text:
Türk dünýäsinden habarlar
Gepleşigimizde türk dünýäsinden gelip gowşan habarlara giňişleýin ýer bermekçi
Türk dünýäsinden habarlar atly täze gepleşigimiziň ilkinji sanyna başlaýarys. Gepleşigimizde türk dünýäsinden gelip gowşan habarlara giňişleýin ýer bermekçi.
Gepleşigimiziň ilkinji habary Gazagystandan gelip gowuşdy. Soňky döwürde başdan geçirilýän terrorçylykly hüjümlerden soň Gazagystanda görülýän çäreleriň berkidilmegi maksady bilen terrora garşy göreş kanuny kabul edildi.
Prezidentiň Metbugat merkezi Prezident Nursoltan Nazarbaýewiň Mejlisde kabul edilen we terrorçylyga garşy göreşde görüljek çäreleriň giňeldilmegi baradaky kanuny tassyklandygyny habar berdi.
Prezident Nazarbaýewiň görkezmesine laýyklykda terrorçylyga garşy göreş kanunyna girizilen üýtgetmeler, terrorizmiň maliýe girdeýjisini emele getirýän bikanun neşe söwdasyna, ýarag satuwy we migrasiýa ugurlarynda berk düzgünleriň goýulmagyny nazarda tutýar.
Ikinji habarymyz Azerbaýjanda geçirlen maslahat bilen arabaglanşykly. Türk dünýäsiniň 2017-nji ýyldaky medeniýet paýtagty Türkistan boldy. Gazagystanyň Türkistan şäheri 2017-nji ýylda Türk dünýäsiniň medeniýet paýtagtlygyna saýlandy.
Azerbaýjanda Halkara türk medeniýet guramasy TÜRKSOÝ-yň 34-nji maslahaty geçirildi.
TÜRKSOÝ-a agza ýurtlaryň bir agyzdan ses bermegi netijesinde 2016-njy ýylda Türk dünýäsiniň medeniýet paýtagtlygyna saýlanan Azerbaýjanyň Şeki şäherinde geçirlen maslahata Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Türkiýäniň, Türkmenistanyň, Gagauzýeriniň we DKTR-nyň medeniýet ministrleri bilen birlikde ýolbaşçylary gatnaşdy.
Maslahata Türk geňeşi, Türki dilli ýurtlaryň Parlamentarlar Assambleýasy TÜRKPA, Türk Akademiýasy, Türk medeniýet mirasy gaznasy ýaly halkara guramalaryň wekilleri gatnaşdy.
Maslahata Türkiýäniň adyndan Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň kömekçisi Nihat Gül gatnaşdy.
Maslahatda Gazagystanyň Türkistan şäheri 2017-nji ýylda Türk dünýäsiniň medeniýet paýtagtlygyna saýlandy. TÜRKSOÝ-yň Hemişelik geňeşiniň 35-nji maslahatynyň Gazagystanyň Medeniýet we sport ministrligi tarapyndan 2017-nji ýylyň ahyrynda Türkistan şäherinde geçirilmegi hakynda karar kabul edildi.
Maslahatda şeýle hem Azerbaýjanyň Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň teklibi bilen 2017-nji ýylyň TÜRKSOÝ-a agza ýurtlaryň Molla Panah Wagifyň doglan gününiň 300 ýyllygy mynasibetli Molla Panah Wagif ýyly hökmünde yglan edilmegi bilen arabaglanşykly karar kabul edildi.
2017-nji ýylda Türk dünýäsiniň medeni paýtagtlygyna saýlanan Türkistan şäherini ýakyndan tanamak elbetde ýerlikli bolsa gerek.
Taryhy çeşmelere görä 4-nji asyrda gurlan gadymy ady Ýesi bolan Türkistan, Hoja Ahmed Ýasawynyň doglan we ýaşan şäheri hökmünde bilinýär.
Gazagystanyň UNESJO-nyň Dünýäniň medeni miras sanawyna alynan ilkinji taryhy eseri bolan we 14-nji asyrda Emir Timur tarapyndan gurdurlan Ýasawy turbedi şäheriň iň kaşaň binalaryndan biridir.
1992-nji ýylda açylan Ahmet Ýasawy Gazak-Türk uniwersitetine hem ýer eýeçiligini edýän şäher, taryhy gurluşy we döwrebap şäher durmuşy bilen hem ünsleri özüne çekýär.
Taryhy Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän Türkistan şäheri bir ýylyň dowamynda medeni çärelere we maslahatlara ýer eýeçiligini eder.
Türk dünýäsiniň zenan egin eşikleriniň moda şou Azerbaýjanda geçirildi.
2016-njy ýylyň 21-nji dekabrynda Bakudaky Ýunus Emre instituty, Gazagystanyň Moda öýi we Hanum Moda gullugynyň goldaw bermeginde “Geçmişden geljege Türk dünýäsiniň zenan egin eşikleri moda şou” Bakudaky Fairmont myhmanhanasynda geçirildi.
Moda şoua medeniýet we sungat ussatlarynyň wekilleri bilen birlikde uly halk köpçüligi gatnaşdy.
Moda şounyň açylyş dabarasynda söz sözlän Ýunus Emre institutynyň müdüri İbrahim Ýyldyrym bilen halk deputaty Ganire Paşaýewa medeni çäräniň ähmiýetine ünsi çekdi we türk milli gymmatlyklarynyň goralyp saklanmagynyň we geljek nesillere ýetirilmeginiň diýseň möhümdigini belledi.
Moda şouda milli nagyşlar bilen bezelen, al-ýaşyl öwüsýän zenan egin eşikleri görkezildi.
Moda şouň dowamynda tanymal sungat ussatlary konsert programmasy bilen çykyş etdi.


c: text/html

text:
Geçen aý Orsýetiň Butyrka türmesinde orsýetli hukukçy Sergeý Magniskiniň öldürilmegi jemgyýetde türmedäki ýagdaýlar barada dürli disskusiýalaryň döremegine getirdi.
Orsýetde gadagan edilen Milli bolşewistik partiýasynyň Moskwadaky bölüminiň ýolbaşçysy Roman Popkow Butyrka türmesiniň deslapky tussaghanasynda iki ýyldan gowrak wagt saklandy. Ýakynda ol, özüniň bikanun tussag edilendigi barada Ýewropanyň ynsan hukuklary boýunça suduna şikaýat bilen ýuzlenip, şol sud prosesinde ýeňiş gazandy.
Suduň çykaran karary boýunça Orsýet häkimiýetleri öňa 5 müň ýewrodan ybarat serişde tölenmeli etdi. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Rus gullugy Sergeý Popow bilen söhbetdeş boldy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Butyrka türmesinde başyňyzdan geçen zatlar barada näme aýdyp bilersiňiz?
Roman Popkow: Men Butyrkada Sergeý Magnitskiniň saklanan ýeri 2-nji korpusda saklandym. Şol sebäpden hem hiç bir zat maňa nätanyş däl. Onuň türmede ýazan ýatlamalaryny okadym.
Men boşadylalym bäri hiç bir zat üýtgemändir. Bu korpus aslynda adamlary gynamak üçin göz öňünde tutulan korpus. Butyrka türmesinde kameralaryň köpüsi 20-25 adamlyk giň otaglar. Ýagdaý belli bir derejä çenli oňuşmazça däl. Ýöne 2-nji korpusda welin ençeme ýyllap hiç bir zat üýtgemändir. Şol öňki aýylganç şertler, 4-5 adamlyk kameralar. Bular aýratyn adamlar diýlip tanalýan – jenaýatçy başlyklar, syýasy tussaglar, gadagan edilen ”Milli-bolşewikler partiýasynyň” agzalary, indi hem görşümiz ýaly, söwdagärleriň saklanýan ýeri.
Olar adamlary bu ýere ýekeje maksat bilen dykýarlar. Ol hem olaryň erkini döwmek, saglygyna şikes ýetirmek üçin. 20-30 adam bilen bir otagda bolmak aňsadrak bolýar. Ol ýerde adamlar birek-biregi goldaýarlar. 2-nji korpusdakylar welin, sany birküçden geçmeýän ejiz adamlar.
Moskwanyň merkezi tussaghanasynda bendilere gysyş görkezmek üçin ýörite korpuslar bar. Bu ol adamlary saklara başga ýer ýok diýildigi däl. 2-nji korpusa ilkinji bolup düşenler Milli-bolşewiklerdi”.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Magnitskiniň ölüminden soň Federal düzediş gullugynyň (FSIN) ýokary derejeli işgärleri wezipesinden boşadyldy. Siziň pikiriňizçe, munuň Orsýetde türmeleriň ýagdaýyny gowulandyrmaga peýdasy degermi?
Roman Popkow: FSIN bir aňsat ýoly saýlap tutdy. Munuň bilen 2-nji korpusdaky şertler üýtgär öýdemok. Bu problemany çözmek üçin adam hukuklary boýunça aktiwistler şu 2-nji korpusa baryp görmeli. Sebäbi baranlarynda olara gelýänlere görkezmek üçin ýörite taýýarlanylan koridorlar görkezilýär. Olar adam hukuklary boýunça aktiwistlere görkezilmeýän ýerlere barmaly.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz türmede saklanan şertleriňiz barada baş prokurorlyga formal arza berip bilýärsiňiz. Bu bir kanuny mümkinçilik. Bu işi etme niýetiňiz barmy?
Roman Popkow: Baş prokurorlyga arza ibermk akmaklyk. Aklawçym ikimiz Strasburgdaky Ýewropanyň Adam Hukuklary Suduna arza ibermek barada oýlanýarys. Meniň türmede saklanandygym hakda ýaňy bir sud prosesini gazandyk. Ors Federasiýasy maňa 5000 ewro tölemeli. Indi hem biz türme şertleri hakda ýene bir sud prosesi barada oýlanýarys.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Merkezi banky ýurduň maliýe ýagdaýynyň gowulanmagyny çaltlandyrmak maksady bilen Maliýe ministrliginiň ýüzlerçe milliard dollarlyk obligasiýalaryny satyn aljakdygyny aýtdy.
Merkezi bankyň bildirmegine görä, ol öý-jaý we beýleki bergiler bilen baglanyşykly prosentleri aşaklatmak üçin geljek ýylyň ortasyna çenli ýene 600 milliard dollarlyk hökümetiň gymmatly kagyzlaryny satyn almakçy.
Bu çärelerden maksat halky we kompaniýalary arzan kreditler bilen üpjün edip, olary pul karz almaga we çykdajy etmäge höweslendirmek. Hökümet bu iş haýal ilerleýän ykdysadyýeti güýçlendirip, kompaniýalaryň täze işçileri işe almagyna ýol açar diýip, umyt edýär.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda işsizligiň derejesi häzir 10 prosente golaý. Merkezi bank şol sebäpden gysyş astynda. Onuň ýurduň soňky ykdysady durgunlykdan çykmagyny çaltlandyrar ýaly çäreleri görmegi talap edilýär.
Çarşenbe güni bu karary boýunça eden beýanatynda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Merkezi banky öňegidişligiň haýal ýol alýandygyny aýtdy.
Amerikan ykdysadyýetiniň ösüş derejesi üstümizdäki ýylyň 3-nji kwartalynda 2-nji kwartaldakydan az-kem artyp, 2 prosente bardy. Ýöne, ykdysadyýetçileriň aýtmagyna görä, işsizlik derejesiniň aşaklamagy üçin onuň 3 prosent töweregi ösmegi gerek.
Maliýe bazarlary Merkezi bankyň bu göçümi etjekdigini öňünden aňýardylar. Şol sebäpden, düýn Dow Jones indeksi ýokarlady. Nebitiň bahasy-da galdy.
Kongres saýlawlarynda Respublikan partiýanyň ýeňiş gazanmagy hem maýa goýujylaryň umydyny artyrman durmady. Käbir adamlar bu partiýanyň biznese ýakynlyk edýänligine ynanýar. Ses berişlikde hem saýlawçylaryň ilkinji nobatda göz öňünde tutany haýal gymyldaýan ykdysadyýet bolupdy.
Öň hem bolupdy
Amerikanyň Merkezi banky gymmatly kagyzlary beýle köp möçberde ozal hem satyn alman duranokdy. 2009-njy ýylda maliýe krizisi özüniň iň ýokary derejesindekä, ol 1,7 trillion dollara barabar öý-jaý bilen baglanyşykly obligasiýa we döwlet bergilerini satyn aldy. Munuň hem ýurduň maliýe krizisinden çykmagyna kömegi degdi.
Ýöne ekspertler indi bu işiň zerur däldigini aýdyp: “Häzir ykdysadyýetiň diňe ösüşi haýal, ýöne ol çykgynsyz ýagdaýda däl” diýýärler.
Bu işi Merkezi bankyň içinde we daşynda tankytlaýanlar ony bir howply humara meňzedip: “Bu iş ýol alsa, onuň inflýasiýany ýokary derejä ýetirmegi mümkin. Ýol almasa-da, Merkezi bankyň abraýyna zyýan etjekdigi şübhesiz” diýýäler.
Käbirleriniň pikiriçe-de, ykdysady ýagdaýyň gowulanmagy haýal gitse-de, bazaryň özüni dürsemeginiň öňi bökdelmeli däl.
Täze syýasatyň halkara täsirleri-de bolar. Merkezi bankyň prosentleri aşaklatmagy netijesinde köpräk bähbide kowalaşýan maýa goýujylar maýasyny başga ýurtlara geçirer diýip garaşylýar.
Ýewropanyň Merkezi bankynyň, Angliýanyň bankynyň we Ýaponiýanyň bankynyň Birleşen Ştatlaryň bu göçümine näme reaksiýa görkezjekdigi entek belli däl. Olar bu barada şu hepde pikir alyşmakçy.


text:
Eýranyň metbugat serişdeleri ýurduň durnuksyz günorta-gündogar sebitinde, ýagny Pakistan bilen araçäginiň golaýynda ýaragly adamlaryň sekiz serhet gullukçysyny öldürendigini habar berýärler.
Eýranyň ýarym resmi “Fars” habar gullugynyň berýän maglumatyna görä, bu hüjüm 6-njy aprelde durnuksyz Sistan-Balujystan welaýatynda boldy.
Maglumatda öldürilen dört harbynyň çagyryş boýunça harby gulluk borjuny ýerine ýetirýän esgerlerdigi bellenilýär.
Sistan-Balujystan welaýatynyň häkiminiň orunbasary Ali Asgar Mirşekari resmi “IRNA” habar gullugyna beren maglumatynda, “terrorçylar” Negur etrabyna eden hüjüminiň yzýany, Pakistana yzyna gaçdylar diýdi.
Eýranyň bu welaýatynda sünni musulmanlaryň giň jemgyýeti ýaşaýar we bu welaýatda söweşijiler tarapyndan Eýranyň howpsuzlyk güýçlerine ýygy-ýygydan hüjüm edilýär.


text:
Kremliň metbugat-wekili NATO-nyň gündogara tarap ýaýbaňlanmagynyň dowan etdirilmeginiň jogap beriji çärelere ýol açýandygyny aýtdy.
Orsýetiň bu duýduryşy NATO-nyň daşary işler ministrleriniň 2-nji dekabrda Brusselde geçiren maslahatynda Çernogoriýany harby bileleşige formal taýdan çagyrmagynyň yzýany edildi.
Kremliň metbugat-wekili Dmitriý Peskowyň 2-nji dekabrda eden çykyşynyň öňýanynda ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri NATO-nyň ýaýbaňlanmagynyň Orsýete garşy gönükdirilmeýändigini aýtdy.
“NATO hiç kime howp salmaýar... ol goranyş bileleşigi, ol howpsuzlygy üpjün etmegi maksat edinýär”, diýip Kerri Brusselde geçirilen metbugat-konferensiýasynda aýtdy.


text:
FATF guramasynyň
Türkmenistana maliýe operasiýalaryny amala aşyrmak üçin töwekgelçilikli däl ýurt diýen bahany berip, ýurduň hapa pullary ýuwmaklyga hem terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş boýunça milli sistemasyny ösdürmek boýunça ilerlemesini ykrar etmegi näme bilen bagly?
Türkmen metbugatyna görä, bu ýagdaý Türkmenistanyň hapa pullary ýuwmaklyga garşy göreşde üstünlik gazananlygyna, şeýle-de ýurduň bikanun girdejilere hem terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş alyp barýan Ýewraziýa toparyna agza bolanlygy bilen bagly.
Türkmenistan bikanun maliýe girdejilerine we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş alyp barýan Ýewraziýa toparyna şu aýyň başynda goşulypdy. Regional struktura bolan Ýewraziýa toparyna Belarus, Gazagystan, Gyrgyzystan, Orsýet, Täjigistan, Türkmenistan, Özbegistan we Hytaý girýär. Ýene 17 döwletiň we 15 halkara guramanyň Ýewraziýa toparynda synçy statusy bar.
Öz nobatynda Ýewraziýa topary hem FATF guramasynyň assosirlenen agzasy boldy. Bu karara FATF guramasynyň 21-25-nji iýun günlerinde Amsterdamda geçirilen plenar maslahatlarynda gelindi.
Ýewraziýa toparynyň resmi maglumatyna görä, FATF guramasynyň Türkmenistany sanksiýalar sanawyndan çykarmagyna ýurduň hapa pullary ýuwmak ugrundaky göreş boýunça öňegidişliklerini guramanyň ykrar etmegi hem sebäp boldy. Emma Türkmenistana berlen bahany FATF guramasy we Ýewraziýa topary kommentirlemekden saklandy.Açyk bolmadyk ýurda baha bermek
Türkmenistanyň maliýe jenaýatçylyklaryna garşy göreşine halkara derejesinde pozitiw baha berilmegine garamazdan, synçylar ýurduň hemmetaraplaýyn ýapyklygyna ünsi çekiýärler we şeýle ýagdaýda ýurduň hakyky ýagdaýyna obýektiw baha berip bolmaýandygyny belleýärler.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň öňki ýolbaşçysy Hudaýberdi Orazowyň sözlerine görä, Türkmenistan ýaly hemmetaraplaýyn ýapyk ýurtda hapa pullaryň ýuwlup-ýuwulmaýanlygyny bilmek kyn. “Ikinjidenem, ýurduň hakyky ýagdaýyny görkezýän statistika ýöredilmeli, sanlar paş edilmeli”.
Türkmenistanyň ýapyklygy sebäpli ýurda obýektiw baha bermegiň kyndygyny tebigy serişdeleri bilen bagly konfliktlere we korrupsiýa syn etmek boýunça iş alyp barýan “Global Witness” guramasyndan Tomas Maýn hem belleýär.
Ekspert “Global Witness” guramasyna Türkmenistan barada gowuşýan maglumatlaryň ýurduň ýapyklygy we korrupsiýanyň gülläp ösmegi bilen bagly ýagdaýyň gowulanman, käbir halatlarda ýaramazlaşýanlygy barada habar berýänligini belledi.
Tomas Maýn Türkmenistana FATF guramasy tarapyndan pozitiw baha berilmegini ençeme dünýä ýurtlarynyň, şol sanda Ýewropa Bileleşiginiň agzalarynyň adam hukuklary we korrupsiýa taýdan problemaly, emma nebit-gaza baý Türkmenistan bilen gatnaşyklary sazlaşdyrmak tagallasy bilen baglanyşdyrdy.FATF gözegçiligi dowam etdirer
Türkmenistan FATF guramasynyň sanksiýalar sanawyndan çykarylan hem bolsa, bu guramanyň monitoring-gözegçiligi astyndaky ýurtlaryň hatarynda galýar. Milli režimleriň tehniki kemçilikleriniň muňa sebäp bolýanlygy, Ýewraziýa toparynyň resmi maglumatynda aýdylýar.
Türkmenistanyň FATF guramasynyň monitoringi astyndaky döwletleriň sanawyndan çykarylmagy Ýewraziýa toparynyň şu ýylyň noýabr aýynda ýurda baryp, baha bereninden soň mümkin bolar.
Ýewraziýa toparynyň maglumatyna görä, FATF guramasynyň Türkmenistan babatda çykaran soňky pozitiw karary guramanyň Türkmenistan barada eden ozalky beýannamalaryny ret edýär. FATF şu çaka çenli Türkmenistan iň ýokary derejedäki töwekgelçilikli ýurtlaryň hatarynda agzaýardy.
FATF 34 ýurtdan we iki halkara guramadan ybarat. Halkara edaralardan oňa Ýewropa Komissiýasy we Arap döwletleriniň hyzmatdaşlyk geňeşi girýär. Bu gurama hapa pullary ýuwmaklyga garşy göreş boýunça maliýe çärelerini işläp düzýän halkara topar we hökümetara struktura bolup durýar.
FATF guramasynyň öňünde duran maksatlar milli we halkara derejede hapa pullary ýuwmaklyga hem terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy syýasaty ýöretmekden we öňe sürmekden ybarat. Guramanyň çäginde milli kanunlaryň we düzgünleriň reformasynyň geçirilmegine ündemek boýunça syýasy çäreleriň işläp düzülmegi hem göz öňünde tutulýar.


text:
Onuň jesedini patalog-anatom Tomas Harweý kesip açyp, ölümiň sebäplerini kesgitläpdir we şonda onuň beýnisini ogurlap, gizläp goýupdyr...
Dünýä belli alym Albert Eýnşteýniň beýnisi mundan takmynan 60 ýyl owal ogurlanypdyr.
Adamzadyň ewolýusiýasy, ýagny emele gelşi baradaky garaýşyň tarapynda duran Eýnşteýn 1955-nji ýylyň 18-nji aprelinde ABŞ-da Prinseton keselhanasynda aradan çykandan soň onuň jesedi keselhananyň morgunda goýlupdyr. Onuň jesedini patalog-anatom Tomas Harweý açypdyr we beýnisini ogurlap, gizläpdir...
Eýnşteýn keselhanada bary-ýogy bir gün ýatypdyr. 76 ýaşyndaky alyma içki ganama diagnozy goýlupdyr. Ýöne ol operasiýa edilmekden ýüz öwrüpdir.
“Ýaşaýşy emeli görnüşde uzaltmaklyk manysyz”
Ol: "Men bu dünýäden öz islegim bilen gitmek isleýärin. Ýaşaýşy emeli görnüşde uzaltmaklyk manysyz işdir. Indi dünýäden göçmeli wagt geldi we men mynasyp görnüşde gitmek isleýärin" diýipdir.
Ýagdaýy juda agyram bolsa, asly jöhit bolan alym keselhanada Ysraýyl döwletiniň 17 ýyllygy mynasybetli telewideniýede etjek çykyşynyň tekstiniň üstünde işlemegi dowam edipdir. Emme ol işi tamamlap bilmändir... Şol günüň ertesi säher wagty aradan çykypdyr.
Eýnşteýniň özi ne beýnisiniň, ne-de başga organlarynyň öwrenilmegini isläpdir. Ol özüne buta çokunylyşy ýaly sežde edilmegine garşy bolupdyr. Hatda ol, ölenden soň janköýerleriniň öz mazaryny zyýarathana öwürmezligi üçin, jesediniň ýakylmagyny we külüniň hem hiç kimiň bilmeýän ýerine gizlinlikde sowrulmagyny wesýet edipdir.
Alymyň beýnisi
Emma Harweý alymyň beýnisini onuň maşgalasynyň razylygy bolmazdan, alyp galypdyr. Birnäçe gün soň, haçan-da bu ýagdaý äşgär bolanda, ol alymyň ogly Gans Albert bilen gürleşip, kakasynyň beýnisiniň ylmy taýdan öwrenilmegi üçin onuň razylygyny almaga synanşypdyr. Gans Albert, o diýen göwnemese-de, razyçylyk beripdir.
Ondan soň Harweý Prinsenton hassahanasyndaky işini gyssagly tamamlapdyr. Ol alymyň beýnisini 240 bölege bölüp, öz ýany bilen Filadelfiýä alyp gidip, ýörite himiki serişde guýlan iki banka salyp, ýerzeminde saklapdyr.
Harweýiň aýaly beýniniň öýde saklanmagyna garşy bolupdyr we adamsyna bankalary içindäki beýni bölekleri bilen bile zir-zibiliň içine taşlajakdygyny aýdyp, haýbat atypdyr.
Ondan soň Harweý Eýnşteýniň beýnisini Kanzasdaky öz işlän laboratoriýasyna äkidipdir. Bankalary karton guta salyp, sowuk ýerde saklapdyr. Boş wagtlary ony ylmy taýdan öwrenmäge çalşypdyr.
Makalalar
1985-nji ýylda Harweý we onuň bilen bile işleşen alymlaryň bir topary alym Eýnşteýniň beýnisi hakynda öz ylmy makalalaryny çap etdiripdirler. Ondan soň başga alymlaryň hem onuň beýnisini ylmy taýdan öwrenmegine mümkinçilik döräpdir.
Olar öz ylmy beýannamasynda Eýnşteýniň beýnisindäki öýjükleriň sanynyň adaty adamyňkydan has köpdügini aýan edipdirler. Olaryň öňe sürmegine görä, Eýnşteýniň beýnisinde matematika we geometriýa ýaly takyk hasaplaýyş işlerini ýerine ýetirýän beýni bölegi adaty adamlaryňkydan has uludyr we ş.m.
Emma şeýle ylmy çykyşlary şübhe astyna alanlar hem bolupdyr. Meselem, Pes uniwersitetinden professor Terens Haýis şeýle diýipdir: "Owaly bilen "adaty adamyňkydan has köpdür" diýilýän ýagdaý jedellidir. Sebäbi Harweý barlag üçin jemi 11 sany beýniniň üstünde derňew geçiripdir. Olar-da, aradan çykanlarynda, hemmesiniň diýen ýaly ýaşy Eýnşteýniňkiden kiçi ekeni. Onsoňam olar ýaňy ölen adamlaryň beýnisi bolupdyr. Eýnşteýniň beýnisi bolsa ençe ýyllap bankada, soňam buzly sowadyjyda saklanypdyr. Galyberse-de, beýniň öýjükleriniň sanalmagy subýektiw we gümürtik bir iş".
Häzire çenli bu tema jedelli bolup galýar. Dogrudanam, beýik alymyň beýnisiniň käbir bölekleri takyk ylmy ýagdaýda aýyl-saýyl edildimikä, ýogsa-da bu diňe orta derejeli bir lukmanyň (Harweý şondan 7 ýyl öň aradan çykypdyr) beýik alymyň adyndan peýdalanyp, abraý gazanmak synanyşygymyka?
2010-njy ýylda mirasdüşerleri Harweýe degişli käbir goş-golamlary, şol sanda hem Eýnşteýniň beýnisiniň galyndylaryny we beýnisiniň bütewi ýagdaýdaky şekillerini ABŞ-nyň sagdynlyk we medisina muzeýine tabşyrypdyrlar.


text:
Nowruz dünýäde, şol sanda Türkmenistanda bellenilýän iň esasy baýramçylyklardan biri, ol her ýylyň 21-nji martyna gabat gelýär.
Eýse, globallaşýan döwür Nowruz baýramynyň bellenilşine, onuň däp-dessurlaryna nähili täsirini ýetirdi? Häzirki döwürde bellenilýän Nowruz baýramynda owalkylara görä nähili tapawutlar bar? Dünýä türkmenleriniň arasynda unudylan, ýatdan çykyp barýan ýa-da täze dörän nowruz adatlary nämeler? Dünýä türkmenleri bu gezek Nowruz baýramyny nähili bellediler?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny Nowruz baýramçylygyna, däplerine we globallaşýan dünýädäki ýagdaýyna gönükdirýär. Gepleşige gatnaşyp pikirdir-teklipleriňiz bilen öz Nowruz däpleriňizi hem dünýä türkmenlerine ýetirip bilersiňiz.
Gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com elektronik hat salgylarynyň üsti bilen aragatnaşyga geçip biler. Teswirleriňizi bolsa aşakdaky foruma galdyryp bilersiňiz.


text:
Rim papasy Fransis bir günlük sapar bilen Saraýewo bardy. Bu saparyň netijesinde Bosniýanyň serb, horwat we musulman jemgyýetleriniň arasyndaky gatnaşyklary has-da gowulandyrmak maksat edinilýär.
Rim papasynyň häzirki sapary 1992-95-nji ýyllar aralygyndaky urşuň tamamlanmagynyň 20-ni ýylyna gabat geldi.
Özüniň 10 sagatlyk saparynyň dowamynda Rim papasy Fransis 65 müň töweregi adamyň öňünde wagyz-ündew eder.
Uruş sebäpli Bosniýanyň aglaba katolik horwatlarynyň üçden bir bölegi ýurdy terk edipdi. Ýurduň 3.8 million ilaty hem Bosniýa Serb Respublikasy we Horwat-Musulman Federasiýasyna bölündi.
Argentinaly pantifigiň saparyna gabatlap howpsuzlyk çäreleri güýçlendirildi.
5-nji iýunda “Yslam döwleti” toparyna degişlidigini aýdýan yslamçylar wideo arkaly çykyş edip, Balkan döwletlerinde hem jyhada başlamaga çagyryş etdiler.


text:
"Geliň, ýagşy dünýä üçin maslahat edeliň. Zähmet çekeliň. Ýaşlara ýagty geljek bereliň. Ýaşululara hem saglyk-amanlyk bilen arkaýynçylyk bereliň... Ynha, şeýle wadalar bilen bu pis doňuzlar häkimýetiň başyna geçýärler. Ýagny, ýalançylyk bilen! Soň olar wadasynda tapylmaýarlar. Tapylmazlaram! Diktatorlar özüne azatlyk berip, halky gul edýärler".
Çarli Çapliniň "Beýik diktator" filminden (1940) monology
Bagyşlaň welin, men imperator bolmak islemeýärin. Bu maňa mynasyp däl. Hemmeleri hökmürowanlyk bilen dolandyrmak hem zabt etmek islemeýärin.
Haýsy milletdendigine we teniniň reňkine garamazdan, hemmelere kömek etmek islärdim. Adamkärçilik şeýle bolmaly. Biz hemmämiz birek-birege kömek etmek isleýäris.
Bir-birimiziň bagtyýarlygymyza guwanyp ýaşamak isleýäris. Garyplyk we ýigrenç duýgusy ýok. Dünýäde hemme kişi üçin boş ýer hem orun bar. Ýeriň ýüzi diýseň baý. Adamlar azatlykda we gowy durmuşda ýaşap bilerler. Ýöne, haýp, ugrumyzy ýitiripdiris.
Nebis adamyň ruhuny zäherläpdir. Dünýäni söweş meýdanyna öwrüpdir. Bizi garyplaşdyrypdyr we gaty köp gan döküpdir.
Näçe açyş edenem bolsak, ahyrynda öz-özümizi bendi edipdiris. Maşynlar näçe köpelse, şonça hem gerek zatlar artýar. Bilimimiz bizi egoist edýär. Aňymyz bolsa bizi ýuwanlaşdyrýar.
Köp pikir edip, az duýýarys. Biz maşynlardan adamçylyga has köpräk mätäç. Akyldan edep-terbiýä has köpräk mätäç. Duýgular bolmasa, durmuş gury mejburlykdan çekip-çydar ýaly bolmaz ahbetin.
Sesimiz size ýeten mahaly dünýäde millionlarça adamyň, zenanyň, bala-çaganyň ahy-nala çekýändigini we bigünäleriň zyndanlarda bendilikdedigini ýada salyň. Sesimi eşiden adamlara "Aýdaýmaň" diýýärin...
Hiç zadyň ebedi bolmaýşy ýaly, azap hem ebedi däldir. Adamyň öýke-kinesi geçer gider. Diktatorlar hem öler giderler. Ýönekeý adamlardan alan häkimiýetini ýene olara goýup giderler. Azatlyk hiç haçan ölmez.
Esgerler! Sizi äsgermezçilik eden bu adamjyklaryň sizi gul ýaly görmegine, durmuş ykbalyňyzyň jylawuny elinde tutmagyna, siziň pikirleriňizi, duýgudyr-islegleriňizi hem bar ygtyýaryňyzy öz bähbidine öwürmegine ýol bermäň.
Özüňizi, robot ýaly, bu doňýürek adamlara peşgeş bermäň. Gul bolup, gulçulyk üçin söweşmäň. Azatlyk ugrunda söweşiň.
Injilde aýdylyşy ýaly, Taňry adamyň içindäki wyždanyndadyr. Bu diňe bir oýnam adamda däl, eýse hemme adamlarda şeýledir! Taňry sendedir! Seniňem gudrat ukybyň bar - bagtyýar ýaşamak gudrat ukybyň!
Biziň özümizde bu durmuşy azatlykda hem eşretde geçirmäge ýeterlik güýç bar. Geliň, demokratiýa üçin özümizdäki bu gudratdan peýdalanalyň. Goý, ol bizi agzybirlikde birleşdirsin!
Geliň, gowy ýaşalýan täze dünýä üçin maslahatlar geçireliň, bu ugurda zähmet çekeliň we ony ýaşlar üçin ýagty geljege, ýaşulular üçinem arkaýynçylyga öwreliň.
Ynha, şeýle wadalar bilen bu pis doňuzlar häkimiýetiň başyna geçýärler. Ýagny, ýalançylyk bilen! Soň olar wadasynda tapylmaýarlar. Tapylmazlaram! Diktatorlar diňe özüne azatlyk berip, halky bolsa gul edýärler. Geliň, şol wadalary biz berjaý edeliň. Azat dünýä ugrunda göreşeliň.
Milli araçäkleriň, nebsewürligiň, men-menligiň, duşmançylygyň, öýke-kinäniň bizi dolandyrmagyna ýol bermäliň. Parasatly dünýä üçin pikirlenişeliň. Şeýle dünýä üçin göreşeliň, ýagny ol ýerde ylym bilen ösüş adamlary diňe bagtyýarlyga ýetirsin.


text:
Şu ýylyň ýanwar aýynda Özbegistandan Türkmenistana barmak islän 1200-den gowrak özbek raýatynyň türkmen serhetçileri tarapyndan hiç bir düşündirişsiz yzlaryna gaýtarylandygy habar berilýär.
Şeýle ýagdaýlar barada Özbegistanyň Garagalpagystan regionynyň ýaşaýjylary köp arz edýärler. Bu barada daşary ýurtda hereket edýän oppozision “Respublika” partiýasy-da habar berdi. Emma Türkmenistanyň bir hökümet resmisi bu maglumatlary inkär etdi.
Türkmenistanyň we Özbegistanyň liderleri her gezek duşuşanlarynda, türkmen metbugaty türkmen-özbek dost-doganlygynyň ösýändigi barada ýazýar. Emma, muňa garamazdan, 2012-nji ýyldan Özbegistanyň raýatlarynyň Türkmenistana geçmek meselesiniň ozalkylardan has-da kynlaşandygy barada maglumatlar gelip gowuşýar.
Muňa näme sebäp bolýar?
Düýbi Özbegistanyň Horezm welaýatynda ýerleşýän adam hukuklary boýunça hökümete degişli bolmadyk “Najot” guramasynyň başlygy Haýytbaý Ýakubow Özbegistanyň raýatlarynyň türkmen serhetçileriniň dürli bahanalar bilen özlerini Türkmenistana geçirmeýändiklerini habar berýändiklerini aýdýar.
“Bize şu ýylyň ýanwar, fewral we mart aýlarynda şeýle ýagdaýlar bilen bagly ýüz tutanlar boldy. Bize şeýle meseleler bilen bagly soňky gezek mart aýynda 20-den gowrak adam ýüzlendi. Ýöne žurnalistler we käbir beýleki mart aýynda bir müň çemesi adamyň Türkmenistana geçip bilmändigini habar berýärler” diýip Haýytbaý Ýakubow aýdýar.
Haýytbaý Ýakubow özbek raýatlarynyň Türkmenistana geçip bilmezlikleriniň dürli sebäpleriniň bardygyny belleýär: “Bize ýüz tutanlaryň aýtmaklaryna görä, olara türkmen serhetçileri nirä barýandyklary, kimiň öýünde galýandyklary we barjak ýeriniň adresleri barada sowallar beripdirler. Emma olaryň köpüsi barjak ýeriniň adresini bilmändirler. Ýöne, olaryň Türkmenistanda garyndaşlarynyň bardygy welin hakykat”.
Türkmen-özbek serhedinde şeýle meseleleriň bardygyny käbir özbek raýatlary-da biziň bilen söhbetdeşliklerinde tassykladylar. Şolaryň biri Horezm welaýatynyň ýaşaýjysy, 55 ýaşly Syhbat Abdyllaýew özbek raýatynyň serhetden geçmegi üçin onuň Türkmenistandaky garyndaşynyň serhet-barlag punktuna gelmelidigini aýdýar.
Ol: “Mysal üçin, eger meniň Türkmenistanda garyndaşym bar bolsa, şol garyndaşym serhet-barlag punktuna gelmeli. Ol serhetçilere meniň öz garyndaşydygymy we birnäçe günläp myhmançylykda galjakdygymy tassyklamaly” diýip, gürrüň berdi.
Sanlar baradaky garaýyşlar dürli
Daşary ýurtda hereket edýän oppozision “Respublika” partiýasynyň ýaýradan maglumatyna görä, şu ýylyň ýanwar aýynda Özbegistanyň Türmenistana barmak islän 4500 raýatyndan 1200-den gowragyny türkmen serhetçileri hiç bir düşündirişsiz yzyna gaýtarypdyrlar.
Oppozision partiýa Daşoguz welaýatynyň Özbegistan bilen serhetdäki “Könürgenç-awto” serhet-barlag punktynda bir günüň dowamynda 52 adamyň hiç bir düşündirişsiz yzyna gaýtarylandygy we bu zatlaryň bilkastlaýyn edilýändigi barada anyk maglumatyň bardygyny habar berýär.
Emma Daşoguz welaýatynyň Könürgenç etrap häkimliginiň bir resmisi telefon arkaly söhbetdeşlikde Özbegistanyň raýatlarynyň Türkmenistana geçmeginde şeýle meseleleriň ýokdugyny öňe sürdi.
Adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň başlygy Farid Tuhbatullin hem türkmen-özbek serhedinde şeýle meseleleriň ýüze çykýandygyny, emma oppozisiýanyň ýaýradan sanlaryna şübhelenýändigini mälim etdi.
Ol: “Men şonça özbek raýatynyň Türkmenistana geçirilmändigi baradaky sanlara şübhelenýärin. Emma baýramçylyklaryň öňýanynda ýa-da baýramçylyk günleri Türkmenistanyň territoriýasyna geçip bilýän özbegistanlylaryň sany, hakykatdanam, ep-esli kemelýär” diýip belledi.
Özbegistanyň adam hukuklary boýunça hökümete degişli bolmadyk “Najot” guramasynyň başlygy Haýytbaý Ýakubowyň pikiriçe, serhet bilen bagly dowam edýän kynçylyklaryň öňüni almak üçin uly ýeňillikleri göz öňünde tutýan täze dokumentleri kabul etmeli. Şonda türkmen-özbek serhedi hakyky dostluk serhedine öwrüler.


text:
Duşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ikinji halkara inwestisiýa forumyna gatnaşmak üçin Aşgabada gelen BMG-niň söwda we ösüş boýunça Konferensiýasynyň baş sekretary Supaçaý Paniçpakdy kabul etdi.
Duşuşykda myhman Halkara pul fondunyň çaklamasyna görä, 2011-nji ýylda Türkmenistanyň sosial-ykdysady ösüşiniň 10-11%-den gowrak boljakdygyny aýratyn belledi diýip, TDH gullugy ýazýar.
Türkmenistanyň sosial-ykdysady ösüşi boýunça yglan edýän sanlary garaşsyzlyk ýyllary, adatça, ýylyň her çärýeginde 20%-den aňyrdady.
BMG-niň söwda we ösüş boýunça Konferensiýasy 1964-nji ýylda döredilip, onuň edarasy Ženewada ýerleşýär. Häzir oňa dünýäniň 193 ýurdy agzadyr.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler we howpsuzlyk syýasaty boýunça baş wekili Ketrin Eşton Merkezi Aziýa ýurtlaryna edýän saparynyň çäklerinde, Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkega bardy.
Sişenbe güni Eşton ÝB-Merkezi Aziýa ministrler derejesindäki ýygnagyna başlyklyk etdi. Ýygnaga Merkezi Aziýa sebitiniň ähli bäş döwletiniň daşary işler ministrleri ýa-da olaryň orunbasarlary gatnaşdy.
Şeýle-de Eşton gyrgyz prezidenti Almazbek Atambaýew bilen duşuşyk geçirdi.
Çarşenbe güni Eşton Özbegistana, mundan soňra hem Täjigistana we Gazagystana sapar eder.
Eşton saparynyň öňüsyrasy “Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa sebitine uly möhümlilik berýändigini” aýdypdy.
Adam hukuklaryna gözegçilik edýän “Human Rights Watch” guramasy Eştona ýüzlenip, bu sapardan peýdalanyp, ýalňyşlyk bilen tussag edilen adamlaryň azat edilmegi üçin, ýerli häkimiýetlere çagyryş etmegini soradylar.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow resmi sapar bilen Ermenistanyň paýtagty Ýerewana bardy.
Iki günlük saparyň çäginde, penşenbe güni, Ýerewanda Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň ermeni kärdeşi Serž Sarkisýan bilen gepleşikleri geçirdi. Gepleşikleriň netijesinde, iki prezidentiň bilelikdäki beýannamasy, şeýle-de ençeme hökümetara, şol sanda iki ýurduň arasyndaky howa gatnawy, ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk baradaky ylalaşyklara hem gol goýuldy.
Duşuşykdan soň geçirilen metbugat konferensiýasynda Gurbanguly Berdimuhamedow iki taraplaýyn gepleşikleriň juda gowy we konstruktiw geçendigini belläp, gepleşikleriň dowamynda esasan, iki ýurduň halkara, söwda-ykdysady we medeni-gumanitar pudagyndaky özara gatnaşyklaryny ösdürmek barada gürrüň edilendigini aýtdy.
Berdimuhamedow çykyşynda halkara gatnaşyklary we syýasaty babatynda Türkmenistanyň Ermenistan bilen garaýşynyň deň gelýändigini hem aýtdy.
Berdimuhamedow: “Ýaňy hem bellenilip geçilişi ýaly, halkara syýasaty barada aýdylanda, halkara gatnaşyklary meselesinde Türkmenistanyň Ermenistan bilen bir garaýşy bar. Ýagny bu durnuklylyk we howpsuzlyk meseleleri, müňýyllygyň ösüşi, şeýle-de biz ähli ädimlerimizi halkara guramalarynyň goragy astynda alyp barýarys”.
Çykyşynyň dowamynda, türkmen prezidenti geljek, 2013-nji ýylda beýleki döwletleriň we daşary ýurt kompaniýalarynyň gatnaşmagynda türkmen-ermeni ykdysady forumyny geçirmegi teklip etdi.
Ermenistanyň prezidenti Serž Sakisýan bu teklibiň kabul edilendigini aýdyp, beýlekiler bilen bir hatarda, howa gatnawy hakyndaky baglanyşylan ylalaşygyň hem möhümdigini nygtady.
Sarkisýan: “Biz şular ýaly resminamanyň, iň bärkisi, iki ýurduň resmi we adaty raýatlarynyň arasyndaky gatnaşyklaryny, syýahatçylygy, student alyş-çalşygyny ösdürjekdigine ynanýarys”.
Ermenistana edýän saparynyň çäklerinde, türkmen prezidenti ähli ermenileriň baş patriarhy, onuň merhemetlisi Karekin II, şeýle-de Ýerewanyň döwlet uniwersitetiniň mugallymlary we talyplary bilen duşuşar.
Aşgabat bilen Ýerewanyň arasyndaky diplomatiki gatnaşyklar 1992-nji ýylda ýola goýuldy.


text:
Yragyň premýer-ministri, eger ekstremist topar daşary ýurt söweşijilerini toplamagy dowam etdirse, ony ýeňip bolmajagyny aýdýar.
Haidar al-Abadi nemes žurnalyna YD-nyň söweşijileriniň 57 prosent çemesiniň yrakly bolandygyny, emma olaryň problema döretmändigini, yrak goşunlary Tikrit şäherine giren badyna gaçandyklaryny aýtdy.
"Ol söweşijileriň 43 prosenti daşary ýurtly bolup, olar ideologiýa berlen we arkasyny diwara diräp duranlar hem şolar boldy» diýip, Abadi “Der Spiegel» žurnalyna aýtdy.
Ol «eger YD başga ýurtlardan nöker toplamagyny dowam etse, bu sebitde olara garşy durup biljek goşun ýok» diýdi.
Abadi daşary ýurt howpsuzlyk gulluklary, dünýä ýüzünde çaga pornografiýasynyň yzynyň çalnyşy ýaly, ýaş adamlary YD-dan goramak ugrunda hem berk tagalla etmeli diýdi.


text:
Gyrgyzystanyň iki postsowet liderleri Askar Akaýew bilen Kurmanbek Bakyýew öz çagalaryna we ýakyn garyndaşlaryna eden “eglişikleri” üçin iliň gözünden düşdüler. Gyrgyzystanyň goňşy ýurtlarynyň liderleri bu bolan zatlardan sapak alsa gowy bolardy.
Aprelde prezidentlikden gyrakladylan K.Bakyýew öz ogluny we doganlaryny uly döwlet wezipelerine işe belledi. Onuň ogly Maksim we dogany Janyş hakykatda ýurduň içindäki iň täsirli syýasy şahsyýetlere öwrüldiler.
Bakyýew öz ogluny we doganlaryny uly döwlet wezipelerine işe belläpdi.
Janyş bilen Maksim, edil feodal mülkleri ýaly, Gyrgyzystany öz aralarynda iki bölege böldüler. «Şazada» lakamly Maksim esasy biznes ugurlaryna, şol sanda bank sitemasyna, metbugata, maliýe pudagyna kontrollyk etdi.
Janyş başda Milli howpsuzlyk gullugynyň başlygynyň orunbasarydy. Biraz soňra ol Döwlet gorag gullugyna başlyk boldy. Bu gulluk prezidentiň, hökümet resmileriniň, parlament agzalarynyň, Ýokary suduň we Konstitusion suduň sudýalarynyň goragyny üpjün edýär. Hakykatda ol ýurduň kanun goraýjy organlaryna, şol sanda prokuratura edarasyna, jenaýat agtaryş bölümlerine we sud sistemasyna kontrollyk edýärdi.
Prezidentiň doganlary Marat bilen Adyl bolsa daşary ýurtlardaky gyrgyz ilçihanalarynda işleýärdiler. Olaryň biri Germaniýada ilçi bolsa, beýlekisi Pekindäki ilçihananyň uly resmisidi. Bakyýewiň ýene bir dogany Kanybek oba adminstrasiýasyna başlyk bolsa, başga bir dogany Ahmat Jalalabatda belli biznesmen hem resmi däl häkimdi…Akaýew hem kem galmandy
Askar Akaýewiň prezidentligi barada aýdylanda, onuň aýaly hakynda gürrüň etmeli bolýar. O döwürde ýurtda esasy şahsy meseleleriň köpüsini Maýram Akaýewa çözýärdi. Ol «Merim» sahawat fondunyň başlygydy.
Maýramyň goldawyna, kömegine mätäç bolan iş adamlary ýa resmiler bu fonda serişde geçirýärdiler. Akaýew wezipeden gyrakladylansoň, prokurorlar döwlet resmileriniň býujet serişdelerinden «Merim» fonduna pul geçirendikleri baradaky aýyplamalary derňemäge başladylar.
Ekspertleriň hasaplamalaryna görä, Gyrgyzystanyň jemi içerki önüminiň 20 prosent çemesi Akaýewleriň maşgala hem ýakyn ýaranlarynyň jübüsine gapgarylypdyr.
Maýram ogly Aýdar bilen bile döwlet wezipelerini satmakda ýakasyny tanatdy. 2006-njy ýylda prokurorlar Askar Akaýewiň garyndaşlaryna we ýakyn adamlaryna garşy 106 sany jenaýat derňew işini açdylar.Täjik we Özbek warianty nähili?
Täjigistanda prezidentiň Strategiki ylmy-barlag merkeziniň başlygy Suhrab Şaripow prezident Emomali Rahmonyň, eger islese, öz garyndaşlaryny uly işlere bellemäge hakynyň bardygyny aýdýar.
Özbek prezidenti Yslam Karimowyň gyzy Gülnara
«Täjigistanda maşgala baglanyşyklary hemişe ulanyldy we hemişe ulanylar. Biziň garaýşymyz şeýle, garyndaşlar bir-birine golaý durmaga çalyşýar. Biziň ýurdumyzda häkimiýetde kimiň oturandygyna garamazdan, garyndaşlyk hemişe, her bir adam tarapyndan ulanylar» - diýip, Şaripow belleýär.
Onuň pikiriçe, Günbatarda garyndaşparazlygyň giň ýaýrmazlygynyň sebäbi ol ýurtlarda maşgalalaryň köplenç bir-birinden üzňe, aýrybaşga ýaşaýanlygyndan.
Şaripowyň aýdýanlaryndan görnüşi ýaly, Rahmonyň çagalarynyň birnäçesi eýýäm uly döwlet wezipelerinde işleýär. Prezidentiň 23 ýaşly ogly Rustam täjik syýasatynda görülmedik depginde ýokary galýar we kakasynyň ýerine mümkin bolan mirasdüşer hasaplanylýar…
Golaýda “WikiLeaks” tarapyndan çap edilen diplomatik hatlar prezident Yslam Karimowyň gyzy Gülnarany ýurtda iň ýigrenilýän adam hökmünde häsiýetlendirýär.
Birleşen Ştatlaryň diplomatlarynyň hatlarynda aýdylmagyna görä, ol ýurtdaky girdejili biznesleriň hersinden öz paýyny goparyp, «ogrularyň patşasy» diýen lakama eýe bolupdyr.Gazak we Türkmen “nusgasy”
Gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bir gezek «prezidentlik aýlygym gaty az bolansoň, maňa çagalarym kömek edýär» diýip degişdi.
«Forbes» žurnalynyň ýazmagyna görä, Nazarbaýewiň gyzy Dinara we onuň adamsy Timur Kulibaýew dünýäniň milliarderleriniň hataryna girýär. T.Kulibaýew 2007-nji ýylda britan patyşalyk maşgalasynyň agzasyndan 15 million funta hususy jaý satyn aldy. Britaniýanyň «Daily telegraph» gazeti bu emlägiň bazar bahasyndan 25 prosent gymmat alnandygyny ýazdy.
Orozobekowa: "Ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň ogly Myrada (çepde) biznes dünýäsinde bir topar ýeňillik döredilipdi".
Korrupsiýa we garyndaşparazlyk meselesinde Türkmenistan hem kem oturanok. Ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň ogly Myrada biznes dünýäsinde bir topar ýeňillik döredildi.
Türkmenistanyň «ömürlik prezidentiniň» ýogalaly bäri geçen wagtyň içinde türkmen hökümeti Nyýazowyň bozuk sistemasyny sökmek babatda käbir ädimleri ätdi. Ýöne, muňa garamazdan, indi biz prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň maşgalasynyň we ýakyn töwereginiň hem ýokary galýandygyny görýäris.
Ozalky diş doktory Berdimuhamedow köne rus maşynyny münerdi, emma soňky döwürde ol kaşaň zatlaryň tagamyny bilip ugrady. Onuň bir gyzy Londonda, beýlekisi Parižde ýaşaýar.
Bu liderleriň hiç biri Gyrgyzystanyň tejribelerinden zat öwrenene meňzemeýär. Olar halkyň sabyr-kanagatynyň ahyry bir gün hökman gutarjakdygy baradaky ýönekeý hakykaty görmezlige salmagy dowam etdirýärler.Çolpon Orozobekowa Ženewada iş alyp barýan gyrgyz žurnalisti. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Owganystanyň resmileri durmuş şertlerinden närazy ýetginjekleriň “Talyplaryň” hataryna goşulmagyndan öňden hem howatyr edip gelýärdiler. Garyplyk, işsizlik, üstesine-de bilimden özgelikde saklanýandyklary baradaky duýgy eýýäm köpleriň çyzykdan geçmegine sebäp boldy.
Owganystanyň hökümeti soňky on ýylyň dowamynda ýurtda amala aşyrylan işleriň arasynda iň görnüklileriniň biriniň ýurduň bilim sistemasynyň dikeldilmegidigini aýdýar.
Göze ilýän özgermelere garamazdan, bu ugurda käbir howatyrly alamatlar hem ýok däl. Bir tarapdan bilim ulgamynyň kämilleşdirilmegi bilen adamlara mümkinçilikleriň açyljakdygy baradaky umyt puja çykan bolsa, beýleki bir tarapdan, bilim ulgamyndaky ýetmezçilikler ekstremistleriň öz sanlaryny artdyrmagyna ýol açdy.
Owgan hökümeti turuwbaşdan ylym-bilim bilen garyplygyň we radikalizmiň soňuna çykyljakdygyny öňe sürüpdi. Hökümet çagalaryň okuwlara ugradyljakdygy, uniwersitetleriň bina ediljekdigi, iş ýerleriniň dörediljekdigi baradaky planlary hödürläpdi. Emma mekdebi gutaran owganlylaryň öňünde uniwersitet we iş mümkinçilikleri açylyp baranok.
Hukuk boýunça owgan professory Wadir Safi bu ýagdaýlarda ýaşlaryň juda kyn hala düşýändigini aýdýar. Safi umydy üzülen ýaşlaryň “Talyplaryň” hataryna goşulmagyny geň görmeli däldigini duýdurýar. Onuň sözlerine görä, köp halatlarda ýaşlar “Talyplaryň” arasynda has “gowy durmuşda” ýaşaýarlar.
“Okuwa girip bilmedik we işsiz galan ýaşlaryň saýlap aljak ýoly çäkli. Hökümetiň iş orunlaryny döretmäge meýli-de ýok. Bu ýagdaýlara gazaply ýaşlar söweşijileriň hataryna meýletin goşulýarlar. Olar hökümetiň kömek etmejekdigine düşünip, söweşijileriň tarapyna geçýärler” diýip, Safi aýdýar.
Mekdepden soňky durmuş
Kabul Uniwersitetiniň syýasy ylymlar boýunça professory Najib Mahmudyň bellemegine görä, soňky on ýylyň dowamynda täze açylan müňlerçe mekdeplerden millionlarça okuwçy uçurym bolupdyr. Ýöne hökümet başlangyç bilimiň aladasyny eden bolsa-da, ýaşlaryň mundan soňraky durmuşy barada pikir etmändir.
Mahmud bu ýyllarda diňe birnäçe uniwersitetiň gurlandygyny aýdýar: “Geçen 10 ýylyň dowamynda owgan hökümeti diňe bir başlangyç bilime üns bermän, eýsem ýurduň her bir welaýatynda, esasan hem durnuksyz diýilýän sebitlerde uniwersitetleri açmalydy. Eger bu edilen bolsa, onda bilimli-ylymly adamlar dörärdi. Biziň çagalarymyz hem “Talyban” hereketine goşulmazdy”.
Bilim sistemasyndaky korrupsiýa hem ýaşlaryň ugur saýlap almakdaky ikirjiňlenmelerine sebäp bolýan goşmaça kynçylyk.
Owganystanyň Zabul welaýtynyň ýaşaýjysy, ýaňy mekdebi gutaran Abdul Wali şu ýylky ýokary okuw jaýlaryna giriş synaglarynda korrupsiýanyň bolandygy baradaky gep-gürrüňleri ýatlaýar. Waliniň aýtmagyna görä, onuň köp tanyşlarynyň talap edilýän baly alandygyna garamazdan, olar okuwa alynmandyr.
“Şu sapar juda köp adam uniwersitetleriň giriş ekzamenlerine gatnaşdy. Diňe sanlyja adam girip, galany yzyna ugradyldy. Okuwa girip bilmedikler şondan soň “Talybanyň” hataryna goşulýar. Olaryň arasynda meniň köp dostlarym hem bar. Indi olar “Talyplar” bilen egin-egne berip, hökümete garşy göreşýärler” diýip, Wali aýdýar.
Owganystanyň Bilim ministrliginiň berýän maglumatyna görä, şu ýyl ýokary okuw jaýlaryna girmek üçin synaga gatnaşan 147 müň dalaşgärden diňe 40 müňe golaýy okuwa girmegi başarypdyr.


text:
Halkara adalat sistemasynyň aktiwistleri BMG-niň harby jenaýatçylyklar boýunça Halkara tribunalynyň soňky 20 ýylyň dowamynda öňki Ýugoslawiýa boýunça alyp baran işiniň düýpli derňelmelidigini aýdýarlar.
20-nji aprelde BMG-niň harby jenaýatçylyklar boýunça Halkara tribunalynyň 20 ýyllygy bellenýär. Bu sene bilen baglylykda aktiwistler we harby ýuristler bu guramanyň işiniň düýpli we ählitaraplaýyn derňelmegine çagyrýarlar. Emma olaryň garaýyşlary Serbiýa tarapyndan öňe sürülýän garaýyşlardan çürt-kesik tapawutlanýar.
Geçen hepdede, 10-njy aprelde, BMG-niň Baş Assambleýasy öňki Ýugoslawiýa boýunça Halkara jenaýat tribunalynyň işi barada çekeleşikli maslahat geçirdi. Bu maslahatda Serbiýanyň ýokary derejeli resmileri bu tribunalyň işini tankyt etdiler.
Bu maslahat Serbiýanyň öňki daşary işler ministri, häzir Baş Assambleýanyň ýolbaşçysy Wuk Ýeremigiň inisiatiwasy bilen geçirildi. Emma bu çäre birtaraplaýyn diýlip tankyt edildi, amerikan delegasiýasy oňa garşylyk bildirdi.
Näme üçin barlanmaly?
HRW guramasynyň Halkara ýustisiýasy boýunça programmasynyň müdiri Riçard Diker Halkara jenaýat tribunalynyň işiniň barlanmagy zerur diýip hasap edýär. Diker munuň serb rersmileri tarapyndan aýdylýan zatlaryň dogrudygy bilen bagly däldigini, emma hakyky ýagdaýy aýdyňlaşdyrmak üçin zerurdygyny belleýär.
Serb resmileri tribunalyň çykarýan kararlary bilen ylalaşmaýan bolsalar, sud bilermenleri derňewleriň geçirilýän wagt möhleti we subutnamalaryň toplanyşy bilen bagly kemçiliklere ünsi çekýärler.
Öňki Ýugoslawiýa boýunça Halkara jenýat tribunaly 1993-nji ýylda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň rezolýusiýasy bilen döredilipdi. Tribunalyň döredilmegi Ikinji jahan urşunyň jenaýatçylyklary boýunça Nýurenbergde we Tokioda bolan proseslerden soň hakara adalat sistemasynda harby jenaýatçylyklara garamak boýunça ilkinji çäre bolupdy.
Tankytlaryň sebäpleri
Öňki Ýugoslawiýa boýunça Halkara jenýat tribunalynyň işi barada edilen esasy tankytlaryň biri sud diňlenişikleriniň örän haýal geçmegi bilen bagly boldy.
Ýugoslawiýanyň öňki prezidenti Slobodan Miloşewiçiň işi mysallaryň biridir. Genosidde we adamzada garşy jenaýatçylyklarda aýyplanan Miloşewiçiň işi dört ýyla çekipdi. Miloşewiç suduň karary çykarylmanka 2002-nji ýylda türmede öldi.
Riçard Diker harby jenaýatçylyklar boýunça işleriň has tiz geçirilmegine üns berilmelidigini, şeýle-de aýyplanýanlaryň adalatly sud edilmegi üçin ähli şertleriň doly berjaý edilmelidigini aýdýar.
Diplomatlar, syýatçylar we hökümete degişli bolmadyk guramalaryň wekilleri tribunalyň Balkan döwletlerinde agzybirligi güýçlendirmäge ukyply boljagyna garaşylandygyny, emma onuň bu ugurdan netijeli işläp bilmändigini belleýärler.
HRW guramasynyň Halkara ýustisiýasy boýunça programmasynyň wekili Geraldine Mattioli-Zeltener suduň ýaraşygy gazanmaga ukyply bolmagynyň örän agyr, emma ähmiýetli işdigini belledi.
Öňki Ýugoslawiýa boýunça Halkara tribunal 1990-njy ýyllarda Balkanlarda bolan harby jenaýatçylyklar barada obýektiw maglumat toplamak boýunça iş geçiren bolsa-da, köp synçylar munuň serbleriň, bosniýalylaryň, horwatlaryň we Kosowodaky albanlaryň arasynda has köp gapma-garşylyklaryň döremegine getirendigini aýdýarlar.


text:
Häzir dünýäniň 135 ýurdunyň ýetginjekleriniň 3% töweregi daşary ýurtlarda ýaşaýan maşgala agzalaryndan maliýe ýa maddy taýdan kömek alýarlar. Emma bu görkeziji 35 ýurtda 10%-den hem aşýar. Bu barada Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Gallup” barlag edarasynyň 6-njy maýda çap eden maglumatynda habar berilýär.
Daşary ýurtlarda ýaşaýan maşgala agzalaryndan we beýleki çeşmelerden kömege mätäç ýaşlaryň sany boýunça Afrikada ýerleşýän Somali birinji orunda durýar we bu ýurduň ýaşlarynyň jemi 40%-niň bu kategoriýa girýänligi aýdylýar.
Merkezi Aziýa
Şeýle ýagdaý boýunça Merkezi Aziýa barada gürrüň edilende, “Gallup” edarasynyň hasabatynda Täjigistan birinji orunda göze ilýär. Hasabatda aýdylyşyna görä, bu ýurduň ýetginjekleriniň jemi 21%-i daşary ýurtlardan iberilýän maliýe serişdelerinden peýdalanýarlar.
Gyrgyzystan bolsa Merkezi Aziýada ikinji orny eýeleýär, bu ýurduň agzalýan kategoriýa girýän ýaşlarynyň sany 15%-e barabardyr. Merkezi Aziýada ýerleşýän beýleki ýurtlar, şol sanda Özbegistan we Türkmenistan hakda hasabatda doly we takyk maglumat berilmeýär.
“Central Asia Online” neşiriniň maglumatyna görä, daşary ýurtlarda ýaşaýan zähmet immigrantlarynyň iberýän maliýe serişdelerine diňe ýetginjekler däl, köp halatlarda tutuş maşgalalar hem mätäçdir.
2010-njy ýylda Täjigistana daşary ýurtlarda işleýän zähmet immigrantlary tarapyndan iberilen maliýe serişdesiniň möçberi 2,29 milliard dollara barabar bolupdyr. Täjigistanyň Merkezi Bankynyň başlygy Şarif Rahymzodanyň “Central Asia Online” neşirine beren maglumatyna görä, zähmet immigrantlary tarapyndan iberilen şol serişde 2010-njy ýylda Täjigistanyň jemi içerki önüminiň 37%-ini emele getiripdir.
Wideo: 2009-njy ýylda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy tarapyndan täjik immigrantlary barada taýýarlanan "Gündogar Ekspresi" atly dokumental filmden bölek. (Rus dilinde)
Resmi taýdan aýdylanda, Täjigistanyň jemi 730,000 raýaty daşary ýurtlarda işleýär, emma näresmi çeşmeler bolsa bu sanyň 1 million töweregidigini aýdýarlar. Şol zähmet immigrantlarynyň aglaba köpüsi Orsýetde bolup, olardan müňlerçesiniň iş gözläp, Gazagystana hem barýanlygy aýdylýar. Bu hem Täjigistanyň her ýedi raýatyndan biriniň daşary ýurtlarda işleýändigini aňladýar.
Soňky ýyllaryň dowamynda Orsýet bilen bir hatarda merkezi aziýaly zähmet immigrantlary üçin Gazagystan hem uly duralgalardan birine öwrüldi. Waşingtonda ýerleşýän Merkezi Aziýa we Kawkaz institutynyň maglumatyna görä, gyrgyz zähmet immigrantlary Orsýet bilen bir hatarda Gazagystana hem barýarlar. 2009-njy ýylda Gazagystana baran şeýle gyrgyzlaryň sany 200 müňe barabar bolupdyr. Türkmenistan we Özbegistan
“Gallup” edarasynyň Türkmenistan we Özbegistan baradaky böleginde bu mesele hakda takyk maglumat berilmese-de, özbek zähmet immigrantlarynyň uly böleginiň iş gözläp, Orsýete we Gazagystana barýanlygy barada maglumatlar bar.
Türkmen zähmet immigrantlary bolsa Orsýet, Gazagystan bilen bir hatarda, iş gözläp, köplenç Türkiýä barýarlar. Olaryň aglabasynyň şol ýurtda bikanun ýagdaýda işleýänligi hem aýdylýar.
Merkezi Aziýa we Kawkaz institutynyň maglumatyna görä, daşary ýurtlarda bikanun işleýän zähmet immigrantlary, umuman aýdylanda, ýurda iberýän pullaryny esasan tanyş-bilişleri arkaly elin iberýärler. Netijede iberilýän şeýle puluň anyk möçberi barada resmi çeşmelerde maglumat ýok.
Merkezi Aziýa we Kawkaz institutynyň maglumatyna görä, 2008-nji ýyllarda emele gelen global ykdysady çöküş zerarly daşary ýurtlarda ýaşaýan zähmet immigrantlarynyň öýlerine iberýän maliýe serişdeleriniň möçberiniň azalmagy Gyrgyzystan bilen Täjigistan barada uly howsala döredipdir.
2009-njy ýyllaryň başlarynda daşary ýurtlara iş gözläp çykýan gyrgyzlaryň, täjikleriň we özbekleriň sanynyň artanlygy üçin 2010-njy ýylda ýagdaýyň birneme gowulaşanlygy aýdylýar. Käbir günbatar ekspertleriniň aýtmagyna görä, daşary ýurtlardan iberilýän maliýe serişdeleri ykdysady çökgünlik mahaly şol kynçylyklaryň agzalan ýurtlara o diýen uly täsir ýetirmän, sowulmagyna kömek edýär.
Türkmenistan barada aýdylanda, bu ýurt hakda takyk maglumat bolmanlygy üçin ýurduň ykdysady ýagdaýy bilen bir hatarda daşary ýurtlarda ýaşaýan zähmet immigrantlarynyň iberýän serişdesi we ol serişdeleriň möçberi hakda hem hiç hili anyk maglumat ýok.


text:
Ruslan Mingazow – Çehiýa respublikasynyň futbol komandasynda oýnaýan ilkinji türkmenistanly futbolçy diýse-de boljak. 1991-nji ýylda Türkmenistanda doglan Mingazow ilkinji gezek 16 ýaşynda Aşgabadyň “Aşgabat” futbol ýygyndy komandasynda oýnap başlaýar we şol ýyl hem öz komandasynyň Türkmenistanyň Ýokary kubogyny almagyna goşant goşýar.
Şondan soň, ol futbol karýerasyndaky üstünliklerini dowam etdirip, ilki Latwiýanyň futbol komandasynda 4 ýyl, häzirki wagt bolsa Çehiýa respublikasynyň “FK Baumit Ýablones” (FK Baumit Jablonec) futbol komandasynda oýnaýar.
Täze Tolkun gepleşigimiziň şu sanynda Ruslanyň futboldaky üstünligi barada has dolurak maglumat almak üçin onuň bilen söhbetdeş bolduk. Şeýle-de, öz ukyby, zehini bilen karýerasyny daşary ýurtlarda dowam etdirýän käbir meşhur türkmenistanlylar barada hem maglumat taýýarladyk. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.
Garaýyşlaryňyza, bellikleriňize aşakdaky teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Russiýanyň döwlet komissiýasy Russiýanyň durnuksyz Demirgazyk Kawkaz regiony Dagystanda ýurduň harby we howpsuzlyk gullugynyň işgärleri tarapyndan ýaşaýyş jaýlaryna ýetirilen zyýan-zeperi derňewden geçirmek üçin öz işine başlady.
Sentýabr aýynda Dagystandaky şübheli söweşijilere garşy geçirilen giň gerimli operasiýalaryň netijesinde Untsukul etrabynyň Wremenny etrapçasynyň 1 müňe golaý ýaşaýjysy öz öýlerini terk etmäge mejbur edilipdi.
Howpsuzlyk güýçleri boşap galan etrapçalarda galmagy dowam etdirýärler.
Gürrüňi gidýän komissiýa öýlerini terk etmäge mejbur edilen ýaşaýjylar prezident Wladimir Putine we Dagystanyň ýolbaşçysy Ramzan Kadyrowa protest hatyny ugratmagynyň yzýany döredildi. Olar öz hatynda zyýan-zeper ýeten ýaşaýyş jaýlarynda gaýtadan abatlaýyş işleri geçirmek ýa-da Dagystanyň beýleki territoriýasyna göçmek üçin kompensasiýa berilmegini soraýarlar.
25-nji noýabrda Wremenny etrapçasynyň düzümindäki Gimri obasynyň ýolbaşçysy Aliashab Magomedow gürrüňi gidýän derňewleriň dört gün dowam etjekdigini mälim edipdi.


text:
Çarşenbe güni Türkiýäniň günorta-gündogar raýonynda kürt söweşijileriniň eden hüjüminde ýurduň howpsuzlyk we harby güýçlerinden azyndan 26 adamyň ölendigi barada maglumat alyndy.
Mundan daşary, ýerli media çarşenbe güni irden Türkiýäniň Yrak bilen serhetleşýän Hakkari prowinsiýasynda harby we polisiýa postlaryna garşy edilen ýaragly hüjümlerde 16 esgeriň ýaralanandygyny-da habar berdi.
Türkiýäniň resmileri bu hüjümlerde ekstremistik Kürdüstan Işçiler partiýasynyň söweşijilerini aýyplaýarlar. Bu hüjümler Türkiýede soňky birnäçe ýylyň dowamynda ýüze çykan iň uly ýitgili hüjüm diýlip hasaplanylýar.


text:
Premýer-ministr Wladimir Putin Orsýetde geçirilen prezidentlik saýlawynda ses berişlikler tamamlanandan soň, gözüni ýaşdan dolduryp
, ýeňiş gazanandygyny yglan etdi.
Putin Moskwada özüniň tarapdarlarynyň geçiren ýörişinde Medwedew bilen çykyş edip, “arassa ýeňiş” gazanandygyny aýtdy. Moskwanyň "Manež" meýdançasyna ýygnanan adamlaryň sanynyň 100 müňe barandygy çak edilýär.
Merkezi saýlaw komissiýasy sesleriň 25 prosentiniň sanalandygyny, deslapky netijeleriň Putiniň 63 prosentden gowrak sesler bilen ýeňiş gazanandygyny görkezýändigini aýtdy.
Kommunist lider Gennadiý Zýuganow 17,32 prosent bilen ikinji ýerde barýar. Tüçjar Mihail Prohorow bilen milletçi Wladimir Žirinowskiniň her biri bolsa takmynan 7,35 prosent ses aldy. Sergeý Mironowa berlen sesleriň 3,67 prosentigi aýdylýar.
Kommunist lider Zýuganow žurnalistlere saýlawda “hilegärlik” edilendigini we munuň “düýbünden adalatsyzdygyny” aýtdy. Ol saýlawyň kanuny hasaplanyp bilmejegini nygtady.
Öňki sowet prezidenti Mihail Gorbaçýow yglan edilen netijeleriň “jemgyýetiň hakyky halyny görkezip-görkezmeýändigi” barada “çynlakaý şübheleriň” bardygyny aýtdy.
Saýlaw resmileri, “Bütewi Orsýet” partiýasynyň agzalary we Putiniň saýlaw kampaniýasyny alyp baranlar saýlawyň geçirilişine ýokary baha berdiler we saýlaw prosesi barada şübhe oýarandyklary üçin, oppozision aktiwistleri tankytladylar.
Oppozision şahsyýetler we garaşsyz gözegçiler bolsa müňlerçe galplyklaryň bolandygyny aýdýarlar we saýlawlaryň kanunylygyny sorag astynda goýýarlar.
Liberal “Ýabloko” partiýasynyň başlygy Sergeý Mitrohin “Interfax” habar agentligine beren interwýusynda ses berişliklerde ençeme galplyklaryň bolandygy baradaky maglumatlar sebäpli “saýlawy kanuny hasaplamagyň kyndygyny” belledi.
Mundan az salym öň, öňki premýer-ministr we häzirki oppozisiýa lideri Mihail Kasýanow hem saýlawyň kanunylygyna şübhe bildirdi.
Kasýanow saýlawlardan soň dekabr aýyndaky ýaly köpçülikleýin protestleriň geçiriljegini çak etdi. Şol protestler parlament saýlawlaryndan soň geçirilipdi. Tankytçylar parlament saýlawlarynda galplyk edilendigini öňe sürüpdiler.


text:
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin ilkinji gezek 2011-nji ýylyň güýzünde özüniň Kremle dolanyp gelme niýetini bildireninden soň neşir edilen ilkinji programmalaýyn makalalarynyň biri tutuşlygyna onuň Ýewraziýa bileleşiginiň geljegini nähili göz öňüne getirýänligine bagyşlanypdy.
Putin 2011-nji ýylyň oktýabrynda “Izwestiýa” gazetinde ýerleşdirilen makalasynda: “Biz dürli döwletlerden durýan we döwrebap dünýäniň bir sütüni bolmaga ukyply güýçli ýaranlygy teklip edýäris” diýip ýazdy.
Indi 6, belki-de 12 ýyllap Kremlde oturjak Putiniň ileri tutýan ugry energiýa bileleşigi ýaly bolup görünýär. Garaşsyz Döwletleriň Arakalaşynyň (GDA) paýtagtlaryndan ýagýan gutlaglaryň aňyrsynda has berk integrasiýany deňlik esasynda gurup bolarmy diýen hakyky alada ýatyr.
GDA-nyň integrasiýasy Putin üçin örän ähmiýetli mesele. Ol makalanyň “Izwestiýa” gazetinde çap edilmeginiň üstünden iki hepde geçer-geçmez Sankt-Peterburgda Belarusyň, Ermenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Moldowanyň, Täjigistanyň we Ukrainanyň daşary işler ministrlerini myhman alyp, ençeme ýyllap netije bermedik gepleşiklerden soň, indi erkin söwda zonasyny döretmek barada ylalaşyga gelnendigini şatlyk bilen yglan edipdi:
—Biz öz bazarlarymyzy birek-birege açýarys. Bu ýagdaý harytlaryň biziň bazarlarymyza arzan bahadan getirilmegini aňladýar. Bu hem öz gezeginde bilelikde täze işlere başlamaga gowy şertler döreder. Bularyň bary biziň ykdysadyýetimiziň bäsleşige ukyplylygyny artdyrar.
"Halkara statusyny berkitmegiň bir ýoly"
Gyrgyzystanly syýasy alym Mars Saryýewiň pikiriçe, Putiniň Ýewraziýa integrasiýasy ilkinji nobatda Orsýetiň halkara statusyny berkitmegiň bir ýoly:
—Meniň pikirimçe, Putin saýlawdan soň özüniň GDA-nyň beýleki döwletlerini öz içine alýan Ýewraziýa arzuwyny amala aşyrmaga synanyşar. Orsýet Gyrgyzystan bilen ýakyn gatnaşyklara ymtylyp, Gümrük bileleşigine, Ýewraziýa bileleşigine goşulmagymyz üçin bize basyş eder. Orsýet bizi - GDA döwletlerini - elden sypdyrsa, onda Orsýetiň özi şowsuzlyga uçrar. Orsýet üçin başga ýol ýok.
Ukrainaly kanun çykaryjy Oleh Zarubinskiý hem saýlawlardan soň Moskwanyň Ukraina baradaky berk edim-gylymlary üýtgär öýdenok:
—Öten birnäçe ýyllykda Kremlde Dmitriý Medwedew oturan bolsa-da, Orsýetiň hem içeri hem-de daşary syýasatynda möhüm meseleleri iş ýüzünde kesgitlän Putin boldy. Şol sebäpden biz düýpli özgeriş, ýa käbir adamlaryň aýdyşy ýaly, tektoniki süýşme bolar diýip bilmeris. Putiniň stili, gaty, pragmatik, kämahallary hem syýasy tejribesi daşary gatnaşyklary-da öz içine alýar.
Türkmenistan barada Putiniň öňden ýöredip gelýän syýasaty - ol türkmen ykdysadyýetini bogup, ony Orsýete bakna etmek. Ony ýaşyrybam duranok.
Putine isleg-arzuwlaryny amala aşyrmak Kawkazda-da aňsat düşmez. Bu regionda iň möhüm ýurt nebite baý Azerbaýjan. Azerileriň hem köpüsi Medwedewiň Daglyk-Garabag konfliktini çözmek üçin ak ýürekden tagalla edendigine ynanýarlar. Ýöne, olaryň garaýşyça, Putin bu konflikte bu iki ýurtda Orsýetiň täsirini berkitmegiň bir ýoly diýip garaýar.
Putiniň ylalaşyksyz çemeleşmelerine gaza baý Türkmenistan hem seresaply garaýar. Muny Aşgabatda ýaşaýan türkmen analitigi, ýazyjy Amanmyrat Bugaýew şeýle düşündirýär:
—Putin her edip, hesip edip regionda, ylaýta-da Orta Aziýada hem-de öňki sowet respublikalarynda Orsýetiň täsirini artdyrmaga, Orsýetiň öňki agalyk gegemoniýasyny dikeltmäge synanyşyk eder. Türkmenistan barada Putiniň öňden ýöredip gelýän syýasaty - ol türkmen ykdysadyýetini bogup, ony Orsýete bakna etmek. Ony ýaşyrybam duranok.
Putin "Izwestiýa" gazetinde Ýewraziýa bileleşiginiň Sowet Soýuzynyň miraslarynyň üstünde gurulmalydygyny aýdýar. Ýöne Sowet Soýuzynyň galdyran oňaýsyz miraslarynyň onuň çak edişinden has çuň bolmagy mümkin.


text:
Müsüriň Aleksandriýa şäherinde hökümete garşy geçirilen protestiň dowamynda, demonstrantlar suduň binasyny otladylar.
Howpsuzlyk resmileriniň ýekşenbe güni beren maglumatyna görä, oduň netijesinde binanyň käbir bölegine zeper ýetipdir, şeýle-de ençeme resmi kagyzlar ot alypdyr.
Suduň binasynyň içinde 2011-nji ýylyň halk tolgunşyklarynda protestçileri öldürmekde aýyplanýan alty sany ýokary derejeli polisiýa ofiseri sud edilýärdi.
Protestçiler binanyň daşyndaky polisiýa işgärlerini daşladylar, howpsuzlyk güýçleri hem muňa jogap edip, göz ýaşardyjy gazy ulandylar.
Müsürde 2011-nji ýylyň 25-nji ýanwarynda başlanan halk tolgunşyklarynda 900 töweregi protestçi öldürilipdi. Munuň netijesinde şol wagty prezident Hosni Mubarek häkimiýetden çekilipdi.


text:
Hamasyň ýolbaşçylygyndaky Gaza zolagyna sapar eden Kataryň emiri bu ýerde gahryman hökmünde garşy alyndy.
2007-nji ýylda Gaza sektory yslamçy toparyň gözegçiligine geçensoň, döwlet baştutany derejesindäki ýolbaşçy bu ýere ilkinji gezek sapar etdi.
Sişenbe günki saparynyň dowamynda şeýh Hamad bin Halifa al-Thani Gazanyň premýer-ministri Ismail Haniyah tarapyndan hormat garawuly bilen garşy alyndy.
Munuň yzýany Haniyah nebte baý ýurduň başda 254 million dollar, diýip kesgitlenen maýa goýumlarynyň mukdaryny 400 million dollara çenli artdyranlygyny yglan etdi. Bu pul palestin territoriýasynda amala aşyryljak gurluşyk proýektleri üçin niýetlenýär.
Şeýle-de Haniýah şeýh Hamadyň Gaza zolagyna eden bu saparynyň Ysraýylyň gabawynyň böwsülmeginiň alamaty bolandygyny belledi.
Palestin gapmagarşylygy
Ysraýyl Birleşen Ştatlaryň ýarany bolan emirligiň Hamas we Günbatar tarapyndan goldanýan palestin häkimiýetleriniň arasyndaky gapmagarşylyklarda tarap eýelemegine geň galma bildirdi.
Günbatar kenary dolandyrýan prezident Mahmud Abbasyň ýolbaşçylygyndaky palestin häkimiýetleri şeýh Hamadyň Gaza eden saparynyň palestinanyň bütewligi ugurynda edilýän tagallalara zeper ýetirmejegine umyt bagladylar.
Hamas 2006-njy ýylda bolan saýlawlarda ýeňiş gazandy we 2007-nji ýylda Abbasyň ýolbaşçylygyndaky Fatah hereketi bilen çaknyşyklardan soň Gaza sektoryny oz gözegçiligine aldy.
Günbatar ýurtlary Hamasyň zorlukdan el çekmekden we Ysraýyly ykrar etmekden boýun gaçyrýandygy sebäpli, ony terrorçy gurama atlandyrdylar.
Sişenbe güni irden Gaza bilen serhetde bolan partlamada ysraýylly esger agyr ýaralandy, Ysraýyl “berk gaýtargy” berjegini duýdurdy.
Ýaranlar
Şeýle-de şeýh Hamadyň sapary Siriýadaky konfliktiň dowam edýan döwrüne gabat geldi. Siriýa Eýran bilen bilelikde uzak wagt bäri Hamasyň ýarany bolup durýar.
Patyşa bolup ýurduny dolandyrýan we öz häkimiýetini elden bermek islemeýän Kataryň ýolbaşçysy arap ýurtlaryndaky köpçülikleýin syýasy öwrülişikleri goldap gelýär. Şeýle-de ol Siriýada prezident Başar al-Assadyň režimine garşy çykyş edýan oppozisiýa-da goldaw berýär.


text:
«Merw» — «Hazyna»
Soňky tapgyrlarda şowly çykyş edýän we Kubok ýaryşynyň ýarym finalyna çykmagy başaran «ykdysadyýetçiler» tapgyryň ilkinji duşuşygynda gadymy Mary topragynda myhmançylykda çykyş ederler. «Merwdir» «Hazyna» ýaryş tertibinde 7-8-nji orunlary eýeleýärler. Aralarynda-da bir utuk bar. Diýmek, 7-nji ýeri eýelemek, mümkin bolsa 6-njy orna-da geçmek üçin iki toparyň arasynda barlyşyksyz göreşiň gitjegi şübhesiz hakykat. Duşuşykda artykmaçlyk ýer eýeleriniň tarapynda ýaly görünýär. Çünki «Merw» öz janköýerleriniň arasynda şowly çykyş edip bilýän toparlaryň biri. Ýöne soňky tapgyrlardaky we Kubok ýaryşyndaky oýny bilen güýçli toparlary hem pikirlendiren «Hazyna-da» aňsat-aňsat ýeňşi elden bermese gerek. Eger-de duşuşykda «ykdysadyýetçilere» ýeňiş gazanmak başardaýsa, onda bu ýeňiş olaryň Ýokary ligadaky 10-njy ýeňşi bolar.
Şu ýyl «Merw» bilen «Hazynanyň» arasynda «adalatly» oýun boldy. Toparlaryň ikisi hem öz meýdanynda 2:1 hasabynda ýeňiş gazandy, şonuň üçin şu ýylky pökgi gatnaşyklary hem 3:3 — deň. Bir «adalatsyz» tarapy Guwanç Abylow («Hazyna») yzda galan iki duşuşykdan soň, iki gezek tapawutlandy. Başga iki gezek tapawutlanan futbolçy ýok.
Göreliň, bu gezek bu deňlikler kimiň peýdasyna bozularka? «Merw» janköýerlerini ýene-de begendirermikä ýa-da «Hazynanyň» «gudratlary» dowam edermikä?
«Aşgabat» — «Altyn asyr»
Kubok ugrundaky ýaryşdan çärýek finalda aýrylan «Aşgabadyň» şu ýyl ýeňip bilmeýän toparlarynyň biri hem «Altyn asyr». Aslynda soňky çempiony ýeňmek nesip eden ýeketäk topar diňe «Şagadam». «Aşgabat» bolsa çempion bilen geçiren duşuşyklarynyň ikisinde-de 1:0 hasabynda ýeňildi. Geçen oýunlardan çen tutsaň, artykmaçlyk ýene «aragatnaşykçylaryň» tarapynda ýaly görünýär. Ýöne «Aşgabadyň» janköýerlerine «garaşylmadyk sowgatlary» edip bilýän topardygyny hem ýatdan çykarmalyň!
Häzir ýaryş tertibinde iň ýakyn bäsdeşinden 14 utuk öňe saýlanan «Altyn asyr» taryhyndaky ikinji çempionlygyna has ýakyn topar. Eger-de şundan soň hem ýoly şu depginde dowam edip bilseler, «aragatnaşykýçylaryň» çempionatyň tamamlanmagyna 4 hepde galandan çempion bolmaga mümkinçiligi bar. «Aşgabat» bolsa 4-nji orun ugrunda «Şagadam» bilen göreşýär. Toparyň toplan utugy edil häzir «Şagadamyňkydan» bir utuk az. Diýmek, «aragatnaşykçylary» ýeňip bilse, topara dördünji orna geçmäge mümkinçilik bar. Eger tersine bolsa, bu ýeňiş «Altyn asyryň» yzygiderli gazanan 4-nji ýeňşi bolar.
Ýokarda-da aýdyşymyz ýaly, şu möwsümde «Aşgabat» bilen «Altyn asyryň» arasynda geçirilen duşuşyklaryň ikisinde hem «aragatnaşykçylar» 1:0 hasabynda ýeňiş gazandy. Duşuşyklaryň birinde Süleýman Muhadow, beýlekisinde Umytjan Astanow tapawutlandy.
«Daşoguz» — «Energetik»
Hämmiz bilýäris, «Daşoguz» yzda galan 23 duşuşykdan soňra (22-nji tapgyryň duşuşyklary entek geçirilenok) bary-ýogy 4 utuk toplamagy başardy. Şol utuklaryň biri hem birinji aýlawda «Energetik» bilen bolan duşuşykda gazanyldy. «Demirgazyklylar» ýene-de «energetikleri» kabul edýär.
Bu duşuşykdaky ýeňiş ýa-da utulyş toparlaryň ikisiniň hem ýaryş tertibindäki eýeleýän ornuna täsir edenok. Aslynda toparlar bu çempionatdaky ornuny eýýäm belli eden ýaly. Olaryň eýeleýän soňky orunlaryna çempionatda hiç bir topar «dawa edip bilmez». Ýöne «Daşoguz», iň bolmanda, utuklaryny 5-e çykaryp bilermi ýa-da «Energetik» 9-njy basgançakdaky ornuny has berkidermi, şol gyzykly.
Eger duşuşyk ýer eýeleriniň peýdasyna tamamlansa, «Energetik» şu möwsümde 10 we ondan kän gezek ýeňlen 2-nji topar bolar. olaryň tapgyrdaky garşydaşy «Daşoguzyň» myhmançylykda geçiren duşuşyklarynda 12 ýeňlişi bar, ýagny «Daşoguz» şu ýyl myhmançylykda geçiren duşuşyklarynda utuk gazanyp görenok. Eger şu gezek «Daşoguz» ýene-de ýeňilse, onda öz meýdanynda 10 we ondan kän gezek ýeňlen birinji topar bolar, şeýle hem bu ýeňliş bilen «Daşoguz» öz antirekordyny ýene bir san beýgelder — toparyň yzygiderli utulyşlarynyň sany 9-a çykar.
«Daşoguz» bilen «Energetigiň» arasynda birinji aýlawda geçirilen duşuşyk 1:1 hasabynda tamamlandy, ikinji aýlawdaky duşuşyk bolsa 2:1 hasabynda «Eneregtigiň» peýdasyna tamamlandy. Şu ýylky «Daşoguz» — «Energetik» duşuşyklarynda Kerim Hojaberdiýew («Energetik») iki gezek tapawutlanmagy başaran ýeketäk futbolçydyr.
HTTU — «Şagadam»
«Ylalaşykly» toparlaryň ýene bir jübüti hem HTTU bilen «Şagadam». «Talyplar» bilen «kenarlylar» möwsümde geçirilen duşuşyklarda myhmansöýerligini «subut etdiler». Iki topar hem özara duşuşyklarynda myhmançylykda ýeňiş gazandy. Iki duşuşyk hem ýeňijiniň peýdasyna 2:1 hasabynda tamamlandy.
HTTU-a bu gezek «myhmansöýerlik» etmek howply. Çünki onuň çempionatda eýeläp bilen 6-njy ornuna-da iki topar dagy dalaş edýär. «Şagadamam» 4-nji orun ugrunda «Aşgabat» bilen göreşýär. Diýmek, iki topar hem ýaryş tertibinde eýeleýän ornuny saklap galmak üçin göreşer. Eger «kenarlylara» bu başartmasa, onda olar Ýokary ligadaky taryhynda 270-nji gezek ýeňlerler.
Şu ýylky HTTU — «Daşoguz» duşuşyklarynda HTTU-nyň öňki hüjümçisi Hemra Amanmämmedow iki gezek tapawutlandy.
«Balkan» — «Ahal»
Ýene «Balkan», ýene «Ahal». «Ahal» «Balkanyň» öýünde 4 gol geçirtmekden bir zat edip gutuljak bolmaly. Ýogsa düzüminde güýçli hem ýaş hüjümçiler, milli ýygyndymyzyň hataryna goşulyp ýören goragçylardyr derwezewanlar bar hem bolsa, «Ahal» Balkanabatda «Balkana» çäre tapyp bilenoklary. «Balkanyň» BAÝ-lary bolsa topary agyr güne salýar. Meseläniň iň dartgynly tarapy hem çempionlykdan umydy üzen «Balkandyr» «Ahal» ikinji orun ugrunda göreşýärler. Edil häzirlikçe «Ahal» bir ädim öňde. Ýöne «Ahal» ädimleriniň sanyny dörde çykararmy ýa-da «nebitçiler» olary ozup geçip, artykmaçlygyny iki utuk öňe çykararmy, ýa orunlar ýene öňki-öňküligine galarmy, biz myny size 23-nji sentýabr güni oýun tamamlanandan soň aýdyp bileris.
Ýöne şu tapgyrda «Balkan» öz meýdanynda ýeňläýse, bu ýeňliş toparyň Ýokary ligadaky 170-nji ýeňlişi bolar. «Ahal» duşuşykda, bolmanda, ýekeje gol geçirip bilse, myhmançylykda 20 we ondan kän gol geçiren 3-nji topar bolar. «Balkan» ýeňiş gazansa, möwsümde öz meýdanynda 10 ýeňiş gazanan ilkinji topar bolar.
«Balkan» bilen «Ahalyň» arasynda birinji aýlawda geçirilen duşuşyk 4:1 hasabynda «Balkanyň» peýdasyna tamamlanypdy, ikinji aýlawda bolsa «Ahal» bu hasaba 3:1-lik ýeňiş bilen jogap berdi. Şu ýylky «Balkan» — «Ahal» oýunlarynda Altymyrat Annadurdyýew bilen 3-nji aýlawda «Altyn asyra» goşulan Begenç Annagurbanow iki gezek tapawutlanan futbolçylardyr.


text:
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klintonyň sözlerine görä, Hytaýyň we Orsýetiň Siriýadaky režime garşy has berk sanksiýalary makullamakdan boýun gaçyrýandyklary Birleşen Ştatlarda lapykeçlik döredýär. Bu barada Hillari Klinton çarşenbe güni Pekine eden saparynyň dowamynda žurnalistlere aýtdy.
Klinton Hytaýyň Daşary işler ministri Ýang Jiýeçi bilen geçiren gepleşikleriniň dowamynda, diplomatlaryň Siriýadaky zorlugy bes etdirmek üçin goşmaça basyş gurallaryny ara alyp maslahat edendiklerini aýtdy.
Ýang Hytaýyň Arap ligasynyň täze ilçisi Lahdar Brahiminiň araçylyk tagallalaryny doly goldaýandygyny aýtdy. BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary Hytaý we Orsýet Siriýada dowam edýän zorlugyň soňuna çykmak üçin, konflikte halkara derejesinde goşulyşmak boýunça has berk çäreleriň görülmegine garşy çykyp gelýärler.


text:
Häzirki wagtda bütin dünýäniň adamlary sagdyn durmuş ýörelgesi babatda aladalanýarlar. Biz sagdyn we uzak ýaşap, öz bedenimize erk edesimiz gelýär. Adamlar bu ugurda täze usullary özleşdirip, şoňa görä diňe bir öz türgenleşiklerini, sport işjeňligini, iýmitlenmegini gurnaman, hatda dem alyş häsiýetini we pikirlenmegi hem şol ugurda alyp barmaga çalyşýarlar. Bu elbetde öwgä mynasypdyr.
Ýönebiziň köpimiz şu wagta çenli sport bilen meşgullanmakda gadagan edilýän zatlar barada bilmeýäris. Bu gadagan edilýän zatlaryň inkär edilen ýagdaýynda türgenleşmelerden garaşylýan netijeleri gazanmak juda kyn bolýar.
Türgenleşik wagtynda şulary etmek gadagan:
1. Irden ylgamak.
Aşakdaky belliklerden tapawutlylykda, şuny gadaganlyk däl-de, ýöne maslahat hökmünde kabul edip bilersiňiz. Bedeniň biologiki sagatlary baradaky ylmyň (bioenergetika) düşündirmegine görä, ylgamak agşamlyk naharyndan takmynan bir sagat soň, 20:00 – 22:00 aralygynda has peýdaly hasaplanylýar. Türgenleşmeden 40 min geçensoň, ýeňil garbanmak maslahat berilýär.
2. Asfaltyň üstünde ylgamak.
Asfaltyň türgenleşme üçin ýaramaz täsiri, aýagyň asfaltly ýerden iteklenende döredýän agramlylygyny gowşadyp bilmeýänligi bilen düşündirilýär. Bu bolsa, aýagyň hemme süňklerine, bogunlaryna we bil oňurgasyna hem agramyň düşmegine getirip biler. Şonuň üçin hem, eger mümkinçilik bolsa, stadionda ýörite ot örtgüsi bilen örtülen ýollarda ýa-da bolmasa baglaryň içindäki toprakly ýodajyklarda ylgamak maslahat berilýär.
3. Awtoulag ýollarynyň golaýynda ylgamak.
Ylganan wagtynda dem alyş çaltlaşýar we bedenda alyş-çalyş ýagdaýlary tizleşýär. Arassa howadan dem alnanda bedeniň kislorod bilen üpjünçiligi ýokarlanýar. Bu bolsa bedeniň arassalanmagyna ýardam berýär.
Hapalanan howadan dem alnanda, tozan sorujynyň işleýşi ýaly, beden ýaramaz howa bilen doldyrylýar.
4. Çem gelen eşiklerde türgenleşmek.
Türgenleşme üçin laýyk egin-eşik saýlanylmalydyr. Elbetde, onuň üçin zyňylmaga dözülmeýän, könelşen futbolkany ýa-da mekdep ýyllary geýen balagyňyzy ulanmak bolmaz. Sport eşigi ykjam we oňayly bolmalydyr. Arassa pagta matadan taýýarlanan sport egin-eşigi ulanmak oňaýly däldir: olar deri özüne siňdirip, teniňe ýelmeşip durýar. Şonuň üçin hem düzüminde pagtadan başga laýkra, poliester, elastan ýa-da neýlon bolan matalardan tikilen eşikleri geýmeli. Şeýle türgenleşik eşigi öz görküni gowy saklaýar we dartylyp durmaýar.
5. Aýakýalaňaç türgenleşmek.
Aýakýalaňaç, joraply ýa-da aşagy ýasy krassowkada türgenleşmek, oňurgalyga uly agram salyp, onuň zeperlenmegine getirýär. Egerde, bedende damarlaryň näsazlygy bar bosa, onda bu ýagdaýy iki esse beterleşýändir.
6. Islän wagtyň suw içmek.
Türgenleşik wagtynda bedeniň köp suw ýitirýändigi hemmelere aýandyr. Biziň köpümiz bolsa suwy islän wagtymyz kabul etmäge öwrenişendiris. Fiziologlaryň maslahat bermegine görä, bedeniň suwsuzlanmagynyň öňüni almak üçin her 20 minutdan 2-3 gezek suw owurtlamak hökmandyr .
7. Derlemä garşy serişdeleri ulanmak.
Türgenleşik wagtynda adam köp derleýär. Derlemek bilen bedenden ýaramaz täsirli şlaklar çykarylýandyr. Derlemä garşy serişdeleriň ulanylmagy, bedende şlaklaryň derejesiniň ýokarlanmagyna getirýär.
8. Saz diňlenýän guraly – audiopleýeri ulanmak.
"Ony ulanman bolarmy?" – diýip, ör-gökden gelmegiňiz mümkindir. Alberty Uniwersitetinden kanadaly alym Wilýam Hodžetsiň düşündirmegine görä, türgenleşik bilen güýçli sesli sazyň utgaşmasy irde-giçde eşidişiň doly ýitmegine getirip biler. Kä halatlarda bu ýagdaýyň duýdansyz ýuze çykmagy mümkindir.
9. Türgenleşik wagtynda başga zatlara pikiriňizi sowmak.
Türgenleşik mahaly Siz gepleşýän bolsaňyz ýa-da telewizor görüp ünsüňizi sowýan bolsaňyz, hereketleriňize gözegçilik edýän esasy agza bolan beýniniň "ünsi" hem sowulýandyr. Onuň netijesinde beden myşsalaryna bolan gözegçilik hem peselýändir. Şeýlelikde, türgenleşigiň peýdasy örän azalýar. Bu ýagdaýda hünärmenler öz hereketleriňize gowy üns berip, "bedeniňiz bilen ruhy gatnaşyga" girmegiň möhümdigini belleýärler.
10. Ýadaw ýagdayda meşgullanmak.
Siz ýadaw ýa-da ukyňyzy almadyk bolsaňyz, türgenleşik oňat netijeleri berip bilmez. Bu ýagdaýda siz diňe stress gormonlarynyň (adrenalin) gana zyňylmagyny gazanarsyňyz.
Siz öz türgenleşikleriňizde ýokarda beýan edilenleri ünsden düşürmesiňiz, uly we gerekli netijeleri gazanmaga şertler döredersiňiz.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.