text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde eden ÇYKYŞY
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Ministrler Kabinetiniň şu günki mejlisini tamamlamak bilen, geçen ýarym ýylda biziň baş maksadymyza ýetmäge gönükdirilen örän möhüm özgertmeleri amala aşyrmakda nobatdaky ädimleriň ädilendigini bellemek isleýärin. Bu maksat mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşynyň mynasyp derejesini we hilini üpjün edýän, adamlaryň hal-ýagdaýyny gowulandyrmaga gönükdirilen dünýäniň ösen demokratik döwletleriniň derejesine çykmakdan ybaratdyr.
Biziň daşary syýasatymyz üýtgewsiz dowam edýär. Bu syýasat häzirki döwürde hem Birleşen Milletler Guramasy, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy, Ýewropa Bileleşigi, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy we beýleki halkara guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlyk etmekden ybaratdyr. Dünýäde energetika howpsuzlygyny gazanmak, ekologiýa meselelerini çözmek hem-de ulag üpjünçilik ulgamlaryny ösdürmek bilen baglydyr. Bilim we medeniýet ulgamlaryny ösdürmegi, adam hukuklaryny hem-de azatlyklaryny, ählumumy howpsuzlygy berkitmegi üpjün etmäge degişlidir.
Içeri syýasat babatda aýdylanda bolsa, biz ygtybarly salgyt-býujet we pul-karz syýasatyny alyp barýarys. Häzirki döwürde ýurdumyzda hususy we döwlet düzümleriniň üpjünçilik ulgamlaryna goýulýan maýa goýumlarynyň möçberleri artýar.
Ykdysadyýetiň birnäçe pudaklarynda önüm öndürmekde we hyzmatlary etmekde gowy netijeler gazanyldy. Bu bolsa jemi içerki önümiň ösüşini 6,4 göterime ýetirmäge mümkinçilik berdi.
Döwlet býujetiniň girdejileri hem artdy. Bu bolsa, netijede, ortaça aýlyk zähmet haklaryny 9 göterime çenli köpeltmäge mümkinçilik berdi. Milli pulumyz bolan manadyň hümmeti hem bellenen derejede durnukly saklanýar.
Ýurdumyzda senagat we durmuş maksatly desgalaryň gurluşygyny giň gerim bilen alyp barýarys. Häzirki döwürde umumy bahasy 47 milliard amerikan dollaryna golaý bolan iri desgalaryň 1900-e golaýy gurulýar. Biziň milli gurluşyk kompaniýalarymyzyň gurýan desgalarynyň sanynyň barha artýandygy aýratyn guwandyrýar. Meniň belläp geçişim ýaly, häzir ýurdumyzda jemi gurulýan 1900 desganyň 1800-e golaýynyň gurluşygyny öz gurluşykçylarymyz alyp barýar.
Şu ýylyň birinji ýarymynda biz iri desgalaryň 59-syny işe girizdik. Umumy meýdany 632 müň 500 inedördül metr bolan ýaşaýyş jaýlaryny, şol sanda, has oňaýly ýaşaýyş jaýlaryny ulanmaga berdik. Bu gurluşyklaryň umumy bahasy 2 milliard amerikan dollaryna golaýlaýar. Işe girizilen desgalarda köp sanly täze iş orunlary döredildi.
Häzirki döwürde biz ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge aýratyn üns berýäris. Bu ugurda alnyp barylýan işleriň çäklerinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de ýurdumyzda öndürilýän önümleriň beýleki döwletlere iberilýän möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny döretmek boýunça kabul eden Döwlet maksatnamalarymyzy üstünlikli durmuşa geçirýäris.
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Siziň bilşiňiz ýaly, şu ýyl biziň üçin aýratyn ýyldyr. Ýakyn wagtda ýurdumyzda V Aziýa oýunlary, şeýle hem birnäçe möhüm halkara çäreler geçiriler. Şoňa görä-de, siziň ähliňiziň, ähli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ikinji ýarym ýylda öňüňizde duran esasy wezipeler şulardan ybaratdyr:
R.Meredow, şu wezipelere laýyklykda, V Aziýa oýunlaryna halkara guramalaryň gatnaşmagy boýunça çäreleriň anyk meýilnamasyny häzirden taýýarlamaly.
Göz öňünde tutulan birnäçe iri halkara maslahatlara hem gowy taýýarlyk görmeli. Ýylyň ahyryna çenli olary ýokary derejede geçirmeli. Bular Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady maslahat, şu ýyl ýurdumyzyň Energetika Hartiýasynyň konferensiýasyna başlyklyk etmegi, şeýle hem Halkara Bitaraplyk güni bilen bagly çärelerdir.
Şeýle hem ýurdumyzyň Hökümet wekiliýetiniň beýleki döwletlere boljak saparlaryna, daşary ýurtlaryň Hökümet wekiliýetlerini ýurdumyzda kabul etmäge gowy taýýarlyk görmeli. Beýleki syýasy we guramaçylyk çärelerini hem ýokary derejede geçirmeli.
B.Hojamämmedow, ykdysadyýet we maliýe toplumynyň ministrlikleriniň hem-de pudak edaralarynyň ýolbaşçylary!
Ýaňy-ýakynda siziň adyňyza edilen tankydy belliklerden dogry netije çykarmaly. Makroykdysady dolandyryşy gowulandyrmak üçin ähli zerur çäreleri görmeli. Maliýe we bank ulgamynda geçirilýän özgertmeleri dowam etmeli.
Gymmatly kagyzlaryň bazaryny guramak, hususylaşdyrmak boýunça işleri talabalaýyk alyp barmaly. Üpjünçilik, bilim, saglygy goraýyş ulgamlaryna uly möçberlerde maýa goýumlaryny goýmaly we täze tehnologiýalary önümçilige giňden ornaşdyrmaly.
Şeýle hem ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda zähmet haklaryny mundan beýläk-de artdyrmagy üpjün etmeli. Kabul edilen maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine berk gözegçilik etmelidigine, bellenen çäreleri göz öňünde tutulan möhletlerde ýerine ýetirmelidigine siziň aýratyn ünsüňizi çekmek isleýärin.
A.Nurberdiýewa, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, häkimler, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary! Geljek ýylyň Döwlet býujetiniň üstünde häzirden işläp başlamaly. Döwlet býujeti halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş ýagdaýyny we abadançylygyny mundan beýläk-de gowulandyrmagy doly derejede üpjün eder ýaly bolmalydyr.
B.Hojamämmedow, geljek ýylyň Döwlet býujetinde her bir etrapda we şäherde, gaýtalap aýdýaryn, her bir etrapda we şäherde mätäçlik çekýän adamlara ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin serişdeleri hökmany tertipde göz öňünde tutmaly.
Ýaşulularyň maslahatyny geçirmäge-de gowy taýýarlyk görmeli. Biz şu ýyl Ýaşulularyň nobatdaky maslahatyny ýurdumyzyň baş baýramy bolan Garaşsyzlyk baýramyna çenli Ahal welaýatynda geçirmegi göz öňünde tutýarys. Maslahatda geljek 2018-nji ýylda öňümizde duran wezipeleri ara alyp maslahatlaşarys.
S.Toýlyýew, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri! Okuw ýylynyň başlanmagyna çenli täze mekdepleriň ýokary hilli gurlup, ulanmaga berilmegini üpjün etmeli. Şeýle hem ýokary okuw mekdepleriniň binalarynda we orta mekdeplerde abatlaýyş işlerini geçirmeli.
Şonuň ýaly-da, Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň baýramyny ýokary derejede geçirmeli. Ýurdumyzda kabul edilen «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň durmuşa geçirilen döwründe ilatyň saglygyny berkitmek, jemgyýetimizde sagdyn durmuş kadalaryny ornaşdyrmak boýunça köp işler edildi. Şeýle hem saglygy goraýyş ulgamyny dünýä derejesine çykarmak boýunça düýpli özgertmeler geçirildi.
E.Orazgeldiýew, welaýatlaryň we etraplaryň häkimleri, oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylary! Ýurdumyzyň oba hojalygyny ösdürmek boýunça kabul edilen maksatnamalary durmuşa geçirmekde netijeli işleri alyp barmaly.
Häzirki döwürde galla oragy tamamlandy diýen ýaly. Gallanyň ýygnalan möçberi döwletimiziň azyk howpsuzlygyny üpjün edýändigini tassyklaýar. Onuň özümizden artýan bölegini bolsa daşary ýurtlara eksport ederis.
Meýdanlarda gowaçanyň hem oňat hasyly ýetişdirilýär. Ýurdumyz üçin bu ekiniň möhümdigini göz öňünde tutup, gowaça hasylyny ýetişdirmek boýunça zerur bolan ähli agrotehniki çäreleri talabalaýyk geçirmeli. Ýetişdirilen ýokary pagta hasylyny zaýasyz ýygnap almak üçin tehnikany häzirden ýygym möwsümine doly taýýar etmeli.
Ýurdumyzda biologiýa barlaghanalaryny giňden döretmegiň, häzirki zaman suw tygşytlaýjy ulgamlary, ýagyşlaýyn we damjalaýyn usulda suwarmagy giňden ornaşdyrmagyň zerurdygyna siziň ýene-de bir gezek ünsüňizi çekmek isleýärin. Ilatly ýerleri arassa agyz suwy bilen üpjün etmek boýunça kabul edilen Baş maksatnamany durmuşa geçirmäge hem aýratyn üns bermeli.
D.Amangeldiýew, Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary! Welaýatlaryň we etraplaryň häkimleri! Ýurdumyzda desgalary hem-de binalary ýokary hilli gurmagyň we öz wagtynda ulanmaga bermegiň zerurdygyna siziň ünsüňizi ýene-de bir gezek çekmek isleýärin. Şäherlerdäki we obalardaky, aýratyn-da, paýtagtymyz Aşgabat şäherindäki ýollary, ýaşaýyş jaý gorlaryny, seýilgähleri we seýilbaglary talabalaýyk saklamaly.
Täze okuw ýylyna, V Aziýa oýunlaryna, ýurdumyzyň Garaşsyzlyk baýramyna hem-de Bitaraplyk gününe çenli ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulan ähli desgalaryň gurluşygyny hökmany ýagdaýda bellenen möhletlerde tamamlamaly.
Mundan başga-da, 2018-nji ýylda gurulmaly desgalaryň maksatnamasynyň üstünde häzirden işläp başlamaly. Maksatnamada ýaşaýyş jaýlaryny, mekdepleri, çagalar baglaryny we beýleki durmuş maksatly desgalary gurmaga, ozalkysy ýaly, uly üns bermeli.
Şoňa görä-de, siz 2018-nji ýylyň maýa goýum maksatnamasyny Ýaşulularyň nobatdaky maslahatynda seretmek üçin hödürlemeli. Bu maksatnama üçin ähli çykdajylary geljek ýylyň Döwlet býujetinde göz öňünde tutmaly.
M.Aýdogdyýew, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, toplumlaryň ýolbaşçylary! Biz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, beýleki döwletlere iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny hem-de bilelikdäki senagat kärhanalaryny döretmek we täze iş orunlaryny guramak boýunça gowy Döwlet maksatnamalaryny işläp taýýarladyk we kabul etdik.
Emma, gynansak-da, bu maksatnamalaryň hiç biri hem häzire çenli doly möçberde ýerine ýetirilmeýär. Häzir biz bu ugurda ýol berlen kemçilikleri çalt düzetmek üçin ähli zerur çäreleri görmelidiris.
Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Ç.Gylyjow! Siz kabul edilen şu maksatnamalaryň durmuşa geçirilişiniň netijelerini barlaň-da, ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde bu barada hasabat beriň!
Biz önümçilik pudaklaryny döwrebap ýagdaýa getirmeli. Gowy zähmet haky tölenýän, oňat bilimli işgärleri talap edýän täze iş orunlaryny döretmeli. Ýurdumyzyň çäklerinden daşarda uly isleg bildirilýän ýokary hilli önümleri öndürmeli.
A.Garajaýew, Medeniýet ministrliginiň, metbugatyň we telewideniýäniň ýolbaşçylary! Siz ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň soňky ýyllarda döredilen maddy-tehniki binýadyny doly möçberde we netijeli ulanmaly. Biziň emeli hemramyz arkaly halkymyzyň ruhy gymmatlyklaryny we taryhyny giňden beýan etmeli. Örän möhüm strategik maksatnamalary durmuşa geçirmegiň çäklerinde amala aşyrýan ägirt uly işlerimiziň düýp mazmunyny hem-de ähmiýetini açyp görkezmeli.
Bu maksatnamalar döwletimiziň özygtyýarlylygynyň ykdysady esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilýär. Maksatnamalar, hususan-da, galla, ýangyç-energetika we ulag-kommunikasiýa garaşsyzlygyny üpjün etmäge niýetlenilýär. Ykdysadyýetiň esasy pudaklaryny döwrebap ýagdaýa getirmek, bu pudaklary öňdebaryjy tehnikalar we tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrmak, häzirki zaman kärhanalaryny işe girizmek göz öňünde tutýar.
Şoňa görä-de, biziň ýurdumyz bilen sebitiň hem-de dünýäniň dürli döwletleriniň arasyndaky medeni gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça işleri dowam etmeli. Zehinli sungat işgärlerini ýüze çykarmaly hem-de dünýä jemgyýetçiligine tanatmaly. Ýer ýüzüniň dürli ýurtlarynyň medeniýet we sungat işgärleri bilen dost-doganlyk gatnaşyklaryny ösdürmeli.
«Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşigini ýokary derejede geçirmeli. Şeýle hem V Aziýa oýunlaryna, ýurdumyzyň Garaşsyzlyk baýramyna, Bitaraplyk gününe we Täze ýyl baýramyna gowy taýýarlyk görmeli hem-de teleýaýlymlarda gyzykly gepleşikleri taýýarlamaly. Teatrlarda täze oýunlary goýmaly. Biziň merdana halkymyzy wasp edýän ajaýyp eserleri we aýdymlary döretmeli.
M.Babaýew, nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylary! Siz toplumda guramaçylyk işleri bilen bagly meseleleri çaltrak çözmeli. Toplumyň düzüm birliklerini amatly ýagdaýa getirmek, onuň netijeli bolmagyny ýokarlandyrmak boýunça şu gün kabul edilen çözgütler bu ugurdaky işiň diňe bir bölegi bolup durýar. Şoňa görä-de, toplumyň düzümlerini kämilleşdirmek boýunça işi dowam etmeli. Dolandyryş ulgamynda artykmaçlyklary aradan aýyrmaly we pudak edaralarynyň arasynda emele gelen maliýe ýagdaýlaryny düzgünleşdirmeli.
Energiýa serişdelerimizi dünýä bazarlaryna çykarmagyň ýollaryny diwersifikasiýalaşdymak boýunça işleri hem dowam etmeli. Şu maksat bilen, gaz we nebit geçirijileri ýokary hilli gurmaly. Nebitiň we gazyň täze ýataklaryny açmaly. Şeýlelikde, nebitgaz toplumynyň takyk we netijeli işlemegini gazanmak üçin ähli zerur çäreleri görmeli.
B.Annameredow, ulag we aragatnaşyk toplumynyň ýolbaşçylary!
Siz şu ýylyň ikinji ýarymynda köp işleri etmeli. Ýurdumyzda aragatnaşyk serişdelerini, aýratyn-da, öýjükli aragatnaşyk ulgamyny ösdürmeli. Önümçilige täze tehnologiýalary we Internet ulgamyny ornaşdyrmaly. Biziň emeli hemramyzyň ulanyş gerimini mundan beýläk-de giňeltmeli. Şeýle hem pes orbitada hereket edýän ikinji emeli hemrany uçurmak meselesiniň üstünde işlemeli.
Siz ähli ugurlar boýunça işgärleri taýýarlamak, halkara güwänamalary almak meselelerine hem üns bermeli.
Tomus pasly dowam edýär. Ulaglaryň ähli görnüşlerinde ýolagçylary gatnatmagyň möçberi artýar. Şoňa görä-de, siziň gözegçilik edýän pudaklaryňyzda müşderilere we ýolagçylara hyzmat etmegiň, aýratyn-da, demir ýol we howa ulaglarynda hyzmat etmegiň hilini ýokarlandyrmaly.
O.Gurbannazarow, söwda toplumynyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary! Ilaty ýokary hilli harytlar bilen üpjün etmek boýunça işi dowam etmeli.
Eksportyň möçberlerini artdyrmak we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek boýunça kabul edilen Döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmek häzirki döwürde siziň esasy wezipeleriňiziň biri bolup durýar. Biz geljekde hem telekeçilerimizi giňden goldamak syýasatyny dowam ederis.
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Şu günki çykyşymy tamamlamak bilen, men 21-nji iýulda Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň baýramyny ýokary derejede hem-de guramaçylykly geçirmelidigimizi bellemek isleýärin. Şol gün birnäçe saglygy goraýyş merkezlerini açyp, ulanmaga bermegi hem göz öňünde tutýarys.
Umuman alanyňda, geçen ýarym ýylda gazanan netijelerimiz erbet bolmady. Şuny göz öňünde tutup, ähli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna şenbe hem-de ýekşenbe günleri alty aýyň jemlerine bagyşlanan maslahatlary we mejlisleri geçirmegi tabşyrýaryn.
Siziň ähliňize 10-njy iýuldan — 1-nji awgust aralygynda dynç almaga rugsat berýärin. Siz “Awazadan” başga-da, ýurdumyzyň Arçman, Ýylysuw we beýleki şypahanalarynda dynç alyp, öz saglygyňyzy berkidip bilersiňiz. Ýöne, eýýäm belläp geçişim ýaly, biziň, esasan, Aziýa oýunlaryny ýokary derejede geçirmek üçin gowy taýýarlyk görmelidigimizi ähliňize ýatlatmak isleýärin.


c: text/html

text:
Kosmonawtika güni
1961nji yylyn 12nji aprelinde Ýuriý Gagarin dunyade ilkinji bolup,yerin dashynda ya-da kosmosda aylanan adamdyr.Yagny,ol Gazagystanyn chaginde yerleshyan "Baykonur"kosmodromyndan uchup,kosmosda 108 minutlap bolupdyr.Netijede,önki Sowet Soyuzynda 1962nji yylyn 12nji aprelinden bashlap, SSSR-ñ Yokary Sowet Prezidiumyn karary bilen"Kosmonawtika guni"diyilip,bellenilyar.Yuriy Gagarin 1934nji yylda dogulyp,1968nji yylda(34 yashynda)uchushlaryn birinde raketada topliwo(nebit)yetmänligi sebapli uchary yere gonup yetishman,aradan chykyar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
HALKYŇ SAGLYGY - ÝURDUŇ BAÝLYGY
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ähli ugurlarynda gazanylýan üstünlikler, oňyn özgertmeler hormatly Prezidentimiziň beýik başlangyçlarynyň aýdyň netijeleridir. Bu beýik işleriň özeninde bolsa, milli Liderimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen parasatly şygary öz aýdyň beýanyny tapýar. Hormatly Prezidentimiziň hut özüniň başda durmagy bilen ýurdumyzyň Saglygy goraýyş ulgamynyň esasy ugurlaryny kesgitlän «Saglyk» Döwlet maksatnamasy kabul edildi. Halkyň saglygyny goramaga täzeçe çemeleşmäniň esasynda duran bu möhüm Döwlet resminamasy adamlaryň saglygyny pugtalandyrmak, keselleriň öňüni almak, ynsan ömrüniň dowamlylygyny uzaltmak boýunça uly göwrümli işleri meýilleşdirmäge we amala aşyrmaga mümkinçilik berýär.
Şu gysga wagtyň içinde Garaşsyz, baky Bitarap Döwletimiziň ýeten belent derejeleri, ähli ugurlarda, aýratynam, lukmançylykda gazanylýan üstünlikler uludur. Ata Watanymyzda durmuşa geçirilýän her bir özgertmeler halkyň erk-isleginden, jemgyýetiň sagdyn ösüşi bilen bagly derwaýys talaplardan ugur alýar. Çünki biziň ýurdumyzda halkyň bähbidinden ileri zat ýok.
Eneleriň we çagalaryň saglygyny goramak Türkmenistanyň hökümetiniň ileri tutýan meseleleriniň biri bolup durýar.
Döwrebap enjamlary we iň täze tilsimatlary ulanmak arkaly, has ýokary derejede hyzmatlary bermekligiň zerurlygy nukdaýnazaryndan Aşgabat şäherinde we ähli welaýatlarda „Ene mähri“ merkezleri hereket edýär. Merkezler agramy 500 gramdan ýokary bäbeklere ideg etmeklik üçin innowasion enjamlar we zerur bolan derman serişdeleri bilen üpjün edildi. Bu tilsimatlaryň ornaşdyrylmagy täze doglan bäbekleriň ýaşamaklyk mümkinçiligini ýokarlandyrýar we aýallary ene bolmak bagtyna ýetirýär. Merkezleriň hünärmenleri ganazlygyň we metobolizmiň bozulmagynyň skrining barlagyny, düwünçegiň ýagdaýyny anyklamak üçiň AIW/AIDSe skrining geçirýärler.
Ýatgynyň boýunjygynyň kolposkopiýasy we çyrşagyň sitologiýa barlagy ýaly skrining barlaglarynyň mammografiýa we deşme stereoskopiki biopsiýasyny, soňra çyrşagy barlamak bilen geçirilmegi ýatgynyň boýunjugynyň we göwüs mäziniň howply täze döremelerini ir ýüze çykarmaklyga mümkinçilik berýär.
Osteoporozyň ir döremeginiň öňüni alyş we anyklaýyş çärelerini geçirmekligiň arasynda süňk densitometriýasyny, gormonlaryň derejesini we mineral çalşygyny anyklamaklygy, öwezini dolduryjy gormonal we berhiz bejergini geçirmekligi we ýöriteleşdirilen serişdeleri ulanmaklygy görkezmek bolar.
Zenana we onuň adamsyna reproduktiw hukuklaryny amala aşyrmak maksady bilen, Aşgabat şäherindäki «Ene mähri» merkezinde kömekçi reproduktiw tehnologiýalar barlaghanasy – EKT (ekstrakorporal tohumlandyrma) işleýär. Genetiki barlaghanada häzirki zaman tehnologiýalar arkaly nesil yzarlaýjy keselleriň irki anyklaýşy geçirilýär. Biomateriallary saklamak üçin bankyň bolmagy, onkologiýa keselli erkekleriň we aýallaryň öz reproduktiw hukuklaryny has giň ulanmaga hem-de bu mesele babatda kemsidilmekligiň bolmazlygyna mümkinçilik berer. Göwreli aýallarda uglewod çalşygynyň bozulmalaryny skrining arkaly ir ýüze çykarmaklyga gönükdirilen «Gestasion diabet» halkara türkmen-german taslamasy, göwrelilik döwründe we dogumda gaýraüzülmeleriň öňüni almaklyga, täze doglan bäbeklerde uýgunlaşma döwrüniň gaýraüzülmeleriniň öňüni almaklyga, dogumdan soň 6 hepdäniň dowamynda enäniň we çaganyň ýagdaýyna we süýjüli diabetiň 2-nji görnüşine geçmekligine gözegçilik ulgamyny işläp taýýarlamaklygy amala aşyrmaga şert döredýär.
Türkmenistanda perinatal lukmançylyk kömegini gowulandyrmak üçin perinatal gullugy sebite bölmek we onuň 3 derejesini döretmek işleri alnyp barylýar.
Çaganyň irki ösüşi maksatnamanyň çäklerinde Ösüş pediatriýasy we irki döwürde täsir etmek merkezi döredildi. Bu gullugyň esasy maksady — çagalarda ösüşiň kynçylyklaryny irki wagtda anyklap, olara lukmançylyk, durmuş kömegini bermeklik bolup durýar.
Ýurdumyzyň ähli çaga dogurdyş we dogrum kömegi edaralarynda ene süýdi bilen iýmitlendirmeklige ir (ilkinji ýarym sagadyň içinde) başlamaklyk we lukmançylyk görkezmelerinden başga ýagdaýlarda çagalary olaryň islegi boýunça iýmitlendirmeklik ýola goýuldy.
Saglygy goraýşyň ilkinji basgançagynda öňüni alyş çäreleriň geçirilmegi, şeýle hem, näsaglaryň hassahana çenli tapgyrda doly barlanylmagy, has ýaýran keselleri bejermegiň standart beýanlaryň girizilmegi, anyklaýyş we bejeriş-öňüni alyş edaralaryň iş tertibiniň kämilleşdirilmegi näsaglary hassahanada bejermegiň möhletleriniň azalmagyna getirdi, hassahana ýerleşdirilen ilatyň udel agramy peseldi.
Hassahana gullugynyň kämilleşdirilmegi subut ediji lukmançylygyň esasynda hassahanalaryň tejribesine häzirki zaman we netijeli tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny talap etdi.
Häzirki wagtda saglygy goraýyş kömegi, şol sanda kardiologiýa, pulmonologiýa, onkologiýa we endokrinologiýa kömegi üç derejede berilýär.
Ýöriteleşdirilen saglygy goraýyş kömegini bermek üçin dürli ugurlar boýunça täze görnüşli ýöriteleşdirilen saglygy goraýyş edaralaryň ulgamy döredildi. Bu bolsa, işiň hilini we medeniýetini ýokarlandyrmaga, bejerginiň çylşyrymly usullaryny geçirmeklige mümkinçilik berdi, şeýle hem ýurt boýunça degişi gulluklaryň işini utgaşdyrmaga şert döredýär.
Hirurgiki bejerginiň nusgawy usullaryna döwrebap ýokary tehnologiýaly endoskopiki anyklamak we bejermek usullary (traheobronhoskopiýa, ezofagogastroduodenoskopiýa, mediastenoskopiý, torakoskopiýa), öýkeniň, gursagaranyň, gyzylödegiň, ýüregiň we uly gan damarlaryň häzirki zaman rentgenologiki barlaglary (kompýuterli tomografiýa, angiografiýa, magnitrezonans tomografiýa) ornaşdyryldy. Endohirurgiýa tehnologiýanyň ornaşdyrylmagy netijesinde, operasion şikes ýetmeleri, gaýraüzülmeleriň sanyny we agyrlygyny, derman serişdeleriniň köp sarp edilmegini, operasiýadan soň hassahanada bolmaklygynyň dowamlylygyny gysgaltmaga mümkinçilik berdi. Zähmete ukypsyzlygyň we adaty durmuşa dolanmaklygyň möhletleri gysgaldy.
Bu operasiýalar diňe merkezi edaralarda däl-de, welaýatlarda hem ýerine ýetirilýär.
Umumy hirurgiýa ugry boýunça diafragma-gyzylödek deşiginiň ingileriniň plastikasy, inwaginasion gastraduodenal we gyzylödek-içege anastamozlary, transduodenal papillosfinktero plastikasy, gepatoholedohyň strikturalarynda dikeldiş we rekonstruktiw operasiýalar, gyzylödegiň berçli daralmalarynda ezofagoplastikanyň ähli görnüşleri ýaly operasiýalar ýola goýuldy.
Kardiohirurgiýa operasiýalaryň esasy aýratynlygy-ýüregi wagtlaýyn durzup, emeli ganaýlanyş arkaly geçirilmegidir. Kardio-angio hirurgiýa ugry boýunça çylşyrymly dogabitdi we gazanylan kemislikleriniň radikal operasiýalary, ýürek garynjykara, alyn ýürekara germewiniň plastiki operasiýalary, aorto-koronar, mammar-koronar şuntirleme operasiýalary, ýüregiň damarlarynyň stentirlemek operasiýalary, çep garynjygyň anewrizmaektomiýa operasiýasy, ýürek boşluklaryndan miksomany aýyrmak operasiýalary, aortanyň ýokary galýan böleginiň Waskutek usuly bilen protezirlemesi, aortaiçre ballon kontrpulsator operasiýasy, damar kesellerinde - autobifemoral, arterial autowenoz şuntirleme, protezirleme, endarterektomiýa amaly lukmançylyga girizildi. Soňky döwürde trombolitiki serişdeler, aorto-koronar şuntirleme, gan damarlary gaýragoýulmasyz bejermek we dikeltmek üçin stentler bilen bilelikde angioplastika giňden ulanylýar.
Trawmatologiýa we ortopediýa ugry boýunça but-çanaklyk we dyz bogunlarynda endoprotez operasiýalary, turba görnüşli süňkleriň döwüklerinde titan metal konstruksiýasyny goýmak operasiýalary, bognuň atanak baglaýjylaryny dikeltmek operasiýasy, intra we ekstramedulýar osteosintez, blokirleýji osteosintez operasiýalary, artroskopiýa enjamynyň kömegi bilen meniskektomiýa, hondrom bedenleri aýyrmak, sinowektomiýa, bognuň üstlerini osteofitlerden arassalamak operasiýalary ýola goýuldy.
Neýrohirurgiýa ugry boýunça kelle beýni şikeslerinde we gemorragiki insultynda beýni içki gematomalary kiçi inwaziw ýoly bilen aýyrmak, kelle beýniniň, gipofiziň we oňurga ýiliginiň täze döremelerini aýyrmak, merkezi nerw ulgamynda, parazitar kesellerinde ehinokokkektomiýa operasiýalary, kelle beýni we oňurga ýilik ingilerinde rekonstruktiw operasiýalary, kelle çanak süňk defektlerinde rekonstruktiw kranioplastiki operasiýalar ornaşdyryldy.
Otorinolaringologiýa we surdologiýa ugurlary boýunça gulak kesellerinde timpanoplastika, burun we burunýan boşlugynyň kesellerinde endoskopiki (endonozal) anyklaýyş we bejeriş usullary, täze doglan bäbekleriň eşidişini barlamaklyk usuly ýola goýuldy.
Urologiýa ugry boýunça peşew çykaryjy we jyns agzalarynyň anomaliýalarynda plastiki operasiýalar, prostatanyň adenomasynda transuretral rezeksiýany ulanmak, böwrek daş keselinde (böwrekleriň, peşewakarlaryň, peşew haltanyň daşlary) distansion litotripsiýa usulyny ulanmak, peşew akarlaryň daşlarynda kontaktly litotripsiýany ulanmak, deriüsti funksion nefrolitotripsiýa usulyny ulanmak, böwrekleri stentler bilen drenirlemek usullary ornaşdyryldy.
Oftalmologiýa gullugynda geçirilýän operasiýalaryň esasy aýratynlygy – ambulator şertlerinde ýerine ýetirilmegidir. Oftalmologiýa ugry boýunça katarakta keselini bejermeklikde fakoemulsifikasiýa usuly we kataraktanyň ekstraksiýasy, miopiýa we miopiýa astigmatizmi keselinde refraksiýa emelleriniň lazer arkaly fotorefraktiw keratoektomiýasy, çagalarda ambliopiýanyň bejerilişi, çaşylyk we refrаksiýanyň anomaliýasy kesellerinde täze kompýuter usuly bilen bejeriş ýola goýuldy.
Onkohirurgiýa gullugyna bolan garaýyş soňky ýyllarda düýpgöter üýtgedi. Häzirki zaman anyklaýyş usullarynyň giňden ornaşdyrylmagy netijesinde, howply täze döremeleriň dürli ýerde ýerleşen, çäklendirilen görnüşlerini has ir döwürde ýüze çykarmaklyga itergi berdi.
Anesteziologiýa we reanimasiýa gullugynda inwaziw däl emeli dem beriş usullarynyň ulanylmagy, ýörite programmirlenýän dozator enjamlary ulanmak, döwrebap täze anestetikleriniň, miorelaksantlaryň ulanmaklygy, ýürek boşluklarynyň we öýken arteriýasynyň basyşyny üznüksiz ölçemek we gemodinamiki görkezijileri kesgitlemek usuly, ekstrakorporal gan arassalaýyş usullary, PICCO kateteri arkaly gemodinamiki görkezijileri ölçemek, transezofagial zond arkaly ehokardiografiýa barlagyny geçirmek, TIVA (total intrawenosis anesthesia) – ýörite gurallar bilen total damar içi anesteziýany, wideolaringoskoplary ulanmak, magistral damarlarynyň punksiýasy we kateterizasiýasy üçin ýörite dopler enjamyny ulanmak, EKMO (ekstrakorporal membrane oxygenation) – emeli öýken-ýürek enjamyny ulanmak usullary ornaşdyryldy.
Türkmenistan bilen Germaniýanyň arasynda saglygy goraýyş babatdaky hyzmatdaşlyk ençeme ýyly öz içine alýar hem-de ol Türkmenistanda berk we mähirli däbe öwrüldi. Uzak ýyllaryň dowamynda bilelikdäki işleriň netijesinde, türkmen-nemes mekdebi döredildi, ol ýerde nemes professorlary hem-de milli hünärmenler tarapyndan bejeriş-anyklaýyş işiniň täze usullary öwredilýär, master klaslar berilýär, maslahatlar geçirilýär, leksiýalar okalýar, ylmy taslamalar geçirilýär. 2012-nji ýyldan bäri «Senior Ekspert Serwis» (SES) gullugy bilen hyzmatdaşlyk dowam edýär. Saglygy goraýyş ulgamynyň edaralarynyň maddy-enjamlaýyn we hünärmen binýadynyň berkidilmegi, häzirki zamanyň we BSGG-nyň talaplaryny ödeýän öňdebaryjy tehnologiki we lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilmegi ilata berilýän saglygy goraýyş kömegini hil we möçber taýdan täze derejä galdyrmaga mümkinçilik berdi.
BegaLukman


text:
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasada ýugrulan syýasaty netijesinde halkymyzyň saglygy, onuň abadançylygy, asudalygy, ahlak taýdan arassalygy Watanymyzyň esasy ýörelgeleriniň birine öwrüldi.
Bagtyýarlyk döwrümizde ýurdumyzda adamlaryň saglygyny goramak wezipesi ähli zatlary öz içine alýan ulgamdyr we milletiň, aýratyn alnan her bir adamyň ýaşaýyş durmuşyny üpjün etmegiň gündelik hakykatydyr. Munuň özi iň häzirkizaman lukmançylyk merkezleriniň we şypahanalaryň gurulmagy hem, ekologiýa baradaky aladalarda hem, köpçülikleýin sport hereketlerini, şeýle hem biziň her birimiziň aňymyzda sagdyn-ýaşaýyş durmuş ýörelgeleriniň endiklerini, ruhy we ahlak gymmatlyklaryny ornaşdyrmakdada hem öz beýanyny tapýar.
Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň möhüm iş ugurlarynyň biri ilatyň saglygyny we ömrüni gorap saklamaga gönükdirilen saglygy goraýyş maksatly işleriň hilini gowulandyrmakdyr Jemgyýetiň işgärleri ýokanç we ýokanç däl keselleriň öňüni almakda maglumat beriş, bilim işini we öňüni alyş çärelerini özünde jemleýän giň möçberli işleri alyp barýarlar. Bu işleriň biri hem ilatyň arasynda inçekeseliň öňüni almaga gönükdirlen çärelerdir.
Inçekeseliň bejergisi – bu dowamly we aňsat bolmadyk bejergi. Käwagt näsag daş töweregindäki adamlaryň bu kesel bilen göreşmekde başdan geçirýän kynçylyklaryny bilmezligi sebäpli, ol bu kesel bilen ýüzbe-ýüz galýar.
Inçekeselli adamyň immuniteti pes bolýar, ol dermanlary içmegiň kadasyna ünsli bolmaly, berhiz saklamaly we wagtly wagtyna lukmanyň maslahatyna barmaly. Bejergi döwri adaty 6-8 aý dowam edýär. Emma, inçekeseliň dermana durnukly görnüşi hem bolup, onuň bejergisi 2 ýyla çekýär. Bu iki ýylyň dowamynda näsag dermanlaryň kabul ediş düzgünini berk berjaý etmeli we lukmanyň gözegçiliginde bolmaly.
«Bütin dünýäde her ýyl 6 milliondan 10 milliona çenli adam inçekesel bilen keselleýär. Medisinanyň häzirki döwürde ýeten sepgitleriniň netijesinde, eger näsag bejergini doly we dogry berjaý eden ýagdaýynda bu keseli gutarnykly bejerip bolýar. Bu ýerde, näsagyň ruhy durnuklylygy hem uly orny eýeleýär.
2013-nji ýyldan başlap, Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý jemgyýeti dermana durnukly inçekeselli näsaglara ruhy goldawy bermek işini alyp barýar. Goldaw, inçekeselli näsagyň öýüne baryp ýa-da telefon arkaly onuň bejergisiniň talaba laýyk geçýändigini anyklamagy, bejerginiň gidişine päsgel berýän ýagdaýlary anyklap, ony aradan aýyrmagy öz içine alýar. Mundan başga-da, TGÝMJ-niň işgärleri «näsaglaryň mekdebi» atly okuw tapgyrynda näsaglara we olaryň hossarlaryna bejerginiň düzgünlerini öwredýärler. 2016-njy ýyldan bolsa, näsaglara ýörite psihologyň maslahatynyň berilmegi hem ýola goýuldy.
Ruhy goldaw, näsaglaryň bejergisiniň aýrylmaz bir bölegi bolýar. Köp näsaglar maşgalaly bolup, olara maşgalasynda hossarlary ýa-da dostlary -kärdeşleri goldaw berýärler. Emma bejerginiň uzaklygy näsaglary ýadawlyga getirýär, ruhdan düşürýär. Bu näsaglaryň bejergä bolan ynamyny ýokarlandyrmak üçin hünärmen psihologyň maslahaty zerurdyr.
Ýokarda agzalan çäreleri geçirmek bilen, biziň maksadymyz Ýurdumyzyň inçekeseliň ýaýaramagynyň öňüni almakda ýurt boýunça alynyp barylýan işlere öz goşandymyzy goşmak bolup durýar.
TGÝMJ-niň "Saglygy goraýyş we durmuş üpjünçilik bölüminiň" psihology B.Baýramowa


text:
30 Ocak 2016 Cumartesi
Hazar Deňziniň Meseleleri Toýunça Türkmenistanyň Hökümetara Toparynyň Mejlisi
Paýtagtymyzda Hazar deňziniň meseleleri boýunça Türkmenistanyň Hökümetara toparynyň nobatdaky mejlisi geçirildi.
Mejlisiň gün tertibine 2015-nji ýylda ýerine ýetirilen işleriň jemlerini ara alyp maslahatlaşmak, toparyň ýakyn geljekde öňünde durýan möhüm wezipelerini we ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemek bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak girizildi.
Duşuşykda bellenilişi ýaly, deňhukukly, özara peýdaly hyzmatdaşlyk we milli hem-de umumy bähbitler esasynda ýola goýulýan gatnaşyklara daýanýan daşary syýasat ugruny üstünlikli durmuşa geçirmek bilen, garaşsyz bitarap Türkmenistan parahatçylygyň we ylalaşygyň berkidilmeginiň, ikitaraplaýyn bolşy ýaly, köptaraplaýyn esasda netijeli gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmeginiň bähbidine Hazarýaka döwletleriniň neitijeli gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyny ugur edinýär. Şeýle hem ýurdumyz geljek nesiller üçin tebigy serişdeleri goramak we olary ösdürmek baradaky möhüm bilelikdäki taslamalaryň hem-de maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine uly gyzyklanma bildirýär.
Hazar meselesi boýunça guralýan gepleşiklere işjeň gatnaşmak bilen,Türkmenistan milli derejede Hazar sebitinde daşky gurşawy goramak boýunça ägirt uly işleri alyp barýar. Hazar deňziniň meseleleri boýunça Hökümetara toparynyň netijeli işi muňa şaýatlyk edýär. Bu topap degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň Hazaryň türkmen kenarynda alyp barýan işlerini utgaşdyrmak, şeýle hem Hazar deňzi boýunça Milli hereketiň meýilnamasyny yzygiderli durmuşa geçirmek maksady bilen döredildi. Meýilnamada daşky gurşawyň senagat desgalary tarapyndan hapalanmagynyň öňüni almaga we ony aradan aýyrmaga, Hazaryň biologik köpdürlüligini saklamaga we biologik serişdeleriň netijeli peýdalanylmagyna hem-de önümçiligine gönükdirilen anyk çäreler kesgitlendi.
Biziň ýurdumyz daşky gurşawy goramak babatda öňdäki orunlary eýeleýär we bar bolan ekologiýa meselelerini goňşy ýurtlar, Hazar deňzi boýunça hyzmatdaşlar, şeýle hem abraýly halkara guramalary, ýöriteleşdirilen düzümler bilen ýygjam aragatnaşykda çözmäge hem-de olaryň öňünii almaga täze çemeleşmeleri öňe sürýär. Türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça kabul edilen möhüm halkara resminamalary, şol sanda Hazar deňzinde adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we olary aradan aýyrmak boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşygy, Hazar deňziniň gidrometerologiýa ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşygy we Hazar deňziniň suw serişdelerini saklamak hem-de ony netijeli peýdalanmak hakyndaky Ylalaşygy görkezmek bolar.
Halkara bilermenleriniň kesgitlemegine görä, Hazar deňziniň türkmen kenary ekologiýa taýdan has amatly hasaplanýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan öňde görüjilikli döwlet syýasaty netijesinde ýurdumyzda ykdysadyýetiň senagat pudaklaryny ekologiýa taýdan pugtalandyrmak, umumy ykrar edilen kadalary we hukuk ülňülerini nazara almak bilen, milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeler maksatnamalarynyň halkymyzyň ähli .babatda bagtyýar we abadan durmuş derejesiniň möhüm bölegi hökmünde döwlet derejesinde ykrar edilen ekologiýa ugry bilen berk baglanyşyklydyr.
Mälim bolşy ýaly, köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistan beýleki Hazarýaka döwletleri bilen bilelikde Hazaryň ekologiýa maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşdy. Bu maksatnamanyň çäklerinde 2003-nji ýylyň noýabrynda Hazar deňziniň gurşawyny goramak baradaky Çarçuwaly konwensiýa (Tähran konwensiýasy) işlenip taýýarlanyldy we oňa gol çekildi. Ol Hazar deňzinde tebigaty goramak işiniň hukuk esaslarynyň binýadyny emele getirdi. Bu konwensiýa 2006-njy ýylyň 12-nji awgustynda ähli Hazarýaka döwletleriniň parlamentleriniň tassyklamagy bilen güýje girdi we şol döwürden bäri şol gün resmi ýagdaýda Hazaryň Halkara güni diýlip yglan edildi. BMG-niň daşky gurşawy goramak baradaky Maksatnamasynyň başlangyjy boýunça bu sene ähli Hazarýaka ýurtlary tarapyndan giňden bellenilýär.
Şol gün "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçirilýän çäreler döwletimiziň köpugurly ekolgiýa syýasatynyň giňden wagyz edilmegine, halkara hyzmatdaşlygynyň hemmetaraplaýyn berkidilmegine we giňeldilmegine, ekologiýa ulgamynyň, iri suw howdanynyň biologik köpdürlüliginiň we baýlyklarynyň saklanmagynyň hem-de ygtybarly goralmagynyň bähbidine tutuş dünýä jemgyýetçiliginiň tagallalarynyň utgaşdyrylmagyna gönükdirilýär.
Ýeri gelende aýtsak, "Awaza" milli syýahatçylyk zolagy ýerli we daşary ýurtly syýahatçylar üçin ajaýyp şypahana merkezine öwrülýär. Onda ynsan bilen tebigatyň sazlaşykly gatnaşyklary, kenar ýakasynda döredilýän döwrerbap dynç alyş düzüminiň tebigy aýratynlyklar bilen utgaşmagy emele gelýär. Bu ýerde kaşaň myhmanhanalar, şypahana düzümleri, dynç alyş merkezleri ekologiýa howpsuzlygy boýunça halkara ülňülerine laýyk derejede bina edilýär.
Mejlisiň barşynda oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň deňiz ulag düzüminiň ösdürilmegi we "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynyň çäginiň giňeldilmegi bilen Hazaryň deňiz gurşawyny goramak boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdylar. Şeýle hem gojaman Hazaryň bioköpdürlüligini goramak hem-de saklamak boýunça geljekki çäreler toplumyny kesgitlediler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Golaýda Daşoguz şäherindäki 1-nji orta mekdepde «Türkmenistan sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy» atly VIII spartakiadanyň çäklerinde sportuň gandbol gӧrnüşi boýunça şäherdäki orta mekdepleriň okuwçy oglan-gyzlarynyň arasynda ӧrän gyzykly ýaryş geçirildi. Ony Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Daşoguz şäher bӧlümi, welaýat sport baradaky komiteti, Baş bilim müdirligi, «Türkmenistan» ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň şäher bӧlümi, ylym-bilim işgärleriniň KA-nyň şäher geňeşi gurady. Ýaryşyň jemlerine gӧrä, oglanlaryň arasynda 16-njy orta mekdebiň gandbolçylary üstünlikli çykyş edip, birinji ýere mynasyp boldular. 1 -nji hem-de 21 -nji orta mekdepleriň gandbolçylary degişlilikde ikinji we üçünji ýerleri eýelediler. Gyzlaryň arasynda geçirilen ýaryşda 16-njy orta mekdebiň gandbolçy gyzlar toparyna birinji, 1-nji orta mekdebiň toparyna ikinji we 17-nji orta mekdebiň topary¬na üçünji orunlar degişli boldy. Ýaryşyň ýeňijilerine «Türkmenistan» ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň şäher bӧlümi tarapyndan hormat hatlary gowşuryldy.
Bahadir SAIDOW,
«Türkmenistan» ýaşlar bedenterbiýe- sport guramasynyň
Daşoguz şäher bӧlüminiň hünärmeni.
“Daşoguz habarlary” gazeti.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Halkara hasaplaşyklar ulgamynyň ösüşi
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe karz edaralaryň ýerine ýetirýän bank hyzmatlarynyň içinde fiziki şahslar üçin geçirilýän alyş-çalyş amallarynyň göwrümi günsaýyn giňeýär. Türkmenistanyň hereket edýän kanunçylygyna laýyklykda, fiziki şahslar üçin alyş-çalyş amallary raýatlaryň şahsy maksatlary, hususan-da, daşary ýurtlarda bilim almaklary, saglyklaryny bejertmekleri, syýahatçylyk hyzmatlaryndan peýdalanmaklary, sarp ediş harytlaryny satyn almaklary üçin geçirilýär.
Raýatlarymyzyň dünýäniň ösen tehnologiýalaryna esaslanýan ygtybarly we amatly şertlerde alyş-çalyş amallaryndan bökdençsiz peýdalanmagy üçin bank ulgamynda hereket edýän elektron töleg ulgamyny kämilleşdirmek we birnäçe täze töleg-hasaplaşyk gurallaryny hödürlemek boýunça işler yzygiderli kämilleşdirilýär. Şu ugurda ýurdumyzyň karz edaralary we olaryň şahamçalary ýüz tutýan müşderilerine halkara töleg ulgamynyň bank kartlary bolan “VISA” we “MasterCard” kartlaryny açyp berýärler.
“MasterCard” we “VISA” halkara töleg ulgamynyň bank kartlary daşary ýurtda okaýan ýaşlar üçin örän amatly şertleri döredýär. Daşary ýurtlarda bilim alýan ýaşlaryň bilim edarasyna degişli töleglerini, şahsy harajatlaryny şeýle-de okuw üçin kitaplary, harytlary we beýleki hyzmatlary üçin tölegleri bank kartlary arkaly töleg terminallarynyň ýa-da internetiň üsti bilen geçirmäge mümkinçilik döredilen. Şeýle-de bu kartlar Türkmenistanlylaryň daşary ýurtlarda syýahatçylyk eden döwründe ýol harajatlaryny tölemäge, sarp ediş harytlaryny satyn almaga, myhmanhana töleglerini geçirmäge mümkinçilik berýär.
Raýatlarymyzyň maliýe taýdan sowatly bolmaklary örän wajyp bolup, alyş-çalyş amallaryny ýurdumyzda hereket edýän kanunçylyga laýyklykda amala aşyrmak hemmämiziň borjumyzdyr.
Türkmenistanyň bank ulgamynda ornaşdyrylýan döwrebap tehnologiýalar, müşderileriň talaplaryny kanagatlandyrmaga we bank hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilýär. Amatly we çalt hyzmat etmäge gönükdirilen dünýäniň öňdebaryjy banklarynyň döwrebap usuly bolan ykjam bank tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy müşderileriň ösen talaplaryny kanagatlandyrmaga, olaryň ynamyny has-da ýokarlandyrmaga mynasyp goşant goşar.
Islendik töleg kartlary, şol sanda «Visa» we «MasterCard» kartlary diňe eýesi tarapyndan ulanylmaga degişli bolup durýar.
Fiziki şahslaryň nagt däl görnüşinde satyn alan daşary ýurt pullary telekeçilik işini amala aşyrmaklary bilen baglanyşykly bolmadyk maksat üçin niýetlenendir.


text:
Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde ýyllyk kuwwaty 1 million 155 müň tonna karbamid öndürmäge niýetlenen zawod gurulýar. Taslama “türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan “Misubishi Corporation” (Ýaponiýa) we “Gap Inşaat” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumy bilen bilelikde amala aşyrylýar. Gazhimiýa toplumy Daniýanyň “Haldor Topsoe”, Italiýanyň “Saipem”, Niderlandlaryň “Uhde Fertilazer”, ABŞ-nyň “UOP” kompaniýalarynyň döwrebap tehnologiýalary we häzirkizaman enjamlary bilen üpjün ediler.
Gurluşyk-gurnama işlerinde türkmen we daşary ýurt raýatlarynyň üç müňden gowragy işleýär, şeýle hem ýörite gurluşyk tehnikalarynyň üç ýüze golaý işledilýär. Häzirki wagtda ammiak önümçiliginde ammiak toplaýjylar we kömürturşy gazyny bölüp aýryjy enjamlary gurnamak işleri tamamlandy. Karbamid bölüminde bolsa enjamlary we metal gurnamalary gurnamak işleri alnyp barylýar.
Häzirki wagtda “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň Türkmenabat şäherindäki tehniki orta hünär okuw mekdebiniň Garabogaz şäherindäki bölüminde 287 hünärmen taýýarlanylýar. Talyplar önümçilik tejribeligini konserniň “Tejenkarbamid” we “Marykarbamid” zawodlarynda geçýärler.
Desga ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmagyň maksatnamasyna laýyklykda bina edilýär, ol maksatnama ýurdumyzyň kuwwatlyklarynyň peýdalanylmagyna, ekspota iberilýä harytlaryň möçberleriniň artdyrylmagyna gönükdirilendir.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Katar Döwletiniň Emiri Şeýh Tamim bin Hamad Al Tani telefon arkaly gepleşikde türkmen-katar gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlaryny maslahatlaşdylar.
Türkmenistanyň we Kataryň Baştutanlary däbe öwrülen döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejesini kanagatlanma bilen belläp, özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny hem-de taraplaryň olary umumy bähbit üçin amala aşyrmaga taýýardygyny nygtadylar.
Söhbetdeşligiň barşynda ozal gazanylan ylalaşyklary hem-de geljek üçin meýilnamalary durmuşa geçirmek bilen baglylykda, türkmen-katar hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynda onuň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlykda söwda-ykdysady gatnaşyklara möhüm ähmiýet berilýändigi nygtaldy.
Telefon gepleşiginiň barşynda taraplar özara gyzyklanma bildirilýän sebit we dünýä derejesindäki möhüm meseleleriň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar. Şunuň bilen baglylykda, iki döwletiň abraýly halkara guramalarynyň we düzümleriniň çäklerinde netijeli gatnaşyklara üýtgewsiz ygrarly bolup galýandygy bellenildi.
Telefon söhbetdeşligi katar tarapynyň başlangyjy bilen geçirildi.
Öň habar berlişi ýaly, 2017-nji ýylyň martynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hökümet wekiliýetine ýolbaşçylyk edip, Katar döwletine saparynyň barşynda Katar döwletiniň Emiri Şeýh Tamim bin Hamad Al Tani bilen Dohada gepleşikleri geçirdi.
Türkmen tarapy Türkmenistandaky sebit ähmiýetli iri taslamalary amala aşyrmak boýunça, şeýle hem Kataryň innowasiýa taslamalaryna maýa goýum boýunça tekliplerine garamaga taýýardygyny mälim etdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Kataryň iri maliýa we maýa goýum düzümlerini Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmeklige gatnaşmaga çagyrdy.
Kataryň kompaniýalary Türkmenistanyň çäklerinde gazy gaýtadan işlemek boýunça zawodyň, nebithimiýasy we gazhimiýasy zawodlarynyň döredilmegine, Hazar deňziniň türkmen kenarynda amala aşyrylýan taslamalara, şeýle hem nebitgaz toplumy üçin enjamlar goýmaga gatnaşmaga çagyryldy.
Gepleşikleriň ahyrynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Resminamalaryň arasynda Türkmenistanyň DIM-niň halkara gatnaşyklary instituty bilen Katar döwletiniň Diplomatiýa institutynyň arasynda diplomatlary taýýarlamak boýunça hyzmatdaşlyk etmekde özara düşünişmek barada Ähtnama bar. Hökümetara derejesinde energetika ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça we standartlaşdyrmak, metrologiýa, sertifikasiýa we hasaba alyş pudaklarynda hyzmatdaşlyk boýunça özara düşünişmek barada ähtnamalar kabul edildi. «Türkmenhowaýollary» döwlet milli gullugy bilen Katar Döwletiniň Raýat awiasiýasy müdirligi özara düşünişmek barada Ähtnama gol çekdiler. Ýene bir resminama ekologiýa ugruna degişli bolup, ol bioköpdürlülik we janly tebigaty goramak boýunça özara düşünişmek barada Ähtnamadyr.
Eýýäm aprel aýynda «Al Qamra Holding» kompaniýasynyň ýolbaşçysy Hamad Saleh Al Kamranyň ýolbaşçylygynda Aşgabada Kataryň wekilçilikli topary geldi. Döwlet daşary ykdysady iş bankynda geçirilen duşuşykda taraplar katar işewürleriniň Türkmenistanda iri taslamalary durmuşa geçirmeklige gatnaşmak mümkinçilikleri maslahatlaşyldy. Ýangyç-energetika toplumy, ulag-aragatnaşyk pudagy, himiýa we lukmançylyk senagaty türkmen-katar hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi.
Katar döwletiniň wekiliýetiniň agzalarynyň Türkmenistanyň hökümetinde we birnäçe ministrliklerde, pudak edaralarda geçiren duşuşyklarynda bilelikdäki taslamalar we özara gatnaşyklaryň geljekki ugurlary jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Palestina Döwletiniň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Hossein Ali Mostafa Gannamy kabul etdi. Ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Diplomat milli Liderimize wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, Palestinanyň Prezidenti Mahmud Abbasyň mähirli salamyny hem-de Palestina sapar bilen gelmek baradaky çakylygyny ýetirdi. Jenap Hossein Ali Mostafa Gannam parahatçylyk söýüjilikli syýasaty we döredijilikli başlangyçlary bilen halkara abraýyna eýe bolan Türkmenistanda ýurduna wekilçilik etmegiň özi üçin uly hormatdygyny nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow diplomaty bu jogapkärli wezipä bellenilmegi bilen gutlap, birek-birege hormat goýmak we netijelilik ýörelgeleri esasynda guralýan türkmen-palestin gatnaşyklarynyň okgunly häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen belledi. Mlli Liderimiz Prezident Mahmud Abbasa mähirli salamyny hem-de Palestina sapar bilen gelmäge çakylygy üçin minnetdarlyk sözlerini aýdyp, Bitarap Türkmenistanyň dünýäniň ähli döwletleri, şol sanda Ýakyn Gündogaryň ýurtlary bilen deňhukukly hem-de netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek ugruna ygrarlydygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz we ilçi türkmen-palestin hyzmatdaşlygynyň geljegi barada özara gyzyklanma bildirilen pikir alyşmalaryň barşynda taraplaryň ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde – abraýly halkara we sebit guramalarynyň hem-de düzümleriniň çäklerinde netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga meýillidigini tassykladylar.
Şunuň bilen baglylykda, Palestinanyň Prezidentiniň geçen ýylyň noýabr aýynda Türkmenistana amala aşyran ilkinji resmi saparynyň hem-de türkmen paýtagtynda dostlukly ýurduň Ilçihanasynyň açylmagynyň döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda şanly waka bolandygy bellenildi. Aşgabatda ýokary derejede geçirilen gepleşikleriň netijeleri boýunça gazanylan möhüm ylalaşyklar özara bähbitli söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek hem-de netijeli medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin ygtybarly esasy goýdy. Şol ylalaşyklar bolsa gol çekilen resminamalarda berkidildi. Taraplaryň bilelikdäki hökümetara toparyny döretmek hem-de özara Medeniýet günlerini geçirmek baradaky meýli şol gatnaşyklaryň ösdürilmegine ýardam etmelidir.
Duşuşygyň barşynda palestinaly ilçi milli Liderimize döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmek meselelerine uly üns berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, öz tarapyndan gatnaşyklaryň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak üçin hemmetaraplaýyn ýardam berjekdigine ynandyrdy. Pursatdan peýdalanyp, jenap Hossein Ali Mostafa Gannam Halkara Nowruz güni mynasybetli türkmen halkyny tüýs ýürekden gutlady.
Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we palestinaly diplomat taraplaryň hoşniýetli erk-islegine esaslanýan hem-de häzirki wagtda hil taýdan täze derejä çykýan türkmen-palestin gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.


text:
Siriýadaky kuürt harby çeşmeleri Amerikanyň deňiz güýjiniň ýörite harbylarynyň Siriýanyň Hasake welaýatynyň Alramilan howa menziline gelendiklerini habar berdi.
IRNA habarlar gullugynyň beren habaryna görä Amerikanyň deňiz güýjiniň tüpeňçileri 5 gün mundan ozal Yrak Kürdüstandaky Amerikanyň harby bazasyndan dik uçar bilen Siriýanyň gamyşly şäheriniň Alramilan howa menziline geçirlip başlanandyr diýip Siriýanyň kürt harby çeşmeleri yglan etdiler.
Amerikanyň afisserleri we harby tälimçilerinden aýry bu ýurduň esgerleri hem Siriýa girendirler diýip yglan edilendir.
Amerikaly harbylaryň Siriýa girmeklerinden maksat demokrat siriýa atly kürt güýçler bilen Türkiýäniň goşun güýçleri we Siriýany erkin goşun güýçleriniň çaknyşmaklarynyň öňüne geçmekdir diýip waşington döwleti yglan etdi.


text:
Iň täzeler
- Jaberi Ansari Soçi şäherinde Aleksander Lawrentiýew bilen duşuşdy
- Nazarbaýew:ýadro ylalaşygy dowam etdirilmelidir
- Ankara döwleti Türkiýäniň serhetlerindäki howplar hakynda duýduryş berdi
- Aljaburi: Yragyň parlament saýlawlary amatly ýagdaýda geçiriljekdir
- Eýran bilen Orsýet sebitaşa gudratlaryň gatnaşmazlygynda sebit meselelerini çözmekligi nygtadylar
- Tehraniň juma namazynyň hatyby yslam dünýäsiniň birleşmegini nygtady
- Gasemi: Eýranyň raketa programmasy barada asla gepleşik geçirilmez
- Ruhani: yslamyň duşmanlaary bähbitlerini musulmanlaryň agzalalygynda görýärler
- Yslamabatda Türkmenistanyň we Pakistanyň arasynda syýasy geňeşmeleriň nobatdaky mejlisi geçirildi
- Zarif:Siriýanyň üstünlikleri Amerikanyň weýran ediji taslamalarynyň güýçlenmegine sebäp bolandyr
Dünýä
Friday, 19 January 2018 21:25
Nazarbaýew:ýadro ylalaşygy dowam etdirilmelidir
Friday, 19 January 2018 20:39
Ankara döwleti Türkiýäniň serhetlerindäki howplar hakynda duýduryş berdi
Saturday, 13 January 2018 20:08
Owganystanda Taliban topary bilen Yslam partiýasynyň arasynda çaknyşyklar ýüze çykdy
Saturday, 13 January 2018 19:59
Donald Trampyň eden bihormatçylygyna Afrikanyň 54 ýurdy gaýtawul berdi
Friday, 12 January 2018 21:06
Kim Jong-un:Pyongyang gadaganlyklaryň garşysynda berk durjakdyr
Thursday, 11 January 2018 21:34
Owganystanyň Balh welaýatynyň täze häkimi işe başlady
Wednesday, 10 January 2018 11:31
Owganystan bilen Özbegistan özara gatnaşyklaryny ösdürýärler
Tuesday, 09 January 2018 20:27
Merkezi Aziýa ýurtlarynda terrorçylykly wehimler artjakdyr
Monday, 01 January 2018 20:56
Özbegistanyň raýatlarynyň durmuş asudalygyny ýokarlandyrmak döwletiň asly borjydyr
Monday, 01 January 2018 18:49
Owganystanyň prezidenti terrorçylar bilen garşylaşmagy nygtady
Saturday, 30 December 2017 21:40
Orsýet Amerikany ýarag şertnamasyny bozmakda aýyplady
Thursday, 28 December 2017 21:05
Koreýa ýarym adasynda çaknyşygyň ýüze çykmagy barada Orsýet duýduryş berdi
Thursday, 28 December 2017 18:58
Amerikanyň daşary işler ministri Eýrana garşy toslamasyny ýene bir gezek gaýtalady
Tuesday, 26 December 2017 18:58
Owganystanyň daşary işler ministri Atamuhammet Nur hakdaky höküme ýaňadan garalmagyny isledi
Tuesday, 26 December 2017 17:51
Täjigistan terrorçylara gaşy göreşmäge taýýardyr
Sunday, 24 December 2017 20:45
Pakistanda terrorizme garşy göreşmek çärelerine garamak boýunça konferensiýa tamalandy
Sunday, 24 December 2017 20:01
Täjigistanyň prezidenti Owganystanyň demirgazygynda DAEŞ terrorçylaryň bolmaklaryndan alada bildirdi
Friday, 22 December 2017 21:34
Makroon:Amerika özini ygtybardan gaçyrandyr
Friday, 22 December 2017 16:59
BMG-synyň baş assembleýasynda Kudus hakyndaky rezolýusiýa tassyklandy
Friday, 22 December 2017 16:14


text:
12 Haziran 2016 Pazar
Ýurdumyzyň Telekeçiligini Ösdürmekde Täze Tapgyr Badalga Aldy
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesinde “Arkadagyň ak ýoly bilen” atly dabaraly maslahat geçirildi. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Merkezi geňeşi bilen bilelikde guralan maslahat hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakynda milli ykdysadyýediýetimiziň hususy ulgamynyň wekilleri bilen geçiren duşuşygynda öňde goýan wezipelerini çözmäge bagyşlandy.
Maslahatda bellenilişi ýaly, milli Liderimiz bilen duşuşyk ýurdumyzyň telekeçiligini ösdürmek üçin ähmiýetli, hakykatdan-da taryhy waka boldy. Telekeçilige döwletimiz uly guramaçylyk we maliýe goldawyny berýär. Bu bolsa diňe bir ýeňillikler we karz bermek görnüşinde bolman, eýsem, oňaýly ýagdaýy, telekeçileriň synpyny galdyrmak, bazar ulgamynyň zerur bolan düzüm bölegi hökmünde güýçli işewür-jemgyýetçiligini kemala getirmek üçin hukuk we beýleki şertleri üpjün etmekde jemlenýär.
Türkmenistanyň Baştutany milli maksatnamalaryň hem-de iri şähergurluşyk taslamalaryň durmuşa geçirilmegine, içerki bazaryň ýokary hilli azyk we senagat harytlary bilen doldurylmagyna, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutup bilýän we eksport ugurly önümleri çykarýan önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagyna, söwda we hyzmatlar ulgamynyň täze derejä çykarylmagyna hususy kärhanalaryň goşýan goşandyna ýokary baha berdi.
Ýurdumyzyň halk hojalygynyň ençeme beýleki pudaklarynda telekeçileriň alyp barýan işleriniň netijeleri has uly wezipeleriň hötdesinden gelmegiň hem olara başartjakdygyny subut edýär. Diýmek, Türkmenistanyň Prezidentiniň öňde goýan strategik maksady gazanylar: ol maksat 2020-nji ýyla çenli ykdysadyýetiň döwlete degişli däl ulgamynyň goşandyny jemi içerki önümiň möçberinden 70 göterime barabar bolmagyny gazanmakdan ybaratdyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň işewürleriniň täsin galdyryjy üstünlikleriniň olara dünýä bazarlaryna-da çykmaga mümkinçilik berýändigini belledi. Telekeçiler tarapyndan garamaga hödürlenen işleriň geljegi uly meýilnamalaryny oňlap hem-de ykdysadyýetiň döwlete degişli däl ulgamynda mundan beýläk-de iş alyp barmagyň ileri tutulýan ugurlarynyň birnäçesini kesgitläp, milli Liderimiz “Türkmenistanda telekeçiligi ösdürmek boýunça çäreler hakynda” Karara hem-de Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna dürli maýa goýum-gurluşyk taslamalaryny ýerine ýetirmek üçin ýer böleklerini bölüp bermek hakynda Buýruga gol çekdi. Şol taslamalar öz möçberi we gerimi boýunça ýurdumyzyň telekeçiliginiň ösüşiniň täze tapgyrynyň başlanýandygyna aýdyň şaýatlyk edýär.
Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz kaliý dökünlerini öndürmek boýunça kärhananyň, şeýle hem Aşgabat-Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygy ýaly uly möçberli desgalaryň gurluşygyna baş potratçy bolmagy Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine tabşyrdy.
Bu çözgütler ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşinde uly orun tutýan hem-de hususy kärhanalarda müňlerçe iş orunlaryny döredýän ýurdumyzyň telekeçiligini ösdürmek we höweslendirmek meselelerine döwlet Baştutanymyzyň uly üns berýändiginiň nyşany hökmünde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň hatarlarynda örän güýçli goldawa eýe boldy.
Mazmuny boýunça bu çözgütler, bir tarapdan, milli Liderimiziň hususy ulgama bildirýän belent ynamyna, beýleki tarapdan bolsa, işewür düzümleriň durmuş taýdan jogapkärçiligini hem-de täsir ediş ulgamyny artdyrmaga çagyryşa öwrüldi. Şol taryhy duşuşyk milli ykdysadyýetiň hereketlenjiriji güýji hökmünde ýurdumyzyň telekeçiliginiň ösüşinde hil taýdan täze tapgyra öwrüldi.
...Türkmen işewürliginiň meýilnamalary, hakykatdan hem örän uludyr, telekeçiligi döwletiň netijeli goldamagynyň işlenip düzülen we hemişe kämilleşdirilýän gurallary bolsa olaryň üstünlikli amala aşyrylmagynyň ygtybarly kepili bolup hyzmat edýär.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesinde dabaraly maslahata gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul edip, özlerine bildirilýän üns, işewürligi ösdürmek üçin döredilýän ajaýyp şertler, hemmetaraplaýyn goldaw we kömek, ähli başlangyçlara hemaýat berilýändigi üçin milli Liderimize tüýs ýürekden çykýan hoşallyklaryny beýan etdiler.
Ýüzlenmede şeýle hem Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda hem-de mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýyllygynyň öňýanynda milli Liderimiziň Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary bilen hususy ulgamy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça anyk wezipeler beýan edilip geçiren duşuşygynyň uly mana eýedigi bellenilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň bildiren ýokary ynamyndan, gürrüňdeşliginden, beýan eden pikirlerinden ruhlanan telekeçiler hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryny, şol sanda Aziada-2017-ni ýokary derejede geçirmäge, peýdaly gazylyp alynýan känleri hem-de beýleki tebigy serişdeleri senagat taýdan işläp taýýarlamaga, syýahatçylyk düzümlerini ösdürmäge hem-de beýlekilere işjeň gatnaşmak boýunça beren tabşyryklaryny abraý bilen ýerine ýetirmek üçin has-da uly güýç bilen işlejekdiklerine ynandyrdylar.
Maslahata gatnaşyjylar milli Liderimiziň beren her bir tabşyrygyny öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirmäge, munuň üçin öz güýçlerini, tejribelerini we bilimlerini gaýgyrmajakdyklaryna borçlandylar hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa agzybir türkmen halkynyň bagtyýarlygyny we abadan geljegini üpjün etmäge gönükdirilen ähli işlerinde hem-de başlangyçlarynda uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw etdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
15 Haziran 2015 Pazartesi
Watana Gulluk Etmek Mukaddes Borç
Ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary okuw mekdepleriniň--Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Harby institutynyň, Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby-deňiz institutynyň, Türkmenistanyň Serhet institutynyň, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk institutynyň we Türkmenistanyň Içeri işler ministliginiň institutynyň talyplarynyň nobatdaky goýberilişi boldy. Bu waka mynasybetli esasy dabaralar paýtagtymyzdaky Konstitusiýa binasynyň öňündäki meýdançada guraldy.
Her ýyl harby we hukuk goraýjy edaralaryň okuw mekdepleriniň uçurymlarynyň hormatyna guralýan dabaralar ýokary watançylyk we ruhubelentlik ýagdaýynda geçirilýär. Şoňa görä-de, bu şanly waka ata Watanymyzy, mähriban halkymyzyň parahatçylykly, bagtyýar we döredijilikli durmuşyny goramak ýaly asylly işi saýlap alan ýaş harby işgärleriň ýadynda hemişelik galar.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlaryna, serkerdelerine we professor—mugallymlaryna iberen Gutlagynda olaryň belent borja hemişe wepaly boljakdygyna, eziz Watanymyz, mähriban halkymyz üçin gerek bolsa, şirin janyny hem gaýgyrmajakdygyna ynam bildirdi.
Ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralary üçin işgärleri taýýarlamak meselesine aýratyn üns bermek bilen, döwlet Baştutanymyz ýaş hünärmenleriň harby sungatyň tejribesini birkemsiz ele almalydygyny, olaryň zähmetsöýerligi hem-de ruhubelentligi bilen tapawutlanýan hakyky watançy bolmalydygyny nygtaýar.
Harby ulgam üçin ýaş hünärmenler taýýarlanylýan ähli bilim edaralarynda uly syýasy-terbiýeçilik, ylmy-tehniki we jemgyýetçilik işi hem geçirilýär. Bu ýokary okuw mekdepleriniň talyplary harby tälimleri birkemsiz eýe alýarlar, dürli ylymlary özleşdirýärler, iň esasysy bolsa, Watanymyzy hem-de mähriban halkymyzy çäksiz söýmek we watançylyk ruhunynda terbiýelenýärler.
Mundan başga-da, döwletimizde bu ýöriteleşdirilen ýokary okuw mekdepleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmaga we döwrebaplaşdyrmaga uly üns berilýär. Olar Internet-serişdeleriň we elektron kitaphana ulgamlarynyň giň elýeterliligini üpjün edýän iň döwrebap kompýuter we multimediýa enjamlary bilen enjamlaşdyrylýar. Munuň özi okuwlary has-da kämilleşdirmäge, ýaşlaryň täze bilimleri almaga bolan höwesini artdyrmaga ýardam edýär.
Milli Liderimiziň başyny başlan giň möçberli harby özgertmeleri durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýurdumyzda milli harby işgärleriň—ýokary derejeli hünärmenleriň täze nesli kemala geldi. Olar milli howpsuzlygy, Döwlet serhediniň ygtybarlylygyny we eldegirmesizligini, ýurdumyzda parahatçylygyň, durnuklylygyň we tertip-düzgüniň goralmagyny ýokary derejede üpjün etmäge ukyplydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe döwletimiz harby gullukçylara hemmetaraplaýyn goldaw berip, olaryň mukaddes Garaşsyzlygyň we Bitaraplygyň esaslaryny berkitmäge goşýan ägirt uly goşandyna ýokary baha berýär. Harby gullukçylaryň we olaryň maşgala agzalarynyň gulluk hem-de ýaşaýyş-durmuş şertleri yzygiderli gowulanýar, tutuş ýurdumyz boýunça döwrebap harby şäherjikleriň täze binalary, serhet galalary, has oňaýly ýaşaýyş jaýlary, edara binalary, sagaldyş merkezleri gurulýar.
Ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlary hem-de mugallymlary Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul edip, atalyk aladasy üçin milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler we öz öňlerinde goýlan möhüm we jogapkärli wezipeleri çözmek üçin alan bilimlerini hem-de tejribesini, eziz Watanymyzy we mähriban halkymyzy goramak üçin, gerek bolsa, şirin janlaryny hem gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Astanada Prezident Nursultan Nazarbaýew bilen geçiren gepleşiklerinde ekologiýa meselesini ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mmöhüm ugry hökmünde görkezdi.
Milli Liderimiz döwletleriň ikisiniň hem Aralýaka ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmakda hyzmatdaşlygyň üpjün edilmegine gönükdirilen möhüm sebitleýin düzüm bolup durýan Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň işini mundan beýläk-de pugtalandyrmaga we kämilleşdirmäge çalyşýandyklaryny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Gaznada başlyklyk etmeginiň degişli Konsepsiýasyny işläp taýýarlandygyny, onda agza döwletleriň bilelikdäki işiniň möhüm meýilnamalarynyň beýan edilendigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Gaznanyň işiniň netijeli we anyk häsiýete eýe bolmagynda Gazagystan bilen ýygjam hyzmatdaşlygyň alnyp baryljakdygyna ynam bildirdi.
Çeşme: TDH


text:
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň döwlet tarapyndan bellige alynmagyny raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň edaralary tarapyndan öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde geçirýärler.
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň (RÝNÝ) döwlet edaralary fiziki şahslaryň degişli hereketleriniň ýa-da bu adamlaryň hukuklarynyň we borçlarynyň ýüze çykmagyna, üýtgemegine ýa-da bes edilmegine täsir edýän, şeýle hem hukuk ýagdaýyny häsiýetlendirýän wakalaryň hakykylygyny tassyklamak maksady bilen raýat ýagdaýynyň namalarynyň döwlet tarapyndan bellige alynmagyny geçirýärler.
Raýat ýagdaýynyň namalary ‒ raýatlaryň hukuklarynyň we borçlarynyň ýüze çykmagyna, üýtgemegine ýa-da bes edilmegine täsir edýän, şeýle hem olaryň hukuk ýagdaýyny häsiýetlendirýän, döwlet belligine alynmaga degişli bolan raýat ýagdaýynyň ýazgylarynyň namalarynda görkezilýän raýatlaryň hereketleri ýa-da wakalar we faktlar.
RÝNÝ edaralary:
welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň, şäherdäki etraplaryň häkimlikleriniň RÝNÝ bölümleri;
еtrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň Geňeşleri;
raýat ýagdaýynyň namalaryny döwlet tarapyndan bellige almaga ygtyýarly edilen Türkmenistanyň diplomatik wekilhanalary ýa-da konsullyk edaralary
Welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň, şäherdäki etraplaryň häkimlikleriniň RÝNÝ bölümleri:
dogluşy;
nikanyň baglaşylmagyny;
nikanyň bozulmagyny;
perzentlige alynmagyny;
atalygyň anyklanylmagyny;
familiýanyň, adyň we atasynyň adynyň üýtgedilmegini;
ölümi döwlet tarapyndan bellige alynmagyny geçirýärler;
gaýtadan şahadatnamalar we güwänamalar berýärler;
raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysyna üýtgetmeler, goşmaçalar we (ýa-da) düzedişler girizýärler;
bellenilen tertipde raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysyny ýatyrýarlar we (ýa-da) dikeldýärler.
Etrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň Geňeşleri:
dogluşy;
nikanyň baglaşylmagyny;
nikanyň bozulmagyny;
atalygyň anyklanylmagyny;
ölümi döwlet tarapyndan bellige alynmagyny geçirýärler;
güwänamalar berýärler.
Türkmenistanyň diplomatik wekilhanalary ýa-da konsullyk edaralary Türkmenistanyň çäginden daşarda ýaşaýan Türkmenistanyň raýatlarynyň:
dogluşy;
nikanyň baglaşylmagyny;
nikanyň bozulmagyny;
perzentlige alynmagyny;
atalygyň anyklanylmagyny;
familiýanyň, adyň we atasynyň adynyň üýtgedilmegini;
ölümi döwlet tarapyndan bellige alynmagyny geçirýärler;
gaýtadan şahadatnamalar we güwänamalar berýärler.


text:
Siz saýtda ýerleşdirilen bir makalada, aýbaşy döwründe jynsy gatnaşygy geçirme aýal üçin peýdaly diýip belläpsiňiz. Bu gatnaşyk erkek üçin zyýanly dälmikä? Uly adamlar aýbaşy döwründe akýan gandan köp keseller geçip bilýär diýýärler. Yslam dinimiz hem aýbaşy döwri jynsy gatnaşyk etmäge rugsat bermeýär.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Makalanyň awtory, aýbaşy döwründe jynsy gatnaşyklary geçirmegiň aýal saglygyna peýdaly bolup biljekdigi baradaky pikirini lukmançylyk nukdaýnazaryndan belläp geçdi. Elbetde, bu ýerde durnukly, bir adam bilen alnyp barylýan jynsy gatnaşyklar, jübütleriň islegleri, gigiýeniki talaplaryň doly berjaý edilmegi ýaly şertleri göz öňüne tutmak wajypdyr. Jynsy gatnaşyklaryň geçirilişi jübütleriň terbiýesine, dini garaýşyna bagly bolup, olar bu gatnaşyklary özlerine oňaýly şertlerde alyp barmaga ymtylmalydyr. Bir jübütler tarapyndan oňlanýan ýagdaýlar, başga jübütler tarapyndan kabul edilmän hem biler.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Ýapyk Binalarda we Söweş Sungaty Boýunça V Aziýa Oýunlarynyň Dördünji Güni Türkmenistanly Türgenler 89 Medal Gazanmagy Başardylar.Dowamy »
Dünýä Köpçülikleýin Habar Beriş Serişdeleri: V Aziýa Oýunlarynyň Açylyş Dabarasy Keşbi Täzelenen Aşgabatdan Pes Täsir Galdyrmady
“Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dabaraly açylyşy boldy”. Şanly waka baradaky bu habary dürli ýurtlaryň, ozaly bilen bolsa Aziýa sebitiniň köpsanly täzelikler hem-de sport elektron neşirleri, habarlar agentlikleri, tele we radio ýaýlymlary ýyldyrym çaltlygynda bütin dünýä ýaýratdylar. Şu ýerde bu mowzukdaky köpsanly makalalaryň, owadan fotosuratlaryň, …Dowamy »
Türkmenistanda Kerwensaraýlar Yslam Dini Ýaýramazdan Has Öň Peýda Bolupdyr
Orta asyrlarda Ortaýer deňzinden tä Hytaýa çenli Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda söwda kerwenleriniň dem-dynç almagy we olary goramak üçin her 30-4- kilometrden tutuşlugyna ýapyk diwarly hem-de gorag berkitmeli ýörüte gonalgalar gurlupdyr. Olar kerwen irden bir gonalgadan ugrap agşama beýlekisine barar ýaly hasap bilen gurlupdyr. Olara köplenç kerwensaraý diýlipdir. Şäherlerdäki kerwensaraýlara …Dowamy »
Mejlisde Azerbaýjan Mejlisiniň Başlygy Bilen Duşuşyk Geçirildi
Mejlisde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin türkmen paýtagtyna gelen Azerbaýjan Respublikasynyň Milli ýygnagynyň (Milli Mejlisiniň) başlygy Oktaý Asadowyň ýolbaşçylygyndaky azerbaýjan wekiliýetiniň agzalary bilen duşuşyk geçirildi. Dostlukly ýurduň parlamentiniň spikeri türkmen topragynda azerbaýjan wekiliýetine görkezilen myhmansöýerlik üçin hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa, …Dowamy »
Mämmetgulyýew Türkmen Tennisi Üçin Ykjam Taýýarlyk Görýär
Isa Mämmetgulyýew (Türkmenistan) hepdäniň ýekşenbe güni Aşgabat 2017-de ilkinji bäsleşen oýnunda öz duýgularynyň hötdesinden gelip ýeňiş gazanmagy başardy. Ykjam ýerleşdirilen 4000 adamlyk janköýeri bolan Baş meýdançada özüniň iň gowy tennis ýaryşyny görkezen Mämmetgulyýew kiribatili bäsdeşi Tebatibunga Bira – Ýuwaş umman adasynyň ýaşaýjysyna garaňda has ökdedigini subut edip, 6-2, 6-0 tapawut …Dowamy »
Milli Ýygyndymyzyň Hasabynda 62 Medal Bar: 29 – Altyn, 21 – Kümüş we 12 – Bürünç
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň sport ýaryşlary barha ýaýbaňlanýar. 18-nji sentýabr güni sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlaryň baýrakly orunlaryna baý boldy. Ol sportda gazanylanlaryň üstüni ýetiren Türkmenistanyň ýygyndy topary üçin hem üstünlige beslendi. Şunda dürdi derejeli baýlaklaryň 25-si, şol sanda 13 altyn, 7 kümüş we 5 …Dowamy »
Mejlisde Ýapon-Türkmen Dostlugy Parlament Assosiasiýasynyň Ýolbaşçysy Endo Toşiaki Bilen Duşuşyk Geçirildi
Şu gün Mejlisde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin türkmen paýtagtyna gelen Tokiodaky Olimpiýa, Paralimpiýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetiniň ygtyýarly wekili, ýapon-türkmen dostlugy parlament assosiasiýasynyň ýolbaşçysy Endo Toşiakiniň ýolbaşçylygyndaky Ýaponiýanyň wekilçilikli topary bilen duşuşyk geçirildi. Myhman mähirli kabul edilendigi üçin hoşallyk bildirip, “Aşgabat-2017” oýunlarynyň …Dowamy »
“Parahatçylygy we Adam Hukuklaryny Berkitmekde Bosgunlaryň Olimpiýa Toparlarynyň Goşýan Uly Goşandyny Höweslendirmek Hakynda” Jarnama Biragyzdan Kabul Edildi
Dünýä bileleşigi Şweýsariýadan gelip gowşan hoş habara ýokary baha berýär, bu ýurduň Ženewa şäherinde şu günler Birleşen Milletler Guramasynyň adam hukuklary boýunça 36-njy maslahaty geçirilýär. Onda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňe süren başlangyjy boýunça Türkmenistanyň “Parahatçylygy we adam hukuklaryny berkitmekde Bosgunlaryň olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek hakynda” Jarnama biragyzdan …Dowamy »
Ýeňil Atletika Boýunça Ilkinji Altyn Medaly Hindistan Gazandy, Emma Gazagystan Hemmeden Öňde Barýar!
Zenanlaryň arasynda pentatlon ýaryşynda ýeňiş gazanmak bilen, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň çäginde geçirilýän ýeňil atletika boýunça ýaryşlarda ilkinji altyn medaly Hindistan aldy. Pentatlon sporty boýunça ilkinji sapar ýaryşandygyna garamazdan, Purnima Hembram duşenbe güni ýapyk bina ýeňil atletika toplumynda geçirilen ýaryşda 4062 utuk gazanmak arkaly altyn …Dowamy »
Gazagystan Welosport Boýunça Altyn Medaly Eýrana Utdurdy
Aşgabat 2017-niň çäginde geçirilen hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlarynyň taryhynda ilkinji welosport ýaryşynda Eýran Yslam Respublikasy hepdäniň duşenbe güni gazagystanly türgenlerden üstün çykmak arkaly, erkekleriň toparlaýyn sprintinde ilkinji altyn medalyň eýesi bolmagy başardy. Tailand bolsa bürünç medalyň eýesi boldy. Eýranly Ehsan Kademi, Ali Ali Askari hem-de …Dowamy »


text:
46-njy madda. Bank kadalaşdyrmasynyň we bank gözegçilik barlagynyň esaslary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň çäginde bellige alnan karz edaralarynyň işine bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrýan edara bolup durýar.
2. Bank kadalaşdyrmasynyň we bank gözegçilik barlagynyň maksatlary Türkmenistanyň bank ulgamynyň durnuklylygyny saklamak we goýumçylaryň hem-de karz berijileriň bähbitlerini goramak, Türkmenistanyň kanunçylygynyň berjaý edilmegini üpjün etmek bolup durýar.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň karz edaralarynyň derhal işine gatyşmaga haky ýokdur, Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlar muňa degişli däldir.
3. Türkmenistanyň Merkezi banky bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrmak maksady bilen:
1) bank amallaryny geçirmegiň, buhgalterçilik hasaba alnyşyny ýöretmegiň, maliýe hasabatlylygynyň halkara standartlaryna laýyklykda maliýe hasabatlylygyny düzmegiň we bermegiň, statistiki hasabatlylygy düzmegiň we bermegiň, içerki gözegçiligi guramagyň karz edaralary üçin hökmany bolan umumy kadalaryny belleýär;
2) karz edaralarynyň barlaglaryny geçirýär, buhgalterçilik hasaplarynyň, kitaplarynyň we beýleki resminamalarynyň barlagyny amala aşyrýar;
3) karz edaralary üçin ygtyýarnama almak boýunça işleri we hökmany ykdysady kadalaşdyryjylary belleýär, şeýle hem olaryň ýerine ýetirilişine gözegçilik barlagyny amala aşyrýar;
4) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda karz edaralarynyň ýolbaşçylaryna we wezipeli adamlarynyň kesgitlenen derejelerine hünär talaplaryny belleýär;
5) fiziki şahslaryň depozitleriniň kepillendiriliş gaznasyny döretmegiň tertibini we ony peýdalanmagyň tärini Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda belleýär.
4. Şu maddanyň üçünji böleginiň 3-nji bendine laýyklykda karz edaralarynyň durnuklylygyny üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň Merkezi banky şu aşakdaky hökmany ykdysady kadalaşdyryjylary belläp biler:
1) döredilýän karz edaralarynyň esaslyk maýasynyň iň az möçberini, bank bolmadyk karz edarasy tarapyndan bankyň statusyny almak üçin öz serişdeleriniň (maýasynyň) möçberini;
2) karz edarasynyň esaslyk maýasynda emläk (pul bolmadyk) goýumlaryň aňryçäk möçberini;
3) bir karz alyjy ýa-da baglanyşykly karz alyjylar topary üçin töwekgelçiligiň iň ýokary möçberini;
4) uly karz töwekgelçilikleriniň iň ýokary möçberini;
5) karz edarasynyň ukyplylygynyň kadalaşdyryjylaryny;
6) öz serişdeleriniň (maýasynyň) ýeterlilik kadalaşdyryjylaryny;
7) beýleki ýuridik şahslaryň paýnamalaryny (paýlaryny) edinmek üçin karz edarasynyň öz serişdelerini (maýasyny) peýdalanmagynyň kadalaşdyryjylaryny;
8) karz edarasy tarapyndan öz esaslandyryjylaryna (gatnaşyjylaryna) berilýän karzlaryň, bank kepillikleriniň we güwä geçmeleriň iň ýokary möçberini;
9) zerur halatlarda – töwekgelçilikleri dolandyrmak üçin başga kadalaşdyryjylary.
5. Türkmenistanyň Merkezi banky halkara standartlaryny we karz edaralary bilen maslahatlary hasaba almak bilen karz edarasynyň öz serişdelerini (maýasyny), aktiwlerini, passiwlerini we aktiwler boýunça her bir kadalaşdyryjy üçin töwekgelçiligiň möçberlerini kesgitlemegiň usulyýetini işläp taýýarlaýar we tassyklaýar.
Türkmenistanyň Merkezi banky karz edaralarynyň görnüşleri boýunça tapawutlandyrylan kadalaşdyryjylary we olary hasaplamagyň usulyýetini bellemäge haklydyr.
6. Hökmany ykdysady kadalaşdyryjylaryň we olary hasaplamak usulyýetleriniň geljekki üýtgemegi hakynda Türkmenistanyň Merkezi banky olaryň herekete girmegine çenli bir aýdan gijä galman resmi taýdan yglan edýär.
47-nji madda. Bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrmak
1. Türkmenistanyň Merkezi banky bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrmak maksady bilen karz edaralarynyň işiniň barlaglaryny geçirýär.
2. Karz edarasynyň işinde düzgün bozmalar ýüze çykan mahalynda Türkmenistanyň Merkezi banky ýüze çykan düzgün bozmalary düzetmek hakynda oňa ýerine ýetirilmegi hökmany bolan tabşyryknamalary iberýär hem-de şu Kanunda göz öňünde tutulan temmileri ulanýar.
3. Barlaglar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň bank gözegçilik barlagy gullugy tarapyndan hem-de onuň çäk gulluklary tarapyndan amala aşyrylyp bilner.
Karz edaralarynyň barlaglaryny geçirmegiň tertibi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti tarapyndan tassyklanylýar.
4. Türkmenistanyň Merkezi banky bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyranda karz edarasynyň barlagyny ýylda bir gezekden artyk we karz edarasynyň işiniň şol bir hasabat döwri üçin şol bir meseleler boýunça barlagyny bir gezekden köp geçirmäge haky ýokdur, şu maddanyň bäşinji böleginde göz öňünde tutulan halatlar muňa degişli däldir.
5. Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan karz edarasynyň işiniň şol bir hasabat döwri üçin şol bir meseleler boýunça karz edarasynyň gaýtadan barlaglaryny geçirmäge şu aşakdaky halatlarda rugsat berilýär:
1) eger şeýle barlag karz edarasynyň üýtgedilip guralmagy ýa-da ýatyrylmagy bilen baglanyşykly geçirilse;
2) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň karz edarasynyň barlagyny geçiren ýerli bank gözegçilik barlagy gullugynyň işine gözegçilik tertibinde. Görkezilen gözegçilik tertibinde karz edarasyny gaýtadan barlamak Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygynyň esasly çözgüdiniň esasynda geçirilýär;
3) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki halatlarda.
6. Bank gözegçilik barlagyny amala aşyrmak maksady bilen Türkmenistanyň Merkezi banky karz edaralaryndan olaryň işi hakyndaky, şol sanda maliýe ýagdaýy, anyk amallar boýunça esaslandyryjylaryň (gatnaşyjylaryň) iş abraýy hakyndaky zerur maglumaty olardan soramaga we almaga hem-de alnan maglumat boýunça düşündirişleri talap etmäge haklydyr.
7. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň şu aşakdakylara haky ýokdur:
1) karz edaralarynyň müşderileri hakynda we bank hyzmaty bilen baglanyşykly bolmadyk beýleki üçünji şahslar hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulmadyk maglumatyň berilmegini karz edaralaryndan talap etmäge;
2) karz edaralarynyň müşderileri tarapyndan amallaryň geçirilmegine Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulmadyk göni ýa-da gytaklaýyn çäklendirmeleri bellemäge;
3) karz edaralaryny olaryň müşderilerinden Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulmadyk resminamalary talap etmegi borçlandyrmaga.
48-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan karz edaralaryna ulanylýan temmiler
1. Karz edarasy tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygynyň, oňa laýyklykda çykarylýan Türkmenistanyň Merkezi bankynyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň bozulan, maglumatyň berilmedik, doly däl ýa-da hakyky bolmadyk maglumatyň berlen halatlarynda Türkmenistanyň Merkezi banky ýüze çykarylan düzgün bozmalaryň düzedilmegini karz edarasyndan talap etmäge, esaslyk maýanyň iň az möçberiniň 0,1 göterimine çenli möçberde jerime salmaga ýa-da karz edarasy tarapyndan bank amallarynyň aýry-aýry görnüşleriniň geçirilmegini alty aýa çenli möhlet üçin çäklendirmäge haklydyr.
2. Karz edarasynyň işinde ýüze çykarylan düzgün bozmalary Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenilen möhletde düzetmek hakynda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň tabşyryknamalary ýerine ýetirilmedik mahalynda, şeýle hem eger bu düzgün bozmalar ýa-da karz edarasy tarapyndan amala aşyrylýan amallar ýa-da geleşikler onuň karz berijileriniň bähbitlerine hakyky howp döreden bolsa, Türkmenistanyň Merkezi banky şu aşakdakylara haklydyr:
1) karz edarasyndan tölenen esaslyk maýanyň möçberiniň 0,1 göterimine çenli möçberde, ýöne esaslyk maýanyň Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenilen iň az möçberiniň 0,1 göterimi möçberinden köp bolmadyk jerimäni almaga;
2) karz edarasyndan şu aşakdakylaryň amala aşyrylmagyny talap etmäge:
a) karz edarasyny maliýe taýdan sagdynlaşdyrmak boýunça çäreleri amala aşyrmagy, şol sanda onuň aktiwleriniň gurluşyny üýtgetmegi;
b) karz edarasyny üýtgedip guralmagyny;
3) karz edarasy üçin bellenilen hökmany ykdysady kadalaşdyryjylary alty aýa çenli möhlet üçin üýtgetmäge;
4) karz edarasyna bank amallaryny amala aşyrmak üçin berlen ygtyýarnamada göz öňünde tutulan bank amallarynyň aýry-aýry görnüşlerini amala aşyrmaga we (ýa-da) onuň şahamça açmagyna bir ýyla çenli möhlete gadaganlyk girizmäge;
5) karz edarasyny dolandyrýan ygtyýarly edara onuň ýolbaşçylaryny ýa-da beýleki wezipeli adamlaryny eýeleýän wezipesinden çetleşdirmek hakynda ýa-da Türkmenistanyň Merkezi bankynda hünär synagyna degişli adamlaryň hünär laýyklygyna gaýtadan baha bermegi geçirmek hakynda oňa tabşyryknama ibermäge, şeýle hem karz edarasyny dolandyrýan wagtlaýyn administrasiýany Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde alty aýa çenli möhlet üçin bellemäge;
6) eger karz edarasynyň üýtgedilip guralmagy netijesinde Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda karz edarasynyň batyp galmagynyň öňüni almak boýunça çäreleri görmek üçin esaslar ýüze çyksa, onuň amala aşyrylmagyna gadaganlyk girizmäge;
7) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde karz edarasynyň ygtyýarnamasyny wagtlaýyn togtatmaga ýa-da ýatyrmaga.
3. Türkmenistanyň Merkezi banky şu Kanunda göz öňünde tutulan temmileri ulanmagyň netijesinde ýüze çykan ýitgiler üçin jogapkärçilik çekmeýär.
4. Karz edarasyna temmileri ulanmagyň tertibi Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenilýär.
5. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerine laýyklykda jerime temmileriniň pul möçberleri Türkmenistanyň Döwlet býujetine geçirilýär.
6. Türkmenistanyň Merkezi banky karz edaralarynyň goýumçylarynyň we karz berijileriniň kanuny bähbitlerine, Türkmenistanyň bank ulgamynyň durnuklylygyna howp salýan ýagdaýlary ýüze çykarmak maksady bilen karz edaralarynyň işiniň seljermesini amala aşyrýar.
49-njy madda. Daşary ýurt döwletleriniň bank gözegçilik barlagy edaralary bilen hyzmatdaşlyk
Türkmenistanyň Merkezi banky daşary ýurt döwletleriniň bank gözegçilik barlagy edaralary bilen özara arkalaşyk esasynda, şol sanda olaryň ýurisdiksiýasynyň çäklerinde hereket edýän islendik karz edarasy we (ýa-da) maliýe guramasy babatda maglumat alyşmak boýunça, alnan maglumatyň ýaşyrynlygyny özara berjaý etmek şertinde hyzmatdaşlygy amala aşyrýar.


text:
Phenýan Ýaponiýa tarap ballistik raketany atandan bir gün soň, 30-njy awgustda Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un Ýuwaş okeanyna has köp ballistik raketany atmagy wada berdi diýip, Demirgazyk Koreýanyň resmi habar gullugy aýdýar.
Kimiň soňky haýbaty, Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 29-njy awgustda atylan raketany “elhençlik” hökmünde biragyzdan ýazgaran we ähli ýurtlary Phenýana garşy sanksiýalary girizmäge çagyran mahalyna gabat geldi.
Geňeşiň Hytaý we Russiýa tarapyndan goldanylan rezolýusiýasynda “parahatçylykly, diplomatik we syýasy çözgüde” çagyryş edilip, Demirgazyk Koreýa garşy täze sanksiýalaryň güýje giriziljekdigi barada haýbat atylmaýar.
Koreýanyň Merkezi habar gullugynyň maglumatyna görä, Kim öz ýurdunyň strategik harby güýjüniň ukyplaryny özgertmek üçin “Hwasong-12” atly ortadan uzak aralyga niýetlenen raketany ýene atmagyň zerurdygyny aýtdy.
29-njy awgustda Ýaponiýanyň resmileri ýurduň demirgazyk adasy Hokkaido tarap atylan raketanyň zeper ýetirmändigini mälim etdiler.


text:
Aşgabat, 30-njy awgust, 2017 ý. – ABŞ-nyň ilçisi Allan Mastard şu gün Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we rejelemek baradaky Milli müdirligine Beýik Ýüpek Ýolunyň ugrunda ýerleşýän we deňi-taýy bolmaýan Daýahatyn kerwensaraýyny dikeltmek we gorap saklamak üçin $72 560 amerikan dollary möçberinde baýragyny dabaraly ýagdaýda gowşurdy. Bu baýragyň kömegi bilen ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy we beýleki hyzmatdaşlar bu taryhy ýadygärligi dikeltme işleriniň ikinji tapgyryny, ýagny demirgazyk-gündogar diwarlary rejelemegi we ýadygarligi myhmanlar üçin has elýeterli etmegi meýilleşdirýär. Daýahatyn kerwensaraýyny dikeltme işleriniň birinji tapgyry 2016-njy ýylda üstünlikli tamamlandy we kerwensaraýyň diwarlaryny we arka görnüşli gümmezini berkitme işlerini öz içine aldy. Tejribeli hünärmenleriň pikirine görä bu desga mongol çozuşyndan ozalky döwrüň binagärçiliginiň deňsiz mysaly bolup durýar we hut şol sebäpli ýaňy-ýakynda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmegine dalaşgär boldy.
ABŞ-nyň “Ilçileriň medeni mirasy gorap saklamak boýunça gaznasy” (AFCP) atly maksatnamasynyň çäginde bu taslama Türkmenistanda geçirilýän taslamalaryň 25-njisi bolar. ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy Türkmenistanyň hökümeti we beýleki hyzmatdaşlar bilen bilelikde medeni we taryhy mirasy gorap saklamaklyga gönükdirilen we bahasy 1.5 million amerikan dollaryndan gowyrak bolan 25 taslamanyň üstünde işlänligi üçin buýsanç duýýar. Bu maksatnamanyň üsti bilen ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy Gadymy Yüpek Ýolunda bolan ýadygärlikleri, gadymy hünär işlerini we halylary, halk sazlaryny we Türkmen golýazmalaryny gorap saklamaga ýardam berdi. Bu taslamalar ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Türkmen medeniýetine bolan sarpasyny görkezip, iki ýurduň arasynda bar bolan hyzmatdaşlyk mümkinçiliklerini nygtaýar.
2001-nji ýyldan bäri Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we rejelemek baradaky Milli müdirligi AFCP maksatnamasynyň çäginde 25 taslamanyň 13-i üstünlikli ýerine ýetirdi. Ýerine ýetirilen taslamalaryň biri Gadymy Merwde ýerleşýän Uly Gyz Galasyny dikeltmäge we gorap saklamaga gönükdirildi.
Ilçi Mastard hem dabarada şeýle belledi: “Men ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Türkmen medeni mirasyny gorap saklamak boýunça alyp barylýan tagallalarynda baş orunlarynyň birini eýeleýändigi üçin buýsanç duýýaryn. Biz Türkmen medeniýetine sarpa we hormat goýýarys. Bu taslama iki ýurduň arasyndaky berk hyzmatdaşlygyň nyşany bolup durýar. Biz bu ugurda mundan beýläk hem netijeli hyzmatdaşlygy dowam etmek üçin umyt edýäris.”
Doly maglumat üçin ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Maglumat we medeniýet bölümine 47-35-06 (goşmaça 1) telefon ýa-da irc-ashgabat@state.gov elektron salgysy boýunça ýüz tutmagyňyzy haýyş edýäris.


text:
ABŞ-nyň prezidenti DonaldTramp 6-njy iýulda Warşawanyň taryhy Krasinkiý skwerinde çykyş edip, Russiýany “duşmançylykly režimleri, şol sanda Siriýany we Eýrany goldamagy bes etmäge, oňa derek umumy duşmanlara garşy söweşe we siwilizasiýanyň özüniň goragyna goşulmaga” çagyrdy.
Şeýle-de Tramp Amerikanyň NATO ýaranlaryny Günbatary “radikal yslamçy terrorçylardan” we terrorçylaryň alýan “islendik görnüşdäki ideologiki goldawyndan” goramak işine goşulmaga çagyrdy.
Ol Birleşen Ştatlar gaýta-gaýta “diňe sözde däl, eýsem öz hereketlerinde hem özüniň NATO şertnamasynyň 5-nji maddasynyň arkasynda durýandygyny görkezdi” diýdi. Bu madda NATO-nyň bir ýurduna hüjüm edilmeginiň onuň ähli agzasyna hüjüm edilmegini aňladýandygyny tassyklaýar.
Tramp biraz öň Warşawada Birleşen Ştatlar “Merkezi Ýewropada parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmäge ygrarly” diýdi we Waşingtonyň “Polşa bilen bilelikde Russiýanyň durnuksyzlaşdyryjy gylyklaryna gaýtawul bermek üstünde işleýändigini” aýtdy.
Tramp polýak prezidenti Andrzej Duda bilen duşuşykdan soň Waşingtonyň NATO ýaranlygyna ygrarlylygyny gaýtadan tassyklady we “Biziň NATO we Polşa bilen berk ýaranlygymyz konfliktiň öňüni almak we Ýewropadaky beýik döwletleriň arasynda indi gaýdyp uruş turmazlygynyň üpjün edilmegi, dünýäniň howpsuz we has gowy ýer bolmagy üçin aýgytlylygyna galýar” diýdi.
Kremliň sözçüsi Moskwanyň Russiýanyň “durnuksyzlaşdyryjy” hökmünde häsiýetlendirilmegi bilen ylalaşmaýandygyny aýtdy we Kreml Russiýa bilen Birleşen Şattlaryň arasynda düşünişmäniň ýokdugyna gynanýar diýdi.
Tramp 6-njy iýulda merkezi we gündogar Ýewropanyň döwlet ýolbaşçylary bilen duşuşdy we, şol gün giçlik Germaniýada, Hamburgda geçiriljek 20-ler sammitine we 7-nji iýulda rus prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşmaga ugramazyndan öň Polşanyň halkyna telewideniýe arkaly ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Ol Warşawadaky Üç deňiz inisiatiwasy sammitiniň döwlet we hökümet liderleriniň öňünde söz sözledi. Bu sammit Polşa bilen Horwatiýanyň bilelikdäki proýekti bolup, 2016-njy ýylda Adriatik deňzi, Baltika deňzi we Gara deňiz bilen serhetleşýän ýurtlaryň arasynda söwda, infrastruktura, hyzmatdaşlyk, energiýa we syýasat hyzmatdaşlyklaryny güýçlendirmek maksady bilen başlandy.
Bu inisiatiwa Wengriýa, Çeh respublikasy, Slowakiýa, Rumyniýa, Bolgariýa, Litwa, Latwiýa, Estoniýa, Sloweniýa, Awstriýa hem girýär.
Ak tam Trampyň bu sammitde Russiýa energiýa garaşlylygyndan alada galýan ýurtlaryň liderlerini Birleşen Ştatlaryň soňky döwürde elýeterli bolan tebigy gaz mümkinçiliklerinden peýdalanmaga hyjuwlandyrjagyny aýtdy.
Polşanyň populist liderleri Trampyň syýasatlaryna we onuň dünýä seredişine, immigrantlara garşy temalardan başlap, halkara guramalara goldawy görnetin gowşatmagyna çenli, goldaw bildirdiler.
Ýöne muňa garamazdan, beýleki ýewropa ýurtlarynda bolşy ýaly, polýak liderleri hem ABŞ-nyň prezidentiniň öz ýurdunyň NATO hem-de ýaranlygyň 5-nji maddasyna, ýagny NATO-nyň agza ýurtlarynyyň birine hüjüm edilmeginiň ýaranlygyň ähli agzasyna hüjüm edilmegi hasaplanmagy baradaky prinsipine ygrarlylyk baradaky sözlerini eşitmek islediler.
Tramp 6-njy iýuldaky metbugat ýygnagynda Dudanyň gapdalynda durup, žurnalsistlere Russiýa ABŞ-nyň 2016-njy ýyldaky prezident saýlawlaryna gatyşdy diýip pikir edýändigini aýtdy.
"Men bu Russiýa diýip pikir edýärin we başga ýurtlarda bu başga adamlar hem bolup biler” diýip, ol “hakykatda hiç kimiň muny anyk bilmeýändigini” hem sözüne goşdy.
Russiýa bilen arasynyň ýakynlygy, Moskwanyň sebitdäki niýetleri zerarly, hususan-da Russiýa Ukrainanyň Krym sebitini bikanun anneksiýa edip, gündogar Ukrainadaky separatistlere goldaw bereninden soň, şeýle-de Birleşen Ştatlardaky we käbir ýewropa ýurtlaryndaky saýlawlar mahalynda jemgyýetçilik pikirine täsir etmek kampaniýasy diýilýänden soň, Polşanyň aladalary ýokarlandy.
Tramp maý aýynda Ýewropa eden ilkinji saparynda, 5-nji maddany agzamazlyk we oňa derek ýaranlygyň agzalaryny goranyş üçin ýeterlik harç çykarmazlykda tankytlap, ABŞ-nyň köp harajat çykarmaly bolýandygyny aýdyp, NATO agzalarynyň köpüsini haýran galdyrdy.
Trampyň milli howpsuzlyk geňeşçisi H.R. McMaster geçen hepde žurnalistlere Tramp özüniň bu gezekki sözüni ABŞ-nyň günbatar ýaranlaryna ygrarlylygyny nygtamak üçin ulanjakdygyny aýtdy.
"Ol diňe Amerikanyň Ýewropa bilen geljekki gatnaşygy baradaky pozisiýasyny aýan etmez, eýsem biziň transatlantik ýaranlygymyzyň geljegi, onuň amerikan howpsuzlygy we amerikan abadançylygy babatynda nämäni aňladýandygy baradaky pikirini aýdar” diýip, McMaster aýtdy.
ABŞ-nyň prezidenti Warşawada söz sözländen soň haýal etmän Hamburga, 20-ler toparynyň sammitine ugrar.
Tramp bilen Putiniň ilkinji duşuşygy 7-nji iýulda, 20-ler sammitiniň gapdalyndan geçiriler.
Gün tertibiniň baş meselesi Siriýa konflikti, şol sanda ABŞ-nyň Siriýada uçmasyz zonalary döretmek teklibi babatynda hyzmatdaşlyk etmek meselesi bolar öýdülýär.


text:
Tomusky dynç alşyň iň uly lezzeti we gyzygy açyk suw howdanlarynda suwa düşmek hasaplanýar. Şonuň üçin hem, öz dynç alyş rugsadyny deňziň, derýanyň, kölüň kenarynda geçirmegi ýüregine düwen adamlar örän peýdaly dynç alşyň görnüşini saýlap alýarlar. Çünki suwda ýüzme diňe bir lezzetli bolman, eýsem saglyk üçin juda peýdaly bolup durýandyr. Şonuň bilen bilelikde hem, açyk suw howdanlarynyň belli bir düzgünler berjaý edilmedik ýagdaýynda jana howp salyjy ýerlere öwrülmegi ähtimaldyr.
Tolkunlar bilen göreşden saklanyň
Suwda ýüzüp bilmeýän adamlar üçin açyk suw howdanlary hakyky howp salyjy ýerler bolup durýarlar. Islendik ýetip gelen uly suw tolkuny sizi kenardan daşa zyňyp, deňizdäki dynç alyşdan howatyrly düýgularyň galmagynyň sebäbi bolup biler. Şonuň üçin hem, suwa girip halas ediji enjamlardan – ýel berlen rezin halkadan, žiletden we gola geýilýän serişdelerden peýdalanmak ähtibarlydyr. Soň hem, kenardan daşlaşmazlyk örän möhümdir. Ýüzüp bilmeýän adamlara ýel berlen ýüzüji düşeklerde hem ýüzme maslahat berilmeýär, sebäbi olar islendik halatda agdarylyp bilýärler.
Eger Siz ökde ýüzüji bolsaňyz hem, howpsuzlyk düzgünlerine eýeriň
Hiç haçan nätanyş ýerde, onüň çüňlugyny bilmän ýüzüji bolmaň. Ýalpak ýere özüňizi başaşak oklan pursadyňyz, kelle çanagynyň we oňurganyň howply şikeslerine sezewar bolup bilýärsiňiz.
Oýun edip biri-biriňizi "gark etme" synanşygyndan gaça duruň. Siz degişseňiz hem, "gark edilýän" adam gorkup we suwy ýuwdup biler. Damarlaryň we diafragmanyň (dem alyş myşsasy) ýygrylmagy netijesinde başlanan oýun pajygaly gutaryp bilýändir.
Eger siz günüň aşagynda gyzan bolsaňyz, suwa derrrew özüňizi urmaň. Temperaturalaryň tapawudy diafragmanyň ýygrylmagyna we dem alşyň togtamagyna getirip biler. Esasan hem gartaşan we ýürek-damar keselli adamlar ünsli bolmalydyrlar.
Suwuň aýlawly akymyna düşüp aljyramaň. Uludan demiňizi alyň we suwuň aýlawly akymynyň aşagyna ýüzüp ony geçiňde, suwuň ýüzüne çykyň.
Deňizde gaý turýan gün suwa düşmäň. Eger bardy-geldi siz kenardan uzaklara daşlaşdyryp barýan äpet tolkunlar bilen göreşe girişen bolsaňyz hem, tolkuny tutuň. Ol kenara tarap barýan wagty siz hem hemme güýjüňizi jemläp, kenara tarap hereket ediň. Tolkundan ýüzüp gidip, yzyndan gelýän tolkun üstüňizi basmaz ýaly ylgaň ýa-da süýşüp gidiň.
Suwa, esasan hem sowuk suwa düşülende ýüze çykyp biljek damar çekmelerden özüňi halas etmek üçin, suwda geýýän eşigiňiziň iç ýüzüne iňňebajyk dakyň. Damar çekmeler dörän wagty topuk myşsalaryna bir-iki gezek iňňebajygy sançma ýeterlikdir.
Suwa düşmek üçin amatly wagtlar-ertirlik naharyndan 1-1,5 sagat soň, 9-dan sagat 12 çenli we öýlänlik naharyndan 2-3 sagat soň, 16 sagatdan 17 sagada çenlidir. Suwa girmezden öň, 15-20 minut dynç alma, güne ýylanma, bedeniňi owkalap, birnäçe ýönekeý fiziki maşklary ýerine ýetirme peýdalydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam, hormatly lukman! Gabanjaňlyk keselmi ýa-da söýgi? Ol nämeden döräp biler? Muňa näme sebäp bolup biler?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Gabanjaňlyk duýgusyny başdan geçirmedik adam ýok bolsa gerek. Ol öz gözbaşyny nireden alýan duýgyka? Öz halaýan adamyňdan jyda düşmegiň öňündäki gorkymy ýa-da hususy eýeçiligiň alamaty? Belki-de, gabanjaňlyk söýgi duýgysynyň hemrasy bolup, oňa adatylyk hökmünde garamalydyr.
Biziň hemmämiz öz söýgülilerimiz üçin ýeke-täk bolasymyz gelýär. Bu adaty hem-de düşnükli islegdir. Söýgüli adamsynyň ikilik edýänini duýan haýsy adam beýle ýagdaýa arkaýyn garap biler? Şeýle ýagdaýlarda gabanjaňlygyň döremegi garaşylýan, kanunalaýyk ahwalat bolup biler. Ýöne köplenç bu duýgy essasyz döräp, onuň ýumrujy häsiýeti jübütleriň aragatnaşygyny bozup biler.
Köp ýagdaýlarda gabanjaňlyk diňe öz söýgüli adamsyna däl-de, özüne-de ynamlylygy bolmadyk adamlarda döreýändir. "Ol gyz menden owadan (akylly, syratly we ş. m.) Birden hem ol bu gyzy halaýsa?" diýen pikir gabanjaň adamyny köseýär. Öz-özüňe ynamly bolmazlyk – hemme gabanjaň adamlaryň esasy alamatydyr.
Psihologlar bu häsiýete garşy göreşmek üçin şeýle çäreleri maslahat berýärler:
♦ Bu maslahat ýaňy duşuşmaga başlan ýaşlara degişlidir. Öz aragatnaşyklaryňyzyň uzakmöhletleýin netijesini kesgitläň. Eger oglan bu aragatnaşyga wagt geçirme hökmünde garaýan bolsa, Siziň hem onuň bilen durmuşy çynlakaý meýilleşdirmegiňiziň manysy ýokdur. Ýöne gyz bu gatnaşyga çynlakaý garaýan bolsa, elbetde, onda gabanjaňlyk duýgusy döräp biler.
♦ Öz jübütiňiz bilen özüňizi alyp barma düzgünleriniň kadasyny kesgitläň. Size adaty bolup görünýän hereket, onuň üçin oňaýsyz, ilden çykgynç bolup, Siziň aragatnaşygyňyzy ajadyp biler.
♦ Özüňize hem-de söýgüliňize "psihologiki giňişligi" dörediň. Wagty özüň üçin sarp etme, joralaryň (dostlaryň) bilen gatnaşmak, hünäriňde ösüş gazanmak, gyzyklanýan zadyň bilen meşgullanmak seni öz duýgularyňa bakna bolmakdan halas edip, başga adama emosional taýdan garaşly bolmakdan gorar. Seniň şahsyýet hökmünde ösmegiňe kömek eder.
♦ Ikiňizi hem gyzyklandyrýan zatlaryň bolmagy wajypdyr. Jübütleri birleşdirýän umumy iş, gyzyklanmalar biri-biriňi gowy tanamaga, ýakynlaşmaga ýardam berer.
♦ Öz-özüňizi gowy görüň, sylaň. Başgalaryň Siz baradaky pikiri, özüňizi daş-töweregiňize görkezişiňize, özüňizi alyp barşyňyza, özüňize berýän bahaňyza, ynamlylygyňyza juda baglydyr. Şeýle özüne ynamly adamlar özüne çekiji bolup, olar bilen tanyşmaklyga ymtylma döreýär.
Gabanjaňlyk duýgusy hem, edil nahary tagamly edýän goşundylar ýalydyr: az mukdarda ol söýgini berkidip, gözelleşdirýän bolsa, aşa köp mukdarda ony öldürip biler.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Energetika ministrligi Bäsleşik yglan edýär.
Lotlar boýunça “Elektrik Energiýasynyň Hasabat Merkezini” döretmek üçin enjamy we programma üpjünçiligini getirmek.
Bölünmeýän lot №1 “Elektrik energiýasynyň hasabat merkeziniň Hasaplaşyk merkeziniň” programma üpjünçiligi üçin hyzmat ediş enjamy satyn almak.
Bölünmeýän lot №2 “Elektrik energiýasynyň hasabat merkeziniň Hasaplaşyk merkeziniň” programma üpjünçiligi üçin enjamy satyn almak.
Size hödürlenýär.
- Türkmenistanyň Energetika ministriniň adyna bäsleşige gatnaşyjynyň doly adyny, hukuk derejesini, hasaba alynan ýurduny we rekwizitini görkezmek bilen ýazan arzasy. Lotyň ýöriteleşmesini we tehniki talaplaryny Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň uzak möhletleýin ösüş, täze tehnologiýalary ornaşdyryş we düýpli gurluşyk bölüminden şu salgy boýunça: Türkmenistan, Aşgabat şäheri, 2022-nji köçe, 55-nji jaý. alyp bolar.
- Bäsleşik boýunça resminamalaryň toplumyny lot üçin 500 amerikan dollaryny (manatdaky oruntutaryny) (goşulan baha üçin salgydy hasaba almazdan we bank tölegsiz) töläp alyp bilner.
- Bäsleşik boýunça teklipler 2018-nji ýylyň 29-njy ýanwary, sagat 16:00 çenli kabul edilýär.
Bäsleşik boýunça teklipleriň toplumy pul serişdesi hasaba geçenden soň seredilmek üçin kabul edilýär.
Habarlaşmak üçin telefonlar: 379431; 379433


text:
Eýran mugallymlarynyň guramasy ýurduň golaýda turan protestlerine inflýasiýanyň, garyplygyň, işsizligiň we “döwlet resmileriniň nädogry dolandyryşynyň” sebäp bolandygyny aýtdy.
Eýranly mugallymlaryň Kärdeşler arkalaşygynyň utgaşdyryjy geňeşiniň adyndan sosial mediada,app Telegramda 12-nji ýanwarda çap edilen beýanatda aýdylmagyna görä, eýranlylar “agyr ykdysady şertler, yzygiderli diskriminasiýa we korrupsiýa, şonuň ýaly-da garyplyk hem sosial adalatsyzlyk” zerarly protest bildirdiler.
Şeýle-de, Kärdeşler arkalaşygyözleriniň soňky ýyllardaparahatçylykly demonstrasiýa geçirmek baradaky haýyşlarynyň hökümet tarapyndan yzygiderli ret edilendigini, orta gatlak eýranlylaryň agyr ýagdaýy barada çap eden beýanatlarynyň gaýta-gaýta görmezlige salnandygyny aýtdy.
Beýanatda “dürli derejelerdäki dolandyryş başarnyksyzlygyndan..., şeýle-de, resmileriň gulluk derejesinden hyýanatçylykly peýdalanmagyň giň ýaýranlygyndan” şikaýat edilýär.
Eýranyň Garaşsyz kärdeşler arkalaşygy hem 5-nji ýanwarda şuňa meňzeş beýanat çap etdi we “Ýyllarboýy aýlyklarymyz güzeran aýlamaga ýetmeýär diýdik, emma biziň sesimiz hiç wagt eşidilmedi” diýdi.
Eýran hökümeti mugallymlaryň Kärdeşler arkalaşygyny-da, Garaşsyz kärdeşler arkalaşygy toparyny hem ykrar etmeýär.
28-nji dekabrda Maşatda, ýurduň ikinji uly şäherinde bahalaryň gymmatlamagy we beýleki kynçylyklar sebäpli guralan demonstrasiýanyň yzyndan Eýranyň 90-dan gowrak şäherinde adamlar protest ýörişlerine çykdy.
Hökümet syýasatlaryny nyşana gozgalaňlar mahalynda azyndan 22 adam öldürielndir diýip pikir edilýär. Ýöne bu gozgalaňlarda Eýranyň agalyk edýän ruhanylar sistemasyna garşy hem şygarlara gygyryldy, polisiýa we beýleki resmi guramalara hüjüm edildi.
Ýokary ruhany lider Aýatollah Ali Hameneý we beýleki eýran resmileri bu demonstrasiýalary daşary ýurt “duşmanlary” bolmakda günäledi, emma prezident Hassan Rohani adamlaryň “ykdysady, syýasy we sosial talaplarynyň bolandygyny” boýun aldy.
Eýranlylaryň “talap etmäge kanuny haklary bar we biz olaryň diýýänlerini diňlemeli hem-de talaplaryna seretmeli” diýip, Rohani aýtdy.
(Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň habarçysy Golnaz Esfandiariniň makalasy esasyna taýýarlandy.)