text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisi
2018-nji ýylyň 31-nji iýulynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamalarynyň hem-de ýurdumyzy ykdysady we durmuş taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine seredildi, halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şonuň ýaly-da, ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen bagly meselelere we beýleki käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz bilelikdäki mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen ol Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, statistiki maglumatlary işläp geçmegiň halkara tejribesinde ykrar edilen maglumat-tehnologiki usullaryny ornaşdyrmagyň esasynda statistika ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasy tarapyndan hödürlenýän «Milli hasaplar boýunça institusional we statistiki mümkinçiligi pugtalandyrmak» atly taslama barada habar berildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, durnukly durmuş-ykdysady ösüşi üpjün etmegiň we ähli ýurtlaryň rowaçlygynyň, dünýäniň halklarynyň abadançylygynyň bähbidine giň halkara hyzmatdaşlygyň Türkmenistanyň häzirki wagtda durmuşa geçirýän döredijilikli döwlet syýasatynyň esasy ugurlarydygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow BMG bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga aýratyn ähmiýet berilýändigini aýdyp, milli statistika ulgamyny kämilleşdirmegiň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz bu resminamany degişli düzümler bilen ylalaşmagyň möhümdigini aýdyp, wise-premýere bu babatda anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň edara-kärhanalarynda işleriň ýagdaýy hem-de «Türkmennebitönümleri» baş müdirliginiň Daşoguz nebit kärhanasynyň täze gurlan binalarynda we desgalarynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Bu kärhananyň eýeleýän meýdany 10 gektara deňdir. Ol her ýylda 180 müň tonna nebit önümlerini hem-de 1,5 müň tonna çalgy ýaglaryny kabul eder we ýangyç guýujy beketlere ugradar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetinde ýangyç-energetika toplumynyň ähmiýetli ornuny belledi. Milli Liderimiz nebitiň we tebigy gazyň çykarylýan hem-de gaýtadan işlenilýän möçberini, ýurdumyzyň içinde hem-de dünýä bazarlarynda isleg bildirilýän dürli nebit we gaz önümleriniň öndürilişini yzygiderli artdyrmagyň, şeýle hem şolaryň görnüşlerini giňeltmegiň möhümdigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere nebitgaz pudagynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, iri maýa goýum taslamalarynyň amala aşyrylmagyna gözegçilik etmek, ýurdumyzyň sarp edijilerini ýangyç-çalgy serişdeleri bilen bökdençsiz üpjün etmek bilen bagly birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi. Häzirki wagtda sebitlerde agrotehniki kadalara laýyklykda, gowaça ideg etmek, hususan-da, hatarara bejergisini geçirmek, ösüş suwuny bermek hem-de mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri dowam edýär.
Şonuň bilen bir wagtda, güýzlük bugdaý ekişine taýýarlyk, şol sanda oba hojalyk tehnikasyny hem-de tohumlary taýýarlamak çäreleri geçirilýär. Geljek ýylyň hasyly üçin bölünip berlen meýdanlarda sürüm we ýerleri tekizlemek işleri alnyp barylýar.
Şeýle hem wise-premýer Ahal, Daşoguz, Lebap we Mary welaýatlaryna bolan iş sapary barada hasabat berdi. Şonuň barşynda ýerlerde meýdan işleriniň geçirilişine gözegçilik edildi, oba hojalyk önümlerini öndürijilere degişli maslahatlar berildi. Pagta ýygymyna we güýzlük bugdaý ekişine taýýarlyk bilen baglanyşykly çäreler kesgitlenildi. Bu işler welaýat hem-de etrap häkimleriniň, oba hojalyk pudagynyň edaralarynyň we kärhanalarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda amala aşyrylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öňde boljak oba hojalyk möwsümleriniň — pagta ýygymynyň hem-de güýzlük bugdaý ekişiniň obasenagat toplumynyň öňünde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmegiň ýolunda nobatdaky möhüm ädim boljakdygyny belläp, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki wagtda dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň öndüren iň häzirki zaman tehnikalarynyň ýüzlerçesini özünde jemleýän pudagyň tehniki toplumynyň doly kuwwatynda işledilmegi zerurdyr. Tohum serişdeleriniň ýokary hili, her welaýatyň toprak-howa şertlerini hasaba almak bilen, işlenip taýýarlanylan oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmegiň ylmy taýdan esaslandyrylan usullaryny giňden ornaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleler hemişe berk gözegçilikde saklanylmalydyr.
Soňra Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýew ýolbaşçylyk edýän düzüminiň işi barada hasabat berdi. Şeýle hem harby we hukuk goraýjy düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak, Watan goragçylarynyň netijeli gulluk etmegi we olaryň hem-de maşgala agzalarynyň ýaşaýyş durmuşy üçin oňaýly şertleri döretmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, üstünlikli durmuşa geçirilýän Harby doktrinanyň goranyş häsiýete eýe bolmagynyň harby we hukuk goraýjy edaralaryň öňünde durýan wezipeleri kesgitleýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Ýaragly Güýçlerimizi mundan beýläk-de ösdürmegiň meýilnamasynyň işlenip taýýarlanylmagyny utgaşdyrmagyň, şol sanda ähli şahsy düzümleriň hünärini ýokarlandyrmagyň wajypdygyny aýdyp, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna, MHM-niň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, halyçylyk pudagyny döwrebaplaşdyrmak boýunça geçirilýän işler, onuň eksport kuwwatyny artdyrmak boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Milli halyçylygy mundan beýläk-de ösdürmek, halyçylaryň mynasyp zähmet şertlerini üpjün etmek maksady bilen, Dokma senagaty ministrligi tarapyndan Aşgabadyň çeper halyçylyk kärhanasynyň paýtagtymyzyň binagärlik keşbine laýyk gelýän täze döwrebap binasynyň gurulmagynyň meýilleşdirilýändigi bellenildi. Öňdebaryjy önümçilikleriň derejesinde enjamlaşdyrylan täze çeper halyçylyk kärhanalaryny welaýatlarda gurmak göz öňünde tutulýar. Şolaryň işe girizilmegi bilen dürli görnüşli haly hem-de haly önümleriniň öndürilişini artdyrmaga mümkinçilik dörär.
Mundan başga-da, wise-premýer dünýäde türkmen halyçylyk sungatyny wagyz etmek, pudagyň ýokary hilli önümleriniň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, türkmen halyçylygynyň gadymdan gelýän däplerini aýawly saklamagyň, häzirki zaman ykdysadyýetiniň esasynda olary ösdürmegiň, ýurdumyzda hem-de onuň çäklerinden daşarda ägirt uly islegden peýdalanýan ýokary çeper önümleriň öndürilişini artdyrmagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi. Türkmenistanda her ýyl geçirilýän ýöriteleşdirilen halkara sergiler hem-de daşary ýurtlarda guralýan milli sergiler bu ulgamda gazanylýan üstünlikleri aýdyňlyk bilen görkezýär. Şol çäreler bolsa türkmen halkynyň täsin gymmatlygyny giňden wagyz etmäge, bu ulgamda gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam edýär.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň halyçylyk pudagynyň daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmegiň, öňdebaryjy tehnologiki täzelikleri hem-de hojalygy ýöretmegiň kämil usullaryny ornaşdyrmagyň wajypdygyny belledi we bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ähli sebitlerinde täze döwrebap halyçylyk kärhanalaryny gurmak boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Baş prokuror B.Atdaýew hukuk namalarynyň düzgünleriniň takyk ýerine ýetirilişine gözegçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmagyň çäklerinde geçirilýän işler hem-de hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz kanunlaryň rüstemligini üpjün etmegiň, jemgyýetimiziň we döwletimiziň bähbitlerini goramagyň prokuratura edaralarynyň esasy wezipesi bolup durýandygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu edaranyň gözegçilik ygtyýarlyklarynyň hilini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny aýdyp, bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda alnyp barylýan işler, hususan-da, energetika pudagyny has-da ösdürmek, Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak, gurluşyk işleriniň depginini güýçlendirmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, energetika pudagynyň eýe bolan kuwwatyny amala aşyrmak maksady bilen Energetika ministrliginiň işiniň netijeliligini artdyrmagyň möhümdigini aýtdy. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz pudaklaýyn taslamalar amala aşyrylanda täze tehnologiýalary, ýokary netijeli, ygtybarly enjamlary we serişdeleri peýdalanmagyň möhümdigini belläp, wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz Aşgabady abadanlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada durup geçmek bilen, wise-premýere paýtagtymyzyň etraplarynyň çäklerinde arassaçylygy saklamak boýunça birnäçe tabşyryklary berdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz şäheri döwrebap derejede abadanlaşdyrmak, bag nahallaryny we gülleri oturdyp, paýtagtymyzyň ekologiýa ýagdaýy has-da gowulanar ýaly ýaşyl zolaklary hem-de seýilgähleri köpräk döretmegiň zerurdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, Garagum derýasynyň aňyrsynda köp gatly ýaşaýyş jaýlary bolan täze etrapçany gurmak meselesine ünsi çekdi. Munuň üçin alymlar bilen şol ýeriň seýsmiki meseleleriniň üstünde örän düýpli iş alyp barmaly diýip, milli Liderimiz wise-premýere bu işleri çaltlandyrmagy tabşyrdy.
Soňra içeri işler ministri I.Mulikow ýolbaşçylyk edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy hem-de hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen her ýylyň sentýabrynda geçirilýän “Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň çäklerinde geçiriljek çäreler hasabatyň esasyny düzdi. Şeýle hem “Amul — Hazar 2018” halkara rallisine taýýarlyk görmegiň barşy barada habar berildi.
Milli Liderimiz IIM-niň edaralarynyň işine gözegçiligi güýçlendirmek, islendik düzgün bozmalaryň öňüni almak boýunça işleri talabalaýyk guramak babatda birnäçe görkezmeleri berdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýol hereketiniň düzgünleriniň berjaý edilmegine berk gözegçilik etmek, şonuň bilen birlikde, ulag serişdeleriniň sürüjileriniň we pyýadalaryň howpsuzlygyny üpjün etmek barada görkezmeleri berdi. Hormatly Prezidentimiz her ýyl geçirilýän, öz netijeliligini tassyklan biraýlygyň hem hut şoňa gönükdirilendigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz “Amul — Hazar 2018” halkara rallisine taýýarlyk görmek bilen bagly meselä degip geçmek bilen, bu çäräniň geçirilmeginiň sportuň şu görnüşini giňden ýaýmaga hem-de iri ýaryşlary ýokary derejede guramaga ukyply ýurt hökmünde Türkmenistanyň dünýädäki abraýyny berkitmäge ýardam etjekdigini belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow şu ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň binasynda Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň sergisini geçirmek hakyndaky teklibi döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.
15 — 17-nji dekabrda geçirilmegi meýilleşdirilen bu çäräniň esasy maksady Türkmenistanyň we Türkiýe Respublikasynyň özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny giňeltmek, şeýle hem bu ýurduň dürli sebitlerinden bolan kompaniýalaryň eksport mümkinçiliklerini hem-de senagat kuwwatlyklaryny görkezmek bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle sergileriň guralmagynyň işewür gatnaşyklary giňeltmegi, tejribe alyşmagy hem-de Türkmenistanda täze maýa goýum taslamalaryna badalga berilmegini ugur edinmelidigini belledi. Şol taslamalar milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny, onuň önümçilik mümkinçiliklerini artdyrmaga ýardam etmelidir.
Döwlet Baştutanymyz hyzmatdaşlygyň uzak möhletleýin meýilnamalary üçin binýadyň hut şu nukdaýnazardan guralýandygyny aýdyp, Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň sergisiniň anyk iş maksatnamasyny taýýarlap, onuň ýokary derejede guramaçylykly geçirilmegini üpjün etmek barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory M.Hudaýkulyýew korrupsiýa garşy göreşmek maksadynda görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp we ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek boýunça görülýän çäreleriň möhümdigine ünsi çekip, bu çäreleriň döwlet guralynyň takyk işlemeginiň aýrylmaz bölegi bolup durýandygyny belledi. Milli Liderimiz jemgyýetimizde parahorluga we korrupsiýa ýol berilmejekdigini aýdyp, gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň dowamynda başga işe geçmegi sebäpli, D.Orazmyradowy söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministri wezipesinden boşatdy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministri wezipesine A.Işanowy belläp, ony Döwlet haryt-çig mal biržasynyň başlygy wezipesinden boşatdy.
Hormatly Prezidentimiz Döwlet haryt-çig mal biržasynyň başlygy wezipesine B.Çaryýewi bellemek hakynda Permana gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew «Türkmenistanda howply ýükleri awtoulagda daşamagyň düzgünlerini tassyklamak hakyndaky» hem-de «Käbir döwlet edaralaryna «Türkmenistanyň Ulag-logistika merkezi» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmäge esaslandyryjylar hökmünde gatnaşmaga ygtyýar bermek hakyndaky» kararlaryň taslamalary barada hasabat berdi.
Wise-premýeriň habar berşi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen ýurdumyzyň Mejlisi ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde “Awtomobil ulagy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, “Türkmenistanda howply ýükleri awtoulagda daşamagyň düzgünlerini” hem-de “Türkmenistanda awtoulagda daşamaga rugsat berlen howply ýükleriň sanawyny” işläp taýýarlady.
Resminamalar taýýarlanylanda hünärmenler ýurdumyzda hereket edýän halkara kadalardan hem-de howply ýükleri daşamak boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň bilermenler komitetiniň girizen talaplaryndan ugur aldylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag we logistika ýaly geljegi uly ugurda hyzmatdaşlygyň dünýä ykdysadyýetiniň globallaşýan şertlerinde goşulyşmagyň aýrylmaz şerti bolup, köpugurly we howpsuz halkara ulag düzümini talap edýändigini belledi. Milli Liderimiz degişli ugurda, şol sanda BMG we beýleki abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde özara gatnaşyklar meselelerinde işjeň orny eýeleýän Türkmenistanyň iri düzümleýin taslamalaryň başyny başlaýandygyny hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde durmuşa geçirýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz awtoulagda ýük daşalmagyny artdyrmak hakynda aýdyp, ulag hyzmatlarynyň dünýä bazarynyň ýagdaýyny, ýük daşalyşynyň çäklerini giňeltmegiň, ulagyň ähli görnüşleriniň netijeliligini we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň mümkinçiliklerini, Türkmenistanyň üstaşyr-ulag kuwwatyny artdyrmakda awtoulagyň eýeleýän ornuny, töwekgelçiliklere gözegçilik edilmegini hem-de logistika çykdajylarynyň hasaba alnyşyny we beýlekileri öwrenmegiň möhümdigine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanda howply ýükleri awtoulagda daşamagyň düzgünlerini tassyklamak hakyndaky» Karara gol çekip, onda ýük daşaýan taraplaryň tertibiniň, hukuklarynyň we borçlarynyň takyk kesgitlenilmelidigini, howpsuzlygynyň hem-de awtoulaglary we ýükleri goramagyň talaplarynyň tertipleşdirilmelidigini belläp, wise-premýere bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Soňra wise-premýer «Türkmenistanyň Ulag-logistika merkezi» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, ulag-üstaşyr geçelgeleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren görkezmesine laýyklykda, degişli teklipleri taýýarlamak boýunça pudagara toparlary döredildi. Demir ýol ulaglary, Awtomobil ulaglary, Aragatnaşyk ministrlikleri, “Türkmenhowaýollary” gullugy, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy hem-de Döwlet ätiýaçlandyryş edarasy paýdarlar jemgyýetiniň esaslandyryjylary bolup çykyş edýärler.
Milli Liderimiz häzir Türkmenistanyň dünýä bazaryna öz ulag-logistika hyzmatlary baradaky teklibi bilen çykýandygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow logistikany ösdürmäge ulag-üstaşyr mümkinçilikleri amala aşyrmagyň ylmy-tehnologik ugry hökmünde ünsi çekip, ýurdumyzyň logistika strategiýasynyň ulag we aragatnaşyk pudaklarynyň tutuş toplumynyň hil taýdan täze ösüşini, ysnyşykly özara gatnaşyklaryny hem-de ýük akymlarynyň hereketiniň takyk utgaşdyrylmagyny kesgitleýändigini belledi.
Milli Liderimiz ulaglar ulgamlarynda ösüşiň häzirki tapgyrynda düýpli özgertmeleriň geçirilip, hukuk binýadynyň döredilýändigini, döwlet dolandyryş wezipeleriniň we hojalyk işleriniň bölünendigini aýdyp, hödürlenen resminama gol çekdi hem-de ony ýerine ýetirmek boýunça wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Adalat ministri B.Muhamedow ýolbaşçylyk edýän düzümindäki işleriň ýagdaýy, milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler hem-de “Türkmendemirýollary” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek baradaky teklip boýunça geçirilen hukuk seljermesiniň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ministrlik tarapyndan ýerine ýetirilýän işleriň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz täze, döwrüň talaplaryna laýyk gelýän kanunlary işläp taýýarlamak üçin teklipleri taýýarlamak boýunça işi güýçlendirmegi tabşyrdy. Şol kanunlar döwletimiziň ýakyn geljegi üçin ösüşiniň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň üstünlikli çözülmegini üpjün etmelidir. Milli Liderimiz “Türkmendemirýollary” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek boýunça hödürlenen teklibi makullap, degişli resminamalary taýýarlamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa «Medeniýet we sungat boýunça döwlet toparlarynyň we bilermenler geňeşiniň düzümini tassyklamak hakyndaky» kararyň taslamasy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasynyň medeni ugrunyň ähmiýetini hem-de onuň jemgyýetçilik aňyny kemala getirmekde, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemekde möhüm orun eýeleýändigini, medeniýet ulgamynda işleri işjeňleşdirmegiň, täze zehinleri gözlemegiň zerurdygyny belledi. Milli Liderimiz medeniýetiň däp bolan ruhy, ahlak we estetiki gymmatlyklary aýawly saklamagyň we geçirmegiň täsin guralydygyny hem-de häzirki zaman jemgyýetiniň sazlaşykly ösüşiniň esasydygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz «Medeniýet we sungat boýunça döwlet toparlarynyň we bilermenler geňeşiniň düzümini tassyklamak hakyndaky» Karara gol çekip, bu düzümleriň işiniň döwletimiziň medeni syýasatyny mundan beýläk-de kämilleşdirmäge gönükdirilmelidigini nygtady.
Goranmak ministri B.Gündogdyýew harby bölümlerde geçirilýän işler, Watanymyzyň goranyş ukybyny pugtalandyrmak, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň şahsy düzüminiň hünär ussatlygyny ýokarlandyrmak boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz harby ulgamda durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeleriň esasy meselelerine ünsi çekip, goranmak ministrine bu babatda anyk görkezmeleri berdi. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaş esgerleri watançylyk ruhunda terbiýelemek boýunça işi güýçlendirmegi, harby gullukçylaryň üstünlikli gulluk etmegi hem-de olaryň we maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuşy üçin oňaýly şertleri döretmegi ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda görkezdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Hazarýaka döwletleriniň mekdep medeni-sport festiwalyny geçirmäge taýýarlyk görlüşi, onuň guramaçylyk toparynyň düzümi hem-de degişli Düzgünnamanyň işlenip taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.
Türkmenistandan, Gazagystandan, Azerbaýjandan, Eýrandan we Russiýa Federasiýasyndan mekdep okuwçylarynyň toparlary sportuň alty görnüşi — kiçi futbol, woleýbol, basketbol, stoluň üstünde oýnalýan tennis, küşt we guşakly göreş boýunça bäsleşerler.
Bäsleşikli çäreler “Awaza” sport toplumynyň binýadynda bolar.
Şeýle hem bu sport festiwalynyň çäklerinde zehinli çagalaryň “Awaza — dostluk mekany” atly VI halkara festiwaly geçiriler.
Wise-premýer hasabatynyň çäklerinde festiwalyň nyşanlarynyň taslama görnüşleri bilen tanyşdyrdy.
Hormatly Prezidentimiz okuwçylaryň bu medeni-sport forumynyň esasy maksadynyň ösüp barýan nesliň üsti bilen Hazarýaka döwletleriň halklarynyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary we ynanyşmagy berkitmekden hem-de ýaşlary sport bilen meşgullanmaga çekmekden, beden we ruhy taýdan sagdyn çagalary kemala getirmekden, olaryň ukyplaryny açmaga hemmetaraplaýyn ýardam etmekden ybaratdygyny belledi.
Milli Liderimiz bu wakanyň festiwala gatnaşyjylaryň hakydasynda hemişelik galmagy we Türkmenistanyň sport hem-de syýahatçylyk, ynsanperwer gatnaşyklary, ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň innowasion ösüşine hem-de gülläp ösýän geljegine gönükdirilen ýaşlar syýasaty babatda döwletara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge nobatdaky ähmiýetli goşandy bolmagy üçin onuň çärelerini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada görkezme berdi.
Soňra Ýokary kazyýetiň başlygy G.Hallyýew kazyýet işi ulgamyny döwrebaplaşdyrmak we hukuk özgertmelerini ilerletmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, kazyýet edaralarynyň işiniň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna doly laýyk gelmelidigini aýtdy. Şol syýasatyň esasy maksady bolsa ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösmegini we halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyny üpjün etmekden ybaratdyr. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öňde goýlan wezipeleriň öz wagtynda çözülmegine gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow şu ýylyň ýakyn aýlarynda geçiriljek halkara çärelere görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şolaryň hatarynda 12-nji awgustda Gazagystan Respublikasynyň Aktau şäherinde geçiriljek Hazarýaka ýurtlarynyň döwlet Baştutanlarynyň V ýokary derejeli duşuşygy bar.
24-nji awgustda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Araly halas etmegiň Halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň Baştutanlarynyň ýokary derejedäki duşuşygyny geçirmek göz öňünde tutulýar. Häzirki wagtda Türkmenistan bu gaznada başlyklyk edýär.
28-nji sentýabrda Täjigistanyň Duşenbe şäherinde GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisi geçiriler. Mälim bolşy ýaly, 2019-njy ýylda ýurdumyz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk eder. Şunuň bilen baglylykda, degişli meýilnamanyň taslamasy taýýarlanyldy. Ol milli Liderimiziň garamagyna hödürlenildi.
29-njy sentýabr — 2-nji oktýabr aralygynda hormatly Prezidentimiziň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji sessiýasynyň işine gatnaşmagy üçin ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherine sapary meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň goldaw bermeginde ýurdumyzyň öňümizdäki ählumumy forumda ileri tutulýan garaýyşlarynyň işlenip taýýarlanylandygy hem-de tassyklanylandygy bellenildi. Şol garaýyşlar diplomatik ýollar arkaly BMG-ä agza ýurtlaryň ählisine ugradyldy hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çap edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Türkmenistanyň öz gatnaşyklaryny beýleki döwletler we halkara guramalar bilen deňlik, özara hormat goýmak hem-de netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgeleri esasynda guramak bilen, tutuş dünýäde parahatçylygyň, howpsuzlygyň we abadançylygyň bähbidine netijeli gatnaşyklara ygrarlydygyny iş ýüzünde görkezýändigini nygtady.
Milli Liderimiz Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň öňümizdäki duşuşygy barada durup geçip, ýurdumyzyň başlangyjy boýunça Hazar deňzi boýunça wajyp meseleleriň köpüsini çözmek mümkin boldy. Mälim bolşy ýaly, 1996-njy ýylda türkmen paýtagtynda Hazarýaka döwletleriň daşary işler ministrleriniň duşuşygy boldy diýip belledi. Şonda türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky konwensiýany işläp taýýarlamak boýunça gepleşikleriň guramaçylyk-hukuk guraly kesgitlenildi. 2002-nji ýylda bolsa Aşgabatda Hazarýaka döwletleriniň 1-nji sammiti geçirildi. Şonuň netijeleri degişlilikde, 2007-nji, 2010-njy hem-de 2014-nji ýyllarda Tähranda, Bakuwda we Astrahanda geçirilen duşuşyklarda kabul edilen möhüm çözgütleriň özenini düzdi. Şeýlelikde, tejribäniň görkezişi ýaly, türkmen tarapynyň bu başlangyjy öz wagtynda öňe sürlen hem-de taryhy geljekde uly gyzyklanma döredilýän başlangyçlar boldy.
Türkmenistan kenarýaka ýurtlaryň arasyndaky özara bähbitli hyzmatdaşlygy ilerletmäge ýardam edýän anyk başlangyçlary yzygiderli öňe sürmek bilen, söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmegiň, ekologiýa ulgamynda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň hem-de Hazar sebitiniň ägirt uly tebigy serişdeler, ulag-üstaşyr, energetika we senagat kuwwatyndan netijeli peýdalanmagyň tarapdary bolup çykyş edýär. Türkmen tarapynyň Hazar meselesiniň dürli ugurlaryna degişli, şol sanda bäştaraplaýyn hyzmatdaşlygyň degişli şertnamalaýyn-hukuk binýadyny döretmek bilen bagly teklipleri hem muňa aýdyň şaýatlyk edýär. Türkmenistanyň başlangyjy boýunça Hazarda özara gatnaşyklar boýunça möhüm resminamalar taýýarlanyldy we kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky gürrüňi dowam edip hem-de uzak möhletli köpugurly hyzmatdaşlyk üçin ygtybarly hukuk binýadyny döretmäge ýardam etjek binýatlaýyn resminamanyň — Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky konwensiýany işläp taýýarlamaga we kabul etmäge aýratyn ähmiýet berilýändigini aýdyp, ýurdumyzyň özara hormat goýmak hem-de halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalary esasynda şunuň bilen bagly meseleleriň ählisini çözmek ugrunda çykyş edýändigini nygtady.
Biz mundan beýläk hem parahatçylyk we dostluk deňzi bolan Hazaryň kenarynda ýerleşýän ýurtlaryň arasyndaky doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam ederis diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de wise-premýere, daşary işler ministrine birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Araly halas etmegiň Halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň Baştutanlarynyň ýokary derejedäki duşuşygyna taýýarlyk görmek meselesine ünsi çekip hem-de olary berk gözegçilikde saklamagy tabşyryp, Türkmenistanyň bu gaznada başlyklyk etmek bilen onuň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça yzygiderli ädimleri ädýändigini belledi. Bu gazna Aral ýakasynda ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmak ulgamynda hyzmatdaşlygy üpjün etmäge gönükdirilen möhüm sebit düzümi bolup durýar.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň sentýabr aýynda geçiriljek mejlisiniň gün tertibine geçip, ýurdumyzyň 2019-njy ýylda Arkalaşyga başlyklyk etmegi kabul etmek bilen, GDA-nyň giňişliginde umumy bähbitlere laýyk gelýän köpugurly hyzmatdaşlygy berkitmäge ýardam etjekdigini nygtady.
Milli Liderimiz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde hyzmatdaşlygyň Türkmenistanyň daşary syýasatyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Biziň Bitarap Watanymyz GDA-nyň assosiirlenen agzasy bolmak bilen, ägirt kuwwata hem-de dürli ulgamlarda uly mümkinçiliklere eýe bolan döwletara gatnaşyklaryny ösdürmäge saldamly goşant goşýar. Başlyklyk etmeginiň çäklerinde türkmen tarapy Arkalaşygyň düzümindäki edaralaryň işiniň geljekde hem anyk netijelere gönükdirilmegi ugrunda tagallalary etmegi göz öňünde tutýar. Döwlet Baştutanymyz bular barada aýtmak bilen, ähli guramaçylyk we beýleki meseleleriň üstünde içgin işlemegi tabşyrdy.
Ýurdumyz giň halkara hyzmatdaşlyk strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, Birleşen Milletler Guramasy bilen strategik esasda guralýan hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berýär.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji sessiýasynyň işine gatnaşmagyna Milletler Bileleşiginiň doly hukukly agzasy hökmünde özüniň yzygiderli işiniň dowamy hökmünde garaýandygyny belledi. Biziň ýurdumyz parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmaga, sebit hem-de dünýä möçberinde Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge degişli esasy meseleleriň özara ylalaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamak boýunça umumy tagallalary birleşdirmäge işjeň gatnaşýar.
Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň wise-başlyklygyna ençeme gezek saýlanylmagy, şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň iri düzümleriniň birnäçesiniň düzümine girmegi ýurdumyzyň halkara abraýynyň barha artýandygyna şaýatlyk edýär. Iýun aýynda ýurdumyz 2019 — 2021-nji ýyllar üçin BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (EKOSOS) agzalygyna saýlanyldy.
Türkmen tarapynyň döredijilikli başlangyçlary Milletler Bileleşiginiň hemişe goldawyna mynasyp bolup, BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalarynda berkidilýär. Şolaryň hatarynda 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni diýip yglan etmek hakynda Kararnama bar. Bu resminamada BMG Türkmenistanyň sporty we bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürmek, jemgyýetiň ekologiýa medeniýetini kemala getirmek, bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygyny höweslendirmek boýunça alyp barýan işini goldady.
Döwlet Baştutanymyz ýokarda aýdylanlary jemläp, öňümizdäki halkara çärelere ýokary guramaçylyk derejesinde we toplumlaýyn esasda taýýarlyk görülmegini üpjün etmegiň wajypdygyny ýene-de bir gezek nygtady.
Döwlet serhet gullugynyň başlygy Ş.Durdyýew garamagyndaky düzüm birikmelerinde işleriň ýagdaýy, ata Watanymyzyň serhetleriniň eldegrilmesizligini üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem Serhetçiler gününe we serhet galasynyň täze binalarynyň açylmagyna gabatlanyp geçiriljek çärelere taýýarlyk görlüşi barada habar berildi.
Milli Liderimiz serhet goşunlarynyň gullukçylarynyň üstüne ýüklenen aýratyn möhüm jogapkärçilik barada aýtmak bilen, olaryň ata Watanymyzyň çäklerini goramak boýunça esasy wezipesinden başga-da, goňşy döwletler bilen ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny saklamaga aýratyn üns bermelidigini belledi. Türkmenistany goňşy döwletler bilen asyrlaryň dowamynda däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklar we özara bähbitli hyzmatdaşlyk baglanyşdyrýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gullugyň ýolbaşçysyna garamagyndaky düzümlerinde tertip-düzgüni berjaý etmek, şeýle hem serhet galalaryny döwrebaplaşdyrmak meselelerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz awgust aýynda bellenilýän Serhetçiler gününe taýýarlyk görmek bilen bagly meselelere ünsi çekip, göz öňünde tutulan işleri ýokary derejede geçirmek üçin ähli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa milli parlamentiň ýurdumyzda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleri hukuk taýdan üpjün etmek, ylym, bilim we medeniýet ulgamlaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň kanunçylyk esaslaryny pugtalandyrmak boýunça alyp barýan işleri barada habar berdi.
Häzirki wagtda şu maksatlar bilen, Mejlisiň iş toparlarynda ýurdumyzyň ykdysadyýetini üstünlikli ösdürmäge gönükdirilen täze kanunçylyk namalarynyň taslamalary işlenip taýýarlanylýar, hereket edýän kanunlar kämilleşdirilýär. Şolaryň hatarynda telekeçilik işini höweslendirmek, hasaba almak, döwletiň we hususy ulgamyň arasynda özara gatnaşyklary pugtalandyrmak hem-de işleriň käbir görnüşlerini ygtyýarlandyrmak meselelerini öz içine alýan kanunlaryň taslamalary bar.
Parlamentiň ýolbaşçysy ýurdumyzyň Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda geçiriljek Türkmenistanyň Halk maslahatynyň birinji mejlisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça alnyp barylýan taýýarlyk işleri barada habar berdi. Şu maksat bilen umumymilli foruma gatnaşyjylaryň düzümi kesgitlenilýär. Halk maslahatynyň döwletimiziň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyndaky taryhy ornuny düşündirmek, demokratik esaslaryny ösdürmek boýunça çäreler görülýär hem-de gün tertibi boýunça teklipler öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli parlamentiň türkmen jemgyýetiniň hukuk esaslaryny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, hakyky demokratik däpleri pugtalandyrmak boýunça alyp barýan işleriniň wajypdygyny nygtap, kanunçykaryjylyk işinde halkara tejribä nazara almagyň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda jemgyýetimizde demokratik esaslaryň berkarar bolýandygyny tassyklaýan giň möçberli özgertmeleriň amala aşyrylýandygyny belledi.
Milli Liderimiz Halk maslahatyna taýýarlyk görmek meselesine degip geçip we “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny” durmuşa geçirmek babatda ähli düzümleriň sazlaşykly işlemeginiň wajypdygyny belledi.
Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi, şeýle hem ýolbaşçylyk edýän düzüminiň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow şu edaranyň işgärleriniň üstüne ýüklenen wezipäniň möhümdigini belläp, bu ulgamda täze dünýä gazananlaryny peýdalanmak bilen, halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek babatda öňde goýlan wezipeleri takyk berjaý etmegiň zerurdygyny nygtady. Munuň özi döwlet strategiýasynyň esasy ugry bolup durýar diýip, milli Liderimiz aýtdy we gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy A.Osmanow ýolbaşçylyk edýän edarasynyň alyp barýan işleri, şeýle hem hormatly Prezidentimiziň degişli düzümlerde işleri döwrüň talaplaryna laýyklykda guramak boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, soňky ýyllarda ýurdumyzyň daşary ykdysady işleriniň işjeňleşmegi hem-de halkara ýük daşamalaryň artmagy bilen baglylykda ýurdumyza getirilýän harytlary örän ykjam gözden geçirmegiň, şolaryň bellenilen hil ölçeglerine doly laýyk gelmeginiň möhümdigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň, gümrük terminallarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da döwrebaplaşdyrmagyň möhümdigini belläp, gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe tabşyryklary berdi.
Bilelikdäki mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini jemläp, ýygnananlara möhüm hem-de jogapkärli işinde uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda Berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüşi arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny, şol sanda Türkmenistanyň halkara aragatnaşyk ulgamlarynyň segmentlerini paýlamagyň we peýdalanmagyň tertibi
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministriniň 2018-nji ýylyň 21-njiawgustynda çykaran 195 belgili buýrugy bilen tassyklanyldy
Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny, şol sanda Türkmenistanyň halkara aragatnaşyk ulgamlarynyň segmentlerini paýlamagyň we peýdalanmagyň tertibi
1. Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny, şol sanda Türkmenistanyň halkara aragatnaşyk ulgamlarynyň segmentlerini paýlamagyň we peýdalanmagyň tertibi (mundan beýläk-Tertip) “Aragatnaşyk hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda işlenilip taýýarlanyldy.
Şu Tertip Türkmenistanyň belgileýiş ulgamyna we meýilnamasyna (mundan beýläk – türkmen ulgamy we belgileýiş meýilnamasy) laýyklykda, Türkmenistanyň gatnaşyjysy bolup durýan halkara guramalarynyň maslahatlaryny hasaba almak bilen, Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny, şol sanda Türkmenistanyň halkara aragatnaşyk ulgamlarynyň segmentlerini paýlamagyň we peýdalanmagyň tertibini kesgitleýär.
2. Şu Tertip telekommunikasiýa aragatnaşygynyň ähli aragatnaşyk operatorlary (mundan beýläk - Operator) üçin hökmany bolup durýar.
3. Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resursynyň düzgünleşdirilmegi döwletiň aýratyn hukugy bolup durýar.
4. Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslarynyň bitewi torunyň belgileýiş resurslary aragatnaşygyň halkara torunyň resurslarynyň bölegi bolup, aragatnaşygyň telefon, telegraf torlarynyň, maglumat geçiriji torlarynyň belgileýiş resurslaryndan, Internet (telematiki) hyzmatlar gullugyndan, Internet ulgamynyň meňzetme kodlaryndan, şeýle hem aragatnaşyk ulgamlarynyň deňeşdirme kodlaryndan, olaryň görnüşlerinden we soňky enjamlaryndan ybaratdyr.
5. Şu Tertip Internet ulgamynyň türkmen segmentiniň belgileýiş resurslaryny bölüp bermek we paýlama tertibine degişli däldir.
6.Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi (mundan beýläk - Ministrlik) Operatorlar üçin belgileýiş resurslaryny bölüp berýär, belgileýiş resurslarynyň çäklerini belleýär.
7. Belgileýiş resurslaryny bölüp bermek, üýtgetmek ýa-da almak Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministriniň buýrugy bilen amala aşyrylýar.
8. Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslarynyň bölünip berilmegi, üýtgedilmegi ýa-da alynmagy, Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny bölüp bermek (gaýtadan resmileşdirmek) barada arzanyň (şu Tertibe 1-nji goşundy) we öň bölünip berlen belgileýiş resursynyň alynmagy hakynda arzanyň (şu Tertibe 2-nji goşundy) esasynda Ministrlik tarapyndan amala aşyrylýar.
9. Belgileýişiň geografiki taýdan bellenilýän we bellenilmeýän zolaklarynyň kodlary, şeýle hem telekommunikasiýa hyzmatlaryna ygtyýar we telefon aragatnaşyk ulgamynyň Operatorlary saýlama kodlary belli bir alyja eýe bolmagy, türkmen ulgamyna we belgileýiş meýilnamasyna laýyklygy Ministrlik tarapyndan bellenilýär.
10. Belgileýiş resurslaryny almak üçin Operator Ministrlige ýazmaça görnüşinde arza berýär. Arzada şu aşakdakylar beýan edilýär:
- ýuridik şahslar üçin – Operatoryň ady (resmi ady), guramaçylyk-hukuk görnüşi, Ýuridik şahslaryň döwlet tarapyndan bellige alnan ýeriwe onuň hukuk salgysy;
- hususy telekeçi üçin – familiýasy, ady, atasynyň ady, ýaşaýan ýeri, şahsyýetini tassyklaýan resminamasy barada maglumatlary;
- belgileýiş resurslarynyň möçberi;
- belgileýiş resurslarynyň ulanyljak çäkleri.
11. Belgileýiş resurslaryny almak üçin Operatoryň Ministrlige beren ýazmaça görnüşindäki arzasynyň ýanyna şu aşakdaky zerur resminamalar goşulýar:
- aragatnaşyk pudagynda hyzmatlary ýerine ýetirmek üçin ygtyýarnamanyň bellenen tertipde tassyklanylan nusgasy;
- ýuridik şahslar üçin –doly ady, döwlet tarapyndan bellige alnan belgisi we senesi, guramaçylyk-hukuk görnüşi, hukuk salgysy, işiniň görnüşi we ony amala aşyrmagyň möhleti;
- hususy telekeçi fiziki şahs üçin – döwlet tarapyndan bellige alan edaranyň ady, bellige alnandygy hakyndaky resminamanyň belgisi we senesi, hususy salgyt belgisi, işiniň görnüşi we ony amala aşyrmagyň möhleti;
4) ýuridik şahslaryň ýa-da hususy telekeçiniň bellige alynandygy hakyndaky şahadatnamanyň we aragatnaşyk babatda işi amala aşyrmaga ygtyýarnamasynyň bellenen tertipde tassyklanan nusgalary.
Şunda, resmi resminamany bermäge hukugy bolan ýa-da resminamany arhiw resminamasy hökmünde saklaýan administratiw edara, şeýle resminamanyň nusgasyny ýa-da ondan göçürmäni berip we olaryň dogrulygyna resmi şaýatlyk edip biler. Şahsdan resminama kabul edýän administratiw edara bu resminamanyň nusgasyny alyp biler ýa-da ondan göçürme alyp, onuň dogrulygyna resmi taýdan şaýatlyk edip biler. Eger administratiw edara nusgasy bilen resminamanyň asyl nusgasy getirilen bolsa, administratiw edaranyň nusgalaryň notarial ýa-da resmi taýdan şaýatlyk edilmegini talap etmäge hukugy ýokdur.
12. Arza bilen ýüz tutýan Operatordan şu Tertibiň on birinji böleginde göz öňünde tutulmadyk resminamalary talap etmeklige ýol berilmeýär.
13. Ministrlik Operatoryň beren resminamalarynyň esasynda, belgileýiş resurslarynyň bellenilen çäklerinde we şu Tertibiň onunjy we on birinji böleklerinde beýan edilen arzany we onuň ýanyna goşulýan resminamalary kabul eden senesinden kyrk bäş senenama gününiň dowamynda, belgileýiş resurslaryny bölüp bermek üçin tehniki mümkinçilikleriniň barlagyny geçirýär we arza berijä belgileýiş resurslarynyň bölüp bermek hakynda netijä gelinendigi barada ýazmaça habar (gowşurma baradaky habar bilen) iberýär. Operatordan belgileýiş resursynyň alnandygy üçin Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan kesgitlenýän möçberde we tertipde ýygym alynýar. Ministrlik tarapyndan belgileýiş resurslaryny bermek hakynda buýrugy resmileşdirmek, Operator tarapyndan belgileýiş resurslaryny alandygy üçin ýygymy töländigini tassyklaýan resminamasynyň görkezilen gününden ýedi senenama gününiň dowamynda amala aşyrylýar. Operator tarapyndan belgileýiş resurslaryny bermek hakynda buýrugyň kabul edilendigini tassyklaýan habaryň gelen senesinden togsan senenama gününiň dowamynda, belgileýiş resurslaryny alandygy üçin ýygymy töländigini tassyklaýan töleg resminamasyny görkezmedik ýagdaýynda, Ministrlik belgileýiş resurslaryny gowşurmak baradaky buýrugy ýatyrmaga haklydyr.
14. Ministrligiň şu aşakdaky esaslaryň biri bar bolan ýagdaýynda, belgileýiş resurslaryny bölüp bermek hakynda buýrugy kabul etmekden ýüz dönderýär:
- Türkmenistanyň ýeke-täk telekommunikasiýa aragatnaşyk ulgamynyň belgileýiş resurslaryny bölüp bermek (gaýtadan resmileşdirmek) baradaky arzasynyň we oňa goşulan resminamalaryň şu Tertibiň talaplaryna laýyk gelmedik ýagdaýynda;
- Operatoryň getirip tabşyran resminamalarynda nädogry ýa-da ýoýulan maglumatlaryň bar bolan ýagdaýynda;
- Operatoryň getirip tabşyran, aragatnaşyk babatda işi amala aşyrmaklyga ygtyýarnamasynda görkezilen işiň görnüşi bilen belgileýiş resurslarynyň beýan edilen zerurlygynyň laýyk gelmezligi;
- arza bilen bilelikde tabşyrylan aragatnaşyk ulgamynyň gurluş çyzgysynyň bellenilen talaplara laýyk gelmezligi;
- talap edilýän belgileýişiň türkmen ulgamyna we belgileýiş meýilnamasyna laýyk gelmezligi.
Ýokarda beýan edilen esaslaryň biri bar bolan ýagdaýynda, Ministrlik resminamalaryň kabul edilen gününden otuz senenama günüň dowamynda arza berijä sebäpleri belläp resminamalary yzyna gaýtaryp berýär.
15. Şu Tertibe laýyklykda berilmedik belgileýiş resurslaryndan peýdalanmak gadagan edilýär.
Bu hili belgileýiş resurslarynyň ulanylyşyny gijä goýman bes etmek üçin Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda degişli çäreler görülýär.
Bir Operatora berlen belgileýiş resursyndan başga Operatoryň ulanmaga hukugy ýokdur. Belgileýiş resursy berlen gününden başlap 2 ýylyň dowamynda doly ýa-da bölekleýin ulanylmalydyr. Belgileýiş resursy, şu ýagdaýlarda ulanylan diýip hasap edilýär:
- doly, eger-de ol Operator tarapyndan 85% hyzmat etme üçin ulanylan bolsa;
- bölekleýin, eger-de ol Operator tarapyndan 75% hyzmat etme üçin ulanylan bolsa.
16. Operatoryň özüne bölünip berlen belgileýiş resursyny ýa-da onuň bir bölegini diňe Ministrligiň rugsady bilen beýleki Operatora bermäge hukugy bardyr.
Operator, özüne bölünip berlen belgileýiş resursyny beýleki Operatora bermek rugsadyny almak üçin, Ministrlige şu Tertibiň sekizinji we on birinji böleklerinde bellenilen tertipde arza berýär. Şol bir wagtda, şu Tertibiň on dördünji böleginde göz öňüne tutulan esaslaryň biri bar bolan ýagdaýynda, Ministrlik Operatoryň beren resminamalaryny yzyna gaýtaryp bermelidir.
Ministrlik Operatora degişli çägindäki resurslary çäkli bolan ýagdaýynda, berlen belgileýiş resursyny ýa-da onuň bir bölegini beýleki Operatora geçirmek hakynda rugsat bermeýär. Ministrlik ulanylan belgileýiş resursyny doly ýa-da bölekleýin bir Operatordan beýleki Operatora belgileýişiň türkmen ulgamyna we belgileýiş meýilnamasyna laýyklykda ulanmaga rugsat berýär. Beýleki Operatorlar hereket edýän radiotelefon aragatnaşygynyň operatory bilen hyzmat etmek hakynda şertnama baglaşyp, abonent belgisini goramak hakynda karar kabul edende, Ministrligiň bu hili abonent belgisini hereket edýän radiotelefon aragatnaşyk operatoryna geçirmek üçin razylygy hökmanydyr.
17. Belgileýiş resursyny kabul eden Operator, abonentler we aragatnaşyk hyzmatlaryny ulanýan ulanyjylara özbaşdak belgileri berýär, toruň identifikasion kodlaryny, oňa berlen belgileýiş resursyndan öz aragatnaşyk torunda aragatnaşyk hyzmatlaryna bolan rugsat kodlaryny belleýär.
18. Belgileýiş resursyny kabul eden Operator, şu aşakdakylary ýerine ýetirmelidir:
- hyzmat edilýän çägi boýunça berlen resurslaryň ýerleşdirmesini kesgitleýän belgileýiş meýilnamasyna eýe bolmalydyr;
- Ministrlige, türkmen ulgamynyň reýestrine we belgileýiş meýilnamasyna goşmak üçin belgileýiş meýilnamasynyň nusgasyny bermelidir;
- özüne berlen belgileýiş resursyny, başga Operatoryň telefon aragatnaşyk hyzmatlaryny bermek maksady üçin ulanmaga rugsat bermeli däldir;
- Ministrlige 30-njy iýundan 31-nji dekabryna çenli özüne berlen belgileýiş resursyny öz torunda ulanýandygy hakynda maglumat bermelidir;
- Operatoryň ýerleşýän ýeri bilen bagly ähli üýtgetmeleri (döwlet bellige alnan ýeri we hukuk salgysy) barada, bu hili üýtgetmeleriň ýüze çykan gününden otuz senenama gününiň dowamynda Ministrlige habar bermelidir.
19. Ministrlik belgileýiş resursyny bermek hakynda buýrugy gaýtadan şu aşakdaky ýagdaýlarda resmileşdirýär:
- kärhana üýtgedilip guralanda,goşulanda, birleşende, bölünende, bölnüp aýrylanda, gaýtadan üýtgedilende;
- aragatnaşyk babatdaky işiň aýry-aýry görnüşlerini amala aşyrmaga ygtyýarnamanyň möhleti uzaldylanda;
- aragatnaşyk babatdaky işiň aýry-aýry görnüşlerini amala aşyrmaga ygtyýarnama gaýtadan resmileşdirilende.
Mirasdüşerleriň arasynda belgileýiş resursyny ulanmak hukuklary bilen baglanşykly jedelli mesele dörän ýagdaýynda, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde çözülýär.
Şu Tertibiň on dördünji böleginde göz öňüne tutulan esaslarynyň biri bar bolan ýagdaýynda, Ministrlik belgileýiş resursyny bölüp bermek hakynda buýrugy gaýtadan resmileşdirmekden ýüz dönderip Operatora tabşyran resminamalary yzyna gaýtaryp berýär.
Belgileýiş resursyny almak hakynda buýrugyň gaýtadan resmileşdirilmegi, Ministrlige Operator tarapyndan degişli arza beren gününden 30 senenama gününiň dowamynda ýerine ýetirilýär. Belgileýiş resursyny almak hakynda buýrugyň gaýtadan resmileşdirilmegi belgileýiş resursyny almak hakynda buýrugyň täze blankyny resmileşdirme arkaly ýerine ýetirilýär. Bu blanka, gaýtadan resmileşdirmä degişli bolan maglumaty öz içine alýar.
20. Ministrlik tarapyndan Operatorlara öň bölünip berlen belgileýiş resursynyň olardan alynmagy hakynda buýrugy bilen şu aşakdaky esaslar boýunça amala aşyrylýar:
1) degişli belgileýiş resursy bölünip berlen Operatoryň ýüztutmasy;
2) Operatora berlen ygtyýarnamanyň hereketiniň bes edilmegi;
3) Operatoryň belgileýiş resursyny belgileýşiň ulgamyny we meýilnamasyny bozmak bilen peýdalanmagy;
4) Operatoryň belgileýiş resursyny bölünip berlen gününden başlap 2 ýylyň dowamynda doly ýa-da bölekleýin peýdalanmazlygy;
5) belgileýiş resursynyň bölünip berlendigi üçin ýygymyň berlen gününden başlap togsan günüň dowamynda tölenmezligi;
6) Operator tarapyndan şu Tertipde, “Aragatnaşyk hakynda” Türkmenistanyň Kanunynda we Türkmenistanyň aragatnaşyk babatda beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenen talaplaryň ýerine ýetirilmezligi.
21. Operatora Ministrlik tarapyndan onuň belgileýiş resursynyň alynýandygy hakynda buýrugyň kabul edilmeginiň sebäpleri esaslandyrylyp, onuň alynmaly möhletine çenli otuz senenama güni galanda ýazmaça görnüşde habar berilýär.
22. Operatorlara bölünip berlen belgileýişiň türkmen ulgamyny we belgileýişiň meýilnamasyny üýtgetmäge, doly ýa-da bölekleýin almaga Ministrligiň hukugy bardyr. Ministrlik Türkmenistanda ýeke-täk telekommunikasiýa torunyň belgileýişini üýtgetmek barada buýruk kabul edýär. Ministrlik Operatoryň aragatnaşyk torunyň belgileýişini üýtgetmegi her bir anyk ýagdaýda aýratyn belleýär.
23. Ministrlik belgileýiş resurslarynyň hasabatyny alyp barýar, hasabat şu aşakdaky maglumatlary öz içine alýan türkmen ulgamynyň reýestrini we belgileýiş meýilnamasyny emele getirýär:
- belgileýişiň türkmen ulgamy we belgileýiş meýilnamasynyň bölünip berlen belgileýiş resurslary barada maglumat;
- belgileýişiň türkmen ulgamy we belgileýiş meýilnamasynyň belgileýişiň açyk resurslary barada maglumat;
- belgileýiş resurslarynyň berilmeli senesi barada maglumat we bermek hakynda buýrugyň bellige alyş belgisi (üýtgetme, doly ýa-da bölekleýin almak).
24. Türkmen ulgamynyň reýestrinde we belgileýiş meýilnamasynda bar bolan maglumat Ministrligiň kesgitlän görnüşi we tertibi boýunça çap edilmäge degişlidir.
25. Daşary ýurtlaryň telefon kodlary Halkara telekommunikasiýa bileleşiginiň - Telekommunikasiýalary standartlaşdyrmak baradaky komitetiň (mundan beýläk - ITU-T) maslahatlary bilen E.123 we E.164 belgileri astynda kesgitlenýär. Käbir halatlarda bu kodlar International direct dialing (mundan beýläk - IDD) ýa-da International direct dialing (mundan beýläk - ISD) kodlary diýlip atlandyrylýar.
Е.123- Halkara telekommunikasiýa bileleşiginiň - telekommunikasiýalary standartlaşdyrmak baradaky komitetiň neşirlerde, resmi kagyzlarda we ş.m. milli we halkara telefon belgilerini, elektron poçtasynyň salgylaryny hem-de web-salgylaryny hödürlemegiň nusgalaryny kesgitleýji maslahatydyr.
Е.164 - Halkara telekommunikasiýa bileleşigi - Telekommunikasiýalary standartlaşdyrmak baradaky komitetiniň umumy ulanyşdaky telefon ulgamlarynda we käbir beýleki ulgamlarda ulanylýan belgilemäniň umumy halkara telekommunikasiýa meýilnamasyny kesgitleýji maslahatydyr.
26. Umumy ulanyşdaky simli telefon ulgamlaryna birikdirilen abzallardan halkara telefon belgisine jaň etmek üçin ilki bilen ulgamyň ýerleşýän ýurtlary boýunça tapawutlanýan, ýörite halkara jaňlara geçirýän prefiksi girizmek zerurdyr. Köplenç prefiksiň düzüminde halkara jaňlara hyzmat etjek Operatory saýlamaga, ýa-da pesräk hilli, emma bahasy boýunça amatly nyrhnama geçmäge mümkinçilik bolýar.
27. Telefon belgisiniň halkara nusgasynda belginiň öňünde goýulýan “goşmak” (+) nyşany halkara jaňlaryň prefiksini aňladýar, onuň yzyndan gönümel ýurduň kody girizilýär. Jaň edilýän wagty jaň edýän müşderi ýa-da telefon ulgamy “+” nyşanynyň deregine jaň edilýän ýerde ýerlikli bolan halkara jaňlaryň prefiksini ulanmalydyr.
28. Ýaý käbir halatlarda belgilemäniň açyk meýilnamalarynda (belginiň üýtgeýän uzynlygy bolan belgileme meýilnamalarynda) jaň etmek üçin ulanylman bilýän belginiň bir bölegini alamatlandyrmak üçin milli derejede ulanylýar. Standarta laýyklykda halkara jaňlarda belginiň uzynlygy bellenilen belgileme meýilnamasynyň ulanylýandygy sebäpli ýaýy halkara derejede ulanmaklyga rugsat berilmeýär.
29. Е.123 sanlary toparlara bölmek üçin aşakdaky nyşanlary ulanmaklygy maslahat berýär:
1) milli derejede sanlaryň toparlaryny wizual bölmek üçin, “beýleki ylalaşylan nyşanlaryň (meselem, kese çyzygyň) ulanylmagy gulluk maksatlary üçin zerur bolan halatlardan başgasynda”, olaryň arasynda diňe boş ýerleri goýmak zerurdyr;
2) halkara derejede sanlaryň toparlaryny wizual bölmek üçin olaryň arasynda diňe boş ýerleri goýmak zerurdyr;
3) ýurduň kody, zolagyň kody we ýerli belgi olaryň arasynda boş ýer goýlup bölünmäge degişlidir.
30. Sanlary toparlara bölmegiň kadalary bellenilen talaplara laýyk gelmelidir.
31. Milli derejede birikdiriji liniýanyň prefiksi şonuň milli talaplara laýyklykda zerur bolan ýagdaýynda zolagyň koduna goşulyp bilner.
32. Tilda (~) jaň edýän müşderiniň belli bir belgä jaň aýlaýan mahaly akustiki signala “bekediň jogabyna” (üznüksiz gudoga) garaşmalydygyny alamatlandyrýar.
33. Iki tarapyndan boş ýer bilen tapawutlandyrylýan ýapgyt çyzyk (/) belginiň ätiýaçlyk goşulmalaryny alamatlandyrmak üçin ulanylyp bilner (meselem “555 1234/4444” belgisi 555 1234 ýa-da 555 4444 belgilerini aňladýar).
34. Esasy belgiden soň ýerli awtomatik telefon bekediniň belgisi tonal düzgünde esasy belginiň yzyndan girizilmäge hem-de döwlet dilde “goşmaça” ýa-da “goş.” sözleri bilen tapawutlandyrylmaga degişlidir.
35. Eger awtomatik telefon bekedi goşmaça belgileriň gönümel aýlanylmagynyň hyzmatyny üpjün edýän bolsa, onda goşmaça belgi gönümel esasy belginiň yzyndan aýratyn nyşanlary ulanmasyz girizilmäge degişlidir. Eger dürli goşmaça belgileri girizmegiň mümkinçiligini görkezmegiň zerurlygy bar bolsa, esasy belginiň yzyndan goşmaça belginiň sanlaryna kybap gelýän sanly nokatlary yzygiderli girizmek bolar.
36. E.164 maslahaty bilen telefon belgileriniň nusgasy hem kesgitlenilýär. E.164 boýunça belgiler iň köp 15 sanly bolup biler hem-de adatça “+” prefiksi bilen ýazylýar. Adaty telefon abzalyndan E.164 standartynda ýazylan belgä jaň etmek üçin “+” nyşanynyň deregine degişli halkara liniýa birikdiriji prefiksi ulanmak zerurdyr.
37. E.164.1Bu maslahatda Е.164 laýyklykda ýurtlaryň kodlaryny hem-de degişli identifikasiýa kodlaryny (IC, Identification Codes) ätiýaçlykda saklamagyň, öz adyňa geçirmegiň hem-de ýatyrmagyň tertibi we ugurlary beýan edilýär. Degişli tertip we ugurlar elýeterli bolan Е.164 belgi serişdelerinden netijeli peýdalanmak üçin göz öňünde tutulandyr. Şeýle girizmeler telekommunikasiýa jemgyýetiniň zerurlyklaryny kanagatlandyrar ýaly, Halkara telekommunikasiýalar bileleşiginiň - Telekommunikasiýalary standartlaşdyrmak baradaky komitetiniň (ITU-TSB) hem-de onuň degişli Okuw toparynyň olar babatynda bilelikde tagalla etmeklerini talap edýär. Şeýle tertipler we ugurlar Е.190-da bellenilen ýörelgelere laýyklykda, şeýle-de E.164-de beýan edilen belgileme meýilnamasynyň nusgalaryna laýyklykda işlenip taýýarlanylýar.
38. Е.164.2 Bu maslahat halkara täjirçilik däl synagyny geçirmek maksady bilen ýurduň umumy kodunda 991 wagtlaýyn üç belgili sanly identifikasiýa koduny girizmegiň tertibini we ugurlaryny öz içine alýar.
39. Е.164.3 Bu maslahatda birnäçe sany ýurt üçin umumy bolan Е.164 ýurt kodunda serişdeleri girizmegiň we ýatyrmagyň ýörelgeleri, tertibi we ugurlary beýan edilýär. Ýurtlaryň bu umumy kodlary Halkara telekommunikasiýalar bileleşigi tarapyndan bellenilen ýurtlaryň ähli beýleki kodlary bilen bir hatarda ulanylýar. Ýurduň umumy kodunyň serişdeleri ýurduň koduny we toparlaýyn identifikasiýa koduny (СС + GIC, Country Code + Group Identificationz Code) öz içine alýar hem-de ýurtlaryň toparyna şol ýurtlaryň toparynyň içinde telekommunikasiýa hyzmatlaryny ýerine ýetirmäge mümkinçiligi üpjün edýär. СС + GIC kodunyň girizilmegine Halkara telekommunikasiýalar bileleşigi - Telekommunikasiýalary standartlaşdyrmak baradaky komitet jogap berýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ADSL
ADSL (Inlisçe: Asymmetric Digital Subscriber Line), Asimmetrik Öyjikli Abonent Ugry, döwrümizde internet birikmesi üçin in köp ulanylyan baglanyş tilsimidir. Bir paylayjy (splitter) , bir telefon liniyasy bilen ADSL baglanşygyna we gelyan janlara rugsat beryar. ADSL esasan merkezi bekedinden 4 kilometrden uzakda bolmadyk aralyklara birikdirilip bilner. Yöne kabellerin hiline göra 8 kilometre çenli baryp biler. Telefon beketleri adaty telefon liniyasy üçin umumy başga bir yygylyk paylayjysynyn ses band signalyny ayyryan yeri Öyjikli Abonent Ulgamy baglanyş köpeldijisi/paylayjysy (Digital Subscriber Line Access Multiplexer) -nda gutarar. ADSL bilen iberilen datalar adat boyunça telefon edarasynyn data liniyasy boyunça amala aşyrylyar we sonunda internet protokol ulgamyna barar.
Asimmetrik sözi, data alyş-beriş tizliginin, ibermek we alyş üçin den daldigini aydyar. Abonentin data alyş tizligi, iberiş tizliginden yokary bolyar.
Hazir ösen yurtlarda ADSL2 hem ulanylyar. Bu (Extended bandwidth Asymmetric Digital Subscriber Line) ADSL-in has kamil görnüşidir. ADSL2 ADSL-in iki esse tizligindedir. ADSL 12Mbit/sek tizlikde işlap bilyan bolsa ADSL2 24Mbit/sekunda çykyp bilyar.


text:
Taýýarlanyş usually:
Buýan Otundan bir çöpjagazy stakana goýmaly, 100ml gyzgyn gaýnak suwy üstüne dökmeli, garyşdyrmaly, 1-2 minut demini almana goýmaly. Günde 2-3 sapar ýyly görünüşde içmeli. Çöpjagaz stakanda köprak wagt demini alanynda çökündi döremegi ahmal.
Belleme:
Garyn-içege trakty kesellerinde we dem alyş ýollarynda gaýnaglama garşy we gagyryndyrýan serişdeler hökmünde kesellerini bejeriş üçin görkezilyär. 15 sany bir saparlyk çöpjagazlar, her biri 2 gr.
Düzümi: 100% owradylan Buýan Köki
Saklama düzgüni: gury, ýagty ýerden goranan ýerde
Ýaramlylyk möhleti: 2 ýyl


text:
QR syrtqy ister ministrine Q.K.Toqaev myrzagha
Qadirli ministr myrza!
QR-nyng Táuelsizdiging 10-jyldyghyng toylap alyp, al Qazaq Internet máselesin sheshe almaghan ýkimetinen ne qayyr, ne ýmyt. Mening oyymsha, býgin qazaq internetining joq ekendigi – ol ýlken memlekettik qylmys. Onyng janynda býgingi Ablyazov, Jaqiyanov, t.s.s. isteri sábiyding tórge otyryp qoyghanyna teng. Jáne búl úrlyqty toqtatudyn bir joly – ol býkil ýkimet óz erkimen sotqa baryp aryz jazyp tazarghany jón. Qytaydyng bet búrysy osydan bastalghan. Jaraydy, búl isting jolyn bizding prezidentimiz tabar, al qazaq tilining jolyn tabu barlyghymyzdyng mindetimiz shyghar, sebebi ol tikeley táuelsizdikting kórsetkishi. Býgin siz memlekettik hatshynyng da ornyn atqara otyryp, prezidentimizding Búhar jyrauy bolyp, birinshi uázirlik qyzmetin atqaryp otyrsyz, sol sebepten Sizding aytqan sózingizdi prezident myrzamyz dalagha tastay qoymas jáne qazaq tilining taghdyry tek qana prezidentimizding abyroyymen baylanysty ekendigi aydan ashyq nárse. Al búl máselege býgin ABCnet proekti dayyn túr jáne qarajat ta bar. Osy másele boyynsha sizding jedel qabyldauyngyzdy ótinemin.
Qúrmetpen sizge RBAO ( Respublikalyq bilim aqparattandyru ortalyghy)
bas mamany Aymaghanov Janat Nasyrúly.
12.04.2002 j.
Burabay kenti, Sadovaya kóshesi, 32.
Tel. 31630/71350
E-mail: aymaganov@hotmail.com
www.abcnet.kz


text:
G7-ä agza ýurtlar Gündogar Gutadaky hüjümi ýazgardy
G7-ä agza ýurtlaryň liderleri Siriýada Asada tabynlykdaky güýçleriň 7-nji aprelde guran himiki hüjümini ýazgardy
Kanadanyň Premýer ministri Jastin Trýudo G7-niň döwürleýin başlygy hökmünde liderleriň adyndan beren beýanatynda: “Biz G7-niň liderleri we ÝB hökmünde Siriýanyň hökümetiniň Gündogar Gutadaky hüjüminde himiki ýarag ulanmagyny iň berk ýagdaýda ýazgarýarys” diýip belledi.
Jastin Trýudo ABŞ-nyň, Britaniýanyň we Fransiýanyň Asada tabynlykday güýçleriň himiki ýarag ulanmagynyň öňüni almak we gelejekde bular ýaly wakalaryň öňüniň alynmagy üçin alyp barýan ähli tagallalaryny doly ýagdaýda goldaýandyklaryny habar berdi.
Kanadanyň Premýer ministri Jastin Trýudo beýanatynda: “Himiki ýaraglaryň ulanylmagy Himiki ýaraglar ylalaşygynyň düzgünleriň bozulmagydyr we halkara parahatçylyk we howpsyzlyk üçin howp emele getirýär. Geçmişde Asada tabynlykdaky güýçleriň himiki ýarag ulanandygy garaşsyz halkara hünärmenler tarapyndan tassyklandy. Ýerli halky terrorizirlemek we olary zor bilen kabul etdirmek bilen bagly strategiýany ýazgarýarys” diýip belledi.
Asada tabynlykdaky güýçleriň Gündogar Gutada oppozisionerleriň gözegçiligi astyndaky soňky ýer bolan Duma etrabynda asuda ilatyň ýaşaýan ýerine 7-nji aprelde himiki ýarag bilen guran hüjüminde 78 adam ýogalypdy.


text:
Sionist režimiň Siriýanyň Lattakia şäherine hüjüm etmegi
Siriýanyň habar serişdeleri bu ýurdyň demirgazyk günbatarynda ýerleşen Lattakia şäherine garşy hüjüme geçilenligini yglan etdiler.
Siriýanyň SANA habarlar gullugy bu ýurdyň goşunynyň Lattakia şäherine garşy amala aşyrlan raketa hüjümlere gaýtawul berendir diýip habar berdi.
şol bir wagtda Al_ahbariýe habar gullugy Lattakia şäherine garşy amala aşyrlan hüjümlerde bir tehnologiýa merkeziň raketa hüjüme gabat gelenligini hemde bu hüjümleriň Ortaýe deňizi tarapyndan amala aşyrlanlygyny yglan etdi.
käbir habar serişdler Lattakia şäherine garşy raketa hüjümler sionist režimiň işidir diýip habar berdiler.


text:
Edaly türkmen gyzynyň geýniş medeniýeti, özüne timar berşi hem sungat derejesine ýetirilen. «Gyz ede bi — gyzyl gül», «Gyzym bar — gyzylym bar» diýmek bilen, ene-mamalarymyz gyzjagazlarynyň saçy ýaňy örüme girenden eline ýüpek sapak berip, alaja işmäni öwredipdirler. Şeýdibem, gyzjagazlaryň aňynda milli mirasymyza bolan höwesi oýarypdyrlar. Keşde çekmek, gaýma gaýamak, begres, çabyt, kürte nagyşlamak gözel gyzlarymyzyň daşky keşbi bilen içki gözelligini sazlaşdyrýan el hünärleridir. Asylzada enelerimiziň zähmet siňdirip, sungat derejesine ýetiren keşdeleri, milli içüwdäki geýim-eşiklerimiz biziň milli buýsanjymyzdyr.
Ynha, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň Aşgabat şäher häkimligi bilen bilelikde geçiren «Aşgabat gözeli» bäsleşiginde hem gyz edebiniň şu asylly ýörelgeleri giňden şöhlelendirildi. Çekeleşikli geçen bäsleşikde paýtagtymyzdaky etraplardan deslapky tapgyrda ýeňiji bolan gözel gyzlarymyzyň çykyşlary diýseň täsirli boldy. Halkymyz gojaman taryhyndan tä şu güne çenli gyzlaryna aýratyn hormat goýup gelýär. Muňa bu bäsleşigiň dowamynda hem göz ýetirmek bolýar. Bäsleşigiň birinji şertine laýyklykda, oňa gatnaşan gyzlar mähriban Arkadagymyzyň ak şäherimiz Aşgabady ösdürmekde alyp barýan beýik işleriniň waspyny ýetirip, şäher ösüşine özüniň goşýan goşandyny, şäher gözelligine bolan ýürek buýsançlaryny şygyrlaryň, aýdym-sazyň üsti bilen ýerine ýetirdiler. Bäsleşigiň ikinji şertine görä, gözel gyzlarymyz mähriban Arkadagymyzyň türkmen sportuny ösdürmäge uly üns berýän bagtyýarlyk döwrüniň sesine ses goşup, döwür bilen deň gadam urmak, sagdynlyk gözelliginiň sazlaşygyny dabaralandyrmak, sagdyn durmuşy wagyz etmek, sport we tans hereketlerini sazlaşykly ýerine ýetirmek arkaly öz gözelliklerini ussatlyk bilen görkezmegi başardylar. Türkmeniň milli ruhuna kybap gelýän sazlaşykly hem-de gözel geýinmek şerti bäsleşigiň has-da gyzykly geçmegine täsirini ýetirdi. Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň baş hünärmeni, eminler toparynyň başlygy Ogulbahar ALLANAZAROWA bäsleşigiň täsirleri barada şeýle gürrüň berdi.
— Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda pajarlap ösýän we aýdyň ýol bilen öňe barýan Watanymyzyň mermer paýtagty bolan gözel Aşgabat özüniň döwrebap binagärlik sazlaşygy bilen dünýä nusgalyk şäher hökmünde her bir türkmeniň ýürek buýsanjyna öwrüldi. «Aşgabat gözeli» bäsleşigi paýtagtymyzyň gözelleriniň arasynda geçirilip, ol sagdynlygy, gözelligi wagyz etmek, ak şäherimiz Aşgabadyň waspyny dünýä ýaýmak, türkmen gözelleriniň sagdyn jemgyýetde özlerini mynasyp alyp barmaklaryny hem-de ene-mamalarymyzdan türkmen zenanlarymyza miras bolup şu günlerimize ýeten, sünnälenip bejerilen, nepis nagyşlarymyzy ulanyp, milli ruhda döwrebap lybaslary sazlaşykly geýinmeklerini we olary apalap, geljekki nesillerimize ýetirmegi maksat edinýär. Bäsleşige gyzlarymyz diýseň taýýarlykly gelipdirler.
Ýaşlara edep-terbiýe bermek, nesliň sagdyn ruhly, ynsanperwer, Watana wepaly, ene-ata, ýurduna mähriban bolup ýetişmegi üçin türkmen halk döredijiliginiň bir görnüşi bolan nakyllaryň, atalar sözüniň hyzmaty uludyr. Türkmen gyzy elmydama edep-ekramyň, asyllylygyň beýik nusgasy bolup, olaryň şöhraty türkmen edebiýatynyň eserlerine siňipdir. Wepadarlygy, gözelligi tug edinen gözeller ynsan durmuşynda bolup geçýän dürli ýagdaýlarda-da milli ruhuny ýitirmän, döwrebap, sazlaşykly geýinmegi başarýarlar. Türkmen gözelleriniň sazlaşykly we gözel geýinmegi türkmen lybaslarynyň gadyr-gymmatyny dabaralandyryp, ösüp gelýän ýaş nesle nusga alarlyk göreldedir. Ynha, bäsleşigiň üçünji şertinde bu häsiýetler beýan tapdy. Bäsleşige gatnaşan gözeller milli lybaslaryň döwrebap öwüşginli görnüşlerini görkezdiler. Bu ajaýyp lybaslaryň hersi özüniň aýratynlygy bilen tapawutlandy.
Ýaş gyzlarymyzy dogry ýola gönükdirýän enelerimiziň durmuşy, edim-gylymlary biziň üçin görelde mekdebidir. Olaryň gadymdan gözbaş alýan bu durmuş mekdebi häzirki günde biz üçin uly gollanmadyr. Bäsleşigiň jemi jemlenende, emin agzalary diňe bir gözel gyzlaryň her bir şerti ussatlyk bilen ýerine ýetirijilik ukybyna baha bermän, eýsem, olaryň geýen milli egin-eşiklerine, dakynan şaý-seplerine, sahnada özlerini alyp baryşlaryna hem üns berdiler. Bäsleşigiň ýeňijilerine hormat hatlary, gymmatbahaly sowgatlar gowşuryldy.
Zenan kalby
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
FUTBOLÇYLARYŇ TÜRGENLEŞIGI
Ýazylan wagty: 29 мая 2018 Ýazan Mayichka
FUTBOLÇYLARYŇ TÜRGENLEŞIGI Futbolçylaryň sport türgenleşigi – terbiýäniň we öwretmekligiň maksada gönükdirilen çylşyrymly we uzak wagtlaýyn prosesidir. Onuň esasy maksady – ýörite serişdeleri we mümkinçilikleri ulanmaklyk bilen her bir oýunçynyň şahsyýetiniň garmoniki ösüşiniň esasynda aňryçäk taýýarlygyny gazanmakdyr. Futbolçylaryň sport türgenleşiginiň esasy wezipesi – oýunçylarda doly çäkde futbol endiklerini özleşdirmeklige mümkinçilik berýän beden we psihiki sypatlaryny we başarnyklaryny ösdürmeklikdir. Bularyň hemmesi – ýokary sport derejesiniň we netijeli oýnuň esaslarydyr. Sport türgenleşiginiň umumy terbiýejilik maksady tälimçiniň oýunçylar bilen ulgamlaýyn we maksada gönükdirilen işleriniň prosesinde birmeňzeş dünýägaraýyşly kollektiwi kemala getirmeklikden ybaratdyr. Bu kollektiwiň agzalary beden taýdan kämilleşmeklik bilen birlikde ruhy we ahlak sypatlaryny ösdürýärler – bu bolsa diňe bir sport netijelerine däl-de, eýsem zähmet prosesine-de, jemgyýetçilik durmuşyna-da oňaýly täsir edýär. Sport türgenleşiginiň çylşyrymly prosesiniň has wajyplarynyň esaslara öwrülýän öz kanunalaýyklygy bolýar. Futbolda ýol görkeziji hökmünde peýdalanylýan esasnamalar sport türgenleşiklerine gönükdirilen umumy düzgünler toplumyny özünde jemleýär. Ol ilkinji nobatda meýilnamanyň mazmunynda, serişdelerinde we usullarynda, şeýle hem türgenleşik prosesleriniň guramaçylygynda şöhlelendirilýär. Türgenleşikleriň gidişinde esasy wezipeleriň beýanynyň yzygiderliligi sapaklaryň hilini we terbiýeýäniň netijeliligini kesgitleýär. Mysal üçin, wajyp zatlar: türgenleşikler dürli-dürlümi, olar ulgamlaýyn geçirilýärmi, ýüklemeler neneňsi ösdürilýär, sapaklaryň tapgyrlaýynlylygy saklanylýarmy? Bularyň hemmesi taýýarlygyň soňky netijesine gös-göni täsir edýär. Futboldaky sport netijeleri şeýle-de türgenleşikleriň geçiş şertlerine-de baglydyr. Maddy binýat (meýdança we sport zallary, enjamlar, abzallar, gurallar we tälimçiler üçin usuly gollanmalar), lukmançylyk üpjünçiligi (lukmançylyk gözegçiligi, sport lukmany bilen bile işleşmek), durmuşy şertler (gün tertibi, türgenleşikleriň wagtlary, futbolçylaryň mekdep bilen, iş bilen, maşgala bilen aragatnaşygy) – türgenleşikleriň netijeliligine täsir edýän wajyp serişdeleriň biridir. Bulary sapaklaryň amatly şertleri işlenilip taýýarlanylanda hökmany suratda göz öňüne tutlmalydyr.
Okalan sany: 28 Jogaplar: ( 0 )


text:
Qujattardy elektrondy jetkіzý jáne tapsyrysty oryndaýdyń
tártіbі men sharttary:
1. 1996 jyldyń 10 maýsymdaǵy № 6-1 Qazaqstan Respýblıkasynyń «Avtorlyq jáne sabaqtas quqyqtar týraly» zańyna sáıkes, basylymnyń tek 15 %-nyń elektrondy kóshіrmesі berіledі. Basylym tolyq kólemde kóshіrіlmeıdі.
2. Alynǵan elektrondyq kóshіrme tek ǵylymı jáne bіlіm alý maqsatynda paıdalanýǵa ruqsat etіledі.
3. Elektrondy kóshіrmenі jetkіzý qyzmetіn alý úshіn QRUAK-nyń tіrkelgen oqyrmany jáne elektrondy poshtasy bolý kerek.
4. Sіz QRUAK qorynan bіr kúnde bіreýden kóp emes basylymǵa aqysyz tapsyrys jasaı alasyz.
5. QRUAK qoryndaǵy qujattarǵa tapsyrys jáne jetkіzý qyzmetі kіtaphananyń elektrondyq katalogynan іzdeý nátıjesі negіzіnde oryndalady.
6. Izdeý nátıjelerіnde qajettі basylymdy tańdap «Elektrondy túrdegі sebetke engіzý» batyrmasyn basyńyz.
7. Tapsyrys sebetіnde kіtaptyń qajettі taraýlaryn nemese betterіn, ne kіtaptyń mazmunyn belgіleý.
8. Basqa kіtaphanalar qoryndaǵy qujattarǵa tapsyrys pen jetkіzý aqyly bolyp keledі. Serіktes kіtaphanalardan elektrondy kóshіrmege tapsyrys qunyn oryndaýshy jaq anyqtaıdy.
9. Tapsyrysty oryndaý qyzmet aqysy kіtaphana kassasyna túskennen keıіn nemese aqsha kіtaphananyń esep shotyna túsіp, tólem jaıly qujat kóshіrmesіn alǵannan keıіn bastalady.
10.Tapsyrysqa tólemdі QR UAK esep shotyna poshtalyq jáne bankalyq aýdarylym arqyly tóleýge bolady. Tólem tapsyrysynda «Qujattardy elektrondy jetkіzý boıynsha qyzmet» degen tólem maqsaty kórsetіlýі kerek.
11.Tapsyrys 2- 5 jumys kúnіnіń aralyǵynda oryndalady.
12.Basqa kіtaphanalardan tapsyrys oryndaý merzіmі serіktesterge baılanysty.
13.Basqa kіtaphanalardan elektrondy jetkіzýge tapsyrys Elektrondy resýrstar zalynda (3 qabat 305 kab.) jáne edd_nabrk@mail.ru elektrondyq poshtasynda, tel.: +7(7172) 285332 qabyldanady.
QR Ulttyq akademııalyq kіtaphanasynyń Qujattardy elektrondyq jetkіzý qyzmetі kіtaphana qorynda joq baslymdarǵa Qazaqstan jáne Reseıdіń basqa іrі kіtaphanalary men ǵylymı ortalyqtaryna tapsyrys berýge múmkіndіk beredі (tapsyrys qor ustaýshy kіtaphanalardyń baǵasymen oryndalady):
Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq kіtaphanasy (QR UK) www.nlrk.kz
QRUK qorlary – álem halyqtarynyń 100 tіlіndegі 6,3 mıllıon birlik saqtalǵan bіregeı jáne ámbebap qor.. Ulttyq kіtaphana qorynan jýrnaldar men gazet maqalalaryna, konferentsııalar men jınalystardyń suryptamalaryna, avtoreferattarǵa, monografııalardyń keıbіr betterіne (50 paraqtan aspaıtyndaı) elektrondy tapsyrys berýge bolady.
Ǵylymı-tehnıkalyq aqparattyń Ulttyq ortalyǵy (ǴTAUO) www.nauka.kz
ǴTAUO Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylymı-tehnıkalyq jáne zııatkerlik áleýetіn kórsetetіn aýtomatty anyqtama-aqparattyq qorlardy qalyptastyrady. Onyń quramyna ulttyq, respýblıkalyq, maqsattyq, salalyq, salaaralyq, aımaqtyq ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlamalar jáne negіzdelgen zertteý baǵdarlamalary jaıly, aıaqtalǵan ǵylymı-zertteý eńbekterі, ǵylymı jumystardyń jınaqtalǵan qoljazbalary, qorǵalǵan dıssertatsııalar, QR-dіń ǵylymı-tehnıkalyq óńdeýler men óndіrіstіk tájіrıbelerі týraly qujattar massıvterі jáne málіmetterі kіredі.
Reseı ulttyq kіtaphanasy (RUK) (Sankt-Peterbýrg q.) www.nlr.ru
Reseı ulttyq kіtaphanasy – orys tіlіndegі basylymdardyń tolyq jınaǵynyń ıelenetіn álemdegі eń іrі kіtaphananyń bіrі. Kіtaphana qorlarynda ǵylym men tehnıkanyń jetekshі salalary boıynsha álemnіń kóptegen tіlderіndegі ádebıetter shoǵyrlanǵan. Kіtaphana qorlarynda 37 mln danaǵa jýyq baspa týyndylary jáne basqa da aqparattyq resýrstar saqtalǵan, onyń іshіnde elektrondy taratýshylardaǵy resýrstar bar.
Reseı memlekettіk kіtaphanasy (RMK) (Máskeý q.) www.rsl.ru
Reseı memlekettіk kіtaphanasynda álemnіń 367 tіlіndegі reseılіk jáne sheteldіk qujattardyń bіregeı jınaǵy oryn alǵan, onyń qor kólemі 45 mln. saqtaý bіrlіgіnen asady. Munda arnaı kartalar, notalar, dybystyq jazbalar, sırek kіtaptar, dıssertatsııalar, gazetter jınaqtary men basqa da baspa túrlerі bar.
Memlekettіk kópshіlіk tarıhı kіtaphanasy (Máskeý q.) www.shpl.ru
Memlekettіk kópshіlіk tarıhı kіtaphanasy tarıh, tarıh ǵylymdary jáne oǵan sabaqtas pánder boıynsha memlekettіk qoıma bolyp esepteledі. Kіtaphana qory 4 mln. danaǵa jýyq, onyń 2,5 mln. kіtap. Oǵan orys tіlіndegі, Reseı Federatsııasy halyqtarynyń tіlderіndegі jáne shetel tіlderіndegі basylymdar kіredі.
I.M. Sechenov atyndaǵy Bіrіnshі Máskeý memlekettіk ýnıversıtetіnіń Ortalyq ǵylymı medıtsınalyq kіtaphanasy www.scsml.rssi.ru
Ortalyq ǵylymı medıtsınalyq kіtaphanasy densýlyq saqtaý salasyndaǵy ǵylymı jáne tájіrıbelіk qyzmetkerlerge qyzmet kórsetýge arnalǵan medıtsına salalalyq basty kіtaphana bolyp tabylady. Kіtaphana qorynda orystyń jergіlіktі medıtsınalyq ádebıetterі, medıtsınalyq oqý oryndarynyń, medıtsınalyq bіrlestіkterіnіń basylymdary, orys medıtsıanlyq jýrnaldarynyń jıyntyqtary (XVIII ǵ. sońynan bastap), orys medıtsına klassıkterіnіń eńbekterі, Gıppokrat, Galen, Avıtsennyń t.b. eńbekterіnen erekshe basylymdar (XVI ǵ. bastap) qamtylǵan. Kіtaphana qorynda reseılіk jáne shet eldіk medıtsınalyq ádebıetter (onyń іshіnde ǵylymı eńbekter, aýdarmalar, dıssertatsııalar, avtoreferattar, jınaqtalǵan qoljazbalar), 3 mıllıon dana (1,5 mıllıonnan asa ataýlar bar) eńbek esepke alynǵan.


text:
Dünýäniň iň baý adamlarynyň sany hem-de baýlygy artdy
Dünýäniň iň baý adamlarynyň sanawy baradaky 6-njy habarnama çap edildi
Habarnama görä, 30 million dollardan gowrak baýlygy bolan ynsanlaryň sany 2017-nji ýylda 2016-njy ýyl bilen deňeşdirilende 12,9 göterim artyp 255 müň 810 adama ýetdi.
2016-njy ýylda dünýäniň iň baý adamlarynyň sany diňe 3,5 göterim artypdy.
Habarnama görä, 2017-nji ýylda dünýäniň iň baý adamlaryň jemi baýlygy 2016-njy ýyl bilen deňeşdirilende 16,3 göterim artyp 31,5 trillion dollara ýetdi.
Dünýäniň iň baý adamlarynyň 48 göterimini 30-50 million dollarlyk baýlyga eýe bolanlar emele getirýär.
2017-nji ýylda dünýäde iň baý adamlaryň ýaşaýan ýurtlarynyň sanawynda ABŞ 1-nji orny eýeleýär.
ABŞ-dan soň nobaty bilen Ýaponiýa, Hytaý, Germaniýa, Kanada, Fransiýa, Gonkong, Britaniýa, Şweýsariýa we Italiýa gelýär


text:
Mälim bolşy ýaly, 2018-nji ýylyň mart aýynyň 25-ne ýurdumyzda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçirildi. Şol mynasybetli bu möhüm ähmiýetli çärä biziň döwletimizde giňden taýýarlyk görüldi. Şol gün Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna girýän ýurtlardan we beýleki döwletlerden bolan synçylaryň birnäçesi bizde myhmançylykda bolup, bu çäreleriñ geçirilşine syn etdiler.
Saýlawlar Türmenistanyň raýatlarynyň işjeň ýagdaýynda, ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň üçüsiniň, ýagny Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň hem-de raýatlar toparlarynyň hödürlän dalaşgärlerine öz seslerini berdiler.
Ata-babalarymyzyň “Aý dogsa, älem görer” diýişleri ýaly bu syýasy wakanyň aýanlyk şertlerini giň gerimde üpjün etmek maksady bilen döredilen saýlaw toparlary üç dilde, ýagny türkmen, rus, iňlis dillerinde raýatlara düşündiriş işlerini geçirip, raýatlaryň minnetdarlyklaryna mynasyp boldylar.
Aýanlykda geçirilen saýlawlar
Mälim bolşy ýaly, 2018-nji ýylyň mart aýynyň 25-ne ýurdumyzda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçirildi. Şol mynasybetli bu möhüm ähmiýetli çärä biziň döwletimizde giňden taýýarlyk görüldi. Şol gün Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna girýän ýurtlardan we beýleki döwletlerden bolan synçylaryň birnäçesi bizde myhmançylykda bolup, bu çäreleriñ geçirilşine syn etdiler.


text:
Howpsuzlyk gulluklary Daşoguz welaýatynda dine uýup, onuň düzgünlerini berjaý edýän adamlary basyş astynda saklaýarlar, diýip Azatlygyň welaýatdaky çeşmesi ýerli ýaşaýjylara salgylanyp habar berýär.
“Yslam dinine ynanyp, amal edýän adamlary Howpsuzlyk gulluklary çagyryp, soraga çekýärler. Dini mazmundaky kitaplaryň ähli görnüşini dindarlaryň elinden mejbury basyş edip alýarlar” diýip, çeşme habar berdi.
Onuň sözlerine görä, häkimiýetler dini mazmunly kitaplaryň döwletiň syýasatyna gabat gelmeýändigini, olaryň radikal yslamy ündeýändigini aýdyp, dürli bahanalar bilen dindarlara haýbat atýarlar.
“Ýene-de şeýle kitaplar öýüňden çykaýsa, sud etmezden türmä basarys. Onsoň ol ýerden öliňiz çykar” diýip, häkimiýetleriň ilatyň üstüne haýbat atýandygyny çeşme ýerli ýaşaýjylaryň sözlerine salgylanyp habar berdi.
Görogly etrabynda Azatlygyň çeşmesi bilen gürrüňdeş bolan 80 ýaşly Durdymyrat aga häkimiýetleriň dindarlar bilen bagly alyp barýan işleri barada şeýle diýipdir:
“Hatda SSSR döwründe-de beýle zulum bolmandy. Gaýtam, dine uýýanlary organ işgärleriniň özleri gizläp, olara kömek ederdi”
Welaýatyň bazarlarynda dini mazmunly kitaplaryň satuwynyň gadagan edilendigini sözüniň üstüne goşan çeşme, 60 ýaşyny doldurmadyk etrap we oba ymamlaryna sakgal-murt goýbermegiň häkimiýetler tarapyndan gadagan edilendigini habar berdi.
Şeýle-de, arap harplaryny okap bilýän adamlaryň Türkiýe döwletinde bolup-bolmandygy barada soraga çekilýändigini, olaryň meshepleriniň soralýandygyny gürrüňdeşimiz şeýle tejribeleri başdan geçiren adamlaryň sözlerine salgylanyp habar berdi.
Häkimiýetleriň diniň düzgünlerini berjaý edýän adamlaryň “jyhat” düşünjesine garaýyşlaryny öwrenýändigini çeşme belläp geçdi.
Azatlygyň dine uýýan ýaşlaryň hal-ahwaly barada beren soragyna söhbetdeşimiz, olaryň yzarlanýandygyny, ýörite gulluklaryň wekilleriniň metjitlere baryp maglumat ýygnaýandygyny, olaryň ybadathanalarda oturdylan kameralardaky wideo ýazgylary barlaýandygyny habar berdi.
“Metjide baranyňdan barmadygym gowy diýdirýärler” diýip, çeşme ýerli ýaşaýjylaryň wyždan azatlygy babatda duçar bolýan ýagdaýlaryny suratlandyrdy.
Maglumat üçin aýdylsa, hökümetleri we halkara guramalary strategiki howpsuzlyk maglumatlar bilen üpjün edýän “The Soufan Group” topary geçirilen barlaglara we analizlere esaslanyp, golaýda ýaýradan maglumat brifinginde Merkezi Aziýalylaryň arasynda yslamçy ekstremizmiň rowaçlanýandygyny öňe sürdi.
“Merkezi Aziýaly ekstremistler öz ýurtlaryndan alyslarda global terrorçylyga barha dahylly bolýarlar” diýip, “The Soufan Group” 18-nji aprelde ýazdy.
Toparyň ýaýradan maglumatyna görä, Merkezi Aziýaly ekstremistlere öz ýurtlaryndaky hökümetleriň awtoritar häsiýeti täsir edýär.
“Merkezi Aziýaly hökümetler yslam terrorçylygy bilen bagly wehimleri öz syýasy monopoliýalaryny saklap galmak üçin, şeýle-de garşydaşlaryny we tankytçylaryny basyp ýatyrmak üçin ulanýarlar” diýip, toparyň ýaýradan maglumatynda aýdylýar.
Ýatladyp geçsek, mundan ozal fewral aýynda-da Türkmenistanda sakgal goýberip, namaz okaýan adamlaryň soraga çekilýändigi barada maglumatlar peýda bolupdy.
Ýerli synçylaryň we ýaşaýjylaryň ençemesi Türkmenistanda dine uýýan adamlar babatda şübheli garaýyşlaryň soňky bir ýylyň dowamynda has-da güýjändigini aýdýar we bu çäreleri türkmen häkimiýetleriniň “Yslam döwleti” atly ekstremist toparyň ideologiýalaryny goldaýanlara we wahabistlere bolan gorkusy bilen düşündirýärler.
Halkara hukuk goraýjy guramalar öz ýaýradýan hasabatlarynda Türkmenistanda din we wyždan azatlygynyň ýagdaýy boýunça aladalaryny beýan edýärler.


text:
Eden günäň seni tapar
Tomus gijeleriniň birinde, Demirgazyk Amerikanyň giň sährasynda ýalňyz sygyr çopan, ýagny kowboý atyny ýüzün salyp barýardy. Ol garaňky galtaşmanka, düşelgä ýetmek isleýärdi. Ine, birden hem ol ýaňyja parçalanan ikiýaşar öküzçäniň maslygynyň üstünden bardy. Öküzçäniň ýyrtylan garny, oňa panteranyň hüjüm edendigini görkezýärdi. Onuň entek ýylysy hem gitmändi. Pantera janly-jandarlara diňe açlygyndan däl-de, ýyrtyjy bolandygy üçin topulýardy.
Atly biraz säginenden soň, ýene düşelgä tarap öňe okduryldy. Gün batyp, iňrik garalansoň, ol birden panteranyň haýbatly arryldysyny eşitdi. Gorkudan ýaňa kowboýyň ýüregi agzyndan çykara geldi. Ýadaw at hem ylgawyny batlandyrdy. Birazdan soň elhenç sesler edil golaýjykdan eşidilen ýaly boldy. Kowboý atyny gyssady. Minutlar sagatlara döndi. Ahyrsoňy düşelgede ýanýan oduň ýagtysy göründi we ýyrtyjy kowgyny bes etdi.
Mümkin, sizi hiç wagt gana suwsan ýyrtyjy kowalan däldir, şonuň üçin hem howp salýan ölüm duýgusyny başdan geçiren dälsiňiz. Emma siz her birimiziň yzymyzdan mundanam has elhenç ýyrtyjynyň dyngysyz kowup gelýändigine ynanmalysyňyz. Ol — günä we onuň üçin beriljek jezadyr.
Injil islendik günäniň höküm edilmelidigini aýdýar, onuň üçin töleg bolsa — ölümdir. Günäniň paş edilmegi — bu Ýaradanyň Hudaýlyk özboluşlylygy bolup, Onuň mukaddesliginiň we dogrulygynyň düzümli bölegidir. Günäniň üsti açylmalydyr we höküm edilip jezalandyrylmalydyr. Günäniň seni tapmagy — bu edil Hudaýyň bardygy ýaly jedelsizdir.
Durmuş hökmany zatlardan doludyr. Onda kesgitli kanunlar bardyr, bize olary bilmek zerurdyr. Mysal üçin, eger sen ýüzmäni bilmeýän bolsaň, belentden suwa bökseň gark bolarsyň. Bu kanundyr. Eger sen günä etseň we muňa toba etmeseň, sen heläkçilikden gutulyp bilmersiň. Bu hem kanundyr.
Hudaýyň Sözi bizi toba edilmedik günäniň elhenç yzalarynyň boljakdygy hakda yzygider duýdurýar. «Kanunsyzyň ýoly bolsa rehimsizlikdir» (Süleýmanyň tymsallary 13:15). «Aldanmaň, Hudaý Özüni ýaňsyladýan däldir! Adam näme ekse, şony orar» (Galt. 6:7). «Sebäbi günäniň muzdy — ölüm» (Rimliler 6:23). «Ýöne toba etmeseňiz, siziň hemmäňiz şeýle heläk bolarsyňyz» (Luka 13:3). «Toba etmeseň, ýanyňa gelip, şemdanyňy duran ýerinden gozgaryn» (Ylham 2:5). «Sebäbi bir günäden bolan höküm iş kesmekdir» (Riml 5:16). «Ýagşy bolsun, ýaman bolsun, her gizlin iş bilen bilelikde ähli işi Hudaý höküme getirer» (Wagyzçy 12:14). Ajy tejribede biz bu hakykata köp duş gelýäris: günä derrew daşymyzy gurşaýandyr.
Jenaýatçylar şu wagta çenli ýekeje jenaýatyň hem, hatda bölekleýin bolsa-da üsti açylman galanynyň ýokdugyny aýdýarlar. Dogry, käbir ýagdaýlarda jenaýat doly aýdyň bolman galýar, sebäbi bu kanun gullukçylarynyň sapaklaryndaky kesgitli ýetmezçilikdir. Olar işi soňuna çenli alyp gitmäge ukypsyzdyrlar. Nähili-de bolsa, käbir subutnamalar akylly- paýhasly ulanylanda, hemişe jenaýatyň üstüniň açylşyna getirýändir. Bular, barmaklaryň yzy, aýan bolmadyk şaýat, duýdansyz öwrenilmedik subutnama bolup biler.
Günä özüni jenaýatçy ýaly alyp barýar. Ol yz galdyrmak ýa-da ýanyklar ýaly parhlandyryjy bellikler bilen özüni özi tutdurýar. Günäniň tebigaty şeýle, ol hiç hili görnüşde-de gizlenip bilýän däldir. Günäniň öz bedeniňden tapylmagyna düşünmek üçin, aýratyn subutnamlar talap edilmese gerek. Adam näme ekse, şony hem orar. Meselem, alkogol içgilerini ulanmak bagyr we iç kesellerini döredip, organizmiň dürli kesellere garşy durma ukybyny peseldýär. Jyns ahlaksyzlygy hökmany suratda weneriki kesellere getirýär ýa-da jyns gatnaşygyny kuwwatdan gaçyrýar. Hatda gahar-gazaply, merhemetsiz, iňňirdili ýagdaý hem aşgazanyň bozulmagyna getirýändir. Netijede bolsa — her hili aşgazan kesellerini döredýär. Günäň üçin tölemekden gaçmaga edilen synanyşyk bidereklikdir.
Günä diňe bir bedende hereket etmän, ol ynsan barlygynyň bir böleginde hem saklanýar. Meselem, humarly oýunlara ýykgyn edýän adamlarda erbet häsiýetler döräp başlaýar. Olar gaharjaň, talap ediji, ulumsy, aldawlyk ýollary bilen hemişe birinji bolmagy halaýarlar.
Ýaradanymyz her bir adamda Hudaýyň odynyň uçgunyny ýakdy. Bu uçgunyň ady — wyždandyr. Onuň wezipesi — ýagşy işlere ymtylyp, dogry ýola gönükdirmekdir. Adam günä edende, wyždan ony paş edýär, duýduryş signallaryny berýär. Emma adamlarda onuň sesine bolan garaýyş dürli-dürli bolýar. Birileri gulak asýar we günä etmelerini goýýar, başga birileri bolsa gazaplanýar, wyždany basyp ýatyrýar, şeýdip ahyrsoňy, wyždan olary paş etmegini bes edýär.
Günäniň üstünden edilen höküm birbada berjaý edilmeýär. Käwagt berilmeli jeza örän uzaga çekýär. Mundan peýdalanyp, şeýtan adamy azdyrýar, onuň günäsini hiç kim hiç wagt bilmejekdigi hakda aýdýar. Şeýlelikde, ol nobatdaky öz gurbanyny özüne tabyn edýär. Kim gadymy ýalança ynanýan bolsa, elhenç ýalňyşlyk edýändir.
Elbetde, durmuşda hemme günäleriň üsti açylýan däldir. Adamyň eden käbir jenaýatlary bu ýeriň üstünde höküm edilmez. Emma beýle diýildigi, günäniň hiç haçan tapylmajagyny we jezalandyrylmajagyny aňlatmaýar. Mümkin günä seniň ýüzüňde görner, häsiýetiňde ýüze çykar, hiç bolmanda, seniň çagalaryňda peýda bolar. Jeza seniň yzyňdan ýeter, mümkin soňurak, öleniňden soň tapylar.
Injil her bir işi, ähli gizlin — gowy ýa-da erbet işleri Hudaýyň höküm etjekdigini aýdýar. Ol ýerde, ak tagtda, dogruçyl Kazy her bir adamyň işine görä baha keser. Ähli murdarlyklar, toba edilmedik we bagyşlanmadyk günäler mekany bolan dowzaha duçar bolarlar. Hawa, günäň seni dowzahda, sönmeýän otda-da tapar.
Eger ähli zada akyl ýetirýän Hudaýyň söýgisi bolmadyk bolsa, dowzah hemme adamlaryň kysmaty bolardy. Reb çykalga tapdy, adyl jezadan günäkäri halas etmegiň mümkinçiligini tapdy.
Ol, bu zemine Özüniň ýeke-täk Ogluny iberdi, Ol bütin dünýäniň günäsi üçin öldi. Isa Mesih Hudaýyň adyl jezasyny Özüne meýletin kabul etdi. Munuň bilen bagly ejirleri we hasraty çekip, ölümi kabul etdi we ýeňiş bilen direldi. Indi Ol islendik Isa Mesihe iman edene aklanma we erkinlik berýär. Häzirki durmuşdaky günälerden halas bolmak we geljekdäki jezalardan gaçmak üçin, Hudaýyň huzurynda özüňiň günälidigiňi boýun almak zerurdyr. Ondan günäňiziň bagyşlamagyny soramak we Isa Mesihiň ganynyň islendik günäni arassalaýandygyna ynanmak gerekdir.
Goragçymy ýa-da kazy?
Işaýa pygamberiň kitabynda şeýle diýilýär: «Ählimiz goýun kimin azaşdyk; her birimiz öz ýoluna sowuldy; Reb bolsa ählimiziň günäsini Onuň üstüne ýükledi» (Işaýa 53:6).
Köp ýyllar mundan öň, garry, patriarhal görnüşli, hormatlanýan adam bolan doktor Bedeker, daşary ýurtdan Orsyýete geldi. Ol Sibir boýunça köp syýahat etdi we sürgün edilenleriň arasynda köp işledi. Bir gezek ol, Amurda bäş müň tussagdan ybarat bolan märekä, şu mowzukdan gürrüň açmaly boldy: «Biziň hemmämiz goýunlar ýaly azaşdyk». Gürrüňini gutarandan soň, ol öz diňleýjilerine: ganhorlara, ogrylara we beýleki jenaýatçylara şeýle ýüzlendi:
— Şu dogrumy, doganlar?
Olar başlaryny silkip, zynjyrlaryny jaňňyrdadyp, şeýle diýdiler:
— Dogry, tagsyr, dogry!
Indiki gezek ol, bu hakda on müň tussagdan ybarat bolan märekede çykyş etmeli boldy. Bu gezek hem ol birinji gezekdäki ýaly öz diňleýjilerine ýüzlenip, şeýle diýdi:
— Şu dogrumy?
Bu betbagtlar hem başlaryny silkip, gandallaryny şakyrdadyp:
— Dogry, tagsyr, dogry! – diýdiler.
Dostlar! Siz — sürgünde dälsiňiz, siziň elleriňizde we aýaklaryňyzda demir gandallaryňyz ýokdur, emma siziň kalbyňyz mundan hem has elhenç gandallarda — günä zynjyrynda ýerleşýär. Merkezi türmeden has uly jenaýat eden adam gaçanda, ony täzeden tutdular we elini-aýagyny daňyp, ýeke saklanýan kamerada oturtdylar. Emma, bilýäňizmi näme, biz has gorkunç jenaýatçydyrys. Bu, betbagtlyk dälmi eýsem?! Ol, haýsy hem bolsa bir adamy öldürdi, biz bolsa Hudaý adamyny, Hudaýyň günäsiz Ogluny öldürdik. Biz — Pilatyň howlusynda Onuň ölümini talap eden märekediris. Biziň edýän her bir günämiz, biziň döredýän her bir adalatsyzlygymyz — bu täze sesdir: “Ony haça çüýle, haça çüýle!”.
«Günä etmek gadagan!» — goý, bu biziň şygarymyz bolsun. «Günä etmek gadagan!» — goý, bu biziň her birimiziň wyždanymyza almaz bilen oýulyp ýazylsyn. «Günä etmek gadagan!», «Günä etmek gadagan!» — goý, bu ýaşaýan öýüňde, işleýän edaraňda, meşgullanýan ussahanaňda ýaňlanyp dursun.
Isa Mesihi haça çüýlemäge äkidenlerinde, aýallar Onuň yzyna düşüp aglaşdylar. Isa olara: «Eý, Iýerusalimiň gyzlary! Maňa aglamaň, özüňiz we çagalaryňyz babatda aglaň, çünki şeýle bir günler geler… “daglara üstümize ýykyl!”, düzlüklere “biziň üstümizi büresene!” diýip aýdyp başlarsyňyz. Hatda kiçijik bir belentlik üstüňe gaçaýsa-da, sen diri galmarsyň. Emma pikir edip gör, bu ýerde DAGLAR hakda gürrüň edilýär! Alp daglary 4-5 kilometr belentlikdedir, ondan soň belentligi 7 km Ewerest depesi bilen Gimalaý daglary, soňra Kordileri, Skandinaw daglary we başgalar gelýändir! «Daglar, biziň üstümize ýykylyp, tagtda Oturanyň ýüzünden we Guzynyň gaharyndan bizi ýumrup taşla!» — ine, Hoş Habara boýun egmek islemedik, toba etmedik günäliler şeýle diýip gygyrşarlar. Olar Mesih bilen duşuşanlarynda şeýle elhençlik bolar: «Wah, bu gözler! Bular gorkunç, günäsiz hem ýanýan gözler! Olar işilen dürre, içiňden parran geçýän zatdyr! Wah, bu nazardan sypmak üçin üstümize daglar ýykylsady!».
Emma daglar ýykylmaz, sen Isa Mesihiň nazary bilen duşuşmaly bolarsyň. Sen Oňa süýji gimn owazynda, öwüt-ündewiň mähirli we söýgüli sözlerinde duşuşmarsyň. Ýok! Seniň öňüňde gazaply Kazy bolar. Onuň gany bilen indi öz günäleriňi ýuwup bilmersiň. Sen Ony tanaýarsyň: bu, hut şol Mesihiň Özi bolar, Ol bir wagt sabyrlylyk bilen seniň ýüregiňiň gapysyny kakyp, seniň halas bolmagyňy kabul etmäge yrypdy. Bu, hut şol Hudaýyň mylaýym Guzusy bolan, Ol seniň günäleriňi Öz üstüne alypdy, emma sen Ondan ýüz öwürdiň, indi bolsa — Ol seniň Kazyňdyr.
Ölümden soň halas bolmak, eýýäm mümkin däldir; mazaryň içinde Isa Mesihiň Gany täsir etmeýär, çünki şeýle ýazylandyr: «Bir gezek ölüp hem ondan soň höküm edilmek ynsanlaryň ýazgydynda nähili bar bolsa, şonuň ýaly, Mesih hem köp adamlaryň günälerini götermek üçin, bir gezek gurban edildi» (Ýewr. 9:27).
Bir ýurtda şeýle waka bolup geçdi: bir ýaş jenaýatçyny tutdular, ol höküme garaşyp, ýekelikde tussaglykda oturanda, onuň ýanyna bir jenap gelip, şeýle diýdi:
— Ýaş ýigit, men size gynanýaryn. Men siziň işiňizi derňedim we höküm edilende siz aklanmarsyňyz öýdip gorkýaryn. Men kanunlary bilýärin, men siziň durmuşyňyzyň howp astyndadygyny bilýärin. Men sizi goramagy öz üstüme alýaryn, ýöne siz maňa ähli zady çyn ýürekden gürrüň beriň we öz günäňizi boýun alyň.
Ýaş ýigit muňa diňe güldi we şeýle diýdi:
— Hawa, ýöne bu iş gaty çynlakaý däl. Maňa goragçy gerek däl diýip pikir edýärin, meniň özüm baş alyp çykaryn.
Mähirli aklawçy ony yrmagyny dowam etdirdi, emma bary biderek boldy. Mundan soň ol her gün onuň ýanyna türmä gelip, onuň işini özüne tabşyrmagyny sorady. Emma, ýaş ýigit öz eden jenaýatyny boýun almak islemän, ondan tutanýerlilik bilen ýüz öwürdi.
Ahyrsoňy, höküm güni gelip ýetdi. Jenaýatkäri zala getirip, höküm edilýän oturgyçda oturdanlarynda, ol baş kazyny görmek üçin başyny galdyrdy. — Wah, nähili elhençlik! — ol hut şol mähirli hem ýüregi ýuka goragçyny gördi. Ol hemişe işini özüne tabşyrmaga yrypdy, emma ol ondan ýüz öwüripdi. Bu ony halas etmek islän mähirli dostudy, emma indi bu dost gazaply adamyň we daşýürek kazynyň rehimsiz ýüzüni edinipdi.
Dostum, seniň bilen hem şeýle bolar! Sen erkek bol, aýal bol, ýaş ýigit ýa-da gyz bol, tapawudy ýok. Seniň bilen hem şeýle bolar! Isa saňa belki, “Günäň seni tapar” atly hatjagazyň üsti bilen ýa-da belki haýsydyr bir zadyň üsti bilen aýan bolandyr. Kimdir biri saňa geplän bolmaly, emma sen biperwaýlyk edip: “Wiý, bular Hoş Habarçylar!» diýen bolmagyň mümkin. Emma, sen Hoş Habarçylaryň ýygnaklarynda Dost sesini duýduň. Ol seniň Özüni goragçyň hem aklawçyň edip kabul etmegiňi soraýar. Onuň işi goramakda hiç haçan güýçsiz bolan wagty ýokdur. Haçda garakçy Oňa öz işini tabşyrdy we häzir ol Onuň bilen bile jennetdedir. Başga-da köp adamlar bilen şeýle bolupdy.
Wagt geçýär, hemmeleriň soňky sagady daşda däldir. Men höküm gününi görýärin, beýik ak tagt we onuň üstünde Kazy otyr, Onuň ýüzünden ýer we asman gaçýar. Tagtyň öňünde ägirt uly märeke dur, sen hem şol ýerde bolarsyň. Sen Kazynyň, şol Mesihiň ýüzüni görersiň. Ol saňa Hoş Habarlaryň we wagyzlaryň, dilegleriň we gimnleriň üsti bilen gepledi. Ol Şol öňküsi ýaly bolar, ýöne Ol indi goragçy däldir. Sen: «Meniň ýanymdan aýrylyň, näletlenenler, baky oda ýanyň!» diýlenini eşidersiň. Seniň işiň ýapylar, höküm mälim ediler. Indi ýokary suda ýa-da beýleki hukuk goraýan edaralara kömek sorap ýüzlenmek mümkin däldir. Bu, elmydama, baky gorkunç bolup ýaňlanar: «Meniň ýanymdan aýrylyň!». Hudaýdan hemişelik hem baky aýrylmak! Elbetde, bu seniň bilen beýle bolmaz! Indi sen Mesihi kabul et, şonda sen köp halas bolanlar bilen birlikde: «Atamyň ýalkanlary, geliň, dünýä ýaradylany bäri siziň üçin taýýarlanan Patyşalygy miras alyň: çünki Men ajyganymda, Meni naharladyňyz, suwsanymda, teşneligimi gandyrdyňyz, bir keseki syýahatçy bolanymda, siz Meni kabul etdiňiz…..».
«Saňa bir Syýahatçy gelip, gapyňy kakýar: aç! aç!».


text:
Bu gün üçin pozitiw pikir (4)
Alada Etme
Pozitiw Pikir
Biziň gaýgy edýän köp zatlarymyz soňy bilen hiç haçan ýerine ýetmeýär. Gaýgy iş bitirmez.
Mukaddes Ýazgy
“Hiç zadyň aladasyny etmän, her zatda dilegleriňizi doga we ýalbarma arkaly şükür bilen Hudaýa bildiriň. Her hili düşünjeden ýokary bolan Hudaýyň parahatçylygy Mesih Isada siziň ýüregiňizi, pikirleriňizi gorar.” (Filipililer 4:6-7)
Doga (Hudaý bilen gepleşmek)
Göklerdäki Hudaýym, sen hiç haçan irkilmeýäň we uklamaýaň . Sen biziň näme mätäçdigimizi bilýärsiň. Biz ähli aladalarymyzy Saňa berip bilýändigimiz üçin minnetdar. Biz Saňa doly umyt baglap bilýäris! Ähli alkyşlar we öwgüler Saňa bolsun! Omyn
Bu gün üçin bolan bu pikir meniň gündelik durmuşyma nähili täsir edýär?
Bu gün üçin bolan bu pikir meni nädip gowy adam eder?


text:
Ýakynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Mejlisde Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow milli Liderimiziň migrasiýa işlerini kämilleşdirmek, hususan-da, daşary ýurtly raýatlary we raýatlygy bolmadyk adamlary bellige almagyň hem-de giriş we çykyş wizalaryny resmileşdirmegiň tertibi hakyndaky Düzgünnamanyň täze redaksiýasyny taýýarlamak barada beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, soňky ýyllarda yzygiderli durmuşa geçirilýän parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasaty netijesinde, dünýäniň syýasy hem-de işewür toparlarynyň wekilleriniň, daşary ýurt raýatlarynyň Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistana gyzyklanmasy artýar diýip belledi. Munuň özi Döwlet migrasiýa gullugynyň işiniň ugurlaryny giňeltmekde öz beýanyny tapýar. Şol iş bolsa daşary ýurtlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz migrasiýa meselelerini kadalaşdyrýan hukuk namalaryny kämilleşdirmegiň wajypdygyny belläp, bu babatda anyk görkezmeleri berdi.


text:
28-nji sentýabrda paýtagtymyzdaky sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesiniň stadionynda nurana we ajaýyp baýramçylyk bolan ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli giň möçberli sahnalaşdyrylan çykyşlar ýaýbaňlandyryldy.
Garaşsyzlyk — munuň özi hiç zat bilen deňäp bolmajak düşünje, döwlet berkararlygynyň pugta binýady, halkyň agzybirligi hem-de bitewüligi. Bu bolsa şöhratly pederlerimiziň parahat, erkin we bagtyýar durmuş, mähriban Watanymyzyň häzirki güni hem-de beýik geljegi barada eden arzuwlarynyň amala aşmagydyr.