text:
Ekonomıka qalpyna kelgenimen, baǵany tejeý – basty mindet
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstan ekonomıkasy pandemııa bastalǵanǵa deıingi ósim kórsetkishine jetti. Biraq memlekettik organdardyń birinshi basshylary men jergilikti ákimdikterge arqany keńge salýǵa áste bolmaıdy. QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Úkimet otyrysynda osyndaı tapsyrma berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, jyl aıaǵyna deıin baǵanyń ósimin tejep ustaý mańyzdy.
«Ekonomıkany ártaraptandyrý, ınvestıtsııa tartý jáne jumys oryndaryn qurý jumysyn odan ári jalǵastyrý qajet. Sonymen birge, bıylǵy tamyz aıynda ınflıatsııa ósti. Azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósýi ınflıatsııanyń ulǵaıýyna barynsha sebep bolyp otyr. Baǵanyń eń úlken ósimi Túrkistanda, Nur-Sultanda jáne Qyzylordada baıqalǵan. Memlekettik organdardyń birinshi basshylary men ákimder baǵany tejeý jumysyn kúsheıtýge tıis», - dedi ol Úkimet otyrysynda.
Investıtsııalyq klımat ońala bastady
Premer-Mınıstr birtindep eldegi ınvestıtsııalyq klımat ta ońalyp kele jatqanyna toqtaldy.
Ásirese qurylys salasyna tartylǵan ınvestıtsııa ósken. Muny QR Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev te aıtty.
«Ekonomıkalyq ósimniń mańyzdy faktory - ishki jáne syrtqy ınvestıtsııalardy tartý bolyp otyr. Onyń ishinde óndirýshi emes salalarda ınvestıtsııa tartý belsendiligi baıqaldy. Osyǵan baılanysty esepti kezeńde taý-ken óndirý ónerkásibin esepke almaǵanda, negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııalardyń ósý qarqyny 18,0%-dy qurady. Investıtsııa qurylys salasynda – 2,5 esege, óńdeý ónerkásibinde – 81,7%-ǵa, aýyl sharýashylyǵynda – 43,2%-ǵa, saýdada – 39,9%-ǵa, aqparat jáne baılanysta – 37%-ǵa, jyljymaıtyn múlikpen operatsııalar salasynda –16,2%-ǵa jáne kólik salasynda – 9%-ǵa ósti», - dedi vedomstvo basshysy.
Áset Erǵalıevtiń aıtýynsha, qańtar-tamyzda 8,9 mln sharshy metr baspana paıdalanýǵa berilgen.
Eń joǵarǵy ósim Atyraý, Shyǵys Qazaqstan jáne Qaraǵandy oblystarynda tirkelip otyr.
Kiris 7 – trln, shyǵys – 9 trln teńge
Al QR Ulttyq bankiniń tóraǵasy Erbolat Dosaevtyń málmetine qaraǵanda, eldegi ınflıatsııa turaqty sıpat alyp barady. Bulaı kete berse, onyń kólemi jyl sońyna qaraı 8,5% jetýi múmkin.
Ekonomıkadaǵy árbir qıyndyq Ulttyq qorǵa salmaq túsiredi. Jyl basynan beri negizgi kórsetkishterdiń baıaý bolsa da qalypqa kelýi Ulttyq qorǵa salatyn salmaqty azaıtqanǵa uqsaıdy. Sonyń arqasynda qordaǵy aktıvterdiń kólemi ulǵaıa bastapty.
«Ulttyq qordyń aktıvteri tamyzdyń sońynda 56,9 mlrd AQSh dollary boldy. Tamyzda 396 mlrd teńgege nysanaly jáne kepildendirilgen transfertterdi bólý úshin 845 mln AQSh dollary satyldy. Tamyzda Ulttyq qorǵa túsken túsim – 420 mlrd teńge», - deıdi Ulttyq bank basshysy.
Qazaqstandyqtardyń birjolǵy zeınetaqy tólemin alý qarqyny áýelgiden 5,5 ese baıaýlaǵan.
Esesine, «7-20-25» baǵdarlamasy boıynsha maquldanǵan ıpotekanyń quny 500 mlrd teńgege jýyqtap otyr.
QR Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaevtyń aıtýynsha, jyldyń 8 aıynda bıýdjetke túsken kiris 7 trln 139 mlrd teńgege jetken.
Al shyǵys 9 trln teńgeden asqan.
Úkimet otyrysynda Jekeshelendirýdiń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary qalaı iske asyp jatqany da talqylandy.
Benzın «eksporty» baqylaýda
Erulan Jamaýbaevtyń sózine súıensek, jyl basynan beri 36 mlrd teńgege 106 obekt satylǵan.
Al jospar boıynsha 2025 jylǵa deıin 733 obektini satý kózdelgen.
Álemde epıdemıologııalyq ahýaldyń turaqtanyp, shekteýlerdiń alynýy Qazaqstannyń munaı eksporttaý josparyn oryndaýǵa múmkindik bergen syńaıly.
8 aıda 44 mln tonna munaı eksporttalǵan.
Degenmen, munaıdyń óndirisi Orynbor gaz óńdeý zaýytyndaǵy jóndeý jumystarynyń kesirinen sál baıaýlap otyr.
Saldarynan «Qarashyǵanaq» jobasynan munaı alý kórsetkishi 93 paıyz ǵana oryndalǵan.
Úkimet ınflıatsııany tejeý úshin janarmaı baǵasyna áser etetin alys-beristi qatań retteýin jalǵastyratyn túri bar.
Energetıka mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Qazaqstan aýmaǵynan avtokólikpen benzın ákeýtge salynǵan tyıym taǵy jarty jylǵa uzartylýy múmkin ekenin jetkizdi.
Búginde bul másele tıisti vedomstvolardyń arasynda talqylanyp jatqan kórinedi.
Óńirlerden Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine túsken jedel derekterge sensek, bıyl dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardyń shyǵymy byltyrǵydan 33,6 paıyz tómen bolatyn túri bar. Buǵan, árıne, qurǵaq jaz áser etip otyr.
Tek Aqmola, Pavlodar, Qaraǵandy, Qostanaı jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda ǵana respýblıkalyq ortasha kórsetkishten joǵary ónim alynǵan.
Mınıstr Erbol Qarashókeevtiń málimetinshe, 8 aıda elde tórt túliktiń basy ósken. Ásirese jylqy sany 9,6 paıyzǵa artqan.


c: text/html

text:
50 Ýusup kakasyny+ gujaklap-ogşap, zaryn-zaryn aglady.2 Soňra ol tebiplerine kakasynyň jesedini mumyýalamagy*+ tabşyrdy. Olar hem Ysraýylyň jesedini mumyýaladylar.3 Muňa 40 gün gerek boldy. Sebäbi mumyýalamaga şonça wagt gidýärdi. Müsürliler 70 günläp Ýakubyň ýasyny tutdular.4 Ýas günleri geçensoň, Ýusup faraonyň emeldarlaryna* şeýle diýdi: «Menden razy bolsaňyz, gaýrat edip, faraona şu sözlerimi ýetiriň:5 „Kakam ölüm ýassygynda ýatyrka+: „Meni Kenganda taýýarlap goýan+ mazarymda jaýla“+ diýip ant içirdi+. Rugsat berseňiz, gidip, kakamy jaýlap gaýdaýyn“».6 Faraon: «Bolýar, gidiber. Kakaňy jaýla-da, beren sözüňde dur»+ diýdi.7 Şeýlelikde, Ýusup kakasyny jaýlamaga gitdi. Faraonyň hyzmatkärleri, köşk emeldarlary+ we Müsüriň ähli baştutanlary,8 Ýusubyň bütin öý-içerisi, doganlary, kakasynyň hojalygy+ ýola düşdi. Goşende diňe çaga-çugalar bilen mal-garalar galdy.9 At-arabaly+ esgerler hem Ýusup bilen gitdi. Ýola düşenler uly mähelledi.10 Olar Iordanyň golaýyndaky Atat harmanyna ýetip, dady-perýat etdiler, ses edip aglaşdylar. Ýusup kakasy üçin ýedi günläp ýas tutdy.11 Şol ýurtda ýaşaýan kenganlar Atat harmanyndaky ýasy görüp: «Müsürliler hasrat çekýär!» diýişdiler. Şonuň üçin Iordanyň golaýyndaky şol ýere Abyl-misraýym* diýilýär.12 Ýakubyň ogullary ähli zady tabşyryşy ýaly etdiler+.13 Olar Ýakuby Kengana äkidip, Mahpela mellegindäki gowakda jaýladylar. Mamräniň garşysyndaky şol mellegi Ybraýym gonamçylyk üçin Eprondan satyn alypdy+. Epron het halkyndandy.14 Ýusup kakasyny jaýlap, doganlary we ýanyndaky adamlary bilen Müsüre dolandy.15 Kakalary ýogalansoň, Ýusubyň doganlary öz aralarynda: «Ýusup bizi ýigrenýän bolaýmasyn. Eden ýamanlygymyz üçin ar almagy ahmal»+ diýişdiler.16 Olar Ýusuba habar ýollap: «Kakam pahyr ölmänkä:17 „Oglum Ýusuba: „Agalaryň etmişini, eden ýamanlygyny bagyşla“ diýiň“ diýip tabşyrdy. Ýalbarýarys, bizi bagyşla. Bizem kakaň sežde eden Hudaýynyň bendeleri» diýdiler. Muny eşidip, Ýusup aglady.18 Soňra doganlary Ýusubyň ýanyna gelip, ýüzlerini ýere berip, tagzym etdiler-de: «Biz seniň guluň, näme etseň edäý!»+ diýdiler.19 Ýusup bolsa: «Gorkmaň. Men näme, Hudaýmy?!20 Dogry, siz maňa ýamanlyk etjek bolduňyz+, ýöne Hudaý ýamanlygyňyzy ýagşylyga öwrüp, köp adamlaryň janyny ölümden halas etdi. Muny özüňizem görüp dursuňyz+.21 Gorkup ýörmäň. Men siziň hem, çagalaryňyzyň hem iýjek-içjegini ýetirip duraryn»+ diýdi. Ýusup doganlary bilen mähirli gepleşip, göwünlik berdi.22 Şeýlelikde, Ýusup we kakasynyň maşgalasy Müsürde ýaşaberdi. Ýusup jemi 110 ýaşady.23 Ol Efraýymdan bolan çowluklaryny+ we Manaşadan bolan Mahyryň+ ogullaryny hem gördi. Ýusup olary öz ogullary ýaly gowy görýärdi*.24 Ahyry Ýusup doganlaryna: «Indi meniň wagtym azaldy. Ýöne Hudaý size hökman nazar salar+. Sizi Müsür ýurdundan çykaryp, Ybraýyma, Yshaga we Ýakuba wada beren* ýurduna äkider»+ diýdi.25 Soňra Ýusup olara: «Hudaý size hökman nazar salar. Şonda süňklerimi bärden äkidiň» diýip ant içirdi+.26 Ýusup 110 ýaşynda dünýäden ötdi. Onuň jesedini mumyýalap+, Müsürde bir tabyda salyp goýdular.
Çykgytlar
^ Jeset çüýremez ýaly, hoşboý ysly ýaglary çalmagy aňladýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenabat şäherinde ulanylmaga tabşyrylan köp gatly jaýlaryň ikisi Türkmenabadyň Halkara howa menziliniň işgärleri üçin guruldy.
Bir günde bu ýerde zähmet çekýänleriň 64-si täze öýleriň açarlaryny aldylar. Şeýlelikde, olar öz;periniň işleýän ýerlerine ýakyn ýerden öýli boldular. Jaýlar ýeňillikli bank karzlarynyň hasabyna guruldy. Galan 15 jaý bolsa paýly gurluşyk esasynda bina edildi.
Türkmenistanda Täze, 2021-nji ýylda ilkinji bäbekleriň biri Lebap welaýatynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezinde dünýä indi. Oglanjyk täze...
Olar çörek önümleriniň dürli görnüşleriniň ilatyň saçagynda bol bolmagyny gazanýarlar. Çörek bişirijiler ýylyň başyndan bäri çörek we çörek önümlerini...
Ýurdumyzyň gündogar künjeginde ýerleşýän Köýtendag diňe bir özüniň owadan dereleri, täsin tebigaty we syrly gowaklary bilen däl, eýsem, takmynan, 150...
Tamamlanyp barýan Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany ýyly ýurdumyz üçin ýakymly pursatlara baý ýyllaryň biri hökmünde kalbymyza ornady. Dünýäniň abraý...
“Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Lebap welaýat birleşmesiniň hem-d...


text:
Türkiýedäki “Akguýy” atly ilkinji atom elektrik bekediniň gurluşygyny 2023-nji ýylyň maýyna çenli tamamlamak göz öňünde tutulýar, bu barada ýurduň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdogan çykyşynda belledi.
“Russiýaly 3 müň we türkiýeli inženerleriň 10 müňüsiniň işleýän “Akguýy” atom elektrik bekediniň gurluşygy 2023-nji ýylyň maýynda tamamlanar. Bu biziň üçin möhüm wakadyr” diýip, türk döwlet Baştutany Mersin ülkesinde eden çykyşynda nygtady. Onuň çykyşyny Anadolu teleýaýlymy görkezdi.
“Akguýy” AEB-i özünde dört sany toplumy jemläp, rus inženerleriniň gatnaşmagynda gurulýar. Her bir toplumyň kuwwatlylygy 1200 Mbt-a deň bolar. Taslama atom energetikasy pudagynda build-own-operate — «gur-eýelik et-ulan” diýen ülňi boýunça gurulýar, onuň bahasy 20 milliard amerikan dolllaryna deň bolar.
Russiýa Federasiýasynyň “Rosatom” döwlet edarasynyň gatnaşmagynda Akguýy AEB-niň gurluşygy 2018-nji ýylyň aprelinde badalga aldy, 2023-nji ýyldan soňra onuň her ýyl bir bölegini gurup ulanmaga bermek meýilleşdirilýär.


text:
Türkiýe, Nepala Gynanç Bildirdi
Nepalyň Mugu etrapçasynda bolan awtobus heläkçiliginde 32 adamyň ýogalmagyna, 17 adamyň ýaralanmagyna gynanç bildirildi.
Türkiýe, Nepalyň Mugu etrapçasynda 32 adamyň ýogalmagyna sebäp bolan awtobus heläkçiligi sebäpli nepalyň halkyna we hökümetine gynanç bildirdi.
Daşary işler ministrligi, Nepaldaky awtubus heläkçiligi sebäpli beýannama berdi.
Beýannamada, Nepalyň Mugu etrapçasynda bolan awtobus heläkçiliginde 32 adamyň ýogalmagyna, 17 adamyň ýaralanmagyna gynanç bildirildi.
Beýannamada “Bu elhenç heläkçilikde ýogalanlaryň hossarlaryna we doganlyk nepalyň halkyna we hökümetine duýgudaşlyk bildirýäris, ýaralananlara gyssagly şypa dileýäris” diýildi.
Degişli Habarlar
Gabar Dagynda 2 Terrorçy Täsirsiz Ýagdaýa Getirildi
Koronawirusa Garşy Göreş Dowam Edýär
Soňky 24 sagatda koronawirus sebäpli çekilen adam pidasy 181 boldy.
"PKK/ÝPG-ä ABŞ-nyň we Siriýanyň Hökümetiniň Berýän Goldawyna Garşy Çäre Göreris”
Prezident Erdogan, Stambulda Juma namazyndan soň metbugata beýannama berdi.


text:
Reseıde beta men delta shtamdarynyń mýtatsııalary bar KVI-diń jańa túri tabyldy
MÁSKEÝ. TASS-QazAqparat – Bıologtar bıylǵy jazdyń basynda Reseı men Germanııa aýmaǵynda koronavırýstyń jańa túriniń jańa shtammy tarala bastaǵanyn anyqtady. Onyń genomy SARS-CoV-2 beta jáne delta nusqalarynyń negizgi mýtatsııalaryn biriktiredi. Ǵalymdar jańa túrdiń sıpattamasyn bioRxiv-te jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat TASS agenttigine silteme jasap.
«B.1.1.523 jelisindegi koronavırýstyń bul túri Reseı aýmaǵynda osy jyldyń aqpan aıynda paıda bolǵan dep boljanýda. Ol tek mamyr-maýsym aılarynda belsendi túrde tarala bastady. Bul túrdiń genomynda vırýstyń beta jáne delta shtamdaryna tán kóptegen mýtatsııalar bar», - dep jazdy zertteýshiler.
Pandemııanyń bir jarym jylynda jańa tıptegi koronavırýs genomynda kóptegen usaq mýtatsııalar paıda boldy. Olardyń keıbireýleri vırýstyń ómir súrýine áser etpeıdi, al basqalary onyń tez juǵýyna yqpal etedi. Osyǵan baılanysty uqsas mýtatsııasy bar vırýstyń shtamdary búkil planetada tez taralady.
Jańa jumysta Maastrıht ýnıversıtetiniń (Nıderlandy) professory Paýl Savelkaýl bastaǵan zertteýshiler osyndaı evolıýtsııanyń alǵashqy mysaldarynyń birin tapty.
Jańa shtamm – reseılik shtammnyń B. 1.1.523 túri. Onyń alǵashqy tasymaldaýshylary osy jyldyń aqpan aıynda Máskeýde anyqtaldy, sodan keıin olar Reseı, Germanııa jáne basqa da Eýropa elderinde tarala bastady.
- Koronavırýs pen pnevmonııadan bir kúnde 33 adam kóz jumdy
- Qansha qazaqstandyq koronavırýsqa qarsy vaktsına saldyrdy
- Ótken táýlikte 1731 adam koronavırýstan emdelip shyqty
- Qazaqstandaǵy koronavırýs juqtyrǵandardyń táýliktik kórsetkishi jarııalandy
- Italııada kovıd-sertıfıkaty joq turǵyndar jumysqa jiberilmeıdi
- Qyzylordada pandemııaǵa qarsy is-qımyl máseleleri tarazylandy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
1.Anastasiýa Knýazewa.Russiýada ýaşaýan Anastasiýa owadanlygy bien bütin dünýäniň ünsüni özüne çekdi.Anastasiýa entek 7 ýaşyndadygyna garamazdan göm-gök gözleri,düm-düz saçlary bilen oýunjak gurjaklara meňzedilýän Anastasiýa,şuwagtdan modellik kärini eýeledi.
2.Anna Pawaga.Russiýada kiçijek melekleriň biri.Onuň esasy arzuwy “Balerin” taňsçysy bolmak.Şu günleriň žurnallarynyň gözzenilýän ýüzleriniň biri boldy.3-ýaşyndan bäri çagalaryň geýimini,oýunjaklaryny we sport geýimlerini tanyşdyrmaga çagyrylýar.
3.Lawren Lunde.Lawreniň ejesi Günorta Koreýaly,kakasy bolsa Kanadaly.Aziýanyň in owadan gyzy hasaplanýan Lawren şu wagtdan”Aurakiss”,”Mini-mini” ýaly çagalaryň geýim markalarynda işleýär.Boş wagtynda bolsa sport bilen meşgullanýandygyny hem ýatladaly.
4.Haýleýg Waskuez.Belki geýýän egin-eşikleri özi saýlamasad,giýen zadyny nähili daşamalydygyny gaty gowy bilýär.9-ýaşyndadygyna garamazdan Haýleýg moda dünýäsinde has uly depginlere aýak basdy.Çagalygyndan bäri ýekeje arzuwy bar o bolsa dezaýner bolmak.
5.Williýan Franklyn-Miller.Williýan ilki başda kan tanymal bolmasada elektron mediýada wagtyň geçmegi bilen öz ornuny tapdy.Ýetginjek ýaşynda bolsada Angliýanyň iň gymmatly çaga oýunçysy hasaplanýar.Williýan şu wagt şan-şöhratyň içinde ýaşaýan çagalaryň biri.
6.Talliýa Börk.Aslynda Talliýanyň Amerikalydygyna garamazdan görnüşi fransuzlara meňzedilýär.Ýaş bolsada Talliýa moda dünýäsiniň tanymal ýüzleri Oskar Delaranto işe alýar.Onuň bu gözzeligi bolsa dünýäniň iň owadan çagalaryna girmäge hak gazandyrdy.
7.Anastasiýa Aýerbukly.Anastasiýa Izraýylyň in owadan gyzjagazy diýip atlandyrylýar.Izraýylyň bolsa birnäçe egin-eşik markalaryny tanatýar.Türgen ejesinden has hem tanymal boljagyny hiç kim garaşmandy.
8.Megan we Morgan.Megan we Morgan 7-ýaşyndaky Filadelfiýaly ekizler owadanyklary bilen hemme adamyň göwnüni almagy başardy.
RÜSTEM GURBANOW-TÜRKMENISTANYŇ DAŞARY IŞLER MINISTRIGINIŇ HALKARA GATNAŞYKLARY INSTITUTYNYŇ TALYBY


text:
Biznes
Firmalar üçin Kanun
Ýazan: Dawud Genc
Ýaňy ýakynda çykarylan täze bir kanuna görä Türkmenistandaky ýörgün firma, magazin we dükanlara adam ady goýmak gadagan edildi. Bu düzgüne boýunça täze açyljak firmalaryň ady adam ady bolup bilmeýär. Ş...
Turkmenistanda jay oy satyn almak
Ýazan: Meylis Turkmen
Turkmenistanda sonky dowurde gurlushyk sektory osya! Esasanam Turkmen firmalaryn ish etmesi ucin dowlet komek hem edip bashlady! Gysgaca munyn dowlete getirjek girdeyjileri hakynda sizin bilen pikir a...
Tegler: emlak, jay, oy, jay bahalary, oy bahalary, jay satyn almak, oy satyn almak, jay nyrhlary, oy nyrhlary, kwartira satyn almak, kwartira


text:
Durnukly awtoritarizm ýa-da bäsdeşlik
Moskwadaky strategik barlaglar merkeziniň eksperti, syýasaty öwreniji Aždar Gurdow bu baha bilen ylalaşýar: “Adatça, repressiw häsiýetli režimler awtoritarizm, repressiýalar, gazaplylyk bilen durnuklylyk gazanýarlar. Ýöne wagtyň geçmegi bilen jemgyýetde gapma-garşylyk artyp, ýygnanyp, ahyrsoňy ýarylmaga mejbur bolýar. Netijede rezim dargaýar. Ýöne bu ýagdaýyň Türkmenistanda haçan boljagy uly sorag”.
Postsowet döwletleri boýunça ekspert Aleksandr Narodetskiniň pikiriçe, Türkmenistandaky syýasy durnuklylyk ähli azatlyklaryň ýapyklygy bilen bagly. “Iň bir ýapyk, türme häsiýetli repressiw režimler durnukly bolup görünýär. Onda BMG tarapyndan ykrar edilen demokratik standartlaryň we prinsipleriň hiç birini hasaba almaly däl-de! Eger olar hasaba alynsa, onda Türkmenistanda-da, Gazagystanda-da režimler juda durnuksyz. Sebäbi şol ýurtlarda ynsanyň talaplary, islegleri hem iň ýönekeý azatlyklary äsgerilmeýär. Şeýlelikde gürrüňi edilýän durnuklylyk şertli hem ol halksyz, diňe režimi aňladýar” diýip, ekspert A.Narodeskiý aýdýar.
Ekspert A.Gurdowyň sözlerine görä, demokratik döwletlerde ýagdaý durnuksyz bolup görünýär. “Sebäbi demokratiýa bäsdeşligi, açyk göreşi öz içine alýar. Syýasy partiýalar özara ýaryşýarlar. Netijede jemgyýetde dürli özgerişler bolup durýar. Ýöne demokratik režimde şol durnuksyzlyk ösüşlere alyp gelýär”.
Meseläniň ikinji tarapy
“Meseläniň ikinji tarapy bar: häkimiýetde çalşygyň intensiwligi, ýurduň içinde syýasy oppozisiýanyň çykyşynyň intensiwligi, daşary ýurtlardaky oppozisiýanyň aktiw täsir ýetirmek mümkinçiligi, döwlete täsir ýetirip bilýän alternatiw syýasy merkezler – bu sanalanlaryň hemmesi Türkmenistanda nola deň” - diýip, “Birleşen Ýewraziýa ekspertler seti” halkara proýekti ýazýar.
Türkmen propagandasy ýurtda giň möçberli reformalaryň dürli ugurlar boýunça alnyp barylýandygyny öňe sürýär. Ekspert A. Gurdowyň pikiriçe, häzir jemgyýeti düýpli özgerdip biljek reformalar Türkmenistanda ýok, dürli ugurlardan amala aşyrylýan işler S.Nyýazow tarapyndan başlanan işler.
Postsowet döwletleri boýunça ekspert A.Narodetskiniň pikiriçe, jemgyýete demokratik täzelikler ornaşdyrmazdan, ykdysadyýeti ösdürip bolmaz: “Jemgyýetiň agzasy - adam azat bolmasa, ol azatlyga çykarylmasa, ykdysadyýet ösmez, eli bagly gul nähili işlesin?”
“Birleşen Ýewraziýa ekspertler seti”
“Birleşen Ýewraziýa ekspertler seti” halkara proýekti 2009-njy ýylda döredildi. Onuň esasy maksady Orsýetiň, GDA we Baltika ýurtlarynyň, Ýewropa Bileleşiginiň we ABŞ-nyň ýeke-täk ekspert giňişligini döretmekden ybarat. Bu proýekt Ýewropa Bileleşiginiň, Orsýetiň hem GDA ýurtlarynyň belli ekspertleri tarapyndan goldanyldy.
Görkeziji postsowet giňişligi boýunça ekspertleriň, syýasaty öwrenijileriň, synçylaryň, žurnalistleriň, şeýle-de döwlet häkimiýeti organlarynyň wekilleriniň arasynda geçirilen pikir soralyşygyň netijeleri esasynda çap edilýär.
Şol görkeziji işlenip düzülende, postsowet giňişligindäki syýasy sistemalaryň durnukly ýa durnukly däldigini kesgitleýän ençeme faktorlar ýüze çykarylýar. Ýöne şol faktorlar köplenç şol ýurtlaryň, şeýle-de Ýewropa Bileleşiginiň hem ABŞ-nyň ekspertler jemgyýetinden gizlenilýär.
“Birleşen Ýewraziýa ekspertler seti” halkara proýekti reýtingi yzygiderli çap etjekdigini ýazýar.


text:
Şähere goşmaça howpsuzlyk güýçleriniň çekilmegine geçen aýda türme tussaglygyna höküm edilenleriň garyndaşlarynyň köpçülikleýin protest çäresini geçirmekleriniň mümkindigi baradaky maglumatlar sebäp boldy.
Türme tussaglygyna höküm edilen nebitçiler geçen ýyl iş şertleriniň gowulandyrylmagyny talap edip geçiren proteslerinde bidüzgünçiliklere ýol berenlikde aýyplandylar.
Žanaözeniň resmileri, bidüzgünçilikleriň öňüni almak maksady bilen, çarşenbe güni bu şähere goşmaça howpsuzlyk güýçlerini çekendiklerini mälim etdiler.
Şu aýyň başynda BMG-niň adam hukuklary boýunça baş komissary Nawy Pillaý Žanaözene sapar edip, gazak häkimiýetlerini dekabrdaky wakalar bilen bagly garaşsyz hem aç-açan derňewi geçirip bilmändigi üçin tankytlady.


text:
Gyrgyzystanda mal ogurlan adam 11 ýyla çenli türme tussaglygyna höküm edilýär. Ýöne kämillik ýaşyna ýetmedik gyzy alyp gaçyp, ony durmuşa çykmaga mejbur edeniň garşysyna has ýeňil deslapky derňew işi alnyp barylýar. Soňra-da, häzirki bar bolan kanunçylyga görä, 3 ýyl azatlykdan mahrum etmek jezasy berilýär.
Bu ýagdaý indi görnetin üýtgeýän ýaly. Gyrgyz parlamentinde 17 ýaşa çenli bolan gyzy alyp gaçana berilmeli iň ýokary jezany 10 ýyla çykarjak kanunyň taslamasy kabul edilýär. Şeýlelikde bu adaty adam ogurlygy bilen bagly berilýän jeza bilen deňleşer.
Täze kanunçylyga görä, 17 ýaşdan uly bolan gyzlary we zenanlary alyp gaçanlar 5 ýyl tussaglyga höküm ediler.
18-nji oktýabrda ikinji okalyşdan geçen kanun taslamasy indi üçünji okalyşdan geçmeli we kanun hökmünde kabul edilmegi üçin oňa prezident Almazbek Atambaýew gol goýmaly.
Täze çykarylan hökümler entägem mal ogrusyna berilýän jezadan ýeňil, ýöne şonda-da ony goldaýanlar täze giriziljek kanunçylygyň ägirt uly ösüşdigini belleýärler. Galyberse-de, goldaýanlaryň aýtmagyna görä, bu kanunçylyk aýallaryň hukuklaryny goramagy kämilleşdirmek bilen bir hatarda Gyrgyzystanda giňden ýaýran kämillik ýaşyna ýetmedikleriň durmuş gurmak meselesini düzgünleşdirmäge-de kömek eder.
Banura Abdyýewa zenan hukularyny goraýjy guramanyň ýolbaşçysy. Ol penşenbe güni kanun çykaryjylar taslamany ara alyp maslahatlaşýarka, parlament binasynyň öňünde aktiwistleriň eden ýörişinde Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugyna şeýle diýdi: “Jenaýat kodeksiniň gyz alyp gacmak baradaky 155-nji maddasy hökmany suratda derhal durmuşa geçirilmeli. Gyz alyp gaçmaklyk şerigatyň kanunlaryna-da, döwletiň kanunlaryna-da ters gelýär. Özüňizden sorap görüň: gyrgyz jemgyýetini näme dolandyrýar?”
Däp-dessur
Kanun çykaryjylar parlament binasyna giren mahaly Abdyýewa we beýleki aktiwistler özüni heläklän 20 ýaşly alnyp gaçylan Yrys Kasymbainiň hatynyň nusgalaryny paýladylar. Yrys Kasymbaini alyp gaçan adam ony özüne durmuşa çykmaga mejbur edipdir we, gyz islemese-de, ony jynsy gatnaşyga zor bilen mejbur edipdir. Şondan soň ol öz-özüni asypdyr.
Kasymbaini alyp gaçanlygy we zorlanlygy üçin Şaimbek Imankulow sentýabr aýynda ýurduň demirgazyk-gündogarynda ýerleşýän Yssyköl welaýatynda alty ýyl azatlykdan mahrum edilip, türme tussaglygyna höküm edildi. Bu gyz alyp gaçmak bilen baglanyşykly şu wagta çenli berlen iň agyr jeza boldy.
Täze kanunçylyga garşy bolan adamlar ýokarlandyrylan jezalaryň aşa agyrdygyny aýdyp, onuň bilen ylalaşmaýarlar we gyz alyp gaçmagyň gyrgyz däp-dessurlarynda bardygyny belleýärler.
Gyrgyz kazyýetinde her ýyl mal ogurlygy bilen bagly ýüzlerçe diňlenişigik geçirilse-de, gyz alyp gaçanlaryň garşysyna gaty az iş gozgalýar. Netijede alnyp gaçylan gyzlar baran ýerlerine gabalyp, takdyra ten bermeli bolýarlar. Olar maşgalasyndan, jemgyýetden, ýerli kethudalardan basyş görýändikleri üçin kazyýete-de ýüz tutup bilmeýärler.
Alyp gaçmaklyk köplenç ýagdaýda jynsy zorluk ýaly zorlukly jenaýatlar bilen utgaşýar. Bu hem örän seýrek derňelýär.
Anyk maglumat bolmasa-da, zenanlaryň hukuklary boýunça aktiwistleriň çaklamalaryna görä, her ýyl 12.000 sany aýal we gyz alnyp gaçylýar we durmuşa çykmaga mejbur edilýär.
BMG-niň, barlaglara esaslanyp, 2011-nji ýylda goýberen hasabatynda oba ýerlerindäki nikalaryň 80 göterimden gowragynyň gyz alyp gaçmagyň netijesinde gyýylýandygy aýdylýar.
Gyrgyzystandaky gyz alyp gaçmak hadysalary kämillik ýaşyna ýetmediklere nika gyýmak meseleleri bilen hem içgin baglanyşyklydyr. Sebäbi alnyp gaçylýan gyzlaryň köpüsi nika üçin kanuny ýaş bolan 18 ýaşdan kiçidir.
Çagalaryň hukuklary boýunça aktiwist Ýelena Woroninanyň pikirine görä, bu fenomen soňky ýyllarda has hem artypdyr: “Men we kärdeşlerim kämillik ýaşyna ýetmezden öň gyýylýan nikalaryň azalmakdan geçen, gaýta barha beter ýaýbaňlanýandygyny arkaýyn aýdyp bileris. 2006-njy ýylyň statistikasyna görä aýallaryň takmynan 12 göterimi 18 ýaşa ýetmänkä durmuş gurupdyr. Olaryň köpüsi oba ýerlerinde ýaşaýarlar we gurpsuz maşgalalaryň gyzlary. Biziň soňky statistiki maglumatlarymyza görä, oba ýerlerindäki gyzlaryň 14.2 göterimi, şäher ýerlerinde bolsa gyzlaryň 9 göterimi kämillik ýaşyna ýetmezden öň durmuş gurupdyrlar”.
"Yslamda ýok"
Tankytçylaryň aýtmaklaryna görä, ýaş başyndan durmuşa çykmaga mejbur edilen gyzlaryň bilim almaklaryna rugsat berilmeýär we olar zorlukly öý hyzmatçylygynyň pidalary bolýarlar.
Musulman zenanlarynyň hökümete degişli bolmadyk “Matakallim” atly guramasynyň başlygy Jamal Frontbek gyzy, kämillik ýaşyna ýetmedik gyzlar hakda gürrüň gidende, nikanyň başga biriniň däl-de, eýse diňe şol gyzyň öz meýletin islegine görä kanunlaşdyrylyp bilinjekdigini aýdýar: “Irki ýaşlarda durmuşa çykmaklyk gyzyň öz şahsy karary bilen bolup biler. Hiç kim, hatda ene-atalary hem olary mejbur edip bilmez. Gyz kämillik ýaşyndan ozal durmuşa çykmak islän halataynda, ene-ata ony soraga tutup başlaýar. Bu ol gyzyň öz şahsy karary. Men ýene bir gezek gaýtalaýaryn, alyp gaçmaklyk we mejbury nika yslamda ýok zatdyr”.
Alnyp gaçylan gyzlaryň köpüsine dini nika gyýylýar. Emma kämillik ýaşyna ýetmedik gyzlar hökümet tarapyndan nika şahadatnamasy berlip, hasaba alynmaýar. Bu hem gyzlaryň hukuklaryny çäklendirýär.
Günortada ýerleşýän Batken şäheriniň ýaşaýjysy, 20 ýaşly Alimahan alnyp gaçylanda heniz 16 ýaşynda ekeni. Ol häzir 3 ýaşly çagasy bilen ýeke ýaşaýar. Ol agzalýan meselede öz pikirini şeýle beýan edýär: “Okuwy tamamlan badyma meni obadaş oglanlaň biri alyp gaçdy. 26 gün bile ýaşanymyzdan soň ol Orsýete gitdi. Men onuň ene-atasynyň öýünde galdym we alty aý olar bilen bile ýaşadym. Soňra meniň gaýnenem maňa iňirdäp we meni günäkärläp başlady. Biz aýrylyşdyk we men ol öýi terk etdim. Men çagamy ene-atamyň öýünde dogurdym. Häzir meniň çagam 3 ýaşynda. Men nika şahadatnamasyny almanlygym zerarly öňki adamymyň maşgalasyndan hiç hili kömek alyp bilemok”.
Şu ýylyň başynda gyz alyp gaçmagyň öňüni almagy maksat edinen kanun taslamasy parlamentden geçip bilmedi. Taslama nika şahadatnamasy bolmadyk adamlara nika gyýýan işan-mollalaryň garşysyna jeza çärelerini girizmegi göz öňünde tutýardy.


text:
Munuň üstesine, Aşgabatda, welaýat merkezlerinde ofis, myhmanahana jaýlarynyň eýýäm gereginden artyk gurlandygy, bu binalary saklamak üçinem kän çykdajynyň gerek boljagy barada aladalar eşidirýär.
Ikinji tarapdan, oba, etrap ýerlerinde sosial-durmuş maksatly gurluşyklara, ýollara, köprülere ýeterlik serişde goýberilmeýändigi, daşary ýurt firmalary tarapyndan amala aşyrylýan uly gurluşyk işlerinde uly korrupsiýanyň bardygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosy bu gurluşyklaryň arkasyndaky mümkin bolan sebäpler, bu meseledäki aýdyňlygyň nähili gazanylyp bilinjekdigi barada ýerli synçylaryň pikirlerini sorady.
Söhbetdeşligi diňläp, pikirleriňizi aýtsaňyz, hoşal bolarys.


text:
Ermenistanyň prezidenti parlamenti dargadyp, irki saýlawlary yglan etdi. Mundan öň, kanunçykaryjylaryň premýer-ministri saýlamak synanyşyklarynyň ikisi hem netijesiz tamamlanypdy.
Prezident Armen Sarkisiýan saýlawlaryň 9-njy dekabrda geçiriljekdigi baradaky karara penşenbe güni giçlik gol goýdy.
Premýer-ministriň wezipesini ýerine ýetiriji Nikol Paşiniýan irki saýlawlaryň geçirilmegi üçin, geçen aý premýer-ministr wezipesinden çekilýändigini yglan edipdi. Ol täze parlament we premýer-ministr saýlanýança bu wezipede saklanyp galar.
Ermeni Konstitusiýasyna laýyklykda, irki saýlawlar premýer-ministr wezipesinden çekilen we parlamentiň iki hepdäniň içinde bu wezipä täze adamy saýlap bilmedik halatynda geçirilýär.
Ozalky oppozisiýa syýasatçysy Paşiniýan maý aýynda häkimiýet başyna geçipdi. Mundan öň, ençeme hepdeläp dowam eden köçe protestleriniň netijesinde uzak wagtlap häkimiýet başynda bolan, Ermenistanyň Respublikan Partiýasynyň agzasy Serž Sarkisýan wezipesinden çekilipdi.


text:
Ár qazaqstandyqqa áleýmettik tólem beriletini týraly aqparat jalǵan - Eńbek mınıstrligi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Belgili bir silteme boıynsha ótken Qazaqstannyń árbir azamatyna 125 000 teńge mólsherinde áleýmettik tólem júzege asyrylatyny týraly aqparat shyndyqqa janaspaıdy. Bul týraly QazAqparat QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń resmı saıtyna silteme jasap habarlaıdy.
«Azamattarǵa alaıaqtar mundaı habarlamalardy jeke akkaýnttar men banktik shottarǵa qol jetkizý úshin qoldanýy múmkin ekenin eskertemiz. Eshqashan kúmándi siltemelerge ótpeńiz jáne alaıaqtyqtyń qurbany bolmas úshin jeke málimetterińizdi qaldyrmańyz.
Azamattardan jalǵan aqparatqa nazar aýdarmaýdy jáne aqparatty tek resmı kózderden ǵana alýdy suraımyz.
Jalǵan aqparatty taratý zań boıynsha jazalanatynyn eske salamyz», - dep eskertedi atalmysh mınıstrlik.
- «Eńbek» baǵdarlamasy: 400 myńǵa jýyq qazaqstandyq jumysqa turdy
- ShQO-da bıyl alıment tóleýden jaltarǵan 300-den astam adam anyqtaldy
- 903,9 myń adamǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaldy
- Balqashta saýyqtyrýdan ótetin erekshe balalardyń sany 2 ese artady
- Qazaqstanda balalardy mindetti vaktsınalaý týraly buıryqqa qol qoıyldy - feık
- Rýslan Sákeev Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri bolyp taǵaıyndaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
2021 jylǵy 25 tamyzdan -15 qyrkúıek aralyǵynda Qostanaı oblysy ákimdigi tilderdi damytý basqarmasy memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda «Qazaq tili álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý týraly» kóshpeli semınar uıymdastyrdy.
Atalǵan semınar Fedorov, Meńdiqara, Áýlıkól, Qostanaı aýdany jáne Rýdnyı, Lısakov qalalarynda ótti. Semınarǵa qatysýshylardy latyn grafıkasyna kóshý reformasy jáne jetildirilgen álipbı jobasymen «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń ádiskeri, trener A.Nurbekova tanystyryp, praktıkalyq jumystar júrgizdi.


text:
Aşgabadyň Taslama we Tähran köçeleriniň aralygynda döwrebap binalar gurlar. Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 2-nji martda täze ýaşaýyş jaýlaryny gurmak baradaky karara gol çekdi.
TDH döwlet habar gullugynyň maglumatyna görä, Aşgabat şäheriniň Magtymguly şaýolunyň ugrunda Taslama hem-de Tähran köçeleriniň aralygynda "12 gatly 72 öýli jaýlaryň onusyndan we 12 gatly 48 öýli jaýlaryň altysyndan ybarat ýokary amatlykly tutuş toplum" emele geler, şeýle hem 5564 metr uzynlygy bolan awtomobil ýoly gurlar.
Prezidentiň kararyna laýyklykda, täze jaýlaryň gurluşyk işlerine 2018-nji ýylyň mart aýynda başlamak we binalary hem-de desgalary 2020-nji ýylyň sentýabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
Habarda täze guruljak jaýlaryň bahasy ýa-da maliýe çeşmesi aýdylmaýar.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow geçen ýylyň oktýabrynda Aşgabatda täze gurlan ýokary amatlykly jaýlaryň, 23 sany köp gatly jaýyň açylyş dabarasyna gatnaşdy, 7-nji fewralda bolsa “Täze zaman” obasynyň nobatdaky binalar toplumynyň açylyş dabaralaryna gatnaşdy.
Ýakynda bolsa Berdimuhamedow Türkmenabatdaky täze uçar menziliniň açylyşyna gatnaşdy.
Azatlygyň habarçylary Aşgabatda soňky on ýylda gurlan we uzak möhletli kredit esasyna ilata berlen ýaýaýyş jaýlarynyň eýeleriniň bir toparynyň jaý tölegini töläp bilmän, alada galýandyklaryny, sebäbi olaryň aýlyk gazançlarynyň beýle gymmat bahaly jaýlaryň ipoteka töleglerine ýeterden juda azdygyny habar berýärler.
Käbir maglumatlara görä, bu jaýlary yzyna tabşyrmaga çalyşýanlar hem bar.
Türkmenistan, ekspertleriň pikirine görä, soňky ýyllarda garaşsyzlyk döwründäki iň agyr ykdysady kynçylygyny başdan geçirýär. Halkara walýuta fondunyň ekspertleri geçen ýyl Aşgabatda bolup, türkmen hökümetine döwlet inwestisiýalarynyň azaldylmagyny maslahat berdiler.
Emma muňa garamazdan, döwlet baştutany golaýda ýene birnäçe gymmat bahaly myhmanhananyň, kongres zalynyň we beýleki desgalaryň guruljakdygyny habar berdi.


text:
Ýugoslawiýanyň baştutany Broz Tito ýurduna myhman gelen aristokratlara, tanymal sungat işgärlerine iň gymmat tagamlary hödürledenem bolsa, özüniň iň halaýan nahary - doňuz salasy, ýagny doňuz ýagy bolupdyr.
Diktatorlaryň iýýän naharlarynyň olaryň dünýägaraýşy we häsiýeti bilen arabaglanyşygy barmyka? Eýse, tagam duýgusy olaryň dünýägaraýşyndan we häsiýetinden gelip çykýarmy ýa-da, tersine, olaryň dünýägaraýşyndan we häsiýetinden iýýän naharlarynyň täsirini gözlemelimi?
Wiktoriýa Klark (Victoria Clark) bilen Melissa Skot (Scott) dagylaryň täzelikde çap edilen "Diktatorlaryň nahary" (Dictators' Dinners) atly kitabynda, ynha, şunuň jogaby gözlenilýär.
Diktatorlaryň ençemesi öz iýýän naharlaryna garradykça has köp üns beripdirler. Meselem, Demirgazyk Koreýa Halk Respublikasynyň owalky baştutany Kim Ir Sen (Kim Il-sung), özi üçin bişiriljek tüwiniň her bir dänesiniň ýörite saýlanmagyny talap eder ekeni. Ol hatda öz ömrüni uzaltmak üçin ýörite institut hem döredipdir.
“Naharyny ýany bilen alyp gidipdir”
Rumyniýanyň diktatory Nikolaý Çauşesku bolsa, daşary ýurda sapara gidende, naharyny hem ýany bilen aldyrypdyr. Bu ýagdaý şol ýurtlaryň ýolbaşçylaryna ýaramandyr.
Diktatorlaryň aglabasy adatylykdan daşlaşan adamlar bolany üçin, olaryň saçagynda hem naýbaşy naharlar esasy orunda durupdyr.
Meselem, Ýugoslawiýanyň baştutany Broz Tito ýurduna myhman gelen aristokratlara, tanymal sungat işgärlerine iň gymmat tagamlary hödürledenem bolsa, özüniň iň halaýan nahary - doňuz salasy, ýagny doňuz ýagy bolupdyr.
“Nahar çagalyk ýyllary ýatladýar”
Portugaliýanyň diktatory Antonio Salazar demirgazykdaky sowuk suwlarda ýaşaýan seledka ýa-da ringa (latynça "Clupea") balygyny iýmäni halaýar ekeni. Özüniň aýtmagyna görä, bu oňa kynçylykly geçen çagalyk ýyllaryny ýadyna salypdyr. Ol şol döwürde, çagalykda, bir balygy jigisi bilen bölüşip iýer ekeni.
Dartgynly iş tertibi hem diktatorlaryň nahar saýlamagyna öz täsirini ýetiripdir. Meselem, Adolf Gitler aşgazanly bolansoň, ýagny aşgazanynda näsazlyk bolansoň, tagamlara çümhörek bolupdyr. Aýdylyşyna görä, ony wegeterianlyga, ýagny diňe gök önümleri iýip oňmaga iteren sebäp hem şu ýagdaý eken. Emma, Gitlerden tapawutlylykda, Liwiýanyň ozalky diktatory Muammar Kaddafi, belli bolşuna görä, içi ýellenmekden dert çekmändir.
Hytaýyň kommunistik lideri Mao Tze Dun bolsa köplenç et iýipdir we şonuň üçinem ýygy-ýygydan hajathana gatnamaly bolupdyr.
Yragyň zalym diktatory Saddam Hüseýin hem, saglyga peýdaly tagamlaryň tarapdary bolanam bolsa, çagalykdan galan endigine görä, şokolad iýmäni goýup bilmändir. Onuň iň halaýany bolsa " Quality Street" atly şokolad ekeni.
Saýlama tagamlar...
Sowet diktatory Iosif Staliniň sagdynlygy onuň at-abraýyna kybapdaş bolmaly ekeni. Onuň saçagynyň üsti hemişe satsiwi diýen ýaly iň lezzetli gürji naharlary we beýleki seýrek duş gelýän saýlama tagamlardan hem-de dürli şeraplardan doly bolupdyr. Staliniňkide gurnalýan oturylyşyklar, adatça, gije sagat 23-den daňdan sagat 5-e çenli dowam edipdir. Köp adamlar, saglygy çydasa-çydamasa-da, baştutanyň ýanynda edil onuň özi ýaly iýip-içmäge mejbur bolupdyrlar. Aýdylyşyna görä, şeýle oturylyşyklaryň birinde SSSR-iň Stalinden soňky liderlerinden biri bolan Nikita Hruşýow, agyr iýgi-içgilere halys çydap bilmän, oturan ýerini hapalapdyr, ýagny balagyna goýberipdir.
Ençeme gezek janyna kast edilmäge synanyşylan Gitleriň iýjek naharyny barlaýan 15 sany ýörite gyzlar topary bolupdyr. Ol öz naharyny hemişe, şol gyzlar dadyp görenden soň, 45 minut geçensoň iýipdir.
Çauşeskiniň janpenalarynyň biri şol bir wagtda himik hem bolansoň, daşary ýurtlara gidilende, ýany bilen iýmitleri barlaýan göçme laboratoriýasyny hem alyp gidýär ekeni. Ýöne şeýle howpsuzlyk çäreleri ne Gitleri ne-de Çauşeskini ölümden gutarypdyr. Olaryň hiç birem ahyrsoňunda öz ajalyna ölmändir.


text:
Aşgabatda hususy kärhanalarda işlän ençeme işçi öz aýlyk haklaryny eýýäm birnäçe aý bäri alyp bilmeýändigini aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň habarçylary bilen habarlaşan “Ussat inžener”, “Syrly mukam”, “Ussat” we Diýar” hususy kärhanalarynyň 10-dan gowrak işçisiniň aýtmagyna görä, olara dürli ýerlerde çeken zähmetleri üçin umumy möçberi 75 müň türkmen manadyna barabar bolan aýlyk haklary berilmeýär.
Azatlyk Radiosy bu barada dolurak maglumat almak üçin aşgabatly ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy “Ussat inžener”, “Syrly mukam”, “Ussat” we Diýar” hususy kärhanalary bilen habarlaşyp, bu barada maglumat almaga synanyşdy. Bularyň arasyndan bir hususy kärhananyň jogapkär resmisi işçilere aýlyk haklarynyň wagtynda berilmeýändigini tassyklady. Ýöne türkmen resmisi işçileriň aýlyk haklarynyň maý aýyna çenli berilendigini hem sözüniň üstüne goşdy.


text: 1 Men Pawlus, bir ýa-da köp adam tarapyndan däl-de, Isa Mesih+ we ony direlden Atamyz Hudaý tarapyndan resul bellendim+.2 Men ýanymdaky doganlar bilen Galatýadaky ýygnaklara hat ýazýaryn.3 Atamyz Hudaý we Halypamyz Isa Mesih size ýagşylyk* etsin, parahatlyk bersin!4 Atamyzyň we Hudaýymyzyň isleýşi ýaly+, Mesih bizi şu zalym dünýäden* halas etjek bolup+, günälerimiz üçin janyny gurban etdi+.5 Hudaýa baky we ebedi şöhrat bolsun! Omyn!6 Hudaý sizi Mesihiň ýagşylygy arkaly çagyrdy. Siz bolsa ondan şeýle çalt ýüz öwrüp, başga hoş habary kabul etdiňiz. Men-ä siziň bolşuňyzy geň gördüm+.7 Elbetde, başga hiç hili hoş habar ýok. Ýöne käbir adamlar siziň aňyňyzy zäherläp+, Mesih baradaky hoş habary ýoýjak bolýarlar.8 Eger biziň wagyz eden hoş habarymyzdan başga hoş habary gökden bir perişde gelip yglan etse ýa-da biziň birimiz aýtsak, goý, şoňa nälet bolsun!9 Öň aýdyşymyz ýaly, ýene-de aýdýaryn: eger biri siziň kabul eden hoş habaryňyzdan başga zady wagyz etse, goý, oňa nälet bolsun!10 Men adamlara ýaranjak bolýarynmy ýa-da Hudaýa? Eger adamlara ýaranjaňlyk edýän bolsam, Mesihiň guly bolmazdym.11 Doganlar, bilip goýuň, wagyz eden hoş habarym adamlaryňky däldir+.12 Hoş habary maňa adamlar aýtmady ýa-da adamlar öwretmedi, maňa Isa Mesih ylham arkaly aýtdy.13 Elbetde, ýehudy dinine uýýarkam+, meniň nähili adam bolandygymy eşidensiňiz. Men Hudaýyň ýygnagyny güýçli yzarlapdym, ony ýok etmek isleýärdim+.14 Men ýehudy dinine deň-duşlarymdan we ildeşlerimden has berk ýapyşýardym, ata-babalarymyň däp-dessurlaryny yhlasly berjaý edýärdim+.15 Emma Hudaý meni ýagty jahana indirdi, ýagşylygy bilen çagyryp+, şuny makul bildi:16 Ogluny maňa mälim edip, başga halklara hoş habary wagyz etmegi tabşyrdy+. Alla meni saýlanda, adamlardan* maslahat soramaga howlukmadym.17 Menden öň resul bolanlaryň ýanyna Iýerusalime-de gitmedim, ýöne Arabystana gitdim, soňra Damasga dolandym+.18 Men üç ýyldan soň, Kifany*+ görmek üçin Iýerusalime baryp+, ýanynda 15 gün boldum.19 Emma Halypamyzyň dogany Ýakupdan+ başga resullaryň hiç birini görmedim.20 Size ýazýan zatlarymyň ýalan däldigine Hudaýyň öňünde ant içýärin.21 Soňra men Siriýanyň we Kilikiýanyň töweregindäki etraplara bardym+.22 Ýöne Ýahudadaky Mesihiň ýygnaklary meni tanamaýardy.23 Olar men hakda: «Öň bizi yzarlap+, ýok etmekçi bolan adamyň+ özi indi hoş habary wagyz edýär» diýen gürrüňi eşidipdirler.24 Şeýlelikde, olar men sebäpli Hudaýy şöhratlandyrdylar.


text:
Pakistanyň Ýokary komissarlygy tarapyndan çap edilen beýanatda aýdylmagyna görä, Şarif penşenbe güni bolan duşuşykda Britaniýanyň premýer-ministriniň orunbasary Nik Glege özüniň bu gepleşik Pakistanyň kanunlarynyň çäginde işlär diýip umyt edýändigini aýdypdyr.
Şarif hökümetiň Pakistanyň köçelerinde bigünä adamlaryň öldürilmegine gyradan seredip durup bilmejegini hem sözüne goşupdyr.
Şarif şu hepdäniň başynda Londonda britan kärdeşi Deýwid Kameron, owgan prezidenti Hamid Karzaý bilen üç taraply duşuşyk geçirdi.
Maýda geçen saýlawlarda ýeňiş gazanandan soň, Şarifiň Musulman ligasy partiýasy «Talyban» bilen gepleşip, onýyllyga uzan pitneçiligi soňlajak bolmagy öňe sürdi.
Bu pitnede 50 müňden gowrak adamyň ölendigi aýdylýar.


text:
Adam hukuklaryny goraýjy “Human Rights Watch” (HRW) guramasynyň resmi topary 2011-nji ýylda Özbegistandaky edarasy ýapylaly bäri bu ýurda ilkinji gezek sapar eder.
HRW guramasynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Stewe Swerdlowyň 19-njy iýulda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Brusselde geçirilen ÝB-Özbegistan geňeşinde Özbegistanyň daşary işler ministri Abdulaziz Kamilow HRW guramasynyň delegasiýasynyň Daşkente awgust aýynda baryp biljekdigini aýdypdyr.
Şeýle-de Kamilow adam hukuklaryny goraýjy beýleki guramalaryň hem ýurda baryp, hyzmatdaşlygy ýola goýup biljekdigini mälim edipdir.
Swerdlow bu habaryň özi we HRW guramasynyň beýleki wekilleri üçin täzelik bolandygyny, sebäbi guramanyň Özbegistana sapar etmek barada özbek resmilerine eden ýüzlenmesine entek resmi jogabyň bolmandygyny aýtdy.
Özbegistany uzak wagtlap dolandyran Yslam Kerimowyň geçen ýylda ýogalmagynyň yzýany häkimiýet başyna geçen Şawkat Mirziýaýewiň goly astynda Daşkent liberallyga tarap käbir ädimleri ädip başlady.


text:
Açyk Söhbet: Türkmenistanyň 30 ýyllyk garaşsyzlyk synagy – "baknalyk we bagtyýarlyk"
Türkmenistan 1991-nji ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagynyň netijesinde garaşsyz döwlet boldy. Döwlet garaşsyzlygy türkmen döwletine we türkmen hakyna näme getirdi? Gepleşigimiziň şu günki sany Türkmenistanyň taryhyndaky iň öwrülişikli pursatlaryň birine garaşsyzlygyň yglan edilmegine bagyşlanýar.
Epizodlar
-
Oktýabr 14, 2021
Türkmen aktiwistleri ÝHHG-niň Warşawadaky ýygnagyna gatnaşýar
-
Oktýabr 05, 2021
Türkmen aktiwistleri protestleriň täze tapgyryna başlady
-
Oktýabr 01, 2021
Täze Özbegistan we köne Türkmenistan. Tapawudy näme?
-
Sentýabr 17, 2021
ŞHG liderleri Duşenbede duşuşýar
-
Sentýabr 15, 2021
11-nji sentýabr 2001: Dünýäni üýtgeden terror güni
-


text:
Maslahatda Halkara Krizis toparynyň, Birleşen Ştatlaryň Jorj Meýson uniwersitetiniň, Jorj Waşington uniwersitetiniň bilermenleri çykyş etdiler. Olar Gyrgyzystanda bolup geçen wakalaryň hiç biriniň diňe ol ýere mahsus däldigini, eýsem regionyň beýleki ýurtlarynda hem bolup biljegini öňe sürdüler.
Prezident Gedmin olardan «Regiondaky ýurtlaryň häkimiýetlerinde we syýasy sistemalyarynda agalyk, garyndaşparazlyk we korrupsiýa höküm sürýär. Aşakdaky gatlaklarda bolsa gowşak graždan jemgyýeti we ekstremizm bar. Olara nähili çemeleşmeli?» diýip sorady.
Günbatarly synçylar bu soraga dürli-dürli jogap berýärler. Bir pikire görä, bu hili režimler bilen hyzmatdaşlyk peýdasyz, ol diňe diktator režimlere peýda getirýär we ondan el çekmeli.
Ikinji pikire görä, her hilem bolanda hyzmatdaşlyk etmeli. Bu mesele baradaky “Tegelek stol” söhbetdeşligine aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew, Ýewropada bosgunlykda ýaşaýan oppozisioner Nurmuhammet Hanamow, Pragada ýaşaýan žurnalist Allamyrat Rahymow gatnaşýar.
Söhbetdeşligi Pragadky studiýadan Ýowşan Annagurban alyp barýar.


text:
Saýlaw komissiýasynyň başlygy Abdulrahman al-Dahmaş duşenbe güni aýallaryň geljekki saýlawlarda ses berip biljegini aýtdy. Emma ol aýallaryň ýetip gelýän şäher saýlawlaryna gatnaşmagy üçin taýýarlyk işleriniň gutarylyp bilinmändigini habar berdi.
Roýters sentýabrda geçiriljek şäher saýlawlary üçin hasaba alyşlygyň aprel aýynda başlanmalydygyny aýdýar.
Saud Arabystany özüniň ilkinji şäher saýlawlaryny 2005-nji ýylda, diňe erkekleriň gatnaşmagynda geçirdi.
Ikinji saýlaw 2009-njy ýylda geçirilmelidi, emma hökümet onuň iki ýyl yza süýşürilýändigini aýtdy.


text:
Dos Kóshim, Jánibek Qojyq, Muhtar Taıjan/fotokollaj
Májilis búgin alǵashqy oqylymda "Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jer qatynastary máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly" zań jobasyn maquldady. Zań jobasy aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi shetel azamattaryna satý men jalǵa berýge tyıym salýdy kózdeıdi. 19 naýryzda qurylǵan jer reformasy boıynsha komıssııanyń keı músheleri Qamshy portalyna aýyl sharýashylyǵy jerlerin Qazaqstan azamattaryna da satýǵa tyıym salý máselesi tasada qalyp bara jatqanyna alańdaýshylyq bildiretinin aıtty.
Komıssııa múshesi, saıasattanýshy Dos Kóshim prezıdent Q.Toqaev jerdi sheteldikterge jalǵa berýge, satýǵa tyıym salý týraly aıtyp, Qazaqstan azamattaryna da satpaý jaıynda únsiz qalýy túsiniksiz ekenin, budan qaýip kórip otyrǵanyn jetkizdi.
– Jer reformasy boıynsha ekinshi ret komıssııa qurýdyń qajetin túsinbeımin. Árqaısysy 7-8 saǵatqa sozylǵan 2016 jylǵy alǵashqy komıssııa otyrystarynda jer máselesine baılanysty barlyǵy aıtyldy. Halyqtyń talaby belgili: jer sheteldikterge jalǵa berilmesin, óz azamattarmyzǵa satylmasyn. Qısynǵa salsaq ta, zańǵa súıensek te sol komıssııa otyrystarynyń negizinde parlamentte jumys komıssııasy qurylyp, tıisti zań qabyldanýy kerek bolatyn. Biraq olaı istemedi. Endi ekinshi ret komıssııa qurylǵan eken, onda aldymen qoǵamdy tolǵandyrǵan "jer eshkimge satylmaıdy, sheteldikterge jalǵa berilmeıdi" degen eki másele boıynsha sheshim qabyldanýy kerek edi ǵoı. Nege biri aıtyldy da, ekinshisi tasada qalyp otyr? Meni osy alańdatady. Komıssııanyń ekinshi otyrysynda Almasbek Sadyrbaev degen azamat "jerdi qazaqtarǵa satý kerek" degendi kóterip, arnaıy slaıd usyndy. Menińshe, bul komıssııa músheleri men qoǵamnyń reaksııasyn tekserý áreketi, – deıdi Dos Kóshim.
Saıasattanýshynyń sózinshe, jerdi Qazaqstan azamattaryna satýǵa ruhsat berýdiń artynda birneshe qaýip tur.
– Qazir sharýalarda jerdi satyp alatyndaı qarajat joq. Sondyqtan jerge qoldaryn ysqylap otyrǵan qaltalylar ǵana ıelik ete alatyn bolady. Osydan kelip jerge ıelik etetin alpaýyttar shyǵady, jer ekinshi satylymǵa kóshedi, taýarǵa aınalady. Ekinshiden, jerdi óz azamattarymyzǵa rásimdep, shetel azamattary emin-erkin paıdalyp otyrýy múmkin. Mundaı qaýip bar. Maǵan túrli adamdardan osyndaı habar kelip otyrady. Keshe ǵana Saryaǵashta sondaı jaǵdaı bolyp jatqany týraly habar keldi. Zań jaǵynan ıesi qazaq, al paıdalanyp otyrǵandar – ózbekter. Sheteldikter zańdy aınalyp ótý arqyly qazaq jerine ıelik ete alatyn osyndaı joldar kóp. Sondyqtan jerdi óz azamattarmyzǵa satýǵa birjola tyıym salý kerek. Bul máseleniń aıtylmaı qalyp otyrǵanyn halyq túsinbeı otyrǵan sııaqty, – deıdi ol.
Komıssııa múshesi, belsendi Jánibek Qojyq ta aýyl sharýashylyǵy jerlerin shetel azamattaryna satý men jalǵa berýge tyıym salý týraly zań jobasy sheteldikterdiń Qazaqstan jerine ıelik etý qaýpin seıiltpeıdi dep sanaıdy.
– Qazaqstan azamattarynyń atynan sheteldikter jerimizdi satyp almaıtynyna esh kepildik joq. Aýyl sharýashylyǵy jerleri Qazaqstan jeriniń 80 paıyzǵa jýyǵyn quraıdy. Bul úlken jer. Eger osy jer túrli jolmen shetel azamattarynyń qolyna óter bolsa, bul ulttyq qaýipsizdigimizge qaýip tóndiredi. Biz birneshe belsendi bolyp máseleni qoǵamdyq komıssııada daýysqa salýǵa bolmaıdy degendi kóterip otyrmyz. О́ıtkeni daýysqa salatyn bolsaq, biz jeńilip qalamyz. Sondyqtan parlament deńgeıinde "jer eshkimge satylmaıdy" dep zań júzinde sheshilýi kerek. Biraq ol halyq tarapynan qoldaý, máselege ún qosý bolǵanda ǵana iske asady. Eger halyq qozǵalmasa, únsiz jatsa, birde-bir másele sheshilmeıdi. Prezıdenttiń "jer sheteldikterge satylmaıdy" degeni, 2016 jylǵy tolqý sekildi narazylyq áreketterdiń aldyn alýynyń belgisi. Qazir halyqtyń belsendi toby ǵana máselege nazar aýdaryp otyr. Tym bolmasa, Almatyda, elordada 10 myń, 20 myń adam "jer satylmasyn" dep saıası belsendilik tanytsa, jerge de, elge de ıe bola alamyz. Jerdi satýǵa tyıym salynbaı, máseleniń qaıtadan qyltıyp shyǵýyna bir jaǵynan halyqtyń osy enjarlyǵy da sebep. Eger halyqtyń eń bolmasa 1 paıyzy "jer satylmasyn" dep shyqsa, sonyń basynda ózim júrýge daıynmyn, – deıdi Jánibek Qojyq.
Komıssııa múshesi, qoǵam belsendisi, ekonomıst Muhtar Taıjan jerdi jekemenshikke berý eldi múshkil jaǵdaıǵa ákelip soǵýy yqtımal degen pikirde.
– Qazaqstanda jerdiń jekemenshikke ótýin qalaıtyn óte yqpaldy kúshter bar. Tipti komıssııa quramynda da jerdi jekemenshikke berýdi usynyp jatqandar az emes. Osy jerde bárimiz juqyryqtaı jumylyp, jerdi satýǵa qarsy turýymyz kerek. О́ıtkeni jekemenshikke ruhsat etiletin bolsa, Qazaqstan terrıtorııasynyń 80 paıyzy jekemenshikke ótýi múmkin. Olaı bolsa, bolashaǵymyz bulyńǵyr. Sondyqtan óz azamattarymyzǵa tek qana arenda bolýy kerek degendi tabandy túrde talap etý kerek, – deıdi jer reformasy jónindegi komıssııa múshesi.
2016 jyly aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi satý jáne jalǵa berýdi kózdeıtin zań jobasy qoǵamda daýǵa ulasyp, eldiń birneshe qalasynda jer mıtıngteri ótken. Atyraýda ótken mıtıngterge qatysqan belsendiler Maks Boqaev pen Talǵat Aıan "áleýmettik arazdyq týdyrdy", "jalǵan aqparat taratty", "mıtıng ótkizý zańdaryn buzdy" dep aıyptalyp, 5 jylǵa sottalǵan. Búginde eki belsendi de bostandyqta.
Jer mıtıngterinen keıin eldiń sol kezdegi prezıdenti Nursultan Nazarbaev zań jobasyna bes jylǵa moratorıı jarııalap, jer máselesi boıynsha komıssııa quryldy. Bıyl moratorıı merzimi aıaqtalady.
Qazirgi prezıdent Q.Toqaev jer sheteldikterge satylmaıtyny týraly 2019 jylǵy qyrkúıekte Qazaqstan halqyna arnaǵan alǵashqy joldaýynda, bıyl qańtarda jarııalanǵan "Táýelsizdik bárinen qymbat" maqalasynda jáne ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń 5-otyrysynda málimdegen. Alaıda 2016 jyly azamattar alańǵa shyqqanda qoıǵan "jer óz azamattarymyzǵa da satylmasyn" degen talap týraly sóz qozǵaǵan emes.
Almaty oblysy Kerbulaq aýdany Qyzyljar aýylynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti fılosofııa jáne saıasattaný fakýltetin bitirgen. 2015-2019 jyldary «Prezıdent jáne Halyq» gazetinde tilshi, shef-redaktor bolyp istegen. 2019 jyldan beri Qamshy portalynda qyzmet atqarady.
Avtormen onyń Facebook paraqshasy arqyly habarlasýǵa bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginde hormatly Prezidentimiziň ýiti paýhasyndan dörän «Garaşsyzlyk — bagtymyz» atly kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi. Şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlanan edebi eseriň tanyşdyrylyş dabarasyna ministrligiň garamagyndaky edara-kärhanalaryň hünärmenleri gatnaşdylar. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň Sport muzeýine syýahat etdiler.
Sport muzeýine gezelenç etmek bilen dabara gatnaşyjylar 2017-nji ýylda ýurdumyzda ýokary derejede geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna, 2018-nji ýylda geçirilen «Amul-Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşyna hem-de Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna degişli bolan nyşanlar, sowgatlyklar, maglumatlar, hormatly Prezidentimize halkara sport guramalary tarapyndan gowşurylan sylaglar, şahadatnamalar, türkmen türgenleriň gazanan medallary bilen tanyşdylar.
Sport muzeýinde ýerleşdirilen medallardyr kuboklar ýurdumyzda sport ulgamynda gazanylýan üstünlikleriň subutnamasy bolup durýar. Türgenlerimiziň gazanýan ýeňişleriniň her biri türkmen sportynyň taryhyna altyn harplar bilen ýazylýar.
Ýalkapberdi AŞYRMYRADOW,
Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň esasy hünärmeni.


text:
Britaniýa dünýäde ilkinji ýurt bolup düýbi Germaniýada ýerleşýän BioNTech farmasewtiki kärhanasynyň ABŞ-nyň Pfizer kompaniýasy bilen hyzmatdaşlyka döreden waksinasyny ulanyş üçin tassyklady we ony öňümizdäki hepdeden başlap ýaýradyp başlamagy göz öňünde tutýar.
Bu barada gürrüňi gidýän iki derman kärhanasy Nýu-Ýorkda we Germaniýanyň Mainz şäherinde mälim etdiler.
Munuň bilen, Britaniýa koronawirus waksinasyna Ýewropa Bileleşiginden we ABŞ-dan has ir eýe bolar.
Pfizer kompaniýasynyň baş dolandyryjysy Albert Bourla Britaniýanyň kararyny “taryhy pursat” diýip atlandyrdy.
Waksina pandemiýadan ozalky adaty durmuşa belli bir derejede dolanmak üçin iň gowy mümkinçilikleriň biri hasaplanýar. Koronawirus 1,5 million adamyň ölümine, şeýle-de global ykdysadyýetiň gowşamagyna sebäp boldy.


text:
100 oqýlyqtyń elektrondy mátinderi jańa alfavıtte jarııalanýy qajet – Memlekettik hatshy
NUR-SULTAN. QazAqparat – 100 oqýlyqtyń elektrondy mátinderi Qazaqstandyq ashyq ýnıversıtet negizinde jańa alfavıtte jarııalanýy qajet. Bul týraly QR Prezıdenti janyndaǵy Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi ulttyq komıssııanyń keńeıtilgen májilisinde QRO Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Birinshiden, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda, memlekettik qoldaýmen shyqqan barlyq shyǵarmashylyq týyndylardyń qoǵamdyq ıgilik retinde erkin taraýy qamtamasyz etilsin. Memlekettik organdar men jekelegen uıymdar oǵan ıelik etpeýi tıis. Ekinshiden, «Jańa gýmanıtarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy boıynsha aýdarylyp shyqqan oqýlyqtar men ǵylymı ádebıettiń oqý baǵdarlamalaryna engizilip, tıimdi qoldanylýy qamtamasyz etilsin. Úshinshiden, Qazaqstan Respýblıkasynyń «Bilim týraly» zańyna qashyqtan oqytýdy jáne qashyqtan bilim beretin oqý oryndaryn zańdastyratyn jáne onlaın oqytý qyzmetin retteıtin tolyqtyrý engizý qajet», - dedi Memlekettik hatshy.
Onyń atap ótýinshe, tórtinshiden, «Ulttyq aýdarma bıýrosy» negizinde jınaqtalǵan tájirıbe men mamandardyń potentsıalyn joǵaltpaý óte mańyzdy. Qazirgi suranys pen qajettilikti eskere otyryp, balalar jáne jasóspirimder ádebıeti, gýmanıtarlyq jáne tehnıkalyq oqýlyqtar men ádebıet, iskerlik ádebıet jáne basqa da ózekti aýdarma baǵyttaryn qamtıtyn turaqty jumys jospary jasalyp, iske asyrylý qajet.
Besinshiden, «Ulttyq aýdarma bıýrosy» jáne Oksford ýnıversıtetiniń baspasy daıyndaǵan «Qazaq-aǵylshyn», «aǵylshyn-qazaq» Oksford sózdigi basylyp, barlyq orta jáne joǵary oqý oryndarynyń kitaphanalaryna jetkizilsin. Altynshydan, latyn grafıkasyna kezeń-kezeńmen ótý jospary aıasynda aýdarylǵan 100 oqýlyqtyń elektrondy mátinderi Qazaqstandyq ashyq ýnıversıtet negizinde jańa alfavıtte jarııalanýy qajet dep esepteımiz. Sonymen birge, mektep baǵdarlamasyna kirgen qazaq ádebıetiniń klassıkalyq týyndylary Kitap.kz – Qazaqstannyń ashyq kitaphanasy negizinde latyn grafıkasyna kóshirilsin», - dedi Qyrymbek Kósherbaev.
- ShQO oqýshylary jylyjaıda banan men mandarın ósirýde
- Elordada Qajymuqan Muńaıtpasulyna eskertkish ornatyldy
- Dene shynyqtyrý muǵalimderine sektsııa jumystary úshin qosymsha aqy tólenetin boldy
- Almaty polıtsııasy qaladaǵy barlyq mekteptiń qaýipsizdigin tekserdi
- Koronavırýs: Semeıde oqýshylardy mektepke avtobýspen jetkizý toqtatyldy
- Qazaq tilin nasıhattaý, jastardy qoldaý – «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» jobasynda qandaı jumystar jasalady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Dünýä belli olimpiýa türgeni Harri Žerom üçin elde tikilen sport aýakgabynyň auksiona çykaryljakdygy mälim edildi. Aýakgap “Sotheby’s” auksion öýi tarapyndan Tokio 2020 Olimpiýa oýunlarynyň başlanýan güni – 23-nji iýulda satuwa hödürlener. Köwşüň bahasynyň 800 müň – 1,2 million dollar aralygynda bolmagyna garaşylýar. Bu aýakgaby “Nike” brendiniň esaslandyryjylarynyň biri bolan Bill Bowerman tikipdir. 60-njy ýyllarda tikilen aýakgap, kanadaly ýeňil atletikaçy Harri Žerom üçin dizaýn edilipdir. Aýakgap aşagy gatlakly görnüşde tikilen ilkinji sport köwşi hasaplanýar. “Sotheby’s” auksion öýüniň bilermenleri bu köwüşden gaty az sanly jübüdiniň bardygyny, şol sebäpli bahasynyň ýokary boljakdygyny belleýär.
Ýeri gelende aýtsak, 1940-njy ýylda dünýä inen kanadaly Harri Winston Žerom 1964-nji ýylda Tokioda geçirilen Olimpiýa oýunlarynda bürünç medal gazanypdy. 1982-nji ýylda aradan çykan ýeňil atletikaçynyň karýerasynda jemi ýedi dünýä rekordy bar.


text:
Lukmançylyk, fizika, we himiýa ugrundan soňra edebiýat ugry boýunça hem Nobel baýragynyň ýeňijisi belli boldy.
2021-nji ýylda edebiýat boýunça Nobel baýragyna asly afrikaly iňlis ýazyjysy Abdulrazak Gurna mynasyp boldy.
73 ýaşyndaky tanzaniýaly Abdulrazak Gurna 1948-nji ýylda günbatar Afrikada dünýä indi. Ol 1968-nji ýylda Angliýa geldi we ýokary bilimi Kent uniwersitetinde aldy. Häzirki wagtda hem Kent uniwersitetinde iňlis dili edebiýaty boýunça iş alyp barýan professor Abdulrazak Gurna 1987-nji ýylda ilkinji romanyny ýazypdy. Onuň ilkinji romanynda Afrikadaky ýetginejlik ýyllaryny beýan etdi.
Geçen ýyl bu baýraga amerikaly ýazyjy Luiza Glýuk mynasyp bolupdy.
EDEBIÝAT BAÝRAGYNYŇ TARYHYNDAN…
Şu wagta çenli 117 ýazyja edebiýat boýunça Nobel baýragy berildi. Köplenç iňlis dilinde eser ýazan edebiýatçylara bu baýrak gowşuryldy. Şeýle hem fransuz we german dillerinde eser ýazan 14 ýazyjy hem bu abraýly baýragyň eýesi boldy. Bulardan başga-da, ispan dilindäki eseri üçin 11, şwed dilindäki eseri üçin 7, italýan we rus dilindäki eseri üçin 6, polýak dilindäki eseri üçin 5, grek, ýapon we hytaý dilindäki eseri üçin 2 ýazyjy baýraga mynasyp boldy. Mundan başga-da, arap, bengal, wenger, portugal, türk, fin we çeh dillerinde eser ýazan ýazyjylara hem 1 gezek bu baýragyň eýesi boldy.
Baýrak alanlaryň arasynda Rabindranat Tagor (1913), Anatol Frans (1921), Bernard Şou (1925), Tomas Mann (1929), Germann Gesse (1946), Uilýam Folkner (1949), Ernest Hemingueý (1954) ýaly dünýä belli ýazyjylar bar.
Edebiýat boýunça Nobel baýragyna 13 sany zenan ýazyjy mynasyp bolandygyny hem bellemek bolar.
Nobel hepdeligi: himiýa boýunça Nobel baýragynyň ýeňijileri belli boldy


text:
2020-nji ýylyň 7-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň edara binasynda Hazar deňzi – Gara deňiz halkara üstaşyr we ulag geçelgesini döretmek we durmuşa geçirmek hakynda hökümetara Ylalaşygyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak boýunça sanly wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly dört taraplaýyn iş duşuşygy geçirildi.
Duşuşyga Türkmenistanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýanyň we Rumyniýanyň Daşary işler ministrlikleriniň, beýleki ministrlikleriniň we edaralarynyň wekilleri gatnaşdy.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenbaşy, Baku, Poti, Batumi we Konstansa şäherleriniň portlarynyň üsti bilen ýük daşamagy ösdürmäge, gyzyklanma bildirýän ähli taraplar bilen, şol sanda Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge degişli meseleleriň üstünde durlup geçildi. Bu geçelgäniň global häsiýeti hem-de ykdysady hyzmatdaşlygy, önümçilik we energetika kooperasiýasyny, söwdany, maýa goýumy ösdürmekdäki mümkinçilikleri barada belläp, taraplar sanly tehnologiýalary ulanmagyň we maglumat alyş-çalşygyny ýola goýmagyň mümkinçilikleri babatda hem pikir alyşdylar.


text:
Özbegistanyň hemişelik lideri Yslam Kerimow insulty başdan geçirdi. Eger ol prezidentlik borjuny ýerine ýetirip bilmese, ornuny kim eýelär diýip, bilermenler maslahat edýärler.
Häzirki wagtda beýleki awtoritar döwletlerde hökümdarlar ölensoň häkimiýet ugrunda kimiň nähili göreş alyp barandygyny ýada salýarlar.
Haýdar Alyýew, Azerbaýjan
Haýdar Alyýew 1993-nji ýylda Azerbaýjanyň prezidenti bolupdy hem 10 ýyllap öz ornunda oturdy. H. Alyýew 3-nji möhlete, 2003-nji ýylda boljak saýlawlara gatnaşmagy maksat edindi, ýöne saglyk ýagdaýy ýol bermedi. Ol Türkiýä özüni bejertmäge gitdi, soňra ABŞ-a uçdy. Şol ýerde hem 12-nji dekbarda ýogaldy.
Haýdar Alyýewi Azerbaýjanda awtoritar düzgüni ýola goýanlykda aýyplaýarlar. Häzir bu ýurt korrupsiýanyň derejesi boýunça (Transparency International ölçegine görä) dünýäde 119-njy orny eýeleýär. 2002-nji ýylda Azerbaýjanyň konstitusiýasyny ýütgetmek barada referendum geçirilip, prezident ölen ýagdaýynda ýurduň premýer-ministri döwlete prezidentlik edip biler diýen düzediş girizildi.
2003-nji ýylyň awgustynda Haýdar Alyýewiň ogly Ylham Alyýew premýer-ministr boldy.
2003-nji ýylyň oktýabrynda, nobatdaky prezidentlik saýlawlaryna iki hepde galanda, Azerbaýjanyň döwlet telewideniýesinde Alyýewiň halka ýüzlenmesini okadylar. Ol oglunyň haýryna saýlawlardan öz kandidaturasyny aýyrýandygyny mälim etdi.
Şonda Human Rights Watch guramasy saýlawlar kiçi Alyýewiň haýryna galplaşdyryldy; ýerli häkimiýetler onuň tarapynda boldular, oppozisiýanyň demonstrasiýalaryny gadagan etdiler hem tamakinleriň sanyny azaltmaga çalyşdylar diýip ýazdy. Polosiýa ýüzlerçe oppozisionerleri tussg edipdi ýa-da urup-ýenjipdi diýip, Human Rights Watch guramasy ýazdy.
Şondan soňra-da Ylham Alyýew iki gezek yzly-yzyna saýlandy we häzirem Azerbaýjana ýolbaşçylyk edýär.
Saparmyrat Nyýazow, Türkmenistan
Saparmyrat Nyýazow sowet Türkmenistanyna 1985-nji ýylda ýolbaşçy bellendi. 1990-njy ýylda prezidentlik saýlawlarynda ýeňiş gazandy. Resmi maglumatda ol saýlawlarda 98,3% ses alypdy. 1992-nji ýylda garaşsyz Türkmenistan öz konstitusiýasyny kabul etdi we saýlawlarda 99,5% ses aldy.
1994-nji ýylda bolan referendumda Nyýazowyň prezidentlik möhleti saýlaw geçirmezden, 2002-nji ýyla çenli uzaldyldy. Ýöne 1999-njy ýylda ýurduň Mejlisi Türkmenbaşy diýip at alan Nyýazowyň ömürlik prezident bolmagy üçin ses berdi.
Nyýazowyň ýeke-täk ogly 2006-njy ýyla çenli ýurduň hiç bir syýasy durmuşyna gatnaşmady. Şondan soň ol ilkinji hem iň soňky gezek Birleşen Arap Emirlikleriniň wekilleri bilen Türkmenistanyň adyndan gepleşik geçirdi.
Nyýazow ogluny, belki-de, häkimiýeti kabul etmäge taýýarlandyr diýip, käbir bilermenler aýdýarlar. Ýöne 2006-njy ýylda garaşylmadyk ýagdaýda Nyýazow ýogalanda, onuň ogly prezidentlik saýlawlaryna adyny hem görkezip bilmedi.
Türkmenistanyň konstitusiýasyna laýyklykda, Nyýazowyň ölüminden soň, ýurdy Mejlisiň başlygy dolandyrmalydy. Ýöne onuň garşysyna wezipesinden hyýanatçylykly peýdalandy diýip, jenaýat işini gozgadylar.
Ýurduň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow boldy. Ol Ministrler Kabinetiniň başlygynyň öňki orunbasary hem öňki Saglygy saklaýyş ministridi. Öldi habary ýaýrandan soňra, ol Nyýazowy jaýlamak işine ýolbaşçylyk etdi.
Soňra Berimuhamedow 2007-nji ýylda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda 89,23%; 2012-nji ýylyň saýlawlarynda hem 97,14% ses aldy.
Nyýazowyň ýolbaşçylygynda bu ýurt dünýäniň iň bir repressiw döwletine öwrüldi.
Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna gelmegi bilen reforma geçirilip, aýratyn-da, öňkiniň şahsyýet kultunyň peselmegine täsir etdi. Human Rights Watch guramasy Berdimuhamedowyň ýurtda çäkisiz hökümdarlyga eýedigini, onuň syýastyň ähli ugurlaryna hem jemgyýetçilik durmuşyna kontrollyk edýändigini aýtdy.
Kimleriň nesli. Demirgazyk Koreýa
Kim Ir Sen 1945-nji ýylda Dermirgazyk Koreýa bölünen wagtyndan, oňa ýolbaşçylyk edip başlady. Onuň wezipesiniň atlandyrylyşy birnäçe gezek üýtgäp; Demirgazyk Koreýanyň Ýokary Halk Komitetiniň Başlygy, Koreýanyň Zähmet partiýasynyň MK-nyň Baş sekretary, Ministrler Kabinetiniň başlygy hem prezident diýlip atlandyryldy.
Kim Ir Sen hem onuň egindeşleri owal başdan hökümeti ýurtda bir adamyň şahsyýetini beýgeldýän totalitar düzgüni ýola goýdy.
1980-nji ýylda partiýanyň 6-njy gurultaýynda Kim Ir Sen ogly Kim Çen Iri mirasdar diýip yglan etdi. Ol KHDR-de dürli wezipeleri eýeläp gelipdi. 1991-nji ýylda bolsa kakasyndan ýurduň Koreýa Halk Armiýasynyň baş serkerdelik wezipesini aldy.
1994-nji ýylyň 8-nji iýulynda Kim Ir Sen ýürek agrysyndan ýogalanda, onuň ornuna resmi ýagdaýda Kim Çen Ir bellendi. Kim Çen Ir öz kakasy ýaly ýurtda ýolbaşçyny aşa sylamak hem hormatlamak syýasatyny ýöretdi. 1998-nji ýylda ony KHDR-niň baky prezidenti diýip yglan etdiler. Kim Çen Ir uly ogly Kim Çon Namy öz ornuna taýýarlana meňzeýär. Ýöne ol 2001-nji ýylda Ýaponiýada galp pasport bilen serhedi kesjek bolanda saklandy. Şondan soň kakasy öz pikirini üýtgetdi.
2009-njy ýylda (käbir maglumata görä 2007) Kim Çen Ir partiýanyň ýolbaşçylygyny ikinji ogly Kim Çen Yna berýändigini mälim etdi. Hut şol hem 2011-nji ýylyň 17-nji dekabryda kakasy ýogalanda, KHDR-niň ýolbaşçysy bolsy.
Kim Çen Iriň ölümi iki gün soň aýdyldy hem ýurtda üç ýyllyk ýas yglan edildi.
Kimleriň nesli höküm süren wagtynda, KHDR-niň ilatyň iň esasy hukuklaryny ýowuzlyk bilen çäklendirdi diýip, hukuk goraýjylar aýdýarlar. 2014-nji ýylda BMG häzirki dünýäde adam hukuklaryny bozmakda KHDR-niň taýy ýok diýen karara geldi


text:
Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport instituty
Ugurlar (hünärler)
- Bedenterbiýe we sport (hünärler: sport; bedenterbiýe).
Tölegli esasda hünärmenleri taýýarlamagyň ugurlary we hünärleri:
- Bedenterbiýe we sport (hünärler: sport; bedenterbiýe; sport žurnalistikasy; sa galdyş işi; sport tehnologiýalarynyň tehniki üpjünçiligi).
- Ykdysadyýet we dolandyryş (hünärler: sport desgalaryny dolandyrmak, sporty maliýe leşdirmek).
- Psihologiýa ylymlary (hünär: psihologiýa (sport psihologiýasy))
Instituta Türkmenistanyň umumy orta ýada orta hünär bilimli, ýaşy 35den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- bellenilen nusgada rektoryň adyna ýazylan arza;
- bellenilen nusgadaky sowalnama (anketa);
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy);
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenilen nusgadaky saglyk kepilnamasy;
- soňky okan ýerinden (işlän ýerinden, harby bölümden) häsiýetnama;
- 3×4 sm ölçegdäki sekiz sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
- türgeniň kämillik kitapçasy (sport, bedenter biýe, sport žurnalistikasy, sagaldyş işi, psihologiýa (sport psihologiýasy) hünärleri boýunça I dereje den pes bolmadyk), sport mekdebinden hödürna ma we häsiýetnama (sport ugruna okuwa girýän ler üçin);
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan, Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary, Türkmenistanyň çempionlary we halkara sport ýaryşlarynyň ýeňijileri şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýarlar
Bulardan başgada, okuwa girmäge isleg bildirýänler ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde, resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýärler we nusgalaryny tabşyrýarlar:
- şahsy pasportyny;
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Dalaşgär talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan peýdalanýandygyny tassyklaýan beýleki resminamalary görkezip biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary aşakdaky dersler boýunça geçirilýär:
sport; bedenterbiýe; sagaldyş işi hünärleri — sportuň saýlanan görnüşi (okuwa girýänler institutda alnyp barylýan sportuň 46 görnüşiniň birinden tassyklanylan möçbernamany ýerine ýetirmeli), biologiýa, Türkmenistanyň taryhy;
sport žurnalistikasy hünäri — Türkmenis tanyň taryhy, türkmen dili we edebiýaty, jemgyýeti öwreniş;
sport desgalaryny dolandyrmak; sporty maliýeleşdirmek; sport tehnologiýalary nyň tehniki üpjünçiligi hünärleri — matematika, Türkmenistanyň taryhy, jemgyýeti öwreniş;
psihologiýa (sport psihologiýasy) hünäri – biologiýa, türkmen dili we edebiýaty, Türkmtnistanyň taryhy.
Dersler boýunça giriş synaglary Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Dersler boýunça giriş synaglary döwlet dilinde geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenilen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelip bilmedikler ýada dersleriň biri boýunça synagdan geçip bilmedikler soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
- orta sport mekdeplerini tamamlan ýokary derejeli türgenler;
- saýlan hünäri boýunça 2 ýyldan az bolmadyk iş tejribesi bolanlar;
- 2016— 2020njy ýyllarda geçirilen halkara ýaryşlaryň ýeňijileri;
- 2016 — 2020njy ýyllarda sportuň görnüşleri boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndy toparlarynyň agzalary;
- çagyryş boýunça harby gullugy geçenler.
Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň salgysy: Aşgabat ş., Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly, 40, tel.: 226537, 226861.


text:
Habarlar / Hepdäniň möhüm wakalary
Hepdäniň möhüm wakalary
Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi
13-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
10-njy sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi.
2021-nji ýylyň awgusty: milli Liderimiziň daşary syýasy başlangyçlarynyň ugry bilen
Garaşsyz Türkmenistan hormatly Prezidentimiziň başyny başlan «Açyk gapylar» we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyna pugta eýermek bilen, sebit hem-de ählumumy ösüşiň wajyp meselelerini çözmekde has işjeň orny eýeleýär. Awgust aýynda bolup geçen duşuşyklar, ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gepleşikler, forumlar munuň aýdyň subutnamasydyr.
Bedew bady — beýik maksatlaryň binýady Gahryman Arkadagymyz Akýol behişdi bedewi bilen ak ýollara uzaýan toýlara rowana boldy
Behişdi bedewler okgunly ösýän Garaşsyz Watanymyzyň özboluşly nyşanydyr. Munuň özi ahalteke bedewleriniň dünýä atçylyk sportundaky şöhratly ýoluny mynasyp dowam etmek hem-de olaryň başarnyklaryny doly açmak üçin täze mümkinçilikleri döredýär. Şunda milli Liderimiziň ägirt uly hyzmatlary bardyr.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisi
7-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirdi.
Türkmenistanyň Prezidenti şanly wakalara taýýarlyk görmek boýunça iş maslahatyny geçirdi
7-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygynyň we Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasarynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi
6-njy awgustda hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi.
Hormatly Prezidentimiz welosipedli gezelenji amala aşyrdy hem-de ahalteke bedewleri bilen didarlaşdy
Hormatly Prezidentimiz adaty däbe eýerip, beden maşklaryny ýerine ýetirdi hem-de dynç güni ir bilen Köpetdagyň eteklerinde welosipedli gezelenç etdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ahalteke bedewleri bilen didarlaşdy.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
3-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe resminamalaryň taýýarlanan taslamalaryna seredildi.
Türkmenistanyň Prezidenti Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministrini kabul etdi
2-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz ýurdunyň wekiliýetine ýolbaşçylyk edip Türkmenistana gelen Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat döwlet ministri Kiýoşi Ejimany kabul etdi.
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI GURBANGULY BERDIMUHAMEDOW:
– Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde ýaşaýan ynsanlaryň ählisi her bir ädimde özi hakynda Döwletimiziň, hökümetimiziň, Prezidentiniň özüniň yzygiderli alada edýändigini duýup ýaşamalydyr.


text:
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň Daşoguzdaky pagta egriji fabriginiň işe girizilenine kän wagt geçmedigem bolsa, ol dünýä dokma önümleri bazarynda orun tutdy, kärhananyň önümleriniň ýetmiş göterimden gowragy daşarky bazarlara ugradylýar. Bu barada «Türkmenistan: Altyn asyr» habar berýär.
Şertnama borçlaryny yzygiderli ýerine ýetirýänligi we halkalaýyn egirme usulda taýýarlanýan arassa ýüplükleriniň ýokary hili bilen kärhana daşary ýurtly alyjylaryň arasynda abraý gazandy. Şu ýylyň birinji ýarymynda hem bu ýerde öndürilen 39,5 million manatlyk önümiň aglaba bölegi haryt-çig mal biržasynda baglaşylan şertnamalara laýyklykda eksporta iberildi.
Daşoguzyň pagta egriji fabrigi ýylda 16,6 müň tonna pagta süýümini gaýtadan işlemäge we pagtadan 14,5 müň tonna berk, arassa önüm öndürmäge mümkinçilik berýär. Bu ýerde taýýarlanylýan «Ring» belgili pagta ýüplügi düýnä dokma önümleri bazarynda islegli harytdyr. Kärhanada oturdylan Italiýanyň «Marzoli», «Savio», «Loptex» kompaniýalarynyň döwrebap enjamlary we işgärleriň kärine ussatlygy netiejsinde ýokary hilli önüm çykarylýar. Fabrigiň önümleri çig maldan başlap, tä ahyrky jemleýji tapgyra çenli takyklygy güýçli özlçeg enjamlary bolan laboratoriýada hökmany barlagdan geçirilýär.
Soňky ýyllarda Daşoguz welaýatynda döwlet maýa goýumlarynyň hasabyna sebitde ýetişdirilýän pagtany gaýtadan işleýän we ekologiýa taýdan arassa taýýar önüm çykarýan ýokary tehnologiýaly beýleki döwrebap önümçilikleriň hem gurlandygyny bellemek gerek.


text:
Beýik Britaniýanyň Şa aýaly Ýelizaweta II 12-nji gezek garry ene boldy. Onuň agtygy şa gyzy Beatrisa Ýorkskaýa gyz perzent dünýä indirdi diýip, TASS habar berýär.
Duşenbe güni şa maşgalasynyň saýtynda ýerleşdirilen resmi habarda aýdylyşyna görä, monarhyň ikinji ogly şazada Endrýunyň gyzy bolan şa gyzy Beatrisa hem-de onuň ýoldaşy Edoardo Mapelli-Mossi “18-nji sentýabrda, şenbe güni Londondaky Çelsi we Westminster hassahanasynda gyz perzentleriniň dünýä inendigini habar bermäge şat”. Çaganyň agramy 2,77 kg boldy.
Ýelizaweta II 4-nji iýunda agtygy şazada Garri bilen onuň aýaly Megan Marklyň Lilibet Diana atly gyzy bolanda on birinji gezek garry ene bolupdy.
33 ýaşly Beatrisa 2020-nji ýylyň iýul aýynda Italiýanyň dworýan maşgalasynyň 37 ýaşly nesli Mapelli-Mossi bilen durmuş gurdy. Baýramçylyk dabarasy geçen ýyl Ýelizaweta II-niň hut özüniň gatnaşan az sanly çäreleriniň biri boldy. Toý sosial araçäk düzgünlerini berk berjaý etmek bilen Windzor galasynyň çäginde geçirildi.


text:
2021-nji ýylyň 9-njy sentýabry, Aşgabat, Türkmenistan – ABŞ-nyň halkara ösüş guramasy dünýädäki ýaşlara hyzmat etmekde iň uly we iri hökümete degişli bolmadyk JA Worldwide tarapyndan ýerine ýetirilen, USAID-ň «Üstünlikli geljek üçin ýaşlaryň ösüşine ýardam bermek» atly dört ýyllyk taslamasy üstünlikli tamamlanmagyny belleýär. Taslama türkmen ýaşlaryň ýerli ykdysadyýete we jemgyýete öz goşandyny goşmak potensialyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendi.
Taslama Türkmenistanyň ýaşlarynyň zähmet bazaryna we raýat jemgyýetine işjeň gatnaşmagyny öňe sürmekde, dürli derejelerde ykrar edilen uly netijelere ýetmek üçin, Türkmenistanyň ykdysatçylar birleşmesi we beýleki milli jemgyýetçilik guramalar bilen, şeýle hem, hususy pudakdan 50-den gowrak hyzmatdaşlar bilen, döwlet we halkara guramalar bilen ýakyn hyzmatdaşlykda işlediler.
Taslama 8,000-den gowrak ýaşlara özleriniň telekeçilik, sanly endiklerini we işe taýýarlyk endiklerini gowulandyrmakda mümkinçilik berdi, olardan 5,360 sany ýaşlar işe ýerleşdiler, öz girdejilerini ýokarlandyrdylar ýa-da hususy telekeçilige başladylar.
Tejribelik maksatnamalaryň kömegi bilen, taslama ýaşlara hususy pudakda iş tejribäni geçmegiň ýoluny giňeltdi, şonuň bilen birlikde bilim ulgamy bilen iş berijileriň arasyndaky aragatnaşygy berkitdi. Mundan beýlägem, “Startap-ekoulgam” maksatnamanyň ýerine ýetirilişi bilen Türkmenistan üçin biznes-inkubasiýa usullarynyň mümkinçiliklerini görkezilişi boldy we 249 sany ýaş telekeçileri 102 startap-taslamalaryny döretmäge ruhlandyrdy.
Taslama şeýle hem, Türkmenistanyň ykdysatçylar birleşmesinde Sanly ykdysadyýetiň, telekeçiligiň we innowasiýanyň merkezini döretmäge ýardam berdi, bu ýerde 350-den gowrak bilim ulgamyndaky hünärmenler we işewür-trenerler öz sanly kompetensiýalaryny, ýagny ukyplaryny ýokarlandyrdylar.
2,000-den gowrak meýletinçiler we ýaşlar uçurymlar üçin maksatnamalara we maglumat aksiýalaryna gatnaşdylar. Bu başlangyçlar jemgyýete gender deňligi, inklýuziwlik we gowşak ýaşlar üçin deň mümkinçilikler, adam söwdasynyň pidalarynyň reintegrasiýasy ýaly temalar barada bilmäge mümkinçilik berdiler, şeýle-de, zenanlar üçin ylym, tehnologiýalar, inžiniring we matematika (STEM) ugurlarynda bilimi öňe sürmäge ýardam berdiler.
“Startap-ekoulgam – 2021” maksatnamanyň ýeňijilerini sylaglamagyň onlaýn-dabarasynyň dowamynda, JA Worldwide ösüşi boýunça global direktory Brendi Konforti şeýle diýdi: “Biz taslamanyň Türkmenistanyň ýaşlarynyň ösüşine goşant goşandygyna örän buýsanýarys. Biz taslamanyň öňde baryjy tejribesiniň we ýaşlaryň maksatnamalarynyň girizilmeginiň netijeleriniň Türkmenistanda mundan beýläk durnukly ösüş üçin esas goýandygyna bil baglaýarys”.
Türkmenistanda ABŞ-ň ilçisi Mettýu S. Klimow aýtdy: “Üstünlikli geljek üçin ýaşlaryň ösüşine ýardam bermek” taslamasynyň üstünliginiň netijesinde türkmen ýaşlarynda hususy sektorda işlemek ýa-da telekeçi bolmak mümkinçilikleri artdy. ABŞ-ň hökümeti mundan beýlägem, ýaşlaryň üstünliklerini artdyrmak üçin we olary endikler bilen üpjün etmäge durnukly çemeleşmeleri goldamagy dowam eder.”
7-nji sentýabrda ABŞ-ň hökümeti ýerli ykdysadyýetiň talaplaryna laýyklykda, Türkmenistanyň ýaşlarynyň kwalifikasiýalaryny kämilleşdirmek maksady bilen, ýaşlaryň zerurlyklaryny kesgitlemek we hususy sektor bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmak üçin ýaşlary gatnaşdyrýan, täze bäş ýyllyk taslamanyň başlanmagy barada habar berdi. Taslama iş bilen üpjün edijileriň zerurlyklarynyň we zähmet bazaryndaky häzirki endikleriň arasyndaky laýyk gelmezlikleri aýyrmaklyga gönükdiriler.
###
USAID dünýädäki esasy halkara ösüş we ösüşiň netijelerini herekete getirýän katalitik guramasydyr. Has giňişleýin maglumat üçin sebitleýin: https://www.usaid.gov/central-asia-regional we USAID-iň Facebook: https://www.facebook.com/USAIDCentralAsia sahypalaryna giriň.


text:
2021-nji ýylyň 25-26-njн awgustynda Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministri Şah Mahmud Kureşiniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Aşgabatda saparda boldy.
26-njy awgustda Pakistanyň DIM-niň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kabul edildi. Döwlet Baştutanyna Pakistanyň ýokary ýolbaşçylygynyň mähirli salamyny ýetirmek bilen, Şah Mahmud Kureşi Türkmenistan bilen syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer gatnaşyklary berkitmäge pakistan tarapynyň ygrarlydygyny tassyklady. Owganystandaky ýagdaýlar hem-de sebitde parahatçylygyň we durnuklylygyň saklanylmagy maksady bilen, sebitleýin özara gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegi boýunça geljekki hereketler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Şol gün Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministri Şah Mahmud Kureşiniň Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde hem duşuşygy geçirildi.
Taraplar iki döwleti dostluk we wagtyň synagyndan geçen gatnaşyklaryň baglanyşdyrýandygyny kanagatlanma bilen bellediler. Diplomatlar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň giň toplumy boýunça pikir alyşdylar. Bu ugurda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasynyň, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan (TOP) ugry boýunça ýokary woltly elektrik geçirijisiniň gurluşygynyň derwaýyslygy bellenilip geçildi hem-de olaryň geljekde durmuşa ornaşdyrylmagynyň resmi Yslamabat tarapyndan goldanyljakdygy tassyklanyldy.
Duşuşygyň barşynda daşary syýasy hyzmatdaşlyga we Owganystandaky ýagdaýlara aýratyn üns berildi. Şunuň bilen baglylykda, diplomatlar Owganystanyň içeri syýasy durnuklylygy we howpsuzlygy, şeýle-de owgan halkynyň abadançylygy babatda Türkmenistanyň we Pakistanyň gyzyklanmalaryny tassykladylar. Taraplar iki ýurduň ozalky tejribeleriniň nazarda tutulmagy bilen, sebitleýin dialogyň döredilmeginiň zerurlygyny nygtadylar. Şunlukda türkmen tarapy Owganystan boýunça sebitleýin hereketleriň ösüş prosesiniň barşynda özüniň bitaraplygyň mizemez ýörelgelerine berk ygrarlylygyny beýan etdi.


text:
Prezident Ahmedinejad bu wezipä wagtlaýynça ýurduň Atom energiýasy gullugynyň başlygy Ali Akbar Salehini belledi. Salehi ozal Eýranyň jedelli ýadro programmasyna ýolbaşçylyk eden adam.
Mottaki bilen Ahmedinejadyň gatnaşygynyň o diýen ysnyşykly däldigi ençeme ýyl bäri bilinse-de, ol wezipeden boşadylar öýdülmeýärdi. Bu barada IRNA döwlet habar gullugy tarapyndan neşir edilen beýannamada prezidentiň daşary işler ministrini näme üçin işden boşadandygy aýdylmaýar.
“Daşary işler ministrligine baştutanlyk eden döwrüňizde eden hyzmatlaryňyza we bitiren işleriňize ýokary baha berip, minnetdarlyk bildirýärin. Zähmetiňiz Allanyň alkyşyna mynasyp bolup, galan ömrüňizde halka we yslam milletine hyzmat etmekde size üstünlikler arzuw edýärin” diýlip, beýannamada bellenilýär.
Ýöne bu sözler Ahmedinejad bilen Mottakiniň arasyndaky oňuşmazlyklaryň üstüni ýapnak üçin aýdylan sözlerdir diýlip çaklanylýar. Synçylar Ahmedinejad bilen Mottakiniň arasyndaky oňuşmazlygyň soňky wagtlarda güýjändigine ynanýarlar.
Güman edilýän sebäpler
Eýranda önüp-ösen, häzir Ysraýylda ýaşaýan, Orta Gündogaryň ykdysady we syýasy meseleleri boýunça ekspert Meir Jawedanfar Mottakiniň esasan iki mesele boýunça Ahmedinejad bilen oňuşmandygyny öňe sürýär.
“Olaryň gatnaşygy köp wagtdan bäri dartgynlydy. Soňky wagtlarda iki mesele bu dartgynlylyga has-da goşant goşdy. Birinjisi, Ahmedinejadyň daşary işler boýunça öz emissarlaryny bellemegi boldy. Mottakiniň müňa garşy çykmagy netijesinde, bu işe Eýranyň ýokary dini lideri Aýatolla Ali Hameneýi hem goşulyşmaly boldy. Hameneýi prezidente ‘bir işiň gapdalyndan başgy bir iş etme’ diýen ýaly maslahat berdi. Netijede Ahmedinejad emissarlaryň durumyny üýtgedip, olary özüne maslahatçy hökmünde aldy. Beýleki mesele bolsa, Nigeriýa bukanun ýarag iberilmegi boldy. Mottaki Eýranyň ‘Rewolusiýa gwardiýasynyň’ bu mesele boýunça soraglara jogap bermegini isleýärdi. Emma olar bu meselede hyzmatdaşlyk etmediler. Mottakini bu-da gaharlandyrdy” diýip, Meir Jawedanfar ýagdaýa baha berýär.
Ahmedinejad daşary syýasata täsir edip, ony radikal ugra iteklemäge ozalam synanyşman durmandy. 2007-nji ýylda ol Milli howpsuzlyk geňeşiniň sekretary we ýadro gepleşiklerine wekilçilik edýän Ali Larijanini bu wezipeden boşadyp, öz ýakyn ýarany Saed Jalilini onuň ornuna belledi. Şonda Larijani bilen oňat gatnşyk saklaýan Mottaki hem wezipeden boşadylar diýlip çaklanypdy. Emma ony şonda Aýatolla Ali Hameneýi gorana meňzeýär.
Orta Gündogaryň ykdysady we syýasy meseleleri boýunça ekspert Meir Jawedanfar Mottakiniň wezipeden boşadylmagynyň Hameniýiniň razyçylygy bilen bolandygyna ynanýar.
“Bu hut şeýle boldy, sebäbi onuň bolmagyna Hameneýi rugsat berdi. Adatça, daşary işler minstrini, goranmak ministrini we aňtaw minstrini ýurduň ýokary dini lideriniň özi belleýär. Parlament bilen prezident hem onuň bilen ylalaşýarlar. Häzirki waka ozaly bilen bu işe Hameneýiniň razylyk berendigini görkezýär”.
“Munuň birnäçe sebäbi bolup biler. Birinjiden, bu ikisiniň arasyndaky dawanyň we onuň getirmegi mümkin netijeleriniň Hameneýini alada goýan bolmagy ähtimal. Ýene bir delil-de, ýokary dini ýolbaşçynyň Ahmedinejadyň öňdäki synagly günlere öz wepaly adamlary bilen taýýarlykly barmagyny isleýänligidir. Sanksiýalar güýjap, Günbatar bilen dartgynlylyk artanda, prezident bilen daşary işler ministriniň özara oňuşmazlygy hem Eýran üçin gowy däl” diýip, Jawedanfar öz pikirini mälim edýär.


text: Kaliforniýada aşgarlama täsiri. Iň soňky aşgar mekany bolan Kaliforniýa hoş geldiňiz! Bu ajaýyp bronzeri näzik dokumasy bilen synap görüň. Braziliýaly kofe ekstrakty derini tanadýar, altyn jojoba ýagy şöhle saçýar, organiki kakao ýagy derini iýmitlendirýär we nemlendirýär. Goşundylar: Aqua, Kapril / Capric Trigliseride, Gliseril Stearat, Cetearyl Spirt, Simmondsia Chinensis Tohum ýagy (Altyn Jojoba ýagy), Gliserin, Teobroma Kakao Tohum ýagy (Organiki Kakao ýagy), Mika, CI 77891, CI Arabica, Kofe ). deriniň ýüzi we bedeni, göz meýdanyndan gaça durýar.


text:
Mistura Russiýanyň telewideniýesinde çykyş etdi
BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Staffan De Mistura Siriýaly taraplaryň Ženewada Siriýanyň täze konstitutsiýasyny ara alyp maslahatlaşmaklaryna garaşýandygyny belledi
Staffan De Mistura Russiaýda telewideniýeleriň birine beýanat berip: "Soçidäki Siriýa Milli dialog kongresi ähli taraplara bähbitli boldy. Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin hem Siriýa krizisini harby taýdan çözüp bolmajakdygyny belledi. Indiki etap, ylalaşylşy ýaly Ženewada täze konstitutsiýanyň düzülmegi üçin işe girişmekdigini pikir edýärin" diýdi.
Mistura taraplaryň Ženewada bir stolyň başynda oturmagydygyny we täze konstitutsiýany ýazmak barada karar kabul eden halatynda Soçide ele alynan meseleleriň üstünde işläp biljekdiklerini belledi.
Degişli Habarlar
Merkel, Palestina-Ysraýyl Meselesinde Iki Döwetli Çözgüde Goldaw Berýär
ABŞ-da Ybadathanalara Guralýan Hüjümler Artdy
G-20-ä Agza Ýurtlaryň Liderleri Rimde Duşuşar
G-20-niň liderler maslahatynda Türkiýä Prezident Erdogan ýolbaşçylyk eder


text:
QR Prezıdenti EAEO elderine transshekaralyq kólik áleýetin damytýdy usyndy NUR-SULTAN. QazAqparat – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderiniń transshekaralyq kólik arterııalary men logıstıkalyq habtarynyń áleýetin damytý kerek. Bul týraly QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
QR Prezıdenti EAEO elderi azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qujatty qabyldaýyn usyndy NUR-SULTAN. QazAqparat – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderiniń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qujat qabyldaýy qajet. Bul týraly QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Pandemııany eńserý úshin farmatsevtıka salasynda birlesken joba qajet - Prezıdent NUR-SULTAN. QazAqparat – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderi pandemııany eńserý úshin farmatsevtıka salasynda birlesken jobalardy júzege asyrýy qajet. Bul týraly Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes otyrysynda QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgin QR Prezıdentiniń tóraǵalyǵymen Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes otyrysy ótedi NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen beınebaılanys rejıminde Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń otyrysy ótedi. Bul týraly Memleket basshysynyń baspasóz hatshysy Berik Ýálı málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
EAEO Memleket basshylary klımattyq kún tártibi týraly málimdeme qabyldaıdy NUR-SULTAN. QazAqparat – Memleket basshylarynyń Joǵary eýrazııalyq ekonomıkalyq keńesiniń otyrysynda ekonomıkalyq odaqtyń klımat týraly málimdeme qabyldaýy josparlanǵan. Bul týraly Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev málimdedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan men Reseı bıznes-ombýdsmenderi kásipkerliktiń damý erekshelikterin talqylady NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil Rýstam Júrsinov reseılik áriptesi Borıs Tıtovpen kezdesti. Bıznes-ombýdsmender eki eldegi ákimshilik retteýdiń erekshelikterin, sondaı-aq EýrAzEQ sheńberindegi kásipkerlerdiń ekonomıkalyq yntymaqtastyǵynyń perspektıvalaryn talqylady, dep habarlaıdy QazAqparat ombudsmanbiz.kz-ke silteme jasap.
500 shetel kóligi EAEO-nyń keden aýmaǵynan áli shyǵarylmaǵan NUR-SULTAN. QazAqparat - Koronavırýs ınfektsııasynyń taralýymen kúres sheńberinde tótenshe jaǵdaı engizilgennen bastap qazirgi ýaqytqa deıin 4 708 sheteldik kólik quraldary elge ákelingen, onyń ishinde 500 kólik quraly áli de Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tur.
Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa Armenııanyń qosylýyna qatysty hattama ratıfıkatsııalandy NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy «2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa Armenııa Respýblıkasynyń qosylýyna baılanysty oǵan ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Bul jaıynda Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap QazAqparat habarlaıdy.
Memleket basshysy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly Zańǵa qol qoıdy NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy «2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa Qyrǵyz Respýblıkasynyń qosylýyna baılanysty oǵan ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy, dep habarlaıdy Aqorda.
Taýardy tsıfrlyq tańbalaý Qazaqstanda 900 mlrd teńgeden asatyn qosymsha ótkizý naryǵyn qalyptastyrady NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstanda taýarlardy tańbalaý men qadaǵalaýdyń biryńǵaı operatory QR-da taýarlardy tsıfrlyq tańbalaýdy engizýdiń áserlerin eseptedi. Osylaısha, joba adal óndirýshiler men ımporttaýshylar úshin 900 mlrd teńgeden astam somaǵa taýarlardy ótkizýdiń qosymsha naryǵyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi, dep habarlaıdy QazAqparat Tsıfrlyq ekonomıkany damytý ortalyǵyna silteme jasap.
EAEO elderi ortaq energııa naryǵyna baılanysty jaǵdaıdy talqylaýda NUR-SULTAN. QazAqparat – Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııasy alańynda gaz, munaı jáne munaı ónimderiniń ortaq naryqtaryn qurý úshin qabyldanýy qajet eki halyqaralyq shart boıynsha tujyrymdamalyq máselelerdi talqylaý ótti, dep habarlaıdy QazAqparat.
Shekaralyq ótkizý pýnktterinde kólik qozǵalysynyń búkil tsıkli avtomattandyrylady – Jaıdar Іńkárbaev NUR-SULTAN. QazAqparat – Shekaralyq ótkizý pýnktterinde kólik qozǵalysynyń búkil tsıkli avtomattandyrylady. Bul týraly QR QM Memlekettik kirister komıteti tóraǵasynyń orynbasary Jaıdar Іńkárbaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
“Dyre Bank Troýan” -y nädip ýeňmeli? Semalt jogap berýär
“Dyre Banking Trojan”, web sahypasyndaky sözleriň arasynda mahabatlary ýerleşdirip bilýän howply mahabat programmasy hasaplanýar. Adatça islenmeýän bu programmalar, ygtybarlylygy barada oňyn düşünje döretmegi we ahyrky tekst we beýleki mahabat görnüşleri ýaly mahabatlaryň üsti bilen girdeji gazanmagy maksat edinýär. Mahabat programmasy, has ýöriteleşdirilen mahabatlary suratlandyrmak maksady bilen brauzer gutapjyklaryna göz aýlamak bilen şahsy maglumatlary alýar.
Köplenç bu mahabat programmasy, ýerine ýetirip boljak amallar ýa-da üçünji tarap programmalary bilen baglanyşyk arkaly ýokaşan ulgama hüjüm etmek ukybyna eýedir. Mundan başga-da, ulanyjylaryň köpçülikleýin setdäki baglanyşyklara basanlarynda köp adamyň kompýuterleriniň ýokaşýandygy öňe sürülýär.
“Dyre Banking Trojan”, adatça açylmazlyk, kompýuter tizligini peseltmek we brauzeri gönükdirmek ýaly meselelere sebäp bolýan brauzeriňize gerekmejek goşmaçany gurýar.
Käbir ýagdaýlarda, “Dyre Banking Trojan” gözleg tejribäňizi artdyrmak ukybyna eýedir. Emma peýdalaryňyzyň ulgamyňyza ýetirýän zyýany bilen deňeşdirilende azdygyny bellemek has möhümdir, sebäbi brauzeriňize mahabat gurmakdan başga-da, şahsy maglumatlaryňyzy ýygnaýar. Şeýle bolansoň, göz öňünde tutulýan kynçylyklardan goramak üçin “Dyre Banking Troýan” -ny ulgamyňyzdan gyssagly ýok etmegiňizi maslahat berýäris.
“ Semalt” -yň müşderi üstünlikleri dolandyryjysy Iwan Konowalow, bu mahabat programmasyny çözmäge kömek etjek gymmatly maslahatlary suratlandyrýar.
Dyre Bank Troýan tarapyndan abanýan howp
1. Internet işleriňizi potensial howplara sezewar edýär. Mahabat programmasy, gözleg netijeleriniň sahypalaryny howply wirus agdyklyk edýän erbet saýtlar bilen çalyşýar.
2. Ulgamyňyzyň sazlamasyny üýtgedýär we şeýle etmek bilen hakerlere kompýuteriňizi uzakdan dolandyrmaga kömek edýär.
3. Gurçuk, mahabat programmasy, Troýan, içaly programma üpjünçiligi ýaly beýleki zyýanly howplar bilen baglanyşykly, bularyň hemmesi kompýuteriňiziň ulgamyna ýaramaz täsir edýär.
4. Ulgamyňyzyň işleýşini haýalladýar we netijede ulgamyňyzy ýykyp biler.
Şahsy kompýuteriňizden “Dyre Banking Troýan” -ny doly ýok etmegiň tertibi
Bu mahabat programmasyny ýa-da awtomatiki usulda aýyrmak ýa-da el bilen gatyşmak arkaly aýryp bilersiňiz. Kompýuter dolandyryşyny bilmeýän bolsaňyz, size kömek etmek üçin awtomatiki guraly kabul etmegiňizi maslahat berýäris.
Aşakdaky maslahatlar wirusy el bilen aýyrmaga kömek edip biler:
1-nji ädim : CTRL + Shift + ESC düwmelerini bir wagtda iş dolandyryjysyny işe girizmek maksady bilen basyň. “Dyre Banking Trojan” bilen baglanyşykly amallary “Prosessler” goýmasyna basyp başlaň.
2-nji ädim : Aşakda görkezilen bukjalaryň sanawynda mahabat programmasy bilen baglanyşykly faýllary tapyň we ýok ediň.
% AppData% \\
% Temp% \\
% Programma faýllary% \\
% AllUsersProfile% \\
% LocalAppData% \\
3-nji ädim : R düwmelerine + Windows-a basyň we Işlet gutusyna "regedit" sözüni ýazyň we Hasaba alyş redaktoryny başlamak üçin OK basyň.
4-nji ädim : Wirus bilen baglanyşykly goşmaçalary mahabat programma üpjünçiligine ýokaşan brauzerlerden aýyryň.
Kompýuteriňizi zyýanly programmalardan nädip goramaly
Web ulanyjylary internetden programma üpjünçiligi göçürip alanda we dürli web sahypalaryna girenlerinde höwesli bolmaly. Downloadüklemeleriňiziň abraýly web sahypalaryndan gelýändigine göz ýetirmeli. Şunuň bilen baglylykda, kompýuteriňizi howplardan goramak üçin ulgamyňyzda güýçli aýyrmak guralynyň bolmagyny maslahat berýäris.


text:
AQSh-ta sý astynda qalǵan qalada qylmys kóbeıgendikten komendanttyq saǵat engizildi
NUR-SULTAN. QazAqparat – AQSh-tyń Lýızıana shtatyndaǵy «Ida» daýyly saldarynan jaryqsyz qalǵan Jańa Orlean qalasynyń bıligi komendanttyq saǵat engizdi, dep habarlaıdy QazAqparat Reuters-ke silteme jasap.
Jańa Orleanda tonaýshylyqtyń aldyn alý úshin túngi komendanttyq saǵat engizildi. Qala «Ida» daýylynyń saldarynan jaryqsyz jáne qubyr sýynsyz qaldy.
Qala polıtsııasynyń bastyǵy Shon Fergıýson birneshe adamnyń urlyq úshin ustalǵanyn málimdedi.
AQSh-tyń ońtústiginde 1,1 mıllıon adam elektr qýatynsyz qaldy. Olardyń arasynda Jańa Orlean turǵyndary bar.


text:
AQSh-taǵy surapyl daýyl: qaza tapqandar sany 45 adamǵa jetti
NЬıÝ-IORK. QazAqparat – AQSh-tyń soltústik-shyǵysyndaǵy «Ida» daýyly saldarynan mert bolǵandar sany 45 adamǵa jetti. Bul týraly QazAqparat CNN telekompanııasyna silteme jasap habarlaıdy.
Eń qatty zardap shekken Nıý-Iork jáne Nıý-Djersı shtattarynda ondaǵan adam kóz jumdy. Pensılvanııa shtatynda da opat bolǵandar bar. Al buǵan deıin AQSh-tyń soltústik-shyǵysynda 29 adamnyń kóz jumǵany habarlanǵan edi.
Sársenbi kúni úsh shtattyń bıligi «Ida» daýylyna baılanysty óz aýmaqtarynda tótenshe jaǵdaı rejımin engizdi.
Birneshe saǵattyń ishinde Nıý-Iorkte 15-25 cm jaýyn-shashyn túsken. Jergilikti turǵyndardyń telefondaryna sý basý jáne tornado qaýpi týraly habarlama kelgen. Brýklın men Kvıns aýdandarynda jergilikti turǵyndar áleýmettik jelilerde kósheler, úıler, metropolıten stansalaryn sý basqany týraly jazdy. Nóser jaýyn saldarynan úsh qalalyq áýejaı jumysy ýaqytsha toqtatylǵan, qalada ótip jatqan AQSh-tyń tennısten Ashyq chempıonatynyń (US Open) birneshe matchy toqtatyldy.


text:
2021-nji ýylyň 29-njy awgusty 2-nji sentýabry aralygynda Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary B.Mätiýewiň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýeti Birleşen Arap Emirliklerinde saparda bolýar.
Saparyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti Birleşen Arap Emirlikleriniň Premýer-ministriniň orunbasary, Prezidentiň işleri boýunça ministri Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýan, Birleşen Arap Emirlikleriniň Daşary işler we halkara hyzmatdaşlyk ministriniň Aziýa ýurtlary boýunça orunbasary, Döwlet ministri Ahmed Al Saýyk, şeýle-de BAE-niň Energetika we senagat işleri boýunça ministri Suheýl Al Mazrui bilen duşuşyklary geçirdi.
Işjeň ýagdaýda geçirilen gepleşikleriň barşynda özara gyzyklanma bildirilýän ugurlaryň giň toplumy boýunça Türkmenistanyň we BAE-niň arasyndaky ikitaraplaýyn ysnyşykly gatnaşyklaryň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Iki döwletiň arasyndaky syýasy-diplomatik özara hereketleri, ykdysady we medeni hyzmatdaşlygy giňeltmegiň meselelerine aýratyn üns berildi.
Türkmen wekiliýetiniň bu saparynyň taraplara möhüm syýasy we ykdysady meseleleri ara alyp maslahatlaşmak, dürli pudaklardaky bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilişiniň depgine syna bermek üçin mümkinçilik döredendigi bellenildi.
Duşuşyklaryň barşynda taraplar şeýle-de Owganystandaky häzirki ýagdaýlar bilen bagly meselelere hem seredip geçdiler. Ýagdaýlaryň parahatçylykly çözülmegi ugrunda bilelikdäki tagallalaryň utgaşdyrylmagynyň derwaýyslygy nygtaldy.
Şeýle-de 31-nji awgustda türkmen wekiliýeti BAE-niň «Mubadala» kompaniýasynyň ýolbaçysy bilen geçirilen duşuşygyň barşynda maýa goýum, maliýe we gazhimiýa ulgamlaryndaky hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Taraplar öň gazanylan ylalaşyklary hemmetaraplaýyn durmuşa geçirmek maksady bilen, ikitaraplaýyn özara gatnaşyklaryň şertnama-hukuk binýadyny giňeltmegiň möhümdigini nygtadylar.
Türkmenistanyň wekiliýetiniň Birleşen Arap Emirliklerine sapary dowam edýär.