text:
ABŞ Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň Eýranyň ýadro programmasy barada çykaran täze hasabatynda aýdylýan zatlary atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk we global howpsuzlyga ähmiýet berýänleri alada goýýan ýagdaý diýip häsiýetlendirdi.
Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň 6-njy sentýabrda çykan hasabatynda Eýranyň jedelli ýadro progammasy barada alnyp barylýan barlaglary çylşyrymlaşdyrýanlygy aýdylýar.
Ak Tamyň sözçüsi Tommy Wietor: “Hasabat Eýranyň atom programmasy barada öz üstüne alan halkara borçnamalaryny ýerine ýetirmekden boýun gaçyrýanlygyny ýene bir gezek görkezýär” diýdi.
Eýranyň Atom energiýasy boýunça halkara agentligindäki ýörite wekili Ali Asgar Soltaniýeh bolsa: “Hasabat deňagramly däl” diýýär. Ol Eýranyň ýadro işleriniň ählisiniň Birleşen Milletler Guramasynyň atom boýunça resmileriniň gözegçiliginde alnyp barylýanlygyny aýtdy.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň sözçüsi Ramin Mehmanparast hem Soltaniýäniň aýdanlaryny gaýtalap, şeýle diýdi: “Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň baş direktory bu hasabatda Eýranyň ýadro programmasynda parahatçylykly ýoldan çykmaýandygyny 23-nji gezek nygtady”.
Mehmanparast: “Atom energiýasy boýunça halkara agentligi munuň deregine Ysraýyla seretsin. Ol Orta Gündogarda ýadro arsenaly bar ýeke-täk ýurt hasaplanýar” diýdi. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň sözçüsi şeýle hem: “Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň bu hasabaty biziň bu agentlik bilen gelejekki hyzmatdaşlygymyza, biziň halkara düzgünlerine we kadalaryna bagly galmagymyza täsir etmez” diýdi.
Şübhe edilýär
Birleşen Ştatlar bilen beýleki günbatar döwletleri Tähran atom ýaraglaryny öndürmäge synanyşýar diýip, güman edýärler. Tähran hem bu prorgrammanyň diňe energiýa öndürmek üçindigini aýdýar.
Eýran şu ýylyň iýun aýynda iki tejribeli barlagça ýurda girmäge ýol bermedi. Ol geçmişde hem ýokary derejeli bir inspektora ýurda girmegi gadagan edipdi. Soltaniýeh Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň häzir 150 barlagçysynyň Eýranda iş alyp baryp bilýänligine salgylanyp: “Hasabatda hem Eýranyň ýene bäş inspektory makullandygy aýdylýar. Bu Tähranyň Atom energiýasy boýunça halkara agentligi bilen hyzmatdaşlyk edýändiginiň aýdyň alamaty” diýip,”Associated Press” habar agentligine aýtdy.
Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň 11 sahypalyk dokumentinde Eýranyň Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň talaplaryny bozup, girizilen sanksiýalara garamazdan, uran baýlaşdyrmak işini dowam etdirýänligi aýdylýar.
Tähran barlag reaktoryna ýangyç üçin 22 kilogram 20 prosent baýlaşdyrylan uran öndürendigini aýdýar. Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň resmileriniň aýtmagyna görä bolsa, onça urany aňsatlyk bilen ýaraga ýararlyk materiala öwrüp bolýar.


c: text/html

text:
“Eurasianet” neşirinde Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gazgeçiriji proýektiniň amala aşjakdygy ýa-da aşmajakdygy barada ýörite syn çap edildi. Onda “käbir regional ekspertler TOPH proýektiniň eýýäm wagtynyň geçen bolmagynyň ähtimaldygyny aýdýarlar” diýilýär.
“Türkmenistan: Aşgabat gazgeçiriji proýekti arkaly ykdysady meseleleriň üstüni örtmek isleýärmi?” diýen sözbaşy bilen çap edilen analizde muňa delil hökmünde Glasgow uniwersitetiniň Merkezi Aziýa boýunça bölüminiň ýolbaşçysy doktor Luka Açesçiniň sözlerine salgylanyp, birnäçe mysal getirilýär.
Mälim bolşy ýaly, geçen ýylyň dekabr aýynyň 13-ne Türkmenistanyň Mary welaýatynyň çäklerinde, Garagum çölünde TOPH gazgeçirijisiniň gurluşygyna başlandy. Şonda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bu proýektiň gurluşygynyň 2019-njy ýylyň ahyryna tamamlanjakdygyny aýtdy.
“Şowsuz taslama”
Emma muňa doktor Luka Açesçini şübheli garaýar. Ol dünýäde energiýa bahalarynyň pes derejede saklanyp galmagynyň mümkindigini aýdyp, TOPH gazgeçirijisi üçin bazar penjiresiniň ýapylan bolmagynyň ähtimaldygyny we onuň girdejili boljakdygynyň ýa bolmajakdygynyň-da sorag astynda galýandygyny 20-nji aprelde çap edilen analizde nygtaýar.
Beýleki tarapdan, Eýran bilen dünýäniň iň kuwwatly ýurtlarynyň arasynda baglaşylan ýadro ylalaşygy esasynda Tährana garşy girizilen sanksiýalar ýatyryldy. Maglumatda munuň hem, Günorta Aziýadaky müşderileriň ünsüni özüne çekip, olaryň eýran gazyna gyzyklanma bildirmegine getirip biljekdigi aýdylýar.
“Şu faktorlaryň bir ýere jemlenmegi netijesinde käbir analitikler TOPH-yň “Nabukko” proýekti ýaly käbir şowsuz taslamalaryň sanawyna goşulmagynyň mümkindigini aýdýarlar” diýlip, analizde bellenilýär.
“Sözlere we şekillere her hili öwüşgin berilýän ýer”
Şeýle-de, maglumatda Türkmenistanda TOPH-yň gurluşygy barada hem hiç hili wideo maglumatyň berilmeýändigine üns çekilip, proýektiň gurluşygynyň alnyp barlyşy, gazuw işleriniň geçirilýändigi barada türkmen telewideniýesinde hiç hili maglumatyň görkezilmeýändigi ýazylýar.
“Dünýäniň iň rehimsiz diktaturasynyň ýerleşýän ýeri Türkmenistanda, ýagny sözlere we şekillere her hili öwüşgin berilýän ýerde, resmileriň öz sözünde tapylmagy kyn” diýlip, maglumatda nygtalýar.
“Biz, türkmen hökümeti nämäni bilmegimizi isleýän bolsa, diňe şony bilýäris. [TOPH-yň] gurluşygynyň alnyp barylýandygy barada ne surat, ne-de telewideniýede görnüşler görkezilýär. Bu orta asyrlardaky ýaly” diýip, Açesçini aýdýar.
“TOPH illýuziýasy”
Galyberse-de, maglumatda TOPH “illýuziýasynyň” Berdimuhamedowyň režiminde möhüm rol oýnaýandygy bellenilip, şeýle diýilýär: “TOPH illýuziýasy Berdimuhamedowyň režimi üçin möhüm maksat bolup hyzmat edýär, ol adaty durmuşyň dowam edýändigi baradaky illýuziýany döredýär. Emma hakykatda bolsa, juda pes energiýa bahalary Türkmenistanyň döwlet býujetinde uly boşluklary döredýär, bu hem ýolbaşçynyň ýurdy gorkudyr merhemet astynda dolandyrmagyny kynlaşdyrýar”.
Maglumatyň ahyrynda ýakynda G.Berdimuhamedowyň kadr çalşygyny geçirip, ençeme ministri öz wezipesinden boşadanlygyna üns çekilýär. Şonda türkmen prezidenti “işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin” diýip, ykdysadyýet we ösüş ministri Ýoldaş Şeripowy, söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministri Baýar Abaýewi, Baş döwlet salgyt gullugynyň başlygy Şatlyk Hümmedowy wezipelerinden boşatdy.
“Berdimuhamedow öz režiminiň krizisini başdan geçirýär. Bu şu güne çenli türkmen režiminiň iň gowşan pursaty bolsa gerek” diýip, Açesçini belleýär.
Türkmen gazyny Owganystanyň üsti bilen Hindistana akdyrjak TOPH proýektiniň gurluşygy baradaky gepleşiklere 1990-njy ýyllaryň başlanypdy. Uzynlygy 1700 kilometrden gowrak bolan bu gazgeçiriji arkaly ýylda 33 milliard kubometr gazy akdyrmak göz öňünde tutulýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Owganystanyň resmileri ýurduň gündogarynda janyndan geçeniň amala aşyran bombaly hüjüminde azyndan 17 adamyň öldürilendigini we başga-da 40-dan gowragynyň, şol sanda owgan parlamentiniň tanymal agzasynyň ýaralanandygyny aýdýarlar.
Janyndan geçen hüjümçi Host welaýatynyň paýtagtynda welaýatyň häzirki häkimine garşy demonstrasiýalar geçirilýän döwri partladyjy serişdeleri partlatdy diýip, owgan resmileri habar berýär.
Owganystanyň Içeri işler ministrligi wakada 17 adamyň heläk bolandygyny aýdýar.
Metbugat habarlarynyň häkimiň orunbasaryna salgylanyp berýän maglumatynda, janyndan geçen bombaçynyň köpçüligiň içinde özüni partladandygy habar berilýär.
Bu wakada ýaralananlaryň arasynda Owganystanyň parlamentiniň goranmak komitetiniň başlygy Humaýoun Humaýoun hem bar.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç bir topar öz üstüne almady.


text:
Fransiýanyň goranmak ministri Žan-Iwes Le Drian Parižiň Orsýete ýatyrylan "Mistral" gämi ylalaşygy sebäpli 1.2 milliard ýewro tölejegini aýtdy.
Le Drian 6-njy awgustda RTL radiosyna bu meseläniň bir gün öň fransuz prezidenti Fransua Olland we onuň rus kärdeşi Wladimir Putin bilen maslahatlaşylandygyny, indi bu meselede düşünişmezlik ýokdugyny aýtdy.
Le Drian iki sany «Mistral» söweş gämisiniň başlangyç bahasynyň 1.2 milliard ýewro bolandygyny, emma Fransiýanyň bu bahadan az tölejegini, sebäbi gämileriň heniz taýyn edilmändigini we şertnamanyň togtadylandygyny aýtdy.


text:
Pakistanyň resmileri ýurduň günortasyndaky Karaçi şäherinde ýaragly adamlaryň awtobusa ot açmagy netijesinde azyndan 43 şaýy musulmanynyň, şol sanda zenanlaryň we çagalaryň ölendigini we başga-da birnäçesiniň ýaralanandygyny habar berýärler.
Karaçi welaýat polisiýasynyň başlygy Ghulam Haýdar Jamaliniň aýtmagyna görä, ýaragly adamlar awtobusa münüp, ýolagçylara ot açyp başlan mahaly, awtobus Ysmaýyly şaýy musulmanlarynyň ybadat edýän sebitine tarap sapar edýärdi.
Jamali 13-nji maýda edilen bu hüjümde başga-da birnäçe adamyň ýaralanandygyny aýtdy.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady. Mundan öň Karaçide şaýy musulmanlaryny dinden çykan diýip hasaplaýan “Talyban” hereketi we beýleki sünni ekstremist toparlar şaýylary ençeme gezek nyşana alypdylar.


text:
Şu gün irden, il içinde Sazak mugallym diýlip tanalýan graždan aktiwisti Sazak Durdymyradow aradan çykdy. Ol bir aýdan gowrak wagt bäri ýarawsyz ýatyp, ýüregagyry keselinden ýogaldy. Sazak aga şu gün sagat üçde jaýlandy.
Sazak mugallymyň ölümi onuň dostlary, ýoldaşlary, egindeşleri we tanyşlary, il-gün üçin garaşylmadyk urgy boldy. Sazak mugallym ýurduň syýasy hem jemgyýetçilik işlerine özbaşdak hem aktiw gatnaşan berk graždan pozisiýaly adamdy.
Sazak aga 1949-njy ýylda doglan. Ol kän ýyllap Bäherdendäki orta mekdebiň mugallymy bolup işledi.
Ol 1995-nji ýylda Nyýazowa ýurtdaky bolup geçýän ýaramaz hadysalar barada öz pikirini beýan edip, açyk hat ýazypdy. Şeýle-de ol Nyýazowa ”Ruhnama” kitaby baradaky öz pikir-garaýyşlaryny açyk ýazyp bilen adam.
Sazak mugallym Bäherdeniň orta mekdebiniň taryh mugallymy bolup işlän döwründe hem ol ”Ruhnamadaky” ýalňyşlyklary, ondaky käbir nädogry taryhy maglumatlary öz okuwçylaryna düşündirip bilen adam. Sazak aga bu eden işleri üçin birnäçe gezek her hili gysyşlara sezewar edilipdi.
Ol öz egindeşleri bilen “Bähbit” partiýasyny döretjek bolany üçin Boýnuzyndaky dälihana atyldy, her hili gysyşlara sezewar edildi. Emma, muňa garamazdan, ol öz pozisiýasyndan dänmedi.
Döwlet organlarynyň garşylygyna garamazdan, Mejlisiň deputatlygyna öz kandidaturasyny hödürledi.
Sazak mugallym bütin düşünjeli ömründe ýaranjaňlygyň, çemeçilligiň garşysyna göreşen adamdy. Azatlyk Radiosy Sazak mugallymyň maşgalasyna çuňňur gynanç bildirýär. Ýatan ýeriň ýagty bolsun, Sazak aga!


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 8-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde Türkmen döwletiniň Baştutanyna Aşgabat şäher häkimliginiň hojalyk hasaplaşygyna degişli edara-kärhanalary tarapyndan hasabat döwründe öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň, hyzmatlaryň meýilnamasynyň 100,8 göterim ýerine ýetirilendigi, ösüş depgini bolsa 129,3 göterime deň bolandygy habar berildi.
Paýtagtymyzyň häkimliginiň kärhanalary boýunça maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň meýilnamasy 108,2 göterim ýerine ýetirildi.
2015-nji ýylda Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan hasabat döwründe öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasynyň 126,9 göterim berjaý edilendigini, ösüş depgininiň 113,9 göterime deň bolandygy aýdyldy. Hasabat döwründe ministrligiň daşary ýurt pulundaky girdejisiniň ösüş depgini 101,8 göterime barabar boldy.
Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň kärhanalary 2015-nji ýylyň jemleri boýunça göz öňünde tutulan meýilnamany 138,6 göterim ýerine ýetirip, 130,3 göterim ösüş depginini üpjün etdiler. 2015-nji ýylda elektrik energiýasyny öndürmegiň ösüş depgini 101 göterime barabar boldy. Elektrik energiýasynyň eksporty boýunça ösüş depgini 108,2 göterim üpjün edildi. Ministrligiň daşary ýurt pulundaky girdejisiniň meýilnamasy 101,2 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 104,3 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi tarapyndan hasabat döwründe meýilnama 113,3 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 112,6 göterime barabar boldy.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni tarapyndan hasabat döwründe öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň, hyzmatlaryň meýilnamasy 107,5 göterim berjaý edilip, ösüş depgini 106,8 göterim üpjün edildi.
Hasabatyň barşynda 2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna çenli paýtagtymyzda desgalary gurmak we durkuny täzelemek boýunça ýerine ýetirilýän işleriň barşy barada habar berildi. Şunda önümçilige döwrebap tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy bilen işleriň bellenen möhletlerde we ýokary hil derejesinde berjaý edilmegine aýratyn üns berilýändigi bellenildi.
Hasabatyň çäklerinde welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri, ministrlikler we pudak edaralary, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi tarapyndan tassyklanylan maksatnamalaryň esasynda we Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli Kararlaryna laýyklykda, 2016-njy ýylyň dowamynda ulanmaga berilmeli binalaryň we desgalaryň hem-de Gurluşygyň meýilnamasynyň taýýarlanylandygy habar berildi. Bu resminama laýyklykda, desgalaryň 383-sini ulanmaga tabşyrmak göz öňünde tutulýar, olaryň 21-si çagalar bagy, 19-sy orta mekdep, 16-sy saglyk ulgamynyň desgalary, 161-si ýaşaýyş jaýlary, 77-si kottej jaýlary we beýleki binalar hem-de desgalar bolup, olaryň umumy bahasy 7,4 milliard amerikan dollaryna barabardyr.


text:
Institur aşakdaky hünärler boýunça talyplyga kabul edýär:
1. Bejeriş işi.
2. Pediatriýa.
3. Saglygy goraýyş-öňüni alyş işi.
4. Stomatologiýa.
5. Farmasiýa.
6. Sport lukmançylygy.
Uniwersitete Türkmenistanyň umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlary
Resmi iş kagyzlary welaýat merkezlerinde we Aşgabat şäherinde kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- bellenilen nusgada rektoryň adyna ýazylan arza;
- bellenilen nusgadaky sowalnama (anketa);
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy);
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenilen nusgadaky saglyk kepilnamasy;
- soňky okan ýerinden (işlän ýerinden, harby bölümden) häsiýetnama;
- 3x4 möçberde alty sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda bäsleşiksiz okuwa kabul edilýän ýetim çagalar we ene-atasynyň hossarlygyndan mahrum bolan çagalar, maýyp çagalar lukmançylyk-durmuş taýdan anyklaýyş edaralarynyň netijenamasy esasynda degişli bilim edaralarynda okamak gadagan edilmedik I we II topar maýyplary, harby gulluk borçlaryny ýerine ýetirýän wagty wepat bolan harby gullukçylaryň çagalary, şeýle hem giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumy bilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýän ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýar:
- şahsy pasportyny;
- Türkmenistanyň Ýaragly güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähaty.
Dalaşgär talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan peýdalanýandygyny tassyklaýan beýleki resminamalary görkezip biler.
Giriş synaglary
Giriş synaglary hünärmenleri taýýarlamagyň ähli hünärleri boýunça biologiýa, himiýa derslerinden geçirilýär.
Dersler boýunça giriş synaglary Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Dersler boýunça giriş synaglary dilden döwlet dilinde geçirilýär.
Ýaşlaryň saýlap alan hünärine durnuklydygyny kesgitlemek maksady bilen, olar patologoanatomiki edarasynyň işi bilen tanyşdyrylar.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenilen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelip bilmedikler ýa-da dersleriň biri boýunça synagdan geçip bilmedikler ondan soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
- lukmançylyk mekdeplerini tamamlan we saglygy goraýyş edaralarynda iki ýyldan az bolmadyk iş tejribeleri bar bolanlar;
- harby gullugy tamamlap gelenler.


text:
6-njy iýulda Waşingtonda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen gepleşik geçirdi. Bu gepleşikleriň esasy maksady ysraýyl-palestin gepleşiklerini dikeltmekden ybarat.
2008-nji ýylda Ysraýyl Gaza zolagyna hüjüm edeninden soň palestin tarapy protest hökmünde Ysraýyl bilen gönüden-göni gepleşik geçirmekden boýun gaçyrypdy.
Ysraýyl Benýamin Netanýahunyň Waşingtona saparynyň öňüsyrasy Gaza zolagyna has köp ynsanperwerlik kömeginiň geçirilmegine ýol berjekdigini yglan etdi.
31-nji maýda dört ýyl dowam eden Gazanyň gabawyndan geçip ýerli ýaşaýjylara ynsanperwerlik kömegini ýetirmäge synanyşan türk gämisine ysraýyl harbylarynyň çozmagyny dünýa jemgyýetçiligi ýiti ýazgarypdy.
Şol waka Gazanyň gabawynyň gowşadylmagyna getirdi.
9 adamyň ölümine getiren şol waka netijesinde ABŞ-nyň regiondaky esasy ýaranlary bolan Türkiýe bilen Ysraýylyň arasyndaky gatnaşyklar ýaramazlaşdy.


text:
“Musulman doganlar” atly syýasy toparyň ýokary derejeli resmisi Müsüriň wagtlaýyn lideri Adli Mansuryň teklip eden konstitusiýasyny we saýlaw geçirmek planyny ret etdi.
“Musulman doganlar” toparynyň syýasy partiýasy bolan “Azatlyk we adalat” partiýasynyň başlygynyň orunbasary Essam al-Erian täze planyň ýurdy yza serpikdirip, adamlary köçä iterýändigini aýtdy.
Duşenbe güni Adli Mansur yslamçylaryň düzen konstitusiýasyna gaýtadan garamak üçin ekspertler toparyny döretmek we 14 günüň dowamynda düzedişleri girizmek barada karar çykarypdy. Mansuryň planyna laýyklykda, noýabrda konstitusiýanyň täze görnüşi barada referendum geçirmek, 2014-nji ýylyň başynda bolsa saýlawlary geçirmek göz öňünde tutulýar.


text:
G-8 toparynyň indi ikilenji gün Londonda geçirýän maslahatynda Siriýadaky uruşlar, Demirgazyk Koreýanyň haýbat atyjy duýduryşlary we Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly meseleler gün tertibindäki esasy meseleler bolmagynda galýar.
Bu maslahatyň çäklerinde G-8 toparyna girýän ýurtlaryň daşary işler ministrleri aýry-aýry gepleşikler hem geçirýärler.
Çarşenbe güni bu maslahatyň çäklerinde Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri bilen Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow hem özara duşuşyp, Siriýa we Demirgazyk Koreýa bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahtalaşdylar.
Bu duşuşygyň yzy bilen eden çykyşynda Sergeý Lawrow Demirgazyk Koreýa bilen bagly meselede Moskwa bilen Waşingtonyň pozisiýalarynda hiç hili tapawudyň ýokdugyny aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde-de, ol harby hereketler arkaly hiç bir tarapyň ýagdaýy dartgynlaşdyrmaly däldigini nygtady. G-8 toparyna Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Kanada, Fransiýa, Germaniýa, Italiýa, Ýaponiýa we Orsýet girýär.


text:
BMG-niň Baş Assambleýasynyň Nýu Ýorkda başlanan sessiýalarynyň öňüsyrasynda Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmadinejadyň metbugat konferensiýasy geçirildi. Eýranyň prezidenti Ýakyn Gündogar regionynda Ysraýylyň “kökleriniň ýokdugyny” aýtdy.
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmadinejad Nýu Ýorkdaky metbugat konferensiýasynda sözlän sözünde “Eýranyň 7 ýa 10 müň ýyllyk taryha” eýe bolan döwletdigini, Ysraýylyň bolsa “häzirki giňişligini 60-70 ýylyň dowamynda günbatar ýurtlaryň goldawy bilen eýeläp gelýänligini” belledi.
Ahmadinejad Ysraýylyň Eýrana hüjüm etmek barada edýän çykyşlaryna özüniň “çynlakaý seretmeýänligini” belledi.
Ýadro problemasy
Eýranyň prezidenti ýurduň ýadro programmasynyň daşyndaky problema bilen baglylykda sözlän sözünde Tähranyň “ýadro ýaragyny döretmek üçin ýol gözlemeýänligini” ýene gaýtalady we problemanyň daşyndaky ýagdaýlary ýaňsylady.
Ahmadinejad Eýranyň ýadro programmasyna garşy çykyş edýän ýurtlaryň ýadro ýaragyna eýe bolan döwletlerdigini belläp, “halkara howpsuzlygyny üpjün etmegiň ugurynda tagalla edýänler başda öz ýadro ýaraglaryny ýok etmeli”, diýdi.
Munuň yzýany Birleşen Milletler guramasynyň kanunyň hökmurowanlygy boýunça ýokary derejede geçirilen duşuşygynda Ahmadinejad Howpsuzlyk Geňeşiniň kanunydygyny hem sorag astyna aldy.
Reaksiýalar
24-nji sentýabrda Ahmadinejadyň Nýu Ýorkda ýerleşen myhmanhanasynyň öňünde protestler geçirildi.
Protesti gurnan “Ýadro ýaragly Eýrana garşy bileleşik” atly toparyň başlygy Dawid Ibsen çykyşlaryň Eýranyň resmi toparynyň Nýu Ýorkda bolmagyna we “Warwick” atly oteliň prezident Ahmadinejady myhman almagyna garşy geçirilýänligini aýtdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň geçen sessiýalarynda Ahmadinejadyň Holokost barada Günbatara garşy eden çykyşlary, ýadro programmasynyň üstünde günbatar döwletleri bilen gapmagarşylykdaky Eýranyň halkara derejesinde ýazgarylmagyna we üzňeleşdirilmegine sebäp boldy.
Eýranyň prezidentiniň Birleşen Ştatlara häzirki sapary BMG-niň Baş Assambleýasynyň Nýu Ýorkda geçýän maslahaty bilen bagly.
Habar berlişine görä, Bileşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama BMG-niň Baş Assambleýasyndaky çykyşynda, Waşingtonyň Eýranyň ýadro ýaragyny döretmäge synanyşygynyň öňüni almak baradaky pozisiýasyny ýene nygtar.


text:
Penşenbe güni Gazagystanyň Astana şäheriniň raýon sudy Birleşen Ştatlarda musulman dini barada döredilen “Musulmanlaryň bigünäligi” atly filme ekstremistik film hökmünde baha berip, onuň Gazagystanyň territoriýasynda görkezilmeli däldigi barada karar çykardy.
Gazagystanyň sudy bu meselä Astana şäheriniň prokurorynyň haýyşy esasynda garady. Gazagystanyň Dini işleri boýunça edarasy bu filmiň hakykatdanam musulmanlaryň mertebesini kemsidýändigini aýdyp, suduň çykaran bu kararyny doly goldaýandygyny mälim etdi.
Birleşen Ştatlarda döredilen bu filmde Muhammet pygamber heleýbaz we çagalara jynsy taýdan el gatyjy hökmünde suratlandyrylýar. Bu film eýýäm dünýäniň ençeme ýurdunda, şol sanda, Orsýetde-de gadagan edildi.


text:
Ertir “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň täze ajaýyp desgalarynyň üstüni ýetiren Kongresler merkezi Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahatyna gatnaşyjylara we köp sanly myhmanlara gapylaryny giňden açar. Türkmenistanlylaryň millionlarçasy telewizorlaryň ekranyna golaý-golaý süýşüp, Balkan welaýatynda bolup geçjek taryhy wakanyň gönüden-göni şaýady bolarlar. 2015-nji ýylyň 10-njy sentýabry öz halkyny döredijiligiň we ösüşiň şaýoly bilen ynamly öňe alyp barýan Milli Lideriň — Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan üçin ykbal çözüji ähmiýete eýe bolan möhüm kararlaryň kabul edilen güni hökmünde taryha girer.
Ýurdumyz üçin şanly senäniň — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda geçýän forumyň gün tertibine döwletiň içeri we daşary syýasatynyň ilkinji nobatdaky meseleleri giriziler. Ýaşulularyň maslahaty ägirt uly üstünliklere ýeten ýurdumyzyň mundan beýläk-de depginli ösmegine nobatdaky badalga bolar.


text:
Täjigistanyň resmileri ýurduň paýtagty Duşenbede gurlup başlanan täze metjidiň Merkezi Aziýa regionynda iň uly metjit boljakdygyny aýdýarlar.
Täjigistanyň döwlet telewideniýesi öz içine 150 müň adamy ýerleşdirjek bu uly metjidiň gurluşygynyň Kataryň maliýeleşdirmeginde amala aşyryljakdygyny habar berýär.
Maglumata görä, 2014-nji ýylda gurlup gutarylmagy göz öňünde tutulýan bu metjit şu çaka çenli regionda iň uly metjit diýlip hasaplanylyp gelnen Aşgabadyň Gypjak obasyndaky «Türkmenbaşy» metjidinden hem uly bolar.


text:
Çarşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystanyň söwda we senagat ministri Anwar ul-Hak Ahadi bilen Aşgabatda gepleşik geçirdi.
Gepleşikde taraplar Türkmenistan bilen Owganystanyň söwda-ykdysady, elektroenergiýa, transport we medeni-gumanitar pudaklardaky hyzmatdaşlyklaryny ösdurmek meseleleri barada pikir alyşdylar.
Bu gepleşikde Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz proýektiniň gurluşygy bilen bagly meseleleriň aýratyn üns merkezinde bolandygy habar berilýär.


text:
Dünýäde söz azatlygyny wagyz edýän toparyň 110-dan gowrak ýazyjynyň hem şahyryň goly goýlan hatynda Eýranyň baş ruhany lideri Aýatolla Ali Hameneiniň adyna çagyryş edilip, ýurtda uzak möhletli türme tussaglygyna hem gamçylanmak jezasyna höküm edilen iki şahyryň boşadylmagyna ündelýär.
ABŞ-nyň PEN merkeziniň websaýtynda 30-njy oktýabrda çap edilen hatda Fatemeh Ehtesari we Mehdi Mousawi babatynda “olaryň diňe sungat arkaly özlerini beýan etmekleri” sebäpli “rehimsiz” jezanyň ulanylmagyna çuňňur aladalanma bildirilýär.
Geçen aýda Ehtesari 11 ýarym ýyl we we Mousawi dokuz ýyl türme tussaglygyna höküm edildiler. Olar “mukaddeslige şek” ýetirmegi öz içine alýan aýyplamalar boýunça günäli tapyldylar.
Olaryň her birine “özüne gatnaşygy bolmadyk başga jynsly adam bilen elleşip görüşmek we çekgesine öpmek” üçin 99 gamçy salmak jezasy hem berildi.
Musawi özüne we Ehtesarä berlen jezany “ýaňsylama” diýip atlandyrdy.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň gözegçileri Ukraina iberilýär.
ÝHHG-nyň resmileri, ozal Orsýetiň garşy bolandygyna garamazdan, anna güni Wenada ylalaşyk gazandylar. ÝHHG azyndan 100 adamdan ybarat gözegçiler toparynyň ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýy boýunça alty aýlap maglumat toplajagyny aýtdy.
Emma olar maglumat toplanjak ýere Orsýetiň şu hepde, Günbataryň garşylygyna garaman anneksiýa eden Krym regionynyň hem girýändigini dile getirmediler.
Orsýetiň ÝHHG-däki toparynyň başlygy Andrei Kelin ýarymadanyň gözegçiler üçin ýapyk boljagyny, sebäbi onuň Orsýet Federasiýasynyň bir bölegidigini aýtdy.
Emma ABŞ-nyň ÝHHG-daky delegasiýasynyň başlygy Daniýel Baer žurnalistlere «Krym Ukraina» diýdi we şu sebäpden özleriniň Kryma baryp bilmelidigini nygtady.


text:
Hatyja Ysmaýylowanyň Guramaçylykly jenaýatlar we Korrupsiýa boýunça hasabat proýektiniň işgärleri bilen taýýarlan raportynda prezident Ylham Alyýewiň iki gyzynyňam Azerbaýjanyň iň iri aragatnaşyk kärhanasy “Azercell” bilen baglanyşygynyň bardygy belli edildi diýilýär.
Azerbajýanda daşary ýurt firmalaryny hasaba almak we eýeçilik tertibiniň düzgünleşdirilmegi meseleleri boýunça geçirilen barlaglaryň netijesinden çen tutsaň, onda prezident Ylham Alyýewiň iki gyzynyň hem ýurduň iň iri aragatnaşyk kärhanasy bolan “Azercell” bilen ilteşigi bar.
Hasabatda görkezilýän statistiki maglumatlara görä, prezidentiň gyzlary ýurtda hereket edýän iň iri üç sany aragatnaşyk kärhanasynyň ikisi bilen dürli eýeçilik gatnaşyklary derejesinde ilteşikli. Diýmek, häkimiýetler ýurduň mobil bazarynyň üçden iki bölegine doly gözegçilik edýär.
Ýagdaýyň şeýle bolmagy Azerbaýjanda internetiň içalyçylyk maksady bilen gözegçilikde saklanmagy we aragatnaşyk howpsuzlygy meseleleri boýunça çynlakaý soraglary döredýär. Bu ýagdaý ýurtda aragatnaşyk hyzmatlarynyň nyrhlarynyň näme sebäpden ýokarydygyna esasly jogap tapmaga-da ýardam berýär.
Galyberse-de, Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen Guramaçylykly jenaýatlar we Korrupsiýa boýunça hasabat proýektiniň (GJKHP) taýýarlamagynda çap edilen hasabatda, şwedleriň aragatnaşyk kompaniýasy “TeliaSoneranyň” ýewraziýaly syýasatçylar bilen adatdan daşary ysnyşykly gatnaşyklary edendigi hem agzalyp geçilýär.
Soňky 18 aý “TeliaSonera” üçin agyr geçdi.
TeliaSoneranyň Özbegistanda 3G aragatnaşyk ulgamyna rugsatnamasyny almak üçin bu ýurduň prezidentiniň maşgala dostuna 320 million amerikan dollary möçberinde para berendigini we berlen puluň derňelýändigini 2012-nji ýylyň aýagynda Şwed TW kanaly we GJKHP habar berdi.
Azerbaýjanda bolsa ýurduň Baş maşgalasy bilen mobil kompaniýalarynyň arasyndaky äbe-jüýje gatnaşyklar ýurtdaky iri aragatnaşyk kärhanalarynyň öz aralarynda hakyky bäsdeşligiň ýola goýulmagyna böwet bolýar.
“Azercelliň” ýurtda hasaba alynmagyna degişli bolan maglumatlaryň bir ujunyň Alyýewiň gyzlaryna baryp direlmegi meseleleri has aýdyňlaşdyryp biler. ”Azercelliň” girdejileriniň 40 göterimine ”TeliaSonera” eýeçilik edýär.
Özbegistandaky soňky ýagdaýlardan soň “TeliaSonera” özüniň iş dolandyryjy toparyny üýtgetdi we etiki ülňüleri ýerine ýetirmekde hem-de söwda tejribelerini kämilleşdirmekde düýpli üýtgeşiklikleri amala aşyrjakdygyny aýtdy. Ýöne kompaniýanyň resmileri özleriniň Azerbaýjandaky meseleleri çözmekde alyp barýan işleri barasynda dil ýarmakdan boýun gaçyrýarlar.
Bu günki gün Azerbaýjanyň aragatnaşyk pudagy “Azercell”, “Bakcell” we “Azerfon” atly kompaniýalara galdy diýsegem bolar. “Azerfonyň” Alyýewiň gyzlaryna degişlidigi barada gürrüňler edilýär. Şol bir wagtyň özünde täze ýüze çykan dokumentlerde Alyýewiň gyzlarynyň “Azercell” bilen hem aragatnaşyk saklaýandyklary göze ilýär.
“Azerbaýjan” hökümeti we “Azertel” 1996-njy ýylda “Azercelliň” düýbüni tutdy. “Azertel” şol wagtlar Türkiýäniň “Turkcell” kompaniýasynyň filialydy.
Şondan bäri “TeliaSonera” “Fintur Holdingiň” üsti bilen “Azercelliň” aksiýalaryny satyn alyp gelýär. Agzalýan şwed kompaniýasy “Turkcelliň” hem aksiýalaryna şäriklik edýär.
Ýurduň ikinji iň uly aragatnaşyk kärhanasy “Bakcelldir”. Bu kompaniýa hem hökümet bilen “GTIB 1996 LTD” kompaniýasynyň şärikliginde 1994-nji ýylda guruldy we Britaniýanyň Wirjin adalarynda hasaba alyndy. “Bakcelliň” hakyky eýesiniň anyk kimdigi barada takyk maglumat ýok.
“Azerfon” Azerbaýjanyň üçünji iň uly aragatnaşyk kärhanasydyr. Ozal hem habar berlişi ýaly bu kompaniýanyň aksiýalarynyň 72 göterimi prezidentiň gyzlary Leýla bilen Arzuw Alyýewa degişli.
Gürrüňi edilýän kompaniýalaryň özara baglanyşygyna has ýakyndan göz ýetirmek üçin şweýsariýaly Oliwer Mestelanyň kagyzlaryny yzarlamaly. Ol Alyýewiň gyzlarynyň eýeçiligindäki kompaniýalarda sekretar bolup yzygiderli hyzmat edip gelýär. ”Telekomuň” resmi kagyzlarynda Mestelanyň adyna ýygy-ýygydan duşmak bolýar.
Mysal üçin, “Azercell” “Azartele” degişli. “Azerteliň” binýadyndaky “Jenaý Iletişim” firmasy “TeliaSoneranyň” partnýory. “Jenaý Iletişime” “Mestelan” wekilçilik edýär. “Mestelanyň” adyna “Azerfonyň” resmi kagyzlarynda hem duşmak bolýar.
Diýmek, Azerbaýjan hökümeti ýurduň aragatnaşyk kärhanalaryna we mobil Internete gözegçilik edýär. Üstesine-de, hökümet halkyň telefon gepleşiklerine we internet aragatnaşygyna, ony ulanyşyna gözegçilik edýär.
Media gözegçilik toparlary aragatnaşyk kärhanalarynyň aňyrsyndaky syrly eýeçilik gatnaşyklary ýurtda internet azatlygy we haýsy häkimiýetleriň kimleriň telefon gepleşiklerini diňleýändigi baradaky çynlakaý soraglary döredýär diýýärler.
Bakuwda ýerleşýän Media hukugy boýunça institutyň müdiri Raşid Hajyly Azerbaýjanda internetiň örän ýiti gözegçilikde saklanýandygyny aýdýar. Azerbaýjan hökümetiniň websaýtlary petiklemek boýunça işleri ozal hem ýiti tankyda uçrapdy.
Hajyly Aragatnaşyk ministrligi ähli öýjükli aragatnaşyk kompaniýalaryndan ýurduň Milli howpsuzlyk ministrligi bilen özlerinde bar bolan degişli maglumatlary paýlaşmagy we Milli howpsuzlyk edarasynyň bu ugurdan zerur enjamlar bilen üpjün edilmegini talap edýär diýýär.
Şeýle-de ol öýjükli aragatnaşyk kompaniýalaryň, žurnalistlere we bloggerlere gezek geleninde, güýç ulanyjy edaralar bilen hyzmatdaşlyk edýändigini, ýöne, muňa garamazdan, žurnalistleri goramak üçin media hukugyny goramak boýunça ýurtda hereket edýän guramalara gezek geleninde, hiç hili maglumatyň olara elýeterli edilmeýändigini aýdýar.
Goranmak boýunça hukukçy Elçin Sadigow Azerbaýjanyň öýjükli aragatnaşyk kompaniýalary kimdir biriniň telefon gepleşigini diňlemek üçin kazyýetden ygtyýarnama-da almaýar diýýär. Aslynda kompaniýalar adamlaryň telefon gepleşiklerini diňlemek üçin kazyýetden ygtyýarnama almaly. Sadigow: “Awaz Zeýnalynyň ýagdaýy bilen baglanyşykly gürrüň etsek, ol barada kazyýetiň çykaran karary hasap edilmedi. Şeýle-de “Hural” gazetiniň işgärleri bikanun ýagdaýda yzarlandylar” diýýär.
Amnesty International guramasy Haşymlyny we Zeýnalyny “wyždan tussaglary” diýip yglan etdi.
Soňky ýüze çykan ýagdaýlar, hökümet aşa güýçlense, munuň soňunyň howply netijelere ýol açýandygyny görkezdi.
“Azatlyk” gazetiniň habarçysy Agyl Halyl Azerbaýjanyň öýjükli aragatnaşyk kompaniýasy bolan ”Azarcelliň” üstünden Ýewropanyň Adam hukuklary boýunça suduna şikaýat etdi we häzirki wagtda suduň çykarjak kararyna garaşýar.


text:
16-njy sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçarly Aşgabat şäherinde gurluşyk işleriniň alnyp barlyşy bilen tanyşdy.
Mälim bolşy ýaly, häzirki döwürde paýtagtymyzy ösdürmegiň 13-nji nobatdakysynyň barşynda dürli maksatly binalaryň gurluşygy batly depginlerde alnyp barylýar. Gurulýan desgalaryň hatarynda ýurdumyzyň dürli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň buýurmalary esasynda ähli amatlyklary özünde jemleýän döwrebap ýaşaýyş jaýlary, häzirki zaman multimediýa enjamlary bilen üpjün edilen mekdepler, çagalar baglary, saglyk öýleri, dükanlar we durmuş hyzmaty ulgamlary bar.
Şeýle hem Türkmneistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň işewürlik merkeziniň kemala gelýän ýerinde döwrebap binalar bilen ajaýyp sazlaşygy emele getirýän beýleki desgalaryň ýerleşiş aýratynlyklary, bu künjekde döredilýän tokaý zolaklarynda alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Döwlet Baştutany ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, paýtagtymyzda-da bagy-bossanlygyň döredilmeginiň, şäheriň ekologiýa derejesiniň kada laýyk saklanmagynyň möhüm talap bolup durýandygyny belläp, bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle hem paýtagtymyzyň bu künjeginde köp sanly sport desgalary guruldy. Türkmenistanyň Prezidenti olaryň netijeli ulanylmagynyň we göwnejaý saklanylmagynyň möhümdigini nygtap, bu ugurda degişli çäreleriň durmuşa geçirilmelidigini tabşyrdy.
Türkmneistanyň Prezidentiniň dikuçary paýtagtymyzy ösdürmegiň 14-nji tapgyrynda gurulýan dürli maksatly binalaryň ýokarsyndan öwrüm etdi. Aşgabat şäherini ösdürmegiň bu tapgyrynda bina edilýän desgalara ýurdumyzyň telekeçileriniň işjeň gatnaşýar.
Soňra hormatly Prezidentimiz guşuçar belentlikden paýtagtymyzyň günorta-gündogar künjeginde alnyp barylýan işler, hususan-da, Parahat—7 ýaşaýyş toplumyndaky ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy, olaryň amatlylyk derejesi bilen gyzyklandy.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzy ösdürmegiň 15-nji tapgyrynda alnyp barylýan işleriň gerimi, bu künjegiň köçelerini abadanlaşdyrmak işleriniň barşy bilen gyzyklandy.
Soňra hormatly Prezidentimiz dikuçarda Köşi we Gurtly ýaşaýyş toplumlarynda alnyp barylýan işler, täze gurulýan binalar, olaryň aýratynlyklary bilen tanyşdy. Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň käbir etraplarynda Aziada—2017-ä taýýarlyk görmek boýunça işlenip düzülen meýilnamanyň çäklerinde ýerine ýetirilýän işleriň haýal alnyp barylýandygyny aýdyp, wise-premýerden bu işleriň depginini güýçlendirmegi talap etdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz guşuçar belentlikden “Täze zaman” obasynda alnyp barylýan işleriň depginleri bilen gyzyklandy. Bu ýerde Aşgabat şäheriniň ilatyna niýetlenen iki gatly ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşyklaryny synlady. Milli Liderimiz olarda ýaşaýyş, oňaýly dynç almak üçin ähli zerur şertleriň döredilmelidigini, ýaşaýyş jaýlarynyň mellek ýerlerinde maşgala üçin zerur bolan hojalyk işlerini alyp barmak ugrunda ähli mümkinçilikleriň üpjün edilmelidigini tabşyrdy.


text:
Anna güni giçlik Tbilisidäki amerikan ilçisi Riçard Norland gürjüstanly protestçileri ümsümlige çagyryp, çykyş etdi.
Anna güni ýüzlerçe protestçi Tbilisidäki Milli kitaphanada prezident Mihail Saakaşwiliniň ýyllyk dokladyna päsgel bermek üçin kitaphananyň binasyna girmäge synanyşdylar. Şol ýerde-de olar Saakaşwili bilen partiýadaş hökümet resmilerine hüjüm etdiler.
Gürjüstanyň parlamenti anna güni prezident Saakaşwiliniň parlamentiň öňünde ýyllyk doklad bilen çykyş etmegine garşy bolup, onuň bu çykyşyny ýatyrdy.
Parlamentde agdyklyk edýän premýer-ministr Bidzina Iwanişwiliniň syýasy koalisiýasy prezident Saakaşwiliden konstitusiýa girizilen täze üýtgetmeleri kabul etmekligi talap etdi. Bu täze üýtgetmeler Saakaşwiliniň käbir ygtyýarlyklaryny elinden almaklygy maksat edinýär.
Parlamentde çykyş etmäge rugsat berilmedik we Tbilisiniň Milli kitaphanasynda-da çykyş etmegine päsgel berlen prezident Saakaşwili ahyrky netijede öz prezident köşgünde öz tarapdarlarynyň öňünde ýyllyk doklad bilen çykyş etmeli boldy.


text:
Geçen hepde Aşgabatda Stomatologiýa merkeziniň täze binasynyň açylyş dabarasy boldy. Resmi metbugatda habar berlişine görä, bu merkez ähli gerek bolan tehniki enjamalar we beýleki lukmançylyk serişdeleri bilen üpjün edilipdir.
Emma şol merkeziň käbir stomatologlaryny täze merkezde diş bejermek üçin ulanylýan däri-dermanlaryň, ýagny zerur medisina serişdeleriniň näçe wagta ýetjekdigi uly alada goýýar. Olaryň aýtmaklaryna görä, dört ýyl mundan ozal Kelle we boýun keselleri keselhanasynda implantologiýa bölümi açylanda hem şol bölüm ilkibaşda implantologiýa üçin zerur serişdeler bilen üpjün edilipdir.
Emma wagtyň geçmegi bilen şol serişdeler gutarypdyr. Implantologiýa bölüminiň diş lukmany Rahman bu barada şeýle gürrüň berýär: “Häzir implantologiýa bölüminde şol serişdeler gutardy. Keselhananyň döwlete degişlidigine garamazdan, zerur bolan implantologiýa serişdelerini satyn almak üçin pul berilmeýär”.
Onuň aýtmagyna görä, häzir implantologiýa üçin zerur bolan serişdeleri lukmanlaryň özleri dürli ýollar we usullar bilen tapýarlar. “Şonuň üçin hem implantologiýa ilat köpçüligine elýeterli däl. Mysal üçin, bu bölüm açylaýan mahaly bir implantantyň bahasy 30 dollar bolan bolsa, indi 1000 dollara çenli ýetýär” diýip, Rahman ýagdaýy aýan edýär.
"Öz hasabyňa"
Kelle we boýun kesellerini bejerýän keselhananyň implantologiýa bölümindäki ýaly stomatologiýa serişdeleriniň ýetmezçiligi döwlete degişli beýleki stomatologiýa keselhanalaryna we kabinetlerine hem mahsus ýagdaý.
Döwlet tarapyndan zerur bolan serişdeleri satyn almak üçin pul goýberilmänsoň, diş lukmanlarynyň özleri şol serişdeleri satyn almaly bolýarlar. “Bu serişdeleri hususy dermanhanalardan ýa-da şol serişdeleri ýörite daşary ýurtlardan getirýän käbir adamlardan satyn almaly bolýar. Olaryň goýýan nyrhy bolsa örän ýokary ” diýip, Rahman gürrüň berýär.
Aşgabadyň öňki stomatologiýa merkezinde işlän diş lukmany Berdiniň aýtmagyna görä, Stomatologiýa merkezi birnäçe gezek Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligine zerur bolan stomatologiýa serişdelerini satyn almak barada teklip edipdir.
“Emma ministrlik bu maksat üçin pul goýbermedi. Şonuň üçin diş lukmanlary öz pullaryna şol serişdeleri satyn alyp, işlemeli bolýardylar. Ýogsamam, işden çykmaly” diýip, Stomatologiýa merkeziniň öňki işgäri Berdi ýagdaýy gürrüň berýär.
Gadagançylyk
Şol bir wagtda-da Aşgabatda stomatologiýa serişdelerini satýan dermanhanalara agzalýan serişdeleri satmagyň gadagan edilýändigi-de aýdylýar.
“Bu gadagançylyk geçen aý hususy diş lukmanlarynyň garşysyna çäre görlüp başlananda girizildi. Häzir diňe käbir dermanhanalarda stomatologiýa serişdelerini tapyp bolýar” diýip, Stomatologiýa merkeziniň öňki işgäri Berdi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Ýurduň döwlete degişli stomatologiýa keselhanalarynyň we kabinetleriniň zerur bolan serişdeler bilen üpjün edilmezligini korrupsiýa bilen baglanyşdyrýanlar hem bar. Saglygy goraýyş pudagynyň efirde adynyň tutulmazlygyny islän bir işgäriniň aýtmagyna görä, döwlete degişli lukmançylyk edaralarynyň zerur bolan serişdeler bilen üpjün edilmezligi käbir çinowniklere goşmaça girdeji getirýär.
“Emeli defisit döredilmegi netijesinde lukmançylyk serişdelerini getirýänler örän uly girdeji gazanýarlar. Elbetde, olar munuň ýaly gazanç üçin ýokardakylara hem tölemeli bolýarlar” diýip, saglygy goraýyş pudagynyň efirde adynyň tutulmazlygyny islän işgäri dörän ýagdaý dogrusynda gürrüň berýär.


text:
Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasynyň çalt hereket edýän bilelikdäki güyçleri baradaky ylalaşyga toparyň 14-nji iýundaky duşuşygynda gol goýuldy. Şol bir wagtyň özünde Belarusyň we Özbegistanyň liderleri oňa gol goýmakdan ýüz öwürdiler. Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasyna Merkezi Aziýanyň dört döwleti bilen birlikde Orsýet, Ermenistan we Belarus giryär. Belarusyň we Özbegistanyň prezidentleri bu sammite gatnaşmak üçin Gyrgyzystana şu gün bardylar.
Moskwanyň umyt bildirmegine görä, bu sammitde iň bärkisi çalt hereket edýän bilelikdäki güyçleri döretmek barada jemleýji ylalaşyga gol goýlar. Orsýetiň habar serişdeleriniň Kremliň ýokary derejeli kömekçisine salgylanyp beren maglumatyna görä, şol bir wagtda prezident Medwedew topara agza döwletleriň liderleri bilen Gyrgyzystanyň territoriýasynda Orsýetiň ikinji harby bazasyny açmak barada gürrüň eder. Sergeý Prihodkonyň žurnalistlere aýtmagyna görä, geçen hepde orsýetli we gyrgyzstanly resmiler Gyrgyzystanyň günortasynda harby baza açmak barada özara ylalaşyga geldiler. Orsýetli resmi bu bazany, hususan, Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy guramasynyň ulanjakdygyny hem aýtdy.
“Bu baza däl”
Şu aýyň başlarynda prezident Bakiýew terrorizme garşy merkezi açmak barada Orsýet bilen ikitaraplaýyn gepleşikleriň bolandygyny tassyklady. Bu merkezde ors we gyrgyz güyçleri bilelikde türgenleşik geçerler diyip, ol aýtdy. “Bu baza däl. Ol Halkara terrorizme garşy göreşmek boýunça merkez. Ýagny, ol Halkara terrorizme garşy göreşmek üçin türgenleşik geçirilýän merkez bolar. Şeýle terrorizmiň Gyrgyzystanyň günortasynda islendik wagt ýüze çykmagy mümkin. Şonuň üçin-de, biziň güýçlerimiz Orsýetliler bilen birlikde türgenleşik geçerler” diýip, Bakiýew belledi.
Şol bir wagtyň özünde Orsýetiň “Kommersant” gazeti täze harby bazany açmak boýunça Orsýetli we Gyrgyzystanly resmileriň arasynda oňşuksyzlygyň bardygyny 31-nji iýulda ýazdy. Gyrgyzystan bazanyň Orsýetiň puluna gurulmagyny isleýär. Orsýet bolsa, Oş şäheriniň golaýyndaky harby obýektleriň birini öz bazasyna goşmak isleýär diýip, “Kommersant” ýazdy. Şeýle-de gyrgyz resmileri harby bazany Orsýetiň kireýine almakçydygyndan hoşal däl. Orsýet her 25 ýyldan möhletini uzaldyp, bu bazany 49 ýyllap kireýine almak isleýär diýip, “Kommersant” gazeti 31-nji iýulda ýazdy.


text:
Bu aýal ýoga bilen meşgullanýar we her gün şerap içýär. Ol 105 ýaşynda.
Eýlin Eşe garry kempirjik diýmäge ynsanyň dilem baranok. Ol köplenç gülýär, açyk sary reňkde Mini Cooper sürýär (bu maşyny ol 90 ýaşynda alypdy) we eýýäm 30 ýyl bäri ýoga bilen meşgullanýar.
Bu ýegşenbe güni ol 105 ýaşady.
Onuň ömrüniň dowamynda 23 premýer-ministr we 4 monarh çalyşdy. Bir wagtlar ol Angliýanyň ýygyndysynda kriket oýnaýardy, emma şu wagt ýogany halaýar.
BBCniň geçiren söhbetdeşliginde Eýlin ýoganyň diňe bir bedeni däl, eýsem beýni hem berkidýänini aýtdy. Elbet-de uzak ömrüň syryny ol arassa iýmitlenmek bilen baglaýar, şeýle-de her gün birnäçe bulgur şerap içmegi maslahat berýär.
"Meniň myşsalarym entek agyranok. Belkem, men garran wagtym agyry duýaryn. Ýöne onuň haçan boljagyny hem bilmek islärdim!" -diýip, Eýlin gülýär. Bizem Eýline garrylygynyň örääääään uzak gelejekde bolmagyny dileýäris.


text:
Merkezi saýlaw komissiýasyna ýene Myrat Garryýew ýolbaşçylyk eder. Komissiýanyň başlygynyň orunbasarlygyna Balkan welaýatynyň öňki häkimi Orazmyrat Nyýazlyýew we Magtymguly adyndaky Türkmen Döwlet Uniwersitetiniň Hukuk fakultetiniň dekany Baýramgül Orazdurdyýewa bellendiler.
Merkezi saýlaw komissiýasynyň sekretarlygyna Türkmen döwlet habarlar gullugynyň başlygy Bekdurdy Amansaryýew bellendi. Komissiýanyň agzalary 11 adamdan ybarat. Bu barada Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gol goýan permanynda aýdylýar. Üýtgeşiklik bar
Merkezi saýlaw komissiýasynyň häzirki düzüminde ozalkysyndan käbir tapawutlar bar. Bu resmi organyň başlygynyň indi iki orunbasarynyň bolmagy we olaryň resmi ygtyýarlyklaryndaky bölünişik, aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýewiň pikiriçe, täzelik.
Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygynyň öň bir orunbasary bardy we ol bu orunbasarlyk işini esasy döwlet wezipesi bilen birleşdirip ýerine ýetirýärdi. Indi bu komissiýanyň başlygynyň orunbasary wezipesiniň birine ýörite işgär bellenildi. Bu wezipäni Balkan welaýatynyň öňki häkimi Orazmyrat Nyýazlyýew ýerine ýetirer.
Türkmenistanly žurnalistiň A.Baýryýewiň sözlerine görä, başga bir tarapdan Merkezi saýlaw komissiýasyanyň täze düzümi öňküleri ýaly prezidente garaşly döwlet we jemgyýetçilik strukturalarynyň wekillerinden ybarat.
“Hut şonuň üçinem Merkezi saýlaw komissiýasynyň täze düzüminiň-de öňki ugruny gyşarnyksyz dowam etdirjekdigi, demokratik prinsiplere esaslanýan açyk hem adalatly saýlawlary geçirmäge ukyply bolup bilmejekdigi barada çaklamalar öňe sürülýär” diýip, A.Baýryýew aýdýar.
Žurnalist A.Baýryýewiň sözlerine görä, häzirki dörän umytsyzlyk ilkinji nobatda M.Garryýewiň Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy wezipesinde galdyrylmagy bilen baglanyşykly. Şahsyýet kultunyň ornaşmagy
Synçylar Merkezi saýlaw komissiýasyna 10 ýyla golaý wagt bäri ýolbaşçylyk edýän M.Garryýewiň ýurtda şahsyýet kultunyň gülläp ösmegine itergi beren adamlaryň biridigini belleýärler.
Onjuk Musaýew (çepde) we Myrat Garryýew (sagda)
M.Garryýew Türkmenistanyň öňki ýolbaşçysy S.Nyýazowyň ömürlik prezident bolmagyny aktiw goldan we Türkmenistanyň bäş gezek Gahrymany bolan S.Nyýazowy altynjy gezek şol ordene hödürlän adamlaryň biridir.
2006-njy ýylyň dekabr aýynda S.Nyýazow ýogaldy we G.Berdimuhamedow wagtlaýynça häkimiýet başyna geçdi. M.Garryýew 2007-nji ýylyň ýanwarynda fewral aýyna bellenen prezidentlik saýlawlaryny geçirmezden, G.Berdimuhamedowy prezident wezipesine bellemäge taýýardygyny bildirdi.
2009-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda prezident G.Berdimuhamedow M.Garryýewi Türkmenistanyň prezidentiniň ýyldyzy ordeni bilen sylaglady. 2009-njy ýylyň oktýabr aýynda we 2010-njy ýylyň fewral aýynda M.Garryýew prezident G.Berdimuhamedowy Türkmenistanyň Gahrymany ady bilen sylaglamak tekliplerini öňe sürüp, çykyş etdi. Özgeriş bolarmy?
Muňa garamazdan, ýaşy 80-den öten M.Garryýewiň ýakyn geljekde ýurduň syýasy durmuşyndan çetleşdirilmegi baradaky pikirler hem orta atylýar. Şahsyýet kultunyň gülläp ösmeginiň iň aktiw tarapdarlary hökmünde tanalýan şahslaryň ýene biri Myratberdi Sopyýew 26-njy iýulda hormatly dynç alşa ugradylypdy.
Žurnalist A.Baýryýewiň sözlerine görä, Merkezi saýlaw komissiýasynyň 28-nji iýulda tassyklanan täze düzümindäki käbir üýtgeşiklikler komissiýanyň başlygynyň basym çalşyljagy baradaky pikirleriň döremegine esas berýär.
Aşgabatly žurnalist A.Baýryýrew 80 ýaşly M.Garryýewiň ýerine O.Nyýazlyýewiň taýýarlanylýanlygy baradaky pikirleriň hem bardygyny aýdýar.
Türkmenistanyň döwlet organlarynda käbir öwrülişikler geçirilýän hem bolsa, syýasy sistemanyň öňki durkunda galýanlygyna Şwesiýada ýaşaýan oppozisiýa wekili Halmyrat Söýünow ünsi çekýär.
H. Söýünowyň bellemegine görä, Türkmenistanda açyk-aýdyň we adalatly saýlawlaryň geçirilmegine şertleriň döremegi üçin ýurtda 1980-nji ýyllaryň aýagynda we 1990-njy ýyllaryň başynda Merkezi saýlaw komissiýasynyň halkara demokratik kadalara laýyklykda düzgünleşip başlan tejribesiniň dikeldilmegine ýol berilmeli.


text:
Derňewçileriň aýtmagyna görä, Orsýetiň demirgazyk gündogarynda ýerleşýän Nowgorod regionynyň ruhy keseller hassahanasynda bolan ýangyn zerarly 37 adam heläk bolupdyr.
Regionyň Derňew komiteti Luka obasynda anna güni daňdan bolan bu ýangynda heläk bolanlaryň onusynyň jesediniň tapylandygyny habar berdi. Resmileriň sözlerine görä, näsaglary halas etmäge synanyşan şepagat uýasy-da ölenleriň arasynda tapylypdyr.
Bu binada 60 golaý adam, şol sanda hereket etmäge ukyply bolmadyk adamlar hem saklanypdy. 20-den gowrak adam halas edilipdir. Ýangynyň yzýany onuň sebäpleri barada habar berilmedi.
Ýangyn bilen baglylykda geleňsizlik boýunça federal derňew işi gozgaldy. Bu waka Orsýetde şu ýylyň başyndan bäri ruhy keseller hassahanasynda bolan ikinji ýangyndyr. Aprel aýynda Moskwanyň daşyndaky keselhanada bolan ýangynda 38 adam heläk bolupdy.


text:
Yragyň merkezinde janyndan geçeniň amala aşyran hüjüminde azyndan alty adam öldi diýip, resmiler aýdýarlar.
Yragyň Içeri işler ministrligi janyndan geçen bombaçynyň 14-nji noýabrda Ain al-Tamer şäherçesinde özüni partladandygyny aýtdy. Bu waka howpsuzlyk güýçleri hüjümçiniň bäş sany ýaranyny öldürip, onuň daşyny gabawa alandan soň boldy.
Partlamanyň netijesinde başga-da alty adam ýaralandy.
Ain al-Tamer şäherçesi şaýylaryň mukaddes Karbala şäheriniň 50 kilometr günbatarynda ýerleşýär.
Bu hüjüm 14-nji noýabrda Yragyň şaýy jemgyýeti Muhammet pygamberiň agtygy Ymam Hüsseýin üçin tutulýan 40 günlük ýasyň soňlanmagyny bellemäge taýýarlyk görýän mahalyna gabat geldi.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady.


text:
Aşgabadyň 23-nji orta mekdebi belli aktýor,Türkmenistanyň halk artisti Hommat Müllügiň doglan gününiň 70 ýyllygyny belledi.
Hommat Müllük şol mekdepde bilim alypdy. Soňra Moskwanyň Lunaçarskiý adyndaky Teatr institutyny tamamlady. Ol Mollanepes adyndaky türkmen döwlet Drama teatrynda aktýor bolup işe başlady. Soňra täze açylan Ýaş tomaşaçylar teatrynda aktýor boldy.
Hommat Müllük tetar sahnasynda ençeme ýatda galyjy obrazlary döretdi. Ýöne oňa uly şöhrat kino sungatyndan geldi. Ol Aýgytly ädim filminde Mawynyň roluny örän ussatlyk bilen oýnady. Magtymguly filminde bolsa beýik akyldar Magtymgulynyň ýaşlyk ýyllarynyň keşbini döretdi.
Hommat Müllük örän sowatly hem medeniýetli ynsandy. Şonuň üçin ol gahrymanyň içki dünýäsini janlandyryp bilýärdi.
Aradan çykandan soňra okan mekdebine Hommat Müllügiň ady dakyldy.


text:
Nädip müşderı bolmaly
Eger-de bize Siziň özüňiz ýüz tutsaňyz
- Türkmenistanyň raýaty bolsaňyz, onda Siz Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny görkezmelidirsiňiz.
- Daşary ýurduň raýaty bolsaňyz, onda Siz pasportyňyzy we hasaba alnandygyňyz baradaky resminamany görkezmelidirsiňiz.
Aşakdaky soraglar boýunça Siz hemişe maliýe maslahatyny alyp bilersiňiz:
- müşderileriň şahsy hasaplaryndan pul serişdeleriniň alynmagy, müşderi belgileriniň birikdirilmegi/öçürilmegi, hyzmatlaryň nyrhlandyrylmagy;
- hyzmatlaryň bahasyny tölemegiň tertibi we usullary;
- Ekspress töleg kartlaryny aktiwirlemegiň düzgünleri;
- öňünden töleg üçin hasaplaryň goýulmagy;
- hasaplaryň düzümi, mazmuny barada düşündirişleriň berilmegi;
- telefon jaňlary boýunça anyklaşdyrylan maglumatlaryň we düşündirişleriň berilmegi;
- şahsy hasaplaryň birleşdirilmegi/biri-birinden aýrylmagy;
- beýleki maliýe meseleleri.


text:
Gara deňziň Orsýet we Ukraina ýakalarynda köp sanly öli delfinler tapyldy. Ýerli resmiler muňa sowuk howa şertleriniň, brakonýerleriň ýa-da infeksiýanyň sebäp bolan bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar. Emma daşky gurşawy goraýan aktiwistler munuň sebäbini Soçide bina edilýän Olimpiada desgalarynyň gurluşygyndan çykýan zäherli maddalardan görýärler.
Orsýetiň kurort ýerleriniň biri, Gara deňziň ýakasyndaky Soçi şäheriniň kenaryndan her gün diýen ýaly delfiniň maslygy tapylýar. Daşky gurşawy goraýjy aktiwistler bu ýagdaýlara ünsi çekip, howsala düşdüler. Kenardan öli delfiniň çykmagy turistleriň hem dynç alşyny harap edip bilýär.
Resmiler balyk torlaryny günäkärleýär
Orsýetli turist Aida Kobž, geçen hepdede kenarda öli delfinleriň toparyna duş gelenden soň, gaty tolgunandygyny aýdýar. Ol: “Şol ýerde ähli adam ölen kiçi delfinleriň maslygynyň daşynda ýygnandylar. Öli delfinler garnyny pökgerdişip ýatyrdylar. Pahyr jandarlar! Käbirleri kenara çykarylan bolsa, käbirleri entegem suwuň ýüzünde çabalanyp ýatyrdy” diýip, gürrüň berdi.
Öli delfinler mundan birnäçe hepde ozal Gara deňziň Orsýet kenaryndan tapylyp başlandy. Şuňa meňzeş ýagdaýlar Ukrainada-da ýüz berdi.
Daşky gurşawy goraýjylar soňky döwürde şol sebitde 300 çemesi jandaryň ölendigini aýdýarlar. Ýerli resmiler delfinleriň ölmeginiň sebäplerini derňemek üçin o diýen bir uly tagalla etmeýäne meňzeýär. Olar delfinleriň ölümine brakonýerleriň we balyk torlarynyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar. Olar gazaply gelen gyşyň hem bu ýagdaýlary döredip biljekdigini öňe sürýärler.
Asyl sebäp näme?
Käbir ekspertler delfinleriň haýsydyr bir wirus sebäpli hem heläk bolýandyklaryny çaklaýarlar. Zoolog Konstantin Andramonow şeýle diýýär: “Gynansak-da, ölýän delfinleriň sany gitdigiçe artýar. Bular ýaly wakany Ukrainada-da görmek bolýar. Biziň çaklamamyza görä, heläkçilik her 20 ýylda döreýän bir infeksiýa sebäpli ýüze çykýar.”
Ýöne beýleki köpsanly ekspertleriň pikiriçe, esasy sebäp Gara deňziň hapalanmagy bilen bagly. “Ecological Watch” guramasynyň işgäri Waleriý Brinik şeýle gürrüň berýär: “Bu ýagdaý Soçide ýyldan-ýyla gaýtalanyp dur. Käwagt köp öli delfinler tapylýar, kämahal hem az. Emma häzirki ýagdaýa tebigy sebäplerden ýüze çykýar diýip bolanok. Belki-de, bu suwuň hapalanmagy zerarly bolýandyr.”
Daşky gurşawy goraýjalaryň aýtmagyna görä, 2014-nji Gyşky Olimpiýa oýunlaryny Soçide geçirmeli diýlen karara gelnenden soň, daşky gurşawyň hapalanmagynyň derejesi juda ýokarlanypdyr. Olar Soçide alnyp barylýan gurluşyk işleriniň şäheriň ekosistemasyny weýran edýändigini belleýärler.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň ýokary derejeli milli howpsuzlyk kömekçisi Ysraýylyň ýakynda oba gurluşyklaryny giňeltmek planlaryny yglan etmegi ýewreý döwleti bilen palestinalylaryň arasyndaky täze dartgynlyklara sebäp boldy diýdi.
Obamanyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Suzan Raýs penşenbe güni Waşingtonda sözlän sözünde Birleşen Ştatlar Ýakyn Gündogarda parahatçylygy ýola goýmaklyga ygrarly galýar diýdi, emma Waşingtonyň ýewreý obalarynyň gurluşyk planlary bu tagallalara zeper ýetirýär diýip hasaplaýandygyny nygtady.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri hem, geçen hepde amala aşyran regional saparanyň dowamynda, parahatçylyk gepleşiklerini dikeltmek üçin, basylyp alnan ýerlerde alnyp barylýan gurluşyklary bikanun iş atlandyryp, Ysraýyly olary çäklendirmäge çagyrypdy.


text:
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron öz kömekçileriniň “News of the World” gazetinde telefonlaryň diňlenendigi baradaky derňewi togtatjak bolmandyklaryny aýtdy.
Kameron parlamentiň adatdan daşary sessiýasynda çykyş edip, bu hili aýyplamanyň “düýpden ýalňyş” boljakdygyny aýtdy.
Şeýle-de ol bu gazetiň ozalky redaktory Endi Koulsony aragatnaşyk başlygy edip işe almak baradaky başky kararyny gorap çykyş etdi.
Koulson şu aýyň başynda, “News of the World” gazetiniň žurnalistleriniň telefon diňlenişiginden habarly adam hökmünde tussag edildi.
Häzir ýapylan gazetiň žurnalistleri alty ýyl çemesi wagt içinde dört müň çemesi adamyň telefonyndaky ses ýazgylaryny diňläpdirler.


text:
9-njy awgustda Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutogly resmi sapar bilen Damaska bardy.
Bu saparynyň barşynda Türkiýäniň baş diplomaty Siriýanyň häkimiýetlerinden oppozisiýa garşy repressiýalary bes etmegi talap etdi.
Dawutogly Siriýanyň resmileri bilen alty sagatlap gepleşik geçirdi. Onuň prezident Başar al-Assad bilen iki sagatlap gürrüň edendigi habar berilýär.
Bu duşuşyklar barada häzirlikçe jikme-jik maglumat berilmeýär.
Muňa garamazdan, 9-njy awgustda Siriýanyň Türkiýe bilen araçäkde ýerleşýän raýonlarynda hökümet goşunlary tarapyndan 30-a golaý protestçiniň öldürilendigi habar berildi.
Geçen hepde Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan öz ýurdunyň Siriýadaky zorluga indiden beýläk biperwaý garap bilmejekdigini mälim edipdi.
Soňky iki häpdäniň dowamynda Siriýada ýüzlerçe adamyň heläk bolandygy çak edilýär.
Mundan öň Arap döwletleriniň Ligasy hem Siriýanyň prezidentini zorlugy bes etmäge çagyrypdy.
Pars aýlagynda ýerleşýän ýurtlaryň käbirleri Siriýadaky ilçilerini yzyna çagyrdylar.
Siriýanyň resmileri zorlugyň ýüze çykmagynda ýurduň içindäki “ýaraglanan toparlary” aýyplaýarlar.


text:
Moldowanyň Çisinau sebitindäki bir türmäniň sakçylary tussaglara neşe maddalaryny daşamakda güman edilýän bir pişigi sakladylar.
Muňa türmäniň içinde gezip ýören pişigiň boýnundaky şübheli boýunbagynyň sebäp bolandygy aýdylýar.
Türme edarasynyň websaýtynda
ýerleşdirilen wideoda sakçylaryň pişigiň boýunbagynyň seresaplylyk bilen aýyrýan pursatlaryny görmek bolýar.
Haçanda boýunbagyna ýerleşidirilen gutujyklar açylanda, onuň içinden “neşäniň ysyny berýän” bir “ösümlik önüminiň” çykandygy aýdylýar.
Derňewçiler pişigiň tussaglara neşe daşamak üçin, golaý obalaryň birinde ýörite türgenleşdirilendigini öňe sürýärler.


text:
Mihail Zoşenko
Mihail Zoşenko
(1894-1958)
Russiýanyň meşhur satirik ýazyjysy Mihail Mihaýlowiç Zoşenko 1894-nji ýylda, suratkeşiň maşgalasynda dünýä inipdir. 1913-nji ýylda Mihail gimnaziýany tamamlapdyr, soňra Sankt-Peterburgyň döwlet uniwersitetiniň hukuk hünärinde bir ýyl okapdyr. Birinji Jahan urşuna, 1917-nji ýylyň raýatlyk urşuna gatnaşypdyr. 1919-njy ýylda harby gullukdan boşap, 1920-1922-nji ýyllar aralygynda dürli kärleri çalyşýar, hatda milisiýa işgäri we aýakgap ussasy bolup hem işleýär, üstesine-de Korneý Çukowskiýniň alyp barýan edebi sapaklaryna gatnaşýar. 1922-nji ýylda Zoşenko ilkinji eserini çap etdirýär. Ýazyjy W.Kawerin, W.Şklowskiý, K.Fedin, N.Tihonow, Wsewolod Iwanow ýaly ýaş kyssaçylar bilen bilelikde «Serapionyň doganlary» atly edebi birleşigi esaslandyrýar.
Bu döwür ýazyjy özüniň gülküli hem satiriki hekaýalaryny döredýär. Zoşenko hekaýalarynyň özeninde adatdan daşary üýtgeşik waka goýup, ony halky dilde, dürli şiwe sözleri ulanyp, eseriň ýeňil okalmagyny hem-de gülkünç bolmagyny, şol bir wagtda-da çuňňur oýlandyrmagyny gazanýar. Onuň «Asylzada gyz», «Söýgi», «Adamyň göwnüne degdiler», «Jenap Sinebrýuhow Nazar Ilýiçiň hekaýalary», «Limonad», «Elhenç tümlük» ýaly onlarça hekaýalary bu žanryň nusgawy eserleri hasaplanylýar. 1930-nji ýyllarda Zoşenko aglaba iri eserleriň üstünde işleýär. «Mişel Sinýagin» (1930), «Yzyna gaýtarylan ýaşlyk» (1933), «Taras Şewçenko» (1939) powestleri, «Gök kitap» (1934—1935) nowellalar ýygyndysy kämil ýazyjynyň döredijiliginde täze tapgyryň başlanandygyny mälim etdi. Bu eserlerinde Zoşenko has dünýewi, pelsepewi meselelere ýüzlenipdir. 1943-nji ýylda, adynyň has arşa göterilen döwri Zoşenko «Günüň dogmagyndan ozal» atly esse-powestini çap etdirip başlaýar. Ýazyjynyň bu eserleri ol döwrüň ideologik talabyna gulluk edýän eserleriniň arasynda diýseň tapawutlanýardy. 1946-njy ýylda Zoşenkonyň döredijiligini zabun tankytlaýan karar kabul edilýär. Onuň eserlerini çap edýän «Leningrad» žurnaly ýapylýar, «Zwezda» žurnalyna bolsa Zoşenkonyň eserlerini çap etmek gadagan edilýär. Ýazyjyny ajy tankytlaýan birnäçe makalalar çap edileninden soň, ony Ýazyjylar birleşiginden çykarýarlar.
Ýazyjynyň durmuş ýagdaýy agyrlaşýar. Ol esasan hem terjimeçilik bilen, käwagtlar hem köwüş ussasy bolup gazanç edýär. Terjime eden eserlerinde hem terjimeçiniň ady görkezilmeýär.
Mihail Zoşenko 1958-nji ýylda, Leningradda dünýeden ötdi. Onuň 1943-nji ýylda çap edilip başlanan «Günüň dogmagyndan ozal» powesti ilkinji gezek diňe 30 ýyl öteninden soň, 1973-nji ýylda ABŞ-da dolulygyna çap edildi.


text:
Tunisi uzak wagtlap dolandyran Zine al-Abidin Ben Aliniň geçen hepdede häkimiýet başyndan çetleşdirilmegine getiren köpçülikleýin gozgalaňlar awtoritar režimli regionlaryň ýaşaýjylaryna öz täsirini ýetirdi.
Ben Aliniň häkimiýet başyndan çetleşdirilmegi bilen bilelikde dörän köçe protestleri Merkezi Aziýa döwletlerinde, Azerbaýjanda we Eýranda adamlaryň öz ýurtlaryndaky ýagdaýy Tunisdäki wakalar bilen deňeşdirip başlamagyna itergi berdi.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Internet saýtlaryna gowuşýan teswirlerde adamlar 1987-nji ýyldan bäri Tunisi dolandyran Ben Alini Merkezi Aziýa döwletleriniň prezidentleri bilen deňeşdirýärler we onuň düşen gününiň öz ýurtlarynyň ýolbaşçylaryna hem garaşýanlygyny duýdurýarlar.
“Hut biziňki ýaly! Tunisde adamlaryň ýagdaýy Azerbaýjandaka meňzeş” diýip, Bakuwyň ýaşaýjysy Natik Jawadli Azatlyk Radiosynyň azeri dilindäki internet saýtynda ýazýar.
Tunisdäki senariý Türkmenistanda hem gaýtalanyp bilner diýip, Azatlyk Radiosynyň türkmen dilindäki internet saýtynda özüni “Mahmal” diýip tanadan okyjy ýazýar we eger türkmen häkimiýetleri Tunisdäki wakalaryň öz ýurdunda gaýtalanmagyny islemeýän bolsalar, ýagdaýy gowulandyrmak üçin çäre görmeli diýýär.
Azerbaýjan, Türkmenistan we Merkezi Aziýanyň beýleki döwletleriniň awtoritar režimleri prezidentleriniň uzak wagtlap häkimiýet başynda saklanmagy, ýurtlarynyň üzňeligi we milli baýlyklarynyň häkimiýet başyndaky az sanly adamlaryň elinde saklanmagy bilen öz ýakasyny tanatdy.
Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugynyň saýtyndaky teswirlerde duşenbeli Jominiň ýazmagyna görä, Ben Aliniň häkimiýet başyndan çetleşdirilmegi Aziýa we Afrika regionlarynyň ýaşaýjylary üçin “hiç kimiň häkimiýet başynda müdimilik galyp bilmejeginiň” nobatdaky tassyklamasy boldy. “Gyrgyzystanyň we Tunisiň yzyndan kimiň nobatynyň geljegini wagt görkezer” diýip, Jomi belleýär.
“Merkezi Aziýa oýan!” diýip, bişkekli Kanatbek Azatlyk Radiosynyň gyrgyz dilindaki internet saýtynda ýazýar. Radionyň özbek dilindäki internet saýtynda Orsýetde ýaşaýan Abdylla “Özbegistany bikanun we zalym dolandyrýan Karimow hem şunuň ýaly çekiler we öz halkyna eden ähli adalatsyzlyklary üçin jogap berer” diýip, öz teswirinde belleýär.
Teswirlerde seresaplylyga çagyryşlar hem edilýär. “Režimi agdarmak diňe başlangyç ädimdir. Durnuklylygy döretmek we millete abadançylyk getirmek has ähmiýetli meselelerdir. Seresaply bolmasaňyz, saýlawlarda şowsuzlyga uçrarsyňyz we çetleşdirilen prezidentiň tarapdarlarynyň häkimiýet başyna dolanyp gelmegine şaýat bolarsyňyz. Biziň 2010-njy ýyldaky tejribelerimizden sapak alyň” diýip, Azatlyk Radiosynyň gyrgyz dilindäki internet saýtynda özüni “Mekentaş” diýip tanadan okyjynyň teswirinde aýdylýar.


text:
Şweýsariýada Siriýada üç ýyl bäri dowam edýän konflikte çözgüt tapmak boýunça halkara konferensiýa öz işine başlady.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Moon çarşenbe güni Montre şäherinde bolan duşuşykda çykyş edip, gatnaşyjylaryň “çylşyrymly mesele” bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny, emma şol bir wagtda-da “täzeden başlamak” üçin pursatyň dörändigini belledi.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow gepleşikleriň “aňsat we tiz” bolmajagyny aýtdy we konflikte çözgüt tapmak üçin “ähli gatnaşyjylaryň taryhy jogapkärçiliginiň” bardygyny nygtady.
Ýaranlar we tankytçylar
Siriýanyň prezidenti Başar Al-Assadyň esasy ýaranlarynyň biri bolan Orsýetiň daşary işler ministri Lawrow Siriýada syýasy öwrülişigiň amala aşyrylmagyna ýurduň daşyndan täsir edilmeli däldigini duýdurdy. Şeýle-de Lawrow Siriýanyň režiminiň esasy regional ýarany bolan Eýranyň hem halkara dialogyna gatnaşdyrylmagynyň zerurdygyny belledi.
Onuň kommentarileriniň öňüsyrasynda BMG-niň ýolbaşçysy Eýranyň maslahata gatnaşmagy üçin başda berlen çakylygy yzyna gaýtaryp aldy. Eýranyň prezidenti Hassan Rohani çarşenbe güni parahatçylyk ugrundaky bu gepleşiklerden uly bir öňegidişlige umyt baglamaly däldigini aýtdy.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Siria boýunça konferensiýada gepleşikleriň “berk we çylşyrymly boljagyny”, emma Assadyň geçiş hökümetinde galmagyna hiç hili mümkinçiligiň ýokdugyny belledi: “Biz ýeke-täk bir mümkinçiligi görýäris – özara ylalaşyk esasynda geçiş hökümeti düzmek boýunça ylalaşmaly. Häzir biz hakykata esaslanyp hereket etmeli, hakyky ýagdaýdan ugur almak zerur. Özara ylalaşyk esasynda düzülen geçiş hökümetiniň düzümine haýsy-da bolsa [diňe] bir tarapa degişli bolan adamlaryň alynmagy göz öňünde tutulmaýar. Bu bolsa Başar Al-Assadyň geçiş hökümetiň düzümine girmeli däldigini aňladýar”.
Siriýanyň resmi garaýşy
Siriýanyň daşary işler ministri Walid al-Moallem siriýalylardan başga hiç kimiň Başar Al-Assady häkimiýet başyndan aýyrmaga hakly däldigini belledi.
Moallem ýurduň oppozisiýasyny “dönükler” we daşary ýurt “agentleri” diýip atlandyrdy we halkara jemgyýetçiligini Siriýa ýarag ibermek arkaly terrorçylygy goldamagy bes etmäge çagyrdy. Şeýle-de Moallem siriýalylaryň adyndan Orsýete minnetdarlyk bildirdi we onuň “Siriýanyň hakyky dosty” hökmünde hereket edýändigini aýtdy.
Siriýanyň Milli koalisiýasynyň ýolbaşçysy Ahmad al-Jarba Assad häkimiýet başynda galýan wagty hiç hili gepleşigiň bolup bilmejegini aýtdy we Assadyň güýçlerini ”Al-Kaýda” ýardam bermekde aýyplady.
Gapma-garşylyk
Siriýanyň gozgalaňçylaryny goldaýan Saud Arabystanynyň daşary işler ministri şazada Saud al-Faisal Siriýadan halkara goşunlaryny, şol sanda gozgalaňçylara garşy söweşde Damaska ýardam berýän Liwanyň "Hizballah" şaýy söweşiji toparyny we Eýranyň "Rewolýusion güýçlerini" çykarmaga çagyrdy.
“Ženewa II” diýlip atlandyrylan bu duşuşykda Siriýada konflikt başlanaly bäri Assadyň režiminiň wekilleri bilen oppozisiýanyň agzalary ilkinji gezek duşuşyk geçirýärler.
40 çemesi ýurduň wekilleriniň gatnaşmagynda Ženewada geçirilýän gepleşikler hepdäniň aýagyna çenli dowam eder.


text:
Fransiýanyň polisiýasy Parižiň eteginde zenan ofiseriň atylyp öldürilendigini aýdýar. Bu waka yslamçy söweşijiler diýlip şübhelenilýän ýaragly adamlaryň Fransiýanyň “Charlie Hebdo” satiriki žurnalynyň baş binasyna eden hüjüminden bir gün soň boldy. Şol wakada 12 adam wepat boldy.
Polisiýanyň berýän maglumatyna görä, zenan ofiser we şäher işgäri 8-nji ýanwarda Parižiň günorta etegindäki Porte de Chatillon sebitinde atylyp, agyr ýaralanypdyrlar.
Fransuz polisiýasyndaky çeşmäniň “AFP” habar gullugyna aýtmagyna görä, ok geçirmeýän keltekçeli adam awtomatik ýaragdan polisiýany oka tutupdyr.
Dessine wakanyň bolan ýerine baran içeri işler ministri Bernard Kaznew ýaragly adamyň heniz hem ele salynmandygyny mälim etdi.
Bu wakanyň 7-nji ýanwarda “Charlie Hebdo” atly satiriki žurnalyň redaksiýasyna edilen hüjüm bilen haýsydyr bir gatnaşygynyň bardygy ýa-da ýokdugy barada häzirlikçe maglumat berilmeýär. Şol hüjümde yslamçy şygarlary gygyrmak bilen ýüzi örtgüli ýaragly adamlar 12 adamy, şol sanda iki polisiýa ofiserini atyp öldürdiler.
Şol hüjümde pida bolanlaryň hatyrasyna 8-nji ýanwarda tutuş Fransiýada 1 minutlyk dymyşlyk yglan edildi. Hüjümde millionlarça okyjylar tarapyndan tanalýan karikaturaçylaryň öldürilmegi musulman ilaty köp bolan ýurtda dartgynlylygy artdyrdy.
Tussag etmeler
Häzirki wagt “Charlie Hebdo” žurnalyna edilen hüjüme gatnaşygy bardyr diýlip güman edilýän birnäçe adam tussag edildi.
Fransiýanyň premýer-ministri Manuel Walls tussag edilmeleri, ýurtda bu hüjümde pida bolanlaryň hatyrasyna bir günlük ýas yglan eden mahaly mälim etdi. Bu hüjüm Fransiýada onlarça ýylyň dowamynda amala aşyrylan şuňa meňzeş hüjümleriň iň erbedidir.
Fransuz satiriki žurnalynyň binasyna edilen şol hüjüm döwründe hüjümçiler “Allahu akbar”, ýagny “Alla beýikdir” diýip gygyryp, özleriniň “pygamber üçin ar alýandyklaryny” aýtdylar. Bu žurnala ozaldan Muhammet pygamberi masgaralaýjy karikaturalary çap edenligi üçin yslamçy radikallar tarapyndan yzygiderli haýbat atylyp gelinýärdi.
Häzirki wagtda Fransiýanyň polisiýasy ozal 2008-nji ýylda Yraga söweşiji ugradýan topara gatnaşmakda günäli tapylan 32 ýaşyndaky Şerif Kouaçini we onuň 34 ýaşyndaky dogany Saidi gözleýär. Häkimiýetler olaryň “ýaragly we howpludygyny” aýdýarlar.
Fransuz metbugatyndaky maglumatlarda iki sany şübheli kişiniň 8-nji ýanwarda Parižiň demirgazyk-gündogaryndaky ýangyç guýulýan nokady talandygy habar berilýär. Olar Willer-Kotre şäherçesiniň golaýyndaky “stop”, ýagny “dur” belgisine ot açyp, ýangyç guýulýan nokatdan azyk önümlerini we ýangyç ogurlapdyrlar.
Bu merkeziň işgäri žurnalistlere beren maglumatynda ýangyç guýulýan nokady talan adamlaryň daş keşbiniň satiriki žurnalyň redaksiýasyna hüjüm edenlerdir diýlip güman edilýänlere meňzeşdigini hem-de olaryň kalaşnikow awtomaty we reaktiw granat atyjy ýarglar bilen güýçli ýaraglanandygyny aýtdy.
Şondan soň şübheli adamlaryň Pariže tarap ugrandygy habar berilýär.
Premýer-ministr Walls Parižde dünýä inen doganlar Kouaçileriň ýurduň aňtaw gulluklary tarapyndan tanalýndygyny we 7-nji ýanwarda amala aşyrylan hüjümden öň olaryň “gürrüňsiz” yzarlanyp gelnendigini aýtdy.
8-nji ýanwarda Fransiýanyň sud häkimiýetlerindäki çeşmäniň fransuz metbugat serişdelerine aýtmagyna görä, polisiýa doganlar Kouaçileriň ýakyn töweregine girýän erkeklerden we aýallardan ýedi adamy soraga çekipdir.


text:
Gyrakladylan prezident Hosni Mubaregiň aklawçysy öz müşderisiniň insultdan ejir çekendigini we huşsuz ýatandygyny aýtdy.
Emma Mubaregiň saglygyna gözegçilik edýän saglyk toparynyň başlygy muny ret etdi we onuň gan basyşynyň aşaklandygyny, ýöne indi ýagdaýynyň kadalaşandygyny aýtdy.
83 ýaşly Mubarek, hepdeläp dowam eden protestlerden soň, fewral aýynda işden çekilipdi. Ol aprelde, galplyklar we protestçileri öldürmek aýyplamalary esasynda sorag edilende ýüreginden tutaly bäri Gyzyl deňziň boýundaky Şarm el-Şeýh kurortundaky hassahanada saklanýar.
Mubarek 3-nji awgustda sud edilmeli.


text:
Garaşsyzlyk etraby bilen Türkmenabat şäheriniň aralygynda öz ulagynda gatnap kireý edýän 35 ýaşlaryndaky Zarif Türkmenabadyň köçelerine, megerem, iň belet adamlaryň biri bolsa gerek. Sebäbi maşyn sürüp, gazanýan puly - onuň maşgalasynyň ýeke-täk girdeji çeşmesi.
Zarif 2007-nji ýyldan bäri taksiçilik bilen meşgullanýar. Onuň maşyny 1996-njy ýylda öndürilen "Toýota" kysymly ýeňil awtoulag. Ulagy köne, emma Zarif Türkmenabadyň ýollarynyň bu köneje ulagynyň ömrüni hasam gysgaldýandygyny aýdýar.
“Her dört-bäş aýdan maşynymyň ”hodowoýlaryny” (hereketlenýän böleklerini) çalyşýan, amortizatorlaryny bolsa her aýda çalyşýan mahalym hem bolýar. Bu ýagdaý köçeleriň ýaramazlygy sebäpli bolýar” diýip, Zarif Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
“Unudylan mikroraýonlar”
Türkmenabadyň Mary, Puşkin, Mukym Kerimow, Kokant köçeleri Zarifiň her gün geçýän köçeleri. Ol köçelerden diňe Zarif her gün geçenok, Türkmenabat şäheriniň günbatar tarapynda ýerleşýän Serdarabat, Garaşsyzlyk, Galkynyş, Darganata we Seýdi şäheriniň hususy taksi sürüjileri hem şol köçelerden her gün geçmäge mejbur.
Ýönekeý adamlaryň gatnaýan ýoly.
Türkmenabadyň günbatarynda ýerleşýän etraplaryň we şol etraplaryň aralaryndaky köçeleriň ýagdaýy bolsa biri-birinden gözgyny. Türkmenabadyň günbatarky kiçi etrapçalaryna il arasynda “unudylan mikroraýonlar” hem diýilýär.
Beterinden beteri diýileni, Türkmenabadyň Hywaly we Uralka kiçi etrapçalarynyň köçeleriniň ýagdaýy hasam erbet. Käbir ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, olaryň soňky gezek bejerileninden bäri aradan 10 ýyl geçipdir.
Prezidentiň geçýän köçesi
Türkmenabadyň Hywaly atly kiçi etrapçasynda ýaşaýan we özüni Ýaşka aga diýip tanadan 50 ýaşlaryndaky ildeşimiz hem şeýle pikirdäkileriň biri. Ýaşka aga öz ýaşaýan etrapçasynyň köçeleriniň ýagdaýynyň gözgyny ýagdaýda mahaly sähelçe uzakda ýerleşýän Bitarap Türkmenistan köçesiniň ýagdaýynyň aeroporta meňzeýänligini aýdyp, Azatlyk Radiosyna beren gürüňinde onuň sebäbini şeýle düşündirdi:
Prezidentiň geçýän ýoly.
“Sebäbi prezident Berdimihamedow Lebaba edýän saparlarynda şol köçeden geçýär. Prezidentiň saparyndan öň onuň geçmegi planlaşdyrylýan ýollar aýna ýaly edilýär”.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir türkmenabatlylar, hususy we edara-kärhanalaryň ulaglaryny sürýän sürüjiler Türkmenabat şäheriniň köçeleriniň bejerilişiniň hem ýollaryň gowulaşman, ertbet ýagdaýda galmagyna sebäp bolýandygyny aýdýarlar.
Olaryň aýtmaklaryna görä, kommunal hojalyk edarasy erbet ýollardaky çukurlara pes hilli asfalt oklap, şol çukurlary gömüp çykýarlar, aradan ýyl ýarym geçip-geçmänkä ýaňky çukurlar ýene açylýar.
"Ýollar ýüzleý bejerilýär"
Bu barada öz pikirini aýdan käbir adamlar köçeleriň erbetliginiň sebäbi barada dürli pikirde. Olaryň käbirleri asfalta goşulýan mazudyň hiliniň erbetdigini aýtsa, käbirleri ýol bejeriş işleriniň ýüzleý geçirilýändigini aýdýarlar. Adamlaryň arasynda ýerli ýolbaşçylaryň bu problema asla üns bermeýänligini aýdýanlary hem bar.
Üstesine, “ýollary abadanlaşdyryş üçin” diýip, edara-kärhana işgärleriniň aýlyk hakyndan tutulyp galynýandygy hem aýdylýar. Bu barada efirde adynyň tutulmazlygyny islän lebaply zenan Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi:
“Her aýda abadanlaşdyryş üçin aýlygymyzdan iki manat tutup galýarlar, ýöne ýollar hiç abadanlaşdyrylanok”.
Paýtagt Aşgabatdan başga şäherleriň, etrapdyr şäherçeleriň köçe-ýollarynyň gowy bejerilmezligi öňden gelýän problemalaryň biri bolup galýar. Türkmenistanyň öz döwlet garaşsyzlygyny gazananyna 21 ýyl bolanlygyna garamazdan, ýurduň käbir ýerlerinde Soýuz döwründen bäri ýekeje gezek bejerilmedik köçeleriň hem bardygy aýdylýar.


text:
- Olimpiýa şäherjiginde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça 5-nji Aziýa oýunlaryna bagyşlanan metbugat maslahaty geçirildi
- Zarif: egerde Tramp ýadro ylalaşygy kenard goýsa haýrana galjakdyr
- Prezident Ruhani Siriýanyň premýer ministrini kaul etdi
- Zangane:Türkmenistandan gaz import etmek Eýranyň milli gaz Kompaniýasy bilen türkmengaz kompaniýasynyň arasynda gol çekilen bir söwda ylalaşykd
- Jahangiri:ýadro ylalaşygy ozýan taraplaryň garşysynda berk durarys
- Gürgen radiosynyda merhum Hajy Muhammet Ahun Abedi Kora ýöriteleşdirilen gepleşik(ondan ýadigär galan wagyz)
- Ýadro ylalaşygy baradaky Amerikanyň ygrarsyzlygy
- Hajy Muhammet Ahun Abedi Kor dünýäden gaýtdy
- Zarif: aziýa ýurtlary bilen gatnaşyklaryň ösdürilmegine Eýrana ähmiýet berýändir
- Salehi: täze iki ýadro elektro stansiýany guramak barada berk yarada gulluk edýäris
- Jahangiri:ýadro ylalaşygy ozýan taraplaryň garşysynda berk durarys
- Zangane:Türkmenistandan gaz import etmek Eýranyň milli gaz Kompaniýasy bilen türkmengaz kompaniýasynyň arasynda gol çekilen bir söwda ylalaşykd
- Prezident Ruhani Siriýanyň premýer ministrini kaul etdi
- Zarif: egerde Tramp ýadro ylalaşygy kenard goýsa haýrana galjakdyr
- Olimpiýa şäherjiginde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça 5-nji Aziýa oýunlaryna bagyşlanan metbugat maslahaty geçirildi
video
-
Sionist režimi Arabystanyň Eýrana garşy hyzmatdaşlyklary
-
BMG-niň baş sekretary Eýranyň tele-radio habarlar gullugyny ýakyndan baryp gördi
-
2016-njy ýylda 5000 awara ortaýer deňizde gark boldylar
-
Gürgen şäherinde Eýrandaky kowumlaryň medeniýeti boýunça baýramçylygy geçirilýär
-
DAEŞ topary Yragyň paýtagtynda 2 terrorçylykly partlamany amala aşyrdy
-
täze ýylyň çalyşýan gijesi Türkiýäniň Stambul şäherinde ýüze çykan terrorçylykly hüjümde 35 adam öldi we 45 adam ýaralandy
-
Eýranyň Gülüstan welaýatynyň jeňňelleri ot aldy
-
Salehi: Amerikanyň Eýrana garşy tutan tutumyna çäre görendiris we ony aýan etmäge hem gerek ýokdyr
-
Siriýanyň Aleppo şäheriniň özgerişleri
-
Eýranyň daşary işler ministri Hindistana bardy
-
144 ýyl mundan ozal Nýy-ýorkyň deňiz ýakalarynda gark bolan gämiň läşi suwdan çykaryldy
-
Arabystan munapyklar toparjygynyň Parižde geçiren oturylyşygyny goldandyr
-
müňlerçe italiýaly bu ýurduň premýer-ministrniň syýasatlaryna nägilelik bildirdiler
-
bir pil 14 ýolbarsy ýeňdi
-
Eýranyň tele radio guramasynyň başlygy Siriýada şehit bolan habarçy kärdeşimiz Mohsen Hazaeiniň hatyrasyna gçirlen çärede gürrüň berdi.
-
Ýewropa bileleiginiň daşary syýasat ministrleri Donald Trampyň prezidentlik döwrüniň aladasyny edýärler
Fotogalereýa
-
Prezident Ruhani Siriýanyň premýer ministrini kaul etdi
-
tagsyr hajymuhammet Ahun Abedi Koriň uzata çäresi
-
Türkmensähraniň beýik alymy hajy Muhammet Ahun Abedikor dünýäden gaýtdy
-
Owganystanyň milli mejlisiniň ýanynda ýüze çykan aýylganç terrorçylykly partlamalardan 38 adam öldi we 70 adam ýaralandy
-
Eýran Owganystandaky terrorçylykly partlamalary
-
yslam häkimiýetiniň salasyny saýgaryş ýygnagynyň başlygy Aýatolla Haşeminiň uzadylma çäresi
-
ýurduň jogapkärleriniň we ilatyň dürli gatlaklarynyň Aýatolla haşeminiň ýas çäresine gatnaşmaklary
-
Aýatolla haşemi Rafsananiň dünýäden gaýtmagy babatly jamaranda ýas çäreleri geçirilýär
-
Eýranyň üçlük güýçleriniň başlyklaryny Aýatolla haşeminiň dünýäden gaýtmagy mynasybetli beren sargytlary
-
Mertebesi belent ýolbaşçyň Aýatolla Haşemi Rafsanjaniň dünýaden gaýtmagy babatly beren sargydy
-
Ak-gala etrapynyň häkimi Amangeldi zamir gürgen radiosynda çykyş etdi
-
abdulmannaf bagşynyň bolbaşçylygyndaky aýdym-saz topary gürgen radiosynda çykyş etdi
-
Mertebesi belent ýolbaşçy medal gazanan we saýlanan talyplary kabul etdiler
-
Siriýanyň daşary işler ministrleriniň Eýranyň ýokary derejeli resmileri bilen geçiren duşuşygy
-
Eýran bilen Türkmenistanyň gaz ylalaşygynyň jikme-jigi
-
täze ýylyň bosagasynda Türkmenistanda şatlyk dabaralar geçirilýär(2)
Allatagalynyňn zyýapat çaglary gepleşiginiň ýaýlyma berlişi
Gysgajyk reportaž , Allatagalynyňn zyýapat çaglary gepleşiginiň


text:
Internet tarifindäki müşderilerini ýitirmezlik maksady bilen Türkmenistandaky MTS mobil aragatnaşyk ulgamy 9-njy fewralda öz müşderilerine sowgat etdi.
MTS-iň öz müşderilerine 50 prosent möçberinde internet paketini sowgat etmegi 1-nji fewralda «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamynda internet tarifiniň açylmagy sebäp boldy.
9-njy fewralda MTS öz müşderileriniň ulanýan öňki 20MB internet paketiniň üstüne 10 MB, 50MB internet paketiniň üstüne 25 MB, 100MB internet paketiniň üstüne 50 MB, 1GB internet paketiniň üstüne 500 MB goşdy. Şu paketdäki bolan nyrhlar bolsa öňküligine galdyryldy.
Ýöne muňa garamazdan, «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň müşderilerine edýän teklipleri MTS-iňkä garanyňda elýeterli bolmagynda galýar. Sebäbi «Altyn asyryň» 1GB paketiniň bahasy 70 manat, MTS-iňki bolsa, 100 manat.
100 manatlyk 1GB internet paketiniň üstüne ýene-de 500MB goşandygyna garamazdan, MTS-iň internet paketi bir aýlyk möhletlidir, ýagny bir aýdan soň möhleti tamamlanansoň, paketiň içindäki galan MB-leriň ählisi köýýär.
MTS-iň internet paketlerine garanyňda, «Altyn asyryň» 1GB paketi ol aýdan ol aýa geçende köýmeýär. Munuň üstesine-de, «Altyn asyryň» internetiniň tizligi sekuntda 1MB, MTS-iňki bolsa sekuntda 460KB.
Şonuň üçin internet tarifinde ýene-de özgertmeleri girizäýmese, MTS-e müşderilerini saklamakda kynçylyklaryň döremegi ähtimal.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Düýn Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejadyň Owganystanyň we Täjigistanyň prezidentlerine aýtmagyna görä, bu üç goňşy döwlet daşary ýurt goşunlarynyň Aziýadan çykarylmagy üçin “NATO-nyň güýjüni deňagramlaşdyryp bilerdi”.
Ahmedinejad pars dilli üç ýurduň Tähranda geçen sammitinde çykyş etdi. Onuň sözlerine görä, olar howpsuzlyk boýunça güýçlerini jemlemeli.
“Bu üç döwletiň ykbaly biri-biri bilen jebis bagly. Eger bize kimdir biri daşardan basyş etse we kim çagyrylmadyk myhman bolsa, ol gitmelidir” diýip, prezident M.Ahmedinejad aýtdy.
Owganystanyň prezidenti Hamyt Karzaý, Täjigistanyň prezidenti Imomoli Rahmon we Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad ykdysady söwda we transport pudagy boýunça jebis hyzmatdaşlyk etmekde ylalaşdylar.
Eýranyň prezidenti daşary ýurt güýçlerini regiony terk etmäge çagyrdy we bu üç döwletiň ykdysady, söwda gatnaşyklaryny ösdürmelidigini aýtdy.


text:
Yragyň prezidenti Jalal Talabani Saddam Huseýniň öňki orunbasary bolan Taryk Aziziniň ölüm jezasyna höküm edilmegi baradaky karara gol çekmejekdigini aýtdy.
Fransiýanyň telewideniýesine beren interwýusynda Jalal Talabani özüniň şeýle karara gelmegininň sebäbini ölüm jezasyna höküm edilen Aziziniň yrakly ýaşuly hristiandygy bilen düşündirdi.
Oktýabr aýynyň ahyrynda Yragyň sudy 2003-nji ýylyň aprel aýyndan bäri tussaglykda saklanan 74 ýaşly, saglygy ýaramaz bolan Taryk Azizini ölüm jezasyna höküm etdi.
Watikan we Orsýet ynsanperwerlik maksady bilen Yragy bu ölüm jezasyny ýerine ýetirmezlige çagyrdylar.
Ýöne Yragyň prezidentiniň bu ölüm jezasynyň ýerine ýetirilmegine garşy bolmagy Taryk Azizini ölümden halas edip bilermi ýa ýok - ol entek belli däl.


text:
Belli türkmen ýazyjysy hem görnükli jemgyýetçilik işgäri, tanymal alym Gylyç Kulyýewiň dünýä inenine 100 ýyl boldy. Ol Türkmenistan Sowet Respublikasynda ilkinji türkmen ilçilerinden biridir.
Gylyç Kulyýew syýasatda milli meseläniň orny barada düýpli ylmy barlaglary alyp baran alym hem taryhçy, şeýle-de daşary ýurt temasyndan uly göwrümli romanlar döreden belli prozaçydyr.
Şeýlelikde, 20-nji asyr türkmen medeniýetinde hem jemgyýetçilik ylmynda Gylyç Kulyýewiň aýratyn orny bar.
Halk köpçüligi ony belli ýazyjy hökmünde tanaýar. Oňa ilkinji abraý getiren eseri “Köpetdagyň aňrysynda” powesti bolupdy. Eýranyň demirgazygynda ýaşaýan türkmenleriň, Magtymguly Pyragynyň obadaşlarynyň – ildeşleriniň durmuşyndan gürrüň berýän bu eser türkmen edebiýatynda uly täzelik bolupdy.
Gylyç Kulyýew soňky ýyllarda şol tema, aýratyn-da Magtymguly meselesi bilen aýratyn gyzyklanyp, “Ýowuz günler” hem “Magtymguly” romanlaryny döretdi. Türkmenistandaky graždanlyk urşy ýyllaryna bagyşlan “Gara kerwen” romany onuň has şowly çykan eserleriň biridir.
Gylyç Kulyýewiň ömri we işi, şeýle hem beýleki medeni temalary öz içine alýan ýörite gepleşigi diňlemek üçin aşaky düwmä basyň:


text:
Yragyň paýtagtynda ençeme ýyllap saklanan gijeki komendant sagady şu hepdäniň aýagynda ýatyrylar. Resmileriň 5-nji fewralda aýtmagyna görä, premýer-ministr Haidar al-Abadi komendant sagadyny 7-nji fewralda ýatyrmagy tabşyrypdyr.
Abadiniň metbugat-wekili Rafid Jaboori “uruş ýagdaýynyň saklanýandygyna garamazdan, mümkin boldugyndan kadaly durmuşyň bolmagyna” isleg bildirilýändigini aýtdy.
Habar berilişine görä, Bagdatda 2004-nji ýylda girizilen komendant sagady şäherde ýygy-ýygydan bolýan bomba partlamalarynyň öňüni alyp bilmedi.


text:
6-njy sentýabrda Belarusyň paýtagty Minskde tanymal oppozision žurnalist Aleh Býabeniniň jaýlanyş üýşmeleňi boldy.
Şol wakadan üç gün öň, 3-nji sentýabrda Aleh Býabeniniň jesedi Minsk şäheriniň etegindäki öz daçasynda syrtmakdan asylgy ýagdaýda tapylypdy.
Žurnalist Býabeniniň egindeşlikde döreden we dolandyryp gelen «Çarter97.org» atly saýty ýurduň hökümeti barada ýiti tankydy materiallary bilen tanalýan saýtlardan biri hasaplanylýar.
Belarusyň prokuratura işgärleri žurnalistiň jesedini öwrenmek boýunça geçirilen barlaglaryň onuň özüni asyp öldüren bolmagynyň mümkindigini görkezýändigini aýtdylar. Emma 36 ýaşly Aleh Býabeniniň ýakyn dostlary we egindeşleri onuň özüni asyp öldurmegi üçin hiç hili esasyň bolmandygyny öňe sürýärler.
«Çarter97.org» saýtynyň koordinatory Zmitser Bandarenka organ işgärlerini Aleh Býabeniniň anyk ölen wagtyny galplaşdyryp görkezenlikde aýyplaýar. Ol Býabeniniň ölümi barada milisiýanyň we prokuratura işgärleriniň öz dokumentlerinde görkezýän wagtynyň medisina sprawkasynda görkezilen wagtdan tutuş 15 sagat giç edilip görkezilendigini aýdýar.
Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda Zmitser Bandarenka öz kärdeşiniň özüni öldürendigine ynanyp bilmejekdigini nygtady: «Býabenin meniň dostumdy. Ol hakyky žurnalist, hakyky erkek adamdy. Biz bilelikde her dürli kyn ýagdaýlarda bolup gördük. Ol biziň toparymyzyň içinde mydama durnuklylygyň merkezidi. Milisiýanyň aýdyşy ýaly, onuň öz janyny soňlamagy üçin hiç hili esas ýokdy. Biz muňa bütinleý ynanmaýarys. Ol internet žurnalizminiň sütünlerinden biridi. Ol, gürrüňsiz ýagdaýda, biziň hemmämiz üçinem örän ýetmezçilik eder».
Aleh Býabenin diri ýagdaýda iň soňky gezek 2-nji sentýabrda öýlänler görlüpdir. Şol gün ol öz dostlaryny Minskde kino görmäge çagyryp, olara telefon arkaly hat gönderipdir. Onuň jesedi bolsa, şol günüň ertesi, 3-nji sentýabrda agşamara tapyldy.
Häkimiýetleriň aladasy
Prokuraturanyň işgärleri indi Aleh Býabenini öz janyna kast etmäge mejbur edäýjek nähilidir bir ýagdaýyň ýüze çykyp-çykmandygyny anyklamaga çalyşýandyklaryny mälim etdiler.
Emma «Çarter97.org» internet saýtynyň işgärleri sorag geçirýän organ işgärlerini esasy gyzyklandyrýan zadyň Aleh Býabeniniň ölümi bilen baglanyşykly zatlar däl-de, eýsem bu saýtyň öz işiniň nähili ýola goýlandygy baradaky meseledigini aýdýarlar.
«Çarter97.org» saýty şu çaka çenli Belarusyň hökümeti barada örän tankydy materiallary ýaýradyp geldi. Žurnalist Aleh Býabenin has hem ýurduň awtoritar prezidenti Aleksandr Lukaşenko barada ýiti çykyş edýärdi.
Soňky wagtlar «Çarter97.org» saýty aýratynam syýasy aktiwistleriň we ýaşlar toparlarynyň liderleriniň organ işgärleri tarapyndan wagtlaýynça alnyp gaçylmagy ýaly wakalara uly ünsi çekdi. «Çarter97.org» saýty bu alnyp gaçylmalary belli-belli syýasy aktiwistleri doly ýok etmek üçin howpsuzlyk güýçleriniň geçirýän türgenleşigi hem-de «jellatlar toparyny» döretmek üçin görülýän taýýarlyk hökmünde häsiýetlendirýär.
Ýurduň oppozisiýasy 1990-njy ýyllarda Belarusda birnäçe tanymal şahsyýetiň ýitirim bolmagynda henize-bu güne çenli prezident Lukaşenkony aýyplap gelýär.
Aleh Býabeniniň ölümi Belarusdan daşarlarda-da ýiti reaksiýalary döretdi. ÝHHG-niň wekili Dunýa Miýatowiç we Ýewropa Parlamentiniň prezidenti Jerzi Buzek Belarusy Aleh Býabeniniň syrly ölüminiň sebäplerini anyklamak boýunça düýpli derňew geçirmeklige çagyrdy.


text:
Şu gün Fransiýanyň medeniýet ministri Frederik Mitterrand eýranly kino režisýory, oppozisiýany goldaýjy Jafar Panahiniň türme tussaglygyna höküm edilmegini ýazgardy.
Jafar Panahi Eýrandaky dolandyryjy režime garşy iş alyp barmakda aýyplanyp, 6 ýyl türme tussaglygyna we 20 ýyl kino döretmek ýa-da daşary ýurtlara gitmek gadaganlygyna höküm edildi.
Fransiýanyň ministri Eýranyň bu hereketini Panahiniň söz azatlygyna edilen “kabul edip bolmajak hüjüm” diýip häsiýetlendirdi. Şeýle-de, ol Panahiniň azat edilmegi üçin çagyryş etdi.
Jafar Panahi köpsanly halkara baýraklarynyň eýesidir. Ol 2009-njy ýylda Eýranda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda oppozisiýa lideri Mir Husseýin Musawini goldapdy.


text:
NATO özüniň hyzmat ediş pudagyndaky agzalaryndan biriniň Owganystanyň gündogaryndaky hüjümlerde öldürilendigini habar berýär.
Duşenbe günki beýanatda koalisiýa esgeriň duşman güýçleri tarapyndan göni oka tutulandan soň ölendigini aýdýar.
NATO bu waka we onda heläk bolan esgeriň şahsyýeti barada goşmaça maglumat bermedi.
Duşenbe güni bolan bu wakanyň netijesinde şu aýyň dowamynda ölen koalisiýanyň agzalarynyň sany sekize ýetdi.
Geçen hepde Owganystanyň günortasyndaky Zabul welaýatynda amerikan dikuçary harby missiýany amala aşyrýarka, uçaryň heläkçilige uçramagy netijesinde Amerikanyň alty esgeri heläk bolupdy.


text:
Dünýäniň çar künjegindäki adamlaryň 2015-nji ýylyň gelmegini halkara derejesinde şatlyk-şowhun bilen garşy alýan wagtynda Şanhaýda betbagtçylykly hadysa boldy.
Hytaýyň iň uly şäherinde gije ýarymdan öň, derýa kenaryna golaý ýerde bolan depeşekde azyndan 35 adam öldi, onlarça adam bolsa ýaralandy.
Depeşegiň sebäpleri geçen hepde şu ýerde, kän adamyň toplanmagyndan gaça durmak üçin, lazer tomaşasynyň geçirilmegini ýatyran resmiler tarapyndan derňelýär.
Käbirleri bu hadysanyň bir sebäbiniň bir restoranyň ýokary gatyndan ýasama pullaryň zyňylmagy we adamlaryň ol pullardan aljak bolup, bir-birlerini depelemegi bilen baglydygyny aýdýar.
Başgalaryň aýtmaklaryna görä, adamlaryň üýşmegi Huanpu derýasynyň platformasyna çykmaga synanypdyrlar.
Hytaýyň prezidenti Si Jinpiň bu betbagtçylygy hemme taraplaýyn derňemäge çagyrdy we ýurduň çar künjegindäki ýerli hem regional hökümetleriň bu hili hadysanyň gaýtalanmazlygy üçin ähli çäräni görmegini buýurdy.
28-nji dekabrda «AirAsia» ýolagçy uçarynyň heläkçilige uçramagy, 2014-nji ýylda üçünji uçarynyň ýykylmagy hem-de ýurduň demirgazyk-gündogaryna gelen siliň 250 müň çemesi adamy ýaşaýan ýerinden göçürmegi bilen, Malaýziýa 2015-nji ýyly alasarmyk bir ýagdaýda garşylady.
Yrak paýtagtynda resmiler on ýyldan gowrak wagt bäri güýjünde galýan komendant sagadyny bir gijelik ýatyryp, Bagdadyň ilatyna giçden soň hem daşarda galmaga we Täze ýyly bellemäge rugsat bermek kararyna geldiler.
Emma Bagdadyň kommersiýa etraplary, janyndan geçen bombaçylardan we şäheri aýlap dowla salan yslamçylardan ätiýaç edip, ýapyldy.
Awstraliýanyň Sidniý şäherinde, Opera öýüniň ýanyndaky meşhur feýerwerk tomaşasyny görmek üçin, 31-nji dekabrda 1 milliondan gowrak adam toplandy.
Birleşen Arap Emirliklerinde bolsa ýüz müňlerçe adam planetanyň iň beýik binasy Burj Kalifada we onuň töwereginde dünýäniň iň uly feýerwerk we lazer tomaşasy hasaplanýan sahnalara syn etdi.
Howanyň doňduryjy aýazyna garamazdan, on müňlerçe adam Moskwanyň Gyzyl meýdanynda guralan has ortaça feýerwerk tomaşalaryny, merhemetli Wasiliň ybadathanasynyň we Leniniň mawzoleýiniň şekillerini görmäge geldi.
Adamlar baýramçylygy bellemek üçin giçlik Berliniň Brandenburg derwezesine ýygnandylar we açyk howada guralan konserte tomaşa etdiler, Berlin diwarynyň ýykylmagynyň 25 ýyllygyny dabaralandyrdylar.
Parižde hem müňlerçe adam 2015-nji ýylyň gelmegi bilen meşhur Çamps d’Eliseý bulwaryna toplanyp, Ýeňiş diňini şekillendirýän lazer we çyra tomaşalaryna syn etdiler.
Merkezi Hoň-Koňda, resmileriň birnäçe hepde öň demokratiýaçy protestçileriň çadyrlaryny ýyrtyp, lagerlerini ýykan, köçe protestlerini dargydan ýerinde guralan pirotehniki tomaşa syn etmäge ýüz müňlerçe adam toplandy.
Ispaniýada ýüzlerçe müň adam Madridiň Puerta-del-Sol meýdançasyna toplansa, Barselonada onlarça müň tomaşaçy üçin ullakan feýerwerk sahnasy guraldy.
Iňlis paýtagtynda adamlar Täze ýylyň öňüsyrasyndaky feýerwerk tomaşalaryny synlamak üçin Temz derýasynyň kenarlaryna çyksa, Şotlandiýanyň paýtagty Edinburg özüniň Hogmanaý atly gadymdan gelýän köçe baýramçylygyny geçirdi.
Ýaponiýayň paýtagty Tokioda, Meýji Jingu hramynyň daş işiginde, adamlaryň däp boýunça gowy Täze ýyl baradaky tekliplerini galdyrmagy üçin, ullakan gapyrjaklar goýuldy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Tomsuň başlanmagy bilen has möhüm hadysalar sebäpli ýatdan çykan nebit – gaýtadan bahasynyň gaty aşak gaçmagy bilen ýene-de günüň esasy temasyna öwrüldi.
Reuters habar gullugynyň ahyrky maglumatyna görä, nebitiň “Brent” görnüşiniň bir barreliniň bahasy ýüzden 3,19 göterim arzanlap, 42 dollara çenli pese gaçdy.
Teksas nebitiniň bir barreliniň bahasy edil häzir 40 dollara deň.
CNBC, tanymal nebit hünärmenlerinden John Kilduffa salgylanyp beren maglumatynda, nebitiň bir barreliniň bahasynyň indi 35 dollara çenli pese gaçyp biljekdigini aýdýar.
CNBC nebitiň bir barreliniň bahasynyň 40 dollara düşmeginiň nebit eksport edýän ýurtlaryň aglabasy üçin psihologiki çäkdigine ünsi çekýär.
Aslynda nebitiň bahasynyň birden pese gaçmagyna nebit öndürijileriň özleri sebäpkär.
Reutersiň golaýda ýaýradan synyndan çen tutsaň, onda OPEC-iň önümçiligi ýakyn taryhdaky rekord derejä baryp ýetipdir.
Çig nebit girdejini ýokarlandyrýar
Şol bir wagtyň özünde indi bäşinji hepde ABŞ-da girdejä täsirli goşant goşýan burawlaýyş işleriniň sany iň ýokary derejä ýetdi.
Beýleki tarapdan, Sawud Arabystanynyň “Aramco” atly döwlet nebit firmasy ýeňil arap nebitiniň resmi bahasyny arzanlatdy.
Nigeriýada bolsa, durnuksyzlyga garamazdan, nebitden gelýän girdeji artdy. Orsýet hem eýýäm üç aýdan bäri girdejini artdyrmaga dowam edýär.
OPEC-iň agzalary bazarlar barasynda täze göreşleriň başlanmagyndan ynjalyksyzlanýarlar. Başgaça aýdylanda, olary bazarlardaky artykmaç nebitiň mukdarynyň köpelmegi biynjalyk edýär.
Tanymal nebit hünärmeni John Kilduffyň aýtmagyna görä, benzine bolan talabyň artmagynyň nebit bazaryndaky bahalary pugtalandyrmagyna garaşylýardy. Ýöne iş ýüzünde garaşylany bolmady.
“Çakyma görä, ýagdaý şu wagt nebitiň bahasynyň iň azyndan 35 dollara çenli arzanlamagyna tarap barýar” diýip, hünärmen öz pikrini berýän edýär.
20 dollar gürrüňi
CNBC-iň nebit satygçylaryna salgylanyp beren maglumatyndan ugur alsaň, onda bir barrel nebitiň bahasynyň 40 dollardan pese gaçmagy arzanlaşygyň 36 dollara çenli baryp ýetjekdigini aýtmaga doly esas berýär.
Kilduffuň pikirine görä, eger şeýle ýagdaý bolaýsa, öňümizdäki güýz aýlarynda nebitiň bahasy geçen ýylky iň pes derejä, ýagny bir barrel üçin 25,05 dollara çenli arzanlap biler.
“TD Securities” firmasynyň hünärmeni Mike Dragosits bolsa bir barrel nebitiň bahasynyň bazaryň durnuklylygy taýdan alanyňda, suwy seňrikden agdyrýan iň aýgytlaýjy çägiň 35 dollardygyny ýatladýar.
Emma ol her halda nebitiň bahasy 20 dollara çenli arzanlar öýdüp pikir edenok.
Nebitiň bahasy iýundan owal bir barrel üçin 51 dollara çenli ýokarlandy. Şondan soň hem bu bahalar ýüzden 22 göterim pese gaçdy.


text:
2004-nji ýylyň 9-njy maýynda Çeçenistanyň prezidenti Ahmad Kadyrow paýtagt Groznynyň “Dinamo” futbol stadionynda amala aşyrylan partlamada öldürlipdi. Bu wakadan ýedi ýyl töweregi wagt geçensoň, Ahmad Kadyrowyň ogly, Çeçenistanyň häzirki baştutany Ramzan öz kakasynyň adyny göterýän 280 million dollarlyk stadiony açdy. Bu stadionda iki sany türgenleşik meýdançasy, suwa düşülýän howuz, tennis meýdançalary, şeýle-de boks we göreş bilen meşgullanmak üçin bölümler bar.
Emma bu stadionyň açylmagy Ramzanyň ogullyk hormatynyň näderejede ýokarydygyny görkezmek bilen bir hatarda onuň futbola bolan uly söýgüsini hem äşgär edýär. Stadionyň açylyş dabarasyna gabatlanyp, paýtagt Groznyda Orsýetiň premýer-ligasynyň oýunçylaryndan ybarat futbol komandasy futbolyň taryhynda öz adyny galdyran meşhur futbolçylaryň, şol sanda Diego Maradona, Luis Figan, Stiw MakManaman we Iwan Zamarano dagylaryň düzen futbol topary bilen duşuşyk geçirdi.
Ramzan Kadyrow öz kakasynyň adyny göterýän 280 million dollarlyk stadiony açdy.
Ramzan Kadyrow ýurtda futbol medeniýetini ösdürmek üçin millionlarça dollary sarp etmekden gaýtmaýar. Ýakynda ol ýerli Groznynyň “Terek” futbol toparyny türgenleşdirmek üçin öz wagtynda Gollandiýanyň milli saýlama futbol toparynyň kapitany bolan Ruud Gullit bilen şertnama baglaşdy. Kadyrow bu toparda oýnamak üçin braziliýaly, argentinaly we kamerunly oýunçylary hem getirdi.
Şeýle-de şu ýylyň başynda çeçen futbolçylarynyň komandasy 2002-nji ýylda futbol boýunça dünýä kubogynyň eýeleri, Braziliýanyň şol wagtky toparynyň düzümi bilen duşuşyk geçirdi. Braziliýanyň toparynyň düzüminde Romario we Dunga ýaly futbol ýyldyzlary hem bardy. Çeçen toparyna bolsa Kadyrowyň hut özi kapitan boldy.
Kadyrowyň futbol toparynyň bu oýunda 4-6 hasabyda utulandygy hiç kimi geň galdyrmasa gerek. Brazliýanyň toparyndaky oýunçylaryň biri Rajyň aýtmagyna görä, olara çeçen tarapy bilen gowşagrak oýnamalydygy barada duşuşygyň öňünden duýdurylypdyr. Şeýle-de Raj, Kadyrowyň adam hukuklaryny bozýanlygyndan habarsyz bolup, Grozna gelmegi karar edenligi üçin “juda gynanýandygyny” hem sözüne goşdy.
Ramzan Kadyrow (çepde) Çeçenistan bilen Braziliýanyň arasynda geçirilen futbol bäsleşiginde, Grozny, 2011-nji ýylyň 8-nji marty.
Çeçenistan nebite baý ýurt. Emma Kadyrowyň jomartlygy belli bir derejede Orsýetiň Federal hökümetiniň sahylygyna hem bagly. Orsýetiň Federal hökümeti Çeçenistan üçin her ýylda 2,2 milliarda golaý amerikan dollaryny goýberýär.
Ýöne, Çeçenistanyň öz içindäki adamlaryň aýtmagyna görä, bu pullar adaty raýatlara ýetenok. Resmi statistika hasabatlaryna görä, ýurduň ilatynyň ýarpysyna golaýy-da işsizlikden kösenýär. Munuň üstesine-de, Kadyrow öz ilatyny mugt işçi güýji hökmünde ulanmakda hem aýyplanylýar.
Köp sanly çeçenleriň Azatlyk Radiosynyň Demirgazyk Kawkaz gullugyna aýtmagyna görä, stadionyň açylmagyna birnäçe aý galanda, olar arassaçylyk işlerini geçirmek üçin öz işlerinden we okuwlaryndan zorluk bilen ýowarlara äkidilipdirler.
Adynyň efirde tutulmagyny islemedik Çeçenistandaky bir mekdebiň direktory özüniň golastyndaky adamlaryny bu çärä äkimtäge mejbur edilendigini aýtdy: "Men olara, munuň özlerine baglydygyny aýtdym. Ýöne bärde gitmezlik diýen ýaly zat ýok. Hususan-da, 1-nji maýda. Bu bir syýasy mesele. Eger-de biz gitmesek, munuň yzynyň näme bilen gutarjakdygyny ählimiz gowy bilýäris. Şonuň üçin, geliň, bu meseläni şu ýerde çözeliň we tamamlalyň. Ähli mekdepler eýýäm ol ýerä gitdi. Bir günlükçe biziň hem ählimiz şol ýere gidýäris”.
Çarşenbe güni geçirilen futbol ýaryşyny görmek üçin, has dogrusy 30,000 adamlyk stadionda boş ýerleriň galmazlygy üçin, studentler we işçiler futbol ýaryşyna bialaç barmaly boldular.


text:
Orsýetiň Riodaky Olimpia oýunlaryna gatnaşmak üçin baran 11 boksçysynyň ählisi doping taýdan arassalygy boýunça synagdan geçdi we ýaryşlara gatnaşmak mümkinçiligine eýe boldy.
Boks boýunça halkara assosiasiýasy (AIBA) özüniň bu kararyny 4-nji awgustda Olimpia oýunlarynyň açylyş dabarasyna bir gün galanda yglan etdi.
AIBA “orsýetli 11 boksçynyň her biriniň dopinge garşy synaglaryny aýratyn barlandygyny” habar berdi.
“Häzir bu proses jemlendi” diýip assosiasiýa belledi we Orsýetiň boksçylarynyň Rioda ýaryşlara gatnaşyp biljekdigi barada Halkara olimpia komitetiniň gözegçi toparyndan tassyknamalaryň gowuşandygyny habar berdi.


text:
Fransiýa ýekşenbe güni, 22-nji aprelde Sosial partiýanyň kandidaty Fransua Hollandyň iş başyndaky prezident Nikolas Sarkoziden üstün çykyp biljegini ýa bilmejegini görkezjek saýlawlaryň birinji tapgyryny geçirýär.
Esasy bäsdeşler
Salyhatly jemgyýetçilik işgäri hökmünde tanalýan Holland bilen iş başyndaky dyzmaç prezident Sarkozi prezidentlik ugrunda bäsleşýän 10 kandidatyň öňüni çekýär.
Ýekşenbe güni boljak saýlawda bularyň hiç biriniň birbada ýeňiş gazanmak üçin zerur bolan 50 prosenti gazanmagyna garaşylmaýar. Emma pikir soraşlyklar Hollandyň 6-njy maýda geçiriljek ikinji tapgyr saýlawlarda Sarkoziden üstün çykmagynyň ahmaldygyny görkezýär.
Syýasat we maliýe synçylary Hollandyň ýeňşi Fransiýadan daşarlaryk hem täsirini ýetirer, sebäbi bu Sarkozi hem German kansleri Angela Merkeliň arasyndaky “Merkozi” diýilýän we soňky ýyllarda Ýewropa syýasatynyň öňüni çeken ýaranlygyň soňlanmagyny getirip biler diýýärler.
Onsoň kontinentiň gowuşgynsyz bir wagtynda Ýewropanyň iň uly iki ykdysadyýetiniň arasyndaky potensial agzalalygyň ýewro pul birliginiň durnuklylygyna mazaly täsir ýetirmegi mümkin.
Holland bilen Merkeliň tapawudy
Holland bilen Merkeliň arasyndaky esasy tapawut olaryň Ýewropanyň Merkezi bankynyň nähili işlemelidigi baradaky pikir-garaýyşlarynda. Holland karz berijini bergi ýükünden ýegşeren ýewrozona hökümetleri üçin soňky instansiýa öwürjek täze düzgünleriň kabul edilmegini isleýär.
Has dogrusy, bu Fransiýanyň Ýewropanyň Merkezi banky babatda 1990-njy ýyllardan bäri yzarlaýan syýasy maksady bolup durýardy. Emma Sarkozi, Ýewropada bergi krizisiniň ýaýbaňlanmagy bilen, bu ýörelgeden yza çekildi we öz pozisiýasyny Merkeliňkä golaýlatdy.
Sarkozi öz saýlaw kampaniýasynyň soňky hepdesinde Fransiýanyň öz defisitini we bergisini azaltamak zerurlygyny nygtady. Şeýle-de ol Hollandyň saýlaw kampaniýasynda 64 müň çemesi mugallymy işe almak barada wada bermegini tankytlap, munuň geleňsiz sowrujylykdygyny ýaňzytdy.
Holland maliýe tygşytlamalaryny ret edýär we baýlara we kompaniýalara salynýan salgydy köpeltmek isleýär. Ol Ýewropanyň bergi krizisiniň entek sowulmandygyny aýdýar.
Ýeňijini kesgitlejek meýdan
Prezidentlik saýlawlaryna gatnaşýan beýleki kandidatlar dürli syýasy ugurlara degişli. Ozalky Troskiçi we Sosial hökümetiň agzasy Žan-Lýuk Melençon aşa çepçilere wekilçilik edýär. Ol özüniň Çepçi front koalisiýasyny döretmek üçin partiýany terk edipdi.
Syýasy meýdanyň beýleki tarapynda Marin Le Peniň Milli fronty dur. Ol aşa sagçy partiýany esaslandyryjy Žan-Mari Le Peniň körpe gyzy. Marin Le Pen öz kampaniýasynda immigrasiýa düzgünlerini has berkitmek we yslamlaşdyrmadan howatyrlanma temalaryny öňe sürdi.
Le Peniň Milli foronty bilen Melençonyň Çepçi frontunyň aralygynda merkezçi Fransua Baýrou dur. Ol bäş ýyl mundan öň geçirilen prezident saýlawlarynyň birinji tapgyrynda sesleriň bäşden birine golaýyny almagy başarypdy.
Synçylar Melençon, Le Pen we Baýrou saýlawlaryň ikinji tapgyryna galyp biler öýtmeýärler. Ýöne olar bu üç syýasatça ses berjek saýlawçylaryň ýeňijini kesgitlemekde aýgytly rol oýnajagyny aýdýarlar.