text:
Ukraina soňky 24 sagat içinde gündogar Ukrainada 13 esgeriniň öldürilendigini aýdýar.
Goşunyň 1-nji fewraldaky sözlerine görä, Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistlere garşy söweşde 20 esger ýaralandy.
Resmiler Donetsk we Luhansk regionlarynda bolan söweşlerde asuda ilatdan 6 adamyň ölendigini aýdýarlar.
31-nji ýanwarda Minskde gündogar Ukrainadaky söweşleri soňlamak barada geçirilen gepleşikler gowy netije bermedi.
Gepleşiklerde Ukraina wekilçilik eden öňki prezident Leonid Kuçma «Interfaks» habar gullugyna geplşiklerde iki sany separatist wekiliniň ultimatum bilen çykyş edip, atyşygy gyssagly duruzmak we agyr ýaraglary yza çekmek plany barada maslahatlaşmakdan ýüz öwrendiklerini aýtdy.
Dört sagatdan hem uzaga çeken gepleşikler Belarusyň Daşary işler ministrliginiň binasynda, Orsýetiň Ukrainadaky ilçisi Mihail Zurabowyň, ÝHHG-nyň wekili Heýdi Tagliawininiň (Heidi Tagliavini), pitneçileriň wekilleri Denis Puşilin bilen Wladislaw Deýnegonyň gatnaşmagynda geçirildi.
Puşilin öz gezeginde separatistleriň ultimatumlary ret etjegini aýtdy we Ukrainany parahatçylyk prosesiniň öňüni baglamakda aýyplady.


c: text/html

text:
Palestinanyň häkimiýetleri Ysraýylyň howa zarbalary netijesinde soňky 24 sagadyň dowamynda azyndan 35 adamyň ölendigini habar berýärler. Bu adam pidalary palestinaly söweşijileriň amala aşyran raketa hüjümlerine gaýtawul hökmünde Ysraýylyň Gaza zolagyna howa zarbalaryny güýçlendirýän mahaly bolup geçdi.
Gürrüňi gidýän hüjümlerde azyndan 260 adam hem ýaralandy.
Bu 2012-nji ýyldan bäri Gazadaky dartgynlylyklaryň iň ýaramaz gerimidir.
Ysraýyl 8-nji iýulda hüjümler başlaly bäri öz uruş uçarlarynyň azyndan 430 nyşanyny bombalandygyny habar berýär.
Ysraýyl harbylarynyň maglumatyna görä, palestin söweşijileri, gizlin raketa atyjylar, şeýle-de Hamaz kontrol we dolandyryş merkezleri we tuneller nyşana alnyp bombalanan obýektleriň sanawyna girýär.
"Demir gümmez"
Şeýle-de harbylar 8-nji iýulda palestinaly söweşijiler tarapyndan 117 raketanyň Ysraýyla atylandygyny aýdýarlar. Maglumata görä, Gaza zolagyndan atylan beýleki 45 raketa ýurduň raketa hüjümine garşy “Demir gümmez” atly ulgamy tarapyndan urlup ýykylypdyr.
Gürrüňi gidýän zolakdan Ysraýylyň uly şäherleri nyşana alnyp atylan başga-da ençeme raketa 9-njy iýulda urlup ýykyldy. Tel-Awiwe atylan iki raketa hem “Demir gümmez” atly ulgam tarapyndan ýok edildi, emma Iýerusalimiň golaýyna üç raketa gelip düşdi.
Ysraýylyň harbylarynyň berýän maglumatyna görä, raketalaryň biri Gazanyň takmynan 100 kilometr demirgazygyndaky Hadera şäherine baryp düşüpdir.
Ysraýyl, eger raketalaryň atylmagy dowam etse, Gaza goşun saljagyny aýdýar.
"Raýatlary goramak..."
Bu barada Ysraýyl hökümetiniň metbugat wekili Mark Regeb şeýle diýdi: “Hökümet bolup biläýjek islendik waka taýýar bolmak üçin Gaza bilen araçäkleşýän serhetde goşun bölümlerini ýerleşdirmek üçin harbylara tabşyryk berdi. Biziň birnäçe wariantlarymyz bar. Biziň esasy maksadymyz ysraýyl halkyny goramakdan we Gazadan biziň raýatlarymyza tarap raketalaryň atylmagyny bes etmekden ybaratdyr”.
8-nji iýulda Ysraýyl hökümeti rezerwdäki 40 müňe golaý goşuny çekmäge mümkinçilik berýän rezolýusiýany ykrar etdi.
Birleşen Ştatlar palestinalylar tarapyndan Ysraýyla yzygiderli atylýan raketalary ýazgardy, ýöne, muňa garamazdan, iki tarapy hem özlerine erk etmäge çagyrdy.
Ýewropa Bileleşigi we Birleşen Milletler Guramasy konflikt ýagdaýyndaky taraplary özlerine erk etmäge çagyrdylar, Arap ligasy bolsa Ysraýyl bilen Palestinanyň arasyndaky krizis bilen baglanyşykly Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşine bu krizis boýunça adatdan daşary maslahaty geçirmek çagyryşy bilen ýüz tutdy.
Günbatar tarapyndan goldanylýan Palestina awtonomiýasynyň prezidenti Mahmud Abbas Ysraýyly Palestinanyň garşysyna howa hüjümlerini derhal bes etmäge çagyrdy. Abbas Palestinanyň Ysraýyl tarapyndan basylyp alnan territoriýasynyň Iýordan derýasynyň günbatar kenaryndaky esasy uly bölegine ýolbaşçylyk edýär.
Ysraýyl bilen Palestinanyň arasyndaky dartgynlylygyň soňky gerimi mundan üç hepde öň Günbatar kenarda ysraýylly ýetginjekleriň alnyp gaçylmagyndan we öldürilmeginden soň, başlapdy. Ysraýyl bu wakada “Hamaz” toparyny aýyplap, “Yslamçy hereketiň” ýüzlerçe aktiwistini tussag etdi.
Gaza kontrollyk edýän yslamçy “Hamaz” topary bolsa bu tussag edilmelere raketa hüjümleri bilen jogap berdi.
Ysraýyl bilen Palestinanyň arasyndaky dartgynlylyklar geçen hepdede ysraýylly ekstremistler diýlip güman edilýän adamlar tarapyndan ar alyşa meňzeýän hadysada palestinaly ýetginjek oglanyň öldürilmegi netijesinde has-da ýaramazlaşdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý janyndan geçen hüjümçiler bolmakda gümän edilýän sekiz çagany yzyna – maşgalalaryna ugratmak barada görkezme berdi. Bularyň arasynda ýedi ýaşyndaky çaga hem bar.
20-ä golaý çaga hüjümleri amala aşyrmazdan öňinçä, ýurduň dürli künjeklerinde ele salnypdy.
Oraza baýramy mynasybetli eden çykyşynda Karzaý çagalaryň “Talybanyň” aldawyna düşendiklerini aýtdy.
Geçen hepde Owganystanyň prezidenti azatlyga çykarylan sekiz çaga bilen Kabulda duşuşypdy.
Resmileriň berýän maglumatyna görä, janyndan geçen hüjümçiler bolmakda gümän edilýän çaglaryň galan 12-si ýörite programma boýunça okuw geçeninden soň, azatlyga goýberler. Olaryň ählisi kämillik ýaşyna ýetmedikler.


text:
Şu gün Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan apar ýurtlaryna edýän saparynyň çäginde Müsüre bardy.
Ol Kairde ýurdy dolandyrýan harbylar bilen duşuşyp, gepleşik geçirdi.
Türkiýäniň premýer-ministri arap ýurtlaryna edýän 4 günlük saparynyň dowamynda Müsürden başga Tünise hem Liwiýa barar diýilip garaşylýar.
Ärdoganyň Kaira barmagy ýakynda Müsürdäki Ysrail ilçihanasyna garşy amala aşyrylan hüjümlerden soň, howpsuzlyk çareleriniň berkidilen döwrüne gabat geldi.
Ýakynda Ysraýylyň Türkiýedäky ilçisi hem iki ýurduň arasynda dörän dartgynlylyk sebäpli Türkiýeden çykarylypdy.


text:
Täjigistanyň Hatlon welaýatynyň türmelere gözegçilik edýän prokurory welaýatdaky berk düzgünli türmede tussaglaryň açlyk çekýändigi baradaky habarlary ýalana çykarýar. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugy maglumat berýär.
Prokuror Faýzullo Holow özüniň we öz edarasyndan bolan toparyň her aýda üç gezek Hatlondaky ähli türmä sapar edýändigini hem haýsydyr bir tussagyň açlyk çekenini görmändigini aýtdy.
Holow türmelerdäki ähli tussag barada kanun boýunça alada edilýändigini sözüne goşdy. Onuň sözlerine görä, tussaglar ýyly baraklarda saklanýarlar we günde üç gezek naharlanýarlar.
Emma Gorgandepe şäherindäki türmäniň adynyň tutulmagyny islemedik tussagy bäş bendiniň 1-nji dekabrdan bäri açlyk çekýändigini jübi telefon arkaly Azatlyk Radiosyna habar berdi. Olar türmäniň sakçylarynyň bikanun hereketlerine protest bildirýärler.
Prokuror Holow Gorgandepe şäherinde ýerleşýän türmedäki ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosyndan eşidenden soňra, bu maglumatyň dogrulygyny barlamak üçin, ol ýere sapar etjekdigini aýtdy.


text:
Türkmenistanyň futbol federasiýasy 31-nji iýula çenli açylan transfer döwründe oýunçylaryň topardan topara geçişini hasaba aldy. TFF-de habar berlişi ýaly, awgustda başlanýan Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň we milli çempionatyň 3-nji aýlawynyň öňüsyrasynda Marynyň “Merwi” Türkmenbaşynyň “Şagadamyndan” goragçy Maksat Atagarryýewiň we hüjümçi Tirkiş Muhammetberdiýewiň öz düzümine geçendigini mälim etdi.
Türkiýäniň Gardepe şäherinde geçirilýän okuw-türgenleşik ýygnanyşygynyň barşynda “Merwiň” futbolçylary ilkinji ýoldaşlyk duşuşygynda Eýranyň “Padideh” klubundan 1:4 hasabynda asgyn geldiler. Olar indiki duşuşygyny Türkiýäniň “Sultanbeýlispor” toparyna garşy geçirerler.
Şol bir wagtyň özünde, Türkmenportalyň habarçysyna belli bolşy ýaly, AFK-nyň prezidentiniň Kubogy — 2013-iň ýeňijisi “Balkan” hem okuw-türgenleşik ýygnanyşygyny geçmek üçin Gardepä ugrady. Onuň çäklerinde topar 30-njy iýula çenli ýerli toparlar bilen 3-4 ýoldaşlyk duşuşygyny geçirmegi göz öňünde tutýar. “Balkan” bilen Türkiýäniň bu okuw-türgenleşik ýygnanyşygyna Türkmenbaşynyň “Şagadamynyň” ýarym goragçysy Sahypnazar Durdyýew bilen Samarkandyň “Dinamosynyň” we Türkmenistanyň ýygyndysynyň öňki hüjümçisi Aleksandr Boliýan hem gatnaşýar. Oýunçylaryň soňkusy Özbegistanyň çempionatynda gerekli oýun wagtynyň berilmeýändigi üçin Balkanabadyň toparynda çykyş etmäge isleg bildirdi.
Şol bir wagtda “Balkan” futbol kluby üç oýunçy bilen hoşlaşdy.
“Biz “Hazyna” toparyna goragçylar Nurtagan Mämmedalyýewi we Güýçmyrat Annagulyýewi goýberdik. Ýarym goragçy Begenç Annagurbanow bolsa “Altyn asyra” geçdi” diýip, Ali Azizowiç gürrüň berdi.
A.Gurbanynyň aýtmagyna görä, gelejekde “Balkan” futbol klubunyň öňünde Türkmenistanyň Kubogyny eýelemek we çempionatyň medallary ugrunda göreşmek wezipesi durýar.


text:
Gyrgyzystan ABŞ bilen 1993-nji ýylda baglaşan hyzmatdaşlyk şertnamasyny resmi taýdan togtatdy, Bişkek bu karara ABŞ-nyň tussaglykdaky gyrgyz aktiwistine abraýly adam hukuklary sylagyny bermek baradaky kararyna protest bildireninden soň geldi.
Gyrgyz hökümetiniň metbugat gullugy premýer-ministr Temir Sariýewiň 21-nji iýulda hyzmatdaşlyk şertnamasyny togtatmak baradaky karara gol çekendigini habar berdi.
Gyrgyzystanyň Daşary işler ministrligi 17-nji iýulda Waşingtonyň Bişkek türmesinde ömürlik tussaglykda saklanýan žurnalist we hukuk aktiwisti Azimjon Askarowa Adam hukuklaryny goraýjynyň sylagyny bermek kararyna protest bildirdi.
Ol «graždan azatlygyna we jemgyýetiň durnuklylygyna wehim döretmekde» aýyplanypdy.
Askarow etniki özbek bolup, 2010-njy ýylyň iýunynda günorta Gyrgyzystanda bolan etnigara çaknyşyklardan soň türmä basyldy. Ol özüniň polisiýa tarapyndan gynalandygyny aýdýar.


text:
13 ýyl mundan ozal Azerbaýjanyň öňki prezidenti Haýdar Aliýew Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahuwy Bakuwda kabul edeninde, muňa batyrgaý hem syýasy taýdan töwekgelçilikli karar diýip garalypdy. Ýöne ol wagt ýokary derejeli myhmanyň öňünde gyzyl haly ýazylyp, duşuşyk ulaldylyp ýörülmändi.
Bu gün bolsa bular ýaly ätiýaçlygyň geregi ýok. Sebäbi Ysraýylyň ýolbaşçylarynyň Azerbaýjana sapary ýurduň öz içinde jedelli tema bolup duranok.
Muňa garamazdan, iki ýurduň arasyndaky bu aýratyn gatnaşygy dogry häsiýetlendirmek aňsat däl. Daşynadan syn edýänleriň käbiri oňa tüýs ýaramly ýaranlyk diýse, käbirleri ony abanyp gelýän howp hasaplaýar.
Azerbaýjan esasy ilaty şaýylardan durýan ýurt. Etnik azerileriň köplügi hem goňşy Eýranda ýaşaýar. Muňa garamazdan, Bakuwyň gizlin maglumat alyp-berişýäni, ýarag satyn alýany, howpsuzlyk meselesinde bil baglaýany ýahudy döwleti Ysraýyl.
Üstesine-de bu näresmi ýaranlyk Orsýet bilen Eýranyň regionda agalyk üçin oýnaýan geosyýasy oýnuny ýumrarly görünýär. Ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şunça ilerlänligini, birek-birege ynamyň şunça berkänligini nazara alanyňda, Azerbaýjan bilen Ysraýylyň arasyndaky 18 ýyllyk diplomatik gatnaşykdan ýekeje-de resmi şertnamanyň gelip çykmanlygy adamy geň galdyrýar.
Galybarse-de, “Ysraýylda ilçihana açmak işini Azerbaýjan häkimiýetleri näme üçin gümürtiklige salýar?” diýen soragy beresiň gelýär. Bu soragyň jogaby Eýran bilen aradan tapylsa gerek.
Eýran faktory
“Azerbaýjan bilen Ysraýylyň arasyndaky dostlukly gatnaşygy Eýranyň näme üçin ähli mümkin bolan serişdeler bilen bökdemek isleýändigine bu gün hemmeler düşünýändir” diýip, Knesetiň (Ysraýylyň parlamenti) öňki agzasy, Bakuwda doglan Josef Çagall aýdýar. Ol soň hem: “Baku bilen Iýerusalimiň arasynda ilteşik güýjese, Eýranyň şonça gowşajakdygyna Tähranyň doly gözi ýetik” diýip, sözüniň üstüne goşýar.
Regionda ýolbaşçylyga ymtylýan Eýran Azerbaýjanyň öz yzyna eýermegini isleýär. Dünýewi sistemasy Yslam režimini biynjalyk edýän Azerbaýjan bolsa Tähranyň yzyna eýermek-hä däl, Eýran prezidentiniň ganym duşmany bilen dostlaşyp, gyzyl çyzykdan-da çykýar.
Eýran Azerbaýjan bilen Ysraýyly biri-birinden daşlaşdyrarlyk ýagdaýda bolmasa-da, şu wagta çenli bir zady-ha başardy: Tährandan gelýän gysyş zerarly Azerbaýjan şu çaka çenli Ysraýylda ilçihana açman gelýär. Baku bu işi eden ýagdaýynda ýeke Eýran däl, eýsem tutuş musulman ýurtlaryň Ermenistan bilen konfliktde özüni goldamagyny bes etmeginden gorkýar.
“Häzir tutuş dünýäde gysyş astyna düşen Ysraýyl üçin Azerbaýjan bilen gatnaşyk örän ähmiýetli. Aýratyn-da Eýranyň häzirki ýadro energiýasy boýunça başarnygy Ysraýylyň daşary syýasatynda esasy orny eýeleýän mahaly” diýip, Orta Gündogar eksperti Aran Amnon aýdýar.
Azerbaýjan üçin hem Ysraýyl bilen gatnaşyklary güýçlendirmäge ýeterlik deliller bar. Ysraýyl harby enjamlaryň çeşmesi bolup durýar. Azerbaýjanyň howpsuzlyk çärelerinde hem Ysraýyl möhüm rol oýnaýar. Galyberse-de, Azerbaýjan 25 müň töweregi ýahudynyň ýaşaýan watany.


text:
Täjigistanyň harby sudy sişenbe güni ýurduň Hatlon sebitinde Serhet goragy gullugynyň bäş ofiserini 3 ýyldan 21 ýyl aralygynda türme tussaglygyna höküm etdi.
Iň uzak möhlet täjik-owgan araçägindäki Wahş serhet geçelgesiniň ozalky başlygy Nizometdin Ýakubowa berildi.
Sudýanyň seljerişlik gutarandan soň žurnalistlere aýtmagyna görä, sülçüler şu ýylyň başynda Ýakubowyň iş kabinetinden 20 kilogram tirýek typypdyrlar.
Täjigistanyň Milli howpsuzlyk baradaky döwlet komitetiniň sözçüsiniň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, sişenbe güni Hatlonda ýokary derejeli polisiýa resmisi tussag edilipdir.
Onuň 12 kilogram heroin bilen tutulandygy aýdylýar.


text:
Türk polisiýasy bir adamy, aýdylmagyna görä, adam gaçakçylygy üçin tussag etdi. 30-njy ýanwarda türk kenarlarynda çöken gämide azyndan 39 migrant, şol sanda birnäçe çaga heläk boldy. Olar Gresiýa aşmakçy bolupdylar.
Türkiýäniň «Anadoly» habar gullugy aman galanlaryň owganystanly, siriýaly we mýanmarly bosgunlardygyny habar berýär.
Migrasiýa baradaky halkara guramasy ýanwar aýynda şu wagta çenli bu ýerden geçjek bolup, 250-den gowrak adamyň heläk bolandygyny aýdýar.
Guramanyň maglumatyna görä, 2015-nji ýylda bu ýerde 805 adam ölüpdir. Geçen ýyl deňiz arkaly Ýewropa aşan migrantlaryň sany bir milliondan aşdy.


text:
Azatlyk Radiosy golaýda Türkiýedäki türkmen wekilhanalarynyň işi we bu işe türkmen raýatlarynyň garaýşy barada pikir soralyşyk
geçirdi. Bu pikir soralyşyga seslenen okyjylaryň köpüsi Türkiýedäki türkmen wekilhanalarynyň işinden, olaryň türkmen raýatlary barada edýän aladasyndan nägile görünýär.
Şonuň bilen bir wagtda, Türkiýe türkmenistanly migrant işçileriň iň kän barýan ýurdy hasaplanýar. Bu ýurda okamaga ýa-da söwda turizmi, saglyk turizmi bilen barýan türkmenistanly hem az däl.
Wideo: Türkmen prezidentiniň Türkiýä saparynyň dowamynda türkmen medeniýet işgärleri garyň aşagynda çykyş edýärler.
Mundanam başga, Türkiýäniň habar serişdelerinde Türkmenistanyň raýatlary bilen ilteşikli jenaýat işleri barada hem yzygider maglumat berilýär.
Türkiýä işlemäge baryp, ol ýerde galmak üçin kanuny möhleti gutaryp, bikanun ýaşap ýören türkmenistanlylaryň hem, deportasiýa edilýän, ýagny ýurtdan çykarylýan türkmenleriň hem bardygy aýdylýar.
Bularyň hemmesi birleşip, Türkmenistanyň Türkiýedäki wekilhanalarynyň öňünde uly-uly wezipeleriň durandygyny görkezýär. Eýsem bu wezipelere nähili hötde gelinýär we bu ugurda esasan nämelere üns berilse gowy boljak?
Azatlyk Radiosy şu mesele barada pikir alyşmak üçin Türkiýede ýaşaýan türkmen işçileri Rozybaý Jumamyradowy, Aýnany we Gül hanymy, şeýle-de ozal Türkmenistanyň Türkiýedäki ilçisi bolup işlän Nurmuhammet Hanamowy “Tegelek stol” söhbetdeşligine çagyrdy.
Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak maksady bilen, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynda täze “gämi gurluşygy” we “Radioelektron gurluşlar we toplumlar” hünärleri açylýar.
Ilkinji türkmen aragatnaşyk hemrasynyň uçurylmagy we taslamasynda gämi gurluşyk hem gämi abatlaýyş zawodlaryny göz öňünde tutulýan Türkmenbaşynyň halkara deňiz portunyň dowam edip duran gurluşygy sebäpli bu ulgamlar üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga uly üns berilýär. Ady agzalan ýokary okuw mekdebinde açylýan täze hünärler bu ugurda gerekli hünärmenleri ýetişdirmäge ýardam berer.


text:
Şu gün Pakistanyň daşary işler ministri Salman Başir ýurduň aňtaw agentliginiň “Al-Kaýda” bilen hyzmatdaşlyk edýändigi barada bildirilýän aýyplamalaryň galp aýyplamardygyny nygtap çykyş etdi.
Şu hepde amerikan resmileri Pakistanda Osama bin Ladeniň öldürilmeginiň yzy bilen Pakistanyň aňtaw gulluklaryny “Al-Kaýda” bilen hyzmatdaşlyklarda aýyplap çykyş edipdiler.
Bu meselä bagyşlanylyp şu gün Yslamabatda gurnalan metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda Salman Başir geljekde Pakistanyň territoriýasynda amerikalylar tarapyndan şuňa meňzeş operasiýalaryň gurnalan halatynda onuň «örän ýaramaz netijeleri» berjekdigini aýdyp, duýduryş berdi.


text:
Liwiýadan Italiýa aşmakçy bolan migrantlaryň 40 sanysy, şol sanda azyndan 7 çaga Ortaýer deňzinde heläk boldy diýip, Çagalary halas et guramasy 23-nji iýulda habar berdi.
Ýewropa häkimiýetleri aman galan 80 çemesi adamy tapdylar we olar Sisiliýa getirildi.
Olar betbagtçylygyň bir gün öň bolandygyny, migrantlaryň çişirilen gämileriniň içine suw syzandygyny we onuň çökendigini gürrüň berdiler.
Ölenleriň köpüsi Afrikadan, Sinegaldan, Maliden, Beninden gelýän adamlar eken.
Şu ýyl Italiýa 80 müňden gowrak migrant geldi, şeýleräk möçberdäki bosgun hem Gresiýa geldi.
Aprel aýynda 1200 çemesi migrant Ýewropa gelýärkä gark bolupdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Wengriýa edýän resmi saparynyň çäginde 18-nji iýunda Budapeştde birnäçe ylalaşyga gol goýuldy. Bu barada türkmen metbugaty habar berýär.
Maglumatda Berdimuhamedow we Wengriýanyň prezidenti Ýanos Ader (Janos Ader) iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk we dostluk barada bilelikdäki şertnama gol goýdular diýilýär.
Wengriýanyň paýtagtynda geçirilen dabaranyň çäginde Türkmenistanyň we Wengriýanyň hökümetleriniň arasynda ylym, bilim we medeniýet pudaklary boýunça hyzmatdaşlyk şertnamasyna’ 2014-2015-nji ýyllar üçin Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Wengriýanyň Daşary we Söwda ministrlikleriniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek barada programma; Türkmenistanyň Esasy salgyt gullugy we Wengriýanyň Salgyt we Gümrük gullugynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek barada şertnama gol goýulandy, diýlip türkmen metbugatynda nygtalýar.
Şeýle-de, maglumatda prezident Berdimuhamedowyň Wengriýanyň milli parlamentinde geçirilen ýygnaga gatnaşandygy habar berilýär.


text:
Gyşyň sowuk bolan ýyly bir gün Garry goja kempiri bilen ýyljajyk öýde çaý içip otyr ekenler,
bir salymdan gök çaý içip keýpini gowulap oturan garry gojanyňkellesine bir pikir gelýär.
Şeýlelik-de Garry goja diýýär:
-Kempirjan gel beýdip biri-birimiziň ýüzümize seredip çaý süziiip oturmaly-da ýaşlygymyzy ýatlaly,
Kempiri-de : Bolýar
Onda sen obanyň çetindäki h-o-o-o-l çynaryň aşagynda garaş diýýar.
Keýpi çaýdan saplanan Goja bezenip-bezlenip çynara tarap gidýär-de çynaryň aşagynda garaşýar,
bir sagat geçýär gelenok, iki sagat garaşýar gelenok, bir näçe sagat garaşan goja,
sowukdan üşäp gahar gazabi bilen öýüne gelýä-de kempirine azzarylyp,
Nämä barmajak bolsaň duşuşyga çagyrýaň, şu sowukda? diýýär
Kempiri wah bagyşla ezizim EJEM göýberemdi-de, göýberen bolsa baraýjakdym.
18 декабря 2012
Ha-ha-ha-a degişmäniň başy däl-de soňy güldirip ýkjagay.. öran gowy


text:
Eýranyň häkimiýetleri BMG-niň Nýu-Ýorkdaky maslahatyna gatnaşmakçy bolan eýranly resmilere Birleşen Ştatlaryň wiza bermekden ýüz öwrendigini aýdýarlar.
Bu barada Eýranyň Adalat ministrliginiň beýanatynda aýdylýar. Ýöne onda näçe resmä wiza berilmändigi barada anyk maglumat berilmeýär.
Maglumata gorä, Eýranyň delegasiýasy BMG-niň sosial we adam hukuklary meselesine bagyşlanan maslahatyna gatnaşmakçy bolupdyr.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti wiza meseleleri bilen baglanyşykly ýagdaýlar barada özüniň jemgyýetçilige açyk beýanat etmeýändigini aýdyp, bu bolan waka barada resmi kommentariýa bermekden ýüz öwürdi.


text:
Sişenbe güni Balkan welaýatynda Türkmenistanyň ýaşulularynyň maslahaty açyldy.
Prezident G. Berdimuhamedow düýn bu maslahata gatnaşmak üçin Aşgabatdan Türkmenbaşy şäherine uçdy.
Türkmen metbugaty prezidentiň Türkmenbaşy şäheriniň uçar meýdanynda duz-çörek bilen garşy alnandygyny habar berýär.
Resmi maglumata görä, Ýaşulular maslahatynda “tutanýerli zähmetiň netijesinde durmuşa geçirilen işleriň jemi jemlener”, “demokratik özgertmeleri has-da tizleşdirmäge we çuňlaşdyrmaga mümkinçilik berip, okgunly ösýän durmuş-ykdysady özgertmelere täze kuwwatly itergi berjek ilkinji nobatdaky wezipeler kesgitlener”.
Düýn Balkanda Dünýä türkmenleriniň Ynsanperwer birleşiginiň 15-nji konferensiýasy geçirildi.


text:
“Awaza” syýahatçylyk zolagynda geçirilýän Halkara gaz konferensiýasynyň dowamynda TOPH proýektine agza Türkmenistan çarşenbe güni Pakistan we Hindistan bilen ylalaşyga gol goýdy.
Türkmen gazyny satmak we satyn almak baradaky bu ylalaşyga Türkmenistanyň “Türkmengaz” döwlet konserni, Pakistanyň hususy “Inter State Gas System” şirketi we Hindistanyň döwlet eýeçiligindäki “Gail Ltd” kärhanasy tarapyndan gol çekildi.
Türkmenistanyň wise-premýeri Baýmyrat Hojamuhammedow ylalaşyga gol goýuş dabarasynda “proýektiň amala aşmagy bilen muňa gatnaşýan ähli taraplaryň sosial-ykdysady taýdan özgermegine güýçli iterginiň boljakdygyny” aýtdy.
Birleşen Ştatlar tarapyndan goldanylýan TOPH gazgeçirijisinden ýylda 33 milliard kubometr türkmen gazyny akdyrmak planlaşdyrylýar.
Mundan öň Yslamabat bilen Tähran Eýranyň gazyny Pakistana akdyrjak gazgeçiriji baradaky planlaryny yglan edipdiler. ABŞ Pakistana bu ylalaşyk babatda duýduryş beripdi. Döwlet sekrerary Hillary Klinton Yslamabadyň bu proýekt babatda ABŞ-nyň “zeper ýetirji” jogaplary bilen ýüzbe-ýüz bolmagynyň ahmaldygyny duýdurypdy.
Owganystanyň üstünden geçmeli
Pakistanyň Nebit we tebigy resurlar ministrliginiň metbugat wekili Irfan Ashraf Kazi akdyrylmagy planlaşdyrylýan gazyň möçberi barada Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Gaz geçirijiden her gün ortaça 3,2 milliard kubofut gaz akdyrylar. Munuň 500 million kubofutuny Owganystan, 1,325 million kubofutuny Pakistan we 1,325 kubofutuny Hindistan alar.”
Türkmen gazyny Owganystanyň üstünden Pakistana we Hindistana akdyrjak bu proýekt baradaky gürrüňler 20 ýyl töweregi wagt bäri dowam edip gelse-de, häzire çenli onuň gurluşyk işleri başlananok. Ekspertleriň pikiriçe, munuň esasy sebäpleriniň biri Owganystandaky “Talyban” hereketi zerarly ýüze çykan durnuksyz ýagdaýlardyr. Uzynlygy 1,735 km bolar diýlip garaşylýan gazgeçirijiniň 735 kilometri Owganystanyň üstünden geçmeli.
Pakistanyň Nebit we tebigy resurslar ministrliginiň metbugat wekili Ashraf Kazi gaz geçirijiniň ugry barada Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Gaz geçiriji Türkmenistanyň Günorta Osman ýatagyndan başlanyp, Owganystanyň Hyrat welaýatyna, mundan soň ýurduň Gandagar welaýatyna çenli çekiler. Soňra gazgeçiriji Pakistanyň Bulujystan welaýatyndaky Çaman we Žob sebitlerine eltiler. Ondan gazgeçiriji Penjap welaýatynyň Dera Ghazi Han we Multan regionlaryna çekiler.”
“Parahatçylyk gazgeçirijisi”
Kaziniň sözlerine görä, Pakistan bilen Hindistan Owganystana gazgeçirijiniň tranzit tölegini tölär. Hindistan bolsa tranzit tölegini hem Owganystana, hem Pakistana tölemeli bolar.
Aziýanyň Ösüş bankynyň Merkezi we Günbatar Aziýa bölüminiň baş direktory Klaus Gerhausser çarşenbe güni TOPH proýekti boýunça ylalaşyga gol goýulmagyny “sebitdäki hyzmatdaşlyk üçin taryhy bir pursat” diýip atlandyrdy. Ol gazgeçirijiniň ähli taraplar üçin “diňe bähbit getirjekdigini”, şeýle-de munuň “Parahatçylyk gazgeçirijisi” boljakdygyny sözüniň üstüne goşdy.
Çarşenbe güni gol goýlan ylalaşygyň mazmuny barada häzirlikçe köpçülige hiç hili maglumat berilmedi.


text:
Orsýetiň Sankt-Peterburg şäheriniň Smolnyý instituty şu ýyl Türkmenistandan 15 çemesi adamy okatjagyny habar berýär.
Sankt-Petersburg şäheriniň Smolnyý institutynda Azatlyk Radiosyna aýdylyşyna görä, bu ýokary okuw jaýynda bilim almak üçin öz dokumentlerini ýollan 15 türkmenistanlynyň arzalary makullanypdyr.
Smolnyý institutynyň halkara gatnaşyklar boýunça böluminiň dolandyryjysy Elýa Azizowa Azatlyk Radiosyna häzir türkmen ýaşlarynyň Orsýetiň wizasyny almagy üçin olara resmi çakylyk hatlaryny ibermek boýunça işleriň alnyp barylýanlygyny aýtdy.
Smolnyý institutynyň wekiliniň sözlerine görä, okuw wizasy üçin çakylyk hatlarynyň bir bölegi Türkmenistana eýýäm iberilipdir, ýene bir böleginiň-de Orsýetiň Migrasiýa gullugyndan gelmegine garaşylýar.
Institutyň wekili Azizowanyň sözlerine görä, türkmenistanly studentler synaglardan geçmeli bolarlar, ors dilini bilmeýänler başda dil kurslarynda okarlar.
Häzirki wagtda Smolnyý institutynda Türkmenistandan jemi 35 student okaýar diýip, Elýa Azizowa türkmenistanlylaryň esasan 1-nji, 2-nji, 3-nji kurslarda gumanitar hem-de ykdysadyýet ugurlardan bilim alýandyklaryny gürrüň berdi. Onuň sozlerine görä, Smolnyý institutynda okaýan türkmen studentleri öz hasabyna bilim alýarlar.
Orsýet türkmenistanly ýaşlaryň bilim almak üçin iň köp barýan ýurtlarynyň biridir.
Moskwada hereket edýan “Rus-türkmen öyi” atly jemgyýetçilik guramasynyň maglumatynda Orsýetde okaýan türkmenistanlylaryň sanynyň 10 müňden aşýanlygy we olaryň esasan öz hasabyna okaýan studentlerdigi aýdylýar.
Türkmenistanyň resmi habar serişdeleri şu ýyl döwletiň hasabyna daşary ýurtlarda bilim aljak ýaşlaryň sany barada habar bermediler. Resmi maglumatlara görä, ozalky ýyllarda döwlet programmalaryna laýyklykda ýylda daşary ýurtlara 2-3 müňe golaý student iberilýärdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň howa hüjümleri tarapyndan goldanylýan Siriýanyň Kürt güýçleri 15-nji iýunda “Yslam döwleti” atly topara garşy strategik taýdan ähmiýetli zarba urdylar we söweşijileriň Türkiýeden ýük geçirmek üçin ulanýan esasy gatnaw ugurlarynyň birinde ýerleşýän serhet şäherçesini ele saldylar.
Kürtleriň Halk goranmak bileleşigi (YPG) we kiçi pitneçi toparlar tarapyndan Tel Abýad şäherçesiniň ele geçirilmegi siriýaly kürtleriň Siriýa-Türkiýe serhedindäki 400 kilometr çemesi territoriýa kontrollyk edýändigini aňladýar. Siriýa-Türkiýe serhedi daşary ýurtly söweşijileriň “Yslam döwleti” toparyna goşulmak üçin ulanýan esasy ugur bolup hyzmat edýär.
Şeýle-de, Tel Abýad şäherçesi söweşijileriň ýarag we nebit gaçakçylygy etmek üçin esasy tranzit merkezidi.
15-nji iýunda Kürtleriň Halk goranmak bileleşigi öz websaýtynda çap eden maglumatynda we habarçylara beren interwýusynda şäherçäniň kontrollygyny doly ele salandygyny öňe sürdi.


text:
Taýlandda hökümete garşy protestçiler ýurduň baş polisiýa merkeziniň we Bankogyň golaýyndaky keselhananyň elektrik energiýasyny kesdiler.
Penşenbe güni irden premýer-ministr Ýingluk Şinawatra protestleri bes etmegi üçin demonstrantlara çagyryş etdi. Ýingluk telewideniýede eden çykyşynda protestleriň ykdysadyýete täsir ýetirip biljekdigini aýtdy.
Demonstrantlar hökümetiň häkimiýetden aýrylmagy üçin ýekşenbe gününden bäri, ministrliklere we döwlet edaralaryna tarap ýöriş geçirýärler. Protestler umuman parahatçylykly ýagdaýda geçirilýär.
Demonstrantlar hökümetiň Ýinglukyň häkimiýetden çetleşdirilen dogany öňki lider Taksin Şinawatra tarapyndan dolandyrylýandygyny aýdýarlar. 2010-njy ýylda Taksiniň müňlerçe goldawçysy Bankogyň esasy böleklerini iki aýlap gabawa alypdy.


text:
Owganystanyň resmileri 2012-nji ýylyň bu ýurduň armiýasy üçin soňky on ýyldan gowrak wagtyň dowamynda iň uly ýitgili ýyl bolandygyny aýdýarlar.
Owganystanyň Goranmak ministrliginiň metbugat sekretary general Zahir Azimi 2001-nji ýylda bu ýurtda amerikan güýçleriniň harby operasiýalara başlaly bäri 2012-nji ýylyň iň uly ýitgili ýyl bolandygyny aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, 2012-nji ýylda owgan harbylaryndan 1 müň 56-sy öldürilipdir.
NATO güýçleriniň Owganystandan çykyp başlamagy bilen, Owganystanyň öz milli armiýasy häzirki wagt bu ýurduň howpsuzlyk meseleleriniň 75 prosentini öz üstüne alýar.
Ýöne 2013-nji ýylda Owganystandaky howpsuzlyk we gorag meseleleri tutuşlygyna ýurduň milli armiýasynyň garamagyna geçer diýlip garaşylýar.


text:
Russiýa 30-njy noýabrda Moldowada geçirilen parlament saýlawlarynyň taýýarlyk kampaniýalary döwründe “güýçli bozulmalaryň” bolandygyny öňe sürýär.
Öňki sowet respublikasynda geçirilen saýlawlarda Ýewropa tarapdary syýasy partiýalar parlamentdäki orunlaryň aglabasyny alyp, ýeňiş gazandylar.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň gözegçileri Moldowadaky saýlawlaryň geçirilişine gowy baha beripdiler, emma olar “Patria”, ýagny “Ata watan” atly partiýanyň daşary ýurtlardan bikanun maliýeleşdirilýändigi aýdylyp, onuň saýlawlara gatnaşmagyna gadaganlyk girizilmegini tankyt etdiler. Bu partiýa rus işewüri tarapyndan dolandyrylýar.
Russiýanyň daşary işler ministrliginiň 3-nji dekabrda ýaýradan beýanatynda synçylaryň Moldowada geçirilen saýlawlaryň “aç-açan we demokratik häsiýete eýedigi” baradaky çykaran netijesine, ministrligiň sözlerine görä, “saýlawlaryň geçirilýän mahaly we oňa taýýarlyklar döwründe düýpli bozulmalaryň amala aşyrylmagyna rugsat berilendigi sebäpli” kölege salýar diýilýär.


text:
Penşenbe güni Ukrainanyň sudy ýurduň ozalky tebigaty goraýyş ministri Georgiý Filipçugy üç ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Sud ony ministrlik wezipesinde işlän döwründe Gara Deňziniň düýbüni özleşdirmek meselesi boýunça daşary ýurt kompaniýasy bilen kontrakt baglaşylanda wezipesinden hyýanatçylykly peýdalananlykda aýyplama bildirdi.
Georgiý Filipçugyň aklawçysy bu gürrüňi edilýän kontrakt bilen baglanyşykly işlerde onuň diňe ozalky premýer-ministr Ýuliýa Timoşenkonyň görkezmelerine eýerendigini aýdyp, öz müşderisiniň günäsizdigini öňe sürdi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň Döwlet sekretary wezipesine hödürlän kandidaty Jon Kerri özüniň wezipä bellenen ýagdaýynda ýurduň daşary syýasatynyň mundan beýäk diňe harby kuwwata daýanmak bilen çäklenmejegini aýtdy.
Senatyň Daşary gatnaşyklar boýunça komitetiniň öňünde eden çykyşynda 69 ýaşly demokrat Jon Kerri dünýä arenasynda ABŞ-nyň 11-nji sentýabrdan soňky oýnaýan roly ýurt tarapyndan amala aşyrylýan gowy işlere kölege salmaly däl diýip belledi.
Içerki kynçylyklar
Kerriniň sözlerine görä, ýurduň maliýe kynçylyklary ABŞ-nyň dünýäde lider bolmak ukybyna we daşary ýurtlardaky tertip-düzgüni goramak boýunça diplomatik ukybyna howp salýar. Jon Kerri, Birleşen Ştatlaryň özi güýçli bolmasa, beýleki ýurtlara-da ýardam berip bilmejegini belläp, şeýlelikde Amerikanyň öz maliýe pudagyny düzgünleşdirmelidigini belledi.
Jon Kerriniň hepdäniň penşenbe güni senatyň Daşary gatnaşyklar boýunça komitetinde eden çykyşy formal çäre hökmünde kabul edildi. Kerri bu komitetde 30 ýyla golaý wagtlap işledi we soňky dört ýylyň dowamynda oňa ýolbaşçylyk etdi.
Jon Kerri partiýalaryň ikisi tarapyndan hem hormatlanýan resmi. Senatyň ony tiz makullamagyna garaşylýar. Şeýle-de, Kerriniň Döwlet sekretary wezipesine bellenen ýagdaýynda, onuň dünýäniň ähli künjeklerinde diýen ýaly syýasy problemalar bilen ýüzbe-ýüz boljagy çak edilýär.
Agyr meseleler
Kerri şu günki gün Waşingtonyň öňünde duran iň agyr we howply meseleleriň arasynda Eýranyň ýadro programmasyny agzady.
Kerri ABŞ-nyň we beýleki ýurtlaryň diplomatik ugurdan tagallalaryny dowam etdirmelidigini belledi, şol bir wagtda-da Waşingtonyň Eýranyň ýadro ýaragyna eýe bolmazlygy üçin “edilmeli işleri etjekdigini” aýtdy.
Kerriniň sözlerine görä, ABŞ-nyň syýasaty “saklamak” boýunça tagallalary däl-de, “öňüni almak” boýunça tagallalary göz öňünde tutýar.
ABŞ-nyň senatynda geçirilen diňlenişikde respublikan senatorlaryň birnäçesi Barak Obamanyň administrasiýasyny Ýakyn Gündogarda we Demirgazyk Afrikada ýaňy-ýakynda bolup geçen agdarylyşyklar meselesinde özüni passiw alyp barmakda aýypladylar.
Orsýete gezek gelende, senator Kerri gatnaşyklaryň soňky ýyllarda yza tesendigini aýtdy. Emma ol bu gatnaşyklardaky dartgynlylygyň gowşamagyna umyt baglady.
Obamanyň adminstrasiýasynyň Owganystan we Pakistan boýunça wekili bolan Jon Kerri indiki ýylda Owganystanda boljak prezidentlik saýlawlarynyň ýurduň üstünlikli özgermegi üçin “wajyp” boljagyny belledi.
Jon Kerri Döwlet sekretary wezipesinde dünýäde aýallaryň hak-hukuklaryny goramak işine we klimatyň üýtgemegi bilen bagly problema üns bermekçi.


text:
Orsýetli iki kosmonawt sekiz sagatdan gowrak wagtyny kosmosda geçirdiler. Bu wagtyň dowamynda olar Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda kameralary berkitmek boýunça işleri geçirdiler.
Oleg Kotow we Sergeý Rýazanskiý ýeri surata düşürmek üçin ýokary derejeli kameralary berkitdiler, emma bu kameralar ýerde ýerleşýän stansiýalar bilen baglaşmansoň olary söküp barlamak üçin Kosmosdaky stansiýa alyp barmaly bolupdyr.
Kosmosa edilen bu çykyş bir hepdäniň dowamyndaky üçünji çykyş boldy. Geçen şenbe we sişenbe günlerinde ABŞ-nyň astronawtlary kosmosa çykyp, sandan çykan sowukladýan nasosy bejermek boýunça işleri geçiripdi.


text:
Hormatly lukman! Men 21 ýaşymda. Meniñ gulagymyñ içinde bygyrdy bar, meniñ pikirimçe bir zat bar ýaly. Şondan bäri kellämde hem kämahal sanjylar bolýar. Maña maslahat bermegiñizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Gulakda döreýän şeýle oňaýsyzlyklar gan basyşynyň üýtgemegi, eşidiş nerw süýüminiň zeperlenmegi, kelle çanagynyň şikeslenme ýagdaýlary, eşidiş kanalyny gulak gutysynyň ýapmagy ýa-da gulaga kiçi mör-möjejikleriň düşmegi netijesinde döräp biler. Ondan başga-da, aşaky äň bognunyň käbir şikeslenmeleri hem şeýle duýgularyň ýüze çykmagynyň sebäbi bolup biler.
Ýaramaz düýgularyň sebäbini anyklap, degerli bejeriş çärelerini geçirmek üçin gulak-burun-bokurdak lukmanyna ýüz tutmak ýerlikli bolardy.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
BMG-niň Türkmenistandaky hemişelik utgaşdyryjysy Jasinta Barrins:
— Men Hökümetiň döwlet meselelerini halk bilen ara alyp maslahatlaşmagyna ajaýyp mümkinçilik döredýän Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatyna gatnaşmaga çagyryldym — meniň üçin uly hormat.
BMG-niň resmi wekili hökmünde döwlet derejesindäki meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylýan şeýle mejlisleriniň tejribesini edinmek diýseň peýdaly hasaplaýaryn. Forumyň barşynda ýurduň durmuş taýdan, energetika ulgamynyň ösüşine, ýerli harytlaryň eksportyny artdyrmaga uly üns berildi.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan suw serişdelerini tygşytly, hususan-da, suwy daşky gurşawa zelel ýetirmez ýaly ulanmak baradaky möhüm mesele gozgaldy.
Forumda ýurtda bilimi we sporty ösdürmek, medeni mirasy gorap saklamak ýaly meseleleriň gozgalandygy hem meni diýseň begendirýär.
Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatynyň mejlisinde men üçünji gezek gatnaşýaryn. Indiki ýaly Aşgabatda geçjek forumyň işine hem höwes bilen gatnaşaryn diýip tama edýärin.


text:
Owganystanyň aýal deputatynyň adamasy aýalynyň alnyp gaçylandygy hakyndaky habarlary ýalana çykardy.
Friba Ahmadi Kakaryň adamsy Mohammad Dawud ýekşenbe güni Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda, aýalynyň Kandagar we Kabul aralygynda sapar edýärkä alyp gaçylandygy barada çykan habarlaryň “propagandadygyny” aýtdy.
Dawud Owganystanyň parlamentiniň Kandagar welaýaty boýunça wekili aýalynyň parlament tarapyndan planlaşdyrylan resmi sapar bilen şenbe güni Türkiýä gidendigini mälim etdi.
Ýöne Kandagar welaýatynyň ýerli gurultaýynyň başlygy Saýed Jan Hakrezwalyň aýtmagyna görä, Kakaryň adamysy ýalňyşýar. Hakrezwal, deputat Kakaryň Remezanyň dowamynda Kandagarda bolandygyny we Türkiýä gitmändigini aýtdy.
Hakrezwalyň aýtmagyna görä, Kakar we onuň dört çagasy, sürüjisi we aşpezi Gazni welaýatynda sapar edýärkä alnyp gaçylypdyr.


text:
Şenbe güni Meksikonyň paýtagtynyň golaýynda ýerli polisiýanyň atan okundan iki sany amerikan diplomaty ýaralandy.
Meksikonyň Harby-deňiz ministrligi bu wakanyň Meksiko-siti şäherinden 40 kilometr töweregi günortada ýüz berendigini mälim etdi.
Maglumata görä, bu wakada amerikan diplomatlary öz ulaglaryny saklamak barada polisiýanyň beren duýduryşyna boýun bolmansoň, polisiýa olaryň ulagyna garşy ok atypdyr.
Maglumatda polisiýa işgärleriniň olaryň maşynyny adam ogurlygynda gözlenilýän bir maşyndyr öýdüp güman edendikleri aýdylýar.
ABŞ-nyň Meksikodaky ilçihanasy bu wakada ýaralanyp, keselhana düşen iki amerikan diplomatynyň saglyk ýagdaýynyň kanagatlanarlydygyny aýtdy.


text:
Ol ýyldan bäri ýaňyja 66 ýyl geçipdir. «Eýýäm 66 ýyl geçipdir» diýsegem boljak. Ýöne taryhyň gözi bilen syn salsak, 66 ýyl gaty bir köp möhlet däl. Bu müddeti adamyň ömri bilen ölçesek, elbetde, 66 ýyl köp wagt. Bir adam ömrüne barabar ýyllar…
66 ýyly tehniki progresiň ösüşi bilen ölçesek, «Şujagaz geçen 66 ýylyň içinde adamzat tehnologiýada nähili ösüşler gazandy!» diýip bolar. Gün-günden ösýän tehnologiýany görüp, günsaýyn oýlanyp tapylýan tehnika bilen iş salşyp, adamlaryň aňy hem tehnika bilen bile ösüp barýar.
Häzirki döwürdäki, dil çykaryp, gepläp bilýän, üç-dört ýaşlaryndaky çagalary gorkuzmak üçin telewizordaky gorkuly kartinalara ümläp, dinozawrlary, aždarhalary, döwleri, gorkunç sypatly adamlary görkezip: «Akylly bolmasaň, hana, hol zat gelip, häzir seni iýer» diýýäň welin, çaga ýüzüňe ýylgyryp bakyp: «Ol telewizordan çykyp bilmeýär» diýip, jogap berýär.
Adamzadyň aň-düşünjesi tehniki progresiň ösmegi bilen belent derejä ýetdi!
Biz öz ata-babalarymyzyň aň ýetiriş derejesini häzirki döwrüň nesilleri bilen deňeşdiren halatymyz, olaryň örän sada adamlar bolandygyna göz ýetirýäris.
Sowet proletariatynyň serdary hasap edilen Wladimir Iliç Lenin propagandistik serişdeleriň içinde iň amatlysynyň kinodygyny belläp gidipdir. Şeýle bolansoň, Leniniň görkezmelerinden ugur alyp ýaşan sowet hökümeti kino sungatyny ösdürmäge, her bir ýüze çykýan wakany halka kinonyň üsti bilen ýetirmäge uly üns berdi. «Ýurtdaky her bir wakany halka çeper hem dokumental kinonyň üsti bilen hökman ýetirmeli!» Sowet hökümetiniň medeni ugurdaky bu görkezmesi buýruk hökmünde ýöreýärdi.
1945-nji ýylyň 9-njy maý güni — ýagny, Reýhstagyň üstüne Faşistik Germaniýadan üstün çykylanlygyny alamatlandyrýan baýdagyň dikilen güni Sowet Soýuzynyň ähli oba-şäherlerinde halka Beýik Ýeňşe ýetmek üçin geçilen ýol baradaky dokumental kinonyň görkezilmegi hakda tabşyryk bolýar. Ikinji jahan urşunyň frontlaryndan düşürilen dokumental kadrlary her etrabyň, şäherleriň kinoçylary halka görkezip başlaýarlar.
Obalardaky ähli erkek kişiler urşa sürlensoň, tylda erkekleriň ýerini tutup, işleýänlerem aýallar bilen ýetginjek çagalardy, Ýeňşe begenip, kino görmeliler hem.
Türkmen obalarynyň birinde şeýle waka bolup geçýär:
Ol döwürde heniz kino üçin klublar bolmansoň, kinony görmek üçin kolhozçylara agşam, garaňky düşensoň, meýdan düşelgä gelmek tabşyrylýar. Hökümet ýolbaşçylarynyň bir diýenini iki gaýtalatman, tyldaky işleri ýöredip ýören naçarlaryň garrysy-ýaşy, çagalar hem ulugyzlar garaňky gatlyşansoň, bir adam ýaly bolup, meýdan düşelgä gelýärler. Kolhozyň başlygy gündiz eşidilen-de bolsa, halka faşistik Germaniýanyň dyza çökerilenligi hakdaky habary ýene bir sapar ýetirýär hem-de ýygnananlary Beýik Ýeňiş bilen gutlaýar. Soňra urşa giden ogullaryň Ýeňşe ýetilýänçä nähili jebir-jepalary başdan geçirendiklerini gözleri bilen görer ýaly, halka kino görkeziljekdigini aýdýar.
Diwara ini-boýy üç metr bolan ak matany ýelmäp, töwerekdäki yşyklary öçürip, kino görkezmäge başlaýarlar.
Ilki patyşa Russiýasynyň öz ýurtlaryny basyp almagy sebäpli jebir çeken halk, soňra bolşewikleriň rewolýusiýasy üçin ýurdy tozdurylan halk, ondan soň Staliniň 1937-38-nji ýyllardaky bas-ha-baslyklary sebäpli ýaşan-ýaşamany deň bolan halk, onuň yz ýany hem Ikinji jahan urşunyň gaýgy-hasratlary, jebir-jepalary bilen ýer bilen ýegsan bolup, bili maýrylyp, başy aşak eglen halk kinony nirede görüpdir-zady nirede görüpdir! Obalylaryň arasyna gelen ilkinji kartina! Ol hem aýylganç uruş hakda!
Güwläp ýarylan ilkinji bombany, hatar-hatar bolup gelýän tanklary görenden, kino görmäge gelen naçarlar wäleşip, ýerlerinden turupdyrlar-da, aldygyna gaçyp başlapdyrlar. Gaçyp baryşlaryna-da: «Waý, gelýä-de-waý gelýä!» bolşup, sesleriniň ýetdiklerinden gygyryşýarmyşlar. Kolhoz başlygydyr brigadir, zweno ýolbaşçysy olary yzyna gaýtarmak üçin ylgapdyrlar. «Gaýdyň, yzyňyza! Ol kino! Ol surat!» diýşip, başlykdyr brigadir hem sesleriniň ýetdiklerinden gygyryşýarmyşlar. Ellerine ilen aýallaryň gyňaçlaryndan, eginlerinden tutup, yzlaryna gaýtarmaga çalyşýarmyşlar. Aýallar wägirip gaçansoň, çagalaryň sesinden hem durar ýaly bolmandyr. Ahyrsoňy başlyk bilen brigadir: «Yzlaryna dolanmadyklar kolhozdan gitmeli!» diýip, gygyryp başlapdyr. Şu sözi eşidensoň, naçarlar aglaşyp, bialaç aýak çekipdirler. Ol wagt kolhozdan kim gidip biljek! Kolhozdan başga ýerde olar üçin çörek barmy! Kolhozdan başga ýerde olar üçin tünek barmy! Ýaşaýyş barmy!
Başlyk kino görkezmegi bir salym togtatmagy kinoçydan haýyş edipdir.
Naçarlar uly eňşeşik bolup, hiç bir oturgyçsyz, hiç bir düşeksiz halda oturan ýerlerinde çöküpdirler. Hemmeler üýşensoň, başlyk elini ak matanyň ýüzünde gezdirip, matanyň ýüzüne diňe suratyň sudurynyň düşýändigini, suratdaky zadyň ýere düşüp bilmeýändigi hakda düşündiriş geçipdir. «Şu kinony bize Beýik serdarymyz Stalin hökman görmegi tabşyrdy. Eger kim-de-kim ýene kino görmekden ýüz öwrüp, kino gutarmanka gaçyp gitse, onda ol kişi beýik serdarymyz Staline, sowet hökümetine garşy hasap ediljekdir!» diýip, ahyry başlyk şol döwürde iň gorkulýan kişiniň ady bilen gepläpdir.
Oba naçarlary heýem Staline, sowet hökümetine garşy bolup bilermidi! Üstesine-de, «Sowet hökümetine garşy» diýlip, obanyň «men» diýen ogullarynyň atuwa äkidilenini gören naçarlar!
Şondan soň tä kino tamamlanýança hiç kim gaçyp gitmek üçin ýerinden turmandyr. Ýöne köpler ölüm-ýitimli, bombaly-tankly kartinalary synlamaga ýürek etmän, kartina tamamlanýança, gözlerini tutup oturypdyrlar, görmäge ýürek edenler bolsa, «Waý, şol ölüp ýatan pylany jana meňzeýä!» diýip, öýünden urşa gidenleriň adyny tutup, aglaşmak aglaşypdyrlar. Agy seslerinden üýn alşar ýaly bolmandyr.Kartina tamamlanýança olar gitmese kaýyl bolan başlyk hem olara «aglamaň» diýmändir. Agy-pyganyň astynda ahyrsoňy kino tamamlanypdyr.
Aýallar kino görkezişi tamamlanandan soň hem öýlerine aglaşyp-aglaşyp gidipdirler.
Görkezmeli kinony halka her edip-hesip edip görkezip bilenlerine başlykdyr brigadir uludan dem alyp, başlaryny ýaýkapdyrlar. «Halka görkezmeli kinony görkezmediler» diýilse, şol döwürde olaryňky hem aňsat däl.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Gazagystanyň paýtagty Astanada Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň 10 ýyldan soň geçirilen ilkinji Sammiti tamamlandy. Emma bu howpsuzlyk toparynyň geljekki roluny güýçlendirmek üçin göz öňünde tutulan iş plany barada gelnen ylalaşyk entek ýok.
Sammite gatnaşan dünýä liderleri Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň Ýewropada, şeýle hem öňki sowet respublikalarynda konfliktleriň öňüni almakda we olary çözmekde soňky ýyllarda öz wezipesini ýerine ýetirip bilmändigini boýun aldylar.
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew metbugat konferensiýasyny geçirip, Sammitiň gutarnykly netijelerini yglan etmelidi. Emma ol bu konferensiýany yza süýşürdi. Ol mundan öň delegatlaryň öz pikir tapawutlyklaryny aradan aýryp, bir Jarnama barada ylalaşmakalaryny umyt edýänligini aýdypdy.
Italiýanyň premýer-ministri Silwio Berluskoni hem şu gün Sammitde çykyş edip, hakyky agzybirlik ruhuny görkezip, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň geljegi barada aýratyn maksatlaryň öňde goýulmagyny haýyş etdi.
Häzir ÝHHG-e ýolbaşçylyk edýän Gazagystanyň daşary işler ministri Kanat Saudabaýew Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton bilen Nazarbaýewiň arasynda çarşenbe güni geçirilen gepleşikden soň ýagdaýy oňaýly suratlandyrmaga synanyşdy.
“Gazagystanyň netijeli ýolbaşçylygynyň hem-de Astananyň ÝHHG-niň 21-nji asyrdaky ilkinji Sammitini gurnamagynyň ÝHHG-niň jogapkärçilik sferasyndaky howpsuzlyk we ösüş hyzmatdaşlygyna täze güýç berendigi bilen taraplar ylalaşdylar” diýip, Saudabaýew aýtdy.
Emma kararlar ÝHHG-niň 56 agzasynyň hemmesiniň razyçylygy bilen çykarylýar. Şol sebäpden jemleýji beýannamany ýa-da “iş planynyň strukturasy” diýilýän dokumenti islendik ýurt togtadyp bilýär.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Astanadaky Sammitde, 1-nji dekabr.
Diplomatlar özara söhbetdeşlikde: “Täze iş planynyň gijikdirilmegine sebäp bolan zat - aýratyn jedelli meselelere salgylanylmagy” diýýärler. Bu Moldawadan aýrylmaga synanyşýan region Transdniesteri, Gürjüstan bilen Orsýetiň arasyndaky dartgynlygy, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda Daglyk-Garabag barada dowam edýän konflikti hem öz içine alýar.
Gündogar bilen Günbataryň arasyndaky dartgynlygy çözmek üçin Sowuk uruş forumy hökmünde gurlan ÝHHG agza döwletleriň arasynda uzak wagtdan bäri çözülmän ýatan konfliktler, şeýle hem terrorizm, serhet howpsuzlygy we internet jenaýatçylygy ýaly täze kynçylyklar sebäpli öz ähmiýetini dowam etdirmäge synanyşýar.
Çarşenbe güni hem Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Hillary Klinton hem-de Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasyny, 21-nji asyryň howpsuzlyk talaplaryny ödär ýaly, ony täzelemegi ündediler.
Emma Klinton we Medwedew Gürjüstan bilen onuň separatistik regionlarynyň arasyndaky konflikt ýaly meselelerde Birleşen Ştatlar bilen Orsýetiň arasynda ylalaşmazlyklaryň bardygyny-da bildirdiler.


text:
Gazagystan
Gazagystan - Merkezi Aziýada ýerleşýän döwlet. Onuň umumy meýdany 2.717.300 inedördül kilometre barabardyr. Döwlet dili – gazak dili. Prezidenti – Nursultan Nazarbaýew. Hökümet başlygy – Karim Masimow. Ilaty – 16 milliondan gowrak adam. Paýtagty – Astana.
Gazagystan tutýan meýdany boýunça dünýäde dokuzynjy orunda durýar. Gazagystan Türkmenistan, Russiýa Federasiýasy, Özbegistan, Gyrgyzystan we Hytaý Halk Respublikasy bilen araçäkleşýär. Şeýle hem ýurduň günorta-günbataryny Hazar deňzi, günortasyny bolsa Aral köli ýuwýar. Iri şäherleri: Astana, Almaty, Garaganda, Çimkent, Semeý, Akmolla, Aktau we ş.m.
1991-nji ýylda garaşsyzlygyny gazanan Gazagystanda nebitiň, demriň, altynyň, gurşunyň we uranyň baý gorlary bar. Gazagystan tebigy baýlyklary we geografiki ýerleşişi babatda uly ähmiýete eýe ýurt. Gazagystan ykdysady taýdan çalt depginler bilen ösýär. Häzir Gazagystanda orta hasap bilen 3 müňe golaý daşary ýurt kompaniýasy iş alyp barýar. Häzirki döwre çenli ýurtda özleşdirilen daşary ýurt maýa goýumlarynyň umumy bahasy 8 milliard dollara barabar boldy. Bu görkeziji garaşsyzlygyny gazananyna bary-ýogy 18 ýyl dolan ýaş döwlet üçin uly üstünlik hasaplanýar.
Gazagystanda işleýän ABŞ-nyň we Beýik Britaniýanyň kompaniýalary nebitgaz we dag magdany senagatynda işleýär. Türk kompaniýalary bolsa söwda, telekomunikasiýa, myhmanhana dolandyryjylygy, dokma we hyzmat sektorynda iş alyp barýarlar. Türk gurluşyk kompaniýalary Gazagystanda alyp barýan gurluşyk taslamalarynyň umumy bahasy 2 milliard dollardan geçýär.
Döwlet dili: Ýurduň konstitusiýasyna laýyklykda, ýurduň döwlet dili gazak dilidir. Ýurtda rus dili hem giňden ulanylýar. Ýurduň ilatynyň agramly bölegi şäherde ýaşaýar. Şäherleri we olaryň ilatynyň sany: Almaty (Gazagystanyň öňki paýtagty, 1,3 million ilaty bar.) Garaganda (600 müň), Çimkent (400 müň), Pawlodar (350 müň), Yst-Kamenogorsk (350 müň), Semipalatinsk (330 müň), Taraz (Jambul, 310 müň) we beýlekiler.
Döwlet gurluşy[üýtget | edit source]
Gazagystan – prezident respublikasydyr. Häzirki konstitusiýa 1995-nji ýylyň 30-njy awgustynda kabul edildi we 1998-nji ýylda oňa birnäçe üýtgetmeler girizildi. Döwlet baştutany – prezident. Ol ýurduň içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlaryny kesgitleýär, ýurduň hökümetiniň ähli organlarynyň işine gözegçilik edýär. Mundan başga-da, ýurduň prezidentiniň köp ygtyýarlyklary bar. Ýurduň ýokary kanun çykaryjy organy – parlament. Ol iki palatadan: Senat we Mejlisden durýar. Senatyň ygtyýarlyk möhleti 6 ýyl. Onuň düzüminiň ýarysy her 3 ýyldan täzeden saýlanýar. Senatyň düzüminde 47 deputat bar. Olaryň 7-si prezident tarapyndan saýlanýar. Mejlisiň düzüminde bolsa 77 deputat bar. Olar ählihalk saýlawlary esasynda 5 ýyllyk möhlete saýlanylýar. Gazagystanyň parlamenti konstitusiýa üýtgetmeler girizýär (prezidentiň teklibi boýunça), döwlet büjetini, hökümetiň hasabatyny we maksatnamasyny tassyklaýar, kanun kabul edýär, halkara ylalaşyklaryny tassyklaýar. Ýurduň ýerine ýetiriji häkimiýeti – premýer-ministriň ýolbaşçylygyndaky hökümet alyp barýar.
Daşary syýasaty[üýtget | edit source]
Gazagystan Birleşen Milletler Guramasynyň, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň, Ýewropa Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, NATO-nyň „Parahatçylyk üçin hyzmatdaşlyk“ maksatnamasynyň, Bütindünýä Söwda Guramasynyň agzasydyr. Şeýle hem Gazagystan Nebiti eksportirleýän ýurtlaryň guramasyna (OPEK) synçy hökmünde gatnaşýar.
Ykdysadyýeti[üýtget | edit source]
Gazagystanyň ykdysadyýeti çalt depginlerde ösýär. Ýurduň halk hojalygynda dag magdany senagaty öňdäki orunda durýar. Oba hojalygynyň ösdürilmegine hem uly ähmiýet berilýär. Gazagystan ykdysady taýdan bäş bölege bölünýär. Ýurduň demirgazyk böleginde däne hojalygy, daş kömri we demir magdanlarynyň çykarylmagy, maşyngurluşyk, nebit önümleriniň önümçiligi we energetika pudagy has ösen. Gündogar böleginde reňkli metallurgiýa, energetika, maşyngurluşyk we tokaý hojalygynda ösüş gazanyldy. Gazagystanyň günbatary iri nebitgaz çykarylýan sebit hasaplanýar. Ýurduň merkezi bölegindäki halk hojalygynyň esasy pudaklary – gara we reňkli metallurgiýa, maşyngurluşyk we maldarçylyk. Gazagystanyň günortasynda pagta, şaly, bugdaý, dürli bakja we gök önümler, miweli agaçlar, üzüm ýetişdirilýär. Günorta böleginde ýeňil we azyk senagaty hem-de balyk hojalygy ösendir.


text:
Ýaponiýanyň günorta-günbatar kenarlarynda kiçiräk sunamä sebäp bolan 7.0 magnitýutly ýer yranmasy boldy.
Ýaponiýanyň Meteorologiýa gullugy günortadaky Nakonoşimo adasynda 30 santimetr sunami habarynyň berlendigini aýtdy.
Çekilen zyýan ýa-da ýaraly bolanlar barada bada-bat habar berilmedi.
Ýer yranmasy 10 km çemesi çuňlukda bolup geçipdir. Birleşen Ştatlaryň Geologiýa gullugy bu hadysanyň Makurazaki şäheriniň 159 km çemesi günorta-günbatarynda bolandygyny aýtdy.
Ýaponiýada 2011-nji ýylda bolan ýer yranmasy sunama sebäp bolup, demirgazyk-gündogar Ýaponiýada 18 müňden gowrak adamyň heläk bolmagyna getiripdi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ABŞ-nyň gündogar Ýewropadaky raketa goragyny «uly howp» diýip atlandyrdy we Moskwanyň muňa öz raketa atmak ukybyny güýçlendirmek bilen jogap berjekdigini aýtdy.
NATO bu gorag sistemasynyň Eýrandan atylmagy mümkin raketanyň öňüni almagy maksat edinýändigini nygtasa-da, Putin onuň aňsatlyk bilen Orsýete garşy ulanyljak hüjüm sistemasyna öwrülip biljekdigini ýanjaýar.
17-nji iýunda, Sankt Peterburgda, halkara habar serişdeleriniň ýolbaşçylarynyň ýygnagynda çykyş edip, "rumyniýalylar ol ýerde näme bolýanyny bilmezler, hiç kim bilmez. Nerumyniýalylar, ne polýaklar. Men munuň nähili edilýänini bilýärin” diýip, Putin aýtdy.
"Meniň pikirimçe, bu hakykatdanam howply» diýip, Putin Orsýetiň oňa garşy çäre görmeli boljakdygyny, emma beýden ýagdaýynda Moskwanyň agressiwlikde aýyplanjagyny hem öňünden bilýändigini aýtdy.
"Biz, Ýewropada strategiki deňagramlylygy saklamak üçin, özümiziň raketa atyş ukybymyzy kämilleşdireris» diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.


text:
Şu gün Bosniýanyň hökümet resmileri bu ýurduň düzümindäki Srpska respublikasynda yslam dininiň wahhabizm akymyna degişli hasaplanylýan radikal raýatlaryň öýlerinde polisiýa tarapyndan derňew geçirilendigini habar berdiler.
Srpska respublikasynyň Içeri işler ministrliginiň metbugat sekretary Mirna Soýa bu derňewleriň ýarag we partlaýyjy maddalar bardyr diýlip çaklanylýan alty sany ilatly punktda geçirilendigini aýtdy.
Ýerli habar çeşmeleri bu barlaglaryň barşynda bäş adamyň tussag astynda alnandygyny habar berdiler.


text:
Gyrgyzystanyň resmileri Siriýada “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri tarapyndan kontrolluk edilýän territoriýalarda ýaşaýan gazak çagalarynyň wideo ýazgysyny çap eden “Kloop.kz” websahypasyny ýapdy.
15-nji dekabrda “Kloop.kz” websahypasynyň “PorHost” serwerinde çap edilen maglumatda websahypanyň Gyrgyzystanyň döwlet aragatnaşyk websahypasynyň buýrugy esasynda ýapylandygy mälim edilýär.
Noýabr aýynda “Kloop.kz” websahypasynda gürrüňi gidýän gazak çagalary barada çap edilen maglumat we wideo ýazgy Gazagystanyň resmilerini gaharlandyrypdy.
Çap edilen şol wideo ýazgyda gazak çagalary musulman bolmadyk adamlary öldürmek bilen haýbat atýarlar. Gazagystan şuňa meňzeş mazmunly wideo ýazgylary çap eden websahypalary petikläpdi we “Kloop.kz” websahypasynyň petiklenmegi üçin gyrgyz resmilerine gyssagly basyş edipdi.


text:
Aşgabat, 04.02.2015. “Türkmenportal”.
“Ukrspirt” Döwlet kärhanasy Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň we Gazagystanyň bazarlaryna çykmagy meýilleşdirýär. Bu barada “Ukrspirt” DK direktorynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Roman Iwanýuk gysgaldylan metbugat maslahatynda belläp geçdi diýip ПрессОрчhtpp://pressorg24.com. habar berýär.
“Biz eksport şertmanalarynyň gözlegine işjeň girişdik. Türkmenistan, Azerbaýjan, Gazagystan bilen gepleşikleri geçirýäris. Ukrain spirti üçin bu bazarlary gaýdyp almak isleýäris. Kompaniýanyň öňki ýolbaşçylary eksport meselesi bilen düýbinden diýen ýaly meşgullanmadylar. Netijede öňden gelýän bazarlar ýitirildi” diýip, R. Iwanýuk belledi.
Onuň aýtmagyna görä, Gündogara eksporty ýola goýmakdan başga-da, Ýewropa ýurtlaryna eksport etmegiň hem gamyny iýmeli.
“Elbetde, arzan satmaly bolary, ýöne nätjek, iň bolmanda kärhanany dikeltjek bolmaly. Munuň özi — işgärlere aýlyk, täze iş orunlary, ukrain çig malyny gaýtadan işlemek, fermer hojalyklaryna goldaw bermek diýmek ahyryn” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
“Ukrspirt” Döwlet kärhanasy işleýän kärhanalaryň sanyny artdyrmakçy bolýar. “Häzirki wagtda Ukrainada “Ukrspirt” Döwlet kärhanasynyň garamagyndaky 41 kärhananyň diňe 5-si işleýär. Ýöne fewralda 7, martda bolsa 9 — 10 kärhananyň işi ýola goýlar diýip umyt edýärin. Ýylyň ahyryna bolsa 20-ä golaý kärhanany işe girizmegi göz öňünde tutýarys” diýip, kärhananyň direktorynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Roman Iwanýuk nygtady.


text:
Ýekşenbe güni Bolgariýanyň göreş boýunça komandasynyň baş treneri Armen Nazarýan olimpiýa oýunlaryndan sportuň göreş görnüşini aýyrmak baradaky planlara garşy protest bildirip, açlyk yglan etdi.
Asly ermenistanly Armen Nazarýan muňa protest görnüşinde şu ýylyň 22-nji martynda göreş boýunça Ýewropa çempionaty başlanýança özüniň hiç zat iýmekçi däldigini aýtdy.
1996-njy ýylda Ermenistanyň komandasynyň hatarynda, 2000-nji ýylda bolsa, Bolgariýanyň komandasynyň hatarynda Olimpiadanyň altyn medalyna eýe bolan 39 ýaşly Armen Nazarýan Halkara Olimpiada Komitetiniň sportuň göreş görnüşini olimpiýa oýunlaryndan aýyrmak baradaky planlaryndan bütinleý çekmekligini talap edýändigini mälim etdi.
Ýakynda Olimpiada Komitetiniň şu planlaryna protest bildirip, Bolgariýanyň göreş fondunyň başlygy, göreş boýunça dünýäniň ýedi gezek çempiony Walentin Ýordanow özüniň 1996-njy ýyldaky Olimpiadada gazanan altyn medalyny Halkara Olimpiada Komitetine gaýtardy.


text:
Fransiýada konserwatiwleriň prezidentlik saýlawynda umyt baglaýany Fransois Fillon 24-nji noýabrda orsýet boýunça Alain Juppe bilen jedelleşige girdi. Juppe bäsdeşini Kremle dostlukly garamakda aýyplady.
Telewideniýede görkezilen çekişmede Juppe Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň Fillon barada golaýda aýdan ýakymly sözlerine salgylanyp, “bu ors prezidetniň öz kandidatyny saýlan ilkinji prezientlik saýlawy bolmaly” diýdi.
Fillon Moskwa bilen strategik ýaranlygy goldap, Ukrainanyň Krym ýarymadasyny zor bilen özüne birikdirenligi we gündogar Ukrainada separatistleri goldamagy sebäpli Moskwanyň garşysyna girizilen sanksiýalaryň ýatyrylmagynyň tarapyny çalýar.
Fillon: “Orsýete geçen bäş ýyllykda çemeleşişimiz ýaly çemeleşsek, ol bir howply ýurt” diýip, Juppeýiň tankydyny ret etdi.
“Biz Birleşen Ştatlaryň ýaranlary, Birleşen Ştatlar bilen esasy prinsipleri paýlaşýarys. Muny Orsýet bilen edemzok” diýip, Fillon aýtdy.
Ol soňra hem häzirki prezident Fransois Hollandyň Orsýet baradaky tutumynyň – şol sanda sanksiýalary goldamagynyň hem – Moskwanyň çetleşdirilmegine getirendigini sözüniň üstüne goşdy.
Eger Fillon 27-nji noýabrda Juppeýi ýeňip bilse, onda ol maýda geçjek prezidentlik saýlawynda aşa-sagçylaryň Moskwa bilen ýakyn gatnaşygy goldaýan kandidaty Marine Le Peni-de ýeňer diýlip çaklanýar.
Öten hepde deslapky ýaryşda Fillon sesleriň 44 prosentini aldy. Juppeýiň alany bolsa 29 prosente-de ýetenok. Öňki prezident Nikolas Sarozy ýaryşyň birinji tapgyrynda ýeňlişe uçrap, bäsleşikden çykdy. Fillon Sarkozynyň döwründe premýer-ministr bolupdy.
Çekişmeden bir gün öň Putin Fillony “ýokary derejede professional” we “öz nukdaý nazaryny sakmalagy başarýan” adam diýip öwdi.
Üstümizdäki aý Birleşen Ştatlarda prezident saýlanan Donald Tramp bäsdeşi Demokratik partiýanyň kandidaty Hillary Klintondan garaşylmadyk ýagdýada üstün çykanyndan soň Kreml we Orsýetiň resmileri Moskwanyň Günbatar bilen gatnaşyklary indi gowulanar diýip umyt bildirdiler.
Tramp Putini taryplap, terrorizme garşy göreş ýaly meselelerde hyzmatdaşlygy artdyrmak üçin Waşington bilen Kreml arasyndaky çagşan gatnaşyklary gowulandyrmak isleýändigini aýtdy.
2014-nji ýylda Krymy anneksiýa etmegi we gündogar Ukrainada separatistleri goldamagy sebäpli Orsýete basyş etmegiň tarapyny çalýan Ýewropa Bileleşigindäki esasy ýurtlar Fransiýa bilen Germaniýa.
Fillon deslapky ýaryşyň birinji tapgyrynda ýeňiji bolanyndan soň Orsýetiň parlamentiniň aşaky palatasynyň daşary işler komitetiniň başlygy Alekseý Puşkow eger ol Fransiýada prezidentligi gazansa, Orsýet babatda bu “Berlin-Pariž tandeminiň soňlanmagynyň” alamaty bolar diýdi.


text:
Düýn prezident G.Berdimuhamedow paýtagt Aşgabady ösdürmeklige we onuň gerimini giňeltmeklige bagyşlap, ýörite maslahat geçirdi. Maslahata hökümet agzalary, Mejlisiň başlygy, Ahal welaýatynyň we Aşgabat şäheriniň häkimleri, şeýle hem käbir pudak ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Maslahatda prezident G.Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň halkara we dünýä derejesinde geçirilýän möhüm çäreleriň merkezine öwrülendigini bellemek bilen, bu ýagdaýyň paýtagt Aşgabady ösdürmek boýunça täze meseleleri öňde goýýandygyny nygtady.
Ol şu planlaryň çäklerinde Ahal welaýatynyň Ruhabat etrabyny we Abadan şäherini paýtagta birikdermekligiň hem-de şu meseleler bilen baglanyşykly paýtagtyň töwereklerinde infrastrukturalary täzeçe gurnamaklygyň göz öňünde tutulýandygyny aýtdy.
Şu göz öňünde tutulýan planlar bilen baglanyşykly-da prezident degişli ýolbaşçylara tabşyryklar berdi.


text:
Orsýetiň Dopinge garşy agentliginiň öňki ýolbaşçysy Nikita Kamaýew birden aradan çykmagynyň öňüsyrasynda Britaniýanyň neşri bilen habarlaşyp, öz ýurdunyň doping bilen bagly ýagdaýy barda gürrüň bermegi teklip edendigini Londonyň “Sundy Times” neşri ýazýar.
Gazetiň habar bermegine görä, ýürek agyrydan ýogalandygy aýdylýan Kamaýew ölüminden 10 gün öň “Sunday Times” gazetine elektron hat ýollapdyr we Orsýetde dopingiň ulanylmagynyň möçberiniň üstüni açmak üçin kitap ýazjakdygyny aýdypdyr.
“Men Orsýetde 1987-nji ýyldan, SSSR-iň Sport medisina boýunça institutynyň gizlin laboratoriýasynda ýaş alym bolup işleýän döwrümden bäri farmakologiýa we doping barada hakykaty gürrüň bermek isleýärin”, diýip Kamaýewiň hatynda aýdylýar.
Noýabr aýynda Dopinge garşy bütindünýä agentligi (WADA) Orsýetde giňden ulanylýan dopingiň döwlet tarapyndan goldanýandygy barada hasabat çap edensoň, Orsýet halkara atletika ýaryşlaryndan çetleşdirilipdi.
Dekabr aýynyň ortalarynda Orsýetiň dopinge garşy ýerine ýetiriji müdiri wezipesinden çekilen Nikita Kamaýew 14-nji fewralda 52 ýaşynda aradan çykdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Robert Geýts Aýlak döwletleri Hytaýy BMG-niň Eýrana garşy täze sanksiýasyny goldamaga itermäge taýýar görünýär diýýär.
Geýts Eýranyň uran baýlaşdyrmagy togtamanlygy sebäpli oňa garşy has köp herket edilmegi üçin Birleşen Arap Emirliklerine sapar etdi.
Geýtsiň aýlak ýurtlaryna sapary mahalynda Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejat ABŞ-nyň bu sebitde bolmagyny ýazgaryp çykyş etdi.
Ol Waşington terrorizme garşy göreş bahanasy bilen bu sebitiň energiýa serişdelerine eýelik etjek bolýar diýdi.


text:
Hytaýa iş sapary bilen baran Birleşen Ştatlaryň resmisi Erik Holderiň aýtmagyna görä, Hytaýyň prezidenti Hu Sintao geljek ýylyň ýanwar aýynda ABŞ-a sapar eder.
Bu sapar iki ýurduň arasyndaky özara gatnaşyklary gowulaşdyrmak ugrunda möhüm ädim bolar.
Holder Hytaýyň resmileri bilen geçiren gepleşikleriniň dowamynda Nobel baýragynyň eýesi Liu Şiabony tussaglykdan boşatmak meselesini hem gozgady.
Hytaý Liu Şiabo Nobel baýragynyň berilmegini ýurduň içerki syýasatyna goşulmak hökmünde kabul edýär.
Şiabo baradaky düşünişmezlikleriň iki ýurduň gatnaşyklaryna oňaýsyz täsirini ýetirmeli däldigini Holder aýtdy.


text:
Türkmenistanda ortaça aýlyklaryň bir müň amerikan dollaryndan ýokarydygy barada resmi habar berildi. Türkmen hökümetiniň “Altyn asyr” internet saýtynyň maglumatynda ilata mugt berilýän tebigy gazyň, elektroenergiýanyň, suwuň, duzuň, şeýle-de göz öňünde tutulýan käbir ýeňillikler hasaba alynsa, tutuş ýurt boýunça ortaça aýlygyň 1 000 amerikan dollaryndan ýokarydygy aýdylýar. Azatlyk Radiosy ortaça aýlyk diýilýän ykdysady görkezijiniň hasaplanyş aýratynlyklary bilen gyzyklanyp, Orsýetiň “RBС” ykdysady agentliginiň bilermeni Aleksandr Ýakowlew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aleksandr, ortaça aýlyk diýlende, näme göz öňünde tutulýar? Ortaça aýlyk nädip hasaplanýar?
Aleksandr Ýakowlew: Ortaça aýlyklaryň birnäçe hasaplanyş usuly bar. Adatça, bu ýurt boýunça hasaplanylýar we ilatyň satyn alyjylyk ukyby esasynda kesgitlenýär. Bu ortaça aýlyga degişli statistika düzgünleri babatynda aýdylanda şeýle. Metodologiýa, ýagny hasaplaýyş usullary barada aýdylanda, olaryň ençemesi bar. Esasy usul Halkara zähmet guramasy tarapyndan teklip edilýär. Köp ýurtlar şol usuldan peýdalanyp, ortaça aýlygy ilatyň satyn alyjylyk ukyby esasynda kesgitleýärler.
Ykdysady ösüş boýunça guramanyň hem öz usullary bar. Umumy içerki önümçilik derejesine esaslanýan hasaplaýyş usullary hem bar. Umuman aýdylanda, sarp edijilik sebedi diýlen düşünje we bahalaryň indeksi ýaly görkezijiler hasaba alynýar. Bu ýerde mesele adamlaryň gazanjynyň möçberinde däl-de, şol pula näme satyn alyp bolýanlygynda. Ýagny, harytlaryň bahasy näçe we şol aýlyga harytlaryň näçesini satyn alyp bolýar?
Azatlyk Radiosy: Ortaça aýlyk diýlip kesgitlenen görkezijiniň we aýlyklaryň hakyky möçberiniň arasynda tapawudyň uly bolmagy nämeden habar berýär?
Aleksandr Ýakowlew: Bu, birinjiden, harytlaryň we hyzmatlaryň kadaly bazarynyň ýokdugyny, diňe gara bazaryň, has gymmat bahaly gara bazaryň bardygyny görkezýär. Ýagny, resmi derejede kesgitlenen bahalardan iş ýüzünde hiç zady satyn alyp bolmaýandygyny görkezýär.


text:
Guýy düýbündäki gurt
Kelte kyssa
Gurt bolmagam aňsat däl. “Gurdy aýagy eklär” diýleni ýazzy maňlaýyna ýazylgy dur. Awuň oňan gün-ä, süri-gile bolup, sürüniň üstüne dökülýär. Deslap damaga azyny urýar. Soňy has-da hezil. Degirmen ýaly guýruk, ýagly döş… seniňki. Awuň bişow güni “Bölüneni böri iýer” diýleni bilen bolýar. Aýt-aýt, bölüneniň-de duçar bolmadyk gününi aýt! Kümsük şagal, ogry tilkä dönüp, towuk ketegine ogurlyga barmak bolanok. Ýok-ýok, obada gyňyr köpekleriň köplügi üçin däl-de, möjek mertebäňi saklamaly.
Açlygyňa çydamasaň, gije Aýa bakyp, uwla! Ýöne kümsüklik etme! Şir-peleň, gaplaň, bars… diýerler. Ýöne gaýraty gurduňkyça ýokdur. Olaryň garnyny otarsalar, uzyn dürräni şowurdadyp, asmanda bulaýlap, haýbat atsalar, sirkiň arenasynda maýmyny arkasyna hopba edip, seňkildäp ýörendirler. Diňe pilden pes saýylyan düýe diýen çoça-da sirk bezegidir. Arkasynda eli tüpeňli çopan dursa, gurt bilen darkaş gurýan item sirkiň bezegidur.
Günlerde bir gün gurduň nesibesinden aw çykmady. Içi eljuk çagy seňkildäp gelşine agzy, ho-ol, beg Göroglynyň Gyratyny ogurlan kempiriň agzyna meňzäp opurlan guýa ýykyldy. Gurt syrkyndysyna tamakin bolup, oňa görünmän, seňkildäp yzyna düşüp gelýän kümsük şagal bu ahwalaty gördi. Ol guýynyň üstüne abanyp duran utunyň söýesine söýenip, gurduň ata-babasyna, ene-mamasynyna sögüne-sögüne keýpden çykdy.
Soňra “Seni diriligiňe gömüp, ähli janly-jandaryň aryny almasam, içim sowamaz” diýip, telim ketege ogurlyga giren çaýşyk aýaklary bilen guýynyň düýbündäki gurduň üstüne gum peşäp ugrady. Birdenem aýaklary taýyp, guýynyň düýbüne güwläp gaýtdy. Möjegiň öňünde galpyldap dikelýänçe akylyna aýlandy. Ol:
-Möjek aga, günämi öt! Ýaňy şeýtan was-wasyna gidip, mertebäňe dil ýetirdim. Ötünç soramak üçin yanyňa, guýynyň düýbüne düşdüm -diýip, süňňüni saklap bilmän sandyraklap, zar-zar aglady.
…Gurt bolmak aňsat däl, möjek börüligini edip, şagalyň günäsini geçdi.
Ýazyjy Amanmyrat Bugaýew.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow Germaniýanyň federal kansleri Angela Merkeli Türkmenistana sapar etmäge çagyrdy.
“Bu teklip minnetdarlyk bilen kabul edildi. Saparyň wagt möhletleri diplomatik kanallar arkaly maslahat ediler” diýlip, Türkmenistanyň döwlet informasion agentligi 29-njy awgustda habar berdi.
Türkmenistanyň doly döwlet gözegçiligindäki mediasynda berlen bu habaryň yz ýany Azatlyk Radiosy Germaniýanyň kansleriniň metbugat gullugyna jaň edip, Angela Merkeliň Türkmenistana sapary boýunça planlary bilen gyzyklandy.
Germaniýanyň kansleriniň metbugat gullugy Merkeliň Berdimuhamedowyň çakylygyny kabul edendigi baradaky maglumaty tassyklamady. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan german resmisi Merkeliň Türkmenistana sapar etmegine degişli meseläniň iki ýurduň ýolbaşçylarynyň resmi gepleşikleriniň dowamynda gozgalmandygyny we agzalýan çakylygyň diňe metbugat konferensiýasynda orta atylandygyny aýtdy.
Türkmenistanyň we Germaniýanyň döwlet baştutanlarynyň 29-njy awgustda Berlinde geçiren resmi gepleşikleriniň yzýany žurnalistleriň öňünde eden bilelikdäki çykyşynda G.Berdimuhamedow hususan-da şeýle diýdi: “Men uly höwes, hormat we sylag bilen hormatly hanym Merkeli Türkmenistana sapar etmäge çagyrýaryn”.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň žurnalistleriň öňünde eden bu çykyşynda öňe süren teklibine Merkel hiç hili jogap bermedi, diýip metbugat konferensiýasyna gatnaşan Azatlyk Radiosynyň žurnalisti Farruh Ýusufi aýtdy.
Türkmenistanyň prezidenti metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda öz ýurdunyň bagtyýarlyk döwründe ýaşaýandygy, ähli ugurlarda, şol sanda demokratik ösüş taýdan uly üstünlik gazanandygy barada gürrüň berdi. Berdimuhamedowyň çykyşy 15 minutdan geçdi, Merkel bolsa üç minut bilen çäklendi.
Türkmenistanyň döwlet mediasy, şeýle-de Merkeliň prezident Berdimuhamedow bilen geçiren gepleşikleriniň “netijeliligini kanagatlanma bilen” belländigini, türkmen jemgyýetindäki demokratik prosesler meselesiniň gepleşiklerde gozgalandygy barada aýdyp, olaryň pozitiw tendensiýa eýedigini belledi diýip habar berdi.
Žurnalistlere habar berilişine görä, gepleşiklerde Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça ýörite wekili ombudsmeni bellemek we konstitusiýany reformirlemek boýunça edilýän hereketler maslahat edilipdir.
Türkmenistanyň we Germaniýanyň arasynda diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylda ýola goýuldy.
Demokratik proseslere we adam hukuklaryna aýratyn üns berýän ýewropaly lider hasaplanýan Merkel iýul aýynda Merkezi Aziýada demokratik özgerişlikleri bilen tapawutlanýan Gyrgyzystana ilkinji gezek taryhy sapar etdi. Emma Merkel Gyrgyzystana garanda ykdysady taýdan has ösen Gazagystan we Özbegistan ýaly ýurtlardan sowlup geçipdi.


text:
Pakistanyň Lahor şäherinde ýaşaýan Ahmadi azlygy özlerine degişli iki metjitde bolan terror hüjümleriniň pidalaryny jaýlaýar.
Anna güni iki metjitde edilen hüjümler 80-den gowrak adamynyň ölümine, 100 çemesi adamyň bolsa ýaralanmagyna getirdi.
Bu hüjümleriň jogapkärçiligini Talyban we al-Kaýda bilen ilteşikli jeňçi topar öz üstüne aldy we yslam dininiň Ahmedi mezhebine uýýanlara has köp hüjüm ediljegini duýdurdy.
Musulmanlaryň köpüsi ahmedileri dinden çykan hasaplaýar we Pakistanyň hökümeti olary öz ynançlary sebäpli musulman däl diýip yglan etdi.
Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi bu hüjümleri halkara ýazgaryşynyň başyny çekýärler.


text:
24-nji fewralda Türkmenistanyň prezidenti öz ýurdunyň wekilçilikli delegasiýasyna baştutan bolup Aşgabada gelen Malaýziýanyň daşary işler ministri Anifah Amany kabul etdi.
Duşuşygyň gidişinde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň perspektiwalary we ileri tutulýan ugurlary barada gürrüň edildi. Söwda-ykdysady sferasynda, inwestisiýada, nebit-gaz we beýleki pudaklarda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak meselesine seredildi.
Malaýziýanyň “Petronas” kompaniýasy Hazaryň ýalpaklarynda nebit-gaz gözlemek we çykarmak boýunça iş alyp barýar diýip, TDH gullugy habar berýär.


text:
“Türkmentelekom” döwlet kompaniýasy 2015-nji ýylyň ýanwar aýynyň 1-ne milli manadyň ABŞ-nyň dollaryna bolan hümmetiniň üýtgänligi sebäpli Internet hyzmatynyň edara-kärhanalar üçin nyrhlarynyň ütgedilendigini habar berdi.
Öz resmi saýtynda ýerleşdiren bu bildirişinde “Türkmentelekom” Internet hyzmatlary üçin ABŞ-nyň dollarynda tassyklanan nyrhlary Türkmenistanyň Merkezi bankynyň şol sene üçin bellän resmi hümmeti boýunça milli manatda amala aşyryljakdygyny mälim edýär.
Başgaça aýdanyňda, dollaryň galmagy bilen, “Türkmentelekomyň” ýuridiki şahslar üçin Internet hyzmatlarynyň nyrhlary hem ýokary galýar. Şol bir wagtda-da fiziki şahslar, ýagny ýönekeý raýatlar üçin entek nyrhlaryň öňküligine galdyryljakdygyny ”Türkmentelekomyň” müşderilere hyzmat ediş ofisinde aýtdylar. Häzirlikçe nyrhlar diňe ýuridiki şahslar üçin ýokary galdyrylar.
Nyrhlar
Mysal üçin, mundan ozal döwlete degişli edara-kärhanalar üçin 2 mbit/s tizlige çenli çäklendirilmedik (limitsiz) ADSL internet tarifiniň aýda tölegi 5 müň manat bolan bolsa, indi 5,339 manat tölemeli bolar. Döwlete degişli däl edara-kärhanalar üçin edil şunuň ýaly tarif boýunça öň 6,250 manat tölenen bolsa, indi 6,674 manat tölemeli.
“Türkmentelekomyň” Türkmenistan – Onlaýn ulgamynyň bölünip berlen kanaly boýunça infokanalyň kärendesiniň nyrhlary hem ýokary galypdyr. Mundan öň döwlete degişli edara-kärhanalar üçin 1mbit/s tizlikli Internet argatnaşygy üçin aýlyk töleg 5625 manat bolan bolsa, indi 6006 manat tölemeli. Döwlete degişli däl edara-kärhanalar üçin edil şonuň ýaly hyzmatyň bahasy öň 6750 manatdy. Indi 7208 manat tölemeli.
Ýeri gelende aýtsak, ýurtda ýokarda agzalan hyzmatlary diňe “Türkmentelekom” döwlet edarasy amala aşyrýar. Beýleki prowaýderlerden munuň ýaly hyzmatlary satyn alyp bolanok. Şol bir wagtda hem “Türkmentelekomyň” hödürleýän Internet hyzmatlarynyň bahasy beýleki döwletler bilen deňeşdirilende gymmat diýlip hasaplanýar.
Bu döwlet kärhanasynyň käbir tarifleriniň aýlyk tölegleri 31 müň dollara hem ýetip bilýär. Mysal üçin, Türkmenistan – Onlaýn ulgamynyň bölünip berlen kanaly boýunça infokanalyň 100 mbit/s tizlikli tarifiniň aýlyk tölegi 31045 dollara durýar.
“Türkmentelekomyň” çäklendirilmedik ADSL Internet hyzmatynyň ýuridiki şähslar üçin tarifleri barada aýdylanda, döwlete degişli edara-kärhanalar üçin iň pes tizlikli we arzan 2 mbit/s tizlikli internediň aýlyk tölegi 1,525 dollar, gymmat we iň ýokary tizlikli 10 mbit/s tizlikli tarifiniň aýlyk tölegi bolsa 3,164 dollar.
Şol bir wagtda hem “Türkmentelekomyň” fiziki şahslar, ýagny ýönekeý adamlar üçin hödürleýän internet hyzmatlarynyň bahasy soňky 1-2 ýylda arzanlady. Onuň müşderiler üçin hödürleýän çäklendirilmedik ADSL hyzmatynyň 128 kbit/s tizlikli tarifiniň ilat üçin aýlyk tölegi 100 manat.
Emma beýleki tarapdan, “Türkmentelekomyň” 265 kbit/s we 512 kbit/s tizlikli çäklendirilmedik ADSL Internet tarifleriniň bahalary degişlilikde 250 we 600 manat bolup, ilat köpçüligine o diýen elýeter däl.
“Türkmentelekom” döwlet elektroaragatnaşyk kompaniýasy 1993-nji ýylyň 7-nji aprelinde döredildi. “Türkmentelekom” ýurtda aragatnaşygyň ähli görnüşlerini hödürleýän ýeke-täk kompaniýadyr.


text:
Hormatly Prezidentimiz
2017-nji ýyly “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly” diýip teklip etdi. Munuň özi üstümizdäki ýylyň has uly üstünliklere beslenjekdigini, türkmen türgenleriniň ýurdumyzyň halkara sport abraýyny has-da belende galdyrjakdygyny alamatlandyrýar.
2016-njy ýyl hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly hökmünde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ýylýazgysynda müdimilik orun aldy. Bereketli türkmen topragynda yzda galan ýylda amala aşyrylan giň gerimli özgertmeler maksatnamalary halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň gowulanmagyna hem-de ýurdumyzyň dünýädäki abraýynyň has-da berkemegine saldamly goşant goşdy. 2016-njy ýylda makroykdysady görkezijiler boýunça oňat netijeler gazanyldy. Ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli pudaklaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan ýerli önümçiligiň sazlaşykly ýola goýulmagy halkara maliýe guramalarynyň hem ýokary bahasyna mynasyp boldy.
2016-njy ýyly oňat netijeler bilen tamamlap, 2017-nji ýyla gadam basdyk. Hemmämize mälim bolşy ýaly, 2017-nji ýylda paýtagtymyz Aşgabat Aziýanyň sport paýtagtyna öwrüler. Sebäbi, şu ýylyň güýzünde Merkezi Aziýada ilkinji gezek biziň döwletimizde yklymyň iri sport ýaryşy – “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.” diýen şygar astynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçiriler.
Hormatly Prezidentimiz 2017-nji ýyly “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly” diýip teklip etdi. Munuň özi üstümizdäki ýylyň has uly üstünliklere beslenjekdigini, türkmen türgenleriniň ýurdumyzyň halkara sport abraýyny has-da belende galdyrjakdygyny alamatlandyrýar.
Şeýle hem üstümizdäki ýylda ýurdumyzyň syýasy-jemgyýetçilik durmuşynda-da möhüm wakalaryň ýene-de biri bolar. Milli demokratiýanyň dabaralanmagynyň şaýady bolarys. Ýurdumyzda Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary geçiriler, olara taýýarlyk görmek güýçli depginde dowam edýär. Ýurdumyzda saýlawlaryň öňýanyndaky möwsüm dowam edýär, onuň barşynda ýokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň dokuzysy bellige alyndy, şu günler olar milli telewideniýede we merkezi metbugatda maksatnamalary bilen çykyş edýärler. Ýakyn wagtda saýlawçylar bilen duşuşyklar başlanar. 12-nji fewralda bolsa, her bir türkmenistanly geljegiň öňünde ähli jogapkärçiligi bilen öz erk-islegini beýan edip, eziz Watanymyzyň we tutuş halkyň geljekki ykbaly üçin umyt baglaýan adamy üçin öz sesini berer.
Hormatly Prezidentimiz 2017-nji ýylda boljak ýokarda agzalyp geçilýän uly wakalary nazara almak bilen, ony “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly” diýen şygar astynda geçirmegi teklip etdi. Şeýlelikde, döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan ýyly ýurdumyzyň häzirki ösüşini we rowaçlygyny, halkymyzyň abadançylygyny has-da belende galdyrar.
2017-nji ýylyň şygarynda iki düşünje – sagdynlyk we ruhubelentlik sazlaşykly utgaşýar. Munuň özi kanunalaýyklykdyr: sagdyn adam ägirt uly meýilnamalary düzmek bilen çäklenmän, eýsem, olary amala aşyrmak höwesine hem eýe bolýar. Sagdyn jemgyýet – bu ruhubelent we maksada okgunly adamlaryň jemgyýeti bolup, olar umumymilli maksatlaryň daşynda jebisleşýär, ol ýurtda durnukly durmuş-syýasy ýagdaý hem-de durnukly ösüş, raýat we demokratik kämilligi bolup durýar.
Ruhubelentlik – bu “uçgunjyk” bolup, ol islendik işe, zähmete, maksada paýhasyň, erk-islegiň we döredijilik ylhamyň gujur-gaýratyny çaýýar. Garaşylyşy ýaly, ýylyň maksatnamasyna sagdynlyk, işjeň durmuş ýörelgelerini ornaşdyrmagy, köpçülikleýin bedenterbiýe – sport hereketini wagyz etmegi, milletiň medeni we ruhy maýasyny artdyrmagy ugur edinýän çäreler girer.
Sagdynlyk we ruhubelentlik ýylynyň esasy wezipeleriniň hatarynda durmuş ähmiýetli taslamalary, şol sanda çagalary sport bilen meşgullanmaga höweslendirmek, watançylygy terbiýelemek, ösüp gelýän nesli ruhy-ahlak taýdan ösdürmek boýunça taslamalary goldamak ýaly wezipeler bar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň aýratyn üns bermegi netijesinde, ilatyň saglygyny goramak meseleleri diňe lukmançylyk ulgamyna degişli bolman, jemgyýetçilik, döwlet hem-de şahsy häsiýetli ileri tutulýan derejelere geçip, durmuş-ykdysady ösüşiň hemme taraplaryny we ugurlaryny gurşap aldy.
Onuň merkezinde bolsa, adam, durmuşyň mynasyp şertleri durýar. Şoňa görä-de, bu gün, bir tarapdan, saglygy goraýyş ulgamynda döwlet syýasaty, şol sanda her kimiň öz saglygyna jogapkärçiliginiň ýokarlanmagyny göz öňünde tutýan bolsa, beýleki tarapdan, döwlet munuň üçin hemme şertleri, giň mümkinçilikleri döredip, ählitaraplaýyn goldaw berýär.
Saglygy goraýyş syýasaty daşky gurşawy goraýyş ulgamynda, ykdysady we bilim syýasatynda, medeni hem-de ruhy ulgamda, sportda berjaý edilýär. Bir söz bilen aýdylanda, ol adamlaryň beden we ruhy taýdan doly bahaly sagdyn bolmagy üçin ähmiýetli bolan ähli ugurlary öz içine alýar. Köpçülikleýin bedenterbiýe hereketi hem, ýurdumyzyň azyk ulgamynyň düzüminiň we görnüşleriniň gowulandyrylmagy hem, arassaçylyk-ekologiýa kadalarynyň üpjün edilmegi hem, adamlaryň zähmet çekmek, bilim alyş, durmuş hem-de dynç alyş şertleriniň gowulandyrylmagy hem, maşgalanyň abraýynyň artmagy hem, ahlak gymmatlyklarynyň we sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkarar bolmagy hem diňe tehnologik taýdan lukmançylyk ösüşinden jemgyýete we adama has köp peýda getirýär.
Döwlet Baştutanymyz jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkarar bolmagyny tassyklap, watandaşlarymyza şahsy görelde görkezýär. Sagdynlygyň, işjeň dynç alşyň, sport bilen yzygiderli meşgullanmagyň tarapdary bolan hormatly Prezidentimiz sözüniň işden aýra çykmaýandygyny anyk netijeler bilen subut edýär. Sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek, ilaty köpçülikleýin bedenterbiýä we sporta çekmek ýurdumyzda amala aşyrylýan çäreleriň netijeli häsiýete eýe bolýandygynyň hem-de bu ugurda ýokary görkezijilere eýe bolmak ugrunda zerur şertleriň döredilýändiginiň aýdyň nyşanydyr. Döwlet Baştutanymyzyň sport babatdaky maksatnamalaýyn syýasaty oňyn netijesini berýär. Türkmen sporty ösüşiň täze derejesine çykyp, ýurdumyz iri halkara ýaryşlarynyň geçirilýän merkezine öwrülýär.
Ýurdumyzda guralýan köpçülikleýin sport we bedenterbiýe hereketine dürli ýaşdaky adamlaryň müňlerçesi gatnaşýar. Ýaş türkmenistanlylaryň müňlerçesi ýokary netijeli sport bilen yzygiderli meşgullanýar. Olar häzirki döwürde 2017-nji ýylda paýtagtymyzda geçiriljek Aziýa oýunlaryna ykjam taýýarlyk görýärler.
2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek bäsleşikler ýurdumyzda guralýan ilkinji yklymlaýyn ýaryşlardyr. Bu ýaryşlary ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, Türkmenistan Aziýa Olimpiýa Geňeşi, beýleki halkara guramalary, daşary ýurtlaryň tejribeli hünärmenleri, bilermenleri bilen ýakyn hyzmatdaşlygy ýola goýýar. Munuň özi ýaryşlaryň hemmeler üçin has ýatda galyjy hem-de netijeli bolmagyna kömek eder.
Aziadanyň ýokary derejede geçirilmegi, oňa görülýän taýýarlygyň ýokary hili Türkmenistanyň dünýädäki abraýynyň belende göterilmegine ýardam eder hem-de ýurdumyzda köpçülikleýin sportuň ösdürilmegine kuwwatly itergi berer. Hormatly Prezidentimiz Aziadanyň esasy maksatlarynyň biriniň sporty wagyz etmekden ybaratdygyny belläp, onuň ýokary derejede geçirilmeginiň Bitarap ýurdumyz üçin örän ähmiýetlidigini aýdýar. Halkara ýaryşlary ilatyň bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy üçin zerur şertleri, ýaş nesilleri berk bedenli edip terbiýelemekde oňat mümkinçilikleri döreder hem-de ýokary derejeli türgenleriň taýýarlanylmagyny üpjün eder.
Paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjigi diňe bir sport ýaryşlaryny geçirmäge niýetlenen desgalar toplumy bolman, eýsem, Türkmenistanyň sport babatda alyp barýan işleriniň möhüm bölegine öwrüler hem-de Aşgabadyň keşbine täze öwüşgin çaýar. Munuň özi beýik ýeňişlere we belent ruha bolan güýjüň, erkiň jemlenmesidir. 2017-nji ýylda geçiriljek Aziýa oýunlary müňlerçe täze iş orunlaryny döreder. Içerki hem-de daşarky söwdanyň, işewür we syýahatçylyk çäreleriniň möçberleriniň ýokarlanmagyny üpjün eder. Oýunlara ýardamçy boljak hünärmenleriň umumy sany 11 müňe golaý bolup, olaryň 10 müňüsi meýletin ýardamçylardyr. Aşgabatda geçiriljek yklym ýaryşlary Türkmenistanyň sport abraýynyň belende galmagyny üpjün etmek bilen halkara teleýaýlymlarda, Internet giňişliklerinde ýurdumyzyň giňden wagyz edilmegine, syýahatçylygyň ösdürilmegine, döwletimiziň dünýäniň sport hereketine işjeň goşulyşmagyna kuwwatly itergi berer.
Aşgabatda gurulýan Oilmpiýa şäherjiginde geçiriljek Oýunlar öz tapgyrynda giň gerime eýe bolup, dünýä ýurtlarynyň 62-sinden, şol sanda Okeaniýadan türgenleriň 5 müňden gowragyny bir ýere jemlär, munuň özi Aziadanyň taryhynda deňi-taýy bolmadyk wakadyr.
SagdynlyK, belent ruh — geljekki ösüşlere badalga
Hormatly Prezidentimiz


text:
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri Reşit Meredow şu ýylyň 26-28-nji iýuny aralygynda Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän welaýatlaryna, has dogrusy Farýaba, Jowuzjana we Balha sapar edýär.
Türkmenistanyň baş diplomatynyň bu sapary golaýda Owganystanda jeňçilere garşy söweşýän ýarym resmi “Arbaki” toparlarynyň wekilleriniň Türkmenistanda bolandygy baradaky habarlara gabat geldi.
Eýse, Reşit Meredowyň Owganystana saparynyň ýarym resmi “Arbaki” türkmen ýaragly toparlarynyň Aşgabada barmagynyň yzysüre bolup geçmegi bir tötänlikmi? Azatlyk Radiosynyň türkmen-owgan serhedindäki özgerişleri içginden yzarlýan bilermeni Brýus Panniýer bu baradaky pikirlerini şeýle beýan edýär.
B.Panniýer: Men muny ‘tötänlik’ diýip atlandyrmazdym. Galyberse-de, [Reşit Meredowyň] bu sebitlere edýän sapary juda bir garaşylmadyk ýagdaý boldy.
Adatça, bular ýaly gepleşikler paýtagt Kabulda, ýa-da iň bolmanda Mazar-y Şerif ýaly welaýat merkezlerinde geçirilerdi. Türkmenistanyň daşary işler ministriniň serhetýakadaky Farýap, Jowuzjan we Balh welaýatlaryna sapar etmegi gaty möhümdir.
Meni bu saparyň dowamynda haýsy meseleleriň geňeşiljekdigi diýseň gyzyklandyrýar. Ýaňy özüňiziň hem belläp geçişiňiz ýaly, Meredowyň sapary mundan birnäçe hepde ozal käbir “Arbaki” komandirleriniň we ýerli polisiýa ýolbaşçylarynyň Türkmenistana çagyrylmagyndan soň bolup geçýär.
Azatlyk Radiosy: Brýus, siz ýaňy Türkmenistanyň daşary işler ministriniň saparyny ‘gaty möhüm’ diýip häsiýetlendirdiňiz. Näme sebäpden?
B.Panniýer: Biz bu sebitde eýýäm esli wagtdan bäri dartgynlylygyň saklanyp galýandygyny bilýäris. Biz bu üç welaýatyň haýsy etraplarynyň jeňçileriň, haýsylarynyň hem hökümetiň gözegçiligindedigini hem doly ynam bilen aýdyp bilmeýäris.
Meredowyň bu sebitlere sapar etmeginiň özi hem uly töwekgelçilik. Sebäbi bu territoriýalarda jeňçileriň nireden öňüňden çykjakdygyny bilmeýärsiň.
Reşit Meredowyň bu ýagdaýlara garamazdan, ýola çykmagy, araçägiň o ýüzünde iňňän wajyp gürrüňleriň ediljekdiginden bir nyşandyr.
Azatlyk Radiosy: Resmi metbugatda Meredowyň saparynyň maksady barada jikme-jik maglumat berilmeýär. Emma saparyň dowamynda haýsy mazmundaky gepleşikleriň ediljekdigini çaklap bilerismi?
B.Panniýer: Türkmen döwlet telewideniýesinde Meredowyň sapary bilen bagly nähilidir bir maglumat beriläýse-de, muny Türkmenistandan Owganystana akdyrylýan elektrik energiýasy bilen baglanyşdyrarlar.
Emma regiondaky howpsuzlyk ýagdaýlary nazara alnanda, häzir elektrik eskportyny gürleşer ýaly iň bir amatly wagt dälmikä diýýärin. Sebäbi Türkmenistan bilen serhetleşýän käbir etraplar dolulygyna jeňçileriň gözegçiliginde galýar.
Belki-de, Meredowyň sapary türkmen-owgan serhedindäki ýagdaýlary öz gözi bilen görüp, soňra bu barada Aşgabada hasabat bermekden ybaratdyr. Belki-de, ol gürrüňi gidýän regiondaky ýaragly toparlar bilen resmi däl ýagdaýda gepleşikleri geçirip, serhedi goramak üçin Aşgabadyň nähili hemaýat edip biljekdigi bilen gyzaklanýan hem bolmagy mümkin.
Bu saparyň juda garaşylmadyk bir ýagdaý bolandygyny ýene bir gezek tekrarlasym gelýär. Häzir biz türkmen häkimiýetleriniň Owganystan, iň bärkisi türkmen-owgan serhedi babatyndaky syýasatyny üýtgedip başlandygyna şaýat bolýarys.


text:
Tähranda ýadro energiýasyny peýdalanmak boýunça iki günlük halkara konferensiýa öz işini tamamlady.
Duşuşygyň soňunda deklarasiýa kabul edilip, dokumentde ýadro ýaragyny ýaýratmazlyk baradaky şertnama gol çeken ýurtlaryň parahatçylykly maksatlar üçin ýadro işläp taýýarlamaga hukugynyň bardygyny ykrar etmäge dünýä jemgyýetçiligi çagyrylýar.
Dokumentiň tekstini BMG-niň Baş sekretary Ban Ki Muna ýollamak planlaşdyrylýar.
Konferensiýa Yrakdan, Siriýadan, Liwandan, Ermenistandan, Orsyetden, Hytaýdan we ýene ençeme ýurtdan delegasiýalar gatnaşdy.
Eýranyň daşary işler ministri Manuçer Mottaki Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly gapma-garşylygy çözmäge synanyşyk üçin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalary bilen ýakyn günlerde Tähranyň konsultasiýalar geçirmekçidigini aýtdy.


text:
Uzyn pyçak bilen ýaraglanan topar 7-nji awgustda Dakada bangladeşli blogçyny çapyp öldürdi. Bu şu ýyl Bangladeşde şuňa meňzeş ganhorlygyň dördünjisidir.
Polisiýa Niloý Çakrabartiniň güman edilýän yslamçy jeňçiler tarapyndan, öz kwartirasynda çapylyp öldürilendigini tassyk etdi.
Ol internetde Niloý Nil diýen edebi lakamy ulanýardy. «Al-Kaýdanyň» Bangladeşdäki şahasy bolan «Ansar al-Yslam» bu ganhorlygyň jogapkärçiligini öz üstüne aldy we şeýle işiň ýene kän ediljegini duýdurdy.
«Ansar al-Yslam» mart aýynda dünvewi blogçy Waşikur Rahmanyň öldürilmeginiň jogapkärçiligini hem öz üstüne alypdy.
Bangladeşdäki dünewi blogçylaryň köpüsi soňky aýlarda gizlenip ýaşaýar we köplenç lakam ulanýar. Azyndan ýedi blogçy bolsa ýurtdan gaçdy.


text:
Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň sport zalynda saglygy goraýyş işgärleriniň arasynda woleýbol boýunça däbe öwrülen Kubok ýaryşy geçirildi. Türkmen döwletiniň Garaşsyzlyk baýramyna bagyşlanan bäsleşigi Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen Saglygy goraýyş işgärleriniň kärdeşler arkalaşygy gurady.
Ýaryş alty toparyň — ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň ýygyndy toparlarynyň arasynda aýlaw görnüşinde geçirildi. Türkmenistanyň Saglygy goraýyş işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň başlygy Mamajan Garlyýewanyň belleýşi ýaly, duşuşyklaryň ählisi çekeleşikli ýagdaýda geçdi. Woleýbolçylar öz köp sanly janköýerleriniň goldawy astynda uly höwes bilen oýnadylar. Duşuşyklaryň netijeleri boýunça ýaryş tertibinde öňdäki orny bassyr ikinji ýyl Mary welaýatynyň woleýbolçylary eýelediler. Ikinji üç üçünji orunlara degişlilikde Aşgabat şäheriniň we Daşoguz welaýatynyň ýygyndy toparlary mynasyp boldular.


text:
Şu hepdäniň çarşenbe güni amerikan prezidenti Obama bilen rus prezidenti Medwedewiň geçiren özara gepleşikleri Orsýetiň Eýran baradaky pözisiýasynyň üýtgändigini görkezdi.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew bilen Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Eýrana onuň dawaly ýadro programmasy bilen baglanyşykly görkezilýän basyşlary dowam etdirmekligi ylalaşdylar. Bu mesele Dmitriý Medwedew bilen Barak Obamanyň Birleşen Milletler guramasynyň Baş Assambleýasynyň Nýu Ýorkdaky sessiýasynyň çäklerinde geçiren özara gepleşiklerinde uly orun eýeledi.
Günbatar ýurtlar Eýranyň öz ýadro programmasyny gizlin ýadro ýaragyny öndürmek üçin ulanýan bolmagy mümkin diýip hasaplaýarlar. Tähran öz gezeginde beýle aýyplamany ret edýär.
Moskwanyň pozisiýasynyň üýtgemegi
Hepdäniň çarşenbe güni amerikan prezidenti bilen geçiren gepleşikleriniň yzy bilen habarçylara beren interwýusynda, prezident Medwedew: «Sanksiýalar seýrek halatda netije berýär, ýöne käte olary ulanmak gutulgysyz bolýar» diýdi.
Bu soňky waka şu çaka çenli Eýrana garşy basyşlara kän bir göwünjeň bolman gelen Moskwanyň syýasatynda peýda bolan täze bir alamat hökmünde kabul edildi. Rus prezidenti bilen amerikan prezidenti Tähranyň öz ýadro işleri baradaky maglumatlaryny doly açmadyk halatynda hem-de urany baýlaşdyrmak işlerini togtatmadyk ýagdaýynda, Eýrana garşy halkara sanksiýalarynyň artdyrylmagyna özleriniň garşy bolmajakdyklaryny mälim etdiler.
Ýöne şol bir wagtda Barak Obama Tähranyň parahatçylykly maksatlara niýetlenilen atom energiýa çeşmelerine eýe bolmak mümkinçiliklerine welin, Orsýet bilen Birleşen Ştatlaryň garşy däldiklerini aýtdy. Bu pikiri goldap, Orsýetiň prezidenti Medwedew şeýle diýdi: «Biziň maksadymyz, bir tarapdan Eýranyň atom energiýasynyň parahatçylykly maksatlar üçin ulanylmagyna stimul berjek, ýöne, beýleki tarapdanam, ýadro ýaragynyň döredilmegine ýol bermejek sistemany döretmekden ybarat».
Harby-radar sistemasynyň ýatyrylmagy
Käbir analitikler Moskwanyň Eýran baradaky pozisiýasynyň üýtgemeginiň sebäbi Waşingtonyň Polşada we Çehiýa Respublikasynda harby-radar sistemasyny ýerleşdirmek planlaryny ýatyrmagy bilen baglanyşykly bolmagy mümkin diýen garaýşy öňe sürýärler. Emma amerikan resmileri bu ugurda Moskwa bilen Waşingtonyň arasynda nähilidir bir gizlin ylalaşygyň bolandygyny ret edýärler.
Hepdäniň çarşenbe güni Obama bilen Medwedewiň gepleşikleriniň yzy bilen, Birleşen Milletler guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik bäş agzasynyň, hususan-da, Birleşen Ştatlaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Britaniýanyň we Fransiýanyň, şeýle hem Geňeşe agza bolmadyk Germaniýanyň Daşary işler ministrleri Nýu Ýorkda özara duşuşyp, Eýranyň resmileri bilen 1-nji oktabýarda geçiriljek gepleşikler barada özara pikir alyşdylar.
Prezident Obama Eýranyň resmileri bilen geçiriljek şol gepleşiklerde bu ýurduň öz halkara borçnamalaryny ýerine ýetirmegi hem-de ýadro ýarag planlaryndan doly ýüz öwürmegi üçin Tähranyň öňünde anyk şertleriň goýuljakdygyny aýtdy.
Çarşenbe güni geçirilen duşuşygyň dowamynda prezident Obama bilen prezident Medwedew Eýran baradaky meselelerden daşgary ýadro ýaraglarynyň sanyny azaltmak we ýaragsyzlanmak bilen baglanyşykly giň meseleleri hem ara alyp maslahatlaşdylar. Prezident Medwedew žurnalistlere beren interwýusynda Orsýet bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň şu ýylyň ahyryna çenli öz ýadro ýarag arsenallarynyň sanyny azaltmak barada özara täze ylalaşyga gol çekjekdiklerine ynanýandygyny aýtdy.


text:
“Demirgazyk akym” gazgeçirijisi sişenbe gününden başlap, ulanyşa girizildi. Bu geçirijiniň açylyş dabarasyna Germaniýanyň kansleri Angela Merkel we Orsýetiň prezidenti Medwedew bilen birlikde Fransiýanyň premýer-ministri Fransua Fillon, Gollandiýanyň premýer-ministri Mark Rutte, şeýle hem Ýewropa Bileleşiginiň energiýa boýunça komissary Günter Öttinger gatnaşdy.
Medwedew bu geçirijiniň ýola düşmegini “taryhda täsin waka” diýip atlandyrdy: “Bu gün bir täsin, uzak wagtlap garaşylan waka bellenýär. Biz “Demirgazyk akymyň” ilkinji turbasyny ulanyşa girizýäris. Öňki çykyp geplänleriň belleýşi ýaly, bu biziň ýurdumyzyň Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlygynda bir täze sahypanyň açylmagydyr. Ors gazy indi ilkinji gezek Ýewropa Bileleşigine degişli ýurtlara göni geler”.
“Demirgazyk akym” Orsýetiň Wyborg portundan bu ýurduň turba liniýasyna çatylyp, Germaniýanyň Greifswald şäheriniň golaýynda Lubmindäki terminala gelýär.
Ozal Orsýetden Ýewropa has köp gaz akdyrmak üçin planlaşdyrylan bu 10 milliard dollarlyk geçirijiden indi esasy maksat Moskwanyň Ukrainadan we Belarusdan geçýän turbalara garaşlylygyny çäklendirmek.
“Bu möhüm geçiriji. Ol Orsýetiň Ukraina ýaly tranzit ýurtlara bolan garaşlylygyny çäklendirer. Ol diňe ors gazynyň Ýewropa durnukly akyp durmagyny üpjün etmek däl, eýse, aýratyn-da Germaniýa üçin, gaz eksportyny mundan beýläk-de artdyrmaga mümkinçilik döreder” diýip, Orsýetiň söwda banky “Troika dialogyň” analitigi Waleriý Nesterow aýdýar.
1,224 kilometrlik “Demirgazyk akym” indi dünýäde suwasty geçirijileriň iň uzynydyr. Ikinji orunda duran Norwegiýadan Beýik Britaniýa gaz akdyrýan Langeled turbasy. Onuň uzynlygy “Demirgazyk akymyňkydan” takmynan 60 kilometr az.
“Demirgazyk akym” Orsýetiň Wyborg portundan bu ýurduň turba liniýasyna çatylyp, Germaniýanyň Greifswald şäheriniň golaýynda Lubmindäki terminala gelýär. Proýekte gatnaşanlar “Gazprom”, Germaniýanyň BASF we ION kompaniýalary, şeýle hem Gollandiýanyň “Gasunie” we Fransiýany “GDF Suez” kompaniýalary.
Baltika deňziniň aşagyndan ýene bir gazgeçiriji gurlup ýör. Onuň hem 2012-nji ýylyň aýaklarynda tamamlanmagyna garaşylýar. Bu iki turba doly işe başlansoň, ýylda 55 milliard kubometr gaz Ýewropa ýetiriler diýlip garaşylýar.
Ozal Orsýetden Ýewropa has köp gaz akdyrmak üçin planlaşdyrylan bu 10 milliard dollarlyk geçirijiden indi esasy maksat Moskwanyň Ukrainadan we Belarusdan geçýän turbalara garaşlylygyny çäklendirmek.
Ýewropa Bileleşiginde sarp edilýän gazyň takmynan dörtden biri Orsýetden gelýär. Orsýetden ÝB-e akdyrylýan gazyň 80 prosent çemesi hem Ukrainadan geçýär. Bu hem bu iki ýurduň arasynda turan gaz dawasy netijesinde Ýewropa gelýän gazyň ençeme gezek kesilmegine getirdi.
“Demirgazyk akym” Polşa bilen Baltika döwletlerinden hem sowa geçýär. Ol 2005-nji ýylda planlaşdyrylaly bäri bu ýurtlar tarapyndan tankyt astynda. Ýöne orsýetli syýasy analitik Dmitriý Oreşkiniň pikiriçe, bu proýekt Orsýetiň Baltika goňşularynyň Moskwanyň harby güýjünden gorkusyny köşeşdirer.
“Bir gowy zat, bu geçirjiniň gurulmagy bilen ägirt güýç Orsýetiň Ýewropanyň gymmatlyklar düzgünini kabul edýänligi. Bu ýerde däp boýunça kontraktlaýyn üstüňe alnan borçlar ýerine ýetirilmeli, gelnen ylalaşyklara laýyk hereket edilmeli, goňşularyňa edepsizlik edip, ‘ýagty geljegi’ ýarag güýji bilen olaryň boýnuna dakmak kabul ederliksiz. “Demirgazyk akym” ýaly bir zat bolsa, mysal üçin, Estoniýa tank bilen howp salma asla bolmaz” diýip, Oreşkin aýdýar.
Her niçik-de bolsa, häzir Moskwa bilen Warşawanyň arasynda dartgynlylyk döredýän zat – Orsýetiň gaz akdyrmak boýunça syýasaty. Polşa ors gazyna aşa garaşly. Ol şeýle hem Ýewropa Bileleşigine akdyrylýan ors gazy üçin tranzit ýurt. Polşanyň gaz monopoliýasy “PGPiG” Orsýet bilen baglaşylan bir şertnama boýunça import edýän gazyna ýokary baha töläp, ony Ýewropa Bileleşigindäki müşderilere arzan bahadan satmaly bolýar. Polşa “Gazpromdan” özüniň gaza töleýän bahasyny aşaklatmagyny isleýär.
“Gazprom” bilen söwdadan Minski-de razy däl. Gazyň bahasy we bergi barada turan dawa netijesinde “Gazprom” Belarusa berýän gazyny-da 2007-nji ýylda kesdi.


text:
Yragyň premýer-ministri Nury al-Maliki ýurtdaky amerikan goşunlarynyň doly çykarylmazyndan bir aý çemesi öň Birleşen Ştatlara sapar edýär.
Al-Maliki özüniň iki günlük saparynyň dowamynda prezident Barak Obama bilen töwrekleýin gepleşik geçirmeli.
Yragyň premýer-ministriniň metbugat geňeşçisi Ali Mussawi bu sapar Bagdat bilen Waşingtonyň gatnaşyklarynda täze bir sahypa açar diýýär.
Şu aralykda Yragyň milli howpsuzlyk geňeşçisi AFP habar gullugyna NATO-nyň bu ýurtdaky tälim beriş missiýasyny ýyl ahyryndan soň uzaltmazlyk kararyna gelendigini, sebäbi Bagdadyň NATO esgerlerine jogapkärçilige çekilmezlik kepilligini bermeýändigini aýtdy.
Muňa garamazdan, NATO-nyň ady aýdylmadyk bir resmisi AFP-ä entek bu meselede belli bir kararyň ýokdugyny habar berdi.


text:
Siriýada çarşenbeden penşenbä geçilýän gijede howpsuzlyk güýçleriniň azyndan alty protestçini atyp öldürilendigi habar berilýär.
Hama şäherinde elektrik we aragatnaşyk liniýalary henizem kesik. Bu ýerde ýekşenbe gününden bäri harby operasiýa geçirilýär. Operasiýanyň dowamynda azyndan 100 adamyň öldürilendigi aýdylýar.
Çarşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi Siriýanyň hökümetiniň protestçileri zor bilen basyp ýatyrmagyny ýazgardy we prezident Başar al-Assadyň režimini adam hukuklaryny gödek bozmakda aýyplady.
Siriýada prezident Başar al-Assadyň režimine garşy protestleriň mart aýynyň ortalaryna başlanalay bäri, parahat ilatdan 1,700 töweregi adamyň öldürlendigini aktiwistler aýdýarlar.


text:
ABŞ we Kuba Waşingtonda we Hawanada resmi derejede öz ilçihanalaryny gaýtadan açýarlar we 54 ýyllap kesilen diplomatik gatnaşyklaryny dikeldýärler.
Kubanyň resmileri Waşingtonyň diplomatik kwartalynda ýerleşýän öz ilçihanasyna çagyrylan 500 çemesi myhmanyň gatnaşmagynda resmi derejede baýdak galdyrmak dabarasyny geçirerler.
Kubanyň daşary işler ministri Bruno Rodriguez dabara gatnaşyp, yzýany ABŞ-nyň Departamentinde döwlet sekretary John Kerri bilen duşuşar. Bu ýerde Waşington bilen resmi gatnaşyklary saklaýan beýleki ýurtlar bilen bir hatarda Kubanyň baýdagy hem ýerleşdiriler.
ABŞ Kuba bilen diplomatik gatnaşyklaryny 1961-nji ýylda, Hawana garşy söwda, ykdysady we maliýe gadagançylyklaryny girizmeginiň yzýany togtadypdy.