text:
Türkmenistanyň garaşsyzlygy ýyllarynda milli statistika ulgamy düzüm özgertmelerini başdan geçirdi.
Döwlet statistikasynyň ylmy-usulyýet we seljeriş binýadyny pugtalandyrmak maksady bilen, 1997-nji ýylyň ahyrynda Türkmenistanyň Döwlet statistika komiteti bilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ylmy-barlag ykdysadyýet institutyny we TYA-nyň Ykdysadyýet institutyny birleşdirmek arkaly täze gurama – Milli döwlet statistikasy we çaklaýyş instituty (Türkmenstatçaklaýyş) döredildi.
Türkmen jemgyýetini ösdürmegiň täze tapgyrynda döwlet statistikasynyň öňünde durýan toplumlaýyn wezipeleri hasaba almak bilen, 2000-nji ýylda Türkmenistanyň Milli döwlet statistikasy we çaklaýyş instituty Türkmenistanyň Milli döwlet hasabaty we maglumatlar institutyna (“Türkmenmillihasabat” institutyna) öwrüldi.
Statistika ulgamynda hasaba alnyşyň we statistikanyň halkara standartlaryna geçilmegi, sosial-ykdysady hadysalary statistiki taýdan barlag etmegiň formalarynyň we usullarynyň kämilleşdirilmegi ýaly üýtgeşmeleriň bolup geçýän döwründe “Türkmenmillihasabat” instituty döwlet statistikasy ýaýrawynda pudagara utgaşdyryşy we wezipeleýin düzgünleşdirişi amala aşyrýan ýerine ýetiriji häkimiýet edarasy bolup durýardy.
2007-nji ýylyň oktýabrynda “Türkmenmillihasabat” institutynyň binýadynda, Türkmenistanyň Strategik meýilnamalaşdyryş we ykdysady ösüş instituty bilen bir hatarda, has anyk wezipeleri bolan täze Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti döredildi. Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň guramaçylyk düzümi merkezi edaradan hem-de welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň Statistika müdirliklerinden ybarat. Welaýatlaryň Statistika müdirlikleriniň düzümine etrap (şäher) statistika bölümleri-de girýär. Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň merkezi edarasynda pudaklaýyn statistika müdirlikleri hereket edip, olar esasan statistiki gözegçilikleri utgaşdyrmak, usulyýet we programma üpjünçiligi, maglumatlary jemlemek we seljermek we neşir işleri bilen meşgullanýarlar.
2012-nji ýylda Türkmenstat tarapyndan “Türkmenistanyň statistika ulgamyny halkara standartlaryna geçirmegiň 2010–2012-nji ýyllar üçin döwlet maksatnamasy” boýunça bellenen işler durmuşa geçirilip tamamlandy.
Şonuň netijesinde esasan statistikanyň usulyýetini halkara standartlaryna laýyk getirmek boýunça işleriň toplumy amala aşyryldy. Usulyýet we usuly işleriň 48 sanysy işlenip düzüldi we kämilleşdirildi. Netijede olaryň 86 sanysyny öz içine alýan bitewi toplumy emele getirildi. Şonda seçimleýin statistiki gözegçilikleri geçirmegiň usulyýet binýady pugtalandyryldy. Olar boýunça 10 sany usulyýet we usuly iş işlenip düzüldi we iş tejribesine ornaşdyryldy.
Döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň dowamynda hereket edýän döwlet statistiki hasabat formalarynyň birnäçesine, olardaky görkezijileriň düzümine gaýtadan seredildi. Şonda ozaly bilen olarda maglumatlaryň gaýtalanmagynyň aradan aýrylmagyndan we respondentlere düşýän iş agramynyň azaldylmagyndan ugur alyndy.
Olaryň ençemesi täzeden işlenip düzüldi ýa-da mazmun taýdan kämilleşdirildi. Täze girizilen formalar, esasan, senagatyň, maýa goýumlarynyň, oba hojalygynyň, telekeçiligiň, ulagyň we aragatnaşygyň, zähmetiň we iş hakynyň, ylmyň statistikasyna degişlidir. Döwlet statistik hasabat formalarynyň 20 sanysy görkezijileriniň ähmiýetiniň ýokdygy we olaryň beýleki hasabat formalarynda gaýtalanýandygy sebäpli ýatyryldy, 6 sanysy pudaklaýyn statistiki hasabat formalaryna geçirildi. Netijede 2013-nji ýylyň 1-nji ýanwary ýagdaýyna hereket edýän döwlet statistik hasabat formalarynyň 227 sanysyndan ybarat toplumy emele geldi. Döwürleýinligi boýunça olardan 102 sanysy ýyllyk, 10 sanysy ýarym ýyllyk, 56 sanysy çärýeklik we aýlyk, 3 sanysy hem hepdelik we gündelik hasabatlardyr.
Statistikanyň usulyýetini we guralyşyny kämilleşdirmegiň netijesinde uçdantutma we seçimleýin statistiki gözegçilikleriň utgaşykly geçirilmegi ýola goýuldy. Hususan-da, öý hojalyklarynyň girdejileriniň we çykdajylarynyň seçimleýin gözegçiligi bilen bir hatarda, 2011-nji ýyldan başlap, işçi güýjüniň seçimleýin statistik gözegçiligi çärýekleýin esasda ýola goýuldy. Ondan başga-da, Döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň barşynda statistikanyň dürli pudaklary boýunça bir wagtlaýyn seçimleýin statistik gözegçilikler geçirildi. Olara, hususan, ýerleşdiriş ugurlary boýunça harytlaryň söwdasynyň seçimleýin gözegçiligi, gözegçilik edilmeýän ykdysadyýete baha bermek boýunça öý hojalyklarynyň seçimleýin gözegçiligi, syýahatçylyk hyzmatlarynyň seçimleýin gözegçiligi, oba hojalyk işi bilen meşgullanýan öý hojalyklarynyň seçimleýin gözegçiligi, hususy eýeçilikdäki ýük awtomobilleriniň ulanylyşynyň seçimleýin gözegçiligi, maglumat tehnologiýalarynyň elýeterliligine we olardan peýdalanylyşyny bahalandyrmak boýunça seçimleýin gözegçiligi degişlidir. Bu gözegçilikleriň netijesinde alnan maglumatlar döwlet statistik hasabat formalary arkaly hem-de administratiw çeşmelerden alynýan maglumatlardan peýdalanylyp geçirilýän jemleýji statistiki hasaplamalaryň hilini ýokarlandyrmakda möhüm ähmiýete eýe bolup durýarlar.
Döwlet maksatnamasynda göz öňünde tutulan çäreler aýry-aýry ugurlar boýunça aşakdaky ýaly ýerine ýetirildi.
Döwlet statistikasynyň umumy usulyýet esaslary boýunça milli statistika ulgamy tarapyndan maksady ykdysady we sosial ösüşi meýilnamalaşdyrmak we oňa netijeli gözegçilik etmek üçin döwrebap, ygtybarly we tükel maglumatlaryň taýýarlanmagyna, şonuň ýaly-da olaryň halkara derejesinde deňeşdirerlik bolmagynyň üpjün edilmegine gönükdirilen, 300-e golaý esasy görkezijilerden we olaryň metamaglumatlaryndan ybarat sosial-ykdysady görkezijiler ulgamy halkara standartlaryny hasaba almak bilen işlenip düzüldi hem-de onuň birinji we üsti ýetirilen ikinji neşirleri çap edildi. Bu görkezijiler ulgamyny ornaşdyrmagyň garaşylýan esasy netijesi statistiki önümleriň, sosial-ykdysady maglumatlary seljermegiň we ýaýratmagyň kämilleşdirilmeginden, seljeriş işini we sosial ykdysady maglumatlaryň ýaýradylyşynyň has-da gowulandyrylmagyndan, şonuň ýaly-da milli statistikanyň mümkinçiliklerini halkara standartlaryna laýyk getirmekden ybarat bolup durýar. Şonda bu iş degişli döwlet statistik hasabat formalarynyň hem-de statistik hasaplamalaryň usullarynyň kämilleşdirilmegi bilen utgaşykly alnyp baryldy.
Umumy usulyýet häsiýetli çäreleriň hatarynda Türkmenistanyň döwlet statistika ulgamyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasy işlenip düzüldi. Onda kesgitlenen orta möhletlik çäreler Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 6-njy iýulynda çykaran 12429 belgili karary bilen tassyklanan “Türkmenistanyň ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň 2012–2016-njy ýyllar üçin Maksatnamasynyň” döwlet statistika ulgamyna degişli bölümine girizildi.
Bu Maksatnama laýyklykda “Statistika hakynda” Türkmenistanyň kanunynyň taslamasy işlenip düzüdi. Ol kanun 2012-nji ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisi tarapyndan kabul edildi. Täze kanun statistika baradaky kanunçylygyň öňdebaryjy halkara tejribesini nazara alýar. Onda esasy statistika kanunçylygyny işläp düzmek boýunça Ýewrostatyň maslahatlary, resmi statistikanyň BMG-niň Statistika komissiýasy tarapyndan tassyklanan esasy ýörelgeleri hem-de milli statistikanyň soňky ýyllardaky ösüşinde toplanan tejribäniň netijeleri beýanyny tapýar.
Makroykdysady görkezijiler boýunça milli hasaplar ulgamyna, jemi içerki önümiň halkara deňeşdirmelerine, innowasiýalar statistikasyna, maliýe statistikasyna, sarp ediş nyrhlarynyň statistikasyna, daşary ykdysady işleriň statistikasyna degişli çäreler amala aşyryldy. Hususan-da, jemi içerki önümi deňeşdirme nyrhlarda kesgitlemegiň usulyýeti kämilleşdirildi, gözegçilik edilmeýän ykdysadyýete baha bermek boýunça öý hojalyklarynda gözegçiligi geçirmegiň usuly düzgünleri işlenip düzüldi we statistikanyň iş tejribesine ornaşdyryldy, “Harajatlar–önüm goýberiş” tablisalaryny düzmegiň usulyýet esaslary goýuldy, jemi içerki önümiň halkara deňeşdirmeleri maksatnamasyna gatnaşmak boýunça taýýarlyk işleri geçirildi, innowasiýa işi boýunça görkezijiler ulgamy, ýyllyk döwlet statistik hasabat formasy işlenip düzüldi we ornaşdyryldy. Döwlet maliýesiniň statistikasy boýunça Türkmenistanyň Maliýe ministrligi bilen hyzmatdaşlykda döwlet býujetiniň girdejilerini we çykdajylaryny täze býujet klassifikasyýasy esasynda hasaba almagyň meseleleri işlendi. Nyrhlaryň statistikasy boýunça “Söwda kärhanalarynda we hyzmatlar ýaýrawynda harytlaryň we hyzmatlaryň bölek satuw bazar nyrhlaryna gözegçilik etmek boýunça usulyýet düzgünnamasy” kämilleşdirilen görnüşde işlenip düzüldi. Daşary ykdysady aragatnaşyklaryň statistikasy boýunça daşary söwda degişli maglumatlary işlemek üçin “Eurotrace” programmasynyň täze nusgasy ornaşdyryldy. Syýahatçylyk statistikasynyň usulyýet binýady pugtalandyryldy, bu ugur boýunça seçimleýin statistiki gözegçilik geçirildi. Şonuň ýaly-da esasy haryt-wekilleriň seçimleýin gözegçiligi esasynda eksport we import nyrhlarynyň indeksini hasaplamagyň usulyýeti düzülip, iş tejribesine ornaşdyryldy.
Ykdysadyýetiň hakyky bölegi boýunça senagatyň, oba hojalygynyň we gurluşygyň statistikasy ösdürildi. Senagatyň statistikasy boýunça senagat önümlerini öndürijileriň nyrhlaryny hasaplamak boýunça we ýangyç energetika balansyny düzmek boýunça usulyýet işleri taýýarlandy, ýangyç energetika balansynyň synaglaýyn hasaplamasy amala aşyryldy. Oba hojalyk statistikasy boýunça oba hojalyk önümlerini öndürijileriň nyrhlaryna gözegçiligiň we nyrhlaryň indeksini hasaplamagyň usulyýeti kämilleşdirildi, oba hojalyk işi bilen meşgullanýan öý hojalyklaryň işine seçimleýin statistiki gözegçiligi geçirmek boýunça usuly görkezmeler işlenip düzüldi we birwagtlaýyn seçimleýin gözegçilik geçirildi. Gurluşygyň statistikasy boýunça gurluşykda öndürijileriň nyrhlaryna gözegçilik etmek boýunça usulyýet görkezmeleri işlenip düzüldi, statistikanyň iş tejribesine ornaşdyryldy we onuň esasynda her aýda öndürijileriň nyrhlarynyň indeksleriniň hasaplanmagy ýola goýuldy. Şonuň ýaly-da statistikanyň bu pudaklary boýunça birnäçe statistik hasabat formalary kämilleşdirildi.
Hyzmatlar ýaýrawy boýunça ulagyň we aragatnaşygyň statistikasyny ösdürmegiň çäklerinde awtomobil ulagynda statistiki gözegçilikleriň kämilleşdirilen usulyýeti, hususy eýeçilikdäki ýük awtomobilleriniň ulanylyşynyň seçimleýin gözegçiliginiň usuly işlenip düzüldi we ornaşdyryldy. Hususy eýeçilikdäki ýük awtomobilleriniň ulanylyşynyň seçimleýin gözegçiligi geçirildi. Şonuň ýaly-da maglumat tehnologiýalarynyň elýeterliligini we olardan peýdalanylyşyna baha bermek boýunça statistiki gözegçiligi geçirmegiň usulyýeti işlenip düzüldi hem-de onuň esasynda birwagtlaýyn seçimleýin gözegçilik geçirildi.
Içerki söwdanyň statistikasy boýunça harytlaryň we hyzmatlaryň söwdasynyň statistikasy Ykdysady işiň görnüşleriniň döwlet klassifikatorynyň ornaşdyrylmagyny nazara almak bilen kämilleşdirildi. Türkmenistanda ýerleşdiriş ugurlary boýunça harytlaryň söwdasynyň seçimleýin gözegçiligini geçirmegiň usulyýeti işlenip düzüldi we onuň esasynda birwagtlaýyn seçimleýin statistik gözegçilik geçirildi.
Sosial statistika boýunça ilat statistikasy, zähmetiň we iş hakynyň statistikasy, bilimiň, saglygy goraýyşyň, medeniýetiň, ýaşaýyş jaý-jemagat hojalygy ulgamynyň statistikasy, öý hojalyklarynyň we ilatyň ýaşaýyş derejesiniň statistikasy boýunça usulyýet işleriniň we statistik gözegçilikleriň kämilleşdirilmegi amala aşyryldy.
Sosial-ykdysady klassifikasiýalar boýunça statistik klassifikatorlaryň 3 sanysy işlenip düzüldi, 5 sanysyna gaýtadan seredildi. Hususan-da, Ykdysady işleriň görnüşleriniň döwlet klassifikatory statistik işe ornaşdyryldy. Şeýlelikde, statistik hasaba alnyşda ulanylýan klassifikatorlaryň sany 20-ä ýetdi.
Statistiki bellige alyş sanawlary boýunça Hojalyk subýektleriniň (ýuridiki şahslaryň we hususy telekeçileriň) statistiki sanawynyň bitewi binýady döredildi. Hojalyk subýektleriniň statistiki hasaba alnyş kartoçkasy we işleýän hususy telekeçileriň hasaba alnyş kartoçkasy kämilleşdirildi we 2012-nji ýylyň hasabatyndan herekete girizildi.
Maglumat tehnologiýalaryny kämilleşdirmek boýunça täze girizilen hasabat formalarynyň kompýuter programma üpjünçilikleri işlenip taýýarlandy, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň bütin ulgamynda maglumat tehnologiýalaryny ulanmagyň maddy-tehniki binýady pugtalandyryldy. Komitetiň merkezi edarasy bilen sebitleýin statistika müdirlikleri optiki süýümli aragatnaşyk liniýasy bilen birikdirildi.
Statistiki neşirleriň hiliniň halkara standartlaryna laýyklykda gowulandyrylmagy boýunça Türkmenistanyň ýyllyk statistiki neşiriniň täzelenen türkmen, rus, iňlis dillerindäki nusgasy taýýarlandy hem-de çap edilip başlandy. Aýlyk statistiki ýygyndylaryň bezelişi gowulandyryldy, şol sanda olaryň titul sahypasynda logotip ýerleşdirildi. Statistiki habarlary elektron göterijilerde ýaýratmagy kämilleşdirmegiň çäklerinde Türkmenistanyň sosial-ykdysady ösüşi hakyndaky maglumatlar, nyrhlar baradaky ýygyndylar Internet-saýta çärýekleýin yzygiderlikde ýerleşdirilip gelinýär. Statistik habarlary elektron göterijilerde ýaýratmakda ulanylýan СD-diskleriň daşky bezegi üçin printer satyn alyndy we oturdyldy. СD-diskde ýazylan statistiki habary göçürmekden goramagyň tehnologiýasy özleşdirildi.
“Türkmenistanyň sosial-ykdysady ýagdaýy” atly aýlyk statistiki ýygyndynyň hem-de pudaklaýyn ýyllyk statistiki ýygyndylaryň bir böleginiň СD-disk görnüşinde taýýarlanmagy we ýaýradylmagy ýola goýuldy. Statistiki maglumatlary peýdalanyjylaryň isleglerini öwrenmek, maglumatlary bermegiň usullaryny kämilleşdirmek, neşirleriň hilini ýokarlandyrmak meseleleri boýunça sowalnama arkaly seçimleýin gözegçilik geçirildi. Gözegçiligiň netijeleri statistiki neşirler çapa taýýarlanylanda peýdalanyldy. Şonuň ýaly-da ”Çap edilýän işleri neşire taýýarlamak boýunça usuly gollanma” atly usuly gollanma işlenip düzüldi we neşir işinde ornaşdyryldy.
Işgärleriň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagy boýunça Döwlet maksatnamasynda göz öňünde tutulan çäreleriň durmuşa geçirilmegi bilen baglylykda halkara guramalarynyň bilermenleriniň gatnaşmagynda statistikanyň dürli meselelerine bagyşlanyp, komitetiň merkezi edarasynda okuw seminarlarynyň 16 sanysy geçirildi, daşary ýurtlarda geçirilen seminarlaryň hem 38 sanysyna gatnaşyldy.
Türkmenistanyň statistika ulgamyny halkara standartlaryna geçirmegiň 2010–2012-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň barşynda häzirki wagtda ýurtda statistika işini kämilleşdirmekde belli bir öňegidişlik gazanyldy.
Türkmenistanda döwlet statistikasy ulgamyny 2012–2016-njy ýyllarda ösdürmegiň maksady halkara standartlaryna we milli ykdysadyýeti dolandyrmagyň talaplaryna laýyk gelýän, ýokary hilli statistiki maglumatlary öz wagtynda we doly möçberde ýygnamakdan, ýurtda resmi statistikanyň guralyşyny döwrebap kämilleşdirmekden ybaratdyr. Bu ugurdaky esasy wezipe döwlet dolandyryş we ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edaralary, ýurduň agza bolup durýan halkara guramalary, ylym we bilim edaralary, döredijilik birleşikleri, kärhanalar, guramalar we raýatlar tarapyndan statistiki maglumatlara bolan barha ösýän islegleriň kanagatlandyrylmagy bolup durýar.
Türkmenistanyň ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň 2012-2016-njy ýyllar üçin Maksatnamasyna laýyklykda statistikany ösdürmegiň usulyýet esaslaryny pugtalandyrmak, hereket edýän formalary kämilleşdirnek, täze formalary we amalyýet resminamalaryny işläp taýýarlamak işleri alnyp barylýar. 2015-nji ýylyň 1-nji ýanwary ýagdaýyna görä döwlet statistik hasabat formalarynyň 239-sy hereket edýärdi, şol sanda 106 – ýyllyk, 11 – ýarym ýyllyk, 59 – çärýeklik, 59 – aýlyk, iki hepdelik – 1, gündelik – gündelik 3.
Milli hasaplar ulgamyny we makroykdysady görkezijileriň hasaplamalaryny kämilleşdirmek boýunça işler dowam etdirilýär. Türkmenistanda milli hasaplar MHU-1993 esasy konsepsiýalaryna, toparlaryna, kesgitlemelerine we beýleki usulyýet esaslaryna laýyklykda düzülýär. Milli hasaplarda NACE rev 1, COICOP ýaly esasy halkara klassifikasýalar, Ykdysadyýetiň sektorlarynyň klassifikatory we beýleki klassifikasiýalar ulanylýar. Häzirki wagtda Türkmenstat iş tejrubesine NACE rev 2, MHU-2008 ornaşdyrylmagynyň üstünde işleýär.
“Harajatlar – önüm goýberiş” ulgamlaýyn tablisalaryny Türkmenistanyň statistik iş tejribesine girizmek maksady bilen “«Harajat-önüm göýberiş» tablisalaryny düzmek boýunça usulyýet görkezmeleri” taýýarlandy. Bütindünýä Bankynyň maslahatçysynyň gatnaşmagy bilen “Harajatlar–önüm goýberiş” binýatlaýyn tablisalarynyň işlenip düzülmegini maglumat taýdan üpjün etmek maksady bilen seçimleýin statistik gözegçiligi geçirmegiň usuly” taýýarlandy.
Halkara deňeşdirmesiniň indiki tapgyryna gatnaşmak üçin Türkmenistanyň guramaçylyk potensialyny berkitmek boýunça taslamanyň çäklerinde satyn alyjylyk ukybynyň deňeçerliginiň (SAUD) hasaplamasy boýunça Türkmenstat bilen Türkiýäniň statistika edarasynyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk etmegi barada ylalaşyk gazanyldy. SAUD we ilat başyna JIÖ almak üçin zerur maglumatlary we hasaplamalary taýýalamak boýunça Türkmenistanyň statistika baradaky döwlet komitetinde iş topary döredildi. Sarp ediş we maýa-goýum haryt-wekilleriniň, hünärleriniň, gurlyşyk materallarynyň sanawlaryny ikitaraplaýyn ylalaşmak boýunça işler amala aşyryldy. Sarp ediş we maýa-goýum harytlarynyň gözegçiligi, gurluşyk materallarynyň gymmatyny, işçileriň aýlyk hakyny we gurluşyk maşynlarynyň gymmatyny kesgitlemek we takyklamak üçin seçimleýin gözegçilikler geçirildi.
Buhgalterçilik hasabatlylygynyň we maliýe hasabatynyň milli we halkara standartlarynyň ornaşdyrylmagynyň dowamynda statistik gözeçiligiň ulgamy kämilleşdirilýär. MHMS-yň Türkmenistanyň ykdysadyýetine ornaşdyrylmagy ösüşiň hil taýdan täze derejesine geçilmegine ýardam edýär, şonda amatly maýa goýum şertleri, maliýe hasabatynyň aýdyňlygy, kärhanalaryň (guramalaryň) maliýe ýagdaýynyň açyklygy, anyklygy esasy gymmatlyklar bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda şu döwlet statistik hasabat formalarynyň täze nusgalary işlenip tassyklandy – №1-km “Kärhananyň (guramanyň) işleriniň esasy maliýe görkezijileri barada hasabat” (çäriýeklik), forma № 2-km “Kärhananyň (guramanyň) maliýe-hojalyk işleriniň netijesi barada hasabat” (aýlyk). Olary doldurmak boýunça usuly gollanmalar taýýarlandy. MHMS-nyň ornaşdyrylmagy bilen baglylykda statistik hasaba alyşdaky üýtgeşmeleriň meseleleri boýunça usuly-guramaçylyk seminarlary geçirildi. Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hünärmenleri, Türkmenstatyň sebitleýin edaralarynyň işgärleri seminara gatnaşdylar. MHMS-ny nazara almak bilen statistik we maliýe hasabatlarynyň esasynda maliýe koeffisiýentlerini hasaplamagyň usulyna gaýtadan seredildi.
Senagatyň statistikasy boýunça gysga möhletli görkezijileriň esasy usulyýet çemeleşmeleri we hasaplanyş tertibi kesgitlendi. Halkara klassifikasiýasyna laýyk gelýän Türkmenistanyň senagat önümleriniň täze sanawy PRODТM, oňa usulyet düşündirişler işlenip taýýarlandy. PRODТM taýýarlanylanda halkara klassifikatorynyň täze çaplary КДЕС\NACE (red.2, 2006 ý.) КПЕС\CPA (red.2, 2008 ý.), PRODCOM (2009 ý.); Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň daşary ykdysady işleriniň harytlyk sanawyna düşündirişler (GDH DYIHS-2012ý;) ulanyldy.
Jemi içerki önümi hasaplamagyň yzygiderligini kämilleşdirmek we bir nusga getirilen jemi içerki önümiň möçberiniň, aralyk sarp edişiň we jemi goşulan gymmatyň oba hojalygynda, tokaý hojalygynda we balyk tutmakda hasaplamalarynyň usulyýet ýörelgelerini statistikanyň tejribesine ornaşdyrmak boýunça işler ýerine ýetirildi. Türkmenistanyň ykdysady işleriniň görnüşleriniň döwlet klassifikatoryna (REV2) we Türkmenistanyň önümleriniň (harytlaryň we hyzmatlaryň) döwlet klassifikatoryna (CPA-2008) laýyklykda kämilleşdirilen oba hojalyk görkezijileriniň ulgamy bilen öý hojalyk kitabynyň öňki görnüşinden tapawutlanýan täze görnüşi statistika tejribesine ornaşdyryldy. Öý hojalyk kitaby elektron formatyna geçirildi. “Ilatyň hojalyklaryndaky mallaryň we guşlaryň baş sanynyň hem-de öndürilen oba hojalyk önümleriniň aýlyk hasaplamasynyň usuly” işlenip taýýarlandy.
Esasy maksady ýurduň sosial, ykdysady we ekologiki ýaýrawlaryndaky esasy arabaglanyşyklary, meýilleri, esasy üýtgeşmeleriň ugurlaryny has doly ýüze çykarmaga mümkinçilik berýän sosial-ykdysady görkezijileriň ulgamyny kämilleşdirilmek boýunca işler dowam etdirildi. Sosial-ykdysady görkezijileriň ulgamynyň üstü birnäçe täze görkezijiler bilen dolduryldy, ulgamyň aýry-aýry görkezijileri we olar boýunça metamaglumatlar takyklandy. Sosial-ykdysady görkezijiler ulgamyny kämilleşdirmek boýunça wezipeleriň biri milli statistikanyň iş tejribesine halkara standartlaryny girizmek arkaly statistik monitoringiň netijeleriniň halkara derejesinde deňeşdirerlik bolmagyny üpjün etmek bolup durýar. Sosial-ykdysady görkezijiler ulgamy taýýarlananda Türkmenstat tarapyndan taýýarlanan halkara standartyny nazara almak bilen zähmet bazarynyň esasy görkezijileri boýunça usuly maslahatlar, innowasion işe baha bermek boýunça görkezijileriň kämilleşdirilen ulgamy, maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalaryna baha bermek boýunça statistik görkezijileriň sanawy göz öňünde tutuldy. Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti halkara maglumat borçlaryny ýerine ýetirmek üçin statistiki görkezijileri guramagyň usulyýetinde statistiki görkezijiler ulgamynyň derwaýyslaşdyrylmagyna uly üns berýär.
Statistikanyň we hasaba almagyň halkara ülňülerini göz öňünde tutmak bilen Türkmenstat tarapyndan sosial statistikasy, ýaşaýyş derejesiniň, iş üpjünçilik, maýa goýumlar, hyzmatlar gurşawynyň, ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz sektorynyň statistikasy ýaýrawynda we statistikanyň beýleki ýaýrawlary boýunça usuly we uslyýet işleriniň birnäçesi işlenip taýýarlandy. Hususanda, daşky gurşawyň we tebigy baýlyklaryň statistikasy boýunça esasy görkezijileriň emele getirilişiniň tertibini kesgitleýän “Daşky gurşawyň statistikasy boýunça usulyýet düzgünleri” işlenip taýýarlandy. Häzirki wagtda Türkmenistanyň bilim ulgamy köp derejede ÝUNESKO-nyň Bilimiň halkara standart klassifikasiýasyna (BHSK-97) laýyk getirmek üçin kämilleşdirilmegini dowam etdirýär, şunuň bilen baglylykda “Sosial statistikada milli aýratynlyklary göz öňünde tutmak bilen bilimiň halkara standart klassifikasiýasynyň uýgunlaşdyrylmagy” usuly iş taýýarlandy. Ýurduň JIÖ-de ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz sektorynyň möçberleriniň hakyky görkezilişini güýçlendirmek maksady bilen “Gözegçilik edip bolmaýan ykdysady işi nazara almak bilen döwlete dahylsyz sektoryň mikro, kiçi, orta we iri kärhanalarynyň işiniň (bilelikdäki we daşary ýurt kärhanalaryny goşmazdan) esasy ykdysady görkezijilerine baha bermegiň usulynyň kämilleşdirilmegi” usuly iş işlenip taýýarlanyldy.
Häzirki wagtda çärýekleýin esasda geçirilýän öý hojalyklarynyň býujetleriniň seçimleýin gözegçiligiпiň we işçi güýjüniň gözegçiliginiň usulyýetini we guralyşyny kämilleşdirmek boýunça işler dowam etdirilýär. Birwagtlaýyn seçimleýin statistik gözegçilikleri geçirmegiň tejribesi giňelýar. Ilatyň serişdeleriniň hasabyna hususy ýaşaýyş jaý gurluşygynyň seçimleýin statistik gözegçiliginiň geçirilmegi göz öňünde tutulýar, bu gözegçilik hususy ýaşaýyş jaý gurluşygy boýunça görkezijileri gözegçilik edip bolmaýan ykdysadyýeti nazara alyp hasaplamagyň usulyýetini kämilleşdirmäge mümkinçilik berer; şeýle hem kärhanalaryň işçi güýjüne harajatlarynyň düzümine seçimleýin statistik gözegçiliginiň geçirilmegi göz öňünde tutulýar we onuň esasynda kärhanalar, guramalar tarapyndan amala aşyrylan harajatlaryň derejesi, düzümi we dinamikasy barada maglumatyň alynmagyna garaşylýar.
Maglumatlary kodlaşdyrmagyň häzirki zaman usulyny ulanmak milli statistik maglumatlar binýadyny halkara jemgyýetçiliginiň maglumatlar binýady bilen deňeşdirmäge mümkinçilik berýär. Häzirki döwürde Türkmenistanyň statistiki hasaba alnyşynda 22 sany klassifikator ulanylýar. Olardan 12 klassifikator halkara standartlary esasynda, galanlary bolsa Türkmenistanyň kanunlarynyň we kadalaşdyryjy namalarynyň esasynda işlenip taýýarlanyldy. Statistik klassifikatorlara dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň ilerleýji ösüşini hasaba almak bilen, şol sanda milli ykdysadyýetiň ösüşine dahylly üýtgetmeler we goşmaçalar hemişe girizilip durulýar.


c: text/html

text:
06.02.2018. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “ARETI” Halkara kompaniýalar toparynyň ýolbaşçysy Igor Makarowy kabul etdi
Wagt tapyp kabul edendigi we ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, işewür özüniň ýolbaşçylyk edýän kompaniýasynyň sazlaşykly ykdysady ösüşe eýe bolan Türkmenistan bilen özara peýdaly gatnaşyklary artdyrmaga uly gyzyklanma bildirýändigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň dünýä işewürliginiň, şol sanda Russiýanyň öňdebaryjy wekilleri bilen netijeli gatnaşyklar üçin hemişe açykdygyny aýtdy. Türkmenistanda amala aşyrylýan giň möçberli durmuş-ykdysady maksatnamalarynyň çäklerinde daşary ýurt hünärmenleriniň döwrebap tehnologiýalaryny we öňdebaryjy tejribelerini giňden ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilýändigini belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow köp ýyllyk bilelikdäki işiň netijesinde oňyn tejribe toplanan “ARETI” kompaniýasy bilen işewür gatnaşyklaryň netijeli häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen nygtady.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň döwlet ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryny, dürli ulgamlarda, täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerini nazara alyp, özara peýdaly hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary boýunça netijeli pikir alyşmalar boldy.
Bildirilýän ýokary ynam üçin milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, işewür ýolbaşçylyk edýän kompaniýasynyň mundan beýläk-de öz üstüne alan hyzmatdaşlyk borçnamalaryny ýerine ýetirmäge çynlakaý we örän jogapkärli çemeleşjekdigine ynandyrdy.
Duşuşgyň ahyrynda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we “PRETI” Halkara kompaniýalar toparynyň prezidenti Igor Makarow özara bähbitleri we anyk netijelere gönükdirilen tagallalary nazara almak bilen ýola goýulýan oňyn hyzmatdaşlygyň netijeli dowam etjekdigine ynam bildirdiler.
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22 Ocak 2017 Pazar
Türkmenistanyň Prezidenti Hindistan Respublikasynyň Ýolbaşçylaryna Gynanç Bildirdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hindistan Respublikasynyň Prezidenti Pranab Mukerjä hem-de Hindistan Respublikasynyň Premýer-ministri Narendra Modä ýurduň Andhra-Pradeş ştatynda bolup geçen, köp sanly adam pidalaryna we şikes ýetmelerine getiren otly heläkçiligi zerarly, çuňňur gynanç hatlaryny iberdi.
Türkmenistanyň Prezidenti şu agyr pursatda Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan pida bolanlaryň maşgalalaryna, dogan-garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna çuňňur gynanjyny we medet beriji sözlerini beýan etdi, ejir çekenlere bolsa, tiz wagtda sagalmaklary baradaky dileglerini aýtdy.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-prezidenti-hindistan-respublikasynyn-yolbascylaryna-gynanc-bildirdi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Habarlar 7 fewral 2017
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow: Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik we hoşniýetli goňşuçylyk – Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasyny düzýär
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow watandaşlarymyzy bu şanly waka bilen tüýs ýürekden gutlap, 2017-nji ýylyň 2-nji fewralynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji maslahatynda ýokarda agzalan Rezolýusiýanyň kabul edilmegini aýratyn belläp, Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk derejesiniň umumadamzat ähmiýetini ýene bir gezek nygtady. Bu resminamada biziň ýurdumyzyň ýigrimi ýyldan gowrak döwrüň dowamynda bu ugurda toplan tejribesiniň ykbal çözüji ähmiýeti beýan edilýär.
Wakalaryň jümmüşinde
BMG-niň Baş Assambleaýasy 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etdi
Bu çözgüt Bitarap Türkmenistanyň halkara derejesindäki ýokary abraýynyň hem-de onuň älumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge goşan uly goşandynyň ählumumy ykrar edilmesi boldy. Resminamada bellenilişi ýaly, bitaraplyk milli syýasaty degişli sebitlerde hem-de ählumumy derejede parahatçylygyň we howpsuzlygyň pugtalandyrylmagyna ýardam berýär we parahatçylykly, dostlukly hem-de özara bähbitli gatnaşyklaryň ösdürilmeginde möhüm ähmiýete eýe boup biler.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, taryhy waka — Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmek hakyndaky Çözgüdi mynasybetli ýurdumyzyň halkyna ýüzlenme bilen çykyş etdi.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Dalaşgärler saýlawlara taýýarlyk görmek möwsüminiň çäklerinde ähli welaýatlaryň we paýtagtymyzyň saýlawçylary bilen duşuşyklary geçirdiler
Ýekşenbe güni — 12-nji fewralda ýurdumyzyň saýlaw uçastoklary raýatlara gapylaryny giňden açarlar, saýlawçylaryň öňünde dalaşgärleriň arasyndan Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine has mynasyp adamy saýlamak wezipesi durýar.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Durdygylyç Orazowyň saýlawçylar bilen duşuşygy
Dalaşgäriň ynanylan wekili duşuşyga gatnaşyjylary Agrar partiýa tarapyndan hödürlenilen D.Orazowyň terjimehaly bilen tanyşdyrdy. Ol dalaşgäri başarjaň ýolbaşçy, ukyply guramaçy hem-de ýokary derejeli hünärmen, öňde goýlan wezipeleri netijeli çözmegi başarýan şahsyýet hökmünde häsiýetlendirip, ýokary döwlet wezipesine dalaşgäriň hormata mynasyp şahsy häsiýetlerini nygtady.


text:
Строительство и модернизация автодорог и текстильных комплексов
В Туркменистане обеспеченности регионов современной дорожной сетью уделяется особое внимание. На модернизацию дорожно-транспортной инфраструктуры, имеющей важнейшее значение для экономического роста страны, государство направляет значительные инвестиции в рамках комплексных национальных программ. С учётом приоритетов социально-экономического развит...
Kurany Kerimde şaýatlyk barada
“(Eden işleriňizde) iki sany erkek adamy hem şaýat tutunyň! Eger iki erkek tapylmasa, özüňiziň razy bolan (ynamly) şaýatlaryňyzdan bir erkek we iki aýal şaýat bolsun! Ol iki aýalyň eger biri ýalňyşsa (unutsa), beýlekisi oňa ýatlatsyn! Çagyrylan wagty şaýatlar gelsinler. Uly bolsun, kiçi bolsun möhletine çenli (algy-bergiden) hiç zady ýazmakdan çeki...
Täze gurluşyklar – döwrüň aýnasy
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe raýatlaryň abadan, asuda we bagtyýar durmuşyny üpjin etmek, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak, obalarymyzy, şäherçelerimizi we şäherlerimizi ajaýyp keşbe beslemek ugrunda bimöçber işler amala aşyrylýar.
Ajaýyp ösüşlere beslenýän döwrümizde raýatlaryň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak, s...
Aşgabatda täze işewürlik merkeziniň açylmagy ýurdumyzda telekeçiligi ösdürmekde alnyp barylýan giñ gerimli işleriniñ oñyn netijesidir
2018-nji ýylyñ 14-nji fewralynda Hormatly Prezidentimiziñ gatnaşmagynda Aşgabat şäheriniñ G.Kulyýew köçesiniñ iki tarapynda häzirki zaman işewürlik merkezleri-edara binalary we söwda merkezleri dabaraly ýagdaýda açylyp, ulanmaga berildi. Şeýle hem Ahal welaýatynda aýna önümleriniñ önümçiligi boýunça kärhananyñ açylyşy boldy. Täze işewürlik toplumyn...
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe beýik taryhymyzy öwrenmek üçin uly mümkinçilikler döredilýär. Hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän “Türkmenistan-Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” diýip atlandyrylan ýylymyz uly taryhy ösüşlere eýe bolýar. Türkmenistan-Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi bolmak bilen Gündogar we Günbatary birikdiren söwda ýol...
Abdyrahym Zynhary barada
Abdyrahym Zynhary 1791-nji ýylda Esenmeňli obasynda eneden dogulýar. 1880-nji yylda şahyr ýogalypdyr diýip maglumat berilýär. Zynharyn nebereleri Esenmeňli obasyndan tapmak bolar. Zynhary edebi mirasy onlarça liriki, satiri-şygyrlardan ybarat bolup, oňa şahyrçylyk babatda beýik klasyklar gowy täsirini ýetiripdir. Zynhary özüniň şygyrlaryny dürli te...
Ceper eserler goyulsa...
Bu saytda ceper eserler,goshgylar,kicirak hekayalar we sh.m. goyulsa juda gowy bolardy. Gundelik yurt habarlaram derwayys zat. Yone, habarlaryñ arasynda goshgylaram goyulsa ajap bolardy.
Проект ТАПИ успешно воплощается в жизнь!
Наш внештатный корреспондент встретился с заместителем главного инженера ТНПЗ Абдулла Аллагуллыевым. Тот в свою очередь рассказал следующее в последнее время в нашей стране уделяется большое внимание переработке природных богатств, эксплуатации их как внутри, так и экспортирование энергоресурсов за пределы нашей страны. В результате данного фак...
MEHANIZATORLAR TÄZE HASYLYŇ ALADASYNDA
2018-nji ýylda—Türkmenistan—Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda etrabymyz boýunça meýilleşdirilýän pagta hasyly üçin 6100 gektar ýerde agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda sürüm işleri gyzgalaňly alnyp barylýar. Bu ugurda etrabyň tehniki hyzmat ediş kärhanasynyň hyzmaty bar. Kärhananyň işgärleri traktorlaryň sazlaşykly we bökdençsiz işledilmegini ga...
TELEKEÇILIGIŇ AÝDYŇ ÝOLY
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Arkadag Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde türkmen telekeçiligi ösüşleriň ak ýoluna düşdi. Halk hojalygynyň döwlete degişli däl çygrynyň çalt depginler bilen ösdürilmegi ilatyň köp sarp edýän harytlaryna, önümlerine bolan isleginiň has doly kanagatlandyrylmagyna giň mümkinçilikleri açdy. Önüm ö...
“Täze zamanda” – täze bilim ojagy
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen bilim-ylym ulgamynda durmuşa geçirilýän düýpli özgertmeler ýurdumyzyň dünýä derejesinde ösmeginde oňyn netijeleri berýär. Häzirki wagtda bilimi, ylymy hemmetaraplaýyn ösdürmek we onyň gazananlaryny netijeli ulanmak halkyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň guwandyryjy derej...
ТОПХ газ гечириҗиси тасламасы үстүнликли дурмуша гечирилйәр
Хусусы хабарчымыз Түркменбашыныӊ НГИЗТ-ныӊ баш инженериниӊ орунбасары Абдылла Аллагулыев билен сөхбетдеш болды.
Сөхбетдешимизиӊ айтмагына гөрә, соӊкы йылларда юрдумызыӊ небит-газ пудагыныӊ мадды-энҗамлайын бинядыны беркитмек, тебыгы байлыклары гайтадан ишләп, ичерки сарп эдиҗилер ве экспорт үчин өнүм өндүрмек билен бир хатарда энергоресурла...
Ýollaryňyz ak bolsun
Garaşsyz Baky Bitarap ýurdumyzda 2018-nĵi ýyl “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edildi. Türkmenistan gadymy döwürlerden bäri, daşary ýurtlar bilen doganlyk-dostluk aragatnaşygyny saklaýar. Söwdada, medeniýetde-de döwletler biri-birime doganlyk kömegini berýär. Bu bolsa iki tarap üçin hem bähbitli bolup durýar. Şeýlelik-de döwle...
GYMMATBAHA DAŞLARYN SAGLYGA TASIRI
Eger kimdir biri eline yakut gasly yuzuk dakynsa,onda ona goz dil tasir etmez.
Eger kimdir biri hemise boynundan yakut dasyny asyp gesse,ol adam hic hacan sel bolmaz.
Lagl dasyny boynundan asyp gezen adamyn yuregi agyrmaz.
Eger kimdir biri grant dasyny boynundan asyp gezse,ol adam gije garabasmazdan hemde yurek agyrdan aman bol...
GYMMATBAHA DAŞLARYN SAGLYGA TASIRI
Eger kimdir biri eline yakut gasly yuzuk dakynsa,onda ona goz dil tasir etmez.
Eger kimdir biri hemise boynundan yakut dasyny asyp gesse,ol adam hic hacan sel bolmaz.
Lagl dasyny boynundan asyp gezen adamyn yuregi agyrmaz.
Eger kimdir biri grant dasyny boynundan asyp gezse,ol adam gije garabasmazdan hemde yurek agyrdan aman bol...
Sport göreşi
Sport göreşi – göreş sportynyň başa-baş söweş görnüşi bolup, ol ýörite düşekçäniň üstünde alnyp barylýar. Sportyň bu görnüşinde dürli emeller, mysal üçin, hüjüm etmek, zyňmak, ýykmak ýaly emelleri ulanmaga rugsat berilýär. Sport göreşiň esasy maksady garşydaşy düşekçäniň üstünde arkasyna zyňmakdyr.
Sport göreşi öz taryhyny has gadymdan alyp...
Bitarapdyr Watanym
Türkmen halkynyň sekiz asyr arzuw eden ýurt Garaşsyzlygyndan soňra taryh üçin gysga wagtyň dowamynda halkara giňişliginde gazanan ajaýyp ýeňişleriniň biri hem hemişelik butaraplyk derejesidir. 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda hem-de 2015-nji ýylyň 3-nji iýunynda BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy”...
Pomma Nurberdiyew
Biziñ oyde bir gil bar,
Bagdaky gulden gowy.
Onda suyji bir dil bar,
Sayrak bilbilden gowy.
Goteryaris biz ony
Bokrurip elden ele.
Shatlygmyzyñ yok ceni ,
Wasp edyas dilden dile
Perestroyka
Talyplar comy gowy edip restawrassyya edipdirler.
ýalançy soygum
Yalan soyga bilman bagtmy men bagladym.
Yeke galan gunlerim sensizlikde agladym.
Bugun yeke goyup ozge bagta bagladyn.
Sadalygym bilip sen meni kop alladyn.
Alladyn sen meni yallan sozlerin bilen.
Sen bilen bile bolmaz biwepalygyn bilen.
Bagytly bolaryn oytme yuz owrenson menden.
Basga birini...


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
04.05.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň maý aýynyň 4-y (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň dört aýynda alnyp barlan işleriň jemlerine, halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň käbir meselelerine hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Prezident Maksatnamasynyň durmuşa geçirilmeginiň barşyna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer 2018-nji ýylyň ýanwar — aprel aýlary üçin makroykdysady görkezijiler barada hasabat berdi. Wise-premýeriň habar berşi ýaly, hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşini üpjün etmek boýunça toplumlaýyn çäreleriň geçirilmegi netijesinde, ähli pudaklarda oňat netijeler gazanyldy.
Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterime deň boldy, şol sanda senagat pudagynda 4,6 göterim, gurluşykda 0,4 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 10,4 göterim, söwdada 7,8 göterim, oba hojalygynda 3,2 göterim we hyzmatlar ulgamynda 10,1 göterim ýokarlandy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 4,2 göterim artdy.
Dört aýyň jemleri boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 18,2 göterim ýokarlandy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijileri durnukly saklanyldy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça zähmet aýlyk haky 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 8,9 göterim ýokarlandy. Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly möçberde maliýeleşdirildi.
Wise-premýer «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň» ýerine ýetirilişi barada hasabat bermek bilen garalýan döwürde jemi 583 million manat möçberde düýpli maýa goýumlarynyň özleşdirilendigini habar berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, maliýe, salgyt-býujet, pul-karz ulgamlarynda amala aşyrylýan özgertmeleriň türkmen ykdysadyýetiniň durnukly ösmegine ýardam berýändigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz statistika edaralarynyň öňünde durýan wezipelere ünsi çekip, döwlet häkimiýet edaralarynyň we jemgyýetçiligiň döwletimizde bolup geçýän esasy durmuş-ykdysady ýagdaýlar baradaky ygtybarly statistiki maglumatlar bilen yzygiderli üpjün edilmelidigini belledi.
Döwlet derejesinde dolandyryş çözgütlerini kabul etmek üçin dessin-maglumat statistik seljermesiniň ylmy usulyýetiniň esasynda öz wagtynda toplanan doly we anyk statistiki maglumatlaryň bolmagy zerur şert bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi. Ykdysadyýetiň ýagdaýynyň, pudaklaryň işiniň, şeýle hem tamamlanan we durmuşa geçirilýän maksatnamalaryň hem-de taslamalaryň netijeliliginiň gerekli derejede seljerilmegi Türkmenistany mundan beýläk-de ösdürmegiň ýakyn we uzak möhletleýin geljege niýetlenen strategiýasyny işläp taýýarlamak üçin möhüm ýagdaý bolup durýar.
Milli Liderimiz A.Öräýewany başga işe geçmegi sebäpli, Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy wezipesinden boşatmak hem-de bu wezipä şu komitetiň başlygynyň orunbasary bolup işlän H.Gurbanowy bellemek hakyndaky Permanlara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow şu ýylyň dört aýynda Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugruny yzygiderli amala aşyrmak babatda DIM-niň alyp baran işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Şu ýylyň başyndan bäri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary ýurtlara birnäçe saparlary, şeýle hem daşary döwletleriň ýolbaşçylarynyň ýurdumyza saparlary guraldy. Şolaryň jemleri boýunça umumy abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýän köpugurly hyzmatdaşlygy berkitmäge we giňeltmäge gönükdirilen möhüm ylalaşyklar gazanyldy.
Hasabat döwründe ýurdumyza DIM-niň üsti bilen dürli derejedäki wekiliýetleriň 262-si sapar bilen geldi. Bu döwürde Türkmenistandan daşary ýurtlara 215 wekiliýet gitdi. Ýurdumyzda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde dürli derejeli maslahatlaryň we duşuşyklaryň 91-si guraldy. Halkara resminamalaryň 90-syna gol çekildi.
Daşary syýasat edaralarynyň derejesinde yzygiderli maslahatlaşmalar geçirildi. Şu ýylyň dowamynda bu ugurda duşuşyklaryň 22-si guraldy.
Şu ýylyň başyndan bäri ikitaraplaýyn Hökümetara we iş toparlarynyň nobatdaky mejlisleri geçirildi, olaryň işi dünýäniň beýleki döwletleri bilen özara bähbitli söwda-ykdysady hem-de netijeli medeni-ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir.
Hormatly Prezidentimiz Bitarap Türkmenistanyň deňhukukly netijeli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny belläp, ýurdumyzyň hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň çäkleriniň giňelýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu gatnaşyklar ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit hem-de halkara guramalarynyň we düzümleriniň ugry boýunça sazlaşykly ösýär.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary has-da giňeltmek üçin bar bolan mümkinçilikleri amala aşyrmak boýunça esasy wezipelere ünsi çekip, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa şu ýylyň dört aýynda Mejlisiň alyp baran işleriniň netijeleri barada habar berdi. Bellenilişi ýaly, deputatlar tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça yzygiderli işler geçirilýär. Bu işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň, onuň demokratik esaslaryny berkitmegiň maksatlaryna we wezipelerine laýyklykda amala aşyrylýar.
Hasabat döwründe parlamentiň maslahatlarynyň ikisi geçirilip, olarda ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde Türkmenistanyň Kanunlarynyň 5-si hem-de Türkmenistanyň Mejlisiniň Kararlarynyň 29-sy kabul edildi.
Häzirki wagtda ýurdumyzda gazanylan milli tejribäni hem-de halkara hukugyň kadalaryny nazara almak bilen, komitetlerde täze kanun taslamalarynyň birnäçesini taýýarlamak boýunça işler dowam edýär.
Ýola goýlan halkara gatnaşyklar, şol sanda dürli ýurtlaryň kanun çykaryjy düzümleri bilen gatnaşyklar pugtalanýar we ösdürilýär. Mejlisiň deputatlary ýanwar aýynda geçirilen Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Bileleşiginiň gyşky maslahatyna (Tähran şäheri), Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament assambleýasynyň (Wena şäheri, fewral) mejlisine, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň Parlamentara assambleýasynyň (Sankt-Peterburg şäheri, aprel) mejlisine gatnaşdylar.
Şeýle-de täze saýlanan Halk maslahatlarynyň hem-de Geňeşleriň agzalarynyň öz hukuklarynyň we ygtyýarlyklarynyň çäklerinde ýerli häkimiýet edaralary, saýlawçylar we jemgyýetçilik birleşikleri bilen özara gatnaşyklary ýola goýmak maksady bilen, geçirilen işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kanunçylyk taýdan goldawyň döwletimizi durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň wezipelerini çözmekde netijeli guraldygyny belläp, milli parlamentiň geljekki işleriniň esasy ugurlaryna ünsi çekdi. Şol işler türkmenistanlylaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, raýat edaralaryny berkitmäge hem-de jemgyýetimizde demokratik ýörelgeleri ornaşdyrmaga gönükdirilendir.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow hasabat döwründe nebitgaz toplumynyň kärhanalarynyň geçiren işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşy boýunça meýilnama 102,2 göterim, nebiti gaýtadan işlemek boýunça meýilnama 101,6 göterim, benzin öndürmek boýunça meýilnama 102,1 göterim, dizel ýangyjyny öndürmek boýunça meýilnama 100,2 göterim, polipropilen boýunça meýilnama 102 göterim, çalgy ýaglary boýunça meýilnama 107,6 göterim, suwuklandyrylan gaz öndürmek boýunça meýilnama 102,7 göterim, maýa goýumlary özleşdirmek boýunça meýilnama 102,8 göterim berjaý edildi.
Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy bellenilen meýilnama laýyklykda alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gyýanlyda “Türkmengaz” döwlet konserniniň “Gazygaýtadanişleýiş” müdirliginiň gazhimiýa toplumyny ulanmaga bermegi çaltlandyrmagyň möhümdigini aýdyp, polimer zawodynyň direktory wezipesine D.Atadurdyýewi bellemek barada karara gelendigini aýtdy.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Ahal welaýatynda gazy gaýtadan işleýän we benzin öndürýän zawodyň gurluşygyny çalt tamamlamak hem-de ulanmaga bermek maksady bilen D.Sapbaýewi täze zawodyň direktory wezipesine belledi.
Mejlisiň dowamynda döwlet Baştutanymyz nebitgaz toplumynyň dolandyryş düzümini has-da kämilleşdirmek, nebitiň we gazyň çykarylýan möçberini artdyrmak, zawodlary çig mal bilen ygtybarly üpjün etmek, nebiti hem-de gazy gaýtadan işleýän täze önümçilikleri gurmak boýunça işleri çaltlandyrmak üçin çäreleri görmegiň möhümdigine ünsi çekip, wise-premýere bu barada birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda geçen dört aýda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, şeýle hem möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy hakynda hasabat berdi.
Umuman, obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 104,8 göterime deň boldy. Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 104,8 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 109,1 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 105,1 göterime deň boldy.
Ministrlik we pudak edaralary tarapyndan maýa goýumlaryny özleşdirmek boýunça meýilnama 101,5 göterim ýerine ýetirildi.
Häzirki wagtda welaýatlarda gowaça ekilen meýdanlarda agrotehniki kadalara laýyklykda, birinji hatarara bejergi hem-de ýekeleme we otag işleri alnyp barylýar.
Şeýle hem güýzlük bugdaýa ideg etmek, şol sanda ösüş suwuny tutmak, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri amala aşyrylýar. Şonuň bilen bir hatarda, galla oragy möwsümine taýýarlyk işleri dowam edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri işjeňleşdirmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz döwletimiziň uly goldaw berýändigine garamazdan, bu wajyp işleriň örän haýal alnyp barylýandygyny belläp, pudakda bar bolan meseleleri çözmek boýunça anyk teklipleri taýýarlamak barada wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere gözegçilik edýän ministrliginiň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary bilen bilelikde etraplara ýygy-ýygydan baryp, daýhan birleşiklerinde işleriň barşy bilen, obasenagat toplumyny özgertmek boýunça kabul edilen maksatnamalaryň iş ýüzünde amala aşyrylmagy bilen ýerinde tanyşmagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow 2018-nji ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda senagat pudagyndaky işleriň netijeleri, şeýle hem innowasion esasda dokma pudagyny döwrebaplaşdyrmagyň barşy barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Senagat ministrligi boýunça öndürilen önümleriň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberi boýunça meýilnamanyň 126,5 göterim ýerine ýetirilip, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgininiň 111,1 göterime barabar bolandygy bellenildi.
Hasabat döwründe Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasynyň ýerine ýetirilişi 122,1 göterime deň bolup, 119,7 göterim ösüş gazanyldy.
Haly kärhanalary boýunça önümçilik meýilnamasy 126,4 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 112,5 göterime ýetdi.
«Türkmenhimiýa» döwlet konserni boýunça şu ýylyň dört aýynda öndürilen önümleriň hem-de ýerine ýetirilen işleriň möçberi meýilleşdirilendäkiden 106,5 göterime barabar boldy. Pudagyň umumy ösüş depgini 112 göterim derejesinde hasaba alyndy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça ýylyň başyndan bäri önüm öndürmegiň meýilnamasy 100,3 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 134,6 göterimden geçdi.
Wise-premýer Dokma senagaty ministrligi tarapyndan Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda ýylda 5 müň tonna inçe süýümli pagtany gaýtadan işlemek boýunça täze dokma toplumyny gurmaga geçirilen halkara bäsleşigiň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki tapgyrda örän baý tebigy çig-mal serişdeleriniň binýadynda köp pudakly senagatyň ösdürilmegine örän uly üns berilýändigini nygtady. Bu pudagy döwrebaplaşdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ýerini tutýan iri innowasion önümçilikleri döretmek, hereket edýän kärhanalaryň durkuny toplumlaýyn täzelemek hem-de olary iň öňdebaryjy enjamlar bilen enjamlaşdyrmak boýunça görülýän çäreler ýokary hilli we bäsdeşlige ukyply önümleriň giň görnüşlerini öndürmegiň möçberiniň ep-esli artdyrylmagyny üpjün etmelidir. Şunda milli Liderimiz ýerleşjek ýeri babatda çig mal binýadynyň gönüden-göni ýakynynda gurmak möhüm bolan dokma önümçilik desgalarynyň gurluşygyna bildirilýän aýratyn talaplary nygtady.
Döwlet Baştutanymyz “Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabynda dokma toplumyny gurmak hakyndaky” Karara gol çekip, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, ýurdumyzda çykarylýan önümleriň beýleki döwletlere iberilýän möçberlerini artdyrmak boýunça işleri dowam etmegiň zerurdygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gurluşyk, energetika toplumlarynda we jemagat hojalygy ulgamynda şu ýylyň geçen dört aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar-aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 126 göterim ýerine ýetirildi. Ösüş depgini 106,3 göterim boldy.
Hasabat döwründe Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça meýilnama 100,1 göterim ýerine ýetirildi we 102,7 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Energetika ministrligi boýunça ösüş depgini 120,2 göterime barabar boldy.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 109 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini bolsa 115,2 göterime barabar boldy.
Hasabat döwründe “Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça meýilnama 100,8 göterim berjaý edildi, ösüş depgini 100,5 göterimden ybarat boldy.
Wise-premýer degişli şekilleri görkezmek bilen, “Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystanyň serhedi” awtomobil ýolunyň hem-de onuň ugrundaky köpriniň gurluşygy boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki wagtda ýurdumyzda ulaglaryň ähli görnüşlerini ulanmak arkaly amatly we howpsuz halkara ulag geçelgeleriniň döredilendigini belledi. Munuň özi sebitde durnukly ösüşi, halklaryň arasyndaky hoşniýetli gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny, syýasy we medeni hyzmatdaşlygyň berkidilmegini, söwda haryt dolanyşygynyň möçberleriniň artdyrylmagyny üpjün edýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz iň öňdebaryjy tehnologiýalar esasynda gurulýan awtomobil ýollarynyň, köprüleriň we okgunly ösýän ulag-aragatnaşyk düzüminiň beýleki möhüm desgalarynyň gurluşygyna aýratyn üns berdi.
Milli Liderimiz ýokary tizlikli Aşgabat — Türkmenbaşy multimodal ýolunyň dowamyna öwrüljek “Türkmenbaşy — Garabogaz — Gazagystanyň serhedi” awtomobil ýoly barada aýdyp, onuň ulanmaga berilmeginiň ulag gatnawynyň artdyrylmagyna hem-de goňşy ýurtlaryň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberiniň ýokarlandyrylmagyna mümkinçilik berjekdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Garabogaz aýlagynyň üstünde gurulýan köpriniň gurluşygynda ekologiýa howpsuzlygynyň kadalarynyň pugta berjaý edilmeginiň möhümdigini belläp, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow soňra ýurdumyzyň obalarynda durmuş maksatly desgalary gurmagyň maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligiň ýola goýulmagynyň möhümdigine ünsi çekip, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz Energetika ministrliginiň dört aýyň tabşyrygyny hem ýerine ýetirip bilmändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz wezipe borçlaryny göwnejaý berjaý etmän, ministrligiň bellenen tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmändigi üçin, energetika ministri Ç.Purçekowa käýinç yglan etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Türkmenistanyň söwda toplumynyň pudaklaýyn edaralary tarapyndan 2018-nji ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň möçberi, 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 5,1 göterim artdy.
Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça 82 birža söwdasy geçirilip, 7831 şertnama hasaba alyndy. Girdeji boýunça meýilnama 146,1 göterim ýerine ýetirildi.
Söwda-senagat edarasy boýunça şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,4 göterim artdy. Edaranyň kärhanalary boýunça gazanylan peýda 43,4 göterim ýokarlandy. Hasabat döwründe 6 sany sergi we 4 sany maslahat geçirildi.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça öndürilen senagat önümleriniň möçberi 23,7 göterim, oba hojalyk we azyk önümleriniň möçberi 14,6 göterim artdy. Söwda haryt dolanyşygy 2,4 göterim, hyzmat ulgamynda onuň möçberi 2,1 göterim artdy.
Soňra wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa şu ýylyň 29-njy apreli — 1-nji maýy aralygynda Germaniýada geçirilen Bilelikdäki türkmen-german iş toparynyň 8-nji mejlisiniň netijeleri barada hasabat berdi.
Duşuşygyň barşynda iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek, Türkmenistanda durmuşa geçirilýän maksatnamalara we iri taslamalara, şol sanda nebitgaz we energetika pudaklarynda, ulag-üstaşyr ulgamda amala aşyrylýan taslamalara maýa goýumlaryny çekmek babatda pikir alşyldy.
Nebit we gaz çykarmak, olary gaýtadan işlemek boýunça türkmen kärhanalarynyň hem-de energetika we himiýa pudagynyň işine iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmaga german kompaniýalarynyň gatnaşmagynyň, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmäge nemes gaz enjamlaryny öndürijilerini çekmegiň geljegi uly hasaplanylýar.
Dag-magdan senagatyna maýa çekmek, ulag we logistika, aragatnaşyk we telekommunikasiýa, obasenagat hem-de saglygy goraýyş ulgamlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Maliýe we bank ulgamlaryna, gymmatly kagyzlaryň biržasyna hem-de ätiýaçlandyryş ulgamyna hyzmatlaryň döwrebap görnüşlerini ornaşdyrmak boýunça tejribe alyşmak barada ylalaşyldy.
“Umax Trade GmbH” german kompaniýasy bilen suw hojalygy üçin enjamlary getirmek, “Airbus” kompaniýasynyň ýolagçy, ýük we ýörite uçarlaryny satyn almak hem-de kosmos pudagynda gatnaşyklary ýola goýmak barada teklipler beýan edildi.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary Germaniýanyň işewür toparlarynyň wekilleri bilen gepleşikleri geçirdiler.
Soňra wise-premýer Ahal welaýatynyň Änew şäherinde gurlan 4 gatly, 32 öýli ýaşaýyş jaýlarynyň bäşisini ulanmaga bermäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda toplumyny ösdürmäge guramaçylykly çemeleşmegiň hem-de milli ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna geçmeginde möhüm orun eýeleýän telekeçilik ulgamyny höweslendirmegiň wajypdygyny nygtady.
Milli Liderimiz daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesiniň hem-de öňdebaryjy tehnologiýalaryň işjeň ornaşdyrylmagynyň innowasion önümçiligi döretmäge we eksport ugurly pudaklaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilmelidigini aýdyp, germaniýaly hyzmatdaşlar bilen, şol sanda kiçi we orta işewürligiň ugry boýunça ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere Änew şäherinde täze desgalaryň dabaraly ýagdaýda ulanmaga berilmegini üpjün etmegi tabşyryp, ilatyň ýaşaýyş jaý, durmuş şertlerini gowulandyrmagyň sebitleri ösdürmegiň milli maksatnamasynyň ileri tutulýan wezipesi bolup durýandygyny belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Wise-premýer tutuş ulag-aragatnaşyk toplumy boýunça geçen dört aýda ýük, ýolagçy we aragatnaşyk hyzmatlarynyň meýilnamasynyň 105,8 göterim ýerine ýetirilendigini we ösüş depgininiň 108,5 göterime barabar bolandygyny aýtdy.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 103 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda 100,2 göterime, ýolagçy gatnatmakda 100,3 göterime barabar boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça 2018-nji ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 100,1 göterime, ýük daşamakda we ýolagçy gatnatmakda degişlilikde 100,3 göterime we 101 göterime deň boldy.
Hasabat döwründe Aragatnaşyk ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 110 göterime barabar boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça awiahyzmatlaryň ösüş depgini 121 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda we ýolagçy gatnatmakda degişlilikde 119 we 110 göterim berjaý edildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň başlygynyň orunbasary A.Kösäýewi, şol bir wagtda Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň başlygy wezipesine bellemek kararyna gelendigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere ýüzlenip, gözegçilik edýän toplumynyň ýolbaşçylary bilen bilelikde ýakynda açylan Türkmenbaşy Halkara portunyň doly güýjünde işlemegini üpjün etmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz üstaşyr ýükleriň ýurdumyzyň çäginden daşalmagynyň we üstaşyr ulag geçelgelerini döretmek baradaky başlangyçlaryň durmuşa geçirilmeginiň ulag gulluklarynyň takyk işleýşine baglydygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny göwnejaý berjaý etmän, gullugyň bellenen tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmändigi üçin, Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň başlygy A.Gurdowa berk käýinç yglan etdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda gözegçilik edýän ulgamlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri baradaky hasabat bilen çykyş etdi.
Şu döwürde baýramçylyk senelerine we şanly wakalara bagyşlanylan dürli medeni çäreler, şol sanda döredijilik duşuşyklary, maslahatlar, sergiler, bäsleşikler, aýdym-saz dabaralary, sahnalaşdyrylan çykyşlar, şeýle hem dostlukly ýurtlaryň Medeniýet günleri guraldy.
Geçen aýda Aşgabatda “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahat we festiwal geçirildi. 24-nji aprelde bolsa Germaniýanyň Berlin şäheriniň Täze muzeýinde “Margiana — Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyrynyň şalygy” atly arheologiýa sergisiniň açylyş dabarasy boldy.
Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bu görkeziji 101 göterim boldy.
Ýanwar — aprel aýlarynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 119,5 göterim berjaý edildi.
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan Watanymyzyň gazananlaryny we üstünliklerini beýan etmek, milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda ýaýbaňlandyrylan hem-de ýurdumyzyň ösüşini hem-de halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen iri möçberli özgertmeleriň mazmunyny we maksadyny düşündirmek boýunça işler geçirildi. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça çäreler görüldi.
Şu ýylyň dört aýynda Oguz han adyndaky “Türkmenfilm” birleşiginde birnäçe gysga göwrümli çeper filmler, dokumental filmler surata düşürildi. Dürli görnüşli beýleki kinofilmleri döretmek boýunça işler dowam edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, öňümizde köp sanly medeni çäreleriň we baýramçylyklaryň bardygyny aýratyn nygtap, esasy ünsi şu ýylyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilmegi bilen bagly çäreleri geçirmäge gönükdirmelidigini aýtdy. Şoňa görä-de, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde şu meselä bagyşlanan materiallary köp bermeli. Şeýle hem şu döwürde sportda gazanan üstünliklerimizi, türgenlerimiziň we sport toparlarymyzyň gazanan netijelerini giňden beýan etmeli diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz tebigy baýlyklarymyzy aýawly we tygşytly ulanmak, şeýle hem döwlet syýasatynyň ileri tutulýan meseleleriniň hatarynda kesgitlenen ekologiýa abadançylygyny we daşky gurşawyň goralmagyny üpjün etmek baradaky möhüm ugurlary beýan etmegi dowam etmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz bu mowzukdaky makalalaryň gazet-žurnallaryň sahypalarynda, teleradioýaýlymlaryň gepleşiklerinde yzygiderli berilmelidigini nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň dört aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe okuw kitaplarynyň we okuw gollanmalarynyň 62-si neşir edildi.
Hasabat döwründe ýurdumyzyň mekdep okuwçylary halkara ders we taslama bäsleşiklerinde 46 medala, halkara derejede geçirilen Internet bäsleşiklerinde 111 medala mynasyp boldular.
Halkara ders bäsleşiklerine gatnaşan ýokary okuw mekdepleriniň talyplary 4 kümüş we 3 bürünç medala mynasyp bolup, halkara Internet bäsleşiklerinde jemi 80 sany baýrakly orny eýelediler. Ýurdumyzyň orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary Halkara Internet bäsleşiginde jemi 18 sany baýrakly orunlara mynasyp boldular.
Türkmenistanyň Prezidentiniň döwletimizi senagat taýdan ösdürmek, elektron senagatyny döretmek, sanly ykdysadyýete geçmek, gymmatly kagyzlaryň bazaryny emele getirmek we telekeçilik üçin hünärmenleri taýýarlamak barada beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, ýokary okuw mekdeplerinde bu ugurlardan zerur bolan hünärmenleri taýýarlamak bilen bagly hünärleriň okuw meýilnamalaryny we okuw maksatnamalaryny kämilleşdirmek boýunça işler alnyp barylýar.
“Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň çägindäki taryhy-medeni ýadygärliklerde 2018 — 2021-nji ýyllarda gazuw-agtaryş işlerini geçirmegiň we medeni mirasy ylmy esasda öwrenmegiň hem-de wagyz etmegiň Döwlet maksatnamasyna laýyklykda alnyp barylýan işler dowam etdirildi.
Saglygy goraýyş ulgamynda hasabat döwründe döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň möçberi 149 göterim bolup, ýerine ýetirilen hyzmatlardan we ýerlenen önümlerden alnan girdeji 114 göterim, şypahana hyzmatlaryndan girdeji 101 göterim boldy.
Hasabat döwründe ýurdumyzda jemi 76 sany içerki ýaryş we 35 sany köpçülikleýin sport çäreleri geçirildi.
Türgenlerimiz 35 sany halkara sport ýaryşyna gatnaşyp, olaryň 4-si dünýä çempionatlary boldy, olarda türkmenistanlylar medallaryň 4-sine, Aziýa çempionatlarynyň 10-syna gatnaşyp, 33 medala, beýleki ýaryşlara gatnaşyp, medallaryň 55-sine mynasyp boldular.
Wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna «Türkmenistanda ýokanç däl keselleriň öňüni almak we olaryň garşysyna göreşmek boýunça Aşgabat Jarnamasynda bellenen wezipeleri 2014 — 2020-nji ýyllarda amala aşyrmagyň Milli strategiýasyny durmuşa geçirmek boýunça Milli utgaşdyryjy geňeşiň düzümini tassyklamak hakyndaky» hem-de «Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň temmäkä garşy göreşmek boýunça Çarçuwaly Konwensiýasyny Türkmenistanda durmuşa geçirmegiň 2017 — 2021-nji ýyllar üçin Milli maksatnamasyny amala aşyrmak baradaky Pudagara utgaşdyryjy toparyň düzümini tassyklamak hakyndaky» Kararlaryň taslamalaryny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Kararlara gol çekip, jemgyýetçilik saglygyny goramak babatda amala aşyrylýan milli maksatnamalaryň netijeliligine yzygiderli gözegçilik etmegi, olaryň netijelerini öwrenmegi talap etdi, şeýle hem bu ugurda işjeň halkara gatnaşyklaryň ähmiýetini belledi.
Milli Liderimiz wise-premýere tabşyryklary bermek bilen, okuw mekdeplerinde jogapkärli möwsümiň — orta mekdeplerde gutardyş synaglarynyň, ýokary okuw mekdeplerinde bolsa okuwlaryň tamamlanýan we giriş synaglarynyň geçirilýän döwrüniň başlanýandygyny belledi. Bu möwsümleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek, şeýle hem çagalaryň tomusda dynç almagy üçin sagaldyş-dynç alyş merkezlerini taýýarlamak hakynda alada etmek gerek diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz şu ýyl başy başlanan sport çärelerini, ýagny “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisini, welosiped we ylgaw ýaryşlaryny hem berk gözegçilikde saklamalydygyna ünsi çekip, bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşýanlara ýüzlenip, şu ýylyň dört aýynyň netijeleri, içerki meseleler we dünýä ykdysadyýetiniň ýagdaýy bilen bagly ýüze çykan birnäçe kynçylyklara garamazdan, ýylyň başyndan bäri ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň ösüşiniň şol bir depginde saklanyp gelýändigini görkezýändigini belledi. Hasabat döwründe ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüşi 6,2 göterime barabar boldy. Aýlyk zähmet haklary artdy.
Häzirki döwürde ýurdumyzda umumy bahasy 41 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän iri desgalaryň gurluşygy dowam edýär. Göz öňünde tutulan senagat we durmuş maksatly desgalary işe girizmek üpjün edildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow olaryň hatarynda Hazar deňzindäki Halkara portuny, ýaşaýyş jaýlaryny, şol sanda ýokary amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlaryny, dynç alyş we sagaldyş merkezlerini, çagalar baglaryny hem-de durmuş maksatly ençeme beýleki desgalary aýratyn belledi.
Kabul edilen meýilnamalara laýyklykda, ýurdumyzda bilim we ylym ulgamlaryny özgertmek hem dowam edýär. Önümçilik düzümleri döwrebap ýagdaýa getirilýär. Bazar ykdysadyýeti kemala gelýär. Nebitgaz känleri özleşdirilýär, «Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan» gaz geçirijisi gurulýar. Ylmyň we tehnikanyň iň soňky gazananlaryny ulanmak bilen, beýleki möhüm ähmiýetli taslamalar hem üstünlikli amala aşyrylýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Biz hususy telekeçiligi goldamak, telekeçilerimizi ýurdumyzyň ykdysadyýetinde özgertmeleri amala aşyrmaga giňden çekmek syýasatyny dowam edýäris. Geçirilýän şu işleriň netijesinde jemi içerki önümiň düzüminde döwlete dahylsyz pudagyň paýy durnukly artýar. Bu görkeziji häzirki döwürde 63,1 göterime barabardyr diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Umuman, biziň kanagatlanarly netijeleri gazanandygymyza garamazdan, heniz üstünde işlemeli köp sanly meselelerimiz hem bar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Olary çözmek boýunça döwlet maksatnamalary kabul edildi, kemçilikleri aradan aýyrmak boýunça wezipeler kesgitlenildi. Biz bular barada Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň birinji çärýeginiň jemlerine bagyşlanyp geçirilen mejlisinde anyk aýtdyk. Bu wezipeleri biz doly ýerine ýetirmelidiris diýip, milli Liderimiz nygtady.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň beýleki meselelerine hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylara işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.


text:
2-nji maýda ýüzlerçe adam protest lideri Nikol Paşiniýanyň umumy iş taşlaýyş geçirmäge eden çagyryşyndan soň, Ermenistanyň paýtagty bilen esasy aeroporty birleşdirýän uly asfalt ýoly böwetledi. Bu waka ermeni parlamentiniň Paşiniýanyň premýer-ministr wezipesine bellenmegine garşy ses bermeginiň yz ýanyna gabat geldi.
Ermenistanyň Zwartnost aeroportynyň töwereginde howpsuzlyk güýçleri ýerleşdirildi.
Ýerewanyň beýleki ýerlerinde studentleriň toparlary ýene köçelere çykdy. Olaryň käbirleri uniwersitetiň okuw jaýlarynyň ýerleşýän territoriýasyna tarap ýöräp, studentleri iş taşlaýyşa goşulmaga çagyrýarlar.
Paşiniýan Ýerewanda adamlaryň uly topary bilen ýöriş geçirip, megafon arkaly öz tarapdarlaryny ýurduň Goranmak ministrliginiň we adatdan daşary ýagdaýlar boýunça gullugynyň ulaglarynyň geçmegine rugsat bermäge çagyrdy.
Şeýle-de, ol öz tarapdarlaryny ýurduň armiýasynyň geçýän ýollaryny ýa-da Ermenistan bilen Daglyk-Garabagy birleşdirýän iki strategik asfalt ýoly hem böwetlemezlige çagyrdy.
Ermenistanyň parlamenti sesleriň 45/55 gatnaşygy bilen oppozision lideri Nikol Paşiniýanyň premýer-ministr kandidaturasyny ret etdi. Bu hereket Paşiniýanyň öz tarapdarlaryny 2-nji maýdan başlap umumy iş taşlaýyş geçirmäge çagyrmagyna alyp bardy.
1-nji maýda geçirilen ses berilişikden öň, häkimiýet başyndaky Respublikan partiýanyň lideri Wahram Bagdasariýan öz partiýasynyň Paşiniýana garşy ses berjekdigini mälim edipdi.
Ermeni kanunçylygyna görä, parlament premýer-ministri saýlap bilmedik halatynda, ikinji ses berilişik geçirilýär. Häzirki ýagdaýda onuň 8-nji maýda geçiriljekdigi yglan edildi.
Paşiniýan kanunçykaryjylaryň ses berişliginden soňra Ýerewanyň merkezindäki Respublikan meýdançasynda ýygnanan on müňlerçe tarapdaryna ýüzlenip, 2-nji maýdan başlap ähli işgärleriň we studentleri işe hem-de okuwa gitmegi bes etmelidigini aýtdy.


text:
Täzelikler
2016-njy ýylyň 14-nji iýulynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Şweýsariýa Konfederasiýasynyň federal maliýe ministri jenap Ulrih Maureri kabul etdi.
“Altyn asyr” plastik kartylary arkaly bankomatlardan we terminallardan alnan nagt puluň möçberinden 1 % ýygym21.06.2016
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky, 2016-njy ýylyň 01-nji iýulyndan başlap şahsy taraplaryň “Altyn asyr” plastik kartylary arkaly bankomatlardan we terminallardan alnan nagt puluň möçberinden 1göterim ýygym hem-de nagt däl tölegleri amala aşyrylanda her bir geçirilen töleg üçin 0.20 manat ýygym almak hyzmatlaryny girizýär.
“Altyn-Asyr” plastik kartlaryna 2% girdeji21.06.2016
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň müşderileri tarapyndan açylan “Altyn-Asyr” plastik kartlarynyň galyndy pul serişdelerine 2016-njy ýylyn aprel aýynyň 7-den başlap ýyllyk 2 göterim girdejiler hasaplanylyp aýma-aý kart hasabyna geçirilip başlanandygyny Size habar berýär.
Bilim-ylmyň şuglasy11.06.2016
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanda bilim ulgamynda Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy we onuň ýolbaşçylygynda geçirilýän özgertmeler döwletiň we jemgyýetiň ählitaraplaýyn ösmeginiň esasyny düzýän maksatnamalarynyň biridir. Türkmenistanda bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň baş maksady netijeli bilim ulgamyny döretmek bolup durýar, ol adam serişdelerini kämilleşdirmek, milletiň intellektual mümkinçiligini ýokarlandyrmak ýoly bilen Türkmenistanyň ykdysady taýdan ýokary göterilmegine, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň hünärli işgärler bilen üpjün bolmagyna, ösüp barýan şahsyýetiň bilime bolan isleglerini kanagatlandyrmaga ýardam edýär.
MAGTYMGULY, SÖZLÄR TILI TÜRKMENIŇ17.05.2016
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistan ösüşleriň bedew bady bilen öňe barýar. Milli Liderimiz tarapyndan 2016-njy ýylyň “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly” diýlip yglan edilmeginiň özünde hem uly many bardyr. Şonuň üçin geçmiş mirasymyza, gadymy we taryhy ýadygärliklerimize berilýän üns ýokary derejededir. Şunuň bilen baglylykda, döwürleriň we nesilleriň aýrylmaz baglanyşygyny, ynsanperwerliginiň beýik gymmatlyklaryna, parahatçylyk hem-de döredijilik ýörelgelerine üýtgewsiz ygrarlydygymyzy alamatlandyrýan milli baýram Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygrýýet gününe bagyşlanan baýram ýurdumyzyň ähli ýerlerinde dabaraly ýagdaýda giňden bellenilýär.


text:
Aşgabat şäheriň awtobuslarynyň elektron ýol töleglerini ýola goýmak
Nagt däl hasaplaşyklary ýaýbaňlandyrmak we kämilleşdirmek maksady bilen, “Senagat” Paýdarlar täjirçilik banky Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň buýurmasy esasynda çykarylan ýol kartlaryň üsti bilen Aşgabat şäheriň awtobuslarynyň ýol töleglerini hasaplaşmak üçin täze hyzmat girizildi.
Täze ulgam tiz wagtda nagt serişdeler bilen hasaplaşmagy aradan aýyrmaga mümkinçilik berer. Bu bolsa sürüjiler we ýolagçylar üçin töleg amatlyklaryny hem-de medeniýetli hyzmatyny ýokarlandyrar.
Elektron ýol kartlary üç görnüşi bolup, olary Aşgabat şäheriniň poçta bölümlerinden satyn alyp bolar, ýagny umumy, mekdep okuwçylary üçin, şeýle hem pensionerler üçin niýetlenilendir. Täze kartlar elektron gapjyk ýörelgesi esasynda hem hereket edýärler. Olar hasaplaýjy enjamlar (walidator) bilen özara galtaşanda pul serişdeler awtomatik ýagdaýda alynýar. Ol enjamlar paýtagtyň şäheriçi ugurlarynda işledilýän awtobuslarynda gurnalandyr. Şunlukda ýol üçin tölegiň bahasy ozalkysy ýaly 30 teňňe bolmagynda galýar.
Mekdep okuwçylary we pensionerler üçin elektron kartlary başgaça peýdalanylýar—olar aýda bir gezek degişlilikde 1 we 2 manat möçberinde doldurylýar. Bu amal karty ulanyjylara töleg geçirilenden soňky 30 günüň dowamynda jemgyýetçilik awtoulagyndan peýdalanmaga mümkinçilik berýär. Şondan soňra bu kartyň üstüni poçta bölümlerinde, şeýle hem paýtagtymyzyň ähli baş banklarynda we olaryň şahamçalarynda dolduryp bolýar.
Täze tehnologiýa boýunça gatnaw üçin tölegiň usuly hem ýeňilleşdirilendir. Ýolagçylar awtobusuň öňki gapysyndan girip, elektron karty walidatora golaýlaşdyrmalydyr. Enjam ýaşyl yşygy ýakyp, geçirilen şowly amal barada dessine habar berýär, şeýle hem kartyň eýesiniň pul serişdesiniň mukdary baradaky maglumaty ekranda görkezýär. Ýolagçylar düzgüne laýyklykda ulag serişdesiniň yzky gapysyndan çykarlar.
Işi simsiz ulgam boýunça üpjün edilýän walidatorlar gatnaw üçin töleg baradaky maglumatlary “Senagat” bankynyň maglumatlar merkezine düşýär. Elektron töleg ulgamynyň girizilmegi bilen ýolagçylaryň, gatnawlaryň sany we hasaplaşyklar barada anyk maglumatlary jemlemeklige mümkinçilik berýar.


text:
Özbegistanly fotosuratçylar aşgabatlylary öz Watanynyň dürli röwüşli däp-dessurlary bilen tanyşdyrdylar
Özbegistan Respublikasynyň Türkmenistanda geçirilýän Medeniýet günleri dostlukly halkyň baý aýdym-saz we tans sungaty, däp-dessurlary we amaly-haşam, çeperçilik, edebiýat, kinematografiýa ýaly sungat görnüşleriniň taryhy hem-de şu günki ugurlary bilen tanyşdyrýar.
Dürli ugurly fotosergi bu güneşli we myhmansöýer ülke bilen tanyşlyga çagyrýar. Rustam Şaripoň, Abdulani Jumaýew, Rustam Şagaýew, Wladimir Gonçarenko we beýleki özbek fotosuratçylary häzirki üstünlikleriň taryhy we depgini, dürli röwüşli duýgylar, köp görnüşli däp-dessurlar, dogduk Diýaryň özboluşly tebigaty we ýuruduň esasy baýlygy bolan dogduk ilini söýüp, onuň üstünliklerine goşant goşýan dürli ýaşdaky we hünärli, göwnaçyk we myhmansöýer, zähmetkeş we zehinli adamlary barada fotosuratlar arkaly gürrüň berýärler.
„Gündogar gözeli“ atly suratdaky milli egin-eşikli owadan ýaş maşgala ýaşlygy-terligi, durmuşa ýagşy umytlary, göwnaçyklygy we mähirliligi özüne bendi edýär.
„Ýaşuly“ atly ajaýyp surat sergä bezeg berip dur. Gülläp oturan bagyň alnynda duran ýaşulynyň suraty hem özüne çekiji, hem çuňňur manyly. Bu bag onuň armazak gollarynyň azabyndan, ene ýere yhlasyndan, bilim-tejribesinden dörän bag. Hut şonuň üçinem mähirli gojanyň ýygyryşam edil öz ýetişdiren datly miwelerini mürähet edýän ýaly bolup dur.
Beýleki bir „Bahar“ diýen suratda seýilgähdäki owadan leýlisaçyň astynda aladasyzja oýnap oturan bagtyýar üç çaga şekillendirilen. Awtor tomaşaçylaryň ünsüni indi baglaryň jana girip, berkemeli bahar pyntyklaryna çekýär, taryhy kökleri bir bolan doganlyk iki halkyň medeni gatnaşyklary-da barha berkeýär.


text:
Isler öz ýurduňda isler daşary ýurtlaryň ýokary okuw jaýlarynda bolsun, uniwersitetde bilim almak her bir ýaş oglan-gyzyň we olaryň ene-atalarynyň baş arzuwlarynyň biri bolsa gerek. Okamak, öwrenmek, bilim almak, özüňe, maşgalaňa we ýurduňa peýdaly ýaşlar bolup ýetişmek gör nähilli ajaýyp duýgu!
“Peýdaly bolýan wagtyň gazanmak” şygary astynda öz işlerini amala aşyrýan Atawatan Topary, gelejegimiz bolup durýan ýaş oglan-gyzlarymyzyň daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw jaýlaryna ýerleşmek amallary boýunça maslahat hyzmatlaryny hödürleýär we şu maksat bilen ilkinji nobatda Türkiýäniň abraýly birnäçe uniwersiteti bilen “Ygtyýarly Wekil” ylalaşygyna gol çekişdi.
Indi Siz ýaş oglan -gyzlar, Stambul şäherinde ýerleşýän birnäçe uniwersitete, şol uniwersitetiň ygtyýatly wekili bolup durýan Atavatan Danışmanlık şereketiniň maslahat hyzmatlary bilen ýerleşip bilersiňiz!
Stambul şäherinde Türkiýäniň kanunçylygyna laýyklykda terjime we maslahat hyzmatlaryny hödürleýän Atavatan Danışmanlık şereketi şol uniwersiterler barada giňişleýin maglumatlar bermek, resminamalaryňyzy taýynlamak we terjime etmek, şeýle hem, uniwersitete ýerleşdirmek ulgamynda maslahat hyzmatlaryny berýär.
Siz Atavatan Danışmanlık şereketiniň resmi IMO hasabyna goşulyp has giňişleýin maglumatlary alyp bilersiňiz!
IMO Atavatan :
+90 538 086 26 06
+90 532 401 71 52
Atavatan Danışmanlık ve Tercüme Merkezi
Aksaray mahallesi Koçibey sokak, Erler Apt No:34 D:7 Kat:4 Fatih/ İstanbul
E: Mail Adres : atavatanltd@gmail.com
Telefon : +90 532 401 71 52 (Türkiye)
Telefon : +90 212 633 4000
IMO Atavatan 1 : +90 532 401 71 52
IMO Atavatan 2 : +90 538 086 26 06
WhatsApp Atavatan : +90 532 401 71 52


text:
Türkmenistanyň we Päkistanyň Prezidentleri döwletara gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge ymtylýandyklaryny beýan etdiler.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Päkistan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mamnun Huseýniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.
Telefon arkaly söhbetdeşligiň barşynda Türkmenistanyň we Päkistanyň Baştutanlary ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary derejesini bellediler hem-de olary giňeltmäge taýýardyklanyny tassykladylar. Syýasy ulgamda döwletara gatnaşyklary barada aýtmak bilen, söhbetdeşler häzirki döwrüň möhüm meseleleri boýunça, hususan-da, parahatçylygy we ählumumy howpsuzlygy üpjün etmekde, durnukly ösüşiň maksatlaryny gazanmakda iki dostlukly ýurduň garaýyşlarynyň gabat gelýändigini nygtadylar.
Päkistanyň tutuş adamzat üçin ähmiýetli bolan türkmen döwletiniň halkara başlangyçlaryny gollaýandygyny bellemek bilen, Prezident Mamnun Huseýiin biziň ýurdumyzyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda netijeli teklipleri ilerletmek we ozaly bilen, energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek hem-de döwrebap ulag-aragatnaşyk ulgamyny döretmek boýunça alyp barýan giň gerimli işlerine ýokary baha berdi.
Döredijilikli başlangyçlary durmuşa geçirmekde berilýän goldaw üçin minnetdarlyk bildirmek bilen, milli Liderimiz ýurdumyzyň Päkistanyň dünýä ýüzündäki halkara abraýyna we eýeleýän ähmiýetli ornuna uly hormat bilen garaýandygyny belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz sebitde durnuklylygy, howpsuzlygy we rowaçlygy üpjün etmek maksadynda bilelikdäki gatnaşyklary işjeňleşdirmek babatda pikirini beýan etdi.
Söhbetdeşligiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pakistanly kärdeşini fewral aýynyň ikinji ýarymynda geçiriljek çärelere—Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan gaz geçirijisiniň owgan böleginiň, şu ugur boýunça optika-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň düýbüni tutmak, Türkmenistan-Owganystan-Päkistan elektrik geçiriji ulgamyny gurmak, şeýle hem Türkmenistanyň öz hasabyna, maddy-enjamlaýyn serişdeleriniň we işgärleriniň hasabyna gurýan Serhetabat-Turgundy demir ýoluny işe girizmek mynasybetli geçiriljek dabaralara gatnaşmaga çagyrdy.
Prezident Mamnun Huseýn çakylyk üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, sebitiň durnukly ösmegi üçin möhüm ähmiýete eýe bolan çärelere gatnaşmaga taýýardygyny tassyklady. Päkistanyň energetika ulgamynda, şol sanda elektrik energiýasyny we gazy ibermek babatda Türkmenistan bilen özara gatnaşyklara uly gyzyklanma bildirýändigini aýtdy, munuň özi ýurduň energiýa serişdelerine bolan islegi bilen şertlendirilendir. Dostlukly döwletiň Baştutany TOPH transmilli gazgeçirijisiniň gurulmagynyň ähli ugurlarda – diňe sebitde däl-de, eýsem, dünýä derejesinde ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam etjekdigini belledi.
Päkistanyň Baştutany ulag-aragatnaşyk ulgamynda hyzmatdaşlyk meselesi barada durup geçmek bilen, sebitara ulag ýollaryny döretmek meselelerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň teklipleriniň möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Mamnun Huseýn öz ýurdunyň Türkmenistanyň bu ugurda başyny başlan taslamalaryna gatnaşmaga isleg bildirýändigini tassyklady.
Söhbetdeşler hökümetara ylalaşyklaryny amala aşyrmagyň barşyna oňyn baha berip, häzirki ýagdaýlary hem-de geljek üçin döwri nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlediler. Şu ýyl iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna 25 ýylyň dolandygyny belläp, döwlet Baştutanlary geljekde hem Türkmenistan we Päkistan üçin ileri tutulýan ugurlarda tagallalary birleşdirmäge taýýardyklaryny tassykladylar.
Şeýle hem söhbetdeşligiň barşynda ynsanperwer ulgamda özara gatnaşyklar meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň we Päkistanyň arasyndaky medeni gatnaşyklaryň baý taryhy we çuňňur däpleri bolup, taraplar şolary ugur edinmek bilen, ylym, bilim we saglygy goraýyş ugurlary boýunça hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýärler.
Iki ýurduň Liderleri türkmen-pakistan gatnaşyklarynyň uly mümkinçilikleriniň bardygyny kanagatlanma bilen belläp, döwletara gatnaşyklaryny giňeltmek we täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak babatda pikirlerini aýtdylar.
Telefon öhbetdeşliginiň ahyrynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Mamnun Huseýn Türkmenistanyň we Päkistanyň arasyndaky netijeli gatnaşyklara geljekde hem ynanyşmak, açyklyk we özara düşünişmek ruhunyň mahsus boljakdygyna ynam bildirip, birek-biregi ýetip gelýän Täze ýyl mynasybetli gutladylar hem-de iki ýurduň halklaryna abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdiler.


text:
Döwrüň sesine ses goşup, işde, okuwda, döredijilikde, çaga terbiýesinde görelde bolýan zenanlarymyz bu gün eziz Diýarymyzyň bedew batly ösüş-özgerişlerine mynasyp goşant goşmakda öwgä mynasyp işleri alyp barýarlar. Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň ähli babatlarda üstünlikli jemlenmeginde zenanlarymyzyň aýratyn ornunyň bolandygyny aýdyp geçmek ýakymly. 2017-nji ýyl bolsa, halkymyzyň durmuşynda ýatdan çykmajak taryhy ýyllaryň biri bolar. «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly» diýip yglan etmek bilen, mähriban Arkadagymyz Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dünýä ýaň saljak ýylyny has-da dabaralandyrdy. Hormatly Prezidentimiziň 2017-nji ýylyň «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly» diýlip yglan edilmegi mynasybetli köpçülikleýin bedenterbiýe-sport hem-de sagdyn durmuş-medeni çäreleri ýokary derejede guramaçylykly geçirmek maksady bilen gol çeken Kararyna laýyklykda, bu ýylda geçiriljek dabaralaryň we çäreleriň meýilnamasynyň tassyklanylmagy, iri sport baýramçylygyna görülýän taýýarlyk işleriniň has-da giň gerime eýe bolmagyna itergi berdi. Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň işjeň agzalarynyň hem-de ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň ýakynda geçiren derwaýys söhbetdeşligi hem türkmen taryhyna, şeýle-de dünýä sportunyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyljak bu ýylyň dabaralary bilen utgaşdy.
«Ýörelgämiz — sagdynlyk, şygarymyz — ruhubelentlik». Ynha, şeýle at bilen geçirilen söhbetdeşlik diýseň işjeň häsiýete eýe boldy. Ruhubelentligi şygar, sagdynlygy ýörelge edinen zenanlarymyzyň her biriniň kalbyny gurşap alan buýsanç duýgulary söhbetdeşlikde edilen çykyşlarda giň beýan tapdy. Ilkinji nobatda, söhbetdeşlikde Aziada—2017-niň resmi keşbi we tumary barada buýsançly gürrüňleriň edilendigini agzamak bolar. Çünki sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy hökmünde ata Watanymyzyň täze keşbini kemala getirjek Aşgabat Aziadasynyň resmi nyşanynda we tumarynda ýurdumyzyň milli özboluşlylygy, taryhy we medeni aýratynlyklary, halk däp-dessurlary, tebigat dünýäsi jemlenendir. Olaryň ajaýyp sazlaşygyndan bolsa, Aziada—2017-niň çuň many-mazmuna eýe bolan keşpler toplumy emele gelýär. Aziýa oýunlarynyň tumary hökmünde türkmen alabaýynyň milli hem sport lybasyndaky şekili bolsa, merdi-merdanalygy, hüşgärligi, wepalylygy, gaýduwsyzlygy we sport hyjuwyny alamatlandyrýar. Bu ajaýyp häsiýetler «Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.» şygary astynda geçirilýän iri sport baýramçylygynda türkmen türgenlerini ýeňişlere ruhlandyryp, halkymyzyň sagdynlygyny we ruhubelentligini bütin dünýäde dabaralandyrar.
Derwaýys söhbetdeşlige gatnaşan Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň uly mugallymy, Oguljennet Jumabaýewa bu barada şeýle diýýär:
— Berk bedenli, sagdyn ruhly nesli kemala getirmek, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgesini we endiklerini berkarar etmek mähriban Prezidentimiziň alyp barýan syýasatynyň özenini düzýär. Çünki sagdyn jemgyýetde sagdyn nesliň kemala gelmegi, ýurdumyzyň gülläp ösüşlerinden, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşynyň has-da gowulanmagyndan nyşan. Halkymyzyň saglygyny gorap saklamakda, ýurdumyzda sagdyn jemgyýeti döretmekde bolsa, sport we bedenterbiýäniň möhüm orny bar. Sport — güýç-gaýratyň, gözelligiň, sagdynlygyň, ruhubelentligiň we täze belentliklere okgunlylygyň beýanydyr. Süňňüň sagat, ruhuň belent bolanda, okuwa-da, işe-de höwesli bolýarsyň. Hormatly Prezidentimiz halkymyzyň, esasan hem ýaş nesliň sport we bedenterbiýe bilen meşgullanmagy üçin ähli şertleri döredýär. Döwlet Baştutanymyzyň taýsyz tagallalary bilen bu gün türkmen sporty ösüşiň hil taýdan täze derejesine çykyp, dünýäniň sport ulgamlarynyň dürli ugurlary boýunça ynamly öňe barýar. Bu bolsa türkmen türgenleriniň Aşgabat Aziadasynda üstünlikli çykyş edip, uly ýeňişleri gazanjakdyklaryna bolan berk ynamy döredýär. Bagtyýar halkymyzy ynamly ýollar bilen öňe alyp barýan Gahryman Arkadagymyza alkyşlarymyz bimöçberdir. Milli Liderimiziň ömri uzak, jany sag bolsun!
Hawa, abadan ýurtda, parahat durmuşda il-ýurt bähbitli döwletli işlere goşant goşmak her birimiz üçin uly bagt, belent mertebe. Öňde duran beýik işleriň, belent sepgitleriň saglyk bilen, ýokary ruhubelentlikde üstünlikli amal edilmeginde gujur-gaýratly zenanlarymyzyň hem mynasyp goşandy bolar. Bagtyýar zamanada ýaşaýan halkymyzy belent sepgitlere, nurana maksatlara ýetirmegi maksat edinýän döwlet Baştutanymyza beýik işlerinde egsilmejek rowaçlyklary arzuw edýäris.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Ynsan topragy «Ene toprak», «Ene ýer» diýip arzylaýar. Ene derejesine çenli beýgelen toprak hem bütin synasy bilen hemişe ynsana hyzmat etmegiň aladasyndamyş. Şol hyzmat hem ony bagtly edýärmiş. Köne kitaplaryň birinde topragyň synasyndaky her bir ýeriň ýa-ha ekin meýdany, ýa-da adamlar geçer ýaly ýol bolmagyň arzuwyndadygy barada okapdym. Beýik Ýüpek ýoly hakynda oýlananyňda, bu şanly ýoluň geçen topraklarynyň bagty hakynda-da biygtyýar oýa batýarsyň.
Mundan telim asyr ozal ýüpek söwdasyny etmek maksady bilen döräp, wagtyň geçmegi bilen hem adynyň başyna «Beýik» sözi goşulan ýoluň şany heňňamlar aýlanyp, döwürlerden geçenden soňra, has hem beýgelýär. Şol şan-şöhrat hem çeşmesini ýoluň ýüreginden — Türkmenistandan alyp gaýdýar. Halky bagtyýar döwranyň goýnunda ýaşaýan Türkmenistan milli Lideriniň — hormatly Prezidentiniň hem aýdyşy ýaly, Beýik Ýüpek ýoluny täze nusgada dikeldýär. Özi-de «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýen beýik şygary baýdak edinen ýylda.
Sport — parahatçylygyň ilçisi. Diýmek, sport gadymy ýoly täze röwüşde dikeltmegiň hem esasy gurallarynyň biri bolmaly. Bu berkarar Türkmenistanda hut şeýle hem boldy. Ak gyş bilen ýaşyl baharyň sepgidinde —
26-njy fewralda hormatly Prezidentimiz Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça ylgaw ýaryşyna, welosipedli ýörişe hem-de «Amul—Hazar 2018» halkara awtorallisiniň taýýarlyk işlerine badalga berdi.
Tutuş ýurt, tutuş halk bilen bagly şeýle iri tutumlar iň päkize ýollarda geçirilmeli. Şu pikirden çen tutsaň, şol gün Türkmenabat şäherinde bahary buşlap, ýagşyň ýagmagy asla tötänlige däl. Şol ene tebigat hem ak ýagyş bilen beýik işiň başyny tutan ogullaryna ak pata beren bolmaly.
Hemişe, her işde bolşy ýaly, 2018-nji ýylyň esasy wakalarynyň hataryndan mynasyp orun aljak ýaryşlaryň badalgasyny ýene-de milli Liderimiziň özi berdi. Körpe nesliň wekilinden Beýik Ýüpek ýolunyň ylgaw taýajygyny kabul eden döwlet Baştutanymyz ony eline alyp, ylgaw ýaryşynyň ilkinji menzillerini geçdi. Welosipedli ýörişe-de milli Liderimiz badalga berdi. Türkmenabat şäheriniň Bitarap Türkmenistan köçesiniň ugry boýunça geçilen ilkinji menziller bu ýaryşlaryň bütin dowamyna sportuň, öňegidişligiň ruhunyň çaýyljakdygyny bagyşlady.
Ýada salyň! Geçen ýyl Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanan atly ýörişiň her baran ýeri nähili uly toý dabaralaryna beslendi. Bu ýörişiň üsti bilen türkmen topragynyň her bir şäheri, her bir etraby Aziadanyň toýuny tutdy. Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça ylgaw hem-de welosiped ýaryşlary hem şu röwüşde geçiriler. Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginden habar berlişine görä, bu ýaryşlar her welaýatda we Aşgabat şäherinde birnäçe günläp geçirilmek bilen, olaryň geçirilýän ýerleri Beýik Ýüpek ýoly geçen taryhy menzil-mekanlar bilen baglanyşykly bolar. Lebap welaýatyndaky ýaryşlar Türkmenabat şäheriniň Bitarap Türkmenistan köçesinden badalga alan bolsa, Marydaky ýaryşlar mart aýynyň ahyrynda Gadymy Merw döwlet taryhy-medeni goraghanasyndan, Ahalda Mary welaýatynyň Oguz han etrabyndaky awtomobil köprüsinden, Aşgabatda Arçabil şaýolundan, Daşoguzda Görogly etrabyndaky Yzmykşir galasyndan, Ahalda — ikinji tapgyrda Paryzdepe ýadygärliginden, Balkanda bolsa Bäherden etrabynyň Bamy obasyndan badalga alar.
Şu ýerde «Zenan kalbynyň» okyjylarynyň ünsüni ylgaw ýaryşy bilen bagly bir ýakymly ýagdaýa çekmek isleýäris. Ozal hem habar berlişi ýaly, Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça geçiriljek ylgaw ýaryşy estafetalaýyn häsiýete eýe bolar. Ylgawyň hut şu görnüşi boýunça Türkmenistanyň zenanlar ýygyndysynyň Aşgabat Aziadasynda bürünç medala mynasyp bolandygy okyjylarymyzyň ýadyndadyr. Zenan ýeňil atletikaçylarymyz bu üstünligi ýakynda Eýranda geçirilen Ýapyk binalardaky Aziýa çempionatynda hem gaýtaladylar. Diňe şu maglumatlaryň özi hem türkmen türgenleriniň, esasan hem, zenan türgenleriň estafeta ýaryşy boýunça tejribesini artdyrýandygyny görkezýär.
...Şol gün «Amul—Hazar 2018» halkara awtorallisiniň taýýarlyk tapgyryna hem badalga berildi. Bu ýaryş ýurdumyzda şu ýyl geçiriljek halkara ýaryşlaryň iň irileriniň biri bolar.
2009-njy ýyldan bäri yzygiderli geçirilýän «Ýüpek ýoly» halkara ralli ýaryşynyň ilkinji pellehanasynyň Aşgabat bolandygyny, özi hem şol ýaryşyň ýokary guramaçylyk bilen geçirilendigini ýatlasak, «Amul—Hazar 2018» ýaryşlarynyň hem dünýä jemgyýetçiliginde uly seslenme döretjekdigine bil baglap bileris.
Ekologiýany goramak türkmen topragynyň gündogaryndan günbataryna uzajak ýaryşyň esasy aýratynlyklarynyň biri bolar. Muny hormatly Prezidentimiz 26-njy fewralda Türkmenabat şäherinde geçirilen badalga beriş dabarasynda hem aýratyn nygtady. Ýaryşy ýokary derejede geçirmekde we ekologiýa meseleleri babatynda meşhur «Africa Eco Race» halkara awtorallisiniň ýolbaşçysy, dünýäniň birnäçe gezek çempiony, 70 ýaşly hünärmen Žan-Lui Şlesser we onuň ýolbaşçylygyndaky topar maslahatçy bolar. Ýaryşyň guramaçylyk meseleleri boýunça Fransiýanyň «Amaury Sport Organization» kompaniýasy bilen hem hyzmatdaşlyk saklanylýar.
«Amul—Hazar 2018» halkara awtorallisi 5 tapgyrda geçiriler. Onuň tapgyrlarynyň aglaba bölegi Garagum çölüniň içinden geçýär. Türkmen çölüniň halkara awtoralli ýaryşlaryny geçirmek üçin nädereje amatlydygyna bolsa halkara hünärmenler 2009-njy ýylda geçirilen awtorallide hem göz ýetirdiler.
Mahlasy, üstümizdäki ýyl, edil geçen ýylda bolşy ýaly, ýene-de iri sport wakalaryna beslener. Oňa hormatly Prezidentimiziň hem aýdyşy ýaly, ýurdumyzyň raýatlarynyň ýedi ýaşlysyndan ýetmiş ýaşlysyna çenli gatnaşyp biler. Diýmek, biziň her birimize Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça geçirilýän sport baýramçylygyna dahylly bolmak bagty garaşýar.
Agageldi ITALMAZOW, žurnalist.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com