text:
Şu Kanun Türkmenistanda däneli ekinleri öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, ýerlemek, daşamak we peýdalanmak boýunça işiň hukuk esaslaryny belleýär.
I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
1-nji madda. Şu Kanunda ulanylýan esasy düşünjeler
Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
1) däneçilik — däne, däneli we däne kösükli ekinleri ösdürip ýetişdirmek bilen meşgullanýan ösümlikçiligiň pudagy;
2) däneli ekinler — adam iýmitiniň esasy önümi bolan dänäni, senagat pudaklary üçin çig maly we oba hojalyk mallary üçin ot-iýmleri berýän, ösdürilip ýetişdirilýän ekinleriň örän möhüm topary;
3) däne — azyklyk, tohumlyk we tehniki maksatlar üçin peýdalanylýan däneli, kösükli we ýag alynýan ekinleriň dänesi;
4) däneçilik işi — däneli ekinleri öndürmek, taýýarlamak, gaýtadan işlemek, saklamak, ýerlemek, daşamak we peýdalanmak boýunça iş;
5) däne öndüriş — däne ösdürip ýetişdirmäge gönükdirilen agrotehniki çäreleriň toplumy;
6) azyklyk däne — azyklyk maksatlary üçin ulanylýan däne;
7) tohumlyk däne — ekiş maksatlary üçin ulanylýan, sort we ekiş hilleri boýunça bölünýän däne;
8) iýmlik däne — oba hojalyk mallaryny we guşlary iýmitlendirmek üçin niýetlenilen däne;
9) döwlet däne serişdeleri — azyk howpsuzlygyny üpjün etmek we döwlet borçnamalaryny ýerine ýetirmek, şeýle hem däne bazaryny goramak we düzgünleşdirmek maksady bilen döredilen, döwlet däne ätiýaçlyklary;
10) dänäniň hili — dänäniň döwlet standartlaryna, sanitariýa, weterinariýa, fitosanitariýa düzgünleriniň we kadalarynyň, gigiýena kada görkezijileriniň we beýleki kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplaryna laýyklylygyny kesgitleýän olaryň sarp edijilik häsiýetleriniň jemi;
11) dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhana — eýeçilik hukugynda däne ammary (däne kabul ediş nokady, elewatory) bar bolan kärhana;
12) dänäni saklamak — däne ammarynda dänäni kabul edip almagy, agramyny çekmegi, guratmagy, arassalamagy, gözegçiligi, saklamagy we daşamagy öz içine alýan tehnologiki hyzmatlaryň (däne kabul ediş nokady, bassyrma, ammar jaýy, elewator) ulgamy.
2-nji madda. Däneçilik hakynda Türkmenistanyň kanunçylygy
Däneçilik hakynda Türkmenistanyň kanunçylygy Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýar we şu Kanundan hem-de däneçilik babatda gatnaşyklary düzgünleşdirýän Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan ybaratdyr.
3-nji madda. Şu Kanunyň maksatlary we wezipeleri
1. Döwletde däneçiligi we däne önümleriniň gaýtadan işlenilmegini ösdürmek, däneçilik pudagyny kemala getirmek we ösdürmek, ýerli däne öndürijiler üçin amatly hukuk, ykdysady we guramaçylyk şertlerini döretmek arkaly döwletiň sarp edijileriniň daşarky däne bazaryna garaşlylygyny azaltmak şu Kanunyň maksatlarydyr.
2. Däne öndürmegiň umumy düzgünlerini bellemek, däne bazaryny düzgünleşdirmek we däne önümleriniň hilini üpjün etmek şu Kanunyň wezipeleridir.
4-nji madda. Däneçilik işiniň obýektleri we subýektleri
1. Däne önümlerini öndürmegiň ähli tapgyrlarynda şol ýa-da beýleki görnüşde gatnaşykda bolýan, olaryň öndürilişinden ahyrky sarp edilişini goşmak bilen däne önümleri, ýer, tehniki we tehnologik serişdeler, şeýle hem däneçilik işi amala aşyrylan mahalynda peýdalanylýan kömekçi tebigy we emeli materiallar däneçilik işiniň obýektleridir.
2. Däne önümlerini öndürmek we taýýarlamak, saklamak, daşamak, ýerlemek, import we eksport etmek bilen meşgullanýan ýuridik we fiziki şahslar däneçilik işiniň subýektleridir.
II BAP. DÄNEÇILIK BABATDA DÖWLET DOLANDYRYLYŞY
5-nji madda. Däneçilik babatda döwlet dolandyrylyşyny amala aşyrýan edaralar
Däneçilik babatda döwlet dolandyrylyşy Türkmenistanyň Ministrler Kabineti, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi (mundan beýläk — ygtyýarlandyrylan edara), ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary tarapyndan amala aşyrylýar.
6-njy madda. Däneçilik babatda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ygtyýarlyklary
Türkmenistanyň Ministrler Kabineti:
1) däneçilik babatda döwlet syýasatynyň strategiýasynyň esasy ugurlaryny tassyklaýar we ony amala aşyrmagyň çärelerini kesgitleýär;
2) däneçilik babatda ýeke-täk döwlet syýasatyny kesgitleýär;
3) döwlet däne ätiýaçlyk goruny döredýär;
4) döwlet däne serişdeleriniň möçberini, düzümini, olary döretmegiň, saklamagyň we peýdalanmagyň düzgünlerini tassyklaýar;
5) däneçilik babatda Türkmenistanyň degişli kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kabul edýär;
6) şu Kanuna we däneçilik babatda Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda öz ygtyýarlyklaryna girýän beýleki meseleleri çözýär.
7-nji madda. Däneçilik babatda ygtyýarlandyrylan edaranyň ygtyýarlyklary
Ygtyýarlandyrylan edara:
1) däneçilik babatda ýeke-täk döwlet syýasatyny işläp taýýarlaýar we durmuşa geçirýär;
2) öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde däneçilik babatda Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryny kabul edýär;
3) däneçilik babatda subýektleriň işini utgaşdyrýar;
4) däneçilik hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň berjaý edilişine döwlet gözegçiligini amala aşyrýar;
5) däneli ekinleri öndürmäge we gaýtadan işlemäge degişli bolan tehniki kadalary belleýär;
6) däneli ekinleriň hiline bolan talaplary kesgitleýän döwlet standartlaryny we beýleki kadalaşdyryjy resminamalary işläp taýýarlaýar;
7) däne bazaryny öwrenýär we däneçilik babatda çaklamalary taýýarlaýar;
8) däneli ekinleri ösdürip ýetişdirmek, şeýle hem däneli ekinleri goraýyş serişdeleriniň ulanylyşy boýunça agrotehniki çäreleriň geçirilmeginiň berjaý edilişine gözegçiligi amala aşyrýar;
9) tohumlyk dänäniň öndürilişine, saklanylyşyna, gaýtadan işlenilişine we däneli ekinleriň tohumlarynyň söwda dolanyşygyna gözegçiligi amala aşyrýar;
10) hünärmenleri taýýarlamagy, şeýle hem däneçilik babatda olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmagy guraýar;
11) dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalaryň işiniň kada görkezijileriniň talaplaryna laýyklygyna, tassyk edilen tertipleriň (grafikleriň) esasynda täze däne hasylyny kabul etmäge we saklamaga taýýarlygyna her ýylky meýilnamalaýyn barlagyny geçirýär;
12) Türkmenistanyň Ministrler Kabineti bilen ylalaşylmagy boýunça däneçilik babatda pudagara ylalaşyklaryny baglaşýar;
13) şu Kanuna we däneçilik babatda Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda öz ygtyýarlyklaryna girýän beýleki meseleleri çözýär.
8-nji madda. Däneçilik babatda ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň ygtyýarlyklary
Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary:
1) däneçilik babatda ygtyýarlandyrylan edara Türkmenistanyň kanunçylygy bilen onuň üstüne ýüklenen wezipeleri ýerine ýetirmegi üçin şertleri döredýär;
2) däneli ekinleriň hiline bolan talaplary kesgitleýän döwlet standartlaryny we beýleki kadalaşdyryjy resminamalary kämilleşdirmek boýunça teklipleri girizýär;
3) tebigy-howa şertlerini hasaba almak bilen özleriniň garamagyndaky çäklerde däneli ekinleriň ekin meýdanlaryny kesgitleýärler hem-de däne öndürmegiň, saklamagyň we ýerlemegiň tehnologiýalaryny kämilleşdirýärler;
4) şu Kanuna we däneçilik babatda Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda öz ygtyýarlyklaryna girýän beýleki meseleleri çözýär.
9-njy madda. Däneli ekinleriň öndürilişi
1. Däneli ekinleriň öndürilişi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda ýuridik we fiziki şahslar tarapyndan amala aşyrylýar.
2. Däneli ekinleri ösdürip ýetişdirmek, ýygnamak, saklamak hem-de däne kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalara daşamak, däneçilik babatda kadalaşdyryjy resminamalaryň we tehnologik kadalaryň talaplaryna laýyklykda amala aşyrylýar.
10-njy madda. Däne önümleriniň importy we eksporty
1. Däne we däne önümleri daşary ýurtlardan Türkmenistanyň çägine Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda import edilip bilner.
2. Däneli ekinleriň, şol sanda dürli toprak-howa şertlerinde, ylmy barlaglarda, seçgi işlerinde, şeýle hem sergilerde görkezilende (eksponirlenende) sortlaryň synagyny geçirmek üçin niýetlenilen olaryň tohumlarynyň hem importy, ygtyýarlandyrylan edaranyň rugsady boýunça Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde amala aşyrylýar.
3. Dänäniň we däne önümleriniň eksporty Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryna we halkara şertnamalaryna laýyklykda amala aşyrylýar.
III BAP. DÄNEÇILIGI DÖWLET TARAPYNDAN GOLDAMAK. DÖWLET DÄNE SERIŞDELERI
11-nji madda. Däneçiligi döwlet tarapyndan goldamagyň görnüşleri
Däneçiligi döwlet tarapyndan goldamak şu görnüşlerde amala aşyrylýar:
1) sortlaryň naýbaşy we saýlantgy tohumlaryny ösdürip ýetişdirmekde ýöriteleşdirilen tohumçylyk hojalyklaryna ýardam bermek;
2) önümçilik harajatlary boýunça döwlet ýeňilliklerini bermek;
3) ýeňillikli şertlerde karzlary bermek;
4) salgyt ýeňilliklerini bermek;
5) dänäni öndürmegiň we saklamagyň täze öňdebaryjy tehnologiýalaryny ornaşdyrmakda ýardam bermek;
6) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki ýeňillikleri bermek.
12-nji madda. Döwlet däne serişdeleri
1. Döwlet däne serişdeleri şulardan ybaratdyr:
1) azyklyk däneden;
2) iýmlik däneden;
3) tohumlyk däneden;
4) ýerlenilýän däne serişdelerinden;
5) döwlet ätiýaçlyklaryndan (döwlet strategik ätiýaçlyklary).
2. Döwlet däne serişdeleri däneli ekinleriň ýerli önümçiliginiň we importynyň hasabyna kemala getirilýär.
3. Döwlet däne serişdeleri Türkmenistanyň eýeçiligi bolup durýarlar.
4. Döwlet däne ätiýaçlyklaryny döretmegiň, saklamagyň, täzelemegiň, göçürmegiň we peýdalanmagyň tertibi Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan kesgitlenilýär.
IV BAP. DÄNÄNI KABUL EDÝÄN WE TAÝÝARLAÝAN KÄRHANALAR
13-nji madda. Dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalaryň wezipesi
1. Dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalar umumy peýdalanylýan haryt ammarlary hökmünde ykrar edilýär.
2. Dänäni saklamak, dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalar tarapyndan amala aşyrylýar.
3. Dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalar dänäni saklamak boýunça işi kadalaşdyryjy resminamalara laýyklykda amala aşyrýarlar.
14-nji madda. Dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalaryň borçlary
Dänäni kabul edýän we taýýarlaýan kärhanalar şulara borçludyrlar:
1) dänäni saklamagyň tertibini berjaý etmäge, şeýle hem kadalaşdyryjy resminamalara laýyklykda dänäniň mukdar taýdan tükelligini we hil taýdan abatlygyny üpjün edýän çäreleri geçirmäge;
2) seljerme geçirmek üçin dänäniň nusgalyklaryny seçip almagy zerur bolan halatlarda üpjün etmäge.
V BAP. DÄNE ÖNÜMLERINIŇ HILI
15-nji madda. Däne önümleriniň hilini üpjün etmek
Däne önümleriniň hili şu usullar arkaly üpjün edilýär:
1) däne önümleriniň hiline bolan talaplary kadalaşdyrmak;
2) däne önümleriniň hiline baha bermegi geçirmek;
3) däne önümlerini sertifikatlaşdyrmak;
4) däneçilik pudagynda standartlaşdyrmak;
5) däne önümleriniň hiline döwlet gözegçiligini amala aşyrmak.
16-njy madda. Däne önümleriniň hiline bolan talaplary kadalaşdyrmak
1. Dänäniň hilini üpjün etmek babatda talaplary kadalaşdyrmak — bu dänäniň dürli görnüşleriniň öndürilişiniň, taýýarlanylyşynyň, hil derejesine (kondisiýa) ýetirilişiniň, daşalyşynyň, saklanylyşynyň, gaýtadan işlenilişiniň we ýerlenilişiniň şertlerini düzgünleşdirýän döwlet standartlaryny hem-de talaplaryny kesgitlemekdir.
2. Däne önümleriniň hilini üpjün etmek babatdaky talaplary kadalaşdyrmagyň tertibini berjaý etmek däneçilik işiniň subýektleriniň ählisi üçin hökmanydyr.
17-nji madda. Däne önümleriniň hiline baha bermek
1. Türkmenistanda öndürilýän we Türkmenistanyň çägine getirilýän däne önümleriniň hili kadalaşdyryjy resminamalara laýyklykda kesgitlenilýär.
2. Däne önümleriniň hiline baha bermek degişli usul boýunça, bellige alnan we attestasiýadan geçirilen barlaghanalarda geçirilýär.
18-nji madda. Däne önümleriniň sertifikatlaşdyrylmagy
1. Hiline baha bermegiň görkezijileri bar bolan däne önümlerine, şeýle hem dänäni gaýtadan işläp öndürilen önümlere dänäniň laýyklyk sertifikatlary berilýär.
2. Däne önümleriniň sertifikatlaşdyrylmagy sertifikatlaşdyrmak hakynda Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
19-njy madda. Däneçilik babatda standartlaşdyrmak
1. Däneçilik babatda döwlet standartlary ygtyýarlandyrylan edara tarapyndan işlenip taýýarlanylýar.
2. Däneçilik babatda döwlet standartlaryny tassyklamak standartlaşdyrmak hakynda Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda ýerine ýetirilýär.
20-nji madda. Däne önümleriniň hiline döwlet gözegçiligi
1. Däne önümleriniň hiline döwlet gözegçiliginiň maksady däne önümleriniň öndürilişini, taýýarlanylyşyny, saklanylyşyny, daşalyşyny, ýerlenilişini, importyny we eksportyny düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplarynyň ýuridik we fiziki şahslar tarapyndan berjaý edilmegini üpjün etmekden ybaratdyr.
2. Däne önümleriniň hiline döwlet gözegçiligi degişli döwlet edaralary tarapyndan olaryň ygtyýarlygynyň çäklerinde amala aşyrylýar.
VI BAP. DÄNEÇILIK BABATDA HÜNÄRMENLERI TAÝÝARLAMAK WE YLMY TAÝDAN ÜPJÜN ETMEK
21-nji madda. Däneçilik babatda hünärmenleri taýýarlamak
Türkmenistanda däneçilik babatda hünärmenleri taýýarlamak orta hünär bilimi we ýokary hünär bilimi edaralarynda, şeýle hem işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak we gaýtadan taýýarlamak boýunça edaralarda amala aşyrylýar.
22-nji madda. Däneçilik babatda ylmy üpjünçilik
Däneçilik babatda ylmy üpjünçilik, ylmy işi alyp barýan ylmy edaralar we ýokary okuw mekdepleri tarapyndan amala aşyrylýar.
VII BAP. JEMLEÝJI DÜZGÜNLER
23-nji madda. Däneçilik hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulandygy üçin jogapkärçilik
Däneçilik hakynda Türkmenistanyň kanunçylygynyň bozulmagy Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde jogapkärçilige eltýär.
24-nji madda. Jedelleri çözmek
Däneçilik babatda ýüze çykýan jedeller Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde çözülýär.
25-nji madda. Däneçilik babatda Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygy
Däneçilik babatda Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygy Türkmenistanyň kanunçylygyna we halkara şertnamalaryna laýyklykda amala aşyrylýar.
26-njy madda. Şu Kanunyň güýje girmegi
Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden güýje girýär.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW.
Aşgabat şäheri. 2017-nji ýylyň 20-nji marty.


c: text/html

text:
Nicotiana glauca temmäkisi – perspektiwaly balkon ösümligi
Gök temmäki ýa-da gök nikotiana
Adamzadyň täze bir zada bolan islegi adatdan daşary sabyr-takatsyzdyr. Islendik höwesjeň bagban öz bagynda nähilidir bir täze, henize bu güne çenli görlüp eşidilmedik hem-de hiç kimde ýok bir zat ösdürip ýetişdiresi gelýändir… Şonuň üçin hem gül bazary hemişe täzeligiň arzuwyndaky höwesjeň bagbanlaryň teşneligini gandyrmak üçin her ýyl köp sanly täzelikleri hödürleýär. Ýöne söwda üçin köpeldilýän täze ösümlikler tizden diňe adaty assortimente öwrülýär oturyberýär.
Gök temmäki ýa-da gök nikotiana
Soňky onýyllyklaryň täze gülleriniň iň uly mukdary itüzümler maşgalasyna (Solanaceae) degişlidir. Olaryň iň meşhurlary petuniýa, surfiniýa, million bellz (million bells) bolup durýar. Olaryň üstünliginiň syry tiz boý almaklygy, ir güllemekligi (tohumdan ösende 3 aýdan az wagtda, çybykdan köpeldilende bolsa olar ur-tut diýen ýaly gülleýärler), şeýle hem özgelere garanda ösüş şertlerine az nägilelik bildirmegi bolup durýar. Elbetde, olar has köp güneşli ýer talap etseler hem, has az ýagty we has salkyn ýerlerde-de özlerini oňat duýýarlar.
Emma biziň ülkelrimizde itüzümler maşgalasynyň ösümlikleri hemişe meşhurlykdan peýdalanyp bilmeýärler. Meselem, başda diňe bezeg hökmünde ýetişdirilen kartoşka bilen pomidory ýadyňyza salyň. Bu ösümlikleri azyk hökmünde hem ulanyp boljakdygynyň ilkinji alamatlary görülen mahaly, ilat muňa o diýen pitiwa hem etmändi. Emma basym olar şeýle bir ýaýrady welin, klassyky miweleri köp ýerden gysyp çykardylar we esasy azyk önümine öwrüldiler.
Şu sanda Günorta Amerikanyň adaty däl balkon agajy bolan gök temmäki (Nicotiana glauca) bilen tanyşdyrýarys. Biziň şertlerimizde ol çalt ösýän gyrymsy hatda adaty agaçdyr. Ol tohumdan gögerýär we eýýäm 2 aýdan gülleýär. Ýetişen ösümligiň gollary aýda 50–70 sm ösýär. Adyndan belli bolşy ýaly, ösümlik durşuna kümüşsöw gatlak bilen örtülendir. Şonuň üçin hem zerur bolmasa oňa degmeli däldigine üns beriň, sebäbi deglen mahaly gatlak aňsat aýrylýar we ösümlik betgelşik açyk ýaşyl reňke geçýär. Ýapraklaryň kümüşsöw ýumurtga çalymdaş şekilleri ujunda çürelýär. Şahalaryň ujunda 20–40 sany turba görnüşli sary gülleri bar bolan gül çogdamy ösüp çykýar. Olryň uzynlygy 3–3,5 sm we ini takmynan 0,5 sm barabardyr. Güllemekligiň başlangyjynda açyk ýaşyl zolakly açyk sary reňkde bolýar, sülleren mahaly bolsa goýy sary reňkde bolýar. Şu görnüşiň peýdasy solan reňkleriň öz owadanlygyny gorap saklamaklygy bolup durýar. Meselem, petuniýadan tapawutlylykda, hatda süllerensoň hem olar öz şekillerini saklaýarlar we uzak wagtlap ösümlikden gopman durýarlar.
Bu görnüşi ösdürip ýetişdirmek örän ýönekeýdir. Siz gök temmäkini kwartirada ýylboýy ösdürip ýetişdirip bilersiňiz, ony tomsuna balkonda ýa-da bagda goýuň. Siz ony çalt ösýän tohumlaryndan köpeldip bilersiňiz. Siz 2 aýyň içinde güllemäge ukyply ösümlik ýetişdirersiňiz (ýagny siz ony takmynan 15-nji maýa çenli balkonda goýjak bolsaňyz, onda ony martyň ortalaryna ekmeli bolarsyňyz). Bu ösümlik edil geran ýaly (ýöne gowy ýagty düşýän bolsa) kwartirada ýa-da has sowuk şertlerde hem gyşy geçirip bilýär. Gyşy geçirensoň şahalaryny takmynan ýarysyna çenli gysgaldyň we köp suwlap başlaň. Gyşy geçirensoň ol bir aý çemesi wagtdan gülläp başlaýar. Bu görnüşden öý agajyny edinmek hem örän aňsatdyr. Ol çybykdan köpelmeýär, sebäbi örän pes derejede kök urýar (emma munuň kän bir zeleli hem ýok, ol ýeňillik bilen tohumdan köpelýär). Temmäki kän bir iýmitlendirme talap edip durmaýar. Gül-pürçük bolup güllemekligi üçin ony balkon gülleriniň fosfora baý adaty dökünleri bilen dersläp bilersiňiz.
««« Öňki makala: Däne möjejiklerine garşy göreşeliň Indiki makala: Enaýy welwiçiýa (Welwitschia mirabilis) – gadymy ösümlik ýetişdiriň »»»
Ýekşenbe 20.12.2009 09:00 | Print | Ekzotik ösümlikler, Ösümlik ýetişdirmek boýunça instruksiýalar
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-da «gara altynyň» ätiýaçlyklarynyň artmagy barada Amerikanyň nebit institutynyň (API) berýän maglumatlary netijesinde geçen ýylyň 30-njy noýabryndan bäri iň aşak derejä düşen Brent kysymly nebitiň bahalary pese düşmegini az-kem haýallatdy, diýip Ria Nowosti 22-nji martyň söwda geleşiklerine salgylanyp habar berýär.
15:54 wagta çenli ýagdaýda Brent kysymly demirgazykdeňiz nebit garyndysynyň maýdaky fýuçersleriniň bahasy 1,47 göterim aşaklap — barrel üçin 50,21 dollara barabar boldy. Öňräk söwda geleşikleriniň barşynda bu görkeziji 50,06 dollara çenli aşaklady. Bu bolsa 2016-njy ýylyň 30-njy noýabryndan bäri ilkinji gezek şoňa barabar boldy. WTI kysymly nebitiň maýdaky fýuçersleriniň bahasy 1,45 göterim aşaklap, barrel üçin 47,54 dollara ýetdi.
API-niň hasabatyna görä, 17-nji martda tamamlanan hepdede ABŞ-nyň nebit ätiýaçlyklary 4,5 million barrel artdy. Analitikler bu görkezijiniň 2,8 million barrel artmagyna garaşýardylar. Ýurtdaky iň iri Kuşing (Cushing) terminalynyň ätiýaçlyklary 2 million barrel artdy.
Indi maýadarlar ýurduň eregetika ministrliginiň ABŞ-nyň ätiýaçlyklary baradaky resmi statistikasyna garaşýarlar. Reýter agentligi tarapyndan sorag edilen bilermenler ösüşiň 2,801 million barrel ýa-da 0,53 göterim artyp, 531 milliona ýetmegini çaklaýarlar.
Commerzbank-yň analitiki Karsten Friçiň (Carsten Fritsch) aýtmagyna görä, eger-de ABŞ-nyň energetika ministrliginiň statistikasy API-niň maglumatlary bilen deň gelse, onda Brent kysymly nebitiň bahasy barrel üçin 50 dollardan hem aşak düşüp biler.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün Türkmenbaşy şäherinde geçýän dabaralara gatnaşýan Russiýanyň Liberal-demokratik partiýasynyň ýolbaşçysy Wladimir Žirinowskä “Hormatly il ýaşulysy” diýen ady dakmak hakynda şahadatnamany we döşe dakylýan tapawutlandyryş nyşanyny gowşurdy.
Ýola goýlan däbe görä myhmana türkmen milli dony, telpegi geýdirilip guşak guşaldy. Dabara ýurdumyza gelen rus wekiliýetiniň agzalarynyň gatnaşmagynda geçirildi.
Wladimir Žirinowskiý bildirilen ýokary hormat üçin hoşallyk bildirip, ýurdumyzda gören ähli zatlaryna begenýändigini we olardan ruhunyň galkynýandygyny ýene-de bir gezek nygtady. Myhmanyň belleýşi ýaly, nesilden-nesle geçirilip gelinýän hem-de milli özboluşly häsiýetiň esasynda duran ajaýyp parasatly däp-dessurlaryň eýesi bolan myhmansöýer türkmen halkyna ol hemişe aýratyn mähir bilen garaýar.
***
Şu gün RLDP-nyň başlygy myhmanlara we dynç alýanlara bir mahallar ulanylan awtomobilleri, elekromobilleri, atly paýtunlary we beýlekileri hödürleýän ýörite dynç alyş merkeziniň hyzmatlaryndan peýdalanyp, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy boýunça tanyşlyk gezelenjini amala aşyrdy.
Wladimir Žirinowski “Çaýka” diýen ýokary derejeli ak awtoulagda aýlandy. Rus wekiliýetiniň agzalary hem atly paýtunlara münüp, syýahatçylyk zolagynyň hem-de Hazaryň kenarýakasynyň gözelliklerini synladylar.


text:
Milli Olimpiýa komitetleriniň wekilleri V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň ýokary derejesini bellediler
Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşýan ýurtlaryň Milli Olimpiýa komitetleriniň wekiliýetleriniň ýolbaşçylarynyň maslahaty geçirildi. Bu oýunlara taýýarlyk görmek jemleýji tapgyra gadam basdy.
Forumyň barşynda Aşiýa we Okeaniýa ýurtlarynyň MOK-larynyň ýolbaşçylary Türkmenistanda V Aziýa oýunlaryny geçirmek boýunça alnyp barylýan işler, şol sanda meýlitinçileri taýýarlamak işleri bilen tanyşdylar. Bellenilişi ýaly 9-njy fewralda “Ilkinji ýyldyzlar” maksatnamasyna badalga berildi. Ol 10 müňe çenli meýletin kömekçileriň taýýarlanylmagyna niýetlenendir.
“Trivandi Chanzo Limited” britan kompaniýasynyň baş direktory Mik Raýt hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Aziadany taýýarlamak işine gatnaşmaga döredilen mümkinçiligi üçin çuňňur hoşallyk bildirdi. Ol şeýle hem “Aşgabat-2017” taslamasynda Türkmenistanyň hyzmatdaşy hökmünde kompaniýanyň wezipesi barada gürrüň berdi. Şol wezipe bolsa bu iri sport wakasynyň kömegi bilen bütin dünýä türkmen paýtagtynyň gözelligini, türkmenistanlylaryň hoşniýetliligini hem-de açyklygyny görkezmekden ybaratdyr. 62 ýurtdan bäş müň türgeniň gelmegine garaşylýar. Olardan başga-da, bu iri sport çäresine wekiliýetleriň we toparlaryň beýleki agzalary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri we köp sanly janköýerler geler. Sport ýaryşlaryna petekleriň 600 müňüsini satmak meýilleşdirilýär.
Milli Olimpiýa komitetleriniň wekiliýetleriniň ýolbaşçylary, şeýle hem akkreditasiýa, ulag we lukmançylyk hyzmatlaryny hödürlemek, dopinge garşy göreş gullugynyň işi, logistikany hem-de howpsuzlygy üpjün etmek, myhmanlary ýerleşdirmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem ýaryşlary geçirmegiň tertibine we türgenleşik meýdançalaryny ulanmagyň mümkinçiliklerine garaldy. Türgenleşikleri geçirmek babatda Olimpiýa şäherjiginden başga-da, paýtagtymyzyň beýleki sport desgalary, şol sanda ýokary okuw mekdepleriniň desgalary hem ulanylar.
Şu gün Milli Olimpiýa komitetleriniň wekilleri Olimpiýa şäherjigine baryp gördüler we onuň desgalary, bu ýerde türgenler, tälimçiler, eminler, tomaşaçylar üçin döredilen şertler bilen tanyşdylar, welotregiň ýodajyklarynda welosiped sürüp gördüler. Daşary ýurtly myhmanlar gören zatlarynyň ählisine haýran galýandyklaryny aýtdylar.
Paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginiň gurluşygyna ABŞ-nyň 5 milliard dollaryna golaý serişde gönükdirildi. Bu maýa goýumlary Türkmenistanyň sport geljegine uly goşantdyr. Milli Olimpiýa komitetleriniň wekiliýetleriniň ýolbaşçylarynyň belleýşi ýaly, Aziadanyň şeýle ajaýyp mirasy bilen Aşgabat özünde Olimpiýa oýunlaryny geçirmäge isleg bildirmäge haklydyr.
Milli Olimpiýa komitetleriniň maslahatyna gatnaşyjylar üçin Aşgabat şäheriniň Halkara howa menzili boýunça tanyşlyk gezelenji hem guraldy. Bu ägirt uly howa menzili 2016-njy ýylyň 17-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda geçirildi.
Hakykatdan hem, ägirt uly howa menzili özüniň ajaýyp keşbi hem-de möçberi bilen haýran galdyrýar. Bu ýerde ýolagçylar üçin ähli oňaýly şertler döredildi. Aşgabadyň Halkara howa menzili diňe bir bezeg babatda däl, eýsem, özüniň ulanylyşy we hyzmat edişi babatda hem tapawutlanýar. Ilkinji nobatda, ol özüniň innowasion ulgamy bilen ýatdan çykmajak täsir galdyrýar. Ýolagçylara hyzmat etmek babatda Aşgabadyň howa menzili bu görkezijiler babatda bütin dünýäde ykrar edilen şeýle desgalar bilen bäsleşmegi göz öňünde tutýar.
Paýtagtymyzyň täze howa menzilini dünýäniň şeýle desgalarynyň ählisinden esasy tapawudy onuň täsin, adaty bolmadyk çeperçilik bezeginden hem-de çözgüdinden ybaratdyr. Maslahata gatnaşyjylar hem muny aýratyn bellediler. Olar howa menzili bilen tanyşlyk soň, Türkmenbaşy şäherine ugradylar. Ertir şol ýerde halkara sport kongresi geçiriler.


text: Fars habarlar gullugynyň düýn beren habaryna görä, Owganystanyň milli howpsyzlyk edarasynyň başlygynyň kömekçi maslahatçysy Atigolla Noşir bilen Özbegistanyň daşary işler ministri Abdulaziz Kamilow Daşkentde geçiren duşuşyklarynda iki taraplaýyn gatnaşyklary we hyzmatdaşlyklary ösdürmegiň,terrorizme we ekstremizme garşy göreşmek barada maslahatlaşdylar.Durmuşda Özbegistanda Owgan maýa goýujylaryň arkalaşmagynda 70 söwda kompaniýasy hemde tutuşlaýyn Owgan maýa goýujylaryň erkinde bolan 20 söwda kompaniýasy hyzmat ýetiriş,söwda we gurluşyk materiallary öndürmek ugurlarda işleýändirler.Özbegistan Owganystana elektrik,miwe,nebit önümleri we dökün eksport edýändir.


text:
Golaýda Taýwandaky Hytaý medeniýet uniwersitetiniň professorlary we talyplary dokuz sagatlap dowam eden älemgoşara tomaşa etdiler. Atmosfera bilimleri hünäriniň professory Çou Kun-hsuan bu hadysanyň örän ajaýypdygyny, asmandan goýberilen sowgatdygyny belleýär. Professor Liu Çing-huang bu hünäriň talyplary bilen täsin tebigy hadysany ýazga aldylar. Professor Çou diňe öz talyplarynyň 10 müň fotosurat düşürendiklerini, beýleki ugurlarda okaýan talyplaryň hem-de ony tomaşa etmäge gelen adamlaryň hem müňlerçe surata düşürendiklerini aýdyp, Ginnesiň hünärmenlerine bu hadysanyň dokuz sagat dowam edendigini sekuntma-sekunt subut edip biljekdiklerini mälim etdi. Älemgoşaryň beýle köp wagtlap dowam etmegine ygal zerarly howadaky çyglylygyň saklanmagy, bulutly howa, güneş we tizligi sekuntda 2,5 metre ýetýän şemalyň täsirli bolandygy sebäp bolupdyr. Ýurduň Ýanminşan daglyk sebitinde şular ýaly tebigy şertleriň köp gabat gelýändigini aýdan professor bu ýagdaýyň daşary ýurtly jahankeşdeleri özüne çekýändigini belledi.
- Sowda
- •
- 11.09.2017


text:
Ilçilikde häli-şindi: "Pylanyň ogly, gyzy ýa-da özi janyna kast edipdir" diýen ýaly gynançly habarlary eşdip durýarys. Eşden badymyza hem bolan ýagdaýa ynanman "nätdiňaý, pahyr bolmandyraý" ýaly geň galyjy we gynanç bildiriji sözleri aýdýarys. Göräýmäne sagat, hemme zatdan üpjün ýaşap ýören biriniň, beýle ýoly saýlap, ýaşaýyş bilen hoşlaşmagy gaty gynandyryjy ýagdaý. Ýurdumyzda öz janyna kast etmeklik barada anyk statistiki maglumat bolmasa hem, bu ýagdaýyň ýygy-ýygydan duş gelýändigini hemmämiz bilýändiris, görendiris ýa-da öz janyna kast etmek bilen ýogalan ýakyn garyndaşyňyzyň, goýup giden derdini çekip ýöreniňiz bardyr...
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) berýän maglumatlaryna görä:
► Her ýylda 800 000-den köp adam öz janyna kast etmek bilen ömür tanapyny kesýärler.
► Öz janyna kast etmeklik bilen ýogalýanlar esasan 15-29 ýaş aralaryndaky ýaşlardyr.
► Tutuş dünýäde öz janyna kast edýänleriň 75%-i pes we orta girdeýjili ýurtlarda ýaşaýandyrlar.
► Global derejelerde öz janyna kast etmek maksady bilen köplenç halatlarda pestisidler, özüňi asmaklyk we ok atyjy ýaraglar ulanylýar.
Ýetginjek ýaşlaryň öz janyna kast etmekliginiň sebäpleri
Soňky onýyllykda ýaşlaryň arasynda öz janyna kast etmeklik üç esse ýokarlandy. Esasy sebäpleri: şowsuz söýgi gatnaşyklary, ene-atalary, deň-duşlary bilen dörän dawalar, geljege bolan gorky, ýekelik. 60% ähli janyňa kast etmek ýagdaýlary tomus we ýaz paslynda bolup geçýär. Mümkin, bu döwürde daşky gurşaw bilen adamyň içki dünýäsiniň has gapma-garşylygy artýanlygyndandyr.
Öz janyňa kast etmeklige getirýän kesel gamgynlylyk (depressiýa) hasaplanýar. Geçirlen barlaglar, 70%-den gowrak depressiýaly hassalarda öz janyna kast etmeklige synanşyklary ýüze çykardylar, olardan 15%-i bolsa öz janyna kast etdiler. Şonuň üçin hem öz-özüňi heläklemek meselesi – bu depresiýanyň meselesidir.
BSGG öz janyna kast etmegiň 80 töweregi sebäbini belläp geçýär. Olardan:
→ näbelli sebäpler;
→ jeza berilmelerden gorkular;
→ ruhy keseller;
→ öýdäki dawalar;
→ gorkular;
→ pul ýitgileri;
→ durmuşdan aşa "doýmaklyk";
→ beden keselleri has ýygy duş gelýändir.
Ýaş tapawudyna baglylykda janyna kast etmekligiň sebäpleri üýtgäp bilýändir. Esasan ýaşlaryň arasynda şowsuz söýgi ölüme getirip bilse, 25 ýaşdan ulularda bu sebäp seýrek gabat gelýär. Şeýle hem, BSGG janyna kast etmekligiň sebäpleriniň, ulanylýan usullaryň ýurtlara, ýaşaýyş şertlere görä hem üýtgeýändigini belläp geçýär. Meselem, Hindistanda öz janyna kast etmeklik köplenç otlynyň aşagyna özüni oklamaklyk bilen amala aşýan bolsa, Şri-Lankada janyna kast edýänleriň 91%-i insektisidleri (mör-möjekleri öldüriji dermanlary) kabul etmeklik bilen heläklenýärler. Biziň ýurdumyzda anyk maglumat bolmasa hem, köplenç özini asma ýa-da sirke (uksus) içmek ýaly usullar bilen öz janyna kast edilýandigi bellidir.
Suisid ýagdaýlaryna duçar bolup biljek ýetginjeklik töwekgel toparlary
Ýetginjekleriň arasynda öz janyna kast etmeklik ýeterlik derejede ýygy duşýan hem bolsa, hemme topardaky ýaşlar beýle ýagdaýy amala aşyrmana töwekgel däldirler.
Çagalaryň, ýetginjekleriň arasyndaky öz janyna kast etmeklik, indiki durmuş ýagdaýlaryna sezewar bolan toparlarda köp ýüze çykýandyr:
⇒ Pes derejeli maşgalada ýaşaýan çaga ýa-da ýetginjek (ýaşaýyş şerti pes, aragy köp içýän ene-atalary we ş.m.);
⇒ Kimdir biriniň öz janyna kast edenini gören;
⇒ Arak, neşe ýaly zyýanly zatlary uzak wagtlap ulanýanlar;
⇒ Ruhy ýagdaýynyň agyr bozulmalary;
⇒ Dowamly keselliler ýa-da ölüm howply keselliler;
⇒ Ýakyn adamsynyň ýogalmagy;
⇒ Aýralyk.
Ýetginjegiň hereketinden öz janyna kast etmek meýliniň dörändigini nädip bilmeli?
Ýaşlar janyna kast etmeli diýen netijä ýöne ýerden gelmeýärler. Olaryň hereketlerine ünsli syn edilende, ýakyn wagtda onuň bilen betbagtlylygyň bolup geçjekdigini aňsa bolar. Beýle ýagdaýlara mysal:
► çaga ýa-da ýetginjek köp wagtyny ýekeliklde geçirýär, köpçülikden gaçýar;
► beýleki adamlar bilen öz janyna kast etme hakda gürrüňdeşlik etmäne çalyşar (düýşünde öz janyna kast edişi hakda gürrüň berer, öz janyna kast etmeklikde nähili duýgularyň bolup biljekdigi we ş.m.);
► aladaly hereketler, hemişe nirädir bir ýere howlukmalar;
► ýakyn adamlaryna sebäpsiz ýerde gaharlanmalar;
► hojalykda özüne degişli bolan işlerden ýüz döndermeklik;
► aşa hereketjeň özüni alyp barmaklyk ýa-da tersine geleňsizlik, parhsyzlyk;
► güýçli howsalalyk;
► sebäpsiz gorkular;
► ukusyzlyk, gan basyşynyň ýokarlanmagy, aglamak, kellagyry, işdäniň bozulmagy.
Neşe, arak we beýleki zyýanly zatlar öz janyna kast etmek hereketlerini güýçlendirip biler.
Köplenç agşamara ýetginjegiň keýpiniü bozulyp, irden bolsa gowulaşanyny görmek bolýar.
Özüni heläklemäne meýilli toparlara berilmeli kömek
Öz janyna kast etmeklik ýetginjeklerde hakykatda çyny bilen islenilýän hereket däldir. Ol özüne ýa-da töweregindäkilere bir zatlary subut etjek bolmak islegi ýaly zatdyr. Netijede ol iki hili duýgyny başdan geçirýär. Bir tarapdan ol töwerekdäkileriň özüne üns bermekleri üçin janyna kast edesi gelýär. Başga tarapdan, ony hökman halas ederler diýen ynamy bolýar.
Mugallymlaryň, ene-atalaryň, dostlarynyň ýaş-ýetginjekleriň islendik hereketlerine gözegçilik etmekleri hökmanydyr. Ýetginjegiň özüni alyp barşyndan, onuň ýagdaýyna düşünmek mümkindir.
Biri-birine düşünşip ýaşaýan maşgalalarda, nirde ene-atalar öz çagalaryny söýýän, oňa üns berýän we onuň pikirleri diňlenýän ýerlerde, ýetginjegiň öz janyna kast etmekligi gaty seýrek halatlarda bolýar. Eger bolaýanda-da, şowsuz söýgi ýaly sebäplerdendir.
Çagada, ýetginjekde dörän bu ýakymsyz duýguny aradan aýyrmana kömek etmek üçin, ilki bilen özüňden başlamalydyr. Diňe bir ony diňlemän, ol näme hakda gürleýär, ene-atasyna näme düşündirmek isleýär – şulary aýyl-saýyl edip diňlemäni başarmalydyr. Ýaşlar üçin onuň pikiri diňlenilip, goldanylyp, onuň durmuşyna işjeň gatnaşmaklyk, gyzyklanmaklyk onuň üçin ýakymly bolup, kämil şahsyýet bolup ýetişmeginde uly kömek edýändir.
Gynansakda hemme ýaşlar, hemişe maşgaladan beýle goltgyny alyp durmaýarlar. Beýle ýagdaýlarda ýetginjek bilen psiholog lukmany duşuşyp, ýetginjek psihologa içki duýgulary dogrusynda aýdyp berip, ruhy goldawyny alyp, derdini paýlaşyp bilerler.
Bellemeli zat, öň bir gezek şowsuz geçen janyňa kast etmeklik, geljekde ikilenç gaýtalanyp bilner. Beýle hadysany başdan geçiren ýetginjek hökman ene-atasynyň, psihologyň garamagynda bolmalydyr. Psihoterapiýanyň täsirinde ýetginjege durmuşa, ýaşaýşa bolan höwesi gaýtaryp bolar. Ol özüniň hereketiniň ýalňyşdygyna düşünip, dünýä başgaça garar.
Ene-atalaryň hem psihoterapiýa çärelerine gatnaşmaklygy seýrek däldir. Beýle çärelerde psiholog ähli gatnaşyjylary (ene-atalary we çagalaryny) gürrüňdeş bolmagyň düzgünlerini, nähili gatnaşyk etmelidigini, nähili goldaw berip durmalydygyny düşündirýär, görkezýär. Netijede, maşgala terapiýasy hojalykdaky bolup geçýän ýagdaýlary üýtgedip bilýär. Ýetginjekde geljekde janyna kast etmek islegi döremeýär. Sebäbi, esasy zat-goldaw we kömegi ol maşgalasyndan tapyp biler.
Eger ýetginjegiň hereketleri kadalaşyp, ene-atalary hem terbiýe düzgünlerini üýtgedip, oňat netijelere ýetilen bolsa hem, bu ýagdaý ýetginjege indi hiç hili goldawyň gerek däldigini aňlatmaýar.
Islege görä yzygiderli psihologa ýüz tutup, maşgala psihologiýasynyň ösüşi, ýagdaýlary dogrusynda maglumat alyp durmak peýdalydyr. Diňe maşgala agzalarynyň bileleşmegi we ýokary derejeli psihoterapewtiň kömegi bilen ýetginjegiň ikilenç janyna kast etmeginiň öňüni alyp bolar.
Teswirlemeler
Men siziň ene-ataňyzyň gylyk-häsiýetini, nähili durmuş ýoluny, kynçylyklary geçenini bilemok. Ýöne 27ýyl bile ýaşap, olaryň biri-birine gatnaşyklary üýtgemedik bolsa, olaryň islegi bolmazdan, üýtgedip bolmaz.Belki-de olar özara gepleşmäniň başga usulyny tapýan ýa-da düşünýan däldirler we şeýle gepleşik olar üçin kada bolup gidendir. Bolmasa, olar bir eýýäm aýryşaldylar. Men bir maşgalany bilýän-olar 54 ýyl biri-birine igenip ýaşaýarlar, ýöne aýry düşenlerinde biri-birini göresi gelip gamgyn ýagdaýa batýarlar.
Ene-ataňyzyň dawalarynyň esasy sebäbini tapjak boluň: biri-birine boýun egmezlikmi ýa-da başga sebäpler.
Siziň öz durmuş ýoluňyz bar-siz hem ýaşamaly, maşgala gurmaly. Siziň öz janyňyza kast etme islegi hiç zady üýtgetmeýär.Ýöne siziň öňüňizde maşgalany nädip dolandyrmaly däldiginiň mysaly bolsa eýýäm bar. Size ruhy asudalygy we kanagaty arzuw edýärin!
Çaganyň,hasam ýetginjeklik ýaşyndaka onuň ähli işleri b/n içgin gyzyklanyp durmak onuň durmuşa bolan höwesini belli bir derejede ýokarlandyrýandygy anyk.
dogry ene ata cagasy hakynna alada etmage borcly. yone kabir ene atalar cagalrynyn hakda pikirem edenoklar. m/m menin ene atam. olar oz hezinde. cagam bar diyenoklar. isleseler ursyalar isleser yarasya. ozam inni ikisam 53 yasynna. dawalaram enemin gawanjanlygy sebapli. ile menzes urshsalaram boljak biri birini bogmamy, salmaya taslamamy, swawra bn urmamy, ay garaz s.m. bu mana gaty erbet tasir etye. her gezek ursanlarynda guycli zyyanym tutya. depresya yagdayyna ucrayan. her gezek ursanlarynda mende ozumi oldurme islegi yuze chykya. yokarda gorkezilen alamatlaryn hemmesam menne bar. gaty gorkyan mena guna is etmekden. tizirak oyden dynmasam men ozumi bir zat etyan dogrysy. sebabi her gezek ursanlarynda su gununden dyn ozuni oldur diyen bir zat icimi gemirye. yakynna gulluga gitmegim mumkin, eger ona cenli ozumi bir zat etmesem. son ucin masgalalara maslahat ozara dusunsmezliklernizi cagalarynyzda dasda cozun. bu geljeginiz ucin amatly bolar
ÖZ JANYNA KAST etmeklik çyklaga däldigine dushun.Gulluk ýashyna ýeten bolsanyz çaga däl indi siz,uly adam.Enen-atan bn ulky adamlar ýaly dushunsh,gurlesh.Beýle ýagdaý seniň uçin kyndygyny aýt.Belki dushunerler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
“Human Rights Watch” (HRW) guramasy we Norwegiýanyň Helsinki komiteti Täjigistanyň häkimiýetleriniň 9-njy iýulda Germaniýada geçirilen konferensiýa gatnaşan 10 aktiwistiň maşgala agzalaryna tussag etmek, soraga çekmek we gorkuzmak ýaly basyş görkezendigini aýdýar.
Dortmunda geçirilen konferensiýada Täjigistanda 1992-1997-nji ýyllarda bolan graždan urşunyň tamamlanmagynyň 20-nji ýyl dönümi bellendi.
Adam hukuklaryny goraýjy iki guramanyň 19-njy iýulda çap eden bilelikdäki beýannamasynda täjik häkimiýetleriniň aktiwistleriň garyndaşlaryny köpçüligiň öňünde masgaralamak, olaryň ýurduň daşyna çykmagyny gadagan etmek we olaryň emlägini elinden almak haýbatyny atmak ýaly hereketlere baş goşandygyny aýtdy.
Beýannamada resmileriň aktiwistleriň birine onuň gyzyny zorlamak ýaly haýbatyň atylandygy aýdylýar.
“Täjik hökümeti dissidentleriň garyndaşlaryna garşy aýylganç kampaniýasy ýaýbaňlanýar we has bihaýa bolup barýar” diýip,düýbi Nýu Ýorkda ýerleşýän HRW guramasynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Stewe Swerdlow aýtdy.
“Human Rights Watch” guramasy we Norwegiýanyň Helsinki komiteti ABŞ-ny, Ýewropa Bileleşigini we beýleki ýurtlary “adam hukuklarynyň barha erbetleşmegine” gyssagly jogap bermäge we adam hukuklarynyň depelenmegine “köpçülikleýin jogap bermäge “ çagyrdylar.


text:
Aşgabatda million dollara çenli pul serişdesi oýnalan bir kart oýnunyň üsti açylyp, oňa gatnaşan adamlar tussag astyna alyndy. Azatlyk Radiosynyň biri-birinden aýry iki çeşmesiniň tassyklamagyna görä, saklananlaryň arasynda Türkmenistanyň daşary ýurtdaky diplomatlary hem bar.
Geçen hepde paýtagtyň Parahat-4 etrapçasyndaky jaýlaryň biriniň ýaşaýjylary gije wagty, bir kwartiradaky dowamly goh-galmaga nägilelik bildirip, polisiýany çagyrýarlar.
Polisiýanyň işgäri gelip, gürrüňi gidýän kwartiranyň gapysyny kakanda, içerden hiç kim jogap bermeýär. Mundan soň, ýörite maksat üçin topar çagyrylyp, kwartira güýç ulanyp girilýär.
Polisiýanyň Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri bilen söhbetdeş bolan işgärleriniň aýtmagyna görä, kwartirada 20 töweregi adam, şol sanda azyndan üç sany aýal maşgala bolup, olaryň uly mukdardaky, million dollara çenli pul serişdesine kart oýnandygynyň üsti açylypdyr.
Azatlyk Radiosynyň ynamdar çeşmeleri kwartirada Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky wekilleriniň, ýagny diplomatlarynyň hem bolandygyny gürrüň berdiler.
Wakanyň bolan ýerine Milli Howpsuzlyk Gullugynyň (MHM) işgärleri çagyrylandan soňra, olar “galanyna özümiz serederis” diýip, hiç hili protokol hem düzülmezden, polisiýanyň işgärlerini ugradypdyrlar.
Kart oýnunyň başynda saklananlaryň soňky ykbaly barada takyk bir maglumat ýok. Emma, Azatlyk Radiosynyň käbir çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, tussag edilenleriň aglabasy, şol sanda diplomatlar tussaglykdan azat edilipdirler. Emma, has ýokary wezipelileriň işiniň bolsa, suda geçiriljekdigi aýdylýar.
Bu maglumatlar, umuman, gürrüňi gidýän waka dogrusynda hökümet we güýç edaralarynyň resmilerinden hiç hili kommentariýa almak başartmady. Bu barada döwlet mediasynda hem kelam agyz söz aýdylmady.
Galyberse-de, bu waka Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli howpsuzlyk ministri Döwrangeldi Baýramowa berk käýinç yglan eden döwrüne gabat geldi.
Ýeri gelende bellesek, bu käýinç hökümet agzalarynyň dynç alýan wagtynda, Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasyndaky ykdysady kynçylyklar, maliýe, pul meseleleri zerarly bank ýolbaşçylaryna berlen käýinçleriň yz ýanyna gabat geldi.


text:
V Aziada bagyşlanyp talyplaryň arasynda lingwistika bäsleşigi geçirildi
D.Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda geçirilen talyplar bäsleşigine ýurdymyzyň ýokary okuw mekdepleriniň aglabasyndan daşary yurt dillerini suwara bilýänler gatnaşdylar.
Şu ýyl bäsleşigiň maksatnamasyna täzelik girizildi. Talyplar ozal iňlis we rus dilleri boýunça güýç synanşan bolsalar, indi olar köp dillilik bilim konsepsiýasyna laýyklykda umumy orta bilim berýän we ýokary okuw mekdepleriniň dersleriniň üstüni ýetiren hytaý we ýapon dilleri boýunça-da bäsleşdiler.
Bäsleşik üç ugurda geçirildi, onuň barşynda talyplar uly möçberli sport ýaryşyna- ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlanýan ýurduň köpgyraňly durmuşyna, taryhyna, tükmen halkynyň däp-dessurlaryna we medeniýetine bagyşlanan tanyşdyrmalar bilen çykyş etdiler. Interaktiw görnüşde taýýarlanan habarlar V Aziadanyň maksatnamasyndaky sport görnüşleriniň ählisini we Oýunlaryň nyşanyny öz içine alýardy. V Aziýa oýunlarynyň nyşany bolan gelşiklije we hoşamaý türkmen iti Wepala aýratyn üns berildi.
Döredijilik bäsleşiginde talyplar dünýä we milli edebiýatyň nusgawy ýazyjy-şahyrlarynyň eserlerinden bölekleri okadylar, sazly-şygyrly çykyşlaryny görkezip, diňe bir dillere ussatlygy bilen däl, eýsem sahna zehini bilenem emin agzlarynyňdyr tomaşaçylaryň göwnüni awladylar.
Bäsleşigiň netijesi boýunça inžener-tehnologiýa, lukmançylyk we oba hojalyk uniwersitetleriniň, Türkmen döwlet uniwersitetiniň, şeýle hem maliýe, sport we syýahatçylyk, ykdysadyýet we dolandyryş institutlarynyň. Çeperçilik akademiýasynyň toparlarynyň çykyşlary gowylaryň hatarynda agzaldy.
D.Azady adyndaky TMDDI-niň uly ýyl talyplary Maral Jumadurdyýewa, Şirin Çagylowa we Eziz Nurmuhammedow dagy aýratyn bellenildi, olar bäsleşigiň alyp baryjylary we oňa gatnaşyjylar hökmünde tapawutlandylar.


text:
Salam hormatly lukman! Allaha Şükür, ýañy-ýakynda biziñ gyzjagazymyz boldy. Şu wagt 20 günlük. Enâniñ süýdüniň yzygiderli inmegi üçin nähili düzgünlere eýermelidigini aýdyp berseňiz Sizden hoşal bolardyk.
Saýtyň okyjysy.
Salam lukman! Biziň 3 aýlyk gyzymyz bar we ol ene süýdi bilen iýmitlenýär. Soňky günler göwnümize bolmasa ene süýdi ýetmeýän ýaly bolup dur. Ony men aýalymyň gaty ýadaýandygy bilen baglanyşdyrýan. Ene süýdüni köpeltmek üçin nämeler etmelikä?
Saýtyň okyjysy.
Geçirlen barlaglar enäniň ene süýdi bilen iýmitlendirmegini üstünlikli geçirmegi üçin onuň isleginiň bolmagynyň, dogry iýmitlenmeginiň, çagany islegi boýunça emdirmegiň ýeterlikdigini belläp, bu babatda birnäçe peýdaly maslahatlary berýärler:
► Köpsanly geçirlen barlaglar, ene süýdüniň hiline onuň iýmitiniň düzüminiň täsiriniň bardygyny äşgär etdi. Ene süýdi bilen iýmitlendirme döwründe aýalyň iýmitiniň kuwwatlylygy adatdakysyndan 700-1000 kkal. ýokary bolmalydyr. Enäniň iýmitiniň düzümi 200 gr. etden (mal we guş eti, balyk), 1 litr süýtden ýa-da turşadylan süýtli önümlerden, 100-150 gr. dorogdan, 20-30 gr. peýnirden, 500-600 gr. gök önümlerden, 200-300 gr. ir-iýmişlerden ybarat bolmalydyr. Ýaglardan mesgäni (15-20 gr.) we ösümlik ýagyny (25-30 gr.) ulanma peýdaly bolup biler.
► Kabul edilýän suwuklygyň mukdary (çorbalar, süýt, gatyk, otlaryň we guradylan ir-iýmişleriň gaýnatmalary) bir gije-gündüzde 1,5-2 litr möçberine barabar bolmalydyr.
► Çagany ýygy-ýygydan emdirmäge çalyşmalydyr. Gijeki emdirmeleri hem göz öňüne tutup, bir gije-gündizde emdirmeleriň sany 12 gezege barabar bolmalydyr. Körpejäni her 2 sagatdan emdirmäge çalyşmalydyr we gündiz çaga 3 sagatdan artyk ýatýan bolsa, ony oýadyp emdirme maslahat berilýändir. Ýygy emdirmeler çaganyň iýmitlenmegi we onuň nerw ulgamynyň kämilleşmegi üçin wajypdyr. Ondan başga-da, süýdi emele getirýän prolaktin gormonynyň esasan hem gijeki sagatlar köp emele gelýändigini göz öňüne tutup, gijeki emdirmeleriň ene süýdi bilen emdirmekligi has uzak dowam etmäge kömek etjekdigini bellemelidir.
► Emdirmeden 30 min. öň süýtli çaý içmek maslahat berilýär.
► Emdirýän wagtyňyz başga gaýgy-aladalary ýatdan çykaryň we çagaňyz hem-de emdirme barada pikir ediň. Emdirýän wagtyňyz çagany sypalaň, ony mähirli gujaklaň.
► Emdirmezden öň hem-de soň göwsüňizi owkalaň. Bu süýdüň ýeňil bolünip çykmagyny ýeňilleşdirer. Şu maksat üçin göwüsleri suwuň aşagynda owkalama çäresini geçirme hem maslahat berilýär. Onuň üçin çagany emdirip, galan süýdi aýranyňyzdan soň (eger siz şeýle edýän bolsaňyz), emdiren göwsüňiziň üstüne duşdan gyzgyn suw (45 gradus) guýup, emziklerden ýokary we ýokardan aşak hereketli owkalamalary geçiriň. Owkalamalaryň dowamlylygy 5-10 min. bolup, bu çäreleri her gün, her süýt mäzleri üçin 2 gezekden geçirmelidir.
► Ukyňyzy almaga çalşyň. Ukynyň umumy dowamlylygy 9-10 sagada deň bolmalydyr we günde 2 sagat arassa howada gezelenç etmek peýdalydyr.
► Özüňizi artykmaç maslahatçylardan goraň. Diňe öz tejribelerine we duýgularyna esaslanyp, olar sizi özüňize bolan ynamlylygyňyzdan mahrum edip bilerler. Diňe öz duýgularyňyza we mümkinçilikleriňize daýanyň.
► Çagany arkaýyn emdirmäge päsgel berýän öý işleriňizi we aladalaryňyzy ýatdan çykaryň. Şeýle pursatda Siziň adamyňyzyň we ýakyn hossarlaryňyzyň kömegi, goldawy gerekli bolup durýandyr.
► Çaga bilen bir düşekde ýatyň. Ten galtaşygy süýdüň köp emele gelmegine ýardam berýändir.
► Süýdüň kadaly we ýeterlik emele gelmegi üçin, emdirýän eneler üçin niýetlenen witamin we mineral toplumlaryny saklaýan serişdeleri içmek maslahat berilýär. Şeýle hem bu niýet üçin öndürilýän, beloklar, witaminler we minerallar bilen baýlaşdyrylan guragylan süýt önümleriniň (meselem, Femilak-2), biologiki işjeň goşundylarynyň (Laktogon, Apilak) peýdaly bolup biljekdigini bellemelidir. Süýdi köpeltmek häsiýeti bilen belli otlardan taýynlanan gaýnatmalary hem kabul etmegi maslahat berip bolar. Olar ýaly otlara we gök önümlere tozgany (oduwançik), çit-çite oty (krapiwa), şibiti (ukrop), ys ýakymy (duşisa), germesi (tmin), turpy, käşiri, germes badiýany (fenhel) we ans (anis) ösümligi degişli edip bolýandyr.
Süýdi köpeldýän içgileriň birnäçesiniň taýynlanşyny dykgatyňyza hödürleýäris:
Owradylan süýtli (gaýmakly) käşir – ýuwlan we gyrgyçdan geçirilen käşiriň üstüne süýdi ýa-da gaýmagy guýuň. Içilmeginden öň taýynlanyp, günde 2-3 gezek 1 stakandan kabul edilmelidir.
Taýynlamak üçin 3-4 nahar çemçe owradylan käşir, 1 stakan süýt ýa-da suwuk gaýmak (sliwki) gerek.
Germesli (tminli) gaýnatma – germesiň däneleriniň üstüne gyzgyn suw guýup we oňa arassalanan we kesilen limon bölejigini (ýa-da limon turşylygy) hem-de şekeri goşup, 5-10 min. gowşak otda gaýnadyň. Soňundan sowadyp, süzüň. Günde 3 gezek ýarym stakandan kabul etmelidir.
Taýynlamak üçin 15 gr. germesiň däneleri, 1 litr suw, 1 sany limon (ýa-da 2 gr. limon turşylygy), 100 gr. şeker gerekdir.
Anisiň nastoýkasy – anisiň çigitlerini gyzgyn suwda 1 sag. saklamalydyr. Sowadylan görnüşde günde 3-4 gezek, 2 nahar çemçeden kabul edilmelidir.
Ene süýdüniň mukdaryny we hilini ýaramazlaşdyryp biljek sebäpler:
→ Çagany bellenilen tertip bilen emdirme, gijeki emdirmeleri bes etmek;
→ Çaga goşmaça suwuklyk bermek, emzikleri, emzikli çüýşeleri bermek;
→ Enäniň ýadawlygy we dowamly stres ýagdaýy başdan geçirmegi;
→ Iýmitde uglewodlary (şeker, çörek, konditer önümleri) çenden artyk ulanma;
→ Emdirýän enä alkogol içgileri kabul etme we çilim çekmek. Alkogol we çilimdäki nikotin çaganyň nerw ulgamyny zeperlendirip, has agyr ýagdaýlarda çaganyň psihiki we fiziki taýdan ösüşinde bökdençlik döredip biler;
→ Şokolad, kofe, kakao, maňyzlar, bal, kömelekler, sitrus önümleri, balyk işbili ýaly önümleriň ene tarapyndan kabul edilmegi, çagada allergiki täsirliligi döredip biler. Sogan, sarymsak ýaly ýiti ysly önümleriň iýilmegi hem, ene süýdünde ýakymsyz ysyň döremegine getirip, çaganyň göwsi emmeginden ýüz döndürmeginiň sebäbi bolup bilýändir.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitetiň wekilleri sentýabrda geçiriljek Oýunlar bilen tanyşdyrmak we ol barada maglumat ýaýratmak maksady bilen 2-7-nji aprel aralygynda Daniýanyň Aarhus şäherinde geçirilen “SportAkkord” konferensiýasyna gatnaşdylar.
Adatça bu çäre 100-den gowrak Halkara sport federasiýalarynyň wekillerini, guramaçylyk komitetlerini, dürli şäherleriň wekillerini, metbugat we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärlerini we sporty ösdürmek bilen meşgullanýan dürli guramalary jemleýär.


text:
27 Aralık 2016 Salı
Maryda Täze AÝGB Işläp Başlady
Mary welaýatynyň administratiw merkezinde Täze ýyl baýramçylygynyň öňüsyrasynda №204 täze awtomobillere ýangyç guýujy bekediň dabaraly açylyşy boldy. Açylyş dabarasynda il ýaşululary, şäheriň dürli nebitgaz kärhanalarynyň wekilleri gatnaşdylar.
Täze AÝGB şäheriň iň bir ýörgünli köçeleriniň biri bolan Baýram han köçesiniň ugrunda ýerleşdi.
Beket Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň «Türkmennebitönümleri» Baş müdirliginiň Mary welaýat gurluşyk-abatlaýyş bölüminiň hünärmenleri tarapyndan guruldy.
Ýangyç guýujy beket dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň iň häzirki zaman ýangyç guýýan enjamlary bilen enjamlaşdyryldy. Bu bolsa onuň işgärlerine awtomobillere ýokary derejede hyzmat etmäge ýardam eder. Taslama laýyklykda, täze beket günde 1000 töweregi awtomobile hyzmat etmäge ukyplydyr we ol awtomobil sürüjilerine A-95, A-92, A-80 kysymly benzinleri, şeýle hem dürli görnüşli çalgy ýaglaryny hödürleýär.
Bu beket dekabrda işe girizilen birinji AÝGB däldir. Birnäçe gün mundan ozal Lebap welaýatynyň Kerkiçi şäherçesinde bir günde 750 awtomobile hyzmat etmäge ukyply bolan döwrebap AÝGB-niň açylyş dabarasy boldy. Şeýle hem AÝBG-de awtomobillere tehniki hyzmat, çag çalyşmak, wulkanizasiýa, awtoýuwalga we awto dükan nokatlary bar.
Iň ýokary standartlar bilen enjamlaşdyrylan täze AÝGB-niň ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda sany barha artýar. Olaryň işi ýurdumyzda sany barha artýan awtomobillere edilýän hyzmatyň hilini ýokarlandyrýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow içerki bazarlary ýurtda öndürilen ýokary hilli ýangyç-çalgy materiallar bilen üpjün etmegiň zerurdygy baradaky wezipäni nebitgaz gaýtadan işleýän pudagyň öňünde goýdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Göwrelilik döwründe aýal gam çekme, garaşma, howsala düşme, begenme ýaly dürli emosional ýagdaýlara häli-şindi sezewar bolýar. Bu döwürde tolgunma, begenme ýagdaýy ultrase barlagyny (USB) geçmek bilen hem baglanşyklydyr. Ýöne köp halatlarda bu barlag usuly öz howpluylygy ýa-da howpsuyzlygy babatda aýallary pikirlenmäge mejbur edýär. Dogrudan hem, USB geçmek dogmadyk çaga üçin howplumyka?
Soňky ýyllarda, USB-niň çaga düwünçeginiň hromosom toplumyny dargadyp biljekdigi baradaky pikirler alymlar tarapyndan orta atyldy. Ýöne bu pikir amaly lukmançylykda öz subutnamasyny tapman galdy. Eger bu hakykatdan hem şeýle bolýan bolsa, onda genetiki bozulmalar bilen dogulýan çagalar Ýer togalagynyň ýarysyny tutardy. Diňe Russiýada USB-ni göwrelilik döwründe 3 gezek geçirýän bolsalar, Germaniýada, şeýle hem başga birnäçe Ýewropa ýurtlarynda bu barlagy göwreliler her 2 hepdeden bir gezek geçýärler.
Hakykatdan hem, göwreliligiň birinji ýarymynda (esasan hem 7-8 hepdä çenli) düşme howpy ýüze çykanda USB-ny geçirmek, bu ýagdaýy has hem agyrlaşdyryp biler. Ultrases tolkunlarynyň ýatgynyň diwarlaryndan yzyna gaýtmagy, titreme ýagdaýyny döredip, ýatgynyň myşsalarynyň ýygrylmagyna getirip biler. Şeýle hem, jynshana salnan datçik bilen geçirilen USB-i hem, ýatgynyň boýunjygynyň ýetmezçiliginden ejir çekýän göwreliler üçin howply bolup bilýändir. Ýöne bu ýerde gep çaga düwünçegine ýetirilýän zyýan barada däl-de, datçigiň eýýäm açylyp başlan ýatgynyň boýunjygynyň ýene gysgalyp açylmagyna getirip biljegindedir.
Ýöne göwrelilik döwründe USB-iň peýdasy, onuň güman edilýän howplulygyndan has köpdür. Dogrudan hem, bu barlagy ulanmazdan biz nädip çaga ýansuwlarynyň mukdary, onuň ýoldaşynyň, gan aýlanyşygynyň ýagdaýyny anyklap bilerdik? Lukmançylyk görkezmeleri boýunça, köp aýallara göwrelilik döwründe bu barlagy her 2-3 hepdeden bir gezek geçirmeli bolýan halatlary hem bolýar. Eger bu barlag çaga düwünçeginde genetiki näsazlyklary döredýän bolsa, onda şeýle aýallarda sag çagalar dünýä inmezdi.
USB-i çaganyň ösüşinde ýüze çykýan bozulmalary, ösmeýän göwreliligi ýüze çykarmaga kömek edýändir. Bu barlag wagtynda düwünçegiň düşme howpy anyklanylyp, lukmana özwagtynda we dogry bejergi bellemäge kömek edýär. Dogrumyň öňisyrasynda USB-i çaganyň boýnuna göbek bagynyň oralmagyny hem anyklamaga kömek edip, bu ýagdaý çaga howp salýan bolsa, dogrumy kesarewo kesimi operasiýasy bilen gutarmaga we sag çaganyň dünýä inmegini gazanmaga mümkinçilik döredýär. Bu barlag ene we çaga üçin howply bolan, çaga ýoldaşynyň öňde ýerleşme ýagdaýyny hem özwagtynda anyklap, degişli çäreleri amala aşyrmaga kömek edýändir.
Belki-de, USB-i göwrelilik döwründe belli bir derejede ýaramaz täsirini ýetirýär diýip şübhelensek hem, şu günki güne çenli onuň gönümel howplulyk derejesi alymlar tarapyndan subut edilen däldir. Bu barlagyň peýdasy bolsa dünýäniň köp lukmanlary tarapyndan ykrar edilendir.
Teswirlemeler
Her bir saglyk öýünde we hassahanalarda ultrases barlagy otaglarynyň işläp durmagy bilen barlagyň lukmançylyga önjeýli girendigine göz ýetirýärsiň. Oňat tarapy hem adamlaryň ol barlaga sarpa goýmaklary we uly ynam bildirmeklerinden ybaratdyr.
hamylalykda periyodik US barlagy töleglimi ?
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
17 Şubat 2017 Cuma
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow: Türkmenistan Ösüşiniň Täze Tapgyryna Gadam Basdy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ruhyýet Köşgünde geçirilýän wezipä girişmek dabarasynda Prezident wezipesine girişmek bilen söz sözledi.
Döwlet Baştutanymyz özüne bildirilen ýokary ynam üçin ähli watandaşlarymyza çuňňur minnetdarlyk bildirdi. Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine beýleki dalaşgärleriň adyna hem minnetdarlyk sözleri aýdyldy. Saýlawlaryň öň ýanyndaky bäsdeşikleriň ähli tapgyrlarynda olar ýokary medeniýeti wehünär derejesini, ýolbaşçy wezipeleri eýelemäge mynasypdyklaryny görkezdiler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Häzirki wagtda Türkmenistan ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Biz şu döwri okgunly ösüş hem-de iri möçberli özgertmeleriň mundan beýläk-de üstünlikli amala aşyrylýan zamanasy diýip häsiýetlendirýäris.
Biziň Garaşsyz döwletimiz indi ýigrmi bir ýyldan gowrak wagt bäri hemişelik Bitaraplyk derejesinden ugur alyp, halkara gatnaşyklaryny ösdürmek işlerimizi amala aşyrýarys. Biziň ýurdumyz dünýäniň döwletleri we halklary bilen dost-doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny saklaýar. Ýüze çykýan ähli meseleleriň parahatçylykly serişdeler arkaly çözülmegi ugrunda çykyş edýär .
Şunuň bilen baglylykda, biziň döwletimiziň Bitaraplyk derejesiniň esasy ýörelgeleri ählumumy parahatçylygyň we howpsuzlygyň pugtalandyrylmagy, hoşniýetli goňşuçylyk, dost-doganlyk gatnaşyklarynyň giňeldilmegi, durnukly ösüşiň üpjün edilmegi bolup durýar. Geljekde hem bu ýörelgeler Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bolmagynda galar. Biz geljekde hem ähli döwletler we halklar bilen söwda-ykdysady, medeni ynsanperwer gatnaşyklary, bilim we ylym ulgamynda hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdüreris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/hormatly-prezidentimiz-gurbanguly-berdimuhamedow-turkmenistan-osusinin-taze-tapgyryna-gadam-basdy/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Ispan polisiýasy Kataloniýada saýlawçylara garşy çykdy we garaşsyzlyk referendumyny togtatmaga synanyp, saýlaw uçastoklaryndaky gapyrjaklary tutup aldy.
Sebitdäki adatdan daşary ýagdaý resmileri 1-nji oktýabrda saýlaw uçastoklarynda polisiýa bilen çaknyşyklarda azyndan 38 adamyň ýaraly bolandygyny aýtdylar.
“El Periodico” gazeti polisiýanyň Barselonadaky saýlawçylara garşy rezin oklary ulanandygyny habar berdi.
Madriddäki häkimiýetler bu referendumy “bikanun” diýip atlandyrdylar we onuň öňüni almagy wada berdiler.
Kataloniýanyň paýtagty Barselonadaky saýlaw uçastoklarynyň birinde 1-nji oktýabrda, ir sagat 9-da saýlaw uçastogy açylandan soň, pitnä garşy polisiýa we ses bermäge gelen adamlar gapma-garşy boldy.
Ses bermekçi bolan adamlaryň ýüzlerçesi zor bilen şäher mekdebindäki saýlaw uçastogyndan çykaryldy diýip, AP wakanyň bolan ýerindäki şaýatlara salgylanyp habar berdi.
Katalon hökümet resmileri ses berişlik başlanmazynyň öň ýanynda saýlawçylaryň býulletenleri öýde print edip, soň olary polisiýa tarapyndan ýapylmadyk islendik saýlaw uçastogynda gapyrjaga atyp biljekdiklerini aýtdylar.
“Biz özümiziň etmek islemeýän bir zadymyzy etmäge mejbur edildiK diýip, ispan hökümetiniň Kataloniýadaky wekili Enric Millo metbugat ýygnagynda aýtdy.
"Munuň hemmesi gözboýagçylyk, galplyk. Taryhda birinji gezek ses berişlige 45 minut galanda oýnuň düzgünleri üýtgedilýär” diýip, Millo aýtdy.
Referendumy goldaýjylaryň bir topary mekdeplerde bolup, çagalary bilen oýun oýnap, ýatyş düşeklerini düşenip, ses berişlik başlanýança saýlaw uçastoklaryny açyk saklamaga çalyşdy.
Katalon prezidenti Carles Puigdemont 10-njy sentýabrda referendum üçin “hemme zat taýýar” diýip jar edeli bäri,teklip edilýän referendum Katalon sebitinde we Ispaniýanyň galan böleginde dartgynlygy ýokarlandyrdy.
Puigdemont Girona welaýatynda, Cornella del Terride, başda çak edilen ýerden başga saýlaw uçastogynda ses berdi.


text:
Ýaňy-ýakynda ene bolan Maýa gürrüň berýär: – "Birinji dogumdan soň aýal maşgalaň öňünde gaty kän kynçylyklar döreýär. Olaryň biri hem bäbegi iýmitlendirmek, ýagny, emdirmek. Çagam emip başlandan soň göwsümiň emzikleri jaýyrlyp, ýara bolup başlady. Her gezek emdirjek bolsam çydap bolmaýan agyrylar biýnjalyk edip başlady. Öýdäkilere "özüni oňarmaýan" ýaly görünmejek bolup, utanyp ilkibaşda aýtmajak boldum. Emma agyrylar galmandy. Göwsümde gaty emele gelmeler we çişler döräp başlady. Gijelerine beden gyzgynym 38-den geçýärdi. Üstesine-de, bäbegimiň içi geçip başlady. Indi men gorkup başladym. Öýdäkiler bilen maslahat edip, lukmana ýüz tutmaly boldum. Lukman meni süýt mäzleriniň ultrases barlagyna ýollady. Barlaglaryň netijesi boýunça mende mastitiň abssedirlenen görnüşi anyklanyldy. Sada dilde aýdaňda, süýt mäzlerinde iriňli ojak emele gelipdir. "Siz irräk ýüz tutan bolsaňyz bular ýaly ýagdaý ýüze çykmazdy. Ol ojagy operatiw ýol bilen aýyrmaly bolarys" – diýip lukman aýtdy. Men öz-özümi şu ýagdaýa eltenime gaty gowy düşünýädim. Utanjymdan hassa bolanyma ökündim".
Mastit näme?
Mastit – kesel dörediji ýokançlyklaryň täsiri netijesinde süýt mäzleriniň gaýnaglama hadysasydyr. Bu kesel çaga emdirýän aýal maşgalalaryň ortaça 16%-de duş gelip, soňky ýyllarda geçirilýän öňüni alyş çäreleri netijesiz bolup durýandyr. Kesel ilkinji gezek emdirmäge başlan hem-de dogry emdirmegiň usullaryny bilmän, bäbege süýt mäzleriniň emzigini ýalňyş berýän aýal maşgalalarda ýygy duş gelýär. Ýalňyş emdirlende göwüsdäki süýt doly çykyp bilmän durgunlyk emele gelip başlaýar. Bu bolsa keseliň döremegine getirýän ilkinji sebäpdir. Bu kesele başgaça "emdirýän aýallaryň keseli" hem diýýärler.
Mastitiň sebäpleri
Köplenç mastiti stafilokokk ýokançlyklary döredýärler. Emma aýal maşgalanyň bedeninde başga ýokançlykly ojaklaryň bolmagy ( dem alyş, jyns agzalarynyň, peşew çykaryş ulgamyň, agyz boşlugynyň ýokançly keselleri) hem bu keseliň döremeginiň sebäbi bolup biler. Köp halatlarda kesel içege taýajyklarynyň täsiri bilen hem döräp bilýändir. Ýokançlyklar süýt mäzlerine gan we limfa damarlarynyň üsti bilen düşýär.
Köplenç mastit mäzdäki süýdüň durgunlygynyň döremegi (laktostaz) netijesinde emele gelýär. Durgunlaşan süýt kesel dörediji bakteriýalara köpelmek we keseli ýaýradyp gaýnaglama, iriňleme hadysasyna getirmek üçin örän gowy gurşawdyr.
Emdirmeýän aýal maşgalada hem seýrek ýagdaýlarda mastit keseliniň döremegi syn edilip, onuň sebäplerine aşakdaky ýagdaýlar degişli edilip bilner:
► Bedeniň goraglylyk ulgamynyň pes bolmagy;
► Göwüsde operasiýalaryň geçirilmegi (plastika);
► Ýokanç keseliň ýokuşmagy;
► Süýt mäziniň şikes almagy;
► Göwsüň sowuklamagy;
► Içki eşigiň darlygy we oňaýsyzlygy;
► Hapa suw howdanlarynda suwa düşmek;
► Witamin ýetmezçiligi.
Mastitiň görnüşleri
Lukmançylykda mastit keseli gaýnaglama hadysasynyň häsiýetine görä birnäçe görnüşlerde ýüze çykýandyr:
1. Seroz / infiltratiw / iriňli mastit. Bu görnüşler yzygiderli emele gelip, süýt mäzinde gaýnaglama hadysasynyň ilkibaşda çişginlik, soň gatamak, ahyrynda iriňli ojagyň döremegi bilen üýtgemegini häsiýetlendirýär.
2. Abssedirleýji mastitde süýt mäzinde içi iriňli gaýnaglama ojagy döreýär. Ojagyň çäkleri aýdyň bolansoň, lukman onuň ölçegini we görnüşini anyklap biler.
3. Flegmonozly mastitde zeperlenen ojagyň belli bir çägi bolman, ol süýt mäziniň dokumasyna tutuşlaýyn ýaýraýar.
4. Gangrenoz mastit örän seýrek duş gelýär. Kesel bejerilmän uzaga çekende ýa-da beden immuniteti peselen ýagdaýynda süýt mäziniň dokumasynda nekrotiki hadysalar (dargama) döräp başlaýar.
Mastitiň alamatlary
Dogumdan soňky döwürde mastit has ýygy duş gelýär. Şonuň üçin ony "dogumdan soňky ýiti mastit" diýip atlandyrýarlar. Bu hadysa süýt mäzinde agyryly, dykyz we aýdyň çäklenen gatan ýerleriň emele gelmegi, gatan ýeriň derisiniň gyzarmagy we ellenende gyzgynlygyň bolmagy, beden gyzgynynyň ýokarlanmagy bilen ýüze çykýar.
Eger özwagtynda çäre görülmese, onda gaýnaglama güýçlenip agyry has artýar, göwüs ulalýar, derisi has gyzgyn bolýar. Çagany emdiren wagty güýçli agyrylar aýal maşgalany bimaza edip, süýdüň düzüminde gan ýa-da iriň garyndylary görnüp başlaýar.
Ýaňy doglan çagalaryň mastiti
Dogumdan soňky döwürde ejesiniň jyns gormonynyň bäbegiň bedeninde saklanmagy sebäpli çagada hem, jynsyna garamazdan mastit döräp biler. Ýaňy doglan çagalaryň mastiti süýt mäzleriniň çişmegi we emzikden suwuklygyň bölünip çykmagy bilen häsiýetlenýär. Bu ýagdaýda hiç hili lukmançylyk kömegi zerur däldir we 3-4 günden bäbegiň süýt mäzleri öňki derejesine gelýändir.
Ýöne iriňli gaýnaglama hadysasynyň döräp, iriňli ojagyň döremegine getirmegi hirurgiki bejerginiň geçirilmegini talap edip bilýändir.
Anyklaýyş çäreleri
Mastit keseliniň alamatlary süýt mäzleri gözden geçirlip barlananda hem aýdyňlaşdyrylyp bilinýändir. Şeýle hem, zeperlenen süýt mäzi tarapynda goltukasty limfa düwünleriniň ulalmagy syn edilip bilner.
Süýt mäzleriniň USB-gy gaýnaglamanyň häsiýetini, iriňli ojagyň we dargama sezewar bolan dokumalaryň ölçegini anyklamaga kömek edýär.
Güman edilme bolan halatlarynda, USB-yň gözegçiligi bilen süýt mäziniň zeperlenen ojagynyň gistologiki barlagy geçirilýär. Bakteriologiki ekişi geçirmek üçin zeperlenen süýt mäziniň süýdi hem barlanylýar.
Mastit keseliniň bejergisi
Mastitiň alamatlaryny özünde anyklan aýal maşgala bäbegini emdirmegi dowam etmek we keseliň beterleşmeginiň öňüni almak üçin gijikdirmän mammolog lukmanyna ýüz tutmalydyr.
Mastitiň başlangyç (seroz we infiltratiw) tapgyrlarynda bejergi çäreleri geçirlip, täsiri boýunça giň gerimli antibiotik serişdeleri bellenilýär. Seroz mastiti şeýle bejergiden 2-3 gün soň geçýän bolsa, gaýnaglama gatylyklaryň aýrylmagy üçin 7 güne golaý wagt gerekdir. Bedeniň zäherlenme ýagdaýy dörän halatynda degişli erginleri (elektrolitler, glýukoza) damardan göýberme bejergisi geçirilýär. Süýdüň köp mukdarda bölünip çykmagy bellenilende, onuň çykyşy derman serişdeleri bilen togtadylýar.
Mastitiň iriňli görnüşleri hirurgiki bejergini talap edip, iriňli ojagy açmakdan we ony arassalamakdan ybaratdyr.
Mastitiň beterlemegi göwüsden emdirmegi bes etmek üçin (sag göwüsden hem) görkezme bolup durýandyr. Çünki gaýnaglama netijesinde üýtgän süýt çaganyň iýmit siňdiriş agzalarynyň işiniň bozulmagynyň we disbakteriozyň döremeginiň sebäpleri bolup bilýändir. Bejergi esasynda berlen antibiotik serişdesi hem çaga üçin howply bolup bilýändir.
Mastitiň döremeginiň öňüni alyş çäreleri
♦ Göwüsde süýdüň durgunlylygynyň döremeginiň öňüni almak: çagany kadaly emdirmek we soňundan süýdi sagyp aýyrmak, her emdirmede göwüsleri çalşyp emdirmek;
♦ Çagany dogry emdirmek (çaga göwsüň emzigi daşyndaky areolasy bilen bile berilmeli), emzikleri şikeslenmelerden, jaýryklaryň döremeginden goramak, göwsi arassa saklamak, emdirmezden öň elleri ýuwmak;
♦ Aýal bedenindäki hemme ýokançly ojaklary bejermäge çalyşmak, immun ulgamyny taplandyrmak.
Awtor: Emir Aliýew
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Garrylyk adam ömrüniň bir döwrüdir. Adamyň ýaşy ulaldygyça, garrylyk hem şoňa görä ýakynlaşýar. Elbetde bu biologiki prosessdir. Ýöne garyllyga, garramaklyga bolan garaýyş her bir adamda aýry-aýry bolýar.
Garry ýa-da gartaşan adamlaryň jemgyýet üçin peýdalydygy ýa-da olaryň gerekmejek ýükdigi baradaky jedelleriň çözgüdini alymlar, lukmanlar, şahyrlar, pelsepeçiler tapmaga synanyşýardylar. Pikirler dürli-dürlüdi. Käbiri garrylygy adam ömrüniň ajaýyp, kämil bir döwri hasaplasalar, beýlekiler oňa sustupeslik bilen garaýardylar.
Garrylyk döwrüniň iň janköýer tarapdary Rim syýasatçysy we pelsepeçisi Mark Tuliý Siserondy. Biziň e.ö. 44-nji ýylda ol "Garrylyk barada" diýen gepleşigini ýazýar. Bu işinde Siseron garrylygy öwýär we ony ussatlyk bilen wasp edýär. Siseronyň aýtmagyna görä, garry ýa-da gartaşan adamlar jemgyýet üçin iň gymmatly adamlardyr. Ol garrylyga ýaramaz garaýan adamlaryň şu esasy pikirlerine, günäkärlemelerine garşy çykýar:
- Garrylyk adamyň jemgyýetçilik durmuşyna päsgel berýär.
- Ol ýany bilen fiziki gowşaklygy we dürli keselleri alyp gelýär.
- Ölümiň ýakynlaşmagyndan gorkyny döredýär.
Siseronyň pikirine görä, paýhasly garry özüniň durmuş tejribesine guwanýar, olary ýaşlara öwretmäge çalyşýar.
I asyrda ýaşap geçen Seneka bolsa garrylaryň özleriniň gereklidigini duýmagyny örän wajyp hasaplapdyr. Onuň aýtmagyna görä, adam ömri dowamlylygy bilen däl-de, many-mazmunlylygy bilen gymmatlydyr.
Gerontolog I. Dawydowskiý tejribäni we paýhasy wagtyň funksiýasy hasaplaýar. Olar uly adamyň artykmaçlygydyr. Gerontologiýa ylmy üçin "ömre ýyl goşmak" däl-de "ýyllara ömür goşmak" has ähmiýetlidir.
Emma gadymy ýazyjylaryň arasynda garrylygy adam ömrüniň gamgyn, gyzyksyz bir döwri ýaly suratlandyrypdyrlar.
Garrylyk dogrudan hem birgiden psihologiki kynçylyklary döredýär. Garrylyk isleseň-islemeseň "hiç bir iş etmän oturmagyň" döwri hasaplanylýar. Köpler üçin bu örän agyr bolýar. Garraýan adam ömrüni "öňki" we "soňky" döwre bölýär, olary deňeşdirip ýaşaýar. Bu ýagdaý hem garry adamyň içki dünýäsine belli derejede täsir edýär. Ol özüni töwerekdäkilere gerekli duýmagy isleýär.
Sagdyn ruhly garrylar bar bolan tanyşlary, ýakynlary bilen aragatnaşyk saklamagy dowam edýärler. Bu esasanan garry aýallara degişlidir, sebäbi olaryň ýaşaýyş gatnaşyklary erkeklere garanda has giň bolýar.
Emosional taýdan durnuksyz garrylar, göwnüne ýaşlar olaryň üstünden güljek ýaly, özleri olara ýük boljak ýaly duýgulary başyndan geçirýärler. Elbetde, şeýle pikirler garrynyň adamlara goşulman ýaşamak isleýändiginiň esasy sebäbidir.
Bedeniň fiziki taýdan garramagyna päsgel berip bolmaýar. Emma garramagy az-kem haýallatmak bolsa mümkindir.
Käte adam öz hakyky ýaşyndan has uly ýa-da ýaş görünýär. Şol sebäpli hem "biologik ýaş" diýen düşünje girizildi. Adatça adamda garrylygyň alamatlary 60 ýaşda aýdyň ýüze çykyp başlaýar. 60-dan 70 ýaşa çenli adam gartaşan hasaplanylýar. Hakyky garrylyk bolsa adam bedeni ösmegini bes edenden soň başlanýar. Garry adamlaryň eşidişi, görşi, ys almak ukyby peselýär. Olaryň psihiki işjeňligi hem pese düşýär. Olar emosional taýdan örän gowşak bolýar. Gartaşan adam durmuşdaky bolup geçýän özgertmelerden howatyrlanýar, ol hemişe öwüt-nesihat bermegi endik edinýär. Öz-özüne erk edip bilmezlik bolsa garrylary gaharjaň, agressiw ýa-da sustupes, sähel zada aglap duran edýär. Olar örän aladaçyl bolýar. Ujypsyzja zatlara aşa gynanýarlar ýa-da aşa begenýärler. Olaryň bolşy käte lälik çaganyň bolşuna meňzeýär.
Gartaşan adamlaryň ýaşaýşyny durmuş we psihologik sebäpler hem kynlaşdyrýar. Uzak ýyllaryň dowamynda işläp pensiýa çykan adamyň durmuş endikleri üýtgeýär, ol özüni dereksiz hasaplaýar, ýekesireýär. Ol maddy taýdan hem özüni arkaýyn duýmaýar. Esasan hem bu ýagdaý ýeke bir iş bilen meşgullanyp bilýän adamlarda has ýiti duýulýar. Döredijilikli, köp ugurly bilimi bolan adamlar bolsa öz gowy görýän işleri bilen meşgullanmaga köp wagtyň boljakdygyna begenýärler.
W. Gize garry adamlary garrylyga bolan garaýyş boýunça üç topara bölýär:
- Özünde garrylygyň alamatlarynyň bardygyny boýun almaýanlar- ruhyçökgün-garry
- Garraýandygyny boýun alýan we daş-töweregindäki bolup geçýän zatlara syn edip baha berýänler
- Garraýandygyna gorky bilen garaýanlar
Gartaşan ýa-da garry adam özüni köplenç keselli hasaplaýar. Ýöne köplenç olaryň "keselleri" ýekesiremekden döreýär. Hut şol sebäpli hem bu ýaşdaky adamlaryň ruhy ýagdaýyna uly üns bermeli. Maşgalanyň ýaş agzalary garrylaryň ýanynda köpräk bolmaly, olar bilen gürrüňdeş bolmaly, aýdýan zatlaryny sabyrlylyk bilen diňlejek bolmaly. Ýakynlary goldaw berseler, garryny ýeke goýmasalar, onuň ýaşaýyşa bolan höwesini artdyrjak bolup jan etseler, garrynyň saglyk ýagdaýy has gowulaşýar.
Garry adamlar üçin hiç bir zat etmän oturmagyň hem peýdasy ýokdur. Elbetde agyr işleri ýerine ýetirmek gartaşan adamlara aňsat düşmeýär. Emma ýeňil-ýelpaý işler welin garra ýakymly bolar. Garry adam öz eden işinden lezzet alar, öz gereklidigini duýar we töweregindäkilere kömek eder. Şeýle edilse, garry adam pensiýa çykmagy ömrüniň ahyry ýaly kabul etmän, durmuşynyň bir bölegi ýaly kabul eder.
Adam garranda, onuň ýanynda çagalary, agtyklary ýaşaýar. Elbetde olar garra özboluşly şatlyk getirýär. Ýöne garry adamyň öz deň-duşlary bilen görüşmegi, gürrüňdeş bolmagy halaýandygyny unutmaly däldir. Mümkin bolsa, onuň göwnüni tapmak üçin, onuň gowy görýän adamlaryny myhmançylyga çagyryň, olar bilen özüňiz hem gürrüňdeş boluň, gowy hezzet-hormat edip, garryny begendiriň. Ol öz myhmanlarynyň ýanynda özüni has oňaýly duýar, size-de buýsanar.
Adatça garry adamlar uzak möhletleýin meýilnamalary göz öňünde tutmaýarlar. Garrylyk döwründe adam geljege däl-de geçmişe we şu gününe bil baglaýar.
Syrkaw garrylar barada aýdylanda hem olaryň psihologik aýratynlyklary barada unutmaly däldir. Sanjym edilende ýa-da derman içmeli bolanda, olar käte ynjyk bolýarlar. Şonda garra seredýän adam örän sabyrly bolmaga çalyşmalydyr, dermanlary kabul etmegiň zerurlygyny sypaýyçylyk bilen düşündirmelidir. Garry adamlara özbaşdak suwa düşünmek hem kyn bolýar. Olary wagtly-wagtynda suwa düşündirmegi ýatdan çykarmaň.
Garry adamlaryň iýmitini oýlanyşykly taýýarlamaly. Hereketleriň azalýandygy sebäpli, garry adamlaryň köplenç içi ýöremeýär. Şol sebäpli hem olara süýt önümlerini, ir-iýmişleri (alma, garaly), kişmiş, kişde ýaly önümleri iýdirmeli. Mümkinçilik bolanda, garry adam bilen pyýada gezelenç etmeli.
Adam näçe ýaşynda bolsa-da, onuň göwni garramaýar. Şonuň üçin garrylara ýagty, owadan egin-eşikleri geýdirmegi hem endik ediniň. Garry näsaga oňat gözegçilik edilse we bejergi geçirilse, olaryň agyr keselleri geçirenleriniň hem ýagdaýlary gowulaşýar, durmuşa, ýaşaýyşa bolan höwesi artýar.
Garry adamlaryň biziň kömegimize mätäçdigini her birimiz bilmelidiris. Olara elimizden gelen kömegi etmeli, olaryň bize gerekdigini her pursatda bildirmeli. "Ýaşlaryň arasynda garrylar gerek" diýip hem ýöne ýere aýdylan däldir. Garrylary görenimizde, özümiziň hem garrajakdygymyzy unutman, olara rehimli, mährem garalyň, olara ýaşlygymyzyň bir bölegini bagyş edeliň.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Özbegistan Respublikasynyň Prehzidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy. Mähirli salamlaşyp, iki döwletiň Baştutanlary täze, 2018-nji ýyl mynasybetli baýramçylyk gutlaglaryny alyşdylar we birek-birege berk jan saglyk, eýeleýän jogapkärli wezipelerinde we ähli başlangyçlarynda, türkmen hem-de özbek halklarynyň abadançylygynyň bähbidine alnyp barylýan bilelikdäki işlerde uly üstünlik …Dowamy »
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Mejlisinde 2017-nji Ýylyň Ähmiýetli Wakalarynyň Üstünde Durlup Geçildi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň şu ýyldaky iň soňky, Täze ýyl baýramçylygynyň öňýanyndaky mejlisini geçirdi. Mejlisiň barşynda hormatly Prezidentimiz şu ýyl ýerine ýetirilen işleriň jemlerini jemledi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetinde çylşyrymly ýagdaýlar dowam edýär. Halkara pul gaznasynyň 2017-nji we 2018-nji ýyllar üçin dünýä boýunça jemi …Dowamy »
Hormatly Prezidentimiz Watandaşlarymyzy Halkara Bitaraplyk Güni Bilen Gutlady
Sizi dünýä bileleşigi bilen bilelikde Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde ilkinji gezek giňden bellenýän Halkara Bitaraplyk güni mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn! Bitaraplyk türkmen halkynyň, dünýä bileleşiginiň ynsanperwer maksatlaryny rowaçlandyrýar. Döwletleriň we halklaryň arasynda parahatçylygy, dostlugy hem-de hoşniýetli gatnaşyklary pugtalandyrýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk …Dowamy »
“Rönesans Holding” Kompaniýasynyň Ýolbaşçysy Geljegi Uly Türkmen Bazarynda Tutýan Ornuny Pugtalandyrmaga Uly Gyzyklanma Bildirýär
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Rönesans Holding” kompaniýasynyň müdiriýetiniň başlygy Erman Ylyjagy kabul etdi. Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, pursatdan peýdalanyp, milli Liderimizi hem-de Türkmenistanyň ähli halkyny Halkara Bitaraplyk güni bilen mähirli we tüýs ýürekden gutlady hem-de iň oňat arzuwlaryny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz hoşniýetli arzuwlar üçin minnetdarlyk bidlirip, ýakyn …Dowamy »
“Hyundai Engineering Co., Ltd” Kompaniýasynyň Ýolbaşçysy Milli Liderimize Galkynyş Känindäki Işleriň Barşy Barada Habar Berdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Koreýa Respublkasynyň “Hyundai Engineering Co., Ltd” kompaniýasynyň ýolbaşçysy we baş ýerine ýetiriji direktory Sung Sang-Roky kabul etdi. Işewür özara bähbitli hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, döwlet Baştutnymyzy dünýä bileleşigi tarapyndan şu günler giňden bellenilýän Halkara Bitaraplyk güni bilen gutlady. Şeýle hem …Dowamy »
Ahmet Çalyk Türkmenbaşydaky Halkara Deňiz Menziliniň Gurluşygynyň Barşy Barada Hormatly Prezidentimize Habar Berdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Çalyk Holding” kompaniýalar toparynyň müdiriýetiniň başlygy Ahmet Çalygy kabul etdi. Myhman döwlet Baştutanymyz bilen mähirli görşüp hem-de duşuşmaga wagt tapandygy üçin hoşallyk bildirip, milli Liderimizi ajaýyp senäniň – BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan yglan edilen Halkara Bitaraplyk güni bilen tüýs ýürekden gutlady. Türk holdinginiň baştutany hormatly Prezidentimize …Dowamy »
Türkiýe Respublikasynyň Stambul Şäherinde Halkara Bitaraplyk Gününe Bagyşlanan Maslahat Geçirildi
2017-nji ýylyň 06-njy dekabrynda Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Baş konsullygy (Stambul ş.) tarapyndan Stambul şäher häkimliginiň Medeniýet öýünde Halkara Bitaraplyk gününe bagyşlanan maslahat geçirildi. Maslahata Türkmenistan-Türkiýe raýdaşlyk we hyzmatdaşlyk jemgyýetiniň agzalary, ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary we bilermenleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri şol sanda Atawatan Türkmenistan žurnalynyň wekilleri gatnaşdylar. Çärä gatnaşyjylara …Dowamy »
Türkmenistanyň Wekiliýetiniň Owganystana Sapary
2017-nji ýylyň 9-njy dekabrynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri R.Meredowyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Owganystan Yslam Respublikasyna iş saparyny amala aşyrdy. Günüň birinji ýarymynda Türkmenistanyň wekiliýeti Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani tarapyndan kabul edildi. Türkmenistanyň Daşary işler ministri Owganystanyň Prezidentine we halkyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hormatyny …Dowamy »
Türkmenistanyň DIM-niň HGI-nda «Halkara Gatnaşyklarynda Bitaraplyk Syýasaty we Öňüni Alyş Diplomatiýasy: Türkmenistanyň Tejribesi we Onuň Ähmiýeti» Atly Halkara Maslahaty Geçirildi
2017-nji ýylyň 11-nji dekabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň binasynda «Halkara gatnaşyklarynda Bitaraplyk syýasaty we öňüni alyş diplomatiýasy: Türkmenistanyň tejribesi we onuň ähmiýeti» atly halkara maslahaty we Halkara Bitaraplyk gününe bagyşlanan sergisi geçirildi. Maslahatyň işine Mejlisiň deputatlary, ýurduň degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň …Dowamy »
“Merkezi Aziýa Üçin Öňüni Alyş Diplomatiýasy Boýunça Sebit Merkezi: Sebitde Parahatçylyk we Gülläp Ösüş Maksatlarynda Merkezi Aziýa Bilen 10 Ýyl Hyzmatdaşlyk” Atly Halkara Maslahaty
2017-nji ýylyň 11-nji dekabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň binasynda Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit Merkeziň açylmagynyň 10 ýyllygyna bagyşlanyp “Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkezi: sebitde parahatçylyk we gülläp ösüş maksatlarynda Merkezi Aziýa bilen 10 ýyl hyzmatdaşlyk” atly halkara maslahaty geçirildi. Maslahatyň işine gatnaşmak üçin daşary ýurtlaryň …Dowamy »


text:
TÜRKMEN KARATEÇILERINIŇ ÜSTÜNLIKLERI
Ýurdumyzyň türgenleri adaty karate boýunça geçirilýän halkara ýaryşlarynda üstünlik gazandylar. Biziň watandaşlarymyz Çehiýanyň paýtagtynda geçirilen Praganyň Açyk Kubogy ugrundaky bäsleşiklerde şowly çykyş edip, 27 medallara eýe boldular. Olaryň 11-si altyn, 8-si kümüş we şonça hem bürünç medallardyr.
Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň şeýle ýokary görkezijisi umumy toparlaýyn bäsleşikde ikinji orny eýelemäge mümkinçilik berdi. Biziň türgenlerimiz diňe ýerli karateçilerden asgyn geldiler.
Mundan başga-da, ýaryşlary guraýjylar kumite boýunça toparlaýyn ýaryşlaryň kubogyny esaslandyrdylar. Bu bäsleşiklerde türkmen türgenleri öz ussatlyklaryny görkezip, bäsdeşlerine ýekeje ýeňiş gazanmaga-da mümikinçilik bermediler. Hormat münberine Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplary Diýar Hojaýew, Rüstem Annaýew, şeýle hem tälimçi we bäsleşige gatnaşýan türgen Döwlet Berdiýew çykdylar.
Türkmenistanly türgenler toplumlaýyn oýunlaryň ýekelikdäki we toparlaýyn görnüşlerinde, görkezme çykyşlarynda we başa-baş duşuşyklarynda tapawutlanmagy başardylar. Bu ýaryşlarda türkmen türgenleri Durdymyzat Meredow, Arslan Ataýew, Selim Myratdurdyýew, Baýry Baýryýew, Faruh Ýoldaşow, Oraz Durdyýew, Röwşen Hudaýberenow we Orazmuhammet Durdyýew medallaryň sanyny artdyrdylar. Olar Aşgabadyň we Balkan, Mary we Daşoguz welaýatlarynyň sport mekdepleriniň wekilleridir.
Türkmenistanyň adaty karate baradaky Milli merkeziniň başlygy, ýurdumyzyň at gazanan tälimçisi Hangeldi Hojaýewiň pikirine görä, türgenlerimiziň şeýle üstünligi tötänden däldir. Türkmenistanly türgenler indi köp ýyllaryň dowamynda halkara sport giňişliginde ökdeleriň hatarynda öz orunlaryny pugtalandyrýarlar.
Ýakynda Polşanyň Stara Wiýes şäherinde geçirilen sekizinji dünýä Kubogynyň ýaryşlaryny agzamak ýerlikli bolar. Dünýäniň iň gowylary hökmünde ykrar edilen erkek karateçileriň 8-sinden, şeýle hem karateçi zenanlaryň 8-sinden ybarat jemi 16 türgeni çagyrylan bu ýaryşlara biziň ýudumyzdan Diýar Hojaýewiň we Zöhre Jumabaýewanyň gatnaşmagy we olaryň dünýäniň güýçli karateçileriniň bäşligine düşmegi bu ugurda alnyp barylýan işleriň oňyn netije berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Şeýle hem Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň baş tälimçisi biziň türgenlerimziň Hindistanyň adaty karate Akademiýasynyň ýanyndaky Bütindünýä karate federasiýasynyň esaslandyran ýokary derejedäki karate ligasyna çagyrylandygyny belledi. Bu ýerde dünýäniňiň iň ökde türgenleri ussatlyk sapaklaryny alýarlar. Şolaryň hatarynda türkmen türgenleri D.Hojaýewiň we R.Hudaýberenowyň bolmagy bizi has-da guwandyrýar. Olar söweş sungaty boýunça ähli ugurlary öz içine alýan ýörite taýýarlaýyş okuwlaryny geçerler, ýogany – özüňe göz ýetirmegiň gadymy hindi ulgamynyň tärlerini, lukmançylyk bilimlerini we beýlekileri öwrenerler.
Şu ýylyň 18-23-nji awgusty aralygynda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda adaty karate boýunça Balkan welaýatynyň açyk çempionaty geçiriler. Oňa ýurdumyzyň ähli sebitlerine we Aşgabat şäherine wekilçilik edýän toparlardan ýüzlerçe türgenler gatnaşar. Bu ýerde bäsleşiklerden başga-da, Adaty karate boýunça Milli merkeziniň tälimçileriniň sport derejesini ýokarlandyrmak boýunça okuw maslahaty geçirer.


text:
Eýranyň yslam şura mejlisiniň başlygy Ali Larijani Amerikanyň prezidentiniň ýadro ylalaşygy bardaky öz strategiýasynyň yglan etmegi barada Eýranyň jogapkärleri asla ynjalyksyzlyk duýýan däldirler diýip yglan etdi.
Ali Larijan bütindünýä mejlisler ara bileleşiginiň 137-nji mslahatyna gtanaşmak üçin Orsýete sapar etmezden öňürti beren gürrüňlerinde ýewropa ýurtlary, Hytaý we orsýetiň ýadro ylalaşygy barda Eýran bilen bir meňzeş boluşy ileri sürýändiklerini aýdyp halkara derejesinde Amerikanyň pozisiýalary äsgerilýän däldir diýip nygtap geçdi.
Amerikanyň kanuny esasynda bu ýurduň döwleti her 3 aýdan ýadro ylalaşygy bardaky Eýrany ygrarlylygy barda hasabat bermelidir, şu esasda Tramp erti juma güni hasabatyny Kongresse gowşurjakdyr.
Günbataryň aragatnşyk serişdeleri Donald Tramp ýadro ylalaşygy bardaky Eýranyň ygrarlylygyny kesgitlemez diýip çaklama bildirýärler.


text:
Abdyrazzak Samarkandy
Abdyrazzak Samarkandy (1413 - 1482) - Orta Aziýa taryhçysy. Samarkantda birnäçe wagt ýaşaýar. Ol 24 ýaşynda Temiritleriň köşgünde hyzmat edip başlaýar. Temiritleriň diplomaty hökmünde Hindistanda (1441-44), Gilýanda (1446) bolýar. Ol ömrüniň soňky döwürlerinde Abdyl Kasym Babyryň köşgünde hyzmat edýär. Abdyl Kasymyň 1453 ýylynda Mazendarana, 1454 ýylynda Samarkanda eden ýörişlerine gatnaşýar. Abdyrazzak Samarkandy Orta Aziýawe Gündogar ýurtlarynyň 14-15 asyrlardaky taryhy boýunça maglumatlara baý bolan we taryhçylaryň arasynda şöhrat gazanan "Matla as-saadeýn wa majma al-bahreýn" ("Iki bagtly ýyldyzyň dogşy we iki deňziň goşulyşy") diýen taryhy eseriň awtorydyr. Onuň bu işi mongollaryň taryhyny, Temiriň we Temiritleriň 1304-1471 ýyllardaky taryhyny öz içine alýar.


text:
Habarlar 13 march 2017
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi
Onuň gün tertibine ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy meseleleri, möwsümleýin oba hojalyk işlerini alyp barmak, şeýle hem giňden bellenilýän şanly senelere, ählihalk ýowaryna taýýarlyk işleri bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Jemgyýet
Aşgabatda innowasion lukmançylygyň usullaryny işjeň ulanmaga gönükdirilen ýörüte ýygnak öz işine başlady
Ýörüteleşdirilen ýygnagy Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen «Siemens» kompaniýasy guradylar, onuň wekilýetiniň hatarynda tejribeli maslahatçylar bar.
Jemgyýet
«Uly bilermenleriň gullugynyň» çäklerindäki bilelikdäki taslama- türkmen-german hyzmatdaşlygynyň ugurlarynyň biridir
Onkologiýa ylmy-kliniki merkezinde Týubingen şäheriniň uniwersitet klinakasynyň we onuň içki agzalaryň hirurgiýasy bölüminiň ýolbaşçysy professor Bertold Ştaýnke türkmen kärdeşleri bilen himioterapiýasy babatda tejribesini paýlaşdy. Geljegi uly hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň biri-de—molekulýar-biologik kesel anyklaýyşydyr.


text:
2017-njy ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2017-njy ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"