text:
“Türkmenistanda bir ýyl türme tussaglygyna höküm edilen “Iýegowa şaýatlary” atly dini toparyň agzasy Mansur Mirşaripow özüne çykarylan karara gaýtadan seredilmegini sorap arz-şikaýat etdi” diýip, dini meseleler boýunça “Forum 18” agentligi habar berýär.
Düýbi Norwegiýada ýerleşýän “Forum 18” täzelikler agentliginiň Türkmenistanda dini azlyklaryň toparlaryna häkimiýetler tarapyndan görkezilýän gysyşlar barada, 21-nji sentýabrda çap eden nobatdaky maglumatyna görä, “Iýegowa şaýatlary” atly dini toparyň agzasy Mirşaripow 2016-njy ýylyň 30-njy iýunynda, Aşgabatda tussag edilip, Daşoguzyň deslapky tussaghanasyna eltilipdir. 18-nji awgustda ol bir ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdir.
2014-nji ýylyň wakasy
“Forum 18” Mirşaripowa 2014-nji ýylda polisiýa hüjüm etmekde günä bildirilendigini habar berýär we dinçä 2014-nji ýylyň iýul aýynda görkezilen gysyşlar barada şeýle maglumat berýär: “Polisiýa Mansur Mirşaripowyň öýüne reýd geçirdi, dini kitaplary elinden aldy (soň ýok edilipdir), ençeme gezek ony urup-ýençdi, Neşekeşleri bejerýän merkezde näbelli dermanly sanjymlara sezewar etdi (ol soň mundan gaçyp gutuldy). Ol 2016-njy ýylda saklanyp, bir ýyl türme tussaglygyna höküm edildi”.
32 ýaşly Mirşaripowyň “Iýegowa şaýatlary” topary boýunça dinçi ýoldaşlary onuň hiç bir bikanun hereket etmändigini we diňe öz dini ynanjy üçin hüjüme sezewar bolandygyny aýdýarlar’ diýip “Forum 18” öz maglumatynda belleýär.
Mirşaripowyň 2014-nji ýylda tussag edileninden soň başdan geçiren ýagdaýlary boýunça maglumatlaryň BMG-niň eden-etdilikli tutha-tutluklar boýunça işçi toparyna we Din hem wyždan azatlyklary boýunça ýörite hasabatçysyna tabşyrylandygy habar berilýär.
Neşekeşleri bejerýän merkezde Mirşaripowyň näbelli dermanlaryň agyryly sanjymlaryna sezewar bolandygy, soň onuň “öz janyndan we saglygyndan howatyrlanyp”, hassahanadan gaçyp gutulmagy başarandygy aýdylýar.
BMG-niň Gynamalara we beýleki rehimsizliklere garşy konwensiýasyna laýyklykda, Türkmenistan jenaýat kanunlarynyň esasynda gynamalara baş goşanlary tussag etmäge we sud etmäge borçly, emma Türkmenistanda adatça bolşy ýaly Mirşaripowyň gynalmagy boýunça-da hiç kim jogapkärçilige çekilmedi’ diýip, dini meseleler boýunça “Forum 18” agentligi öz maglumatynda ýazýar.
Din azatlygynyň kepilnamasy
Türkmenistanyň Baş kanuny, şeýle-de, 2016-njy ýylyň mart aýynda güýje giren “Din azatlygy we dini guramalar hakyndaky kanuny” dinleriň we ynançlaryň azatlygyny kepil geçýär. Özüni dünýewi, kanuny we demokratik döwlet hökmünde yglan eden Türkmenistan her bir raýatynyň dini ynanjyna garamazdan, deňligini ykrar edýändigini yglan edýär.
Halkara guramalarynyň we ABŞ-nyň hökümetiniň din azatlygy boýunça ýyllyk hasabatlarynda, Türkmenistan dini berk döwlet gözegçiliginde saklaýan ýurtlaryň biridigi bellenip, hasaba alnan guramalar batynda çäklendiriji düzgünleriň ýöredilýändigi, hasaba alynmadyk toparlaryň agzalarynyň bolsa, tussaglyk, gorkuzmalar we jerime ýaly jezalandyryjy çärelere yzygiderli sezewar edilýändigini belleýärler.
Türkmenistanyň 2010-njy ýylda BMG beren resmi hasabatyna görä, ýurtda hasaba alnan 123 guramadan, 100 çemesi sünni we şaýy musulmanlary, 13 gurama rus prawoslaw hristianlaryna degişli.
ABŞ-nyň Halkara din azatlygy boýunça komissiýasynyň (USCIRF) 2016-njy ýylda çap eden hasabatynda bellenişine görä, Türkmenistanda käbir dini toparlar hasaba durmak üçin, düzgünleriň çylşyrymlyly we nätakyk bolandygy sebäpli, hasaba durmakdan saklanýarlar, şol bir wagtda, şaýy musulmanlaryň, ermeni apostol kilisesiniň, käbir protestant toparlaryň we “Iýegowa şaýatlarynyň” resmi hasaba durmak üçin eden köp sanly ýüzlenmeleri ret edilipdir.


c: text/html

text:
Penşenbe güni Şweýsariýanyň Adalat ministrligi Özbegistanyň prezidentine ýakyň adamlardan dördüsine degişli bank hasaplarynyň doňdurylandygyny tassyklady.
Şwesariýanyň Adalat ministrliginiň maglumatyna görä, häzirki wagt şu bank hasaplarynyň üsti bilen amala aşyrylan diýlip güman edilýän pul ýuwuşlyklar boýunça derňew işleri alnyp barylýar.
Şu işler bilen baglanyşykly iki adam şu ýylyň iýulynda Ženewada tussag edilipdi. Olar häzirki wagt tussaglykda saklanýarlar.
Şweýsariýanyň «Blisk» atly gündelik gazeti bu tussag edilenleriň prezident Karimowyň uly gyzy Gulnara Karimowa degişli «Koka-kola Özbegistan» kompaniýasy üçin işländiklerini habar berýär. Emma bu tussag edilenleriň şahsyýetleri barada anyk maglumat berilmeýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çarşenbe güni Belarusyň häkimiýetleri Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň iki sany wekiline wiza bermekden ýüz öwürdiler.
ÝHHG guramasy Ýewropa Geneşiniň Parlament Assambleýasynyň agzalary Marieluis Bek bilen Emanuelis Zingerisiň Belarusdaky parlament saýlawlaryna syň etmek üçin bu ýurda barmak isländiklerini aýdýar.
Maglumata gorä, Belarus ÝHHG-niň bu iki wekiline wiza bermezliginiň sebäbi barada hiç hili düşündiriş bermändir.
Şu geljek dynç alyş güni geçiriljek parlament saýlawlaryny baýkotirlemeklige çagyryş edip protest geçirmäge synanyşan üç sany aktiwist çarşenbe güni Belarusda tussag edildi.


text:
24—28-nji aprelde Türkmenistanda Birleşen Arap Emirlikleriniň Medeniýet günleri geçiriler. Bu döredijilik çäresine gatnaşmak üçin BAE-niň medeniýet işgärlerinden ybarat wekiliýet ýurdumyza geler.
Çäreler paýtagtyň iri medeni merkezlerinde — Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde, Döwlet şekillendiriş sungaty muzeýinde, “Watan” kinokonsert merkezinde, şeýle hem “Aşgabat” amfiteatrynda geçiriler.
Medeniýet günleriniň açylyş dabarasy 24-nji aprelde Mukamlar köşgünde bolar. Arap Emirlikleriniň medeniýet baýramynyň köp öwüşgünli dabaralary arap sungat ussatlarynyň konsertlerini, folklor aýdym-saz toparlarynyň çykyşlaryny, kinofilmleriň görkezilişini, amaly-haşam hem fotosungat işleriniň sergisini, dostlukly ýurduň milli tagamlarynyň hödür edilmegini özünde jemlär. Taýýarlanan medeni meýilnama laýyklykda, myhmanlar muzeý gymmatlyklaryny we Aşgabadyň gözel ýerleri bilen tanyşmaga mümkinçilik alarlar.
BAE-niň Medeniýet günleri türkmen we arap medeniýet, sungat işgärleriniň “Aşgabat” amfiteatrynda geçiriljek dostlyk konserti bilen tamamlanar.


text:
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy Türkmenistanyň medeniýet ministrligi bilen bilelikde Ari Roland jaz saz toparynyň Türkmenistanda birnäçe köpçulik üçin açyk konsertlerini gurnaýar. Bu barada ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň websahypasynda habar berilýär.
Nýu-Ýork şäherinde işleýän we ýaşaýan dört sany jaz sazandalaryndan ybarat Ari Roland jaz saz topary aprel aýynda bütin dünýäde “Jaz taryhy aýynyň” bellenmeginiň bir bölegi hökmünde Türkmenistana janly sazy getirýär, diýlip ilçihananyň maglumatynda bellenilýär.
Şeýle-de, maglumatda Ari Roland jaz saz toparynyň 31-nji mart bilen 6-njy aprel aralygynda Balkanabat, Türkmenbaşy, Aşgabat we Daşoguz şäherlerinde çykyş etjekdigi we bu konsertler üçin girişiň mugt we hemmeler üçin açykdygy aýdylýar.


text:
Metronyň içinde bir ýaş gyz Britaniýanyň "Little Mix" estrada toparynyň aýdymynyň sazyna, hut serden geçip, tans edýär. Eger bu hadysa Eýranda bolmadyk bolsady, onda ol görenlerde edil bular ýaly uly seslenme döretmezdi.
Internetde ýaýradylan bir minutlyk wideoklibe diňe YouTube sahypasynda 211 müň gezek tomaşa edilipdir, Facebook sosial ulgamyndaky sahypada bolsa bu görnüş 32 müň sany goldaw alypdyr we 13 müň gezek hem paýlaşylypdyr.
Wideoda bir gyz, serden geçip, tans edýär we tansa başlandan soň onuň başyndaky hyjaby hem sypyrylýar. Töwerekde oturanlar bolsa ony görmediksiräp, ýüzlerini başga tarapa sowýarlar.
Gyzyň ondan soňky ykbaly
Eýranda jemgyýetçilik ýerde hyjapsyz gezmeklik we halkyň arasynda zenana gelişmeýän aç-açan hereketleri etmeklik ýaly iki sany gadagan edilen ahlak düzgünini bir zarbada bozan, galyberse-de şeýle wideony düşürip, köpçülige ýaýradan ol gyzyň ykbaly häzir belli däl.
Wideonyň goýlan "Eýranly zenanlaryň gizlin azatlygy" atly Facebook ulgamyndaky sahypanyň gurujysy žurnalist Masih Alinejadyň aýtmagyna görä, oňa şol wideony iberenlerinde, aslynda ilkibada ol ony ýaýratmaga çekinipdir. Ýöne soňra, beýlekileriňem bu wideo görnüşi ýaýradýandyklaryny görenden soň, ony öz sahypasynda goýupdyr.
Hyjapsyz azatlyk
Internetde 730 müň adamyň goldawyny alan şol sahypada eli çilimli, Tähranda hyjapsyz gezen gyzyň wideolary bilen bilelikde, ähli gadagançylyga garamazdan, köpçülik ýerinde hyjabyny, bürenjegini, ýalygyny taşlap, surata düşen zenanlaryň suratlary orun alýar.
Iň soňky gezek internetde üç sany eýranly hyjapsyz gyz üç oglanyň Pharell Williamsyň "Happy" diýen aýdymynyň sazyna tans edýän wideosy internetde goýlanda, şol ýaş oglanlar tussag edilip, üstesine-de her biri 91 gamçy urgusyny jeza alypdy.
Ondan owal bolsa Eýranda maşyn sürýän zenanlaryň ýüzüne kislota sepilmegine garşy nägilelik protest çykyşlary bolup geçipdi.


text:
.
SALAMLAŞYK SÖZI
Ýokary okuw jaýy “Baranowiçiň döwlet uniwersiteti” — 2004 nji ýylda düýbi tutulan, joşgunly depginde ösýan köpugurly klassiki uniwersitet bolup durýar.
Bu uniwersitetde her ýyl 7 000 töweregi talyplar, diňleyjiler, aspiranturanyň we magistraturanyň talyplary bilim ulgamynyň ykdysadyýet, hukuk, maşyngurluşyk, habar beriş-maglumat tehnologiýalary, oba hojalygy ugurlary boýunça gelejegi uly hünärleri ele alýarlar.
Uniwersitetin gurluşy 5 fakultetden (inženerçilik, pedagogika we psihologiýa, ykdysadyýet we hukuk, slawýan we german dilleri, ýokary okuw jaýyna taýýarlaýyş), aralykdan okadyş bölüminden, hünär derejesini ýokarlandyryş we gaýtadan taýýarlaýyş institutyndan, özbaşdak düzümli “Lýahowiçiň döwlet agrar kolledji” bölüminden, magistraturadan we aspiranturadan ybaratdyr.
Baranowiçiniň döwlet uniwersiteti Belarus döwletiniň bilim syýasatyny amala aşyrmak bilen, Ýewropanyň iň gowy uniwersitetleriniň derejesine ýetmeklige çalyşýar we Belarus döwletiniň hem-de daşary ýurtlaryň öňdebaryjy ýokary okuw jaýlary bilen işjeň aragatnaşyk saklaýar.
Uniwersitet ylmy gurama adyna ynanç bildirilendir we oýlap tapyjylyk hem-de peýdaly gurluşlaryň tassyknamalaryna eýe bolup durýar. Her çärýek dissertassiýalaşdyrylan ylmy işleriň netijelerini çap etmek üçin “BarDU Habarlary” syn ýazylan ylmy jurnaly neşir edilýar.
Uniwersitetde talyplarda ylmy iş başarjaňlyklary döretmek, höweslendirmek hem-de zehinli ýaşlara ylmy we innowassionnyý işlerde goltgy bermek üçin ähli amatly şertler döredilendir.
Sizi hormatly myhmanymyz, talyplarymyz we işdeşlerimiz, hökmünde görmäge çagyrýarys!
Rektor
Wasiliý Iwanowiç Koçurko
Oba hojalyk ylymlarynyň doktory,
professor


text:
NATO Owganystanyň Helmand welaýatynda amala aşyrylan howa hüjüminde ýalňyşlyk bilen asuda raýatlaryň öldürilendigi üçin ötünç sorady.
Ýaranlygyň ýaýradan beýanatynda aýdylmagyna görä, bu howa hüjüminde dokuz adam ölüpdir.
Emma, Helmand welaýatynyň resmileriniň berýän maglumatyna görä, şenbe güni amala aşyrylan bu hüjümde parahat ilatyň arasyndan 14 adam, şol sanda 12 sany çaga ölüpdir.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý Birleşen Ştatlaryň harby güýçlerine ýurtda asuda adamlaryň ölümine getirýän operasiýalaryň öňüni almaga çagyryş etdi.
Owgan prezidentiniň edarasynyň ýaýradan beýanatynda nygtalmagyna görä, bu Karzaýyň “Waşingtona edýän soňky duýduryşydyr”.


text:
Wideo: Norwegiýadaky wakalardan soňky görnüşler
Norwegiýada 22-nji iýulda bolan bombaly we ýaragly hüjümler onlarça adamyň ömür tanapyny üzdi.
Soňky berlen maglumatlara görä, Utoeýa adasynda ýerleşýän ýaşlar düşelgesine ýaragly adamyň hüjüm etmegi netijesinde onlarça adam ölüpdir. Mundan az salym öň bolsa, Oslo şäheriniň merkezinde bolan bomba partlamasynda azyndan 7 adam ölüpdir. Polisiýa iki hüjümi hem bir adam amala aşyrdy diýen pikirde.
Norwegiýanyň mediasy şübhe bildirilýän hüjümçiniň adynyň Anders Behring Breiwikdigini aýdýar, emma polisiýa hüjümçiniň şahsyýetini tassyklamady.
Adadaky hüjüme şaýat bolanlar ýaragly adamyň polisiýanyň geýiminde gelip, ol ýerdäkileri gürleşmek üçin öz ýanyna çagyrandygyny aýdýarlar. Soňra ol ot açypdyr.
Ýerli medianyň aýtmagyna görä, 32 ýaşly Anders Behring Breiwik Utoeýa adasyndaky ýaragly hüjümden soň tussag edilipdir.
“Biziň düşlän ýerimize ýaragly adam bardy” diýip, Hana Barzingi bilen Kawitiraa Arawintan bilelikde habarçylara aýtdy. “Ol polisiýa işgärine meňzeýärdi, onuň geýimi, ýaragy we beýleki zatlary ýerbe-ýerdi. Emma Norwegiýada polisiýa ýarag götermeýär, şol sebäpli bu gorkunç ýagdaýdy. Biz başda üýşdük, ol bolsa ýanymyza gelip ot açmaga başlady. Hemmämiz ilki başda ol oýun edýändir öýtdük”.
Polisiýa resmileri tussag edilen 32 ýaşly norwegiýalynyň indi özleriniň derňew işine kömek berýändigini we adamlary öldürmäge nämäniň itergi berendigini düşündirmek isleýändigini aýdýarlar.
“Ol öz ýagdaýyny düşündirmek isleýändigini açyk aýtdy” diýip, polisiýanyň resmisi Roger Andresen žurnalistlere aýtdy.
Polisiýanyň başga bir resmisi AP bilen özara gürrüňdeşlikde “bu hüjümiň halkara terrorist guramalary bilen dahyla bara meňzemeýändigini” aýdyp, “munuň yslam terrorizmi bilen baglanyşykly hüjüm ýaly hem görünmeýändigini…Bu wakanyň däli adamyň işine çalym edýändigini” belledi.
Polisiýa tussag edilen adamyň öý kompýuterindäki websahypa çelgileri onuň sagçy “hristian fundamentalistdigini” görkezýär diýdi.
Şübhe bildirilýän adamyňkydygy aýdylan “Twitter” hasabynda 17-nji iýulda ýerleşdirilen ýekeje ýazgy bar. Ol ýerde pelsepeçi Jon Stýuart Millden sitata getirilýär: “Ynanjy bolan bir adam diňe bähbitleri bolan 100,000 adamyň güýjüne eýedir”.
Norwegiýanyň premýer-ministri Jens Stoltenberg
Norwegiýanyň premýer-ministri Jens Stoltenberg 23-nji iýulda Osloda geçirilen metbugat konferensiýasynda çykyş edip, ýurtda sagçy toparlaryň bardygyny aýtdy.
“Beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende, biziň Norwegiýadaky sagçy ekstermistler bilen uly problemamyzyň bardygyny aýdyp biljek däl, emma bizde käbir toparlar bardy” diýip, premýer aýtdy. “Biz öň olary yzarladyk, biziň polisiýamyz birnäçe sagçy ektremist toparlaryň ýa-da, iň bolmanda, şoňa meňzeşleriň bardygyndan habarly”.
Emma Stoltenberg tussag edilen adamyň şeýle toparlara näderejede dahylynyň bardygyny we 22-nji iýuldaky hüjümleriň sebäbiniň munuň bilen baglanyşygyny anyklamagyň polisiýanyň wezipesidigini belledi.
Ýerli media bu ýaragly hüjümde ikinji adamyň hem bolandygy barada şaýatlar tarapyndan aýdylýanlary polisiýanyň derňeýändigini aýdýar, emma ikinji adamyň gatnaşandygyny görkezýän delil häzirlikçe ýok.
Bu aralykda, bir ekerançylyk kompaniýasy oba hojalygy biznesini ýöredendigi aýdylýan Breiwige sekiz tonna dökün satandygyny aýdýar. Şol dökünleriň Oslodaky partlamalary amala aşyrmak üçin ulanylan bolmagynyň mümkindigi barada dürli pikirler orta atylýar.
Taryhdaky iň aýylganç ýaragly hüjümleriň biri
23-nji iýulda giçlik Stoltenberg Utoeýadaky hüjümlerde ejir çekenleri, pida bolanlaryň maşgalalaryny görmek üçin, Norwegiýanyň patyşasy Harald, korolewasy Sonýa we şazadasy Haakon bilen birlikde, adanyň golaýyndaky Sundwollen şäherine gidendigini bardy. Duşuşyklardan soň, ol özüniň “çuňňur gynanandygyny” aýtdy we öz hökümetiniň “olara mümkin bolan iň uly goldawy bermek üçin hiç zady gaýgyrmajakdygyny” nygtady.
Stolenberg Utoeýadaky hüjümleriň amala aşyrylan wagtyndan birnäçe sagat soň şo ýere barmak planynyň bolandygyny hem aýan etdi.
Oslodaky başagaýlyk
22-nji iýulda Oslo şäheriniň merkezindäki binanyň daşynda emele gelen partlamada küli çykan maşynyň galak-gaçagy.
Norwegiýadaky bu ot açyşlyk taryhdaky iň elhenç ýaragly hüjümleriň arasyna girýär. Premýer-ministriň edarasynyň daşyndaky partlamalara hem şaýat bolan 22-nji iýul Günbatar Ýewropada, 2004-nji ýylda Madridde ýolagçy otlusyna edilen we 191 adamyň ölümine getiren bombaly hüjümlerden soňky, terroryň iň ganly güni boldy.
Hüjümleriň yzysüre Norwegiýanyň howpsuzlyk güýçleri Oslo şäheriniň merkezini gurşap aldylar, polisiýa adamlary şäher merkezinden daşlaşmaga çagyrdy. Bomba ekspertleri bolsa, ýüzlerçe adam ewakuasiýa edilenden soň, Utoeýa adasyny barlap başladylar.
Oslo polisiýasynyň ýerine ýetiriji ýolbaşçysy Sweinung Sponheim soňra žurnalistlere adadan atylmadyk partlaýjy maddalaryň tapylandygyny aýtdy.
Paýtagtdaky partlamanyň episentri premýer-ministr Jens Stoltenbergiň edarasynyň we onuň administrasiýasynyň ýerleşýän binasynyň beýikligi bilen deň boldy.
Norwegiýanyň telewideniýesi tarapyndan efire berlen wideoda binanyň aýnalarynyň köpüsiniň döwlendigi görünýär. Iň aşakdaky gat dolulygyna weýran bolana çalym edýär. Aýna bölekleri binanyň öňündäki meýdança pytrap ýatyr.
Partlamada Norwegiýanyň öňde baryjy gazetleriniň birnäçesiniň edara jaýlaryna hem zeper ýetdi.
Partlama ýüze çykan wagty, ýerli wagt bilen sagat 3:30 töwerekleri, Stoltenberg öz öýünde işläp otyr eken, oňa şikes ýetmedi.
Adatdan daşay ýagdaýlar boýunça gullugyň işgärleri ýaşlary Utoeýa adasyndaky düşelgeden çykarýar, 23-nji iýul.
Partlamadan birnäçe sagat soň geçirilen metbugat konferensiýasynda premýer-ministr hüjümi amala aşyranlary adalatyň öňüne getirmegi wada berdi, emma hüjümiň potensial sebäpleri barada aýtmakdan saklandy.
Ol: “Bizi hiç kim bombalap, sem edip bilmez” diýdi.
“Zorluga jogap has köp demokratiýa, has köp adamkärçilik, emma has köp mönlük däldir”.
Halkara ýazgaryşlar
Waşingtonda Döwlet departamentiniň metbugat wekili hüjümleri ýazgaryp çykyş etdi. Prezident Barak Obama Birleşen Ştatlaryň Norwegiýa goldaw bermegiň arkasynda durýandygyny mälim etdi.
“Men Norwegiýanyň halkyna gynanç bildirmek isledim. Bu waka şuňa meňzeş terroryň amala aşyrylmagynyň öňüni almakda tutuş halkara jemgyýetçiliginiň paýynyň bardygyny hem-de aňtaw we şeýle aýylganç hüjümleriň öňüni almak meselesinde bilelikde işleşmelidigimizi ýatladýar” diýip, Obama aýtdy.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Norwegiýada bolup geçen wakalary “gorkunç” diýip häsiýetlendirdi we “olary hiç zadyň aklap bilmejekdigini” nygtady.
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron Norwegiýadaky hüjümleri ýazgaryp, olaryň arkasyndaky “belany” ýeňip geçmekde Britaniýanyň ýardamyny wada etdi.
Ýewropa Bileleşigi, Birleşen Milletler Guramasy we NATO-nyň ählisi hüjümleri ýazgardylar. NATO-nyň Baş sekretary Anders Fog Rasmussen ony “ýigrenji hereket” diýip atlandyrdy. BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun bolan wakalara özüniň “şok” bolandygyny aýtdy.
Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Žoze Manuel Barroso hem özüniň “juda şok bolandygyny” mälim edip, şu derejedäki hüjümiň “ýurtdaky parahatçylygy we daşynda parahatçylyk döredijiligi bilen giňden tanalýan Norwegiýada boljagyna hiç kim garaşmazdy” diýip belledi.
Agentlikleriň beren maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
“Samsung” kompaniýasy köp wagtdan bäri gürrüňi edilýän “Gear S2” we “Gear S2 Classic” kysymly akylly sagatlarynyň täze görnüşlerini köpçülige tanatdy.
Tegelek we ýumşak dizaýn şekline eýe bolan bu iki sagat biri-birinden ulanyş maksatlaryna görä tapawutlanýarlar. “Gear S2” kysymly sagadyň rezinden edilen bagy bolup, ol esasanda sport bilen meşgullanýanlar üçin göz öňünde tutylandyr. “Gear S2 Klassik” kysymly sagadyň bolsa deriden ýasalan bagy bolup, ol gündelik durmuş üçin niýetlenendir.
Akylly sagatlaryň tehniki aýratynlyklary nähili?
Täze “Samsung Gear” akylly sagatlary 1,2 dýumlyk Super “AMOLED” ekrana eýedir. 1 GHz prosessory (işleýjisi) bolan “Gear 2” bilen “Gear 2 Klassik” kysymly akylly sagatlaryň 512 MB RAM-y, 4 GB ätiýaçlyk diski bar.
Täze enjamlar owalkylar ýaly “Tizen” platformasynda taýýarlanypdyr we “Samsung-yň” "Gear app" programmasyna utgaşyklydyr.
Ýogunlygy 11,4 mm bolan akylly sagatlaryň 250 “mAh” batareýalarynyň güýjüniň 2-3 güne ýetip biljekdigi çak edilýär.
3G aýratynlykly görnüşi has ýogyn
Akylly sagatlaryň “3G” habarlaşma ulgamyna utgaşykly görnüşi hem halk köpçüligine hödürlener. “3G” aýratynlygy bolan sagadyň ýogynlygy adaty görnüşden 2 mm ýogyndyr. Munuň sebäbi bolsa sagada dakylan has güýçli batareýa bilen baglanyşykldyr. “3G” aýratynlygy bolan sagada 300 “mAh” güýjündäki batareýa dakylypdyr.
"Gear S2" akylly sagatlaryň satuwa çykjak wagty we bahasy barada häzirlikçe mälim berilmeýär.


text:
Düýn garaşsyz Komissiýanyň öňünde hasabat bilen çykyş eden Britaniýanyň ozalky premýer-ministriniň metbugat sekretary Alastair Kampbell 2003-nji ýylyň martynda Yraga garşy başlanan harby operasiýanyň ýerlikli operasiýa bolandygyny nygtady.
Alastair Kampbell şol döwürde Britaniýanyň ozalky premýer-ministri Tonni Bleýeriň metbugat sekretary hem-de aragatnaşyk bölüminiň direktory bolup işleýärdi.
Alastair Kampbell Birleşen Ştatlaryň öňbaşçylygynda Saddam Husseýniň režimini agdarmak maksady bilen amala aşyrylan bu harby operasiýanyň soňra garaşylmadyk ganly netijelere getirendigine garamazdan, Yrakda gazanylan netijeler babatynda Britaniýanyň birjik-de ikirjiňlenmän, buýsanmalydygyny belledi.
Yrak urşuna baha bermek maksady bilen Britaniýada döredilen bu garaşsyz Komissiýanyň öňünde ýakyn wagtlarda ýurduň ozalky premýer-ministri Tonni Bleýer hem hasabat bilen çykyş äder.


text:
Owganystanyň Nangarhar welaýatynyň polisiýa stansiýasynda janyndan geçen ulagly bombaçynyň özüni partlatmagy netijesinde iki polis ofiseri we bir graždan adam heläk boldy.
Resmiler welaýat paýtagty Jelalabatda şenbe güni irden bolan partlamada başga-da birnäçe ofiseriň we graždan adamyň ýaralanandygyny aýtdylar.
Bu şäher pakistan serhedi bilen owgan paýtagty Kabulyň arasyndaky esasy ýoluň ugrunda ýerleşýär.
Hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç kim öz üstüne almady. Emma ozal şeýle hüjümleri talyban ýa-da onuň bilen ýaranlykdaky ekstremistler amala aşyrýardy.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Berlinde german kansleri Angela Merkel we beýleki uly resmiler bilen gepleşik geçirdi.
Sişenbe günündäki gepleşikler Siriýadaky zorluk- süteme we Eýranyň ýadro programmasyna gönükdirildi.
Kerri halkara jemgyýetçiliginiň Eýrana edýän teklipleri Tähranyň öz ýadro programmasy baradaky aladalary aradan aýyrmaga tarap anyk ugur almagyna hyjuwlanmagy üçin jogap çärelerini hem öz içine almaly diýdi.
Kerri Berlinde Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen hem duşuşmaly.
Bu duşuşyk Moskwa bilen Waşingtonyň arasynyň dartgynlaşan wagtyna gabat gelýär.
Kreml BMG-niň Siriýa garşy çäre görmek baradaky tagallalarynyň öňüni böwetledi hem-de, Waşingtonyň Orsýetde adam hukuklarynyň ýagdaýyny tankytlamagy sebäpli, amerikanlaryň ors çagalaryny perzentlige almagyna gadaganlyk girizdi.


text:
Sowet Soýuzy dargandan soň, başlanan täze uly oýunda Orsýet we ABŞ-nyň atlary has köp agzalsa-da, birnäçe beýleki oýunçylar hem oýna goşuldylar.
Merkezi Aziýa milliardlarça barrel nebite we trillionlarça kubmetr tebigy gaza eýe bolmak bilen tötänlikden iki sany uly energo-resuslaryň iri alyjylary bolan Ýewropadyr Hytaýyň arasynda ýerleşýär. Bu regionyň Yslam dünýäsiniň araçäginde ýerleşýändigi sebäpli Pekin bilen Brýussel Merkezi Aziýany Eýrandan, Owganystan we Päkistandan gelip biljek potensial howpa garşy gorag diwary hökmünde görýär.
Londonda ýerleşýän “Chatham House” guramasynyň Orsýet we Ýewraziýa boýunça işgäri Jeýms Nikseyiň pikirine görä, Hytaýyň Merkezi Aziýada diňe birnäçe bähbidi bolmak bilen çäklenmän, eýse ol şu region bilen aragatnaşyk saklamak üçin aýratyn syýasat oýlap tapdy. Howpsuzlyk aladalary
Londonda ýerleşýän IHS Jeýns guramasynyň Ýewraziýa regionynda töwekgelçilik boýunça analitigi Mätiw Klements Hytaýyň Şanhaý arkalaşygyny Owganystandyr Päkistandan geljek howplaryň Merkezi Aziýa we öz musulman bölegine ýaýramagynyň öňüni almak üçin guraly hökmünde görýändigini aýdýar.
Howpsuzlyk meselesiniň iňňän aktual bolup galmagyna garamazdan, Hytaýyň esasy bähbidi öz goňşularynyň energiýa resurslaryny almak bolup durýar. Muny başarmak üçin onuň Orsýet ýaly regionyň beýleki oýunçylaryna we regiondan daşardaky ÝB we ABŞ ýaly oýunçylara garanyňda, mümkinçilikleri has artyk.
Merkezi Aziýa ýurtlary öz goňşusy Hytaýa öz eksport harytlarynyň potensial alyjysy hökmünde garaýar. Pekin hem pulunyň bardygyny görkezýär. Şeýle hem Günbatar bilen tapawutlylykda Hytaý Merkezi Aziýa ýurtlarynyň içerki syýasatlaryny tankytlamaýar. Mundan başga-da, Hytaýyň kompaniýalary regiondaky turba çekmek, ýol çekmek ýaly proýektleri amala aşyrmakda uly rol oýnap, özlerini ynamly hyzmatdaş hökmünde tanatdylar.
Orsýet kompaniýalary 1990-njy ýyllarda Merkezi Aziýanyň energiýa resurslaryny eksport etmek boýunça monopoliýa eýe bolan bolsalar-da, regionda az iş etdiler.
Hytaý günbatar Gazagystandan gaýdýan we eýýäm işläp başlan gaz turbasyny gurmaga kömek edipdi, şeýle hem ol şu ýylyň ahyrynda işlap başlamaly Türkmenistandan geljek gaz turbasynyň gurulmagyna kömek edýär. Oýunda Ýewropa Bileleşigi
Şol bir wagtda Ýewropa Bileleşigi Orsýetiň Merkezi Aziýanyň energiýa resurslaryna bolan monopoliýasyna böwet basmaga çalyşýar.
Ýewropa Merkezi Aziýanyň nebitini we tebigy gazyny Orsýetiň üstünden alýar. Şeýle ýagdaýda Bileleşigiň özünde ÝB-niň energiýa üpjünçiligi meselesinde Orsýete doly bagly bolup galmagyny ýiti ýazgarýarlar.
Şu ýylyň başynda Ukraina bilen Orsýetiň arasyndaky düşünişmezlik sebäpli Orsýetiň öz gazynyň eksportyny duruzmagy ýaly wakalar energiýanyň importy boýunça diwersifikasiýa etmelidigi baradaky garaýyşlary täzeden güýçlendirdi.
Şeýle aladalary çözmek üçin ÝB-gi Azerbeýjanyň we beýleki birnäçe Merkezi Aziýa ýurtlarynyň tebigy gazyny Ýewropanyň merkezine eltmegi planlaşdyrýan 3,300 kilometrlik Nabukko proýektini goldaýar.
Şu ýyl ÝB-gi özüniň Ýewropa bilen Kaspiý meýdanynyň arasynda asfalt, turba we demirýol gatnawyny ýola goýjak “Günorta Koridor-Täze ýüpek ýoly” strategiýasyny yglan etdi.
Klementsiň pikirine görä, ÝB strategiýa taýdan başarnygynyň bardygyny görkezdi. Ýakynda Nabukko tranzit ýurtlarynyň arasynda gol çekilen ylalaşyk bu
Bir gezek berlen zadyň soňra ýene örän tiz yzyna alnyp bilinýändigini-de unutmaly däl.
proýekti amala aşyrmagyň ýolunda ädilen ýene bir ädim boldy.
ÝB-niň Merkezi Aziýada alyp barýan şeýle syýasaty Merkezi Aziýa döwletleriniň Orsýet bilen söwdada öz elini giňeldýändigini görkezdi. Aprel aýynda Türkmenistanyň Orsýete gaz akdyrýan turbasynyň ýarylyp, bu ugurda eksportyň togtadylmagy-da muňa uly itergi berdi.
Şondan soň Türkmenistan Kaspiniň Türkmen tarapynda gözleg işlerini alyp barmak boýunça Germaniýanyň RWE kompaniýasy bilen ylalaşyga gol çekdi. Iýulda bolsa, Türkmenistanyň Daşary işler Ministri energiýa barada gepleşik geçirmek üçin Waşingtona we Brýussele sapar etdi. Şeýle-de, iýul aýynda Türkmenistan öz tebigy gazyny Nabukko geçirijisi boýunça satjakdygyny mälim etdi.
Jeýms Nikseý bu ýagdaý hakdaky öz pikirini şeýle jemleýär: "Eger tendensiýalara üns bersek, meniň pikirimçe, şu wagt ösüşler we pese gaçmalar bar, emma onda-da biz özümizden hoşal bolup bileris. Gyrgyzlaryň Manasdaky howa bazasy baradaky kararyny oňyn tarapa üýtgetmegi, özbekleriň ümzüginiň ÝB-ne tarap gaýtadan öwrülmegi şeýle pikir etmäge esas berýär. Bu, elbetde, örän gowy zat, emma bir gezek berlen zadyň soňra ýene örän tiz yzyna alnyp bilinýändigini-de unutmaly däl."


text:
Düýn Amerikanyň Birleşen Ştatlary Orsýetiň haýryna içalyçylykly iş alyp baranlykda aýyplalynyp tussag edilen adamlardan 12-njisini Orsýete ekstradisiýa etdi.
Birleşen Ştatlaryň Milli Howpsuzlyk departamentiniň metbugat sekretary Matt Çandler 23 ýaşly Alekseý Karetnikowyň Birleşen Ştatlaryň immigrasiýa sudýasynyň karary bilen ýurtdan çykarylmaly edilendigini aýtdy.
Geçen hepde Amerikanyň Birleşen Ştatlary bu ýurtda içalyçylykly iş alyp baranlykda aýyplanylyp tussag edilen 10 adamy Orsýetde Günbataryň haýryna içalyçylyk edenlikde aýyplanylyp tussag edilen 4 adam bilen çalyşdy.


text:
Azatlyk Radiosynyň Facebook sosial ulgamyndaky sahypasyna soňky günlerde diňleýjilerimizden gelen maglumatlaryň käbirinde öz pikirlerini açyk orta atýan, teswir ýazýan okyjylarymyza haýbatly hatlaryň gowuşyp başlandygy habar berilýär.
Facebookdaky okyjylarymyzyň biri özüne şeýle mazmunly hatyň gowşandygyny habar berip, hatyň nusgasyny ugratdy.
Hatyň mazmunynda şeýle diýilýär: “size duýduryş siziň 1 aýyň içinde Türkmenistana gelmelidigiňizi habar berýäris Türkmenistanyň Prezidentine dil ýetirmekde günäkärlenýäňiz ýazan sözleriňize jogap beriň soň boş siz ýogsa siziň türkmenistandaky garyndaşlaryňyz prokuratura ýygnatma kararyny çykarjak siz tapylýançaňyz!!!” (Hatyň stilistikasy doly saklady)
Azatlyk Radiosy bilen bu haty paýlaşan okyjymyz şeýle hatyň öz töweregindäki adamlara-da gowşandygyny habar berýär we “ýöne şeýle gorkuzyp ýör-de, ynanan adamlar hem bolar” diýip aladalanma bildirýär.
Okyjymyz haýbatly mazmunly hatyň özüne Türkmenistanyň konsullygynda işleýändigini görkezen Facebook ulanyjydan gelip gowşandygyny habar berdi we onuň adyny, suratyny görkezdi.
Azatlyk Radiosy haýbatly duýduryş mazmunly bu haty iberýändigi aýdylýan adamyň ady we suraty boýunça Facebook ulanyjysyny tapdy we onuň bilen hat üsti habarlaşyp, onuň şeýle haty iberip-ibermändigini anyklamaga synanyşdy.
Biziň haýyşymyza jogap entek gelmänsoň, agzalan adamyň adyny görkezmekden saklandyk. Onuň Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda hem Türkmenistanyň konsulhanasynda işleýär diýlip görkezilýär.
Türkmenistanyň Stambuldaky konsulhanasynda şeýle adamyň işläp-işlemeýändigini konsullygyň özünden häzirlikçe anyklap bolmady.
Azatlyk Radiosynyň sosial ulgamlaryndaky sahypalarynda aktiw pikir paýlaşan okyjylarymyz Türkmenistandaky ýagdaýlar barada tankydy garaýyşlardan saklanmagy maslahat beriji hatlaryň özlerine öňem gelip gowşandygyny habar beripdi.


text:
“Türkmenpagta” döwlet birleşiginiň welaýat önümçilik birleşiginiň hünärmenleri S.Nyýazow adyndaky etrabyň S.Rozmetow adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň pagta arassalaýjy kärhanasynda pagta ýygym möwsümine taýýarlyk görmek boýunça ýörite maslahat geçirdiler.
Maslahatda ýetişdirilen hasyly bellenilen möhletlerde zaýasyz ýygnap almak, “ak altyny” bökdençsiz kabul etmek, ýangyn howpsuzlygy, tehniki howpsuzlyk, taýýar önümler ammarlarynda işlemek meseleleri we beýlekiler barada giňişleýin gürrüň edildi.
Şu ýyl welaýatdaky pagta arassalaýjy kärhanalaryň we kabul ediş nokatlarynyň ählisinde taýýarlyk işlerine göwnejaý girişildi. Olaryň aglabasynda abatlaýyş işleri geçirildi, tutuş möwsümiň dowamynda işlediljek enjamlar abatlandy. Köpçülikleýin amala aşyrylýan bu çäreler pagta hasylyny gije-gündizleýin bökdençsiz kabul etmäge, kuwwatly enjamlary sazlaşykly işletmäge, işiň hil derejesini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.
Köneürgenç etrabynda bir ýylda 40 müň tonna pagta arassalaýjy kärhananyň ulanylmaga berilmegi, şu ýyl Görogly we Akdepe etraplarynda şeýle kärhanalaryň ýanynda täze bölümleriň işe girizilmegi pudagyň iş geriminiň has-da giňeldilmegine ygtybarly şertleri döredýär.


text:
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk Ýewropa Bileleşigi Russiýa babatynda birnäçe aý däl-de, ençeme ýyl dowam etjek strategiýa zerurulyk duýýar diýdi.
Tusk bu barada 19-njy dekabrda Brýusselde Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň sammiti tamamlanandan soň geçiren metbugat konferensiýasynda mälim etdi.
Ol Russiýa we onuň prezidenti Wladimir Putin, şeýle-de Ukrainadaky krizisi çözmek babatynda “berk we jogapkärçilikli” strategiýany kabul etmäge çagyryş etdi.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogerini (Federica Mogherini) Russiýanyň ykdysady problemalaryndan hiç hili kanagatlanma duýmaýandygyny aýtdy.
Ýöne Mogerini Putiniň we beýleki rus resmileriniň “dünýäniň beýleki ýurtlary babatyndaky çemeleşmelerinde düýpli üýtgetmeleri etmeklerine we kooperatiw režime geçmeklerine” zerurulyk bardy diýdi.


text:
Ýakynda ýürek näsazlygyndan ejir çekýän daşoguzly Aýnabat daýza saglyk bejergisi üçin, niýetlenen dermanlaryny satyn almaga baranda, adatdakysyndan tas sekiz esse köp pul, ýagny 600 manat tölemeli boldy.
Türkmenistanyň demirgazyk welaýatynyň Köneürgenç etrabynyň Ýylgynly daýhan birleşiginiň ýaşaýjysy, 54 ýaşyndaky Aýnabat daýzanyň (howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli ady üýtgedildi) aýtmagyna görä, hassahana resmileri munuň sebäbini onuň Türkmenistanyň raýaty däldigi bilen düşündiripdirler.
“Mundan üç gün ozal Daşoguz welaýatynyň merkezi hassahanasynda barlagdan geçdim. Doktorlar ýüregimiň adaty bolmalysyndan aşa uludygy sebäpli maňa däri-dermanlaryň ençeme görnüşini ýazyp berdiler. Bu dermanlary satyn almak üçin, hassahananyň dermanhanasyna baranymda, meniň pasportymy soradylar. Mende Türkmenistanyň pasportynyň ýokdugyny aýdyp, Migrasiýa gullugy tarapyndan berlen resminamany görkezdim. ‘Siz türkmen raýaty bolmasaňyz, onda 80 manadyň deregine 600 manat tölemeli bolarsyňyz’ diýdiler. Menem alaçsyz 600 manat töläp, dermanlary alyp gaýtdym” diýip, Aýnabat daýza gürrüň berýär.
Köneürgençde doglan Aýnabat daýza Sowet Soýuzy dargamazdan ozal özleriniň Özbegistandaky garyndaşlarynyň birine durmuşa çykyp, kakasy öýünden goňşy ýurda göçýär. Ýöne ol we onuň ogly garaşsyzlygyň ilkinji ýyllarynda sowet döwrüniň pasporty bilen öz dogduk mekany Köneürgenje dolanmaly bolýarlar, emma şondan soň olara häzire çenli Türkmenistanyň raýatlygy berilmeýär.
“Pasportdan umydymy doly üzäýmesem, başga alajym ýok”
Olar sowet döwründäki pasportyny hem Türkmenistanyň Migrasiýa gullugyna tabşyrmaly bolýarlar, onuň deregine şahsyýeti anyklaýan ýörite resminama berilýär. Emma Aýnabat daýzanyň sözüne görä, bu resminamanyň şahsyýetiňi anyklamakdan başga hiç zada peýdasy degmeýär, hatda onuň bilen işe hem ýerleşip bolmaýar.
Şol sebäpli ol gündelik durmuşda býurokratik, şol sanda saglyk bejergisini almakda dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny aýdýar.
“Türkmenistanyň raýatlygy berilmeýändigi üçin, Saglyk kitapçasyny alyp bilmeýäris. Saglyk kitapçasy bolmany sebäpli dermanlary ýedi-sekiz esse gymmat bahadan satyn alýarys. Dermany satyn aldym, ýöne indem şol däri-dermanlaryň sanjymyny etdirmek üçin, doktora berer ýaly pulumyz ýok. Resmi raýatlygymyzyň bolmany sebäpli ne oglum, ne-de men işe ýerleşip bilýärin. Mal-gara bakyp, günümizi dolaýarys” diýip, Aýnabat daýza gürrüň berýär.
Onuň aýtmagyna görä, ol Türkmenistanyň raýatlygyny aljak bolup, şu wagta çenli ençeme edara arza ýazypdyr. “Ýagdaýymy düşündirdim, ýöne düşünmediler. Indi şu pasportdan umydymy doly üzäýmesem, başga alajym ýok” diýip, Aýnabat daýza aýdýar.
“Gaýdyp jaň etmäň şu telefona”
Gepiň gerdişine görä aýtsak, Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleriniň berýän maglumatyna görä, bu diňe Aýnabat daýzanyň başdan geçirýän kynçylyklary däl. Häzirki wagtda Daşoguz welaýatynda ýaşaýan, emma dokument alyp bilmeýän daşardan gelen gelinleriň ýa-da etniki türkmenleriň müňlerçesi Saglyk kitapçasy ýoklugy sebäpli dermanlary gymmat bahadan satyn almaly bolýarlar.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, Türkmenistanyň Saglygy saklaýyş we derman senagaty ministrliginiň Bejeriş bölümi bilen habarlaşdy.
“Türkmenistanyň raýatlygy bolmadyk ýaşaýjylara Saglyk kitapçasynyň berilmeýändigi sebäpli, olaryň dermanlary gymmat bahadan satyn almaly bolýandygy barada habarlar gelip gowuşýar. Bu näderejede talaba laýyk?” diýen soragymyza, ministrligiň degişli resmisi (howpsuzlyk ýagdaýy sebäpli ady gizlendi): “Olar ýaly biderek zat ýok. Olar ýaly biderek zat üçin bize jaň etmäň. Gaýdyp jaň etmäň şu telefona”diýip jogap berdi.
Ýeri gelende, ýatlatsak, 1994-1995-nji ýyllarda goňşy Eýran bilen Türkmenistanyň arasyndaky ylalaşyga laýyklykda, Lebap welaýatyna göçürilip getirilen müňlerçe etniki türkmeniň hem aglabasyna indi 20 ýyldan gowrak wagt bäri türkmen raýatlygy berilmeýär.
Türkmenistanyň media serişdelerinde Türkmenistan BMG-niň Bosgunlaryň işi baradaky Ýokary komissarynyň Maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji Komitetiniň hemişelik agzasy, Migrasiýa boýunça halkara guramasynyň agzasy bolmak arkaly ähliumumy halkara ýagdaýlaryna strategiki derejede gatnaşýandygyny iş ýüzünde esaslandyrýar diýilýär.
Şeýle-de, Türkmenistanyň Migrasiýa gullugynyň maglumatyna görä, 2014-nji ýyla çenli ýurtda daşardan gelen 18 müň adama Türkmenistanyň raýatlygy berlipdir.


text:
Ýewropa bileleşigi we Balkan ýurtlarynyň liderleri Brýusselde Ýewropanyň bosgun krizisini maslahat etmek üçin adatdan daşary ýygnak geçirýärler. Bu aralykda serhetýakadaky üç ýurt eger-de demirgazykdaky Ýewropa ýurtlary migrantlary kabul etmegini bes etseler, onda öz serhet araçäklerini ýapjakdyklaryny aýtdylar.
Sammiti Ýewropa komissiýasynyň prezidenti Žan-Klaude Ýunker çagyrdy.
Mundan bir gün öň, Bolgariýa, Rumyniýa we Serbiýa müňlerçe migrantlar üçin “buffer zonasy” bolup hyzmat etmejekdiklerini duýdurdylar. Siriýadan, Yrakdan we Owganystandan gelýän on müňlerçe migrant Ýewropa ýurtlaryna aşmakçy bolýarlar.


text:
Orsýetiň liderligindäki “Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasyna” (CSTO) we “Ýewraziýa ykdysady birleşigine” agza ýurtlaryň liderleri 21-nji dekabrda Moskwa duşuşýarlar.
Orsýetiň prezidentiniň kömekçisi Ýuriý Uşakowyň aýtmagyna görä, “Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasynyň” Kollektiwleýin howpsuzlyk geňeşi baradaky sessiýasynyň gün tertibinde guramanyň Baş sekretary Nikolaý Bordýužana mirasdüşer saýlamak we terrorçylyga garşy göreşmek boýunça beýannama kabul etmek ýaly meseleler durýar.
“Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasynyň” düzümine Orsýet, Ermenistan, Belarus, Gazagystan, Gyrgyzystan we Täjigistan girýär.
Şeýle-de, 21-dekabrda “Ýokary Ýewraziýa ykdysady geňeşi” hem öz sessiýasyny geçirýär. “Ýewraziýa ykdysady birleşigi” resmi taýdan 2015-nji ýylda döredildi we ol Orsýeti, Ermenistany, Belarusy, Gazagystany we Gyrgyzystany öz içine alýar.


text:
Bakuwyň şikaýat sudy noýabrda azerbeýjanly blogçylar Adnan Hajizade bilen Eminn Millä berlen türme tussaglygyny öňki möhletinde galdyrmaly etdi.
Hajizadäniň aklawçysy Isahan Aşurow bu kararyň bikanundygyny aýtdy.
Bu iki adam internetde Azerbeýjandaky syýasy ýagdaý barada satiriki kommentariýalary ýerleşdirmek arkaly meşhur boldy. Olar geçen iýulda restoranda bolan uruş sebäpli tutuldy.
Olar özleriniň prowokasiýanyň pidasydygyny aýtdylar, emma polisiýa olary bozgaklykda hem adam bedenine ýeňil ýara salmakda aýyplady.
Halkara adam hukuklary guramalary we birnäçe Günbatar ýurdunyň syýasatçylary blogçylaryň tussag edilmegini ýazgaryp çykyş etdi.


text:
Garaşsyz kommisiýa geçen ýyl Gyrgyzystanda bolan etnigara konfliktde özbek milleti has köp ejir çekendir diýen netijä geldi.
Kommisiýanyň bu mesele bilen bagly ýaýradan hasabatynda geçen ýyl Gyrgyzystanyň günortasynda 470 adamyň ölümine sebäp bolan etnigara konfliktini gyrgynçylyk diýip atlandyryp bolmasa-da, onda adamzada garşy jenaýat alamatlarynyň bardygy aýdyldy.
Halkara ekspertleriň pikirine görä, gyrgyz häkimiýetleri bu çaknyşyklaryň öňüni almak üçin ýeterlik çäre görmändigi aýdylýar.
Konfliktiň pidalarynyň 74%-e golaýynyň özbeklerdigi bellenýär.
Gyrgyz hökümeti bu hasabaty birtaraplaýyn diýip atlandyryp, ony ret etdi.


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew belarus kärdeşi Aleksandr Lukaşenkony prezidentligiň dördünji möhletini utmagy bilen gutlady.
Günbatar döwletleri Belarusdaky prezident saýlawlarynyň demokratiki esasda geçirilmändigini aýdyp, oppozisiýa goldawçylarynyň gazaply basylyp ýatyrylmagyny ýazgaryp çykyş edipdiler.
Rus habar gulluklary Medwedewiň metbugat sekretary Natalýa Timakowa salgylanyp, Lukaşenkonyň adyna formal gutlag hatynyň iberilendigini ýazýarlar.
Minskide anna güni çap edilen resmi netijeler Lukaşenkonyň saýlawçylaryň segsen prosente golaýynyň (79,6) sesini alandygyny, onuň iň golaý bäsdeşiniň bolsa diňe 2,4 prosenete golaý ses alandygyny görkezýär.
Medwedew hepde başynda bu saýlawlaryň Belarusyň «içki işidigini» aýdypdy.


text:
Müsürde parlament saýlawlarynyň ilkinji tapgyrynyň resmi netijeleriniň yglan edilmegine garaşylýar. Onda yslamçy “Azatlyk we Adalat” partiýasy öňdeligi eýeleýär.
Bu partiýa öňki prezident Mübäregiň döwründe gadagan edilen “Musulman doganlary” hereketine daýanyp, täze parlamentde azyndan 45 orna umytda.
Täze döredilen “Al Nur” partiýasy 20-den gowrak orna umyt edýär. Anna güni müsürli aktiwistler juma namazyndan soňra Tahrir meýdançasynda protest geçirip, wagtlaýyn harby ýolbaşçylaryň tizden-tiz häkimiýetden gitmegini talap etmäge çagyrdylar.
Şeýle-de, bular golaýda howpsuzlyk güýçleri bilen Kairde bolan çaknyşyklarda ölenleri ýatlamagy göz öňünde tutýarlar. Şol çaknyşyklarda 42 adam ölüpdi.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy şu aýyň aýagynda Ukrainadaky gözegçilik missiýasynyň agzalarynyň sanyny iki esse ulaltmagy planlaşdyrýar.
ÝHHG-nyň sözçüsi Maýkl Bosiourkiw bu beýanaty 4-nji ýanwarda, DPA habar gullugy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Gözegçilik missiýasy 250 gözegçiden 500-e ýetiriler, sebäbi gündogar Ukrainadaky howpsuzlyk ýagdaýy ýokarlandy diýip, Bosiourkiw aýtdy.
Emma muňa garamazdan, ol ýerde gowuşgynsyz ýaraşyk şertnamasyny günde diýen ýaly bozýanlaryň tapylmagy dowam eder diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi. Şeýle-de ol Minsk şäherinde sentýabr aýynda taraplaryň ählisiniň ol ýerdäki agyr ýaraglary çykarmak barada gelen ylalaşygynyň berjaý edilmändigini aýtdy.
Iki tarap hem, ýagny ukrain harby resmileri-de, gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistleriň sözçileri-de 4-nji ýanwarda bir-birlerini ylalaşygyň düzgünlerini bozmakda aýypladylar. Separatistler öz pozisiýalarynyň ukrain goşunlary tarapyndan, tanklary we agyr toplary ulanmak bilen, 16 gezek top okuna tutulandygyny aýtdylar.
Ukrain goşunlary bolsa öz esgerleriniň öten agşam 10 gezek top okuna tutulandygyny aýtdy. Ukrain esgerleriniň üçüsiniň wepat bolandygy aýdylýar.
Przident Petro Poroşenko 4-nji ýanwarda öz hökümetiniň gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistler tarapyndan ýesir alnan harby gullukçylary azat etmek boýunça edilýän tagallalary güýçlendirmegini buýurdy.
"Biz olaryň haýal etmän boşadylmagyny üpjün etmek üçin ähli başaran zadymyzy etmeli» diýip, Poroşenko aýtdy.
Milli Howpsuzlyk geňeşiniň başlygy Oleksandr Turçinow Kiýewde bolan ýygnakda çykyş edip, bu işiň diňe hökümet güýçleri bilen separatistleriň söweşýän zolagynyň töweregindäki harby gözegçilik liniýasyndan, bellenen ýedi geçiş nokadyndan aňryk geçmek arkaly amala aşyrylyp bilinjegini aýtdy.
Öz-özüni jar Eden Donetsk halk respublikasynyň separatist «adam hukuklary komissary» Darýa Morozowa 4-nji ýanwarda separatistleriň ukrain häkimiýetleri bilen ýesirleri alyş-çalyş etmegi gurnamak boýunça gepleşik geçirýändigini aýtdy.
Ol öz geçirilýär diýen gepleşikleriniň nirededigini we beýleki jikme-jikliklerini aýtmady.
Morozowa separatistler 30 çemesi ukrain harby gullukçysyny tutup saklaýar diýdi we, hasaplamalara görä, ukrain güýçleriniň DHR-den 220 çemesi adamy tutup saklaýandygyny aýtdy.
Taraplar 26-njy dekabrda Ukrainanyň 149 harby gullukçysy bilen separatist töwereklerinden tutulan 222 tussagy çalyşdylar.
Donetskdäki separatist liderleri 4-nji ýanwrada Täze ýyl baýramçylygy mynasybetli wagtlaýyn ýatyrylan komendant sagadyny gaýtadan ýola goýdular.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Wengriýanyň prezidenti Pal Şmitt edebi ogurlyk bilen bagly dawadan soň wezipesinden çekildi.
Geçen hepde Wengriýanyň uniwersiteti prezident Şmittiň 1992-nji ýylda ýazan doktorlyk ylmy dissertasiýasynyň uly böleginiň başga bir alymyň ylmy işinden göçürilendigini aýdyp, ony doktorlyk ylmy derejesinden mahrum edýändigini yglan etdi.
Pal Şmittiň özi muny ret etdi, ýöne ýurduň oppozisiýasy onuň bu wezipäni eýelemäge mynasyp däldigini aýdyp, wezipesinden çekilmegini talap etdi.
Pal Şmitt parlamentde eden çykyşynda “özüniň şahsy meselesiniň” ýurdy ikä bölýändigi sebäpli wezipesinden çekilýändigini aýtdy.
69 ýaşly Şmitt 2010-njy ýylyň iýun aýynda döwlet baştutany edilip saýlanypdy. Ol premýer-ministr Wiktor Orbanyň ýarany bolmak bilen, Wengriýanyň demokratiýasyny çökerýär diýlip güman edilýän birnäçe kanunlary kabul edenlikde tankyt edilipdi.


text:
Orsýet we Türkmenistan nebit-gaz pudagyndaky hyzmatdaşlyk meseleleri barada geňeşmegi dowam etdirýär.
«RIA Nowosti» habar gullugy bu habary Russiýa Federasiýasynyň wise-premýeri Arkadiý Dworkowiçe salgylanyp ýaýratdy.
«Nebit-gaz pudagyndaky perspektiwalar düşnükli, emma nebit-gaz meselesinde ýönekeý bolmadyk konsultasiýalar barýar, olar dowam edýär» diýip, wise-premýer aýdypdyr.
Rus resmisi söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça rus-türkmen hökümetara komissiýasynyň şenbe güni geçirilen maslahatyndan soň žurnalistlere «bu temada entek anyk ylalaşyklaryň ýokdugyny» habar beripdir.
Ýöne ol hökümetara komissiýasynyň maslahatynda rus kompaniýalarynyň Türkmenistandaky elektrik stansiýalaryny gurmak we gaýtadan gurmak meseleleri barada, gelejegi bar hyzmatdaşlyk hökmünde, gürrüň edilendigini aýdypdyr.


text:
Günorta Karolinada, Çarlston ybadathanasynda 9 sany garaýagyz dindary atyp öldürmekde günälenen ýaragly adam ilki kolleže hüjüm etmekçi bolupdyr.
Dilan Rufuň garaýagyz goňşusy amerikan mediasyna onuň golaýda bolan içişlikde Çarlston kolležine hüjüm etmek barada gürrüň edendigini aýtdy.
Ruf 19-njy iýunda sud diňlenişigine getirildi we sud onuň girewsiz saklanmagyny buýurdy.
17-nji iýunda afrikan-amerikan ybadathanasyna edilen hüjüm soňky wagtlarda polisiýanyň garaýagyz ýaragsyz adamlary öldürmeginiň garşysyna guralan köpçülikleýin protestleriň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Ankaranyň berýän maglumatyna görä, soňky iki günüň dowamynda Siriýada hereket edýän “Yslam döwleti” atly jyhadçylaryň hüjümleri zerarly 130 müň töweregi siriýaly kürt Türkiýä geçipdir.
Türkiýäniň premýer-ministriniň orunbasarynyň 22-nji sentýabrda beren maglumatyna görä, Türkiýäniň häkimiýetleri ýene-de has köp adamyň ýurda geçmegine garaşýarlar. Numan Kurtulmuş Türkiýä ýüzlerçe müň bosgunyň hem gelip biljekdigini aýtdy.
“Yslam döwleti” toparynyň söweşijileri Siriýanyň serhediniň golaýyndaky Ain al-Arab şäheriniň onlarça obasyny eýeländen soň, sebitiň kürtleri Türkiýä geçmäge mejbur boldular.
“Reuters” habarlar gullugynyň Siriýanyň kürt güýçleriniň metbugat wekiliniň sözlerine salgylanyp berýän maglumatyna görä, kürtler şäheriň gündogar böleklerinde “Yslam döwleti” toparynyň hüjümini saklap bilipdirler.
Kürtleriň esasy haby topary bolan ÝPG-den bolan Redur Kselil söweşijileriň öňe ilerlemeginiň öten agşam togtadylandygyny aýtdy. Emma ol çaknyşyklaryň häzir hem dowam edýändigini mälim etdi.
BBC media korporasiýasynyň maglumatynda “Yslam döwletiniň” söweşijileriniň şäherde agyr ýaraglary we artilleriýa toparlyny ulanýandyklary nygtalýar.
Çagyryş
Kürtleriň Türkiýedäki jeňçi PKK topary 22-nji sentýabrda öz egindeş kürtlerine ýüzlenip, Siriýa geçip, şol ýerde “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerine garşy söweşmäge çagyrdy.
BBC Türkiýäniň kürt söweşijilerini Siriýa geçmekden saklajak bolýandygyny habar berýär.
Howpsuzlyk güýçleri 21-nji sentýabrda Türkiýäniň kürtleri üçin Küçük Kendirjiler serhet geçelegesini ýapdy.
Mundan bir gün öň ýüzlerçe kürt söweşijileri bu geçelgeden Siriýa geçdi diýip, düýbi Britaniýada ýerleşýän adam hukuklary boýunça Siriýanyň synçy topary maglumat berýär.
Ain al-Arab Siriýadaky kürtleriň üçünji oturymly şäheri bolup, ol “Yslam döwleti” toparynyň hüjüminden öň belli bir derejede howpsuz ýer hasaplanýardy.
Türkiýe soňky günlerdäki bosgunalryň akymyndan ozal-da Siriýadan bu ýurda gelen millionlarça bosgunlary saklajak bolup tagalla edýärdi.


text:
Gürjüstanyň prezidenti Mihaýil Saakaşwili parlamentdäki garşydaşlary tarapyndan hödürlenen amnistiýa baradaky taslamanyna weto goýdy. Taslama görä, ýurduň türmesinde oturan 3 müňden gowrak adam azat edilmelidi.
Saakaşwili amnistiýa girizilen adamlaryň arasynda pedofilleriň, Orsýetiň bähbidine içalyçylyk etmekde aýyplananlaryň, şeýle-de dönüklikde günälenip tussag edilen harbylaryň dagy bardygyny belledi.
Käbir tankytçylaryň aýtmagyna görä, amnistiýa girizilen adamlaryň käbirleri Saakaşwilä ygrarly resmileriň pidalary bolupdyrlar.


text:
Planyň taslamasy parlamentiň garamagyna berildi. Ol şu gün sese goýulýar. Plan aýlyk haklaryny peseltmek, halka durmuş taýdan hyzmat üçin goýberilýän serişdeleri kesmek ýaly berk çäreleri öz içine alýar.
Muny grek hökümetinden talap edenler - Gresiýa 110 milliard ýewro kredit kömegini berýän Ýewropa Bileleşigindäki ýurtlar bilen Halkara pul fondy. Olar bu kreditiň berilmegini şol çärelere baglap goýdular.
Bu kanun parlamentde oňlanar diýen pikirden ugur alynýar. Sebäbi 300 orunly parlamentiň 160 orny premýer ministr Papandreounyň “Pasok” partiýasynyň elinde.
Gresiýanyň esasy kärdeşler arkalaşygy şu gün giçlik halky parlamentiň golaýynda protest geçirmäge çagyrdy. Şol sebäpden bidüzgünçilikleriň hem bolmagyna garaşylýar.“Demonstrasiýa başga, adam öldürmek başga”
Ýurduň iň uly kärdeşler arkalaşygy ADEÝ-iň başlygynyň orunbasary Ilias Werttakos: “Düýn, çarşenbe güni, üç adamyň tragiki ýagdaýda ölenligine garamazdan, demonstrasiýalar dowam eder” diýdi.
“Işçiler özleriniň taryhy hukuklaryna garşy gönükdirilen hüjüm bilen ýüzbe-ýüz boldular. Biz bu syýasata garşy göreşimizi hökman dowam etdireris. Düýnki ýaly gödek işleriň hem öňüni almak üçin ähli mümkin çäreleri göreris. Biz hökümetiň bu syýasatyny başa bardyrmazlyk üçin güýç birikdirip, göreşmegi dowam etdiris” diýip Werttakos aýtdy.
Premýer-ministr Papandreou
Premýer-ministr Papandreou hem halky jogapkärçilige çagyryp: “Kynçylyklara döş germek üçin ähli grekler birleşmelidir” diýdi.
“Her bir raýatyň demonstrasiýa geçirmäge hukugy bar. Ýöne gazaply hereketlere hiç kimiň hukugy ýok, ylaýta-da biziň raýatlarymyzyň heläklenmegine sebäp bolýan gazaply hereketlere. Bilşiňiz ýaly, gazaply hereketler gazaply hereketlere getirýär. Demonstrasiýa başga, adam öldürmek başga” diýip, Papandreou aýtdy.
Gresiýada bidüzgüçilikleriň möwjemegi bilen umuny pul ýewronyň durnuklylygy baradaky aladalar-da artdy. Bu aladalar Ýewropanyň Merkezi bankynyň krizisde işjeň rol oýnamaga synanyşmagyna sebäp bolana meňzeýär.
Bu bank üstümizdäki hepde bahasy aşaklan-da bolsa, grek obligasiýalaryny kredit üçin girew hökmünde kabul etjekdigini bildirdi.


text:
Ene-atalary we perzentleri üçin ajaýyp pikirler
Ene-atalar diňe bir gyşarnyksyz mugallymlar däl, şeýle hem käwagtlar perzentleriniň gündelik durmuşyny özgertmäge we has hem ýagtylandyrmaga çemeleşýän ugurtapyjy adamlardyr.
Biz "Nätdiňäý!?" topary bolup gyzykly we ugurtapyjylykly pikirleri bir ýerde toplap, siziň dykgatyňyza ýetirmegi makul bildik.
Çekilýän surat kagyzy
Eger siziň çagaňyz surat çekmegi gowy görýän bolsa, onda bu kagyz rulony we surat çarçuwa pikiri siziň göwnüňize ýarar.
Reňkli krossowkalar
Birnäçe flomasteri we biraz alkogol bilen siz ak krossowkada deňsiz-taýsyz nagyşlary döredip bilersiňiz.
Magnitli käseler
Eger çagalaryňyz aşhanadaky beýik tekjelere elleri ýetmeýän bolsa, magnit we ýelimiň kömegi bilen çagalaryň käselerini özgerdiň. Şeýlelikde olar gap-gaçlary döwmezler, siz bolsa çanaklary metal ýüzlerde goýup bilersiňiz - meselem sowadyjynyň ýüzünde.
Dökülmeýän stakan
Çagalar sungat bilen meşgullanalarynda, kofeden ýa-da doňdurmadan boşan gapakly gaplary reňkleriň, ýelimleriň ýa-da suwuň dökülmezligi üçin ulanyp bilersiňiz.
Taýdyrmaýan ýelim
Eger çagalar aýakgabynda taýyp ýykylýan bolsa, gyzgyn ýelim ulanyp aýakgabynyň aşagyna birnäçe çyzyk çyrşap bilersiňiz. Bu bolsa çagalaryň taýyp ýykylmaklarynyň öňüni alar.
Krowat-stol
Siz aňsatlyk bilen çagalaryň ýatagyny ýazuw stoluna öwürip bilersiňiz.
Dermanlary hiç unutma
Dermanlary wagtly-wagtynda kabul etmegi unutmazlyk üçin, gutyda ähli günleri we mňçberi belläp, derman kabul edilişi aňsatlaşdyrup bilersiňiz.
Reňkli hekler
Reňkli hekler ellerde we egin-eşikde yzgaldyrýar. Onuň öňüni almak üçin dezodorantdan boşan gutylara salyp bilersiňiz.
Gamak
Beýle gamagy ýönekeý ýorgany ýa-da saçagy ulanyp ýasap bilersiňiz.
Hiňňildik
Köne teker we tagta....bar gerek bolany! Bu oýnawaç çagalaryň göwnünden turar, şeýle-de howlyňyzy janlandyrar.
Suwa düşmek
Hammanyň içine birnäçe yşykly taýaklary oklaň we çagalar suwdan asla çykmak islemezler.
Köp gatly awto-duralga
Indi bolsa her oýnawaç awtomobiliň öz duralga ýeri bar.
Torly labirint
Çagalaryň üýşmeleňi üçin ajaýyp pikir.
Želeli doňdurma
Tomusyň yssy wagtlary öz eliň bilen ýasalan doňdurma taý geljek zat ýokdur.


text:
Kiýewde protestçileriň we ýöriteleşdirilen polisiýanyň arasynda bolan täze çaknyşyklarda ölen adamlaryň sany artdy.
Kiýewdäki žurnalistler penşenbe güni protestçiler ýandyryjy serişdeleri we daşlary ulanmak arkaly polisiýanyň liniýasyny böwsüp geçensoň Garaşsyzlyk meýdançasynda azyndan 17 adamyň jesediniň tapylandygyny habar berdiler. Polisiýa protestçilere garşy göz ýaşardýan gazy we rezin oklary ulandy.
Saglyk ministrligi ýedi adamyň, şol sanda iki sany polisiýa wekiliniň ölümini tassyklady. Ministrlik şu hepdede bolan zorlukly çaknyşyklaryň netijesinde 35 adamyň heläk bolandygyny we ýüzlerçe adamyň ýaralanandygyny habar berdi.
Ýewropa Bileleşiginiň üç daşary işler ministri Kiýewde Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç bilen duşuşdy we krizisden syýasy çykalga tapmaga synanyşyk etdi. Fransiýanyň, Germaniýanyň we Polşanyň ministrleri penşenbe güni öýlän Brussele baryp 28 agzaly guramanyň maslahatyna gatnaşarlar. Ýewropa Bileleşiginiň Ukraina garşy sanksiýalary girizmek meselesine garamagyna garaşylýar.


text:
8-nji oktýabrda Moskwada ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-ors hökümetara Komissiýasynyň dördünji maslahaty geçirildi.
Türkmen Döwlet habarlar gullugynyň maglumatyna görä, bu maslahata hökümetara Komissiýasynyň hemişelik agzalary bilen birlikde, iki ýurduň käbir ministrlikleriniň we edaralarynyň wekilleri-de gatnaşypdyrlar.
Maglumata görä, bu maslahatda Türkmenistan bilen Orsetiň hökumetara Komissiýasy ýangyç-energetika, senagat, bilim, oba-hojalygy, transport, balyk hojalygy, aragatnaşyk, gidrometeorologiýa, şeýle hem, gümrük gullugy we bank sistemasyndaky özara hyzmatdaşlyklar boýunça teklipleriň proýektini taýýarlapdyr.
Şu gün iki ýurduň Söwda-senagat palatalarynyň gurnamagynda türkmen-orsýet işewür toparlarynyň biznes maslahaty geçiriler – diýip, «TurkmenistanRu» internet gazýeti habar berýär.


text:
1-nji sentýabrda Türkmenistanda bilim we studentler güni bellenildi. Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bu sene bilen baglanyşykly mekdep okuwçylaryny, student ýaşlary, mugallymlary we bilim ulgamynyň işgärlerini gutlady.
Berdimuhamedow türkmen halkynyň mydama bilimi ösdürmäge uly üns berip gelendigini we Türkmenistanyň tanymal alymlary bilen özüni dünýä tanadandygyny belläpdir.
“Türkmenistanyň gülläp ösmegi bilen onuň at-abraýy ösýär. Ýurdy has-da ösdürmek üçin, elbetde, ylymly-bilimli ýaşlar gerek. Şonuň üçin-de ýurdumyzyň bilim syýasatynyň maksady bilim pudagyny ösdürmekden, ýaşlary milli prinsipde terbiýelemekden ybarat” diýip, prezident Berdimuhamedow öz gutlagynda belläpdir.
Edilen işler
Eýse, Türkmenistanda bilim pudagyny ösdürmek üçin nähili işler edildi? Türkmen häkimiýetleriniň amala aşyrylaýandygyny tassyklaýan özgerişlerinden ýaşlar nähili peýda gazandylar?
Häzir Şwesiýada ýaşaýan ýazyjy Ak Muhammet Welsaparyň pikirine görä, Türkmenistanda täze okuw binalary, mekdepler açylsa-da, olar hakynda köp gürrüň edilse-de, pudakdaky soňky işler analiz edilende, bularyň miwesi o diýen begendiriji däl, emma okuwa, bilime näçe köp üns berilse, şonça-da gowy. “Sebäbi ýurtda okuwly-bilimli adamlar näçe köp bolsa, şonça-da şol ýurt tiz ösýär. Adamlaryň maddy durmuşy-da, ruhy durmuşy-da baý bolýar”.
Özbegistanly mugallym Ysraýyl Rizaýew hem soňky döwürde Özbegistanda hem owadan okuw binalarynyň köp gurlup, döwrebap tehniki enjamlar bilen üpjün edilendigini belleyär. «Emma bilim sistemasyndaky korrupsiýa doly ýok edilmese, ýaşlar döwrebap bilim alyp bnilmezler. Mugallymlar okuwçylarynyň eline garap dursalar, işe diňe wagtyny geçirmek üçin gelseler, okuwçylar olardan nähili terbiýe alarlar?» diýip, Rizaýew sorag goýýar.
Ak Muhammet Welsapar bu problemanyň çözgüdini okuw programmalarynyň gowulandyrylmagynda görýär. “Türkmen mekdeplerinde häzire çenli okuw kitaplary, okuw gollanmalary we esbaplary ýetmezçilik edýär. Täze mekdepler sanlyja okuwçylara nesip edýär. Köp okuwçylar entegem köne jaýlarda okaýarlar. Mugallym kadrlary ýetmeýär. Bar mugallymlaryň-da öz işine yhlasy pes. Şol hakda maňa-da hatlar gelýär.»
Rizaýewiň sözlerine görä, dünýäniň ösen ýurtlarynda birinji orunda bilim pudagyny goýýarlar. “Emma Merkezi Aziýada binalaryň daşky görnüşine köprak üns berýärler. “Daşy jäjek, içi möjek” edip täze binalary gurýarlar. Gynansak-da, ýurduň ýaşlaryna hakyky bilim bermek barada ýeterlik alada edilmeýär. Şonuň üçin-de, biziň ýaşlarymyz hem okamaga kän bir göwnemeýärler. Olar hemme zada biperwaý garaýarlar. Bu-da biziň jemgyýetimiziň betbagtçylygydyr! Bilim pudagynda reforma geçirilmeýär diýildigidir. Bu milletiň, jemgyýetiň, ýurduň geljegine palta urmak« diýip, mugallym Rizaýew nygtaýar.
Gyrgyzystanly syýasaty öwreniji Isa Omurkulow täze mekdepleriň gurulmagyna gowy baha berýär. Onuň pikirine görä, täze binalarda döwrüň talabyna laýyk bilim berilmese, ýaşlaryň bilim derejesi talaba laýyk bolmasa, ýaşlar jemgyýetiň ösmegi üçin goşant goşup bilmeseler, ummasyz pul sarp edip, täze bina gurmaga hiç hili zerurlyk ýok.
Okuw jaýlarynyň sany ýeterlikmi?
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanda her ýyl orta mekdebi 115 müň çemesi okuwçy tamamlaýar. Şolardan diňe 4000-den gowuragy ýokary okuw jaýlaryna kabul edilýär.
Şu ýerde “Olaryň galanlary näme etmeli? Olar işsizleriň armiýasynyň üstüni doldurmalymy?” diýen sowal döreýär. Eýse, bu ýagdaýlaryň öňüni almak üçin näme etmeli?
Ýazyjy Ak Muhammet Welsaparyň pikirine görä, haýal etmän, Türkmenistanda täze ýokary we orta okuw jaýlaryny açmaly. «Bu ýerde 10-20 sany ýokary okuw jaýynyň açylmagyny gazanmaly. Arada men okadym.Türkmenistan Kolumbiýa uniwersitetiniň filialyny açmakçy diýen ýaly maglumat bar eken. Bu dogry pikir. Daşary ýurtlaryň atly ýokary okuw jaýlarynyň filiallary açylsa, dogry bolardy. Sebäbi türkmen ýaşlarynyň okuwa bolan höwesi örän ýokary, ol ýyl-ýyldan hem ýokary galyp barýar”.
Ýazyjy Welsaparyň, häzir ýaşlar Türkmenistanda okuwa girip bilmänsoňlar, daşary ýurtlara okuwa gidýärler, olar okuwyny gutaransoňlar, ýurduna dolanmaýarlar diýip belleýär. ”Eger-de öz ýaşlaryňdan spesialist taýýarlap, olara-da, okuwy tamalansoňlar iş berip bilmeseň, elbetde, ýaşlar daşary ýurtlary höwes ederler. Bu ýaramaz tendensiýa. Ýöne onuň öňüni almak üçin repressiw çäreleri ulanmaly däl” diýip, ýazyjy Ak Muhammet Welsapar nygtaýar.
Edilmeli işler
Özbegistanly Rizaýewiň pikirine görä, bilim pudagyndaky esasy roly mugallym oýnaýar. Eger-de hakykatdan hem bu pudagy ösdürmekçi bolunsa, birinji orunda mugallymlaryň sosial ýagdaýyna üns bermeli. Olara erkinlik bermeli. Olaryň hormatyny ösdürmeli. Ýaşlaryň bilimli bolmagy owadan binalara däl-de, mugallymlara bagly diýip, Rizaýew belledi.
Ak Muhammet Welsaparyň sözlerine görä, bilim pudagy barada duýpli programmany işläp düzmeli. «Bu işe özaldan tejribeli, şu ugurda gymmatly pikirleri bar adamlary, mugallymlary, professorlary çekmeli. Olar bilen geňeşip, döwlet okuw programmasyny işläp düzmeli. Şol programmany-da soňra köpçülikleýin habar serişdeleri arkaly halka ýetirmeli. Halk köpçüliginiň pikirini, belliklerini diňlemeli.”
Ýazyjy Welsapar, gerek bolsa, türkmen ýaşlaryny okatmak üçin daşary ýurtlardan mugallymlary çagyrmaly diýip belleýär. ”Türkmenistanda ýaşlara iňlis dilini gowy öwretmeli. Şeýle ýagdaýda olar dünýäniň ösen ýurtlarynyň mugallymlaryndan öwrenip, netije çykaryp, ösüp bilerler”.


text:
Liwiýa sapar edýän Fransiýanyň prezidenti Nikolas Sarkozi bilen Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron häkimiýetden çetleşdirilen Muammar Kaddafiniň jogapkärçilige çekilmelidigini aýtdylar.
Penşenbe güni Sarkozi hem Kameron Liwiýanyň Milli Geçiş Geňeşiniň liderleri Mustafa Abdel Jalil we Mahmud Jibril bilen Tripolide gepleşik geçirdi.
Gepleşiklerden soň geçirilen metbugat konferensiýasynda Fransiýanyň lideri liwiýalylary “öç almalardan” saklanmaga çagyrdy. Kameron bolsa, Kaddafiniň we onuň režiminiň “jenaýat eden” agzalarynyň adalata çekilmeldigini aýtdy.
"Biz size Kaddafini tutamga we ony adalata çekmäge kömek bereris. Şeýle-de, biz Liwiýadan howply ýaraglary, şol sanda ýer-howa raketalaryny hem siziň halkyňyza köp kynçylyklary döretjek minalary çykarmaga hemaýat etmek isleýäris” diýip, Kameroan çykyşynda belledi.


text:
Şu günler Türkmenistan her ýylda aprel aýynyň iň soňky ýekşenbe güni belleýän Bedew gününe taýýarlyk görýär.
Döwletiň garaşsyzlygynyň ilkinji ýyllarynda esaslandyrylan bu baýramçylyk güni at çapyşyklar ýaly çäreler geçirilýär we türkmen atlarynyň milli medeniýetde tutýan aýratyn orny nygtalýar.
Hususan-da, ahal-teke atlary ýurtda aýratyn orun tutýar. Olaryň ýüwrükligi we çölde uzak wagtlap suwsuz ýoremäge bolan ukyby bu atlaryň gymmatyny has-da artdyrýar.
Ahal-teke atlarynyň owadanlygyny wasp etmek islän ýurduň ozalky awtoritar lideri Saparmyrat Nyýazow öz döwründe olary “halkymyzyň ganaty we buýsanjy” diýip atlandyrypdy. Nyýazow, tä 2006-njy ýylda ýogalýança, bu atlary dünýä liderlerine ýygy-ýygydan sowgat beripdi.
Saparmyrat Nyýazowa meňzeşlikde Türkmenistanyň häzirki awtoritar lideri Gurbanguly Berdimuhamedow hem atlar bilen gyzyklanýar. Bu gyzyklanma eýýäm onuň şahsyýet kultunyň bir bölegine-de öwrüldi.
Wideo: Prezident G.Berdimuhamedow halk köpçüliginiň öňünde özüniň at çapmak başarnygyny görkezýär.
Prezidentiň ata münüp oturan pursatyny şekillendirýän heýkel ýakynda köpçülige hödürlendi. Üstesine, Berdimuhamedow atçylyk barada kitap hem ýazdy. Döwlet baştutany bu kitabyny daşary ýurtly myhmanlara sowgat berýär, kitap Türkmenistanyň ähli dükanlarynda satylýar.
Şeýle-de, prezident Berdimuhamedow Aşgabadyň adamdan hyryn-dykyn aýlawynda at münüp, özüniň çapyksuwarlyk ussatlygyny-da halka görkezmek üçin jan edipdi.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň atçylyk bilen gyzyklanmagy Bedew baýramçylygyna hemmeleriň gatnaşmagynyň talap ediljekdigini çaklamaga esas berýär.
“Hronika Turkmenistan” saýtynyň ýazmagyna görä, baýramçylygyň çäginde gurnalýan at çapyşyklara hökümet resmileriniň hökman gatnaşmagyna görkezme berlipdir.
Ýurduň ýokary okuw jaýlarynyň studentleri we orta mekdepleriniň okuwçylary-da milli baýramçylyk gününi at çapyşyklarda geçirjege meňzeýär.
Her bir türkmeniň Bedew gününiň ähmiýetine giňişleýin göz ýetirmegi üçin Türkmenistanyň gazet-žurnallary türkmen bedewleriniň aýratynlygyny hem-de “Arkadag” diýlip wasp edilýän “ökde çapyksuwar” Berdimuhamedowy taryplaýjy maglumatlary we goşgulary soňky günler yzygiderli çap edip gelýärler.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Liwanyň öňki premýer-ministri Rafik Haririniň 2005-nji ýylda öldürilmegi bilen bagly yglan edilen ilkinji resmi aýyplamany goldaýandygyny aýtdy.
Obama BMG-niň tribunaly tarapyndan bildirilen aýyplama Liwandaky adam öldürmäniň uzak wagtlap jezasyz galmagynyň soňuna çykmak üçin ädilen möhüm ädim hökmünde baha berdi.
Synçylar dokumentde “Hizbullah” radikal şaýy toparynyň agzalary barada gürrüň gidýän bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar.
Geçen hepde şaýy “Hizbullah” topary we olaryň ýaranlary öldürilen premýer-ministriň ogly Saad al-Haririniň hökümetiniň düzüminden çykypdylar.


text:
Türkmenistanda şenbe güni ählihalk ýowary geçirilip, ýazdaky bag ekmek möwsümine badalga berildi.
Paýtagtyň ýaşaýjylary bu gezekki ýowary halk içinde Paryzdepe diýip bilinýän taryhy ýadygärligiň töwereginde geçirdiler.
Türkmen telewideniýesi prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Paryzdepde alnyp barylýan gazuw-agtaryş işleri bilen tanşyp, bu çärä gatnaşýan daşary ýurtly diplomatlara türkmen halkynyň gelip çykyşy we Türkmenistanyň medeni ekerançylygyň watanydygy barada gürrüň berendigini habar berýär.
Soňra prezident ählihalk ýowaryna gatnaşyp, ilkinji agaç nahalyny oturdyp, bag ekmek möwsümine badalga berdi diýip, resmi metbugatda aýdylýar.


text:
Owganystan bilen ABŞ-nyň gatnaşyklaryny ýokarlandyrmak maksady bilen ABŞ-a baran owgan ýolbaşçysy Hamit Karzaý şu gün Waşingtonda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama bilen duşuşar.
Karzaý sişenbe güni Waşingtonda ýerleşýän Walter Reed atly harby keselhana baryp, şol ýerde Owganystanda dowam edýän çaknyşyklarda ýaralanan amerikaly esgerler bilen duşuşdy.
Karzaý bitiren işleri üçin şol esgerlere öz minnetdarlygyny bildirdi.
“Bu biziň bilelikde aşmaly kyn ýolumyzyň bardygynyň hem-de Owganystanyň we ABŞ-nyň howpsuzlygy üçin biziň ýaş gyzlarymyzyň we oglanlarymyzyň pidakärçilikden gaça durmaýanlygynyň ýene bir subutnamasydyr” diýip, Karzaý eden çykyşynda aýtdy.
Döwlet sekretary Hillary Klinton we goranmak ministri Robert Geýts sişenbe güni ýokary derejeli owgan ýolbaşçylary bilen geçiren duşuşyklarynda Waşingtonuň Owganystany terk etmejekdigini aýtdylar.


text:
Ýekşenbe güni Müsüriň prezidenti Muhammad Mürsi Türkiýä resmi sapar bilen barýar. Muhammad Mürsüniň bu saparynyň Müsür bilen Türkiýäniň soýuzdaşlygyny berkitmek maksadyndan ugur alýandygy aýdylýar.
Müsüriň resmileri prezident Muhammad Mürsüniň öz saparynyň barşynda Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gül we premýer-ministri Rejep Taýýyp Erdogan bilen duşuşyp, özara hyzmatdaşlyklary ösdürmek meseleleri barada maslahat etjekdigini mälim etdiler.
Mundan daşary, maglumata görä, Türkiýäniň dolandyryjy “Adalat we Galkynyş” partiýasy Müsüriň prezidentini özüniň ýyllyk konferensiýasyna gatnaşmaklyga-da çagyrypdyr.


text:
Daily blog of Tmhits.com, Central Asian Music Portal. Aýdym we wideo klip arhiwi. Listen to the finest Central Asian Music Online. First radio & music portal of Ashgabat, Turkmenistan.
Saturday, May 29, 2010
Döwlet Annageldiýew
Salamualeykim www.tmhits.com saýtymyzyň hormatly agzalary !!!! Men bu gün siz bilen ussat diktor Döwlet Annageldiýew barada bir az maglumat paýlaşmak isledim.
Döwlet 1981-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda Aşgabat şäherinde dogulýar. Ol orta mekdebi tamamlap, Türkmenistanyň Sport we Turizm Instutynyň Turizm bölüminde ýokary bilim alýar.Döwlet ýokary okuw jaýyny tamamlanyndan soň, Nebitdagda gulluk borjuny berjaý edýär.
Döwlet gulluk borjuny tamamlap, diktorlyk wezipesine başlaýar. Işlän döwründe ýurdumyzda meşhur hünärmen diktorlar bilen bile işleşyär. Döwlet ilki-ilkiler teleýaýlymda, radioda, janly hekaýalarda çykyş etýar. Bir wagtyň özünde döredijilik işlerine-de baş urýar we "Ýaşa meň üçin" "Söýdüm men" "Diňe seň üçin" ýaly birnäçe goşgylar döredýär.Döwlet diňe bir goşgy sungaty däl eýsem aýdym aýtmak bilen hem meşgullanypdyr. Muňa onuň aýdan "Gözel Baýramgül" aýdymy mysal bolup biler.
Döwlet Annageldiýew 2004-nji ýylda "Watan" radiokanalynda işlemäge başlaýar.Ol bu döwürde döwlet derejesinde geçirilen birnäçe konsertleri alyp barýar. 2006-nji ýyldan şu güne çenli teleýaýlymda habarlar bölüminde işläp gelýär.
Döwlet diňe öz goşgylary däl eýsem ussat şahyrlarymyzyň eserlerinden "Söýgi näme?!" " Giç bolar" ýaly goşgylary-da okap, ses ýazgylaryny edýär.
Üns bereniňiz üçin köp sag boluň !!!!!!!
Thursday, May 27, 2010
Kerim Gurbannepesow
Essalamualeykim hormatly www.tmhits.com saytymyzyng agzalary !!!!! Men bu gun siz bilen belli shahyrymyz Kerim Gurbannepesow barada gysgacha maglumat paylashmak isledim.
Türkmenistanyň halk ÿazyjysy Magtymguly baÿragynyň eÿesi Kerim Gurbannepesow 1929-njy ÿylda Gökdepe etrabynyň Ÿylgynly obasynda daÿhan maşgalasynda eneden bolÿar.Obada 7-ÿyllyk orta mekdebi gutarÿar.
Uruş döwrüniň agyr günleri Kerim ejesi bilen Tejene gidÿär.Ol Tejen etrap gazetinde “Ÿaş kommunistde” öz goşgularyny çykardÿar.1949-njy ÿylda Kerim goşun hataryna çagyrylÿar.Bu ÿerdede ol poeziÿa bilen meşgullanmagy dowam edÿär.
Onung soldat durmuşy hakda ÿazan onlarça goşgulary “Ÿaş kommunist”, “Sowet Türkmenistany” gazetlerinde çap edilÿär.Ol goşun gulugyny 1951-nji ÿylda gutaryp, 1952-nji ÿylda žurnalistik kärine dolanyp gelyar. Kerim Gurbannepesowyň terjime eden ululy-kiçili 250 töweregi eserleri Türkmenistanda terjime edebiÿatynyň altyn hazynasyna girÿär.Kerim Gurbannepesow oz doredijilik dowrunde belli sungat adamlary bilen ishleshipdir. Munga mysal edip Türkmenistanyň halk bagshysy Sahy Jepbarowy gorkezse bolar. Kerim aga Sahy Jepbarow-a bagyshlap "Guyma-gursaklyk hakynda" atly goshgy hem doredyar.Sahy Jepbarow bolsa Kerim aga barada şeÿle diÿÿär:
“K.Gurbannepesow goşgularynyň köpüsi dörände öz nepis sazy bile dünÿä inen,bize şol ajaÿyp heňi tapaÿmak galÿar.Ol heňem başga ÿerde däl-de, halkyň içinde öňden ÿaşäp ÿören äheňleriň,heňleriň arasyndan gözlemeli.”
K.Gurbannepesow diňe bir poema, goşgular ÿazmak bilen çäklenmän publistika, proza eserlerini hem ÿazÿar. K.Gurbannepesow Türkmen halkynyň aňynda, kalbynda ajaÿyp şahyr hökmünde baky ÿaşar. Bizing tmhits.com saytymyzda-da Kerim aganyng "Ýazmasy agyr düşen goşgy" "Adamyň ömrü hakynda oýun gatyşykly çyn " "Duýgy" yaly birnache gyzykly eserlerini dinglap bilersingiz.
Uns bereningiz uchin kop sag bolung !!!!!!!!
Saturday, May 22, 2010
Parahat Amandurdyyew
Salamualeykim www.tmhits.com saytymyzyng hormatly agzalary. Men bu gun Turkmenistanyng at gazanan artisti Parahat Amandurdyyew hakynda birnache maglumatlary paylashmak isledim.
Amandurdyýew Parahat Artykowiç. 1981-nji ýylyň iýul aýynyň 21-inde, Ahal welaýatynyň Ak-Bugdaý etrabynyň S.A.Niýazow daýhan birleşik obasynda eneden dogulýar.Parahat 1997-nji ýylda orta mekdebi tamamlap,Aşgabat şäherindäki DAŇATAR ÖWEZOW adyndaki sazçylyk uçilişesiniň "hor dirižory" fakultetine okuwa girýär. 2001-nji ýylda uçilişe okuwyny doly tamamlaýar we şol ýylda TÜRKMEN MILLI KONSERWATORIÝASYNYŇ "hor dirižory" fakultetine okuwa girýär.
Parahat, 2006-njy ýylda okuwy doly tamamlap öz diplom işini Ahal welaýat medeniýet öýünde aýdymçy bolup işläp 2008-nji ýylda tamamlaýar! Häzirki wagt, 2009-njy ýylyň 2-nji fewralyndan bäri "TÜRKMENISTANYŇ MEDENIÝET MERKEZINDE" aýdymçy bolup işleýär! Onuň Döwlet sylaglary: 2001-nji ýylda "ÝAŇLAN DIÝARYM" telebäsleşiginiň ýeňijisi! 2007-nji ýylda "ALTYN ASYR" bäsleşiginiň ýeňijisi! 2008-nji ýylda "TÜRKMENISTANYŇ AT GAZANAN" artisti diýen at dakyldy!Hazirki wagtda Parahat Amandurdyyew ozuning "Bu guyzde" "Yuregim sende" we "Seningki" yaly aydymlary bilen yashlarmyzyng soygusini gazanmagy basharan aydymchydyr.Parahadyng gowy görýän reňki açyk ýaşyl we gara renk! Onuň esasy arzuwy dünýä derejesinde klip düşürmek!
Uns bereningiz uchin kop sag bolung !!!!!!!!
Sunday, May 16, 2010
Tmhits Server - Super Fast
Tmhitsin hostingini edyan bu serverda basga guyscli saytlar hem host edilyar. Bulara mysal - tmchat.ru (tmch.at), Ashgabat.us, Tmolympiad.org, Okamak.com, Tmhabar.com . Gorusiniz yaly bularyn hemmesi Turkmenistanyn gowy tanalan saytlaryn arasynda.
Ynha asagdaky suratta bizin serveri gorup bilersiniz:
Tmhits Web server. Provided by ASBHost from Turkmenweb.
*** entagem bilmeyan bolsanyz - Tmhits Turkmenwebin proyektidir.
Wednesday, May 12, 2010
Nury Halmammedow
Tuesday, May 11, 2010
Tmhits Embed - Music & VIdeo on your site
EN
Embed feature on music pages has been fixed. I know it wasn't working for quite a while, I just didn't have time to fix it - I've been very busy lately. BTW, when embedding music files, you'll notice solid black area - it was intended for Tmhits logo. I am currently using free version of Longtail Video flash player on Tmhits which has disabled logo feature (in it's previous version it was allowed).. anyhow.. hopefully next month I'll be upgrading Tmhits player to a full licensed version, and logos on embed pages will work.
Monday, May 10, 2010
Central Asia: Rap and Hip-Hop
Saytymyza gosulan taze aydymcylaryn kopisi bu iki janryn icinden gelyan aydymcylar. ZumerChas, Syke, Rude, ST, MkM bulardan kabirleri. Bularyn yanynda 2 sany gyz repci hem gosuldy - Jeyka we Marseyk.
[EN]
You can feel a wind of change in Turkmenistan Rap and Hip-Hop Music.
Most of the new artists that we've added to the site are coming from these 2 music genres. ZumerChas, Syke, Rude, ST, MkM are just a few of them. Besides all these male artists, we saw 2 female artists from Turkmenistan, quite an interesting fact - Jeyka and Marseyk.
Although these new singers, don't have a lot of tracks like other popular artists, they managed to take their place among mainstream artists. On the right side of the website we've seen ZumerChas, Syke and S.T. to hold their positions under "Popular Artists of the Week" (Hepdäniň Aýdymçylary), for a few weeks now. This fact alone clearly shows their popularity among Tmhits listeners, who are mainly teenagers and young adults.
Jeýka : Ilkinji Step


text:
Russiýa ýurduň günortasyndaky Stawropolda sebitinde alty jeset tapylandan soň, regionda howpsuzlyk güýçleriniň hüşgärlik derejesini ýokarlandyrdy. Gürrüňi edilýän bu jesetler ýaragdan ot açylyp öldürilipdirler.
Penşenbe güni gürrüňi edilýän sebitiň howpsuzlyk gullugynyň metbugat wekili çarşenbe güni Stawropol şäheriniň çetindäki iki aýry etrapda dört awtoulagyň içinde ýa-da golaýynda alty jesediň tapylandygyny habar berýär. Awtoulaglaryň birinde mina goýlupdyr. Öldürmeleriň sebäpleri barada ýeterlik derejede maglumat berilmeýär.
Stawropol Demiragyzk Kawkaz sebitiniň araçäginde ýerleşýär. Russiýa bu sebitde yslamçy söweşijileriň hüjümleri bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Olar öňümizdäki aý geçiriljek gyşky Olimpiýa oýunlaryny bulaşdyrmak bilen haýbat atýarlar.
Gyşky olimpiada oýunlary 7-nji fewralda Kawkaz daglarynyň günbatar etegindäki Soçi şäherinde başlanýar. Yslamçy söweşijiler bu sebitde öz halyfatyny döretmek isleýärler.


text: Lebap welaýatynda pagta ýygym kampaniýasy başlandy. Pagtanyň gowy açylmandygyna garamazdan resmi görkezme esasynda kärendeçiler, edara-kärhana işgärleri, mugallymdyr lukmanlar pagta ýygymyna äkidilýär. Pagta meýdanlarynda ýaş çagalary hem görmek bolýar. Ýygylýan pagta resmi ýagdaýda pagta ýygymynyň başlanmagy mynasybetli geçiriljek “Ak kerwen” dabarasyndaky traktor tirkewlerini doldurmak üçin niýetlenen. Wideoda Serdarabat etrabynyň pagta ýygyp ýören kärendeçi zenanlary we olaryň çagalary görkezilýär.


text:
Kosowonyň futbol janköýerleri Ýewropanyň futbol boýunça guramasynyň (UEFA) Budapeştde geçirýän duşuşygyna içgin syn edýärler. Duşuşykda Kosowonyň gurama alynmagyna degişli meselä seredilýär.
Ýewropanyň Futbol guramalarynyň bileleşigine agza 54 ýurduň delegatlary 3-nji maýda geçirilýän ýyllyk maslahatynda Kosowonyň UEFA agzalygyna seredýärler.
Kosowonyň agza bolmagy makullanan ýagdaýynda ol 2018-nji ýylyň Dünýä çempionatynyň kwalifikasion programmasynyň sanawyna goşulyp bilner.
Emma Kosowonyň kabul edilmegine Serbiýanyň garşy çykyş etjegi çak edilýär. Serbiýa Kosowonyň garaşsyzlygyny ykrar etmeýär.


text:
Gürjüstanyň prezidenti Saakaşwili saýlaw reformalaryny teklip etdi. Ol öz garşydaşlaryna häkimiýetiň köp elýeterli bolmagyny teklip edýändigini aýtdy.
Saakaşwili şeyle teklibi özüniň liderligine garşylyk bildirilmeginden birnäçe aý soň etdi. Öňki ýaranlary hem goşulan oppozisiýa häzir Saakaşwiliniň wezipesinden çekilmegini talap edýär.
Saakaşwili Tbilisiň häkimini göni saýlamagy teklip etdi. Täze özgerişler oppozisiýanyň jemgyýetçilik telewideniýesinden köp peýdalanmagyna ýol berer. Bular Amerikanyň wise-prezidenti Baýdeniň saparyna az wagt galanda yglan edildi.


text:
Siziň beýniňiz bu suratlaryň el bilen çekilenini ret eder
Pol Kadden (Paul Cadden)- şotland surat sungatçysy. Ol giper-realistik sungaty täze derejä götermegi başardy. Ynanar ýaly bolmasa-da, bu suratlaryň ähli gara galam bilen çekilen. Bu suratlary göreniňde onuň gymmatyna we gadryna has gowy düşünýärsiň.
Pol portret çekmäge has köp üns berýär.
Sizem bu aýalyň dem alşyny duýýan ýaly bolýarsyňyzmy?
Pol käte tebigaty hem suratlandyrýar. Ýene-de, söz ýok...
Ol adamlary tebigy halda suratlandyrmagy halaýar.
Ol predmetleriň deňsiz-taýsyz ulanmak sferalaryny ýüze çykarýar.
Bu suratlaryň güýjüni duýýarsyňyzmy?
Bu suratlaryň elde çekilenine ynanmajak adam örän köpdür. Bu suratlary şu derejä getirmek üçin Poluň näçe wagt, sabyr we güýç sarp edenini diňe onuň özi bilýändir. Sizem dost-ýarlaryňyza bu suratlary görkeziň we reaksiýalaryny synlaň!


text:
Düýn Belarusyň häkimiýetleri ýurtdaky prezidentlik saýlawlaryndan soňra Minskdäki köpçülikleýin bidüzgünçilikleri gurnanlykda oppozisiýa wekillerine resmi taýdan aýyplama bildirdiler.
19-njy dekabrda Minskiň “Oktýabr” meýdançasynda onlarça müň adam Aleksandr Lukaşenkonyň täzeden prezident saýlanmagyna närazylyk bildirip protest geçiripdiler. Bu protestden soňra Lukaşenko bilen bäsleşen 9 kandidatyň 7-si polisiýa tarapyndan tussag edilipdi.
Günbatar habar gulluklarynyň berýän maglumatlaryna görä, tussag edilen 7 oppozisiýa kandidatynyň iň azyndan dördüsine köpçülikleýin bidüzgünçilikleri gurnamakda aýyplama bildirilýär.
Bu aýyplamalar bilen baglylykda olara 15 ýyla çenli türme tussaglygy berilmek howpy bar.


text:
Owganystanda howpsuzlyga ýardam berýän halkara güýçler owgan goşunlarynyň bölümleri bilen bilelikde ýurduň demirgazygynda ýokary derejeli meýdan komandirini ele saldy.
Mowlawi Rowşen Gunduz welaýatyndaky talyplaryň ýolbaşçy agzasy hem gubernatoryň “kölegedäki” orunbasarydyr.
Rowşeniň düýn ele salnandygyny halkara güýçleriň komandowaniýesi habar berdi. Owgan howpsuzlyk güýçleri tarapyndan Rowşan sorag edilýär.
Şeýle-de Host hem Gilment welaýatlarynda bolan ýaragly çaknyşyklarda 16 söweşijiniň öldürilendigi habar berilýär. Gilmentde bir daniýaly esger hem heläk boldy.


text:
Halkara synçylarynyň topary penşenbe güni Täjigistanyň häzirki prezidenti Emomali Rahmona ýeňiş getiren saýlawlarda pikir we saýlamak azatlyklarynyň çäklendirilendigini aýtdy.
Täjigistanyň Merkezi saýlaw komissiýasynyň penşenbe güni irden yglan etmegine görä, 61 ýaşly Rahmon çarşenbe güni geçirilen saýlawlarda sesleriň 83.6 %-tini toplapdyr.
ÝHHG-niň gözegçiler missiýasynyň ýolbaşçysy Gordana Komiç “asuda we parahat geçirilen bu saýlawlarda saýlamak üçin hakyky mümkinçilikleriň bolmandygyny” belledi.
Halkara guramalarynyň bahalary
ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň geňeşçisi we ÝHHG-niň Täjigistandaky gözegçiler missiýasynyň agzasy Andreas Baker AÝ/AR-sy bilen söhbetdeşliginde prezidentlik saýlawlarynyň geçirilişi bilen bilelikde saýlaw kampaniýasynyň dowamynda-da köp pikirliligiň we saýlamak üçin hakyky şertleriň bolmandygyny belledi.
Halkara synçylary Rahmonyň häkimiýet başynda bolmagyndan peýdalanandygyny belläp, ýerli habar serişdelerinde Rahmonyň resmi hereketleri barada köp maglumatyň berilmeginiň onuň ähmiýetini artdyrmak üçin goşant bolandygyny aýtdylar.
Rahmona bäsdeş bolan beýleki bäş dalaşgär köp tanalmaýan we hökümetiň syýasatyny tankyt etmekden saklanýan syýasatçylar bolup çykdy. Rahmona hakyky bäsdeş bolup biljek oppozision dalaşgär bolsa resmi hasaba alynmandy.
ÝHHG özüniň ilkinji beýannamasynda resmi düzgünlerdäki çäklendirmeleriň, şol sanda potensial dalaşgärleriň hasaba alynmagy üçin örän köp gol toplamak baradaky talabyň” dalaşgärleriň hasaba alynmak mümkinçiliklerini çäklendirendigini belläpdi.
Täjigistanyň oppozisiýasynyň ýeke-täk dalaşgäri Oilnihol Bobonazarowa talap edilen möçberde ses toplap bilmänsoň, resmi hasaba alynmandy.
GDA döwletleriniň gözegçiler missiýasynyň başlygy Sergeý Lebedew Täjigistandaky saýlawlaryň ses berijileriň gatnaşyk derejesiniň örän ýokary bolmagynda geçirilendigini makullady. Resmi maglumatlarda ses berijileriň gatnaşyk derejesiniň 86.6% bolandygy aýdyldy.
Lebedew käbir saýlaw nokatlarynda köp bolmadyk düzgün bozmalaryň ýüze çykandygyny aýtdy, emma ol bu ýagdaýyň saýlawlaryň netijelerine uly bir täsir ýetirmändigini belledi.
ÝHHG-niň missiýasynyň gözegçisi Andreas Bakeriň AÝ/AR-na aýtmagyna görä, ses berijileriň tutuş maşgalasynyň adyndan ses bermegi, şeýle-de goşmaça býulletenleriň saýlaw gapyrjaklaryna taşlanmagy bilen bagly wakalaryň ençemesi hasaba alnypdyr.
Oppozisiýanyň garaýşy
Oppozision Sosial-demokratik partiýasynyň lideri Rahmatullo Zoirow öz partiýasynyň saýlawlaryň netijelerini inkär edýändigini we Emomali Rahmony ýeňiş bilen gutlamaýandygyny mälim etdi.
Zoirow Rahmonyň hökümetiniň ýurtda ykdysady, syýasy we sosial ýagdaýy özgertmäge we reformalary geçirmäge ukypsyzdygyny aýtdy.
Resmi hasaba alynmadyk oppozision dalaşgär Bobonazarowa saýlawlary “saýlaw resmileri we dalaşgärler tarapyndan amala aşyrylan tomaşa”, diýip atlandyrdy.
Bobonazarowa Rahmona bäsdeş bolan dalaşgärler resmi hasaba durmak üçin 210 müň ses toplan bolsalar, olaryň näme sebäpden saýlawlarda şonça ses gazanyp bilmändigine geň galandygyny aýtdy.


text:
Sişenbe güni Pakistanyň sudy ýurduň öňki harby baştutany Perwez Muşarrafy 2007-nji ýylda heläk bolan öňki premýer-ministr Benazir Bhuttonyň ölümine bagly bolmakda aýyplady.
Rawalpindi şäheriniň sudy Muşarrafyň işine üç aýyplama esasynda, şol sanda adam öldürmek we munuň üçin dildüwşük gurnamak boýunça garaýar. Ýapyk görnüşde geçirilen sud diňlenişiginde Muşarraf özüni günäli hasap etmeýändigi aýtdy.
Muşarrafyň ulagly suda baran ýoluna ýüzlerçe polisiýa işgäriniň gözegçilik edendikleri barada habar berildi. Sud diňlenşigi 6-njy awgustda yza tesdirilipdi, suduň bu kararynyň Muşarrafyň howpsuzlygyny üpjün etmek meselesi bilen bagly bolandygy barada habar berilipdi.
Muşarraf şu ýylyň mart aýynda sürgünlikden ýurda dolanyp baraly bäri ençeme aýyplamalar bilen ýüzbe-ýüz boldy.


text:
30-njy sentýabr Gurbannazar Ezizowyň hatyra güni
Şahyr Gurbannazar Ezizow ýeke ýigitdi. Ýöne onuň töweregindäki ýaly köp dost-ýoldaş başga bir ýazyjy ýa şahyrda bolmady. Bu ýagdaýy göreniňde, Magtymgulynyň “Il-ulusdyr dosty-ýary ýekäniň” diýen sözi ýadyňa düşýärdi. Berdi Kerbabaýew, Beki Seýtäkow, Gara Seýitliýew ýaly ýaşuly wekillerden başlap, ýaş şahyrlar Ylýas Amangeldi hem onuň döwürdeşlerine çenli Gurbannazary eý görerdiler. Olaryň arasynda ruslardyr gaýry milletlerem azlyk edenokdy. Sebäbi onuň özi hemmä dostdy.
Dostlar – pikirdeşler
Kerim Gurbannepes, Mämmet Seýit, Naryman Juma, Çary Aşyr onuň agalary mysaly, gapdalynda durýardylar.
Annaly Berdi, Annaberdi Agabaý, Annasoltan Kekilowa, Halyl Kuly, Italmaz Nury, Kakabaý Ylýas, Näzik Annatyýewa, Saparmyrat Öwezberdi, Ylýas Hommat, Alty Akmämmet, Öwezmyrat Baba Gurbannazaryň egindeşleri hem galamdaşlary saýylýardy.
Gurbannazardan ýaş babatda kiçileriň arasynda Ahmet Gurbannepes hem Şiraly durýardy. Soňra Orazmyrat Gurdow, Kakabaý Gurbanmyradow, A. Atabaýew, N. Rejebow, O. Annaýew, B. Orazdurdyýewa, T. Sadykow, A. Bugaýew dagy Gurbannazary aga ornunda hem dost derejesinde sylaýardylar.
Şahyr olara buýsanýardy, dostlarynyň ruhdan düşmezligini, olaryň täze eser döretmegini arzuw edýärdi.
Dostlar, dostlar, ulus-ilim gam bilen,
Diýmez ýaly: “Bir depede dursuňyz”.
Sizi Magtymgulyň ruhy gorasyn.
Meni welin, hemmäňiziň ruhuňyz.
Gelim-gidimli gapy
60-70-nji ýyllar türkmen poeziýanyň dürli öwüşginlere baý bolan, gülläp ösen döwri saýylýar. Öňde-soňda türkmen edebiýatynda şahyrlaryň şolar ýaly köp wagty bolmandy. Şol döwürde ýaş şahyrlaryň, aýratyn-da başgaça pikir edýän zehinli şahyrlaryň sany birden artdy. Munda belli derejede Gurbannazaryň täsiri boldy.
Gurbannazar bilen oturyp-turşanlaryň ählisi dostlarymydy ýa-da däl, ony aýtmak kyn, ýöne şol köplük onuň poeziýasynyň dostlarydy. Onuň poeziýasyna hormat goýmaýan az-azdy.
Ikinji tarapdan, şol köplük oňa basa oturyp işlemäge maý bermeýän ekeni. Onuň wagtynyň köp bölegini dostlary alypdyr. Şahyr muňa gynanýar.
Agşamky haýp geçen minutlaryma,
Şeýdip başym ýaýkap ökünýän erte.
Gurbannazaryň ýanyna jemlenýänleriň arasynda gaty dereksiz, erkini araga aldyranlary-da bardy. Muňa nähili çydam edenine düşünmek kyn. Her halba, Gurbannazar töweregindäkileri ürküzmeýärdi, olary bölmeýärdi, olaryň nirelidigine, wezipelimi ýa wezipesizdigine seretmeýärdi, olar bilen özüni deň alyp barýardy. Şonuň üçinem şol köplük onuň daşyndan aýlanýardy.
Gurbannazardyr Eziz aga aradan çykanlaryndan soňra-da olaryň gapysynyň gelim-gidimi kesilmedi. Şahyr Ahmet Gurbannepes bilen suratkeş Tokar Tugur bu ýoluň saklanyp galmagy, şahyryň edebi mirasynyň diklenmegi ugrunda köp alada etdiler.
Gurbannazaryň bajasy hem ýakyn dosty Tokar Tugur olaryň howlusyndaky ammar şekilli tünegi dikläp, oňa göçüp bardy. Gurbannazarlara barýan ýol ýaňadan açyldy, olaryň myhmansöýerlik däbi dowam etdi.
Gurbannazar hem Nury
Şahyrdan galan beýik hazyna kompozitor Nury Halmämmedow ýaly çuň düşünen hem ony ýaňadan janlandyran bolmady. Şahyryň dostlary onuň ýokluk hasratyny çekýärkäler, Nury ol eserlerden ajaýyp aýdymlar döretdi. Şeýdip olara, şahyr aýtmyşlaýyn, ynsan kalbyna ýeter ýaly ganat berdi.
Bu hyzmata beýik bariton Atageldi Garýagdyýew hem goşuldy. Olar üç beýige öwrüldiler. Üç taýsyz güýç bir ýere jemlendi.
Gurbannazarda “Bir gün bag deý ýanyp-köýseň” diýen setir bilen başlanýan gysgajyk goşgy bar. N. Halmämmedow ony ajaýyp aýdyma öwürdi. Üns beren bolsaňyz, soňky bentden öňinçä N. Halmämmedow duýga aýratyn orun berýär.
Ony Nury goşdumy ýa beýik aýdymçy Atageldi Garýagdynyň täsirimi, bilmedim, ýöne aýdymçy “Dostlar!” diýip, bir bagyrýar welin, kalbyň lerzana gelýär. Aslynda goşguda “Dostlar” diýen söz ýok. Kompozitor bilen aýdymçy muny nädip goşup bilipdir! Akylyň haýran bolýar.
Belki, sungat şol haýranlykdan döreýändir.
Şahyr bir wesýet bilen ömrüni hem döredijiligini soňlady.
Söýüň meni — ýürek söýgi küýseýär,
Şeýle bir küýseýär — ýok çaky-çeni.
Ýekeje adama ýeterlik söýgi
Bilen
bir pursatlyk söýüň siz meni.
Maňa kän zat,
Uly bir zat gerek däl,
Eliňizi ýüregňize goýuň siz:
Size söýgi bilen ýüzlenýän günlem
Sözlerimi kesä çekmän söýüň siz.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň şahsy pikiri.


text:
Şenbe güni Amerikanyň Birleşen Ştatlary Pakistanyň häkimiýetlerini anna güni Pakistanyň Lahor şäherinde tussag edilen amerikan diplomatyny haýdan-haý azatlyga goýbermeklige çagyrdy.
Birleşen Ştatlaryň Yslamabatdaky ilçihanasynyň bu barada ýaýradan beýanatynda ýerli amerikan konsullygynyň işgäri Reýmond Dewisiň öz şahsy howpsuzlygyny gorap, iki adamy öldürmäge mejbur bolandygy aýdylýar.
Pakistanyň polisiýasynyň maglumatyna görä, Reýmond Dewis öňňin özüni talamak üçin yzyna düşen iki sany raýaty öz howpsuzlygyny goramak üçin atandygyny aýdypdyr.
Pakistanyň polisiýasy bu resminiň iki sany raýaty atandan soň, wakanyň bolan ýerine baran amerikan konsullygynyň maşynynyň ýene bir ýerli raýaty kakyp öldürendigini aýdýar.
Polisiýa amerikan konsullygynyň bu işgärine bikanun ýarag götermekde we iki adamy öldürmekde jenaýat aýyplamasynyň bildirilýändigini mälim etdi.


text:
Ýozef fon Aýhendorf
Ýozef fon Aýhendorf
(1788-1857)
Nemes romantizminiň beýik ýazyjy-şahyry Ýozef Karl Benedikt fon Aýhendorf dworýanlaryň maşgalasynda, Lýubowitz galasynda dünýä inipdir. 1801-1805-nji ýyllarda ol Breslau şäheriniň katoliki gimnaziýasynda okaýar, soňra Galle şäheriniň uniwersitetinde, Geýdelberg uniwersitetinde, Wena uniwersitetinde hukugy öwrenýär. 1813-1815-nji ýyllarda Aýhendorf Watan goragyna çykyp, Napoleona garşy söweşlere gatnaşýar. Uruşdan soň ol birnäçe ýyllap harby guramalarda işleýär, ýurduň jemgyýetçilik we syýasy meselelerine işjeň gatnaşýar. Emma ýaşlykdan ömrüni edebiýata bagyş etmek kararyna gelen Aýhendorf ýazyjylygy özüniň esasy borjy hasaplapdyr. Onuň «Güýz jadysy» atly ilkinji iri eseri 1808-nji ýylda çap edilipdir. Ýazyjynyň «Syzgy we hakykat»(1815) we «Mermer heýkel»(1819) ýaly kyssa eserleri okyjylar we tankytçylar tarapyndan örän gyzgyn garşy alnypdyr. Emma hakyky şöhraty ýazyja diňe «Ýaltanyň ýatlamalary»(1826) nowellasy getiripdir. Aýhendorfyň «Ýok ýerden turan galmagal»(1833), «Şahyr we onuň ýoldaşlary»(1834), «Dürande galasy»(1836), «Garamaňlaý», «Talaň» (1839) , «Garadan gaýtmaz»(1841) ýaly powestdir nowellalaryny eýýäm bütin dünýä okyjylary uly gyzyklanma bilen garşylaýarlar. Aýhendorfyň bu kyssa eserleri häzir hem özüniň döwrebaplygyny ýitirmän, elden düşürilmän okalýar.
Mundan ötri, ýazyjy şygryýet dünýäsinde hem ägirt uly miras goýupdyr. Onuň «Ýulian»(1853) we «Lusiý»(1857) eposlary romantizm žanrynda döredilen iň ajaýyp eserleriň hatarynda bolup, XIX asyr nemes ýazyjylaryna uly täsir ýetiripdir. Şygyrlary bolsa F.Mendelson, R.Ştrauss, R.Şuman, H.Wolf ýaly beýik kompozitorlar tarapyndan saza goýulypdyr.
Öz döwrüniň iň şöhratly ýazyjylarynyň biri bolan Aýhendorf 1857-nji ýylda, Ýokarky Sileziýanyň Naýse şäherinde aradan çykypdyr.


text:
Aşgabadyň alkymyndaky Abadan şäherinde, öňki Büzmeýiniň Güneşli posýologynda ok-ýarag ammarynda bolan partlamalardan bäri bäş ýyl geçdi, emma hökümet bu senäni dymyp garşylady.
Şonda türkmen häkimiýetleri Aşgabadyň bar ýerinden görünýän gara tüsseleri, tutuş ýurda ýaýran ölüm-ýitim habarlaryny ýaşyrjak bolup, bu wakany birnäçe günläp inkär etmäge çalşypdy.
Emma soň, her hilem bolsa, Abadan betbagtçylygy bölekleýin boýun alyndy, pidalaryň sany aýdyldy, çekilen ýitgileriň belli derejede öwezini dolmak üçin kompensasiýa tölendi.
Ýöne muňa garamazdan, bu wada boýunça açyk we doly derňew geçirilip, bolan hadysa, oňa getiren sebäpler, bu iş boýunça jogapkärçilige çekilen adamlar, olaryň näderejede günäkärdigi we kesgitlenen jeza çäreleri, geljekde şeýle zatdyň gaýtalanmazlygy üçin görlen çäreler barada jemgyýetçilige açyk-aýdyň habar, düşündiriş we maglumat berilmedi.
Ikinji tarapdan, ozalky Büzmeýin, Abadan şäheri Aşgabada birikdirilip, kartadan aýryldy we bu betbagtçylyk, onda pida bolan adamlar resmi metbugatda asla ýatlanylmaýar diýip, ýerli synçylar aýdýarlar.
Azatlyk radiosy Abadan betbagtçylygy we Güneşlidäki ýarag ammarynda bolan partlamanyň halk we hökümet tarapyndan ýatlanylyşy barada aşgabatly ýazyjy, bu waka barada bäş ýyl ozalam Azatlyga maglumat beren ýerli synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Şu hepde Owganystanyň Içeri işler ministrligi soňky bir aýyň dowamynda ýurtda 300-e golaý polisiýa işgäriniň dürli çaknyşyklarda heläk bolandygyny aýdyp, hasabat ýaýratdy. Bu hasabat Owganystanda polisiýa işgäri bolup işlemegiň näderejede kyndygyny ýene bir gezek aýan edýär.
Soňky aýlarda “Talyban” söweşijileriniň Owganystanyň harbylaryna garşy edýän hüjümleriniň has-da artmagy bilen ýogalan polisiýa işgärleriniň sany geçen ýyl bilen deňeşdireniňde bäş esse artypdyr.
Azatlyk Radiosy häzirki wagtda Owganystanda polisiýa işgäri bolup işleýän üç owganystanly bilen öz wezipeleriniň hupbatlary barada söhbetdeş boldy.
31 ýaşly Jan Muhammad Owganystanyň günortasyndaky Kandahar welaýatynyň Spin Baldak regionynda polisiýa ofiseri bolup işleýär.
“Men soňky üç ýyldan bäri Spin Baldak etrabynda polisiýa seržanty bolup işleýärin. Spin Baldak Owganystanyň iň dartgynly regionlarynyň biri. Harby operasiýalara gatnaşmak, ölümlere we adamlaryň ýaralanmagyna şaýat bolmak, şeýle-de ýoluň gyrasyna goýlan bombalaryň howpy bilen [yzygiderli] ýüzbe-ýüz bolmak - meniň üçin gündelik adaty zada öwrüldi” diýip, Jan Muhammad gürrüň berýär.
Jan Muhammad Owganystanyň Gilman welaýatynda ulalypdyr. Bu welaýatda gozgalaňçylar aktiw iş alyp barýarlar. Jan Muhammad, öz uly maşgalasynda birnäçe polisiýa ofiseriniň bolandygyna garamazdan, hiç haçan harby güýçlerde işlemegi arzuw etmändigini aýdýar: “Men ilkibaşda aýalymy we iki çagamy, şeýle-de ejemi-kakamy hem-de özümden kiçi jigilerimi ekläp bilerim ýaly kiçeňräk dükan açyp, şonda ýangyç söwdasy bilen meşgullanyp başladym. Ýöne bir waka meniň durmuşymy düýbünden üýtgetdi”.
“Dynç alyşa gelenleriň ählisi öldi”
Jan Muhammad soňra sözüni şeýle dowam etdirdi: “Meniň dükanymyň golaýynda güýçli partlama boldy. Şol partlamada ençeme adam heläk boldy. Şol partlamanyň öň ýany men Leşgergäh şäheriniň çetindäki obamyza maşgalasy bilen dynç alyşa gelen birnäçe adam bilen gürleşipdim. Maşgalaň bilen şäheriň çetine dynç alyşa gitmek Owganystanda wagtyňy hoş geçirmegiň iň gowy usullarynyň biri. Birnäçe minut geçensoň, şol dynç alyşa gelenleriň ählisi öldürildiler”.
Jan Muhammadyň aýtmagyna görä, ol şol wakadan soň howlukmaçlyk bilen öýüne dolanyp, polisiýa goşulmak üçin ejesiniň razylygyny sorapdyr. Onsoň ol gysga wagtyň dowamynda ýarag ulanmagy öwrenendigini aýdýar.
“Polisiýany ‘kapyr’ diýip atlandyrýarlar”
“Men aşa dinçi adam bolanym üçin, birnäçe gezek öz gelen netijämi öz-özüm sorag astyna aldym” diýip, Jan Muhammad soňra sözüni ýene şeýle dowam etdirdi: “Men bir gezek öz harby komandam bilen “Talyban” söweşijileriniň gepleşigini diňledim. Olar gepleşiginde polisiýany “kapyr” diýip atlandyrýardylar. Şeýle-de olar diniň gymmatlyklary barada gürrüň edýärdiler. Şol pursat men özümiň dogry tarapdadygym ýa-da däldigim barada ikirjeňlenipdim”.
“Şol günüň yz ýany biz şol “Talyban” söweşijilerine garşy harby operasiýa gurnadyk. Olaryň käbirleri gaçyp, ýaşaýyş jaýlarynda, aýallaryň hem çagalaryň arkasynda bukuldylar. Birsalym soňra biz şol ýerde aýal eşiklerini geýip, aýallaryň arasynda bukulan erkek söweşijileri ele saldyk. Men şol wakadan soň, talybanlaryň aýdýan zatlary bilen edýän hereketleriniň arasynda ullakan aratapawudyň bardygyna göz ýetirdim”.
Soňra Jan Muhammad ýene şeýle gürrüň berýär: “‘Talyban’ özüniň Owganystandaky daşary ýurtlulara garşy söweş alyp barýandygyny aýdýar. Emma olar ilkinji gezek, ýagny mundan 20 ýyl ozal Owganystana gelenlerinde, ýurtda amerikanlar ýa-da kapyrlar ýokdy. Ýöne muňa garamazdan, “Talyban” ummasyz köp adamlary öldürdi. Şol öldürilenleriň ählisi-de owganlardy.”
45 ýaşly Nasrylla Kutbuddin Kabulda polisiýa ofiseri bolup işleýär.
Nasrylla Owganystanyň polisiýa güýçleriniň düzüminde soňky 20 ýyldan bäri işleýändigini aýdýar.
“Men polisiýa eşigini geýýänime buýsanýaryn. Mundan daşgary, polisiýa wezipesi gowy aýlykly iş. Täze işe başlan ofiserler üçin başlangyç aýlyk $300-e golaý. Bu hem Owganystanyň şertlerinde gowy aýlyk diýip hasaplanýar.”
Nasrylla iş sagatlarynyň, adatça, irden 7-de başlap, öýlän sagat 4-de tamamlanýandygyny aýdýar. Emma ol käwagt gije-de nobatçylyk etmeli bolýandygyny, umuman aýdylanda, özüni 24 sagat işde ýaly duýýandygyny aýdýar.
“Ýolbaşçylar gündiz ýa-da gije islendik wagt jaň edip, ýurduň islendik territoriýasyna ugradyp bilýarler” diýip, Nasrylla sözüni şeýle dowam etdirdi: “Bir sapar, Gazny şäherindäki harby operasiýa döwründe, biziň harby toparymyz talybanlar tarapyndan gabawa alyndy. Şonda men ýaralandym. Şonuň yz ýany biz Kabula dolandyk we men birnäçe aýlap keselhanada bejergi aldym. Şol ýaradan soň meniň aýagymda hemişelik şikes galdy”.
“Men şu wagta çenli [ähli howphatardan] diňe bir şikes bilen gutulanym üçin özümi bagtly saýýaryn. Meniň kärdeşlerimiň köpüsi harby operasiýalarda ýa-da bomba hüjümlerinde heläk boldular” diýip, Nasrylla gürrüňini jemleýär.
53 ýaşly Zalmaý Saýed Owganystanyň Kandahar şäherinde polisiýa ofiseri bolup işleýär.
Zalmaý Saýediň aýtmagyna görä, polisiýa ofiseri wezipesinde işlemek onuň üçin maşgala däbine öwrülipdir. Zalmaý, öz maşgala agzalarynyň üç nesilden bäri polisiýanyň düzüminde işläp gelýändigini, ýöne häzirki döwürde bu wezipäniň juda howply bolandygyny aýdýar.
Emma muňa garamazdan, ol owgan polisiýasynyň duşmanlary ýeňjegine ynanýandygyny, sebäbi öz taýýarlyklarynyň öňki ýyllar bilen deňeşdirilende has gowudygyny nygtaýar.


text:
Müsüriň prezidenti Hosni Mubarek telewideniýe arkaly eden çykyşynda şu ýylyň sentýabrynda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde gatnaşmajakdygyny yglan etdi.
Ol özüniň prezidentlik möhletiniň galan döwrüni asuda häkimiýet çalyşygy üçin ulanjakdygyny aýtdy.
Mubarek bu çykyşyny ýurduň köçelerinde ýüz müňlerçe adamyň gatnaşmagynda dowam edýän köpçülikleýin protestler wagtynda etdi. Olar Mubaregiň häkimiýetden çekilmegini talap edýärler.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň ýörite wekili hem prezident Mubaregi sentýabrdaky prezidentlik saýlawlaryna kandidaturasyny goýmazlyga çagyrdy diýlip, habar berilýär.


text:
24-nji iýunda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlarda we Aşgabat şäherinde täze guruljak binalaryň we desgalaryň gurluşyk meýdançasynyň çäklerine düşýän öýleriň ýaşaýjylarynyň ýüz tutmalaryna garamak boýunça pudagara toparyny döretmek hakynda buýruga gol çekdi.
Şeýle buýruga gol çekmek kararyna ýurduň raýatlaryndan gelip gowuşýan arzalaryň esas bolandygyny prezident öz çykyşynda belledi. Türkmen mediasynyň habar bermegine görä, pudagara toparynyň düzümine ýurduň ähli degişli edaralaryndan wekiller girizilipdir.
Türkmenistan garaşsyzlygyny alandan soňra, ýurt ägirt uly gurluşyk meýdançasyna öwrüldi. Hususan-da paýtagt Aşgabatda kaşaň binalaryň gurluşygy üznüksiz dowam edip gelýär. Täze salynýan binalar sebäpli, üstünden gurluşyk düşen ilatyň ýaşap oturan jaýlary ýykyldy.
Ýykylýan jaýlaryň köplügi sebäpli, häkimiýetler öý eýelerini kanagatlandyrar derejede jaý bilen üpjün etmekden ejiz gelýärler. Käbir dokumenti düzüw bolmadyk jaýlarda ýaşaýanlara bolsa asla jaý berilmeýär. Gurluşyk sebäpli jaýlarynyň ýykylmagyndan ilat köpçüligi juda nägile.
Şu ýylyň iýun aýynyň başynda «Oguzkent» oteliniň töwereginde ýerleşýän jaýlar häkimlik tarapyndan köpçülikleýin ýykylyp başlanypdy. Resmi taýdan tassyklanmadyk maglumatlara görä, «Oguzkent» oteliniň töwereginde ýaşaýan raýatlaryň köp bölegi jaýlarynyň ýykylmagyndan nägile bolup, prezidentiň öňünden çykypdyrlar.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Berdimuhamedow Türkmenistanyň Nebitgaz senagaty we mineral serişdeleri ministrliginiň «Nebitgaz» gazetini döretmek hakda karara gol çekdi. Hojalyk hasaplaşygynda döredilen bu gazet şu ýylyň sentýabryndan neşir edilip başlanar. Diňe türkmen dilinde neşir ediljek bu gazet hepdede bir gezek çykar.
Täze açylan gazetden başga Türkmenistanyň Nebitgaz senagaty we mineral serişdeleri ministrligine «Türkmenistanyň nebiti, gazy we mineral serişdeleri» atly žurnal hem degişlidir. Bu žurnal üç aýdan bir gezek neşir edilip, ol türkmen, rus, iňlis dillerinde okyjylara ýetirilýär.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Düýn Bangladeşiň paýtagty Dhakada Bangladeşiň Pakistandan garaşsyz bolmagy ugrundaky göreşde bu ýurda dönüklik edenlikde aýyplanýan adamlaryň işi boýunça ilkinji sud diňlenişigi başlandy.
Düýnki diňlenişikde “Jamaat-i-Islami” atly dini partiýanyň liderlerinden biri Delawar Hossaýin Saediniň işine garaldy. Ýurduň sülçüleri ony 1971-nji ýylyň urşy bilen baglanyşykly genosidde, adam zorlamakda we dini yzarlamalary alyp barmakda aýyplaýarlar.
Bangladeşiň ýörite sudy bu ýurduň Pakistandan garaşsyz bolmak ugrundaky göreşinde Pakistanyň güýçleri bilen gizlin hyzmatdaşlyk edenlikde güman bildirilýän adamlaryň işi boýunça sud işini alyp barar.
Bangladeş 1971-nji ýylda dokuz aýa çeken uruşdan soň, Pakistandan bölünip aýrylypdy.


text:
Gazagystanyň häkimiýetleri 19-njy sentýabrda Hazar deňzinde geçirilen harby türgenleşik mahalynda gark bolan dört esger bilen bagly ýagdaýlary derňejegini aýtdy.
Goranmak ministri Imangali Tasmagambetow 19-njy sentýabrda Kaspi ýakasyndaky Aktau şäherine, 18-nji sentýabrda geçirilen türgenleşik mahalynda betbagtçylyk bolan ýere sapar etdi.
Aýdylmagyna görä, ol regionyň harby resmileriniň dördüsini wezipesinden boşatdy.
Şu aralykda Gazagystanyň harby tribunaly gark bolan esgerleriň işi boýunça jenaýat işini açdy. Ol esgerler BTR-80 bronly tehnikasynda desant düşürilende gark bolupdyr.