text:
Aşgabatda “Ylym we bilim täze galkynyş eýýamynda” at bilen Halkara ylmy konferensiýa hem halkara sergi öz işine başlady. Oňa gatnaşyjylara ýollan ýüzlenmesinde Türkmenistanyň prezidenti: “Biziň şu gün esasy maksatlarymyzyň biri ösüşiň täze belentliklerine tarap ýolda esasy daýanç hökmünde ylmy we bilimi kämilleşdirmek” diýdi.
Döwlet baştutany öz ýüzlenmesinde ylmy, bilimi ösdürmek, ýokary hünärli kadrlary ýetişdirmek üçin döwlet tarapyndan ägirt uly serişdeleriñ goýberilýändigini, bu ugurdan ösüşi dünýä ylym-bilim sistemasy bilen berk aragatnaşykda görýändigini belläpdir. Türkmenistanyň bilim sistemasynda nähili öňegidişlikler hem çözülmeli meseleler bar? Öňegidişlikler we çözülmeli meseleler
Türkmenistanyň prezidentiniň ýüzlenmesinde bellemegine görä, ulanmaga berilýän täze okuw jaýlary iň soňky häzirki zaman tehnikasy, tehnologiýalary bilen üpjün edilipdir, internete birikdirilipdir. Aşgabatly mugallym paýtagtyň mekdeplerinde hakykatdan-da internetiň işleýändigini, öň halkara guramalaryň merkezlerindäki internetden peýdalanmaga barýan okuwçylaryň sanynyň indi gaty azalandygyny, öz okaýan mekdeplerinde internetden peýdalanýandyklaryny aýtdy.
Lebapdaky habarçymyz Osman Hallyýew şeýle diýdi: “Welaýat merkezinde täze gurlan mekdepleriň hemmesinde diýen ýaly internet işläp dur. Şol mekdepleriň ählisi bilim bermegiň häzirki zaman tehnologiýasy, multimediýa tehnologiýasy bilen enjamlaşdyrylypdyr. Täze usullar bilen bilim bermek üçin ähli mümkinçilikler döredilen şol mekdeplerde”.
“Internetiň mekdeplere barmagy bilim ugrundaky ähli problemanyň çözülendigini aňlatmaýar. Häkimiýetler bilim sistemasynda reformalar barasynda gürrüň
Internetiň mekdeplere barmagy bilim ugrundaky ähli problemanyň çözülendigini aňlatmaýar.
edýärler. Emma mugallymlar Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň goşgularyny okuwçylara öwredýärler, okuw kitaplary onuň sitatalaryndan doly. Täze galkynyş hem düýpli reformalar barada gürrüň ediljek bolsa, şu meselelere baş galdyrmak, oňa ýaňadan seretmek gerek” diýip, aşgabatly mugallym nygtady.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy bu barasynda şeýle diýdi: “Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy pylan zat barasynda pylan diýipdir diýip, 10-15 sitata bar taryh, jemgyýeti öwreniş, edebiýat kitaplarynda-da, türkmen dilinden okuw kitaplarynda-da. S.Türkmenbaşynyň goşgularyndan bölekler bar, döredijiligi aýrylmandyr mekdeplerden.”
“Her bir okuw kitaby S.Nyýazowyň suraty bilen açylýar. Okuw kitaplary Bilim ministrligi tarapyndan bäş ýyllyk möhlet bilen synag kitaby hökmünde çap edilýär, olaryň mazmuny hem poligrafiýa taýdan hili gaty pes” diýip, aşgabatly mugallym aýtdy. Onuň sözlerine görä, beýleki ýurtlaryň kämil okuw kitaplaryndan terjime etseler, ony biraz öz şertlerimize ýakynlaşdyrsalar, häzirki ýaly bulaşyklyklar, ýalňyşlyklar köp bolmazdy.
G.Berdimuhamedow Aşgabatda geçýän Foruma gatnaşyjylara ýüzlenmesinde ýene şeýle ýazýar: “…Aşgabatda, beýleki şäherlerde we obalarda orta mekdepleriň, ýokary okuw jaýlarynyň gurluşygy, ýokary mekdeplerde täze fakultetleriň açylmagy, studentleriň sanynyň artmagy, dürli programmalaryň we proýektleriň durmuşa geçirilmegi biziň tagallalarymyzyň göze görnüp duran ajaýyp miweleridir.”
Ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň sözlerine görä, diňe täze mekdep binalary göz öňüňde tutulýan bolsa, ýüzlenmede aýdylýan dogry. Ýene-de bir zat: “Käbir fakultetler açyldy, hindi dili fakulteti açyldy, meselem, Diller institutynda. Transport institutynda-da käbir fakultetler ýa-da fakultetiň bölümleri açylypdyr. Ýörite ýokary okuw jaýlary açylanok”.Studentleriň sany
Ýüzlenmede studentleriň sanynyň artýandygy barasynda-da aýdylypdyp. Ýöne resmi maglumata görä, şu ýyl ýurduň ýokary okuw jaýlaryna kabul edilen studentleriň sany 4 200 töweregi. Bu ýerde çözülmeli uly problemalaryň bardygyna ýazyjy A.Bugaýew ünsi çekýär: “Geçen okuw ýylynda Türkmenistanda okuw jaýyny gutaran 115 000 adam. Indi öňki ýyllar gutaryp, okuwa girip bilmän ýörenleri hasap edeniňde, ýarym million adam şu wagt indi bilim almagyň höwesinde. Bolmanda iki-üç ýüz müň adam. Şondan dört müň adam ol bir gaty az. Ýurtda ýaşaýan adamlaryň bir prosentini okuwly etjek bolsak, her ýyl 24-30 müň adam almaly, şonda ýaşaýjylaryň bir prosentini okuwa aldygymyz bolýar her ýyl”.
Aşgabatly mugallym Türkmenistanyň ýokary mekdeplerini gutarýan ýaşlaryň bilim derejesiniň juda pesdigini, muňa-da okuw jaýlarynda bilime däl-de, jemgyýetçilik işlerine gatnaşyga uly üns berilmeginiň sebäp bolýandygyny aýtdy. Heniz Türkmenistanda bilim sistemasynda düýpli reformalar, gazanylan üstünlikler barada gürrüň ederden irdigini, iň esasy zat - bar problemalary köpçülik bolup, habar serişdelerinde açyk maslahat etmegiň zerurdygyny, şonda oňyn çözgütleriň tapyljakdygyny, bu iş üçin syýasy reformalara-da girişmegiň gerekdigini aşgabatly gürrüňdeşimiz aýtdy.
Türkmenistanda täze asyryň başynda latyn elipbiýine geçilmegi bilen tutuş ýurt boýunça täze problemanyň dörändigini, oňa öňki prezident döwründe-de, häzirem baş galdyrylmandygyny hem galdyrylmaýandygyny ýazyjy Amanmyrat Bugaýew aýtdy: “Meniň çopan hasabym boýunça, bolmanda milletiň 60-70 prosenti okap, ýazyp bilenok, ýaşuly nesil. Şonuň bir aladasyny etmeli”.
G.Berdimuhamedowyň foruma gatnaşyjylara ýüzlenmesinde ýurduň her bir raýatynyň bagtly geljegiň hatyrasyna ýadaman zähmet çekmelidigi, öz bilim derejesini ýokarlandyrmagyň üstünde alada etmelidigi, hünär ussatlygyny kämilleşdirmelidigi bellendi.


c: text/html

text:
Ýewropanyň Futbol Geňeşi orsýetli futbol janköýerleriniň Polşadaky Ýewropa çempionatynyň barşynda bidüzgünçilikleri döredendikleri üçin, Orsýetiň Futbol Birleşigine jerime saldy.
Hususan-da, UEFA guramasy häzirlikçe Orsýetiň Futbol Birleşigine 150 müň dollar jerimi saldy we şeýle wakalaryň gaýtalanan halatynda indiki Ýewropa çempionatynyň barşynda Orsýetiň futbol komandasynyň 6 balyny kemeltmeginiň mümkindigini aýdyp, duýduryş berdi.
UEFA guramasynyň şeýle jerime salmagyna orsýetli futbol janköýerleriniň sişenbe günki ýaryşda Çehiýanyň garaýagyz oýunçysyny kemsidiji jynsparaz şygarlary gygyryşmaklary, şeýle hem stadiona ot zyňmaklary we stadionyň zalyndaky ofisiantlary ýençmekleri ýaly wakalar sebäp boldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Soňky ýyllarda Eýranda ýaşaýan türkmen aýdymçylary öz aýdym-saz toparlaryny döretdiler. Olar toýlarda we resmi dabaralarda çykyş edýärler.
Türkmensähraly bagşylar, merhum Nazarly Mehjubyny, Gazak Pangy, Durdy Törrigi, Arazmyrat Bahoşyny we Arazmyrat Aryhyny Türkmenistandaky we Owganystandaky türkmenler kän bir tanamaýarlar.
Türkmensährada köp diňlenýän estrada-pop aýdymçylary Kaka Atabaý, Kerim Farjad, Tahyr Akatabaý ýaly aýdymçylar entek, umuman, dünýä türkmenleriniň arasynda-da gowy tanalanok.
Emma Jelil Mahrohyň “Biwepa ýarym”, “Aýyrdylar”, “Merjenim” we “Toýdur“ ýaly aýdymlaryny Türkmensährada dürli ýaşlardaky adamlar söýýärler. Azatlyk Radiosy şu estrada-pop aýdymçysy Jelil Mahroh bilen söhbetdeşik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Jelil, Türkmensährada estrada-pop aýdymlarynyň ösüşi, aýdymçylaryň has ady bellileri hakynda gürrüň beräýseňiz?
Jelil Mahroh: Türkmensährada täze ýaş nesilden iň gowy pop aýdymlaryny aýdýanlaryň biri Bender Türkmen şäherinden Latif Sowgudyr. Şamak Wyždanynyň aýdymlary hem has gowy görülýär. Öňki nesilden bolsa Tahyr Atabaýyň we Kaka Atabaýyň atlaryny tutsa bolar.
Azadlyk Radiosy: Siziň özüňiz hem Türkmensähranyň estrada-pop aýdymçylaryndan biri. Biraz özüňiz hakynda-da gürrüň berseňiz?
Jelil Mahroh: Men [häzir] 41 ýaşymda we 30 ýyl bäri toýlarda saz çalýaryn, 20 ýyldan bäri hem öz studiýam bar. Türkmensährada näme aýdym çykýan bolsa, ol meniň elimden geçen. Men türkmen halk aýdymlarynyň, şeýle-de estrada-pop aýdymlarynyň kliplerini öz studiýamda döredýärin.
Häzir biz öz “Küştdepdimizi” PMC kanalyna hödürlemekçi. Ýaşlara türkmeniň donuny we telpegini geýdirip, bir klipi ýazga geçirdik. Biz bu klipde elektro dutar hem çaldyryp, wideo ýazga geçirip, ony PMC ýa-da “Kral” ýaly türk aýdym-saz kanallaryna bermekçi. Türkmensähranyň türkmen aýdymlary entek daşary ýurtlardaky teleýaýlymlarda efire berlenok. Biz bu işi ilkinji gezek etmekçi we ýene 20 günden degişli wideomyz çykýar.
Azatlyk Radiosy: Türkmensähraly pop aýdymçylary häýsy žanrlarda köp aýdym aýdýarlar?
Jelil Mahroh: Olar söýgi barada aýdýarlar. Toýlarda bolsa, tans edip bolar ýaly, şadyýan, şowhunly aýdymlary köp aýdylýar. Şu wagt bizde güýçli aýdymçylar bar. Biziň saz sungatymyz ösen. Hatda pars doganlarymyzyň toýlarynda hem türkmenler çykyş edýärler we [toý] aýdym-sazlaryny çalýarlar.
Sebäbi türkmenler türk aýdymlaryny olaryň özleri ýaly aýdýarlar. Arap we beýleki dillerdäki aýdymlara hem türkmen aýdymçylarynyň dilleri gowy barýar. Parslar entek biziň deňimize ýetjek bolsalar, köp işleri etmeli. Emma bizde öz hünärimizi görkezmäge mümkinçilik ýok.
Bizi diňe ýurduň çäginde tanaýarlar. Daşary ýurtlarda bizi tanamaýarlar. Eger bizde mümkinçilik bolsa, biz öz sungatymyzy tanatmakçy. Bizi eger biri goldasa we diýse, siz klip çekiň, ony efire bereris diýse, onda biz eýýäm bu işi ederis. Emma bizi goldaýan adam ýok.
Azatlyk Radiosy: Siz öz çykarýan CD we DWD disk ýazgylaryňyzy satyp bilmeýärsiňizmi?
Jelil Mahroh: Biziň CD-lerimiz öý başynda [her öýde] bardyr. Türkmensähranyň her obasyna barsaňyz, Şamagyň we Jeliliň CD-leri bardyr. Ildeşlerimiz bizi gowy sylaýarlar we goldaýarlar. Emma biziň öz CD-lerimizi daşary ýurtlardaky türkmenlere ibermäge mümkinçiligimiz ýok we [muny ýola goýmagy] başarmaýarys. Ýogsam, Türkmensähranyň öz içinde CD-lerimizi ýaýratdyk. Emma daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmen doganlarymyza ibermek mümkinçiligmiz ýok.
Azatlyk Radiosy: Günbatar ýurtlarynda “Hip-Hop” ýa-da “Rap” ýaly täze stiller häzir meşhur. Täze aýdym-saz stilleri Türkmensährada nähili garşylanýar?
Jelil Mahroh: Rap Türkmensährada türkmen dilinde ýok. Beýle aýdymlar pars dilinde bar we toýlarda hem aýdylýar. Emma türkmen dilinde beýle aýdymlary halamaýarlar. Bu taýda klassyk halk aýdymlaryny köp söýýärler we gowy diňleýärler.
Gürgen radiosynda hem meniň aýdymlarym birnäçe gezek efire gitdi we meniň bilen söhbtdeşlik hem geçirdiler. Meniň ene-ata baradaky aýdan aýdymym hem bar. Biz olary daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmenlere hem iberip bileris.
Jelil Mahrohyň aýdymlaryny diňlemek üçin aşaky düwmä basyň:


text:
Düýn Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhammedow bilen Türkmenistana sapar edýän Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýuşenko Lebap welaýatynda birnäçe täze obýektleriň açylyş we düýbüniň tutulyş dabarasyna gatnaşdylar.
Hususan-da, iki ýurduň döwlet liderleri Lebap welaýatynyň günortasynda ukrainaly spesialistler tarapyndan Amyderýanyň üstünden guruljak awtomobil köprüsiniň gurluşygynyň düýbüniň tutulyş, şeýle hem şol ýerde ukrain gurluşykçylary tarapyndan täze gurlan demirýol köprüsiniň açylyş dabaralaryna gatnaşdylar.
Demirýol köprüsiniň açylyş dabarasynda prezident Berdimuhammedow bilen prezident Ýuşenko ilkinjiler bolup ýörite poýezdde bu täze köprüni kesip geçdiler. Ondan soň iki döwletiň liderleri köprüniň açylan ýerinden uzak bolmadyk ýerde täze guruljak sement zawodynyň düýbuniň tutulyş dabarasyna hem gatnaşdylar.


text:
Yragyň resmileri ýurduň demirgazygyndaky Mosul şäheriniň çetindäki harby baza edilen hüjümde azyndan 12 esgeriň ölendigini we 10-dan gowragynyň ýaralanandygyny habar berýärler.
“The Associated Press” habar gullugynyň Yragyň armiýasyna we polisiýasyna salgylanyp berýän maglumatyna görä, 17-nji aprelde bolan hüjüm janyndan geçen hüjümçiniň partladyjy serişdeler ýerleşdirilen ýük ulagy partladan mahaly başlapdyr.
Soňra ýaragly adamlaryň ot açmagy gürrüňi edilýän territoriýada ok atyşygyň döremegine sebäp bolupdyr. Şeýle-de “AP” habar gullugynyň maglumatynda sekiz söweşijiniň ölendigi habar berilýär.
Soňky aýlarda Mosulda ençeme hüjümler boldy. “Al-Kaýda” ilteşikli sünni söweşijiler bu hüjümleri amala aşyrmakda aýyplanýarlar.


text:
Amerikada prezidentlik kampaniýasy bu ýurtda geçen iň bir utançly saýlaw kampaniýasy boldy. Biri Orsýetiň awtokratynyň gabahat işlerine şäriklikde aýyplansa, Waşingtonyň elitasy Amerikada häkimiýet eýelerine garşy bir kandidaty Ak tama salmazlyk üçin dildüwşenlikde aýyplandy.
2016-njy ýylda ABŞ-nyň prezidenti Hillary Klinton bolarmy ýa onuň garşydaşy Donald Tramp? 1828-nji ýylda häkimiýet başyndaky Jon Kuinsi Adams hem öý hyzmatçysyny Orsýetiň patyşasyna – Aleksander I – jeleplige berenlikde aýyplanypdy. Onuň garşydaşy Andrew Jaksonyň tarapdarlary hem “hapa söwdalaşyk” bilen Jaksonyň dört ýyl ondan ozal prezidentikden mahrum edilendigini ileri sürdüler.
Birek-biregi garalamak 200 ýyldan gowrak bäri Amerikada prezidentlik saýlawlarynyň bir bölegi bolup durýar. 1800-nji ýylda geçen saýlawda Tomas Jeffersona garşy bir gazet ol saýlansa, “adam öldürmek, talaňçylyk, aýallary zorlamak, zyna, ýakyn garyndaşlar arasyndaky jynsy gatnaşyk açyk öwredilip, adaty zada öwrüler” diýip ýazdy.
Ýöne öňki senator we döwlet sekretary Klinton bilen gurply işewür Tramp arasynda kemsidiji sözlere, geçmişe degişli jynsy ahlaksyzlykda aýyplanmalara we iki dalaşgäriň birek-birege bolan ýigrenjine ýugrulan häzirki kampaniýa welin gylyk-häsiýete hüjüm etmegi esasy meselelerden ileri tutmakda iň pes derejelere ýetdi.
“Munuň Amerikanyň soňky döwür taryhynda iň bir hapa ýaryşdygyna jedel ýok. Munuň ýaly ýaryşy tapjak bolsaň, taryhymyzyň irki döwürlerine gitmeli” diýip, Amerikan uniwersitetiniň syýasy taryh boýunça professory Allan Laýtman aýdýar. Allan Laýtman saýlawlarda kimiň gazanjakdygy boýunça öňünden eden çaklamalary 1984-nji ýyldan bäri hemişe dogry bolup çykan adam.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan taryhçylaryň pikiriçe, kampaniýanyň beýle pes derejelere ýetmegine sebäp bolan Trampyň tertipsizlik bilen syýasy taýdan çalt ýokarylara dyrmaşandygy.
Ozal hiç haçan bir resmi wezipä saýlanmadyk Tramp turuwbaşdan gödek gürläp, syýasy edepliligi saklamady. Amerikanyň soňky döwür taryhynda beýle işleri eden prezidentlik kandidaty ýok.
Klintonyň, žurnalistleriň we tankytçylar toparynyň üstünden ýagdyran şahsy kemsidiji sözerinden daşgary ol, saýlanan halatynda, demokratik bäsdeşini türmä basmak bilen haýbat atdy, saýlawda ýeňilen ýagdaýynda kanuny netijeleri ykrar etjekdigini aýtmakdan boýun gaçyrdy.
“Men munça gödek, sylagsyz we edepsiz kandidaty ömrümde göremok. Bilşiňiz ýaly, Riçard Nikson ýaramazdy, ýöne bular gizlindi, syýasy gürrüňleriň bir bölegi däldi” diýip, taryhçy we prezident Jon F. Kennediniň köp alkyşa sezewar bolan terjimehalynyň awtory Robert Dallek aýdýar.
Trampyň Waşingtondaky adaty syýasaty üýtgetmäge ukyply daşardan gelen adam diýen şöhratyny hem artdyran edil şu stil. New York Times/CBS tarapyndan sentýabrda geçirilen pikir soraýyşa gatnaşanlaryň 48 prosentiniň garaýşyça “Waşingtonda işleriň ýola goýluşyna hakyky üýtgeşiklik getirip” biljek Tramp. Öňki prezidentiň aýaly, Birleşen Ştatlaryň senatory we döwlet sekretary Klinton barada muny aýdanlar 36 prosent.
Klinton berk hem çeýe syýasata ýat adam däl. Ýaňy golaýda onuň kampaniýasynda işleýän adamlaryň Trampyň geçirýän üýşmeleňlerinde gizlin prowokatorlardan peýdalanyp, nädip zorluk we garym-gatymlyk döredip bolar diýip, pikir alşandygy ýüze çykdy.
Klinton özüni bu zatlardan arassa hasaplasa-da, ol öwran-öwran Trampy ýurduň iň ýokary derejeli wezipesine mynasyp adam däl diýip suratlandyrmaga synanyşdy, aýratyn-da, onuň 2005-nji ýyla degişli bir wideoda aýallar baradaky kemsidiji sözlerini ulandy.
Dogry, kampaniýada immigrasiýa, salgyt syýasaty, milli howpsuzlyk ýaly möhüm meseleler-de agzalmadyk däl, ýöne Ak tam sebäpli Klinton bilen Trampyň arasynda barýan göreş saýlawçylaryň belli bir bölegi üçin iki kandidatyň gylyk-häsiýeti baradaky referenduma öwrüldi.
“Bu gaýduwsyzlyk bilen göreşilen, ýurduň ýüzbe-ýüz duran meseleleri barada aýdanyňda bolsa, meniň ömrümde, belki-de bu respublikanyň iki asyrlyk taryhynda bolan iň gynandyryjy saýlawlaryň biridir” diýip, Stanford uniwersitiniň amerikan taryhy boýunça professory Pulitzer baýragynyň eýesi Dawid Kennedi aýdýar.
Adaty Konwensiýalara ‘hormat ýok’
Rutgers uniwersitetinde taryh, žurnalizm we mediýa barlaglary boýunça professor Dawid Grinberg 8-nji noýabr saýlaw kampaniýasynda möhüm meseleler yza itildi diýilýän bilen ylalaşanok. Onuň pikiriçe, Tramp immigrasiýa baradaky berk tutumy we “günorta serhede uly diwar” çekmek wadasy bilen “meselerden güýç alýan” kandidat.
Grinberg häzirki ýagdaýy 1800-nji ýyldaky saýlaw bilen deňeşdirýär. Bu saýlawda Jefferson öz garşydaşy Jon Adamsy “gizlin germafroditik häsiýetlilikde, aýyplady, ýagny onda erkek adamda bolşy ýaly, ne güýç, ne berklik bar, ne-de bir aýal ýaly mähirlilik we duýgurlyk bar”.
“1800-nji ýylda ritorikanyň aşagynda hakyky meseleler ýatyrdy. Ýöne muňa garamazdan onuň şahsy forma alandygyny görmek kyn däldi. Amerikanlar ykdysadyýetiň haýsy görnüşini isleýändikleri, milli hökümetiň we azatlyklaryň haýsy görnüşini isleýändikleri şeýle hem möhüm daşary syýasy meseleler hakda çekişýärdiler” diýip, Grinberg aýdýar.
Ol Trampyň gaharly äheňi Amerikada prezidentlik saýlawlarynyň tutuş dowamynda hereket eden şu “inkär edişligiň güýçlenmegi” diýýär.
“Daşara degişli adamyň ritorikasy we tutumy bilen Waşingtondaky häkimiýet eýelerini parlatmaga gelen adam hökmünde ol adaty syýasy konwensiýalaryň hiç birini hormatlanok” diýip, Grinberk aýdýar.
Grinberg soňra hem: “Kandidatyň döwlet adamy ýaly hereket etmäge ähmiýet bermezligi gaty seýrek zat” diýip, sözüniň üstüne goşýar.
‘Myrtar aýal’ we Kremliň ‘oýnatgysy’
Klinton hem kampaniýanyň dowamynda Trampa garşy agyr hüjümlere geçdi. Bularyň has zabuny Trampyň aýallar baradaky kemsidiji sözlerine gönükdirilen hüjümler bolsa gerek.
Geçen otuz ýyllykda öz adamsy, öňki prezident Bill Klintonyň köp sanly syýasy we jynsy skandallaryny başdan geçiren syýasy weteran Klintone bu hüjümden saklanmak belki başardan däldir diýip, Dallek aýdýar.
Klinton kiber hüjümleri we Demokratik milli komitetiň şeýle hem Amerikanyň häzirki we öňki syýasy şahsyýetleriniň e-mailleriniň nyşana alynmagy barada hem Trampa az zarba urmady. Demokratik partiýany kyn ýagdaýa salan bu e-maillere Waşington resmi taýdan ors hökümetini jogapkär etdi.
Üçünji we iň soňky çekişmede Klinton Trampy goldamak üçin kiber hüjümlerini buýran diýip, Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň hut özüni aýyplady. Kiber operasiýalaryny Orsýet gurnady diýilýän aýyplamalary hem Tramp hem-de Kreml boş gürrüňler diýip atlandyrdylar.
Öňki iki çekişme bilen deňäniňde 19-njy oktýabrda geçen çekişme köplenç esasy meselelere gönükdirildi. Ýöne birek-birege dil ýetirmek, awuly ritorika çekişmäniň gidişinde duýuldy durdy. Bir ýerde Tramp mikrofona Klinton “myrtar aýal” diýip pyşyrdady.
Klinton Putin Trampa Orsýetiň Ak tamdaky potensiýal “oýnatgysy” diýip garaýandyr diýdi. Tramp hem muňa: “Oýnatgy sen” diýip, şol bada gaýtargy berdi.


text:
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň resmileri Obamanyň administrasiýasynyň ABŞ-nyň Bengazidäki missiýasyna edilen geçen ýylky terrorçylykly hüjüme jogap berşi bilen bagly aladalanma bildirdiler. Bu barada Kongresde geçirilen diňlenişikde mälim edildi.
Respublikanlar tarapyndan çykyş eden üç adamdan biri - ABŞ-nyň Tripolidäki ilçihanasynyň ýolbaşçysynyň öňki orunbasary Gregori Hiks.
Respublikanlar, esasan, ABŞ-nyň öňki döwlet sekretary we 2016-njy ýylyň prezidentlik saýlawlarynda Demokratlar tarapyndan dalaşgär bolmaga taýýarlanýan Hillary Klintony tankyt etdiler.
Demokratlar bolsa respublikanlaryň Bengazide bolan pajygaly wakalary syýasylaşdyrýandyklaryny aýtdylar.
Hiks 2012-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda amerikan ilçihanasyna bolan hüjüm barada gürrüň berende, örän duýguçyl göründi. Şol hüjümde ilçi Kristofer Stiwens heläk bolupdy.
Tankytlaryň sebäpleri
ABŞ-nyň Tripolidäki ilçihanasynyň ýolbaşçysynyň öňki orunbasary Gregori Hiks pajygaly waka barada habary Liwiýanyň premýer-ministrinden eşidip, bu barada derhal Waşingtona jaň edip, ilçihananyň işgärlerini Liwiýadan çykarmak meselesini gozgandygyny gürrüň berdi.
ABŞ-nyň baş harby we razwedka wekilleri amerikan goşunlarynyň Bengazidäki adamlary ölümden halas etmek üçin wagtynda ýetişmändigini aýdýarlar. Şeýle-de Hiks özüniň we öz kärdeşleriniň 11-nji sentýabrda bolan şol wakalaryň terrorçylyk hüjüm bolandygyna şol bada göz ýetirendiklerini we bu barada Waşingtona habar edendiklerini aýtdy.
Hiks pajygaly wakalardan birnäçe gün geçensoň ABŞ-nyň BMG-däki ilçisi Sýuzan Raýsyň žurnalistler bilen söhbetdeşliginde hadysanyň yslama garşy wideo bilen baglylykda dörän protestler bilen baglanyşdyrylmagyna geňirgenme bildirdi.
Hiks bilen bilelikde Döwlet departamentiniň Liwiýadaky öňki howpsuzlyk ofiseri Erik Nordstrom we döwlet sekretarynyň terroçylyga garşy göreş boýunça geňeşçisiniň orunbasary Mark Tompson hem çykyş etdiler.
Nordstrom öz beýannamasynda geçen ýylyň dekabr aýynda garaşsyz topar tarapyndan ýaýradylan hasabatda Bengazidäki wakalara degişli esasy pursatlaryň ünsden düşürilendigini aýtdy.
Maglumat ugrundan hyzmatdaşlyk
Diňlenişigiň başynda onuň başlygy Respublikan partiýasynyň kaliforniýaly agzasy Darrell Issa Obamanyň administrasiýasyny Respublikan partiýasynyň agzalýan hadysa bilen baglylykda maglumat sorap ýüzlenende, hyzmatdaşlykdan ýüz öwrenlikde aýyplady.
Darrell Issa diňlenişikden iki gün öň ABŞ-nyň “CBS” telekompaniýasyna beren interwýusynda öňki döwlet sekretary Hillary Klintonyň ýakyn töweregindäkileriň we, belki, Klintonyň özüniň Bengazidäki hüjümlere çemeleşmekde administrasiýanyň kemçiliklerini ýaşyrmak işine baş goşan bolmagynyň ahmaldygyny çaklady.
Hillary Klinton Bengazidäki hüjüm barada şu ýylyň ýanwar aýynda eden çykyşynda öz departamentiniň hereketlerine doly jogap berýändigini aýdypdy.
Komitetiň demokrat agzasy Elijah Kummings Darrell Issanyň aýdanlaryna jogap berip, soňky iki hepdäniň dowamynda habar serişderinde alnyp barylýan kampaniýanyň bolan wakalary derňemeklige däl-de, döwlet resmilerini aýyplamaklyga we masgaralamaklyga gönükdirilýändigini aýtdy.
Kanun çykaryjylar bu mesele barada diňlenişikleri dowam etdirmäge çagyrdylar.


text:
.
ÝOKARY OKUW JAÝYNA TAÝÝARLYK FAKULTETI
Daşary ýurt raýatlarynyň Belarus döwletiniň ýokary okuw jaýlaryna girmegi üçin taýýarlyk toplumy
Hökmany talap — Belarus döwletiniň umumy orta bilim derejesine laýyk gelýän nagt bilimiň bolmagy.
Okuwyň möhleti — oktýabr aýyndan iýul aýyna çenli .
Taýýarlaýyş dersleri:
Uçurymlara Bel a rus döwletiniň ýokary okuw jaýlaryna okuwa girmäge hukuk berýän shahadatnama gowşurylýar.
Daşary ýurt raýatlary üçin rus dilini öwrediş kurslary
Derejeler — ýönekeý, umumy we has kämil.
Okuwyň möhleti — 1 aýdan 6 aýa çenli.
Toparda diňleýjileriň sany — 12 a dama çenli.
Kursy tamamlanlara rus dilini özleşdiren derejesini görkezilen şahadatnama berilýär.


text:
Türkmenistanyň futbol meýdanlarynda ýurduň çempionatynyň ýokary ligasynda 24-nji tapgyryň duşuşyklary geçirildi.
Tapgyr paýtagtda geçirilen iki duşuşyk bilen açyldy. “Aşgabat” stadionynda geçen ýylyň wise-çempiony “Ahal” AFK-nyň prezidentiniň Kubogynyň eýesi HTTU-ny kabul etdi. Garşydaşlar häzirki möwsümde eýýäm iki gezek duşuşypdylar. Birinji aýlawda Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň futbolçylary myhmançylykda 1:0 hasabynda ýeňiş gazanypdylar. Ikinji aýlawda bolsa “Ahal” üstün çykypdy — 3:2.
Bu toparlaryň üçünji duşuşygy çekeleşikli ýagdaýda geçdi. Eýýäm 5-nji minutda “Ahalyň” iň netijeli oýunçysy Altymyrat Annadurdyýew hasaby açdy. Bu onuň häzirki çempionatdaky 17-nji goludyr. Birinji ýarymyň ortasynda Wezirgeldi Ylýasow jerime çyzygyndan dürs urgy bilen pökgini derwezeçiden sag gapdala gönükdirip, hasaby deňledi we toparlar 1:1 hasabynda arakesmä çykdylar. 62-nji minutda Begenç Seýitmämmedow HTTU toparyny öňe çykardy — 2:1. Emma goşmaça wagtda myhmanlaryň derwezeçisi Nurgeldi Astanow ýalňyşlyk goýberdi we Mihail Titow “Ahaly” ýeňlişden halas etdi — 2:2.
Beýleki duşuşykda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň stadionynda milli çempionata ilkinji gezek gatnaşýan “Hazyna” “Daşogzy” ynamly ýeňdi — 3:0. Hasaby 13-nji minutda Azat Tagandurdyýew açdy. Onuň ýerine ýetiren jerime urgusyndan soň pökgi ýere degip, soňra derwezä girdi. 50-nji minutda Didar Durdyýew ezberlik bilen iki goragçyny aldap, pökgini Gurban Annaýewe geçirdi. Ol bolsa ony derwezä gönükdirdi. Duşuşyk tamamlanyp barýarka “Daşogzuň” derwezeçisi Yhlas Allabergenow öz jerime meýdançasynda Didar Durdyýewe garşy düzgüni bozdy. 11 metrlik jerime urgusyny ejir çeken oýunçynyň özi ýerine ýetirdi.
24-nji tapgyr şol günüň ertesi Aşgabat, Mary we Türkmenbaşy şäherlerinde geçirilen üç duşuşyk bilen tamamlandy. Paýtagtyň “Aşgabat” stadionynda ýurduň häzirki çempiony “Altyn asyr” 2013-nji ýylda AFK-nyň prezidentiniň Kubogynda ýeňiş gazanan “Balkany” kabul etdi. Çempionatda iň ýokary baýraklar ugrunda göreşýän toparlaryň duşuşygyna bary-ýogy 150 tomaşaçy ýygnandy.
“Altyn asyryň” futbolçylary garşydaşyň derwezesiniň öňünde has köp howply pursat döredip, duşuşygy öz ellerinde sakladylar. “Balkan” bolsa tutuş oýnuň dowamynda bary-ýogy iki gezek hasaby açmaga ýakyn geldi. Birinji ýarymda derwezeçi Mämmet Orazmuhammedow Aleksandr Boliýanyň 9 metrden uran urgusyny yzyna gaýtardy. Ikinji ýarymda bolsa çempionatyň iň netijeli oýunçysy Myrat Ýagşyýew urgusy sütüniň gapdalyndan geçdi.
53-nji minutda, heniz hasap 0:0 wagty balkanlylardan Ýagmyrmyrat Annamyradow ikinji sary duýduryş petegini alyp, meýdançany terk etdi. Uzak wagt geçmänkä Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ýazguly Hojageldiýewiň şägirtleri ýeňiş pökgüsini geçirdiler. 66-njy minutda ýer eýeleri çep gapdalky burçdan pökgini oýna girizdiler. Serdar Annaorazow topy garşydaşyň jerime meýdançasyna geçirmek islän hem bolsa, pökgi onuň aýagyndan sypyp, Alikper Kerimowyň goraýan derwezesine girip gitdi.
Bu ýeňişden soň “Altyn asyr” özüniň esasy bäsdeşi “Ahaldan” 14 utuk, üçünji orunda barýan “Balkandan” bolsa 15 utuk arany açdy.
Dördünji orunda barýan “Şagadam” hem öz meýdanynda “Merw” bilen deň (1:1) oýnap, utuk ýitirdi. 6-njy minutda Arslan Ýusupowyň urgysyndan soň myhmanlar hasaby açdylar. Duşuşygyň tamamlanmagyna 18 minut galanda, milli ýygyndynyň öňki hüjümçisi Gahrymanberdi Çoňkaýewiň goly bilen ýer eýeleri hasaby deňlemegi başardylar.
Maryda bolsa “Energetik” bilen “Aşgabat” duşuşyp, oýunda hasap açylmady — 0:0. Pökgi geçirilmändigine garamazdan, oýun gyzgalaňly ýagdaýda geçdi we toparlar iki duşuşyga ýeterlik boljak köp sanly howply pursatlary döretdiler. Üstünlige “Aşgabadyň” futbolçylary has ýakyndylar. Emma derwezeçi Farhad Bazarow “Energetigi” gutulgysyz gollaryň ikisinden halas etdi. Üçünji pursatda bolsa Ruslan Gurbanow Mekan Çaryýew tarapyndan Merdan Gurbanowa garşy oýnuň düzgüniniň bozulandygy üçin bellenilen 11 metrlik urgyny dürs ýerine ýetirip bilmedi. 11 metrlik bellikden urlan pökgi derwezäniň üstünden geçdi.
Türkmenistanyň futbol çempionatynyň 25-nji tapgyry 22-nji sentýabrda “Merw” — “Hazyna”, “Aşgabat” — “Altyn asyr” we “Daşoguz” —“Energetik” duşuşyklary bilen başlanar.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
"Ahal" – HTTU – 2:2 (1:1)
15-nji sentýabr. Aşgabat. "Aşgabat" stadion. 450 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Altymyrat Annadurdyýew 5, Mihail Titow 90+3 – Wezirgeldi Ylýasow 21, Begenç Seýitmämmedow 62.
Duýduryş alanlar: Altymyrat Annadurdyýew 48, Süleýman Orazow 56 – Wezirgeldi Ylýasow 47, Furkat Tursunow 48, Orazberdi Myradow 90+4.
Oýundan çykarylan: Orazberdi Myradow (HTTU) 90+7 (2 sary petek).
Emin: Babanazar Haknazarow.
Duşuşygyň inspektory: Eldar Ramazanow.
"Hazyna" – "Daşoguz" – 3:0 (1:0)
15-nji sentýabr. Aşgabat. Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň stadiony. 100 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Azat Tagandurdyýew 13, Gurban Annaýew 50, Didar Durdyýew 90+1 (11 metrlik urgudan).
Duýduryş alanlar: Didar Durdyýew 80 – Ali Akber 58, Hudaýguly Satdyýew 62, Yhlas Allabergenow 90.
Emin: Jumamyrat Jumamyradow.
Duşuşygyň inspektory: Batyr Orazsähedow.
"Energetik" – "Aşgabat" – 0:0
16-njy sentýabr. Mary. "Sport toplumy". 1 000 tomaşaçy.
Geçirilmedik 11 metrlik urgy: Ruslan Gurbanow ("Aşgabat") 35.
Duýduryş alanlar: Pirmyrat Gazakow 90 ("Aşgabat").
Emin: Alibek Sapaýew.
Duşuşygyň inspektory: Rubik Danelýan.
"Altyn asyr" – "Balkan" – 1:0 (0:0)
16-njy sentýabr. Aşgabat. "Aşgabat" stadiony. 150 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Serdar Annaorazow 66.
Duýduryş alanlar: Batyr Atamämmedow 30, Ýagmyrmyrat Annamyradow 35, Daýanç Orazgulyýew 86 (hemmesi– "Balkan").
Oýundan çykarylan: Ýagmyrmyrat Annamyradow ("Balkan") 53 (2 sary petek).
Emin: Jumamyrat Jumamyradow.
Duşuşygyň inspektory: Konstantin Grigorýans.
"Şagadam" – "Merw" – 1:1 (0:1)
16-njy sentýabr. Türkmenbaşy. "Şagadam" stadiony. 250 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Gahrymanberdi Çoňkaýew 72 – Arslan Ýusubow 6.
Duýduryş alanlar: Ata Geldiýew 37 – Amangeldi Saparow 15, Merdan Saparow 37, Arslan Ýusubow 39.
Emin: Ruslan Ereşow.
Duşuşygyň inspektory: Mels Işmuhammedow.
22-nji sentýabrdan soň toparlaryň ýerleşiş tertibi
Iň köp pökgi geçiren oýunçylar:
Myrat Ýagşyýew ("Balkan") – 22 (2 – 11 metrlik urgudan).
Süleýman Muhadow ("Altyn asyr") – 20 gol.
Altymyrat Annadurdyýew ("Ahal") – 17.
Hemra Amanmämmedow ("Şagadam") – 15 (6).


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we onuň özbek kärdeşi Yslam Karimow iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary barada maslahat etdiler.
24-nji oktýabrda türkmen we özbek liderleriniň duşuşygynda energetika, nebit, ýangyç, senagat, oba-hojalyk we transport pudaklary boýunça hyzmatdaşlygyň perspektiwalary barada gürrüň edilendigini, Türkmenistanyň resmi metbugatyna salgylanyp Azerbaýjanyň “Trend” habarlar gullugy habar berýär.
Şeýle-de, duşuşykda iki ýurduň liderleriniň Merkezi Aziýa – Ýakyn Gündogar transport we tranzit koridoryny döretmek barada hem gürrüň edendigi nygtalýar.
Özbegistanyň prezidenti Yslam Karimow Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýörite çakylygy esasynda 23-nji oktýabrda Aşgabada barypdy.


text:
Dünýäniň iň uly kokain gaçakçysy hökmünde aýyplanýan adam Kolombiýada tussag edilip, yzyna Italiýa ugradyldy.
Kolombiýanyň Goranyş ministrligi Roberto Pannunziniň Bogoto söwda merkezinde, galp wenezuela pasporty bilen tutulandygyny aýtdy.
Ol 2010-njy ýylda gaçyp gutulaly bäri gözlenip ýördi.
60-dan agan Pannunzi şenbe güni Rime getirildi.
Ol Italiýanyň günortasyndaky Kalabrian mafiýasy bilen ilteşikli we Kolumbiýadaky hem Meksikadaky neşe kartelleri bilen ýakyn gatnaşyk saklaýan adam hasaplanýar.


text:
22-25-nji noýabr günlerinde Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hytaý Halk Respublikasyna döwlet sapary geçýär.
Berdimuhamedowyň Hytaý Halk Respublikasyna edýän saparynyň gün tertibinde Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky gatnaşyklaryň syýasy, söwda-ykdysady, ylmy-tehniki ugurlaryna degişli meseleler maslahat ediler.
Türkmenistnyň resmi maglumatlaryna görä, Berdimuhamedow Pekinde Hytaý Halk Respublikasynyň başlygy Hu Dzintao bilen duşuşyk geçirer. Taraplaryň arasynda döwletara dokumentler toplumyna gol çekiler.
Pekinde gol çekiljek dokumentleriň käbirine Türkmenistanyň hökümetiniň 18-nji noýabrda geçiren maslahatynda jikme-jik garaldy. Hususan-da, Türkmenistanyň Daşary ykdysady döwlet bankyna Hytaýyň Eksport-import banky we Hytaýyň Döwlet ösüş banky bilen kredit barada ylalaşyk baglaşmak üçin ygtyýar berilmegine garaldy.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky gatnaşyklarda ileri tutulýan esasy ugurdyr. Resmi maglumatlara görä, bu tema Pekindäki gepleşikleriň çäginde ýokary derejede we has giňişleýin düzümde maslahat ediler.
Şu günki gün Hytaý Türkmenistanyň iň uly söwda partnýorlarynyň biridir. Soňky ýyllaryň dowamynda bu iki ýurduň arasynda söwda dolanyşygy ösýär, onlarça hytaý kompaniýalary Türkmenistandaky inwestision proýektlere aktiw gatnaşýar. Bu ýangyç-energiýa, transport, kommunikasiýa, oba-hojalygy hem gurluşyk pudaklaryna, şeýle-de dokma senagatyna, himiýa hem azyk onumçiligine degişli.
Türkmenistan Hytaýa özüniň möhüm we strategiki taýdan ähmiýetli partnýory hökmünde garaýar. Hytaýa saparynyň öň ýany geçiren metbugat konferensiýasynda prezident Berdimuhamedow iki ýurduň arsynda bilelikde amala ayrylýan proýektleriň we ilkinji nobatda Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisiniň ähmiýetini aýratyn nygtady.
Gaz söwdasy
2009-njy ýylda işe girizilen Türkmenistan-Hytýa gazgeçirijisi ýurtlaryň energiýa boýunça hyzmatdaşlygynyň takyk netijesidir. Başda ýylda 40 milliard kubometr möçberde gaz akdyrmaga niýetlenip gurlan bu gazgeçirijiniň geçirijilik ukyby soň 60 milliard kubometre çenli artdyrylmaly edildi. Bu barada 2010-njy ýylda goşmaça ylalaşyga gol çekildi.
Uzynlygy 7 müň kilometrlik bu gazgeçiriji Özbegistanyň we Gazagystanyň üstünden geçýär.
Halkara habar agentlikleriniň Hytaýyň CNPC milli nebit korporasiýasyna salgylanyp ýaýradan maglumatlaryna görä, 2009-njy ýylda turba arkaly Türkmenistandan Hytaýa 3 ýarym milliard kubometr gaz, 2010-njy ýylyň 8 aýynyň dowamynda bolsa 2,38 milliard kubomert gaz akdyrylypdyr. 2011-nji ýylda Türkmenistandan Hytaýa 13 milliard kubometr gazyň akdyrylmagyna garaşylýanlygy şol maglumatlarda aýdylýar.
Türkmen gazynyň eksportyna degişli sanlar Turkmenistanyň resmi maglumatlarynda agzalmaýar.
Perspektiwalar
Regional bilermenler Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisi arkaly häzirki wagtda akdyrylýan gazyň möçberiniň turbanyň geçirijilik ukybyna garanda ujypsyzdygyny aýdýarlar, emma, muňa garamazdan, Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisiniň oňa gatnaşýan yurtlar üçin ahmiýetli we perspektiwalydygyny belleýärler.
Astanadaky Ýewraziýa Uniwersitetiniň dosenti Saparbaý Jubaýewiň pikirine görä, ykdysady taýdan gitdigiçe ösýän we energiýa serişdelerine uly isleg bildirýän Hytaý bilen gatnaşyklary ösdürmeklik Merkezi Aziýa ýurtlary, şol sanda Türkmenistan üçin ykdysady gatnaşyklaryň diwersifikasiýasy üçin uly mümkinçilik berýär.
Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky gumanitar hyzmatdaşlygyň çäginde medeniýet, taryh we bilim ugrundan gatnaşyklar alnyp barylýar. Tütkmen studentleri Hytaýyň ýokary okuw jaýlarynda bilim alýarlar.
Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow Hytaýa edýän häzirki saparynyň dowamynda ýörite ykdysady zonasy bolan Şençžen şäherine, şeýle-de Hytaýyň ýörite administratiw raýony bolan Gonkonga sapar eder. Türkmen delegasiýasynyň agzalary bolsa Berdimuhamedowyň Hytaý diline terjime edilen kitaplarynyň köpçülige hödürlenmegine degişli prezentasiýa dabarasyna we türkmen-hytaý biznes forumyna gatnaşarlar. Şu günleriň dowamynda Pekinde Türkmenistanyň sungat eserleriniň sergisi we sungat wekilleriniň çykyşlary hem geçiriler.


text:
OWGANYSTANYŇ PREZIDENTI....
Hormatly jenap prezident, Sizi dostlukly Owganystanda kabul edýändigime örän şatdyryn. Biz Türkmenistany oňyn syýasat ýöredýän ygtybarly dost we hysmatdaş hasaplaýarys. Siz sebitde parahatçylygy we durnulylygy, howapsuzlygy üpjün etmäge ägirt uly goşant goşýarsyňyz. Wekilçilikli topar bilen, biziň ýurdumyza gelmegiňiz bizi örän begendirýär. Siziň bu saparyňyzyň uly ähmiýete eýe boljakdygyna ynanýaryn. Ilkinji nobatda owgan gelin-gyzlarynyň 80 göteriminiň haly dokamak bilen meşgullanýandyklaryny nazara almakb ilen, Siziň “Türkmenhaly” döwlet birleşigi bilen Owganystanyň haly bilen meşgullanýan edarasynyň hyzmtdaşlyk etmek barada beren tabşyrygyňyz bizi begendirdi. Bu ynsanperwer çözgüdiň oňyn miwelerini nesip bolsa ýakyn wagtda göreris. Şu gün hormatly doganym, Siziň Türkmenistandan Owganystana iberilýän elektrik energiýasynyň möçberini ýakyn wagtda bäş esse köpeltmek barada aýdanyňyz bizi begendirdi. Bu Owganystanyň ähli welaýatlary üçin peýdaly bolar. Ýurdumyzyň Günorta, Demirgazyk, Günbatar sebitlerinde elektrik geçirijileriň ulgamlary hereket edýär. Türkmen elektrik energiýasynyň goşmaça möçberleri ýurdumyzyň Gündogar we Günbatar welaýatlary üçin has-da zerur bolupd urýar.
Owganystanyň üsti bilen türkmen energiýasyny Pakistana ibermegiň meseleleri hem başlangyç tapgyrda ara alnyp maslahatlaşyldy, ýakyn günlerde bu meselä gaýtadan dolanyp geleris. Energiýanyň beýleki görnüşlerini biziň ýurdumyza boýunça hem gepleşikler geçirilýär.
Söwda ulgamynda we hususy telekeçileriň arasynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ýola goýmak boýunça hem degişli çäreler geçirilýär. Türkmenistanyň we biziň ýurdumyzyň önümleriniň sergileri guramak babatda kabul edilen çözgüdiň bähbitli boljakdygywny bellemek isleýärin. Owgan halky Owganystanyň üstünden geçiriljek demir ýoluň açylmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşýar. Bu babatda
üç taraplaýyn ylalaşygyň gazanylmagy bizi begendirýär.
Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýolunyň gurluşygyna girişildi, häzir ol Akinadan Andhoýa, ol ýerden bolsa Şywyrgana, soňra Mazarişarife we Gunduza çenli uzalar. Bu ugur biziň halkymyz üçin örän bähbitli bolar. Bu ýoluň çekilmegi biziň magdan serişdelerimizi özleşdirmek, olary daşamak hem-de senagatymyzyň ösmegi babatynda örän ähmiýetlidir.
2016-njy ýylyň fewral aýyna çenli Akina çenli demir ýoluň bölegi ulanmaga berler. Biziň Jemgyýetçilik işleri ministrligimiz bu ugur boýunça barlag işleriniň 75 göterimini geçirdi, işleriň doly derejede amala aşyrylmagy bilen, bu ugurlar boýunça nebit önümlerini daşamak meselesine garalar. Turgundy ugry boýunça galan uzak bolmadyk demir ýoluň gurluşygyny gysga wagtda tamamlamak zerur bolup durýar. Biz türkmen gurluşykçylarynyň Turgundydan Hyrada çenli demir ýol şahasyny çekmek boýunça hyzmatdaşlyga taýýardyklaryna şu gezekki saparyň dowamynda göz ýetirdik. Eger Hyrada çenli demir ýol çekilse, biziň ýurdumyza Eýrandan gelýän demir ýol şahasy oňa birikdirilip, ol daşary ýurtlardan bize gelýän önümleriň bahasynyň arzanlamagyna şert döreder. Owganystan-Türkmenistan-Azerbaýjan-Türkiýe geçelgesiniň hem uly ähmiýeti bolar. Ol Beýik Ýüpek ýolunyň gaýtadan dikeldilmegini üpjün eder.
Şu ýylyň fewral aýynda gadymy Merwiň ýadygärliklerini ýakyndan görmek maňa miýesser etdi, Gadymy döwürde ýörgünli bolan ylymlar boýunça meşhur alymlar Merwde ýetişipdirler. Şunlukda, gadymy Merw we Balh şäherleri siwilizasiýanyň ösmeginde uly ähmiýete eýe bolupdyr.
Şeýle hem biz halkara gaz geçirijileri boýunça hem gepleşikler geçirdik. Olaryň iň irisi Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gazgeçirijisidir.
Şu ýylyň dekabr aýynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygy belleniler. Biz Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň çagyrmagy boýunça bu şanly sene mynasybetli dabaralara gatnaşarys. Türkmen Bitaraplygy sebitde we bütin dünýäde parahatçylygy, durnukly ösüşi, howpsuzlygy üpjün etmekde uly ähmiýete eýe dir.
Iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberi 1 milliard amerikan dollaryndan geçdi. Owganystan haryt dolanyşygynyň möçberi boýunça Türkmenitsanyň ýedinji orundaky hyzmatdaşy bolup durýar. Bu örän oňat görkezijidir. Türkmenistan bilen Owganystan sebitde hyzmatdaşlygyň täzeçe çemeleşmelerini görkezýärler. Türkmenistanyň Stambul meselesi – jarnamasy boýunça hem oňyn işleri alyp barýandygy bizi begendirýär. Türkmenistan bitaraplyk syýasay, şeýle hem beýleki uly ähmiýetli halkara başlangyçlary bilen öz üstüne alan borçnamalaryny yzygiderli ýerine ýetirýän ygtybarly hyzmatdaş hökmünde dünýäde uly abraýdan peýdalanýar. Türkmenistanyň häzirki wagtdaky ösüşleri şol syýasatyň oňyn netijesidir.
Hormatly jenap Prezident, Size ýene bir gezek hoşallyk bildirmäge rugsat ediň. Siz ýaly belent mertebeli myhmany ýene-de garşylamaga şat bolarys. Gepleşikleriň tiz wagtda öz netijelerini berjekdigine ynanýaryn. Uly hormat bilen Size söz berýärin.
Türkmenistanyň hormatly Prezidenti öz dogan, dost ýurduňyz bolan owgan topragyna hoş geldiňiz. Biz Sizi dostlukly ýurduň hormatly Baştutanyny atlar bilen çapyksuwarlarymyz - atly ýigitlerimiz bilen, uly sarpa bilen garşyladyk. Siz bedewlere uly sarpa goýýan döwlet işgäri hökmünde hem meşhursyňyz.
Häzirki wagtda Türkmenistan parahatçylygyň, gülläp ösüşiň, Bitaraplyk hukuk derejesiniň oňyn ýol alýan abadan mekanyna öwrüldi. Siziň BMG-niň çäklerinde, Hazar deňzi meselesinde,Aziýada şeýle hem tutuş dünýä ähmiýetli alyp barýan syýasatyňyz Size belent halkara abraýyny getirdi.
Men Siziň sözleriňiz bilen aýtsam, biziň garaýyşlarymyz gabat gelýär. Iki ýurduň gadymdan gelýän medeni we ruhy gatnaşyklarynyň baýlygy geljekki gatnaşyklarymyzyň hem rowaçlygynyň kepili bolup hyzmat edýär. Şeýlelikde, biziň hyzmatdaşlygymyzyň ýollary we ugurlary iki tarap üçin hem bähbitlidir. Biziň bilelikdäki iş toparlarymyz netijeli iş alyp bararlar diýip ynam bildirýärin.


text:
Ukrainanyň häzir iş başyndaky wagtlaýyn prezidenti Oleksandr Turçinow Ukrainanyň gündogaryndaky hökümet jaýyny gabawda saklaýan Russiýa tarapdary protestçiler ýaraglaryny tabşyryp, gabawlaryny bes etseler, olaryň jezalandyrylmajagyny aýtdy.
Turçinow 10-njy aprelde ýurduň kanunçykaryjylaryna ýüzlenip, “Men muny prezidentiň karary görnüşinde düzgünleşdirmäge taýýar” diýdi.
Russiýa tarapdary aktiwistler 6-njy aprelden bäri ýurduň gündogaryndaky Lugansk we Donetsk şäherlerindäki hökümet binalaryny gabawda saklaýarlar.
9-njy aprelde Ukrainanyň içeri işler ministri Arsen Awakow bu problemany çözmegiň iki usulynyň bardygyny aýdyp, meseläniň ýa gepleşikleri geçirmek ýa-da harby güýçleri ulanmak arkaly çözülip bilinjekdigini we “konfliktiň bolmagyny isleýän separatistleriň azlygyna bolsa Ukrain dolandyryjylary tarapyndan güýç bilen jogap beriljegini” belläpdi.


text:
Düýn orsýetli şahyrlaryň, aktýorlaryň we adam hukuklaryny goraýjylaryň bir topary prezident Dmitriý Medwedewe açyk hat ýollady.
Olar prezident Medwedewden häzir tussaglykda saklanýan, orsýetli tanymal biznesmen Mihail Hodorkowskini goramaga çagyrdylar.
Orsýetiň iň baý adamlaryndan biri Mihail Hodorkowskiý salgyt galplyklarynda aýyplanyp, häzir 11 ýyl türme tussaglygynda saklanýar.
Häzir ol millionlarça tonna nebit ogurlamakda hem aýyplanyp, ikinji gezek sud hökümine garaşýar. 16-njy dekabrda yglan edilmeli bu höküm 27-nji dekabra çenli gaýra süýşürildi.
Belli şahyr Wladimir Strugatskiý hem bu açyk hata gol goýanlardan biri. Ol Wladimir Putiniň Hodorkowskiý barada eden öňňinki çykyşyny “suda edilýän kabul edip bolmajak basyş” diýip häsiýetlendirdi.
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin Mihail Hodorkowskini “ogry” diýip häsiýetlendiripdi. Şeýle-de, ol “ogrular türmede oturmaly” diýip, sözüne goşupdy.


text:
7-nji iýunda Aşgabatda gol çekilen dokument Türkmenistanyň we ABŞ-nyň hökümetleriniň arasynda 2001-nji ýylyň sentýabrynda baglaşylan neşä gözegçilik we tertip-düzgüni goramaga ýardam baradaky Ylalaşyga girizilen üçünji goşmaçadyr.
Täze dokumente Türkmenistanyň hökümet baştutanynyň orunbasary we daşary işler ministri Reşit Meredow, ABŞ-nyň Türkmenistandaky işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Silwia Rid Kurran gol goýdy.
Türkmen we amerikan resmileriniň arasynda gol çekişilen dokument neşä gözegçilik we tertip-düzgüni goramak boýunça bu ýurtlaryň arasynda alnyp barylýan häzirki gatnaşyklary uzaldýar.
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň ýaýradan metbugat beýanatynda bellenmegine görä, täze baglaşylan Goşmaça ylalaşyk ýurtlaryň hyzmatdaşlygyna täze ugur hem berýär.
Hyzmatdaşlygyň täze ugry
Goşmaça ylalaşyk “Kriminalistler hem derňewçiler” proýektini döretmek we goldamak üçin goşmaça maliýe üpjünçiligini göz öňünde tutýar.
“Kriminalistler hem derňewçiler” proýekti kriminalist-bilermenler we Türkmenistanyň neşä garşy göreş boýunça döwlet gullugynyň derňewçileriniň arasyndaky aragatnaşygyň güýçlendirilmegine gönükdirilýär.
“Kriminalistler we derňewçiler” proýekti Türkmenistanda sud laboratoriýasyny ösdürmek boýunça proýekte hem neşä garşy göreş proýektine degişli tagallalaryň dowamydyr.
Bu täze proýektiň çäginde amerikan bilermenleri, ilkinji nobatda-da Neşä garşy göreş edarasynyň ekspertleri, subutnamalary toplamak, jenaýat edilen ýerde derňew geçirmek we sud ekspertizasy boýunça ýörite kurslary ýola goýarlar.
Proýekt neşa garşy göreş boýunça bölümlere zerur esbaplaryň we gurallaryň berilmegini hem göz öňünde tutýar. Bu barada ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasy habar berýär.
Halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýeti
Türkmen hökümetiniň soňky döwürde bu meselä ünsi artdyrmagynyň käbir takyk netijeleri peýda bolup başlady.
“Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatullin ýurtda neşe söwdagärlerine garşy alnyp barylýan göreş netijesinde neşe maddalarynyň möçberi azalyp, onuň bahasynyň ençeme esse gymmatlanlygyny aýtdy.
Neşe problemasy Türkmenistan üçin örän agyr meseleleriň biri bolup durýar. Ýurtdaky neşe söwdasy we neşekeşlik derejesi barada resmi sanlar köpçüligiň dykgatyna ýetirilmeýän hem bolsa ýurtda neşekeşligiň giňden ýaýranlygy habar berilýär.
Tuhbatullin ýurtda neşekeşleriň sanynyň köpdügini bellemek bilen türkmen hökümetiniň olary bejermek we neşekeşligiň öňüni almak boýunça profilaktiki çärelere çynlakaý girişip, bu ugurdan hem halkara hyzmatdaşlygyny ösdürjegine umyt baglady.
Türkmenistan neşä garşy göreş alyp barýan regional gurama bolan Merkezi Aziýanyň regional koordinasion habar merkeziniň agzasy, BMG-niň Neşä garşy edarasy bilen hem hyzmatdaşlyk alyp barýar.
Wezipeden hyýanatçylykly peýdalanyş
Türkmenistanyň kanuny goraýjy edaralarynyň käbir ýokary wezipeli ýolbaşçylarynyň neşe söwdasyna gatnaşygynyň bardygy 11-nji maýda geçirilen Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlygy geňeşiniň maslahatynda mälim edildi.
Käbir bilermenler Türkmenistanyň syýasy-jemgyýetçilik sistemasynyň ýapyklygy kanuny goraýjy organlaryň neşe gaçakçylygyna baş goşmagyna garşy göreşi kynlaşdyrýar diýip, pikir edýärler.
Merkezi Aziýa boýunça analitik Artýom Ulunýan Türkmenistanyň Milli howpsuzyk we Içeri işler ministrlikleriniň işlerine jemgyýetiň gözegçilik etmegine mümkinçiligiň ýoklugy bikanun işlere baş goşýan ýolbaşçylaryň jogapkärçilikden sypmagyna ýol berýär diýýär.
Şu ýylyň mart aýynda Türkmenistanyň Neşä garşy göreş boýunça döwlet gullugynyň Ahal welaýaty boýunça edarasynyň başlygy öz işindäki kemçilikler we neşä garşy göreşde gözegçiligi üpjün etmänligi sebäpli wezipesinde boşadyldy.
Türkmenistanyň Neşä garşy göreş boýunça döwlet gullugy 2008-nji ýylda döredilipdi.


text:
Pakistanyň iň köp gatnawly Karaçi aeroportunyň golaýynda agyr ok atyşyk alnyp barylýar. Mundan bir gün öň bu ýere “Talyban” tarapyndan hüjüm edildi.
10-njy iýunda irden ýaragly adamlaryň näbelli sanly topary howa meýdanyndaky howpsuzlyk boýunça türgenleşik merkezine hüjüm edip, ähli uçuşlaryň saklanmagyna sebäp boldy. Ilkinji maglumatlara görä, howpsuzlyk gullugynyň bäş wekili wepat bolupdyr.
Pakistanyň ýaragly güýçleri ýagdaýy düzetmek üçin goşun iberendigini mälim etdiler.
8-nji iýunda Karaçiniň aeroportunyň ýük terminalyna edilen hüjüm zerarly azyndan 35 adam wepat boldy, şol sanda 10 sany hüjümçi öldürildi. Pakistanyň “Talyban” hereketi bu hüjümiň geçen ýylda öz lideriniň ABŞ-nyň howadan uran zarbasy arkaly öldürilmegine jogap bolandygyny aýtdy.


text:
Owgan häkimiýetleri ýurduň iň uly TW stansiýasynyň işgärlerine garşy guralan hüjüm bilen baglylykda «Hakkani» jeňçi toparynyň 8 agzasyny tussag edendigini aýdýar.
Milli howpsuzlyk müdirligi, Owganystanyň aňtaw gullugy 22-nji ýanwarda beýanat çap edip, Kabulda 7 žurnalistiň ölümine, 26 adamyň ýaralanmagyna getiren hüjümiň arkasynda duran 8 adamyň tutulandygyny aýtdy.
Janyndan geçen bombaçy 20-nji ýanwarda Tolo TW-niň işgärlerini getirýän minibusa partlaýjyly maşynyny urdurypdy.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini «Talyban» öz üstüne aldy.


text:
Anna güni düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Freedom Now” guramasy türkmenistanly aýdymçylar Maksat Kakabaýew bilen Myrat Owezowyň tussaglykdan boşadylmagyna oňyn reaksiýa bildirip, press-reliz ýaýratdy.
Bu press-relizde “Freedom Now” guramasynyň ýerine ýetiriji direktory Maran Turner “Biz Maksat Kakabaýew bilen Myrat Owezowyň möhletinden öň türmeden boşadylmagyny we öz maşgalalaryna gowuşmaklaryny örän hoşallyk bilen garşy aldyk. Tussaglykda wagtlary olaryň niredeligi we olaryň ýagdaýy barada hiç zat bilinmedi diýlen ýaly” diýip belläpdir.
Şeýle hem, Maran Turner “Biz Türkmenistanyň hökümetini bu aýdymçylaryň ‘ýitirim edilmekleri’ ýaly wakalaryň soňuna çykmaklyga çagyrýarys. Bular ýaly wakalar diňe bu tussaglaryň hal-ýagdaýy ugrundaky aladalaryň has-da artmagyna sebäp bolýar” diýip nygtapdyr.
Hökümete degişli bolmadyk “Freedom Now” guramasy wyždan ýesirleriniň tussaglykdan azat edilmekleri ugrunda iş alyp barýar.


text:
Müsüriň Saglygy saklaýyş ministrliginiň wekiliniň aýtmagyna görä, wezipesinden çetleşdirilen prezident Muhammad Morsiniň tarapdarlaryna garşy atylan okdan azyndan 40 adam heläk bolupdyr. Haled el-Hatib ýene 300-den gowrak adamyň hem ýaralanandygyny habar berdi.
Gandöküşikli waka
Şaýatlaryň sözlerine görä, olar halas edijileriň bir adamy ölümden halas etmäge synanyşandyklaryny, ýaralananlaryň bolsa meýdan keselhanalaryna motorly äkidilendigini görüpdirler.
Ýaralanan protestçileriň biri Muhammad Ali “Reuters” aganetligi bilen söhbetdeş bolup, özüne garşy göz ýaşardyjy gazyň ulanylandygyny, ol ýüzi ganap ýere ýykylansoň, bir esger tarapyndan urlup-ýenjilendigini gürrüň berdi.
Morsini goldap çykyş eden demonstrantlar duşenbe günki hüjüm üçin harbylary günäleýärler.
Emma harbylar Respublikan Gwardiýasynyň jaýynyň öňünde üýşen adamlara “ýaragly terrorçylaryň” hüjüm edendiklerini aýdýarlar. Bu binada Morsiniň saklanýandygy çak edilýär.
“DPA” täzelikler agentliginiň maglumatyna görä, harbylar öz edara jaýyna eli ýaragly hüjüm etmekçi bolan 200 adamy tussag edipdirler.
Syýasy garşylyk
Müsürde dowam edýän dartgynlyk arap dünýäsiniň iň uly ýurdunyň ykbalyny sorag astynda goýýar.
Duşenbe günki hüjümler mundan bäş gün öň Muhammad Morsiniň döwlet başyndan çetleşdirilenden soňky bolan wakadyr. Morsi onuň öz wezipesinden çekilmegini talap edilip geçirilen köpçülikleýin demonstrasiýalaryň netijesinde agdarldy.
Garşydaşlary Morsini we onuň “Musulman doganlar” atly syýasy toparyny ýurduň ykdysady problemalary bilen baglylykda aýyplaýarlar we onuň awtoritar syýasaty ýola goýmaga synanyşandygyny aýdýarlar.
“Musulman doganlar” Morsiniň häkimiýet başyndan çetleşdirilmegini döwlet agdarylyşygy diýip atlandyrdylar we gozgalaňa çagyryş etdiler.
Duşenbe günki wakalaryň öňüsyrasynda, geçen hepdäniň anna we şenbe günleri Morsiniň tarapdarlary bilen garşydaşlarynyň arasynda tutuş Müsür boýunça tutaşan çaknyşyklarda 35 adamyň heläk bolanlygy habar berilýär.
Kairde parahatçylygy dikeltmek maksady bilen Morsiniň tarapdarlarynyň jemlenen ýeriniň golaýyndaky Rabaa Adawia metjidiniň töweregindäki ýollar harby ulaglar tarapyndan petiklendi. Şeýle-de, harbylar Nil derýasyndan geçýän iki köprini polada gaplanan harby ulaglar bilen petiklediler.
Hökümetiň düzülişi
Müsürde dowam edýän zorluklar ýurduň täze hökümetini düzmek boýunça alnyp barylýan işleriň gyzgalaňly wagtyna gabat gelýär.
Muhammad Morsiniň prezidentlikden çetleşdirilmegini goldan salafitleriň “Nur” atly partiýasy duşenbe güni bolan gandöküşiklige protest bildirip, gepleşikler prosesinden çykdy.
Müsüriň ululygy boýunça ikinji orunda duran yslamçy topary bolan “Nur” partiýasynyň barlyşyk prosesine gatnaşmagy täze hökümeti düzmek işi üçin wajyp diýlip hasap edilýär.
Şeýle-de, “Nur” partiýasy liberal syýasatçy Muhammad El Baradeýiň premýer-ministr wezipesine bellenmegini ret etdi.
Resmiler sosial-demokrat aklawçy Ziad Bahaa el-Dini premýer-ministr wezipesine wagtlaýyn bellemekçi bolýarlar.
Duşenbe güni El Baradeý soňky zorluklary ýazgaryp çykyş etdi we twitterde: “Müsürde ýaraşyk örän zerur” diýip ýazdy.


text:
Geçen hepde Ýaponiýanyň premýer-ministri Şinzo Abe Merkezi Aziýa sapar edip, regionyň liderleri bilen duşuşdy. Saparyň dowamynda köp sanly ylalaşyklara hem gol goýuldy.
Jemi 26 milliard dollara barabar şol ylalaşyklaryň 18 milliardy Türkmenistan bilen baglaşyldy. Türkmenistan bilen gelnen ylalaşyklar, umuman, energiýa ulgamyny öz içine alýar.
Bu uly mukdardaky pul serişdeleri, gol goýlan ylalaşyklardan Ýaponiýanyň göz öňünde tutýan maksady näme? Şeýle-de bu saparyň Merkezi Aziýanyň esasy maliýe goldawçylary diýlip hasaplanýan Orsýetiň we Hytaýyň dürli ykdysady kynçylyk bilen ýüzbe-ýüz bolan pursadyna gabat gelmegi hem käbir soraglary döredýär.
Hepdelik “Mejlis” atly gepleşigimizde bu, şeýle-de Ýaponiýanyň Merkezi Aziýada artyp barýan täsirine sebitiň bähbidi nukdaýnazaryndan syn edilýär.
"Mejlisiň" myhmanlary:
Jak Farşi (Jack Farchy): Dünýäniň abraýly gazetlerininiň biri bolan “Financial Times” neşiriniň Moskowadaky habarçysy;
Dr. Timur Dadebaýew: Ýaponiýanyň Tsukuba Uniwersitetiniň professory. Ýaponiýanyň Merkezi Aziýa boýunça daşary syýasaty barada ençeme makaladyr, ylmy işiň awtory;
Brýus Panniýer (Bruce Pannier): Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni.
Programmany Azatlyk Radiosynyň müdiri Muhammad Tahir alyp barýar.
Gepleşigi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Anna güni Orsýetiň häkimiýetleri Gürjüstanyň parlament deputaty Giwi Targamadzäni tussag etmek barada karar çykardylar. Bu baradaky karary şu gün Orsýetiň Içeri işler ministrligi yglan etdi.
Orsýetiň kanun goraýjy organlary oňa Orsýetde köpçülikleýin bulagaýçylyklary döretmek synanyşyklarynda aýyplama bildirýärler.
Geçen ýylyň oktýabrynda Orsýetiň telewideniýesi Gürjüstanyň parlament deputaty Giwi Targamadzäniň orsýetli oppozision aktiwist Sergeý Udalsow bilen duşuşyp, Moskwada demonstrasiýa gurnamak meselelerini maslahatlaşýandygyny görkezýän wideo ýazgyny we käbir beýleki maglumatlary efire berdi.
Bu wakanyň yzy bilen oppozision aktiwistler Sergeý Udalsow, Konstantin Lebedew we Leonid Razwozžaýew dagylar bulagaýçylyklary gurnamakda aýyplanyp, tussag astyna alyndylar.
Gürjüstanyň Baş prokuraturasy bu ýurduň öz kanunçylygyna salgylanyp, deputat Giwi Targamadzäniň Orsýete ekstradisiýa edilip bilinmejekdigini aýdýar.


text:
Orsýetiň sudy 15-nji aprelde tussaglykdaky tebigaty goraýjy aktiwist Ýewgeniý Witişkonyň möhletinden ozal boşadylmagy barada şikaýat boýunça diňlenişik geçirer, diýlip garaşylýar.
41 ýaşly Witişko 2014-nji ýylyň Soçide geçirilen Olimpiýa oýunlarynyň tebigata ýetirýän täsiri barada aladalanma bildirmeginiň yzýany tussag edilipdi.
Witişko Soçide bikanun, diýip atlandyran gurluşyklara garşy protest bildirip, haýatda ýazgy galdyrmak bilen baglylykda 2012-nji ýylda üç ýyllyk şertli tussaglyga höküm edilipdi. Emma 2013-nji ýylyň dekabr aýynda ýerli sud onuň şertli tussaglygyň düzgünlerini bozandygyny aýdyp, türmä höküm edipdi.
14-nji aprelde “Amnesty International” guramasy Orsýetiň häkimiýetlerini Witişkony gyssagly boşatmagy talap etdi. Witişko 7-nji aprelde açlyk yglan etdi.
“Amnesty International” Witişkony “wyždan ýesiri” hasap edýär, Moskwada ýerleşýän abraýly “Memorial” guramasy oňa “syýasy tussag hökmünde” garaýar.


text:
Türkmenistanyň futbol boýunça çempionatynyň 11-nji tapgyrynyň ikinji oýun gününde ýer eýeleri myhmansöýerlik görkezmediler. Geçirilen üç duşuşykda myhmanlar bary-ýogy bir utuk gazandylar.
Baýramalyda «Merw» 2:0 hasabynda «Daşoguzdan» üstün çykdy. Pökgüleri 3-nji minutda jerime urgusyndan Begenç Alamow we birinji ýarymyň tamamlanmagyna 4 minut galanda Daýanç Durdyýew geçirdi.
Şeýlelikde, «Merw» üç oýunlyk ýeňlişsiz tapgyrynyň arasyny üzdi we ýaryş tablisasynda altynjy orna geçdi.
Türkmenbaşynyň «Şagadamy» öz meýdanynda Marynyň «Energetiginden» üstün çykyp, bassyr ikinji uly hasaply ýeňşini gazandy — 3:0. 15-nji minutda Gahrymanberdi Çoňkaýew, 57-nji minutda Döwlet Baýramow, 75-nji minutda bolsa 11 metrlik urgudan Hemra Amanmämmedow tapawutlandylar.
Balkanabatda bolan duşuşyk iň uly hasap bilen tamamlandy. «Balkan» «Hazynanyň» derwezesinden jogapsyz dört pökgi geçirdi. Olaryň ählisini Myrat Ýagşyýew öz adyna ýazdyrdy. Bu zehinli hüjümçi 2015-nji ýylyň çempionatynda poker (bir oýunda 4 pökgi geçirmek) görkezen ilkinji oýunçy boldy. Şeýle hem şu möwsümde Myrat Ýagşyýew penta-trik (bir oýunda 5 pökgi geçirmek) we het-trik (bir oýunda üç pökgi geçirmek) bilen tapawutlanan futbolçydyr. Ol bu netijeleri degişlilikde «Daşoguza» hem «Energetige» garşy duşuşyklarda görkezipdi. Netijede ol 14 pökgi bilen netijeli futbolçylaryň arasynda öňe saýlansa, «Balkan» öňde barýan «Altyn asyra» ýakynlady. Bu toparlaryň arasynda bary-ýogy 2 utuk tapawut bar.
Tapgyryň «Ahal» bilen «Altyn asyryň» arasynda geçirilmeli jemleýji duşuşygy 24-nji iýuna geçirildi.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşyklaryň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
«Balkan» – «Hazyna» – 4:0 (1:0)
16-njy maý. Balkanabat. «Sport toplumy». 700 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Myrat Ýagşyýew 43, 46, 73, 90+5.
Duýduryş alanlar: Batyr Atamämmedow 36, Serdaraly Ataýew 40, Nurtagan Mämmedalyýew 60 – Didar Durdyýew 34.
Emin: Alibek Sapaýew.
Gözegçi emin: Rubik Danelýan.
«Merw» – «Daşoguz» – 2:0 (2:0)
16-njy maý. Baýramaly. «Sport desgasy». 1 100 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Begenç Alamow 3, Daýanç Durdyýew 41.
Duýduryş alan we oýundan çykarylan ýok.
Emin: Begenç Allaberdiýew.
Gözegçi emin: Eldar Ramazanow.
«Şagadam» – «Energetik» – 3:0 (1:0)
16-njy maý. Türkmenbaşy etraby. «Sport Desgasy». 200 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Gahrymanberdi Çoňkaýew 15, Döwlet Baýramow 57, Hemra Amanmämmedow 75 (11 metrlik urgudan).
Duýduryş alanlar: Hemra Amanmämmedow 14 – Rüstem Mämmedow 67.
Emin: Çarymyrat Gurbanow.
Gözegçi emin: Allabergen Sapaýew.
11-nji tapgyrdan soň toparlaryň ýerleşiş tertibi
Iň köp pökgi geçirenler:
Myrat Ýagşyýew («Balkan») – 14 pökgi (1 – 11 metrlik urgudan).
Süleýman Muhadow («Altyn asyr») – 10.
Hemra Amanmämmedow («Şagadam») – 9 (4).


text:
Salam, hormatly lukman! Men öz gelnimin saglygy barada alada edenim üçin şeýleräk sorag beresim gelýär. İlkinji gije gyzlyk perde ýyrtylandan soň jynsy gatnaşygyň ýygylygy nähili bolmalyka? Eger jynsy gatnaşykdan saklanmaly bolsa, wagty näçeräk bolmaly? Ýara bolup bilermi? Şu barada ginişleýin maglumat berseňiz hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Ilkinji gijeden soň ýyrtylan gyzlyk perdesiniň gyralarynda dörän çişginlilik, gan toplanmalar aýrylýança, azyndan 3-4 gün jynsy gatnaşyklardan saklanmaklyk maslahat berilýär.
Bu ünslülik ýaranyň çalt bitmegine, döräp biljek agyryly duýgularyň öňüni almaga ýardam berer.
Bu sorag barada doly maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Ilkinji gijäniň pynhan syrlary we... ýalňyşlyklary" atly makaladan okap bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň ginekolog lukmany.
Teswirlemeler
Barmak sokulanda name bolyar gyzlyk perde ayrylarmy?nadip ayrylar?gyzlygy yok gyzlarda nahili uytgeshmeler yuze chykyp biler
Hawa, ayrylýar, ahyrzaman gapyngy kakyp gelyar. Perişdiler Iphon ulanyp oba habar berýarler. Murt, sakgal osyar. Huday tarapyndan berilen 'gudrat" ereyar.Hich zadam uytganok!
Lukman gyzyn gyzlygyny alandanson gyz cydap bilmeyar we bashgalary bilen jyns gatnashyklaryny etya yone ol gyz Gysyr bolsa govreli bolup bilenokmy? Jogabynyza garashyan
Shamyrat dogan, haýsy asyrda ýaşaýarsyň? Gyz öküz dälow! Gyzlar gaty çydamly bolýarlar. Olaryň jynsy islegi gyzlyk perdesine bagly däl. Hemme sagdyn gyzlar gowreli bolup bilýär. Mallar "gysyr" bolýar. Aýall gyzlar mal däl, olar adamlar.
Töweregindäkiler, garşydaş jyns üçin gyzyksyz, biperwaý gyz bolup bilmeýär.Meniň pikirimçe, özüne ynamsyz, utanjaň gyz bolup biler ýa-da entek özüne düşünýän we ony bolşy ýaly kabul edip biljek ýigide duşmadyk gyz bolup biler.Her aýal maşgalanyň şahsyýet höküminde öz aýratynlygy we syrlylygy bar.Syn edip göräýiň!
Gyzlyga degilman barraginden eltip bolyamy??aybashy gelip durka jyns gatnashyk nahili zyyany barka.???jyns gatnashyk etman gyjyndyrmany duruzyp bolarmyka???
uguigugb
Jynsy gatnaşyklara bolan isleg adamyň tebigy talaplaryna degişli edilse hem,başga talaplardan (meselem,iýmek, uka gitmek)tapawutlylykda ol ahlak meselelerine bagly bolup durýandyr.Durmuşa çykyp aýrylyşan gelin, jynsy gatnaşyklary dowam etme meselesini öz terbiýesine,ahlak we maşgala meselelerine garaýşyna baglylykda, öz şahsy azatlygyna görä çözüp biler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow resmi sapar bilen Owganystan Yslam Respublikasyna geldi. Hamid Karzaý adyndaky halkara howa menzilinde Türkmenistanyň Prezidentini resmi adamlar garşyladylar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow howa menzilinden sapar mahaly Owganystan Yslam Respublikasynyň Köşkler toplumynyň “Herem Saraý” köşgünde ýerleşýän kabulhanasyna tarap ugrady.
Şu gün Kabul şäherinde döwlet Baştutanynyň bu ýurda resmi saparynyň maksatnamasynyň çäklerinde ýokary derejedäki türkmen-owgan gepleşikleri geçiriler.


text:
Täjigistanda ýaňy-ýakynda gadagan edilen yslamçy syýasy partiýasynyň bosgunlykdaky lideri ýurduň goranmak ministriniň öňki orunbasarynyň geçen hepdede gandöküşikli gozgalaň turuzmagyna özüniň görkezme berendigi baradaky resmi aýyplamalary ret edýär.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň ýolbaşçysy Muhiddin Kabiri AÝ/AR-a elektron hat arkaly beren jogabynda “Men ähli aýyplamalary doly ret edýärin, meniň hem partiýanyň şol wakalar bilen hiç hili gatnaşygy ýok" diýdi. .
17-nji sentýabrda Täjigistanyň Baş prokuraturasy ýurduň goranmak ministriniň öňki orunbasary şu hepdede ýörite operasiýanyň netijesinde öldürilen Abduhalim Nazarzodanyň Kabiriniň we onuň partiýasynyň ýolbaşçylarynyň tabşyrygy bilen hereket edendigini yglan etdi. Täjik resmileri Nazarzodany polisiýa bölümine we ýarag saklanýan harby edara hüjüm etmekde aýypladylar.
Resmi aýyplama
Prokurorlar yslamçy partiýanyň öz öňünde “20 sany jenaýatçy topardan” ybarat guramany döretmek maksadyny goýandygyny aýdýarlar.
4-nji sentýabrda bolan hüjümler Täjigistanda “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň gadagan edilen wagtyna gabat geldi. Bu partiýa Mekezi Aziýanyň bäş ýurdunda hasaba alnan ýeke-täk yslamçy syýasy partiýady.
Kabiri AÝ/AR bilen söhbetdeşlikde “Birleşen Özbek Oppozisiýasynyň” öňki agzasy Nazarzodanyň “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň agzasy bolmandygyny we onuň bilen hiç hili gatnaşygynyň ýokdugyny aýtdy.
Täjigistanyň Baş prokuraturasy “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň 13 liderini we aktiwistiniň Kabiriniň dildüwşügine gatnaşmakda güman edilip tussag edilendigini we bu çäräniň “ýurtda has köp terrorçylykly hüjümleriň öňüni almak” maksady bilen baglydygyny aýtdy.
Geçen aýda Täjigistanyň Adalat ministrligi “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýany gadagan etdi we öz kararyny partiýanyň hasaba alynmagy üçin ýurtda ýeterlik goldawynyň ýoklugy bilen esaslandyrdy.
Täjigistanyň hökümeti Nazarzodany we onuň söweşijilerini 4-nji sentýabrda Duşenbäniň golaýynda polisiýa bölümine we ýarag saklanýan edara hüjüm etmekde aýyplady, şol caknyşykda 26 adam, şol sanda dokuz polisiýa wekili hem 17 söweşiji öldürildi.
Täjik resmileri Nazarzodanyň 10 tarapdary bilen bilelikde 16-njy sentýabrda Duşenbeden gündogarda ýerleşýän Romit jülgesinde hökümet güýçleriniň geçiren söweş çäresi netijesinde öldürilendigini habar berýärler.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasy
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň bosgunlykdaky lideri Kabiri AÝ/AR bilen söhbetdeşlikde “täjik häkimiýetleri generalyň hüjümlerini öz maksatlaryna ýetmek we bizi radikallar hem ekstremistler edip görkezmek üçin ussatlyk bilen ulanýarlar” diýdi.
Nazarzodanyň gozgalaňy hökümetiň “ýalňyş” syýasaty bilen bagly diýip, Kabiri sözüniň üstüni ýetirdi.
Şeýle-de Kabiri “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň ýolbaşçylarynyň öz partiýasynyň gizlenmejegi barada beren wadalaryny gaýtalady.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasy Täjigistanyň 1992-1997-nji ýyllardaky gandöküşikli graždan urşunda wajyp rol oýnapdy. Şol uruşda onlarça müň adam wepat bolupdy we bir milliondan gowrak adam öz öýlerinden göçmäge mejbur bolupdy. Şondan soň bu partiýa 15 ýylyň dowamynda Täjigistanyň parlamentiniň düzümine girdi.


text:
Hasan Rohaniniň Eýranyň täze prezidenti bolmagy üçin oňa ses berilmegine kömek eden aýallaryň köpüsi bu işi Rohani aýallaryň erkekler bilen deňhukuklylygyny ilerleder diýen umyt bilen edipdiler.
Rohaniniň 4-nji awgustda teklip eden sanawynda welin, hökümet agzalary diňe erkeklerden ybaratdy. Emma indi kabinetde bir aýal-da bar.
Ilkinji aýalyň hökümete goşulmagyna sebäp bolan zadyň saýlawçy aýallar bilen hukuk synçylary tarapyndan edilen tankytlardygyna şübhe ýok.
Aýdylyşyna görä, birnäçe uniwersitetde mugallymçylyk edýän öňki konserwatiw parlament wekili Elham Aminzadeh kanun işleri boýunça wise-prezident bellenipdir.
Aýallaryň hukugy ugrunda göreşýän eýranly tanymal aktiwist Susan Tähmasebi Aminzadäniň ýokary wezipä bellenmegini oňaýly ädim diýip, gutlaýar. Ýöne ol özüniň Rohaniden mundan köpräk zatlara garaşandygyny aýdýar: "Zenan ministrleriň bellenmegi – aýallaryň hukugy. Öňki prezident Mahmud Ahmedinejad üç sany aýaly ministrlige teklip edipdi. Parlament tarapyndan olaryň biri, hakykatdanam, oňlandy. Biz Rohaniden mundan köpräk zada garaşypdyk. Aýratyn-da ol aýallaryň meselelerine oňaýly garamagy wada etdi. Ahmedinejadyň prezidentlik döwri, tutuş 8 ýyl, aýallar babatda çynlakaý yza tesme bilen häsiýetlendi".
Ahmedinejad 2009-njy ýylda prezidentliginiň ikinji möhletinde Marzieh Wahid Dastjerdini Saglygy goraýyş ministrligine teklip etdi. Dastjerdi wezipä tassyklanyp, Eýran yslam respublikasynyň ilkinji aýal ministri boldy. Ýöne soňra 2012-nji ýylda öz kärdeşlerini tankytlany üçin wezipeden boşadyldy.
“Bu biziň hukugymyz"
Rohaniniň diňe erkeklerden ybarat kabinetini teklip etmegi Eýranda aýallaryň hukuklary ugrunda göreşýänleriň, intellektuallaryň arasynda protest turuzdy. Bu proteste goşulanlaryň biri Aşraf Geramizadegan. Ol awgust aýynyň başlarynda geljekki kabinetiň durky barada pikir alyşmak üçin geçirilen üýşmeleňde şeýle diýdi: "Biz aýallar Rohaniden we onuň hökümetinden kabinetden bize bir paý berilmegini islämzok. Bu biziň hukugymyz".
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani
Rohani öz saýlaw kampaniýasyny aramlyk platformasynda alyp baryp, aýal-erkegiň deňhukuklylygynyň tarapynda çykyş etdi. Aýallaryň işlerine garaýan ýörite ministrlik döretmegi wada etdi.
Rohani wezipe başyna geleninden soň geçiren ilkinji metbugat ýygnagynda özüniň eýran aýallary babatynda deňhukuksyzlygy aradan aýyrmak ugrunda iş alyp barjakdygyny aýtdy.
"Bir aýal ministr bellenäýende-de, bu aýallaryň deňhukuklylygy gazanandygyny aňladanok. Dürli dolandyryş derejelerinde ähli deňsizlikler aradan aýrylmaly. Bir aýalyň kabinetde bolmagyndan maksat 'adamlar, gözläň, ine, biziň aramyzda bir aýal bar. Olar öz hukuklaryny gazandylar' diýmek däl" diýip, Rohani bu ugurdan öz pikirini beýan etdi.
Waşingtondan Tahmasebi munuň bilen ylalaşýar. Ýöne, onuň pikiriçe, bir aýalyň ministr bellenmegi bu ugurdan görkezilen güýçli bir alamat bolar.
"Bu Rohaniniň ilatyň ýarpysynyň aýallardygyny, özüne ses berenleriň-de ençemesiniň aýallardygyny bilýändigini görkezýär. Ol Eýranyň umumy ilatyna belli derejede wekilçilik etjek kabinetiniň, ministrler toparynyň bolmagyny isleýär. Dogry, bu problemalary, elbetde, çözmez. Meniň pikirimçe, ministrler aýallaryň meselelerinden habarly bolmaly, aýallara güýç-gudrat bermeli, aýallaryň erkekler bilen deňhukuklylygyny, aýallaryň hukuklaryny ösdürmeli" diýip, Tahmasebi aýdýar.


text:
Fransiýanyň Kalais şäheriniň golaýyndaky migrantlaryň lageri sökülip başlandy. Bu çäräniň dowamynda lageri onda ýaşaýan 6 müň 500 töweregi migrantdan arassalamak göz öňünde tutulýar.
Polisiýanyň sişenbe güni beren maglumatyna görä, mundan bir gün öň lagerden 2 müň 300 töweregi migrant çykarylyp, olar ýurduň beýleki künjeklerindäki seljeriş merkezlerine ugradylypdyr. Operasiýanyň indiki tapgyrynda lagerdäki çadyrlar aýrylyp başlanar.
Britaniýanyň içeri işler ministri Amber Rudd Londonyň bu operasiýa we Kalais şäherindäki serhet gözegçiligini güýçlendirmek üçin 40 million ýewro goýberendigini mälim etdi.
Soňky aýalaryň dowamynda migrantlaryň Britaniýa geçmek üçin geçip barýan ýük ulaglaryna we otlulara bökmek synanşyklarynda onlarça adam öldi.


text:
Mundan birnäçe ýyl owal Eýran adam başyna düşýän burun oňartmak, ýagny rinoplastika operasiýasynyň sany boýunça dünýäde ilkinji orny eýeläpdi. Ähli owadanlyk operasiýalary hasaba alnanda bolsa, Eýran yslam respublikasy dünýäde şeýle operasiýalaryň iň köp geçirilýän ilkinji on ýurdunuň arasyna girýär.
Soňky ýyllarda Eýranda plastiki operasiýa geçirmeýän ýekeje-de ýer ýok. Bu moda senagaty mollalaryň aýgytly çärelerine garşy durup bilýär.
Eýranda plastiki, ýagny owadanlyk operasiýalary gaty çalt depginde ösüşe eýe bolýar. Adaty ýagdaýda bu yslam kadalaryna ters däl. Şonuň üçinem hökümet onuň öňüni almaga synanyşmaýar. Bu ýurtda moda senagaty hem edil häzir pajarlap ösýän döwrüni başdan geçirýär. "Guardian" gazetiniň baryp 2013-nji ýylda beren maglumatyna gör, ýurtda her ýyl iki ýüz müň töweregi zenan owadanlyk üçin medisina operasiýasyny etdirýär.
Yslam rewolýusiýasyndan owal
Eýranda 1979-njy ýyldaky Yslam rewolýusyýasyndan owal ýerli zenanlaryň aglaba köpçüligi günbatar kadalaryna görä gaty açyk we erkin geýimler geýipdiler. Şol döwürde olara jemgyýetde hiç hili garşy çykan ýa-da nägilelik bildiren hem bolmandy. Aýatullalaryň režimi häkimýeti ele alandan soň ýurtda hemme ýagdaý üýtgänem bolsa, soňky on ýyllykda ylaýta-da ýokary bilimli zenanlar has erkin geýinmäge başladylar.
Häzirki döwürde eýranly zenanlar indi rewolýusiýa edýärler. Gaty köp ýaş eýranly zenanyň geýimlerinde indi inçejik beýik ökjeli köwüşler, darajyk jinsi balaklar we al-elwan reňkli eginbaşlar agdyklyk edýär. Şol bir wagtyň özünde-de, bu geýimlere garamazdan, dini hökümetiň talap edýän ähli kadalary berjaý edilýär.
Owadanlyk operasiýalaryna ýykgyn edilmegine hem edil käbir resmi gadaganlyklara görkezilýän reaksiýa ýaly baha berýänler bar. "Biz öz gözelligimizi başga görnüşde üns merkezine öwrüp bilmeýäris" diýip, bir tähranly zenan "Guardian" gazetine beren interwýusynda aýdýar.
Çäklendirmeler we biznes
2000-nji ýyldan bäri geýim dizaýneri bolup işleýän Sedef Säher Kureýşi, owal gizlin işlemäge, we şol bir wagtyň özünde hem öz işinde hünärmen bolmadyk manikenleri işletmäge mejbur bolýan ekeni. Onuň aýtmagyna görä, häzirki döwürde indi ýagdaý hasam aňsatlaşypdyr.
Säher "Bu çäklendirmeleriň hiç biri biziň biznesimize täsir etmeýär. Men hemişe halkara modany yzarlaýaryn. Men olardan edil bolşy ýaly üýtgewsiz nusga almaýaryn, ýöne öz işimde esasy ýörgünli ugra eýermäge çalyşýaryn" diýip gürrüň berýär.
Eýranda zenanlaryň hyjapsyz we hatda açyk eginbaşlar bilen podiuma çykýan moda çäreleri hem gurnalýar. Ýöne gizlinlikde geçirilýän şeýle çärelere diňe zenanlar gatnaşyp bilýärler. Eger şeýle edilmese, çäräni gurnaýanlar gaty uly problema duçar bolup bilýärler. Adatda bolşy ýaly, şeýle defile, ýagny moda çärelerine dizaýnçylaryň we manikenleriň hossarlary hem tanyş-bilişleri gatnaşýarlar.
Ondan soň olar gören zatlary barasynda daş-töweregindäki zenanlara maglumat ýaýradýarlar we şeýlelikde müşderi köpçüligi emele gelýär. Kadalaryň häzirkiden has berk tutulýan döwri bolan 2007-nji ýylda şeýle moda çäresiniň birine gatnaşan bir zenan CNN-e şeýle interwýu berýär: "Gözellige ymtylmak ähli zadyň hötdesinden gelýär".
Döwrebaplaşmaga ymtylmak
Prezident Hasan Ruhani häkimýet başyna geçende eýranly zenanlaryň has geýnüwli görünmek islegini goldapdy. Onuň pikiriçe, bu ýagdaý Eýranyň döwrebaplaşmaga ymtylýandygyny görkezýär.
"Fashionable, Sexy, Haute and Naughty Magazine" ("FSHN") žurnalynyň Tähranyň köçelerinde we bazarlarynda düşüren moda suratlaryny çap etmegi bu ugurda örän möhüm hadysa boldy. Sebäbi ondan owalky moda suratlaryny diňe 1969-njy ýylda "Vogue" zurnaly düşüren ekeni. Asly eýranly bolan kanadaly Afra Purdadyň nygtamagyna görä, "FSHN" žurnalynyň düşüren suratynda "ösen Eýran medeniýetiniň täsirlerini" görmek bolýar.
Onuň saýlap alan manikenleri, ylaýta-da märäkäniň iň köp ýeri bolan bazarlarda al-elwan reňkli geýimde surata düşüpdirler. Afra şonda märäkäniň gazaba münjeginden howatyrlanan hem bolsa, moda geýimleriniň surata düşürilmegi asudalykda geçipdir. Hatda işiň arasynda elinde bir sebet pomidor bilen özüniň hem surata düşendigini aňan biri, gelip öz suratyna görenden soň, gaýtadan ýörite surata düşürilmegini haýyş edipdir. Ondan soň ol kişi modele minnetdarlyk bildirip, hoşal bolup, ýoluny dowam edipdir.


text:
Orsýetli milliarder inwestor Ýuriý Milner bilen britaniýaly kosmolog Stefen Hawking Ýerden aralygy 4.37 ýagtylyk ýylyna deň we Gün ulgamynyň iň ýakyn goňşusy bolan ýydyz sistemasy "Alfa Sentawra" kiçijik kosmos ulaglaryny ibermek maksady bilen bir kosmos inisiatiwasyny ýola goýandyklaryny yglan etdiler.
Adamynyň saglygy, durmuş we iş şertleri kadaly bolsa-da, uky, dynç alyş ýaly zerur şertler berjaý edilende-de ünsi doly işe gönükdirmek käte kyn bolýar. Alymlar munuň öz sebäpleriniň bardygyny aýdýarlar we bar ünsüňi işe gönükdirmek üçin ylmy taýdan tassyklanan usullaryň ençemesini hödürleýärler.
6-nji oktýabr Aşgabat ýertitremesiniň güni


text:
ABŞ-nyň Ýustisiýa ministrliginiň metbugat beýanatyna görä
, daşary ýurt resmilerine para berenlikde güman edilýän Britaniýanyň we Gollandiýanyň “Roýal Duch Shell” kompaniýasy, Sweýsariýanyň ýük daşaýjy kompaniýasy, dört sany ýangyç kärhanasy we ABŞ-nyň gämi gatnaw kompaniýasy jenaýat we graždan işleri bilen bagly, bilelikde alanyňda, 236,5 million dollar jerime tölemäge razy boldy.
4-nji noýabrda çap edilen resmi maglumata görä, agzalan kompaniýalar dünýäniň onlarça ýutlarynda özleri üçin has amatly salgyt şertleriniň döredilmegini gazanjak bolup, gümrükçilere para berenlikde aýyplandylar. Şeýle-de olaryň käbir ýurtlarda nebit ýataklaryny özleşdirmäge rugsat berýän dokumentleri almak üçin galplyklara baş goşandyklarynyň-da güman edilýänligi aýdylýar.
Kompaniýalar ABŞ-nyň Ýustisiýa ministrligine jenaýatçylyk üçin jerime hökmünde 156,5 million dollar, Gymmatly kagyzlar boýunça komissiýanyň öňe süren aýyplamalary bilen bagly işleriň çäginde ýene 80 million dollar tölemäge razy boldular.
Gymmatly kagyzlar boýunça komissiýanyň resmileriniň sözlerine görä, aýratyn bir pudakda geçirilen bu arassalaýyşlar daşary ýurtlarda para berýän kompaniýalaryň jenaýatçylykly hereketleriniň öňüni almak boýunça ilkinji çäresi diýip, ”Associated Press” belleýär. Türkmenistan bilenem bagly
Suduň dokumentlerine görä, Şweýsariýanyň (Bazel) “Panalpina World Transport Ltd”
kompaniýasy we onuň Birleşen Ştatlardaky şahamçasy 70 million dollardan gowrak jenaýat jerimesini tölemäge razy boldy
. Kompaniýa Gymmatly kagyzlar boýunça komissiýanyň aýyplamalaryna laýyklykda ýene 11,3 million dollar jerime tölemeli.
“Panalpina World Transport Ltd” halkara transport kompaniýasynyň 2002-2007-nji ýyllar aralygynda ençeme ýurtlarda döwlet resmilerine jemi 27 million dollar möçberde para berenligi habar berilýär. Şol ýurtlar Angola, Azerbaýjan, Braziliýa, Gazagystan, Nigeriýa, Orsýet we Türkmenistan
bolup durýar. Bikanun tölegler bu ýurtlaryň käbirinde 2009-njy ýylyň iýun aýyna çenli dowam edipdir.
Maglumata laýyklykda kompaniýalara garşy geçirilen çäreler ABŞ-nyň hökümetiniň ýurduň daşynda we halkara biznesde bar bolan korrupsiýa garşy göreş ugrundaky nobatdaky ädimi boldy.
“Parahorlugyň zyýany, onuň bikanunlygy bilen çäklenmän, biznesiň özüne-de zyýan ýetirýär” diýip, Gymmatly kagyzlar boýunça komissiýanyň resmisi Robert Khuzami aýtdy. Ilkinji gezel däl
Şu ýylyň aprel aýynda ABŞ-nyň Federal sudy Germaniýanyň «Daimler» awtokonsernini hem para-peşgeş bilen bagly ýöňkelýän aýyplama boýunça günäli tapypdy we bu awtokonsern jerime hökmünde 185 million amerikan dollaryny tölemäge razy bolupdy.
Amerikanyň Ýustisiýa ministrligi nemes awtomobil öndürijilerine awtokonserniň bähbitleri üçin 10 ýylyň dowamynda 22 döwletiň ýolbaşçy agzalaryna para bermekleri bilen bagly aýyplama ýöňkäpdi.
«Daimler» awtokonserniniň awtomobil öndürijileriniň düşewüntli kontrakta gol çekmek üçin para beren döwletleriniň hatarynda Türkmenistanyň ady hem agzaldy.
Türkmen hökümetiniň ýokary derejeli resmisiniň “doglan günine” sowgat hökmünde berlen «Mersedes-Benz S» kyslymly bronirlenen awtoulagyň bahasynyň 300 müň amerikan dollaryna barabar bolandygyna halkara habar beriş serişdeleri ünsi çekipdi.
ABŞ-nyň Ýustisiýa ministrliginiň bu täze maglumaty dünýäniň iri neşirlerinde çap edildi.


text:
1-nji ýanwardan Türkmenistanyň adminstratiw düzgün bozmalar hakyndaky kodeksine girizilen düzedişler we goşmaçalar güýje girdi. Prezident G.Berdimuhamedow bu kanuna geçen ýylyň noýabrynda gol çekipdi.
Kodekse girizilen düzedişler we goşmaçalar ýurtda adminstratiw düzgün bozmalaryň azalmagyna gönükdirilen, emma bu ugurdaky kanunçylygyň berkidilmegi, şol sanda adminstratiw düzgün bozmalar boýunça salynýan jerimeleriň artdyrylmagy ozaldan hem az hasaplanmaýan para-peşgeş talabyny, kanun goraýjy gulluklaryň işgärleriniň arasynda öz gulluk ýagdaýyndan bikanun peýdalanmaga çalyşýan adamlaryň sanyny has köpeldip biler diýen aladalar bar.
Ikinji tarapdan, türkmen jemygetçiliginde kanunlaryň düşündirilişiniň pesligi, ýönekeý adamlaryň kanunlary ýeterlik bilmezligi, şol bir wagtda salynýan pul jerimeleriniň möçberiniň köpelmegi hem kanunlaryň netijeli işlemegine goşant goşmaz diýen pikirler aýdylýar.
Eýsem Türkmenistanda kanunlaryň kämilleşdirilmegi bilen olaryň iş ýüzünde netijeli bolmagy nädip utgaşdyrylyp bilner? Bu ýerde ýerli metbugatda açyk aýdylmaýan nähili meseleler we kynçylyklar bar?
Azatlyk Radiosy nobatdaky «Tegelek stol» söhbetdeşligini şu meselä bagyşlaýar. Pikirleriňize, bellikleriňize, teklipleriňize garaşýarys.


text:
BMG-niň derňewçileri Siriýada az mukdarda himiki ýaragyň ulanan bolmagynyň mümkindigini aýtmaga “esaslaryň” bardygyny belleýärler.
Emma BMG-niň derňewçileri sişenbe güni ýaýradan hasabatynda anyk haýsy himiki maddalaryň we olaryň kim tarapyndan ulanandygyny anyklamak üçin, goşmaça barlaglaryň geçirilmelidigini nygtaýarlar.
20 adamdan ybarat derňewçileriň topary Siriýada mart we aprel aýlarynda himiki ýaragyň ulanan bolmagynyň mümkindigi barada iş alyp barýarlar.
Hasabat şaýatlar, keselhana işgärleri, ejir çekenler bilen geçirilen söhbetdeşlikleriň esasynda taýýarlandy. Hasabat iki tarapy hem jenaýat etmekde aýyplaýar. Hasabatda “Siriýada her gün diýen ýaly uruş we adamzada garşy jenaýatlar amala aşyrylýar” diýlip nygtalýar.
BMG-niň maglumatlaryna görä, Siriýada iki ýyl töweregi wagt bäri dowam edýän graždanlyk urşunda 80 müň töweregi adam öldürilipdir.


text:
Belgiýanyň prokurorlary 26-njy martda Brýussel hüjümleri bilen bagly tussag edilen üç adama terrorçylyk aýyplamalary esasynda günä bildirilendigini yglan etdiler.
22-nji martda amala aşyrylan hüjümlerde 31 adam öldürildi, 300 adam bolsa ýaralandy. Media habarlarynda aýdylmagyna görä, günä bildirilen üç adamyň birini prokurorlar diňe Faycal C. diýip atlandyrdylar.
Belki-de bu adam onuň hemşerileri hasaplanylýan beýleki iki adam janyndan geçip, ol ýerde terror hüjümini amala aşyranda, Brýussel aeroportyndan gaçandyr. Olar onuň öýüniň polisiýa tarapyndan dökülendigini, emma ol ýerden ne ýaragyň, ne-de partlaýjynyň tapylandygyny aýtdylar.
Brýussel polisiýasy 25-nji martda partlamalar bilen bagly üç adamy tussag etdi. Olaryň Parižde 24-nji martda geçirilmekçi bolnan, emma polisiýa tarapyndan öňüniň alnandygy aýdylýan terror hüjümleri bilen hem ilteşikli bolmagy güman edilýär.
Belgiýanyň döwlet telewideniýesi tussag edilenleriň biriniň partlaýjyly sumkany göteren adam bolandygyny aýtdy. 26-njy martda Belgiýa tarapyndan gözlenilýän bir alžirli erkek Italiýada tussag edildi.
Italiýan mediasy bu erkegiň Pariž we Brýussel hüjümleriniň arkasynda duranlar tarapyndan ulanylan galp şahsy dokumentleriň derňewi bilen bagly tutulandygyny aýdýar.


text:
Birleşen Milletler Guramasy geçen aý Yrakda “ölüm jezasy görnüşindäki” öldürmeleriň göz görtele artandygyny habar berýär.
BMG-niň Yrakdaky missiýasynyň täze ýaýradan maglumatyna görä, ýurtda geçen aý öldürlenleriň sany 659-a deň bolupdyr. Bu görkeziji oktýabr aýynda 979 adama barabardy. Muňa garamazdan, gürrüňi edilýän guramanyň berýän maglumatyna görä Yrakda nyşana aynlyp öldürlenleriň sany artypdyr.
BMG-niň maglumatyna görä, geçen aý Bagdatda we onuň töweregindäki territoriýalarda jemi 224 adam öldürilipdir. Bu görkeziji Ninewah welaýatynda 107 adama barabar bolupdyr.
Şu ýylyň dowamynda Yrakda 8 müňden gowrak adam öldürildi. BMG-niň bu maglumaty ýaýradan güni Bagdadyň demirgazyk-gündogaryndaky "Al-Kaýda" hereketine garşy çykýan sünni taýpasynyň lideriniň oglunyň jaýlanyş mirasymynda hem üç sany bomba partladyldy. Ýekşenbe güni bolan şol partlamalarda 17 adam öldi.


text:
Soňky wagtlarda Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda Daglyk-Garabag sebiti sebäpli dartgynlylyk ýüze çykýar. Taraplar ýüze çykan ýagdaýy biri-birinden görüp, birek-biregi günäkärleýärler. Ganly çaknyşyklaryň sebäpleri barada giňişleýin gürrüň edeliň.
Taraplar nämäniň üstünde uruşýarlar?
Azerbaýjan bilen Ermenistan soňky onýyllyklaryň dowamynda Daglyk-Garabag regionynyň statusy boýunça düşünişip bilmän geçdiler. Agzalýan daglyk regionda esasan etniki ermeniler ýaşaýarlar. Ýöne şol bir wagtyň özünde sebit Azerbaýjanyň halkara derejesinde kabul edilen serhet çäkleriniň içinde ýerleşýär.
1920-nji ýylda sowet hökümeti bu regiona “Sowet Azerbaýjanynyň düzümindäki awtonom döwlet” statusyny beripdi. Ermeniler bilen azerbaýjanlaryň arasyndaky uzaga çeken düşünişmezlik sowet döwründe Moskwanyň berk gözegçiliginde saklanýardy.
Ýöne 80-nji ýyllarda Sowet Soýuzynda gözegçiligiň gowşap başlamagy bilen Daglyk-Garabag resmi ýagdaýda Ermenistana goşulmak üçin ýüz tutýar we munuň netijesinde iki ýurduň arasyndaky çaknyşyklaryň gerimi has giňäp, düşünişmezlikleriň soňy alty ýyllap dowam eden gandöküşikli urşa ýazýar. 1991-nji ýylda Daglyk-Garabagyň “özboluşly özbaşdak” hökümeti birtaraplaýyn garaşsyzlyk yglan edýär. 1994-nji ýylda taraplaryň arasyndaky Orsýetiň goşulmagy bilen bes edilen gandöküşikli çaknyşyklarda takmynan 30 müň töweregi adam wepat bolupdy.
Daglyk-Garabagyň çägi 4 müň 400 indedördül metrlik meýdany tutýar. Regiony töwerekleýän bufer zolaga ermeni güýçleri gözegçilik edýär.
Şol döwürde çaknyşyklaryň bes edilmegi bilen Daglyk-Garabag “de-fakto awtonom döwlet”, öwrüldi, ýagny iş ýüzünde özbaşdaklyga eýe boldy. Ýöne azerbaýjanlar bu regionyň özlerini degişlidigini aýdýarlar.
Fransiýanyň, Orsýetiň we Birleşen Ştatlaryň gatnaşmagyndaky we Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň guramaçylygyndaky halkara derejeli “Minsk ylalaşyk topary“ ”doňdurylan çaknyşyklaryň” deregine degerli çözgüt tapyp bilenok.
1994-nji ýyldan bäri iki döwletiň arasyndaky serhet zolagynda käte ganly çaknyşyklar dowam etse-de, bu ýagdaý giň gerimli söweş dartgynlylygyna ösüp geçmedi.
Häzirki wagtda çaknyşyklar näme üçin güýjeýär?
Daglyk-Garabagda soňky ýüze çykan çaknyşyklara sebäp bolan ýagdaýlar jedelli bolup galýar.
Azerbaýjan häkimiýetleri özleriniň 13 esgeriniň “ermeni sabotaž topary” tarapyndan atylyp öldürlendigini aýdýar. Beýleki bir tarapdan Daglyk-Garabagyň “hökümeti” özlerine azerbaýjan harbylarynyň hüjüm edýändigini aýdýarlar.
Daglyk-Garabagyň “goranmak ministrligi” 2-nji awgustda ýaýradan beýanatynda azerbaýjan güýçleriniň ermenileriň üstüne hüjüm edendigini aýtdy. Regiondaky Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysy 2-nji awgustda atyşygyň başlanandygyny aýtdy.
Günorta Kawkaz ýurtlary boýunça ekspert Tomas Wal agzalýan taraplarda birek-birege aýyplama bildirmek we aýyplamalara garşylyk görkezmek indi gaýtalanyp duran häsiýete eýe boldy diýýär: “Umuman aýdanyňda, bularda şeýle bir ýagdaý bar, ýagny bir tarap bir zat diýýär, beýleki tarapam oňa jogap gaýtarýar, şeýdibem birnäçe gezek birek-birege aýyplama bildirlensoň, hakykatda kimiň agressordygyny, kimiň däldigini anyklamak kyn bolýar. Sebäbi aslynda iki tarapam ozalkysy ýaly agresorlygyny saklap galýar”.
Taraplaryň nägilelikleri
Azerbaýjan Daglyk-Garabaga bikanun ýagdaýda basylyp alnan territoriýa hökmünde garaýar. Şeýle-de azerbaýjan häkimiýetleri agzalýan sebitiň özbaşdaklygynyň halkara derejesinde ykrar edilmändigini aýdýar.
Beýleki bir tarapdan, Ermenistan Daglyk-Garabag meselesi ony ykrar etmek arkaly çözülmeli diýýär we bu regionyň Azerbaýjana gaýtaryp berilmegi onuň gelejegine kast edilmegidir diýýär.
Gürrüňi edilýän ”ykrar edişlik” sebitiň garaşsyzlygyna, soňlugy bilenem Ermenistana goşulmagyna ýol açyp biler diýilýär. Regionda 145 müň adamyň ýaşaýandygy we şonuň 95 göteriminiň ermenilerdigi aýdylýar.
Taraplar oňşarmy?
“Minsk topary” Azerbaýjanyň we Ermenistanyň prezidentlerini “derhal dartgynlylygy ýatyrmak üçin çäreleri görmäge we atyşygy bes etmek barada gelnen ylalaşygy berjaý etmäge” çagyrdy.
Waal AÝ/AR-a beren gürrüňinde iki ýurduň prezidentleriniň noýabr aýynda duşuşyk geçirendigini ýöne dartgynlylygy çözmek barada alnan çözgüdiň soňunyň ýokdugyny aýtdy.
Ol şeýle diýdi: “Ýagdaýlar geňeşilýär. Ýöne iki tarap hem birek-birege we prosese düýbünden ynam edenok. Şonuň üçin parahatçylygy ýola goýmak boýunça gepleşikler geçirilýär, ýöne häzirki wagtda kanagatlanarly netije ýok”.
4-nji awgustda Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow çykyş edip, Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň şu hepdäniň aýagynda Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan we Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew bilen Soçide duşuşyk geçirjekdigini aýtdy. Lawrow: “Putin ilki taraplar bilen aýratynlykda gepleşikler geçirer, ondan soňra üç taraply gepleşikler geçiriler” diýip, öz sözleriniň üstüni ýetirdi.
Alyýewiň administrasiýasynyň başlygynyň orunbasary Nowruz Mämmedow 4-nji awgustda Azerbaýjanyň ANS kanalyna beren interwýusynda ýurduň prezidentiniň Soçi şäherine sapary barada entek kesgitli netijä gelinmädigini aýtdy.
Uruş turaýarmyka?
Ermenistanyň goranmak ministri Seýran Ohaniýan 4-nji awgustda eden çykyşynda “sebitde soňky döwürde dartgynlylygyň artandygyna garamazdan, Ýerewan ýagdaý urşa ýazar öýdenok” diýdi
“Reuters” habar agentliginiň maglumatyna görä, Ohaniýan žurnalistlere beren gürrüňinde: “Dartgynly ýagdaý dowam edýär. Ýöne ýagdaýy içgin seljerip, oňa global nukdaýnazardan seredenimizde, uly göwrümli urşuň turmak ähtimallygy ýok” diýipdir.
De Waal hem şeýle pikirde. Ol Azerbaýjanyň giň gerimli hüjüme geçmek ähtimallygynyň ýokdugyny, Bakuwyň harby taýýarlygynyň pesdigini we azerbaýjan häkimiýetleriniň çaknyşykda esasan Moskwanyň roluna bil baglaýandygyny aýtdy.
Waal: “Azerbaýjana kiçi gerimli durnuksyzlyklar ýaraýar. Ýöne giň gerimli hüjüm olara peýda getirmez. Aýratynam, eger birden ermeni-rus gatnaşyklary häzirkisi ýaly has ysnyşykly bolup galsa!” diýdi.


text:
Almaty şäheriniň metrosynyň gurluşygyny alyp barýan “Uranus CNI” kompaniýasynyň 10 işgäri özlerine 3 aý bäri aýlyk haklarynyň tölenmeýändigini aýdyp, 11-nji awgustdan başlap açlyk yglan etjekdiklerini mälim etdiler.
Bu kompaniýanyň direktory Kwon Ken Gyn sentýabr aýyna çenli aýlyk haklaryny tölemäge özleriniň serişdeleriniň bolmajakdygyny duýdurdy. Muňa kompaniýa tabşyrylan işiň wagtynda ýerine ýetirilmändigi sebäp boldy diýlip, habar berilýär.
Açlyk yglan eden işçileriň biri Daniýar Beýsenbekow iýun aýyndan bäri özlerine aýlyk haklarynyň tölenmeýändigini, şonuň üçin Oraza aýynyň birinji gününden başlap açlyk yglan etjekdigini aýtdy.
Almaty şäheriniň metro stansiýasy 1988-nji ýylda gurlup başlandy. Resmi maglumatlara görä, bu gurluşyga 8 milliard dollara golaý serişde sarp edilipdir. Gurluşygy tamamlamak üçin ýene 200 million dollaryň zerur boljakdygy aýdylýar.
Bu gurluşygyň 2011-nji ýylyň 16-njy dekabyrynda bellenjek Gazagystanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna çenli tamamlanmagyna garaşylýar.


text:
Tatarystanda hökümetiň goldawyndan peýdalanýan ýokary derejeli yslam ruhanysynyň ýaralanyp, onuň orynbasarynyň wepat bolmagyna sebäp bolan terrorçylykly hüjümden soň, ýurduň hökümeti barha artýan dartgynlylygyň üstüni ýapmaga synanyşýar.
Umuman, asuda diýlip hasaplanýan Tatarystanda gündiziň güni bolup geçýän terrorçylykly wakalar ýurtda yslamy radikallaşmanyň artýandygy barada alada döredýär.
Şeýle wakalaryň fonunda, hökümetiň 24-nji iyulda köpçülikleýin habar serişdelerini göz öňünde tutup ýaýradan maglumatynda yslam bilen baglanyşykly soraglar boýunça diňe ýedi sany “makullanan” bilermene salgylanylmalydygy barada gürrüň edilýär.
Görkezmäniň maksady
Tatarystanyň prezident apparatynyň maglumatyna görä, bu görkezmäniň maksady halkyň arasynda resmi Tatarystan Musulman Ruhany Müdirliginiň (DUM) düşünjesinden tapawutly garaýyşlara eýe bolan garaýyşlaryň ýaýramagynyň öňüni almakdan ybaratdyr.
Agzalýan Müdirligiň resmisi Rişat Hamidulliniň “Kazan Weekly” gazetine beren maglumatynda aýtmagyna görä, “Hökümet agzalýan ruhanylaryň sanawyny öz edarasy bilen bilelikde düzüpdir we şol ruhanylar beýanat ýaýratmazdan ozal öz müdirligi bilen maslahat ederler”.
Džalil Fazliýew Tatarystanyň Musulman Ruhanylar Müdirliginiň kanuny işleri boýunça ýolbaşcysy we resmi düşündirijileriň sanawyndaky adamlaryň biri. Ol Azatlyk Radiosynyň Tatar-Başgyrt gullugyna beren maglumatynda zerurlyk bolsa, onda hökümetiň şol ýedi ruhanynyň žurnalistler bilen hiç hili çäklendirilmezden gepleşmäge taýyn bolmalydygyny tabşyrandygyny aýtdy.
Emma bu barada prezident apparatyndan hiç hili goşmaça maglumat alyp bolmady.
Şol bir wagtyň özünde-de Tatarystanyň döwlet eýeçiligindäki habar serişdeleriniň wekilleriniň köpüsi bu barada gürrüň etmekden yüz öwürýärler. Tatarystanyň “Yan-Gasir” telekanalynyň müdiri, adynyň agzalmazlygy şerti bilen beren maglumatynda, bu sanawyň öz edarasyna hem gowuşanlygyny we özleriniň bu talaba boýun boljakdygyny aýtdy.
"Kone sowet stili"
Döwlete degişli bolmadyk "Zwezda Powolžýanyň" baş redaktory Raşit Ahmedowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagya görä, hökümetiň terror hüjümçilerine bolan bu seslenmesi "kakynly häsiýete ýakyn" býurokratik jogapdyr.
"Bu köne, sowet stilli, býurokratik reaksiýadyr, "geliň, hemme zady ýapalyň, hemmeleriň agzyny gulplalyň , hiç zat görmedik hem eşitmedik ýaly hereket edeliň. Bu hem şeýle ýagdaýlaryň asla ýokdugyny aňladar” diýip, Ahmedow aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, “Hökümet ýagdaýlara şeýle çemeleşende, problema ýalan maglumatlara esaslanýar diýen manyda hereket edýär”.
Ahmedow diňe döwlet eýeçiligindäki habar serişdeleriniň, ilkinji nobatda-da telewideniýäniň we radionyň bu maslahata boýun bolmagyna garaşýandygyny aýdýar. Onuň sözlerine görä, şeýle ýagdaýlar sebäpli bu tagalla netijesiz we kontrproduktiw bolar, ýagny tersin netije berer.
Interneti nätjek?
"Netijede internet bar. Hakykatda, bu maglumatlaryň äpet uly bölegi şu ýerde, ýagny internetde ýerleşdirilendir. Şonuň üçin, meniň pikirimçe, bu şol amala asyrylan elhenç terrorçylyga, býurokratiýa tarapyndan berlen ujypsyz reaksiýadyr" diýip, Ahmedow aýtdy.
19-njy iýulda bolan terrorçylykly hüjümde Kazanyň Müftisi Ildus Faizowyň iki aýagy döwlüp, bedeniniň käbir beýleki böleklerine hem zýyan ýetdi. Ondan bir sagat öň, Muftiniň yakyn kömekçisi we öňki orunbasary Waliulla Ýakubow şäheriň beýleki künjeginde atylyp öldürildi.
Ýeri gelende ýatladyp geçsek, hökümet tarapyndan tassyklanan sanawdaky adamlar esasy liderlerdir, olar resmi Yslam guramalarynyň, şeýle hem respublikan we Kazan dereje ruhany müdirlikleriň we şäheriň esasy metjidiniň liderleridir.


text:
Türkmenistanda ýokary okuw jaýlaryna (ÝOJ) giriş synaglary dowam edýär. Resmi metbugatda habar berlişine görä, şu ýyl 25 müň 182 adam harby bolmadyk 19 sany ýokary okuw jaýlaryna girmek üçin dalaş edýär. Prezidentiň kararyna laýyklykda, bu ýyl dalaş edýän ýaşlaryň 6 müň 861 sanysy ýokary okuw jaýlaryna kabul ediler.
Mälim bolşy ýaly türkmen ÝOJ-larynyň aglabasynda giriş synaglary dil ýa-da ýazuw üsti bilen geçirilýär. Halkara türkmen-türk uniwersitetinde bolsa, giriş synaglary belli bir döwürde iki tapgyrda umumy bir test görnüşinde hem amala aşyrylýardy.
Dünýä tejribesi nazara alnanda, türkmen ÝOJ-laryna giriş synaglary nähili gurnalsa ýaşlar üçin has amatly bolardy? Şeýle-de, nähili edilende, bolup biläýjek galplyklaryň öňüni alyp bolardy? Ýaşlaryň özleri bu barada näme pikirde?
Täze Tolkun gepleşiginiň nobatdaky sanynda bu soraglara ýokary bilimini Türkiýede dowam etdirýän türkmenistanly ýaşlar jogap berýärler. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz. Garaýyşlaryňyza teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Hytaýyň baş harby edarasynyň ýolbaşçysynyň Aşgabada eden saparynyň netijesinde Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky geljekki harby hyzmatdaşlyk barada yglan edildi.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Çin Bindeniň arasynda 4-nji iýunda geçirilen gepleşiklerde Türkmenistanyň harby-tehniki üpjünçiligine, kadrlaryň ýetişdirilmegine, şeýle-de ýurtlaryň harby we howpsuzlyk edaralarynyň arasynda tejribe alyşmaklaryna degişli meselelere garaldy.
Azatlyk Radiosy orsýetli syýasaty öwreniji, graşsyz harby analitik Aleksandr Golts bilen söhbetdeş bolup, energiýa we ykdysady taýdan gatnaşyklaryny ösdürýän bu iki ýurduň harby hyzmatdaşlygynyň aýratynlyklaryna syn etdi.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan bilen Hytaýyň özara harby hyzmatdaşlyga bildirýän gyzyklanmasy nämä bagly diýip pikir edýärsiňiz?
Orsýetli syýasaty öwreniji, graşsyz harby analitik Aleksandr Golts
Aleksandr Golts:
Hytayň Merkezi Aziýanyň ähli döwletleri bilen gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürýänligini bellemeli. Bu harby-syýasy ugra hem degişli. Üstesine, Hytaýyň regionda alyp barýan energiýa proýektleri köpugurly gatnaşyklaryň ösdürilmegine itergi berýär. Şu sebäpden Pekiniň Türkmenistan bilen bar bolan uzakmöhletleýin şertnamalarynyň berjaý edilmegini kepillendirmek isleýänligini çak etmek mümkin. Şeýlelikde Turkmenstanyň güýç edaralary bilen göni gatnaşyklary ýola goýmak hem Hytaý üçin bähbitli.
Azatlyk Radiosy: Harby ugurdan hyzmatdaşlygyň çäginde Hytaý Türkmenistana näme teklip edip biler?
Aleksandr Golts: Hytaý köp zady teklip edip biler. Birinjiden, ol harbylary türgenleşdirip biler. Hytaýyň ýaragly güýçleri şu günki gün dünýä derejesinde öňde barýan goşunlaryň biri. Häzirki wagtda bu goşun üpjünçilik taýdan döwrebap ösen derejä ýetdi we şeýlelikde Hytaýyň ýaragly güçlerini ABŞ-nyň goşuny bilen deňedirip bolmasa-da, ol Orsýetiň goşunyndan köp ugurdan, ilkinji nobatda-da tehniki üpjünçilik taýdan, has öňde barýar.
Azatlyk Radiosy: Hytaý goşuny haýsy ugurlardan öňde barýar?
Aleksandr Golts:
Hytaý öz ýaraglaryny üstünlikli satýar. Hytaýyň ýaraglaryny ilkinji nobatda tehnologiýa taýdan onçakly ösen bolmadyk ýurtlar satyn alýarlar.
Azatlyk Radiosy: Harby-tehniki taýdan hyzmatdaşlyk türkmen goşuny üçin näderejede bähbitli bolup biler?
Aleksandr Golts:
Bu ýerde problema bar. Türkmen goşunynyň harby üpjünçiligi sowet döwründen miras galan serişdelerden ybarat. Şonuň üçin goşunyň düýpden täzelenmegi örän uly çykdajylary talap eder. Ýöne häzirki ýagdaýda Hytaý Türkmenistan üçin harby infrastrukturany döretmekde ýardam berip biler.
Azatlyk Radiosy: Hytaý bilen harby taýdan hyzmatdaşlykda Türkmenistany näme gyzyklandyrýar diýip pikir edýärsiňiz?
Aleksandr Golts:
Hytaýyň harby tehnikasy gymmat däl. Emma, meniň pikirimçe, Turkmenistanyň Hytaý bilen harby gatnaşyklarynyň maksady hem ýurduň energiýa syýasatyna bagly. Türkmenistan Hytaý bilen harby gatnaşyklaryny iş ýüzünde ösdürmän hem biler, emma türkmen hökümeti bu tema gyzyklanma bildirýänligini mälim edip, mundan beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklarynda, şol sanda Orsýet bilen gepleşiklerinde öz agramyny artdyrmak üçin peýdalanyp biler.
Azatlyk Radiosy: Bu gatnaşyklar Hytaý tarapy üçin näderejede bähbitli?
Aleksandr Golts:
Hytaýyň Merkezi Aziýa regionynyň ähli ýurtlary bilen gatnaşyklaryny batly ösdürýänligi hiç kime syr däl. Bu ýagdaýyň regiona gyzyklanma bildirýän beýleki ýurtlaryň täsirini çäklendirýänligi hem soňky ýyllarda mese-mälim görünýär. Meselem, regionda Orsýetiň täsiri Hytaýa garanda has gowşak. Hytaý regionyň döwletlerine Orsýetiň teklip edip bilmeýän zatlaryny teklip edýär. Hytaý infrastruktura proýektleriniň köpüsine gatnaşýar. Harytlary has amatly bahadan satýar. Harby taýdan hem Hytaý öz has arzan bahaly tehnikasyny teklip edýär. Soňky 15 ýylyň dowamynda Hytaý Orsýetiň harby tehnikasynyň iri müşderisi bolupdy. Emma soňra ol öz wagtynda satyn alan harby tehnikasyna meňzeş öz önümlerini öndürip başlady. Meselem, häzirki wagtda Hytaý Orsýetiň “Su-30” kysymly istrebitel, gyryjy uçaryna meňzeş, emma öz has arzan bahaly uçary bilen halkara bazarlaryna çykmaga synanyşýar.


text:
ABŞ Owganystanyň prezidentligine dalaşgär Abdylla Abdyllany geçirilen derňewleriň netijelerine hormat goýmaga çagyrdy.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat-wekili Jen Psaki “doktor Abdylla konstitusiýany berjaý etjegini yzygiderli mälim edipdi”, diýip 8-nji sentýabrda eden çykyşynda aýtdy.
Abdylla Abdylla 14-nji iýunda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň netijelerini özüniň kabul etmejegini aýtdy we öz garşydaşy Aşraf Ghani bilen bütewi hökümeti düzmek barada ylalaşyk ugrundaky tagallalaryň çykgynsyz ýagdaýdygyny aýtdy. Abdylla 8-nji sentýabrda eden çykyşynda “biz galp saýlawlaryň netijelerini kabul etmeris we galp hökümeti kabul etmeris” diýdi.
Dawaly saýlawlara degişli sesleri barlamak we gaýtadan sanamak boýunça işleriň gutarnykly netijeleriniň şu hepdede yglan edilmegine garaşylýar.