text:
Soňky wagtlarda derman kabul edilenden soň allergiki täsire uçrap, lukmançylyk edaralaryna ýüz tutýan adamlaryň sany barha köpelýär. Adamlaryň köpüsi lukmanlara ýüz tutman, özlerini özleri bejermäge synanyşýar. Olar köplenç haýsydyr bir derman serişdesiniň reklamasyny görüp, dermanhana ylgaýarlar-da, şol dermany satyn alýarlar. Olar bu dermanyň özlerine ýarap-ýaramaýandygy bilen düýbünden gyzyklanmaýarlar.
Biz derman serişdelerini dogry kabul etmek babatdaky käbir maglumatlary siziň dykgatyňyza hödürlemekçi.
Birinji we iň esasy kada: dermany satyn almazdan öň hökman lukman bilen maslahatlaşyň. Haýsydyr bir derman serişdelerini hünärmen lukman bilen maslahatlaşman, özbaşdak ulanmak örän howpludyr. Bu allergiki täsirleriň bolmagyna, käwagtlar bolsa, zäherlenmä uçradyp biler.
Dermanlaryň keseli bejermän, organizmiň goranyş güýjüne bu keseli ýeňmäge kömek berýändigi hemişe ýadyňyzda bolsun. Haýsydyr bir organizmiň dermany kabul edişi ony kabul edýän adamyň ýaşyna, saglyk ýagdaýyna we hatda dermanyň kabul edilýän wagtyna bagly bolýar. Belli bir dermany satyn almazdan öň, bu babatda lukman bilen maslahatlaşyň. Şu wagt başga dermanlary kabul edýän bolsaňyz, olar barada lukmana habar beriň. Bu dermanlaryň size nähili täsir edýändigini jikme-jik gürrüň beriň.
Derman serişdeleri ulananylanda ýüze çykýan erbet täsirlere uçramaz ýaly, şu aşakdaky talaplary berjaý ediň:
Derman serişdesiniň ýanyna beklenen annotasiýany (düşündiriş hatyny) ünsli okaň. Annotasiýada berlen görkezmelere we lukmanyň beren maslahatlaryna doly eýeriň.
Dermanlary diňe suw bilen içiň. Şireli suwlary, çaýy, gazlandyrylan içgileri, aýratyn hem spirtli içgileri ulanmak düýbünden nädogry. Mysal üçin, derman çaý bilen içilende, ol eremeýän birleşmeleri emele getirýär-de, çöküp galýar. Şireli suwlar bolsa käbir dermanlary zähere öwrüp bilýärler. Bu spirtli içgiler babatda hem şeýledir.
Dermany kabul etmegiň wagty lukmanyň maslahatyna baglydyr. Ýöne şuny bilip goýuň: nahardan öň içilmeli diýlip bellenilen derman nahardan 30-40 minut öň kabul edilmeledir. Muňa iýmit siňdirişi gowulandyrmak üçin bellenilen dermanlar degişli däldir. Bu dermanlary naharyň dowamynda kabul etmelidir.
Nahardan soň kabul etmeli diýlip bellenilen dermanlary bolsa nahar iýip bolanyňyzdan iki sagat soň kabul etmelidir.
Uky dermanlar ýatylmazdan ýarym sagat öň kabul edilmelidir.
Dürli dermanlary şol bir wagtda kabul edilmese gowudyr.
Ýörite görkezmeleriň bolmadyk ýagdaýynda dermanlary bitinligine kabul edilse gowudyr. Olary çeýnejek, owratjak, suwda eretjek bolup azara galmaň.
Siziň kesel alamatlaryňyz başga bir adamyňky bilen meňzeş bolsa-da, başga birine bellenilen dermanlary kabul etmäň!
Ilki bilen gerekli dermany alandygyňyza göz ýetiriň. Diňe şondan soň dermany kabul ediň.
Suwuk dermanlary kabul etmezden öň çüýşejigi çaýkaň.
Dermanlary çygdan we ýylylykdan goraň. Eger dermany holodilnikde saklamaly bolsa, onuň doňmagyna ýol bermäň.
Dermanyň çykarylan senesine üns beriň. Ol gutynyň ýa-da gabyň daşynda görkezilendir. Eger ulanyş möhleti görkezilmedik bolsa, dermany alanyňyza-da bir ýyldan köp wagt geçen bolsa, gowusy bu dermany zyňyň.
Dermanlardan zäherlenilen ýagdaýlarda edilmeli ilkinji kömek.
Derrew Tiz kömegi çagyryň. Syrkawy ýeke goýmaň.
Eger syrkaw özünden gidip, ýürek urgusy duýulmaýan bolsa, oňa emeli dem berip, tizden-tiz ýüregiň daşky owkalamasyna başlaň.
Tiz kömek ýetip gelýänçä, syrkawyň ýürek-öýken reanimasiýasyny dowam etdiriň.
Syrkawy ögedip, gaýtartjak bolmaň.
Eger syrkawyň özi gaýtarsa, onuň agzyny gusukdan arassalaň-da, emeli dem berşi dowam etdiriň.
Zäherlenmä sebäp bolan dermanyň gutusyny reanimasiýa bölümine beriň.
Dermanlary nähili kabul etmeli
Organizmiň gerdejikleri ýa-da suwuk dermanlary has oňat özleşdirmegi üçin, olary dogry kabul etmelidir. Dermanyň kabul edilýän wagty — nahardan öň ýa-da soň — örän wajypdyr. Sebäbi iýmitiň düzümindäki käbir maddalar dermanyň oňat özleşdirilmegine ýardam berse, käbirleri, tersine, muňa zyýan berýär.
Biziň kabul edýän dermanlarymyz aşgazandan geçip, inçe içegä barmaly. Şol ýerde-de derman biziň ganymyza geçmeli. Derman serişdeleri nahar bilen ýa-da nahar iýlen badyna kabul edilse, aşgazanyň işläp çykarýan duz ergini dermanlaryň güýjüni gaçyrýar. Mysal üçin, duz erginleri ösümlikden ýasalan dermanlara erbet täsir edýär. Aşgazanasty mäziň şiresiniň fermentleri lewomitisini bütinleý dargadyp, onuň güýjüni gaçyrýar.
Şeýle-de dermanlaryň özleşdirilişini haýalladaýan iýmitler bardyr. Mysal üçin, süýt önümleri, düzüminde fitin bolan azyklar (bugdaý çöregi, hoz) we kofe, çaý ýaly içgiler demir derman serişdeleriň (ferrokal, ferroplesk we başg.) özleşdirilişini çäklendirýär. Şonuň üçin-de olary bile kabul etmeli däldir.
Düzüminde belok we foliý turşusy bolan azyklar (bagyr, ýumurtga, et) sulfanilamidleriň (sulfalen, biseptol, etazol we başg) özleşdirilmegine päsgel berýär.
Ýagly naharlar hem dermanlaryň özleşdirilişini haýalladýar. Şonuň üçin-de, böwrek keseli bolan adam digoksin bilen ýagly iýmiti kabul edýän bolsa, dermanyň mukdaryny köpeltmeli bolýar. Uglewodlar bolsa, tersine, dermanyň özleşdirilişini tizlendirýär.
Buşukdyrjy derman serişdeleri organizmden kalini ýuwup çykarýar. Şonuň üçin-de, olaryň kabul edilen ýagdaýynda düzüminde kaliý bolan azyklary (noýba, ýer almasy, arahis) iýmeli.
Galkan görnüşli mäzi bejerýän dermanlar kabul edilende kelemiň ähli görnüşlerinden saklanmalydyr, sebäbi olar dermanlaryň dikelden deňagramlylygyny bozýarlar.
Eger siz gan basyşyny peseldýän dermanlary kabul edýän bolsaňyz, onda düzüminde natriý (nahar duzy) we kaliý (peýnir, tworog, noýba) bolan azyklary azrak iýmeli.
Bromly dermanlar kabul edilende duzly naharlary iýmejek bolmaly. Sebäbi olar bromyň rahatlandyryjy täsirini gowşadýar.
Käbir dermanlar nahar bilen birleşip, eremeýän maddalary emele getirýärler. Şonuň üçin-de iýlen nahar haýal siňdirilip, aşgazandan uzak saklanýar-da, derman içegä kabul edilenden 4-5 sagat soň ýetýär we öz şypa beriji güýjüni ýitirýär. Şular ýaly dermanlara papawerin, krasawkanyň alkaloidi, noşpa dagylar degişlidir. Şonuň üçin-de, şu dermanlary ajöze (nahardan 3-4 sagat soň ýa-da nahardan 30-60 minut öň) kabul edilmelidir.
Käbir gerdejikler duz ergininiň täsirinden goraýan örtükde çykarylýar. Bu dermanlar ajöze kabul edilende 10-15 minutdan içegä düşüp, gana siňip başlaýar. Eger dermanyň ýörite örtügi bolmasa, onuň ajöze kabul edilen ýagdaýynda dermany owradyp, suw bilen içmeli.
Antibiotikleri (eritromisin, oleandomisin we başg.) ajöze kabul etmelidir. Eger dermanyň düşündiriş hatynda ony kabul edilmeli wagty barada aýdylmaýan bolsa, ony ajöze kabul etmek maslahat berilýär.
Emma nahardan soň ýa-da naharyň dowamynda kabul edilmeli dermanlar hem bardyr. Olar turşulygyň we naharyň täsirlerine durnukly bolýar. Bulara A, E witaminleri, poliwitaminleri, lipoýewaýa kislotalar degişlidir. Nahardan soň ýa-da nahar iýlen badyna güýçli dermanlary, mysal üçin gan basyşy peseldýän dermanlary kabul etmek maslahat berilmeýär.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


c: text/html

text:
Golaýda Daşogzuň lukmançylyk orta okuw mekdebinde Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkeziniň, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi geňeşiniň hem-de TKA-nyň welaýat birleşmesiniň bilelikde guramaklarynda «ӧzgerişli ak ýollaryň rӧwşeni, sagdynly¬gyň, ruhubelentligiň gӧzbaşy» ady bilen wagyz-nesihat çäresi geçirildi. Lukmançylyk mekdebiniň mugallymlarynyň we talyplarynyň, welaýatyň saglygy goraýyş işgärleriniň gatnaşmagynda geçirilen bu dabarada TKA-nyň welaýat birleşmesiniň başlygynyň orunbasary Arslan Taganow, Türkmenisatnyň dokma senagaty işgärleriniň KA-nyň ge¬ňeşiniň başlygy, zenanlar guramasynyň agzasy Oguljeren Şyhyýewa, Daşoguz şäher polisiýa bӧlüminiň KÝÝIBB-niň gӧzegçisi Maýagӧzel Amanýazowa, Türkmenistanyň ylym we bilim işgärleriniň KA-nyň geňeşiniň başlygy Jennet Ballyýewa, welaýat polisiýa müdirliginiň ÝWB-niň 2-nji bӧlümçesiniň başlygy Allamyrat Rejepow dagylar çykyş edip, sagdyn durmuş ýӧrelgelerini durmuşa ornaşdyrmak, ýaşlaryň berk bedenli, sagdyn pikirli, ylymly-bilimli, ruhubelent, giň dünýägaraýyşly bolup kemala gelmekleri üçin dӧredilýän mümkinçilikleriň gadyryny bilmek, hormatly Prezidentimiziň ynamyna mynasyp ýaşlar bolup ýetişmekleri barada gymmatly maslahatlaryny, ӧwüt-ündewlerini berdiler. Hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri ýaşlaryň boş wagtlaryny peýdaly geçirmekleri, zyýanly endiklerden daşda durmaklary, sport bilen meşgullanyp, saglyklaryny yzygiderli berkitmekleri barada degerli gürrüňler etdiler, ýaşlara diňe ýagşy niýetleri ýaran edinip, hemişe dogry ýoly saýlamaklaryny, hormatly Prezidentimiziň gӧreldesine eýermeklerini maslahat berdiler. Şonuň ýaly-da, çykyşlaryň dowamynda beýik sepgitleri nazarlaýan Watanymyzda Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda paýtagtymyzda geçiriljek Ýapyk binalarda we sӧweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ähmiýeti aýratyn bellenildi. Mahlasy, ӧwüt-ündew çäresinde buýsandyryjy hem tolgundyryjy çykyşlar, gymmatly maslahatlar täze ӧsüşlere, beýik işlere ruhlandyryjy täsirini eçildi.
Aýjan BAÝJANOWA,
mekdebiň mugallymy, KA-nyň işjeň agzasy.
“Daşoguz habarlary” gazeti.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
30 Nisan 2015 Perşembe
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Baýramberdi Nurmuhammedowiç Annaýew başga işe geçmegi sebäpli, «Türkmengaz» döwlet konserniniň başlygynyň orunbasary wezipesinden boşadyldy.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Nepes Kadyrgulyýewiç Bäşimow «Türkmengaz» döwlet konserniniň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenildi.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Soýençnazar Nurnazarowiç Selimow Aşgabat şäheriniň Arçabil etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesine bellenildi.
***
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe saglygy goraýyş ulgamynyň maddy - enjamlaýyn binýadyny berkitmek, eneleriň we çagalaryň saglygyny goramak hem-de olary öňdebaryjy tilsimatly bejeriş-öňüni alyş hyzmatlary bilen üpjün etmek, şeýle hem Birleşen Arap Emirlikleriniň Halifa Bin Zaýed Al-Nahaýýan adyndaky Gaznasy bilen Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň arasynda Halia Bin Zaýed Al-Nahaýýan adyndaky Gaznanyň serişdeleriniň hasabyna Türkmenistanyň Mary welaýatynyň Mary şäherinde 120 orunlyk çagalar hassahanasyny gurmak barada Özara düşünişmek hakyndaky Ähtnamany ýerine ýetirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň ýanyndaky Ýer serişdeleri gullugyna Mary welaýatynyň häkimligi bilen bilelikde ady agzalan Gazna tarapyndan çagalar hassahanasynyň binasy üçin ýer bölegini bermek boýunça namalary bellenen tertipde resmileşdirmek tabşyryldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
- Türkmenistanyň raýatynyň pasportynyň nusgasy,
- Türkmenistanyň raýatynyň biometrik pasportynyň nusgasy,
- Pasportlaryň Türkiýäniň Aşgabatdaky ilçihanasynyň (bilim geňeşligi) tarapyndan tassyk edilen terjimesi
- Orta bilim hakyndaky şahadatnamanyň (atestat) nusgasy
- Atestatyň Türkiýäniň Aşgabatdaky Bilim geňeşligi ýa-da Ilçihanasy tarapyndan tassyk edilen Türk dilindäki terjimesi
- Orta bilim hakyndaky şahadatnamanyň (atestat) Türkiýäniň bilim ulgamy bilen barabarlygy barada Türkiýäniň Aşgabatdaky bilim geňeşliginiň tassyknamasy,
- Orta bilim ulgamynyň soňky 3 ýylynyň bahalarynyň ortaça görkeziji baradaky resminamany, terjimesini we Türkiýäniň Aşgabatdaky bilim geňeşliginiň tassyknamasy.
4 Temmuz 2017 Salı
Türkiýäniň Adıyaman Uniwersitetine Atestat bilen okuwa girmek mümkinçiligi
Türkiýäniň Adıyaman Uniwersitetine Atestat bilen okuwa girmek mümkinçiligi
Türkiýäniň Adyýaman adyndaky Uniwersitetinde Türkmenistanyň raýatlaryna orta bilim hakyndaky şahadatnama bilen okamak mümkinçiligi döredildi. Resminamalar 3-21 Iýul 2017 senesinde kabul edilýär. Kabul edilşik üçin Türkmenistanyň raýatlarynyň soňky 3 ýyldaky bahalarynyň jemi ortaça azyndan 5-den 3 bolmaly diýip bellenilen. Lukmançylyk fakulteti üçin bolsa bu görkeziji azyndan 4 bolmaly. Has giňişleýin maglumatlary uniwersitetiň saýtyndan (http://adiyaman.edu.tr/TR ) alyp bilersiňiz. Beýleki uniwersitetleriň bildirişlerini internetiň üsti bilen tapyp bilersiňiz. Türkiýäniň Aşgabatdaky Bilim Geňeşliginiň http://askabat.meb.gov.tr/ saýtyndan hem peýdalanyp bilersiňiz!
Adyýaman uniwersitetine ýa-da beýleki Türk uniwersitetlerine resminamalar tabşyrmak isleýän dalaşgärler üçin gerekli resminamalaryň sanawyny Size ýetirýäris.:
Bu resminamalar diňe bir Adyýaman uniwersitetine resminama tabşyrmak üçin gerekli bolman eýsem, ähli Türkiýäniň degişli okuw jaýlaryna kabul edilmek üçin ilkinji ädimdir. Türkiýede bilim almak isleýän talyplar ýokaryda sanawy görkezilen resminamalary taýýynlaýan wagty Makul Hyzmat Terjime Merkeziniň terjime hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler. Biziň terjimelerimiz Türkiýäniň Aşgabatdaky Ilçihanasy, Türkiýäniň Aşgabatdaky Bilim Geňeşligi, şeýle hem Türkmenistanyň Stambul şäherindäki baş konsullygy tarapyndan kabul edilýär. Makul Hyzmat Terjime merkezinden terjime hyzmatyny almak Size okuwa kabul edileniňizden soňraky ädimlerde hem peýda getirer. Sebäbi, terjimelerimiz Türkmenistanyň Stambul şäherindäki baş konsullygy tarapyndan tassyk bolýar, bu bolsa, Siz geljekki talyplara has ýeňillikli hyzmat bolar. Sebäbi, Siz Türkiýä giden wagtyňyz okuwa ýerleşmek üçin hem ençeme resminamalary terjime etmeli bolarsyňyz. Biziň maglumat bazamyz, Size ýeňillik we çalt terjimede mydama hyzmat berer!
Resminamaňyzy online ibermek mümkinçiliginiň bardygyny hem unutmaň. Online terjime hyzmatlaryndan peýdalanmak Size terjime merkezlerine azyndan iki gezek gidip ýol we wagt çykdajylaryny etmekden halas eder. Eger Siz Türkmenistanyň dürli welaýatlaryndan Paýtagtymyza gelýän bolsaňyz, paýtagtymyza gelmezden öň resminamalaryňyzy online ulgamdan ugradyň we Türk Ilçihanasynyň we Bilim geňeşliginiň talabyna laýyk terjimäňizi taýyn edeýliň!.
Resminalaryňyzyň suratyny çekiň we Line hasabymyzdan ýa-da elektronik poçtamyza iberiň, wagtyňyzy we ýol çykdajylaryňyzy tygşytlaň!. Line hasabymyz (ID @makulhyzmat) E-poçta salgymyz: makulhyzmat@gmail.com Tel:+8 63 78 96 73. Merkezimiziň salgysy : Andalyp köçesi 70, N 410 B. (Mir-Ýunus Emre çatrygy) Biziň resmi laýn hasabymyza goşulyň we Türkiýäniň beýleki uniwersitetleri baradaky wagtal-wagtal ýerleşdirmek meýilleşdirilýän maglumatlary hem almak mümkinçilginden peýdalanyň. Line hasabymyzda 3-nji şahslara degişli tölegli mahabatlaryň ýerleşdirilmeýändigini ýatlatýarys! Line hasabymyza goşulmak üçin :
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
“Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen Milli maksatnamasyny” ýerine ýetirmegiň çäklerinde 2017-nji ýylyň ýanwar-mart aýlarynda 484,1 million manatlyk maýa goýumlary özleşdirildi.
Hasabat döwründe şu maksatnamanyň çäklerinde 1 sany saglyk öýi, 281,5 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlary, 150 kilometr inženerçilik ulgamlary we desgalary, 897,3 kilometr aragatnaşyk ulgamy guruldy. 64 sany durmuş we medeni maksatly binanyň, 30 sany suw arassalaýjy desganyň, şeýle hem 2150,8 kilometrlik inženerçilik ulgamlarynyň, 491,7 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy dowam edýär.


text:
Iki günüň dowamynda — 28-29-njy noýabrda Aşgabadyň Sergi köşgünde Türkmenistanyň pagta önümleriniň V halkara sergi-ýarmarkasy hem-de «Türkmenistanyň pagta önümleri we dünýä bazary» atly halkara maslahaty geçirildi. Forumy “Türkmenpagta” döwlet konserni, Türkmenistanyň Döwlet haryt çig-mal biržasy hem-de ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasy guradylar.
Serginiň işine Türkmenistanyň oba hojalyk toplumynyň, esasan-da, pagtaçylyk pudagynyň edara-kärhanalarynyň bölümleri hem-de Russiýadan, Hytaýdan, Beýik Britaniýadan, Bangladeşden, Türkiýeden, Germaniýadan, Italiýadan, Hindistandan, Latwiýadan, Moldowadan, Belarusdan, Gazagystandan, Özbegistandan we beýleki döwletlerden daşary ýurt kompaniýalarynyň we guramalarynyň 80-sine wekilçilik edýän dünýäniň 27 ýurdundan hyzmatdaşlar gatnaşdylar.
Baý mazmunly ekspozisiýalar we özboluşly bezelen diwarlyklar ýurdumyzyň edara-kärhanalary—dokma, pagtany gaýtadan işleýän senagat, söwda, hojalyk jemgyýetleri, telekeçiler tarapyndan görkezildi. Sergä gatnaşanlaryň hatarynda “Türkmenpagta” Döwlet konserni, “Ak altyn” satyn alyş kärhanasy, Türkmenistanyň döwlet haryt-çig mal biržasy, “Türkmenhaly” döwlet birleşigi, gymmatly çig maly gaýtadan işleýän hem-de pagtadan önüm öndürýän kärhanalar bar.
Daşary ýurtly gatnaşýanlaryň arasynda diňe bir oba senagatynda däl, himiýa, maşyngurluşyk, metallurgiýa senagatynda işleýän kompaniýalar we kärhanalar, obasenagat toplumyny tehniki, çig mal taýdan üpjün etmekde hyzmatdaşlyk alyp barýanlar bar. Arasynda Türkmenistanyň köpden bäri hyzmatdaşlary bolan «Maschio Gaspardo» (Italiýa), «Project Trading Limited» (Turkiýe), «Claas» (Germaniýa), «Central Cotton Comp. LTD» (ABŞ), «ICT Cotton Limited" (Italiýa), «Premier Cotton Spinning» (Bangladeş), «Lemken» (Germaniýa), «Valley» (ABŞ), «Ruchim S.R.L» (Moldowa), "Bayer" (Germaniýa) we beýleki kompaniýalar önümleriniň giň görnüşlerini görkezdiler.
Sergi-ýarmarkanyň çäklerinde Sergi köşgüniň maslahatlar zalynda ýörite ugurly pudak edaralarynyň hünärmenleriniň hem-de obasenagat pudagynyň kompaniýalarynyň wekilleriniň, ýurdumyzyň öňden gelýän hem-de geljegi uly hyzmatdaşlarynyň, oba hojalyk maşyngurluşyk kärhanalarynyň hünärmenleriniň, oba hojalykçy alymlaryň hem-de pudagyň esasy bilermenleriniň gatnaşmagynda “Türkmenistanyň pagta önümleri we dünýä bazary” atly halkara maslahaty geçirildi.
Maslahat iki bölümçede dowam etdi. Olar S.A.Nyýazow adyndaky oba hojalyk uniwersitetinde hem-de oba hojalyk toplumyň binasynyň maslahatlar zalynda guraldy.
Türkmenistanyň pagta önümleriniň V halkara sergi-ýarmarkasy hem-de ”Türkmenistanyň pagta önümleri we dünýä bazary” atly halkara maslahata gatnaşyjylara halkara nusgaly diplomlar gowşuryldy.
Pudaklaýyn forumyň işi tamamlanandan soň, oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler.


text:
V Aziýa oýunlara taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komiteti şu gün Aşgabat Olimpiýa toplumynda aprel aýynyň ahyrynda geçiriljek synag çäreleri barada jikme-jik maglumatlary aýan etdi.
Bir wagtyň özünde “Inspiring Ashgabat” şygarynyň astynda geçiriljek synag çäreleriniň çäginde agyr atletika boýunça ulularyň arasynda Aziýanyň çempionaty, Kikboksing boýunça WAKO guramasy tarapyndan gurnalýan Aziýanyň çempionaty, gysga aralykda ýüzmek boýunça halkara ýaryşy geçiriler.
V Aziýa oýunlara taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitetiň başlygy Daýanç Gulgeldiýew: “Biziň üçin Aşgabadyň Olimpiýa toplumynda iki sany Aziýa çempionatyny geçirmek uly hormatyň we goýulýan sarpanyň aýdyň nyşanydyr. Sentýabr aýynda geçiriljek Oýunlarda belent başarnyk derejelerini kesgitleýän örän abraýly hasap edilýän çärelerdir.” diýip nygtady.
Soňra D. Gulgeldiýew “Aşgabat Olimpiýa komitetinde ilkinji gezek işler birnäçe desgalarda we bir wagtyň özünde alnyp barylar, şeýle-de bu çäreler tomaşaçylar üçin Olimpiýa toplumynda ýaryşlara tomaşa etmäge örän gowy mümkinçilikdir”, diýip sözüni dowam etdi.
Üç sany aýratyn çäre “Inspiring Ashgabat” atly çäreleriniň konsepsiýasyna girip, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.” atly şygaryny beýan edýär.
Agyr atletika boýunça ulularyň arasynda Aziýa çempionaty 23-nji aprelde başlap, tä 29-njy aprele çenli agyr atletika arenasynda dowam eder. Ýaryşlaryň dowamynda türgenler jemi 144 medal üçin güýç synanşarlar. Medallar her agram derejesi boýunça silterläp götermek, itekläp götermek we gazanylan umumy netije boýunça gowşurylar. Rio 2016 Oýunlarynda agyr atletika boýunça Aziýaly ussat türgenler jemi 45 medalyň 31-ine mynasyp boldular.
Agyr atletika boýunça Aziýa federasiýasynyň Baş kätibi jenap Mohamed Jaloud: “Ýylyň iň wajyp çäresi Aşgabat şäherinde geçirilýändigi biz üçin örän begendirýän wakadyr. Aziýanyň türgenleri üçin desgalar we Aşgabat şäherine gelip Oýunlardan öň tanyşmak üçin hem ajaýyp mümkinçilikdir”, diýip belledi.
Kikboksing boýunça Aziýa çempionaty 26-30-njy aprelde başa-baş söweş sungaty sport toplumynda geçiriler. 20 ýurtdan gelýän türgenler bäş günüň dowamynda ussatlygyny görkezmek we medal gazanmak maksady bilen ýaryşarlar. Ringde geçirilýän ýaryş erkekleriň arasynda 27 dereje, aýallaryň arasynda bolsa 10 dereje boýunça we tatamide erkekleriň arasynda 28, aýallaryň arasynda 16 dereje boýunça geçiriler. Netijede çäräniň dowamynda 354 sany medal gowşurylar.
Kikboksing boýunça Aziýa konfederasiýasynyň (WAKO ASIA) prezidenti we WAKO-nyň (Halkara federasiýa) wise-prezidenti jenap Nassiriniň aýtmagyna görä: “Şu wagta çenli geçirilen Aziýanyň çempionatlarynyň iň ulusyny geçirmäge mümkinçiligi bolan we başa-baş söweş sungaty sport toplumyny öz içine alýan Aşgabat Olimpiýa toplumynda haýran galdyryjy desgalar ýerleşýär. Aziýanyň ussat türgenleriniň gelmegine garaşylýar we biz ýaryş geçirilýän derejesi örän ýokary bolar diýip umyt edýäris.”
Şu halkara ýaryşlardan başga, Türkmenistanyň Suwda ýüzmek boýunça federasiýasy ilkinji gezek gysga aralykda ýüzmek boýunça halkara ýaryşyny gurnaýar. Bu ýaryş gysga aralykda ýüzmek boýunça ýapyk görnüşli ýaryş täze gurlan suw sport toplumynda geçiriler. 2017-nji ýylyň 26-27-nji aprelinde goňşy ýurtlardan, ýagny Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Özbegistandan, Täjigistandan, Eýrandan we Owganystandan gelýän türgenler birnäçe indiwidual we estafeta ýaryşlarynda ýaryşarlar.
Operasion işleriniň baş direktory Mik Raýt: “Aşgabat Olimpiýa toplumynyň çäginde halkara ýaryşlary geçirmek we Oýunlaryň geçirilýän döwründäki şertleri döretmek Aşgabat 2017 Oýunlarynyň taýýarlyk we synag maksatnamasynyň esasy bölegi bolup durýar,” diýip belledi.
Soňra “Synag bäsleşigi iň gowy Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçirmäge taýýar bolmak üçin iş meýilnamasynyň iň ähmiýetli bölegi bolmasa-da, olar Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylary üçin Olimpiýa toplumyny görmäge ajaýyp mümkinçiligi döredýär. Men “Inspiring Ashgabat” atly çäreleri öz adyndan belli boluşy ýaly Aşgabat 2017 Oýunlary üçin ýürekleri tolgundyryjy, duýgularyňy heýjana getiriji gurşawy döretmek bilen türkmen halkynyň ruhy joşguny gök asmana göteriler diýen ynamym bar”, diýip sözlerini dowam etdi.
Ýaryşlaryň üçüsine hem tomaşa etmek üçin petekler “Berkarar” söwda we dynç-alyş merkezinde, “Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy” söwdä merkezinde we “Aşgabat” seýilgähinde ýerleşýän Aşgabat 2017 petek nokatlarynda 7-nji aprelden başlap, tölegsiz beriler.
“Inspiring Ashgabat” synag ýaryşlary barada goşmaça maglumaty Ashgabat2017.com internet sahypasyndan alyp bilersiňiz.
Topar üçin petekler we mümkinçiligi çäklendirilen tomaşaçylar üçin orunlar bilen bagly bolan meseleler boýunça tickets@ashgabat2017.com elektron poçtasy ýa-da +993 12 94 80 27 belgisi arkaly ýüzlenip bilersiňiz.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti uruş weteranlary we uruşda wepat bolan esgerleriň ýanýoldaşlary bilen duşuşdy
Beýik Ýeňiş indi 70 ýyl bäri ýaş nesiller bilen frontçy, söweşiji we tylyň zähmetkeşleri bolan nesilleriň arasyndaky bölünmez halka bolup hyzmat edýär. Näçe ýyl geçse-de, çuňňur hoşallyga doly näçe söz aýdylsa-da, biz weteranlaryň öňünde baky bergidardyrys. Hawa, wagt olaryň hataryny barha azaldýar, ýöne, olaryň biziň jemgyýetimizde uly üns we yssy mähir bilen gurşalyp alnandygy has möhümdir, olaryň durmuş tejribesi hem-de urşuň alawy gurşalyp alnan ýatlamalary has gymmatlydyr. Şunuň ýaly hormata we alada tylyň yhlasly zähmetkeşleri, uruşda wepat bolan esgerleriň ýan ýoldaşlary-da we şol ýyllaryň agyr synagyny başdan geçirenleriň ählisi mynasypdyr.
Şoňa görä-de Ýeňiş Güni resmi baýramçylyk bolmagyndan başga-da, biziň her birimiziň ruhy dünýämize, şahsyýetiň — raýatyň we ynsanyň gözbaşy jemlenýän dünýä degişli baýramçylykdyr. Şol sebäpli ol türkmenistanlylaryň — öz köklerini bilýän, öz ata-babalaryna buýsanýan, olaryň wesýetlerini, olaryň goran parahatçylygyny saklaýan mynasyp nesillerini terbiýelemek üçin aýratyn ähmiýete eýedir. Bularyň hemmesi örän ýürekden, mähirli we şol bir wagtda-da tolgundyryjy, şatlykly ýagdaýda geçen dabaranyň aýratyn sazlaşygyny şertlendirdi.
Döwlet Baştutanymyz uruş weteranlary, aksakgal ýaşulular we kümüş saç eneler bilen mähirli görşüp, perzentlik aladasy bilen olaryň hal-ahwaly we saglygy bilen gyzyklanýar.
Biziň ählimiz uly ýaşly nesillere olaryň mynasyp durmuşy üçin hemme şertleri döretmäge ymtylýan, olaryň durmuşdaky ornuna, şol sanda jemgyýeti ruhy taýdan terbiýelemek işine, ýaşlarda belent watançylyk duýgularynyň, edermenligiň kemala getirilmegi, halkymyzyň agzybirliginiň we jebisliginiň pugtalanmagy ugrundaky işlerine aýratyn ähmiýet berýän döwlet Baştutanymyzyň uly ünsli garaýandygyny bilýäris.
Türkmenistanda uruş weteranlary köp asyrlardan bäri öz gahrymanlaryna—mähriban topragyň gaýduwsyz goragçylaryna hormat goýýan türkmenleriň gadymy däpleriniň talap edişi ýaly, döwletiň aýratyn ünsi we aladasy bilen gurşalyp alnandyr. Urşuň we zähmetiň weteranlary Watana ýürekden hyzmat etmegiň göreldesini görkezip, ýurdumyzda geçirilýän beýik özgertmeleriň üstünlikli amala aşyrylmagyna uly goşantlaryny goşýarlar. Her ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda urşuň weteranlaryna hem-de uruşda wepat bolan esgerleriň ýan ýoldaşlaryna pul sowgatlary we gymmat bahaly sowgatlar gowşurylýar.
Bir stoluň başyna ýygnananlara ýüzlenip, hormatly Prezidentimiz hemmeleri 1941—1945-nji ýyllaryň urşunda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllygy bilen gutlady. Şol ýyllar adamzadyň taryhyna iň ýowuz synaglaryň we külpetleriň döwri hökmünde girdi. Bu uruş iň elhenç we bütin dünýä taryhynda iň gandöküşikli uruşlaryň biri bolup, millionlarça adam ömrüniň tanapyny kesdi.
Şu duşuşyga gatnaşyjylar hem urşuň synaglardan doly ýowuz ýollaryny abraý bilen geçdiler, ajaýyp Watanymyzy gorap, Ýer ýüzünde parahatçylygyň we abadançylygyň dabaralanmagy üçin gahrymanlarça söweşdiler. Hormatly Prezidentimiz Watany hem-de halky goramak işinde görkezen gahrymançylyklary, häzirki nesilleriň bagtyýar durmuşynyň bähbidine bitiren hyzmatlary üçin uruş weteranlaryna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Biziň watandaşlarymyz diňe frontda däl, eýsem, tylda hem deňsiz-taýsyz edermenligiň belent nusgasyny görkezdiler. Agyr ýyllaryň ýowuz synaglarynda aýallar, garrylar we çagalar gol gowşurman, gije-gündiz zähmet çekdiler, tylda Ýeňşe goşant goşup, watançylygyň we ynsanperwerligiň nusgasyny görkezdiler.
Şol döwürden bäri köp ýyllar geçse-de, Watan ugrundaky söweşlerde türkmen gerçekleriniň görkezen deňsiz-taýsyz gahrymançylygy hiç wagt unudylmaýar. Olaryň yzynda galan zenanlarymyz we enelerimiz bolsa, öý-ojagyny aman saklap, wepalylygyň belent nusgasyny görkezdiler. Şoňa görä-de, gaýduwsyzlyk bilen söweşen weteranlarymyz, tutanýerli zähmet çeken enelerimiz häzirki nesillerimiz üçin Watany söýmegiň we ynsanperwerligiň beýik mekdebine öwrüldi diýip, milli Liderimiz belledi .
Çaý başynda geçen duşuşygyň barşynda uruş weteranlary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa döwlet tarapyndan berilýän yzygiderli goldaw, özleri üçin döredilýän hemme zerur şertler, türkmen jemgyýetinde hemmetaraplaýyn alada bilen gurşalyp alynýandyklary üçin çuňňur hoşallyk bildirdiler. Biz jemgyýetçilik-köpçülikleýin çärelerine, wagyz ediş we düşündiriş, watançylyk işlerine buýsanç bilen gatnaşýarys hem-de Watana özümiziň parahat gulluk etmegimizi dowam ederis diýip, weteranlar aýtdylar we milli Liderimize ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň, mähriban halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine alyp barýan köptaraply işinde uly üstünlikleri arzuw etdiler.
Hormatly Prezidentimiz hoşniýetli arzuwlary üçin weteranlara tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, olary jemgyýetiň ruhy gymmatlyklaryny, onuň ahlak ýörelgelerini gorap saklamaga mundan beýläk-de goşant goşmaga çagyrdy.
Mälim bolşy ýaly, paýtagtymyzda uruşlarda wepat bolan hem-de 1948-nji ýylda Aşgabat ýertitremesinde şehit bolan watandaşlarymyzyň hatyrasyna «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumy guruldy. Hormatly Prezidentimiz onda 1941–1945-nji ýyllaryň urşunda wepat bolan Watan gerçekleriniň hatyrasyna «Baky şöhrat» we «Milletiň ogullary» ýadygärlikleriň döredilendigini belledi.
Bu Ýadygärlikler toplumy pederlerimiziň edermenligine, Watan ogullarynyň gaýduwsyzlygyna halkymyzyň belent sarpa goýýandygyň, öten-geçenlerimiziň ruhuny hatyralamak ýaly asylly däplerimiziň häzirki döwürde hem dowam edýändiginiň aýdyň mysalydyr diýip nygtady.
Halk gahrymanlary baky diridir! Döwlet Baştutanymyz halkymyzyň eziz Watanymyzy goran Milli gahrymanlaryny hiç wagt unutmaýandygyny, ýurt erkanalygy, ynsan azatlygy üçin janlaryny gurban eden gahrymanlaryň hakydamyzda baky ýaşaýandygyny aýtdy.
Biz pähim-paýhaslary jemgyýetiň ahlak diregi bolup hyzmat edýän hormatly aksakgallarymyzyň durmuş tejribesine uly sarpa bilen garaýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de olaryň halkymyzyň agzybirligini we jebisligini pugtalandyrmakdaky asylly işe goşýan uly goşantlaryny belledi.
Hormatly Prezidentimiziň uruş weteranlary bilen häzirki duşuşygy hem muňa şaýatlyk etdi. Döwlet Baştutanymyz olara ýurduň durmuşyna işjeň gatnaşýandyklary üçin uly hoşallyk bildirdi hem-de olara jemgyýetçilik guramalary bilen has-da ýygjam gatnaşyk edip, durmuş meselelerini, döwlet ösüşiniň wajyp wezipelerini çözmekde ruhy-wagyz ediş goldawyny bermäge çagyrdy. Biz uruş weteranlarynyň guramasynyň işine hem Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatynyň işine bolşy ýaly uly ähmiýet berýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Häzir biziň özygtyýarly Watanymyzda parahatçylyk we abadançylyk abadançylyk rowaçlanýar. Milli ykdysadyýetimiz depginli ösýär. Biziň syýasy we ykdysady üstünliklerimiziň esasynda «Döwlet adam üçindir!» diýen baş şygar durýar. Durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak hem-de halkyň durmuş hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmak boýunça uly işler amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň weteranlar bilen söhbetdeşlik mahaly, dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan Türkmenistanyň hemişelik hukuk derejesiniň ykrar edilmeginiň 20 ýyllygy ýaly şu ýyldaky şanly sene barada hem gürrüň edildi. Şu mynasybetli 2015-nji ýyl «Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly» diýlip yglan edildi. Bu şanly sene mynasybetli Türkmenistanda we onuň çäklerinden daşarda köpsanly ähmiýetli çäreler geçirilýär.
Biz Bitarap döwlet hökmünde hemişe parahatçylygyň tarapdary bolup çykyş edýäris. Halkymyzyň asuda we abadan durmuşda ýaşamagyny üpjün etmek üçin ähli zerur çäreleri görýäris. Garaşsyz Watanymyz Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna eýerip, dünýäde parahatçylygy goramaga uly goşant goşýar. Dünýä parahat bolsa, saçaklarymyz bereketli bolar. Halkymyz abadan we bagtyýar durmuşda ýaşar. Berkarar Watanymyz gülläp öser.
Hormatly Prezidentimiz bilen weteranlaryň şu günki duşuşygy olara iň ýokary döwlet derejesinde neneňsi uly üns berilýändigine nobatdaky gezek şaýatlyk etdi.
Hawa, biziň ýaşlarymyza görelde almaga nusga bar—Watanyň azatlygyny we garaşsyzlygyny goran gaýduwsyz ata-babalarymyz baradaky şöhrat halkyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy. Beýik Watançylyk urşunyň ähli frontlarynda biziň watandaşlarymyzyň müňlerçesi deňsiz-taýsyz gaýduwsyzlyk, harby borja wepalylygyny, Watana ygrarlylygyny görkezdiler. Olaryň arasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy Berdimuhammet Annaýew hem bar. Onuň ömür ýoly bu gün türkmen ýaşlary üçin hakyky watançylygyň hem-de borja wepalylygyň nusgasy bolup hyzmat edýär.
Hormatly ýaşulular, eneler, siz halkymyzyň agzybirligini we jebisligini berkitmekde, ýaşlarymyza edep-terbiýe bermekde, olary watançylyk ruhunda terbiýelemekde, däp - dessurlarymyzy wagyz-nesihat etmekde hem köp işleri bitirýärsiňiz diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we olara alyp barýan işleri üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi we hormatly weteranlary, mähriban eneleri 1941—1945-nji ýyllaryň urşunda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllyk şanly baýramy bilen ýene-de bir gezek gutlady we olara berk jan saglyk, uzak ömür, asuda, abadan we bagtyýar durmuş arzuw etdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýeňşiň 70 ýyllygy mynasybetli uruş weteranlaryna hem-de uruşda wepat bolan esgerleriň ýanýoldaşlaryna pul we gymmat bahaly sowgatlary gowşurdy.
Öz gezeginde weteranlar we uruşda wepat bolan esgerleriň ýanýoldaşlary uly ýaşly nesiller, urşa gatnaşanlar baradaky aladasy we wepat bolan esgerleriň maşgalalaryna berýän yzygiderli ünsi üçin türkmen döwletiniň Baştutany Gurbanguly Berdimuhamedowa çuňňur hoşallygyny bildirdiler.


text:
-yok joram,ay yaly ŷüziñ bara.Belki başlyk yene dawlenyasy galandyr.Şondandyr-diyip çay demlap başlyga alyp gitdi.Menem oz işlem bilen gümra bolup geziberdim.Aŷgül yene meñ yanyma gelip meni başlygyñ sorayandygyn aytdy....
Yuwaşlyk bilen oñ kabinetine tarap yörãp ugradyp.Inede,oñ kabineti.Elimdaki perçatkamy çykarym Aygüle tutdyrdymda yuwaşlykdan gapyny kakdym.Içerden yuwaşlyk bilen "Gel"diyen ses geldi.Birhili aljyrap basladym gapyny açyp içerik girdim.
-Salam,meni sorapsyñyz başlyk-aljyramakdan name diŷjegim hem bilemokdym.Hatda oñ yüzinede doly seretmage utandym.Ŷöne name üçin bilemokdym.Ol hiç hili söz diyenokdy.O barman Aygül içerik girdi,ol gire girman başlyk
-çyk gapynam yapda garaş-diŷdi.Aŷgul mana menem oña seredŷadim.Ol gapyny ŷapdy Başlyk bolsa:
-Bärräk süŷşinde geçin otyryñ-diyip yuwaşdan seslendi.Men şonda ilkinji gezek ol adamyñ ŷüzine seretdim.Gözleri gussaly,göŷa aglan ŷaly gyzarypdy.Utanjyma yene aşak hem gapdala seretmage çalysdym.O barman ol yene
-Geç otyryñ-diydi.
-Ŷok sagboluñ başlyk meñ islerim kopdi,emma siziñ menlik name isiniz bolup biler-diydim.Emma diyen sozlerime ozim hem pusman etdim.Ol bolsa
-Elbetde men senden şundan başga name garaşayyn-diydi.Emma ol şeylebir yuwaş gurledi weli:
-Bagyşlañ men size doly düşinmedim ,name diydiñiz
-Bolŷa Merjen men sizden yekeje etjek haŷysym ba gunde su kabinete gireñde meñ şu çekerlerim diydi.
-bor başlyk
-wi onsoñam siz....aŷ bor gidip bilersiñiz diydi.
Daşa çyksam Aŷgul we yenede yurist oglanymyz bady.Aŷgül bolsa
-Name beyle sana name diydi
-Neme,bar diyeni çekerlerim açma diydi
-dine şoñ ucin çagyrypmy
-hawa
-emma olary manada diyip bilerda....
-Mena bilmedim Aŷgül emma bu adam gaty geñ.Gözlerem aglan yaly gôŷa.
-ŷok aslynda başlyk gaty gowy adam,ŷone bilemok weli şo çekerlerin açmaga bizede rugsat berenok.Özem kawagt seylebir tukat...
-ay,borla men oz işime gideyin
-bor..
-çay goyjak belki içeris
-bolar -diyip ŷylgyrdy.
O barman men işime dolandym Aŷgül başlyga çay bermage durdy.
Işlerim bolup öŷe gaytmakçy bolup geynip başladym,birden ŷalygymyñ gyşaranny gorip ony gaytadan dañamaga durdym, aŷ borla saçym hem bulaşyk diyip ony goŷberip daradym we şo barman başlyk ŷuwaşdan synlap duranna gözim düşdi.Men samsyk eşik otagyñ gapysyn yapmagy unudan bolsam natjek.Aljyrap elim aşak edenden saçym ŷüzime döküldi,emma weli şo wagty başlygyñ garaŷşy gaty gözgynydy.Birden oñ gözlerine yaş geleni gordim.Ol gatan heŷkel yalydy.Name bolanna weli asla düsinemokdym.
-Bagyslañ başlyk gapyny unudypdyryn,bagyşlañ...
Ol bolsa gaty gaty ŷörap öz kabinetine girdi we şondan soñ hickimi kabul hem etmedi.Eşiklemmi geŷip aşak düsenimem şoldy weli,bir adamyñ yokary galyp barŷanyn gordim.Turkmen daldigi daşyndan bildirŷadi.Ol meni gorenden arwah goren ŷaly tisginip gitdi.Yuwaşdan sesiz asak düşdim o bolsa ďüşyancam seredip durdy...
Oŷe gelibem entagem namañ namedigine düşinmedim. Başlygyñ bolşy,ol adamyñ mana seredişi.Ol adam kim nameler bolyaka diyip oz ozime sorag berdim.Soñam jogap tapman yene oz islerime güŷmendim.
Irden yene şol oñkilik yoldaşym işe,çagalar bakja a menem oz işime tarap yola rowana boldum o barman gapdalymda ŷoldasymyñ saklananyn gordim.
-Merjen munsene
-sen entak gidenokdyñmy
-yok magazyna girip odur budyr aldym.Senem işe çenli akideyin diyip garaşdym
-ha şeylemidi ya, sagbol garaşanyña
-yeri işin nahili gülim
-gowy
-yone saña beydip işlemek name gerek hemme zadyñ ŷetik,öŷde otyrda biraz çagalar ulalŷança,sonam ozim gowy işe yerlesdirerdimda
-Sagja bol ezizim düsinyan sanada,ŷone özim halal zahmet çekŷan.Çagalar ulalŷanca işlaŷin Hem hereket saglygyma peyda,hem oŷiñem işine ŷetisŷan yarym gün .Hem öz sowalga pulym ozim gazansam erbet dala.
-wah bilyan weli planyñ gelni oñ muñ ayagyn süpirŷa diyera iller
-Mahribanym men işlemekden utanamok.Men halal gazanç edyan.Iller name diyse şony diysin....
O barman işe geldik we sagbollaşyp düşip galdym.Ŷoldaşymada ďüşinyan emma meñ işlasim gelyadi.Yokary galdym hemme eyyam yerinde. Başlyk entak gelmandir.Men yene ilki oñ kabinetinden başladym.Yuwyp tozanlaryn süpirmage durdym.Gezek duran şkafa yetdi.Hawa,şol arzyly çekerler.Ony süpirip durkam gapydan başlyk geldi.
-degme diydima men olara
-neme başlyk men dine daşyn süpirmek isledim
-sen yene oz bileniñden galanokda,çyk su yerden
-bagyslan başlyk,ŷone açmadym dine...e...
-çyk diyyan.....nnnn, güm bolllll.....
Gözlerime şeylebir yaş geldi.Ozim saklap hem bilmedim aglap otagdan çykyp gaŷtdym,yzymdan bolsa kabinetin gapysyn güŷcĺi ŷapylanyn eşitdim.Kuhniya gelip ozim kosesdirjek bolŷadym,o barmana yglap Aŷgül geldi
-hany dur,name boldy..
-men...men...men dine süpirjek boldyma Aŷgül
-Toba bu adama name bolŷara iki gunden bari
-Aŷgül meñ arzamy kabul et,işden gitjek
-diyyaniñ name
-yok mana beyle iş geŗek dal
-dur dur,yok gahar edip arza yazma badyr sebabi..
-yok men belli karara geldim.Otyryp arzamy yazyp basladym.Ahli ofisiñ isgarleri yalbarmaga durdy.Tamizçi hem bolsam olaryñ mana bolan sylaşygyn gorip beter agym tutdy.Arzany yazyp goyup oye gaŷtdym.O barman ŷarty yoly geçenden elime Aŷgul jañ etdi
-Merjen başlyk soraya seni,yzyña dolan diyya
-yok men eyyam öye geldim(aldadym)
-bor onda ertir hokman işe çykgyn
-Aŷgul gürlesdiga
-Men senden haŷys edyan.Ertirem çykayda
-yeri bolya yone yekeje gun
-bolar,başlygada ertir geljegin aydayyn diydide telefony goydy....
Howwa,öŷe gelip källãmiñ agyrysyna çydaman derman atdym.O barman elime yene Aygũl jañ etdi.
-Alo
-Agyz Merjen,başlyk suwagt çykyp gitdi.Bilŷañmi name o hatda şuwagt gelni jañ etsede gürlesmedi.Özi hem şeylebir hem gaharly hem gussaly.
-ŷeri mana bulary name sebäpden aytŷañ Aŷgül?!
-Saña hichili başga zat diymedimi o gün
-ŷok name diymelidi...
-bilemok yöne başlyk öñkiliga ŷok gaty uŷtgapdir
-Menä bilemok Aŷgül.
-Hany,ŷeri bolŷa ertir gel hany yzyn görerisda
-agy,yzy diyip sen name kino seredŷan adam ŷaly,menä ertir işe cykma niŷetim hem ŷok.
-bu name diydigiñ.Ol hali sen gidenden seni sorady...
-maña name...
-Belkide,oñ saña aytmaly zady badyr.Sen yekeje gün işe çyk bolyamy.Belki hemmesi gowlanar...
-Bor Aŷgül ertir gorişeris.
Telefony goyup bolan zatlar hakda oyladym.O namañ şkafy,o çekerlerde name baka....
Oyladygymça kellame beter soraglar gelŷädi.Ahyr ünsim nahara berip palaw etmage durdym.O barman elime skryty nomerden jañ geldi.
-Alo...
-..........ses yokdy.Ahyr telefony goyup goyberdi."Eŷ,Allam nameler bolya,indi bu kimka?!"Ŷöne şondan soñ jan gelmegi kesildi.
Gepi uzaldyp otyrjak däl.Ertiri işe bardym.Hemmeler bilen salamlaşyp eşiklemi geymage durdym.Emma başlygyn meni cagyryanyn aytdylar...
Yuwaşdan başlygyñ kabinetine ŷöräp ugradym.Aŷaklarym gorkudanmy name birhili atlemejek bolyady.Ahyr baryp gapyn kakjak bolup durkam"Giriñ"ses geldi.Aŷgül bolsa bar diyen mayda yşarat etdi.Gapyny açyp içerik girdim,emma ŷapmadym.Ol bolsa"Gapyny ŷapyñ "diyip mana ŷüzlendi.Gapyny ŷapdym,emma öñe yekeje adim hem süŷşmedim.
-Meni bagyşlañ,düŷn men siziñ göwniñize degdim.Men hiczat gurlemedim .Dine yere seredip durdym.Ol bolsa:
-Işden çykmak barada ŷazan arzañyzy yzyna alyp bilersiñiz men gol çekemok.Işiñizi dowam etdiriberiñ-diydi.Men arzany almak üçin oñe atledim.Stola golay baranymda şo çekeriñ açykdygyna we eŷlesine öwrilen birgiden suratlaryñ çasyp ŷatandygyn gördim


text:
Ýurdumyzda geçiriljek sport habarlary...
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen Milli dünýä diller institutynyň sport binasy...
Ýazylan wagty: 18 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
41
Okalan sany: 559 Jogaplar: 4
Hokgeý oýuny boýunça halkara ýaryşynyň jemi jemlendi.
Aşgabat şäheriniň Gyşky oýunlar sport toplumynda 2013-nji ýylyň 17-nji fewral aýynda Hokgeý oýuny boýunça Türkmenistanyň Prezidentiniň kuboguny almak ...
Ýazylan wagty: 18 февраля 2013 Ýazan Betman
45
Okalan sany: 648 Jogaplar: 4
Türkiýe-de halkara nahar bäsleşigi...
2013-nji ýylyň başlaryna Türkiýe-de halkara nahar bäsleşiginiň ýarym finalyna ýer eýeçiligini etdi. Bäsleşige 60 ýurtdan 2 müň aşpez gatnaşdy. Halkara derejesinde geçirle...
Ýazylan wagty: 18 февраля 2013 Ýazan Marala
14
Okalan sany: 1157 Jogaplar: 3
Futbol barada degişmeler...
Futbolçy bir çen bolansoň, futbol bilen meşgullanmasyny bes edensoň, iki hepdeläp düýş görýär. Düýş...
Ýazylan wagty: 16 февраля 2013 Ýazan Betman
44
Okalan sany: 713 Jogaplar: 2
“Dünýä Çempionlaryny nädip ýetişdirmeli?”
Megerem, Garaşsyzlyk türkmen milletimiziň iň naýbaşy, iň beýik, iň uly baýramçylyklaryň biri bolsa gerek?! Şeýle ajaýyp döwürde ýaşam...
Ýazylan wagty: 16 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
33
Okalan sany: 577 Jogaplar: 1
“Bedenterbiýe we sport” žurnaly
Hormatly Prezidentimiz türkmen spordyny ösdürmek barada yzygiderli alada edýär. Taryh üçin örän gysga döwürde ençeme sport desgalary işläp...
Ýazylan wagty: 16 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
42
Okalan sany: 928 Jogaplar: 3
♥♠♣•♂♀ ýaly şekiljikleriň emele gelşi
Ýokardaky şekiljikleri emele getirmek üçin klawiaturada ALT düwmejigi basyp, sanlaryň yzygiderligine bassaňyz şu aşakdaky şekilleri alyp bilersiňiz. ♠♣♦♥
Ýazylan wagty: 14 февраля 2013 Ýazan HEZRET
136
Okalan sany: 8807 Jogaplar: 10
5 МИФОВ О ПРОСТУДЕ
Простуда по праву считается самым распространенным заболеванием. Благодаря такой «...
Ýazylan wagty: 14 февраля 2013 Ýazan Shutnick
21
Okalan sany: 517 Jogaplar: 1
Türkmenistanyň ykdysady ösüşi.
2007-nji ýylda kabul edilen
„Durmuş üpjünçiligi hakynda“ Türkmenistanyň Bütewi Kanuny we Türkmenistanyň
Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda gazananylan
ägirt uly ykdysady üstünlikler hem-de umumy ylym ulgamynda, lukmançylyk ylgamynda
gazanylan öňe gidişlikler uly netijeleri berdi.
Garaşsyzlyk ýyllary içinde
Türkmenistanyň territorial bölünişigi ykdysady-durmuş talaplaryna laýyk
getirildi. Öňki territorial birlikleriniň atlary millileşdirildi:
oblast-welaýat, raýon-etrap boldy. Döwletimizde köp geografiki atlar
millileşdirildi, ýerler taryhy döwürlerden - ata-babalarymyzdan gelýän atlaryny
aldylar. Ýerleriň käbirlerine Türkmeniň milli gahrymanlarynyň, taryhy
şahslarynyň atlary berildi....
Ýazylan wagty: 08 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
99
Okalan sany: 6867 Jogaplar: 0
Sport täzelikleri.
Türkmen talyplary Kazan şäherinde geçiriljek tomusky Uniwersiýada şu günlerden taýýarlyk görýärler. Talyplaryň sport baýramçylygy hasaplanýan Uniwersiýa adany esaslandyryjy Žan Petižan ony ilki “Uniwersitetleriň olimpiýa oýunlary“ diýip atlandyrmak isläpdir. Emma häzirki zamanyň olimpiýa oýunlaryny esaslandyryjy Pýer-de Kuberten bu teklibi üzül-kesil goldamandyr. Şeýlelikde, ilkinji Uniwersiýada “Talyplaryň halkara ýaryşlary“ ady bilen geçirilipdir. Uniwersiýada 6-njy iýuldan 17-nji iýula çenli aralykda dowam edip oňa 17-28 ýaş aralygyndaky talyplara gatnaşmaga hukuk berilýär. Türkmen talyplary sportuň 15-e golaý görnüşinden gatnaşarlar. ...
Ýazylan wagty: 08 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
90
Okalan sany: 5393 Jogaplar: 1
20 фактов о пищеварении
Предлагаем вашему вниманию подборку любопытных фактов о пищеварении.1. Ваш пищеварительный ...
Ýazylan wagty: 05 февраля 2013 Ýazan Shutnick
123
Okalan sany: 4385 Jogaplar: 1
Terbiýäniň jadyly dünýäsi.
Çaga körpelikde edep, bilim-terbiýe bermek bilen onuň zehinini, başarnyklaryny, ukyplaryny dogry ugra gönükdirmek zerurdyr. Çagany islendik ugra gönükdirmegiň ilkinji şerti ony nämedir bi...
Ýazylan wagty: 01 февраля 2013 Ýazan HEZRET
29
Okalan sany: 611 Jogaplar: 1
«Нешеден саплананың соңкы ойланмалары».
Gundogar-news.com saýtyndan alyndy:Мен 17.01.2013 й. чыкан «Неше ёк, ахы ёк» ат билен чыкан мака...
Ýazylan wagty: 01 февраля 2013 Ýazan NEXTTM
60
Okalan sany: 3906 Jogaplar: 4
Bägüller – söýginiň güli...
Gülleriň ajaýyp gözelligi mydama adamlaryň göwnüni götermek bilen, olaryň köňül aramyna hoşamaýlyk aralaşdyrýar. Megerem, siziň her biriňiziň öz göwün söýe...
Ýazylan wagty: 31 января 2013 Ýazan Marala
23
Okalan sany: 617 Jogaplar: 1
Neşekeş
Neşe adamyň ruhy ýagdaýyna erbet täsir edýändigi hemişe siziň ýadyňyzda bolsyn. Adam nähili oňat terbiýeli bolsa-da, neşä özini aldyransoň, düýpgöter üý...
Ýazylan wagty: 30 января 2013 Ýazan NEXTTM
33
Okalan sany: 512 Jogaplar: 3
1 milliard adamlaryň gündeki endigi! (SEN şolaryň birimi ?...)
Ýetginjekler bukyja ýerde, ojagaş gowy zady elden-ele geçirip daşyna geçdiler, ýöne hezilini görüp bilmediler. Ýa-da Afrika ýurtlarynyň biriniň polisiýa işgäri, ojagaş zat bilen, jen...
Ýazylan wagty: 30 января 2013 Ýazan HEZRET
53
Okalan sany: 5364 Jogaplar: 2


text:
Bosniýa we Gersegowinanyň ilçisi Mejlisiň Başlygyna ynanç hatyny gowşurdy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa Bosniýa we Gersegowinanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Kemal Muftiçden ynanç hatyny kabul etdi.
Milli parlamentiň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyzyň adyndan daşary ýurtly myhmany ýokary diplomatik wezipä bellenilmegi bilen gutlady hem-de iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary we özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek işinde üstünlikleri arzuw etdi.
Bosniýa we Gersegowinanyň doly ygtyýarly wekili öz ýurdunyň ýolbaşçylarynyň milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa mähirli salamyny we türkmen halkyna parahatçylyk we rowaçlyk baradaky iberen arzuwlaryny ýetirdi.
Duşuşygyň barşynda ilçi Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlary bilen tanyşdyryldy. Milli Liderimiziň amala aşyrýan ugry bilen baglylykda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň gerimine, döwlet syýasatynyň durmuş ugurlylygyna aýratyn üns berildi.
Ilçi Mejlisiň düzümi hem-de köptaraplaýyn işi, ýurdumyzda geçirilýän demokratik özgertmeleri babatda onuň eýeleýän orny bilen tanyşdyryldy.
Jenap Kemal Muftiç, öz nobatynda, Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasatynyň we dünýä ählumumy howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkara başlangyçlarynyň bütin dünýäde bolşy ýaly, Bosniýa we Gersegowinada hem uly hormata eýe bolýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, doly ygtyýarly wekil öz ýurdunyň türkmen döwleti bilen söwda-ykdysady hem-de medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň giň ugry boýunça, şol sanda syýahatçylyk hem-de sport ulgamynda netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga gyzyklanma bildirýändigini aýtdy. Atçylyk ulgamynda tejribe alyşmak ýaly ugurda hem hyzmatdaşlygyň geljegi barada pikir alşyldy.
Şu ýylyň sentýabrynda türkmen paýtagtynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçirilmegi bilen bagly meselelere aýratyn üns berildi.
Şol gün hem Bosniýa we Gersegowinanyň Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Daşary işler ministrliginde kabul edildi, bu ýerde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary boýunça pikir alşyldy.


text:
Annasoltan Kekilowanyň “Ömürzaýa ýyldyzym” atly goşgular kitabyny şu çelgiden alyp bilersiňiz:
Yene-de, Turkmenistan Hronikasyndan:
Dyza çökmedik şahyr“Men nädogrulyklar hakda ýazman diýip, barybir, hiç kimiň öňünde dyza çöküp ýalbarmaryn.” Bu sözler Annasoltan Kekilowanyň ömrüniň soňky aýlarynda ýazan hatlaryndan alyndy.
Eger Türkmenistan 1991-nji ýyldan soň türkmenistanlylar üçin azat-erkin ýurt bolan bolsady, Annasoltanyň ömri we döredijiligi, şol sanda “Gargalar” goşgusy mekdep programmasyna hökman girizilerdi. Ol bu goşguda azaşan halkyň, totalitar režime ýesir düşürilen we şol ýesirlikde saklanýan adamlaryň ýagdaýyny ussatlyk bilen suratlandyryp, şeýle ýazypdy:
“Azaşýan ýol tapman doňak tokaýda,
Dodaklarym kepäp, ýalaýan gary.
Ýüregim gananok, ýene men teşne,
Gaýyp ýör depämde gara gargalar,
Soraýan olardan:
- Nirede çeşme?!
Gargalar gygyrýar:
“Gak, gak-da, gak-gak”.
Göwnüme bolmasa, diýýärler olar,
Gözleme gyz, bu tokaýda çeşme ýok”.
Ol gargalardan özüni tokaýdan ugratmagy soraýar. Şahyryň bu uly, tukat tokaýda, dury çeşmäň sowuk suwuny küýsän kalbynda ýene we ýene lowlap ot ýanýar. Bu tokaý äpet SSSR-di. Onuň gargalar diýýäni bolsa, belki-de, kömek sorap, adalat gözläp hat ýazan adamlarydy, ýokardakylardy.
Soň ol şeýle netijä geldi:
“Olar baha kesýär enelerine,
Olar baha kesýär ene ýerine,
Olar baha kesýär öz-özlerine,
Olar möhür basýar öz ýüzlerine…”
Annasoltan Kekilowanyň “Gargalar” goşgusy maňa köplenç, nämedendir, başga bir şahyryň, G. Ezizowyň “Gar” atly goşgusyny ýatladýar. Belki, G.Ezizow Annasoltanyň “Gargalar” goşgusyny okandyr, bilýändir, ýöne ol, şahyr hökmünde öz döwürdeşleriniň ählisinden aňryk, çuňluga giden hem bolsa, Annasoltanyň gören gargalaryny görmezlige salyp, meselä başgarak tarapdan çemeleşmegi makul bilipdir. Onuň gargalary gara gargaýar hem biz gonsak, gar garalar diýip pikir edýär we doňup galýar…
Bu belli, sowet režimi Annasoltanyň Ezop dilini, öwrümi saýlap alman, gönümelligi saýlap almagyny hem öz pikirlerini açyk aýtmagyny hiç bir halatda bagyşlap biljek däldi, ýöne ony şondan soňky türkmen režimi hem, hatda “bagtyýarlyk” döwri hem bagyşlamady.
“Aklym diýýär maňa: – Samsyjak gözel,
Gör, ömrüňden hoşal ahyr Aý-Günem,
Kaýyl bol-da bu durmuşyň emrine,
Bolşuna göräräk ýaşaber senem.
Ýürek diýýär: – Bolmasady hyjuwlar,
Onda kyn düşmezdi beýdip gün görmek.
Bolmaz ahyr hak aýdymlaň deregne
Agzyňa gelenin şagladyp ýörmek.”
Sada, ýöne şol döwür hem, soňra garaşsyzlyk, “altyn asyr”, “bagtyýarlyk” döwürlerinde hem köpleriň edenini, ýagny bolşuna görä ýaşamagy, “diý” diýlenini diýmegi we baýrak almagy, “agzyna geleni şaglatmagy” saýlap alanlar köp bolupdy. Annasoltanyň “günäsi” hem beýikligi şol ýoldan, şol talapdan ýüz öwürmegidi. Ol, pelsepe dili bilen aýtsak, inkär edilmegi inkär edip beýik bolupdy, tussag edilip, azat galypdy we öldürilip diri galmagyň, il hakydasynda saklanmagyň, il içindäki aňly, üşükli adamlara mertlik çelgisi bolmagyň hötedisnden gelipdi.
Ol: “Göýä bir gyş güni açylan gül dek, Aňzak bilen göreş etdim, açyldym” diýip ýazypdy.
Edebiýatçy M.Mämmetgurbanowyň ýazmagyna görä, Annasoltany ilki Köşüdäki keselhanada saklapdyrlar. Soňra ony Aşgabatdaky, Gökdepedäki, Daşhowuzdaky, hatda Moskwadaky keselhanalara hem iberipdirler. Aýdylmagyna görä, Moskwadaky keselhana iberilmegini onuň özi talap edipdir, şol ýerde özüne goýlan ýalňyş diagnozyň aýrylmagyna kömek ediler diýen tamasy bar eken. Emma Moskwa onuň derdini has agyrlaşdyrypdyr. Has anygy, türkmen şahyrynyň syýasat bilen bagly pikirleriniň şol döwrüň ideologiýasyna o diýen gabat gelmezligi, şonuň bilen bir wagtda Moskwa tarapyndan asla makullanyp bilinmejek hereketleri onuň tä ölýänçä hasshanada saklanmagyna getiripdir. Has anygy, bütin dünýä haýbat atyp oturan ýadro ýaragly köşüli şahyr gelniň aýdan we aýtjak sözlerinden gorkupdyr. Şol gorky sebäpli hem olar ony 12 ýylda “bejerjek” bolupdyrlar, emma olara şahyry ähli sowet adamlarynyň barýan” bagtyýarlyk” ýoluna gaýtadan “salmak” başartmandyr.
Annasoltan soňky demine çenli göreşipdir, ýazypdyr. Onuň ejesi Ogulgerek daýza käte gijelerini hassahananyň demir gözenekli äpişgesiniň aňyrsynda, gyzynyň gapdalynda geçiripdir. Ýöne ene bu hasrata, sag çagasynyň, “daglarbaşy” diýip söýen körpe gyzynyň hakykaty ýazany üçin “däli” edilmegine uzak çydaman, arman bilen dünýeden ötüpdir.
Emma Annasoltan, adamlar biri-birine nähili biparh bolsa-da, döwlet özüni şeýle jebri-jepa sezewar etse-de, watanyna, ýurduna bolan söýgüsini hakykata bolan söýgüsi ýaly belent tutupdyr:
“Maýsa kösüklände gülli sährada,
günden sorasynlar meniň derdimi.
Haýsy ýerde, nirelerde bolsam-da,
Ruhum bilen söýýändirin ýurdumy.”
Käte şahyrlary aşa idealist, ýerden aýagyny üzen, durmuşa düşünmeýän adam hasaplaýarlar. Emma bu juda beýle hem däl. Olar öz ýagdaýlaryny hem, durmuşy hem bilýärler:
“Alaç ýok. Dünýäniň gurluşy şeýle,
Bar durmuşa her kimiň öz hyýaly.
Kim watanyn söýýär, söýýär bilbili,
Kim bolsa jan berýär gujaklap puly.”
Beýik şahyrlar hut şu pully ýoldan gidip bilmeýändikleri üçin, kgbçileriň dili bilen aýdylanda “düzelmeýändikleri”, “toba etmeýändikleri” üçin jezalandyrylýarlar, olaryň pitnesi şu pul ýoluna, her kemsitmä kaýyllyk we gulçulyk ýoluna garşy durmakdan başlanýar:
“Sen hiç kime namysyňy satmadyň,
Muny päklik hasapladyň özüňe.
Wyždan kemsidilýän şeýle mekanda
Gör, näme getirdi bu päklik saňa…”
Bu setirler beýik Magtymgulynyň “Bizara gelip men beýle diýardan, Jür bolup men başym alyp gitmäge” diýen sözlerini ýatladýar.
Sowet režiminden sag-aman gutulan bolsa, türkmen halkynyň ilkinji dissident şahyrasy Annasoltan Kekilowa şu günler 70 ýaşyny toýlardy.
Ol 1942-nji ýylyň 30-njy noýabrynda, Aşgabadyň etegindeki Köşi obasynda, şahyrlar Aman we Şaly Kekilowlaryň iň uly dogany Seýidiň maşgalasynda dünýä inipdir. Ýöne Annasoltanyň ykbaly ne uly alym bolan Aman kakasynyňka, ne-de uruşda wepat bolan Şaly kakasynyňka meňzäpdir.
Annasoltan 1971-nji ýylda, 29 ýaşynda, zor bilen dälihana ýerleşdirilýär. Ol şol ýerde, dürli hassahanalarda öňli-soňly 12 ýyl saklanyp, 1983-nji ýylyň 19-njy iýunynda azat edilýär, ýagny şol gün onuň jesedini garyndaşlaryna berýärler.
Ol şondan öň ejesi Ogulgerek daýzanyň “Daglarbaşy” diýip söýen gyzydy; 19 ýaşynda durmuşa çykypdy, 20 ýaşynda ogly bolupdy; Türkmen döwlet uniwersitetiniň türkmen filologiýasy fakultetini gutaryp, ilki mekdepde, soň “Mydam taýýar” gazetinde işläpdi; “Gara saçlarym” (1968), “Zenanlar” (1971) atly goşgular kitaplary çykypdy; sözlerine birnäçe aýdym döredilipdi, terjime edilen goşgulary rus dilindäki ýygyndylara girizilipdi…
Soňky 20 ýylda Türkmenistandan kän adam daşary ýurtlara ýaşamaga gitdi, olaryň arasynda döwlet işlerinde işlän adamlar hem, olaryň çagalary hem bar. Hatda daşary ýurtlarda emläk satyn alan we yzyna arkaýyn gelip-gidp ýören türkmenler hem az däl. Emma Annasoltan diňe Angliýa gitmek isländigi, şol ýurduň Moskwadaky ilçihanasyna arza bilen ýüz tutandygy üçin ilki göz astyna alyndy, soň dälihana gabaldy.
Dogrusy, onuň bar “günäsi” Angliýa gitmek islemeginde hem däldi. 1990-njy ýyllaryň başynda jemgyýetçilige elýeterli bolan maglumatlardan, hususan-da Annasoltanyň “keseliniň taryhyndan” belli bolşuna görä, ol respublikanyň ýolbaşçylaryny tankytlapdyr.
Şahyr Kerim Gurbannepesowda , ýalňyşmasam, “Aýal diýilýän zat ýerdäki taňry” diýen setir bar. Annasoltan bolsa, “Biz gyrnak” diýip, türkmen aýallaryna degişli başga hakykaty aýdypdy:
“Biz gyrnak,
Bilýäris gyrnaklygmyzy,
Şoň üçin dört ýere bölýäs ýüregmiz.
Ine, ýüregmiziň bir böleginde
Gussaly ýaşlygmyz hem ajal ýatyr.
Gün gerekmi?! –
Tümlük?
Isläniň saýla!
Çözmesi kyn. Elhenç…
Şu jedel ýatyr.
Ýüregmiziň beýleki bir bölegi
Eýlenipdir sowuk garaýyşlara.
Zynjyrsyz baglanan
El-aýaklarmyz –
Ýan bermelimişin,
Gara gyşlara.
Üçünji bölegi ýüreklermiziň
Tutuşlygna eýlenipdir hyjuwa.
Bu ýerde ýigrenç bar gyrnaklygmyza,
“Baky” berilipmi gyrnaklyk bize?!
Ine, ýüregmiziň soňky bölegi,
Bu ýerde näm bolýar?!
Semiz jenaplar…
Dar kabinetlerde möhür basýarlar,
Basgylap iň oňat aýdymlarmyza,
Gyrnaklygmyz bilen,
Baha kesýärler…”
Aýal-gyzlara erkekler bilen berlen deňligiň gije-gündiz wasp edilýän ýurdunda Annasoltana çenli hiç bir şahyr beýle goşgy ýazmandy. Onuň radioda okan käbir goşgularynda “syýasy yrgalyga” ýol berenligi üçin söhbetdeşlige çagyrylp başlanmagy şu ýüreklilik, şu batyrgaýlyk, şu dogruçyllyk we gönümellik bilen baglydy. Ol dünýäde iň bagtly durmuş şertlerini döretdim diýip öwünýän döwletiň öňünde, onuň öňe sürýän, beýlekileriň boýnuna zor bilen dakýan hakykatyna ters gelýän hakykaty aýdýardy.
Ol diňe goşgy ýazmak bilen hem oňmandyr, respublikada aýal-gyzlara nädogry çemeleşilýändigi barada Kompartiýanyň XXIV gurultaýyna arza hem ýazypdyr. Elebetde, diýdimzor partiýa onuň arzalarynda aýdylýan kemçilikleri düzedip ýa boýun alyp biljek däldi, onsoň bu arzalary ýazýany “düzetmelidi”. Bu hili “düzedişiň” barlagdan geçen usullarynyň biri bolsa, türmeden başga, ruhy hassahana gabamakdy. Bu başgaça pikiri, umumy kabul edilen hakykatdan başga hakykaty öňe sürýän adamyň pikirlerine il içinde şübhe döretmekde iň netijeli usul hasaplanýardy. Megerem şondan, il içinde Annasoltanyň “däliligi” barada döwlet ýalanynyň kerebinden boşanyp bilmän ýören adamlar şindem bar.
Saklanyp galan dokumentler häkimiýetleriň ony hakaykatda däli hasaplamandygyny görkezýär. Mälim bolşy ýaly, ruhy hassalykdan ejir çekýär diýip bilinýän adam jenaýat jogapkärçiligine çekilmeýär. Edebiýatçy M. Mämmetgurbanowyň maglumatlaryna görä, ol 1975-nji ýylda, dälihana gabalandan birnäçe ýyl soň, SSSR Jenaýat kodeksiniň 206-njy maddasynyň 2-nji bolüminiň 7-nji punkty esasynda jenaýat jogapkärçiligine çekilipdir. Emma onuň türmä geçirilendigi barada hiç bir maglumat ýok. Tersine, wraçlaryň esasy aladasy, belki-de ýokardan berlen buýruk esasynda, Annasoltany Kompartiýa, respublikanyň ýolbaşçylary barada aýdýan zatlaryndan dändirmek, bu pikirleriň “näsagyň” ruhy hassalygy sebäpli dörändigini onuň özüne tassyklatmak bolupdyr. Onsoň, eger kemçilikleri tankytlamasa, bu onuň saglygynyň gowulaşandygynyň alamaty “hasaplanypdyr”.
Annasoltan “Jebir gördüm bu diwardan aňyrda//Zulum gördüm bu diwardan aňyrda” diýip ýazypdyr.
Bu oňa pikirinden, pozisiýasyndan dänmegi, “başgalar ýaly bolmagy” üçin yzygyderli basyş edilendigini görkezýär. Ol aşakdaky goşgusynda, megerem, şu basyşlara jogap bermäge çalşypdyr:
“Söýemok men bu jahanda,
Ýaranjaklap gün görmäni.
Ýagşy görýän beýle günden,
Öz ajalma jan bermäni.
Niçik bolar şemal ýaly,
Çar tarapa öwsüp dursam?
Ýan bermeli bolar onda,
Garşymda gaý-tupan görsem.
Dönmerin öz pikirimden
Atsalar-da ýanar oda.
Ömrüm boýy hyzmat etjek
“Ynsan” diýlen belent ada!”
Ýöne dokumentler hassahanada geçirilen gara gijeleriň şahyra ýeňil düşmändigini, onuň wraçlaryň berýän “akyllaryny” almaga tasdan razylaşan halatlarynyň hem bolandygyny çaklamaga esas berýär.
“Näsag dälilikden saplandy… dürli ýerlere arza ýazmasyny goýdy, biziň partiýamyzyň, Türkmenistanyň Merkezi komitetiniň nädogry ugry alyp barandygy hakdaky öňki pikirleriniň, syýasata baş goşup, hakykaty gözlemeginiň öz keseli sebäpli bolandygyny aýtdy” diýip, Annasoltan Kekilowanyň “keseliniň taryhynyň” bir ýerinde aýdylýar.
Emma şahyr, köp goşgusy ýiten-de bolsa, köp goşgusy içinde, dogman ölen-de bolsa, biljege, aňlajaga, düşünjege aýdyp bilipdir:
“Mejalym çatmady gygyrmaga-da,
Dymmakdanam ejiz gelýär ýüregim.
Göýä harasat deý inip depämden,
Uzatdy gap-gara ellerin ölüm.”
Hawa, hakyky şahyryň ýüregi şeýle bolýar, dymmakdan ejiz gelýär; aglaba köplügiňki, döwlet tarapyndan sylanýan we götergilenýän adamlaryňky ýaly, gürlemekden, hakykaty aýtmakdan ejiz gelmeýär. Emma azatlyk, erkinlik, hak sözi aýtmak hiç wagt mugt däl, ol köplenç şol sözi aýdan adama, belki-de onuň ýakynlaryna, ogul-gyzyna, tutuş neberesine-de gymmat, gaty gymmat düşýär. Ýöne hakykaty aýdan adam, dymanlardan, rahat ýerde oturmagy saýlap alanlardan tapawutlylykda, uzak wagtlap ykrar edilmese-de, hakykatda iliň namysyna, wyždanyna öwrülýär. Sebäbi ol iliň inkär edilemgini inkär edýär.
Şahyr: “Soň men öldürildim… Ölüp ýaşadym” diýýär. Hawa, ol biziň aramyzda ölüp ýaşap ýör. Käte-käte bolsa, birden öz aladalarymyz bilen aşa gümra bolup, şahyryň bize galdyran owadan goşgularyny ýatdan çykarybersek, ol “Haýsy ýerde, nirelerde bolsam-da, Ruhum bilen söýýändirin ýurdumy” diýip, gulagymyza pyşyrdaýar.
Arman, biz onuň goşgularyny ýene bir 21 ýyl kitap edip çykarmadyk. Annasoltan Kekilowanyň soňky kitaby, “Ömrüzaýa ýyldyzym” 1992-nji ýylda, “Türkmenistan” neşirýatynda çykypdy. Öňki 21 ýyla, 1971-nji ýyldan 1992-nji ýyla çenli aralyga sowet režimi günäkärdi, indiki 21- ýyla Türkmenistanda döredilen şahsyýet kulty, bir “ýazyjydan” başga ýazyja ýol berilmezligi günäkär.
Hawa, sowet režiminden sag-aman gutulan bolsa, türkmen halkynyň ilkinji dissident şahyrasy Annasoltan Kekilowa şu günler 70 ýaşyny toýlardy. Bizem, şahsyýet kultuna ýolumyzy urdurmadyk bolsak, onuň kitaplaryny çykaryp, ýaşlara sowgat ederdik. Emma bularyň ikisem bolmady. Ýogsa ol, öz aýdyşy ýaly, ak güldi, ýönekeý ak güldi. Türkmenleriň Köpetdagynda açylypdy. “Suwsuzlykdan saralsa-da gül meňzim, daş güli men, aslyýetim ak meniň” diýipdi.
Aşgabatly edebiýatçy. Makalada şahyryň “Ömrüzaýa ýyldyzym” kitabyndan, şol kitaba edebiýatçy M.Mämmetgurbanow tarapyndan ýazylan sözbaşydan peýdalanyldy.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tassyklan meýilnamasyna laýyklykda, Daşoguz welaýatynyň kärendeçileri gowaça ekişine girişdiler. Howa ýagdaýyna görä, bu ýerde ýurdumyzyň beýleki sebitlerine garanyňda, ekiş biraz gijräk başlanýar.
Halkymyzyň asylly däbine görä, möhüm möwsüme hormatly ýaşulularyň ak patasy bilen başlandy. Beýik Biribardan mähriban Watanymyza, halkymyza abadançylyk, gülläp ösüş, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan işlerine rowaçlyk dileg edip, olar ilkinji tohumlary topraga taşladylar we mehanizatorlara orun berdiler.
Ýurdumyzyň demirgazyk sebitinde şu ýyl 140 müň gektara gowaça ekiler. Daýhanlar şunça meýdandan 230 müň tonna “ak altyn” ýygnamaga borçlanýarlar. Welaýatyň kärendeçileri “Daşoguz—120”, “Serdar”, “Gahryman—4727”, “Daşoguz—114”, “Jeýhun” we “Gubadag—3” ýaly orta süýümli gowaça sortlaryny ekmegi meýilleşdirdiler.
Daşoguzlylar bu möhüm möwsümi ýokary hilli we bellenilen möhletlerde geçirmegi maksat edinýärler. Munuň üçin meýdan işleriniň anyk we bökdençsiz alnyp barylmagy, degişli agrotehniki çäreleriň berjaý edilmegi, dürli görnüşli traktorlar, ekiş gurallary, bejergi enjamlary ýaly döwrebap oba hojalyk tehnikalarynyň üpjünçiligi ýola goýlar.
Ekiş möwsüminiň başlanmagy mynasybetli guralan dabaranyň çäklerinde oba hojalyk tehnikalarynyň we ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň gaýtadan işleýän pudaklarynyň önümleriniň sergisi ýaýbaňlandyryldy. Welaýatyň aýdym-saz we folklor toparlary pagtaçylar üçin belent ruha beslenen aýdym-sazly çykyşlary ýerine ýetirdiler.


text:
Gyrgyzystan
Gyrgyzystan, bir döwlet Aziýa'da.
1991-nji ýylyň 31-nji awgustynda garaşsyzlygyny gazanan Gyrgyzystan demirgazykda Gazagystan, günbatarda Özbegistan, günortada Täjigistan, günorta-gündogarda Hytaý bilen serhetleşýändir.
Döwletiň tutýan meýdany 198 500 inedördül kilometr bolup, 2008-nji ýyldaky maglumatlara görä ilaty 5 356 869-dir. Ilatyň 64,9 % gyrgyzlar, 13,8%, özbekler, 12,5% ruslardyr.
Gyrgyzystanyň topraklarynyň 65%-ini Týan-şan daglary tutýandyr. Bu döwletde ýerleşýän Yssyk-köl dünýäde ululygy boýunça Titikakadan soňra ikinji dag kölüdir.
Gyrgyzystanyň esasy şäherleri we welaýatlary: Bişkek (öňki ady Frunze), Batken (merkezi Batken), Çu (merkezi Tokmok), Jelal-abad (merkezi Jelal-abad), Naryn (merkezi Naryn), Oş (merkezi Oş), Talas (merkezi Talas), Yssyk-köl (merkezi Karakol).
Paýtagty Bişkek bolup, 1825-nji ýylda Kokant hanlygy tarapyndan Bişkek sebitinde gala hökmünde gurlandyr. Bişkek 1922-nji ýylda Daglyk oblastynyň merkezi, 1924-nji ýylda Gyrgyz Awtonom oblastynyň paýtagty bolupdyr. 1926-njy ýylda şäheriň ady Frunze (Bolşewik serkerdesi M. Frunze Bişkekde doglupdyr) diýlip üýtgedilipdir. 1991-nji ýylda şähere taryhy ady gaýtarylyp berlipdir. 2000-nji ýyldan başlap Oş şäheri döwletiň günorta paýtagtydyr.
Gyrgyzystanyň milli pul birligi somdur.
Garaşsyz Gyrgyzystanyň içeri we daşary syýasaty
Gyrgyzystan 1991-nji ýylyň 31-nji awgustynda garaşsyzlygyny yglan edipdir. Şol ýylyň 12-nji oktýabrynda Askar Akaýew saýlaw esasynda Gyrgyzystanyň Prezidentligine saýlanypdyr. 1991-nji ýylyň dekabrynda Gyrgyzystan Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna giren şertnama gol çekipdir.Gyrgyzystanyň garaşsyzlygy ilkinji ykrar eden döwlet Türkiýedir (24-nji dekabr 1991).
Gyrgyzystanda ilçihana açan ilkinji döwlet Amerikanyň Birleşen Ştatlarydyr (1992-nji ýýlyň 1-nji fewraly). 28-nji fewralda Türkiýe Bişkekde ilçihanasyny açypdyr. Gyrgyzystan 1992-nji ýylyň 2-nji martynda Birleşen Milletler Guramasyna kabul edilipdir. 1992-nji ýylda Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasyna, UNESCO, 1996-njy ýyldan başlap Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň agzasydyr.
UNESCO-nyň goldawy bilen Gyrgyzystanda “Manas” dessanynyň 1000 ýyllygy (1995) we Oş şäheriniň 3000 ýyllygy (2000) ýyllygy bellenilipdir. Gyrgyzystanyň teklibi bilen 2002-nji ýyl Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan “Daglar ýyly” diýlip kabul edilipdir.
SSSR-iň ýykylmagyndan soňra Gyrgyzystan Konstitusiýasyny taýyarlamak üçiň ýörite topar düzülip işlenilipdir we 1993-nji ýylyň 5-nji maýynda Gyrgyzystanyň ilkinji Konstitusiýasy yglan edilipdir.
1992-nji ýylyň 3-nji martynda Gyrgyzystanyň milli baýdagy tassyklanylypdyr. Döwletiň gimni şol ýylyň 18-nji dekabrynda, gerbi bolsa 1994-nji ýylyň 14-nji ýanwarynda kabul edilipdir. 1992-nji ýylda öz milli goşunyny guran Gyrgyzystanyň yaragly güýçleriniň serkerdebaşysy Prezidentdir. Gyrgyzystanyň resmi dili gyrgyzjadyr. 2001-nji ýylyň 24-nji dekabrynda çykarylan kanun bilen rus dili döwletiň ikinji resmi dili bolupdyr. Häzirki wagtda Gyrgyzystanda ulanylýan elipbiý 1940-njy ýyldan bäri dowam edip gelýän Kirill elipbiýidir.
Garaşsyzlyk ýyllarynda Gyrgyzystanyň metbugatynda dürli atdaky gazet-žurnallar çap edilýärler. Asaba (Baýdak), Gyrgyz ruhy, Res Publika, Delo No, Aalam ýaly hususy gazetler, Kut Bilim (Kutadgu Bilig) ýaly ýarym resmi gazetler, Gyrgyz Tuusu (Gyrgyz baýdagy), Slowo Kyrgyzystana, Erkin Too (Erkin daglar) ýaly resmi gazetler metbugatyň esasy organlarydyr. Şeýle hem Türkiýäniň Zaman gazeti hem çykýandyr.
2005-nji ýylda Gyrgyzystandaky parlament saýlawlaryndan soňra Kurmanbek Bakiýew Prezidentlige saýlandy. 2010-njy ýylyň aprel aýynda Talasda başlaýan halk gozgalaňynyň netijesinde öňki Daşary işler ministri Roza Otunbaýewa Gyrgzystanyň Prezidentligine saýlandy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Malaýziýanyň daşary işler ministri Dato Sri Anifah Amanyň arasynda geçirilen duşuşykda döwletara hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary maslahatlaşyldy.
Diplomatyň belleýşi ýaly, Malaýziýada möhüm hem-de geljegi uly hyzmatdaş hökmünde ykrar edilen Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly üns berilýär.
Döwlet Baştutany Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary, şol sanda dünýäniň sazlaşykly ösýän döwletleriniň biri bolan Malaýziýa bilen netijeli gatnaşyklary berkitmegiň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini aýtdy.
Döwlet Baştutany we myhman dürli ugurlardaky netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin ägirt uly kuwwatlyklaryň we giň mümkinçilikleriň bardygyny kanagatlanma bilen belläp, iki ýurduň ykdysadyýetleri üçin wajyp hasaplanylýan nebitgaz pudagy boýunça özara gatnaşyklar baradaky meseleleriň üstünde durup geçdiler.
Türkmenistanyň Prezidenti we Malaýziýanyň daşary işler ministri uzakmöhletleýin esasda ýola goýulýan özara peýdaly hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler
Şunuň bilen birlikde, abraýly sebitara we halkara guramalarynyň çäklerinde ýola goýulýan türkmen-malaý gatnaşyklaryna işjeň häsiýetiň mahsusdygy bellenildi. Iki ýurt hem ählumumy gün tertibiniň möhüm meseleleri, ilkinji nobatda bolsa tutuş dünýäde parahatçylygy we howpsuzlygy, durnukly ösüşi üpjün etmek bilen baglanyşykly möhüm meseleler boýunça garaýyşlaryň hem-de çemeleşmeleriň umumydygyny beýan edýär.
Türkmen-malaýziýa hyzmatdaşlygynyň iri taslamalarynyň biri hem, «Petronas Charigali (Turkmenistan) Sdn Bhd» bilen Türkmenistanyň Hökümetiniň arasynda Hazar deňziniň türkmen bölegindäki «Blok-1» çäginde uglewodorodlary gözlemek we çykarmak boýunça taýýar önümi paýlaşmak hakynda 1996-njy ýylda gol çekilen ylalaşykdyr. 2016-njy ýylda kompaniýanyň habar bermegine görä, onuň taslama goýan maýalarynyň umumy möçberi bäş milliard amerikan dollaryndan geçýär.


text:
TRT Turkmen: Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 19 ýyldan bäri ýeke partiýaly ulgam bilen dolandyrylýan ýurtda täze partiýalaryń döredilmegine rugsat berdi
.
==============================
Täze partiýalaryń ýurduń demokratiýalaşmagyna goşant goşjakdygyny bellän Berdimuhamedow, syýasy durmuşy wagtyń geçmegi bilen kämilleşdirjekdiklerini aýtdy.
Türkmenistanda 1991-nji ýylda garaşsyzlygyń yglan etmeginden soń döredilen ýeke-täk syýasy partiýa Demokratik partiýady.
Ýurtda oppozisiýanyń bolmandygy sebäpli halkara guramalary Türkmenistany tankyt edýärdi.
==============================
Azatlyk Radio:
Berdimuhamedow: “Oppozision partiýalar döredilibersin”
-Muhammad Tahir: Türkmenistanda häkimiýeti dolandyrýan partiýadan başga-da syýasy partiýalaryň döredilmegine rugsat ediljekdigi barada 18-nji fewralda orta atylan pikir ýurduň içinde we daşynda uly seslenmeleri döretdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Baýdak baýramy we diplomatlaryň güni mynasybetli eden çykyşynda, eger isleg bolsa, biz şu ýyldan başlap, syýasy partiýalary hasaba almaga taýýar diýdi.
Ol oppozision partiýanyň döremeginiň Türkmenistanyň jemgyýetçilik we syýasy durmuşynda möhüm waka boljakdygyny mälim edip, şol partiýanyň ýurduň jemgyýetçilik we syýasy durmuşyna gatnaşmak bilen bäsleşik esasynda iş alyp barjakdygyny sözüniň üstüne goşdy.
Şert goýuldy
Emma prezidentiň täze dörediljek partiýalar barada bir şerti hem bardy. “Ýöne täze düzüljek syýasy partiýalar biziň ählimiziň umumy maksadymyz bolan döwletimiziň dünýä bileleşiginde mynasyp orny eýelemegi üçin halkymyzyň milli aýratynlyklaryna esaslanmaly. Ykdysadyýetinde, ýaşaýyş we durmuş ulgamynda, gumanitar ugurlarda ýurdumyzy ösüşiň ýokary sepgitlerine ýetirmegi, dünýäde öňdäki hatarlara çykarmagy bolmalydyr” diýip, Berdimuhamedow aýtdy.
Bu şert iş ýüzünde nämäni aňladýar, bu barada prezidentiň eden gysgaça çykyşyndan haýsydyr bir takyk netije çykarmak kyn, emma ol sözüniň dowamynda bu baradaky aladalaryň we özgerişleriň howlukman amala aşyryljakdygyny aýtdy. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňe süren bu pikiri öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyňkydan tapawutly bolarmy diýlen soraga-da häzirlikçe jogap bermek kyn, emma muňa garamazdan, bu pikir ýurduň içinde giňden ýaňlandy.
Lebäp welaýatyndaky Azatlyk Radiosynyň habarçysy Osman Hallyýew ýerli ýaşaýjylara salgylanyp beren maglumatynda, ilat köpçüliginiň, umuman, bu pikiri gowy garşy alanlygyny we, prezidentiň aýdyşy ýaly, Agrar partiýasyny döretmegiň gowy pikirdigini goldaýandyklaryny habar berdi.
Osman Hallyýew aýratynam ýurtda ýeke-täk partiýa bolan Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň öňki bir agzasyna salgylanyp beren maglumatynda şeýle diýýär: “Ilkinji edilmeli iş, ýurtda syýasy partiýalar we jemgyýetçilik guramalar barada döwrebap täze kanun gerek. Türkmenistanyň Mejlisi haýal etmän bu işe girişse we ýakyn aýlarda şeýle kanun kabul edilse, kem bolmazdy”.
Bosgunlykdaky oppozisiýa seresaply
Berdimuhamedow tarapyndan syýasy partiýalaryň döredilmegine rugsat ediljekdigi baradaky bu pikire daşary ýurtlarda hereket edýän Türkmen oppozision partiýalary has seresaply çemeleşdiler.
Bosgunlykda hereket edýän Respublikan partiýanyň ýolbaşçylaryndan Çary Işanyýazow Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda, ilki bilen Berdimuhamedowy bu çykyşy bilen gutlap, yzy bilen hem bu barada onuň öňe süren pikiriniň bulaşykdygyny aýtdy.“Sebäbi meseläniň goýluşy, ýagny oppozisiýadaky syýasy partiýany döretmek meselesi bulaşyk. Ol agrar ugurdan partiýa döretmeli diýýar, agrar ugurdan diýmeklik näme?”
Işanyýazowyň aýtmagyna görä, adaty syýasy partiýa ähli ugurlar boýunça işlemeli, ol diňe bir dar ugra baglanmaly däl. “Berdimuhamedow oňünden diňe bir ugur boýunça iş alyp barjak syýasy partiýany dörediň diýjek bolýar. Meselem, ol Agrar partiýasy oba hojalyk meseleleri bilen gyzyklanmaly we oba hojalykdan başga ýere siz burnuňyzy sokmaň diýýär”.
Ol sözüniň dowamynda Berdimuhamedowy içi boş uly gürleýän ýolbaşçy hökmünde häsiýetlendirip, onuň oppozision partiýalaryň döredilmegine rugsat ediljekdigi baradaky bu pikiriniň hem nobatdaky adaty beýanat bolmagynyň mümkindigini belledi.
Günbatar nähili garaýar?
Günbatar synçylary hem Berdimuhamedowyň bu pikirine o diýen ynanyp barmaýandyklaryny aýdýarlar.
Düýbi Germaniýanyň paýtagty Berlinde ýerleşýän “Ýewraziýa tranzition toparynyň” ýolbaşçysy Maýkal Laubuş hem şeýle pikiri orta atýan synçylardan biridir.
Maýkal Laubuş Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda diňe şeýle pikiriň orta atylmagy ýurda demokratiýa we aç-açanlygyň geljekdigini we sosial durmuşyň özgerjekdigini aňlatmaýar diýýär.
“Biz häzirlikçe bu çykyşyň netijesine garaşmaly, daşary ýurtlarda hereket edýän oppozision partiýalaryň wekillerine ýurda dolanmaga rugsat edilermi, sebäbi olar hakyky oppozision partiýalardyr. Men türkmen režiminiň diňe Berdimuhamedowa ýakyn bolan emeli syýasy partiýalary döretjekdigini alada edýäryn” diýip, Laubuş aýdýar.
Laubuş aýratynam daşary ýurtlara gaçyp çykmaga mejbur bolan oppozision aktiwistleriň ýurda dolanmagyna we şol ýerde hereket etmegine rugsat edilen ýagdaýynda bu özgerşligiň Günbataryň göwnüne jaý boljakdygyny sözüniň üstüne goşdy.
Jenap Maýkal Laubuş bilen bir hatarda daşary ýurtlarda hereket edýän Respublikan partiýanyň wekili Çary Işanyýazow hem bu ädimiň gowy hereketdigini belläp, ýagdaýa takyk baha bermek üçin mundan beýläk hökümetiň iş ýüzünde amala aşyrjak çärelerine garaşmagyň zerurdygyny aýtdy.


text:
Haçanda gün garaöýüñ guñorta ýarym şarynyñ ugrunda dogup ýaşsa aý garaöýüñ demirgazyk ýarym şarynyñ jähetinde dogup ýaşýar. Bu tertibi düşünmek üçin bir mysal getireli:
Garaöyin (götdikme)guruluş fundamentiŞeýle düşündiriş bilen agşamara ýa-da gije diñe IV nomer terminiñ 9-njy gözeneginden asmana seredeniñde ayy görmek bolýar.
Gün we onuñ şöhlesiniñ garaöýüñ täriminiñ gözeneklerinde düşüş tertibi:
- Çep tarapdaky bir täriminiñ 1-15-e çenli gözenekleri.
- Sag tarapdaky IV täriminiñ 2-15-e çenli gözenekleri.
- Çep tarapdaky II täriminiñ 15-30-eçenli gözenekleri.
- Sag tarapdaky III tärimiñ 15-30-a çenli gözenekleri.
- I: Ýylyñ ilkinji ýarymynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti.
- 1: Ýylyñ birinji ýarymynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti.
- II: Güỳz paslynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti.
- 2: Ýaz paslynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti.
- III: Gyş paslynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti.
- 3: Tomus paslynda gün şöhlesiniñ ýörelge jäheti. [1]
XVII-XIX asyrlarda çet ýurtlardan türkmensähralaryna gelen syýahatçylar, ýurduñ içki ýagdaýlaryna belet bolup Ýewropanyñ orta asyrynyñ täze akspluatsiýon režimlerine ýer- ýurt açyşlaryny ýerine ýetirmek üçin kömek edipdirler. Olar Ýewropanyñ gowgaly senagatynda täze bazarlary açmak üçin biziñ dünỳa siwilizasiỳasyna uly goşant goşan türkmen ýurtlaryna gelip, nädogry, maglumatlar bilen Ýewropa intelligensi, maglumatlar bilen Ýewropa intelligensialarynyñ añ-düşünjelerine başgaça täsir galdyrypdyrlar.
Bu gün türkmen intellegensiýasy şeýle nädogry göýberilen düşünjelere, dogruçyl taryhy ýazmak bilen jogap bermäge çalyşýarlar.
X-XIX asyra çenli Hywa, Buhara, Balh ... ýaly şäherleriñ medreselerinde taryh predmetleri örän gyzykly has oñat öwrenilipdir. Sebäbi edil şol döwür türkmen ýazyjy-alymlary taryh predmetleriniñ üsti bilen eposlar hem ep-esli kyssalar döredipdirler. Şol döwrüñ edebiýatyny okanyñda geçmişdäki türkmen patyşalyklarynyñ döwründe dörän wakalary epos, kyssa we goşgy görnüşünde ýazga geçiripdirler. Olar käbir hadysalary içgin öwrenenleri üçin Ýusup-Zuleỳha, Ýusup-Ahmet, Zöhre-Tahyr, Saýatly-Hemra, Zeýnelarap we Emir Hemza ..., ýaly türkmen ỳurtlar we begliklerine degişli dessanlaryñ döretmegiñ hütdesunden gelipdirler.
Umuman türkmenler Seljuk döwründen bäri dünýäniñ dürli künjeklerinde metjit-medreseler hem beýleki binalary galdyrmakda has ykjamlaşypdyrlar. Bu barada arhiologiýa ylymlary sanardan köp işleri ýerine ýetirdiler. Umuman şol döwürleriñ içinde XIV-XVI asyrlary ýatlap geçsek ýerlikli bolar. Akgoýunly we Garagoýunly türkmen döwletleriniñ dowam eden zamanynda olaryñ patyşalary tarapyndan türkmen metjit-medreselerine örän ähmiỳetli garalypdyr. Meselem “Gök jama” adyndaky Tebriz şäherindäki metjidi Garagoýunly türkmenleriñ serkerdesi Jahanşa binýat etdiripdir. Uzyn Hasan Akgoýunly Tebriziñ çäginde bir ajaýyp metjit bilen medrese saldyrypdyr.
Wenesiýadan gelen täjir ol barada şeýle ýatlaýar.:”Uzyn Hasanyñ bina eden metjidi şeýle ajaýyp, ony wasp etmäge has laýyk.” [2]
Ol bir görnükli meýdanyñ içinde ýerleşipdir. 1478-nji ýylyñ Türkmenbaşy aýyndaonuñ ogly Soltan Halyl, onsoñ şol ýylyñ iýunynda beýleki bir ogly Ýakup soltan patyşalyk däbinio ýerine ýetirmek üçin şonda tagta çykýarlar. Şol döwrüñ ýadygärliklerinden diñe Uzyn Hasanyñ metjidi bozulman galypdyr. [3]
Uzyn Hasan metjidiniñ ýanyndan talyplar üçin ylym almaga bir uly hüjre hem saldyrypdyr. Ol hüjre “Mädräseýe Näsiriýe” adyndan henize çenli şol mäkämligi bilen ýadygärlik bolup galypdyr. [4]
Uzyn Hasan Akgoỳunly dünỳäden wepat bolandan soñ, şol hüjräniñ uly howlusynda jaỳlanypdyr. [5]
Akgoýunlylaryñ döwründe ylaýtada Uzyn Hasanyñ döreden binalary örän köp bolupdyr. Onuñ maşgalasy Seljukşabeýgiñ hem türkmenleriñ metjit-medreselerini bina etmekde örän uly goşant goşupdyr. Ol Täbriziñ metjidini ösdürmekde haỳr işleri ýerine ýetiripdir. Ol metjidiñ kybla tarapyndan uly gupba saldyryp, onuñ daş-töwereginde bezeg işlerini geçiripdir. [6]
Görşumiz ýaly türkmenler diñe bir Türkmenistanyñ çäginde dälde, beýleki ýurtlarda hem görnükli ýadygärlikleri binalar edipdirler.
Türkmenler haýsy bir ýerde oturymlaşyp başlanda, birinji nobatda metjit-medreseleri bina etdiripdirler. Olar metjit-medreseleri ýörite bişen kerpiçler bilen saldyrypdyrlar. Her metjidiñ ýanynda azan aýtmak üçin diñ (minara) dikeldipdirler. Häzirki döwürde minaralaryñ üstünde ses güýçlendiriji enjamlary peýdalanypdyrlar.
Etrek-Gürgen türkmenleriniñ arasynda yrym edinip çagalarynyñ göwegini ýa-da sünnetlenen soñ sünnetiniñ uçgyrajygyny hüjräniñ aşagyna taşlaýarlar. Olar bu yrymy berjaý etmekden maksatlary arassa niýetli çaganyñ alym bolup uly derejelere ýetmegini arzuw edipdirler. ... Dowamy
------------- Edebiýat we çykgytlar:


text:
Türkmenistanyñ prezidentine gyssagly çağyryş.
Türkmenistanyñ serhetinde ve aeroportynda oturan türkmen döwlet migrasiya gullugynyñ işgärleri her gün daşary ýurta gidjek bolan Türkmenistanly Rayatlarynyñ hak hukuklaryny depeleýär we daşary ýurta çykmaklygyna bökdençlik döredýar, pulu bar raýatlardan 2000 amerikan dollary miktarynda para alyp. olary daşary ýurta geçirip we pulu ýok raýatlary bolsa sebebsiz jynayet ýolu bilen hak hukuklaryndan mahrum edip. mashara edip, yzyne gaýtaryp. we bilet pullarynyda yzyne gaýtaryp bermän,adam hukuklaryny gödek bozup jynayet eden migrasiya gullugynyñ işgärlerine gyssagly çäre görmegine çagyrýarys.
we aeroportda bu jynaýety gurbany bolan öz janyna kast eden Maryly merhumyñ ölmegine sebäp bolanlaryda gyssagly kanun önünde jogap bermekligine çagyrýarys.
Aşgabatly hukukgorayjylar tarapyndan.
Redaksiýadan: Okyjynyň haty bolşy ýaly çap edilýär. Onda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Hormatly Prezidentimiz enelere, zenanlara hemişe uly hormat-sarpa goýýar. Zenanlar türkmen jemgyýetinde ähli döwürlerde-de uly orun tutupdyrlar. Munuň şeýledigini olaryň ýurduň ösüşlerine mynasyp goşant goşmagynda we geçirilýän köpçülikleýin çärelerde görkezýän işjeňliginde hem görmek bolýar.
Balkanabat şäherindäki 3-nji orta mekdepde geçirilen bäsleşik hem munuň ýene bir gezek subutnamasy boldy. Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Balkanabat şäher geňeşiniň guramagynda geçirilen «Ýylyň zenany» bäsleşigine çeper elli, şirin dilli zenanlar gatnaşdylar.
Bäsleşigiň esasy maksady mynasyp nesli terbiýeläp ýetişdirmekde dünýä meşhur bolan halkymyzyň edim-gylymyny, bagtyýarlyga beslenýän döwrümizde mähriban Arkadagymyzyň saýasynda zenan mertebesine goýulýan sarpany, arkama-arka dowam edip gelýän däp-dessurlarymyzy beýan etmekden, Watanymyzyň ösüşlerine ýaş nesilde söýgi-buýsanjy döretmekden hem-de halkymyza, Gahryman Arka- dagymyza wepalylygyň nusgasyny görkezmekden ybarat boldy. Bäsleşige gatnaşyjylar dürli ugurlar boýunça başarnyklaryny görkezdiler. «Berkarar döwletimizde el hünärini dikeldýändigi we kämilleşdirýändigi üçin» diýen ugur boýunça gadymdan gelýän maddy gymmatlyklarymyzy, el hünärleri bilen sungat derejesindäki işleri döredýän zenanlar, «Türkmeniň gadymy ruhy gymmatlyklaryny, milli medeni mirasyny dünýä ýaýmakdaky asylly işleri üçin» diýen ugur boýunça medeni mirasymyzy döwrebap derejede kämilleşdirýän, ony ýaş nesle öwretmekde asylly işleri alyp barýan zenanlar bäsleşdiler. «Çaga terbiýelemekde görkezen yhlasy üçin» diýen ugur boýunça perzentlerini terbiýelemekde we olaryň durmuşda öz orunlaryny tapmagy ugrunda yhlasyny gaýgyrmaýan köp çagaly zenanlaryň bäsleşigi uly ruhubelentlige beslendi.
Ýokary guramaçylyk we ýolbaşçylyk ukyby bilen tapawutlanýan, önümçilikde ýokary netije gazanmakda yhlasyny gaýgyrmaýan, el işlerine ökde, jemgyýetçilik işlerine işjeň gatnaşýan, eneligi, çagalygy, maşgalany goldamagy öz borjy hasaplaýan, mähriban Arkadagymyzyň döwrebap başlangyçlaryny durmuşa geçirmäge mynasyp goşant goşýan zenanlaryň bäsleşikde eden çykyşlary täsirli boldy. Her bir bäsleşige gatnaşyjy özüniň iş ýeri, zähmet we durmuş ýoly, bagtly maşgalasy we jemgyýetçilik işlerine gatnaşyşy barada çeper sözde beýan edip, bagtyýar durmuşyň hözirini görmäge ähli şertleri döredýän hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden alkyş aýtdy.
Bäsleşigiň jemi jemlenilende, «Bagt köşgi» toý dabaralary merkeziniň bagbany Dünýägözel Babaýewa «Ýylyň çeper elli zenany» adyna mynasyp boldy. «Türkmennebitgazgurluşyk» döwlet konserniniň Balkanabat nebitçilik orta hünär okuw mekdebiniň mugallymy Ýalkym Meretgylyjowa «Ýylyň sungatda işjeň zenany» adyna eýe boldy. Balkanabat şäherindäki 46-njy çagalar bagynyň müdiri Hesel Muham- medowa bolsa «Ýylyň mährem zenany» diýen ady eýelemegi başardy.
Ýeňiji bolan zenanlar bäsleşigiň welaýat tapgyryna gatnaşmaga hukuk gazandylar.
Nursoltan DEPBIÝEWA.
«Balkan»
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
esasy
Maliýe gözegçiligi Müdirliginiň resminamalary
1.Türkmenistanyň Prezidentiniň 2010-njy ýylyň 15-nji ýanwarynda çykaran Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň Maliýe gözegçiligi müdirligi hakynda düzgünnamany tassyklamak hakyndaky 10798 belgili karary.
1.Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 19-njy ýanwarynda çykaran Maliýe gözegçiligi müdirliginiň wezipe gollanmalaryny tassyklamak hakyndaky 11 belgili buýrugy.
2.Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 25-nji fewralyndaky jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirmegine garşy hereket etmek hakynda Maliýe gözegçiligi müdirliginiň talabyna görä, maliýe gözegçiligi subýektleri tarapyndan maglumatlary tabşyrmagyň tertibini tassyklamak hakyndaky 16 belgili buýrugy.
3.Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 25-nji fewralyndaky jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirmegine garşy hereket etmek boýunça hökmany gözegçilik üçin daşary ýurt pulunda ýa-da milli manatda geleşikleriň we amallaryň Iň pes derejesini bellemek hakyndaky 17 belgili buýrugy.
4.Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 14-nji aprelindäki Maliýe gözegçiligi Müdirligine ýuridiki ýa-da fiziki şahslar tarapyndan jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorizmi maliýeleşdirmegiň garşysyna hereket etmek üçin maglumatlary bermek hakyndaky habarnamalarynyň görnüşleriniň rekwizitlerini doldurmagyň teklip edilýän gollanmalaryny tassyklamak hakyndaky 38 belgili buýrugy.
5.Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň talaby boýunça maliýe gözegçiliginiň subýektlerinden jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorizmi maliýeleşdirmegiň garşysyna hereket etmek üçin zerur maglumatlary almagyň Düzgünnamasyny tassyklamak hakynda Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 23-nji aprelindäki 40 belgili buýrugy.
6. Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 3-nji maýyndaky Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň görkezmesi boýunça pul serişdeleri ýa-da gaýry emläk bilen geleşikleri we amallary togtatmak tassyklamak hakyndaky 44 belgili buýrugy.
7.Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2010-njy ýylyň 11-nji iýunyndaky „Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň Maliýe gözegçiligi Müdirligi tarapyndan jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygyň maliýeleşdirmegine garşy hereket etmek üçin degişli maglumatlary ýygnamagyň, seljermegiň we netijede geleşigiň ýa-da amalyň jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak we terrorçylygy maliýeleşdirmek bilen baglynyşyklydygyna şaýatlyk edýän ýeterlik esaslar bolan mahalynda degişli maglumatlary we resminamalary öz ygtyýarlygyna laýyklykda, hukuk goraýjy edaralara geçirmegiň Tertibini tassyklamak hakynda 52 belgili buýrugy.
8.Türkmenistanyň Merkezi bankynyň başlygynyň 2011-nji ýylyň 2-nji fewralyndaky Türkmenistanyň banklarynda içerki gözegçiligi guramak hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak hakynda 4 belgili buýrugy.
9. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň başlygynyň we Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2011-nji ýylyň 17-nji fewralyndaky jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak we terrorçylygy maliýeleşdirmek bilen bagly geleşiklere we amallara garşy hereket etmek we olary ýüze çykarmak barada banklar tarapyndan çäreleri amala aşyrmagyň Düzgünnamasyny tassyklamak hakyndaky bilelikdäki 26 belgili buýrugy.
10. Türkmenistanyň Maliýe ministriniň 2011-nji ýylyň 3-nji noýabryndaky terrorçylyga gatnaşanlygy hakynda maglumatlar bar bolan adamlaryň sanawyny ýaýratmak we ýerine ýetirmek hakynda Düzgünnamany tassyklamak hakynda 102 belgili buýrugy.
esasy


text: Ýurdumyzda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna az wagt galdy. Şol mynasybetli görülýän taýýarlyklaryň çäklerinde Aşgabadyň dokma toplumynyň önümçiligi-de güýçli depginde dowam edýär. Ýakynda dokma toplumymyzda dürli görnüşli hammam lybaslary, el çalgyçlary, ýorgandyr ýassyk daşlary we beýleki sowgatlyk önümleri V Aziýa oýunlarynyň tumary şekillendirilen görnüşde öndürilip başlandy. Häzirki wagtda öndürilýän önümleriň 70 %-i şol nyşanlar bilen öndürilýär. Toplumymyz dört, ýagny nah-egirme, dokma, boýag we tikin fabriginden ybaratdyr. Kärhanamyzda iş üç çalşyk boýunça hereket edip, 3000-den gowrak dokmaçy arman-ýadaman zähmet çekýär. Şeýle-de önüm barlaýjy we gaplaýjy bölümlerimiz bar. Bu bolsa öndürilýän önümleriň hiline gözegçilik etmäge, olary seljermäge uly mümkinçilik berýär. Golaýda çaga hammam halatlarynyň we el çalgyçlaryň dürli ölçegdäki görnüşlerini öndürip başladyk. Dokma toplumyň iki söwda merkezi bolup, olaryň biri toplumda, beýlekisi-de paýtagtymyzyň “Galkynyş” köçesiniň ugrunda ýerleşýär. Sowgatlyk hökmünde-de amatly bolan bu önümler ynsan bedeni üçin ýakymly arassa pamykdan öndürilýär. Munuň şeýledigine toplumymyza daşary ýurtlardan gelýän sargytlaryň artmagy hem şaýatlyk edýär. Taryha altyn harplar bilen ýazyljak bu şanly waka mynasyp goşant goşmak bolsa bizi täze-täze maksatlara ruhlandyrýar.


text:
– Ýurdumyzda täze meşgullanylyp başlanan taý boksy saýlamagyňa näme sebäp boldy?
– Aslynda, men kikboksdan başladym. Agam Orazmuhammet Bäşimowyň kikboksdaky gazanan üstünlikleri meni kiçilikden bu sporta imrindirdi. Ol häzirki wagtda taý boksy federasiýasyna ýolbaşçylyk edýär.
– Diýmek, sportdaky ýoluňy saýlamagyňda agaň täsiri uly-da?!
– Hawa, 2014-nji ýylda taý boks federasiýasy açylandan soň, men bar ünsümi taý boksunda jemledim.
– Taý boks boýunça gazanan netijeleriň dogrusynda gürrüňimizi dowam edäýeli?!
– Ýurdumyzyň 5 gezek çempiony boldum. Geçen ýyl Russiýanyň Kazan şäherinde geçirilen dünýä çempionatynda bürünç medaly gazanmagy başardym. Ondan öň bolsa Antalýada Ýewropanyň Açyk birinjiliginde ilkinji üçlüge düşdüm.
– Daşary ýurtly türgenler bilen tejribe alyşýarsyňyzmy?
– Ýakynda Taýlandyň Samui adasynda okuw-türgenleşik işlerini geçirdik.
– Aziýa oýunlarynda haýsy agramlyk derejede çykyş etmekçi bolýarsyň?
– 75 kilograma çenli agramlyk derejesinde çykyş ederin.
– Beren täsirli gürrüňleriň üçin köp sag bol! Üstünlik hemraň bolsun!
– Nesip bolsa, Aziýa oýunlarynda diňe altyn medal gazanyp, ýurdumyza abraý getirmegi maksat edinýärin.


text:
Dogrum wagty dürli sebäplere görä ýüze çykýan dogrum ýollarynyň şikeslenmeleri dogrumdan soň aýalda biynjalyklylyk döredip, olaryň tikilmegi bolsa tikinlere seretmek düzgünini berjaý etmegi talap edýändir.
GÖRNÜŞLERI
Ýyrtylmalaryň döreýän ýerine baglylykda daşky (ýamyzda) we içki (jynshanada, ýatgynyň boýunjygynda) tikinleri tapawutlandyrýarlar. Olar dürli serişdelerden ýasalan sapaklar bilen dikeldilip, aýratyn idetme çärelerini talap edýär. Ol düzgünler barada her bir çaga dogran aýal habarly bolmalydyr.
ÝATGYNYŇ BOÝUNJYGYNA GOÝULÝAN TIKINLER
Sebäbi: uly çaga.
Agyrsyzlandyrma: dogrumdan soň biraz wagt ýatgynyň duýujylygynyň ýitirilýändigi sebäpli geçirilmeýär.
Tikim serişdeleri: öz-özünden aýrylýan we sökülmegi talap etmeýän ketgut, şeýle hem wikril, kaproag.
Aýratynlygy: agyry we oňaýsyzlyk döretmeýär, gaýraüzülmelere getirmeýär.
Ideg çäreleri: talap edilmeýär.
JYNSHANA GOÝULÝAN TIKINLER
Sebäbi: dürli derejedäki dogrum şikesler.
Agyrsyzlandyrma: nowokain ýa-da lidokain bilen ýerli agyrsyzlandyrma.
Tikim serişdesi: ketgut.
Aýratynlygy: birnäçe gün agyry saklanýar.
Ideg çäreleri: talap edilmeýär.
ÝAMZA GOÝULÝAN TIKINLER
Sebäbi: dogrumda şikeslenmegi ýa-da çaganyň aňsat dogulmagy üçin kesilmegi.
Görnüşleri: I dereje (diňe deri şikeslenen), II dereje (deri we myşsa süýümleri şikeslenen), III dereje (ýyrtylma göni içegäniň diwaryna çenli).
Agyrsyzlandyrma: lidokain bilen ýerli agyrsyzlandyrma.
Tikim serişdeleri: ketgut (I derejede), öz-özi gaçmaýan sapaklar-ýüpek ýa-da kapron sapaklary (II we III derejede).
Aýratynlygy: uzak wagt agyrylar saklanýar.
Ideg çäreleri: şahsy arassaçylyk düzgünleri, arassalaýjy erginler bilen kadaly işleme.
Ýamza goýulýan daşky tikinler aýratyn kynçylygy döredip, dürli gaýraüzülmelere (iriňleme, alawlama, ganama) getirip bilýändir. Şonuň üçin bu sorag babatda ýaňy çaga dogran aýallarda dürli soraglar ýüze çykyp, olaryň hemmesi hem aýalyň saglygy üçin wajypdyr.
DOGRUM ÝYRTYKLARYNYŇ BITME DOWAMLYLYGY
Dogrumda şikeslenmelere duçar bolan her aýaly bu sorag gyzyklandyrýandyr, çünki her aýal agyrylardan dynyp, öz adaty gündelik düzgünine çalt gaýdyp gelmäge ymtylýar. Tikinleriň bitme dowamlylygy köp sebäplere baglydyr:
► Öz-özi aýrylýan sapaklar ulanylanda 2 hepdäniň dowamynda şikesler bitýändir, emele gelen tyg bolsa 1 aýyň dowamynda aýrylyp, aýratyn ynjalyksyzlanma döredýän däldir.
► Başga sapaklar bilen tikilende sikesiň bitme ýagdaýy idetme çärelerine we bedeniň aýratynlygyna bagly bolýar: dogrumdan soň 5-6 günden olar kesilip aýrylýar, 2-4 hepdäniň dowamynda bitýärler.
Dogrumdan soňky goýlan tikinleriň bitme dowamlylygy, olara seretmek we arassa saklamak çärelerine bagly bolup, olara dürli ýokançlyklaryň düşme howpuny aýyrmalydyr.
TIKINLERE SERETMEK ÇÄRELERI
► Dogrum öýünde daşky tikinler günde 2 gezek jöwherli ýaşylyň spirt ergini ýa-da "margansowka" ergini bilen göbegene tarapyndan ýuwulýar.
► Dogrumdan soň her iki sagatdan daşky jyns agzalara goýulýan gigiýeniki serişdeleri çalyşma maslahat berilýär.
► Içki eşikler pagtadan dokalan matadan taýynlanan bolup, olar gysmaly däldir. Ýamzy gysyp, onuň gan aýlanşygyny kynlaşdyrýan içki eşikler tikinleriň haýal bitmeginiň sebäbi bolup biler.
► Her 2 sagatdan, şeýle-de her gezek hajathana baranyňyzdan soň daşky jyns agzalary ýuwuň. Irden we agşam duş kabul edeniňizde, ýamzy sabyn bilen ýuwup, günüň dowamynda bolsa ýöne suw bilen ýuwuň.
► Daşky tikinli tygy has gowy ýuwmaga çalşyň, suw akymyny göni şoňa gönükdiriň. Ýuwunanyňyzdan soň, süpürgiç bilen suwy sorduryjy hereketler bilen ýamzy, öňden yza ugur bilen süpüriň.
► Peşewden doly peşew halta ýatgynyň ýygrylmagyna bökdençlik döretmez ýaly, ony kadaly we özwagtynda boşatmaga ymtylyň.
► Ýene bir üns bermeli sorag: ýamza tikin goýlandan soň näçe gün oturmak maslahat berilmeýär? Şikeslenmeleriň derejesine görä, lukmanlar 7-14 günüň dowamyny belleýärler. Bir hepdeden soň tikin goýlan tarapyň garşysyndaky ýanbaşa oturmak maslahat berilýär. Oturýan ýeriňiz gaty tekizlik bolmalydyr.
► Agyrylardan gorkup, täret etme islegiňizi göýbermeli däldir. Bu ýagdaý soňundan has güýçli agyrylara getirip biler. Içiň gatamalarynyň öňüni almak üçin dogry iýmitlenmegiňizi ýola goýuň, ýeterlik suw içiň, iýmitlenmezden öň bir nahar çemçe ösümlik ýagyny kabul ediň we täret etmäni ýeňilleşdirmek üçin ýörite şemleri (meselem, gliserin şemleri) ulanyň.
► Jyns agzalaryna tikin goýlan aýala 3 kg.-dan artyk ýük götermek bolmaýar.
GOÝLAN TIKINLERDE DÖRÄP BILJEK GAÝRAÜZÜLMELER
Kähalatlarda iki hepdeden soň hem aýal jyns agzalarynda agyry we oňaýsyzlyk duýup bilýär. Bu ýagdaý tikinleriň bitişmegine bir sebäbiň päsgel berendigini we gaýraüzülmäniň ýüze çykandygyny alamatlandyrýandyr.
Agyry – başga alamatlar bolmazdan, eger tikinler diňe agyryp, tyg haýal bitýän bolsa, onda lukman gyzdyrma çärelerini maslahat berip biler. Bu bejergi dogrumdan soň 2 hepdeden ir bolmadyk möhletde geçirilmelidir. Onuň üçin kwars ýa-da infragyzyl lampalar ulanylýar. Gyzdyrmalar 5-10 min. dowamynda 50sm. aralykdan geçirilýändir. Agyryny bitişmegi güýçlendirýän "Kontratubeks" ýagy hem aýryp bilýändir. Ol 2-3 hepdäniň dowamynda günde 2 gezek ulanylýar.
Tikinleriň açylmagy – eger dogrumdan soň tikinler açylan bolsa, haýal etmän lukmana ýüz tutmak wajypdyr. Eger görkezmeler bolsa tikinler täzeden goýlup biler. Eger ýara bitişen bolsa, bu lukmançylyk kömegini talap etmeýär. Onuň ýaly ýagdaýlarda lukman ýarany bitiriji melhemleri ulanmagy maslahat berýär.
Gijeme – köplenç aýallar dogrumdan soň goýlan tikinleriň gijeýändigini belleýärler. Tikinleriň gijemegi olaryň bitmeginiň alamaty bolup bilýändir we aýalda biynjalyklygy döretmeli däldir. Bu ýagdaýy ýeňilleşdirmek üçin ýygydan mylaýym suw bilen ýuwunmagy maslahat berip bolar. Ýöne gijeme duýgularynyň tikinleriň çekilmeginde hem bolup biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir. Şeýle bolanda özüňize gözegçilik ediň: belki siz ir oturyp başlansyňyz ýa-da agyr götermeli bolýansyňyz.
Iriňleme – eger aýal kadasyz, ysly, goňrumtyl-ýaşyl reňkli bölünip çykmalary duýan bolsa, bu tikinleriň ýokançlyklaryň täsiri bilen iriňländiginden habar berip biler. Bu barada haýal etmän lukmany habarly etmelidir. Tikinleriň iriňlemegi olaryň açylmagyna getirip bilýän gaýraüzülmedir. Lukman tarapyndan bu ýagdaýda antibiotik serişdeleri kabul etmek, "Malawit" geli, "Lewomekol", "Solkoseril", Wişnewskiniň ýagyny çalmak maslahat berlip biler. Bu ýaglar ulanylmazdan öň, iriňli ýara hlorgeksidin ýa-da wodorodyň öteturşysy bilen arassalanmalydyr.
Gan akma – eger dogrumdan soň tikinler ganaýan bolsa, bu esasy, bir hepdäniň dowamynda oturmazlyk düzgüniniň bozulandygyndan we ýaranyň açylandygyndan habar berip biler. Şeýle ýagdaýda lukman açylan ýara täzeden tikin goýar ýa-da bitiriji ýaglary (meselem, "Solkoseril") ulanmagy maslahat berer.
Tikinler goýlandan soň, 5-nji ýa-da 6-njy günler lukman tarapyndan aýrylýar. Tikinini aýyrtnaga gidýän hemme aýallary bir sorag gyzyklandyrýar: tikinleri aýyrma agyrylymy we agyrsyzlandyrma ulanylýarmy? Lukman sizi köşeşdirip, tikinleriň aýrylmagynyň çybynyň çakmasyny ýagyňa salýandygyny aýdar. Ýöne bu ýagdaý aýalyň agyryny duýujylyk derejesine bagly bolup, her aýalda birhili duýgulary döretmegi mümkindir. Eger gaýraüzülmeler bolmasa, agyryly duýgular bolmaýar: aýal diňe ötme duýgulary bilen bilelikde ujypsyzja sançma duýar. Elbetde, agyrsyzlandyrma geçirme gerek bolmaýar.
Teswirlemeler
Tikinleri sökülensoň hem,dogrumdan soňky ýaralar bitişip, ýaranyň düýbüne çenli bütinleý açylmadyk bolsalar olara tikin goýulmaýar.Şeýle-de, ýokançlyklar düşüp açylan ýaralara tikin goýmak bolmaýar. Lukmanyň maslahatyna eýerip, bejergini geçireniňiz peýdaly çäre bolup, gözegçilik üçin lukmanyň gaýtadan barlag geçirmegi zerurdyr.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Özbegistan respublikasy bilen Türkmenistanyň arasynda 2018-2020-nji ýyllar boýunça ykdysady hyzmatdaşlyk baradaky ylalaşyk güýje girdi diýip, özbek Daşary işler ministrligi habar berýär.
Bu ylalaşyga laýyklykda, taraplar söwda we ykdysady ugurlar boýunça gatnaşyklary ösdürmek üçin özara hyzmatdaşlyklaryny güýçlendirer. Şeýle-de, ylalaşyk ykdysady hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça 35 çäräniň durmuşa geçirilmegini hem üpjün edýär.
Ýatladyp geçsek, gürrüňi edilýän resminama şu ýylyň 6-njy martynda özbek prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň Aşgabada eden resmi saparynyň dowamynda gol goýlupdy.
Şonda Lebap welaýatynda Türkmenabat-Farap köprüleriniň açylyşyndan başga, türkmen we özbek kärhanalarynyň arasynda bir topar söwda şertnamasyna gol çekildi.
Şeýle-de, iki ýurduň DIM-leriniň arasyndaky hyzmatdaşlyk maksatnamasyna; Türkmenistanyň hökümeti bilen Özbegistan respublikasynyň hökümetiniň arasynda medeni-ynsanperwer ulgamynda 2017-2019-njy ýyllarda hyzmatdaşlyk etmegiň maksatnamasyna we beýleki ylalaşyklara gol goýuldy.


text:
Sugun
Sugun – (latynça Cervus elaphus). Öz arealynyň demirgazygynda gabat gelýän, Türkmenistanda ýitip ýok bolmak howpy astyndaky görnüş.
Gysgaça beýany[üýtget | edit source]
Ol uly, owadan hem-de syratly haýwan bolup, agramy 100-den tä 300 kilograma çenli ýetýär. Onuň erkekleriniň şahlaryndaky şahalar adatça bäşden artyk bolmaýar.
Ýaýran ýerleri[üýtget | edit source]
Öňler Türkmenistanda buhara suguny Amyderýanyň ýakalarynda gabat gelip, ähtimal, Murgap bilen Tejen boýlarynda hem gabat gelendir.