombanyň sebäp bolmagynyň alamatlarynyň tapylmandygyny bellediler.
Müsüriň Graždan awiasiýa ministrliginiň 14-nji dekabrda çap eden beýannamasynda tehniki derňew komitetiniň 224 adamly uçaryň ýere gaçmagy bilen bagly “bikanun goşulyşmaklyga ýa-da terrorçylyk aktyna görkezip biljek hiç zat” tapmandygy aýdylýar.
Orsýetiň we Günbataryň resmileri uçaryň heläk bolmagyna bomba partlamasynyň sebäp bolandygyny öňe sürpdi. “Yslam döwleti” topary bilen bagly müsürli söweşiji gurama wakanyň jogapkärçiligini öz üstüne alypdy.
Federal Howpsuzlyk gullugynyň müdiri Aleksandr Bortnikow uçaryň içinde bir kilogram dinamite barabar bombanyň partlamagynyň netijesinde heläkçilige uçrandygyny derňewleriň netijesinde aýdypdy.
31-nji oktýabrda Sankt Peterburga barýan A321 kysymly uçar Müsüriň Gyzyl deňzindäki Şarm el-Şeýh dynç alyş zolagyndan uçup gysga wagtdan soň ýere gaçypdy.
6-njy noýabrda Orsýet Müsüre ähli uçuşlary gadagan etdi.


text:
Pеnşеnbе güni Owganystanyň rеsmilеri Gazni wеlaýatynda NATO-nyň gеçirеn howa hüjümindе azyndan dört sany polisiýa ofisеri bilеn iki parahat ýaşaýjynyň ölеndigini mälim etdilеr.
Gazni wеlaýatynyň Dеh-Ýak etrabynyň häkimi Fazal Ahmad bu wakada ýerli polisiýa ofisеrlеriniň bir toparynyň Sulеýmanzaý obasynyň töwеrеgindе patrollyk edip ýörkälеr NATO-nyň uçarlarynyň olara garşy hüjüm edеndigini aýtdy.
NATO-nyň rеsmilеri häzirlikçе bu bolan hüjümi tassyklamady, emma häzirki wagt bu maglumat boýunça dеrňеw işlеriniň alnyp barylýandygyny mälim etdi.


text:
Owganystanyň resmileri janyndan geçen hüjümçiniň ýurduň demirgazygynda bazarda söwdegärleriň arasynda bombaly keltekçesini partladyp, azyndan 15 adymy öldürendigini aýtdylar.
Regional polisiýa ýolbaşçysynyň oprunbasary Baryalia Başaryar partlamanyň Farýap welaýatynyň Almar etrabynda 22-nji iýulda bolandygyny aýtdy.
Faryabyň häkimi Abdul Sattar Barez partlamada wepat bolanlaryň arasynda çagalaryň, aýallaryň we azyndan bir goşun esgeriniň bolandygyny habar berdi.
Partlamanyň jogapkärçiligini öz üstüne alan bolmady.
2014-nji ýylyň aýagynda ABŞ-nyň we beýleki daşary ýurtlaryň harbylary Owganystany terk edensoň “Talyban” we yslamçy söweşiji toparlar öz hüjümlerini güýçlendirdiler.


text:
30-njy ýanwarda Moskwanyň demirgazyk-gündogarynda dokma ussahanasynda bolan we üçegiň çökmegine getiren ýangynda 12 adam, şol sandA 3 çaga öldi.
Orsýetiň derňew komitetiniň maglumatyna görä, ýangynyň bilkastdan ot berilmegi ýa-da geleňsizlik sebäpli bolan bolmagy mümkin.
Ýurduň adam hukuklary boýunça ombudsmany ölenleriň arasynda üç çaganyň-da bardygyny we pidalaryň migrant işçilerdigini aýtdy.
«Interfaks» habar gullugy Adatdan daşary ýagdaýlar ministrligindäki çeşmä salgylanyp, ol migrantlaryň merkezi aziýalydygyny habar berdi.
Ýangyn 3 müň kwadrat metr ýere ýaýrady we ony söndürmek üçin 5 sagat gerek boldy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, medisina ylymlarynyň doktory, professor Gurbanguly Berdimuhamedowyň derman otlary baradaky ylmy işiniň dowamynyň çap edilendigini türkmen metbugaty habar berýär.
“Türkmenistanyň derman otlary” ady bilen bu ensiklopediýa üç kitapdan ybarat bolup, ol türkmen, rus hem-de iňlis dillerinde çap edildi.
Bu ensiklopediýanyň üçünji kitabynda elipbiý tertibinde ýerleşdirilen derman otlary barada maglumatlar berilýär.
Onuň birinji we ikinji kitaplarynda derman otlary barada maglumatlar bilen bir hatarda soňky döwürde “Türkmenistanyň medisinasynyň gazanan ösüşlerine” syn berilýärdi.
Mundan ozal Berdimuhamedowyň awtorlygynda ahal-teke bedewleri we türkmen halylary baradaky kitaplar hem çap edilipdi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Atly ýöriş: Aziada-2017-niň hormatyna geçirilýän atly ýörişi Balkan welaýaty kabul edýär
Aziada-2017 mynasybetli guralýan 500 günlük atly ýörişe gatnaşyjylar Balkan welýatynyň çägine baryp ýetdiler. Serdar etrabynda, köpsanly rowaçtlar bilen baglanyşykly Parawbibi taryhy-medeni ýadygärligiň golaýynda atly ýigitleri dabaraly garşylamak çäresi guraldy.
5-nji maýda gadymy Nusaý galasynyň diwarlarynyň ýanyndan badalga alan atly ýörişe gatnaşyjylary garşylamak dabarasynyň ilkinjisi 15-nji maýda Gökdepe etrabynyň Yzgant obasynyň esasy derwezesiniň öňünde boldy. Hormatly ýaşulular, kümüş saçly eneler, ýaşlar ýigitleri duz-çörek bilen garşyladylar. Olary türkmenleriň beýik ata-babalary Oguzhan, Görogly, Çagryl beg, Togrul beg, Magtymguly mübäreklediler. Olaryň keşplerini Kaka etrabynyň teatr studiýasynyň artistleri ýerine ýetirdiler. Mälikguly Berdimuhamedow adyndaky Medeniýet köşgünde uly konsert guraldy. Obanyň sport toplumynda dürli ýaryşlar hem-de milli oýunlar geçirildi.
20-nji maýda irden 500 günlük atly ýörişe gatnaşyjylaryň 17-si Türkmenistanyň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdaklary hem-de oýunlaryň alawy bilen Gökdepe etrabynyň Derweze obasyna geldiler.
Guramaçylar atly ýörişe gatnaşyjylary gumda garşylamak üçin Ahal welaýatynyň iň gowy döredijilik toparlaryny çagyrdylar. Artistler, tansçylar we aýdymçylar gyzykly aýdym-saz – etnografiki çykyşy hödürlediler. Oňa folklor aýdym-saz sahnalary, halk senetçiliginiň sergisi, dürli milli oýunlar hem-de milli tagamlary hödürlemek çäresi girdi. Özboluşly tansly çykyş maldarlara bagyşlandy. Çopan we onuň bedewi tansyň esasy gahrymanlarydyr, olarsyz oba durmuşyny göz öňüne getirmek kyn.
25-nji maýda irden Merkezi Garagumyň jümmüşinde behişdi bedewlere atlanan çapykçuwarlaryň 17-si göründi. Olar Içoguz demir ýol menziliniň ak mermerli binasyna tarap dabaraly hereket edip gelýärdiler. Şol ýerde olary töwerekdäki obalaryň ýaşaýjylary garşyladylar. Bu ýerdäki desga birsalym şatlykly baýramçylyk üçin ägirt uly sahna öwrüldi, myhmansöýerlik, dostlar üçin açyk bolan türkmen obasy bolsa onuň bezegine öwrüldi.
Myhmanlary köpöwüşginli gündogar bazary garşylady, bu ýerde senetçileriň ussahanalary hem-de olaryň önümleri, ajaýyp halylar, şaý-sepler, milli nagyşlar peýda boldy. Bagşylaryň aýdymlarybelentden ýaňlandy, pälwanlaryň tutluşygy hem-de şadyýan milli oýunlar ýaýbaňlandyryldy, ussat zenanlar kürte, tahýa, köýneklere salynýan nagyşlary döredýärler, kimdip biri bolsa ýüpek mata ýa-da haly dokaýar, beýlekiler keçe döredýärler. Bularyň ählisi şadyýan aýdymlar, degişmeler bilen utgaşyp gidýär.
Atly ýöriş Ahal welaýaty boýunça ýoluny dowam etdi. 30-njy maýda Ýörişe gatnaşyjylary Ýerbent obasynyň ýaşaýjylary garşyladylar. Olaryň hormatyna guralan sungat ussatlarynyň uly konserti baýramçylygyň hakyky bezegine öwrüldi. Açyk asmanyň astyndaky sahnada Ahal welaýatynyň ussat artistleri, folklor we tans toparlary, estrada aýdymçylary çykyş etdiler.
Merkezi Garagumda ýöriş tamamlanandan soň, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň hormatyna guralan atly ýörişe gatnaşyjylary Gökdepe etrabynyň Babarap obasynyň ýaşaýjylary garşyladylar. Soňky ýyllarda obanyň keşbi özgerdi. Bu ýerde geňeşligiň, Medeniýet öýüniň, söwda merkeziniň we saglyk merkeziniň ak mermerli döwrebap binalary, mekdepler we çagalar bagy, şeýle hem “Toý mekany”,sport toplumy, Aşgabat ýolunda estakada köprüsi we beýleki desgalar guruldy. Ýigitler estakada köprüsiniň üsti bilen Oguzhan Türkmeniň we onuň ogullarynyň ägirt uly heýkel kompozisiýasy ýerleşdirilen giriş derwezesine bardylar.
Häzirkizaman türkmen obasynyň dolandyryş merkezi kemala gelýän Babarabyň meýdançasynda ýigitleri döredijilik hem-de çagalar toparlary köp öwüşginli teatrlaşdyrylan çykyşlary bilen garşyladylar. Aýratyn hem kyrk dutarçynyň çykyşy ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Olar diňleýjileri türkmen halk sazynyň özboluşlylygy, dutaryň ýakymly we gaýtalanmajak owazy bilen haýran galdyrdylar.
12-nji iýunda atly ýörişe gatnaşyjylary Baharly etrabynyň ýaşaýjylary dabaraly ýagdaýda garşyladylar. Duşuşyk meşhur Köwata ýerasty kölüniň ýanynda bolup geçdi. Şol ýerde türkmen halkynyň gadymy durmuşyny beýan edýän ak öýlerden etnografiki türkmen obasy döredildi. Ýerli ýaşaýjylar gadymdan bäri bu kölüň melhemlik häsiýetlerini bilýärler. Rowaýatlara görä, Köwatada adamlar dürli kesellerden saplanypdyr. Ussat we höwesjeň artistler, meşhur folklor toparlary özleriniň sungaty bilen ýigitleri garşylamak dabarasyny baýramçylyga öwürdiler. Bu ýerde amaly-haşam sungatynyň eserleriniň, halk senetçiliginiň önümleriniň sergisi guraldy. Şol wagt Köwatada gezelençde bolan daşary ýurtly syýahatçylar hem bu dabaralara gatnaşdylar.
16-njy iýunda irden atly ýörişe gatnaşyjylary Baharly şäheriniň ýaşaýjylary garşyladylar. Ýigitler “Ýyly suw” şypahanasyna hem-de täze soirt mekdebine baryp gördüler. Döwrebap şypahana täsin melhemlik häsiýetine eýe bolan çeşmäniň golaýynda guruldy. Halk arasyndabu çeşme “Ýyly suw” diýlip atlandyrylýar.
Atly ýörişe gatnaşyjylar 350 orunlyk täze sport mekdebinde döredilen şertlere ýokary baha berdiler. Onda gandbol, woleýbol, basketbol üçin giň zal esasy orny eýeleýär, göreş üçin meýdançalar, boks we stoluň üstünde oýnalýan tennis üçin niýetlenen zal, uly we oňat enjamlaşdyrylan trenažýor zaly aýratyn ýerleşýär.
Ýigitler ýaş türgenleriň mekdebiň öňündäki meýdançadaky görkezme çykyşlaryna, köp öwüşginli aýdym-saz kompozisiýasyny taýýarlan artistleriň hem-de tans toparlarynyň ussatlygyna mynasyp baha berdiler. Şol çykyşlarda türkmen halkynyň taryhy geçmişi hem-de häzirki eýýamyň täze alamatlary öz beýanyny tapdy.
Habarlar #atly ýöriş
- Atly ýöriş
Atly ýörişe gatnaşyjylar Şasenem galasynda08 Noýabr, 2016 (14:54)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Bötendaga geldi31 Oktýabr, 2016 (15:57)
- Atly ýöriş
Giň sähra keşdedir bedew gadamy11 Oktýabr, 2016 (15:03)
- Atly ýöriş
Türkmen kölüniň kenaryndaky dabara03 Oktýabr, 2016 (14:36)
- Atly ýöriş
Atlylar Türkmenbaşy şäherinde26 Sentýabr, 2016 (15:53)
- Atly ýöriş
Argamak bedewler Awazada20 Sentýabr, 2016 (15:14)
- Atly ýöriş
Atlylar Hazar şäherinde12 Sentýabr, 2016 (15:07)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Mollagarada05 Sentýabr, 2016 (14:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş uly Balkan dagynyň alkymynda26 Awgust, 2016 (15:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Hazynalar mesgeni Ekeremde19 Awgust, 2016 (11:57)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Esenguluda16 Awgust, 2016 (11:44)
- Atly ýöriş
Şanly ýörişiň 100 güni: Täze sepgitlere tarap13 Awgust, 2016 (11:39)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Gadymy Dehistandaky dabara06 Awgust, 2016 (11:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Sumbar jülgesinde01 Awgust, 2016 (11:21)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aý daglarynyň eteginde25 Iýul, 2016 (11:15)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýigitler Nohur obasynda23 Iýul, 2016 (17:26)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýöriş Bereket şäherinde11 Iýul, 2016 (16:41)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Balkanly atlylar ýörişi kabul etdiler04 Iýul, 2016 (16:36)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Paraw-Bibide myhmançylykda02 Iýul, 2016 (16:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aziada-2017-niň hormatyna geçirilýän atly ýörişi Balkan welaýaty kabul edýär26 Iýun, 2016 (19:47)


text:
Italiýanyň Perudža şäherinde aklaýyş sudy britaniýaly student gyz Meredit Kerçeriň ölüminde aýyplanan iki adama çykarylan hökümi duşenbe güni ýatyrdy.
21 ýaşly Kerçer 2007-nji ýylyň ahyrynda Italiýada beýleki studentler bilen ýaşaýan öýünde öldürilipdi. Derňew maglumatlaryna görä, köpçülikleýin seksual oýunlar wagty Kerçeriň damagy çalnypdyr.
Bu jenaýatda üç adam- amerikaly gyz Amanda Noks, onuň italiýaly dosty Raffaele Solleçito, ýene-de Rudi Gede diýen biri aýyplanypdy. Olaryň üçüsem uzak wagtlyk türme tussaglygyna höküm edilipdi, olar bildirilýän günäni inkär etdiler. Bu iş uly jemgyetçilik ýaňyny döretdi.
Öldürilen student gyz Meredit Kreçeriň maşgalasy soňky suduň bu aýgytly kararyna düşünmeýändigini aýdyp, işiň yzyna gaýtarylmalydygyny öňe sürýär.


text:
Gazagystanda iki bankiriň öldürilmegi bilen baglanyşykly, iki gazagyň 14-nji aprelde Awstriýada sud zalyna çykmagyna garaşylýar.
Gazagystanyň Gizlin gullugynyň öňki başlygy Alnur Musaýew we gazak prezidentiniň öňki janpenasy Wadim Koşlýak 2007-nji ýylda “Nurbank”-yň iki dolandyryjysyny alyp gaçmaga we öldürmäge ýardam bermekde aýyplanýarlar.
Bu sud işi bilen baglanyşykly esasy şübheli Rahat Aliýew fewral aýynda Wenanyň türmesinde öli tapylypdy.
Gazak prezidenti Nursultan Nazarbaýewiň öňki giýewsi Rahat Aliýew Gazagystanyň Awstriýadaky ilçisi wezipesinden çetleşdirilip, guramaçylykly jenaýatlar we häkimiýeti agdarmaga synanyşyk etmekde aýyplanyp, Astanada 40 ýyl türme tussaglygyna gaýybana höküm edilipdi.


text:
Şenbe güni Birleşen Ştatlaryň gündogar raýonynda ýüz beren güýçli tupanyň netijesinde 13 adam öldi.
Tupanyň döreden ýykan-ýumrançylyklarynyň netijesinde elektrik üpjünçiliginde-de uly bökdençlikler ýüze çykdy we ol millionlarça adama täsir etdi.
Bu apy-tupan sebäpli ýurduň Wirjiniýa, Ohaýo we Günbatar Wirjiniýa ştatlarynda adatdan daşary ýagdaý yglan edildi.
Prezident Barak Obama bu wakada ejir çeken adamlara öz gynanjyny bildirdi we ştatlaryň gubernatorlaryny gyssagly çäreleri görmeklige çagyrdy.


text:
Gyrgyzystanyň serhet gullugy Özbegistanyň üç raýatynyň serhetden bikanun geçenligi üçin tussag edilendigini aýtdy.
Bu waka Gyrgyzystanyň Batken welaýatynyň Soh etrabynyň golaýyndaky serhetde bolupdyr. Soh gyrgyz territoriýasyndaky özbek topragydyr.
Serhet gullugynyň duşenbe güni çap eden baýanatynda bu üç adamyň 12-nji ýanwarda tutulandygy aýdylýar. Olar Içeri işler ministrliginiň Batken oblast bölümine geçirilipdir.
Sohuň içinden geçýän serhet geçelgeleri 5-6-njy ýanwardan bäri ýapyk, şonda sohlular täze gyrgyz serhet postuna elektrik liniýasynyň çekilmeginiň üstünde gyrgyz serhetçileri bilen çaknyşypdylar.
Aýdylmagyna görä, şonda serhetçiler bäş sohlyny ýaralapdyr. Bu wakada Gyrgyzystanyň 30 raýaty zamun alyndy, emma ertesi güni goýberildi.


text:
19-njy noýabrda Siriýanyň demirgazyk şäheri Alepponyň gündogaryna urlan ýygjam howa zarbalary onlarça adamy öldürip, Günbatar döwletleriniň ýazgaryşyna sebäp boldy.
Siriýanyň Britaniýada ýerleşýän Adam hukuklary obserwatoriýasy şäheriň pitneçileriň elindäki bölegine urlan howa zarbalary we barrel bombalary, topa tutmalar netijesinde 48 adamyň, şol sanda azyndan 5 çaganyň öldürilendigini aýdýar.
Hukuk toparynyň hasaplamalaryna görä, Alepponyň bombalanmagynyň güýçlendirilmegi netijesinde soňky bäş günde ölenleriň sany 180 adam bolup, olaryň 97-si şäheriň daşy gabalan gündogar bölegine degişli.
Topa tutmalaryň we howa zarbalarynyň güýçlenmegi bilen, gündogar Aleppodaky hassahanalar hem weýran edildi we bu sebitdäki saglyk desgalary işini togtatmaly boldy.
Ak tamyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Sýuzan Raýs Birleşen Ştatlaryň hassahanalara urlan soňky howa zarbalaryny «iň berk görnüşde ýazgarýandygyny» aýtdy we Orsýeti, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady zorlugy togtatmak üçin çäre görmäge çagyrdy.


text:
Alžir häkimiýetleri ýurtda 19 ýyl bäri dowam edýän adatdan daşary ýagdaý režimini fewralyň ahyryna çenli ýatyrmakçy.
Alžiriň premýer-ministri Ahmet Ýahýa ilatyň sosial ýagdaýyny gowulandyrmak boýunça hökümetiň ençeme çäreler görýändigini habar berdi.
Tunisdäki we Müsürdäki hökümete garşy çykyşlaryň netijelerinden ruhlanan Alžir oppozisiýasynyň aktiwistleri hepdäniň şenbe güni protest ýörişleriniň ikinji tapgyryny geçirmäge çagyrdy.
Alžirde adatdan daşary ýagdaý yslam radikallary tarapyndan edilýän zorluklaryň birden artmagy sebäpli girizilipdi. Şol zorluklarda 150 müň adam wepat bolupdy.


text:
Täjigistanda metjitlerde edilýän wagyz-nesihatlarda köplenç adamlaryň gündelik durmuşy bilen baglanyşykly meselelere üns berilýär. Şu günler Duşenbede edilýän wagyzlaryň aglabasynda esasy tema täjik jemgyýetinde ozal görlüp-eşidilmedik hadysa - wagtlaýyn nika.
Öten anna güni juma namazydan soň bolan ýygnanyşykda Duşenbäniň tanymal ymamy Eşon Abdul-Basir Saidow aýallara wagtlaýyn nika girmezlik barada duýduryş berdi. Dini ýolbaşçylar bu nikanyň Duşenbede soňky birküç ýyllykda ýaýrandygyny aýdýarlar.
Saidow onlarça täjik aýalynyň mut'a diýip tanalýan bu "eýran usully wagtlaýyn nikanyň" pidasy bolandygyny aýtdy.
Ilatynyň aglaba köplügi şaýylar bolan Eýranda kanuny diýip ykrar edilýän wagtlaýyn nika iki tarapyň arasynda belli bir möhlet bilen baglaşylýar. Şol möhlet tamamlanansoň bolsa, nika öz-özünden bozulýar.
Sünnilerde mut'a ykrar edilmeýär
Täjigistanyň ýaşaýjylarynyň aglaba köplüginiň uýýany sünni yslam. Sünni yslamda bolsa mut'a ykrar edilmeýär. Muňa garamazdan, Täjigistanyň yslamçy "Täzeden direliş" partiýasynyň medeniýet bölüminiň başlygy Zurafa Rahmoni: "Täjik aýallarynyň şu ýerde ýaşaýan eýran raýatlary bilen wagtlaýyn nikalaşýandygyny şu günler köp eşidýäris" diýýär.
Täjigistanda ep-esli eýranly ýaşaýar. Bularyň köpüsi Duşenbede ýa-da beýleki uly şäherlerde bolýarlar.
Rahmoni bu hadysa barada: "Iň soňunda bu nika diýilýän tamamlanansoň we onuň dowamynda-da bu aýallar hukuksyz hem goragsyz taşlanylýar. Nähili-de bolsa bu adamlar ahyrsoňy wagtlaýyn aýallaryny taşlap, öz watanlaryna dolanýarlar. Iň ýamany hem – kämahallary bu bileleşikden çaga önýänligi" diýýär.
Rahmoni bu hakda ýene-de: "Täjigistanda ykdysady ýagdaý agyr. Täjik erkekleriniň köpüsi başga ýurtlarda migrant, iş üçin ýurdy terk etdiler. Tajigistana işlemäge çet ýurtlular gelýärler. Täjigistanda mut'anyň artmagynyň sebäbi şol. Bu hadysanyň soňky ýyllarda köpelmegine goşant goşan faktor - sosial we ykdysady kynçylyklar" diýip, gürrüň berýär.
Tajigistanda näçe aýalyň mut'a bileleşigine girendigi barada resmi statistika ýok. Ýöne Rahmoni olar "ýüzlerçe bardyr" diýýär.
Eýranyň Duşenbedäki ilçihanasy Azatlyk Radiosyna wagtlaýyn nikalaşma barada özüne täjik raýatlaryndan hiç haçan arza gelip gowuşmandygyny aýtdy.
“Jelepçiligi kanunlaşdyrmak”
Täjik ymamlary mut'any yslamyň kada-kanunlaryna, täjik halkynyň dini ynançlaryna we däp-dessurlaryna ters diýip häsiýetlendirdiler. Ymam Saidow bu nika hakda: "Mut'a jelepçiligi kanunlaşdyrmak üçin edilýän bir synanyşyk. Ol dini nikalaşma diýip ykrar edilmeli däl. Biz oňa güna diýip garaýarys" diýýär.
Dini ýolbaşçy Saidow özüniň juma wagzynda täjik zenanlarynyň wagtlaýyn nikanyň pidasy bolmagynyň sebäbi olaryň "sada, özleriniň dini we graždanlyk hukuklaryndan habarsyzlygyndan" diýdi.
Öz doly adyny bermekden saklanan 25 ýaşly duşenbeli Maýa öňki adamsy - bir eýranly söwdagär - bilen şäheriň meşhur restoranlarynyň birinide tanyş bolupdyr. "Ol maňa gysga möhletli nikalaşyk barada käbir zatlary aýtdy. Ýöne men oňa oňly düşünmedim, ol ätiýaçlylyk edýändir öýtdüm. Alty aýdan soň ol gitdi. Men indi gyz çagam bilen ýaşaýaryn. Maňa ondan maliýe ýa moral taýdan goldaw ýok" diýip, Maýa aýdýar.
Şular ýaly ýagdaýlaryň öňüni almak üçin täjigistanly ymamlar aýallary çet ýurtlular, aýratyn-da şaýylar bilen dini nikalaşyga girmekden saklanmaga çagyrýarlar.
Täjik kanunlarynda dini nikalaşyk ykrar edilmeýär. Häkimiýetler köp aýallylygyň öňüni almak üçin bir çäre hökmünde ahun-mollalara iki tarapyň är-aýallyk barada resmi şahadatnamasy bolmasa, yslam düzgünleri boýunça nika gyýmagy gadagan etdiler.
Täjigistanda köp aýallylyk jenaýat işi hasaplanyp, aňyrsy 5 ýyl türme tussaglygy bilen jezalandyrylýar.


text:
Stambul şäheriniň Üsküdar etraby bilen Tosýa žurnallar federasiýasy (TODEF) tarapyndan şu ýyl ilkinji gezek palaw festiwaly geçirildi. Festiwalyň guramaçylary türkmen halkynyň milli tagamlarynyň biri hasaplanýan palawa bagyşlanan bu medeni çäräni her ýyl geçirmegi meýilleşdirýärler. Bu barada www.sondakika.com saýtynda habar berilýär.
Palaw iýip görmäge isleg bildiren stambullylaryň we şäheriň myhmanlarynyň müňlerçesini merkezi meýdança jemlän bu festiwalyň dowamynda 5 tonna töweregi etli palaw taýýarlanypdyr. Guramaçylaryň palawy söýýänler üçin ýene bir sowgat taýýarlandygyny, ýagny her bir adama 2 kilogram tüwini mugt berendiklerini hem aýtmak gerek.
Üsküdar etrabynyň ýolbaşçylarynyň biri Hilmi Türkmen azyk önümlerine bagyşlanan medeni çäreleri yzygiderli gurap durmagy däbe öwrendiklerini aýdyp, mart aýynda Stambulda şöhlat önümleriniň festiwlayny geçirendiklerini gürrüň berdi.
Üsküdar etrabyndaky festiwalyň dowamynda 10 müň töweregi adamy türkmen palawy bilen hezzetläpdirler hem-de 2 tonna golaý tüwi paýlanypdyr.
2015-nji ýylyň aprel aýynyň başynda Stambul şäheriniň Zeýtinburnu etrabynda türkmen palawyny taýýarlap, 15 müň adamy türkmen milli tagamy bilen hezzetläpdiler.


text:
Aşgabat, 04.02.2015. “Türkmenportal”.
1955-nji ýylyň 4-nji martynda “Sony” jübi tranzistr radiopriýomniklerini çykarmaga girişdi.
Bu täze önüm kompaniýanyň üstünligine esas goýdy. Netijede “Sony” 1960-njy ýylyň aýaklaryna — 1970-nji ýylyň başlaryna öý-hojalyk elektronikasyny öndürijileriň arasynda öňdäki orunlara çykýar.
Häzirki döwürde kompaniýa ägirt uly bitewülik bolup durýar. Ol möçberi babatda beýik, gurluşy boýunça çylşyrymlydyr.
“Sony” ýapon kompaniýasy AkioMorita we MasaruIbuka tarapyndan 1946-njy ýylyň 7-nji maýynda esaslandyryldy.
Ilkibaşda ol “TokyoTsushinKogyoKabushikiKaisa” ýa-da gysgaça “Totsuko” diýlip atlandyrylýardy.
Bu at hyzmatdaşlar tarapyndan kynlyk bilen kabul edilýärdi, şonuň üçinem Morita dünýäniň hiç bir dilinde gabat gelmeýän täze söz tapdy — Sony.
Başga bir çaklamada bolsa “Sonynyň” häzirki adynyň “ses” diýen (sonnus) latyn sözünden gelip çykandygy aýdylýar.


text:
Çehiýanyň premýer ministri Ýan Fişer, Birleşen Ştatlaryň raketadan goranyş sistemasynyň bir bölegini Çehiýada gurmak baradaky planyny goý bolsun edenligini aýtdy.
Jenap Fişer, bu maglumaty Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň özi bilen telefon arkaly geçiren söhbetdeşliginde öňe sürenligini mälim etdi.
Şu gün gijäniň ýaryndan soň Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama, Waşingtonuň Çehiýanyň territoriýasynda rekateden goranyş radar sistemasyny gurmak planyny goý bolsun edenligini habar bermek üçin maňa jaň etdi diýip, Çehiýanyň premýer-ministri Ýan Fişer aýtdy.
“Wall Street Journal” gazeti bu planyň Eýranyň uzak-aralyga ýetýän raketa sistemasyny ösdürmek baradaky aladalaryny azaldanlygy üçin, Waşingtonuň bu karara gelenligini habar beripdi.
Orsýet bolsa Çehiýada radar sistemasyny we Polşada raketadan goranyş sistemasyny ýerleşdirmek baradaky Waşingtonuň planyna garşy çykyp gelýär.
Polşanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili hem bu mesele boyunça Warşawanyň habardar edilenligini, emma Waşington tarapyndan ýayradyljak resmi beýanatdan öň bu barada hiç hili pikir beýan etmejegini aýtdy.
Bu baradaky habar, Gündogar Ýewropada ýerleşýän ýurtlaryň arasynda, Amerikanyň Orsýet bilen öz aragatnaşygyny ösdürmek üçin bu sebitdäki ýaranlaryndan ýüzüni öwürmegi mümkin diýlen howsalanyň dörän wagtynda gabat geldi.


text:
Ermenistanyň Goranmak ministri Seýran Ohanýan Orsýetiň Azerbaýjana satmagy mümkin howa hüjümine garşy raketalarynyň ähmiýetini peseltmäge synanyşyp: “Bu iş çözülmän ýatan Daglyk-Garabag konfliktinde Bakuwa strategik artykmaçlyk getirmez” diýýär.
Ilatynyň aglaba köplügi ermenilerden durýan Daglyk-Garabagyň 1990-njy ýyllaryň başlarynda Azerbaýjandan birtaraplaýyn ýagdaýda aýrylmagy netijesinde turan uruşda 30 müň çemesi adam öldi. Halkara araçylarynyň ençeme ýyllyk tagallasyna garamazdan, bu dawa häzirem çözülmän gelýär.
Ermenistanyň Goranmak ministri Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda: “Ermeni-Azerbaýjan urşy täzeden turan ýagdaýynda, öten hepde Moskwa bilen Ýerewanyň arasynda gol çekilen ylalaşyk esasynda rus ýaragly güýçleri Ermenistany açyk goldap bilýär” diýdi.
“Daglyk-Garabaga abanan howp Ermenistan respublikasyna abanan howp bolýar. Onsoň, Orsýet Federasiýasynyň şertnamalaýyn öz üstüne alan ýaranlyk borçlaryny ýerine ýetirjekdigine men şübhelenmeýärin” diýip, Ohanýan aýdýar.
Gelnen ylalaşyk boýunça Orsýet 2044-nji ýyla çenli Ermenistandaky harby bazadan peýdalanar, ýurduň howpsuzlygyny goramakda hem öňküsinden köpräk rol oýnar. Moskwa şeýle hem Ermenistanyň goşunyny döwrebap ýaraglar bilen üpjün etmegi öz üstüne aldy.Orsýetiň kömegi barada dymylýar
Orsýetiň Ermenistana nähili ýarag kömegini bermekçidigi bilen bagly soraga Ermenistanyň Goranmak ministri Seýran Ohanýan: “Bu harby syr” diýip, bu barada maglumat bermekden boýun gaçyrdy.
Ermenistanda hökümetiň tarapyny çalýan syýasatçylaryň we käbir analitikleriň garaýşyça, Moskwa bilen gelnen ylalaşyk Azerbaýjany Garabag konfliktini güýç bilen çözmäge synanyşmakdan saklar.
Oppozision toparlar “Azerbaýjana beriljek howa hüjümine garşy raketalar Ermenistanyň bu ýurduň strategik taýdan möhüm obýektlerine zarba urmak başarnygyny çäklendirer” diýen pikirde. Ohanýan bu pikiri ret edip, Azerbaýjanyň S-300 raketalaryny edinmeginiň iki ýurduň arasyndaky güýç gatnaşyklaryna täsir etmejekdigini aýdýar.
Ohanian öz sözüni şeýle delillendirýär: “Men ýene bir zady nygtaýaryn. Azerbaýjan bu sistemalary alaýanda-da, bulara integrirlenen radiotehniki sistemany döretmegi üçin oňa gaty köp wagt gerek bolar. Şol sebäpden men S-300 sistemalaryny satyn almagy Azerbaýjana Ermenistan respublikasynyň üstünden strategik artykmaçlyk getirer öýdemok”.
Ol: “Ermenistanyň duşmany bilen edilen raketa söwdasy ors-ermeni harby ýaranlygyna zyýan ýetirmez. Sebäbi bu iki ýurt bir harby-syýasy sistemanyň bölegi” diýýär.
Ermenistanyň Goranmak ministri Seýran Ohanýan şeýle hem ermeni ýolbaşçylarynyň konfliktli zona bolan Garabagda güýç deňagramlylygyny saklamak üçin ýeterlik çäreleri görýändiklerini nygtaýar.


text:
Gaza sektorynda hereket edýän palestin toparlary Ysraýyl bilen ok atyşygy bes etmäge taýýar diýip, ýekşenbe güni agşam HAMAS palestin hereketiniň wekili aýtdy.
HAMAS bilen Ysraýylyň arasynda gepleşikler Müsüriň ýolbaşçylarynyň araçylyk etmeginde geçirildi.
Gaza sektoryndaky toparlar tarapyndan ylalaşygyň ýerine ýetirilişine gözegçiligi HAMAS-yň howpsuzlyk güýçleri öz üstüne aldylar.
Şol bir wagtda-da 18-nji awgustdaky terakt üçin jogapkär toparyň - “Halk garşylyk görkeziş komitetiniň” metbugat sekretary palestin agentligine “Sionistik duşman bilen urşy bes etmek barada” hiç bir borç öz üstüne almaýandygyny aýtdy.
Ok atyşy bes etmek barada beýannama ýaýradylandan ýarym sagat geçenden soň Gaza sektoryndan Aşdoda we Aşkelona üç raketa atyldy.


text:
Indoneziýanyň tebigy betbagtçylyklaryň zyýanyny azaltmak baradaky milli gullugy Jakartadaky sil hydysalarynda 11 adamyň ölendigini, 18 müňden gowrak adamyň bolsa öýlerini terk etmeli bolandygyny aýdýar.
Sözçi Sutopo Purwo Nugroho heläk bolan adamlaryň 15-nji ýanwarda, agyr ýagan ýagmyr suwlary şähere dolup başlanda ölendigini aýtdy.
Polisiýa anna güni adamlary göçürmek ýa-da henizem sil suwunyň gabawynda oturan ilata azyk eltmek üçin azyndan 40 sany rezin gämini işe girizdi.
Sil suwunyň ýykylan gaçylardan paýtagta dolmagynyň öňüni almak üçin, şol gaçylary bejermäge hem ýüzlerçe esgeriň sürlendigi habar berilýär.


text:
Suratdaky jaýlar gurlup başlananda, 2000-nji ýyllaryň başlarynda olar diňe bir Türkmenabadyň däl, tutuş Lebabyň iň döwrebap jaýlary hasaplanýardy. Türkmenabat şäheriniň gündogarynda, Bitarap Türkmenistan köçesiniň gapdalynda ýerleşýän bu jaýlar baradaky garaýyşlar şu günler düýbünden başgaça.
Il arasynda "Pesoçnyýe", ýagny "Çägeli" diýlip atlandyrylýan bu ýaşaýyş jaýlarynda takmynan 130 hojalyk ýaşaýar. Bir wagtlar "elit" diýlip hasaplanýan bu jaýlar bilen bagly esasy problema - şol jaýlaryň diwarlarynyň gopup, ýaşaýjylaryna howp salyp başlamagy bilen bagly.
Agzalýan jaýlaryň ýaşaýjylarynyň käbirleriniň aýtmagyna görä, soňky döwürde göçüp gelen ýaşaýjylar ýaşalýan jaýlaryň töwereginde çagalaryň oýnamagy üçin goýlan meýdançalary hem eýeläpdirler, şonuň üçin çagalara oýnara meýdança, maşyn goýmaga bolsa ýer galmandyr.
Ýaşaýjylaryň käbirleriniň aýtmaklaryna görä, öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwründe gurlup, ulanmaga berlen bu jaýlar gurlanda, düzümine sement juda az goşulyp, tersine, çäge bolsa gereginden artyk ulanylypdyr.
Bu jaýlara rusça "Pesoçnyýe" diýip at dakylmagynyň sebäbi hem şu bolsa gerek.
Ýaşaýjylar ulaglaryny adamlaryň geçýän ýodalarynda goýmaly bolýandygyny aýdýarlar.
"Çägeli" diýlip atlandyrylýan jaýlaryň biriniň özüni Allaguly diýip tanadan ýaşaýjysy maşgalasynda ýaş çaganyň ýokdugyny, ýöne ýaşaýan jaýynyň öňünde ulagyny goýup bilmeýändigini, şeýle bolansoň, ulagy adamlaryň ötüp-geçýän ýolunda goýmaly bolýandygyny Azatlyk Radiosyna, zeýrenip, şeýle gürrüň berýär: “Maşyn goýmak üçin ýeriň gytlygy sebäpli goňşularyň arasynda wagtal-wagtal dawa-jenjel çykyp durýar, mesele bolsa çözülmän galýar”.
Gurlanyna kän wagt geçmedik 11 sany jaý, öz proýekti boýunça uzakdan şäheri bezäp dur. Ýöne ýakyndan syn etseň, ol jaýlaryň nähili ýagdaýdadygyna göz ýetirip bolýandygyny ýaşaýjylar aýdýarlar.
Olaryň sözlerine görä, her biri dört gatdan ybarat 11 jaýyň hersiniň töwereginde 7-8 "sotok" ýer bar, ýöne şu günler käbir ýaşaýjylar ol ýerleriň daşyna haýat dikip, bugdaý, ýorunja, ysmanak ýaly ekinleri ekip başlapdyrlar. Bu hem agzalýan jaýlaryň ýaşaýjylary üçin goşmaça kellagyry döredýär.
Sebitdäki jaýlaryň diwarlary gopýar
Bu barada Daýhan köçesiniň ikinji jaýynyň eýesi, efirde adynyň tutulmazlyk şerti bilen Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi. Onuň sözlerinden çen tutulsa, ýerleriň eýelenmegi bilen ýüze çykýan problemalar bilen birlikde birki ýyllykda başga bir ýiti problema hem ýüze çykypdyr.
"Biziň ýaşaýan jaýymyzyň çep gapdalyndan geçýän we hapa suwlar akdyrylýan kanalizasiýa turbasy ýaryldy, ýarylan turbadan çykýan hapa suw howanyň gyzmagy bilen bugarýar we biziň saglygymyza howp salýar, üstesine, oýnamaga ýeriň çäkliligi sebäpli çagalar hem şol hapa suwuň gapdalynda oýnaýarlar" diýip, "Pesoçnyýe" atlandyrylýan jaýlaryň ikinji jaýynda ýaşaýan türkmenabatly belledi.
Onuň pikiriçe, ýazyň gelmegi bilen, mundan beýläk, çybynlar köpeler we ýarylan kanalizasion turbanyň örän hapa suwunyň töweregine üýşýän çybynlar ýaşaýjylaryň saglygyna hasam köpräk howp salar.
Mundan başga-da "Çägeli" jaýlaryň dördünji gatynda ýaşaýan ýaşaýjylar agyz suwynyň ýetmezçiliginden hem şikaýat edýärler. Ýerli häkimiýetleriň wekilleriniň bu problemalar bilen tanyşmak üçin şu ýylyň başynda bu jaýlara aýlanyp görendigine garamazdan, agzalan kemçilikleriň häzirlikçe öňküligine galýandygy aýdylýar.


text:
Azerbaýjanda adam hukuklaryny gorap çykyş edýän tanymal aktiwist, onuň syýasy maksatlydygyny adýan sud diňlenişiginden soň, 6 ýarym ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
16-njy aprelde Bakuwyň Agyr jenaýatlar boýunça sudy Rasul Jafarowy salgyt galplyklarynda, bikanun biznes etmekde we wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda günäli tapdy.
Sud Jafarowyň işi boýunça höküm çykarandan soň, ol bu karary syýasy maksatly diýip atlandyrdy.
Jafarow Ýewropa oýunlarynyň öňýanynda, Azerbaýjandaky adam hukuklarynyň ýagdaýyna ünsi çekmek üçin kampaniýa başlatmagy planlaşdyrýandygyny mälim edensoň, awgust aýynda tussag edildi. Gürrüňi gidýän Ýewropa oýunlary şu ýylyň iýun aýynda Azerbaýjanda geçirilýär.
Adam hukuklaryny goraýan halkara “ Amnesty International” guramasy Jafarowy wyždan ýesiri diýip ykrar etdi.


text:
Täze Microsoft hyzmatynyň goýberilmegi bilen, internetde köpçülikleýin göçgünlik ýagdaýy badyny artdyrýar. Kompaniýa ulanyjylara How-Old.net saýtyny hödürledi. Ol surat boýunça takmynan, adamyň ýaşyny we jynsyny kesgitläp bilýär.
Degişme serişdesi Azure platformasynyň mümkinçiliklerini görkezmek üçin döredilen hem bolsa, ýyldyrym çaltlygynda güýmenje guralyna öwrüldi. Interneti ulanyjylar öz bloglarynda bu hyzmatyň nähili gowy işleýändigi barada müňlerçe mysallary çap etdiler.
Hyzmatyndan peýdalanmak üçin ulanyjy How-Old.net saýtynda ýa-ha suratyny ýerleşdirmeli, ýa-da täzesini almaly. Anyklaýjy birnäçe sekundyň dowamynda suraty seljerýär we adamyň jynsy hem ýaşy baradaky netijesini mälim edýär. Eger suratda birnäçe adam bar bolsa, hyzmat olaryň hem ählisiniň ýüzüni aýyl-saýyl edýär.


text:
Düýn Gürjüstan Orsýeti özara dargynlygy ösdürýänlikde we Gara Deňiz regionyna howp salýanlykda aýyplady.
Çünki Moskwa Gürjüstanyň separatist Abhaziýa regionynyň deňiz kenarlarynda patrul gämilerini ýerleşdirýär diýip, Tbilisi aýtdy.
Gürjüstanyň Daşary işler ministrliginiň beýannamasynda bu “ýagdaýlary hasam dartgynlaşdyrýar we regiondaky ýurtlaryň howpsuzlygyna wehim salýar” diýildi.
Düşenbe güni Orsýetiň metbugatynyň ýazmagyna görä, Orsýetiň patrul gämileri Abhaziýanyň suw territoriýasynda patrullyk edip başladylar.
Gürjüstan Abhaziýa we Günorta Osetiýa ykdysady gabawda goýup, ýakynda Abhaziýa ýangyç alyp barýan türk gämisini ele saldy.


text:
Şu geçen hepde Strasburg şäherinde ýerleşýän ynsan hukuklary boýunça Ýewropa sudy Orsýet babatynda käbir çäklendirmeleri öz içine alýan täze düzgünleri girizdi.
Bu täze düzgünler Ýewropa suduna berilýän arzalar baradaky talaplary güýçlendirmek çäreleri bilen baglanyşykly.
Bu kabul edilen täze düzgünleriň teksti metbugatda indi çap edilmeli. Ol düzgünler, hususan-da, bu suda ýüz tutýanlaryň sany boýunça iň öňde durýan Orsýet ýaly ýurtlardan gelýän arzalaryň sanyny kemeltmekligi göz öňünde tutýar.
Emma, beýleki tarapdan, Ýewropa sudy bilen iş salyşýan orsýetli ýuristler we käbir beýleki bilermenler bu täze düzgünler sebäpli alada galmak üçin esasyň ýokdugyny aýdýarlar.
Soňky bir ýyldan gowrak wagt bäri üstünde işlenilen bu täze düzgünler Ýewropa suduna gelýän arzalaryň talap edilýän standartlara laýyk gelmegini hem-de olaryň Ynsan hukuklary baradaky Ýewropa Konwensiýasynyň bozulmagyny açyk görkezýän arzalar bolmagyny gazanmaklygy maksat edinýär.
Suduň kynçylyklary
Häzirki wagta çenli Ýewropa sudy özüne gelýän arzalaryň takmynan 90 prosent töwereginiň talap edilýän standartlara laýyk gelmeýändigi üçin, olara garaman gelýär.
Strasburg sudunda köp adamlaryň hukuklaryny gorap gelýän adwokat Anna Stawitskaýa bu ýagdaýy şeýle düşündirdi: “Ýewropa sudy Ýewropa Konwensiýasynyň bozulmalary bilen baglanyşykly işlere garaýan sud. Şoňa görä-de, bu suda ýüz tutýan adam şu Konwensiýanyň bozulandygyny görkezmeli we suduň edýän talaplaryna eýermeli”.
Ynsan hukuklary boýunça Ýewropa sudy 1959-njy ýylda esaslandyrylypdy. Ol Ýewropa Geňeşiniň düzümine girýän ýurtlaryň çäklerindäki raýatlaryň we döwletleriň hukuk bozulmalar bilen baglanyşykly şikaýatlaryna garamak maksady bilen döredilipdi.
Soňky ýigrimi ýyla golaý wagtyň dowamynda Ýewropa Geňeşine Gündogar Ýewropa ýurtlarynyň we ozalky Sowet Soýuzyna giren respublikalaryň gelip goşulmaklary netijesinde Ýewropa suduna gelýän arzalaryň sany-da görnetin artdy.
Orsýet iň öňde
Häzirki wagt Ýewropa suduna gelýän arzalaryň 60 prosentden gowragy diňe bäş ýurda, ýagny Orsýete, Türkiýä, Italiýa, Rumyniýa we Ukraina degişli. Suduň resmileri edil häzirki wagt jemi 150 müň töweregi arzanyň bardygyny aýdýarlar.
Orsýet 1996-njy ýylda Ýewropa Geňeşine agza boldy we iki ýyldan soň ynsan hukuklary baradaky Ýewropa Konwensiýasyna gol goýdy. Ýewropa suduna berilýän arzalaryň sany boýunça Orsýet häzirki wagt iň öňde durýar. Ýewropa sudunyň garamagyndäki arzalaryň 40 müňüsi diňe Orsýete degişli arzalar.
Demirgazyk Kawkaz regionyndan ýüzlerçe maşgalalar ýerli ýa-da federal häkimiýetleriň günäsi bilen öz hossarlarynyň ýitirim edilmekleri ýa-da gynalandyklary üçin, Ýewropa sudunyň karary bilen Orsýetiň hökümetinden millionlarça dollar kompensasiýa aldylar.
Ýewropa sudy 2002-nji ýylda Moskwadaky Dubrowka teatrynda 130 adamyň ölümine getiren zamun alnyşyk bilen bagly wakalarda hökümetiň goýberen säwlikleri üçinem ejir çekenleriň maşgalalaryna 1.7 million dollar kompensasiýa tölenmegi barada karar çykarypdy.
Bu suduň karary bilen tussaglykdaky tanymal biznesmen Mihail Hodorkowskiniň hukuklarynyň bozulandygy üçinem kompensasiýa tölenmeli edildi.


text:
Gürjüstanda pikir soraýyşlarda netijeleri açyk galan parlament saýlawlary başlandy we alty partiýaly dolandyryjy koalisiýa dört ýyl ozal ses berişlikde üstün çykan toparynyň garşysyna göreşýär.
Resmiler günortana çenli saýlawçylaryň diňe 20 prosentiniň ses berendigini aýtdylar.
3.5 million saýlawçyly post-sowet kawkaz ýurdunda bir palataly we 150 orunly parlamente saýlanmaga çalyşýan otuza golaý partiýa we birleşik bolup, olar 8-nji oktýabrdaky saýlawlara dürli partiýa sanawlary we bir mandatly okruglar akaly goşuldy.
"Bu saýlawlar Gürjüstanyň demokratik ýewropa döwleti hökmündäki abraýyny güýçlendirmek babatynda öňe süýşmekde örän möhüm ädim” diýip, premýer-ministr Giorgi Kvirikaşvili ses bereninden soň žurnalistlere aýtdy.
Uly koalision, merkez-çepçi “Gürjüstanyň arzuwy” partiýasy milliarder biznesmen Bidzina Iwanişwili tarapyndan guruldy we köp pikir soraýyşlarda biraz öňe saýlandy, emma ozalky prezident Mihail Sakaşwiliniň merkez-sagçy Birleşen milli hereketi we onuň ýaranlary olaryň edil söbügini basyp gelýärler.
Şol bir wagtda, pikir soraýyşlar saýlawçylaryň üçden biriniň entäk belli pikire gelmändigini görkezýär, sebäbi olar ykdysadyýetdäki bökdençlikler, gymmatlaýan bahalar, tankytçylaryň aýdyşy ýaly, Kwirikaşwiliniň hökümetiniň ýerine ýetirmedik wadalary sebäpli ikirjiňlenýärler.
Şu hepde ýarylan we kanun çykaryjy deputaty ýeňilräk ýaralan ulag bombasy hem-de golaýda öň alnan terror hüjümi baradaky habarlar bolsa ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýyna hem ünsi çekdi.
Golaýdaky Ukrainada öz meýline bosgunlykda ýaşaýan we Odessa sebitine gubernatorlyk edýän Sakaşwili öz partiýasynyň ýeňjekdigini aýdýar we bu çaklama çyna öwrülen ýagdaýynda ýurduna gelmegi wada berýär. Ýogsa onuň garşysyna Gürjüstanda jenaýat işi açylan, emma ol bu işiň syýasy sebäplidigini aýdýar.
Eger-de “Gürjüstanyň arzuwy” köplükden az bolup ýeňse,ol birnäçe potensiýal koalisiýadan hyzmatdaş seçmeli boljaga meňzeýär.
Analitikler Tbilisiniň NATO we Ýewropa Bileleşigine goşulmak arzuwy bu saýlawlara täsir ýetirene meňzemeýär diýýärler, sebäbi gürjüstanlylar goňşy Orsýet bilen Ýewropa aralygyndaky kyn çatrykdan gaýdan çarkandak ýolda erjellik bilen öňe dyzamaklaryny dowam etdirýärler.


text:
Azerbaýjan resmileri Orsýetiň prezidentiniň Dagly-Garabag konfliktini çözmek meselesinde täze teklip hödürländigi barada ermeni tarapynyň beýanatyny ret etdi.
4-nji iýulda Ýerewanda Hillary Klintonyň gatnaşmagynda geçirilen metbugat konferensiýasynda Ermenistanyň daşary işler ministri Edward Nalbandýan çykyş edip, Sankt-Peterburgda prezident Medwedew bilen Dagly-Garabag meselesini ara alyp maslahatlaşandyklaryny, Medwedewiň hödürlän täze teklibiniň “Madrid prinsipleriniň täze görnüşidigini” aýtdy.
Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi bolsa bu meselede Orsýetiň uly rol oýnaýandygyna garamazdan, Dagly-Garabag konflikti babatdaky teklipleriň diňe Minsk topary tarapyndan hödürlenmelidigini nygtaýar. Bu barada Azerbaýjan metbugatynda ýurduň DIM-niň metbugat sekretary Elhan Polukowa salgylanylyp habar berildi.


text:
Siz Türkiýede işleýän, iş rugsady bolmadyk we agyr zähmet bilen meşgullanýan türkmenistanly zähmet migrantlaryndan birimi? Eger şeýle bolsaňyz, oraza aýy sebäpli, gurluşuk ýaly pudaklarda işleriň çäklendirilmegi ýa-da düýbünden ýatyrylmagy siziň durmuşyňyza nähili täsirini ýetirýär? Siz şonuň ýaly ýagdaýlardan nähili baş alyp çykýarsyňyz?
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda Türkiýedäki türkmenistanly zähmet migrantlaryň orazadaky durmuş hem iş şertleri hakda gürrüň edilýär. Gepleşige sizi hem gatnaşmaga çagyrýarys.
Bu temadan öz pikirleriňizi aşakdaky forumda teswir görnüşinde galdyryp bilersiňiz, eger gepleşige gatnaşmakçy bolsaňyz biziň bilen habarlaşyň, adresimiz: hat@azatradio.org, siz bilen özümiz habarlaşarys.


text:
12-nji fewralda paýtagt Aşgabada gar ýagdy. Özem ne ýagmak! Ýerler durşuna gar bilen örtüldi.
Şu ýylyň gyşy gaty ýumşak geldi. Käýarym gar gatyşykly ýagşyň ýaganlygyna garamazdan, bu günki ýaly ýagan gary paýtagtyň ýaşaýjylary eýýäm iki ýyl bäri görmändiler. Gar uzakly gün ýagdy. Tebigatyň bu eçilen sowgady ýaşaýjylaryň köpüsiniň kalbyny heýjana getirdi. Howanyň temperaturasy daşarda minus alta çenli düşenligine garamazdan, çagalaryň köpüsi säher turup, gar oýnadylar.
Adatdaky ýagýan gardan bu günki ýagan garyň mukdarynyň gaty köp bolmagy awtosürüjileri aljyratdy. Şäher häkimliginiň ýol arassalaýjylary tebigatyň duýdansyz sowgadyna başda eýgerjek ýaly etseler-de, ýagdaýy soňuna çenli alyp çykyp bilmediler. Säher bilen paýtagtyň esasy gatnawly köçelerine tehniki duz sepildi. Gar ýygnaýjy maşynlar bolsa, dynuwsyz işledildi. Emma öýländen soň köçeler edil aýna ýaly boldy. Ýollarda bolsa awtoulaglaryň yzy üzülmeýän kolonnasy emele geldi.
Garyň ýagmagy jemgyýetçilik awtotransportynyň işine-de öz täsirini ýetirdi. Şu gün jemgyýetçilik awtobuslarynyň gatnawy juda selçeňledi. Adamlar, awtobus duralgalarynda öňkülerine görä köpräk garaşmaly boldular. Öýländen soň bolsa, paýtagtlylaryň köpüsi hatda taksi tutup hem bilmän, ýolda esli wagt durdular. Hususy awtoulagynda kireý edýänler bolsa ýol nyrhyny 4-6 esse galdyrdylar. Öň üç manada barylýan ýerlere taksiler 7 manat soradylar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Ýurduň günorta-gündogarynda guralan bomba hüjüminde iki türk esgeri öldürildi, dördüsi bolsa ýaralandy.
Diýarbekir welaýatynyň gubernatorynyň edarasy 26-njy iýulda ulag bombasynyň Laýs etrabynda, 25-nji iýul agşamy goşunlar ýoldan barýarka ýarylandygyny aýtdy.
Beýanatda bu hüjümiň «terrorçylar» tarapyndan amala aşyrylandygy aýdylýar we adatça olar bu sözi aýdanlarynda kürt pitneçilerini nazarda tutýarlar.
Bu partlama bikanun diýlip yglan edilen Kürdüstan işçiler partiýasy, Türkiýe PKK-niň demirgazyk Yrakdaky pozisiýalaryna howa zarbasyny uranyndan soňra, Ankara bilen ýaraşyga eýermejekdigini aýdanyndan soň boldy.


text:
BMG-niň bosgunlar gullugy Liwiýanyň Tunis bilen araçäkleşýän günbatar serhedinde soňky 10 günde Liwiýadan 70 müňden 75 müňe çenli adamyň gaçmagy netijesinde ýagdaýyň «krizis derejesine» gelendigini aýtdy.
BMG-niň Bosgunlar boýunça ýokary komissarlygynyň sözçüsi Melissa Flemiň duşenbe güni Tunise serhetden 14 müň adamyň gaçyp geçendigini we sişenbe güni hem 10 müňden 15 müňe çenli adamyň gaçyp gelmegine garaşylýandygyny aýtdy.
Şularalykda Muammar Kaddafä wepaly güýçleriň Zawiýah şäherini gozgalaňçylardan gaýtaryp almaga synanandygy, ýöne muny başarmandygy habar berildi. Zawiýah paýtagt Tripolynyň 50 km günbatarynda ýerleşýär.
Birleşen Ştatlar uruş gämilerini we söweş uçarlaryny Liwiýa golaýraga süýşürýär. Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron bolsa sişenbe güni Kaddafä garşy harby güýç ulanmak ähtimallygyny aradan aýyrmakdan ýüz öwürdi.
Muňa garamazdan, Fransiýanyň daşary işler ministri Aleýn Juppe fransuz parlamentine BMG-den açyk ygtyýar bolmazdan Liwiýa garşy halkara harby çäräniň görülmejegini, şol sanda uçmasyz zona düzgüniniň hem girizilmejegini aýtdy.
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik agzalary bolan Hytaý we Orsýet Liwiýada uçmasyz zona düzgüniniň girizilmek ähtimallygyna şübhe bildirdiler.
Birleşen Ştatlaryň baş serkerdesi, general Jeýms Mattis sişenbe güni Senat diňlenişiginde Liwiýanyň üstünden uçmasyz zona düzgünini girizmek üçin ilki Liwiýanyň howa gorag sistemasyny bombalamaly boljagyny aýtdy.


text:
Orsýetiň resmileri ABŞ-nyň Orsýetde demokratiýany ýaýratmak boýunça iş alyp barýan guramalary maliýeleşdirmeginiň Moskwa bilen Waşingtonyň özara gatnaşyklarynda problema öwrülip barýandygyny aýtdy.
Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkow Orsýetiň aladalaryna amerikan hökümetiniň jogap berendigini “Interfaks” habar agentligine aýdy. Rýabkowyň bellemegine görä, ABŞ toparlary goldamak üçin “nämeleriň, haçan we haýsy görnüşde” edilendigi barada maglumat beripdir.
Wladimir Putin Waşingtony Orsýetde demokratik programmalary goldamak bahanasy bilen özüne garşy protestleri maliýeleşdirmekde ençeme gezek aýyplapdy.


text:
Ozalky SSSR-de totalitar režimi saklap galmak üçin döwlet agdarylyşygyny amala aşyrmaga synanyşyk edilenine, şeýle-de dünýäde 15 sany täze garaşsyz döwletiň döremegine indi ýigrimi ýyl dolýar.
Bu döwletlerde 1991-nji ýylyň 19-21-nji awgustyndaky wakalara bolan garaýyşlar hem biri-biriniňkiden örän tapawutly.
Tallinnde, Rigada we Wilnýusda ýaşaýanlar üçin, ýigrimi ýyl ozal dünýäni sarsdyran şol üç güne – Baltik döwletlerinde demokratik ösüşe itergi beren, bazar ykdysadyýetine geçmäge ýol açan we ýewropalaşmagyň başlangyjy bolan pursat hökmünde garalýar.
Özbegistan, Türkmenistan we Belarus ýaly ýurtlarda Sowet Soýuzynyň dargamagyna has başgaçarak düşünjeden ugur alnyp baha berilýär. Awtoritar döwlet gurluşyna tarap omzamanyň netijesinde bu ýurtlar “Freedom House” guramasynyň “Dünýäniň iň repressiw jemgyýetleri” diýen bahasyna mynasyp boldular.
Postsowet regiony barada gürrüň etmek ýyl-ýyldan agyr düşýär. Biz bu düşünjäni indi başgaçarak atlandyryp başlamaly. Eger-de şol döwletler öň çaga bolan bolsa, indi olar 20 ýaşa ýeten kämil adamlar.
Beýleki döwletlerde bolsa, ýigrimi ýyl ozalky şol wakalara orta-aram bir garaýyş bar. Mysal üçin, Gürjüstan, Ukraina, Moldowa, Gyrgyzystan we Ermenistan dagy dogumly hereket edip, demokratiýanyň belli bir görnüşine tarap ýola düşdüler. Galan döwetlerde, ýagny Orsýet, Gazagystan we Täjigistan ýaly ýurtlarda, ýumşak awtokratiýa ýa-da başgaçarak aýdylanda, “göz astyndaky demokratiýa” ornaşdy. Bu aralykda, energiýa serişdelerine baý Azerbaýjan awtoritar nebit döwletine öwrüldi.
Şeýlelikde, biri-birinden tapawutly, dürli režimler orta çykdy. Indi region barada “ozalky Sowet Soýuzy” diýen söz düzümi bilen gürrüň etmek näderejede heňe gelýär?
Millilik duýgularynyň berkemegi, belkem, täzeden döremegi; Orsýetiň täsiriniň, nähili-de bolsa, peselmegi; beýleki taraplaryň - Ýewropa Bileleşiginiň, Türkiýäniň we Hytaýyň bu regiona medeni, ykdysady we syýasy taýdan aralaşmagy; şeýle-de postsowet döwrüniň ýaşlarynyň kemala gelmegi ýaly ýagdaýlaryň ozalky berk gatnaşyklaryň tanapyny gowşadandygy aýdylýar.
Düýbi Waşingtonda ýerleşýän Karnegi fondunyň Orsýet we Ýewraziýa programmasy boýunça baş işgäri, şeýle-de Kawkaz regiony barada ençeme kitabyň awtory Tomas De Waal şeýle diýýär: “Postsowet regiony barada gürrüň etmek ýyl-ýyldan agyr düşýär. Biz bu düşünjäni indi başgaçarak atlandyryp başlamaly. Eger-de şol döwletler öň çaga bolan bolsa, indi olar 20 ýaşa ýeten kämil adamlar. Bu indi olaryň özbaşdak karar almaga ukyplarynyň bardygyny, işe ýerleşip bilýändiklerini, ulag satyn alyp, sürüp başlamaga mümkinçilikleriniň bardygyny aňladýar”.
Türkmen prezidenti Saparmyrat Nyýazow we täjik kärdeşi Rahmon Nabiýew Moskwada geçirilen GDA-nyň sammitinde, 1992-nji ýylyň 6-njy iýuly.
Ozalky SSSR-iň düzümine giren käbir döwletler üçin bolsa şu günüň hakykatlary 1991-nji ýyldaky şol wakalaryň eýforiýasyndan juda uzakda. 20 ýyl mundan ozal döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň garşysyna Moskwadaky wakalara gatnaşan, soňra Boris Ýeltsiniň häkimiýeti döwründe Orsýetiň premýer-ministriniň orubasary bolan Boris Nemtsow Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Biz diýseň romantikdik. Biz azatlyga we şowly durmuşa barýan ýoluň juda gysga boljakdygyny çaklapdyk. Biz munuň beýle däldigine soň düşündik. Men kommunizmiň ýatyrylmagy netijesinde, birnäçe aýyň içinde uly durmuşy gurup boljakdygyna ynanýardym. Biz juda sada bolan ekenik. Diňe men däl, eýse Ýelsin we biziň ähli toparlarymyz hem şeýledi. Biz kommunizmi ýok edip bilsek, onda juda rowaç adamlar bolarys öýdüp, pikir edýärdik. Ýöne, gynansak-da, häzirki ýagdaýlar şol döwrüň umytlaryndan has dartgynly we garjaşyk bolup görünýär”.
Sowet Soýuzynyň dargamagy netijesinde dörän täze döwletler öz öňlerinde neneňsi agyr günleriň bardygyna gysga wagtyň içinde düşündiler. De Waalyň pikiriçe, Sowet Soýuzynyň dargamagyndan soň, bu ýurtlaryň hiçisi demokratiýany we bazar ykdysadyýetini gurmak meselesine dogry baha bermegi başarmady.
Demokratiýa nukdaý nazaryndan çen tutulsa, olar yza tarap hereket etdiler. Munuň anyk mysaly Türkmenistandyr. Bu ýurt 1985-nji ýylda häzirkisindan has erkindi.
Täze dörän döwletleriň öňünde duran esasy wezipeleriň biri hem milliligi döretmekdi. Karnegi fondunyň Orsýet we Ýewraziýa programmasynyň direktory Metýu Rožanski şeýle diýýär: “Elbetde, iň esasy özgerişlik – bir asyr töweregi ýaşan Sowet impersiýasynyň dargamagyndan başga, ondan öňki Orsýet imperiýasynyň synmagy bolupdy. Netijede millilik dikeldilip, käbir ýagdaýlarda, dogrusyny aýtsaň, täzeden hem kemala gelip başlapdy. Men bu ýerde belli bir döwletleriň adyny tutmakdan saklanaýyn. Sebäbi munuň käbir millietçi toparlaryň janyna degmegi mümkin. Garaz, umuman aýdylanda, bärde möhüm zat - täze, hiç kime bagly bolmaýan milliligi döredip, kemala getirmekdi. Muňa, hususan-da, özlerini Orsýetden tapawutly edip görkezmek synanyşyklary hem girýärdi. Bu şol ýurtlaryň halklarynyň aglabasynyň ruslaşandygyna we ykdysadyýetiniň köp böleginiň sowet görnüşindedigine garamazdan hem amala aşyrylyp başlanypdy”.
Milliligi döretmek käbir döwletler üçin aňsat bolupdy. Mysal üçin, Baltik ýurtlary bu meselede özleriniň iki sany jahan urşy aralagynda gazanan garaşsyz döwlet tejribelerini ulanypdylar. Ermenistan we Ukraina ýaly döwletleriň Günbatarda güýçli diasporalarynyň bolmagy olara öz milliligini saklamaga kömek edipdi. Ýöne köpler milliligi tarpdan gurup başlamaly bolupdylar.
De Waalyň aýtmagyna görä, kähalatlarda bu proses demokratiýa tarap gitmekden ötri, ters ugur boýunça hereket edipdir. Ol käbir ýurtlar häzirkisinden tapawutlylykda sowet döwründe has demokratdy diýen pikirde: “Gürrüňsiz, Azerbaýjanda demokratiýanyň häzirki derejesi 20 ýyl mundan öňküsinden pes. Belarus hem şeýle. Elbetde, hökümetiň güýji we gündelik işler boýunça öňegidişligiň bar bolmagy mümkin. Ýöne demokratiýa nukdaý nazaryndan çen tutulsa, olar yza tarap hereket etdiler. Munuň anyk mysaly Türkmenistandyr. Bu ýurt 1985-nji ýylda häzirkisindan has erkindi”.
Sowet Soýuzynyň dargamagyndan 20 ýylyň geçmegi bilen region “ozalky Sowet Soýuzy” döwründen “post-öňki sowet zamanasyna” girdi. Biri-birinden tapawutly 15 sany döwlet - bularyň her biriniň indi öz daşary syýasaty, içerki sosial-syýasy durky bar.


text:
Russiýanyň derňewçileri Kazandaky uçar heläkçiligine sebäp bolan delilleri derňeýärler. Şol wakada uçardaky ýolagçylaryň 50-si hem heläk boldy.
Derňewçiler uçarda iki gara guty tapdylar we olar häzirki wagt uçaryň tehniki näsazlyklar ýa-da ekipažyň şowsuzlygy sebäpli heläkçilige uçrandygyny derňeýärler.
CCTV telekanalynyň görkezen wideo ýazgysyna görä, uçar dikligine ýere düşüp, ot alýar.
Wakanyň bolan güni Boeing 737 kysymly uçar Moskwa-Kazan gatnawyny amala aşyrýardy.
Wakanyň pidalarynyň arasynda Tatarystanyň prezidenti Rustem Minnihanowyň ogly Irek Minnihanowyň, Russiýanyň federal howpsuzlyk gullugynyň Tatarystandaky bölüminiň ýolbaşçysy Aleksandr Antonow dagylaryň hem bardygy aýdylýar.


text:
Wideo: Andreý Sannikauwyň işi boýunça sud diňlenişigi geçirilýär.
Belarusyň daşary işler ministriniň öňki orunbasary we “Hartiýa 97” atly toparyň egindeş başlygy, 57 ýaşly Andreý Sannikau özüniň bigünädigini aýdýar. Ol häzirki suduň gidişinde günäli hasaplansa, 15 ýyl türme tussaglygyna höküm ediler.
Suda syn etmek üçin diňlenişik geçirilýän jaýda jemlenen synçylaryň arasynda Şwesiýanyň, Wengriýanyň ilçileri we Orsýetiň hem ABŞ-nyň diplomatlary boldular.
Sudda Sannikau özüne garşy aýyplamalar, ýagny onuň ençeme sapar protestleri geçirip, köpçülikleýin bidüzgünçilikleri gurnanlygy we 19-njy dekabrda miting geçirenligi baradaky günälemeler öňe sürlende, örän rahat göründi. Sud diňlenişigi
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Belarus gullugynyň habarçysynyň şol sud diňlenişiginden habar bermegine görä, Sannikau protestleriň parahatçylykly bolanlygyny aýtdy. Ol şol aksiýalaryň dowamynda hökümet edaralarynyň binalaryna ýetirilen zyýanyň demonstrantlaryň işi bolman, prowokasiýanyň netijesi bolanlygyny belledi.
Andreý Sannikau protestçiler bilen polisiýanyň arasyndaky çaknyşyklarda ýenjilenden soň, 19-njy dekabr 2010-njy ýyl.
Bu sud diňlenişigi hökümete garşy demonstrasiýalara gatnaşan ýokary derejeli oppozisionerleriň ýüzbe-ýüz bolýan synaglaryna gabat geldi. Aleksandr Lukaşenkonyň dördünji gezek prezidentlik wezipesine saýlanmagyna mümkinçilik berjek saýlawlarda sesleriň galplaşdyrylanlygy öňe sürlüp, geçirilen protest aksiýalarynda görnükli rol oýnan ýedi adam 2 we 4 ýyl möhlet bilen türme tussaglygyna höküm edildiler.
Günäli hasaplananlaryň biri Dzmitry Bandarenka. Sannikauwyň graždan toparyna girýän Bandarenka, köpçülikleýin bidüzgünçiliklere gatnaşmakda günälenip, 2 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
27-nji aprelde ýene 11 adam sud edildi. Olaryň dördüsiniň işi Sannikau bilen bir sud jaýynda diňlendi.
Emma aktiwistler bu sud diňlenişiklerini tankyt etdiler we sudda günäleýji tarapyň ýeterlik delil getirmänligini bellediler. Adalatly bolarmy?
Adam hukuklaryny goraýan Belarusyň Helsinki komitetiniň başlygy Aleh Hulak Sannikauwyň kanuna laýyklykda sud ediljegine şübhelenýär: “Biz, şübhesiz, professionallygyň örän ýetmezçilik edýänligine şaýat bolýarys. Olar öz isleglerine görä, käbir faktlary oýlap tapmaga synanyşýan bolmaly, sebäbi bu işde olarda anyk deliller ýok. Bar zat gümürtik. Bu uly meselä degişli detallaryň ençemesi gyssagly ýok edildi. Şeýlelikde zerur derňewleri geçirmäge we wakalara baha bermäge ukyply suduň ýokdugy mese-mälim”.
Prezidentlige dalaşgärleriň ýedisi hem tussaglykda basyş astynda. Olaryň arasynda Sannikau oppozisiýa tarapyndan öňdebaryjy dalaşgär hasaplanýar. Şol bir wagtda-da onuň ses berişlikde toplan sesleri resmi sanlara görä, 2,5 prosentden aşmady. Sesleriň 80 prosentini Lukaşenko aldy.
“Wesna 96” atly adam hukuklaryny goraýjy guramanyň başlygy Ales Belýatskiniň “Reuters” agentligine aýtmagyna görä, ol häkimiýetleriň Sannikau babatynda berk durjagyny çak edýär we režime garşy eýeleýän barlyşyksyz pozisiýasy sebäpli Sannikauwyň repressiýalara sezewar edilmek ähtimallygyny aradan aýyrmaýar.
Sannikauwyň sud işine Günbatarda üns bilen syn edilýär. Prezident Lukaşenko we Belarusyň ýüzden gowrak beýleki resmilerine Günbatar döwletlerine syýahata barmak gadagançylygy girizilipdi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Ukrainada dowam edýän krizis we Orsýetiň Krym ýarym adasyny öz düzümine goşmagy bilen bagly ýagdaýda Gündogar Ýewropada ABŞ-nyň goşmaça harbylaryny ýerleşdirmek üçin 1 milliard dollarlyk maliýe üpjünçiligi teklip etdi.
Ak Tamyň beýannamasyna görä, Obama Kongressi Ýewropadaky “täze agzalarynda” ABŞ-nyň goşunlaryny, howa we deňiz güýçlerini ýaýbaňlandyrmak barada Ýewropanyň inisiatiwasyny goldamaga çagyrypdyr.
Obama Ýewropa dört günlük saparyna başlap, 3-nji iýunda Warşawa bardy.
NATO-nyň baş sekretary Anders Fogh Rasmussen guramanyň goranmak ministrleriniň duşuşygynyň öňýanynda Brusselde eden çykyşynda Obamanyň beýannamasyny makullady.
“Men Amerikan ýolbaşçylygynyň beýannamasyny makullaýaryn. ABŞ Orsýetiň Ukrainadaky bikanun harby aksiýalaryna çalt reaksiýa bildirdi”, diýip Rasmussen aýtdy.


text:
Dünýäniň aglaba şäherlerinde Täze Ýyl mynasybetli baýramçylyk çäreleri geçirildi.
Nýu-Ýorkda turistler we ýerli ýaşaýjylar “Times Square” meýdançasynda ýygnanyp, geçen ýylyň soňky sekuntlaryny sanadylar.
Londonda Täze Ýyl baýramçylygy mynasybetli, feýwerkler atyldy. Temza derýasynyň boýuna ýygnanan adamlar hem, birek-biregini täze – 2013-nji ýyly bilen gutlaýardylar.
Olaryň biri özüniň arzuwyny şeýle beýan etdi: “Eger-de men ertir “Ýewromilliony” utup bilsem, in-e, şu meniň Täze Ýyl arzuwym bolar”.
Mundan hem öň, Orsýetde adamlar Moskwanyň Gyzyl meýdançasynda ýygnanyp, Täze Ýyly garşy aldylar.
Häzirki pursat tämizlik işgärleri, baýramçylykdan soň şäherleriň köçelerinde tämizlik işlerini geçirýärler.


text:
Ortaýer deňzindäki gämide, megerem dyknyk kabinada demikmekden, azyndan 40 migrant heläk boldy. Italiýanyň harby deňiz güýçleri 15-nji awgustda bu ölüm faktyny tassyklady, emma goşmaça detallary aýtmady.
Olar harby deňiz güýçleriniň «Cigala Fulgosi» gämisiniň halas ediş missiýasynyň öňüni çekýändigini we köp adamyň halas edilendigini aýtdylar. Habarlarda aýdylmagyna görä, ol gämi Liwiýanyň kenarlaryndan 50 km çemesi uzaklykda bolup, onuň üstünde 400 çemesi migrant bar eken.
Ýewropa Bileleşigi 14-nji awgustda Ikinji Jahan urşundan bäri iň erbet bosgun krizisi bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýtdy.
Halkara Migrasiýa guramasynyň maglumatlaryna görä, ýylyň başyndan bäri Italiýa gämide 101700-den gowrak migrant geldi, azyndan 2040 migrant bolsa ýolda heläk boldy.


text:
Täjigistanyň baş müftisi prezident Emomali Rahmonyň režimini tankytlamaga garşy fatwa çykardy.
Baş müfti Saýdmukarram Abdulkodirzoda, Täjigistanyň musulmanlarynyň döwlet tarapyndan saýlanan başlygy 27-nji sentýabrda žurnalistlere «dolandyryjy häkimiýetleri tankytlamak uly günä hasaplanar» diýdi.
"Tankyt häkimiýetlere bolan ynamyň aşagyny köwýär" diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi. Abdulkodirzoda bu fatwany anna namazy mahalynda, paýtagt Duşenbedäki baş metjitde çykardy.
Täjigistanyň oppozisiýadaky Yslam gaýtadan döreýşi partiýasy bu fatwanyň häkimiýetleriň buýrugy esasynda çykarylandygyny aýtdy.
Täjik häkimiýetleri giň ýaýran işsizlik esasynda ýaş musulmanlaryň radikallaşmagyndan howatyr edýärler. Soňky üç aýda 10 çemesi täjik ýigidiniň Siriýada, oppozisiýanyň tarapyndaky söweşde öldürilendigi aýdylýar.


text:
Çingiz han
(hakyky ady – Temujin, Temuçin) (takmynan 1155, Onon derýasynyň boýundaky Delpun – Boldan bölegi – 25.8.1227) – bitewi Mongol döwletini esaslandyryjy, serkerde. Ýesugeý batyryň urugyndan bolan maşgalalaryň birinde dogulýar. 1204-nji ýyla çenli Çingiz han häkimlik ugrundaky esasy bäsdeşlerini ýok edýär we ägirt giň territoriýany basyp alýar. 1206-nji ýylda sähra aristokratiýasynyň gurultaýynda ol mongol taýpalarynyň hemmesiniň beýik hany diýlip yglan edilýär. Çingiz han içeri syýasatda mongol taýpalaryny birleşdirmäge we feodallaşan urug-taýpa baýlarynyň bähbidini goraýan täze döredilen hökümeti dolandyrmagyň merkezleşdirilen usulyny üpjün etmäge aýratyn üns berýär. Ol 1206-njy ýylda ýörite karar bilen mongol taýpalaryny harby-administratiw birliklere bölýär. Çingiz han 10 müň adamly şahsy gwardiýa (keşig) döredýär, ol döwlete garşy närazylyklaryň ýüze çykan ýerlerindäki hereketleri basyp ýatyrmakda esasy güýç bolýar. Çingiz han daşary syýasatda öz häkimligindäki territoriýany maksimal giňeltmäge ymtylýar. 1207-1211-nji ýyllarda Çingiz han Sibiriň we Gündogar Türküstanyň halklaryny boýun egdirýär, 1211-nji ýylda bolsa Szin döwletiniň üstüne çozýar. Bu uruşlar döwleti güýçden gaçyrýar, XIII asyryň ahyrlarynda döwlet syýasy, ykdysady we medeni taýdan pese düşýär. Çingiz han 1226-njy ýylda Si-sýa döwletine garşy geçiren ýörişi wagtynda, şonuň territoriýasynda ölýär.
Çeşme: Türkmen Sowet Ensiklopediýasy, Tom 10, sah.98


text:
EBEDI YKBALLAR - Yelharaz Turkmen Edebi Portal- Zylyha Muhammedowa:
MUHAMMEDOWA ZYLYHA BAKYÝEWNA (1922-1984) – Türkmenistanyň ylymlar
akademiýasynyň habarçy-agzasy, filologiýa ylymlarynyň doktory.
Türkmenistanyň ylymda at gazanan işgäri. Ol Mary oblastynyň Mülkýusup
obasynda dogulýar.
Zylyha Ýolöten raýonynyň I.S.Turgenow adyndaky ýediýyllyk mekdebinde
okaýar. Soňra Aşgabat şäherindäki 18-nji mekdebi 1938-nji ýylda ekstern
gutarýar.
1938-1941-nji ýyllarda Aşgabadyň A.M.Gorkiý adyndaky döwlet
pedagogik institutynyň dil we edebiýat fakultetinde okaýar. Okuwy
gutarandan soň, ol institutyň edebiýat kabinetiniň müdiri bolup işleýär.
1945-nji ýylda Zylyha SSSR YA-nyň SSSR halklarynyň dili we ýazuwy
institutynyň aspiranturasyna kabul edilýär.
SSSR YA-nyň habarçy-agzasy, görnükli türkolog N.K.Dmitriýewiň
ýolbaşçylygynda aspiranturanyň doly kursuny tamamlaýar. 1948-nji ýylda
bolsa SSSR YA-nyň Dil bilimi institutynyň alymlar Sowetinde
«Magtymgulynyň diwanynyň Astrabat golýazmasynyň dili» diýen tema boýunça
kandidatlyk dissertasiýasyny goraýar.
1948-1949 – njy ýyllarda ol Pedagogik Ylymlar akademiýasynyň Milli mekdepler institutynda uly ylmy işgär bolup işleýär.
1949-njy ýyldan ömrüniň ahyryna çenli Türkmenistanyň YA-nyň
Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynda häzirki zaman türkmen
dili sektorynyň müdiri, şol sektorda uly ylmy işgär, diliň taryhy
sektorynyň müdiri, starşiý ylmy işgäri bolup işleýär. 1951-nji ýylyň
iýunynda döwletiň ylmy we medeni durmuşynda uly özgeriş bolup geçýär.
SSSR Ylymlar akademiýasynyň Türkmenistan filialy Türkmenistan SSR
Ylymlar akademiýasyna öwrülýär. Z.B.Muhammedowa şol ýyl TSSR YA-nyň
habarçy agzalygyna saýlanýar. 1966-1973-nji ýyllarda golýazmalar
sektoryna ýolbaşçylyk edýär.
1973-1984-nji ýyllarda Zylyha Bakyýewna şol institutyň türkmen
diliniň taryhy we dialektologiýasy sektorynda uly ylmy işgär wezipesinde
işleýär.
1969-njy ýylda Z.B.Muhammedowa «XI—XIV asyr türkmen diliniň taryhy
boýunça derňewler» (arap dilinde ýazylan filologik eserler esasynda)
doktorlyk dissertasiýasyny goraýar. Alym ylmy kadrlary taýýarlamak işine
aktiw gatnaşýar. Onuň ýolbaşçylygynda birnäçe ýaşlar filologiýa
ylymlarynyň kandidaty diýen alymlyk derejesini aldylar. Ol ençeme
adamlaryň goran doktorlyk, kandidatlyk dissertasiýalarynyň resmi
onponenti bolup çykyş etdi.
Zylyha Bakyýewna Muhammedowa 80-den gowrak ylmy makalanyň, «XI-XIV
asyr türkmen diliniň taryhy boýunça derňewler» atly monografiýanyň
awtorydyr.
Onuň makalalaryny özüniň häsiýeti boýunça esasy 4 ugra bölmek mümkin:
1) rus klassyk edebiýaty boýunça (A.S.Puşkin, A.P.Çehow, N.W.Gogol)
edilen terjimeler hakynda; 2) türkmen edebiýaty hakynda; 3) türkmen
diliniň leksikasy (onomastika, halyçylyga degişli terminler, fauna we
flora degişli leksika, etnonimler, aýry-aýry sözleriň etimologiýasy); 4)
türkmen diliniň taryhyna degişli ylmy derňewler. Onuň makalalarynyň
birnäçesi bütinsoýuz, daşary ýurt žurnallarynda çap edildi.
Zehinli alym filologiýa ylmyny ösdürmekde, ökde hünärli ylmy kadrlary
taýýarlamakda bitiren hyzmatlary üçin 1972-nji ýylda Türkmenistanyň
ylymda at gazanan işgäri diýen hormatly ada mynasyp boldy. 1978-nji
ýylda ol Türk Dil Kurumynyň habarçy agzalygyna saýlandy.
Ol leninçilik ýubileý medaly hem-de TSSR Ýokary Sowetnniň Prizidiumynyň Hormat hatlary bilen sylaglandy. (“Türkmen dilçileri” H.Muhyýew, S. Kürenow, “Magaryf” neşirýaty, 1988 )


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistana daşary ýurtlardan täze jemgyýetçilik transportlaryň getirilendigi, ýagny täze awtobuslaryň satyn alnandygy resmi metbugatda habar berilipdi.
Bu awtobuslaryň ýurduň käbir sebitindäki ýaşaýjylar üçin amatlyklary döredýändigi aýdylsa, Balkan welaýatynyň Balkanabat şäherinde bolsa jemgyýetçilik transport gatnawynyň düýbünden çäklidigi habar berilýär.
Balkanabat şäheriniň özüni Tuwakbibi diýip tanyşdyran ýaşaýjysy şäherde diňe irden sagat 7 bilen 8 aralygynda awtobus gatnawynyň bardygyny, günüň beýleki sagatlarynda ýaşaýjylaryň hususy taksiler bilen hereket edýändigini aýdýar. Bu barada balkanabatly Tuwakbibi Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Nädip "MTS-Türkmenistanyň" işgäri bolmaly
MTS-iň işgäri bolmak üçin, bellenen nusgadaky maglumatnama-arzany doldurmak zerurdyr.
Maglumatnamanyň blankyny şu ýerde almak bolýar (aşak seret).
Maglumatnamada görkezilen ähli meýdanlary doldurmagyň zerurdygyna ünsüňizi çekýäris, maglumatnama ýüz tutýanyň foto suraty ýelmenen we onuň goly çekilen bolmaly.
Doldurylan anketalary MTS kompaniýasyna aşakdaky usullar bilen ýetirmek bolýar:
- Maglumatnamanyň skanirlenen nusgasyny job@mts.tm elektron poçta salgysyna ibermek.
- Maglumatnamany Aşgabat ş., Türkmenistanyň Gahrymany A.Nyýazow şaýoly, 85 salgysy boýunça MTS-iň gorag nokadyna getirip tabşyrmak. Kabul edilen ähli maglumatnamalar gelen hat-habarlary hasaba alyş kitabynda hökmany tertipde hasaba alynýar.
- Maglumatnamany poçta arkaly, buýurma hat boýunça Aşgabat ş., Türkmenistanyň Gahrymany A.Nyýazow şaýoly, 85 salgysyna ibermek
Biz Siziň ýüz tutmaňyzyň we maglumatlaryňyzyň ýaşyrynlygyny kepillendirýäris.
Eger-de Siz kompaniýanyň işgärleri tarapyndan haýsydyr bir öte geçmeler bilen ýüzbe-ýüz bolsaňyz, bu barada complaint@mts.tm elektron poçta ýa-da Aşgabat ş., Türkmenistanyň Gahrymany A.Nyýazow şaýoly, 85 salgysy boýunça habar bermegiňizi Sizden haýyş edýäris.


text:
Eýranyň resmi IRNA täzelikler agentligi ABŞ-nyň uçar öndüriji Boeing kompaniýasynyň indiki aýyň dowamynda Eýrana 777 kysymly iki ýolagçy uçaryny ugratjakdygyny habar berdi. Bu, Günbataryň Eýrana garşy uzak möhletli sanksiýalaryny ýatyrmagyndan soň Birleşen Ştatlaryň we Eýranyň arasynda baglaşylan iň uly biznes şertnamasydyr.
IRNA agentliginiň “ygtybarly çeşmesine” salgylanyp, 9-njy aprelde habar bermegine görä, uçarlar Eýran Air milli howa kompaniýasyna beriler.
Boeing kompaniýasy Eýranyň 80 sany uçar, şol sanda 737s kysymly 50 uçary we 777 kysymly 30 uçary satyn almaga isleg bildirendigini geçen ýyl mälim edipdi. Bu şertnamanyň bahasy 16 milliard dollara barabar.
Şol bir wgatda-da, Eýranyň hökümeti uçarlaryň bahasynyň diňe ýarysyny tölejekdigini, Boeing kompaniýasynyň styn almak üçin teklip eden şertleriniň çäklendirilmeginiň muňa sebäp bolýandygyny aýdypdy.
Boeing kompaniýasy uçarlaryň bahasyny mälim etmedi.
Eýranyň Boeing kompaniýasyndan uçar satyn almagyna degişli şertnamanyň 2015-nji ýylyň iýul aýynda Tähranyň we dünýäniň täsirli ýurtlarynyň arasynda ýadro ylalaşygyna gol çekilmeginiň yzýany baglaşylan bolmagy çak edilýär. Ylalaşykda Tähranyň öz ýadro programmasyny çäklendirmegi, Günbataryň Eýrana babatyndaky ykdysady sanksiýalary ýatyrmagy göz öňünde tutulýar.


text: “Ýelken” ýaht-kluby dynç alyşy, dürli güýmenjeleri we sporty Siziň üçin bir ýere jemleýär. Aňrybaş ýaşaýyş şertleri we kaşaň otaglary bilen Size ummasyz şatlyk eçilýär.Türkmenistanyň “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ýerleşýän “Ýelken” ýaht-kluby sebitiň iň toplumlaýyn we iň rahat desgalaryň biridir. Hazar deňziniň kenarýakasyndaky ýaht-klub 1 kilometrlik deňiz kenaryny öz içine alýar. Türkmenbaşy şäheriniň merkezine çenli 20 km, Türkmenbaşy halkara aeroportyna çenli 25 km uzaklykda ýerleşýän bu desga geleniňizde, bu ýerde hödürlenýän deňsiz-taýsyz mümkinçilikler bilen başga bir dünýä gelen ýaly bolarsyňyz.


text:
„Watan gerçekleri“ goýumy
Goýumyň bu görnüşine diňe Beýik Watançylyk urşuna gatnaşan we olaryň yzynda ýeke galan aýallaryna, beýleki döwletleriň territoriýalarynda bolan söweşlere gatnaşan weteranlara, Beýik Watançylyk urşy ýyllaryndaky tyl zähmet weteranlaryndan pul serişdeleri kabul edilýär.
Göterim derejesi - ýyllyk 15 %, bir ýyl möhletli açylýar.
Goýumyň iň az möçberi 100 manat.
Her goýumçy üçin goýumyň iň ýokary möçberi 10 000 manada çenli çäklendirilen.
Goýumça goýumyň üstüni nagt görnüşinde dolmaga hukuk berilýär.
Her goýumça diňe bir goýum hasabyny açmaklyga rugsat berilýär.
Göterimler her aýda hasaplanylýar. Şertnamanyň möhleti gutarýança göterim derejesi üýtgedilmeýär.
“Nepaga“ goýumy
Goýum nepaga ýaşyndaky raýatlara bir ýyl möhletli açylýar. Goýumyň möçberini köpeltmeklige nagt we nagt däl görnüşinde rugsat berilýär (goýumyň göterimleri bilen).
Göterim derejesi - ýyllyk 10 %.
Goýumyň iň az möçberi - 100 manat.
Her goýumçy üçin goýumyň iň ýokary möçberi 50 000 manada çenli çäklendirilen.
Goýumyň üsti her aýda 1 000 (bir müň) manatdan geçmeýän pul serişdeleriň we şu goýuma hasaplanylýan göterimleriň hasabyna doldurylyp bilner.
Göterimler her aýda hasaplanylýar. Goýumçynyň islegine görä göterim haklary esasy goýuma geçirilýär ýa-da goýumça nagt görnüşinde berilýär.
Şertnamanyň möhleti gutarýança göterim derejesi üýtgedilmeýär.
“Möhletli” goýumy
Goýum bir ýyl möhletli açylýar. Goýumyň möçberini nagt we nagt däl görnüşinde köpeltmeklige rugsat berilýär (goýumyň göterimleri we zähmet hakyndan geçirilmek bilen).
Göterim derejesi - ýyllyk 9 %.
Goýumyň iň az möçberi - 100 manat.
Göterimler her aýda hasaplanylýar. Goýumçynyň islegine görä göterim haklary esasy goýuma geçirilýär ýa-da goýumça nagt görnüşinde berilýär. Şertnamanyň möhleti gutarýança göterim derejesi üýtgedilmeýär
“Ruhybelent Nesilleri” goýumy
Goýumyň möçberi çäklendirilmeýär. Goýum 14 ýaşdan bir ýyllyk möhlet bilen raýatlara, her ýylda şertnamany täzeläp, uzaltmak şerti bilen, 18 ýaşyna ýetýänçä açylýar. Goýumyň möçberini nagt we nagt däl görnüşinde köpeltmeklige rugsat berilýär (goýumyň göterimleri bilen).
Göterim derejesi – ýyllyk 9 %.
Goýumyň iň az möçberi - 100 manat.
Göterimler her aýda hasaplanylyp, esasy goýuma geçirilýär. Döwürleýin (1 ýyl) şertnamanyň möhleti gutarýança göterim hakyny ütgetmän saklap, indiki möhlete çenli goýum boýunça göterim hakyny bank bir taraplaýyn tertipde ütgedip biler.
Çaganyň doglan günine bank tarapyndan sowgat berilýär.
„3-6 aý depozitler“ goýumy
Goýumyň möçberi çäklendirmesiz. Goýuma goşmaça pul serişdelerini goýmaklyga we goýumdan pul serişdelerini bölekleýin almaklyga rugsat berilmeýär. Göterimler her aýda hasaplanylýar we berilýär.