text:
Müşrükler näme üçin butlara ybadat edýärler?
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
Haçanda Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) Yslama dagwat edip ynsanlary hak ýola çagyryp başlanda. Kureýiş taýpasynyň kapyrlary ynsanlary Pygamberimizden (sallallahu aleýhi we sellem) uzaklaşdyrmak we Ony ýigrenji edip görkezmek üçin elinden gelenini edýärdiler. Olar Pygamberimize (sallallahu aleýhi we sellem) däli, jadygöý, jynlan, üýtgän diýen ýaly dürli erbet atlary dakýardylar.
Emma buňa garamazdan Pygamberimize (sallallahu aleýhi we sellem) eýerip musulman bolýanlaryň sanynyň artýanyny gören kapyrlar başga hileler edip Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) Yslam dagwatyny durdyrjak bolýardylar. Kapyrlar Pygamberimize (sallallahu aleýhi we sellem) namaz okama, oraza tutma musulman bolma diýmeýärdiler. Olar Oňa: sen Yslamy başgalaryna öwretme, Yslama dagwat etme diýip, hüjüm edýärdiler.
Netijede kapyrlar Pygamberimizi (sallallahu aleýhi we sellem) garalamak üçin atýan dürli töhmetleriniň peýda bermeýänini görüp, biz gowusy Ony mal-mülk bilen aldalyň, paý-peşgeş, para-pul hödürläliň diýen netijä gelýärler.
Küreýşliler içlerinden iň at-abraýly kişi bolan Husaýn bin el-Munzir el-Huzai diýen kişini Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna ugratmak karary alýarlar.
Husaýn Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelip: Eý Muhammet! (sallallahu aleýhi we sellem) Birligimizi böldüň. Güýjümizi gowşatdyň. Ony etdiň, buny etdiň......Eger sen mal-mülk isleýän bolsaň, biz saňa mal-mülk bereli, seni içimizde iň baý edeli. Zenan gerek bolsa, Seni taýpamyzyň iň owadan zenany bilen öýlendireli. Eger patyşa bolasyň gelse, seni başymyza patyşa edip saýlaly.
Husaýn gepini we aldawlaryny dowam etdi.
Haçanda Husaýn gürläp bolanda Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) oňa: Gürläp boldyňmy Eý Ebu Imran? diýip, sorady. Husaýn: Hawa diýdi.
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) oňa: Sorajak zatlaryma jogap ber!
Husaýn: Näme isleseň sora!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Eý Ebu Imran näçe sany ilähe ybadat edýärsiň?
Husaýn: Ýedi ilähe ybadat edýärin. Biri gökde altysy ýerde!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Mal-mülkiň heläk bolanda kime doga-dileg edýärsiň?
Husaýn: Gökdäki ilähe dileg edýärin!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Suwsuzlyk bolsa, ýagmyr gerek bolsa kime dileg edýärsiň?
Husaýn: Gökdäki ilähe dileg edýärin!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Çagalaryň, maşgalaň aç galsa kime dileg edýärsiň?
Husaýn: Gökdäki ilähe dileg edýärin!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Doga-dilegleriňi diňe gökdäki kabul edýärmi ýa-da ähli ilähleriň kabul edýärmi?
Husaýn: Elbetde Onuň ýeke-täk Özi kabul edýär.
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Ýeke Özi seniň dilegleriňi kabul edýär. Ýeke Özi saňa nygmat/ryzk bagyş edýär. Emma sen Oňa başgalaryny şärik goşýarsyň. Ýa-da saňa zyýan bermek üçin ol ýerdäki ilähleriň gökdäkä üstün geler öýdýäňmi?
Husaýn: Ýok olaryň Oňa güýji ýetmez!
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem): Eý Husaýn! Musulman bol, men saňa şeýle bir sözler öwredeýin, ol sözler sebäpli Allah Tagala saňa peýda berer!
(Ol musulman bolýar we hadys dowam edýär)1
Görüşimiz ýaly Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) zamanasyndaky arap müşrükleri Allahy inkär etmeýärlerdi. Olar ähli zady ýokdan bar edip ýaradanyň, mahlukatyna ryzk berip, doga-dilegleri kabul edip duranyň ýeke-täk Allahdygyna ynanýardylar.
Bu barada Allah Tagala Kuran-Kerimde şeýle habar berýär:
قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ السَّمْعَ والأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيَّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللّهُ فَقُلْ أَفَلاَ تَتَّقُونَ
“(Ol müşrüklere) Aýt: Size gökden we ýerden ryzk beren kim? Gulaklara we gözlere eýe bolan kim? Ölüden dirini we diridenem ölüni çykarýan kim? We (dünýäni) dolandyryp duran kim? (Müşrükler) göni: Allah diýerler....” 2
Elbetde aklymyza: Onda näme üçin ol müşrükler buta çokunýardylar? Näme üçin käbäň daş töweregini 360 sany but bilen doldyrdylar? Eger Allaha ynanýan bolsalar, butlara näme üçin ybadat edip, doga-dileg edýärdiler? diýen soraglar gelip biler.
Sebäbi ol müşrükler özleriniň günäkärdigine, şonuň üçin hem Allaha göni çykyp bolmajagyna, araçylaryň gerekdigine ynanýardylar. Butlar bilen welileriň ruhlarynyň baglanşygynyň bardygyna, şol sebäpli hem butlara ýüzlenilse ol butlaryň Allah bilen öz aralarynda araçy, aklawçy bolup doga-dilegleriniň kabul bolmagyna kömek etjegine ynanýardylar.
Husaýn wakasynda görüşümiz ýaly olar asyl dilegleri kabul edýäniň Allah Tagaladygyna butlaryň bolsa, diňe araçydygyna ynanýardylar.
Bu barada Allah Tagala Kuran-Kerimde şeýle habar berýär:
وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى
“....Özlerine Allahdan başga öwliýa edinenler: Biz olara (butlara) bizi diňe Allaha ýakynlaşdyrsynlar diýip, ybadat edýäris diýerler....” 3
Başga aýatda:
يَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ
“Ol müşrükler Allahdan başga özlerine ne peýda ne-de zyýan berip bilmejek zatlara ybadat edýärler we şeýle diýýärler: Bular (butlar) Allahyň gatynda biziň şepagatçylarymyz, aklawçylarymyzdyr....” 4
Bu gysgajyk hadysdan görüşimiz ýaly musulman bolmak üçin bir Allahy ýaradyjy, ryzk beriji diýip kabul etmek ýeterli däldir.
Musulman bolmak üçin Allahy birläp, Oňa hiç bir zady şärik goşman, araçy goşman ýeke-täk Allaha ybadat etmelidir.
Bu bolsa Lä ilähe illallah şaýatlygynyň manysydyr.
Haçanda musulman kişi şahadat getirip Lä ilähe diýende: ähli ýalan ilähleri inkär edýär.
Illallah diýende bolsa: Hak iläh diýip Allahy kabul edýär.
Manysy: Bir Allahdan başga hak iläh ýok diýmekdir.
Ýagny men: Bir ýaradyjy diýip Allahy kabul edýärin we ybadatymyň ählisini diňe Allah Tagala üçin edýärin we ybadat edenimde Allaha hiç bir zady ne daşy, ne agajy, ne pygamberi, ne perişdäni, ne welini, ne ölüni şärik goşmaýaryn. Ynsanlaryň Allahdan başga sygynyp Allaha şärik goşýan zatlaryny inkär edýärin diýmekdir.
1-Beýhaki روى البيهقي وغيره
2-Yunus 10/31.
3-Zumer 39/3.
4-Yunus 10/18.


c: text/html

text:
Telekeçilik-maslahatçylar üçin ÝAÖB-nyň onlaýn-kursy başlandy
Ýewropanyň abatlaýyş we ösüş bankynyň telekeçilik-maslahatçylar üçin «Öz konsalting telekeçiligiňe nähili başlamaly» atly okuw kursy başlandy. «Öz konsalting telekeçiligiňi ösdür» tapgyryndan onlaýn-trening Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlykda guraldy.
Oňa bazarda 1-2 ýyl bäri işläp gelýän şahsy maslahatçylaryň we konsalting kompaniýalaryň wekillerinden 20-den gowragy gatnaşdy. Dolandyryş boýunça sertifikatly maslahatçy, Menejment boýunça malsahatçylaryň Gazagystan Palatasynyň agzasy, Gazagystanyň Trenerler ligasynyň agzasy Aýžan Duýsebaýewanyň geçirjek kursunyň birinji bölümi 22-nji sentýabra çenli dowam eder. Ol konsalting telekeçilige başlamak üçin şertler we talaplar, netijeli maslahat bermegiň esasy usulýetleri, şeýle hem konsalting önümleri taýýarlamak işiniň gidişi bilen tanyşdyrar.
28-30-njy sentýabr aralygynda geçiriljek ikinji bölümine gatnaşýanlar kiçi we orta telekeçilige konsalting hyzmatlary nähili satmalydygy, täze müşderileri çekmek barada jikme-jik düşünje berer.
Ýewropanyň abatlaýyş we ösüş banky Türkmenistanda telekeçilik-maslahatlary üçin güýçli hem-de bäsleşige ukyply bazary döretmegi göz öňünde tutýar. Şunuň bilen baglylykda, ol kiçi we orta kärhanalara üstünlik gazanmak üçin zerur telekeçilik maslahatlaryny teklip edýär.
Telekeçilik maslahatlary üçin bäsleşige ukyply bazaryň döredilmegi we ösdürilmegi kärine ussat hem-de başarjaň maslahatçylary talap edýär. Her ýyl ÝAÖB Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlykda ýerli maslahatçylaryň başarnygyny ýokarlandyrmak, olara serişdeler, netijeli maslahatlar usulýetini bermek üçin «Öz konsalting telekeçiligiňi ösdür» treningler tapgyryndan bilim berýän kurslary geçirýär. Häzirki wagta çenli ÝAÖB Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlykda «Öz konsalting telekeçiligiňi ösdür» treningler tapgyryndan ýerli maslahatçylaryň 130-dan gowragyny okatdy.
Aýjahan Ataballyýewa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biotehnologiýalara pul goýmak
Soňky döwürde inwestisiýa etmek üçin biotehnologiýa kompaniýalary meşhur pudaklaryň birine öwrüldi. Bu pudagyň nähili ösýändigini görmek üçin, gen üýtgetmekde ulanylýan CRISPR/Cas9 tehnologiýasynyň üstünde durup geçeliň. CRISPR (iňlis. Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) - bu gen üýtgetmekde ulanylýan tehnologiýanyň bir görnüşidir.
Adamzat taryhynda ösümlikleriň, haýwanlaryň we adamlaryň genlerini gysga wagtyň içinde üýtgedip boljak beýle gural hiç haçan bolmadyk. Bu tehnologiýanyň üsti bilen oba hojalyk önümleriniň tagamyny we görnüşini üýtgetmek, antigenleri kesmek, yssa we ölüm howply kesellere has çydamly etmek we başgada zatlary üýtgetmek mümkin. Bu tehnologiýa öý haýwanlarynyň genomyny üýtgetmek üçin hem ulanylyp bilner.
Lukmançylykda bu tehnologiýanyň birnäçe keselleriň hatda rak keseliniň öňüni almak üçin hem ulanylmagyna garaşylýar. CRISPR/Cas9 özüniň düşnükli bolandygy sebäpli şu wagta çenli bu ugurda meşhur bolan tehnologiýalaryň hemmesinden öňe geçýär. Bir geni üýtgetmekligiň bahasy $75 barabar bolup birnäçe sagadyň içinde üýtgetmek mümkindir. Gyzykly tarapy, tehnologiýa ýer ýüzünde bolan islendik biologiki organizm bilen işleýär.
Köp ýagdaýlarda biotehnologiýa pudagy iň ýokary töwekgelçiligi bolan maýa goýum hasaplanýar. Bu kompaniýalaryň işleýiş usuly: bir medikament synalyp bazara çykarylýança maliýe ýitgileri çekýär. Kompaniýa tarapyndan birje şowsuz çykarylan medikamentiň, onuň aksiýasynyň bahasyny 50 % -e çenli pese düşürip bilýär. Edil şonuň ýaly, bir derman üstünlikli synagdan geçse we köpçülikleýin öndürilse, maýa goýumyň girdejisi gaty ýokary bolýar. Şol sebäpli synaglary geçirmek we medikamenti bazara çykarmak maksatly kompaniýalar maýa goýum çekmek üçin gymmatly kagyzlaryny çykarýarlar.


text:
2021-nji ýylyň 20-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň ýurdumyzda öz işini tamamlaýan Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) wekilhanasynyň baştutany Kristin Weýgand bilen duşuşygy geçirildi.
Duşuşygyň çäklerinde söhbetdeşler gazanylan üstünlikleri hem-de netijeli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdürilmeginiň ileri tutulýan ugurlaryny belläp geçdiler. Türkmenistanda köp ýyllaryň dowamynda çagalar üçin köpugurly durmuş hyzmatlarynyň kämilleşdirilmegine gönükdirilen Milli strategiýalaryň we bilelikdäki taslamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigi nygtaldy.
Şeýle hem häzirki dowam edýän 2018-2022-nji ýyllar üçin Türkmenistanda çaganyň hukuklaryny durmuşa geçirmek boýunça hereketleriň milli Meýilnamasyna baha bermek boýunça işleriň alnyp barylýandygy we täze Meýilnamanyň işlenilip düzülmegine taýýarlanylýandygy bellenildi.
Duşuşygyň barşynda R.Meredow K.Weýganda BMG-niň bu ähmiýetli edarasynyň hem-de Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine şahsy goşandy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Öz gezeginde ÝUNISEF-iň wekilhanasynyň baştutany türkmen tarapyna şu ýyllaryň dowamynda wezipesini ýerine ýetirmekde eden ýardamlary we goldawy üçin öz hoşallygyny bildirdi.


text:
Habarlar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.09.2021 18:17
Gurbanguly Berdimuhamedow ŞHG-niň ýubileý mejlisinde çykyş etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.09.2021 17:31
Berdimuhamedow we Rahmon Türkmenistanyň portlaryndan ýük daşamaklygy maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.09.2021 11:38
Türkmenistanyň Prezidenti ŞHG-niň sammitine gatnaşmak üçin Täjigistanda saparda bolar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 14.09.2021 09:15
Türkmenistanyň Prezidentiniň Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Duşanbe sammitine gatnaşmagyna garaşylýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 09.09.2021 01:32
Türkmen Lideri täjik kärdeşini ýurduň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlady
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.08.2021 08:22
Türkmenistan, Täjigistan we Awstriýa owgan meselesinde tagallalaryny birleşdirýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 20.08.2021 03:31
N.Nazarbaýew Täjigistany, Özbegistany we Türkmenistany Ýewraziýa Ykdysady Birleşigine goşulmaga çagyrdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 10.08.2021 08:16
Sebit ýurtlarynyň milli önümleriniň sergisine gatnaşyjylara diplomlar gowşuryldy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 07.08.2021 07:08
Täjigistanyň Prezidentine Merkezi Aziýa döwletleriniň Hormat nyşany gowşuryldy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 06.08.2021 13:17
Awazada Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy tamamlandy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 06.08.2021 10:01
«Awazada» Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenanlarynyň dialogy geçirildi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 06.08.2021 08:36
Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy öz işine başlaýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 06.08.2021 00:11
Täjigistanyň Prezidenti Türkmenbaşy deňiz portuna baryp gördi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 12:53
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenanlarynyň dialogyna gatnaşyjylar «Awaza» gelýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 11:47
Gurbanguly Berdimuhamedow we Emomali Rahmon nähili resminamalara gol çekdi?
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 11:41
Türkmen-täjik gepleşiklerinde Gurbanguly Berdimuhamedow täze teklipleri öňe sürdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 11:00
Türkmenistanyň we Täjigistanyň Prezidentleri Owganystandaky ýagdaýlar barada pikirlerini beýan etdiler
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 10:46
Türkmen-täjik gepleşikleriniň gün tertibinde haýsy meselelere garaldy?
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 04.08.2021 20:45
Emomali Rahmonyň Türkmenistana saparynyň çäklerinde 19 resminama gol çekildi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 03.08.2021 15:09
«Merkezi Aziýa bäşliginiň» hyzmatdaşlygynyň özboluşlylygy nämede?
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 03.08.2021 14:03
Türkmenistanyň we Täjigistanyň ministrleri Emomali Rahmonyň Türkmenistana saparyny maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 29.07.2021 08:20
Türkmen-täjik hökümetara toparynyň indiki mejlisi 2022-nji ýylda Aşgabatda geçiriler
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 26.07.2021 16:30
Duşenbede Howanyň üýtgemegi boýunça dördünji Merkezi Aziýa konferensiýasy geçiriler
HADYSALAR 22.07.2021 08:46
Türkmen Lideri Täjigistanyň Prezidentine aýal doganynyň aradan çykmagy zerarly gynanç hatyny ýollady
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.07.2021 01:38
«Merkezi Aziýa – Russiýa» formatynda geçirilen duşuşyga Sergeý Lawrow gatnaşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.07.2021 01:28
Türkmenistan Merkezi Aziýa — Günorta Aziýa Işewürler geňeşini döretmegi teklip etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 16.07.2021 10:15
R.Meredow Daşkentde Merkezi Aziýa Halkara institutynyň açylyşyna gatnaşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 16.07.2021 09:34
Owganystanda durnuklylygy saklamak meselesi türkmen-täjik gepleşikleriniň esasyny düzdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 16.07.2021 09:15
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we ABŞ-nyň wekilleri owgan meselesini maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 15.07.2021 20:21
Daşkentde Merkezi Aziýa döwletleriniň Daşary işler ministleriniň mejlisi geçirildi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 30.06.2021 15:21


text:
Şweýsariýanyň banklary
Şweýsariýanyň banklary dünýäniň iň möhüm maliýe guramalary hasaplanýar. Banklaryň birinji derejeli abraýyny berk gözegçilikde saklanýan bank syry we iň ýokary hyzmat standarty üpjün edýär. Gadymdan Ýewropada ýygy-ýygydan bolan uruşlar sebäpli, köp adamlar üçin bu ýurduň banklarynda öz süýşürintgilerini saklamak däbe öwrülipdir. Şweýsariýa daşary ýurtly goýumçylaryň gizlinligini we goraglylygyny üpjün etmek üçin dürli kanunlar kabul edip banklaryň durnuklylygyny ýokarlandyrýar. Banklaryň ygtybarlylygyna 1815-nji ýylda kabul edilen ýurduň bitaraplygy hem öz goşandyny goşdy, şondan bäri Şweýsariýa hiç bir harby çaknyşyklara gatnaşmadyk. Adam sany 8 milliondan ybarat bolan bu ýurtda 300 -den gowrak täjirçilik banklary hereket edýär we olaryň aktiwi trillionlarça ABŞ dollaryna barabardyr. Iki sany halkara banky iň iri banklar hasaplanýar - "UBS" we "Credit Suisse, olaryň paýy Şweýsariýa banklarynyň umumy aktiwiniň 50 % -ini emele getirýär. Adaty banklardan tapawutlylykda, bu banklar göterim bermek şerti bilen depozit çekmeýärler we girew garşylygynda karz bermeýärler.
Bankyň, peýda gazanýan maliýe guraly “ynam esasyndaky dolanyşyk” bolup durýar – pul serişdeleri müşderiň bähbidine dolandyrylýar (bank maliýe bazarlara we gazna biržalara gatnaşýar). Gazanylan girdejiden bank, öz hyzmaty üçin peýdany galdyryp, galan bölegini müşderiniň hasabyna goýýar. Müşderi peýda salgydyndan boşadylýar. Beýleki ýurtlaryň köpüsinde bu salgydyň göterimi 15 % bilen 50 % arasynda bolýar.
Şweýsariýa banklary rezident däller üçin hasap açýarmy?
Şweýsariýanyň raýaty bolmadyk adamlar üçin banklaryň hemmesi bank hasabyny açyp bermeýärler. Daşary ýurtlulara hasap açmaklygy, bu ugurda ýöriteleşen banklar tarapyndan amala aşyrylýar. Onuň üçin müşderi onuň şahsyýetini we kapitalyň gelip çykyşyny düýpli seljerýän proseduradan geçýär. Hasap açmak üçin goýuma talap edilýän iň az, her bir aýratyn ýagdaýa bagly 500,000 - 1,000,000 çenli şweýsar franky möçberinde talap edilýär bu ABŞ dollarynda 553,000 – 1,100,000 aralygynda bolýar. Bankyň gizlinlik syýasaty, 1713-nji ýylda kabul edilen Bank syry hakyndaky Kanun bilen üpjün edilýär. Şeýle-de bolsa, 2014-nji ýylda döredilen salgyt maglumatlaryny awtomatiki ýagdaýda alyş-çalyş etmegiň ulgamy döredildi, bu ulgama girýän ýurtlaryň şol sanda Şweýsariýanyň hem banklary ýerli salgyt gullugyna rezident dälleriň bank hasaplary barada maglumatlary bermäge borçlanýar.


text:
Soňky günlerde käbir halkara köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan 20 ýylyň dowamynda köpmillionlyk ykdysady kömegiň bölünip berilendigi baradaky habarlar peýda boldy.
Türkmen tarapy bu maglumatlaryň nädogrudygyny hem-de Türkmenistanyň we ABŞ-nyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygyň özarabähbitlilik hem-de deňhukukly hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýandygyny tassyklaýar.
Şunlukda indikileri aýratyn bellemek zerurdyr, ýagny çärýek asyrdan gowrak wagt bäri Türkmenistanyň döwlet edaralary we ykdysady birlikleri ABŞ-nyň kompaniýalary bilen bilelikde elektroenergetika, raýat awiasiýasy, howa-älem ulgamynda, oba hojalykda we strategiki taýdan ähmiýetli bolan beýleki ençeme ugurlarda umumy bahasy 3,5 milliard amerikan dollaryna barabar bolan 167 sany taslamalary (şertnamalary) durmuşa geçirdiler.
Türkmen tarapy elektroenergetiki desgalarynyň gurluşygynyň, awiasiýa, oba hojalyk, gurluşyk-ýol tehnikalarynyň getirilmeginiň, şeýle-de amerikan kompaniýalarynyň gatnaşmagynda işleriň hem-de hyzmatlaryň ýerine ýetirilmeginiň buýrujysy bolmak bilen, ýokarda görkezilen taslamalaryň çäklerindäki degişli tölegleri özüniň hususy pul serişdeleriniň hasabyna amala aşyrandyr.
Türkmenistanyň DIM-niň Metbugat-gullugy


text:
ABŞ-nyň harbylary Eýranyň geçen hepde Oman aýlagyndaky nebit tankerlerine eden hüjümi barada aýdylýan delilleri güýçlendirýän goşmaça suratlary çap etdi.
Pentagon 17-nji iýunda köpüsi ABŞ-nyň harby-howa güýçleriniň dikuçarlaryndan düşürilen we eýran güýçleriniň ýapon eýeçiligindäki “Kokula Courageous” nebit tankeriniň töweregindäki ýarylmadyk minany aýyrýan şekilleri görkezýäne çalymdaş suratlary çap etdi.
Waşington bu suratlaryň hadysanyň bolan ýerindäki delilleri aýyrmaga synanyşyk bolup görünýändigini aýtdy. Pentagon şol günüň özünde bu tanker hüjümi sebäpli Ýakyn Gündogara 1 müň çemesi goşmaça esger iberjekdigini yglan etdi.
Iş başyndaky goranmak sekretary Patrik Şanahan bu esgerleriň “Ýakyn Gündogardaky howa, deňiz we gury ýer wehimlerine garşy goranyş maksatlary esasynda” iberilýändigini aýtdy.
Ol Birleşen Ştatalryň “ýagdaýa ýakyndan syn etjekdigini we aňtaw maglumatlary hem-de anyk wehimler esasynda, zerur bolan halatynda ýaragly güýçler derejesinde goşmaça çäreleriň görüljekdigini” hem sözüne goşdy.


text:
Baspana kezeginde turǵan 500 myń adam bir resýrsqa biriktiriledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – «Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý men damytýdyń qazaqstandyq ortalyǵy» AQ ádisnama departamentiniń dırektory Marǵulan Ábdikárimov Turǵyn úı saıasaty týraly jańa zańnyń baspana kezegin qalaı retteıtinin túsindirdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Zańnamaǵa turǵyn úı saıasaty máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý úshin zań jobasy daıyndalǵan bolatyn. Reglament boıynsha qujat qoǵamdyq tyńdaýdan ótip, ashyq derekterdiń portalyna jarııalandy. Qazir qujat memlekettik organdardyń maquldaýynda jatyr. Birden aıtqym keledi, bul zań jergilikti atqarýshy organdardaǵy baspana kezegin retteýge baǵyttalǵan. Zańnyń negizgi tetigi sol dese de bolady. Qujat «Otbasy banktiń» qurylýymen tyǵyz baılanysty. Qazaqstandaǵy baspana kezeginiń bári osy «Otbasy bankke» shoǵyrlandyrylady. Bul - 500 myńnan astam kezekte turǵan adam degen sóz. Ár óńirde kórsetkish ártúrli. Sáıkesinshe, kezektegilerdiń baspana alý isine jańa tetikterdi engizý turǵyn úı qatynasy týraly zańmen retteledi», - dedi departament dırektory.
Sondaı-aq, ol atalǵan qujattyń qashan Úkimetke usynylatynyn atady.
«Zańnyń basty maqsaty – halyqty baspanamen qamtýdyń jańa tásil mehanızmin pysyqtaý. Qazir zań memlekettik organdardyń aqyrǵy maquldaýynda jatyr. Shilde aıynyń sońyna deıin maquldaýdan ótedi dep otyrmyz. Ári qaraı reglament boıynsha Úkimetke engiziledi», - dep túıindedi Marǵulan Ábdikárimov.
- Óńirlerde otbasyn qoldaý klýbtary jandanyp keledi
- Qazaqstanda múgedekterdiń áleýmettik jaǵdaıy qalaı jaqsartylmaq
- Saparbaev: Jambylda 25 eldi mekenniń áleýmettik kartasy jasalǵan
- Múgedektigi bar adamdardyń ómir súrý sapasyn arttyrý boıynsha qandaı jumystar atqarylýda
- Senat komıteti aýylda turý jaǵdaıyn jaqsartý, jastardyń qalaǵa ketýin tómendetý máselelerin talqylady
- Óńirlerdi damytýdyń ulttyq jobasynyń mindeti qandaı
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Kaka etrap birleşmesi tarapyndan etrabyň çäginde «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» atly biraýlyga bagyşlanan meýilnamalaýyn wagyz-nesihat we düşündiriş işleri giň gerimde alnyp barylýar. Häzirki günlerde etrabymyzdaky umumybilim berýän orta mekdeplerde, çagalar baglarynda ýaş nesliň wekilleri döwrebap derejede bilim-terbiýe alýar, edara-kärhanalarda ýaş hünärmenleriň, işçi-gullukçylaryň uly topary zähmet çekýär. Şonuň bilen baglanyşykly, ýurdumyzyň ähli babatda sazlaşykly ösýän, döwrümiziň özgerýän, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň ýokarlanýan döwründe ildeşlerimiziň köçe-ýol hereketiniň howpsuzlygy boýunça düşünjelerini artdyrmak babatdaky tagallalara goşant goşmagy wagyz-nesihat çärelerimiziň esasy özeni hasaplaýarys.
Etrabymyzyň orta mekdepleriniň we çagalar baglarynyň eýýäm birnäçesinde «Köçe-ýol hereketiniň düzgünlerini berjaý edeliň!» «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy», «Ýaşyl yşyk» ady bilen wagyz-nesihat duşuşyklary guramaçylykly we netijeli geçirildi. Şol duşuşyklara etrap polisiýa bölüminiň polisiýanyň ýol gözegçilik bölümçesiniň ýörite wekili hem gatnaşyp, ýaş nesle köçe-ýol hereketiniň howpsuzlygy boýunça işjeň usulda sapaklary geçdi. Mekdep okuwçylarydyr çagalar baglarynyň körpelerine köçe-ýol hereketiniň kadalary, pyýadalar üçin niýetlenen ýerler, ýanýodalar, ýerasty geçelgeler, ýolyşygyň bar ýerinde ýoldan geçmegiň düzgünleri barada berlen täsirli gürrüňler olaryň gyzyklanmasyny has-da artdyrdy.
Meýlismyrat MYRADOW, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Kaka etrap birleşmesiniň başlygy.


text:
Ol esgerlere «biziň sizi öe getirmeli wagtymyz ýetip gelýär» diýdi.
Dört hepde ozal, şu ýylyň saýlawlaryndan öň öz Zähmet partiýasy tarapyndan gaýtadan ýurt ýolbaşçylygyna dikeldilen Rud bu sapary şenbe güni, öz aýaly Tereza Reýn bilen etdi.
Olar Uruzgan welaýatynyň Tarin Kowt bazasynda bolýan awstraliýaly esgerleriň ýanynda dört sagat çemesi galdylar.
Reýn Awstraliýanyň premýer-ministriniň uruş zonasyna sapar eden ilkinji aýaly boldy.
Awstraliýa özüniň Owganystandaky söweş goşunlaryny şu ýylyň aýagyna çykarmaga taýýarlanýar.


text: 2 Seni* derbi-dagyn etjek duşman geler+.Galalaryňy gora,Ýoluňy garawulla.Biliňi berk guşap, güýjüňi topla.2 Ýehowa Ýakubyň şöhratyny,Ysraýylyň şan-şöhratyny gaýtaryp berer.Sebäbi duşmanlar ony weýran edip+,Şahalaryny çapyp taşlapdy.3 Ninewiýanyň duşmanlarynyň galkany gyzyl reňklidir,Esgerleri gyrmyzy sowut geýýär.Söweşe taýýarlyk gören güni,Şöweş arabalarynyň demir çişleri gözüňi gamaşdyrýar*,Esgerler naýzalaryny ýokary galdyrýarlar.4 Söweş arabalaryny köçelerde dälirän dek sürýärler,Şäher meýdançalarynda* eýläk-beýläk urunýarlar.Olar alaw ýaly ýanyp, ýyldyrym dek süýnýärler.5 Patyşa serkerdelerini jemlär.Olar ýykylyp-sürçüp bararlar.Şäher diwarlaryna okdurylarlar,Böwetler gurarlar.6 Derýalaryň derwezeleri açylar,Köşk çöküp gider.7 Perman ýatyrylmaz: halkyň namysy depelener,Olar sürgün ediler, kenizleri aglarlar,Gursaklaryna urup, kepderi deý nalarlar.8 Gadymy günlerden bäriNinewiýa+ suwdan doly howza meňzeýärdi.Onuň halky gaçyp gider.Olara: «Duruň, duruň!» diýseler-de,Hiç haýsy yzyna seretmez+.9 Kümşüni talaň, altynyny talaň!Olaryň ummasyz hazynasyGymmatbaha zatlardan doludyr.10 Şäher boşap galar,Janly-jemende bolmaz, haraba öwrüler!+Olaryň ýürekleri ýarylar, dyzlary epiler, bedeni saňňyldar.Olaryň ýüzi çuw ak bolar.11 Arslanlaryň mekany+,Ýaş arslanlaryň aw awlaýan ýeri nirede?Arslanlaryň çagalary bilenGorkusyz-ürküsiz gezýän ýeri nirede?12 Arslan öz balalary üçin aw awlardy,Ene ýolbarslar üçin awuny bogup öldürerdi.Gowaklaryny awdan,Parçalanan haýwanlardan doldurardy.13 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär:«Seniň bilen söweşerin!+Söweş arabalaryňy ýakyp kül ederin+.Ýaş arslanlaryňy gylyç bilen gyraryn.Indi sen ýer ýüzüni talamarsyň,Çaparlaryň sesi eşidilmez»+.


text:
"Men bu barada eýýäm ençeme sapar aýdypdym. Eger-de şunuň bilen baglylykda ýene-de goşmaça zat aýtmaly bolsam, onda men Wladimir Wysotskiniň suratlandyran tanymal personažy ýaly ‘ogrynyň türmede oturmalydygy’ baradaky pikir bilen ylalaşýaryn” diýip, Wladimir Putin telewideniýede göni efirde geçiren ýyllyk sorag-jogap alşygynda nygtady.
Orsýetiň iň baý adamlaryndan biri Mihail Hodorkowskiý salgyt galplyklarynda aýyplanyp, häzir 11 ýyl türme tussaglygynda saklanýar.
Häzir ol millionlarça tonna nebit ogurlamakda hem aýyplanyp, ikinji gezek sud hökümine garaşýar. Düýn yglan edilmeli bu höküm 27-nji dekabra çenli gaýra süýşürildi.


text:
Şol bir wagtda Türkmenistanda derdine em tapman ýa-da ýalňyş bejergi alyp daşary ýurtlardan delalat gözleýän raýatlar hem bar. Aşgabatdaky habarçymyz Soltan Açylowa bu meseleler barada öň hassalyk derdini çeken, maryly kärendiçi Kerim Atdanow bilen söhbetdeş boldy.
Kerim: 'Lukmanlaryň bary eliňe seredip dur'
Türkmenistanda saglyk pudagyna, desgalaryna uly döwlet serişdeleriniň goýberilýändigi habar berilýär. Döwlet eýeçiligindäki habar serişdeleri täze gurulýan saglyk binalary, satyn alynýan saglyk enjamlary barada yzygiderli maglumat berýär.
Şol bir wagtda Türkmenistanda derdine em tapman ýa-da ýalňyş bejergi alyp daşary ýurtlardan delalat gözleýän raýatlar hem bar. Aşgabatdaky habarçymyz Soltan Açylowa bu meseleler barada öň hassalyk derdini çeken, maryly kärendiçi Kerim Atdanow bilen söhbetdeş boldy.
Şol bir wagtda Türkmenistanda derdine em tapman ýa-da ýalňyş bejergi alyp daşary ýurtlardan delalat gözleýän raýatlar hem bar. Aşgabatdaky habarçymyz Soltan Açylowa bu meseleler barada öň hassalyk derdini çeken, maryly kärendiçi Kerim Atdanow bilen söhbetdeş boldy.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama öz türk kärdeşi Rejep Taýyp Erdogany, demirgazyk Yrakdaky türk esgerlerini yza çekmegi dowam etdirip, goňşusy bilen aradaky dartgynlygy kemeltmek tagallasyna çagyrdy.
18-nji dekabrda bolan telefon gürrüňnde Obama Erdogany iki ýurduň arasyna tow salan «dartgynlygy gowşatmak üçin goşmaça çäre görmäge» çagyrdy.
Bagdat Türkiýäni Mosulyň golaýyndaky tälim lagerine rugsat almazdan tälimçi esgerleri ibermekde aýyplaýar.
Erdogan Yragyň goşuny doly çykarmak talabyna garşy çykýar, emma olaryň bir bölegini Yragyň kürt awtonom regionyna geçirdi we olar gowy garşylandy.
Şu hepde «Yslam döwleti» toparynyň hüjüminde türk tälimçileriniň dördüsi ýaralandy.
Ak tam iki lideriň YD-a garşy göreşde hyzmatdaşlyk edilmelidigi bilen ylalaşandygyny aýtdy.


text:
Jumys pen tabys týraly suraq ne úshin qoıylady - halyq sanaǵy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Jalpyulttyq sanaq suraǵyndaǵy jumys pen tabys jónindegi saýaldar eldiń ál-aýqaty týraly naqty derekterdi jınaý úshin mańyzdy. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń basshysy Nurbolat Aıdapkelov ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngide osyndaı pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Jumyspen qamtý jáne tabysy týraly derekterdi jınaý memleketke halyqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyn obektıvti jáne jan-jaqty baǵalaýdy qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Halyq sanaǵy aıasynda halyqty jumyspen qamtý týraly málimetterdi jınaqtaý adamdar men úı sharýashylyqtarynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyn baǵalaý, sondaı-aq jumys oryndaryn ashýǵa, jumysqa ornalasýǵa, jumyssyzdyqqa baılanysty kóptegen ekonomıkalyq jáne áleýmettik máseleler boıynsha saıasat pen baǵdarlamalardy josparlaý úshin óte mańyzdy», - dedi ol.
Bıýro basshysy aralyq sanaq kezeńinde mundaı derekterdiń halyqty jumyspen qamtý boıynsha úı sharýashylyqtaryn iriktep tekserý qorytyndylary boıynsha alynatynyn túsindirdi.
«Halyq sanaǵy aıasynda halyqtyń ómir súrý jáne tabys kózderi týraly málimetter jınaý jumys kúshi men jumyspen qamtý mártebesiniń kórsetkishterin tolyqtyratyn mańyzdy tujyrymdama bolyp tabylady. Bul otbasynyń ál-aýqatynyń, kedeılik deńgeıiniń sıpattamasy», - dedi Nurbolat Aıdapkelov.
Onyń aıtýynsha, sanaq qorytyndysy boıynsha halyqtyń ómir súrý kózderiniń túrleri, jynysy, jasy, óńirleri týraly derekter jınaqtalady. Sondaı-aq, tabys mólsheri týraly derekter, COVID-19 pandemııasynyń tabys deńgeıine qalaı áser etkeni týraly aqparat túziledi.


text:
Foto: Aqtóbe oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti
Bul týraly oblys ákimi Ońdasyn Orazalın Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken Aqtóbe oblysynyń bıylǵy bes aıdaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń qorytyndylary men aldaǵy kezeńge arnalǵan josparlary týraly baspasóz máslıhaty barysynda málimdedi.
«Memleket basshysy óziniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda atap ótkendeı, halyqtyń jumyspen qamtylýy jáne olardyń tabystaryn saqtaý bizdiń basty mindetterimizdiń biri bolyp tabylady. Búgingi kúni oblysta jumyssyzdyq deńgeıi 4,8% quraıdy, bes aıda 13 myńǵa jýyq jańa jumys orny qurylsa, onyń jartysy turaqty. Jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi de ortasha respýblıkalyq deńgeıden tómen - 2,5%. Jalpy, bıylǵy jyly 53 myń jumyssyz ben ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy jumysqa ornalastyrýǵa kómek kórsetý josparlanyp otyr», - dedi O.Orazalın.
Esepti kezeńde oblysta ortasha aılyq eńbekaqy 196 myń teńgeni qurady, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 16,5% -ǵa artyq.
«Buǵan, sonyń ishinde, jyl basynan beri qyryqtan astam iri jáne orta kásiporyndardyń 30 myńnan asa jumysshynyń eńbekaqysyn ortasha 15% -ǵa ósirýiniń arqasynda qol jetti», - dedi oblys ákimi. .
Sondaı-aq, memlekettiń áleýmettik saıasatyn iske asyrý aıasynda jyl basynan beri 24 myńǵa jýyq azamat 710 mıllıon teńge kóleminde ataýly áleýmettik kómek aldy, 1 jastan 6 jasqa deıingi 5,7 myń balaǵa jalpy somasy 161 mln. teńgege kepildendirilgen áleýmettik paket berildi. Jergilikti deńgeıde qosymsha qoldaý kórsetý maqsatynda 13 myńǵa jýyq azamatqa túrli jeńildikter, qosymsha tólemder men 702 mln.teńge kóleminde ótemaqylar berildi.
Sonymen qatar, bıyl 14,5 myń múmkindigi shekteýli jandardy áleýmettik qoldaýǵa 3,1 mlrd. teńge bólindi.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Elordalyq volonterler vaktsına alýǵa shaqyrǵan aktsııa uıymdastyrdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búginde elimizde koronavırýs indetine qarsy vaktsına alý qarqyndy júrip jatyr. Mıllıon turǵyny bar Nur-Sultan qalasy da osy qatarda. Halyq arasynda vaktsına alý protsesin jedeldetý maqsatynda eloordada vırýsqa qarsy ekpe alýdyń mańyzdylyǵy taǵy bir ret túsindirildi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgin astanalyq volonterler «COVID-19-dy toqtat, vaktsına al!» atty aktsııa uıymdastyrdy. Onyń barysynda elorda jurtshylyǵyna koronavırýstyń taralýyn toqtatýda vaktsına alýdyń mańyzdylyǵy túsindirildi. Volonterler bul joly «Kerýen City» oıyn-saýyq jáne saýda ortalyǵyn aralap, kelýshilerdi vaktsına alýǵa shaqyrdy.
«Bizdiń sharanyń maqsaty - elorda turǵyndary men qonaqtaryn vaktsına alýǵa shaqyrý. Sol arqyly adamdar ózimen qosa aınalasyndaǵy adamdardy da indetten qorǵaıdy. Árıne, eshkimdi vaktsına alýǵa májbúrlemeımiz, tek onyń mańyzdylyǵyn aıtyp ótemiz. Ekpe alý ár adamnyń erkimen jasalady. Biz qazir turǵyndar arasynda aqparattyq túsindirý jumysymen aınlasyp júrmiz. Kóp adamdar túsinistikpen qaraıdy. Biz aıtqan aqparattardy tyńdap, vaktsına alýǵa shaqyrǵan paraqshalardy alyp jatady. Arasynda turǵyndar tarapynan suraqtar da týyndaıdy. Kóbinese ekpeni qaı jerden jáne qalaı alýǵa bolady? Qandaı vaktsına túrleri bar? dep qyzyǵýshylyq tanytyp jatady», - dedi elordalyq volonter Damır Aıtymov.
Atalǵan shara barysynda 5 volonter 150 vaktsına alýǵa shaqyrǵan paraqshany taratty.
Búginde Nur-Sultan qalasynda emhanalardan bólek, iri oıyn-saýyq jáne saýda ortalyqtarynda vaktsına alý beketteri demalyssyz jumys istep tur.
Aıta keteıik, volonterler aktsııasy qalalyq ákimdik janyndaǵy Jastar saıasaty máseleleri basqarmasy jáne «Astana jastary» ortalyǵynyń uıytqy bolýymen ótti.
- Pfizer vaktsınasy 5-11 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa 90% tıimdi
- Nur-Sultanda áıel balasymen birge kóp qabatty úıdiń balkonynan sekirmek bolǵan
- Elordada Álibek Dinishevtiń mereıtoılyq kontserti ótti
- Metall konstrýktsııanyń astynda qalǵan áıel: Sotqa deıingi tergeý bastaldy
- Nur-Sultanda qar barysyna arnalǵan kórme ashyldy
- Qar barysyn saqtaıyq: Elordada ekologııalyq aktsııa ótti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Iri kärhanada işler ilerleýär
Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda benzin öndürmekde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 158,9 göterim ösüş depgini üpjün edildi. Şeýle oňyn görkezijiler beýleki geçginli önümleri öndürmekde-de gazanyldy. Olaryň arasynda dizel ýangyjy, agyr wakuum gazoýly, ýol bitumy hem bar. M Sözümiz gury bolmaz ýaly, üstümizdäki ýylyň geçen ýedi aýynda gazanylan netijelere ýüzleneliň. Hasabat döwründe kärhanada dürli kysymly benziniň jemi 135,2 müň tonna golaýy, dizel ýangyjynyň 77,6 müň tonna golaýy, agyr wakuum gazoýlynyň 22,8 müň tonnadan gowragy, ýol bitumynyň 19,5 müň tonna gola


text:
Ýol çyzgylaryna hem-de swetoforlara gözegçilik etmek IIM-niň Döwlet ýol gözegçiligi gullugyna degişlikä, işler sazlaşykly alnyp barylýardy. Haçanda ýolda swetofor döwlen mahaly ýol gözegçisi dessine bu barada öz gulluk ýerine habar berýärdi. Netijede bolsa, hatardan çykan swetofor uzaga çekdirilmän bejerilerdi.
Ýol çyzgylaryna hem-de swetoforlara gözegçilik etmek Gara ýollar ministrliginiň garamagyna geçensoň welin bu meselede býurokratiýa başlandy.
Ýolda islendik ýüze çykýan meselede ilkinji nobatda ýol gözegçileri habardar bolýar. Bu swetoforlar babatynda hem şeýledir. Ozal çatrykda hatardan çykan swetofor hakda öz edarasyna habar berýän ýol gözegçisi, indi bu habary Gara ýollar ministrligine ýetirmeli bolýar. Ministrlik bolsa öz garamagyndaky pudagyň işgärlerine haýsy ýerde swetoforyň hatardan çykandygyny aýdýar.
Problema ýok ýaly, ýöne bar
Göräýmäge, bu ýerde problema kän bir ýok ýalam. Ýöne, gynandyrýan ýeri, iki ministrligiň işgärleriniň arasynda biri-birine pitjiň atyşmagyň başlamagydyr. Bu pitjiň atyşma soňky döwür hasam görnetin duýlup ugrady.
Gyş paslynyň gelmegi bilen, ýagynly howalaryň köpelmegi sebäpli, paýtagtyň köçelerinde şu günler swetoforlar tiz-tiz döwülýärler. Ýöne ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleri hatda agyr çatrykda swetofor hatardan çykanda-da muny degişli ýerine wagtynda habar bermeýärler.
Swetofor işleýänçä ýol gözegçileri çatrykda regulirowka etmäge hem kän bir höwes edenoklar. Sebäbi swetoforlara gözegçilik etmek ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleriniň wezipesine girmeýär.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçy. Şu blogda öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
2010-njy ýyl boýunça ýaýradylan we 29 ýurdy öz içine alýan bu hasabatda Türkmenistana jemi ýedi görkezijiden 6,93 bal baha berlipdir, bu onuň iň pes baha eýe bolanlygyny aňladýar.
Bu mesele bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir “Freedom House” guramasynyň Barlaglar bölüminiň ýolbaşçysy Christopher Walker bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Bu soragy men size öňem birnäçe gezek beren bolmaly, ýagny siziň region barada her ýyl ýaýradýan hasabatyňyzda bolşy ýaly bu hasabatda hem Türkmenistan iň pes baha eýe bolupdyr, ýurtda heý bir üýtgän zat ýokmy?
Christopher Walker: Bu ençeme nukdaýnazardan seredilende ullakan sorag bolup durýar, bu ullakan soraga berip bolaýjak gysga jogabym şundan ybarat: “Freedom House” guramasynyň geçiş döwrüni başdan geçirýän ýurtlar barada ýaýradan hasabatynda üns beren zatlary –
Emma, umuman aýdylanda, bu ýurtda adam hukuklary depelenýär, media we graždan azatlygy ýok. Türkmenbaşynyň aradan çykmagy we onuň ornuna täze ýolbaşçynyň häkimiýet başyna geçmegine garamazdan, o diýen uly özgerişlik göze ilmeýär. Şonuň üçin biziň hasabatymyzda Türkmenistana berlen bahada o diýen özgerişlik ýok.
Azatlyk Radiosy: Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlary dolandyrýan ýolbaşçylar, şol sanda Türkmenistanyň prezidenti demokratiýa we sýyasy taýdan ýurtda ýagdaýyň özgermegini islemeýän bolsa, şol ýurtlarda demokratik gymmatlyklaryň ornaşdyrylmagy üçin tagalla edýän edaralaram bar, meselem ÝHHG-ä, BMG we ÝB-e degişli toparlar. Olaryň regionda, esasanam Türkmenistanda alyp barýan roluna nähili baha berýärsiňiz?
Christopher Walker: Bu soragy agzalýan guramalaryň wekillerinden soramaklyk has ýerlikli bolardy. Emma öz pikirimi aýtsam, şol guramalaryň köpüsi demokratik ýurtlaryň wekilleri, olar demokratiýany ýaýbaňlandyrmak ugrunda iş alyp barýarlar. Esasanam ÝHHG bu kategoriýa girýär.
Bu gurama we Türkmenistanda iş alyp barýan şuňa meňzeş beýleki toparlar öz tagallalarynyň çäginde adam hukuklaryny we demokratiýany hem ýatdan çykarmaly däl. Netijede hökümet wekilleri bilen geçirilýän gepleşiklerde bu mesele mydama gozgalyp durulmaly.
Häzirki döwürde türkmen hökümeti bu tema hakda gürrüň edilmegini islemeýär. Emma diňe hökümet islemeýär diýip, şeýle temalar ünsden düşürilmeli däl.
Meniň pikirimçe, adam hukuklary ýaly meseleleriň mydama gozgalyp durulmagy barada sýyasy erk-isleg bolmaly. Eger halkara guramalary bu temany hemişe gozgap dursalar, hökümet bu meseläniň ünsden düşmejegine göz ýetirer. Şunlukda, şeýle sýyasatyň has täsirli netije bermegi mümkin.
Siziň soragyňyza berjek jogabym: demokratik prosesleri goldamaklyk halkara guramalaryň we Günbataryň Türkmenistanda alyp barýan sýyasatynyň gaýragoýulmasyz bir bölegi bolmaly.
Azatlyk Radiosy: Gowy maslahat berýärsiňiz, emma bu meselä başga bir nukdaýnazardan seretsek, meselem, Türkmenistan garaşsyzlygyna gowuşaly bäri o diýen üýtgän zadyň ýokdugyny aýdýarsyňyz, ýöne şol bir wagtyň özünde-de Günbatar guramalary hem türkmen ýolbaşçylaryny ýurtda reformalar geçirmek üçin mejbur edäýjek ädimler ätmekden saklanýarlar. Diýmek, eger türkmen ýolbaşçylary boýun alan borçlaryny berjaý etmeýän bolsalar, Günbatar guramalary hem öz missiýalaryna laýyk derejede iş alyp baranok. Emma siz näme üçindir öz hasabatyňyzda diňe Türkmenistanyň hökümetini tankytlap, Günbatar guramalarynyň kemçiliklerine üns bereňzok, bu adalatsyzlyk dälmi?
Christopher Walker: Meniň pikirimçe, ÝHHG-niň, ÝB-niň we ABŞ-nyň Türkmenistan bilen gatnaşygy adam hukuklarynyň çäginden daş düşýär. Emma bize galsa, adam hukuklary we demokratik reformalar ykdysadyýet, energiýa we şonuň ýaly islendik mesele hakda geçirilýän gepleşikleriň esasy bölegi bolmaly.
“Freedom House” guramasy, elbetde, ÝHHG-ni we şonuň ýaly beýleki guramalary tankytlaýar. Geçiş döwrüni başdan geçirýän ýurtlar barada ýaýradylan hasabatymyzda mesele boýunça o diýen gürrüň edilmedigem bolsa, soňky bir iki ýylyň dowamynda çap edilen hasabatlarymyza seretseňiz, ÝHHG-niň aşa tankyt edilenligine göz ýetirersiňiz. Hat-da Gazagystanyň ÝHHG-niň ýolbaşçylygyna bellenmegine-de biz juda garşy çykypdyk.
Umuman aýdylanda, adam hukuklary we demokratiýany goldap çykyş etmek meselesine gelende, ÝHHG ýaly beýleki guramalar has ulurak rol oýnap bilerdiler.
Azatlyk Radiosy: Siz “Geçiş döwrüni başdan geçirýän ýurtlar” barada ýaýradan hasabatyňyz bilen bagly eden çykyşyňyzda öňki Söwet Soýuzyna giren respublikalaryň käbirlerinde amala aşyrylan rewolýusiýalaryň şol ýurtlarda demokratiýanyň ýaýbaňlanmagyna o diýen täsirini ýetirmänligini aýtdyňyz. Onda, siziň pikiriňizçe, çykalga nirede?
Christopher Walker: Meniň pikirimçe, Gürjüstanda we Ukrainada geçirilen rewolýusiýalar barada gürrüň edilende, olar döwlet institutlarynda düýpli reformalaryň geçirilmegine ýol açmady. Elbetde, reformalary amala aşyrmak boýunça käbir gapylar açyldy, ýöne olaryň möçberi, geçirilip gutarylmaly möhleti we netijesi barada takyk zat aýtmak kyn.
Meniň pikirimçe, kanunlary, islendik mesele boýunça ilatyň garaýşyny we institutlary reformalaşdyrmak belli we gysga wagtda amala aşyrylýan hereketlerdendir çärelerden has kyn bolsa gerek. Şol bir wagtyň özünde-de Ukrainada mundan ýedi ýyl öň pikirini hem edip bolmajak zatlar bolup geçdi. Bu özgerişlikleriň arasynda metbugat azatlygy, saýlawlaryň geçiriliş usuly hakda gürrüň edip bolar. Netijede, bu barada aýdyp biläýjek zadym, rewolýusiýalary amala aşyrmaklyk meseläniň diňe bir tarapy. Diýmek, diňe rewolýusiýa bilen iş tamamlananok, esasy tagalla ondan soňra başlanýar. Bu iki işi biri-birinden aýry tutmak gerek.
Azatlyk Radiosy: Bilişiňiz ýaly, Merkezi Aziýada Orsýetiň we Hytaýyň, galyberse-de, Eýranyň syýasy täsiri barha artyp barýar. Şol bir wagtyň özünde Günbatarda ýerleşýän beýleki ýurtlar Türkmenistan ýaly ýurtlaryň energiýasy bilen has köp gyzyklanyp başladylar. Şeýle ýagdaýda adam hukuklary hem-de demokratik ösüşler barada gürrüň edilende Türkmenistanda mundan beýläk nähili özgerişliklere garaşyp bolar?
Christopher Walker: Meniň bu barada çaklama beýän etmekden saklanasym gelýär. Sebäbi hiç kimiň geljekde bolaýmagy mümkin wakalary öňden çaklamagy mümkin däl.
Siziňde aýdyşyňyz ýaly, Türkmenistandaky esasy kynçylyklar we päsgelçilikler göz öňünde tutulanda, aç-açan we demokratik dolandyryş usulyna eýerýän hökümet sistemasyny ýola goýmaklyk uzak wagt talap eder. Şonuň üçin Günbatar ýurtlary, şol sanda ÝB we ABŞ Türkmenistanda maýa goýmak barada düzýän strategiýalaryna uzak möhletiň çäginden garamaly. Sebäbi bu ýurtda gürrüňi edilýän ugurlar boýunça çalt özgerişlige umyt edip bolmaz.
Azatlyk Radiosy: Bu hasabaty çap etmezden ozal siz ýa siziň guramaňyzyň haysydyr bir wekili Türkmenistanda boldumy?
Christopher Walker: Guramanyň işgärleri we ekspertrleri wagtal-wagtal Türkmenistana sapar edýärler. Ýöne bu hasabaty taýýarlamak üçin ýörite Türkmenistana barmak bize başartmady. Emma bu hasabaty taýýarlan synçy region boýunça ykrar edilen ekspertlerden biri. Ol regiondaky ýagdaýlary gowy bilýär.
Elbetde, biz ýurduň içinde ýaşaýan synçylar we maglumat çeşmeleri bilen işleşmek isleýäris, emma bu aňsat däl. Bu ugurda iş salşyp boljak we käri boýunça ukyply adamlary tapmak kyn.
Hasabatymyzyň Türkmenistan baradaky bölegine we onuň netijelerine biziň doly ynamymyz bar.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, siz Türkmenistanda bolman, bu yurt hakda hasabat taýýarladyňyz we her ýyl çap edýän hasabatyňyza seredilende hem bu ýurda berýän bahaňyz biri-birinden tapawut edenok. Bu ýagdaý hasabatyň abraýy barada sorag döredenokmy?
Christopher Walker: Meniň pikirimçe, elbetde, hasabatlary ýurda baryp, şol ýerden maglumat alyp, taýýarlamagyň uly peýdasy bar. Emma bu hökman şeýle bolmaly diýlen zadam ýok. Biziň synçylarymyz we ekspertlerimiz şol ýurtlarda ýerleşmeseler-de, Türkmenistan ýaly ýurtlara wagtal-wagtal sapar edýärler.
Bu meselä başga nukdaýnazardan-da seretemek gerek. Eger islendik ýurtda adalat we syýasy ýagdaýlar garaşsyz hasabatlaryň taýýarlanmagyna täsir ýetirjek bolsa, onda ýurduň içinde oturyp ýa şol ýerden maglumat alyp taýýarlanan hasabat obýektiw bolman biler. Dünýäde bu kategoriýa girýän ençeme ýurt bar, olardan biri hem Türkmenistandyr.
Elbetde, mümkin boldugyndan hasabatyň ýurduň içinden alnan täze maglumatlar esasynda taýýarlanmagy gowy zat, emma şol ýurtdaky syýasy sistemanyň hasabatyň garaşsyzlygyna kölege salmak howpy bar bolsa, onda hasabatyň daşary ýurtlarda taýýarlanmagy erbet pikir däl.
Şol bir wagtyň özünde-de maňa Radioňyz arkaly diňleyjilere öz sesimi ýetirmäge rugsat ediň. Eger biziň hasabatymyzda ylalaşyp bolmajak maglumatlar gözüňize ilse, onda muny bize hökmän bildiriň!


text:
Iki ýurduň resmileri 2001-nji ýylyň sentýabr aýynda ABŞ bilen Türkmenistanyň arasynda baglaşylan “Neşe serişdelerine gözegçilik we hukuk goraýyş edaralaryna ýardam bermek baradaky ylalaşyga” girizlen dördünji üýtgetmä gol çekdiler.
Türkmen hökümetiniň adyndan Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary, ýurduň daşary işler ministri Raşid Meredow we ABŞ-nyň hökümetiniň adyndan ABŞ-nyň Türkmenistandaky işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Linn Treýsi bu resminama gol çekdiler.
Bu girizilen üýtgetme "Türkmenistanyň hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri üçin iňlis dili okuwlary" we "Türkmenistanyň neşe serişdelerine garşy göreşmek boýunça döwlet gullugynyň iş mümkinçiliklerini kämilleşdirmek" atly taslamalararyň dowam etdirilmegine gönükdirilýär diýlip, ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň beýanatynda aýdylýar.


text:
Häzirki wagtda paýtagtdaky ministrlikleriň, pudaklaýyn edara-kärhanalaryň işgärlerine 2001-nji ýyldan ýokarda öndürilen awtoulaglarda iş ýerine gelmeklik gadagan.
Gymmat bahaly awtoulagda iş ýerine gelmeklige gadagançylygyň girizilmegine, esasan, abraýly ministrlikleriň ýolbaşçylarynyň howatyrlanmasy sebäp bolupdy. Çünki aýlyk haky 200-250 amerikan dollary töweregi bolan işgärleriň 20,000 dollar möçberindäki awtoulaga münmegi, diňe bir şol işgäri däl, eýsem ministrligiň başynda duranlary hem şübhe astyna alýardy. Şol sebäpden, ministrlikleriň, pudak edaralarynyň ýolbaşçylary öz golastyndaky işgärlere iş ýerine gymmat awtoulagly gelmeklerine gönüden-göni gadagançylygy girizip başladylar. Käbir edaralarda işgärleriň adynda gymmat bahaly ulagyň bolmazlygy hem talap edilýär. Şol sebäpden, gymmat ulagy süresi gelýän işgärleriň köpüsi maşynyny dogan-garyndaşlarynyň adyna resmileşdirýärler.
Gymmat bahaly awtoulagda işe gelmäge gadagançylyk ähli edara-kärhanalarda bar diýip bolmaz. Gury aýlykdan başga daşyndan hiç hili “düşewünt” gelmeýän edaralarda beýle düzgün ýok.
Gadagançylyga garamazdan...
Ýolbaşçylarynyň gymmat ulaglarda iş ýerine gelmegi gadagan edýändiklerine garamazdan, işgärler awtoulaglara münmekden ýüz öwürmeýärler. Olar ulaglaryny iş ýerleriniň töweregine eltmeseler-de, edaralaryndan daşrakda, ýol ugrunda ýa-da şol töwerekdäki awtoduralgalarda goýýarlar.
Ýol ugrunda awtoulaglaryny goýýan işgärleriň awunýan wagtlary az bolmaýar. Köçelerde maşynlaryň köplüginden emele gelýän dykynlar ýol ugrunda goýlan maşynlara zeper ýetirýärler. Mundan başga-da, prezidentiň geçýän marşruty şol köçeden düşende, döwlet ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri ýol ugrunda duran maşynlary ewakuatorlara mündürip, alyp gidýärler. Işiň ahyrynda ulagyny goýan ýerinde tapmadyk işgärler maşynyny şäheriň çetki awtoduralgalaryndan gözläp tapmaly bolýarlar. Munuň-da üstesine, olar ewakuatoryň hyzmaty üçin 60 manat möçberinde pul töleýärler.
Edara ýerlerine awtoulagly gelmek çäklendirmeleri netijesinde awtoduralgalar köp kynçylyk çekýärler. Hususan-da, paýtagtdaky «ors bazar» diýlip atlandyrylýan söwda nokadynyň awtoduralgasy Içeri işler ministrliginiň, Milli howpsuzlyk ministrliginiň, Baş prokuraturanyň işgärleriniň gymmat bahaly awtoulaglarynyň goýulýan ýerine öwrüldi. Bu edaralar şol bazara ýakynda ýerleşensoň, gymmat bahaly awtoulaglary bolan işgärler bazaryň awtoduralgasynda öz ulaglaryny goýup, işlerine barýarlar.
Bazaryň awtoduralgasynyň işgärleriniň aýtmagyna görä, bu ýere söwda-satyk etmäge gelýän adamlar uzakly gün duralgada goýlan organ işgärleriniň maşynlary zerarly, öz ulaglaryny goýmaga ýer tapmaýarlar.
Ors bazaryndaky awtoduralga ulaglaryň uzakly gün goýulmagyna niýetlenen däldir. Ol duralga bazara gelenleriň söwda-satyk etmekleri üçin ortaça 2 sagat çemesi goýulmagy göz öňünde tutulan. Şonuň üçin hem duralga hyzmatynyň bahasy bu ýerde arzan. Uzak wagtlaýyn goýulýan beýleki awtoduralgalaryň hyzmaty bir manat bolsa, bazarlardaky duralga girilip-çykylany üçin 20 teňňe tölemeli. Bazaryň işgärleriniň aýtmagyna görä, organ işgärleriniň uzakly gün goýýan ulaglary awtoduralga gelýän düşewünde ep-esli derejede zeper ýetirýär.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Ýaş zenan Dagystanda sylanýan, käri boýunça anesteziolog bolan adamsyny, hukuk goraýjy organlaryň işgärleri tutup alyp gideli bäri görenok.
Ony organ işgärleri Mahaçgaladaky keselhanadan iş wagty zor bilen alyp gidipdirler. Ýüzi maskaly resmiler Marat Gunaşewi, operasiýa gidip duran otagdan çykaryp, lukman geýminde we aýakgaplarynda bada-bat ulaga mündürip, alyp gidipdirler.
Aýyplamalar
Häzirki wagtda Marat Gunaşew beýleki bir Demirgazyk Kawkaz respublikasynda, sud edilmän, tussaglyga höküm edildi. Ol 2010-njy ýylda Mahaçgalanyň polisiýa ýolbaşçysynyň öldürilmegi bilen baglanyşykly söweşijilere kömek etmekde aýyplanýar.
Gunaşewa bu aýyplamalary ”bolgusyz” diýip, ret edýär. Şeýle-de polisiýanyň, prokurorlaryň we Federal howpsuzlyk gullugynyň sowuk-salalygy sebäpli, ol başga maglumat almaga mümkinçiliginiň bolmandygny aýdýar.
Ol prezident Wladimir Putine ýüzlenmeginiň özüniň soňky umydydygyny aýdýar. “Elbet-de, men bu hatyň käbir täsirleriniň boljakdygyna umyt edýärin. Men bu ýagdaýda başga näme edip bilerin?” diýip, Gunaşewa aýtdy.
Maşgalanyň görgüsi munuň bilen hem çäklenmeýär. Gunaşewiň aýalynyň jigisi, hirurg Şamil Gasanow hem şol gün şol keselhanada tussag edilipdir. Ol hem şäheriň polisiýa ýolbaşçysynyň öldürilmegine kömek etmekde aýyplanýar.
Gasanow tussaglykda heläk boldy. Onuň jesedi, kellesi çapylan we bedeniniň ençeme ýerinde zorluklaryň we urgularyň yzlary bolan, şeýle-de iki dyzy hem atylan oklaryň netijesinde owranan ýagdaýda öz dogan-garyndaşlaryna gaýtarylyp berlipdir.
Polisiýa hirurg Şamil Gasanowyň, öýi dökülende, öz öýündäki rugsatsyz saklan ýaragy bilen hukuk goraýjy organlaryň işgärleriniň üstüne hüjüm eden wagty öldürilendigini aýdýar.
Şaýatlaryň görkezmeleri
Şol aýdylýan zatlar, bu waka şaýat bolanlaryň görkezmelerine çapraz gelýär. Şaýatlaryň aýtmagyna görä, Gasanowyň gözleri hem-de elleri daňlan ekeni.
Bu ýagdaý doktorlara uly hormat goýulýan ýer bolan Mahaçgalada nägilelikleriň döremegine sebäp boldy.
Doktorlaryň dogan-garyndaşlary, dostlary we kärdeşleri olaryň günäsizdiklerini nygtap, ikisiniň hem yslamçy gozgalaňçylar bilen hiç hili ilteşigi bolmadyk dünýewi garaýyşly we orta gatlakdaky maşgaladandyklaryny aýdýarlar.
Gunaşewa adamsy barada şeýle gürrüň berýär: “Ol sylanýan adam, onuň üç sany dürli görnüşdäki işi bar. Ol diňe ýokary saglyk bileleşiginiň ýolbaşçysy bolman, şeýle-de ol näsaglary bejermek üçin ýygy-ýygydan daşary ýurda sapar edýärdi. Ol köplenç anti-terrorçylyk operasiýalarda ýaralanan hukuk goraýjy organlaryň ofiserlerini bejerýärdi. Ol olary öz keselhanasyna getirip, bejerip, aýaga galdyrýardy. Şeýlelikde bu bolýan zatlaryň ählisi biziň üçin dälilik” diýip, Gunaşewa aýtdy.
Şeýle-de Gunaşewa polisiýany öý dökenlerinde öz sekiz ýaşly gyzynyň otagyna, okuw kitaplarynyň arasyna narkotik jisimleri oklanlykda aýyplaýar.
Ýerli saglyk ministri keselhana işgärlerinden kimdir biri Gunaşewidir Gasanowy goldap protest çäresini geçiräýseler, onda protestçileriň oka tutuljakdygy aýdyp, haýbat atandan soň, Gunaşewiň kärdeşleriniň onuň goldawyna protest çäresini geçirmek synanyşyklary ýatyrylypdyr.


text:
Türkmenistan tehnologiýa taýdan ösüş boýunça ýene-de dünýäniň iň yzagalak ýurtlarynyň arasynda agzaldy.
Internet tehnologiýalary boýunça barlag geçirýän “Ookla” kompaniýasynyň ýaýradan dünýä boýunça Internet indeksi hasabatynda Internetiň tizligi boýunça Türkmenistan Demirgazyk Koreýa, Kongo, Somali bilen bir hatarda bu hakda degişli maglumat berilmedik ýurtlaryň biridir.
Hasabatda Internetiň tizligi boýunça yzagalak ýurt diýlip kesgitlenen Özbegistan 193 ýurduň arasynda 174-nji ýerde ýerleşdirilipdir, bu ýurtda Internetiň tizliginiň sekundda 2,7 Mb (megabit) töweregindedigi aýdylýar.
Öňe saýlanan postsowet ýurtlar
“Ookla” kompaniýasynyň hasabatyna görä, postsowet regionynyň ençeme ýurdy Internetiň tizligi boýunça dünýä ýüzünde iň ösenleriň hataryna girýär. Olaryň arasynda Baltika döwletleri Internete girmegiň ortaça tizligi boýunça öňe saýlandy, 193 ýurtdan Litwa 7-nji ýerde, Latwiýa 12-nji ýerde goýlup, hatda ABŞ-dan we käbir Ýewropa ýurtlaryndan öňe saýlanypdyr.
Orsýet 35-nji, Ukraina 36-njy ýerde.
Türkmenistanyň goňşularynda
Hasabatda Türkmenistanyň goňşularynyň arasynda Gazagystan bu ugurdan iň ösen hasaplanýar we 57-nji ýerde durýar, Azerbaýjan 120-nji ýerde, Eýran 158-nji ýerde we Owganystan 189-njy ýerde ýerleşýär.
Merkezi Aziýa regionynyň beýleki ýurtlary bolan Gyrgyzystan 71-nji ýerde we Täjigistan 74-nji ýerde diýlip, “Ookla” kompaniýasynyň çap eden Internet indeksinde görkezilýär.
“Ookla” Internete degişli barlaglary geçirýän we Internetiň tizligini ölçeýji tehnologiýalaryň üstünde işlemekde dünýä lideri hasaplanýar. Kompaniýanyň resmi saýtynda onuň programmalarynyň dünýäniň 30-dan gowrak diline terjime edilip, olardan günde üç milliondan gowrak adamynyň peýdalanýandygy habar berilýär.


text:
Siriýanyň hökümet güýçleri Aleppo şäherinde gozgalaňçylaryň elindäki alty etraby eýelediler we müňlerçe adamy gaçyp çykmaga mejbur etdiler.
Siriýanyň döwlet telewideniýesiniň 28-nji noýabrda aýtmagyna görä, hökümet güýçleri we olaryň ýaranlary şäheriň gündogar böleginde Sakhur, Haýdariýa we Şeih Hodr etraplaryny eýeläpdirler.
Beýik Britaniýada ýerleşýän Siriýada adam hukuklarynyň gözegçisi atly gurama bu maglumaty tassyklady we prezident Başar al-Assadyň hökümetine garşy söweşýän güýçleriň birnäçe gün ozal öz elindäki giňişlikleriniň üçden bir bölegini elden berendigini aýtdy.
“Aleppoda 2012-nji ýyldan bäri oppozisiýa garşy iň uly söweş boldy” diýip, Reuters agentligi guramanyň başlygy Rami Abdulrahmany sitirledi.
Munuň öňüsyrasynda gurama hökümet güýçleriniň Alepponyň “demirgazyk bölekleriniň aglaba bölegine” gözegçilik edýändigini we 26-27-nji noýabrda azyndan 10 müň adamyň şäheri terk edendigini habar beripdi.
Aleppo şäheri 2012-nji ýyldan bäri bölünen ýagdaýda saklanýar. Hökümet güýçleri şäheriň günbataryna, gozgalaňçylar gündogaryna gözegçilik edýär.


text:
Kommersant.ru neşiriniň maglumatyna görä, Türkmenistan öňki sowet respublikalarynyň arasynda maýa ýatyrylmagyna döredilen şertler boýunça iň soňky derejä mynasyp boldy.
Ekspertleriň “Ýewraziýa ösüşi” Merkezi Merkezi Aziýanyň we Günorta Kawkazyň sekiz ýurdunyň sermaýa çekijiligi boýunça görkeziji taýýarlady.
Hasabatyň awtorlary Merkezi Aziýanyň we günorta Kawkazyň 8 sekiz ýurdunda garaşsyzlygyň 25 ýyly içinde bäsleşikli, diwersifikasiýa edilen we açyk ykdysadyýetiň döredilip bilinmändigi barada netijä gelýärler.
Bu sekiz döwletiň başyny Gazagystan çekýär, ikinji orunda Azerbaýjan, soň Özbegistan, Gürjüstan, Gyrgyzystan, Ermenistan, Täjigistan gelýär we iň soňky orunda Türkmenistan ýerleşdirilipdir.
Türkmenistanyň iň soňky derejäni almagy ýurtdaky islendik ykdysady işjeňligini düýpli kontrolda saklamaga synanýan gazaply syýasy model bilen düşündirilýär.
Bu ýurtlar ykdysadyýetiň täze modelini gurmagy hem, uzak möhletli ösüş perspektiwalaryny kesgitlemegi hem başarmadylar we SSSR-iň senagat mirasyny maksimal derejede ulanmaga çalyşdylar diýip, hasabatda aýdylýar.


text:
Türkmenistan Hytaýa akdyrýan gazynyň möçberini şu ýyl 38 milliard kubometre çenli akdyrmagy planlaşdyrýar.
Media maglumatlaryna görä, Türkmenistanyň “Türkmengaz” döwlet konserniň başlygy Myrat Arçaýew geçen ýylda türkmen gazynyň Hytaýa akdyrylan möçberiniň 35 milliard kubometr bolandygyny mälim edipdir.
Türkmenistan Hytaýa tebigy gazyny 2009-njy ýylda gurlan gazgeçirijisi arkaly akdyrýar.
Türkmenistanyň iň iri Galkynyş gaz ýatagyndan ugur alýan umumy uzynlygy 1900 kilometrden ybarat gaz geçiriji Özbegistanyň we Gazagystanyň üstünden geçýär.
Türkmenistanyň hökümeti ýurduň gaz baýlygyny 27 trillion kubometrden artyk diýip kesgitleýär we 2030-njy ýyla çenli gaz önümçiligini 230 milliard kubometre ýetirmek planyny yglan edýär.
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanyň 2016-njy ýylda gaz önümçiligine degişli beren sany 83.8 milliard kubometre barabar.
Häzirki wagtda Hytaý türkmen gazynyň ýeke-täk hyrydarydyr. 2016-njy ýylyň başynda Orsýet Türkmenistandan gaz satyn almagyny doly bes edýändigini yglan etdi, ýylyň aýagynda Eýran türkmen gazynyň akdyrylmagynyň bes edilendigini mälim etdi.


text:
Orsýetiň häkimiýetleri AK-47 awtomatyny döreden Mihail Kalaşnikowyň ýadygärligini açdylar.
19-njy sentýabrda Moskwanyň merkezinde açylan Kalaşnikowyň ýadygärliginiň dikilmegini Orsýetiň medeniýet ministri Wladimir Medinskiý we döwlet tarapyndan dolandyrylýan “Rostek” harby-senagat guramasynyň ýolbaşçysy goldadylar.
Şahyrlar Wladimir Maýakowskiniň we Aleksandr Puşkiniň heýkellerinden daşda bolmadyk ýerde dikilen Kalaşnikowyň ýadygärligini onuň gyzy Ýelena Kalaşnikowa açdy.
Mihail Kalaşnikowyň döreden awtomaty dünýäde iň köp ulanylýan ýarag hasaplanylýar we onuň soňky 50 ýylyň dowamynda dünýäde bolan ähli konfliktlerde ulanylandygy aýdylýar. Dünýäde 200 million kalaşnikow awtomatynyň bardygy çak edilýär.


text:
Türkmenistanyň paýtagtynda ýaşaýyş jaýlaryň girelgelerinde ýiten çagalar baradaky bildirişler wagtal-wagtal peýda bolýar. Çagalaryň suratlary ýerleşdirilen we habarlaşmak üçin maglumatlar görkezilen bildirişler adatça girelgelerde asylýar ýa-da poçta gapyrjaklarynyň golaýynda goýulýar.
Ýiten çagalar baradaky bildirişler sosial media ulgamlarynda hem köp duş gelýär. Ilkinji nobatda Türkmenistanda meşhur bolan IMO ulgamynda.
Azatlygyň Aşgabatdaky söhbetdeşleri bu problema paýtagyň köpçülikleýin ýerlerinde hem gabat gelýändigini aýdýarlar.
“Teke bazarda elinde kiçijik gyzyň suratyny tutup, ýiten gyzynyň nirededigini anyklamakda kömek soraýan zenany birnäçe gezek gördüm” diýip, adynyň efirde tutulmazlygyny soran Aşgabadyň ýaşaýjysy aýtdy.
Türkmenistanda ýitýän çagalaryň sanyna degişli resmi statistika köpçülige elýeterli däl. Ýurduň habar beriş serişdeleri hem bu meseläni gozgamaýarlar.
Muňa garamazdan, Azatlyk Radiosynyň habarçylary bu meseläniň aktualdygyna ünsi çekýärler we onuň ýurtda resmi taýdan gozgalmazlygynyň ilat arasynda aladalanmalary güýçlendirýändigini belleýärler.
“Çagalar ýygy-ýygydan ýitýär. Emma ýerli habar serişdeleriniň meseläni gozgamaýandygy we ony çözmek üçin görülýän resmi çäreler barada halky habarly etmeýändigi sebäpli, ilatyň arasynda dürli çaklamalar döreýär. Çagalaryň organlar üçin ogurlanýandygy baradaky wersiýalardan başlap, çagalary aýallaryň alyp gidýändigi baradaky pikirler öňe sürülýär. Çagalar köplenç tapylmaýar” diýip, Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy aýdýar.
Azatlyk Radiosyna bu problema barada Aşgabadyň polisiýasyndan we häkimliginden resmi kommentariý almak häzirlikçe başartmady.
Emma bildirişlerden soň çagalaryň tapylmagy ýaly şowly wakalar mälim boldy. Azatlyk käbir bildirişlerde görkezilen telefon nomerlere jaň edip, olaryň birinde çaganyň geçen ýyl tapylandygyny anyklady.
Türkmenistanda çagalaryň ýitmegine degişli ýagdaýy suratlandyrýan sanlar halkara guramalarynda hem ýok.
Sanlar
Şu günki gün öz maşgalalaryna dolanmadyk çagalaryň problemasy halkara derejesinde agyr meselä öwrüldi.
Diňe resmi taýdan hasaba alnan wakalara görä, tutuş dünýäde ýiten çagalaryň sany birnäçe milliondan aşýar we ol ýyl-ýyldan artýar.
Ýiten çagalary gözleýän merkezleriň halkara guramasynyň (GMCN) maglumatyna görä, ýylda ABŞ-da 424 müň çaga ýitipdir, Hindistanda 96 müň çaga, Britaniýada 65 müň, Kanadada we Orsýetde 45 müň. Bu diňe hasaba alnan sanlar.
Näme etmeli?
Statistika boýunça ýiten adamy üç günüň dowamynda tapyp bolýar. Onuň tapylmadyk ýagdaýynda dessine ol gözlege berilýär.
Bilermenler çaganyň ýiten ýagdaýynda wagty ýitirmän dessine onuň gözlegine çykmagy maslahat berýärler.
Çagalaryň ýitmegi meselesine ünsi çekmek we çagalaryň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen her ýyl 25-nji maýda Ýiten çagalaryň halkara güni bellenýär.
Dünýäniň köp ýurdunda problemanyň öňüni almak üçin ene-atalara we çagalara çagalaryň howpsuzlygy barada yzygiderli maglumat berilýär. Şeýle-de, ýiten çagalary gözlemek işine meýletinçileri çekmek işi mahabatlandyrylýar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
«Otpantau 2021»: Budjetten qansha qarajat júmsalmaq?
Juyrda Qazaqstan armiyasy «Otpantauda» әskery oqu-jattyghu ótkizbekshi. Búl songhy eki jyl ishindegi eng iri әskery oqu-jattyghu bolmaq kórinedi. Qorghanys vedomstvosyndaghy aqparat kózderining aituynsha, QR Qorghanys ministrligi tamyz aiynan bastap Batys Qazaqstanda ótip jatqan «Otpantau» strategiyalyq oqu-jattyghularynyng dayarlyq sharalaryn qorytyndylaugha kirisip ketken.
Búl songhy eki jyl aralyghynda Qazaqstan armiyasy ótkizgeli otyrghan eng iri әskery oqu-jattyghu bolmaq. Osynyng aldynda 2019 jyly Almaty oblysynda «Aybalta» әskeriy-strategiyalyq oqu-jattyghulary ótip, oghan Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng ózi baryp qatysqan.
Áskery saladan habardar adam múnday keng auqymdy әskery sharalar aldyn-ala, tipti bir jyl búry) dayarlanyp, josparlanatynyn jaqsy týsinedi. Áskerdi aparyp ornalastyru qarjylandyrudy, temirjol poyyzyna aldyn ala tapsyrys berudi jәne tehnikalardy dayarlaudy t.b. qajet etedi. QR Qorghanys ministrligindegi qúzyretti basqarma basshylarynyng biri, biyl ótkiziletin «Otpantau» әskery oqu-jattyghularyna dayyndyq byltyrghy kóktemde bastalghanyn aitady.
Osyghan deyin búrynghy Qorghanys ministri Núrlan Ermekbaevtyng Manghystau oblysyna birneshe mәrte arnayy baryp, «Otpantau» strategiyalyq oqu-jattyghularyna dayarlyq júmystaryn pysyqtap, týrli qaru-jaraqtar men tehnikalardyng dayarlyghyn teksergeni osyghan deyin BAQ-ta jariyalanghan bolatyn.
Osy tústa aita keterligi, biylgha deyin elimizding batys aimaghynda ótkizilip kelgen әskery oqu-jattyghular «Batys» dep atalyp kelgen. Al biyl, ministrlik biyl búl oqu-jattyghulardy «Otpantau» dep atap, sol arqyly әskery is-sharagha jauyngerlik hәm sakraldy maghyna beruge tyrysqan kórinedi. QR Qorghanys ministrligi búghan deyin de kópsózdi emes ekeni belgili. Dese de, búl ótkizilgeli otyrghan oqu-jattyghular turaly 2021 jyldyng mausymynda-aq, aqpar taratyp, búrynghy oqu-jattyghulardan aitarlyqtay ózgeshe bolatynyn aitqan.
Mysaly, Arnayy operasiyalyq kýshterdi (AOK), olardyng shóldi aimaqtaghy әreketterin belsendi qoldanu josparlanuda. Qúzyrly mekeme ókilderining aituynsha, elimizding Arnayy operasiyalyq kýshteri (AOK) qazir qarqyndy damuda. QR Qauipsizding kenesining baspasóz aqparynda, Arnayy operasiyalyq kýshterdi, әskeriy-kólik aviasiyasyn, sonday-aq, әue qorghanysy men zymyrangha qarsy qorghanysty damytu QR Qaruly Kýshterin damytu tújyrymdamasyna basymdyq retinde engizilgeni aitylghan. Al atalghan tújyrymdamany biylghy jyldyng mausymynda QR Preziydenti bekitken.
Aghymdaghy jyly QR Qaruly Kýshterining tarihynda alghash ret Aqtau manynda S-395 markaly auyr әskeriy-transporttyq úshaqtar men strategiyalyq úshqyshsyz úshu apparattaryn avtojolgha qondyryp, úshyru iske asyryldy.
Áskeriyler Sýriya men Qarabaqtaghy әskery qaqtyghystar tәjiriybesine sýiene otyryp, 2019-2021 jyldary jauyngerlik dayyndyqqa engizgen kóptegen jana arnayy tehnikalar men әreketterdi kórsetuge uәde berip otyr. Ol: Úshqyshsyz úshu apparattaryn qoldanu, biyik nýktelerden ottegi qondyrghylarymen sekiru (búl alghash ret osy jyldyng jazynda iske asyrylghan), әskery tehnikalardy әue kólikteri arqyly syrtqy itarqamen tasymaldau, tikúshaqtardan shabuyldaushy jasaqtardy qondyru, әskery jýzushilerdi suysty jәne jerýsti qondyru t.b.
Osy jyldyng basynda «Saq qorghany» tankilerining jana әreket etu әdisteri synalghan. Olar panalar arasyndaghy aralyqta qozghalystaghy tankterden oq jaudyrady. Sonymen qatar, osyghan deyin QR Qorghanys ministrligining baspasóz qyzmeti habarlaghanday, 2020 jyldan bastap әskery dayyndyq baghdarlamasyna armiyalyq-taktikalyq atu men qoyan-qoltyq úrys engizilgen bolatyn.
Ayta keterligi, biylghy ótken Halyqaralyq armiya oiyndarynda Qazaqstandyq әskeriyler dәl osy sayystar boyynsha aldynghy oryndargha ie boldy. Sonday-aq, Qazaqstan әskeriyleri «Tank biatlonynda» Resey men Qytaygha ghana jol berip, jogharghy nәtiyjeler kórsetti. Múnyng bir sebebi, Resey men Qytay әskeriyleri jarysqa ózderining modernizasiyalanghan tankterimen qatysqan. Tankishiler komandasynyng dayanlyghyna alghash ret kәsiby tankishi, General A.Halikov jauapty boldy.
Sondyqtan, biylghy ótkizilgeli otyrghan әkery oqu-jattyghular aitarlyqtay qyzyq bolatynyna kýmәn joq. Senimdi derekkózderding aituynsha, QR Preziydenti «Otpantau» әskery oqu-jattyghularyna baryp qatysugha niyet bildirgen.
Endi jalqy súraq: múnday iri kólemdegi әskery oiyndardy ótkizu hәm úiymdastyru ýshin Qazaqstan budjetting qansha qarjysyn júmsamaq? Búl súraqqa qúzyrlylar jauap beruden qashqaqtap otyr. Olardyng aitar uәji jalghyz: qazir ónirdegi jaghday túraqsyz, sondyqtan, elimizding qauipsizdigi ýshin qarjy júmsaugha tura keledi.
Al búl oqu-jattyghulardy qarjylandyru jәne onyng somasy 2020 jylghy Respublikalyq budjette qaralyp, maqúldanghany belgili. Hosh, endi sonyng nәtiyjesin kórelik...
Abai.kz


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
-
-
-
-
-
keshe 21:25
-
-
keshe 21:08
-
keshe 20:56
Darıǵa Nazarbaeva sheteldik ınvestorlarmen jumystyń tetikterin jetildirýge qatysty pikir bildirdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Darıǵa Nazarbaeva sheteldik ınvestorlarmen jumys isteý tetikterin jetildirýge qatysty pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Sizdiń nazaryńyzdy sheteldik ınvestorlarmen jumys isteý tetikterin jetildirý qajettiligi máselesine aýdarǵym keledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń sheteldik ınvestorlarmen arbıtrajdyq daýlary otandyq ekonomıkaǵa ınvestıtsııalardy tartýdyń tejeýshi faktorlarynyń biri bolyp sanalady. Tórelik protsesterdiń kóp bóligi ashyq túrde jarııa ótkiziledi, al materıaldar ınternette kópshilikke qoljetimdi bolýy nátıjesinde sheteldik BAQ-ta teris rezonans týyndaıdy, bul el úshin bedel táýekelderiniń turaqty ósýine alyp keledi. Arbıtrajdarmen jumys isteý úshin, onyń ishinde memlekettik organdardyń aralyq sot isin júrgizý orbıtasyna qatysýyn barynsha azaıtý úshin Bas prokýratýrada, Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıtetinde jáne Ádilet mınıstrliginde mamandandyrylǵan bólimder qurylǵan. Investorlardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýǵa kómektesý úshin ınvestıtsııalyq ombýdsmen ınstıtýty quryldy», - dedi D. Nazarbaeva Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń atyna joldaǵan saýalynda.
Onyń aıtýynsha, osyǵan qaramastan, Qazaqstan Respýblıkasyna ınvestorlardyń tórelik talap-aryzdarynyń sany udaıy ósip keledi. Bul daýlarda ınvestorlar ózderiniń quqyqtary men múddelerin qazaqstandyq tarap buzady dep málimdeı otyryp, halyqaralyq tórelikterge júginetin ınvestıtsııalyq daýlardyń úlesi basym.
«Árbir arbıtrajdy daý qazaqstandyq sot jáne quqyq qorǵaý júıeleri úshin «stress-test» bolyp otyrady. Arbıtrajdar barysynda el ekonomıkasynyń túrli salalaryndaǵy memlekettik basqarýdyń júıeli kemshilikteri anyqtalady. Olardyń qataryna ýákiletti memlekettik organdardyń jumys baǵdarlamalary deńgeıinde ınvestordyń mindettemelerin aıqyndaý tártibi jatady. Óıtkeni memleket ınvestıtsııalardy barynsha kóp tartýǵa múddeli bolǵandyqtan, jaýapsyz ınvestorlar osy jaǵdaıdy paıdalanady jáne úlestes kompanııalardan taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi joǵary quny boıynsha satyp alý arqyly ınvestıtsııalaý kólemin jasandy túrde ulǵaıtýy múmkin», - dedi depýtat.
Onyń sózine qaraǵanda, tórelikke júgingen kezde jaýapsyz ınvestorlar jumys baǵdarlamalarynda jazylǵan ózderiniń jalǵan ınvestıtsııalary úshin sotqa júginedi. Tórelik ınvestordyń paıdasyna sheshim shyǵarǵan jaǵdaıda, jasandy kóterińki somalar elge boryshtyq aýyrtpalyq túsiredi, memleket aktıvteri úshin ózge de teris táýekelder jasaıdy.
«Baıandalǵannyń negizinde, ınvestorlarmen jumysty uıymdastyrý kezinde shyǵyndardy jasandy arttyrýǵa jol bermeý maqsatynda ınvestıtsııalyq mindettemelerdi (jumys baǵdarlamalaryn) oryndaýdyń naqty jáne ashyq tetigin belgilep, ony baqylaýda ustaý usynylady. Osy máseleniń mańyzdylyǵyn jáne onyń ınvestorlar úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn qoldaý men saqtaý úshin mańyzyn eskere otyryp, osy másele boıynsha Úkimettiń ustanymyn usynýdy suraımyn», - dedi D. Nazarbaeva.
- Senatta Qazaqstanda demokratııalyq reformalardy iske asyrý barysy talqylandy
- Senat komıteti aýylda turý jaǵdaıyn jaqsartý, jastardyń qalaǵa ketýin tómendetý máselelerin talqylady
- Senatorlar polıtsııanyń servıstik modelin keńeıtý máselelerin talqylady
- Memlekettik saıasatta ǵylymı jáne sarapshylyq qoldaýǵa qajettilik artady – Senat spıkeri
- Áleýmettanýshylar Qazaqstan damýyna mańyzdy úles qosty - Áshimbaev
- Senat tóraǵasy: Qazaqstandyqtardyń 86 paıyzy qazaq tilin biledi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasy halkara mugallymlara öz dersleri boýunça tejribe toplamak, mugallymçylyk ukyplaryny ýokarlandyrmak we ABŞ barada bilimlerini artdyrmak üçin ajaýyp mümkinçilikleri hödürleýän 2022-nji ýyl üçin Mugallymçylyk ussatlygyny kämilleşdirmek maksatnamasy üçin açyk bäsleşlik yglan edýär. Gatnaşýanlar 2022-nji ýylyň ýanwar ýa-da sentýabr aýyndan başlap alty hepdelik maksatnama üçin ABŞ-a syýahat ederler. Bu ylmy dereje bermeýän okuw maksatnamasy okuw usulyýetini, sapak eýilnamalaşdyrylyşyny we okatmagyň strategiýalaryny, şeýle hem kompýuteri Internet, ýazuw we okuw guraly hökmünde ulanmagy öwredýän okuw işlerini we intensiw taýýarlyk okuwlaryny öz içine alýar. Akademik maksatnamanyň bir bölegi hökmünde gatnaşyjylar öz ýurtlarynda derslerde ulanmak üçin sapaklaryň birnäçesini taýýarlamaga we düzmäge mümkinçilik alarlar hem-de maksatnamanyň ahyrynda Waşington şäherinde geçiriljek maslahatda hödürlemek üçin sapaklaryň birini gysga açyk sapak hökmünde taýýarlamaga mümkinçilik alarlar. Bu alty hepdelik maksatnama halkara gatnaşyjylar bilen amerikan mugallymlarynyň we okuwçylarynyň arasynda ysnyşykly we işjeň gatnaşyklary ýola goýmak üçin orta mekdepde kyrk sagatlyk tejribe işini hem öz içine alýär. Maksatnamanyň dowamynda gatnaşyjylar medeni syýahatlar we doly okuw goldawy bilen hem üpjün ediler.
Meýilnama şu aşakdakylar bilen üpjün edýär we doly maliýeleşdirýär:
- J-1 görnüşli wiza goldawy;
- Gatnaşyjynyň ýaşaýan şäherinden ABŞ-a we onuň içindäki ýol harajatlary (maksatnama gatnaşmak üçin);
- Waşington şäherindäki tanyşdyryş maslahaty;
- Okuw maksatnamasy üçin tölegler;
- Ýaşaýyş jaýy (köplenç beýleki gatnaşyjy bilen paýlaşylýar) we iýmit bilen bagly çykdaýjylar;
- Betbagtçylyk we syrkawlama ýagdaýlary öz içine alýan lukmançylyk ätiýaçlandyrylşy;
- Tejribe geçýän mekdebe çenli ulag çykdaýjylary;
- Akademik maksatnamanyň dowamynda iýmit we garaşylmadyk çykdaýjylar üçin gündelik pul serişdeleri;
- Kitap / hünär derejesini ýokarlandyrmak üçin pul serişdesi;
- Maksatnamanyň dowamynda gidiş-geliş ýol boýunça gatnaşyjylaryň ýany bilen alyp barýan goşlaryna (bagaža) tölenýän tölegler üçin pul serişdeleri;
- Waşington şäherinde geçiriljek jemleýji maslahat;
Meýilnama kimler gatnaşyp bilerler:
- Dalaşgärler azyndan 5 ýyl iş tejribeli (doly iş güni), orta mekdeplerde ýa-da bilim merkezlerinde iňlis dili, matematika, tebigy ylymlar ýa-da jemgyýetçilik bilimleri dersleri boýunça mugallymlar bolmaly.
- 12-18 ýaş aralygyndaky okuwçylary okatmak; goşmaça synp derejelerini okatmaga jogapkär mugallymlar orta ýa-da uly ýaşly mekdep okuwçylaryna iş wagtynyň 50% -den gowragyny sarp eden bolmaly.
- Maksatnamadan soň bäş ýyllap mugallymçylygy dowam etdirmegi meýilleşdirýän mugallymlar.
- Meýilnama arza beren wagtynda ýaşaýan ýurtlarynyň raýaty bolmaly.
*** Bilim ulgamynda işleýän dolandyryjylaryň (Bilim ministrliginiň wekilleri ýa-da işgärleri hökmünde) we azyndan 50% sapak bermeýän mekdep dolandyryjylaryň, mugallymlara tälim berijileriň, uniwersitet fakultetleriniň agzalarynyň, hususy iňlis dili mugallymlarynyň we ilkinji nobatda daşary ýurtlylara hyzmat etmek borçlary bolan mekdep mugallymlarynyň meýilnama gatnaşmaga hukugy ýokdur.
Dalaşgärlere bildirilýän talaplar:
- Ýokary bilim (uniwersiteti tamamlandygy) barada diplom ýa-da şonuň bilen deň derejeli resminama
- Iň azyndan bäş ýyl mugallymçylyk tejribesi
- TOEFL synagy boýunça zyndan 450 bal (synag meýilnamanyň çäginde hödürlener)
Anketalar
2022 Fulbraýt Mugallymçylyk ussatlygyny kämilleşdirmek maksatnamasy üçin anketalar 2021-nji ýylyň 1-nji maýy, sagat 23:59-a çenli kabul edilýär.
Dalaşgärler anketany (PDF 932 KB) we Institusional goldaw we salgylanma formasyny (PDF 328 KB) indirip bilerler ýa-da AshgabatEducation@state.gov e-poçta talapnama ibermek arkaly alyp bilerler. Anketalar Daşoguz, Mary we Türkmenabat şäherlerindäki Amerikan burçlarynda hem elýterlidir.
Habarlaşmak üçin:
ABŞ-nyň Ilçihanasynyň Maglumat we medeniýet bölümi,
Andalyp (1958) köçesiniň 70-nji jaýy,
Halkara işewürlik merkeziniň 3-nji gaty.
Tel.: (+99312) 473503; 473506; 473581; 473584
Faks: (+99312) 473529
E-poçta: AshgabatEducation@state.gov


text:
Тürkmenistanyň Söwda-senagat edarasy Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň ösmegine, dünýä hojalyk ulgamyna goşulmagyna, döwrebap senagat, maliýe we söwda düzümlerini emele getirmäge, telekeçilik işi üçin amatly şertleri döretmäge, daşary ýurt hymatdaşlary bilen söwda-ykdysady, ylmy we tehniki gatnaşyklary ýola gorýama ýardam bermek maksady bilen döredildi.
Ýurtda öndürilýän harytlaryň we hyzmatlaryň eksportyny ösdürmäge ýardam bermek Türkmenistanyň SSE-niň ileri tutýan wezipesidir. Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy türkmen edaralaryna we hususy telekeçilere daşary ýurt bazarlarynda işlerini amala aşyrmaga ýardam berýär. Ilkinji nobatda, diňe ýurdumyzyň däl, eýsem daşary ýurt telekeçilerine hem gowy hilli hyzmatlary ýerine ýetirmek, şol sanda:
• Seljerme namalaryny we harytlaryň gelip çykyşy hakynda ST-1 sertifikatlaryny bermek,
• organoleptiki seljerme geçirmek,
• gümrük beýannamalaryny resmileşdirmek,
• maddy serişdeleriň könelme derejesini tassyklamak üçin maslahat namasyny bermek,
• fors-mažor ýagdaýlaryny tassyklaýan netijenamalary bermek,
• daşary ýurt dillerinden/daşary ýurt dillerine terjime etmek,
• terjime edilen resminamalary Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň möhüri bilen tassyklamak,
• dürli görnüşli işewürlik çärelerini (maslahatlar, forumlar we ş.m.) guramak we geçirmek ýaly hyzmatlary muňa mysal getirip bolar.
Тürkmenistanyň Söwda-senagat edarasy wekilhanalary, hususy kompaniýalary, bilelikdäki kärhanalary açmaga, islendik guramaçylyk-hukuk görnüşli hojalyk subýektlerini bellige almak we olary ýatyrmak meselelerinde maslahat bermäge ýardam berýär, marketing barlaglaryny geçirmek boýunça hyzmatlary edýär, şertnamalary, ylalaşyklary seljerýär.
Halkara hyzmatdaşlygy:
Hyzmatdaşlyk etmek hakynda baglaşylan ylalaşyklaryň we ähtnamalaryň esasynda Türkmenistanyň SSE köp sanly daşary söwda-senagat edaralary we birleşmeleri bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklary saklaýar.
Esasy iş ugurlary:
• Türkmen telekeçiliginiň dünýä hojalyk aragatnaşyklaryna goşulmagyna ýardam bermek.
• Türkmen haryt we hyzmat öndürijileriniň eksportyna goldaw bermek
• Köptaraplaýyn we ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmek
• Işewürlik saparlaryny guramak
• Türkmenistana daşary ýurt telekeçilerini çekmek
Yzygiderli esasda geçirilýän halkara sergileri, ýarmarkalary we maslahatlary muňa köp babatda ýardam berýärler.
Türkmenistanyň SSE-niň sergi-ýarmarka we maslahat işi:
Sergi-ýarmarka we maslahat işleriniň kämilleşdirilmegi ýurdy ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmegä itergi bermegiň, hyzmatdaşlaryň (kontragentleriň), üpjün edijileriň, harytlary, işleri we hyzmatlary öndürijileriň işewürlik gatnaşyklaryny giňeltmegiň, tejribe alyşmagyň, kuwwatly senagat we intellektual mümkinçilikleri bolan Türkmenistan barada oňyn we amatly işewürlik düşünjeleri döretmegiň bir guraly bolup durýar.
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy Türkmenistanda we daşary ýurtlarda halkara sergi-maslahat çäreleriniň utgaşdyryjysy bolup durýar. Olary ýokary halkara derejesinde geçirmek üçin Türkmenistanyň SSE-niň halkara standartlaryna laýyk gelýän ähli zerur düzümleri bar.


text:
Ózbekstan izdeý salǵan azamat Pavlodarda ustaldy
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodarlyq polıtseıler Ózbekstannyń Ferǵana oblysynda izdeý salynǵan azamatty ustady, dep habarlaıdy QazAqparat Pavlodarnews.kz-ke jasap.
- Pavlodar qalasynda jedel izdestirý is-sharalaryn júrgizý kezinde Ózbekstan Respýblıkasynyń 28 jastaǵy azamaty ustaldy. Polıtsııa qyzmetkerleri Ózbekstan Respýblıkasy ІІM Ferǵana oblysy ІІB áriptesterine qashqynnyń qolǵa túskeni jaıly habarlady, - dedi Pavlodar oblysy polıtsııa departamenti krımınaldyq polıtsııa basqarmasynyń bastyǵy Balǵabaı Qaparov.
Óńirdiń jedel qyzmetkerleri kúndelikti tergeý organdarynan, sottan jasyrynyp júrgen adamdardyń ornalasqan jerin anyqtaýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy júrgizedi.
- Aqsý qalasynyń polıtsııa qyzmetkerleri Nur-Sultan qalasynda salynyp jatqan nysandardyń birinde aǵymdaǵy jyldyń mamyr aıynan beri probatsııalyq baqylaýdan jasyrynyp júrgen 43 jastaǵy izdestirilip jatqan qylmyskerdi ustady. Er adam tas qalaýshy bolyp jumys istegen. Tártip saqshylary zań buzýshyny ustap, Nur-Sultan qalasynyń tergeý ızolıatoryna qamaldy, - dedi Balǵabaı Qaparov.


text:
2020-nji ýylyň 12-nji maýynda “Türkmendemirýollary” agentliginde sanly wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly Türkmenistanyň, Özbegistan Respublikasynyň we Eýran Yslam Respublikasynyň demir ýol ministrlikleriniň we edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gepleşikleri geçirildi.
Türkmen wekiliýete ulag ulgamyna jogapkär Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary B.Öwezow ýolbaşçylyk etdi. Özbek tarapyna Özbegistan Respublikasynyň Ulag ministri E.Ganiýew ýolbaşçylyk etdi. Eýran wekiliýetine EYR-nyň Ýol we şäher gurluşyk ministri M.Eslami ýolbaşçylyk etdi. Türkmen tarapyndan gepleşiklere ýurduň birnäçe ministrlikleriniň we edaralarynyň wekilleri hem gatnaşdy.
Gepleşikleriň dowamynda taraplar ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi we geljekki ösüşi babatdaky meseleler, sebitleýin we halkara ulag-kommunikasiýa infrastrukturasyny emele getirmek boýunça pikir alyşdylar. Söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ösüşine pandemiýa bilen bagly ýetjek täsiriň öňüni almak üçin bu ulgamda alnyp barylýan çärelere we iş ýüzünde durmuşa geçirilýän hereketlere seredildi.


text:
Türkmenistan we Özbegistan sanitariýa we epidemiologik talaplary berjaý etmek şerti bilen göni uçuşlary hem-de halkara ulag gatnawlaryny täzeden dikeltmek meselelerini işläp düzerler.
ORIENT agentliginiň habar bermegine görä, Aşgabatda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew bilen Özbegistanyň maýa goýumlar we daşary söwda ministri Sardor Umurzakowyň arasynda duşuşyk geçirildi.
Taraplar ulag we logistika pudagynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljegi barada durup geçdiler. Hususan-da, serhet geçelgeleriniň geçirijiligini ýokarlandyrmak boýunça bilelikdäki çäreleri işläp düzmek ugrunda işler alnyp barlar.
Şeýle hem özara söwdanyň ösmegi üçin tarifli we tarifli bolmadyk bökdençlikleri aradan aýyrmak we iki ýurduň ulag kuwwatyny hem-de üstaşyr geçirijilik mümkinçiligini ulanmagyň netijeliligini ýokarlandyrmak meýilleşdirilýär.
Işlenip düzülen çäreler we teklipler Türkmenistan bilen Özbegistany birleşdirýän ulag geçelgelerini mundan beýläk-de ösdürmek üçin degişli «Ýol kartasynda» birleşdiriler.
Gepleşikleriň dowamynda oňa gatnaşyjylar ýakyn wagtda Özbegistanda bilelikdäki Hökümetara toparyň mejlisini geçirmegi ylalaşdylar. Bu çäräniň çäginde türkmen-özbek işewür geňeşini guramak meýilleşdirilýär.


text:
Madridiň «Realynyň» ýolbaşçylary «Flamengo» brazil klubynyň ýarymgoragçysy Reýnýer bilen toparyny güýçlendirmek isleýär. Bu barada Gazeta.ru «Marca» ispan neşirine salgylanyp habar berýär.
Çeşmeleriň tassyklamagyna görä, taraplar eýýäm ähli zat barada ylalaşdylar. Hawbekiň transferi madridliler üçin €30 mln-a düşer. Emma ol kämillik ýaşyna ýetmedik bilen gol çekişmek zerarly FIFA bilen meseleleri ýüze çykarmazlyk üçin täze toparyna 18 ýaşandan soňra goşulyp biler.
Bellenilişi ýaly, ilkibaşda «Flamengo» ýaş futbolçy üçin €70 mln almagy meýilleşdirýärdi. Reýnýer ilkibaşda biraz wagt «Real Kastilýe» ätiýaç toparynda wagt geçirer, soňra esasy topara goşular. Belläp geçsek, bu futbolça «Barselona» hem dalaş edýärdi.


text:
Aýallaryň gyňaç, alyn daňy we ş. m. zatlar orap, kellelerine geýýän sommagy, börük.
Indi Hoşgeldiniň gözüniň öňünde duran kellesi kiçijik topbuly, egni oba lybasly, göwşüllän keteni köýnekli, iki dulugy içine çekilen, hor görnüşli ýaş aýal däl-de, göýä başga suratdy. (A. Gowşudow, Köpetdagyň eteginde)
Akbibi başyndaky topbusyny çykardy. (N. Pomma, Sebäbini soň bildim)
Dialektal söz Ýap çagalara gyşyna geýdirilýän, pagta salyp syralan baş geýimi.
Soňuna çekimsiz ses bilen başlanýan goşulma ýa-da söz goşulyp, ikinji bogundaky dar y çekimlisi gysga aýdylsa, onda ol dodaklandyrylyp u ýazylýar.
Meselem topby - topbuda, topbular, topbusy.


text:
Didarberdi Allaberdiýew
Şahyr Didarberdi Allaberdiýew 1957-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Balkan welaýatynyň Bereket etrabynyň Isgender obasynda doguldy.
D.Allaberdiýew oba mekdebini tamamlap, 1980-nji ýylda S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mehanizasiýa bölümini inžener-mehanik hünäri boýunça, 1994-nji ýylda bolsa Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň hukuk-öwreniş bölümini ýurist-hukukçy hünärleri boýunça tapawutlanan diplomlar bilen tamamlady. Ol çeper döredijilik bilen talyplyk ýyllaryndan bäri yzygiderli meşgullanyp gelýär. Onuň ilkinji goşgulary geçen asyryň 70-nji ýyllarynda «Zähmet baýdagy», «Zähmetkeşler sesi», gazak dilinde çap edilen «Jumusçy» ýaly şol döwrüň welaýat hem etrap gazetlerinde çap edildi. Ol «Sözlär senaly dilim», «Arkadaga alkyşnama» atly goşgular kitaplarynyň awtorydyr. Şeýle hem şahyryň goşgulary we rubagylary «Aşgabat-aşyklaryň şäheri», «Sözüm saňa, Pyragy!», «Dillere sena mertebe» atly goşgular ýygyndylaryna girizildi.
Şahyryň «Sözlär senaly dilim» atly kitaby 2015-nji ýylda Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan neşir edilip, okyjylara ýetirildi. Jemi 11 bölümden ybarat bu kitaba onuň 150-ä golaý goşgusy, 800-e golaý rubagysy girizildi. Mähriban Watanymyz, Gahryman Arkadagymyz, ata sarpasy, ene mukaddesligi, zenan dünýäsi, söýgi älemi, milli gymmatlyklar, durmuş öwrümleri, ylahy yşkyň gudraty, ussatlyk mekdebi, Pyragy paýhasy hakyndaky goşgularynda we rubagylarynda şahyr türkmen diliniň many goýazylygyndan, şirinliginden ýerlikli peýdalanypdyr, öňe sürýän pikirlerini çeperçilik serişdeleri bilen baýlaşdyrypdyr. Şygyr düzüliş formasynyň nusgawy we häzirki zaman görnüşlerini ezberlik bilen ulanyp, adamkärçiligi, hoşniýetli gatnaşyklary, ýagşylyklary ündeýän şygyrlarynda şahyryň şahyrana kalbyna mahsus duýgurlyk, rehimdarlyk, ynsanperwerlik bar.
Didarberdi Allaberdiýewiň «Arkadaga alkyşnama» atly kitaby bolsa 2017-nji ýylda neşir edilip, halka ýetirildi. Adyndan mälim bolşy ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň alyp barýan döwletli işlerini, Watan mukaddesligini çeper wasp edýän onlarça goşgyny özünde jemleýän «Arkadaga alkyşnama» atly kitap hem okyjylar tarapyndan gyzgyn garşylandy.
Şahyr Didarberdi Allaberdiýew akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň paýhas-pähime ýugrulan dürdäne goşgularynyň many-mazmunyny, syrly setirlerini çeper açyp görkezýän makalalaryň birnäçesini ýazdy. «Garagum» žurnalynda, «Balkan» gazetinde hem-de beýleki gazet-žurnallarda çap edilen şol makalalar okyjylarda uly gyzyklanma döretdi.
Ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny pugtalandyrmaga, medeniýetiň we sungatyň ösmegine, türkmen edebiýatynyň döwrebap eserler bilen baýlaşmagyna, ýaşlary ata Watanymyza çäksiz söýgi, hormat goýmak we wepalylyk ruhunda terbiýelemäge goşan mynasyp goşantlary nazara alnyp, Didarberdi Allaberdiýew 2017-nji ýylda Türkmenistanyň «Watana bolan söýgüsi üçin» medaly bilen sylaglandy. 2011, 2015-nji ýyllarda bolsa, ol Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşiginiň ýeňijisi boldy.


text:
5-nji ýanwarda, ýekşenbe güni Gün maksimal derejede Ýere ýakyn geldi. Bu barada Moskwa planetariýasynyň saýtyna habar berilýär.
Ria Nowostiniň habar berşi ýaly, 5-nji ýanwarda Moskwa wagty bilen 10:48-de Gün bilen Ýeriň arasy perigeliýa — iň ýakyn çäge geler.
Perigeliý — Gün ulgamynda planetanyň orbitasynyň Güne iň ýakyn bolan nokady. Ýeriň orbitasynyň perigeliýsi 147 098 291 km aralykda ýerleşýär. Bu aralyk Güne çenli ortaça aralykdan 2,5 mln kilometr azdyr. Ýer bu nokatdan 2-5-nji ýanwarda geçýär. Günüň daşyndan doly aýlawy Ýer 365 gün 6 sagat 9 minut 10 sekuntda amala aşyrýar. Ýer günüň daşyndan ellips orbitasy boýunça sekuntda 29,765 kilometr tizlik bilen hereket edýär.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň birnäçe müň tarapdary Waşingtonda ýygnanyp, 3-nji noýabrda geçirilen we demokrat Jo Baýdeniň ýeňşi bilen tamamlanan prezident saýlawlarynyň netijelerine garşylyk görkezdi.
12-nji dekabrda Nýu-Ýorkuň West Point şäherinde oýnalýan futbol oýnuna gatnaşmaga barýan Donald Tramyň resmi prezident dikuçary protestçi märekäniň üstünden üç gezek öwrüm etdi.
Bu protest ýygnanyşygy Saýlaw kollegiýasynyň öňki wise-prezident Baýdeni ABŞ-nyň indiki prezidenti hökmünde resmi taýdan saýlamagyna iki gün galanda, president Trampa goldaw görkezmek üçin gurnaldy.
Protest çäresinde çykyp gürlänleriň arasynda ozalky milli howpsuzlyk geňeşçisi, Federal derňew býurosyna galp görkezme berendigi üçin iş kesilen we Tramp tarapyndan günäsi geçilen Maýkl Flin, Trampyň öňki geňeşçisi Sebastian Gorka dagy hem boldy.
Tramp saýlawda ýeňlendigini boýun almakdan ýüz öwürdi we onuň kampaniýasy saýlaw netijelerini ýatyrmak üçin onlarça kazyýet işini açdy.
50-den gowrak ştat we federal kazyýet karary Baýdeniň ýeňşini goldady. Ýokary Kazyýet 11-nji dekabrda Tehas ştatynyň esasy ştatlaryň dördüsindäki netijeleri ýatyrtmak isleýän kazyýet işini diňlemekden ýüz öwürdi.
Trampyň prezidentlik möhleti 20-nji ýanwarda, Baýden prezidentlige kasam kabul edende tamamlanar.


text:
Reý Bredberi
Reý Bredberi - amerikan ýazyjysy, şahyry.
Reý Bredberi häzirki döwrüň iň meşhur ýazyjylarynyň biridir. Ol 1920-nji ýylyň 22-nji awgustynda, ABŞ-nyň Illinoýs ştatynyň Uokigan şäherinde dünýä indi. Ýazyjynyň doly ady Reýmond Duglas Bredberi.
1934-nji ýylda Bredberiniň maşgalasy Los-Anjeles şäherine göçýär. Ýazyjy häzir hem şol ýerde ýaşaýar. Onuň çagalyk we ýaşlyk döwri durgunlyk we uruş ýyllaryna gabat gelýär, maşgalanyň gün-güzerany Reýe uniwersitete okuwa girmäge mümkinçilik bermändir. Muňa garamazdan, eýýäm 12 ýaşyndaka ol ýazyjy bolmagy göwnüne berk düwüpdir, şondan soň başga kärde işlemek barada pikir hem etmändir. Ýaş wagty ol gazet satyp gazanç edipdir, soňra birnäçe ýyllap aýalynyň aýlyk hakyna ýaşamaly bolupdyr. 1940-njy ýyllaryň ahyrynda Bredberiniň eserleri şöhrat gazanyp başlaýar. 1950-nji ýylda bolsa ýazyjynyň «Marsyň senenamasy» romany çap edileninden soň okyjylar hem, tankytçylar hem Bredberini ýylyň iň ussat ýazyjysy diýip ykrar edýärler.
Mundan soň ýazyjy ir säherden agşama çenli kitaphanada oturyp, täze eseriň üstünde işleýär. Netijede, 1953-nji ýylda «Playboy» žurnalynda onuň «Farengeýt 451°» antiutopik romany çap edilip, ýazyja bütindünýä meşhurlygyny getirýär. Ýazyjynyň ýiti öňdengörüjilik, welilik bilen ýazylan bu eseri 1957-nji ýylda döreden «Tozga şeraby» powesti bilen bilelikde dünýä edebiýatynyň nusgawy eseri hasaplanylýar.
Emma ýazyjyny, esasan hem, hekaýalary üçin söýýärler. Bredberiniň jemi 400-e golaý hekaýasy bar. «Günüň altyn almalary»(1953), «Tukatlykdan derman»(1959), «Şatlyk mehanizmleri»(1964), «Ýary gijeden esli wagt geçensoň»(1976), «Toýnbi konwektor»(1988), «Körüň sürşi»(1997), «Tomus sabasy, tomus gijesi»(2007) ýaly onlarça ýygyndyda ýerleşdirilen hekaýalar özüniň pelsepewi dünýägaraýşy bilen okyjylaryň köp nesline ahlak terbiýesini berdi. Olaryň esasynda 70-e golaý çeper film surata düşürildi.
Geçen ýyl 91 ýaşan Reý Bredberiniň bir eli ysmaz bolandygyna garamazdan, häzir hem galamyny taşlanok. 2009-njy ýylda onuň «Biziň mydama Parižimiz bolar» atly täze hekaýalar ýygyndysy çap edildi.
Bredberi öz eserleri arkaly adamzadyň ahlak arassalygy, gözel tebigatyň goragy, sungata bolan söýgi ugrunda göreşýär. Onuň eserleri birnäçe ýurtlaryň okuw mekdeplerinde öwrenilýär.


text:
Feık: Aýrýhanalarda vaktsınatsııalanǵan balalarǵa arnalǵan tósek-oryndar daıyndaldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - What‘sApp messendjerinde balalarǵa arnalǵan juqpaly aýrýlar bólimshelerinde tósek-oryndar daıyn ekendigi týraly aýdıo habarlama taratylýda, dep habarlaıdy QazAqparat Stopfake.kz saıtyna silteme jasap.
Avtordyń aıtýynsha, olar mektepterde vaktsına shashqannan keıin qajet bolady, balalar jappaı aýyryp, óle bastaıdy. Bul feık.
Bul aqparatty Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıteti joqqa shyǵardy.
– Balalarǵa arnalǵan qosymsha ınfektsııalyq tósek-oryndar daıyndaý týraly aqparat shyndyqqa janaspaıdy. Búgingi tańda, kerisinshe, KVI-men juqtyrý jaǵdaılarynyń tómendeýine baılanysty juqpaly aýrýlar statsıonarlary jabylýda. Sondaı-aq, bólmede búrký arqyly qoldanylatyn vaktsına joq, – dedi vedomstvonyń resmı ókili Erjan Baıtanaev.
Bul ata-analar arasynda dúrbeleń týǵyzǵan dybystyq habarlamalar buǵan deıin de taraǵan bolatyn.
ıBiz Taraz jáne Shymkent qalalarynda balalardy belgisiz baǵytta evakýatsııalap, aýyzyna tamyzý arqyly egetini týraly feıkti joqqa shyǵardyq»,-delingen habarlamada.


text:
«Aýdym-saza baglanan ömür»
Türkmenistanyň B.Amanow adyndaky döwlet çagalar kitaphanasy «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýylynda bellenilen meýilnama esasynda aprel aýynyň 27-ne Aşgabat şäheriniň 4-nji orta mekdebinde meşhur mukamçy bagşy Amangeldi Gönübek Orazaly oglunyň doglan gününiň 190 ýyllygyna bagyşlap, «Aýdym-saza baglanan ömür» hem-de teatr sungaty barada «Teatr durmuşyň aýnasy» ady bilen söhbetdeşlikleri geçirdi. Şeýle-de göçme kitap sergisini gurnady. Söhbetdeşligiň dowamynda aýdym-saz sungaty, teatr sungaty we bu sungatyň ussatlary barada täsirli gürrüňler edildi.
Söhbetdeşligiň ahyrynda milli medeniýetimizi, sungatymyzy gaýtadan dikeldip, ýaş nesillere giňişleýin wagyz etmäge döredip berýän giň mümkinçilikleri üçin Hormatly Prezidentimize alkyş sözleri beýan edildi.


text:
Hormatly Prezidentimiziň Karary bilen tassyklanan «Türkmenistanda 2019-2025-nji
ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna» hem-de «Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna» laýyklykda, ýurdumyzyň bank ulgamynyň edaralarynyň işini kämilleşdirmek, sanly ulgamy ornaşdyrmak giň gerimde alnyp barylýar.
Bu ugurda ykjam internet tehnologiýalarynyň ösmegi hem-de smartfonlara ornaşdyrylýan ýörite goşundylaryň üsti bilen olary ulanyjylar öz hasabyny barlamak, geçirilen amallary görmek, pul geçirimlerini amala aşyrmak, hyzmatlar üçin töleg geçirmek, karz almak, satyn almak ýaly birnäçe mümkinçiliklere eýe boldular. Bu bolsa, öz nobatynda, müşderileriň wagtyny tygşytlaýar.
Häzirki wagtda bu ugurda ýurdumyzyň bank ulgamy tarapyndan halkymyza hödürlenen «Altyn asyr», «Milli kart», «Goýum bank karty», «Maşgala» bank kartlary ýaly hyzmatlar hem-de «Internet bank», «Mobil bank» we «Galtaşyksyz töleg» ýaly hyzmatlar arkaly nagt däl tölegleriň sanynyň yzygiderli artýandygy hasaba alyndy. Bu ugurda soňky döwürde ilat arasynda barha giň meşhurlyga eýe bolýan bank hyzmatlarynyň biri-de, müşderileriň nagt däl hasaplaşyklardan peýdalanmagyny höweslendirmek arkaly nagt däl hasaplaşyklary ýaýbaňlandyrmak bolup durýar. Kart saklaýjylara amatlyklary döretmek maksady bilen, ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda geçirilýän hasaplaşyklar üçin hödürlenilýän «Cash back» hyzmatydyr. Banklaryň müşderileri üçin amatly bolan bu hyzmatdan peýdalanýanlaryň sany hem günsaýyn artýar.
«Cashback» sözi iňlis dilinden terjime edilende, «Cash» – kassa, pul, «Back» –yzyna gaýtarmak diýmegi aňladýar, ýagny bu bank kartlary arkaly söwda, hyzmatlar üçin tölegleriň hasaplaşyklary geçirilende, tölenen möçberiň belli bir göteriminiň höweslendirme, sylag hökmünde müşderiniň kartyna gaýtarylýandygyny aňladýar.
Bank kartlary arkaly haryt we hyzmatlar üçin töleg edilende, yzyna gaýtarylýan göterim möçberi banka görä üýtgäp bilýär.
Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky hem nagt däl hasaplaşyklaryň gerimini giňeltmek, şeýle hem Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli «Altyn asyr», «Goýum bank karty» bank kartlarynyň eýeleri bolan müşderilerine amatly şertleri döretmek maksady bilen, töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşinde geçirilen tölegler boýunça «Cash back» höweslendiriş hyzmatynyň möçberini 2 göterime çenli ýokarlandyrýandygyny habar beripdi.
Ýeri gelende aýtsak, ýurdumyzyň daýhanlary bilen ýakyndan işleşýän Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky pagta, bugdaý, şaly we gant şugundyryny ösdürip ýetişdirmek bilen meşgullanýan kärendeçilere ýeňillikli karzlaryň birnäçe görnüşini, ýaşlary goldamak maksady bilen, «Talyp karzy», şeýle hem raýatlary maliýe taýdan goldamak maksady bilen, «Owerdraft» atly bank karzlary hyzmatlaryny hem ýola goýdy.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryna laýyklykda, milli bank ulgamynda işjeň durmuşa geçirilýän bu täzeçil özgertmeler bank bazaryna gatnaşyjylaryň we müşderileriň özara gatnaşyklaryny kämilleşdirmäge, esasan hem, hyzmat edişiň hilini hem-de tizligini artdyrmaga, müşderileriň wagtyny tygşytlamaga mümkinçilik berýär.
Bize şeýle döwrebap şertlerde netijeli işlemäge, halal zähmet çekip, Watanymyza we halkymyza ak ýürekden hyzmat etmäge giň mümkinçilikleri döredip berýän hormatly Prezidentimize alkyş aýdýarys.
Goý, halkymyzy eşretli ertirlere alyp barýan Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, il-ýurt bähbitli tutumly işleri hemişe rowaç bolsun!
Laçyn Atagarryýewa,
Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik bankynyň Buhgalter hasaby we hasabaty müdirliginiň Içki buhgalter hasaby bölüminiň esasy hünärmeni.


text:
“Edep-başy salam”
Türkmenistanyň B. Amanow adyndaky döwlet çagalar kitaphanasy tomusky dynç alyş möwsüminde Gökderedäki “Ýaşlyk” çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde “Edep-başy salam” atly söhbetdeşligini geçirdi. Söhbetdeşligiň başynda kitaphanamyzyň hünärmenleri halkyň arasynda “Salamdan başlanýar edebiň başy” diýilýändigi, çagalarda edep-ekramyň emele gelmeginde iň beýik görelde ulularyň hereketleridigi dogrusynda we özüňden uly ýa-da kiçi bilen salamlaşmagyň kadalaryny birnäçe rowaýatlaryň üsti bilen şol ýerde dynç alýan çagalara giňişleýin gürrüň berdiler.
Gökderedäki “Ýaşlyk” çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde dynç alýan çagalara şeýle-de, Mähriban Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan çykan “Paýhas çeşmesi” , “Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi” , atly kitaplaryndan hem edep-terbiýe, ynsaplylyk, agzybirlik bilen baglanyşykly nakyllary, tymsallary okap berdiler. Çagalar hem öz gezeginde salam bilen baglanyşykly ertekilerdir, goşgulary çeper aýdyp berdiler.
Gurnalan göçme kitap sergisi hem çagalarda uly täsir galdyrdy .
Söhbetdeşligimiziň ahyrynda bize şeýle ajaýyp kitaplary peşgeş beren Mähriban hem Gahryman Arkadagymyza alkyş sözleri beýan edildi.


text:
“Aýdyň gijeler” hojalyk jemgyýeti bilen Russiýanyň “Mikron” paýdarlar jemgyýetiniň arasynda hyzmatdaşlyk boýunça Ähtnama gol çekildi. Bu barada Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) resmi sahypasynda penşenbe güni habar berildi.
Habarda bellenilişi ýaly, bu Ähtnama obýektleri kesgitlemek, senagat harytlaryny belgilemek, uzakdan giriş ulgamlarynyň üpjünçiligi, Türkmenistanda elektron resminamalaryň, smart-kartlaryň we RFID enjamlarynyň önümçiligini ýola goýmak üçin prelamlaryň we inleýleriň üpjünçiligi boýunça taslamalary işläp taýýarlamak üçin bilelikde iş alyp barmaga mümkinçilik berer.
Ýokary tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan “Aýdyň gijeler” kompaniýasynyň bäsdeşlige ukyply, resurs we energiýa tygşytlaýjy, ekologiýa taýdan arassa elektron we elektrik senagaty döretmäge gönükdirilen Döwlet maksatnamasynyň çäginde esaslandyrylan ilkinji ýerli kärhanalaryň biridigi barada habarda bellenilýär.
“Aýdyň gijeler” kompaniýasynyň amala aşyrýan iri taslamalarynyň arasyna “Aşgabat siti” ýaşaýyş toplumyny elektrotehnologiýa enjamlary bilen üpjün etmek hem girýär.
1964-nji ýylda döredilen "Mikron" paýdarlar jemgyýeti Russiýada iň uly mikroelektronika öndürijileriň we eksport edijileriň biridir.


text:
Smartfonlaryň peýda bolmagy bilen ilki göwrümi kiçelen el telefonlary gaýtadan ulalyp başlapdy. Müşderileriň käbiri satuwa çykarylan “iPhone SE”-niň 4 dýuýmlyk ekranyny hem ýeterlik derejede uly hasaplamadylar. Emma “Posh Mobile” kompaniýasy dünýäniň iň kiçi smartfonyny satuwa hödürledi. 2,4 dýuým ekranly “Micro X S240” adly smartfon “Amazon” elektron söwda saýty tarapyndan satuwa hödürlendi. Häzire çenli şeýle kiçi smartfon çykarylmandy. Mundan ozalky iň kiçi “akylly” telefon 2007-nji ýylda tanyşdyrylypdy. Häzire çenli bu rekordy elinde saklaýan “LG Voyager” modeliniň ululygy 2,81 dýuým. Täze rekordsmeniň ekranynyň durulygy 240 x 432 piksel. Onuň gabarasynyň ölçegi 89,8 x 47,8 x 11,7 mm.
“Android 4.4 KitKat” amaly ulgamy bilen hödürlenen enjamyň RAM-y 512 MB, içki ýady 4 GB. Ony microSD arkaly 32 GB-a çenli köpeldip bolýar. Onuň yzky kamerasy 2MP, öňki kamerasy VGA durulygynda. Ululygy bank kartlaryna deňeçerräk bolan enjamyň 3G nusgasy kampaniýanyň çäklerinde 52,55 dollardan, adaty bahasy 89,99 dollardan satylýar. Kampaniýanyň çäklerinde 42 göterim arzan hödürlenýän enjam iň köp satylýan harytlaryň hataryna goşuldy. Ol batareýasynyň uzak wagta çydamlylygy bilen hem tapawutlanýar.
Iň kiçi smartfon satuwa çykaryldy
Smartfonlaryň peýda bolmagy bilen ilki göwrümi kiçelen el telefonlary gaýtadan ulalyp başlapdy. Müşderileriň käbiri satuwa çykarylan “iPhone SE”-niň 4 dýuýmlyk ekranyny hem ýeterlik derejede uly hasaplamadylar. Emma “Posh Mobile” kompaniýasy dünýäniň iň kiçi smartfonyny satuwa hödürledi. 2,4 dýuým ekranly “Micro X S240” adly smartfon “Amazon” elektron söwda saýty tarapyndan satuwa hödürlendi. Häzire çenli şeýle kiçi smartfon çykarylmandy. Mundan ozalky iň kiçi “akylly” telefon 2007-nji ýylda tanyşdyrylypdy. Häzire çenli bu rekordy elinde saklaýan “LG Voyager” modeliniň ululygy 2,81 dýuým. Täze rekordsmeniň ekranynyň durulygy 240 x 432 piksel. Onuň gabarasynyň ölçegi 89,8 x 47,8 x 11,7 mm.