text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018-2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda önümçiligi intensifikasiýalaşdyrmagyň, halk hojalygynyň düşewüntliligini we eksport kuwwatyny ýokarlandyrmak maksady bilen ony senagatlaşdyrmagyň anyk ugurlary kesgitlenildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu wezipäni durmuşa geçirmekde Balkan welaýatyna uly orun degişlidir. Häzirki wagtda bu ýerde gazhimiýa, himiýa senagaty pudaklarynda tebigy baýlyklary döwrebap tehnologiýalar esasynda gaýtadan işlemäge, dünýä bazarynda uly isleg bildirilýän nebit önümleriniň çykarylyşyny artdyrmaga esaslanýan iri möçberli taslamalar amala aşyrylýar.
Gyýanly şäherçesinde polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça gazhimiýa toplumy gurulýar. Bu taslama “TOYO Engineering” (Ýaponiýa), “LG International Corporation” we “Hyundai Engineering Corp. Ltd” (Koreýa Respublikasy) kompaniýalarynyň konsorsiumy tarapyndan bilelikde amala aşyrylýar. Onuň umumy bahasy ABŞ-nyň 3,4 milliard dollaryna golaýdyr. Kärhanany 2018-nji ýylyň sentýabr aýynda ulanmaga bermek bellenilýär. Ýöne gurluşyk işleri düýpli öňürtme bilen alnyp barylýar. Häzir bu ýerde 5,5 müňden gowrak adam işleýär. Toplumyň işe girizilmegi bilen bu ýerde 1300-e golaý adam zähmet çeker.
Taslama işleri, enjamlary getirmek işleri tamamlandy. Şeýle hem toplumyň gurluşygynda häzirki wagtda esasy we kömekçi ulgamlary, dürli rezerwuarlary gurnamak we bejermek, ammar jaýlaryny, bejeriş-mehaniki bölümini, azot saklanýan jaýy, baş energiýa ulgamynyň binasyny, dolandyryş merkezini, baş turba estakadasyny, deňiz suwuny süýjedýän desgany gurmak işleri hem-de beýlekiler tamamlandy. Häzirki wagtda esasy tehnologik enjamlaryny goýberiş-sazlaýyş – gazyň, kreking etanyň, ýokary dykyzlykly polietileniň we polipropileniň separasiýasy işleri alnyp barylýar. Şol bir wagtda gazhimiýa toplumunda zähmet çekjek hünärmenler okadylýar.
Toplumda polietileniň we polipropileniň önümçiligi häzirki zaman tehnologiýalary esasynda amala aşyrylar. Bu tehnologiýalar baçlangyç çig maly ähli garyndylardan tasin usul bilen düýpli arassalaýandygy bilen tapawutlanýar. Şonuň netijesinde, iň ýokary halkara ölçeglerine laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa önümler öndüriler.
Granulirlenen polipropilene dünýä bazarlarynda ýokary isleg bildirilýär. Ol polimer plýonkalaryny, emeli süýümi, berk list termoplastlary, turba, kendir, örän berk tanaplary, awtomibiller üçin filtrleri, dürli geýimleri we mebelleri, gaplaýjy serişdeleri hem-de azyk önümleri üçin gaplary –bulgurjyklary, nowajyklary we beýlekileri öndürmekde ulanylýar.
Toplumyň beýleki bir önümi bolan polietileniň hem ajaýyp eksport geljegi bardyr. Onuň esasynda dürli turbalaryň we köp isleg bildirilýän harytlaryň önümçiligini ýola goýmak mümkin. Ýokary dykyzlykly politetilen örän berk we gaty termoplasdyr. Ol öý hojalygynda hem-de senagatda peýdalanylýan guýlup we ýel berlip ýasalýan gaplary öndürmekde ulanylýar.
Dünýäde propileniň sarp edilişi ýyl-ýyldan artýar. Onuň şeýle depginlerde ulanylmagy netijesinde, ýakyn ýyllarda isleg önümçiligiň möçberinden ýokary bolar, şonuň üçin hem bu önümi öndürmegiň täze tehnologiýalary örän möhüm ähmiýete eýedir. Şunda polipropilen önümçiligi üçin ýokary derejeli arassalykdaky propileniň öndürilmegi aýratyn möhümdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyzda ýokary düzümli etana baý bolan gaz känleri köpdür, munuň özi bolsa gazhimiýa pudagyny işjeň ösdürmek üçin amatly şertleri döredýär. Tebigy gazy has düýpli we toplumlaýyn işläp taýýarlamak hem-de ondan alynýan önümleriň eksporta iberilýän möçberiniň artdyrylmagy Türkmenistana diňe bir başky energiýa serişdeler bazarynda öz ornuny berkitmäge ýardam etmän, himiýa önümleriniň geljegi has uly bazarynda hem mynasyp orun almaga mümkinçilik berer.
Gyýanlyda täze önümçilik düzüminiň ulanylmaga berilmegi nebithimiýa önümçiliginiň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegine ýardam berer, milli ykdysadyýetimiziň çalt depginde senagatlaşdyrylmagy boýunça wezipeleriň üstünlikli çözülmegine uly goşant bolar.
Uglewodorod serişdelerine baý ýurt bolan Türkmenistan bu serişdeleriň, ozaly bilen, halkymyzyň bähbidine peýdalanylmagyna gönükdirilen syýasaty ugur edinýär, şeýle hem olaryň dünýä bazarlaryna çykarylmagyna gyzyklanma bildirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtaýar. Ýurdumyz tebigy gazyň gorlary boýunça dünýäniň öňdäki dört döwletiniň hataryna girýär hem-de ilaty gaz bilen bökdençsiz üpjün edip, “mawy ýangyjyň” eksporta iberilýän möçberiniň artdyrylmagyna, onuň daşarky bazara iberilýän ugurlarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagyna çalyşýar.
Uglewodorod gorlarynyň möçberleri boýunça öňdäki orunlaryň birini eýeleýän “Galkynyş” gaz känini özleşdirmek boýunça işler ýokary depginde alnyp barylýar. “Gündogar-Günbatar” gaz geçirijisi guruldy we ulanylmaga berildi, ol ýurdumyzyň gaz geçiriji şahalaryny birleşdirdi hem-de eksport kuwwatyny mundan beýläk-de artdyrmagy üpjün etdi. Türkmenistanda dünýäde uly islege eýe bolan önümleriň önümçiligi üçin “mawe ýangyjy” gaýtadan işlemek ýola goýuldy.
Gurluşygyna 2013-nji ýylda badalga berlen Gyýanlydaky gazhimiýa toplumy dünýäniň öňdebaryjy – Gollandiýanyň “Ineos”, ABŞ-nyň “Greas”, Ýaponiýanyň “Tovo” we beýleki kompaniýalaryň ygtyýarlandyrylan tehnologiýalary esasynda bina edilýär. Şeýlelikde, polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça Gyýanlynyň gazhimiýa toplumynda Ýaponiýada, Koreýa Respublikasynda, ABŞ-da, Beýik Britaniýada, Belgiýada, Germaniýada, Daniýada we Ýewropanyň beýleki ýurtlarynda önddürilen häzirkizaman tehnologiýaly enjamlar oturdylýar, olar ylmyň soňky gazananlaryna laýyklykda işlenip taýýarlanandyr.
Şunda tebigaty goramagyň talaplaryna, himiýa kärhanasynyň ekologiýa ýetirýän täsirini azaltmak meselelerine aýratyn üns berilýär, munuň özi arassaçylyk we gigiýena kadalaryna laýyk gelýän ýörite goşundylary işläp taýýarlamagy, polietileni gaýtadan işlemek usullarynyň kämilleşdirilmegini hem öz içine alýar.
Daşky gurşawa zyýan ýetirmezlik bu desganyň örän möhüm aýratynlygydyr. Bu bolsa ekologiýa taýdan arassa önümleriň önümçiligi üçin şertleri döredýär. Ýakyn wagtlarda şunuň ýaly gazhimiýa toplumlarynyň birnäçesini gurmak göz öňünde tutulýar.
Ýurdumyz energetika bazarlarynda öz ornuny pugtalandyrmak bilen, sebit we dünýä ähmiýetli täze taslamalary durmuşa geçirmek başlangyçlary bilen çykyş edýär. Olaryň hatarynda Türkmenistan –Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyny bellemek gerek. Bu energiýa geçirijisiniň üsti bilen geljekde türkmen tebigy gazy Owgatystanyň, Pakistanyň çäklerinden geçirilip, Hindistanyň Fazilka ilatly ýerine ýetiriler hem-de dostlukly halklaryň röwşen geljeginiň bähbidine gönükdiriler.
Polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça Gyýanlynyň gazhimiýa toplumynda iň täze häzirkizaman enjamlar oturdyldy, her ýyl tebigy gaziň 5 milliard kub metri gaýtadan işleniler hem-de 386 müň tonna polietilen, 81 müň tonna polipropilen öndüriler. Dünýä bazaryndaky islegleri hasaba almak bilen, ýurdumyz bu önümleri eksporta iberer, bu bolsa köp mukdarda walýuta serişdelerini gazanmaga mümkinçilik berer.
Bu serişdeler ilatyň ýaşaýyş-durmuş şetleriniň mundan beýläk-de gowulandyrylmagyna, täze obalaryň, şäherleriň, ýaşaýyş toplumlarynyň, çagalar baglarynyň, mekdepleriň, hassahanalaryň hem-de durmuş maksatly beýleki desgalaryň gurluşygyna hem-de aýlyk haklarynyň, pensiýalaryň we kömek pullarynyň artdyrylmagyna gönükdiriler diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär. Şeýle hem olar bazarlarda, dükanlarda azyk we senagat harytlarynyň dürli görnüşleriniň bolçulygyny üpjün etmek üçin peýdalanylar. Umuman, ýurdumyzyň önümlerini daşary ýurtlara ibermekden alynýan girdejiler halkymyzyň, raýatlarymyzyň, çagalaryň bähbidine gönükdiriler.
Bu ugurda Türkmenbaşy etrabynyň Garabogaz şäherinde “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň buýrmasy esasynda gurulýan karbamid önümçiligi boýunça zawodyň işe girizilmegi-de täze mümkinçilikleri açar. Ýaponiýanyň “Mitsubishi Corporation” we Türkiýäniň “Gap Inşaat” kompaniýalarynyň konsorsiumynyň hünärmenleriniň gatnaşmagynda gurulýan bu zawodyň gurluşygyny 2018-nji ýylyň iýun aýynda tamamlamak göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň sentýabr aýynda Ýaponiýa saparynyň çäklerinde gol çekilen Çarçuwaly ylalaşygyň esasynda gurulýan bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi milli ykdysadyýetimiziň ileri tuutulýan pudaklarynyň biri bolan himiýa senagatyny ösdürmegiň maksatnamasyny amala aşyrmagyň ýolunda ýene bir möhüm ädim bolar.
Toplumy gurmak üçin 60 gektar meýdan bölünip berildi. Bu çäkde ammiak önümçilik bölümi (Daniýanyň “Haldor Topsoe” kompaniýasynyň ygtyýarnamasy) ýerleşer, onuň düzümine 10 müň tonna suwuk ammiak saklamaga niýetlenilen ammar we gaz sintezini kömürturşy gazyndan arassalaýan enjam (ABŞ-nyň “UOP” kompaniýasynyň ygtyýarnamasy), karbamid önümçiligi boýunça bölüm (Italiýanyň “Saipem” kompaniýasynyň ygtyýarnamasy), her biriniň sygymy 50 müň tonna bolan karbamid üçin iki sany ammar hem-de suw arassalaýjy desga, kuwwaty 54 megawat bolan iki sany gazturbina elektrik generatory, umumy kuwwaty sagatda 40 müň kubmetre golaý deňiz suwuna deň bolan deňiz suwuny berýän ulgam, owradylan karbamid önümçiligi boýunça bölüm (“Uhde Fertilizer Technology” nemes kompaniýasynyň ygtyýarnamasy), taýýar önümleri gaplamak we ýüklemek boýunça bölüm, taýýar önümi Hazar deňzi arkaly eksporta ibermek üçin ýüklemek hem-de äkitmek üçin menzil we beýlekiler ýerleşdiriler.
Bu önümçilikde tebigy gaz başlangyç çig mal höhmünde ulanylar, onuň gorlary boýunça Türkmenistan dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýär. Bu ýagdaý azot dökünleriniň, hususan-da, karbamid önümçiligi boýunça täze kuwwatlyklaryň gurulmagynyň geljeginiň uludygyny tassyklaýar.
Oba hojalyk pudagynyň ýokary netijeli mineral dökünleri bilen üpjün edilmegi ýurdumyzyň azyk bolçulygyny üpjün etmegiň özeni bolan ekinleriň hasyllylygynyň ýokarlandyrylmagynda hem-de maldarçylygyň we guşçulygyň ot-iým binýadynyň pugtalandyrylmagynda uly ähmiýete eýedir.
Kärhananayň gurluşygynda hünärmenler önümçiligiň daşky gurşawa ýetirýän täsirini azaltmak hem-de bu ulgamda ygtyýarlylandyrylan tehnologiýalary peýdalanmak meselelerine uly üns berýärler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow senagat kärhanalarynyň gurluşygynyň hem-de olaryň işleriniň ähli tapgyrlarynda ekologiýa meselesiniň iň zerur talaplaryň biridigini belläp, ähli ekologiýa talaplarynyň berk berjaý edilmeginiň wajypdygyna we oňa bilermenleriň gözegçiliginiň möhümdigine ünsi çekýär.
Täze kärhananyň işe girizilmegi Türkmenistanyň himiýa senagatynyň kuwwatlyklarynyň köp esse artdyrylmagyna kömek eder, bu, öz nobatynda, pudagyň eksport mümkinçilikleriniň artdyrylmagyna şert döreder.
Ýaponiýanyň, Koreýa Respublikasynyň, Ýewropanyň hem-de ABŞ-nyň belli kompaniýalarynyň iň täze tehnologiýa enjamlarynyň ornaşdyrylmagy netijesinde, zawod her ýylda 1 million 155 müň tonna ýokary hilli karbamid we 640 müň tonna ammiak öndürer. Bu önümleriň köp bölegi daşary ýurtlara iberiler.
Eýýäm häzirden iri kompaniýalar Garabogazda öndüriljek karbamid dökünlerini satyn almaga uly gyzyklanma bildirýärler.Taýýar önümler zawodyň ammarlaryndan Garabogaz şäherindäki “Bekdaş” deňiz menzil- nokadyna getiriler we şol ýerden Hazar boýunça gämilerde daşary ýurtlara ugradylar.
Iri maýa goýum taslamalary, ägirt uly uglewodorod serişdeleriniň hem-de olary gaýtadan işlemek bilen alynýan önümleriň netijeli peýdalanylmagy, şol sanda nebithimiýa pudagynda peýdalanylmagy diňe bir türkmen halkynyň bähbitlerine däl-de, tutuş adamzadyň abadançylygyna gönükdirilip, dünýäde durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna, ýurtlaryň we halklaryň arasynda dostlukly hem-de özara bähbitli gatnaşyklaryň mundan beýlek-de ösdürilmegine ýardam berer diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär.
Örän baý çig mal serişdeleri Türkmenistanyň iň iri ýod, brom we himiýa senagatynyň beýleki önümleriniň dürli görnüşlerini öndürýän iri döwletleriň hataryna goşulmagyna kömek eder.
Bu babatda örän gymmatly himiýa düzümleriniň täsin çeşmesiniň ýerleşýän ýerinde - Garabogazda zawodyň gurulmagy Türkmenistanyň senagat taýdan ösen döwlet hökmünde kemala gelmeginiň ýolunda ýene bir uly ädimdir.
Eýýäm häzirki wagtda bu gazhimiýa toplumynda gurluşykçylary hem hasaba alanyňda, ýurdumyzyň dürli künjeklerinden, şol sanda Ýaponiýanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alan ýaş inženerleriň, täze önümçiligiň özleşdirilmeginiň barşynda şu ýerde hünär derejesine, häzirkizaman bilimlerine we talap bildirilýän başarnyklara eýe bolan işçileriň 6 müňe golaýy zähmet çekýär. Olar üçin taslama laýyklykda, durmuş maksatly desgalaryň birnäçesini, şol sanda ýaşaýyş toplumyny gurmak göz öňünde tutulýar. Geljekde bu ýerde ähli durmuş düzümleri, mekdebi, çagalar bagy we beýlekileri bolan tutuş şäherjik dörär.
Gurluşygyna ABŞ-nyň 1 milliard 570 million 95 müň dollary gönükdirilen karbamid zawodynyň bina edilmegi Balkan welaýatynyň ykdysady taýdan ösmegine oňyn täsirini ýetirmek bilen çäklenmän, tuutş ýurdumyzyň kuwwatynyň artdyrylmagyna uly goşant bolar.
Mundan başga-da, bu ýerde 900-e golaý täze iş orny dörediler.Täze desgany dolandyrmaga we oňa hyzmat etmäge jemlenen türkmen inženerleriniň hem-de tehniki işgärleriniň ýüzlerçesi üçin ýörite okuwlar guralar.
Soňky ýyllarda ýurdumyzda gurlan hem-de gurulýan täze zawodlar we fabrikler, senagat kärhanalary mynasyp derejede iş şertlerini hem-de zähmet haklaryny teklip edýärler, munuň özi tehnologiýa ulgamyna zähmet serişdelerini işjeň çekmäge, sebitleriň innowasiýa-ykdysady kuwwatyny ýokarlandyrmaga ýardam berýär, muny döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmegiň möhüm şerti hökmünde kesgitledi.
Gürrüňsiz suratda giňeljek, giň gerimde ösjek Garabogazyň mundan beýläk-de ösdürilmegi babatynda birnäçe ugurlara garalmagy mümkindir. Mysal üçin, ol Gyýanly bilen ulag gatnawlary arkaly baglanyşdyrylar, bu bolsa olaryň aralygynda beýleki kärhanalary ýa-da şäherçeleri gurmaga mümkinçilik berer, olar wagtyň gelmegi bilen senagat düzümini kemala getirer. Täze kärhanalaryň işe girizilmegi bilen birlikde, tehniki-hünär bilim, hünärmenleriň derejesini ýokarlandyrmak we täze tehnologiýalary öwrenmek merkezleri hem açylar.
Balkan welaýatynyň we tutuş ýurdumyzyň senagat ulgamynda, däp bolşy ýaly, nebithimiýa pudagynyň öňdebaryjysy we Türkmenistanda iň iri kärhana - Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy aýratyn orun eýeleýär. Ýurdumyzyň senagatynda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň paýy 25 göterime barabardyr.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň önümleriniň esasy görnüşleri ýokary oktanly etilleşdirilmedik awtobenzindir, uçar hem-de tehniki kerosindir, suwuklandyrylan nebit gazydyr, gidroarassalanan dizel ýangyjydyr, 25 görnüşli çalgy ýaglarydyr, daglanan elektrod koksydyr, gurluşyk we ýol bitumydyr, mazutlardyr hem-de polipropilendir. “Ýewro-5” kysymly nebit önümleriniň hem-de biaksial ugurly polipropilen plýonkasynyň iki görnüşiniň: ýuka bir gatly we soekstruzion plýonkasynyň önümçiligi ýola goýulýar. Soekstruzionplýonkasy gazyň öňüni alýan aýratynlyklary we ýokary gyzgynlyk dörediş häsiýeti bilen tapawutlanýar. Poliamidiň ýörite gatlagy doňdurylmaga degişli harytlar üçin wakuum we ýokary berklikdäki gaplary taýýarlamakda şunuň ýaly plýonkany peýdalanmaga mümkinçilik berýär. Plýonkanyň gatynyň arasyna bozulmaýan möhri basmak hem-de ony demirleşdirmek mümkindir. Geljekde plýonkalaryň görnüşlerini artdyrmak meýilleşdirilýär.
Şu ýylyň iýun aýynda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda arassalaýjy desgalaryň we aýlawly suw üpjünçiliginiň täze senagat ulgamy ulanylmaga berildi. Kompýuter arkaly dolandyryş gullugy täze desganyň toplumynda iň möhüm düzümdir. Paýlamak ulgamy arkaly arassalaýjy desgalaryň inženerçilik bölümlerine hem-de arassalanan akymlary gaýtadan peýdalanmak üçin senagat we durmuş akymlarynyň çeşmelerinden arassalaýyş bölümlerine hem-de ters ugur boýunça çekilen estakadalarda turbageçirijilere gözegçilik etmek işleri amala aşyrylýar.
Tehnologiýa bölümlerinden başga-da, operatorlaryň monitoring giňişligine senagat we durmuş galyndylary üçin gaplar, köp şahaly lagym ulgamy, gradirniler, nebit galyndylaryny zyýansyzlandyrýan enjamlar hem-de arassalaýjy desgalaryň beýleki düzüm bölekleri girýär.
Birinji toplumyň çykyş tapgyrynda alnan arasssa suw zawod önümçilikleriniň suw dolanyşyklarynyň üstüni doldurmak üçin gaýtadan yzyna akdyrylýar. Deňiz düzümine laýyk gelýän suwuň bir bölegi Hazardan aýrylaşdyrylan suw kabul ediji desgalara akdyrylýar. Ikinji goýberiş toplumy durmuş-hojalyk galyndy suwlary ýygnamak üçin niýetlenendir, bu suwlar arassalanandan soňra gök zolaklary suwarmak üçin peýdalanylýar.
Tutuşlygyna arassalaýyş desgalarynyň öndürijilik kuwwaty gije-gündizde 30 müň kub metrden gowrakdyr. Olardan gaýtadan peýdalanmak üçin arassa suwuň 25 müň kub metri yzyna getirilýär, munuň özi iri deňiz suwuny arassalaýjy desganyň ulanylmaga berilmegi bilen deňeçerdir.
Täze binanyň desgalar toplumyna sanitar barlaghanasy hem girýär, ol ABŞ-nyň we Ýewropanyň belli şereketleriniň ýokary takyk seljeriş enjamlary bilen üpjün edildi.
Şeýle iri möçberli arassalaýyş desgalary Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumyna önümçiligiň täze ekologiýa hil derejesini üpjün etmäge, diňe bir kärhananyň çäginde däl-de, eýsem, onuň çäkleriniň daşynda hem – şypahana şäherinde we onuň töwereklerinde daşky gurşawyň ýagdaýyny gowulandyrmaga kömek eder, munuň örän möhüm meseledigini milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemişe nygtaýar.
Mahlasy, Balkan welaýatyny senagatlaşdyrmagyň barşy tutuş ýurdumyzyň ykdysadyýetini tehnologiýa taýdan döwrebaplaşdyrmagyň giň gerimine şaýatlyk edýär. Bu işler obasenagat toplumyndaky häzirkizaman taslamalary we oba hojalyk önümleriniň gaýtadan işlenilmegini, gurluşyk pudagyny hem-de gurluşyk serişdeleriniň önümçiligini, lukmançylygy, ýeňil we azyk senagatyny, balyk hojalygyny hem-de beýleki köp ugurlary öz içine alýar.
Türkmen ykdysadyýetiniň täze senagat nusgasy häzirki wagtda awtomatlaşdyrylmagyny we kompýuterleşdirilmegini, önümçiligiň ekologiýa häsiýetini, ýokary tehnologiýaly hyzmatlar ulgamyny aňladýar. Bularyň ählisi garyşyk pudaklaryň hil taýdan ösmegini, şol sanda ulag-aragatnaşyk we logistika ugurlarynyň kämilleşdirilmegini, ýokary hilli hyzmatlary, bilimleri hem-de zähmet başarnyklarynyň ösdürilmegini kepillendirýär.


c: text/html

text:
Täze habarlar
Täze 2018 ýyl bilen
“Dogrulyk” kärhananyň işgärleri öz hyzmatdaşçylaryny we müşderilerini tüýs ýürekden ýetip gelýän Täze 2018 ýyl bilen gutlaýar!Giňişleýin maglumat alyň
“Dogrulyk” kompaniýasy Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyga gatnaşdy
Köp ýyllyk iş tejribesine eýe bolmak we uly abraýdan peýdalanmak bilen, “Dogrulyk” hojalyk jemgyýeti 2017-nji ýylyň 17-nji sentýabryndan 2017-nji ýylyň 27-nji sentýabry aralygynda Aşgabat şäherinde geçirilýän Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyga gönüden-göni gatnaşmaga hukuk aldy.Giňişleýin maglumat alyň
Dogrulyk HJ “Axis Communications Silver Partner” derejesine eýe boldy
Biz, “Dogrulyk” kompaniýasy, wideogözegçilik, maglumatlary we hünärmen grafiki stansiýalary saklamak boýunça ulgamlaryň integratory (toplumlaýjy) hökmünde çykyş etmek bilen, “Axis Communications Silver Partner” tarapyndan dereje berlendigini uly guwanç bilen habar berýäris. Munuň özi biziň kompaniýamyzyň “Axis Communications” kompaniýasynyň önümleriniň we tehnologiýalarynyň esasynda sakçy we alysdan ulgamlaýyn wideogözegçiligi ulgamlary üçin toplumlaýyn çözgütleri üpjün ediji kompaniýa hökmünde doly mümkinçiliklere eýedigini we ygtyýarly bolup durýandygyny tassyklaýar.Giňişleýin maglumat alyň
«Hitachi Data Systems» öwrenmek
2017-nji ýylyň 23-28 ýanwary aralygynda “Dogrulyk” hojalyk jemgyýetiniň iki sany inženeri “Unix Education Center” (Sankt-Peterburg ş., Russiýa) “Hitachi” maglumatlary saklaýyş ulgamyny gurnamak we sazlamak boýunça kursy geçdi, bu barada halkara nusgaly degişli şahadatnamalar tassyklaýar. “Unix Education Center” maglumatlary işläp taýýarlama merkezleri üçin enjamlary, şol sanda kärhana derejesindäki maglumatlary saklaýyş ulgamynyň öňde baryjy dünýä ýüzündäki öndürijisi bolan “Unix Education Center” kompaniýasynyň GDA döwletlerindäki ýeke-täk ygtyýarlandyrylan okuw merkezi bolup durýar.Giňişleýin maglumat alyň
Täze 2017 ýyl bilen
“Dogrulyk” kärhananyň işgärleri öz hyzmatdaşçylaryny we müşderilerini tüýs ýürekden ýetip gelýän Täze 2017 ýyl bilen gutlaýar!Giňişleýin maglumat alyň
TURKMENTEL-2016
2016-njy ýylyň 28-nji sentýabrynda Aşgabat şäherinde “Türkmentel-2016” atly telearagatnaşyk, telemetriýa, maglumat tilsimatlary we teleradioýaýlym enjamlaryň X Halkara sergisi üstünlikli geçirildi.Giňişleýin maglumat alyň
Telekeçileriň halkara konferensiýasyna gatnaşmaklyk
2016-ny ýylyň aprel aýynda, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda (Türkmenbaşy ş.) telekeçileriň ilkinji halkara konferensiýasy bolup geçdi. Konferensiýa Türkmenistanyň döwlet edaralarynyň ýolbaşçylary, halkara guramalardan we maliýe institutlaryndan bilermenler, iri ýerli, şeýle hem Aziýanyň we Ýewropanyň 30 ýurdundan şereketleriň ýolbaşçylary we ýokary derejeli dolandyryjylary gatnaşdylar. Bu giň gerimli forumyň gatnaşyjylarynyň arasynda “Dogrulyk” HJ wekilleri hem bardy.Giňişleýin maglumat alyň
QMATIC ŞEREKETINIŇ RESMI HYZMATDAŞY
Ýyldan-ýyla “Dogrulyk” şereketi täze tilsimatlardan peýdalanmakda kämilleşýär. Biz ýene-de bir gezek bäsdeşlige ukyplydygymyzy subut etdik! Biziň şereketimiz Şwesiýanyň Q-MATIC şereketiniň resmi hyzmatdaşy bolup durýar (elektron nobatlar).Giňişleýin maglumat alyň

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
5-6-njy dekabrda Aşgabatda Türkiýe Respublikasynyň Medeniýet günleri geçiriler
Döredijilik çäresini geçirmek üçin dostlukly ýurduň medeniýet ulgamynyň işgärlerinden we sungat ussatlaryndan ybarat wekilçilikli topar ýurdumyza geler.
Türkiýäniň Medeniýet günleriniň çäklerinde döredijilik işgärleriniň duşuşyklary, doganlyk ýurduň amaly-haşam sungatynyň eserleriniň we fotosuratlaryň sergileri guralar hem-de beýleki çäreler geçiriler.
Myhmanlar üçin paýtagtymyzyň muzeýlerine we gözel ýerlerine baryp görmegi öz içine alýan medeni maksatnama taýýarlanyldy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde teatr sungatyna berilýän üns has-da güýçlendirildi. Teatr işgärleri üçin täze döwrebap, ähli amatlyklary bolan köşk ýaly teatrlar gurlup, ulanylmaga berildi. Teatr işgärleri hem hormatly Prezidentimiziň özleri barada edýän kömek goldawlaryna jogap edip, halk köpçüligini, teatr muşdaklaryny, täze-täze ilhalar döwrebap eserleri sahnalaşdyryp begendirip durýarlar. Muňa Nowruz baýramynyň öňüsyrasynda ýurdumyzyň Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Baş drama teatrynda, şeýle hem Alp Arslan adyndaky Milli drama teatrynda täze spektakllaryň halk köpçüligine hödürlenendigi aýdyň şaýatlyk edýär.
Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Baş drama teatrynyň döredijilik topary dramaturg Gowşutgeldi Daňatarowyň pýesasy esasynda ýaş zehinli režissýor Eziz Işangulyýewiň sahnalaşdyran “Perwana” atly täze spektakly bilen öz muşdaklaryny begendirdiler. Spektaklyň wakasy çarwadar Çekili aganyň maşgalasynda bolup geçýär. Onuň ogly Balkan ýigit çykansoň, paýtagta gaýdýar. Ol şäherde Oraz atly alym adama sataşyp, onuň maslahat bermegi bilen harby instituta okuwa girýär. Balkan, Oraz aganyň gyzy Sona aşyk bolup, spektaklyň ahyrynda Balkan bilen Sona durmuş toýuny tutýarlar. Bu eseriň üsti bilen awtor häzirki ýaşlarymyza Watanyna, iline-gününe wepaly bolmalydygyny, durmuşda her bir adamyň öz ornuny tapmagy başarmalydygyny ündeýär. Şeýle-de eserde dost-doganlyk, agzybirlik, goňşy-golam bilen agzybirlikde ýaşamak, kitap okamagyň adamyň aňyna ýetirýän täsiri barada durlup geçilýär. Spektaklyň üsti bilen gözel tebigatymyzyň, ajaýyp Awazanyň hem waspy ýetirilýär. Spektaklda Türkmenistanyň halk artisti Baýram Kerimow, Türkmenistanyň at gazanan artistleri — Oguljan Nyýazberdiýewa, Aşyr Işangulyýew, Aşyr Ýemşikow, Döwran Hojageldiýew, Azat Didarow, Aýnabat Öwezmämmedowa, Dilşat Meläýewa dagy keşpleri ussatlarça döretmegi başarypdyrlar.
Spektaklda artistleriň saýlanyp alnyşy, sahnanyň bezelişi, saz-bezeg işleri hem göwnejaý ýerine ýetirilipdir. Has takygy, sahnany bezän suratkeş Maksat Amangylyjow, sahnanyň suratkeşi Akmämmet Garajaýew spektaklyň şowly we üstünlikli çykmagy üçin özleriniň zehin-ussatlyklaryny siňdiripdirler.
* * *
Ýurdumyzyň Alp Arslan adyndaky Milli drama teatrynyň döredijilik topary-da tatar dramaturgy Zaki Zaýnuliniň pýesasy esasynda ýaş zehinli režissýor Arslan Berdiýewyň sahnalaşdyran “Alty gelin” atly drama eserini halk köpçüligine ýetirdi. Spektaklyň wakasy Amur obasynda geçýär. Bu obadan 6 sany gelin agyz birikdirip, Watany goramaga giden ýanýoldaşlaryna garaşyp oturmaga takat etmän, olaryň yzlaryndan gidýärler. Olaryň gitmeklerine Çalyk başlyk garşy çykýar. Emma zenanlara ýagdaýy düşündirip bilmejekdigine göz ýetiren Çalyga, olara ak ýol arzuw edäýmekden başga çykalga galmaýar. Awtor bu eseriň üsti bilen adamkärçiligiň oňat sypatlaryny, dost-doganlygy, agzybirligi, maşgalaňa wepalylygy öňe sürýär.
Spektaklda halypa artistler bilen bir hatarda, ýaş zehinler hem çykyş edýär. Türkmenistanyň halk artistleri Öwez Gelenow, Aman Sapardurdyýew, Türkmenistanyň at gazanan artistleri — Gerek Hojamämmedowa, Akmyrat Arçykow, Öwez Hudaýgulyýew, Akmyrat Esenow, Mamagül Durdyýewa, Sülgün Täşliýewa, Oguljan Bekiýewa, Gülşat Meňliýewa, Türkmenistanyň ýaşlar baýragynyň eýeleri — Ogulsenem Durdyýewa, Jemal Agamyradowa, artistler Tirkiş Kowusow, Çaryýar Annamyradow, Wepa Hommatberdiýew, Tyllagözel Hydyrowa dagy özlerine ynanylan keşpleri ussatlarça janlandyrmagy we teatr muşdaklarynyň gyzgyn söýgüsine mynasyp bolmagy başarýarlar. Pýesany türkmen diline terjime eden — Bagtyýar Abaýew. Türkmenistanyň at gazanan artisti, teatryň baş ýolbaşçysy Handurdy Berdiýew spektakla çeper ýolbaşçylyk edýär. Spektaklyň sahna bezegini ýaş zehinli suratkeş Mekan Annamyradow, saz bezegini-de Mämmet Hydyrow ýerine ýetirýär. “Alty gelin” dramasyny döreden topary mähirli gutlap, olara geljekde-de şular ýaly ilhalar spektakllar bilen öz muşdaklaryny begendirip durmaklaryny arzuw edýäris.
Akmyrat Hojaberdiýew,
Teatr sungatyny öwreniji.


text:
Täzelikler
Türkmenistanyň Prezidenti Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň VIII mejlisine gatnaşdy27.04.2018
2010-njy ýylda döredilen, merkezi edarasy Aşgabatda bolan Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy geçen ýyllarda dürli ýurtlaryň arassa ganly ahalteke atlaryny köpeltmäge, bu tohum atlary kämilleşdirmäge, olaryň ajaýyp nesil we sport häsiýetlerini ösdürmäge ýöriteleşen atşynaslaryň gatnaşyk etmegi üçin netijeli gurama öwrüldi. Assosiasiýanyň agzalarynyň ylalaşykly işleri halkymyzyň milli buýsanjy, umumadamzat gymmatlyklarynyň genji-hazynasyna goşan bahasyz uly goşandy bolan ahalteke bedewlerini wagyz etmek boýunça işleri ep-esli giňeltmäge mümkinçilik berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Prezident Şawkat Mirziýoýewiň arasynda gepleşikler geçirildi24.04.2018
Ýokary derejede geçirilýän nobatdaky türkmen-özbek duşuşygy dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny, ikitaraplaýyn bolşy ýaly, tutuş sebitiň abadançylygynyň maksatlaryna kybap gelýän deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerini esasy ugur edinýän döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösýändigini alamatlandyrýar. Ýokary derejedäki ikitaraplaýyn saparlaryň we duşuşyklaryň hem-de daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli häsiýete eýe bolmagy Türkmenistan bilen Özbegistanyň giň möçberli hyzmatdaşlyga we ikitaraplaýyn ýakyn gatnaşyklary berkitmäge hem-de çuňlaşdyrmaga gyzyklanmalaryny görkezýär.
Üns beriň!16.12.2017
Habarlaşmak üçin: 38-03-10; 38-01-36; 38-03-57;


text:
AHALLY
Türkmen bedewleriniň taryhda galdyran şöhratly geçmişi
Atly ýörişleriň anyk seneleri barada aýdylanda, halkymyzyň şöhratly ogly Jelaletdin Meňburnuň (1220—1231 ýý.) basybalyjy mongollar bilen darkaş gurap, sähra siňip gidişinde, ele düşmezek gaýduwsyz türkmen serkerdesiniň gahrymançylykly söweşlerinde ýeňiş gazanmagynda gaçsa gutulýan, kowsa ýetýän behişdi bedewlerimiziň aýratyn paýynyň bardygy taryhy...
Parawbibi-Farawbibi
PARAWBIBI.
Gözel ýurdumyzda gadymyýetiñ taryhyna degişli birnaçe wakalar (aýtgylar, rowaýatlar...) netijesinde taryhy atlar we taryhy kùmmetler häzirki gùnűmize çenli ýaşap, häzirki gelejege ýadygär galypdyr. Hàzirki wagtda Hormatly Prezidentimiziñ hut, òzùniñ howandarlyk etmeginde şol taryhy ýadygàrlikler içginden içgin òwrenilýär,...
Kasym agañ dòredijiliginden parca
DEŇIZDE GÜN ÝAŞANDA
Balyjaklar haçanda,
Gün deňize gaçanda,
Şagalaňy, şowhuny
Ýaýnaýarlar köp edip.
Sebäp, Güni
Balyklar
Oýnaýarlar top edip.
☆ ☆ ☆
...
Bag ekmek sogapdyr.
Biz öz ýaşaýan Galaktikamyzda ýaşaýyş üçin nämeleriň zerurdygy barada käteler hiç hili oýlanmaýarys. Näme üçin dünýäni ekologiýa taýdan goramaly dälmiş? Esasanam, dem almagymyz iň üçin zerur bolan kislorod barada heý ýaş nesil düýpli alada edýärmikä? Pikir edip görüň, bir adamynyň sorup aljak kislorodly howasyny jemi üç düýp bag işläp çykarýar. A d...
Magtymguly Pyragynyň doredijiligindäki toplanan goşgularyň taryhy
Sowet döwründe Magtymgulynyñ adyna giden bir topar goşgy berildi. Bu işde filosofiýa ylymlaryñ doktory Gylyç Mülliýev «uly tagalla» etdi. Ol «Matamy» lakamy bilen 36 sany goşgy çykarypdyr, hem-de 250-den gowrak goşguny Magtymgulynyñ adyna, ylymlar akademiýa beripdir. Gylyç Mülli bu barada öz ýatlama depderinde şeýle bellik edipdir* (A.Welspar: Müll...
MAGTYMGULY PYRAGYNYŇ ÖMÜR ÝOLY BARADA MAKALA
17-nji asryñ soñlarynda anyk bolmadyk belli bir senede, Garrygala (häzirki Magtymguly etraby) we Marawadepe etraplarynda «Giñjaý» diýen bir ýerde Gökleñleriñ Gerkez tiresinden beýik Magtymgulynyñ 3-nji arkasy Döwletmämet molla ýaşapdyr. Ondan takmynan 1654-nji ýylda Magtymguly diýen perzent dünýä inýär. Ömrüni agaç ýonma we ussaçylyk bilen geçireni...


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Ministrler Kabinetiniň nobatdan daşary göçme mejlisini geçirdi, onda Prezident maksatnamasynyň hem-de Balkan welaýatyny ykdysady we durmuş taýdan ösdürmek boýunça maksatnamanyň ýerine ýetirilişiniň, halkymyzyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm meselelerine garaldy.
Döwlet Baştutanymyz ilki bilen Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykowa söz berdi. Häkim häzirki döwürde welaýatda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, sebitiň ilatynyň durmuş üpjünçiligini yzygiderli ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Hasabatda şeýle hem welaýatyň çägindäki önümçilik desgalaryndaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamadan gelip çykýan wezipeleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmeginiň möhüm talap bolup durýandygyny belledi. Şunda döwlet Baştutanymyz täze deňiz portunda hem-de gaz-himiýa toplumlarynda işlemek üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamagyň ähmiýetini nygtady. Munuň özi senagat kärhanalarynyň netijeli işlemegini üpjün etmelidir.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz portunda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ähli ýerlerinde bolşy ýaly, Balkan welaýatynda häzir ýurdumyzda ulaglaryň ähli görnüşlerini nazara almak bilen, amatly we howpsuz halkara ulag geçelgeleriniň döredilendigini belledi. Munuň özi sebitde durnukly ösüşi — halklaryň arasynda hoşniýetli gatnaşyklary giňeltmegi, syýasy we medeni hyzmatdaşlygy berkitmegi, söwda-haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmagy üpjün edýär. Döwlet Baştutanymyz täze tehnologiýalary yzygiderli ornaşdyrmagyň, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen tejribe, peýdaly innowasion işleri alyşmagyň möhümdigine ünsi çekip, wise-premýere bu ugurda anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara deňiz portunyň taslamasyny taryhy diýip atlandyrmak bolar, çünki onuň amala aşyrylmagy biziň ýurdumyzy özara gatnaşyklaryň täze sepgidine çykaryp, ykdysady gatnaşyklaryň halkara ulgamyna giňden goşulmaga, üstaşyr gatnawlaryň möhüm merkezi hökmünde Türkmenistanyň ornuny ýokarlandyrmaga ýardam eder diýip belledi. Dürli ugurlaryň ulanylmagy awtoulagyň sarp edýän wagtyny ep-esli tygşytlamaga, haryt dolanyşygynyň möçberlerini ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berip, ýolagçy gatnawlaryny deňiz ýoly arkaly artdyrmaga ýardam eder, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny ösdürmäge oňaýly täsirini ýetirer.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek babatda DIM tarapyndan alnyp barylýan işler hem-de döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, 2 — 3-nji maýda Türkmenbaşy şäherinde geçiriljek iri möçberli çäreler barada hasabat berildi. Şol çäreleriň hatarynda “Beýik Ýüpek ýoly — täze üstünliklere tarap ýol” atly halkara forum, iň döwrebap halkara deňiz portunyň açylyşy bar. Şular bilen birlikde, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň ulag ministrleriniň IX mejlisini geçirmek meýilleşdirildi.
Milli Liderimiz häzir täze hilde gaýtadan dikeldilýän, ençeme asyrlar mundan ozal çäklerinden Beýik Ýüpek ýoly geçen Türkmenistanyň sebit we yklym ähmiýetli möhüm üstaşyr-ulag we logistika halkasy hökmünde öz tutýan ornuny yzygiderli berkidýändigini belläp, köp sanly daşary ýurtly myhmanlaryň gatnaşmagynda geçiriljek halkara çäreleriniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew häzirki döwürde Balkan welaýatynyň çäklerinde gurulýan desgalardaky işleriň ýagdaýy, welaýatyň gurluşyk ulgamynda we energetika pudagynda amala aşyrylýan toplumlaýyn işler barada hasabat berdi.
Esasy awtomobil ýollarynyň we köprüleriň, şol sanda Türkmenbaşy Halkara howa menzilinden «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyna barýan umumy uzynlygy 20,4 kilometr bolan ýoluň, 3 müň orunlyk awtoduralgadan Balykçy heýkeline çenli hem-de bu heýkelden Halkara deňiz portuna çenli köçeleriň durkuny täzelemek boýunça geçirilen işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, welaýatyň çäklerinde täze ýollaryň gurulmagy hem-de bar bolan ýollaryň durkunyň täzelenmegi ýurdumyzda döwrebap awtoulag düzümini döretmegiň möhüm ugry bolup durýar diýip belledi. Ýol gurluşygynda döwrebap tehnologiýalary ulanmak bilen bir hatarda ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrmak, yşyklandyrmak, zerur bolan kommunikasiýa ulgamlaryny çekmek meseleleri oýlanyşykly amala aşyrylmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmenbaşy şäheri halkara ähmiýetli üstaşyr-ulag merkezine, halkara forumlarynyň geçirilýän ýerine öwrüldi. Ýurdumyzyň işewür we medeni durmuşynda onuň eýeleýän orny artýar, aýratyn ykdysady, syýahatçylyk derejesi bolsa täze, giň gerimli wezipeleri şertlendirýär. Olaryň netijeli çözülmegi köp babatda özgertmeleriň we umumymilli maksatnamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagyna bagly bolup durýar diýip, milli Liderimiz belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew Balkan welaýatynda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berip, welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda, maldarçylyk hojalyklarynda alnyp barylýan işler barada habar berdi.
Şunuň bilen birlikde, bugdaýa ideg etmek hem-de ýakynlaşyp gelýän galla oragyna däne ýygyjy kombaýnlary, awtoulaglary hem-de beýleki tehnikalary, elewatorlary we ammarlary taýýarlamak işleri amala aşyrylýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, degişli ýolbaşçylardan welaýatyň oba hojalygynda pudakda bellenilen önümçilik meýilnamalaryny ýerine ýetirmek üçin hemme zerur çäreleri görmegi talap etdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bugdaýyň, miwe we gök önümleriň bereketli hasylyny almak maksady bilen, ýazky oba hojalyk işlerini hem-de degişli agrotehniki çäreleri öz wagtynda we ýokary hilli geçirmegiň wajypdygy barada aýdyp, pudaga degişli ylmyň öňdebaryjy gazananlaryny hem-de täze netijeli tehnologiýalary iş ýüzünde giňden ornaşdyrmagyň ähmiýetini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere dürli görnüşli oba hojalyk önümlerini öndürmegiň möçberlerini maksadalaýyk artdyrmak üçin hemme şertleri döretmäge, ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge hem-de daýhanlaryň halal zähmet çekmegi bilen, olaryň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagyna ýardam berjek höweslendirmelere degişli anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa Balkan welaýatynda geçirilmegi meýilleşdirilen taryhy ähmiýetli wakalaryň, guralýan dabaralaryň medeni maksatnamasy we welaýatyň medeniýet ulgamynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwrüň talaplaryna laýyklykda hem-de häzirki zaman ýagdaýlary nazara alyp, milli medeniýeti hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdelerini, çeper döredijiligi ösdürmegiň, onuň işini döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekip, bu ugurda mundan beýläk maksada gönükdirilen çäreleri görmegiň zerurdygyny belledi.
Ählihalk baýramçylyk we şanly wakalar mynasybetli Balkan welaýatynda geçirilýän çäreleriň ählisi döredijilik ruhuny, täze taryhy eýýamyň gazananlaryny we üstünliklerini beýan etmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de wise-premýere degişli anyk tabşyryklary berdi.
Öz nobatynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow Balkan welaýatynyň senagat toplumynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak, ýokary tehnologiýaly önümçilik düzümini kemala getirmek boýunça alnyp barylýan işler, welaýatda gurulýan himiýa pudagynyň desgalarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Balkan welaýatynyň himiýa senagatyny ösdürmek boýunça giň möçberli wezipeleri belläp, bu ugurda ýerli çig mal serişdeleriniň has giňden peýdalanylmagynyň zerurdygyny nygtady. Degişli pudaklaryň zerurlyklaryny üpjün etmek bilen bir hatarda milli ykdysadyýetimiziň bu strategik taýdan möhüm böleginiň önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagy onuň girdejililigini we eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak maksady bilen şertlendirilendir we tebigy baýlyklary gaýtadan işlemegiň häzirki zaman tehnologiýalaryna esaslanandyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredowa söz berildi. Ol Balkan welaýatynyň çäginde hereket edýän ýangyç-energetika toplumynyň düzüm bölümlerindäki işleriň ýagdaýy hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen görülýän çäreler hem-de bu ulgamda amala aşyrylmagy meýilleşdirilýän täze taslamalar barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň energetika strategiýasynyň ykdysadyýetimizi durnukly ösdürmek, ilatyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmak üçin ägirt uly tebigy serişdeleriň, nebitgaz pudagynyň ylmy-tehniki kuwwatynyň has netijeli peýdalanylmagyny üpjün etmäge gönükdirilendigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz nebiti we gazy gaýtadan işleýji pudaklarda maýa goýum taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine uly depgin bermegiň zerurdygyny aýdyp, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem ýurdumyzda öndürilýän nebit we gazhimiýa önümlerini daşary ýurtly sarp edijilere ibermek üçin Halkara deňiz portunyň ýöriteleşdirilen täze terminallarynyň hem-de ammarlarynyň mümkinçiliklerini netijeli ulanmak maksady bilen, zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow Balkan welaýatynda gurulýan desgalaryň maliýeleşdirilişi we bu ugurda öňde durýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şeýle hem Balkan welaýatynda Prezident maksatnamasyny üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça görülýän tagallalar, olary berjaý etmegiň esasy ugurlary barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen ykdysadyýetini has-da pugtalandyrmak, ýakyn geljekde halkymyzyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmak boýunça işleriň ýerine ýetirilişine gözegçiligi güýçlendirmegiň möhümdigini belläp, ykdysady ulgamyň edaralarynyň öňünde durýan wajyp wezipelere ünsi çekdi. Dürli pudaklaryň maliýe ýagdaýy esasy wezipeleriň biridir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şu babatda edilen hyzmatlar üçin buýrujylar bilen potratçylaryň arasyndaky özara hasaplaşyklary wagtynda geçirmek baradaky meseleler baş talaplaryň biri bolmagynda galýar diýip, Türkmenistanyň Baştutany nygtady hem-de wise-premýere bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra çykyş eden Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky we Balkan welaýatynyň beýleki ýerlerindäki çagalar sagaldyş merkezleriniň tomusky dynç alyş möwsümine taýýarlygy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Hazaryň kenarynda şypahana ulgamynyň tomusky dynç alyş möwsümine taýýarlygy, olarda ýola goýulýan hyzmatlaryň derejesi häzirki zaman talaplaryna doly laýyk gelýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, halkymyzyň durmuş ulgamynyň üpjünçilik meseleleriniň ýokary derejede bolmagy döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň birine öwrülendigini belläp, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň ähli düzümleriniň tomusky dynç alyş möwsümine taýýarlyk derejesine örän jogapkärli çemeleşmegi tabşyrdy.
Awazadaky çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezlerinde körpe nesilleriň wagtlaryny şadyýan we peýdaly geçirmekleri üçin zerur şertleriň döredilmelidigini belläp, döwlet Baştutanymyz olardaky hyzmatlaryň döwrüň talabyna laýyk ýola goýulmalydygyny aýtdy we bu babatda wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Mejlisde şeýle hem döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meselelerine hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk we Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň hem-de halkymyzyň abadançylygynyň gowulandyrylmagynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.


text:
23 Mart 2015 Pazartesi
Bahar Baýramy
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň medeniýet işgärlerine hem-de bu ulgamyň ýolbaşçylaryna Halkara Nowruz gününi özboluşly milli däplere laýyklykda ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada beren tabşyrygyna jogap edip, ýurdumyzyň sungat ussatlary, suratkeşleri hem-de sazandalary, artistleri we şahyrlary, tansçylary we aýdymçylary bu ajaýyp bahar toýuna mahsus bolan aýratyn gerim bilen döredijilik sowgatlaryny taýýarladylar. Gadymy Nowruz baýramynyň pelsepesi şu gün agşamara paýtagtymyzda ýaýbaňlandyrylan ajaýyp baýramçylyk dabaralarynyň özenini düzüp, aýdym-sazly çykyşlar we köpçülikleýin dynç alyş gezelençleri boldy.
... “Ýylyň gelşi Nowruzyndan bellidir” diýen halk pähimi bar. Nowruz bolsa şu günler bize dabaraly, ýatdan çykmajak wakalary peşgeş berdi, munuň özi şu ýylyň bereketli boljakdygyndan habar berýär.
Nowruz köp öwüşginli gadymy däplerinde dünýädäki täsinlik hökmünde göz öňünde janlanýar. Birinjiden, bu Ýer ýüzünde iň gadymy Täze ýyl baýramydyr, onuň kökleri uzak müňýyllyklara uzap gidýär. Ikinjiden bolsa, Nowruzdan gözbaş alan medeniýetleriň gymmatlygynyň sebitiň çäginden çykyp, topraga Günüň şypaly şöhleleri kimin, bütin dünýä ýaýranlygyndadyr. Şoňa görä-de, Nowruz Zeminiň köp halklarynyň medeniýetinde we taryhynda döreýşiň nyşanydyr, onuň özeninde döredijilikli zähmetiň we yhlasyň gözbaşy, mähriban topraga söýgi hem-de ynsanyň belent maksatlara ymtylmasyna bolan ynam jemlenendir.
Özi-de täze ýylyň bahar baýramy şatlyk-şowhuna beslenip gelýär, şoňa görä-de ol söýgüli baýramdyr. Häzirki wagtda ol döwrebap alamatlara hem-de halkara derejesine eýe bolan hem bolsa, özüne mahsus bolan halk däpleriniň we dessurlarynyň toplumy bilen milli mirasyň aýrylmaz bölegi bolupdy we şeýle bolmagynda galýar.
Şu gün, baýramçylygyň ikinji gününde “Ylham” seýilgähinde hem-de Türkmenistanyň Döwlet sirkiniň öňündäki meýdançada baýramçylyk çäreleri ýaýbaňlandyryldy. Türkmen medeniýetiniň görnükli wekilleriniň heýkelleri oturdylan seýilgähde dabaralar mynasybetli köpsanly aşgabatlylar hem-de paýtagtymyzyň myhmanlary meşhur estrada aýdymçylarynyň we döredijilik toparlarynyň gatnaşmagyndaky konsert çykyşlarynyň tomaşaçylary boldular.
Şu ýerde Türkmenisianyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyplarynyň işleriniň sergisi guraldy. Olar öz eserlerini bahar paslyna hem-de mähriban topragyň gözelligine, halkymyzyň baýramçylyk däplerine bagyşlapdyrlar. Şu ýerden uzak bolmadyk ýerde şadyýan çykyşlary bilen wäşiler hezil berdiler. Olaryň degişmeleri we özüne çekiji öýkünmeleri gülki döredip, adamlara ajaýyp şatlyk paýlady. Çärä gatnaşyjyldar üçin baýramçylyk söwdasy hem guraldy.
Soňra adamlar “Ylham” seýilgähinden Magtymguly şaýoly boýunça Türkmenistanyň Döwlet sirkine tarap ugradylar. Köpçülikleýin hereketi guraýjylar bu şowhunly çärä beýleki adamlary hem çagyrdylar. Aýratyn hem şadyýan gezelenje çagalar şatlandylar, ulular bolsa özleriniň ýaşlygyny ýatladylar.
Nowruz, hakykatdan-da, milli baýramçylykdyr. Ol adamlary ruhy taýdan has-da jebisleşdirýär we birleşdirýär. Muňa häzirki dabaralar hem şaýatlyk edýär. Şol wagt sepelän bahar ýagşy oňat yrym hökmünde kabul edildi, çünki yryma görä, Nowruz gününde ýagan ýagyş bereketli hasyly, hemme işleriňde rowaçlygy we üstünligi wada berýär.
Köpçülikleýin gezelenjiň barşynda artistleriň çykyşlary we söwda guraldy. Mähelle “Aşgabat” kinoteatrynyň öňünde sägindi. Şol ýerde baýramçylyk görnüşde bezelen meýdançada aýdym-sazly çykyşlar we tanslar ýerine ýetirildi.
... Biraz wagtdan Döwlet sirkiniň öňündäki meýdançada köpçülikleýin gezelenç jemlendi. Bu ýerdäki meýldançada ak öýler we belent hiňňillikler dikilip, toýa mahsus görnüşde bezelipdir. Owadan halylar düşelen sekileriň üstünde ene-mamalarymyz we gelin-gyzlar el işleri bilen meşgullanyp otyr. Bu ýerde üme diýlip atlandyrylýan köpçülik bolup iş etmek däbi görkezildi. Onuň manysy ol ýa-da beýleki işde kimdir birine kömek bermek üçin umumy güýçleri birleşdirmekde jemlenýär. Nowruzda köplenç obanyň gyzlary we gelinleri durmuşa çykjak gyzyň bukjasyny tikmek üçin bir ýere ýygnanypdyrlar.
Hormatly ýaşulular bu dabaralardan döreýän täsirleri barada pikir alyşýarlar. Bu ýerde ünsüňi çekýän görnüşler bolsa az däl: el işi bilen meşgullanýan zenanlaryň we senetkärleriň eserleri-de, baýramçylygyň pursatlaryny kagyz ýüzüne geçirip oturan ýaş suratkeşleriň işleri-de uly täsir galdyrýar.
Sirkiň binasynyň öňündäki sahnada sungat ussatlarynyň uly konserti şu günki dabaralaryň jemlenmesine öwrüldi. Dabaranyň maksatnamasynda halk döredijilik äheňleri esasynda sahnalar, halk mukamlary we döwrebap estrada eserleri, Watanymyza, göwünleri bahar kimin tämizleýän we galkyndyrýan, iň oňat umytlaryň hem-de belent maksatlaryň nurana eýýamy bolup gelen türkmen halkynyň bagtyýarlyk döwrüni wasp edýän aýdym-sazlar bar.
Konserte gatnaşyjylaryň ählisiniň bilelikde ýerine ýetirmeginde belent watançylyk heňinde “Arkadag” diýen aýdym ýaňlandy. Ol Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne bagyşlanyp, onda milli Liderimize çäksiz hoşallyk bildirilýär.
Bu aýdymyň galkyndyryjy owazy we sözleri tomaşaçylaryň ýüreginde agzybirligiň çuňňur duýgulary, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda döwrümiziň ägirt uly özgertmelerine, türkmen halkynyň üstünliklerine dahyllydyklaryna bolan duýgulary öz beýanyny tapdy.
Bu gün ýurdumyzyň beýleki şäherlerinde we obalarynda hem dabaralar ýokary ruhubelentlik ýagdaýynda geçdi. Çünki ösüşler we innowasiýalar ýoluna gadam goýan ýurdumyz üçin gadymy Nowruz baýramynyň ähmiýeti täze taryhy döwürde has-da artýar. Şol ýola gadam goýan ýurdumyzyň maksady bolsa halkymyzyň abadançylygyny we Watanymyzyň gülläp ösüşini gazanmakdan ybaratdyr.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Halkymyzyň örän irki döwürleriniň medeniỳetini özünde jemläp, şu günki günlerimize çenli gelip ỳeten, Türkmensähranyñ ỳadygärlikleriniñ iki sanysy hakda ỳatlap geçmegi makul bilỳäris.
Yslam dininiñ dürli akymlarynda öwülỳälere, ymamlara hem hudaỳtagalanyñ dergähine ỳakyn duran aryp-ulymalara sygynmaklygy has ähmiỳetli alnyp gaỳdylypdyr. Beỳleki milletler bilen bir hatarda türkmenler hem geçmişiñ dürli jümmüşinde ỳagşyzadalaryñ hem öwülỳäleriñ ỳatan ỳerlerini zyỳarat edip, olaryñ üstüne günbezler dikeldipdirlr. Öz sygynan ỳagşyzadalaryny şeỳle hormatlamak bilen özlerine beỳik biribardan şepagat talap edip ruhyỳetlerine giñlik salypdyrlar.
Baryp IX asyrlardan başlap yslam dünỳäsiniñ dürli künjeklerinde hökümrowanlyk ỳöreden türkmen patyşalyklary hersi öz wagtly-wagtynda mawy asmana başyny dikip duran al-ỳaşyl günbezler hem minaralar ỳadygär galdyrypdyrlar. Şolaryñ biri hem Haled ibn el-Senan hezretleriniň ỳyl on-iki aỳlap sogaply günlerde ähli türkmenler hem beỳleki musulmanlaryñ zyỳarat mekany bolan ỳadygärligi bolup durỳar. Haled ibn el-Senan hezretleriniň ady halk arasynda “Halatnebi” diỳlip hem ỳörgünleşipdir.
Halatnebiniñ guburynyñ üstindäki ỳadygärligiñ Türkmensährada ỳerleşen mekany, Gülistan welaỳatynyñ iñ Gündogar oazisi Kümmetkowus şäheristanynyñ Gündogaryndaky Minudeşt şäheriniñ Gündogar-demirgazygynda ỳerleşỳär. Mowzaleỳiñ dikilen ỳeri bolsa 800 metr beỳiklikde bolan “Gökjedag” atly dagyñ has ỳokary çüñkünde bina edilipdir. Halatnebiniñ dörän mekany welaỳat bölünşikde Minudeşt şäheristanyna degişli etraplaryñ biri bolup durỳar. [1] .
Minudeşt şäheri demirgazyk tarapdan Garaşsyz Türkmenistanyñ Gündogar terretoriỳasynyñ Garrygala ỳakyn serhetlerine, Günorta tarapy Semnan welaỳatynyñ Şahrud şäherine, Gündogar serhedi Horasan welaỳatynyñ Bežnurd şäheri we Günbatar tarapy hem Kümmetkowus şäheristanyna çäklenỳär. Bu şäher özüne esli oba-abatçalary merkezleşdirỳän üç sany Kelala, Marawdepe hem Merkezi etrap ỳaly etraplar tabyn bölünşikde durỳar. Halatnebiniñ zyỳarat ỳadygärligi bolsa, Marawdepe etrabynyñ daglyk terretoriỳasynda ỳerleşỳär. Bu ỳadygärlik daglyklaryñ iñ çüñkünde bina edileni üçin, ol ỳerden terretoriỳanyñ daglyk manzary bu mukaddes mekanda gözel gözỳetim döredỳär.
Haled ibn el-Senan hezretleriniň ỳadygärligi depesindäki esasy bir gupba bilen beỳlekilerden tapawulanỳar. Onuň daş-töwerekleri zyỳaratçylary ỳerleşdirmek üçin niỳetlenen birnäçe otaklardan hem hüjrelerden ybarat bolỳar. Bu ỳadygärlikden birneme daşyrakda Halatnebiniñ Çopan gullugynda mürit bolup gezen “Çopanatanyñ” gubury, piriñ aỳagyrak pesinde jaỳlanyp. Munuñ ỳatan ỳeri hem zyỳarat mekana öwrülipdir.
Umumy türkmenlerde gadymdan bäri däp bolup gelşi ỳaly bu iki mowzeleỳiñ daş-töwereginden başlanyp Gökjedagyñ beỳikliklerinde has irki döwürlerden bäri örän geñ öwülỳäçilikleriñ ỳerleşindikleri, ony gören syỳahançylary haỳran galdyrỳan. Munuñ has geñ tarapy bu öwülỳäçikler bilen gümmeziñ bu daglyklarynyñ iñ beỳikliklerindediginiñ sebäbini bilmek üçin bu ugurda ỳörite giñden ylmy derñew işlerini geçirmekligi talap edỳär. Beỳle işleri slyp barmagy iki dogan ỳürtEỳran Yslam Respublikasy bilen Garaşsyz Baky Bitarap Türkmenistanyñ ylmy-medeni miraslary öwreniş merkezleriniñ medeni aragatnaşyklary esasynda hütdäsinde durỳar. Bu öwülỳäçiliklerdäki guburlaryñ başynda goỳulan, ỳüzüniñ ỳazgysy zamanyñ geçmegi bozulan adam şekili daşlar özboluşly ỳek-täk häsiỳete eỳe bolỳar.
Ýöne gynansakda bu daşlar has gadymydan bäri klimatyñ yssy-sowugynyñ beren täsirleriniñ astynda köỳneleşip owranmagy tarap bolỳar. Mazarçylygyñ guburlarynyñ başynda dikilen daşlar bir bütewi daşdan traşlanyp, iki hili görnüşde şekillenipdir. Bir görnüşi türkmen halkynyñ gadymdan bäri gözbaş alyp gaỳdan medeniỳetiniñ güỳç simwolỳasy, goçytñşahyny görkezỳär. Güỳç-kuwwatyñ şeỳle simwolik şekilleindirmesi bolsa, ỳagny “Goç şahy” diñe bir guburlaryñ daşlarynda däl-de, eỳsem türkmen haly-halyçylyklarynyñ, palas-keçeleriniñ hem beỳleki el tikinlerinde-de görünỳär. Bu daşlaryñ käbirleri ỳokary uzynlygyna tegelenip daşy saỳhallanyp traşlanan görnüşde “Towtem we folk kolleksiỳasyny” döredỳär. Olaryñ hersiniñ boỳy 2-3 metre çenli uzynlygy bar. [2] .
Bu guburyñ daşlary hakynda il arasynda dürli rowaỳatlara duş gelse bolỳar. Käbirleri bu daşa öwrülen adam heỳkelleri allatagalanyñ gazabyna giriftar bolan Halatnebiniñ duşmanlary diỳip rowaỳat edỳärler. Ýene bir toparlar hudaỳtagalanyñ emri bilen olary duşmanlardan goramak üçin daşa öwrülipdir. Olar piriñ ỳakyn öwrülipdir. Olar piriñ ỳakyn aranlary bolupdyrlar, diỳlen düşünjelere hem gabat gelse bolỳar.
Doly rowaỳatlaryñ habar bermegine görä, “Halad ibn Senan aleỳhussalam allatagalanyñ il arasynda saỳlan resul pygammerleriniñ biri bolupdyr. Ol Horşit atly kowmyñ howpyndan öz ỳaranlary bilen “Gökjedagyñ ” çüñküne gaçyp atypdyr. Olary duşmanlardan goramak üçin hudaỳtagalanyñ emri bilen daşa öwrülüpdirler ”. diỳilen rowaỳat köpçüligiñ arasynda ykrar edilỳär.
“Naseh-ettawaryh (taryhlaryñ nusgalary)” atly kitapda Haled ibn Senan aleỳhussalam hakda şeỳle rowaỳat hem bar . “Haledebne Senan 6123 ỳyl adamata hezretlerinden soñ pygamberlige laỳyk bolupdyr. Şol wagtyñ özünde halky Ysa pygamberiñ şerigat dinine çagyrmak bilen pygamberlik derejesine ỳetipdir. Halebne Senan aleỳhussalamyñ nesepnama boỳunça arkasy hezret Ysmaỳyl Zabihullaga baryp ỳetỳär”. [3]
(Ysmaỳyl hezretlere “Zabihulla” lakamynyñ goỳulmagy allatagallanyñ gurbanlyk çalynmaga taỳyn bolan hezret diỳmegidir. Gurban baỳramynyñ ỳöredilmegi hem şoña degişli bolup, ol hakdaky rowaỳaty köpler bilỳändirler).
Halatnebiniñpygamberligi hem onuñ haỳsy kowumdan bolandygy barada taryhy dürli çeşmelerde tesfir ỳazgylara duş gelinỳär. Şolaryñ arasynda “Tefsir-e ruhylbeỳan”, “Tefsir-e ruhylmany”, “Tefsir-e alaeljelalin”, “Fazilatnameỳe Halatnebi”, “Tefsir-e eljelalin kelan” ... ỳaly eserleri ỳatlasa bolar.
“Ruhylbeỳan tefsiri” kitabynyñ 551-nji sahypasynyñ Kelebiniñ aỳtmagyna görä, hezret Ysa aleỳhussalam bilen hezret Muhammediñ pygamberliginiñ aralygynda 4 sany nebi (Hudaỳtagalanyñ berỳän ylhamy esasynda gaỳp wakalardan habarly adam) agitasiỳa ỳöredipdir. Şolardan üçüsi Beni Ysrail kowumyndan bolup birisi arap milleti bolupdyr. Ol hem şol Haledebne Senan aleỳhussalamdyr.
“Ruhylmaany tefsiri” kitabynyñ 6-njy bölüminiñ 104-nji sahypasynda şeỳle maglumat bar, “Pygamberleriñ taryhy boỳunça Haledebne Senan aleỳhussalamyñ pygamber bolandygy hakda takyk subut bolup, şerigat boỳunça şeỳle rowaỳat edilipdir. (Öwülỳäler hakda eser ỳazan belli musulman taryhçy) Ibne Şahap, Haledebne Senanyñ pygamberleriñ hataryndadygyny subut edipdir.” [4] .
“Sawy ala eljelalyñ tefsiri” kitabynyñ “mayde” (saçak ỳa-da desterhan) süresiniñ birinji bölüminiñ 275-nji sahypasynda ỳene-de “Tefsir-eljelalin kelan” eseriñ 97-nji sahypasynyñ gyrasyndaky mayde süresiniñ düşündirişinde şeỳle ỳazylỳar: “Ysa pygamberiñ zamany bilen Muhammet pygamberiñ dörän döwri arasynda 4 nebi bolup olardan üçüsi Beni Ysraỳyl we dördünjisi hezret Haladebne Senan aleỳhussalam arap taỳpasynyñ Ysa tiresinden bolupdyr. Muhammet pygamber aleỳhussalam ol hakda şeỳle diỳipdir:Nebi zogäho kowme ỳagny azgyn bolan kowumyñ arasyndan çykan pygamber”. [5] .
“Ruhylbeỳan tefsiri” eseriniñ üçünji bölüminiñ 241-nji sahypasynda “ỳasyn” süresi hakda onuñ mekan tutan ỳeri bilen ỳagny kämil görnüşde gö®kezilỳär. “Arabyñ Beni Ysrail taỳpasyndan bolan Haledebne Senan aleỳhussalam, allatagalanyñ tarapyndan öz kowumyny dogry ỳola salmak üçin iberilen bendesidir. Ol hezret Ysa aleỳhussalam bilen Muhammet pygamber sallallaho wäsälämäniñ pygamberligi zamanasynyñ aralygynda dörändir. Olaryñ guburlary Jürjän ỳurdynda (Jürjän zemini) bir dagyñ çüñkünde (gullasynda) ỳerleşipdir”. [6]
Kümmekowus şäherinden bolan Türkmensähranyñ ulymalarynyñ biri merhum Hajy Abdyljelil ahun Japarbaỳ “Faziletnameỳe Halatnebi” atly türkmen dilinde çykaran golỳazmasynda şeỳle ỳazylỳar: “Nesilme-nesil zyNesilme-nesil zyarat edip sygynyp gelinỳän musulman türkmen halkynyñ gupbaly öwülỳäsiniñ gözbaşy, Haladebne Senan aleỳhussalam, taryhy eserler hem tefsir çeşmeleriniñ esasan hem Ibne Şahabyñ azgylarynyñ şaỳatlyk etmegine görä, allatagalanyñ iberen pygamberleriniñ biridir. Musulman türkmen halkynyñ ynamlary boỳunça, hezret Halatnebini Jürjän ỳurdynyñ Gündogaryndaky daglyklaryñ iñ beỳik nokadynda (gadymy Gürgen we häzirki Kümmetkowus) jaỳlanypdyr. Bu hakda türkmen klassik şahyrlarymyz hem ỳatlap geçipdirler”.[7]
Türkmen klassik şahyry Mesgingylyç öz eserleriniñ birinde “belendinde Halatnebi ỳatandyr”. [8]
Ýagny Gökjedagyñ belentliklerini göz öñüne getirmek üçin goşan bendini hem ỳatlap geçỳär.
Ýeri gelende ỳatlap geçmegi makul bilỳärin, Eỳranda Halatnebiniñ esasy zyỳaratçylary Türkmensähranyñ türkmenleri bolup durỳar. Bu hakda giñden ylmy iş alyp örän jaỳdyr bolup durỳar. Ýöne gynansakda öñki şa režiminde ähli Eỳran boyunça esasan hem türkmenleriñ dini medeniỳetlerini äsgermezlik edileni üçin ol ỳerde bir dürli gurulşyk alynyp gidilmedi. Bu häzirki jaỳỳñ gurluşygynyñ esli bölegini hem Eỳran Yslam Respublikasy döredilenden bäri gözegçilik edilỳär. Eger biziñ Türkmenistan Garaşsyz ỳurdumyzdan ildeşlerimiz ol ỳere zyỳarat etmäge barmakçyl bolsalar, tomus aỳlar suw mümkinçilikleri ỳatdan çykarmasynlar! Umuman bu iki zyỳara mekanyñ mümkinçilikleri hakda aỳdanymyzda zyỳaratçylar üçin ỳaşamaga ỳeterlik hüjreler hem otaglar gurulypdyr. Bu mukaddes zyỳarat mekana onuñ daglykdygyna garamazdan Marawdepäniñ üsti bilen oña ỳetmek gyn zat däldir.
“Halatnebiniñ dini-taryhy kolleksiasynda Gökje dagyñ dag eteginde, “Hyzyrdendan” atly bir serwiagaç bagy otyr. Aỳdyşlaryna görä, ol bag 2400 ỳyl ỳaşapdyr.” 77 ... Dowamy


text:
Waşingtonyň şäher geňeşi Orsýetiň ilçihanasynyň ýerleşýän köçesine janyna kast edilen orsýetli oppozisiýa lideri Boris Nemtsowyň hormatyna onuň adyny dakdy. ABŞ-nyň bu hereketi Orsýetde nägilelik döretdi.
Boris Nemtsowyň Azatlyk ugrundaky fondunyň ýolbaşçysy Wladimir Kara-Murzanyň 6-njy fewralda aýtmagyna görä, Waşingtonyň Wiskonsin köçesine Boris Nemtsowyň adynyň dakylmagy boýunça resmi dabaranyň geçiriljek güni 27-nji fewrala, ýagny syýasatçynyň wepat bolan senesiniň üçünji ýyl dönümine bellenipdir.
Orsýet hökümetiniň baştutanynyň öňki orunbasary we prezident Putiniň açyk tankytçysy Boris Nemtsow 2015-nji ýylda Kremliň golaýyndaky köprüde atylyp öldürilipdi.
Onuň janyna kast edilmegi halkara derejesinde berk ýazgarylypdy we Kremle garşy çykyş edýän adamlaryň uly howpa duçar bolmagynyň subutnamasy hökmünde kabul edilipdi.
Nemtsowyň tarapdarlary onuň wepat bolan ýerinde ýadygärlik tagtajygyny ýerleşdirmek barada Moskwanyň häkimiýetlerinden yzygiderli rugsat sorap gelýärler.
Iýul aýynda Moskwanyň sudy Nemtsowyň ölümine sebäpkär bolmakda bäş adamyň günälidigini yglan etdi. Demirgazyk Kawkaz regionynyň Çeçenistan Respublikasyndan bäş adam syýasatçyny öldürmekde aýyplanyp, uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edildi. Emma Nemtsowyň ýakynlary kast edişlige ýokary derejeden tabşyryk berlendigini aýdýarlar.
Orsýetiň Daşary işler ministrligi Waşingtonyň häkimiýetleriniň Nemtsowyň adyny köçä dakmak boýunça hereketini tankyt etdi we ABŞ-nyň kanun çykaryjylaryny janyna kast edilen syýasatçynyň adyny “manipulýasiýa” üçin ulanmakda aýyplady.


text:
Köçelerde geçen protestler netijesinde Serž Sarkisian wezipeden çekilmäge mejbur bolanyndan soňra, parlamentde täze hökümet baştutany barada geçjek ses berişlikden öň protest lideri Nikol Paşinian öz Ýelk ýaranlygy tarapyndan resmi ýagdaýda premýer-ministr wezipesine kandidat bellendi.
Oppozision fraksiýalaryň ählisiniň goldawyny gazanan Paşinian Ýelk tarapyndan biragyzdan kandidat bellendi diýip, kanun çykaryjy Ararat Mirzoýan 30-njy aprelde Azatlyk radiosyna aýtdy.
Paşinian kandidatlyga bellenmezden bir gün öň müňlerçe adam üýşmeleň geçirip, Ermenistanyň häkimiýet başyndaky Respublikan partiýasy HHK-dan 1-nji maýda Paşiniany premýer-ministr wezipesine saýlamak bilen häkimiýeti oňa geçirmegi talap etdiler.
29-njy aprelde üýşmeleňde çykyş eden Paşinian protestçilere “HHK fraksiýasynyň azyndan käbir agzalarynyň halkyň pemýer-ministrlige hödürlän kandidatyna” ses bermegi gaty ähtimal diýdi.
Ol tarapdarlaryny öz hereketlerine arakesme berip, HHK-nyň kanun çykaryjylaryna email ibermekden saklanmaga çagyrdy.
“Siziň ähliňiziň göni gözüňize seredip, tutuş ynam bilen yglan etmek isleýärin. Men Ermenistan respublikasynyň premýer-minstrlik wezipesini öz üstüme alyp, ermeni halkyna hyzmat etmäge taýyn” diýip, Paşinian märekä ýüzlendi.
Paşinian 29-njy aprelde HHK-nyň fraksiýa lideri Wahram Bagdasarýan bilen geçiren duşuşygyndan soňra, žurnalistlere Respublikan partiýasynyň agzalarynyň arasynda parlamentar ses berişligi “başa bardyrmazlyk üçin” görnüp duran keýpi-hal ýok diýdi. Ol köp düşündiriş bermän: “Premýer-ministriň 1-nji maýda saýlanmagy barada ýagdaý bar” diýdi.
Bu wezipä ymtylýan ýeke-täk kandidat bolan Paşinian 29-njy aprelde öz tarapdarlaryna “syýasy ýagdaý üýtgäp, belli öňe ilerleýiş bolan hem bolsa” gatnawy kesmegi we “parahatçylykly, zorluksyz” hereketleri dowam etdirmäge çagyrdy.
Ol şeýle hem olara “has güýçli” üýşmeleň üçin, Ýerewanyň merkezi Respublika skwerine ýygnanmagy ündedi.
Bagdasarýan žurnalistlere parlamentdäki beýleki fraksiýalar onuň kandidatlygyny goldasalar, HHK -nyň Paşinianyň premýer-minstrlige saýlanmagynyň öňüni almajakdygyny aýtdy.
Bu aralykda öňki häkimiýet başyndaky koalisiýada bolan we parlamentde ýedi orna eýe partiýa “Daşnaktsutýum” 1-nji maýda parlamentar ses berişlikde özüniň Paşinianyň kandidatlygyny goldajakdygyny bildirdi.
Daşnaktsutýum muny 105 orunly parlamentde 58 oruna eýe HHK 28-nji aprelde öz kandidatyny hödürlemejekdigini bildireninden soňra aýtdy.
Parlamentde ikinji uly fraksiýa bolan Tsarukian ýaranlygy hem Paşiniany goldamagy wada etdi. Bu ýaranlygyň parlamentde 31 orny bar.
Paşinianyň Ýelk ýaranlygy bolsa dokuz orna eýe. Diýmek, Paşinian saýlanjak bolsa, oňa HHK-nyň agzalarynyň azyndan altysyndan goldaw gerek.
HHK-nyň bir sözçüsi partiýanyň “konfrontasiýadan we ýurdy durnuksyzlaşdyrmakdan saklanmak üçin” öz kandidatyny hödürlemezlik kararyna gelendigini aýtdy.
HHK-nyň metbugat wekili Eduard Şarmazanow Respublikan partiýasynyň kanun çykaryjylary beýleki ähli kandidatlary gözden geçirip, bir blok bolup, ses bermegi planlaşdyrýarlar diýdi.
Paşinian Ermenistanda ençeme hepdeläp köçelerde dowam eden protestlere ýolbaşçylyk etdi. Şol protestler netijesinde Serž Sarkisian premýer-ministr wezipesiden çekildi.
Paşinian indi köçelerde görkezilen güýçli goldaw HHK-nyň kanun çykaryjylaryna öňdäki günlerde özüniň wezipä saýlanmalydygyny ynandyrandyr diýip umyt edýär.
Paşinian 29-njy aprelde prezident Armen Sarkisian bilen Ermenistandaky “içki syýasy ýagdaý, soňky wakalar we mümkin çözgütler” hakda gürleşendigini aýtdy.
Häzirki krizise Serž Sarkisianyň on ýyla çeken prezidentlikden soňra ygtyýarlygy öňküden has güýçli premýer-minstr wezipesine geçmegi netijesinde başlandy.
Paşinian 27-nji aprelde ýurduň ikinji uly şäheri we Orsýetiň uly harby bazasy ýerleşýän Gýumride müňlerçe tarapdarlarynyň öňünde “geosyýasy üýtgeşikligiň” bolmajakdygyny wada etdi.
Ermenistanyň esasy ýarany we söwda partnýory bolan Orsýet özüniň ýurtda barýan dawa garyşmajakdygyny aýtdy.
Ýöne Kremliň bildirmegine görä, prezident Wladimir Putin 26-njy aprelde Gazpromyň öňki müdiri Karapetýan bilen telefonda gürleşip, krizise çalt çözgüt tapylmagyna çagyrypdyr.
29-njy aprelde Paşinian Moskwa bilen bolan gatnaşyklary güýçlendirmegi wada edip, özi premýer-ministr bolsa, Ermenistan bilen Orsýetiň “bu prosesden peýdalanjakdygyny” aýtdy.
Ol soňra hem: “Biz gatnaşyklarymyzy ähli ugurlarda artdyrarys, Ýewropa Bileleşigi, Birleşen Ştatlar, Hytaý, Eýran we Gürjüstan bilen bolan gatnaşyklarymyzy ýaýbaňlandyrarys. Muňa ähli şertler bar” diýip, sözüniň üstüne goşdy.


text:
Habarlar 9 may 2018
Jemgyýet
Beýik Ýeňşiň şanyna guralan dabaralar
Beýik Ýeňşiň 73 ýyllygynyň şanyna, asylly däbe görä, ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda uruşda wepat bolan gahrymanlaryň ýagty ýadygärlikleri hormatlanylýar. Weteranlara aýratyn mähirlilik bilen sarpa goýulýar. Bu şanly sene türkmen halkynyň belent watançylygynyň we edermenliginiň, onuň parahatçylyk söýüjilik, döredijilik ýörelgelerine, ata-babalaryň parasatly wesýetlerine ygrarlylygynyň nyşany hökmünde milli senenamada möhüm orun eýeleýär.
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistan ekologiýa ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirýär
Paýtagtymyzyň “Arçabil” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda geçirilýän foruma ýurdumyzyň dürli ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň (BMGÖM), BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň, Ýewropa Bileleşiginiň, Bütindünýä bankynyň, Ösüş we hyzmatdaşlyk şweýsar agentliginiň, Merkezi Aziýanyň Sebit ekologiýa merkeziniň we beýlekileriň wekilleri gatnaşýarlar.
Ylym
Nebitgaz pudagy baradaky makalalaryň bäsleşiginiň ýeňijileri kesgitlenildi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ylmy-tehniki syýasaty, alymlaryň we hünärmenleriň geologiýa, gazyp çykarmak, ulag, nebit we gazy saklamak we gaýtadan işlemek ulgamynda geçiren barlaglarynyň netijeleri, şeýle hem häzirki zaman tehnologiýalary, iň täze tehniki işläp taýýarlamalar, olaryň ýurdumyzda ýangyç-energetika toplumynda ornaşdyrylyşy barada gürrüň berýän makalalaryň onlarçasy çap etmek üçin saýlanyp alyndy.
Resmi habar
Döwlet baştutanynyň adyna Ýeňiş Baýramy mynasybetli gutlag hatlary gelip gowuşýar
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç,
Medeniýet
Paýtagtymyzyň sergi zallarynda Ýeňiş Baýramyna bagyşlanan sergiler açyldy
Bu ýerde öz şahsy süýşürintgilerine goşun üçin T-34 tankyny guran daýhan Lallyk Hanowa 1946-njy ýylda marşal Pawel Rybalkonyň peşgeş beren söweş maşynynyň makedi, tylda zähmet çeken türkmen zenanlarynyň Ýeňşe ägirt uly goşandyny--Goranmak gaznasyna altyn-kümüş şaý-seplerini tabşyrýan pursadyny şekillendirýän fotosuratlar goýlupdyr.
Wakalaryň jümmüşinde
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkyna
Sizi dünýä taryhynda aýratyn orun tutýan şanly sene — 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňiş baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Ýeňiş baýramy adamzadyň parahatçylyk, dostluk, belent ynsanperwerlik ýörelgeleriniň çuň many-mazmunyny özünde jemleýär, halklaryň agzybirligini hem-de jebisligini alamatlandyrýar. Şoňa görä-de, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda hem Ýeňiş gününiň şanyna geçiriljek aýdym-sazly dabaralaryň, medeni-jemgyýetçilik çäreleriň Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan Watanymyza bolan buýsanjymyzy has-da pugtalandyrjakdygyna berk ynanýaryn.


text:
Palestina ABŞ-nyň töwellaçylygyny kabul etmeýär
Russiýada saparda bolan Palestinanyň Prezidenti Mahmud Abbas rus lideri Putin bilen paýtagt Moskwada bolan duşuşygyndan soň metbugata beýanat berdi
Abbas duşuşykdan soň beren beýanatynda Ýakyn Gündogar meselesiniň köp taraply töwellaçylyk arkaly çözülmegine garşy bolmandyklaryny aýtdy.
Abbas Ýakyn Gündogar gepleşiklerinde ABŞ-nyň töwellaçylyk rolyny indi kabul etmeýändiklerini belledi.
Palestinanyň Prezidenti Abbas “ABŞ-nyň özbaşyna töwellaçylyk etmegini däl, tapawutly töwellaçylardan biri bolmagyny isleýäris” diýdi.
Russiýanyň Prezidenti Putin Palestinanyň halkyna goldaw bermäge dowam etjekdiklerini aýtdy
Putin Abbas bilen bolan duşuşygynyň öňüsyrasynda Tramp bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirendigini we Palestina-Ysraýyl meselesi barada pikir alyşandygyny ýatlatdy.


text:
Türkiýäniň tanymal turizm şäheri Bodrumda ten söwdasy bilen meşgullanýan daşary ýurtly 6 zenan bilen olara araçylyk edip, pul gazanýandygy öňe sürülýän 2 türk raýaty polisiň gurnan operasiýasynda ele salyndy. Ten söwdasynda aýyplanýanlaryň biri hem türkmenistanly migrant zenan.
Bodrum etrap polisiniň işgärleri bir aý mundan owal dynç alyş üçin Bodruma gelen we soň ten söwdasy bilen meşgullanan Gyrgyzystanyň raýaty 3 zenany, Russiýanyň raýaty 2 zenany bilen Türkmenistanyň raýaty 1 zenany iki hepdeläp tehniki hem fiziki görnüşde yzarlaýar. Hünärleri çaga hekimi, kompýuter hünärmeni, şepagat uýasy we turizm ýolbeledi bolan ol daşary ýurtly zenanlaryň ten söwdasynyň iş gözläp ýörkä tanyşan 43 ýaşyndaky S.B. we 44 ýaşyndaky H.Ý. atly raýatlar tarapyndan gurnalandygy kesgitlenýär.
Ýeterlik delilnamalar jemlenenden soň operasiýa gurnan Bodrum polisi, ten söwdasyny edýän daşary ýurtly zenanlardan 2 sanysyny bir awtoulagyň içinde jynsy gatnaşykdaka, ýene 2 sanysyny hem ýönekeý geýimli polisler bilen ten söwdasyny edýän mahaly ele salýarlar. Polisler beýleki 2 daşary ýurtly zenany hem Bodrum şäheriniň Gümbet mähellesinde ýerleşýän bir myhmanhanada, ten söwdasyny gurnaýan S.B. we H.Ý. atly raýatlar bilen ele salýarlar.
29 ýaşyndaky turizm ýolbeledi, Russiýanyň raýaty N.W. polisdäki soragda: "Gaty gymmat myhmanhanalarda dynç aldyk we şonuň üçinem pulumyz derrew gutardy. Bodrumy gaty haladyk. Onsoň myhmanhanalarda özümize iş gözledik, ýöne gowy iş tapyp bilmedik. Onsoň şol iki adam bilen tanşyp, olaryň guramaçylygynda ten söwdasyna başladyk. Gazanjymyzyň ýarysyny ol guramaçylara berýärdik. Diňe iki hepdäniň dowamynda ten söwdasyndan 50 müň lira, ýagny 14 müň amerikan dollary möçberinde pul gazandyk. Iş tapyp, Türkiýede galmagy maksat edindik. Hiç kim bizi ten söwdasyna mejbur etmedi. Biz hem hiç kime zor bilen bu işi etdirmedik" diýip düşündiriş berýär.
Ten söwdasy bilen meşgullanan türkmenistanly zenan bilen beýleki daşary ýurtly zenanlar hem deport edilmegi üçin, Mugla welaýatynyň polis edarasynyň migrantlar bölümine tabşyryldy.
Ýatlap geçsek, ten söwdasy bilen meşgullanmakda aýyplanýan türkmen zenanlary barasynda türk mediasynda yzygiderli maglumatlar berilýär. Aprel aýynda, Bolu welaýatynyň polis gullugynyň ahlak bölüminiň işgärleri Bolu şäheriniň Tabaklar mähellesindäki bir öýe duýdansyz operasiýa gurnaýar. Öýde biri 22, beýlekisi bolsa 42 ýaşynda bolan iki türkmenistanly zenan bilen olaryň ten söwdasyny ýola goýup, gazanç etmekde aýyplanýan türk raýaty M.S. atly zenan ele salnypdy. Şeýle-de, Antaliýanyň Serik etrabynyň polisleriniň Kadriýe mähellesindäki bir myhmanhanada 150 türk lirasyna, ýagny 40 dollara tenini satýan daşary ýurtly zenanlary tutandygy we olaryň arasynda Jahan Hudaýberenowa atly bir türkmenistanly raýatyň hem bolandygy mälim edilipdi.


text:
Watan size ynam edýär bihasap...
Siz şu gün şahyrlar Seýran Otuz bilen Agageldi Italmazowyň arasyndaky ullakan baglanşygyň nämeligini bilýäňizmi? Biragyzdan “DÖREDiJILIK” diýip jogap beren okyjylarmyz meni bagyşlasyn. Olaryň bir okuw jaýda bilim alanlygynam men bu gün dogry jogap hökmünde kabul etmezligim ahmal. Sebäbi näme üçin bilýäňizmi, çünki bu gün orta aziýada futbol baýramy, uly futbola badalga berilýän gün. Biziň futbolsöýer halkymyz üçin goşa baýram, futbolymyz taryhyna bezeg bolup açylan täze sahypanyň ilkinji setirlerinden girilýän gün. “Altyn Asyr” we “Ahal” bilelikde toparçalaýyn bäsleşikde çykyş edip başlamaly gün. “Kawkaz ýesiri” filminiň bir ýerinde “Isleglerimiziň mümkinçiliklerimiz bilen gabat gelenligi üçin içeliň” diýip aýdylýan bolmaly, dogrusy haýsy ýerindeligi anyk ýadymda däl, ýöne ýyllar boýy näme üçindir şo jümle aňymda aýlandy ýördi. “Ahal” saýlama ýaryşlaryna girişen gününden janköýerleriň isleginiň şu ýagdaý (toparça ýetmek) bolany düşnükli. Biz isledik we mümkinçiliklerimiz isleglerimizi amal etmäge ýetdi. Biziň ýigitler şony başardy başardy-ki türkmen janköýerleriniň depesi gök diredi, gazetler bu ýagdaýa tutuş bir sahypalaryny bagyş etmänem bilerler, radioda bir iki sagat “Ahalyň” üstünligi hakynda söhbet edildi diýibem bilmerin. “Teležurnalistleriň aeroportdaky ugradyş we garşy alyş dabarasyndan taýýarlan söhbetbetdeşliklerini görmediňmi” diýibem kimdir birini aýyplara halym ýok. Ildeşlerimiziň teleýaýlymlarymyz arkaly AFK nyň oýnularyny gönüden-göni tomaşa etmänliginem bilýän. Hawa bilýän.Ýöne bularyň hemmesine garamazdan, men türkmen janköýerleriniň söýgüsine birjikde şübhe edemok. Futbolçylarymyzyň halkara oýunlaryndaky netijelerini yzarlap internetde sahypadan-sahypa, saýtdan-saýta aýlanyp ýören ýaşlarymyz sanardan kän...
Şu günki ýaly ýadymda milli ýygyndymyzyň Balkanabatda Hytaý Taýpeýi bilen bolan oýny ykbal çözüji oýun. Ýygyndymyz uly arakesmeden soň yklym ýaryşyna ýollanma gazandy. Oýun gutardy, jürlewük çalyndy. Türkmenistan aziýa kubogynda!!! Futbolçylar biragyzdan tälimçä tarap ylgadylar, gujaklap ýokary göterenlerem şoldy welin, teswirleýji göni hoşlaşdy-da, ýazgyny jemläýdi. Dogrusy gözlerime ynanmadym, oturan ýerimden nädip turanymy bilemok. On üç ýyllyk arakesmeden soň yklym ýaryşyna alyp çykan tälimçini şägirtleriniň hormat bilen ýokary galdyrýan pursadyny gözüňe ýaş aýlaman görmek mümkin däl, ýöne bilmedim men bilmedim haýsy sebäp bilen bize ýigitlermiziň şojagaz begençli pursatlaryny mawy ekranda synlamaga rugsat bermediler. Emma men öňi-soňy ynanýan janköýerlerimiz şo pursady öz hyýallarynda dowam etdirip bildi, olar tälimçi Hojageldiýewi, edil onuň şägirtleri bilen goşulyp gutladylar. Hawa bizde şolar ýaly janköýerler bar. Futbolyň janköýerler üçin oýnalýanyna bolsa, bir gowy ýeri futbolçylar gowy düşünýär...
Ýokarda iki sany galamdaş dostumyň adyny agzadym, we olaryň arasyndaky meňzeşlik eýýäm tapmaçalyk häsiýetini ýitiren bolsa gerek, Çünki ikisiniňem nazary bu gün AFK nyň oýunlarynda jemlenen. Janköýerlik şeýlebir zat weli, sen alym bol, şahyr, ýa inžener, daýhan, sürüji tapawudy ýok üýşüp janyňy bir saja salyp köýdürmek diýen ýalyrak, kimdir biri üçin gödegiräk eşidilen bolsa meni bagyşlasyn elbetde.
“Altyn Asyr” bilen “Ahal” oýuny nirede we nä wagt geçirilse-de merkezi oýunlygyna galýar. Olaryň özara oýunlarynyň derbilerde mahsus bolýan özboluşly gödegiräk dartgynlylyga baý bolýanlygam hiç kime syr däl. Men olaryň ikisine-de janköýerlik edýän. Ikisem meniň söýgüli toparym, isläý-ki “D” toparyň birinji ikinji ýeri türkmen toparlaryňky bolsun. Janköýerler üçin bolsun...
Siz goşa ganat deý-guşa bat beren,
Onsoň ol guş neçüýn etmesin telwas.
Size bar umydy ala top berer,
A bize sizdäki ala däl yhlas.
Watan size ynam edýär bihasap,
Ilki şony ýatlap azap ediň siz.
Utuň-da gazanyň şeýle bir hasap,
Hem bizi bergidar hasap ediň siz.
Janköýer jan edip, üzer bergisin,
Siz bolsa umydy üzmäň oglanlar.
Unudyp az salym paýtagt derbisin
Siz goşa tar,
Sazy düzläň, oglanlar!
Merdan Baýadow,
sport synçysy.


text:
Ruhy türgenleşme:ýürek rahatlygy.
Adam gorksa, gynansa, tolgunsa, gaty begense ilkinji nobatda ýüregi çalt urup başlaýar, damarlary gysylyp, nerw damarlary dartylýar, agyry-ynjy döräp, tolgunmadan gan basyşy üýtgäp, biynjalyk bolýar. Bu ýagdaýda aljyraman, ruhy türgenleşmäniň sözlerini gaýtalaýan adam özüni rahatlandyryp biler.Geçirilişi: Kürsä rahat oturmaly ýa-da düşekde arkan ýatmaly. Endamyň doly gowşadyp, Içiňden 15-20 minudyň dowamynda ruhy türgenleşmäniň sözlerini gaýtalamaly.
Men ruhy türgenleşmä başlaýaryn.
Endamymy doly gowşadýaryn we rahatlanýaryn.
Dem alyşym örän ýeňil we asuda.
Aljyramok, howsala düşemok, rahat.
Hyýalymda ellerim ýyly suwa goýberlen ýaly duýýaryn.
Ýylylyk barmaklarymyň ujuna, goşarlaryma ýaýraýar.
Ýylylyk goşarymdan çep gursagymyň damarlaryma ýaýraýar.
Ýüregim ýakymly ýylyny duýýar.
Meniň ýüregim rahatlanýar.
Meniň gursagymda ýeňillik, ýylylyk, rahatlyk peýda bolýar.
Men rahat.Men ynjalýaryn.Men dynç alýaryn.
Tolgunmam doly aýryldy, men rahatlandym.
Meniň ýürek, damar urşum örän asuda.
Gursagymda ýeňillik,mylaýym duýgular.
Men özümi rahat hem asuda duýýaryn.
Men dynç aldym.
(Howlukman 1 ýola demiňizi alyp göýbermeli, gözüňizi açýarsyňyz).
Ruhy türgenleşme tamamlandy.
20 сентября 2013
Ruhuňyzy türgenleşdirmek üçin beren maslahatlarymy dogry berjaý edersiňiz diýip umyt edýärin. Haýyr tapyň


text:
Portugaliýanyň paýtagty Lisbonda “Ýewrowideniýe” aýdym-saz bäsleşiginiň final tapgyry geçýär.
Şenbe güni geçýän bu çärä 26 ýurduň, şol sanda Ukrainanyň, Serbiýanyň we Moldowanyň sungat işgärleri hem gatnaşýarlar.
Geçen ýyl Kiýewde geçirilen “Ýewrowideniýede” portugaliýaly aýdymçy Salwadar Sobralyň ýeňiş gazanandygy sebäpli, bu ýylky bäsleşik Portugaliýada geçiriler.
“Ýewrowideniýe” ilkinji gezek 1956-njy ýylda geçirilipdi. Bäsleşigiň maksady 2-nji Jahan urşundan soň Ýewropany birleşdirmekdi.
Şu günki gün bu bäsleşige dünýä boýunça 200 million çemesi adam tomaşa edýär.


text:
Goşulan sözleriniň manysyny has nygtamaga, güýçlendirmäge kömek edip, basymy özüne geçirmeýän goşulmalara kömekçi goşulmalar diýilýär. Olara -da, -dä, -de, -la, -le, -a, -e, -ha, -hä ýaly goşulmalar degişlidir.
Ol-a geldi. Biz-ä bilemzok.
Kömekçi goşulmalaryň basymy özüne geçirmeýänligi üçin, ýazuwda goşulan sözi bilen kömekçi goşulmalaryň arasynda defis goýulýar.
Men-ä ugrajak.
Kömekçi goşulmalar aýdylanda we ýazylanda çekimlileriň inçelik-ýogynlyk sazlaşygyna boýun egdirilýär.
gel-dä, oturaý-da.
Öňki bogunlarynda dodak çekimlisi bolup, soňy gysga aýdylýan dar çekimlä gutaran sözlere kömekçi goşulmalar goşulanda, şol dar çekimliler dodaklandyrylyp aýdylsa-da, ýazuwda dodaklandyrylman ýazylýarlar.
Durdy-la, öwündi-de, gerdi-de...
Soňy dymyk çekimsizlere gutarýan sözlere -a, -ä kömekçi goşulmalar goşulanda, dymyklar açyga öwrülýärler.
kitab-a gyzykly eken.
Goşulan sözlerine sorag manysyny bermäge hyzmat edýän goşulmalara sorag goşulmalary diýilýär.
Sorag goşulmalaryna -my, -mi, -myka, -mikä, -muka, -mükä goşulmalary degişli bolup, olar sözlemiň habaryna goşulýarlar.
Meret geldimi? Jemal çörek bişirdimikä?
Sorag goşulmalary goşulan sözleri bilen goşulyp ýazylýarlar.
Birinji bogunda dodak çekimlisi bolan soňy y, i dar çekimlilerine gutarýan iki bogunly sözlere sorag goşulmalary goşulanda ol sözleriň soňundaky dar çekimliler orta düşüp, dodaklandyrylyp aýdylýarlar we ýazylýarlar.
turşy-turşumyka, suwçy-suwçumyka we ş. m.
-my, -mi goşulmasy senlik ýöňkemäniň birlik we köplük sanlarynda üýtgäp işlikleriň häzirki zaman ýöňkeme goşulmalarryndan öň hem, soň hem getirilip ulanylýar. Ýazuwda bularyň ikisine-de ýol berilýär.
bilýärsiňmi, bilýärmisiň.
Goşulan sözüniň sözlemiň habary bolmagyna kömek edýän -dy, -di, -dyr, -dir, -dur, -myş, -miş, -muş, -müş, -eken, -ka, -kä goşulmalara habarlyk goşulmalary diýilýär.
Habarlyk goşulmalaryny kabul edip, habar bolup gelen sözler zaman aňladýarlar we ýöňkeme bilen üýtgeýärler.
Habarlyk goşulmalary birnäçe söz toparyna goşulyp bilýänligi üçin, olaryň ýoklugy dürli ýollar bilen ýasalýarlar. At rolunda gelen sözler bilen ulanylsalar, olaryň ýoklugy däl söz arkaly ýasalýarlar. Habarlyk goşulmalary işlik formalaryna goşulyp, ýoklugy aňlatjak bolsa, -ma, -me goşulmasy goşulýar.
Almaly däldirin (at rolunda gelen söz). Işlemänmiş (işlik rolunda).
-dy, -di habarlyk goşulmasy at rolundaky sözlere goşulyp, bir zadyň geçen wagtda şeýledigini bildirýär.
Bu mekdep açylanda gelipdim.
-dyr, -dir, -dur, -dür habarlyk goşulmalary at rolundaky sözlere goşulyp, olaryň häzirki zamany aňlatmaklaryna hyzmat edýärler, bildirilýän düşünjäniň häzir şeýledigini ýa-da şeýle däldigini aňladýarlar.
Şol oturan soraýanyňdyr.
-myş, -miş, -muş, -müş at rolundaky sözleriň soňuna goşulyp, öz goşulan sözüne işlik nyşanyny berip, ony sözlemiň habary etmeklige hyzmat edýär. Many taýyndan başga birinden eşidilen zady habar bermegi aňladýar.
Jeren fabrikde işçimiş.
Eken habarlyk goşulmasy at rolundaky sözler bilen gelende, olaryň sözlemiň habary bolup gelmegini üpjün edýär. Many taýyndan bir zadyň şeýledigini owal bilmän, indi bilip galandygyny aňladýar.
Bu iş-ä kyn eken.
-ka, -kä goşulmasy şu ýagdaýlarda ulanylýar:
Bir zady soramak üçin.
Şu geljekler näçekä?
Wagt aňlatmak üçin
Sen kiçijikkäň, şuny saňa beripdim.
Eken bilen gelýän at rolundaky sözleriň ýokluk formasyny ýasamak üçin at rolundaky söz bilen ekeniň arasynda däl diýen ýokluk kömekçisi ulanylýar.
Okuwçy däl eken.
-dy, -di habarlyk goşulmasyny kabul eden bir bogunly dodak çekimlili sözler ýöňkeme bilen üýtgände, olluk ýöňkemäniň birliginden beýlekilerde -dy, -di goşulmasy dodaklandyrylyp aýdylýar we ýazylýar.
Men zordum, olar zordular.
Habarlyk goşulmalary çekimlileriň inçelik-ýogynlyk, dodak singarmonizmine boýun egdirilýärler.
ýaşyldyr, içidir, gökdür, dokdur.
-dyr, -dir, -dur, -dür habarlyk goşulmalary goşulan sözler ýöňkeme bilen üýtgänlerinde, senlik ýöňkemäniň birliginde we köplüginde habarlyk goşulmalary düşürilip aýdylýar we ýazuwda hem şeýle ýazylýar.
Güýçlüdirsiň däl-de, güýçlüsiň.
Dodak çekimlisi bolan bir bogunly sözlere -muş, -müş, köp bogunly we dodak çekimlisi bolmadyk bir bogunly sözlere -myş, -miş goşulmalary goşulýar.
ýörmüş, oglanmyş we ş. m.
Habarlyk goşulmalary öz goşulan sözleri bilen bile ýazylýarlar. Eken degişli sözleriniň yzyndan gelip, ol sözlerden aýry ýazylýar.
Kakam gelen eken.
Ýoklugy bildirýän däl sözi hem gelende bular aýry ýazylýarlar.
Bular däl eken.


text:
Russiýanyň häkimiýetleri şu hepdäniň başynda Perm şäherindäki mekdebe amala aşyrylan hüjümde azyndan 12 okuwçy ýaralanandan soň, kämillik ýaşyna ýetmedik iki oglany adamlary öldürmäge synanyşmakda aýyplaýarlar. Rus häkimiýetleri bu wakanyň öňünden planlaşdyrylandygyny aýdýarlar.
Russiýanyň Derňew Komitetiniň ýaýradan beýanatyna görä, gürrüňi edilýän oglanlaryň biri şäheriň 127-nji mekdebinde 10-njy klasda okaýar we beýlekisi bu mekdebiň öňki okuwçysy bolup, olar keselhanadan çykarylandan soň tussag ediler.
Kämillik ýaşyna ýetmedik oglanlar adamlaryň janyna kast etmekde we hüjümi öňünden planlaşdyrmakda aýyplanýarlar.
Başlangyç maglumatlarda 15-nji ýanwardaky hüjümiň päliýamanlar tarapyndan amala aşyrylandygy öňe sürüldi. Ýöne Russiýanyň häkimiýetleri bu wakany iki oglanyň arasynda bolan pyçak urşy diýip häsiýetlendirip, olary aralajak bolan mugallymlaryň we okuwçylaryň ýaralanandygyny aýdypdylar.


text:
TM HYZMAT BILMELI
Grenland balygy
Siziň görýäniňiz Atlantik okeanyň demirgazyk tarapyndaky Grenlandiýa kenarýakalarynda tutulan grenland akulasy (polýar akula). Balyga Kopengagen uniwersitetinden bir topar deňiz biolog alymlary gabat geldiler, gabat gelen gününden hem 5.5 metr uzynlykly balygy öwrenmäge başladylar. Bu görnüş öz haýal ösüşi we uzak ýaşaýyşy bilen tapawutlanýar. Polýar akulalar ýylda bary ýogy 1 sm ösýäler we ýetginjek döwründen 150 ýylda çykýarlar. Göz hrustalynyň radiouglerod analizi balygyň 512 ýaşyndadygyny bellemäge mümkinçilik berdi.
Indi bu balyk dünýämizde iň garry oňurgaly diýlip hasaplanylýar. Bu balykdan öň 392 ýaşly başga grenland akulasy iň garrysy hökmünde hasaplanylýardy. Şeýle balyklaryň ortaça ýaş dowamlylygy 272 ýyl. Olar demirgazyk Atlantika we demirgazyk buzly okeanlarda migrasiýa edýäler, ýöne käwagt başga ýerlerde hem duş gelýärler, mysal üçin, 2013-nji ýylda şeýle balygy Meksikan aýlagynda görüpdirler. Grenland akulalar başga balyklar bilen iýmitlenýärler, emma suwdaky süýdemdirijilere hem topulyp bilýärler, mysal üçin, sugun ýa-da suw aty.
Makala baha ber:
Okaldy: 82. Şü gün okaldy: 2
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)comments powered by HyperComments
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
DJ Yazzo
DJ, DJ producer, aýdym-sazlara we toý-dabaralar üçin DJ hyzmatlary...
-
BAGT ŞÄHER
-
Салон Красоты LAKSHMI
-
Салон Красоты HAIR ARTIST


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
HAÝSY ÝAGDAÝDA ÝATMAK DOGRY?
Hormatly okyjy!
Ortoped lukmanlaryň bellemegine görä, uklanda adamynyň arkan we gapdallaýyn ýatmagy saglyk üçin has ýaramly bolup durýandyr we onuň içki agzalaryň ýagdaýyna ýaramaz täsiri ýokdur. Ýüzin (garnyň üstünde) ýatmagy halaýan adamlar onuň saglyk üçin oňaýly däldigini we oňurganyň üýtgemegine getirip biljekdigini ýatda saklamalydyr. Uklanyňda gowy dynç almak üçin aşa ýumşak bolmadyk ýerde (düşek) ýatmak maslahat berilse hem, hemme adamlara, esasan hem oňurga bilen bagly kynçylyklary bolan adamlara bu amatly bolmaýar. Şonuň üçin hem her adam özüniň dynç almagy üçin ýaramly düşegi saýlamalydyr.
Arkan ýatylanda oňaýly bolar ýaly şu şertleri berjaý etmek peýdalydyr:
► Özüňize ýaramly düşekde arkan ýatyň, kiçijik ýassyjagy dyzyňyzyň aşagyna goýuň. Dyzyňyzy biraz epiň we endamyňyzy gowşadyň.
► Biliňiziň aşagyna oňurganyň bil bölümine söýget bolar ýaly ýumşak, uly bolmadyk ýassyjagy (ýa-da ýumşak zady düýrläp) goýuň. Oňurganyň şeýle ýagdaýy onuň gyşarmagynyň, üýtgemeleriniň öňüni alýar.
► Ýatylýan ýassyk orta ýumşaklykda bolmalydyr we örän beýik bolmaly däldir. Kelle bilen oňurga bir tekizlikde ýerleşmelidir.
Gapdal ýatylanda şu şertleri berjaý etmek peýdalydyr:
♦ Sag ýa-da çep gapdalyňyza ýatyň. Ýüzüňizi erkin dem almak üçin biraz öňe egmelidir.
♦ Aýagyňyzy dyzyňyzda epläp, dyzlaryňyzyň arasyna ýassygy (çanaklyk oňurga bilen bir tekizlikde ýerleşer ýaly) goýuň. Uklanyňyzda aşa epilip, düýrlenip ýatmakdan saklanyň.
♦ Uzak wagtlap bir tarapyňyzda ýatmakdan gaça duruň. Bit tarapdan beýleki tarapa öwrülmäge çalşyň. Bir tarapyňda ýatmak oňurganyň, döş kapasasynyň gyşarmagyna, arkada agyrylaryň döremegine sebäp bolup biler.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 666 gezek okalan


text:
Dürli halk hereketleri bilen bilelikde (syỳasy, medeni, ykdysady) din hereketleri hem käbir ỳaşlaryñ arasyna ỳöriteleşdi. Şolaryñ biri “Änjomän-e Islami-ỳe Jäwanane torkmän” (Türkmen Ýaşlarynyñ Yslamy Jemgyỳeti) ady bilen Türkmensährada işläp başlady. Olar şol wagtdaky Eỳranyñ prezidenti Banysadr bilen raỳdaşlyk edeni üçin soñ ỳapyldy.
Olaryñ ỳapylmagy bilen 1979-1980- nji ỳyllardaky Türkmensährada döredilen “Türkmensähranyñ sowet awtonomiỳa” sistemasyny dagydylandan soñ dini – yslamy hereketler Türkmensährada ünsden düşürildi. Sebäbi türkmenleriñ sünni garaỳyşy bir tarapdan döwletiñ şaỳy propagandasy, ikinji bir tarapdan biri-biri bilen deñ hasaplanmaỳardy.
Ýöne ol döwürde bilim alyp gelen talyplar umymy dini-ylahyỳat bilim derejesini gutaryp, ỳörite diplom bilen ỳurtlaryna dolanyp gelerdiler. Gelenden soñ mugallymçylyk ỳa-da ahunlyk derejesini gorap käwagt döwlet edaralarynda-da iş alyp barỳardylar.
Geçen döwürlerde öñki SSSR-iñ Owganistanyñ Demokratik Partiỳasyna doganlyk kömegi esasynda dünỳä syỳasatlaryna ugrugan akymy hem beỳleki syỳasy-ykdysady bähbitleri boỳunça olaryñ ỳurduna goşun döküp belli bir prosesiñ dowamynda dini hereketleriñ öjükmegine sebäp boldular. Şonyñ üçin Arabystan hem Pakystan ỳaly musulman ỳurtlaryñ ünsleri Owganystana tarap gönükdi. Olar kömek üçin 1984-nji ỳylda Saud Arabystanyñ ỳolbaşçylygynda Päkistanda hem beỳleki Orta Aziỳadaky ỳurtlarda dini propagandalar ỳola goỳdular. “Fars aỳlagyñ gyrasyndaky oturan Arap Emiratlary hem şihlary Arabystanyñ ỳolbaşçylygynda dini medreseler salmak hem Owgan telebelerine dini okuw metodikalaryny neşir etmek üçin köp mukdarda pul serişdelerini göberdiler”. [1]
Olar şu ugurda alyp barỳan diplomatiỳasy esasynda, “özlerine mahsus bolan sünni mezhebiñ propagandasy, Eỳran Yslam Respublikasynyñ ideologiỳa propagandasynyñ öñüni almak, yslam dinini kommunistik propagandasynyñ öñünde goramak we Saud Arabystantñ alternatiwasyny hem abraỳnyny beỳleki musulman milletleriñ ỳanynda ỳokarlandyrmak ỳaly hereketlere regionda gullyk edỳärler”. [2]
Umuman region boỳunça şeỳle şertler sebäp bolup, Türkmensähradaky türkmen ỳaşlary Päkistanda hem Eỳranyñ Sistan-Buluçystan welaỳatynyñ merkezi Zahidan şäheriniñ dini medreselerinde birnäçe wagt okap, yzlaryna dolanyp täze dörän dini herektleriñ häsiỳetinde “Jemagat täbligi” (Wagyz jemgyỳeti) diỳlen topar döredildi.
Öñki wagtlarda dini merkezlerinden ähli sünnet talyplara berilỳän diplomy Kum şäherindäki “Huzeỳe Elmiỳe-ỳe Gom” atly dini merkezinde tassyklanylỳardy. “Emma 1996-njy ỳyldan bäri olaryñ okuwy gutarany üçin berilỳän diplomy bu edara tarapyndan tassyklanylmaỳar. Ähli sünnetiñ Zahidan şäheristanyndaky dini medreselerinden dini bilimlerini gutaryp gelenleri bolsa, döwlet gullugyna göỳberilende olara parhly seredilỳär. Şeỳle şertdäki esgerleriñ harby derejesini beỳlekilerden pes derejelerde ỳerleşdirilỳär. Eger-de “Ähli taşaỳỳo (şaỳi)” hüze ylmyỳalarynda, ỳagny, dini medreselerinden okuwyny gutaran bolsalar, olary uly harby derejelere laỳyk edỳärler”. [3]
Şeỳlelik bilen Türkmensährada häzirki zamanda “Jemgyỳet täbligi” ady bilen döredilen toparlar, alyp barỳan dini garaỳyşlaryny halk arasynda wagyz edỳärler. Olaryñ garaỳşynda “elm-e emr (aỳdyng buỳruk) diỳlen düşunje bar. Ýagny Hudaỳtagallanyñ ugrunda ryỳazat hem muşagatlyk çekip, päk niỳet bilen Allaga iman getirip, Gurhandaky buỳruklary berjaỳ edip halka ỳaỳratsañ Hudaỳtagalanyñ tarapyndan olara buỳruk, ỳagny, ylham duỳgular inỳär. Oña “ylmy emr” -diỳip ynanỳarlar.
Olar wagt-wagt metjitlerde “zikr” däbini ỳerine ỳetirỳärler. Olar köplenç aşakdaky mekanlarda ỳygnanşỳarlar. Kümmetkowus şäheriniñ günbatar gyrasyndaky Gedemabat etraby, Galandarabat etraby hem Akgala şäheri bilen Bendertürkmen şäheriniñ arasyndaky Gürgen derỳasynyñ boỳundaky Kötük diỳlen obalaryñ metjitlerinde ỳygnanşỳarlar. Ol ỳerde zikrdir doga okamak bilen, beỳleki dini däp-dessurlsry brjaỳ edỳärler. Olara halk arasynda “terkidünỳä” diỳlen at berilipdir. Olar obama-oba aỳlanyp gezỳärler. Kähalatlarda arypçylygyñ güỳçli ylham (wahy) derejesine çenli özlerinden dürli hereketler görkezỳärler. Bu jemgyỳet türkmenlerde öñki döwürlerdäki “Porhan” diỳlen şahsyỳeti ỳadyña salỳarlar.
Aỳal-gyz maşgalalary bütin ỳapyk şertde saklamak we jemgyỳetçilik işlerinde işlemekden mahrum diỳip hasap edỳärler.
1). Birinji topar has fundamentalistler (sagçylar).
2). Ikinji jemgyỳet bolsa, ortaça garaỳyşdaky we özlerini durmuş bilen bilelikde alyp barỳan toparlar.
3). Üçünji topar özlerini dünỳä özgerişleri bilen jebisleşdirmek isläp we medeniỳetleriñ gatnaşyklary diỳilen pikire gulluk edỳänler.
Meselem, birinji toparlaryñ garayyşlary hakda olaryñ 1999-nji ỳylyñ 12-nji aprelinde göỳberilen “Gülistan welaỳatynyñ Hezbulla ruhanyỳet” jemgyỳetiniñ bildirişiniñ birinde şeỳle diỳilỳär: “Ymam Homeỳniniñ yslam dilindäki “welaỳat fakyh” (ỳagny ulymalaryñ hökümeti)” usuly hakdaky wesỳetnamasynda şeỳle ỳazỳarlar. “Welaỳat fakyh meselesini Hubragan mejlisi (ỳokary kanun düzüji mejlisiniñ) çykaran karary däldir. Welaỳat fakyh resul Allanyñ häkimligi diỳmekdir. Bular resul Allanyñ hem häkimliginden gorkmaỳarlar. (“Bular” diỳlen topar üçünji topar göz öñüne tutulyp aỳdylỳar).
Tekstiñ dowamynda şeỳle setirler bar: “Şuny bilip goỳuñ, häzir Ymam zaman Mähdi hem gelse-de, bularyñ galamy onuñ bilen garşy çykar. Olar elindäki galamlary bilen biziñ milletimiziñ ỳoluny üỳtgedip bilmejekdigini bilip goỳsunlar.”....
“Olar yslam hökümeti döretmekde “welaỳat fakyh” esasy hökümet usuly we jemgyỳeti bagtly durmuşa gönükdirilỳan taglymatlar, diỳip düşünilỳär”. [5]
Ýokarda ỳatlanan “Jemagat täbligi” diỳlen toparlaryñ geỳim geỳinişi, ahlak häsiỳetleri hem ỳüz keşblerini bezeỳşi beỳleki dindarlardan has tapawutlanypdyr. Olar dyzyndan etek sallanyp duran ak matadan uzyn geỳim geỳinỳärler. Sakgallary uzyn (Elbetde, şaỳilarda sakgallary ỳarym santimetrden uzyn bolmaly däl), murtlary syrgyly bolmaly, sebäbi murt göỳbermek haram diỳip hasap edỳärler, Ellerinde monjukdan düzülen uzyn tesbih, aỳaklaryna Arabystanda ỳa-da Päkistanda çykỳan ỳörite şypbyk bolup, başyna oranỳan sellesiniñ bir ujy uzynrak göỳberilmeli. Eger-de selle bolmasa ỳerine Arabystandan getirilỳän ak matadan tikilen “sopy börük” geỳinỳärler. Olar şeỳlelik bilen beỳleki ỳaşaỳjylardan tapawutlanypdyrlar.
Gürrüñ bermeklerine görä, olar wagt-wagt 6-12 aỳlap ỳitip gidỳärler. Umuman Türkmensähradaky Teke ahun, Mämmet ahun Nuryzade we beỳleki belli abraỳly ulyma-ruhanylar olaryñ alyp barỳan ỳoluny tassyklamaỳarlar.
Ýokardaky ỳatlanan dini hereketleriñ gözbaşyny Päkistanyñ merkezliginde goỳsak, ondan esasy bähre görỳän talybanlardyr. Elbetde bu dini hereketler öz-özünden döremejekdigine aỳdyñ göz ỳetirse bolỳar. Beỳle hereketler öz yslam garaỳyşly dini ỳerliginde region boỳunça birinji tarapdan syỳasy-ykdysady maksatlaryñ esasynda ỳöriteleşdirilỳär. Ikinji bir tarapdan bolsa, din hem syỳasat bürençeginiñ astynda milli agresiw hereketleriñ duỳgysy görünỳär.
Ykdysady babatda bir mysal aỳtsak: “Praktikada Arabystan, Amirat we Päkistan syỳasy, maliỳe hem harby taỳdan Talybanlary goldaỳarlar. Ýöne Päkistanyñ olary gönümel goldaşy strategik boỳunça beỳlekilerden saldamlydyr ... Päkistanyñ olary beỳle goldamagynyñ sebäbi syỳasy-ykdysady babatdan diỳip düşünilỳär”. [6]
Emma milli taỳdan beỳle dini hereketler ỳüze çykyp güỳç alanda, milli hereketlere hem baş goşup beỳleki milletlere hyzgynyp ugraỳarlar. Meselem: “Olar (ỳagny talybanlar) dört ỳylyñ dowamynda Owganystandaky Täjikler, Türkmenler, Hezaralar, Özbekler hem beỳleki milletleri rehimsizlik bilen çaga, zenan-maşgala hem ỳaşy-garrysyna seretmäni topar-topar atyp köpçülikleỳin guburlarda jaỳlapdyrlar ... . Olar Owganystanda “Peştunistan” ỳurdy döretmegi maksat edinip yglan edỳärler”. [7]
Tähranyñ “Hämşähri” gazỳeti Päkistanyñ Penjap welaỳatyndaky Moltan şäheriniñ metjidine bolan ỳaragly çozuşdan habar berỳär. Bu gazỳet Fransiỳanyñ habar serişdeleriniñ berỳän habary esasynda, bu çozuş ertir ir bilen namaz wagty amala aşyrylypdyr.
Bu wakada dört sany awtomat ỳaragly kişi adamlara tarap ot açypdyrlar (ok atypdyrlar). Päkistanyñ polisiỳa organlarynyñ aỳtmagyna görä, “bu çozuş Penjap welaỳatyndaky şaỳ-sünni harbyçylaryñ toparlaỳỳn alyp barỳan göreşleriniñ bir bölergidir” -diỳip nygtaỳarlar. Bu döredilen hüjümi entäk toparlaryñ hiç haỳsysy boỳun almaỳarlar. Ýöne mundan öñiki şoña meñzeş bolan hüjümleri “Sepah-e Sahabanyñ harby şahasy” (“Leşger-i jahanguỳ”) atly toparyñ üstüne atỳarlar. Adyny aỳtmakdan çekinen Päkistanyñ polisiỳa işgärleriniñ biri, şu aragatnaşyklarda tutulanlar “Hezbe Ägaliỳät-e Jonbeş-e Gowmy-ỳe Mahajer” ỳagny (Az sanly Göçme Kowumlaryñ Jümmüşi Partiỳasynyñ agzalary) -diỳip nygtaỳarlar. Ýöne bu partiỳanyñ ỳolbaşçylary beỳle günäni esassyz diỳip ret edipdirler. [9]
Bu döredilen Sepahe Sahabalar hakda dünỳäniñ habar beriş serişdeleri olaryň dürli hadysalaryndan habar berỳärler. Olar yslam äleminiñ fyrga (topar) görnüşdäki gapma-garşy hereketlerinden gözbaş alỳarlar. Baryp 15-nji asyrdan öñ başlanan beỳle näsazgärlikler gelip XX asyryñ iñ aỳaklarynda beỳle topalañly hereketleri köşeşdirmäge tarap alyp barmalydygyny häzir yslam äleminiñ akyldar ulymalary nygtap geçỳärler.
Bu ugurda Doktor Sobhy Mähmäsany öz ỳazan “Yslam doktoreỳne (disiplina)-synyñ garaỳşyndan “Halkara hukuklaryñ usullary” atly işinde adamlaryñ dünỳäde biri-birine bolan dini hormatly hukuklaryndan hem arada bolan näsazlyklaryny parahatçylykda we ylalaşyklykda çözmekligi kurhan aỳatlaryndan faktlaỳyn subut edỳär”. [10]
“Yslam dini ynsanlar arasyndaky doganlyk usullaryñ, beỳleki halklaryñ mezhep garaỳyşlaryna hormatly seretmek we halkara doganlyk gatnaşyklarynyñ esasy sütüni hökmünde halkara parahatçylygyñ tarapdarydyr”.
Kurhanda şeỳle rowaỳat bar: “Eỳ imany hemra bolan adamlar, hemmäñiz yslamyñ parahatçylygyna girişiñ”. [12]
Din hem dini garaỳyşlary jemgyỳetçilikde alyp barmak meselesi ỳüze çykanda, bu ugurda kurhanda şerg-dessurlar hem öwüt-nesihatlar görkezilipdir. Bir musulman ol görkezilen çarçuwasyndan daş çyksa, onda onuñ hudaỳa hem kurhana bolan ynamy şüwbheli görner. Hudaỳtagaladan Pygamber resula ylham bolan kurhandaky aỳatlarda şeỳle görkezilỳär: “Eỳ pygamber resul! Halky delil, mantak hem paỳhasly çykyşlar bilen hudayñ ỳoluna sal! Garyndaşlaryñ bilen iñ oñat paỳhasly ỳoly saỳlap al!”. [13] .... Dowamy


text:
«Türkmengaz» döwlet konserni bäsleşik yglan edýär
«Türkmengaz» döwlet konserni material-tehniki serişdelerini satyn almak boýunça
Halkara bäsleşik yglan edýär
«DR-61» kysymly 3 sany güýç turbinalaryny abatlamak boýunça hyzmatlary etmek
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler Aşgabat ş. 1939, Arçabil şaýoly 56, «Türkmengaz» DK, 13-
nji gat salgysy bilen ýüz tutup:
- bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýäniň doly ady, hukuk ýagdaýy, hasaba alnan ýurdy, bank
rekwizitleri hakynda maglumatlary görkezip ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- «Döwlet zerurlyklary üçin harytlar bilen üpjün etmek, işleri ýerine ýetirmek, hyzmatlary etmek
boýunça bäsleşikler hakynda» Türkmenistanyň Kanuny, «Bäsleşikleri geçirmekligiň düzgünleri» we
bäsleşige gatnaşmak üçin gerekli resminamalar bilen tanyş bolmaly;
- 1725 amerikan dollaryny (GBS-i hasaba alanyňda) töläp, tender resminamalaryny almaly.
Gerekli bolan ähli maglumatlary http://www.oilgas.gov.tm/ internet salgysyndan ýa-da ýokarda
görkezilen salgy boýunça alyp bilersiňiz.
Habarlaşmak üçin telefonlar: 40- 32-50 (faks), (+99312) 40-32- 40; 40-32- 50;
Tehniki soraglar üçin: (+99312) 40-32- 11
Bäsleşik boýunça teklipler — «Нейтральный Туркменистан» gazetinde neşir edilenden soňky 30
günüň dowamynda kabul edilýär
Görkezilen seneden giç gelen teklipler kabul edilmeýär.
Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap belgisi ýazmaça arza tabşyrylan mahaly habar berilýär.


text:
“Türkiýe üçin maýa goýýan her bir firma Türkiýe firmasydyr”
Energetika we tebigy serişdeler ministri Berat Albaýrak Türkiýe üçin maýa goýýan her bir firmanyň Türkiýe firmasydygyny aýtdy
Albaýrak: “Türkiýe üçin nireden gelse gelsin, maýa goýýan her bir firma Türkiýe firmasydyr, biziň firmamyzdyr” diýdi.
Albaýrak “Eneržisa” firmasynyň paýlaryna bildirilýän ýokary islegiň Türkiýäniň ykdysadyýetine we energetika bazarlaryna bolan ynamyň görkezijisidigini nygtap: “Türkiýä maýa goýan hiç haçan zyýan çekmedi” diýdi.
Albaýrak Stambulda “Eneržisa” firmasynyň paýlarynyň halka satyş dabarasyna gatnaşdy.
Maliýe taýdan güýçli, durnukly we aç-açan bolan energiýa bazarynyň berk ykdysadyýetiniň esasy şertlerinden biridigini beýan eden ministr Albaýrak, soňky 10 ýylda ortaça ýyllyk 55 milliard dollara barabar energiýa importynyň edilendigine ünsi çekdi.
Milli energetika we magdan syýasatynyň esasy ugurlaryndan biriniň bolsa kadaly bazarlardygyny nygtan Albaýrak, hususy pudagyň maýa goýumlaryny gysga möhletde goýup bilýändigini, maýa goýumlarynyň öňündäki bökdençlikleriň aýrylandygyny aýtdy.
Türkiýäniň geçen ýylyň soňky çärýegindäki ösüş görkezijileri bilen dünýäde birinji orny eýeländigini we 2017-nji ýylyň üstünlikli geçendigini beýan etdi.