text:
Dünýä belli “Forbes” žurnaly ýakynda “Dünýäniň iň köp gazanýan modelleri” atly sanawyny çap etdi. Bu sanaw 2012-nji ýylyň iýun aýyndan 2013-nji ýylyň iýun aýyna çenli bolan dowry öz içine alýar we onda dünýäniň iň köp gazanç eden dünýäniň jemi 10 modeliniň ady getirilýär.
“Forbes” žurnalynyň bu sanawynda iň öňde, eýýäm ýedi ýyldan bäri bu ugurdan birinjiligi hiç kime elinden aldyrman gelýän, dünýä belli meşhur model Žizel Býündhen ýerleşdirilipdir.
Agzalýan žurnalda bellenmegine görä, 33 ýaşly braziliýaly modeliň bir ýylda gazanan puly jemi 42 million amerikan dollaryna barabar bolupdyr.
Žizel Býündhen girdejisiniň belli bir bölegini brazil aýakgap kompaniýasy “Grenden” bilen hyzmatdaşlygyndan gazanýar. Mundan daşgary-da Býündheniň Pantene Oral B we Sky HDTV ýaly halkara kompaniýalary bilen gol goýan köp ýyllyk ylalaşyklary gowy girdeji berýär. Galyberse-de, “Forbes” žurnaly Žizel Býundheniň tebigata zyýansyz kosmetika öndürýän öz hususy kompaniýasy ”Sejaa” arkaly hem millionlarça dollar gazanç edýändigini belleýär.
Bu sanawda ikinji orny soňky bir ýylda 7,2 million amerikan dollar gazanan awstraliýaly model Miranda Kerr eýeleýär. Kerr 4 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen geçen ýyl bu sanawda ýedinji orunda ýerleşdirilipdi. Ol soňky wagtda Quantas, David Jones we Mango ýaly dünýä meşhur kompaniýalar bilen ylalaşyklara gol goýup, öz iş kontraktynyň göwrümini has-da giňeltdi.
“Forbes” žurnalynyň websahypasynda berilýän maglumata görä, edil Býündhen ýaly Kerriň hem halkara ”Lipton çaý” we P&G ýaly kompaniýalary bilen gol goýan ylalaşyklaryndan gazanan girdejisi, onuň bu sanawda öňdäki orunlary eýelemegine sebäp bolupdyr.
Dünýä meşhur model Adriana Limanyň geçen ýylky 7,3 million amerikan dollarlyk gazanjy, bu ýyl 1,3 million dollar pese gaçyp, 6 million amerikan dollaryna barabar boldy. Ýöne ol şonda-da, “Forbes” žurnalynyň “Dünýäniň iň köp gazanç edýän modelleri” atly sanawynda üçünji orny eýeleýär.
Dünýä belli model Kate Mossyň kitabyndan bir bölek
Bu sanawyň dördünji ornunda model Kate Moss ýerleşip, onuň 2012-nji ýylyň iýunyndan şu ýylyň iýunyna çenli eden ýyllyk gazanjy 5,7 million amerikan dollaryna barabardyr. Onuň söbügini basybam, 4,3 million amerikan dollarlyk gazanjy bilen hytaýly model Liu Wen gelýär.
Agzalýan bu sanawda 4 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen model Hilary Rhoda altynjy orunda ýerleşdirilipdir. 26 ýaşly meşhur model, eýýäm ýedi ýyl bäri Estee Lauder kompaniýasy bilen işleşýär.
“Forbes” žurnalynyň “Dünýäniň iň köp gazanç edýän modelleri” atly sanawynyň ýedinji ornunda bolsa, 3,6 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen Karolin Mörfi ýerleşdirilipdir. Sanawdaky sekizinji orunda 3,5 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen Joan Smols, dokuzynjy orunda 3,3 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen Kendis Sweýnpol, onunjy ýerde-de 3,2 million amerikan dollarlyk girdejisi bilen Lara Ston ýerleşdirilipdir.
“Forbes” – amerikan biznes žurnalydyr. Onuň baş ştaby Nýu-Ýork şäherinde ýerleşýär. “Forbes” žurnaly dünýäniň ençeme ýurdunda, aýry-aýry dillerde hepdede bir sapar neşir edilýär. Bu žurnal esasan hem özüniň her ýyl çap edýän dünýä belli sanawlary bilen meşhurdyr. Olaryň arasynda “Dünýäniň iň baý adamlary”, “Golliwudyň iň köp gazanýan aktrisalary” ýaly sanawlar bar.


c: text/html

text:
Düýn, 29-njy dekabrda Hindistanyň paýtagty Nýu-Deli şäherinde Aziýanyň futbol Konfederasiýasy ýylyň iň gowularynyň sylaglanyş dabarasyny geçirdi. Dabarada «Aziýa boýunça ýylyň iň gowy futbolçysy» ada Birleşen Arap Emirliklerinden Ahmed Halil mynasyp boldy. Şu ýylyň ýanwarynda geçirilen Aziýa Kubogynyň ýeňijisi Awstraliýanyň futbol ýygyndysy bolsa ýylyň iň gowy topary diýlip yglan edildi.
2015-nji ýylyň netijeleri boýunça AFK-nyň baýraklaryna mynasyp bolanlar:
Ýylyň milli Assosiasiýasy:
Iň gowusy — Ýaponiýanyň futbol Assosiasiýasy
Örän gowy ösüşde — Gonkongyň futbol Assosiasiýasy
Yzygiderli ösüşde — Bangladeşiň futbol Federasiýasy.
Aziýanyň umydy — Ýaponiýanyň futbol Assosiasiýasy, Wýetnamyň futbol Federasiýasy.
Ýylyň iň gowy milli ýygyndysy:
Erkekleriň arasynda — Awstraliýanyň milli ýygyndysy;
Zenanlaryň arasynda — Ýaponiýanyň milli ýygyndysy.
Ýylyň iň gowy tälimçisi:
Erkekleriň futbolynda — Anž Postekoglu (Awstraliýa)
Zenanlaryň futbolynda — Asako Takakura (Ýaponiýa)
Aziýanyň iň gowy oýunçysy — Ahmed Halil (BAE)
Futboly köpçülikleýin ösdürmekde goşan goşandy üçin AFK-nyň Prezidentiniň ýörite baýragyna mynasyp bolanlar:
Iň gowusy — Ýaponiýa;
Örän gowy ösüşde — Wýetnam
Yzygiderli ösüşde — Bruneý adalary
Fair Play baýragyna mynasyp bolan — Ýaponiýanyň futbol Assosiasiýasy.
Ýylyň iň gowy kluby — «Guançžou Ewergrand» (Hytaý)
Iň gowy futzalçy — Wahid Şamsai (Eýran)
Iň gowy futzal topary — «Tasisat Darýai» (Eýran)
Iň gowy ýaş futbolçy (erkekler) — Dostonbek Hamdamow (Özbegistan)
Iň gowy ýaş futbolçy (zenanlar) — Rikako Kobaýaşi (Ýaponiýa)
Aziýa yklymynda çykyş edýän iň gowy legioner — Rikardo Goulart Pereýra (Braziliýa)
Başga yklymda çykyş edýän iň gowy aziýaly futbolçy— Son Hýun Min (Günorta Koreýa)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tunisiň prezidenti El-Abidine Ben Ali ýurtdan gaçandan soň Tunisiň täze syýasy ýolbaşçylygy milli birlik hökümetiniň düzülendigini yglan etdi.
Premýer-ministr Muhammad Gannuşi we ýene birnäçe ministr öz wezipesinde galýar.
Oppozisiýadan üç lider hökümete girdi. Şol bir wagtda-da Maglumat ministrligi ýatyryldy.
Düýn polisiýa ýüzlerçe demonstrasiýaçyny dargatdy, olar dolandyryjy partiýanyň häkimiýetden çekilmegini talap etdiler.
Soňky birnäçe günüň dowamynda bolan köpçülikleýin tolgunyşyklarda, resmi maglumatlara görä, 78 adam heläk bolupdyr.
Tunisde ýagdaý dartgynly. Ýörite bölümler bilen öňki prezidentiň gorag toparlarynyň arasyndaky çaknyşyklar barada habar berilýär.
Germaniýanyň daşary işler ministri Guido Westerwelle şeýle diýdi: “Tunisde durnuklylyga dolanmaga real mümkinçilikler bar. Asudalyga tarap ýol demokratiýanyň üstünden geçmeli”.
German hökümeti Tunisiň häkimiýetlerini dolandyryşyň demokratik formasyny, kanunlaryň hemme zatdan ýokarylygyny ornaşdyrmaga, graždan hukuklaryny, azatlyklaryny, hususan-da metbugat azatlygyny berjaý etmäge çagyrdy.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun zorluklaryň täze tolkunynyň öňüni almak üçin ýagdaýy tizden-tiz kadalaşdyrmaga çygyrdy.
Ýewroparlamentiň başlygy Ýeži Buzek Tunisdäki wakalar boýunça garaşsyz derňew geçirmegiň zerurdygyny nygtady.


text:
Şu hepde Gazagystanda ýüzlerçe saýgagyň ölmegine Halkara kosmos stansiýasynyň “Soýuz” kosmos gämisi sebäp boldumy?
Käbir ekologlar şeýle pikir edýärler, emma alymlar we Gazagystanyň resmileri muňa şübheli garaýarlar.
Resmiler Gazagystanyň demirgazygyndaky Kostanaý regionynda 21-nji maýdan bäri azyndan 543 saýgagyň maslygynyň tapylandygyny mälim etdiler. Bu maglumat nesli barha azalyp barýan bu haýwan görnüşiniň köpçülikleýin ölümi baradaky soňky habardyr.
Olaryň maslygynyň 120-siniň Sorşa obasynyň, ýagny aprel aýynda ors-amerikan kosmonawtlaryny Halkara kosmos stansiýasyndan alyp gelen “Soýuz” gämisiniň gonan ýerinde tapylmagy haýwanlaryň ölümine kosmos gämisinden galan himiki maddalaryň sebäp bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky çaklamalary güýçlendirdi.
Ekolog Musagali Duambekow Azatlyk Radiosynyň Gazak gullugyna beren interwýusynda saýgaklaryň gyrylmagynyň merkezi Gazagystandaky “Baýgoňur” kosmodromy bilen baglanyşykly bolmagynyň mümkindigini öňe sürdi.
“Meniň şahsy pikirime görä, bu waka adam hereketleri, antropogen faktorlar bilen baglanyşykly bolmaly” diýip, Duambekow aýdýar. “Muňa şu ýerleriň ýokarsyndan uçup geçýän kosmos raketalaryndan ýaýraýan himiki elementleriň sebäp bolýan bolmagy mümkin. Olar juda zyýanly”.
Öňki ýyllarda gazaklar “Baýgoňur” kosmodromyndan kosmos gämilerini uçurmak üçin ulanylýan ýangyçdaky zäherli elementleriň daşky gurşawyň zaýalanmagyna we regionyň howasynyň zäherlenmegine getirýändigini aýdypdylar.
Muňa garamazdan, 2010-njy ýylyň maý aýynda Gazagystanyň demirgazygynda 12,000 saýgagyň, 2011-nji ýylyň maý aýynda bolsa ýene 450 saýgagyň maslygy tapylan hem bolsa, olaryň “Baýgoňurdaky” uçuryşlar bilen baglanyşygy barada hiç hili resmi beýanat edilmedi.
Bu aralykda, Gazagystanyň Oba hojalygy ministrligi saýgaklaryň şu hepdeki ölümi bilen bagly geçirilýän barlaglaryň netijeleriniň iki hepdäniň dowamynda mälim ediljekdigini habar berdi.
“Biziň ähli hünärmenlerimiz wakanyň bolan ýerinde laboratoriýa analizleri üçin derňew geçirýärler” diýip, Kostanaý Oblastynyň Tokaý hojalygy we awçylyk edarasynyň başlygy Marat Begimbetow aýtdy. “Saýgaklaryň ölümine nämäniň sebäp bolandygyny anyklamak zerur. Häzire çenli 543 saýgagyň maslygy tapyldy, emma olar has hem köp bolup biler”.
Emma garaşsyz barlagçylar saýgaklaryň köpçülikleýin ölüminiň “Baýgoňur” ýa-da Halkara kosmos stansiýasynyň kosmos gämileri bilen baglanşygyna şübheli garaýarlar.
Resmiler Gazagystanyň demirgazygyndaky Kostanaý regionynda 21-nji maýdan bäri azyndan 543 saýgagyň maslygynyň tapylandygyny mälim etdiler.
Saýgaklaryň gorap saklanmagy boýunça bileleşigiň ýolbaşçysy Elanor Milner-Gulland şu hepde tapylan saýgaklaryň ölümine mundan öňki şeýle köpçlülikleýin ölümlere sebäp bolan siňdiriş näsazlygynyň, ýagny olaryň ýokumly we ýazlyk gök otlary çenden aşa köp iýmekleriniň sebäp bolandygyny çak edýär.
“Soňky iki ýylda bolan şeýle wakalar hem edil şeýle möwsümde bolupdy” diýip, Milner-Gulland aýdýar. “Soňky iki ýyldaky ölümleriň iým bilen baglanyşykly bolmagynyň mümkindigi bolsa görnüp duran zat. Şonuň üçin, kosmos gämisiniň ýangyjy bilen bagly çaklamalary derňemeli hem bolsak, ol birnäçe potensial sebäpleriň diňe biridir”.
Milner-Gulland ölen saýgaklaryň köpüsiniň urkaçy bolmagynyň özünde bar bolan düşündirişe gabat gelýändigini hem aýdýar.
“Urkaçy saýgaklar guzlanda iýmite has köp mätäçlik çekýärler, sebäbi olar süýt toplamaly, owlaklaryny emdirmeli” diýip, Milner-Gulland aýdýar. “Şonuň üçin olar ýokumly ot gözleýärler, urkaçy saýgaklaryň has köp ejir çekmeginiň sebäbi şol. Soňra olaryň owlaklary köplenç açlykdan ölýärler”.
Saýgaklar esasan Gazagystanda we Orsýetiň Galmygystan respublikasynda duş gelýär. Olaryň Özbegistanda we Türkmenistanda hem görlendigi habar berilýär.
1980-nji ýyllarda 1 milliondan gowrak saýgak bardy, emma olaryň sany 10 ýylyň dowamynda 90 prosentden gowrak azaldy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti, şol bir wagtda-da ýurduň ýaragly güýçleriniň serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow 19-njy sentýabrda harby gullugy tamamlan esgerleri boşadyp, esgerleriň täze tapgyryny harby gulluga çagyrmak baradaky permana gol goýdy.
Şol perman esasynda bu işler 2012-nji ýylyň oktýabr-dekabr aýlarynda amala aşyrylmaly.
Türkmenistanyň kanunlaryna görä, ýurtda ýaşy ýeten her bir sagdyn erkek iki ýyl harby goşunda gulluk etmäge borçly. Bu möhlet ýokary bilimli ýigitler üçin bir ýyl diýlip kesgitlenen. Eýsem, harby gulluk barada ýaşlaryň özleri näme pikirde?
Döwran
Özüni Döwran diýip tanadan 24 ýaşly ýigit harby gulluk etmek islemeýänlerden biri. Ol munuň sebäbi barada Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
“Harby gulluga gitmäge islegim ýok. Sebäbi esgerleri ekin meýdanlarynda işledýärdiler ýa-da bir ýere garawul edip belleýärdiler, etmeli işi etmän, ýagny harby taýýarlyklary geçmegiň deregine şeýle işler bilen meşgullanýardylar. Ondan başga-da, esgerleriň heläk bolýandyklaryny hem eşidýäris. Mysal üçin, garawulçylyk edýän iki esger gyş aýlarynda gijesini beton jaýda geçirmäge mejbur edilensoň, şol gije heläk bolupdyrlar. Şonuň üçin hem enem-atam, tanyşlaryň üsti bilen para berip, meni gullukdan alyp galdylar”.
Azat
Armiýadaky ýagdaýlara nägileligini bildirýän ýaşlardan ýene birem Azat. Ol, goşunda harby türgenleşikleriň geçirilmän, oňa derek esgerleriň işçi güýji hökmünde ulanylýan halatlarynyň hem bolýandygyny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi:
“Mysal üçin, men harby şäherçäniň golaýynda ýaşaýaryn, ol ýerde her gün bolup geçýän zatlary görýärin, esgerler harby türgenleşikleri geçmän, ofiserleriň öýlerinde işläp, olaryň keçesini kakýarlar, köçe süpürmeli bolýarlar. Meniň pikirimçe, harby gulluk ondan ybarat bolamaly däl-de, harby gullugy öwrenmek bolmaly. Şol sebäpden harby gullugy geçesim gelmeýär”.
Maksat
Häzirki döwürde daşary ýurtlaryň birinde ýokary bilim alýan we özüni Maksat diýip tanadan beýleki bir türkmenistanly ýaş ýigit bolsa, “dedowşina” sebäpli, özünde harby gulluga gitmek islegiň ýokdugyny aýtdy.
“Elbetde, gulluk edesim gelýär, erkek üçin bu hökmany borç. Emma erbet tarapy, gulluk etmek üçin şertler ýok, ýagny “dedowşina” bar, ondan başga iýmitleniş we ýatak jaýlary göwnejaý däl. Gulluk däl-de, wagtyňy biderek sarp etmek bolýar, şonuň üçin ýaşlar bolup gulluk etmäge höwes edip duramyzok” diýip, Maksat öz pikirini aýan edýär.
Maksadyň gürrüňini edýän “dedowşinasy”, ýagny milletçilik, tire-taýpaçylyk esasynda harby goşunda ýüze çykýan kemsitmeler barada döwlet eýeçiligindäki habar serişdelerinde hiç zat aýdylmaýar. Emma ”Eurasianet.org” internet sahypasynyň maglumatynda şol kemsitmeleriň arasynda dil üsti bilen kemsitmek, ýençmek, hatda jynsy zorluk ýaly wakalaryň hem bardygy aýdylýar. Şeýle wakalaryň kähalatlarda adam ýitgisine getirýändigi hem bellenýär.


text:
Şu gün Orsýet bilen Gürjüstan Orsýetiň Dünýä Söwda Guramasyna agza bolmagyna ýol açýan özara möhüm bir ylalaşyga gol çekdiler.
Bu iki ýurduň wekilleriniň gepleşikleri Şweýsariýanyň araçyllyk etmeginde şu gün Ženewada geçirildi.
Ženewada gol çekilen ikitaraplaýyn ylalaşyga görä, indi Orsýetiň Günorta Osetiýa hem-de Abhaziýa bilen amala aşyrjak söwdalaryna garaşsyz bir kompaniýa gümrük gözegçiliklerini alyp barar.
Şu ylalaşygyň şertlerine görä, indi Orsýetiň Dünýä Söwda Guramasyna agza bolmak meselesi boýunça gepleşiklere-de ýol açylar diýlip garaşylýar.
Şu çaka çenli Orsýetiň bu gurama agza bolmagyna Gürjüstan weto goýup gelýärdi.


text:
Müsüriň Sues şäherinde polisiýa bilen protestçileriň arasynda anna güni ýüze çykan ganly çaknyşyklardan soň, şenbe güni häkimiýetler bu şähere harby güýçleri we tehnikalary ýerleşdirdi.
Sues şäherinde anna güni bolan çaknyşyklarda azyndan alty adamyň, Ismailiýa şäherinde-de azyndan bir adamyň ölendigi habar berilýär.
Müsüriň resmileri Hosni Mübäregiň häkimiýetden çetleşdirilmegine getiren halk rewolýusiýasynyň iki ýyllygyna gabatlanyp gurnalan demonstrasiýalarda ýüz beren çaknyşyklarda jemi 450-den gowrak adamyň ýaralanandygyny aýdýarlar.
Prezident Muhammad Mürsi Twitter arkaly ýaýradan ýüzlenmesinde ýurduň raýatlaryny ümsümlige çagyrdy we bu bolan wakalarda “jenaýatçy elementleri” aýyplady.
Emma protestçiler prezident Muhammad Mürsüni halk rewolýusiýasynyň demokratik maksatlaryny ýerine ýetirmänlikde hem-de öz eline çakdanaşa ygtyýarlyklary jemlänlikde aýyplaýarlar.


text:
Liwanyň “Hizbullah” şaýy topary Liwanyň täze hökümetini düzmekde Saad Hiririni goldamaz diýip, öten agşam “Hizbullahyň” lideri Hasan Nasrulla aýtdy.
Täze hökümet düzmek baradaky gepleşikler şu gün başlanar.
Geçen hepde “Hizbullah” hökümet krizisini döretdi. Şonda bu topar häzirki hökümet başlygynyň kakasy, öňki premýer-ministr Rafik Haririniň öldürilmegi boýunça BMG-niň halkara tribunalynyň netijeleri bilen ylalaşmazlyga hökümeti çagyrdy. Dokumentde şol jenaýata “Hizbullahyň” gatnaşygy barada aýdylýardy.
Düýnki çykyşynda “Hizbullahyň” lideri Hasan Nasrulla öňki premýer-ministr Rafik Haririniň ölüminde ýene-de Ysraýyly aýyplady.


text:
Gyrgyz parlamenti Kanadanyň “Centerra Gold” kompaniýasynyň Gyrgyzystanyň “Kumtor" altyn goruny dolandyryşy barada täze we maglumatlara görä has düşewüntli şertnamany taýýarlamak barada maslahat edýär. “Kumtor” Gyrgyzystanyň iň uly altyn gorudyr.
Çarşenbe günki bu maslahat ýurduň Yssyk-köl welaýatynda ýaşaýjylaryň “Kumtoryň” millileşdirilmegini talap edip geçiren protetsleriniň yz ýany geçirildi.
Sişenbe güni geçirilen protestlerde ýüzlerçe protestçi duşenbe güni demonstrasiýalar döwründe tussag edilen 20 adamyň boşadylmagyny talap edip welaýatyň iň uly şaýoluny ýapypdylar.
Çarşenbe güni Gyrgyzystanyň prezidenti Atambaýew žurnalistlere “Kumtoryň” millileşdirilmeginiň gyrgyz ykdysadyýetinde uly maliýe ýitgilere sebäp boljakdygyny aýtdy. Şeýle-de Atambaýew protestçileri “terroristler we galtamanlar” diýip atlandyrdy.
Iýun aýynda Jeti-Oguzdaky şahtanyň golaýynda müňlerçe protestçil bilen polisiýanyň arasynda bolan çaknyşyklardan soň, döwlet etrapda adatdan daşary ýagdaýy yglan edipdi.


text:
Gyrgyz serhet goragçylary, aýdylmagyna görä, Gyrgyzystanyň dawaly ýerde uly ýol we köpri gurmak planlaryna garşy protest bildirýän täjik obalylarynyň toparyny oka tutdy.
Bu waka netijesinde dört adam ýaralandy. Ýerli ýaşaýjylar Azatlyk radiosynyň Täjik gullugyna bu hadysanyň 25-nji awgustda, Bobojan Gawur täjik etrabynda bolandygyny aýtdylar.
Ýaralanan protestçileriň biriniň ýagdaýynyň agyrdygy aýdylýar. Şu aralykda Interfaks habar gullugy şaýatlara salgylanyp, gyrgyz we täjik serhetçileriniň bir-birine ok atandygyny habar berdi.
Bu wakanyň Batken regionynda, Gyrgyzystanyň goňşulykdaky Leýlek etrabynda bolandygy aýdylýar.
Gyrgyzystanyň serhet gullugy bu atyşygyň täjik serhetçileri gyrgyz-täjik serhedindäki bitarap zonada serhet postuny gurjak bolanlaryndan soň başlanandygyny aýdýar.


text:
Şenbe güni Amerikanyň Birleşen Ştatlary Bahreýne ýaraglaryň käbir görnüşini eksport etmekligi täzeden ýola goýmagy planlaşdyrýandygyny mälim etdi.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat sekretary Wiktoriýa Nuland Waşingtonyň henizem Bahreiýndäki ýagdaýlara we polisiýa tarapyndan protestçilere garşy güýç ulanylmagyna alada bildirýändigini belledi.
Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, ol Birleşen Ştatlaryň Bahreýne protestçilere garşy ulanyp bolaýjak ýarag enjamlaryny satmajakdygyny nygtady.
Geçen ýylyň başyndan bäri aglaba ilaty şaýylardan ybarat Bahreýnde protestçiler has köp azatlyklary we hukuklary talap edip, sünni mezhebinden bolan şa maşgalasynyň režimine garşy protest bildirip gelýärler.


text:
Küşt boýunça dünýä çempionatynyň sebit ýaryşy şu ýylyň 4—12-nji iýuny aralygynda Täjigistanyň “Hoja-obigarm” şypahanasynda geçiriler. Şeýle ýaryş Täjigistan Respublikasynda ilkinji gezek geçirilýär.
Täjigistanyň küşt federasiýasynyň başlygynyň orunbasary Ilhom Ýunusowyň berýän habaryna görä, bäsleşige zenanlar we erkekler gatnaşarlar. Çagyrylan küştçülerden başga-da, bu ýaryşa Täjigistanyň isleg bildiren beýleki raýatlary hem gatnaşyp bilerler, olar ýol üçin hem şypahanada bolnan günleriniň çykdajylaryny öz hasaplaryna tölemeli bolarlar.
Küşt boýunça dünýä çempionatynyň sebit ýaryşyna gatnaşmaga Türkmenistandan 1, Owganystandan 1, Özbegistandan 4, Gazagystandan 6 we Gyrgyzystandan 2 küştçi gyz isleg bildirdi. Olaryň 4-si grossmeýsterdir.
Erkekleriň arasynda 20 küştçi (8-si grossmeýster) bäsleşer. Olar Türkmenistanyň (7 küştçi), Owganystanyň we Özbegistanyň (6), Gazagystanyň (6) we Gyrgyzystanyň wekilleridir.


text:
Aşgabat. 19-njy dekabr. “Türkmenportal”.
“Barselona” düzüminde türkmen futbolçysy çykyş eden topary ýeňip bilmedi ýa-da Goçguly Goçgulyýew hakynda 5 gyzykly maglumat
Türkmenistandaky karýerasy
Balkanabatdaky Çagalar-ýetginjekler sport mekdebinde terbiýelenen Goçguly Goçgulyýew 1977-nji ýylyň 26-njy maýynda doguldy. Futboldaky hünär ýoluna 1994-nji ýylda “Arkaç” toparynyň düzüminde başlady. Şondan soňra “Nebitçi” (1995), “Büzmeýin” (1996), “Köpetdag” (1997-2001) toparlarynyň düzüminde meýdança çykdy. “Köpetdagyň” hatarynda 2 sapar Türkmenistanyň çempiony boldy. Gazagystanyň we Özbegistanyň dürli klublarynda 10 ýyl çykyş edeninden soňra 2011-nji ýylda dogduk şäheri Balkanabada gaýdyp geldi. Bu ýerde “Gara altynyň” düzüminde oýnady. 2012-nji ýylda bolsa futbolçy hökmündäki çykyşyny tamamlady.
Özbegistanyň 7 sapar çempiony
Türkmen futbolynyň baýdakgöterijisi hasaplanan “Köpetdagyň” goragçysy hökmünde meýdança çykýan wagtlary Goçguly Goçgulyýewe Gazagystandan çakylyk gelýär. 2001-nji ýylda Gazagystanyň “Irtyşynda” çykyş edýär. 2002-nji ýyldan Daşkendiň “Pahtakorynyň” düzüminde Özbegistanyň çempionatyndaky ilkinji ädimlerini ädip başlaýar. Bu ýerde 4 sapar (2002, 2003, 2004, 2005) Özbegistanyň çempiony bolansoň, 2006-njy ýylda Gazagystanyň “Kaýratyna” geçýär. Gazagystanyň çempionatynyň birinji ýarymynda oýnap, 2007-nji ýyldaky möwsümiň ikinji aýlawynda Özbegistana gaýdyp gelýär. Bu ýerde 2010-njy ýyla çenli çykyş edip, “Bunýodkor” bilen ýene-de 3 gezek (2008, 2009, 2010) Özbegistanyň çempionatynyň altyn medalyna mynasyp bolýar.
Dünýä çempiony bilen bir toparda
Goçguly Goçgulyýewe türkmen futbolçylarynyň arasynda ilkinji bolup, dünýä çempiony bilen bir toparda oýnamak bagty miýesser etdi. Ykbal ony 1999-njy ýylda “Altyn pökgi” baýragyna, 2002-nji ýylda Braziliýanyň düzüminde dünýä çempiony bolan Riwaldo bilen duşurdy. Goçguly “Bunýodkorda” oýnaýan mahaly meşhur Riwaldo Gresiýanyň AEK toparyndan Özbegistanyň klubyna geçipdi. Olaryň ikisi-de “Bunýodkorda” 3 sapar Özbegistanyň çempiony boldular.
“Barselona” bilen duşuşyk
2009-njy ýylyň fewralynda “Bunýodkor” Kataloniýanyň paýtagty Barselona şäherinde okuw-türgenleşik işlerini geçirdi. Onuň dowamynda bolsa daşkentliler Ispaniýanyň çempionatynyň öňdebaryjy klublarynyň biri hasaplanýan “Barselona” bilen ýoldaşlyk duşuşygyny geçirdi. Özbegistanyň çempionynyň Ýewropanyň öňdebaryjy topary bilen guran duşuşygy “Barselonanyň” ikinji stadiony “Miniestadide” oýnaldy. Şol taryhy duşuşykda “Bunýodkoryň” ýolbaşçylary duşuşygyň her ýarymynda aýratyn alnan düzümi meýdança goýbermek bilen ähli futbolçylaryna meşhur toparyň garşysyna meýdança çykmaga mümkinçilik döretdi. “Bunýodkoryň” türkmenistanly legioneri esasy düzüm bilen birlikde duşuşygyň birinji ýarymynda meýdança çykdy. Şol oýun bolsa 1:1 hasabynda deňme-deňlikde tamamlandy.
Tälimçilik işindäki ilkinji üstünligi
Paýtagtymyzyň “Altyn asyry” şu ýyl ilkinji gezek Türkmenistanyň çempiony diýen ada eýelik etdi. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň futbol klubynyň bu üstünlige ýetmeginde tälimçiler jübütiniň – baş tälimçi Ýazguly Hojageldiýewiň hem-de onuň kömekçisi, uly tälimçi Goçguly Goçgulyýewiň uly tagalla edendigini aýtmak gerek.


text:
Ýekşenbe güni türkmen häkimiýetleri Gyrgyzystanyň günortasynda okaýan türkmenistanly studentleri ýurda alyp gaýtmagyň ugruna çykdylar.
Düýn giçlik Türkmen Howa Ýollarynyň iki ýolagçy uçary Gyrgyzystanyň günortasyna bardy we 200-e golaý türkmenistanly studentleri alyp gaýtdy.
Studentleri alyp gaýdan uçarlar gijäniň ýaryndan soň Türkmenistanyň Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde gondy. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy aýtdy.
Gyrgyzystanyň günortasyndaky şäherlerde okaýan türkmenistanly studentleriň sanynyň 1000-e golaýdygyny, iki ýolagçy uçarynyň ýeterlik däldigini Oşda okaýan türkmenistanly student Azatlyk Radiosyna habar berdi.
Türkmenistanly studentleriň Gyrgyzystanyň günortasyndaky harby birikmeleriň birine jemlenendigi, häzir ol ýerde ýene 700-e golaý studentiň türkmen uçarlaryna garaşýandygy aýdylýar.
Oş şäherinde okaýan türkmenistanly studentiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Oşdaky türkmen studentleriniň köpüsi harby birikmä jemlenipdir, emma Jelalabatdakylaryň käbiri bilen aragatnaşyk kesik bolmagynda galýar.
Gyrgyzystanda okaýan studentleri Türkmenabadyň aeroportyna alyp baran uçarlaryň Gyrgyzystana gaýtadan iberilendigi habar berilýär. Indiki reýsleriň hem Türkmenabada gonmagyna garaşylýar.
Aeroport bilen habarlaşmak üçin telefonlar: 0099312-232034; 0099312-350613


text:
Alžiriň resmileri Liwiýa bilen serhede golaýdaky gaz zawodynda ýaragly söweşijilere garşy geçirilen operasiýanyň dört günden soň tamamlanandygyny mälim etdiler.
Alžirin hökümeti zamun alnan adamlary halas etmek boýunça geçirilen bu harby operasiýanyň dowamynda ýaragly söweşijilerden 32-siniň öldürilendigini aýdýar.
Bu maglumata görä, bu operasiýada 685 sany ýerli işçi we 107 sany daşary ýurtly raýat zamunlykdan halas edilipdir, şeýle hem zamun alnanlardan 23-si ölüpdir.
Bu çaknyşyklar şu geçen hepdäniň çarşenbe güni ýaragly söweşijileriň bu zawoddaky ýerli we daşary ýurtly raýatlary zamun almaklary bilen başlanypdy.
Alžiriň häkimiýetleri häzirki wagt bu gaz zawodynyň territoriýasyny söweşijileriň goýup giden minalaryndan arassalamak işiniň alnyp barylýandygyny aýdýarlar.


text:
«Talyban» jeňçileriniň hüjümi netijesinde, Kabulyň «Serena» hotelinde azyndan 9 adam, şol sanda dört aýal we iki çaga öldürildi.
Resmiler penşenbe güni agşam edilen hüžümde azyndan dört daşary ýurtlynyň - kanadaly, paragwaýly we bangladeşli raýatlaryň ölendigini aýtdy.
Owganystanyň Içeri işler ministrligi dört sany «talyban» jeňçisiniň myhmanhana gizlinlikde aralaşyp, restoranda ot açmazlaryndaň öň bukulyp oturandyklaryny aýtdy.
Hüjümçiler howpsuzlyk güýçleri tarapyndan atylyp öldürildi. Pidalaryň arasynda Fransiýanyň AFP habar gullugynyň reportýory Sardar Ahmad, onuň aýaly we olaryň üç çagasynyň ikisi hem bar.


text:
Eýranyň öňki wise-prezidenti Mohammad-Aly Abtahi saýlawdan soňky gozgalaňlara gatnaşygy üçin 6 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
IRNA habarlar gullugy bu höküm barada habar berip, ýöne Abtahiniň girew esasynda azatlyga çykarylandygyny aýdýar.
ISNA habarlar gullugy bolsa Abtahä goýlan girewiň 700 müň dollardygyny habar berýär.
Reformaçy prezident Mohammad Hataminiň orunbasary bolan Abtahi 12-nji iýunda geçirilen prezident saýlawlarynda prezidentlige kandidat Mehdi Karrobiniň geňeşçisi bolupdy. Ol saýlawdan soňky gozgalaňdan soň tussag edilip, hökümeti agdarmak üçin dil düwüşmekde aýyplanypdy.
Abtahi telewideniýede türme şertlerini öwüp, öz eden işine ökünýändigini aýdyp, toba bilen çykyş edipdi.


text:
BMG, ABŞ we ÝB tarapyndan ýakynda Eýrana garşy girizilen sanksiýalar ilatyň durmuşyna täsirini ýetirip başlady.
Eýranly biznesmenler bu ýagdaýyň emele gelmegine prezident Mahmud Ahmedinejadyň barlyşyksyz syýasatynyň sebäp bolanlygyny aýdýarlar.
Beýleki tarapdan, eýran resmileri sanksiýalaryň ýurda hiç hili täsirini ýetirmänligini aýdyp, Eýrana garşy görlen bu çäreleri äsgermezlik etmäge synanyşýarlar.
Duşmanlarynyň sanawy artýar
Mundan ozal Tähran ABŞ-ny Eýrany üzňeleşdirmäge synanyşýanlykda aýyplap gelse-de, soňky hepdeleriň dowamynda Ahmedinejadyň hökümeti ÝB-ni we Orsýeti hem öz duşmanlarynyň sanawyna goşdy. Sebäbi ÝB bilen bir hatarda Orsýet we Hytaý hem BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Eýrana garşy girizilen sanksiýalaryň dördünji tapgyryny goldap, çykyş etdiler.
Bu sanksiýalaryň girizilmegine garamazdan, Ahmedinejad we onuň hökümeti Eýranyň ykdysadyýetine şol çäreleriň täsiriniň gaty az boljakdygyny öňe sürýärler. Ahmedinejad ýaňy-ýakynda eden çykyşlarynyň birinde Eýranyň jemi 900 milliard amerikan dollaryna barabar ykdysadyýetiniň ÝB-ä girýän ýurtlaryň kompaniýalary bilen gatnaşygyna degişli böleginiň diňe 24 milliar dollara deňdigini belledi.
Ahmedinejad şol çykyşynda: “Belki, şeýle bir gün geler, şonda Eýranyň ilaty bu sanksiýalaryň girizilmegini baýram edip bellär. Sebäbi hiç hili önümi daşardan import etmän, biz öz ykdysadyýetimizi güýçlendireris” diýdi.
Haçanda Ahmedinejadyň bu beýanaty barada garaýşyny soranymda, Tähranyň uly bazarynda iş alyp barýan biznesmen Hossaýyn prezidentiň bu hili pikirilerine “hiç kimiň çynlakaý garamaýanlygyny” aýtdy. Hossaýyn sözüni dowam etdirip: “Gör, onuň özi we onuň hökümet agzalary nähili logika esaslanýarlar... Eýranyň ykdysadyýetine garşy şeýle sanksiýalaryň girizilmegine hut Ahmedinejadyň esassyz we agressiw beýanatlary sebäp boldy” diýdi.
Söwdagär Hossaýyn ýene şeýle diýdi: “Mundan iki ýyl ozal biz deňhukukly we regionda uly güýç hökmünde ykrar edilmegi Günbatardan talap edýärdik, ABŞ-nyň prezidenti Obama Ahmedinejad bilen gatnaşyk gurmaga synanyşdy, emma biziň professorymyz Obamanyň synanyşyklaryny ret edip, öz agressiw hem-de samsyk beýanatlaryny ýaýratmagy dowam etdirdi. Siz aýdyň, men şeýle ýagdaýda kimi aýyplamaly? Bazarda men başga hili pikiri orta atýan adama duş gelmedim”.
“Hasam erbetleşýär”
Mundan bir aý ozal Tährandaky uly bazaryň söwdagärleri teklip edilýän täze salgyt planyna garşy protest gurnadylar. Bu hereket Eýranyň hökümetini şol planyny wagtlaýynça goýbolsun etmäge mejbur etdi. Emma Tähranyň uly bazarynda iş alyp barýan beýleki bir biznesmen Hamit bolsa soňky hepdeleriň dowamynda ýagdaýyň hasam erbetleşenligini aýtdy. Hamit: “Mundan bir aý ozal menem dükanymyň gapysyna gulp urdum, häzirki döwürde men näme boljagyna garaşyp otyryn. Bazar gaýtadan açyldy, emma biznesiň ýagdaýy gaty erbet” diýip, sözüni jemledi.
Tähranyň we Eýranyň käbir beýleki şäherlerinde geçirilen şol protestler BMG, ABŞ we ÝB tarapyndan Eýrana garşy täze sanksiýalaryň girizilen möhleti bilen bir wagta gabat geldi. Hamidiň aýtmagyna görä, bu proteste sebäp bolan zat salgytlary galdyrmak baradaky plandy, emma ilat halkara jemgyýetçiligi tarapyndan sanksiýalaryň girizilip-girizilmänligine garamazdan, ykdysadyýetiň barybir erbetleşip barýanlygyna göz ýetirýärdi.
Hamit: “Eger hökümetiň ünsüni bolaýmagy mümkin girdeji çeşmesi hökmünde özüňe çekmeseň, onda kiçi we orta biznesiň ýagdaýy ýaman däl. Emma haçanda işiň ugruna bolup, girdejiň artyp başlasa, olar dürli bahanalar bilen eliňdäki bar zadyňy alýarlar” diýýär. Ýerli biznese erbet täsirini ýetirýän zatlardan biri hem Hytaýdan getirilýän arzan önümlerdir. Hossaýynyň maňa beren maglumatyna görä, “Hatda Eýranda satylýan bal hem Hytaýda öndürilýär”.
Hossaýyn meniň bilen söhbetdeşliginde ýene şeýle diýdi: “Hytaýda öndürilen 250 gram balyň bahasy bäş dollar, Eýranda öndürilen ýokary hilli balyň bahasy bolsa 20 dollar, siz aýdyň, onsoň kim Eýranyň önümini alar? Netijede eýranly biznesmenler ýuwaş-ýuwaşdan söwdadan çekilip başladylar. Haft Depede ýerleşýän şeker kärhanasynyň ýapylmagyna sebäp bolan zat hem şeýle ýagdaý” diýip, eýranly söwdagär Hossaýyn aýtdy.
Abbas Jawadi Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Gepleşikler bölüminiň başlygynyň kömekçisi. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Birleşen Ştatlarda içalyçylyk toparyna gatnaşmakda aýyplanan rus bankiri özüniň dil düwüşmekde günälidigini aýtdy.
Ýewgeniý Burýakow 11-nji martda, Birleşen Ştatlarda daşary ýurt agenti hökmünde hasaba durmazdan, agent hökmünde hereket etmek barada beýlekiler bilen dil düwüşendigi üçin günäkärdigini aýtdy.
Prokurorlar onuň 2012-nji ýyldan 2015-nji ýylyň ýanwary aralygynda diplomatlar bilen goşulyşyp, ABŞ-nyň rus banklaryna garşy potensial sanksiýalaryna we Birleşen Ştatlaryň alternatiw energiýa serişdelerini öndürmek tagallalaryna degişli ynjyk ykdysady maglumatlary toplamaga synanyşandygyny aýdýarlar.
Burýakow mundan öň dil düwüşmek we beýleki aýyplamalar boýunça günäsini boýun almandy.
Ol 25-nji maýa bellenen suda senli gözenegiň arkasynda galar.


text:
Türkiýede daşary ýurtlular barada 2014-nji ýylyň 11-nji aprelinde güýje giren täze kanundan soň, bu ugurda goşmaça düzgünnamalaryň hem güýje girendigi dogrusynda dürli maglumatlar gelip gowuşýar.
Täze kanun üýtgeşikliklerine görä, Türkiýede bikanun ýagdaýda ýaşap hem işläp ýörenlere 2014-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli ýurtdan çykyp, ýagdaýlaryny kanunylaşdyrmak üçin mümkinçilik döredilmeginiň göz öňünde tutulýandygy aýdylýar.
Eýsem daşary ýurtlular baradaky kanun üýtgeşiklikleri Türkiýede ençeme ýyldan bäri bikanun ýagdaýda ýaşap hem işläp ýören türkmenistanlylar üçin nähili täze mümkinçilikleri döredýär?
Türkiýede ýagdaýyny kanunylaşdyrmak üçin watana dolanmak hem yzyna gelmek isleýän türkmenistanlylar şeýle kanuny üýtgeşikliklerden peýdalanmak üçin nähili hereket etmeli?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda Türkiýäniň daşary ýurtlular kanunyna girizilen üýtgeşiklikleriň Türkmenistana dolanmak ýa-da gidip-gelmek isleýänlere nähili mümkünçilikleri döredýändigini ele alýar.
Hemmeleri bu tema boýunça maglumatlary, garaýyşlary, sowallary bilen gepleşige hem şu foruma gatnaşmaga çagyrýarys. Habarlaşmak üçin biziň elektron hat salgymyz: hat@azatradio.org


text:
Malaýziýanyň ukrain territoriýasynda ýykylan uçary boýunça derňew geçirýän açyk-jemgyýet barlagçylar topary MH17 ýolagçy uçarynyň Orsýetiň Buk raketa atyjysy tarapyndan urlandygy baradaky netijä geldi.
Britaniýanyň garaşsyz derňewçiler topary bolan Bellingcat tarapyndan 3-nji maýda çap edilen hasabatda aýdylmagyna görä, MH17 uçary 2014-nji ýylyň 17-nji iýulynda Orsýetiň Kurskdaky uçara garşy 53-nji raketa brigadasynyň Buk 332 kysymly raketa atyjysy tarapyndan uruldy.
Prezident Wladimir Putiniň sözçüsi Dmitriý Peskow özüniň Bellingcat derňewiniň nädereje ygtybarlydygyny barlajakdygyny, sebäbi özünde «rus ýaraglarynyň belgilenen sanlaryny görkezýän hiç bir anyk maglumatyň ýokdugyny» aýtdy.
Peskow Buk 332-ä mahsus jikme-jik maglumatlaryň «Goranmak ministrliginiň ekspertlerini alada goýan bir meseledigini» aýtdy.
Bellingcat ekspertleri Orsýetiň uçara garşy 53-nji raketa brigadasynyň agzalarynyň 2010-njy ýyldan bäri internetde ýerleşdiren fotosuratlaryny ulanyp, Orsýetiň gündogar Ukrainada 2014-nji ýylyň 17-nji iýulynda surata düşürilen Buk M1 raketa atyjysyna mahsus ýedi sany özboluşly meňzeşligi tapdy.
Şol diýilýän meňzeşlikleriň arasynda bölekleýin garalan belgi sanlary, şrift we san belgileriniň arasyndaky anyk aralyk meýdany, tigirleriň tipi, ýemşeren gapdal paneli, raketa goýberijiniň birleşdiriji kabelleri, transport serişdesiniň iki gapdalyndaky ak tegmiller, tüsse çykýan turbanyň golaýyndaky ýanyk görnüşi we onuň göwrümi bar.
Bellingcat hasabatynda aýdylmagyna görä, Buk 332 sistemasynda bu diýilýän meňzeşlikleriň ýedisi hem bar we eger onda uçar urlup ýykylmazynyň öň ýanynda gündogar Ukrainada surata düşürilen rus Buk sistemasy bilen diňe bir umumylyk bolan bolsa-da, ol görkezilmegi mümkin ýeke-täk kandidat bolardy.
Bellingcat hasabaty fewral aýynda ýolagçy uçarynyň bortundaky 298 adamy öldüren raketa hüjümini Orsýetiň ýokary derejeli harbylary bilen baglanyşdyrdy.
Gündogar Ukrainada Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistler soňky Bellingcat hasabatyny ret edip, şol wagt, şol sanda Malaýziýanyň uçary urlup ýykylan wagtynda öz kontrollyk edýän territoriýalarynda hiç bir rus howa gorag toparynyň bolmandygyny aýtdylar.
Kreml hem gündogar Ukraina, separatistlere goldaw üçin, hiç bir rus harby bölüminiň iberilmändigini aýdyp gelýär.
Şeýle-de Kreml ukrain hökümet güýçleri tarapyndan öldürilen ýa ýesir alnan rus esgerleriniň ol ýere «meýletinçiler» hökmünde gidendigini aýdýar.
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko, Minsk araçylygynda baglaşylan yrga ýaraşyga garamazdan, Kiýewde rus goşunlarynyň we enjamlarynyň gündogar Ukraina geçişi hakynda subutnama bardygyny aýdýar.
Şeýle-de Kiýew Orsýet, ol ýerdäki orsýetçi separatistleri goldamak üçin, gündogar Ukraina indi 30 müňden gowrak esger ýerleşdirdi diýýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Ýazky ýaryşlar güýzde Bakuda geçiriljek Bütindünýä küşt olimpiadasyna gatnaşmak üçin milli ýygyndyny kesgitlär
Ýokary liga girýän erkekleriň we zenanlaryň arasyndaky Türkmenistanyň çempionatlarynyň netijeleri boýunça 42-nji Bütindünýä küşt olimpiadasyna (Baku, 1-14-nji sentýabr) gatnaşjak milli ýygyndymyz dörediler. Zenanlaryň düzümi mart aýynyň ahyrynda, erkekleriň düzümi bolsa aprelde kesgitleniler.
Şu günler bolsa 8 ýaşa çenli çagalaryň hem-de 14 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasynda birinjilikler geçirildi. Çagalaryň bäsleşiginde gyzlar toparynda altyn medallar ugrundaky ýaryşlar has çekeleşikli boldy. Şol ýaryşlaryň netijesi boýunça Aşgabadyň toparyndan Merjen Ilamanowa ýeňiji boldy.
Oglanlaryň arasynda hormat münberiniň iň ýokarky basgançagyna lebaply küştçi Şageldi Gurbandurdyýew çykdy.
14 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasynda aşgabatly Azat Nurmämmedowa taý tapylmady. Gyzlaryň arasynda lebaply türgen Jennet Durdyýewa ynamly ýeňiş gazandy.
7-nji martda paýtagtymyzyň ýöriteleşdirilen küşt-şaşka mekdebinde küşt boýunça Türkmenistanyň birinjiliginiň ýene-de ikisine – 12 ýaşa çenli hem-de 18 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasyndaky ýaryşlara badalga berler.
Aprel aýynda Aşgabatda 6 ýaşa çenli çagalaryň gatnaşmagynda ilkinji milli ýaryşy guramak meýilleşdirilýär.
Habarlar #Küşt
- Soňky habarlar
Ýaş küştçüsiniň üstünligi11 Dekabr, 2016 (14:46)
- Soňky habarlar
Küşt boýunça dünýä çempionatynda altyn we kümüş medallar01 Noýabr, 2016 (11:10)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleri Aziýanyň çempionatynda hem-de Moskwada geçirilen ýaryşda tapawutlandylar19 Iýul, 2016 (10:41)
- Soňky habarlar
Küşt: halkara ýaryşlaryndaky üstünlikler15 Iýul, 2016 (11:05)
- Soňky habarlar
Küşt: geljekki çempionlaryň mekdebi21 Maý, 2016 (00:54)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň güýçli küştçüleri Budapeştde geçirilýän “First Saturday” halkara ýaryşyna gatnaşar03 Maý, 2016 (16:46)
- Soňky habarlar
Ýazky ýaryşlar güýzde Bakuda geçiriljek Bütindünýä küşt olimpiadasyna gatnaşmak üçin milli ýygyndyny kesgitlär02 Mart, 2016 (18:41)
- Soňky habarlar
Küşt bilen meşgullanyp başlaýanlar üçin kitap neşir edildi: taryhdan käbir maglumatlar we 300 küşt meselesi02 Mart, 2016 (18:38)
- Soňky habarlar
Ýokary küşt toparynyň agzalarynyň sany artdy27 Ýanwar, 2016 (22:09)
- Soňky habarlar
Täze ýylda halkara ýaryşlaryndaky ilkinji ýeňişler21 Ýanwar, 2016 (15:48)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň çempionatlarynyň ikisiniň ýeňijileri kesgitlenildi01 Oktýabr, 2015 (21:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň wekilleri küşt boýunça dünýä kubogy ugrundaky ýaryşlara gatnaşarlar21 Iýun, 2015 (21:57)
- Soňky habarlar
Maksat Atabaýew — 2015-nji ýylda Türkmenistanyň iň gowy küştçüsi30 Aprel, 2015 (22:09)
- Soňky habarlar
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýurdy02 Aprel, 2015 (22:24)
- Soňky habarlar
Bahar baýramyna bagyşlanan üstünlikler18 Mart, 2015 (22:40)
- Soňky habarlar
Bir zalda dört ýaryş05 Mart, 2015 (22:49)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleriniň medallary we rekordlary22 Fewral, 2015 (22:53)
- Soňky habarlar
Halkara bäsleşiklerinde gazanylan nobatdaky ýeňişler31 Awgust, 2014 (19:44)
- Soňky habarlar
Küştçüler ýeňiş ruhunda çykyş edýärler24 Awgust, 2014 (19:47)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleriniň halkara ýaryşynda gazanan nobatdaky üstünligi23 Iýul, 2014 (20:06)


text:
Kataryň emiri Hamad Bin Halifa Al Tani bilen G.Berdimuhamedowyň geçiren gepleşiklerinde iki ýurt arasyndaky gatnaşyklarda ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda energetika we turizm, senagat, transport, söwda, aragatnaşyk, ýokary tehnologiýa, inwestisiýalar, gurluşyk, ylaýta-da uly möçberli sport binalaryny gurmak ýaly ugurlar bellendi.
Iki ýurt arasynda göni howa aragatnaşygyny ýola goýmak meselesinde-de taraplar bir pikirde-diýip, TDH gullugynyň teswirinde bellenipdir.
Gepleşiklerden soň gol çekilen dokumentleriň arasynda türkmen we katar hökümetleriniň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy baradaky, iki hökümet arasynda hukuk ugrundan hyzmatdaşlyk baradaky, iki ýurduň söwda-senagat palatalarynyň bilelikdäki işewür sowetini döretmek baradaky ylalaşyklar, Türkmenistantyň we Kataryň daşary işler ministrleriniň ikitaraplaýyn konsultasiýalary ýola goýmakda özara düşünişmek baradaky memorandum bar.


text:
Duşenbe güni Özbegistanyň döwlet telewideniesinde eden çykyşynda prezident Yslam Karimow arap ýurtlaryndaky halk gozgalaňlaryny «daşarky uly güýçleriň plany boýunça amala aşyrylýan çäreler» diýip atlandyrdy.
Ýeňiş baýramçylygyna gabatlanylyp, Özbegistanda bellenilip geçilýän «Hatyra we hormat güni» atly ýörite güne bagyşlanylan telewizion programmada eden çykyşynda prezident Karimow «tebigy baýlyklara baý arap ýurtlarynda näme üçin şeýle wakalar bolup geçýär?» diýen soragy galdyrdy.
Sonam bu soraga ozi jogap berip: «Biziň halkymyz bu wakalaryn uly güýçleriň planydygyna gowy düşünmelidirler. Men şeýle weýrançylygyň, gapma-garşylyklaryň we uruşlaryň uly baýlyga eýe ýurtlarda tötänleýin ýüze çykandygyna ynanmaýaryn» diýip belledi.


text:
Pully hyzmatlar
Pully hyzmatlar
- bu reklama portalymyzda çalt haryt/hyzmat satmagyň we tiz wagtda belli bolmagyň gowy usuly bolup durýar.
VIP-bildiriş - pully hyzmat bolup, siziň bildirişiňizi/reklamaňyzy diňe ýokarda durzurýar. Iň ýokarda durulmagy bilen siziň bildirişiňizi üç esse köp görüler we iň köp görülen bildirişleriň hataryna girer. Bu hyzmat siziň harydyňyzy/hyzmadyňyzy tiz wagtda satmana kömek eder.
VIP hyzmatyň bukjalary:
1) VIP(3 gün) : 6 manat
2) VIP(7 gün) : 14 manat
3) VIP(10 gün): 18 manat
4) VIP(14 gün): 25 manat
Öz bildirişiňize VIP dereje bermek üçin aşaky görkezilmäni yzarlaň:
1) Öziňize gerek bukjany saýlap alyp administratora hat arkaly(VK, Одноклассники, Line) ugradyň ýa-da telefon belgi(+99361891133
) arkaly habarlaşyň. Hatda aşaky görkezilen maglumatlar ýazylgy bolmaly:
-bildirişiň belgisi
-bukjanyň görnüşi.
2) Şu görkezilen telefon belgä +99361891133
(TM Cell) ýa-da +99366113389
(MTC) saýlan bukjaňyzyň bahasyna göra pully geçirmäni amala aşyryň.
3) Pully geçirme amala aşyryldy diýip sms-habar geleninden soň administratora ugradyň.
Gyssagly-bildiriş
- pully hyzmat bolup, siziň bildirişiň daşyny gyzyl reňke aýlap we üstüne "Gyssagly" diýip belgi goýýar. Siziň bildirişiňiz/reklamaňyz bu ýagdaýda hemme bildirişleriň arasynda durar. Ýöne harydyň/hyzmadyň gyssagly satylýandygy barada habar berer we göze köp düşer.
Gyssagly hyzmadyň bukjalary:
1) Gyssagly(3 gün) : 3 manat
2) Gyssagly(7 gün) : 7 manat
3) Gyssagly(10 gün): 10 manat
4) Gyssagly(14 gün): 14 manat
Öz bildirişiňize Gyssagly dereje bermek üçin aşaky görkezilmäni yzarlaň:
1) Öziňize gerek bukjany saýlap alyp administratora hat arkaly(VK, Одноклассники, Line) ugradyň ýa-da telefon belgi(+99361891133) arkaly habarlaşyň. Hatda aşaky görkezilen maglumatlar ýazylgy bolmaly:
-bildirişiň belgisi
-bukjanyň görnüşi.
2) Şu görkezilen telefon belgä +99361891133(TM Cell) ýa-da +99366113389(MTC) saýlan bukjaňyzyň bahasyna göra pully geçirmäni amala aşyryň.
3) Pully geçirme amala aşyryldy diýip sms-habar geleninden soň administratora ugradyň.
Administrasiýa Tarixo.com:
Вконтакте, Одноклассники, Line


text:
Ýekşenbe güni Pakistanyň Bulujystan prowinsiýasynda amala aşyrylan partlamada şaýy zyýaratçylarynyň azyndan 19-sy ölüp, onlarçasy ýaralandy.
Bu partlama bu prowinsiýanyň Mastung raýonynda ýerli şaýy musulmanlarynyň birnäçe awtobusda Eýrandaky bir mukaddes ýere zyýarata barýan wagtlary amala aşyrylypdyr.
Bir ýerli hökümet resmisi žurnalistlere beren interwýusynda bu partlamanyň janyndan geçen bir hüjümçi tarapyndan amala aşyrylandygyny öňe sürdi.
Pakistanda dini azlyk hasaplanylýan şaýy musulmanlaryna garşy yslamçy ekstremistleriň hüjüm etmekleri ýygy-ýygydan bolýan waka.
Bu soňky wakanyň öňýany Pakistanyň demirgazyk-günbatar regionynda howpsuzlyk gullugynyň 21 sany işgäriniň atylyp öldürilen jesedi tapyldy. Olaryň alnyp gaçylmagynda we öldürilmeginde ýerli talyban söweşijileri aýyplanylýar.


text:
Moldowanyň premýer-ministri öz bilimine degişli meseläniň daşynda soraglaryň ýüze çykmagyndan soň wezipesinden çekilýändigini aýtdy.
Kiril Gaburiç hökümet başyndan çekilýändigini derňewçileriň ony alan bilimi barada sorag etmeginiň yzýany 12-nji iýunda yglan etdi.
Gaburiç bu derňewleri “syýasy oýnuň guraly” diýip atlandyrdy.
Ol özüne garşy bildirilýän şubheleriň näderejede esaslydygy barada maglumat bermedi. Gaburiç özüniň syýasatçy däl-de, ýolbaşçydygyny aýdýar we ýurduň syýasy sistemasyny üýtgetmeli diýýär.
Ýewropa tarapdar biznesmen Gaburiç premýer-ministr wezipesine fewral aýynda geçdi.
Şu hepdäniň başynda Gaburiç Baş prokuroryň we Merkezi bankyň ýolbaşçysynyň wezipelerini terk etmäge çagyrdy we olary Moldowanyň banklaryndan 1 milliard dollaryň ýitmegi bilen bagly iş boýunça derňewleriň netijesizliginde aýyplady.
Bu postsowet ýurdunda 14-nji iýunda ýerli saýlawlar geçiriler. Moldowanyň 2014-nji ýylda ÝB bilen Assosiasiýa barada ylalaşyk baglaşmagy Orsýetiň göwnünden turmandy.


text:
Şepagat uýalary lukmanyň sag goly diýsek, ýalňyşmasak gerek. Sebäbi lukman näsagy gözden geçirýärkä näsaga degişli «näsaglyk depderçesini» gözläp tapýan hem, depderçä lukmanyň näsaga içmegi tabşyrýan dermanlarynyň atlaryny ýazýan-da, näsagyň dermanhanalardan almaly dermanlary üçin resept ýazýan-da şepagat uýasy. Näsaglara paýlanýan dermanlary paýlaýan, olara sanjymlary urýan, gerekli kabinetlere ugrukdyrýan — şepagat uýasy. Şepagat uýasy bolmadyk ýagdaýda lukmanyň hut sag goly gopan ýaly, ol işlän çagy örän aljyraňňylyga düşýär.
Aslyna seretseň, heý, ýany şepagat uýasyz hem lukman işlärmi?!
Gynansak-da, Türkmenistanyň öňki prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň iş orunlaryny gysgaltmak syýasaty boýunça, işden gidirilen medisina işgärleriniň köp bölegi şepagat uýalarydy. Ilki şepagat uýalarynyň sany öz işlemeli ýerlerinde üçden ikä getirildi. Soň bire. Soň bolsa şepagat uýalarynyň etmeli işleri lukmanlara tabşyryldy, şepagat uýalary bolsa «öz islegleri boýunça» işden boşadyldy.
Gowy kadrlar ýitirildi. Şepagat uýalarynyň öz hünäri boýunça iş tapmadyklary tam süpürijilere, köçe süpürijilere öwrüldiler. Hatda işsiz galan şepagat uýalarynyň arasynda neşe söwdasyna ulaşyp, türmä gidenleri-de boldy.
Şepagat uýalary işden gidirildi. Lukmanlar kyn ýagdaýda galdy. Saglyk öýleridir hassahanalarda köp lukmanlaryň özi öz başyny çaramaly bolýar. Näsagyň şahsy kartoçkasyny gözleýän-de lukmanyň özi, näsaga däri-derman ýazýan-da lukmanyň özi, näsagy gözden geçirýän-de lukmanyň özi. Eger näsaglara derman paýlamaly bolsa-da, bu işi hem lukmanyň özi ýerine ýetirýär. Lukmanyň iki adamyň ýerine işlemegi näsaglara nobatyň wagty bilen ýetmezligine getirýär. Näsaglar nobata durup-durup, ýadaýarlar. Keselçiligiň üstesine, nobata durma-da näsagyň derdiniň üstüne urna bolýar.
Gippokratyň kasamyna biwepalyk
Şepagat uýalarynyň hökümet medisina ulgamyndan işden giderilmegi olaryň köpüsiniň şahsy ýagdaýda işini dowam etdirmäge iterdi. Sanjym almaly bolanda adamlar islän wagty hökümetiň saglyk öýlerine baryp bilenoklar. Käte saglyk öýlerine gitmäge näsagyň ýagdaýy bolanok, käte gije hem sanjym almaly pursat bolýar. Şeýle ýagdaýda ýakynrakda ýaşaýan, hökümete garaşsyz işleýän şepagat uýalaryna ýüz tutmaly bolýar. Myşsa urmaly sanjymyň nyrhy bar, damardan almaly sanjymyň nyrhy bar, asma sanjymyň nyrhy bar. Näsag on günläp sanjym almaly bolsa, sanjymlar üçin tölegler ep-esli pula barabar bolýar. Kä kesellerden on günüň dowamynda sagalybam bolanok.
Şepagat uýalarynyň iş ýerleriniň kemeldilmegi uly keselhanalarda has ýiti bildirýär. Üç adamyň ýerine bir adamyň işledilmegi, aşa ýadowlyk döredýär. Näsaglaryň sanjymlarynyň wagtly-wagtynda urulmazlygy ýaly ýagdaýlary döredýär. Aýlyklaryň mukdarynyň azlygy şepagat uýalarynyň hem Gippokratyň kasamyna biwepalyk etmegine sebäp bolýar. Olar hem özlerine daşyndan puljagaz oklaýan näsaglara aýratyn gowy hyzmat edýärler, olaryň sanjymlaryny sypdyrman urýarlar.
Ýurduň ençeme welaýatynda — Türkmenbaşy şäherinde, Türkmenabat şäherinde, Maryda, Aşgabatda şepagat uýalaryny ýagny, orta medisina işgärlerini taýýarlaýan uçilişşeler bar. Ol okuw jaýlaryna her ýyl okuwçy kabul edilip, ony iki-üç ýylyň dowamynda tamamlaýan ýaşlar orta medisina işgärleri bolup ýetişýärler. Ýöne şol uçilişşeleri tamamlaýan ýaşlara okuwy tamamlandan soň iş tapmak görgi. Her kim tanşyň üsti bilen iş gözleýär. Lukmanlar bolsa şepagat uýasyz kösenýär. Şepagat uýalary medisina ulgamyna örän zerur gerek.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Ýekşenbe güni Eýranyň parlamentiniň spikeri Ali Larijani şenbe güni Tähranda eýranly alymyň atylyp öldürilmeginde Birleşen Ştatlary we Ysraýyly aýyplap çykyş etdi.
Döwlet telewideniýesinde eden bu çykyşynda ol şenbe günündäki ýaragly hüjümi “terrorçylykly akt” diýip atlandyrdy.
Eýranyň häkimiýetleri şenbe güni Tähranyň eteginde näbelli ýaragly adamlaryň atan okundan Tähranyň Hajeh Nasir uniwersitetiniň elektronika fakultetiniň studenti Dariuş Rezainejatyň ölendigini aýdýarlar.
Emma şenbe güni wakanyň yzýany peýda bolan maglumatlarda bu hüjümde ýadro ugrundan bilermen, fizika professory Dariuş Rezainiň ölendigi habar berlipdi.
Soňky birnäçe ýylyň dowamynda Eýranda ýadro ugrundan işleýän birnäçe alym gümürtik ýagdaýlarda aradan çykdy.


text:
Orsýetiň Uzak Gündogarynda dowam edýän sow joşgunynyň 130 müňden gowrak adama zyýan ýetirendigi barada habar berildi. Orsýetiň wise-premýeri we prezidentiň Uzak Gündogar boýunça wekili Ýuriý Trutnew 14 müň sany jaýyň, ýollaryň 1 600 kilometriniň, 174 köpriniň we 825 sany sosial obýektiň ýumrulandygyny aýtdy.
Trutnew hökümet kömitetiniň Habarowsk şäherini suwdan halas etmek boýunça geçirilen sişenbe günki maslahatyna gatnaşdy. Habarowsk şäheriniň golaýynda Amur derýasynda suwuň derejesi 620 santimetr ýokary bolmagynda saklanýar.
Öň görülip-eşidilmedik suw joşguny Orsýetde soňky 120 ýylyň dowamynda bolan iň güýçli suw betbagtçylygy hasaplanýar. Oňa güýçli ýagyşlaryň sebäp bolandygy aýdylýar.


text:
Iordan sudy «Musulman doganlygynyň» ýokary derejeli liderini 18 aý türme tussaglygyna höküm etdi.
Amman sudy 15-nji fewralda Zaki Bani Rşeýdi, «Musulman doganlygynyň» Iordaniýadaky başlygynyň orunbasaryny, Birleşen Arap Emirlikleriniň bu guramany gadagan etmek kararyny tankyt etmekde günäli tapdy.
Suduň kararynda Rşeýdiň beýanatlarynyň patyşalyk bilen daşary ýurt arasyndaky gatnaşyklara zyýan ýetirip biljegi aýdylýar.
Ol noýabr aýynda, öz feýsbuk sahypasynda BAE, 80 çemesi yslamçy topary, şol sanda «Musulman doganlygyny» gadagan edip, «regionda ABŞ-nyň we Ysraýylyň bähbitlerine gulluk edýär» diýip ýazanyndan soň tussag edildi.


text:
Orsýetde çykarylýan täze kararlar we jenaýaty agtaryş işleriň gurnalyşy barada jemgyýetiň intellektual wekilleriniň gozgaýan gürrüňlerinde Kremliň erkin pikirlere garşy göreş alyp barýandygy aýdylýar.
Orsýetde erkin pikirli bolmak häzirki günlerde kän bir oňlarlykly zat däl.
Geçen hepde, has takygy iýun aýynyň 30-nda, ýurduň prezidenti Wladimir Putiniň gol çeken kararyna laýyklykda, indi Orsýetde kimdir biriniň dini gymmatlyklaryny kemsitmeklik sud jogapkärçiligine getirip bilýär.
Sosial ulgamlarda tanamaýan adamyňy ýaňsylap, ony tankyt etmeklik onlaýn töhmet hasaplanylyp, yzy üzülmeýän bir topar düşnüksiz düşündirişler bilen adamyň jenaýata çekilmegine ýol açyp biler.
Geýler, trans we biseksuallar indiden beýläk täze çykan federal kanunçylykdaky “gomoseksual propaganda” diýlip bellenilen madda sebäpli oýlanyşykly hereket etmeli bolarlar. Şeýle düzgünler Orsýetiň başga-da birnäçe sebitlerinde kanuna girizilipdi.
Ýakyn wagtda nasistik Germaniýa garşy söweşenleri tankyt etkmeklik hem türme tussaglygyna ýa-da jübüňi uwlatjak pul jerimelerine sebäp bolup biler.
"Gorky howasy"
Soňky çykan täze kanunlar baradaky gürrüňler jemgyýetiň intellektuallarynda gorky döretdi we Ýewropa Mejlisiniň häsiýetlendirişine görä çykarylan soňky kanunlar ýurtda “umumy gorky howasyny” döretdi.
Sowet döwründe dissident bolup özge ýurtda ýaşan we häzirki döwürde adam hukuklary boýunça aktiwist Wiktor Krasin şeýle diýýär: “Geçen ýyldan bäri biz Dumanyň çykarýan we her kimi gözenekden gözledip biljek petde-petde kanunlaryna şaýat bolýarys. Ol kanunlar “bellärlikli” işleri amala aşyrdylar – indi sen häkimiýetleri ýamanlasaň ýa-da birini ýigrenseň, seni gabap bilýärler. Bu edil Sowet döwründäki Staliniň ýa-da Hruşýowyň döwrüne meňzeýär, diňe düşündürişleri başgaçarak diýäýmeseň.”
Şu hepde hökümet başyndaky “Ýedinnaýa Rossiýa” partiýasyndan Irina Ýarowaýanyň Döwlet Dumasyna girizen kanun teklibi agzalýan täze kanunçylyklara oňat mysal bolup biler.
Onuň teklip edýän kanunynyň mazmuny şeýleräk, ýagny öz resmi wezipesinden peýdalanyp, ýa-da bolmasa mediany ulanyp, anti-nasistik Germaniýa koalisiýasynyň goşunlary barada “görnetin ýalanlary” ýaýradýanlara, şeýle-de anti-nasistik koalisiýany “boş subutnamalar döredip aýyplaýanlara” 500 müň rubl möçberinde jerime tölediler we olar 5 ýyla çenli azatlykdan mahrum ediler. Bu täze kanun teklibi güýz aýynda ara alnyp maslahatlaşylar.
26-njy iýunda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy agzalýan ýagdaý barada beýanat ýaýratdy. Onda şeýle diýilýär “halk köpçüligi özüni gyzyklandyrýan zatlardan habarly bolmaga we taryhy jedeller hakynda dürli garaýyşlara eýe bolmaga hukuklydyr”.
Komitet
Sowet döwründe şeýle repressiýanyň, dürli pikirlilige wa garaýyşlara edilýän basyşlaryň merkezi – KGB-di. Bu prezident Wladimir Putiniň gözegçiligindäki derňew komitetidir. Komitete häzir Aleksandr Bastrykin başlyklyk edýär.
Aprel aýynda halkara jemgyýetçiliginde hormatlanýan ykdysadyýetçi Sergeý Guriýew özüniň iş edarasy we elektron hatlary dörülensoň, Pariže gaçyp gitdi.
Guriýew baradaky derňew, ol haçan-da tussaglykdaky oligarh Mihaýil Hodorkowskä ikinji sapar günä ýöňkelmegini tankytlap, bu barada prezidentiň Adam hukuklary boýunça geňeşine öz ekspert synyny ýazansoň başlanana meňzeýär.
Şolar ýaly hasabaty ýazan beýleki ekspertleri hem Derňew Komiteti içgin barlaýar. 24-nji iýunda Bastrykiniň barlagçydyr-derňewçileri Konstitusion Kazyýetiň ozalky başlygy Tamara Morşçakowany hem-de rus konstitusiýasynyň kitapçasynyň bezeg işlerine seredýän bir adamy çagyrdylar.
“Wedomosti” gazetindäki makalasynda ykdysadyýetçi Mihail Dmitriýew ekspertleriň ýagdaýyny “öwrüm nokady” diýip häsiýetlendirdi we dürli pikirlilik syýasy hereket bilen deňleşdirilmese-de, munuň üçin indi adamlary jenaýata çekip boljakdygyny aýtdy.
Dmitriýewiň ýazmagyna görä, häzirki wagtda Orsýetdäki sosial düşünişmezlik dolandyryjy gatlak bilen intelligensiýanyň wekillerini birek-birege bütinleý gapma-garşy edip goýdy.
Adam ykbaly
Permli sungat tankytçysy Marat Gelman hem soraga çekilen intellektuallardan biri. Gelman Ural şäherini edil Ispaniýadaky Bilbao ýaly halkara medeniýet merkezine öwürmegi arzuw edýän ekeni.
Ýöne geçen hepdäniň 26-njy iýunynda ol Döwrebap sungat muzeýiniň başlygy wezipesinden boşadyldy. Sebäbi Gelmanyň şäheriň “Ak gijelerine” bagyşlap gurnan üç sany sergisi Moskwadaky häkimiýetlere iş bolupdyr. Sergide 2014-nji ýylda Soçide geçiriljek gyşky olimpiadalar üçin taýýarlanan emeli poster görkezilipdir. Posterde olimpiadany alamatlandyrýan tegelek şekiller jelladyň adam asýan ýüpüniň aýlanyp tegelenmegi bilen görkezilipdir.
Galyberse-de, häkimiýetler ”Ak gijeler” festiwalynyň maddy üpjünçilgini derňemegi tabşyryk beripdir. Munuň netijesinde bolsa Gelmanyň jenaýat jogapkärçiligine çekilmegi mümkin.
Gelman Putiniň üçünji sapar Kremle geleli bäri Orsýetde intellektual howanyň düýbünden üýtgändigini aýdýar. Onuň aýtmagyna görä, ozallar syýasy we sosial syýasat Wladislaw Surkowyň garamagynda ekeni.
Ol Kremlde orunbasar bolup, işleri gaty ussatlyk bilen alyp barýan ekeni. Gelmanyň belleýşi ýaly, Wladislaw Surkow öz gözegçiligindäki işleri gaty ussatlyk bilen alyp baryp, intellektuallaryň dürli pikirliligine oňyn çemeleşýän ekeni.
Ýöne bu ýylyň başynda Surkowy wezipeden çetleşdirip indi onuň ornuna awtoritar äheňli Wýaçeslaw Wolodin bellenipdir.
“Wolodin oýny başyndan soňuna çenli üýtgetdi. Ol şeýle diýdi: “Eger siz biziň tarapymyzda däl bolsaňyz, onda bize garşy bolýarsyňyz. Siz ýa biziň bilen bolarsyňyz ýa-da biziň duşmanymyz bolarsyňyz. Duşman bolsaňyz, edil duşmanyň gününi görersiňiz.” Bu diýmeklik, ýagny Orsýetde hemme zat iki topara bölündi.”
Onuň aýtmagyna görä, bu ýagdaý Orsýetdäki dörän gorky howasynyň düýp sebäbidir.
“Häzirki günde hemmeler, hatda hökümetiň tarapdarlary-da hökman gorkaýmaly. Bu bolsa, sen hatda režime wepalylygyňy tassykalp, ant içseňem, Putini öz jenabyň hasaplasaňam, barybir bu seniň gije rahat ýatyp biljekdigiňi aňlatmaýar” diýildigidir.


text:
Düýn Aşgabatda nobatdaky hökumet maslahaty geçirildi. Bu maslahatda hökumet başlygynyň orunbasarlary we käbir beýleki ýokary derejeli resmiler öz dolandyrýan pudaklary barada ýörite hasabat bilen çykyş etdiler.
Hususan-da, onda Parlamentiň başlygynyň ýakynda Eýran Yslam respublikasyna eden saparynyň jemleri, Türkmenistanyň prezidentiniň Italiýa eden resmi saparynyň jemleri, «Türkmenistanda aýlyk haklaryny, pensiýalary, döwlet posobiýalaryny we studentleriň stipendiýalaryny ýokarlandyrmak baradaky» permanyň proýektini taýýarlamak boýunça alnyp barlan işler, GDA döwletleri boýunça oba-hojalyk önümlerini öndürijileriň şu hepde Aşgabatda geçiren forumy we onuň jemleri, Türkmenistanyň nebit-gaz pudagyndaky işleriň ýagdaýy barada hasabatlar berildi.
Şu hökümet maslahatynda hem prezident Berdimuhammedow Orsýetiň prezidentiniň çakylygy boýunça özüniň 29-njy noýabrda Moskwa sapar etjekdigini mälim etdi.
Şeýle saparyň planlaşdyrylýandygy barada mundan öň resmi Türkmenistan hiç hili maglumat ýaýratmandy.


text:
Ýekşenbe güni Britaniýanyň, Owganystanyň we Pakistanyň döwlet liderleri Londonda üçtaraplaýyn gepleşige ýygnandylar.
Premýer-ministr Dewid Kameron, prezident Hamid Karzaý we prezident Asif Ali Zardari bu gepleşikde esasan Owganystanda parahatçylygy we durnuklylygy berkarar etmek meseleleri barada maslahat ederler diýlip garaşylýar.
Owganystanyň häkimiýetleri daşary ýurt güýçleriniň bu ýurdy 2014-nji ýylda terk etmezlerinden öň talybanlar bilen parahatçylyk barada gepleşikleri ýola goýmaklyga çalyşýarlar.
Häzirki wagt Owganystanda Britaniýanyň 9 müňden gowrak harbysy gulluk alyp barýar.


text:
Ysraýyl bilen Palestinanyň arasynda parahatçylygy ornaşdyrmak baradaky tagallalar boýunça gepleşikler geçirmek üçin Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň ýörite wekili Jorj Mişel şu hepde Siriýa, Liwan, Palestina we Ysraýyla barar.
Döwlet departamentiniň metbugat wekili P.J. Krowly, Mişeliň çarşenbe güni Liwanyň prezidenti Mişel Suleýman bilen duşuşandan soňra, şol gün Siriýanyň prezidenti Başar-ul-Asad bilen pikir alyşmak üçin Damaska sapar etjekdigini aýtdy.
Mişel Ýakyn Gündogara etjek şol saparynyň dowamynda Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netenýahu we Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbas bilen hem duşuşar.


text:
Çarşenbe güni Türkmenistanyň resmi habar serişdeleri ýurtda pagta ýygym kampaniýasynyň başlanandygyny habar berdiler.
Bu resmi maglumata görä, pagta ýygym kampaniýasy Türkmenistanyň Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda başlanypdyr. Daşhowuz welaýatynda bu işe 31-nji awgustda girişiljekdigi habar berilýär.
Prezident G. Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna gelen döwri pagta hasyly boýunça döwlet planlarynyň yglan edilmesi biraz wagtlap bes edilipdi.
Emma resmi maglumatlarda şu ýylky pagta möwsüminde ýurduň daýhanlarynyň öňünde 1 million 50 müň tonna hasyl tabşyrmak barada plan goýlandygy habar berildi.


text:
Müsüriň “Musulman doganlygy” atly partiýanyň resmileri şu geçen hepdäniň çarşenbe we penşenbe günleri geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň deslapky görkezijileriniň özleri üçin oňyn netijäni görkezýändigini aýdýarlar.
Olaryň aýtmaklaryna görä, häzirki deslapky netijeler bu dini partiýanyň wekili Muhammad Mürsi bilen ýurduň ozalky premýer-ministri Ahmed Şafikiň öňde barýandygyny görkezýär.
Olaryň pikiriçe, hut şu iki dalaşgär hem ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlarynda özara bäsleşmeli bolarlar.
“Musulman doganlygy” partiýasynyň resmileri bu saýlawlara gatnaşan beýleki partiýalaryň wekillerini Müsüriň geljekki hökümetini düzmek meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin özara maslahata çagyrdylar.


text:
Müsüriň döwlet mediasynyň berýän maglumatyna görä, ýurduň sudy ysraýylly iki araby we bir ukrainalyny ömürlik türme tussaglygyna höküm edipdir. Olar Ysraýylyň serhedi arkaly Müsüre awtomat ýaraglaryny geçirenlikde aýyplandylar.
Şonuň ýaly-da, olaryň hersine 10 müň dollara barabar jerime salyndy.
Geçen ýylyň noýabrynda bir ukraýinaly we bir ysraýylly tussag edilipdi. Awtomat ýaraglarynyň gaçakçylygynda güman edilýän üçünji adama gaýybana iş kesildi.
Prokurorlaryň aýtmaklaryna görä, Müsüriň Şarm el-Şeýh şäherindäki turizm kompaniýasynyň iş dolandyryjysy bolan ukrainaly bir ysraýylla ýarag getirmegi tabşyrypdyr.
Habarlara görä, ukrainaly öz şahsy goragy üçin ýarag edinmek isländigini aýdypdyr.


text:
Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutoglu penşenbe güni Ermenistana sapar etdi we Gara deňiz ykdysady hyzmatdaşlyk toparynyň maslahatyna gatnaşdy. Bu soňky bäş ýylyň dowamynda Türkiýäniň ýokary derejeli resmi wekiliniň Ermenistana eden ilkinji sapary boldy. Ermenistanda geçirilýän ýygnaga gatnaşmakdan daşary Dawutoglu bu ýurduň daşary işler ministri Eduard Nalbandian bilen hem duşuşýar.
Birinji Jahan Urşunyň dowamynda ermenileriň köpçülikleýin gyrgynçylyga sezewar edilmegi bilen bagly meseläniň üstünde Türkiýäniň we Ermenistanyň arasynda düýpli gapma-garşylyklar saklanyp galýar.
Iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklar saklanmaýar. 1993-nji ýylda Türkiýe Azerbaýjanyň Ermenistan bilen Daglyk Garabag konflikti sebäpli Bakuwa raýdaşlyk bildirip, Ermenistan bilen öz serhedini ýapypdy.
Türkiýe bilen Ermenistanyň arasynda diplomatik gatnaşyklary dikeltmek we serhetleri açmak boýunça 2009-njy ýylda edilen tagallar başa barmady.


text:
Kelte kyssa
Dözüp satar ýaly dälem welin, nätjek, “Gerek deregi ýykar”. Jaýymy satmakçy. Ol “protokol köçesi” diýilýäniň ugrunda ýerleşýär. Jaýymyz, köçämiz berk goralýar. Döwletbaştutany hem-de resmi delegasiýalar biziň köçämizden iki köçe maşrykda ýerleşýän köçeden geçýär. Ýöne olaryň geçýän wagty biziň köçämiz-de ýapylýar. Yns-jynsyň gatnawyna gadaganlyk girizilýär.
Her gün gaýtalanýan şeýle ajaýyp pursatda jaýymyzy özümizdenem goraýarlar. Oňa girip-çykmak bize-de gadagan. Gözüňe söweýin, egni pagonly polisler, adaty eşikdäki gujurly ýigitler ýoluňy kesýär. “Bar, ho-ol, buky ýerde dur, özümiz ejaza berýänçäk garaş” diýýärler. “Witjik, bary şümi?” diýip, dodak çöwürme! Jaýymyzy Gyratyň Pereňden gelen owazyndan has güýçli ses çykarýan enjam oturdylan polis maşynlary gije-gündiz goraýar.
Jaýyň öňünde goýlan bir awtoulagy kowmak üçin iki polis maşyny belent owaz edýär. Goňşymyz, nijeme ýylyň duly Nabat ýeňňe “Şul gohdan gorkman, jaýymyza ogurlyga girene Ärmämmet diýerin” diýýär. Munuň “Dul göwün ärsek bolar” diýlenini bolmagam ahmal. Ýöne Nabat ýeňňäň jaýymyzyň goragyna-da göwni ýetýär. Şol polis maşynlarynyň belent owazy ýurt raýatlarynyň köpelmegine-de önjeýli goşant goşýar.
Bir gezek goňşy girelgede ýaşaýan Sona gelin şol belent owaza gijeýary ukusyndan oýanýar. Ilçilik-dä, käbiri “Gorkupdyr” diýýär. Beýle zat ýok. Ol aşa tolgunany üçin göwresindäki çagany aý-güni dolmazyndan 2 aý ozal dogurdy. Bir gün öň köpelsek bir peýda. Sona gelin-ä, tüweleme, 60 gün öňünden raýat sanyny köpeltdi. Wagtyndan öň perzent ýüzüne gözüň düşmegini isleýän bolsaň, jaýym tüýs saňa gerek jaý, satyn al!
Adamçylyk, munuň tersine bolýan halaty-da bolýar. Sona gelinden 2 etaž ýokarda ýaşaýan biri ýaňky belent owaza şeýle bir begenipdir, begenjine ýüregi çat açyp, aradan çykdy. Biziň-de ýüregimiz daşdan däl. Merhumy Gonamçylygyň aýakujunda, polis maşynynyň belent owazynyň eşidilmejek ýerinde jaýladyk. Rahat ýat, bizden razy bol, goňşy! O dünýäde - baky öýüňde polis maşynynyň belent owazyna begenjiňden ýaňa ýüregiň çat açmaz ýaly edendiris.
Meniň-de öýüm ýerleşýän 12 etažly jaý SSSR zamanasy salynan. Bilşiňiz ýaly, soňky ýyllarda salynýan jaýlaryň daşyna mermer örtük edilýär, “mermer halat ýapýarlar”. “Täze geýimde köne ýama bolup durmasyn” diýip, biziň jaýymyzyň-da ýüz tarapyna, ýagny protokol köçe tarapyna öňlük dakdylar.
Arka tarapyna mermer ýeten däldir-dä, öňküligine dur. Ýöne oňa tykyrama! Dana atalar “Gözüm görmese bolýar, syrtymy böri iýsin” diýipdir. Sen olardan artykmaç dälsiň. Bü-hä, birinjiden. Ikinjiden, jaýyň eňse tarapy köne taryh, köçe tarapy täze taryh. Iki taryhyň araçäginde ýaşamak isleýänler üçin köçesi, özi goragly, öňüne ak mermerden öňlük dakylan jaý satuwa çykarylýar. Bagtly bolasyň gelýän bolsa, howlyk!


text:
Türkmenistanyň konstitusiýasyny kämilleşdirmek boýunça döredilen Konstitusion topar ýakyn wagtda öz mejlisini geçirer.
Bu barada Aşgabatda anna güni geçirilen hökümet maslahatynda aýdyldy.
Bu topar geçen döwürde ýerine ýetiren işleriniň netijelerine seretmeli, esasy kanunyň işlenip taýýarlanan, rejelenen görnüşindäki taslamasyny Türkmenistanyň Ýaşulular maslahatyna hödürlemeli diýip, prezident Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet baştutanynyň tabşyrmagyna görä, bu soň taslama ýurduň ähli ilaty tarapyndan ara alnyp maslahatlaşylmaly.


text:
Sişenbe güni giçlik Eýranyň demirgazygyndaky Lorestan welaýatynda Rewolýusiýanyň sakçylarynyň harby bazasy partladyldy. Partlatma netijesinde 18 adam öldi we 14 adam ýaralandy.
Rewolýusiýanyň sakçyklary Eýrandaky 1979-njy ýylyň Rewolýusiýasyndan soň Yslam sistemasyny goramak maksady bilen döredilipdi.
Häzirki döwürde Rewolýusiýanyň sakçylary ýurduň esasy harby, syýasy we ykdysady güýjüne öwrüldi.
Soňky aýlaryň dowamynda Eýranyň demirgazygy kürt gozgalaňçylarynyň birnäçe hüjümlerine sezewar boldy.


text:
Şu gün Eýranda iki sany ýadro alymyna bomba hüjümleri amala aşyryldy. Şol hüjümlerde bir alymyň ölendigini, beýlekisiniň bolsa agyr şikes alandygyny Eýranyň mediasy habar berdi.
Berilýän maglumatlara görä, alymlar işe barýan wagtlary motosikletli hüjümçiler olaryň ulaglaryna partlaýjy serişde zyňypdyrlar.
“Şehid Behişti” uniwersitetiniň ýadro inženerçilik bölüminiň agzasy Majid Shahriarini öldi, ikinji hüjümde ýadroçy fizik Fereýdoon Abbasä we onuň aýalyna şikes ýetdi.
Eýranyň “Fars” we “ISNA” habar gulluklary bu hüjümleriň arkasynda Birleşen Ştatlaryň we Ysraýylyň agentleriniň durandygyny öňe sürdüler.


text:
Ýekşenbe güni Aşgabatda “German bahary” atly medeni çäräniň açylyş dabarasy geçdi. Bu çäre Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Germaniýanyň Türkmenistandaky ilçihanasy tarapyndan bilelikde gurnalýar.
Ýekşenbe güni geçirilen çäreleriň arasynda “QuntettAvanti” üflenip çalynýan saz gurallary toparynyň konserti boldy.
“German baharynyň” çäginde duşenbe güni Türkmenistanyň Döwlet sirkinde akrobatik we žanglýor çykyşlary bolar. Sişenbe güni bolsa,Türkmen döwlet gurjak teatrynda “Laku Paka” teatrynyň artistleri doganlar Grimleriň “Bremen sazandalary” ertekilerinden oýunlary goýarlar.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý nobatdaky gezek Talybany ýaraşyk gepleşiklerine başlamaga çagyrdy.
Çarşenbe güni prezident Karzaý Kabuldaky Amani mekdebinde çykyş etdi. Ol owgan jemgyýetini täzeden gurmak üçin ylym-bilimiň juda möhümdigini nygtady.
Şeýle-de Karzaý owgan halkynyň Talybanyň hüjümlerinden we bombalaryndan gorkmaýandygyny sözüne goşdy.
Soňky hepdeleriň dowamynda Owganystanyň hökümeti we onuň halkara hyzmatdaşlary Talyban bilen ýaraşyk gepleşiklerine başlamaga çagyryş edip gelýärler. Emma Talybanyň bu çagyryşlara goşulmak meselesi häzirlikçe näbelli bolup dur.


text:
Duşuşyk:
«Ahal» — «Altyn asyr» 0:2
Gollar:
47-nji minut — Süleýman Muhadow (0:1)
60-njy minut — Myrat Annaýew (0:2)
IKISINDE-DE 2 GOL: Şu möwsümde «Ahal» bilen «Altyn asyryň» özara duşuşyklarynyň ikisinde-de derwezelere 2 pökgi girdi. Ýöne umumy üstünlik «Altyn asyryň» tarapynda.
ARA ÝYGRYLDY: Şu duşuşykdaky ilkinji goluň awtory Süleýman Muhadow iň netijeli hüjümçileriň ýaryşynda Myrat Ýagşyýew bilen arany 2 gola çenli ýygyrdy. Indi Myrat Ýagşyýewiň 18, Süleýman Muhadowyň 16 goly bar. Süleýman Muhadow Myrat Ýagşyýew bilen arany 2 gola çenli ýygyrdy.
4 OÝUNDA 6 GOL: Süleýman Muhadow soňky 4 duşuşykda 6 gol geçirdi.
HÜJÜMÇILERDEN HÜJÜM: Ýokary liganyň häzirki netijeli oýunçylary Myrat Ýagşyýew bilen Süleýman Muhadowyň ikisi hem «Ahal» bilen bolan soňky duşuşykda gol geçirmegi başardy.
«AHALYŇ» ÜÇÜNJI ŞOWSUZLYGY: Şeýlelikde, «Ahal» şu möwsümdäki senesi üýtgedilen oýunlaryň birinde-de ýeňiş gazanyp bilmedi.
120-nji ÝEŇIŞ: Şu duşuşykda «Altyn asyr» topary milli ýaryşlardaky (Türkmenistanyň çempionaty we Kubogy bilelikde alnanda) 120-nji ýeňşini gazandy.
MYRAT ANNAÝEWIŇ GOLY: Duşuşygyň 60-njy minudynda «Ahalyň» derwezesine girizilen bu gol «Altyn asyryň» Ýokary ligadaky 360-njy goly boldy. Toparyň milli ýaryşlarda geçiren goly bolsa 420-den geçdi.
15 GOL: Şeýlelikde 11-nji tapgyryň duşuşyklarynda jemi 15 pökgi derwezelere girdi, mundan öň 14-nji tapgyrda 15 gol geçirilipdi.
30 GOL: Myrat Annaýewiň geçiren pökgüsiniň ýene bir aýratynlygy bar. Ol «Altyn asyryň» şu möwsümdäki 30-njy goly hökmünde hasaba alyndy.
ÝEŇIŞ TAPGYRY: Ýaryş sanawynyň başyny çekip gelýän «Altyn asyr» topary bassyr 3-nji duşuşygynda ýeňiş gazandy.
ILKINJI GEZEK: «Ahal» topary şu möwsümde ilkinji gezek yzygiderli geçirilen 2 oýunda ýeňildi.
Duşuşykdan taýýarlanan fotoreportažymyzy sypdyrmaň!


text:
ABŞ NATO ýarany Rumyniýa bilen Gara deňiz howa bazasyny Owganystany terk edýän amerikan goşunlarynyň tranzit nokady hökmünde ulanmak barada ylalaşyk baglaşdy.
Bu şertnama astynda Birleşen Ştatlar öz uçuş operasiýalaryny Gyrgyzystandaky Manas tranzit merkezinden Rumyniýanyň Mihail Kogalniseanu howa bazasyna geçirer.
Birleşen Ştatlaryň Manasy ulanmak boýunça şertnamasynyň möhleti 2014-nji ýylyň iýulynda tamam bolýar.
Birleşen Ştatlar we onuň ýaranlary indiki ýylyň ahyryna çenli aglaba söweş goşunlaryny we enjamlaryny Owganystandan çykarmaga taýýarlanýar.
ABŞ-nyň goranmak sekretary Çak Heýgel anna güni Waşingtonda Rumyniýanyň daşary işler ministri Mirsea Dusa bilen gepleşik geçirdi.
Pentagonyň beýanatynda iki tarapyň Owganystana girýän we ol ýerden çykýan logistika, şol sanda ýük we adam gatnawyna goldaw bermek baradaky ylalaşygy jemländigi aýdylýar.


text:
Eýranyň döwlet prokurory žurnalistlere beren maglumatynda, geçen aý polisiýada tussaglykda wagty ölen blogger Sattar Beheştiniň urlup-ýenjilendigini tassyk etdi.
Döwlet prokurory Gulam Hussein Ejehi derňewleriň netijesinde, 35 ýaşly Beheştiniň tussag edilen gününden başlap urlup-ýenjilendigini, ýöne onuň ölüminiň sebäbiniň ýenjilmele däldigini aýtdy.
Ejehiniň aýtamgyna görä, onuň fiziki ýa-da psihologiki urgynyň netijesinde ölen bolmagy mümkin.
Ejehi bu sözleri Tähranyň jenaýat bölüminiň başlygy Kamal Hadianfar işden çetleşdirilenden 2 gün soň aýtdy.
Beheşti 30-njy oktýabrda tussag edilipdi we 3-nji noýabrda “Ewin” türmesinde öldi.
Eýran häkimiýetleri bloggeriň ölümi bilen ilteşikli 7 adamy tussag etdiler.


text:
Täjik oppozisiýasynyň liderleriniň biri, Täjigistandaky režimiň berk tankytçysy Dodojon Atowulloýew penşenbe güni giçlik Moskwada ýerleşýän “Wiadjio” restoranynda näbelli hüjümçi tarapyndan pyçaklandy.
“Watandor” oppozision hereketiniň lideri, žurnalist Dodojon Atowulloýewiň, edilen operasiýadan soň, Moskwanyň Sklifosowskiý adyndaky keselhanasynyň reanimasiýasyna ýerleşdirilendigi habar berilýär.
Özüni Amonboý diýip atlandyran Dodojon Atowulloýewiň sürüjisi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde häzir onuň ýagdaýynyň gowulaşýandygyny aýtdy.
“Roýter” habar gullugy bilen söhbetdeş bolan polisiýa işgäri žurnaliste garşy amala aşyrylan hüjümiň hakyna tutma hüjümçi tarapyndan amala aşyrylana meňzeýändigini aýtdy.
Resmileriň beren maglumatlaryna görä, näbelli adam Dodojona jaň edip, onuň bilen “Wiadjio” restoranynda duşuşmak barada ylalaşypdyr. Bu ýere baran žurnaliste hüjüm edilip, ol iki gezek pyçaklanypdyr.
Moskwa şäher polisiýasynyň metbugat sekretary Arkadiý Başyrow, aktiwist Dodojan Atowulloýewe edilen hüjümden soň, şol töwerekde elinde ganyň yzy bolan bir adamyň tussag edilendigini aýtdy.
Polisiýanyň wekili ganyň ekspertiza barlagyna iberilendigi, onuň netijesi gelensoň, tussag edilen adamyň žurnaliste garşy hüjüme dahylynyň bolup-bolmandygynyň anyklanjakdygyny aýdypdyr. Hüjüm bilen bagly jenaýat işiniň gozgalandygy habar berilýär.
Täjik prezidentiniň tankytçysy
Täjik prezidentiniň esasy tankytçylarynyň biri Dodojon Atowulloýew 1991-nji ýylda “Çarogi ruz”, ýagny “Gün şapagy” atly garaşsyz gazetiň düýbini tutýar. 1992-nji ýylda “Halk frontunyň” wekili Emomali Rahmonowyň häkimiýet başyna gelmegi bilen, Dodojon ýurdy terk etmeli bolýar.
Dodojan Atowulloýew ilki başda Gazagystana, soňra Orsýete göçýär. Bu ýerde ol öz garaşsyz gazetini çap etmegi dowam etdirýär.
1970-nji ýylda Moskwanyň Lomonosow adyndaky döwlet uniwersitetiniň žurnalistika fakultetini tamamlan Dodojon Atowulloýew Orsýetde Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy, “Nowaýa gazeta” ýaly metbugat guramalary bilen hyzmatdaşlyk edýär.
Tankydy çykyşlary üçin resmi Duşenbe žurnalisti “Täjigistanda häkimiýet agdarylyşygyny gurnamaga çagyryş edenlikde, prezidentiň şahsyýetine dil ýetirenlikde” aýyplap, oňa garşy jenaýat işini gozgady.
Geçen ýyl Täjigistanda rus pilotynyň tussag edilmegi bilen bagly ýüze çykan dawada Dodojon Atowulloýew birnäçe gezek çykyş edip, rus raýatynyň türme tussaglygyna höküm edilmegine şol döwür täjik prezidentiniň garyndaşynyň Orsýetde tussaglykda saklanmagynyň sebäp bolandygyny aýdypdy.
Täjik häkimiýetleri žurnalistiň Täjigistana berilmegini sorap, ony birnäçe gezek gözlenýän adamlaryň sanawyna goşupdy. 2001-nji ýylda žurnalist täjik häkimiýetleriniň haýyşy boýunça Şeremetýewo aeroportunda tussag edildi. Emma birnäçe günden soň, Orsýetiň Baş prokuraturasy Dodojony Täjigistana ekstardisiýa etmekden ýüz öwürip, ony boşatdy.
Dodojon Atowulloýew Sowet döwründe, 1980-nji ýyllarda ýurtda alnyp barylýan syýasaty tankytlap eden çykyşy üçin, ýaşlaryň arasynda “Arassa howanyň öwüsgüni” adyna eýe bolupdy.


text:
Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanda dörän ykdysady kynçylyklar, hususan-da işsizlik, korrupsiýa problemalary, kanunçylygyň pese gaçmagy ýaly sosial meseleler müňlerçe türkmenistanlyny, şol sanda aýal maşgalalary hem iş, gazanç, okuw, kadaly durmuş gözleginde daşary ýurtlara çykmaga we şol ýerlerde uzak wagt galmaga mejbur etdi.
Azatlyk Radiosynyň Türkiýedäki habarçysy Döwlet Baýhan «Dünýä türkmenleri» gepleşiginiň nobatdaky synyny daşary ýurtlarda işleýän migrant gelinleriň gatnaşmagyndaky söhbetdeşlik esasynda gurnady.
Türkmenistanly gelinler daşary ýurtdaky durmuşyň migrant işçilere berýän güzap-külpetleri barada aýdyp, yza, watana dolansalar, mundan hem kyn ýagdaý, öňki işsizlik, adalatsyzlyk bilen ýüzbe-ýüz bolmakdan howatyr edýändiklerini aýtdylar.
Olaryň içinde daşary ýurtlarda okan zenanlar hem bar. Şeýlelikde, olar raýatyň pikir, söz hukugy barada gürrüň etmegiň zerurlygyny orta atýarlar. Şeýle-de olar indi Türkmenistandaky ýagdaýa başgaça göz bilen seredýändiklerini, şol bir wagtda yzda galan hossarlaryna hem kömek edesleriniň gelýändigini, emma häzir munuň çäresini tapmaýandyklaryny gürrüň berdiler.
Diňläň, pikir aýdyň!


text:
Siriýanyň Hama şäherini şenbe güni gije harbylar tank bölümleri bilen eýelände, şäheriň onlarça ýaşaýjysy öldi.
Adam hukuklaryny goraýjylaryň soňky maglumatyna görä, 40-dan gowrak adam heläk bolupdyr.
Hama şäheriniň gabawy bir aý töweregi dowam etdi. Hut şu şäherde soňky dört aýda Başar al-Assadyň režimine garşy iň uly protest aksiýalary geçirildi.
Londonda ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklaryny goraýan guramasy nähoşlaryň sanawy barlananda hem Hama şäheriniň ýaşaýjylarynyň şaýatlyk etmeginde ölenleriň atlary anyklandy diýip, habar berdi.
Ýöne bu maglumatlary häzirlikçe garaşsyz çeşmelere tassyklatmak mümkin däl.
Beýleki bir adam hukuklaryny goraýan gurama ýurduň gündogaryndaky Deýr-ez-Zor şäheri minomýot okuna tutulanda, şenbe güni gije alty ýaşaýjynyň ölendigini habar berdi. Bu maglumaty-da häzirlikçe tassyklamak mümkin däl.
Bar bolan maglumatlara görä, Siriýada hökümete garşy demonstrasiýalar başlanaly bäri geçen dört aýyň içinde 1,800-den gowrak adam heläk bolupdyr. Olaryň bir ýarym müňi Başar al-Assadyň režimine garşy protest aksiýalarynda howpsuzlyk güýçleriniň esglerleri tarapyndan atylyp öldürilen graždan adamlardyr.


text:
Azerbaýjan Ýewropada lezbian, geý, biseksual, transgender we interseksual (LGBTI) raýatlarynyň ýaşamagy üçin iň ýaramaz ýer diýlip hasaplanylýar. Tanymal hukuk goraýjy toparyň kanuny deňlik baradaky kriteriýlerine Azerbaýjanyň kanunlarynyň diňe bäş göterimi gabat gelýär.
10-njy maýda ýaýradylan “The ILGA-Europe Rainbow Index”-nde LGBTI jemgyýetine täsir ýetirýän kanunlara, syýasata we olaryň amala aşyrylyşyna laýyklykda, Ýewropanyň 49 ýurduna baha berilýär.
Bu hasabatdaky iň pes üç görkezijä öňki sowet ýurtlary – Ermenistan, Russiýa we Azerbaýjan eýe boldy. Indeksiň iň ýokardaky derejelerinde Malta, Belgiýa we Beýik Britaniýa ýerleşdirilipdir.
2016-njy ýyl boýunça çap edilen hasabatda, Azerbaýjanda gomoseksuallygyň kanunalaýykdygyna garamazdan, ýurduň LGBTI jemgyýetini ýigrenç jenaýatlaryndan we diskriminasiýalardan goramakda şowsuz bolýandygy bellenilýär.


text:
Obýektiw idealizmiň filosofiki sistemasynda esasy düşünjeleriň biri. Onuň esasy wekilleri belli nemes filosofy Gegel we onun filosofiki sistemasyny dowam etdirijilerdir. Obýektiw idealizmiň beýleki görnüşleri ýaly, absolýut ideýa hem tebigatdaky we jemgyýetdäki hemme zatlary döreden, olaryn ýaşamagyny, üýtgemegini kesgitleýän maddy dünýäden ýokary bir ruhy başlangyçdyr diýip ykrar edýär. Obýektiw idealistler ol ruhy başlangyja baky ideýa, dünýä ….. »
(b. e. öň 384—322) Gadymy grek akyldary we alymy. Aristotel Stagirde doglupdyr. Afinyda Platonyň akademiýasynda 20 ýyl okandan soň şol ýerde öz mekdebini – Likeýi esaslandyrypdyr. Onuň garaýyşlary “Metafizika”, “Fizika”, “Organon”, “Syýasat”, “Etika” diýen eserlerinde beýan edilipdir. Aristoteliň filosofik garaýyşlary Platonyň idealizmine garşy alnyp barlan göreşde kemala gelipdir. Ol Platonyň «ideýalar» hakyndaky taglymatyny düýpli tankytlaýar. ….. »
B.e. öň VI-IV asyrlarda Gadymy Gresiýada san hemme zadyň esasy prinsipidir diýen düşünjeden ugur alýan dini-filosofik taglymat. Ol Pifagoryň adyndan gelip çykýar. Ilkibada Pifagoryň taglymaty onuň öz esaslandyran mekdebiniň çäginde gizlin syr hökmünde dilden-dile aýdylyp gelnipdir. Pifagoreizmiň ilkinji ýazmaça beýanyny Filolaý berýär. V asyryň ahyryndan pifagoreizm kem-kemden Sokrat-Platon filosofiýasy bilen ýakynlaşyp başlaýar. Gadymy Platon akademiýasy ….. »


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň resmileri, Azerbaýjanda söz azatlygynyň kemsidilýändigi baradaky hasabata esaslanyp, tankydy belliklerini aýtmak üçin Baku şäherine geldiler.
Gürrüňi edilýän ýazgaryş, Bakuda Birleşen Milletler Guramasynyň hemaýat etmeginde jemgyýetçilik ýerlerinde internet ulanmagyň düzgünlerini maslahatlaşmak maksady bilen geçirilýän “Internet Gözegçilik Forumy” ýygnagynyň gurnalýan hepdesinde, ýagny şu hepde ýaýradyldy.
Çarşenbe güni Bakuda ÝHHG-niň Metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç Azerbaýjan häkimiýetleriniň žurnalistlere, adam hukuklaryny goramagyň tarapdarlaryna we protestçilere edýän basyşyny we çäkendirmelerini, nebite baý bolan bu kawkaz döwleti üçin “masgaraçylykly meýil” diýip atlandyrdy.
Miýatowiç özüniň prezident Ylham Aliýew we Azerbaýjanyň beýleki ýokary derejeli ýolbaşçylary bilen duşuşandygyny aýtdy. ÝHHG-niň wekili häkimiýetleri, ýurtda alnyp barylýan graždan işlerine hökümetiň ýöňkeýän töhmetlerini yzyna alyp, ol işleri kanunylaşdyrmagy hem öz içine alýan käbir reformalary geçirmäge çagyrdy.
ÝHHG-niň Metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç prezident Ylham Aliýew bilen hem duşuşdy.
“Men Azerbaýjanyň iň ýokary hökümet ýolbaşçylary bilen bir hatarda prezident Ylham Aliýew bilen öz jogapkärçilikli ugurlarym bilen bagly ýurduň içinde bar bolan problemalary ara alyp maslahatlaşmak üçin, şeýle hem Azerbaýjanda söz azatlygy bilen baglanyşykly problemalaryň özenini düzýän kanunlary aýtmak we kanunlara üýtgeşiklikleri girizmeklerini soramak üçin duşuşdym. Eger-de halkara guramalaryň kömegi bilen ol ýerde kanunlara düzediş girizilse, eger-de ýöňkelýän töhmetler jenaýat däl hasaplanylyp, başga-da birnäçe reformalar girizilse, meniň pikirimçe Azerbaýjandaky masgaraçylykly meýliň soňuna çykylar” diýip, Miýatowiç aýtdy.
Ol Azerbaýjanda söz azatlygy bilen bagly kemsidilmeleriň adatylaşandygyny aýdyp Azerbaýjan häkimiýetleri bilen gepleşikde bu meseleleri gozgandygyny belledi: “Azerbaýjandaky söz azatlygy bilen baglanyşykly ýagdaýlary, aýratynam žurnalistleriň, blogçularyň we media aktiwistleriniň howpsuzlygy baradaky ýagdaýlary täzeden gaýtalap oturmagyň hajaty ýokmyka diýýärin. Biz Azerbaýjan resmileri bilen geçiren duşuşygymyzda gürrüňi edilýän ähli meseleleri gozgadyk we gozgamagy-da dowam ederis”.
“Human Rights Watch” topary Azerbaýjan häkimiýetlerini “Internet Gözegçilik Forumynyň” geçirilmegini azyndan sekiz sany žurnalisti we üç sany adam hukuklaryny goraýjyny türmeden boşatmak arkaly belläp, häsiýetlendirmäge çagyrdy.
Düýbi Amerikada ýerleşýän “Human Rights Watch” guramasy öz hasabatynda Azerbaýjanda söz azatlygynyň “gözgyny ýagdaýda çäklendirilendigini” belledi.
Hasabatda ýagdaý şeýle düşündirildi: “Azerbaýjanda žurnalistlere, adam hukuklaryny goraýjylara we syýasy oppozision aktiwistlere, köplenç halatda olaryň hakykatçyl žurnalizminden ýa-da syýasy hereketlerinden ar almak üçin, ýasama we gurnalan jenaýatlar ýöňkelip, olar türme tussaglygyna höküm edilýärler”.
Şeýle hem häkimiýetleriň “žurnalistleriň kemsidilmegine, jemgyýetden gyrakladylmagyna we olara hüjüm edilmegine jogapkär adamlary jogapkärçilige çekip bilmändigi” aýdyldy.
Oktýabr aýynda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň žurnalisti Hatyja Ysmaýylowa özüniň Azerbaýjan hökümetiniň korrupsiýa gatnaşygy we kanuny bozmalary barada yzygiderli berýän habarlary üçin Aýallaryň Halkara media jemgyýeti tarapyndan “Žurnalizmde Mertlik” sylagy bilen sylaglandy. Muňa garamazdan, onuň garşysyna ýerliksiz töhmetler ýöňkelip, kemsidildi we ol garalama kampaniýalarynyň pidasy boldy.
HRW-nyň hasabatyna görä, 2006-njy ýyldan bäri Azerbaýjanyň häkimiýetleri Bakuwyň merkezinde ýekeje gezek-de oppozision protestiň geçirilmegine rugsat bermändir. Muňa derek olar demonstrasiýalaryny paýtagtyň etegindäki belli meýdanlarda geçirmäge mejbur edilipdirler.
Onda Bakuwyň merkezindäki assambleýada aşa gadagançylyk edilmegi Azerbaýjanyň assambleýa azatlygy we söz azatlygy babatda halkara borçlaryna ters gelýänligini aýdylýar.
Hasabatda ýaňy-ýakynda, has takygy 20-nji oktýabrda, Bakuwyň merkezinde rugsatsyz geçirilen ýörişde polisiýanyň protestçileriň töweregini gabap, olary zor bilen maşynlara we awtobuslara mündürip äkidilendigi we olaryň azyndan 13 sanysyň 10 güne çenli tussaglykda saklanmaly edilendigi hem aýdylýar.
Azerbaýjanyň parlamenti 2-nji noýabrda köpçülikleýin ýygnanyşmak bilen baglanyşykly kanunlara üýtgeşiklikler girizdi. Bikanun demonstrasiýalary gurnamagyň ýa-da olara gatnaşmagyň jezasy 10 müň amerikan dollary möçberinde kesgitlendi.


text:
Saud Arabystanynyň Ýemende Eýran tarapyndan goldanylýan jeňçilere garşy harby interwensiýasy regionda bireýýämden bäri dowam edýän we Ýakyn Gündogaryň çäginden çykan köpugurly konfliktleri beterleşdirmese ýagşy diýen gorkyny ýokarlandyrdy.
Eýsem bu söweşde kimiň näme gazanjak ýa-da ýitirjek zatlary bar?
Ýemen regionyň Eýran we Saud Arabystany ýaly agyr agramdaky pälwanlarynyň arasyndaky proksi urşuň merkezinde ýerleşýär. Bu uruş has giň sünni-şaýy konflikti babatdaky gorky-howatyrlaryň gözbaşy bolup durýar. Şeýle-de bu ýurtdaky ýagdaý öz serhetlerinden has daşa-da täsir ýetirýär.
Eýsem bu söweşde kimleriň nähili paýy bar? Bu söweşde bähbit araýan taraplara nazar aýlalyň.
Oýun meýdany
Ýemen konfliktiniň iki hekaýasy bar:
* iki lider -- ozalky prezident Ali Abdullah Saleh (şaýy) Arap ýazy gozgalaňynyň arasynda öz orunbasary, häzirki prezident Abdu Rabbu Mansour Hadi (sünni) tarapyndan çalşyryldy.
* iki region – Demirgazyk Ýemen we Günorta Ýemen, 1990-njy ýylda, Saleh prezident mahalynda birikdirildi..
* iki paýtagt – demirgazykda – Sanaa, günortada - Aden.
* yslamyň iki şahasy -- Ýemeniň ilatynyň 99 prosentden gowragy musulman, olaryň 65 prosenti Şafi mekdebine eýerýän sünniler, 35 prosenti bolsa Zaýdi mekdebine eýerýän şaýylar.
* iki güýçli ekstremist topar -- Hutiler (Houthis) şaýy pitneçileri bolup, ilki demirgazyk Ýemeni kontrol astyna alyp, prezident Hadini gaçmaga mejbur etdiler, soň ýurda edýän kontrollyklarynyň ýaýrawyny has giňeltdiler we indi prezidentiň gaçyp atan Aden şäherine tarap süýşýärler.
Bu topar 27-nji martda Hadiniň kellesine baýrak goýdy we özüniň umuman kontrollykda saklaýan Ýemen Howa güýçlerini (Salehiň kömegi bilen) Adene zarba urmakda ulanyp, Hadini gizlenmäge mejbur etdi. Arap ýarymadasyndaky sünni jeňçi topary «Al-Kaýda» «Al-Kaýdanyň» iň aktiw şahamçasy bolup, demirgazyk-merkezi Ýemeniň köp bölegine kontrollyk edýär we ýemen hökümetine, Saud Arabystanyna, Hutilere, günorta separatistlere we ahyr netijede Birleşen Ştatlara garşy durýar.
* iki regional goldawçy – Eýran Hutileri goldaýar, maddy we harby taýdan; Saud Arabystany Hadiniň ýolbaşçylyk eden ýemen hökümetini goldaýar we 25-nji martda 10 arap döwletiniň gatnaşmagynda Huti pitneçilerine garşy howa zarbasynyň urulmagyna ýolbaşçylyk etdi hem-de Tähranyň bu interwensiýany ýazgarmagyna sebäp boldy.
Sünni raýdaşlygy
Saudlylaryň ýolbaşçylygyndaky howa zarbalaryna goşulan ýurtlar sünni bolup, Aýlak apar ýurtlarynyň merkezindäki sünni raýdaşlygyny nygtaýar we, beýlekiler bilen bilelikde, Müsür, Sudan, Pakistan we Türkiýe ýaly ýurtlary hem öz içine alýar.
Arap ligasynyň hepde ahyrynda Müsüriň Şarm-el Şeýh diýen ýerinde geçirýän sammitinde Ýemen esasy mesele bolup durýar we oňa Hadi hem gatnaşýar.
Sammite gatnaşýanlaryň häzirki Ýemen interwensiýasyndaky rolundan başga, daşary işler ministrleriniň bu gezekki ýygnanyşygynda bilelikdäki Arap harby güýçlerini döretmäge hem golaý süýşülip biler.
Bu ideýa Müsür we Aýlak döwletleri tarapyndan, terrorizme garşy söweşmek hem-de Eýranyň täsiriniň öňüni almak çäresi hökmünde öňe sürüldi.
Saud Arabystany «Aýgytlylyk tupany» diýlip at berlen Ýemen interwensiýasyna 100 uçar ýollady, mundan başga oňa Müsüriň, Morokkanyň, Iordaniýanyň, Sudanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Kuweýtiň, Kataryň we Bahreýniň uçarlary ýardam edýär.
Şeýle-de Saud Arabystany bu kampaniýa 150 müň esger berýär, Müsür, Iordaniýa, Pakistan hem özleriniň gury ýer hüjümine gatnaşmaga taýýardyklaryny bildirdi.
Adatça Tähran bilen gowy gatnaşyk saklaýan Sudan hem gury ýer goşunlaryny ibermäge taýýardygyny aýtdy.
Nebit bahalary
Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygynda Ýemene zarba urlandygy baradaky habarlar mahalynda global nebit bahalary derrew ýokary galdy.
Çig nebitiň standart Brent bahalary 26-njy martda 6 prosente golaý ýokarlandy (barreli $60 –a golaý ), bu ýagdaý harby interwensiýa has giň regoinal konflikte ýazyp, nebit üpjünçiligi bölüner diýen gorkulary biraz ýeňletdi. 27-nji martda, Goldman Sachs Ýemen kampaniýasy global nebit üpjünçiligine az täsir ýetirer diýenden soň, bir barrel nebitiň bahasy $1-den köpräk arzanlady ($57.76).
Ýakyn Gündogarda esasy nebit öndüriji bolan Saud Arabystany 2014-nji ýylda nebitiň bahalarynyň global arzanlamagynda esasy figura boldy. «Roýteriň» maglumatyna görä, 2013-nji ýylda Saud Arabystanynyň býujetiniň 90 prosent çemesi nebitden gelipdir, emma Riýad özüniň bahalary gymmatlatmak üçin öndürijiligi kemeldenligini bada-bat ret etdi.
Eýran nebitiň bahasynyň arzanlamagyny saudlylar bilen Birleşen Ştatlaryň Tährana garşy dildüwşügi hökmünde häsiýetlendirdi. Bu ýurduň nebitden gelýän girdejileri onuň dawaly ýadro programmasy zerarly girizilen sanksiýalar esasynda kemelen bolsa, esasan nebitden gelýän girdejilere daýanýan Orsýet özüniň gündogar Ukrainadaky gatyşmalary zerarly Günbatar bilen dörän oňuşmazlyklardan zyýan çekdi.
Orsýet
Nebitiň bahasynyň islendik ýokarlanmasyndan peýda tapjak Orsýet, saudlylaryň ýolbaşçylygyndaky howa zarbalary başlaly bäri, telefonda işläp, parahatçylyk araýjynyň roluny oýnaýar.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin 27-nji martda, Kremliň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen gepleşip, «Ýemende dartgynlylygyň ýokarlanmagyndan alada bildirdi».
Şeýle-de ol «bu ýurtdaky ýagdaýlary uzagyndan we parahatçylykly düzetmek baradaky halkara tagallalaryny güýçlendirmegiň» möhümdigini nygtady.
Putin 26-njy martda Eýranyň prezidenti Hassan Rohani bilen eden telefon gürrüňinde Ýemendäki «duşmançylyklary haýal etmän bes etmäge» çagyrdy, eýran mediasy muny Saud Arabystanynyň interwensiýasyny togtatmaga çagyryş hökmünde okady, şeýle-de Putin Eýranyň alty dünýä döwleti bilen alyp barýan ýadro gepleşiklerindäki üstünliklerini gutlady.
Bu gepleşikler 31-nji martda bellenen soňky möhletde, çarçuwalaýyn ylalaşyga gelinmegini maksat edinýär.
Eýran
Tähran Şweýsariýada ýadro ylalaşygyny baglaşmaga çalyşýar we bu oňa ykdysady sanksiýalardan boşap, parahatçylykly ýadro programmasyny dowam etdirmäge rugsat bermeli. Emma bu ylalaşygyň baglaşylmak ähtimallygy Ysraýyl, Saud Arabystany ýaly regional oýunçylar tarapyndan tankyt edilýär.
Netanýahu bu gepleşikleri açyk tankyt edýär, ol Eýranyň ýadro ýaragyny edinmezligi üçin ýeterlik iş edilmeýändigini öňe sürýär we Tähranyň sebitdäki täsiriniň ýokarlanmagyndan alada bildirýär.
Riýad hem Eýranyň bu sebitde ýadro baýlaşdyrmagyndan öz aladasyny bildirdi we eger Tährana uran baýlaşdyrmaga rugsat edilse, bu ýagdaýyň Saud Arabystanyny hem şeýle çäre gözlemäge iteklejegini aýdyp, ýadro ýaraglaryny edinmek ugrundaky bäsleşigiň artmak howatyryny döretdi.
Türkiýe
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan aprelde Eýrana sapar etmeli, emma ol Tähranyň Ýemendäki roluny tankyt edýär.
"Eýran we terrorçy toparlar çykarylmaly» diýip, ol 24-nji martda, «France 24»-e beren interwýusynda Huti jeňçilerini nazara alyp aýtdy.
"Biz Saud Arabystanynyň interwensiýasyny goldaýarys» diýip, Erdogan Türkiýäniň ýagdaý gowulaşan halatynda logistiki goldaw bermegiň pikirini etjegini sözüne goşdy.
Eýranyň daşary işler ministri Zarif 27-nji martda Erdoganyň sözlerine beren jogabynda onuň Eýrany Ýakyn Gündogarda agalyk etmek synanyşygynda aýyplaýandygyny aýtdy.
"Eýran Yslam Respublikasy regionda öz doganlary bilen hyzmatdaşlyk etmäge hem-de Ýemendäki dürli toparlaryň arasynda dialogyň ýola goýulmagy, bu ýurtda agzybirligiň, durnuklylygyň we howpsuzlygyň dikeldilmegi üçin ýardam bermäge taýýar” diýip, Fars habar gullugy Zarifiň sözlerini sitirledi.
Yrak
Yrak bu ýerde ýeser deňagramlylyk hereketlerini etmeli bolýar. Ol bir tarapdan Eýranyň goldawyndaky milisiýanyň kömegi bilen sünni «Yslam döwleti» toparynyň garşysyna gury ýer söweşlerini alyp barýar, ikinji tarapdan bolsa asmandan ABŞ-nyň goldawynda YD-a zarba urulmagyny gazanýar.
Birleşen Ştatlar şu hepde Bagdadyň sünni mesgeni Tikrit şäherini gaýtadan ele geçirmek tagallalaryna goldaw bermek üçin howa zarbasyny urmaga razylyk berdi. Kuds güýçleriniň komandiri Kassem Soleýmani we oňa ygrarly eýran milisiýasy sahnany terk etdem welin ABŞ ýolbaşçylygyndaky howa zarbalary uruldy.
Birleşen Ştatlar
Bir zaman Waşington rowaçlygynyň söwer perzendi bolan Ýemen indi Birleşen Ştatlaryň Ýakyn Gündogarda çözmeli bolýan çylşyrymly problemalaryna goşulýar.
Bir tarapdan, Birleşen Ştatlar Yrakda YD-a garşy söweşýän Eýran bilen bir tarapda durjaga meňzemeýär. Emma Siriýada, YD-ny nyşana alýan ýerinde, Waşington Eýran we Orsýet goldanylýan Başar al-Assad režimine garşy söweşýän käbir toparlary ýaraglandyrýar.
Indi bolsa Birleşen Ştatlar uzak wagtlyk ýarany Saud Arabystanyny Ýemende Eýran tarapyndan goldanylýan jeňçilere garşy göreşde goldamaly bolýar (entek harby taýdan däl, emma logistika we aňtaw maglumatlary babatda).
Bularyň hemmesi Waşingtonyň Eýran bilen ýadro ylalaşygyny möhürlemäge synanýan wagtynda bolup geçýär.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Aşgabadyň dükanlarynyň tekjelerinde, mundan iki hepde töweregi ozal satuwdan ýiten günebakar ýagy peýda boldy. Häzir 9,60 manatdan satylýan bu ýagy paýtagtyň “Berkarar” söwda merkeziniň “Kämil” dükanyndan alsa bolýar. Emma ilki uly gytçylykda bolan bu ýag her müşderä bir gapdan artyk satylmaýar.
Şeýle-de, tutuş ýurt boýunça uly difisiti dörän şeker hem Aşgabadyň käbir dükanlarynda 6 manatdan satylyp başlandy.
Ýatladyp geçsek, birnäçe aýdan bäri Türkmenistanda ýag, şeker ýaly möhüm önümleriň gytçylygy döräp, netijede olaryň bahalary hem telim esse ýokarlanypdy. Harytlar üçin dörän uly nobatlarda basa-baslyk, kä halatlarda ýakalaşyklar hem ýüze çykdy.
Şol bir wagtda, paýtagtda gyt harytlaryň çäkli ýagdaýda hem bolsa, satylyp başlanmagy bilen, “gara bazardaky” dollaryň bahasy-da peselmek bilen boldy.
Geçen hepde “gara bazarda” bir dollar üçin, rekord derejede, 8 manat töweregi soralan bolsa, häzir ol 6,20 manada çenli aşaklady.
Bu soňky özgerişlikler ýurduň Merkezi bankynyň käbir telekeçilere türkmen manadyny daşary ýurt walýutasyna öwürmek üçin, mümkinçilik döredendigi baradaky maglumatlaryň yz ýanyna gabat geldi.
Ýeri gelende bellesek, şu ýylyň ýanwarynda, Türkmenistanyň Merkezi banky türkmen manadynyň daşary ýurt walýutasyna nagt görnüşli öwrülişigini doly ýatyrypdy. Türkmenistanyň banklary-da goşmaça girizilen düzgünler arkaly, telekeçileriň we adaty raýatlaryň, şeýle-de öz bank hasaplarynyň üsti bilen ýurduň daşyna daşary ýurt walýutasynda pul geçirmek mümkinçiliklerini-de birnäçe gezek çäklendiripdiler.
Ýokarda agzalan täze düzgünleriň yzy bilen ýurtda haryt gytçylygy döräp, dollaryň “gara bazary” hem janlanypdy.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi häzir türkmen hökümetiniň Söwda ministrligi bilen bagly kärhanalara erkin walýuta çalşygyny amala aşyrmaga rugsat berendigini aýtdy. Munuň yzy bilen, Türkmenistandaky käbir daşary ýurt firmalarynyň hem öz müşderilerine aýlyklary dollarda berip başlandyklary barada maglumatlar gelip gowuşýar.
Aşgabatda gyt harytlaryň satylyp, “gara bazardaky” dollaryň nyrhynyň hem peselip başlamagy bilen birlikde, ýurduň beýleki sebitlerinde ýagdaýlaryň öňki durkunda saklanýandygy barada maglumatlar gelip gowuşýar.
Daşoguzdaky ýagdaý
Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky habarçysy Mekan Täşliýew häzir ol ýerde ýag, şeker ýaly gyt harytlaryň düýbünden tapdyrmaýandygyny gürrüň berdi.
Mekan mundan birnäçe hepde ozal döwletiň söwda nokatlarynda ýok harytlar hususy dükanlarda tapdyran hem bolsa, häzir polisiýa işgärleriniň aýlanyp, hususyýetçilerden olaryň söwdasyny togtatmagy talap edip başlandyklaryny aýtdy.
“Gymmadrak bolsa-da şeker, ýag hususy dükanlarda tapdyrýardy. Ýöne indi polisiýa işgärleri aýlanyp, hususyýetçilerden bulary satmazlygy tabşyrýarlar. Sataýsalar neşe söwdasy bilen deň derejede çäreleriň görüljekdigi bilen haýbat atýarlar” diýip, Mekan gürrüň berdi.
Galyberse-de, polisiýanyň hususy dükanlara aýlanyp ýagy, şekeri satmazlygy tabşyryp başlamagy bilen baglylykda, Daşogzuň ýerli hukuk goraýjy edaralaryndan hiç hili kommentariýa almak başartmady.
Mekan hususy söwdagärlere edilýän basyşdan soň, hususyýetçileriň her gün söwda edýän ýerini üýtgedip, gyt harytlary satmaly bolýandyklaryny gürrüň berdi: “Däne bazaryň” ýa “Mal bazaryň” söwdagärleri, polisiýadan gaçyp, ýagny her gün ýerini üýtgedip, başga nokatda satýarlar. Adamlar hem birek-biregine jaň edip, ýagyň nirede satylýandygyny habar berýärler. Emma islegiň uly bolandygy sebäpli, 4 manatdan satylýan ýag hem ähli kişä ýetmeýär”.
Muňa garamazdan, Mekan häzir Daşoguzda hem dollaryň “gara bazardaky” bahasynyň pese gaçandygyny, bir dollaryň 6,60 manat möçberinde bahalanýandygyny aýtdy.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, Türkmenistanyň başdan geçirýän azyk gytçylygy dogrusynda döwlet mediasynda ýa-da hökümet maslahatlarynda kelam agyz söz aýdylmaýar.


text:
Owgan paýtagtyny çaýkan bomba partlamalary onlarça adamy öldürip, ýüzlerçe adamy ýaradar etdi.
Kabulda 7-nji awgustda üç sany aýry-aýry partlama boldy, ilkinji ulag bombasy ýarygijeden biraz soň partladylyp, şäher merkezinde uly weýrançylyk etdi. Bu partlamada 15 adam ölüp, 240 adam ýaraly boldy.
Şondan 24 sagatdan hem az wagt içinde, janyndan geçen bombaçy polisiýa lybasyny geýip, Kabuldaky polisiýa akademiýasynyň işiginde özüni partlatdy.
Bir bombaçy 40 adamy öldürdi
Içeri işler ministrliginiň 8-nji awgustdaky beýanatynda bu hüjüm netijesinde 40-dan gowrak kadetiň we asuda adamyň öldürilendigi aýdylýar.
Owganystanyň Neşe maddalaryna garşy göreş ministrliginiň golaýyndaky ýaragly söweşe daşary ýurt esgerleri çekildi.
Owgan howpsuzlyk gullugyndaky çeşme Azatlyk radiosyna daşary ýurt esgerleriniň ministrligiň daşyny gurşap alandygyny we ol ýerdäki owgan howpsuzlyk güýçleriniň ornuna geçendigini, sebäbi ministrligiň binasynyň içinde daşary ýurtly geňeşçiler bar diýip pikir edilýändigini aýtdy.
Bu söweş Kabulda bolan partlamalardan soň turdy we atyşyk gijesi bilen dowam etdi. NATO uçarlarynyň hem bu ýeriň ýokarsynda öwrüm edýäni eşidildi.
NATO hem 8-nji awgustda ýörite güýçleriň ulanýan bazasynda, Kabul aeroportynyň ýanyndaky Integriti lagerinde bolan söweşde sekiz sany graždan şertnamaçynyň we bir harby gullukçynyň öldürilendigini tassyk etdi. Bu desga, pitneçiler bilen atyşyk başlanmazyndan öň, ulag bombasy bilen hüjüm edildi.
Kabul bilen Birleşen Ştatlaryň arasyndaky howpsuzlyk şertnamasyna görä, Owganystandaky amerikan esgerleriniň köpüsi esasan owgan güýçleri üçin geňeşçi we tälim beriji rolunda gulluk edýär.
Emma ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň, ýurtdaky daşary ýurtly geňeşçileriň goragyny üpjün etmek üçin, howpsuzlyk operasiýalaryny öz eline almak ygtyýary bar.
7-nji awgust güni giçlik, daş işiginde atyşyk gyzýan mahaly, Neşe maddalaryna garşy göreş ministrliginiň binasynyň içinde penalaýan daşary ýurtlularyň milleti barada bada-bat bir tassyklama çykmady.
Emma ABŞ-nyň Neşe maddalaryna garşy göreş edarasy Owganystanyň Neşe maddalaryna garşy göreş ministrligi bilen işleşip, owgan jeňçilerini goldaýan esasy neşe gaçakçylaryny nyşana alýan derňewlere goldaw bermäge çalyşýar.
Kabulyň polisiýa akademiýasynyň golaýynda janyndan geçen bombaçynyň agşamara amala aşyran kast ediş hüjüminiň jogapkärçiligini «Talyban» öz üstüne aldy.
Bir sagat içindäki hüjümde Kabul aeroportynyň golaýynda we aeroportyň demirgazygyndaky ýaşaýyş etrabynda hem uly partlamalaryň bolandygy eşidildi. Emma bu ýerdäki pidalaryň jikme-jigi barada bada-bat habar berilmedi.
Üçünji we dördünji partlamalar koalisiýa bazalarynyň we owgan hökümet binalarynyň golaýynda boldy.
Aýallar, çagalar ýaralandy
Prezident Aşraf Ganiniň sözçüsi Zaýed Zafar Haşemi 7-nji awgustda ýaraly bolanlaryň arasynda 47 aýalyň, 30 çaganyň bardygyny aýtdy.
Kabul polisiýasynyň başlygy Rahman Rahimi Azatlyk radiosyna partladylan ýük maşynynyň «ýönekeý adamlar üçin urgy bolandygyny, adamlaryň jaýlaryny we biznesini weýran edendigini» aýtdy. Ol Goranmak ministrliginiň howly diwarynyň bölekleýin ýykylandygyny, emma hiç kime zeper ýetmändigini aýtdy.
Polisiýa ýük maşynlarynyň gündiz paýtagta girmegine rugsat bermeýär, olar diňe agşam sagat 9 bilen ir sagat 5 aralygynda girip bilýärler.
Azatlyk radiosynyň Owgan gullugynyň habarçysy Sahar Lewal irden wakanyň bolan ýerine baryp görüp, güýçli partlamanyň şüweleňli etraby tanap bolmaz derejede weýran edendigini aýtdy.
"Siýah Saň hususy jaýlardan we köp sanly dükandan ybarat, durmuş-ýaşaýyş möwç urýan bir ýerdi, emma bu gün irden ol ýer uzak ýyllar bäri hiç kimiň ýaşamaýan harabalygyna çalym edýärdi" diýip, habarçy aýtdy.
ABŞ-nyň Kabuldaky ilçihanasy bu partlamany ýazgaryp, «gür ilatly ýerde guralan hüjüm adam ömrüne hiç hili hormat goýulmaýandygyny görkezdi» diýdi.
Ýük ulagynyň partladylmagy BMG-niň Owganystandaky konfliktde ýaralanýan ýa-da öldürilýän aýallaryň we çagalaryň sanynyň köpelýändigi barada 5-nji awgustda çap eden hasabatynyň yz ýanyna gabat geldi.
BMG-niň hasabatynda, şu ýylyň birinji ýarymynda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, aýal pidalaryň sany 23 prosent, çaga pidalaryň sany bolsa 13 prosent ýokarlandy diýilýär.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annugurban.


text:
Şenbe güni Azerbaýjanyň polisiýasy Baku şäherinde dükanlaryň kärende töleginiň ýokarlandyrylmagyna nägilelik bildirip, proteste çykan söwdegärleri dargatmak üçin güýç ulandy.
Bu wakada müňe golaý protestçiniň Azerbaýjanyň Alat şäheri bilen Baku şäheriniň aralygyndaky esasy transport ýolunyň ugruny baglandyklary habar berilýär. Maglumata görä, protestçileri dargatmak üçin polisiýa işgärleri göz ýaşardyjy gazlary we dubinkalary ulanypdyr.
Azerbaýjanyň Içeri işler ministrligi bu wakada 15 sany protestçiniň tussag edilendigini habar berdi. Hususy söwdegärler Bakudaky “Bina” söwda merkezindäki we käbir beýleki söwda merkezlerindäki dükanlaryň kärende bahasynyň birnäçe esse ýokarlandyrylandygyny aýdyp, muňa nägilelik bildirýärler.
Şenbe güni Bakuda muňa protest görnüşinde 5 müň töweregi hususy dükanyň ýapyk bolandygy habar berilýär.


text:
Goranmak ministri Sergeý Şoýgu Orsýetiň “täze we döwrebaplaşdyrylan gurallaryň 2000 birligini ornaşdyrmak arkaly” öz günbatar serhetlerini berkidýändigini aýtdy we munuň NATO-nyň Gündogar Ýewropada kuwwatyny artdyrmagyna jogapdygyny belledi.
“Orsýetiň günbatar serhetlerindäki harby we syýasy ýagdaý durnuksyzlygyna galýar”, diýip Şoýgu 29-njy iýunda Moskwada goranmak resmilerine aýtdy.
Şoýgu ABŞ-nyň we NATO-nyň agzalarynyň “esasan Orsýetiň goňşularynda öz harby mümkinçiliklerini artdyrmagyny” dowam etdirýändigini belledi we NATO-nyň Estoniýada, Latwiýada, Litwada we Polşada goşmaça harby bölümlerini dörtmek planlaryna yşarat etdi. NATO bu planlaryny Orsýetiň 2014-nji ýylyň mart aýynda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmeginiň yzýany yglan edipdi.
Kreml NATO-nyň bu planlaryny, şeýle-de Gündogar Ýewropa raketadan goranyş sistemalaryny ýerleşdirmek planlaryny tanyt edýär we Orsýetiň milli howpsuzlygyna howp hökmünde seredýär.