text:
20.01.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjigine bardy. Bu ýerde döwlet Baştutanymyz şu ýyl ýurdumyzda geçirilmegi bellenen iri halkara ýaryşlaryna taýýarlyk görlüşiniň hem-de desgalarda türgenleşikleriň geçirilişiniň barşy bilen tanyşdy.
Hormatly Prezidentimizi Olimpiýa şäherjigine gelende Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ylym-bilim, saglygy goraýyş, sport we ýaşlar, jemgyýetçilik guramalary ulgamyna gözegçilik edýän orunbasary, Aşgabat şäheriniň häkimi, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň birnäçesiniň ýolbaşçylary garşyladylar.
Döwlet Baştutanymyz özboluşly sport toplumy bolan diňe Merkezi Aziýa sebitinde däl-de, eýsem, onuň çäklerinden alyslarda hem deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherjiginiň desgalaryndaky ýagdaýlar bilen tanyşdy. Bu ýerdäki iň iri desga Olimpiýa stadiony bolup, onuň münberini bezeýän ahalteke bedewiniň çeper keşbi atyň dünýäde iň uly nyşany hökmünde dessine ünsüňi özüne çekýär.
Bu ajaýyp keşpde Türkmenistanyň belent maksatlara, dünýäde parahatçylyga hem-de halklaryň arasyndaky dostluga, ählumumy rowaçlygyň we abadançylygyň bähbidine döredijilikli gatnaşyklara, durmuşyň baş baýlygy hökmünde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmäge okgunlylyk jemlenendir.
Halkara ölçeglerine laýyk gelýän stadionda ýokary derejedäki dürli ýaryşlary, şol sanda futbol, ýeňil atletikanyň dürli görnüşleri hem-de köpçülikleýin-medeni çäreleri geçirmäge hemme mümkinçilikler bar. Stadionyň tomaşaçylaryň oturmagy üçin niýetlenen ýerler örän oňaýly gurnalandyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ajaýyp stadionyň mümkinçilikleriniň şu ýyl ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk beýik baýramçylygynyň dabaralaryny geçirmekde-de, örän uludygyna ünsi çekdi. Iň naýbaşy baýramçylyk dabaralarynyň Türkmenistanyň Garaşsyzlyk ýyllarynda geçen şöhratly ýollaryny aýdyň we giňden beýan etmekde stadionda döredilen şertlerdir mümkinçiliklerden oýlanyşykly peýdalanylmalydygy barada aýdyp, Aşgabat şäheriniň häkimine hem-de Sport we ýaşlar syýasaty ministrine birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, bu baýramçylyk dabaralary türkmen ruhuna laýyk gelmelidir. Şol birwagtyň özünde olara häzirki wagtda ýurdumyzda giňden ösdürilýän sport we Olimpiýa hereketiniň, sagdyn-durmuş ýörelgeleriniň neneňsi ýaýbaňlandyrylyşy öz beýanyny tapmalydyr.
2017-nji ýylda Olimpiýa şäherjiginde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň, 2018-nji ýylda bolsa agyr atletika boýunça dünýä çempionatynyň geçirilendigini bellemek gerek. Dünýäniň iri köpçülikleýin habar beriş serişdeleri bu ýaryşlaryň ýokary derejesini yzygiderli bellediler. Döwlet Baştutanymyz iri sport çärelerini taýýarlyk görlüşini hut özi gözden geçirýär, bu bolsa olaryň uly üstünlige beslenmegini şertlendirýär.
Aşgabadyň myhmansöýerlik bilen kabul eden şu hem-de beýleki wekilçilikli ýaryşlary diňe bir Türkmenistanyň sport abraýyny pugtalandyrmak bilen çäklenmän, eýsem, halkara durmuşynyň, tutuş dünýäde parahatçylygyň we ösüşiň bähbidine sport, ykdysady we medeni diplomatiýanyň möhüm merkezi hökmünde döwletimiziň abraýyny has-da belende galdyrdy diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär.
Bularyň ählisi köptaraply kuwwatyny hem-de giň hyzmatdaşlyga, dostluk we işewür gatnaşyklary pugtalandyrmaga, sebitde hem-de tutuş dünýäde ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny berkarar etdirmäge gyzyklanma bildirýändigini halkara jemgyýetçiligine ýene-de bir gezek görkezmäge ajaýyp mümkinçilik boldy hem-de köpçülikleýin sportuň we syýahatçylyk ulgamynyň ösdürilmegini höweslendirdi.
Milli Liderimiz ýaşlaryň ählitaraplaýyn ösen, giň dünýägaraýyşly, sowatly bolup ýetişmekleri bilen bir hatarda, olaryň watançylyk duýgusynyň ýokary bolmagyny gazanmagyň möhüm wezipeleriň biridigini belledi. Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, şunda halkara derejelerinde geçirilýän ýaryşlarda öňdäki orunlary eýeläp, Watanymyzyň ýaşyl tugunyň belende galdyrylmagy arkaly Döwlet senamyzyň ýaňlandyrylmagy ýaşlarda watançylyk duýgusynyň terbiýelenmeginde örän ähmiýetlidir.
Şeýle hem döwlet Baştuanymyz türkmen türgenleriniň beýik ýeňişleri gazanyp, uly üstünligiň hormatyna milli tugumyzy belentde parlatmak ugrunda zerur tagallary etmelidigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýakynda türkmen sportunyň beýik sepgitleri eýeleýändigini aňladýan hoş habaryň gelip gowşandygyny, agyr atletika boýunça ýurdumyzyň türgeni Ýulduz Jumabaýewanyň dünýä ýyldyzy bolup dogandygyny, şeýlelikde türkmen ýyldyzynyň dünýä şugla saçyp, milli sportumyzyň ösüşiň has-da belent derejesine çykýandygyny subut edendigini belledi. Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, şunuň ýaly üstünlikleriň yzygiderli häsiýete eýe bolmagy ugrunda zerur tagallalar edilmelidir.
Bu barada aýtmak bilen, hormatly Prezidentimiz häzirki döwürde ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň terbiýeçilik we bilim edaralarynda zerur bolan enjamlar bilen üpjün edilen sport zallarynyň we meýdançalarynyň bardygyny, sport bilen meşgullanmak üçin mümkinçilikleriň ýaşaýyş toplumlarynda hem göz öňünde tutulandygyny, olarda çagalaryň, futbol, tennis meýdançalarynyň we beýlekileriň hereket edýändigini belledi.
Milli Liderimziň nygtaýşy ýaly, türkmende “Saglygym-baş baýlygym” diýen pähim bar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ol bedenterbiýe-sagaldyş hereketini, ýokary derejeli sporty we tutuşlygyna olimpiýa hereketini ösdürmäge gönükdirilen belent işlere ugrukdyrýan özboluşly çelgidir. Şulardan ugur alnyp, ýurdumyzyň ýaşlary bilen sportuň dürli görnüşlerinde yhlasly we yzygiderli meşgullanmak bilen, halkara ýaryşlarynda ýokary üstünlikleri gazanar ýaly derejede türgenleşikler geçirilmelidir.
2021-nji ýylda hem ýurdumyzda welotrek boýunça dünýä çempionatynyň hem-de Dewisiň Kubogyny almak boýunça abraýly halkara ýaryşynyň saýlama tapgyry geçiriler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýaryşlara taýýarlyk görlüşi bilen gyzyklanyp, sport we ýaşlar syýasaty ministri G.Agamyradowyň hasabatyny diňledi.
Döwlet Baştutanymyza şeýle hem saglygy goraýyş we derman senagaty ministri daşary ýurtly türgenleriň ýokanç kesellerden goranmaklary üçin olara sanjym geçiriljekdigi, munuň üçin hemme zerur şertleriň bardygy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyza häzirki wagtda dünýäde köp ýurtlaryň pandemiýa bilen bagly sanjymlary öndürip başlandygyna ünsi çekdi. Aýdaly, “Sputnik V” sanjymyny ulanmaga doly haklydyrys. Sebäbi biz bu sanjymy bellige aldyk.
Geljekde bu ugurdaky işleri dowam etmegiň hem-de beýleki ýurtlaryň öndürýän sanjymlaryny bellige almak bilen bagly gepleşikleri geçirmegiň zerurdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi. Çünki ýaryşa gatnaşmak üçin dünýäniň dürli künjeklerinden türgenler paýtagtymyza geler.
Bizde bellige alnan sanjymyň bolandygyna garamazdan, daşary ýurtly türgenleriň beýleki öňüni alyş sanjymlaryna ýa-da beýleki serişdelere isleginiň bolmagy mümkin. Şoňa görä-de daşary ýurtdan geljek türgenleriň saýlamaga mümkinçiligi bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Biz bu sanjymlaryň ähli görnüşlerini mugt üpjün etmelidiris. Munuň üçin biziň ähli mümkinçiliklerimiz bar. Şunuň baglylykda döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli ýolbaşçylara birnäçe görkezmeleri berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz welotrek boýunça dünýä çempionatynyň geçiriljek ýeri bolan Olimpiýa şäherjiginiň üsti ýapyk welotrek toplumyna geldi.
Dünýä ölçeglerine kybap gelýän Olimpiýa şäherjiginde ajaýyp welotregiň gurulmagy Türkmenistanda welosiped sportuny ösdürmekde möhüm waka hem-de ösüşiň nobatdaky tapgyry boldy. Daşary ýurtly bilermenleriň hem-de Halkara welosipedçiler birleşiginiň hünärmenleriniň baha bermegine görä, bu ýerde degişli talaplaryň hemmesi berjaý edilip, zerur maddy-enjamlaýyn binýat döredildi. Bu bolsa has ýokary derejeli ýaryşlary geçirmek üçin şertler döredýär.
Ýurdumyzyň ýol düzüminiň hem gara ýolda welosiped boýunça sport ýaryşlaryny geçirmäge doly kybap gelýändigini bellemek gerek.
Köpetdagyň eteginden geçýän ýollar hem welosiped sporty boýunça köpsanly milli ýaryşlary geçirmek bilen, häzir ussat türgenler üçin okuw-türgenleşik ýygnanyşyklarynyň geçrilýän ýeri bolup hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 6 müň orunlyk üsti ýapyk welotrek toplumynda tomaşaçylar üçin niýetlenen münberleri, welotrek meýdançasyny gözden geçirip, türgenler, eminler we janköýerler üçin döredilen şertlere baha berdi.
Şu ýerde döwlet Baştutanymyz sport we ýaşlar syýasaty ministriniň welotrek boýunça dünýä çemionatyna degişli hasabatyny diňledi. Habar berlişi ýaly, welotrek boýunça dünýä çemionatyna daşary döwletleriň 40-a golaýyndan türgenleriň gatnaşmagyna garaşylýar. Welotrek spotunyň ýaryşlary 10 görnüş boýunça geçiriler. Şunda olaryň erkekleriň we zenanlaryň hersiniň arasynda geçiriljekdigini göz öňünde tutanyňda jemi 20 ýaryş guralar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýaryşlaryň dünýä talaplaryna laýyk gelýän iň ýokary halkara ölçegleriniň derejesinde geçirilmelidigine ýene-de bir gezek ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz hususan-da, türkmen türgenleriniň gatnaşmagyndaky ýaryşlarda ulanyljak welosipedlerde milli öwüşginlerimiziň aýratyn ýüze çykmalydygyny, esasan-da, türgenlerimiziň türkmen tuguny parlatmalydygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz geçiriljek dünýä ýaryşlarynda türgenleriň sagdynlygyna we dopinge degişli meselelerde işleriň bildirilýän halkara talaplaryna doly laýyk gelmelidigini belledi. Bu ýerde Doping gözegçiligi merkezi guruldy, onuň mümkinçiliklerinden netijeli we doly peýdalanmak gerek diýip döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz sözüni dowam edip, Olimpiýa şäherjiginiň desgalarynyň bildirilýän talaplara laýyklykda saklanylmalydygyna ünsi çekdi. Sport desgalarynyň her biri niýetlenen maksadyna görä ulanylmalydyr, olarda ýaşlaryň sport bilen meşgullanmagyna has giňden çekilmegi üçin ähli çäreler görülmelidir diýip milli Liderimiz aýtdy we şunuň bilen baglylykda, Aşgabat şäheriniň häkimine käbir tabşyryklary berdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaryşlary dünýä ýaýmak maksady bilen, Olimpiýa şäherjigindäki Halkara göni ýaýlyma beriş merkeziniň işiniň ýokary halkara talaplaryna laýyk gelmelidigini tabşyrdy. Bu merkezde işlejek hünärmenlerimiz bu ýerdäki tehnikalardan pýedalanmak bilen, işlerine ussatlarça erk edip, ýaryşlaryň alnyp görkezilişini ýokary hil derejesinde üpjün etmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygyna birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz welotrek boýunça dünýä çempionatynyň ähmiýeti barada aýdyp, oňa dünýäde höwesekleriň az däldigini nygtady. Milli Liderimiz geçiriljek bu ýaryşyň halkara sport guramalary bilen hem ýurdumyzyň hyzmatdaşlygynyň barha pugtalandyrylýandygyna hem şaýatlyk edýändigini belledi.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz şu ýyl geçirilmegi bellenen dünýä derejeli abraýly ýaryşlara taýýarlyk görülmegi babatda alnyp barylýan ähli işleri gözegçilikde saklamak, bu ugra degişli ähli meseleleriň öz wagtynda we maksadalaýyk çözülmelidigini aýtdy hem-de wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Olimpiýa şäherjiginiň üsti ýapyk Tennis toplumyna tarap ugrap, Aşgabatda Dewisiň Kubogy ugrundaky halkara ýaryşynyň saýlama tapgyrynyň geçirilmeginiň Bitarap Türkmenistanyň halkara sport giňişligindäki barha belende göterilýän abraýynyň aýdyň subutnamasydygyny hem-de Diýarymyzda sporty, şol sanda tennis oýnuny mundan beýläk-de giňden wagyz etmek üçin ajaýyp mümkinçilikdigini belledi.
Bu ýaryşlara degişli institutyň talyplarynyň we ýurdumyzyň türgenleriniň taýýarlyk derejesine möhüm ähmiýet berilmelidir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sport ulgamyndaky häzirki zaman dünýä meýillerini we Türkmenistanda geçiriljek iri halkara ýaryşlaryny nazara almak bilen, Olimpiýa şäherjiginiň ähli mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmak, oňa häzirki zamanyň ösen tehnologiýalaryny we sanly ulgamy ornaşdyrmak esasynda bu işleri kämilleşdirmek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Toplumyň tennis zaly häzirki zamanyň ösen talaplaryna laýyk derejede enjamlaşdyryldy. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde ýaýbaňlandyrylan taýýarlyk işleri bilen gyzyklanyp, bu ugurda ähli görkezijileriň göz öňünde tutulmalydygyna ünsi çekdi.
Häzirki döwürde bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygyny has-da pugtalandyrmak, bedenterbiýäni we sporty wagyz etmek, ösüp gelýän ýaş nesli sport bilen meşgullanmaga giňden çekmek, ýurdumyzda olimpiýa hereketini ösdürmek, şeýle hem döwletimiziň halkara sport abraýyny has-da belende götermek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Paýtagtymyzyň olimpiýa şäherjiginde tennis zalynyň mümkinçilikleri halkara ölçeglerine doly kybap gelýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Beýleki sport desgalarda bolşy ýaly, onuň taslamasy düzülende we gurlanda Halkarara Olimpiýa komitetiniň ähli tehniki kadalary doly göz öňünde tutuldy we ýerine ýetirildi.
Häzir sebitde iň iri bu sport şäherjigi uly ýaryşlary guramak, türgenleri taýýarlamak we saglygyny berkidýänler üçin türgenleşikleri geçirmek üçin peýdalanylýar. Bu ýerde Tokioda geçiriljek Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň türgenleşik geçýändigini, şeýle hem 2021-nji ýylda ýurdumyzda geçiriljek halkara ýaryşlaryna ýokary derejede taýýarlyk görülýändigini bellemeli.
Döwlet Baştutanymyz bu ýerde dünýä derejesindkäi Dewisiň Kubogy ugrunda halkara ýaryşynyň saýlama tapgyrynyň geçirilmeginiň ýurdumyzda sportuň dürli görnüşleriniň ösdürilmeginde uly ähmiýete eýe boljakdygyny belledi. Şeýlelikde, bu ýaryşlary geçirmegiň ýokary guramaçylyk derejesini geçirmek üçin hemme çäreler görülmelidir. Munuň özi ýurdumyzyň halkara sport giňişligindäki abraýynyň belende galmagynda ähmiýetli waka öwrüler diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, türkmen tennisçileri halkara ýaryşlarynda baýrakly orunlara mynasyp bolýarlar. Aşgabatda geçiriljek Dewisiň Kubogy ugrundaky ýaryşda türkmen türgenleriniň has-da ýokary netije gazanjakdyklaryna ynam bildirip, döwlet Baştutanymyz türkmen halkynyň köpçülikleýin bedenterbiýä we sporta bolan höwesiniň ýokarydygyny belledi we türgenlerimiziň gazanjak üstünlikleriniň Türkmenistanyň Tuguny belentde pasyrdatjygyna ynam bildirdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Olimpiýa şäherjiginiň binalarynda halkara duşuşyklary guramagyň ýokary derejesiniň üpjün edilýändigini, bu ýerde türgenler we janköýerler üçin hemme şertleriň döredilendigini, bu meseleleri örän jogapkärçilikli çemeleşmegiň zururdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz taýýarlyk işlerine gözegçilik etmek babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Türkmenistanda sport ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek we kämilleşdirmek, onuň kuwwatyny artdyrmak degişli köpugurly düzümlerini döretmek boýunça giň möçberli işler çalt depginlerde alnyp barylýar.
Soňky ýyllarda bu ulgamda üstünlikli amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň çäklerinde ýurdumyzyň ähli künjeklerinde häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen ajaýyp sport toplumlary, stadionlar, ýöriteleşdirilen sport mekdepleri, ýüzlerçe beýleki desgalar bina edildi.
Sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherjigi türkmenistanlylarda buýsanç duýgusyny döredýär. Onuň gurulmagy sportuň ösdürilmeginde möhüm tapgyr boldy. Bularyň ählisi ýokary dünýä ülňülerine we Halkara Olimpiýa komitetiniň talaplaryna laýyk gelýän milli sport ulgamynyň döredilendigini aýtmaga esas berýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy we baştutanlygynda amala aşyrylýan toplumlaýyn çäreleriň netijesinde sport häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň sagdynlygynyň, nesilleriň sazlaşykly beden we ruhy taýdan ösüşiniň aýrylmaz bölegine öwrüldi.
Bedenterbiýe-sagaldyş hereketine we ýokary netijeli sporta berilýän döwlet goldawynyň çäklerinde milli kanunçylyk yzygiderli kämilleşdirilýär, maksatnamalaryň ençemesi üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Işjeň durmuş ýörelgesiniň, sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmak arkaly jan saglygy ählitaraplaýyn berkitmegiň işjeň wagyzçysy bolan döwlet Baştutanymyzyň tagallalary netijesinde sport ähli ýaşdaky we dürli hünärli adamlary birleşdirýän möhüm ähmiýete eýe bolan sport milli ýörelgä öwrüldi.
Wise-premýer M.Geldinyýazow gözegçilik edýän ulgamlarynda alnyp barylýan işler, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli göz öňünde tutulýan bedenterbiýe we sport, köpçülikleýin sagaldyş çäreleri hem-de ýurdumyzda geçirilmegi meýilleşdirilýän halkara ýaryşlaryna ýokary derejede guramaçylykly taýýarlyk görmek ugrunda ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp hem-de Olimpiýa şäherjiginde bolmagynyň netijelerini jemläp, şu ýyl geçirilmegi bellenen iri halkara ýaryşlaryň ähmiýetini belledi we şunuň bilen baglylykda, wise-premýer M.Geldinyýazowa bu çäreleri ýokary derejede guramaçylykly hem-de hemmetaraplaýyn taýýarlykly geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Şol ýaryşlaryň netijeleri Türkmenistanyň sport ulgamynda ýeten belent derejesini, halkymyzyň milli medeniýetini, baý mirasyny, myhmansöýerligini, mähirliligini we açyklygyny örän aýdyň görkezmelidir. Ýurdumyza gelen myhmanlar şu aýratynlyklardan özlerinde ýatdan çykmajak täsir galdyrmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we bu ugurda käbir görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýäni we sporty, olimpiýa hereketini ösdürmek maksady bilen, biz bu ulgama uly möçberlerde maýa goýumlaryny gönükdirýäris diýip belledi hem-de bu işleriň anyk netije bermegi ugrunda mundan beýläk-de ähli tagallalaryň edilmelidigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz degişli ýolbaşçylara dünýä standartlarynyň ýokary talaplaryna kybap gelýän sport üpjünçilik ulgamyna eýe bolan, Türkmenistanyň iri halkara ýaryşlaryny geçirmekde toplan tejribesiniň netijeli ulanylmalydygyny tabşyrdy we öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmekde üstünlikleri arzuw etdi.
***
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow toplumyň türgenleşik zalynda dürli sport maşklaryny ýerine ýetirdi. Bu ýerde oturdylan sport enjamlary ýokary halkara görkezijilerne we häzirki zaman talaplaryna laýyk gelmek bilen, olarda ýerine ýetirilýän sport maşklary adam synasynyň berkemegine we saglyk ýagdaýynyň yzygiderli gowulanmagyna oňyn täsirini ýetirýär.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmak her bir türkmenistanlynyň gündelik durmuşynyň möhüm ýörelgesine öwrülmelidir. Yzygiderli beden maşklary adamynyň işjeňligini artdyrýar we onuň döredijilikli zähmete bolan höwesini ösdürýär.
Milli Liderimiziň teklipleriniň BMG tarapyndan uly goldawa eýe bolýandygynyň we ýurdumyzyň sporty ösdürmek, olimpiýa hem-de bedenterbiýe-sagaldyş hereketini wagyz etmek, jemgyýetiň möhüm ugry hasaplanylýan ekologiýa medeniýetini pugtalandyrmak ugrunda gazanýan üstünlikleriniň ykrar edilýändiginiň we onuň ýokary baha mynasyp bolýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Halkyň saglygy hakyndaky alada, adamlaryň bagtyýar durmuşy üçin ähli şertleriň döredilmegi milli Liderimiziň üstünlikli alyp barýan syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Amala aşyrylýan özgertmeleriň, Türkmenistanda durmuşa geçirilýän milli maksatnamalaryň we iri taslamalaryň özeninde döwletimiziň we jemgyýetimiziň baş gymmatlygy hasaplanylýan adamlaryň saglygy durýar.
Sport we sagdyn durmuş ýörelgeleri adamlaryň öz mümkinçiliklerini doly açmaga ýardam berýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nusgalyk görelde görkezip, watandaşlarymyzy, aýratyn-da, ýaşlary bu ugra ruhlandyryp, nusgalyk görelde bolýandygyny bellemeli.
Milli Liderimiz bu ýerde sport maşyklaryny ýerine ýetirip, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegine gönükdirilen çäreleriň örän uly ähmiýetiniň bardygyny belledi we bu ýerden ugrady.
***
Şeýle hem paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginiň Saglygy dikeldiş merkezi we anyklaýyş barlaghanasy binasynda degişli işleri alyp barmak üçin ýokary derejeli mümkinçilikler üpjün edildi. Bu ýerde türgenleriň halkara ýaryşlaryna kybap gelýän ýagdaýyny kesgitlemek, olaryň saglyk derejesini anyklamak we zerur bolan dikeldiş çärelerini amala aşyrmak üçin hemme zerur şertler bar. Bu binanyň enjamlaşdyrylyş derejesiniň ýokary halkara görkezijilerine doly laýyk gelýändigini bellemek gerek.
Ýurdumyzyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň ýolbaşçylary hem-de hünärmenleri bu ýerde bolup, öňde boljak dünýä çempionatynyň guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegine gönükdirilen maksatnamany ýerine ýetirmegiň ugurlaryny ara alyp maslazatlaşdylar. Şeýle hem bu ýerde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, degişli taýýarlyk işlerine girşildi.
Şu nukdaýnazardan bu ýerde ýörite okuwlary geçen lukmanlar we hünärmenler degişli işleri alyp bararlar. Ýurdumyzyň saglygy goraýyş edaralarynyň işgärleri bu binada dünýä çempionatyny geçirmekde zerur hasaplanylýan ähli işleri ýokary derejede ýerine ýetirerler. Munuň özi halkara ýaryşlaryna gatnaşýan türgenleriň saglyk ýagdaýyny we olaryň bäsleşige ýaramlylyk derejesini ýola goýmagyň möhüm şertini emele getirer.
***
Olimpiýa şäherjiginiň Halkara teleýaýlyma beriş merkezi toplumyň çägindäki ähmiýetli binalaryň biridir. Bu ýerde ýaryşlara taýýarlyk işleriniň, olaryň guramaçylyk derejesiniň we bäsleşikleriň giňden beýan edilmegine we dünýä ýurtlarynda alnyp görkezilmegine ýardam berýän zerur şertler döredildi.
Binada oturdylan häzirki zaman enjamlary täzeçil tehnologiýalar arkaly ýaryşlaryň gidip duran pursatlaryny teleýaýlymlara ugratmaga we dünýä ýurtlarynyň tomaşaçylaryny bu ýerde guralýan bäsleşikler bilen tanyşdyrimaga giň mümkinçilik berýär.
Şu gün ýurdumyzyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematograftýa baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçylary hem-de esasy hünärmenleri paýtagtymyzda geçiriljek dünýä çempionatynyň bäsleşiklerini teleýaýlymlarda görkezmek bilen baglanyşykly meseleler boýunça pikir alyşdylar. Şeýle hem olar öňde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegiň anyk ugurlaryny kesgitlediler.
Şeýle hem bu ýerde degişli hünärmenleriň gatnaşmagynda zerur bolan taýýarlyk işlerine badalga berildi. Şunda, häzirki zamanyň ösen tejribesinde, sanly tehnologiýalardan we Internet ulgamynyň kämil serişdelerinden netijeli peýdalanylar.
Munuň özi ýaryşlaryň geçýän pursadynda teleýaýlymlarda görkezmek mümkinçiligini üpjün eder. Bu ýerde badalga berlen taýýarlyk işleriniň çäklerinde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň öňünde goýan wezipelerini üstünlikli ýerine ýetirmegiň ýolundaky möhüm ädime öwrüler.
Şeýlelikde, ähli ugurlarda bolşy ýaly, milli sport ulgamynda halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklary belent derejelere göteriler. Bu bolsa parahatçylygyň ilçisi diýlip ykrar edilen sportuň has-da dabaralanmagyna giň ýol açar.
Umuman, munuň özi türkmen sportunyň abraýynyň belende galmagyna we dünýäde sport ýurdy hökmünde ykrar edilen Türkmenistanyň bu ugurda alyp barýan işleriniň işjeň häsiýete eýe bolmagyna toplumlaýyn çäreleriň gönükdirilýändigini aňladýar.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
24387
2018-06-20
TurkmensNews- 2018-nji ýylyň ۱۳-nji iýunynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assamleýasynyň ۷۲-nji sessiýasynyň ۹۶-njy mejlisinde Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşine (ECOSOC) 2019-2021-nji ýyllar döwri üçin agzalygyna saýlanyldy.
BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşi (ECOSOC) – Birleşen Milletler Guramasynyň esasy düzümleriniň biri bolup, ykdysady, durmuş ulgamlarynda, saglygy goraýyş we bilim pudaklarynda BMG-niň we onuň ýöriteleşdirilen guramalarynyň we düzümleriniň işini utgaşdyrýar.
ECOSOC Birleşen Milletler Guramasynyň Düzgünnamasy bilen 1946-njy ýylda döredildi we 11 sany gaznanyň we BMG-niň maksatnamalarynyň hasabatlaryna esaslanmak bilen BMG-niň ulgamy we agza-ýurtlary üçin halkara ykdysady we durmuş meselelerine garamak hem-de syýasata degişlilikde görkezmeleri taýýarlamak boýunça merkezi forum bolup durýar.
ECOSOC 54 döwletden düzülip, olar Baş Assambleýa tarapyndan üç ýyl möhlete saýlanylýar. Her ýyl ygtyýarlyklary dolan döwletleri 1-nji ýanwardan başlap çalyşmak maksady bilen sebitleýin toparlaryndan 18 ýurt saýlanylýar.
Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň iş ygtyýarlyklaryna şular girýarler: ykdysady we durmuş öňegidişlige ýardam bermek, şol sanda halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak we dolulygyna iş bilen meşgullygyny üpjün etmek; ykdysady we durmuş hem-de saglygy goraýyş çygyrlarynda halkara meselelerini çözmegiň usullaryny taýýarlamak; medeniýet we bilim ulgamlarynda halkara hyzmatdaşlygyna ýardam bermek; adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna hormat goýulmagy üçin şertleri döretmek.
Türkmenistanyň BMG-niň bu wajyp düzümine saýlanylmagy durnukly ösüşiniň global meselelerini çözmekde Türkmenistanyň Prezidentiniň halkara başlangyçlarynyň möhüm ähmiýetini ýene-de bir gezek tassyklaýar.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Sports Daily” portaly UFC taryhynda iň köp girdeji alýan söweşijileriň sanawyny çap etdi. Onuň sözlerine görä, Konor MakGregor UFC-de şu wagta çenli iň köp pul toplady. Irlandiýaly pälwan MMA-nyň iň abraýly mahabatynda jemi 20 million 102 müň dollar gazandy.
Iň ýeňil agram derejesindäki çempion Habib Nurmagomedow (14,77 million dollar). Alistar Owerim 9,5 million dollar töweregi girdeji bilen güýçli üçlügi tamamlady.
Bu hasaplamalarda diňe söweşiň netijesinde türgenleriň alan kepillendirilen tölegleri we bonuslary hasaplandy. Telewizion hukuklarynyň satuwynyň paýy we şuňa meňzeş girdejiler hasaba alynmaýar.
UFC-de iň köp tomaşa edilýän 10 söweşiji:
1. Konor MakGregor – 20 million 102 müň dollar
2. Habib Nurmagomedow – 14 million 770 müň dollar
3. Alistair Owerim – 9 million 499 müň dollar
4. Anderson Silwa – 8 million 732 müň dollar
5. Maýkl Bisping – 7 million 135 müň dollar
6. Junior dos Santos – 7 million 110 müň dollar
7. Jorj Sent-Pýer – 7 million 037 müň dollar
8. Jon Jones – 7 million 25 müň dollar
9. Donald Serrone – 6 million 595 müň dollar
10. Mark Hunt – 6 million 304 müň dollar


text:
Dáýlet Arǵandyqovtyń aıtýynsha, jalpy elimizde 8,7 mıllıon qazaqstandyqtyń turaqty jumysy bar, dep habarlaıdy “Adyrna” ulttyq portaly.
«Birinshiden, 4,1 mıllıon adamnyń turaqty jumysy bolady, olar: TÚKSh qyzmetkerleri, medıına qyzmetkerleri, óndiristik kásiporyndar, aýyl sharýashylyǵy jáne taǵy basqasy.
2,5 mıllıonǵa jýyq adam múmkindigi men biliktilik deńgeıine baılanysty qashyqtan jumys isteý rejımine aýysýy múmkin - bul bilim berý salasy, memlekettik qyzmetkerler, keńse qyzmetkerleri jáne taǵy basqasy», – dedi Arǵandyqov OKQ brıfınginde.
Qalǵan 2 mıllıon adam óz jumysyn turaqty túrde saqtap qalýy múmkin.
«165 myńǵa jýyq adam shekteý sharalary tolyq qabyldanǵan jaǵdaıda jumysynan aıyrylyp qalýy múmkin. Biz mamandyqtar, eńbek daǵdylary boıynsha tikeleı jiktedik, barlyq top boıynsha baǵalaý júrgizdik», – deıdi sarapshy.


text:
“Meniň ýaş çagalarym bar, olar köçede batly aýtdyrylýan aýdym seslerinden tisginip turýarlar. Soňundan dyndyryp ýatyrdym diýseň, sähel wagt geçmänkä, ýene [goh-galmagal] başlanýar, gijäniň ýarynda köçämizde ala-gykylyk turýar”.
Bu sözler Aşgabadyň ”Hitrowka” etrabynyň ýaşaýjysy, 30 ýaşlaryndaky Mergeniň öz köçelerindäki gijeki ýagdaý barada Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinden.
Mergen ýurtda çyraçylar diýlip tanalýan we gijäniň içinde iň bir biwagt çak köçelerde maşyn ýaryşlaryny geçirýän ýaşlaryň edýän işinden söz açýar.
Onuň aýtmagyna görä, soňky döwürde ”Hitrowka” şeýle ýaryşlaryň ýygy-ýygydan geçirilýän ýerine öwrülipdir.
Çyraçy diýlip atlandyrylýan şol sürüjiler, köne maşynlaryny bezemek ýa bolmasa köçelerde maşynyň signalyny gaty düýdüldedip, ulagyň ýiti çyralaryny ýakyp sürmek ýaly endikleri bilen meşhur. Çyraçylaryň sözi bilen aýdylanda, maşyny bat bilen sürüp, ýolda yz ýasamak , hamana, olaryň sürüjilik ukybyny görkezýärmiş.
Bu ýagdaý , dogrusy, türkmen ýaşlarynyň arasynda soňky birnäçe ýylyň dowamynda belli trende öwrüldi. Şeýle ýaryşlar ozallar Aşgabadyň dürli köçelerinde geçirilýän bolsa, olara garşy girizilen dürli çäklendirmeler ol ýaryşlaryň şäheriň gyrak-çetlerinde görer gözden biraz üzňeräk ýerlerde geçirilip başlanmagyna getirdi.
Çyraçylaryň gijeki durmuş aktiwligi gijäniň ýarynda, ýagny sagat 12 töwerekleri başlanyp, tä daňdana çenli dowam edýär. Olara soňky wagtlarda ymgyr gijelerine, esasanam, Aşgabadyň ”Hitrowka” diýlip tanalýan etrapçasynyň köçelerinde köp gabat gelse bolýar.
”Hitrowkalylaryň” aýtmaklaryna görä, bu hili sürüjileriň ”Hitrowkany” saýlamaklary hem ýöne ýerden däl. ”Hitrowkanyň” bir gyrasy şäheriň çetine baryp direýär, onsoň bu ýerde gijesine köçelerde gatnaw hem maşyn sany az.
Beýle ýagdaý bolsa çyraçy sürüjileriň öz şübheli ”ussatlyklaryny” görkezmegine gowy mümkinçilik berýär.
Il arasynda olara bolan gözgaraýyşlar hem her hili. Käbirleri olaryň hereketlerine tomaşa edip lezzet alýandyklaryny aýtsalar, käbir adamlar olaryň gijelerine ýatman, maşyn sürüp, goh turzup, adamlary nähak bimaza edýänliginden nägile bolýarlar.
Çyraçylaryň bäsleşigi, adatça, gijäniň ýarymyndan soňra gyzyşýar. Ýaryşyň gyzgalaňly wagty diňe maşynlaryň sesi däl, maşynlardan ses gataldyjylar arkaly göýberilýän aýdym-sazlaryň sesi hem şol köçäniň ýaşaýjylaryny diýseň biynjalyk edýär.
“Heý, bularyň bolup ýörüşlerine bir sered-ä! Özlerini tokaýda ýaşaýandyryn öýdýärlermikä? Bularyň ene-atalary nirä seredýärkäler?! – diýip, özüni Orazmyrat diýip tanadan ”hitrowkaly” 50 ýaşlaryndaky ildeşimiz Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
”Hitrowkada” çyraçylaryň barha köpelip başlamagy soňky döwürde ýurduň howpsuzlyk güýçlerini hem herekete geçmäge mejbur edene meňzeýär.
Etrabyň ýaşaýjylarynyň aýtmaklaryna görä, polisiýa güýçleri wagtal-wagtal çyraçylara garşy çäre görýärler, hatda birnäçe gezek olaryň maşynlary konfiskasiýa edilip, ellerinden hem alnypdyr.
Emma bu çärelere garamazdan, çyraçylar trendi ýurtda, esasanam, paýtagt Aşgabatda ýaşlaryň arasynda dowam edýär.


text:
Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýaş maşgalalaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak syýasatyny durmuşa geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky "Bagtly maşgala" atly ýeňillikli karzyny berýär.
Mundan beýläk ýaş çatynjalar öz öýlerini bezemek, ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmak üçin örän amatly şertlerde "Bagtly maşgala" karzyny alyp bilerler.
Bagtly maşgala karzyny almaklygyň düzgünleri:
- Karz alyjy bolup, är-aýalynyň ikisi hem 30 ýaşyna ýetmedik ýaş çatynjalar çykyş edýär
- Türkmenistanyň Hormatly Prezidentiniň Türkmenistanda ýaş maşgalalaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak hakynda 2011-nji ýylyň 2-nji sentýabrynda çykaran 11817 belgili karary güýje gireninden soňra resmi taýdan nikalaşyp, maşgala guran Ýaş maşgalalara degişlidir..
Bagtly maşgala karzyny almak üçin zerur resminamalar *
Karz alyjy üçin:
- Karzy almak üçin arza (görnüşini ýüklemek)
- Pasportyň nusgasy (karz resmileşdirilende asyl nusgasy görkezilýär)
- Nika baglaşylandygy hakyndaky şahadatnamanyň nusgasy (karz resmileşdirilende asyl nusgasy görkezilýär)
- Girdeji barada güwänama (ähli tutumlar aýrylyp görkezilen arassa girdeji) (görnüşini ýüklemek). Telekeçilik işini alyp barýan raýatlar bolsa girdejileri barada salgyt deklarasiýasyny getirmelidirler
- Maşgala düzümi we ýaşaýan ýeriniň ýazgysyny kesgitlemek üçin kepilnama
- Zähmet depderçesiniň nusgasy (möhür bilen tassyklanan bolmaly)
Zamunçylar üçin:
- Karz alyjynyň karzy boýunça zamunçy bolmak razyçylygyny berýän arza (görnüşini ýüklemek)
- Pasportyň nusgasy (karz resmileşdirilende asyl nusgasy görkezilýär)
- Girdejii barada güwänama (ähli tutumlar aýrylyp görkezilen arassa girdeji) (görnüşini ýüklemek). Telekeçilik işini alyp barýan raýatlar bolsa girdejileri barada salgyt deklarasiýasyny getirmelidirler
- Zähmet depderçesiniň nusgasy (möhür bilen tassyklanan bolmaly)
* Karz maşgala agzalaryň birisine resmileşdirilýär - adamsyna ýa-da aýalyna
Şu karz diňe bir gezekleýin berilýär
Siziň rahatlygyňyz hem-de wagtynyzyň tygşytlanylmagy üçin, ýokarda görkezilen resminamalaryň karz işgärleriň tarapyndan deslapky seredilmegi we öwrenilmegi üçin bankyň internet sahypasynda skanerlanan ýa-da jpg görnüşinde ýüklenilip banka ýollanylyp bilner.
Resminamalar bukjasynyň deslapky seredilmeginiň we öwrenilmeginiň işleri geçirilenden soň, Siz bilen habarlaşylar we netijeleri barada maglumat beriler. Ýollanylan resminamalaryň kabul ederlikli bolan ýagdaýynda, Size degişli resmileşdirmäni geçirmek üçin resminamalaryň asyl nusgalaryny banka tabşyrmak üçin gelmäge hödürlener.
Resminamalar ýüklenilende, bankyň karz işgärleriniň Siz bilen habarlaşmagy üçin “bank üçiň habar” meýdançasynda öziňiz barada aragatnaşyk maglumaty: öýjikli, öý we iş telefonlaryňyzyň belgilerini we elektron poçtaňyzy görkezmegiňizi Sizden haýyş edýäris.


text:
Maǵzum Myrzaǵalıev qyrǵyzstandyq áriptesimen sý sharýashylyǵyna qatysty máselelerdi talqylady
NUR-SULTAN. QazAqparat - 2021 jylǵy 19 tamyzda Sholpan-Ata qalasynda (Qyrǵyz Respýblıkasy) Eýrazııalyq Úkimetaralyq keńes otyrysy aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri M. Myrzaǵalıev Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń Aýyl, sý sharýashylyǵy jáne óńirlerdi damytý mınıstri A. Janybekovpen kezdesti.
Bul týraly QazAqparat QR Ekologııa mınıstrliginiń Telegram kanalyna silteme jasap habarlaıdy
Kezdesýde Syrdarııa, Shý jáne Talas ózenderiniń basseınderinde bıylǵy jyldyń vegetatsııalyq kezeńiniń barysy, sondaı-aq Shý-Talas sý sharýashylyǵy komıssııasy boıynsha yntymaqtastyq sheńberindegi ózekti bolyp tabylatyn sý sharýashylyǵy máseleleri, onyń ishinde Shý ózenindegi «Chýmysh» sý torabyn basqarý jáne paıdalaný rejımi týraly kelisimdi talqylaý boıynsha keńes ótkizý qajettigi talqylandy.
Taraptar Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerin sýarmaly sýmen qamtamasyz etý boıynsha qabyldanǵan birlesken kúsh-jigerdi oń baǵalady jáne Shý ózeni basseınindegi memleketaralyq obektiler boıynsha sý berýdiń kelisilgen kestelerin saqtaýǵa kúsh salýǵa kelisti.
Sondaı-aq, qazaqstandyq tarap Shý ózeninde sý bólýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge baılanysty Chýmysh gıdrotehnıkalyq torabyn basqarý jáne paıdalaný rejımi týraly kelisimdi ázirleý jáne oǵan qol qoıý qajettigin atap ótti. Osyǵan baılanysty, qyrǵyz tarapyna qurylǵan jumys toby sheńberinde Kelisim jobasyn talqylaýǵa kirisýdi jáne birinshi otyrysty 2021 jylǵy qyrkúıek aıynda ótkizýdi usyndy.
Taraptar ózara syılastyq jáne tatý kórshilik qaǵıdattary negizinde jan-jaqty yntymaqtastyqty tereńdetýdi jalǵastyrady.


text:
Geçen hepde bu ýagdaý, ýagny polisiýa işgäriniň bir naçary zorlamagy, ýurtda halk köpçüliginiň gazabyna duçar boldy. Soňky aýyplamalar, şäherçede polisiýa işgärleriniň şuňa meňzeş jenaýatlary ozalam edip gelendiklerine, ýöne soňra öz jenaýatlarynyň üstüni basyrandyklaryna ukrain jemgyýetiniň ünsüni çekdi.
Ukrainanyň günortasynda ýerleşýän Wradiýewka şäherçesiniň ýaşaýjylary uzak ýyllardan bäri şäherçäniň polisiýa departamentinde işleriň kada laýyk alnyp barylmaýandygyny güman edýärdiler.
Olaryň ençeme ýyllap toplanan gahary geçen hepde gazaply proteste öwrüldi duruberdi. 29 ýaşly Irina Kraşkowa 29-njy iýunda iki sany polisiýa işgäri bilen ýene-de bir obadaşynyň özüni urup-ýenjip, soňam zorlandyklaryny tassyklap, olaryň garşysyna görkezme berensoň, ýüzlerçe adam üýşüp, şäherçäniň polisiýa bölümine gazaply hüjüm etdiler.
Hökümet Kraşkowanyň arzasyna has içgin seredilip, derňeljekdigini söz berdi. Günä bildirilýän üç adam bolsa häzirlikçe wagtlaýyn tussaglykda saklanýar. Galyberse-de, prokuraturanyň işgärleri Wradiýewkanyň ilatynyň ozal gümürtik ýagdaýda üsti ýapyldy diýýän wakalaryna-da täzeden garap başlady.
Alina we Irina urlan urgular
2011-nji ýylyň ýanwar aýynda 15 ýaşly Alina Porkuly zorlap, zalymlarça öldüripdirler. Alinanyň kakasy Igro Porkul Azatlyk Radiosynyň Ukrain gullugyna bu iki wakanyň görer göze biri-birine gaty çalym edýändigini aýtdy:
“Meniň gyzymyň we Irinanyň garşysyna edilen jenaýatdan soň alnan suratlara içgin seretseň, bu iki hadysa biri-birine gaty meňzeş bolup görünýär. Ikisiniňem kellesine urgy degipdir. Gözlerine-de urlupdyr. Ikisiniňem çep gözi we sag ýaňagy ýenjilipdir. Irina özüni halas etmegi başarypdyr, ýöne meniň gyzymy suwa zyňypdyrlar, howuza taşlapdyrlar.”
Porkul öz gyzynyň goşlarynda hiç hili barmak yzyna duş gelinmändigini hem sözüniň üstüne goşýar. Aslynda gyzynyň goşlary diýlip getirilen zatlaryň oňa degişli hem däldigini aýdýar. Bu ýagdaý bolsa jenaýatçynyň özüniň näme edip, näme goýýandygyndan habarlydygyny we hüşgärdigini görkezýär diýip, Porkul gürrüň berýär.
Welaýat prokurory Andreý Kurys öz edarasynyň heläk bolan Alina Porkulyň işini täzeden derňejekdigini tassyklady.
Zalymlykda ile ‘bellentgi’
Wradiýewkanyň ýaşaýjylary Kraşkowanyň garşysyna edilen jenaýat bilen bagly ady agzalýan polisiýa işgäriniň uzak wagtdan bäri arakhorlukda we zalymlykda ile ‘bellentgi’ bolandygyny aýdýarlar. Şeýle hem ýerli halk, maşgalasynyň syýasat dünýäsinde tanyş–bilişleriniň bolany üçin, belli bir döwürde onuň arkasynyň alnandygyny aýdýar.
Alina Porkulyň garşysyna edilen jenaýat resmi taýdan ýapylypdy. Soraga çekilen 11 adam agzalýan jenaýaty özleriniň amala aşyrandygyny boýun alypdy. Olardan ikisi, bu jenaýaty boýun alansoň, öz janlaryna kast edipdiler. Janyna kast edenleriň biri entek wagtlaýyn tussaglykda saklanýarka özüni heläklän ekeni. Aktiwistler olaryň gynalyp, jenaýatyň boýunlaryna goýlandygyny öňe sürýärler.
"Janyna kast edenleriň" işleri
Welaýat prokurory Kursy öz janyna kast edenleriň işleriniňem täzeden derňeljekdigini tassyklady.
2011-nji ýylda Porkulyň garşysyna edilen jenaýatyň derňelýän döwründe Aleksandr Pidhurskiniň türmäniň kamerasynda özüni asandygy aýdylýar. Ol özüni asmazdan ozal polisiýa ony içerik dykyp, ýedi günläp hiç kim bilen habarlaşdyrmandyr.
Pidhurskiniň ejesi häli bu güne çenli öz oglunyň näme sebäpden saklandygyny bilmeýändigini aýdýar:
“Men oglumy näme üçin alyp gidendiklerini bilmän galdym. Belki, olar oňa bir zada gol çekdirjek bolandyrlar. Biz şu zatlaryň anygyna ýetmeli. Oglum özüne olaryň üç günden bäri nahar-suw bermeýändiklerini maňa aýdyp ýetişdi. Men bäşilenji gün oňa azrak iýmit alyp bardym. Olar sumkany onuň elinden alyp, ýyrtyp, ogluma: ‘Sen etmeli zadyňy edersiň, onsoň nahar iýersiň’ diýdiler”.
Pidhurska Wradiýewkadaky polisiýa bölüminiň garşysyna geçirilen protest çäresine gatnaşdy. Ol köpçüligiň öňüne çykan içeri işler ministriniň orunbasary Wiktor Dubownigiň ýanynda durup, halky köşeşdirmäge çalyşýan polisiýa işgärini görüp, aňk-taňk bolandygyny aýdýar. Sebäbi şol polisiýa işgäri Pidhurskanyň ogluny tussag eden ekeni.
Ol oglunyň ölüminiň derňelmegi üçin Içeri işler ministrligine ýüz tutupdyr. Ýöne entegem ministrlikden hiç hili jogap gelmändir.
Derňelmän ýatan jenaýatlar
“Ukrain Psihoterapistler bileleşiginiň” agzasy Ihor Slobodýanýuk Azatlyk Radiosynyň Ukrain gullugyna Wradiýewkadaky gazaply protestiň ol ýerde entek derňelmän ýatan köp zadyň bardygynyň alamatydygyny aýtdy.
“Bu waka bilinmeýän hadysa däl. Ozalam ol ýerde köp zatlar boldy. Eger-de ýerli ýaşaýjylar polisiýa işgärleriniň ýüzlerine dikanlap seredip bilmeýändikleri barada, olara sataşanda aşak bakýandyklary barada gürrüň edýän bolsalar, diýmek, ýerli halk terror bilen dolandyrylýan basyşyň aşagynda ýaşaýandyr. Ynha, şeýle içe salnyp saklanan dartgynlylygyň ahyrsoňy ýowuz daraşmaga getirmegi-de tebigy ýagdaýdyr.”
Ukrainadaky aktiwistler Wradiýewkadaky ýagdaýyň ýurtda seýrek duş gelinýän ýagdaý däldigini, güýç ulanyjy edaralaryň işgärleriniň we syýasatçylaryň kanun bozmalaryna göz ýumulmagynyň ýaýbaňlanmagyndan ýaňa halkyň halys bez bolandygyny aýdýarlar.
Kiýewdäki “Asuda protest üçin” atly hökümete degişli däl guramanyň hukuk goraýjy aktiwisti Wolodimr Çemerys şeýle diýýär:
“Ukrainada syýasy dartynlylyklar has ýitileşip başlady. Ukraina gaty uzak wagtdan bäri rewolýusiýa teşne. Biz muny sosial meselelere ýykgyn edýän we soňky döwürde has ýygjamlaşýan protestlerden aňyp bilýäris.”
Ol soňky demonstrasiýalar diýmek bilen, 1986-njy ýylda Çernobilde bolan ýadro heläkçiliginde jebir çekenler üçin gurnalan protestlere we Lugansk welaýatynda magdan edarasynyň kontorlaryny basyp alan magdançylaryň protestine salgylanýar.


text:
Studentleriň paýtagtyň köçelerinde hökümetiň işden çekilmegini talap edip guraýan protestleriniň güýçlenmegi netijesinde Bolgariýadaky gozgalaň barha möwjemek bilen.
Şu gün (14-nji noýabrda) ýüzlerçe student Sofiýadaky parlament binasynyň töwereginde geçirýän protetstlerini üçünji gün hem dowam etdirdiler. Olar sosilistleriň ýolbşaçylygyndaky hökümetiň işden çekilmegini we irki saýlawlaryň çagyrylmagyny talap edýärler.
Bu protestler studentleriň Ýewropa Bileleşiginiň iň garyp ýurdundaky garyplyk ýagdaýynda täze hökümetiň gümürtik biznesmenler bilen ilteşiklerine garşy dowam edýän kampaniýalarynyň bir bölegi bolup durýar.
Olar soňky üç hepdede ýurduň çar künjegindäki uniwersitetleri eýeläp, gündelik diýen ýaly protest ýygnanyşyklaryny geçirdiler. Şeýle-de olar 10-njy noýabrda paýtagt Sofiýanyň merkezinde müňlerçe adamyň «adalat üçin ýörişini» gurnadylar.
Demonstrantlar häzire çenli diňe gozgalaňy ýatyrjak bolup çytraşmakdan başga zat etmeýän häkimiýetleri öz talaplaryny ýerine ýetirip bilmezlikde aýyplaýarlar.
Şu hepdäniň başynda parlamentiň daş işigindäki çaknyşyklarda ýaralanan iňlisçe gürleýän student Alexander Popow şeýle diýýär:
"Olar bizi ýuwaşatmak üçin ähli zady etmäge taýýar. Olar biziň korrupsiýa, oligarhiýa, olaryň ählisiniň bilelişip döreden we dolandyrmak üçin juda amatly hasaplaýan sistemalaryna garşy çykmagymyzy islemeýärler."
Çuň kök uran problemalar
Bolgariýanyň çuň kök uran problemalary mundan öňki hökümetiň, merkez-sagçy azlygyň hem fewral aýynda synmagyna getiripdi.
Emma premýer-ministr Plamen Oreşarski tarapyndan düzülen täze hökümet hem, korrupsiýa aýyplamalary sebäpli, köp goldawyny ýitirdi.
Dolandyryjy koalisiýanyň kiçi partnery bolan MRF partiýasynyň başlygynyň orunbasary şu aýyň başynda işden çekildi. Ol şondan bäri salgytdan gaçmak we pul ýuwmak aýyplamalary sebäpli derňew astynda.
Protestleriň soňky tolkuny ýurduň Konstitusiýa sudunyň mediýa läheňi Delýan Peýewskiniň, milli howpsuzlyk boýunça kuwwatly döwlet gullugyna başlyk bellenendigine garamazdan, parlamentdäki ornuny gaýtadan eýelemegine rugsat bermegi sebäpli möwjäp galdy.
Iýunda Peýewskiniň wezipä bellenmegi uly galmagal döretdi we bu ýagdaý parlamentiň, protestler sebäpli, öz kararyny yzyna almagyna getirdi.
Çäre görülmeýän korrupsiýa
Emma bolgariýaly protestçileriň köpüsi tarapyndan ýazgarylýan hökümet korrupsiýasy, korrupsiýa garşy çäre görülmezligi welin azalmady.
Sofiýada ýaşaýan žurnalist Tatiana Waksberg şeýle diýýär:
"Jenaýatlar hiç wagt jezalandyrylmaýar. Döwletiň sud sistemasy zordan işleýär, eger ýokary derejeli guramaçylykly jenaýat işleri bolsa, hiç wagt netije çykmaýar. Bize bu hili işleýän dowlet we döwlet gurluşlary nämä gerek."
Şu wagta çenli geçirilen protestler, umuman, parahatçylykly boldy.
Demonstrasiýaçylar zorluksyz taktikalary we öz talaplarynyň ýerine ýetirilmegini talap etmek üçin ýumory ulandylar, ýagny Oreşarskini «zombi» görnüşinde şekillendirdiler, hökümete ygrarly Konstitusiýa suduny bolsa eBay auksionyna, internet satuwyna çykardylar.
Bolgariýalylaryň barha artýan lapykeçiligi käbir halatlarda agyr betbagçylyga, adamlaryň özlerini heläklemeklerine hem alyp gelýär. Mysal üçin, şu ýylyň başynda, ýaşaýyş-durmuş derejesiniň çydamsyz derejede pesligine garşy protest bildirip, azyndan dokuz adam özüni heläkledi we bu ýagdaý öňki hökümetiň synmagyna alyp geldi.
Pikir soraşlyklar soňky protestleri ilatyň 60 protest çemesiniň golaýandygyny görkezýär. Olar Bolgariýada soňky 24 ýyldaky, kommunistik dolandyryş synaly bäri dowam edýän korrupsiýadan, syýasy durnuksyzlykdan, ykdysady ýetde-gütdelikden halys ýadandyklaryny aýdýarlar.


text:
Türkiýe ýurduň günorta-gündogarynda, kürtleriň köplük bolup ýaşaýan ýerlerinde kürt jeňçilerini goldaýar diýip hasaplaýan ýerli häkimlerini işden aýryp, 24 munisipalitetde täze adminstrator belledi diýip, welaýat gubernatorynyň edarasy 11-nji sentýabrda aýtdy.
Bu munisipalitetler Kürt Halk demokratik partiýasynyň – HDP-nyň ýerli goldawçylary tarapyndan dolandyrylýardy diýip, Diýarbekir gubernatorynyň edarasy aýtdy.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan bu partiýany PKK --niň, Kürt işçiler partiýasynyň giňeldilen görnüşi hasaplaýar. Emma HDP PKK bilen göni arabaglanyşygyynyň bardygyny ret edýär we pitneçiligi gepleşikler arkaly ýatyrmagy ündeýändigini aýdýar.
Şu aralykda Ankara ABŞ-da ýaşaýan ruhany Fethulla Güleniň on müňlerçe goldawçysynyň garşysyna geçirýän arassalaýyş çärelerini dowam etdirýär.
Türkiýe Güleni iýulda başa barmadyk agdarylyşyk synanyşygynda aýyplaýar, Gülen bu aýyplamany ret edýär.


text:
Eýran özüniň deňizdäki uly gaz ýatagyny özleşdirmek barada Fransiýanyň “Total” kompaniýasy bilen ylalaşyga gol goýdy. Bu Eýrana garşy girizilen halkara sanksiýalary aýrylany bäri Tähranyň günbatar energiýa kompaniýasy baglaşan iň uly şertnamasydyr.
8-nji noýabrda ýaýradylan beýanatda “Total” dünýäniň iň uly gaz ýatagy “Günorta Parsyň” 11-nji fazasyny özleşdirmek üçin Hytaý Milli nebit-gaz korporasiýasynyň we Eýranyň “Petropars” kärhanasynyň gatnaşmagyndaky konsorsiuma ýolbaşçylyk etjekdigini mälim etdi.
Fransuz firmasynyň Ýakyn Gündogar gazuw-agtaryş we önümçilik boýunça bölüminiň başlygy Stephane Michel bu gaz ýatagyny özleşdirmek üçin jemi 4,8 milliard amerikan dollary möçberinde maýa goýuljakdygyny aýtdy.
Bu taslamany özleşdirmek we ýola goýmak işleriniň 20 ýyla çekmegine garaşylýar.
Michel bu babatda 8-nji noýabrda Tähranda özara düşünişmek memorandumyna gol goýlandygyny aýdyp, soňky ylalaşyga öňümizdäki ýylyň başynda gol çekiljekdigini belledi.


text:
31-nji maýda Owganystanyň paýtagty Kabulda bolan güýçli partlamada azyndan 80 adam wepat boldy we 350-den gowrak adam ýaralandy, diýip ýurduň Saglyk ministrligi habar berdi.
Içeri işler ministrligi Kabulyň ýaşaýjylaryny gan tabşyrmaga çagyrdy. Polisiýanyň aýtmagyna görä, prezidentiň köşgüniň we daşary ýurt ilçihanalarynyň golaýynda bolan güýçli partlama irki sagatlarda köçelerde adamyň köp bolan wagtynda emele gelipdi.
Kabulyň polisiýasynyň metbugat wekili Basir Mujahid partlamanyň Germaniýanyň ilçihanasynyň goragly girelgesiniň golaýynda bolandygyny habar berdi.
“Germaniýanyň ilçihanasynyň golaýynda awtoulagda goýlan bombady, emma ol ýerde ençeme möhüm binalar we edaralar hem bardy. Esasy nyşanyň nämedigini takyk aýtmak kyn” diýip Mujahid aýtdy.
Howpsuzlyk çeşmeleri Germaniýanyň Kabuldaky ilçihanasynyň işgärleriniň heläk bolandygynyň ýa-da ýaralanandygynyň mälim däldigini aýtdylar.


text:
Paýtagtyň köçelerinde üsti tent bilen örtülen maşynlardan, tentleriň aýrylmagyny talap edip başladylar.
Döwlet ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tentli awtoulaglaryň sürüjilerini saklap, olardan tenti aýyrmagy talap edenlerinde, onyň sebäplerini şeýle düşündirýärler.
“Türkmenistanyň awtomobil ulaglary ministrligne baryp, rugsat hatyny alsaň, soňra awtoulagyňy tentli sürüp bilersiň. Rugsat hatyň bolmasa, tentli awtoulag bilen köçä çykmak gadagan”.
Aşgabatly ýaşaýjy, bu çäklendirme zerarly eýýäm jerime çeken Meretdurdy şeýle rugsady almak üçin, Awtomobil ulaglary ministrligne barandygyny, emma ol ýerde öz meselesiniň çözülmändigini aýdýar.
Oňa: “Häzirlikçe şeýle rugsat berilmeýär” diýip, sowuk jogap beripdirler. Ol tanyş-bilşiň üsti bilen bu meseläni çözmekçi bolanda, munuň bahasynyň tanyşlyk bilen 1500 manat boljagyny aýdylypdyr.
Şeýle serişdäni agyr gören sürüji häzirlikçe şol rugsady alman işlemegi makul bilipdir. Zerurlyk bolup, öz maşynyny tentli süren halatynda polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan ikinji gezek saklanyp, jerime salynandygyny aýdýar.
Tentli maşyn sürýänligiň barada yrs arap saklasalar-da, jerime tölemeli bolanyňda, ulagyňdan başga kemçilikleri tapyp, jerimäni şoňa ýazýandyklaryny ol anyklapdyr.
“Tentini aýyrmandyr diýip, aktda görkezilmeýär, maşyndan başga bir bahana tapyp, şonuň üçin jerime ýazýarlar” diýip, ol sürüji aýdýar.
Şeýle jerimäniň möçberi birinji gezek 100 manat, ikinji gezek 200 manat, üçünji gezek ele düşseň sürüjilik şahadatnamaň eliňden alnyp, täzeden synaga ugradylýar” diýip, ol aýdýar.
Soňky bir aýyň dowamynda awtoulag sürüjilere dürli bahanalar bilen çäklendirmeler girizlip, olary uly möçberlerde jerime tölemäge mejbur edilýändigine ýaşaýjylar ünsi çekýärler.
“Bir ýerde sähel salym awtoulagyňy gözegçiliksiz goýsaňam döwlet awtoinspeksiýasynyň işgärleri bir ýerden çykýarlar-da, seniň bar-ýokdugyna seretmezden, awtoulagyň yzky ýa öňündäki belgisini goparyp aljaklar. Jübiň galyňrak bolmasa, ol belgini gaýtaryp almak başartmaýar. Ýas ýerlerinde, dünýäden gaýdan bendeleriň anna agşamlaryna gatnaşmaga baranyňda-da ulagyňa berk bolmaly. Arada bir tanşymyň öz ýakynlaryndan biriniň anna agşamyna maşgalasy bilen baranda, ýas ýerinden çykýança, awtoulagynyň belgisini alyp gidipdirler” diýip, ýaşy gaýdyşan maşyn eýesi zeýrenýär.
Ýeri gelende ýatlatsak, ýokarda aýdylan tentli maşynlara garşy girizilen gadagançylyk we onuň sebäpleri barada Türkmenistanyň mediasynda hiç hili maglumat berilmeýär. Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň awtomobil ulaglary ministrliginden hem bu barada kommentariý almak başartmady.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp we onuň adminstrasiýasy Tähranyň dünýä döwletleri bilen baglaşan ýadro ylalaşygyny “gowşatmagyň hötdesinden gelmedi” diýdi we bu ylalaşygy Eýran üçin “Uzak möhletli ýeňiş” diýip häsiýetlendirdi.
Rohani 14-nji ýanwarda döwlet telewideniýesinde göni alnyp görkezilen çykyşynda “Gaýta-gaýta eden tagallalaryna garamazdan, Tramp bu ylalaşygy gowşatmagy başarmady” diýdi.
“Bu ylalaşyk Eýran üçin uzaga çekjek ýeňiş” diýip, Rohani 2015-nji ýylda Tähran bilen ABŞ-nyň, Britaniýanyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Orsýetiň we Hytaýyň arsynda baglaşylan şertnamany nazara alyp aýtdy.
Tramp 12-nji ýanwarda, eger-de ýewropaly gol çekijiler, onuň aýdyşy ýaly, şertnamadaky “aýylganç kemçilikleri” düzetmeseler, Birleşen Ştatlar bu ylalaşykdan çykar diýdi.
Bu ylalaşyga gol çeken beýleki döwletler Birleşen Ştatlary şertnamanyň şertlerini ýerine ýetirmegi dowam etdirmäge çagyrdylar.
Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň 13-nji ýanwardaky beýanatynda Tähran bilen baglaşylan ýadro ylalaşygyna “zerur hormatyň” goýulmagyna çagyryldy.
Tähran 13-nji ýanwarda 2015-nji ýylda baglaşylan ýadro ylalaşygyna haýsam bolsa bir düzediş girizilmek ähtimallygyny ret etdi. Eýran öz ýadro işlerini jylawlamaga razy bolup, onuň deregine ykdysady sanksiýalaryň ýumşadylmagyny gazanypdy.
Eýran öz ýadro programmasynyň diňe parahatçylyk maksatly bolandygyny aýdyp, aýak depýär, emma Birleşen Ştatlar we beýleki ýurtlar Tähranyň ýadro ýaraglaryny edinmäge çalyşýandygyny öňe sürýärler.
Tramp 12-nji ýanwarda häzirlikçe şertnama degmezden Eýran bilen ylalaşyk esasyndaky sanksiýalary ýumşatmaklygy uzaltjakdygyny aýtdy.
Emma Tramp bu şertnamanyň 120 gün içinde başga bir şertnama esasynda berkidilmegini isleýär we eger-de şeýle ädim ädilmese, Birleşen Ştatlaryň dowam edýän ylalaşykdan çykjakdygyny aýdýar.
Trampyň talap edýän üýtgeşmeleriniň arasynda Eýranyň Halkara atom energiýasy gullugy tarapyndan talap edýän barlaglaryň has wagtly-wagtynda geçirilmegine rugsat bermegi, şeýle-de Eýranyň ýadro programmasy babatda girizilen çäklendirmeleriň wagtyň geçmegi bilen möhletiniň gutarmagynyň aýrylmagy bar.
Mundanam başga, Tramp ylalaşykda Eýranyň ýadro tagallalary bilen raketa programmalarynyň bir-birinden aýrybaşga zat däldiginiň görkezilmegini talap edýär.
ABŞ we beýleki resmiler Eýranyň ballistik raketa programmasynyň aňsatlyk bilen ýadro ýaraglarynyň ulanylmagynda peýdalanar ýaly edilip biljekdigini aýdyp, şikaýat edýärler.
Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahu 13-nji ýanwarda Fransiýanyň prezidenti E.Makrona telefon edip, Ýewropa bu möhüm ylalaşygy üýtgetse, “paýhaslylyk” boljakdygyny we munuň şertnamanyň güýjünde galmak mümkinçiligini köpeltjekdigini aýtdy.
Netanýahuyň edarasynyň çap eden beýanatynda aýdylmagyna görä, ysraýyl lideri Makrona “Trampyň sözleri çynlakaý kabul edilmeli we eger kimde-kim ýadro ylalaşygyny saklamak isleýän bolsa, ony düzetse, paýhasly bolar” diýdi.
Şeýle-de Netanýahu Makrona dünýäniň “Eýran režiminiň eden bäş jenaýatyny berk ýazgarmalydygyny” aýtdy. Ol Tähranyň ýadro ýaraglaryny edinmek tagallalaryny, ballistik raketalaryň ýasalmagyny, terroryň goldanylmagyny, regional agressiýany we “eýran raýatlarynyň gazaply repressiýa sezewar edilmegini” mysal getirdi.


text:
Ýewropa Bileleşigi Ukrainanyň garaşsyzlygyny howp astyna salmagy sebäpli 155 rus we ukrain raýatyna, şeýle-de 44 kompaniýa garşy girizilen syýahat gadagançylygyny we emläkleriniň doňdurylmagyny ýene-de alty aý möhlet bilen uzaltdy.
Sanksiýalar ilki başda 2014-nji ýylyň martynda, haçanda Russiýa Ukrainanyň Krym ýarymadasyny basyp alanyndan soň girizilipdi.
Sanksiýalar her alty aýdan uzaldylýar.
Russiýanyň Ukrainanyň gündogaryndaky hereketleri we separatistleri goldamagy netijesinde 2014-nji ýylyň aprelinden bäri 10 müň 300 töweregi adam öldi.


text:
Zoologiýa
Zoologiýa (gad.-grek. Zῷov — haýwan we λόYoς — öwrenmek) — biologik ylym, ol haýwanlar şalygynyň wekillerini öwrenýär. Zoologiýa. Bu biologiýanyň bir bölümi bolup, ol haýwanlar barada ylymdyr. Zoologiýa haýwanlar dünýäsiniň köpdürliligini, ýaýraýşyny, ýaşaýan sredasy bilen baglanyşygyny, indiwidual (hususy) we taryhy ösüşiniň kanuna laýyklygyny öwrenýär
Zoologiýanyň predmeti[düzet | çeşmäni düzet]
Zoologiýa haýwanlaryň fiziologiýasyny, anatomiýasyny, embriologiýasyny, ekologiýasyny, filogeniýasyny öwrenýär.


text:
TULM Türkiýeden Özbegistana ugran ilkinji ekspres otlynyň gatnawyna ýardam edýär
Paýlaşylan wagty: 27 , 2021
“Türkmenistanyň Ulag-logistika merkezi” (TULM) açyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti Türkiýeden Özbegistana ugran 25 sany 40 futlyk konteýnerli ilkinji ekspres otlynyň gatnawyna ýardam edýär. Bu otly şu ýylyň 10-njy aprelinde Türkiýe döwletiniň Stambul şäheriniň Bogazköpri menzilinden ugrady. Konteýnerli otlynyň düzümi 21-nji aprelde “Teýmur Ahmedow” fider gämisinde Türkmenbaşy Halkara deňiz portuna gelip gowuşdy. Bu gatnawy TULM Azerbaýjan demirýollarynyň “ADY Container” kärhanasy bilen bilelikde amala aşyrýar. Konteýnerli ekspres otlynyň 3 müň 692 km aralygy 460 sagatda geçmegini meýilleşdirilip, talaplary doly ýerine ýetirildi. Şonuň Türkmenistanyň çägi boýunça “Türkmenbaşy porty – Farap” bölegi 1170 kilometre deňdir, we bu ýoly demir ýol geçelgesi boýunça jemi 81 sagatda başarnykly geçildi. Türkmenistanyň çägine gelen üstaşyr konteýnerleriň TULM tarapyndan ähli resmi amallary amala aşyrylyp, wagonlarda demir ýol ulagy arkaly Özbegistanyň Ürgenç şäherine ugratmak işleri ýerine ýetirildi. Gelejekde TULM ähli konteýnerleri Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň konteýner terminalynda ýygnap, ekspres otly düzümi hökmünde Özbegistan, Gyrgyzystan, Owganystan ýaly goňşy döwletlere üstaşyr ugratmagy meýilleşdirýär.


text:
Instagram ( Instagram [1]) - surata we wideo düşürmäge, süzgüçler ulanmaga we hyzmatyňyz we san arkaly paýlamaga mümkinçilik berýän sosial ulgamyň elementleri bolan surat paýlaşmak we wideo ýazgy üçin programma. Beýlekiler Sosial ulgamlar [2]. Mundan öň, Instagram size Snapshot Polaroid, Kodak Instamatic we Orta Format 6 × kamera ýaly inedördül şekilli suratlar almaga mümkinçilik berdi. 6 (köpüsi [Kamerun | ykjam fotosurat]] 3: 2 gatnaşygy ulanýar), ýöne 2015-nji ýylyň 26-njy awgustyndan başlap, Instagram inedördül görnüşe geçmezden peýza and we portret ugurlarynda surat we wideo goşmak mümkinçiligini hödürledi.
Programma iOS 4.3 we ondan ýokary iPhone, iPad we iPod Touch enjamlaryna, şeýle hem Android 2.2 we ondan ýokary işleýän telefonlara laýyk gelýär. OpenGL ES 2. App Store we Google Play arkaly paýlanýar [3]. 2013-nji ýylyň 21-nji noýabrynda Instagram Beta Windows Phone 8 [4].
2012-nji ýylyň aprelinde Instagram Facebook tarapyndan 300 million dollara we kompaniýanyň 23 million paýyna, jemi 1 milliard dollara [5].
Hünärmenleriň pikiriçe, “Instagram” 2017-nji ýylda global mahabatdan takmynan 2,8 milliard dollar aldy.
2018-nji ýylda hasaba alnan ulanyjylaryň sany 1,1 milliard adam.
2017-nji ýylyň dekabrynda geçirilen pikir soralyşykda VTsIOM, rus internet ulanyjylarynyň 14% -i her gün / her gün diýen ýaly öz Instagram hasabyny ulanýarlar [6].
MediaScope-yň habaryna görä, 2020-nji ýylyň maý aýyna çenli Instagram ruslaryň arasynda (59 milliondan gowrak ulanyjynyň diňleýjisi) meşhurlygy boýunça sekizinji orunda durýar, platforma programmasy AppStore-da iň köp göçürilen mugt programmalaryň arasynda ikinji orunda durýar we Google-da instagram meşhurlyk boýunça onunjy ýerde durýar


text:
Aziýa futbol konfederasiýasynyň ýaryşlarynyň toparçadaky tapgyry tamamlandy. “D” toparçasynyň toparlarynyň duşuşyklary türkmen janköýerleriniň aýratyn ünsüni çekdi, şonda 6 oýnuň dowamynda biziň iki toparymyz güýç synanyşdy. Olar ýurdumyzyň çempiony “Altyn asyr” hem-de Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi “Ahal” toparlarydyr.
Jemleýji tapgyryň esasy duşuşygy Duşenbede geçirilip, ol ýerde Aşgabadyň “Altyn asyry” we Täjigistanyň “Istiklol” topary duşuşdy.
Biziň toparymyz ýaryş tertipnamasynda garşydaşyndan iki utuk yzda barýardy. Bu bolsa meýdançanyň eýelerine ruhuny galdyrýan uly artykmaçlyk berýärdi. Türkmen futbolçylaryna bolsa diňe ýeňiş zerurdy. Şol ýeňiş ugrunda ýer eýelerinden üstün çykmak üçin ildeşlerimize öz ähli erkini-yhlasyny bir ýere jemlemek gerekdi.
Şoňa görä-de, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň topary uly hyjuw bilen oýna çykdy. Onuň üçin duşuşygyň birinji ýarymy üstünlikli boldy — iki pökgi “Istiklolyň” derwezesine salyndy. Oýnuň başynda Furkat Tursunow tapawutlandy, ahyrky minutda bolsa Zafar Babajanowyň dürs urgusy derwezä girdi.
Ýagdaýlaryň şunuň ýaly barşy türkmen futbolçylarynda oýnuň bagtly netije bilen tamamlanmagyna umyt oýardy. Emma duşuşygyň ikinji ýarymy has dartgynly boldy. “Istikloly” hatda deňlik hem kanagatlandyrýardy. Biziň garşydaşlarymyz ep-esli tagalla edip, bir jogap pökgini saldy.
Duşuşygyň soňlarynda, goşulan minutlaryň birinjisinde türkmen toparynyň derwezesine 11 metrlik jerime urgy ýerine ýetirilenden soň, hasap 2:2 boldy. Emma goşulan ýedinji minut “Altyn asyr” üçin bagtly pursatlary bagyş etdi, şonda Mihail Titow duşuşygyň tamamlanmagyna bary-ýogy sähelçe pursat galanda, biziň toparymyza ýeňiş getiren üçünji pökgini tora saldy. Türkmenistanyň topary toparçada birinji orny eýeläp, ýaryşy dowam edýär.
“Ahal” türkmen topary hem myhmançylykda Gyrgyzystanyň “Alaý” topary bilen oýnap, üstünlik gazandy. Duşuşygyň dowamynda 11 metrlik jerime urgyny ýerine ýetirip, Myrat Annaýew, Güýçmyrat Annagulyýew pökgi geçirdiler hem-de goşulan üçünji minutda ýene-de bir 11 metrlik jerime urgusyny Begenç Akmämedow ýerine ýetirdi.
Şeýlelikde, “Altyn asyr” 14 utuk toplap, “D” toparçany birinji ýerde tamamlap çempiýondaky ýoluna dowam etdi. Bu bolsa arzyly Kubok ugrunda göreşi dowam etmäge oňat mümkinçilik berýär. “Ahal” topary bolsa ýedi utugy bilen ýaryş tertipnamasynda üçünji orny eýeledi.
Köp sanly janköýerler Türkmenistanyň dört gezek çempionyny nobatdaky üstünligi bilen gutlaýarlar hem-de bellenilen maksatlara tarap ynamly öňe gitmegi arzuw edýärler.
“Altyn asyryň” garşydaşy bije çekişlikden soň kesgitlener, ýöne türkmen “aragatnaşykçylaryna” Kubok ugrundaky ýaryşyň bu tapgyrynda gowşak toparlaryň bolmaýandygyny ýatda saklamak gerek.
10-njy FEWRAL 2018 - BIRINJI TAPGYR
FK Alaý 3 - 6 Altyn Asyr
FK Istiklol 1 - 0 FK Ahal
26-njy FEWRAL 2018 - IKINJI TAPGYR
FK Ahal 5 - 0 FK Alaý
Altyn Asyr 2 - 2 FK Istiklol
11-nji ARPEL 2018 - ÜÇÜNJI TAPGYR
FK Ahal 0 - 0 Altyn Asyr
FK Istiklol 1 - 0 FK Alaý
25-nji APREL 2018 - DÖRDÜNJI TAPGYR
FK Alaý 2 - 3 FK Istiklol
Altyn Asyr 1 - 0 FK Ahal
01-nji MAÝ 2018 - BÄŞINJI TAPGYR
FK Ahal 0 - 1 FK Istiklol
Altyn Asyr 5 - 0 FK Alaý
16-njy MAÝ 2018 - ALTYNJY TAPGYR
FK Alaý 2 - 3 FK Ahal
FK Istiklol 2 - 3 Altyn Asyr
Bu netijeler soňunda her komanda 6 oýuny tamamlady we oçko tablisasy şeýle şekillendi.
1. Altyn Asyr FC (TKM) 14 oçko
2. FC Istiklol (TJK) 13 oçko
3. FC Ahal (TKM) 7 oçko
4. FC Alay (KGZ) 0 oçko


text:
Talent Hunt от Daffodil International University talyp haky (Bangladeş).
Daffodil International University (DIU) mynasyp we mätäç talyplara Daffodil uniwersitetinde hödürlenýän islendik bakalawr programmasyny tamamlamaga kömek etmek üçin zehin talyp hakyny hödürleýär. Dalaşgärleriň arasynda açyk bäsleşik geçiriler. Saýlanan dalaşgärlere 100% okuw tölegi we ýaşamak üçin goşmaça talyp haklary berler. Bäsleşige täze daşary ýurtly talyplar gatnaşyp bilerler.
Taslamanyň maksatlary:
- Korporatiw sosial jogapkärçilik (CSR) çäginde mynasyp we mätäç okuwçylary goldamak.
- Mynasyp we mätäç okuwçylary tehnologiýanyň esasy ugruna çekmek we terbiýelemek.
- Terbiýeçilik arkaly ýurtda ýokary hünärli hünärmenleri ösdürmek.
Maksat topary:
DIU-daky täze bakalawr talyplary.
Talyp hakynyň mukdary:
Daffodil International University (DIU) “Talent Hunt” talyp haky maksatnamasy arkaly 25 talyp haklaryny berýär. Talyp haklary 3 derejä bölüner:
1-nji dereje: Goşmaça talyp haky bilen birlikde okuw töleglerinden 100% boşatmak üçin beriler. Başga-da uniwersitet töleglerini, otag we ýaşaýyş jaýyny tölemek üçin aýda 5000 Tk. beriler.
2-nji dereje: Okuw töleglerinden 100% boşatmak we goşmaça talyp haky berilýär. Başga-da uniwersitet töleglerini, otag we ýaşaýyş jaýyny tölemek üçin aýda 3000 Tk. beriler.
3-nji dereje: olara okuw töleglerinden 100% boşatmak we goşmaça talyp haky berilýär. Şahsy çykdaýjylardan boşatmak 2000 Tk.
Daşary ýurtly talyplar üçin:
1-nji dereje: 3000 dollar talyp haky;
2-nji dereje: 2000 dollar talyp haky.
• Talyp hakynyň mukdary DIU-da okaýan döwründe okuw tölegleri üçin düzediler.
Kriteriýalar:
Dalaşgäriň innowasiýa pikirleri we güýçli analitiki başarnyklary bolmaly.
- Dalaşgärleriň GPA 5.00-den azyndan 4.00 (Orta mekdep şahadatnamasy) we HSC bolmaly.
- Orta mekdep şahadatnamasynyň gowşuryş ýyly 2017 we HSC 2019 bolmaly.
- Iňlis dilini gowy bilmeli, şeýle hem aragatnaşyk we görkeziş endikleri bolmaly.
- Kompýuter sowatlylygy we IT bilimleri.
- Toparda we aýratynlykda işlemek ukyby.
Tabşyryş möhleti: 31-nji awgusta çenli.
Has giňişleýin maglumat: http://talenthunt.daffodilvarsity.edu.bd/?app=home
Üns beriň! Talyp hakyna tabşyrmazdan ozal, uniwersitete kabul edilmeli.
Uniwersitet barada:
DIU Bangladeşiň paýtagty Dakanyň merkezinde ýerleşýär. Daffodil halkara uniwersiteti akademiki gözlegler we ruhy taýdan dynç alyş üçin ajaýyp şertleri döredýär. DIU elmydama dünýäniň dürli künjeginden gelen talyplary garşylaýar.
Şoňa meňzeş kwalifikasiýaly daşary ýurtly talyplar ýarym günlük okuwa girip bilerler we karz alyp bilerler. Bilimlerini ýokarlandyrmak ýa-da täze hünärleri almak üçin diplom derejesi bolmadyk talyp hökmünde kurs okamak isleýänler üçin giriş hem açykdyr. Şeýle hem talyplar ýörite şahadatnama ýa-da diplom kurslaryna kabul edilýärler. (www.daffodilvarsity.edu.bd)
Bakalawr we magistr derejeleri fakultetleri:
- Telekeçilik fakulteti;
- Ylym we maglumat tehnologiýasy fakulteti;
- Injenerçilik;
- Gurluşyk bölümi (CE);
- Lukmançylyk;
- Gumanitar we jemgyýetçilik ylymlary fakulteti.
Daffodil halkara uniwersiteti, Bangladeşdäki daşary ýurtly talyplar üçin öňdebaryjy uniwersitetdir. Bu ýerde daşary ýurtly talyplar üçin gowy durmuş şertleri üpjün edilýär. Arzany tabşyranyňyzda dogry maglumat bermek gerekdir. Daffodil halkara uniweristetiň kabul ediş iş topary siziň arzaňyzy barlandan soňra e-mail üsti bilen siz bilen habarlaşar.
Onlaýn arzany tabşyrmak üçin: http://admission.daffodilvarsity.edu.bd/#/internationalStudent
Arzanyň tabşyrylyş talaplaryny öwrenmek üçin: http://daffodilvarsity.edu.bd/article/admission
Her ugur boýunça tabşyrylyş möhletler üýtgäp biler, şonuň üçin öňünden barlamagyňyzy maslahat berýäris.


text:
Prezıdent prokýrorlar quzyretin keńeıtýdi tapsyrdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Aıyptaý aktilerin daıarlaý boıynsha prokýrorlar quzyretin kezeń-kezeńmen keńeıtý kerek. Bul týraly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnalǵan Joldaýyn jarııalaý kezinde málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Prokýrorlyq qadaǵalaýdyń jedeldigi artty. Negizsiz sheshimderdiń 98 paıyzy úsh táýliktiń ishinde kúshin joıdy. Prokýrorlardyń aıyptaý aktilerin daıyndaý jónindegi quzyretin birtindep keńeıte berý qajet. Bul qadam olardyń jaýapkershiligin arttyryp, tergeý nátıjelerine quqyqtyq baǵa berý tetikterin nyǵaıtady», - dedi Memleket basshysy.
Prezıdent ishki ister organdary osy salaǵa tán emes birqatar fýnktsııadan arylǵanyn eske saldy.
«Ýchaskelik ınspektorlardyń mártebesi artty. Olar quqyqbuzýshylyqtardyń aldyn-alý salasynda qosymsha ókilettikke ıe boldy. Birneshe óńirde polıtsııanyń servıstik modeli pılottyq rejimde jumys isteı bastady. Kelesi kezeń – onyń aýqymyn keńeıtý. Bul jumystyń tabysty bolýy kóbine jergilikti bılik organdarynyń osy úderiske qatysýyna baılanysty bolady. Olar jańa ózgeristerdiń mán-mańyzyn túsinip, polıtsııaǵa qolǵabys etýge tıis», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.


text:
Sanly ykdysadyýet — döwrebap ösüşleriň binýady
Akyl-paýhas, ylym-bilim - her bir ýurduň öňegidişliginiň we kuwwatynyň iň esasy çeşmesi. XXI asyr, sözüň hakyky manysynda, ylym asyry hökmünde badalga aldy. Ylym-bilim pudagy jemgyýetçilik ösüşiniň esasy hereketlendiriji güýjüne öwrüldi. Bu gün ylym-bilimiň kömegi bilen awtomatik tilsimatlar, maksatnamalaýyn dolandyrylýan kuwwatlyklar, kompýuterleşdirilen enjamlar ynsanyň bähbidine gulluk etdirilýär. Öň agyr hasaplanylýan hünärler bu gün düýpgöter ýeňilleşýär. Agyr işi tehnika öz üstüne alýar, emma oňa derek işgärden ylym-bilim, tehniki sowatlylyk talap edilýär, olar zähmet işiniň hökmany şertine öwrülýär. Bu—zamananyň talaby, ylym eýýamynyň talaby. Häzirki döwürde diňe senagat däl, eýsem, oba hojalygy, ýagny ekerançylykdyr, maldarçylyk hem ylma we tehnologiýa daýanýar. Mahlasy, häzirki zaman dünýäsi ylym we tehnika binýadynyň üstünde gurlandyr.
Ykdysadyýet hem, tehnika hem, dolandyryş hem, umumy durmuş hem bilimi, ylmy gitdigiçe köp talap edýär. Öňki oba hojalyk ýurtlary senagatlaşýan döwletlere öwrülýärler, senagat taýdan ösen döwletler bolsa sanly ykdysadyýete geçýärler. Sanly ykdysadyýet—bu senagat önümçiligini we hojalygyň beýleki pudaklaryny programma üpjünçiligi arkaly dolandyrmakdyr. Bu önümçilikde we täjirçilikde, ylymda we gündelik durmuşda maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalaryny peýdalanmakdyr.
Sanly tehnologiýalar ölçemegiň çakdanaşa takyk usullaryny ulanmak arkaly senagat önümçiligini çaltlandyrýarlar. Sanly maglumat ulgamlarynyň kömegi arkaly kärhananyň dürli bölekleriniň arasyndaky aragatnaşyk has takyk sazlanyp, guramaçylyk ýokarlanýar, tygşytlylyk artýar. Şeýlelikde, iňňän gysga möhletlerde ýokary hilli önümleri has köp öndürip, senagatçylar bu önümleri bütin dünýä ýaýratmaga mümkinçilik alýarlar, netijede, olaryň bäsdeşlige ukyplylygy artýar.
Her ýyl şäherde altmyş-ýetmiş adam ýitirim bolýar. Sebäbini bilýän ýok-diýip, jogap beripdirler. Aragatnaşykda maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalarynyň ulanylmagy täjirçilikde hem iňňän uly mümkinçiliklere ýol açýar. Ol hyzmatlar ulgamynda çykdajylaryň azaldylmagyny, zähmet öndürijiliginiň ýokarlandyrylmagyny, söwdanyň geriminiň giňeldilmegini hem-de dünýä bazarynda harytlaryň tiz öňe ilerledilmegini we olaryň dünýäniň islendik nokadyndaky sarp edijilere ýetirilmegini üpjün etmäge, girdejileriň täze görnüşlerini ýüze çykarmaga we beýlekilere ýardam berýär. Internet torundaky ägirt uly maglumat gorundan islendik adamyň özüne gerekli maglumatlary edinmäge mümkinçilik almagy ylym-bilimiň elýeterliligini artdyrýar. Lukmançylyga täze sanly tehnologiýalaryň girizilmegi adamlaryň saglygyny goramaga we ynsan ömrüni uzaltmaga ýardam edýär. Häzirki zaman ýokary tehnologiki enjamlar her dürli hassalyklary dogry anyklamaga, derňemäge we netijeli bejermäge mümkinçilik berýär. Olaryň kömegi bilen sähel salymda keseli uzak aralykdan hem anyklap bolýar, täze dermanlar öndürip, ýokary hilli protezleri ýasap bolýar.
Biziň Garaşsyz we baky Bitarap Türkmenistan döwletimiz dünýäniň, döwrüň ösüşi bilen deň gadam urmalydyr. Döwür bilen aýakdaş gitmek üçin biz öz durmuşymyzy yzygiderli täzelemelidiris. Bu, hakykatda, hut şeýle hem bolup barýar. Biziň öýlerimizde sanly enjamlaryň mukdary ýylba-ýyldan artýar. Biz indi gündelik durmuşymyzy kompýutersiz, smartfonsyz, durmuş elektronikasy ýaly zatsyz göz öňüne getirip bilemzok. Sanly tehnologiýalar bütin Ýer ýüzüniň ýaşaýjylary bilen birlikde, biziň hem durmuş ýörelgämizi düýpli özgerdýär.
Häzirki döwürde Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda Türkmenistan täze senagat pudaklaryny döretmek, senagat we medeni-durmuş ähmiýetli birgiden möhüm binalary gurmak bilen, öz ykdysadyýetini üstünlikli ösdürýär. Önümçiligiň ösüş depgini birsyhly ýokarlanýar. Diýarymyzdaky syýasy durnuklylyk we ummasyz tebigy baýlyklarymyz daşary ýurt maýa goýumlaryny özüne çekmek bilen, ýurdumyzyň ykdysady mümkinçiliklerine we ynamly ösüşine giň ýol açýar. Şeýlelikde, sanly ykdysadyýete geçmek üçin bizde zerur ykdysady şertler doly ýeterlikdir.
Mälim bolşy ýaly, «Türkmenistanda 2020—2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny» durmuşa geçirmek boýunça aýgytly başlangyçlara badalga berildi. Şu ýylyň fewralynda Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary bilen duşuşygynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryna sanly ulgamy ornaşdyrmak bilen bagly meseleleriň häzirki alyp barýan döwlet syýasatymyzyň möhüm ugruna öwrülendigini belläp geçdi. Şu nukdaýnazardan, ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmek üçin onuň hukuk binýadyny kämilleşdirmegiň möhüm mesele bolup durýandygyny milli Liderimiz nygtady. Şondan ugur alnyp, Türkmenistanyň Mejlisiniň 14-nji martda bolup geçen altynjy çagyrylyşynyň dokuzynjy maslahatynda «Elektron resminama, elektron resminama dolanyşygy we sanly hyzmatlar hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy deputatlaryň garamagyna hödürlendi. Şeýlelikde, bu taryhy ähmiýetli Kanunyň Kabul edilmegi bilen milli ykdysadyýetimiziň pudaklary bilen bir hatarda, döwlet we ýerli häkimiýeti dolandyryş ulgamynda hem sanly ykdysadyýetiň ornaşdyrylmagynyň we ösdürilmeginiň ygtybarly kadalaşdyryş-hukuk binýady döredildi.
Gahryman Arkadagymyz tarapyndan öňe sürlen ýurdumyzy sanly ykdysadyýete geçirmegiň maksatnamasyna laýyklykda, üstümizdäki ýyl bu maksatnamany amala aşyrmagyň iňňän möhüm ähmiýetli, jogapkärçilikli wezipeleriň durmuşa geçirilýän aýgytly döwri bolar. Bu ýylyň dowamynda ähli ministrliklerde, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerinde, eýeçiligiň görnüşine garamazdan ähli edara-kärhanalarda elektron resminama dolanyşygy ulgamy we Internet web-saýtlary dörediler. Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça geçen ýyl işe girizilen «Bir penjire» atly Döwlet hyzmatlarynyň e.gov.tm internet portaly ýurdumyzyň raýatlaryna we işewürlik düzümlerine elektron görnüşindäki döwlet hyzmatlaryny etmekde möhüm ähmiýete eýe bolar. Döwlet we ýerli häkimiýeti dolandyryş ulgamynda sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagynyň dolandyryşyň netijeliligini ýokarlandyrmaga, hyzmatlaryň hilini gowulandyrmaga ýardam etmek bilen, özüniň has amatlylygyny we netijeliligini gysga wagtyň dowamynda aýdyň görkezjekdigi şübhesizdir.
Hawa, ýurdumyzda ykdysadyýetiň we dolandyryşyň sanly ulgamyna geçmek boýunça wezipeler döwlet Baştutanymyz tarapyndan hasam aýdyňlaşdyrylyp, barha işeňňir häsiýete, anyk ugurlara we güýçli depginlere eýe bolýar. Golaýda milli Liderimiz ýurdumyzda köpçülikleýin habar-beriş ulgamlaryny we resminama dolanyşygyny sanlylaşdyrmagyň anyk çärelerini bellemek üçin degişli ulgamlaryň ýolbaşçylary bilen iş maslahatyny geçirdi. Şonda hormatly Prezidentimiz bu pudaklarda sanly ulgama geçilmeginiň artykmaçlyklaryny degerli delilleriň üsti bilen aýdyň görkezip geçdi.
Gysga taryhy möhletiň içinde sanly ykdysadyýete geçmegimiz dünýäde ýurdumyzyň öz mynasyp ornuny tapmagyny, halkymyzyň durmuş derejesiniň hasam ýokarlanmagyny, uzak geljegimizi nazarlaýan howpsuz, ygtybarly ösüşimizi üpjün eder. Bu düýpli özgertmeler bilen baglanyşykly, tutus dünýäde bolşy ýaly, ýurdumyzda-da täze pudaklar, bazarlar, dolandyryş nusgalary peýda bolar. Milli Liderimiziň görkezmeleri boýunça bu özgertmeleriň talabyndan ugur alnyp, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň binýadynda täze hünärler-elektron täjirçiligi we elektron işewürligiň ykdysadyýeti hünärleri açyldy. Hormatly Prezidentimiz sanly ulgamlary dolandyrmak boýunça hünär-başarnyga eýe bolan ýaş nesliň wekillerine aýratyn ynam bildirýär. Milli Liderimiz bagtyýar ýaşlarymyzyň öňdebaryjy maglumat tehnologiýalaryndan gowy baş çykarýandyklaryny, çylşyrymly önümçilik tehnologiýalaryny dolandyrmagy başarýandyklaryny belläp, ýaşlarymyza halkara derejeli iri ykdysady ulgamlary dolandyrmagy arkaýyn ynanyp boljakdygyny nygtaýar.
Ýurdumyzyň häzirki döwürdäki halkara abraýy, halkymyzyň ykdysady we durmuş derejesi, dünýä bilim ulgamyna goşulyşmak zerurlygymyz bizden sanly ykdysadyýet we dolandyryş ulgamlaryna geçmek boýunça döwrebap özgertmäni talap edýär. Diýmek, bu il bähbitli işe öz mynasyp goşandymyzy goşmak her birimiziň watançylyk we raýatlyk borjumyz bolup durýar. Ýurdumyzyň her bir ykdysady pudagy, edara-kärhanalar, ýolbaşçylar we hünärmenler öz işlerinde sanly ulgama geçmek boýunça özgertmelere taýýar bolmalydyrlar hem-de olary üstünlikli amala aşyrmak boýunça güýç-gaýratlaryny we zehinlerini gaýgyrmaly däldirler. Ýurdumyzda sanly ykdysadyýete geçmek, dolandyryş, hyzmat ediş ulgamlaryny sanlylaşdyrmak boýunça görülýän çäreleriň many-mazmunyny we ähmiýetini ilata düşündirmekde edara-kärhanalaryň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, medeniýet, bilim ulgamlarynyň, köpçülikleýin habar-beriş serişdeleriniň işgärleri öz goşantlaryny goşmalydyrlar. Goý, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ähli ugurlarda gülläp ösmeginiň hatyrasyna belent maksatly işleri durmuşa geçirýän Arkadag Prezidentimize döwletli tutumlarynda, ajaýyp başlangyçlarynda rowaçlyklar mundan beýläk-de ýaran bolsun!
Amangurban Tanaýew


text:
-
-
00:12
-
-
keshe 23:07
-
-
keshe 22:55
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 19:10
-
-
-
-
-
Halyq sanaǵy arqyly halyqtyń turmysy, áleýmettik jaǵdaıy kórinedi - Oljas Saılaýbekuly
ALMATY. QazAqparat - Búgingi kúni respýblıka boıynsha on jylda bir ret ótkiziletin Ulttyq halyq sanaǵy ótýde. Bıylǵy halyq sanaǵy elimiz táýelsizdik alǵaly beri úshinshi márte ótkizilip otyr.
Sonymen qatar, bıylǵy Halyq sanaǵy aldymen 2020 jyly ótý kerek bolatyn, pandemııanyń kesirinen 2021 jylǵa shegerilgen edi. Osylaısha, Ulttyq sanaqty ótkizýdiń sáti bıyl keldi. Osyǵan oraı, memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen ótip jatqan Ulttyq halyq sanaǵy jaıynda «Ulttyq Halyq Sanaǵy-2021» sharasynyń resmı ókili Oljas Saılaýbekuly QazAqparat tilshisine óz pikirimen bólisken edi.
«Qazaqstanda halyq sanaǵy BUU jarııalaǵan 2020 jylǵy halyq sanaǵy men turǵyn úı qorynyń Dúnıejúzilik raýndy aıasynda ótedi. Tájirıbe boıynsha álem elderinde 10 jylda bir ret ótedi. Keı elderde 5 jyl aralyǵynda ótedi. Sondaı-aq, halyq sanaǵy dep bir mezettegi búkil memlekettiń, ıaǵnı, halyqtyń bet beınesiniń kórinisi dese bolady. ıAǵnı, bul jerde halyq sanynan bólek, onyń turmysy, áleýmettik jaǵdaıy kórinedi»,- deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, Ulttyq halyq sanaǵy arqyly sapaly málimetter jınaqtaýǵa bolady. Sol málimetterdi paıdalana otyryp, ary qaraı memleketke sapaly baǵdarlamalar qabyldaý múmkindigi týady. Sondyqtan bul sharanyń mańyzdylyǵy joǵary.
«Bul bizdiń memlekettegi mańyzdy josparlarǵa qajetti málimetterdiń derekkózi bolyp tabylady. Ol tek memlekettik organdar úshin ǵana emes, sonymen birge, ǵylymı uıymdar, qoǵamdyq uıymdar, bıznes úshin de qajetti málimetter bar. Sol sebepti, ózderiniń jumysy, ary qaraıǵy jospary úshin tıgizer tıimdi tustary bar. Mysaly, sońǵy tutynýshysy týraly jan-jaqty málimet alýǵa múmkindigi bar. Halyq saǵaǵy bitken soń, onyń málimetteri óńdelip, tolyq qoljetimdi bolady. ıAǵnı, málimetter saıtqa jarııalanyp, sol jerden qyzyǵýshylyq tanytqan árbir adam onymen tanysyp, ózine qajetti tusyn túrtip alýyna múmkindigi bolady»,- dedi Oljas Saılaýbekuly.
Spıker Halyq sanaǵy kezindegi saýalnama suraqtary jaıly óz oıyn bylaı jetkizdi: «Bul saýalnama búkil múddeli memlekettik organdarmen kelisilgen. Halyqaralyq uıymdardyń usynystary da engizilgen. Odan bólek, bul sanaq saýaldary óz tártibi boıynsha qoǵamdyq talqyǵa salynǵan, sodan keıin tıisti qorytyndysyn alǵan soń ǵana qoldanysqa enip otyr».
- Búgin fýtzaldan Eýropa chempıonatynyń jerebe rásimi ótedi: Qazaqstan 1-sebette
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» SKA-ny jeńdi
- Ústel tennısinen QR kýboginiń jeńimpazdary anyqtaldy
- Almatyda birqatar turǵyn úı men nysandar gazdan ajyratylady
- «Astana» veloshabandozy «Veneto Klassık» jarysynyń jeńimpazy boldy
- Qaraǵandy polıtseıleri kópqabatty úıdegi órtten balalardy qutqardy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün Kerki şäheriniň günbatar tarapynda gurlan howa menzili işe girizildi. Şu waka mynasybetli guralan dabara Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Sagatda ýüz ýolagça hyzmat etmäge niýetlenen howa menzilini «Gündogdy» hususy kärhanasynyň hünärmenleri bina etdiler. Goşmaça jaýlary hem içine alýan toplum iki ýüz on gektar gektar meýdany tutýar. Onuň uçuş-gonuş zolagynyň uzynlygy iki müň ýedi ýüz metre, ini kyrk bäş metre metre barabardyr. Uçarlardan başga-da, howa menzilinde dikuçarlary kabul etmek üçin hem meýdança bar. Uçuşlary dolandyrmak üçin beýikligi otuz metr diň galdyryldy. Ýolagçylar üçin niýetlenen jaý bir müň ýedi ýüz otuz inedördül metr meýdany tutýar.
Howa menziliniň kömekçi desgalarynyň hatarynda ýolagçylaryň ýeňil awtoulaglary üçin duralga, awtobus duralgasy, menziliň awtoulaglary üçin ammar, tehniki bölüm, ýangyç guýýan bölüm, ýyladyş-sowadyş ulgamlary, suw desgasy, şol sanda içimlik we beýleki hajatlar üçin ulanyljak suw gorlary, kuwwatly elektrik paýlaýjy desgalar hem-de howa menziliniň işgärleri üçin ýeňil awtoulaglaryň duralgasy bar.
Howa menziliniň işini üpjün etjek, şol sanda uçuşlary dolandyrmak we olaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin gerekli enjamlar «Thales» fransuz kompaniýasyndan satyn alyndy.
Kerkiniň howa menziliniň açylyş dabarasy boldy
Şu gün Kerki şäheriniň günbatar tarapynda gurlan howa menzili işe girizildi. Şu waka mynasybetli guralan dabara Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.


text:
Amangeldi Gönübek
(1830-1879)
Arkadag Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe halypa bagşy-sazandalarymyzyň ömri-döredijiligi giňden öwrenilýär. Olaryň sarpasy belent tutulýar. Halypalara bagyşlanylyp aýdym-sazly dabaralar yzygiderli geçirilýär. Şeýle halypalaryň biri hem, ussat sazanda Amangeldi Gönibekdir.
“XVIII–XIX asyrlarda türkmenleriň aýdym-saz sungaty ösüşiň hil taýdan täze ýoluna gadam basdy, bu hem Hajy sazanda, Berkeli sazanda, Saltyk bagşy, Mämiş gökleň, Üçden bir bagşy, Ýow bagşy, Jepbar saryk, Amangeldi Gönübek, Kel bagşy ýaly iňňän zehinli ussatlaryň orta çykmagy bilen baglanyşyklydyr. Olaryň galdyran ajaýyp mirasy ýerine ýetirijileriň soňraky nesilleriniň döredijiligi üçin bereketli çeşme bolup hyzmat etdi” diýip, Hormatly Prezidentimiziň “Ile döwlet geler bolsa...” atly kitabynda türkmen milli aýdym-saz sungatynda uly hyzmatlary bitiren görnükli halypalar hakynda bellenip geçilýär.
Amangeldi Gönübek 1830-njy ýylda Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabyndaky köne Gökdepe galasynda eneden bolýar. Ol köp ýyllaryň dowamynda Babarap, Ýaňgala obalarynda, ömrüniň soňky ýyllary bolsa Gökdepe galasynda ýaşapdyr. Ýaşlykdan edermenlikde, ugurtapyjylykda, paýhaslylykda deň-duşlaryndan saýlanyp, hemişe sözünde berk durýan, her hili kynçylykly ýagdaýlardan baş çykaryp bilýän ynsan hökmünde özüni tanadan Amangeldä obadaşlary Gönübek lakamyny goýupdyrlar.
Amangeldiniň ilkinji halypasy Hemra Şyh bolupdyr. Onuň ýene bir halypasy özünden bary-ýogy ýedi ýaş uly, ýöne aýdym-saza, ussaçylyga juda ir baş goşup, tiz wagtda kämillik derejesine ýeten Gulgeldi ussadyr. Ýaşlykdan akyl paýhasyň, zehiniň öýi bolan Gulgeldi, Amangeldiniň dogry ýola düşüp, dutar senediniň taýsyz ussady bolup ýetişmegi, her bir mukama özboluşly çemeleşip, ösdürip, kämilleşdirip, täze, has nepis hem çylşyrymly nusgasyny sünnälemegi ündän ýeke-täk halypasydyr. Ol onlarça ölmez-ýitmez şirin owazly sazy döreden sazandadyr. Onuň döreden «Bedew», «Teşnit», «Gözel sen», «Ýigitler», «Aýralyk mukamy», «Gökdepe mukamy», «Urup çykdy», «Saltyklar», «Burnaşak», «Bike halan», «Söýli halan», «Alagaýyşly», «Heserli», «Jeren kyblam», «Jelik», «Hajygolak», «Ybraýym şadilli», «Dilim gyrk» ýaly onlarça mukamlary biziň günlerimizde-de bagşydyr sazandalaryň repertuaryndan düşmän gelýär. Halypalaryň halypasy derejesine ýeten ussat sazandanyň näçe saz döredendigi barada doly maglumat bolmasa-da, onuň 60-dan gowrak saz eseriniň milli halk sazlaryna goşulyp, saz mirasymyzyň genji-hazynalaryna öwrülip gidendigi-de ezber sazandanyň döredijilik mirasynyň egsilmezligini subut edýär.
Amangeldi Gönübegiň at-owazasy ХIХ asyryň ikinji ýarymynda Ahal bilen Mary aralygynda giň ýaýrapdyr. Ol uly iliň söýgüli sazandasy, geňeşdary, myhman üçin gapysy açyk, tapany ortadaky adam bolupdyr.
Amangeldi Gönübek il içinde diňe bir ussat sazanda hökmünde belli bolman, eýsem, durmuşda gündelik gabat gelýän çylşyrymly meseleleri parahatçylyk ýoly bilen çözmegiň tarapdarydygy bilen hem belli bolupdyr. Ol bütin manyly ömrüni töwerekde parahatçylygy durnukly saklamaklyga, tireler arasyndaky ýüze çykýan agzalalyklary ýok etmeklige, adamlaryň parahat hem agzybir ýaşamaklaryny üpjün etmeklige bagyş edipdir we ençeme anyk çäreleri iş ýüzünde durmuşa geçirmeklige gös-göni gatnaşypdyr.
Biziň günlerimize çenli onuň diňe bir saz mirasy däl-de, eýsem, bu eserleriň döreýiş taryhyny beýan edýän, dilden-dile geçýän rowaýatlar hem gelip ýetdi. Ussat halypanyň joşgun bilen çalan sazlary, döreden täze mukam nusgalary milli saz mirasymyzyň özboluşly akabasydyr. Dutarçylyk sungatynyň şol akabasynyň gözbaşyndan ine-gana içen Kel bagşy, Täçmämmet Suhanguly dagy, Gönübegiň döredijilik, ýerine ýetirijilik däplerini täze belentliklere göterip, halypanyň arzuwlarynyň wysal bolmagyny gazandylar.
“Türkmen milli dutarçylyk sungatynyň gadymdan gelýän däplerini kämilleşdirmekde we täze belentliklere götermekde Amangeldi Orazaly oglunyň (Gönübek), beýik halypanyň hyzmaty örän uludyr. Muňa Sahy Jepbarow, Pürli Saryýew, Çary Täçmämmedow, Ata Ablyýew, Ýagmyr Nurgeldiýew ýaly geçen asyrda ýaşap öten ussatlaryň beren gürrüňlerini, birgiden sazşynaslaryň, galamgärleriň ýazan makalalaryny görkezmek bolar” (Saparow A. Sungatym – buýsanjym. – A.: TDNG, 2014).
Amangeldi Göni 1879-njy ýylda, birinji Gökdepe söweşiniň ahyrky günleriniň birinde gahrymanlarça wepat bolýar. Meşhur sazanda Amangeldi Gönübegiň nesillere galdyran ajaýyp mukamlary hem türkmeniň ýaşaýşy, durmuşy, umuman, geçmişi bilen gös-göni baglanyşyklydyr. Ol saz eserleri häzirki bagşy-sazandalar üçinem gadyr-gymmatynyň bahasyna ýetip bolmajak nusgalygyny saklap gelýär. Halypanyň sarpasyny belent saklaýan, oňa uly hormat goýýan şägirtleri bu mukamlary biziň günlerimize ýetirdiler.
Türkmen radiosynyň döredilmegi, filarmoniýanyň açylmagy, bagşy-sazandalar toparynyň döredilmegi, bilen olaryň çykyşlaryny radio arkaly giň halk köpçüligine eşitdirmek işi ýola goýlup başlan ussat halypanyň ýerine ýetiren ajaýyp sazlary bolsa Teleradiýoýaýlymlarynda ýaňlanyp dur.
Aýdym-saz sungatymyz dünýäniň täsin gözelligi bolup, ol köp asyrlaryň dowamynda kämilleşip, ösüp şu günki derejesine ýetipdir. Türkmen halky bu sungaty özüniň ruhy baýlygy saýýar.


text:
Swante Korneliň pikirine görä, özara dawanyň Halkara sudunyň garamagyna berilmegi, regionyň özara problemalaryny çözmäge, aýratynam energiýa serişdeleriniň eksportyna uly gyzyklanma bildirýän ýurtlaryň özara ylalaşyga gelmäge ukypsyzlygyny görkezýär. Şeýle-de türkmen gazynyň NABUCCO üçin elýeterliligine baglanýan planlara we umytlara şübhe döredýär diýip, Swante Kornel aýtdy.
Dawada Orsýet we Eýran faktory
Ýewropa Birleşigi, Azerbeýjan bilen Türkmenistana Hazar regionynyň gaz serişdelerini Ýewropa akdyrmak boýunaça amala aşyrýan NABUCCO proýektini gaz bilen üpjün etjek esasy ýurtlar hökmünde garaýar. Öz nobatynda Günbataryň bu proýekti Orsýetiň daşyndan geçip, Moskwanyň proýektlerine bäsdeş hem bolýar. Türkiýeli bilermen Mehmet Seýfetdin türkmen-azeri gepleşikleriniň şowsuzlygyny daşary syýasy täsirler bilen baglaşdyrýar.
“Men bu ýerde beýleki oýunçylaryň rol oýnaýanlygyny çak edýärin, esasan hem Orsýetiň. Sebäbi Orsýetiň Hazar meselesi boýunça daşary syýasaty Türkmenistan bilen Azerbeýjana pasgelçilik döredýär. Azerbeýjan bilen Orsýetiň soňky döwürdäki gatnaşyklaryna syn etsek, Türkmenistanyň pozisýasynyň hem aňsat däldigini görmek mümkin. Häzir Türkmenistan bilen Azerbeýjan özara meselerini çözmek üçin täze prosessi başlamak boýunça pozisiýalaryny elden gidirene meňzeýär” diýip, Mehmet Seýfetdin aýtdy.
Azerbeýjanly syýasaty öwreniji Wafa Guluzada munuň täze mesele daldigini, Türkmenistanyň we Azerbeýjanyň gazynyn Ýewropa akmagyny islemeýän Orsýetiň iki ýurduň gaz baýlyklaryny özi satmak isleýänligini belledi. “Meniň pikirimçe Moskwadan Türkmenistana güýçli basyşlar edildi” diýip, Wafa Guluzada çak edýär.
Moskwada ýerleşýän Syýasy informasiýa merkeziniň müdiri Alekseý Muhin, köp döwletleri we düýpli gapma-garşylyklary öz içine alýan Hazar meselesiniň çylşyrymly galmagynyň Orsýet hem-de Eýran üçin bähbitlidigini aýdýar.
“Häzirki ýagdaýda, gyzgalaňly dawalaryň dowam etmegine gyzyklanma bildirýän esasy taraplar Orsýet bilen Eýran bolup durýar. Sebäbi Türkmenistan bilen Azerbeýjanyň soňky döwürde öz enegriýa syýasatlarynyň ugurlaryny köpeltmek boýunça güýçlendiren tagallalary, regiondan Ýewropa tarap ähli energiýa ýollaryny özüne garaşly etmek isleýän Orsýetiň we Eýranyň göwnünden turmaýar. Şeýle ýagdaýda bu iki ýurduň meseläni çylşyrymlaşdyryp, maksimum peýda görmäge çalyşýanlygy barada pikir döreýär” diýip, Alekseý Muhin aýtdy.
Bu wakalary nämä ýormaly?
Öz nobatynda Azerbeýjanly bilermen, ýurduň Nebiti öwreniş merkezinden Ilhan Şaban Türkmenistan bilen Azerbeýjanyň özara dawasy boýunça halkara edaralaryna ýüz tutmagyny dartgynlylygyň däl-de, ýurtlaryň hyzmatdaşlygy ösdürmek tagallalarynyň alamaty hökmünde garaýanlygyny aýtdy. Ol köne dawanyň halkara sudda siwilizlenen ýol arkaly çözülmeginiň Türkmenistan bilen Azerbeýjanyň özara hyzmatdaşlygynyň geljekki ösüşine we olaryň öz bähbitlerini regionda täsirini güýçlendirmek isleýän döwletlerden goramagyna täze mümkinçilikleri berer diýip pikir edýär.
“Munuň esasynda taraplar öz ykdysady zonalaryny bölüşmek boýunça ylalaşyga gol çekip bilerler. Olaryň dawaly ýataklaryny bilelikde özleşdirmegi hem ähtimal” diýip Azerbeýjanly bilermen Şaban belleýär. “Türkmenistanyň eden şol beýannamasyndan 5 gün geçdi. Emma taraplaryň özara dartgynlylygyny görkezýän ýazgaryjy resmi çykyşlary göze ilmedi. Bu bolsa ýurtlaryň meseläni iş tertibinde çözjegine umyt döredýär.” Onuň pikirine görä, regionda Günbatar, Orsyýet we Eýran arasyndaky gapma-garşylyklar güýçlenýän döwründe Türkmenistan bilen Azerbeýjanyň içerki dawasyny halkara derejede çözmegi, olara daşarky basyşlary we täsirleri çäklendirip özara hyzmatdaşlygyny kämilleşdirmäge-de goşmaça mümkinçilik berer.


text:
Bosnýada bazar güni ýüzden gowrak obadan keselliler wertolýot arkaly howpsuz ýerlere äkidildi. Iki metr galyňlykdaky gar sebäpli şol obalaryň daşarky dünýä bilen arasy kesik. Müňlerçe ýerli ýaşaýjylar üçin azyk wertolýotlar arkaly daşalýar.
Serbiýada galyň gar sebäpli 70 müňden gowrak adam daşarky dünýäden üzňelikde galdy. Saraýewoda, ýene-de 32 etrapda adatdan daşary ýagdaý yglan edildi.
Ýewropadaky iň uly aeroportlaryň biri – Londonyň “Hitrou” aeroportunda 15 santimetrlik gar sebäpli reýsleriň 30%-i ýatyryldy.
Italiýanyň demirgazygynda, Florensiýada demirýol aragatnaşygy kesildi.


text:
Orsýet Türkiýäniň Siriýa garşy harby hereketlerini togtatmak boýunça eden öz talabynyň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde ret edilmegine gynanç bildirdi.
Günbatar ýurtlary Türkiýeden serhetýaka giňişliklerde siriýaly kürtleri oka tutmagy bes etmegini talap etmek boýunça Orsýetiň 19-njy fewralda teklip eden rezolýusiýasynyň taslamasyny ret etdiler we Moskwany Siriýada ok atyşygy bes etmek baradaky planlary berjaý etmäge çagyrdylar.
Siriýada ok atyşygy bes etmek baradaky ylalaşygyň 19-njy fewrala bellenen wagt möhleti ýaraşygyň berjaý edilmeginiň ujypsyz alamatlary bilen geçdi.
“Rezolýusiýanyň taslamasynyň ret edilenine biz diňe gynanç bildirip bilýäris” diýip Kremliň metbugat-wekili Dmitriý Peskow 20-nji fewralda žurnalistlere aýtdy.
Peskow Orsýetiň “Siriýanyň Türkiýe bilen serhedindäki dartgynlylygyň güýçlenmegine aladalanma bildirýändigini” aýtdy we Orsýetiň Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň gury ýer söweşlerini goldamagyny dowam etdirjekdigini mälim etdi.
Günbataryň aladasy
Günbatar döwletleri Moskwany BMG-niň araçylygyndaky ýaraşyga garamazdan, Siriýaky gury ýer urşy goldamakda aýyplaýarlar we bu ýagdaýyň dartgynlylygy güýçlendirýändigini aýdýarlar.
“Biz harby hereketleriň güýçlenmek howpy we munuň gözegçilik astyndan aňsat çykyp bilmeginiň ähtimallygy bilen ýüzbe-ýüz bolýarys, bu garaşylmadyk ýagdaýa getirip biler” diýip Fransiýanyň BMG-däki ilçisi Fransua Delattre aýtdy.
Delattre Türkiýäniň konflikte girişmegi “Siriýanyň režiminiň we onuň ýaranlarynyň Siriýanyň demirgazygynda eden güýçli hüjümleriniň göni netijesi boldy” diýdi.
“Orsýet Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada berýän şertsiz ýardamynyň çykalgasyzdygyna we çakdan aşa howpludygyna düşünmelidir” diýip Fransiýanyň BMG-däki ilçisi aýtdy.
BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Steffan de Mistura 25-nji fewrala bellenen gepleşikleriň nobatdaky tapgyryny ýatyrdy. Bu bolsa Siriýadaky konfliktiň soňuna çykmak boýunça tagallalara gatnaşýan taraplaryň parahatçylyk ugrundaky gepleşiklere ýakyn wagtda dolanmak niýetleriniň ýokdugyny görkezdi.
Siriýadaky kürtler we gapma-garşylyk
BMG-niň Orsýetiň Türkiýe babatynda teklip eden rezolýusiýasyny ret etmeginiň yzýany Ak Tam prezident Barak Obamanyň 19-njy fewralda Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan bilen gepleşik geçirip, ony Siriýanyň serhetýaka regionlarynda kürtleri oka tutmagy bes etmäge çagyrandygyny habar berdi.
Türkiýäniň Siriýada kürtlere garşy harby hereketleri Ankaranyň we Waşingtonyň arasynda uly gapma-garşylyk döretdi. Türkiýe Siriýada kürtleriň YPG söweşiji güýçlerini bikanun terrorçy topar diýip atlandyrýarka, ABŞ Siriýada 2014-nji ýylda “Yslam döwleti” (YD) toparynyň eline düşen giňişlikleri yzyna gaýdyp almak boýunça YPG bilen üstünlikli kampaniýa alyp bardy.
Siriýada adam hukuklaryny goraýan guramanyň maglumatyna görä, ABŞ tarapyndan goldanýan kürt güýçleri 19-njy fewralda bolan güýçli hüjümlerden soň YD toparyny Şaddadeh şäherinden gysyp çykardylar.


text:
22-nji maýda Pakistanyň demirgazyk-günbatarynda ýoluň gyrasyna düşelen bombanyň partlamagy netijesinde azyndan bäş adam, şol sanda bir esger öldi diýip, resmiler aýdýarlar.
Bu waka Pakistanyň Owganystan bilen serhediniň golaýynda ýerleşýän Haýber tire-taýpalar etrabyndaky Tirah jülgesinde boldy diýip, ýerli dolandyryş edarasynyň resmisi Manzur Buhari aýtdy.
Ol partlamanyň netijesinde bombanyň üstünden baran ulagyň doly weýran bolandygyny we wakada hiç kimiň aman galmandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Ölenleriň arasynda esgerden başga ýerli milisiýanyň dört agzasynyň bardygyny, Azatlyk Radiosynyň habarçylary aýdýarlar.
Hepdäniň ahyrynda gürrüňi edilýän regionda “Talyban” gozgalaňçylary bilen bolan çaknyşyklarda Pakistanyň azyndan dört polisiýa ofiseri öldürildi.
Pakistanyň armiýasy tarapyndan amala aşyrylan hüjümlerden öň, Tirah jülgesi yslamçy söweşijileriň buky ýerine öwrülipdi.


text:
Pandemııa baspa basylymdarynyń ınternetke aýysýyn jedeldetti
NUR-SULTAN. QazAqparat – Pandemııa saldarynan baspa basylymdarynyń ınternetke aýysý protsesi jedeldedi. Bul pikirdi Nur Media holdınginiń bas dırektory Bolat Kalıanbekov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qazaqstan qoǵamynda aqparatty tutyný deńgeıi óte joǵary, tipti bazalyq qajettilikke aınaldy deýge bolady. Kóp adamdar uıqydan turysymen smartfonyn izdeıdi. Osyǵan baılanysty bizge BAQ retinde básekeni kúsheıtý qajet. Pandemııa saldarynan baspa basylymdarynyń ınternetke aýysý protsesi jedeldedi. Qazirgi ýaqytta baspa gazetteriniń aqparat berý júıesi óte kúrdeli, onda qaǵaz jetkizý, tıpografııa jumysy, gazetti oqyrmanǵa jetkizetin dıstrıbýtsııa syndy aýqymdy tehnologııalyq tizbekter bar. Pandemııa kezinde osy tizbekterge aýyr soqqy tıdi. Shekaralar jabylyp, qaǵaz jetkizý isi qıyndady, tıpografııa shyǵyny kóbeıdi. Saldarynan gazet tırajy azaıdy», - dedi spıker Astana Media Week forýmynyń «Jańa, kovıdtan keıingi álemdegi qoǵam jáne BAQ» paneldik sessııasynda.
Onyń aıtýynsha, baspa basylymdarynyń mańyzy azaıǵanyn jarnama isi de kórsetip otyr.
El ishinde sońǵy 5 jylda baspa basylymynyń jarnamadaǵy úlesi 8 paıyzdan 4 paıyzǵa deıin tómendegen.
Jalpy 2020 jyly Qazaqstanda jarnama naryǵy 11 paıyzǵa tómendedi.
Ásirese radıoda 90 paıyzdyq tómendeý bar, óıtkeni adamdar kólikpen eshqaıda barmady, ádette radıo tyńdaıtyn meıramhanalar men saýda ortalyqtary jumys istemedi.
«Munyń bári baspa basylymdarynyń ınternetke kóshýin jedeldetti. Tsıfrlyq formatqa aýysý trendke aınaldy deýge bolady. Ótken jyly birneshe jyldyq tarıhy bar «Ekspress-K» gazeti baspa nusqasynan bas tartyp, tolyǵymen ınternetke aýysty. Árıne, baspa basylymdarynyń kúni bitti dep boljaýǵa áli erte. Óıtkeni olardyń óz oqyrmany bar. Tek qana baspa gazetteri jedel aqparat berýde artta qaldy. Al kún tártibindegi ózekti máselelerdi talqylaýda ózektiligin joǵaltpady. Intervıý, jan-jaqty saraptamalar ınternette durys oqylmasa da, baspa betterinde jaqsy oqylady. Biz muny túsinemiz», - dep qorytyndylady B. Kalıanbekov.
Eske sala ketsek, keshe elordada Astana Media Week – 2021 jyl saıynǵy medıaaptalyǵy bastaldy.
AMW-2021 barysynda halyqaralyq medıaqaýymdastyq músheleri aqparattyq kún tártibiniń ózekti máselelerin kóteredi. Ondaǵy is-sharalar onlaın jáne oflaın-alańdarda da josparlanǵan.


text:
Muhammet Bekiýew
Muhammet Bekiýew 1951-nji ýylyň 10-njy martynda Mary welaýatynyň Baýramaly şäherinde eneden doguldy. Heniz mekdepde okaýarka, M.Bekiýew belli türkmen ýazyjysy A.Gowşudowyň «Juma» atly sahna eserinde bir keşbi örän täsirli döredýär. Şol döwürde bu oýun festiwalda baýrakly orna mynasyp bolýar. Soňra O.Akmämmedowyň «Ýeke gulakly hossar», «Sekizinji hazyna» atly gülküli oýunlarynda keşp döredýär. Ol 1968-nji ýylda Moskwanyň Şepkin adyndaky ýokary teatr institutyn okuwa girýär. Ol talyp ýyllary döwründe W.Şekspiriň «Otello» oýnunda Otellonyň keşbini döredýär. 1973-nji ýylda Moskwanyň Şepkin adyndaky ýokary teatr institutyny drama we kino aktýory hünäri boýunça tamamlap, ozalky A.Gulmämmedow adyndaky ýaş tomaşaçylar teatrynda (häzirki Türkmenistanyň Alp Arslan adyndaky milli drama teatry) zähmet we döredijilik ýoluna başlady. Onuň ilkinji döreden keşpleriniň biri bu teatryň sahnasynda goýlup, ulular-kiçiler tarapyndan söýlüp, tomaşa edilen «Lukman Aýbolit» oýnundaky Aýbolidiň keşbidir.
Muhammet Bekiýew A.Wolodiniň «Suwulgan» oýnunda baş keşpleriň biri- taýpa baştutanynyň keşbini döretdi. Ol bu keşbi döretmek bilen köptaraply, zehinli artistdigini görkezdi. Muhammet Bekiýew teatrda dürli ýyllarda «Oguz han» sahna oýnunda Oguz hanyň, «Däli Domrulda» Ezraýylyň hem eşekli adamyň, «Sen söýseň menide» Anna tartaryň, «Seljuk söýgüsinde» Soltan Sanjaryň, «Nusaý söýgüsinde» Sena Türk Ärsagyň, «Aman daýy» sahna oýnunda Möjegiň, «Dogtor Aýbolitde» Aýbolidiň, «Gedaý bagşyda» bagşynyň, «Täze maşgalada» Ojaryň kakasynyň, «Aýal arwahda» Hajy Nagmanyň keşplerini hem-de başga-da ululy-kiçili keşpleri janlandyrdy.
Muhammet Bekiýew häzirki wagtda Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Baş drama teatrynda zähmet çekmek bilen, ol bu teatrda sahnalaşdyrylan sahna oýunlarynyň hem birnäçesinde baş keşpleri ýerine ýetirip, tomaşaçylaryň gyzgyn söýgüsine mynasyp boldy. Olardan «Romeo we Julettada» Lorensionyň, «Ýusup-Züleýhada» patyşanyň, «Sahawat derýasynda» Atdan aganyň, «Däli Domrulda» Domrulyň kakasynyň, «Täsin söýgide» geňeşçiniň, «Seniň wepaň üçinde» Muhammetdurdy aganyň keşplerini görkezmek bolar.


text:
SQO-da turǵyndardyń ortasha aılyq shyǵyny shamamen 24 paıyzǵa ósti
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda turǵyndardyń kúndelikti shyǵyny artqan. Qazir bir adam aıyna 76 myń teńge jumsaıtyn bolǵan, bul byltyrǵydan 23,6 paıyzǵa artyq, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń SQO departamentiniń málimetinshe, úı sharýashylyqtaryn zertteý derekterine sáıkes bıylǵy ІІ toqsanda ortasha jan basyna shaqqandaǵy halyqtyń aı saıynǵy aqshalaı shyǵysy 76,3 myń teńgege jetken. Bul ótken jyldan 23,6 %-ǵa artyq.
«Bul aqshanyń eń úlken úlesi – 89,9 %-y tutyný shyǵysy. Onyń jartysynan astamy azyq-túlikke jumsalady. Al 27,9 %-y azyq-túlik emes taýarlaryn satyp alýǵa, 13,9 %-y aqyly qyzmetterge ketedi. Materıaldyq kómekke, alımentke, nesıe men qaryzdy óteýge, salyqqa 10,1 % jumsalady», - delingen habarlamada.
Azyq-túlikke jumsalatyn qarajattyń úlken bóligi – 26,9 %-y et jáne et ónimderin, 17 %-y jarma ónimderin alýǵa jumsalady. Al azyq-túlik emes taýarlar tobynda 21 %-yn kıim men aıaq kıim alǵan. Qalalyqtar bul maqsatqa 5 %-ǵa artyq qarajat jumsaıdy.
Aqyly qyzmetter shyǵystarynda qarajattyń 35,1 %-y turǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter aqysyna, turǵyn úıdi kútip ustaý men jóndeýge, 30,7 %-y kólik jáne baılanys qyzmetterine, 7,6 %-y bilim berýge jumsalady. Qalalyqtardyń aqyly qyzmetterge jumsaǵan aqshalary aýyldyqtardyń shyǵysynan 1,7 ese asyp túsken.
- Almaty qalasy koronavırýsqa qarsy vaktsınatsııa boıynsha kósh bastap tur
- Tennıs: Elena Rybakına juptyq reıtıngide birden 47 saty joǵary kóterildi
- Erkebulan Malshyuly Mońǵolııadaǵy kúresten aımaqtyq lashyn ataǵyn jeńip aldy
- Qazaqstanda koronavırýsqa qarsy vaktsınanyń I komponentin 8 029 779 adam saldyrdy
- Qazaqstannyń ÝEFA reıtıngisindegi orny belgili boldy
- Ótken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 7 adam qaıtys boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam