text:
Hydyr ata kim? Ol dirimi ýa-da öli?
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
Sahypaň okyjysy: Esselämu aleýkum. Hydyr ata kim? Şol barada maglumat beräýseňiz?
Jogap: Waleýkum esseläm we rahmetullahi we berekätuh.
Musulman halklaryň içinde Hydyr (aleýhis salam) barada dürli hekaýalaryň bar bolmagynyň ýany bilen, hakykatda onuň kimdigini doly we anyk bilýänleriň azlygyny görýäris. Kimileri onuň ynsan keşbine girip bilýän perişdedigini aýdýan bolsa, başgalary onuň welidigine ynanýarlar. Üçünjileri bolsa, onuň pygamberdigine ynanýarlar. Kimileri ol ölendir diýip ynanýan bolsa, halk köpçüligi onuň diridigine we käwagtlar ynsanlara görnüp bilýändigine ynanýarlar.
Emma hakykatda Hydyr kim? Perişdemi ýa-da ynsanmy? Welimi ýa-da Pygambermi? Ol şu wagt ölümi ýa-da dirimi? Ynsanlara görünýärmi, gadyr gijesinde gelýärmi?
Kuran-Kerimde we sahyh hadyslarda bu şahsyýet barada habar berilýärmi? Diýen soragalara jogap bermäge çalyşalyň.
Kuran-Kerimde Kehf süresiniň 60,82-nji aýatlarynda Musa Pygamberiň (aleýhis salam) Hydyr (aleýhis salam) bilen duşuşygy barada habar berilýär.
Hadys kitaplaryndan Sahyh Buharide Hydyr bilen Musa Pygamberiň duşuşygy barada şeýle habar berilýär:
“Musa (aleýhis salam) Ysraýyl ogullarynyň arasynda hutbe aýtdy. Musa pygambere: Ynsanlaryň iň ylymlysy kim? diýip, sorag berdiler. Musa (aleýhis salam): Men diýip, jogap berdi. Allah Tagala Musanyň ylymy Özüne (Allaha) ýöňkemedigi üçin oňa käýinç berip: Ýok, iki deňiziň birleşýän ýerinde Meniň şeýle bir gulum bar, ol senden has ylymly diýip, habar berdi. Musa (aleýhis salam) Allaha: Men ony nädip tapyp bilerin diýdi. Allah Tagala aýtdy: Bir balygy alda sebediň içine goý. Balygy ýitiren ýeriňde, ol gulumy taparsyň diýdi.
Musa (aleýhis salam) ýanyna bir balyk alyp ony sebediň içine goýdy, soňra ýoldaşy ýaş ýigit Ýuşa bin Nun bilen ýola çykdylar. Bir gaýalyk ýerde düşlediler we Musa dynç almak üçin uka gitdi. Balyk sebediň içinde urunyp daşyna çykdy we deňize girip gitdi. Deňiziň içinde (yz goýup) gitdi. Soňra Musa bilen ýoldaşy gije we gündizi ýöräp geçirdiler.
Ertesi gün Musa ýanyndaky ýoldaşyna: Ýol ýöräp gaty ýadadyk, ertirligimizi getir, ertirlik edineli diýdi. Ýoldaşy oňa: Dynç almak üçin gaýalygyň ýanynda düşlän ýerimiz ýadyňa düşýärmi? Men balygy şol ýerde unutdym diýdi. Ony (ýitirenimi) saňa aýtmagy bolsa, maňa şeýtan unutdyrdy. Balyk gaty geň görnüşde deňizde (yz goýup) gitdi diýdi.
Musa (aleýhis salam) oňa: Aslynda bize gerek bolany hem şoldy diýip, yzyna (balygy ýitiren ýerine) gaýdyp geldiler. Düşlän ýerlerine ýetenlerinde, üstüni bir lybas bilen ýapan bir kişi bilen duşuşdylar.
Musa oňa salam berdi, ol bolsa salamy alyp: Seniň gelen ýeriňde salam barmy diýdi.
Musa: Men Musa diýdi.
Ol kişi: Sen Ysraýyl ogullarynyň Musasymy?
Musa: Hawwa. Men seniň ýanyňa saňa öwredilen dogry ylymdan öwrenmäge geldim diýdi.
Hydyr oňa: Ýa Musa: Men Allahyň maňa öwreden we seniň bilmeýän ylymyňy bilýärin. Sen hem Allahyň saňa öwreden we meniň bilmedigim ylymy bilýärsiň diýdi.
Musa oňa: (Ylym almak üçin) men seniň ýanyňda galsam bolarmy diýdi.
Hydyr: Seniň sabyryň we güýjiň ýetmez. Bilmeýän zatlaryň hakynda nädip sabyr edip başarjak diýdi.
Bilelikde deňiz kenarynda ýola rowana boldular. Deňiz kenarynda bir gämä gabat gelip, gämidäkiler bilen gämä münmek üçin gürleşdiler. Gämidäkiler Hydyry tanaýandyklary üçin, olary mugtyna gämä münmäge rugsat berdiler. Hydyr bilen Musa gämide otyrka, bir guş gämiň gyrasyna gondy. Deňize bir-iki gezek çünkini batyryp çykardy. Hydyr oňa: Eý Musa: Meniň we seniň ylymyň Allahyň ylymynyň ýanynda şu guşyň deňizden içen damjalary ýalydyr diýdi.
Soňra Hydyr eline palta alyp gäminiň bir gyrasyny çapmaga başlady. Musa Hydyryň birden gäminiň bir tahtasyny paltalap aýranyny görüp: Sen näme edýärsiň, bular bizi mugtyna gämilerine mündirdiler. Sen bolsa, olaryň gark bolmagyna sebäp boljak iş etdiň. Sen gaty geň iş etdiň diýdi.
Hydyr oňa: Men saňa, meniň ýanymda bolmaga seniň sabyryň ýetmez diýmedimmi? diýdi.
Musa: Unudanlygym üçin maňa käýinme.
Bu Musanyň unudanlygy üçin boldy.
Gämiden gury ýere düşenlerinde. Hydyr başga çagalar bilen oýnap ýören bir çagany tutyp öldürdi.
Musa oňa: Sen haksyz ýere birini öldürdiňmi? Sen gaty erbet iş etdiň diýdi.
Hydyr: Men saňa meniň ýanymda bolmaga asla sabyryň ýetmez diýmedimmi? Diýdi.
Musa oňa: Eger mundan soňra senden bir zat sorasam, meniň bilen ýoldaşlyk etme diýdi.
Ýola dowam etdiler we bir obaň ýanyna gelip ýetdiler. Oba halkyndan özlerini myhman alyp, tagam bermeklerini soradylar. Emma olar ol ikisini myhman almadylar.
Obanyň ýanynda ýykyljak bolup duran diwara gabat geldiler. Hydyr ol diwary dikeldip, düzeltdi. Musa oňa: Biz bularyň obasyna geldik, emma bular bize tagam bermediler, myhman almadylar. Sen bolsa, bularyň diwaryny düzeldip berdiň. Eger isleseň onuň üçin olardan hak alyp bilerdiň diýdi.
Hydyr: Ine bu biziň aýrylyşmagymyzyň sebäbidir diýdi. Indi bolsa, men saňa sabyr edip bilmedik zatlaryň sebäbini düşündireýin diýdi.
Gäminiň tahtasyny sökmegimiň sebäbi, olaryň öňünde her abat gämini zor bilen alyp gelýän Patyşa bardy. (Ýagny şol gämini almazlyklary üçin gämini noksanly hala getirdim.)
Ol erkek çagany ölürmegimiň sebäbi bolsa, ol kapyrdy. Ene-atasy bolsa mü'min- diler.”
Wakaň dowamy Kehf süresinde şeýle habar berilýär:
وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَا أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا
فَأَرَدْنَا أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا
وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا
“Oglanyň ene-atasy mü'mindi. Çaga ulalanda ene-atasyna ezýet berip we näşükürlik etmeginden gorkdyk. We onuň ýerine Allah Tagalanyň olara has haýyrly, päk, merhemetli öwlat bermegi isledik.
Diwar barada aýtsak, ol diwar obadaky iki ýetim oglanyňkydy. Diwaryň aşagynda olara degişli bolan hazyna bardy. Atalary hem salyh kişidi. Allah Tagala olar ulalanda, Allahyň rahmeti bilen ol hazynany çykaryp almaklaryny isledi. Men bulary öz-özümden etmedim (ýagny Allah buýurdy). Seniň sabyr edip başarmadyk zatlaryň sebäbi şulardyr”diýip, bolan wakalary düşündirdi.1
Halkyň içindäki Hydyr ata diýip, ady ýaýran kişi Musa (aleýhis salam) bilen duşuşan Hydyrdyr (aleýhis salam).
Hydyryň ady:
Taryhçylar Hydyryň ady barada dürli garaýyşlar öňe sürendirler.
Iň meşhur ady: Belýa bin Melkandyr.
Künýesi: Ebu'l Abbasdyr.
Lakamy: Hydyrdyr.
Oňa Hydyr lakamynyň berilmeginiň sebäbi:
Buhari, Ahmed, Tirmizi we başgalarynyň habar bermeklerine görä, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýýär:
“Hydyra, Hydyr lakamynyň berilmeginiň sebäbi: Haçanda ol guran otlaryň üstüne oturanda, otlaryň janlanyp ýaşyla öwrülmegindendir.”
Hydyr sözi arapçadaky ehzar/ýaşyl diýen renkden emele gelendir.
Hydyr perişdemi, Welimi ýa-da nebimi (Pygambermi)?
1-nji garaýyş:
Ol ynsanlaryň keşbine girip bilýän perişdedir.
Ymam Newewi bu garaýyş barada şeýle diýýär: “Bu geň we batyl (asylsyz) garaýyşdyr.” 2
Meşhur Kuran-Kerim tefsirçisi, uly alym Ibn Kesir bu garaýyş barada şeýle diýýär: “Bu gaty geň garaýyşdyr.” 3
2-nji garaýyş:
Ol Welidir diýen garaýyşy süfilerden bir topar we hanbelilerden käbirleri kabul edenler.
Bellik: Süfilerden käbiri Hydyryň welidigini öňe sürüp, soňra ol ynanjyň üstüne her hili batyl, ýalan we ähli-sünnediň akydasyna ters düşünjelerini goşýarlar. Emma ol baradaky düşündirişiň ýeri bu ýer däldir.
3-nji garaýyş:
Ol Nebidir (Pygamberdir). Bu garaýyş muhakkik alymlaryň köplüginiň kabul edýän garaýyşydyr.
Salebi: Ähli garaýyşlara görä ol Nebidir, diýýär. 4
Kurtubi: Hydyr jumhuryň (köplügiň) garaýyşyna görä Nebidir.5
Mufessir el-Haberi bilen Ebu Omar (Ibn Abdilber): Hydyr Nebidir. 6
Alusi: Jumhura görä ol Nebidir diýip, belläp geçýär.7
Uly alym Şeýhul-Islam, hadysçy we Sahyh Buhari atly hadys kitabyna meşhur Fethul-bäri atly şerhi ýazan Hafyz ibn Hajer hem Hydyryň Nebidigi garaýyşyny kabul edýär.
Hydyr öldümi ýa-da oňa uzyn ömür berilenligi üçin şu wagt ynsanlaryň arasynda ýaşaraýmy?
Hydyr (aleýhis salam) barada iň möhüm sorag onuň ölümi ýa-da diriligidir. Bu soragyň jogabyny anyklamak bilen musulmanlaryň köpçüliginiň içindäki, Hydyr bilen duşuşdym, gadyr gijesi Hydyr gelýär diýen ýaly we başga şuňa meňzeş gepleriň dogrulygy ýa-da ýalňyşdygy belli boljakdyr.
Ymmatyň içindäki hadys alymlarynyň, rowaýatlaryň dogrulygyny ýa-da ýalňyşdgyny anyklap, rowaýat zynjyrlaryny barlamak bilen meşgul bolan ady belli alymlaryň belleýişi ýaly dogry kabul edilýän garaýyş: Hydyr (aleýhis salam) edil beýleki Pygamberler we salyh kişiler ýaly ölenligidir.
Hydyryň ölenligini kabul eden alymlar: Ymam Buhari, Ibrahim el-Harbi, Ebul-Huseýn bin el-Munada, Şerefuddin Ebu Abdilläh el-Mursi, Ebu Tahir el-Abbadi, Ebu Ýala el-Hanbeli, Ebul Fadl bin Nasyr, Ebu Bekr bin el-Arabi, Ebu Bekr bin en-Nakkaş we başgalary.
Ymam Buhariden (rahimehullah) Hydyr we Ilýas dirimi diýip sorag soralanda, ol şeýle jogap berýär: Bu nähili mümkin bolsun? Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) ömrüniň soňunda şeýle diýdi: “Şu gijeden başlap 100-ýyl soňra şu wagtky ýaşap ýörenlerden hiç kim diri boljak däldir.” diýip, jogap berýär.
Ibn Kaýýim el-Jewziýýe (rahimehullah) Hydyr barada şeýle diýýär: “Onuň diriligini habar berýän ýekejede sahyh hadys ýokdur.” 8
Uly alym tefsirçi Ibn Kesir (rahimehullah) şeýle diýýär: “..Ýekeje gün hem Hydyryň Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelenini, onuň bilen duşuşandygyny habar berýän we bu meselede delil bolup biljek ne hasan, ne-de zaýyf hadys ýokdur.” 9
Eger-de Hydyr (aleýhis salam) hakykatdanam Musadan (aleýhis salam) soňra ölmän diri ýaşan bolsady, elbetde ol hökmän Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) bilen duşuşardy. Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelerdi. Kyn günlerinde oňa kömek ederdi. Çünki ähli Pygamberler Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) ymmatyndan bolmagy arzuw edendirler. Emma Ibn Kesiriň hem belleýişi ýaly alymlar bu barada sahyh hadysyň ýoklugyny belläp geçýärler.
Hydyra degişli meseleler barada Ujaletu'l-Muntazir fi Şerhi Haleti'l-Hadyr atly aýry kitap ýazan uly hadysçy alym Ebu'l-Ferej Ibnul-Jewzi kitabynda şeýle diýýär:
“Hydyr dünýäde (diri) däldiginiň dört sany delili bardyr:
1-Kuran-Kerim,
2-Sünnet,
3-Muhakkyk alymlaryň ijmasy,
4-We akyl.
1-Kuran-Kerimden delili Allah Tagalanyň şu aýatydyr:
وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّن قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَفَإِن مِّتَّ فَهُمُ الْخَالِدُونَ
“Senden öň hem hiç bir ynsan ogluna ebedilik bermedik. Eger sen ölseň, olar ebedi galarlarmy?” 10
Eger Hydyr diri bolan bolsady “ebedi” bolardy...”
We dowamynda Ibn Jewzi ýeke-ýeke ýokarda sanan zatlaryndan Hydyryň diri däldiginiň delillerini agzap geçýär.
Sahyh Buhari atly hadys kitabyna meşhur Fethul-Bäri atly şerhi/düşündiriş ýazan uly alym Şeýhul-Islam Hafyz Ibn Hajer el-Askalani Hydyr barada gelen ähli rowaýatlary ez-Zehrun'n-Nadir fi Nebeil-Hadyr atly kitabynda jemleýär we ol baradaky gelen rowaýatlaryň dogrulygyny we nädogrylygyny barlaýar. Kitabynyň soňunda şeýle diýýär:
“Güýçli delilleriň saýasynda meniň kabul edýän garaýyşym, halk köpçülüginiň ynanýanynyň tersidir (ýagny Hydyryň diri däldigidir)” diýýär.
Ýene şeýle diýýär: “Diri däldiginiň iň güýçli delili bolsa, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelmedigidir we köneleriň şergy delilsiz diňe onuň uzyn ömürli kişidigini öňe sürmekleridir. Şek-şübhe edilmejek mesele bolsa, onuň Nebidigidir....” diýýär.
Bu aýdylanlardan soňra okyjynyň aklyna: Hydyr barada musulmanlaryň içinde ýalňyş ynançlar nirden geldikä diýen sorag emele gelip biler. Buňa jogap höküminde şuny belläp geçsek gowy bolar: Hydyr (aleýhis salam) barada, onuň diriligi barada, käbir ýagşyzada kişileriň onuň bilen görüşenligi barada örän köp zaýyf, toslama hadys diýip rowaýat edilen we ýaýradylan sözler bar. Käbir ýalançy kişiler bolsa, belli bir döwürlerde halkyň içinde abraýa eýe boljak bolup, Hydyry gördüm, Hydyr ýanyma geldi diýen ýaly gepleri ýaýradypdyrlar. Şularyň saýasynda bolsa wagtyň geçmegi bilen ol barada musulmanlaryň içinde ýalan we toslama sözler ýaýrap galýar.* *
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
1-Sahyh Buhari we Kehf süresi 18/60-82.
2-Şerhu Muslim 15, 136.
3-El-Bidaýe we'n-Nihaýe, 1, 28.
4-El-Bahrul-Muhit 6, 147.
5-Kurtubi Tefsiri, 11, 16.
6-Şerhu Sahih Muslim 15, 136.
7-Ruhul-Meani 15, 19.
8-El-Menarul-Munif, 67.
9-El-Bidaýe we'n-Nihaýe, 1, 346.
10-Enbiýa 21/34.
*-Arapçadaky Resul we Nebi sözleriniň manylary biri-birinden tapawutlydyr. Emma türki halklary köplenç resul we nebi sözüniň ikisini hem pygamber diýip, terjime edýärler we ikisiniň arasyndaky tapawut barada düşündiriş bermeýärler.
Resul: Allah Tagalanyň (Pygamber edip) saýlan, oňa aýry bir şerigat beren we öz buýruklaryny ýetirmegi üçin kapyr halka ugradan erkek kişisidir.
Nebi: Allah Tagalanyň (Pygamber edip) saýlan, özünden öňki pygamberiň şerigatyny dowam edip, oňa wahyý ugradyp we mü'min halky haka çagyrmak üçin, olara haky düşündirmek üçin ugradan erkek kişisidir.
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) hem Resul hem Nebidir.
Hydyr (aleýhis salam) nebidir.
*-Muhakkik: Gelen rowaýatlaryň, eserleriň, habarlaryň dogrulygyny ýa-da nädogrylygyny barlap, anyklaýan alym.


c: text/html

text:
“Dowamat” Hojalyk jemgyýeti 2010-njy ýylyň 27-nji sentýabrnda Gurbangeldiýew Allaguly Awliýaesenowiçiň 1 belgili teswirnamasy esasynda döredildi hem-de Türkmenistanyň Ykdysatdyýet we ösüş ministrliginiň edara görnüşindäki taraplary we maýa goýum taslamalaryny döwlet tarapyndan hasaba almak Müdirligi tarapyndan 2010-njy ýylyň 21-nji oktýabrynda 13944591 sanaw belgisi bilen hasaba alyndy Hukuk salgysynyň üýtgemegi sebäpli 2014-nji ýylyň 28-nji ýanwarynda 23957901 sanaw belgisi bilen gaýtadan hasaba alyndy. Kärhana Gurluşyk-gurnama işlerini ýerine ýetirýär.
“Dowamat” Hojalyk jemgyýeti Türkmenistanyň Prezidentiniň 07.08.2013 senedäki №13158 «Türkmenistanyň Nebitgaz toplumynyň Aşgabat şäheriniň Oguzhan köçesiniň ugrunda 12 gatly 66 öýli 1-nji gaty dükanly döwrebap ýaşaýyş jaýynyň taslamasyny düzmek we onyň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyryp gurmak» karary esasynda “Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konserni bilen şertnama baglaşdy.Häzirki wagtda gurluşyk işleri ýerine ýetirilýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Soňky habarlar
Arhiw
Daşoguz şäherinde “Ak Tam” okuw geçirer
15 - nji iýulda, "Ak Tam" kompaniýa ilkinji gezek Daşoguz şäherinde okuw sapagyny (trening) gurnaŷar.
Sözleŷji, “Ak Tam Bazary” taslamasynyň müdiri Jahan Abdullaýewa, “Işewürligiñ onlaýn görnüśine geçmegi” mowzugynda çykyş eder.
Trening 15-nji iýulda, sagat 18.30-da geçiriler.
Adres: Daşoguz şäheri, "Nowruz" awtoduralga, 7-nji ofis.
Telefon: (+993 62) 42 63 81.
Eger-de siz sözlemde harp ýalňyşy gören bolsaňyz, şol sözi saýlap Ctrl+Enter basyň


text:
Operasiýa ulgamy: Windows, Android
Programmalar topary: USU software
Maksat: Iş awtomatizasiýasy
Tikin önümçiliginiň hasaplaşyk awtomatizasiýasy
На русском:
Tikin önümçiliginiň buhgalter awtomatlaşdyrylyşynyň wideosy
Bu wideo subtitrler bilen öz diliňizde görüp bilersiňiz.
Demo wersiýasyny göçürip alyň
Programma başlanyňyzda dili saýlap bilersiňiz.
Programma üpjünçiliginiň bahasy
Tikin önümçiliginiň buhgalter awtomatlaşdyrylmagyny sargyt ediň
Tikin önümçiliginiň hasaba alnyşyny awtomatlaşdyrmak, telekeçileriň we satyjylaryň durmuşyny ep-esli aňsatlaşdyrýar we döwri yzarlamaga mümkinçilik berýär. USU, şübhesiz, awtomatlaşdyryş programmalarynyň arasynda öňdebaryjydyr we ünsi çekmelidir. Biziň peýdaly enjamymyz, islendik ulanyjy tikin awtomatizasiýasynyň esaslaryna çuňňur girmän, ony içgin öwrenip biler ýaly döredildi. Onuň esasy artykmaçlygy, häzirki wagtda tikin önümçiligini mehanizasiýalaşdyrmak we awtomatlaşdyrmak has ýokary, hil derejesinde amala aşyrylýar. Ilki bilen, ýöriteleşdirilen programma üpjünçiligi ulanyjylary dolandyrmak aňsatlygy we düşünişmek mümkinçiligi bilen özüne çekmeli, programmada işlemegiň esaslaryny öwrenmek üçin köp wagt sarp etmeli däl, dürli funksiýalary bar, ýöne şol bir wagtyň özünde wagt ýönekeý bolsun. 1C-de tikin önümçiliginiň hasaba alnyşyny awtomatlaşdyrmak indi adaty bir hadysa. Youröne siziň kompaniýaňyza köp sazlamalary, hünärmenleriň üznüksiz goldawyny we ähli işgärleriň hökmany taýýarlygyny talap edýän bu çylşyrymly programma gerekmi? Elbetde, ýokardakylaryň hemmesi yzygiderli çykdajylary talap edýär, emma buhgalteriýa ulgamymyzy satyn almak, tutuş amal döwründe abuna tölegini aňlatmaýar we her kim ony satyjydan buhgalterine çenli ulanyp biler. Kynçylyklary ýeňip geçmegiň zerurlygy ýok, çynlakaý maliýe we serişde çykdajylary bolmazdan önümçilik proseslerini optimizirlemäge mümkinçilik berýän uniwersal ulgamyň tarapyny saýlamak ýeterlikdir.
Tikin önümçiligi elmydama köp basgançakly bolýar. Şonuň üçin awtomatlaşdyryş, ilkinji nobatda, ähli basgançaklaryna doly gözegçilik etmek maksadyna ýetýär. Bu hakyky suraty görmäge we şoňa esaslanyp, işiňize islendik düzediş girizmäge mümkinçilik berýär. Şol bir wagtyň özünde, buhgalter hasabaty, bir kärhananyň içinde we şahamçalaryň ulgamy arkaly, internet arkaly ýönekeý maglumatlary sinhronlamak arkaly amala aşyrylyp bilner. Tikinçilik işinde bu esasanam dogry, sebäbi işiň ähli basgançaklary, adatça, dürli işgärleriň arasynda paýlanýar. Olaryň hemmesi awtomatlaşdyryş ulgamynda işleýän bolsa, bu dowamlylygy üpjün edýär, islendik ýalňyşlygy ýok edýär we ähli hereketleriň aýdyňlygyny üpjün edýär.
Bir wagtyň özünde tikin önümçiligini hasaba almagy mehanizasiýalaşdyrmak we awtomatlaşdyrmak dolandyryş programmamyz müşderileriň we üpjün edijileriň bazasyna öwrülýär, materiallaryň we esbaplaryň hasaba alynmagyny we zerur paýnamalary hasaplamaga, işçileriň işine gözegçilik etmäge, olaryň arasynda sargyt paýlamaga kömek edýär, zähmet netijeliligine baha beriň. Onuň esasynda goşmaça söwda enjamlaryny birikdirip we ulanyp, kassiriň iş ýerini awtomatlaşdyryp, girdejileriň we çykdajylaryň maliýe hasabatyny ýöredip, bergidarlar bilen işleşip bilersiňiz.
Tikin kärhanaňyzy mehanizasiýalaşdyrmagyň öndürijiligine baha bermek üçin hasabatlar bilen işlemek peýdaly: olar islendik görkezijiler esasynda amala aşyrylyp bilner we ähli maglumatlar size wizual görnüşde hödürlenýär: tablisalar, grafikler, diagrammalar.
Şol bir wagtyň özünde, tikin önümçiligini awtomatlaşdyrmak programmasynyň hasaba alynmagy, müşderi hyzmatynda işlemek üçin güýçli guraldyr: elektron müşderi bazasy, resminama görnüşlerini awtomatiki çap etmek, buýrugyň taýynlygy ýa-da ýerine ýetiriliş tapgyrlary, mahabat we bahalaryň sanawlaryny teklipler, arzanladyşlar we şahsylaşdyrma.
Kärhanamyz diňe bir işlemän, her kärhananyň aýratynlyklaryny göz öňünde tutýar, ilkinji günlerden başlap netijeliligini subut edip, tikinçilik işine uýgunlaşýar.
Aşakda USU aýratynlyklarynyň gysga sanawy. Mümkinçilikleriň sanawy, işlenip düzülen programma üpjünçiliginiň konfigurasiýasyna baglylykda üýtgäp biler.
Programmany aňsat gurnamak, çalt başlamak, kompýuteriň ulgam maglumatlaryna islegsizlik;
Awtomatlaşdyrmagyň üstünde işlemek üçin wagt az; programma üpjünçiligine düşünip we awtomatlaşdyryş işini diňe bir günde gurup bilersiňiz;
Programmalaryň beýleki görnüşlerinden tapawutlylykda USU hemişelik maddy maýa goýumlaryny talap etmeýär; diňe dürli görnüşli programma satyn almak üçin töleýärsiňiz;
Tikin proseslerini awtomatlaşdyrmak we mehanizasiýalaşdyrmak önümçilige gözegçilik etmäge mümkinçilik berýär;
Awtomatlaşdyryş, resminama resminamalarynyň akymyny kesgitlemäge kömek edýär;
Programmany ulanyp, ammar hereketlerine inwentar we gözegçilik edip bilersiňiz;
Taýýar egin-eşik önümçiliginiň seljermesi işgärleriň işini gowulandyrýar; iş wagtyny has başarnykly paýlamak;
Işgärleriň işlemegi jogapkärçilik ugurlaryna aýdyň bölünýär;
Her bir işgäriň wezipä we ygtyýarlyga baglylykda dürli ygtyýarlyklary bolup biler;
Modullarda her bir işgäriň ýerine ýetiriş wagty aýratyn ýazylýar;
Işgärler tablisasy girizilen maglumatlara esaslanyp düzülýär, sagatlyk ýa-da iş haklary hasaplanýar;
Önümçilik pudaklarynyň işi sinhronlaşdyrylýar; işgärleriň arasyndaky özara täsir mehanizmleri çözülýär;
Tikin önümçiliginiň buhgalter programmasyny awtomatlaşdyrmak, köp mukdarda maglumatlary aňsatlyk bilen gaýtadan işlemäge we köp işleri ýerine ýetirmäge ukyplydyr;
Elektron etmeli meýilleşdiriji, şeýle hem duýduryş we ýatlatma ulgamyny döretmek gaty aňsat;
Hasabatlar, islenýän tertibi we kriteriýalary düzmek arkaly awtomatiki usulda döredilip bilner;
Programma ygtybarly saklamagy we ähli möhüm maglumatlary öz wagtynda göçürmegi üpjün edýär;
Tikin kärhanasynyň ähli şahamçalary we bölümleri bir toplumda ulgamlaşdyrylýar, şol bir wagtyň özünde olaryň işleýşi anyk kesgitlenýär;
Önümçilik buhgalteriýasyny awtomatlaşdyrmak baradaky maglumatlaryň seljermesi yzygiderli amala aşyrylýar, her hasabat islendik wagtda we netijelere esaslanýan islendik görkezijiler kontekstinde döredilip bilner.


text:
Mekdep okuwçysy COVID-19-y bejerer ýaly derman ýasamaga kömek etjek açyş etdi
ABŞ-niň Tehas ştataynyň ýaşaýjysy Anike Çebrolu häzir 14 ýaşynda. Şeýle ýa’dygyna garamazdan bu gyz pandemiýanyň garşysyna göreşmäge saldamly goşant goşdy. Alymlar onuň oýlap tapan açyşynyň lukmanlara COVID-19-y bejermek üçin derman…
Lebaply lukmanlar döwlet sylagyna mynasyp boldular
Şenbe güni Myrat Garryýew döwlet lukmançylyk uniwersitetinde Türkmenistanyň saglygy goraýyş işgärleri we lukmançylyk senagaty gününe bagyşlanan maslahat geçirildi. Dabaraly çäräniň çäginde, Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda, hormatly atlar we döwlet sylaglary…
Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgarlerini güni bellenildi
«Farap» şypahasynda Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgarlerini güni mynasybetli dabara boldy. Lebap welaýat saglygy goraýyş müdirligi tarapyndan guralan çärä welaýatyň saglygy goraýyş ulgamynyň wekilleri gatnaşdylar. Onda çykyş edenler…
Lebapda 5 hassahana, 6 saglyk öýi gurlar
«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda, Lebap welaýatynda bäş sany iri hassahanany, birnäçe saglyk öýleridir merkezlerini gurmak meýilleşdirilýär. Häzir welaýatda iri saglyk merkezleriniň —…
Lukmanlar biraýlygyň çärelerinde
«Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» atly biraýlyk mynasybetli alnyp barylýan işlere saglygy goraýyş işgärleri hem ýakyndan gatnaşyp, goşant goşýarlar. Welaýat saglygy goraýyş müdirligi tarapyndan işlenip düzülen meýilnama dürli maslahatlary,…
Haýsy azyklyk önümde С witamini köp
Näme üçindir köpler limonda С witamini köp diýip hasap edýärler. Belki, munuň limonda С witamininiň (askorbin kislotasynyň) hut limonyň şiresinden alnandygy üçin bolmagy mümkin. Hakykatda,100 gram limonda we mandarinde 40…
С witamini ömri uzaldýar
Munuň şeýledigini Gündogar Angliýanyň Uniwersitetiniň lukmanlary aýdýarlar. Olar С witamininiň 50 ýaşdan soň agramy (mysşa massasyny) saklap galmaga we wagtyndan soň ölümiň öňüni almaga kömek edýärler diýen netijä geldiler. Bu…
Türkmenistanyň otlularynda saglyk kepilnamasy soralar
Türkmenistanyň otlularynda saglyk kepilnamasy soralar Türkmenistanda indi otlularda hem COVID-19 keseliniň ýokdugy barada kepilnama talap ediler. Bu barada «Türkmendemirýollary» agentliginiň resmi saýty habar berýär. Saýtda 15-nji awgusta çenli ýurtda otlularyň…
Türkmenistanda öňüni alyş çäreleri güýçlendirilýär
Ilatyň saglygyny goramak maksady bilen, Türkmenistanda öňüni alyş çäreleri güýçlendirilýär. Ýurtda ozal yglan edilen käbir çäreleriň möhleti uzaldyldy. «Türkmendemirýollary» agentligi mundan ozal 16 ― 23-nji iýul aralygynda otly gatnawlarynyň ýatyrylýandygyny…
Saglygy goraýyş we derman senagaty ministligi örtük dakynmagy maslahat berýär
Saglygy goraýyş we derman senagaty ministligi örtük dakynmagy maslahat berýär Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi 13-nji iýulda türkmen metbugatynda hemmelere bildiriş bilen ýüzlendi. Bildirişde her bir adamyň köçelerde…


text:
Türkiýe, ABŞ-da Başdan Geçirilýän Wakalara Alada Bildirýär
“ABŞ-daky ähli taraplara parasatly çemeleşmekleri üçin çagyryş berýäris"
Türkiýe, ABŞ-da prezident saýlawlaryndan soň başdan geçirilýän içerki wakalara alada bildirýär.
Daşary işler ministrliginden belen beýannamada, ABŞ-da düýn protestçylaryň Kongresiň binasyna çenli girendigi we bu wakalara alada bildirilýändigi nygtaldy.
Beýannamada “ABŞ-daky ähli taraplara parasatly çemeleşmekleri üçin çagyryş berýäris. ABŞ-nyň bu içerki syýasy krizisiň kä...
-
-
-
-
26.01.2021
-


text:
World Athletics Awards-2020 baýraklarynyň gowşurylyş dabarasyna bary-ýogy 11 gün galanda, baýragyň 2020-nji ýylyň ýylyň erkek atletleri boýunça bäş sany finalçysy tassyklandy.
Üstümizdäki ýylda COVID-19 pandemiýasy bilen bagly ýüze çykan köp sanly kynçylyklara garamazdan, bäş ýurda we üç sebit birleşigine wekilçilik edýän bäş türgen 2020-nji ýylda ýeňil atletika oýunlarynyň ählisinde ajaýyp çykyşlary görkezip, ýokary netijeleri gazandy.
Finalçylar:
Joşua Çeptegei, Uganda
- 5000 metr (12:35,36), 10000 metr (26:11,00) we uly ýolda 5 km (12:51) aralykda dünýä rekordlaryny täzeledi.
- ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda ýarym marafonda dördünji orny eýeledi we uzak aralykda ilkinji gezek çykyş etdi.
Raýan Krauzer, ABŞ
- ýadro zyňmakda 10 ýaryşda ýeňilmedi
- görkezen iň gowy görkezijisi bolan 22.9 netije ony dünýä reýtinginde üçünji orna çykardy.
Mondo Duplantis, Şwesiýa
- Syrykly bökmekde iki gezek dünýä rekordyny täzeledi (6,17 we 6,18) we açyk howada iň ýokary böküşi görkezdi (6,15)
- 16 ýaryşda ýeňilmedi.
Ýohannes Wetter, Germaniýa
- naýza zyňmak boýunça dokuz ýaryşdan sekizisiniň ýeňijisi
- dünýäniň iň gowy 97,76 netijäni görkezdi, zyňyş uzaklygy boýunça taryhda ikinji boldy.
Karsten Warholm, Norwegiýa
- päsgelçilikli ýodadan 400 metre ylgawda dünýäde iň gowy, taryhda bolsa ikinji 46,87 netijäni görkezdi
- 400 metre / päsgelçilikli ýodadan 400 metre ylgamak boýunça dokuz ýaryşda ýeňilmedi we 300 metr aralyga ylgamakda dünýäniň iň gowy 33,78 netijesini görkezdi.
2020-nji ýylda dünýäniň iň gowy türgenleriniň finalçylary üç taraplaýyn ses berişlik esasynda kesgitlenildi.
Ýylyň iň gowy erkek we zenan türgenleri 5-nji dekabrda wirtual formatda geçiriljek we World Athletics Awards 2020-niň baýraklarynyň gowşurylyş dabarasynda göni ýaýlymda yglan ediler. Dabara World Athletics-iň YouTube kanalynda, Facebook we Twitter sahypalarynda göni ýaýlymda alnyp görkeziler.


text:
Türkmenistanda 2019–2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda, dünýä ylmynyň täze gazananlary esasynda taýýarlanan, täzeçe pikirlenmeleri öz içine alýan, ýurdumyzyň halk hojalygyna sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmakda giň mümkinçiligi bolan programma üpjünçilikleri işläp düzýän we innowasion oýlap tapmalar bilen meşgullanýan fiziki we ýuridiki şahslary ýüze çykarmak hem-de höweslendirmek maksady bilen «Türkmenaragatnaşyk» agentligi tarapyndan bäsleşik yglan edilýär. Bäsleşigiň ugurlary:
saglygy goraýyş
ylym we bilim
senagat
ulag we kommunikasiýa
hyzmatlar ulgamy
orta we kiçi telekeçilik
«akylly» şäher
Bäsleşige ýurdumyzyň ähli fiziki we ýuridiki şahslary bäsleşigiň ugurlary boýunça özleriniň taýýar programma üpjünçilikleri we innowasion oýlap tapmalary bilen gatnaşyp bilerler.
Bäsleşigiň netijeleri «Türkmentel – 2020» halkara sergisiniň geçiriljek günlerinde belli bolar.
Bäsleşigiň düzgünnamasy, tertibi, talaplary hem-de bäsleşige gatnaşmak üçin online hasaba durmak. (TürkmenTelekom EAK-nyň web saýtynda amala aşyrylýar)
Habarlaşmak üçin: Tel: (+99312) 98-12-12 / 98-13-13


text:
«Graždan awiasiýasynyň halkara guramasynyň» baş sekretary Raýmond Benjamin bu agentligiň howa ýollary guramalaryny, uçar öndürýän kärhanalary, hökümetleri we ekspertler toparlaryny bu ugurdaky standartlary gowulandyrmak barada teklipleri hödürlemäge çagyrjakdygyny aýtdy.
«Biz senagat kärhanlaryny, halkara howa transport bileleşiklerini, hökümetleri we alymlar toparlaryny öňden belli standartlary gowulandyrmagyň üstünde işlemäge çagyrmakçy» diýip, Raýmond Benjamin belledi.
Häkimiýetler çakdanaşa reaksiýa görkezdiler
Soňky günlerde käbir Günbatar ýurtlaryň häkimiýetleri Islandiýada atylan wulkana çakdanaşa howatyrlanyjy reaksiýa görkezenlikde ýiti tankytlandylar.
«Graždan awiasiýasynyň halkara guramasynyň» aýtmagyna görä, heniz dünýä praktikasynda wulkan külüniň uçarlaryň motoryna zyýan ýetirmegi bilen baglanyşykly ornadylan standartlar ýok. Howa saparlarynyň howpsuzlygyna jogapkär resmileriň we guramalaryň aljyraňlylyga düşüp, howa giňişliklerini ýapmaklaryna hem hut şu maglumat elýetersizligi sebäp boldy. Dörän häzirki bulam-bujarlyk hut şonuň netijesi.
Käbir adamlar häzirki ýagdaýy tankytlap, beýle çäklendirmelere zerurlygyň ýokdugyny aýdýärlar.
Ýewropada howa giňişlikleriniň ýapylmagy tutuş dünýäde bulaşyklyga getirip, çak edilişine görä, günde 250 million dollar töweregi zyýan çekildi.
«Halkara howa transoprt birleşigi» nägilelik bildirýär
«Halkara howa transoprt birleşigi» beýle kararlaryň teoriýa däl-de, faktlar esasynda çykarylmalydygyny aýdyp, bu meselede Ýewropanyň hökümetlerini ýiti tankytlady.
Birleşigiň başlygy Jowanni Bisignani Ýewropanyň hökümetleriniň howa giňişliklerini ýapanlarynda çekiljek zyýan barada oýlanmadyklaryny aýdýar.
«Graždan awiasiýasynyň halkara guramasynyň» baş sekretary Benjaminiň aýtmagyna görä bolsa, hökümetleriň howa gatnawlaryna beýle çäklendirme girizmeklerine getiren problema jogapkärçilik bilen baglanyşykly problemadyr.
“Siz uçarlar üçin motor öndürýän kärhanalara baryp ‘siziň motorlaryňyz näçeräk küle çydaýar?’ diýip sorasaňyz, olar size jogap berip bilmez. Sebäbi bu ugurda anyk jogapkärçilik ýok. Ine, görşüňiz ýaly, ähli zat iň soňunda jogapkärçilige baryp direýär. Meniň howp bar bolsa, hiç kim uçmaz diýýänimiň sebäbi-de şol” diýip, Benjamin aýdýar.
Bu mesele boýunça täze standartlaryň düzülip taýýarlanylmagy üçin häzirki wagt «Graždan awiasiýasiýasynyň halkara guramasy» tarapyndan bellenilen anyk möhlet ýok. Ýöne ol taýýarlanaýanda-da, bu standartlary hemmeleriň ýerine ýetirmegi hökman bolmaz.


text:
Häzirki wagtda dünýäniň iň gymmat şäheri Ýaponiýanyň paýtagty Tokio hasaplanylýar. Türkmenistanyň paýtagty Aşgabadyň az wagtyň içinde 94 basgançak ýokary galmagynyň özüne ýetik sebäpleri bar.
Milli walýuta we amerikan dollary
2008-nji ýyla çenli Türkmenistanda amerikan dollarynyň iki kursy, ýagny «gara bazardaky» kursy we resmi kursy saklanylyp gelinýärdi. Bir amerikan dollary 2008-nji ýyla çenli «gara bazaryň» nyrhynda 24 müň manada, resmi kurs boýunça bolsa 5400 manada barabardy. Resmi kursda bir dollaryň bahasy 5400 manat diýlip kesgitlense-de, ýurduň içindäki ähli haryt dolanyşygy «gara bazardaky» kurs boýunça aýlanýardy.
Berdimuhamedowyň milli walýutada geçiren reformasyna laýyklykda, ýurtda amerikan dollarynyň manada bolan ýeke-täk gatnaşygy ýola girizildi we 1 amerikan dollary 14321 manat diýlip kesgitlenildi. Amerikan dollarynyň ýeke-täk kursunyň kesgitlenen gününden iki ýyldan gowrak wagtyň geçendigine garamazdan, şol kurs häzirki wagta çenli hiç bir üýtgewsizliginde galýar.
Milli walýutanyň amerikan dollaryna bolan gatnaşygynyň tas iki essä çenli aşak düşürilmegi ýurda daşyndan getirilýän harytlaryň nyrhlarynyň ep-esli derejede pese düşmegine getiren-de bolsa, içerki önümleriň bahasy bir durkunda saklandy. Bu bolsa dollar gatnaşygy bilen deňeşdireniňde, ýurtda öndürilýän harytlaryň tas iki essä golaý ýokarlanmagyna getirdi.
Ýurtda amerikan dollarynyň manada bolan ýeke-täk gatnaşygynyň girizilmegi bilen, Aşgabatda, esasan, tehnikalar, elektroniki enjamlar, awtoulaglar ep-esli derejede arzanlady, ýöne iýmitiň bahasy welin juda gymmatlady. Hususan-da, et önümleri bäş ýyl mundan öňki nyrhlar bilen deňeşdireniňde, has-da ýokarlandy. Häzirki wagtda bir kilogram etiň bahasy paýtagt Aşgabatda 4 amerikan dollaryna barabardyr.
Ýaşaýyş jaýlarynyň bahasy keýigiň şahynda
Soňky üç-dört ýylyň içinde paýtagtda gurluşyklar sebäpli jaýlaryň gaty köp möçberde ýykylmagy, ilata bolsa täze mellek ýerleriň paýlanylyp berilmezligi netijesinde Aşgabatdaky kwartiralaryň bahasy keýigiň şahyna çykdy. Eger-de 2005-nji ýylda bir otagly kwartiranyň bahasy bary-ýogy 4 müň dollar bolan bolsa, onda häzirki wagtda olaryň bahasy 35 müň dollara baryp ýetdi. 4-5 otagly kwartiralar bolsa 80 müň dollardan geçýär.
Aşgabatda gurulýan elita tipli jaýlaryň bahasy bolsa has gala. Olaryň iň arzanynyň bahasy 100 müň amerikan dollaryndan geçýär. Bu tipdäki jaýlaryň 5 otagly kwartiralarynyň bahasy 200 müň amerikan dollaryna barabardyr.
Paýtagtda jaýlaryň şeýle gala bolmagy aşgabatlylaryň ählisiniň ol kwartiralardan islendik möçberde satyn alyp bilýänligini aňlatmaýar.
Elita tipli jaýlaryň ählisi 30 ýyllyk möçberde kreditine berilýär. Emma ortaça 200 dollar aýlyk alýan Aşgabadyň ýaşaýjylary ol jaýlary kreditine almaga-da känbir höwes bildirmeýärler.
Jaýlaryň bahasynyň galmagy bilen, kireýine berilýän kwartiralaryň-da nyrhy görnetin artdy. Häzirki wagtda paýtagtyň «Mir» mikroraýony töwereginde bir otagly kwartiralar aýyna 100-150 dollara, 3-4 otagly kwartiralar bolsa aýyna 400-500 dollara kireýine berilýär.
Aşgabatda daşary ýurtlardan gelýänleriň aglabasy «Mir» mikroraýonynyň çäginden kwartiralary kireýine alýarlar. Bu bolsa öýsüz kösenýän paýtagtlylara zyýan ýetirýär. Sebäbi daşary ýurtlular üçin 5 otagly jaýa aýda 500 dollar tölemek uly pul bolup görünmese-de, öýi ýykylyp, täze öý berilýänçä wagtlaýynça kireýine ýaşamaly bolýan hojalyklara 200 dollar aýlyk bilen juda çökder.
Aýlyklar pyýada, nyrhlar atly
2005-nji ýylda ortaça aýlyk iki million manatdy. Şol döwrüň hasabynda ol 83 dollar, häzirki kurs bilen hasaplanyňda bolsa 140 dollar bolýar. Häzir ortaça aýlyk 3 million ýa-da täze denominirlenen pulda 600 manat. Bu bolsa 200 dollar bolýar. Diýmek, bäş ýylyň dowamynda aýlyklar bary-ýogy iki ýarym esse galypdyr, jaýlaryň bahasy bolsa dokuz essä golaý göterilipdir.
Soňky bäş ýylyň dowamynda paýtagtda aşa gurply gatlagyň hatarynyň artýandygy mese-mälim bildirýär. Paýtagtyň köçelerinde bahasy 50 müň amerikan dollary bolan maşynlaryň duşmagy indi geň galdyryjy däl. Aşgabatdaky iň gymmat restoranlarda 10-15 müň, hatda 20 müň dollar çykarylyp, toý tutulýar.
Aşgabatda iň arzan taksi hyzmaty
Aşgabatda ýaşaýşyň gün-günden gymmatlaýandygyna garamazdan, taksi hyzmatynyň nyrhy juda arzan bolmagynda galýar. Taksiniň ortaça nyrhy 1 dollar. Paýtagtyň ol künjünden beýleki künjüne çykmak üçin bolsa bary-ýogy 2 dollar ýeterlikdir.
Taksileriň Aşgabatda arzan bolmagynyň birnäçe sebäpleri bar. Ýurtdaky işsizlik zerarly, diňe bir aşgabatlylar däl, eýsem beýleki welaýatlardan gelenler hem paýtagtyň köçelerinde kireý edip, gazanç edýärler. Şunuň netijesinde-de taksileriň bahasy Aşgabatda juda arzandyr.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Seýitmyrat Öwezbaýew
Seýitmyrat Öwezbaýew Gökdepe etrapynda ýerleşýän Yzgant obasyndandy. Onuň kakasy Öwez Gökleň gurply adam bolupdyr. Seýitmyrat ilki oba mekdebini, soňra Köşi obasynda açylan rus hem ýerli milletler mekdebini tamamlapdyr. Soňra ol Orenburgyň kadet korpusyny hem-de Ýelizawetgrad uçilişşesini tamamlap, patyşa Russiýasynyň goşunynda gulluk edip, ştabs-rotmister derejesine mynasyp bolýar. Türkmenistana dolanyp gelenden soň ol Köşidäki türkmen diwizionynda gulluk edip, soňra rus hökümetiniň wekili hökmünde Persiýada (häzirki Eýran) bolmaly bolýar. Birinji jahan urşy başlanan badyna türkmen atly polkuna goşulyp, Awstriýa frontunda Bukawinoda söweşýär.
Teke atly polkunda söweşen Seýitmyrat Öwezbaýew ençeme ýokary derejeli sylaglara mynasyp bolýar. Uruşda ýeten şikesler sebäpli ol soňra Türkmeniň zapas eskadronyna iberilýär. Ahal polkuna komandirlik edip, bolşewikleriň garşysyna göreşýär. Magtymguly hanyň, Ýomut hanyň, Gaýgysyz Atabaýewiň hormatyna mynasyp bolupdy.
1920-nji ýyllarda Seýitmyrat Öwezbaýew ene dilinde ýekeje kitaby bolmadyk türkmen halkyny hatly–sowatly etmek üçin köp işler edipdi. Ol Bakuwa gidip, ol ýerden birnäçe kitap getirýär. Azerbaýjanly mugallymlaryň biziň respublikamyza gelip, mugallymçylyk etmeklerini gurapdy. Oba ýerlerinde täze açylýan mekdepler üçin kadrlar taýýarlamakda birnäçe işler geçiripdi. Hatda ol az wagtlyk Magaryf halk komissary wezipesini hem ýerine ýetiripdi.
«Sowet hökümetiniň ganym duşmany» hökmünde ýygnalan türkmen intelligensiýa wekilleriniň arasynda Seýitmyrat Öwezbaýew hem ýygnalýar we Staliniň konslagerleriniň biri bolan Solowki lagerine taşlanýar.
Orazmämmet Wafaýew
Orazmämmet Wafaýew Kaspi deňziniň kenaryndaky Gyzylsuw diýen ýerde çopan maşgalasynda dünýä inýär. Onuň asly türkmenleriň gökleň taýpasynyň şyhlar tiresinden bolupdyr. Ol bäş ýaşynda medrese okuwyna girip, ony tamamlandan soň Buhara okuwa gidip, Ybraýym ahunyň medresesine okuwa girýär. Bu ýerde iki ýyl okandan soň Batumi şäherine barýar. Soňra Ankaradaky orta bilim berýän soltanlyk mekdebine okuwa girýär. Ol ýerde dört ýyl okandan soň Orazmämmet Stambul uniwersitetiniň ýuridiki fakultetine okuwa girýär. Birinji jahan urşunyň güýçli dowam edýän mahallary Orazmämmet uniwersiteti tamamlaýar.
1918-nji ýylda Orazmämmet Wafaýew türk komandowaniýesiniň tabşyrygy bilen Türkmenistana ugradylýar.
Akgwardiýaçylar hökümetiniň ornuna sowet häkimligi gelenden soň täze gelen hökümete hatly-sowatly adamlar gerek bolýar. Wafaýew ilki oba mekdebinde mugallym bolup işleýär. Soňra Krasnowodskide halk sudy bolup işleýär. 1923-nji ýylda ony Aşgabat okrug sudunyň başlygy wezipesine belleýärler. Aradan köp wagt geçmänkä ony şol wezipe bilen Daşhowza geçirýärler.
Orazmämmet Wafaýew respublikada halka bilim bermek syýasatynyň alnyp barlyşyny tankytlaýardy. Sebäbi respublikada açylýan türkmen mekdepleriniň sany rus mekdepleriniň sanyndan azdy. Orta Aziýanyň okuw jaýlarynda ýerli milletlerden okaýanlaryň sany örän azdy. Bu barada ol şeýle diýýärdi: « Sowetler döwletiniň häzirki gurluş ýagdaýynda Türkmenistan ösüp bilmez, sebäbi syýasy hem-de ykdysady meseleleriň hemmesi merkeze garaşly bolup durýar. Merkez bolsa türkmen halkynyň göwün islegini berk gysyp çäklendirýär. Halk köpçüligi häzirki dowam edýän döwlet gurluşyny hem-de onuň alyp barýan syýasatyny halanok. Sowet häkimiýetiniň Türkmenistanda häzirki wagt dowam edýän formasy uzak wagtlap dowam edip bilmez. Ol türkmen milletçileriniň aktiw çykyş etmekleriniň täsiri esasynda dargap gider…»
Ýatlanmaga mynasyp
Taryhdan mälim bolşy ýaly, sowet hökümeti öz eýelän territoriýasyndaky halklaryň, şol sanda türkmenleriň hem iň zehinli hem edermen intelligensiýa wekillerini «halk duşmany» diýen töhmet bilen ýok edipdi. Sowet hökümeti ähli ejiz hökümetleriň bolşy ýaly, zehinli hem sowatly, edermen adamlardan gorkýardy. Orazmämmet Wafaýewdir Seýitmyrat Öwezbaýew dagy atylanda Magaryf halk komissary Kümüşaly Böriýew, Türkmenistan SSR-niň Merkezi Ispolnitel Komitetiniň başlygynyň orunbasary Begjan Nazarow dagy hem, ýene-de ençeme türkmen intelligensiýa wekilleri-de atylyp öldürilipdi.
Olar Türkmenistany özbaşdak, gülläp ösýän döwlete öwürjek adamlardy. Türkmen halkyna hakyky bagty berjek adamlardy. Türkmenleri gowy durmuşda ýaşatmak olaryň baş maksatlarydy.
Türkmenistanda 1948-nji ýyldaky ýer titremesinde wepat bolanlaryň ýatlanyp geçilýän güni bar. 1881-nji ýylda Gahryman Gökdepe galasyny gorap şehit bolanlaryň ýatlanýan güni bar. 1937-nji ýyl hem öňki Soýuzyň territoriýasynda bolan halklaryň, şol sanda türkmen halkynyň hem başyna kän agyr kysmatlary salan ýyldyr. «Bas-ha-baslyk» ýyllary diýlip atlandyrylan ýyllarda Staliniň ganhor hökümeti tarapyndan sowet konslagerlerine iberilip maýyp edilen hem-de atylyp öldürilen adamlaryň bäri-aňyrsy ýok.
Hut Ikinji jahan urşunda bolşy ýaly, bas-ha-baslyk ýyllarynyň ýara salmadyk maşgalasy ýok. Ol ýyllarda bütin maşgalasy bilen gitse-gelmeze gidenler kän. Ol ýyllar halkyň başyndan inen uly tragediýa. Ol ýyllardaky betbagtçylyk halkyň betbagtçylygy. Şonuň üçin repressiýa ýyllarynda jebir çekenler hem her ýyl ýatlanyp geçilmäge mynasypdyrlar.
Müň dokuz ýüz otuz ýediniň halkyň başyna salan tragediýasy Gökdepe söweşi hem-de 1948-nji ýyldaky tebigy betbagtçylyk sebäpli başa düşen tragediýadan agyr bolmasa, ýeňil däl!
Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Bu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Maglumata görä, oňa köpsanly daşary ýurtly myhmanlar, döwlet işgärleri, daşary işler ministrleri, diplomatlar we syýasaty öwrenijiler gatnaşarlar.
11-nji dekabrda geçjek bu foruma 32 döwletden wekilleriň barjakdygy habar berilýär. Konferensiýa, şeýle-de, abraýly halkara we regional guramalaryň ýolbaşçylary we ýokary derejeli wekilleri-de gatnaşarlar.
Türkmenistanyň habar agentligi bu guramalaryň hatarynda BMG, ÝHHG, Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy ýaly guramalaryň we birleşmeleriň hem bardygyny habar berýär.


text:
Bosgunlar güni: Ýanyňyz bilen näme alardyňyz?
Eger-de siz duýdansyz ýagdaýda öýüňizi terk etmeli bolsaňyz, siz ýanyňyz bilen nämeleri alardyňyz? BMG-niň Bosgunlar boýunça edarasy (UNHCR), 20-nji iýunda bellenilýän Bütindünýä bosgunlar gününe gabatlap, ýokarky soragy dürli adamlara berdi. Şol bir wagtda, bu agyr sorag köp adamyň adaty durmuşynda duş gelýär. Merkezi Ýewropa döwletlerinde ýaşaýan bosgunlar, öýlerini terk edenlerinde, ýanlary bilen ilkinji nobatda alan zatlary barada gürrüň berýärler.


text:
15-nji oktýabrda Gyrgyzystanda 1991-nji ýylda SSSR dargaly bäri ilkinji gezek häkimiýetiň parahatçylykly görnüşde halk tarapyndan saýlanan bir prezidentden beýleki prezidente geçmegini üpjün etmegine garaşylýan prezident saýlawlary başlandy.
Konstitusiýa esasynda altyn ýyldan soň yzygider ikinji möhlete dalaş etmekden mahrum bolan iş başyndaky prezident Almazbek Atambaýewiň ornuna 11 kandidat bäsleşýär.
Günbatar goldawyndaky döwletden aýry guramanyň, Demokratiýa we raýat jemgyýeti koalisiýasynyň çykaran netijelerine görä, pikir soramalarda Jeenbekow 41 %, Babanow 39 % çemesi goldaw aldy.
Emma muňa garamazdan, Babanow Bişkekde ses berip, özüniň Gyrgyzystanyň indiki prezidenti boljagyna “doly ynanýandygyny” aýtdy.
Jeenbekow hem paýtagtdaky saýlaw uçastogynda ses berip, “durnuklylyk üçin ses berýändigini” we özüniň häzirki prezidentiň işini dowam etdirjekdigini aýtdy. “Meniň esasy maksadym eýýäm gazanylan sepgitleri berkitmekden we reformalaryň täze tapgyryny durmuşa geçirmekden ybarat” diýip, ol aýtdy.
Sariýew we beýleki kandidatlar gozgalaň we syýasy gapma-garşylyk aladalarynyň arasynda, saýlawdan soň ýurtda “hiç bir dartgynlylyk bolmaly däl, saýlaw şu gije tamam bolmaly diýdiler.
Prezident Atambaýew häkimiýetler “gozgalaňy planlaşdyrýanlary “tussag etdiler we tussag etmegi dowam etdirerler”, sebäbi olar biziň baýramçylygymyzy bozmasyn diýdi.


text:
Şu ýylyň ýanwar aýynda Gazagystanda 52 özbek raýatynyň heläk bolmagyna sebäp bolan awtobus ýangyny bilen baglanyşykly sud diňlenişiginiň geçiriljek wagty kesgitlendi.
16-njy iýulda Gazagystanyň demirgazyk-günbatarynda Aktobe regional sudy bu iş boýunça sud diňlenişiginiň 20-nji iýulda Yrgyz etrap sudunda geçiriljekdigini mälim etdi.
Bu sud diňlenişiginde ýangynda aman galan üç sürüji we “Asia Transit Service” kompaniýasynyň iki wekili sud öňüne çykarylýar.
Ählisi gazak raýaty bolan bäş tussag öz wezipelerinden hyýanatçylykly peýdalanmakda, tehniki taýdan ýaramsyz transport serişdesini kommersiýa maksatlar üçin ulanmakda we galplykda aýyplanýar.
Gürrüňi edilýän heläkçilik şu ýylyň ýanwar aýynyň 18-ne agzalýan awtobus Gazagystanyň günortasyndaky Şymkent şäherinden Orsýetiň Samara şäherine sapar edýän mahaly boldy.
Resmiler Germaniýanyň Setra kompaniýasyna degişli awtobusyň 29 ýyl bäri ulanyşdadygyny we onuň ýolagçylary gatnatmaga lisenziýasynyň, ýagny resminamasynyň ýokdugyny aýtdylar. Şeýle-de, olar bu awtobusyň tehniki howpsuzlyk baradaky sertifikatynyň möhletiniň hem 2016-njy ýylda tamamlanandygyny bellediler.


text:
Ýapon hökümetiniň baş sekretary Ýukio Edano, uly radioaktiw syzmalaryna sebäp bolar gorkusyna garamazdan, bu çäräniň radioaktiw ýangyç steržnleriniň gyzmagynyň we guramagynyň öňüni almak üçin gutulgusyzdygyny aýtdy.
Ýaponiýa: reaktorlara suw guýmakdan başga çäre ýok
Ýapon hökümetiniň baş sekretary Ýukio Edano, uly radioaktiw syzmalaryna sebäp bolar gorkusyna garamazdan, bu çäräniň radioaktiw ýangyç steržnleriniň gyzmagynyň we guramagynyň öňüni almak üçin gutulgusyzdygyny aýtdy.
Iň soňky teswirler
-
Ýanwar 26, 2021Halta
Meniň pikirimçe, bir haltasy 1000 manat diýjek bolupdyrlar öýdýän. Soňam siziň belligiňizden utanyp, çekinip, düzetmändirler ýa-da düzetmegi özlerine kiçilik bilen bolara çemeli. Türkmen hökümedi ýaly, bular hem tankyda bolanoklar ahyry. Bellik edip ýazan düzedişiň bir hepde geçensoňlar goýýarlar. Hamala, söz azatlygy, tankydy kabul edýän kişi bolup. Bir hepdeden bolsa makala arhiwe geçip gidýär.


text:
Kórneki sýret
42 500 teńgelik járdemaqyny alǵan almatylyq Aısara Júsipbekova úkimetke mundaı qamqorlyǵy úshin dán rıza. Bul týraly almaty-akshamy.kz málimdedi.
– Úkimet tarapynan kórsetilip jatqan 42500 teńge qoldaýǵa shyn nıettimmen qýandym. Alǵashynda qalaı bolar eken dep kúmándanǵanym da ras edi. Otbasynda ózim de, joldasym da jumyssyz otyrmyz. Kezinde jumys istegenmin, biraz ýaqyttan beri densaýlyǵyma baılanysty úı sharýashylyǵymen ǵana aınalysyp otyrmyn. Joldasym kólik júrgizýshi bolyp, sháı pul taýyp keletin. Mynadaı jaǵdaıda úıde otyrǵan jandarǵa bul úlken kómek boldy. Mundaı kómek kórsetilmese qaıtar edik? О́zimniń atymnan, otbasymnyń atynan shyn júrekten alǵysymdy bildiremin. Jaqsy kúnderge jeteıik, – dedi Aısara Júsipbekova.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Jyl basynan beri almatylyqtarǵa tegin qyzmet kórsetken medısına uıymdaryna 92,5 mlrd teńgeden astam qarajat tólendi.
«Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» KEAQ Almaty fılıalynyń derginshe, atalǵan qarajat memlekettik tapsyrys boıynsha kórsetilip jatqan tegin medısınalyq kómek úshin tólengen. Saqtandyrý paketi sheńberinde qyzmet kórsetý 2020 jyly bastalady.
Aıta ketsek, Medısınalyq saqtandyrý qory 2018 jyldan beri memlekettik bıýdjetten qarjylandyrylatyn kepildendirilgen tegin kómek paketiniń operatory. 2020 jyldan bastap Qor mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý sheńberinde kórsetiletin qyzmetterdiń aqysyn tóleı bastaıdy.
Jalpy, Almaty qalasynda 178 medısına uıymy medısınalyq saqtandyrý qorymen memlekettik tapsyrysty oryndaý jóninde kelisimshart bekitken. Onyń basym bóligi – jeke menshik klınıkalar. 2019 jylǵa bekitilgen kelisimsharttyń jalpy somasy 117,3 mlrd teńgeni qurap otyr.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Owganystan dartgynly bolmagynda galýar
Owganystanyň Gazna şäherinde bomba ýüklenen ulag bilen guralan hüjümde 31 adam ýogaldy, 24 adam ýaralandy
Tolo News tarapyndan berilen habara görä, Gazna welaýatynyň gubernatorlygynyň metbugat geňeşçisi Wahidullah Jumazada, Gazna şäherinde döwlet howpsuzlyk binasynyň golaýynda bomba ýüklenen ulag bilen hüjüm guralandygyny habar berdi.
Jumazada, hüjümde 31 adamyň ýogalandygyny, 24 adamyň hem ýaralanandygyny mälim etdi.
Habarda, hüjümiň dolulygyna partlaýjy bomba bilen doldurylan Humwee kysymly ulag bilen guralandygy we hüjümiň guralan mahaly binada desant güýçleriniň bardygy aýan edildi.
Hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne alan ýok.
Degişli Habarlar
Niger döwletinde terrorçylykly hüjüm guraldy
Nigerde terror guramasy Boko Haram tarapyndan guralan terrorçylykly hüjümde 4 esger ýogaldy
Owganystanda Etrap Häkimi Ýaragly Hüjümde Ýogaldy
Waşir etrabynyň häkimi Muhammed Zahir Hakýar ýaragly hüjüme sezewar boldy.
Amerikan Kongresiniň golaýynda ýüze çykan ýangyn howsala döretdi
ABŞ-nyň Kongres binasynyň golaýynda ýüze çykan ýangyn gysga wagtlyk howsala döretdi


text:
Imamdar merekelik jıyndy onlaın tamashalady (FOTO)
Elordada ótken Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń qurylǵanyna 30 jyl tolýyna arnalǵan «Beıbitshilik pen rýhanı kelisimdi saqtaýdaǵy dinı ınstıtýttardyń róli» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııany elimizdiń ımam-ustazdary onlaın tyńdady.
QMDB-nyń aımaqtardaǵy ókildikteri men Dinı basqarmaǵa qarasty mekemeler qyzmetkerleri ǵylymı-tájirıbelik konferentsııany bastap-aıaq tyńdap, jıynda aıtylǵan oı-pikirlerdi muqııat tyńdady.
Ásirese Dinı basqarmany ár jyldary basqarǵan bas múftıler Rátbek qajy Nysanbaıuly, Ábsattar qajy Derbisáli, Erjan qajy Malǵajyuly, Serikbaı qajy Oraz jáne qazirgi QMDB Tóraǵasy Naýryzbaı qajy Taǵanulynyń bir ústel basyna jıylyp, tize qosyp, jalyndy pikir aıtqany din qyzmetindegi árbir azamatty rýhtandyra tústi.


text:
Atyraýda mektep muǵalimi ekologııalyq taza sabyn jasady
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý oblysynda mektep muǵalimi ekologııalyq taza sabyn jasady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblystyq bilim basqarmasy baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Maqat aýdanyndaǵy №76 L.Shahatov orta mektebiniń muǵalimi sabynnyń birneshe túrin jasap shyǵarǵan. Hımııalyq qospasyz jasalǵan sabyndar ekologııalyq tazalyǵymen erekshelenedi.
«Gıpoallergendi ónimdi kúndelikti turmysta hosh ıisti sabyn retinde qoldanýǵa bolady. Sabyndy jasaý kezindea tabıǵı ónimderdi paıdalanamyn. Máselen, lımon denege balǵyndyq, quramyndaǵy S dárýmeni aǵzaǵa nár beredi. Ekinshi túri – aqjelken qosylǵan sabyn. Onyń quramynda kóptegen dárýmender toptamasy bar. Aqjelkendi keptirý arqyly jasalǵan sabyndy jańa týǵan náresteden bastap, kez kelgen jastaǵy adam paıdalana alady. Al, ónimge qosylatyn efır maıy hosh ıis beredi» deıdi Maqat kentindegi №76 L.Shahatov orta mektebiniń hımııa pániniń muǵalimi Marfýǵa Aǵynova.
Jas maman bıyl atalǵan mektepke jumysqa ornalasqan. Biraq, sabyn jasaýmen aınalysqanyna bir jylǵa jýyqtaǵan.
«Hımııa – óte qyzyqty sala. Osyndaı turmysta qoldanýatyn ekologııalyq taza ónimder jasaýǵa baýlý arqyly oqýshylardy atalǵan salaǵa qyzyqtyrýǵa bolady. Sabyn jasaýdyń qyr-syryn tolyq meńgergen soń ony oqýshylaryma úıretýge daıynmyn» deıdi jas maman Marfýǵa Aǵynova.
Eske sala ketelik, budan buryn Atyraýda mektep oqýshysy aloe ósimdiginen sýsabyn men ıogýrt jasap shyǵarǵan edi.


text:
Meşhur atşynaslar
(1936-1990)
Ata Ilew
Türkmenistanyñ at gazanan atşynasy, ussat seýis, ussat çapyksuwar. Çagalygy uruş döwrüne gabat gelen bu ýetginjegiñ hakyky ady Nazar bolup (Ata ady dakylan), onuñ ýaşlygyndan gözüni açyp göreni at, ilkinji suw-ot berip başyny tutany at, üstüne müneni at bolansoñ ýaşajyk Atanyñ gelejeginiñ uly boljagy gümansyzdy. Ata Ilewi belli seýis D.T.Klimenko bu ugra has içgin ugrukdyran adam. Gelejekki ussat seýis we çapyksuwar hut şu ýerdenem atçynaslyk sungatyna has içgin aralaşyp, özüniñ ilkinji şöhratly ýeñişlerini gazanyp ugraýar. Ata Ilewiñ seýislän we çapyksuwarlyk eden atlary Aşgabatdyñ, Moskwanyñ, Pýatigorskiniñ, Tiblisiniñ, Krasnodaryñ, Don boýundaky Rostowyñ aýlawlarynda ençe gezek ýeñiş gazandylar. Bu ussat barada söz açan, her bir adam onuñ ussat çapuksuwarlygy barada dil ýarman oturyp bilmez.


text:
Dünýäniň iň uly çölleriň sanawynda, Ýeriň ilatsyz giňişligi bolan Antarktika bar. Pingwinlerden başga az sanly jandaryň ýaşaýan sowuk ýeri bolan, planetamyzyň günorta polýusy 14 million inedördül kilometre ýetýär. Bu ýer buz gatlaklary bilen örtülen bolsa hem, ygal düşmeýändigi sebäpli çöl hasaplanýar.
Sanawyň ikinji ornunda Ýeriň şarynyň demirgazyk polýusynyň töwereklerini öz içine alýan giňişlik Alýaska, Grenlandiýa (ähli ýeri diýen ýaly), Islandiýa, Norwegiýa, Şwesiýa, Finlýandiýa we Russiýa ýaly ýurtlaryň we sebitleriň demirgazyk bölekleri tutýar.
Üçünji orunda bolsa, çöl diýlende göz öňümizde janlanýan Sahara bar. Sahara – bu arap dilinde uly çöl diýmegi aňladýan «As-sahra al-kubra» sözünden gelip çykyp, çölüň bäşden bir bölegini çägelikler, galan bölegini daglar, gaýalyklar, düzlükler we şorluklar emele getirýär. Afrikanyň demirgazygynyň uly bölegini eýeleýän bu giňişlik, 9 million 200 müň inedördül kilometr meýdany tutýar.
2,58 million inedördül kilometri tutýan, dünýäniň çöller sanawunyň dördünji ornuny eýeleýän, Arabystan ýarym adasynyň uly bölegini emele getirýän çöl aşa gurakdygyna garamazdan, bu ýerde keýik, antilopa, gum pişigi ýaly jandarlar bilen bir hatarda süýrenijileriň hem birnäçe görnüşi ýaşaýar. Bu ýerde çölüň has gurak bolan ýeri, Rub-el-Hali diýip atlandyrylýar.
Hytaý hem-de Mongoliýanyň çäklerinde ýerleşýän Gobi çöli ululygy boýunça bäşinji orny eýeleýär. Tutýan meýdany boýunça 1,3 million inedördül kilometri öz içine alýan bu çölde, howa ýylyň köp wagty sowuk bolýar.
Maral HOJANYÝAZOWA
Halkara ynsanperwer ylymlary
we ösüş uniwersitetiniň mugallymy


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde hereket edýän “Ýaş tebigatçy” atly muzeý gurnagynyň
DÜZGÜNNAMASY
Umumy düzgünler.
Şu Düzgünnama ýurdumyzda muzeý işi ulgamyny guramak we alyp barmak, şeýle-de esasy muzeý işinden daşary ýerine ýetirilýän muzeý hyzmatlarynyň we köpçülikleýin çäreleriň hereket edýän düzgünlerinden ugur alnyp taýýarlandy.
“Ýaş tebigatçy” gurnagy Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde döredilip, muzeýiň esasy we düzüm bölümleriniň garamagynda talyp ýaşlaryň, mekdep okuwçylarynyň, beýleki höwesjeň ýaşlaryň gatnaşmagynda hereket edýär.
“Ýaş tebigatçy” gurnagyň maksady we wezipeleri:
- talyp ýaşlary we mekdep okuwçylaryny Türkmenistanyň tebigaty, ösümlik we haýwanat dünýäsi, tebigy ýadygärlikleri, ýurdumyzyň ýerasty baýlyklary we we bu işi talyp ýaşlaryň hem-de mekdep okuwçylarynyň özleriniň gatnaşmagynda amaly taýdan ýerine ýetirmek;
- talyp ýaşlarda we mekdep okuwçylarynda gözel tebigatymyza söýgi, buýsanç duýgularyny döretmek;
- talyp ýaşlarda we mekdep okuwçylarynda ekologiýa medeniýetini döretmek;
- talyp ýaşlary we mekdep okuwçylaryny dünýä belli hem-de ýurdumyzyň tanymal alymlary bilen tanyşdyrmak, olar bilen döredijilik duşuşyklary gurnamak;
- ýurdumyzyň çäginde ýerleşýän, tebigy ýadygärliklere, Döwlet goraghanalara, Botanika bagyna, Milli janly muzeýe gezelençleri gurnamak;
- talyp ýaşlara we mekdep okuwçylaryna gerbariý toplamagyň kadalaryny we amaly usullaryny öwretmek;
- gurnaga gatnaşýan çagalary höweslendirmek;
- muzeýde geçirilýän dürli Döwlet we başga çärelere gurnaga gatnaşýan çagalary çekmek we gatnaşdyrmak;
- muzeýlerde hereket edýän beýleki gurnaklar bilen hyzmatdaşlyk işjeňligini alyp barmak we döredijilik hem-de iş tejribe babatda gatnaşykda bolmak.
“Ýaş tebigatçy” gurnagyň döretmegiň we ýöretmegiň tertibi
“Ýaş tebigatçy” gurnagy muzeýiň Ylmy-usulyýet geňeşiniň degişli çözgüdi esasynda döredilip, oňa umumy bilim berýän orta mekdepleriň okuwçylary, talyp we beýleki höwesjeň ýaşlar gatnaşyp biler. “Ýaş tebigatçy” gurnagy direktoryň tassyklan ýörite meýilnamasyna laýyklykda, talyp ýaşlaryň we mekdep okuwçylarynyň esasy okuwyna hem-de alyp barýan işlerine päsgel bermezlik şerti bilen, gurnagyň işi olaryň gatnaşmagynda hepdede 1 gezek geçirilýär.
“Ýaş tebigatçy” gurnagy döredilip, onuň işine muzeýiň Tebigat we ülkäni öwreniş bölümiň müdiri esasy işiniň daşyndan ýolbaşçylyk edýär. Mundan başga-da gurnagyň işine muzeýiň beýleki ylmy işgärleri hem çekilýär. “Ýaş tebigatçy” gurnagy Döwlet muzeýiniň merkezi binasynyň 3-nji gatynda ýerleşýär. Gurnaga gatnaşýanlardan töleg alynmaýar.
Gurnagyň işine gatnaşyp, döredijiligi, ukyp-başarnygy bilen has tapawutlanan talyp ýaşlaryň we mekdep okuwçylarynyň ýaşaýan ýerlerinde hereket edýän muzeýlere tölegsiz esasynda girmäge hukugy bar.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi isleg bildirýän mekdep okuwçylaryny, hem-de talyp ýaşlary muzeýimizde hereket edýän “Ýaş tebigatçy” atly gurnagymyza gatnaşmaga çagyrýarys!
Muzeýiň salgysy: Muzeýiň salgysy: Aşgabat şäheri, arçabil şaýoly, 50-nji jaýy. Telefonlar: kabulhana 48-25-92, E-mail: museum.gov.tm


text:
Posuň tegmilini islendik matadan aýryp bolar. Munuň üçin bir bölejik limon dolanan hasany ýa-da sorguç kagyzyny tegmil galan ýere goýup, ütük bilen çalarak basmak gerek.
Sakgyç ýelmeşen geýimden ony aýyrmak üçin, geýimi sowadyja salyp, sakgyç gataýança garaşmak gerek. Soňra geýimi sowadyjydan çykaryp, silkişdiräýmeli.
Eger çorbanyň duzy artyk düşen bolsa, gyrgyçdan geçirilen 2-3 sany kartoşkany hasa dolap, çorbada gaýnadyň.
Eger gök önümleriň çaltrak bişerini isleýän bolsaňyz, onda ilki olary gaty duzlanmadyk suwda biraz saklamak gerek.
Täze sajy ilki ýag bilen gyzdyryp, soňra oňa duz sürtmeli. Eger saja biraz duz sepeleseň, ýagyň syçramasy az bolar.
Eger açar gulpda kynlyk bilen towlanýan bolsa, onda açara mum ýa-da sabyn çalmak gerek.
Sirkäniň ergini (1 bulgur suwa 1 çemçesi sirke) penjire we ýüz görülýän aýnalardaky tegmilleri aýyrýar, zer çaýylan, agaçdan ýasalan çarçuwalara öwüşgin berýär, wannany, nowajygy (rakowinany), syrçaly pitini arassalamaga kömek edýär.
Peydaly Maslahatlar.
Posuň tegmilini islendik matadan aýryp bolar. Munuň üçin bir bölejik limon dolanan hasany ýa-da sorguç kagyzyny tegmil galan ýere goýup, ütük bilen çalarak basmak gerek.
-
yashalym
1 week ago
- sps men we sen. peydaly mowzuk
-
Men_ve_Sen
1 week ago
- minetdar!


text:
“Chrome” üçin skraperi giňeltmek boýunça “Semalt” gollanmasy
Islendik bir işiň dowam etmegi we netijede ösmegi üçin bäsdeşlerinden we dürli töwekgelçiliklerden öňe geçmeli. Analitik maglumatlara esaslanyp karar bermek, bu problemalary ýatdan çykarmagyň ygtybarly usulydyr. Şeýle maglumatlary maglumatlary gyrmak arkaly alyp bolýar. “Chrome” üçin aňsat gyryjy giňeltme girýär: bu diňe bir maglumat ýygnamak prosesini aňsatlaşdyrman, eýsem çylşyrymly sazlamalar bolmazdan ýolda döwmäge mümkinçilik berer.
Scraper-i nädip ulanmaly
1. Ilki bilen etmeli işiňiz, giňeltmäni gurmak, şonuň üçin hrom web dükanyna geçiň, "gyryjy" gözläň we "Chrome" -a basyň.
2. Maglumatlary gyrmak isleýän web sahypaňyza geçiň, gyzyklandyrýan ýazgyny belläp belläň. Oňa sag basyň we açylan menýudan "şuňa meňzeş gyrgy" saýlaň.
3. Şeýle etmek bilen, aýratyn gyryjy konsol penjiresi açylar. Bu ýerde, gyrylan maglumatlaryň sanawyny görersiňiz.
4. Mazmuny ýatda saklamak üçin "Google resminamalaryna ýazdyr" -a basyň, bu maglumatlary awtomatiki usulda Google elektron tablisasyna eksport eder.
Giňeldilen galyndylar
Has köp maglumatlary gyrmagy meýilleşdirýän bolsaňyz, ösen çemeleşmäni ulanyp bilersiňiz. Üns beriň, HTML hakda birneme bilýän bolsaňyz, gural bilen işlemek has aňsat bolar. Wagt seriýasy maglumatlaryna esaslanýan arhiwli çeşmeden maglumatlary aýyrmak islediňiz öýdýän. Şeýle ýagdaýda, ýokarda görkezilen usuly synap görseňiz, hapalanan maglumatlary alarsyňyz.
Bu meseläni çözmek üçin, XPath diýlip atlandyrylýan HTML we XML talap dilini ulanyp bilersiňiz. Näme edýär? XPath her saýlawda bar bolan dürli elementler baradaky maglumatlary ykrar edýär. Aşakda nädip gitmelidigi barada gollanma:
1. Scraper konsolyna geçiň, ýokarky çep tarapda "XPath" düwmesine üns bermeli, üstüne basyň we başlangyç tablisany ýygnamaga dowam ediň.
2. Dogry element üçin XPath ýazmaly. Informationhli maglumatlary öz içine alýan häzirki XPath "// div [3] / div [3] / div [2] / div" ýaly formatda görkeziler.   elementleri HTML resminamasynda kompýuter tarapyndan ykrar ediler.
3. Ykrar edilen maglumatlary aýyrmak üçin Scraper sütünlerini ulanmaly. Munuň üçin elýeterli maglumatlaryň dürli görnüşlerini gözlemeli. Gaplaýan maglumatlara baglylykda atlaryňyz bolup biler. Bu atlar maglumatlaryň her toplumynyň gapdalynda bar. Olara bellik, bu ýagdaýda   belligi goşulýar.
4. Barlag elementini ulanyp, XPath-a   belligini goşuň. Indi bu birinji sütüni atlaryň sanawynda görkezilişi ýaly "sözbaşy sütüni" diýip belläp bilersiňiz. Size zerur bolan her sütün üçin dürli XPaths döretmäge dowam ediň.
5. Gap-gaçlara basyň we giňeltme maglumatlary awtomatiki usulda ýygnaýar we bellän dürli sütünleriňize tertipleşdirer.


text:
Ýuridiki şahslañ hususy otagy
"Şahsy otag" näme
Şahsy otag – bu Siziň üçin öz TMCELL aragatnaşygyňyzy özbaşdak dolandymrak üçin mümkinçilikdir.
Has takyk…
TMCELL “Şahsy otagynyň” kömegi bilen Sizde mümkinçilikler bar:
- Şahsy hasabyň ýagdaýyny barlamak
- Nyrhnama meýilnamasyny üýtgetmek
- Hyzmatlary baglamak yada öçürmek
- Trafigiň bukjasyny almak
- Tölegler we hasapdan aýyrmalar hakynda maglumatlary almak
Ulgama giriş
Ulgama girmek üçin Size abonent belgiňizi we parolyňyzy girizmek gerek.
Has takyk…
Egerde Siziň TMCELL Şahsy kabinetine girmek üçin parolyňyz heniz ýok bolsa, ýa-da Siz öz parolyňyzy unudan bolsaňyz, 0831 belgä boş SMS habaryny ugradyň. Jogap SMS mazmunynda täze parol geler. Korporatiw müşderilere parol SMS arkaly berilmeýär. Şeýle hem, siz paroly TMCELL ofislerine gelip alyp bilersiňiz.
Howpsuzlyk syýasaty
Öz parolyňyzy gizlinlikde saklaň!
Has takyk…
Eger-de ol kesekä äşgär bolsa, biz Siziň şahsy hasabyňyzy gorap bilmeris. Size "Şahsy otagyňyza" ilkinji gezek gireniňizde paroly çalşyrmagy we ony yzgider üýtgedip durmagy maslahat berýäris. Porolyň saýlanyp tapylmagyndan goramak üçin, parol 5 gezekden artyk ýalňyş girizilen ýagdaýynda giriş 30 minutlyk blokirlenyär. Bir seansda hereketsizlik wagty 10 minutda çäklenilendir, Şul wagt tamamlanandan soň, Size ýenede paroly girizmek maslahat beriler. Iş tamamlanandan soň seansy howpsyz jemlemek üçin "Çykyş" ssylkasynda peýdalanyň.


text:
Aýlygyň bereketi
Ortaça iş haky bilen ýaşap ýören bir adam bardy. Onuň alýan aýlygy ganymadrak hem bolsa, maşgalasy ýeter-yetmezräk ýaşaýardy. Her aýda ýedi altyn aýlyk alýan adam nädibem bolsa bir ýol bilen gazanjyny artdyrmagyň kül-külüne düşýär. Şeýdip, ol iş hakyny her aýda sekiz, soňra dokuz, ahyrynda-da eýdip-beýdip, on altyna ýetirmegi başarýar. Emma peýdasy bolmaýar. Gazanjy her näçe artsa-da, gün-güzerany gowulanmagynyň ýerine gitdigiçe peselýär. Çykgynsyz güne düşen adam … Continue reading Aýlygyň bereketi


text:
Ministrler Kabinetiniň anna güni geçirilen giňişleýin mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gurluşyk serişdeleriniň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça teklipleri taýýarlamagyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Mejlisde wise-premýer G.Myradow şu ýylyň ilkinji sekiz aýynda ähli ministrlikler we pudak edaralary boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önümiň 6,8 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda ýokary önümçilik netijeleri gazanylandygyny öz hasabatynda aýtdy.
Ýanwar-awgust aýlarynda 2018-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bölek satuw haryt dolanyşygynyň 19,1 göterim artandygyny we daşary söwda dolanyşygynyň möçberiniň 1,2 göterim ýokarlanandygyny aýdan Myradow geçen döwürde jemi 1578,3 million manat möçberde düýpli maýa goýumlarynyň özleşdirilendigini hem habar berdi.
Hasabaty diňlän döwlet Baştutanymyz gurluşyk serişdeleriniň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça teklipleri taýýarlamagyň zerurdygyna ünsi çekdi hem-de ýurdumyzyň senagatlaşdyrylmagyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň hem-de daşary döwletlere iberilýän önümleriň öndürilişini artdyrmagyň wajypdygyny nygtady.


text:
Mine, sanaýly kúnderden keıin elimizdegi barlyq mektepterde «Alǵashqy qońyraý» soǵylyp, jańa oqý jyly bastalady. Bul turǵyda balalardy mektepke daıyndaý da qaltaǵa ájepteýir salmaq salatyndyǵy aıtpasa da túsinikti. Ásirese, kópbalaly jáne turmysy tómen obasylar úshin ońaı soqpaıdy. Osy oraıda «Mektepke jol» aksııasynyń tıgizer kómegi kóp. Bul iske jambyldyqtar da aıryqsha atsalysyp, ózindik úlesterin qosýda.
Qalyptasqan dástúr boıynsha atalmysh aksııa 1 shildeden «Mektepke jol» bastaý alyp, balalarǵa qýanysh syılaıdy. Bul úrdis bizdiń Jambyl oblysynda da laıyqty jalǵasyn taýyp, muqtaj otbasylarǵa kóp kómegin tıgizýde. Osy oraıda arnaıy is-sharalar jospary ázirlenip, oblys ákimdigi tarapynan bekitilgen.
Oblys ákimdigi bilim basqarmasy bergen málimetke súıensek, aksııa aıasynda bıylǵy 1 shilde – 15 tamyz aralyǵynda oblys boıynsha 1129 reıdtik is-shara júrgizilgen.
– Reıdtik is-sharalarǵa bilim berý jáne balalardyń quqyǵyn qorǵaý uıymdarynyń, azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi, polısııa bóliminiń qyzmetkerleri, halyqty áleýmettik qorǵaý salasynyń mamandary, ata-analar, barlyǵy 1689 tulǵa qatysty. Aksııa aıasynda 2019 jylǵy 1 shilde – 15 tamyz aralyǵynda barlyǵy 18 577 balaǵa 210 mıllıon 665 myń teńge, onyń ishinde 17 592 balaǵa 197 mıllıon 869 myń teńge jergilikti bıýdjet esebinen, al 985 balaǵa 12 mıllıon 795 myń teńge demeýshiler esebinen materıaldyq kómek kórsetildi. Búgingi kúnge kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasynan shyqqan balalardyń sany 28230 quraıdy, – deıdi oblystyq bilim basqarmasynyń bas mamany Gaýhar Baıtelıeva.
Jalpy, ótken jyly «Mektepke jol» aksııasy barysynda 32 106 kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardan shyqqan, jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa 324 mıllıon 752 myń teńgege materıaldyq kómek kórsetilipti. Endi aldaǵy ýaqytta óńirlik is-sharalar josparyna sáıkes bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasa bermek. Aıta keterligi, bilim basqarmasynda jyl boıy azamattardyń ótinishteri boıynsha jedel shara qoldaný maqsatynda baılanys telefondary qyzmet etedi. Atalǵan shara týraly bilgisi kelgen azamattar 43-88-32, 43-88-42, 43-88-41 telefondary arqyly kókeıindegi suraqtaryna jaýap taba alady. Osyndaı baılanys telefondary barlyq bilim bólimderinde de qyzmet etedi.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Danteniň aradan çykmagynyň 700 ýyllygy mynasybetli Italiýanyň Florensiýa şäherindäki Uffizi galereýasy orta asyr ussady Federiko Zukkari tarapyndan “Ylahy komediýa” atly üç bölümli epiki poema bagyşlanyp ýörite döredilen 88 sany illýustrasiýany tora ýerleşdirdi. Bu barada rg.ru habar berdi.
Suratlar 1586-1588-nji ýyllar aralygynda galamda we tuşda ýerine ýetirilipdir. Olarda gara we gyzyl reňkleriň kontrast öwüşginleri agdyklyk edýär. 1609-njy ýylda Zukari ýogalandan soň, bu illýustrasiýalar Danteniň işlän Orsini atly asylly rimli maşgala geçirilipdir. Olar diňe 1738-nji ýylda Uffizi galereýasynda ýerleşdirilipdir.
Mundan ozal bu illýustrasiýalar diňe iki gezek - 1865-nji ýylda Danteniň 600 ýaşynyň dolmagy mynasybetli, şeýle hem 1993-nji ýylda Abruzzoda şahyr barada ýöriteleşdirilen serginiň çäginde halka görkezildi. Suratlar bir tomda jemlenip, olaryň her biri Danteniň poemasyndan degişli goşgynyň garşysynda ýerleşdirildi.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Türkmenistandaky Merkezi bilen Türkmenistanyň hökümetiniň 2020-nji ýylda...
“Elektroenergetiki ulgamlar” kafedrasy institutyň Energo-tehnologiýa fakultetiniň düzüminde hünär beriji kafedralaryň biri bolup durýar. Kafedrada...
“Elektrik stansiýalary” kafedrasynda “Ýylylyk elektrik stansiýalary”, “Gazturbina desgalary we dwigatelleri”, “Adaty däl we gaýtadan dikeldilýän energiýa...
Kafedranyň mugallymlary institutda bar bolan hemme hünärlerde fizika, ýokary matematika, häzirkizaman...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Dünýäniň ösen...
Elektromehanika kafedrasynda „Senagat desgalarynyň we tehnologiki toplumlaryň elektrohereketlendirilişi hem-de awtomatikasy“...
“Energetika pudagynyň ykdysadyýeti” kafedrasynda “Energetika pudagynyň ykdysadyýeti we dolandyry...
Kafedra „Metallary işläp bejermegiň tehnologiýasy we maşynlary“ we „Elektrik we elektromehaniki enjam...
“Ýylylyk elektrik satansiýalarynda suwuň we ýangyjyň tehnologiýasy” hünäri elektrik stansiýalarynda suwuň we ýangyjyň tygşytly...
“Tehniki ulgamlaryň awtomatikasy” kafedrasy institutyň hünär beriji kafedralarynyň biridir. Bu kafedrada Türkmenistanyň energetika we...
“Maglumat tehnologiýalary” kafedrasy institutyň hünär beriji kafedralarynyň biridir. Bu kafedrada Türkmenistanyň energetika we...
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Diller kafedrasynda daşary ýurt dillerinden iňlis, rus, hytaý, pars we nemes dilleri okadylýar...
“Sanly elektronika we elektrotehnika” kafedrasy institutyň hünär beriji kafedralarynyň biridir. Bu...
Bedenterbiýe dersini öwretmek bilen talyplaryň watan öňündäki zähmet borjuny ýerine...


text:
Daşary işler ministrliginde ýurdumyzyň diplomatik düzüminiň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň mugallymlarynyň gatnaşmagynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysy hanym Natalýa Drozd bilen brifing geçirildi. Bu barada TDH habar berýär.
Ilçi geçen ýyl bellenilen şanly senäniň — Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň halkara derejede ykrar edilmeginiň 25 ýyllygynyň ähmiýetini nygtady.
ÝHHG-niň merkeziniň ýolbaşçysy ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasynda goýlan bitaraplygyň syýasy, ykdysady we ynsanperwer ugurlaryna ýokary baha berdi. Şolar umumy dünýä ösüşiniň wajyp meselelerini çözmekde möhüm orun eýeleýär, sebit we ählumumy derejelerde parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmaga ýardam edýär.
Şunuň bilen baglylykda, hanym Natalýa Drozd 2020-nji ýylyň 12-nji dekabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklygynda Aşgabatda geçirilen “Bitaraplyk syýasaty we onuň halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekdäki ähmiýeti” atly halkara maslahatyň jemleýji resminamasynyň Birleşen Milletler Guramasynyň resmi dilleriniň altysynda çap edilendigini aýratyn belledi.
Bu resminamada BMG-ä agza döwletleriň ählisine işjeň bitaraplyk syýasatyny amala aşyrmaga ýardam bermek, parahatçylygy we özara düşünişmegi saklamak boýunça bitarap döwletleriň halkara tagallalaryndan netijeli peýdalanmak maslahat berilýär. Şeýle hem şu maksatlar bilen öňüni alyş diplomatiýasynyň gurallaryny işjeň peýdalanmagyň zerurdygy aýratyn nygtalýar. Bu bolsa Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň alyp barýan işleriniň esasy ugurlarynyň biridir.
Merkeziň ýolbaşçysy halkara gatnaşyklarda islendik jedelli meseleleri düzgünleşdirmekde syýasy-diplomatik usullary giňden ulanmagyň örän wajypdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň netijeli başlangyçlaryny hem-de bu ugurda görülýän yzygiderli anyk çäreleri goldap çykyş etdi.
“Aşgabat resminamasynyň parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary toparynyň döredilmegini mübärekleýändigini aýratyn bellemek gerek. Türkmenistanyň Hökümetiniň bu başlangyjy aýratyn ähmiýete eýedir, çünki topar halkara syýasy hyzmatdaşlygy gowulandyrmak maksady bilen, bitaraplygyň mümkinçiligini peýdalanmak boýunça deňhukukly gatnaşyklary goldamak üçin netijeli meýdança bolup hyzmat edip biler” diýip, hanym Natalýa Drozd aýtdy. Şeýle hem ol bu resminamanyň Türkmenistanyň hem-de ÝHHG-niň mundan beýläk-de bilelikde işlemegi üçin ugur görkeziji bolup hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Brifingiň dowamynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysy BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2021-nji ýyly «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýip yglan etmek hakyndaky Kararnamasynyň ähmiýetini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, bellenilişi ýaly, Türkmenistan bu Kararnamanyň başyny başlap, parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmäge gönükdirilen ählumumy tagallalara ýardam bermek maksady bilen, bitaraplyk derejesini peýdalanmak borjuna ygrarlydygyny ýene-de bir gezek tassyklady.


text:
Ruhany kelisim men tarihy qúndylyghymyz tynyshtyghymyzdyng túghyry
Memlekettilik sana – memleketke senim beredi. Sebebi memleket – adam siyaqty. Kezinde babalarymyz Bilge qaghangha, Kýlteginge, Kenesarygha senim bergen memlekettilik sana edi. Sol memlekettilik sanamyz bizge ne deydi. Nege basqa din ókilderi men mәdeniyet ókilderining mazarlary qazaq dalasynda túr. Búl bizge otandy myghym ústau men memlekettilikti saqtau ýshin isindi kelisimmen, auyzbirshilikpen, týsinikti tu et degen sóz.
Myna dýnie adam ýshin jaratylghan. Qúran solay deydi. Islam adam ýshin jiberildi. Alla adamdy myna dýniyede adaspasyn dep aqylmen somdady. Adamnyng adamdyghy aqylyn qoldana biluinde. Hakim Abay «birlik –aqylgha birlik» deydi. Býgingi qazaqtyng sayasy ahualyn sheshude aqylymyz ne deydi. Bizge qanday baghyt beredi. Ol mәselening sheshimining aty – kelisim, beybitshilik, túraqtylyq, ózara týsinik eken. Ashumen bastap, artynan ókinip qalghan Liviyanyng hәli, bir-birin týsingisi kelmey toqyrap qalghan – býgingi Siriyanyng jaghdayy bizge sabaq berer is.
Adamdy әlemnen, myna qoghamnan ajyratyp basqaramyz degen teoriyalardyng tarihta ghúmyry úzaq barmaydy. Olar mysaly, býgingi uahabiyler. Sol siyaqty Qúdaysyz da basqara almaysyn. Onyng da ghúmyry úzaqqa bara almaydy. Múnyng mysaly, Kenes ýkimeti. Sebebi adam eng әlsiz әri zalym jaratylys ekendigi Qúranda tekten tekke aitylmasa kerek. Adamdy bauyrmaldyqqa ústaytyn, týsinikke alyp baratyn, keudedegi kishkene jaratylys – jýrek, oghan әser eter – iman.
Babalarymyz: "Eski men jana arasynda súqbat bolsa, orta jol әrdayym tabylady" degen. «Yasauy babamyz, elding kemeldik pen erkindikke jetui ýshin birinshi shart - "zaman" deydi. Zamannyng mazmúny - tynyshtyq. Ekinshi shart - "makan". Makannyng mazmúny - otan. Otansyz erkindikting de, tynyshtyqtyng da mәni joq. Ýshinshi shart - "ihuan", yaghny bauyrmaldyq. Bir otanda, bir uaqytta tirshilik etip jatqan adamdardyng arasynda ózara tuystyq, bauyrmaldyq bolmasa, bәri bos» (Kenjetay Dosay).
Tis auyzda tizilip túrghan kezde ghana qúndy, jerge shashylyp týsse qúny joghalady. Sol sekildi kelisim men ózara týsinik ornap túrghan uaqytynda qúndy, berekesi ketse – qúnsyz. Qúnsyzdyq bastalsa ol ornatqan beybitshilikke qayyryla almaymyz. Onyng býgingi mysaly, Tayau shyghystaghy jaghdaylar.
Aqiyq aqyn Omar Hayam: "Aqymaq baqytty alystan izdeydi. Aqyldy janynda ósiredi" degen.
Artur Shopengaer degen filosoftyng myna sózine senbeuimizge mýmkin emes: "Adamzat balasynyng damuyn tejep kele jatqan birden bir sebep, aqyldylardy emes, aiqayshylardy kóbirek tyndauynda", degen eken. Bizding keyde aiqayshyldyghymyz otanshyldyq sezimning artyna tyghylyp alghan. Hakim Abaysha aitqanda «janymyz ben tәnimizding súranysynyng arasynda aqylymyz túruy qajet». Ol ýshin auzymyzdan shyqqan sózderimiz beybitshilikke, túraqtylyqqa bastap túruy kerek. Sebebi býtkil Payghambarlardyng bәri de beybitshilikti nasihattap ketti. Mәshhýr Jýsip babamyz: "Hayuan, sóz óneri bolmaghannan hayuan boldy" deydi. Biz kóp nәrseni súqbatpen sheshkennen góri, keyde júdyryqqa úmtylugha dayyn túramyz. Sonda bizding hayuannan ne aiyrmashylyghymyz qalady.
Búl ómirding mәni túraqtylyq pen beybitshilik. Birde bir kisi Pikasso degen suretshige: Sening salghan ónerinning eshqanday mazmúny joq depti. Sonda suretshi: bidaydyng dәnining suretin salyp jiberip, qoya salsa, onyng shynayylyqqa úqsaghany sonsha, bir tauyq kelip shoqy bastapty. Sonda әlgi kisi: suretti nege osylay keremet salmaysyng degende, suretshi Pikasso: Men suretti tauyqtargha emes, adamdargha salamyn" degen eken. Suretshimen bolghan búl oqigha ómirdegi kóp mәndi týsinuge núqsap túr. Búl oqighada ne úghamyz. Ómirding maghynasy bir-birimizdi týsinu men qúndylyqtardy baghalau jәne oghan aqyl kózimizben qaray. Adam degen atqa layyq boluymyzdyng maghynasy osynda. Sebebi bizge aqyl men jýrek qatar qoldansyn berilgen.
Taudyng biyikke shyqqan sayyn ottegining azdyghynan adamnyng tynysy taryla týsedi. Kelisimmen, auyzbirshilikti saqtap úmtylghan memleketimizde osynday qiyn jolmen shyndargha sharyqtauda.
«Ekinshi dýniyejýzilik soghysta Polisha bombanyng astynda qaldy. Sharuashylyq týgel kýiredi. Álemge Koperniktey ghalym, Shopendey sazger syilaghan Varshavanyng 90 payyzy joyylyp ketti. IYә, bir elding ondaghan ghasyrlardan beri jiyp-tergen dýniyesi birneshe jyldyng ishinde týgel derlik qirap qaldy. Osydan birneshe jyl búryn ghana asqaqtap túrghan saraylar, ónerkәsip oryndary teatrlar men kitaphanalardyng kýl-parshasy shyqty. Endi qaranyz.
Soghystan keyin maydan dalasynda shashylyp jatqan tas kirpishterding ornyna ghajayyp Varshava qayta túra qaldy. Qazir Varshavagha baryp kóriniz. Qúddy eshtene bolmaghanday. Korolider túrghan, Shopenning týngi sonatasyn tyndap, Miskevichting jyryna balqyghan Varshavany kóresiz. Qúrylystyng minsiz shyqqany sonsha 1980 jyly YuNESKO-nyng «Álemdik múrasyna» endi.
Adamnyng aqyl-oyynyng qúdiretine tang qalyp, tipti kózinizge jas aluynyz mýmkin. Oilap qaranyzshy, 90% joyylyp ketken qala dym bolmaghanday qayta qúlpyryp ketti.
Búl oqigha kóp nәrseni anghartady. Qarap otyrsyz ba, bir dýrbeleng kelse myndaghan jyldan beri jighan materialdyq dýniyeniz bir sәtte tas-talqan bolady» (R.Ramazan).
Ony qayta túrghyzarda, saqtap qalatynda aqylymyz ben týsinikke úmtylghan jýrek. Onday qasiyetti úghym bizge ornasa, ony Sizden Qúdaydan basqa eshkim tartyp ala almaydy. «Án — әlemdi terbegenimen, әndi әnshi jazady». Myna jer betindegi barlyq iygilikter bar bolghany bizding aqyl-oyymyz ben beybitshilikke úmtylghan jýregimiz ghana. Tek nәpsi men aqyldyng azyghyn ghana berip, jýrekting azyghyn bermese, onda jýrek te tyndau seziminen ajyraydy eken. Yaghni, adam búnyng kesirinen adamdyq bolmysynan aiyrylady.
«Babalarymyzdyng dýniyetanymy Alla jaratqan adam balasyn kemsitpey, ózimen teng dәrejede qúrmetteudi paryz dep qaraydy. Búl turaly Yasauy babamyz: “Sýnnet eken kәpir de bolsa berme azar, Kónili qatty dilazardan Qúday bizar” degen úlaghatty sózi adamnyng tegi men týsine, dini men diline qaramastan oghan qúrmet kórsetu, adam retinde ardaqtaudy payghambarlyq sýnnet (jýie, zan, qaghida) retinde tanytady» (Kenjetay Dosay).
Búqar jyrau Abylay hangha mynaday ósiyet aitypty: «Kez-kelgen eline qyzmet eter qabiletti jangha myna nәrse tәn boluy qajet: ol, qarama-qayshy nәrselerding úqsas jerin izde!, degen. Óitkeni «Tarih – tek jenimpazdardy ghana únatady. Moyyndasanyzda, moyyndamasanyzda shyndyq osy».
Mәshhýr Jýsip babamyz:
Kórgen men kórmegende kóp paryq bar,
Layyqsyz ersilikke arandama,
Ár әsting mazmúnyna kózing jetpey!
Paydandy jaqsy bolsang kópke tiygiz,
Jatyrqap esh adamdy syrtqa teppey!, deydi.
Al, biz ne istep jýrmiz. Myna jaqta týrli aghymdargha bólinip alyp, bir-birimizben qyrylysyp jýrmiz. Bәrimiz músylmanbyz, biraq bótenbiz. Bәrimiz qazaqpyz, biraq bir-birimizdi jek kóremiz. Yaghni, ortaq qúndylyqtarmen týsinisu, bir múrat jolynda birige almaymyz. Áleumettik jelilerde bolmaytyn nәrsege bola bir-birimizge laghnet aitugha deyin baramyz. Aqyl iyeleri «Eger baqytty ómir sýrginiz kelse, maqsatqa tәueldi bol» degen. Eger osylay jasaytyn bolsaq, ózimizge de, ózgege de әserin kóredi ekenbiz. Óitkeni, Sizding janynyz, jýreginiz, aqylynyz izdep túrghan tynyshtyq, Sizdi de izdep túrady eken. Ruhymyz beybitshilikke múqtaj.
Býginde din arqyly da belgili bir otannyng shenberinde ómir sýrip jatyrghan últtardyng arasyna iritki salu beleng aluda. Al, osylay din arqyly da adamdardy syrttan basqaru arqyly bereke-birlikti ketiruge tuyndaghan kezde, oghan jýrek pen iman, ar men sezim ghana kedergi jasamaq.
Jaras Ahan,
tarihshy,
Din salasyndaghy Respublikalyq aqparattyq týsindiru tobynyng mýshesi
Abai.kz


text:
«Ýol hereketiniň howpsuzlygy – siziň ömrüňiziň rahatlygy»
Türkmenistanyň B.Amanow adyndaky Döwlet çagalar kitaphanasynyň hünärmenleri ýaňy-ýakynda ýaşajyk okyjylary bilen «Ýol hereketiniň howpsuzlygy – siziň ömrüňiziň rahatlygy» atly söhbetdeşlik geçirdi. Söhbetdeşligiň dowamynda ýurdumyzyň awtomobil ýollarynda ýol-ulag hadysalarynyň bolmazlygy üçin her bir raýatyň ýol hereketiniň kadalaryny dogry berjaý etmelidigi aýratyn nygtaldy. Çagalara ýolda ýüze çykyp biljek hadysalar barada, şeýle ýagdaýlarda nähili hereket etmelidigi barada dürli suratlaryň üsti bilen düşündiriş işleri geçirildi. Hünärmenlerimiz tarapyndan gurnalan göçme kitap sergisi söhbetdeşlige gatnaşan çagalarda uly täsir galdyrdy.
Dabaranyň ahyrynda ýaş nesilleriň asuda, abadan, parahat durmuşda ýaşamagy üçin uly aladalar edýän Hormatly Prezidentimize alkyş sözleri beýan edildi.


text:
Azatlyk radiosy: Jenap Wladimir, siz bu hasabatda iň pes görkeziji alan Orsýet we Belarus bilen bir hatarda, Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlary bir kategoriýa ýerleşdiripsiziň. Olaryň arasynda Türkmenistan iň ahyrky orunda ýerleşdirilipdir. Bu ýurtlaryň arasyndaky tapawudy düşündirip bilersiňizmi?
Wladimir Şkolnikow: Elbetde, Türkmenistan bilen Özbegistan ýaramazlaryň ýaramazy diýlip hasaplanýar. Ýurtlaryň kategoriýasynda Özbegistan bilen Türkmenistana berilen görkeziji iň pes baha. Ýagny, Türkmenistana berlen baha 6.93 we Özbegistana berlen baha bolsa 6.89. Bu kategoriýada ýerleşýän beýleki ýurt bolan Gazagystana berilen görkeziji bolsa 6.30, hem-de Gyrgyzystana berlen baha 6.
Bu hasabat, Merkezi Aziýada ýerleşýän käbir ýurtlarda, şol sanda Gyrgyzystanda we Täjigistanda heniz hem pozitiw umytlaryň bardygyny görkezýär. Şol bir wagtyň özünde Türkmenistan bilen Özbegistan barada optimistik bolmaga kän bir esasyň ýokdugyny aýan edýär. Gyrgyzystan, Orsýet, Täjigistan, Azerbeýjan, Gazagystan, Belarus, Özbegistan we Türkmenistan - bularyň ählisiniň bir kategoriýada bolmagynyň sebäbi, bu ýurtlaryň diňe bir ýolbaşçy tarapyndan dolandyrylmagydyr.
Azatlyk radiosy: Günbatarly ýurtlar Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlara nähili çemeleşmeli diýen mesele boýunça, olaryň pozisiýasyna düşünmekde kynçylyk çekýärin. Meselem olardan käbirleri, bu ýurtlarda diktatorlyk sistemasynyň höküm sürýändigini aýdyp, olar bilen aragatnaşygy ýola goýmaly däldigini öňe sürýärler. Beýleki käbir ýurtlar bolsa, eger olar bilen aragatnaşyk gurulmasa, olaryň hökümdarlary ýurdy üzňeleşdirip, halky öz islegleri boýunça dolandyryp başlaýarlar diýýärler. Siziň pikiriňizçe, günbatar bu ugurda nähili pozisiýany eýelemeli?
Wladimir Şkolnikow: Häzirki berjek jogabym meniň öz şahsy pikirim, guramanyň syýasaty däl. Elbetde biz ýakynda ABŞ-niň Kuba garşy girizen sanksiýasynyň dowam etdirilmegine garşy çykyş etdik. Sebäbi hakykat ýüzünde, sanksiýalar diňe günbatar liderlerini, haýsydyr bir ýurda garşy berk çäre gören hökmünde görkezäýmese, bu hili çärelerden başga peýda ýok. Aýtjak bolýan zadym, elbetde şeýle ýurtlar bilen aragatnaşyk saklamaly, emma bu aragatnaşyk diňe söwda-satykdan ybarat bolmaly däl. Bu käbir gymmatlyklary hem öz içine almaly. Elbetde, bu işi nähili amala aşyrmaly diýen soraga jogap bermek gaty kyn.
Meniň pikirimçe bu hili aladalaryň uly bölegi simwoliki esaslarda amala aşyrlyp bilner. Meselem, Gazagystanyň ÝHHG-niň ýolbaşçysy bolmagy bilen bu ýurda sapar etjek ýolbaşçylar, Staliniň režiminiň pidalarynyň hatyrasyna dikeldilen, ýurtdaky ýadygärlige hem baryp görmeli. Türkmenistan bilen Özbegistan ýaly ýurtlaryň döwlet baştutanlary bilen geçirilýän gepleşiklerde, olaryň öňünde hem käbir talaplary goýmaly. Meselem, ÝHHG-niň öňki ýolbaşçysy 2003-nji ýylda Türkmenistana baranda, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň, köpçülikleyin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen duşuşdurylmagyny we Aşgabatda metbugat ýygnagyny geçirmäge rugsat berilmegini talap edipdi.
Şol bir wagtyň özünde, bu ýurda baran käbir beýleki döwlet ýolbaşçylary bolsa, bu hili aladanyň özleri üçin möhüm däldigini nazara alyp, bu hili talaby türkmen ýolbaşçylarynyň öňünde goýmaýarlar. Şunlukda bu hili meselelerde biz günbatarly ýurtlaryň hem günäsiniň bardygyny unutmaly däl. Emma gepiň tümmegi, olar bilen käbir şertler esasynda aragatnaşyk saklamak peýdaly bolar.
Azatlyk radiosy: Siz öz çykyşyňyzyň dowamynda, Orsýetde bolup geçýän wakalaryň regionda ýerleşýän beýleki ýurtlara-da öz täsirini ýetiriýändigini aýtdyňyz. Siziň raportyňyzdan belli bolşuna görä, Orsýetde ýagdaý ýaramazlaşýar. Bu ýagdaý Merkezi Aziýa nähili täsirini ýetirýär?
Wladimir Şkolnikow: Bu Orsýetiň özüni alyp baryşyna baglydyr. Meselem, munuň Merkezi Aziýa bilen o diýen baglanşygy bolmasa-da, Moskwa soňky döwürlerde ÝHHG-e we Ýewropa Geňeşine hüjüm edip başlady.
Merkezi Aziýa barada aýdylanda, Türkmenistanda Maýak radio stansiýasy ýapylanda we bu ýurtda ýaşaýan etniki orslaryň yagdaýy bilen bagly dörän meselede, Türkmenistanda adam hukuklary bilen bagly problemalara Moskwanyň üns bermegi mümkin diýlen umyt döräpdi. Emma bu meselelere soňra sýyasy ugurlar aralaşdy. Aýtjak bolýan zadym, bu ýurtlaryň içerki işleri barada olaryň iň esasy goňşularynyň öz pikirlerini beýan etmezlikleri, şol diktatorlara tutuş ýurdy öz gözegçiliginde saklamaga mümkinçilik döredýär.
Nähili hem bolsa, ol ýurtlardaky ýagdaýlar barada günbatar liderleri çykyş edende, bu regionda ýerleşýän ýurtlaryň baştutanlary, Orsýetiň eýelejek pozisiýasyna üns berýärler. Orsýetiň bu ugurda Günbatar bilen bir gürpden gopmazlygy, olary arkaýynlaşdyrýar. Bu Orsýetiň regiona ýetirýän açyk bolmadyk, emma esasy täsirlerinden biridir.
Azatlyk radiosy: Jenap Wladimir, siziň hasabatyňyzyň korrupsiýa bilen bagly bölegine seredenimizde, bu ugurda Türkmenistanda ýagdaýyň barha ýaramazlaşýandygy belli bolýar. Türkmenistanda korrupsiýanyň ösýändigini aýtmaga sizde nähili esas bar?
Wladimir Şkolnikow: Käbir halatlarda biz bir ýurda berlen bahany, haýsydyr bir hökümetiň belli bir reformany uzak wagtlap amala aşyrmanlygy üçin peseldýäris. Türkmenistana bu hili pes görkezijiniň berilmegine sebäp bolan haýsydyr anyk mysal görkezmäge elimde delil ýok. Emma muňa garamazdan Türkmenistanyň bu katagoriýa ýerleşdirilmegi, hökümet ýolbaşçylarynyň ýurtda şeýle problemanyň bardygyny boýun almazlygy we bu meseläni aradan aýyrmak üçin syýasy erk-isleglerini hem beýan etmezlikleridir.
Azatlyk radiosy: Bu hasabat barada geçiren prezentasiýaňyzda, Türkmenistanda täze ýolbaşçylar häkimiýet başyna geçen wagtynda, käbir pozitiw ösüşleriň boljakdygy barada umydyň dörändigi, emma häzirki döwürde bu umytlaryň puja çykýandygy aýdyldy. Bu barada dolyrak maglumat beräýseňiz?
Wladimir Şkolnikow: Bu ýurt bilen bagly käbir umytlar döräpdi. Şeýle hem käbir mümkinçiliklere penjireleriň açylandygy aýdylypdy. Daşary ýurtly hökümet wekilleri bu ýurda sapar edip başlapdylar. Şol bir wagtyň özünde-de, Türkmenistanyň hökümet ýolbaşçylary tarapyndan Türkmenbaşynyň şahsyýet kultuny aradan aýyrmaga gönükdirilendigi çak edilýän käbir ädimler hem ädilipdi. Belki-de olar şu hili simwoliki aladalary dowam etdirmek bilen, ýurtda öz häkimiýetlerini berkitmegi başardylar. Şeýlelikde, daşary ýurtlylaryň Aşgabat bilen çemeleşmesi barada özleriçe bir netijä gelip, bu reformalary amala aşyrmagy häzirlikçe bes etmekligiň mümkindigi barada karara geldiler.
Özüni özi ekleýän ýurtlar bilen çemeleşmek, elbetde belli bir derejede kyndyr. Bilşiňiz ýaly, Türkmenistan energiýa baý ýurt.
Bu hili syýasy özgerşlikler içerden amala aşyrylmalymy ýa-da ýurda daşardan import edilmelimi diýen meselede, syýasy synçylar uzak wagtdan bäri diskusiýa edip gelýärler. Elbetde, halkara liderler we guramalar bu ugurda ýurduň içine öz täsirini ýetirmäge synanşyp biler. Emma bu diňe bir daşardan import edilmeli zat däldir. Biz umydymyzy ýitirmeli däl.
Azatlyk radiosy: Şu günüň nukdaý nazaryndan seretsek, geçiş döwrüni başdan geçirýän ýurtlar boýunça bu proýektiň geljegi nämeden ybarat?
Wladimir Şkolnikow: Adamlaryň erkinlikde yaşamagy tebigy bir zerurlykdyr. Biz we biziň yaly guramalar şol prinsip esasynda hereket edýärler.
Eger bu meselä başgaça seretsek, bu ýurtlar Sowet Soýuzy döwüründäkiden häzir tapawutly. Şol döwür bilen deňeşdirilende olaryň käbirlerinde ýagdaý gowulyga we käbirlerinde bolsa erbetlige tarap üýtgedi. Munuň uzaga çekmegi mümkin, emma döwür üýtgär. Munuň aňsat boljakdygyna hem hiç kim garaşmandy. Bu hili ýagdaý anyk sanlar bilen hasaplanyp boljak bir mesele däldir. Bu bir syýasy prosesdir.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama iýul aýynda Eýranyň öz ýadro programmasy boýunça gepleşikleri kabul etmegi ýa-da berk sanksiýalar bilen ýüzbe-ýüz bolmagy üçin sentýabryň aýagyna çenli möhlet beripdi. Bu möhletiň, 20 döwletiň 24-25-nji sentýabrda geçjek sammitiniň golaýlap gelmegi bilen, Eýran geçen hepde gepleşikler üçin teklip hödürledi. Bu teklip jemgyýetçilige aýan edilmedi. Emma mälim bolan jikme-jiklikler onuň Eýranyň ýadro meselesinden hemmetaraplaýyn gaçalaklaýandygyny aňladýar.
Muňa derek ol teklipde Tähran şol sanda Birleşen Milletleriň reformasy we ýadro ýaragsyzlanyşygy temalarynda «hemmetaraplaýyn, her bir zady öz içine alýan we konstruktiw gepleşiklere» taýyn diýilýär. Bu teklipden soň Eýran bilen iş salyşýan dünýä güýçleri, BMG-nyň Howpsuzlyk geňeşiniň bäş hemişelik agzasy we Germaniýa öz lapykeçligini beýan etdiler. Olaryň araçysynyň, Ýewropa Birleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Hawiýer Solananyň sözçüsi penşenbe güni bu teklibiň esasy soraglary jogapsyz galdyrandygyny aýtdy. Bu ýerde geň galdyrýan zat, belki-de olaryň şundan soň hem Tähran bilen duşuşjak bolmaga razylaşmagydyr.
“5+1” topary
Birleşen Ştatlaryň döwlet departamentiniň sözçüsi P. J. Krowliý bu barada şeýle diýýär: «5 hemişelik agza we +1 topary halkara jemgyýetçiliginiň Eýranyň ýadro programmasy baradaky aladalaryna jogap berjek bir mehanizmi tapmak üçin döredildi. Emma Eýranyň teklibi bu aladalara jogap bolup bilmeýär. Sebäbi ol ýadro meselesini öz içine almaýar. Hut şu sebäbe görä-de, bize öňräkden duşuşmak gerekdir öýdýäris».
Krowliý bu hili duşuşygyň maksadynyň «Eýranyň iş salyşmak meýlini synag etmekden» ybarat boljagyny hem sözüniň üstüne goşýar: «Biz Eýran bilen duşuşmak isleýäris. Biz Eýran bilen duşuşmak umydynda. Biz hususan-da ýadro meselesinde çynlakaý gürrüň edilenini görmek isleýäris. ”5 hemişelik agza +1 gepleşikleriniň” çäginde biz orta goýlan başga meselelere hem seretmek isleýäris. Ýöne, eger-de Eýran çynlakaý gürrüňden boýun gaçyrsa, biz, Birleşen Ştatlar, halkara jemgyýetçiligi we Howpsuzlyk geňeşi, mundan degişli netijeleri çykararys» diýip, Krowliý aýtdy.
Bu netijeleriň her dürli bolmagy mümkin. Birleşen Ştatlar, Fransiýa, Germaniýa we Britaniýa BMG-nyň Howpsuzlyk geňeşiniň urany baýlaşdyrmagy togtatmak baradaky talabyna boýun egmedik ýagdaýynda Tährana garşy has berk sanksiýalaryň girizilmeginiň mümkindigini duýdurypdylar. Emma BMG-nyň Howpsuzlyk geňeşiniň beýleki hemişelik agzalary Orsýet bilen Hytaý täze sanksiýalar babatda sypjyk pozisiýa eýeleýär. Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin penşenbe güni bu meseledäki garşylygyny gaýtadan mälim etdi. Onuň pikirine görä, täze sanksiýalar «garaşylýan netijäni bermez».


text:
Aşaky fotosergide Mustang Wantediň, hiç hili ätiýaçlandyryş abzallaryny ullanmazdan, Ukrainanyň we Orsýetiň iň beýik binalarynyň käbirlerine dyrmaşýan pursatlary şekillendirilen.
Mustang Wantediň asyl ady belli däl. Maglumatlara görä, ol kanun geňeşçisi wezipesini terk edip, häzirki güýmenjesi bilen meşgullanyp başlapdyr. Britaniýanyň “Daily Mail” neşirinde onuň şeýle sözleri getirilipdir: “Ölüm – iň soňky zat däl. Her kim ölýär, emma ähli kişi özüniň isleýşi ýaly ýaşanok”.
Mustang Wantediň websahypasyny şu ýerde görüp bilersiňiz.


text:
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Moon Türkmenistana sapar edýär. Bak Ki-Moon Merkezi Aziýa regionyna saparyny 9-njy maýda Täjigistandan başlady, soň Gazagystana we Gyrgyzystana bardy. 12-nji iýunda ol Özbegistana barýar, iň soňunda-da Turkmenistana sapar edýär. BMG-nyň resmi maglumatynda Ban Ki- Moonyň Aşgabatda Türkmenistanyň prezidenti we beýleki ýoklary wezipeli resmileri bilen duşuşjakdygy, şeýle-de Gumanitar ylymlar we ösüş institutynyň studentleriniň öňünde çykyş etjekdigi habar berildi.
BMG-niň baş sekretarynyň Türkmenistana saparyndan ýurduň daşynda hereket edýän türkmen oppozisiýasy nämä garaşýar?
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň parlamentiniň öňki agzasy häzir oppozisiýa wekili Halmyrat Söýünowdan we Türkmen oppozisiýasynyň ýolbaşçylaryndan Watan atly syýasy-jemgyýetçilik partiýasynyň başlygy Türkmenistanyň öňki wise-premýeri Hudaýberdi Orazowdan pikir sorady.


text:
Gazagystanyň sudy öňki premýer-ministri Serik Ahmetowy şu aýda tussaglykdan boşatmagy karar etdi.
Ahmetow 2015-nji ýylda korrupsiýa bilen bagly aýyplamalaryň esasynda sud edilipdi.
Karagandy regional sudunyň 6-njy sentýabrda yglan etmegine görä, Ahmetowyň galan tussaglyk möhleti “şertli tussaglyk” bilen çalşyrylypdyr.
Suduň karary 21-nji sentýabrda güýje girýär. 59 ýaşly Ahmetow 2015-nji ýylyň dekabr aýynda 10 ýyllyk türmä höküm edilipdi. Ol başda özüne bildirilen günäni ret edipdi, emma ol 2016-njy ýylda günäni boýun alyp, günäsiniň geçilmegini soransoň onuň tussaglyk möhleti iki ýyl gysgaldylypdy.
Prezident Nazarbaýewiň dekabr aýynda yglan eden amnistiýasyndan soň, Ahmetowyň tussaglyk möhleti ýene gysgaldylypdy.
Asly Karagandy regionyndan Serik Akhmetow 2012-2014-nji ýyllarda Gazagystanyň hökümet baştutany bolupdy.


text:
Birleşen Ştatlar bilen Günorta Koreýanyň harbylary bilelikde geçirilýän iň uly harby türgenleşige başladylar. Bäş gün dowam etjek bu türgenleşige 230-den agdyk uruş uçary gatnaşýar.
Demirgazyk Koreýa türgenleşigi “bütinleý prowokasiýa” diýip atlandyryp, onuň “islendik salymda” ýadro konfliktine getirmegi mümkin diýdi.
“Birleşen Ştatlaryň we Günorta Koreýanyň oýnatgy uruşparazlary [Demirgazyk Koreýa] gönükdirilen harby maşklarynyň özlerini dargatmak ýaly samsyklykdygyny bilmelidirler” diýip, Demirgazyk Koreýanyň “Rodong” gazeti ýazdy.
Ýurduň döwlet habar gullugy “KCNA” hem daşary işler ministrliginiň metbugat wekiline salgylanyp, Waşington “Koreýa ýarym adasynda aşa howply ýadro humaryny ýola goýmak bilen ýadro urşuna başlaýar” diýdi.
ABŞ-yň Günorta Koreýada ýerleşýän howa güýçleriniň sözçüsiniň aýtmagyna görä, 4-nji dekabrdan 8-nji dekabra çenli dowam etjek häzirki ýyllyk türgenleşik alty sany F-22 we alty sany hem F-35 harby uçarlaryny öz içine alar.
Maşkda Amerikanyň 12 müňden ybarat harby we beýleki işgärleri Günorta Koreýanyň ýaragly güýlerine goşularlar.
Birleşen Ştatlaryň harbylary bilelikde geçirilýän türgenleşik Koreýa ýarym adasynda parahatçylyk we howpsuzlygy üpjün etmek boýunça barýan tagallalarda taýýarlyk we operasiýa başarnygyny güýçlendirer diýýärler.
Demirgazyk Koreýa 28-nji noýabrda bir ballistik raketany atmak bilen Birleşen Ştatlar we onuň regiondaky ýaranlarynyň arasynda alada döretdi.
Pentagon atylan raketanyň, deslapky çaklamalara görä, kontinentara raketadygyny aýtdy. Beýle bolan halatynda bu Birleşen Milletler Guramasynyň kararnamalaryny bozmak bolýar.
ABŞ Demirgazyk Koreýanyň agressiýasyny gowşatmak üçin, Günorta Koreýada 28 müň çemesi esger saklaýar.
Bu aralykda, Birleşen Ştatlaryň täsirli senatorlarynyň biri Phenýan bilen bolan dartgynlygyň artmagy sebäpli amerikan harbylary Günorta Koreýadaky bazalarda bolýan maşgala agzalaryny çykarmaly diýýär.
Senator Lindseý Graham 3-nji dekabrda “CBS” telekanalynda eden çykyşnda “Demirgazyk Koreýanyň prowokasiýasyny nazara alanyňda aýal we çagalary Günorta Koreýa ibermek akyldan azaşmaklyk” diýdi.
“Günorta Koreýa ýeke gidilýän bir ýer bolmaly. Şol sebäpden men [harbylaryň] maşgala agzalarynyň ol ýere iberilmeginiň bes edilmegini isleýärin. Meniň pikirimçe, amerikan maşgalalaryny Günorta Koreýadan göçürmegiň wagty geldi” diýip, senatyň ýaragly gulluklar komitetiniň agzasy bolan Graham aýtdy.
Ol Tramp administrasiýasynyň Birleşen Ştatlar bilen Demirgazyk Koreýanyň arasyndaky dawa-jenjeli düzetmegi başarjakdygyna özüniň ynandygyny belledi.
Graham: “Milli howpsuzlyk boýunça onuň iň gowy adamlary bar. Men Waşingtonda bolalym bäri bulardan gowy topary göremok” diýdi.
Senator 1995-nji ýyldan bäri Kongresde iş alyp barýar.
Graham şeýle-de Birleşen Ştatlar Demirgazyk Koreýanyň raketa we ýadro ýaraglary babatda geçirýän synaglary bilen howpuň öňüni almaga gönükdirilen urşa gitdigiçe ýakynlaşýar diýdi.


text:
Daşkentde söwda ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek komissiýasynyň 14-nji maslahaty geçirildi.
Türkmenistanyň resmi mediasyna görä, 1-2-nji martda geçirlen maslahatda taraplar ýurtlaryň 2018-2020-nji ýyllar boýunça hyzmatdaşlygyna degişli meseleleri, şol sanda transport we syýahat, medeniýet, ylym, sungat we sport ugurlar barada pikir alyşypdyr.
Özbegistan-Türkmenistan-Eýran-Oman transport ýoly baradaky ylalaşyklaryň ähmiýeti we Türkmenabat-Farap awtomobil we demirýol köprüleriniň durmuşa geçirilmeginiň ähmiýeti nygtaldy.
Türkmenistanyň Daşkente sapar eden resmi toparyny Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýoýew kabul etdi.


text:
29-njy iýunda paýtagtymyzdaky Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň öňündäki
meýdançada hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan gününe
bagyşlanan baýramçylyk konserti boldy.
Baýramçylyk konserti meşhur sazandalaryň,
estrada aýdymçylarynyň we tans toparlarynyň täsirli çykyşlary bilen dowam etdi.
Şeýle hem bu ýerde mähriban Watanymyzyň üstünliklerini, onuň tebigy gözelligini
we berkararlygyny wasp edýän täze döredilen aýdymlar ýaňlandy. Hormatly
Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sözlerine döredilen ajaýyp aýdymlar
konserte tomaşa edýänler üçin özboluşly baýramçylyk sowgadyna öwrüldi.


text:
15-nji maýda sanly wideoaragatnaşyk arkaly
geçirilen nobatdaky Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet Baştutanymyz jenaýat
edendikleri üçin iş kesilen we eden etmişlerine ökünip, ak ýürekden toba gelen
raýatlaryň, hemişe bolşy ýaly, uly baýramlarymyzyň öňýanynda günäsiniň
geçilýändigini belledi. Beýik ata-babalarymyzyň rehimdarlyk we ynsanperwerlik
ýörelgelerinden ugur alnyp, jeza çekmekden boşatmak ýaly sahawatly çäreler
ýurdumyzda yzygiderli geçirilip durulýar.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Ministrler
Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky
Raýatlyk we günä geçmek meseleleri boýunça teklipleri taýýarlamak baradaky
toparyň başlygy Ç.Amanowa söz berdi. Wise-premýer bu toparyň jenaýat
edendikleri üçin iş kesilen raýatlaryň mübärek Gadyr gijesi mynasybetli günäsini
geçmek boýunça geçiren işleri barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow
hasabaty diňläp, Permanlara gol çekdi hem-de olary elektron resminama
dolanyşygy ulgamy arkaly wise-premýere iberip, degişli tabşyryklary berdi.
Resminama laýyklykda, asylly däbimize eýerilip, iş kesilen raýatlarymyzyň
1192-si hem-de daşary ýurtly raýatlaryň 210-sy mübärek Gadyr gijesi mynasybetli
mundan beýläk jeza çekmekden boşadylar.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajiýewiň, Ýewropa Bileleşiginiň Daşary işler gullugynyň Baş sekretary hanym Helga Şmidiň hem-de Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň gatnaşmaklarynda penşenbe güni wideo aragatnaşyk arkaly gepleşik geçirildi.
Söhbetdeşlige gatnaşyjylar “Ýewropa Bileleşigi – Merkezi Aziýa” ugry boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegiň ähmiýetini hem-de häzirki ýagdaýyny maslahatlaşdylar. Taraplar bilelikdäki maksatnamalaýyn resminamalaryň amala aşyrylyşy hem-de ykdysady, energetika, ulag we ekologiýa pudaklaryndaky taslamalaryň durmuşa geçirilişi barada durup geçdiler.
Şeýle hem, ÝB-niň Merkezi Aziýa üçin täze Strategiýasyny durmuşa geçirmegiň meseleleri hem-de ýakyn geljek üçin göz öňünde tutulan beýleki bilelikdäki çäreler barada pikir alşyldy.
Mundan başga-da, gepleşikleriň çäklerinde gatnaşyjylar sebit we halkara durnuklylygyny hem-de howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça meseleler babatynda, dünýäde ýüze çykan howply ýagdaýa garşy göreşmekdäki hyzmatdaşlygy giňeltmegiň we sebitde onuň durmuş-ykdysady täsiriniň netijelerini azaltmagyň wajyplygy babatynda pikir alyşdylar.
Şunuň bilen baglylykda, türkmen tarapy adatdan daşary ýagdaýlarda durnukly we ygtybarly halkara ýük daşamalary üpjün etmek boýunça ýurduň başlangyjy bilen tanyşdyrdy, şeýle hem Merkezi Aziýanyň we Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň arasynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardygy barada belledi.


text:
Şeýle hem okaň
14.01.2021 | Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisi
14.01.2021 | Halkara ulag, energetika we aragatnaşyk ulgamlarynyň işe girizilmegi mynasybetli dabaralar
13.01.2021 | Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maslahat geçirdi
12.01.2021 | Türkmenistanyň Prezidenti Hytaý Halk Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisini kabul etdi
12.01.2021 | Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasyna täze ilçisiniň bellenildi
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, wezipe borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri üçin Türkmenistanyň Goranmak ministri Berdiýew Ýaýlym Ýagmyrowiçe käýinç yglan edildi.
Copyright 2012-2021 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün