text:
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH) / 19.01.2018 /
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm ugurlaryna we birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer Türkmenistanyň ähli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň 2018-nji ýyl üçin durmuş-ykdysady görkezijileriniň meýilnamasy, şeýle-de maliýe, ykdysadyýet we bank ulgamynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamalary barada hasabat berdi.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamasynyň” esasynda Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan işlenip taýýarlanylan bu meýilnamalarda we beýleki degişli maksatnamalarda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli pudaklarynyň öňünde şu ýyl üçin goýlan möhüm wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek, milli ykdysadyýetimiziň durnukly, ýokary ösüşini üpjün etmek boýunça ähli zerur çäreler göz öňünde tutuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny has-da pugtalandyrmak boýunça maksatnamalaýyn we çuňňur oýlanyşykly çözgütleriň kabul edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi. Munuň özi ykdysadyýetiň hemmetaraplaýyn we okgunly ösüşiniň möhüm şerti bolup durýar. Bu barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda makroykdysady durnuklylygy üpjün etmegi, bazar ykdysadyýeti şertlerinde bäsdeşligi höweslendirmegi we maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmagy möhüm wezipeleriň hatarynda görkezdi. Bu baradaky gürrüňi dowam edip, milli Liderimiz maliýe-ykdysady we bank ulgamynyň, statistika edaralarynyň we standartlaşdyrma pudagynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň örän uly ähmiýetiniň bardygyny belledi.
Bu ugurlarda öňdebaryjy halkara tejribesini giňden ornaşdyrmagyň, degişli kanunçylyk-hukuk binýadyny döwrebaplaşdyrmagyň wajypdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taýýarlanan meýilnamalary oňlady we her bir pudakda bar bolan mümkinçilikleri doly herekete girizmek bilen, olaryň ýerine ýetirilişine yzygiderli gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow söwda toplumynyň hem-de Ahal welaýatynyň şu ýyl üçin iş meýilnamalary, şeýle hem 31-nji ýanwar – 2-nji fewral aralygynda senagat önümleriniň, enjamlarynyň we döwrebap tehnologiýalaryň halkara sergisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, iş meýilnamalary hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna hem-de döwlet Baştutanymyzyň söwda ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, milli ykdysadyýetimizde hususy orny artdyrmak we Ahal welaýatynyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşini üpjün etmek boýunça öňde goýan wezipelerine laýyklykda işlenip taýýarlanyldy.
Wise-premýer senagat önümleriniň, enjamlarynyň we döwrebap tehnologiýalaryň halkara sergisi barada hasabat berip, onuň ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasynda geçirilmeginiň meýilleşdirilendigini aýtdy. Häzirki wagtda gözden geçirilişe daşary ýurtlaryň kompaniýalarynyň wekilleri hem-de ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň kärhanalarynyň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary gatnaşmaga isleg bildirdiler. Sergide tehnologiki enjamlar, gurluşyk serişdeleri, himiýa, energetika, nebitgaz senagaty hem-de azyk kärhanalary üçin awtoulaglar we tehniki serişdeler görkeziler. Durmuş tehnikasyny, dokma senagaty, saglygy goraýyş ulgamy üçin enjamlary öndürýän kompaniýalar hem-de ylym we kosmos tehnologiýalary, ulag we logistika pudaklarynda işleýän, söwda hyzmatlaryny edýän hem-de maslahatlary berýän kärhanalar öz gazananlaryny hödürlärler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we ýurdumyzyň söwda ulgamynyň häzirki zaman düzümini döretmek boýunça wezipelere ünsi çekip, wise-premýere paýtagtymyzda hem-de welaýatlarda täze söwda merkezleriniň yzygiderli gurulmagyny berk gözegçilikde saklamagy, ilaty ýokary hilli harytlar we hyzmatlar bilen üpjün etmek boýunça netijeli çäreleri görmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz daşary ýurtlara iberilýän önümleriň hem-de daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň möçberlerini artdyrmak döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmeginiň esasy wezipeleriniň biri bolmagynda galýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz telekeçiligi mundan beýläk-de goldamagyň zerurdygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dürli ulgamlarda öňdebaryjy tehnologiýalary görkezmäge gönükdirilen halkara serginiň ähmiýetini belläp, onuň işiniň innowasiýalary ornaşdyrmak, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň önüm öndürijileriniň arasynda gatnaşyklary ýola goýmak babatda özara peýdaly hyzmatdaşlygy giňeltmäge hem-de tejribe alyşmaga ýardam etjekdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere senagat önümleriniň, enjamlarynyň we döwrebap tehnologiýalaryň halkara sergisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew nebitgaz pudagynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamasy barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, esasy tehniki-ykdysady görkezijiler – tebigy we ugurdaş gazyň çykarylyşy, “mawy ýangyjyň” eksport edilişi, nebit we gaz kondensatynyň çykarylyşy, ýangyç çig malynyň gaýtadan işlenilişi we benziniň öndürilişi baradaky görkezijiler beýan edildi.
Şeýle hem Mary welaýatyny 2018-nji ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň meýilnamasy barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nebitgaz pudagynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny makullap, ýangyç-energetika toplumynyň ýolbaşçylaryndan nebitiň we gazyň çykarylýan hem-de gaýtadan işlenilýän möçberlerini artdyrmak, dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän nebithimiýa önümleriniň öndürilişini ýokarlandyrmak hem-de nebitgaz pudagynyň çig mal binýadyny pugtalandyrmak, täze uglewodorod ýataklaryny senagat taýdan çalt özleşdirmek üçin bar bolan mümkinçiliklerden doly peýdalanmagy talap etdi.
Döwlet Baştutanymyz pudaga daşary ýurt maýalaryny çekmek boýunça işleri işjeňleşdirmegi, iri energetika taslamalarynyň durmuşa geçirilmegini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Wise-premýere Mary welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça göz öňünde tutulan meýilnamalary amala aşyrmak babatda hem anyk tabşyryklar berildi.
Şeýle hem wise-premýer hormatly Prezidentimiziň Saud Arabystany Patyşalygyna 2016-njy ýylyň maý aýynda bolan resmi saparynyň barşynda gazanylan ylalaşyga laýyklykda, Saud Arabystanynyň Ösüş gaznasy tarapyndan berilýän maýa goýumlary barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň yzygiderli durmuşa geçirilýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi ählumumy energetika howpsuzlygynyň täze binýadyny kemala getirmek, ählumumy durnukly ösüş üçin şertleri döretmek babatda möhüm ähmiýete eýedir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, TOPH gaz geçirijiniň gurulmagy sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, durmuş hem-de ynsanperwer häsiýetli meseleleri çözmäge, parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam eder. Bu gaz geçirijisi arkaly Günorta-Gündogar Aziýanyň iri ýurtlaryna tebigy gaz uzakmöhletleýin esasda iberiler. Eýýäm şu ýyl turbageçirijiniň owgan böleginiň, şeýle hem täze ýangyç geçirijiniň düzüminiň bölegine öwrüljek beýleki birnäçe desgalaryň gurluşygyna girişiler.
Saud Arabystanynyň Ösüş gaznasy tarapyndan berlen maýa goýumlary daşary ýurtly maýadarlaryň TOPH gaz geçirijiniň gurluşygyna uly gyzyklanma bildirýändigine şaýatlyk edýär. Olar bu taslamanyň derwaýyslygyna hem-de kuwwatyna, onuň bähbitliligine ýokary baha berýärler. Türkmenistanyň durmuşa geçirýän “Açyk gapylar” syýasaty, milli ykdysadyýetimiziň durnuklylygy, ýurdumyzda amatly maýa goýum ýagdaýynyň bolmagy bu babatda oňyn ýagdaý bolup hyzmat edýär.
Türkmenistan we Saud Arabystany tebigy serişdeleriň ägirt uly gorlaryna eýe bolan döwletleriň hataryna girýär. Munuň özi ýangyç-energetika ulgamynda, şeýle hem beýleki pudaklarda döwletara hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin amatly şertleri döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýagdaýy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, ak ekinlere agrotehniki kadalara laýyk derejede ideg etmek işleri ýerine ýetirilýär, şol sanda olara ösüş suwy tutulýar hem-de ekinler ýerli we mineral dökünler bilen iýmitlendirilýär.
Wise-premýer ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamasy, şeýle hem Daşoguz welaýatyny 2018-nji ýylda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça taýýarlanan meýilnama barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň oba hojalyk pudagyny ösdürmegiň esasy ugurlaryny hasaba almak bilen, taýýarlanylan bu resminamalarda ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, ýer we suw serişdelerini netijeli peýdalanmak, önümçilige öňdebaryjy tehnologiýalary we ylmy usullary giňden ornaşdyrmak, oba hojalyk önümlerini senagat taýdan gaýtadan işlemäge niýetlenen önümçilik kärhanalaryny gurmak, maldarçylygy we atçylygy ösdürmek, oba hojalyk önümleriniň eksport kuwwatlyklaryny mundan beýläk-de artdyrmak, daşky gurşawy goramak hem-de oba hojalyk toplumynyň kanunçylyk binýadyny berkitmek boýunça toplumlaýyn çäreleri durmuşa geçirmek göz öňünde tutulýar.
Daşoguz welaýaty üçin taýýarlanylan iş meýilnamasy sebitiň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine, önümçilik pudaklardaky ykdysady görkezijileriň ýokarlanmagyna, medeni-durmuş maksatly desgalaryň we binalaryň öz wagtynda gurlup ulanmaga berilmegine kuwwatly itergi berer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, obasenagat toplumyny döwrebaplaşdyrmak boýunça toplumlaýyn maksatnamany yzygiderli durmuşa geçirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, oba hojalygy ulgamynyň ähli pudaklarynyň, daýhan hojalyklarynyň düşewüntliligini ýokarlandyrmak, obasenagat toplumyna hususy telekeçiligi işjeň çekmek bilen baglanyşykly meselelere möhüm ähmiýet berilmelidir.
Obasenagat toplumyny dolandyrmagyň täze netijeli usullaryny peýdalanmagyň, dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini giňden ornaşdyrmagyň möhümdigini belläp, döwlet Baştutanymyz bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz gowaça ekişi möwsüminiň başlanýan döwrüne çenli tehnikalary öz wagtynda taýýarlamak, tohumlaryň ýokary hil derejesini üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleleri hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Munuň özi “ak altynyň” bol hasylyny almagyň möhüm şerti bolup durýar. Şeýle hem obasenagat toplumynyň ýurdumyzyň bazarlarynda azyk bolçulygynyň üpjün edilmeginde möhüm orun eýeleýän ekerançylyk pudagyna öňdebaryjy agrotehniki usullary ornaşdyrmak babatda birnäçe anyk tabşyryklar berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew senagat toplumyna degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hem-de Lebap welaýatynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamalary barada hasabat berdi, şeýle hem haly we dokma pudaklarynyň işgärleriniň hünär baýramlaryny birleşdirmek baradaky teklibi aýtdy.
Milli ykdysadyýetimiziň senagat pudaklarynyň hem-de gözegçilik edilýän sebitiň şu ýyl üçin Iş meýilnamalarynyň taslamalarynyň “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” göz öňünde tutulan wezipelere, şeýle hem döwlet we pudaklaýyn ösüş maksatnamalaryna laýyklykda işlenip taýýarlanylandygy bellenildi.
Lebap welaýaty boýunça iş meýilnamasy sebiti durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürmek, ilatyň durmuş derejesini mundan beýläk-de gowulandyrmak, ýokary sepgitlere ýetmek wezipesileriniň çözülmegine gönükdirilendir.
Wise-premýer şeýle hem şu ýyl hünär baýramçylyklary mynasybetli haly we dokma önümleriniň ýöriteleşdirilen halkara sergileriniň geçirilmeginiň göz öňünde tutulýandygyny habar berdi. Pudaklaýyn düzümleriň işini kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmen halysynyň baýramyny we Dokma senagaty işgärleriniň gününi “Türkmen halysynyň we dokma senagatynyň işgärleriniň güni” diýlip, şanly sene hökmünde bellemek teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, senagat pudaklarynda kabul edilen we önümçilik kuwwatlyklarynyň berkidilmegine, düzümleriň täzeçil tehnologiýalary we öňdebaryjy işläp taýýarlamalary ornaşdyrmagyň esasynda döwrebaplaşdyrylmagyna gönükdirilen maksatnamalaryň yzygiderli durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz senagat pudagynda içerki bazarlary ýurdumyzda öndürilen we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan ýokary hilli önümler bilen üpjün etmegiň, daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyply eksport önümçiliginiň möçberlerini ýokarlandyrmagyň ileri tutulýan wezipelerdigini belläp, ähli pudaklaryň, şol sanda elektron senagatynyň ösüş depginlerini ýokarlandyrmak we onuň sazlaşykly ösüşini üpjün etmek boýunça meýilleşdirilen çäreleri amala aşyrmagy tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz milli ykdysadyýetimiziň ösüşinde dokma senagaty we haly pudaklarynyň işgärleriniň möhüm goşandynyň bardygyny belläp, ýokary hilli dokma hem-de türkmen eksportunda esasy orun eýeleýän nepis el halylaryň önümçiligindäki ýokary netijeleri gazanmak boýunça uly üstünlikleri gazanýan pudagyň işgärleriniň baýramçylygynyň - “Türkmen halysynyň we dokma senagaty işgärleriniň gününiň” maý aýynda bellenilse maksada laýyk boljakdygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gurluşyk, energetika we jemagat hojalygy toplumynyň, şeýle hem Aşgabat şäheriniň häkimliginiň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamalary barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu pudaklaryň öňünde durýan wezipeleriň wajypdygyny belledi. Milli Liderimiz türkmen paýtagtyny dünýäniň iň owadan we abadan şäherleriniň birine öwürmek boýunça maksadalaýyk işleriň dowam etdirilmeginiň wajypdygyny nygtady. Paýtagtymyzda raýatlarymyzyň ýaşamagy we dynç almagy üçin ähli şertler döredilýär.
Döwlet Baştutanymyz eziz Watanymyzyň abadançylygyny has-da artdyrmaga, halkymyzyň rowaçlygyny üpjün etmäge gönükdirilen giň möçberli özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň köp babatda iş meýilnamalarynda göz öňünde tutulýan wezipeleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmegine baglydygyny aýdyp, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow ulaglar we aragatnaşyk toplumynyň hem-de Balkan welaýatynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamalary hem-de täze gurulýan Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň mümkinçiliklerini giňden mahabatlandyrmak barada hasabat berdi.
Wise-premýer ulag ulgamynda toplumlaýyn çäreleriň görülýändigi netijesinde degişli düzümiň giňeldilýändigini, öňdebaryjy tehnologiýalaryň işjeň ornaşdyrylýandygyny belledi.
Şeýle hem milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerine laýyklykda ulaglaryň ähli görnüşlerinde ýolagçylara edilýän hyzmatyň hilini we medeniýetini ýokarlandyrmak boýunça amala aşyrylýan işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag we aragatnaşyk pudaklarynyň işinde guramaçylyk çemeleşmelerini kämilleşdirmegiň, olaryň tehniki parkynyň üstüniň döwrebap tehnikalar we iň täze enjamlar bilen ýetirilmeginiň wajypdygyny belledi. Munuň özi Türkmenistanyň ulag-üstaşyr gatnawlarynyň halkara merkezi hökmünde ykrar edilmeginiň möhüm şerti bolup durýar.
Milli Liderimiz taýýarlanylan iş meýilnamalaryny makullady hem-de wise-premýere olary ýerine ýetirmek boýunça tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenbaşyda gurulýan täze Halkara deňiz menziliniň aýratyn ähmiýetini belledi. Milli Liderimiz Merkezi Aziýany we Ýewropany baglanyşdyrýan “deňiz derwezesiniň” ýakyn geljekde tutuş sebitiň iri logistiki we paýlaýjy merkezine öwrüljekdigini aýtdy hem-de wise-premýere portuň mümkinçiliklerini mahabatlandyrmak boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew medeniýet ulgamynyň 2018-nji ýyl üçin taýýarlanylan iş meýilnamasy barada hasabat berdi. Bu meýilnama Türkmenistanyň Prezidentiniň medeniýet ulgamyny we köpçülikleýin habar beriş serişdelerini toplumlaýyn ösdürmek boýunça öňde goýan wezipeleriniň oňyn çözgüdine gönükdirilendir.
2018-nji ýylyň meýilnamasynda milli medeniýetimizi we sungatymyzy wagyz etmek, muzeý hem-de kitaphana, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini dünýä derejesine laýyklykda kämilleşdirmek, şol sanda çeper eserleriň, teleradiogepleşikleriň, habarlar maglumatlarynyň we beýleki eserleriň hilini ýokarlandyrmak hem-de olary mazmun taýdan ösdürmek boýunça anyk işler kesgitlenildi.
Hormatly Prezidentimiz medeniýet ulgamynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini dünýäniň öňdebaryjy ýörelgelerini hasaba almak arkaly kämilleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu ugurlar boýunça amala aşyrylýan döwlet syýasaty medeni serişdeleriň jemgyýetiň ähli agzalary üçin elýeterliligini üpjün etmäge gönükdirilendir we teatr eserlerini döwrebaplaşdyrmagy, muzeý gymmatlyklary gaznasynyň üstüniň ýetirilmegini, medeniýet ulgamynyň ähli edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilmegini, işgärleriň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyny esasy ugur edinýär.
Döwlet Baştutanymyz milli taryhy-medeni mirasymyzy wagyz etmek, halkara derejesindäki medeni çäreleri taýýarlamak we geçirmek, aýratyn-da, 2018-nji ýylda “Türkmenistan -- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Taýýarlanýan habarlaryň we teleradioýaýlymlar arkaly berilýän gepleşikleriň hiliniň ýokarlandyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilmelidigi bellenildi. Olar jemgyýetimizde amala aşyrylýan oňyn özgertmeleri we ýurdumyzyň gazanýan ajaýyp üstünliklerini giňden wagyz etmelidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýylyň “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygarynyň çuňňur many-mazmunyny beýan edýän täze ýokary çeperçiligi bolan filmleri döretmegiň zerurdygyny aýtdy we bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew ylym, bilim, saglygy goraýyş, sport, arhiw işi we jemgyýetçilik guramalary üçin şu ýylyň iş meýilnamalarynyň taýýarlanandygy barada hasabat berdi.
Wise-premýeriň aýdyşy ýaly, döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklarynyň üstünlikli ýerine ýetirilmegine gönükdirilen möhüm wezipeler kesgitlendi we degişli resminamalar hem-de maksatnamalar kabul edildi.
Şu maksat bilen ýurdumyzyň ylym-bilim ulgamyny, saglygy goraýyş we derman senagatyny ösdürmek hem-de bu pudaklaryň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, ugurdaş düzümleri toplumlaýyn esasda döwrebaplaşdyrmak boýunça zerur çäreleri durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär.
Bu pudaklaryň ösdürilmeginiň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ugurda amala aşyrylýan we ýurdumyzyň bilim, ylym, saglygy goraýyş we sport ugurlarynyň hil taýdan täze derejä çykarylmagyna gönükdirilen özgertmeleriň ähmiýetlidigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ilata edilýän lukmançylyk hyzmatlarynyň okary hilini üpjün etmek, keselleriň öňüni almak we halkymyzyň saglygyny berkitmek işlerine hemmetaraplaýyn üns berilmelidir.
Milli Liderimiz aýdylanlary jemläp, görkezilen iş meýilnamalaryny oňlady we olaryň gyşarnyksyz ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi we degişi meseleler boýunça öz wagtynda zerur çözgütleri kabul etmegi tabşyrdy.
Soňra wise-premýer Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça Amul — Hazar aralygynda ylgaw sport çäresini geçirmäge niýetlenen ylgaw taýajygynyň nusgalarynyň taýýarlanandygy barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz ylgaw ýaryşlarynyň we umuman, “Amal — Hazar 2018” şygary astynda geçirilýän ähli sport çäreleriniň taýýarlygyny we ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe anyk görkezmeleri berip, ylgaw taýajygynyň nusgasy tassyklanyldy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R. Meredow DIM-niň Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2017 —2023-nji ýyllar üçin konsepsiýasynyň we döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň esasynda şu ýyl üçin iş meýilnamasynyň taýýarlanandygy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Türkmenistanyň ähli gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen ikitaraplaýyn bolşy ýaly, köptaraplaýyn esasda ýola goýulýan netijeli gatnaşyklaryň berkidilmegine we giňeldilmegine gönükdirilen döredijilikli daşary syýasat ugruna üýtgewsiz ygrarlydygyny belledi. Halkara gün tertibiniň möhüm meseleleriniň oýlanyşykly çözgüdini işläp taýýarlamaga gatnaşmak bilen, ýurdumyz sebitleýin we ählumumy möçberdäki oňyn ýagdaýlaryň ösdürilmegine mynasyp goşandyny goşýar.
Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz DIM-niň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny makullady hem-de özara peýdaly halkara gatnaşyklarynyň ösdürilmegine gönükdirilen işjeň başlangyçlaryny öňe ilerletmek we iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli çäreleri görmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Hasabatyň dowamynda wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy Türkmenistanyň wekiliýetiniň Pakistan Yslam Respublikasyna we Hindistan Respublikasyna bolan iş saparlarynyň netijeleri barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, 15-nji ýanwarda geçirilen türkmen-pakistan syýasy we ykdysady geňeşmeleriň gün tertibine döwletara hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary, şol sanda ikitaraplaýyn hökümetara toparynyň işiniň netijeleri baradaky meseleler girizildi. Halkara we sebitara gatnaşyklaryny işjeňleşdirmek gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalaryň özenini düzdi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisiniň gurluşygy, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça optiki süýümli aragatnaşyk ulgamyny we elektrik geçirijileri çekmek boýunça bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilişine aýratyn ähmiýet berildi.
Iş saparynyň jemleri boýunça Türkmenistanyň Hökümeti bilen Pakistan Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda diplomatik pasportlary bolanlar üçin wiza talaplaryny ýatyrmak hakyndaky Ylalaşyga gol çekildi.
Ýurdumyzyň wekiliýetiniň Hindistan Respublikasyna 16-njy ýanwarda bolan iş saparynyň dowamynda Nýu-Deli şäherinde daşary işler ministrleriniň derejesindäki ikitaraplaýyn duşuşyk geçirildi. Onda netijeli gatnaşyklary ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikler bolan döwletara hyzmatdaşlygynyň giň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Köptaraplaýyn esasda ösdürilýän dostlukly türkmen-pakistan we türkmen-hindi gatnaşyklary baradaky gürrüňe degip geçmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow onuň taryhynda TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygy boýunça giň möçberli taslamanyň bilelikde durmuşa geçirilmegi sebitleýin çäkden çykýan ähmiýete eýedigini belledi.
Bitarap Türkmenistanyň mundan beýläk-de Pakistan we Hindistan bilen we umuman, Aziýa sebiti boýunça goňşy ýurtlar bilen özara gatnaşyklary hemmetaraplaýyn berkitmäge hem-de giňeltmäge meýillidigini aýdyp, milli Liderimiz wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna özara peýdaly gatnaşyklary köpugurly esasda ösdürmek, häzirki ýagdaýy nazara almak bilen, onuň uly geljegi bolan ugurlaryny taýýarlamak üçin bar bolan mümkinçilikleri netijeli amala aşyrmak babatda anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek, amala aşyrylýan durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleri hukuk taýdan üpjün etmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleri barada habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, türkmen wekiliýetiniň Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament birleşiginiň musulman zenan parlamentarileriniň maslahatyna hem-de bu halkara düzümiň Eýran Yslam Respublikasynyň Tähran şäherinde geçirilen 13-nji mejlisine gatnaşandygy barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, kanunçylyk-hukuk binýadynyň yzygiderli kämilleşdirilmeginiň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň okgunly ösüşiniň möhüm şerti bolup durýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz halkara hyzmatdaşlyk, şol sanda parlamentara gatnaşyklar meselelerine ünsi çekip, bu ugruň durnukly ösüş babatda umumy wezipeleri çözmäge gönükdirilen döwletara gatnaşyklaryň möhüm bölegi hökmünde çykyş edýändigini aýtdy.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe wajyp meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisini jemläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmelere işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi we indiki hepde geçirilmegi meýilleşdirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine taýýarlyk görmek barada görkezmeleri berdi, onda 2017-nji ýylyň jemleri jemleniler. Döwlet Baştutanymyz wise-premýerlere şu günki garalan hem-de umuman makullanylan “Türkmenistan—Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen şu ýylda pudaklary ösdürmegiň meýilnamalaryny öz gözegçilik edýän ulgamlarynda ýene bir gezek seljermegi hem-de tassyklamagy tabşyrdy.


c: text/html

text:
Şu gün Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň merkezi binasynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Maksat Babaýewiň ýolbaşçylygynda 2017-njy ýylda nebitgaz toplumynyň kärhanalarynda alnyp barlan işleriň netijeleri boýunça hasabat maslahaty geçirildi.
Maslahatyň dowamynda «Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, «Nebitgazhyzmat» ÝPJ-niň we pudak ylmy institutynyň ýolbaşçylary we hünärmenleri ýerine ýetirilen işler hem-de...
26-njy ýanwarda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň geçen ýylda durmuş-ykdysady ösüşiniň jemleri jemlenildi hem-de ýerine ýetirilen degişli işlere baha berildi, şu ýylda halk hojalygynyň pudaklarynyň öňünde durýan ileri tutulýan wezipeler kesgitlenildi hem-de guramaçylyk meselelerine garaldy. Mejlise ýurdumyzyň Mejlisiniň, welaýatlaryň, şäherleriň we etraplaryň häkimlikleriniň ýolbaşçylary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, köpçülikleýin...
2018-nji ýylyň 29-njy ýanwarynda Moskwa wagty bilen 7:53-de «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,1 göterim aşaklap, 70,45 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,4 göterim gymmatlap, 66,39 amerikan dollaryna barabar boldy.
26-njy ýanwarda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,10 göterim ýokarlanyp, 70,52 amerikan dollaryna, şeýle-de...
2017-nji ýylda Türkmenistanyň JIÖ-niň ösüş depgini 6,5 göterime deň boldy. Bu barada Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň geçen anna güni geçirilen giňişleýin mejlisinde habar berildi. Onda 2017-nji ýylyň jemlerine garalyp geçildi.
Geçen ýylyň ykdysady görkezijileri barada habar bermek bilen bellenilişi ýaly, Bu görkeziji senagat pudagynda 5,5 göterim, gurluşykda 1,3 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 11,1 göterim, söwdada 9,4...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 29-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen uçar kerosinini we gidroarassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt walýutasyna dürli görnüşli dokma önümleri, nah ýüplük, hojalyk pamygy we pagta süýümi ýerlenildi. Satyn...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
01.03.2018. Söwda-senagat edarasynyň binasynda Eýran Yslam Respublikasynyň XIV ýöriteleşdirilen sergisi açyldy. Paýtagtymyzda her ýyl geçirilýän eýran haryt öndürijileriniň gazananlaryny görkezýän bu çäre asylly däbe öwrüldi, ol ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ägirt uly mümkinçiliklerini açmaga, geljekki ösüş ugurlaryny kesgitlemäge, iki goňşy ýurduň işewür toparlarynyň arasynda hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga ýardam berýär.
Şu gezekki foruma gatnaşmak üçin Aşgabada EYR-nyň senagat, magdanlar we söwda ministri Mohammad Şariatmadariniň baştutanlygynda ýolbaşçylardan we 60-dan gowrak kompaniýalaryň wekillerinden ybarat wekilçilikli topar Aşgabada geldi. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň öňden gelýän hyzmatdaşlary, dürli ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygyň köpýyllyk tejribesine eýe bolan işewürler bar. Sergä gatnaşyjylaryň aglaba bölegi üçin bu sergi ýurdumyzda öz önümlerini görkezmek, türkmen kärdeşleri bilen geljekde bilelikde işlemegiň mümkinçiliklerini öwrenmekde başlangyç meýdança bolar.
Serginiň açylyş dabarasyna Hökümet agzalary, Türkmenistanda işleýän diplomatik düzümiň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň, ýurdumyzyň telekeçileriniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň EYR-nyň haryt öndürijileriniň ýöriteleşdirilen sergisine hem-de bilelikdäki işewürler maslahatyna gatnaşyjylara iberen Gutlagyny uly üns bilen diňlediler. Gutlagda «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylan ýylda geçirilýän bu çäreleriň köptaraply türkmen-eýran gatnaşyklarynyň giňeldilmegine kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirilýändigi nygtalýar, bu gatnaşyklaryň müňýyllyklara uzaýan taryhy ýurtlarymyzyň arasynda özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin ygtybarly binýat bolup hyzmat edýär.
Bellenilişi ýaly, Watanymyzyň halk hojalygyna täze tehnologiýalary we ylmyň iň soňky gazananlaryny ornaşdyrmakda, berkarar döwletimiziň milli ykdysadyýetini dünýä ölçeglerine laýyklykda döwrebaplaşdyrmakda halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýeti örän uludyr diýlip, Gutlagda bellenilýär. Uzak möhletli geljege gönükdirilen Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk geljegi uly bolan möhüm ugurlary öz içine alýar we iki döwletiň milli bähbitlerine doly laýyk gelýär, tutuş sebitiň ýurtlarynyň durnukly ösüşiniň üpjün edilmegine hyzmat edýär.
Aşgabatda Eýran Yslam Respublikasynyň önümleriniň sergisi açyldy
01.03.2018. Söwda-senagat edarasynyň binasynda Eýran Yslam Respublikasynyň XIV ýöriteleşdirilen sergisi açyldy. Paýtagtymyzda her ýyl geçirilýän eýran haryt öndürijileriniň gazananlaryny görkezýän bu çäre asylly däbe öwrüldi, ol ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ägirt uly mümkinçiliklerini açmaga, geljekki ösüş ugurlaryny kesgitlemäge, iki goňşy ýurduň işewür toparlarynyň arasynda hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga ýardam berýär.


text:
Meniň oglum - serhetçi!
Men Aman Hudaýberdiýewiň kakasy Merdan Hudaýberdiýew. Adam çagalary üçin ýaşaýar, olar üçin gowusyny edesi gelýär. Emma çagalaryň aladasyny çenden aşa edip, ene-atanyň ýalňyşýan wagty hem bolýan eken. Şol sebäpli maşgalamyzda bolup geçip, soňy bähbide ýazan ýagdaýy bilen siziň bilen paýlaşasym gelýär.
Meniň körpe oglum Aman Hudaýberdiýewi harby gulluga göýbermekden gorkýardym, sebäbi ol ejizjedi, ine bir günem ol „Ýaşlyk“ teleýaýlymynda türkmen serhetçileriň watanyny goraýşy baradaky türkmen telefilmlerini gördi we ýanyma gelip, özüniň harby gulluga arza ýazyp gitjekdigini aýtdy. Men ejesi bilen oňa garşylyk görkezjek boldum, emma ol öz öňündäki maksadyndan dänmedi. Şeýlelikde biz etrap harby wekilligine baryp arza berdik.
Oglum Aman harby lukmançylyk barlagyndan geçdi. Onuň boýy 1,65 metr, agramy bolsa 57 kg deň boldy. Soňra 2011-nji ýylyň noýabr aýynda oglumyň ýazan arzasyna seredilip, ol Serhet gullugynyň Ahal welaýatynyň Baharly etrabynda ýerleşýän 2103 harby bölümine çagyryş boýunça harby gulluga alyndy.
2012-nji ýylyň maý aýynda Aman öz gullukdaş esgerleri bilen serhet tabşyrygynda duran wagty 2 sany serhet bozujyny saklap görkezen edermençiligi üçin komandirleri tarapyndan „Ussat Serhetçi“ nyşany bilen sylaglanypdyr.
Şeýle-de oglumyň gullugynda görkezen edermenligi üçin maňa we ejesine komandirleri tarapyndan minnetdarlyk ugratdylar.
2013-nji ýylyň noýabrynda gullugyny tamamlap öýe gelende, ogulum has hem daýawlaşyp geldi. Onuň harby gullukdan daýawlaşyp gelenini gören harby gullukdan gorkup ýören dostlary Durdymyrat Akmyradow, Çary Begjanow we Ruslan (familiýasy ýadyma düşenok) dagylar muny görüp, haýrana galdylar we özleriniň harby gulluga gidesi gelmän ýörendiklerine puşman etdiler, sebäbi oglumyň gyz klasdaşlary we goňşy gyzlarymyz Selbi, Jeren, Mähri we Dursunjemal dagylaryň Amanyň ers-mers bolup, görmegeýleşip, owadan bolup gelenini görüp, Amanyň daşyndap pyr-pyr aýlandylar.
Amanyň dostlary hem muny görüp, öz arzalary bilen Serhet gullugynda harby gullugyny geçmäge höwesleri artdy. Men şonda oglumyň agramyny we boýuny ölçemeklik üçin gapana mündürenimde, Amanyň agramy 69 kg, boýy bolsa 1,71 metre ýetipdir.
Komandirleri tarapyndan Amany serhet gullugynda işe galmaklyga teklip edipdirler, Aman şol teklibi gollap, Serhet gullugynda harby gullugyny dowam etdirmek üçin 2014-nji ýylyň tomsunda Serhet institutyna dokument düzetmegiň ugrunda gezip ýör.
Menem ata ýüregimden indi oglum Amanyň durmuşda öz ýoluny özbaşdak tapyp biljekdigine diýseň begenýärin.


text:
Olimpiýa şäherjiginde boks boýunça Türkmenistanyň çempionaty badalga aldy
Düýn paýtagtymyzda boks boýunça ýurdumyzyň çempionatynyň ilkinji ýaryşlary geçirildi
Ony Türkmenistanyň Boks Federasiýasy, Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi, şeýle hem Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilelikde guraýarlar.
Ýaryşlara erkekleriň we zenanlaryň arasynda on agram derejesinde paýtagtymyzdan we welaýatlardan türgenleriň jemi ýüze golaýy gatnaşýar.
Ýaryşlaryň açylyş dabarasynda Höwesjeň boksçylaryň halkara assosiasiýasynyň wise-prezidenti we Aziýa boks konfederasiýasynyň prezidenti Serik Konakbaýew şu gezekki çempionatyň sportuň bu görnüşini ösdürmekde örän möhüm çäredigini hem-de bu bäsleşikleriň enjamlaşdyrylyş derejesi hem-de gerimi boýunça sebitde deňi-taýy bolmadyk, iň ýokary derejeli ýaryşlaryň geçirilmegine mynasyp bolan Olimpiýa şäherjiginde guralýandygynyň buýsançly ýagdaýdygyny nygtady.
Dabaranyň çäklerinde döredijilik toparlarynyň we belli türkmen estrada aýdymçylarynyň çykyşlary tomaşaçylarda uly täsir galdyrdy.
Şeýle hem şol gün agşam 6 agram derejesinde 1/8 finalyň ilkinji bäsleşikleri geçirildi.
Aşgabatdan Baýramhan Permanow we Mary welaýatynyň toparyndan Batyr Orazmyradow 56 kilograma çenli agram derejesinde ýaryşlary açdylar. Baýramhan tutluşygy işjeň başlap, bäsdeşine güýçli urgulary ýetirdi hem-de ilkinji bäsleşikde tomaşaçylar ikinji raundyň ortasynda birinji nokautyň şaýady boldular.
60 kilograma çenli agram derejede aşgabatly Ýazmyrat Gurbanow eýýäm birinji raundda Lebap welaýatyndan Mansur Gurbanowa yzygiderli hüjüm etdi. Netijede, onuň bäsdeşi ikinji raundda tutluşygy bes etmek kararyna geldi.
Şu gün 64 kilogram agram derejesinde paýtagtly türgenleriň arasynda iki duşuşyk geçirildi. Muhammet Berdiýew Sünnet Annaseýidowy, Şöhrat Durdyýew bolsa Ýunus Döwletowy ýeňmegi başardylar.
69 kilograma çenli agram derejesindäki birinji duşuşyk aşgabatly boksçularyň arasynda geçirildi. Netijede, Muhammetmyrat Sähedow Kerim Esenmyradowy yzly-yzyna urgular bilen nokauta ugratdy.
Şeýle hem şu agram derejesinde Rahym Atabaýew (Aşgabat) Nurberdi Kulikowy (Balkan) ýeňdi, Daşoguz toparyndan Timur Täjimow bolsa çekeleşikli tutluşygyň netijesinde utuklaryň hasaby boýunça lebaply Şahruh Şaripowdan üstün çykdy.
Rasul Ýoldaşew (Daşoguz) 75 kilograma çenli agram derejesinde aşgabatly Serdar Hudaýberdiýewi ýeňmegi başardy.
Iň agyr—91 kilogramdan ýokary argam derejesindäki bäsleşikleriň jemleri boýunça paýtagtymyzyň toparyndan daşoguzly Gurbandurdy Gummyşowdan üstün çykan Baky Toýçyýew hem-de Guwanç Akyýewden has köp dürs urgulary toplan Tejen Hommadow bäsleşigi dowam etdirdiler.
Şu gün ýaryş çärýek final duşuşyklary, şol sanda zenanlaryň arasyndaky bäsleşikler bilen dowam eder. (TDH)


text:
Muhammed Ýunus
Muhammed Yunus(28/06/1940 njy yylda ςittagonganyn golayyndaky Batua obasynda dogulyar, Bengaliya, Britan Indiya( shuwagt Bangladesh)- bangladeshin bankiri, ekonomikadan professor, 2006-njy yylda ekonomik we social osushini doretmek mumkinciligi uchin dunya Nobel bayramynyn laureaty.
Dumrushy.
Ol ABŞ-da, Wanderbilt uniwersitetynda ekonomiki ugurdan doktor dereje bilen gutaryar. 1970-nji yyldan 1972-nji yyla chenli Tennesi ştatyn uniwesitetynda ekonomikadan professor bolup ishleyar. Şondan son Çittagonga uniwesitetynda ekonomiki ugurdan mugallym bolup ishleyar. 1976-njy yyldan uniwersitetdaky osush proektinin menedzhery, we shondan son Gramin Banky doreyar. 1983-njy yylda Gramin Bankyn muduri bolyar. 1996-njy yyldan Bangladesh yurdunyn maslahatchysy bolup gelyar.
Ýunus mikrokreditowaniya konsepsiyany doredyar, onun esasy mazmuny pes procentler boyuncha uly dal zalogsyz kredit kichi biznesin,mashgala biznesi, osushi uchin berilmegidir.
Mashgala.
1967-nji yylda rus emigrantynyn gyzyna Wera Forostenko oylenyar, ol hem Ýunus yaly Wanderbilt Uniwersitetynda Neshwilde, Tennesi shtatda talyp bolyar. 1979-njy yylda Monika diyen gyzy dunya inyar, shuwagt amerikan opera aydymchysy. Bahym mashgala ayrylshyar, Wera bilen gyzy Bangladeshdan ABŞ-a dolanyarlar. Sonra Muhammed Yunus yene oylenyar.


text:
MTS-Türkmenistandan rouming bilen
dünýäniň 154 ýurdunda!
Hormatly müşderiler, biz Size öz hyzmatlarymyzy diňe bir Türkmenistanyň çäklerinde däl-de, eýsem bütin dünýäde hödürlemeklige taýýar. “Halkara Rouming” Size ELMYDAMA ARAGATNAŞYKDA BOLMAKLYGA kömek eder!
Roumingde bolnanda müşderi özüniň telefon belgisini saklap galýar, onuň belgisine jaň edenlerinde, oňa jaň edýänler onuň nirededigini bilmän bilerler, çagyryşyň marşrutlaşdyrylmagy awtomatiki usulda ýerine ýetirilýär.
Rouming zolagynda bolnanda nyrh kesmek, rouming nyrhnamalaryna laýyklykda ýerine ýetirilýär. Siz rouming boýunça nyrhnamalar bilen satuw we hyzmat ediş Ofislerinde tanyşyp bilersiňiz. Biz Size barylmagy çaklanylýan ýurtda laýyk gelýän operator saýlamaklyga we hyzmatlardan peýdalanmaklygyň düzgünleri bilen tanyşmaklyga kömek ederis.
Russiýa Federasiýasynyň, Ukrainanyň, Belarussiýanyň, we Ermenistanyň çäklerinde aragatnaşyk hyzmatlaryny hödürleýän MTS kompaniýalarynyň topary Sizi özüniň ýeňillikli şertleri we hyzmat etmekligiň ýokary hili bilen begendirer.


text:
Indiwidual kapital
INDIWUDUAL KAPITAL - kapitalistik jemgyýetde jemgyýetçilik kapitalynyň pul, öndürijilik ýa-da haryt formasyndaky bir bölegi bolup, aýry-aýry kapitalistleriň hususy eýeçiliginde bolýar we olar ony peýda gazanmak üçin ulanylýar. I.k senagat söwda we ssuda kapitaly görnüşinde bolup, olar öz yerlerine senagat, söwda peýdasy ya-da ssuda prosenti görnüşinde goşmaça bir bölegini getirýär. Her bir toplanan pul kapital bolup bilmez. Diňe peýda gazanmak maksady bilen ulanlanda , pul kapitala öwrülýär we sonun hasabyna-da köpelýär. Kapitalist tarapyndan pula alnan öňümçilik serişdeleri we işçi guyci önümçilik prosesinde birleşip, goşmaça gymmaty döredýär. Kapitalistiň önümçilige harçlan şol pul köpelip, yene-0de kapitaliste dolanyp gelýär. Bu formula kapitalyň ähli görnüşlerinde degişlidir. Şonuň üçinem ony K. Marks kapitalyň ahliumumy formulasy diýip atlandyrýar. Kapitalyn eýesi bolan kapitaliste goşmaça gymmaty çäksiz artdyrmak hyýaly mahsusdyr. Diýmek her bir kapitalistiň maksady peýda almakdan we kapitalyny artdyrmakdan ybaratdyr.Her bir I.k başga bir I.k bilen baglanşyksyz ýaşap bilmez. Bularyň jemi hem jemgyýetçilik kapitalyny ybarat edýär düzýär.


text:
Trihomoniaz
Jyns ýollarynyň trihomoniazy – iň köp ýaýran weneriki keselleriň biri bolup, ony jynshana trihomonadasy döredýändir. Bu kesel jyns gatnaşygy arkaly geçip, başga zatlaryň (süpürgiç, moçalka, düşek we başgalar) üsti bilen ýokuşmak ýoly örän seýrek duş gelýär. Keseliň geçişi bedeniň kesellere garşy göreşiji güýçlerine, jyns ýollarynyň ýagdaýyna we başga ýokançlyklar (gonokokklar, kömelekler, mikoplazmalar) bilen utgaşmagyna baglydyr. Keseliň inkubasion (keseliň ýokuşyp, birinji alamatlarynyň ýüze çykýan wagty) döwri 2 - 3 güňden 3 - 4 hepdä çenli dowam edip bilýär. Trihomoniazyň birnäçe görnüşleri bardyr:
- Täze dörän ýiti trihomoniaz;
- Alamatlary doly aýdyň bolmadyk, 2 aýdan uzak dowam eden dowamly trihomoniaz;
- Trihomonada göterijilik – bu ýagdaýda adamda hiç hili görünýän kliniki alamatlar ýüze çykmaýar.
Aýallarda trihomoniaz jynshananyň nemli gatlagyna, ýatgynyň boýunjygyna, ýatga, yatgynyň turbalaryna zyýan ýetirip bilýär. Seýrek ýagdaýlarda ol peşew ýollaryna, peşew haltasyna, göni içegä, dem alyş ýollaryna, badam şekilli mäzlerine hem zeper ýetirip biler. Keseliň täze başlan döwründe aýallary garnyň aşagynda agyry, agyryly buşukma, daşky jyns agzalarynda gijilewik we alawlama, jynshanadan köp mukdarda bölünip çykmalar biynjalyk edip biler. Trihomoniazyň dowamly görnüşinde diňe gijilewik we bölünip çykmalar bolup biler. Erkek adamlarda trihomoniaz esasan peşew ýollaryna zeper ýetirýändir. Agyryly peşew etme, peşew ýollaryndan iriňli bölünip çykmalar ýaly alamatlar ýüze çykýar. Keseliň dowamly görnüşinde bu alamatlar kän bir duş gelenok ýa-da olar mese-mälim bildirýär. Erkek adamlarda trihomoniazyň gaýraüzülmeleri kän duş gelip, ol erkeklik jyns mäzine, tohum haltajygyna zyýan ýetirme bilen häsiýetlendirilýär. Keseliň kesgitlenmegi kliniki alamatlaryň we bakteriologiki barlaglaryň kömegi bilen geçirilýär. Bejergi aşakdaky düzgünlere laýyklykda geçirilýär:
- Aýalyň we erkek adamynyň bilelikde bejergi almagy;
- Bejergi wagty jynsy gatnaşyklary gadagan etmek;
- Trihomoniaza garşy doly bejergi almak;
- Bar bolan başga keselleri hem bejermek.
Bejergi keseliň hemme kliniki görnüşlerinde hem geçirilmelidir. Adamsynda trihomoniaz tapylyp, özlerinde tapylmadyk aýallar hem doly bejergini geçmelidir. Trihomoniaza garşy ulanylýan peýdaly serişdelerden metronidazol (trihopol, flagil, klion, orwagil) we fazižin (tinidazol) bellidir. Keseliň başga ýokançlyklar bilen (trihomoniaz+bakteriýalar+kömelekler) utgaşyp geçen ýagdaýynda, klion-D-100, makmiror, efifan, utrikan-250, tiberal-Roş ýaly serişdeler kabul edilýär we jynshana goýulýar. Näsagyň ýagdaýyna, keseliň görnüşine, getiren gaýraüzülmelerine laýyklykda dermanlar bilen bejermegiň dürli shemasy ulanylýar. Her näsag üçin bejergini degişli barlaglardan soň lukman bellemelidir. Özbaşdak bejergi geçirmek keseliň ötüşip, dowamly görnüşe geçmegine, agyr gaýraüzülmeleriň döremegine getirip biler. Bejergi geçirilýän wagty, şahsy gigiýenanyň talaplaryny berjaý etmek hökmandyr. Bejergiden soň näsagy bakteriologiki barlagdan geçirlip, bejerginiň netijeliligini barlamalydyr.


text:
Animizm
Dinleriň gelip çykyşy bilen baglylykda esasy ugurlary bilen Animizm ady astynda bir system düzen Taỳlordyr. Ondan soň bu teoriỳany ösdüren Spenser bolsa oňa esasy üỳtgetme girizmeden tekrarlamak bilen bir wagtyň özünde, onuň ulanỳan adalgalary we öňe süren teklipleri-de öňküligine galypdyr.
Taỳlor we Spenseriň pikrine görä ;ruh; düşünjesi diniň iň esasy düşünjesidir. Ilkinji ynsanlar ỳönekeỳje bir ỳalňyş bilen belli bir gönümel düşünjä barypdyrlar. Düỳşlerinde göwreleri bir ỳerde duran bir wagtyň özünde özleriniň başga ỳerlerde aỳlanyp, başga işler etmeginden olar, hökmäni ỳagdaỳda özlerinde iki barlyk bolmaly diỳip düşünipdirler. Ỳene-de olar, gwreleri düỳş görülen ỳerde bolmadyk adamlar bilen görüşip, olar bilen gürleşmeginden, olar hem özlerinde iki barlygy jemleỳän bolmaly diỳen hyỳala barypdyrlar. Şeỳlelik bilen “her kimiň özünden başga-da her ỳerde erkin aỳlanyp gezip bilỳän bir ỳoldaşy bolmaly” diỳen netijä gelipdirler. Bu ỳoldaş özüne meňzeş bolmagy bilen bir wagtyň özünde, belli aỳratynlyklary bilen tapawutlanỳardy. Bu ỳoldaş ;Jan;dyr. Ol bir ruh (spirit) bolman eỳsem adatdan daşary ỳagdaỳlarda özünden aỳrylỳan belli bir göwrä baglydyr. Jan diňe köp üỳtgemelerden soň; Ruh; diỳen düşünjä eỳe bolupdyr.
Ỳene bir tarapdan bolsa, ölümiň diňe bir uzak wagtlap özünden gitmek ỳa-da uwklamakdyr diỳip düşünen şol ilkinji ynsanlar, göwräniň ỳene-de oỳanjakdygyna ynanypdyrlar. Şeỳlelik bilen Ruhuň göwreden garaşsyz bolmagy hem-de maddileşen Janlary döredỳändigini hakyda getirmäge mejbur bolupdyrlar. Netijede, hiç hili organizme bagly bolmadyk garaşsyz hem erkin; Ruh; dünỳä inipdir.
Indi Jan öz hilini degişdiriỳär. Ol indi diňe ynsan göwresiniň diriligini üpjün edỳän bir Tin (Spirit) bolman eỳsem; Ruha; ỳagny ỳagşy we ỳaman Ruhlara, ỳagşy we ỳaman Jynlara we hatda Tňrylara öwrülỳär. Emma bu taňrylaşan adamlaryň ölüme sezewar bolỳandygy üçin, ynsanlaryň belli bolan ilkinji mukaddes ynançlary Ruhlara, ata-babalaryň ruhlaryna sejde etmek bolupdyr.
Bu özbaşdak galan ruhlaryň dirileriň arasynda aỳlanyp gezip ỳörendigine, şonuň ỳaly hem olardan her hili ỳagşylyk ỳa-da ỳamanlygyň çykyp biljekdigine ynanan ynsanlar, özlerini olaryň ỳetirip biljek ỳamanlyklaryndan gorap bilmekleri üçin her hili ỳollara ỳüz urmak mejburiỳetinde galypdyrlar. Şeỳlelik bilen ilkinji jynaza we jaỳlama dabaralary, janly aỳdyp gurbanlyk etmek we ötenleriň gereklerini garşylamak üçin iỳmek-içmek hödürlemek däpleri ỳüze çykỳar. Ilkinji sadaka berilen ỳerler bolsa gonamçylyklar bolupdyr.
Ata-baba ruhlarynyň özbaşdak bir barlyk meỳdanyny döredỳändigine ynanmakdan hereket eden bu düzgün (sistema), tebigat daşynda gezỳän bu ruhlaryň ugrukdyryjy hem ỳolgörkeziji güỳjüne, şonuň ỳaly-da mukaddesligiň ata-babalardan gelỳändigine ynanypdyrlar. Şu düşünje bilen hem urug agzalary, ata-babalarynyň ruhuny gutly we mukaddes bilip, olryň adyna ỳakylan ody hiç-haçan söndürmejek bolupdyrlar [Türkmenlerde-de ỳaşulylar yzygiderli ỳaşlara “Ataňyzyň ojagy öçmesin, öỳlenip ogul-gyz urbadyň!” diỳerdiler. Eger-de birinden ogul-gyz galman aỳrylsa ony iň ajy hem hakyky ölüm hasap edip “pylan pahyryň-de ojagy öçdi” diỳerdiler. Mundan başga-da, Otak we ojak sözleriniň hem ;ot; sözünden gelip- çykmagy örän manylydyr


text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň 1995-nji ýylyň 1-nji sentýabryndaky 2338-nji karary bilen hasaba alyşyň we statistikanyň halkara tejribesinde kabul edilen ulgamyna Türkmenistanyň geçmeginiň 1995-1997-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy kabul etdi.
Bazar ykdysadyýetiniň ösüşiniň talaplaryna laýyklykda hasaba alyşyň we statistikanyň halkara tejribesinde kabul edilen ulgamyna Türkmenistanyň geçmeginiň Döwlet maksatnamasynda (1995—1997 ý.ý.) döwlet statistikasynyň umumy usulyýet we guramaçylyk esaslaryny bazar ykdysadyýetine geçmeklikde, Türkmenistanyň hasaba alyş we statistika ulgamyny halkara düzgünlerine we standartlaryna getirmekde ýüze çykýan zerurlyklara laýyklykda özgertmeklik göz öňünde tutuldy.
Ykdysadyýetiň aýry-aýry ugurlarynyň eýeçilik görnüşleriniň ýagdaýyna we mümkinçiliklerine hakyky we dogry baha bermek, olaryň ösüş meýillerini öz wagtynda ýüze çykarmak esasynda ykdysadyýetiň ösüşiniň döwlet tarapyndan sazlaşdyrylmagynyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin şertleri döretmek Döwlet maksatnamasynyň maksadydyr.
Goýlan maksatlary gazanmak üçin aşakdakylary durmuşa geçirmek zerur:
döwlet statistikasynyň umumyusulýet guramaçylyk esaslaryny ösdürmek;
milli hasaplar ulgamyny döretmek;
maglumat üpjünçiliginiň ulgamyny kämilleşdirmek;
önümiň katalogyny düzmegiň döwlet ulgamyny döretmek;
hasaba alyş we statistika boýunça kadrlary taýýarlamak we täzeden taýýarlamak.
Döwlet maksatnamasynyň maksatlaryny we wezipelerini durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň ýerine ýetilmegi netijesinde işler has möhüm ugurlar boýunça amala aşyryldy. Ýurduň ykdysadyýetiniň ösüşiniň aýry-aýry jähtlerini görkezýän statistiki görkezijileriň düzümi kesgitlenildi, Türkmenistanyň hojalyk dolandyrýan subýektleriniň statistiki sanawy (görkezijisi) kämilleşdirildi, tehniki-ykdysady maglumatlary toparlara bölmegiň (klassifikasiýa) we kodlaşdyrmagyň halkara standartlary bilen utgaşdyrylan ýeke-täk ulgamyny döretmek boýunça işler geçirildi, maliýe we pul dolanyşygy sarp ediş bazary we senagat önümçiligi babatda esasy sosial görkezijiler, ireldilen ykdysady hasaplar, makroykdysady görkezijiler düzüldi, ykdysady subýektlere gözegçilikleriň maglumatlaryny ýygnamak we netijelerini işläp taýýarlamak işlerine bolan garaýyş üýtgedildi. Ýakyn wagtlara çenli hasap berýän subýektlerde agdyklyk edýän tutuşlaýyn gözegçilikler, haçan-da şeýle çalyşma netijeli bolan we ähtibarlyk derejesini geregiçe üpjün edýän ýagdaýlarda, seçimleýin gözegçilikler bilen çalşyryldy.


text:
2013-nji ýylda milli bank ulgamynyň esasy wakalarynyň biri hem «Senagat» Paýdarlar Täjirçilik bankynyň Ženewa şäherinde Biznesiň halkara birleşigi (Business Initiative Directions) egidasy bilen geçirilen hil boýunça B.I.D. Halkara konwensiýasynda «Century International Quality ERA» hil, liderçilik, tehnologiýalar we innowasiýalar kategoriýasyndaaltyn baýrak bilen sylaglanmagydyr. Türkmenistanyň bankynyň wekillerine şeýle hem degişlilikdäki sertifikat gowşuryldy.
Hil boýunça Halkara konwensiýa täçirçilik däl Business Initiative Directions (BID) guramasynyň esasy bölegidir. Bu uly kompaniýany esasy işi dünýädäki korporatiw biznesiň imižini goldamak we ähli ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalarynyň hil medeniýetini ýaýratmakdan ybaratdyr. Hil boýunça Halkara konwensiýa işiň dürli görnüşleri bilen meşgul bolýan kompaniýalaryň, guramalaryň we hünärmenleriň gazananlaryny kabul etmekden durýar.


text: Berkarar Döwletiň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen 2016-njy ýyl Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly diýip yglan edildi. Şonuň üçin şu ýylyň dowamynda mirasymyzy öwrenmek, ony halk köpçüligine ýaýmak maksady bilen döwrebap çäreler yzygiderli geçirilip duruldy. Bu bolsa biziň ýaş nesillerimize milli mirasymyzy düýpli öwrenmäge, onuň gadyr-gymmatyna sarpa goýmaga mümkinçilik döretdi. Hormatly Prezidentimiziň Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly diýip yglan eden günlerinden başlap, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasy hem talyp ýaşlaryň arasynda “Gujurly ýaşlar” atly döredijilik bäsleşigini yglan etdi. Şonuň üçin ýylyň başyndan bäri biziň talyp ýaşlarymyz hormatly Prezidentimiziň her bir çykyşlaryndan ugur alyp, milli mirasymyzy öwrenip, olary şekillendiriş sungatynyň dürli görnüşlerinde şekillendirmäge girişdiler. Talyp ýaşlarymyz nakgaşçylyk, heýkeltaraşlyk, grafika, binagärçilik, amaly-haşam sungatynyň keramika, zergärçilik, halyçylyk görnüşlerinde ajaýyp eserler döredip, şol işlerini Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynda açylan “Gujurly ýaşlar” atly döredijilik sergisinde sergilediler. Bu sergä ata-babalarymyzyň zehini bilen döredilip, sünnälenip miras galdyran edebi mirasy bilen baglanşykly döredilen sungat eserleri hödürlenip, olaryň arasynda “Gorkut ata” we “Görogly” şadessany, “Şasenem-Garyp”, “Saýatly-Hemra” dessanlary esasynda, şeýle hem, nusgawy şahyrlarymyzyň keşpleri we döwrümiziň ösüşlerini beýan edýän taslama işleri bar. Görogly şadessanynyň ÝUNESKO-nyň Adamzadyň Maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizilmegi, şu ýyl “Görogly şadessanynyň dünýä medeniýetindäki orny” atly halkara maslahatyň geçirilmegi türkmen halkynyň, şonuň bilen birlikde hem döredijilik adamlarynyň ruhuny ýokary göterdi. Halk döredijiliginiň naýbaşy eserleriniň biri bolan “Görogly” şadessany şekillendiriş sungatynda hem öz beýanyny tapdy. Şol işleriň biri hem “Nakgaşçylyk we taslama” kafedrasynyň 4-ýyl talyby Kulyýew Myratmergeniň “Görogly” şadessanynyň “Göroglynyň öýlenişi” atly şahasyndan döreden nakgaş taslama işidir. Bu taslamada talyp “Göroglynyň öýlenişi” şahasyndan bir pursady şekillendiripdir. Awtor bu işde şadessanyň baş gahrymany Göroglynyň Jahan patyşanyň gyzy Agaýunusy düýşünde görüp, oňa aşyk bolup, Agaýunus perini almaga gelen pursadyny şekillendiripdir. Bu işde Görogly Agaýunusyň köşgüne gelip, gyratynyň üstünde oturyp, elindäki dutary bilen nama aýdyp, Agaýunus perä söýgüsini bildirýär. Awtor Göroglynyň keşbini daýanykly, ruhubelent, tutanýerli häsiýetde görkezipdir. Göroglyny gyratynyň üstünde şekillendirmek bilen awtor türkmen halkynyň durmuşynda bedewiň uly orun eýeländigini, şonuň bilen birlikde hem Göroglynyň durmuşynda onuň gyratynyň möhüm orny eýeländigini görkezipdir. Agaýunus periniň we onuň kenizleriniň keşbinde bolsa türkmen gyzlaryna mahsus bolan owadanlyk, näziklik, asyllylyk, agraslyk ýaly gözellikleriň jemlenendigini görmek bolýar. Taslamada awtor birnäçe gümmezli binalaryň şekillerini şekillendirip, olarda gündogar ýurtlarynyň binagärçilik sungatyna mahsus bolan nagyşlary ulanypdyr. Taslamadaky akja kepderileriň, keýikleriň we sülgün guşlarynyň keşpleri bolsa ýaşlaryň päk söýgüsini, ýurt abadançylygyny hem-de tebigatyň, janly-jandarlaryň we adamzadyň biri-birleri bilen arabaglanşygyny açyp görkezýär. Göroglynyň gapdalyndaky üsti boş at bolsa, Göroglynyň Agaýunus perini almaga gelendigini alamatlandyrýar. Taslamadaky asuda asmanyň, dury suwuň, gök öwsüp oturan owadan baglaryň şekilleri hem bu wakanyň asudalyk bilen bolup geçýändigini alamatlandyrýar. Umuman awtor öz döreden taslamasynda reňk sazlaşygynyň üsti bilen “Görogly” şadessanynyň “Göroglynyň öýlenişi” şahasynda beýan edilen sýužetindäki baş gahryman Göroglynyň durmuşyndan wajyp pursadyny açyp görkezipdir. Bu nakgaşçylyk taslamasy talyp ýaşlarymyzda watanysöýüjilik ruhuny döretmekde, mirasymyza söýgi döretmekde ähmiýeti uludyr. O.Utamyşewa, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň uly mugallymy


text:
Tekst birnäçe sözlemleriň many we grammatik taýdan birleşmesinden hasyl balýar. Möçberi, tematikasy we gurluşy boýunça tekstler dürli-dürli boýarlar. Olaryň birnäçesi möçberi boýunça bir abzasa deň bolsa, beýlekileri birnäçe abzasdan ybarat bolýarlar.
Tekstleriň käbirleri beýan etme, başga birleri suratlandyrma, üçünjileri bolsa pikir ýöretme görnüşleridir. Bu üçüsiniň elementleri şol bir tekstde hem duşup biler.
Tekstdäki sözlemler iki ýol bilen düzülýärler:
Sözlemleriň yzygider birikmeginden.
Sözlemleriň yzygider birikmesinden öňdäki sözlemiň, haýsy-da bolsa, bir özbaşdak sözüne derek soňky sözlemlerde ýa çalyşmalar, ýa ol sözüň sinonimi, ýa-da özi gaýtalanyp ulanylýar.
Artygyň gapa gelip, alaşasynyň başyny çekenini gördi (B. Kerbabaýew, "Aýgytly ädim").
Olaryň parallel baglanyşmagyndan.
Sözlemleriň parallel baglanyşygynda teksti düzýän özbaşdak sözlemler gurluşy taýdan biri-birlerine ýakyn bolýarlar.
Mal kowýan, sygyr gaýtarýan oglanlaryň çasly sesleri eşidilýärdi (B. Kerbabaýew, "Aýgytly ädim").
Türkmen diliniň orfografiýasynda ulanylýan ýazuw belgileriň biri-de abzasdyr. Ol tekstiň dürli ýerlerinde ulanylmak bilen pikiriň many, häsiýet, öwüşgin we ş.m. boýunça dürli bölekleriniň arasyny çäkleýär. Bu abzas çap edilen ýa golýazma tekstiň birinji setirinde, şeýle hem soňraky dürli bölekleriniň setir başynda goýulýan boş ýerdir. Abzas diýlip käte iki abzasyň arasyndaky tekst bölegine hem düşünilýär. Abzasa mysaly siz çap edilen ýa-da golýazma görnüşindäki islendik çeper ýa-da ylmy eserde synlap bilersiňiz.


text:
Thursday, October 6, 2011
Jeňnama hakda
JEŇNAMA HAKDA
Giriş: 19-njy asryň 2-njy ýarymynda Eýranyň gajar patyşasy Naseretdin iki gezek türkmen topragyna agyr goşun bilen çozýar, türkmenleriň berk gaýtawul bermegi netijesinde olaryň ikisi-de yza serpikdirlýar. 1850-nji ýylda Astrabat häkimi Japarguly han (Şadlu-kürt) Garrygala ýöriş gurnaýar, ýöne ol ýeňlip yza çekilýar, 1860-njy ýylda Horasanyň häkimi Hemze mürze 40 müň sany esgeri bilen Mara hüjüum edýär, olam ýeňlip Tahrana geçyp atýar.
Bu iki waka barada şol döwürde ýaşan we Hywada kazylyk bilen meşgullanan Abdysetdar kazy özüniň “Jeňnama” poeýamasynda gyzykly maglumat beripdir. Magtymlardan bolan Abdysetdar Gökdepäniň “Kelete” obasynda önüp-ösüpdir, ýaşlygy şol ýerde geçipdir, başlangyç sowady hem şol ýerde alypdyr. Şahyryň doglan we aradan çykan wagty belli däl. 1820—70-nji ýyllar diýilýän çaklama bilen goýlaý senelerdir.
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 4:41 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Rafael, “Ýaş ýigidiň portreti” 1513-1514 ý.ý.: Ol basybalyjylar tarapyndan Polşadan ogurlanypdyr. Häzir hem onuň ýeri näbelli. Bu surat uruş ýyllarynda ýiten eserleriň arasynda has ähmiýetlisi bolup, alymlar Rafaeliň bu eserini awtoportret hasaplaýarlar. Onuň 2012-nji ýylda tapylandygy hem metbugat sahypalarynda bellenip geçildi. Ýöne bu barada has içgin maglumat berilmedi.
Andreas Şlýuter, “Ýantar otagy” XVIII asyr: “Ýantar otagy” eseri Andreas Şlýuter tarapyndan Prus patyşasy Fridrih I üçin döredilipdir. 1709-njy ýylda iş tamamlanandan soňra gowy berkidilmedik ýantar pannosy ýere gaçýar. Patyşa muňa gaharlanyp, ussany ýurdundan kowýar. Patyşanyň ogly Fridrih Wilgelm I bu eseri Pýotr I sowgat edipdir. Ol tomus bagyndaky köşgünde saklanypdyr. Uruş ýyllarynda ol hem ogurlanypdyr.
Winsent wan Gog, “Suratkeş Taraskon ýolunda” 1888 ý.: bu suratkeşiň meşhur eserleriniň biridir. Ol Taraskona gidip barýan pursatyny janlandyrypdyr. Suratda güneşli günde kellesinde papagy bolan suratkeşiň meýdanyň gyrasy bilen pyýadalap barýandygy çekilipdir. Onuň Magdeburg şäherinde uruş wagty dörän ýangynda ýanandygy aýdylýar.
Jowanni Bellini, “Madonna ýaş çaga bilen” 1430 ý.: bu eser 1940-njy ýylda Berlin muzeýinden alnypdyr we soňra ýok edilipdir. Ol 1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda ýiten gymmatly eserleriň biri hasaplanylýar.
Gustaw Klimt, “Trudi Ştaýner portreti”, 1900 ý.: bu surat Jenni Ştaýneriň gyzynyň suraty. Surat eseri basybalyjylar tarapyndan ele geçirilipdir. 1941-nji ýylda ady näbelli birine satylypdyr. Häzir ol barada hiç hili maglumat ýok.
Rembrandt, “Titusuň aýratynlyklary bilen perişde”: Rembrandt ogly Titusy gowy görüpdir we onuň köp sanly suratyny çekipdir. Onuň çaga we ýetginjeklik döwründäki suratlary bar. Titus 30 ýaşaman, aradan çykypdyr. Suratkeşiň oglunyň ýetginjek wagty çeken suraty Fransiýada köşkleriniň birinde saklanypdyr. 1943-nji ýylda ol Pariže getirilipdir. Soňra ony Gitleriň muzeýinde 332 eser bilen bilelikde goýupdyrlar. Uruşdan soňra bu muzeýdäki 162 eser tapylýar, emma beýlekiler bilen bir hatarda, Rembrandtyň suraty tapylmaýar.
Rubens, “Çokunmak”: bu eser Piter Paul Rubensiň iň gowy döredijilik işleriniň biridir. Eserde çokunmak däp-dessury suratlandyrylypdyr. 1935-nji ýylda Berlinde näbelli alyja satylan eser häzirki wagtda ýitirilen hasap edilýär.
Kanaletto, “Santa-Margarita meýdany”: bu eser hususy kolleksioner Žak Gudstikkeriň muzeýinde saklanypdyr. Onuň muzeýi 1940-njy ýylda Gollandiýadan gaçyp gideninde boşadylypdyr. Gudstikkeriň mirasdüşerlerine kolleksiýalaryň belli bir bölegi gaýtarylyp berlipdir, ýöne italiýaly ussadyň işi ýitipdir.
Edgar Dega, “Tans edýän 5 zenan”: eser baron Mora Lipota Gersogyň kolleksiýasynda saklanypdyr. Ol hem duşmanlaryň eline geçipdir. Mora Lipotanyň mirasdüşerleri Wengriýadan onuň kolleksiýasynyň belli bir bölegini gaýtaryp bermegini sorapdyr, ýöne şol eser entek hem tapylmaýar.
Pissaro, “Monmartr bulwary. Alagaraňky”: bu eser hem uruş döwründe kolleksiýadan alnyp satylypdyr. Uruşdan soňra birnäçe gezek tapylypdyr, ýöne soň nirede saklanandygy barada hiç hili maglumat ýok.
Azatmyrat BABAÝEW,
S. A. Nyýazow adyndaky TOHU-nyň talyby.


text:
Türkmenistanda dollaryň gara bazardaky bahasynyň ýokarlanmagy bilen daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň, esasan hem azyk önümleriniň bahalarynyň aşa ýokarlanmagy dowam edýär.
“Bazarlara barsaň, şol bir görnüşli harytlar, olaryň assortimenti hem üýtgemeýär. Diňe bahalaryň üýtgeýändigi göze ilýär” diýip, aşgabatly pensioner, 73 ýaşly Orzabagt daýza aýdýar.
Pensionerleriň bu ýokarlanýan bahalar bilen özleriniň göwün isleýän harytlaryny satyn almaga mümkinçiliginiň bolmaýandygyny, aýratyn-da alma, banan, apelsin, mandarin ýaly önümleriň häzirki wagtda ujypsyz aýlyk alýanlara ýetdirgisizdigni ol sözüne goşýar.
Onuň aýtmagyna görä, sary ‘türk almasy’ diýilýän görnüşli almanyň ozal bir kilogramynyň bahasy 4,50 manat bolsa, häzir “Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy” söwda merkezinde 14,60 manatdan, gök ‘türk almasy’ diýilýän görnüşli almanyň kilosy ozal 10 manatdan bolsa, häzir 21,90 manatdan, mundan bir ýyl ozal bir kilogramy 7 manat bolan banan indi 18 manat, hili gowularynyň bir kilogramy 20,30 manatdan satylýar.
Süýt-gatyk, kolbasa önümleriniň bahalary hem ýokarlanýar. ‘Sapaly’ firmasynyň öndürýän “Özgeriş” atly gaýnadylan görnüşli kolbasasynyň ozal bir kilogramy 14 manat bolsa, onuň häzirki bahasy 26 manada durýar. Tüwiniň bir kilogramy ozal 3 – 4,5 manat aralygyndady, ol häzir 6 – 7 manat aralygynda bahalanýar.
Guş toplumyna seretsek, ýumurtga 33 teňňe bolmagynda saklansa-da, ony satuwda tapmak barha kynlaşýar.Teke bazarynda, ozalky Daşoguz bazary atlandyrylýan “Azatlyk” bazarynda guş toplumynyň öndürýän ýumurtgasy satuwa çykarylanda, onuň nobatlaryndan ýaňa golaýyna barar ýaly däl.
Oba ýerlerinden getirilýän elin ýumurtgalaryň bahasy şu günler ýene-de 80 teňňä çenli ýokarlandy. ‘Altyn asyr’ bazarynda, Aşgabadyň Hitrowka raýonynda ýerleşýän “Genji hazyna’ söwda merkezinde ýumurtgalar 40 teňňeden satýarlar diýip, ýaşaýjylar aýdýarlar.
“Mesge ýaglary satuwda gytalyp başlady, “Prezident” atlandyrylýan mesge ýagyny indi Aşgabadyň dükanlaryndan gözläp hem tapyp bolmaýar” diýip, Orazbagt daýza sözüne goşýar.
Şu ýyl ýumurtganyň gyt bolmagy rus milletinden bolan ýaşaýjylaryň Pasha baýramçylygyna ýaramaz täsir edendigini aşgabatly Nina daýza aýdýar.
“Geregiçe ýumurtga tapdyrmady. Ozalky ýyllarda dogan-garyndaşlarymyza, tanyş- bilişlerimize reňklenen ýumurtga bilen dürli kökedir keksleri sowgat paýlaýardyk. Bu ýyl ýumurtganyň hem şekeriň gytalmagy bilen ýumurtga hem reňkläp bolmady, kökedir keks hem bişirip bolmady. Bunähile döwür boldy, hemme zada gytçylyk girizip barýarlar” diýip, Nina daýza aýdýar.
Ýaşaýjylaryň sözüne görä, bar bolan harytlaryň hem bahalary gün-günden üýtgäp, ýokarlanyp dur. Dollaryň gara bazardaky nyrhynyň bolsa şu günler 15 manada golaýlandygyny, şeýle baha bilen daşary ýurtlardan haryt getirip, ondan peýdalanmagyň juda kyn bolýandygyny, şol sebäpli daşary ýurtlara gitmeklerini hem bes edýändiklerini ownuk söwda bilen meşgul bolýan telekeçiler nygtaýarlar.


text:
Habarlar 14 may 2018
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi
Milli Liderimiz, ilki bilen, wideoşekilli göni aragatnaşyga Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewi çagyrdy. Häkim şäheri has-da abadanlaşdyrmak boýunça görülýän çäreler, iri desgalaryň gurluşygynda işleriň ýagdaýy, şeýle hem umumymilli baýramçylyga — Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň gününe taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow rekordlary gazanmakda nusgadyr
Habar berlişi ýaly, bu iri ýaryşlarda Içeri işler ministrliginiň Sport ulag merkeziniň hem-de Awtomobil sporty federasiýasynyň toparlary ýurdumyza wekilçilik eder.
Ykdysadyýet
Türkmenistanda ýod öndürilişi artdyrylýar
Gurluşyk meýdançasyna türk, eýran, ukrain kompaniýalarynyň galogenler toparyna degişli himiki serişdäni öndürmek boýunça enjamlary getirildi. Awtomatlaşdyrylan tehnologik iş ýod kristallaryny almagyň howa-desorbsion usulyna esaslanar, ol önümiň ýokary hilliligini üpjün etmäge we elektrik energiýasyny tygşytlamaga mümkinçilik berer.
Resmi habar
Türkmenistanda Slowakiýa Respublikasynyň ilçisi işe başlady
Milli parlamentiň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyzyň adyndan myhmany jogapkärli diplomatik wezipä bellenilmegi bilen gutlap, iki döwletiň arasynda dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmakda üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Ilatyň hususy jaýlarynyň ýumrulyp, Parahat-7 kiçi etrapçasyna mejbury göçürilip getirilenine 5 ýyl wagt geçdi. Şol ýyllaryň dowamynda Parahat-7/1 kiçi etrapçasynyň üpjünçilik işleri entegem ýola goýlanok. 19-njy hem 20-nji jaýlara gelýän agyz suw we lagym turbalarynyň birnäçe gezek ýarylyp, olaryň gaýta-gaýtadan täzelenýändigini görse bolýar.
Aşgabatagyzsuw edarasynyň işgärleriniň ‘bitirdim’ eden işleriniň näme sebäpden uzaga gitmän, gaýtadan täzelemeli bolýandygyna ýaşaýjylar düşünmeýärler. Emma başga zat düşnükli, turbalar ýarylanda, olary täzelemek üçin gazuw işleri geçirilýär. Gazuw işlerini geçirmek, soňra gazylan çukurlary tekizlemek üçin tehnikalar ulanylýar. “Agyr tehnikalaryň sesinden uzakly gün öýüň içinde dem-dynç almaga rahatlyk ýok” diýip, bu jaýlaryň ýaşaýjylarynyň biri aýdýar.
Şu ýylyň 15-nji ýanwarynda hem şeýle gazuw işleri geçirildi. Emma bary-ýogy bir hepdeden bu işler gaýtalanyp edilip başlandy. Jaýlaryň öňüniň gazylmagy bilen jaýlara girip çykýan ýaşaýjylar hem birahat bolýarlar. Mekdebe gatnaýan çagalar üçin, tehnikalaryň işläp durmagy, çukurlaryň gazylyp, onuň içinde işgärleriň iş geçirip ýöremekleri bir hezillik ýaly görünýär. Okuwa barýan ýa okuwdan gelýän çagalar bu işlere syn edip, sapakdan gijä galýanlar ýa-da öýe girmän, çukurlaryň gyrasynda oýnaýarlar. Bu ýagdaý bolsa çagalar üçin howp döredýär. Ýaşaýjylaryň aýtmaklaryna görä, bu işleriň geçirilýän wagty jaýlarda suw kesilip, ýaşaýjylar suwsuz kösenýärler.
Ýaşaýjylary haýran galdyrýan esasy mesele bolsa bu gaýtalanyp edilýän işleriň döwlet gaznasyna näçä düşýänligi diýip, etrapçanyň bir ýaşaýjysy Ata aga aýdýar.
Ata aga özleriniň şu jaýlara göçüp geleli bäri turbalaryň birnäçe gezek ýarylyp, jaýlaryň ýerzeminlerine gyzgyn ýa hapa suwlaryň akyp ýatmagyndan kösenýändiklerini, gazyň, suwuň, elektrik togunyň häli-şindi kesilmeginden, liftleriň kadaly işlemeýänliginden kösenýändiklerini-de gürrüň berýär.
“Ilatyň hususy guran jaýlaryny ýumrup, hiç bir rahatlygy bolmadyk beton jaýlara göçürdiler. Indem ilatyň zeruryýetleri kadaly ýagdaýdamy ýa ilat haýsydyr bir meselede kösenýärmi, bu zatlar bilen gyzyklanýan resmi ýok. Arza-şikaýat bilen baraýan ýagdaýyňda hem arzyňy diňlemäge-de, meseläni çözmäge-de howlugyp baranoklar. Her kim başyny çarap bildigiçe ýaşamaly” diýip, Ata aga aýdýar.
Ýaşaýjylaryň pikiriçe, işleriň harsal edilmegi hem korrupsiýanyň bir görnüşi. “Şol bir işi her gezek gaýtalap edenlerinde, onlap işçä aýlyk haky tölenýä, tehnika üçin çykdajylar edilýär. Onuň üstüne material çykdajylary hem goşsaň, döwlete näçe çykdaýjy bolýar. Bu ýerde işleýän işçilerden daşary işlemedik işçä hak tölemek, edilmedik işler edildi diýip, döwlet gaznasyndan çykdajy etmek – bu zatlar indi Türkmenistanda adaty bir zada öwrüldi. Netijede bolsa ilat kösenýär” diýip, ýaşaýjylar özara pikirlerini paýlaşýarlar.


text:
Transhazar gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi gaza içerki islegiň artýanlygyny hasaba alanyňda Türkiýä belli bir getirer. Bu pikiri Merkezi, Günorta we Günorta — Günbatar Aziýa boýunça Ýewraziýa barlaglary boýunça bilermen Robert M.Katler aýdýar. Ol öz nukdaýnazary bilen «Türkiýe we Hazar deňziniň hukuk derejesi hakynda Konwensiýa» atly Yeni Safak gündelik türk gazetinde neşir edilen makalasynda aýdýar.
Hazar deňziniň hukuk ýagdaýyny kesgitlejek agzalyp geçilen resminama Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň gol çekmegi bilen Hazar gaz serişdelerini ýewropa bazarlaryna çykarmak boýunça amatly mümkinçilikler açylar.
Türkmenistan we Azerbaýjan, öz tarapyndan, Hazar deňzi boýunça turba geçiriji çekmäge taýýar. Elbetde, energiýa serişdelerine baý bolan iki döwlet energiýa serişdeleriniň eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak strategiýasyna eýerip, taslamanyň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi üçin ähli tagallalary ederler, diýip türk bilermeni hasaplaýar.
Soňky makalalarynyň birinde analitik türkmen energiýa serişdelerini Ýewropa ugratmagyň iki sany mümkin bolan ýoluny teklip edýär we olaryň ikisi hem Transhazar gaz geçirijisinden başlanýar. Mümkin bolan ugurlaryň biri ýyllyk kuwwaty 16 mlrd kub metr gaz boljak turba geçirijisi bilen Türkiýäniň üstünden üstaşyr geçer.
Şunlukda, awtoryň pikirine görä, türkmen «mawy ýangyjynyň» belli bir bölegini Türkiýe içerki sarp edişler üçin satyn alyp biler, bu bolsa Ankara importuň çeşmelerini diwersifikasiýalaşdyrmaga ýardam eder.
2016-2017-nji ýyllarda Türkiýe ortaça 46-48 mlrd kub metr gaz import etdi. Türkiýä iň iri gaz iberiji ýurtlar — Russiýa, Eýran we Azerbaýjan.


text:
13 Şubat 2017 Pazartesi
Koreýa Respublikasy Bilen Türkmenistanyň Arasynda Diplomatik Gatnaşyklaryň Ýola Goýulmagynyň 25 Ýyllygy Mynasybetli Hwan Gýo An Türkmenistanyň Prezidentini Gutlady
Geçen ýyllarda iki ýurt syýasat, ykdysadyýet, jemgyýet, medeniýet we beýleki pudaklarda hyzmatdaşlygy ösdürdiler. Siziň 2015-nji ýylda Koreýa Respublikasyna bolan saparyňyzdan soňra ikitaraplaýyn özara gatnaşyklaryň düýpli işjeňleşmegi möhüm ýagdaý bolup durýar.
Gyýanlydaky polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça gazhimiýa toplumynyň gurluşygynyň üstünlikli ykdysady hyzmatdaşlygyň oňyn mysaly bolmak bilen, göz öňünde tutulan möhletlerden öňe geçip alnyp barylýandygyna kanagatlanýandygymy mälim etmek isleýärin. Gaz ýataklaryny özleşdirmek, nebithimiýa we gaz infrastrukturasyny döretmek ýaly ugurlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem dowam etdirjekdigimize, biziň kompaniýalarymyzyň Siziň çynlakaý üns berýän Türkmenistanyň senagatyny döwrebaplaşdyrmak we diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça taslamalary amala aşyrmakda ygtybarly we ynamdar hyzmatdaş boljakdygyna umyt edýärin.
Biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky dostluk gatnaşyklarynyň we hyzmatdaşlagyň mundan beýläk hem çuňlaşdyryljakdygyna ynanýaryn. Size berk jan saglyk, şeýle hem Türkmenistana mundan beýläk hem gülläp ösüş arzuw edýärin.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow:
“Bilim syýasatymyzyň iň möhüm bölegi dünýäniň esasy ylym we bilim merkezleri bilen halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmakdan ybaratdyr.”
Siz iňlis dilini öwrenmek üçin goldaw berjek CambridgeUniversityPress okuw harytlaryny biziň dukanymyzdan satyn alyp bilersiňiz. Biz CambridgeUniversityPress bilen ýakyn gatnaşykda bolup, harytlary araçysyz satyn alýarys. Biziň ulanýan ähli okuw maglumatlarymyz kanun taýdan hasaba alnandyr (lisenziýaly), mundan başga-da biz olary (sapakda ulanmak ýa-da özbaşdak taýýarlanmak üçin kitaplary we DVD) ähli müşderilere mugt berýäris.
http://tdh.gov.tm/news/articles.aspx&article10557&cat15
tdh / 17.12.2017 / Jemgyýet
Türkmen telekeçileri dünýäniň öňdebaryjy bilim merkezleri bilen gatnaşyklary ösdürýärler
Türkmenistanda häzirkizaman bilim ulgamynyň ähli tapgyrlarynda daşary ýurt dillerini öwretmegiň öňdebaryjy usulyýetleri ornaşdyrylýar, olary okatmagyň usullary kämilleşdirilýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dil bilimlerini özleşdirmegiň ýaş hünärmenleriň möhüm artykmaçlyklary bolup durýandygy, onuň adamy baýlaşdyrýandygyny, olaryň öňünde uly mümkinçilikleri açýandygyny belleýär.
Ýurdumyzyň bilim ulgamyny ösdürmäge hususy kompaniýalar hem öz goşantlaryny goşýarlar. Dil bilimleri babatynda hyzmatlaryny hödürleýän “Dalçyn” hususy kärhanasy dilleri öwrenmek, terjimeçiligiň nazarýeti we amaly usullaryny bermegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan açyk gapylar we giň hyzmatdaşlyk syýasaty netijesinde Türkmenistan halkara maslahatlarynyň, işewür-forumlarynyň, syýasy geňeşmeleriň we döredijilik çäreleriniň geçirilýän merkezine öwrüldi. Ýurdumyzda ýerli hünärmenleri çekmek bilen işleýän daşary ýurt kompaniýalarynyň sany artýar. Şeýlelikde, daşary ýurt dillerini bilýän dürli ulgamlarda işleýän ýokary hünärli işgärlere bolan isleg ýylsaýyn artýar.
Daşary ýurt dilleriniň öwrenilmeginiň häzirkizaman usulyýetlerini ornaşdyrmak maksady bilen “Dalçyn” HK Kembrij uniwersiteti bilen hyzmatdaşlyk hakynda ylalaşyga gol çekdi. Munuň özi türkmen kärhanasyna Beýik Britaniýanyň esasy okuw mekdepleriniň biri bilen ýurdumyzda okuw sapaklarynyň ilkinji resmi wekili bolmaga mümkinçilik berdi.
Kembrij uniwersitetiniň Türkmenistanda ilkinji ygtyýarlandyrylan edebiýatynyň dükanynyň açylmagy oňyn hyzmatdaşlygyň netijesi boldy. Bu ýerde alyjylara diňe bir okuw we usulyýet esbaplary däl-de, iňlis dilinde çeper edebiýat, syýahatçylyk pudagynda, awiasiýada, nebitgaz ulgamynda we beýleki pudaklarda ýöriteleşdirilen ugurlar boýunça okuw gollanmalary hödürlenilýär.
Dükanyň açylyş dabarasyna Beýik Britaniýanyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň wekilleri, “Dalçyn” bilim merkeziniň mugallymlary we dil merkeziniň köpsanly diňleýjileri gatnaşdylar.
Dükanda her bir okuw kitaby audio disk bilen bilelikde satylýar, ol ussat diktoryň nusgawy dilde we takyk gürleýän tekstini diňlemäge mümkinçilik berýär. Şeýle hem edebiýatlar diliň nazaryýet ugurlaryny aňsat özleşdirmäge ýardam edýän hem-de tejribede alnan bilimleri ulanmagyň dürli usullaryny görkezýän gysga wideofilmler bilen üpjün edilendir.
Dükandan başga-da iňlis medeniýetine mahsus bolan dürli nyşanlar bilen bezelen “Altyn alaf” kafesi açyldy. Dil okuwlarynyň diňleýjileri dumanly Albionyň gurşawyna aralaşyp, yzygiderli okuwdan soň dynç alyp, ussat aşpezleriň taýýarlan iňlis tagamlaryndan we süýjüliklerinden dadyp bilerler, şeýle hem dürli içgileriň onlarçasyndan lezzet alyp bilerler.
Bu ýerde Serişdeler merkezi hem bolup, bilim alýanlar gyzykly edebiýatlar bilen tanşyp, gazetleri, žurnallary we beýleki makalalary okap, alan maglumatlaryny ara alyp maslahatlaşyp, filmlere tomaşa edip özlerinde galan täsirleri paýlaşyp bilerler. Bularyň ählisi öwrenilýän diliň dünýäsine has çuňňur aralaşmaga mümkinçilik berýär.
Halkara bilim düzümleri bilen hyzmatdaşlygyň daşary ýurtly hünärmenlerini we dilçileri çagyrmak arkaly hyzmatdaşlygyň giňeldilýändigini bellemek gerek, olar Merkeziň diňleýjileri we işgärleri üçin sapaklary geçýärler. “Dalçin” Kembriž uniwersitetiniň hünärmenleriniň gatnaşmagynda iňlis diliniň çuňňur öwrenilmegini okatmagy meýilleşdirýär.
Bu ýerde geçirilýän dil öwrenmek boýunça dersleriň aýratynlyklary bilim alýanlaryň arasynda daşary ýurt dilinde gatnaşyklary ýola goýmak arkaly alynan bilimleri tiz özleşdirmäge ýardam bermekden ybaratdyr. Toparlardaky diňleýjileriň sany 15 adamdan geçmeýär, bu bolsa mugallymlara olaryň her birine ýeterlik üns bermäge mümkinçilik döredýär.
Merkeziň mugallymlarynyň öz öňünde goýýan esasy wezipesi – her bir diňleýjä aýratyn çemeleşmek bilen gysga wagtyň içinde dilleri netijeli öwretmek bolup durýar. Meselem, okuwa täze başlanlar üçin iňlis dilini öwrenmek boýunça maksatnama alty tapgyra bölünýär hem-de 18 aýdan köp wagty almaýar. Merkeziň has taýýarlykly diňleýjileri okuwlary gysgaldylan maksatnama boýunça tamamlap bilerler. Okuwyň tapgyryny geçenler degişli derejede tagalla edenlerinde bilimleriň we tejribäniň goruna eýe bolarlar. Munuň özi işe hem-de daşary ýurt okuw mekdeplerine girmek üçin zerur bolan IEL TS halkara ölçeglerine laýyklykda synaglary tabşyrmaga mümkinçilik berer.
Dürli ýaşdaky toparlaryň daşary ýurt dilini kabul etmek aýratynlyklaryny nazara almak bilen, okuwlar üç tapgyra bölünýär: 7-12, 13-19 ýaşdaky hem-de 20 ýaşdan ýokary diňleýjiler üçin niýetlenendir. Çagalar üçin okuwlar bäsleşikleri hem-de okuwy has ýeňil özleşdirmek üçin işlenip taýýarlanylan özboluşly bilim berýän tehnikalary peýdalanmak bilen oýun görnüşinde geçirilýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, biziň esasy wezipämiz – öz halkynyň taryhyny bilýän, öz ýurdunyň gazanan üstünliklerine buýsanýan, Garaşsyz Türkmenistanyň şöhratyny artdyrmaga çalyşýan hakyky watançylaryň ýokary bilimli neslini kemala getirmek bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, çagalaryň daşary ýurt dillerini öwrenmegi aýratyn ähmiýete eýe bolup durýar, çünki halkara ylmy maslahatlaryna, medeni we sport çärelerine gatnaşmak bilen, daşary ýurtlardaky türkmen kompaniýalarynda ýa-da ýurdumyzdaky daşary ýurt kompaniýalarynda we beýlekilerde işlemek bilen dürli ugurly geljekki hünärmenler halkara guramalarynda ýurdumyza wekilçilik ederler.
“Aşgabat—2017” oýunlaryna üstünlikli hyzmat edilmegi “Dalçyn” HK-nyň işgärleriniň ussatlygynyň görkezijileriniň biri boldy. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky Ýerine ýetiriji komitetiniň resmi maslahatçysy - “Trivandi Сhanzo Limited” britan kompaniýasy bilen bilelikde ýokary derejeli terjimeçilerden ybarat bolan topar döredildi, ol giň gerimli ýaryşlary guramak bilen meşgullandy.
Kärhananyň hünärmenleri Oýunlaryň meýletinçilerini taýýarlamak meselelerinde hem ýardam etdi. Kärhananyň işgärleriniň öz işine ussatlarça we jogapkärçilikli çemeleşmegi meýletinçileriň ýüzlerçesine daşary ýurt dillerini ýokary derejede özleşdirmäge hem-de myhmanlara türkmen halkynyň türkmen halkynyň özboluşly däpleri barada gürrüň bermäge kömek etdiler.
“Dalçyn” HK-nyň 60-a golaý hünärmeni daşary ýurtly türgenlere, tomaşaçylara terjimeçilik hyzmatlaryny hödürlediler, olaryň sanawyna göni we yzygiderli terjimeler, resminamalary terjime etmek, maglumat-maslahat hyzmatlary girdi. Kärhana üstüne ýüklenen wezipäniň hötdesinden abraý bilen geldi hem-de “Aşgabat—2017” Oýunlarynyň medeniýetleriň açyk gatnaşyklarynyň ýerine öwrülmegi üçin ähli şertleri döretdi, bu ýerde gepleşikler üçin dürli dilleriň böwet bolmagy aradan aýryldy.
Kärhananyň hünärmenleri özleriniň toplan oňyn tejribesini beýleki şunuň ýaly sport bäsleşiklerine, hususan-da Türkmenistanda geçiriljek agyr atletika boýunça dünýä çempionatynyň guramaçylaryna hödürlemäge taýýarlyklaryny beýan etdiler.
Şu günler merkez türkmen, iňlis, rus, nemes we fransuz dilleri boýunça gyşky möwsümde okuw tapgyrlaryny geçmek üçin täze diňleýjileri kabul etmäge başlady.
A.Nyýazow ş. (öňki Çehow köç.), 145-nji j. Tylla Toprak
Tel.: .: (+993 12) 41 40 07/08; E-mail: admin@dalchyn.com
Website by: ZARA web solutions © All rights reserved


text:
Habarlar 21 fewral 2017
Aziada 2017
Wladimir Gudilin: türkmen ýeňil atletikasynyň geljegi uly
-Men Türkmenistanda işlemäge çakylyga höwes bilen seslendim,-diýip W.Gudilin gürrüň berýär.- Giň möçberli özgertmeler we Aziada 2017-ä düýpli taýýarlyk işleri meni haýran etdi. Iň esasy-da, türkmen türgenleri ýokary netijelere ymtylýarlar we ussatlygyň belentliklerine ýetmek üçin erjel türgenleşýärler. Tälimçi hökmünde olaryň mümkinçiligini açmagy we olarda özüne ynam döretmegi baş wezipäm hasaplaýaryn. Türgeniň zehini, tälimçilik sungaty, olaryň doly derejeli taýýarlygy we dynç almaklary üçin zerur şertleriň döredilmegi--üstünlik gazanmagyň şertleridir.
Hyzmatdaşlyk
Türkmen-owgan diplomatik gatnaşyklarynyň 25 ýyllygy iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň işgärleriniň gatnaşmagynda geçirilen brifingiň temasy boldy
Brifingiň geçirilen ýeri bolan DIM-iň kiçi maslahatlar zalynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taryhyndaky uly xhmiýetli wakalary beýan edýän fotouratlar sergisi açyldy. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny we Bitaraplygyny ilkinjileriň biri bolup ykrar eden Owganystan bilen döwletara gepleşikleri hoşmeýilli goqşuçylyk we oňyn hyzmatdaşlyk ruhunda ösdürilýär.
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistan — Türkiýe: söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmegiň ýoly bilen
Sergä gatnaşmak üçin ýurdumyz bilen netijeli hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilmegine gyzyklanma bildirýän Türkiýäniň döwlet düzümleriniň 160-dan gowrak wekilinden, 60 kompaniýanyň hem-de şereketleriň ýolbaşçylaryndan we hünärmenlerinden ybarat wekilçilikli topar Aşgabada geldi. Olaryň aglaba bölegi Türkmenistanda ilkinji gezek öz mümkinçiliklerini we öňdebaryjy tehnologiýalaryny hödürleýän haryt öndüriji kompaniýalardyr. Bularyň köpüsi Türkmenistanyň köpugurly ykdysady mümkinçiliklerini bilýärler hem-de hyzmatdaşlygyň has uly geljegine bil baglaýarlar.
Sport
Uşu ussatlary Russiýada üç medala eýe boldular
Ýaryşa jemi 16 ýurtdan — Hytaýdan, Ispaniýadan, Germaniýadan, Çehiýadan, Polşadan, Ysraýyldan, Fransiýadan, Türkiýeden we beýlekilerden 200-den gowrak türgen gatnaşýar. Bäsleşikler dünýäde ýeke-täk ýöriteleşdirilen sport toplumy — uşu köşgünde geçirilýär, bu toplumda 800-e golaý ugurlary we görnüşleri öz içine alýan başa-baş söweşleriň hytaý görnüşi boýunça türgenleşikler hem-de ýaryşlar geçirilýär.
Sport
Türkmen hokkeýçileriniň Ýaponiýada gazanan ikinji ýeňşi
Topardan çykmak ugrunda Malaýziýanyň, Eýran Yslam Respublikasynyň we Indoneziýanyň hokkeýçileriniň hem çalyşýandyklaryny ýatladýarys. Toparda birinji orun finalda çykyş etmäge mümkinçilik berýär, ikinji orunlary eýelän toparlar bürünç medallar ugrunda bäsleşerler. Biziň toparymyz ilkinji duşuşykda Malaýziýanyň ýygyndysyny 9:2 hasabynda utupdy.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň sergisine gatnaşyjylara
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň Aşgabat şäherinde geçirilýän sergisiniň açylmagy bilen sizi tüýs ýürekden gutlaýaryn! Bu serginiň iki ýurduň arasyndaky dost-doganlyk gatnaşyklaryny ösdürmekde möhüm ähmiýete eýe boljakdygyna berk ynanýaryn.


text:
Bu temada LINE-da birnäçe bilmeli zatlary öwrenip geçeliň.
1.LINE-da soňky wersiýalarynda Lentalar biraz garyşdy. Çünki Soňky wersiýasynda Meşhurlar funksiýasy açyldy, ýagny meşhurlar funksiýany açyk goýanyňyzda siziň lentaňyzda diňe meşhur, köp okalan, köp halanan postlar ilkinji ýerlerde görkezilýär. Eger Funksiýany açmak ýa-da açyk bolsa ýapmak isleseňiz aşakdakylary yzarlaň.
Ilki bilen LINE nastroyka bölümine giriň LINE Nastroyka Soňra Timeline bölümine giriň.
Timeline bölümüne gireniňizden soňra aşakdaky ýaly sahypa açylar. Siz Meşhurlar funksiýasyny açmak isleseňiz şol ýere basyp bellijek goýuň. Ýapjak bolsaňyz hem üstüne basyp bellijegi açyryň. Ynha bar bolany şu.
2.Indi bolsa Lentadaky suratlaryň nähili görünjegini sazlalyň. Lentalarda görünýän suratlary siz özüňize göra kaçetswasyny saýlap bilersiňiz. Eger Internet trafigiňizi tygşytlamak isleýän bolsaňyz onda iň pes görnüşde goýmagyňyzy maslahat berýäris. Ýöne siz seretýän suratlaryňyzyň hilini hem pes görjeksiňiz. Ýok men tygşytlajak däl diňe seretýän suratlarymyň hilini has ýokary derejede görmek isleýän diýseňiz, onda iň ýokarky hilini saýlap bilersiňiz. Hilini saýlamak üçin aşakdakylary yzarlaň!
Ilki bilen LINE nastroýkasyna giriň. LINE Nastroyka Soňra aşakda görşüňüz ýaly Surat we wideo bölümüne giriň.
Surat we wideo gireniňizden soňra aşakdaky ýaly sahypa açylar sizi birinji bölüme giriň.
Soňra aşakdaky ýaly dialog çykar. Eger tygşytlamak isleseň iň aşakyda goýuň. Ýokary hilli bolsun diýän bolsaňyz Birinjide gouň. Ikisine hem göwnüň ýetmese Normal (standart) derejede goýup bilersiňiz.
9,127 gezek okaldy


text:
4,408 gezek okaldy
10 sany pikir bar
-
sulik Ocak 24, 2017 üzerinde 07:00 de
sps admin
-
Eziz Ocak 24, 2017 üzerinde 12:11 de
Köp köp minnetdarlygymyzy bildirýäris! sag boluň
-
Kakajan Ocak 24, 2017 üzerinde 13:01 de
su gaty gow programma men ulanýan muny karzinada ba telde ýone ondan sul progi gowy
-
★ Agabek Pirmetow ★ Ocak 24, 2017 üzerinde 15:40 de
sagbol admin
-
Yerine adyny yaz Ocak 24, 2017 üzerinde 18:31 de
bet
-
Teacher Ocak 24, 2017 üzerinde 23:03 de
Admin hays programmalardan cykyan reklamalar cykmaz yaly her gezek cykmaz yaly dubinden yapyp bolyamy
-
Lacyn Şubat 5, 2017 üzerinde 00:54 de
Salam admın men telefonumun kodunu ayyrmak un na stroykadan yapdym we bılman barmak yzy dıyen yerıne basypdyryn we gulplapdyryn tel acjak bolsam barmak yzyny sorady yada kod ıkısem yokdy menem googldan kod dowmanı owrendım we dowdum ındı telefonun oz pamyadyndaky zatlaryn hemmesı gıdıpdır dıne sd kartdaky zatlar galypdyr men ındı telefonun pamyadyndaky zatlary yzyna alyp bılmerınmı? Admın sızden hays eger bar bolsa mumkıncılık yzyna almaga owredayında!
-
FameXouse Mart 24, 2017 üzerinde 02:13 de
Admin men ilki teldaki maglumatlary pozup goydum sonra bul programma bn alyp bolarmyka yada bashga prog barmyka pozulan zatlary yzyna almak uchin
-
Didar Mayıs 16, 2017 üzerinde 15:56 de
Admin salam men sd kartymda gerekli informasiyalar yok boldy.Sholory dikeltmek u.n shu ýazylanlary dogry etdim emma informasiýalar chykanok ? bashgacha ugry bamyka ?


text:
1993-nji ýylyň 18-nji Awgust S.A.Nyýazow Eýran Yslam Respublikasynyň daşary işler ministriniň orunbasary Muhammet Waezini kabul etdi we onuň bilen gürrüňdeş boldy. Olar ýakynda Türkmenistana Eýranyň Prezidenti A.H.Rafsanjanynyň sapary, Saparmyrat Niýazownyň “Türkmen-Eýran” serhedini dostluk we doganlyk zonasy diýip yglan etmek hakyndaky teklibi barada pikir alyşdyrlar. S.A.Nyýazow iki döwletiň serhediniň üsti bilen Artyk-Lýutfabad (Lotpabat) we Saragt (Sarahs) serhet geçiriş punktlaryny gurmak barada tabşyryk berdi. Tejen-Sarahs-Maşat demirýolyny gurmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. »»»
1993-nji ýylyň 13-nji Sentýabrynda S. A. Nyýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçisi Bagyryny kabul etdi. Olar “Türkmen-Eýran” hyzmatdaşlygyny ösdürmek barada pikir alyşdylar. Gürrüň wagtynda S. A. Nyýazow: “Altmyş ýyl mundan ozal meniň atam Annanyýaz Artyk ogly diňe Eýranyň Türkmenistan bilen serhetleşýän welaýatlaryna söwda etmäge gideni üçin jezalandyrylypdyr”. Ol şol eden “jenaýaty” üçin Sibire sürgün edilipdir, şol ýerde-de, dünýeden ötüpdir. Aslynda bolsa, birek-biregi peýdaly söwdalaryň ysnyşykly ykdysady gatnaşyklaryň halklary biri-birine ýakynlaşdyrýandygy hemmelere mälim ahyryn" -diýip, belledi. Eýran bilen Türkmenistan arasyndaky serhedi "Dostluk-Doganlyk Serhedi" -diýip, yglan etmek teklibi makullanyldy.
1993-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Akbar Haşemi Rafsanjanynyň Türkmenistana sapary başlandy. Aşgabatda iki goňşy döwletleriň liderleriniň ayratyn metbugat konferensiýasy boldy. Bular Bagyr obasyna baryp gördüler. Dostlugyň we hormatyň hatyrasyna Akbar Haşemi Rafsanjana Saparmyrat Niýazowyň adyndan Garagum atly Ahal-teke bedewi sowgat berildi. Gepleşikleriň birinji turuwyndan soň Prezidentler “Artyk-Lutfabad” geçelgesini ýük-ýolagçy punktynyň açylyş dabarasyna gatnaşdylar. S. A. Niýazow A. H. Rafsanjanynyň hatyrasyna agşamlyk nahar berdi.
Şol aýyň 23-ne S. A. Niýazow bilen A. H. Rafsanjany Mary we Daşoguz welaýatlaryna aýlanmak üçin ýola düşdüler. Olar Mary welaýatynda Baýramaly etrabynyň “Täze ýol” kolhozynyň asly Eýrandan bolan adamlaryň ýaşaýan Rafsanjany adyndaky obasyna baryp gördüler. Prezidentler oba mesjitleriniň düýbüniň tutulyş dabarasyna öz hatyralaryna berilýän sadaka gatnaşdylar. Daşoguzda A. H. Rafsanjana köşekli düýe sowgat berdiler. Iki goňşy döwletleriň baştutanlary Köneürgenjiň gadymy arhitektura ýadygärliklerine baryp gördüler.
Şol aýyň 24-nji güni S. Niýazow bilen A. H. Rafsanjany Aşgabatda gurulýan ilkinji “Türkmen-Türk” mekdebiniň düýbüniň tutulyş dabarasyna gatnaşdylar. Olar Türkmenistanyň XXGS-däki halk amaly sungatynyň ilkinji festiwalynyň myhmanlary boldy. Soňra olaryň jemleýji söhbetdeşligi bolup, onda iki taraplaýyn hyzmatdaşlygy we regional problemalary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Iki döwletiň baştutanlary “Türkmen-Eýran” dostlugynyň forumyna gatnaşdylar. Olar “Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublikasynyň arasyndaky dostluk we hyzmatdaşlyk hakyndaky deklorasiýa”, şeýle hem “Günbatar Türkmnenistan-Eýran we Ýewropa ýurtlaryna gaz geçirijisiniň gurluşygy hakynda Türkmenistan bilen memoranduma gol çekdiler”. Ykdysady hyzmatdaşlyk, transport, aragatnaşyk, söwda, gümrük dokumntlerini özara ykrar etmek we gümrük üpjümçiligi babatlarda jemi 12 sany ylalaşyk meýinlnamalara gol çekildi. Hormatdyr dostlugyň hatyrasyna S. A. Niýazow we A. H. Rafsanjana onuň türkmen ussatlary tarapyndan dokalan haly portretini sowgat berdiler. Eýranyň Prezidentine onuň Aşgabadyň hormatly graždany edilip saýlanandygy baradaky diplom hem gowşuryldy.
1993-nji ýylyň 6-njy Dekabrynda Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti, dag-magdan ministri Mahlujyny kabul etdi. Mermer plitalaryny, kerpiç we ýokary hilli beýleki gurluşyk materiallaryny öndürmek boýunça bilelikdäki kärhanany döretmek hakyndaky teklip ara alnyp maslahatlaşyldy.
1994-nji ýylyň 2-nji Ýanwarynda bolsa, Saparmyrat Niýazow resmi sapary bilen Tährana bardy. “Mehrabat” aýrportynda ony Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Aly Akbar Rafsanjany garşy aldy. Gepleşikleriň barşynda ýolbaşçylaryň ikisi-de goňşy döwletleriň halklarynyň bähbidi üçin özara hyzmatdaşlygy giňeltmekçidiklerini we çuňlaşdyrmakçydyklaryny beýan etdiler.
Şol saparyň ertesi güni S. Niýazow we onuň ýolbaşçylyk edýän delegasiýasynyň agzalary Ysfuhan şäherine bardylar. Olar taryhy we arhitektura ýadygärlikleri bilen tanyşdylar. Şol aýyň 4-nji güni S. Niýazow ir bilen Eýranyň Türkmenleriniň ýaşaýan regiýonyna bardy. Kelala şäheriniň aýroportynda ony Mazenderan welaýatynyň ýolbaşçylary, din hadymlar we beýleki resmi adamlar garşy aldylar. Ondan soň Kümmetkowus şäheristanynda Türkmenistanyň Prezidenti şol şäheri esaslandyran Kowusyň mazaryna zyýarat etdiler. Ildeş türkmenleri bilen duşuşyp, olaryň öňünde taryhy çykyş etdiler. Ýene-de Saparmyrat Niýazow Eýranyň Hazar deňziniň kenaryndaky kurort şäherleriniň biri bolan “Ramser” şäheri bilen tanyşmak üçin ol ýere bardy.
Şol aýyň 5-nji güni S. Niýazow dürli modifikasiýaly “Reno (Renolt)” markaly ýeňil awtomobilleri çykarýan Tähran awtomobil zawodyna baryp gördi. Şiraz şäherine gezelenç edip taryhy we medeni gözellikler: “Şahçyrak” mesjidi, gündogaryň beýik şahyrlary Hafeziň we Saadynyň mazarlary bilen tanyş boldy.
Şol aýyň 6-syna Saparmyrat Niýazow Tähranyň merkezi köçeleriniň birine “Türkmenistan” adynyň dakylmagyna, şeýle hem Aşgabat bilen Tähranyň arasyndaky hemişelik halkara telefon aragatnaşygyň ýola goýulmagyna bagyşlanan dabaralara gatnaşdy.
Şol aýyň 6-syna S. Niýazow Tähran şäheriniň hormatly graždany edilip saýlandy.
Saparmyrat Niýazownyň Eýran Yslam Respublikasyna bu bäş günlik eden sapary has netijeli boldy. Sebäbi köptaraplaýyn gatnaşyklaryny dürli tarapdan berkidildi.
1994-nji ýylyň 20-nji Ýanwarynda Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň ogly Mehdi Haşemi Rafsanjanynyň baştutanlygyndaky Eýranyň nebit-gaz baradaky spesialistleriniň delegasiýasyny kabul etdi.
1994-nji ýylyň 25-nji Fewral aýy Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň transport we ýollar ministri Talyk Akbar Türkany kabul etdi. Iki döwleti birikdirýän awtomobil ýollarynyň gurluşygyny has çaltlaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
1994-nji ýylyň 9-njy Martynda Eýran Yslam Respublikasynda (Maşat şäherinde) Türkmenistanyň baş konsullygyny açmak hakyndaky karara gol çekildi.
1994-nji ýylyň 4-5-nji Aprelinde Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň nebit-gaz ministri Agazadanyň ýolbaşçylygynda Eýran Yslam Respublikasynyň energetiki we tebigy resurslary ministri we Lesel Atasoýuň baştutanlygynda Türkiýäniň ýangyç we energetika ministri Ý. K. Şafraningiň baştutanlygyndaky Russiýanyň delegasiýalaryny kabul etdi. Olar türkmen nebitini we gazyny halkara bazarlaryna ýetirmek üçin turba prowodlaryny çekmegi amala aşyrmak boýunça halkara konseresiomynyň mejlisine gatnaşmaga geldiler.
1994-nji ýylyň 30-njy Aprelinde Türkmenistanyň Prezidentiniň kararlary bilen “Türkmen awtoýollary” konsernine Aşgabat-Gowdan awtomobil ýolyny rekonstruksiýalaşdyrmak barada Eýranyň “Dobral Ko” firmasy bilen ylalaşyk baglanyşmaga Agaç we Gurluşyk Materiallary Ministrligine bolsa, kuwalini (kaolin) baýlaşdyrmak boýunça, ýylda 20 müň “I” önüm öndürmek fabrigini gurmak barada “Iran Industerial Dizaýn Ko” firmasy bilen ylalaşyk baglaşmaga rugsat edilendigi habar berilýär.
1994-nji ýylyň 17-nji Iýunynda S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Transport we Ýollar Ministri Akbar Turkany kabul etdi we onuň bilen Türkmen-Eýran döwletara gatnaşyklarynyň iň netijeli medeni, iki ýurdy birleşdirýän demir ýol gurmak, serhet ýaka söwdany ösdürmek barada gürrüň etdi.
1995-nji ýylyň 21-nji günlerinde “EKO” meseleleri hakda (ykdysady Hyzmatdaşlyk guramasy) gürrüň geçýär.
1995-nji ýylyň 29-njy we 30-njy Ýanwary S. Niýazowny resmi sapary bilen Eýran Yslam Respublikasynda boldy. Saparyň gidişinde söwda ykdysady hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Türkmenistanyň we Eýranyň Prezidentleriniň arasynda söhbetdeşlik boldy. Soňra gepleşikler giňişleýin düzümde dowam etdirildi. Haryt dolanşygyny artdyrmak, bilelikde işleýän kärhanalaryň setini giňeltmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we ýene-de Niýazow Eýranyň Nebit Ministri Agazadany kabul etdi. Türkmen nebit ýataklaryny gözlemek we nebit almak, “Türkmennebit” önümlerini eksport etmegiň şertleriniň ýerine ýetirilişi hakdaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Şol saparda Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary Işler Ministri Welaýaty bilen duşuşdy. Olar hoşniýetli goňşuçylygy ösdürmegiň hatyrasyna Türkmen-Eýran serhediniň uçastoklarynda punktlaryň işini gurmagyň zerurlygy barada pikir alyşdylar. Şeýle hem Niýazow “Transport we awtomobil ýollar” ministri Türkan bilen duşuşdy. Olar Sarahs-Maşat demir ýolunyň gurluşygy barada pikir alyşdylar. Iki ýurduň Prezidentleri Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan bu ýana-da ösdürmek hakynda bilelikdäki beýannama gol çekdiler. Şeýle hem iki döwletiň Daşary Işler Ministrlikleriniň arasynda konsulyk meseleleri boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky protokola, gümrük serhet meselelerinde hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublikasynyň hökümetleriniň arasyndaky memoranduma gol çekildi.
Niýazow bu sapardan aýyň 30-na Garaşsyz watanymyz Türkmenistana gaýdyp geldi.
1995-nji ýylyň 27-nji Fewral aýyndan Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Nebit we Gaz Ministri Agazadanyň tarapyndan baştutanlyk edilýän delegasiýany kabul etdi. Türkmen gazyny Eýranyň üsti bilen Ýewropa çykarmagyň taslamasyny durmuşa geçirmegiň aspektleri ara alnyp maslahatlaşyldy... 28-nji Fewralda bolsa, Türkmenistanyň prezidenti S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary Işler Ministriniň orunbasary Waezini kabul etdi.
Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda özara peýdaly hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şol güniň dowamynda Niýazow Prezidentiniň Türkmenistan-Eýran-Türkiýe gaz prowodynyň maliýeleşdirmek, gurluşygyň gurluşygyny alyp barmak we ony ulanmaga bermek boýunça “Türkmen trans kontinental gaz prowody” “Aksioner kompaniýasyny” döretmek hakyndaky karar çap edildi.
1995-nji ýylyň 14-15-nji Mart aýynda Saparmyrat Niýazow EKO-nyň agzalalary bolan döwletleriň baştutanlarynyň maslahatynda söz sözläp, Türkmenistany Aziýa regiýonynyň barlaşdyryjy bitarap döwletine öwürmek baradaky ideýany öňe sürdi, bu teklip öň H.Rafsanjynyny, B. Bhutto tarapyndan goldanylypdy. Maslahatda bilelikdäki maglumat we deklorasiýa kabul edildi. Tranzit söwdasy, biznesmenlere wiza bermegi sadalaşdyrmak, gämi gatnawy we EKO-nyň ylmy fonduny açmak meseleleri barada ylalaşyk gazanyldy.
1995-nji ýylyň 17-nji martynda Eýranyň Prezidenti H.Rafsanjanynyň çagyrmagy boýunça S.Niýazow bir günlük sapar bilen bu ýurda gidip geldi. Ol Bender-Apbasa baryp, Bafk, Benderapbas, pars aýlagyndaky portda gidýän demirýol liniýasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
1995-nji ýylyň 6-njy Apreli Saparmyrat Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Aragatnaşyk Ministri Seýit Garazi (Harrazi) kabul etdi we kommunikasiýa babatda iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmek barada Eýranyň teklipleri bilen tanyşdy.
1995-nji ýylyň 4-nji Iýuny S.Niýazow hökümet delegasiýasyna baştutanlyk edip, bir günlük sapary bilen Eýran Yslam Respublikasyna gidip geldi. Saparda mahaly iki taraplaýyn gatnaşyklar, Kaspi deňziniň resurslaryny peýdalanmak, iki ýurduň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy meseleleri barada Prezident A.A.Haşemi Rafsanjanynyň baştutanlygyndaky Eýran hökümet delegasiýasy bilen gepleşikler geçirildi. Gepleşikler netijesinde maglumata Türkmenistan-Eýran gaz prowodunyň gurluşygy hakyndaky protokola gol çekildi. Dokumentleriň ikisi hem 6-njy Iýulda çap edildi.
1995-nji ýylyň 9-njy Awgustynda S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Transport we Ýollar Ministri Türkany kabul etdi. Aşgabat-Gökdepe ýoluny gurmak we ilaty nowasuw (agyz suw) bilen üpjün etmek, aragatnaşyk babatda hyzmatdaşlyk etmek, Eýranyň Ukraina, Azerbaýjan we Gruziýa (gürjüstan) bilen üç taraplayn hyzmatdaşlygyň perspektiwalary ýaly-meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
1995-nji ýylyň 25-nji Awgusty S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň mejlisiniň daşary syýasat komissiýasynyň başlygy Hasan Ruhanyny we onuň komissiýasynyň işi baradaky orunbasary Muhammet Jewad Laryjanyny kabul etdi. Iki ýurduň we iki parlamentiniň arasyndaky hyzmatdaşlyk barada gürrüň edildi.
1995-nji ýylyň 5-nji Sentýabrynda S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Nebit Ministri Agazadany kabul etdi we onuň bilen türkmen gazyny Eýrana akdyrmak meselesini ara alyp maslahatlaşyldy.
1995-nji ýylyň 11-nji Oktýabrynda S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň täze adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Seýitmehdi Mirabutalybyň ynanç hatyny kabul etdi. Iki ýurduň arasynda öň baglaşylan ylalaşyklaryň we şertnamalaryň praktiki taýdan durmuşa geçirilişi ara alnyp maslahatlaşyldy.
1995-nji ýylyň 8-nji Noýabrynda S.Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary Işler Ministriniň orunbasary Waezini kabul etdi. Iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar hakda gürrüň boldy.
1995-nji ýylyň 25-nji Dekabrynda S. Niýazow Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary Işler Ministri Doktor welaýaty bilen duşuşdy. Iki taraplaýyn hyzmatdaşlygy, şeýle hem Türkmenistanyň we Eýranyň, Russiýa, Ukraina, Ermenistan we Hindistan bilen üç taraplaýyn hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň ýollaryny ara alnyp maslanatlaşyldy.
1995-nji ýylyň 30-njy Dekabrynda S. Niýazow asly türkmen eýranly biznesmen Anna Ahundyny kabul etdi. A. Ahundy özüniň Aşgabatda gurmakçy bolýan sport-sagaldyş kompleksiniň gutarnykly taslamasyny alyp gelipdir. [1]
1996-njy ýylyň Noýabr aýynyň 24-nji güni EYR-nyň mejlisiniň şol wagtdaky müdiri jenap Nurynyň Türkmenistana sapary we iki ýurduň mejlisleriniň bilelikdäki memorandumyna gol çekildi.
Şeýle hem şol bir wagtyň özünde ýurduň bilelikdäki ykdysady hyzmatdaşlyk baradaky üçünji maslahatyny Aşgabat şäherinde geçirildi.
1997-nji ýylyň Noýabr aýynyň 24-nji güni iki ýurduň bilelikdäki ykdysady hyzmatdaşlygyň dördünji maslahaty Tähran şäherinde geçirildi.
Şol wagtyň özünde iki ýurduň baştutanlarynyň ýolbaşçylygynda iki ýurduň ykdysady hyzmatdaşlygynyň esasynda ýerine ýetirilen maksatnamalary durmuşa geçirmek üçin Körpeje-Kurtguý gaz geçirijisiniň açylyş dabarasy boldy. Şeýle hem gol çekilen ykdysady we söwda ylalaşyklary esasynda Eýrana gaz satylmagy durmuşa geçirildi.
1998-nji ýylyň Maý aýynyň 30-njy güni iki ýurduň bilelikdäki konsul we serhet işleri boýunça komissiýanyň ikinji maslahaty geçirildi.
Şeýle hem şol ýylyň dowamynda 8-nji Iýun aýy Garaşsyz Türkmenistanyň Prezidenti Jenap S.A.Nyýazowyň EYR-yna resmi sapary başlandy. Şonda iki ýurduň Prezidentleri jenap S.Hateminiň we jenap S.A.Nyýazowyň gatnaşmagynda Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky protokola Tähranda gol çekildi.
2000-nji ýylyň Noýabr aýynyň 24-nji güni Aşgabat şäherinde iki ýurduň bilelikdäki ykdysady hyzmatdaşlyk komissiýasynyň bäşinji maslahaty hem-de bilelikdäki konsul we serhet işleri boýunçaq komissiýanyň üçünji maslahaty geçirildi.
2001-nji ýylyň Mart aýynyň başynda iki ýurduň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda “Dostluk” adyndaky suw howdanynyň düýbi tutuldy.
2002-nji ýylyň 22-nji Aprel aýynyň EYR-yň Prezidenti jenap Hateminiň Garaşsyz Türkmenistana iki taraplaýyn duşuşyk hem Hazarýaka urtlarynyň SAMMIT-yna gatnaşmaga resmi sapary boldy. [2]
Umuman hemme taraplaýyn Eýran-Türkmen gatnaşyklarynyň häzirki zamana çenli hronologiki barlagyny alnyp barylýan netijeli işleri boýunça görkezilmeli bolsa, onda elimizdäki işiň göwrümi has köpeler. Işiň dowamynda 1990-njy ýyldan bäri bu gatnaşyklar hakda hronologiki barlaglarynyň esasynda onuň durmuşa geçirilen we netijesini görkezen işlerini barlap geçdik. ... DOWAMY bar!