c: text/html

text:
Maglumatlar kampaniýasy – bu ilatyň haýsydyr bir toparyna (meselem, ýetginjekler, çagalar, uly ýaşly ýa-da gartaşan adamlar we başg.) özleri we tutuş jemgyýet babatda täze, peýdaly maglumatlary kabul etmäge ýardam berýän dürli çäreleriň toplumydyr. Şeýle maglumatlar köpçülikleýin ýa-da indiwidual habar beriş serişdeleri arkaly amala aşyrylyp, durmuşyň haýsydyr bir çäkleridäki endikleriň ýa-da ýörelgeleriň oňat tarapa özgermegine kömek edýär.
Sanitariýa (lat. sanitas – "saglyk") – saglygy goramaga we keselleriň öňüni almaga ýardam berýän çäreler toplumy. Şeýle hem sanitariýa saglygy goramak maksady bilen okuw, ýaşaýyş, zähmet, dynç almak, iýmitlenmek şertlerini kämilleşdirmegi amala aşyrýan gigiýena ylmynyň işläp düzen sanitar düzgünlerini we maslahatlaryny amallaşdyrmaga kömek edýän çäreler toplumydyr.
Adam jemgyýetçilik önümi bolup, onuň kanunalaryna görä ýaşaýar. Adamyň saglygy ýaşaýan öýüniň amatlyklaryna, bolýan jemgyýetçilik ýerleriniň (zähmet çekýän ýerleri, okuw jaýlary, sprotzallar, hammamlar we başg.) şertlerine, iýýän iýmitiniň hiline juda bagly bolup durýandyr.
Sanitariýa düzgünlerine döreýän zerurlyk biziň durmuşymyzyň içinden eriş-argaç bolup geçýändir. Geliň, birnäçe mysallara ýüzleneliň:
- Kommunal-hojalyk sanitariýasy – adam nejesatlary suwy, topragy, azyk önümleri hapalap, adam saglygynyň çynlakaý kynçylyklaryna uçradyp biler. Şonuň üçin hem adam nejesatatynyň ýetiräýjek zyýanynyň öňüni almak üçin, elleri ýuwmak ýa-da oba ýerlerinde hajathanalaryň dogry gurluşyna (sanitariýa çäreleri) üns bermek ýaly çäreler arkaly ýokançlyklaryň öňüni almaga we peýdaly endikleriň ýaýramagyna kömek edip biler. Ýalňyş gurlan hajathanalar hem-de lagym ulgamlary agyr keselleriň ýüze çykmagynyň we ýerasty suwlaryň hapalanmagynyň sebäpleri bolup bilerler. Arassa suwuň ýetmezçilik edýän halatlarynda, suwuň hapalanmagyna getirýän usullar bilen adam nejesatlaryny ýok etmek has hem wajyp sorag bolup durýandyr.
- Azyk önümlerini goramagyň sanitariýasy – dukanlarda, bazarlarda azyk önümleriniň görnüşine baglylykda taýýarlaýyş, saklaýyş, geçiriş, ýaýratma tapgyrlaryna bildirilýän sanitariýa talaplarynyň bozulmagynyň, adam saglygyna zyýan ýetirýän azyk zäherlenmeleriň döremegine getirjekdigi ikuçsuzdyr.
- Önümçilik sanitariýasy – degişli sanitariýa talaplary berjaý edilmedik ýagdaýynda, önümçilikde zähmet çekýän işgär kadasyz temperaturanyň, ýokary ultramelewşe şöhlelenmeleriň, kadasyz basyşyň, sesiň, önümçilik tozanynyň, zäherleýji maddalaryň bugarma ýagdaýynyň, howply ýokançlyklaryň täsirine düşüp biler.
Bu faktorlar yzygider täsir eden halatynda olar hünärmenlik keselleriň döremegine, adamyň işe gelmezden öň bar bolan keselleriniň beterleşmegine ýa-da umumy saglyk ýagdaýynyň peselmegine getirip biler.
Biziň kampaniýamyzyň esasy maksady – sanitariýa düzgünleri babatda halkymyzyň bilimini artdyryp, adamlaryň endiklerini üýtgetmek.
Elbetde, ösüp kemala gelen adamynyň gylyk-häsiýetini we endiklerini üýtgetmek aňsat däldir. Bu hat-da ýeterlik maglumat alan adama hem çalt başartmaýar. Endikleriňi üýtgetmek örän göwrümli iş bolup, ol köp halatlarda ençeme sebäplere (suwuň ýetmezçiligi, bilimiň ýeterlik bolmazlygy, serişdeleriň ýetmezçiligi, hökümet edaralarynyň işine we başgalar) bagly bolup durýandyr.
Biz öz jemgyýetimizi sanitariýa meseleleri bilen tanyşdyrmaga goşandymyzy goşarys diýip tama edýäris.
Şu maksat üçin:
- Jemgyýetimizde bar bolan sanitariýa we gigiýena degişli esasy soraglar we kynçylyklar babatda maglumat berýän makalalary taýynlap, okyjynyň dykgatyna hödürlemek.
- Bar bolan soraglary we kynçylyklary ara alyp maslahatlaşyp, netijeli çözgütleri tapmak üçin saýtyň okyjylaryna şert döretmeli.
Jemgyýetimizdäki ýagdaýy oňat tarapa özgertmek üçin, saýtyň okyjylary bolan Siziň her biriňizden bolsa:
- Arassaçylyk babatda döreýän kynçylyklary anyklap, täze usullar arkaly olaryň çözgüdini tapmakda kömek etmegiňize garaşýarys.
- Sanitariýa barada bilýän maglumatlar bilen paýlaşmagyňyza garaşýarys. Meselem, eger Siz türkmen ýa-da rus dilinde bar bolan maglumatyň, makalanyň ýa-da taýynlanan kitapçalaryň salgysyny bilýän bolsaňyz, bize habar beriň. Biz olar barada öz saýtymyzda habar bereris.
- Alan maglumatlaryňyzy dost-ýarlaryňyz, goňşularyňyz bilen paýlaşarsyňyz diýip umyt edýäris.
- Alan peýdaly maglumatlaryňyzy öz durmuşyňyzda nähili ulanýandygyňyz barada aýdyp berseňiz, biziň üçin örän gyzykly bolardy.
ÝÖRITE ŞU MAGLUMATLAR KAMPANIÝASY ÜÇIN TAÝÝARLANAN MAKALALAR
1. PEDIKULEZ (BITLILIK): KIÇIJIK BITLERE GARŞY ULY GÖREŞ
2. ÝUWUJY SERIŞDELER WE OLARYŇ ZYÝANY
3. AZYK ÖNÜMLERI SAKLAMAGYŇ DÜZGÜNLERI
4. OŇAÝLY ÖÝ — SAGDYNLYGYŇ GÖZBAŞY
5. KONSERWIRLENEN ÖNÜMLERDEN ÄGÄ BOLUŇ: BOTULIZM
6. HOWPSUZ OÝUNJAKLARA BOLAN HUKUK. KANUN. TEJRIBE. TEKLIPLER
7. JEMGYÝETÇILIK ÝERLERINIŇ ARASSAÇYLYGY KIME BAGLY?
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Merkezi banky 2017-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli hepdäniň her güni, şol sanda şenbe we ýekşenbe günlerinde ýurdumyza gelen harytlar boýunça pasport geleşiklerini resmileşdirmek we bellenen möhletlerde zähmet hakyny tölemek boýunça bank amal işleriniň alnyp baryljakdygyny mälim edýär.
2017-nji ýylyň 17-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwletimiziň içeri syýasatynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň 10-njy noýabrynda geçirilen mejlisinde Halkara pul gaznasynyň wekiliýetiniň işiniň netijeleri barada habar berildi. Wekiliýet milli ykdysadyýetimiziň ösüşine ýokary baha berdi, munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň üstünlikleri beslenýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
2017-nji ýylyň 10-njy noýabrynda Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onuň gün tertibine halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary girizildi, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe karz edaralaryň ýerine ýetirýän bank hyzmatlarynyň içinde fiziki şahslar üçin geçirilýän alyş-çalyş amallarynyň göwrümi günsaýyn giňeýär.
2017-nji ýylyň 1-nji noýabrynda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň mejlisler zalynda türkmen milli manadynyň dolanşyga girizilmeginiň 24 ýyllygy mynasybetli ylmy-amaly maslahaty geçirildi.
2017-nji ýylyň 2-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň on aýynda alnyp barlan işleriň netijelerine we taýýarlanan resminamalaryň taslamalaryna seredildi. Şeýle hem ozal kabul edilen döwlet maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişi we ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bank ulgamynyň işgärlerine we ähli ildeşlerimize Türkmenistanyň milli pul birligi - manadymyzyň dolanyşyga girizilmeginiň 24 ýyllygy mynasybetli gutlag hatyry iberdi.
Şu ýylyň şu ýylyň 1-nji noýabrynda milli manadyň dolanyşyga girizilmeginiň 24 ýyllygyna bagyşlanyp ylmy-amaly maslahat geçiriler.
Türkmenistanyň milli puly - manadyň durnuklylygyny üpjün etmek «Türkmenistanyň Merkezi banky hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň esasy maksatlarynyň biri bolup durýar. Bu ugurda döwletimizde Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan toplumlaýyn çäreler durmuşa geçirilýär.
2017-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onuň gün tertibine halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary girizildi, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylyň 13-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onuň dowamynda halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Türkmenistanda 2017-nji ýylyň dokuz ýynda ýylyň başyndan bäri bahasy 4,5 milliard dollardan gowrak bolan desgalar bina edildi. Bu barada Hökümetde gurluşyk, energetika we jemagat hojalygy pudaklaryna gözegçilik edýän wise-premýer D.Amangeldiýew habar berdi.
Statistika baradaky döwlet komitetiniň maglumatlaryna laýyklykda 2017-nji ýylyň dokuz aýynda pudaklaryň köpüsinde öndürilýän önümleriň möçberleri yzygiderli artdy.
2017-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi, onda ykdysadyýetiň pudaklarynyň we durmuş ulgamynyň şu ýylyň dokuz aýynda ýerine ýetiren işleriniň jemleri jemlenildi, döwlet maksatnamasynyň ýerine ýetirilişiniň barşyna garaldy hem-de ýakyn geljek üçin wezipeler kesgitlenildi.
2017-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylyň 28-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow üstünlikli geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda ýurdumyzyň ýygyndy toparynyň ýeňşine uly goşant goşan türkmen tälimçileriniň hem-de türgenleriniň—milli ýygyndy toparymyzyň agzalarynyň üstünligini ýokary döwlet sylaglary – “Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi” hem-de “Türkmenistanyň at gazanan sport ussady” diýen hormatly atlar bilen belledi.
Türkmenistan ilata hyzmat etmek ulgamyna täze tehnologiýalary işjeň ornaşdyrýar. Sentýabrda Aşgabadyň jemgyýetçilik ulag ulgamyna tölegiň elektron görnüşiniň girizilip başlanmagy bu ugurdaky nobatdaky ädim boldy.
2017-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda halkymyzyň we ýurdumyzyň abadançylygyny üpjün etmek bilen baglanyşykly içeri we daşary syýasatyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Oňa Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri çagyryldy. Mejlisiň gün tertibine döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri hem-de käbir resminamalaryň taslamalary girizildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň Merkezi banky Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylmagy mynasybetli hümmeti 1, 5, 10, 20, 50 we 100 manada deň bolan banknotlaryň täze 2017-nji ýylyň modifisirlenen nusgalaryny, şeýle hem her haýsynyň hümmeti 100 manada deň bolan “Aşgabat Olimpiýa stadiony” atly altyn we kümüş ýadygärlik şaýy pullaryny dolanyşyga çykardy.
2017-nji ýylyň 8-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda öňümizdäki möhüm wakalar bilen baglanyşykly döwlet durmuşynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem gün tertibine durmuş-ykdysady ösüşiň pudaklaýyn wezipelerini ara alyp maslahatlaşmak meseleleri girizildi.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe karz edaralaryň ýerine ýetirýän bank hyzmatlarynyň içinde alyş-çalyş amallarynyň göwrümi günsaýyn giňeýär. Türkmenistanyň hereket edýän kanunçylygyna laýyklykda, alyş-çalyş amallary raýatlaryň şahsy maksatlary, hususan-da, daşary ýurtlarda bilim almaklary, saglyklaryny bejertmekleri, syýahatçylyk hyzmatlaryndan peýdalanmaklary, sarp ediş harytlaryny satyn almaklary üçin geçirilýär.
2017-nji ýylyň 8 aýynda Türkmenistanyň jemi içerki önüminiň ösüşiniň depgini 6,4 göterime deň boldy.
2017-nji ýylyň 31-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň ýurdumyzyň 2017-nji ýylyň 8 aýynda durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan göçme mejlisini geçirdi.
2017-nji ýylyň 18-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň käbir ileri tutulýan meselelerine, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Türkmenistanyň Merkezi banky Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary mynasybetli her haýsysynyň nominaly 100 manada deň bolan altyn we kümüş şaýy pullaryndan durýan ýadygärlik şaýy pullar toplumyny çykardy.
2017-nji ýylyň birinji ýarymynda Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,4 göterim ýokarlandy. Bu barada hökümetiň giňeldilen mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
2017-nji ýylyň 7-nji iýulynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň alty aýynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisiň barşynda hökümetiň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň işiniň netijelerine garaldy, hormatly Prezidentimiziň we beýleki milli özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişine baha berildi.
2017-nji ýylyň 29-njy iýunynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Mejlise Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary çagyryldy.
2017-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Oňa Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri çagyryldy. Mejlisiň gün tertibine döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri hem-de käbir resminamalaryň taslamalary girizildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň Merkezi banky Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylmagy mynasybetli hümmeti 1, 5, 10, 20, 50 we 100 manada deň bolan banknotlaryň täze 2017-nji ýylyň modifisirlenen nusgalaryny, şeýle hem her haýsynyň hümmeti 100 manada deň bolan “Aşgabat Olimpiýa stadiony” atly altyn we kümüş ýadygärlik şaýy pullaryny dolanyşyga çykardy.
2017-nji ýylyň 8-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda öňümizdäki möhüm wakalar bilen baglanyşykly döwlet durmuşynyň derwaýys meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem gün tertibine durmuş-ykdysady ösüşiň pudaklaýyn wezipelerini ara alyp maslahatlaşmak meseleleri girizildi.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe karz edaralaryň ýerine ýetirýän bank hyzmatlarynyň içinde alyş-çalyş amallarynyň göwrümi günsaýyn giňeýär. Türkmenistanyň hereket edýän kanunçylygyna laýyklykda, alyş-çalyş amallary raýatlaryň şahsy maksatlary, hususan-da, daşary ýurtlarda bilim almaklary, saglyklaryny bejertmekleri, syýahatçylyk hyzmatlaryndan peýdalanmaklary, sarp ediş harytlaryny satyn almaklary üçin geçirilýär.
2017-nji ýylyň 8 aýynda Türkmenistanyň jemi içerki önüminiň ösüşiniň depgini 6,4 göterime deň boldy.
2017-nji ýylyň 31-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň ýurdumyzyň 2017-nji ýylyň 8 aýynda durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan göçme mejlisini geçirdi.
2017-nji ýylyň 18-nji awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň käbir ileri tutulýan meselelerine, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Türkmenistanyň Merkezi banky Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary mynasybetli her haýsysynyň nominaly 100 manada deň bolan altyn we kümüş şaýy pullaryndan durýan ýadygärlik şaýy pullar toplumyny çykardy.
2017-nji ýylyň birinji ýarymynda Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,4 göterim ýokarlandy. Bu barada hökümetiň giňeldilen mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
2017-nji ýylyň 7-nji iýulynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň alty aýynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisiň barşynda hökümetiň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň işiniň netijelerine garaldy, hormatly Prezidentimiziň we beýleki milli özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişine baha berildi.
2017-nji ýylyň 29-njy iýunynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Mejlise Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary çagyryldy.
2017-nji ýylyň 23-nji iýunynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna, Türkmenistanyň daşary we içeri syýasatyna degişli, milli we pudaklaýyn maksatnamalary ýerine ýetirmek, öňde boljak halkara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine gönükdirilen iri çäreler bilen baglanyşykly meselelere garaldy. Milli Liderimiziň sebit we dünýä ähmiýetli oňyn başlangyçlaryny ilerletmek meselesi hem ara alnyp maslahatlaşyldy.
2017-nji ýylyň 22-nji iýunynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşyk arkaly wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Onda döwlet pul-karz syýasatynyň möhüm meselelerine hem-de bu ulgamda ýakyn geljek üçin gaýragoýulmasyz wezipelere garaldy.
Berlinde Türkmenistanyň Merkezi banky bilen Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Süýşürintgiler kassalarynyň halkara hyzmatdaşlyk boýunça gaznasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda ähtnama gol çekildi. Resminama maliýe ulgamyny berkitmek hem-de bank ulgamynyň hünärmenlerini okatmak babatda deňhukukly hyzmatdaşlygy has-da giňeltmäge we çuňlaşdyrmaga gönükdirilendir.
2017-nji ýylyň 16-njy iýunynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de resminamalaryň taýýarlanylan taslamalaryna seredildi.
2017-nji ýylyň 9-njy iýunynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna seredildi.
Ýakynda Türkmenistanyň "Halkbank" döwlet täjirçilik bankynyň edara binasynda “Altyn asyr” bank kartynyň hasaba alnan iki millionynjy eýesine gymmat bahaly sowgatlar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Iki millionynjy bank karty Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik bankynyň müşderisi, kärendeçi, pileçi Annagylyç Gandymowyň paýyna düşdi.
2017-nji ýylyň 2-nji iýunynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda şu ýylyň bäş aýynda alnyp barlan işleriň netijelerine we taýýarlanan resminamalaryň taslamalaryna seredildi.
Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylyň 18-nji maýynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Mejlisde ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatynyň möhüm meselelerine, halkara gatnaşyklary ösdürmegiň ugurlaryna, möhüm çärelere we iri pudaklaýyn maslahatlara görülýän taýýarlyk işleriniň barşyna seredildi.
2017-nji ýylyň 5-nji maýynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de möhüm resminamalaryň taslamalarynyň birnäçesine seredildi.
2017-nji ýylyň 28-nji aprelinde Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisinde döwlet syýasatynyň ileri tutulýan wezipelerine hem-de käbir resminamalarynyň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylyň 21-nji aprelinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda möhüm resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna garaldy hem-de ýurdumyzyň durmuşyna degişli derwaýys meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
2017-nji ýylyň 14-nji aprelinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna garaldy.
"Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen Milli maksatnamasyny" ýerine ýetirmegiň çäklerinde 2017-nji ýylyň ýanwar-mart aýlarynda 484,1 million manatlyk maýa goýumlary özleşdirildi.
2017-nji ýylyň ýanwar-mart aýlarynda jemi içerki önümiň durnukly ösüşi üpjün edilip, ol 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 6,2 göterim ýokarlandy. Senagat ulgamynda bu görkeziji 1,8 göterime, gurluşykda 4,4 göterime, ulag-aragatnaşyk toplumynda 10,8 göterime, söwdada 10,4 göterime, oba hojalygynda 3,4 göterime, hyzmatlar ulgamynda 10,8 göterime deň boldy.
2017-nji ýylyň 5-nji aprelinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan giňişleýin mejlisini geçirdi. Şunuň bilen baglylykda, hasabat döwründe milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň işiniň netijelerine garaldy, degişli hasabatlar diňlenildi we ýerine ýetirilen işlere baha berildi hem-de döwlet durmuşynyň beýleki ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we guramaçylyk meselelerine seredildi.
2017-nji ýylyň 31-nji martynda Hormatly Prezidentimiz Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumynyň ulanmaga berilmek dabarasynda çykyş edip, täze kärhananyň ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri – himiýa senagaty ösdürmek babatynda strategiki ähmiýetini belledi.
2017-nji ýylyň 24-nji martynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna garaldy. Mejlise harby we hukuk goraýjy edaralaryň, käbir ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň käbiriniň we Aşgabat şäheriniň häkimleri gatnaşdylar.
2017-nji ýylyň 6-17-nji marty aralygynda Aşgabatda bolan jenap Martin Sommeriň ýolbaşçylygyndaky HPG-niň wekiliýetiniň iş saparynyň jemleri Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan giň gerimli özgertmeleriniň üstünliklere beslenmeginiň nobatdaky subutnamasy boldy.
2017-nji ýylyň 17-nji martynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere hem-de resminamalaryň taýýarlanan taslamalaryna seredildi.
2017-nji ýylyň 16-njy martynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Katar Döwletine döwlet saparynyň ikinji, jemleýji güni boldy.
2017-nji ýylyň 16-njy martynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Katar Döwletine döwlet saparynyň çäklerinde Kataryň Maýa goýum edarasynyň Baş ýerine ýetiriji direktory Şeýh Abdullah ben Muhammad ben Saud Al-Tani bilen duşuşdy.
2017-nji ýylyň 15-nji martynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Katar Döwletine döwlet sapary bilen ugrady. Milli Liderimizi Halkara howa menzilinde ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar.
2017-nji ýylyň 10-njy martynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2017-nji ýylda ýurdumyzyň ykdysadyýeti okgunly ösmegini dowam edýär. Ýylyň başyndan bäri geçen iki aýyň dowamynda jemi içerki önüm 6,2 göterim artdy. Oba hojalygynda ösüş depgini 7,8 göterim, söwdada 16,9 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 14,2 göterim, hyzmatlar ulgamynda 10,3 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
2017-nji ýylyň 3-nji martynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň geçen iki aýynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlendi, şeýle hem döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine garaldy.
2017-nji ýylyň 24-nji fewralynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hökümetiň maslahatyny geçirdi, onda Ministrler Kabinetiniň täze düzümini tassyklamak bilen bagly meselelere hem-de taýýarlanan resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
2016-njy ýylyň netijeleri boýunça hyzmatlary ýerine ýetirýän pudaklaryň içinde jemi önümiň goşulan bahasynyň ýokary ösüş depgini bolan 14 göterimden gowrak görkeziji söwda ulgamynda hasaba alyndy.
2017-nji ýylyň 18-nji fewralynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlis ýakyn döwür üçin ýurdumyzyň daşary syýasat ugrunyň konsepsiýasyny, şeýle hem aýry-aýry meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga bagyşlandy.
Hormatly Prezidentimiz bilelikdäki mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen döwlet Baştutanynyň ählihalk saýlawlarynyň jemlerini yglan etmek üçin Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň başlygy G.Myradowa söz berdi. Ol Türkmenistanyň Prezidentiniň ählihalk saýlawlarynyň jemleri barada habar berdi.
Türkmenistan döwletimizde amala aşyrylýan ykdysady özgertmeleriň çäklerinde bank ulgamynyň işine döwrebap tehnologiýalar, häzirkizaman bank hyzmatlary ornaşdyrylýar. Bu bank hyzmatlarynyň içinde nagt däl hasaplaşyklar, aýratyn hem fiziki şahslar üçin şahsy maksatlarda, şahsy zerurlyklar üçin ulanylýan bank kartlary arkaly geçirilýän nagt däl hasaplaşyklar aýratyn orna eýedir.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe, Sagdynlyk we ruhubelentlik ýylynda, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan il-ýurt bähbitli we öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak ugrunda, şol sanda ýokary amatlyklary hödürleýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça degişli çäreler amala aşyrylýar.
Birleşen milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 71-nji maslahatynda 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmek barada Rezolýusiýa biragyzdan kabul edildi.
2017-nji ýylyň 7-nji fewralynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine bagyşlanan nobatdaky mejlisini geçirdi.
2017-nji ýylyň 27-nji ýanwarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy hem-de döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
2017-nji ýylyň 20-nji ýanwarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň işine degişli möhüm meselelere garaldy we birnäçe resminamalar kabul edildi.
2016-njy ýylda ýurdumyzyň bank ulgamynyň işjeňligi milli pulumyzyň we bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmeklige, ykdysadyýetiň pudaklarynyň karz serişdelerine bolan islegleriniň kanagatlandyrylmagyna we bank ulgamynyň ösdürilmegine gönükdirildi, şeýle hem pul hümmetsizlenmesiniň derejesini bellenilen çäklerde saklamak maksady bilen, Türkmenistanyň Merkezi banky pul dolanyşygynyň kadaly derejelerde saklanmagyna gözegçiligi alyp bardy.
2017-nji ýylyň 13-nji ýanwarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň Hökümetiniň 2016-njy ýylda alyp baran işleriniň jemleri jemlenildi, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň öňünde duran wezipeler kesgitlenildi hem-de ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen bagly meselelere seredildi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde nagt däl hasaplaşyklary ornaşdyrmakda uly mümkinçilikleriň döredilýän döwründe, nagt däl hasaplaşyklar ulgamyndaky halkara tejribä esaslanyp, pul dolanyşygyny has-da kämilleşdirmek maksady bilen, hususy telekeçiniň şahsy sarp ediş maksatlaryna 1 (bir) senenama aýyň dowamynda jemi erkin aýlanýan puluň çäginden köp bolmadyk möçberde berilýän pul serişdeleri onuň bank kartyna geçirmek we 10%-i nagt görnüşinde we galan 90%-i nagt däl görnüşinde ulanmak bellenildi.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan il-ýurt bähbitli we öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak ugrunda, şol sanda jemgyýet üçin ähmiýeti ýokary bolan amatlyklary üpjün edýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça degişli çäreler amala aşyrylýar.
Copyright © 2008-2018
Türkmenistanyň Merkezi banky
Salgymyz: 744000, Türkmenistan, Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 36
Telefon: +99312 381027 Faks: +99312 920812


text:
Resmi habarlar
Beýik ata-babalarymyzyň bize wesýet eden rehimdarlyk we ynsanperwerlik baradaky ýörelgelerini goldanyp, türkmen jemgyýetiniň hem-de her bir maşgalanyň agzybirligini we bitewüligini has-da pugtalandyrmak maksady bilen, şeýle hem Türkmenistanyň Milli baýramy-- Bitaraplyk güni mynasybetli, Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanyň Milli baýramy-- Bitaraplyk güni mynasybetli iş kesilenleriň günäsini geçmek hakyndaky” Permana gol çekip, günäsi geçilenleri mundan beýläk esasy jeza çäresini, şeýle hem belli bir ýerde ýaşamak borjuny ýüklemek görnüşindäki goşmaça jeza çäresini çekmekden boşatdy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe paýtagtymyz Aşgabat şäheriniň binagärlik –şähergurluşyk keşbini has-da gözelleşdirmek hem-de Türkmenistanyň nebitgaz, himiýa we balyk hojalygy toplumynyň işgärleriniň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda “Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konsernine nebitgaz, himiýa we balyk hojalygy toplumynyň Aşgabat şäheriniň Ankara köçesiniň ugrunda ýerasty awtoduralgasy bolan 12 gatly 72 öýli üç sany döwrebap ýaşaýyş jaýynyň hem-de jemgyýetçilik desgalar toplumynyň, şol sanda sport merkeziniň, söwda merkeziniň, jemagat çärelerini geçirmek üçin niýetlenen binanyň we gurluşyk meýdançasynyň çäginden daşarky galan ýerleri abadanlaşdyrmak işleriniň taslamasyny düzmek we olary ýanyşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada “VISOR Mühedislik Inşaat Turizm Gida ve Mehanik Elektrik Taahhüt Ticaret Limited” türk kompaniýasy bilen şertnamany baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2013-nji ýylyň ýanwar aýynda başlamak we döwrebap ýaşaýyş jaýlaryny we desgalary 2015-nji ýylyň iýun aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli medeniýetimizi hem-de sungatymyzy has-da ösdürmek, ruhy baýlygymyz bolan milli neşir önümleriniň, ata-babalarymyzyň ruhy siňen golýazmalaryň we gadymy kitaplaryň häzirki zaman şertlerinde goralyp saklanmagyny üpjün etmek, halkymyzyň kitaba, okamaga höwesini artdyrmak we ýurdumyzda kitaphana işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Balkan welaýatynyň häkimligine Balkanabat şäherinde welaýat kitaphanasynyň taslamasyny düzmek we ony ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada “Gündogdy” hususy kärhanasy bilen şertnamany baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2012-nji ýylyň dekabr aýynda başlamak we binany 2014-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” öňde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli medeniýetimizi we sungatymyzy mundan beýläk-de ösdürmek, türkmen halkynyň ruhy baýlygy bolan milli neşir önümleriniň, ata-babalarymyzyň ruhy siňen milli golýazmalaryň we gadymy kitaplaryň häzirki zaman şertlerinde goralyp saklanmagyny üpjün etmek, halkymyzyň kitaba, okamaga höwesini artdyrmak we ýurdumyzda kitaphana işini kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Daşoguz welaýatynyň häkimligine Daşoguz şäherinde welaýat kitaphanasynyň taslamasyny düzmek we ony ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada “Myradym” hususy kärhanasy bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2012-nji ýylyň dekabr aýynda başlamak we binany 2014-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” öňde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli medeniýetimizi we sungatymyzy mundan beýläk-de ösdürmek, türkmen halkynyň ruhy baýlygy bolan milli neşir önümleriniň, ata-babalarymyzyň ruhy siňen milli golýazmalaryň we gadymy kitaplaryň häzirki zaman şertlerinde goralyp saklanmagyny üpjün etmek, halkymyzyň kitaba, okamaga höwesini artdyrmak we ýurdumyzda kitaphana işini kämilleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Lebap welaýatynyň häkimligine Türkmenabat şäherinde welaýat kitaphanasynyň taslamasyny düzmek we ony ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada “Nahal” we “Döwlet Gurluşyk” hojalyk jemgyýetleri bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2012-nji ýylyň dekabr aýynda başlamak we binany 2014-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” öňde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, milli syýahatçylyk pudagymyzy mundan beýläk-de ösdürmek we welaýat merkezinde myhmanlaryň ýokary derejede dynç almagy üçin has amatly şertleri döretmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Mary welaýatynyň häkimligine “Sedaş Inşaat Anonim Şirketi” türk kompnaiýasy bilen Mary şäherinde 350 orunlyk myhmanhananyň taslamasyny düzmek we ony ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2012-nji ýylyň dekabr aýynda başlamak we binany 2014-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
Türkmenistanyň garaşsyzlygyny, özygtyýarlylygyny, çäk bitewüligini gorap saklamak we pugtalandyrmak hem-de halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna we Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasyna laýyklykda berk we uzak möhletli parahatçylygy, strategik durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmekde halkara jemgyýetçiliginiň tagallalaryna işjeň ýardam bermek, şeýle hem daşary ýurtlar bilen deňhukuklylyk we özara hormat goýmak esasynda hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama bilen Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2013-2017-nji ýyllar üçin Konsepsiýasy tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasy bilen söwda-ykdysady aragatnaşygyny mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 24-nji aprelinde çykaran 9776-njy we 2012-nji ýylyň 3-nji awgustynda çykaran 12476-njy kararlaryna laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasyndaky Ilçihanasynyň (Moskwa şäheri) ýanynda Türkmenistanyň Söwda wekilçiligini açmak bellenildi.
Türkmenistanyň Hytaý Halk Respublikasy bilen söwda-ykdysady aragatnaşygyny mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 24-nji aprelinde çykaran 9776-njy we 2012-nji ýylyň 3-nji awgustynda çykaran 12476-njy kararlaryna laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Türkmenistanyň Hytaý Halk Respublikasyndaky Ilçihanasynyň (Pekin şäheri) ýanynda Türkmenistanyň Söwda wekilçiligini açmak bellenildi.


text:
Alymlar sońky ýyllarda geçiren ylmy barlaglary bilen uzak ýaşamagyń syryny öwrenmäge synanyşýar.
Emma şol syr ilkinji gezek adamlaryń psihiki ýagdaýlaryna laýyklykda çözülmäge synanşyldy.
Fransiýanyń Le Figaro gazetiniń internet saýtynda berlen barlaga görä alymlar uzak ýaşaýan adamlaryń durmuş-ýaşaýyş görnüşini analiz edip, “genleriń şifrlerini çözmäge” synanyşdy.
Geçirilen barlaglarda 100 ýaşyna çenli ýaşanlaryń has şadyýan we degişmeçi adamlar bolandyklary görüldi.
Şol ýaşa ýetmek üçin ýaşamak islegine eýe bolmagynyń we hoşniýetliligiń hökmanydygy bellenildi.
Şeýlede “har irki ýaşda hormatly dynç alyşa çykmagyń” gowy pikir bolmandygy, hormatly dynç alyşdaky adamlaryń işleýän wagtlaryndakydan on esse az iş edýandigi, onuń hem beýniniń işleýşini ýuwaşadýandygyna ünüs çekildi.
Beýleki bir barlaga görä bolsa girdeýjiniń deńagramly bolmagy ömri uzadýar.
Ref . TRT-World Türkmençe
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Saglyk |


text:
Tramp Russiýadaky diplomatlaryny yzyna ugradandygy üçin Putine öz minnetdarlygyny bildirdi
ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp Russiýadaky diplomatlaryny yzyna ugradandygy üçin Prezident Wladimir Putine öz minnetdarlygyny bildirdi
Donald Tramp “Oňa (Putine) sag bolsun aýtmak isleýärin, sebäbi işgärlerimiz üçin edýän çykdajylarymyzy çäklendirmek isleýäris. İlçihanamyzda işleýänleriň bir böleginiň yzyna ugrandygy üçin özümi bagtly hasap edýärin, sebäbi işgärlerimiziň sany azaldy”diýdi.
Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin ABŞ-nyň Russiýa goýan täze sanksiýa kararyndan soň ABŞ-nyň Russiýadaky diplomatlaryndan 755 adamyň ABŞ-na yzyna ugradyljakdygyny aýdypdy.
Şeýlelikde ABŞ-nyň Russiýadaky diplomatik wekilhanasynda 1-nji sentýabrdan başlap diňe 455 adam işlär.
Şol san Russiýanyň ABŞ-daky diplomatik wekilhanalarynda işleýänleriň sany bilen deň.


text:
Hormatly lukman! Meniň babam 1940-njy ýylda doglan. Soňky wagtlar nahar iýip bilmän ysgynsyzlyk ýagdaýlary kopelip, üsgürip başlady. Aşgazanyny barlatsak gyzylödeginde rak keseli döräpdir diýdiler. "Oňa degeňde ganaýar hem-de soýulýar, ýüzi ak diýdiler". Şol görnüşi howplumy? Nähili ýagdaýda bejerip bolýarka? Esasy zadam – babam arak içmeýär, çilim hem çekmeýär. Hormatly lukman, Sizden maslahat bermegiňizi haýyş edýärin!
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Gyzylödegiň rak keseli – gyzylödekde täze dörän howply çiş keselidir. Hemme onkologiki keselleriň arasynda şu görnüşi 6-njy ýeri eýeleýär. Bu kesel bilen iň köp keselleýän sebitler Orta Aziýa, Eýran, Hytaý we Ýaponiýa döwletleriň ýaşaýjylarydyr. Bu sebitde keselçiligiň ýokarlanmagyny ýerli halklaryň iýmitlenme aýratynlyklary bilen baglanyşdyrýarlar.
Ähli howply çiş keselleriniň emele geliş mehanizmi häzirki wagta çenli doly öwrenilmedi. Gyzylödegiň içki nemli bardasyna himiki, termiki ýa-da mehaniki zeper ýetirilmeler hem ezofagityň (gaýnaglama hadysasy) emele gelip, soňra howply çiş kesele öwrülmegine getirýändigine uly üns bermelidir. Siziň babaňyz gyzgynjak çaý içmäni, tamdyrdan çykan çöregiň gatyja ýerini, ýagny gyrasyny iýmekden saklanyp bilen däldir. Şol hem öz wagtynda gyzylödegiň nemli bardasynda öz ýaramaz yzyny goýup geçendir. Bulardan başga hem bu keseliň döremegine getirip biljek sebäplere seredip geçeli:
1. Nesilyzarlaýjylyk. Gyzylödegiň rak keseli bilen p53-nji geniň mutasiýasynyň arabaglanyşygy bar diýip alymlar netijä geldiler. Bu gen öz gezeginde gyzylödege we içegelere täsir edýän howply öýjükleri ýok edip biljek beloklaryň emele gelmegine jogap berýär.
2. Bu keselden ejir çekýän hemme adamlaryň ganynda adamyň papilloma wirusy tapylýar. Wirus şol keseliň döremeginie getirýär dýip çaklanýar.
3. Ýalňyş iýmitlenme. Aşa gyzgyn we gaty iýmitler, aşa duzly, burlçly, zaýalanan önümler hem keseliň döremegine getirip biler.
4. Witamin ýetmezçiligi. Bedende A, B, E witaminleriň ýetmezçiligi nemli bardalaryň gorama ähmiýetliligini peseldýär.
5. Alkogol içgilerini içýän adamlar bu keselden 12 esse köp ejir çekýärler.
6. Çilim çekmeklik rak keseliniň köpsanly görnüşleriniň emele gelmegine itergi berýär. Sebäbi temmäkiniň tüssesinde kanserogen (rak emele getiriji) maddalaryň bardygy subut edildi.
Bu keseli bejermek üçin hirurgiki we endoskopiki ýollar ulanylýar. Hirurgiki usullar ulanylmazdan öň, şöhle bilen bejergi bellenilýär. Bejeriş meýilnamasy babatda siz onkolog lunmany bilen maslahatlaşmalysyňyz. Keseliň geçişine baglylykda hirurgiki bejerginiň birnäçe görnüşleri ulanylýar:
1. Gyzylödegiň ekstripasiýasy – bu operasiýa radikal häsiýete eýe bolup, keselli gyzylödegi tutuş kesip aýyrmak bilen geçýär.
2. Garlokyň operasiýasy – gyzylödegiň aşaky bölegi zeperlenende geçirilýär. Zeperlenen bölegi kesip aýrylýar, gyzylödegiň galan bölegi bolsa aşgazan bilen birikdirilýär. Bu operasiýanyň netijesi ekstripasiýa operasiýasyndan has oňaýly.
3. Lýuisyň operasiýasy – bir wagytda gyzylödegiň zeperlenen ortaky bölegini kesip aýryp, ýerine aşgazany plastika usuly bilen birikdirmekden ybaratdyr.
Şulardan başga-da, şöhle we himiýa derman serişdeleri bilen bejergi geçirilýär. Bu keseliň irki döwürlerinde hirurgiki bejerginiň zerur bolmazlygy hem mümkindir.
Keseli ötüşdirmän, özwagtynda bejergini başlamak üçin tiz onkolog lukmanyna ýüz tutmak netijeli bolardy.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Sonky wagtlarda "Raýatlyk dogruma ýanýoldaşynyň gatnaşmagy zerurmy?" diýen soraglar köp ýüze çykýar. Biziň döwletimizde raýatlyk dogrumy bar we oňa aýal maşgalanyň gatnaşmagyna rugsat berilýär. Şuňa zenanlaryň özleri hem garşy däl, sebäbi dogrum wagtynda ýanýoldaşynyň özlerini perişan halda görmeklerini islänoklar.
Raýatlyk (Ony "hossarly ýa-da ýoldaşly dogrum" diýip atlandyrsa hem bolar) dogrumy – bu dogurýan zenanyň iň ýakyn, ynamdar hossarynyň ýagny ejesi, dogany, jorasy ýa-da daşary ýurtlarda bolşy ýaly psiholog lukmanynyň, ýörite taýýarlykly aýalyň (dulanyň) dogruma gatnaşmagyna aýdylýar. Hossaryň esasy wezipesi – burgy towy başlanandan, tä çaga dogulýança zenana kömek edip dogrumyň ýeňil geçmegini gazanmakdyr.
Edil dogruma gatnaşmasa-da, öýde dogrumyň buşlukçysy bolan ilkinji burgy towlary başlanda ýanýoldaşy şuňa işjeň gatnaşyp biler:
► Ilkinji burgy towlary her 15-20 minutdan tutýar, arakesme wagtynda ýan ýoldaşy gelniniň ýatdan çykaran zatlaryny ýygnamaga kömekleşip biler.
► Ilki bilen psihologik goldaw ene boljak zenana has zerurdyr. Şonuň üçin hem iň bolmanda ýanýoldaşynyň gelniniň elinden tutmagy, burgy towy wagtynda arkasyny sypap, öwgüli, söýgüli sözleri aýtmagy gelinleriň agyrylaryna şypa bolup, burgy towlaryny ýeňil geçirip bilerler.
Gynansakda, biziň ýurdumyzda ilkinji gezek dogurýan gelinler we olara kömek berjek hossarlary üçin dogrumyň geçiş aýratynlyklary, haýsy döwürlerden ybaratdygy, her döwurde özüňi nähili alyp barmalydygy, dogrumdan soň bäbege edilmeli ideg barada maglumat berýän ýöriteleşdirilen okuw sapaklary ýok. Dogruma gatnaşjak hossary, ýagny jorasy ýa-da baldyzy özi çaga dogrup görmedik bolsa, dogrum barada hiç hili düşünjesi bolmaýar. Bu ýagdaý dogrum wagtynda çaga dogurýan gelne we lukmanlara kynçylyk döredip bilýändir. Iş tejribämde dogrumyň ikinji döwründe doglup gelýän çagajygyň kellesini gören, agzap geçen raýatymyň özünden gidýän halatlary az bolmady...
Haçan-da ene boljak zenan we hossary dogruma taýýarlykly gelende dogrum gaýraüzülmesiz, az agyryly, kadaly geçýändir. Has dogrusy, raýatly dogrumda kesar kesimi bilen geçýän dogrumyň bolma howpy aradan aýrylyp, çaganyň tebigy ýol bilen dogulmak mümkinçiligi artýandyr. Kadaly dogrum ilkinji gezek dogurýan zenanlarda 11-12, gaýtadan dogurýanlarda bolsa 7-8 sagada çekýändir.
Dogrum wagtynda hossarynyň bermeli kömegi:
→ Dogurýan zenanyň her burgy towunyň arasynda wagt tutmalydyr (kadaly burgy towlary yzygiderli, uzak bolup, her gezekde arakesmesi azalmalydyr);
→ Arakesme wagtynda raýat zenana rahatlanmagy, dynç almagy aýtmaly;
→ Kömekçisi zenana dogry dem almagy ýatlatmalydyr we bilelikde dem alnanda burgy towunyň agyrsynyň ýeňleýändigini göz öňüne tutmalydyr;
→ Dogurýan zenanyň agyrlaryny ýeňletmek üçin hossary arkasyny, bilini owkalap, ýyly, mylaýym duşa girmäge kömek edip biline, arkasyna suwuň akymyny tutup biler;
→ Zenana rahat ýagdaýy saýlamaga, ýörite topuň üstünde oturmaga komek edip biler;
→ Raýat zenanyň derini süpürip, arasynda suw içirip biler;
→ Her bir sagatdan zenana peşew etmelidigini ýatlatmalydyr, peşew halta boşanda dogrumyň çalt gidýändigini bilmelidir.
Dogrumyň birinji döwri
Dogrumyň birinji döwrinde ýatgy yzygiderli ýygrylýar, burgy towlary emele gelýär we ýatgynyň boýunjygy ilki gysgalýar, soňra açylýar. Şu döwür hakykatdan hem agyryly bolup, agyrylary ýeňilleşdirmek üçin birnäçe usullar ulanylýar.
Dogrum wagtynda owkalama
Burgy towlary tutýan wagtynda hossary ýumrugyny düwüp, eliniň arka tarapy bilen zenanyň biliniň töweregine biraz basyp, agyrtman aýlaw görnüşinde sypalamaly. Bu owkalamanyň maksady oňurganyň bil bölegine düşýän agyryny ýeňletmekdir.
Burgy towlary ýok wagtynda zenanyň arkasy hossary tarapyndan emaýylyk bilen sypalanmalydyr, bu zenanyň bütinleý gowşap, indiki burga çenli dynç almagyny üpjün etmelidir. Aýaklaryň injikden ýokarsynyň sypalanmagy damar çekmelerde haýyrly bolýar. Näziklik bilen endamyny sypanyňda şatlyk gormony – endorfin bölünip çykyp, dogrumyň ýeňil geçmegine kömek berýär.
Gadymy enelerimize salgylansak...
Ene-mamalarymyzyň aýtmagyna görä, öňki döwürde dogrum wagtynda zenanlar garaöýüň tüýnüginden sallanan ýüpinden aslyşýan ekenler. Häzirki döwürde dogrum öýlerinde şol usuly ulanmak üçin ýörite ýüpler bar we ýüpden aslyşyp, çommalyp oturmagyň özi agyryny ýeňledip biler. Mundan başga-da, zenan öňe egilip hossaryndan eli bilen ýapyşyp biler. Bu ýagdaýda durlanda ýatgynyň töweregindäki myşsanyň dartgynlylygy gowşaýar, gan aýlanşygy sazlaşyp, ýatgynyň açylşy ýeňil we az agyryly bolýar.
Burgy towlary wagtynda dogry dem almaly
Köplenç zenanlar agyry sebäpli dogry dem almagy ýatdan çykarýarlar. Ýagny dogrumyň birinji döwründe burnuňdan çuň dem alyp, agzyňdan hem doly alan demiňi çykarmak agyrynyň ýeňlemegine getirýändir.
Dogrumyň ikinji döwri
Ýatgynyň boýunjygynyň doly açylmagy bilen dogrum ýolundan çaga süýşüp çanaklygyň düýbüne basyş edýär. Has dogrusy göni içegä basyşyň bolmagy sebäpli zenanyň burgy towlaryna çygylma towlary goşulyp, çaganyň dogulmagyna sanalgyja wagt galýar.
♦ Şu döwürde, zenanyň bar güýjüniň tamamlanýan pursatynda, ýakyn hossaryndan mähirli, öwgüli sözlerini eşiden zenan bar güýjüni jemlemäge taýynlanýar. Şu pursatda çaganyň kellejigi aşak süýşüp, doguljak bolup durka zenan çygylma towlaryny saklap, güjüjegiň dem alşy ýaly tiz-tizden agzyndan dem alyp, agzyndan hem demini çykarmalydyr. Dogry dem almagy ýola goýmak üçin, hossary zenanyň başujynda durup, bilelikde dem alyp kömek edip biler.
♦ Çygylmanyň has täsirli bolmagy üçin hossary zenanyň kellesini galdyryp, eňegini döşüne diräp, göbegine seredip, bir çygylma towunyň dowamynda yzyny üzmän 3 gezek çygylmalydygyny ýatladyp durmalydyr. Raýat arasynda zenana owurtladyp suw içirip durmaly.
♦ Zenan göbek enäni we lukmany diňläp bilelikde işlän ýagdaýynda, dogrum dogulýan çaga we özi üçin hem oňaýly geçýär.
Ine begençli habar – bäbejik dünýä inýär, şu döwürde zenan özüni gaty bagtly duýýar, bu şatlygy ýanyndaky hossary bilen paýlaşyp bilýär.
Ýöne entek dogrumyň tamamlanmandygyny, ýene sanalgyja minutdan çaga ýoldaşynyň dogulmagy bilen dogrumyň gutarjakdygy barada hossary zenana ýatlatmalydyr.
Raýatlyk dogrumyňyz ýeňil geçsin, mähriban gelinler!
Awtor: Guljan Annaýewa
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
16 Şubat 2015 Pazartesi
Emeli Hemra Mart Aýynda Uçurulýar
Türkmenistanyň öz Garaşsyzlygynyň taryhynda ilkinji milli emeli hemrasy 2015-nji ýylyň mart aýynda äleme uçurylar. Mälim bolşy ýaly, bu babatynda görülýän taýýarlyk işleri barada şu ýylyň 6-njy fewralynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde wise-premýer S.Stalykow maglumat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu wakanyň ähmiýeti barada aýtmak bilen, milli emeli hemranyň bolmagynyň ýurdumyzda aragatnaşyk ulgamynyň we telewideniýäniň ösüşini çaltlandyrjakdygyny belledi.
"Türkmen Älem 52.OE" milli aragatnaşyk hemrasy Ýeriň üstünden takmynan 36 müň kilometr uzaklykda ýerleşýän, geostasionar orbitasyna çykarylar. Şunuň ýaly belentlikde hereket etmek bilen, emeli hemra 24 sagadyň dowamynda-- Ýeriň gije-gündiziň dowamynda aýlanyş döwründe planetanyň daşyndan bir gezek aýlawy amala aşyrar. Onuň üstündäki radioenjamlar ýerüsti radiostansiýalarynyň tolkunlaryny güýçlendirip, beýleki ýerüsti radiostansiýalaryna alyp eşitdirer.
Biziň hemramyz milli telewideniýäniň teleradio ýaýlymlaryny alyp eşitdirmek üçin peýdalanylar. Hemra ýaýlymlarynyň ýokary eşitdiriş we görkezijilik taraplary, şeýle hem ýokary goýberiş ukybyna eýe bolan teleýaýlymlarynyň onlarçasyny tolkuna goýbermäge mümkinçilik berer.
Hemra biri-birinden birnäçe müň kilometr uzaklykda ýerleşýän ýerüsti stansiýalarynyň arasynda maglumatlary geçirmäge, giň göwrümli Internet hyzmatlaryny bermäge, uzak aralykdan okuwlary guramaga, lukmançylyk hyzmatlaryny bermäge, şol sanda dürli wideoşekilli maslahatlary geçirmäge, şeýle hem aragatnaşyk hyzmatlarynyň beýleki görnüşlerini amala aşyrmaga ýardam berer.
Türkmenistanyň milli emeli aragatnaşyk hemrasy orbita çykarylandan soň ony dolandyrmak Ahal welaýatyndaky milli hemra ulgamyny dolandyryş merkezinden we Daşoguz welaýatyndaky ätiýaçlyk dolandyryş merkezinden amala aşyrylar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
ABŞ-nyň Wiskonsin ştatynyň resmileriniň berýän maglumatyna görä, ozalky sowet diktatory Iosif Staliniň gyzy, 85 ýaşly Lana Peters (ozalky ady Swetlana Stalina) rak hassalygy sebäpli mundan bir hepde ozal – 22-nji noýabrda aradan çykypdyr.
Ol 1967-nji ýylda, sowuk urşy döwründe Sowet Soýuzyny terk edip, Amerika baryp, kakasyny we Sowet Soýuzyny ýazgarypdy.
1953-nji ýylda, kakasy ölenden soň, Swetlana özüniň ejesiniň familýasyny, ýagny, Alliluýewa familýasyny alýar.
1970-nji ýylda ol Willýam Peterse durmuşa çykýar. Maglumata görä, Swetlana Stalina azyndan dört gezek durmuşa çykypdyr we onuň üç çagasy bar.
1984-nji ýylda ol Sowet Soýuzyna dolanyp barypdy. Bir ýyl töweregi wagt geçensoň bolsa, ol yzyna – Birleşen Ştatlara dolanypdy.


text:
Göwrelilik döwründe gazly mineral suwuny içesim gelýär. Çaga zyýany barmyka? Jogap berseňiz hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Göwrelilik döwründe mineral suwlary içme gadagan edilmeýär. Ýöne böwrekleriň işinde bökdençlik döretmez ýaly, onuň az minerallaşdyrylan we tebigy alnan (emeli minerallaşdyrylan däl-de) görnüşlerini kabul etmek maslahat berilýär. Emeli minerallaşdyrylan gazly suwlarda dürli minerallaryň ýokary derejesiniň saklanma mümkinçiligi bolýandyr. Şeýle-de, göwrelilik döwründe mineral suwlaryň gazlaryny çykaryp içme maslahat berilýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
YLYMLAR GÜNÜNE BAGYŞLANAN SERGI
Ýurdumyzda her ýylyň 12-nji iýunynda Ylymlar gününiň ählihalk baýramy hökmünde bellenilip geçilmeginiň uly manysy bar. Türkmen alymlary taryhda dünýä ylmynyň ösüşine mynasyp goşant goşupdyrlar. Orta asyrlarda bolsa köp pudaklary öz içine alýan türkmen ylmy ösüşiň ýokary derejesine çykypdyr. Mysal üçin, X asyryň ahyrynda horezmşa Abu Hasan Aly ibn Mamunyň hökümdarlyk eden zamanynda özboluşly bir akademiýa döredilip, ol ylmyň taryhyna «Mamunyň akademiýasy» ady bilen giripdir. Bu akademiýany Mamunyň weziri Abu Hüseýin Ahmet Sahly esaslandyrypdyr we oňa ýolbaşçylyk edipdir. Mamunyň özi hem alym, edermen we asylzada adam bolupdyr we elbetde, ylma howandarlyk edipdir.
Mamunyň akademiýasynda Abu Reýhan Biruny Horezmi, Abu Aly ibn Sina, Birunynyň halypasy Abu Nasr ibn Yrak ýaly ýüzlerçe alym, şahyr we pelsepeçi zähmet çekipdir.
Merkezi Aziýanyň iň gadymy şäherleriniň biri bolan Merw XI-XII asyrlarda öz ösüşinde iň ýokary derejä ýetipdir.
Şol döwürde ajaýyp metjitler, medreseler, kümmetler, köşkler we baý şäherlileriň jaýlary Merwiň görküne görk goşupdyr. Şäheriň on sany ägirt uly kitaphanasy bolupdyr. Olaryň arasynda Aziziýe, Kemaliýe kitaphanalary, Şeref al-Mülk Mustaufiniň, Nyzamylmülk Hasan ibn Ishakyň medreseleridir kitaphanalary, Amidiýe, Hatuniýe, Dumaýriýe kitaphanalary has hem meşhur bolupdyr.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ata-babalarymyzyň bize miras galdyran ylmy mirasyna uly sarpa goýulýar we türkmen ylmyny dünýä tanatmak barada uly alada edilýär. Ylymlar gününe bagyşlanylyp Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde gurnalan „Ylym – ösüşiň we geljegiň ýoly“ atly sergide goýlan köpsanly eksponatlar bu aladanyň gerimini giňişleýin açyp görkezýärler. 2017-nji ýylyň 9-njy iýunynda bu serginiň açylyş dabarasy bolup geçdi. Dabarany Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň bölüm müdiri Enebaý Amanberdiýewa gutlag sözi bilen açyp, oňa gatnaşýanlary bu dabaranyň geçirilmeginiň maksady bilen tanyş etdi. Soňra Alp Arslan adyndaky Milli ýaşlar teatrynyň diktory, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Nobatguly Rejepow, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh institutynyň ylmy işgäri, filosofiýa ylymlarynyň kandidaty Mäti Annanurow, “Türkmengaz” Döwlet konserniniň Ylmy-barlag tebigy gaz institutynyň hünärmeni, geologiýa-minerologiýa ylymlarynyň kandidaty Sahy Şadurdyýew, “Adalat” gazetiniň bölüm redaktory, şahyr Mämmetgurban Mämmetgurbanow, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky dil we edebiýat institutynyň uly ylmy işgäri Jemile Orazowa, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň uly ylmy işgäri Maral Sahatowa, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň dil taýýarlygy kafedrasynyň mugallymy Jahan Gurbanowa, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Merkezi ylmy kitaphanasynyň baş kitaphanaçysy Gülşat Baýramowa dagy çykyş edip, türkmen ylmynyň baý taryhy, ýurdumyzda Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ylmy ösdürmek barada edilýän aladalar, bu ugurda gazanylýan üstünlikler barada gyzykly gürrüň berdiler. Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň, Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň, Aşgabat şäherindäki Demir ýol ulaglary orta hünär okuw mekdebiniň we Türkmen döwlet medeniýet institutynyň “Sungat” studiýasynyň talyplary dabara myhman hökmünde gatnaşyp, öz gözýetimlerini giňeltdiler.
Serginiň açyk diýlip yglan edilmegi bilen myhmanlar sergä aýlanyp, gymmatly eksponatlar bilen tanyş boldular.


text:
“Eni Turkmenistan Limited” kompaniýasy № – 10061356 2017 ýylyň buraw we dikeltme işleriň meýilnamasy boýunça gazy daşyna çykarýan we ýygnaýan liniýalar (geçirjiler) üçin ulanylýan turbalary satyn almak barada bäsleşigi yglan edyar.
Bäsleşigiň möhleti 2017-nji ýylyň 14/07/2017, sagat 17:00 (ýerli wagty).
Ähli gyzyklanma bildirýän kompaniýalar basleşige gatnaşmaga resmi çakylygy almak üçin arzalaryny şertnama we upjünçilik bölüminiň satyn alyjy hünarmeniň adyna (elektron salgysy: mekan.allaberdiyev@asb.burren.co.uk we matteo.mancini@eni.com) ibermelidir.


text:
Türkmenlerde iň ýakynlaryňa tagam dadyryp, olar bilen şatlygyňy paýlaşmak ýaly asylly däp bar. Ilki-ilkiler etsiz tagamlar bişirilipdir, bu bolsa gadym eýýamlarda şu toprakda ýaşaýanlaryň esasan ekerançy bolanygyna şaýatlyk edýär.
Bu baýramda esasy tagam semenidir. Ony taýýarlamak Nowruzyň aýratyn däbi bolup, ol gadymy ynanç-ygtykatlardan gelip çykýar, muny Orta asyrlaryň tanymal alymlarynyň işleriniň maglumatlary, şahyrlarynyň eserleri hem subut edýär. Semeni Nowruzdan bir gün öň taýýarlanyp başlanylýar, ony daň atýança uzak gije gaýnadýarlar, oňa tutuş oba ýa-da birnäçe maşgala gatnaşýar.
Türkmenleriň irki köklerinde ekerançylyk däpleriniň ýoň bolandygy barada alymlaryň çaklamasyny täze ýyl baýramynda taýýarlanýan tagamlaryň aýratynlygy hem tassyklaýar. Nowruz tagamlarynda däneli ekinleriň bişen dänesi, şeýle hem süýt-gatyk agdyklyk edýär. Tagamly, işdä ýakyn Nowruz ýarmasy (oňa başgaça –etli ýarma-da diýýärler) baýramda halanylaýan nahardyr.
Baýramçylyk tagamlarynyň ýene biri jöwenden bişirilýän Nowruz köjesidir. Onuň üçin baga bakylan tokly eti ulanylýar. Käte gatykly köje-de bişirilip, ol ullakan şäkäselerde äberilýär.
Nowruzyň esasy tagamlarynyň birem- süýtli aşdyr. Şeýle hem goýy, tagamly, süýji mäşewe-de baýramçylyk tagamlarynyň biridir. Nowruzda elde kesilen unaşam bişirilýär. Onuň birnäçe görnüşleri: ak noýbaly unaş, towukly unaş, süýtli unaş ýaly görnüşleri bar. Aýratynam hoşboý ysly jazly, ajy burçly, owradylan gök otly, öý gatykly unaş hasam tagamly bolýar.
Palawsyzam baýram bolarmy?! Palaw saçagyň bezegi, bolçulygyň nyşany. Asyrlarboýy ony bişirmegiň usullary kämilleşdirilipdir. Türkmenlerde palawyň birnäe görnüşi bar.
Dograma, çekdirme, çorba, şüle, balykly tagamlar, etli we kädili işlekli, tamdyrlama, ýörme, şöhlat, içdykma, gaplama, dolama, buglama, her hili çorbalar, kädili tagamlar, çişlikdir kebap baýramçylyk desterhanynyň bezegidir.
Mele-myssyk nandyr, ýagly petir, gatlamalar, toý gatlamasy, çelpekdir çapady, pişmedir külçe, ýagly etden bişirilen gutaplar hem işdä ýakyn tagamlardyr.
Süýji şerbet, gök-miwe şireleri, sök hem adatça baýramçylyk saçagynda goýulýar.Çagalar eredilen şekere batyrylan miweleri, patrakly we kakly öý halwasyny halaýarlar. Baýramçylyk tagamyndan doýaňsoň çaý başyndaky söhbediň lezzeti bir aýry bolýar.
Türkmenlerde çaý igmegiňem öz aýratynlygy bar: ony tüňçede közde gaýnadýarlar. Ony demlänlerinde narpyz, guran ýandak gülüni, injir ýapragyny atýarlar. Täze ýyl saçagyny maldarlaryň halaýan zady-süýtli çaýsyz göz öňüne-de getirmek kyn.
Türkmen myhmansöýerliginiň köki-damary irki ekerançylyk eýýamyndan gaýdýar. Baýramçylyk tagamlarynyň sanydyr düzümi, baýram günleri ýerine ýetirilýän däp-ýörelgelr, milli oýunlar-Türkmenistanyň irki ekerançylygyň mekanydygy, gadymy medeniýetiň ojagyndygy bolanlygyna şaýatlyk edýär.


text: 2016 –njy ýylyň maý aýynyň 1-ne Aşgabat şäheriniň “Aşgabat” seýilgähinde Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň, Kärdeşler arkalaşygy Milli merkeziniň, Türkmeniştanyň Gyzyl Ýarymay Milli jemgyýetiniň, Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň bilelikde temmäkä garşy göreşmegiň biraýlygyna bagyşlanan çäre geçirildi. Bu çärede, TGÝMJ –niň meýletinçileriniň gurnan Sagdyn durmuş endikleri hakynda sorag-jogap wiktorinasy seýilgähe gelen adamlarda uly gyzyklanma döretdi . Dynç almaga gelen raýatlaryň arasynda ýokanç däl keselleriň öňüni almak hakynda wagyz –nesihat işleri alynyp baryldy we dogry jogap beren uly ýaşly adamlara we çagalara höweslendiriji sowgatlar berildi. Meýletinçileriň gurnan sahnalaryna tomaşa edildi. Aşgabat şäheriniň 76-njy mekdebiniň 3-A synp okuwçysy Ibrahim Abajiniň ýerine ýetirmeginde “Sport” diýen aýdymy dynç alamaga gelen raýataryň we çagalaryň arasynda uly şowhunly el çarpmalar bilen garşy alyndy.


text:
15-nji iýunda giçlik Bakuda amerikaly žurnaliste we britaniýaly ynsan hukuklaryny goraýja hüjüm edilendigi, olaryň gazaply ýenjilendigi habar berildi.
Maglumatlara görä, dört sany daýaw ýaş adam žurnalist Amanda Eriksona we aktiwist Seliýa Dawies Karise hüjüm edipdir. Olar ýaşaýan jaýlaryna barýarkalar hüjüme uçradylar. Hüjümde Dawies Karisiň eli döwüldi.
Penşenbe güni ABŞ-nyň Bakudaky ilçihanasynyň beren maglumatyna görä, ilçihananyň işgärleri hüjüm edilenlere kömek berýärler.
Azerbaýjanyň Içeri işler ministrliginden Orhan Mansurzada: “Pidalaryň azeri ýa-da daşary ýurt raýaty bolmagy mesele däl. Islendik jenaýatyň pidasy polisiýa ýüz tutup biler. Eger olar şuny etseler, zerur çäreler görler. Bu hüjümiň sebäbi derňewiň netijesinde belli bolar” diýip, Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Erikson we Dawies Karis Bakuda ýerli žurnalistleri we graždan jemgyýetiniň aktiwistlerini türgenleşdirýärler.


text:
Polisiýanyň maglumatyna görä, Owganystanyň günorta böleginde bolan bomba partlamasynda razwedka gullugynyň azyndan iki işgäri heläk boldy.
Helmand welaýatynyň polisiýasynyň metbugat wekili Fareed Ahmediň sözlerine görä, bomba Lashkar Gah şäherinde Milli Howpsuzlyk Müdirýetiniň edarasynyň öňünde duran ulagyň içinde goýlupdyr. Ahmet bombanyň duşenbe güni öýlän partlap, razwedka gullugynyň ýene üç işgärini we dört sany graždan adamy ýaralandygyny aýtdy.
Talyban hereketiniň gözegçiligindäki region hasaplanýan Helmand welaýatynda 2009-njy we 2010-njy ýyllarda NATO-nyň we Owgan goşunlarynyň harby operasiýalary geçirilipdi.


text:
Habarlar 13 ýanwar 2018
Wakalaryň jümmüşinde
Agrar partiýanyň III gurultaýynda Merkezi geňeşiniň täze başlygy saýlandy
Gurultaýa ýurdumyzyň ähli künjeklerinden 500-den gowrak wekil gatnaşýao. Şeýle hem oňa jemgyýetçilik guramalarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdelerniň wekilleri, döredijilik işgärleri gatnaşdylar.
Resmi habar
Hormatly Prezidentimiz wezipä bellemek hakynda Karara gol çekdi
Magtymguly Baýramdurdyýew Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministriniň suw hojalygy we gurluşyk işleri boýunça orunbasary wezipesine;
Ykdysadyýet
Birža söwdalarynda daşary ýurtlara goýberilen harytlaryň jemi bahasy 31 million ABŞ-niň dollaryndan gowrak boldy
Daşary ýurt walýutasyna jinsi önümleri, nah ýüplük, pagta-süýümi, şeýle hem armatura ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, BAE, Şweýsariýa, Owganystan, Ermenistan, Gyrgyzystan we beýlekiler. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 31 million 136 müň dollaryndan gowrak boldy.
Laws
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Telewideniýe we radiogepleşikler hakynda
I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň nobatdan daşary III gurultaýyna gatnaşyjylara
Sizi Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň nobatdan daşary III gurultaýynyň geçirilmegi bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda aýratyn ähmiýetli wakalaryň birine öwrüljek bu gurultaýyň ýokary derejede we örän netijeli geçiriljekdigine berk ynanýaryn!
Hyzmatdaşlyk
Türkmen wekiliýeti Musulman Zenan Parlamentarileriniň 7-nji maslahatyna gatnaşar
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz parlament diplomatiýasynyň mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmagyň möhümdigini belledi. Şeýle hem parlamentara gatnaşyklarynyň, BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary we beýleki halkara guramalary, şol sanda Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy bilen gatnaşyklary yzygiderli ösdürmegiň ähmiýeti nygtaldy.
Medeniýet
24-26-njy ýanwarda Aşgabatda Belarus Respublikasynyň Medeniýet günleri geçiriler
Çäräniň maksatnamasy Belarus Respublikasynyň sungat ussatlarynyň konsertini, fotosergini, kinolaryň görkezilişini, döredijilik intelligensiýasynyň duşuşyklaryny özünde jemleýär.


text:
Türkmenistanyň her bir raýatynyň Türkmenistandan gitmäge we Türkmenistana gelmäge hukugy bardyr.
Eger Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary ýa-da Türkmenistanyň halkara şertnamalary arkaly başga tertip bellenilmedik bolsa, Türkmenistanyň raýatlary barylýan ýurduň wizasy ýa-da degişli rugsatnamasy bar mahaly Türkmenistanyň Döwlet serhedinde ýerleşen, halkara gatnawlary üçin açyk bolan gelip-gidýänlere gözegçilik postlarynyň üstünden Türkmenistandan gitmäge hukuk berýän hakyky resminamalar boýunça Türkmenistandan gidýärler.
Türkmenistanyň raýatlarynyň Türkmenistanyň çäklerinden daşarda okamagy we zähmet işini amala aşyrmagy.
1. Harby gullukda durmaýan Türkmenistanyň raýatlary Türkmenistanyň çäklerinden daşarda okap we zähmet işini amala aşyryp bilerler.
2. Türkmenistanyň raýatlarynyň daşary ýurt döwletinde bilim almagy üçin olarda okuw mekdebiniň degişli tassyknamasy ýa-da çakylyknamasy raýatyň hemişelik ýaşaýan ýeri boýunça bilim edarasynda hasaba alnandygy barada güwänamasy bolmalydyr.
3. Türkmenistanyň raýatlarynyň daşary ýurt döwletinde zähmet işini amala aşyrmagy üçin olarda:
i. kärhananyň takyk salgysyny görkezmek bilen, iş berijiden çakylyknamanyň;
i. barylýan ýurduň ygtyýarly edaralaryndan zähmet işini amala aşyrmak üçin degişli resminamasynyň bolmagy zerurdyr.
Ýokarda görkezilen şertler ýerine ýetirilmedik halatynda, şeýle hem daşary ýurt döwletinde Türkmenistanyň raýatlarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, olaryň okamak üçin ýa-da zähmet işini amala aşyrmak üçin daşary ýurt döwletine gitmegine rugsat bermekden ýüz dönderilip bilner.
Türkmenistanyň harby gulluga çagyrylmaga degişli raýatlarynyň we harby gullukçylarynyň Türkmenistandan gitmegi.
1. Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde çagyryş boýunça harby gulluga çagyrylmaga degişli we ondan boşadylmadyk hem-de harby gulluga çagyryş möhleti yza süýşirilmedik Türkmenistanyň raýatlary Türkmenistandan gitmänkäler çagyryş boýunça harby gullugy geçmäge borçludyrlar, hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistanyň çäginden daşary gidýän raýatlar muňa degişli däldir.
2. Daşary ýurt döwletlerine wagtlaýyn gidýän, daşary ýurtlarda wagtlaýyn bolýan we Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda harby gulluga çagyrylmaga degişli Türkmenistanyň raýatlary çagyryş hakyndaky habary alanlarynda Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen möhletde çagyryş boýunça harby gullugy geçmek üçin Türkmenistana gelmäge borçludyrlar.
3. Borçnama boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylar hususy işleri boýunça Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda Türkmenistandan gidýärler.
Türkmenistanyň raýatlarynyň gulluk, hususy işler hem-de syýahatçylyk ugry boýunça Türkmenistandan gitmegi.
1. Türkmenistanyň raýatlarynyň gulluk, hususy işler, şeýle hem syýahatçylyk ugry boýunça Türkmenistandan gitmäge hukugy bardyr.
2. Türkmenistanyň raýatlarynyň ýurtdan gulluk, hususy işler, şeýle hem syýahatçylyk ugry boýunça gitmegi Türkmenistanyň “Migrasiýa hakynda” kanunyna hem-de Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda amala aşyrylýar.
Türkmenistanyň raýatlarynyň hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistanyň çäklerinden daşary gitmeginiň tertibi.
1. Türkmenistanyň raýatlarynyň hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistanyň çäklerinden daşary gitmäge hukugy bardyr. Hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistanyň çäklerinden daşary gidýän Türkmenistanyň raýatlarynyň barylýan ýurduň kanunçylygynda bellenilen tertipde berilýän degişli wizasy ýa-da rugsatnamasy bolmalydyr.
2. Hemişelik ýaşamaga Türkmenistandan gitmek üçin Türkmenistanyň raýatlarynyň arzalaryna garamagyň we namalary resmileşdirmegiň umumy möhleti üç aýdan geçmeli däldir.
3. Hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistandan gidýän Türkmenistanyň raýatlary özlerine we maşgala agzalaryna degişli emlägi, kanuny esaslarda edinen daşary ýurt puluny alyp gitmäge, şeýle hem Türkmenistanyň çäginde özleriniň eýeçilik hukuklaryndaky emläge, pul serişdelerine, gymmatly kagyzlaryna we banklarda saklanylýan özge gymmatlyklaryna eýelik etmäge haklydyrlar. Olaryň raýat, durmuş, zähmet, ýaşaýyş jaý we beýleki hukuklarynyň islendik çäklendirilmegine ýol berilmeýär. Türkmenistanyň raýatlarynyň döwlet üçin medeni, taryhy ýa-da beýleki gymmatlygy bolan zatlary Türkmenistanyň çäklerinden daşary alyp gitmegi Türkmenistanyň kanunçylygy we Türkmenistanyň halkara şertnamalary arkaly düzgünleşdirilýär.
4. Türkmenistanyň raýatlary hemişelik ýaşamak üçin onuň çäklerinden gitmezinden öň fiziki we ýuridik şahslaryň öňündäki Türkmenistanyň hukuk meselelerini çözmek çygryna degişli bolan emläk borçnamalaryny ýerine ýetirmäge borçludyrlar. Hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistandan gidýän Türkmenistanyň raýatlary Türkmenistandan gitmäge rugsat almak üçin Türkmenistanda galýan ata-enelerinden, şeýle hem Türkmenistanda galýan kämillik ýaşyna ýetmedik çagalary bolan ýagdaýynda olaryň Türkmenistandaky kanuny wekilinden aliment töleglerini töledip almak boýunça talaplaryň ýokdugy hakyndaky kepillendiriş tertibinde güwä geçilen arzany berýärler. Şol arzanyň haýsydyr bir sebäbe görä alnyp bilinmedik halatynda, Türkmenistandan gidýän Türkmenistanyň raýaty kazyýete ýüz tutmaga haklydyr, şunda kazyýet aliment borçnamalarynyň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklaýar. Aliment borçnamalary bolan halatynda kazyýetiň çözgüdi boýunça şol borçnamalar birwagtda üzülişilip bilner ýa-da Türkmenistanyň halkara şertnamalaryna laýyklykda aliment borçnamalarynyň ýerine ýetirilmeginiň tertibi bellenilip bilner.
5. Daşary ýurt döwletine barmagyň tertibi barylýan döwletiň degişli kanunçylygy, şeýle hem Türkmenistanyň halkara şertnamalary arkaly düzgünleşdirilýär.
6. Türkmenistandan gitmek hakynda arza bilen ýüz tutan Türkmenistanyň raýatlary we olaryň maşgala agzalary, şeýle hem hemişelik ýaşamak üçin Türkmenistandan giden Türkmenistanyň raýatlary hemişelik ýaşamaga ýa-da belli bir wagtlyk Türkmenistana yzyna gaýdyp gelenlerinde, Türkmenistanyň raýatlaryna Türkmenistanyň kanunçylygy bilen kepillendirilýän ähli hukuklardan peýdalanýarlar we kanunda göz öňünde tutulan borçlary çekýärler.
Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýatlarynyň Türkmenistanyň çäginden gitmegi.
Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýatlary öz ata-eneleriniň ýa-da beýleki kanuny wekiliniň biri bilen ýurduň çäginden gidip bilerler, şunda ata-eneleriniň beýlekisiniň kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy bolmalydyr.
Türkmenistanyň 18 ýaşyna ýetmedik raýatlary ýany bilen gidýän adamyň adyna öz kanuny wekilleriniň kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy boýunça şol wekiller ýany bilen gitmezden Türkmenistandan gidip bilerler. Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýaty ýany bilen hiç kim gitmezden Türkmenistandan gidýän halatynda, onuň ýanynda kanuny wekilleriniň şol raýatyň gitjek senesini we barýan ýurduny görkezýän we kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy bolmalydyr.
Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýaty (çaga) sport ýaryşlaryna, bilim bäsleşiklerine, medeni-köpçülikleýin, aýdym-saz we beýleki çärelere gatnaşmak, şeýle hem saglygyny bejertmek we okuw maksatlary bilen we beýleki ýagdaýlarda kanuny wekiliniň ýa-da başga adamyň ýanynda bolmagynda, onuň kanuny wekilleriniň biriniň kepillendiriş tertibinde tassyklanylan ynanç haty boýunça Türkmenistandan gitmäge haklydyr.
Kanuny wekili bolmadyk mahalynda kämillik ýaşyna ýetmedik raýatyň gitmegine hossarlyk we howandarlyk edaralary tarapyndan rugsat berlip bilner.
Kanuny wekili bolmadyk mahalynda kämillik ýaşyna ýetmedik raýatyň gitmegine hossarlyk we howandarlyk edaralary tarapyndan rugsat berlip bilner. Kämillik ýaşyna ýetmedik raýatyň gitmegine rugsat bermekden ýüz dönderilmegi kazyýete şikaýat edilip bilner.
Kämillik ýaşyna ýetmedik raýatyň Türkmenistandan gitmeginiň meseleleri boýunça ata-eneleriň arasyndaky düşünişmezlikler kazyýet tertibinde çözülýär.
14 ýaşdan 18 ýaşa çenli Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýatlarynyň Türkmenistandan hemişelik ýaşajak ýerine gitmegi diňe olaryň ýazmaça görnüşde beýan edilen we kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy bar mahaly amala aşyrylyp bilner.
Türkmenistanyň kämillik ukyby bolmadyk raýatlarynyň Türkmenistandan gitmegi
Kazyýet tarapyndan kämillik ukyby ýok diýlip ykrar edilen Türkmenistanyň raýatlaryna Türkmenistandan gitmäge olaryň kanuny wekilleriniň kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy esasynda ýa-da kazyýetiň çözgüdi esasynda rugsat berlip bilner.
Türkmenistanyň raýatlaryna Türkmenistandan gitmäge we Türkmenistana gelmäge hukuk berýän resminamalar.
1. Türkmenistandan gitmäge we Türkmenistana gelmäge hukuk berýän hem-de Türkmenistanyň raýatynyň şahsyýetine güwä geçýän resminamalar şular bolup durýar:
i. Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasporty;
i. Türkmenistanyň raýatynyň diplomatik pasporty;
i. Türkmenistanyň raýatynyň gulluk pasporty.
Bu resminamalar Türkmenistanyň eýeçiligi bolup durýar we olar kanunalaýyk resmileşdirilen halatyndaTürkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin hakykydyr.
2. Türkmenistanyň raýaty ýokarda agzalan ýol resminamalary ýitiren halatynda, Türkmenistanyň daşary ýurt döwletlerindäki diplomatik wekilhanalarynyň ýa-da konsullyk edaralarynyň Türkmenistana gaýdyp gelmek üçin berýän şahsyýeti tassyklaýan resminamasy Türkmenistana gelmek üçin hukuk berýän resminama bolup durýar.
3. Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda göz öňünde tutulan halatlarda Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin şu maddanyň birinji böleginde görkezilen resminamalaryň ýerine beýleki resminamalar peýdalanylyp bilner.
Çeşme: Türkmenistanyň Döwlet Migrasiýa Gullugy


text:
esasy
Türkmenistanyň MRB-niň işiniň Maglumat-Tehnologiki Üpjünçiligi
Türkmenistanyň MRB-i enjamlary üpjün etmek we gurnamak we maliýe gözegçiligi subýektlerinden maglumatlary almak we alynýan maglumatlaryň binýadyny saklamagyň programma üpjünçiligini ýöredýär. Şeýle-de, MRB-niň IT-ulgamynyň işi boýunça birnäçe beýleki çäreler durmuşa geçirildi:
- hasabat bermäge degişli edaralardan her aýda alynýan maglumatlardan hem-de daşarky maglumatlardan bitewi maglumatlar binýady döredildi;
- Müdirligiň ähli işgärleri şahsy kompýuterler bilen üpjün edildi;
- Müdirligiň ähli şahsy kompýuterleri elýeterlilik hukugy we ulgama girmegiň gözegçiligi bolan bitewi ulgama birleşdirilendir. Aýrtanlykda duran kompýuteriň üsti bilen halkara Internet ulgamyna girmek mümkindir.
- Müdirligiň halkara Internet ulgamynda WEB-serwerini ulanmak we saklamak dowam etdirilýär – www. turkmenfmd.gov.tm Saýtda beýan edilýän materiallar we onuň salgylanylýan maglumatlary yzygiderli täzelenip durulýar;
- Müdirligiň elýeterlilik hukugy çäklendirilen we enjamyň işiniň hatardan çykan halatynda maglumatlary gorap saklamagyň ýokary derjesindäki bitewi Faýl serweri ulanyşa girizildi.
MGM-niň garamagyndaky Döwlet maglumatlar ulgamy
atlary:
„Ef-Em-Si Info“ - MGM-niň içerki peýdalanyşy üçin programma ulgamydyr we ol MGM-niň maglumatlar binýadyna hasabatlary girizmegi we olaryň awtomatlaşdyrylan deňeşdirilişini we seljerişini üpjün edýär.
„Si-Bi-Ti-Net“- Türkmenistanyň Merkezi bankynyň MGM-i bilen we maliýe guramalarynyň arasynda maglumat alşyp-berişmek üçin ulanylýan bankara domen ulgamy.
Maglumatlar ulgamyna pudaklaýyn girilýär.
esasy


text:
7-nji iýunda Olimpiýa şäherjiginiň desgalary bilen tanşan Türkmenistanyň Prezidenti Olimpiýa şäherjiginiň dikeldiş we okuw otagy bolan ylmy-barlag barlaghanany özünde jemleýän lukmançylyk toplumyna baryp gördi. Iki gatly dikeldiş merkeziniň umumy meýdany 3 müň 225 inedördül metre barabardyr. Bu ýerde hünärmenler birbada 202 adamyny kabul edip bilýärler. Anyklaýyş, fizioterapiýa, EKG, ultra ses, tomografiýa we beýleki otaglar häzirki zaman ugurdaş enjamlary bilen üpjün edildi. Bu ýerde dürli ugurlar boýunça iş alyp barýan hünärmenleriň näsaglary kabul edip bilmekleri üçin ähli zerur şertler döredilipdir. Binada bejeriş ähmiýetli bedenterbiýe üçin gimnastika zaly, ýüzüş howzy, refleksoterapiýa, akupuntura, infragyzyl şöhle, elektroterapiýa, wakuum terapiýasy, galbanoterapiýa, ingalýasiýa, lazer ulanylýan otag, ozon, parafin-ozokerit, owkalama otaglary bar. Barlaghanalarda iň täze barlag enjamlary oturdyldy. Bu ýerde 44 orunlyk çaýhana hereket edýär. Şeýle hem näsaglar üçin 8 ýatyş otagy bar.
Aziýa oýunlarynyň geçirilýän döwründe türgenleriň şikes alan halatynda tiz kömek bermek üçin dürli ugurlar boýunça Germaniýadan ýokary hünärli lukmançylyk işgärleri çagyrylar.
Ylmy-barlag we okuw merkezi üç gatly binada bolup, onuň umumy eýeleýän meýdany 706 inedördül metre barabardyr. Bu ýerde 23 hünärmen işlär. Okuw merkezi 44 diňleýji üçin niýetlenendir. Bu ýerde olar üçin usulyýet we amaly sapaklar otaglary bar. Şeýle hem binada uly bolmadyk maslahat zaly hem-de aşhanasy bolan naharhana hereket edýär.
Ylmy-barlag merkeziniň barlaghanasyndaky hünärmenler bu ýerde bar bolan dünýäniň belli önüm öndürijileriniň ýokary derejeli we kämil enjamlary barada gürrüň berdiler hem-de döwrebap enjamlaryň mümkinçilikleri barada aýtdylar.
Barlag we barlaghana enjamlarynyň, himiki serişdeleriň we kliniki serişdeleriň önümçiliginde dünýäde öňdebaryjy hasaplanýan ABŞ-nyň “Tihermo Fished Scientific” kompaniýasynyň toplumlaýyn operasiýa ulgamyny üpjün edýän anyklaýyş işlerini üpjün edýän toplumy gurlupdyr.


text:
Türkmenistanda welaýatlaryň özara serhetleşýän ýerlerindäki we beýleki sebitlerindäki barlag nokatlarynda howpsuzlyk çäreleriniň we barlaglaryň güýçlendirilendigi barada habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, bu barlag nokatlarynda geçirilýän barlaglara Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň neşä garşy göreş bölüminiň iki işgäri, ýörite gulluklaryň işgäri diýlip çaklanylýan üç sany raýat eşigindäki adam we Polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň azyndan iki inspektory we ýörite tälim berlip taýýarlanylan ys alyjy itler gatnaşýar.
“Olar saklaýarlar. Soňra ähli adam awtoulagdan düşmeli. Onsoň olar ys alýan itiň kömegi bilen ilki adamlary barlaýar. Şol it gaçgak geçirilýän çilim, nas, spirtli içgiler ýa-da neşe serişdeleri bar bolsa, olary tapýar hem-de habar berýär. Soňundan hem maşynyň salonlary hem-de ýük ýüklenýän ýörite bagažlary barlanýar” diýip, Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, barlag nokatlaryndaky käbir jogapkär resmiler indi oktýabr aýynyň soňky hepdesinden bäri dowam edýän bu barlaglaryň sebäbini “ýurda gaçgak getirilýän harytlaryň öňüni almak üçin amal edilýän çäre” diýip düşündirýärler.
“Resmiler gaty gysga jogap berýärler. ‘Biz ýurda gaçgak harytlaryň gelmeginiň öňüni almak üçin, döwlet tarapyndan işlenilip düzülen ýörite programmany amal edýäris. Bu adamlaryň howpsuzlygy, ýurda adamlaryň saglygyna täsir etjek zyýanly gaçgak harytlaryň gelmezligi üçin edilýän hereket’ diýýärler” diýip, Bugaýew belledi.
Ol bu maglumaty ýurduň daşyndan “çilim önümlerini” gaçgak getirýän söwdagärleri tanaýan adamlaryň hem tassyklaýandygyny, barlaglaryň güýçlendirilmeginiň sebäpleriniň ýurda getirilýän gaçgak harytlaryň sanynyň köpelmegi bilen baglanyşyklydygyny sözüniň üstüne goşdy.
“Ýurtdaky kanunçylyga laýyklykda, çilimiň diňe çäkli görnüşi ýurda getirilýär. Onuňam hili öwerlikli däl. Maliýe ýagdaýy oňuşykly çilimkeşler bolsa, ýokary hilli çilime isleg bildirýärler. Munuň netijesinde, käbir söwdagärler goňşy ýurtlara gidip, ol ýerde käbir türkmen harytlaryny çilim, spirtli içgiler ýaly ýurtdaky gyt harytlara çalyşýarlar. Olaram ýurda getirip, gymmat bahadan satýarlar. Bu barlaglar şu gizlin söwdanyň öňüni almak we döwlet tarapyndan satylýan harytlary geçginli etmek üçin edilýän çäre” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran Ahalyň ýaşaýjysy Azatlygyň ýerli çeşmesine gürrüň berdi.
Ýatladyp geçsek, Türkmenistanda 2016-njy ýylyň martynda ýurda temmäki önümlerini getirmegiň we satmagyň ähli ygtyýarlygy diňe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine berildi. Şol ýylyň başynda spirtli içgileriň söwdasyna hem ençeme tapgyr çäklendirme girizildi. Munuň netijesinde, ýurtda çilimiň we spirtli içgileriň “gara bazary” emele geldi.


text:
Tabyt hekaýa- Gurbannazar Ezizow
Meniň atam bardy, atamyňam tabydy. Onuň haçan, nähili sebäplere görä tabyt ýasadanyny bilemok, ýöne men atamyň tabydynyň bardygyny bilýärdim. Tut agajyndan ýasalan şol berdaşly tabyt biziň ýerzeminimizde saklanýardy. Gijeler beýlede dursun, hatda gündiziň günortanlary hem ýerzemine girmek miýesser gelende, ýok zatlar ýadyma düşüp, depe saçym üýşýärdi.
Iň beteri hem, ol tabyt mende adamyň kellesine gelip biljek iç ýürekgysdyryjy, iň bir tukat pikirleri oýarýardy. Şäheriň giden bir raýonynda bizden başga hiç kimde tabyt bolmansoň, onuň hyrydaram kändi. Kä günler ikiläp-üçläp hyrydar tapylýardy.
Özümiziň saklap ýören şu geň emlägimize men ne begenjegimi bilýärdim, ne-de gynanjagymy. Tabydyň hyrydarlary zol gapymyzy kakyp duransoňlar, men “adamlar diňe ölýärler-ow” diýip pikir edýärdim.
Şol tabyt howlymyzda peýda bolandan soň, atam bilen kakamyň arasynda ownukly-irili çaknyşmalar döräp başlady.
- Kaka, sogap gazanmaga başga ýol ýokmudy? - diýip, kakam atamyň göwnüne degmez ýaly, seresabrak äheň bilen aýdardy.
- Ýerimiz darlyk edenok, oglum! - diýip, atam sakgalyny sypalardy. - Ýolda-yzda oňa büdrejek gümanyň ýok. Ol ýerzeminde.
- Ol-a şeýle welin...
- Ýeri, weliniň näme?...
- Howluda tabyt bolansoň, bu gün-erte ajal gelip ýakaňdan tutaýjak ýaly bolup dur...
Atam şundan soň myssaja ýylgyrardy-da:
- Gowy bor, oglum, gowy bor, käwagt ölüm hakynda pikir edäýmegem ýerliksiz bolmaz - diýerdi. - Onsoňam, özüň bilýäň, bu jelegaýda hiç kimde tabyt ýok ahyryn.
Gürrüň şunda gutardy.
Gapy bolsa şol kakylyp durandyr.
Äkidilende üstüni ýukajyk tozan gatlagy basan tabydymyz gaýdyp gelende, ýuwlup-ardylyp, öz gögümtil reňki bilen enaýy öwüşgin berýärdi.
Kakam ara wagt salyp, ýene atama igenerdi:
- Kaka diýýän-ä, şu tabyt saklamagyň gowy niýetmi?
- Gowy niýetmi, erbet niýetmi, onçasyny özüň bil. Ýöne adam diýeniň sen isleseňem ölýändir, islemeseňem. Il derdine ýarajak şaýyň şumam bolsa, saklamak erbet däldir. Ine, men erte ölerin. Şonda nädersiň? Iki sany ýasy şalmanyň üstünde ýuwup, şoňa mündüribem ýola salaryn diýjekmi?
Atamyň gaharynyň gelenini bilip, kakam ýene yzyna dolanardy.
Adamlar bolsa şol gelip durandyr.
Wagtal-wagtal atam tabydy howlynyň ortasyna çykaryp, sallançak bejeren ýaly, onuň gowşan çüýlerini berkiderdi, eger reňki solupdyr diýip pikir etse, alardy-da reňkläp goýbererdi.
Şeýli söýgi bilen tabydy bejerýän atama men näme diýip näme aýtjagymy bilemokdym: “Onuň ähli duýgusy ölen bolara çemeli” diýip, içimi geplederdim.
Ýaz geçip tomus, tomus geçip güýz geldi. Baglaryň saralan ýapraklary ýere şeýle bir göwünsiz gaçýardy welin, göwnüňe bolmasa, olar, iň bolmanda, ölümiň öň ýüzünde howada bir salym saklanmaly diýýän ýalydy.
Günleriň birinde kakam pýan bolup gelip, atamdan idinsiz tabydy ýerzeminden çykardy-da, ony palta bilen kül-owram etdi:
- Kim saklasa, şol saklasyn. Men indiden beýläk beýli jeza çydam edip bilmen.
Penjireden seredip duran atamyň gazaply sesi gulagyma ildi:
- Haý, wenezzyna!
Ol şundan başga bir sözem diýmedi-de, içini çekip, aşak çökdi. Penjiräniň aňyrsynda onuň nä haldadygyny bilemok, bilmänime-de şükür edýärdim.
...Güýz paslynyň irginsiz ýagşy ýaly, tabyt gereklilerem şol gapyny kakyp durýardylar. “Tabyd-a ýokdur” diýen jogaby eşidensoňlar, olar ýagşyň astynda niräk gitjeklerini bilmän, aljyraňňy halda maslahatlaşýardylar. “Aý, bul-a bolmady” diýşip zeýrenýärdiler.
Şeýle ýagdaýy görensoň, atam ahmyrdan hem-de gynançdan ýaňa müzzerip galýardy, kakamyň ýüzüne gazap bilen seredýärdi-de, öz jaýyna geçip gidýärdi.
Tiz wagtdan soň segsene ser uran atamyň haly ýaramazlaşyp ugrady. Ýanyny mazaly ýere beren atam täretinem düşekde etmeli bolýardy. Onuň indi galmajagyna gözi ýetensoň, kakam dogan-garyndaşlarymyza, dost-ýarlarymyza habar etdi: hoşlaşmakçy bolsaňyz gijä galmaň!
Esasy geljek adamlar gelip ýetişensoň, atam uzak jepa çekmän jan berdi.
Pahyr agşamara jan berensoň, ertir ir bilen jaýlamaly diýen maslahata gelindi. Ertirki gopjak howsaladan hiç kimiň habary bolmansoň, kakam haýal etmän atamyň doganyna - ýaşulymyza tabydyň ýoklugyny aýtmaly boldy. Şuňa-da şükür.
Adamlar tabyt gözleginde ikiýana urnup ugradylar. Gijäniň ýaryna çenli tabydy bolaýjak adamlaryň hemmesiniň gapysy kakyldy. Gidenem iki elini burnuna sokup gelýärdi. “Be, adamlar hem meniň kakam ýaly pikir edýän bolara çemeli: şol şum zady bir saklamaly. Gerek bolsa, ilçilikdir, elbetde, tapylar” diýýändirler diýip, men içimi gepledýärdim.
Uly bir şäherde tabyt ýokdy...
Ahyry daň saz berende, bir ýagşy adam gapymyzyň agzynda maşynyny duruzdy-da, howla gygyrdy:
- Birki sany adam çyksyn, haw!
Howla reňki saralan, çagşap giden tabydy saldylar. Ilçilik-dä, şuňa-da şükür!
Gün guşluk bolanda, atamy tabyda mündürip ýola düşdük.
Men öňem bu ýoldan telim gezek geçipdim. Emma ol hiç wagt şu gezekki ýaly tagaşyksyz, geň bolup görünmändi. Elleriň üstünde jygyldap barýan betgelşik tabytda ýatan atam, göwnüme bolmasa, häzir kellesini galdyryp:
- Oglum, maňa çekiçdir çüý, reňk getir, bu tabydy päbrikden çykma edeli - diýäýjek ýalydy.
...Adam soňky gezek ynjamaz ýaly, tabytlar berk bolmalydyr.
Gerek bolaýýar.
talyby


text:
Medeniýet, Sungat we Sport
21 ýaşyndaky hytaýly sungat ussady Ýangyň 4 bölümlik konserdi sungady söýüjileriň ünsüni özüne çekdi
Anadolu Efes (Erkek Basketbol topary) Russiyada Türk Howa Ýollary Ýewropa Ligasynyň 16-njy tapgyrynda uly tapawut bilen ýeňildi
Halkara Basketbol Fedarasiyasynyň guramagyndaky Zenanlar Yewropa Kubogy uğrunda 8 topar özara jogap oýunlaryny oýnadylar
Garadandynyň Tattimbet adyndaky Gazak halk orkestriniň gatnaşmagynda “Gazagystan-Türkiýe dostluk konserti” düýn Eskişehir şäherinde berildi


text:
«Duýduryş ber. Gora. Sanjymyny al» — ine, şu günler Türkmenistanda bat alan Ýewropa immunlaşdyrma hepdeliginiň şygary şeýledir. Ol Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan iri halkara guramalary — Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, UNISEF we BMG-niň beýleki gulluklary bilen bilelikde guraldy.
Türkmenistan BSGG-nyň Ýewropa sebitine girýär. Ilatyň saglygyny goramak meselesi ýurtda döwlet syýasatynyň derejesinde bolup, öňüni alyş meselesi bolsa, onuň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Türkmenistan bu sebitara çäräniň geçirilmegine eýýäm üçünji sapar işjeň gatnaşýar.
BSGG-nyň Ýewropa býurosynyň 2005-nji ýylda başyny başlan Ýewropa immunlaşdyrma hepdeliginiň esasy maksady örän howply, ýokanç keselleriň ýüze çykmasynyň we ýaýramagynyň öňüni alýan sanjymlaryň ähmiýetini wagyz etmekden, şeýle-de bular barada ilaty habarly etmek derejesini ýokarlandyrmakdan ybaratdyr.
Şu ýyl esasy üns çagalaryň arasynda düşündiriş çärelerini geçirmek işine gönükdiriler. Mysal üçin, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi UNISEF bilen bilelikde immunlaşdyrma kampaniýasy üçin ýörite işlenilip taýýarlanan «Medinäniň doglan güni» atly kitapçany neşir etdi. Çagalar we täze bolan bäbekleriň ejeleri bu kitapçany immunlaşdyrma pasporty bilen bile sanjym merkezlerinde alarlar.
Öz raýatlarynyň abadançylygyna jogapkärçilikli garaýandygyny äşgär etmek bilen, Türkmenistan ýurt Garaşsyzlygyny alan ilkinji günlerinden meýilnamalaýyn immunlaşdyrmany geçirýär. Saglygy goraýşyň halkara standartlaryny üpjün etmäge we epidemiologik gözegçiligi güýçlendirmäge gönükdirilen döwlet syýasaty BSGG-nyň tekliplerini we döwletiň ileri tutulýan ugurlaryny hasaba almak bilen işlenilip taýýarlanan «2003-2020-nji ýyllar üçin immuno öňüni alyş» Milli maksatnamanyň üstünlikli işini üpjün etdi. Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň işiniň esasy ugurlarynyň biri hem şu maksatnamany durmuşa geçirmek bolup durýar.
Halkara bilermenleriniň şaýatlyk etmegine görä, bu maksatnama nusga alarlyk we netijeli boldy. Ony durmuşa geçirmek alty sany infeksiýalara (poliomiýelite, inçekesele, bürmege, difteriýa, gökbogma we gyzamyga) garşy edilýän sanjymlaryň ýokary derejesini (98-99 göterime çenli) gazanmaga we şeýlelik bilen, syrkawçylygy düýpli azaltmaga mümkinçilik berdi. 1997-nji ýyldan bäri poliomiýelitiň ýüze çykma ýagdaýlarynyň bolmandygy immunlaşdyrma çäresiniň uly üstünligi diýip aýtmak bolar. Muňa 2002-nji ýylda ýurdumyzyň «poliomiýelitden halas edilen çäkdigi» baradaky statusyň Türkmenistana berilýändigini tassyklaýan halkara sertifikaty hem şaýatlyk edýär.
Ygtybarly maliýeleşdiriş, hili oňat waksinalaryň satyn alynmagy, mugtuna meýilnamalaýyn sanjymlar, sanjym nokatlarynyň ilat üçin elýeterli bolmagy, waksinalaryň ulagly daşalan we saklanan döwürleri sowadyjy enjamlar bilen üpjünçiligi ýurtda immunlaşdyrma gullugyny ep-esli kämilleşdirdi we berkitdi.
Çaga dogluşynyň ýyl-ýyldan köpelýändigini, netijede bolsa, sanjyma talabyň artýandygyny hasaba almak bilen, Türkmenistanyň hökümeti şu maksada goýberilýän serişdeleri 7 esse köpeltdi. Häzirki wagtda immunobiologik seriş-deler bir gezeklik öz-özi weýran bolýan şprisler we howpsuzlyk gutulary bilen bir toplumda getirilýär. BSGG-nyň tekliplerine laýyklykda 2015-nji ýyla çenli döwür üçin niýetlenen «Lukmançylyk galyndylary bilen howpsuz işlemek boýunça Milli maksatnama» işlenilip taýýarlanyldy. Bu maksatnama ulanylan bir gezeklik sanjym guralynyň howpsuz ýok edilmegini göz öňünde tutýar.
Ref . Altyn Asyr
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


text: Bu sebitde bulut tokaýlyklary atly salkyn howaly depeler bar. Depeleriň özboluşly tebigy aýratynlygy bar. Bu ýerdäki tokaýlar yssy jülgeleriň aralygynda ýerleşip, olaryň diýseň salkyn howasy bar. Mundan ozal, hünärmenler bu ýerde “Brachycephalus” maşgalasyna degişli gurbagalaryň jemi 21 görnüşini tapypdylar. Täze görnüşleriniň tapylmagy bilen olaryň sany 28-e ýetdi. Ylmy barlagçylar topary bäş ýyldan bäri geçirýän barlaglarynyň netijesinde, toplanan maglumatlar “Peerj” atly žurnalda neşir edildi. Parana uniwersitetiniň professory Marsio Piýe gezen daglarynyň sanynyň diýseň köpdügini aýdýar. Marsio Piýe BBC neşirine beren beýanatynda Braziliýanyň günorta kenaryndaky deňiz derejesinden has beýikdäki tokaýlaryň tebigaty öwrenijiler üçin diýseň bereketlidigi bellenilýär. Bu ýerde her inedördül kilometr başyna Amazonkadakydan hem köp jandaryň ýaşaýandygy habar berildi. “Bracycephalus” uruguna degişli gurbagalar örän kiçi çäkde ýaşaýarlar


text:
Döwlet Baştutanymyzyň Permanyna laýyklykda, 2018-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan býujetden maliýeleşdirilýän edara-kärhanalaryň, hojalyk hasaplaşygyndaky kärhanalaryň we jemgyýetçilik guramalarynyň işgärleriniň zähmet haklaryny, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberi ýokarlandyrylar. Beýik Watançylyk urşuna gatnaşyjylaryň pensiýalarynyň aýda iň pes möçberi 1169 manat möçberde; Beýik Watançylyk urşuna gatnaşyjylaryň ýanýoldaşlarynyň we tylda …Dowamy »
„Daşoguzsyýahat“ Tanymal Bagşylaryň Ady Bilen Baglanşykly Ýerlere Syýahat Guraýar
„Daşoguzsyýahat“ döwlet syýahatçylyk kärhanasynyň hünärmenleri bagşyçylyk sungaty bilen baglanşykly gezelenç ugurlaryny işläp taýýarladylar. Sebitiň myhmanlaryna Daşoguz şäherinde ýerleşýän ýurdumyzda ýeke-täk bagşylar muzeýine baryp görmegi, dana alym Aşyk Aýdyň piriň Ruhubelent etrabynda ýerleşýän aramgähine zyýarat etmek ýa-da Gurbansoltan eje adyndaky etrapda ýerleşýän Türkmenistanyň halk bagşysy Magtymguly Garlyýewiň öý-muzeýine gezelenç teklip edýärler. …Dowamy »
Döwlet Muzeýinde Ekerançylyk Däplerine Bagyşlanan Sergi Öz Işine Başlady
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň döwlet muzeýinde ýurdumyzyň Medeniýet ministrliginiň garamagynda “Ak bugdaýyň mekany” atly sergi guraldy. Sergä gatnaşyjylara asylly däbe görä, duz-çörek bilen garşylandy we olar saçak başyna çagyryldy. Myhmanlaryň türkmen çöregi, pişme, külçe ýaly milli tagamlar hödürlenildi. Sergä gatnaşyjylar muzeýiň işgärleriniň adamzat taryhynda ilkinji bolup, türkmen topragynda bugdaýyň we …Dowamy »
2017-nji Ýylyň Giriş Möwsümi: Täze Mümkinçilikler, Ýakyn Perspektiwalar
Ýurdumyzyň ýokary we orta hünärment okuw mekdeplerine okuwa girmäge dalaşgärlerden resminamalar kabul edilýär. Däp bolşy ýaly, 2017-2018-nji okuw ýylynda hem täze ýokary okuw mekdebi açyldy. Paýtagtymyzyň Abadan etrabynda Jemagat hojalygy instituty ilkinj talyplaryna gapysyny giňden açar, ol bu pudaga gerekli hünärmenleri taýýarlar. Häzirki wagtda ýokary okuw mekdebini abadanlaşdyrmak, okuw we …Dowamy »
Türkmenistanda Ýaşlary Ýokary Okuw Mekdeplere Kabul Etmegiň Möçberi Artdyryldy
Ýurdumyzda ýokary hem-de orta hünär mekdeplerine resminamalary kabul etmek çäreleri başlandy. Bu çäräniň ilkinji güni işjeň häsiýete eýe boldy. Munuň özi türkmen ýaşlarynyň täze bilimleri, hünär ussatlygyny ele almaga, ýurdumyzyň intellektual we ykdysady kuwwatynyň artdyrylmagyna, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňde goýlan ägirt uly wezipeleriň çözülmegine goşantlaryny goşmagy arzuw edýändikleriniň …Dowamy »
“Dragon Oil” Kompaniýasy V Aziýa Oýunlarynyň Resmi Hyzmatdaşy Boldy
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Ýerine Ýetiriji komiteti “Dragon Oil” (Türkmenistan) Ltd kompaniýasynyň “Aşgabat—2017” oýunlaryna resmi hyzmatdaşy hökmünde goşulýandygyny mälim etdi. Şunda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýratyn aladasy netijesinde öňde boljak yklym derejeli ýaryşlara hemmetaraplaýyn taýýarlygyň ýokary derejesi üpjün edildi. Türkmenistan bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegine gönükdirilen …Dowamy »
Ilkinji Ýyldyz – Musa Bilen Tanşalyň!
Ak şäherimiz Aşgabatda ýerleşýän Aşgabat Olimpiýa şäherjiginde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa Oýunlary geçirilende, Musa Çaryýew arman-ýadaman işlejek meýletinçileriň biri bolar. Musa “Ilkinji ýyldyz” bolandygyna buýsanýar we ýurdumyzda geçiriljek bu sport çäresinde hiç hili doping düzgün bozulmalaryna ýol bermezligini isleýär. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň iňlis dili …Dowamy »
Ýokary Tehnologiýalar Agrosenagat Toplumynyň Maldarçylyk Ulgamynyň Netijelilignini Üpjün Edýär
Daşoguz welaýatynyň S.A. Nyýazow adyndaky etrabynda ýerleýän iri maldarçylyk toplumy gara mallaryň 500-sini saklamaga we her ýyl 2000 tonna süýt we 120 tonna et gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Netijeli ykdysady strategiýa we Şweýsariýa, Germaniýa, Türkiýe ýaly ýurtlaryň ady belli kompaniýalarynyň ýokary tehnologiýaly enjamlary önümçilik tabşyryklaryny üstünlikli berjaý etmage ýardam edýär. Toplumyň …Dowamy »
Obasenagat Toplumynyň Maddy-Enjamlaýyn Binýady Pugtalandyrylýar
Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň ygtyýaryna döwrebap oba hojalyk tehnikalarynyň gelmegi dowam edýär. Ine, täze ekiş möwsüminiň öňüsyrasynda ýurdumyza “John Deere 8245R” sürüm traktorlarynyň, şeýle hem bütin dünýä meşhur “CLAAS” maşyngurluşyk kompaniýasynyň (Germaniýa Federatiw Respublikasy) “AXOS 340 CX” köpugurly traktorlarynyň birinji tapgyry gelip gowuşdy. Täze oba hojalyk maşynlaryny garşylamak …Dowamy »
Paýtagtymyzdaky Parahat-7 Ýaşaýyş Toplumynda Täze Saglyk Öýi Açyldy
Aşgabadyň gür ilatly ýerinde ulanmaga berlen Saglyk öýi maşgala lukmanlary hem-de beýleki hünärmenler we zerur bolan işgärler bilen üpjün edildi. Ol keseli anyklaýyş enjamlary bilen enjamlaşdyryldy. Saglyk öýi maşgala lukmançylygy, enjamlar arkaly anyklaýyş, aýallara maslahat beriş, hirurgiýa, stomatologiýa, fiziobejeriş, bejeriş-bedenterbiýe, barlaghana we gündizki hassahana bölümlerinden ybaratdyr. “Siemens”, “Storz”, “Olimpus”, “Human”, …Dowamy »