text:
Emma rus elitasynyň Porsche Cayennes ýaly gymmat bahaly awtoulaglary, Fransiýada deňziň kenarynda ýerleşýän willalary bilen bir hatarda sowet döwrüniň Wolga, Çaýka, Zaporožes kysymly maşynlarynyň bar bolmagy köp adamlary geň galdyrdy.
Häzir Orýetiň paýtagtynyň köçelerinde BMW we Mercedes kysymly awtoulaglardan Lada we Wolga kysymly maşynlar has köp. Ýöne Moskwanyň gitdigiçe baýamagy bilen bir hatarda ilatda sowet döwrüne bolan küýseg hem artýar.
Paýtagt Moskwada sowet döwrüniň maşynlaryna
bagyşlanan dürli žurnallar, muzeýler peýda boldy. Olarda Tolýattiniň AwtoWaz zawodynda öndürilen oýunjaga meňzeýän Ladalardan başlap, Moskwada sowet elitasy üçin maşyn çykarýan Zil zawodynyň önümlerini görmek bolýar.
Moskwada köne maşynlaryň abatlaýyş işleri bilen meşgullanýan awtoserwisler hem köpeldi. Olarda gaýtadan dikeldilen Çaýka M13 kysymly sowet maşynlary, 1956-njy ýyllarda öndürilen Wolga maşynlary gurply adamlaryň garažlarynda öz orunlaryny tapýar. Käbir halatlarda olary köçede hem görmek mümkin.Hökümet ýolbaşçylarynyň goşandy
Ilatyň baý gatlagyna niýetlenip çykarylýan “Rob Report” atly žurnalyň Orsýet boýunça baş redaktory Karen Gazarýan häzir sowet döwrüniň maşynlarynyň meşhur bolmagyna ýurduň premýer-ministri Wladimir Putiniň goşant goşandygyny aýdýar. Wladimir Putin 1956-njy ýylda öndürilen özüniň ak reňkli Wolga maşynyna diýseň buýsanýar.
Bu diňe moda. Mysal üçin, ýurduň ýolbaşçysy “Brioni” firmasy tarapyndan öndürilýän egin-eşigi geýýän bolsa, beýlekiler hem hut şol firmanyň egin-eşiklerini satyn almaga çalyşýarlar. Putin “Blancpain” sagatlary gowy görýär. Şonuň üçin rus hökümetiniň agzalarynyň hem hut şol markaly sagady dakynýandyklaryny görmek bolýar.
Sowet maşynlarynyň janköýeri Putiniň özüniň Wolga maşynynda ABŞ-nyň öňki prezidenti Jorj Buş bilen düşen suraty hem bar. Putiniň Zaporožes maşynyna bolsa Buş sypaýyçylyk bilen münmekden boýun gaçyrypdy. Bu kiçi göwrümli maşyna sowet döwründe “küýki” diýen at hem berildi.
Ýöne rus syýasatçylarynyň içinde Putinden başga-da sowet döwrüniň maşynlaryna biperwaý garamaýanlar az däl. Mysal üçin, Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewde-de 1948-nji ýylyň Pobeda kysymly köne maşyny bar.
Ýurduň premýer-ministriniň orunbasary Igor Şuwalowda sowet politbýurosy üçin niýetlenen Zil-41047 kysymly maşyn bar. Moskwanyň şäher häkiminiň orunbasary Wladimir Resinde GAZ zawodynda sowet döwri öndürilen üç maşyn bar. Kursk regionynyň häkimi Wiktor Bogdanowda hem Bentli kysymly maşyn bilen bir hatarda köne Çaýka hem Zil kysymly awtoulaglar bar.
Sowet döwrüniň maşynlaryny gowy görüp, olary satyn almaga gurby çatmaýanlar Moskwanyň Awtowilla muzeýine baryp sowet döwrüne degişli 30-a golaý eksponata tomaşa edip bilýärler. Şol muzeýde 1940-njy ýyllarda Staliniň münen maşyny hem bar. Muzeýiň ikinji gatynda Moskwanyň häkimi Ýuriý Lužkowyň hem onuň milliarder aýaly Ýelena Baturinanyň Moskwiç kysymly maşyny goýuldy.
“Öňki döwür: uly adamlar üçin oýnawaçlar” diýen žurnaly çap edýän Ilýa Sorokin aşa baý ruslaryň 1990-njy ýyllaryň başynda daşary ýurt maşynlaryny satyn alandyklaryny aýdýar. Emma şol maşynlaryň tehniki aýratynlyklarynyň örän oňatdygyna garamazdan, ruslarda olara garşy hiç hili hasratyň ýokdugyny aýdýar.
Sergä gelen adam ýönekeý Moskwiç ýa-da Pobeda kysymly maşyny görüp, şeýle maşynyň özüniň kakasynda ýa-da atasynda bolandygyny ýatlaýar. Şol maşynda oturan badyna maşynyň içindäki ys onuň çagalyk ýyllaryny ýada salýar, onuň gözi ýaşarýar. Ol çagalyk döwrüni küýsäp başlaýar.Çykdajy göze görnenok
Ilýa Sorokiniň aýtmagyna görä, gurply adamlar käbir halatlarda sowet döwründe süren maşynlarynyň abatlanmagy üçin ummasyz köp pul tölemäge razy bolýarlar. Ol özüniň bir dostunyň maşynlary bejerýän awtosalonda işleýändigini, ýakynda şol dostunyň bir müşderisiniň 1970-nji ýylda süren Žiguli kysymly maşynyny gaýtadan öňki durkuna getirmek üçin 50 müň ýewro töländigini Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Geçen aý Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew ýurduň ýokary derejeli syýasatçylaryna Mercedes kysymly gulluk awtoulaglaryny Orsýetde öndürilýän maşynlara çalyşmagy teklip etdi. Bu ýagdaý bir tarapdan sowet döwrüne gaýdyp barmagy aňladar, başga tarapdan bolsa ykdysady krizis döwründe ýerli awtomobil zawodlaryna goldaw bolar diýip, prezident Medwedew nygtapdyr.
Moskwanyň muzeýlerinde goýlan eksponatlaryň arasynda 1969-njy ýylda Brežnewiň janyna kast etmek synanyşygynda möhüm rol oýnan maşyn hem bar. Şonda 1969-njy ýylda sowet goşunynyň dezertiri Wiktor Ilýin milisioneriň egin-eşigini geýip, Kremliň ýanyna golaýlan maşyna ot açypdy. Maşynyň içinde Brežnew däl-de, dört sany sowet kosmonawty bardy. Şol wakada maşynyň sürüjisi heläk bolupdy. Bu maşyny kolleksionerleriň biri satyn alyp, ony täzeden dikeltdi. Emma okdan galan deşikler bu taryhy wakadan ýadygärlik hökmünde bolşy ýaly galdyryldy.
Sowet döwri barada beýle gowy ýatlamalarynyň ýokdugyny aýdýanlaryň hem käbirleri mümkinçilik dörän halatynda sowet döwrüniň maşynyny edinjekdiklerini aýdýarlar.
Öňki dissident, häzir syýasy analitik Wladimir Pribylowskiý sowet döwrüniň garaňky geçmişiniň bardygyny aýdyp, şol döwür baradaky ýatlamalaryň bolşundan köp gözelleşdirilmegine garşy çykýar. “Emma pulum bolsa, Pobeda kysymly maşyny satyn alardym” diýip, öňki dissident sözüniň üstüni ýetirýär.
“Rob Report” žurnalynyň Orsýet boýunça baş redaktory Karen Gazarýan maşynlar bilen gyzyklanýan adamlaryň, kolleksionerleriň söwet döwrüniň ulaglaryny howes bilen satyn alýandyklaryna düşünip boýandygyny aýdýar. “Emma bu höwesi “milli idea” öwrüp, öz ýurduňa wepalylygyň bir alamaty hökmünde görkezjek bolmak meniň pikirimçe akylsyzlyk” diýip, Karen Gazarýan Azatlyk Radiosyna aýtdy.


c: text/html

text:
Düýn Germaniýanyň daşary işleri ministri Guido Westerwelle ýurduň esgerleriniň Owganystandan 2011-nji ýyldan çykyp başlajakdygyny mälim etdi.
Guido Westerwelle bu barada ýurduň parlamentinde eden çykyşynda aýtdy. Şeýle-de, ol 2014-nji ýyla çenli germaniýaly esgerleriň ählisini Owganystandan çykarmaklygyň göz öňünde tutulýandygyny sözüne goşdy.
Parlamentinde daşary işler ministriniň bu çykyşy uly goldaw bilen kabul edildi.
Häzir Germaniýanyň Owganystanda 4.500 töweregi esgeri bar. Berilýän maglumatlara görä, häzire çenli Owganystanda 44 sany german esgeri ölüpdir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Onuň kanunyna görä, her bir dörän zat ýok bolup gitmeli. Adam hem hernäçe başarjaň, hernäçe aňy ösen jandar bolsa-da, tebigata erk edip bilmeýär. Ol kanuny üýtgedip bilmeýär. Ynsan bu kanuny üýtgederden ejiz. Dogulmak, ýaşamak we ýok bolup gitmek meselesinde oňa (ynsana) diňe tebigata boýun egip gezibermekden başga çäre ýok.
Ölümi ýok etmek, iň bir hökmürowan, zalym patyşalara-da başartmaýar. Iň güýçli alymlara-da başartmaýar. Dünýäniň gylla ýaryny basyp alan, ynsanlaryň kesilen kellesinden minaralar galdyran, ynsan jesetlerinden depeler, daglar döreden Çingiz han üçinem günleriň bir güni dünýesini täzelemeli pursat ýetipdir. Zalym han garrapdyr, keselläpdir. Dünýäniň adamlarynyň nijemesiniň başyna ölüm salan hanyň özi welin ölmek islemändir. Görüň-ä bu patyşalary! Halka jebir berjekmişler, özleri welin jebri çekjek dälmiş!
Garaz, gepiň keltesi, Çingiz han öz başyndan ölümi aýrarlary ýaly, dünýede tebip bolsa çagyrdyp, özüni ölmez ýaly etmegi olardan haýyş edipdir. Tebipler hana keseli birneme yza tesdirip bolýandygyny, ýöne ölümi hiç kimiň başyndan aýryp bolmaýandygyny düşündiripdirler. Zalym han ölümiň özüne-de degişlidigine diňe şonda düşünipdir.
Ölüm tebigatyň goýnundaky ähli janly-jandar üçin agyr hem ajy. Ölümiň ajylygyny diňe bir ynsanlaryň däl, eýsem haýwanlaryň-da, hatda ösümlik dünýäsiniň-de duýup bilýändigi hakda köp dünýä filosoflary täsin-täsin ýazgylary galdyrypdyrlar. Şeýle pikir türkmen şahyry Magtymguly Pyragynyň goşgularynda-da bar.«Elinden kürresi gitse eşegiň,
Delmuryp dört ýana, gözlär uşagyn,
Bir düýe aldyrsa elden köşegin,
Hasratyndan bozlamaýan bolarmy!
Käkilik aldyrsa türpe balasyn,
Aglaý-aglaý yzlamaýen bolarmy!»
- diýip, Magtymguly Pyragy özüniň «Yzlamaýan bolarmy» diýen goşgusynda diňe bir ynsanlaryň däl, eýsem haýwanlaryň-da ölüm hasratyna çydaman, aglaýandyklary hakda ýazypdyr.
Ynsan ölümine ynsanlar gynanýarlar. Soltan Hüseýin Baýkaranyň gowy dostlarynyň biri, köşkde onuň ýakyn geňeşçisi bolan, özüniň ölmez-ýitmez sazlary, goşgulary, şorta sözleri, özi hakdaky ýatlamalar bilen külli musulman dünýäsinde ajaýyp adamlaryň biri bolup baky galan Myraly (Alyşir Nowaýy) ýogalanda bütin Marynyň ilaty onuň ölümine gynanýar. Nowaýyny jaýlamak üçin üýşen adamlardan onuň tabydyny goýmaga ýer tapylmaýar. Adamlar tabydy elde göterip durýarlar. Tä gonamçylyga çenli adamlar şahyryň tabydyny diňe elden-ele alyp bermek bilen, ony jaýlanmaly ýere eltýärler. Onuň jaýlanan güni misli Maryda adamlar ýöremän, ýer süýşýän ýaly bolupdyr. Adamlar şeýle köp üýşüpdir. Gowy adamy ýitirmek nähili kyn!
Şahyr Gurbannazar Ezizow ýogalanda hem şeýle boldy. Onuň ölümine bütin Türkmenistan aglady. Häzirem aglap ýören köp. Türkmen Gara şahyryny (Seýitliýew) ýitirende-de, Alty Garlyýew, Baba Annanow ýaly artistlerini ýitirende-de aglamak aglady.
Ynsan ölümi diňe hasratmy?
Ýok. Diňe gowy ynsanyň ölümi hasrat. Ölümiň şatlyga öwrülýän wagtam bolýar.
Zalymlaryň ölümi ynsanlaryň hemmesi üçin şatlyk. Mysal üçin Adolf Gitleriň ölümi bütin dünýe üçin şatlykly waka boldy. Stalin, Çingiz han Çikatilo…we ýene şulara meňzeş zalymlar ýogalanda näçe adamlar begendikä?!
Ölümiň bilen adamlary begendirmek—masgaraçylykdyr! Gülkünçdir!
Ölümiňe hiç kim begenmez ýaly, dirikäň hormat-sylag gazanyp gitmeli!Çoluk Möwlamow aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 24-nji awgustda geçiren göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatynda ýurdumyzyň welaýatlarynda we paýtagtymyzda täze okuw ýylyna taýýarlyk işleriniň alnyp barlyşy bilen tanyşdy.
Ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň beren maglumatlaryna görä, 2015-2016-njy täze okuw ýylynyň ilkinji gününde ýurdumyzda täze bilim ojaklarynyň ondan gowragy ýaş nesliň we bilim işgärleriniň hyzmatyna berler. Has takygy, Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli ýurdumyzyň Balkan welaýatynda orta mekdepleriň 4-si we çagalar baglarynyň 5-si, Daşoguz welaýatynda 9 mekdep we bir çagalar bagy, Lebap welaýatynda 6 mekdep we 3 sany çagalar bagy, Mary welaýatynda 3 mekdep we 2 çagalar bagy, Aşgabatda 2 mekdep hem-de 2 çagalar bagy açylyp, ulanylmaga berler.


text:
Gyrgyzystanyň hökümetiniň aýtmagyna görä, janyndan geçen hüjümçiniň Hytaýyň ilçihanasyna eden terrorçylykly hüjüminiň netijesinde onuň özi ölüpdir we ilçihananyň üç işgäri ýaralanypdyr.
Gyrgyzystanyň premýer-ministriniň orunbasary Ženiş Razakow hüjümçiniň Hytaýyň ilçihanasyna sürüp, öz ulagyny partladandygyny aýtdy.
Gyrgyzystanyň Saglygy saklaýyş ministrligi hüjüm zerarly ýaralanan üç adamyň gyrgyz raýatlary bolup, keselhana düşendigini habar berdi.
Gyrgyzystanyň içeri işler ministrligi ýaralanan adamlardan biriniň bagban bolup işlän, 17 ýaşly oglandygyny we beýleki ikisiniň gyrgyz zenanlarydygyny mälim etdi.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk ministrligi partlama boýunça derňew geçirilýändigini habar berdi. Derňewçiler hüjümde ulanylan awtoulagyň eýesini anyklamaga synanyşýandygyny aýtdylar.


text:
Şu günler Türkmenabat şäheriniň Ruhnama köçesinde ertiden agşama çenli dürli görnüşli bejeriş işleri alnyp barylýar. Bejeriş işleri sebäpli Nyýazow köçesinden Ruhnama köçesine çykylýan ýol ýapyk.
Ruhnama köçesiniň gündogar tarapyna geçmek üçin, ulaglar kiçeňräk aralyk ýollardan sürüp, ep-esli ýol geçmeli bolýarlar.
Alnyp barylýan bejergi işleriniň örän gyssaglydygyny hem görmek bolýar. Sebäbi bir köçede 3-4 edaranyň işlemegi her gün görülýän ýagdaý däl. Agyz suw bejeriş kärhanasy, şäher elektrik üpjünçilik edarasy we ýol gurluşyk edarasy Ruhnama köçesiniň ençeme ýyllardan bäri ellenmän ýatan kemçiliklerini düzedýärler.
Mundan başga-da bejergi işleriniň alnyp barylýan ýerinde agzalan edaralaryň başlyklaryny we şäher häkimliginiň resmilerini hem görmek bolýar.
Sebäbi
Näme sebäpden birden beýle işleriň başlanandygy bilen gyzyklanyp, şäher häkimliginiň bejeriş işlerine gözegçilik edýän bir resmisine ýüz tutanymda, ol wezipesini we adyny aýtmazlyk şerti bilen, bu edilýän işleriň düýp sebäbiniň ýakyn günlerde ýurt baştutanynyň Lebaba sapar edip, özünem edil şu köçeden geçjekdigi bilen baglydygyny gürrüň berdi.
Onuň sözlerinden çen tutulsa, Türkmenabada gelende, ýurt baştutany Ruhnama köçesiniň üsti bilen Bitarap Türkmenistan köçesine geçjekmiş. Şol sebäpden-de Ruhnama köçesiniň gyralaryna bordýurlar goýulýar, köçe asfaltlanýar we ýoluň iki gapdalyndaky binalaryň daş ýüzi düýpli bejerilýär.
Ýöne ildeşlerimiziň aýtmaklaryna görä, Ruhnama köçesi tutuşlygyna bejergi planyna girizilmändir. Ol köçaniň diňe ýarpysy, ýagny diňe Bitarap Türkmenistan köçesine çenli bölegi bejerilip, galan böleginde henize çenli gymyldy göze ilenok.
Özüni Arslan diýip tanadan 40 ýaşlaryndaky sürüji öz ulagynda Ruhnama köçesinden kän geçýändigini we eger şol köçe tutuşlygyna bejerilse, gowy boljakdygyny aýdýar: “Şu wagt Türkmenabadyň Ruhnama köçesinde ýol bejeriş işleri alnyp barylýar, ýöne köçäniň ýarysy, ýagny Kastandowa köçesine çenli bejerilýär, ýarysy dur, nämemiş, prezidentiň geçjek ýerleri bejerilmeli, aňyrsy bejerilmeli dälmiş, aňyrsynam bejerseler gowy bolardy”.
Onuň sözlerine görä, Ruhnama köçesiniň Bitarap Türkmenistan köçesini kesip geçýän we tä welaýatyň birinji köpugurly hasshanasyna çenli uzalýan böleginiň ýagdaýy gaty ýaramaz.
"Prezident geçenok..."
Şäher häkimliginiň bir ýolbaşçy resmisiniň efirde adynyň agzalmagyny islemedik sürüjisi munuň sebäbi prezidentiň Ruhnama köçesiniň gündogar bölegine geçmejeginden diýýär. Ol sürüji hem bejerilenine görä köçäniň beýleki böleginiň hem iň bolmanda asfaltynyň täzelenmeginiň tarapdary.
Şeýlelikde Ruhnama köçesinde alnyp barylýan düýpli bejeriş işleri şol köçäniň käbir ýaşaýjylaryny begendirýän bolsa, käbir ýaşaýjylarynyň lapyny keç edýär. Lapy keç bolýan ildeşimiz hem agzalan köçäniň gündogar tarapynda, ýagny bejerilmeýän böleginde ýaşaýanlardan biri.
Bejeriş işlerine gözegçilik edýän resminiň sözlerine görä, köçäniň bejerilýän böleginiň gyssagara taýýar edilmegi barada ýerli ýolbaşçylara ýokardan görkezme berlipdir.
Ruhnama köçesiniň käbir ýaşaýjylary bolsa, köçäniň bejergisiz galýan böleginiň ondan diňe prezident geçse bejeriljekdigini, ýogsa köçäniň galan böleginiň ýene köp ýyllap bejergisiz ýatjakdygyny ýaňzydýarlar.


text:
1-nji iýunda dünýäniň ençeme ýurdunda, şol sanda Türkmenistanda Halkara çagalar güni bellenilip geçildi. 1925-nji ýylda Ženewada çagalaryň abadançylygy boýunça geçirilen Bütindünýä konferensiýasynda 1-nji iýun Halkara Çagalar güni diýlip ykrar edilipdi.
Bu gün paýtagt Aşgabadyň birnäçe sebitinde, şol sanda seýilgählerinde ençeme çagalaryň gatnaşmagynda bellenilip geçilýän mahaly, ýurduň demirgazygyndaky Daşoguz welaýatynyň käbir bazarlarynda ençeme çaganyň arabalarda ýük çekip, agyr zähmetde işleýändigi habar berilýär.
Daşoguz welaýatyndan özüni Sona diýip tanyşdyran öý hojalykçy zenan käbir çagalaryň täze okuw ýylyna egin-eşik almak üçin tomusky dynç alyşlarynda bazarlarda araba sürýändigini aýdýar. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Owganystanyň demirgazyk-gündogaryndaky Badahşan welaýatynda 27 polisiýa ofiseri “Talyban” tarapyndan zamun alyndy.
Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugynyň Badahşan welaýat polisiýa başlygy general Fazeluddin Aýara salgylanyp berýän maglumatyna görä, gürrüňi edilýän 27 ofiser 21-nji maýda Ýamgan etrabyndaky gowagyň içinde “Talyban” bilen söweşipdir. Soňra etrap ýaşulularynyň araçylyk etmegi netijesinde ofiserler ok atyşygy bes edip, ýaraglaryny taşlamagy we “Talyban” tarapyndan alnyp gidilmegi kabul edipdirler.
General Aýar alnyp gaçylan ofiserleriň häzirki wagtda nirede ýerleşýändiklerini kesgitlemek üçin gözlegleriň dowam edýändigini aýtdy.
Söweşijiler 21-nji maýda Badahşan welaýatyndaky birnäçe barlag-gözegçilik nokadyna duzak gurnadylar we welaýatyň Ýamgan etrabynda azyndan alty polisiýa ofiserini öldürdiler.


text:
Düýn žurnalistleri goraýan halkara Komiteti köpçülikleýin habar serişdeleriniň işgärleriniň garşysyna ulanylýan zorluklaryň jogapsyz galýan faktlary barada ýyllyk dokladyny çap etdi.
Bu doklada görä, bu ugrda iň bir ýerbet ýagdaý Yrakda. Bu sanawyň öňüni çekýän beýleki 12 ýurduň her birinde geçen bir ýylyň dowamynda bäş žurnalistiň öldürilendigi, ýöne olarda bu jenaýatlaryň üstünin açylmandygy bellenilýar.
Şeýle jenaýatlar Yrakda 88 sany. Sanawyň öňüni çekýän ýurtlaryň hatarynda Owganystanyň, Orsýetiň we Pakistanyň hem ady bar.


text:
NATO şenbe güni günorta Owganystanda iki esgeriniň ýol ýakasynda goýlan bombadan wepat bolandygyny aýtdy.
NATO-nyň üçünji esgeri Kapisa welaýatynda bolan wertolýot hadysasynda heläk boldy.
NATO halas ediş operasiýasynyň hüjüme sezewar bolandygyny aýtdy.
“Taliban” wertolýoty urup ýykandygyny we halas ediş operasiýasyna hüjüm edendiginii aýtdy.
Owganystanda şu ýyl daşary ýurtly esgerleriň jemi 135-si wepat boldy.
Owganystanyň Içeri işler ministrligi ýaragly adamlaryň şenbe güni Marja etrabynyň ozalky graždan baştutany Abdul Zahiri atyp öldürendiklerini mälim etdi.


text:
Türkmenistan 2020-nji ýyla çenli elektrik togunyň eksportunyň möçberini 6 milliard kilowat sagatdan aşyrmakçy.
Resmi maglumatlara görä, agzalan döwre çenli ýurduň içinde hem elektrik togunyň ulanylmagynyň derejesi ýokarlanyp, 20 milliard 290 million kilowat sagada ýetiriler. Häzirki wagtda ýurtda 11 sany elektrik stansiýasy işleýär we 14 sany gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň gurulmagy planlaşdyrylýar.
Türkmenistanyň ýylda daşary ýurtlara satýan gaz eksportunyň häzirki möçberi 2.8 milliard kilowat sagat.
Türkmenistan elektrik toguny esasan Eýrana we Owganystana eksport edýär.


text:
Iki serbiýaly çaga Mitrowisa şäherindäki öýleriniň daşynda el granatynyň ýarylmagy netijesinde ýaralanypdyrlar. Bu barada Kosowanyň ýolbaşçylary habar berýär. Agzalýan şäher serbiýalylar bilen etniki albanlaryň arasynda ikä bölünendir.
Resmileriň aýtmagyna görä, üç ýaşyndaky oglan we takmynan on ýaşlaryndaky bir gyz häzirki wagtda keselhanada bejergi alýar.
Polisiýanyň maglumatyna laýyklykda, partlama el granaty sebäp bolupdyr. Bu hüjümiň etniki sebäpleriň esasynda amala aşyrylandygy barada häzirlikçe hiç hili maglumat ýok. Bu ýekşenbe gününden bäri Mitrowisada amala aşyrylan üçünji partlama boldy.
Mundan ozalky partlamada hiç kime zyýan ýetmändi. Serb hökümeti ýaly, Kosowanyň demirgazygyndaky ençeme serbler, 2008-nji ýylda Kosowa tarapyndan yglan edilen Alban etnik azlygynyň garaşsyzlygyny ret edýärler.


text:
Eýranly Nobel baýragynyň eýesi Şirin Ebadi, BMG-niň baş sekretary Ban Ki-muny, Eýranda iýunda geçen dawaly prezident saýlawlaryndan soňky hukuk bozulmalaryny derňeýän şahsy wekilini bellemäge çagyrdy. Wekil bellenmegine çagyrylýan hata Ebadi bilen bile hukuk toparylary, adam hukuklaryny goraýan halkara federasiýasy we adam hukuklaryny goramak boýunça Eýran ligasy hem gol çekdi.
BMG-niň sözçüsi bu hatyň Banyň edarasyna gowşandygyny tassyk etdi. Eýranda howpsuzlyk güýçleriniň 12-nji iýunda geçen saýlawlaryň prezident Mahmut Ahmedinejadyň haýryna galplaşdyrylandygy üçin protest çykan adamlara garşy güýç ulanmagyny ýazgaran halkara synçylarynyň arasynda BMG-niň baş sekretary hem bardy.
Eýranyň döwlet eýeçiligindäki metbugaty bu wakalar bilen 20 admyň ölendigini aýtdy. Eýran häkimiýetleri saýlaw adalatly geçdi diýýärler.


text:
Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Çen Ir, özüniň ýardo programmasy boýunça alty taraplaýyn gepleşikler täzeden ýola goýlan halatynda, ýadro ýarag synaglaryny we önümçiligini togtatmaga taýýar. Bu barada Kreml habar berýär.
Kremliň metbugat wekili Nataliýa Timakowanyň aýtmagyna görä, çarşenbe güni Kim Çen Ir prezident Dmitriý Medwedew bilen geçiren duşuşygynyň dowamynda Demirgazyk Koreýanyň öňünden hiç hili şert goýmazdan gepleşiklere dolanmaga taýýardygyny aýdypdyr.
Medwedew bilen Kim Çen Ir Orsýetiň Ulan-Ude şäherinde duşuşdylar. “Men siziň bu günleriň dowamynda wagtyňyzy gyzykly geçirendigiňize, şeýle-de görmegi planlaşdyran zatlaryňyzyň aglabasyny görjekdigiňize umyt edýärýän” diýip, Medwedew çykyş etdi.
Medwedew Demirgazyk Koreýanyň üsti bilen Günorta Koreýa tarap geçirilmegi planlaşydyrylýan gaz geçirijiniň gurulmagyny Phenýanyň goldaýandygyny hem mälim etdi.


text:
Hasaba alnan 4 müň sany täjik atlary hökümete hödürlenýär. Geljekde dünýä injek täjik çagalaryna indi şol resmi sanawa giren atlardan haýsy-da bolsa biri dakylar.
Täjigistanda hökümetiň garamagyndaky Dil we terminologiýa komiteti gadagan edilmeýän täjik adam atlarynyň resmi sanawyny taýýarlap, ony ýurduň hökümetine gowşurdy.
Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugynyň habar bermegine görä, komitetiň işgäri Abdulrahim Zulfoniýon 4 müň adam ady girizilen resmi sanawyň 24-nji dekabrda hökümete tabşyrylandygyny aýdýar. Adam atlarynyň resmi sanawy tassyklanandan soňra, ýurduň raýat ýagdaýlaryny hasaba alýan edara iberiler. Netijede bu edara täze doglan täjik çagalaryna resmi sanawa giren at berlen ýazgyly dogluş şahadatnamalaryny gowşurar.
"ZAGS-yň işgärleri çagalara hökmany suratda adam atlarynyň resmi sanawyna görä at dakylmagyny ýola goýmalydyr”. Netijede asly täjik milletinden bolan adamlar mundan beýläk öz çagalaryna "-kul" we "-han" ýaly türki at goşulmaly adam atlaryny dakyp bilmezler.
Şonuň ýaly-da, Täjigistanda hökümetiň garamagyndaky Dil we terminologiýa komitetiniň işgäriniň bellemegine görä, beýleki halklardan bolan raýatlar öz çagalaryna arkaýyn öz milli däplerine görä at dakyp bilerler.
Täjik adam atlarynyň resmi sanawyny ýurtda 2016-njy ýylyň başynda çap etmäge taýýarlanylýar.
Abdurahim Zulfoniýeniň bellemegine görä, bu iş 2012-nji-2016-njy ýyllar aralygynda durmuşa geçirilýän döwlet ösüş programmasyna laýyklykda alnyp barylýar. Onuň aýtmagyna görä, edebi täjik dilindäki we klassyky edebiýatdaky ähli arap adam atlary hem Täjigistandaky adam atlarynyň resmi sanawyna girizilipdir.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamenti Orsýetiň häkimiýetlerini 2006-njy ýylda tanymal rus derňewçi žurnalisti Anna Politkowskaýany öldürmek boýunça kimiň tabşyryk berendigini tapmaga çagyrdy.
Derňewçi žurnalistiň öldürilmeginiň 10-njy ýyldönüminden bir gün öň, ýagny 6-njy oktýabrda ýaýradylan beýanatda ABŞ-nyň Döwlet departamenti soňky 20 ýylyň dowamynda Politkowskaýa we Russiýanyň Demirgazyk Kawkaz regionyndaky beýleki žurnalistler “korrupsiýanyň, bidüzgünçiligiň we adam hukuklarynyň bozulmalarynyň üstüni açmak tagallalary üçin ar almak maksady bilen öldürildiler” diýilýär.
7-nji oktýabrda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Media azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç (Dunja Mijatovic) “bu aýylganç wakadan soň 10 ýylyň geçendigine garamazdan, [Politkowskaýanyň] öldürilmeginiň arkasyndaky adamlaryň erkinlikde bolmagy kabul ederliksiz” diýdi.
Prezident Wladimir Putiniň tankytçysy Politkowskaýanyň raportlarynda Orsýetde ýokary derejedäki korrupsiýa we onuň Demirgazyk Kawkaz regionyndaky adam hukuklary bozulmalary paş edilipdi. Ol 2006-njy ýylyň 7-nji oktýabrynda özüniň Moskwadaky kwartirasynda atylyp öldürildi.


text:
Waşington Yragyň Anbar welaýatynda söweşijileriň tutaşdyran zorlugyny “iň berk görnüşde” ýazgardy.
Döwlet departamentiniň reaksiýasy Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň we ýaran toparlaryň Ramadi we Fallujah şäherlerini yslamçylaryň elinden gaýdyp alandygy barada anna günki habarlardan soň peýda boldy.
AÝ/AR-nyň Ramadi şäherindäki habarçysynyň maglumatyna görä, polisiýa we sünni ýaranlar şäheriň ençeme böleklerinde polisiýanyň bölümlerini söweşijileriň elinden alypdyrlar. Şeýle-de ol howpsuzlyk güýçleriniň Fallujah şäheriniň golaýyndaky söweşlerde uly öňegidişlik gazanyp bilmändigini aýtdy. Bu ýerde Bagdada barýan uly ýol “Al-Kaýda” ýakyn bolan gozgalaňçylaryň elinde galýar.
Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň we “Al-Kaýda” ýakyn “Yrak yslam döwleti” hem “Lewant” atly toparlaryň arasyndaky söweşler duşenbe güni başlanypdy.


text:
Welaýat ulaglary bilen Aşgabada girmäge goýlan gadagançylyk henizem dowam edýär. Welaýat belgili ulaglar şähere girmezden ozal polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan saklanýar we ulag eýelerine garşy administratiw çäre görülýär.
Bu çäklendirme hemem Aşgabatda welaýat ulaglaryna edilýän gözegçilik diňe şäheriň giriş, çykyş nokatlary bilen çäklenmän, şäheriň içinde göze ilen welaýat belgili ulaglar hem saklanyp, ulag eýesine garşy çäre görülýär.
Aradan bir ýarym aý töweregi wagtyň geçendigine garamazdan, bu çäklendirmäniň sebäpleri barada halk köpçüligine resmi taýdan hiç hili maglumat berlenok. Hatda şeýle çäklendirmäniň girizilendigi hem resmi taýdan ykrar edilmeýär.
Şeýlelikde bu çäräniň sebäpleri barada dürli-dürli gürrüňler bar, şäherara gatnaýan taksiçileriň aýdýanlaryndan çen tutulsa, bu 2017-nji ýylda geçiriljek “Aziada” oýunlary bilen bagly Aşgabady hasam gözelleşdirmek üçin edilýän tagallalaryň çäginde görülýän çäreler.
“Kese göz bilen garamak”
“Bizi 2015-nji ýylyň dekabr aýynyň başlaryndan saklap başladylar, başda bu çäräni Aşgabada köp sany myhmanyň gelýändigi bilen düşündirdiler, ondan soň bu çäklendirme şol durkuna galdy” diýip, özüni Serdar diýip tanadan maryly taksiçi Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Agzalýan oýunlara taýýarlyk bilen baglylykda, Aşgabatda birgiden başga çärelerem görülýär. Bahasy ençeme milliard dollara barabar sport desgalarynyň gurluşygy, Çoganlydaky we “Gažadaky” müňlerçe daçanyň ýykylmagy hem şol çäreler bilen bagly diýlen maglumatlar bar. Jaýy ýykylanlara kompensasiýa tölenmeýär.
Welaýat ulaglarynyň Aşgabada salynmazlygy baradaky meselä gaýdyp gelsek, bu çäräni welaýatlarda ýaşaýan adamlara kese göz bilen garamak diýip kabul edýänler hem bar.
Mary welaýaty bilen Aşgabadyň arasynda ýolagçy gatnadýan we özüni Myrat diýip tanadan 41 ýaşlaryndaky beýleki bir taksiçi bu meselede şeýle soragy goýýar: “Men sürüji bolup welaýatlaryň arasynda gatnaýaryn, emma näbelli sebäplere görä, bize başgaça garaýarlar, näme indi Aşgabat daşary ýurduň paýtagty boldumy? Meni gaişnikler paýtagtyň girişinde haýsy kanuny esas bilen saklaýarlar?”
Çäklendirmeleriň täsiri
Taksiçiler, bu ýagdaýyň olaryň öňdenem çäkli girdeýjilerine ýaramaz täsir edýändigini aýdyp, şähere salynmansoň, welaýatdan gelen taksileriň köplenç yzyna boş gaýtmaly bolýandyklaryny aýdýarlar.
Diňe welaýat ulag eýelerine däl, bu çäklendirme welaýatlardan Aşgabada agyr hassa getirýän raýatlara has hem öz ýaramaz täsirini ýetirýär. Sebäbi olar hassany şäheriň çetinde welaýat ulagyndan düşürip, Aşgabadyň nomeri dakylan ulaga mündürmeli bolýarlar. “Aşgabadyň nomeri bolan maşynlar hem islän ýeriňde, islän wagtyňda tapylmaýar” diýip, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir taksiçiler aýdýarlar.
Bu düzgüniň raýatlar üçin döredýän kynçylyklaryna garamazdan onuň gelejekde nähili boljagy barada hiç hili maglumat ýok. Ýurduň jogapkär resmileri bolsa bu barada dil ýarmaýarlar, resmi metbugatda bu barada asla kelam agyz söz aýdylmaýar.


text:
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen yşyklandyryjy kerosini, uçar kerosinini, gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna
jinsi matasy, polipropilen gaby, portlandsement, naz ýüplük we pagta süýümi satyldy. Olary Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Singapurdan, Owganystandan, Gruziýadan, Gyrgyzystandan gelen telekeçiler satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 13 million 627 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýadan, BAE-den, Hindistandan, Pakistandan, gelen işewürler Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň kärhanalarynda öndürilen jemi bahasy 4 million 824 müň manatdan gowrak bolan arassalanan pagta ýagyny, nah ýüplügi, lukmançylyk önümlerini, pagta soapstogynyň çig ýagly turşumtyk kislotasyny satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 103 müň manatdan gowrak bolan pagta süýümini satyn aldylar.
“Türkmenistan: hepdäniň wakalary”, TDH.


text:
Şu günler Lebap welaýatynda islendik bazarda, ululygyna-kiçiligine garamazdan, hatda köp obalarda mobil telefonyň hasabyna pul geçirip bolýar. Ýöne pul geçirmegiň bu görnüşi “Altyn Asyr” mobil hyzmatlary edarasynyň çykaran kartoçkalary arkaly däl-de, hususyýetçiler tarapyndan kompýuteriň üsti bilen amala aşyrylýar.
“Altyn Asyra pul geçir”, “Altyn Asyr denežnyý perewod” diýen ýazgyly noutbuklaryň öňünde oturan ýaş oglana ýa-da ýaş gyza bazaryň her künjünde diýen ýaly duş gelmek bolýar. Bu ýagdaýyň “Altyn Asyryň” edarasynyň öňündäki nobatlaryň sanynyň azalmagyna getirenligini aýdýanlaram bar.
Diňe Türkmenabadyň merkezi bazarynyň içinde takmynan 25-e golaý pul geçirýän bar. Olar eden hyzmaty üçin, adatça, 50 teňňe alýarlar. Pul geçirýänleriň käbirleri edýän hyzmatynyň nyrhlaryny ullakan kagyza ýazyp goýýarlar.
Käbir ýerli ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, bu ýagdaý diňe “Altyn Asyr” kärhanasynyň öňündäki nobatlary azaltmak bilen çäklenmän, ýaşlara, hatda mekdebe gatnaýan okuwçylara kanikula çykan häzirki döwründe goşmaça girdeji çeşmesini hem döredýär.
Türkmenabadyň iň uly bazarynda saýawanyň aşagynda özüniň göterme kompýuteri bilen bazara gelenleriň mobil telefonlarynyň hasabyna pul geçirip gazanç edýän Wepa hem ol çagalardan biri.
“Men başinji klasy tamamladym. Menden başga-da klasdaşlarymyň arasynda pul geçirýänlerden dördüsi bar. Olaryň ikisi öz öýüniň golaýynda oturyp işleýärler. Beýlekileri edil meniň ýaly bazarlarda” diýip, 13 ýaşly Wepa aýdýar.
Diňe Türkmenabadyň merkezi bazarynyň içinde takmynan 25-e golaý pul geçirýän bar.
Mobil telefonlaryň hasabyna pul geçirip gazanç edýänleriň ýene biri 32 ýaşly Guwanç özüniň bu iş bilen meşgullanýanlaryň arasynda iň ýaşulusydygyny aýdyp, Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Telefona pul geçirýänler, esasan, ýaşlar. Munuň sebäbini olaryň kompýuterden baş çykaryşynyň uly ýaşdakylaryňkydan tapawutlanýanlygyndan görýärin”.
Onuň aýtmagyna görä, “Altyn Asyr” edaralary şäheriň merkezinde, uly kärhanalaryň golaýynda we başga-da wokzal bilen aeroportlarda bar we ol edaralaryň sany öň ýurtda işlän MTS kompaniýasynyňky bilen deňeşdireniňde iki esse az.
“Üstesine, “Altyn Asyr” edaralaryndaky raýatlara edilýän hyzmat göwnejaý däl. Hasabyna pul geçirmäne barýanlar köp wagtlap nobatlarda durmaly bolýarlar” diýip, Guwanç gürrüň berýär.
Onuň sözlerinden çen tutsaň, “Altyn Asyryň” edara jaýlarynda telefonynyň hasabyna pul geçirmek üçin köp wagtlap nobata durmak islemeýänler 50 teňňeden geçip, hususy pul geçirýänleriň hyzmatyndan peýdalanmagy özleri üçin amatly hasaplaýarlar.
Guwanjyň aýtmagyna görä, kompýuterden biraz baş çykarýan islendik adam pul geçirmegi aňsatlyk bilen başarýar.
“Biz öz nomerimize “Altyn Asyryň” edarasynda bir gezekde 300-500 manat pul geçirdýäris we şol geçirden pulumyzy modeme birikdirilen sim-kartyň we kompýuteriň üsti bilen müşderileriň mobil nomerleriniň hasabyna geçirýäris. Müşderiler hasabyna bir gezekde 5-10, 20 manatdan kän geçirdenoklar” diýip, Türkmenabadyň “Dünýä bazarynda” ”Altyn Asyr” mobil nomerleriniň hasabyna pul geçirip gazanç edýän Guwanç aýdýar.
Azatlyk Radiosy söhbetdeş bolan mobil telefonyň hasabyna pul geçirýänleriň ählisi diýen ýaly göterme kompýuterleri, noutbuklary ulanýarlar. Munuň şebäbini olar beýle kompýuterleriň bu iş üçin has amatlydygy bilen düşündirýärler.
Käbir ýerli ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, bu ýagdaý kanikula çykan ýaşlara goşmaça girdeji çeşmesini, ýaşy bir çaka ýeten ildeşlerimiz üçinem dürli amatlyklary döredýär. Şol bir wagtyň özünde-de munuň “Altyn Asyr” mobil kärhanasynyň döwrüň talabyny ödap bilmeýänligini görkezýändigini aýdýanlaram bar.


text:
Eneolit döwri
Mowzuk: Ekerançylygyň we maldarçylygyň ýüze çykmagy. Eneolit.
1. Ekerançylygyň ýüze çykmagy
2. Maldarçylygyň ýüze çykmagy
Enolit
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň 2000-nji ýýlyň dekabrynda Türkmenistanyň medeni mirasyny öwrenmeklige bagyşlanan konferensiýanyň çykyşy.
Maldarçylygyň we ekerançylygyň döremegi ilkinji nobatda adamyň uly önümçilik ýeňişini aňlatdy. Eger ýygnaýjylyk hem-de awçylyk arkaly adamlar tebigatyň taýýar önümlerini iýmit höküminde peýdalanan bolsalar ekerançylyga we maldarçylyga geçilmegi bilen şol önümleri indi özleri öndürüp iýmit höküminde kadaly peýdalanyp başladylar. Indi adamlarda et, däne, dürli ösümlikleriň kökleri görnüşinde taýýar önümler peýda boldy. Köp taýpalarda ekerançylyk we maldarçylyk bir wagtda ösüp başlady. Käbir maldarçylyk has ösen ýerlerinde bolsa ekerançylyk kömekçi hojalyk görnüşinde ösdi. Neolit eýýamynda entek maldarçylygam, ekerançylygam taýpalaryň köpçüliginde hojalygyň esasy pudagy höküminde çykyş etmedi.
Türkmenistanyň dag eteklerinde ýaşan taýpalaryň oturymlaşan durmuşa geçmeginde tebigy şertlerde uly orun tutýar. Dag eteklerindäki çeşmeleriň ýakalaryndaky suw basýan peslikler ilkinji ekin meýdanlary bolup hyzmat edipdir. Şeýle suw basýan ýerleriň golaýynda uruglar oturymlaşyp, ýönekeý ekerançylyk we maldarçylyk hojalygyny alyp barmaga uýgunlaşypdyrlar. Şol çeşmeleriň bagynda bişýän ýabany däneli ekinler ekerançylygyň ösmegine oňaýly şertler döredipdir. Ýakyn Gündogar ýurtlarynda boluşy ýaly Türkmenistanda hem gurak aram klimatyň bolmagy ekerançylyk işleri diňe emeli suwaryş arkaly mümkin bolupdyr. Emeli suwaryş Gündogar ýurtlarynyň hojalyk durmuşynda ägirt uly orun tutup, olaryň taryhy ösüşiniň birentek taraplaryny kesgitläpdir. Hut şu sebäbe göräde bu ýurtlarda ekerançylygyň emele gelmegi ekin meýdanlaryny emeli usul bilen suwarmak mümkinçiligi bilen berk baglanyşykly bolupdyr.
Seredilip geçilýän döwürlerde Türkmenistanda sil suwy bilen suwaryşa esaslandyrylan ekerançylyk ýöredilipdir. Ekin meýdanlar çil bilen atyzlara bölünip, olara sil suwy akdyrylyp suwa basdyrylypdyr. Heniz gurap gatamadyk topragyň ýüzüne tohum sepilipdir. Bu az netijeli usul bolsada, Türkmenistanyň gadymy ekerançylary şu ýönekeý usuly ulanyp ekerançylyk işlerini alyp barypdyr.
Neolit döwründe Köpetdagyň gerişleri bilen Garagum çägelikleriniň arasynda urug obşinalarynyň ýaşan ýerleri alymlar tarapyndan öwrenildi. Şol ýadygärlikleriň biri Aşgabadyň golaýyndaky Jeýtun diýilýän otrum ýerdir. Ol ýerde gumluk däpäniň üstünde ýerleşýän peýdaly 0,5 ga deň bolan Jeýtun ýadygärliginden 40-a golaý bir otagly ýaşaýyş jaýlarynyň üsti açyldy. Ol jaýlarda sany 5-6 adamdan ybarat bolan jübüt maşgalalar ýaşapdyrlar. Şol jaýlaryň diwarlarynyň bir bölegi togalanan toýun palçykdan salynypdyr. Birneme gijiräki döwürde bolsa ol palçyk çig kerpiçler bilen çalyşylypdyr. Şol zamanyň başga bir ýadygärligi Gökdepeden Gündogardaky çopandepede bolan jaýlar hem şonuň ýaly edilip salynypdyr. Bu ýadgärlikler neolit zamanynyň medeniýetine degişli bolupdyr. hem-de özüne mahsus tapyndylary boýunça Jeýtun medeniýetine degişlidir. Bu medeniýet öňki SSSR-iň territoriýasyndaky iň gadymy ekerançylyk we maldarçylyk taýpalarynyň mediniýetidir. Jeýtun we Çopandepe ýadygärlikleri gazylyp agtarylanda arpa däneleriniň yzlary, öý haýwanlarynyň – geçileriň, goýunlaryň, öküziň we itiň köp sanly süňkleri tapyldy. Bu ýerde entek awçylyk hem öz ähmiýetini ýitirmändir. Munuň şeýledigini şol ýerden tapylan keýik süňkleri görkezýär. Zähmet gurallaryny ýasamak üçin entek daş hyzmat edipdir. Arheologlar tarapyndan tapylan daşdan bejerilen zähmet gurallarda Jebel gowagyndan tapylan gurallara meňzeş. Gadymy ekerançylar indi daşdan we süňkden orak bejermegi başarypdyrlar. Ol oraklary bolsa hasyl ýygnamak üçin peýdalanypdyrlar. Däne önümlerini işläp bejermek üçin daş sokular we däne owguçlar hyzmat edipdir.Jeýtunlylar gowy bişirilen ýasy düýpli gap-çanaklary hem bejeripdirler. Ol gaplarda bolsa göni çyzyklar ýa-da egrem-bügram çyzyklar görnüşinde hoşamlar bar.
Jeýtun medeniýetiniň ýadygärlikleri üç döwre bölünýär. 1-nji döwrüne Jeýtundepe, Çopandepe, Togalak depe; 2-nji döwrüne Pessejik depe, Çopandepe hem-de Gökdepe etrabyndaky beýleki ýadygärlikler; 3-nji döwrüne Mäne bilen Çäçäniň arasyndaky Çagylly depe degişlidir.
Jeýtun medeniýetiniň 2-nji döwründe häzirki Gökdepe etrabynyň çäklerinde irki ekerançylyk oazisleri döräpdir. Pessejikdepe onuň merkezi bolupdyr. Arheologlar bu ýerden çakmakdaşdan ýasalan orak, gazawlar, burawlar, iňňeler, bizler, däne owguçlaryny, küýze önümleriniň böleklerini, tutdan ýasalan her dürli monjuklar, daşdan we balykgulajyklardan ýasalan şekilleri tapdylar. Pessejik depedäki ýaşaýyş taýpalarynyň gurluşy, onda peýdalanylan gurluşyk matrýallardan hem-de gurluş usuly Jeýtun jaýlaryna meňzeş. Şol bir wagtda Pessejikdepeleriň durmuşynyň köp aýratynlyklary hem bolupdyr. Ol ýerde üsti açylan jaý ybadathana jaýy bolupdyr diýlip çaklanylýar. Onuň diwarlary dürli bezegler bilen bezelipdir. Bu diwar bezegleri ilkidurmuş adamlarynyň sungaty babatynda möhüm açyşlaryň biridir.
Ilkidurmuş adamlarynyň durmuşynda Jeýtun medeniýetiniň irki döwürden başlap maldarçylyk uly ähmiýete eýe bolup başlaýar.
Çagylly depäniň aşaky gatlaklaryndan öküz süňküniň tapylmagy ol eýýamiň adamlarynyň diňe ownuk şahly mallary däl, eýsem iri şahly mallary-da eldekileşdirendigini aňladýar.
B.e.öňki IV müň ýyllykda ilkidurmuş adamlaryň durmuşynda oturymly ekerançylyk esasan giň ýaýran, şu döwürde Turkmenistanyň çäklerinde ýaşantaýnalar enolit medeniýetini döredýärler. Enolit bu mis-daş asyry diýmekligi aňladýar. Emma mis metaly gaty az bolandygy sebäpli, ondan diňe ýönekeýje temençeleri, ownuk-uşak bezeg zatlary bejermek bilen çäklenipdirler şeýlelikde mis metaly jemgyýetiň zähmet öndürjiligine düýpli täsir etmändir. Şoňa göräde entek hojalykda daş gurallaryny ulanmak dowam etdirilipdir.
Enolit zamanynda agaç gurallaryndan hem giňden peýdalanylypdyr. Ilkinji agaç kätmenler hem şol döwürde ýüze çykypdyr. Hut şu döwürde ekerançylyk işlerinde haýwanlaryň güýçlerini hem ulanyp başlapdyrlar.
Ekerançylyk bilen baglanşykly işleriň artmagy hojalykda atanyň rolunyň ýokarlanmagyna getiripdir. Indi enelik urugy öz ornuny atalyk urugyna berip başlayar indi aýallar öý işleri, çagalary terbiýelemek bilen meşgullanyp başlaýarlar urugy dolandyrmaklygy hem atalar öz ellerine alypdyrlar. Indi urug aksakgaly, çopan, goranmak işleri, uruş meseleleri, ekerançylyk işlerini alyp barmak erkekleriň paýyna düşüp ugraýar. Maldarçylyk hojalygynyň möhüm pudaga öwrülip ugramagy bilen baglanşykly ol ekerançylykdan bölünip aýrylýar. Mallaryň sanynyň kem-kemden köpelmegi giň öri meýdanlaryny talap edipdir. Indi çarwalar täze öri meýdanlaryny gözläp ondan-oňa göçüp ýöremeli bolupdyrlar. Olar öz çagalaryny hem bile alyp gidipdirler. Bu ýagdaý öz gezeginde çarwa maldarçylyk hojalygynyň ekerançylykdan bölünip aýrylmagyna getiripdir. Maldarçylygyň ýüze çykmagy dokmaçylygyň ösmegine getiripdir.
B.e.öňki II müň ýýllyk Enolit daş asyryndan bürünç asyryna geçmekligi aňladypdyr. Bu döwür Türkmenistanyň ilatynyň taryhy ösüşinde aýratyn eýýam bolup durýar.
Türkmenistanda enolit döwrüne degişli ýadygärlikleriň 30-dan gowragy bar. Olar esasan Günorta Türkmenistanyň çäklerinde ýerleşendir. Olaryň arasynda Tilkidepe, Daşlyde-depe, Akdepe, Owadandepe, Änewdepe, Garadepe, Namazgadepe, Ýylgynlydepe, Göksüýri we beýlekilerdir. Gadymyýetiň bu ýadygärlikleriniň öwrenilmegi 1904-nji ýylda amerikan alymy R.Pampelliniň ýolbaşçylygynda başlanýar. Bu alym Änew depelerinde gazuw barlag işlerini geçirdi hem-de köp sanly maddy ýadygärlikleri bolan tutuş medeni gatlagyň üstüni açdy.
Pampelliniň geçiren ylmy işleriniň oňaýly taraplary bilen birlikde kemçilikleri hem bardy. Ol gazuw-barlag işleri netijesinde tapylan tapyndylaryň owadanlaryny, nagyşlylaryny saýlap alypdyr. Beýle etmek bolsa dogry ylmy netijeleri çykarmak işini kynlaşdyrýar. Mundan başgada ol Änew medeniýetini ýangyn sebäpli heläk bolupdyr diýip nädogry netije çykarýar.
Amerikan ekspedisiýasynyň Änewde geçiren gazuw-barlag işlerine tankydy göz bilen garap türkmen alymlary Anew medeniýetini aşakdaky ýaly senelere bölýär.
Änew I-b.e.öňki V-IV müň ýyllyklaryň başlary;
Änew II- b.e. öňki IV müň ýyllygyň ahyrlary III müň ýyllyk;
Änew II – b.e.öňki III-II müň ýyllyklar;
Anew IV – b.e.öňki I müň ýyllygyň ortalaryna çenli.
Görşimiz ýaly Änew medeniýetiniň ilkinji iki döwri eneolit zamanyna degişli bolup ol b.e.öňkiV-III müň ýyllyklary öz içine alýar. Soňky iki döwri bolsa bürünç asyryna degişli bolup, b.e.öňki II-I müň ýyllyklary öz içine alýar.
Türkmenistanyň territoriýasynda belli bolan eneolit zamanynyň oturymly ýerleri günbatarda Gyzylarbatdan başlap, gündogardan Tejen derýasynyň orta akymlaryna çenli bolan dag etek zolagyny tutupdyr. Kakanyň ýanyndaky Ýasydepe, Artygyň ýanyndaky Namazgadepe, Garadepe, Tejen şäherinden gündogardaky Göksüýri we başga-da ençeme ýadygärlikler şol zamanyň oturym ýerleriniň galyndylarydyr.
b.e.öňki IV müň ýyllykdada Türkmenistanyň çäklerinde ýaşan taýpalaryň hojalygy çalt depginler bilen ösüpdir.
Dag eteklerindäki çeşmeleriň esasy bölegi ekerançylyk üçin özleşdirilipdir. Ilatyň durmuşynda metallurgiýa we keramiki önümçilik uly orun tutupdyr. Misden ýasalan bizler, temençeler, taýagyň ýa-da naýzanyň ujuna oturdylýan çişler, dürli bezeg şaýlary, ýiti reňkler bilen haşamlanan gap-çanaklar döwrüň has kämil gurallary hasaplanýar.
Eneolit zamanynda suwarymly ekerançylygyň ösmegi netijesinde ilat oturymlylyga geçip başlaýar. Gadymy ekerançylar b.e.öňki III müň ýyllyklardan başlap diňe bir dag eteklerinde däl, eýsem düzlüklerde hem uly bolmadyk ýaplary gazyp, özboluşly suwaryş sistemasyny döredipdirler. Göksüýri oazisindäki Mollalydepäniň golaýyndan göwrümi 3500 kw.m bolan emeli suw howdanynyň tapylmagy gadymy ekerançylygyň düzlüklerde-de ösendigini habar berýär. Gadymy ekerançylar esasan arpa we bugdaý ekipdirler. Olaryň hojalygynda maldarçylyk hem uly orun tutupdyr. Sygyr, geçi, goýun, doňuz soňraky döwürlerde bolsa düýe, at ýaly mallary saklapdyrlar.
Irki eneolit döwründen başlap, gurluşyk işleri-de ep-esli kämilleşdirip. çig kerpiçden bir otagly jaýlary salyp başlapdyrlar. B.e.öňki IV müň ýylyk bilen III müň ýyllygyň sepgitlerinde ilatly punktlaryň tutýan meýdany ep-esli giňelipdir. Uly maşgalalaryň döremegi netijesinde köp otagly jaýlar salynypdyr.
Eneolitiň ortaky döwründe küýze önümlerini öndürmek kämilleşipdir. Keramika önümlerine salynýan nagyşlar kämilleşendir. Olaryň bezeglerinde köp reňklilik ýüze çykypdyr.
B.e.öňki IV müň ýyllyk bilen III müň ýyllygyň sepgitlerine degişli ýadygärlikleriň arasynda aýallaryň oturan, dik duran ýanbaşy gaba, elleri aşak sallangy görnüşindäki, palçykdan ýasalan heýkeljikler hem tapyldy. Olaryň arasynda birýarym sakgally erkek adamlaryň heýkeljikleri-de bar. Şol döwre degişli mazarystanlyklardan dürli görnüşli bezeg şaýlary, kähalatlarda dürli gaplar tapyldy.
Eneolit döwrüniň adamlary antropologik görnüşi boýunça süýri kelleli ýewropaistik tipe degişlidir. Bu tip türkmen halkynyň kemala gelmeginde-de uly orun tutupdyr.
Irki eneolit döwrüňde Türkmenistanyň ilatynyň jemgyýetçilik gurluşynda hem özgerişler bolup geçipdir. Suwarymly ekerançylygyň, metallurgiýanyň döremegi, gurluşyk işleriniň güýçlenmegi, maldarçylygyň ösmegi agyr fiziki işler bilen baglanşykly bolandan soň, bu döwür kem-kemden jemgyýetde erkek adamlaryň ornunyň ýokarlanmagyna getiripdir. Bu bolsa jemgyýetiň ösüşine öz täsirini ýetirip enelik urugyndan atalyk urugyna, ondan hem hususy eýeçilige geçmeklige alyp barypdyr. Eneolit medeniýeti soňky bürünç asyry wagtynda Türkmenistanyň çäklerinde synpy jemgyýetiň, döwletiň ýüze çykmagy üçin şertler döredipdir. Türkmenistanyň çäklerindäki oturymly ilat özleriniň ykdysady, medeni ösüşinde Orta Aziýanyň beýleki sebitlerinden öňe geçipdir. Amatly tebigy şertler muňa ep-esli derejede ýol açypdyr. Eneolitiň we bürünç asyrynyň dowamynda gadymy Gündogaryň örän ösen medeniýetleri bilen Türkmenistanyň çäklerinde ýaşan ilatyň aragatnaşygy has güýçlenipdir.


text:
Moskwada doňuz dümewi atlandyrylan N1H1 dümewinden ölen birinji adam hasaba alyndy. Ýokanç keseller keselhanasynda 53 ýaşly aýal ölüpdir. Düýn şeýle-de Çitada üç adamyň şol dümewden ölendigi barasynda habarlar ýaýrady.
ABŞ-nyň Çikago şäherinde Muhammet pygamberiň karrikaturasyny çap eden daniýa gazetiniň garşysyna terroristik akta taýýarlyk görmekde güman edilip, iki adam tussag edildi.
Tussag edilenleriň päkistan asylly kanadaly we amerikandygy habar berilýär. Şol iki adamyň biri şu ýyl iki gezek Kopengagende bolupdyr. Derňew gulluklarynyň çaklamasyna görä, ol terroristik akt üçin informasiýa ýygnapdyr.
“Ýullands-Posten” gazetinde 2005-nji ýylda çap edilen karrikatura köp sanly yslam döwletlerinde protestler döredipdi.


text:
Gyrgyzystanyň hökümeti Krymyň dawaly referendumyny we onuň Russiýa federasiýasyna goşulmak baradaky kararyny kanunalaýyk diýip ykrar edýändigini aýtdy.
Gyrgyzystanyň Daşary işler ministrligi penşenbe güni öz websahypasynda çap eden beýanatynda “Krymda 16-njy martda geçirilen referendumyň netijeleri awtonom respublikanyň ilatynyň aglabasynyň islegini görkezýär” diýýär.
Şeýle-de, beýanatda “Ukrainanyň öňki dolandyryjylarynyň gümürtik işleriniň we korrupsiýanyň Russiýa tarapyndan ýarymadanyň anneksiýa edilmegi bilen bagly häzirki wagt ýurtda dowam edýän krizisleriň döremegine sebäp bolandygy” aýdylýar.
Günbatar ýurtlary Russiýa tarapyndan Krymyň anneksiýa edilmegini bikanun diýip atlandyrdylar we sowuk urşundan bäri Ýewropanyň howpsuzlygyna edilen iň uly haýbat diýip ýazgardylar.


text:
Helsinki komissiýasynyň başlygy Birleşen Ştatlardan bolan senator Benjamin Kardin diňlenişikde eden çykyşynda Demokratik partiýanyň tarapdary hökmünde Obama üçin adam hukuklary meselesi iň ileri tutulýan mesele bolup durmaýana meňzeýär diýdi: «Halkara derejedäki duşuşyklarda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň uly bir mesele hökmünde göze ilmeýäne meňzeýändigini berk nygtasym gelýär. Meniň pikirimçe, bu işiň düzedilmegi zerur» diýip, Kardin aýtdy.
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Ýewropa we Ýewraziýya boýunça kömekçisi Flip Gordon.
Şu aýyň başynda Tibetiň ruhany lideri Dalaý Lama Birleşen Ştatlara bardy, Obma bolsa noýabr aýynda boljak Pekine saparyna çenli onuň bilen duşuşmazlyk hakynda karar kabul etdi.
Çarşenbe günki diňlenişige gatnaşanlaryň biri-de ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Ýewropa we Ýewraziýa boýunça kömekçisi Flip Gordondy. Administrasiýa adam hukuklary meselesini birinji orunda goýmak üçin elmydam köp iş edýändigine ynanýanlygyny Gordon aýtdy. «Prezident we Döwlet sekretary H.Klinton Orsýet we ozalky sowet döwletleri bilen bagly bu babatda iş alyp barýarlar» diýip, ol sözüne goşdy.Gazagystanyň ÝHHG ýolbaşçylygy
Geljek ýyldan başlap, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna ozalky sowet respubliklaryndan Gazagystanyň geljek ýylky sammitde ýolbaşçylyk etmek meselesine gaýgy-alada edilýändigini Kardin aýtdy. «Adam hukuklary babatynda Gazagystan hökümetine birgiden soraglar bar, şonuň üçinem bular ýaly sammitler diňe göz üçin geçirilmeli däl» diýip, Kardin mälim etdi.
«Kardin esasy bir meseläniň üstünde durup geçdi, ýöne ýolbaşçylyk etmäge Gazagystana rugsat bermeli, şeýle edilen ýagdaýynda onuň jogapkärçilikli pozisiýany eýelejegine düşünip galar» diýip, Gordon aýtdy we sözüni şeýle dowam etdirdi: «Biz mundan artyk ylalşyp bilmeris. Çykyşymda-da belläp geçişim ýaly, ýolbaşçylyga Gazagystana rugsat bermeli, öz gezeginde Gazagystan belli ylalaşyklar esasynda belli jogapkärçilikleri öz üstüne alýar, olar bolsa häzir halkara jemgyýetçiliginiň üns merkezinde durýar. Muny üns merkezinde saklamagyňyz üçin size ýüzlenýärin we gelnen ylalaşyklar hakynda olar beren sözlerinde tapylmaly bolarlar. Bu edilmeli işleriň logikasy, boýun alnan borçlar ýerine ýetirilmeli. Dünýä jemgyýetçiligi we biz bu meselä üns berýäris» diýip, Gordon aýtdy.Belarusda adam hukuklary
«Aleksandr Lukaşenkonyň hökümeti bilen gatnaşykda, biz Belarusda adam hukuklary ýagdaýynyň ösüşi ugrunda iş alyp barýarys» diýip, Gordon sözüniň üstüni ýetirdi. «Bu ýurtda adam hukuklary meselesinde käbir ösüşiň bardygy nazara alnyp, men öz edaramyň üsti bilen Obamanyň administrasiýasynyň dialoga açykdygyny-da Minskä bildirdim» diýip, Gordon aýtdy.
«Men belli hem açyk bir habar bilen Minskä bardym. Men geçen 10 ýylyň dowamynda Döwlet departamentindan Minskä baran iň ýokary derejeli resmidim. Biz olaryň-da muňa üns bermeklerini isledik, ýagny eger olar ABŞ bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak we öz garşylaryna girizilen sanksiýalaryň ýatyrylmagyny isleýän bolsalar, onda demokratiýa we adam hukuklary meselesinde başgaça iş alyp barmaklary gerek» diýip, Gordon nygtady.Ukraina we Gürjüstan
Adam hukuklary boýunça Helsinki komissiýasynyň diňlenişiginde Orsýetiň täsir sferasynda durandygyna ynanylýan Gürjüstan we Ukraina meselesi-de gün tertibinde goýuldy. Birleşen Ştatlaryň Goranmak ministriniň kömekçisi Aleksander Werşbow golaýda Ukraina we Gürjüstana barandygyny, şonda Amerikanyň bu döwletleriň diňe garaşsyzlygyny däl, eýse olaryň öz gurluşlaryny we ykdysadyýetini güýçlendirmekleri üçin-de kömek bermäge synanyşylýandygyny aýtdy.
«Olar biziň goldawymyzy gazanmaga hakly özbaşdak döwletler we biz olar bilen aç-açan iş alyp barýarys. Flip Gordonyň aýdyşy ýaly, meniň pikirimçe-de, biz Orsýet bilen gepleşiklerimizde bu meseläni gün tertibine girizmeli» diýip, Weşbow mälim etdi.
Ukraina we Gürjüstan NATO ýaranlygynyň agzalygyna kabul edilmeklerini isleýärler.


text:
Gazak bloggeri başbozarlyk aýyplamalary esasynda 15 günlük türmä basyldy.
Dmitriý Şçyolokow anna güni Azatlyk radiosyna telefon edip, blogçy ýoldaşy Andreý Sukanowa goldaw bildirmek üçin suda gelende, özüniň hem tussag edilendigini aýtdy.
Sukanow başga bir iş boýunça 15 günlük türmä basyldy. Şçyolokow we beýleki iki blogçy, Rinat Kibraýew, Nuraly Aýtelenow penşenbe güni, Almatynyň şäher häkiminiň ilat bilen ýyllyk duşuşygyna gatnaşmak niýetlerini aýdanlaryndan soň, birnäçe sagat tussagda saklandy.
Şu aýyň başynda bu üç blogçy 10 gün tussag edilipdi. Şonda olar Almatynyň häkimi bilen gazak blogçylarynyň duşuşygyna goýberilmändikleri üçin protest bildiripdiler.


text:
Türkmenistanyň üç serhetçisiniň "Talyban" hereketiniň agzalary tarapyndan atylyp öldürilmegi baradaky wakanyň
bolan ýerinden sähelçe uzakda ýerleşýän Marçak obasynyň ýaşaýjylary hem indi ep-esli wagtdan bäri "Talyban" hereketiniň agzalarynyň çäkli gabawy astynda ýaşaýarlar.
Bu owgan obasynyň ýaşaýjylarynyň aglabasy etniki türkmenlerden ybarat bolup, oba bilen Türkmenistanyň arasynda bolsa diňe Murgap derýasy bar.
Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir Marçak obasynyň ýaşulularyndan Hajy Molla Kerim bilen hem söhbetdeş bolup, obadaky ýagdaýlar, "Talybanyň" salýan wehimi dogrusynda gürrüň etdi.


text:
Aşgabat, 03.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmen agyr atletiaçylary Kataryň paýtagty Dohada geçirilen ýetginjekleriň (17 ýaşa çenli) we ýaşlaryň (20 ýaşa çenli) arasyndaky Aziýa çempionatynda üstünlikli çykyş etdiler. Ýaryşyň 23 döwletden 180 türgen gatnaşdy. Türkmenistan bu bäsleşikde üç agyr atletikaçysy wekilçilik etdi we olaryň hemmesi ata Watana medally dolandy.
Iň ýaş türgenleriň toparçasynda (17 ýaşa çenli) halkara ýaryşlaryna ilkinji gezek gatnaşýan Nurmuhammet Toýçyýew tapawutlandy. Ol 94 kg-den ýokary agramda bürünç medala mynasyp boldy. Nurmuhammet silterläp götermekde 106, iteklemekde 137, iki usulyň jemi boýunça bolsa 243 kg netije görkezdi.
Ýaşlaryň arasynda (20 ýaşa çenli) 77 kg agramda çykyş eden Muhammet Döwranow itekläp götermekde (166 kg) we iki usulyň jemi boýunça (302 kg) bürünç medal eýeledi. Onuň topardaşy — Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby Muhammetnur Joraýew 94 kg agramda kümüş medala mynasyp boldy. Ol silterläp götermekde 140, iteklemekde 165 we umumy 305 kg netije görkezdi.
Öňde biziň ýaş agyr atletikaçylarymyza jogapkärli ýaryşlar garaşýar. Aprel aýynda Limada (Peru) ýetginjekleriň arasynda (17 ýaşa çenli) dünýä çempionaty geçiriler. Iýunda bolsa ildeşlerimiz Warşawada (Polşa) geçiriljek ýaşlaryň arasyndaky (20 ýaşa çenli) dünýä birinjiligine gatnaşarlar.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
2016-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda birnäçe resminamalaryň taslamalaryna we döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly möhüm meselelere garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-tatar iş toparynyň nobatdaky 4-nji mejlisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Kazan şäherinde geçiriljek duşuşykda uzakmöhletleýin esasda guralýan netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmegiň birnäçe meselelerini ara alyp maslahatlaşmagyň meýilleşdirilýändigi habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Russiýa Federasiýasy bilen döwletara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň bu babatda toplanan uly tejribä hem-de taryhyň dowamynda kemala gelen aragatnaşyklara, türkmen we tatar halklarynyň medeni hem-de ruhy umumylygyna esaslanýan netijeli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysaly bolup durýandygyny belledi. Milli Liderimiz soňky ýyllarda Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň arasyndaky köpugurly kuwwatdan netijeli peýdalanmagyň aýratyn ähmiýete eýedigini, munuň bolsa iki tarapyň hem bähbidine laýyk gelýändigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz bilelikdäki iş toparynyň yzygiderli geçirilýän duşuşyklarynyň hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny anyklaşdyrmaga hem-de degişli meseleler boýunça sazlaşykly çözgütleri gözlemäge ýardam edýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz degişli resminamalara gol çekip, wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň pudaklarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň nebitgaz pudagyny öňdebaryjy täzeçil tehnologiýalary ornaşdyrmagyň, ýangyç-energetika toplumynyň senagat düzümini giňeltmegiň esasynda yzygiderli ösdürmäge we döwrebaplaşdyrmaga, ýurdumyzyň ägirt uly uglewodorod kuwwatlyklaryny doly durmuşa geçirmäge gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara peýdaly gatnaşyklary işjeňleşdirmäge gönükdirilen energetika syýasatyny amala aşyrmagyň möhüm ugurlaryna ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu pudakda öňde durýan wezipeleriň çözgüdine örän oýlanyşykly we toplumlaýyn esasda çemeleşmegiň zerurdygyny belledi we bu babatda wise-premýere birnäçe degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow ýurdumyzda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýagdaýy barada hasabat berdi. Ähli welaýatlarda güýzlük bugdaý ekişiniň agrotehniki kadalara doly laýyklykda dowam edýändigi bellenildi. Ahal, Lebap we Mary welaýatlarynda pagta ýygymynyň depgini barha ýokarlanýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň obasenagat toplumynda hususy öndürijileriň ornuny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň möhümdigini belledi. Ýurdumyzyň bazarlaryny özümizde öndürilen oba hojalyk önümleri bilen üpjün etmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan möhüm ugry bolup durýar. Milli Liderimiz geljekde hem milli ykdysadyýetimiziň bu pudagyna uly üns berilmelidigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz pagty ýygymyny hem-de güýzlük bugdaý ekişini öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek boýunça toplumlaýyn çäreleriň üpjün edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, şol sanda ýurdumyzda LED lampalarynyň önümçiligini ýola goýmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet ösüş maksatnamasyna laýyklykda, Türkmenistanda elektron pudagynyň täzeçil ösüşini üpjün edýän dürli hili elektron enjamlarynyň önümçiligi boýunça kärhanany döretmek işleri alnyp barylýar. Oňa laýyklykda Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň garamagyndaky “Türkmenmaşyngurluşyk” konserni bilen ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan “Täze zaman gurluşykçy” hususy kärhanasynyň arasynda “Aýdyň gijeler” atly hojalyk jemgyýetini döretmek meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bazar gatnaşyklary şertlerinde Döwlet ösüş maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işleriň möhümdigini belledi. Serişde we energiýa tygşytlaýjy, ekologiýa taýdan arassa elektron we elektrotehniki senagatynda içerki we daşarky bazarlar üçin bäsdeşlige ukyply önümçiligi döretmek, şeýle hem ýurdumyzyň eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak zerur bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy we bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew 8-10-njy sentýabrda “Türkmenistanyň energetika senagatynyň ösüşiniň esasy ugurlary” atly halkara sergisini we ylmy maslahaty geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Wise-premýer türkmen telekeçileriniň we edara-kärhanalarynyň hem-de daşary ýurt kompaniýalarynyň oňa gatnaşmaga gyzyklanma bildirýändigini aýtdy. Sergä gatnaşyjylar öz kompaniýalarynyň iň gowy gazananlaryny görkezerler, olar anyk şertnamalarda we taslamalarda durmuşa geçirilip bilner.
Wise-premýer paýtagtymyzy ösdürmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmek boýunça ýerine ýetirilýän işler hem-de görülýän çäreler barada-da hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda täze desgalary gurmak hem-de binalaryň ýaşaýyş jaýlarynyň durkuny täzelemek, ulag we inžener-tehniki düzümi döwrebaplaşdyrmak, seýilgähleri hem-de dynç alyş zolaklaryny abadanlaşdyrmak boýunça işleriň dowam edýändigi habar berildi. Bu ugurda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmek maksady bilen, ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri hem-de ministrlikler we degişli düzümler bilen bilelikde netijeli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, energetika senagatynyň milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biridigini belledi. Bu ulgamda amala aşyrylýan maksatnamalaryň çäklerinde ýurdumyzda iri taslamalar durmuşa geçirilýär, täze kuwwatly elektrik beketleri ulanylmaga berilýär.
Milli Liderimiz nobatdaky serginiň hem-de maslahatyň halkara bileleşigine bu pudakda gazanan üstünliklerimizi görkezmäge we öňdebaryjy dünýä tejribesi bilen tanyşmaga, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygyň çäklerini giňeltmäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz bu çäräni ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, zerur işleriň görülmeginiň wajypdygyny nygtap, bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz türkmen paýtagtyny abadanlaşdyrmak meseleleri barada durup geçip, ýurdumyzyň baş şäheriniň ýollarynyň, köp derejeli köprüleriniň, ýerüsti we ýerasty geçelgeleriniň, jemgyýetçilik ulagy üçin niýetlenen duralgalaryň gurluşygynyň hiline ünsi çekdi. Şol desgalar ähli babatda halkara görkezijilerine doly laýyk gelmelidir. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ulgamda işlenip taýýarlanylýan taslamalaryň öňdebaryjy inženerçilik çözgütlerine gönükdirilmelidigini, olara bildirilýän talabyň bolsa raýatlarymyz üçin has amatly şertleriň döredilmegi bilen baglydygyny belläp, şäherde arassaçylygyň hem-de ekologiýa kadalarynyň berk berjaý edilmegi boýunça netijeli çäreleriň görülmegini talap etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynň 25 ýyllygyna bagyşlanan “GDA-nyň 25 ýyllygy: goşulyşmagyň we hyzmatdaşlygyň täze ugurlary” atly döwletara sergisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň özygtyýarly ösüşiniň 25 ýylyň dowamynda ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda – ýangyç –energetika toplumynda, himiýa we dokma senagatynda, ulag we aragatnaşyk ulgamynda, oba hojalygynda, telekeçilikde, gurluşykda hem-de durmuş ulgamynda – medeniýetde, ylymda, bilimde, syýahatçylykda, saglygy goraýyşda we sportda gazanan üstünlikleri barada gürrüň berýän wideogörnüşiň taslamasy taýýarlanyldy. Wideogörnüşe "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny wagyz etmek boýunça şekilleri goşmak meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň GDA agza döwletler bilen gatnaşyklary oňyn hyzmatdaşlyk esasynda guraýandygyny belläp, söwda-ykdysady ulgamy, senagat syýasatyny, ulag ulgamynda, ylym-tehniki we bilim ulgamlarynda hyzmatdaşlygy özara gatnaşyklaryň esasy ugurlarynyň hatarynda görkezdi. Halklaryň dostlugyny pugtalandyrmaga gönükdirilen ynsanperwer ulgamyndaky hyzmatdaşlyk GDA-nyň çäklerinde döwletara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar we şeýle bolmagynda galýar. “Arkalaşygyň medeni paýtagtlary” Döwletara maksamtnamasynyň çäklerinde 2016-njy ýylda bu hormaty wezipäni ýerine ýetirmäge Daşoguz şäheri mynasyp boldy, mundan ozal – 2012-nji ýylda Mary şäheri şeýle hormata eýe bolupdy.
Milli Liderimiz GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň täze taslamasy – wirtual görnüşdäki sergini guramak taslamasy barada aýdyp, ýurdumyzyň oňa gatnaşmagynyň internet-giňişliginde Türkmenistanyň kuwwatyny, eziz Watanymyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ulgamlarynda gazanan üstünliklerini giňden görkezmäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygy mynasybetli açyljak durmuş-medeni maksatly desgalary ulanmaga bermäge hem-de baýramçylyk dabaralaryny guramaga taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Baýramçylyk mynasybetli medeni çäreleriň maksatnamasyna köpçülikleýin teatrlaşdyrylan sahnalar, çeperçilik we kitap sergileri, döredijilik hem-de ylmy forumlar, konsertler we beýleki çäreler girer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, golaýlaşyp gelýän şanly sene mynasybetli geçiriljek çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi, bu wakalaryň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň belent ruhuny, biziň döredijilikli özgertmelerimizi hem-de üstünliklerimizi beýan etmek üçin ähli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew çagalaryň tomusky dynç alşynyň guralşynyň netijeleri barada hasabat berdi. Şeýle hem wise-premýer 1-30-njy sentýabrda geçirilýän “Ýol hereketiniň howpsuzlygy-ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň maksatnamasy barada habar berdi. Bilim, Içeri işler, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrlikleriniň wekilleri tarapyndan beýleki pudak edaralarynyň hem-de jemgyýetçilik we halkara guramalarynyň gatnaşmagynda çäreleriň degişli meýilnamasy işlenip taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak boýunça çagalaryň arasynda düşündiriş işleriniň olaryň ýaş aýratynlyklary nazara alnyp guralmalydygyny, bu çäreleriň ýol hereketiniň howpsuzlygy babatda bilimleriň hem-de başarnyklaryň bir bitewi ulgamyny kemala getirmäge ýardam etmelidigini belledi. Milli Liderimiz badalga alan “Ýol hereketiniň howpsuzlygy-ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini, oňa giň jemgyýetçiligiň wekilleriniň gatnaşmagyny üpjün etmek babatda anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow Aşgabadyň halkara howa menzili toplumyny ulanmaga berilmegine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Şeýle hem wise-premýer ýurdumyzyň ulag we aragatnaşyk düzümlerinde alnyp barylýan işleri kämilleşdirmek, bu pudaklarda halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek, önümçilige täzeçil usullary, öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmak babatda döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada habar berdi. Şeýle hem wise-premýer ulagyň dürli görnüşleriniň sazlaşykly işini üpjün etmek boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamalardan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň esasy “howa derwezesi” bolup durýan Aşgabadyň Halkara howa menziliniň açylyş dabarasynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi. Ýurdumyzyň ulaglar ulgamynda möhüm ähmiýeti bolan toplumyň açylyş dabarasynyň medeni maksatnamasynyň ýokary guramaçylyk derejesi üpjün edilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Şeýle hem milli Liderimiz ýurdumyzyň ulag-aragatnaşyk düzümleriniň işiniň halkara ösen derejelerine laýyk ýagdaýda alnyp barylmalydygyna ünsi çekip, middi ykdysadyýetimiziň bu pudagy boýunça ýola goýulýan hyzmatlaryň hilini we derejesini ýokarlandyrmak babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek we gazanýan üstünliklerini, ýeten derejesini halkara habarlar giňişliginde giňden wagyz etmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Daşary işler ministrligi birnäçe pudaklaýyn düzümler bilen bilelikde degişli teklibi taýýarlamak boýunça netijeli çäreleri durmuşa geçirdi. Öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmekde dünýäniň belli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri we ýöriteleşdirilen halkara guramalary bilen degişli taslamalary we maksatnamalary durmuşa geçirmek hem-de bu ugurdaky hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin bar bolan mümkinçiliklerini herekete girizmegiň maksada laýyk boljakdygy bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek, olary häzirki zamanyň ýagdaýlaryny we bildirilýän ýokary talaplary nazara almak bilen, mundan beýläk-de ösdürmek, habar beriş serişdelerini ýokary hünärli işgärler bilen üpjün etmek we olary taýýarlamak bilen baglanyşykly teklipleri täzeden işlemegiň möhümdigini belledi.
Ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik işleriň, şanly wakalaryň gyssagly beýan edilmegi, dünýä jemgyýetçiliginiň Bitarap Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik, döredijilikli syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary, Watanymyzyň ähli durmuş ulgamlarynda gazanylýan üstünlikler bilen giňden tanyşdyrylmagy bilen baglanyşykly meselelere ünsi çekip, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa hormatly Prezidentimiziň durmuş ulgamyny nazarlaýan syýasatyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleri barada habar berdi.
Şeýle hem milli parlamentiň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Mejlisiniň wekiliýetiniň şu ýylyň 28-31-nji awgustynda parlamentara gatnaşyklaryny ösdürmegiň çäklerinde Koreýa Respublikasyna iş saparynyň netijeleri barada aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini we Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň birnäçe möhüm ugurlaryny nazara almak bilen, kanun çykaryjylyk çärelerini işjeňleşdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda iri maksatnamalar, taslamalar amala aşyrylanda möhüm ähmiýete eýe bolan kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň kämilleşdirilmegine üns bermegiň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz parlamentara gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak meselesine aýratyn ähmiýet berilmelidigini aýtdy.
Şeýle hem mejlisiň dowamynda başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, halkymyzyň bagtyýar durmuşynyň, mähriban Watanymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlik arzuw etdi.
TDH


text:
Şweýsariýanyň hökümeti golaýda oglanlar bilen gyzlaryň bilelikde okaýan mekdebinde, oglanlar bilen bir howuzda ýüzmek islemeýän musulman bosgun gyzlara graždanlyk bermekden ýüz öwürdiler.
Bu habary "USA Today" atly gazet Şweýsariýanyň metbugatyna salgylanyp çap edipdir.
Habarda beýan edilmegine görä "Atlary gizlin saklanýan gyzlar, öz dini ynançlarynyň howuzda oglanlar bilen bile ýüzmek sapagyna gatnaşmaga garşydyklaryny bildiripdirler. Mekdebiň resmileri bolsa, okuwçy gyzlaryň magaryf kadasyna eýermeýändigi sebäpli, olaryň raýatlyk arzalarynyň ret edilendigini habar beripdir".
"USA Today" gazetiniň ýazmagyna görä, "ABŞ we beýleki köpsanly ýurtdan tapawutlylykda Şweýsariýada graždanlyga kabul edilmek üçin jemgyýete utgaşyklylyk, ýurduň taryhy we syýasaty baradaky maglumatlary bilmekden has wajyp rol oýnaýar. Raýatlyga ýüz tutanlar ýurduň ähli kada-kanunlaryny berjaý etmek bilen birlikde özleriniň jemgyýete doly utgaşandyklaryny, ýerli adatlara, däp-dessurlara we edim-gylymlara salykatly çemeleşýändiklerini hökman subut etmeli".
Merkezi aňtaw gullugynyň (CIA) maglumatlaryna görä, Şweýsariýanyň ilatynyň takmynan ýüzden 5 göterimi musulmanlardan ybarat. Ýurduň ilatynyň ýüzden 70-den gowrak prosenti bolsa haçparazlar we umumy ilatyň ýüzden 21,4 göteriminiň-de haýsydyr bir dini ynanjy ýok. Ýurduň esasy kanunynda "din we wyždan azatlygy", raýatlaryň "özbaşyna ýa-da başga adamlar bilen bilelikde" dini ýa-da pelsepe dünýägaraýşyny "saýlap almaga" we oňa "doly eýermäge" kanuny ygtyýar berilýär.
Ýöne soňky ýyllarda Şweýsariýanyň hökümeti, öz kanuny ygtyýaryndan ugur alyp, ýurtdaky musulman bosgunlaryň arasynda medeni assimilýasiýanyň gerimini giňeltmäge başlady.


text:
Orsýetiň paýtagty Moskwada duşenbe güni bolan bomba partlamalarynyň jogapkärçiligini çeçenistanly seperatist toparyň lideri Doku Umarowyň öz üstüne alanlygy aýdylýar.
Moskwanyň metrolarynda bolan şol partlamalarda azyndan 39 adam heläk bolupdy.
Resmi däl bir yslamçy web sahypada goýlan ýazgyda özüni Umarow diýip tanadýan şol adam bu hüjümleriň amala aşyrylmagyna özüniň buýruk berenligini aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, bu çäre Orsýetiň howpsuzlyk güýçleri tarapyndan Çeçenistanyň Arşty obasynda 1-nji fewralda geçirilen operasiýalara garşylyk hökmünde amala aşyrylypdyr.
Şol wideo ýazgyda çykyş eden adam Orsýete garşy hüjümleriň dowam etdiriljekdigini öňe sürdi.
Bu Moskwada bolan şol partlamalaryň jogapkärçiligini boýun alyp edilen ilkinji çykyşdyr.


text:
Paýtagtlylaryň suw bilen üpjünçiligindäki kösençleri dowam edýär. Düýn, 27-nji iýulda, şäheriň 11-nji mikroraýonynda hem-de ”Hitrowka”, ”Posýolka”, ”Sowhoz” diýlip atlandyrylýan raýonlarynda bütin gün suw bolmady. Ertir irden sagat 10-da kesilen suw 11-nji mikroraýonda agşam sagat 18.00-da berlip başlandy.
Häkimiýetlerden suwuň kesilmeginiň sebäbini anyklamak hem başartmady. Ilatyň suw bilen üpjünçiligine jogap berýän “Wodokanal” diýlip atlandyrylýan edaranyň telefonynyň trubkasyny ýa-ha galdyrýan ýokdy, ýogsa-da bu telefonyň edil şol wagt boş däldigini bildirýän zummer signalynyň sesi gelýärdi.
Alternatiwa hödürlenmedi
Şol bir wagtda hem ýerli häkimiýet wekilleri suwsuz galan bu raýonyň ýaşaýjylaryna haýsydyr bir alternatiwa hödürlemedi. Bu raýonlaryň köçelerinde suw daşaýan ýörite awtoulaglar görünmeýärdi. Bu ýagdaýyň mikroýonlarda köpgatly ýaşaýyş jaýlarynda ýaşaýan ilata nähili erbet täsir edenligini görmek kyn däldi.
Aşgabadyň 11-nji mikroraýonyndan, özüni Altyn diýip tanadan ildeşimiz bu barada şeýle gürrüň berýär: “Kwartirada bir damja suwam ýokdy. Kommersiýa dükanyndan suw satyn almaly boldy. Olam hiç zada ýetenokdy”.
11-nji mikroraýonyň beýleki bir ýaşaýjysy Aman, bütin gün suwsuz galyp, öz gören görgüleri dogruda şeýle diýýär: “Her gaby 5 manat 50 teňňe bolan bu suwy birnäçe gezek zakaz etmek her kime başartmaýar. Ýöne başga çykalga ýokdy”.
Paýtagtyň ”Hitrowka” we ”Posýolka” raýonlarynda-da ýagdaý hem 11-nji mikroraýondakydan o diýen tapawutly däldi.
Hajathanalar-da suwsuz galdy
11-nji mikroraýonyň ýaşaýjysy Altyn, suwsuzlyk sebäpli ýaşaýjylaryň ýuwnup-ardynyp bilmändigini, gap-gaçlaryň ýuwulman galandygyny, suw bolmansoň, köpgatly ýaşaýyş jaýlardaky öýleriň hajathanalaryndan otaglaryň içine uzynly gün yakymsyz ysyň urup durandygyny aýdýar.
Ýeri gelende belläp geçsek, paýtagtda şu tomus düýnki ýaly giň gerimli suw kesilmesi eýýäm birnäçe gezek boldy. Geçen aý şäheriň ýokarda agzalan raýonlarynda we Parahat mikroraýonynda hem bütin gün suw bolmadyk wagtlary bar.
Aşgabadyň parahat 1, 2 ,3 mikroraýonlarynda ýerleşýän köpgatly ýaşaýyş jaýlarynyň ýokarky gatynyň ýaşaýjylary bolsa eýýäm iki aýdan gowrak wagt bäri suw ýetmezçiliginden kösenip gelýärler. Suw ýetmezçiligi köpgatly ýaşaýyş jaýlarynyň ýokarky gatlarynda ýaşaýan adamlaryň hemişelik görgüsine öwrüldi diýsek-de, bu ýalňyş bolmaz.
Suwsuzlyk gaýtalanyp durýar
Agzalan mikroraýonlaryň ýaşaýjylarynyň käbirleriniň aýtmaklaryna görä, esasanam 4-nji gatdan ýokardaky kwartiralaryň ýaşaýjylary şeýle kynçylyklary ýygy-ýygydan başdan geçirýärler. Köp halatlarda suw akmaýar, aksa-da, gaty pes akýar diýip, olar gürrüň berýärler.
Suw gytçylygyna Aşgabadyň suw fontanlarynyň köpüsüniň gurap ýatyşyndan hem göz ýetirse bolýar. Şeýle-de ýokarda agzalan etraplarda eli suw gaply, suw daşap ýören ýaşaýjylar hem her köçede diýen ýaly göze ilýär.
Tomus paslynda häli-şindi suwuň kesilmegi ýa-da onuň ýetmezçiligi indi adaty bir ýagdaýa öwrülip barýar. Wagtal-wagtal hökümet ýygnaklarynda bu meseläniň gozgalýandygyna garamazdan, bu ýagdaý ýylyň-ýylyna gaýtalanýar.


text:
Eýranyň ýokary dini ýolbaşçysy Aýatolla Ali Hameneýi birini ýa bir zady hemişe öwüp ýören adam däl. Ýöne ol ýaňy amerikan prezidenti Barak Obamanyň şübheli ýadro işleri sebäpli Eýran bilen uruş hakda beýle arkaýyn gürlemezlik barada beren beýanatyna oňaýly baha berdi.
Hameneýi 8-nji martda Bilermenler ýygnagynyň duşuşygynda şeýle diýdi:
—Biz iki gün mundan ozal amerikan prezidentiniň özleriniň Eýran bilen uruşmak barada oýlanmaýandyklaryny aýdanyny eşitdik. Bu gaty gowy zat. Bular pähimli sözler. Bular boş hyýallardan dönmek.
Köplenç dünýäde bolýan ýaramazçylyklara Birleşen Ştatlary jogapkär edýän lideriň bu sözleri onuň Amerika baradaky adaty tankydy ritorikasyna gabat gelmeýär.
Eýranyň ýokary dini ýolbaşçysy Eýrany ýadro programmasyny goýdurmaga mejbur etmek üçin Birleşen Ştatlar we beýleki günbatar döwletleri tarapyndan girizilen sanksiýalaryň hem netije bermejekdigini belledi:
—Obama bu sanksiýalar eýran halkyny dyza çökerer diýdi. Bu bir boş hyýal.
Käbir analitikler bu beýanatlaryň şu wagt berilmeginden çen tutup, muňa Hameneýiniň Waşington bilen bir ylalaşyga gelmeginiň alamaty diýen pikiri ýöredýärler. Beýlekileriň pikiriçe bolsa, Eýranyň özdiýenli edim-gylymynda üýtgän zat ýok.
Ýöne bolýan käbir gymyldylar bar. Eýran ýaňy Birleşen Milletler Gurmasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 5 hemişelik agzasy, şeýle hem Germaniýa bilen ýadro gepleşikleriniň täze tapgyry hakda ylalaşdy. Bu gepleşikleriň haçan geçiriljeginiň öňümizdäki birnäçe günlükde bildirilmegine garaşylýar.
Hameneýi 2-nji martda bolan parlament saýlawlarynyň Eýranyň duşmanlarynyň ýüzüne "şarpyk" bolup degjekdigini aýdypdy. Ol bu aýdanyny şondan bäri ençeme gezek gaýtalady. Bilermenler geňeşinde hem şeýle diýdi:
—Birleşen Ştatlar Eýran halky bilen olaryň ýolbaşçylarynyň arasyna bölünişik saljak boldy. Ýöne saýlawçylaryň 65 prosentiniň ses bermäge gelmegi halkyň öz ýolbaşçylaryna bolan ynamyny görkezdi.
Analitikleriň garaýşy
Sairakýuz uniwersitetinden syýasy ylymlaryň professory, Eýran boýunça ekspert Merhrzad Boroujerdiniň garaýşyça, saýlawlara köpçüligiň gatnaşmagy, Hameneýiniň kandidatlarynyň gowy netijeler almagy onuň özüne bolan ynamyny artdyrdy:
—Hameneýiniň tarapdarlary saýlawda, şeýle hem, Eýran bilen Amerikanyň we Ysraýylyň arasynda barýan poker oýnunda utuş gazandylar. Hameneýi indi Obamanyň beýanatyny tutaryk edinip, özüniň gepelşikleriň täzeden başlanmagyny ileri tutýandygyny görkezýär. Şeýlelikde bir açylyşyň bolmagy mümkin.
Amerikada ýaşaýan sosiolog Hosseýn Gaziýan bolsa Hameneýiniň gürleýşi oňaýlyrak bolup eşidilse-de, Tähranyň tutumynda üýtgan zat ýok diýen pikirde. Onuň garaýşyça, ýokary dini ýolbaşçynyň beýanaty ýadro meselesinde režimiň hemişeki gürrüňleri bilen ugurdaş:
—Hameneýiniň bu äheňde gürlemegi seýrek bolýan zat. Ýöne onuň adaty diplomatik dile esaslanýan beýanatyndan many aljak bolanyňda, dykgatly bolmak gerek. Hameneýi bu dilde gürlänok.
Hameneýi öz çykyşynda şeýle diýdi:
—Waşingtonyň sanksiýalary Tährany mejbur eder diýip pikir etmegi syýasy taýdan Obamanyň özüne zyýan ýetirer, sebäbi onuň basyş we diplomatiýa netije berer diýip edýän hasap-hesibi ýalňyş bolup çykar.
Gaziýanyň pikiriça, bu öz tutumynda berk durmak bilen eýran režiminiň ýalňyşmandygyny ýurduň öz içindäki halka görkezmek üçin aýdylan zat.
Eýran häkimiýetleri Tähranyň parahatçylykly maksada gönükdirilen uran baýlaşdyrmak işinden asla el üzmejekdigini aýtdylar. Olar Ysraýylyň harby zarba baradaky haýbatyna hem haýbat bilen jogap gaýtardylar.
Eýranyň ýaragly güýçleriniň başlygynyň orunbasary Mohammad Hejazy bolsa ýaňy golaýda Tähranyň abanyp gelýän hüjümiň öňüni almak üçin öňünden hüjüme geçmäge hukuklydygyny aýtdy.


text:
BMG-niň garaşsyz bilermenler topary Wikileaksyň esaslandyryjysy Julian Assanjyň Ekwatoryň Londondaky ilçihanasynda “esassyz tussag” edilendigini, onuň azat edilmelidigini we kompensasiýa berilmelidigini aýtdy.
Bu netije Britaniýa we Şwesiýa tarapyndan ret edildi. Olar Assanjyň seksual hüjüm bilen bagly aýyplamalaryň esasynda ekstradisiýa edilmegini isleýärler.
Britaniýanyň daşary işler ministrligi 5-nji fewralda çap bolan hasabatyň “hiç zady üýtgetmeýändigini” aýtdy we “işçi toparyň pikirine resmi taýdan”garşylyk bildirjekdigini aýtdy.
Assanj Ekwadoryň ilçihanasynda 2012-nji ýylyň iýun aýyndan bäri ýaşaýardy.
Britaniýanyň hökümeti Assanjyň Şwesiýa berilmegi üçin kanuny borjunyň bardygyny aýtdy we Assanjyň kanun esasyndaky tussaglykdan gutulmak üçin meýletin ilçihanada galmagy saýlap alandygyny belledi.
BMG-niň bilermenler toparynyň kararynyň Britaniýada kanuny güýji ýok.


text:
Oppozision liderler hökümete garşy çykyş edip tussag edilen protestçileri boşatmak barada kanundan ýüz öwürdiler. Kanunda protestçileriň eýelän häkimiýet jaýlaryny boşatmagyndan soň amnistiýanyň geçiriljekdigi aýdylýar.
Witali Kliçko bu kanunyň jemgyýetdäki dartgynlylygy gowşatmagyň deregine ony güýçlendirjekdigini aýtdy. Şeýle-de Kliçko kanunyň häkimiýetlere tussaglary “zamun” hökmünde saklamaga mümkinçilik döredýändigini belledi.
Köçelerde demonstrasiýa geçirýänler kanunyň talaba laýyk däldigini aýdýarlar.
Şol bir wagtda-da prezident Wiktor Ýanukowiçiň administrasiýasynyň penşenbe güni aýtmagyna görä, protestçiler prezidentiň wezipesinden çekilmegini talap edýärkä ol dümewläp keselçilik sebäpli işden galypdyr. Onuň keselçiliginiň näçe wagtlap dowam etjekdigi barada aýdylmady.
Parlament Ýanukowiçiň “Regionlar partiýasynyň” goldamagynda amnistiýa baradaky kanuny çarşenbe güni kabul etdi. Oppozisiýa ses berişlige gatnaşmakdan ýüz öwürdi. Hökümete garşy çykyş edýän protestçiler Kiýewiň ençeme baş binalaryny, şol sanda şäheriň administrasiýasyny eýelediler.


text:
Şu gün, 5-nji iýunda Hatyja Ysmaýylowanyň türmede oturanyna alty aý dolýar. Emma bu ýagdaýlaryň hemmesi 2014-nji ýylyň 5-nji dekabryndan, onuň tutulyp, tussaghana ýerleşdirilmeginden has ir başlanypdy.
Turuwbaşda oňa haýbat bilen telefon etdiler, emma ol öz prinsiplerinden el çekmedi. Soň bu onuň ýakynlaryna abanýan elhenç wehim bilen utgaşdy. Ol ýene-de öz prinsiplerinden el çekmedi.
Hatyja üçin seçgi bardy
Ol korrupsiýa barada ýazmasyny goýup, birsellem çekeräk durup ýaşap bilýärdi. Munuň üçin ony hiç kim günäkärlejek däldi. Emma ol muny etmedi. Ol öz pozisiýasyny biraz ýumşadyp biljekdi. Emma ol muny hem etmedi. Ol käbir «ynjyk» temalardan sowlup, Azerbaýjanyň «eldegrilmesizleriniň» hileli geleşiklerini derňemän, öz durmuşyny biraz ýeňilleşdrip biljekdi. Emma ol muny etmedi. Ol žurnalizm prinsipleri babatda eglişik edip biljek däldi.
Azerbaýjan häkimiýetleri hem seçgi etmäge mejbur boldy.
Olar Hatyja basyşy güýçlendirmegi dowam etdirip, daşary ýurtlardan tankyt edilmek töwekgelligine baş urarlarmy?
Olar onuň makalalarynyň ýurt içinde çap edilmeginiň öňüni alyp, hatda olaryň internet elýeterliligini hem kynlaşdyryp, žurnalistiň aýdýan zatlaryny eşitmezlige salyp bilerlermi? Ýa-da olar onuň derňew žurnalizmini sorag astyna almalymy? Problema ol ýerde sorag astyna alara zadyň ýoklugyndady: faktlar öz-özleri barada gürrüň berýärdi.
Haçanda 2012-nji ýylyň martynda internetde Hatyjany intim ýagdaýda görkezýän we bikanun ele salnan anyk wideoýazgy peýda bolanda, häkimiýetleriň nähili ýoly saýlap alany belli boldy: her edip, hesip edip, žurnalistiň sesini sem etmeli. Azerbaýjanyň hökümetiniň hereketlerini goramaly we daşary ýurt hökümetleriniň pozisiýalaryny ýumşatmaly lobbistler, wagyzçylar hakyna tutuldy. Sahna gurnaldy.
Hatyja ýene bir gezek öz pirinsipleri ýaly kuwwatlydygyny subut etdi. Ol metbugat ýygnagyny gurnady, wideoýazgyny görkezdi we hemmelere hiç kimiň özüni sem edip bilmejegini, öz ýurdundaky korrupsiýa barada ýazmagy dowam etdirjegini aýtdy. Hemmeler, ozaly bilen bolsa Azerbaýjanyň häkimiýetleri onuň biraz köşeşmegini isläpdi. Hatda has aram syýasy we metbugat töwereklerinde hem ol «bozgaga» öwrüldi.
Söz berşi ýaly, Hatyja ýazmagyny dowam etdirdi. Ol Azerbaýjandaky resmi korrupsiýa barada has kän makala çap etdi. “Men tussag edilip biljegimi bilýärin” - diýip, ol 2014-nji ýylyň oktýabrynda aýtdy. “Eger bu şoňa baryp ýetse, men oňa taýýar.”
2014-nji ýylyň 5-nji dekabrynda onuň kwartirasyna polisiýa geldi we žurnalisti prokuratura edarasyna alyp gitdi. Aýyplamalar bolgusyzdy: bir adam ony özüni janyna kast etmäge iteklemekde günäledi.
Haçanda ol adam beýle zadyň bolandygyny inkär edende, Bakuwdaky häkimiýetler täze aýyplamalary bildirdiler: ogurlyk, bikanun telekeçilik, salgytdan gaçmak we wezipeden hyýanatçylykly peýdalanmak. Häkimiýetler AÝ/AR-nyň Bakuwdaky býurosy maliýe jenaýatlaryny etdi diýdiler, ýogsam bolmanda bu edara Bakuwda kanun esasynda hasaba alnypdy we hatda Azerbaýjanyň resmi auditi 2012-nji ýylda AÝ/AR-nyň işinde hiç bir terslik subutnamasyny tapmandy.
“Men tussag edilip biljegimi bilýärin. Eger bu şoňa baryp ýetse, men oňa taýýar.”
Munuň hiç bir ähmiýeti bolmady. AÝ/AR-nyň Bakuwdaky býurosy 2014-nji ýylyň 26-njy dekabrynda bikanun ýagdaýda ýapyldy. Sülçiler we ýaragly polisiýa ofiserleri işgärleriň bir otaga toplanmagyny buýrup, kompaniýanyň seýfini dökdi we dokumentlerini hem resmi möhürlerini konfiskasiýa etdi.
Suduň kararynda munuň Azat Ýewropa we Azatlyk radiosynyň Azerbaýjan gullugy boýunça, jemgyýetçilik guramalarynyň daşary ýurtlardan maliýeleşdrilmegi bilen bagly geçirýän derňewiniň bir bölegidigi aýdyldy.
Hatyja Ysmaýylowa öz seçgisini etdi. Ol öz azatlygyny berk tutýan žurnalizm prinsiplerine gurban etmek kararyna geldi: “Meniň üçin eglişige gitmäň, men ony kabul etmerin.» Bu onuň iki aý ozal Azat Ýewropa we Azatlyk radiosyna iberen habarydy.
Elbetde, Azerbaýjanyň hökümeti hem öz seçgisini etdi: Hatyjany her zat edibem bolsa sem etmeli we Azat Ýewropa we Azatlyk radiosynyň Bakuwdaky býurosyny ýapmaly.
AÝ/AR hem öz seçgisini etdi. Biz Hatyjanyň we azerbaýjanly beýleki kärdeşlerimiziň arkasynda durus. Bir gün, pursaty gelende, Hatyja ýeňer. Özem ol ýeňşiň bahasyna hemmeden gowy düşünýär. Onuň türmede mahaly alan sylaglary, Amerikan Galamdaşlar merkeziniň, Şwed metbugat klubynyň, ABŞ-nyň Milli metbugat klubynyň baýraklary žurnaliste öz kuwwatlylygyny saklamaga kömek etdi.
AÝ/AR-ynda biz Hatyjanyň görýän ejir-azabyndan habarly, biziň köp kärdeşimiz bu jebri çekdi we käbirleri şirin janyndan mahrum boldy. Bu azap-ejir AÝ/AR-nyň gündelik durmuşynyň bir bölegi. AÝ/AR-ny köp režim we ekstremist toparlar ýuwaşatmaga synanyşdy, emma hiçisi başarmady we başarmaz.
Nenad Peýij AÝ/AR-nyň baş redaktory. Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Amerikan häkimiýetleri täsirli senator, Nýu Jersi ştatyndan saýlanan demokrat Robert Menendeze korrupsiýa aýyplamalaryny bildirmekçi bolýarlar, ol Eýranyň ýadro programmasyna we Orsýetiň Ukraina gatyşmasyna garşy berk pozisiýada durýar.
ABŞ-nyň Adalat departamenti Senatyň daşary gatnaşyklar komitetiniň ýokary derejeli agzasy Menendeziň öz wezipesini biznes bähbitlerini ilerletmek üçin ulanandygyny öňe sürýär.
Kanunçylyk edarasynyň resmisi aýyplamanyň gelýän hepdelerde bildirilmegine garaşylýandygyny aýtdy.
Menendez özüniň hemişe ýerlikli we kanun esasynda hereket edendigini aýdýar.


text:
Orsýetiň tennis edarasynyň başlygy şu ýyl Braziliýada geçiriljek Olimpiýa oýunlarynda Maria Şarapowanyň öz ýurduna wekilçilik etmegine garaşýandygyny aýtdy.
Şamil Tarpişçew bu baradaky beýanatyny 8-nji martda mälim etdi. Mundan bir gün ozal Şarapowanyň barlaglarynda gadagan edilen maddanyň bardygynyň üsti açylandan soň, onuň oýunlara gatnaşmagy wagtlaýyn gadagan edilipdi.
Gürrüňi edilýän maddaly derman serişdesini diabetden, ýagny süýji keselinden we magniý ýetmezçiliginden ejir çekýänler peýdalanýarlar. Käbir derňewçiler bu maddanyň sport netijelerini we çydamlylygy ýokarlandyrýandygyny aýdýarlar.
Şu ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap Bütindünýa anti-doping agentligi agzalýan maddanyň ulanylyşy gadagan etdi.


text:
Orsýetde 2014-nji ýylyň gyşky olimpiýa oýunlaryna görülýän taýýaryklaryň daşynda her aýda diýen ýaly dawa-jenjel ýüze çykýar.
Soňky dawa Olimpiýa komitetiniň başlygynyň öňki orunbasary Ahmet Bilalow bilen baglylykda ýüze çykdy. Ol şu ýylyň fewral aýynda Wladimir Putin tarapyndan köpçüligiň öňünde masgaralanyp, wezipesinden boşadylypdy. Bilalow Soçide garda typmak üçin lyža tramplininiň gurluşygyny uzaga çekdirmekde we bu desga çakdanaşa köp puly sarp etmekde aýyplandy
.
Bilalowyň beýannamasy
27-nji aprelde Bilalow özüniň Moskwadaky ofisinde simap bilen zäherlenmegi netijesinde ejir çekýändigini aýtdy.
“Meniň bedenimden uly mukdarda simap serişdesi tapyldy” diýip, Bilalow “Interfaks” agentligine habar berdi. Bilalow bu barada habar bermek islemändigini, emma bu waka köpçülige mälim bolansoň, mejbury tassyklandygyny belledi.
42 ýaşly Bilalow geçen ýylyň güýzünde Moskwadaky ofisinde işlän döwründe özüni erbet duýup başlandygyny gürrüň berdi. Ol özüniň kim tarapyndan zäherlenendigini entek bilmeýändigini we şonuň üçin “hiç kimi aýyplamak islemeýändigini” aýtdy. Bilalow Moskwa baran badyna polisiýa ýüz tutmakçydygyny aýan etdi.
Bilalowyň bu beýannamasy Olimpiýa komitetiniň bu öňki resmisiniň keseli we onuň Germaniýa gidip özüni bejertmeginiň sebäpleri barada soňky hepdäniň dowamynda edilen çaklamalaryň soňuna nokat goýdy.
Geçen aýda prokurorlar Olimpiýa komitetiniň öňki resmisine garşy jenaýat işini gozgadylar. Bilalow gurluşyklara niýetlenen 2.6 million dollar möçberli puly bikanun sowmakda aýyplanýar. Şeýle-de Bilalow 97 müň dollary bisarpa sowmakda günäkärlenýär.
Bilalowyň zäherlenendigi barada eden beýannamasy Orsýetde ynamsyzlyk bilen garşy alyndy. ”Gazeta.ru” atly abraýly täzelikler neşiri Bilalowyň medisina barlaglarynyň netijelerine salgylanyp, onuň ganynda tapylan simabyň möçberiniň kadadan çykmaýandygyny habar berdi.
Soçi 2014
Bilalowyň işi Soçide Olimpiada görülýän taýýarlyklary ägirt uly korrupsiýanyň gurşap alandygyny görkezýän mysallaryň biridir.
Orsýetiň Döwlet barlag gullugy Olimpiada degişli gurluşyklaryň köpüsine jogapkär döwlet kompaniýalary tarapyndan ýarym milliard dollar puluň näbelli maksatlara sowlandygyny anyklady.
Olimpiýa oýunlaryna bir ýyldan azrak wagt galanda desgalaryň gurluşygynyň býujetiniň bäş esse çişirilendigi habar berilýär. 2014-nji ýylyň 7-23-nji fewral aralygynda Soçide geçiriljek bu olimpiýa oýunlarynyň taryhda iň gymmatbaha oýunlar boljakdygy aýdylýar.


text:
Biziň pälwanlarymyzyň türkmen göreşi boýunça II dünýä çempionatynda we guşakly göreş boýunça dünýäniň Kubogy ugrunda Russiýa Federasiýasynda geçirilen ýaryşlarda üstünlikli çykyşlaryndan soň,
türkmen türgenleri halkara derejesinde geçirilýän iri ýaryşlarda gazanýan üstünlikleri bilen begendirmegi dowam edýärler. Ine, ýakynda Bahreýn Patyşalygynyň paýtagtynda — Manama şäherinde geçirilen gylyçlaşmak boýunça ýaryşda biziň watandaş gyzymyz ýaryşa gatnaşyjylaryň zenanlar toparynda ýeňiş gazanmagy başardy, Pawlodarda (Gazagystan) geçirilen boks boýunça ýaryşlarda bolsa türkmenistanlylar kümüş we bürünç medallaryny gazandylar.
Gylyçlaşmak boýunça bäsleşiklere dünýäniň 12 ýurdundan – Beýik Britaniýadan, Hytaýdan, Saud Arabystanyndan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Iordaniýadan we beýleki ýurtlardan türgenleriň 100-e golaýy gatnaşdy. Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň düzüminde Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby Meňli Goýunlyýewa tapawutlanyp, türgenleriň 20-den gowragynyň medallar ugrunda bäsleşiginde oňa taý gelen tapylmady.
Ýaryşyň final tapgyryna çykmak ugrunda Balkanabatdan bolan türgen gyzymyz bäsleşikleriň altysyny geçirip, olaryň bäşisinde ýeňiş gazanmagy başardy. Aýgytlaýjy tutluşyga tarap alyp barýan ýolda M.Goýunlyýewa ýaryşyň eýesiniň wekilleriniň ikisini hem-de Hytaýyň toparyndan bir türgeni medallar ugrunda bäsleşikden çykardy. Finalda Meňli öz bäsdeşini 15:9 hasaby bilen ynamly ýeňmegi başardy.
Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Witaliý Kagramanowyň we Tatýana Ýermolaýewanyň şägirdi her ýyl geçirilýän bu ýaryşa ozal hem gatnaşypdy. Geçen ýyl ol finala ýetip, kümüş medal bilen oňmaly boldy. Türkmen türgeni we onuň halypalary goýberilen ýalňyşlyklary seljerip, türgenleşik işlerini dowam etdiler, bu bolsa netijede häzirki ýeňşe getirdi.
Şu dekabr günlerinde Mary welaýatynyň dolandyryş merkezinde gylyçlaşmak boýunça Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryşlar badalga aldy. Bu bäsleşikler ýurdumyzyň ähli künjeklerinden ussat türgenleri ýygnady. Olaryň hatarynda Meňli Goýunlyýewa hem bar. Türkmenistanyň Gylyçlaşmak boýunça federasiýasyndan habar berişleri ýaly, Kuboga gatnaşyjylar diňe medallar ugrunda däl-de, eýsem, utuklar babatda hem bäsleşýärler. Hut şolar milli ýygyndy topary döretmegiň barşynda esasy şertleriň biri bolup, bu topar geljek ýylda iri halkara ýaryşlarynyň birnäçesine gatnaşar. Şol sanda Hytaýyň Wuksu şäherinde geçiriljek (13-19-njy aprel) saýlama ýaryşlaryna gatnaşar, şol ýerde 2016-njy ýylda Rio-de-Žaneýro şäherinde (Braziliýa) geçiriljek Olimpiada ýollanmalar ugrunda bäsleşiler. Şeýle hem şol ýerde gylyçlaşmak boýunça Aziýa çempionaty geçiriler.


text:
Duşenbe güni owgan hökümeti Pakistanyň harby güýçleriniň Owganystanyň serhet ýaka raýonlaryna artilleriýa oklaryny atmaklaryny dowam etdiren halatynda, munuň iki ýurduň gatnaşyklaryna zyýan ýetirjekdigi bilen duýduryş berdi.
Owganystanyň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan bu beýanatynyň öňýany anna we şenbe günleri Pakistan tarapyndan Kunar welaýatynyň territoriýasyna atylan snarýad oklaryndan azyndan dört adamyň ölendigi habar berildi.
Kunar welaýat häkimliginiň metbugat sekretary Wasifullah Wasifi bu welaýatyň Dangam etrabyna soňky iki günüň dowamynda 300-den gowrak artilleriýa okunyň atylandygyny aýdýar.


text:
Liwiýanyň wagtlaýyn hökümetiniň güýçleri häkimiýetden çetleşdirilen Muammar Kaddafiniň tarapdarlarynyň kontrollygynda galan soňky iki şäheri ele geçirmek üçin gazaply söweş alyp barýarlar.
Kaddafä garşy güýçleriň aýtmagyna görä, olar Bani-Walid şäherine girmegiň ýolunda barýarlar. Goşunyň beýleki bir bölegi bolsa, Kaddafiniň dogduk ýeri Sirte şäherinde söweşýärler.
Liwiýanyň Milli Geçiş Geňeşine ygrarly güýçleriň ýedi aý töweregi alyp barýan söweşiniň netijesinde indi olar ýurduň köp bölegini öz gözegçiliginde saklaýarlar.
Şol bir wagtda Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýip Erdogan özüniň arap döwletlerine edýän saparynyň çäginde anna güni Liwiýanyň paýtagty Tripolä bardy. Mundan öň ol Müsürde we Tunisde bolupdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow duşenbe güni ýurduň nebit-gaz senagaty we mineral serişdeleri ministriniň wezipesini ýerine ýetiriji Kakageldi Abdyllaýewe berk käýinç yglan etdi.
Türkmen metbugatynyň ýazmagyna görä, Abdyllaýew ýangyç-energetika kompleksiniň ileri tutulýan ugurlar babatdaky planlaryny doldurmakda depginiň gowşadylmagyna ýol beripdir.
Prezident Berdimuhamedow ýurduň nebit-gaz kompleksini tehniki taýdan doly täzelemek we onuň çig mal hem-de senagat mümkinçiligini ýokarlandyrmak zerurlygyna ünsi çekip, goýberilen kemçilikleri gysga wagtda düzetmegi tabşyrypdyr.


text:
Ýakynda “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetinde dünýäniň awtomobilsiz ilatly ýerleriniň ýedisiniň ady hem-de olar hakynda maglumatlar berildi. Olaryň aglabasy ada bolup, çar tarapy suw bilen gurşalandyr. Ine, olar: Beýik Britaniýadaky Sark adasy, ABŞ-nyň Miçigan ştatyndaky Makino adasy, Marokkodaky Fes-al-Bali adasy, Gresiýadaky Gidra, Saronik adalary, Argentinadaky La Kumbreta şäheri, Keniýadaky Lamu adasy, Italiýanyň äleme meşhur Wenesiýasy.
Olar awtomobilsiz ýerler hasaplansa-da, her biriniň öz aýratynlyklary bar. Mysal üçin, 156 müň ilatly Wes-al-Balide dyknyşyk zerarly hatda welosepidleriň, ýagny tigirleriň gatnawy hem çäklendirilen. 600 ýaşaýjyly Makino adasynda bolsa motorly ulaglar baryp 1898-nji ýyldan bäri gadagan edilen. Onda diňe motosanileriň we “tiz kömek” awtomobilleriniň hereketine rugsat edilýär. Adanyň ýaşaýjylary pyýada ýöräp ýa-da tigir sürüp bilýärler, atly ekipažlaryň hyzmatyndan hem peýdalanmak bolýar. Üç müň adamly Lamu adasynda esasy ulag eşekdir.
Türkmen metbugatyndaky materialyň awtory internetden alan şu sanawynda Gyzylsuwy agzan ýa-da goşan bolsa, ýerine düşerdi... Ol Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy (ozalky Krasnowodsk) etrabynyň Gyzylsuw şäherçesidir. Onda mundan 35 ýyl ozalky maglumatlara görä, 1200-e golaý adam ýaşapdyr. Bu ýerdäki balykçylyk kolhozynyň, gämi bejeriş zawodynyň ýapylmagy bilen şäherçäniň ilatynyň sany azalandyr diýip çaklasa bolar. 2012-nji ýylyň ilat ýazuwy bu adada ýaşaýanlaryň anyk sanyny belli etse gerek.
Gyzylsuw öňler Şagadam aýlagyndan deňziň içine süsňäp girýän uzyn ýarymada bolupdyr, soňra geçen asyryň ellinji-altmyşynjy ýyllarynda Krasnowodsk (häzirki Türkmenbaşy) bilen Baku şäheriniň arasynda parom gatnawyny ýola goýmak üçin deňziň içinden kanal gazylanda, ol gury ýerden kesilip, ada öwrülýär. Onuň topragy gumluk, çägelikdir.
Gyzylsuwuň adynyň gelip çykyşyny Soltanşa Atanyýazow “Türkmenistanyň geografik atlarynyň düşündirişli sözlüginde” şeýle düşündirýär: “1930-njy ýyllara çenli bu gumy dyz boýy gazsaň, ondan süýji suw çykýan eken. Şeýle çukurlara iýşme diýilýär. Adanyň gyzgylt çägesi suwa reňk berýänligi üçin hem ilki iýşmelere, soňra tutuş ada, soňra-da posýologa hem Gyzylsuw diýen at berilýär” (S.Atanyýazow, Türkmenistanyň geografik atlarynyň düşündirişli sözlügi, 129-njy sahypa). Türkmen ensiklopediýasynda iýşmäni çeşme diýip nädogry alypdyrlar. Ol çeşme däl-de, guýa ýakyn zat.
Kenarýaka Şagadam şäherine şu adanyň adynyň rusçasynyň Krasnowodsk diýlip dakylyp, garaşsyzlygyň ilkinji ýyllaryna çenli ulanylyp gelnendigi bellidir.
Gyzylsuwda awtomobil ulaglary ýok. Topragy çägelik bolansoň, bu ýerde hatda tigir sürmegem kyn. Şäherçäniň sosial ösüşi garaşsyzlyk ýyllarynda ýatyp galan ýaly. Bu ýerde özboluşly dynç alyş zolagyny, öýlerini döretmek, ony syýahatçylyk marşrutlaryna goşmak obanyň ilatynyň iş bilen üpjünçiligini gowulandyrardy, olary şähere işe gatnamakdan dyndarardy.
Her niçik-de bolsa geljekde Gyzylsuwuň awtomobilsiz ýerleriň sanawyna goşulmagyna umyt baglasyň gelýär.
Aşyrguly Baýryýew Aşgabatda ýaşaýan şahyr we garaşsyz žurnalist, halkara Deýwid Börk baýragynyň eýesi. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Günbatar metbugatynda Yragyň demirgazygyndaky Beşir obasynda, 11-12 iýul aralygynda, «Yslam döwleti» diýilýäniň jeňçileri tarapyndan 700 töweregi etniki türkmeniň, şol sanda çagalaryň we aýallaryň öldürilendigi hakynda habarlar çykdy.
Şonuň bilen birlikde, Yragyň demirgazygyndaky türkmen şäheriniň, Amirliniň iýun aýyndan bäri «Yslam döwletiniň» jeňçileriniň gabawynda saklanýadygy, gabawdaky adamlaryň bir tarapdan kemsiz ýaraglanan jeňçilere garşy goranyş söweşini alyp barýandygy, beýleki tarapdan ok ýarasyndan we azyk ýetmezçiliginden ölýändigi barada habarlar çykýar.
Azatlyk radiosy «Dünýä türkmenleri» gepleşiginiň nobatdaky sanyny Yrakda, Siriýada, Owganystanda ýaşaýan etniki türkmenleriň başyna abanan uruş, gyrgynçylyk howplary baradaky meselä bagyşlady. Bu gepleşigi diňläp, öz pikirleriňizi ýazsaňyz, hoşal bolarys.


text:
Toyota Camry (palta) 2013 satyldy. Alana satana nesip etisin. Başga satlyk 2013 we soňky Toyotalary görmek üçin şuňa bas.
Метка: Camry
Toyota Camry 6 günde satyldy
Toyota Camry 6 günde satyldy, gutlaýarys. Alana satana nesip etsin. Satlyk beýleki Toyota maşynlary şu ýerden görüp bilersiňiz.
Öküzkelle Toyota Camry satyldy
Toyota Camry 2009 model, 2.5 lik motorly, ak renkde satyldy. Alana satana nesip etsin. Satlyk Camryleri naydizdes saýtynda tapyp bilersiňiz. Görmek üçin şu ýere basyň.
Ýene bir Camry satyldy
Toyota Camry 2003 — 170 milyona satyldy. Alana satana nesip etsin!
Satlyk awto http://line.me/ti/p/~@alk0478r


text:
Owganystanyň käbir resmileri Eýrany “Talyban” hereketini goldamakda aýypladylar. “Talyban” hereketiniň lideri Molla Omaryň ölendigi yglan edilenden soň, bu topara ikä bölündi.
Günorta-günbatar Owganystanda Molla Resulyň ýolbaşçylygyndaky “Talyban” toparynyň güýçlidigi aýdylýar. Owganystanyň Goranmak ministrligi Eýranyň bu topary ok-däri serişdeleri bilen üpjün edýändigini mälim etdi.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.