text:
Türkmenistanda senagat, gurluşyk, transport we beýleki pudaklara degişli iri döwlet kärhanalary hususylaşdyrylýar. Türkmen hökümetiniň anna günki hasabatyna görä, hususylaşdyrylmagy göz öňünde tutulan 89 döwlet obýektinden 39 sanysy boýunça işler doly tamamlanypdyr. Agzalan obýektleriň umumy bahasynyň 54.1 million manada barabardygy resmi maglumatlarda mälim edildi.
Türkmenistanyň Döwlet emlägini hususylaşdyrmak baradaky kanuny 2013-nji ýylyň aýagynda ýurtda hususyýetçiligi ösdürmek maksady bilen kabul edilipdi. Beýleki postsowet ýurtlary bu prosesi öz döwlet garaşsyzlygynyň ilkinji ýyllary başdan geçiripdiler.
Azatlyk Radiosy döwlet emläginiň hususylaşdyrylmak tejribeleriniň ykdysady sebäpleri, bähbitleri, şowly we şübheli taraplary barada ykdysady meseleler boýunça “Ros Biznes Konsalting” agentliginiň analitigi Aleksandr Ýakowlew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Döwlet emlägini hususylaşdyrmak dünýä derejesinde giňden ýaýran bir tejribedir. Umuman, onuň nähili zerurlygy bar?
Aleksandr Ýakowlew: Hususylaşdyryş iki sany düýpli maksada hyzmat edýär. Birinjiden, döwlet emläginiň dolandyrylyşyny sazlaşdyrmak, netijeliligini artdyrmakdyr. Sebäbi döwlet öz eýeçiligindäki emlägiň diňe belli bir mukdaryny dolandyrmaga ukyply diýlip hasaplanylýar. Şeýle-de döwlet köp halatlarda gowy eýe bolup bilmeýär. Şonuň üçin ykdysadyýetiň netijeliligini ösdürmek, kompaniýalaryň işiniň netijeliligini artdyrmak üçin, şeýle kompaniýalary hususyýetçileriň eline tabşyrmak peýdaly bolýar. Bu adaty bir tejribe, ýagny bazar şertlerini döretmek, bäsdeşlige ýol açyp, kompaniýalara öz aralarynda bäsleşip işlemäge mümkinçilik bermek peýdaly bolýar. Şeýle ýagdaýda döwlet eýeçilikden gözegçilik usulyna geçýär. Administrasiýa, salgytlary toplamak ýaly işler bilen meşgul bolýar.
Ikinjiden, döwlet kompaniýalaryny, döwlet emlägini satmaklyk gazanç etmek maksady bilen amala aşyrylýar. Eger-de býujetde boşluk emele gelse, goşmaça girdejilere zerurlyk dörän ýagdaýynda hususylaşdyryş netijeli mümkinçilik bolup bilýär. Aýratynam döwletiň maýa goýujylar üçin amatly şirketleri we emlägi hödürlän ýagdaýynda.
Azatlyk Radiosy: Aleksandr, Türkmenistanda döwlet emlägini hususy eýeçilige bermek boýunça işleriň geçirilmegi we häzirki wagtda dünýäde nebitiň bahasynyň pese gaçmagy bilen bagly ykdysady krizisiň arasynda haýsy-da bolsa bir baglanyşyk görýärmisiňiz?
Aleksandr Ýakowlew: Krizis döwründe döwlet kompaniýalary dolandyrmaga ukypsyz bolýar, üstesine, oňa pul gerek bolýar. Şeýle ýagdaýda döwlet hususyýetçilige ünsi güýçlendirýär. Emma bu prosesiň netijeliligi hususy eýeçilik üçin hödürlenýän kompaniýalaryň näderejede amatlydygyna bagly bolýar. Netijeli işleýän kompaniýalara hyrydar has köp bolýar. Bazar üçin asla gyzykly bolmadyk kompaniýalar hem bar, ýagny bazaryň olaryň berip biljek bähbidine asla düşünmezligi-de mümkin. Şeýlelikde döwlet emlägini hususylaşdyrmak prosesi netijeli-de bolup bilýär, hiç hili netije bermän hem bilýär, ýagny döwletiň satjak bolýan emlägi hususy eýeçilige geçmän galýar, sebäbi olara hyrydar tapylmaýar.
Azatlyk Radiosy: Hususylaşdyryş prosesiniň ýurda bähbitli bolmagy üçin nähili şertler zerur?
Aleksandr Ýakowlew: Bu ýerde bar zat satyjynyň, ýagny döwletiň strategiýasyna bagly. Türkmen hökümetiniň hususy maýa goýumlaryny çekmek, başga bir tarapdan býujet üçin goşmaça girdeji gazanmak isleýän bolmagy mümkin. Şol bir wagtda-da meniň bu ýerde Orsýetiň başdan geçiren tejribelerini hem agzasym gelýär. Meselem 1990-njy ýyllarda käbir döwlet kärhanalary ilki ujypsyz bahadan belli bir toparlaryň eýeçiligine geçýärdi, soň gaýtadan has gymmat bahadan satylýardy. Şonda araçylaryň gatnaşmagynda belli bir derejede kriminal usullara ýol berlipdi. Şeýle hususylaşdyryş ykdysady taýdan aýdyň bolmansoň, elbetde, döwlete däl-de, döwlet emlägine eýe bolanlara bähbitli bolupdy. Seýle bolanda, bu ykdysadyýete degişli mesele bolman, döwlet emlägini eýelemek, ýagny döwletiň öz emlägini häkimiýet başyndaky gatlaklara bermegi bilen bagly ýagdaýa ýol açýar.


c: text/html

text:
Aşgabadyň dürli etrapçalaryndan jaýlary ýykylyp, şäherde täze gurulýan Parahat-8 etrapçasyna göçürilen ýaşaýjylaryň iň bir kynçylyk çekýän problemalarynyň biri bu etrapça barýan ýollaryň kadaly ýagdaýda gurulmaýanlygy bilen bagly bolup durýar.
‘10-ýyl abadançylyk’ köçesiniň şäheriň gündogar-günorta bölegine uzap gidýän ugry boýunça ikigapdallaýyn ýoluň hem bu etrapçadaky onlarça ýaşaýyş jaýlarynyň ulanylmaga berlenine entek bir ýyl hem geçenok.
“Awtoulag gatnawlary hem ýola goýlan ‘10-ýyl abadançylyk’ köçesiniň iki gapdalynda-da heniz doly abatlanmadyk ýerler köp. Howul-hara edilen işleriň netijesinde, bu uly köçäniň ähli ýerini palçyk basyp ýatyr” diýip, bu etrapçanyň ýaşaýjysy Beki aga aýdýar.
Beki aganyň sözüne görä, Parahat-8 etrapçasynyň jaýlarynyň gurulmaly meýdançasy beýikli-pesli baýyr ýerleri bolany üçin, ýaşaýyş jaýlarynyň käbir bölekleri pesräk hem tekiz ýerlerden gurulýar, beýleki bir bölegi bolsa belendräk ýerlerde gurulýar.
“Ynha şu belent ýerden gurulan jaýlardan jaý alan ýaşaýjylar ýolagçy awtobuslaryndan düşüp, ölerine barmaly bolanlarynda ýa bir ýere gitmek üçin ýola çykanlarynda, ýoluň ýaramazlygyndan juda kösenýärler” diýip, Beki aga has hem ýagynly günlerde ýapy ýerlerden ýagynyň aşak syrygyp, ähli gumuň palçyk bolup köçeleri basýandygyny, şeýle ýagyndan soň tehnikanyň hem işçileriň güýji bilen palçyklary arassalasalar-da, indiki ýagynda ýene-de şol ýagdaýyň gaýtalanyp durýandygyny aýdýar. Ýagynly günlerde ýola çykýan ýaşaýjylaryň bolsa aýaklaryny palçyga batyryp, käte ýanýola geçip, käte uly ýola geçip, öýlerine aşýançalar birgiden kösenýändiklerini Beki aga nygtaýar.
“Ýapy ýerleri tekizläp, görer göze owadanlap goýýarlar. Onyň käbir böleklerinde beton plitalar bilen örtülen ýerleri-de bar. Emma şol beton plitalar bilen köçäniň ähli ýapy ýeri örtülmese, ýapy ýeriň topragy ýagyn bilen aşak inýär, şonda palçyk bolýan ýanýodadan ýöräp bolanok. Ýagyn güýçlüräk bolanda, giň asfalt ýoly hem palçyk basýar. Emma beton plitalar bilen ýapy ýerleri örtmäge degişli ýolbaşçylar howlukmaýarlar" diýip, ýaşaýjylar aýdýarlar.
Şeýle-de, olar şol bir işi gaýtalap edip duranlaryny özlerine amatly hasaplaýan bolmaklary mümkin diýip, sözüni şeýle dowam etdirdiler:
"Her ýagyndan soň oýulan ýapyny tekizläp, ýanýodalaryň palçygyny arassalaýançalar birnäçe gün geçýär. Bu işler üçin näçe tehnika, näçe işçi güýji ulanylýar. Birgiden ýolbaşçy hem bu işlere gözegçilige çekilýär. Biz-ä haýran galýarys, bir kadaly iş edilenok, mundan näme bähbit araýarlar”.
Heniz doly gurlup gutarmadyk Parahat-8 etrapçasynda gurluşyklaryň gidip duran ýerleri hem kän. Şeýle-de bolsa, ilatyň ozaldan ýaşap oturan ýaşaýyş jaýlaryny gyssagly ýykyp, heniz doly gurlup gutarylmadyk etrapçalara göçürýärler.
“Ýaşaýyş jaýlarynyň gapdaly bilen gurluşyk meýdançalaryna ýükli geçýän agyr tehnikalaryň sesi gije-gündiz beýniňe rahatlyk berenok. Ýaşaýjylar üçin täze göçüp gelen öýlerinde rahatlyk barmy ýa ýokmy, onuň bilen gyzyklanýan ýolbaşçyny göremok. Daşyndan göräýmäge ol ýerde 9 gatly, daşy ak reňke boýalan gat-gat jaýlar seleňläp otyr. Kemçilik ýok ýaly görünýän bu etrapçanyň ýaşaýjylarynyň bolsa haýsy ugurdan alsaňam kösençlikleri ýeterlik” diýip, ýaşaýjylar aýdýarlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ysraýyl polisiýasy 2-nji dekabrda premýer ministr Benýamin Netanýahuwy parahorluk aýyplamalarynda aýyplamak rekomendasiýasyny berdi. Bu premýere garşy soňky aýlarda berlen şunuň ýaly üçünji rekomendasiýadyr.
Mundan öň polisiýa Netanýahuwy başga iki sany korrupsiýa işi boýunça derňemegi maslahat beripdi.
Netanýahu özüne we aýalyna garşy bildirilen aýyplamalary bada-bat ret etdi.
"Polisiýanyň men we aýalym babatda berýän rekomendasiýalary hiç kimi geň galdyrmaýar” diýip, Netanýahuwyň beýanatynda aýdylýar.
"Bu rekomendasiýalar barada derňew başlanmazyndan öň karara gelindi we olar syzyp çykdy” diýip, ol aýtdy.
Ysraýylyň premýer-ministri özüne garşy bildirilýän aýyplamalarda aýdylýan zatlary syýasy duşmalarynyň dildüwüşigi diýip atlandyrýar.


text:
Duşmanlaryňyzy söýüň!
Duşmanlaryňyzy söýüň. Bu dünýäniň ýaşaýyş prinsiplerine gapma garşy gelýär. Biz dünýäde dostlaryňy söý duşmanlaryňy ýigren, olardan ar al diýen düşünjeleri köp eşidýäris. Çagalykdan şeýle düşünjede ulalýarys, diňe bir çagalar beýle pikirlenmän eýsem ulylarda şeýle pikirde ýaşayarlar. Hatda olar öz çagalaryna-da kimiň dost kimiň duşmandygyny gürrüň berýärler. Netijede çagalar öz ene atalarynyň duşmanlaryna garşy söweşini dowam etdirýärler. Biz beýle ýagdaýlary daş-töweregimizde gaty köp görýäris. Bu dünýeýi adamlar üçin bir geň zat hem däldir. Olar ata- babalarymyz şeyle ýaşapdyrlar biz hem şeýle dowam edýäris diýýärler. Dünýäde uruşlar-da şeýledir. Ýurt-Ýurda, millet-millete garşy söweşýär. Olar ýamanlyga ýamanlyk, söweşe söweş bilen gaýtargy berýärler. Netijede söweş, ýigrenç hemişe dowam edýär. Duşmançylygy güýç bilen togtadyp bolmaýar. Dünýä “göze- göz, dişe- diş” diýen prinsipde ýaşaýar. Emma biz Isa Mesihe ynanýanlar beyle prinsipde ýaşamaly däldiris. Mukaddes kitap muňa garşydyr. Geliň bu barada ýazylan erini Mattanyň hoş-habaryndan bilelikde okalyň.
Matta 5; 38-42
Siz göze göz, dişe- diş diýleni eşidensiňiz. Men welin size diýýärin ýamana garşy durma. Gaýta kim seniň sag ýaňagyňa ursa, sol ýaňagyňyda oňa öwür. Seniň bilen dawalaşyp köýnegiňi aljak bolýana donyňy-da ber.Kim seni bir çakrym ýol ýöremäge zorlasa, onuň bilen iki çakrym ýol ýöre. Saňa dileg salana ber,karz dilejek bolýandan ýüzüňi öwürme.
Isanyň bu aýdan sözlerine düşünmek bize gaty kyn. Bu biziň terbiýemize, medeniýetimize umuman hemme taraplaýyn garşy gelýär. Dogry, sebäbi biz günäli adamlar, günäli dünýäniň nukdaý nazaryna görä ýaşayarys. Isa Hudaýyň Patşalygynyň prinsiplerine görä sözleýär. Şonuň üçin Hudaýyň kömegi bolmasa biz bu sözlere düşünip we ýaşap bilmeýäris.
Yamana garşy durmak, biri sag ýaňagyňa ursa, oňa sol yaňagyňy tutmak,köýnegiňi alana donyňy hem bermek, bu duşmançylygy bes etmegi aňladar. Beýle etseň ýyllar boýy dowam edýän duşmançylyk togtar, we parahatlyk, ýaraşyk emele geler. Isa biziň hemmeler bilen parahatlykda ýaşamagymyzy isleýer. Seni biri bir çakrym ýöremäge zorlasa, onda sen onuň bilen iki çakrym ýöre. Şonda onuň özi ýadap seni rahat taşlar.
Ene-de Matta 5;43-48 çenli dowam etdirýäris.
Siz goňşyňy söý, duşmanyňy ýigren diýleni hem eşidensiňiz.Men welin size diýýärin, göklerdäki Ataňyzyň ogullary bolar ýaly, duşmanlaryňyzy çöýüň,özüňize gargaýanlara alkyş ediň, ýigrenýänlere ýagşylyk ediň, size zulum edýänler,sizi yzarlaýanlar üçin doga ediň.Çünki Göklerdäki Ataňyz gününi ýamanlaryň hem,ýagşylaryň hem üstüne dogurýar, ýagmyryny dogrylaryň hem egrileriň hem üstüne ýagdyrýar. Siz özüňizi söýýänleri söýýän bolsaňyz, onda näme sylagyňyz bolar?Günäkerler-de şeýle etmeýärmi? Diňe öz garyndaşlaryňyza salam berýän bolsaňyz, onda näme artykmaç iş edýärsiňiz? Başga Milletler-de şeýle etmeýärmi? Şeýlelikde Gökdäki Ataňyzyň kämil bolşy ýaly siz hem kämil boluň.
Isa bu sözleriň üsti bilen bize anyk düşünje berýär. Biziň Isa ynanýan bolandygymyz üçin, bu dünýäden tapawudymyz bolmalydyr. Bu Hudaýyň tapşyrygy, bu bir borçdyr. Dünýäden tapawudymyz bolmasa onda biz Isa degişli däldiris. Hudaýyň ogullary bolmak isleseňiz onda Onyň Sözlerine görä aşamaly bolarsyňyz. Gökdäki Atamyzyň kämil bolşy ýaly biz hem kämil bolmaly.
Rimlilere ýazylan hat 12;19-21
Eý söýgüli doganlar özüniz öç almaň, Hudaýyň gazabyna ýol beriň.Çünki Reb diýýär «Öç Meniňkidir öwezini men bererin«Duşmanyň aç bolsa, ony naharla, suwsan bolsa, ony gandyr; sebäbi muny etseň, onuň başyna közler guýarsyň diýip ýazylgydyr. Özüňi ýamanlyga eňdirme-de, ýamanlygy ýagşylyk bilen ýeň.
Soýgüli doganlar! Biz duşmanlarymyzdan özümiz öç almak islesek, ýa-da eýýäm öç alyan bolsak onda heziriň özünde saklanmalydyrys. Özümiz öç alýan bolsak, onda Hudaý aralaşyp bilmeyer. Beyle etmek bilen biz Hudaýa ýol bermeýäris. Duşmanlarymyza ýagşylyk etsek onda biz yamanlygy yagşylyk bilen eňeris.


text:
Gyrgyzystanyň häkimiýetleri ýurduň 22 raýatynyň Siriýadaky söweşlerde wepat bolandygyny aýdýarlar.
Içeri işler ministrliginiň derňew departamentiniň ýolbaşçysy Rafik Mambetaliewiň 2-nji fewralda aýtmagyna görä, Gyrgyzystanyň 200-den gowrak raýaty Siriýa gidipdir, olardan 30 çemesi zenanlar. Ol derňewçileriň Siriýada yslamçylaryň hatarynda söweşmek üçin gyrgyzlary hakyna tutmak boýunça synanyşyklar bilen bagly 83 wakanyň üstüni açandygyny habar berdi.
Gyrgyzystan bilen göňşy Täjigistanda täze bellenen baş prokuror Ýusuf Rahmonowyň 2-nji fewralda Duşenbede aýtmagyna görä, Siriýada we Yrakda söweşýän 85 sany täjigistanla garşy 41 sany jenaýat işi gozgalypdyr, olaryň köpüsi gaýybana.
Rahmonow bu ugurndan derňew işlerini geçirmek boýunça ýörite merkeziň tiz wagtda açyljakdygyny habar berdi.
“Halkara krizis toparynyň” ýakynda çap eden hasabatynda soňky üç ýylyň dowamynda Merkezi Aziýadan Siriýadaky söweşijilere goşulanlaryň sanynyň 2 000 we 4 000 müň aralygynda bolmagy çak edilýär.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin 16-njy aprelde Günbatar sanksiýalary Orsýeti çäklendirmegi maksat edinýär diýdi.
Ol Moskwanyň Ukraina krizisindäki we konfliktindäki roly diýilýän Ýewropa Bileleşigi, Birleşen Ştatlar we beýleki döwletler tarapyndan Orsýete garşy jeza çärelerini ulanmak üçin tapylan bir bahana diýen pikiri öňe sürdi.
Putin ýyllyk sorag-jogap sessiýasynda, döwlet telewideniýesinde göni alnyp görkezilen çykyşynda Orsýet daşardan bir topar synag bilen ýüzbe-ýüz bolýar, emma ol içerki syýasy durnuklylygyny saklamagy başarsa, islendik howpa döz geler diýdi.
Ol sanksiýalaryň maksady Orsýeti bökdemek diýdi we olaryň bu ýakynda aýrylmajagyny çaklady.
ABŞ we ÝB sanksiýalar Orsýetiň bolşuny üýtgetmäge gönükdirilen diýýärler, Kiýew we Günbatar döwletleri Orsýetiň 2014-nji ýylyň martynda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny bikanun anneksiýa edendigini, gündogar Ukrainadaky separatistleri goldamak üçin ýarag we esger iberendigini aýdýarlar.
Mälim bolşy ýaly, bu sebtdäki konflikt netijesinde 2014-nji ýylyň aprelinden bäri 6 müňden gowrak adam öldürildi.
Putin Orsýetiň Minskde fewralda gelnen ylalaşygy ýaraşyk ýa-da parahatçylyk ylalaşygy diýip atlandyrmakdan çeke durýandygyny we sanksiýalaryň Ukrainadaky ýagdaýa dahylynyň ýokdugyny aýtdy.
"Meniň pikirimçe, ol ýerde Ukrainadaky wakalar bilen göni bir baglanyşyk ýok ýaly görünýär, sebäbi häzir Minsk şertnamalarynyň durmuşa geçirilmegi gerek, biz olary durmuşa geçirmek üçin hemme zady edýäris, Kiýew häkimiýetleri bolsa howlukmaýar, emma bize garşy sanksiýalar welin saklanyp galýar» diýip, Putin aýtdy.
"Agzybir bolsak, bela ýok"
15 ýyldan gowrak bäri prezident ýa premýer-ministr hökmünde häkimiýet başynda oturan Putin öz üçünji möhletinde, eger biz birleşsek, Orsýet hemme synaga döz geler diýip, başga pikirlileriň sesini sem etmekde tankytlanýar.
"Eger biz içerki syýasatymyzda durnukly ýagdaýy, jemgyýetiň häzirki jebisligini saklap bilsek, onda biz hiç bir howpdan gorkmaly däl» diýip, Putin aýtdy.
Putin Günbatar sanksiýalarynyň Orsýetiň ýüzbe-ýüz bolýan ykdysady kynçylyklaryna «goşant» goşýandygyny aýtdy, emma ýurt olary ykdysady ösüşlerde täze sepgitlere ýetmek üçin ulanmaly diýdi.
Putin Orsýetiň milli puly bolan rublyň hümmetiniň soňky wagtda 20 prosentden gowrak ýokary galandygyna ünsi çekdi. Mälim bolşy ýaly, rus rubly geçen ýyl nebit bahasynyň kesgin aşak gaçmagy we Günbatar ýurtlarynyň Moskwa garşy girizen sanksiýalaryň täsiri sebäpli köp hümmetini ýitiripdi.
"Rubl durnuklylaşdy we güýçlendi, ekspertler biziň problemalaryň kyn sepgidinden geçendigimizi aýdýarlar» diýip, Putin aýtdy.
Şeýle-de ol nebit öndürijiliginiň ýokarlanandygyny, hasylyň gowudygyny sözüne goşdy.
Ol orsýetlileriň ortaça ömür dowamlylygy uzaýar, ölüm derejesi peselýär diýdi.
Bütindünýä banky 1-nji aprelde Orsýetiň jemi içerki önüminiň 2015-nji ýylda 3.8 prosente çenli yza gaýtjagyny, 2016-njy ýylda bolsa, 0.3 prosent peseljegini çaklaýar.
Emma 2018-nji ýylda dördünji möhlete hem prezident bolmak hyýalyny aradan aýyrmaýan Putin rus ykdysadyýetiniň iki ýyldan hem az wagtda ösüş ýagdaýyna dolanjagyny aýtdy.
Mundan başga, Putin Orsýetiň «imperiýany dikeltmek» planynyň ýokdugyny, emma öňki sowet respublikalarynda ýaşaýan ruslary goldajagyny aýtdy. Şeýle-de ol Orsýet hiç haçan Birleşen Ştatlara «ýapja» bolmaz diýdi.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
«AWAZA» MILLI SYÝAHATÇYLYK ZOLAGYNDA «AMUL-HAZAR 2018» HALKARA AWTORALLI ÝARYŞYNYŇ JEMLEÝJI TAPGYRY WE ÝEŇIJILERINI SYLAGLAMAK DABARASY GEÇIRILER
2018-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda «Amul-Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşynyň jemleýji tapgyry we ýeňijilere sylaglary gowşurmak dabarasy geçiriler.
Dört günüň dowamynda ähli türgenler medallar ugrunda çekeleşikli bäsleşikleri alyp bardylar. Ýöne sport hereketiniň bäsleşikli häsiýete eýe bolmagyna garamazdan, açyk we ynanyşmak gatnaşyklaryna, dostluga, özara düşünişmäge bolan gyzyklanmalary has aýdyňlygy bilen äşgär etdi. Türgenleriň her biriniň öz ýurduna hem-de watanynyň baýdagyna mynasyp derejede wekilçilik edendiklerini bellemek zerurdyr.
Günüň ikinji ýarymynda «Amul-Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşynyň ýeňijilerini sylaglamak we ýadygärlik sowgatlaryny gowşurmak dabarasynyň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Ýeňijileri sylaglamak dabarasyndan soňra «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda ýurdumyzyň we daşary ýurtly sungat ussatlarynyň konserti bolar.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň bu region bilen özara dialogy 2007-nji ýylyň iýunynda Bileleşigiň Merkezi Aziýa regiony barada ilkinji gezek strategik plan kabul etmegi bilen başlanypdy. 2006-njy ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň ozalky awtoritar prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň aradan çykmagy bilen baglanyşykly bolan waka bu meselede öwrülişik roluny oýnan wakalardan biri bolupdy.
Şolardan beýleki biri bolsa, 2005-nji ýylda Özbegistanyň Andijan şäherinde protest çykyşlarynyň gazaply basylyp ýatyrylmagy bilen baglanyşykly ýüze çykan ganly wakalardy. Öwürilişik pursaty diýip, Andijan wakalaryndan soň Ýewropa Bileleşiginiň Özbegistanyň garşysyna girizen sanksiýalarynyň aglabasynyň 2007-nji ýylyň oktýabrynda ýatyrylmagyna aýtsa bolar.
“Konstruktiw we netijeli”
Üçünji bir möhüm waka bolsa, Gazagystanyň Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasyna (ÝHHG) ýolbaşçylyk etmek ugrundaky tagallalaryny Ýewropa Bileleşiginiň goldamagy boldy. Häzirki wagt Ýewropa Bileleşigine ýolbaşçylyk edýän Şwesiýanyň Daşary işler ministri Karl Bildt 2008-nji ýylda Parižde geçirilen ilkinji özara maslahatdan bäri geçen döwrüň içinde Ýewropa Bileleşigi bilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň görnetin gowulaşandygyny belledi: «Men Ýewropa Bileleşiginiň nukdaýnazaryndan aýtsam, Bileleşige ýolbaşçylyk eden ozalky döwletleriň her biriniňem ýolbaşçylygynda biz özara dialoglaryň kem-kem çuňlaşandygyna şaýat bolduk. Ol dialoglar kem-kem özüne çekiji, konstruktiw we netijeli häsiýete eýe boldy».
Öz gezeginde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň wekilleri hem Ýewropa Bileleşigi bilen bu regionyň arasyndaky gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýyndan özleriniň hoşaldyklaryny mälim etdiler. Maslahatyň yzysüre geçirilen metbugat konferensiýasynda eden çykyşlarynda Gyrgyzstanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň Daşary işler ministrleri hem-de Gazagystanyň Daşary işler ministriniň orunbasary Brýusselde geçen maslahatyň netijelerinden kanagatlanandyklaryny biragyzdan nygtadylar.
Aşgabat köne adatyna eýerdi
Bular ýaly çärelerde, adatça, öz syýasatçylaryny we graždan jemgyetiniň wekillerini köpçüligiň öňüne çykarmakdan saklanyp gelýän Türkmenistan tarapy bu gezegem özüniň köne adatyna eýerdi. Ýagny, ikitaraplaýyn maslahata gatnaşandygyna garamazdan, Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýew maslahatyň yzysüre geçirilen metbugat konferensiýasyna gatnaşmak islemedi.
Ýewropa Bileleşigi üçin häzirki wagt Merkezi Aziýa regiony bilen energiýa sektorynda hyzmatdaşlyklary ýola goýmak esasy maksatlardan biri bolup durýar. Beýleki tarapdan bolsa, Ýewropa Bileleşigi Merkezi Aziýa regionyna agyz suwy problemasyny çözmekde, gurmaçylykly jenaýatçylyk, neşe gaçakçylygy we adam gaçakçylygy ýaly problemalara garşy göreşde ýakyndan ýardam bermäge taýýardygyny aýdýar. Brýusselde geçen bu gezekki maslahatda Ýewropa Bileleşigi ýene-de bir gezek Merkezi Aziýa ýurtlaryny ynsan hukuklaryna hormat goýmaklyga we kanunçylygyň roluny güýçlendirmäge çagyrdy.


text:
Çaý nädip ýüze çykdy?
Beýik Hytaý imperatory Şen Nung tarapyndan b.e.öň 2737-nji ýylda tötänleýin ýüze çykarylan çaýyň ady hytaý dilinden gelip çykýar. Ruslar ,,çaý” diýýärler, araplar, ýaponlar ,,bulaşyk” diýýärler. Bir gün Şen Nung bagdaky açyk gazanda suw gaýnadyp otyrka, gyrymsy agaçlaryň ýapraklary suwa gaçdy we ýapraklary ýygnamazdan ozal ýakymly ys çykdy. Imperator suwy dadyp görende, çaýy tapýar. Açyşlaryna görä, çaý teşneligi gandyrýar, ýylylygy öçürýär we uky islegini peseldýär.
Çaý Ýewropada nädip geldi?
Çaý 780-nji ýylda Buddist monahy Dengyo Daisniniň üsti bilen Ýaponiýa getirildi we ýapon imperatory Saga 815-nji ýylda çaý ekerançylygyna başlamak barada karar çykardy. Çaý indi ýapon medeniýetiniň möhüm bölegine öwrüldi.
Çaýyň Günbatara at hökmünde girizilmegi wenesiýaly täjir Giambattista Ramusionyň kömegi bilen amala aşyryldy. 1559-njy ýylda neşir edilen syýahat kitaby bilen çaý Gün bilen tanaldy, ýöne günbatarlylaryň saçagyna çaý getiren adam Iňlis gündogar kompaniýasydy. Ilkinji iberilmegi 1610-njy ýylda bolupdy. Iňlis Tomas Garrowaý kazinonyň eýesidir we müşderilerine çaý hödürlän ilkinji adamdyr. Protestant wagyzçysy Jon Wesli bu içgä şübheli garady we boýkot çagyryp, adamlar üçin fiziki ýa-da akyl taýdan zyýanly bolup biljekdigini aýtdy. Lordlar palatasynyň agzalarynyň biri Lord Forbes hatda çaýyň diňe begler tarapyndan içilmelidigi barada kanun taslamasyny taýýarlady. Çaý medeniýeti çalt ösdi we günortan çaý 1860-njy ýyldan bäri Angliýada moda bolup gelýär.
1778-nji ýylda garaşsyzlyk ugrundaky amerikalylar tarapyndan çozuş edilen Iňlis gämileri Boston duralgasyna geldi we akymlar deňze döküldi. Amerikan taryhynda Boston çaý içilşigi diýlip atlandyrylýan bu waka, Amerikan koloniýalarynyň Angliýa garşy gozgalaňynyň ilkinji ädimi hökmünde taryha girdi.
Çaýyň Ýewropa 1610-njy ýylda gelen hem bolsa, häzirki wagtda suwdan başga dünýäde iň köp sarp edilýän içgidir. Çaýa ilki derman hökmünde seredilýärdi we hatda Merkezi Aziýada gaty gymmatly bolany üçin söwdada pul boldy. Çaý Ýewropa gelen ilkinji ýyllarda söwdagärler çaý satýardylar.
Lukmanlar has öňe gitdiler we çaýyň ähli kesellere garşy durýan we garramagy gijikdirýändigini aýtdylar, ýöne wagtyň geçmegi bilen çaýa garşy pikirler ýaýrap başlady. Nemes lukmany 40 ýaşdan soň çaý içýänleriň ölüme has ýakyn boljakdygyny aýtdy. Bu wadalaryň hemmesine garamazdan, çaýyň halaýan içgisi bolmagynyň öňüni alyp bolmaýar. Takyk sany belli bolmasa-da, dünýäde ýylda bir ýylda 2 million tonna çaý içilýär diýlip hasap edilýär.
Aýnazar AÝNAZAROW
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň
mugallymy


text:
Qyzmet kórsetý oryndary «teń quqyqtar» qaǵıdatymen jumys isteıdi – Ǵalym Shoıkın
NUR-SULTAN. QazAqparat – Aqparat jáne qoǵamdyq damý salasyndaǵy qoǵamdyq keńestiń otyrysynda tildik, ulttyq nemese násildik belgileri boıynsha kemsitýdiń, ar-namysy men abyroıyn qorlaýdyń kez kelgen nysandarynyń aldyn alý jónindegi is-sharalar kesheni talqylandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Etnosaralyq qatynastardy damytý komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkınniń aıtýynsha, 2021 jyldyń 9 aıynda etnosaralyq qatynastardy nyǵaıtý jónindegi semınarlar, trenıngter men kezdesýlerdiń kestesi boıynsha osy salada qyzmet etip júrgen 2 myńdaı azamat arnaıy oqýdan ótken.
«Jyl basynan beri óńirler úshin etnosaralyq qatynastar máseleleri boıynsha 9 ádistemelik usynym ázirlendi. Onyń ishinde erekshe atap ótetini – halyqqa qyzmet kórsetý kezinde etnıkalyq, tildik nemese ózge de tıistilik belgisi boıynsha kemsitýlerdi boldyrmaıtyn «teń quqyqtar» qaǵıdattaryn iske asyrý jónindegi ádistemelik usynymdar daıyndaldy. Olar qoǵam belsendilerin, jurtshylyqtyń, jalpy Qazaqstan halqy Assambleıasy etnomádenı ortalyqtarynyń, jastar uıymdarynyń múshelerin tarta otyryp, azamattardyń teń quqyqtaryn qamtamasyz etýdi jáne etnosy boıynsha kemsitýdi boldyrmaýǵa baǵyttalady. Mınıstrlik daıyndaǵan usynystar bıyl óńirlerde arnaıy qurylǵan etnosaralyq qatynastardy damytý bólimderiniń jumysynda keńinen qoldanýǵa engizilýde», - dedi komıtet tóraǵasy.
- Almatyda jylý baǵasy qymbattaýy múmkin
- Akademık Serik Qırabaev dúnıeden ozdy
- Atyraý oblysynda ulttyq halyq sanaǵynan 539 321 adam ótti
- Almatyda jol qurylysy men qoǵamdyq keńistikti damytýǵa erekshe kóńil bólinedi
- Astanada vaktsınalanǵandar arasynda Maldıvke eki joldama oınatylady
- Qazaqstannyń tuńǵysh ulttyq jerseriktik telearnasy týǵan kúnin atap ótýde
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Mańǵystaý óńirinde ken oryndaryn izdeýge ınvestıtsııa tartý qajet
NUR-SULTAN. QazAqparat – Mańǵystaý oblysynda ken oryndaryn ıgerý jumystaryna jergilikti kompanııalar men kadrlardy barynsha tartý mańyzdy. Bul týraly Mańǵystaý oblysyna jumys sapary barysynda óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jóninde keńes ótkizgen QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqordanyń baspasóz qyzmeti taratqan málimetke sáıkes, QR Prezıdenti keńes barysynda munaı-gaz salasyn odan ári damytý, sonyń ishinde óńirdegi jańa ken oryndaryn ıgerý máselesin kóterdi. Osy rette, Memleket basshysy jalpy quny shamamen 5 mıllıard dollar bolatyn «Qalamqas teńiz» jáne «Hazar» iri ken oryndaryn ıgerý jumystaryn bastaý jónindegi sheshimin eske saldy. Prezıdent ken oryndaryn ıgerý jumystaryna jergilikti kompanııalar men kadrlardy barynsha tartýdyń mańyzdy ekenin atap ótti.
Budan bólek Qasym-Jomart Toqaev munaı ken oryndarynyń birte-birte tozýyna, 2030 jylǵa qaraı óndiriletin munaıdyń azaıýyna baılanysty problemany da qozǵady. Atalǵan máseleni sheshý úshin Prezıdent geologııalyq barlaý jáne jańa ken oryndaryn izdeý baǵytyna belsendi túrde ınvestıtsııa tartýǵa shaqyrdy. Bul jumystardy atqarý barysynda jyl sońyna deıin qurylatyn Ulttyq geologııalyq qyzmet mańyzdy ról atqarýy tıis.
- Qazaqstan delegatsııasy klımat ózgerýi jónindegi BUU konferentsııasyna qatysady
- QR Prezıdentiniń Túrikmenstanǵa jasaǵan memlekettik sapary boıynsha vıdeosholý jarııalandy
- QR Premer-Mınıstriniń orynbasary ǵylymdy damytý boıynsha keńes ótkizdi
- Qazaqstan Prezıdenti Túrikmenstannyń Táýelsizdik monýmentine gúl shoǵyn qoıdy
- Qasym-Jomart Toqaev Túrikmenstandaǵy birneshe mádenı keshenge bardy
- Gýrbangýly Berdimuhamedov Qasym-Jomart Toqaevty «Bıtaraplyk» ordenimen marapattady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aleksandr Sergeýewiç Puşkin
Aleksandr Sergeýewiç Puşkin 1799-njy ýylyň 6-njy iýunynda Moskwada eneden dogulýar. Ol çagalykda maşgalasynda terbiýelenýär, soňra 1811-1817-nji ýyllarda Sarskoýeselo liseyinde okaýar. Şol döwürde ol 130 goşgy ýazýar.
Şahyr özüniň goşgularyny ilkinji gezek 1814-nji ýylda «Ýewropanyň habarlary» žurnalynda çap etdirýär. 1820-nji ýylda bolsa «Ruslan we Lýudmila» poemasyny ýazýar. Bu poema şahyra meşhurlyk getirýär. Şondan soň ol iň tanymal şahyr hökmünde görülýär. Puşkin Russiýanyň günorta etraplaryna aýlanýar. Onuň Kawkazda. Kişinýewde, Odessada, Krymda bolmagy döredijiliginiň gülläp ösyän döwrüne gabat gelýär. Ol şonda 100-e golaý goşgy, dört poema, «Ýewgeniý Onegin» poema-romanynyň birinji we ikinji baplaryny ýazyar. Soňra 1824-nji ýylda ene-atasynyň Pskowdaky mülküne gelýär. Ol ýer häzir Mihaýlowsk diýlip tanalýar. Bu ýerde-de ol özüniň 100-e golaý eserini döredýär. 1826-njy ýylda Moskwa dolanyp gelensoň, onuň galamynyň astyndan çykan eserler okyjylary aňk etmegini dowam edýär. Puşkiniň 1830-njy ýyldan soňky döredijiliginde kyssa eserleri agdyklyk edýär. Şahyr 1837-nji ýylda duelde aradan çykýar. Puşkiniň miras goýup giden eserleriniň tas hemmesi diýen ýaly ene dilimize terjime edilip, dürli ýyllarda çap bolup çykdy. Döredijilik işine başlamagy Puşkin on iki ýaşyndaka, aristokratik maşgalanyň çagalaryny taýýarlamak üçin Tsarskoý Seloda (Tsarskoe Selo) rus şasy Aleksandr I tarapyndan açylan mekdebe ýazyldy we mekdebiň beýleki okuwçylary ýaly, Sankt-a ýazyldy. Ol gitmäge rugsatsyz daşarky dünýäden üzňe bilim aldy.Şahyr ussatlygy bilen dostlarynyň arasynda tapawutlanýar. Ilkinji goşgusy "Şahyr dostuna" (1814) Nikolaý Karamziniň "Awrupa Habercisi" journalurnalynda çap edildi. Puşkiniň orta mekdep ýyllarynda ýazan goşgularynda realizm tendensiýasy aýdyň görünýär. Gawrila Derjawiniň şol döwürde poeziýasynda ulanylmaýan gödek we tötänleýin sözleri ulanyp, goşgulary bilen ünsüni özüne çekmegi başardy.Häzirki wagtda meşhur şahyr hasaplanýan Puşkin 1817-nji ýylda Çar obasynyň orta mekdebinde okuwyny tamamlap, Daşary işler ministrliginde işlemek üçin Peterburga gitdi. Bu aralykda, köpüsi gadagan edilen libertarian goşgulary we satiralary häzirki wagtda halk arasynda ýaýrady. Rus edebiýatynda ilkinji gezek poeziýa halkyň göwnünden turdy. Kynçylyk çeken ýyllary Kawkazdan gaýdyp gelen Puşkin Russiýada harby dolandyryşa garşylygy sebäpli dört ýyllap paýtagta girmegi gadagan etdi we maşgala eýeçiligindäki Mihailowskoý obasynda ýaşamaga mejbur boldy. Ogluny gözegçilik astynda saklamak üçin hökümet tarapyndan bellenen kakasy hem öz borjuny ýerine ýetirdi.24 ýaşly Puşkin sürgün döwründe ýedi ýyldan soň tamamlan Yevewgeniý Onegin romanyny ýazyp başlady. Syganlar sürgündäki bu ýyllarynda Pygamber we Boris Godunow atly möhüm eserlerini hem ýazypdyrlar. Şol ýyllarda ol öz ýurdunda dowam edýän azatlyk ugrundaky göreşden başga-da, Gresiýanyň gozgalaňyny we Ispaniýada we Italiýada absolýutizme garşy hereketleri ýakyndan yzarlady. 1820-1824-nji ýyllar aralygyndaky sürgünlik döwründen soň rus şasy Nikolaý I tarapyndan Moskwa çagyrylan ýaş şahyryň ruçkasyndan çykan zatlaryň hemmesi indi patyşanyň senzurasyndan geçer. Polisiýanyň reýdleri we söýgi işleri Puşkiniň durmuşynyň aýrylmaz bölegidi. Öylenmegi Puşkin ýokary derejeli we pensiýa çykan wezipeli adamyň gyzy Natalýa Gonçarowa top bilen duşuşdy we bu ýaş gyza aşyk boldy. Puşkin Natalýa teklip etdi; Natalýa şahyryň nikalaşmak teklibine näbelli wagtda jogap bermek üçin jogapsyz galdy. Puşkin bu ýagdaýa gaty umyt edip, Moskwadan gitmek isledi. Şonuň üçin 1829-njy ýylda synçy hökmünde rus goşunyna goşuldy we Osman sebitine geldi. Puşkiniň Erzurumdan alan ylhamynyň yzlaryny Puşkiniň başga-da köp eserinde tapyp bolýar, soň bolsa ýazan "Erzuruma syýahat" atly eserinde syýahat eden täsirlerini beýan edýär. Moskwa gaýdyp gelen Puşkin Natalýa teklibini gaýtalady. Uzak çekeleşiklerden soň, Natalýanyň maşgalasyny-da yrmagy başardy we netijede olar durmuşa çykdylar. Bu nikany islemeýän Natalýa bu ýagdaýa biperwaý galdy. Natalýanyň bu negatiw garaýşy, gatnaşyklary gutarýança şeýle dowam etdi.Puşkiniň aýaly Natalýa Gonçarowa Puşkin tükeniksiz derňewler we gadaganlyklar sebäpli biynjalyk bolsa-da, ýazmagyny dowam etdirdi. Yevgeni Onegin Don Huan, Gyrgynçylykdaky banket ýaly aýat tragediýalaryny we Dubrowski we Spades şa zenany ýaly möhüm eserleri ýazdy. Gogol bilen dostlugy hem bu döwre gabat gelýär. Puşkiniň Gogola meşhur “Öli ruhlar” romanyny ýazmak pikiri berendigi aýdylýar. Ölümi Bu döwürde durmuşyna Jorj Çarlz d'Anth atly bir adam girdi. Puşkin özüne ýazylan birnäçe gol çekilmedik hatlaryň üsti bilen d'Anthès atly bu fransuzyň aýaly Natalýa Puşkin bilen duşuşýandygyny bildi. 1837-nji ýylda d'Anth-i duele çagyrdy. 1837-nji ýylyň 27-nji ýanwarynda Sankt-Peterburgyň golaýyndaky Gara Dere burçunda duel geçirmek kararyna gelindi. Puşkiniň şaýady dosty Danzasdy. Duelde ulanjak ýaragyny satyn almak üçin kümüşini satandygy öňe sürülýär.Duşuşykda Puşkiniň egninden şikes alan D'Anth, Puşkiniň garnyna şikes ýetmegi başardy. Iki gün rahatlyk bilen ölýän Puşkin fewral aýynda bir gün öýlän aradan çykdy.Şahyryň ölümi baradaky habary eşidip, adamlar Yevewgeniý Oneginiň soňky neşirini tükedip, öýüniň öňünde ýygnandylar. Şahyryň ölüminden başlanan tolgunyşyklar hökümete garşy gozgalaň derejesine ýetdi. Polisiýa wakalaryň gözegçilikden çykyp biljekdiginden gorkup, bir gije şahyryň tabytyny gizlinlikde ýygnap, Mihaýlowskaýa obasyna eltdi we jaýlady.Gogolyň "Puşkin adatdan daşary waka" hakda. we Dostoýewskiniň has mistiki usuly: "Puşkin geljegi bize habar berýän keramatly adamdy." Puşkin, häzirki rus edebiýatynyň döremegine iň uly goşant goşan edebiýatşynas hasaplanýar. Puşkin rus edebiýatynda "realizm hereketini" Günbatar nusgawy edebiýatyny we rus halk ruhuny sintez edip başlapdy.Puşkin we Georges d'Anth DuelAleksandr Puşkiniň duel güni iň soňky duralgasy Sankt-Peterburg Newski prospektindäki Möjek konditer önümi (häzirki Litteraturnia kafesi). Bu kafede Puşkiniň mum heýkeli bar. Yazan eserleri: Ruslan i Lýudmila - Ruslan we Ludmila (1820) (goşgy)Kawkazskiý Plennik - Kawkazly tussag (1822) (goşgy)Baghisarayskiy Fontan - Bahçesaraý Selsebili (1824) (goşgy)Tsygany, - Syganlar (kyssa goşgusy) (1827)Arap Petra Welikogo - Beýik Piteriň arapy (taryhy roman, gutarylmadyk) (1828)Poltava (1829)Kiçijik betbagtçylyklar (1830)Boris Godunow (1825) (drama)Ruhy çopan we hyzmatkäri Balda hakda hekaýa (1830) (goşgy)J Pokoynogo Iwana Petrowiça Belkina - Iwan Petrowiça Belkiniň hekaýasy (5 gysga hekaýadan ybarat: Atyş, gar tupany, jaýlanyş çäresi, dolandyryjy we Beýiň gyzy) (1831) (proza)Patyşa Soltanyň ertekisi (1831) (goşgy)Dubrowskiý (1832-1833, 1841, roman)Şazada we 7 Gahryman (1833, goşgy)Pikowaýa Dama - Maça Kızy (hekaýa) (1833) soňra opera uýgunlaşdyryldy.Altyn horaz (1834, goşgy)Balykçy we altyn balyk ertekisi (1835, goşgy)Yevewgeniý Onegin (1825-1832) (goşgy romany)Mednyý Vsadnik - Bürünç atly (1833, goşgy)Ememelyan Pugaçýow gozgalaňynyň taryhy (1834, proza)Kapitanskaýa Doçka - Kapitanyň gyzy (1836, proza)Kirdzhali - Kardzhali (gysga hekaýa)Gavriiliada Istoriýa Sela Gorýuhina - Gorýuhino obasynyň hekaýasy (gutarylmadyk)Stseny iz Rytsarskikh Wremen - Rysar hekaýalary Egegipetskiý Noçi - Müsür gijeleri (gysga şahyrana hekaýa, gutarylmadyk)K A.P. Kern - AP. Kern (goşgy)Bratya Razboyniki - Bandit doganlar (oýun)Graf Nulin - Nulini sanamak Zimniý vecher - Gyş agşam
- Ýazan
- Gulmuradow M


text:
Grabzit guraly bilen netijeli web maglumatlary gözlemek - Semalt maslahaty
Mugt onlaýn web gyryjylary maglumat we maglumatlary ýygnamagyň we ulanyp boljak formatda tertipleşdirmegiň ajaýyp usulydyr. Dogry web gyryş guraly bilen maglumatlary ýygnamak, ony täze ýa-da bar bolan maglumat bazalaryna birleşdirmek we onlaýn işiňizi ösdürmek üçin ulanmak aňsat. Web sahypalaryndan ýa-da PDF resminamalaryndan maglumatlary gyrmagyň iň oňat usulynyň GrabzIt-iň Web Scraper Tool-dan peýdalanmakdygyna şek ýok!
Haýsy maglumatlary ýa-da maglumatlary gyryp bolýar?
Bu ajaýyp Web Scraper, web sahypasynyň islendik ýerinden maglumatlary aňsatlyk bilen döwüp biler. Mazmun sahypasy bolsun, HTML faýly, span we div ýaly elementler, HTML element atributlary, PDF resminamasynda ýa-da şekilde saklanýan tekst bolsun, Grabzit programmasy arkaly derrew gyryp bilersiňiz.
Bu Web Scraper nähili işleýär?
GrabzIt-iň Web Scraper, adaty ulanyjylaryň dinamiki we statiki HTML faýllaryny gyrmaga mümkinçilik berýän web brauzerlerini ulanyp görşi ýaly web sahypalaryny okap biler. AJAX ýa-da Javascript bilen döredilen mazmunyň birnäçe sekundyň içinde we hiç hili päsgelçiliksiz ýok edilip bilinjekdigini aňladýar. Mundan başga-da, Web Scraper PDF faýllarynyň mazmunyny gyryp, JPG we PNG tekstlerini okap biler.
Web Scraper, tabşyrmak görnüşiniň düwmelerine we baglanyşyklaryna basmaga, sahypanyň opsiýalaryny saýlamaga we şuňa meňzeş beýleki işleri ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär. Sahypalara adaty ulanyjylar ýaly görnüşde girmäge mümkinçilik berýär. Elementleri saýlanyňyzdan soň, käbir Web Scrapers maglumatlaryňyzy kynçylyksyz döwüp we çykaryp biler ýaly çylşyrymly yzygiderli aňlatmalary döretmegiňizi haýyş edip biler. Şeýle hem, “Grabzit” programmasyny yzygiderli fonda yzygiderli aňlatmalar döredip we islän faýlyňyzy gyryp bilersiňiz.
Maglumatlaryňyza Excel, XML, JSON, CSV, SQL we HTML ýaly dürli formatlarda girip bilersiňiz we SQL ýa-da MySQL serwerleri üçin ulanyp bilersiňiz. Şeýle hem, API-leri ulanmaga we ähli galyndy prosedurasyny awtomatlaşdyrmaga mümkinçilik berýän “Yzyna gaýtarmak” URL opsiýasyny ulanyp bilersiňiz. Bu Web Scraper ajaýyp we ajaýyp onlaýn jadygöýi bilen gelýär we döwmek maksady bilen mazmuny kesgitlemäge kömek edip biljek görkezmeleri awtomatiki döredýär. Diýmek, el bilen döwmek isleýän mazmunyňyzy saýlamagyň zerurlygy ýok.
Netije
Web sahypalarynyň köpüsi şol bir mazmuny birnäçe sahypada saklaýar, şonuň üçin ähli maglumatlary bir wagtda nyşana almak üçin Grabzit-iň Web Scraper-i ulanmaly. Bu gural, galyndy ugurlaryňyza laýyk gelýän mazmuny awtomatiki gözleýär, webiň URL-lerini tapýar we tertipleýär. Ativea-da bolmasa, döwüljek web sahypasyny ýa-da URL-ni aňsatlyk bilen kesgitläp bilersiňiz ýa-da diňe blog ýa-da web sahypasynyň gözleg bölümlerini görkezip bilersiňiz. Onlaýn maglumatlara mugt girişi hödürleýän ýeke-täk gural, bu programmany bir teňňe tölemezden ulanyp bilersiňiz.


text:
Kókshetaýda arzan azyq-túlik taýarlarynyń jármeńkesi ótip jatyr
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Kókshetaýda Aqmola oblysynyń aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileriniń azyq-túlik taýarlary jármeńkesi ótip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Táýelsizdik» alańynda uıymdastyrylǵan jármeńkede óńirdiń 100-den astam kásiporyndary jalpy somasy 91,5 mıllıon teńgege 84 tonna ónim usynýda.
«Qala turǵyndary men qonaqtary jergilikti óndirýshilerdiń 50-den astam azyq-túlik ataýlaryn, qala boıynsha ortasha baǵadan 10-15 paıyzǵa tómen baǵamen satyp alýǵa múmkindigi bar. Onyń ishinde et jáne shujyq ónimderi, jańa pisken balyq, jumyrtqa, sút jáne sút ónimderi, un, kartop, kókónister jáne taǵy basqalar bar», - dedi oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń baspasóz qyzmetinnen.
«Kokshe» áleýmettik kásipkerlik koorporatsııasy» aktsıonerlik qoǵamy óńirlik turaqtandyrý qorynyń ónimderi - qant, múıiz, un, kúrish, qaraqumyq jarmasy jáne kúnbaǵys maıy tirkelgen tómendetilgen baǵamen usynylǵan.
Sonymen birge, aýyl sharýashylyǵy ónimderinen basqa jemis aǵashtary men kóshetteri, otyn, pishen jáne astyq qaldyqtary satylymǵa shyǵaryldy.
- «Eń meıirimdi» konkýrsyna qatysý úshin ótinim qabyldaý jalǵasyp jatyr
- Qazaqstanda jańa áleýmettik jeli paıda boldy
- Aqmolalyq órt sóndirýshi Kókshetaýda gaz jarylǵan páterge birinshi bolyp kómekke kelgen
- Elordanyń qaı kóshelerinde aqyly kólik turaqtary ashylady
- Tennıs: Aleksandr Býblık álemdik reıtıngide 35-orynǵa kóterildi
- Elordalyq kóligin turaqqa qoıý úshin qansha ýaqytyn jumsaıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
30.06.2021
Hormatly hasyl ussatlary!Merdana gallaçy babadaýhanlar!
Sizi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda sahawatly türkmen topragyndan guşgursak ak bugdaýyň bol hasylyny öndürip, Watan harmanyna 1 million 400 müň tonnadan gowrak bugdaý hasylyny tabşyryp, şertnamalaýyn borçnamaňyzy üstünlikli berjaý edendigiňiz bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gallaçylyk pudagynda edermen gallaçylarymyzyň, ussat kärendeçilerimiziň, hususy önüm öndürijilerimiziň, mehanizatorlarymyzyň, alymlarymyzyň, bugdaý hasylyny ösdürip ýetişdirmekde we ýitgisiz ýygnap almakda uly işleri alyp barýan her bir adamyň agzybirlikli hem-de yhlasly çeken zähmeti netijesinde şeýle belent sepgide ýetildi.
Eziz Diýarymyzda sahawatly türkmen topragyndan ýurdumyzyň azyk bolçulygynyň kepili bolan guşgursak ak bugdaýyň bol hasylynyň öndürilmeginde gazanylan bu ajaýyp zähmet ýeňşinde welaýatlarymyzyň etraplaryndaky gallaçylyk hojalyklarynyň, hususy önüm öndürijileriň, öňdebaryjy gallaçy babadaýhanlaryň we ähli oba hojalyk işgärleriniň her biriniň bahasyna ýetip bolmajak mynasyp goşandy bardyr.
Biz babadaýhanlarymyzyň öndürijilikli zähmet çekmekleri, toprakdan bol hasyl öndürip, halal zähmeti bilen baýamaklary üçin ähli zerur şertleri döredýäris.
Edermen gallaçylar!
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen ýylynda bedew bady bilen okgunly öňe barýan eziz Diýarymyzda ykdysady, syýasy we medeni taýdan giň gerimli ösüşler gazanylýar.
Garaşsyz ýurdumyzyň ösüşleriň täze belentliklerine göterilýän häzirki döwründe oba hojalygyny ýokary depginler bilen ösdürmek we özgertmek, iň bir girdejili pudaklaryň birine öwürmek boýunça giň möçberli işler durmuşa geçirilýär. Türkmen daýhanyna döwletimiz tarapyndan öndürijilikli işlemäge, toprakdan bol hasyl öndürip, ýokary zähmet netijelerini gazanyp, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamaga ähli mümkinçilikler döredilýär.
Ýurdumyzyň oba hojalygyny düýpli özgertmekde, ýokary depginler bilen ösdürmekde, ene topragymyzyň berekedini artdyrmakda we gurplulygyny ýokarlandyrmakda netijeli işler amala aşyrylýar. Berkarar döwletimizde düýpli özgertmeleriň giň gerimler bilen durmuşa geçirilmegi, mähriban halkymyzyň döredijilikli zähmet çekmegi we eşretli durmuşda ýaşamagy üçin edilýän aladalaryň ählisi biziň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş syýasatymyzyň ýurdumyzda üstünlikli amala aşyrylýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Hormatly oba zähmetkeşleri!
Siz sahawatly türkmen topragyndan bugdaýyň, pagtanyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny öndürmek ugrunda gujur-gaýratyňyzy gaýgyrman zähmet çekýärsiňiz. Siziň çekýän asylly zähmetiňiziň netijesinde, ata-babalarymyzyň bize miras goýan kämil daýhançylyk tejribesi häzirki döwrüň ekerançylyk usullary bilen utgaşdyrylyp, oba hojalygynyň beýleki ugurlary bilen bir hatarda, gallaçylyk pudagynda hem uly zähmet ýeňişleri gazanylýar.
Häzirki döwürde ösüşleriň täze belentliklerine tarap ynamly öňe barýan ata Watanymyzyň oba hojalyk pudagyny has-da kämilleşdirmek, dünýäniň öňdebaryjy döwletleriniň ýokary öndürijilikli oba hojalyk tehnikalaryny yzygiderli satyn almak, topragyň berekedini artdyrýan mineral dökünler bilen üpjün etmek hem-de ylmyň soňky gazananlaryny önümçilige giňden ornaşdyrmak arkaly ekinleriň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar. Bu işleriň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde, ýerden bol hasyl almakda daýhanlarymyzyň gazanýan ýokary netijeleri bizi örän buýsandyrýar. Oba hojalygynda amala aşyrylýan düýpli özgertmeler oba hojalyk önümçiliginiň, şol sanda onuň gallaçylyk pudagynyň yzygiderli ösdürilmegine, şeýle hem oba ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyna uly ýardam edýär.
Oba hojalygynda geçirilýän maksatnamalaýyn işleriň netijesinde, şu ýyl köp yhlas we zähmet siňdirilip ýetişdirilen bugdaý hasylyny siziň iň soňky dänesine çenli zaýa etmän, doly ýygnap aljakdygyňyza hem-de täze ýylyň bol hasylynyň düýbüni şu günlerden mäkäm tutjakdygyňyza berk ynanýaryn.
Hormatly hasyl ussatlary!Edermen gallaçy babadaýhanlar!
Men bereketli topragymyzda ak bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmekde tutanýerli zähmet çeken we ýokary netijeleri gazanan ussat gallaçylarymyzy hem-de oba hojalyk işgärlerimizi, şeýle hem ýetişdirilen bugdaý hasylyny çalt we ýitgisiz ýygnap almakda hem-de ony ammarlara daşamakda yhlasly işlän kombaýnçylarymyzy, sürüjilerimizi we ähli watandaşlarymyzy gazanylan bu ajaýyp zähmet ýeňşi bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Size berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, ata-babalarymyzyň şöhratly daýhançylyk däplerini dowam etdirip, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan asylly işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Türkmenistanyň PrezidentiGurbanguly BERDIMUHAMEDOW
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)


text:
“Wirtual”, “hosting”, “Serwer” sözleri saýtyň işlenilip düzülmegi we ýöredilmegi bilen meşgullanmaýan adamlar üçin hem nätanyş däldir. Saýt, portal, goşundylaryň eýeleri üçin bolsa bu sözler wajyplyk boýunça ilkinji ýerde durýar diýsek ýalňyşmarys.
Saýt kadaly hereket etmekligi üçin, ony serwere ýa-da hostinga “göýbermeli”, bu ýerde saýtyň ähli maglumatlary saklanýar. Hut şu ýerde hosting we VPS/VDS -yň arasynda saýlaw meselesi ýüze çykýar. Haýsyny saýlamaly we bularyň arasynda tapawut barmyka?
Serwer öz içinde ýene birnäçe wirtual maşynlary – şahsy operasion ulgamy we resurs mukdary kiçiräk bolan serwerleri ýerleşdirip biljek, ýeterlikli derejede kuwwatly diýip göz öňüne getiriň. Ýönekeý wirtual hosting – serwer bölekleriniň kärende hyzmatydyr. Hostingda birnäçe (müňlerçe) saýtlar ýerleşdirilen, ýöne olaryň ählisi-de esasy serweriň mümkinçiliklerinden peýdalanýarlar, şonuň üçin ählisi “Goňşynyň” näçe sarp edendigine bagly. Eger ýaşaýyş jaýynyň kärendeligi bilen deňeşdirsek, hosting – bu köp öýli jaýda bir öýi kireýine almak ýalydyr.
VPS (Virtual Private Server) ýa-da VDS (Virtual Dedicated Server) “berlen wirtual serwer” diýmekligi aňladýar. Wps Wds-den näme tapawudy bar diýseň, hakykatda hiç tapawudy ýok, ýöne kä halatlarda wiruallaşdyrma tehnologiýasynda olaryň tapawudy getirilýär (mysal üçin, VPS KVM-da esaslanan, VDS bolsa OpenVz-da).
Onuň wirtual hostingden näme tapawudy bar: VPS/VDS -da her saýt şahsy wirtual maşynyny “goňşa” bagly bolmadyk, şahsy, garaşsyz resursly görnüşinde alýar. Şeýle serwerde saýtyň işiniň durnuklylygy, tizligi, öndürijiligi wirtual hostinge seredende birnäçe esse ýokary bolup durýar. Şeýle saýtyň eýesi (admin) PÜ, şeýle-de olaryň gurluşygyna distributiw (PÜ ýaýratmagyň görnüşleri, haýsydyr bir programmanyň gurnalmagy üçin faýllar) saýlaw erkinligini gazanýar. Ýaşaýyş jaý bilen deňeşdirme boýunça, berlen wirtual serwer – bu kottej şäherçesinde aýratyn kotteji kireýine almak ýaly.
Ýerleşdirmäniň şol ýa-da beýleki görnüşini özi üçin her saýtyň eýesiniň şahsy özi çözýär. Wirtual hostingiň artykmaçlygy – has arzan bahadan. Ol köp peýdalanylmaýan kiçiräk proýektlere laýyk bolar.
Berlen wirtual serwer ynamly we öndürijilikli, ýöne ýeterlikli derejede gymmat, ol iri portallar üçin, internet-magazinler üçin we ş.m. amatly bolar.
Saýt eýeleri üçin VPS/VDS hyzmatlary biziň ýurdumyzda hem elýeterlidir. “Türkmentelekom” EAK wirtual hostingden bolşy ýaly berlen wirtual serwerden hem peýdalanmaga mümkinçilik döredýär. Şeýle-de “colocation” hyzmatyny hem hödürleýärler, ol öz serweriňi “Türkmentelekomyň” otagynda awtonom energosistemasyndan we ýokary tizlikli aragatnaşyk kanallaryndan energiýa üpjünçiligi bilen ýerleşdirmäge mümkinçilik döredýär.
Hyzmatlaryň ähli görnüşleri we tarifler bilen tanyşmak üçin “Türkmentelekomyň” resmi saýtyna geçip bilersiňiz.


text:
Elordada aqyn, jazýshylar Muqaǵalı Maqataev týraly esteliktermen bólisti
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizge belgili aqyn, jazýshylar elordada bas qosyp, qazaq aqyny Muqaǵalı Maqataevty eske alyp, aqynmen kezdesken sátterden estelik áńgimeler aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Búginde Muqaǵalıdyń kózin kórip, aralasqan adamdardyń qarasy azaıyp kele jatyr. Aqyndy kórip, bilip, aralasqan adamdardyń biri — biz. Muqaǵalı kezdesken sátte ańqyldap áńgimesin aıtyp júretin aqjarqyn jan edi. Ol kezde men qazirgi QazUÝ-de oqytýshymyn. Bir kúni talapkerlerden oqýǵa túsý emtıhanyn qabyldap jatyp, terezeden qarap qalsam, balalaryn qoldap kelgen ata-analardyń qatarynda Muqań da otyr. Sóıtsem, onyń da balasy oqýǵa túsýge emtıhan tapsyryp jatyr eken. Astyna gazet tósip alǵan, aǵashtyń kóleńkesinde kópshilikpen birge otyr eken. Baıqap qalyp, dereý syrtqa shyqtym, aıtpaǵym ulylar qarapaıym bolady degen osy shyǵar», - dedi kórnekti qoǵam qaıratkeri, ǵalym Myrzataı Joldasbekov.
Memleket qaıratkeriniń aıtýynsha, Muqaǵalı Maqataev óte qarapaıym kisi bolǵan.
«Bir kúni Shona Smahanuly aǵamyzǵa sálem bereıin dep Jazýshylar odaǵyna keldim. Ol kezde aǵamyz odaqtyń poezııa bólimin basqaratyn edi. Sol bólimniń aldynda Muqaǵalıdy kórip qaldym, qolynda bıttiń qabyǵyndaı kitapshasy bar, ótken-ketkenge tyńdashy dep kitabynan úzindi oqyp bergisi kelipti, biraq oǵan toqtap jatqan eshkim joq. Men qasyna kelip em, Myrzash sen tyńdashy dep dep maǵan oqyp berdi. Sol áli esimde «Kógershinder» degen óleńin oqyp berdi. Osydan túıetin oı, adamnyń barynda qadiri joq dep beker aıtylmaǵan», - deıdi ol.
Sondaı-aq, aqyn týraly jyly lebizimen jazýshy, dramatýrg ári aqyn Aqushtap Baqtygereeva da bólisti.
«Muqaǵalı aǵamyzdyń kózin kórgender azaıyp keledi dedi Myrzataı úlkenimiz. Sonyń biri men edim, qolyma qalam alǵaly Jazýshylar odaǵyna baryp júrip sol kezdegi alyptardyń bárin kórdim desem de bolady. Sonyń biri ókinishke qaraı, Muhtar Áýezovti biraq ret kórý buıyrdy. Al Muqaǵalıǵa kelsek, men aǵammen sol kezdegi Juldyz jýrnalynda áriptes boldym, ol 1971-1972 jyldar edi. Kózben kórgennen keıin Muqaǵalı týraly kóp nárse aıtýǵa bolady. Biraq men Muqańmen alǵash tanysqan sátti eske túsirip, áńgimelegennen góri óleńmen jetkizsem deımin», - dedi A. Baqtygereeva.
Jáne aqyn M.Maqataevqa arnalǵan jańa óleńin jınalǵan qaýymǵa oqyp berdi.
«Bizdiń otbasymyz Muqaǵalımen asa jaqyn aralasty, onyń jaqsy jaǵynda, ómirdegi qıyndyqqa ushyraǵan sátterinde bilemiz. Ábish Kekilbaev, Asqar Súleımenov men bárimiz Muqaǵalıdyń úıine qonaqqa jıi baratynbyz, ne úshin bara beretinimizdi bilmeımin. Lashyn etin asyp kútip alatyn bizdi, árıne ol kezde jaspyz. Olar 4 bólmeli úıde turatyn. Onyń 2 bólmesinde Muqaǵalı áıeli jáne 4 balasymen tursa, qalǵan 2 bólmesinde Taıyr Jaroktyń balasy turyp jatty. Úıine barǵanda bizge jańa shyǵarǵan ódeńderin oqyp beretin», - degen estiligimen bólisti belgili aqyn Altynshash Jaǵanova.
Aıta ketsek, búgin elordadaǵy Ulttyq mýzeıde el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy men qazaq poezııasynyń klassıgi Muqaǵalı Maqataevatyń 90 jyldyǵyna arnalǵan «Poezııa alyby – Muqaǵalı Maqataev» atty dóńgelek ústel ótti.
Atalǵan jıyndy QR Mádenıet jáne sport mınıstrligi qoldap, QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasy, QR Ulttyq mýzeıi jáne Nur-Sultan qalasynyń Mádenıet basqarmasynyń uıymdastyrýymen ótti.
Sharaǵa elimizge belgili aqyn-jazýshylar men qoǵam qaıratkerleri qatysty.


text:
Ilıa Ilın ziltemirshi Albert Lınderdiń qazasyna baılanysty pikir bildirdi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Belgili aýyr atlet Ilıa Ilın qazaqstandyq ziltemirshi Albert Lınderdiń qaıtys bolýyna baılanysty onyń jaqyndaryna kóńil aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Bul jaǵdaı - qazaqstandyq aýyr atletter otbasy úshin úlken tragedııa. Albert talantty, jigerli ári jaqsy jigit edi. Sporttyń osy túrinde ózin jaqsy jaǵynan kórsetti. Alaıda ol barlyǵyn tastap, sporttan ketti. Alberttiń psıhologııalyq soqqy alyp, kúrdeli jaǵdaıǵa dýshar bolǵanyn túsinemiz», - dedi Ilıa Ilın.
Osy oraıda ol sportshylar dene jaraqytynan bólek, psıhologııalyq turǵydan da zardap shegetinin atap ótti. Bul rette sport medıtsınasy qaýqarsyz bolyp tur.
Sporttaǵy mansabyn aıaqtaǵannan keıin adamdar óz problemalarymen jeke ózi qalyp jatady.
«Mansapty aıaqtaǵannan keıin ómirdi basqa qyrynan qaıtadan bastaýyń kerek bolady jáne bul jaǵdaıda kóbi úreıge boı aldyrady. Meniń oıymsha, biz sporttyq problemaǵa tap boldyq. Sondyqtan mansabyn aıaqtaǵan jigitterge de nazar aýdarsaq», - dedi chempıon.
Eske salsaq, qazaqstandyq ziltemirshi Albert Lınder 26 jasqa qaraǵan shaǵynda qaıtys boldy.
Ol jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıony, ýnıversıada jeńimpazy jáne rekord jasaǵan, Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony atanǵan.
Almaty oblysy polıtsııa departamenti atlettiń qaıtys bolýy faktisi boıynsha Qylmystyq kodekstiń 105 babymen (ózin-ózi óltirýge deıin jetkizý) sotqa deıingi tergeýdi bastaǵanyn habarlady.


text:
Bu waka Mekge şäherinde bolup geçipdi. Şäheriň etegine ýygnanan jerenler öz aralarynda nämedir bir zatlar pyşyrdaşýardylar. Olaryň arasynda köp zady bilesi gelýän bilgirje jerenjik hem bardy. Ol asmany synlap: “Seretseňizläň! Ýyldyzlar gör, nähili ýaldyraýarlar!” diýdi. Edil şol wagt jerenleriň iň körpejesi täze ýyldyzyň doguşyny gördi. Ol begenjinden ýaňa bir ýerde durup bilmän, bökjekläp başlady: “Serediň, serediň-ä! Täze ýyldyz dogýar!” Jerenler haýran galyp, täze dogup gelýän ýyldyzy synladylar. “Görsene Allanyň gudratyny” diyşip, şadyýan gözleri bilen biri-birilerine seredişdiler.
Bilgirje jerenjik adatdan daşary bir zadyň boljagyny syzýan ýaly: “Doganlar! Görýän welin, şu gije bir üýtgeşiklig-ä boljak öýdýän. Diň salyp görüň, töwerekde bizden başga yns – jyns ýok. Göýä birine garaşylýan yaly. Asmandaky ýyldyzlary bolsa öňkülerinden has ýiti ýaldyraýar. Ynha, ýaňyja-da hemmämiz täze ýyldyzyň doguşyny gördük. Gowusy, geliň, biz ertire çenli töwerege aýlanyp göreliň. Belki-de, bir täsinligiň üstünden bararys” diydi. Bu gürrüňden soň jerenlerin hersi bir tarapa dagady.
Körpeje jeren kän yöremändi. Ol deňindäki öýleriň birinde yşyk gördi. Bu Amine hanymlaryň öýi bolmalydy. Näme üçindir, beýleki öýleriň yşyklary sönse-de, bu öýüň çyrasy öçmändi. Körpeje toweregi synlap diň saldy. Ol birdenkä özüne garşy öwsen şemal bilen gelen ýakymly gülüň ysyny aldy. Bu ys beýleki gülleriň ysyna menzemeyärdi. Bu hoşboý ys şol çyrasy ýanyp duran öýden gelyärdi. Birdenem, öýdäki ýanyp duran öçügsije yşyk gözüňi gamaşdyryp barýan ýagtylyga öwrüldi. Göýä, çar-töweregi nur gurşap aldy. Körpeje örän geň galdy. Ol bu hadysanyň sebäbine düşünmäge çalyşýardy.
Edil şol wagtam Amine hanymyň öýünden iki sany aýal begenişip, daşaryk çykdylar. Olaryň biri beýlekisine tolgunyp: “Men şu güne çenli şeýle görmegeý bäbek görmändim. Adyna-da Muhammet goýdular” diýýärdi. Jorasy-da ony baş atyp makullaýardy. Körpeje bu gürrüňden soň oýlanmaga başlady. Ol içini gepledip: “Diymek, nämedir bir zada sabyrsyzlyk bilen garaşylmagyň sebäbi Muhammediň (s.a.w) dünyä inmegi ekeni” diýdi. Soňra töweregini diňlemäge durdy. Onuň dünýä inmegi bilen tebigatyň ümsümligi bozulmaga başlady. Guşlar jürküldeşip, agaçlar ygşyldaşmaga başlady. Säher şemaly göýä, täze dogan bäbegiň buşlukçysy ýaly mylaýym öwüsyardi. Ähli jandarlar bu begençli habary toý-şagalana öwüryän ýalydy. Körpeje birdenem bökjekläp, düýnki agajyň ýanyna gitdi. Ol bu bolup geçen wakany gürrüň bermek üçin sabyrsyzlyk bilen doganlaryna garaşmaga başlady.
Gün dogup, al asmana galypdy. Jerenler agajyň aşagyna ýygnanyşdylar. Körpeje begenjinden durup bilmän: “Doganlar! Buşluk, buşluk, meniň ýakymly habarym bar. Bu gije Amine hanymyň bäbejigi dünýä indi. Edil şol wagt töwerege örän ýakymly ys ýaýrady. Birdenem ýiti ýagtylyk çar ýany gurşap aldy. Ähli ýer nurdan doldy. Eşidişime göra, bäbejik şeýle görmegeýje diýýärler. Güler yüzli, nurana bäbejigiň adyna-da Muhammet (s.a.w) goýupdyrlar.
Jerenler bu wakany körpejäniň agzyndan haýran galyp diňlediler. Bu habary eşiden bilgirje jerenjik begenjinden ýaňa gözýaşyny saklap bilmedi. Jerenler bilgirjäniň bir zatlar aýtjak bolýandygyna üns berip, ony diňlemäge durdular. Bilgirje: “Gözüňiz aýdyň doganlar! Size begençli habarym bar. Körpejäniň gürrüň berýän nurana bäbejigi adamzadyň in soňky pygamberi hezreti Muhammet sallallahu aleýhi wesellemdir. Gördüňizmi, düýn agşamky täze dogan parlak ýyldyz hem Şonuň üçin dogandyr. Güller töwerege öňküsindenem has ýakymly ys beripdir. Megerem, bu ümsümligiň asyl sebäbi şol bolsa gerek. Gör, nähili gowy habar! Bütin äleme buşluk bolsun!”
Bu habardan soň jerenjikler şadyýan bökjekleşip başladylar. Bütin janly-jandarlaryň şatlyk-şagalany bilen Ýeriň yüzi baýramçylyk mekanyna öwrüldi. Sebäbi söýgüli pygamberimiz hezreti Muhammet (s.a.w) dünyä inipdi.
Mähriban körpeler, bu gijäni hiç haçan ýadyňyzdan çykarmaň!


text:
Sadaka bermek
Sadaka bermek mümkinçilikleri
Gaýybana Injil Mekdebiniň hyzmaty uly pul çykdaýjysyny talap edýär. Häzirki wagtda mekdepde okuwlar meýletin sadaka berýänleriň hasabyna amala aşyrylýar, bu bolsa okamak isleýän her bir adama mümkinçilik berýär. Injil missiýasynyň bir kursyny okamak üçin her bir talybyň okuw tölegi ortaça 30 ýewro durýar.
Biz pul kömegini berjek her bir adama öz minnetdarlygymyzy bildirýäris.
Sadaka bermek üçin biz size birnäçe wariantlar teklip edýäris:
- Bank geçirimleri
- PayPal sistemasy boýunça geçirim
- WebMoney sistemasy boýunça geçirim
- Western Union sistemasy boýunça geçirim
- MoneyGram sistemasy boýunça geçirim
Menunyň sagynda siz özüňiz üçin amatly mümkinçiligi saýlap bilersiňiz we ol barada has köp maglumat alarsyňyz.
Eger siz sadaka bermek isleýän bolsaňyz, ýöne bu teklipleriň hiç birini ulanyp bilmeýän bolsaňyz, bize hat ýazyň.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow:
«Garaşsyzlyk berkarar döwletimiziň synmaz binýady,
bagtyýar durmuşymyzyň mizemez esasydyr!».
Taryhda watansöýüjiligiň, gahrymançylygyň, ynsanperwerligiň nusgasyna öwrülen şöhratly ata-babalarymyzdan miras galan bu mukaddes toprakda gadymy Oguz han nesli şu günlerde özüniň baş baýramyna – Garaşsyzlyk toýuna uly buýsanç we ruhubelentlik bilen barýar.
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän beýik özgertmeler halkymyzyň ençeme asyrlaryň dowamynda kämilleşdiren parahatçylyk söýüjilik ýörelgesini dünýä ýaýýar. Kuwwatly Türkmenistan döwletimiz dünýäniň ösen döwletleriniň hataryndaky ornuny barha berkidýär. Şeýlelikde, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe, «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» hem-de mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly toýunyň toýlanylýan ýylynda eziz Diýarymyz Gahryman Arkadagymyzyň paýhasly başlangyçlary esasynda ählumumy abadançylyga goşant goşýan, bedew batly ösýän döwlet hökmünde ykrar edildi. Çünki mukaddes Garaşsyzlyk — döwlet berkararlygymyzyň belent ykrarnamasy, döwletliligiň, milliligiň berk binýady bolup, ata-babalarymyzyň ýüzlerçe ýyllaryň dowamynda erkinlik, özbaşdaklyk hakynda arzuwlan bagtyýarlyk döwrüdir hem-de türkmen halkymyzyň agzybirliginiň döredijilik ukybynyň datly miwesidir.
Garaşsyzlyk – halkymyzyň milli buýsanjydyr. Berkarar döwletimiziň mizemezliginiň, il-günümiziň agzybirliginiň, jemgyýetimiziň jebisliginiň we abadançylygynyň berkden tutulan binýadydyr.
Garaşsyzlyk döwrüniň içinde goýny bagy-eremli, merjen şäherli eziz Watanymyz arzuwlaryň hasyl bolýan ýurduna öwrüldi. Garaşsyzlyk ata-babalarymyzyň asyrlar boýy Garaşsyz, berkarar döwletli bolmak baradaky ýürek arzuwlarynyň amala aşmagyna, kämil milli we ruhy gymmatlyklarymyzy, şeýle hem, arzyly ynsanperwer däplerimizi dikeltmäge mümkinçilik berdi. Bu gün Türkmenistan dünýäniň ösüşlerine öz ykdysady hem ruhy täsirini ýetirýär, abadançylykly ýaşaýşyň ýokary nusgasyny dünýä ýaýýar.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň baýramynyň öňüsyrasynda bir-biri bilen utgaşýan taryhy wakalar türkmen halkynyň bagtyýarlygynyň, berkarar döwletimiziň ösüşleriniň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Milli Liderimiziň: «Döwlet adam üçindir!» diýen baş şygaryna eýerilip, ýurdumyzda geçirilýän ähli özgertmeleriň esasy aýratynlygy, olaryň innowasion häsiýeti, halkymyzyň abadan we bagtly durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilmegi bolup durýar.
Garaşsyz Diýarymyz indi syýasy, ykdysady we medeni taýdan dünýäniň has çalt depginler bilen ösýän ýurtlarynyň birine öwrüldi. Ýurdumyzyň her bir künjeginde halkyň medeni-ýaşaýyş derejesi barha ýokarlanýar. Sözüň doly manysynda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe amala aşyrylan beýik işler ýurduň ykdysady kuwwatynyň mizemezliginiň, döwlet gurluşynyň berkdiginiň aýdyň subutnamasy bolup, halkymyzyň bagtyýar geljeginden habar berýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda eziz Diýarymyzda asyrlara barabar uly işler amala aşyryldy. Ýurdumyzda syýasy, ykdysady, medeni ugurlarda hem-de ylym-bilim, sport, saglygy goraýyş ulgamlarynda uly üstünlikler gazanylýar. Ýurdumyzyň ähli künjeklerinde durmuş-medeni ähmiýetli binalaryň birnäçesi açylýar we ulanylmaga berilýär, halkyň abadan, bolelin we bagtyýar durmuşda ýaşamagy üpjün edilýär.
Türkmenistan mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramyny ykdysady we ynsanperwer ölçeglerde uly ösüş mümkinçilikleri bolan, sebit hem dünýä ähmiýetli işlere işjeň gatnaşýan, durnukly ösýän döwlet hökmünde garşylaýar.
Milli Liderimiziň parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň we uly tutumlaryň netijesinde türkmen halky asuda, abadan, eşretli durmuşyň hözirini görüp ýaşaýar, döredýär, tutanýerli zähmet çekýär.
Ýurdumyzy ösüşlerden ösüşlere alyp barýan, parahatçylygyň, agzybirligiň, jebisligiň ýer ýüzünde dabaralanmagy üçin beýik başlangyçlary öňe sürýän hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, döwletli beýik işleri hemişe rowaç bolsun!
Aýna Saryýewa,
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek boýunça
merkezi toparyň edarasynyň arhiwçisi


text:
Qaraǵandyda eski shına óńdeıtin kásiporyndaǵy órtti arnaıy poıyz sóndirip jatyr
QARAǴANDY. QazAqparat - Qaraǵandyda 1 myń sharshy metr aýmaqta eski kólik shınalary órtendi. Ashyq alańdaǵy órtti sóndirýge TJD-nyń arnaıy tehnıkasymen birge órt sóndiretin poıyz da jumyldyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat Qaraǵandy oblysy TJD-synyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«21 qyrkúıek kúni saǵat 19:28-de Karpatskaıa kóshesindegi órt týraly habar kelip tústi. Shıkizatty qaıta óńdeý jónindegi JShS aýmaǵynda 1 000 sharshy metr aýmaqta eski avtomobıl dóńgelekteri órtendi. Ǵımarattar men turǵyn qurylystarǵk qaýip tónip turǵan joq. Órt ashyq alańda shyqqan», delingen habarlamada.
Departamenttiń málimdeýinshe, oqıǵa ornynda 12 tehnıka júmys istep jatyr, TJD jeke quramynan 45 qyzmetkeri jumyldyrylǵan. Arnaıy tehnıka ishinde syıymdylyǵy 30 tonna avtotsısterna da bar.
Sonymen qatyr, syıymdylyǵy 100 tonna QTJ órt poıyzy jumys isteýde.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
23 Qazan, 2014 saghat 18:36
«Qazatomónerkәsibine» qarasty uran rudnikteri tolyqtay Reseyge baghyndyryldy. Sonyng biri - Qaraghúr men Sozaqtyng teriskeyindegi Budenov (Qaratau) ken orny da Reseyding qol astyna ótti.
23 Qazan, 2014 saghat 15:49
keshende jylyna 15 myng tonna shoshqa eti óndirilmekshi eken
23 Qazan, 2014 saghat 12:33
Elordadaghy atqaminerlerge qatysty auys-týiis jalghasyn tabatyngha úqsaydy.
23 Qazan, 2014 saghat 12:30
Á degendegi aqparat ony qala әkimi desken-di.
23 Qazan, 2014 saghat 11:27
23 Qazan, 2014 saghat 11:19
Armandar oryndalady. Barlyghy bolmasa da birsypyrasy. Dәl osy joldardy jazuyma týrtki bolghan jay – taghy bir tәtti armanymnyng iske asqandyghynan. Yaghni, Mongholiyanyng Bayanólgey aimaghyn bir kóruge degen yntyzarlyqtyng oryndalghanyn aitqym kelip otyr...
23 Qazan, 2014 saghat 09:47
Ómekeng shatastyryp otyrghan, ol kisining "tay-týrik babalaryn" joyghan Shynghys han degenin týsinu tipti qiyn.
23 Qazan, 2014 saghat 09:06
Ala tanmen kórshi apa kelipti. Áyelime "Aqyndy tóleyin, nemereme oryssha ólender jattaghangha, ýy tapsyrmasyn oryndaghangha kómektesip túrshy" deydi?!


text:
Tokio 2020-de taekwondo boýunça russiýaly türgenler 2 altyn medal gazandy. 2000-nji ýyldan bäri (1988, 1992-nji ýyllarda synag). 80 kg agramda Maksim Hramsow finalda iordaniýaly Saleh Al-Şarabatiden üstün çykyp, ruslara sportuň bu görnüşindäki ilkinji altyn medalyny gazandyrýar. Bu agramda horwatiýaly Toni Kanaet bilen müsürli Seif Essa bürünç medala mynasyp bolýar.
Taekwondo boýunça bäsleşikleriň jemleýji gününde 80 kg agramdan ýokary bolanlaryň arasyndaky bäsleşiklerde russiýaly Wladislaw Larin ýeňiş gazanýar. Ol finalda Demirgazyk Makedoniýanyň türgeni Deýan Georgiýewskini ýeňýär. Deýan Georgiýewskiniň gazanan kümüş medaly ýurdunyň taryhdaky ikinji Olimpiýa medaly bolup, mundan öň diňe 2000-nji ýylda Magomed Ibragimow göreşde bürünç medal gazanypdy.
80 kg agramdan ýokary bolanlaryň arasynda bürünç medallary koreýaly In Kýo-don bilen kubaly Rafael Alba gazandy.


text:
Lebap welaýatynyň Saýat etrabynyň Mülk geňeşliginiň çäginde ýerleşýän «Altyn guş» hususy kärhanasynyň guşçulyk toplumynda ýumurtga berýän towuklaryň 22 müňden, et üçin niýetlenen broýler towuklarynyň 10 müňden gowragy idedilýär. Bir günde 15 müňden gowrak ýumurtga alyjylara iberilýär. Bu barada «Bereketli toprak» gazeti ýazýar.
Toplumda inkubator hem bar. Onda birbada 200 müňden gowrak jüýje çykaryp bolýar. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy, telekeçi Aksoltan Hajyýewanyň ýolbaşçylygyndaky toplum häzirki wagtda doly önümçilik ýoluna düşdi. Hususy kärhananyň Balkan welaýatynda hem guşçulyk toplumy bar. Onda telekeçi dogany Serdarmuhammet Nurmyradow bilen bilelikde iş alyp barýar. Towuklaryň iýmitini telekeçiniň Köýtendagda esaslandyran «Suwly ýap» daýhan hojalygynda öndürilýär. Bu ýerde 1200 gektarda guşlaryň iými üçin ekinler ekilýär we towuklar üçin 15 dürli iým taýýarlanylýar. Hojalygyň 5 müň gektara golaý ýerinde dürli oba hojalyk ekinlerini ekilýär. Toplumda öndürilýän önümler Lebap welaýatynyň dürli künjeklerindäki, şonuň ýaly-da Aşgabat şäheriniň söwda nokatlaryna ugradylýar.


text:
SQO-da kólik júrgizýshisi jolda otar qoıdy soǵyp, 14 mal óldi
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda júrgizýshi joldan ótip bara jatqan qoılardy kesh baıqap, kóligimen soǵyp ótti, saldarynan 14 bas mal óldi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO Polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, jol-kólik oqıǵasy 24 qyrkúıek saǵat 12.50-de Esil aýdany ıAvlenka eldi mekeniniń mańynda bolǵan. «Petropavl-Jezqazǵan» avtojolynda Daewoo Nexia avtokóliginiń júrgizýshisi bir otar qoıdy soqqan. Saldarynan 14 bas mal óldi.
Daewoo Nexia-nyń 51 jastaǵy júrgizýshisi 41 jastaǵy jolaýshysymen Petropavldan Shal aqyn aýdanyna bet alǵan eken. Jol-kólik oqıǵasy «Mal aıdaý» jol belgisiniń aýmaǵynda bolǵan. Júrgizýshi men jolaýshy aman.
Esil aýdany polıtsııa bólimi bastyǵy Erlik Eslámbekovtyń aıtýynsha, avtokólik júrgizýshisi mas bolmaǵan. Osy faktisi boıynsha QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly Kodeksiniń 610-babynyń 1-bóligi «Kólik quraldary júrgizýshileriniń jol júrisi qaǵıdalaryn adamdardyń densaýlyǵyna zııan keltirýge, kólik quraldarynyń nemese ózge de múliktiń búlinýine alyp kelgen buzýshylyǵy» boıynsha materıal jınaldy jáne sheshim qabyldaý úshin sotqa jiberildi.
Bul – jyl basynan oblys joldarynda maldyń qatysýymen tirkelgen ekinshi jol-kólik oqıǵasy. Jalpy, SQO-da 8 aıda 100-den astam jol apaty tirkeldi, saldarynan 20 adam kóz jumyp, 149 adam jaraqattar aldy.
- ShQO-da qyrkúıek aıynan 600-den astam oqýshy koronavırýs juqtyrdy
- Almaty turǵyndary qala ákimine derbes jobalaryn tanystyrdy
- Atyraýda sheteldikterge kúsh kórsetken polıtseıler tergelip jatyr
- Qaraǵandy oblysynda at sporty túrlerinen chempıonat ótti
- Atyraýda oblysynda 99 bala men 22 júkti áıel koronavırýstan emdelýde
- Pavlodar oblysynda joǵalǵan aǵaıyndylardyń taǵy biriniń denesi tabyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasy qalaı iske asyrylyp jatyr
NUR-SULTAN. QazAqparat - Stýdentterge jataqhanadan oryn berý, halyqtyń áljýaz toptaryna áleýmettik kómek tóleý, múmkindigi shekteýli jandarǵa ınfraqurylymdy jaqsartý máseleleri «Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi shtab otyrysynda qaraldy, dep habarlaıdy primeminister.kz.
Úkimette Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen shtabtyń kezekti otyrysy ótti.
Talqylaýǵa túsken máselelerdiń biri 2025 jylǵa qaraı kolledjder men ýnıversıtetterdiń jataqhanalarynda keminde 50 myń jańa oryndy paıdalanýǵa berý boldy.
Bıylǵy 1 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 1924 orynǵa arnalǵan 10 jataqhana paıdalanýǵa berildi. Osy jyldyń aıaǵyna deıin 12 185 oryndyq qosymsha 37 jataqhanany paıdalanýǵa berý josparda bar.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha qysqa merzimde múddeli memlekettik organdarǵa memlekettik tapsyrysty ornalastyrý mehanızmin jetildirý boıynsha usynystardy qaraý týraly buıryq berildi.
Sondaı-aq jalǵyzbasty qart azamattarǵa qosymsha áleýmettik qoldaý túrleri boıynsha aqparat berildi, atap aıtsaq: ómirinde qıyn jaǵdaı bolǵan kezde birjolǵy materıaldyq kómek kórsetý, dári-dármekpen qamtamasyz etý, sanatorııa-kýrorttyq emdelý, turǵyn úıdi jóndeý.
Erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin pandýstarmen, arnaıy lıfttermen, dárethanalarmen jáne zaǵıp jandarǵa baǵyttaýysh belgilermen qamtamasyz etý sekildi ınfraqurylymdy jaqsartý máselesi qaraldy.
Qoǵamdyq baqylaýdyń aımaqtyq toptarynyń monıtorıng obektileri boıynsha jumysy jandandyrylýda.
Sonymen qatar múgedekterdi jumysqa ornalastyrý boıynsha júrgizilip jatqan jumystar talqylandy.
Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha jumyspen qamtylǵan múgedekter úlesi jumyspen qamtý ortalyqtaryna júgingen eńbekke jaramdy múgedekterdiń 29,7% quraıdy.
Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary múgedekterdi jumyspen qamtý máseleleri boıynsha qoldaý sharalary keshenin qarastyrýdy (oqytý, jumys oryndaryn qaıta jabdyqtaý, jalaqynyń bir bóligin sýbsıdııalaý, jumyspen qamtý kvotasynyń saqtalýyn baqylaý) qamtamasyz etýdi jáne jumyspen qamtý máselesine erekshe nazar aýdarýdy tapsyrdy.
Bul sharalar 2025 jylǵa deıin ázirlengen Ulttyq jumyspen qamtý jobasynda kórinis tabýy tıis.
- Asqar Mamın tsıfrlandyrý jónindegi komıssııanyń otyrysyn ótkizdi
- Mektep pen aýrýhana salý Nur Otan-nyń erekshe baqylaýynda
- Barlyq mańyzdy taýar toptamasy boıynsha qadaǵalaý jumystary júrip jatyr – Asqar Mamın
- Qazaqstanda 20 jyl ishinde kedeılik deńgeıi 9 esege jýyq tómendedi
- «Aýyl - el besigi»: Alǵashqy nátıjeler, aldaǵy josparlar men mindetter
- Nur Otan: Dári-dármekterge salyqtyq jeńildikterdi alyp tastaý baǵany kúrt ósiredi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Partııalarǵa Parlamentke ótýge múmkindik joǵarylaıdy - Álı Bektaev
NUR-SULTAN. QazAqparat – Partııalarǵa Parlamentke ótýge múmkindik ulǵaıtylady. Bul týraly búgin VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasynan keıin senator Álı Bektaev málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev búgingi qos palatanyń birlesken otyrysynda óte mańyzdy baıandama jasady dep esepteımiz. Eń negizgisi – bizdiń tıimdi memleket jáne ádiletti qoǵam qurý saıasatynyń jalǵasatyndyǵyn basyp aıtty. Bul óte mańyzdy másele. Sondyqtan da jalpy basqarý júıesin reformalaý, sot júıesin reformalaýǵa qatysty máselelerdiń jalǵasatyndyǵyn, sonymen birge, ásirese jergilikti ózin-ózi basqarýdy odan ári damytý máseleleri óte mańyzdy dep esepteımin. Shynynda da jergilikti jerlerdegi basqarý júıesi, sonyń ishinde qoǵamdyq basqarý júıeleri, qoǵamdyq keńester, sonyń ishinde ákimshilik júıesiniń ózin de qaıta qaraıtyn ýaqyt keldi. Halyqqa tıimdi organdar, tıimdi qoǵamdyq keńester jumys jasaýy kerek, ol birinshi másele», - dedi senator.
Onyń paıymynsha, aýmaqtardy damytýǵa qatysty óte bir mańyzdy basymdyqtar aıtyldy. Aýmaqtardyń barlyǵynyń teńgerimdi damýy jáne soǵan laıyqty qarjynyń bólinýi, aýmaqtardyń jol qurylysy, ınfraqurylymy birdeı damý qajet ekendigi óte oryndy aıtyldy. Sebebi qazirgi ýaqytta bizdiń óńirlerde mysal úshin jol máselesiniń ózi ártúrli damyǵan, bir jerde jol jaqsy, bir jerde jol tipti de óte nashar, bir jerde aýyzsýmen qamtamasyz etilgen, ekinshi jerde aýyzsý tipti joq. Gazdandyrý máseleleri boıynsha da solaı.
«Ásirese, aýmaqtyq, óńirlik jerlerde, aýyl-aımaqtarda osy halyqqa qajetti negizgi áleýmettik ınfraqurylymnyń damýyn bir deńgeıde, bir dárejede damytý máselesi óte bir úlken problemaǵa aınalyp otyrǵandyǵy ras. Prezıdenttiń búgingi sózinde aıtylǵan máselelerdi biz tolyq qoldaımyz. Onyń baıandamasynda 3500-den astam aýyldyq eldi mekender qaıta jańǵyrtylatyn boldy degen áńgime aıtyldy. Bul óte oryndy nárse. Eger aýyldyq eldi mekender qaıtadan jańǵyrtylatyn bolsa, biz aýyldardy saqtap qalamyz. Soǵan laıyqty áleýmettik ınfraqurylym bolady. Óndiristik ınfraqurylymdy damytý da mańyzdy, sebebi óndiris bolmaı, halyq turmaıdy aýylda», - dedi depýtat.
Saıası reformalarǵa toqtalǵan Á. Bektaev, aýyl ákimderin saılaý, artynan aýdan ákimderin saılaýǵa kóshý máselesi óte oryndy aıtylǵanyn atap ótti.
«Taǵy bir aıtylatyn másele, saılaýdan keıingi qorytyndyǵa baılanysty. Shynynda da biraz partııalar ótti, birazy óte almaı qaldy, kóptegen jumystar atqaryldy, kóptegen usynystar aıtyldy, jaqsy saılaý aldy baǵdarlamalar qabyldandy, myqty azamattar kandıdat bolyp tirkeldi. Parlamentke ótpeı qalǵan partııalardyń ishindegi sol baǵdarlamaǵa engizilgen mańyzdy saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik reformalarǵa qatysty usynystardyń bárin eskerý kerektigin, kelesi saılaýda Parlamentke ótý paıyzynyń deńgeıin 7%-dan 5%-ǵa deıin tómendetý máselesin mańyzdy dep esepteımin. Shynynda da partııalarǵa Parlamentke ótýge múmkindikti ulǵaıtady. ıAǵnı partııalar arasynda úlken básekelestik paıda bolady, bıylǵy saılaý da sony kórsetti. Sondyqtan Prezıdentimizdiń baıandamasyndaǵy aıtylǵan máseleler bizdiń elimizdi damytýǵa jolyndaǵy, memleketimizdi demokratııalandyrý jolyndaǵy, halqymyzdyń turmys-tirshiligin arttyrý jolyndaǵy óte mańyzdy jasalǵan qadam boldy dep esepteımin», - dedi Álı Bektaev.
- Prezıdent Qaraǵandy oblysyndaǵy polımetall ken baıytý fabrıkasyn iske qosý rásimine qatysty
- Memleket basshysy Jezqazǵandaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa bardy
- Prezıdent Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen keldi
- Prezıdent AÓSShK Hatshylyǵynyń atqarýshy dırektoryn qabyldady
- Prezıdent Astana Group kompanııasynyń basshysy Nurlan Smaǵulovty qabyldady
- Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasy KK tóraǵasyn ІІ dárejeli «Barys» ordenimen marapattady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Düşündiriş işleri geçirilýär
17-09-21
Hormatly Prezidentimiziň bimöçber aladasy bilen “Saglyk” döwlet maksatnamasy üstünlikli amala aşyrylýar. Ýurdymyzda her bir raýatyň saglygy barada alada edilip, ilatymyzyň saglygyny gorap saklamak, dikeltmek, bejermek, ömür dowamlylygyny artdyrmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar. Ýurdymyzyň çar künjinde saglyk maksatly binalar gurlup ulanmaga berilýär. Gurulýan bu binalarähli babatynda dünýä ülňilerine doly laýyk gelip, döwrebap lukmançylyk enjamlary bilen enjamlaşdyrylan. Bu sagaldyş we anyklaýyş binalarda ilatymyza ýokary hilli lukmançylyk hyzmaty görkezilip, ilatymyz öz saglyklaryny dikeltýärler.
Dürli ýokanç keselleriň öňüni almak, sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek boýunça welaýatymyzyň ähli ýerlerinde bolşy ýaly Köneürgenç etrabynda hem giň gerimli işler alnyp barylýar. Etrabyň edara- kärhanalarynda, köçeleriň ugurlarynda, serhet ýaka obalarda Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugy tarapyndan zyýansyzlaşdyryş işleri häzirki güniň talaplaryna görä yzygider geçirilýär. Edara-kärhanalarda zähmet çekýän işgärlere lukmançylyk agyz-burun örtüklerini dakynmak, howpsuz araçägi saklamak, şahsy arassaçylyk düzgünlerini berjaý etmek boýunça jogapkär işgärler tarapyndan düşindiriş işleri yzgiderli geçirilýär.
Edara-kärhanalaryň girelgelerinde, her bir otaglarynda saglyk burçlary döredilip, zerur lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edildi. Edara-kärhanalarda, köçeleriň ugurlarynda, jemgyýetçilik ýerlerinde sagdyn durmuş ýörelgelerini berjaý etmek boýunça foto suratly ýatlamalar ýygy-ýygydan goýulup, her bir raýatyň ünsini özüne çekýär. Etrabymyzda 15 sany geňeşlik bolup, olaryň her birinde Geňeş arçynlaryndan, geňeş agzalaryndan, oba lukmanlaryndan, Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň işgärlerinden, jemgyýetçilik guramalaryň işjeň agzalaryndan düzülen toparlar döredildi. Bu topar agzalary geňeşligiň çäginde hojalyklara baryp sagdyn durmuş ýörelgeleri boýunça düşindiriş işlerini geçirýärler. Düşindiriş işleriniň çäklerinde her bir raýatyň arassaçylyk düzginlerini berjaý etmekligini, agyz-burun örtügini talabalaýyk ulanmaklygy, pasla görä geýinmegi, kadaly iýmitlenmegi, öýlerini arassa tämiz saklamaklygy, zyýansyzlaşdyryş işlerini geçirmekligi boýunça özleriniň gymmatly maslahatlaryny berýärler. Wagyz-nesihat işleri etrabymyzyň Hakykat, Täzegüýç, Derýalyk, Täzeýol geňeşliklerinde has-da guramaçylykly alnyp barylýar.
Biziň her birimiziň saglygymyz öz elimizde. Öýlermizde, iş ýerlerimizde, jemgyýetçilik ýerlerinde şahsy arassaçylyk düzgünlerini berjaý etsek, 2 metr howpsuz araçägi saklap, agyz-burun örtügini talabalaýyk ulansak ömür dowamlylygymyzy artdyrmaga uly mümkinçilik berer. Öz saglygymyzy goralyň, sagdyn bolalyň, sagdyn ýaşalyň.
Gülhumar HOJAHMETOWA,
Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Daşoguz welaýatynyň
Köneürgenç etrap komitetiniň hünärmeni.
BAGTYÝARLYK DÖWRI - ÖSÜŞLERIŇ ZAMANASY
Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylymyzda belent üstünlikler gazanylýar, halkymyzyň bagtyýar durmuşy üpjün edilýär. Häzirki bagtyýarlyk döwrümizde durmuşa geçirilýän beýik işler halkymyzyň bagtyýar geljegini, ýurdumyzyň ösüşlerini has-da belende göterýär. Şunda ykdysady ösüşlere goşant goşýan pudaklaryň aýratyn orny bardyr.
AŞGABAT — GELJEGIŇ ŞÄHERI
Ýurdumyzyň paýtagty Aşgabat şäheri güngünden gözelleşýär, özüniň milli binagärlik äheňindäki häzirki zaman ymaratlary bilen kalbyňa şatlyk çaýýar. Şäheriň keşbi tebigatyň görki bilen özara sazlaşygy emele getirýär. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde, paýtagtymyz Aşgabat tanalmaz derejede özgerip, esasy syýasy, ykdysady we işewürligiň halkara merkezine öwrüldi.
YLYM – BEÝIK GELJEGIŇ ÝOLY
Milli Liderimiziň ylmy ösdürmek, onuň mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça durmuşa geçirýän beýik işleri üstünliklere beslenýär. Zehinli ýaşlary ýokary tehnologiýalar ulgamyna çekmek üçin hemmetaraplaýyn we ylmy esasda zerur meýilnamalar kabul edilýär. Häzirki döwürde ýaş alymlar halypalary bilen bir hatarda ylmy-barlag, taslama işlerini üstünlikli alyp barýarlar.
ARZUWLAR AMALA AŞANDA
Haýrullanyň kakasy Gaýbulla aga ömrüniň 42 ýylyny demir ýolda işläp geçirdi. Onuň işden boş wagtlary halk hojalyk ýükli otlularyň gatnawy, demir ýoluň abatlanylyşy baradaky berýän gürrüňleri heniz orta mekdepde okap ýören oglunda gyzyklanma döredýärdi. Ol öz ýanyndan kakasy ýaly demir ýolda işlemegi arzuw edýärdi. Şol arzuwlary hem Haýrulla Nurullaýewi 1980-nji ýylda Özbegistanyň Daşkent şäherindäki ulag we inženerçilik institutynyň gapysyndan getirdi.
KÄMIL BILIM — ROWAÇLYGYŇ BINÝADY
Dünýä ykdysadyýetinde täze tehnologiýalarda sanly ulgamaa geçilmegi bilen bagly düýpli özgertmeler geçirilýär. Ýaş nesilleri ýüz ýyllyklaryň dowamynda halkymyz tarapyndan döredilen milli ruhy gymmatlyklaryň esasynda terbiýelemek, Watanymyzyň ýeten derejesine buýsanýan, zähmetsöýer, ylymly-bilimli, ösen tehnologiýalardan ussatlyk bilen baş çykarýan, kämil hünärmenler hökmünde kemala getirmek hormatly Prezidentimiziň alyp barýan döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar.
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI GURBANGULY BERDIMUHAMEDOW:
– Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde ýaşaýan ynsanlaryň ählisi her bir ädimde özi hakynda Döwletimiziň, hökümetimiziň, Prezidentiniň özüniň yzygiderli alada edýändigini duýup ýaşamalydyr.


text:
I Jahan Urşunyň turmagynyň sebäpleri barada taryhçy alym Hristofer Klarkyň ýazan “Basyrganýanlar ýa-da 1914-nji ýylda Ýewropanyň urşa goşulmagy” atly kitabyna “The New York Times” gazeti tarapyndan şa eser diýlip at berlip, bu kitap köp sanly Ýewropa döwletlerinde “best seller”, ýagny iň köp satylan kitap hökmünde ykrar edilipdi.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysy Dragan Stawliýanin awstraliýaly akademik bilen söhbetdeşlik geçirdi. Hristofer Klark häzirki wagtda Kembrij uniwersitetinde “Ýewropanyň taryhyndan” sapak okadýar.
Azatlyk Radiosy: Eger-de 1914-nji ýylyň 28-nji iýunynda Saraýewoda Frans Ferdinandyň we onuň aýalynyň janyna kast edilmedik bolsady, onda Birinji jahan urşunyň öňi alnarmydy? Köp sanly taryhçylaryň aýtmaklaryna görä, (şol döwürlerde) iru-giç käbir çaknyşyklaryň bolmagyna garaşylýan ekeni. Siz nähili pikir edýärsiňiz?
Hristofer Klark: Eger-de olaryň janyna kast edilmedik bolsady, onda Frans Ferdinand we onuň aýaly öz öýlerine, ýagny Wena sag-salamat dolanyp barardylar. Ol o diýen bir oňat adamam däldi, ýöne her niçik-de bolsa, ol Balkan ýurtlarynda, aýratynam Serbiýada islendik harby hereketiň amala aşyrylmagyna turuwbaşdan garşydy. Ferdinand serbleri halamaýardy, şeýle-de ol Balkan ýurtlaryndaky adamlara jynsparaz çemeleşýärdi.
Aslynda günbatar ýewropalylaryň ählisi diýen ýaly Balkan ýurtlarynyň halklaryna şeýle göz bilen garaýardy. Ýöne şonda-da Frans Ferdinand Serbiýada güýç çaknyşyklarynyň amala aşyrylmagyna garşydy. Şonuň üçinem ol çaknyşyklaryň prowosirlenmegine ýa-da Belgrad bilen Wenanyň arasyndaky meseleleri çözmekde harby güýjüň ulanylmagyna garşy durdy.
Biz ýene-de bir zady bilýäris, ýagny Frans Ferdinand şol wagtlar Konrad fon Hoýzendorfy wezipeden boşatjak bolýar. Fon Hoýtzendorf hakykatdanam gaharjaň we urşa meýilli generaldy. Ol şol wagtlar Awstriýanyň goşunynyň serkerdebaşysydy we 20 gezek dagy Serbiýa bilen uruşmagy teklip edipdi. Ol “urşalyň” diýip üznüksiz gaýtalap ýörensoň, adamlar oňa gulak asyp başlaýarlar. Ol çyndanam howply adamdy.
Ferdinand bilen fon Hoýtzendorf biri-birinden düýpgöter tapawutly adamlardy. Wagtyň geçmegi bilen olaryň arasyndaky düşünişmezlikler has hem möwjäp başlaýar. Şonuň üçinem Frans Ferdinand ony işden boşatjak bolýar. Fon Hoýtzendorw Redl dawasynyň ýüze çykmagyna sebäp bolup, öz abraýyny has hem pese gaçyrýar. Özüňizem bilýänsiňiz, polkownik Redl ýurduň tutuş mobilizasiýa programmasyny orslara satypdy. Sebäbi orslar onuň gomoseksualdygyny bilensoň, bu adam meselesinde haýýarlyga ýüz urupdylar.
Şu wakalaryň hemmesi Konrad fon Hoýtzendorfyň töwereginde bolup geçýär. Döwürdeşleri 1914-nji ýylda oňa eýýäm güýçden gaçan adam hökmünde garap başlaýarlar. Sebäbi ol özüniň bar güýjüni ýitirýär we Frans Ferdinand tarapyndan wezipeden boşadylmaga golaýlaýar.
Jana kast edişlik barada gürrüň etsek, bu meselede bellenilmeli iki ýagdaý bar, ýagny Frans Ferdinandyň janyna kast edilmegi diýmeklik, şol döwürde parahatçylyk üçin göreşýän iň güýçli adamyň öldürilmegi diýmekdir, beýleki bir tarapdan bu ýagdaý urşa teşne fon Hoýtzendorfyň täzeden güýç toplamagy diýmeklikdir.
Azatlyk Radiosy: Onda urşuň ýüze çykmagynyň düýp sebäpleri nämede? Sistemanyň özünde çaknyşyklar döräp başlamanmydy näme?
Hristofer Klark: Geliň, hamana, uruş bolmanmyşyn diýip göz öňüne getirip göreliň. Ýöne şonda-da çözülmeli meseleler şonlugyna galardy. Mysal üçin, 20-nji asyryň belli bir döwründe biz polşalylar meselesini, ýa-da bolmasa günorta slawýanlar meselesini çözäýmelidik. Şonuň üçinem barybir çaknyşyklar dörärdi.
Bilýäňizmi, mysal üçin awstriýalylar we wengerler öz aralaryndaky meseleleri iki tarapa-da bähbitli bolar ýaly edip çözüp bilerdiler ýa-da, aýdaly, olar milli irrendentizmiň [Irrendentizm: Taryhy fakt hökmünde öňe sürülýän “hakykatlary” ýa-da etniki aýratynlyklary bahanalap, başga döwletiň territoriýasyny anneksiýa edip, ýagny basyp alyp, özüňkä goşmaga synanyşmak meýli. Bu ýagdaý köplenç milletçilikli hyjuwlar bilen çişirilýär] öňüne geçmek bilen käbir meseleleriň hötdesinden gelip bilerdiler. Ýöne her niçik hem bolsa, bu ýagdaýlar Ýewropada uruş oduny “ýangyna sebäp boldy” diýilýän waka ýaly güýçli tutaşdyryp bilmezdi. Ynha, esasy mesele-de şol.
Azatlyk Radiosy: Frans Ferdinandyň janyna kast edilmegi bilen 1914-nji ýylda dartgynlylyk gitdigiçe möwjeýär. Dartgynlylygyň soňy Birinji jahan urşuna ýazýar. Siziň pikiriňizçe, Ýewropanyň şol derejä ýetmegine kim jogapkär?
Hristofer Klark: Soňlugy bilen güýçli ýewropa döwletleri öz-özlerine özboluşly “göwni ýetmeklik” duýgusy bilen garap başlaýarlar we olar biri-birleriniň bähbitlerini depeläp, öz bähbitleri üçin heläkçilikli çaknyşyklara razy bolup başlaýarlar.
Azatlyk Radiosy: Onda ýagdaýa kim jogapkär? Germaniýamy?
Hristofer Klark: Golaýda bir dostum maňa edil şu sorag bilen ýüzlendi. Ol maňa: “Gel, jogapkäriň kimdigi baradaky ähtimallyklaryň göterimine has ýakyndan syn edip, jogapkärçiligi Germaniýanyň, Fransiýanyň we Orsýetiň we beýlekileriň arasynda bölüşdireli” diýdi.
Meniň pikirimçe, eger-de biz “iýul krizisniň” maňzyna içgin syn etsek, onda hemme zada jogapkärçiliksiz wada, ýagny “boş çek” [Redaktoryň belligi: Boş çek – Germaniýa Wenany soňuna çenli goldamagy wada berýär] sebäp boldy diýip bileris. Iýul krizisi jana kast edişlik bilen prowosirlenýär. Ýene-de bir bellemeli zat – orslaryň mobilizasiýasy.
Meniň pikirimçe, awstraliýalylaryň uruş jarnamasy ýagdaýa has hem meçew berýär. Ýöne, bilýäňizmi, hemme zada “iýul krizisi” sebäp boldy diýip bilmeris. Iýul krizisi jana kast edişlikden soňra ýüze çykýar. Ýöne onsuzam, entek jana kast edişlik bolmanka-da Balkan ýurtlary bulaşypdy. Biziň gürrüňini edýän wakamyz entek bolmanka-da halkara ýagdaýlar durnuksyzlaşypdy we şol döwürde “parahatçylyk” diýilýän zadyň özi halkara derejesinde eýýäm ölüm halyndady.
Parahatçylygyň gowşamagyna getiren sebäpler barada gürrüň etsek, ýagdaý has hem çylşyrymlaşýar. Munuň aňyrsynda güýç manipulýasiýasy, ýagny “güýç mekirligi” diýilýän faktorlar ýatyr. Fransuzlar orslara näme töleýärlär? Näme üçin 1913-nji ýylda fransuzlar ykdysady we maliýe taryhynda görlüp-eşidilmedik möçberdäki puly orslara karz bermäge razy boldy?
Agzalýan karzlar iň uly möçberli halkara karzlar hökmünde kabul edilýär. Bu karzlar iki million 800 müň adamdan ybarat bolan rus armiýasynyň ösdürilmegine we dört taraply, geosyýasy taýdan strategiki ähmiýete eýe bolan demirýoluň nemes frontuna çenli çekilmegine ýardam edýär. Beýdip, parahatçylygy saklap bolmajakdygy belli zatdy.
Azatlyk Radiosy: 19-njy asyrda Napoleonyň ýeňilmegi bilen ýewropanyň güýçli döwletleriniň arasynda belli bir wagta çenli durnuklylyk saklanylýar. Soňra Germaniýa ösüp başlaýar. Häzirki halkara ýagdaýlardan hem görşümiz ýaly, haçan-da bir döwlet ösüp, beýleki döwlet ejizläp başlasa, geosyýasy ýagdaýlaryň durky üýtgeýär we ol gümürtikleşýär. Siz bu wakalarda häzirki halkara ýagdaýlar bilen meňzeşlik görýärsiňizmi?
Hristofer Klark: Ynha, hut şu ýagdaý “1914-i” häzirki döwre laýyk hala getirýär. Biziň häzirki ýaşaýan dünýämiz 1914-nji ýyla gaty meňzeýär. Men bu zatlar barada ilkinji okanymda, ýagny bu ugurdan sapak geçenimde, has takygy 70-nji ýyllarda dünýäde entek Sowuk uruş dowam edýärdi. Şol döwürler biziň üçin “1914” hamana Gadymy Müsür ýalydy.
Biziň üçin gaty geňdi – dünýäniň polýar köpdürliligi, güýçleriň göterilmegi, peselmegi we ş.m zatlar. Ýöne häzirki gün dünýädäki ýagdaýlar edil şol döwürdäki ýaly. Ukrainadaky krizisiň ýüze çykmagy bilen biz soňky birnäçe hepdäniň dowamynda şeýle meselelerde ortalyk çözgüt tapmak üçin ÝB-e girýän döwletleriň öz agyzlaryny birikdirip bilmeýändigine göz ýetirdik.
Bu meniň şahsy pikirim we bu ýagdaýlar, göwnüme bolmasa, “1914” bilen aýakdaş barýar. Krizise diňe Wladimir Putiniň güýç oýunlary sebäp bolmady, eýse muňa krizisiň özüniň çylşyrymlylygy sebäp boldy. Meniň hiç kimi günäkärläsim gelenok ýöne Ukrainadaky durnuksyzlyga ÝB-niň özüni alyp barşy hem sebäp boldy.
Azatlyk Radiosy: Birnäçe etniki toparlardan düzülen döwletlerde milletçiligiň täsir güýjüni deňagramlaşdyrmak kyn. Balkan ýurtlaryndaky käbir milletler, şol sanda serbler häli-şindi “Ýugoslawiýanyň bölünmegi peýdaly boldumy, zyýanly?” diýip çekeleşip gelýärler. Imperiýalaryň we federasiýalaryň “bir milletli döwlet” görnüşine garaýşy barada siziň şahsy pikiriňiz nähili?
Hristofer Klark: Men bir zady aýtmaly, ýagny men Ýugoslawiýany halaýardym. Men Çehoslowakiýany hem halaýardym. Men Beýik Britaniýany hem halaýaryn. Meniň pikirimçe, şotlandlar Angliýadan aýrylmaly däl. Men federatiw çözgüde has ynamly diýip garaýaryn. Bu ajaýyp. Ýugoslawiýanyň Ýewropa Bileleşigine girizilmegini göz öňüne getirmek kyn däl.
Muny hatda Balkan ýurtlary bilenem amala aşyryp bolýar. Serbiýa haçanam bolsa bir gün Ýewropa Bileleşiginiň doly hukukly agzasy bolar diýip umyt edýärin. Ýöne meniň aýtjak bolýan zadym “federatiw struktura” adamzat üçin, onuň ösmegi üçin örän peýdaly. Meniň pikirimçe, “bir milletli döwlet gurluşy” adamzada üýtgeşik peýda getirmedi. Aýratynam bu struktura nemeslere peýda getirmedi.
Olar çydaman “hemmäni gyrmaly” diýen netijä gelenlerinde, bu gurluş nemesler bilen goňşuçylykda ýaşamaga mejbur bolan halkara-da peýda getirmedi. Gysgaça aýdanymyzda, bu struktura Ýewropanyň syýasy gatnaşyklarynda oňyn çözgüt bolup bilmedi.
Azatlyk Radiosy: Biz bu günki gün Birinji jahan urşundan nähili sapak almaly?
Hristofer Klark: Biz “öňümizdäki urşy 18 aý öňünden çaklap bileris, onuň öňüni almaga wagtymyz köp” diýip arkaýynlaşmaly däl. Bu belki-de beýle bolmaz. Bilýäňizmi, mysal üçin biz Ukrainada krizisi başdan geçirdik. Şonda Orsýetiň, ÝB-niň we ABŞ-nyň gatnaşyklarynyň näderejede duýdansyz üýtgändigine şaýat bolduk. Ýa-da bolmasa birnäçe aý mundan ozal Hytaý deňzinde dörän çykgynsyz ýagdaý, ýagny Hytaý gämileriniň käbir wetnam fregatlaryny (kiçi harby gämilerini) kakmagy iki döwletiň gatnaşyklaryna zeper ýetirdi.
Ýagdaýlar örän gysga wagtyň içinde ýaramazlaşyp bilýär. Şonuň üçinem, meniň pikirimçe, bu ýagdaýdan biziň almaly sapagymyz: erbet zatlar mydama-da bolagan bolýar, ýöne biz aňrybaş hüşgär hereket etmeli. Biz söweşi öňünden çaklamak bilen meşgul bolmaly däl, eýse onuň alamatlaryny öňünden saýgaryp, nähili strukturany ulanyp ýaragly çaknyşyklaryň öňüni alyp bileris diýen düşünje bilen gümra bolmaly.


text:
Bize gelip gowuşýan maglumatlara görä, Türkmenistana gitmek isleýän köne pasportly türkmenler Türkiýäniň Stambul şäherindäki türkmen konsullygynyň öňünde uly nobatlary emele getiripdirler.
10-njy iýuldan başlap köne pasportly türkmenistanlylara “Türkmenhowaýollary” gullugynyň bilet satmazlygy daşary ýurtdaky ildeşlerimizi alada goýýar.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, Türkiýede zähmet migranty bolup işleýän Rozybaý Jumamyradow bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşaky düwmä basyň.
Türkmenistanyň Stambuldaky konsulhanasynyň doldurmagy soraýan resminamalary:


text:
Egemberdiýewiň wezipesinden çekilmegi täze ýyl baýramçylygynda internetde peýda bolan wideo bilen bagly boldy. Wideoda onuň ýaş zenan bilen jynsy gatnaşykda bolan pursady görkezildi.
Egemberdiýew bu wideodaky zenanyň özüniň nikalaşan aýalydygyny aýtdy. Gyrgyzystanda köp aýallyk kanun taýdan gadan edilen hem bolsa erkek adamlar yslam dini boýunça nikalaşmagy aýal üstüne aýal almak üçin ulanýarlar.
Ulemalar Geňeşi baş müfti wezipesini ýerine ýetiriji hökmünde Egemberdiýewiň orunbasary Maksat Toktomuşewi belledi.
Egemberdiýew Gyrgyzystanda soňky dört ýylyň dowamynda seks bilen bagly jenjelleriň netijesinde wezipesinden boşadylan dördünji müftidir. Gyrgyzystanyň yslam liderleri Egemberdiýewi baş müfti wezipesine 2012-nji ýylyň dekabr aýynda bäş ýyl möhletli belläpdi.


text:
Çeşmeler: Ilkinjiler
Taryhy çeşmeleriň berýän maglumatyna görä, Salyr gazanyň neberelerinden bolan Gulhajy ogly Ärsary baý häzirki milady senesi bilen 1313-nji ýylda, Köneürgençdäki Şyh Şerif hoja 40 düýe berip, “Mü’in al mürid” -- Müritler üçin gollanma atly kitaby ýazdyrypdyr. 21-nji dekabrda ilkinji türkmen kompozitorlarynyň biri Aşyr Kulyýewiň doglan gününe 90 ýyl boldy. Ol professional saz sungatyny döretmekde hem ýerli kadrlary ýetişdirmekde örän uly iş bitirdi. Bu maglumatlar biziň Medeniýet gepleşigimizde.


text:
Ýaponiýanyň we Demirgazyk Koreýanyň resmileri 1970-80-nji ýyllarda alnyp gaçylan ýapon raýatlarynyň ykbaly bilen baglanyşykly kommunist ýurduň geçirýän derňewleriniň gidişine baha bermek maksady bilen 28-nji oktýabrda iki gün dowam etjek gepleşiklere başladylar.
Ýapon raýatlarynyň alnyp gaçylmagy iki ýurduň arasyndaky dartgynly gatnaşyklarda esasy mesele bolup durýar. Bu iki ýurduň arasynda resmi diplomatik gatnaşyklar ýokdur.
Ýokary derejeli diplomat Juniçi Iharanyň (Junichi Ihara) ýolbaşçylygyndaky ýapon delegasiýasy dört gün Demirgazyk Koreýada galar.
2002-nji ýylda Demirgazyk Koreýa koreý aňtawçylaryna ýapon dilini we medeniýetini öwretmegi üçin 13 ýapon raýatyny alyp gaçandygyny kabul edipdi.
Alnyp gaçylan raýatlaryň bäşisi şol ýylyň dowamynda yzyna Ýaponiýa dolanypdy. Şol bir wagtyň özünde Demirgazyk Koreýa alnyp gaçylan beýleki ýapon raýatlarynyň ölendigini ýa-da hiç haçan ýurda girmändigini aýdypdy.
Ýaponiýa başga-da ýüzlerçe adamyň alnyp gaçylan bolmagynyň mümkindigini we olaryň käbirleriniň heniz hem diri bolup biljekdigini aýdýar.
Maý aýynda Demirgazyk Koreýa adamlaryň alnyp gaçylmagy bilen baglanyşykly täze derňewleri başlatmagy kabul etdi.


text:
Dünýä Kubogynyň saýlama tapgyrynyň Ýewropa zolagyndan ýene bir ýygyndy Katar 2022-ä gatnaşmaga hukuk gazandy. “F” toparçada Daniýanyň ýygyndysy öz meýdançasynda Awstriýany 53-nji minutda Maeleniň ýeke-täk goly bilen 1-0 ýeňdi. Bu ýeňişden soň Daniýanyň ýygyndysy utugyny 24-e çykaryp, Germaniýadan soň Katar 2022-de çykyş etmäge hukuk gazanan ikinji ýygyndy boldy. Daniýanyň ýygyndysy toparçada oýnan 8 duşuşygyň ählisinde-de ýeňiş gazanyp, derwezesinden ýeke gol hem geçirtmedi. Datçanlar şol 8 oýunda 27 gol geçirip, bu babatda 29 gol geçiren Niderlandlardan soň ikinji ýerde barýar. EURO 2020-niň başarnykly toparlaryndan Daniýanyň ýygyndysy 6-njy gezek Dünýä Kubogynda çykyş eder.
Toparçada soňky minutlarda Farer adalaryny 1-0 ýeňen Şotlandiýa ikinji ýeri eýeleýär.


text:
Jenap Fişer, bu maglumaty Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň özi bilen telefon arkaly geçiren söhbetdeşliginde öňe sürenligini mälim etdi.
Şu gün gijäniň ýaryndan soň Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama, Waşingtonuň Çehiýanyň territoriýasynda rekateden goranyş radar sistemasyny gurmak planyny goý bolsun edenligini habar bermek üçin maňa jaň etdi diýip, Çehiýanyň premýer-ministri Ýan Fişer aýtdy.
“Wall Street Journal” gazeti bu planyň Eýranyň uzak-aralyga ýetýän raketa sistemasyny ösdürmek baradaky aladalaryny azaldanlygy üçin, Waşingtonuň bu karara gelenligini habar beripdi.
Orsýet bolsa Çehiýada radar sistemasyny we Polşada raketadan goranyş sistemasyny ýerleşdirmek baradaky Waşingtonuň planyna garşy çykyp gelýär.
Polşanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili hem bu mesele boyunça Warşawanyň habardar edilenligini, emma Waşington tarapyndan ýayradyljak resmi beýanatdan öň bu barada hiç hili pikir beýan etmejegini aýtdy.
Bu baradaky habar, Gündogar Ýewropada ýerleşýän ýurtlaryň arasynda, Amerikanyň Orsýet bilen öz aragatnaşygyny ösdürmek üçin bu sebitdäki ýaranlaryndan ýüzüni öwürmegi mümkin diýlen howsalanyň dörän wagtynda gabat geldi.


text:
Surat Ikramowyň ýekşenbe güni AÝ/AR-na aýtmagyna görä, häkimiýetler oňa geçen dynç günlerinde öňki kanun çykaryjy tussaglykda saklanýan Murod Juraýewiň ýanyna baryp görmäge rugsat beripdirler. Ikramow 61 ýaşly Juraýewiň has garry görünýändigini, onuň dişiniň ýokdugyny we onuň tapdan düşen adam bolup görünýändigini gürrüň berdi. Juraýewiň aýaly Holbeka Juraýewa öz adamsynyň saglygyna aladalanma bildirip bu barada köpçülige habar beripdi.
Murod Juraew 1994-nji ýylda hökümeti agdarmakda aýyplanyp tussag edilip, 1995-nji ýylda 12 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Onuň ýaranlary Juraýewe garşy gozgalan işiň syýasy sebäpler bilen baglydygyny aýdýarlar. Juraýewiň tussag möhleti ençeme sapar uzaldylypdy, bu onuň türme düzgünlerini bozmagy bilen düşündirilipdi. Juraýewiň 2016-njy ýylda türmeden boşadylmagy göz öňünde tutulýar.


text:
Oppozision lider Witali Kliçko Azarowyň wezipesinden çekilmeginiň “ýeňişe tarap diňe bir ädimdigini” aýtdy. Kliçko Ukrainada şu günki gün dowam edýän ýagdaýlary “ukypsyz” syýasatyň netijesi, diýip atlandyrdy.
Prezident Wiktor Ýanukowiç dynç günlerde premýer-ministr wezipesini Arseniý Ýatsenýuka hödürläpdi. Emma Ýatsenýuk bu teklipden ýüz öwürdi.
Sişenbe günki parlament maslahatynyň öňüsyrasynda Ýanukowiç oppozisiýanyň üç lideri, şol sanda Ýatsenýuk bilen duşuşyk geçirdi. Ýanukowiç eger protestçiler köçelerden çekilse hökümete garşy çykyşlaryň dowamynda tussag edilenleri boşatmagy wada berdi.


text:
Soňky iki onýyllykda Türkmenistandan çykarylmaýan, ýa öz watanyndan daşary ýurtlara çykyp, soň yzyna baryp bilmeýän adamlaryň uly sanawynyň emele gelendigi aýdylýar. Emma bu diýilýän sanaw barada resmi maglumat çap edilmeýär.
Şonuň bilen bir wagtda, soňky ýyllarda ozal ýurtdan çykarylmadyk ýa-da daşary ýurtlardan yzyna, watanyna goýberilmedik türkmenistanlylaryň käbiri üçin ýapyk gapylaryň açylyp başlandygy belli boldy.
Emma bu bar diýilýän «gara sanawyň» ýatyrylandygyny aňlatmaýar. Amnesty International, ýagny Halkara günä geçiş guramasy golaýda belli atşynas we ozalky tussag Geldi Kärizow barada beýanat ýaýradyp, onuň saglygyna seretdirmek üçin daşary ýurda goýberilmezliginden alada bildirdi.
Azatlyk Radiosyna gowuşýan habarlardan çen tutulsa, dürli sebäpler ýa bahanalar bilen dogduk ýurdundan goýberilmeýän ýa oňa dolanyp baryp bilmeýän türkmenistanlylar beýle bir azalybermeýär.
Eýsem munuň hakyky sebäbi näme? Näme üçin Türkmenistan öz raýatlarynyň hereket azatlygyny çäklendirýär?
Azatlyk radiosy nobatdaky «Tegelek stol» söhbetdeşligini şu tema bagyşlaýar. Eger bu mesele bilen bagly pikir-garaýyşlaryňyzy, bilýän zatlaryňyzy, belki-de öz başdan geçirenleriňizi, tanyşlaryňyzyň tejribelerini ýazsaňyz, söhbete goşulsaňyz, minnetdar bolarys.


text:
Şaýatlaryň we saglyk işgärleriniň sözlerine görä, ýurduň Damaturu obasynda bolan partlamada azyndan 13 adam ölüpdir. Partlamanyň bolan territoriýasy “Boko Haram” atly yslamçy söweşiji topar tarapyndan yzygiderli nyşana alynýar.
Nigeriýanyň hökümeti hüjümleriň amala aşyrylmagyndan alada edip, ýaşaýjylara futbol boýunça Dünýä çempionatyna tomaşa etmek üçin ýygnanyşmakdan gaça durmagy maslahat berdi.
“Boko Haram” topary Nigeriýanyň durnuksyz demirgazygynda yslam döwletini ornaşdyrmak üçin 2009-njy ýyldan bäri müňlerçe adamy öldürdi. Aprel aýynda “Boko Haram” topary ýurduň mekdepleriniň birinden 200-den gowrak gyzy alyp gaçypdy.


text:
Türkmenistanda käbir ýaşaýjylar döwletiň hödürleýän medisina ätiýaçlandyryş şahadatnamasynyň ýa-da, il arasynda aýdylyşy ýaly, ”medstrahowkanyň” ulanylyşynyň amatly däldigini aýdýarlar.
Mälim bolşy ýaly, 2014-nji ýylyň 1-nji aprelinden başlanyp, Türkmenistanda işlemeýän we yzygiderli girdejileri bolmadyk raýatlaryň döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyryşy boýunça töleýän tölegleriniň möçberi 15 esse ýokary galdyryldy. Şondan ozal raýatlar her aýda 1 manat tölän bolsalar, agzalýan karar güýje girenden soň, her aýda 15 manat tölemeli boldular.
Balkan welaýatynyň Gumdag şäherçesinden öý hojalykçy Ogulgözel medisina ätiýaçlandyryş şahadatnamasynyň ulanylyşy barada Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi.


text:
Astananyň sudy hökümeti agdarmak synanyşygynda we ekstremizmde aýyplanýan, şeýle-de bikanun ýarag söwdasyna baş goşmakda güman edilýän gazak biznesmeniniň işini diňläp başlady.
Astananyň harby sudunyň 14-nji sentýabrda geçirýän diňlenişigi ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilýär.
Gazagystanyň piwo öndürýän iň uly kärhanalaryň baş dolandyryjy müdiri Tohtar Toleşow ýanwar aýynda ýene 24 adam, şol sanda baş prokuroryň öňki orunbasary we günorta Gazagystanyň regional polisiýasynyň öňki ýolbaşçysy bilen bilelikde tussag edilipdi. Jemi 25 adam sud edilýär.
Toleşowyň tussaglygy Astananyň orsýetçi we milletçi aktiwstlere gysyş görkezmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Toleşow düýbi Orsýetde ýerleşýän “Terrorçylyk howplary boýunça analiz merkezi” atly guramanyň Gazagystandaky edarasyny dolandyrypdy. Şeýle-de ol Orsýetiň parlamentiniň ykdysady hyzmatdaşlyk we din boýunça maslahatçysydy.