text:
Türkmenistanyň senagat ministrliginiň tabynlygyndaky edarasy bolup, garamagynda 4 sany - Baharly, Lebap, Kelete we Jebel sement zawodlary bar.
"Türkmenmermer" yapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti - tebigy daşlardan örtgi materiallaryny öndürýär, olar: plitalar, basgançaklar, dürli ölçegli penjire önümleri we kiçi binagärlik şekilleriniň aýratyn bölekleri.
Döwrebap täze tehnologiýa enjamlary bilen enjamlaşdyrylan ýyllyk taslama kuwwatlylygy 200 müň m3 barabar bolan Gazbeton öndürýän zawody. Gazbeton önümleriniň pes ýylylyk geçirijiligi, jaýlary ýylatmak we sowatmak üçin çykdajylary ep-esli azaltmaga mümkinçilik berýär.
"Türkmendaşlary" önümçilik birleşiginiň döredilen gününden bäri geçen döwürde magdan däl gurluşyk materiallaryny öndürýän kärhanalary bar.
Zawodda dürli ölçegde gurluşyk armatury, sweller we burçlyk öndürilýär. "Türkmendemirönümleri" döwlet kärhanasy Ahal welaýatynyň Derweze etrabynda Asgabat-Dasoguz awtoýolunyň 22-nji kilometrinde ýerleşýär.
Gurluşyk üçin gerekli dürli demirbeton önümlerini, alýumin, demir we plastiki gapylary, witražlary, penjireleri, ternawlary, ker amzit önümini, keramzit kerpiçlerini, metall önümlerini, tehniki we medisina kislorodyny öndürýär we ýerleýär, şeýle hem beýleki kärhanalaryň buýurmalary esasynda gurluşyk-gurnama işlerini ýerine ýetirýär.


c: text/html

text:
Liwan goşuny 19-njy awgustda “Yslam döwleti” toparynyň Siriýa bilen demirgazyk-gündogar serhedinde ornaşan jeňçilerine garşy uzak garaşylan kampaniýa başlandygyny yglan etdi.
Edil şol wagtda Liwanyň şaýy Hizbulla topary hem siriýa goşunlary bilen bilelikde, front liniýasynyň Siriýa tarapyndan, günbatardaky Kalamun daglygynda harby operasiýa başlandygyny yglan etdi.
Liwan goşuny YD toparyna öz territoriýasynyň içinden hüjüm edýändigini we bu operasiýada Hizbulla ýa-da siriýa goşuny bilen gatnaşygynyň ýokdugyny aýtdy.
Liwan goşunynyň sözçüsi telewideniýede berlen habarda bu operasiýanyň liwan-siriýa serhedi ekstremist toparyň kontrollygyndan doly çykarylýança dowam etdiriljekdigini aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 Mart 2017 Perşembe
Türkmenistanyň Prezidenti Yslamabatda Pakistanyň Premýer-Ministri Bilen Duşuşdy
Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň bu ýerde geçýän ХIII Sammitine gatnaşýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Pakistan Yslam Respubikasynyň Premýer-ministri Muhammad Nawaz Şarif bilen duşuşdy.
Dostlukly ýurduň hökümet baştutany milli Liderimiz bilen mähirli salamlaşyp, ony ýakynda geçen prezident saýlawlarynda gazanan ynamly ýeňşi hem-de ýokary döwlet wezipesine gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady we döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk, bagt hem-de döwlet ösüşiniň ägirt uly maksatnamalaryny ýerine ýetirmekde uly üstünlikler arzuw etdi.
Birek-birege ynanyşmak esasynda geçen duşuşygyň dowamynda iki ýurduň dürli derejede geçirilýän ikitaraplaýyn duşuşyklaryň we gepleşikleriň çäklerinde, hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçen ýylyň mart aýynda Pakistana bolan resmi saparynyň jemleri boýunça gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň netijesinde sazlaşykly ösdürilýän işjeň hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge bolan gyzyklanmalary mälim edildi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, şol sanda iri halkara we sebitara guramalarynyň çäklerinde döwletara gatnaşyklaryny ýola goýmak bilen, Pakistany Günorta Aziýa ýurtlary bilen gatnaşyklary ösdürmekde möhüm hyzmatdaş hökmünde görýär.
Söhbetdeşler netijeli döwletara gatnaşyklarynyň sazlaşykly ösüşe eýedigini kanagatlanma bilen belläp, köpýyllyk gatnaşyklaryň birek-birege bolan ynanyşmak häsiýetiniň Türkmenistana hem-de Pakistana diňe bir bellenilen meýilnamalary durmuşa geçirmäge däl, eýsem, özara peýdaly gatnaşyklaryň täze ugurlaryny işjeň özleşdirmäge mümkinçilik berýändigini nygtadylar. Häzirki döwürde iki ýurduň arasynda dürli ugurlar, şol sanda söwda-ykdysady, ýangyç-energetika, gurluşyk, oba hojalygy ýaly pudaklar boýunça hyzmatdaşlyk işjeň ösdürilýär.
Mahammad Nawaz Şarif Yslamabatda gurama gatnaşyjy ýurtlaryň wekilçilikli toparlarynyň gatnaşmagynda geçirilýän bu gezekki YHG-niň Sammitiniň gün tertibi barada aýdyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň üçünji müňýyllykda dünýäniň durnukly ösüşiniň möhüm binýadynyň döredilmegine gönükdirilen wajyp halkara başlangyçlarynyň örän möhümdigini belledi. Nygtalyşy ýaly, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň umumadamzat ähmiýetli meseleleriň çözgüdine toplumlaýyn çemeleşmeleriň zerurdygy bilen baglanyşykly netijeli teklipleri dünýä bileleşigi tarapyndan ýyl-ýyldan has uly goldawa mynasyp bolýar. Munuň özi ýurdumyzyň parahatçylygyň, ählumumy howpsuzlygyň we abadançylygyň bähbidine amala aşyrýan tagallalaryna berilýän ýokary bahadyr.
Milli Liderimiz goldaw üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistan bilen Ykdysady Hyzmatdalyk Guramasyna agza döwletler, ilkinji nobatda bolsa, Pakistan bilen özara gatnaşyklary ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň açylýandygyny belledi. Türkmenistan bu ýurtlar bilen hyzmatdaşlykda giň möçberli bilelikdäki taslamalary, ozaly bilen bolsa, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan iri halkara gaz geçirijisiniň gurluşygy boýunça gatnaşyklary ösdürýär. Bu taslamanyň ýerine ýetirilmegi tutuş sebitiň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegine ýardam berer.
Mohammad Nawaz Şarif Türkmenistanyň halkara we sebitara hyzmatdaşlygyny, şol sanda YHG-niň çäklerindäki gatnaşyklary ösdürmek meselelerine bolan oňyn çemeleşmelerini belläp, ýurdumyzyň energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek hem-de häzirkizaman ulag-aragatanaşyk ulgamyny döretmek başlangyçlaryny ilerletmek we durmuşa geçirmek boýunça alyp barýan işlerine ýokary baha berdi.
Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Sammitde eden çykyşy ýokary derejeli duşuşyga gatnaşyjylar tarapyndan uly gyzyklanma bilen kabul edildi. Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde şeýle gatnaşyklar energetika we ulag-üstaşyr geçelgeleriniň, beýleki düzümleýin taslamalaryň, şol sanda täze elektrik geçiriji ulgamlaryň hem-de aragatnaşyk ugurlarynyň döremegini üpjün eder. Şeýlelikde, 2015-nji ýylyň dekabrynda elektroenergetika ulgamynda hyzmatdaşlyk hakynda gol çekilen üçtaraplaýyn resminama laýyklykda, Türkmenistandan Owganystana we Pakistana elektrik energiýasyny ugratmak üçin zerur düzümiň gurluşygy göz öňünde tutuldy. Häzirki döwürde bu ugur boýunça optiki-süýümli ulgamyny geçirmek taslamasy boýunça zerur işler alnyp barylýar.
Pakistanyň Premýer-ministri milli Liderimiziň Guramanyň işine täzeçil çemeleşmeleri işläp taýýarlamagyň zerurdygy, bilelikdäiki iş boýunça şu ýyllaryň dowamynda ägirt uly tejribäniň toplanandygy barada forumyň belent münberinden öňe süren başlangyçlaryny goldap, bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmegine gyzyklanma bildirýän döwletleriň hyzmatdaşlygynyň esasy guraly hökmünde ykdysady ugurdan daşlaşmaly däldigini nygtaýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bir pikirdedigini aýtdy.
Duşuşygyň dowamynda dünýä hem-de sebit syýasatynyň häzirki ýagdaýyna iki ýurduň garaýyşlarynyň ýakyndygy, olaryň häzirki döwrüň meseleleriniň giň ugurlary boýunça halkara hyzmatdaşlykda möhüm orun eýeleýändigi hem-de munuň sebitiň ösdürilmeginde, gadymy döwürlerden bäri taryhy baglanyşygy bolan halklaryň birek-birege ynanyşmak we hormat goýmak gatnaşyklarynyň berkidilmeginde goňşy döwletleriň syýasy hem-de ykdysady hyzmatdaşlygynyň netijeli ösdürilmegini şertlendirýändigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bildirilen myhmansöýerlik we wekilçilikli forumyň ýokary guramaçylyk derejesi üçin dostlukly ýurduň hökümet baştutanyna minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň öňe sürýän we parahatçylyk, durnuklylyk, ählumumy abadançylyk esaslarynyň hemmetaraplaýyn berkidilmegine gönükdirilen halkara başlangyçlaryna ýokary baha berýändigi hem-de olary goldaýandygy üçin ýene bir ýola minnetdarlyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz hem-de Pakistanyň Premýer-ministri iki ýurduň köpasyrlyk dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna üýtgewsiz ygrarlydygyny, syýasy, ykdysady hem-de medeni-ynsanperwer ulgamdaky gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly gyzyklanma bildirilýändigini tassyklap, soňky ýyllarda ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygyň ýakyn wagtda täze giň möçberli bilelikdäki taslamalaryň hasabyna üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-prezidenti-yslamabatda-pakistanyn-premyer-ministri-bilen-dususdy/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistanyň daşary işler ministri Kabulda saparda bolup, türkmen gazyny Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Hindistana akdyrmaga mümkinçilik berjek gazgeçiriji proýektiniň howpsuzlyk meselelerini maslahat etdi.
Türkmen-owgan komissiýasynyň 2-4-nji maý aralygynda geçen nobatdaky maslahatyna Türkmenistandan gelen delegasiýa Reşid Meredow ýolbaşçylyk etdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň resmi beýanatynda aýdylyşy ýaly, maslahatyň dowamynda Türkmenistan-Owgansytan-Pakistan-Hindistan (TOPH) proýektiniň howpsuzlygyny üpjün etmek bilen birlikde, türkmen-owgan serhediniň goragyny berkitmek ýaly meselelere hem garalypdyr.
Emma bu gepleşikleriň jikme-jikleri we ýokarkylar boýunça gelnen ylalaşyklar dogrusynda hiç hili maglumat berilmeýär.
Şol bir wagtda, Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugynyň öz çeşmelerine salgylanyp berýän maglumatyna görä, Meredow Owganystanyň prezidenti Aşraf Ghani bilen geçiren duşuşygynyň dowamynda, Aşgabadyň özüniň günorta goňşusynda ýüze çykýan howpsuzlyk ýagdaýlaryny eşideninde gynanýandygyny aýdypdyr.
Öz gezeginde, owgan prezidenti ýurtda howpsuzlyk ýagdaýlarynyň gowulanýandygyny ynandyrdy diýip, Aşraf Ghaniniň metbugat wekili Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugyna gürrüň berdi.
Ýeri gelende ýatlatsak, 1814 kilometrlik we ýylda 33 milliard m3 gazy akdyrmaga ukyply boljakdygy aýdylýan gazgeçiriji prýoketiň amala aşyrylmagyna Owganystandaky we Pakistandaky howpsuzlyk ýagdaýlarynyň böwet boljakdygy aýdylyp gelinýärdi.
TOPH-uň Türkmenistan böleginiň gurluşygyna 2015-nji ýylyň 13-nji dekabrynda badalga berilse-de, onuň Owganystanyň howpsuzlyk taýdan durnuksyz sebitlerinden geçjek bölekleriniň goragly boljakdygynyň nähili ýagdaýda üpjün ediljekdigi aýdyňlaşdyrylmaýar.
Gepiň gerdişine görä bellesek, TOPH-y ilki başda 2019-njy ýylda tamamlanjakdygy aýdylsa-da, şu ýylyň ýanwarynda, onuň 2020-nji ýyla çenli yza süýşürilendigi mälim edilipdi.
Şonda, Pakistanyň mediasy ýurduň Gaz we Tebigy resurslar ministrligine salgylanyp, türkmen tarapynyň 2016-njy ýylyň dekabrynda, bu proektiň ähli maliýe meselesini çözmegi boýun alandygyny, emma indi ylalaşyk möhletiniň 2017-nji ýylyň iýunyna süýşürilendigini we şu ýagdaýyň hem gijikmä sebäp bolandygyny habar berdi.
Galyberse-de, türkmen resmisiniň Kabula sapary, Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän sebitlerinde howpsuzlygyň has hem erbetleşendigi aýdylýan döwrüne gabat geldi.
Ýokarda-da bellenişi ýaly, Meredow owgan resmileri bilen TOPH-dan başga-da, türkmen-owgan serhedindäki ýagdaýlary maslahat etse-de, 744 kilometrlik serhet araçäginiň howpsuzlygyny berkitmek boýunça nähilidir bir çäreleriň görlüp-görülmejekdigi aýdyňlaşdyrylmady.


text:
19-njy maýda Eýranda prezidentlik saýlawy bilen bir hatarda oba, şäher mejlisleriniň wekilleriniň hem saýlawlary geçirildi.
Saýlawlarda Eýranda ýaşaýan etniki türkmenleriň uly üstünlik gazanandygy, türkmen oturymly ýerleriň hemmesinde türkmen dalaşgärleriniň saýlanandygy habar berilýär.
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny Eýrandaky Türkmensähra türkmenleriniň syýasy tejribelerine gönükdirýär.
Gepleşigiň myhmanlary - Ýewropadaky türkmen diasporasynyň wekili Ýusup Gor, Gümmet-Kowus şäherinde ýaşaýan türkmen aktiwisti Ýusup Nurtagany we we medeniýet wekili Kerim Pürmämmet saýlawlarda gazanylan üstünlikleriň Türkmensähra türkmenleriniň durmuşyna ýetirjek täsirleri barasynda öz pikirlerini paýlaşdylar.
Gepleşigi diňläp, öz pikirdir-garaýyşlaryňyzy we tejribeleriňizi ýazyp bilersiňiz.


text:
Mark Zukerberg
Mark Zukerberg (iňl. Mark Elliot Zuckerberg) Amerikan programmisti we “Facebook” jemgyýetçilik torunyň döredijisidir. Ol 2004-nji ýylda Garward Uniwersitetindäki kursdaşlary Dastin Moşkowiç (Dustin Moskowitz), Eduardo Sawerin (Eduardo Sawerin) we Kris Hýugs (Kris Hughes) bilen bilelikde häzirki wagtda 845 milýondan gowrak ulanyjysy bolan “Facebook” jemgyýetçilik toruny döredip, dünýäniň iň ýaş baý adamy hökmünde tanalýar. 2011-nji ýylda onuň hususy eýeçiliginde $17.5 mlrd baýlygy bar diýip hasaba alyndy. Ol dünýäniň in ýaş milýarderidir. Şeýle hem, Mark Zukerberg 2010-njy ýylda “Times” žurnalynyň pikiri boýunça “Ýylyň adamy” diýip saýlandy.
2010-njy ýylda Zukerbergiň “Facebook” saýtyny döredişi hakda “Jemgyýetçilik tory” (“The Social Network”) atly çeper film düşürildi.
Hususy durmuşy[üýtget | edit source]
Ol 1984-nji ýylyň maý aýynyň 14-ne ABŞ-nyň Nýu Ýork şäherinde eneden bolýar. Kakasy – diş lukmany, ejesi – psiholog. Onuň üç sany uýasy bar. Olar Nýu Ýork şäherinde birlikde önüp-ösýärler. 2003-nji ýylda, haçanda ol uniwersitetiň ikinji ýylynda okap ýörkä, hytaý asylly amerikan gyz – Priska Han bilen tanyşyp, onuň bilen birlikde ýaşamaga başlaýar. 2010-njy ýyldan bäri, Zukerberg öz söygülisi bolan Priskila Han bilen Kaliforniýada (Palo Alto) ýaşaýarlar. Ol ýewreý hökmünde ýetişdirilmegine garamazdan, 13 ýaşyndan bäri özüni ateist diýip yglan edýär. Zukerberg iňlis dilinden başga-da fransuz, iwrit, latyn we gadymy grek dillerinde ýazmany we okamany başarýar.
Çagalyk döwri[üýtget | edit source]
Zukerberg kiçilikden bäri kompýuter ulanmagy we onda birnäçe programmalardan baş alyp çykýagy başarýar. 1990-ny ýyllarda, ýagny 6-7 ýaşyndaka kakasy oňa kompýuterde Atari Basic programmasyny öwretdi. Soňra kakasy kompýuter programisti bolan Deýwid Nýumany hususy mugallymy hökmunde hakyna tutdy. Mekdep okuwçysy wagty, ol eýýäm kompýuterde taze programalary we oýunlary döretmäge başlady.
Facebook[üýtget | edit source]
Orta mekdepde fizika, matematika we astronomiýa dersleri boýunça birnäçe baýraklara mynasyp bolan Zukerberg, mekdebini tamamlanyndan soňra ABŞ-niň iň abraýly ýokary okuw mekdebi bolan Garward Uniwersitetininiň “Informatika” bölümine girmegi başardy. Eýýäm uniwersitetiň birinji ýylynda okuwyň iň owadan we ökde talyplaryny saýlaýan “www.facemash.com” saýtyny döretdi. Saýtda Zukerberg Garwardyň ähli talyplarynyň suratlary ýerleşdiripdir. Bu suratlary bolsa ýaş programmist uniwersitetiň serweriniň ýörite kody döwüp, birugsat alýar. Şol sebäpli hem uniwersitetden kowulýar. Okuwy taşlanyndan soňra bütin Garward uniwersitetini internediň üsti bilen duşuşdyrmak maksady bilen 2004-nji ýylda öz ikinji saýty bolan “Facebook” saýtyny döretdi. 18 aýyň icinde, Facebook ABŞ-niň iň uly jemgyýetçilik saýtlarynyň birine öwrüldi. “Facebook” – bu dostlaryň bilen aragatnaşyk saklamak maksady bilen döredilen saýtdyr.


text:
Sözleriň özara many we grammatik taýdan ikibir-ikibir baglanyşmagyna söz düzümleri diýilýär.
Gara galam, meniň kitabym.
Söz düzümleriniň birinji sözüne garaşly söz, ikinji sözüne esasy söz diýilýär. Söz düzümleriniň garaşly sözi belli bir soraga jogap bolýar. Olara soraglar esasy sözüň üsti bilen berilýär.
Derýanyň suwy - nämäniň suwy? Sary gawun - nähili gawun?
Türkmen dilinde söz düzümleriniň örän köp görnüşleri ulanylýar. Bulary emele getirýän sözleriň özara baglanyşygy hem dürli-dürli bolýar. Olaryň esasylary şulardyr:
Garaşly söz köplenç eýelik düşümde, esasy söz belli bir ýöňkemede gelýär. Bular biri-birleri bilen şol goşulmalar arkaly baglanyşýarlar.
Meniň kitabym, üzümiň ýapragy, gawunyň çigidi.
Şu hili söz düzümleriniň garaşly sözi eýelik düşümiň goşulmasyny kabul etmän hem ulanylýar.
Obanyň adamlary - oba adamlary, mekdebiň okuwçylary - mekdep okuwçylary.
Garaşly sözi hemişe sypatdan, esasy sözi atdan bolýar. Şunda birinji söz goşulma kabul etmeýär. Olar biri-birleri bilen öz manylary boýunça baglanyşýarlar we birinji söz nähili? neneňsi? diýen soraga jogap bolýar.
Sary gawun, gara üzüm, beýik depe, ak telpek, galyň mata, uly gazan.
Esasy söz san, ýöňkeme, düşüm goşulmalaryny kabul edip biler.
Sary gawun - sary gawunlar, sary gawunlaryň; gara üzüm - gara üzümler, gara üzümiň, gara üzümden.
Söz düzümleriniň we sözlemleriň özlerine mahsus bolan aýratynlyklary bar. Sözlemler doly gutaran oý-pikirleri aňladýarlar, emma söz düzümleri doly gutaran oý-pikiri aňlatmaýarlar. Şonuň üçin sözlemler hemişe özbaşdak ulanylyp bilýärler, emma söz düzümleri, köplenç, sözlemleriň içinde ulanylýarlar.
Söz düzümleri erkin we durnukly söz düzümleri diýen toparlara bölünýärler. Olar mazmuny, hyzmaty, ulanyşlary, düzümindäki sözleriň ýagdaýy boýunça biri-birinden tapawutlanýarlar.
Erkin söz düzüminde onuň komponentleriniň her biri sözlemiň bir agzasy bolup gelmäge ukyplydyr, bir esasy söze birnäçe garaşly söz baglanyp gelip bilýär. Şol garaşly sözleriň her biri sözlemde grammatik soraga jogap bolýar. Garaşly sözleriň orun taýyndan ýerleşdirilişi erkin ýagdaýda bolýar, ýagny baglanyşýan sözleriň arasyna başga sözler hem düşüp bilýär, onuň gerimi giň bolýar.
Gyzlar häzir (haçan?) ýuwaşlyk bilen (nähalda?) mekdebe tarap (nirä?) ugradylar.
Durnukly söz düzümlerini emele getirýän sözleriň hemmesi bir soraga jogap bolup, sözlemde bitewilikde bir agza bolýarlar.
Agzy gowşak. Böwregi bökmek (gülmek).
Durnukly söz düzümlerinde sözleriň ýerlerini çalşyrmak, üýtgetmek ýa-da aralaryna başga söz goşmak, köplenç, mümkin däl.


text:
Ozalky jeňçi lider Gulbetdin Hikmetýar hökümet bilen baglaşan parahatçylyk ylalaşygy astynda yzyna dolanyp, Kabulda uly ýygnanyşyk geçirenden birnäçe sagat soň, ýüzlerçe owganly Kabulda oňa garşy protest gurnady.
Stadionda we Hikmetýaryň hökümet tarapyndan maliýeleşdirilen rezidensiýasynyň garşysynda 5-nji maýda guralan ýygnanşyk jeňçi lider üstündäki uly bölünşigi açyp görkezdi.
Hikmetýaryň Hezbe-Yslamy topary 1990-njy ýyllardaky owgan raýat urşy mahalynda iň bir ganly zorluklara jogapkär boldy. Hikmetýar şondan bir gün öň, iki onýyllykdan gowrak bosgunlykdan soň, Kabula dolanyp geldi.
Protestçiler 1992-96-njy ýyllardaky konflikt mahalynda öldürilen diýilýän adamlaryň fotosuratlaryny göterip, hökümetden Hikmetýary öz jenaýat aýyplamalary esasynda sud jogapkärçiligine çekmegi talap etdiler.
Hezbe-Yslamy topary sentýabrda prezident Aşraf Ganiniň hökümeti bilen parahatçylyk ylalaşygyna gol çekdi we olar öz ýaraglaryny taşlap, hökümete garşy pitneçiligi bes etmegi wada berdiler.


text:
1-nji madda. Esasy düşünjeler
1. Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
1) affilirlenen şahs – degişli karz edarasynda çözgütleriň kabul edilmegine täsir edip bilýän fiziki şahs ýa-da başga ýuridik şahsda (karz edarasynda) paýly gatnaşýan ýa-da başga bähbidi bolan we şonuň esasynda onda çözgüt kabul edilmegine täsir edip bilýän ýuridik şahs (karz edarasy);
- Baş sahypa
- Bank barada
- Goýumlar
- Karzlar
- Bankyň hyzmatlary
- Şahsy taraplar
- Telekeçiler
- Edara görnüşli taraplar
- VISA - halkara bank kartlary
- Töleg ulgamy
- Kommunal tölegleri tölemek
- Gaz tölegini tölemek
- Prosessing merkezinde hasaba alynan maglumatlar
- Daşary ýurt pullaryny alyş - çalyş nokatlary
- Aşgabat şäherindäki alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Ahal welaýatyndaky alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Balkan welaýatyndaky alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Daşoguz welaýatyndaky alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Lebap welaýatyndaky alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Mary welaýatyndaky alyş-çalyş nokatlarynyň salgylary
- Habarlaşmak üçin


text:
Ýönekeý sözlemler iki hili bolýar: ýygnak ýönekeý sözlemler we ýaýraň ýönekeý sözlemler.
Diňe baş agzalardan (eýe bilen habardan) düzülen sözlemlere ýygnak ýönekeý sözlemler diýilýär.
At kişňedi. It üýrýär. Merjen okaýar. Goýun otlaýar.
Baş agzaladan başga aýyklaýjy agzalary-da bolan sözlemlere ýaýraň ýönekeý sözlemler diýilýär.
Merjen labyzly okaýar. Goýun meýdanda otlaýar.
Hemme agzalary öz içinde bolan sözleme doly sözlem diýilýär.
Gözel eje agtyklaryna gyzykly gürrüň berýär.
Käbir agzasy galdyrylan, emma onuň barlygy töwerekden duýulýan sözleme doly däl sözlem diýilýär.
Az işleseň, igenç alarsyň, ýatsaň - käýinç.
Ýokardaky sözlemiň doly görnüşi:
Az işleseň, igenç alarsyň, ýatsaň käýinç alarsyň.
Doly däl sözlemler, esasan, gepleşikde we goşma sözlemlerde köp ulanylýar.
Içinde eýesi bolan ýa-da daşynda onuň bardygy açyk bildirýän sözleme eýeli sözlem diýilýär.
Enem geldi-de, meni gujaklady.
Käbir sözlemleriň içinde eýeleri bolmaýar, emma olaryň eýeleriniň kimdigini, nämedigini şol sözlemleriň habarlarynyň formasyndan açyk aňyp bolýar.
Ertir ir gelersiň (Sen - eýesi daşyna).
Öz içinde we daşynda eýesi bolmadyk, onuň barlygyda güman edilmedik sözleme eýesiz sözlem diýilýär.
Tomusda ekskursiýa gidilýär.
Eýesiz sözlemiň habary dürli görnüşlerde bolup biler:
Täsirini geçirýän işlikleriň yzyna -yl, -il, -ul, -ül, -l goşulmalaryny goşmak bilen eýesiz sözlemiň habary ýasalýar.
Işe wagtynda barylýar.
Olluk ýöňkemede gelen atlar, iş atlary, atlaşan sözler habarlyk goşulmalaryny kabul edip ýa-da kabul etmän, eýesiz sözlemiň habary bolup bilýär.
Şol haýdalyp ýörülşi.
Eýäniň barlygy duýulýan, emma habaryň belli birini ýa bir zady görkezmeýänligi sebäpli, eýäniň kim ýa nämedigi açyk bilinmeýän sözleme eýesi näbelli sözlem diýilýär. Eýesi näbelli sözlemiň habarlary, esasan, işligiň hökmanyk formasyndan we mälim geljek zaman işliginden ýasalýar.
Fermada işlejek. Arassaçylygy saklamaly.


text:
17.12.2016. Ýurdumyzyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkezinde Agrar partiýanyň işjeň agzalarynyň maslahaty boldy. Onuň gün tertibine Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesine dalaşgäri görkezmek meselesi girizildi. Gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalaryň barşynda ýokary döwlet wezipesine dalaşgär hökmünde ýurdumyzyň Agrar partiýasynyň Mary welaýat komitetiniň başlygy Durdygylyç Orazow hödürlendi.
D.Orazowyň iş we durmuş tejribesi bilen duşuşyga gatnaşyjylar tanyşdyryldy. Onda çykyş edenler dalaşgäriň ýokary guramaçylyk ukyby, hünär derejesi, dürli wezipelerde toplan iş tejribesi, şeýle hem adalatly we her bir işde goldaw bermäge ukyply hem-de göreldeli maşgalabaşy hökmündäki şahsy häsiýetleri barada aýtdylar. D.Orazow öz gezeginde bu ýere ýygnananlara bildirilen ynam üçin hoşallyk bildirip, bu wezipäniň örän jogapkärçiliklidigine göz ýetirýändigini aýtdy we bildirilen ynamy ödemek üçin ähli tagallasyny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy.
2014-nji ýylyň sentýabr aýynda döredilen Agrar partiýasy obada işleýän hünärmenleriň we beýleki işgärleriň arasyndan öňdebaryjylaryny, ekerançylyk meýdanlarynda, maldarçylyk hojalyklarynda netijeli iş alyp barýanlary özünde jemlemek bilen, birleşen tagalla arkaly oba hojalyk kärhanalarynyň dolandyryş ulgamyna netijeli we täzeçil tehnologiýalary işjeň ornaşdyrýar.
Maslahatda ses bermek çäresi geçirilenden soň, Agrar partiýanyň wekilleri degişli Karary kabul edip, ony Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi topara ugratdylar.
«tdh.gov.tm»


text:
Hormatly Prezidentimiz Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligine şol bir wagtda buýrujy we baş potratçy hökmünde Amyderýanyň üstünden geçýän “Türkmenabat-Farap” awtomobil we demir ýol köprüleriniň ýanynda ýadygärlik ýazgyly monumentiň taslamasyny düzmek we ony ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak işlerini amala aşyrmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2017-nji ýylyň noýabr aýynda başlamak we monumenti 2018-nji ýylyň mart aýynda doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.


text:
Gürjüstanyň ozalky prezidenti, Ukrainanyň Odessa regionynyň öňki gubernatory, dyzmaç syýasatçy Mihail Saakaşwili Warşawda, Polşadan Ukraina geçmek synanyşygynyň öň ýanynda güýç toplaýar.
Bu synanyşyk onuň ozalky ýarany, Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko bilen arasyndaky gapma-garşylygy ýitileşdirmegine garaşylýar.
2015-nji ýylda, Odessanyň gubernatory wezipesine bellenmegi üçin Poroşenko tarapyndan ukrain raýatlygy berlen we iýulda, ýurt daşyndaka prezident tarapyndan bu durumdan mahrum edilen Saakaşwili 10-njy sentýabrda Krakowes serhedinden Ukrainanyň Lwow sebitine geçmäge synanyşjakdygyny aýtdy.
Görnüşinden, ol ýekelikde syýahat etmän, ýany ýoldaşly gelýäne meňzeýär.
Ukrainanyň ozalky premýer-ministri, häzir ukrain parlamentindäki oppozisiýadaky “Batkiwşina” partiýasynyň başlygy Ýulia Timoşenko Ukrainanyň “NewsOne” telekanalyna özüniň Saakaşwiilä goşuljakdygyny aýtdy.
Reformaçy deputat we Petroşenkonyň tankytçysy Mustafa Naýem hem özüniň Saakaşwili bilen bile boljagyny aýtdy.
Saakaşwiliniň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, köp adam, şol sanda Ýewropa parlamentiniň agzalary, aktiwistler, žurnalistler, öňünden taýynlanan awtobuslarda, onuň yzyna düşmekçi bolýarlar.
Olaryň öňünden güýçlendirilen serhet goragçylarynyň çykarylmagyna garaşylýar.
Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Ukrain gullugy Krakowesde tikenli sim germewiniň gurlandygyny görkezýän wideo çap etse,“Info Resist” howpszulyk habarlary saýty serhet geçelgesinden düşürilen suratlary çap etdi we ol ýerde kamfulýaž kerebi bilen basyrylyp goýlan harby maşynlar görünýär.
Döwlet serhet gullugynyň sözçüsi Oleh Slobodyan Azat Ýewropa/Azatlyk radiosyna, golaýda geçiriljek harby maşklary nazarda tutup,“maşklar sebäpli ähli barlag nokatlarynyň goragynyň güýçlendirilendigini” aýtdy.
Mälim bolşy ýaly, 14-20-nji sentýabr aralygynda ukrain serhediniň golaýynda belarus we rus harbylarynyň “Zapad 2017” atly bilelikdäki harby okuwy geçirilýär. Kiýew Moskwanyň bu maşklary Ukraina çozmak üçin ýaşryn esas taýýarlamakda ulanar öýdüp gorkýar.
Emma Slobodyan “Ukrayinska Pravda” habar saýtyna serhet gullugynyň 10-njy sentýabrda Krakowes serhet geçelgesinde “serhet partoluny güýçlendirjekdigini”, munuň Saakaşwiliniň ýurda girmek synanyşygy bilen bagly mümkin bolan “prowokasiýalaryň” öňüni almak maksady bilen ediljekdigini aýtdy.
Eger girmäge ýol berilse näme?
Saakaşwili serhede gelse näme bolar diýen sorag her kesiň kellesinde. Ukraina serhet goragçylary özleriniň ony ýurda goýbermejekdiklerini, sebäbi onuň ukrain pasportynyň indi kanuny güýjüniň gutarandygyny aýdýarlar.
Eger Ukraina oňa serhetden geçmäge ýol bermese, Saakaşwili ukrain-polýak serhedinde çadyr dikinip, şol ýerde ýaşap biler diýip, onuň “Täze güýçler” hereketiniň bir agzasynyň 4-nji sentýabrda “Kyiv Post” gazetine aýdandygy habar berilýär.
Ýewropa Bileleşigi döwletleriniň resmileri Saakaşwilä öz ýurtlaryndan oturym rugsadyny soranagyň mümkindigini aýtdylar. Emma Gürjüstanyň ozalky lideri özünde“başga bir ýurtdan syýasy oturym soramak niýetiniň, islegiň ýa planyň ýokdugyny” hem-de Ukraina dolanmakdan el çekmejekdigini aýtdy.
Makala gysgaldylyp çap edilýär.


text:
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligine degişli ençeme edaranyň işgärleri Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna 200 manat bermäge borçly edildiler diýip, “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri ýazýar.
Neşiriň 27-nji awgustda çap eden maglumatyna görä, bu puluň 150 manady Aziadanyň açylyş dabarasynyň biletleri, galan 50 manady bolsa, adamyň şahsyýetini tanatmaga niýetlenen döşüňe dakylýan ýörite belgi üçin ýygnalýar.
“Işgärlerden puly aldaw ýoly bilen alýarlar. Mundan bir hepde çemesi öň işgärleriň ählisinden, olaryň Aşgabatda ýazga durandyklary hakyndaky maglumatlary barlamak üçin diýlip, pasportlaryny getirmek talap edilýär. Şondan soň, olara dokumentleri yzyna almak üçin, Aziýa oýunlaryna hökmany pul tabşyrmalydyklary, ýogsam olaryň işden kowuljakdyklary duýdurylýar” diýip, neşir Köpetdag etrabyna garaşly Jemagat hojalygy edarasynyň işgärine salgylanyp ýazýar.
Bu maglumaty Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri hem tassyklaýarlar, ýöne onuň möçberiniň 100-120 manat aralygyndadygyny aýdýarlar.
Şeýle-de, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Köpetdag etrabyna garaşly Jemagat hojalygynyň we 14-nji öý dolandyryş edarasynyň işgärleriniň 10-a golaýy özlerinden ýygnalan pullaryň Aziýa oýunlary üçin däl-de, tehniki instrumentler üçin diýlip alnandygyny belleýär.
“Şu aýyň 8-den bäri bizden pil, sübse we şuňa meňzeş tehniki instrumentler üçin diýip pul ýygnaýarlar. Azrak aýlyk alýanlara 100 manat, köpräk aýlyk alýanlara 120 manat möçberinde pul tabşyrmaly diýildi. Bu zatlary almak üçin şu güne çenli döwlet býujetinden ýörite maliýe serişdesi goýberilýärdi. Onsoň işgärleriň ählisi diýen ýaly ýolbaşçylaryň bu puly öz jübülerine urmak üçin ýygnaýandygyny bilýär. Ýöne köpimiz welaýatlardan gelen işçiler bolanymyz üçin, işden kowulaýmaly diýip, sesimizi çykaryp bilmedik” diýip, Köpetdag etrabyna garaşly Jemagat hojalygy edarasynyň işgäri gürrüň berdi.
Howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran bu işgär ýolbaşçylaryň pul ýygnamak çäresiniň mundan ozal hem bolandygyny, ýöne özlerinden ilkinji gezek şeýle uly möçberde pul alnandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Azatlyk Radiosy bu mesele dogrusynda, Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi, Köpetdag etrap häkimligi we 14-nji öý dolandyryş edarasy bilen habarlaşanda, haýsydyr bir kommentariý almak başartmady.
Aziýa oýunlaryna “meýletin gatanç” diýlip, döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärleriň, şol sanda çagalar bagynyň terbiýeçileriniň zähmet haklaryndan saklanylyp alynýandygy we türkmen telekçileriniň döwletiň haýryna uly möçberde maliýe serişdesini geçirmäge mejbur edilýändigi baradaky maglumatlar mundan bir ýyl çemesi öň peýda bolup başlady.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan gurluşyk kärhanalarynyň birnäçesiniň eýesi Aziýa oýunlary üçin “meýletin” diýilýän mejbury pul hemaýatyny etmek barada döwlet tarapyndan berlen görkezme sebäpli öz işini togtadyp, firmalaryny ýapmaga mejbur bolandyklaryny gürrüň beripdi.
Mundanam başga, şu ýylyň 12-nji martynda “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri Türkmenistanyň syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti tarapyndan ýurtda syýahatçylyk işi bilen meşgullanýan döwlet we hususy syýahatçylyk kärhanalaryna ugradylandygy aýdylýan hatyň nusgasyny çap etdi.
Şu ýylyň 25-nji fewralynda bu komitetiň başlygy Serdar Çolukow tarapyndan gol goýlan şol hatda döwlet we hususy kärhanalaryň işgärleriniň Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna ‘meýletin gatanç’ etmekleri barada prezidentiň ýörite kararynyň bardygy aýdylýar.
Dünýäde energiýa serişdeleriniň bahalarynyň aşaklamagy bilen bagly agyr ykdysady krizisi başdan geçirýändigi aýdylýan Türkmenistanyň bu oýunlara sarp edýän maliýe serişdesi barada kelam söz aýdylmaýar.
Emma Türkiýäniň “Polimeks” gurluşyk kompaniýasynyň maglumatlaryna görä, Aşgabatda bu oýunlara gabatlanyp gurlan täze halkara aeroportyň gurluşygy üçin 2,3 milliard amerikan dollary we olimpiýa şäherçesiniň gurluşygy üçin 5 milliard amerikan dollary möçberinde maliýe serişdesi harçlandy.


text:
30-njy awgustda Saud Arabystanynda dünýäniň dürli künjeginden gelen 2 million çemesi musulman ýyllyk haj zyýaratyna başlaýar.
Tikinsiz matany oranan ýa-da geýen haj zyýaratçylary bäş günüň dowamynda ybadatlaryň ençemesini ýerine ýetirerler. Olaryň arasynda Mekge şäherindäki esasy metjitde ýerleşýän Käbäniň daşyndan sagat ugruna tarap ýedi gezek ýöräp geçmek hem bar.
Haj zyýaraty yslamyň bäş parzynyň biri bolup, mümkinçiligi bolan her bir musulman ömründe bir gezek bu zyýaraty ýerine ýetirmelidir.
Eýran 2015-nji ýylda 2 müňden gowrak adamyň ölümine sebäp bolan wakany boýkot edensoň, şu ýyl 90 müň çemesi eýranlynyň haj zyýaratyna barmagyna garaşylýar.
Şeýle-de, bu ýylky haj zyýaraty Katar bilen arap ýurtlarynyň, şol sanda Saud Arabystanynyň arasynda diplomatik krizisiň dowam edýän mahalyna gabat geldi.


text:
Demirgazyk Koreýa 14-nji maýda ballistik raketa atanyndan soň, Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin we Hytaýyň lideri Si Jinping Koreýa ýarymadasyndaky dartgynlyklaryň ýokarlanmagyndan alada bildirdi diýip, Putiniň sözçüsi aýtdy.
Kremliň sözçüsi Dmitriý Peskow Putiniň Pekine saparynyň gapdalyndan pikirini aýdyp, iki lideriň “Koreýa ýarymadasyndaky ýagdaý barada jikme-jik maslahatlaşandygyny” we "iki tarapyň hem dartgynlyklaryň ýokarlanmagyndan alada bildirendigini” aýtdy.
Ballistik raketa, Günorta Koreýanyň we Ýaponiýanyň resmileriniň aýtmaklaryna görä,ýarym sagatda, 2 müň km çemesi belentlikde 700 kilometrden gowrak ýol geçdi we ýapon deňzine gaçdy. Ýapon deňzi, mälim bolşy ýaly, Koreýa ýarymadasy, Ýaponiýa we Orsýetiň Uzak gündogary bilen gurşalan.
Ak tam biraz öň prezident Donald Trampyň Orsýetiň Demirgazyň Koreýanyň soňky raketa synagyndan “hoşal bolandygyny göz öňüne getirip bilmeýärin” diýendigini aýtdy.
"Raketanyň rus topragyna şeýle golaý barmagy, hakykatda Ýaponiýa garanda Russiýa has golaýlamagy bilen, prezident Orsýetiň muňa hoşwagtlygyny göz öňüne getirip bilmeýär” diýip, Ak tamyň Phenýana garşy “has berk sanksiýalaryň” girizilmegine çagyrna beýanatynda aýdylýar.
Hytaý sebitdäki dartgynlyklaryň ýokarlanýandygyny duýdurmak bilen, “aramlyga” çagyrdy.
"Hytaý KHDR-iň[BMG-nyň] Howpsuzlyk geňeşiniň rezolýusiýasyny bozmagyna garşy durýar” diýip, Daşary işler ministrliginiň beýanatynda aýdylýar.
Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong-Any jylawlamaga kömek etmek üçinHytaý basyşa, hususan-da Birleşen Ştatlar tarapyndan edilýän basyşa sezewar bolýar.
Pekin 14-nji maýda global söwda infrastruktura proýektini wagyz etmek üçin guralan sammite beýemçilik edýär we bu çärä Demirgazyk Koreýanyň we Birleşen Ştatlaryň wekilleriniň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Bu sammite Putin we onuň türk kärdeşi Rejep Taýyp Erdogan hem gatnaşýar.
Hytaý Demirgazyk Koreýanyň ýeke-täk uly ýarany we ykdysady daýanjy bolup durýar. Pekin, status kwony bozmazlyk we bosgunlaryň dökülmek töwekgelligine uçramazlyk üçin basyşy güýçlendirmäge göwünjeň garamaýar.
Demirgazyk Koreýa özüniň raketa programmasynyň synaglaryny soňky aýlarda has tijedi. Şol bir wagtda Günorat Koreýa we ABŞ resmileri Phenýanyň raketa synaglarynyň birnäçesiniň şowsuz bolandygyny aýdýarlar.
Demirgazyk Koreýanyň ýadro we ballistik, ýadro-raketa programmasy BMG tarapyndan gadagan edildi we köp ýurtlar ony her gezekki synagdan soň umumylykda ýazgaryp çykyş edýär.
Tramp ilkibaşda bu synaglaryň kabul ederlik däldigini aýtdy. Onuň adminstrasiýasy wagtal-wagtal harby haýbat atsa, käte Phenýan bilen gepleşikleriň geçirilmegini teklip etdi.
Demirgazyk Koreýa ýadro ýaraglaryny göterip we Birleşen Ştatlara çenli ýetip bilýän kontinentara raketa ýasamaga çalyşýar diýlip ynanylýar. Tramp muňa ýol bermejekdigini aýtdy.


text:
Eger Siz heniz TMCELL müşderisi däl bolsaňyz, ýakyndaky hyzmat ediş ofisine baryň we nyrhnama meyilnamalaryň biri boýunça birikdirmäni resmileşdiriň. Siz paketleri satyn almak ýa-da «Gijeki Internet» hyzmatyny ulanmak bilen, Internet-trafigiň töleginde tygşytlap bilersiňiz.
Öz noutbugyňyzy ýa-da şahsy kompýuteriňizi TMCELL-ň üsti bilen Internete birikdirmek üçin, «3G-modem TMCELL» satyn alyň we ony USB-porta birikdiriň. Ähli zerur sazlamalar modemiň maksatnamalaýyn üpunçiliginde bardyr.
Öz telefonyňyzda Internete birikdirmegi sazlamak üçin, aşakdaky sazlamalary ýerine ýetiriň*:
Menýu→Sazlamalar→Esasylar→Ulgam:
Bölüm: «Maglumatlary geçirmegiň öýjükli ulgamy»
APN: gprs.tmcell
Ulanyjynyň ady:
Parol:
Menýu→Sazlamalar→Öýjükli maglumatlar→APN sazlamalar:
APN: gprs.tmcell
Ulanyjynyň ady:
Parol:
*) Sazlamalaryň atlary enjamyň modeline garaşlylykda ýokardaky getirilenlerden tapawutlanyp biler. Mümkin wariantlar skobkalarda getirilen.


text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň adyna gutlag haty gelip gowuşdy
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç,
Sizi we Türkmenistanyň ähli doganlyk halkyny faşizmiň üstünden gazanylan Beýik Ýeňşiň 73 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Biziň ýurtlarymyzyň halklary egin-egne berip, iň agyr synaglardan geçdiler we Ýeňiş gününiň ýakynlaşdyrylmagyna bahasyna ýetip bolmajak goşant goşdular. Olaryň beýik edermenligi gahrymançylygyň, watansöýüjiligiň hem-de Watana gaýduwsyz gulluk etmegiň aýdyň mysaly bolup durýar.
Bu gün biz şirin janyny gurban edip, parahatçylygy we azatlygy goran adamlaryň ýagty ýadygärliginiň öňünde başymyzy egýäris. Biz söweş meýdanlarynda hem-de tylda edermenlik, gaýduwsyzlyk we gahrymançylyk görkezen weteranlarymyza çuňňur hormat-sarpa goýýarys. Olaryň şöhratly edermenligi hakyndaky hakyda biziň ýüreklerimizde baky ýaşar.
Biziň ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň abadançylygynyň, parahatçylygy we durnukly ösüşi üpjün etmegiň bähbidine bilelikdäki tagallalarymyz bilen mundan beýläk-de özbek-türkmen dostluk hem-de strategik hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn pugtalandyrjakdygymyza ynanýaryn.
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç, Size berk jan saglyk, abadançylyk we üstünlik, Türkmenistanyň doganlyk halkyna bolsa rowaçlyk we ösüş arzuw edýärin.
Çuňňur hormatlamak bilen,
Şawkat MIRZIÝOÝEW,
Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti.


text:
Hasyl toýuna bagyşlanan sergi
Türkmen topragynda hasyl ýygnalmaýan döwür ýok diýseň hem boljak. Şol bir ýerden iki, üç hasyl almagy başarýan daýhanlar bar. Daýhan üçin öz çeken zähmetiniň miwesini gören güni – baýram. Emma onuň üçin güýzüň ahyrynda – noýabr aýynyň soňky ýekşenbesinde döwlet derejesinde bellenilip geçilýän Hasyl toýunyň gymmaty has aýry bolup durýar. Çünki bu gün bütin halk daýhanlaryň ýyl boýy çeken zähmetiniň miwelerine olaryň özleri bilen birlikde begenýär, olara alkyş aýdýar. Has tapawutlanan daýhanlara berilýän döwlet sylaglary bolsa, bir tarapdan, daýhanlarda kanagatlanma duýgusyny döretse, ikinji tarapdan, olary indiki ýylda has hem netijeli zähmet çekmäge ruhlandyrýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň oba hojalygyny ösdürmek, daýhanlaryň hal-ýagdaýyny gowulandyrmak barada edýän aladalaryna zähmet ýeňişleri bilen jogap bermäge çalyşýan türkmen daýhanlary üstümizdäki 2017-nji ýylda hem dürli ekinlerden bol hasyl aldylar. Bu gün olaryň öz çeken zähmetleriniň hözirini görmäge doly haky bar.
Ýeriň ýüzündäki ilkinji ekerançylyk ojagy hasaplanýan ata Watanymyzda ata-babalarymyzyň bu ugurda müňýyllyklaryň dowamynda toplan tejribesini öwrenmek, ony häzirki döwrüň talaplaryna hyzmat etdirmek wezipesi hemişe derwaýyslygyny saklap gelýär. Ýurdumyzda ekerançylygyň geçen ýoluny yzarlamaga, onuň häzirki döwürdäki ýagdaýyna göz ýetirmäge muzeý gymmatlyklary uly ýardam berýärler. Şony göz öňünde tutup, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde “Bereket eçilýär türkmen topragy” atly sergi gurnalyp, 2017-nji ýylyň 10-njy noýabrynda onuň açylyş dabarasy bolup geçdi.
Dabarany Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň direktory, taryh ylymlarynyň kandidaty Ö.Mämmetnurow açdy we dabara gatnaşyjylary golaýlap gelýän şanly baýram – Hasyl toýy bilen gutlady. Ol öz çykyşynda häzirki wagtda ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz tarapyndan oba hojalygyny ösdürmäge uly üns berilýändigini nygtady. Bu gün öz halal zähmetleri bilen toprakdan bol hasyl alyp, halkymyzyň desterhanyny nazy-nygmatlar bilen bezeýän daýhanlarynyň işlemegi, halal baýamagy üçin ähli oňyn şertler döredilýär.
Dabara Türkmenistanyň halk suratkeşi Ada Gutlyýew, Oguz han adyndaky “Türkmenfilm” birleşiginiň bölüm müdiri, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Gowşutgeldi Daňatarow, TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň geobotanika we milli gerbariý barlaghanasynyň müdiri Pirli Kepbanow, Ulag we aragatnaşyk institutynyň jemgyýeti öwreniş kafedrasynyň mugallymy Maral Nuryýewa, “Bereketli toprak” gazetiniň bölüm müdiri, şahyr Altyn Baýramdurdyýewa, ”Ahal durmuşy” gazetiniň bölüm redaktory Dürnabat Aşyrowa, “Galkynyş” gazetiniň bölüm müdiri, şahyr Leýli Gurbanowa, Türkmenistanyň Alp Arslan adyndaky Milli drama teatrynyň edebi drama bölüminiň müdiri Mämmetgurban Mämmetgurbanow, “Ekologiýa medeniýeti” žurnalynyň bölüm redaktory Jumamyrat Artykow, “Aşgabatçörek” önümçilik birleşiginiň kärdeşler arkalyşygy guramasynyň başlygy Annaberdi Annaýew dagylar gatnaşdylar. Myhmanlar dabarada çykyş edip, häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde ýurdumyzda halk hojalygynyň dürli ugurlarynda, şol sanda oba hojalygy pudagynda hem uly ösüş-özgerişleriň gazanylýandygyny nygtadylar. Şahyrlaryň birnäçesi özleriniň bu şanly baýrama, babadaýhanlarymyzyň päk zähmetine, ene topraga bagyşlan goşgularyny okap berdiler.
Dabara Türkmenistanyň Oba we suw hojalygy ministrliginiň wekilleri, ýokary we ýörite hünärmençilik okuw mekdepleriniň mugallymlarydyr talyplary hem gatnaşdylar.
Myhmanlar soňra bereketli türkmen topragynda gadymdan gözbaş alýan ekerançylygyň taryhyna, Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe türkmen babadaýhanlarynyň gazanýan zähmet ýeňişlerine bagyşlanan “Bereket eçilýär türkmen topragy” atly sergide ýerleşdirilen dürli muzeý eksponatlary bilen tanyşdylar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: Türkmenistan doganlyk Owganystanyň gülläp ösýän döwlet bolmagynyň tarapdary bolup çykyş edýär.
Aşgabatda BMG-niň howandarlygynda hem-de onuň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahat hem-de onuň yzysüre Aziýa halkara ulag geçelgesini döretmek baradaky ägirt uly taslamanyň birinji durmuşa geçirilen tapgyryna öwrülen täze demir ýoluň açylmagy – bu wakalaryň her biriniň ägirt uly ähmiýeti bar, ýöne olar bilelikde Türkmenistanyň strategiýasynyň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň aýdyň we takyk many-mazmunyny görkezýär. Onuň formulasy bolsa “dünýä möçberinde pikirlenmeli – ýerlerde hereket etmeli” diýen ýörelgede jemlenýär.
Döwlet Baştutanymyz türkmen paýtagtynda dünýä syýasy we ykdysady ulgamynyň wekillerini jemlän bütindünýä forumynyň ara alyp maslahatlaşmagyna geljegi üçin anyk teklipleri öňe sürüp, dünýä möçberinde wezipeleri çözmekde örän jogapkärli hyzmatdaş hökmünde Türkmenistanyň kuwwatyny öň hatara çykarýar. Bu beýan edilen kuwwat bolsa iş ýüzünde üstünlikli durmuşa geçirilen taslamanyň mysaly arkaly anyk berkidildi. Bu taslamada ýurdumyzyň milli bähbitleri goňşy döwletleriň we tutuş Aziýa sebitiniň talaplary bilen sazlaşdyryldy.
Ýurdumyzyň ýakyn goňşulary bilen nä derejede netijeli hyzmatdaşlyk edýändigi, olaryň gatnaşyklarynyň häsiýeti döwletimiziň daşary syýasat ugrunyň hem-de tutuş halkara hyzmatdaşlygynyň taktikasynyň iň gowy we aýdyň subutnamasy bolup hyzmat edýär.
Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň birinji nobatdakysyny—Atamyrat-Ymamnazar-Akina bölegini ulanmaga bermek mynasybetli Lebap welaýatynda geçirilen dabaralar owgan topragynda dowam etdi. Ozal habar berlişi ýaly, bu dabaralar Akina demir ýol bekedinde geçirildi. Şol ýere Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani Ymamnazar bekedinden otlyda gelip, täze demir ýoluň ilkinji ýolagçylary boldular.
Bu ýerde döwlet Baştutanlaryny milli lybasly çagalar garşyladylar. Gyzlar doganlyk döwletleriň Liderlerine gül desselerini gowşurýarlar, owgan lybasyndaky ýigit bolsa myhmansöýerligiň nyşany hökmünde ýaňyja bişirilen uly çöregi hödürleýär.
Türkmen milli lybasyndaky gyzlaryň bir topary dostluk hakyndaky aýdymy ýerine ýetirdiler, onda “Hoş geldiňiz!” diýen sözler ençeme gezek gaýtalandy.
Soňra döwlet Baştutanlary dabaraly ýagdaýda “Akina” demir ýol bekediniň toý bagyny kesýärler.
Gutlaglar aýdyldy, ulanmaga berlen Aziýa demir ýol geçelgesiniň birinji tapgyrynyň desgalarynyň türkmen-owgan dostluk we doganlyk gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine täze itergi bermegi üçin hoşniýetli arzuwlar beýan edildi.
Döwlet Baştutanlary ýörite bellenen ýere geçip durýarlar we ol ýerde Türkmenistandan Owganystana iberilen ýük wagonlarynyň gapylarynyň açylyşyna syn edýärler.
Täze ýol boýunça Owganystana ugradylan otlynyň ilkinji düzümi türkmen önümleri ýüklenen wagonlaryň 46-syndan ybarat boldy: olaryň onusyna un, däne, sement ýüklenildi. Beýleki ýükleriň hatarynda kükürt, karbamid bar.
Un we däne ilkinji nobatda zerur bolan azyk önümleridir. Gurluşyk materiallary, dökünler ýerlenilýän bolsa, diýmek, owgan ykdysadyýetiniň dikeldilýändigini, gurluşyk we senagat taslamalarynyň durmuşa geçirilýändigini, oba hojalyk önümçiliginiň işjeňleşýändigini aňladýar.
Ugradylan ýükleiň arasynda süýji-köke önümleri hem bar. Onümleriň bu görnüşleri türkmen-owgan haryt dolanyşygynyň sanawynda berk orun eýeledi. Owgan sarp edijileri Türkmenistanda öndürilýän süýji-kök önümleriniň tagamyna hem-de hiline ýokary baha berdiler, şoňa
görä-de, olara bolan isleg durnukly bolmagynda galýar. Bu önümleri goňşy ýurda hususy önüm öndürijiler iberýärler. Olaryň biri-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolup durýan “Hasar” hojalyk jemgyýetidir. Ol öz harytlaryny goňşy ýurda 2006-njy ýyldan bäri berýär.
“Hasar” belgili witrinalara hem-de banerlere Owganystanyň Kabul, Mazari-Şarif, Jelalabat, Hyrat, Gunduz we beýleki köp şäherlerinde duş gelmek bolýar. Umuman, bu ýurduň ähli welaýatlarynda türkmen süýji-köke önümleri dükanlaryň 600-den gowragynda ýerlenilýär. Hojalyk jemgyýetiniň ýolbaşçylarynyň habar berşi ýaly, şu ýylyň ýanwar-noýabr aýlarynda süýjileriň, kökeleriň, waflileriň, şokoladlaryň, marmeladlaryň 2,6 million amerikan dollarlykdan gowragy, ýagny, jemi 1,5 müň tonnadan gowragy ugradyldy.
Umuman, şu ýylyň başyndan bäri Türkmenistandan Owganystana iberilen ýükleriň umumy möçberi 1,4 million tonnadan gowrak boldy, olaryň 865,4 müň tonnasy nebit önümleri, 310,7 müň tonnasy suwuklandyrylan gaz, 121,7 müň tonnasy bugdaý we bugdaý uny, 18,2 müň tonnasy beýleki harytlardyr.
Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň açylyşyna çenli Türkmenistanyň we Owganystanyň arasynda daşalýan ýükleriň ählisi Serhedabat-Turgundy hem-de Kelif-Termez-Mazari-Şarif demir ýol geçelgeleri boýunça ugradylýardy. Özi-de, şol ýükleriň 75 göterimi (559,8 müň tonna) türkmen harytlary we 25 göterimi (182,7 müň tonna) beýleki ýurtlaryň harytlarydyr. Şeýlelikde, täze demir ýoluň örän zerurdygy äşgärdir, ýöne onuň ähmiýeti indi açylyp başlandy. Ol bu ýola täze çäkleriň, taslamalaryň, logistiki ugurlaryň goşulmagy bilen öz çäklerini has-da giňelder.
… Akina bekedinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystanyň milli däp-dessurlaryna, ykdysadyýetine degişli sergi eksponatlary bilen hem tanyşýar. Bu ýerde ýerli mermerden ýasalan plitalar görkezilýär…
Dabara başlanmazdan öň, gyzlaryň topary Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň açylmagy mynasybetli ýörite döredilen aýdymy ýerine ýetirdiler. Olar aýdymy birinji gezek öz ene dillerinde, ikinji gezek bolsa türkmen dilinde ýerine ýetirdiler.
Soňra dabaralar zalynda iki döwletiň Baştutanlary söz sözlediler.
Prezident Muhammad Aşraf Gani ýygnananlara ýüzlenip, owgan topragynyň belent mertebeli myhmanynyň – Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň bahasyna ýetip bolmajak sowgat bilen gelendigini aýtdy. Bu sowgat Owganystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky berk dostlukdyr we owgan halkynyň bagtyýar geljegine barýan ýoldur.
Owgan Lideri täze transmilli ýoluň taryhy ähmiýeti barada aýdyp, taslamanyň durmuşa geçirilip başlanyndan bäri geçen ýyllaryň dowamynda onuň ähmiýetiniň has-da artandygyny nygtady. Owganystanyň Prezidenti türkmen Liderine we doganlyk ýurduň ähli halkyna owgan halkynyň adyndan bu beýik işiň amala aşyrylandygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, onuň netijesinde Akinanyň Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň bir bölegine öwrülendigini aýtdy.
Täze polat ýoluň ulanmaga berilmeginiň taslama gatnaşýan ýurtlaryň durmuş-ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berjekdigi, täze iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berjekdigi nygtaldy. Bularyň ählisi adamlaryň abadançylygynyň we ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam eder.
Bu geçelgäniň birinji nobatdakysynyň gurulmagy üçin Türkmenistanyň uly tagallalary edendigi bellenildi. Täze demir ýol näçe netijeli ulanylsa, şol ýolda zerur bolan düzüm ösdürilse, şonça-da ykdysady hyzmatdaşlyk okgunly öser, döwletara gatnaşyklary has-da berk bolar hem-de biziň halklarymyz biri-birine ýakyn bolar.
Owganystanyň her bir raýaty bu taslamany durmuşa geçirmek boýunça ýerine ýetirilen işlere ýokary baha berýär diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani nygtady. Çünki, bu polat ýol boýunça Türkmenistanyň çäginden gelýän, şol sanda Türkmenistanyň özünden gelýän dürli ýükler, hususan-da, nebit önümleri we suwuklandyrylan gaz daşalar. Täze ýoluň abadançylyk, bolelinlik, baýlyk we ösüş getirjekdigi şübhesizdir diýip, owgan lideri aýtdy.
Owganystanyň Baştutany Türkmenistanyň halkyna we onuň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow ýene-de bir gezek tüýs ýürekden çykýan gutlaglaryny hem-de iň gowy arzuwlaryny beýan edip, amala aşyrylan taslamanyň goňşy ýurtlaryň gülläp ösmegine saldamly goşant goşjakdygyna ynam bildirdiler. Munuň özi uzakmöhletli bähbitlere laýyk gelýär, halkara gatnaşyklarynyň ösmeginiň, Merkezi Aziýada parahatçylygyň we durnuklylygyň pugtalandyrylmagynyň, onuň ykdysady taýdan okgunly ösüşiniň möhüm şerti bolup durýar.
Şeýle hem Aziýa demir ýol geçelgesiniň sebitiň çäklerinde we onuň çäklerinden daşarda umumy ýagdaýa oňyn täsir etjekdigi nygtaldy.
Demir ýollaryň ösen ulgamy arkaly sebitiň ýurtlarynyň arasyndaky ulag gatnawlary täze derejä çykar. Sunuň özi Owganystan üçin täze durmuşy aňladýar. Ýurdumyzyň milli gahrymany Gazy Amanulla hanyň arzuwlary hasyl boldy diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani aýtdy we owgan halkynyň arzuwlaryny hasyl etmekde türkmen Lideriniň ajaýyp ornuny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz çykyşynda Atamyrat–Ymamnazar Akina ugry boýunça Türkmenistandan Owganystana uzaýan demir ýoly Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyry bolan bu ýol biziň ýurtlarymyzyň kommunikasiýa ulag ulgamlaryny birleşdirer.
Bu bolsa, iki ýurduň arasynda söwda we ykdysady hyzmatdaşlygy işjeň alyp barmagyň hem-de giňeltmegiň möhüm şertine öwrüler. Türkmenistan bilen Owganystanyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge ýardam eder diýip belledi.
Bu demir ýoluň, gürrüňsiz, kontinent möçberinde uly ähmiýeti bardyr. Bu ýoluň işe girizilmegi iri ulag merkezi hökmünde biziň sebitimiziň mümkinçiligini düýpli artdyrmaga şert döreder. Täze ýoluň ulanylmagy «Gündogar–Günbatar» we «Demirgazyk–Günorta» ugry boýunça halkara kommunikasiýalar ulgamyny döretmek babatda zerur bolup durýar. Tutuş Ýewraziýa giňişliginde utgaşykly ulag gatnawlarynyň amatly ulgamyny ýola goýmakda möhüm ähmiýete eýe bolýar.
Bu taslamanyň sebitiň syýasy ösüşinde hem ähmiýeti az däldir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Häzirki döwürde halkara bileleşigi Merkezi we Günorta Aziýada parahatçylygy, durnukly ösüşi we howpsuzlygy berkitmek ugrunda işjeň tagalla edýär. Owganystandaky ýagdaýy syýasy taýdan düzgünleşdirmek, onuň ykdysadyýetini we durmuş üpjünçilik ulgamlaryny dikeltmek, parahatçylykly we döredijilikli durmuşa geçmegini gazanmak bu ýagdaýyň örän möhüm taraplarynyň biridir.
Şunuň bilen baglylykda, bir bölegi Owganystanyň çäklerinden geçiriljek demir ýoluň gurluşygy bu ýurduň Merkezi we Günorta Aziýanyň syýasy hem-de ykdysady durmuşynda deňhukukly we hormatly hyzmatdaş hökmünde oňyn orny eýelemegi üçin düýpli şerte öwrüler.
Bu sebitleriň ösüşine uly goşandyny goşmaga, dürli görnüşli ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny giňeltmäge ukyply bolar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň doganlyk Owganystany parahatçylykly we gülläp ösýän döwlet, sebitiň ähli ýurtlarynyň hoşniýetli goňşusy hem-de hyzmatdaşy hökmünde görmek isleýändigini aýtdy. Biz Owganystanyň ykdysady taýdan ösüşiniň, täze iş orunlarynyň döredilmeginiň, giň durmuş maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmeginiň uly ähmiýetiniň boljakdygyny bilýäris.
Adamlaryň maddy hal-ýagdaýynyň, bilim we medeni derejesiniň ýokarlanmagynyň ýurtda syýasy ýagdaýa amatly täsir edýändigine, gapma – garşylykly ýagdaýlary azaldýandygyna ynanýarys. Terrorçylygyň, ekstremizmiň, neşeleriň ýaýramagynyň durmuş we ykdysady şertlerini aradan aýyrýandygyna, millionlarça owganlylara ajaýyp geljek üçin umyt döredýändigine düşünýäris.
Şoňa görä-de, biz owgan halky bilen bilelikde ykdysady we durmuş ähmiýetli taslamalary mundan beýläk-de amala aşyrarys. Ýollary, turba geçirijileri, elektrik geçiriji ulgamlary, hassahanalary we mekdepleri gurarys. Bu bolsa, parahatçylygy, abadançylygy we gülläp ösüşi üpjün eder diýip, türkmen Lideri belledi.
Häzirki döwürde Türkmenistan bilen Owganystanyň arasynda alnyp barylýan netijeli hyzmatdaşlygyň köp sanly mysallary bar. Şolaryň hatarynda, elbetde, iri möçberli we uzak möhlete niýetlenen halkara energetika taslamasy bolan «Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan» gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilip başlanmagy möhüm orny eýeleýär.
Bu taslamanyň iş ýüzünde amala aşyrylmagy Owganystanyň köp welaýatlaryny tebigy gaz bilen üpjün etmäge mümkinçilik berer. Owgan hünärmenleri üçin müňlerçe täze iş orunlaryny döreder. Ýurduň çäkleri boýunça gazyň üstaşyr geçirilmeginiň hasabyna döwletiň gaznasyna köp mukdarda pul serişdeleri gelip gowşar.
Biz energetika ulgamynda hyzmatdaşlyk edýändigimize hem buýsanýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Soňky ýyllarda Owganystana iberilýän türkmen elektrik energiýasynyň möçberlerini ençeme esse artdyrmaga mümkinçilik berýän täze kuwwatlyklar işe girizildi.
Mundan başga-da, ýörite Hökümet maksatnamasyna laýyklykda, ýakyn üç ýylda biz Owganystanyň çäklerinde ençeme durmuş maksatly desgalary gurmagy hem-de owgan halkyna ynsanperwer kömegini dowam etmegi göz öňünde tutýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Şunuň bilen birlikde, türkmen we owgan hünärmenleri hem-de telekeçileri Owganystanyň senagat pudagynyň önümlerini, hususan-da, owgan mermerini Türkmenistana ibermegiň mümkinçiligini işjeň öwrenýärler.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow owgan doganlarymyz bilen bilelikde energetika, ulaglar, aragatnaşyk, söwda, senagat we gurluşyk ýaly möhüm ugurlarda bilelikde alnyp barylýan işleriň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine we giňeldiljekdigine berk ynam bildirdi.
Atamyrat–Ymamnazar–Akina demir ýolunyň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi netijeli hyzmatdaşlyk edilende milli bähbitleriň sebit ösüşiniň talaplaryna laýyk gelmegini üpjün edýändigini nygtap, hormatly Prezidentimiz taslama gatnaşyjylaryň jogapkärçiliginiň hem-de uzakdan görüjiliginiň, ulag ulgamyndaky özara gatnaşyklara bitewi çemeleşmäniň aýdyň mysaly bolup durýandygyny, döwletara hyzmatdaşlygynyň syýasy we ykdysady many-mazmunyna garaýyşlaryň umumydygyny görkezýändigini belledi.
Biz bu şanly waka dünýäniň onlarça döwletlerinden dostlarymyz, hyzmatdaşlarymyz we pikirdeşlerimiz bilen bilelikde gatnaşýandygymyza buýsanýarys. Olar Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyrynyň açylyş dabarasynyň öňýanynda Aşgabatda tamamlanan Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahata gatnaşdylar. Bu maslahatda ösüşiň we öňe gitmegiň hatyrasyna biziň tagallalarymyzy birleşdirmegiň umumy maksatlary tassyklanyldy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we bu ýere ýygnananlaryň ählisini şu günki dabara bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady.
Milli Liderimiziň çykyşynyň arasy ýygnananlaryň el çarpyşmalary bilen birnäçe gezek kesildi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidentini “Gazy Mohammad Akbar Han” atly Döwlet medaly bilen sylaglamak hakyndaky Perman okalýar we Prezident Aşraf Ganiniň hut özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa iki goňşy halkyň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny we hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşan uly şahsy goşandy üçin Owganystanyň iň ýokary sylaglarynyň biri bolan bu medaly gowşurdy.
Owganystan Yslam Respublikasynyň Baştutany dabara gatnaşyjylara hem-de türkmen kärdeşine ýüzlenip, Owganystanda Türkmenistanyň Prezidentini ajaýyp syýasatçy, reformator hem-de tutuş sebit üçin uly ähmiýete eýe bolan oňyn taslamalaryň başyny başlaýjy hökmünde tanaýandyklaryny we uly sarpa goýýandyklaryny nygtady. Türkmen Lideriniň taýsyz tagallalary netijesinde Türkmenistan ýollary çekýän hem-de dostluk köprülerini gurýan iri merkeze öwrüldi.
Şunuň bilen baglylykda, owgan Lideri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň iki doganlyk döwletiň köpugurly hyzmatdaşlygyny ösdürmekde möhüm orun eýeleýändigini belledi we Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine uly goldaw we ýardam berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de türkmen Liderine doganlygyň we dostlugyň, iki döwletiň arasyndaky özara ynanyşmagyň we birek-birege hormat goýmagyň ýene-de bir nyşany hökmünde “Gazy Mohammad Akbar Han” atly döwlet medalyny gowşurýandygyna tüýs ýürekden buýsanýandygyny aýtdy.
Jogap sözünde Türkmenistanyň Baştutany özüniň işine ýokary baha berlendigi üçin Prezident Mohammad Aşraf Ganä, owgan halkyna, dabara gatnaşyjylaryň ählisine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Bu döwlet sylagy, onda-da Gazy Mohammad Akbar Hanyň adyny göterýän uly nyşany, ilkinji nobatda, türkmen halkyna bildirilen belent hormat-sylag hökmünde kabul edýäris diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Biziň ata-babalarymyzyň aýtmadyk zady ýok, “Kyýamat güni goňşudan” diýip aýdyp geçipdir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Türkmenistanyň we Owganystanyň arasynda asyrlaryň dowamynda emele gelen we soňky ýyllarda has-da ösdürilýän hoşniýetli goňşuçylygyň, dost-doganlygyň hem-de özara hormat goýmagyň baý tejribesi toplandy. Şu tejribä esaslanýan mähirli we ynanyşykly gatnaşyklaryň häzirki döwürde ýokary derejä ýetendigini uly kanagatlanma bilen bellemek isleýärin diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Häzirki wagtda syýasy, söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda biziň gatnaşyklarymyz ýokary derejede alnyp barylýar.
Dünýäde iki gezek ykrar edilen ýeke-täk Bitarap döwlet Türkmenistandyr. Biziň ýurdumyz özüniň bu derejesine eýerip, “açyk gapylar”, dost-doganlyk syýasatyny alyp barýar. Bu ugurlarda alyp barýan işlerimizi, ilkinji nobatda, bizi owgan doganlarymyz hemişe goldap gelýär. Olar biziň Bitaraplygymyzy hem ilkinjileriň biri bolup ykrar etdiler we dünýä derejesinde öňe sürýän başlangyçlarymyzy hem hemişe goldaýarlar diýip, milli Liderimiz belledi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem Aşgabatda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatyň ähmiýetini nygtady. Ata-babalarymyz hem bize: “Oňarsaňyz köpri guruň, ýol guruň” diýip, wesýet edipdirler. Biz hem şu gün şol wesýetleri iş ýüzünde amala aşyrdyk. Bu bizi buýsandyrýar.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň indi 20 ýyl bäri Owganystanyň doganlyk halkyna elektrik toguny elýeterli bahadan berip gelýändigini belledi. Ylalaşygyň esasynda häzirki wagtda 100 megewat bolsa, indiki ýyl bu görkeziji 150-ä, 2018-nji ýylda bolsa ol ylalaşyk esasynda 300 megewata ýetiriler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýap-ýaňyja owgan kärdeşiniň bu sany 500-e ýetirmegi haýyş edendigini aýtdy. “Eger-de, doganlarymyza gerek bolsa 500-e hem ýetireris” diýip, Türkmenistanyň Baştutany belledi.
Milli Liderimiz ýylda 33 milliard kub metr gazy geçirmäge ukyply Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisi barada durup geçip, bu üstaşyr gaz geçirijisi üçin Owganystana ortaça ABŞ-nyň 1 milliard dollaryndan hem gowrak girdejiniň geljekdigini aýtdy. Gaz geçirijisiniň ugrunda ençeme zerur desgalar – zawodlar, gaz gysyjylar, arassalaýjylar gurlar. Owgan doganlarymyz üçin 12 müňden gowrak iş orunlary dörediler.
Ýaňky aýdylyp geçilen zatlar – bu biziň başlangyçlarymyzdyr! Entek, nesip bolsa, türkmen we owgan halklarynyň bähbidine mundan beýläk hem köp işler amala aşyrylar. Döwlet Baştutanymyz Owganystanyň serhet ýakalaryndaky etraplarda medeni ojaklaryň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, dükanlaryň, metjidiň gurulmagynyň meýilleşdirilýändigini habar berdi. Milli Liderimiz ýaňy-ýakynda owgan welaýatynda türkmen tarapyndan gurlan çaga dogrulýan öýüň ulanmaga berlendigini ýatladyp, Türkmenistanyň goňşy halk üçin mundan beýläk hem şeýle desgalary köp gurjakdygyna ynandyrdy.
Hormatly Prezidentimiz bu ýokary sylagy ýurdumyzyň ähli agzybir halkynyň çekýän zähmetine ýokary baha hökmünde kabul edýändigini aýdyp, ýene-de bir gezek tüýs ýürekden minnetdarlygyny beýan etdi we hemmelere berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, alyp barýan asylly işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani dostlarça hoşlaşyp, birek-birege parahatçylyk, abadançylyk we goňşy halklara gülläp ösüş arzuw edip, täze mümkinçilikler açylýan netijeli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.


text:
26 Kasım 2015 Perşembe
Türkmenistan–BMGÖM
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynda döwlet dolandyryş ulgamyny strategik meýilleşdirmek boýunça iki günlük maslahat öz işine başlady. Bu maslahat Akademiýasynyň BMG-niň Ösüş Maksatnamasy bilen hyzmatdaşlygynyň çäklerinde geçirilýär. Duşuşyga milli parlamentiň deputatlary, käbir ministrlikleriň we edaralaryň esasy hünärmenleri, Aşgabat şäher häkimliginiň wekilleri çagyryldy.
Maslahatyň esasy maksady döwlet durmuş-ykdysady maksatnamalaryny işläp taýýarlamakda we amala aşyrmakda, merkezi we ýerlerdäki dolandyryş düzümleriniň işini utgaşdyrmakda döwlet gullukçylarynyň hünärini ýokarlandyrmak, dünýäniň ykdysady taýdan ösen ýurtlarynda ulanylýan has netijeli dünýä tejribesi bilen tanyşmak bolup durýar. Bu ýere ýygnananlaryň öňünde häkimiýet we dolandyryş döwlet ulgamynyň kanunçykaryjylyk we hukuk esaslary babatda gullukçylaryň mümkinçiliklerini artdyrmak boýunça halkara maslahatçy Želko Sewik syn hasabaty bilen çykyş etdi.
Mälim bolşy ýaly, çuňňur bilimlere, giň gözýetime eýe bolan ýokary hünärli dolandyryjy işgärleri we döwlet gullukçylaryny taýýarlamak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan, Türkmenistany dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna çykarmaga gönükdirilen durmuş-ykdysady özgertmeler syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Halkara guramalary, şol sanda BMGÖM, Ýewropa Bileleşigi, BMG-niň Ilat Gaznasy, UNISEF, şeýle hem iri daşary ýurt ylmy-okuw merkezleri bilen işjeň hyzmatdaşlyk, tejribe alyşmak hem-de öňdebaryjy usullary okuw işine we hünär derejesini ýokarlandyrmaga ornaşdyrmak, multimediýaly öwreniş okuw materiallaryny döretmek, daşary ýurtlara hünäri kämilleşdirmek we tanyşlyk saparlaryny guramak şol maksada ýetmäge hyzmat edýär. Häzirki wagtda Akademiýa BMG-niň Ösüşe ýardam etmek (UNDAF) babatda Türkmenistan boýunça 2016-2020-nji ýyllar üçin Çarçuwaly maksatnamasyny amala aşyrmagyň çäreler toplumyny işläp taýýarlamaga gatnaşýar.
Halkara maslahatçy Želko Sewik daşary ýurtlaryň häkimiýet we dolandyryş edaralarynyň hojalyk işleri, bank menejmenti, sebitara kooperasiýasy, durmuş we döwlet-hususy hyzmatdaşlyk babatda halkara tejribesi hakynda döwlet gullukçylarynyň bilim derejesini ýokarlandyrmak boýunça leksiýalaryň we okuw sapaklarynyň tapgyryny geçirer.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Gazagystanyň sudy öňki premýer-ministri Serik Ahmetowy şu aýda tussaglykdan boşatmagy karar etdi.
Ahmetow 2015-nji ýylda korrupsiýa bilen bagly aýyplamalaryň esasynda sud edilipdi.
Karagandy regional sudunyň 6-njy sentýabrda yglan etmegine görä, Ahmetowyň galan tussaglyk möhleti “şertli tussaglyk” bilen çalşyrylypdyr.
Suduň karary 21-nji sentýabrda güýje girýär. 59 ýaşly Ahmetow 2015-nji ýylyň dekabr aýynda 10 ýyllyk türmä höküm edilipdi. Ol başda özüne bildirilen günäni ret edipdi, emma ol 2016-njy ýylda günäni boýun alyp, günäsiniň geçilmegini soransoň onuň tussaglyk möhleti iki ýyl gysgaldylypdy.
Prezident Nazarbaýewiň dekabr aýynda yglan eden amnistiýasyndan soň, Ahmetowyň tussaglyk möhleti ýene gysgaldylypdy.
Asly Karagandy regionyndan Serik Akhmetow 2012-2014-nji ýyllarda Gazagystanyň hökümet baştutany bolupdy.


text:
Aşgabatda Hazar deňzinde ýüzmegiň howpsuzlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşylýar
Şu günler Aşgabatda ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň maslahatlar zalynda Hazarýaka döwletleriniň arasynda “Hazar deňzinde ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek babatda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Teswirnamanyň” taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak boýunça gepleşikleriň nobatdaky tapgyry geçirilýär. Oňa gatnaşmak üçin bu ýere Azerbaýjan Respublikasynyň, Eýran Yslam Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň we Russiýa Federasiýasynyň wekilleri geldiler.
Duşuşygyň barşynda deňiz gämileriniň heläkçiliginiň öňüni almak, gämileriň dolandyryjy işgärleriniň hem-de ýolagçylarynyň ömrüni we saglygyny goramak, ulag serişdeleriniň we olarda daşalýan ýükleriň abatlygyny üpjün etmek ýaly ýokarda ady agzalan Teswirnamanyň möhüm wezipelerini çözmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Şunuň bilen baglylykda, gün tertibine deňiz gämileriniň enjamlaşdyrylyşyna, degişli kadalaryň we ölçegleriň ýerine ýetirilişine, gämileri dolandyryjylaryň hünär derejesine bildirilýän talaplara garalmagy girizildi. Şeýle hem taraplar deňizde gözleg we halas ediş işlerini guramak, deňiz menzillerinde gözegçilik etmek, heläkçilikleri derňemek, deňizde ýüzmek üçin howply bolan daşky şertleriň, şol sanda deňiz gurşawynyň hapalanmagynyň, emeli deňiz desgalary bolan ýerasty geçirijileriň dürli görnüşleriniň, buraw desgalarynyň we beýlekileriň ýaramaz täsiriniň öňüni almak meselelerini ara alyp maslahatlaşýarlar.


text:
2017-nji ýylyň ýylýazgysy: Gurluşyk we elektroenergetika
Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan üstünlikli ösmegi ençeme görkezijiler, şol sanda ýokary maýa goýum işjeňligi bilen tassyklanylýar. Bu gün gurluşyk toplumy giň gerimli döwlet maksatnamalaryny—senagatlaşdyrmak, döwrebap ulag düzümini döretmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberini artdyrmak, ýaşaýyş jaýlaryny gurmak, sebitleri özgertmek boýunça maksatnamalary amala aşyrmagy ugur edinýär. Olaryň çäklerinde bar bolan kärhanalary döwrebaplaşdyrmak hem-de durkuny täzelemek işleri amala aşyrylýar, täze senagat we durmuş maksatly desgalar bina edilýär.
Şol birwagtda ýurdumyzyň gurluşyk senagatynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, önümçilik we ylmy-tehniki kuwwatyny güýçlendirmek, ýerli çig maldan taýýarlanylýan, daşary ýurtlardan getirilýän görnüşlerinden pes bolmadyk gurluşyk serişdeleriniň sanawyny artdyrmak, hojalygy dolandyrmagyň, şol sanda hususy işewürleriň gatnaşmagynda dolandyrmagyň netijeli usullaryny ornaşdyrmak ýaly möhüm wezipeler çözülýär.
2017-nji ýylda pudagyň işiniň netijeleri maýa goýum-gurluşyk işinde oňat görkezijileriň saklanyp galandygyna şaýatlyk edýär.
Öňki ýyl bilen deňeşdireniňde, ýurdumyzyň jemi içerki önümçiliginde gurluşygyň paýy 1,3 göterim ýokarlandy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlaryň umumy möçberi 49,8 milliard manada deň boldy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 26-njy ýanwarda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde belleýşi ýaly, häzir ykdysadyýetimize uly mukdarda, ýagny 50 milliard amerikan dollaryna golaý möçberde maýa goýumlary goýulýar. Bu gün ýurdumyzda umumy bahasy 42 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän iri desgalaryň 1700-e golaýy gurulýar.
Belent binalar, täze ýaşaýyş toplumlary, ýaraşykly gök zolaklar sebitiň binagärlik merjeni diýlip atlandyrylýan ak mermerli paýtagtymyzyň bezegidir. Günsaýyn gözelleşýän Aşgabat okgunly kemala gelýän megapolisiň çäklerini giňeldip, dünýäniň gözel paýtagtlarynyň hatarynda mynasyp orun eýeleýär. Şäher ilatynyň oňaýly ýaşamagy hem-de önjeýli zähmet çekmegi üçin amatly daşky gurşawy we şertleri döretmek, göwnejaý dynç almak hem-de boş wagtyňy peýdaly geçirmek üçin ähli mümkinçilikleri we hyzmatlary hödürlemek onuň ösüşinde esasy ýörelgeleriň biridir.
Bar bolan ýaşaýyş jaýlaryny döwrebaplaşdyrmak bilen bir hatarda, diňe ýokary amatlykly hem-de otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan köp gatly jaýlary däl-de, eýsem, kottej görnüşli jaýlary hem gurmak barada döwlet Baştutanymyzyň çözgüdi öňde goýlan maksatlary amal etmäge gönükdirilendir. Munuň özi döwrüň talaplaryna hem-de şahsy isleglere kybap gelýän amatly ýaşaýyş jaýyny saýlap almakda raýatlaryň mümkinçiliklerini has-da artdyrmaga kömek eder.
“Täze zaman” ýaşaýyş toplumy muňa aýdyň mysaldyr, ony gurmagyň nobatdaky tapgyrynyň çäklerinde giň otagly, mebeller bilen üpjün edilen, aşhanalary, eýwanlary bolan bir gatly jaýlaryň 320-si hem-de iki gatly jaýlaryň 64-si ulanylmaga berildi. Olar halkymyzyň aýratynlyklaryny nazara almak bilen bina edildi. Jaýlaryň her biriniň howlusynda mellek ýer, şol sanda mal saklamak, awtoulag üçin ýer, tamdyr hem-de zerur inženerçilik-tehniki kommunikasiýalar göz öňünde tutuldy.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda geçirilen dabaranyň çäginde çagalar baglarynyň ikisi, Saglyk öýi, 600 okuwçy orunlyk ajaýyp mekdep ulanylmaga berildi.
Paýtagtymyzyň demirgazyk böleginde, Çoganly obasynda täze ýaşaýyş toplumy emele gelýär. Geçen ýyl bu ýerde gurlan kottejlerde 330-dan gowrak maşgala jaý toýuny tutdy.
“Parahat-7” etrapçasynda köp gatly ýaşaýyş jaýlaryny, durmuş maksatly desgalary ulanmaga bermek mynasybetli dabaralar boldy.
Ankara köçesiniň ugrunda ak mermerli täze jaýlar peýda boldy. Nebitgaz toplumynyň maliýe serişdeleriniň hem-de hususy maýalaryň hasabyna amala aşyrylan taslamanyň umumy bahasy 220 million 347 müň manatdan gowrak boldy. Ýangyç-energetika toplumynyň buýurmasy boýunça gurlan, döwrebap lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen Saglyk öýi hem-de ýerasty awtoduralgalary bolan 12 gatly 72 öýli ýaşaýyş jaýlarynyň ikisi bina edildi. Şeýle jaýlaryň hemmesinde bolşy ýaly, olarda-da ýaşaýjylar üçin amatly şertler göz öňünde tutuldy.
Ählihalk baýramçylygynyň—Garaşsyzlyk gününiň öňýanynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda paýtagtymyzy gurmagyň 15-nji tapgyrynyň çäklerinde bina edilen kottej ýaşaýyş toplumyny ulanmaga bermek mynasybetli dabaralar boldy. Kaşaň jaýlaryň iri toplumynyň açylmagy —2 gatly kottejleriň hem-de 3 gatly we 4 gatly ýokary amatlykly jaýlaryň ulanylmaga berilmegi mynasybetli dabaraly çäre Aşgabadyň günorta böleginde-de geçirildi. Bu ýerde durmuş-medeni maksatly hem-de döwrebap durmuş düzümli desgalary bolan täze etrap kemala geldi.
Ýeri gelende aýtsak, 15-nji tapgyryň taslamasyny amala aşyrmak Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine ynanyldy. Häzir ýurdumyzyň işewür düzümleriniň wekilleri toplumlaýyn özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşyp, eziz Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny berkitmäge mynasyp goşant goşýarlar. Şunda gurluşyk pudagy telekeçilik işiniň batly gadamlar bilen ösýän ugurlarynyň birine öwrüldi.
Bu täze desgalar bilen bir hatarda, Aşgabady ösdürmegiň 15-nji tapgyrynyň binagärlik toplumy ýokary amatlykly hem-de otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan 12 gatly 72 öýli jaýlaryň 12-sini hem-de 12 gatly 48 öýli ýaşaýyş jaýlarynyň 6-syny, söwda merkezleriniň 11-sini, 600 orunlyk umumybilim berýän mekdebi hem-de 160 orunlyk çagalar bagyny öz içine alýar. Degişli inženerçilik-aragatnaşyk hem-de ýol –ulag düzümi göz öňünde tutuldy, zerur tehniki ulgamlary bolan ýollar çekildi.
Dynç almak, sport bilen meşgullanmak hem-de gök zolaklar üçin ýerler göz öňünde tutuldy. Mysal üçin, körpe ýaşaýjylar arassa howada oýnamak üçin çagalar meýdançalarynda wagtlaryny gyzykly geçirýärler. Işjeň dynç almagy halaýanlar üçin sport meýdançalary guruldy. Şäheriň bu böleginde täze seýilgäh hem peýda boldy, ol döredilende tebigy dizaýnyň döwrebap tehnologiýalary ornaşdyryldy.
Aşgabady abadanlaşdyrmak, onuň keşbini täzelemek, sport desgalaryny gurmak hem-de myhmansöýer gurşawy döretmek boýunça işler Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň barşynda giň gerime eýe boldy. Sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherjiginiň desgalarynda şol oýunlaryň geçirilmegi türkmen paýtagtynyň taryhynda uly ähmiýetli maksatlara eýe bolan giň gerimli taslama uzaklary nazarlaýar. Türkmen sportuny ösdürmäge kuwwatly itergi berildi, sport döwleti hökmünde ata Watanymyzyň abraýy berkedi, ýurdumyzyň baý döredijilik kuwwaty tutuş dünýä görkezildi.
2017-nji ýylyň ähmiýetli wakalarynyň hatarynda Jemagat hojalygy institutynyň hem-de Türkmen döwlet uniwersitetiniň himiýa fakultetiniň üç gatly täze binalar toplumynyň, Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň düzümine girýän öňdebaryjy enjamlar bilen enjamlaşdyrylan stomotologiýa-okuw önümçilik merkeziniň hem-de Göz keselleri ylmy-kliniki merkeziniň, Halkara hirurgiýa we endokrinologiýa merkeziniň, zerur düzümleri: köptaraply ýol aýrytlary, ýerüsti we ýerasty geçelgeleri bolan şäher awtomobil ýollarynyň onlarça kilometriniň açylyş dabaralary bar.
Tebigatyň täsin künjeginde, belent Köpetdagyň eteginde “Gala” medeni-dynç alyş merkezi açylyp, ol Aşgabatda hem-de tutuş ýurdumyzda myhman kabul etmegiň kemala gelýän häzirki zaman düzümleriniň üstüni ýetirdi. Dynç almagyň hem-de wagtyňy peýdaly geçirmegiň ulgamyna degişli desgalar onuň aýrylmaz bölegi bolup durýar.
Iki gatly binada “Jülge”, “Gökdere”, “Dagdan”, “Gaýa”, “Balyk” atly restoranlar hem-de “Depe” diýen toý dabaralaryny geçirmek üçin merkez bar. Bu ýere gelýänlere hyzmatyň ýokary hili kepillendirilýär hem-de tejribeli aşpezler tarapyndan taýýarlanylan milli türkmen tagamlarynyň giň görnüşleri hödürlenilýär. Restoranlaryň zallarynda amatly ýagdaý döredilipdir. Bu ýerde dynç alýanlaryň wagtlaryny ýakymly geçirmegi üçin hemme zerurlyklar göz öňünde tutulypdyr, olar tebigy gözelliklerden lezzet, arassa dag howasyndan dem alyp bilerler.
Paýtagtymyzyň beýleki täze gurluşyklarynyň hatarynda Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkezi bar. Bu ýerde Demokratik we Agrar partiýalar, Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi, Zenanlar guramasy, Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy, Türkmenistanyň Parahatçylyk gaznasy ýerleşdirildi. Parahat -7 ýaşaýyş toplumynda bazarly “Bereketli” söwda merkezi, Köşi ýaşaýyş toplumynda bolsa üç gatly Saglyk öýi ulanylmaga berildi. N.Andalyp we Gurbansoltan eje köçeleriniň çatrygynda üç ugurly ýolaýrytlary bolan awtomobil köprüsi, A.Nowaýy köçesinde “Altyn zaman” söwda we hyzmatlar merkezi guruldy.
Paýtagtymyzyň ýollarynyň aýlawly çatryklarynda—N.Andalyp we Oguzhan hem-de N.Andalyp we Görogly köçeleriniň böleklerinde binagärlik desgalary guruldy. “Dowamat” diýen şar şekilli binany aý görnüşinde gurnalan alty sany görnüş emele getirýär, olar türkmenleriň nesilbaşysy Oguz hanyň alty ogluny alamatlandyrýar. Onuň içindäki görnüşler desganyň özünde jemleýän pikir-manyny ýüze çykaryp, häzirki zaman milli döwletliliginiň hil taýdan täze manysyny, nesil dowamatyny, halkymyzyň agzybirligini hem-de jebisligini, parahatçylygy, dostlugy we hyzmatdaşlygy berkitmäge ymtylyşyny alamatlandyrýar.
Beýleki bir “Alaw” diýen bina alaw görnüşinde asmana galyp duran üç sany polat desgadan ybaratdyr. Onuň çeperçiliginde umumy ojak, abadançylyk we bereket baradaky many jemlenýär. Bu bolsa türkmen halkynyň bereketli mukaddes saçaga hormat-sarpasynyň ägirtdigine şaýatlyk edýär.
Mundan başga-da, Andalyp, köçesi boýunça aýlawly ýolaýrytlaryny ýene-de bezeg desgalarynyň ikisi bezedi. Beýikligi 20 metr bolan “Döredijilik” binasy ini 30 metr postamentiň üstünde alawyň özboluşly dilleri we gadymy kagyzlaryň görnüşinde metaldan taýýarlanan binadyr. Beýikligi 18 metrlik “Şahyr” binasy bolsa gül görnüşinde ýerine ýetirilipdir. Onuň içinde syýadan, üstünde bolsa gadymyýetde hat ýazylan uly ak ýelek oturdylypdyr. Bu şahyrana ylhamyň we zehiniň özboluşly nyşanydyr. Binalaryň çeperçilik manysynda milletiň döredijilik başlangyjynyň hem-de ruhy-medeni däplerine ygrarlydygynyň umumy pikiri ýüze çykýar, türkmen şygryýetiniň hem-de sazynyň nusgawy wekilleriniň öçmez-ýitmez mirasyna hormat we sarpa goýulýandygyny beýan edýär, çünki paýtagtymyzyň köçeleriniň aglabasy şolaryň atlaryny göterýär.
“Ak şäherim--Aşgabat” atly XVI halkara köpugurly sergisinde şähergurluşygy ulgamynda gazanylan üstünlikler we geljekki ösüşler giňden görkezildi. Paýtagtymyzyň häkimligi we ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasy gözden geçirilişiň guramaçylary boldular. Onuň geçirilýän ýyllarynda iri möçberli ýöriteleşdirilen forum hyzmatdaşlaryň gatnaşyk etmegi hem-de bu ulgamda dünýäniň iň täze işläp taýýarlamalaryndan peýdalanmakda işjeň tejribe alyşmak üçin netijeli çärä öwrüldi. Oňa gatnaşyjylaryň artýan gerimine okgunly ykdysady ösüşe hem-de özüne çekiji maýa goýum ýagdaýyna eýe bolýan ýurdumyzda öz orunlaryny berkitmäge hem-de işjeňleşdirmäge gyzyklanýan köpsanly daşary ýurt we milli kompaniýalary girýär.
Sergide ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň kompaniýalarynyň we kärhanalarynyň 100-den gowragy öz önümlerini görkezdiler. Ýurdumyzda yzygiderli geçirilýän halkara sergileriniň türkmen bazaryna gelip gowuşýan önümleriň we hyzmatlaryň hiliniň ýokarlanýandygynyň hem möhüm guralydygyny bellemek gerek.
Türkmenistanyň esasy hyzmatdaşlary – “Bouygues Turkmen”, “Polimex”, “NATA”, “Gap Insaat” we beýlekiler dürli desgalaryň taslamalaryny, şäherde ýaşamagyň has amatly şertlerini üpjün etmek hem-de gurluşyk, suw üpjünçiligi, yşyklandyrmak, ýollary gurmak, işjeň dynç alşy gurnamak we beýleki ugurlary goşmak bilen, şäher hojalygyny dolandyrmak bilen baglanyşykly öňdebaryjy işläp taýýarlamalary hem-de tehnologiýalary görkezdiler.
Türkmenistanda 2017-nji ýylyň ýanwarynda badalga alan maýyplar hem-de durmuş goldawyna aýratyn mätäçlik çekýän ilatyň beýleki gatlaklary üçin ýaşaýyş jaýyny gurmagyň maksatnamasy möhüm durmuş taslamasy bolup durýar. Halkara Bitaraplyk gününiň baýram edilmeginiň öňýanynda Aşgabatda, Tejende hem-de welaýatlaryň merkezlerinde 48 öýli ýaşaýyş jaýlary ulanylmaga berildi.
Watanymyzyň gülläp ösmegi hem-de halkymyzyň abadançylygy baradaky aladanyň ösüşlere beslenen iri möçberli özgertmeler syýasatynyň başyny başlaýjy we ony ruhlandyryjy döwlet Baştutanymyzyň hemişe üns merkezinde durýandygyny ýene-de bir gezek nygtamak gerek. Şol özgertmeleriň netijesinde, ýurdumyz ähli ulgamlarda, hakykatdan-da, haýran galdyryjy üstünlikleri gazandy hem-de geljege ynamly garaýar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlar boýunça iş saparlaryny amala aşyryp, gönüden-göni ýerlerde türkmen topragynyň ähli künjeklerinde ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň öňe ilerleýşi, halkymyzyň durmuşynyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak boýunça maksatlaýyn çäreleriň görlüşi, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak, munuň üçin bar bolan ägirt uly kuwwaty has doly peýdalanmak babatda wezipeleri çözmäge gönükdirilen möhüm düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçirilişi bilen tanyşýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2020-nji ýyla çenli döwür üçin sebitleri özgertmek boýunça milli maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegine ilkinji derejeli ähmiýet berilýär. Bu maksatnama adamlaryň durmuşynyň ýokary ölçeglerini, döredijilikli zähmet çekmegi, oňaýly durmuşda ýaşamagy we dynç almagy üçin has amatly şertleri üpjün etmäge gönükdirilendir.
Geçen ýylda bu maksatnamanyň çäklerinde, durmuş ähmiýetli desgalaryň 10-sy, 623,6 kilometr inženerçilik ulgamlary, 1 million 214,3 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlary guruldy. Häzirki wagtda suw arassalaýjy toplumlaryň 31-siniň, durmuş desgalarynyň 59-synyň, 352 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň hem-de inženerçilik-aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşygy dowam edýär.
Sebitlerde ulanylmaga tabşyrylan täze gurluşyklaryň sanawynda Ahalyň dag etegindäki jülgede-Ak bugdaý etrabynda bina edilen “Nowruz ýaýlasynyň ak öýi” diýen uly ak öý aýratyn orun tutýar. Ol umumymilli we halkara ähmiýetli köpçülikleýin dabaralary, baýramçylyk dabaralary geçirmek üçin ägirt uly türkmen ak öýi görnüşinde bina edilen desgadyr, uly konsert zalydyr. Onuň ak reňki halkymyzyň gadymy köklerine, gözbaşlaryna, ruhy gymmatlyklaryna wepadarlygy aňladýar.
Elbetde, ak öý bireýýämden bäri ýaşamaga niýetlenen öýüň wezipesini ýerine ýetirmeýär, ýöne ol bu çäklerden çygyrdan has giň mana eýe bolup, däp-dessurlara, maşgala gymmatlyklaryna, öý-ojagyň we agzybirligiň mukaddesligine hormat goýmagyň nyşanyna öwrüldi. 2015-nji ýylyň noýabr aýynda Mary welaýatynyň merkezinde “Türkmeniň ak öýi” binasynyň dabaraly açylandygyny ýatlamak ýerliklidir.
“Ak öý” taslamasynyň özenini binagärlik desgasynyň daşky gurşaw bilen sazlaşykly utgaşmasy düzýär. Otaglaryň ýerleşişini, bezelişini ajaýyplylyk hem-de milli öwüşgin tapawutlandyrýar. Binanyň tehnologiki enjamlaşdyrylyşy iň döwrebap derejededir. Bu ýerde iň täze enjamlar, akustiki ulgamlar hem-de uly maslahatlary we owadan tomaşalary geçirmek üçin zerur bolan beýleki serişdeler oturdyldy. Maryda we Aşgabadyň eteginde bolşy ýaly, şeýle “ak öýler” milli Liderimiziň tabşyrygy boýunça ýurdumyzyň beýleki welaýatlarynda-da gurulýar.
Ýaşaýyş jaý we düýpli gurluşyk bilen bir hatarda, ýerli çig malyň esasynda gurluşyk serişdelerini öndürmek ulgamy uly döwlet goldawyny aldy. Oňa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebitleriň ykdysadyýetini ösdürmegiň esasy şertleriniň biri, ilatyň iş bilen üpjünçilik meseleleriniň çözülmegi hökmünde garaýar. Häzir pudagyň kärhanalary barha giňelýän gurluşyk bazary üçin sement, diwar hökmünde ulanmaga niýetlenen serişdeleri we armaturdan örülen toplumlary, keramzit, ýygnama demir-beton önümleri, keramiki kerpiçleri, bezeg plitalaryny hem-de beýlekileri öndürýärler.
Tehnologiki täzelikleriň arasynda float usuly bilen aýna öndürmek bar. Bu tehnologiýa Ahal welaýatyndaky senagat toplumyny gurmakda ulanyldy. Owadandepedäki ýyllyk kuwwaty 7,2 million inedördül metr aýna barabar kärhanada aýna önümleriniň ýedi görnüşi, şol sanda açyk, reňkli, lominirlenen we taplanan aýna çykarylar. Şolardan aýna gaplar, derman serişdeleri üçin çüýşeler öndüriler. Kärhananyň işi bu önümiň daşary ýurtlardan getirilýän möçberini azaltmaga we geljekde onuň eksport ugruny ýola goýmaga mümkinçilik berer.
Geçen ýyl Daşoguzda ýylda 30 müň m2 önüm öndürmäge niýetlenen kafel plitalaryny öndürýän kiçi zawod işe girizildi. Kärhana ýörite öňdebaryjy enjamlar bilen üpjün edildi. Ýurdumyzdaky çig maldan önümleriň 10-dan gowrak görnüşi öndürilýär. Olaryň hatarynda plitalaryň dürli görnüşi – otaglary bezemek üçin kafeller, ýanýoda hem-de ýere düşemek üçin niýetlenen kafeller, binalaryň öňüni bezemek üçin kafeller, bezeg germewleri bar. Tehnologiýa buýrujylaryň isleglerini nazara almak bilen, önümiň bezegini täzelemäge mümkinçilik berýär. Munuň özi alyjylaryň islegini üpjün etmek üçin goşmaça şert bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şähergurluşyk syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary “Binagärlik işi hakyndaky” täze Kanunda öz beýanyny tapdy. Bu resminama binagärlik işiniň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny kesgitleýär hem-de adamyň durmuşy üçin amatly şertleri kemala getirmäge, bezeg işini kämilleşdirmäge, binalaryň, desgalaryň we toplumlaryň ygtybarlylygyny üpjün etmäge gönükdirilendir.
Synymyzy dowam edip, milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşiniň ýurdumyzyň energetika pudagynyň kuwwatyny artdyrmagy talap edýändigini bellemelidiris. “2013-2020-nji ýyllarda Türkmenistanyň elektrik energetika pudagyny ösdürmegiň konsepsiýasyna” laýyklykda, elektrik beketlerini, elektrik geçiriji ulgamlary, döwrebap transformator podstansiýalaryny, paýlaýjy ulgamlar toplumlaryny gurmaga gönükdirilen taslamalar amala aşyrylýar, paýlaýjy podstansiýalaryň onlarçasy gurulýar. Paýtagtymyzyň, beýleki şäherleriň we ilatly ýerleriň energiýa üpjünçilik ulgamy täzelenilýär.
Häzirki döwürde elektrik energiýasyna bolan isleglerini doly kanagatlandyrýan Türkmenistanyň energiýa ulgamynda Mary DES-inden başga-da, Aşgabatda, Ahalda, Balkanabatda, Lebapda, Daşoguzda hem-de “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda täze kuwwatly elektrik beketleri hereket edýär.
Häzirki wagtda “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň buýurmasy boýunça Marynyň çäginde DES-iň gurluşygy ýokary depginlerde alnyp barylýar. Ol ýurdumyzda ilkinji bug gaz elektrik bekedidir. Onuň kuwwaty 1574 MWt-a barabardyr. Bu ýerde “General Electric” (ABŞ) kompaniýasynyň dört sany gaz we iki sany bug turbinalary oturdylar.
Kuwwaty 432 megawatt bolan ýene-de bir gazturbina elektrik bekedi Çärjew etrabynda gurlar. Munuň üçin “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň hem-de “Sumitomo Korparation” ýapon kompaniýasynyň arasynda degişli şertnama baglaşyldy.
Ykdysadyýetiň strategiki pudagynyň öňünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň goýan wezipeleriniň çözülmegine bu pudaga ornaşdyrylýan täzelikler hem-de ýurdumyzyň tebigy gazyň ägirt uly gorlary ýardam edýär. Häzirki wagtda elektrik beketleri üçin gaz iň netijeli we ekologiýa taýdan howpsuz ýangyçlaryň biridir.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018-2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasy” hem gurluşyk toplumy üçin uly mümkinçilikleri açýar. Bu maksatnamanyň çäklerinde işjeň maýa goýum syýasaty durmuşa geçirilýär. Öňümizdäki ýedi ýyl üçin ýurdumyzy ykdysady taýdan ösdürmek üçin 240 milliard manat gönükdirmek göz öňünde tutulýar. Önümçilik we durmuş maksatly desgalary, ýaşaýyş jaýlarynyň millionlarça inedördül metrini gurmak meýilleşdirilýär. Ýaş maşgalalary ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün etmek maksady bilen karz bermek ulgamyny yzygiderli ösdürmek hem-de mellek ýerleri bermek göz öňünde tutulýar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda, 2022-nji ýylda ilat hem-de ýaşaýyş jaý gaznasynyň uçdantutma ýazuwyny geçirmek meýilleşdirilýär. Bu çäre döwlet, sebit we pudaklaýyn maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirmek, döwlet býujetini işläp taýýarlamak üçin ygtybarly statistiki maglumatlary üpjün etmek maksady bilen geçiriler.
2024-nji ýyla çenli ýurdumyzda öndüriljek elektrik energiýasynyň mukdary 33 milliard kilowatt sagada ýetiriler. Munuň özi 2018-nji ýyl bilen deňeşdirilende 27,2 göterim köpdür. Elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara iberiljek mukdary birnäçe esse artar.
Pudagyň kuwwatynyň ýokarlandyrylmagy türkmen elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara, ilkinji nobatda, Owganystan Yslam Respublikasyna iberilýän mukdaryny artdyrmaga ýardam eder. Degişli düzümiň kemala getirilmegi täze iş orunlaryny döretmäge, dostlukly ýurtdaky ýagdaýy kadalaşdyrmaga kömek eder. Hususan-da, 2018-nji ýylyň fewralynda Türkmenistan- Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň owgan böleginiň, şu ugur boýunça optiki süýümli aragatnaşyk ulgamynyň hem-de Türkmenistan-Owganystan-Pakistan elektrik geçiriji ulgamynyň gurluşygyna girişmek göz öňünde tutulýar.


text:
Habarlar 26 fewral 2017
Medeniýet
Ýurdumyzyň medeniýet, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ulgamynyň düzümleriniň öňünde durýan wezipeler boýunça iş maslahaty geçirildi
Maslahatyň barşynda milli Liderimiziň bu ulgamlaryň öňünde goýan wezipeleriniň möhümdigi nygtalyp, halkymyzyň ruhy dünýäsiniň baýlaşmagynda, ýurdumyzda alnyp barylýan giň möçberli özgertmeleriň üstünlikli ýerine ýetirilişini giňden beýan etmekde möhüm orun eýeleýän medeniýet işgärleriniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň işleriniň döwrüň talabyna laýyk derejede guralmagynyň wajypdygy bellenildi.
Resmi habar
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow wezipä bellemek hakyndaky Permanlara gol çekdi
Hudaýberdiýew Akmyrat Rozydurdyýewiç - Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň başlygy wezipesine;
Sport
Türkmen türgenleri bouling boýunça «Almaty Kap—2017» halkara ýaryşynda bürünç medala mynasyp boldular
Ýaryşyň öňüsyrasynda türkmen türgenleri bu sport desgasynda okuw-türgenleşik işlerini geçirip, halkara ýaryşlarynda zerur bolan tejribe topladylar. Hünärmenleriň pikirine görä, hut şunuň özi hem ildeşlerimiziň halkara ýaryşynda özleriniň ilkinji üstünliklerini gazanmaklaryna itergi berdi. Boulingiň hem Aşgabatda geçiriljek Aziada—2017-niň maksatnamasyna girýändigini ýatladýarys. Şonuň üçin hem şeýle ýaryşlaryň her birisi yzygiderli türgenleşikleriň netijesinde gazanylýan ussatlyk derejesiniň özboluşly synagy bolup durýar.
Sport
Türkmen hokkeýçileriniň Ýaponiýada gazanan üstünlikleri
Duşuşygyň birinji döwrüni 2:2 hasabynda deňlikde tamamlap, ildeşlerimiz duşuşygyň depginini üzül-kesil güýçlendirdiler. Netijede, türkmen hokkeýçileri “kiçi” altyn medallara mynasyp boldular. Duşuşykda garşydaşlarynyň derwezesine netijeli hüjüm geçiren Maksat Ataýew, Pawel Barkowskiý, Ahmet Gurbanow, Döwlet Söýünow, Eziz Akmuhammedow, Meýlis Kulyýew we Dmitriý Sawin tapawutlandylar.
Sport
Taekwondoçylarymyzyň BAE-de gazanan medallary
Ýaryşa 15 ýurtdan 500-e golaý türgen gatnaşdy. Ýygyndy toparymyzyň düzüminde 59 kilograma çenli agram derejesinde çykyş eden Mekan Gurbanow kümüş medaly eýelemegi başardy. Batyr Çaryýew bilen Jelaletdin Batyrow (ikisem 68 kilograma çenli agram derejesinde) hormat münberiniň üçünji basgançagyna çykmagy başardylar.
Jemgyýet
Minskidäki Türkmen-Belorus söwda öýi alyjylaryň arasynda meşhurlyga eýe boldy
Muňa söwdanyň artmagy-da şaýatlyk edýär, ol 2016-njy ýylda 2015-nji ýyldakydan 5% ýokarlandy. Bu ýerdeTürkmenistanyň dokma senagat kärhanalarynyň Belarusa iberýän trikotaž, ýumşak we owadan ýorgan-düşeklerine uly isleg bildirilýär. Minskidäki dükanyň tekjelerinde


text:
Özbegistan Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan taslamasyny durmuşa geçirmeklige maliýe serişdelerini gönükdirer. Bu barada Özbegistan Respublikasynyň Banklar assosiasiýasynyň baş direktory Bahtiýer Hamidow aýtdy, diýip Ria Nowosti belleýär.
Şeýle hem Hamidowyň bellemegine görä, Türkmenistan bilen Özbegistanyň arasynda dürli ugurlardaky beýleki taslamalary hem bilelikde durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär.
Habar berlişi ýaly, 23-24-nji aprelde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow resmi sapar bilen Özbegistana bardy. Saparyň dowamynda özbek Lideri Şawkat Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi. Şonda Özbegistanyň Prezidenti öz ýurdunyň TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyna gatnaşmagy meýilleşdirýändigini belledi.
— Biz Özbegistanyň hem bu taslama gatnaşjakdygy barada ylalaşdyr. Biz türkmen dostlarymyz bilen bilelikde garaýyşlarymyzyň birleşýän ugurlaryny ösdürip, bu ägirt uly taslama gatnaşarys – diýip Ş.Mirziýoýew belledi.
Özbegistanyň Baştutany şeýle hem bu ýurduň wekiliýetiniň Daşkentdäki duşuşykdan soň Aşgabada barmaklaryny we haýsy ugurlarda, çäklerde taslama gatnaşyp boljakdygyny maslahatlaşmagy tabşyrdy.
Ýatlap geçsek, TOPH gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygy 2015-nji ýylyň dekabrynda başlandy. 2018-nji ýylyň fewralynda bolsa onuň owgan böleginiň gurluşygyna badalga berildi. Gaz geçirijiniň ýyllyk kuwwaty 33 mlrd kub metr. TOPH taslamasy Türkmenistana gaz eksportyny diwersifikasiýalaşdyrmaga, Owganystana, Pakistana we Hindistana bolsa ýangyç zerurlyklaryny üpjün etmäge mümkinçilik berer.
«Türkmengaz» döwlet konserni gaz geçirijini gurmak we ulanmak boýunça «TAPI Pipeline Company Limited» konsorsiumynyň lideri bolup durýar. Konsorsiuma şeýle hem Owgan gaz korporasiýasy, Pakistanyň "Inter State Gas Systems (Private) Limited" kompaniýasy we hindi "GAIL" kompaniýasy girýär.


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň Güntertibi
Türkiýe-Hytaý gatnaşyklary
Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti R.T.Edogan mundan birnäçe wagt ozal Hytaýa resmi sapar gurady. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda şol sapar we Türkiýe-Hytaý gatnaşyklaryny analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele baradaky analizini dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti R.T.Edogan Pekinde geçirilen Halkara hyzmatdaşlyk üçin Bir Guşak-Bir Ýol forumyna gatnaşmak we Hytaýyň döwlet Başlygy Si Sizinpin bilen duşuşmak üçin birnäçe wagt ozal Hytaý Halk Respublikasyna resmi sapar gurady. Türkiýe bilen Hytaýyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1971-nji ýylda başlady. Türkiýe bilen Hytaýyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň depgini 1980-nji ýyllardan başlap güýçlendi. Gatnaşyklar soňky döwürde iki taraply ýokary derejeli saparlar bilen hasam ösýär.
Türkiýe 2002-nji ýyla çenli daşary söwdada we halkara maýa goýumynda diňe Ýewropa bilen işleşýärdi. 2002-nji ýyldan soň Türkiýe alyp baran pro-aktiw daşary syýasaty sebäpli täze bazarlara gönükmäge başlady. Oňa göz ýetiren Prezident R.T.Erdogan; Aziýa, Afrika we Latyn Amerika sebitlerine berilýän ünsi güýçlendirdi. Hytaýa guralan sapary hem şol çäkde seljermek mümkin.
2010-njy ýylda Türkiýe bilen Hytaýyň arasynda strategik hyzmatdaşlyk ylalaşygyna gol çekişildi. Emma gatnaşyklaryň strategik meýilleşdirişe laýyklykda alynyp barylýandygyny aýtmak kyn. Türkiýe bilen Hytaýyň arasynda ösýän ykdysady gatnaşyklaryň Türkiýäniň ykdysadyýetine oňyn goşantlary bar. Emma Türkiýäniň Hytaý bilen edýän söwdasyndaky aratapawut ýyl saýyn artýar. Türkiýe 2016-njy ýylda Hytaýdan 25,4 milliard dollara barabar import etdi. Hytaýa bolsa 2,4 milliard dollara barabar eksport etdi. Bu şertleriň dowam etmegi amatly däl. Türkiýe-Hytaý ykdysady gatnaşyklarynyň güýçlendirilmegi we kadaly ýagdaýa gelmegi üçin Hytaýdan Türkiýä ediljek gönüden maýa goýumlaryň mukdary artmaly. Şol çakde Prezident Erdogan we wekiliýetiň düzümindäki resmileriň saparlarynyň dowamynda türk we hytaýly işewürleriň bilelikde tehnologiýa öndürmekleri barada ylalaşyklara gol çekişildi.
Türkiýeli işewürleriň we talyplaryň wiza meselesinde çekýän kynçylyklary hem-de Hytaýdaky howpsyzlyk çäreleri sebäpli duçar bolýan ýaramaz şertleri dowam edýär. Türkiýede 2008-nji ýylda açylan Hytaýyň Konfutsi institutlarynyň sany bäşe ýetdi. Emma Konfutsi institutyna meňzeş iş alyp barýan Türkiýäniň Ýunus Emre instituty entegem Hytaýda işe başlamady.
Soňky ýyllarda günbataryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň DAİŞ arkaly Türkiýäni syýasatyny özgertmege gönükdirme synanşyklaryna Hytaý hem goşulýar. Hytaý Siriýa meselesine uýgurlar meselesi jähtinden garaýar. Türkiýäniň Siriýada uýgur söweşijilerini goldaýandygyny öňe sürüp, Türkiýäni günäkärleýär. Hytaý uýgurlary resmi syýasatynda içerki mesele hökmünde görýär we başga ýurtlaryň meselä goşulyşmagyny berk ýazgarýar. Emma Siriýa ýaly Hytaýa müňlerçe kilometr alysda başdan geçirilýän gumanitar we ahlak pajygasyny çözmäge synanşýan Türkiýäniň uýgurlar sebäpli günäkärlenmegi Hytaý üçin uly gapma-garşylyk.
Hytaýda uýgurlara edilýän basyşlar halkara jemgyýetçilik guramalary tarapyndan gün tertibine getirilýär. Hytaýyň Sowuk uruş döwründen galan syýasatlary hem uýgurlara düýpli basyş emele getirmäge dowam edýär. Uýgur türkleriniň dini azatlyklar, ene dili we syýasy aktiwizm taýdan düýpli kynçylyklar bar. Hytaýyň hökümetiniň ykdysady abadançylyk we agzybir durmuş baradaky resmi syýasaty gynansagam iş ýüzüne geçmeýär.
Hytaý 11 trillion dollar içerki girdejisi bilen dünýäniň ykdysady taýdan ikinji ýurdy. Şu günki günde Hytaýyň Türkiýede goýan maýasy 600 million dollara barabar. Onuň iňňän pesdigine ähli taraplar goşulýar. Türkiýe şu günki günde daşary ýurt tehnologiýasyna garaşlylygy azaltmak üçin Hytaý bilen bilelikde taslamalar taýarlamagy maksat edinýär. Hytaýyň beýgelişi we halkara ulgamda eýeleýän pozisiýasy göz öňünde tutulanda bar bolan kynçylyklara garamazdan Türkiýe-Hytaý gatnaşyklary ösmäge dowam eder. Türkiýe-Hytaý gatnaşyklary Türkiýäniň günbatar bilen gatnaşyklaryna alternatiw däl, olary tamamlaýyjy gatnaşyk hökmünde analiz edilip bilner.


text:
Bürünç asyry
Bürünç asyry — arheologiýanyň berýän maglumatlary esasynda adamzat taryhynyň bürünçden ýasalan önümleriň öňdebaryjy orun eýelemekligi bilen tapawutlanýan eýýamy, ol magdan känlerinden gazylyp alynýan mis we galaýy ýaly metallary işlemekligiň kämilleşmegi, şonuň netijesinde bolsa olardan bürünç alynmagy bilen baglanyşyklydyr. Bürünç asyry Mis asyry bilen ornuny çalyşýan we Demir asyryndan öň bolup geçýän irki metal eýýamynyň ikinji, giçki döwri bolup durýar. Umuman, Bürünç asyrynyň hronologik çarçuwalary: b.e. öň 35/33 — 13/11 asyrlar, emma olar dürli medeniýetlerde tapawutlanýar.