text:
Türkmenistanyň Prezidenti Hytaý Halk Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisini kabul etdi12.01.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sýan Naýçeni kabul etdi.
Ilçi döwlet Baştutanymyza wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, ynanç hatyny gowşurdy hem-de pursatdan peýdalanyp HHR-nyň Başlygy Si Szinpiniň mähirli salamyny hem-de Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy esasynda Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýlip yglan edilen Täze, 2021-nji ýylda iň gowy arzuwlaryny ýetirdi.
Milli Liderimiz mähirli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, dostlukly ýurduň ýolbaşçylaryna hem-de halkyna bagtyýarlyk we abadançylyk barada arzuwlaryny beýan etdi hem-de Türkmenistanyň Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň döwletleri, hususan-da, sebit möçberindäki möhüm taslamalary amala aşyrmakda strategik hyzmatdaş bolan Hytaý bilen däbe öwrülen dostlukly, özara hormatly gatnaşyklary pugtalandyrmaga aýratyn gyzyklanma bildirýändigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilçini jogapkärli wezipä bellenilmegi bilen gutlap, oňa ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn esasda, şol sanda iri halkara guramalarynyň we sebit düzümleriniň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän köpýyllyk netijeli türkmen-hytaý gatnaşyklaryny giňeltmäge gönükdirilen asylly işinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň we Hytaýyň dünýäniň gün tertibindäki möhüm meselelere umumy çemeleşmeleriniň we garaýyşlarynyň, halkara başlangyçlarynda biri-birine berýän goldawlarynyň geçen ýyllaryň içinde ähli ugurlar boýunça ýola goýlan netijeli gatnaşyklary has-da giňeltmek üçin binýat bolup hyzmat edýändigi bellenildi.
Häzirki wagtda şeýle üstünlikli hyzmatdaşlyk umumy pikire görä, halkara işlerini oňyn ilerletmegiň, parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy saklamagyň hem-de pugtalandyrmagyň, sebitde we dünýäde abadançylygy üpjün etmegiň möhüm şerti bolup durýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de HHR-nyň Başlygy Si Szinpiniň arasyndaky ynamly gatnaşyklar türkmen-hytaý gatnaşyklaryny hil taýdan täze derejä çykarmaga ýardam etdi. 2013-nji we 2014-nji ýyllarda amala aşyrylan özara döwlet saparlarynyň çäklerinde geçirilen ýokary derjedäki gepleşikleriň jemleri boýunça gol çekilen resminamalaryň toplumy uzak möhletli, strategik häsiýete eýe bolan hyzmatdaşlyga kuwwatly itergi berdi.
Duşuşygyň çäklerinde iki ýurduň özara gyzyklanmasyny we özara üsti ýetirilýän, uly kuwwata eýe bolan milli ykdysadyýetleri nazara almak bilen, söwda-ykdysady gatnaşyklaryna aýratyn üns berildi. Mälim bolşy ýaly, Hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-hytaý komiteti şol gatnaşyklaryň netijeli amala aşyrylmagyny ugur edinýär.
Ägirt uly taslamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi - Türkmenistandan Hytaýa “mawy ýangyjy” akdyrýan halkara gaz geçirijisiniň gurulmagy özara bähbitli hyzmatdaşlygyň hem-de tagallalary netijeli utgaşdyrmagyň aýdyň mysallarynyň hatarynda görkezildi.
Türkmenistanyň gündogar sebitinde ýerleşen iri Malaý gaz ýatagyndan Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý halkara gaz geçirijisine gymmatly energetika çig malynyň milliardlarça kub metri baryp gowuşýar.
Ýakynda bu ýerde ýyllyk kuwwaty 30 milliard kub metr bolan Malaý gaz gysyjy desgasy dabaraly ýagdaýda işe giriziler. Ol çep kenardan iki sany kommunikasiýa ulgamy boýunça “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäge akdyryljak türkmen tebigy gazynyň eksportyny iki esse artdyrmaga mümkinçilik berer.
Hytaý Halk Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sýan Naýçen özara gyzyklanma döredýän meseleler boýunça pikir alşylandygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy iki ýurduň hem-de olaryň dostlukly halklarynyň arasyndaky hoşniýetli gatnaşyklary has-da berkitmek üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.


c: text/html

text:
Şwesiýanyň Skone sebitiniň häkimiýeti Şwesiýanyň Helsingborg hem-de Daniýanyň Helsingýor şäherleriniň arasynda täze suwasty geçelgäniň taslamasy we gurluşygy boýunça Şwesiýanyň hökümeti bilen hyzmatdaşlygyň başlanandygyny habar berdi. «Geljegi uly taslama diňe bir maliýe taýdan peýdaly bolman, eýsem, iki ýurduň mundan beýläk-de ösmegine itergi berer» diýip, Skone sebitiniň häkimiýeti belleýär.
Skone sebitiniň häkimiýeti bu taslamany durmuşa geçirmek maksady bilen Daniýa bilen hyzmatdaşlyga girişmek isleýändigini aýtdy. Şeýle hyzmatdaşlyk mundan ozal Şwesiýa bilen Daniýany birleşdirýän Eresunn köprüsiniň gurluşygynda bolup geçdi. Şeýle-de bolsa häkimiýet Kopengagen bilen Malmýonyň arasyndaky meşhur Eresunn köprüsiniň iki ýurduň arasyndaky gatnawyň köpelmegi sebäpli uzak geljekde Daniýa bilen Şwesiýanyň arasyndaky ýeke-täk baglanşyk bolmaly däl diýip hasaplaýar.
Häzirki wagtda meýilnamada demir ýol we awtoulag hereketi üçin iki sany suwasty geçelgeden ybarat bir baglanyşygy döretmek göz öňünde tutulýar. Bu taslamadan başga-da häkimiýetler ýene-de birnäçe taslamany göz öňünde tutýarlar.
Täze suwasty geçelge gurlar
Şwesiýanyň Skone sebitiniň häkimiýeti Şwesiýanyň Helsingborg hem-de Daniýanyň Helsingýor şäherleriniň arasynda täze suwasty geçelgäniň taslamasy we gurluşygy boýunça Şwesiýanyň hökümeti bilen hyzmatdaşlygyň başlanandygyny habar berdi. «Geljegi uly taslama diňe bir maliýe taýdan peýdaly bolman, eýsem, iki ýurduň mundan beýläk-de ösmegine itergi berer» diýip, Skone sebitiniň häkimiýeti belleýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gazçylar halkyň hyzmatynda
«Daşoguzgazüpjünçilik» müdirliginiň «Gubadagetrapgaz» gaz hojalyk edarasynyň gazçylary şu günler etrabyň ilatyny we edara-kärhanalaryny gymmatly «mawy ýangyç» bilen bökdençsiz üpjün etmek ugrunda nusgalyk işleri alyp barýarlar. Olar «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip atl Edaranyň agzybir işçi-hünärmenleri tarapyndan häzirki döwürde etrabyň çäginde bar bolan dürli basyşly we ululykdaky bitewi gaz ulgamynyň 1351 kilometre golaý ýerine, gaz sazlaýjy we paýlaýjy enjamlaryň bolsa 370-den gowragyna ýokary derejede hyzmat edilýändigini bellemek bolar. Munuň özi etrabyň


text:
Induizm
Induizm (sanskr, hindumata, hindusamaýa) — has giň ýaýran dilleriniň biri. I-in esasynda halkyň dini dushunjesinin we däp-dessurynyň real gündelik praktikasy ýatyp, ol ýerli etnik, milli we sosiýal shertlere baglylykda özünini köp dürliligi bilen tapawutlanýar. Munuň özi her hili doga okamakdan, dürli däp-dessurlary we dini düzgünleri berjaý etmekden ybaratdyr. Kasta induistlerin (bashgaça ) sosiýal guramasynyň formasy bolup hyzmat edýär. Induslaryň kultunyň we dini ynmanynyn aýratyňlygy köp halatlarda olaryň ol ýa beýleki kasta degişlidigine bagly bolupdyr. Emma adam öleňden soň, janyň başga sekile geçmegi (sansara) hakyndaky taglymat ähli induslar üçin umumydyr. Ol taglymat boýunça adam öleňden soň, onuň jany başga bir ösümlik gabagfynda, haýwan ýa-da adam bedenine gyryp, shonda ýashaýarmysh. Induslaryň düşünsine görä, her bir adamyň öz etmişinde baglylykda onuň jany oňat ýa-da erbet sekile öwrülýärmiş. Şoňa göräde öleňden soň, başga sekile öwrülmek zynjyryndan halas bolamgy gazanmak-moksa in ýokary dini maksat hasaplanýar. I-nyň dürli dini-filasofik taglymatlarynyň esasy mazmuny moksalygy gazanmagyn ýollarynyň we mümkinçilikleriniň işläp düzmekden hemde esaslandyrmak ybaratdr. Dini filasofiýada uçhudaýlyk ideýasy öne surulýar. Abstraçt häsiýete eýe bolan Brahman hem-de iki sany baş hudaý Wisnu we Siwa. Bularyň birinjisi Älemi dörediji, ikinjisi ony goraýjy, üçinjisi ony rujy hökmünde çykyş edýär.
Wedler (gimnler, brahmanlar, aranýaklar, upanisadlar), eposy, aýratyn onuň, diýen bölümleri ähli induslar üçin keramatly edebiýat hasaplanýar. I-in irki orta aşyrlarda esaslandyrylan dini garaýýs we praktiki komlekisnde soňky döwürlerde şeýle hem bir düýpli. Özgeriş bolmady, ýöne her dürli sektantçylyk hereketleri, eserler, taglymatlar döräp durýar. Olardan has görnüklisi bhaty hereketidir (12-17 aşyrlar) 16 asyrda bhaktinin bir akymynyň esasynda sikhizm döreýär.
Hindistanda milli-azat edijilik hereketiniň dörän we ýaýbaňlanan döwri bolan 19-20 aşyrlarda şol hereketiň agalyk ediji ideologiýasynyň hasaplanan burjuaz milletçiligi I-in tazedden döreýiş we reformaşyýa formalaryny (Indus renessans,. neoinduizm) Kabul edýär. Köp sanly dini reformatorçylyk jemgyýetler we guramalar, jemgyýetçilik ishgarleri, ideologlar, akyldarlar (Rammohon Raý, Ramakrishna, S Wiwekananda, D SaraswatiR. Tagor.M K.Gandy we bashgalar) neoninduizm wekilleri bolup çykysh etdiler. Häzirki wagtda garashsyz Hindistanyň sosiýal durmuşhyňda entek geçmişhiňiň galyňdylary , dini obshina onushyzyzlyklary sanlansa-da, I-in sosiýal bahasy barha daralyp bashlaýar.


text:
Men saıahat jasaýdy jaqsy kóremin. Jazda Batys Qazaqstanǵa barǵym keledi. Beket atanyń jerasty meshitin kórgim keledi. Taýdyń ishinde úńgir de bar. Jazyq jerler de óte kóp. Aqtaý qalasynda Kaspı teńizi bar emes pe? Siz kórdińiz be? Teńiz jaǵasynda qydyrǵym keledi. Jazda jaǵajaıda demalǵan unaıdy. Kemege minýge de bolady. Qazaqstannan kelgen bolsańyz, aqsha aýystyrýdyń qajeti joq. Áýejaıǵa kelgen soń, bılet tekseretin kedennen ótesiz. Maǵan osy sát unamaıdy. Meniń tez ushaqqa otyrǵym keledi. Tólqujattaryńdy teksergen soń, bortserik seni ushaqta qarsy alady. Ornyńdy kórsetedi. Saıahat jasaǵan, jańa jer kórgen tamasha ǵoı!
Толығырақ


text:
«Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň we Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň wekilleri gämileriň we deňiz menzilleriniň desgalarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek baradaky meselä bagyşlanan iki günlük okuw maslahatyna gatnaşdylar.
Çäre «Deňiz goragy, howpsuzlygy we Gara deňiz hem-de Hazar deňzi sebitleriniň daşky gurşawyny goramak» (BCSEA) taslamasynyň çäklerinde guraldy. Ol Ýewropa Bileleşiginiň maliýe taýdan goldaw bermeginde Ýewropanyň deňiz howpsuzlygy agentligi (EMSA) tarapyndan durmuşa geçirilýär.
Türkmenistany, Azerbaýjany, Gruziýany, Eýrany, Gazagystany, Moldowany, Türkiýäni we Ukrainany öz içine alýan bu taslamanyň baş maksady deňiz ýollary ugrunda milli hünärmenleri ýokarda agzalan meseleleri çözmekde halkara tejribeler bilen tanyşdyrmakdan, kenarýaka döwletleriň kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny Ýewropa Bileleşiginiň kanunçylygyna laýyk getirmekden ybaratdyr.


text:
20hacker04
Telefondan görejiňizi goraň!
Hemmäňize salam! Köp halatlarda gözümiziň görejiniň peselmegine telefon sebäpkär bolýar. Häzirki wagtda käbir ýaş çagalaryň hem gözüniň göreji pes görýär. Muňa sebäp bolsa köp telefon oýnamak. Gözümiziň görejini nädip telefondan goramaly? Munuň ýoly aňsat. Play Market'dan "Blue Light Filter" atly programmany alýaňyz we ulanýaňyz. Bu programma "Leap...
Salam!
Hemmäňize salam Talyplar.com'yň agzalary! Men hem indi siziň bilen şu saýtda. Geliň mümkin bolsa ýakyndan tanyş bolsak, men bärde entäk hiç kimi tanamaýan. Özüm hakda gysgaça: Adym Gurbanaly, familiýam Kurbanow. 02.09.2004 ýylda Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynda doguldym. Häzirki wagtda 14-nji orta mekdepde 10-njy "A" synpda okaýaryn.


text:
Aınaladaǵy keleńsizdikterdiń, tipti qasiretti oqıǵalardyń kópshiligi alkogoldi ishimdikterdiń kesirinen bolyp jatqanyn eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Sońǵy ýaqytta qoǵamda biraz pikirtalas týdyrǵan araq bótelkelerin syndyrý aksııasy, iship alyp kólik júrgizgenderdi on jyl bas bostandyǵynan aıyrý sheshimi, mas kúıinde adam qaǵý, bala zorlaý, áıelderge qol kóterý, tóbeles shyǵarý, ózine ózi qol jumsaý oqıǵalarynyń basym bóligi maskúnemdikke baryp tireledi.
Osy arada aıta ketken jón, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimeti boıynsha jyl saıyn alkogoldiń áserinen 3 mıllıonnan astam adam qaıtys bolady. Jer sharyndaǵy ár jıyrmasynshy adam ishimdiktiń kesirinen ómirden erte ozady. Al olardyń 75%-y er adamdar. Maskúnemdiktiń saldarynan oryn alyp jatqan qaıǵyly oqıǵalardyń ózi de túr-túrge bólinedi. Ishimdikpen tikeleı baılanysty ólim-jitimniń tórtten biri jazataıym oqıǵalardan, janjaldan, óz-ózine qol jumsaýdan, kelesi tórtten biri – asqazan-ishek joldarynyń aýrýlary, 19%-y – júrek aýrýlary, qalǵany juqpaly aýrýlar, rak aýrýlary men psıhıkalyq aýytqýlardan
bolady.
BUU málimeti boıynsha alkogolden bolatyn ólim-jitim deńgeıi joǵary elderdiń arasynda Qazaqstan 10-orynda. Máselen, Almatyda 2019 jyly 6 myńnan astam adam alkogolden ýlanyp, onyń 2 myńy aýrýhanaǵa jatqyzylyp, 23 ólim oqıǵasy tirkelgen. Bul málimetterdi Taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentinde ótken brıfıngte bólim basshysy Aızat Moldaǵasımova málimdegen bolatyn.
Endigi jerde «Qazaqstannyń tutynýshylar lıgasy» qaýymdastyǵy» ZTB el Úkimetiniń 2018 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy № 921 qaýlysymen bekitilgen Kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyldyń 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyna sáıkes alkogol ónimderin zańsyz anyqtaýdaǵy aýqymdy aksııany jalǵastyrady.
Sonymen 2019 jyly atalǵan uıymǵa jalǵan alkogoldi ishimdikterdi satýǵa qatysty ár qalada turatyn el azamattarynan shaǵymdar kelip túsken. Osy ótinishter boıynsha Wipon baǵdarlamasy arqyly aksızdik markany teksergen kezde ol Memlekettik kirister komıtetiniń derekter bazasynda joq ekendigi, alaıda aksızdik markalardyń serııasy men nómirin qolmen engizgen kezde ónimder málimetter bazasynda kórsetilgeni habarlanǵan. Iаǵnı, aksızdik markany berý tártibi týraly memlekettik kirister departamentine suraq jiberilgen. Budan shyǵatyn qorytyndy, óndirýshiler aksızdik markalardy kóbeıtedi dep boljaýǵa ábden bolady, qysqasy olar óndiristiń naqty kólemin jasyrady.
Aksııa barysynda alkogoldi ishimdikterdi satatyn dúkenderde birqatar zań buzýshylyqtar anyqtalǵan. Sonyń ishinde alkogoldi ishimdikterge arnalǵan shot-faktýralarsyz saqtaý; anyqtaý múmkin emes alkogol ónimderin saqtaý; alkogoldi konteınerlerde lısenzııasyz saqtaý; úıde alkogoldi suıyqtyqty 5 lıtrlik plastıkalyq konteınerlerde saqtaý; araq, arnaıy araq jáne alkogoldi ishimdikterdi bólshek saýdada satylatyn baǵadan tómen baǵamen satý; 21 jasqa tolmaǵan adamdarǵa ishimdik satý bar.
Atalǵan aksııa kezinde anyqtalǵan zańsyz áreketter týraly hattar tıisti memlekettik organdarǵa jiberildi.
Al akogoldi ishimdiktiń sapasyn tutynýshy óz betinshe teksere ala ma?
Máselen, Úkimet jyl saıyn alkogoldi ishimdikterdi bólshek saýdada ótkizýdiń mınımaldy baǵalaryn bekitedi. 2019 jyly bul shekti mólsher 1 lıtrge 1923 teńgeni qurady (0,5 lıtrge 961,5 teńge jáne sáıkesinshe 0,25 lıtrge 480,75 teńge). Bul baǵa óndirýshi men satýshynyń ártúrli shyǵyndarynan quralady, onyń qunynyń 40 paıyzy aksızderdi tóleýge ketedi. Araq, arnaıy araq jáne kúshti alkogol ónimderin kórsetilgen tarıften tómen satqan jaǵdaıda, bul alkogol ónimi jalǵan bolyp tabylady jáne tıisti tekserýlerden ótpegen bolýy múmkin, ıaǵnı onyń sapasy rastalmaǵan. Sonymen qatar, «Qazaqstannyń tutynýshylar lıgasy» qaýymdastyǵy» ZTB zertteýge alynǵan araqty belgilengennen tómen baǵamen satyp alǵan, nátıjesinde onyń barlyq ındıkatorlary qalypty dıapazonda bolǵan. Demek, bul jerde osy taýardyń baǵasy týraly suraq týady.
Alkogoldiń tabıǵatyn organoleptıkalyq ádispen anyqtaý múmkin emes jáne ol asa senimdi de emes. Iаǵnı taǵam shıkizatynan nemese ishýge bolmaıtyn jaramsyz shıkizattan jasalǵan túpki ónimniń, atap aıtqanda araqtyń sapasyn ajyratý ońaı emes. Osylaısha, zańsyz alkogoldik ishimdikterdi satyp alatyndardyń aǵzasyna orny tolmas zııan kelip (ýlaný, jańa aýrýdyń paıda bolýy, burynnan bar aýrýdyń órshýi, ólim jáne t.b.), densaýlyǵynan aıyrylý jáne ómir súrý uzaqtyǵynyń tómendeý qaýpi joǵarylaıdy. Túrli faktorlardyń, sonyń ishinde sýrrogat alkogolden ýlanýdyń saldarynan bolatyn ólim-jitim memleket pen tutas qoǵamǵa qaýip tóndiretini barshaǵa aıan. Sonymen qatar, kontrafaktalyq alkogol ónimderin satý el bıýdjetine tólenbegen salyqtar túrinde orasan shyǵyn ákeledi.
Qysqasy, tutynýshyda alkogol ónimine qatysty kúmáni bolsa, ony tekserýdiń birneshe ádisi bar, deıdi baspasóz máslıhatyn uıymdastyrýshylar. Bul – WIPON qosymshasy. Osy qosymsha alkogol ónimderin zańsyz baqylaýdy esepke alý belgisindegi shtrıh-kodty skanerleý arqyly anyqtalady.
Oǵan qosa Qarjy mınıstrligi Memlekettik kirister komıtetiniń resmı ınternet-resýrsynda «Alkogoldi ónimderdi esepke alý-baqylaý markasynyń durystyǵyn tekserý qyzmeti» qosymshasyn da iske qosqanyn aıta ketý kerek. Sondaı-aq, «Qazaqstannyń tutynýshylar lıgasy» qaýymdastyǵy «Jasyl núkte» jobasyn iske qosatyndyǵy týraly málimdedi.
«Bul joba alǵash Argentınada júzege asqan. О́ıtkeni, onda halyqtyń basym bóligi oqı almaıdy. Sol úshin memlekettik organdar «Baǵdarsham» jobasyn qolǵa alǵan. Jasyl núkte qoıylǵan ónimniń densaýlyqqa esh zııany joq. Ondaı ónimdi belgili mólsherde qoldansa, adamnyń aǵzasyna paıdaly. Al ónim sary túspen belgilense, ónimniń quramynda ómir súrý sapasyna keri áser etetin qandaı da bir zattardyń bar ekenin bildiredi. Qyzyl núktesi bar ónimde qanttyń, kofeınniń nemese ózge de densaýlyqqa keri áser etetin zat tym kóp. Bul jobany engizgennen keıin 3 jyldan soń Argentınada qant dıabetimen aýyratyndardyń sany 70%-ǵa azaıǵan.
Biz qyzyl núkteni engizbeımiz. Qyzyl núktege laıyq ónimdi halyqqa usynǵannan góri ony dúken sóresinen alyp tastaý qajet. Qazir 22 kompanııa ónimderin zertteýge berip otyr. Jasyl núkteni engizýge óndirýshiniń ózi ruqsat berýi qajet. О́nimderdi zertteý kezinde onyń quramynda adam densaýlyǵyna paıdaly zat kóp bolsa, óndirýshiniń ótinishinsiz-aq jasyl núkteni tegin engizemiz. Bul – ázirshe qaýymdastyq qana qolǵa alǵan talap. Úkimet jobamyzdy qoldasa, birge jumys isteýge nıettimiz nemese jobany tolyq memleketke bere alamyz», dedi «Qazaqstannyń tutynýshylar lıgasy» qaýymdastyǵy» ZTB basqarma tóraıymy Svetlana Romanovskaıa.
Al mamandar maskúnemdikke jurt «qanaǵattaný defısıti» sındromyna shaldyqqandyqtan dýshar bolady, deıdi. Máselen, birneshe jyl buryn Almatydaǵy kolledj stýdentteri arasynda saýaldama júrgizilgende, olardyń 40 paıyzy ishimdik ishýdi oqýdaǵy máselelermen, otbasyndaǵy túsinispeýshiliktermen baılanystyrǵan. Sondaı-aq, jastaıynan ishkilikke úıir bolý muǵalimdermen qarym-qatynasy durys jolǵa qoıylmaǵandyqtan, úıde baqylaýdyń bolmaýy, teris yqpal etetin ortaǵa túsip ketý, solarǵa elikteý jáne oqýda alǵan «ekilikterge» kóńili tolmaýdan da týyndaıdy.
Araqty erte jastan, ıaǵnı 15 jastan bastaǵandar eki ese kóp ishýge táýeldi, al 21 jastan bastaǵandar erik-jigeriniń arqasynda ázázilmen kúrese otyryp, olardyń tórt esege jýyǵy bas tarta alatyny aıqyndalǵan.
Osydan shyǵatyn qorytyndy, qoǵamdaǵy saýda oryndarynda erkin satylymdaǵy ishimdikti qatań baqylaýǵa alýdy jalǵastyrý qajet.
ALMATY
Jansaı Smaǵulov júldege talasady
Sport • Búgin, 15:43
Almatynyń bas sanıtary Jandarbek Bekshın jańa qaýlyǵa qol qoıdy
Aımaqtar • Búgin, 15:10
Ekologııa mınıstrligi Qaraǵandydaǵy arystan jóninde pikir bildirdi
Aımaqtar • Búgin, 14:59
8 naýryz kúni hokkeıden balalar týrnıri ótedi
Aımaqtar • Búgin, 13:45
Elordanyń Dostyq úıinde 8 naýryzǵa oraı qaıyrymdylyq aksııasy ótti
Aımaqtar • Búgin, 13:32
Sport • Búgin, 13:03
Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy
Aımaqtar • Búgin, 12:49
Álem elderindegi koronavırýsqa qatysty ahýalǵa sholý
Álem • Búgin, 12:11
Qazaqstan men Qyrǵyzstan «Qordaı», «Aq jol» ótkizý beketteriniń ashylýyn talqylady
Qazaqstan • Búgin, 11:35
Qazaqstannyń qaı óńirleri «sary» aımaqta tur
Qazaqstan • Búgin, 10:58
Dımash Qudaıbergenniń jankúıerleri ánshi týraly veb-oıyndar jasady
Álem • Búgin, 10:25
Dzıýdodan Parıjdegi týrnır Qazan qalasyna aýystyryldy
Sport • Búgin, 10:06
Atyraý oblysynda gazdan ýlanǵan tórt adam qaıtys boldy
Aımaqtar • Búgin, 09:49
Aımaqtar • Búgin, 09:39
Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy
Aımaqtar • Búgin, 09:27
Pnevmonııanyń 42 jáne 2 ólim jaǵdaıy tirkeldi
Qazaqstan • Búgin, 09:17
Qazaqstanda koronavırýstan jazylǵandar sany 200 myńnan asty
Qazaqstan • Búgin, 09:10
О́tken táýlikte 832 adamnyń koronavırýs juqtyrǵany anyqtaldy
Qazaqstan • Búgin, 09:06
Almatyda jaýyn-shashyn saldarynan kólikterdi aǵash basyp qaldy
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstannyń 7 oblysynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Keshe
Kóktemdegi UBT 10-naýryzda bastalady
Bilim • Keshe
Almatyda «Jyl qusy-2021» kórmesi bastaldy
О́ner • Keshe
Eki-aq tórti bar eken, qalǵanynyń bári bes...
Aımaqtar • Keshe
Ár sala úzdikterine qurmet tanytty
Aımaqtar • Keshe
Almaty taýlarynda qar kóshkini júredi
Ekologııa • Keshe
Jańa maýsymda jergilikti oıynshylarǵa senim artty
Aımaqtar • Keshe
«Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasy jarııalandy
Qoǵam • Keshe
Aldaǵy 9 naýryzda Bas sanıtardyń jańa qaýlysy kúshine enedi
Medısına • Keshe
Atyraýda túrmedegiler týysymen eki táýlikke kezdese alady
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Bıyl Jańaqorǵan aýdanynan kún elektr stansııasy paıdalanýǵa beriledi
Aımaqtar • Keshe
Almatyda gashısh satqan azamat ustaldy
Qoǵam • Keshe
«Qazaqaltyn» kenishinen 122 mln teńgeniń altyny urlandy
Aımaqtar • Keshe
Qostanaı oblysynda «Kóktem - 2021» oqý-jattyǵý sharasy ótti
Aımaqtar • Keshe
Fýtzaldan «Evro-2022» dodasynyń irikteý oıyndary ótti
Sport • Keshe
Rýslan Beketaev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
«Ashyq» qosymshasyn 27 almatylyq kásipker synaqtan ótkizýde
Aımaqtar • Keshe
Elimizidiń kólik saqshylary polıseı áıelderdi tól merekecimen quttyqtady
Qazaqstan • Keshe
Gúlshara Ábdiqalyqova aıaýly analardy merekesimen quttyqtady
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstanda taǵy bir mereke paıda bolady
Qazaqstan • Keshe
ShQO turǵyny 230 keliden astam maraldyń múıizin urlaǵan
Aımaqtar • Keshe
Grand Slam: Eldos Smetov fınalǵa shyqty
Sport • Keshe
Qaraǵandyda jol apatynan 3 adam qaıtys boldy
Aımaqtar • Keshe
Batys Qazaqstanda bıyl koronavırýs juqtyrǵandar sany 4 myńnan asty
Medısına • Keshe
Almatyda ózin Antıkor qyzmetkeri retinde tanystyrǵan alaıaq sottaldy
Aımaqtar • Keshe
ForteBank pen Qazposhta yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy
Ekonomıka • Keshe
Sport • Keshe
Úkimet basshysy Investısııalyq shtabtyń otyrysyn ótkizdi
Úkimet • Keshe
Bıyl Nur-Sultanda 10 myń jeńildetilgen páter salynady
Elorda • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Shymkentte tozyǵy jetken úıler súriledi
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda 563 myń turǵyn saqtandyryldy
Aımaqtar • Keshe
Aqtaýda utys oıynyn uıymdastyrǵan bloger jazalana ma
Aımaqtar • Keshe
Ekonomıka • Keshe
Ilııas mýzeıi otyz jetinshi kóktemin qarsy aldy
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda demeýshiler 700 otbasy azyq-túlikpen qamtıdy
Aımaqtar • Keshe
Aýyldarda turǵyn úı salyna bastaıdy
Qazaqstan • Keshe
Metallýrgııa salasyndaǵy óndiris kólemi 3,1% - ǵa ósti
Ekonomıka • Keshe
Qasym-Jomart Toqaev Túrkııa Prezıdentine kóńil aıtý jedelhatyn joldady
Prezıdent • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Halkara pul gaznasynyň (HPG) Kawkaz, Merkezi Aziýa we Mongoliýa ýurtlarynyň mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça sebitleýin merkeziniň (CCAMTAC) utgaşdyryjy komiteti geçen penşenbe güni geçiren ilkinji maslahatynda Gazagystanyň Almaty şäherinde täze merkeziň duşenbe güni açylmagyny goldady we onuň ýakyn aýlar üçin iş maksatnamasyny mälim etdi.
HPG-nyň duşenbe güni ýaýradan metbugat beýanatyna görä, komitetiň ýygnagy we merkeziň açylmagy Gazagystanyň Milli bankynyň ýolbaşçysy Ýerbolat Dossaýew bilen HPG-nyň müdiri Kristalina Georgiýewanyň arasynda 2020-nji ýylyň 14-nji dekabrynda özara düşünişmek Ähtnamasynyň gol çekilmegi esasynda amala aşyryldy.
Merkez iş tertibini Gazagystanyň Almaty şäherinde adaty ýagdaýda başlamazdan ozal onlaýn görnüşde ýerine ýetirer. Şeýle hem bu merkez HPG-nyň sebitleýin 17-nji merkezi bolup, sebitde ýurtlaryň mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça iş alyp barar.
Habarda bellenilişi ýaly, merkez sebitdäki makroykdysady we salgyt syýasaty, agza ýurtlarynyň ileri tutulýan ugurlaryna giňişleýin baha bermäge esaslanýan makroykdysady statistika ugurlarynyň mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça iş alyp barar.
Merkez HPG-nyň baş edarasy we Bilelikdäki Wena instituty, Singapur okuw instituty hem-de Hytaý-HPG-nyň mümkinçiliklerini ösdürmek merkezi ýaly sebitleýin merkezler bilen tejribe alyşmakda ýakyn hyzmatdaşlyk eder.
“Almatyda merkeziň açylmagy Gazagystan üçin uly buýsançdyr we täze merkeziň işe girişmegine hem-de sebitde ýakyn hyzmatdaşlyga begenýäris” diýip, Gazagystanyň Milli bankynyň ýolbaşçysynyň orunbasary we Utgaşdyryjy komitetiniň ilkinji mejlisiniň başlygy Aliýa Moldabekowa belläp geçdi.
“HPG CCAMTAC arkaly sebit bilen strategiki hyzmatdaşlygy güýçlendirip, edarany innowasiýa merkezine öwürmäge ygrarlydyr” diýip, HPG-nyň Ýakyn Gündogar we Merkezi Aziýa bölüminiň müdiri Jihad Azour nygtady.
CCAMTAC bu HPG-nyň, Ermenistan, Azerbaýjan, Gruziýa, Gazagystan, Gyrgyzystan Respublikasy, Mongoliýa, Täjigistan, Türkmenistan we Özbegistan ýaly HPG-nyň agza ýurtlarynyň we guramanyň hyzmatdaşlarynyň arasyndaky bilelikdäki merkezdir.


text:
Azerbaýjanyň Milli mejlisi 10 müň adamyň günäsini geçdi
Teklip 28-nji maýda Azerbaýjanyň garaşsyzlyk güni mynasibetli günägeçişligiň edilmegini göz öňünde tutýar
Azerbaýjanyň Milli mejlisi tussaglykdaky 10 müň adamyň günäsiniň geçilmegi hakyndaky teklibi kabul etdi.
Teklip 28-nji maýda Azerbaýjanyň garaşsyzlyk güni mynasibetli günägeçişligiň edilmegini göz öňünde tutýar.
Günä geçişlik şikeslileri, 18 ýaşyna ýetmedikleri, 60 ýaşyndan ýokardakylary we şikesli çagalary bolanlar bilen Garabag urşuna gatnaşan we basyp alyşlyk sebäpli göçmäge mejbur bolan jezalandyrlary öz içine alýar.
Degişli Habarlar
Azerbaýjandan Ermenistana çagyryş
Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi, Ermenistandan Azerbaýjanyň topraklarynyň çäginde esgerlerini bikanun ýagdaýda ýerleşdirmegini bes etmegini talap etdi
Fuat Oktaý Hojaly gyrgynçylygynda şehit bolanlary ýatlap geçdi
Prezidentiň orunbasary Fuat Oktaý, Hojaly gyrgynçylygynda ermenileriň zulumynda wepat bolan şehitleri ýatlap geçdi
Gazagystan ekin meýdanlarynyň daşary ýurtlylara satylmagyny we kärendä berilmegini gadagan etdi
Gazagystanyň hökümeti ekin meýdanlarynyň daşary ýurtlylar tarapyndan satyn alynmagyny we olara kärendä berilmegini gadagan etdi


text:
Geçen ýyl Ýewropada iň köp satylan ulaglar barada maglumat ýaýradyldy. Sebit ýurtlarynda “Volkswagen Golf” modelinden 312 müň sanysy müşderilere ýetirildi. Sanawyň ikinji we üçünji ornuny hem “Volkswagen” modelleri eýeledi. Ýewropanyň Awtoulag Öndürijileri Bileleşiginiň (ACEA) resmi maglumatlaryna görä, birinji ýerdäki modelden diňe Germaniýada 134 müňi satylypdyr. “Volkswagen”-iň ýolbaşçysy Ralf Brandstatter “Golf 8” modeli bilen ozalky nesillerde gazanan üstünlikleriniň bökdençsiz dowam edýändigini aýtdy. Ýokary standartlara eýe bolan “Golf” ulagyna islegiň mundan soňra hem ýokary boljakdygy aýdylýar. Iň köp satylan ulaglaryň sanawda ikinji ýeri “Tiguan”, üçünji orny “Passat” eýeledi. Nemes brendi awtoulag satuwynda dünýä boýunça hem köp ýyldan bäri “Toyota” bilen başa-baş gidýär.
Esasy Dünýä täzelikleri “Volkswagen Golf” iň köp satylan ulag boldy


text:
Öý tämizligi wajyp meseleleriň biridir. Öý hojalyk tehnikalarynyň, mebelleriň, halylaryň, aýnalaryň we başga-da öý hojalygyna degişli ähli esbaplaryň arassa bolmagy, hususan-da, otaglaryň hoşboý ysly bolmagy, ýörite ýuwujy serişdeler bilen öý goşlarynyň ýuwulmagy her bir öý bikesiniň esasy aladalarynyň biri hasaplanýar. Munuň üçin satyn alynýan, düzüminde himiki goşundylaryň agdyklyk edýän önümlerinden gaça durup, tebigy suwuklyk görnüşindäki arassalaýyş serişdelerini hem taýýarlap bilersiňiz. Öýüň arassa bolmagy üçin käbir zatlara üns berilse, has aňsat bolar.
Umumy tertiplilik: tutularyň howanyň ýagdaýyna görä, açyk ýa-da ýapyk, düşekleriň arassa we tertipli bolmagy otaglaryňyzyň has hem arassa görünmegine ýardam eder. Bulary etmek kyn däl.
Egin-eşikleriňiziň tertibi: çykmazdan ozal, otagyňyza serenjam beriň, egin-eşikleriňizi, kitapdyr depderleriňizi ýerli-ýerine goýuşdyryň! Bar bolsa, kitap ýa-da beýleki tekjeleri düzedişdiriň! Maşgala agzalarynyň ählisi şu tertibi ýerine ýetirse, hemişe öýüňüz arassa we tertipli bolar. Egin-eşikleriňizi ýygy-ýygydan ýuwmak maslahat berilýär. Kir ýuwujy enjamyňyzy aýda bir gezek on bäş minutlyk emeli ýasalan (bir bitin limonyň elde sykylan suwy) limon kislotasynyň ergini bilen ýuwulsa, döräýjek käbir tehniki näsazlyklaryň öňüni almaga ýardam berer.
Wagtynda arassalamak: hapalanan islendik zady bada-bat arassalamak aňsat bolýar. Nahar bişirilende gaz plitasynyň üstüne nahar dökülen bolsa, ony limonly we sirkeli suw bilen ýuwsaňyz, aňsatlyk bilen arassalanar. Aşhananyň poluny hem ýygy-ýygydan ýuwmak maslahat berilýär. Şeýtseňiz, onuň ýüzünde döräp biljek ýagjymak gatlagyň emele gelmeginiň öňüni alarsyňyz. Arpabadyýany we üzärligi suwa ezip emele gelen suwuklygy ýuwujy serişde hökmünde ulanyp bilersiňiz. Bu serişde diňe hapalary aýyrman, aşhanaňyzda ýakymly ys hem döreder.
Sowadyjyny arassalamak: aşhanada iň köp ulanylýan hojalyk harytlarynyň biri hasaplanýan sowadyjyda dürli hilli azyk önümleri saklanýar. Şonuň üçin her gün sowadyjyňyzdaky iýmitleriň, esasanam, uzak möhletli iýmitleriň, gök önümleriň, et we et önümleriniň saklanyş hiline we derejesine häli-şindi gözegçilik etmeli. Nahar taýýarlananda, öýde wagty geçip barýan azyk önüminiň bardygyny ýa-da ýokdugyny bilmeli. Şeýtseňiz, hem zadyňyz zaýa bolmaz, hem-de sowadyjyňyz arassa durar. Sowadyjynyň içinde, torbanyň düýbünde galan az mukdardaky gök önümler ýa-da miweler wagty geçip zaýalanmagy mümkin. Wagtal-wagtal sowadyjynyň içindäki zatlaryň ählisini aýryp, arassalamaly. Iň bolmanda iki hepdeden bir gezek limonly ýa-da hamyr tozly suw bilen ýuwulsa, sowadyjyňyzda ýakymsyz peýda bolmaz. Şeýtseňiz, sowadyja agram düşmän ýeňil işlär. Bu bolsa, onuň ulanyş möhletini hem uzaldar.
Tebigy serişde – tämiz öý
Öý tämizligi wajyp meseleleriň biridir. Öý hojalyk tehnikalarynyň, mebelleriň, halylaryň, aýnalaryň we başga-da öý hojalygyna degişli ähli esbaplaryň arassa bolmagy, hususan-da, otaglaryň hoşboý ysly bolmagy, ýörite ýuwujy serişdeler bilen öý goşlarynyň ýuwulmagy her bir öý bikesiniň esasy aladalarynyň biri hasaplanýar. Munuň üçin satyn alynýan, düzüminde himiki goşundylaryň agdyklyk edýän önümlerinden gaça durup, tebigy suwuklyk görnüşindäki arassalaýyş serişdelerini hem taýýarlap bilersiňiz. Öýüň arassa bolmagy üçin käbir zatlara üns berilse, has aňsat bolar.


text:
Ak öýleriň ýaraşygy
Halkymyzyň gadymdan gelýän milli gymmatlyklary: haly we haly önümleri, şaý-sepleri, egin-eşikleri hem-de beýleki el işleri wagtyň synagyndan geçip, häzirki günlere has kämil görnüşde gelip ýetipdir. Geçmişiň milli gymmatlyklaryny gözüniň göreji ýaly aýap saklan halkymyz olara täze öwüşgin çaýyp, toý-baýramlarda ulanypdyrlar. Al-ýaşyl güllere beslenen türkmen sährasyny ýadyňa salýan gözellikler nepis halylarymyzyň, palaslarymyzyň, keçelerimiziň süňňüne siňipdir. Şeýle gözelliklere baý türkmen haly-palasynyň esasy gymmatlygy tebigylygyndadyr. Olaryň erşem, argajam, çitimem sap ýüňden, reňki tebigy boýaglardan. Ýüwürdilende, ak ýollary ýadyňa salýan, dokalyp taýýar edilende, bahar paslynda türkmen sährasynyň läle-reýhan keşbine meňzeýän nepis gölli haly we haly önümlerini dokaýan gelin-gyzlarymyz diňe bir kalbyňy nurlandyrýan ajaýyplyklary döretmek bilen çäklenmän, eýsem, halyçylyk kesbi bilen bagly bolan nakyllary, gazallary, rowaýatlary, tymsallary we beýleki aýtgylary nesilme-nesil dowam etdirip gelýärler.
Gelin-gyzlar ýüňi arassalap, darap, egrip, gerek bolan reňkleride tebigatymyzyň ot-çöplerinden alyp, şol bir durkuny saklaýan haly we haly önümlerine çäksiz yhlas siňdiripdirler. Ot-çöplerden reňkleriň taýýarlanylyşy barada hormatly Prezidentimiziň ýiti zehininden dörän «Janly rowaýat», «Arşyň nepisligi», «Türkmen medeniýeti» atly kitaplarynda örän çeperçilik bilen giňişleýin beýan edilýär.
Hawa, nepis gölli halylarymyzy dokap, nusgalyk yz galdyran çeper elli zenanlarymyz, ene-mamalarymyz öz zehinleri, yhlaslary bilen sungatyň gaýtalanmajak gözelligini döredipdirler. Şeýle gözellikler dünýä medeniýetiniň, sungatynyň has-da baýlaşmagyna mynasyp goşant goşupdyr. Dünýäniň çar künjüne ýaýran halylarymyz milletimiziň, on barmagy hünärli zenanlarymyzyň abraý-mertebesini älem-jahana doldurypdyr. Şol şan-şöhrat mähriban Arkadagymyzyň peşgeş beren Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe täze üstünlikler bilen dowamat-dowam bolýar. Ähli zerurlyklar bilen üpjün edilen çeper halyçylyk kärhanalarynda zähmet çekýän halyçylarymyz tehnikanyň ösen häzirki döwründe hem el hünärini ýitirmän, ony has-da kämilleşdirip, milliligimize täze öwüşgin çaýyp, el işlerine barha kämilleşýärler.
Zenanlary eli işsiz göz öňüne-de getirmeýän ene-mamalarymyz gyz maşgala ýaňy aga-gara düşünip ugranyndan, oňa hünär öwretmäge başlapdyrlar. Olar «Könesi bolmadygyň täzesi bolmaz» diýip, gadymy nusgalaryň dowam etdirilmegini gazanypdyrlar. Şeýle bolansoň, gadymy senedimize täze öwüşgin berýän çeper elli halyçy gelin-gyzlarymyzyň yhlasyndan döreýän, gözüňi gamaşdyryjy öwüşgin bilen lowurdap duran nepis halylarymyzy we haly önümlerimizi görmäge göz, taryplamaga söz gerek. Şeýle näzikligi, nepisligi döredýän çeper elli zenanlaryň elinden çykýan inçe senedimizi synlanyňda, kalbyňy ajaýyp duýgular gurşap alýar.
Haly we haly önümleriniň hersiniň özboluşly aýratynlygy, gözelligi, keşbi bar. Şeýle önümleriň biri-de ak öýüň içinden hem daşyndan aýlanýan öý ýüpüdir. Dokalyş aýratynlygy bilen tapawutlanýan öý ýüpleri dürli-dürli bolup, ene-mamalarymyz olara «Eginýüp», «Akýüp», «Güllüýüp» hem diýipdirler. Halkymyz ak öýleriň esbaplarynyň arasynda kilim önümlerine aýratyn üns beripdir. Bu barada hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän «Türkmen medeniýeti» atly kitabyň «Kilim — täsin göllere beslenen sungat» atly bölüminde şeýle bellenilýär: «Türkmeniň ak öýüniň esasy bezegi-ýaraşygy hökmünde «eňsi», «gapylyk», «ojakbaşy düşek», «çemçetorba», «duztorba», «golaň», «akýüp», «gyzyldüzi», «aladüzi», «gönjükýüp», «artmak» ýaly kilim önümleri häzirki günlere çenli giňden ulanylyp gelinýär». Türkmen öýüni hiç wagt öý ýüpsüz göz öňüne getirmedik zenanlar «Gyzym sepsiz bolsa bolsun, öýüm ýüpsüz bolmasyn» diýip, öý ýüpüniň ak öýler üçin ähmiýetiniň örän ýokarydygyny nygtapdyrlar. Ýokarda hem aýdyşymyz ýaly, öý ýüpüniň, ýagny gülli ýüpüň dürli görnüşleri bolupdyr. Oňa «akýüp», «durlukkaka» hem diýilýär. Her bir işe ugurtapyjylyk bilen oýlanyşykly çemeleşen ene-mamalarymyz ak öýe niýetlenip dokalýan durlukkakany ir döwürlerde gylyç bilen dokapdyrlar diýen maglumatlar bar. Uzynlygy dört, alty, kähalatlarda bolsa on metre barabar bolan gülli ýüpüň goýnuň uzyn başly ýüňünden, şeýle-de geçiniň çöpürinden ýüwürdimi taýynlanypdyr.
Haly-palas ýaly ýüwürdilip, ak toprakdan başlanýan gülli ýüpleri dokamakda ulanylýan reňkler tebigy boýaglardan alnypdyr. Munda ene- mamalarymyz «Biz toprakdan döredik, topraga hem öwrülýäris» diýen many bilen ilki topragyny kakyp, soňra owadan, täsin «gaňyrçak», «pişek», «tegbent» ýaly nagyşlar bilen bezäpdirler. Ýöne onuň esasy aýratynlygy, gülli ýüpleriň dokma daragy bilen däl-de, gylyç bilen dokalýanlygydyr. Şonda-da ene-mamalarymyz gülli ýüplere nagyşlar salyp, nagyşlaryňam ýerbe-ýer bolmagyny, öýdümleriň biri-biri bilen sazlaşygyny gazanypdyrlar. Öýdümleri ýerbe-ýer bolan gülli ýüpleriň argajyny siňňitli bermek ýeňil-ýelpaý iş bolmandyr. Ýerligi narynç-gyzyl, ak reňkli gülli ýüpler dokalanda, argajyny sähelçe dartyp berseň, ýaňky öýdümler öz sazlaşygyny ýitirip, salynýan nagşyň görküni gaçyrýar, artygrak berseň, ol kesilenden soň, nagyşlaryň biraz gyşarandygyny, bir tarapynyň ýygrylandygyny görmek bolýar. Edil palas-kilimleriň dokalyşy ýaly, öýdümem, argajam ýerbe-ýer berlen gülli ýüpler ak öýlerimiziň bil- guşagy bolup, uzak ýyllaryň dowamynda ýel-ýagmyrda hem keşbini üýtgetmän saklaýarlar. Öý ýüpi dokaljak ýüwürdim ýüplügi taýýarlanylanda, geçi çöpürinden ediljek bolsa, onda arassalanan geçi çöpüri egrilip, iki gatlabam towy gowy berlip, mäşirik görnüşde ýumak edilip, birki gün goýulýar. Şeýdilende, iki gatlanan ýüwürdim ýüplügi ondan-oňa oklananda, ýygrylyp çolanmaz ýaly towuny mazaly alýar. Ýene-de bir artykmaçlygy, ol hem geçi çöpürinden ýüwürdilen kilim we kilim önümleriniň, aýratynam gülli ýüpüň nagyşlary we ýüzi has ýylmanak, argajy-da has siňňitli bolýar. Ýüwürdimi-de, argajy-da geçi çöpürinden dokalan öý ýüpleri öwüşginliligi, ýagyş-ýagmyrda ezilende-de reňkleriniň biri-birine ýokuşmaýanlygy bilenem tapawutlydyr. Şonuň üçinem kakylyp, öýdülip dokalýan palas-kilim önümlerinde geçi çöpüri esasy ýüplükleriň biri hasaplanypdyr.
Öý ýüpüni çitme we kakma görnüşlerinde taýynlapdyrlar. Daşarda açyk meýdanda dokalanda irginsiz zähmeti talap edýändigi bilen, türkmen zenanlarynyň näderejede sabyr-kanagatlydygyny aýdyň görkezýän öý ýüpleriniň bir ýüwürdilende, bir ýyllabam dokalmaly halatlary bolupdyr. Tutuş ýyllap ýüwürdilgi durýan gülli ýüpleri goňşy-golamlaram gelip dokaberipdirler.
Hawa, ýurt Garaşsyzlygy gazanylandan soňra, gadymdan galan şeýle inçe senedimiz has kämilleşdirilip, sungat derejesine ýetirildi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy netijesinde halypa-şägirtlik ýoluny dowam etdirip, zehin-başarnygyňy ýüze çykarmaga ähli şert-mümkinçilikler döredilen. Döwlet Baştutanymyzyň zenanlara uly ynam bildirmegi olaryň işe bolan höwesini artdyryp, zähmet üstünligine ruhlandyrýar.
Nursoltan DEPBIÝEWA


text:
Geldiýew Gurbandurdy
Şahyr, ýazyjy Gurbandurdy Geldiýew 1942-nji ýylyň 30-njy dekabrynda Balkan welaýatynyň Serdar şäherinde dünýä inýär. G.Geldiýew zähmet ýoluna 1959-njy ýylda - Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň Parowoz-wagon abatlaýyş zawodynda başlaýar. Soňra 1960-1961-nji ýyllarda Balkan welaýatynyň Serdar etrap Durmuş üpjünçilik bölüminiň hasapçysy, 1961-1962-nji ýyllarda Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň Parowoz-wagon abatlaýyş zawodynyň öwreniji-ýonujysy, 1-nji derejeli ýonujysy, 2-nji derejeli ýonujysy bolup zähmet çekýär.
1962-nji ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetine okuwa girip, 1967-nji ýylda bu ýokary okuw mekdebini filolog, türkmen dili we edebiýaty mugallymy hünäri boýunça tamamlaýar.
G.Geldiýew 1967-1969-njy ýyllarda öňki «Sowet edebiýaty» (häzirki «Garagum») žurnalynda korrektor, 1969-1971-njy ýyllarda «Türkmenistan» neşirýatynyň redaktory, 1971-1975-nji ýyllarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň uly laboranty, 1975-1979-njy ýyllarda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Mugallymçylyk ylmy-barlag institutynyň Türkmen dilini okatmagyň we öwretmegiň metodikasyny öwrediş sektorynyň uly ylmy işgäriniň wezipesini ýerine ýetirijisi, uly ylmy işgäri, 1979-1984-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň kiçi ylmy işgäri, uly ylmy işgäri, 1984-1990-njy ýyllarda «Türkmenistan» neşirýatynyň bölüm müdiri, 1990-1997-nji ýyllarda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä diller institutynyň uly mugallymy, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň müdiri, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, 2001-2016-njy ýyllarda Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň Mugallymçylyk fakultetiniň Türk dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, 2016-2017-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň Häzirki zaman türkmen edebiýaty bölüminiň baş ylmy işgäri, 2017-2018-nji ýyllarda Aşgabat şäheriniň Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Aýratyn zehinli çagalaryň Döwlet mekdep-internatynyň türkmen dili we edebiýaty mugallymy, 2018-nji ýylda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Milli golýazmalar institutynyň Tekstologiýa bölüminiň baş ylmy işgäri wezipelerinde işleýär.
Şahyr, ýazyjy Gurbandurdy Geldiýewiň ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny pugtalandyrmaga, medeniýetiň we sungatyň ösmegine, türkmen edebiýatynyň döwrebap eserler bilen baýlaşmagyna, ýaşlary ata Watanymyza çäksiz söýgi, hormat goýmak we wepalylyk ruhunda terbiýelemäge goşan mynasyp goşantlary nazara alnyp, ol 1995-nji ýylda Türkmenistanyň «Watana bolan söýgüsi üçin» medaly bilen sylaglandy. 2012-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşiginiň ýeňijisi boldy.
Gurbandurdy Geldiýew türkmen edebiýatyny, ylmyny ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin 1992-nji ýylda «Filologiýa ylymlarynyň doktory» atly ylmy derejä, 1995-nji ýylda «Professor» diýen ylmy ada mynasyp bolýar.
G.Geldiýew «Kämillik ýolunda» (makalalar, 1983), «Şygryň gudraty» (makalalar, 1985), «Mart geler» (goşgular ýygyndysy, 1987), «Taryh.Edebi ykballar» (makalalar, 1990), «Sözsoňusu edebiýat» (türk dilinde makalalar, 2003), «Düýşte dewam eder» (türk dilinde goşgular, 2004), «Nepes, sen sözlegil» (Mollanepesiň eserleri hakynda monografiýa, 2010), «Mukaddes ojagyň ody öçmeýär» (Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Älem içre at gezer» atly romany hakynda monografiýa-gollanma, 2013), «Magtymguly diýip adym tutsalar» (Magtymguly Pyragynyň eserleri hakynda monografiýa, 2014), «Döwlet guşy gonanda» (Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Döwlet guşy» atly romany hakynda monografiýa-gollanma, 2015) atly birnäçe eserleriň awtorydyr. Gurbandurdy Geldiýewiň şahyr Gurbannazar Ezizowyň döredijiligi hakynda «Mugallymdan öwrenen talyp, talypdan öwrenen mugallym» atly makalalary 2019-njy ýylda «Garagum» žurnalynyň 7, 8-nji sanlarynda, «Sungat içinde sungat» atly makalasy bolsa «Edebiýat we sungat» gazetiniň 2019-njy ýylyň mart, aprel, maý aýlaryndaky sanlarynda çap edilip, okyjylara ýetirildi.
G.Geldiýew Türkiýe Respublikasy, Fransiýa Respublikasy, Germaniýa Federatiw Respublikasy, Russiýa Federasiýasy ýaly dünýäniň ençeme ýurtlarynda döredijilik saparlarynda bolup, türkmen edebiýatyny dünýä ýaýmakda köp işleri alyp bardy.
Halypa ýazyjy, şahyr, alym G.Geldiýew 2018-nji ýyldan häzirki wagta çenli Türkmen döwlet medeniýet institutynyň professory bolup işläp gelýär.


text:
Lebap welaýatynda ýerleşýän Halajyň çeper halyçylyk kärhanasy şu ýylyň 9 aýynyň meýilnamasyny wagtyndan öň ýerine ýetirdi. Bu barada “Türkmenistan: Altyn asyr” elektron gazeti anna güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, kärhanada ýylyň başyndan bäri 7,3 müň inedördül metr haly we haly önümleri öndürildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende şu ýyl önümçiligiň mukdary haryt görnüşinde 13%, pul hasabynda 38% ýokarlandy.
Häzirki wagtda kärhanada 2300 işgär zähmet çekýär. Önümçilik kuwwatyny artdyrmak maksady bilen Halaç etrabynyň “Güýç birleşik” obasynda kärhananyň şahamçasynyň gurluşygy alnyp barylýar. Onuň işe girizilmegi bilen goşmaça 100 işgär üçin iş orunlary dörediler.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň anna güni geçirilen mejlisiniň barşynda içerki islegleri ýokary hilliligi hem-de bäsdeşlige ukyplylygy bilen tapawutlanýan, ýurdumyzda öndürilen ekologiýa taýdan arassa haly önümler bilen doly üpjün etmek, ony dünýäde giňden wagyz etmek, harytlaryň eksport kuwwatyny artdyrmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar diýip, belledi we bu işi mundan beýläk-de dowam etmegi talap etdi.
Şu ýylyň sekiz aýynda “Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça haly we haly önümlerini öndürmegiň meýilnamasy 111,4% ýerine ýetirildi.


text:
Milli Goranmak Ministri Akar Britaniýaly Kärdeşi Bilen Telefon Arkaly Söhbetdeşlik Geçirdi
Britaniýanyň Goranmak ministri terror guramasy PKK tarapyndan şehit edilen 13 türk raýaty üçin duýgudaşlyk bildirdi
Milli Goranmak ministri Hulusi Akar, Britaniýanyň Goranmak ministri Ben Uolles bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi.
Iki kärdeş NATO agza ýurtlaryň goranmak ministrleriniň maslahatynyň öňüsyrasynda geçiren telefon arkaly söhbetdeşliginde özara we sebitara howpsyzlyk we goranyş senagaty pudagynda edilýän hyzmatdaşlyk hakynda pikir alyşdy.
Britaniýanyň Goranmak ministri...
-
-
06.03.2021
-
06.03.2021
-
06.03.2021
-


text:
Duşenbe güni Kabulda “Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan” (TOPH) gaz geçirijisiniň owgan böleginde “Ýer serişdelerini saýlap almak boýunça Özara düşünişmek hakynda Ähtnama” gol çekildi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň habar berşi ýaly, Ähtnama “TAPI Pipeline Company Ltd.” paýdarlar kompaniýasynyň direktorlar geňeşinde “Türkmengaz” döwlet konserninden wekil Muhammetmyrat Amanow, Owganystanyň Şäher ösdüriş we ýer serişdeleri ministriniň wezipesini ýerine ýetiriji Mahmud Karzaý, şeýle hem Owganystanyň Magdan we nebit önümler ministriniň wezipesini ýerine ýetiriji Mohammad Harun Çahansuri gol çekdiler.
TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň goňşy ýurt we tutuşlygyna sebit üçin energiýa howpsuzlygyny hem-de zerur bolan durmuş-ykdysady şertleriň döredilmegi nukdaýnazaryndan aýratyn ähmiýete eýedigini nygtamak zerurdyr.
Umumy uzynlygy 1,840 kilometre barabar boljak TOPH gazgeçirijisi doly ulanmaga berlenden soň, ol ýylda 33 milliard kubmetr türkmen tebigy gazyny Günorta Aziýa ugry boýunça akdyrmaga mümkinçilik berer.


text:
ABŞ-nyň federal žýurisi prezident Donald Trampyň ozalky kampaniýa başlygy Paul Manaforty salgytdan gaçmak we bank gaplyklary bilen ilteşikli bildirilýän 18 aýyplamanyň sekizsi boýunça günäli tapdy.
Şol bir wagtda, Trampyň uzak wagtlyk şahsy aklawçysy kampaniýanyň maliýeleşdirilmegi we beýleki jenaýat aýyplamalary bilen baglylykda günäsini boýun almaga razy boldy.
Olaryň ikisi hem prezident Donald Trampyň ýaranlary bilen Kremliň arasyndaky gatnaşyklary, şeýle-de Russiýanyň ABŞ-nyň 2016-njy ýyldaky saýlawlaryna gatyşdy diýilýän ýagdaýlary seljerýän, ýörite geňeşçi Robert Muelleriň alyp barýan derňewinde geçýär.


text:
Ýetginjeklerde anoreksiýa we bulimiýa: nädip tanamaly we näme etmeli?
Horlanmagyň kül-külüne düşen ýetginjekler kähalatlar bedenlerini örän howply derejä çenli ýetirip, çenden aşa geçýärler. Bu zatlaryň ählisi ata-enäniň gözüniň öňünde bolup geçýändigine garamazdan, köplenç, olar şeýle meseläniň bardygy hakynda asla güman hem etmeýärler.
Çagalarynyň gün-günden horlanyp, boýunyň uzalyp gidip barýandygyny synlaýan köp sanly ejelerdir kakalar «Bu zatlar gormonlaryň işi!» diýip pikir edýärler we ýetginjegiň barha az iýip-içýändigine ähmiýet hem bermeýärler. Kimdir biri munda ýaramaz üýtgeşmeleri duýsa-da, ol ýöne bir geçiş döwrüdir diýip oňaýýarlar.
«Anoreksiýa» we «bulimiýa» ýaly aýylganç keseller uly ýaşly adamlara moda görkezilişiniň hem-de meşhur adamlaryň şüweleňleriniň bir meselesi bolup görülýär. «Biziň çagalarymyz-ha bu hili güne düşmez» diýip olar pikir edýärler. Emma bu ýagdaý her kimiň başyna düşüp biler.
Anoreksiýa — bu näsagyň özi tarapyndan goldanylýan we/ýa-da ýörite edilýän beden agramynyň bilkastlaýyn azaldylmagy bilen häsiýetlendirilýän aşgazanyň işiniň bozulmagydyr.
Bulimiýa — aşgazanyň işiniň bu hili bozulmagy beden agramynyň aşa gözegçilikde saklanmagy bilen, iýmiti zor bilen bedenden çykarmak arkaly yzygiderli gaýtalanýan aşa iýmitlenmek (iýmit hüjümleri) ýaly kesgitlenilýär.


text:
-->
Şu gün Döwlet daşary ykdysady iş bankynda Germaniýa Federatiw Respublikasynyň «Commerzbank AG» bankynyň wekilleri bilen sanly wideoaragatnaşyk arkaly gepleşikler geçirildi.
Onda esasan ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň möhüm ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşyga gatnaşanlar Türkmenistan bilen GFR-niň öňdebaryjy karz beriş edaralarynyň biriniň arasyndaky hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen nygtap, soňky ýyllarda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda bu ulgamda kanunçykaryjylygyň kämilleşdirilmegi bilen birlikde, durnukly maliýe ulgamynyň ösdürilmegine aýratyn üns berilýändigini nygtadylar.
Taraplar Türkmenistanyň bank ulgamyndaky oňyn özgertmeleri belläp, milli ykdysadyýetimiziň bu ugrunda sanlylaşdyrmagyň ähmiýetine aýratyn ünsi çekdiler. Innowasiýalar barada pikir, tejribe we öňdebaryjy usullary alyşmagyň ýurduň maliýe bazaryny durnukly ösdürmäge ýardam edýändigi barada biragyzdan pikirler aýdyldy. Şunda halkara ölçegler nazara alnyp, işleriň guralmagynyň zerurdygy barada bellenildi.
Duşuşygyň barşynda ykdysadyýet boýunça türkmen-german hökümetara iş toparynyň işi bilen baglanyşykly meselelere garaldy. Netijeli döwletara gatnaşyklaryny giňeltmekde bu topara möhüm orun berilýär. Nemes tarapy bilelikdäki taslamalaryň mundan beýläk öňe ilerledilmegi babatda döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan amala aşyrylýan ykdysady syýasaty goldaýandygyny hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga taýýardygyny tassyklady.
***
Şu gün Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Maýa goýumlar we daşary söwda ministrliginiň wekilleriniň arasynda onlaýn görnüşinde geçirilen duşuşyk türkmen-özbek hyzmatdaşlygynyň, şol sanda söwda-ykdysady ulgamyndaky gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlarynyň ara alnyp maslahatlaşylmagyna bagyşlandy.
Taraplar gatnaşyklaryň geljegi baradaky pikir alyşmalaryň çäklerinde häzirki wagtda döwletara gatnaşyklaryň gazanylan ýokary derejesiniň hem-de Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Şawkat Mirziýoýewiň arasynda ýola goýlan ynanyşmak gatnaşyklarynyň netijesinde özara söwdanyň, maýa goýumlaryň mukdaryny artdyrmak, ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda özara bähbitli taslamalary amala aşyrmak üçin biziň ýurtlarymyzyň mümkinçiliklere eýedigini bellediler.
Ikitaraplaýyn haryt dolanyşygyny giňeltmegiň zerurdygy barada aýdyp, duşuşyga gatnaşyjylar dokma, ýüpek, nebitgaz, himiýa senagatlarynyň önümleri bilen birlikde, Türkmenistanda we Özbegistanda öndürilýän önümleriň eksportyny artdyrmagyň mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar. Oba hojalyk tehnikalaryny we awtoulaglary ibermek babatdaky hyzmatdaşlyk, iki ýurduň işewür toparlarynyň arasyndaky gatnaşyklar özara hereketleriň hatarynda agzaldy.
Taraplar Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-özbek toparynyň ähmiýetini belläp, islegleri hem-de goňşy döwletleriň bar bolan mümkinçiliklerini nazara alyp, gatnaşyklary diwersifikasiýalaşdyryp ösdürmek ugrunda pikirlerini aýtdylar. Şunuň bilen baglylykda, bilelikdäki giň gerimli düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerine giňişleýin garaldy.
***
Şu gün Maliýe we ykdysadyýet ministrliginde wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahaty geçirildi. Oňa Daşary işler ministrliginiň, Merkezi bankyň, Halkara pul gaznasynyň wekilleri, şeýle hem Kawkaz we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň
maliýe we ykdysadyýet ministrleri gatnaşdylar.
Iş maslahatynyň barşynda özara gyzyklanma döredýän ykdysady häsiýetli möhüm meselelere garaldy.
Şeýle hem duşuşygyň çäklerinde biziň ýurdumyz tarapyndan hökümet derejesinde täze görnüşli wirusyň pandemiýasy zerarly ýüze çykan ählumumy çökgünliginiň ýaramaz täsirleriniň peseldilmegi üçin durmuşa geçirilýän çäreler dogrusynda gürrüň edildi.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistanda COVID-19 ýokanjynyň öňüni almaga gönükdirilen giň gerimli işler amala aşyrylýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça görlen çäreleriň netijesinde häzir ýurdumyzda onuň ýaýramak howpy ýok.
***
Şu gün ýurdumyzyň Daşary syýasat edarasynda wideokonferensiýa görnüşinde geçirilen duşuşykda Halkara söwda merkeziniň Ýewropa Bileleşigi tarapyndan maliýeleşdirilýän «Merkezi Aziýada söwdany ösdürmek: sebitde özara we halkara söwda ýardam» taslamasynyň durmuşa geçirilmegi esasy ara alnyp maslahatlaşylan mesele boldy.
Çärä Türkmenistanyň degişli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, şol sanda Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň, Merkezi bankyň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri, şeýle hem Halkara söwda merkeziniň halkara bilermenleri gatnaşdylar.
Duşuşygyň çäklerinde ady agzalan taslamanyň möhüm düzümleri boýunça pikir alşyldy. Şol taslama söwda ulgamynda milli mümkinçilikleriň pugtalandyrylmagyna, bäsdeşlige ukyplylygyň ösdürilmegine, hususan-da, kiçi we orta işewürlik üçin täze söwda strategiýalarynyň kabul edilmegine gönükdirilendir. Onlaýn duşuşygyna gatnaşyjylar çäreleriň amala aşyrylmagy boýunça onuň meýilnamasynyň işlenilip taýýarlanylmagy ugrunda pikirlerini aýtdylar.
Taraplar sebitdäki we bütin dünýädäki ykdysady ýagdaýyň howplaryny ara alyp maslahatlaşyp, olary üstünlikli çözmek üçin bilelikdäki ýollara garadylar hem-de ykdysady ýakynlaşmagy has-da ösdürmegiň zerurdygy barada biragyzdan pikirlerini aýtdylar.http://tdh.gov.tm/news/tm/articles.aspx&article22203&cat22


text:
Eýrany, Türkmenistany we Gazagystany öz içine alýan bilelikdäki demirýol proýekti işe girizildi. Onuň açylyş dabarasy agzalýan üç ýurduň prezidentleriniň gatnaşmagynda Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky serhediň golaýynda ýerleşýän Ak Ýaýla obasynda çarşenbe güni irden bolup geçdi.
Bu dabara Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew, Eýranyň prezidenti Hasan Rohani, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bilelikde Azerbaýjanyň Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň we Omanyň demirýol ministrleriniň hem gatnaşandygy habar berilýär
Uzynlygy 928 kilometre barabar bolan bu demirýol günbatar Gazagystan bilen Eýranyň demirgazygynda ýerleşýän Gürgen şäherini demirýol transporty arkaly özara birikdirýär we bu proýektiň tutuş regionda söwda işleriniň artmagyna mümkinçilik döreder diýlip garaşylýar.
Dabaradan öňürti, proýekti tanatmak maksady bilen, taýýarlanan wideoda bu proýekt arkaly Hytaýyň Liýanýungang şäheri bilen Eýranyň Bender-Abbas portunyň arasyndaky gatnaw ýolunyň 22 günden 13 güne çenli gysgaljakdygy mälim edilýär.
Habarlardan mälim bolşuna görä, soňra bu proýekt adaty ýolagçy gatnaw hyzmatyny hem berjay edip başlar. Eýranyň prezidenti Hassan Rohani şol dabarada eden çykyşynda, bu proýekte regionde gazanylan uly üstünlik diýip baha berdi.
Gazagystanyň prezidentlik aparaty tarapyndan ýayradylan beýanatda bolsa, bu demir ýol arkaly üç ýurduň arasynda amala aşyryljak ýuk gatnawynyň gelejek ýyl 10 milion tonna çykaryljakdygy aýdylýar, bu möçber häzirki wagt 3 million tonna barabardyr.
Türkmenistanyň üstünden geçýän, we Gazagystan bilen Eýrany birikdirýän bu demir ýol proýektiniň 85 kilometere Eýranyň, 700 kilometeri Türkmenistanyň, 140 kilometer töweregi Gazagystanyň teritoriýasyndan geçýär.


text:
TÄZE AÇYLAN EGIN-EŞIK WE AYAKGAP DUkanY!!! EGIN-EŞIKLER ÝOKARY HILLI WE AMATLY BAHALARDAN!! ⚡⚡⚡ Hormatly alyjylar bizin egin-eshik dukanymyzda 23-nji fewrala cenli uly ARZANladysh dowam etyar!!! switrler galyn koynekler 200m witrowkalar 400m sportiwkalar 500m kurtgalar 20-35% skitga switerlerin kop gornishi 30-49%skitga SPORTIWKALAR KURTGALAR PALTOLAR PLAŞLAR WITROWKALAR GYSGA KURTGALAR WADALASKLAR BATNIKLER SWITERLER JYNSLAR POL klassik BALAKLAR klassik BALAKLAR FORMALAR klassik KOWUŞLER MOKASINALAR KRASOWKALAR IÇGI EGIN-EŞIKLER JORAP. ELLIK. KEPKALAR SHAher IÇI DOSTAWKA MUGT!!🛵🛵🚘🚘🚖 SALGYMYZ: MIR 3 MOLODYOŽNYÝ 2-nji DOM 1-nji PODWAL!!! HABARLAŞMAK UÇIN: imo: 99363253829 📞📞99361509400 📱📱99365806048 IŞ WAGTY 09:00-22:00 SAÝLAP ALMAK SIZ BILEN hyzmat ETMEK BIZ BIlEN!!!
- Ýeri: Ашхабад
- Senesi: 13.02.2021
- Telefon belgi: 99363253829


text:
“Meken Tu” partiýasynyň lideri U.Barktabasow “adamlary köçä çykaryp, hökümeti güýç bilen basyp almaga synanyşykda we ok-ýaraglary bikanun edinmekde” günälenip, oňa garşy jenaýat işi gozgaldy.
Metbugata ýüzlendiler
Prezident Roza Otunbaýewa, baş prokuror Baýtemir Ibraýew hem-de Milli howpsuzlyk gullugynyň başlygy Keňeşbek Düýşebaýew U.Barktabasowyň ele salynmagy barada 5-nji awgustda žurnalistler üçin metbugat konferensiýasyny geçirdiler.
Metbugat konferensiýasynda çykyş eden Gyrgyzystanyň prezidenti R.Otunbaýewa adamlaryň arasynda ýaýran dürli howsalaly gep-gürrüňleri ýalana çykaryp, häzir gorkmaga hiç hili esasyň ýokdugyny öňe sürdi.
Ilat arasynda “ýene-de bir rewolýusiýa bolýarmyş” diýen gürrüňiň gezýändigi hakdaky habarlar bar. Bu barada R.Otunbaýewa şeýle diýdi: “Parlament saýlawlarynyň öň ýanynda durus. Saýlaw gowy geçsin. Adamlar saýlawlar nähili geçer diýip, bizden soraýarlar. Biz öz halkymyzyň howpsuzlygyny üpjün ederis”.
R.Otunbaýewa özlerinde U.Barktabasowyň jenaýatçydygy barada anyk maglumatlaryň bardygyny hem aýtdy: “Bäş ýyllap ýurduň daşynda gezdi. Gelip “hökümet meniňki, men oturmaly hökümetde” diýýär. Näme üçin biz oňa hökümeti bermeli? Hökümeti güýç bilen almak hereketlerine biziň şeýle jogap berenimiz dogry diýip hasaplaýaryn”.
Aýyplama uly
“Meken Tu” partiýasynyň lideri U.Barktabasow 5-nji awgustda Bişkekde özü we özüniň tarapdarlary tarapyndan gurnalan gurultaýa Yssyk kölden gelýärkä Gyrgyzystanyň ýörite gulluklary tarapyndan ele salyndy.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň başlygy Keňeşbek Düýşebaýew gurultaýa gelenlere pul berlendigini, U.Barktabasowa puluň mundan üç gün öň K.Bakyýewiň garyndaşlaryndan gelendigini belledi.
Ozal Gazagystanyň sud organlarynyň korrupsion işlere, ykdysady jenaýatlara gatnaşygy bar diýip, U.Barktabasowyň garşysyna jenaýat işini açandygy aýdyldy. Şonuň üçin hem ol ele salynsa, Gazagystana berilmeginiň mümkindigi aýdylypdy.
U.Barktabasowa 2005-nji ýylda Ak tama girmek üçin eden hereketleri boýunça hem jenýat işi açylan. Emma U.Barktabasowyň tarapdarlary gurultaýda hökümeti basyp almak planlarynyň bolmandygyny aýdýarlar. Olaryň käbirleri U.Barktabasowyň Gazagystanyň graždanydygyna hem ynanmaýarlar.
Barktabasowyň tarapdarlary
U.Barktabasowyň özi 4-nji aprelde Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda “özüniň halkyň gamyny iýýändigini, halkyň arzuw-niýetlerine üns bermeldigini, şu günki günde halkyň adalatlylyga mätäçdigini” aýdypdy.
Talas welaýatyndan “Meken Tu”partiýasynyň lideri U.Barktabasowyň tarapdarlarynyň biri Taalaý Şeraliýew häzirki hökümetiň öňki hökümet ýaly demokratiýanyň talaplaryny, adam hukuklaryny bozýandygyny aýtdy.
Şeraliýewiň sözlerine görä, onuň özi we başga-da ýene üç adam Talas welaýatynyň Içeri işler bölümine çagyrylyp: “Siz U.Barktabasowa eýermäň, ol bikanun hereketler edýär” diýen manyda duýduryş alypdyrlar.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň wekilleri bolsa, “Meken Tu” partiýasynyň tarapdarlaryna haýbat atman, olar bilen diňe gürrüň geçirendiklerini Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna mälim etdiler.


text:
23-nji sentýabrda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow altynjy möhlete özüni duýdansyz Belarusyň prezidenti yglan eden Alýaksandr Lukaşenkany "inagurasiýa" mynasybetli GDA ýurtlarynyň prezidentleriniň arasynda ilkinji bolup gutlady.
TDH-nyň habar bermegine görä, Berdimuhamedow gutlag hatynda Lukaşenkany wezipä girişmegi mynasybetli gutlady, hem-de ähli belarus halkyna parahatçylyk, gülläp ösüş we rowaçlyk arzuw etdi.
Berdimuhamedow Belarusda 10-njy awgustda prezident saýlawlarynyň oppozisiýanyň galp atlandyrýan resmi netijeleriniň yglan edilmeginden soň, GDA agza ýurtlaryň Lukaşenkany saýlaw netijeleri mynasybetli gutlamadyk az sanly prezidentleriniň hataryndady.
Çarşenbe güni Lukaşenka 9-njy awgust prezident saýlawlarynyň netijeleriniň "galplaşdyrylmagyna" garşy ýurt boýunça geçirilýän köpçülik protestlerine garamazdan, birden kasam kabul etdi.
Belarusyň “BelTA” döwlet habar agentligi inagurasiýa dabarasyna “birnäçe ýüz” ýokary wezipeli resminiň çagyrylandygyny habar berdi, ýöne hakykatda oňa kimleriň we näçe adamyň gatnaşandygyny aýtmady.
Dabarada Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Lukaşenka Belarus respublikasynyň prezidentiniň şahadatnamasyny gowşurdy diýip, “BelTA” habar berýär. Saýlawlaryň galplaşdyrylandygyny aýdýan demonstrantlar Merkezi saýlaw komissiýasynyň 10-njy awgustda yglan eden we Lukaşenka sesleriň 80 prosentini beren saýlaw netijelerine garşy protest geçirýärler. Häkimiýetler demonstrasiýalara ýowuz basyp ýatyrmalar bilen jogap berýär.
Birleşen Ştatlary, Ýewropa Bileleşigi we beýleki Günbatar ýaranlary polisiýanyň demonstrantlara garşy zorluk ulanmagyny tankyt etdi.
Inagurasiýa dabarasyndan soň, Belarus oppozisiýasy onuň sürgündäki lideri Swýatlana Tihanowskaýanyň ýolbaşçylygynda Lukaşenkanyň “galp” ýeňşini asla kabul etmejekdiklerini aýtdy.
23-nji sentýabrda Birleşen Ştatlary, käbir Ýewropa ýurtlary, şol sanda Daniýa, Latwiýa, Litwa, Germaniýa, Slowakiýa, Çehiýa we Estoniýa Lukaşenkany Belarusyň legitim prezidenti hasaplamaýandyklaryny aýtdy.


text:
SQO-da kúre joldardyń boıyna jyly dárethanalar ornatylmaq
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń boıyna jyly dárethanalar ornatylatyny josparlanǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«QazAvtoJol» UK» AQ Soltústik Qazaqstan oblystyq fılıalynyń basshysy Bolatbek Aıtbaevtyń aıtýynsha, jyly dárethanalardy kúre joldardyń boıyna ornatý jumystary bıyl bastalmaq. Alǵashqylary Pokrovka, Dragomırovka, Roınskoe, Saýmalkól, Presnovka, Chkalovo, Kishkenekól eldi mekenderiniń, Býlaev, Mamlıýtka qalalarynyń jáne «Jańajol» men «Qaraqoǵa» shekara ótkizý beketteriniń janynda turǵyzylady.
«Dárethanalardy ınvestıtsııalyq qarjyǵa ornatýdy josparlap otyrmyz. Keıin bul nysandardy óz qarajatymyzǵa kútip ustaıtyn bolamyz», - deıdi Bolatbek Aıtbaev.
Fılıal buǵan deıin «Kókshetaý-Omby» avtojolynyń Chkalovo eldi mekeniniń mańynda «Kaz Way» jol pavılonyn salatynyn aıtty. Nysannyń ishinde jyly dárethana men avtobýs aıaldamasy bolmaq.
SQO-da jol boıynda qyzmet kórsetý nashar damyǵan. Muny óńir basshysy Qumar Aqsaqalov talaı synǵa aldy. Jyl basynda ótken jıyndardyń birinde oblystaǵy jol boıynda ornalasqan qyzmet kórsetý nysandarynyń 70% talapqa saı emestigi aıtylǵan edi.
- Soltústik Qazaqstanda anasy urǵan 3 jasar qyz qaıtys boldy
- SQO polıtseıleri kóligimen jolda qalǵan Túrkııa azamatyna kómektesti
- Oralda er adam gazdan ýlanyp kóz jumdy
- Almaty oblysynda kásipker túrmege 32 telefon ótkizbek boldy
- Saryaǵashta karantınge qaramastan «Bata kókpar» uıymdastyrylǵan
- Túrkistanda 5 adamnyń ólimine qatysty qylmystyq is qozǵaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Mundan öň birnäçe ýurt, şolaryň arasynda Beýik Britaniýa, Kanada, Fransiýa, Iordaniýa we Birleşen Ştatlar Liwiýadaky Milli geçiş geňeşini ykrar etdiler.
Şenbe güni Liwiýanyň demirgazyk-gündogaryndaky Nalut şäherinde Kaddafiniň goşunlary bilen oppozision güýçleriň arasyndaky söweşlerde bärsinden 8 gozgalaňçy heläk boldy, ýene 18 adam ýaralandy. Bu barasynda gozgalançylara salgylanmak bilen “Roýter” agentligi habar berýär.
Gozgalaňçylaryň aýtmagyna görä, anna gününden bäri dowam edýän çaknyşyklarda Liwiýa armiýasynyň 45 esgeri öldürilipdir. Bu informasiýa garaşsyz tassyklama ýok.


text:
Eýranyň berýän maglumatyna görä “Şahab-3” kysymly raketalarynyň 2 müň kilometre çenli uçmak ukyby bar. Eýran bilen Ysraýylyň aralygy bolsa 1 müň kilometre golaý.
“Şahab-3” raketasynyň synagy “Beýik Pygamber-7” ady bilen geçirilýän harby türgenleşikleriň çäginde amala aşyryldy. Bu türgenleşikler duşenbe güni başlanypdy.
Şol bir wagtda, Günbatar Tähranyň dawaly ýadro programmasy boýunça Eýrana garşy basyşyny güýçlendirýär. Ýewropa Bileleşiginiň Eýranyň nebitine girizen embargosy hem 1-nji iýuldan başlap güýje girdi.
“Fars” habarlar gullugynyň berýän maglumatyna laýyklykda, Eýranyň ençeme künjeginden onlarça dürli kysymly raketlar Kawir çölündäki bir nyşana garşy atylypdyr.
Eýranyň Respublikan gwardiýasynyň howa-kosmos bölüminiň başlygy general Amir Aly Hajizadeh häzire çenli 300-den 1,300 km. aralyk üçin niýetlenen raketlaryň synag edilendigini aýtdy.
Eýranyň resmi habar agentliginiň berýän maglumatlaryna görä, Rewolýusiýa sakçylarynyň ýokary derejeli resmisi general Hossein Salami bu türgenleşikleriň “Eýranyň halkyna syýasy gyýa göz bilen bakýanlaryň hereketiniň netijesinde” geçirilendigini aýdypdyr. General Salami gytaklaýyn ABŞ-ny we Ysraýyly göz öňünde tutýana meňzeýär. Şeýle-de ol “ähli çäreleriň görlüp bilinjekdigini” hem sözüne goşdy.
Waşington we onuň ýarany Ysraýyl Eýranyň dawaly ýadro progammasy bilen baglylykda ähli, şol sanda harby çäreleriň hem görlüp bilinjekdigini gaýta-gaýta nygtapdylar. Emma ABŞ meseläniň diplomatik çözgüdine ýykgyn edýändigini aýdýar.
Eýranyň ýadro programmasy boýunça şu ýyl üç gezek gepleşikler geçirilipdi. Olara Eýranyň resmileri bilen bir hatarda dünýäniň iri alty döwletiniň, ýagny ABŞ-nyň, Orsýetiň, Britaniýanyň, Fransiýanyň, Hytaýyň we Germaniýanyň wekilleri-de gatnaşypdy. Emma şol gepleşiklerde uly öňegidişligi gazanmak başartmandy.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat-wekili Ramin Mehmenparast sişenbe güni çykyş edip, eger-de dünýä güýçleri Eýranyň ýadro “hukuklaryny” kabul etmeseler, onda gepleşikleriň petige diremeginiň mümkindigini duýdurdy.
Şeýle-de Mehmenparast Günbataryň sanksiýalarynyň Eýranyň pikirini üýtgedip bilmejekdigini aýtdy.
Tähran özüniň ýadro programmasynyň diňe parahatçylykly maksatlara gönükdirilendigini öňe sürýär.


text:
Emma kandidatlar öz garşydyşlaryna göni hüjüm etmekden we bir-birini tankytlamakdan saklandylar. Sorag-jogap görnüşindäki gepleşikde her kandidata öz pikirini aýtmak üçin 90 sekunt wagt berildi.
Çekişmäniň esasy bölegi iş ýerlerini döretmek, elýeterli jaýlary gurmak, giň ýaýran işsizigi we inflýasiýany duruzmak ýaly sosial we ykdysady meselelere gönükdirildi.
Şeýle-de kandidatlardan Eýranyň nebit girdejilerine garaşlylygyny nädip azaldyp boljakdygy barada soraldy.
21-nji maýda Eýranda 14-nji iýunda geçjek prezident saýlawlarynda bäsleşmek üçin hasaba alnan 700-e golaý kandidatyň diňe 8 sanysy tassyk edildi.


text:
Ukraina: Lawrow krizise gatyşmazlyga çagyrýar
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Günbatary Ukrainadaky syýasy krizise gatyşmazlyga çagyryp, ýene bir gezek çykyş etdi.
Anna güni nemes kärdeşi Frank-Walter Ştaýnmaýer bilen geçiren metbugat ýygnagynda Lawrow ukrainlere Ukrainadaky problemany özbaşdak çözmäge mümkinçilik berilmeli diýdi. Bu ugurdan Lawrow Orsýetiň garaýşyny şeýle beýan etdi: “Biziň pozisiýamyz belli. Biz ýurtdaky syýasy krizisiň çözülmegi üçin ukrainleriň özleriniň çykalga tapmalydygyna ynanýarys. Bu ukrain halkynyň bähbidine bolar. Elbetde, biz ukrain kärdeşlerimiz hem şu ugra eýerer diýip umyt edýäris”.
Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç geçen ýylyň noýabr aýynda garaşylmadyk ýagdaýda Ýewropa Bileleşigi bilen söwda we syýasy ylalaşyga gol goýmakdan iň soňky pursatda ýüz öwürdi. Ýanukowiçiň bu karara Moskwanyň basyşlary esasynda gelendigi çaklanylýar. Noýabr aýynda bolan şol waka Ukrainada ilatyň Ýewropa ygrarly bölegi tarapyndan güýçli demonstrasiýalaryň geçirilmegine sebäp bolup, ýurtda häzirki wagtda dowam edýän syýasy krizisiň döremegine alyp bardy.
“Täsirini artdyrmak”
Lawrow anna güni eden çykyşynda Ýewropa Bileleşigi Kiýewiň Assosiasiýa ylalaşygyna gol goýmagyny gazanjak bolup basyş etmek bilen bu ýurtda öz “täsirini artdyrmaga” synanyşýar diýdi: “Men [Ukraina] täsir etmek üçin hiç hili ýol bolmaly däldigi barada Frank-Walter bilen doly ylalaşýaryn. Ýöne Ukrainany haýsy-da bolsa bir tarapa çekip, oňa şuny ýa-da beýlekini, ýagny Ýewropa Bileleşigini ýa-da Russiýany saýlamalydygyny aýtmak bilen hakykatda [Ýewropa Bileleşigi] öz täsirini artdyrmaga synanyşýar. Bu göz-görtele äşgär we muny hiç hili owadan gep bilen ýylmap bolmaz”.
Şeýle-de Lawrow Ýanukowiçiň Russiýa tarapyndan goldanýan hökümeti bilen Günbatar tarapyndan goldanýan oppozision liderler Arseniý Ýatsenýuk we Witaliý Kliçkonyň arasyndaky syýasy jedellere araçy bolmak barada Ýewropa Bileleşigi tarapyndan edilýän diplomatik tagallalary hem tankyt etdi.
Lawrow bu ugurdan öz çykyşynda şeýle diýdi: “Saýlamak azatlygy barada gürläp we şol bir wagtyň özünde-de çakylyksyz her gün öz wekiliňi Ukraina ugradyp, Ýewropa Bileleşigi tarapyndan we şeýle-de Birleşen Ştatlary tarapyndan öňe sürlen ugry saýlap almak üçin ukrain liderlerini ynandyrmaga synanyşmaklyk dogry we gelşikli dälmika diýýärin”.
Iki tarapa çagyryş etmek
Ýewropa Bileleşiginiň giňelmek boýunça ýörite komissary Stefan Fule şu hepde gaýtadan ýene-de Kiýewe bardy. Penşenbe güni Fule Ukrainada konstitusion reformanyň geçirilmegine razy bolmaklary üçin iki tarapa hem çagyryş etdi. Gürrüňi edilýän bu reforma ýurtda prezidentiň ygtyýarlyklaryny çäklendirip, parlamentiň hukugyny artdyrýar. Şeýle-de Fule ýurduň resmilerine protestçileri we aktiwistleri gynamazlyga çagyrdy.
Öz gezeginde Ştaýnmaýer hem Ukraina babatda Russiýa bilen Günbataryň arasynda “belli bir derejede bäsdeşligiň” bardygyny tassyklady.
Iki ýurduň daşary işler ministrleriniň arasyndaky gepleşikler Lawrow “Kommersant” gazetinde Ukraina babatda Russiýa bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklaryň “hakykat derejesine çykandygyny” ýazanyndan bir gün soň bolup geçdi.
Bu aralykda “Bild” atly nemes gazetiniň habar bermegine görä, Germaniýanyň kansleri Angelo Merkel sişenbe güni Berlinde Kliçko we Ýatsenýuk bilen duşuşmagy planlaşdyrýar.


text:
Gyrgyz Serhet gullugynyň ýolbaşçysy Raýimberdi Duşembaýew duşenbe güni Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda Karamyk we Bordobo serhet geçelgeleriniň doly işläp başlandygyny aýtdy.
Bu aralykda Kulundu we Kairagaç barlag nokatlarynda bolsa, diňe serhet geçelgeleriniň golaýynda ýaşaýan ýaşaýjylara araçäkden pyýada geçmäge rugsat berilýär. Beýleki barlag nokatlary ýapyklygyna galýar.
Gyrgyz-täjik araçägi 11-nji ýanwarda bolan ok atyşykdan soň ýapylypdy. Şol wakada birnäçe gyrgyz we täjik serhet gullukçylary ýaralanypdy.
Gürrüňi edilýän ok atyşyk Gyrgyzystanyň täze garaýol gurýan dawaly territoriýasynda bolupdy. Bu garaýol Gyrgyzystanyň territoriýasyndaky Täjigistana degişli eksklawyň daşyndan aýlanyp geçýär.


text:
Eýran soňky birnäçe günüň dowamynda ikinji synagyny geçirip, iki ballistik raketasyny uçurdy.
Eýran mediasy “Kadr H” kysymly iki raketanyň 9-njy martda Eýranyň demirgazygyndan uçurylyp, günorta-gündogarda 1400 kilometr uzaklykdaky nyşana ýetendigini habar berdi.
Ýarym resmi “Fars” agentligine görä, raketanyň ýüzünde “Ysraýyl ýok edilmeli” diýlen ýazgynyň bolandygyny habar berdi.
Raketalaryň uçurylmagy baradaky habar ABŞ-nyň wise-prezidenti Joe Bideniň Ýakyn Gündogara saparynyň çäginde Ysraýyla baran güni peýda boldy.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti Eýranyň 8-nji martda eden raketa synagyny ýazgary we bu meseläni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde gozgamagy wada berdi.
Iki aý mundan ozal Waşington Eýranyň 2015-nji ýylyň oktýabr aýynda synan Emad raketalary bilen bagly programmasyna gatnaşygy bolan biznes şirketlerine we şahslara garşy sanksiýa girizdi.


text:
Bu wakanyň öňýany, penşenbe güni Orsýetiň terrorizme garşy göreş boýunça Milli Komiteti Gürjüstanyň separatistik Abhaziýa regionyndan uly möçberde bikanun ýaraglaryň we partlaýyjy maddalaryň tapylandygyny habar berdi.
Orsýetiň bu edarasy ele salnan ýaraglaryň çeçenistanly söweş lideri Doku Umarowyň söweşijileri tarapyndan 2014-nji ýylda Soçide geçjek gyşky Olimpiadany nyşana almak üçin ulanylmaga taýýarlanandygyny öňe sürýär.
Doku Umarowa bolsa Orsýet Gürjüstanyň gizlin gulluklary bilen hyzmatdaşlyk etmekde güman bildirip gelýär.


text:
Seks jáne sımmetrııaАвтор: translator - Жарияланды 2018-11-21 05:28 - (277 Оқылымдар)
Adamnyń denesi sımmetrııadyq qasıettermen qamtamasyz etilgen: sol jaq bilek, dál oń jaq bilekten aýmaıdy; sol qulaqtyń kólemi - oń qulaqtyń kólemimen birdeı; eki kózdiń dál ortasynan bólip qaraǵanda adamnyń bir jaq denesi ekinshi jaq denesi bir-biriniń tura kóshirmesi sekildi. Degenmen, ár adamnyń minsiz sımmetrııadan shaǵyn aýytqýlary da kezdesip jatady.
Adamnyń denesi sımmetrııadyq qasıettermen qamtamasyz etilgen: sol jaq bilek, dál oń jaq bilekten aýmaıdy; sol qulaqtyń kólemi - oń qulaqtyń kólemimen birdeı; eki kózdiń dál ortasynan bólip qaraǵanda adamnyń bir jaq denesi ekinshi jaq denesi bir-biriniń tura kóshirmesi sekildi. Degenmen, ár adamnyń minsiz sımmetrııadan shaǵyn aýytqýlary da kezdesip jatady.
Bet pen deneniń aıqyn asımmetrııasy eki faktorǵa balanysty bolýy múmkin. Olardyń biri - genetıka. Adamda bolatyn genetıkalyq mýtatsııalarynyń jalpy sany mýtatsııalyq júkteme dep atalady. Árbir adamnyń boıynda belgili bir genetıkalyq mýtatsııa sanynyń bolýy qalypty bolyp esepteledi (ortasha eseppen olardyń birneshe júzdegeni anyqtalǵan). Alaıda, keıbir adamdardyń joǵary mýtatsııalyq júktemesi bar, odan asımmetrııanyń damýy múmkin.
Ekinshi faktor – ekologııa bolyp tabylady. Keıbir adamdar ósýi men damýy kezinde basqa adamdarǵa qaraǵanda jıi aýyrady, joǵary satydaǵy parazıttik ınvazııalarǵa ushyraıdy , jaraqattarǵa jáne qolaısyz ekologııalyq orta faktorlaryna tap bolyp jatady. Munyń barlyǵy bet pen deneniń asımmetrııasynyń damýyna áser etedi.
Demek, sımmetrııa myqty densaýlyqtyń belgisi bolyp tabylady, adamnyń tómengi mýatsııalyq júktemesi bar ındıkator, ol qorshaǵan ortadaǵy jaǵymsyz áser etetin faktorlarǵa ushyraǵan nemese olardan densaýlyǵyna asa zııan keltirmeı qalyptasyp alǵan degen sóz.
Alǵashynda dene sımmetrııalary tartymdy bolýy múmkin. Biraq, mynany este ustaý kerek, áıelder sanaly deńgeıde sımetrııadan azdap aýytqýǵa qabiletti, ol, árıne, paıdaly daǵdylar bolyp tabylady, ásirese asımetrııanyń faktolaryn esepteı kelse onyń túrlerin birden taný múmkin emes.
Áıel dene sımmetrııasynyń ıisin ajyrata ala ma? Bir ǵylymı zertteýlerde er adamdar eki tún boıy aq maqtaly fýtbolkalar kıip jatty. Osydan keıin fýtbolkalar polıetılen paketterine toǵytyldy. Sodan keıin zerthanada túrli ólsheý quraldaryn qoldaný arqyly ǵalymdar sımmetrııaǵa baılanysty birqatar antropologııalyq ólsheýler jasady. Atap aıtqanda, bilekterdiń aınalasy, shyntaqtyń jáne qulaqtardyń aınalasy baǵalandy. Keıin, áıelderden ár fýtbolkalardyń ıisin baǵalaýy suraldy. Denesi tartymdy erlerge tán fýtbolkalardyń ısi olarǵa tartymdy bolyp sezildi, al kez-kelgen dene asımmetrııaly qandaıda bir erlerdiń fýtbolkalarynyń ıisi olarǵa onsha unaı qoımady, tipti keı bireýlerinen jıerkenip ketti. Bul tujyrym tórt táýelsiz zertteýden keıin bekitildi.
Áıelder ovýlıatsııa kezinde sımmetrııany jaqsy sezinedi, ıaǵnı, etekkir tsıkliniń fazasy kezinde, ol kez názik jandylardyń uryqtanýǵa beıim bolyp turǵan kezi. Bul áıelderdiń densaýlyǵy myqty jáne joǵary sapaly gender jıyntyǵyna ıe erlermen kóbeıýine evolıýtsııalyq beıimdelýi bolýy múmkin. Nekesiz seriktes retinde áıelder, dene sımetrııasymen erekshelenetin erlerdi tańdaýǵa beıim keledi, bul sımmetrııanyń seksýaldyq tartymdylyǵynyń taǵy bir mańyzdy dáleli.


text:
Protestçiler Terri Jonsyň ýolbaşçylygyndaky çaklaňja Florida ybadathanasynda Kuranyň nusgasynyň otlanandygy baradaky habar sebäpli protest edýärdiler.
Ýerli hökümet sözçüsi protestçileriň käbiriniň BMG-niň goragçylarynyň elindäki ýaraglary garbap alyp, polisiýany oka tutandyklaryny we Mazari-Şerifdäki edara zabt edip girendiklerini aýtdy.
BMG-niň Kabuldaky missiýasynyň sözçüsi bu hadysada BMG-niň işgärleriniň öldürilendigini tassyk etdi.
Polisiýa öldürilenleriň ikisiniň kellesiniň kesilendigini aýdýar.


text:
Hepdäniň duşenbe güni Owganystanyň Milli howpsuzlyk agentliginiň baş edarasy ýurduň žurnalistlerini maslahata ýygnap, ýaragly söweşijileriň hüjüm edýän wagty olary surata düşürjek islendik bir žurnalistiň tussag ediljekdigini aýdyp, duýduryş berdi.
Milli howpsuzlyk agentliginiň bu täze girizen düzgüni žurnalistleriň we ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistleriň arasynda uly nägilelikleri döretdi.
Bu protestleriň yzy bilen, düýn Owganystanyň prezident administrasiýasynyň metbugat sekretary Wahid Omer çykyş edip, bu täze düzgün boýunça has anyk gollanmanyň kabul ediljekdigini we onda senzura ýol berilmejekdigini nygtady.


text:
Klymentýewyň orunbasary Petro Matwienko regional salgyt edarasynyň başlygy Stanislaw Denisýuk we beýleki döwlet işgärleriniň köşklerinden alan suratlary hakda maslahatlaşmak üçin 11-njy awgustda Klymentýew bilen duşuşandygyny aýdýar.
Klymentýew wakasy Moskwa tarapdary prezident Wiktor Ýanukowiç häkimiýet başyna geleli bäri metbugat azatlygy barada ýurtda dörän ýagdaý hakda täze soraglary döredýär. Oppozisiýa: “Hökümetiň tankytlanmagyna sebäp bolýan metbugata urulýan zarba” diýýär.
21-nji awgustda Kiýewde žurnalistler iş taşlaýyş geçirmekçi. Maksat hökümetiň birnäçe telekanalyň, şol sanda Kanal 5 bilen TWi-niň hem rugsatnamasyny ýatyrmak baradaky kararyna protest bildirmek.
Kiewde ýerleşýän media gözegçisi Telekritika: “Bu iki kanal ýeke-täk garaşsyz telewideniýe stansiýalary” diýýär. Telekanallaryň käbiri suda ýüz tutupdyr. Sud hem bu mesele barada geljek hepde diňlenişik geçirmekçi.
Metbugata basyş
TWi-niň direktory Mykola Knýažytski Ýakukowiçe hat ýazyp, Ukrainadaky metbugat erkinligi ýagdaýy hakda protest bildiripdir: “Men özümiziň ýeke sud işimiz barada däl, eýsem ukrain mediasynda bar bolan meýiller hakda hem prezidente habar bermeli. Bu söz azatlygynyň bozulýan ýeri”.
Wenada ýerleşýän Halkara metbugat instituty hem öten hepde ukrain prezidentine hat ýazyp, ony metbugat erkinligine hormat goýmaklyga çagyrdy. Knýažytski hem hatynda Ýanukowiçi öz edarasy bilen ilteşikli adamlaryň işlerini barlamaklyga çagrypdyr.
“Men prezidentiň töweregindäki täsirli toparlaryň käbiriniň bütinleý bikanun metodlar ulanyp, Ýewropada edilmeýän işleri edýändiklerini ýazdym. Olar öz bähbitlerini araýarlar, sudlara gysyş görkezip, ýörite gulluklary žurnalistlere garşy göreş üçin ulanýarlar. Bu toparlar häkimiýeti bir ele geçirip, Ukrainany awtoritar döwlete öwürjek bolýarlar” diýip, Knýažytski aýdýar.
Metbugatyň ýagdaýy barada Ukrainanyň hökümetini Ýewropada howpsyzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy hem tankytlady.
Tankytçylar: “Hökümet ýeke žurnalistlere däl, eýsem kiçi we orta göwrümli biznese hem oppozisiýanyň diregi hökmünde garap, gysyş görkezýär” diýýärler. Olaryň aýtmagyna görä, hökümet sudýalary işe bellemek we işden boşatmak ygtyýarlygyny prezidente bermek bilen sud häkimiýetlerini hem öz gözegçiligine geçiripdir.


text:
Orsýetli ady belli aktýor we sowet döwrüniň kino ýyldyzy Alekseý Batalow 88 ýaşynda aradan çykdy.
Batalowyň dostuna salgylanyp, habar berlişine görä, aktýor 15-nji iýunda Moskwanyň keselhanasynda ýogalypdyr. Onuň ölümine but süňküne zeper ýetmeginiň agyr netijeleri sebäp bolupdyr.
Batalow Sowet döwründe iň meşhur aktýorlaryň biridi.
Onuň iň meşhur rollarynyň biri 1957-nji ýylyň “Durnalar uçýar” atly filmine degişli. Bu kartina Kanny film festiwalynyň baýragyny altyn palma şahasyny alypdy.
1960-njy we 1970-nji ýyllarda, Batalow rus klassiki eserleriniň mazmunynyň esasynda düşürlen filmlerde oýnady.
Şeýle-de Sowet Soýuzynda örän meşhur bolan filmleriň ençemesinde, şol sanda Wladimir Menşowyň “Moskwa slezam ne werit” atly kartinasynda baş rollaryň birini ýerine ýetirdi .


text:
Soňky iki ýylda ýurtda söz azatlygyny raýatlaryň möhüm hukugy hasaplaýan adamlaryň möçberi 34 prosent bolanlygyndan 58 prosente çykdy diýip, “Interfaks” “Lewada" merkezine salgylanyp habar berýär.
Şol bir wagtda, orsýetliler din we ýygnanyşmak azatlyklaryny hem raýatlaryň möhüm hukuklary hökmünde köp agzamaga başladylar.
Moskwanyň ýaşaýjylarynyň arasynda söz azatlygynyň gymmaty birden iki esse ýokarlandy. Obalarda we kiçi şäherlerde onuň gymmaty bir ýarym esse ýokary galdy.
Sudlaryň adalatly bolmagyny möhüm hasaplaýan adamlaryň möçberi 50% bolanlygyndan 64 prosente çenli ýokarlandy.
Din we wyždan azatlygynyň ähmiýeti hem iki ýylda tas iki esse ýokarlanyp, 22% bolanlygyndan 40% boldy.
Bu tema boýunça soňky pikir soramalary 2019-njy ýylyň 24-30-njy oktýabrynda geçirildi we oňa 50 regiondan 1,6 müňden gowrak adam gatnaşdy.
Mundan öň şeýle pikir soramalary 2017-nji ýylda geçirildi. Jogap berenlerden haýsy adam hukuklaryny iň möhüm diýip hasaplaýandyklary barada soraldy.


text:
Esasy Okaň,dynç alyň! Ertekini ýadyňa salýan şäher
Ertekini ýadyňa salýan şäher
Niderlandlaryň paýtagty Amsterdam jahankeşdeleriň iň halaýan şäherleriniň biri hasaplanýar. Şäheriň binagärlik aýratynlygy, kanallary, gaýyklary, welosipedleri we tebigaty myhmanlary özüne bendi edýär. Ýaşaýjylarynyň sany bilen deňeşdirilende, iň köp syýahatçynyň barýan şäherleriniň biri bolan Amsterdamda muzeýleriň onlarçasy bar. Geliň, Ýewropanyň demirgazygynda ýerleşýän bu şäher barada gysgaça maglumatlara seredeliň! Öňki döwürlerde kiçijik şäherçe bolan Amsterdamyň ýaşaýjylarynyň aglabasy balykçylyk […]
Habary doly okamak üçin Abonent bol | Ýa-da Giriş
Habary doly okamak üçin Abonent bol | Ýa-da Giriş


text:
Tatar prezidenti bu barada Türkmenistanyň wise-premýeri Nazarguly Şagulyýew bilen Kazanda geçiren duşuşygynda aýtdy diýip, “TurkmenistanRu” habar berýär.
Minnihanowyň aýtmagyna görä, häzir iki ýurduň Ylymlar akademiýasy özara hyzmatdaşlyk baradaky ylalaşygy taýýarlaýarlar.
Kazanda türkmen spesialistleriniň hünärini kämilleşdirmek boýunça bilelikdäki merkeziň açylmagynyň hem planlaşdyrylýandygy aýdylýar.
Göz öňünde tutlýan bu merkez türkmenistanlylary Tatarystanyň we Orsýetiň ýokary okuw jaýlaryna ibermek bilen meşgullanmaly.
“Tatar-inform” neşirine salgylanylyp berlen maglumata görä, tatar prezidenti türkmen sportçylaryny hem Kazanda geçiriljek dürli sport bäsleşiklerine aktiw gatnaşmaga çagyrypdyr.


text:
Türkmenistanda soňky ýyllar döwlet eýeçiligindäki kino sungatynyň pese gaçandygy, döredilýän kinolaryň halk içinde meşhurlygynyň azalandygy aýdylýar.
Ýogsam bolmasa, Sowet döwründe döredilen türkmen filmleri halk içinde uly meşhurlyk gazanypdy. Emma indi, döwlet eýeçiligindäki kinostudiolaryň meşhurlygynyň peselmegi bilen, täze bir hadysanyň - hususy eýeçilikdäki kino sungatynyň döreýändigi aýdylýar.
Şeýle-de, hususyýetçiler tarapyndan döredilýän kinolarda halk durmuşynyň, sosial meseleleriň, döwlet kinostudiosynyň kinolaryndan tapawutlylykda has gyzykly görkezilýändigi habar berilýär. Dogry, hususyýetçileriň döredýän kinolarynda professionallygyň ýetmeýändigi hem aýdylýar.
Eýsem, türkmen kinosyndaky täze ýagdaý barada ýaşlar näme pikir edýärler?
Nobatdaky Täze Tolkun gepleşigimizde bu soraga Türkiýede režissýorlyk ugrundan ýokary bilim alýan Maksat, surat almak bilen meşgullanýan we häzirki wagt Norwegiýada ýaşaýan Eziz hem-de ýokary bilimini daşary ýurtlaryň birinde dowam etdirýän Azat jogap berdi. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz. Garaýyşlaryňyza aşakdaky teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Gyrgyzystanyň parlament saýlawlarynda berlen sesleriň ählisiniň sanalmagynyň netijeleri bu merkezi aziýa ýurdunyň özüniň Moskwa garaşly ornuna boýun bolandygyny görkezdi.
4-nji oktýabrda geçirilen saýlawlarda, esasan, orsýetçil partiýalaryň ählisi gaýtadan saýlandy.
Olaryň ykdysady we ýerli meselelere gönükdirilen kampaniýalary Gyrgyzystanyň iň gowy ykdysady mümkinçilikleriniň Moskwa bilen ýakyn aragatnaşyga baglydygyna esaslanýar. Ses berijiler hem munuň bilen razy bolana meňzeýär.
Bu ýagdaý Gyrgyzystany gapma-garşylykly görkezýär: öňki Sowet Soýuzyndaky seýrek demokratiýa Orsýetiň täsiri astyna gaýdyp barmagy isleýär.
Emma demokratiýa Orsýetiň kölegesinde ösüp bilermi?
Eýýäm häzir gyrgyz parlamenti Orsýetiň iň gapma-garşylykly çäklendirmelerine degişli kanunlaryň modeline ýykgyn edýändigini görkezdi.
Häkimiýet başyndan çekilýän parlamentiň wekilleri daşary ýurtlardan maliýeleşdirilýän hökümete degişli bolmadyk ýerli guramalary “daşary ýurt agentleri” diýip atlandyrmak boýunça kanun teklip etdiler we adaty bolmadyk durmuş stilini goramagy gadagan edip, geýleriň hukuklaryny goramak boýunça iş alyp barýan guramalaryň işlerini çäklendirdiler.
Şol kanunlaryň makullanmagy saýlawlar geçirilýänçä yza tesdirildi, emma Gyrgyzystanyň ençeme analitikleri täze deputatlaryň öňden bar bolan kanun taslamalaryny makullaman, olaryň deregine täzelerini döretjekdiklerini çak edýärler.
“Kanunlar barada aýdylanda, repressiw kanunlar syýasatynyň dowam etdiriljekdigine ynanýaryn” diýip, Bişkekde ýerleşýän “Polis Aziýa” atly analiz merkeziniň müdiri Elmira Nogoibaýewa AÝ/AR-nyň Gyrgyz gullugyna aýtdy.
Nogoibaýewanyň pikiriçe, iş munuň bilen çäklenmez we munuň gyrgyz jemgyýetiniň we resmileriniň üns merkezine dolanyp barmalydygyny aýdýar: “Bu ýerde umumy kanunlara, media kanunlaryna we şuňa meňzeşlere degişli güýçli çäklendirmeler we repressiw syýasat tendensiýasy bolar”.
Nogoibaýewa öz sözüni şeýle dowam edýär: “Meniň ýeke-täk islegim - biziň syýasatçylarymyzyň munuň Gyrgyzystan üçin örän howpludygyny aňynda saklamagydyr; her bir şeýle synanyşyk ýaramaz netijä alyp barýar”.
Orsýetiň Gyrgyzystandaky täsiri prezident Almazbek Atambaýewiň ABŞ-nyň Manas howa bazasyndan peýdalanmagynyň soňuna çykmak barada 2011-nji ýylda Moskwa beren saýlaw wadasyny berjaý edensoň, yzygiderli güýçlenýär.
ABŞ-nyň Manas howa bazasyny ulanmak boýunça şertnamasynyň 2014-nji ýylda möhleti dolýança, baza Waşingtonyň Bişkek bilen hyzmatdaşlyk proýekti bolupdy, Gyrgyzystan ABŞ-ny we Owganystandaky halkara goşunlaryny 13 ýyllap goldapdy.
Häzir Manas howa bazasy orsýet harbylarynyň eline geçdi, olar 2017-nji ýyldan başlap bazadan 15 ýylyň dowamynda peýdalanmak hukugyna eýe boldular. Muňa derek Moskwa Gyrgyzystanyň 500 million dollarlyk bergisini geçýär.
Manas Gyrgyzystanyň Orsýet bilen ýakyn gatnaşyklarynyň ýeke-täk sebäbi däl.
Iýunda Bişkek ABŞ bilen 1993-nji ýylda gol çekilen hyzmatdaşlyk baradaky ylalaşygy ýatyryp, Waşingtona köpmanyly gaýtargy berdi. Bu karar ABŞ-nyň tussaglykdaky gyrgyz aktiwistine adam hukuklary boýunça abraýly baýrak bermeginiň yz ýany yglan edildi.
Şeýle-de awgustda Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky ”Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigine” goşulmak bilen Bişkek Moskwa bilen bilelikdäki ykdysady ýoly saýlady. Kreml tarapyndan Ýewropa Bileleşigine garşydaş hökmünde seredilýän bileleşige Ermenistan, Belarus we Gazagystan hem girýärler.
Analitikleriň ençemesi üçin Bişkegiň Moskwa bilen gitdigiçe güýçlenýän gatnaşyklary garaşylmadyk bir zat däl. Sebäpleriň biri geografiýa.
Merkezi Aziýanyň gündogaryndaky 5.5 million ilatly garyp ýurt bolan Gyrgyzystan dünýä bazarlaryndan daşda durýar we aýak üstünde galmak meselesinde Orsýete örän garaşly ýagdaýda.
Ýurduň ulanýan ähli gazy Orsýetden import edilýär, gyrgyzlaryň onlarça müňüsi Orsýetde migrant işçi bolup işleýär, şeýle-de Orsýet, esasan, oba hojalyk önümlerinden ybarat gyrgyz eksporty üçin iň amatly bazar döredýär.
Budapeştde ýerleşýän Merkezi Ýewropa Uniwersitetiniň Merkezi Aziýany öwrenýän professory Matteo Fumagalli gyrgyz syýasatçylarynyň ençemesiniň Orsýete az sanly partnýorlaryň arasynda iň amatlysy hökmünde garaýarlar.
Onuň beýleki uly goňşusy Hytaý Gyrgyzystana özüniň elektronika we dokma önümleriniň bazary hökmünde garamakdan daşgary uly gyzyklanma bildirmeýär.
“Gyrgyzystanda syýasatçylaryň esasy aladalanmalary Hytaýyň içerki bazara edýän yzygiderli ekspansiýasy bilen bagly” diýip Fumagalli belleýär. “Şu nukdaýnazardan Moskwa bilen örän gowy gatnaşyklary saklamaklyk deňagramlylyk saklamak üçin amatly bolup biler”.
Bişkek ”Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigine” goşulmagy bilen öz oba hojalyk önümleri üçin has giň bazaryň döremegine bil baglaýar. Moskwanyň Bişkege onuň ”Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigine” girmegine ýardam hökmünde 1.2 milliard dollar hödürländigi habar berilýär.
Şol bir wagtyň özünde-de Günbatar Gyrgyzystana o diýen köp alternatiwa hödürlemeýär.
Fumagalli “Orsýetiň we Hytaýyň Gyrgyzystana edýän tekliplerine seredip görenimde, men Günbataryň - Ýewropa Bileleşiginiň we ABŞ-nyň - iş ýüzünde haýsy-da bolsa takyk bir zady teklip etmäge gyzyklanma bildirýändigine şübheli garaýaryn” diýýär.
Emma Orsýet bilen has ýakyn gatnaşyklar Gyrgyzystan üçin problemalary hem döredip biler. Moskwanyň öz orbitasyndaky demokratiýalar bilen işleşmekde tejribesi ýok we ol awtokratiýalar bilen özüni has oňaýly duýýar.
Bu bolsa iki ýurduň gatnaşyklarynyň has ýakynlaşan ýagdaýynda Gyrgyzystanyň Moskwanyň syýasy gymmatlyklaryna ýakyn görnüşde özgermegi ugrunda basyş ediljekdigini aňladyp biler.
Bu howatyrlanmalar 4-nji oktýabrda bolan saýlawlaryň öňüsyrasynda Kremliň ýakyn media geňeşçisi Dmitriý Kiselýowyň Bişkege eden sapary bilen baglylykda ýene güýçlendi. Döwletiň eýeçiligindäki “Rossiýa Segodnýa” atly media guramasyna ýolbaşçylyk edýän Kiselýow 25-nji sentýabrda ýerli žurnalistler bilen duşuşdy we olary global we ýerli wakalar barada taýýarlaýan maglumatlarynda “pozisiýa eýelemäge” çagyrdy.
Kiselýowyň öz media serişdesiniň Orsýetde eýeleýän pozisiýasy Kremlparaz ugry tutýar we Günbatar hem-de umuman oppozisiýa, adam hukuklaryna çydamsyzlyk görkezýär.
Merkezi Аziýa boýunça Amerikan uniwersitetiniň professorynyň geňeşçisi Emil Džuraýew Gyrgyzystanyň orsýetçil partiýalarynyň raýatlaryň azatlyklaryna ýeterlik ähmiýet bermejeginden we olary goramak ugrunda uly iş etmejeginden howatyrlanma bildirýärler.
(AÝ/AR-nyň Gyrgyz gullugynyň Bişkekdäki habarçysy Jyldyz Orospakowa bu maglumatyň taýýarlanmagyna gatnaşdy)


text:
Türkmenistanda adamlaryň arasynda edilýän iriräk söwda işleriniň, şahsy biznes gatnaşyklarynyň, umuman, iş ýüzünde amerikan dollarynda amala aşyrylýandygy, manatda bolsa resmileşdirilýändigi aýdylýar.
Ýurt içinden berilýän maglumatlara görä, manadyň hümmetiniň saklanjagyna bolan ynamsyzlyk adamlary şunuň ýaly ätiýaçylylyk çärelerini görmäge ýa-da satjak zatlaryny saklamaga mejbur edýär.
Emma soňky aýlarda, dollaryň resmi söwdasynyň çäklendirilmegi bilen, dollar söwdasy «gara bazara», gizlin edilmeli işe öwrüldi.
Eýsem bu ýagdaý adamlaryň arasyndaky biznes, söwda gatnaşyklaryna nähili täsir ýetirdi.
Azatlyk radiosy bu soragy aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewe berdi. Bu söhbeti diňläp, öz tejribeleriňizi paýlaşmaga çagyrýarys.


text:
Fransiýanyň media gözegçilik edýän guramasy Russiýanyň döwlet eýeçiligindäki Russia Today kanalynyň Fransiýadaky bölümine, Siriýada amala aşyrylan himiki hüjüm bilen baglylykda taýýarlan gepleşigide eden öňe sürmeleri sebäpli, duýduryş yglan etdi.
Maglumata görä, RT France 13-nji aprelde Siriýada amala aşyrylandygy aýdylýan himiki hüjüm barada efire beren gepleşiginde, beýleki ýagdaýlar bir hatarda, interwýu beren siriýalylaryň aýdan zatlaryny ýoýup, terjime edipdir.
Russiýanyň döwlet eýeçiligindäki bu media guramasy, aglaba ýagdaýda, dünýä habarlaryny Kremliň nukdaýnazaryndan, Günbatar liderleriniň garaýyşlaryna ters bir görnüşde, beýan edýär.
7-nji aprelde Siriýanyň Douma şäherinde amala aşyrylan hüjümde lukmanlar we halas edijiler hlorin we sarin zäherleýji gazlary sebäpli, 40 adamyň heläk bolandygyny habar beripdiler. Günbatar liderleri bu hüjümiň arkasynda siriýa güýçleriniň durandygyny aýtdylar.
Emma, Fransiýanyň media gözegçilik guramasy RT-niň, edil rus we siriýa hökümetleri ýaly, hüjümiň bolandygyny sorag astyna alandygyny, şeýle-de muny jeňçileriň gurnanandygyny öňe sürendigini aýtdy.


text:
Ýurdumyzda milli bilim ulgamyny kämilleşdirmekde ägirt uly işler amala aşyrylýar. Bu işleriň arasynda sanly bilim ulgamyny mundan beýläk hem ösdürmek maksady bilen möhüm işler durmuşa geçirilýär. Bu işler ýurdumyzda dünýä ülňülerine laýyklykda bilim almaga bolan islegi üpjün etmäge gönükdirilendir. Ýurdumyzyň ösüp gelýän ýaş nesilleriniň bilimiň dürli ugurlarynda üstünlik gazanmaklary üçin ähli şertler döredilýär. Şeýle-de, dünýä tejribesine eýerip, sanly bilim ulgamyna geçmekde giň gerimli işler alnyp barylýar.
Sanly bilim ulgamy özünde elektron poçta, elektron resminama, uzak aralykdan ylym-bilim almak, okatmagyň elektron serişdesi, bäsleşikler, olimpiadalar, maslahatlar, forumlar, okuw kitaplary, okuw gollanmalary, sözlükler ýaly bölümleri jemleýär. Şu günki günde internet ulgamy maglumatlaryň ummasyz çeşmesini hödürleýär. Bu bolsa matematika, fizika, himiýa ýaly takyk bilimleri, bu ugurlardaky edilen täze açyşlary içgin öwrenmäge oňaýly şert döredýär. Mundan başga-da nazaryýetde öwrenilen bilimlerimizi amaly şertlerde synagdan geçirmäge mümkinçilik berýär. Dürli ylym-bilim merkezleriniň, kitaphanalarynyň öz hyzmatlaryny internet arkaly hemmelere elýeterli etmegi netijesinde, ulanyjylaryň her biri öz ýaş aýratynlygyna, synpyna görä, zerur maglumatlardan we çeşmelerden doly peýdalanyp bilýär. Sanly bilim ulgamy diňe bir ylym adamlarynyň däl, eýsem, tutuş adamzadyň durmuşyny ýeňilleşdirýär.
Şyhy Şyhyýew,
Aşgabat şäherindäki Atamyrat Nyýazow adyndaky
43-nji zehinli ýaşlar mekdebiniň 11-nji synp okuwçysy.


text:
Gysga we uzak wagt aňy güýçlendirmegiň has aňsat usuly bar; bu usul öwrenijilere, Alzheimer hassalara (huşuny ýitirýän adamlara) hem peýda berýär.
Täze bir maglumat öwrenmäge çalyşýan wagtymyz köpümiz has köp işmelidir öýdýäris. Bu ýagdaýda asyl gerekli zat, gysga wagt hiç zat etmezlikdir. Bir zady öwrenip tiz ýatdan çykarýan bolsaňyz, şol öwrenmeli maglumatyňyzy öwrenip 10-15 minut kelläňize dynç berseňiz has gowy ýatda saklap biljekdigiňizi görersiňiz. Şeýle ýagdaýda beýnä düzüwli dynç bermek üçin, beýnä agram salmajak işleri etmek gerekdir. Ýagny E-poçtalara, telefonlara, internete seretmän,ýagny hiç zat etmän, esasy öwrenilen maglumat aňda oýlanyp beýni rahatlanmaly…
Bu usul diňe öwrenijiler üçin däl, aňy ýitýänler üçin hem maslahat berilýär. Edilen barlaglar netijesinde bu usuly ulanmak öwrenme we ýatda saklama ukybynyň ýokarlanýandygyny görkezdi. Beýniniň kän işlemän rahatlanma ýoly bilen adam aňynyň güýçlenip biljekdigini ilkinji bolup 1900-nji ýyllarda german lukmany Georg Elias Muller tarapyndan aýdyldy. Onuň eden tejribeleriniň birinde,lukman bir topary ikä bölüp hersine öwrenmäge maglumat berýär we öwrenilenden soňra bir topara yz-ýany beýleki topara bolsa 6 minutdan soňra täze maglumat beripdir. 1,5 sagat soňra test alnanda, 6 minut soň maglumat berlenleriň 50%-niň, ara wagt salman maglumat berlenleriň 28%-niñ maglumaty öwrenendigi görüldi. Bu tejribe bir zat öwrenenimizden soňra beýniniň ýadaýandygyny we şol bada täze maglumat öwrenmäge çalyşmagymyzyň peýdasyzdygyny görkezýär.
2000-nji ýyla çenli bu tejribä kän üns berilmedi. Tä Edinburg uniwersitedinden Sergio Della Sala bilen Missouri uniwersitetinden Nelson Cowan bilelikde esasy gözlegleri geçirýänçäler…
Rahatlanmagyň zerurlygy.
Bu iki alym newrologik zyýan çekýän adamlarda beýni rahatlanma usuly bilen ýady güýçlendirmegiň örän mümkindigini aýdyp geçýärler. Olar öz barlaglarynda tejribe edilýän adamlara (akyl taýdan hassa adamlar) 15 sözden ybarat bir sahypa berýärler, 10 minut soňra test geçirýärler. Netijede belli bolandan soňra, täzeden tejribe geçirip adamlary biraz garaňky jaýda ukladyp soňra testalýarlar. Netijede hassalaryň sözleri ýat tutup bilijilik ukyby 14%-den 49% ýokarlanýar
.
Soňra alymlar hassalara bir hekaýa aýdyp berip, ony birnäçe wagt soň diňläp görýärler. Diňlemek ukyby pes adamlar hekaýanyň 7%-ni,diňläp bilýänler bolsa 79% gaýtadan gürrüň bermegi başarypdyrlar. Barlaglar netijesinde diňlemek bilen adamyň ýadynyň has güýçlenýändigi anyklanyldy.Bu diýmek- biz ünsli diňlemek bilen maglumaty aňsatlyk bilen öwrenip bileris.
Beýnide ýat nädip döreýär?
Maglumat öwrenilip ilki bilen beýnä salnanda, uzak wagt ýada salma mehanizmden geçmegi gerekli. Öňki wagtlar bu mesele adamyň ukusy wagtynda bolýandygy güman edilipdir, emma bu nädogry.Maglumat beýnä salnanda beýnide hipokampus (adamyň ýadyna salmada beýnidäki esasy ýer) we korteks (beýnidäki çal madda) arasynda arabaglanyşyk güýçlenýär, soňra ýada salmany gurnaýjy täze nerwi baglanyşyklary döreýär.
Belkide ýatmazymyzdan öň öwrenen zatlarymyzyň turanymyzdan soňra has gowy ýadymyza salmagymyzyň sebäbi hem budur.
Tejribelerden has soňra 2010 ýylda New Ýork uniwersitetinde edilen barlaglar netijesinde, bu ýagdaýyň diňe uky bilen çäklenmeýändigi, oýa wagtymyz diňlemekde hem bu ýagdaýa meňzeş nerwi baglanyşyklarynyň döreýändigi bilindi.
Öwrenmek prosesi üçin hünärmenler hiç hili ünsi özüne çekýän zatlar bolmazdan adamyň günde oýa ýagdaýda 10-15 minut düzüw şekilde beýnä rahatlyk bermesi, täze maglumatlary has gowy öwrenip we ýatda saklap boljakdygyny we rahatlanma prosesiniñ öwrenme pursadynda ähli kişä peýda getirjekdigini belleýärler.
Has gowy ýadyňyzy güýçlendirmek üçin:
- Özüňizi synag ediň. Öwrenen maglumatyňyzy ýatda saklamak üçin özüňizde barlag etmek passiw ýagdaýda yzygiderli okamakdan has peýdaly.
- Işleriňizi gaýtalap duruň. Bugun öwrenen bir maglumatyňyzy birnäçe hepde soňra ýatdan çykarmazlyk üçin olary gaýtalap duruň.
- Öwrenýän wagtyňyz öwrenýän maglumatyñyzy öz-özüňize aýdyň, ýagny öwrenýän maglumatyňyzy birnäçe gezek daşyňyzdan gürläp özüňiz diňläň.
- Üýtgedip duruň. Käwagt şol bir zady öwrenmek ýadadyp biler we öwrenmäge bolan höwesi gaçyrar. Şol sebäpli öwrenilýän maglumaty üýtgedip durmak size beýnidäki ýadyňyzy güýçlendirmäge kömek berer.
Alnan çeşme: www.bbc.com
Taýýarlan: Begenç Mälikgulyýew
Jemi 47,665 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy