text:
Gazagystan mysaly
Gazagystanyň prezidentiniň öňki giýewsi, Nursoltan Nazarbaýewiň uly gyzynyň adamysy Rahat Alyýew daşary ýurtda galyp, gaýynatasy barada kitap ýazdy. Ol şol eserinde köp sanly gizlin korrupsiýa galplyklaryny açyp görkezýär. Şol galplyklar prezidentiň özüne baryp ýetýär. Kitabyň köp sahypasy günbatarly lobbistlere – häkimiýetleriň uguny ýekeleýän rumynlar ýaly işiň öňünde ylgaýan adamlara bagyşlanypdyr. Şol adamlar Gazagystanda daşary ýurt korporasiýalarynyň bähbitleri ugrunda işleýärler. Hatda beýleki döwletleriň prezidentleri-de lobbist bolup bilerler.
Ýakynda Türkiýäniň prezidenti Abdulla Gül Gazagystanda boldy. Ol kellesi gyzyp, Gazagystanyň prezidentine Ankarada ýadygärlik oturtmagy wada berdi... Berlen söz gysga wagtda ýerine ýetirildi. Şol ýadygärlik Gazagystanda türk firmalarynyň köpüsine amatly şertler döredeni üçin N.Nazarbaýewe sowgat edildi – diýip, synçylar belleýärler. Taraplaryň ikisi-de hoşal. Ikarada ylgap, bähbit gözleýän lobbistleri goşmak bilen hemmeler ýetdik paýyny alýarlar.
Göwün awçylary
Şunuň bilen bagly G.Berdimuhamedowyň göwnüni awlaýan rumynlar “Ýylyň adamy” diýen at berip, türkmen prezidentiniň hyzmatlaryny bezäp görkezmäge çalyşýarlar. Türkmenistanyň öz içindäki ideologik instansiýalar kömek bermedik bolsa, rumynlar beýle işiň hötdesinden, belki, gelibem bilmezdi. Prezidentini taryplamaga türkmen propaganlistleri diýseň ussat. Rumynlaryň ýazan teksti türkmen ideologik edaralarynyň önümini ýatladyp dur. Ony ýurtda her bir okuwçam bilýär. Rumynlar öwginiň awtorlarynyň stilini, äheňini hem öz niýetini ýaşyryp bilmändirler.
G.Berdimuhamedowyň döwründe türkmen-rumyn gatnaşyklary ösüp, iň ýokary derejä ýetdi diýen beýannamada geň galar ýaly zadam ýok ýaly. Ýöne ony aýdýanlar döwlet çinownikleri däl-de, hususy firmalaryň wekilleri, ol diňe bir öwgi, taryplama däl. Indi gep türkmen tarapynyň berjek jogabynda. G.Berdimuhamedowa “Ýylyň adamy” diýen ady beren rumyn lobbistlerine bu iş üçin nähili töleg tölener?
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


c: text/html

text:
Türkiýede ýaşaýan türkmen aktiwistlerine basyş güýçlenýär. 11-nji oktýabrda Türkmen aktiwistleriniň üçüsi Stambulda näbelli adamlar tarapyndan urlup-ýenjildi. Öz pikirini açyk beýan edýän we Türkmenistandaky problemalary gozgap, sosial mediada çykyş edýän türkmenistanlylaryň ýene ençemesine haýbatlar atylýar we hatda hüjüm ediljekleriň indikisi boljakdygy açyk duýdurylýar. Aktiwistler özlerine edilýän basyşyň aňrysynda türkmen howpsuzlyk gulluklarynyň durandygyna ynanýarlar.
11-nji oktýabrda agşam sagat 8 töweregi, Stambulyň Sogutluçeşme köçesinde "Oguz medeniýeti, hyzmatdaşlygy we bilim" jemgyýetiniň ofisinden çykyp barýanlara näbelli adamlar tarapyndan edilen hüjümde Aziz Mämmedowyň ýüzüne agyr zarba urlupdyr we burny döwülipdir. "Oguz medeniýet jemgyýetiniň" başlygy Nurmuhammet Annaýewiň çep eli ýaralanyp, onuň telefony we dokumentli sumkasy elinden alnypdyr, Bagtyýar atly oglanyň kellesine şikes ýetipdir.
Nurmuhammet Annaýew bolan ýagdaý barada Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
- Çykan wagtymyz, gapyny gulplajak bolanymyzda, bir adamyň üstümize gelip ugranyny gördüm. Kellesinde-de kepka, daşrakda ýene bir oglan garaşyp dur. Men eýýäm aňdym käbir zatlaryň bolup biljegini, ýöne ýanymdakylar hem çykansoň, biraz çekindiler şol taýda topulmaga. Biz ýöredik, olaram yzymyzdan ýöräp gaýtdylar welin, men aňdym bularyň bizi yzarlaýanyny. Men bäriniň polisiýasyna jaň edip, aýdyp gelip otyrdym, şular ýaly biz yzarlanýarys, töwerekde [wekilleriňiz] barmy diýip. Biz olar iki sanymyka diýsek, olar asyl bäş sany eken. Öňümizde-de garaşyp duranlar bar eken. Şeýlelikde, Sogutluçeşme köçesine öwrülenimizde taksä münüp gaýtjak bolanymyzda olar topulyp başlady.
Aktiwistiň sözlerine görä, yzlaryndan ýöräp gelýän adamlar aktiwistler taksi tutjak bolan pursadynda howlukmaç açyk hüjüme geçipdir.
- Biz aramyzda 30 metr ýaly ýer barmyka diýsek, olar ylgapdyrlar. Yzymyzdan ylgap, ilki Bagtyýar dostumyň kellesinden urýarlar, olam şol taýda ýere ýykylanda kellesi bardýura degip, deşilip, şol taýdan 3-5 minut ýatýar ol oglan. Ezizem öwrülip-öwrülmänkä onuň ýüzüne bir sapar urýarlar. Şol taýda onuň gözi çapylýar, ganap başlaýar gaşynyň aşagy. Olam gaçmakçy bolup, ýoluň beýleki tarapyna geçýär. Onuň elinde-de meniň ÝHHG-niň ýygnagynda geýjek kostýum-jalbarym bardy, ol şony göterip gelýärdi. Olam şony gaçyrmajak bolup, hapalamajak bolup, köçäniň ol tarapyna geçýär. Uly köçe, birgiden adamlar, maşynlar. Olaram durup bize seretdiler. Şeýle bir masgaraçylyk gelen derejämiz. Maňa-da, bir seretdim üstüme 180 boýlarynda, 90 kile agramly bir oglanyň topulyp gelýänini gördüm. Bir ýumruk kelläme, çekgäme, egnime degdi. Biraz basalaşdyk şol taýda.
Aktiwistiň sözlerine görä, ol gygyryp başlapdyr, şondan soň geçip barýanlar goşulypdyr we hüjümçiler gaçypdyr. Bu hüjüm polisiýa tarapyndan hasaba alyndy. Urlan aktiwistlere zerur medisina kömegi berildi. Annaýew derňewiň dowamynda polisiýanyň köçelerdäki kameralaryň wideo ýazgylaryny öwrenýändigini we hüjümçileriň şahsyýetini anyklamak boýunça iş geçirýändigini aýtdy.
Aktiwistler özlerine edilýän basyşyň aňrysynda türkmen howpsuzlyk gulluklarynyň durandygyna ynanýarlar.
- Haçan kamerany görsek olar asyl bäş adam eken. Hemmesi ýüzleri, sakgallary syrylgyja. Biziň pikirimizçe olar Türkmenistan tarapyndan golaýda ugradylan Milli howpsuzlyk gullugynyň işgärlerine meňzäp duran, saçlaram gysgajyk. Hemmesäm türkmen. Sebäbi diýseň şolardan meniň üstüme topulan Lebap dialektinde sögünenini bilýän şol taýda.
Annaýew Türkmenistanyň Tükiýedäki ilçihanasynyň türkmen raýatlaryna edilen hüjüm barada hiç hili habar almandygyny aýtdy. Türkmenistanyň Türkiýedäki diplomatik edaralaryndan resmi habar almak Azatlyk Radiosyna başartmady.
Nurmuhammet Annnaýewiň sözlerine görä, şol günüň dowamynda hüjümiň öňýany aktiwistleriň günbatar neşiriniň žurnalistleri bilen duşuşygy bolup, interwýu geçirilipdir we soňra internetde göni efirde onuň çykyşy bolupdyr. Aktiwist hüjümçileriň özüniň nirededigini internetde eden çykyşyndan bilip "Oguz medeniýet jemgyýetiniň" ýerleşýän ýerine gelen bolmagyny çak edýär.
Türkmen aktiwistleri bu hüjümi Nurmuhamet Annaýewiň 14-15-nji oktýabr aralygynda Warşawada ÝHHG-niň Adam hukuklary boýunça uly çäresine gatnaşyp, türkmen režimini tankytlamak üçin planlaşdyran sapary bilen baglanyşdyrýarlar.
Annaýewiň özüniň we beýleki pikirdeşleriniň ençeme wagt bäri gorkuzmalara we haýbatlara duçar bolýandygyny aýtdy.
Türkmenistandaky problemalar barada öz pikirlerini açyk beýan edýän aktiwistlere 11-nji oktýabrda edilen hüjümden soň beýleki aktiwistlere haýbatly duýduryşlar berilýär. Ýaňy-ýakynda Stambulda tussag edilip, soň boşadylan Dürsoltan Taganowa özüne näbelli adamlar tarapyndan yzygiderli haýbat atylyp, "sen indiki bolarsyň" diýlen duýduryşlaryň berilýändigini Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri türkmen häkimiýetleriniň Türkiýede we Merkezi Ýewropada protest hereketlerini we aktiwistlerini basyp ýatyrmak üçin jenaýat gurluşlaryny ulanmak synanyşyklary barada öňden bäri maglumat alandyklaryny habar beripdi.
Türkiýedäki türkmen aktiwistleri soňky aýlarda yzygiderli basyşlara we fiziki zorluga sezewar edildi. Awgustda Türkmenistanyň Stambuldaky konsullygynyň öňünde nägilelik ýörişi geçirjek bolan birnäçe aktiwist näbelli adamlar tarapyndan tussag edildi we ýenjildi. Aktiwistleriň biri Farhad Durdiýew näbelli adamlar tarapyndan Türkmenistanyň konsullygyna aldanyp salyndy we şol ýerde ýenjildi.
Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri aktiwistlere edilýän basyşyň ýene güýçlenjekdigini aýdýar.
"Üns beriň, bu diňe bir başlangyçdyr. Olar gaty çynlakaý çemeleşýärler. Milli howpsuzlyk ministrligi olara başgaça gol uzadyp bilmeýär. Olar islendik garşylyk hereketini basyp ýatyrýança [basyşlar] güýçlener" - diýip Azatlyk Radiosynyň ygtybarly çeşmesi 11-nji oktýabrda anonim şertde habar berdi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gazhimiýa önümçiligi: polimerler dünýäsinde Polistirol
«Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasynda» ýangyç-energetika toplumynyň önümçilik kuwwatynyň mundan beýläk-de artdyrylmagyna gönükdirilen iri taslamalaryň amala aşyrylmagy göz öňünde tutulýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň b Milli Liderimiziň öňdengörüjiligi bilen ýurdumyzyň azyk, senagat, gurluşyk, ulag we aragatnaşyk pudaklarynda, oba hojalygynda, lukmançylykda hem-de durmuşda ulanylýan harytlaryň önümçiligini ýola goýmakda giňden peýdalanylýan önümleriň ýüzlerçe görnüşini işläp taýýarlamagyň esasyny düzýän polimer


text:
Saglygym-baýlygym
Lukmançylyk agyz-burun örtügini ulanmazdan öň, hökman,
eliňizi sabynlap ýuwmaly ýa-da zyýansyzlandyryjy serişdelerden
peýdalanmaly.
Dakynanyňyzdan soň, agzyňyzy, burnuňyzy we eňegiňizi oňat örter ýaly, onuň maýyşgak gysgyjyny burnuňyza tarap egreltmeli hemde epinlerini düzetmeli.
Örtügi dakynýan wagtyňyzda, oňa eliňizi degirmezlige çalşyň.
Agyz-burun örtügiňizi aýranyňyzda, ýörite tutawaçlaryndan tutmaly.
Ulanyp bolanyňyzdan soň, ony ýapyk zibil gaplaryna taşlamaly.
Agyz-burun örtügiňizi aýranyňyzdan soň hem hökman eliňizi sabynlap ýuwmaly.
Lukmanlar agyz-burun örtüklerini 2 sagatdan köp ulanmazlygy maslahat berýärler.
Ýokanç kesellerden goranmak üçin diňe lukmançylyk agyz örtüklerinden peýdalanmak ýeterlik däldir. Bu işi 2 metr howpsuz araçägi saklamak, elleriňizi wagtly-wagtynda sabynlap ýuwmak bilen utgaşdyryň we şu ýönekeý kadalary gündelik endigiňize öwrüň!


text:
Gijikdirmä garşy göreşmek üçin 8 maslahat:
• Üstünlik, uzak möhletli gazançlar üçin gysga möhletli zähmet talap edýär.
• Meselelere oňyn garamaga synanyşyň: bu meseläni nädip çözüp bilersiňiz? Oňaýsyz netije durmuşyňyza nähili täsir eder?
• Işiňiziň belli bir tabşyrylyş möhleti ýok bolsa, özüňiz kesgitläň.
• Şu wagt başlaň.
• Näme ýumuş bolmalydygy hakda pikir etmän başlaň, stazyňyzy döwüň.
• Pomodoro usuly uly proýekti birnäçe bölüme bölýär.
• Päsgelçilikleriňiz bar bolsa, şolardan geçmäge synanyşyň, mümkin bolsa kömek soraň. Şeýdip, az energiýa sarp edersiňiz we haýallyk meýillerini azaldarsyňyz.
• Käwagt elinden gelenini edip bilersiňiz, ýöne şonda-da üstünlik gazanyp bilmersiňiz. Gürlemek etmekden has aňsat, ýöne pikirleniň şowsuzlykdan daşda durup birlesiňizmi?
Çeşme: https://www.psychologytoday.com/us/blog/how-do-life/201907/learning-manage-procrastination


text:
24 qyrkúıek. QazAqparat kúntizbesi
NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 24 qyrkúıekke arnalǵan kúntizbesin usynady.
ATAÝLY KÚNDER
Búkilálemdik teńiz kúni
1978 jyly BUU Bas Assambleıasy 10 sessııasynyń sheshimimen qabyldanǵan. Búkilálemdik teńiz kúniniń maqsaty - teńizder men muhıttarda balyqty shekten tys aýlaýdyń, sýattardy lastaý men jahandyq jylynýdyń qanshalyqty orny tolmas zııan shektiretinine halyqaralyq qoǵamdastyq nazaryn aýdarý. Meılinshe mańyzdy eki mindet - teńizdegi qaýipsizdikti arttyrý jáne teńiz aýmaǵyn, sonyń ishinde munaımen lastaýdyń aldyn alý.
Halyqaralyq kerýenshiler kúni
Jyl saıyn 24 qyrkúıekte Halyqaralyq kerýenshiler kúni kásibı merekesi atalyp ótedi. Bul merekeni kerýenbasylar, kólik kolonnalary men keme kerýenderi quramyndaǵy adamdar, alys jolǵa qatynaıtyndar, saýda kemeleriniń komandalary men eksport kemeleriniń ekıpajdary toılaıdy.
ESTE QALAR OQIǴALAR
1934 jyly Uıǵyr mýzykalyq komedııa teatry quryldy. Teatr 1941-1961 jyldary Eńbekshi qazaq aýdanynda bolǵan, keıinirek Almaty qalasyna qonys aýdarǵan. 1964 jyly ataýy Respýblıkalyq uıǵyr mýzykalyq drama teatry dep ózgerdi.
1991 jyly QazKSR Joǵarǵy Keńesiniń Prezıdıýmy 1986 jylǵy 17-18 jeltoqsanda Almatyda bolǵan oqıǵalarǵa baılanysty mán-jaılardy túpkilikti baǵalaý jónindegi komıssııanyń qorytyndylary týraly qaýlynyń alǵashqy resmı qujatyn qabyldady, onda jastardyń alańǵa shyǵyp sóz sóıleýi ultshyldyq emes ekeni jáne bastapqy kezeńde quqyqqa qarsy sıpatta bolmaǵany týraly aıtyldy.
1996 jyly Nıý-Iorkte ıAdrolyq synaqtarǵa jan-jaqty tyıym salý týraly shart qol qoıýǵa usynyldy. Qujatqa sáıkes, qatysýshy memleketterdiń árbiri synaý úshin ıadrolyq qarýdy jarmaý, óz baqylaýyndaǵy kez kelgen jerde ıadrolyq jarylysqa tyıym salý mindetin aldy. Qazaqstan qujatqa 1996 jylǵy 30 qyrkúıekte qol qoıyp, 2001 jyldyń 14 jeltoqsanynda ratıfıkatsııalady.
1997 jyly Frantsııa ulttyq tıpografııasynda jańa qazaqstandyq poshta markasy jasaldy. Onda Táýelsiz Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń sýreti men respýblıka kartasy beınelengen.
2005 jyly Petropavlda saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryna arnalǵan eskertkish ashyldy. Jobanyń avtory – Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri Hasen Abaev. Petropavlda eskertkish ornalasqan jerde buryn Halyqtyq Іshki ister komıssarıatynyń ǵımaraty ornalasqan bolatyn. Eskertkishtiń irgetasyna shoıyn jolǵa bekitilgen pıramıda ornatylǵan. «Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryna» degen jazý qazaq jáne orys tilderinde jazylǵan. Úshburyshty pıramıda - bul bárine belgili adam sımvoly bolyp tabylady. Ol shoıyn jolǵa bekitilgen sııaqty, sol jolmen kezinde repressııaǵa ushyraǵandardy Qazaqstanǵa jetkizgen. Shetinde - úsh jol, ol jarlyq shyǵarǵan stalındik «úshtikti» beıneleıdi. Kompozıtsııada úsh tús paıdalanylǵan: qara tús - ólim, qyzyl tús - qan, aq tús - bolashaqqa degen senim men úmit. Eskertkish ornatylǵan alańda qazirgi zamanǵy talaptarǵa saı jasalǵan shaǵyn baq ashyldy.
2010 jyly tanymal qazaqstandyq aqyn jáne qoǵam qaıratkeri Oljas Súleımenov «Jáńgir» tarıhı dramasynyń stsenarısi jáne prodıýseri atandy. Jańa joba – 1825 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasy týraly tarıhı drama, onyń epıtsentrinde Qazaq hany Jáńgir bolǵan. Fılmniń túsirilimi Sankt-Peterbýrgte ótti. Kartınaǵa reseılik, qazaqstandyq, sondaı-aq frantsýz jáne fın kınematografısteri tartylǵan. Kartınanyń jalpy bıýdjeti – 8-9 mln AQSh dollar.
2011 jyly «Eýrazııa» VII Halyqaralyq kınofestıvalinde qazaq rejısseri Erlan Nurmuhambetov pen rejısser Sano Sındzıýdiń «Naızaǵaı aldynda» kartınasy úzdik fılm atandy.
2012 jyly Pavlodarda Shoqan Ýálıhanov pen Grıgorıı Potanınge eskertkish ashyldy. XIX ǵasyrda turyp, Qazaqstannyń mádenıeti, ǵylymy jáne ádebıetine úlken úles qosqan eki kórnekti tulǵa, eki dos qoladan jasalǵan músindik kompozıtsııada máńgi este qaldyryldy. «Sh. Ýálıhanov pen G. Potanın» músindik kompozıtsııasynyń bıiktigi 3,6 metr, ol tanymal qazaqstandyq músinshi Murat Mansurovtyń jumysy. Onyń tuǵyry óńdelgen granıtpen qaptalǵan.
2013 jyly R.B. Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń ǵalymdary Iran men Úndistannan XI-XVIII ǵasyrlarǵa jatatyn, Qazaqstan tarıhyna tikeleı qatysy bar 40-qa jýyq kóne qoljazbalardyń kóshirmesin ákeldi. Qujattardy Qazaqstan ǵalymdary «Tarıh tolqynyndaǵy halyq» baǵdarlamasy aıasynda Iran Islam Respýblıkasy men Úndistannyń mýzeılerine uıymdastyrǵan ekspedıtsııasy kezinde tapty.
2018 jyly Aqtóbe qalasynyń 5-shaǵyn aýdanynda Keńes Odaǵynyń Batyry Álııa Moldaǵulovanyń atyndaǵy kópir ashyldy.
2019 jyly Qazaqstandyq shahmatshy Jansaıa Ábdimálik Germanııanyń álemge áıgili «Baden-Baden» klýbymen kelisimshartqa qol qoıdy. «Baden-Baden» áıelder klýby klassıkalyq shahmattan da, jyldam shahmattan da álem chempıony atanǵan eń myqty shahmatshylardy qataryna qosyp keledi. «Baden-Baden» komandasynyń kapıtany jas ári myqty shahmatshyny qataryna qosyp alǵanyna qýanyp otyrǵanyn jetkizdi.
2020 jyly Túrkııada qazaq halqynyń uly aqyny jáne oıshyly Abaıdyń qurmetine saıabaq pen eskertkish taqtanyń ashylý rásimi ótti. Ashylý saltanatynda sóz sóılegen Antalııa qalasynyń Muratpasha aýdanynyń meri Úmit Ýısal saıabaqqa Abaıdyń atyn berý qazaq jáne túrik halyqtarynyń rýhanı jáne mádenı jaqyndyǵyn kórsetetin mańyzdy oqıǵa ekenin atap ótti.
2020 jyly Birikken Ulttar Uıymynyń shtab-páterinde Qazaqstannyń BUU janyndaǵy turaqty ókili Qaırat Omarov ólim jazasyn joıýǵa baǵyttalǵan Azamattyq jáne saıası quqyqtar týraly halyqaralyq paktige Ekinshi fakýltatıvtik hattamaǵa qol qoıdy.
2020 jyly Ábý-Dabıde (BAÁ) «Abaı» mádenı-tanymdyq zaly ashyldy, onda oqyrmandar aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan qazaq, arab jáne aǵylshyn tilderindegi shyǵarmalarmen tanysa alady. Atalǵan zal Qazaqstan men Birikken Arab Ámirlikteri arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyq máselelerine arnalǵan resmı is-sharalardy uıymdastyrý maqsatynda da paıdalanylatyn bolady.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
“Albayrak Group” uly ýa-da kiçi her bir taslama zähmet, hünär ussatlygy we berk abraý getirip, elektrik hyzmatlary pudagynda öňdebaryjy boldy.
Biz köp sanly täjirçilik we önümçilik desgalary üçin ýokary hilli elektrik gurnama işleri bilen elektrik gurnama potratçysy.
“Albayrak Group” barada has giňişleýin öwrenmäge we elektrik enjamlaryny dizaýn etmekde, gurmakda, dizaýn etmekde we tehniki taýdan hyzmat etmekde hünär hyzmatlary bilen taslamaňyzyň üstünlikli bolmagyny üpjün edip biljekdigimizi görmäge çagyrýarys.


text:
Býrabaıda óńirlerdegi onomastıka problemalaryn sheshý joldary talqylandy
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Býrabaıda «Óńirlerdegi onomastıka problemalaryn sheshý joldary» taqyrybynda respýblıkalyq dóńgelek ústel ótti.
QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Mádenıet komıteti uıymdastyrǵan jıynda onomastıkalyq jumystardy uıymdastyratyn ádistemelik usynymdardy, ózektendirilgen «Tarıhı tulǵalar» tizimin jumys barysynda qatań basshylyqqa ala otyryp qoldaný, sondaı-aq ıdeologııalyq turǵydan eskirgen ataýlary bar eldi mekender men olardyń quramdas bólikterin qaıta ataý jónindegi 2022-2025 jyldarǵa arnalǵan jol kartasyn iske asyrý týraly máseleler qarastyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Semınardy QR Mádenıet jáne sport mınıstrligi Mádenıet komıtetiniń tóraǵasy Aqan Ábdýálıev ashyp, júrgizip otyrdy. Jıynda onomastıka salasyn retteıtin normatıvtik quqyqtyq aktiler túsindirildi.
Jıynǵa Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary Aına Mysyrálimova, Nur-Sultan qalasy, Aqmola, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystaryndaǵy tilderdi damytý, ishki saıasat jáne mádenıet basqarmalarynyń ókilderi qatysty.
«Aqmola oblysynda mundaı respýblıkalyq sharany uıymdastyrýdyń mańyzy zor. Bıylǵy jyl qazaq halqy úshin erekshe. Táýelsizdikke qol jetkizgen jáne erkin elge aınalǵan halqymyzdyń ǵasyrlar boıǵy armany oryndalǵanyna 30 jyl ótti. Bul bizdiń egemen elimiz úshin tarıhı kezeń. Jer, sý attary mańyzdy zertteýlerdi qajet etedi», - dedi Aına Mysyrálimova.
2018 jyldan bastap 1000-ǵa jýyq kóshe men 30-dan astam eldi meken qaıta ataldy, al kóptegen nysandar halqymyzdyń maqtan tutar azamattarynyń esimimen ataldy. Mundaı ıgi ister bolashaqta da jalǵasatyn bolady.
Bıyl 30-dan astam memlekettik qurylymdy qaıta ataý josparlanýda.
- Muǵalim oqýshylardyń mańdaıyna «dápter» dep jazǵan: Mınıstr pikir bildirdi
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
- Aqmola oblysynda «Qazaqstan - Uly dala eli» atty jastar forýmy ótti
- Álıhan, Ahmet, Qajymuqan: Petropavlda 4 mektepke qazaqtyń birtýar uldarynyń esimi berilmek
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar izdestirilýde
- El úmiti: Daryndy oqýshylar qalaı anyqtalady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Atyraý oblysynda jasóspirim jappaı tóbeles týraly jalǵan habar bergen
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý oblysynda jasóspirim jappaı tóbeles týraly jalǵan habar bergen, dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblystyq polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń aqparatyna qaraǵanda, Jylyoı aýdanynda turatyn jasóspirimniń polıtsııaǵa jalǵan habar bergeni anyqtalǵan.
Aýdandyq polıtsııa bóliminiń «102» operatoryna belgisiz adam qońyraý shalyp, Qulsary qalasynyń 3-shaǵynaýdanyndaǵy balalardyń oıyn alańynda jappaı tóbeles bolyp jatqanyn habarlaǵan.
ıÝvenaldy polıtsııa ınspektorlary aıtylǵan mekenjaıǵa jedel jetip, eshqandaı tóbelestiń bolmaǵanyn anyqtady.
«Al, jalǵan habar bergen kámeletke tolmaǵan jasóspirim ustaldy. Oǵan qatysty QR Ákimshilik quqyq buzý kodeksiniń 438-babyna sáıkes, polıtsııany kórineý jalǵan shaqyrǵany úshin ákimshilik hattama toltyryldy», -dep habarlady departamenttiń baspasóz qyzmeti.
Eske sala ketelik, buǵan deıin Atyraý oblysynda mektepke «bomba qoıǵan» jigit qamaýǵa alynǵanyn habarlaǵan bolatynbyz.


text:
Aqtóbede Dımash Qudaıbergen bilim alǵan mýzykalyq kolledj 50 jyldyǵyn atap ótti
AQTÓBE. QazAqparat – A.Jubanov atyndaǵy mýzykalyq kolledjge bıyl 50 jyl toldy. Ánshi Dımash Qudaıbergen beınequttyqtaýyn joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe mýzyka ýchılıesi 1971 jyly ashylyp, 1989 jyly Ahmet Jubanovtyń esimi berildi. Sodan beri 3 myńnan astam túlek túlep ushqan. 50 jyldyq mereıtoıǵa oraı munda «A.Jubanov murasy – bolashaq urpaqqa» atty kitap shyǵaryldy. Sonymen qatar kolledj týraly derekti fılm túsirildi. Mereıtoıǵa bıologııa ǵylymdarynyń doktory, akademık Ajar Jubanova men áýlettiń kelini Elmıra Jubanova, sonymen birge kolledj túlekteri, oqytýshylary qatysty. Al Dımash Qudaıbergen ózi bilim alǵan kolledjge beınequttyqtaýyn jiberdi.
«Eń aldymen mol baqyt, qajymas qaırat tilegim keledi. Ónerdiń bıik shyńyn baǵyndyra berińizder. Bizdiń sara jolymyzdy bastap bergen ustazdarymyz aman bolsyn! «Ustazdyq etken jalyqpas, úıretýden balaǵa» dep aıtady. Osy sátti paıdalana otyryp, maǵan áli kúnge deıin keńes berip, baǵyp-qaǵyp kele jatqan, jasym 30-ǵa kelip qalsa da úıretýden tanbaǵan ustazym Marat Oljabaıulyna sálem joldaǵym keledi. Bizdiń dırektorymyz Amanjol Dúısenulyna da sálem joldaımyn. Dına Nııazov meniń eń alǵashqy ustazym. Sizderdi qatty saǵyndym. Shyn júrekten sálem joldaımyn. Ahmet Jubanov atyndaǵy mýzykalyq kolledji damı bersin. Aldaǵy ýaqytta bizdiń urpaǵymyz, bizdiń urpaǵymyzdyń urpaǵy kolledjdiń 100, 200, 300, 500 jyldyǵyn toılaıtyndaı qurmetke jetsin. Elimiz aman, jurtymyz tynysh bolsyn! Alǵa qoıǵan maqsatqa anyq basyp jete berińizder», - dedi Dımash Qudaıbergen óz beınequttyqtaýynda.
- Aqmola oblysynda «Qazaqstan - Uly dala eli» atty jastar forýmy ótti
- Feık: Vaktsına alǵan ata-analardan gıbrıd balalar týady
- Balalardy ońaltý ortalyqtarynda qandaı zańbuzýshylyqtar jıi tirkeledi
- «Jańǵyrý joly» qozǵalysyn respýblıkalyq jastar uıymy retinde qaıta qurǵan jón - Prezıdent
- Prezıdent: Azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn barynsha qoldaý kerek
- Belgili koých-motıvator elimizde Analar mektebin qalyptastyrýdy usyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
ÖZGERTMELER ÝOLY BILEN, ÖSÜŞIŇ BELENTLIKLERINE TARAP
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 2021-nji ýylyň 9-njy iýulynda geçen giňişleýin mejlisinde şu ýylyň birinji ýarymynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşinde gazanylan netiejeler we ýetilen sepgitler baradaky meselelere seredildi. Milli ykdysadyýetimizde daşary amatsyz şertleriň ýaramaz täsiriniň häzirki döwürde hem dowam edýändigine garamazdan, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş derejesiniň 6,1 göterime deň bolmagy ýurdumyzda dürli ugurlarda durmuşa geçirilýän özgertmeleriň oňyn netijeleri bolup durýar. Gurşap alýan durmuş meseleleriniň çuňlugy we möçberi bu özgertmeleri ösüşleriň iteriji güýji hökmünde häsiýetlendirmäge esas döredýär.
Aslynda, islendik özgertme bir zadyň başga bir görnüşe geçmegini, owalky bolşundan başga hala geçmegini, üýtgemegini aňladýar. Haçan-da bu özgertmeler jemgyýetçilik bähbitlerinden, adamlaryň isleg-hajatlaryndan ugur alan ýagdaýynda olaryň has-da netijeli bolýandygyny durmuş hakykaty görkezýär. Häzirki döwürde milli Liderimiziň baştutanlygynda ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeler ilatyň ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagynda, raýatlaryň girdejileriniň artmagynda, ýaşaýyş jaý üpjünçiliginiň gowulanmagynda özüniň aýdyň beýanyny tapýar.
Her döwür özüne mahsus bolan wajyp meseleri orta çykarýar. Häzirki döwür dünýäde maliýe-ykdysady çökgünligiň dowam edýän döwri, şeýle-de koronawirus ýiti ýokanjynyň ýaýramagy bilen bagly girizilýän mejbury çäklendirmeleriň döwri hökmünde häsiýetlendirilýär. Milli ykdysady ösüşe özüniň amatsyz täsirini ýetirýän şeýle şertlerde döwrüň bildirýän talaplaryndan ugur alyp, ösüşiň amatly nusgasyny gözlemek meselesi islendik döwlet üçin, şol sanda biziň ýurdumyz üçin hem wajyp meseleleriň biri bolup durýar. Dünýä ykdysadyýetinde dowam edýän kynçylykly döwürde hem ösüşe ukyply bolmak döwlet syýasatynda strategik ugurlaryň dogry kesgitlenendiginiň aýdyň subutnamasydyr. Bu gün Türkmenistan dünýä jemgyýetçiligine ösüşiň «türkmen nusgasynyň» oňyn tejribesini äşgär edýär.
Milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün etmek meselesi diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, tutuş dünýädäki täze şertleriň göz öňünde tutulmagyny talap edýär. Durmuş-ykdysady şertleriň üýtgemegi netijesinde bolup geçýän özgertmeler tutuş ykdysady ýagdaýa, şol sanda ýurda getirilýän we ýurtdan iberilýän harytlaryň düzümine hem-de möçberlerine öz täsirini ýetirýär. Bu ýagdaý ýurdumyzyň söwda dolanyşygynda eksport-import amallaryny kämilleşdirmek meselesini döwrüň strategik ähmiýetli meseleleriniň birine öwürýär.
Öz ykdysady strategiýasynda eksporta gönükdirilen, şeýle-de importy çalyşýan önümçiligi ösdürmek ugruny ileri tutýan türkmen döwleti üçin häzirki döwürde eksporty höweslendirmegiň, oýlanyşykly import amallarynyň has netijeli görnüşlerini we usullaryny saýlamak zerurlygy ýüze çykýar. Asyl manysynda importy çalyşmak içki bazarda import edilýän önümleriň möçberiniň azaldylmagyny aňladýar, ýöne ol daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň doly çalşylmagyny göz öňünde tutmaýar. Çünki bu dünýäniň hojalyk gatnaşyklarynda ýurduň ykdysady üzňeligine getirýän sebäpleriň biri hasaplanýar. Şol sebäpli importy çalyşýan syýasaty oýlanyşykly alyp barmak ykdysady taýdan bähbitli bolup durýar. Import önümleriniň ornuny çalyşmak ugrunda alnyp barylýan işler döwletiň ykdysady strategiýasynyň we senagat syýasatynyň bir görnüşi bolup, import edilýän senagat harytlaryny we tehnologiýalary milli önümçiligiň önümleri bilen çalyşmak arkaly ýurduň içindäki öndürijileri goramaga gönükdirilendir. Bu ugur, bir tarapdan, önümçiligiň döwrebaplaşdyrylmagyny höweslendirmegiň, onuň netijeliligini ýokarlandyrmagyň, beýleki tarapdan, goşulan gymmaty ýokary bolan önümleriň täze görnüşlerini özleşdirmegiň hasabyna milli önümleriň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmagy maksat edinýär. Şunda täze tehnologiýalaryň ýokary derejede ösdürilmegi, şeýle-de ykdysady taýdan işjeň ilatyň bilim derejesiniň ýokarlandyrylmagy öňde duran maksatlary üstünlikli amala aşyrmagyň möhüm şertleri bolup durýar.
Importy çalyşmak meselelerini çözmegiň ýollarynyň we mehanizmleriniň dürli-dürlüdigine garamazdan, içki çig mal we zähmet gorlaryny ulanmagyň, önümçilik kuwwatyny ösdürmegiň esasynda barha artýan islegleri kanagatlandyrmak, importyň ornuny tutýan önümleriň durnukly önümçiligini gazanmak möhüm ugur bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, 6 aýyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen Hökümet mejlisinde hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän we import harytlarynyň ornuny tutýan önümleriň ýurdumyzda öndürilýän möçberini artdyrmak boýunça 2021-2025-nji ýyllar üçin Maksatnamanyň taslamasyny taýýarlamagy çaltlandyrmak barada beren tabşyrygy dünýä ösüşiniň häzirki şertlerinde importyň ornuny tutýan önümleri mümkin boldugyça öz hususy önümçiliginiň hasabyna üpjün etmek meselesiniň dünýäde maliýe-ykdysady çökgünligiň dowam edýän şertlerinde netijeli ugurlaryň biri bolup durýandygyny görkezýär.
Bu Maksatnamanyň kabul edilmegi ýurdumyzda diňe bir eksporta gönükdirilen we importy çalyşýan önümleriň möçberiniň artdyryljakdygyny aňlatman, eýsem, täze iş orunlarynyň döremegine hem itergi berer. Bu mejlisde ýurt Baştutanymyzyň täze iş orunlaryny döretmek meselelerini hemişe üns merkezinde saklamak barada döwlet ýolbaşçylaryna beren tabşyryklary häzirki daşary amatsyz şertlerde hem ilatyň durmuş derejesiniň peselmeginiň öňüni almak ugrunda uly tagallalaryň edilýändigini aňladýar. Döwlet derejesinde kabul edilýän şeýle çözgütler adam bähbitli işleriň durmuş syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolup durýandygynyň we häzirki döwürde hem şeýle bolmagynda galýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Dünýä tejribesinden görnüşi ýaly, ýokary ykdysady netijeleri gazanmak üçin diňe bir önümçiligi döwrebap derejede ösdürmek, ýagny önümi öndürmek ýeterlik bolman, eýsem, olary içeri we daşary bazarlarda ýerlemek meselesi hem häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň biridir. Bu ýagdaý önümleri ýerlemekde täze netijeli usullaryň gözlenilmegini talap edýär. Sarp edijileriň täze bazaryny gözlemekde, wagt içinde olaryň çalt özgerýän isleglerini kanagatlandyrmakda ýurtda, şeýle-de dünýäniň beýleki döwletlerinde guralýan sergi-ýarmarkalara gatnaşmak, söwda öýlerini açmak ýaly çäreler öz netijeliligi bilen tapawutlanýar. Mejlisiň dowamynda Arkadag Prezidentimiziň Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçiriljek Bütindünýä sergisine ýokary derejede taýýarlyk görmek hem-de sergide Türkmenistanyň Garaşsyzlyk ýyllarynda ýeten sepgitlerini we gazanan üstünliklerini giňden görkezmek barada beren tabşyrygy «Türkmenistanda öndürildi» diýen haryt nyşanynyň «tanalmak indeksiniň» ýokarlanmagyna itergi berýän şertleriň ýene-de biri bolup durýar. Mundan başga-da sanly ulgamyň döredýän artykmaçlyklaryndan peýdalanyp, ýerli we daşary ýurtly alyjylar üçin ýurdumyzda öndürilýän önümleriň sanawy, hili, bahasy baradaky türkmen we daşary ýurt dillerindäki maglumatlaryň elýeterli bolmagyny üpjün etmek ugrunda alnyp baryljak işler hem türkmen öndürijileriniň eksport amallarynyň döwrüň talaplaryna laýyklykda guralmagyna ýardam berer.
Milli ykdysadyýetimiziň gurujylyk kuwwaty bu gün köplerde gyzyklanma döredýär. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe adam maýasynyň ösmegini şertlendirýän durmuş pudaklarynyň, ýagny ylym-bilim, saglyk, medeni we sport maksatly desgalaryň gurlup, halkymyzyň hyzmatyna berilmegi ýurdumyzyň beýleki pudaklarynda amala aşyrylýan iri özgertmeleriň tiz we ýokary hilli durmuşa geçirilmegine ýardam berýär. Häzirki döwürde senagat hem-de durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy giň gerim bilen dowam etdirilip, ýurdumyzda umumy bahasy 37 milliard amerikan dollaryndan hem köp bolan 2,5 müňe golaý iri desgalaryň gurluşygynyň alnyp barylmagy Türkmenistanda maýa goýum syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini görkezýär. 2021-nji ýylyň 1-nji iýuny ýagdaýyna görä, maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlarynyň mukdary jemi içerki önümiň 15,9 göterimine barabar boldy. Bu gazanylan we gazanylýan üstünlikler her birimiziň eziz Watanymyza, hormatly Prezidentimize bolan buýsanjymyzy artdyrýar.
«Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen 2021-nji ýyl her birimiz üçin wajyp ýyllaryň biri. Bu gün mähriban Diyarymyz türkmen döwletliliginiň goşa ganatynyň biri bolan şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk toýuny uly üstünlikler bilen garşylaýar. Ýubileý ýylynda açylmagy meýilleşdirilýän önümçilik we durmuş maksatly binalaryň giň sanawy gurmakda we döretmekde ýurdumyzyň gadamlarynyň batlydygyny tutuş dünýä äşgär etmek bilen bir hatarda, ol sebit syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini hem alamatlandyrýar.
Häzirki döwürde ýurdumyzyň sebitleriniň durmuş-ykdysady ösüşiniň düýpli özgerdilmegi döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlenen. Bu ýagdaý bitewi ykdysady ulgamyň aýratyn düzümleri hökmünde sebitleriň her biriniň ykdysady deňagramlylygy we durnuklylygy üpjün etmekde uly ähmiýetiniň bardygy bilen baglanyşyklydyr. Her bir sebit öz geografik ýerleşişi, ýer-suw we mineral-çig mal serişdeleriniň paýlanylyşy, demografik ösüşiň aýratynlyklary bilen şertlendirilen zähmet gorlarynyň ýagdaýy bilen biri-birinden tapawutlanýar. Hut şu sebäpler olaryň durmuş-ykdysady ösüşinde tapawutlaryň ýüze çykmagyna şert döredýär, ahyrky netijede, ýurdumyzyň sebitleriniň gyradeň ösüşini gazanmak hem-de olaryň ösüşini çaltlandyrmak meselesiniň wajyplygyny artdyrýar. Häzirki döwürde ýurdumyzda sebitleri ösdürmek, ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli ýokarlandyrmak babatynda uly möçberli taslamalaryň birnäçesiniň amala aşyrylmagy bu ugurda oňyn netijeleriň gazanylmagyny şertlendirdi.
Giňişleýin Hökümet mejlisiniň dowamynda hormatly Prezidemtimiziň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly toýunyň belleniljek ýylynda ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän binalar we desgalar barada durup geçmegi halkara giňişliginde gurujy döwlet hökmündäki ornumyzyň has-da pugtalanýandygynyň ýene-de bir tassyknamasy boldy.
Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda dokma toplumynyň, Babadaýhan etrabynda tikinçilik önümlerini öndürýän toplumyň, Aşgabat – Türkmenabat ýokary tizlikli awtoulag ýolunyň Aşgabat – Tejen böleginiň, Änew şäherinde, Ak bugdaý, Tejen, Babadaýhan etraplarynda umumybilim berýän mekdepleriň ulanylmaga berilmegi bu sebitiň durmuş-ykdysady ösüşine tizlik berjek şertler bolup durýar. Mundan başga-da Balkanabat şäherinde 3 müň orunlyk «Türkmeniň ak öýüniň» hem-de 3 müň orunlyk sadaka jaýynyň binalarynyň, Türkmenbaşy şäherinde köpugurly hassahananyň, 100 orunlyk ýokanç keseller hassahanasynyň işe girizilmegi ýurdumyzyň günbatar sebitinde diňe bir medeni kuwwatynyň pugtalanmagyna ýardam bermän, eýsem, ilata hödürlenýän ýokary hilli saglyk hyzmatlarynyň paýynyň artmagyna hem getirer. Şu ýyl Daşoguz welaýatynda 3 müň orunlyk «Türkmeniň ak öýi» binasyny hem-de 3 müň orunlyk sadaka jaýyny, Daşoguz şäherinde birnäçe döwrebap ýaşaýyş jaýlaryny, Gubadag etrabynda bolsa haly önümleri kärhanasyny, Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda häzirki zaman gazturbinaly elektrik stansiýasyny, Saýat etrabynyň çäklerinde umumybilim berýän orta mekdepleriň 2-sini ulanmaga bermek meýilleşdirilýär. Ýokarda agzalan iri desgalar we binalar bu sebitleriň ykdysady kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna, täze iş orunlarynyň döredilmegine, ilatyň girdejileriniň artmagyna, netijede, ýaşaýyş-durmuş şertleriniň ýokarlanmagyna ýardam berjekdigine şaýatlyk edýär.
Döwlet býujeti milli ykdysadyýetimiziň häzirki ösüşine baha bermegiň maliýe guraly bolup durýar. 2021-nji ýyl üçin tassyklanan bu maliýe resminamasynyň durmuş ugurly bolmagy ýurdumyzyň durmuş derejeli döwlet hökmündäki ornuny has-da pugtalandyrýar. 2022-nji ýylyň Döwlet býujetinde Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda, zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, talyp haklarynyň we döwlet kömek pullarynyň, şeýle hem beýleki birnäçe durmuş tölegleriniň möçberlerini ýokarlandyrmagyň göz öňünde tutulmagy geljek ýylda hem ýurdumyzda adam bähbitlerine gönükdirilen ýoluň dowam etdiriljekdigine, adam baradaky aladanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolmagynda galjakdygyna güwä geçýär. Şunuň bilen birlikde, täze ýylyň Döwlet býujetinde her etrapda we şäherde mätäçlik çekýän adamlara ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin serişdeleri hem bellemek barada ýurt Baştutanymyz tarapyndan degişli ýolbaşçylara berlen tabşyryklar hormatly Prezidentimiziň öňe süren «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesiniň gyşarnyksyz berjaý edilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Maýagözel BABAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň
Zähmet gory we iş üpjünçilik müdirliginiň başlygynyň orunbasary,
ykdysady ylymlaryň kandidaty.
«Türkmenistan» gazeti, № 176 (30102). 12.07.2021ý.


text:
Sungaty öwreniş kafedrasy
Kafedrada şekillendiriş sungatyň taryhy we nazaryýeti hünäri boýunça sungaty öwreniji hünärmenler taýýarlanylýar. Olar Türkmenistanyň şekillendiriş sungatynyň we umumy dünýä sungatynyň taryhyny öwrenmek, adamzat jemgyýetiniň döreden nusgawy binagärlik, şekillendiriş we amaly-haşam sungaty eserleriniň many-mazmunyna düşünmek, olary seljermek we derňemek boýunça nazary bilimleri özleşdirýärler. Şeýle-de talyplara ynsanperwer ylymlaryň başga-da giň toplumy öwredilýär.
Kafedranyň mugallymlary we talyplary döwrümiziň döredijilik üstünliklerini wasp etmek boýunça metbugat sahypalarynda, tele we radio ýaýlymlarda ýygy-ýygydan çykyş edip durýarlar. Olaryň döredijilik üstünliklerini okuw kitaplarynda we okuw gollanmalarynda, sergilere bagyşlanan kataloglarda, ylmy žurnallardaky makalalarda görmek bolýar.
Kafedranyň uçurymlary ýurdumyzyň ylmy-barlag institutlarynda, ýokary we orta okuw mekdeplerinde, neşirýat gullugynda, medeniýet öýlerinde, muzeýlerde zähmet çekip bilýärler.
(Kafedra hakynda gysgaça wideoýazgy)


text:
Döwlet departamenti adam gaçakçylygyna garşy göreş meselesinde bu ýurtlaryň hökümetlerinde anyk planlaryň we strategiýanyň ýokdugyny aýdýar.
Bu hasabatda adam gaçakçylygy meselesinde ýaramaz ýurtlaryň ikinji toparyna Owganystan, Ukraina, Albaniýa, Belarus we Türkmenistan girizilipdir. Bu ýurtlarda-da adam gaçakçylygyna garşy ýeterlik çäreleriň görülmeýändigi aýdylyp, bu ýagdaý tankyt edilýär.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary şu günki gün tutuş dünýä boýunça 27 million töweregi adamyň adam gaçakçylygy jenaýatçylygynyň pidalary diýlip hasaplanylýandygyny aýdýar.


text:
Owganystanda geçirilen operasiýalaryň iň ulusy Kabulyň günbataryndaky Wardak welaýatynda bolup geçdi. Şol harby operasiýada Owgan milli goşuny 16 sany “Talyban” söweşijisini öldürip, olara degişli ýaraglary, ulaglary we motosiklleri ele saldylar.
Wardak häkiminiň metbugat wekili, welaýatda polisiýanyň geçiren kiçiräk operasiýasynda ýene-de dört “Talyban” söweşijisiniň öldürilendigini aýtdy.
Şeýle-de Owganystanyň Lagman welaýatynyň resmileriniň berýän maglumatyna görä, owgan aňtaw gullugynyň işgärleri bilen “Talyban” söweşijileriniň arasynda bolan ýaragly çaknyşykda iki söweşiji öldürilipdir.
Owganystandaky bu operasiýalarda owgan howpsuzlyk gullugynyň 10 işgäri, şol sanda Nangarhar welaýatynyň barlag gözegçilik nokadyna amala aşyrylan hüjümde üç polisiýa işgäri öldürildi.


text:
Ysraýylyň polisiýasy Ierusalimiň merkezi bazarynda iki palestin ýetginjek gyzyň gartaşan bir adamy gaýçy bilen pyçaklandyklaryny, soň oka tutulandyklaryny aýtdy.
Polisiýa gyzlaryň biriniň atylyp öldürilendigini, beýlekisiniň ýaralanandygyny aýtdy. Ýaralanan 70 ýaşly adamyň hem palestinalydygy soň anyklandy.
Bu ýagdaý 23-nji noýabrda Ierusalimiň Mahane Ýehuda atly meşhur bazarynda ýüze çykdy.
Soňky iki aýda palestin hüjümçileri 18 ysraýyllyny esasan pyçaklap öldürdiler. 88 palestinaly Ysraýyl tarapyndan atylyp öldürildi.


text:
Türkmenistandan Western Unionyň üsti bilen iberilýän pullary almagyň has çylşyrymlaşandygy, gyssagly pul iberilen adamlaryň özlerine degişli serişdäni wagtynda alyp bilmeýändigi barada maglumatlar gowuşýar.
Azatlygyň Türkiýedäki habarçysy bilen söhbetdeş bolan türkmen raýatynyň sözlerine görä, ol geçen ýylyň aýagynda Maryda ýaşaýan garyndaşyna pul iberipdir we garyndaşy ol puly Türkmen-Türk bankynyň üsti bilen manatda, döwletiň kesgitlän kursunda, 10 gün soň almagy başarypdyr. Ýagny ol pulunyň karta geçirilmegi üçin garaşmaly bolupdyr.
"Türkmenistanyň Alternatiw habarlary" guramasynyň Marydaky we Türkmenabatdaky çeşmelerine salgylanyp ýazmagyna görä, Western Unionyň Türkmenistandaky edaralarynyň işgärleri, eger bank hasaplary we plastiki kartlary bar bolsa, gyssagly pul geçirilen adamlara gelen serişdäni eýelerine nagt bermekden boýun gaçyrýarlar.
Azatlyk radiosynyň bu aýdylýanlar barada resmi çeşmeler arkaly has doly maglumat almak synanyşygy o diýen şowly bolmady.
Western Unionyň Aşgabatdaky ofisiniň işgäri bu ýagdaý barada telefon arkaly maglumat bermekden boýun gaçyrdy we daşary ýurtdan pul iberen adamyň özi pasporty bilen gelen ýagdaýynda, diňe şonda informasiýa alyp biljekdigini aýtdy. Şol birwagtda-da ol daşary ýurtdan pul iberýän adam türkmen raýaty bolsa, onuň iberen serişdesiniň manatda eýesine berlip bilinjekdigini tassyk etdi.
Şeýle-de, Western Unionyň işgäri Türkmenistanyň raýatynadiňe garyndaşynyň, şeýle-de aýlygyny walýutada alýandygy barada subutnamasy bolan adamyň walýuta iberip bilýändigi baradaky düzgüni hem ýatlatdy.
Aşgabatdaky Senagat-bankyň işgäri telefonda daşary ýurtdan Türkmenistana Western Unionyň üsti bilen iberilen puly nagtlaşdyrmak mümkinçiligi barada soralanda, öz banklarynyň diňe pul ugradýandygyny, emma 4-5 aý bäri pul bermeýändigini aýtdy.
Ol munuň sebäbini diňe özlerine rugsat berilmeýändigi bilen düşündirdi we Western Union arkaly iberilen pullary almak üçin Aşgabatdaky Türkmen-Türk bankyna telefon edip görmegi maslahat berdi.
Türkmen-Türk bankynyň işgäri özleriniň, pul iberýän Türkmenistanyň raýaty bolsa, onuň pulunyň eýesine diňe manatda berilýändigini, eger daşary ýurt raýaty bolsa, onda dollarda berilýändigini, ýöne munuň üçin pasportyň göçürmesiniň we girdeji çeşmesi barada subutnamanyň gerekdigini aýtdy.
"Goýum" hasaby
Azatlygyň Balkan welaýatyndaky çeşmesiniň tassyklamagyna görä, soňky girizilen düzgünler esasynda, daşary ýurtdan adyna pul gelen raýatlar bankda «Goýum» diýen at bilen ýörite hasap açmaly edilipdir. Soňra ol puly almak ýa galdyrmak şol goýum hasabynyň üsti bilen amala aşyrylmaly. Şeýle-de ol iberilen puluň bir aýda diňe 1000 dollarynyň berilýändigini aýtdy.
"Türkmenistanyň Alternatiw habarlary" guramasynyň ýazmagyna görä, Western Unionyň üsti bilen garyndaşlaryna pul iberýän türkmenistanlylar onuň hyzmatyndan köplenç gyssagly ýagdaýlarda, hirurgiki operasiýa ýa-da gymmatbaha derman üçin töleg edilmeli bolanda peýdalanýarlar.
Ýöne soňky girizilen çäklendirmeler raýatlaryň garyndaşlaryna gyssagly pul ýetirmek synanyşygynyň badyny gaçyrýar. Sebäbi olar ilki bankda diýilýän hasaplary açmak üçin arza ýazmaly we hasap açylýança azyndan 10 gün garaşmaly, soň ol hasaba pul geçirmek hem wagt alýar diýip, çeşmeler aýdýarlar.
Türkmenistana daşardan iberilýän pullaryň eýelerine diňe manatda, döwlet kursunda berilmegi, ýagny 3,50 manatdan berilmegi pul iberýäniň-de, alýanyň-da zyýanyna bolup durýar, sebäbi Türkmenistanda dollaryň gara bazardaky kursunyň iki essä golaý gymmatdygy aýdylýar.
Ýerli synçylaryň, şol sanda bank işgärleriniň pikirine görä, täze girizilen çäklendirmeler türkmen banklaryndaky manat ýetmezçiliginiň barha ýitileşmegi bilen bagly bolup görünýär.


text:
Gaza baý we doly ýapyk Türkmenistanyň raýatlarynyň 12-nji fewralda, ir säherden ses bermäge çykmagy bilen, awtoritar prezident Gurbanguly Berdimuhamedow öz dolandyryşyny ýene bir ýedi ýyl uzaltjaga çalym edýär.
Ýurtda jemgyýetiň ähli pudagyna berk kontrollyk edýän Berdimuhamedowyň Merkezi Aziýa ýurdunda geçirilýän saýlawlarda, köpleriň nazaryndan penjire tutusy bolup görünýän sekiz kandidaty ap-aňsatja ýeňmegine garaşylýar.
“Soňky 25 ýylda geçen ähli saýlaw galplaşdyryldy we ýurtda hakyky oppozisiýa ýok, jemgyýet basyş astynda, garaşsyz metbugat bolsa asla ýok» diýip, Birleşen Ştatlaryň German Marşal fondunyň Ýewraziýa eksperti Mihal Romanowskiý aýdýar.
2006-njy ýyldan bäri häkimiýet başynda oturan Berdimuhamedow çala tanalýan resmiler bilen bäsleşýär we bu gezekki bäsleşige ilkinji gezek bir syýasy partiýanyň däl-de, üç syýasy partiýanyň wekillerigatnaşýar.
Bu üýtgeşiklik geçen ýyl, iş başyndaky 59 ýaşly prezidentiň 2017-nji ýylyň saýlawlarynda «alternatiwler» hem bolar diýmegi bilen döredi.
Emma Türkmenistanda 1991-nji ýylda SSSSR dargap, ýurt garaşsyz bolaly bäri halkara gözegçileri tarapyndan azat we adalatly diýlip baha berlen parlament we prezident saýlawlary bolmady. Resmi maglumatlara görä, Berdimuhamedow 2007-nji ýylda saýlawçylaryň 89, 2012-nji ýylda bolsa 97 prosent sesini aldy.
Synçylar il içinde o diýen tanalmaýan kandidatlar bilen döwlet tarapyndan döredilen partiýalaryň wekilleriniň saýlawlarda nähilidir bir tapawut döretjege meňzemeýändigini, ýurtdaky metbugat serişdeleriniň ählisiniň berk döwlet konrollygynda saklanylýandygyny aýdýarlar.
“Türkmen jemgyýetçiliginiň diňe 15 prosentiniň internet elýeterliligi bar» diýip, Romanowskiý Azat Ýewropa, Azatlyk radiosyna aýtdy. “Şeýlelikde, diňe jemgyýete bekrk kotrollyk edilip, hereket azatlygy çäklendirilmeýär, eýsem türkmen raýatlarynyň garaşasyz metbugat serişdelerine elýeterliligi hem ýok.”
Döwlet tarapyndan berk kontrollyk edilýän metbugat beýleki kandidatlaryň saýlaw kampaniýalary hakynda kän zat bermän, diňe olaryň saýlawçylar bilen duşuşyklaryndan gysgajyk sahnalary görkezip oňdy.
Mundanam başga, ol kandidatlaryň programmalarynda Türkmenistandaky syýasy meseleler we adam hukuklary ýagdaýy öz ornuny tapmaýar, ýogsa hukuk goraýjy guramalar bu ýurdy dünýäniň iň bir kän hukuk bozýan döwletleriniň arasynda goýýar.
Şol bir wagtda, Berdimuhamedow 5.3 million ilatly ýurduň şäherlerine saparlary bilen bagly mebugatda giňden wagyz edildi.
Golaýda bolsa, aýdym-sazda, maşyn ýaryşlarynda, at çapyşyklarynda öňe saýlanmagy gowy görýän prezident Ahal welaýatynda bolan duşuşykda işçileriň öňünde aýdym aýtdy.
Başga bir telewizion habarda bolsa, Berdimuhamedowyň özüne saýlawda ses bermegi wada berýän çopanlara uly gapyrjaklara salnan sowgatlary, aýdylmagyna görä, telewizor paýlaýan pursaty görkezildi.
Tankytçylar bu ýagdaýlaryň ýurduň saýlaw kanunlaryna ters gelýändigini aýdýarlar, sebäbi kanunda kandidatlaryň ses berijilere pul we sowgat bermegi gadagan edilýär we metbugatda olaryň hemmesine deň mümkinçilik berilmeli.
Serhetsiz reportýorlar guramasynyň saýlawdan iki gün öň ýaýradan beýanatynda aýdylmagyna görä, soňky iki ýylda Türkmenistanda galan birnäçe garaşsyz žurnaliste edilýän basyş we ýanamalar hem ýygjamlaşdy. Dünýä ýüzünde metbugat azatlygyna gözegçilik edýän halkara gurama Türkmenistany dünýäniň metbugat azatlygy indeksinde 180 ýurduň arasynda 178-nji orunda goýýar.
Berdimuhamedow entek öňki prezident S.Nyýazow ýaly özüni ömürlik diýip yglan etmese-de, Türkmneistan geçen ýyl öz konstitusiýasyny düzedip, prezidentlik möhletini 5 ýyldan 7 ýyla çenli uzaltdy weprezidentlige dalaşgäriň 70 ýaşa bellenen aňry çägini aýyrdy.
Syýasata diş doktorlygyndan gelen Berdimuhamedow gözçykgynç şahsyýet kulty we başga pikirlileri gazaply basyp ýatyrmagy bilen dünýä tanalan Nyýazowyň tarpa-taýyn ölüminden soň häkimiýet başyna geçdi.
Berdimuhamedow prezidentliginiň başynda öňki prezidentiň bilim we saglyk syýasatyna garşy käbir reformalary geçirdi, mekdepleri on ýyllyk etdi, Nyýazow tarapyndan ýapylan ýerli hassahanalary gaýtadan açdy, ýatyrylan ýa gysgaldylan pensiýalary dikeltdi.
Emma tankytçylar ýurduň ýüzüniň demokratik ideallara tarap öwrülmegi baradaky umytlaryň derrew puç bolandygyny, ýurtda henizem hakyky oppozisionpartiýalaryň ýokdugyny we syýasy dissidentleriň ýa türmä, ýa ruhy hassahana iberilýändigini aýdýarlar.
Synçylar Berdimuhamedowyň özüne «Arkadag» diýdirip, öz şahsyýet kultuny güýçlendirýändigini aýdýarlar. Ol 2015-nji ýylda Aşgabadyň merkezinde özüniň 21 metrlik mermer tikeçiň üstünde,ata atlanan şekildäki altyn çaýylan heýkelini dikdirdi.
“Ol özüni Arkadag, jemgyýetiň goragçysy diýip jar etdi, emma hakykatda öz gysymyna gysan häkimiýetini goramak isleýär,ýurduň ýerasty baýlyklary oňa we onuň ýakyn töweregine düýpli girdeji berýär» diýip, German Marşal fondunyň eksperti Romanowskiý aýdýar.
Emma Berdimuhamedowyň üçünji möhlet prezidentlige dalaşgärligi, energiýa bahalarynyň global aşaklamasy we eksportyň birden aşak gaçmagy bilen,ykdysadyýetiň mazaly haýallaýan wagtynagabat geldi.
Döwlet aýlyklarynyň köpüsi wagtynda tölenmeýär we ýurtda ösümlik ýagy, un, şeker ýaly esasy azyk önümleri, dermanlar ýetmezçilik edýär,bazarlarda nyhrlar ýokarlanýar.
Aşgabatdan we beýleki şäherlerden alnan fotosuratlar Täze ýyl baýramçylygynyň öňünden döwlet eýeçiligindäki dükanlaryň öňünde dörän uzyn nobatlary görkezdi.
Hökümet saýlaw kampaniýasy döwründe bazarlardaky hususy söwdagärlere hem azyk harytlaryny hakyky bahasyndan arzansatmagy buýurdy diýip, täjirler we alyjylar aýtdy.
"Human Rights Watch" guramasynyň saýlawyň öň ýanyndan aýtmagyna görä, Türkmenistan öz raýatlarynyň öz prezidentlerini azat saýlamak, pikirlerini açyk aýtmak we maglumat elýeterliligi hukuklaryny inkär etdi.


text:
Gahryman Arkadagymyz bilen külli türkmen halky il agzybirliginde, ýurt parahatçylygynda mukaddes Garaşsyzlygyň şanly 30 ýyllygyny giňden, dabaraly belläp geçýär. Eziz Diýarymyzda naýbaşy toýumyzyň şanyna aýdym-sazly dabaralar, döredijilik duşuşyklary, dabaraly maslahatlar, baýramçylyk sergileri we beýleki baý many-mazmunly çäreler giň gerime eýe bolýar. Häzirki günlerde Ahal welaýatymyzyň edara-kärhanalarynda, bilim-terbiýeçilik, medeniýet ojaklarynda şüweleňli baýramçylyk çäreleri guralýar. Şeýle çärelere işjeň gatnaşmak kalbymyzy egsilmez şatlyga besleýär.
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşmesi we welaýatyň beýleki jemgyýetçilik guramalary tarapyndan bilelikde guralýan baýramçylyk çärelerinde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň halkymyza beren ummasyz bagty, Watanymyzyň arşa göterilen şan-şöhraty dogrusynda uly buýsanç bilen söhbet açylýar. Dogrudan-da, Watanymyzyň, ulus-ilimiziň bu günki ýeten belent derejesi mukaddes Garaşsyzlygymyz bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Ýurt Garaşsyzlygy içinde güneşli Diýarymyz düýpgöter özgerdi. Watanymyzyň ähli welaýatlarynda, ak şäherimiz Aşgabatda köşgi-eýwanlary ýatladýan kaşaňdan-kaşaň ymaratlar, iri önümçilik toplumlary, zawod-fabrikler guruldy. Sebitlerde döwrebap obadyr şäherçeler bina edildi. Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi ýokarlandy. Indi bagtyýar halkymyzyň eli uzadan ýerine ýetýär. Bu zatlar kalplary joşa getirýär, ýüreklere ylham berýär, ildeşlerimiziň her biriniň watançylyk ruhuny belende göterýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Milli Garaşsyzlygymyz Türkmenistanyň täze taryhyny esaslandyrdy. Bu taryh XXI asyrda dünýä nusgalyk Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň, özüni dünýä jemgyýetçiliginiň doly hukukly we hormatly agzasy hökmünde ykrar etdiren halkymyzyň beýik taryhydyr» diýen çuň manyly sözleri bize ýurt Garaşsyzlygymyzyň gadyr-gymmatyna has çuňňur düşünmäge şert döredýär hem-de beýik işlere ruhubelentlik berýär. Gahryman Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda ata Watanymyzyň ösüşlerine şaýat bolup, eşretli durmuşda ýaşamagyň, zähmet çekmegiň özi çäksiz uly bagtdyr, Garaşsyzlygyň beren peşgeşidir. Şeýle döwletli eýýamda Watanymyzyň ýeten belent derejesi ählimizi buýsandyrýar. Eziz Diýarymyzy dünýä tanadan, «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgäni öňe sürüp, halkymyzy eşretli günlere alyp barýan hormatly Prezidentimiziň il-ýurt bähbitli, umumadamzat ähmiýetli başlangyçlarynyň mundan beýläk-de rowaçlanmagyny arzuw edýäris.
Hanmuhammet AMANGULYÝEW, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Ahal welaýat birleşmesiniň başlygynyň wezipesini ýerine ýetiriji.


text:
“Semalt” iň interaktiw we döredijilikli söwda web sahypasynyň dizaýnlaryny paýlaşýar
Web sahypaňyza onlaýn dükan goşmak, girdejileriňizi artdyrmagyň we bütin dünýäde täze müşderileri nyşana almagyň ajaýyp usulydyr. Esasanam fiziki ýerleşiş we uly býudjet bolmazdan müşderi bazasyny giňeltmek isleýän kiçi telekeçiler üçin has amatly. Elektron söwda web sahypasyny gurmak barada aýdylanda, ajaýyp we interaktiw web dizaýnlary hökmanydyr. Duýgur, göze ýakymly we owadan şablon önümleriňizi üns merkezinde goýup biler we satuwlaryň köpelmegine kömek edip biler.
1. 53 ýaşa çenli galam
Ajaýyp gurallar ajaýyp pikirlere ylham berýär. “FiftyThree” tarapyndan galam, internetdäki iň oňat we iň owadan elektron söwda web sahypasynyň dizaýnlaryndan biridir. Ykjam amatly saýtlary dizaýn etmegiň we sahypaňyzy akymda saklamagyň gowy usulydyr. Köp sanly reňk, interaktiw wariantlar we aýratynlyklar sahypany ajaýyp görkezdi. Dowamly ýygnan agaç korpusyndan tä ajaýyp tehnologiki ýadro çenli, Galamdaky ähli jikme-jiklikler çylşyrymly senetçiligi we ajaýyp in engineeringenerçiligi birleşdirýär.
2. Fred Jourdain
Onlaýn dükanyňyz üçin ýönekeý, ýöne özüne çekiji web dizaýny gözleýän bolsaňyz, Fred Jourdain ylham almak üçin iň gowusydyr. Janly we gyzykly dizaýn bu elektron söwda sahypasyna özüne çekiji we ajaýyp görnüş berdi. Dürli reňk kombinasiýalaryndan we nagyşlaryndan ylham alyp, öz elektron söwda sahypaňyza özüne çekiji we professional görnüş berip bilersiňiz.
3. Wrightwood mebeli
“Wrightwood Mebel” esasan internetdäki perdeler, mebel we şuňa meňzeş önümler bilen iş salyşýar. Bu interaktiw we ajaýyp elektron söwda sahypasynyň dizaýny, onuň reňk nagyşlaryndan ylham alyp, öz web sahypalaryňyza özüne çekiji we ajaýyp görnüş berip bilersiňiz.
4. Kutoa
Inçe animasiýa bilen jübütlenen ajaýyp reňk shemasy bu sahypany ajaýyp we janly görkezýär. Kutoa interaktiw dizaýna eýedir we özboluşly reňklerinden we ajaýyp dünýägaraýşyndan ylham alyp bilersiňiz. Öz elektron söwda sahypaňyzy gurjak bolsaňyz we wagtyňyz az bolsa, Kutoa ylham almak üçin iň oňat web dizaýnydyr.
5. Dodokaza
Dürli önümli web sahypasy üçin - ykjam ýagdaýlardan başlap, noutbuklara çenli - bu sahypa köp meşhurlyk gazandy. Dodocase ulanyjylaryny elmydama kanagatlandyrýar. Onuň interaktiw web dizaýny, dünýäniň dürli künjeklerinden köp sanly myhman gelýär. Önümler dürli bölümlerde we kategoriýalarda görkezilýär we ylham aljak köp zat bar.
6. Au Lit Inçe Zygyrlar
Bu ýönekeý, ýöne özüne çekiji web dizaýny. “Au Lit Fine Linens” adamlaryň ukusyny üýtgetdi we durmuş derejesini ýokarlandyrdy. Marka özboluşly gurlup, ulanyjylaryna hakykylygyny, hilini, bilimini, tejribesini we şahsylaşdyrylan tejribesini hödürleýär. Şuňa meňzeş elektron söwda sahypasyny aňsatlyk bilen döredip bilersiňiz we internetde işiňizi ösdürip bilersiňiz. Has köp gelýänleri çekmek üçin suratlary we önüm düşündirişlerini dogry goşandygyňyzy anyklamaly. Spaceer köp, her sahypada ajaýyp görünýän birnäçe ýönekeý suratlar bar.
7. Tebigy güýçleriň iýmitlenmegi
Jozef Rakoski we Jastin Kuin Tebigy güýç iýmitlenişini esaslandyrdylar. Bu sahypany 2009-njy ýylda açdylar we özüne çekiji we özüne çekiji bolmagy üçin köp işlediler. Adaty däl estetikanyň baş sahypasy bilen çäklenýän beýleki elektron söwda sahypalaryndan tapawutlylykda bu web sahypasynyň dizaýny tutuşlygyna yzygiderli.


text:
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ PERMANY
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda gol çeken Permanyna laýyklykda Türkmenistanyň Gazagystan Respublikasyndaky (Nur-Sultan ş.) Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Batyr Durdymuratowiç Rejepow şol bir wagtyň özünde Türkmenistanyň Günorta Afrika Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi wezipesine bellenildi.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ KARARY
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Karary bilen, Şöhrat Durdykulyýewiç Jumaýew başga işe geçmegi sebäpli, Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet boýunça guramasynyň (ÝUNESKO) ýanyndakyTürkmenistanyň Hemişelik wekili hem-de Türkmenistanyň Halkara sergiler býurosynyň ýanyndaky wekili wezipelerinden boşadyldy.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ PERMANY
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 18-nji awgustyndaky Permany bilen, Şöhrat Durdykulyýewiç Jumaýew başga işe geçmegi sebäpli, Türkmenistanyň Fransiýa Respublikasyndaky (Pariž şäheri) Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi hem-de Türkmenistanyň Portugaliýa Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi wezipelerinden boşadyldy.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ KARARY
Türkmenistan bilen Özbegistan Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti 2021-nji ýylyň 23-nji iýulynda Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Suw hojalyk meseleleri boýunça bilelikdäki türkmen-özbek hökümetara toparynyň türkmen bölegi döredildi we onuň düzümi tassyklanyldy.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ KARARY
Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da ösdürmek maksady bilen, 2021-nji ýylyň 11-nji iýulynda Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň hem-de onuň kiçi komitetleriniň türkmen böleginiň ýolbaşçylary bellenildi.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ KARARY
Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasynda gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklary durmuşa geçirmek hem-de iki ýurduň özara gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, 2021-nji ýylyň 11-nji iýulynda Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmen-ýapon ykdysady komitetiniň türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.Dowamy
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ KARARY
Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti 2021-nji ýylyň 11-nji iýulynda Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gazak toparynyň türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.Dowamy


text:
Geçen penşenbe güni 2006-njy ýylda ýogalan Litwinenkonyň ölüminiň sebäpleri boýunça ilkinji diňlenişik geçirildi.
Litwinenkonyň ölüminde şübhe bildirilýän Orsýetiň Döwlet Dumasynyň deputaty Andreý Lugowoý wideoýazgy boýunça görkezme bermäge razydygyny bazar güni tassyklady.
Bu beýannama “Mail on Sunday” gazetinde çap edilen makala jogap hökmünde peýda boldy. Şol makalada şu mesele boýunça heniz resmi karara gelinmedigem bolsa, Lugowoýyň gaýybana düşündirişini suduň diňlemekçidigi aýdylýar.
Lugowoý Litwinenkonyň işine gatnaşygyny ret edýär, Orsýet ony sud derňewleri üçin Britaniýanyň häkimiýetlerine tabşyrmakdan ýüz öwürdi.


text:
Olaryň bu saparynyň ýokary derejeli trenerleri we sportsmenleri ýetişdirmek boýunça Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilendigi aýdylýar.
Karlos Radrigosyň tälimçi hökmünde abraýy uly bolup, ol dünýäniň iň meşhur tennis oýunçylarynyň, şol sanda dünýäniň birinji raketkasy Žýustin Enneniň hem tälimçisi hökmünde tanalýar.
Radrigosyň sözlerine görä, Türkmen sportsmetnleriniň uly mümkinçilikleri bar. “Dünýä derejesindäki tennisçileri ýetişdirmek üçin, Türkmenistanda tälimçilik prosesini talaba laýyk gurnamak gerek” diýip, Radrigos resmi türkmen metbugatyna beren interwýusynda aýtdy.
“Sport – owadan binalar däl”
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň sözlerinden çen tutulsa, häzir ýurtda sport desgalaryny gurmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar we sportuň ösmegine uly ähmiýet berilýär.
Türkmenistanyň ýaşaýjylary hem Berdimuhamedowyň hökümet başyna gelmegi bilen ýurtda sport bilen meşgullanmak üçin belli bir şertleriň döredilendigini aýdýarlar.
Eýsem sport binalaryň gurulmagynyň diňe özi halkara sportsmenleriniň orta çykmagy üçin şert bolup bilermi? Sport ussatlary owadan we läheň binalaryň gurulmagy bilen ussat sportsmentleriň ýetişmeýändigini aýdýarlar. Geçmişde Türkmenistanyň futbol mekdeplerine müdirlik eden sport bilermeni we öňki belli futbolçy Anatoliý Fomin bu barada şeýle diýýär:
—Sport – owadan binalary, hatda stadionlary gurmak diýmek däl. Eger-de ýurtda tälim bermek üçin ussat trenerler ýok bolsa, bularyň barysy bir köpük.
Fomin tennisçi Rogrigeziň öňe süren pikiri bilen ylalaşyp, türkmen sportsmenleriniň ýokary netijeleri gazanmaga uly mümkinçilikleriniň bardygyny belleýär:
—Häzir Türkmenistanda esasy kynçylyk ýetişen sportmsenlere däl-de, eýsem diňe çagalaryň sportuna ünsüň berilmegidir. Haçan-da sportsmen ýetişip, oňa has köp aladanyň, ýagny formakolgiýa taýdan hemaýatyň berilmeli wagtynda, her dürli höweslendirmeleriň üpjün edilmeginiň zerur pursatynda bularyň hiç biri edilmeýär. Netijede, talantly sportsmenler baş goşan sportlaryny taşlaýarlar ýa-da daşary ýurlara gitmäge mejbur bolýarlar.
Efirde adynyň tutulmagyny islemedik maryly bir boksçy hem türkmen sportsmenleriniň dünýä derejesinde çykyş etmekleri üçin häzirki şertleriň entek ýeterlik däldigini, mundan beýläk hem geçirilmeli çäreleriň bardygyny nygtaýar.
Häzir Günbatarda ýaşaýan sport janköýeri Arslan uly üstünlikler gaznamak üçin tejribäniň we ussag tälimçileriň gerekdigini nygtaýar:
—Ähli zat bilen bir hatarda sportsmenleriň hakara we regional ýaryşlaryna gidip tejribe gazanmaklary zerur. Şeýle-de olaryň hünär taýýarlygyny ýokarlandyrmak üçin ussat trenerler gerek.
Sportsmenleriň topragy
Altmyşynjy ýyllaryň birinji ýarymynda dabarasy dag aşan Moskwanyň “Torpedosyny” utup goýberen “Köpetdagçylar” Annaly Garadanow, Oraz Geldiýew, Gurban Berdiýew ýaly futbolçylar Türkmenistandan çykypdy.
Emma, Şwesiýada ýaşan türkmen şahyry, sport janköýeri Şiraly Nurmyradyň aýdyşy ýaly, welosiped sportunda Gennadiý Lebedew, nyşana ok atmakda Marat Nyýazow, gimnastikada Aman Şanyýazow ýaly Olimpiada oýunlarynyň baýragyna mynasyp bolan, Altymyrat Orazdurdyýew kimin dünýäniň hem Ýewropanyň birnäçe gezek çempiony bolan beýik şahslaryň ýurdundan Kanadanyň Wankuwer şäherinde 2010-njy ýylda geçirilen Olimpiada oýunlaryna gatnaşmak üçiň hem sportsmen tapylmady.
—Merkezi Aziýa respublikalaryndan Özbegistan, Täjigistan, Gyrgyzystan ýaly döwletleriň komandalary öz ülkesiniň tuguny dik tutup, stadionyň derwezesinden girende, tomaşaçy märeke el çarpdy. Ýogsam, “Pylan ýurduň ýygyndy komandasy” diýlip yglan edilse-de, ýokarda agzalan respublikalaryň birinden üç, o birinden dört, ýene birinden bary-ýogy bäş adam geçip gitdi. Çaý-nahardan ellibizar bolup, yzly-yzyna jyrlaýan telefonyňam trubkasyny galdyrman, Türkmenistanyň ýaşyl baýdagyna garaşdyk. Gözümiz ýaşardy gitdi, emma ne komanda göründi, ne-de baýdak. Kemsinme-dä onsoň! Öz ýurdumyzdan bir adamy hem görmänimiz üçin gözümizden bir damjanyň syrygyp gaýdanyny hem duýman galdyk—diýip, şonda Şiraly öz duýgularyny mälim edipdi.
Häzir Türkmenistana “6Sense” Halkara tennis akademiýasynyň trenerleriniň gelmegi bilen tennis sporty boýunça nä derejede özgerişlikleriň boljakdygyny geljekde geçiriljek ýaryşlaryň netijeleri görkezer.


text:
“Reuters” habar gullugyna beren interwýusynda Hawaja Asif “Talybana” garşy operasiýalaryň şu aýda Pakistanyň demirgazyk-günbataryndaky tire-taýpalar regionynda başlap biljekdigi barada duýduryş berdi. Gürrüňi edilýän bu region Pakistanyň Owganystan bilen araçäginde ýerleşýär.
Asif “Talyban” hereketi bilen ok atyşlyk “doly” bes edilmese, söweşijiler bilen gepleşikleri geçirmegiň mümkin däldigini aýtdy.
Pakistanyň hökümeti bilen pakistanly “Talyban” hereketiniň arasynda ýakynda başlan gepleşikler ýurtda birnäçe ýyl bäri dowam edýän urşuň soňuna ýetmek maksady bilen başladylypdy. Şol uruşlarda müňlerçe adam ölüpdi.


text:
Owgan hökümeti gazaplylygy bilen ýakasyny tanadan meýdan komandiri Gulbuddin Hekmatiýaryň ýolbaşçylygyndaky söweşiji topar "Hezb-e Islami" bilen parahatçylyk ylalaşygyna gol çekdi.
22-nji sentýabrda Kabulda Parahatçylyk boýunça ýokary geňeşiň edarasynda gol çekilen ylalaşyk prezident Aşraf Ghaniniň we Hekmatiýaryň gol goýmagyndan soň güýje girer.
Owgan mediasyna görä, ylalaşyk Hekmatiýaryň geçmişdäki hüjümleriniň amnistiýa edilmegine we “Hezb-e Islami” toparynyň tussaglykdaky käbir agzalarynyň boşadylmagyny güwä geçýär.
Şeýle-de hökümet Hekmatiýara garşy halkara sanksiýalarynyň aradan aýrylmagy üçin basyş etmegi wada berdi.
Owganystanyň häkimiýetleriniň iň radikal söweşiji topar bilen uzak wagtyň dowamynda geçirilen gepleşiklerine owgan hökümetinde birnäçe şübheli garaýyşlar öňe sürülipdi.
Adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler adam hukuklarynyň depelenmegi bilen bagly Hekmatiýara garşy öňe sürülýän aýyplamalaryň geljegine aladalanma bildirýärler. Hekmatiýar 1990-njy ýyllaryň graždan urşy döwründe ýüze çykan iň aýylganç wakalara jogapkärdi.
Kabul “Hezb-e Islami” topary bilen ylalaşygyň “Talybanyň” gozgalaňçy hereketlerinden el çekip, syýasy prosese goşulmagyna itergi bolmagyna garaşýar.


text:
Ómirzaq Shókeev Túrkistandaǵy jańa nysandardyń qurylys barysymen tanysty
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeev Túrkistandaǵy ákimshilik-iskerlik ortalyǵynda salynyp jatqan jańa nysandardyń qurylys barysymen tanysty. Ondaǵy merdigerlermen kezdesip, qalyptasqan birqatar máselelerdi talqylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búginde Túrkistan qalasynyń shyǵys baǵytynda ornalasqan jańa Ákimshilik-iskerlik ortalyǵynda jeke kásipkerler esebinen birneshe turǵyn úı keshenderi men kottedjdi qalashyqtar boı kóterýde. Sondaı-aq, zamanaýı qonaq úılerdiń qurylysy júrip jatyr. Jańa ǵımarattar men keńseler, saýda, oıyn-saýyq ortalyǵy ashylmaq. Aımaq basshysy aldymen 12 gektar jerde qurylysy júrip jatqan 12 qabatty «Nur-Sultan sıtı» turǵyn úı keshenin aralap kórdi.
Túrik kompanııasy salǵan záýlim úılerdegi páterlerdiń jalpy aýmaǵy 160 myń sharshy metrden asady. Munda eki myńnan asa otbasy baspanaly bolady dep kútilýde. Jańa úılerdiń aldyn abattandyrý jumystary qatar júrip jatyr. Qazirdiń ózinde qurylysy aıaqtalǵan bes úıdegi baspanalardyń 90 paıyzy satylǵan. Jalpy, qalanyń ákimshilik-iskerlik ortalyǵy 1500 gektarǵa jýyq aýmaqty qamtıdy. Munda boı kótergen jańa ǵımarattardyń barlyǵy derligi zamanaýı úlgide salynýda. Onda Túrkistan oblystyq advokattar alqasy men oblystyq notarıaldy palata ǵımarattary ornalaspaq. Sonymen qatar ınvestıtsııalyq jobalar arasynda birneshe bıznes, shahmat, meıramhanalar jelisi, medıtsınalyq jáne stomatologııa ortalyqtary, kommertsııalyq ǵımarattar men kóshet ósiretin keshenniń qurylysy josparlanǵan. Shahardyń klımatyn eskere otyryp, qala syrtynda kógaldandyrýdyń úzdiksiz júıesin jáne Syrdarııa ózeniniń tabıǵı ósimdikter dúnıesimen qosylýyn qamtamasyz etetin jasyl beldeý qalyptastyrylǵan. Kógaldandyrýdyń jalpy aýdany 2035 jylǵa qaraı 13 myń gektardy quraıdy dep josparlanyp otyr.


text:
Nätanyş
Görnükli alym we kompozitor Borodin pikiri dagynyk, ünssüz adam eken. Bir sapar ol daşary ýurda gidende, gözegçilik nokadyndaky pasport barlagy wagtynda işgärleriň biri ondan aýalynyň adyny soraýar. Borodin şol wagt öz pikirleri bilen gümra eken we birbada soraga düşünmändir. Işgär oňa şübheli garap:
– Eýsem, siz öz aýalyňyzyň adyny hem bileňizokmy? – diýip, ýüzüne çiňerilipdir.
Şol wagt Ýekaterina Sergeýewna paýtundan çykypdyr. Aýalyny gören Borodin begenip:
– Katýa! Haýyş edýärin, aýtsana, seniň adyň näme? – diýip sorapdyr.
Nädip simfoniýa ýazmaly?
Ýetginjekleriň biri Mosartdan: – Simfoniýany nädip ýazmaly? – diýip, sorapdyr.
– Sen, heniz gaty ýaş. Bolmasa, balladadan başlaý! – diýip, Mosart aýdypdyr.
– Seniň özüň entek 10 ýaşamakaň simfoniýadan başlapsyň ahyryn! – diýip, ýetginjek dillenipdir.
– Hawa, ol aýdýanyň-a dogry, ýöne men ony nädip ýazmalydygyny hiç kimden soramandym – diýip, Mosart jogap beripdir.
Wagner we terjimeçi
Londonda geçiriljek konserte taýynlyk görülýän wagtynda Wagner surnaýçylardan gaty nägile bolup gygyrýar:
– Şu küteklere aýtsana, adam şekilli çalmajak bolsalar, men olary häzir kowýan!
Wagneri ünsli diňlän sazanda terjimeçi, onuň sözlerini şeýle terjime edipdir:
– Jenaplar! Maestro öz sazynyň sizde döredýän kynçylyklaryna doly düşünýär. Ol siziň eliňizde baryny etmegiňizi we hiç hili tolgunmazlygyňyzy haýyş edýär.
Paganininiň tölegi
Bir gün konsertden gijä galan Nikkolo Paganini paýtunçyny saklap, şeýle diýýär:
– Teatra çenli äkitseň, näçeräk dagy borka?
Paýtunçy: – On frank – diýip, jogap berýär.
– Siz näme oýun edýäňizmi! – diýip, Paganini geň galýar. Sebäbi, paýtunçy bolmalysyndan on esse köp pul soran eken.
– Ýok, bu oýun däl, gardaş! Siziň özüňiz-ä ýeke tarda çalýan sazyňyz üçin gelenleriň her birine on frankdan bärde petek sataňzok.
– Bolýa, eger-de meni bir teker bilen teatra çenli alyp gitseň, menem saňa şo diýýän 10 frankyňy töläýin – diýip, Paganini jogap berýär.
Şubertiň sazy
Awstriýaly kompozitor Frans Şubert juda köp saz ýazypdyr welin, käwagt öz ýazan sazlaryny hem unudýan eken. Bir gezek sazandalaryň biri onuň sazyny ýerine ýetiripdir. Saz çalnyp bolandan soň, kompozitordan häzirki diňlän sazyna baha bermegini sorapdyrlar. Ol:
– Öz-ä gulaga ýakymly saz. Eýsem, onuň awtory kim-kä? – diýipdir.
Edward Grigiň konserti
Edward Grigiň Oslo şäherinde beren uly konsertiniň maksatnamasy öz eserleri esasynda düzülipdir. Ýöne Grig iň soňky minutlarda garaşylmazdan maksatnamanyň iň soňky sanyny Bethoweniň pýesasy bilen çalşypdyr. Ertesi gün synçylaryň biriniň Grigiň sazlaryna sabyr edip bilmänligi barada ýazan makalasy gazete çykypdyr. Ol aýratyn-da konsertiň ahyrky bölümine çynlakaý çemeleşip, “Bu eseriň gülküňi tutdurýandygyny we düýpgöter göwnejaý däldigini” belläpdir.
Şondan soň Edward Grig oňa jaň edip, şeýle diýipdir: – Sizi Bethoweniň ruhy bimaza edýär. Grigiň konsertinde ýerine ýetirilen iň soňky eseri meniň düzendigimi siziň dykgatyňyza ýetirýärin!
Şondan soň, ýaňky synçy oňaýsyz ýagdaýa düşüp, kellesini tutup oturyberipdir.
Stradiwariniň skripkasy
Bir gezek konsert gutarandan soň, Paganininiň muşdaklarynyň biri onuň ýanyna baryp şeýle diýipdir:
– Maestro, men hemişe siziň ýanyňyzda bolmak üçin buýran işiňiziň ählisini etmäge taýýar! – diýipdir.
– Beýle bolsa, siziň Stradiwariniň skripkasy bolmagyňyz gerek – diýip, Paganini jogap beripdir.
Toplan Gülzada Çaryýewa,
Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli
konserwatoriýasynyň ýanyndaky ýörite
sazçylyk mekdep-internatynyň okuwçysy.


text:
AŞGABAT, 27-nji iýun (TDH). Şu gün ýurdumyzda Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni giňden bellenildi.
Baýramçylyk dabaralary Aşgabadyň merkezinde, şahyryň adyny göterýän şaýoluň ugrunda ýerleşýän Magtymgulynyň ýadygärliginiň ýanynda başlandy. Bu ýerde öz eserlerinde Watanyny wasp eden akyldar şahyryň şygyr ussatlygyna we raýat edermenligine belent sarpanyň nyşany hökmünde gül goýmak dabarasy boldy.
Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy bellenilýän şu ýylda bu umumymilli baýramçylyk dabaralary aýratyn giň gerimi bilen tapawutlanýar. Häzirki wagtda Magtymgulynyň ady bütin dünýä bellidir. Onuň öçmejek eserleri bolsa dürli dillere neşir edilýär. Beýik şahyryň döreden goşgulary geçen döwürleriň meşhur edebiýat ussatlarynyň we filosoflarynyň eserleriniň hatarynda mynasyp orun eýeleýär, onuň döredijiligi dünýä medeniýetiniň altyn hazynasyna girdi. Türkmen halky beýik şahyra aýratyn sarpa goýýar hem-de bu goşa baýramy her ýyl dabaraly ýagdaýda belleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň watandaşlarymyza iberen Gutlagynda belleýşi ýaly, her ýylyň 27-nji iýunynda ýurdumyzyň Medeniýet we sungat işgärleriniň gününiň Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni bilen utgaşykly bellenilmeginiň uly manysy bardyr. Akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň Garaşsyz döwlet, erkinlik, ynsanperwerlik hakyndaky arzuw-islegleri bu gün ajaýyp döwrümizde hasyl boldy. Dana Pyragynyň çuňňur pähim-paýhasyna ýugrulan, kämil many-mazmunly goşgulary halky halal zähmete, belent maksatlara ruhlandyrmakda, ýaş nesilleri watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde möhüm ähmiýete eýedir diýlip, milli Liderimiziň Gutlagynda bellenilýär.
Bu gün şahyryň döredijiligine sarpa goýýan köp sanly adamlar Aşgabadyň beýik şahyryň heýkeli seleňläp oturan gözel künjegine ýygnandylar. Ilki bilen, ýadygärligiň etegine halkymyzyň bahasyna ýetip bolmajak mirasy — Magtymguly Pyragynyň zehinine hem-de edebi mirasyna belent sarpanyň nyşany hökmünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ajaýyp gül dessesi goýulýar. Soňra ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, paýtagtymyzyň häkimliginiň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ylym we medeniýet işgärleri, hormatly ýaşulular, talyp ýaşlar gül desselerini goýýarlar.
Magtymgulynyň ýadygärliginiň töwereginde emele gelen ajaýyp halyny ýatladýan gül desseleri türkmeniň beýik ogluna halkyň söýgüsiniň we belent sarpasynyň, şeýle hem öz eserleri bilen türkmenistanlylaryň dürli nesillerini jebisleşdiren şahyra çuňňur hoşallygyň beýanydyr.
Ençeme asyrlardan soňra hem Magtymgulynyň öz döredijiliginde beýan eden beýik taglymlary, onuň Watanyna bolan çäksiz buýsanjy Türkmenistanda ýaşaýan adamlar üçin hem, beýleki döwletlerde ýaşaýan raýatlar üçin hem ýakyndyr we düşnüklidir. Beýik zehin üçin serhet ýokdur, ol döwre we aradaşlyklara garamazdan, ynsan kalbyny tolgundyrmaga ukyplydyr. Bu ajaýyp baýramçylygyň kalplary ýagtylandyrýan öwüşginleri ajaýyp Watanymyzyň durmuşyny baýlaşdyrýar, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe täze üstünliklere we ýeňişlere ruhlandyrýar.
“Kalba ynam, köňle ylham berýär medeniýet” diýen şygar bilen ýaýbaňlanan köpöwüşginli çykyşlara belli türkmen artistleri, estrada aýdymçylary gatnaşdylar. Köp sanly tomaşaçylar çykyşlary joşgunly el çarpyşmalar bilen garşyladylar, olaryň her birinde halkymyzyň özboluşly däp-dessurlary çeper beýanyny tapdy. Konsert maksatnamasynda gadymy dessanlar we häzirki zaman aýdymlary, paýtagtymyzyň tans toparlarynyň çykyşlary sazlaşykly utgaşdy.
Magtymgulynyň belent pähim-paýhasyndan dörän ajaýyp goşgular halkymyzyň hasyl bolan köpasyrlyk arzuw-hyýallarynyň senasy hökmünde ýaňlandy, gadymdan bäri türkmenleriň milli ruhunyň sütünini düzýän ajaýyp döredijilik ýörelgeleriniň waspyna öwrüldi.
Şeýle hem şu gün ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň merkezlerinde Magtymguly Pyragynyň ýadygärliklerine gül goýmak dabaralary geçirildi. Dabaralaryň çäklerinde döredijilik duşuşyklary we şygryýet agşamlary guraldy.


text:
Türkmenistana 2001-nji ýyldan bäri “Caterpillar” kompaniýasynyň 2 müňden gowrak CAT markaly ýol-gurluşyk we ýer gazýan tehnikalary getirildi. Tehnikalar Germaniýanyň “Zeppelin GmbH” konserni tarapyndan iberildi.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň resmi sahypasynda çarşenbe güni habar berlişi ýaly, konserniň Türkmenistandaky wekilleri “Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň işewürligi we halkara hyzmatdaşlygy ösdürmekdäki orny” atly halkara onlaýn konferensiýasynyň dowamynda bu barada bellediler.
Habarda bellenilişi ýaly, “Zeppelin GmbH” kompaniýasy bilen hyzmatdaşlykda köp sanly taslamalar durmuşa geçirildi. Olaryň arasynda sebitde ekologiki ýagdaýyň gowulaşmagyna goşant goşmak üçin döredilen “Altyn Asyr” emeli köli hem bar.
1925-nji ýylda esaslandyrylan “Caterpillar” gurluşyk we magdan enjamlaryny, dizel we gaz hereketlendirijilerini, senagatda peýdalanylýan gaz turbinalaryny we dizel-elektrik lokomotiwlerini öndürmek boýunça dünýäde öňdebaryjy kompaniýadyr.
“Zeppelin Türkmenistan JV” hojalyk jemgyýeti Türkmenistanda “Caterpillar” kompaniýasynyň ýol-gurluşyk enjamlary boýunça resmi dileridir. “Zeppelin Türkmenistan” nemes “Zeppelin GmbH” konserniniň bir bölegidir.


text:
Her bir milletiň milli häsiýetini aýan etmek hem onuň aýratynlyklaryny başgalara görkezmek dörediji adamdan uly jogapkärçiligi talap edýär. Sebäbi bu agyr wezipe, şeýle hem ynjyk mesele. Geçen asyryň ortalarynda, ýazyjy Naryman Jumaýew bu möhüm işe batyrlyk edip girişdi.
Eser 60-njy ýyllarda peýda boldy.
Ýuwaş gelin
Ýaş maşgala Selbi obanyň çetinde oturan bir ümsüm howla gelin bolup düşýär. Ol köneçil maşgala, diňe bir adamyň agzyna garap ýaşap gelýär. Bu maşgala düşen ýaş gelin Selbi özüniň ynsan şekilli ýaşamagyna päsgel berýän meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolup, köp oýlanýar. Ýan ýoldaşy hem söýüp göwün beren ýigidi Jemşidi synlaýar. Ahyrynda şeýle göreşe hötde gelmegi ýüregine düwýär.
Selbiniň gaýyny Şamyrat aga köne möwrit adam, ýöne erk-ygtyýaryny halys könä aldyran, dogmatiki kejeňek däl.
Ol mert, kişi zähmetine mätäçligi ýok, ynsaby arassa. Ýöne uly durmuşdan üzülip, bir çetde galypdyr. Eýsem onuň şol durmuşa garaýşy bilen ylalaşyp, öz göwün-islegiň, özgerýän durmuşyň talaplarynyň garşysyna gitmek bolarmy? Seniň agyz-burnuňy baglan, dil-agyzsyz gury sana öwren köne düzgün bilen uýgunlaşmak mümkinmi? Ýa hemme gep-gürrüňleri, dawany taşlap, bu ýerden başyňy alyp çykmalymy?
Göreş
Bu göreşde Selbi ýeke däl, onuň ýan ýoldaşy Jemşit az-kem köneçilligi halasa-da, aslynda aýdyňrak hem açyk durmuşda ýaşamak isleýär. Şol wagtyň özünde ol gaýynynyň öýüne barmagy we gaýrylary namys bilýär. Ýöne onuň Selbä bolan hormaty uly.
Selbi Şamyrat agalara gelin bolup gelenden soň, köne howluda täze öwüşgin başlanýar. Ýöne Şamyrat aga hele-müçe özgerişe ýan berjek adam däl. Onuň aňynda erkek kişiniň sözi ýeke bolmaly, başgalara, aýratyn-da aýallara gulak asman, diňe öz diýeniň bilen hereket etmeli diýen düşünje ýaşaýar. Ine, onuň gelni Selbiniň dokan ajaýyp halysyna hem şol halynyň ýüzüne çitilen “Söýgi ýeňer” diýen sözlere garaýşy.
«…"Söýgi ýeňer". Heý, şeýle söz eşiden adam barmy? Söýgi – pälwanmy ýa-da dawaçymy? Söýgi salyhatly adamyň agzajak sözümi näme? Bu söz azgynyň: heleýbazyň, lolynyň, däliniň aýtjak sözi.»
Gaýyny eline gylyç alyp, bu hala topulanda, Selbi öz döreden senedini, gol azabyny parçalatmazlyk üçin aýaga galýar. Ol gorkmaýar hem yza çekilmeýär.
Bu jygba-jygly pursady ýazyjy şeýle beýan edýär.
«Bu egri gylyç, bu gaba telpek, bu çola howly, bu ýaşmak Selbiniň göz öňünde öňki syrly güýjüni ýitiren ýaly boldy. Ýüreginde emele gelen bir duýgy ony öz erkine goýman, “aýt dogryňy, häzir aýny wagty” diýip, böwrüne dürtýän ýalydy.
Ol:
– Ata-babalar gylyjy şeýle ulanypmyka? – diýenini duýman galdy.»
Şamyrat aga-da halys duýgusyz, dogmatiki göwre däl. Olam oýlanýar, ar-namysa düşünýär. “Namartlyk! Ýykylany sançmak?! Ata-babanyň watan goran gylyjy bilen haly çapmak. Gelniňden, ýanyňda jyňkyny çykarmaga milt etmejek ejizje aýaljykdan gyjalat eşitmek?”
Selbiniň häsiýeti şeýle ýiti psihologiki göreşlerde taplanýar.
Garaýyşlar
Şol wagtlar esere iki dürli baha berildi.
Bir topar edebiýatçy Selbi obrazyny köne pikirleriň, möwritini ötüren däp-dessurlaryň garşysyna göreşiji gahryman hasap etdi hem onuň parahatçylykly alyp barýan göreşine ýokary baha berdi.
Beýleki topar Selbi obrazynda iňňän çuňňur milliligi gördi. Ol gelin bolup baran öýüne wepaly maşgala. Öz söýgüsini hem nikasyny diňe göwün arzuwy ýa başgaça ýaşamak islegi üçin bozmak islemeýär. Gaýtam ony berkidýär hem nikanyň bozulmagyna ýol beräýjek näsazlygy parahat ýol bilen aradan aýyrmaga jan çekýär.
Şeýdip, ol öz maksat-niýetini hem baran ojagyny goraýar. Bu bolsa biziň halkymyzyň örän milli, hatda mukaddes däbi saýylýar. Şol ajaýyp däp Selbi obrazynda görkezilýär.
Ýuwaş gelniň şöhraty
Rus diline terjime edilen bu eser Bütinsoýuz okyjylary tarapyndan gowy garşylandy. Ol Moskwada çap edilýän “Družba narodow” žurnalynyň ýyllyk baýragyna mynasyp boldy. Sowet edebiýatyny öwreniji belli alym G. Lomidze “Ýuwaş gelin” barada “Literaturnaýa gazetada” ýörite makala bilen çykyş etdi.
Şondan soňra bu eser ýurtdan-ýurda, dilden dile aşyp; iňlis, nemes, ispan, polýak, ukrain, belorus, latyş, gazak, täjik we ençeme dillere terjime edildi. Türkmen edebiýatynda “Aýgytly ädim” bilen “Ýuwaş gelinden” başga hiç bir eser beýle giňişlige ýaýramandy.
Has soňrak “Ýuwaş gelin” esasynda adybir film döredildi.
Şol eseri döreden ýazyjy, ajaýyp ynan Naryman Jumaýewiň aradan çykanyna 3-nji awgustda 30 ýyl boldy.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde öňe sürlen pikirler awtoryň özüne degişlidir.


text:
Futbol boýunça Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysynyň Ahmet Agamyradowyň ýolbaşçylygynda 2022-nji ýylda geçiriljek Aziýa Kubogynyň saýlama tapgyrynyň duşuşyklaryna taýýarlygynyň çäginde paýtagtymyzda geçirilen okuw-türgenleşik ýygnanyşygy tamamlandy. Onuň dowamynda ýaşlar ýygyndymyz “Ahal” hem-de “Aşgabat” toparlary bilen ýoldaşlyk duşuşyklaryny geçirdi.
Paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherçesiniň türgenleşik meýdanynda bir hepdeläp dowam eden okuw-türgenleşik ýygnanyşygyna milli ligalarymyzda çykyş edýän futbolçylaryň 23-siniň gözden geçirilendigini ýatldýarys. Ýurdumyzyň ýaşlar ýygyndysynyň ikinji okuw-türgenleşik ýygnanyşygy 16-21-nji awgust aralygynda paýtagtymyzda geçiriler.
Ýeri gelende bellesek, Aziýa Kubogy-2022-niň saýlama tapgyrynyň “F” toparçasynda Iordaniýanyň hem-de Palestinanyň ýygyndylary bilen bilelikde çykyş edýän ýaşlar ýygyndymyzyň duşuşyklary şu ýylyň oktýabr aýynda merkezleşdirilen (bir ýurtda) görnüşinde Iordaniýada geçiriler. Saýlama tapgyrynyň çäginde geçiriljek bäsleşigiň netijesinde 11 toparçanyň ýeňijisi bilen ikinji orny eýelän ýygyndylaryň iň gowy netije görkezenleriniň dördüsi yklym ýaryşynyň final tapgyrynda çykyş etmäge mümkinçilik alarlar.
Ýaşlar ýygyndy toparlarynyň (U23) gatnaşmagyndaky Aziýa Kubogynyň final tapgyry 2022-nji ýylyň 1-19-njy iýuny aralygynda Özbegistanda geçiriler.


text:
Anar Jaılǵanova: 25 jyl ishinde Qazaqstan Konstıtýtsııasy óziniń joǵary tıimdiligin kórsetti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy Anar Jaılǵanova qazaqstandyqtardy Konstıtýtsııa kúnimen quttyqtady, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Qurmetti dostar! Sizderdi Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy kúnimen quttyqtaımyn! Búgin biz jasampazdyq pen progrestiń berik kepili bolyp tabylatyn Ata Zańymyzdyń 25 jyldyǵyn atap ótýdemiz.
25 jyl ishinde Qazaqstan Konstıtýtsııasy óziniń joǵary tıimdiligin kórsetti, beıbitshilikti, kelisim men gúldenýdi, eldiń údemeli damýyn, qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń artýyn, jas jáne bolashaqqa umtylǵan memleketke degen senim men syılastyqtyń ósýin qamtamasyz etti.
Ata Zańymyzda azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýdy qalyptastyrýdyń negizgi aspektileri qamtyldy jáne Konstıtýtsııamyz qazaqstandyq memlekettiliktiń berik irgetasyna aınaldy.
Elimizdiń qoldanystaǵy Konstıtýtsııasy kóp jylǵy ujymdyq eńbektiń nátıjesi, onyń bastaýynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń eńbegi zor, Elbasy sol qıyn kezeńde aınalasynda mıllıondaǵan qazaqstandyqtardy biriktirip, Negizgi Zańnyń jobasyn ázirleý kezinde ıdeıalardyń generatory bola bildi.
Elbasynyń strategııalyq baǵytyn jalǵastyra otyryp, Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaev ortaq demokratııalyq qaǵıdattardy odan ári nyǵaıtýdy, el azamattarynyń quqyqtary men bostandyqtarynyń kepildikterin kúsheıtýdi qamtamasyz etýde.
Búgin biz elimizdiń Negizgi zańynyń erejelerin saqtaı otyryp, erkin eńbek etýge, beıbitshilik pen kelisimde ómir súrýge múmkindigimiz bar. Biz ultaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim men birlikke negizdelgen Táýelsizdik jyldarynda qol jetkizilgen jetistikterdi maqtan tutamyz.
Barsha qazaqstandyqtardyń otbasyna densaýlyq, bereke-birlik tileımin! Elimiz órkendeı bersin!»- dep jazdy Anar Jaılǵanova áleýmettik jelidegi óziniń jeke paraqshasynda.
- Kiltin alyp qoıǵan: SQO turǵyny taksıdiń mas júrgizýshisin ustap berdi
- Elordada Qajymuqan Muńaıtpasulyna eskertkish ornatyldy
- Buqtyrmada 200 keli balyq aýlaǵan brakonerler ustaldy
- Óskemende kóligine esirtki tyǵyp, saýdalaǵan 38 jastaǵy er adam ustaldy
- Túrkistan polıtseıleri el aýmaǵyna zańsyz kirgen shetel azamatyn ustady
- Atyraýda zańsyz balyq aýlaǵan brakonerler 5,4 mln teńge aıyppul tóleıdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Tokıo-2020: Qamshybek Qońqabaev fınalǵa shyǵa almady
TOKIO. QazAqparat - Tokıo Olımpıadasynda qazaqstandyq Qamshybek Qońqabaev (91 keliden joǵary) jartylaı fınalda AQSh boksshysy Rıchard Torrezben qolǵap túıistirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgingi jekpe-jektiń birinshi raýndynda amerıkalyq boksshynyń basymdyǵy ańǵaryldy. Ekinshi raýndta Qamshybek alǵa umtylyp, qarsylasyna biraz soqqy jumsady. Dese de sońǵy sátte nokdaýn alyp qaldy. Úshinshi raýndta Qamshybektiń jaraqat alyp qalýyna baılanysty jarys toqtatyldy. Fınalǵa Rıchard Torrez shyqty.
Qazaqstandyq boksshy budan buryn mysyrlyq ıÝsrı Rezk Mustafa Hafez ben reseılik Ivan Verıasovty jeńdi.
Endi qarsylasy - Rıchard Torrez 1999 jyly 1 maýsymda dúnıege kelgen. Qazirge deıin áýesqoı boksta 60 jekpe-jek ótkizip, onyń 51-de jeńiske jetti. 2016 jyly jastar arasyndaǵy álem chempıonatynda qola júldeger atandy. Al 2019 jyly Panamerıkan oıyndarynda da dál sol jetistigin qaıtalady. 2019 jylǵy álem chempıonatynda ol shırek fınalda qarsylasyna nokaýtpen utyldy. Ázirge basqa qol jetkizgen tabystary joq.
Atalǵan salmaqta ózbekstandyq Bahodır Jalolov jartylaı fınalda ulybrıtanııalyq Freızer Klarkty jeńip, fınalǵa joldama aldy.
Eske salsaq, bıylǵy Olımpıadaǵa erler quramasynan 8 sportshy bardy. Olardyń arasynan Qamshybekten ózge Sáken Bıbosynov (52 keli) 5 tamyzda jartylaı fınal oıynyn ótkizedi.
- Qazaqstandyq tennısshiler Máskeýde Kreml kýbogynda baq synaıdy
- Boks: Álemniń burynǵy chempıony qarsylasynyń qabyrǵasyn syndyrdy
- Tennısten Indıan-Ýells týrnıriniń fınaly: Rybakına juptyq synda jeńilip qaldy
- Fýtboldan Qazaqstan chempıonaty: «Qaırat» syrt alańda «Aqtóbeni» jeńdi
- 2021-2022 maýsymyndaǵy fýtzaldan QR chempıonatynyń kúntizbesi jarııalandy
- Elordada Qajymuqan Muńaıtpasulyna eskertkish ornatyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Wagyz-nesihat çäresi
06.07.2021
Golaýda Baýramaly etrabynyň Ýalkym, Merw geňeşliklerinde Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň deputatlarynyň etrap häkimliginiň orunbasarlarynyň, edara-kärhanalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmaklarynda «Administratiw önümçilik hakynda» Türkmenistanyň beýleki hereket edýän kanunlaryny giňişleýin düşündirmek boýunça wagyz-nesihat çäresi geçirildi.
Çärede welaýat häkimliginiň umumy bölüminiň müdiri Baýmuhammet Berkeliýew, welaýat kazyýetiniň şikaýatlar we arzalar bölüminiň müdiri Jora Durdalyýew we beýlekiler çykyş etdiler. Olar öz çykyşlarynda, ilki bilen, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň saýasynda halkymyzyň bagtyýar, eşretli durmuşda ýaşaýandygy barada buýsanç bilen belläp geçdiler. Şeýle-de, «Administratiw önümçilik hakynda» Türkmenistanyň beýleki hereket edýän kanunlaryny çärä gatnaşyjylara giňişleýin düşündirdiler.
Çäräniň dowamynda il-günümizi baky bagtyýarlyk zamanasyna ýetiren Arkadag Prezidentimiziň adyna alkyşly sözler belentden ýaňlandy.
***
Şeýle wagyz-nesihat çäresi Türkmengala etrap häkimliginde we şu etrabyň Täze dünýä geňeşliginde, şeýle-de, Sakarçäge etrabynyň Garaýap, Hojadepe geňeşliklerinde hem geçirildi.
Aýparça AKYMOWA.
«Maru — şahu jahan».
SURATDA: çäreden pursat.
Surata düşüren Azym ŞEKEROW.


text:
SUW HOJALYK MESELELERI BOÝUNÇA BILELIKDÄKI TÜRKMEN-ÖZBEK HÖKÜMETARA TOPARYNYŇ BIRINJI MEJLISI GEÇIRILDI
2021-nji ýylyň 13-nji sentýabrynda Daşkent şäherinde Suw hojalyk meseleleri boýunça bilelikdäki türkmen-özbek hökümetara toparynyň birinji mejlisi geçirildi.
Hökümetara toparynyň mejlisinde türkmen tarapyna Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary E.Orazgeldiýew, özbek tarapyna Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň orunbasary Ş.Ganiýew başlyklyk etdiler.
Mejlisiň barşynda suw hojalyk desgalaryny ulanmak we Amyderýanyň suw serişdelerinden peýdalanmak boýunça hyzmatdaşlygyň alnyp barlyşy, şeýle hem iki ýurduň çäklerindäki suw hojalyk desgalarynyň ulanylyşy bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Suw hojalyk ulgamynda ikitaraplaýyn we sebitleýin hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi boýunça pikir alşyldy. Şunuň bilen baglylykda, sebitleýin hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginde Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň, Suw hojalyk meseleleri baradaky döwletara utgaşdyryjy toparynyň we Durnukly ösüş baradaky döwletara toparynyň hem-de olaryň düzüm bölümleriniň uly ähmiýetiniň bardygy aýratyn bellenildi.
Mundan başga-da suw hojalyk ulgamyndaky ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça meselelere seredilip geçildi. Bu ugurda mejlise gatnaşyjylar suw serişdelerinden rejeli peýdalanmak, täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, şor-zeý hem-de zyňyndy suwlaryndan gaýtadan peýdalanmak ulgamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taslamalaryny we maksatnamalaryny işläp düzmek hem-de olary durmuşa geçirmek boýunça degişli çäreleri amala aşyrmaga taýýardyklaryny nygtadylar.
Mejlisiň ahyrynda taraplar Suw hojalyk meseleleri boýunça bilelikdäki türkmen-özbek hökümetara toparynyň birinji mejlisiniň Teswirnamasyna gol çekdiler.


text:
Fransiýaly ýeňil atletikaçy Saşa Žoýa ýetginjekleriň arasynda dünýä çempionatynda 110 m aralyga päsgelçilikli ylgamakda ýetginjekleriň dünýä rekordyny goýdy. Ýaryşlar Naýrobide geçirilýär diýip, TASS habar berýär.
19 ýaşly ylgawçynyň netijesi 12,72 sekunt boldy, ol bir gün öň goýan rekordyny (12,93) täzeledi. Şonda ol karýerasynda ilkinji gezek 13 sekuntdan çykdy.
Fransiýaly türgen bu aralygy ulularyň dünýä rekordyndan (12,80) hem çalt geçdi, ýöne päsgelçilikleriň beýikliginiň tapawutlydygy sebäpli, bu rekord ulularyň arasynda dünýä derejesinde tassyklanmaz.
Žoýa 2021-nji ýylda Tallinde geçirilen ýetginjekleriň Ýewropa çempionatynyň hem ýeňijisidir. Naýrobidäki ýaryşlar 22-nji awgustda tamamlanar.


text:
Markoz Alonso Zea anna güni Nýu-Ýork ştatyndaky öýünde tussag edilenden soň, özüniň bigünädigini aýtdy. Ol daşary ýurtda adam öldürmek baradaky dildüwşikde, terrorçylara goldaw bermäge synanyşykda we adalatyň dabaralanmagyna päsgel bermekde aýyplandy.
Resmiler Zeanyň derňelýändigini bilenden soň, öz kompýuterindäki maglumatlary bozmaga çalşandygyny aýtdylar.
Birleşen Ştatlaryň prokurory Loretta Linç: "Birleşen Ştatlarda doglandygyna we kemala gelendigine garamazdan, Zeanyň öz ýurduna dönüklik edendigi, Ýemene gidip, terror gurmasyna goşulyp, adam öldürmekçi bolandygy aýdylýar» diýdi.


text:
Meşhur aktrisa Angelina Jolieniň täze filminiň ekranlarda görkeziljek wagty belli boldy.
“Deňziň kenarynda” atly bu filmiň premýerasy, ýagny köpçülige görkeziliş dabarasy 13-nji noýabyrda geçiriler.
Gürrüňi edilýän filmde Joile adamysy Brad Pitt bilen bilelikde baş rollary ýerine ýetirýärler.
Filmde geçen asyryň 70-nji ýyllarynda bolup geçen waka şekillendirilýär.
Bu filmde amerikaly bir ýazyjy öz aýaly bilen bilelikde Fransiýa gidýär. Olaryň aragatnaşyklary dartgynly bolany sebäpli, bu sapar olaryň maşgala durmuşlaryny halas etmäge gönükdirilen sapar bolup durýar.
“Bu film bir tarapdan ýitgiler sebäpli gowşan, beýleki bir tarapdan bolsa, söýginiň güýji bilen örän berk synaglardan üstün çykan gatnaşyklar hakyndadyr. Bu derdiňe nähili çäre tapmak, nähili gowulaşmak we öz täleýiňe gujak açmak hakyndaky hekaýadyr” diýip, Jolie belleýär.
Jolie we Pittiň Fransiýada jaýy bolup, olar tomus aýlaryny şol jaýda geçirýärler. Şol sebäpden olar fransuz medeniýeti we ýaşaýyşy bilen ýakyndan tanyşdyrlar.


text:
Türk polisiýasy «Yslam döwleti» toparynyň güman edilýän üç agzasyny, şol sanda 13-nji noýabrda Parižde geçirilen hüjümleri gurnamak bilen ilteşikli bolmakda aýyplanan belgiýa raýatyny tussag etdi.
Resmiler belgiýaly, marokko asylly Ahmet Dahmaniniň 21-nji noýabrda, Antalýada bir kaşaň otelde tutulandygyny aýdýarlar. Beýleki iki erkek, aýdylmagyna görä ikisi hem siriýaly, şol ýeriň golaýynda tutulypdyr.
Siriýalylar Dahmanä serhetden geçip, Siriýa gelmäge kömekleşmek üçin iberilmekde güman edilýär.
Türk häkimiýetleri şu hepdäniň başynda YD bilen ilteşikli diýip güman edilýän sekiz marokkolyny deportasiýa etdi.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
COVID-19 PANDEMIÝASY DÖWRÜNDE “ARTYK ÖLÜMLERIŇ” SANYNA GÖZEGÇILIK
COVID-19 pandemiýasy dünýäniň hemme ýurtlaryna diýen ýaly ýaýrady we millionlarça adamyň ölümine sebäp boldy. Pandemiýa başlaly bäri, birnäçe ýurtlar wirus sebäpli ýogalan adamlaryň statistikasyny gündelik paýlaşyp gelýärler. Resmi sanlara görä, bu günki güne çenli koronawirus sebäpli ölen adamlaryň sany 3 million 773 müňe ýetdi, ýöne "The Economist" žurnalynyň hasaplaryna görä, bu san 7-13 milliona ýakyn bolup biler.
Bu netijä gelmek üçin, "The Economist" žurnalynyň gözlegçileri birnäçe ýurtlardaky "artyk ölümleri" (adaty ýagdaýlarda hasaba alynýan ölümler bilen krizisiň dowamyndaky ölümleriň aratapawudy) hasapladylar we netijelerini Maý aýynyň 11-nde çap eden "Tracking covid-19 excess deaths across countries" atly hasabatlarynda beýan etdiler. Bu ýerdäki sanlar 2020-nji ýylyň ýanwar aýyndan 2021-nji ýylyň maý aýynyň 11-ne çenli döwri öz içine alýar.
Gözlegçiler artyk ölümleriň sanyny hasaplamak üçin, ilki bilen dürli ýurtlarda soňky ýyllaryň içinde ýyllyk we hepdelik ölümleriň sanyna seretdiler we bu sanlary pandemiýa başlaly bäri hemme sebäplere görä ýogalan adamlaryň umumy sany bilen deňeşdirdiler. Meselem, A ýurtda her ýyl ortaça 1000 adam aradan çykýan bolsa we pandemiýa başlaly bäri 1 ýylyň dowamynda 1500 adam ýogalan bolsa, diýmek şo ýurtda adaty döwürde ölýän adamlaryň ortaça sanyndan 500 artyk adam aradan çykypdyr. Iň soňunda, şo artyk çykan 500 ölümi hökümetleriň resmi şekilde aýan eden koronawirus ölümleriniň sany bilen deňeşdirdiler.
Netijeler nähili?
↪ Dünýäniň ýurtlarynyň aglabasynda COVID-19 pandemiýasy başlaly bäri "artyk ölenleriň" sany hökümetleriň resmi şekilde aýan eden koronawirus ölümlerinden has ýokary.
↪ Ýokary-girdejili ýurtlarda "artyk ölümleriň" sany resmi koronawirus ölümleri bilen kän tapawutly bolmasa hem, orta we pes-girdejili ýurtlarda bu tapawut örän ýokary.
↪ Ösen we orta-girdejili ýurtlaryň köpüsinde "artyk ölümleriň" sany çap edilen, emma Afrika we Aziýadaky pes-girdejili ösmedik ýurtlarda bu sanlar hiç-hili çap edilmedik.
↪ Ösmedik ýurtlardaky beýle uly tapawudyň bir sebäbi, ol ýurtlardaky koronawirus barlaglaryny geçirmek infrastrukturalarynyň pes bolmagydyr. Meselem, adam ölmezinden öň koronawirus testinden geçip, netijesi pozitiw çykmadyk bolsa, onda birnäçe ýurtlaryň resmi sanlarynda ol şahsyýet koronawirus sebäpli öldi diýip hasaplanmaýar.
Sebitimizdäki ýagdaýlara syn
Goňşy ýurtlara seredenimizde, pandemiýa başlaly bäri, ortaça bolmalysyndan artyk ölen adamlaryň sany koronawirus sebäpli ölenleriň resmi sanyndan birnäçe esse ýokarydyr. Bular hakynda has giňişleýin öwrenmek üçin aşakdaky tablisa seredip bilersiňiz:
Tablisada görşümiz ýaly, Özbegistanda koronawirus sebäpli ýogalanlaryň resmi sany 600 we artyk ölenleriň sany ondan 35.9 esse ýokary. Beýleki ýurtlarda hem şolbir tendensiýany görmek bolýar. Meselem, Täjigistandaky tapawut 96.8 esse, Gyrgyzystanyňky 5.8, Gazagystanyňky 12, Gruziýanyňky 1.9 we Russiýanyňky 5.1 esse ýokary. Türkmenistanda resmi taýdan koronawirus sebäpli ýogalanlaryň sany näbelli bolup galýar we gynansakda artyk ölümleriň sany barada hiç hili maglumat berilmeýär. Ýöne bulara garamazdan, käbir garaşsyz çeşmeleriň habar bermeklerine görä, Türkmenistanda bu günki güne çenli koronawirus sebäpli ýogalanlaryň sany azyndan 208 adamdan ybarat.
Türkmençe СOVID-19 bilen baglanyşykly ylmy maglumatlary okasyň gelýärmi? Onda şu bölümimize aýlan: KORONAWIRUS BILEN BAGLY ÝAGDAÝLARA SYN WE SAGLYK HABARLARY
- 274 gezek okalan