text:
Şu hepdäniň birinji gününden paýtagtdaky «Altyn asyr» öýjükli kärhanasynyň filiallarynda welaýat ýazgysynda bolan raýatlara hem sim kartalary almaklyga rugsat edilip başlandy.
Geçen ýylyň 21-nji dekabrynda Türkmenistanyň çäginde MTS-iň hyzmatlarynyň togtadylmagy netijesinde mobil aragatnaşygyndan peýdalanýan müşderileriň arasynda başagaýlyk başlanypdy. Iki milliondan gowrak abonent bir günde mobil aragatnaşygyndan kesilipdi.
MTS-den mahrum bolan müşderileriň ählisini öz hataryna kabul etmekden ejiz gelen «Altyn asyr» kärhanasy öz sim kartalaryny paýlamakda ýowuz çäreleri girizdi. Aragatnaşyk ulgamynyň pesligi hem-de ýeterlik sim kartalaryň bolmazlygy sebäpli, «Altyn asyr» Aşgabat şäherindäki filiallarynda diňe paýtagtyň ýaşaýjylaryna öz belgilerini satmaga rugsat berdi.
Paýtagtdan «Altyn asyryň» sim kartalaryny alyp bilmedik Aşgabatdaky gurluşyk firmalarynda işleýän işçiler, gün-güzeran dolamak üçin welaýatdan şähere işe gaýdanlar öz ýaşaýan ýerlerinden hem belgi almakda kynçylyk çekip başladylar. Welaýatlara juda az mukdarda sim kartalaryň berilýändigi sebäpli, hatda şu günler hem ol ýerlerde mobil belgisini almak asla mümkin däl diýen ýaly.
Häzirki wagtda «Altyn asyryň» Aşgabat şäherindäki filiallarynda welaýat ýazgysynda bolan raýatlaryň sim karta üçin emele getiren nobaty MTS-iň ýapylan uçuryndaky ýagdaýy ýada salýar. Bu nobatlar zerarly, paýtagtlylar öz telefon belgilerine pul salmak üçin hem esli wagtlaryny ýitirmeli bolýarlar.
Mobil belgisini almak üçin diňe bir paýtagtyň gurluşyk firmalarynda işleýänler ýa güzeran üçin Aşgabat şäherinde kwartirant bolup ýaşaýanlar däl, eýsem paýtagta ýakyn Ahal welaýatynyň etraplaryndan, hatda beýleki welaýatlaryň uzakda ýerleşýän etraplaryndan ýörite gelýänler hem bar.
Sim kartalaryň köp mukdarda paýlanylyp başlanandygyna garamazdan, «Altyn asyryň» aragatnaşygynyň hili juda ýaramaz. Paýtagtyň ýaşaýjylary welaýat ýazgysynda bolan raýatlara täze belgiler paýlanylyp başlanansoň, aragatnaşygyň hiliniň öňküden-de ýaramazlaşandygyny aýdýarlar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


c: text/html

text:
Birleşen Milletler Guramasynyň maglumatlary esasynda taýýarlanan täze hasabatda dünýäde 18 ýaşyna ýetmänkä durmuşa çykmaga mejbur edilen ortaça 700 million gyzyň bardygy çaklanylýar.
“Save the Children”, ýagny “Çagalary halas ediň” atly guramanyň Gyz çagalaryň halkara güni mynasybetli 11-nji oktýabrda ýaýradan raportynda her ýedi sekuntda bir sany 15 ýaşyna ýetmedik gyzyň durmuşa çykmaga mejbur edilýändigi aýdylýar. Şeýle-de, hasabatda başga-da ençeme gyzyň 10 ýaşyna ýetmänkä durmuşa çykmaga mejbur edilýändigi bellenilýär.
Birleşen Milletler Guramasynyň çagalar baradaky “UNICEF” agentliginiň statistikalaryna salgylanyp berilýän maglumata görä, 2050-nji ýyla çenli dünýäde nika ýaşyna ýetmedik 1,2 milliard çemesi gyzyň durmuşa çykmaga mejbur edilmegi mümkin.
“Her bir soňky gyz” atly hasabatda gyzlaryň wagtyndan öň durmuşa çykarylmagy olaryň bilim almagynyň we işlemeginiň öňüni alýar diýilýär. Şeýle-de, bu köplenç garyplyk aýlawynyň dowam etmegine sebäp bolýar.
“Wagtyndan ozal amala aşyrylan nikalar bähbitsizligiň aýlawyny başladýar. Bu gyzlaryň iň esasy hukuklaryny - öwrenmek, öz-özüni ösdürmek we çaga bolmak hukuklaryny gadagan edýär” diýip, “Çagalary halas ediň” guramasynyň baş direktory Susanna Krueger aýdýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Syýahatçylar üçin
Ýolagçy gümrük deklarasiýasyny doldurmagyň Tertibi
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2009-njy ýylyň 7-nji ýanwarynda çykaran №16 buýrugy bilen tassyklanyldy Ýolagçy gümrük deklarasiýasyny doldurmagyň Tertibi 1. Ýolagçy gümrük deklarasiýasyny doldurmagyň şu Tertibi (mundan beýläk - Tertip) ýolagçy gümrük deklarasiýasyny (mundan beýläk - deklarasiýa) doldurmagyň kadalaryny kesgitleýär. 2. Deklarasiýa (şu Tertiniň goşundysy) ýazmaça deklarirlenmäge degişli bolan, şahsy taraplar tarapyndan telekeçilik işi bilen bagly bolmadyk hususy, hojalyk we beýleki hajatlar üçin Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilýän harytlar...
Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak we geçirmek üçin niýetlenip Türkmenistana getirilýän daşary ýurt harytlary babatda ýörite gümrük düzgünini ulanmagyň tertibi hakynda DÜZGÜNNAMA
Türkmenistanyň Prezidentiniň, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň 2014-nji ýylyň 2-nji iýunynda çykaran 13683-nji karary bilen tassyklandy Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak we geçirmek üçin niýetlenip Türkmenistana getirilýän daşary ýurt harytlary babatda ýörite gümrük düzgünini ulanmagyň tertibi hakynda DÜZGÜNNAMA I. Umumy düzgünler 1. Şu Düzgünnama Türkmenistanyň Gümrük kodeksine laýyklykda işlenip taýýarlanyldy we Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty bo...
Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak we geçirmek üçin niýetlenip Türkmenistana getirilýän daşary ýurt harytlarynyň gümrük gözegçiliginiň we olary gümrük taýdan resmileşdirmegiň TERTIBI
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2014-nji ýylyň 25-nji iýulynda çykaran 329 belgili buýrugy bilen «TASSYKLANYLDY» Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak we geçirmek üçin niýetlenip Türkmenistana getirilýän daşary ýurt harytlarynyň gümrük gözegçiliginiň we olary gümrük taýdan resmileşdirmegiň TERTIBI 1. Umumy düzgünler 1. Aşgabat şäherinde 2017-nji ýylda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak we geçirmek üçin niýetlenip Türkmenistana getirilýän daşary ýurt harytlarynyň...


text:
Iýun aýynda Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň sergiler jaýynda akademiýanyň uçurymlarynyň, Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri Ahatmyrat Nuwwaýewiň şägirtleriniň eserleriniň sergisi açyldy.
Bu sergi ýaş suratkeşleriň türkmen döwletiniň häzirki döwrüniň durmuşy bilen aýrylmaz baglanyşyklydygyny äşgär etdi. Akademiýanyň baýry uçurumlary Rahman Rahmanowyň, Begenç Berkeliýewiň, Döwran Hezretgulyýewiň Perhat Işangulyýewiň, Gahryman Goçmyradowyň diňe bir stanok nakgaşçylygy bilen meşgullanman, eýsem, sýužet eserleri bilen bir hatarda ssenografiýa taslamalaryny, ýagly reňkde peýzaž etýudlaryny hem-de grafika eserleri – kitap bezegini ýerine ýetirmekleri akademiýanyň halypa mugallymlary üçin diýseň ýakymly boldy. Bu eserler tomaşaçyny gözelligi we täsirliligi bilen özüne maýyl edýär.
Ýaş suratkeşler ülkämizi özboluşly wasp etdiler. Olaryň eserlerinde soňky ýyllarda türkmen nakgaşçylarynyň we grafikaçylarynyň gazanan üstünlikleriniň gowy taraplary ýüze çykýar. Olar işlerinde Türkmenistanyň täze durmuşynyň häsiýetlerine uly gyzyklanma bildirýärler. Giň, güneşli şaýollar, täze gurluşyklaryň giden bir toplumy, çalasyn ahalteke bedewleri, milli baýramlaryň, toýlaryň şatlygy, şeýle-de, Köpetdagyň baky syrly beýik daglary, ine, bularyň ählisi R.Rahmanowyň, B.Berkeliýewiň, D.Hezretgulyýewiň, P.Işangulyýewiň, G.Goçmyradowyň eserlerinde çeper beýana eýe bolýar.
Ýaş suratkeşlere, göräýmäge, gaty bir täze bolmadyk sýužetleri hem özboluşly gaýtalanmajak çözgütde ýerine ýetirmek başardýar. Begenç Berkeliýewiň “Geldi ýaranlar” atly işiniň tämiz duýgulary seni gaplap alsa, Döwran Hezretgulyýewiň “Joralar”, “Durnalar” atly eserlerinde hiňňiligiň badyna telwas bolan gyzlaryň görmegeý keşpleri tolgundyrýar. P.Işangulyýewiň G.Goçmyradowyň peýzalarynda, R.Rahmanowyň türkmeniň nusgawy şahyry Magtymgulynyň eserlerine bagyşlanan kitap illýustrasiýalarynda ene topragyň durmuşyna we medeniýetine bolan tolgundyryjy gyzyklanma aýdyň okalýar. Bu bolsa serginiň esasy aýratynlygyny kesgitleýär.


text:
Penşenbe güni Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Belarusyň häkimiýetleriniň ozalky prezidentlige kandidatlardan bäşisini türme tussaglygyna höküm etmeklerini ýazgaryp çykyş etdi.
Belarusyň sudy geçen ýylyň dekabrynda geçirilen protest çykyşlaryny gurnamaga gatnaşanlykda aýyplap, birnäçe syýasy aktiwisti, şol sanda, prezidentlige kandidatlardan hem bäşisini dürli möhlet bilen türme tussaglygyna höküm etdi.
Prezident Barak Obama bu waka bilen bagly türmä basylanlary Waşingtonyň «syýasy tussaglar» diýip hasaplaýandygyny we bu wakalara protest görnüşinde Birleşen Ştatlaryň Belarusa garşy täze sanksiýalary girizmekligi göz öňünde tutýandygyny aýtdy.


text:
Orsýetiň merkezinde Ermenistanyň raýatlaryny alyp barýan awtobusyň agdarylmagy zerarly sekiz adam wepat boldy we 30-dan gowragy ýaralandy.
Orsýetiň Tula regionynyň resmileri Ermenistanyň paýtagty Ýerewana 59 ýolagçyny alyp barýan awtobusyň 2-nji noýabrda agşam heläkçilige uçrandygyny aýtdylar.
Polisiýanyň maglumatynda sürüjiniň ulaga “kontroly ýitirendigi” aýdyldy we heläkçiligiň sürüjiniň uklap galmagynyň ýa-da tehniki kemçiligiň netijesinde emele gelmeginiň has ähtimaldygy bellendi.
Tulanyň Içeri işler ministrligi awtobusyň iki sürüjisiniň polisiýa tarapyndan sorag edilýändigini we iki jenaýat işiň gozgalandygyny habar berdi.


text:
Türkiýäniň sudy iki žurnalisti, döwlet syrlaryny açandyklary üçin, azyndan bäş ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
«Jumhuriýet» gazetiniň baş redaktory Jan Dundara 5 ýyl 10 aý türme tussaglygy berildi. Gazetiň Ankara býurosynyň başlygy Erden Gule bäş ýyl berildi.
Olar käbir beýleki aýyplamalardan, şol sanda hökümeti agdarmak synanyşygy aýyplamasyndan aklandy.
Bu höküm Stambuldaky sud binasynyň daş işiginde bir hüjümçi Dundary tüpeňlejek bolanyndan soň çykaryldy.
Dundar we Gul 2014-nji ýylda Siriýa ýarag gaçakçylygy diýilýän baradaky döwlet syrlaryny açandygy üçin sud edilýärdi.
Prezident Rejep Taýyp Erdogan olary Türkiýäniň halkara abraýyny gaçyrjak bolmakda aýyplady we Dundaryň «agyr töleg tölemeli boljakdygyny» aýtdy.


text:
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: “Foreign Policy” žurnaly 2009-njy ýylda gözden sypdyrylan 10 makalanyň özenini neşir etdi. Bularyň biri Orsýetiň arktiki Demirgazyk-Gündogar geçelgesi, ýene biri Yrakda gazaply hereketleriň artanlygy baradaky makalalar. Munuň sebäbini düşündiräýseňiz.
Suzan Gasser:
Biziň maksadymyz asla berilmedik habarlara däl, berilse-de halkyň ünsüni giňişleýin özüne çekmedik habarlara seretmek. Sebäbi bularyň täsirleri köplenç uly bolýar hem-de uzak wagtlap dowam edýär. Dogrusy, 2009-njy ýylda esasan üns berlen prezident Obamanyň ilkinji ýyly, saglygy goramak ugrunda giden çekişme, Owganystan urşy, saýlawdan soň Eýranda turan bulagaýlyk ýaly habarlar boldy. Bularyň hemmesi 2009-njy ýylyň uly we täze habarlarydygy düşnükli.
Meniň pikirimçe, Demirgazyk-Gündogar geçelgesiniň açylmagy möhüm global hadysa. Onuň öz täsirini ýetirýäni ýeke global maýylganlyk döwründäki global söwda däl. Ol dünýäniň geosyýasatynyň-da görnüşini üýtgedýär. Yrakda ýüz berýän gazaply hereketler-de şeýle. Sanawa girizilen habarlaryň ýene biri atom ýaragy bolan döwletler Hytaý bilen Hindistanyň arasyndaky dartgynlylyk. Bularyň bary dykgat edeniňe degýän wakalar. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Nygtalan ýene bir zat, Owganystanda graždan jemgyýetiniň ýol almanlygy. Munuň prezident Obamanyň esgerleriň sanyny artdyrmak baradaky kararyna täsiri barmy?Suzan Gasser:
Iň soňky maksat ýurtda durnuklylygy ornatmak, Owganystanda niýetlenen işini ýerine ýetirýän hökümetiň, graždan jemgyýetiniň bolmagy. Birleşen Ştatlaryň tagallalarynyň Owganystan we Yrakda şowsuzlyga uçran ýeri edil şu. Sebäbi howpsuzlygyň ýok ýerinde berilýän kömek bir boşluga gidýär. Siz bir ýol gursaňyz, bu hem pitneçileriň eline düşse, onda bu pitneçiler üçin ýol gurdugyňyz bolýar. Owganystanda, görşüňiz ýaly, konfliktli zonalara berilýän kömeklerde gabat gelýän taryhy kynçylyk şundan ybarat.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz “Kremliň Galkynyşy” atly kitabyňyzda prezident Medwedewiň ýolbaşçylygyndaky Orsýetde-de takmynan 10 ýyl mundan ozal Putiniň döwründäki ösüş dinamikasyny suratlandyrýarsyňyz. Agzalýany – kanunyň häkimligi, korrupsiýa garşy göreş diýen ýaly şol oňki zatlar.
Suzan Gasser:
Siz Putin bilen Medwedewi agzap, bu iki ors ýolbaşçysynyň arasynda tapawut barmy diýip soramaga hakly. Bularyň arasynda gyzykly meňzeşlikler bar. Siz yza göz aýlasaňyz, Putin prezidentlik wezipesine geleninde, onuň korrupsiýany jylawlamak we kanunyň häkimligi barada aýdan zatlarynda Medwedewiň häzirki çykyşlarynyň arasynda köp meňzeşlikleriň bardygyny görersiňiz. Dmitriý Medwedewiň öten ýyl dilinden düşürmedik zatlary edil şular.
Men Medwedew korrupsiýa garşy, ol kanun häkimligini isleýär diýilýänleri okanymda, gülkim tutýar. Meniň üçin has gyzykly žurnalistik sorag Putin premýer-ministr bolup, Medwdew prezident bolaly bäri geçen şu bir ýyllykda Medwedewiň näme iş edenligi. Göze ilýän kanuny ýä strukturalaýyn özgerişler barmy? Biziň kitapda belleýşimiz ýaly, Putin Orsýetiň fundamental güýç gatnaşyklaryny sistemalaýyn üýtgetdi. Ol kanyny üýtgetdi. Beslanda bolan terrorçylykly hüjümi bahana edinip, tutuş Orsýetde regionlaryň häkimleriniň kanuny saýlawyny ýok etdi. Şeýdip Kremliň erkindäki güýç-gudraty artdyrdy. Biz Medwedewiň bular ýaly işleri edenini entek göremzok.


text:
Daniýanyň sudy Muhammet pygamberiň karikaturalaryny çeken suratça hüjüm etmekde aýyplanýan Somali raýatyny dokuz ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Penşenbe güni Aarhus şäheriniň sudy 29 ýaşly Mohamed Geelä adam öldürmäge synanyşykda we terrora meýil etmekde günä bildirdi.
Mohamed Geele geçen ýylyň Täze ýyl baýramçylygynda karikatura çekýän Kurt Westergaardyň öýüne girip, oňa palta bilen hüjüm edipdi.
2005-nji ýylda Westergard Muhammet pygamberiň karikaturalaryny çekipdi. Şol karikaturalar ençeme musulman ýurtlarynda gazaply protestlere sebäp bolupdy.


text:
Şenbe güni, 27-nji oktýabrda Türkmenistanda ýurduň Garaşsyzlyk güni bellenilip geçilýär. Garaşsyzlygyň 21 ýyllygyna gabatlanyp ýurduň ähli regionlarynda giň gerimde baýramçylyk çäreleri ýola goýuldy.
Bu çärelerden iň bir uly gerimlisi paýtagt Aşgabatda gurnalan harby parad boldy. Onda ýurduň müňlerçe esgeri baýramçylyk tribinasynyň öňünden nyzam bilen ýöräp geçdiler. Tribunadan bu parada prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňbaşçylygynda ýokary derejeli hökümet resmileri syn etdiler.
Baýramçylyk ýörişleriniň we konsert çäreleriniň Türkmenistanyň beýleki welaýat merkezlerinde-de uly gerimde gurnalandygy habar berilýär.
Müňlerçe esger Aşgabadyň merkezinde harby parada taýýarlanyp dur. 27-nji oktýabr, 2012.
Bu wakanyň öňýany, anna güni ýörite Garaşsyzlyk baýramçylygyna bagyşlanyp hökümet maslahaty-da geçirildi. Şenbe güni giçlik bolsa, Aşgabatdaky Maslahat köşgünde Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe bagyşlanylyp ýörite baýramçylyk konserti gurnaldy.
Bu konserte Türkmenistanyň ýokary derejeli hökümet resmileri we pudak ýolbaşçylary bilen birlikde, dürli jemgyýetçilik guramalarynyň, ýokary okuw jaýlarynyň, ylym we döredijilik kollektiwleriniň wekilleri, şeýle hem daşary ýurt diplomatik edaralarynyň resmileri-de gatnaşdylar.
Şenbe güni Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe bagyşlanyp ýörite hökümet maslahaty hem geçirildi. Onda prezident G.Berdimuhamedow Türkmen döwletiniň öňünde aýratyn hyzmat bitiren käbir şahsyýetlere sylaglary gowşurdy.
Hususan-da, bu maslahatda Orsýetiň Ylymlar Akademiýasynyň etnologiýa we antropologiýa boýunça institutynyň maslahatçysy, taryh ylymlarynyň doktory, professor Wiktor Iwanowiç Sarianidi “Türkmeniň Altyn asyry” atly konkursyň ýeňijisi diýlip yglan edilip, oňa 10 müň dollar möçberinde pul sylagy gowşuryldy.
Şeýle hem, oňa “Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň hormatly akademigi” diýen at dakyldy. Wiktor Iwanowiç Sarianidi 1970-nji ýyllaryň başlaryndan bäri Türkmenistanyň käbir möhüm taryhy nokatlarynda, şol sanda gadymy Goňurdepede hem arheologiki gazuw-agtaryş işlerini alyp barýar.
Orsýetli alym W.Sarianidi berlen sylaga minnetdarlygyny bildirýär. Aşgabat, 26-njy oktýabr, 2012.
Hökümet maslahatynda prezidentiň permany bilen Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň arheologiýa we etnografiýa institutynyň uly ylmy işgäri, taryh ylymlarynyň doktory, akademik Ata Jykyýewi “Garaşsyz Türkmenistana bolan beýik söýgüsi üçin” atly orden bilen sylaglamak hem-de “Türkmeniň Altyn asyry” atly konkursyň ýeňijisi hökmünde oňa 5 müň dollar möçberinde pul sylagyny bermek karar edildi.
Şeýle hem, şenbe günki baýramçylyk maslahatynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary Bägül Nurmyradowa “ýurduň medeniýetini ösdürmekde bitiren hyzmatlary” üçin Türkmenistanyň “Altyn asyr” ordeniniň 2-nji derejesi bilen sylaglanyldy.


text:
Şu gün Britaniýada iňlis jemgyýetiniň aglabasynyň talaby boýunça bu ýurduň Yrak urşuna goşulmagy bilen bagly köpçilikleýin diňlenşikler geçirilip başlanýar.
Bu diňlenşigi geçirmek üçin düzülen 5 adamdan ybarat garaşsyz komissiýanyň öňünde Britaniýanyň öňki daşary işler hem-de goranmak ministrleri şeýle hem öňki premýer-ministri Toni Bleýer dagynyň hasabat berjekdigi aýdylýar.
Yrakdaky uruş bilen bagly döredilen komissiýanyň ýolbaşçysy Jon Çilkot Britaniýanyň Ykrak uruşyna gatnaşyp, 2003-nji ýylda ol ýurda 45 müň esgeri ibermegi bilen bagly garaşsyz hem adalatly derňewiň geçiriljekdigini wada berdi.
Şu ýylyň aprel aýynda britan goşunlary Yrakdan doly çykaryldy.
Yrak uruşynda Britaniýanyň 179 esgeri heläk boldy. Bu diňlenşikleriň birnäçe aý dowam etjekdigi çaklanýar.


text:
Gazak oppozisiýasy Nazarbaýewiň giýewisi Timur Kulebaýewe garşy öňe sürlen aýyplamalar boýunça derňewiň geçirilmegini talap edýär.
Bu aýyplamalar BTA bankynyň öňki ýolbaşçysy Muhtar Ablýazow tarapyndan öňe sürüldi.
Gazagystandan gaçyp daşary ýurtlarda hereket edýän Ablýazow Hytaýyň Milli petrolium korporasiýasy Gazagystanda işläp başlanda Timur Kulibaýewiň dürli ýollar bilen takmynan 166 million dollara golaý serişdeleri alandygy baradaky maglumatlary öz internet sahypasynda ýerleşdirdi.
Gazagystanyň “Alga”, ýagny “Öňe” atly oppozision partiýasy kommunistik partiýasy bilen bilelikde bu mesele boýunça derňew geçirmäge çagyrdylar.


text:
Azatlyk Radiosy Ukrainada geçirilýän “Ýewromaýdan” protestlerine gatnaşyjylaryň esasan haýsy syýasy toparlardygy barada giňişleýin maglumat taýýarlady. Ukrainada protestler prezident Wiktor Ýanukowiç Moskwanyň basyşlarynyň we gysyşlarynyň netijesinde ÝB bilen söwda gatnaşyklaryny ret edensoň başlandy.
Ýehor Sobolew
Kiýewiň “ÝewroMaýdan” protestleriniň baş gahrymanlaryndan biri bolup, ol özüniň dogduk topragy Doneskde maliýe habarçysy bolup işläp başlan gününden bäri Wiktor Ýanukowiçiň alýan kararlaryna ýakyndan syn edýär. Ol 2004-nji ýylda ştatdan daşary habarçy bolup işe başlansoň, Ýanukowiçdir onuň ýaranlaryny has ýakyndan syn etmäge mümkinçilik aldy. Şol döwürde Ukrainada jedelli prezident saýlawlary geçirilip, saýlaw çäreleriniň soňy ilkinji Maýdan protestleri hasaplanýan “Mämişi rewolýusiýa” bilen utgaşyp gidipdi.
Ýehor Sobolew
Sobolew Kiýewiň media bileleşiginiň başlygy wezipesini eýelemek bilen Ukrainada höküm sürýän senzura meselesini çözmek ugrunda iş alyp bardy we ol soňlugy bilen “Wremýa” atly habarlar gepleşiginiň alypbaryjysy boldy. Agzalýan gepleşik halk arasynda örän uly meşhurlyga eýedir. Ýagdaý şeýle bolsa-da, belli oligarh Petro Poroşenko bilen Sobolewiň arasyna tow düşüp, meşhur alypbaryjy telewideniýäni terk etmeli bolýar. Poroşenko Ukrainanyň “5-nji kanalynyň” başlygydyr. Ýehor Sobolew Rinat Ahmetow bilen hem käbir oňşuksyzlyklary we düşünişmezlikleri başdan geçirýär. Ahmetow Sobolewi kanalyň baş redaktory wezipesine bälläp, şondan iki sagat soň hem ony işden boşadýar. Gürrüňi edilýän žurnalistiň aýaly Mariçka Padalka hem mawy ekranda giňden tanalýan alypbaryjy.
Sobolew soňlugy bilen “garaşsyz habar merkezini” açyp, öz kärini dowam edýär. Ýöne ahyrsoňy ol žurnalistikany taşlap, “Wolýa”, ýagny “Erk” atly syýasy aktiwistler toparyny döredýär. Agzalýan hereket geçen tomusda bolup geçen “şäher häkimleriniň saýlawlarynda” ilkinji gezek sahna çykýar we ol topar saýlawyň garşysyna protest bildirmek üçin Kiýewiň şäher häkimliginiň binasyny eýeleýär. “Ýewromaýdan” demonstrasiýalarynda bolsa Sobolew özüniň başarjaň strategiýaçydygyny subut etdi we blokadalaryň kartogrammalaryny düzüp, ýagdaýdan üstünlikli baş alyp çykmagy başardy.
Ol 2-nji dekabrda, ýagny prezidentlik binasynyň öňünde polisiýa bilen protestçileriň arasynda bolup geçen ganly çaknyşykdan bir gün geçensoň, öz çap eden blogunda şeýle setirleri ýazýar: “Daşlamak adamlaryň kösenmegine getirip, oklanan daşlar biziň ahlak kadalarymyzy ýere pylçamakdan başga zada ýaramaz”. Ol öz sözlerini şeýle dowam edýär: “Häkimiýetleriň hiç kimiň özüni “taşlanan” ýaly duýmagynyň zerur däldigini bilmeklerine mümkinçilik dörediň. Hatda Ýanukowiçe-de bu ýerlerden başyny alyp gitmeginiň mümkindigini görkeziň. Ministrlerde we beýleki regional liderlerde halkyň tarapyna geçmek üçin entegem mümkinçiligiň bardygyny, ýogsa soňra giç boljakdygyny olara görkeziň. Biz, ynha, şulary berjaý etsek we köçeleri doldursak, hökümet hökman çöker.”
***
Dmitro Korçinsko
Haçan-da “Ýewromaýdan” protestçileriniň arasyna maskaly demonstrantlar goşulyp, parahatçylykly ýörişleri bulajak bolanlarynda, her kim bu ýagdaýa gynandy. 1-nji dekabr güni ýük ulaglary bilen protestçileriň arasyna goşulan maskaly demonstrantlar polisiýa işgärlerine hüjüm edip, prezidentiň köşgüne girjek boldular. Muňa jogap edip polisiýanyň protestçilere garşy göz ýaşardyjy gaz ulanmagy “eýse, bu çäreleri bulajak bolýarlarmy?” diýen myş-myşyň ýaýramagyna sebäp boldy. Käbir adamlar bolsa: ‘ýörişe soňundan gelip goşulan topara Dmitro Korçinsko
ýolbaşçylyk edýändir’ diýen çaklamadan ugur aldylar. 49 ýaşly Dmitro Korçinskiý “Bratstwo”, ýagny “Doganlyk” atly syýasy topara ýolbaşçylyk edýär. Agzalýan topar öz ideologiýasyny “Hristian prawoslaw milli anarhizmi” diýip häsiýetlendirýär.
Korçinskiý galama-da gylyja-da erk edip bilýär. Ol şahyr we filosof hökmünde tanalýar. Şeýle-de ol 90-njy ýyllarda döredilen aşa radikal “Ukrain Milli Assambleýasynyň” (UMA) esaslandyryjysy we şol toparyň harbylaşdyrylan böleginiň başlygydy. UMA-da wagty ol ýowuz beýannamalary ýaýradypdy, ýagny ol: “Adam hakyky özüni diňe ölüm şerbetini dadyp, tapyp biler” diýýärdi. Ýöne “Bratstwoda” ol başgaçarak, has gyzyklyrak ýörelgäni saýlap alypdyr. Ýagny, Korçinskiý syýasaty suratlandyranda, ony edebiýat bilen sazyň arasyndaky “gyzykly mukam” hökmünde taryp edýär.
Habar saýtlary protestlerde prezidentlik binasyna ilkinji bolup hüjüm eden adamyň Korçinsikidigini we onuň özboluşly murty bilen illerden saýlanyp durandygyny habar berýär. Bu waka birnäçe adamyň şaýat bolandygyny hem websaýtlar belläp geçýärler. Soňra Içeri işler ministrligi prezidentlik binasyna edilen hüjüme “Bratstwo” toparynyň 300 sany agzasynyň gatnaşandygyny habar berdi. Tanktyçylar Twitter sosial ulgamynda Korçinskini tankyt edip onuň “orsa aşyk” strategiýaçy – Wiktor Medwedçugyň ýapjasydygyny öňe sürdüler. Korçinskiý bu gürrüňleri ret edip, protestleriň ganly jeňe öwrülmeginden Wiktor Ýanukowiçiň özüniň jogapkärdigini aýtdy. Ol öz sözlerinde: “Eger ukrainalylar düýn Ýanukowiçi halamadyk bolsalar, bu gün ony ýigrenýärler. Bu indiden beýläk köpçülik protesti däl, bu indi halk gozgalaňyna öwrüldi” diýýär.
***
Oleg Týahnybok
“Maýdan” protestçileriniň kimsi Günbatara garşy hyjuwdan meçew alsa, kimsi Gündogara bolan ýigrençden bat alýar. 45 ýaşly Oleg Týahnybok
– “Swoboda”, ýagny “Azatlyk” atly syýasy hereketiň baştutany. Bu hereket 1-nji dekabrda Kiýewiň şäher häkimligini basyp alypdy. Olar şondan bäri halky köpçülikleýin iş taşlaýşa çagyrýarlar. Týahnybok “Ukrainada rewolýusiýa bolup geçýär” diýýär. Ol Orsýeti Ukraina garşy wirtual söweş alyp barmakda aýyplaýar. Şeýle-de ol Orsýete garşy wiza režimini güýje girizmäge çagyrýar we ors diliniň Ukrainada ikinji döwlet dili hasaplanmagyna garşy çykyş edýär.
Karýerasynyň ösüşi uzaga çeken Týahnybogyň häzirki protest çärelerine syýasy mümkinçilik hökmünde garaýan bolmagy hem ahmal. Ol ilkinji gezek 1998-nji ýylda parlamente girdi we uzak wagtdan soň Wiktor Ýuşenkonyň “Biziň Ukrainamyz” atly bileleşiginiň parlamente täzeden saýlanmagy bilen bileleşigiň agzasy hökmünde olam ýeňiş gazandy. Ýöne onuň milli garaýyşlary gürrüňi edilýän bileleşikden onuň çykarylmagyna getirdi we tankytçylar ony antisemitizmde aýyplap, Týahnyboguň syýasy ösüşine böwet boldular.
2012-nji ýylda prezidentlik saýlawlarynda we şäher häkimleriniň saýlawynda ýeňlişe uçran Týahnybok Werhownaýa Rada “Azatlyk” hereketiniň ýolbaşçysy hökmünde täzeden girdi. Ýöne Týahnyboguň “Maýdan” protestçilerini goldamagy onuň kanunçykaryjy ýoldaşlaryna ýaramady. 2-nji dekabrda beren interwýusynda ol kellesindäki ganly ýaralary görkezip, olary parlamentçileriň edendigini aýtdy.
Ownuk oppozision toparlary bilen meşhur bolan ýurt, ýagny Ukraina üçin Týahnybok häzirlikçe diňe bir oýunçy. Ol esasy opposizion akymlara baştutanlyk edýän Arseniý Ýatsenýuk we Witaliý Kliçkonyň
planlarynyň strategiýasy bilen meşgul. Kliçko barada aýdanymyzda, Týahnyboguň oňa syýasatdan daşgary hem meňzeýän taraplary bar, mysal üçin, Týahnyboguň kakasy hem ökde boksçydy. Ýöne Týahnybok ÝB integrasiýasyna garşy gidýändigi üçin, oppozision liderler entek-entek protestleriň dowamynda gabatlaşmasalar gerek.
***
Ökde oýunçy Witaliý Kliçko hem Ukrainada dowam edýän syýasy düwnüň hamyrmaýasyndan üzňe däl. Ol protestleriň çynlakaý hem güýçli dowam etmeginiň tarapdary. 42 ýaşly agyr agramdaky boksçy özüniň prezidentlik arzuwyny hiç kimden gizläp ýörenok. Ol hut şol maksat bilen 2010-njy ýylda özüniň ”UDAR” partiýasynyň düýbüni tutdy. Kliçko 2015-nji ýylda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmagy maksat edinýär. Kliçko güýçlendigiçe, Ýanukowiç ejizleýän ýaly bolup görünýär.
Kliçkonyň pozisiýasy – sözüň doly manysynda Ýewropanyň tarapdary we korrupsiýa garşy göreşiji. Hökümet 21-nji noýabrda ÝB bilen söwda ylalaşygyna gol çekmekden boýun gaçyransoň, Kliçko hökümete garşy protest bildirmek üçin köçä çykan adamlaryň arasynda ähmiýetli şahsyýete öwrüldi. Şondan bäri hem ol Ýanukowiçi prezidentlik wezipesinden el çekmäge çagyrýar. Kliçko özüniň “Çözgüt taslamasyny” hödürläp, Ukrainanyň bütinleý täzelenmegine çagyrýar. Şol bir wagtyň özünde ol protestleriň asuda geçmegi üçin hem tagalla edýär. Ol protestleri bulamakçy bolýan toparlary dargadyp, içgili köçe tankytçylaryna garşylyk görkezýär. “Guardian” gazetiniň habarçysy Şaun Wolker özüniň ýazan twitinde şeýle diýýär: “Eger birden Kliçko prezident bolaýsa, onda Putin onuň bilen bile geçiriljek metbugat konferensiýalardan gorkup başlar”.
***
“Ýewromaýdanda” ýygnanan jemende ozalky premýer-ministr Ýuliýa Timoşenko tussag edilende köçä çykan protestçilerden has köp. Ýöne Timoşenkonyň “Batkiwşina”, ýagny “Ata Watan” partiýasynyň häzirki lideri Arseniý Ýatsenýuguň
bu çärelere gatnaşmagy, tussaglykdaky zenanyň syýasy dowamaty hökmünde ukrain syýasatynyň sahnasynda hemişelik ýatlanar.
Bu biziň“Ýatsenýuk diňe bir iş tabşyrylan adam” diýdigimiz däl. 39 ýaşly, partiýa ýolbaşçysy Ýatsenýuk Ukrainanyň oppozision syýasatynyň iň güýçli hem-de iň täsirli syýasatçylaryndan biridir. Ol ozal parlamentiň metbugat wekili, ykdysadyýet we daşary işler ministri wezipelerinde işläpdi.
“Ata Watan” partiýasynyň lideri hökmünde Ýatsenýuk Ukrainanyň ikinji iň uly partiýasyna başlyklyk edýär we bu partiýa Ýanukowiçiň “Regionlar partiýasyna” gönüden-göni howp bolup biljek partiýadyr. Ýatsenýuk Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarowy özleriniň hökümeti rejeleýiş çärelerinde “ilkinji basgançak” hökmünde görýändiklerini aýtdy.


text:
Metbugat maglumatlarynda, “Yslam döwleti” atly toparyň ýaýradan kelle kesmek wideolarynyň birnäçesinde görkezilýän - britan şiwesinde gürleýän ýüzi örtgüli adamyň şahsyýeti anyklandy diýilýär.
“BBC” korporasiýasynyň 26-njy fewralda beren maglumatynda, Jihadçy John ady bilen tanalýan söweşijiniň Kuweýtde doglan britaniýaly Mohammad Emwazidigi we onuň Londonyň günbataryndandygy bellenilýär. Maglumatda onuň Britan howpsuzlyk gullugynyň işgärleri tarapyndan tanalýandygy nygtalýar.
“The Washington Post” neşirinde, Emwaziniň gurply maşgaladandygy we kompýuter programmalary boýunça ýokary bilim diplomynyň bardygy habar berilýär.
Britaniýanyň polisiýasy bu barada maglumat bermekden saklandy.


text:
Orsýet özüniň, Kiýewiň täze hökümetine bu babatda näme etmelidigi barada karara gelmäge wagt bermek üçin, 3 milliard dollar karzynyň doly yzyna tölenmegi baradaky talabyny wagtlaýyn togtadýandygyny aýdýar.
«Biz täze ukrain hökümetine ýagdaýa dury pikir bilen seretmek we öz pozisiýasyna gaýtadan baha bermek hem-de öz bergileri barada Orsýet bilen gepleşikleri açmak üçin uzaldylan möhlet berdik» diýip, Orsýetiň maliýe ministri Anton Siluanow 22-nji aprelde aýtdy.
Bu çäre Ukrainynyň Kiýewiň häzirki «syýasy durnuksyzlygyny» nazar almak baradaky talabyndan soň görüldi diýip, ol aýtdy.
Ukrain parlamenti geçen hepde günbatarçy spiker Wolodimir Hroýsmany premýer-ministrlige tassyklady. Ol we prezident Petro Poroşenko şindi hem öz kabinetlerini toplaýarlar


text:
Onlarça müň musulman erkegi Moskwanyň aňzak sowugynda egin-egne berip, Gurbanlyk baýramyny bellemek üçin, köçede bilelikde namaza durdy.
Polisiýa bu baýramy Moskwada 170 müň adamyň belleýändigini, 80 müň çemesi adamyň bolsa bir zaman Moskwanyň esasy metjidiniň ýerleşen ýerindäki köçä ýygnanadygyny aýtdy.
100 ýyl mundan öň gurlan metjit sentýabr aýynda ýykylypdy we onuň gapdalyndan başlanan täze metjidiň gurluşygy heniz tamamlanmandyr.
Hasaplamalara görä, rus paýtagtynda ýaşaýan ýa işleýän musulmanlaryň sany 2 million bilen 5 million aralagynda, emma şäherde bary-ýogy birnäçe metjit bar.
Aňzak howada köçede namaza durmaga ýürek edenleriň köpüsi ozal Sowet Soýuzynyň bir bölegi bolan Merkezi Aziýadan gelen migrant işçilerdir.


text:
ABŞ-nyň Senaty “ABŞ Patriot Akty” atly programmanyň uzaldylmagyny göz öňünde tutýän taslamany inkär etdi. Bu programmanyň çäginde Milli Howpsuzlyk Agentligi (NSA) amerikalylaryň telefon gepleşikleriniň aglabasynyň ýazgysyny toplap bilýärdi.
Senatdaky sesleriň gatnaşygy 54-45 bolup, gürüňi gidýän çäreleriň möhletini ýene-de 2 aý uzaltmak üçin gerekli bolan 60 sesi almak başartmady.
Möhleti 1-nji iýunda tamamlanýan bu programmanyň geljekki ykbaly nämälim bolmagyna galýar.
Bu dawaly programma mundan iki ýyl ozal Milli Howpsuzlyk Agentliginiň ozalky işgäri Edward Snowden tarapyndan aýan edilipdi. Snowden häzir Russiýada ýaşaýar.


text:
Şenbe güni Siriýanyň oppozision Milli Geňeşi Birleşen Milletler Guramasyny we Arap Ligasyny Homs prowinsiýasyndaky “betbagtçylygyň” öňüni almaklyga çagyrdy.
Oppozision Milli Geňeşiň wekili Naji Taýyra Homs prowinsiýasynyň ýaşaýjylarynyň indi 80 günden gowrak wagt bäri hökümet güýçleri tarapyndan gabawda saklanýandygyny we ähli transport ýollarynyň-da baglanandygyny mälim etdi.
Siriýanyň Homs prowinsiýasy 2011-nji ýylyň martynda prezident Başar al-Assadyň režimine garşy halk gozgalaňlarynyň ilkinji başlanan ýeri hasaplanylýar.
Soňky birnäçe aýyň dowamynda bu prowinsiýa hökümet güýçleri bilen oppozision ýaragly söweşijileriň arasyndaky aldym-berdimli söweşleriň meýdanyna öwrüldi.


text:
ABŞ-nyň howa zarbalaryna daýanýan kürt we arap söweşijileri indi «Yslam döwleti» toparynyň elindäki Manbij şäheriniň 40 prosentine kontrollyk edýärler.
Siriýanyň Demokratik güýçleri, ABŞ-nyň howa zarbalarynyň goldawy astynda, şäheriň gündogar böleginiň aglaba bölegini ele geçirdiler diýip, Siriýanyň Adam hukuklaryny goraýan obserwatoriýasy habar berdi.
Londonda ýerleşýän gözegçilik topary söweşijileriň Manbijdäki agyr söweşlerden soň klinikany, mekdebi, şäheriň merkezindäki çatrygy ele geçirendiklerini aýtdy. Emma söweş ýitgileri barada hiç bir zat aýdylmaýar.
Soňky 24 sagatnda Manbiji 2,300 çemesi adam terk etdi, emma müňlerçe adam entegem şäherden çykyp bilmän otyr we bu ýagdaý söweşijileriň ilerlemegini haýalladýar.
Manbij YD-nyň de fakto paýtagty Rakka bilen aradaky üpjünçilik ýolunda ýerleşýär.
Aktiwistler we ýaşaýjylar şu aýdaky howa zarbalarynda asuda ilatdan onlarça adamyň ölendigini aýdýarlar.


text:
9-nji awgustda Birleşen Ştatlaryň fond biržalarynda, duşenbe güni ýüze çykan çökgünlik bilen deňeşdirilende, ýagdaý biraz gowulandy.
8-nji awgustda Nýu-Ýorkda esasy aksiýalaryň bahasy takmynan 5% pese gaçan bolsa, sişenbe güni “Dow Jones” indeksi 2% ýokarlandy.
Birleşen Ştatlaryň kredit ygtybarlylygynyň peseldilmegi sebäpli, dünýäniň beýleki künjeklerindäki fond biržalarynda esasy aksiýalaryň bahalarynyň pese düşmegi dowam etdi.
Maliýe bazarlaryndaky bu başagaýlyk geçen anna güni dünýäniň dürli ýurtlarynyň ykdysady ýagdaýyna baha berýän “Standard & Poor’s” agentligi tarapyndan Birleşen Ştatlaryň kredit derejesi pese düşürilensoň ýüze çykdy.
Italiýadaky we Ispaniýadaky maliýe kynçylyklary hem dünýäniň maliýe bazarlaryna ýaramaz täsirini ýetirip, gaýtadan ykdysady çökgünligiň emele gelmegi baradaky howatyrlanmalary artdyrýar.
8-nji awgustda Ýewropanyň Merkezi banky Italiýanyň we Ispaniýanyň milliardlarça ýewro barabar karz-borçlaryny satyn aldy.


text:
Isa Mesihing kimdigi hakynda durli durli pikirler bar, kabir adamlar Ony bir gowy adam diyip hasaplasa, kopler Ony yone bir pygamber diyip hasaplayar. Ylaytada, Yslam dini Isa Mesih barada Mukaddes Yazgylardaky yazylanlary ret edip Isa Mesihing mertebesini we name uchin dunya gelendigini ashaga dushuryarler. Bu barada musulman we hristian alymlarynyng arasynda kop sanly chekeleshikler bolup gechyar. Sheyle chekeleshiklering biri tazelikde Amerikanyng Birleshen Shtatlarynyng Kalifornia shtatynda Mufti Suleyman we doktor Nabil Kureyshi tarapyndan bolup gechdi. Inlis dilini bilyan ildeshlerimiz uchin biz olaryng chekeleshigining videosyny hodurleyaris!
“Hakykaty biling hakykat sizi azat eder!” Isa Mesih
Birinji bolum
Ikinji bolum
Uchunji bolum


text:
Wideo: Ýolagçylar partlamada heläk bolanlaryň hatyrasyna gül goýýarlar.
“Domodedowo” aeroportunda duşenbe güni giçlik amala aşyrylan bu hüjümiň netijesinde 35 adam, 150-den gowrak adam hem ýaralandy.
Telewideniýede bu waka bilen baglanyşykly bir minutlyk dymyşlykdan soň eden çykyşynda prezident Medwedew terror hüjümini gurnaýjylaryň anyklanyljakdygyny we ele salynjakdygyny nygtamakdan daşary, “Domodedowo” aeroportunyň ýolbaşçylarynyň adyna-da tankydy bellikleri aýtdy.
Hususan-da, ol aeroportuň howpsuzlyk meselesinde bar bolan kemçilikleriň ýolagçylaryň garşy alynýan zalynda duşenbe güni bomba partlamasynyň amala aşyrylmagyna mümkinçilik döredendigini nygtady.
Medwedew degişli ýolbaşçylaryň bu bolan waka boýunça hasabat bermeli boljakdyklaryny aýtdy: “Bu bolan waka howpsuzlygy üpjün etmek meselesinde göz-görtele düzgün bozmalaryň bolandygyny görkezýär. Şonça möçberdäki partlaýjy maddany ulagda ýa-da elde alyp geçmek aňsat iş däl”.
Soňra Medwedew bu bolan iş üçin howpsuzlyk meselesi boýunça karar kabul edýän hemme adamlar, kompaniýalar, şol sanda aeroportuň ýolbaşçylaram jogap bermelidirler diýdi.
Medwedew 2004-nji ýylda janyndan geçen hüjümçileriň şu “Domodedowo” aeroportundan gaçakçylyk ýoly bilen partlaýyjy maddalary geçirip, iki sany uçary partlatmaklarynyň yzy bilen, ýurduň aeroportlarynda howpsuzlyk çäreleriniň güýçlendirilmegine görkezmeleriň berlendigini ýatlady. Şol gürrüňi edilýän iki sany partlamada 90 adam ölüpdi.
Emma Medwedewiň bu tankytlaryna garamazdan, “Domodedowo” aeroportunyň ýolbaşçylary aeroportuň howpsuzlygynyň talabalaýyk ýola goýlandygyny we bu bolan wakada Orsýetiň pasportlary barlaýjy polisiýasynyň jogapkärdigini aýdyp, bu tankytlary ret etdiler. Aeroportuň howpsuzlygy
Wideo: Partlamadan soňky başagaýlyk
Howpsuzlyk meseleleri boýunça bilermenler Moskwanyň in uly aeroportlaryndan biri bolan “Domodedowo” aeroportunda howpsuzlyk çäreleriniň hakykatdanam pes derejededigini belleýärler.
Orsýetiň Ylymlar Akademiýasynyň Nowosibirskdäki ýadro fizikasy bölüminiň ylmy işgäri Semen Baru “Domodedowo” aeroportunyň girelgesindäki metal detektorlarynyň ýöne bir göz üçin goýlan zatlardygyny aýdýar.
“Aeroportda metal detektorly derwezeler mydam ulanylyp hem durulmaýar we olar ulanylaýanda-da, diňe metaly anyklap bilýär. Janyndan geçen hüjümçi bolsa kemerlerinde bir kilo partlaýyjy madda hem ýerleşdirip biler, sebäbi olarda metal ýok” diýip, Baru belleýär.
“Domodedowo” aeroportunda amala aşyrylan partlamanyň jogapkärçiligini häzirliçe hiç bir topar öz üstüne almady. Ýöne wakanyň yzy bilen bu işde dessine Demirgazyk Kawkazdaky yslamçy söweşijilere güman bildirilip başlandy.
Mundan öň Orsýetde amala aşyrylan ençeme terror hüjümleriniň jogapkärçiligini Demirgazyk Kawkazdaky ýaragly söweşijiler öz üstlerine alypdylar.
Şol hüjümleriň hatarynda 2004-nji ýylda Beslanda mekdepdäki çagalaryň we ene-atalaryň zamun alynmagy hem-de 330 adamyň öldürilmegi bilen baglanyşykly bolan waka hem bar.
Geçen ýylyň mart aýynda dagystanly janyndan geçen hüjümçileriň Moskwanyň metrosynda gurnan partlamalarynda 40 adam ölüpdi.


text:
Talyban jeňçileri Kabuly raketa okuna tutdular. Munuň soňky ýyllardaky iň uly hüjümdigini aýdýarlar.
Owganystanyň Içeri işler ministrligi owgan paýtagtynyň üstüne sekiz raketanyň atylandygyny we bu hüjüm netijesinde bir çaganyň ýaralanandygyny aýtdy. Ol raketalar şäheriň dürli ýerlerine gelip düşüpdir, bir raketa bolsa, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Kabuldaky ilçihanasynyň golaýyna gaçypdyr. Talyban goşunlary Kabula ýurduň halkara aeroportyny we owgan goşunynyň edara jaýlaryny nyşana alyp, 12 sany raketa atandygyny aýdýar.
Talyban owgan paýtagtyna 1996-njy ýyldan, ýagny Kabuly raketa hem tank okuna tutup, basyp alaly hem öz häkimiýetini berkarar edeli bäri, beýle uly hüjüm etmändi. Bu hüjüm düýn daň namazyna gabatlanyp amala aşyryldy. Raketa oklarynyň bir owgan çagasyndan başga-da Kabulyň ýene bir ýaşaýjysyny ýaralandygyny aýdýarlar.
Talybanyň sözçüsi Zabybullah Majahid özleriniň hakykatdan hem raketa hüjümini amala aşyrandyklaryny tassyklady. Ol bu hüjüm owgan hökümetiniň saýlawlardan öň Kabul töwereklerinde howpsuzlyga gözegçilik edip bilmeýändigini görkezmek üçin edildi diýdi. Şeýle-de ol raketalaryň Kabulyň halkara aeroportuna we owgan goşunlarynyň ştabyna gönükdirilendigini sözüniň üstüne goşdy.
Ýaşaýyş etraplaryna gönükdirilipdir
Emma Owganystanyň Içeri işler ministrliginiň metbugat wekili Zemraý Başary raketalaryň şäheriň ýaşaýyş etraplaryna gönükdirilendigini aýdýar. Onuň tassyklamagyna görä, raketalar şäheriň merkezinden gündogar bölegine çenli aralykda ýaşaýyş jaýlarynyň penjire aýnalaryny çat açdyrypdyr.
Owganystanda hususy esaslarda işleýän Tolo-TW öz gepleşiklerinde Kabulda aýnalary döwlen jaýlaryň we maşynlaryň wideo suratlaryny görkezdi. Kabullylaryň köpüsi bu hüjümleriň şäherlileriň saýlawyň öňüsyrasyndaky garaýyşlaryna uly bir täsir ýetirip bilmejekdigini aýdýarlar. Ýöne öz öýünde göni gelen okdan aman galan Feroz Han bu hüjümiň özüne 1990-njy ýyllaryň başyndaky hüjümleri ýatladandygyny aýtdy. Şonda bäsdeş toparlar Kabuly eýelemek üçin özara urşup, asuda ilatdan müňlerçe adamy öldüripdiler we şäheriň köp bölegini haraba öwrüpdiler.
“Eger bu ýagdaý şeýle dowam etse, saýlaw geçiriljek güni hiç kim ses bermäge gatnaşmaz. Beýle ýagdaýda näme üçin ses berjek? Bu gün raketa meniň öýüme gelip düşýär. Ertir ol başga biriniň öýüne baryp urar. Muny hiç kim bilmez. Onsoň biz näme üçin ses bermeli? Bu ýagdaý bizi ýene bir gezek öz ýurdumyzy terk etmeli eder” diýip, Feroz Han aýdýar.
Düýnki raketalar Kabulyň demirgazyk çetindäki Deh Säbs goňşuçylygyndan atyldy. Owgan polisiýasy ilkinji raketa partlan badyna okuň atylan ýerine haýdady. Olar bu ýerde gurlup goýlan dokuzynjy raketany tapdylar we ony zyýansyzlandyrdylar.


text:
Londonyň “Sunday Times» gazetiniň ýazmagyna görä, britan hökümeti 15 müň siriýaly bosguny kabul etmäge taýýar we Siriýadaky «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerine garşy howa zarbalaryny urmak üçin oppozisiýadaky Zähmet partiýasyndan goldaw almaga çalyşýar.
Ozal bu gazet bosgunlary Siriýanyň serhedindäki BMG lagerinden göni kabul etmek mümkinçiliginiň bardygyny ýazypdy. Bu habarlar 5-nji sentýabrda, Wengriýa bosgunlary onlarça awtobus bilen üpjün edeninden we müňlerçe bosgun Awstriýa we Germaniýa geleninden soň çykdy.
Awstriýanyň polisiýasy özleriniň Wengriýadan 10 müňe çenli bosgunyň gelmegine garaşýandyklaryny aýtdy. Germaniýanyň polisiýasy özleriniň 5 müňden 7 müňe çenli adamyň gelmegine taýýarlyk görýändiklerini aýtdy.
5-nji sentýabrda Mýunhene gelen bosgunlar Siriýadaky raýat urşundan gaçanlara has kän goldaw berilmegini talap edýän mähelläniň şatlyk-şowhuny bilen garşy alyndy.
Britaniýa geçen ýyl ýörite hökümet shemasy esasynda 216 siriýalyny kabul etdi. Angliýa, 2011-nji ýyldaky konflikt başlaly bäri, 5 müň çemesi siriýala gaçybatalga berdi, bu Fransiýa, Germaniýa, Şwesiýa ýaly ýurtlara garanda has az görkezijidir.


text:
Düýn Germaniýanyň Daşary işler ministrliginiň aýtmagyna görä, eger prezident Ahmedinejad çarşenbe güni etjek çykyşynda Holokosty inkär etse, onda Germaniýanyň BMG-daky delegasiýasy Baş Assambleýanyň sessiýasyny terk eder.
Daşary işler ministrliginiň metbugat wekiliniň sözlerine görä, eger Ýewropanyň pozisýasy bütewi bolsa, onda Ýewropa Bileleşiginiň beýleki ýurtlarynyň hem şeýle etmegini Germaniýanyň hökümeti isleýär.
Geçen hepde prezident Ahmedinejad Holokost ýalan diýdi.
Dünýäniň Iri döwletleri Eýranyň ýadro ambisiýalary boýunça çözgüt tapmaga synanyşýarka, Ahmedinejad öz pozisiýasyny gaýtalady.
Ikinji jahan urşy döwründe nasistleriň amala aşyran Holokostyny inkär etmek Germaniýada jenaýat hasaplanýar.
Geçen hepde Germaniýanyň Daşary işler ministri Şteýnmaýer Ahmedinejadyň soňky çykyşyny ýazgardy we ol Eýrany masgaralaýar diýdi.


text:
Düýn Orsýetiň dolandyryjy «Ýedinaýa Rossiýa» partiýasy ýurduň regionlarynda geçirilen ýerli geňeşelere saýlawlarda oppozision partiýalary galplyklara ýol berenlikde aýyplady.
Adatça «Ýedinaýa Rossiýa» partiýasynyň ýurtda geçirilýän saýlawlary adalatly we demokratik saýlawlar hökmünde gorap çykyş edýändigine garamazdan, düýn bu partiýanyň parlamentdäki deputatlaryndan biri Wýaçeslaw Timçenko düýnki saýlawlarda giň gerimde galplyklaryň amala aşyrylandygyny nygtap, beýanat ýaýratdy.
Ol özüniň bu beýanatynda esasan Kommunistik partiýany, Liberal Demokratik partiýany we «Sprawedliwaýa Rossiýa» partiýasyny sesleri galplaşdyrmakda aýyplady.
Orsýetiň ýerli Geňeşlerine geçirilen bu saýlawlaryň deslapky netijeleri şu gün yglan ediler diýlip garaşylýar.


text:
Ýaponiýanyň premýer-ministri Tokiodaky dawaly uruş ýadygärligine bardy. Munuň netijesinde, Ýaponiýanyň goňşulary Hytaýyň we Günorta Koreýanyň nägileligi döredi.
Premýer-ministr Şinzo Abe uruşda ölenleriň, şol sanda II-nji jahan urşy döwründe uruş jenaýatlary üçin höküm edilen liderleriň hatyrasyna gurlan Ýasukini ýadygärligine bardy.
Hytaýyň Daşary işler ministrliginiň resmisi Abeniň ýadygärlige barmagyny “hytaýlylar üçin düýbünden kabul ederliksiz” diýip häsiýetlendirdi.
Günorta Koreýanyň hökümetiniň metbugat wekili Seul “gynanjyny we gahar-gazabyny özünde saklap bilenok” diýdi.


text:
Balkan welaýatynyň tebigaty baý. Bu ýerde syýahatçylary özüne çekip biljek diňe bir Awaza däl, eýse welaýatyň beýleki künjeklerinde-de dürli tebigy gözellikler näçe diýseň bar.
Ylaýta-da öz hususy awtoulagynda syýahat edýänleri bu welaýatda özüne çekip biljek gyzykly ýerler kän. Bu welaýata öz ulagynda syýahat edýänler häzirem ýok hem däl. Emma welaýatyň ýollarynyň awtoturizmiň ösmegine belli bir derejede böwet bolýandygy hem gizlin däl diýip, ýerli ýaşaýjylar gürrüň berýärler.
Dogry, häzirki wagtda Aşgabat-Balkanabat-Türkmenbaşy ýolundaky alnyp barylýan işlerden çen tutup aýdylsa, il içinde bu ýol baradaky giň ýaýran “Arçmandan aňyrda ýol ýok” diýen ýaňsy ýakyn wagtda öz aktuallygyny ýitirjege meňzeýär. Bu ýoluň eýýäm ep-esli bölegi täzeden gurlup, ikitaraplaýyn giň şosse öwrülip barýar.
Gurluşygy doly tamamlanmadyk bu ýoluň käbir ýerlerinde yşyklandyryjy sütünler hem goýlupdyr. Ýoluň ugrunda goýlan ýol görkezijiler hem sürüjiler üçin amatly. Birnäçe ýyllap dowam edýän bu ýoluň gurluşygynyň häzirki depgini geçen ýyllar bilen deňeşdireniňde has güýçli. Bu ýoluň gurluşygy şu ýyl tamamlanar diýlip garaşylýar.
Emma bu welaýatyň beýleki ýollarynyň ýagdaýy gözgyny. Welaýatyň içerki ýollarynyň ýaramazlygy diňe bir öz awtoulaglary bilen syýahat edýän syýahatçylara däl, eýse bu ýollaryň gyralaryndaky ilatly punktlarda ýaşaýan ilata hem öz ýaramaz täsirini ýetirýär. Bu ilatly punktlaryň özara gatnaşyklaryny çäklendirýär.
Ylaýta-da Balkan welaýatynyň Gyzyletrek-Gudrolum-Esenguly ýolunyň ýagdaýy örän erbet. Gudrolumdan Esengula çenli asla ýol ýok. Bu töwerekleriň ilaty “Esengula tarap gitseň, ýoluňy tapmaýaň” diýip, ýolagçylara duýdurýarlar.
Dogrudanam, Gudrolumdan tä Ajyýap obasyna çenli ýoluň ne asfalty bar, ne-de onuň sudury galypdyr. Hatda awtoulag sürüjiler bu ýoldan awtoulaglaryny sürmän, ýoluň gapdalyndan takyrlykdan ýol “ýasanypdyrlar.” Hatda ýük awtoulaglarynyň sürüjileri hem bu ýoldan gitmän, onuň gapdalyndaky takyrlykdaky ýollardan awtoulaglaryny sürýärler. Emma bu “takyrlykdaky ýollardan” awtoulag sürmek hem ýeňil däl. Özi-de takyrlykdaky ýollar bu ýerlere näbelet islendik ýolagçyny azaşdyryp biljek.
Balkan welaýatynyň Esenguly şäherinden Ekereme barýan ýoluň ýagdaýy Gudrolum ýolundan ganymadrak bolsa-da, onuň hem asfaltynyň gopup, çagyl ýoluna öwrülen bölekleri köp. Mundan başga-da, ýoluň bütin dowamynda awtoulaglaryň tigirlerini ýarýan çukurlardyr, çukanaklar bar.
Soňky döwürde türkmenistanlylaryň köpüsi üçin “elýeterli” dynç almaga mümkinçilikleri bolan Çeleken, ýa-da häzirki ady Hazar, şäherine barýan ýol diňe bir çarkandakly bolman, eýse bu ýoluň Goturdepäniň töweregindäki we ondan Hazara çenli bolan ep-esli aralygynda ýygy-ýygydan gum syrgynlary basan ýerleri duşýar.
Goturdepe-Hazar ýolunyň gum syrgynlaryndan her gün diýen ýaly ýörite tehnika bilen arassalanýandygyna garamazdan, bu ýoldan kämahal ýeňil awtoulaglaryň geçip bilmeýändigini ýerli ýaşaýjylar gürrüň berýärler. Munuň üstesine-de, bu ýoluň hem welaýatyň beýleki ýollarynda bolşy ýaly, asfalty gopan ýerleri we dürli ululykdaky çukanaklary bar.
Syýahatçylaryň ýene-de bir köp dynç almaga barýan ýerleri bolan Bekdaş ýa-da häzirki ady Garabogaza barýan ýoluň ýagdaýy hem öwerlik däl. Türkmenbaşydan Garabogaza barýan ýoluň ”Hundaý” kompaniýasynyň gurýan gaz zawodyna çenli takmynan 15-18 kilometrlik bölegine täze asfalt düşelen bolsa-da, bu ýoluň Garabogaza çenli uzap gidýän bölegi çarkandakly ýa-da asfalty owranyp, çagyl ýola öwrülipdir.
Balkan welaýatyna syýahat edýän syýahatçylaryň ýol kynçylyklary diňe bir şol ýollaryň ýaramazlygy bilen bagly bolman, bu ýollarda köplenç ýol belgileriniň, marşrut görkezijileriniň, kä ýerlerde bolsa ýoluň gyrasynda ýerleşýän ilatly punktlaryň atlarynyň görkezilmeýänligi. Eger-de şonuň ýaly ýol belgileri bar hem bolsa, olaryň köpüsi gijelerine görünmeýär. Şonuň üçin ýolagçylar köplenç ýerli ýaşaýjylardan ýol salgysyny almaly bolýarlar.
Mundan başga-da syýahatçylaryň dynç almaklary üçin ýollaryň gyralarynda kempinglerdir düşelgeler az. Bar bolan düşelgeleriňem köpüsinde satylýan harytlaryň bahasy adatdakydan iki esse gymmat. Düýedarçylygy bilen meşhur bolan bu welaýatyň ýol gyralaryndaky düşelgelerinde bir litr çalyň bahasy 4 manada, kä ýerlerde hatda 5 manada ýetýär. Ýogsa, welaýatyň obalarynda ýa-da şäherlerinde onuň bahasy 2 manatdan ýokary geçmeýär.
1992-nji ýylyň 18-nji maýynda öňki Krasnowodsk oblastynyň deregine döredilen Balkan welaýatynda 6 etrap, 7 şäher, 16 şäherçe, 40 sany geňeşlik we 128 sany oba bar. Balkan welaýaty ýurduň territoriýasynyň 28,5%-ini tutýar.


text:
Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedew şu gün Siriýa barýar. Ol Ýakyn Gündogara edýän bu saparynyň dowamynda Türkiýä hem barar. Medwedew Damaskda Siriýanyň prezidenti Başar-ul-Eset bilen duşuşar.
Orsýetiň prezidentiniň kömekçilerinden Sergeý Prikhodko bu iki ýurduň ýolbaşçylarynyň arasynda boljak duşuşyklarda, özara söwda, ykdysady hyzmatdaşlyk, esasanam harby we tehniki meseleler hakda hyzmatdaşlyk etmek boýunça pikir alyşyljakdygyny aýtdy.
Şeýle-de bu duşuşyklaryň dowamynda Ýakyn Gündogaryň parahatçylygy boýunça geçirilmeli gepleşikler hakda hem pikir alyşylar.
Medwedew sişenbe güni giçlik Siriýadan Türkiýä barar. Onuň şol ýerde türkiýeli ýolbaşçylar bilen gepleşikler geçirmegine garaşylýar.


text:
Salam, hormatly lukman! Meniň 21 ýaşly joram durmuşa çykmaga gorkýar. Ol hatda şular ýaly tema boýunça gürrüňleri eşideninden, özüni erbet duýýar, gözleri garaňkyraýar. Oňa näme maslahat berip bilersiňiz?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Maşgaladaky alan terbiýesine, ýaşaýan gurşawyna baglylykda, jynsy gatnaşyklara gyz maşgala fiziologiki jähtden taýyn bolsa-da, psihologiki nukdaýnazardan dürli möhletde taýyn bolup biler. Jynsy gatnaşyklaryň aýratynlyklary babatda dogry maglumaty almazlyk, maşgalada bu gatnaşyklara utanç zat hökmünde seretmek, durmuşa çykan jorasynyň ýa-da aýal doganynyň pikirlerine daýanyp netije çykarmak jynsy gatnaşyklara nädogry garaýyşlaryň emele gelmegine esas döredip biler.
Joraňyz bu babatda dogry maglumaty hünärmenler tarapyndan ýazylan kitaplardan okasa peýdaly bolar. Bu mesele babatda dogry habary ejesi ýa-da maşgaladaky başga ynamdar uly adam hem berip biler. Joraňyz wagty gelende jynsy gatnaşyklary başlamagyň kanuny ýagdaýdygy, maşgala durmuşynyň dowam edişinde bu gatnaşyklaryň ornunyň möhümdigini ýatda saklamalydyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Aýbaşynyň öň ýanynda ýüze çykýan alamatlar agyrlyk derejesine görä dürli bejergini talap edip, lukmanyň maslahatyna zerurlygy ýüze çykaryp biler.Degişli barlaglary geçirme hem gerekdir.Sizi gyzyklandyrýan ýagdaý barada doly maglumaty, saýtymyzda ýerleşdirilen "Aýbaşynyň öň ýanynda döreýän kynçylyklar (predmenstrual sindromy) atly makaladan alyp bilersiňiz.
Sizi gyzyklandyrýan soraglara giňişleýin we doly jogaby almak üçin okamaga peýdaly çeşmeleri men "Gorkýan gyzlar hakynda" diýen jogabymyň aşagynda ýerleşdirdim.
Erkeklik jyns agzasy we jynslaryň seksual aýratynlyklary barada okyjylary gyzyklandyrýan köpdürli soraglary göz öňüne tutup lukmanlar saýtda "Ujydyň kadaly uzynlygy we ýogynlygy näçe bolmaly?" diýen soraga jogaby ( "Sorag-jogap" bölümi), "Aýalyň we erkegiň jynsy islegleriniň arasynda tapawut barmy?", "Erkek adamlary gyzyklandyrýan 11 soraga jogap" atly makalalary ýerleşdirdiler.Siz özüňizi gyzyklandyrýan soraglara doly jogaby şu makalalardan okap bilersiňiz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Hindistanyň hökümeti “Yslam döwleti” atly topar tarapyndan alnyp gaçylan 39 sany hindi işçisiniň öldürilendigi barada öňe sürmelere garamazdan, olaryň diridigine ynanýandygyny aýtdy. Gürrüňi gidýän işçiler iýun aýynda Yrakda alnyp gaçylypdy.
28-nji noýabrda Hindistanyň daşary işler ministri Suşma Swaraj hindi parlamentine beren maglumatynda Mosulda alnyp gaçylan işçileriň öldürilendigini görkezýän hiç hili deliliň ýokdugyny aýdyp, hökümet olaryň ýerleşýän ýerini kesgitlemek dogrusynda tagallalaryny dowam etdirýär diýdi.
27-nji noýabrda hindi telewideniýesinde görkezilen interwýuda hindistanly raýat özüniň alnyp gaçylan topardan gaçmagy başarandygyny öňe sürüp, beýleki işçileriň tokaýa alnyp gidilip, şol ýerde atylyp öldürilendigini aýtdy.
Swaraj hindi raýatynyň “öňe sürmelerinde gapma-garşylyklaryň bardygyny” aýdyp, ony ret etdi.
Yrakda 10 müň çemesi hindi raýaty ýaşaýar we işleýär.


text:
13.01.2017. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň Hökümetiniň 2016-njy ýylda alyp baran işleriniň jemleri jemlenildi, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň öňünde duran wezipeler kesgitlenildi hem-de ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen bagly meselelere seredildi. Mejlise Türkmenistanyň Mejlisiniň ýolbaşçylary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň häkimleri, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, ministrlikleriň we edaralaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary çagyryldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer 2016-njy ýylyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ykdysadyýeti diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, maýa goýum kuwwatynyň netijeliligini artdyrmak we ilatymyzyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmak boýunça giň möçberli işler amala aşyryldy.
Hasabat döwründe jemi içerki önüm 6,2 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 1,2 göterim, gurluşykda 4,4 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 10,5 göterim, söwdada 14,3 göterim, oba hojalygynda 11,6 göterim we hyzmatlar ulgamynda 10 göterim ýokarlandy.


text:
Çarşenbe güni Lebap welaýatynda Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan
demirýolunyň Atamyrat-Ymamnazar-Akina uçastogynyň düýbüniň tutulyş dabarasy geçirildi. Bu çärä Türkmenistanyň, Owganystanyň we Täjigistanyň prezidentleri hem gatnaşdylar.
Şeýle-de geçen aý “Demirgazyk-Günorta”, ýagny “Gazagystan-Türkmenistan-Eýran” demirýolunyň hem türkmen-gazak bölegi açylypdy.
Eýsem, Türkmenistanyň demirýol ulgamy göz öňünde tutulýan halkara demirýollarynyň talabyny ödäp bilermi?
Azatlyk Radiosy bu barada syýasy aktiwist, transport pudagynda ýokary derejeli weziperlerde işlän Nurberdi Nurmämmedow bilen ýörite söhbetdeş boldy.


text:
Türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistan – Owganystan – Täjigistan demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyryny işe girizmäge bagyşlanan maslahat geçirip, onuň gurluşygynyň noýabr aýynyň onlaryna çenli tamamlanjakdygyny yglan etdi.
7-nji oktýabrda Türkmenistanyň resmi metbugatynda berlen maglumata görä, häzirki wagt Atamyrat – Ymamnazar – Akina demirýol liniýasyndaky gurluşyk-gurnama işleri, şol sanda kömekçi düzümleýin desgalary gurmak işleri tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar.
“Bu ýoluň iki köprüsiniň gurluşygynda demir gurnawlary ýygnamak işi güýçli depginde dowam edýär. Bu işleri oktýabr aýynyň ikinji ongünlüginde, şol desgalardaky esasy gurluşyk-gurnama işlerini bolsa aýyň ahyryna çenli tamamlamak meýilleşdirilýär” diýlip, maglumatda nygtalýar.
Gurluşygyna mundan üç ýyl çemesi ozal başlanan bu demir ýoluň Türkmenistanyň çägindäki bölegi Lebap welaýatynyň Atamyrat şäherinden başlanyp, takmynan 85 kilometr aralykdaky Ymamnazar etrabyna barýar. Onuň galan 3 kilometri Ymamnazar (Türkmenistan) we Akina (Owganystan) serhetýaka nokatlarynyň arasyndaky bölekden geçýär.
“Bu ýol Aziýa – Ýuwaş umman sebitine çykar”
Anna güni geçirilen maslahatda Berdimuhamedow Atamyrat - Ymamnazar (Türkmenistan) – Akina (Owganystan) demirýol liniýasynyň açylyş dabarasyny taýýarlamak baradaky komissiýany hem tassyklady. Türkmen mediasy bu komissiýanyň Aziýa halkara demirýol transporty koridorynyň ilkinji nobatdakysynyň açylyş dabaralarynyň ýokary guramaçylyk ýagdaýynda geçirilmegini üpjün etmek üçin düzülendigini habar berýär.
Bu dabarada Atamyrat – Ymamnazar – Akina demirýol uçastogy bilen bilelikde, Lebap welaýatynyň Ymamnazar etrabyndaky gümrük punktynda nebit önümlerini kabul etmek, saklamak we ugratmak baradaky terminal hem açylar.
Türkmenistan – Owganystan – Täjigistan demir ýolunyň başlangyç nokady Atamyrat şäherinden başlap, ony Owganystanyň Andhoý, Mazar-e Şarif şäherlerine, soňra-da Täjigistanyň Pýandž sebitine çenli ýetirmek göz öňünde tutulýar.
“Bu ýol Türkmenistanyň, Owganystanyň, Täjigistanyň, Gyrgyzystanyň çäginden geçip, Hytaýyň köp şahaly demir ýol ulgamyna we onuň üsti bilen Aziýa – Ýuwaş umman sebitiniň çalt depginler bilen ösýän döwletlerine çykar” diýlip, resmi metbugatda habar berilýär.
“Söweşijileri ýok edip bilseler, hiç hili kynçylyk ýok”
Emma käbir ekspertler we syýasatçylar bu demir ýoluň uly bir böleginiň Owganystanyň demirgazygyndan, ýagny howpsuzlyk şertleriniň dartgynly bolup durýan territoriýalardan geçýändigini aýdyp, onuň Akinadan Täjigistana çekiljek böleginiň amala aşmak mümkinçiligine şübheli garaýarlar.
Owganystanyň Gunduz welaýat geňeşiniň deputaty Seýit Esedullah Sadatyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, häzirki wagt demir ýoluň Owganystandan geçjek bölegindäki obalaryň aglabasyna söweşijiler tarapyndan kontrolluk edilýär. Şol sebäpli ol beýle gurluşygy durmuşa geçirmegiň “häzirlikçe örän kyndygyny” aýdýar.
“Häzirki wagt howpsuzlyk ýaramaz. Howpsuzlyk üpjün edilmese, demir ýoly nädip çekerler? Şol “Talybana” paç-para berip demir ýoly çekäýmeseler, men başga nädip demir ýol çekjeklerini bilmedim. Agzalýan demir ýol Gunduz welaýatynyň Çardere we Kalaýzal etrabyndan geçmeli. Bu ýere söweşijiler kontrollyk edýär. Eger olar bu ýerdäki söweşijileri urup, ýok edip bilse, hiç hili kynçylygy ýok. Onda demirýoly çekip bilerler” diýip, deputat Esedullah Sadat belledi.
“Ýerli ilata iş orunlary dörär”
Şol bir wagtyň özünde, ol eger-de bu taslamanyň Owganystandan geçjek bölegi amala aşyrylsa, onda munuň ýerli ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň hem ýokarlanjakdygyny, iş ýerleriniň döremegine getirjekdigini sözüniň üstüne goşdy.
“Bu demirýol gurulsa, onda ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleri ýokarlanar. Käbir ýerlerde myhmanhanalar, dükanlar, awtoduralgalar, çaýhanalar gurlar. Munuň netijesinde iş orunlary dörär. Bu ýerli ilat üçin örän gowy bolar. Ýöne esasy mesele söweşijiler, “Talyban” bilen ylalaşmakdan ybarat. Bu meselede biz hem elimizden gelen kömegi etmäge taýýardyrys” diýip, deputat Esedullah Sadat aýtdy.
Türkmenistan – Owganystan – Täjigistan demir ýolunyň Atamyrat –Ymamnazar – Akina uçastogunyň düýbüniň tutulyş dabarasy 2013-nji ýylyň 5-nji iýunynda Lebap welaýatynyň Atamyrat şäherinde geçirildi.
Oňa türkmen lideri bilen birlikde demirýol ulgamynyň geçjek beýleki döwletleriniň ýolbaşçylary-da, ýagny Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý we Täjigistanyň prezidenti Emomali Rahmon dagy gatnaşdylar.


text:
Gazagystanyň polisiýasy Almaty şäher häkimliginiň baş binasyny partlatmakda haýbat atan adamyň tussag edilendigini we onuň üstünde partladyjy serişdeleriň tapylmandygyny habar berýär.
13-nji ýanwarda üstünde partladyjy serişdeleriň bardygyny öňe sürüp, Gazagystanyň iň uly şäheriniň häkimlik binasyna giren adam özüni partlatjakdygyny aýdyp, haýbat atdy. Şondan soň häkimligiň binasyndaky we onuň golaýyndaky edara-kärhanalardaky adamlar ewakuasiýa edilipdi.
Almaty şäher polisiýasynyň metbugat sözçüsi Saltanat Azirbekiň žurnalistlere beren maglumatyna görä, şahsyýeti köpçülige mälim edilmeýän adam iki sagat dowam eden gepleşiklerden soň, tussag edilipdir. Azirbek raýatyň üstünde partladyjy serişdäniň tapylmandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Berk kontrollukda saklanylýan Gazagystan respublikasynda şuňa meňzeş wakalara seýrek duş gelinýär.


text:
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki Moon 20-nji oktýabrda garaşylmadyk sapary bilen Ysraýyla we Palestina barýar. Bu ýerde zorlukly çaknyşyklar dowam edýär.
Palestinanyň daşary işler ministri Riýad Malki Ban Ki Moonyň taraplaryň ikisi bilen hem duşuşjakdygyny aýtdy.
BMG-niň ýolbaşçysy bu saparynyň öňüsyrasynda ýaýradan wideo beýannamasynda asudalygy saklamaga çagyryş etdi. Ol palestinleriň aladalanmalaryna düşünýändigini, emma zorlugyň kanuny tagallalaryna zeper ýetirýändigini aýtdy.
Şeýle-de Ban Ki Moon howpsuzlygyň ýaramazlaşmagy bilen baglylykda Ysraýylyň howatyrlanmalaryna düşünýändigini belläp, ýagdaýdan harby çykalganyň ýokdugyny aýtdy.
Ysraýylyň Ierusalimde Ybadathana dagynyň we Al-Aksa metjidiniň ýerleşýän ýerini eýelemekçi bolýandygy baradaky çaklamalar zorluklary tutaşdyrypdy. Ysraýyl bu çaklamalary ret edýär. Zorluklar zerarly sekiz ysraýylly we 40 palestinaly wepat boldy.


text:
Türkmenistanyň parlamentiniň ýolbaşçysynyň soňky 22 ýylda birinji gezek Orsýete eden saparynyň dowamynda orsýet parlamentiniň ýokarky öýi bilen hyzmatdaşlyk barada ylalaşyga gol çekildi.
“Parlament gatnaşyklarymyzyň depgininiň ýokarlanmagyna we Orsýetiň Federasiýa Geňeşiniň hem Türkmenistanyň Mejlisiniň arasynda hyzmatdaşlyk barada ylalaşygyň baglaşylmagyna men şat” diýip orsýet parlamentiniň geňeşiniň başlygy Walentina Matwiýenko 9-njy iýunda Moskwada Akja Nurberdiýewa bilen geçiren duşuşygynyň yzýany aýtdy.
Matwiýenko Moskwanyň we Aşgabadyň arasyndaky gatnaşyklaryň strategiýa taýdan ähmiýetli häsiýete eýedigini we syýasy dialogyň alnyp barylýandygyny belledi.
Taraplaryň yzygiderli aragatnaşyk alyp barmak barada ylalaşyp, milli kanunlary kämileşdirmek meselesinde pikir alyşylandygy habar berildi.
Şeýle-de Akja Nurberdiýewa orsýet parlamentiniň aşaky öýi Döwlet Dumasynyň başlygy bilen duşuşdy. Onuň bu sapary Orsýetiň goranmak ministri Sergeý Şoýgunyň Aşgabatda regional howpsuzlyk meselesi boýunça gepleşik geçirmeginiň yzýanyna gabat geldi.


text:
BMG-Arap Ligasynyň Siriýa boýunça wekili Lakdar Brahimi duşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinde çykyş edip, geçen hepde Siriýa eden sapary barada gürrüň berdi we ýagdaýyň ýaramazlaşýandygyny aýtdy.
Brahimi Damaskda Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad we daşary işler ministri Walid al-Moallem bilen duşuşdy.
Brahimi Howpsuzlyk geňeşine siriýa režiminiň ýurtda 5 müň çemesi daşary ýurtly söweşiji bar diýip ynanýandygyny, hökümetiň bu konflikti "daşary ýurt dildüwşügi" hökmünde häsiýetlendirmäge barha kän ýykgyn edýändigini aýtdy.
Ol ilatyň barha artýan azyk gahatçylygy bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny hem sözüne goşdy.
BMG-niň Dünýä azyk programmasynyň başlygy Ertarin Kousin duşenbe güni Siriýada kömege mätäç adamlaryň sanynyň aprelde 250 müň bolanlygyndan häzir bir ýarym milliona ýetendigini aýtdy.


text:
Geçen hepde prezident Yslam Karimow bilen ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klintonyň Daşkentde geçiren gepleşikleriniň Özbegistan bilen Waşingtonyň gatnaşyklary üçin nähili ähmiýeti bolup biler?
Özbegistanyň prezidentiniň press-relizinde aýdylmagyna görä, Birleşen Ştatlar bilen Özbegistanyň “jebis gatnaşyklary” bar. Şeýle-de onda “energiýa, ýeňil senagat we transport pudaklarynda bilelikdäki onlarça umumy proýektleriň hem Amerikanyň sermaýasy ýatyrylan 200 töweregi özbek şirketiniň bardygy” bellenilýärr.
Ýöne, Karimowyň bu optimizmine garamazdan, Daşkentde ýurduň geljegi, Birleşen Ştatlar we beýleki döwletler bilen özara gatnaşyklary barada anyk ugruň bolmazglygy kabir aladalary döredýar.
Hut şu sebäpli synçylar Özbegistanyň Owganystanda we regionyň beýleki ýerlerinde durnukly ýagdaýy döretmek ugrunda edýän aladalarynyň ýaramaz netijeleriniň bolmagyndan howatyrlanýarlar.
Anyk bolmadyk gatnaşyklar
Merkezi Aziýa we Günorta Kawkaz meseleleri boýunça Londondaky «Chatham House» barlaglar institutynyiň ylmy işgäri Jeýms Nikseý bu barada şeýle diýýär: “Özbegistan bilen işleşmek kyn. Iň esasy ugurlar boýunça hem işleşip bolmasa, onda işleri haýsy ugur bilen alyp barmalydygy barada aýdyňlyk bolmaýar. Şeýle-de, eger olaryň Günbatar babatda anyk syýasaty bolmasa, Günbataryň olar babatda nähili syýasat alyp barmalydygy hem kyn meselä öwrülýär”.
Daşkent bilen diplomatik gatnaşyklar hiç haçan hem aňsat bolmandy. 2005-nji ýylyň maýynda Özbegistanyň Andijon şäherinde hökümete garşy demonstrasiýa gatnaşyjylara özbek hökümetiniň ot açmagyny Birleşen Ştatlaryň yazgarmagynyň yzysüre, özbek hökümeti Amerikanyň harby güýçlerinden ýurtdan çykmagyny talap edipdi. Bu bolsa, Owganystanda alnyp barylýan harby işlerde kynçylyk döredipdi.
Şol döwre çenli özbek hökümeti Waşington bilen üýtgäp duran gatnaşyklary saklap gelipdi, soňra Özbegistan Hytaý bilen Orsýete tarap ýüzüni öwürdi.
Özbegistan häzirki wagt täze Demirgazyk üpjünçilik marşruty (NDR) proýektine hem gatnaşýar. Munuň çäginde ol NATO-nyň Owganystana niýetlenen harby däl ýüklerini daşamakda möhüm rol oýnaýar.
Birleşen Ştatlaryň resmileriniň aýtmagyna görä, NDR çäginde amala aşyrylýan ýük gatnawlarynyň 90% töweregi Özbegistanyň territroriýasy arkaly daşalýar. Häzir Päkistan arkaly ýükleri daşamakda howpsuzlyk kynçylyklarynyň bardygy sebäpli, NDR-iň ähmiýetiniň has-da artjakdygy bellenilýär.
«Ylalaşmazlyklar entegem bar»
Ýöne, her niçigem bolsa, Waşington bilen Daşkendiň arasynda ylalaşmazlyklar entegem bar. Hillari Klintonyň geçen hepde Özbegistana barmagy adam hukuklaryny goraýjy toparlary birneme geň galdyrdy.
Bu saparynyň dowamynda Hillari Klinton Yslam Karimowy demokratiýa azatlygyny giňeltmek üçin beren wadalaryny berjay etmäge çagyrdy.
Ekspertleriň aýtmagyna görä, Özbekistan adam hukuklary, daşary syýasat we hatda özüniň ykdysady ösüş meselelerine-de uzak möhletleýin planlar boýunça çemeleşmeýär.
Uruş we Parahatçylyk maglumatlary institutynyň baş redaktory Jon MakLoud özbek hökümetiniň öňden görüjilik we planlaşdyrma babatdaky gowşaklygyna aladalanýar. Ol “Özbegistanyň töweregindäki dünýä özgerse-de, ýurduň içinde bu proses göze ilmeyar”diýip belleýär.
“Özbek resmileri geljek onýyllygy nähili görýärler? Eger munuň jogaby barada olar pikirem etmeýän bolsalar, onda bu çynlakaý problema. Emma, döwlet mediýasy we özbek hökümeti häzir ýurtda ähli zdyň gülala-güllükdigini habar berýärler” diýip, MacLoad belledi.
Londondaky «Chatham House» barlaglar institutynyiň ylmy işgäri Jeýms Nikseýiň bellemegine görä, Merkezi Aziýanyň beýleki dört döwleti bilen deňeşderiniňde, Özbegistan has ýapyk ýurt bolmagyna galýar.
“Men döwletde strategik nukdaýnazaryň ýoklugy epidemiýanyň bir görnüşidigi bilen ylalaşýaryn. Bu ýagdaý mundan beýläk-de erbetleşýäne meňzeýär. Bu bolsa, azyndan geljekki bäş ýylda Özbegistanda haýsydyr bir möhüm ösüşleriň bolmajakdygyny aňladýar” diýip, Jeýms Nikseý belledi.


text:
Täjigistanyň Daglyk Badahşan regionynda daglardaky buzlaryň eremeginiň netijesinde dörän suw joşguny soňky günlerde azyndan ýedi adamyň ölümine sebäp boldy.
Daglyk-Badahşan awtonom regionynyň administrasiýasynyň metbugat-wekili Nilufar Aslamşoewanyň AÝ/AR-nyň Täjik gullugyna 21-nji iýulda aýtmagyna görä, premýer-ministriň orunbasary Azim Ibrohim we regionyň häkimi Şodihon Jamşed Wanh etrabyna barypdyr. Bu ýerde suwuň joşmagy we ýeriň süýşmegi zerarly 70 çemesi jaý ýumruldy, elektrik liniýalary we suwaryş desgalary zaýalandy.
Jaýsyz galan maşgalalar wagtlaýyn döredilen penalarda ýerleşdirildi.
Premýer-ministr Kohir Rasulzoda tebigy betbagtçylygyň 50 million amerikan dollary möçberinde zyýan ýetirendigini aýtdy.


text:
Owganystanyň prezidenti Aşraf Gani iki günlük resmi sapar bilen 10-njy maýda Täjigistana bardy. Onuň bu saparynyň dowamynda “CASA-1000” atly elektrik proýektiniň açylyş dabarasynyň bolmagyna garaşylýar.
11-nji maýda Duşenbede Owganystanyň, Pakistanyň, Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň resmileriniň gatnaşmagynda gurluşygy 1,17 milliard amerikan dollaryna barabar bolan “CASA-1000” elektrik proýektiniň açylmagy planlaşdyrylýar.
Owganystanyň prezidentiniň edarasynyň ýaýradan beýanatynda Ganiniň täjik prezidenti Emomali Rahmon we beýleki ýokary derejeli resmiler bilen duşuşyp, iki goňşy ýurduň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmegi maslahat etjekdigi mälim edildi.
Şeýle-de, täjik we owgan liderleriniň birnäçe, şol sanda söwda ylalaşyklaryna gol goýmagyna garaşylýar.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň ýakyn ýarany Ukrainadaky krizisi maslahatlaşmak üçin Putiniň Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland (Francois Hollande) bilen 5-nji iýunda Parižde gepleşikleri geçirjekdigini aýtdy.
Putin II Jahan urşunyň tamamlanmagy bilen baglanyşykly dabaralardan bir gün öň Olland bilen duşuşar.
Mart aýynda Russiýa Ukrainanyň Krym regionyny anneksiýa edensoň, Putiniň Fransiýanyň lideri bilen geçirjek ilkinji duşuşygydyr.
Şeýle-de, Ýuriý Uşakow Ukrainanyň hökümetiniň ýurduň gündogarynda alyp barýan “öjükdiriji” diýip atlandyran harby çäreleriniň krizisi has-da çykgynsyz ýagdaýa salýandygyny aýtdy.
Bu aralykda “Reuters” habar gullugynyň NATO-nyň harby ofiserine salgylanyp berýän maglumatynda ukrain araçäginiň golaýyndaky territoriýadan Russiýanyň müňlerçe goşunyny yza çekendigi, emma heniz hem başga-da müňlerçesiniň bardygy bellenilýär.


text:
Duşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 65-nji sessiýasynyň çäginde açylan Sammitde ýörite doklad bilen çykyş etdi.
Özüniň 20 minutlyk çykyşynda ol köp meseleler, şol sanda, halkara energiýa geçirijileriniň howpsuzlygy boýunça BMG-niň garamagynda ýörite organ döretmek, Aral we Hazar deňizleriniň sebitlerindäki infrastrukturany gowulandyrmak meselesinde BMG-niň roluny güýçlendirmek, Owganystandaky meseleleri parahatçylykly ýollar bilen çözmek, bu işlerde Türkmenistanyň oýnap biljek roly ýaly meseleler boýunça gürrüň etdi.
Mundan daşary, türkmen prezidenti Merkezi Aziýa we Hazar regionyny öz içine alýan howpsuzlyk, parahatçylyk we hyzmatdaşlyk meseleleri boýunça ýokary derejede Forumyň döredilmegini teklip edip, şeýle Forumyň ilkinji maslahatynyň Türkmenistanda geçirilip bilinjekdigini nygtady.
Şeýle-de, prezident Berdimuhamedow Owganystanda demirýol infrastrukturasyny gurmak işine ýardam bermekden daşary, Owganystanyň dolandyryjy strukturalary üçin kadrlary taýýarlamak işine-de Türkmenistanyň ýakyndan ýardam berip biljekdigini öz çykyşynda belledi.
Şeýle hem prezident Berdimuhamedow Nýu-Ýorkda geçýän BMG-niň Baş Assambleýasynyň 65-nji sessiýasynyň çäklerinde BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun we onuň syýasy meseleler boýunça orunbasary Linn Pasko dagylar bilen aýry-aýrylykda gepleşik geçirdi.
Bu gepleşiklerde türkmen prezidenti BMG-niň ýokary derejeli ýolbaşçylary bilen regionyň käbir möhüm meselelerini, şol sanda, global energetika howpsuzlygy, daşky sredany goramak, Aral sebitindäki ekologik ýagdaýlary gowulandyrmak, ähliumumy ýaragsyzlanmak, Owganystanda parahatçylygy berkarar etmek ýaly ençeme meseleler boýunça özara pikir alyşdy.
Geçirilen bu aýry-aýry duşuşyklarda BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-munuň we onuň syýasy meseleler boýunça orunbasary Linn Paskonyň bu guramanyň Aşgabatdaky merkeziniň regiondaky roluna ýokary baha berendikleri hem habar berilýär.


text:
Ýekşenbe güni Günorta Koreýada geçýän ýeňil atletika boýunça dünýä ýaryşynda erkekleriň arasynda 400 metr aralyga gurnalan estafeta ylgawynda ýamaýkaly ylgawçylar birinji ýeri alyp, dünýä rekordyny täzelediler.
Bu estafeta ylgawyna gatnaşan ýamaýkaly dört sany ylgawçynyň hatarynda dünýäniň iň ýüwrük ylgawçysy hasaplanýan Usain Bolt hem boldy.
Ýamaýkaly bu dört ylgawçy 400 metr aralygy estafetada 37,04 sekunt wagtda geçdiler. Munuň özi 2008-nji ýylda Pekin olimpiadasynda goýlan ozalky dünýä rekordyndan 0,61 sekunt çaltdyr.


text:
Türkmenistanyň Gahrymany Sadulla Rozmetow uzaga çeken agyr keselden soň, 20-nji ýanwarda 90 ýaşynyň içinde aradan çykdy. Bu barada Türkmenistanyň döwlet mediasy habar berýär.
Sadulla Rozmetowa Türkmenistanyň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazow tarapyndan Türkmenistanyň Gahrymany diýen iň ýokary sylag berlipdi we Daşoguz welaýatynyň Saparmyrat Nyýazow adyndaky etrabyň daýhan birleşikleriniň birine onuň ady dakylypdy.
Sadulla Rozmetow türkmen ideologiýasynyň ideallaşdyran oba hojalyk işgäri hökmünde suratlandyrylan şahsyýetdir.
Türkmenistanyň Gahrymany diýen iň ýokary sylagdan başga, ol Türkmenistanyň Hormatly il ýaşulusy diýen at bilen, «Garaşsyzlyk», «Prezidentiň ýyldyzy», III derejeli «Altyn asyr» ordenleri we başga-da birnäçe döwlet sylaglary bilen sylaglanypdy.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň Gahrymany diýen ady aýatda diňe iki adam göterýär. Olaryň biri oba hojalyk işgäri Myratberdi Sopyýew, beýlekisi bolsa sungat işgäri Maýa Kulyýewadyr.


text:
Şu gün Orsýetiň hökümeti ýurduň ýangyn söndürijileriniň merkezi regionlarda dowam edýän tokaý ýangynlarynyň ýarsyna golaýyny söndürendiklerini, emma, muňa garamazdan, henizem ýüzlerçe ýangyn ojaklarynyň bardygyny habar berdi.
Orsýetiň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligi şu günki gün 93 müň gektara golaý ýerde ýangynyň dowam edýändigini aýtdy. Bir gün mundan öň ýangynyň territoriýasy 174 müň gektardan hem gowrakdy.
Soňky günler Orsýetiň habar serişdelerinde häkimiýetleriň ýangyna garşy göreş çärelerine nägilelik bildiriji köpsanly tankydy we gahar-gazaply seslenmeler peýda boldy.
Bu wakalaryň fonunda hepdäniň sişenbe güni ýurduň premýer-ministri Wladimir Putiniň hut özi ýangynlaryň iň bir güýçli regionlaryndan birinde ýangyn söndüriji uçara münüp, tokaý ýangynlaryny söndürmek çärelerine gatnaşdy.
Şu hepdäniň başynda bolsa, Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew hem tokaý ýangynlarynda öýleri ýanan adamlara ýardam hökmünde öz şahsy pulundan 12 müň dollar bagyş etdi.
Orsýetde indi üç hepdä golaý wagt bäri dowam edýän bu tokaý ýangynlary bu ýurduň taryhynda iň uly gerimdäki ýangyn hasaplanylýar.


text:
Meşhur aktrisa Natalie Portman täze filminde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň öňki prezidentiniň aýaly Jaklin Kennediniň (Jacqueline Kennedy) keşbini ýerine ýetirýär.
Gürrüňi gidýän filmde Jakliniň ömrüniň dört güni, ýagny onuň adamysy, Birleşen Ştatlaryň öňki prezidenti John F. Kennedy-niň janyna kast edilenden soňky günler barada gürrüň edilýer.
“Jackie” diýlip atlandyryljak filmiň prodýuseri Darren Aronofsky bolar. Ol Portmanyň “Oskar” baýragyny almagyna sebäp bolan “Gara guw” atly filmiň hem prodýuseridir.
Gürrüňi gidýän film şu ýylyň soňunda surata düşürilip başlanylýar.
Bu aralykda, Kann kinfestiwalynda Portmanyň “Söýgi hekaýasy we tümlük” atly filminiň ilkinji gezek görkeziliş dabarasy geçirilýär.
Bu film ysraýylly tanymal ýazyjy Amos Ozunyň awtobiografik, ýagny öz ömri baradaky romany esasynda surata düşürilendir.
Birleşen Ştatlaryň öňki prezidenti John F. Kennedy we onuň aýaly Jacqueline Kennedy. 22-nji noýabr, 1963 ý.


text:
Yrak goşunlary Mosulyň golaýynda, geljekde «Yslam döwleti» toparynyň elindäki şähere hüjüme etmäge taýýarlanmak üçin, täze front açdy.
Howpsuzlyk resmileri terrora garşy saýlama güýçleriň we iki sany goşun diwiziýasynyň 18-nji iýunda demirgazykdaky Baiji şäherinden Kaýara şäherine tarap ilerländigini aýtdy.
Bu şäher Mosuly yzyna almak üçin baza bolmaly. Mosul Yragyň iň uly demirgazyk şäheri we, «Yslam döwleti» toparynyň bu ýurtdaky paýtagty bolup durýar.
Bu ilerleme yrak güýçleri 18-nji iýunda, dört hepdelik operasiýadan soň, ahyry Falluja gireninden soň mümkin boldy.
Falluja 2014-nji ýylyň ortasyndan bäri YD-nyň elindedi.


text:
Ysraýylyň premýer-ministri Günbatar kenardaky gurluşyklary doňdurmagyň möhletini uzalmagyň şertini aýtdy. Munuň üçin palestinalylaryň Ysraýyly ýewreý döwleti hökmünde ykrar etmegi gerek.
Halkara jemgyýetçili ýap-ýaňy tamam bolan gurluşyk doňdurmak möhletiniň uzaldylmagy üçin Binýamin Netenýahua basyş edýär.
Netenýahu bu şerti şu gün parlamentde aýtdy. Palestinalylar basylyp alnan ýerlerdäki ýewreý obalarynyň gurluşygy togtadylmasa gepleşiklerden çekiljeklerini aýdýarlar.
Olar Ysraýylyň ýewreýleriň watanydygyny ykrar etmek baradaky talaby ret edýärler.


text:
Öten agşam ABŞ-nyň we Orsýetiň prezidentleri telefon arkaly gepleşik geçirip, Orsýetiň Bütindünýä söwda guramasyna girmegini we Liwiýadaky ýagdaýy maslahat etdiler.
Barak Obama: “Şu ýyl Orsýetiň Bütindünýä söwda guramasyna goşulmagyny ABŞ goldaýar” diýdi.
Liwiýadaky ýagdaýa degip geçip, Dmitriý Medwedewiň: “Halkara güýçleriň urýan zarbalary netijesinde graždan ilatdan pidalaryň barlygy dogrusyndaky habarlar alada döredýär” diýendigini Kremliň metbugat gullugy habar berdi.
Obama Liwiýa garşy halkara sanksiýalary goldandygy we ýakynda liwiýa meselesi boýunça eden beýannamasy üçin Orsýetiň prezidentine minnetdarlyk bildirdi.
Medwedew birnäçe gün mundan öň žurnalistler bilen gürrüňde: “BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Liwiýada uçuşsyz howa giňişligini döretmek baradaky rezolýusiýasy Orsýetiň pozisiýasyna gabat gelýär” diýipdi.


text:
Täjigistanyň Içeri işler ministrligi, geçen hepde polisiýa tarapyndan kowalanyp, gysga wagtlaýyn tussag edilen “Ýaş partiýanyň” agzalaryny gürrüňi edilýän zabun çemeleşme boýunça ministrlige arza bilen ýüzlenmegi sorady.
Ministrligiň adaty bolmadyk bu beýanaty, sosial mediada polisiýanyň tussaglykdaky erkek adamlara we aýal-gyzlara kemsidiji sözler aýdyp, olary urup-ýençýändigi hakynda ses ýazgysy peýda bolup, bu ugurdan tussaglaryň dogan-garyndaşlary we hukuk goraýjy aktiwistler şikaýat edensoňlar peýda boldy.
Ministrligiň metbugat wekili Jaloliddin Sadriddinow, 15-nji maýda geçirilen “Hindi bahary” festiwalyna gatnaşanlygy sebäpli, 19-njy maýda paýtagt Duşanbäniň köçesinde birnäçe ýaş adamlaryň tussag edilendigini tassyklady.
Tussag edilmeler
Sadraddinow, polisiýada sorag edilensoňlar goýberilendigini ýatladyp, olara erbet çemeleşilendigi hakynda hiç bir maglumatynyň ýokdugyny aýdýar. Ýöne ol “bu wakanyň pidalary resmi şikaýat haty bilen ýüz tutsalar, ministrlik bu aýdylýanlary derňär” diýdi.
16 minutlyk ses ýazgynyň 18-nji maýda Internetde sosial mediada paýlaşylmagy tolgunşyklary döretdi we bu faktlar boýunça tiz çäre görülmegine getirdi.
Ses ýazgysyny sosial mediada birinji bolup Facebookda täjik we rus dillerinde habarlary çap edýän “Platforma” atly topar köpçülige ýetirdi. Bu ses ýazgynyň polisiýanyň jaýynda mobil telefon arkaly ýazga geçirilendigi aýdylýar.
Platformada aýdylşyna görä, aglabasy 18 ýaşyna ýetmedik çagalardan ybarat 200 töweregi adam Duşenbedäki Ismoili Somoni etrapçasyndaky polisiýa merkezine äkidilip, olara paýyş sögülipdir we olar ýenjilipdir.
Facebookdaky bu ýazgy birnäçe sagadyň içinde ýüzlerçe gezek paýlaşylypdyr.
“Haýyş edýän, meni urmaň!”
Ýazgyda paýyş sözler bilen gygyrýan erkegiň sesi eşidilýär. Käte ol sesleriň arasynda gynalýan, ten jezasyna uçran adamlaryň sesleri hem aýyl-saýyl bolýar.
“Haýyş edýän meni urmaň, haýyş edýän, haýyş edýän men munuň gadagandygyny bilemokdym!” diýen ýaly sözler bilen aglap, polisiýa ýalbarýan zenan sesini hem eşitse bolýar.
Ýazgynyň şol ýerinde: “Heý, bu ýerde bu taýaklar işe ýaramaýa…” diýlen erkek sesinden ozal, tiz-tizden dem alýan zenan sesi eşidilýär.
Beýleki bir mylaýymrak erkek sesi bolsa: “Seniň ýaly ýaş, owadan gyzlar gijäniň ýarynda köçelerde entäp ýörmeli däl. Sen özüňden utan!” diýýär.
Azatlyk Radiosynyň bu sesleriň hakykatdygyny tassyklatmak üçin eden aladalary başa barmady. Ýöne ýerli adam hukuklary boýunça awtiwistleriň aýtmagyna görä, bu ýagdaý polisiýanyň zulumyndan ejir çekýänleriň bolandygyny subut edýär.
Özbaşdak ýygnanyşyklar gadagan edilipdi
Duşenbede ýerleşýän “Gynamalara garşy koalisiýanyň” wekili Dilrabo Samadowa Azatlyk Radiosyna ýazgynyň barlanandygyny we 16 minudyň dowamynda polisiýanyň tussaglary 25 gezek urandygynyň anyklanandygyny aýtdy.
“Gynamalara garşy koalisiýa”, wakanyň pidalaryna polisiýa işgärlerine garşy suda ýüz tutmaklaryny teklip edip, sudda olaryň tarapynda durup, wekilçilik edip biljekdigini aýtdy.
Samadowa agzalýan ses ýazgysynda ýedi sany polisiýanyň sesiniň bardygyny kesgitländiklerini belleýär.
“Ýaş partiýa” agzalarynyň näme üçin tussag edilendigi häzirem sorag astynda galýar.
Täjik häkimiýetleri köp çykdajyly özbaşdak ýygnanyşyklaryň maşgala býujetine agram salýandygyny tutaryk edinip, beýle ýygnanyşyklary gadagan edýär.
Geçen ýyl Duşenbäniň bir ýaşaýjysyna, onuň restoranda dostlary bilen öz 25 ýaşynyň toýuny toýlandygy üçin, bu dabara gatnaşanlaryň hemmesine pul jerimesi salyndy.
Ýöne “Hindi baýramçylygyny” gurnaýjy gurama, ýagny döwlete degişli bolmadyk ýerli jemgyýetçilik guramasy “Alegriýa” reňk baýramçylygy diýlip tanalýan “Holi” baýramyna 400 sany adamynyň çagyrylmagyna we gutlag dabarasyny geçirmäge öňünden resmi rugsat alnandygyny aýdýar.


text:
Induktiwlik
Induktiwlik (lat. Indiçtio-gönükdirme, inetleme) - elektrik zynjyrýýn magnit häsiýetlerini aňladýan fiziki ululyk. Geçiriji konturda akýan tok töwerekdäki giňişlikde magnit meýdanyny döredýär, şonda konturyn içinden geçýän magnit akymy (F) togun güýjüne (I) göni proporsionlardyr: F=LI Proporsionallyk koeffisientine (L) I. ýa-da konturyn samoinduksiýa koeffisienti diýilýär. I. konturyn ölçeglerine we formasyna, sheýle hem onuň ýerleşen seredasynyň magnit syzyjylygyna baglydyr. Birlikleriň halkara sistamasynda (seret) I-in birligine genri (gn) diýilýär. SGS birlikler sistemasynda (seret) I-in uzynlyk ölçegi bar, shonun üçin hem bu sistemada I-in birligine sm diýilýär döreýän somoinduksiýanyn ehg-I (E) I-in üsti bilen anladylýar. (-togun wagtyn dowamynda üýtgemegi). Togun berlen güýjünden I. togun magnit meýdanynyň energiýasyny (w) kesgitleýär. I.näçe köp bolanda, tokly konturyn toweregindki ginishlikde jemlenýän magnit energiýasy hem shonça köpdür. Eger elektriki we mehaňyky hadysalaryň arasynda menzeshlik bar bolsa, onda magnit energiýasy kinetiç energiýasy. Bilen deneshdirilmelidir (bu ýerde m=jisimiň massasy, W=onuň hereketiniň tizligi) . Diýmek I. massasynyň roluny tok bolsa tizliginiň roluny oýnaýar. Netijede I. togun inersiýa häsiýetlerini kesgitleýär.


text:
Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew ýurduň syýasy oppozisiýasyny “daşary ýurtlaryň puluna öz wyždanyny satan satlyk toparlar” diýip atlandyrdy.
Çarşenbe güni Bakuda geçirilen ykdysady konferensiýasynda Alyýew geçen ýylyň oktýabr aýynda bolan prezidentlik saýlawlary “oppozisiýanyň soňy we onuň masgaraçylygynyň aňry-başy” boldy, diýip belledi. Alyýew “daşary ýurtlardan pul alýanlara Azerbaýjanyň syýasatynda ýer ýokdur” diýdi.
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy Azerbaýjanyň geçen ýylyň oktýabr aýynda bolan saýlawlaryň geçirilişini “uly kemçilikler” üçin ýazgardy we saýlawlaryň “medianyň çäklendirilen şertlerinde” geçirilendigini belledi.
Prezident wezipesine dalaş eden Ilkar Mammadow we garaşsyz saýlaw synçysy Anar Mammadli tussag edilip, suda garaşýarlar, şeýle-de azyndan iki oppozision žurnalist uzak möhletli tussaglyga höküm edildi.


text:
Eýranyň ýadro meselesi boýunça Gazagystanyň Almaty şäherinde geçirilen iki günlük gepleşikler şenbe güni giçlik oňyn bir netije bermezden, tamamlandy.
Bu gepleşiklere araçyllyk eden Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton iki gün dowam eden uzak diskussiýalaryň taraplaryň arasyndaky tapawutlary ýeňip geçmäge mümkinçilik bermändigini aýtdy.
Birleşen Ştatalaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Britaniýanyň we Germaniýanyň wekilleriniň Eýranyň wekilleri bilen Almatyda geçiren bu gepleşigi şu ýylyň başyndan bäri Gazagystanyň bu şäherinde gurnalan ikilenji gepleşikdir.
Dünýäniň bu ösen ýurtlary Eýranyň urany ýokary derejede baýlaşdyrmakdan el çekmegini talap edip, munuň öwezine Eýrana garşy ulanylyp gelinýän käbir ykdysady sanksiýalary ýatyrmaklygy teklip edýärler.
Eýran öz gezeginde özüniň ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlara gönükdirilendigini hem-de urany baýlaşdyrmaklyga özüniň kanuny hukugynyň bardygyny aýdyp, olaryň bu teklibinden ýüz öwrüp gelýär.


text:
Geçen bäş ýyllykda slans ýataklaryndan nebit-gaz almakda edilen öňegidişlikler Birleşen Ştatlarda energiýa senagatyny düýpgöter üýtgetdi.
Indi bolsa düýbi Parižde ýerleşýän Halklara energiýa gullugynyň täze hasabatynda onuň global energiýa bazaryny hem sarsdyrmagynyň mümkindigi bellenýär. Gullugyň 12-nji noýabrda çykan hasabatynda "Birleşen Ştatlar aňyrsy 2017-nji ýyldan beýläk dünýäde nebit öndürmekde ýolbaşçy orny eýeläp, häzir birinji we ikinji orunlarda durýan Orsýet bilen Saud Arabystanyny yzda galdyrar" diýilýär.
Özüniň köplençe Günbatar ýurtlaryndan durýan 28 agzasynyň energiýa üpjünçiligini howpsuzlandyrmak ugrunda iş alyp barýan Halkara energiýa gullugy Birleşen Ştatlaryň 2030-njy ýyla çenli asla nebit eksportirleýän ýurda öwrüljekdigini, 2035-nji ýyla çenli hem öz energiýa hajatlarynyň tas hemmesini özüniň üpjün etjekdigini çaklaýar. Birleşen Ştatlar häzir sarp edýän energiýasynyň 20 prosentini import edýär.
Bu zatlar Amerikanyň bütin dünýä energiýa bazaryndaky häzirki pozisiýasyny düýpgöter üýtgeder. Bu özgerişi ilkinjiler bolup duýanlar hem Orsýet, OPEK we Ýewropa bolar.
Ýewropa häzir bütinleý diýen ýaly Orsýetiň we Orta Gündogaryň nebitine garaşly. Sebäbi golaýdaky beýleki mümkin çeşme bolan Günbatar Afrikanyň nebiti Birleşen Ştatlara gidýär. Ýöne Amerika Günbatar Afrikadan edýän importyny togtatsa, Ýewropa bu ýerden köpräk nebit alyp biler.
Bu hem, bir tarapdan, özüniň energiýa çeşmelerini köpletlmegi üçin Ýewropa kömek bolsa, beýleki tarapdan-da, Orsýet bilen OPEK-iň Aziýa bazarlarynyň gözlegine çykmagyna sebäp bolar.
Halkara energiýa gullugynyň çaklamagyna görä, aňyrsy 2035-nji ýyldan beýläk Orta Gündogarda önýän nebitiň 90 prosenti Aziýa gider. Häzir Azia gidýän onuň 60 prosenti. Munuň hem uly bölegini Hytaý bilen Hindistan alýar.
Londonda ýerleşýän "Chatham House" guramasynyň enregiýa eksperti John Mitçeliň pikiriçe, munuň Aziýanyň energiýa problemasyny çözmäge kömegi degmegi mümkin: "Orta Gündogaryň eksport artykmaçlyklary şu wagt-da Aziýa bazarlarynyň import ýetmezçiliklerini doldurmaga ýeterlik däl".
Ýöne senagat analitikleri slans nebitine täze baýan Birleşen Ştatlar nebit eksportirleýän esasy ýurt bolar diýip pikir edenoklar. Munuň hem iki sebäbi bar. Bu sebäpleriň biri - ykdysady. Häzir nebitiň bahasy – bir barrel 80 dollardan. Amerika global bazary nebitden dolduran halatynda, bu baha zyýan ýetip, onuň aşaklamagy mümkin.
Mundan başga-da bir gorky bar. Slans nebitini köpräk öndürjek bolsaň, aşa köp guýy gerek. Sebäbi az sanly guýylar öndürijilikli bolmaýar.
Londonda neşir edilýän "Petroleom Argus" energiýa žurnalynyň redaktory Riçard Çaýld muny şeýle düşündirýär: "Saud Arabystanynda bir guýydan alynýan nebit ortaça hasap bilen häzir Amerikada esasy slans regiony bolan Demirgazyk Dakota ştatynda bir guýydan alynýandan 26 esse ýokary".
Diýmek, Amerika nebit eksportirleýän esasy döwletler bilen bäsleşjek bolsa, öz landşaftyny buraw desgalaryndan doldurmaly. Bu hem ekologik ýagdaýlara görä, o diýen ähtimal däl.
"Nebit öndürmek baradaky tehnologiýa zyýansyz metodlary kämilleşdirmekde çalt ösýär. Tehnologik ösüş ýok däl. Ýöne, meniň pikirimçe, muňa garamazdan, problemalar bolar. Slans nebitini özleşdirmek üçin gapysyny açmaga garşy çykan ştatlar, käbir ýerler tapylar" diýip, Mitçel aýdýar.
Her niçik-de bolsa öňümizdäki 10 ýyllykda nebit dünýäde ozalkylaryndan köp bolar. Ýöne onuň bahasy aşaklamaz, sebäbi oňa bolan talap-da şonça artar.


text:
ÝHHG-niň synçylary Azerbaýjanda çarşenbe güni geçirilen we ýurduň häzirki prezidenti Ylham Aliýewe ýeňiş getiren prezidentlik saýlawlarynyň düýpli kemçilikler bilen amala aşyrylandygyny aýtdylar.
Fransiýaly kanunçykaryjy we ÝHHG-niň Demokratik institutlar we Adam hukuklary boýunça edarasynyň gysga möhletli gözegçiler missiýasynyň ýolbaşçysy Mişel Woisin penşenbe güni Bakuwda geçirilen metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda saýlaw prosesinde esasy azatlyklaryň depelenendigini aýtdy.
Halkara guramalarynyň bahalary
Mişel Woisin 9-njy oktýabrda bolan saýlawlarda söz, pikir, bileleşmek azatlyklarynyň depelenendigini, dalaşgärlere deň mümkinçilikleriň berilmändigini aýtdy. Şeýle-de, onuň sözlerine görä, käbir dalaşgärlere garşy aýyplamalaryň öňe sürülmegi we ses berijileriň gorkuzylmagy ýaly wakalar saýalawlara kölege salypdyr.
ÝHHG-niň ozalky beýannamasynda Azerbaýjandaky saýlawlaryň guramanyň standartlaryna laýyk bolmandygy mälim edilipdi. Mişel Woisin ol kemçilikleriň düzedilmelidigini aýtdy we Azerbaýjany ÝHHG-niň standartlaryny berjaý etmäge çagyrdy.
Çarşenbe günki ses berişlikde aktiwistler galplyklaryň bolandygyny, şol sanda goşmaça býulletenleri ulanmak we şol bir ses berijilere birnäçe gezek ses berdirmek ýaly bikanun hereketleriň edilendigini açyk görkezýän wideoýazgylaryň bardygyny aýtdylar.
Ses berişlikden bir gün öň, sişenbe güni, Merkezi saýlaw komissiýasynyň smartfonlar üçin niýetlenip taýýarlanan programmasy arkaly Aliýewiň 73% ses alyp, saýlawlarda ýeňiş gazanandygy habar berildi. Merkezi saýlaw komissiýasy munuň üçin ötünç sorady we ýaýradylan maglumatyň programmanyň synagy bolandygyny aýtdy.
Azerbaýjanda çarşenbe güni bolan prezidentlik saýlawlaryna jemi 10 dalaşgär gatnaşdy. ÝHHG-niň synçylar toparynyň ýolbaşçysy Mişel Woisin muny ozalky saýlawlar bilen deňeşdirilende öňegidişlik hökmünde häsiýetlendirdi.
Ýewropa Geňeşiniň Parlament Assambleýasynyň we Ýewropa Parlamentiniň gözegçileriniň bilelikdäki missiýasynyň ýaýradan beýannamasynda ýurtda söz azatlygyna degişli kemçilikler dowam edýän hem bolsa, ses berişligiň açyk we demokratiýa laýyk bolandygy aýdyldy.
Sanalan sesleriň hasaba alynmagynyň netijesinde Aliýewiň 84.6% ses toplandygy barada habar berildi.
Oppozisiýanyň reaksiýasy
Azerbaýjanyň Birleşen oppozisiýasynyň dalaşgäri Jamil Hasanlynyň 5.5% ses toplandygy habar berildi. Hasanly saýlawlaryň netijelerini sud arkaly ret etdirmek niýetini mälim etdi.
Azerbaýjanyň oppozision demokratik güýçleriniň Geňeşi atly koalisiýa 12-nji oktýabrda Bakuwda protest aksiýasyny geçirmekçi bolýar.
Prezident Ylham Aiýew 2003-nji ýyldan bäri Azerbaýjana ýolbaşçylyk edýär.


text:
Duşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow “Çalyk Holding” kompaniýasynyň direktorlar geňeşiniň başlygy Ahmet Çalyk we “Itera” kompaniýasynyň başlygy Igor Makarow dagylar bilen aýry-aýrylykda gepleşik geçirdi.
Gepleşiklerde Ahmet Çalyk bilen Igor Makarowyň öz kompaniýalarynyň Türkmenistanda amala aşyrýan proýektleri bilen bagly hasabat berendikleri we Türkmenistan bilen öz hyzmatdaşlyklaryny mundan beýläk has-da ösdürmeklige gyzyklanma bildirýändiklerini nygtandyklary habar berilýär.
Ýöne Türkmenistanyň resmi habar çeşmeleri bu iki kompaniýanyň Türkmenistanda anyk nähili proýektleri alyp barýandyklary barada maglumat bermeýärler.


text:
Türkmenistanyň soňky 70-80 ýyllyk taryhynda kimdir birine ýadygärlik dikmek, yz ýany bolsa ony aýyrmak adaty kada öwrüldi diýsek ýalňyşmarys.
Ýönekeý ýa wagtlaýyn syýasy liderlerden başlap, hyzmaty dünýä derejesinde ykrar edilen Karl Marks, Fridrih Engels, W.I. Lenin ýaly tanymal syýasy liderlere goýlan ýadygärliklerem belli bir wagtda guruldy, soňra-da sökülip aýrtyldy. Olaryň oba-şäherlere dakylan atlary hem ýok edildi.
Bu kanuna laýyklykdan diktator prezident Saparmyrat Nyýazow hem halas bolup bilmedi. Häzirlikçe onuň iň belent ýadygärligi sökülýär.
Şol wagtyň özünde başgalara ýadygärlik dikmek işleri-de gaty gyzgalaňly barýar. Paýtagtdaky Garajaoglan seýilgähiniň hem Parahat medeni merkeziniň aralygynda ýüzlerçe adama ýadygärlik goýmak işiniň täzeden güýje girendigini diňleýjilerimiz ýazýarlar.
Ýadygärligi dikiljekleriň aglaba köpüsi XX asyrda ýaşan ylmy-edebi döredijilige degişli wekiller. Ondan soňky köplük şekillendiriş sungatyna hem aýdym-saz senedine degişli. Olaryň älisinde diýen ýaly hormatly at ýa-da orden-medal bar.
Birnäçesi bu ady sowetler zamanynda gazanan bolsa, beýlekileri Saparmyrat Nyýazowyň şahsyýetini mahabatlandyryp alypdy. Häzir olardan 50 çemesiniň heýkeliniň taýýar edilendigini Azatlyk Radiosyna gowuşýan maglumatlarda aýdylýar.
Iň gowy ýadygärlik halkyň kalbynda
Eýsem näme üçin paýtagtyň merkezinde olara heýkel oturdylýar diýen tebigy sowal döreýär. Soňky 20 ýylda olaryň köpüsiniň eserleriniň çykmaýandygy üçinmi? Hudožnokleriň işleriniň sergisiniň guralmaýandygy sebäplimi? Olara garşy berk gadagançylyk bar wagtynda ýadygärliklerini dikmek nämä gerekdi?
Beýleki bir tarapdan, meselem, Atly Gralyýewiň bar bolan ýadygärligini golaýda ýykdylar. Indi oňa ýene ýadygärlik dikmelimi? Yadygärlikden öňürti olara azatlyk berilse gowy bolmazmydy?
Ýadygärlige sarp ediljek serişdelere olaryň eserleri halka ýetirilse, nähili oňat bolardy. Sebäbi Kerim Gurbannepes aýtmyşlaýyn, ýeriň aşagynda-da daş az däl, iň gowy ýadygärlik bolsa halkyň kalbynda. Halk Magtymgulyny, “Göroglyny” öz kalbynda daşsyz ýaşadyp gelipdir ahyryn.
Hudaýberdi Hally Pragada ýaşaýan türkmen ýazyjysy. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Şu gün Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow türki dilli döwletleriň liderleriniň Sammitine gatnaşmak üçin Türkiýäniň Stambul şäherine bardy.
Stambulda geçirilýän bu maslahatda türki dilli döwletleriň liderleri köptaraplaýyn özara hyzmatdaşlyklary ösdürmek meselesi barada maslahat ederler diýlip garaşylýar.
Şu gün «Trend» habar agentligi bu Sammitiň çäklerinde geçirilen metbugat konferensiýasynda prezident G.Berdimuhamedowyň Hazar deňziniň durumy bilen bagly jedelli meselelerde öz ýurdunyň Azerbaýjan bilen hoşniýetli gatnaşyklaryny ýaramazlaşdyrmak niýetiniň ýokdugyny nygtandygyny habar berdi.
Mundan daşary, habar agentlikleriniň maglumatyna görä, şu gün Stambuldaky bu maslahatyň çäklerinde Türkmenistanyň energetika we tebigy resurslar boýunça ministri Baýramgeldi Nedirow Türkiýäniň we Azerbaýjanyň energetika ministrleri bilen ýörite gepleşik geçiripdir.
Bu gepleşiklerde Türkmenistandan Hazar deňziniň üsti bilen Azerbaýjana we ondan aňyrky daşarky bazarlara gaz akdyrmak meseleleri barada maslahat edilendigi hem habar berildi.


text:
Makedoniýa düýn bir jenaýatçy toparyň üstüni açandygyny, olaryň galp firmalar arkaly 21.8 million ýewrony kanunlaşdyrandyklaryny aýtdy.
Içeri işler ministrligi jenaýatçy toparyň agzalarynyň 11-siniň makedoniýalydygyny, 9-synyň bolgariýalydygyny we biriniň bolsa serbdigini aýdýar.
Maglumata görä, bu topar bolgar raýatlarynyň adyna galp söwda firmalaryny döredip, 2007-2010-njy ýyllarda salgyt tölemezlik üçin galplyga ýüz urupdyrlar.
Häkimiýetler Makedoniýanyň bu galplyk netijesinde 2 million ýewro çemesi salgyt girdejisini ýitirendigini aýdýarlar.


text:
Siriýa häkimiýetleri ýurduň demirgazygyndaky howpsuzlyk güýçleriniň işgärlerine ýakynda hüjüm gurnan ýaragly toparyň liderini tussag edendigini habar berýär.
Anna güni siriýa goşunlary ýurduň demirgazygyndaky ençeme etrabyň, şol sanda Jisr-eş-Şugur şäheriniň ýollaryny ýapdy. Bu şäherde, resmi maglumata görä, ýaragly hüjüm netijesinde 120 polisiýa işgäri ölüpdir.
Siriýanyň şäherlerinde hökümete garşy köpçülikleýin çykyşlar dowam edýär. Soňky gije-gündizde 30-dan gowrak adam öldürildi. Demirgazyk etraplarda protest aksiýalaryny basyp ýatyrmak üçin siriýa goşunlarynyň tanklary we wertolýotlary ulanandygy habar berilýär.
Birleşen Ştatlar Siriýanyň häkimiýetleriniň hereketlerini üzül-kesil ýazgardy.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk geňeşi “ görnetin terror hüjümi bolan” Minskidäki metro stansiýasynyň partladylmagyny ýazgaryp, beýanat ýaýratdy. Belarusyň paýtagtynda amala aşyrylan bu partlamada 12 adam ölüpdi.
Howpsuzlyk geňeşindäki bir diplomatyň aýtmagyna görä, bu beýanatda “çalymdaş” sözüniň ulanylmagynyň sebäbi, Geňeşiň käbir agzalarynyň bu partlamanyň arkasynda kimiň durandygyna şübhelenmeleri bolupdyr.
Duşenbe güni Miskide amala aşyrlan partlamada 150 adam hem ýaralanypdy.
Belarus resmileriniň aýtmagyna görä, bu partlamany amala aşyrmakda gümän edilýän şahs, şeýle-de onuň iki ýarany tussag edilipdir. Olar bu partlama dahyllydygyny hem boýun alypdyrlar.


text:
Prezident Ýuşenkonyň adminstrasiýasynyň başlygy Wera Ulýançenko Dmitriý Medwedewiň hatynyň agressiw häsiýetde ýazylanlygyny aýtdy.
Ulýançenko “köne imperialistik endikleriniň zamuny” bolan Orsýetiň ýolbaşçylary öz goňşulary bilen diňe “töhmet atmak we haýbat atmak” dilinde gepleşmäge ukyply diýip belledi.
Orsýetiň Daşary Işler ministriniň orunbasary Grigoriý Karasin Ukraina tarapyndan edilen bu beýannama çalt reaksiýa bildirdi. Ol Orsýet tarapyndan iberilen resmi hatda Ukraina bilen gatnaşyklaryň ýaramazlaşýanlygyna aladalanma bildirilenligini aýdyp, Ulýançenkony Medwedewiň hatyny bilkastlaýyn tersin mälim etmekde aýyplady.
Orsýetiň prezidentiniň hatynda Ýuşenkonyň adyna ençeme nägilelikler öňe sürüldi, hususan-da, geçen ýylyň awgust aýynda Kiýewiň Gürjüstany ýarag bilen üpjün edenligi, Ukrainanyň 1930-njy ýyllaryň aýylganç açlygyny ukrain halkyna garşy genotsid atlandyryp, sowet döwrüniň taryhyny özüçe öwürýänligi hatda bellenildi.
Wiktor Ýuşenkonyň hökümetiniň ýurtda ors dilini çäklendirýänligi, şeýle-de Ukrinanyň Sewastopol şäherinde ýerleşýän Orsýetiň Gara deňiz flotuna päsgelçilikler döredýänligi hem sanap geçildi.
“Täze döwür başlanýança ilçi yok”
Gara deňziñ kenaryndaky Soçi residensiýasynda eden wideo çykyşynda Dmitriý Medwedew “täze döwür” başlanýança Kiýewe ilçi ýollamajagyny aýtdy.
“Täze döwrüň başlanmalydygyna ynanýaryn. Emma häzirki ýgdaýda Ukraina öz ilçimizi ibermezlik kararyna geldim. Ol öz işine gijräk başlar. Onuň takyk möhletleri gatnaşyklarymyzyň real depgini hasaba alnyp, kesgitlener. Orsýet bilen Ukrainanyň köptaraply gatnaşyklarynyň hil taýdan täze derejä, ýagny strategik ýaranlyk derejesine galjagyna ynanýaryn. Şeýle döwür alysda däl. Ukrainanyň täze ýolbaşçylarynyň muňa taýýar boljagyna ynanýaryn” diýip, Orsýetiň prezidenti aýtdy.
D.Medwedewiň bu çykyşynyñ öň ýanynda Orsýetiň baş prawoslaw ruhanysy Kirilliň hem Ukraina on günlük sapary bolupdy. Orsýetiň baş ruhanysynyň bu wiziti ukrain milletçileriniñ arasynda protest döredip, orsýet häkimiýetiniň Ukrainada synag edilmegi hökmünde kabul edilipdi.
Häzirki wagtda Ukrainanyň syýasatçylary 17-nji ýanwara bellenen prezidentlik saýlawlaryna taýýarlyk görýärler. Köpçüligiň pikiri öwrenilende, W.Ýuşenko 4 % goldaw bildirilýänligi, premýer-ministr Ýuliýa Timoşenkony 10% we Regionlar partiýasynyň başlygy W.Ýanukowiçi bolsa, pikir soralşyga gatnaşanlaryň 20% goldaýanlygy belli boldy.
Köp synçylar D.Medwedewiň başlangyjyna Ukrainadaky saýlawlara öz täsirini ýetirmek synanyşygy hökmünde garaýarlar. Tbiliside ýerleşýän Strategiýa we Ösüş institutynyň başlygy Andro Barnow şeýle pikirde: “Bu Ukrainanyň içerki syýasatyna goşulmak boýunça göni we hakyky synanyşykdyr. Bu, şeýle-de, Orsýetiň agressiw syýasatynyň Ukrainada ýetip gelýän saýlawlaryň netijelerine täsir etmek synanyşygy. Gürjüstana garanda, öz täsirini ýetirmek üçin Ukrainada Orsýetiň has güýçli gurallary bar. Şeýlelikde, Orsýetiň şol ýerdäki syýasatynyň üstünlikli bolup biljegini hasapdan aýyrmaly däl” diýip, Andro Barnow aýtdy.
Tbiliside ýerleşýän Strategiýa we Ösüş institutynyň başlygynyñ aýdan pikirleri Ýewropa Parlamentiniň polşaly agzasy Marek Siwieç tarapyndan hem gaýtalandy.
Leonid Krawçuk ylalaşmaýar
Öz nobatynda Ukrainanyň ozalky prezidenti Leonid Krawçuk şeýle pikirler bilen ylalaşmaýar. Ol Ukrainanyň indiki prezidentini Kreml däl-de, ýurduň saýlawçylary saýlar diýip, hasap edýär.
Orsýetli syýasaty öwreniji Dmitriý Oreşkin D.Medwedewiň Ukrain ýolbaşçylarynyň adyna ýollan haty ilkinji nobatda Orsýetiň öz halkyna niýetlenen diýip, pikir edýär.
Onuň sözlerine görä, Demirgazyk Kawkazdaky zorluklar, ykdysady krizis sebäpli ykdysady kynçylyklardan nägilelikleriň güýçlenmegi we işsizligiň artmagy ýagdaýyň “kontroldan çykýanlygyny” aňladýar. Şeýle ýagdaýda Orsýet ýolbaşçylary ilat arasynda haýsydyr bir daşky duşmanlar hakda pikir döredip, içerki goldawa eýe bolmak usulyny ulanmakçy bolýarlar diýip, D.Oreşkin belledi.


text:
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Robert Geýts ýekşenbe güni amerikan telewideniýesinde çykyş edip, Kongresiň amerikan harbylarynyň Liwiýa wakalaryna gatnaşmagyna goýberilýän serişdeleri kesmeli däldigini duýdurdy hem-de Liwiýanyň lideri Muammar Kaddafiniň güýçleriniň garşysyna gönükdirilen operasiýalar gowy gutarar diýdi.
Birleşen Ştatlaryň kanun çykaryjylary prezident Barak Obamanyň Kongresiň tassyknamasyny almazdan amerikan harbylaryny Liwiýada ulanmagy dowam etdirmeginiň kanunylygyny sorag astyna alýarlar.