text:
100 jańa oqýlyq jobasy qazaq tilindegi kitap ındýstrııasyna serpin ákelip jatyr - Muhtar Seńgirbaı
ALMATY. QazAqparat – «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Jańa gýmanıtarlyq bilim: qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy júzege asyrylǵaly beri 2 jyldyń júzi boldy. Osy ýaqyt aralyǵynda álemdik deńgeıde tanymal 48 kitap qazaq oqyrmandaryna jol tartty.
Bıyldan bastap atalǵan jobanyń úshinshi kezeńi júrip jatyr. Osy oraıda atalǵan jobanyń basy-qasynda júrgen belgili jýrnalıst, Fılosofııa doktory (PhD), Ulttyq aýdarma bıýrosynyń bas redaktory Muhtar Seńgirbaımen suhbattasqan edik.
- Úshinshi kezeńdegi aýdarma protsesi qalaı júrip jatyr? Qandaı oqýlyqtar aýdarylady? Aýdarma jumystary qaı kezeńge keldi?
- Ózderińiz bilesizder biz «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda bastalǵan «Jańa gýmanıtarlyq bilim: qazaq tilindegi 100 oqýlyq» jobasynyń úshinshi kezeńine óttik. Kitaptardyń kóbiniń aýdarmasy bitip qaldy, birshamasynda aýdarmadan keıingi redaktsııalaý, túzetý, betteý jumystary júrip jatyr. Bul kitaptar jyl sońynda, aldaǵy jyldyń basynda jaryq kórýi kerek. Jaryqqa shyqqanda tusaýkeserin ótkizemiz.
- Qazaqstandyq kitaphanalar qandaı saladaǵy álemdik bilim qazynasymen tolyǵatyn bolady?
- Jańa 30 kitap Anglııadaǵy azamattyq quqyq, kelisimshart quqyǵy, zııatkerlik menshik quqyǵy, jahandaný jáne halyqaralyq saıasat, saıası fılosofııa, pedagogıka, etıka, estetıka, álem mýzykasynyń tarıhy, teatr tarıhy, kıno óneri, kınostsenarıı jazý, tarıhı antropologııa, tarıhı etnologııa, jeke qarajat, statıstıka negizderi, zertteý ádisteri, makro jáne mıkroekonomıka sııaqty alýan túrli taqyryptardy qamtıdy. Bul kitaptar aǵylshyn, frantsýz, orys tilderinen aýdarylyp jatyr. Kópshiligi óz salasynyń asa bedeldi ǵalymdarynyń álemge áıgili eńbekteri. Máselen, Jıl Delózdiń «Sınema» kitaby eki tom bolyp shyqpaqshy.
Kitaptardyń aýdarma, redaktsııalaý jumystaryna bedeldi mamandar, ǵalymdar, aýdarmashylar qatysyp jatyr. Olardyń arasynda Jambyl Artyqbaev, Aqtolqyn Qulsarıeva, Gúljaýhar Kókebaeva, Gúljıhan Nurysheva, Álııa Bópejanova, Dıdar Amantaı, Tanagóz Іlııasova, Qaırat Moldashev, Serik Beısembaev sııaqty óz salasynyń ǵalymdary men ádebıet maıtalmandary bar.
- Bir kitapty aýdarý úshin qansha adam jumylyp jumys isteıdi? Bir kitapqa qansha ýaqyt ketedi?
- Ár kitaptyń kólemi men mazmunyna, mátinge baılanysty aýdarmaǵa qatysatyn adam sany árkelki. Onyń ústine kitapty ázirleý protsesiniń kezeńderinde oǵan túrli mamandar qatysady. Aldymen aýdarmashylardyń qolynan ótken mátin ǵylymı jáne ádebı redaktorlarǵa kelip túsedi. Bir kitapta 1-den 7-8 aýdarmashy bolýy múmkin. Aýdarmashylarǵa tildi bilý, salanyń termınologııasyn túsiný boıynsha qatań talaptar qoıylady. Ádebı jáne ǵylymı redaktýradan ótken soń ony «Ulttyq aýdarma bıýrosynyń» redaktorlary men korrektorlary taǵy tekseredi, túpnusqamen sáıkestigine kóz jetkizedi. Bıýroda ár kitapqa taǵaıyndalǵan jaýapty shyǵarýshy oqýlyq baspaǵa ketkenge deıingi barlyq protsesti qadaǵalaıdy. Aýdarma - óte kúrdeli, uzaq protsess. Oǵan jarty jyldan 1-1,5 jylǵa deıin ýaqyt ketedi.
- Bul jumystar Qazaqstandaǵy aýdarma isiniń damýyna, jetilýine septigin tıgizip jatyr ma?
- Qazaqstandaǵy eń aýqymdy ǵylymı ádebıetpen bir mezette jumys istep jatqandyqtan, qazir «Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy ǵylymı termınologııany qalyptastyryp, aýdarma isin jolǵa qoıýdyń qaınaǵan qazanyna aınaldy. Termınderdi aprobatsııadan ótkizip, ǵylymı aınalymǵa engizý boıynsha Til saıasaty komıtetimen, Memtermınkommen tyǵyz yntymaqtasa jumys istep jatyrmyz. «Til qazyna» ortalyǵy mamandary bizdiń aýdarmashy, redaktorlarmen baılanys ornatyp, máselelerdi talqylap otyrady.
Baǵdarlama aıasynda aýdarylyp jatqan oqýlyqtardyń kóbi tıisti ǵylym salasyndaǵy termınologııany qalyptastyrýǵa jol ashyp jatyr. Sala mamandary, bedeldi ǵalymdar men bilikti fılologtar jańa termınderdi qalyptastyrýǵa kóp kúsh salyp jatyr. Bul joba biraz kibirtiktep qalǵan ulttyq termınjasam protsesine qozǵaý sala alsa, bul da – ulttyń rýhanı jańǵyrýynyń bir belgisi bolsa kerek.
Biz baıqaǵan taǵy bir jańalyǵy – bul joba jalpy qazaq tilindegi kitap ındýstrııasyna, ǵylymı-kópshilik aýdarma isine serpin ákelip jatqan sııaqty. Qazirdiń ózinde túrli ǵylymı, ǵylymı-kópshilik, ádebı jáne motıvatsııalyq kitaptar shyǵarýǵa bet túzegen uıymdar boı kóterip jatyr. Bul da bolashaqta tildik ortanyń sapaly, mazmundy bolýyna, sol arqyly jalpy qazaq tiliniń mártebesin kóterýge sep bolady dep úmittenemiz.
- Úshinshi kezeńde qazaq ádebıetiniń alty tildegi antologııasy shyqty, qajetti 30 oqýlyq aýdarylyp boldy. Odan bólek qandaı jumystar atqarylyp jatyr?
- Odan bólek bizde sózdikter jasalyp jatyr. Sózdikter jobasy «Rýhanı jańǵyrý: qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasynyń aıasynan tys jatqan bólek joba, bul jumysqa da «Ulttyq aýdarma bıýrosy» jalpy basshylyq jasap otyr. Fılolog mamandardyń qatysýymen Oksford ýnıversıteti baspasymen birge «Áleýmettik ǵylymdar sózdigi», «Oksford Ekonomıka sózdigi», Oksford qazaq-aǵylshyn sózdigi ázirlenip jatyr. Buǵan qosa belgili ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Sherýbaı Qurmanbaıulynyń basshylyǵymen «Qazaq tiliniń kirme sózder sózdigi» daıyndaldy. Bul kitaptar osy jyldyń sońyna deıin shyǵady dep josparlanǵan.
- Osy oqýlyqtardy qaıdan alýǵa bolady? Satylymǵa shyǵaryla ma? Júktep alýǵa bola ma?
- Oqýlyqtar on myń danamen basylyp, ýnıversıtetter men kolledjderge taratylady. Qazaqstannyń ashyq ýnıversıteti - openu.kz portalynda kitaptardyń elektrondyq nusqalaryn oqýǵa bolady. Keıbir kitaptardyń aýdıonusqalary da jasalady. Kitaptardy júktep alý ázirge múmkin emes. Kitap dúkenderine tek oqyrman arasynan kóp suranys týdyrǵan kitaptar az tırajben shyǵarylady. Bul kommertsııalyq joba bolmaǵandyqtan, kitaptar ózindik qunymen (kitap dúkeniniń ústemesin qospaǵanda) satylady.
- Áńgimeńizge rahmet
- QR Premer-Mınıstriniń orynbasary ǵylymdy damytý boıynsha keńes ótkizdi
- Joldamamen jumysqa barmaǵan 100-ge jýyq dáriger grant shyǵynyn ótedi
- Qansha mekteptiń beınebaqylaý júıesi QR ІІM baqylaýyna ótti
- Túrkııada «Qazyǵurt oqıǵalary» kitabynyń tusaýkeseri ótti
- Almatyda koronavırýs jaǵdaılary 14 jasqa deıingi balalar arasynda artty
- Koronavırýs pandemııasy adamdardyń psıhologııasyna qalaı áser etti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
“Türkmengaz” döwlet konserni Hytaý Halk Respublikasyndan çekilen karz serişdelerini doly gaýtardy. Bu karz serişdeleri Türkmenistan - Hytaý gaz geçirijisini gurmaga we iri “Galkynyş” gaz känini tapgyrlaýyn özleşdirmäge gönükdirilen taslamalary durmuşa geçirmek üçin alnypdy.
Bergileriň doly gaýtarylandygy barada Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumyna gözegçilik edýän wise-premýer Şahym Abdrahmanow anna güni geçirilen wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa aýtdy. Bu barada Hytaýyň Döwlet ösüş bankynyň Sinzýan şahamçasy tarapyndan 8-nji iýunda resmi taýdan habar berlendigi hem bellendi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, dünýä ykdysadyýetindäki çylşyrymly ýagdaýa garamazdan, görlen çäreleriň netijesinde, Türkmenistanyň öz ösüşiniň ýokary depginini, maliýe-ykdysady durnuklylygyny saklap galýandygyna ünsi çekdi.
Türkmenistanyň daşary ýurt karz serişdelerini öz wagtynda we doly möçberde gaýtarmagy ýurdumyzyň ykdysady taýdan kuwwatly we gurply, öz üstüne alan borçnamalaryna ygrarly hem-de jogapkärli çemeleşýän döwletdigini görkezýär diýip, Hormatly Prezidentimiz Gurnanguly Berdimuhamedow nygtady.
Şeýle-de Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň iri ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolan Hytaý bilen gatnaşyklara ýokary baha berip, döwletimiziň ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini aýtdy.
Türkmenistan A, B hem-de C şahamçalaryndan ybarat bolan Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisi arkaly Hytaýa tebigy gazy eksport edýär. Häzirki wagtda D şahamçasynyň gurluşygy hem dowam edýär. Geçen ýyl Hytaý bu gaz geçirijisi arkaly 39 milliard kub metrden gowrak tebigy gaz import etdi.
Bu gaz geçirijisi 2009-njy ýylda ulanyşa girizilenden bäri Hytaý Türkmenistandan 300 milliard kub metrden gowrak gaz aldy we türkmen “mawy ýangyjyny” iri import ediji bolmagynda galýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pygamberimiz (s.a.w.) sahabalary bilen Uhud saparyna barýarka, ýol ugrunda çagajyklaryny emdirip duran bir pişige gabat gelýärler. Serwerimiz (s.a.w.) dessine goşunyň ugruny üýtgedýär. Pişigi biynjalyk etmesinler diýibem başynda nobatçy goýýar. Soňra nobatçydan ol pişigi sorap alýar-da, oňa eýeçilik edýär. Adyna-da “Müezza” goýýar. Ol, belkem, köçede gezip ýören bir pişikdi, Serwerimiziň (s.a.w.) eýe çykmagy bilen çölüň gyzgyn howrundan halas bolupdy.
Müezza bir gün Serwerimiziň (s.a.w.) donunyň üstünde uklap galýar. Pygamberimiz bir ýere gitmeli bolup, ýerinden turmakçy bolýar, emma gönümel turup gitmeýär-de, pişigi oýarmazlyk üçin onuň ýatanja ýerini kesip aýyrýar.
Başga bir günem suw gaplarynyň birinden täret kylmakçy bolanda, sahabalary: “Ýa Resulallah, ondan pişik suw içdi” diýýärler. Pygamberimiz şonda olara: “Olar iň tämiz agzyň eýesidirler” diýip jogap berýär.
GADYRLY MYHMAN
Pygamberimiz (s.a.w.) sahabalary bilen Uhud saparyna barýarka, ýol ugrunda çagajyklaryny emdirip duran bir pişige gabat gelýärler. Serwerimiz (s.a.w.) dessine goşunyň ugruny üýtgedýär. Pişigi biynjalyk etmesinler diýibem başynda nobatçy goýýar. Soňra nobatçydan ol pişigi sorap alýar-da, oňa eýeçilik edýär. Adyna-da “Müezza” goýýar. Ol, belkem, köçede gezip ýören bir pişikdi, Serwerimiziň (s.a.w.) eýe çykmagy bilen çölüň gyzgyn howrundan halas bolupdy.


text:
Salam hormatly lukman! Men 19 ýaşyndaky oglan. Men akyl diş zerarly ejir çekýän. Ilkinji akyl diş çykanda kän bir agyry duýulmady. 2-nji akyl diş maña ejir baryny çekdirýär. Diş etlerim çişip, ýüzümiñ bir tarapy semrän ýaly, gije gözüme uky gelenok. Ýarysy çykdy, ýene ösmegini dowam edýär.. Agyrsyna çydar ýaly däl. Siz maña näme etmelidigni maslahat beriñ. Diş etimi kesdirmelimi ýa-da başga çäreleri barmy? Ýene bir sorag, akyl dişi çykýan mahaly ýada çykyp bolansoñ sogurtmagyň zyýany barmy?
Saýtyň okyjysy Baky.
Jogaby oka
Salam hormatly lukman! Men 15 yaşymda. Kiçi wagtym ýykylyp maňlaý dişlerimin yokarkysyndan ikisini dowdürdim we sogurtdym. Menin özüm boksa gatnaýan. Eger men sol sogurdan maňlay dişlerimi saldyryp boksa gatnasam, onda ol dişler gaçarmy yada gaçmaz? Şu hakda maslahat bermegiňizi sizden haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Jogaby oka
Salam saýtyň lukmanlary we administrator! Lukman meniň size berjek sowalym keramikadan ýasalan, emeli dişler barada. Meniň 3 sany alyn dişlerimiñ çüýrän ýerleri bar. Indi şolary sogurdyp, ýerine keramiki dişleri goýdursam, hakyky dişiň ýerini tutyp bilermi? Gatyrak zatlary meselem, alma, käşir ýaly önümleri kynçylyksyz iýip bolarmy? Gysgajyk bolsa-da, maslahat beräýseñiz minnetdar bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Jogaby oka
Salam, saytyň Lukmany! Men dişlermi günde 2 wagtyna ýuwýan. Her hili gymmat, gowy pastalary ulanyp gördüm. Agardyjy diýip maslahat berlen diş pastalaryny hem alyp gördüm, ýöne hiçisem peýda berenok. Dişlermi agardasym gelýär, sarysy aýrylanok. Diş lukmanyna yüz tutmakdan başga agardyş çäresi yokmuka?
Saýtyň okyjysy.
Jogaby oka
Salam, lukman! Men 20 yaşymda. Diş çüýremesinden ejir çekýän, agzyma süňk ýa çigit alamok, agzymda 3 ýasama diş bar. Dişlerim näme sebäden beýlekä? Maslahat bermegiňizi haýyş edýärin.
Bossan.
Jogaby oka
Salam, hormatly lukman! Menin ýüzümiň bir tarapy çişip dur, dişlerimiň üstündäki eti agyrýar, agzymdan ýakymsyz ys gelýär. Diş etiniň gowulaşmagy üçin nämeler etseň gowy bolar? Kyn görmän, şu soraglaryma jogap berseňiz, Sizden hoşal bolardym.
Nazar.
Jogaby oka
Salam, Lukman! Menin dodagym gurap soýulýar. Dodagym ýarylyp, bitenok. Muny nädip bejermeli?
Saýtyň okyjysy.
Jogaby oka
Salam Lukman! Men 25 yaşymda, men uzak wagt (4-9 sagat) ukymy alyp turanymdan soň, agyz boşlugyma suw ýygnanyar, agzymyn içini dilim bilen arassalap tüýkürýän welin, tüýkülügimde ganjymyk suwa görünýär. Kä günler irden ukudan turanymda sarymtyl reňkli tüýkülik bolýar. Meniň aşgazan agyrym yok, diş agyrym yok, yöne dişlerimden yekejesi 5 ýyl mundan ozal demre gaplanypdy. Men käbir deň-duşumdan bu ýagdaý babatda gyzyklanyp soradym. Olaryň käbirinde çilim çekip ýatan gijelerinde agyzlarynda şeyle suw döreýän eken. Yöne meniň agzymda bu suwuklyk günde döreýär, munuň sebäbi nämekä? Jogabynyza sabyrlylyk bilen garasyarys!
Saýtyň okyjysy.
Jogaby oka


text:
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 17:45
Qazaqstanda bilim granttary konkýrsyna qujat qabyldaý 16 shildede bastalady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstanda bilim grantyn taǵaıyndaý konkýrsyna qatysý úshin qujat qabyldaý 16 shilde kúni bastalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń málimetinshe, qabyldaý elektrondyq formatta júzege asyrylady.
Talapkerler men olardyń ata-anasynyń densaýlyǵyn qorǵaý maqsatynda joǵary oqý oryndarynda vırtýaldy qabyldaý komıssııalary jumys istep, talapkerlerge beınebaılanys arqyly keńes beredi.
Oqýǵa túsýshiler 6 mamyr men 1 shilde aralyǵynda ótken UBT-nyń eki nátıjesiniń bireýin konkýrsqa usyna alady.
Ótinish bergen kezde talapkerler attestat, attestatqa qosymshanyń elektrondyq kóshirmelerin jáne elektrondyq qujat nysanyndaǵy kólemi 3×4 tsıfrlyq fotosýretti, sondaı-aq basqa da qujattardyń kóshirmesin qosa tapsyrýy qajet.
Eger talapker «Altyn belgi» ıegeri nemese otansúıgishtik jáne belsendi azamattyq ustanymy úshin erekshelik belgisimen marapattalǵan bolsa, onda ol basqa úmitkerlermen baldary teń bolǵan jaǵdaıda basym quqyqqa ıe bolady.
Olımpıadalar men sport jarystarynyń jeńimpazdary úshin de osyndaı artyqshylyqtar qarastyrylǵan.
Talapkerlerdiń mundaı jetistikteriniń eskerilýi úshin qujattardy tapsyrý kezinde rastaıtyn qujattardyń kóshirmelerin tirkeý qajet.
Shet tilin meńgergenin rastaıtyn halyqaralyq sertıfıkat bolǵan kezde ótinish berýshi sertıfıkattyń ataýyn, balyn kórsetedi jáne elektrondyq sertıfıkatty tirkeıdi.
Sonymen qatar bıyl bilim berý granttaryn bólý kezinde QR BǴM alǵash ret halyqtyń áleýmettik osal toptaryna kvotalar bóldi.
Endi kópbalaly nemese tolyq emes otbasynan shyqqan balalar, sondaı-aq erekshe qajettilikteri bar balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylardaǵy talapkerlerdiń grant alý múmkindikteri joǵarylaı tústi.
Kámeletke tolmaǵan tórt jáne odan kóp bala tárbıelep otyrǵan otbasylardaǵy balalar úshin granttardyń jalpy sanynyń 5%-y, keminde úsh jyl tolyq emes otbasy mártebesi bar otbasylardan shyqqan balalarǵa – 1%, І, ІІ toptaǵy múgedek balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylardan shyqqan túlekterge bilim berý granttarynyń 1%-y kózdelgen.
UBT qorytyndysy boıynsha keminde 65 ball jınaǵan talapkerler ulttyq joǵary oqý oryndaryna túse alady.
«Pedagogıkalyq ǵylymdar» – keminde 75 ball, «Densaýlyq saqtaý» − keminde 70 ball, «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar», «Veterınarııa» – keminde 60 ball, basqa joǵary oqý oryndaryna - keminde 50 ball.
Bul rette UBT-nyń árbir páni jáne (nemese) shyǵarmashylyq emtıhan boıynsha keminde 5 ball jınaý qajet.
- Qaraǵandy oblysynyń balabaqshalarynda memlekettik tapsyrys kólemi ulǵaıtyldy
- Qostanaı oblysynda 443 bala koronavırýstan emdelip jatyr
- Ázerbaıjanda koronavırýs saldarynan 20 shaqty mektep jabyldy
- Elorda mektebine Ybyraı Altynsarınniń esimi beriledi
- Shahtınsk qalasynda múgedek balalardy damytý ortalyǵy jabylyp qalýy múmkin
- Bilim salasynyń 270 qyzmetkeri jemqorlyqqa jol bergeni úshin jazalandy - Marat Ahmetjanov
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Süýji suwly guýularyň sany artýar01.09.20 - 16:30
«Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň Daşoguz gidrogeologiýa ekspedisiýasynyň agzalary barha golaýlaşýan goşa şanly senä, ýagny ýurt Garaşsyzlygymyzyň 29 ýyllyk, hemişelik Bitaraplygymyzyň bolsa 25 ýyllyk şöhratly baýramçylyklaryna şu günlerden uludan taýýarlykly barýarlar.
Çagalar — bagtly geljegimiz01.09.20 - 16:27
Bilimler we talyp ýaşlar güni ýetip geldi. 1-nji sentýabrda kalplary joşgunly mekdep okuwçylary bilim ojaklaryna dolýar. Olaryň arasynda birinji synpa barýan çagalar hem bar. Biziň kärhanamyzyň işgärleriniň perzentleriniň hem 180-den gowragy ilkinji gezek orta mekdepleriň bosagasyndan ätleýär. Biz olar üçin özboluşly sowgat taýýarladyk, olara mekdep goşhaltalaryny hem-de okuw esbaplaryny gowşurdyk. Şeýle işiň indi bizde asylly däbe öwrülendigini aýratyn belläsim gelýär.
Belent sepgitlere ynamly gadamlar01.09.20 - 16:26
«Türkmennebit» döwlet konserniniň «Nebitgazburawlaýyş» trestiniň Balkan welaýatyndaky Nebit we gaz guýularyny berkitmek boýunça müdirliginiň hünärmenleri «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynda ýurt Garaşsyzlygymyzyň ýetip gelýän şanly 29 ýyllyk toýuny mynasyp zähmet sowgatly garşylamak üçin şu günler iş depginlerini barha ýokarlandyrýarlar.
«Ulgamda akym kadaly»01.09.20 - 16:23
Dispetçer gullugyna ýerlerden gelip gowuşýan hasabatlar şeýle gysgajyk sözler bilen tamamlanýar. Ýöne bu gulaga ýakymly jümlelerde uly many jemlenýär. Ol welaýatyň ilatly ýerleriniň, köpsanly edaralaryň we kärhanalaryň tebigy gaz bilen ygtybarly üpjün edilýändigine, ulgamyň sazlaşykly işlemeginiň gazanylýandygyna aýdyň şaýatlyk edýär. Şeýle jogapkärli işleri «Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengazakdyryş» birleşiginiň «Gündogargazakdyryş» müdirliginiň Lebap bölüminiň agzybir işgärleri ussatlarça ýerine ýetirýärler.
«Galkynyşyň» bereketli gazy26.08.20 - 11:28
«Türkmengaz» döwlet konserniniň beýleki önümçilik düzümleri bilen birlikde «Marygazçykaryş» müdirliginiň «Galkynyş» gaz känindäki tebigy gazy kükürtden arassalaýan baş desgalarynyň hünärmenleridir işgärleri hem hormatly Prezidentimiz tarapyndan pudagyň öňünde goýulýan maksatnamalaýyn wezipeleriň durmuşa geçirilmegine saldamly goşant goşmagy maksat edinip, döredijilikli zähmet çekýärler.
Çig nebitiň ugurdaş gazy26.08.20 - 11:22
Çig nebit — bu, esasan, uglewodorodlaryň köp görnüşli tebigy çylşyrymly suwuk himiki birikmesi (toplumy) hasaplanylýar we onuň düzüminde az mukdarda beýleki organiki birleşmeleriň bardygy hem anyklanandyr. Nebit gymmat bahaly we peýdaly hem-de ýeriň jümmüşinde köplenç gaz görnüşli (tebigy we ugurdaş gazlar) uglewodorodlar bilen bilelikde gabat gelýän ýerasty baýlykdyr.
Nebitgaz toplumy täze syýasy-hukuk özgertmeleri goldaýar26.08.20 - 11:22
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow geçen çarşenbe güni, ýagny 19-njy awgustda wideomaslahat görnüşinde Türkmenistanyň Konstitusiýasyna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek bilen bagly teklipleri işläp taýýarlamak hem-de umumylaşdyrmak boýunça Konstitusion toparyň mejlisini geçirdi.
Aýdyň maksatlara tarap26.08.20 - 11:22
Gahryman Arkadagymyzyň yglan eden «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynda «Türkmennebit» döwlet konserniniň «Nebitgazburawlaýyş» trestiniň Körpeje buraw işleri müdirliginiň zähmetsöýer burawlaýjylary mukaddes Garaşsyzlygymyzyň we hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly toýlaryna mynasyp zähmet sowgatlary bilen barmak ugrunda egin-egne berip, agzybir zähmet çekýärler.
Arkalaşykly iş üstünlik getirýär26.08.20 - 11:22
Ýurdumyzyň ýangyç-energetika pudagynyň iň iri önümçilik-hojalyk düzümleriniň biri bolan «Türkmennebit» döwlet konserni nebitgazly ýataklarda gözleg-barlag işlerini geçirip we olary işläp taýýarlap, bu binýatlyk ulgamyň ösüşiniň esasy maksatnamalarynyň toplumlaýyn çözgüdini gazanmakda maksada okgunly işleri bitirýär.
Amyderýanyň sag kenarynyň üç ýatagy özleşdirilmäge girişildi26.08.20 - 11:54
Hytaýyň milli nebitgaz korporasiýasy (CNPC) «Bagtyýarlyk» şertnamalaýyn çägiň gündogar bölegindäki gazly ýataklary ulanmaga bermek boýunça taslamanyň ikinji tapgyryny amala aşyrmaga girişdi. Onuň çäklerinde Amyderýanyň sag kenarynda üç sany ýatagyň — Günbatar Joramergen, Gökmiýar we Daşrabat ýataklarynyň önümçilik düzüminiň gurluşygyna başlandy.
Türkmenistanyň gahrymany gözel şagulyýewanyň 80 ýaş ýubileýi mynasybetli dabara geçirildi26.08.20 - 10:44
Hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 25 ýyllyk toýunyň uludan dabaralandyrylýan ýylynyň geçen sişenbe güni, ýagny 11-nji awgustda Türkmenistanyň Gahrymany, Türkmenistanyň halk ýazyjysy, Magtymguly adyndaky Halkara baýragyň eýesi, şahyr Gözel Şagulyýewanyň 80 ýaş ýubileýi, şeýle hem onuň «Gezdim şygryň dünýäsinde» we şahyryň işleýän ýeri bolan «Edebiýat we sungat» gazetiniň Gözel Şagulyýewanyň ýörite ýaş toýuna taýýarlan «Biziň iliň şahyrydyr bu şahyr» atly täze kitaplaryň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.
Suw — ýaşaýşyň gözbaşy26.08.20 - 10:44
— Hormatly Prezidentimiziň öňe süren «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesine ýugrulan syýasaty her bir maşgalanyň durmuşyna özgerdiji täsirini ýetirýär. Şonuň netijesinde ildeşlerimiz üçin durmuşy eşretler barha elýeterli bolýar. Jemgyýetimiziň iň ýokary gymmatlygy bolan adam hakynda edilýän aladalaryň anyk işlerde özüniň aýdyň beýanyny tapmagyna biziň zähmetsöýer hünärmenlerimiz hem ruhubelentlik bilen gatnaşýarlar — diýip,
Ilatly ýerler gazlaşdyrylýar26.08.20 - 10:44
«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki milli Maksatnamasy» esasynda ýurdumyzyň Mary welaýatynda hem ilatly ýerleri gazlaşdyrmak işleri üstünlikli alnyp barylýar.
Hem gazçy, hem şahyr26.08.20 - 10:44
Nazly Tuwakgylyjow 1938-nji ýylda Balkan welaýatynyň Esenguly etrabynyň Çaloýuk obasynda eneden dogulýar. Balkanabat şäherindäki orta mekdepde bilim alýar. Şol ýerdäki nebitçilik orta hünär okuw mekdebini tamamlap, şäherdäki gaz hojalyk edarasynda slesar, ussa, bölüm başlygy wezipelerinde işleýär. Işlän ýyllarynda göreldeli zähmeti üçin Hormat hatlaryna mynasyp bolýar. Nazly şäheriň gaz hojalyk edarasynda işlän 28 ýylynyň içinde ençeme şägirtleri ýetişdirdi.
«Bagtyýarlyk» — dostlugyň we hyzmatdaşlygyň mesgeni26.08.20 - 11:53
Merkezi Aziýa — Hytaý gazgeçirijisiniň ulanmaga berlen wagtyndan bäri Hytaý Halk Respublikasyna tebigy gazyň 316 milliard kubmetri akdyryldy. Daşary ýurtlaryň habar beriş serişdeleri bu barada habar bermek bilen, transmilli ulgamyň eýýäm 10 ýyldan gowrak wagt bäri işleýändigini, 500 milliondan gowrak adama peýda getirýändigini belleýärler.


text:
Giper onlaýn söwda platformasy Garaşsyzlygyň 30 ýyllygy mynasybetli 27-nji sentýabrda sowgatly gününi yglan etdi.
27-nji sentýabrda onlaýn söwda platformasyndaky supermarketlerden 150 manatdan ýokary söwda eden her bir müşderä «Nescafe classic» owradylan arabikaly kofe (85 gr) sowgat berler.
Sowgat günüň dowamynda bir gezek berilýär.
Belläp geçsek, Giperde şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli 29-njy awgustdan bäri 30 günläp arzanlaşykly we sowgatly günler hereket etdi.
Giper mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy bilen her bir raýatymyzy tüýs ýürekden gutlap, maşgala abadançylygyny, rysgal-bereket arzuw edýär.
Giper onlaýn söwda platformasy Play Market-den hem-de App Store-den ýükläp alyp bilersiňiz.
Habarlaşmak üçin telefon belgileri: +993-62-00-68-19; +993-62-24-43-19
Web saýt: gipertm.com


text:
Moskwada polisiýa rus oppozisiýa aktiwisti Alekseý Nawalna bejergi berilýän türme keselhanasynyň daşyna ýygnanan 20-ä golaý adamy dargatdy we bir žurnalisti saklady.
Nawalnynyň şahsy lukmany onuň saglyk ýagdaýynyň “aýdyňlaşdyrylmadyk himiki maddanyň” täsiri sebäpli ýaramazlaşan bolmagynyň mümkindiginiň aýtdy.
Twitterde ýerleşdirilen wideo ýazgyda, polisiýanyň keselhananyň daşyna ýygnan adamlary dargadýan pursatlaryny synlasa bolýar.
Keselhananyň daşynda waka barada janly efirde maglumat beren Dožd internet telewideniýesiniň žurnalisti hem tussag edildi.
Nawalnynyň lukmany Anastasiýa Wasilýewa onuň metbugat wekili Kira Ýarmyşyň aýdyşy ýaly “allergiýadan” ejir çekýändigi baradaky maglumata ynanmaýandygyny belläp, özüniň Facebook hasabynda ýazgy galdyrdy.
Wasilýewa we kardiolog Ýaroslaw Aşikhmin 28-nji iýulda giçlik gapydaky deşik arkaly Nawalny bilen gürleşip bildiler. Wasilýewa Kremliň tankytçysynyň zäherlenendigi baradaky ähtimallygy hem aradan aýyrmaýandygyny belledi.
Ýarmyş özüniň Twitter hasabynda Nawalnynyň “ýüzüniň çişmesi we teninde gyzyl tegmilleriň çykmagy” sebäpli, keselhana geçirilendigini aýtdy.


text:
Nursultan Nazarbaev Eýrazııa medıa forýmyna qatysýshylardy quttyqtady
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev XVII Eýrazııalyq medıa forým qatysýshylaryna quttyqtaý lebizin joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«XVII Eýrazııa medıa forýmynyń qatysýshylary men qonaqtaryn quttyqtaǵanyma qýanyshtymyn. Jyldar boıy forým pikir almasatyn tanymal medıaalańǵa aınaldy. Belgili saıasatkerler, sarapshylar jáne jetekshi buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi munda álemdik qoǵamdastyq úshin eń ózekti máselelerdi qarastyrady, olardy sheshýdiń jańa joldaryn ázirleıdi», - dep QR Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev Nursultan Nazarbaevtyń quttyqtaýyn oqyp berdi.
Nursultan Nazarbaev forýmnyń óz tarıhynda alǵash ret onlaın formatta ótip jatqanyn, biraq bul Eýrazııa men álemniń ózekti máseleleriniń mańyzy men keń talqylanýyna esh áser etpeıtinin atap ótti.
«Bıyl Qazaqstan óz Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn atap ótýde. Biz úlken jáne kúrdeli joldan óttik, onda aıtarlyqtaı barlyǵy moıyndaǵan nátıjelerge qol jetkizdik. Qazir elimizdiń aldynda jańa órshil maqsat tur – 2050 jylǵa qaraı álemniń eń damyǵan 30 memleketiniń qataryna kirý. Árdaıym Qazaqstan qozǵalysynyń negizi – halyqtyń birligi bolǵandyqtan, atalǵan strategııalyq maqsatqa da qol jetkiziledi», - deıdi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev qazirgi jahandyq syn-qaterler men pandemııaǵa qarsy kúres jaǵdaıynda uıymshyldyq qaǵıdaty búkil adamzat úshin negiz qalaýshy bolýy keregin aıtty.
«Forýmnyń barlyq qatysýshylaryna jemisti pikirsaıys tileımin. Sizderdiń jumystaryńyz qazirgi álemniń odan ári damýy tek birlik, dıalog jáne ózara qurmet arqyly ǵana múmkin bolatynyn jahannyń uǵynýyna qyzmet etsin», - dedi Elbasy.


text:
Elbasy prezıdenttikten bas tartatyny týraly memleket basshylarynan kimge birinshi habarlady NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy Nursultan Nazarbaev prezıdenttikten bas tartý týraly sheshimimen alǵashqy bolyp qaı eldiń prezıdentine habarlaǵanyn aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
TMD postkeńestik keńistiktegi aýqymdy apattardyń aldyn alýda mańyzdy ról atqardy - Toqaev NUR-SULTAN. QazAqparat – Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy postkeńestik keńistiktegi aýqymdy apattardyń aldyn alýda mańyzdy ról atqardy. Bul týraly TMD uıymyna múshe memleketter basshylary keńesiniń kezekti otyrysynda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qasym-Jomart Toqaev AÓІSShK Ǵulamalar keńesiniń basshysy laýazymyna Elbasy kandıdatýrasyn usyndy NUR-SULTAN. QazAqparat – Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary keńesi Syrtqy ister mınıstrleriniń 6-kezdesýinde AÓІSShK Ǵulamalar keńesiniń basshysy laýazymyna Nursultan Nazarbaevtyń kandıdatýrasy usynyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
AÓІSShK Syrtqy ister mınıstrleriniń kezdesýi: Elbasy qatysýshylarǵa úndeý joldady NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev elordada ótip jatqan Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary keńesi Syrtqy ister mınıstrleriniń 6-kezdesýine qatysýshylarǵa quttyqtaý joldady. Úndeýdi is-shara barysynda QR Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Aqan Rahmetýllın oqyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Pashazade: Elbasy usynǵan dinder arasyndaǵy dıalog áli mańyzdy NUR-SULTAN. QazAqparat – Kavkaz musylmandary basqarmasynyń tóraǵasy, Sheıh-ýl-Islam Gadjı Allahshúkir Pashazade álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezi hatshylyǵynyń HІH otyrysynda sóz sóıledi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Elbasy TúrkPA-nyń X plenarlyq otyrysynyń qatysýshylaryna quttyqtaý joldady NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev Túrkistan qalasynda ótip jatqan Túrkitildes memleketterdiń Parlamenttik Assambleıasynyń (TúrkPA) mereıtoılyq X plenarlyq otyrysynyń qatysýshylaryna quttyqtaý hat joldady, dep habarlaıdy Májilistiń baspasóz qyzmeti.
Nursultan Nazarbaev: «Bastaý bıznes» jobasyn búkil elde jalǵastyrý qajet NUR-SULTAN. QazAqparat – «Bastaý bıznes» jobasyna qatysýshylar 1,5 trln teńge salyq bóledi. Bul týraly atalǵan jobanyń 5 jyldyǵyna arnalǵan forýmǵa qatysýshylarǵa beıneúndeý joldaǵan QR Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy Nursultan Nazarbaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Táýelsizdik jáne Elbasy: jasampazdyqtyń jańa tarıhy» atty konferentsııa ótedi NUR-SULTAN. QazAqparat - 22 qyrkúıek kúni, saǵat 11.00-de Elbasy kitaphanasynda memleket táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna men Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq arhıviniń 15 jyldyǵyna arnalǵan «Táýelsizdik jáne Elbasy: jasampazdyqtyń jańa tarıhy» halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııasy ótedi.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň beýannamasynda: “Orsýet resmileriniň aýdan sözleri ýurduň partnýorlarynyň öňündäki borçlaryny şübhe astynda goýýar, türkmen tarapy bu sözleri Türkmenistanyň energiýa boýunça halkara hyzmatdaşlygynyň kadaly gidişine päsgel bermäge synanyşyk hökmünde kabul edýär” diýlip bellenilýär.
Türkmenistanyň Daşary işler ministliginiň beýannamasyna Orsýet tarapy entek resmi reaksiýa bildirenok. Bu barada Azatlyk Radiosyna Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat gullugynda aýtdylar. Emma wise-premýer I.Seçiniň orsýet metbugatynda çap edilen sözleriniň onuň öz şahsy pikiri däl-de, eýse ors hökümetiniň pozisiýasydygyny synçylar belleýärler.
“Geň galdyrdy”
Türkmenistanyň ozalky diplomaty Nurmuhammet Hanamow wise-premýer I.Seçiniň Orsýetiň ýokary derejeli resmisi bolsa-da, onuň ýurduň prezidenti ýa premýer-minsitri tarapyndan rugsat berilmedik zatlary aýtmaga ygtyýarynyň ýokdugyny belledi.
Merkezi Aziýa boýunça analitik Artýom Ulunýan wise-premýer I.Seçiniň Orsýetde resmi kararlary kabul edýän ýolbaşçylar toplumyna girýänligini belledi.
2007-nji ýylda Türkmenistan, Gazagystan we Orsýet hazarýaka gazgeçirjisini gurmak boýunça ylalaşyga gol çekipdi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň beýannamasynda Aşgabadyň bu proýektiň özüne degişli böleginiň gurluşygyna başlanlygy aýdylyp, ors resmileriniň gazgeçirijiniň gurluşygynyň doňdurylýandygy baradaky çykyşynyň “geň galdyranlygy” bellenildi.
“Şeýle çykyşy eden tarap öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirmeýär ýa-da ýerine ýetirmek islemeýär” diýlip, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň 28-nji oktýabrda ýaýradan beýannamasynda nygtalýar.
Emma N.Hanamow wise-premýer I.Seçiniň sözleriniň Orsýetiň iş ýüzündäki hereketlerine gabat gelýänligine ünsi çekýär: “Hazar deňziniň ýakasyndaky turbanyň gurluşygy barada köpden bäri gürrüň edilýän hem bolsa hiç bir ädim ädilenok. Işläýin diýse, Orsýet ony derrew ýerine ýetirip bilerdi”.
Türkmenistan Daşary işler ministrliginiň resmi beýannamasynda ors resmisiniň Orsýetiň Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan proýektine goşulmaga taýýardygy baradaky sözlerine jogap edip, ors kompaniýalary bilen hiç hili ylalaşyga gol goýmanlygyny ýatlatdy.
Beýannamada Türkmenistanyň Orsýetiň daşyndan Ýewropa gaz akdyrmak üçin mümkinçiliginiň ýokdugy baradaky pikire hem jogap berlip, “Türkmenistan özüniň energiýa syýasatynda Ýewropa ugruny giňeltmegini dowam etdirer we etjek hyzmatdaşlygyny özbaşdak kesgitlär” diýip bellenilýär.
“Türkmenistan Ýewropanyň ynamly we abraýly kompaniýalary bilen dürli ugurlar, şol sanda energiýa ugrundan hem ylalaşyklara gol çekdi. Bu çäreler ykdysady we kommersiýa taýdan bähbitli. Orsýetiň satyn alýan türkmen gazynyň möçberini azaldandygy göz öňünde tutulanda, bu meseläniň ähmiýeti hasam güýçlenýär” diýip, Türkmenistanyň DIM-i öz resmi beýannamasynda belleýär.
Ýurtlaryň bähbitleri
Moskwa Ýewropa Bileleşiginiň “Nabukko” proýektini bu ugurdan öz öňe sürýän proýektlerine bäsdeş hasap edýär. Türkmen gazynyň Orsýetiň daşyndan Ýewropa akdyrylmagy, bir tarapdan, Moskwanyň ykdysady bähbitlerine ters gelýän bolsa, beýleki tarapdan, Orsýetiň regiondaky syýasy agramyny güýçlendirmek tagallalaryna päsgel berýär.
Sentýabr aýynyň başynda Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin “Nabukko” proýektini agzap geçipdi. Onuň sözlerine görä, “Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda Hazar deňziniň territorial bölünişigi boýunça bar bolan dawa proýektiň durmuşa geçirilmegini kynlaşdyrýar.
Merkezi Aziýa boýunça syýasy analitik A.Ulunýanyň pikirine görä, Türkmenistanyň Orsýetiň resmilerinden nägilelik bildirmegi Aşgabadyň öz energiýa syýasatynda Moskwanyň täsirini çäklendirmek boýunça nobatdaky ädimidir: “Türkmenistanyň ýolbaşçylary tebigy resurslardan öz islegine görä peýdalanmak isleýärler. Bu ilkinji nobatda-da ýurtdaky režimiň durnuklylygy üçin ähmiýetli”.
A.Ulunýanyň pikiriçe, şeýle pozisiýa Türkmenistanyň ýöredýän syýasatyna gabat gelýär we syýasy-jemgyýetçilik ýagdaýy gözegçilikde saklamak hem döwletiň girdeji bähbitlerinden daşary ýurduň aýry-aýry ýolbaşçylarynyň hem şahsy peýda görmek isleglerini öz içine alýar.
Öňki diplomat N.Hanamowyň pikirine görä, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Orsýetiň resmileriniň sözlerinden nägile bolmagyna gozgalan meseleleriň Türkmenistanyň hemmetaraplaýyn güýçli ösüşi yglan edýän syýasatyna kölege salýanlygy bilenem bagly bolmagy ahmal.
Emma N.Hanamow resmi beýannamalara garamazdan, Türkmenistanyň “Nabukko” goşulmak isleginiň bardygyna şübheli garaýar: “Nabukkonyň gürrüňini edip, Türkmenistan diktatura režiminden we adam hukuklarynyň gödek depelenmegi problemasyndan ünsi sowjak bolýar”.
Şu günki gün energiýa hyzmatdaşlygy ýurtlaryň ykdysady bähbitleri bilen deň derejede syýasy meselelere hem garaşly. Merkezi Aziýa boýunça syýasy analitik A.Ulunýan ykdysady we ilkinji nobatda energiýa meseleleriniň syýasatyň guraly bolup hyzmat edýänligini belledi.
Orsýetiň wise-premýeri I.Seçiniň ors metbugatynda aýdan sözleri we Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan resmi beýannamasy Russiýa Federasiýasynyň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Türkmenistana eden saparynyň yzysüre ýüze çykan waka. Emma resmi maglumatlarda Orsýetiň prezidentiniň Türkmenistana saparynyň şowly geçenligi habar berlipdi.


text:
Saud Arabystanynda janyndan geçen bomaçy musulmanlaryň iň mukaddes ýerleriniň birine hüjüm edip, dört sany saudy howpsuzlyk resmisini öldürdi.
Şuňa meňzeş hüjümler şaýy musulmanlarynyň metjidiniň we Birleşen Ştatlaryň saudy şäherindäki konsulhanasynyň daşynda hem amala aşyrylyp, bu hüjümler Saud Arabystanynda utgaşykly hüjümleriň bolmak ähtimallygy dogrusynda aladalanmalary artdyrdy.
Içeri işler ministrligi, 4-nji iýulda Medine şäherinde Muhammet pygamberiň jaýlanan metjidiniň daşyna edilen hüjümde başga-da bäş adamyň ýaralanandygyny aýtdy.
Gürrüňi edilýän bu metjide her ýyl bütin dünýäden millionlarça adam barýar.
Saudy ministrliginiň berýän maglumatyna görä, hüjümçi öz ulagyny awtoduralgada goýansoň, howpsuzlyk resmileri oňa golaýlaşan mahaly bombany partladypdyr.
Henize çenli bu hüjümiň jogapkärçiligini hiç bir topar öz üstüne almady.
Saud Arabystanynda amala aşyrylan bu hüjümler, musulmanlar Oraza aýynyň tamamlanmagy mynasybetli mukaddes baýramçylyk dabarasyny belleýän gününe we soňky bir hepdäniň dowamynda Türkiýede, Bangladeşde we Yrakda edilen bombaly hüjümleriň yzýanyna gabat geldi.
Şol wakalarda ýüzlerçe adam heläk bolup, bu hüjümleriň jogapkärçiligini “Yslam döwleti” atly ekstremist topar öz üstüne alypdy.


text:
Türkmenistanyň halkyny we hökümetini Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlaýarys! Bu möhüm şanly senäniň hormatyna ABŞ-nyň ilçihanasy Türkmenistana dost bolan we ABŞ-Türkmen gatnaşyklaryna oňyn goşant goşan amerikalylaryň gutlag sözlerini öz içine alýan bu wideony taýýarlady. Göwnüňizden turar diýip umyt edýäris! 1-nji bölegi. Türkmenistanyň halkyny we hökümetini Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlaýarys! 2-nji bölegi. Türkmenistanyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 24/9/2021 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Bilim, Esasy resmi adamlar, Günorta we Merkezi Aziýa, Ilçi, Ilçihananyň bölümleri, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Ozalky ilçiler, Taryh, Täzelikler, Wideo
Aşgabat, 2020-nji ýylyň 22-nji sentýabry – Sişenbe güni, 22-nji sentýabrda ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasy Türkmenistanyň ýetip gelýän Garaşsyzlyk güni mynasybetli Türkmenistanyň döwlet sirkine sirk enjamlaryny sowgat hökmünde gowşurdy. Bu sowgat, Döwlet sirki we Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň üsti arkaly ABŞ-nyň Türkmenistanda sirk sungatyna berýän goldawyny dowam etdirýär. ABŞ-nyň Ilçihanasy tarapyndan gurnalan wirtual dabarada …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 23/9/2020 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, ABŞ-nyň Işleri wagtlaýyn ynanylan wekili, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Prezidenti Donald J. Trampyň we amerikan halkynyň adyndan Türkmenistanyň halkyna Gurban baýramy mynasybetli iň gowy arzuwlarymy beýan edýärin. Bu günlerde Gurban baýramy täze ähmiýete eýe bolýar. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda we Türkmenistanda köp adamlar ýakynlaryny we jemgyýetleriniň has ejiz agzalaryny goramak üçin däp bolan dabaralardan ýüz öwürmegi saýlaýarlar. Maşgalalar we jemgyýetler aragatnaşygyň we …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 30/7/2020 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Ilçi, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Aşgabat, Türkmenistan, 2020-nji ýylyň 29-njy iýuly — 25-nji iýulda Aşgabat, Türkmenistan, we Albukerke, ABŞ-nyň Nýu-Meksiko ştaty, özara bähbitli «dogan okaşan şäherler» hyzmatdaşlygynyň ýola goýulmagynyň 30 ýyllygyny bellediler. 1990-njy ýylyň 25-nji iýulynda Albukerke şäheriniň häkimi Luis Saawedra we Aşgabat şäheriniň häkimi Amangeldy Baýramow Dogan okaşan şäherleriniň Teswirnamasyna gol çekdiler. Şondan bäri iki şäheriň ýaşaýjylary maglumat tehnologiýalarynyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 29/7/2020 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Medeniýet, Metbugat üçin habarlar, Täzelikler
«theater simple» atly amerikan teatr topary Türkmenistana 17-25-nji noýabr aralygynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi tarapyndan gurnalýan III Halkara festiwala gatnaşmak maksady bilen geldi. 1990-njy ýylda döredilmeginden bäri şu güne çenli «theater simple» döredijilik topary «Adelaide Fringe» festiwalynyň uly baýragyny hem öz içine alýan ençeme baýraga mynasyp boldy. «theater simple» ABŞ-nyň we dünýäniň dürli künjeklerinde tomaşaçylary özüne …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 25/11/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Metbugat üçin habarlar, Täzelikler
Aşgabat, 2019-nji ýylyň 20-nji iýuny – 16-njy iýunda ABŞ-nyň Ilçihanasy her ýyl geçirýän tomusky filmler görkezilişini tamamlady. Türkmenabat, Mary, Aşgabat, Daşoguz, Balkanabat we Türkmenbaşy şäherlriniň kinoteatrlarynda görkezişlere 4500-den gowrak tomaşaçy gatnaşdy. Tomusky filmler görkezilişi 1-16 iýunyň aralagynda geçirildi we kosmos barada üç täze amerikan blokbasterini tomaşaçylara hödürledi. Filmler “Apollo-11” missiýasynyň 50-ýyllyk senesi mynasybetli saýlandylar. Görkezişler …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 21/6/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Medeniýet, Metbugat üçin habarlar, Täzelikler
Sizi Ari Rolandyň jazz kwartetiniň ýerine ýetirmeginde amerikan jazz sazlarynyň konsertine çagyrýarys! Kwartet şu ýylyň iýun aýynyň 27-sinden 30-y aralygynda Türkmenistanda üç şäherde – Maryda, Türkmenabatda we Aşgabatda – çykyş eder. Ari Roland jaz saz topary dört sany Nýu-Ýorkly jaz sazandalaryndan ybaratdyr. Olar: Ari Roland-basçy, Jon Moska-trombon, Zaid Nasser-alt-saksofonçy we Kit Balla-deprekçi. Toparyň ýolbaşçysy Ari …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 23/5/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Sizi amerikan filmleriniň her ýyl geçirilýän tomusky görkezilişine çagyrýarys. Şu ýylky saýlanylyp alnan filmler – “WALL-I”, “Gizlin şekiller” we “Aýyň üstündäki adam” – 1969-njy ýylda Apollo 11-iň Aýa gonmagynyň 50-ýyllygy mynasybetli görkezilýär we älem giňişliginiň öwrenilmeginiň şanyna bagyşlanýar. Filmler Türkmenabat, Mary, Aşgabat, Daşoguz, Balkanabat we Türkmenbaşy şaherlerinde görkeziler we “Kosmosy öwrenmegiň taryhy we ylmy” atly …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 21/5/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
2019-nji ýylyň 2-nji apreli, Aşgabat – “Mariachi Champaña Nevin” amerikan saz topary Türkmenistana saparyny 29-njy marta Aşgabatda geçirilen şowhunly konsert bilen tamamlady. “Mariachi Champaña Nevin” topary mart aýynyň 24-31-i aralygynda birnäçe seminar we konsert geçirmek maksady bilen Türkmenistana geldi. Seminarlar we konsetler ABŞ-nyň döwlet departamentiniň we ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň maliýe golwady bilen geçirildiler. Kaliforniýa statynyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 2/4/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Türkmenistanyň alty şäherinde bolup geçen ABŞ-nyň Ilçihanasyny tarapyndan her ýyl geçirilýän 2019-njy ýylyň üçin gyşky kino görkezilişlerine 9,000-den gowrak adam gatnaşdy. ABŞ-nyň Ilçihanasy afrikan-amerikan taryhy aýy mynasybetli tanymal afro-amerikaly gahrymanlarynyň gatnaşmagynda “Şazada gyz we gurbaga” we “Öý” atly animasion filmerini we “Oskar” baýragyna mynasyp bolan “Gara babyr” super gahryman baradaky filmi görkezmek üçin saýlady. Afrikan-amerikan …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 26/2/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Aşgabat, 2019-nji ýylyň 5-nji fewraly – 9-njy fewralda ABŞ-nyň Ilçihanasy her ýyl geçirýän gyşky filmler görkezilişini başlap, tomaşaçylara üç täze amerikan blokbasterleri görkezer. Bu aý filmler, dürli we güçlü Afrikan ve Afrikan-amerikan gahrymanlary suratlandyryp, Afrikan-amerikanlaryň taryhynyň aýyny belleýärler. Filmler Aşgabat, Balkanabat, Daşoguz, Mary, Türkmenbaşy we Türkmenabat şäherlerinde fewral aýynda görkeziler. ABŞ-nyň Ilçihanasynyň wekilleri filmleri tanyşdyryp, …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 6/2/2019 | Bloglardan saýlap alyň: Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Taryh, Täzelikler
ABŞ-nyň Döwlet departamenti Metbugat sekretarynyň edarasy Bada-bat ýaýratmak üçin 2018-nji ýylyň 19-njy marty Baharyň gelmegi bilen, men Eýran halkyna we bu ajaýyp däbi belleýän hemmelere mübärek Nowruz arzuw edýärin. Şu gün men iň ýagşy arzuwlarymy ABŞ-da, Owganystanda, Azerbeýjanda, Hytaýda, Gruziýada, Hindistanda, Eýranda, Irakda, Gazagystanda, Gyrgyz Respublikasynda, Päkistanda, Russiýada, Siriýada, Täjigistanda, Türkiýede, Türkmenistanda, Özbegistanda we dünýäniň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 23/3/2018 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Esasy resmi adamlar, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Aşgabat, 2017-nji ýylyň 29-njy noýabry – Düýn ABŞ-nyň Türkmenistandaky işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Keými Witmer Türkmenistanyň Milli konserwatoriýasy bilen bilelikde ýerine ýetirilen we türkmen milli saz ýazgylaryny gorap saklamaga hem-de sanly ýazga geçirmäge gönükdirilen taslamanyň ýapylyş dabarasyna gatnaşdy. 2012-nji ýylda ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy Milli konserwatoriýasyna bu ýitip barýan sazlary geljek nesiller we saz mekdepleri bilen beýleki …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 1/12/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-nyň Işleri wagtlaýyn ynanylan wekili, Ilçiniň gaznasy, Medeniýet, Paýlaşmak isleýän habarymyz, Täzelikler | Mowzuk belgisi: AFCP
ABŞ-nyň Ilçihanasy we hyzmatdaşlary Amerikan Burçunyň on bäş ýyllygyny döwrebap dizaýnly mekanda bellediler Aşgabat ş., 2017-nji ýylyň 14-nji noýabry – 1-nji noýabrda ABŞ-nyň ilçisi Allan Mastard öz işini döwrebap mekanda dowam etjek Daşoguz şäherindäki Amerikan Burçunyň gapylaryny köpçülige täzeden açan dabarasyna gatnaşdy. Şol gün, ýylda 12 müňden gowrak myhman kabul edýän Daşoguz şäheriniň Amerikan Burçunyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 21/11/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-da bilim almak, Ilçi, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat serişdeler merkezi (MSM) we Amerikan burçlary, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Aşgabat, 30-njy awgust, 2017 ý. – ABŞ-nyň ilçisi Allan Mastard şu gün Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we rejelemek baradaky Milli müdirligine Beýik Ýüpek Ýolunyň ugrunda ýerleşýän we deňi-taýy bolmaýan Daýahatyn kerwensaraýyny dikeltmek we gorap saklamak üçin $72 560 amerikan dollary möçberinde baýragyny dabaraly ýagdaýda gowşurdy. Bu baýragyň kömegi bilen ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy we beýleki …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 30/8/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Ilçi, Ilçiniň gaznasy, Medeniýet, Paýlaşmak isleýän habarymyz, Syýasy-ykdysady bölüm, Täzelikler | Mowzuk belgisi: AFCP
Aşgabat, 16 awgust, 2017 ý. – 2017 ýylyň 14-nji awgustynda ABŞ-nyň ilçisi Allan Mastard Türkmenistanyň şekillendiriş sungat muzeýi bilen bilelikde ýerine ýetirilen we Türkmenistanyň arheologiki ýadygärligi bolan Goňur-depede tapylan gadymy bezeg böleklerini gorap saklamaga, dikeltmäge hem-de täzeden gurnap sergä taýýarlamaga gönükdirilen taslamanyň tamamlanyş dabarasyna gatnaşdy. 2015-nji ýylda ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasy Türkmenistanyň şekillendiriş sungat muzeýine bu …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 16/8/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Ilçi, Ilçiniň gaznasy, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Metbugat üçin habarlar, Paýlaşmak isleýän habarymyz, Täzelikler | Mowzuk belgisi: AFCP
Aşgabat, 2017-nji ýylyň 30-njy iýuny – 1-nji iýulda ABŞ-nyň Ilçihanasy her ýyl geçirýän tomusky filmler görkezilişini başlap, tomaşaçylara üç täze amerikan blokbasterleri görkezer. Ilçihana kinolary Aşgabat, Balkanabat, Daşoguz, Mary, Türkmenbaşy we Türkmenabat şäherleriniň kinoteatrlarynda görkezer. ABŞ-nyň Ilçihanasynyň wekilleri kinolary tanyşdyryp, tomaşaçylary görkezilişden öň we soň garşy alarlar. “Gelip ýetmek” – baş rollarda Emi Adams we Jeremi Renner bolan …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 30/6/2017 | Bloglardan saýlap alyň: Medeniýet, Metbugat üçin habarlar, Täzelikler
Aşgabat, 2016-njy ýylyň 15-nji dekabry – Dört sany nusgawy sazyny çalýan amerikan sazandalary we saz mugallymlary Derek Bekwold, Kim Maý Nian, Piter Toresen we Eýweri Weýt 2016-njy ýylyň dekabr aýynyň 14-den 24-i aralygynda Aşgabatda Türkmenistanyň Milli konserwatoriýasynyň talyplaryny okadar we bilelikde baýramçylyk konsertini berer. Mugallymlar nusgawy saz, wokal, kompozisiýa we dirijýor bölümleri üçin ussatlyk sapaklaryny …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 20/12/2016 | Bloglardan saýlap alyň: Medeniýet, Täzelikler


text:
Resmileriň aýtmaklaryna görä, Gerat welaýatyndan öýüne ulagly barýan polisiýanyň başlygyna günortada ýerleşýän Nimroz welaýatynda duşenbe güni ir ertir hüjüm edilipdir. Onuň ulagy ýolda berkidilen bomba arkaly partladylypdyr.
General Muhammad Musa Rasouli keselhanada jan beripdir. “Talyban” toparynyň sözçüsi hüjümiň jogapkärçiligini öz üstlerine alýandygyny aýtdy.
Şeýle hem duşenbe güni ýaragly näbelli bir adam Laghman welaýatynyň aýallar boýunça iş alyp barýan edarasynyň başlygynyň kellesine ok atyp öldürdi. Häkimiýetleriň aýtmaklaryna görä, Najia Sydyki welaýatyň merkezi Mihtarlam şäherinde işe barýarka öldürilipdir.
Mundan ozal bu edaranyň öňki başlygy Iýul aýynda öldürilipdi. Häzirlikçe Sydykiniň ölüminiň jogapkärçiligini hiç bir tarap öz üstüne almady.


text:
Ärtogrul Gazy
لرغطرأ
Özünden öň: Süleýman şa
Özünden soň: Osman I
Doguldy: 1198 Horasan (häzirki Günorta Türkmenistan) Merw
Kakasy: Süleýman şa
Ejesi: Haýme hatyn
Aýaly: Halima soltan
Çagalary: Sawçy beg, Osman I, Gündiz beg
Ärtogrul 1198-nji ýylda Horasanyň Merw şäherinde (Mary) dünýä indi. Onuň kakasy Süleýman şa ejesi bolsa Haýme hatyn bolupdyr. Onuň Gündogdy atly agasy bolupdyr. Ärtogrulyň aýaly Seljuk neberesinden bolan Halima hatyndyr. Ärtogrul gazynyň 3 sany ogly bolupdyr: Sawçy beg, Osman beg I, Gündiz beg. Ärtogrul Gazy XIII asyryň Ortalarynda Oguzlaryň Gaýa (Kaýy) taýpasynyň baştutany bolup, Osman-Türkmenleriň begligini döreden Osman begiň kakasydyr. Çeşmeler Ärtogrul gazynyň asyl gelip çykyşy hakynda dürliçe şejereleri düzüpdirler. Ýazyjyogly Alynyň «Seljuklaryň taryhy(Tewarihi Ali Seljuk)» eserinde [1] ol şeýle beýan edilýär: Gök alp 1.Ärtogrul 2. Dündar (Tündar) Ärtogrylyň bir ogly Osman. Enweriniň «Enweriniň Desturnamasy (Düstürnameýi Enweri)» atly eserinde bolsa şeýledir[2]: Gazan一Mir Süleýman alp一Mälikşa一1Gündiz alp 2. Gök alp. Gündiz alpdan bir ogul ady一 Ärtogrul beg一Osman. Şükrullanyň Behjetut-tewarih atly eserinde bolsa[2]: Oguz一Gökalp一Gyzyl Buga一Gaýa alp一 Süleýmanşa一Ärtogrul一Osman. Hasan bin Mahmydyň el-Baýatynin Jami Jem Aýn atly eserinde bolsa şeýle [3] Gaýa Alp一Süleýman şa一Ärtogrul一1.Sawçy beg一2.Osman一3.Gündiz beg. Ruhy taryhynda beýan edilmegine görä Ärtogrul gazy we kakasynyň baştutanlygyndaky 340 adamlyk Türkmen taýpasy, Seljuklylar bilen birlikde Türküstany terk edip Anadola gelip Engurinyň (Ankara) ýakynyndaky Garajadag eteklerinde birnäçe öýli bolup ornaşýarlar[4]. 1222-1230-njy ýyllar aralygynda, Iznik hökümdary Ýannis Watatzes III bilen Anadolydaky Seljukly soltany Alaýeddin Keýkubad arasynda Soltan Öýügi we Enguri töwereklerinde bolan söweşlerinden habardar bolan Ärtogrul gazy goşuna hyzmat etmek üçin söweşlere goşuldy. Şol uruşlarda Garajahysary gabady. Ony çäksiz hormat bilen garşylan Alaýetdin Keýkubat I, Ärtogrul gazyny goşunbaşy edip belledi[5]. 1230-njy ýylda Horezmşalar bilen Ýassy Çemen söweşi we Mongollar bilen Kösedag söweşleriniň netijesinde Alaýetdin Keýkubat I bilen Ýannis Watatzes III aralarynda şertnama baglaşyldy[6]. Soňra Alaýetdin Keýkubat Ärtogrul gaza we atasyna Söwüdi gyşlak üçin Domaniçi bolsa ýaýlak etmekleri üçin berdi. Ärtogrul gazy bu ýerlerde ýörüş hereketlerini dowam edýärkä Alaýetdin Keýkubadyň dünýeden ötmeginiň yz ýany Garajahysar elden giderilýär. Ärtogrul Seljuk soltany Aladdiniň ölümine çenli alty ýyllap serhet ýakalarynda uly üstünlikler gazandy. Soltan Aladdiniň ölüminden soňra tagt we täç bäsleşigine goşulman Söwüt we töweregindäki beglikleri birleşdirmegini dowam etdirdi. Ol 1281-nji ýa-da 1283-nji ýylda 92 ýa-da 96 ýaşynda Bilejikde dünýeden ötdi. Ony şol ýerde jaýladylar.
Maglumat[düzet | çeşmäni düzet]
Ärtogrul Gazy Türkmen Ärtogrul Gazy ýa-da Ärtogrul Beg. Türkmenleriñ gaýy tiresiniñ begi. XIII asyryñ ortalarynda oguz türkmenleriñ gaýy boýuna beglik eden we Osmanly Begliginiñ düýbüni tutujy Osman Begiñ kakasy. Osmanly imperiýasynyñ binýadyny tutan şahsyýet. Taryhy çeşmelerde Ärtogrul Gazy hakynda aýdylýanlar biri-birinden tapawutlanýar. Anadoly Seljukly türkmen döwletiniñ Wizantiýa imperiýasynyñ çäklerindäki emirliklerindäki türki ilatyñ sany 1243-nji ýylda mongollar bilen bolan Kösedag söweşinden soñra artyp başlaýar. Bu göçler netijesinde Wizantiýa imperiýasynyñ çäklerinde ikinji halka uç beglikleri gurulyp başlabdy. XIII asyryñ ikinji ýarymynda bu beglikleriñ iñ kuwwatlysy Kutahýa sebitinde höküm süren Germiýan ogullary Begligi 1300-nji ýyllara çenli Günbatar Anadola ýörişler geçirip, üçünji halka uç beglikleriniñ gurulmagyny üpjün etdi. Soltan Oyugy (häzirki Eskişehir) sebitinde Sögütde ýerleşen türkmen boýunyñ başynda Ärtogrul Gazy bardy. Ärtogrul Gazynyñ bu ýere haçan we nähili gelendigi barada anyk maglumatlar ýok hem-de dürli ylmy çaklamalar bar. Taryhy çeşmeleriñ aýtmagyna görä, Ärtogrul Gazynyñ ýa-da atalarynyñ ýolbaşçylygyndaky 340 atly türkmen seljuklar bilen birlikde Türkistany terk edip, Anadola gelipdir we Engury (häzirki Ankara) sebitindäki Garajadagyñ eteklerine ýerleşipdir. 1222-30-njy ýyllarda Iznik imperatory Ýannis Watatses bilen Anadoly Seljukly Soltany Aleddin Keýkubat I dagylaryñ arasynda Soltan Oýugy we Engury sebitinde bolup geçen göreşlerden habarly bolan Ärtogrul Gazy seljukly goşunyna gulluk etmek üçin söweşlere gatnaşýar we Garajahisary gabawa almak üçin möhüm goşandyny goşýar. Muny hoşallyk bilen garşylan Soltan Alaeddin Keýkubat Ärtogrul Gazyny göçegçileriñ başy edip belleýär. 1230-njy ýylda Ýassyçemende Jelalleddin Meñburna garşy we mongollara garşy Kösedag söweşleri sebäpli Seljukly Soltany we Ýannis Watatses III bilen özara ýaraşyk baglaşyldy. Az wagtyñ içinde Aleddin Keýkubat Ärtogrul Gaza Sögüti gyşlag, Domaniçi bolsa ýazlag ýeri edip berdi. Ärtogrul Gazy göç akynlaryna bu ýerden dowam edýärka, Soltan Alaeddin Keýkubadyñ aýrylmagy bilen Garajahisar ýene elden gidýär. Bu sebäpli, Ärtogrul Gazy ýerli tekfurlar bilen özara ylalaşyk ýoluny saýlap alýar. Aşykpaşazada bu ýokarda aýdylanlary gysgaldyp, bolup geçenleri Osman Begiñ döwründe bolup geçen diýip hasap edýär. Başga bir rowaýata görä, Sürmeli Çukur (Araz derýasynyñ jülgesi) ýa-da Engury sebitindäki Garajadagyñ eteklerine ýerleşen Ärtogrul Gazy we tiresi bu ýerde birnäçe wagtlap galýar we Iznik imperatory Ýannis Watatsese III garşy söweşmek üçin Alaeddin Keýkubadyñ I goşunyñ hataryna goşulýar. Emma mongol hüjümleri sebäpli, Aleddin Keýkubat paýtagty Konýa dolanýar we Ärtogrul Gaza Sögüti gyşlag, Domaniçi ýazlag edip berýär. Ogly Osman Gazy 1299-njy ýylda merkezi Sögüt bolan Osmanly Begligini gurýar. Sögütde aradan çykan Ärtogrul Gazynyñ ogly Osman Gazy tarapyndan gurdurylan kümmedi bardyr. 2014-nji ýyldan bäri Türkiýäniñ TRT-1 döwlet teleýaýlymynda her çarşenbe güni berilýän "Direliş: Ärtogrul" atly serialda Ärtogrul Gazynyñ roluny Engin Altan Düzýatan janlandyrýar. Ärtogrul Gazy barada ýazylan eserler:
1). Melek Akçiçek "Ärtogrul Gazy" (roman)
2). Şaban Çybyr "Dünýani ýagtyldan nur: Ärtogrul Gazy" (roman). 3).Mehmet Fatih Oruç "Ärtogrulyñ ojagynda oýandyk"
4). Çingiz Zengin "Ärtogrul Gazy; Gurulyş"
5). Ahmet Şimşirgil "Ärtogrulyñ ojagy"
6). Tarkan Suçikar "Osmanlynyñ kökleri; Ärtogrul Gazy" 7). Mustafa Akgün "Taryhyñ aýnasy; Ärtogrul Gazy"
Çeşme[düzet | çeşmäni düzet]
[1-2-3-4-5-6] Ýynaljyk, Halyl, 2007; sf. 487-488-489-490-479.


text:
Gyzyl kitap
Gyzyl kitap – seýrek duş gelýän we ýitip gitmek howpy astyndaky organizmleriň sanawy; görnüşleriň we aşaky görnüşleriň ozalky we häzirki ýaýran ýerleri, sany we onuň kemelmeginiň sebäpleri, gaýtadan dikeltmegiň aýratynlyklary, görnüşleri dikeltmek üçin häzirki wagtda görlen we görülmeli zerur çäreleriň ýazgysy. Gyzyl kitabyň halkara, milli (döwlet derejesinde) we ýerli nusgalary bar.
Gyzyl kitap barada düşünje[düzet | çeşmäni düzet]
Ýitmek howpy abanýan görnüşleriň goragyny üpjün etmek üçin olaryň ýörite sanawy girizilen wagtlaýyn resminama – Gyzyl kitap döredilýär. Ilkinji Gyzyl kitap Tebigaty we tebigy baýlyklary goramagyň halkara bileleşigi (häzirki atlandyrylyşy – Tebigaty goramagyň bütindünýä bileleşigi) tarapyndan 1966-njy ýylda döredildi. Bu halkara bileleşik täjirjilik däl guramasy bolup, ol 1948-nji ýylda döredilýär. Onuň ştab-kwartirasy Morž şäherinde (Şweýsariýa) ýerleşen. Bileleşigiň düzümine dünýäniň 84 döwleti, biodürliligi goramak meseleleri bilen meşgullanýan ýüzlerçe täjirçilik bileleşikleri we müňlerçe alymlar girýär. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan ýurdumyz hem bu bileleşigiň işjeň agzasydyr.
Gyzyl kitaba girizilen görnüşleriň ygtybarly goralyp saklanylmagy we köpeldilmegi diňe bir ýurdumyz üçin däl, eýsem bütin dünýä möçberinde biologik dürlüligi gorap saklamaga mynasyp goşantdyr. Adamzat jemgyýetiniň umumy öýi bolan çylşyrymly gurluşly Ýer ýüzüniň her bir künjegi hemişe ýadawsyz üns berilmegini we aladany talap edýär. Ýurdumyzyň goraghanalarynda ýabany haýwanlary we ösümlikleri gorap saklamak, ylmy taýdan düýpli öwrenmek, olaryň sanyny artdyrmak, gözel tebigatly ýerlerimizi aýawly saklamak boýunça zerur işler geçirilmelidir. Adamyň amala aşyrýan işleriniň tebigata edýän täsiri hem ylmy tarapdan öwrenilmegini talap edýär. Bu işler ýurdumyzyň bütin ekologiýa ulgamyna, şol sanda topragyň, suwuň, howanyň arassalygyna, biodürlüligiň ýagdaýyna zyýan ýetirmeli däldir.
Tebigata aýawly we hakyky eýeçilik gözi bilen garamak biziň mukaddes borjumyzdyr. Ýurdumyzyň ajaýyp tebigatyny goramak we has-da baýlaşdyrmak boýunça döwlet derejesinde uly işleri geçirýäris. Tebigat baradaky alada ähli halkyň aladasydyr we Türkmenistanyň her bir ýaşaýjysy tebigy baýlyklarymyzy gözüniň göreji deýin gorap saklamalydyr. Türkmenistanyň Gyzyl kitaby — milli baýlyklarymyz barada gymmatly ylmy işdir. Ýurdumyzyň Gyzyl kitaby „Tebigaty goramak hakynda“, „Aýratyn goralýan döwlet tebigy ýerler hakynda“, „Ösümlik dünýäsi hakynda“, „Haýwanat dünýä hakynda“ Türkmenistanyň Kanunlaryna, halkara tebigaty goramak konwensiýalary boýunça ýurduň borçnamalaryna, döwlet ekologik maksatnamalaryna we meýilnamalaryna laýyklykda wagtlaýyn hereket edýän resminamadyr.
Türkmenistanyň Gyzyl kitaby – döwletimiziň çäklerinde duşýan haýwan-larynyň, ösümlikleriniň we kömelekleriniň seýrek we ýitmek howpy astyndaky görnüşleri (aşaky görnüşleri), olaryň biologiýasy, ýaýraýşy, sanynyň azalmagynyň we ýitip gitmeginiň sebäpleri baradaky gymmatly ylmy maglumaty özünde jemleýän, yzygiderli täzelenýän we kämilleşdirilýän döwlet sanawydyr. Ol indi 40 ýyla golaý wagt bäri ýöredilip gelinýär.
Türkmenistanyň ilkinji Gyzyl kitaby 1985-nji ýylda çap edilýär. 1999-njy ýylda çap edilen ikinji neşiri iki tomdan ybaratdy. Birinji tomy 152 sany haýwan görnüşlerini we ikinji tomy 149 sany ösümlik görnüşlerini öz içine alýarlar. Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň 2011-nji ýylda çap edilen üçünji neşiri hem iki tomdan ybarat bolup, üç dilde (türkmen, iňlis, rus) ýazylan. Birinji tomy “Ösümlikler we kömelekler” diýlip atlandyrylyp, öz içine 115 ösümlik görnüşini alýar. Ikinji tomy “ Öňurgasyz we oňurgaly haýwanlar” diýlip atlandyrylýar we 149 haýwan görnüşleririni öz içine alýar.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan biologik dürlüligiň görnüşleriniň dörän möhüm merkezleriniň biri hasaplanýar. Ýiti kontinental, örän gurak klimatly (uzak dowam edýän yssy tomus möwsümi, howanyň temperaturasynyň gije-gündiziň dowamynda we pasyllaýyn giň aralykda üýtgäp durmagy, ygalyň az düşmegi) howa şertleri, geografik taýdan Ýewraziýa yklymynyň merkezi böleginde ýerleşmegi — bularyň hemmesi Türkmenistanyň ösümlik we haýwanat dünýäsiniň tebigy köpdürlüliginiň emele gelmegine öz täsirini ýetiripdir. Häzirki wagtda Türkmenistanyň biodürlüligi 20 müňe golaý görnüşden ybarat bolup, olaryň 7 müňden gowragy ösümlikler, 13 müňe golaýy hem haýwanlardyr. Ösümlik dünýäsiniň 2 müňden hem gowrak görnüşleri Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp tomluk ensiklopedik işinde dermanlyk ösümlikler hökmünde beýan edilýär. Bu düýpli neşir ýurdumyzyň gymmatly ösümlik dünýäsini öwrenmekde botanika, farmakologiýa ylymlarynyň ösmegine bahasyna ýetip bolmajak goşant goşdy. Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň üçünji neşirine girizilen ösümlikleriň 47 görnüşi dermanlyk ähmiýetli ösümliklerdir. Dünýä derejesindäki biodürlüligiň gelip çykan Eýran-Anatol merkeziniň demirgazyk-gündogar çetinde ýerleşýän Köpetdagyň ekoulgamynyň ähmiýeti uludyr. Köpetdagyň türkmen böleginde duşýan ösümlikleriň 1800 görnüşinden 332isi endemiklerdir (12,9%). Ol Merkezi Aziýanyň daglyk ýerlerinde endemikleriň iň ýokary derejesidir. Bu ýerde, şeýle-de oňurgasyz haýwanlaryň 1500 görnüşi, süýrenijileriň 50 görnüşi, guşlaryň 290, süýdemdirijileriň 75 görnüşi ýaşaýar. Türkmenistanyň oňurgaly haýwanlaryndan 92 görnüşi endemiklere we subendemiklere degişlidir.
Görnüşleriň ýagdaýynyň milli ölçeglerini işläp taýýarlamak, soňky on ýylda toplanan maglumatlary nazara alyp ösümlikleriň we haýwanlaryň sanawyny anyklamak we düzetmek neşiri taýýarlamakda örän wajyp işleriň biri boldy. TGHB-niň Gyzyl sanawyna laýyklykda Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň üçünji neşirinde aşakdaky derejeler kabul edildi:
Derejesi I (CR) — düýbünden ýitip barýan görnüş (aşaky görnüş). Populýasiyasynyň sany guýçli depginde azalýan (80%-den gowrak) we ýaýrawy örän çäkli görnüş. Yorite careleriň gecirilmegi zerur.
Derejesi II (EN)— ýitip barýan görnüş (aşaky görnüş). Populyasiyasynyň sany 50%-den gowrak azalýan, ýaşaýan ýaýrawy güýçli depginde daralýan.
Derejesi III (VU) — ýitmek howpunyň abanmagyna ýakyn görnüş (aşaky görnüş). Populýasiýasynyň sany az (30%-dan gowrak) we ýaşaýan ýaýrawy çäkli.
Derejesi IV — seýrek görnüş (aşaky görnüş). Milli/sebit ähmiýetli we diňe birnäçe sanysynyň (ýada tapylan yerleriniň) usti bilen belli bolan endemik ýa-da ýitip gitmegi biodürlüligiň genefondyň garyplaşmagyna getirjek gadymy (relikt) görnüş.
Derejesi V (DD) — ýeterlik öwrenilmedik görnüş (aşaky görnüş). Sany we ýaýrawy durnukly bolmadyk hem-de onuň ýagdaýy barada goşmaça maglumat zerur bolan görnüş. Geljekdaki barlaglar we täze maglumatlaryň ýygnalmagy onuň ýagdaýyny anyklamaga ýardam eder.
Gyzyl kitaba atlary ýazylan ösümlikleriň we haýwanlaryň her bir görnüşi baradaky maglumatlar pugta tertipde we şunuň ýaly görnüşdäki kesgitlenen yzygiderlilikde beýan edilýär: ýagdaýy (derejesi); genofondy gorap saklamakda ähmiýeti; gysgaça beýany; ýaýraýşy; ýaşaýan ýerleri; sany we onuň üýtgemek ýagdaýy; esasy çäklendiriji sebäpler; biologiýasynyň aýratynlyklary; köpeldilişi (haýwanlar), ösdürilip ýetişdirilişi (ösümlikler); gorag üçin görlen çäreler; bar-laglar býunça teklipler.
Gyzyl kitap – wagtlaýyn hereket edýän resminamadyr. Ösümlikleriň we haýwanlaryň ol ýa-da beýleki görnüşiniň ýaşamagy üçin howply ýagdaýyň üýtgemegi, olary goramak boýunça çäreler bilen baglanyşyklylykda, ondaky maglumatlaryň üsti ýetirilýär, kämilleşdirilýär.
dort derwus.Gyzyl kitap


text:
Qazaqstan men shetel sarapshylary ult birliginiń saıasatyn talqylady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin «Nur Otan» partııasynyń Qoǵamdyq saıasat ınstıtýty men QR AQDM Qoldanbaly etnosaıası zertteýler ınstıtýty «Etnosaralyq kelisim saıasaty: birlik alýantúrlilikte» atty ǵylymı-tájirıbelik konferentsııasyn ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Májilis depýtattary Aıdos Sarym, Berik Ábdiǵalıuly men ıÝlııa Kýchınskaıa, sondaı-aq qazaqstandyq jáne sheteldik sarapshylar: Serik Seıdýmanov (Qazaqstan), Markýs Kornprobst (EQYU), Alekseı Pılko jáne basqalar konferentsııa taqyryby boıynsha baıandama jasady.
Konferentsııa jumysyna QR PÁ Qazaqstan halqy Assambleıasy hatshylyǵy basshylyǵynyń ókili Erlan Ábdikasov pen QR AQDM Etnosaralyq qatynastardy damytý jónindegi komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkın qatysty.
Spıkerler men qatysýshylar azamattyq qoǵamdy, azamattyq mádenıet pen qazaqstandyqtardyń ár túrli urpaǵynyń patrıotızmin damytý máselelerin kóterdi, sondaı-aq Qazaqstandaǵy etnosaralyq qatynastardy damytý salasyndaǵy praktıkalyq baǵyttar taqyryptaryn qozǵady.


text:
Petropavlda kópsalaly aýrýhana salynyp jatyr
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavlda byltyr maýsym aıynda qurylysy bastalǵan kópsalaly aýrýhana kelesi jyldyń sońyna qaraı paıdalanýǵa berilmek, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Soltústik Qazaqstan oblysyna QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary – «Nur Otan» fraktsııasynyń músheleri Erlik Taıjanov pen Dmıtrıı Koloda keldi.
Olar «Nur Otan» partııasynyń oblystyq saılaýaldy baǵdarlamasynyń oryndalý barysymen tanyspaq.
«Nur Otan» partııasy SQO fılıaly baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, depýtattar qurylysy byltyr maýsym aıynda bastalǵan kópsalaly aýrýhanaǵa bardy.
Medıtsınalyq mekeme shamamen 9,5 gektar jerge ornalasady jáne perınataldyq, kardıologııalyq, onkologııalyq bólimshelerden turady.
Táýlik boıǵy statsıonarynda 500-ge deıin tósek-oryn bolady.
Kún saıyn mekemeniń klınıkalyq-dıagnostıkalyq korpýsy 1000-ǵa jýyq adamdy qabyldaıdy.
Korpýstar alty qabatta ornalasady, qosymsha munda parkıngi bar jertóle jumys istemek.
Oblystyq kópsalaly aýrýhana bas dárigeriniń birinshi orynbasary Ashat Moljigitovtyń aıtýynsha, mekeme jańa jabdyqtarmen jabdyqtalady.
Jumysqa tek Soltústik Qazaqstan oblysynan ǵana emes, elimizdiń basqa óńirlerinen de mamandar tartylady. Ol úshin arnaıy kóterme tólemder bar.
Munda jumys isteıtin medıtsına qyzmetkerleri mindetti kásibı kýrstardan ótedi.
«Bul nysan aıaqtalyp, paıdalanýǵa berilgen kezde turǵyndar em izdep basqa óńirlerge sabylmaıdy. Óıtkeni munda zamanaýı jabdyqtar, bilikti mamandar bolady. Aýrýhana «Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi jol kartasyna endi jáne biz, depýtattar, atqarylyp jatqan jumystarmen tanysý úshin keldik. Jol kartasynda mundaı mańyzdy nysandar kóp. Biz tek qalany ǵana emes, shalǵaı eldi mekenderdi de aralaımyz. Ár aýyl turǵynyn jol, sý, bilim berý, densaýlyq saqtaý máseleleri tolǵandyrady, biz jergilikti jerlerde jol kartasynyń qalaı oryndalatynyn, halyqtyń qandaı problemalary bar ekenin bilip, keri baılanys ornatýymyz kerek», - deıdi Májilis depýtaty Erlik Taıjanov.
Qazir kópsalaly aýrýhananyń qurylys alańynda jer qazý, qadalar qaǵý, beton quıý, eden salý, irgetasty gıdrooqshaýlaý sııaqty jumystar júrgizilip jatyr. Nysanda 149 adam eńbek etedi jáne 27 qurylys tehnıkasy júr.
Buǵan deıin Májilis depýtattary 200 oryndyq juqpaly aýrýlar aýrýhanasynda bolǵan. Bul nysan da «Nur Otan» saılaýaldy baǵdarlamasy aıasynda júzege asyryldy.
Mekeme óz jumysyn ótken jyldyń sońynda bastady, munda 56 - eki oryndy, 16 - úsh oryndy jáne 6 - bir oryndy palatalar bar.
Jeke shyǵatyn eki oryndyq bokstar, qarqyndy terapııa bólimshesinde 20 tósek-oryn jáne qabyldaý-dıagnostıka bólimshesinde 5 boks jumys isteıdi.
Aýrýhanada zamanaýı KT, rentgen jáne ÝDZ apparattary, klınıkalyq jáne vırýsologııalyq zerthana bar, covid-19 aýrýyna zertteýler, PTR-testileý júrgiziledi.
«Osy tıptegi aýrýhanalarda bilikti medıtsınalyq kadrlardyń bolýy óte mańyzdy. Men bul týraly birneshe ret aıttym. Basqa qalalarda medıtsınalyq bilim alatyn jastardy óńirlerge, atap aıtqanda SQO-ǵa tartý qajet. Ol úshin yntalandyrý kerek. Sondaı-aq, qazir biz juqpaly aýrý - koronavırýstyq ınfektsııamen kúresti kúsheıtýimiz qajet. Búgingi tańda SQO turǵyndarynyń 44 %-y vaktsınanyń birinshi komponentin aldy, bul 140 myńnan astam adam. Ekinshi komponentti 75 myńnan astam adam aldy», - dedi májilismen Dmıtrıı Koloda.
Depýtattar sondaı-aq partııanyń aımaqtyq fılıaly janyndaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi qoǵamdyq keńes múshelerimen kezdesti.
Kezdesýde olar saılaýaldy baǵdarlamalardy júzege asyrý boıynsha Jol kartalarynyń oryndalýyn baqylaý máselelerin talqylady.
Májilismenderdiń aıtýynsha, joldardy jóndeý, aýyl turǵyndaryn aýyz sýmen qamtý, densaýlyq saqtaý, bilim nysandaryn salý jáne basqa da kóptegen máseleni nazarda ustaý qajet.


text:
74493
2020-05-04
Turkmensnews- Özbegistanyň iň uly bendi bolan Sardoba bendiniň döwülmegi bilen Özbegistanyň ۱۰۰,۰۰۰ töweregi ýaşaýjysy awara bolup başga ýerlere göçürildi.
Fransiýa habarlar gullugynyň beren habaryna görä,Özbegistanyň günbatarynda ýerleşýän we bu ýurduň iň uly suw bendi bolan Sardoba bendi Juma güni irden bendiň aňyrsynda aşa köp suw basyşy sebäpli ol döwüldi we töwerekdäki obalarda we şäherçelerde müňlerçe öýi suw basdy, 50 adam ýaralandy we keselhanada ýerleşdirildi.
Özbek-Gazak serhediniň golaýyndaky Sardoba bendiniň döwülmegi Gazagystanyň serhetýaka obalarynyň birnäçesine hem zyýanlary ýetirendir.
Gazagystanyň prezidenti Kassem Jumart Takaýew Özbegistanyň resmilerine garşy geleňsizlik we bendiň döwülmegi barada duýduryş bermezlikleri üçin sud-da arza gozgajakdygyny habar berdi.
Gazagystanyň prezidentiniň sözlerine görä, Özbek serhedindäki 10 oba suw astyndadyr we 22,000-den gowrak adam öýlerinden göçürmäge mejbur bolandyrlar.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
06 Qyrkúıek, 2021 NEWS
Bolat Ábilov, Sabyrjan Mahmetov /Fotokollaj
Belgili bıznesmen Bolat Ábilov Forbes Qazaqstan jýrnalynyń shyǵarýshysy Armanjan Baıtasovpen suhbattar serııasynyń kezekti shyǵarylymynda 90-jyldary qylmys áleminiń serkelerimen týyndaǵan máselelerdi qalaı sheshkenin aıtyp berdi.
Kásipker Butya kompanııasy Almatyǵa BMW, Mercedes sekildi sheteldik avtokólikter ákele bastaǵan tusta "Ryjyı Almas", "Qara Almas", "Sabyrjan", "Baha-Festıval" sekildi krımınal avtorıtetter, "Aǵaıyndy tórteý" sııaqty qylmystyq toptar "krysha" bolǵany úshin bıznestiń bir bóligine ıemdenýge tyrysqanyn eske aldy.
– 1992 jyl. Saýda pavılonynyń tusynda turǵanmyn. Qarasam, ambaldaı jıyrmaǵa jýyq jigit maǵan qaraı kele jatyr eken. Aldylarynan shyǵyp, ne kerek ekenin suradym. Sóıtsem, Sabyrjanǵa (Sabyrjan Mahmetov - burynǵy krımınal avtorıtet, sportshy) kólik satyp alý úshin mashınalardy kórýge kelipti. Men salonǵa tek bir adam ǵana kire alatynyn aıttym. Olar erteń Sabyrjanmen birge keletinin aıtty. Erteńine bir top adam keldi. Biraq ishke tek Sabyrjandy ǵana kirgizdim. Ol maǵan qandaı myqty ekenin, men aqsha tólep turýym kerek ekenin aıta bastady. Men oǵan da, basqaǵa da, tipti sheneýnikterge de eshteńe tólemeıtinimdi, odan da ol aqshany qaıyrymdylyqqa bergenim artyq ekenin aıttym. Eger men tıyn bolsa da bersem, óizmdi syılaýdan qalar edim. Qyssańdar, qysyńdar, biraq bir barlyq jolmen qorǵanatynymyzdy aıttym. Sabyrjan úndemeı qaldy. Artynsha mashshınaǵa jeńildik suraı bastady. Men oǵan myqty bolsa, birden tolyqtaı tólem tasta, myqtylar jeńildik suramaıdy dedim. Ol ne aıtaryn bilmeı qaldy. Mundaı usynyspen Ryjıı Almas ta kelgen. Ol da osynaı jaýap estip qaıtty, – deıdi Ábilov.
Onyń sózinshe, sol kezde bıznesmenderdiń basym kópshiligi bandıtterge aqsha berip turýǵa májbúr bolǵan. Tek sanaýlylar ǵana tólemegen.
– Krımınal avtorıtetter kásipkerlerdi kólik satyp alyp berýge májbúrleıtin. Men eshkimniń aty-jónin atamaımyn. Biraq Forbes Kazakhstan reıtınginde júrgen birneshe adam kezinde bandıtterge avto satyp ákergen. Men eshkimdi aıyptamaımyn. Ol kezde adamdarǵa bas tartý qıyn edi. Erik-jiger barlyǵynda bola bermedi. Dál osy jaǵdaı boıynsha budan keıin de talaı konflıkt boldy, – deıdi bıznesmen.
Oqı otyryńyz:
♦ "Ryjıı Almasqa" sende osy jerde problema bolady dedim – Bolat Ábilov reketter jaıly
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Aşgabatdaky ÝHHG merkezi
Tertip-düzgünli dolandyrma
Türkmenistana korrupsiýa, bikanun ýol bilen gazanylan pullaryň kanunylaşdyrylmagyna we terrorizmiň maliýeleşdirilmegine garşy göreşmek ugrunda öz borçnamalaryny ýerine ýetirmekde ýardam bermek maksady bilen Merkez maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Tertip-düzgünli dolandyryş merkezine goldaw berýär.
Merkez korrupsiýanyň, jenaýatçylyk işinden gazanylan pullaryň kanunylaşdyrylmagynyň, terrorizmiň maliýeleşdirilmeginiň öňüni almak hem-de döwlet edaralarynyň işgärleriniň bu ugurda jogapkärçiliklerini ýokarlandyrmak boýunça halkara mehanizmler we gurallar dogrusynda öňdebaryjy bilermenler we döwlet gulluklarynyň işgärleri üçin okuwlary we seminarlary gurnaýar. Şeýle-de, Merkez jenaýatçylyk işinden gazanylan pullaryň kanunylaşdyrylmagyna garşy göremek hakyndaky we terrorizmiň maliýeleşdirilmegine garşy göremek hakyndaky kanunlaryň işlenip taýýarlanylmagy we olara düzedişleriň girizilmegi üçin maliýe we ykdysadyýet ministrliginine hünärmençilik goldawyny berýär.


text:
«Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwri-köňülleriň joşguny»
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynda «Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwri-köňülleriň joşguny» atly edebi-duşuşyk dabarasy geçirildi. Dabarada çykyş edenler Garaşsyz Diýarmyzda özüniň Arkadag Lideriniň daşyna jem bolan halkymyzyň, bagtyýar zamanamyzyň şüküranalyk toýuny toýlaýandygy, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistan döwletimiziň görülip eşidilmedik üstünliklere eýe bolandygy, halkyň baý medeni mirasyny dikeltmekde asyrlara barabar işler bitirilýändigi barada gürrüň berdiler.
Dabaranyň çäklerinde «Hemişelik Bitaraplyk Bagtymyz» atly sergi gurnaldy.
Sergide hormatly Arkadagymyzyň ajaýyp kitaplary, türkmen medeniýetine we sungatyna degşli kitaplar sergilendi we olar dabara gatnaşanlarda uly täsir galdyrdy.


text:
Almatyda jańa otbasylyq demalys orny paıda bolady
ALMATY. QazAqparat - Almatynyń Naýryzbaı aýdanynda otbasylyq jańa Alem Rark demalys orny salynady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaev jobamen tanysty. Naýryzbaı aýdany ákimdiginiń janyndaǵy 4,56 ga aýmaqta eski saıabaqtyń ornyna jańa saıabaq salynady.
Munda tek aýdannyń ǵana emes, búkil qala turǵyndary otbasymen jáne dostarymen ýaqyt ótkizýge, jańa attraktsıondarǵa minýge, alleıalarda serýendeýge jáne taza aýada tamaqtanýǵa keletin bolady.
Saıabaqta 44 attraktsıon men 4 fýdkort salynady.
Balalar batýtta sekire alady, vırtýaldy shyndyq álemine enedi, úshinshi qıyndyq deńgeıindegi arqan jolynan ótedi, labırıntten shyǵýdyń jolyn tabady, óziniń Lego úıin salady jáne, árıne, týǵan kúnin toılaı alady.
Saıabaqtyń biregeı tujyrymdamasynyń nátıjesinde onyń barlyq qonaqtary jasyna qaramastan kóńil kótere alady.
Alem Park – jaı ǵana saıabaq emes, túrli-tústi alańdar, sáýlettik qurylymdary, arqan saıabaǵy, alpınıstik qabyrǵa, jaıly kafeler men basqa da kóptegen oıyn-saýyǵy bar tutas qala.
Saıabaqtyń negizgi ıdeıasy – kórkem tabıǵat landshaftyn zamanaýı oıyn-saýyq tehnologııalarymen úılestirý, munda balalar men eresekter úshin demalys pen oıyn-saýyq biriktiriledi.
Ártúrli master-klasstar, otbasylyq jarystar, balalar keshteri, anımatorlardyń qatysýymen ashyq aýada oıyndar ótedi.
Osy jobany júzege asyrýdyń arqasynda Almatyda jańa úlken demalys jáne oıyn-saýyq saıabaǵy paıda bolady, ol turǵyndardyń jınalatyn ornyna aınalady, almatylyqtardyń jaıly ómiri men demalysyn qamtamasyz etedi.
Aıta keterligi, saıabaqqa 500-ge jýyq aǵash otyrǵyzylady.


text:
FIFA öz saýtynda milli toparlaryň reýtingini täzeledi. Türkmenistan öňki ornunda galdy we 130-njy ýerde galýar. Şu güne çenli ýygyndy toparyň aktiwinde 1118 utuk bar.
Antigua we Barbuda türkmen toparyndan bir basgançak (1131) öňde barýar. 132-nji orunda Togo (1106) ýerleşýär.
Mundan öňki reýting 27-nji maýda çap edilipdi. Şondan soň Türkmenistan iki gezek resmi duşuşyk geçirdi. Ýazguly Hojageldiýewiň türgenleri Katarda 2022-nji ýylda geçiriljek dünýä çempionatyna saýlama oýunlarynyň çäginde Liwany 3:2 hasabyna utdular, şonuň ýaly-da Koreýadan 0:5 hasabynda utuldylar.
Belgiýa birinji orny saklaýar, onuň yzyndan Braziliýa barýar. Üçlükleriň gowusynyň soňunda Fransiýa barýar. Şonuň ýaly-da, birinji bäşlige Ýewropa—2020-niň finalistleri Angliýa we Italiýa girýärler.


text:
“Biz Aşgabadyň protokol köçeleriniň ýaşaýjylary, şu prezidentiň protokol prospektiniň problemalaryndan halys bizar bolduk, indi göçmäge mejbur bolýarys.”
Soňra Çary bu “bizarlygyň” sebäbini şeýle düşündirýär: “Daşaryk çykmak bolanok, oknany [aýnany] açmak bolanok, okna zanaweska [tuty] tutmak bolanok, köçede gezmek, maşyn goýmak we sürmek bolanok, öýe myhman çagyrmak, jaýy arenda bermekden geçen, diňe obadan myhmançylaga gelen garyndaşlaryňam az wagtlyk ýaşatmak bolanok.”
Diňleýjimiz bu mesele “Tegelek stolda” gozgalsa, ol “ýurduň prezidentiniň gulagyna deger we ýok ýerden döredilen şu uly problemalar aýrylyp, biz hem arkaýyn öz jaýymyzda ýaşap bileris” diýip, umyt edýär.
Mundan başga, Aşgabatdan gelip gowuşýan habarlarda aýdylmagyna görä, şol “protokol köçelerde” ýaşaýanlara polisiýa, howpsuzlyk işgärleriniň örän gödek sözleri aýdýan, kemsmidiji sözleri aýdyp, daşdan gygyryp haýbat atýan halatlary hem bolýar we bu ýagdaýy ynamdar çeşmeler hem tassyklaýar.
Eýsem Türkmenistandaky “prtokol köçeler” problemasy näme? Galyberse, resmi ýolbaşçylaryň ýa döwlet delegasiýalarynyň ulag kerwenleriniň geçmegi, ýollaryň ýapylmagy, bu ýagdaýlaryň adamlaryň iş, durmuş aladalaryna ýetirýän täsiri barada näme pikir edýärsiňiz?
Bu ýurt baştutanynyň goragy üçin zerur görülmeli çäreler bilen baglymy? Ýa-da siz “bu ýerde biraz öte geçmeler hem bar” diýip pikir edýärsiňizmi? Şeýle problemalar beýleki ýurtlarda nähili çözülýär?
Azatlyk Radiosy nobatdaky “Tegelek stol” söhbetdeşligini şu meselelere bagyşlaýar.
"Protokol köçeler" problemasy: Ýaşaýjylar nämeden nägile?
Pikirleriňize, bellikleriňize garaşýarys.


text:
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Shymkent qalasyndaǵy №2 aýrýhana dərigerleri koronarografııa ədisimen júrek aýrýy bar naýqasqa alǵash ret dıagnostıka jasady. Kúrdeli ota aýrýhananyń bas dárigeriniń mindetin ýaqytsha atqarýshy rentgen-hırýrg Asqar Rahmatalıevtiń jetekshiligimen ótti.Shymkent qalasyndaǵy №2 aýrýhana dərigerleri koronarografııa ədisimen júrek aýrýy bar naýqasqa alǵash ret dıagnostıka jasady. Kúrdeli ota aýrýhananyń bas dárigeriniń mindetin ýaqytsha atqarýshy rentgen-hırýrg Asqar Rahmatalıevtiń jetekshiligimen ótti.
Aýrýhana bazasynda alǵash ret jasalǵan ota kezinde bilikti mamandar júrekke jińishke kateter jiberip, shashtyń qylyndaı ǵana qan tamyrdaǵy aqaýdy der kezinde anyqtady. Aýrýhana dárigerleri júrek-qan tamyryndaǵy aqaýdy tolyq anyqtaıtyn koronagrafııa ədisin sátti iske asyrdy.
Koronarografııa mamandandyrylǵan operasııalyq bólmede rentgen sáýleleriniń baqylaýymen jasalady. Rentgende qan jáne onyń tamyrlardaǵy qozǵalysy kórinbeıdi, al rentgenkontrasty eritindi qanmen aralasyp tek qana ony kórsetpeı, búkil koronarlyq tamyrdyń ishki pishinin kórsetedi. Bul durys dıagnoz qoıýǵa múmkindik beredi.
Medısına mekemesinde kardıologııa salasyndaǵy emdeý jumystaryn odan ári keńeıtý, júrek aýrýyna shaldyqqan naýqastarǵa joǵary mamandandyrylǵan dıagnostıkalyq tekserý men emdeý múmkindigin arttyryp, júrek-qan tamyrlarynan paıda bolatyn ólim-jitim kórsetkishin azaıtpaq nıette. Ol úshin aýrýhanada bilikti mamandarmen qatar, qajetti zamanaýı tehnıkalyq jabdyqtardyń barlyǵy bar.
№2 aýrýhana bazasynda eki naýqasqa koronarografııa jasadyq. Naýqastardyń biri on jyl buryn júregine aorta koronarlyq shýnt otasy jasalyp, stent qoıǵan. Sol stent qoıǵannan keıingi tamyrdaǵy ózgeristerge naqty dıagnostıka jasadyq. Al ekinshi naýqastyń júrek yrǵaǵynyń buzylysy bolǵandyqtan júrek qan-tamyrlaryndaǵy patologııany anyqtaı aldyq. Nátıjesinde operasııalyq jolmen jasalǵan dıagnostıkalyq tekserýden keıin qos naýqasqa da konservatıvti emdeý taǵaıyndaldy. Aýrýhanada kardıologııa salasyn damytý úshin basqa da respýblıkalyq deńgeıdegi emdeý mekemesinen joǵary tájirıbeli mamandardy shaqyrttyq. Bilikti mamandar jasaqtalyp, qazir osy salany damytý jaǵyn myqtap qolǵa aldyq, – deıdi aýrýhananyń bas dárigeri m.ý.a. Asqar Rahmatalıev.
Shymkent qalalyq №2 aýrýhana - qaladaǵy kóp beıindi, básekege qabiletti uıym. Aýrýhana bazasynda ashylǵan kardıologııa bólimshesindegi tósek-oryn sany qazir 22-ge kóbeıtilgen. Buryn sozylmaly júrek aýrýyn ǵana emdeıtin ortalyq endi ózge de júrek dertterin emdep, kardıologııa baǵytynda kúrdeli otalar jasap jatyr.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Eger serhetde atyşyklar bes edilmese, Kabulyň jogap çärelerini görjekdigini owgan häkimiýetleri Pakistana duýdurdy.
Geçen hepdäniň çarşenbe gününden bäri Kunar welaýatynyň territoriýasyna 500 töweregi raketadyr top okunyň atylandygyny, alty jaýyň, iki metjidiň weýran bolandygyny, 100-den gowrak adamyň başga ýerlere göçürilendigini welaýat häkimi Faýzulla Wahidi habar berdi.
Pakistan goşunlary bilen owgan söweşijileriniň arasynda çaknyşyklar bolup, onuň şenbe gününe çenli dowam edendigini Pakistanyň Goranmak ministrligi habar berdi we owgan territoriýasynyň oka tutulandygy baradaky habary inkär etdi.


text:
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň we Orsýetiň raýaty, türkmenistanly ýurist Ýewgeniý Greçuhin bilen bu ugurdan söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň goşa raýatlykly adamlara türkmen pasportlaryny bermegi baradaky habary siz nähili kabul etdiňiz?
Ýewgeniý Greçuhin: Elbetde, men bu täzeligi pozitiw kabul etdim, ýöne men meseläniň hut şeýle çözüljegine şübhelenmeýärdim. Men taraplaryň arasynda barlyşyga gelnip, raýatlar üçin kadaly bir karara gelinjegine köpden bäri umyt edip gelýärin. Mundan bäş ýyl ozal, 2008-nji ýylyň 8-nji iýulynda Türkmenistanyň prezidenti pasportlaryň täze görnüşini girizmek barada permana gol çekende, goşa raýatlyk bilen bagly kesgitsizlikleriň ýüze çykjakdygy eýýäm şonda hemmä düşünikli bolupdy.
Häzir men adamlaryň arkaýyn hereket etmekleri üçin mümkinçiligiň ahyrsoňy döredilendigine begenýärin. Täze pasportlaryň graždanlara nähili möhlet bilen beriljegi entek belli däl, emma indi bu mesele çözüldi diýip pikir edýärin.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçihanalarynyň aýdyşlaryna görä, şu günden başlap, täze türkmen pasportlary diňe 2003-nji ýyla çenli orsýet pasportyny alan türkmenistanlylara we Türkmenistanda propiskasy bolan adamlara berler. Emma 130 müňden gowrak iki pasportly adamlaryň arasynda 2003-nji ýyldan soň iki pasportly bolanlaryň-da az däldigi barada habar berilýär. Olar nätmeli? Şu nukdaýnazardan mesele çözüldi diýip bolarmy?
Ýewgeniý Greçuhin: Men mesele boýunça gutarnykly karara gelnendir diýip pikir edemok. Orsýet tarapynyň bu raýatlara-da türkmen paportlarynyň berilmegi üçin tagalla etmegi ähtimal. Emma meselä başgaça seredilende, 2008-2009-njy ýyllarda orsýet tarapy 2003-nji ýylyň 21-nji iýulyndan soň goşa raýatlykly bolan adamlara olaryň Orsýete barmagy üçin orsýet wizasyny berip başlapdy. Bu bolsa şonda Orsýetiň Türkmenistanyň goşa raýatlygyny ret etmegi bilen bagly resmi pozisiýasyny iş ýüzünde ykrar edendigini görkezýän bir ädim bolupdy. Sebäbi bu ýagdaý türkmen tarapyna Orsýet goşa raýartlara wiza berýän bolsa, diýmek, olara öz raýatlary hökmünde garamaýar diýmäge gowy esas döredipdi.
Azatlyk Radiosy: Goşa raýatlara pasport berilmegine döwlet derejesinde rugsat berlensoň, indi bu kararyň durmuşa geçirilmegi üçin mümkinçiliklere seredep göreliň. Täze pasportlar diňe ýurduň içinde Türkmenistanyň Migrasion gullugy tarapyndan berilýär. Türmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçihanalarynda pasport bermäge mümkinçilik göz öňünde tutulmaýar. Şeýe ýagdaýda täze pasport edinmek raýatlar üçin näderejede elýeterli?
Ýewgeniý Greçuhin: Meniň pikirime görä, häzirki wagtda Türkmenistanda pasport almak bilen baglylykda tehniki kynçylyklar bar. Şonuň üçin bu proses wagt talap eder. Häzirki wagtda goşa raýatlara pasport almaga rugsat berilmegi Türkmenistanyň paýtagtynda-da, Migrasion gullugynyň welaýatlardaky edaralarynda-da uly nobatlary döredip biler.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda, umuman, täze pasportlaryň dolanyşyga girizilmeginiň uly nobatlary döredendigi barada habar berilýär. Şeýlemi?
Ýewgeniý Greçuhin: Bu tehniki taýdan, fiziki taýdan kyn bolsa-da, wagtyň geçmegi bilen täze pasport hemmä berler diýip umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Habar berlişine görä, orsýet pasportyna eýe bolan köp türkmenistanlylar Orsýetde zähmet çekýär ýa okaýar. Olaryň arsynda 2003-nji ýyldan soň orsýet pasportyny alanlar hem az däl. Siziň pikiriňizçe, häzirki ýagdaýda olar näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Olar täze pasport alyp bilmeseler, şu ýylyň 11-nji iýulyndan soň Türkmenistandan çykyp bilmezler. Maňa mälim bolşuna görä, Türkmenistandaky awiakassalar köpden bäri köne pasport boýunça 11-nji iýuldan soňky döwre degişli uçar biletlerini satmaýarlar. Meniň pikrimçe, bu mesele ýurtlaryň arasynda boljak indiki gepleşikleriň temasy bolup biler.


text:
Pakistanyň günorta sebitlerinde harby uçar ýere gaçdy. Bu barada ýurduň Harby howa güýçleri maglumat berýär.
22-nji noýabrda port şäheri Karaçiniň golaýynda bolan heläkçilikde uçaryň bortundaky pilotyň hem ölendigi habar berilýär.
Resmiler Fransiýada öndürilen “Miraž” kysymly uçaryň ýere gaçan mahaly “adaty gijeki operasion türgenleşik hereketlerini geçiredigini” mälim etdiler.
Uçar heläkçiligi netijesinde parahat ilatdan hiç kime zeperiň ýetmändigi hem mälim edildi.
Resmiler heläkçilige uçarda dörän tehniki näsazlygyň sebäp bolandygyny çaklaýarlar.
Şaýatlar uçaryň ýere düşmezden ozal howada ot alandygyny aýtdylar.


text:
Mälim bolşy ýaly, sport , sport çäreleri, ýa-da sport bilen meşgullanmak saglygy berkitmegiň birnäçe usullarynyň diňe biri. Türkmen metbugaty ýurtda dowam edýän “Saglyk aýynyň” ilatyň saglygyny has-da berkitmäge gönükdirilendigini habar berýär.
Emma ilatyň saglygyny berkitmegiň ýollarynyň ýene biri, arassaçylyk, hususanda hajathana arassalygy. Türkmen häkimiýetleri “Saglyk aýyna” badalga beren mahaly, Mary welaýatynyň Mary şäheriniň demirýol wokzalyna sapar edýän ýolagçylar hajathana ýetmezçiliginden ejir çekýärler.
Şeýle ýolagçylaryň biri adynyň efirde tutylmazlygyny soran maryly ýaşaýjy. Ol bu mesele barada Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýewe ýörite interwýu berdi.


text:
Eýranyň ýokary ruhy lideri Aýatollah Ali Hameneýi 26-njy fewralda ýurtda saýlawlar üçin ses berişlikleriň başlan mahaly, eýranlylary köpçülikleýin saýlawlara gatnaşmaga çagyrdy.
“Men biziň halkymyz ir bilen ses berer diýip umyt edýärin... Olar öz dalaşgärlerini akyllylyk bilen saýlamalydyrlar... Köpçülikleýin saýlawlar Eýranyň duşmanlaryny lapykeç eder” diýip, Hameneýi ýurduň parlamenti we Ekspertler assambleýasy üçin saýlaw býulletenini oklandan soň aýtdy. Agzalýan assambleýanyň ýurduň ýokary ruhy liderini bellemäge we ony wezipesinden boşatmaga ygtyýary bardyr.
Şu ýylyň başynda Eýranyň dünýäniň iň kuwwatly ýurtlary bilen baglaşan möhüm ýadro ylalaşygy güýje gireni bäri, bu ýurtda geçirilýän ilkinji saýlawlardyr.
Bu ses berişiklere şol ylalaşyk we onuň amala aşmagynda rol oýnan Hassan Rohani barada geçirilýän referendum hökmünde garalýar.
Rohani öz saýlaw býulletenini oklandan soň, halkyň köpçülikleýin saýlawlara gatnaşýandygy barada maglumatlaryň gelip gowşandygyny aýtdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti 188 sany zyýaratçynyň Saud Arabystanyna gitmegine rugsat berdi, diýip türkmen mediasy habar berdi.
Türkmenistanly zyýaratçylaryň 5-26-njy sentýabrda Saud Arabystanyna etjek haj zyýaraty döwletiň hasabatyna we “Türkmenhowaýollary” kompaniýasynyň uçary arkaly amala aşyrylar.
Türkmenistan 2000-nji ýyllaryň başyndan bäri ýylda Mekgä 188 sany zyýaratçysyny iberýär. Saud Arabystanynyň zyýarata barýanlaryň sany boýunça Türkmenistan üçin göz öňünde tutan kwotasy birnäçe müň adamdan ybarat.
Eýse, ýurtda öz hasabyna haj zyýaratyna gitmek isleýänler üçin nähili mümkinçilikler bar?
Azatlyk Radiosy şu we beýleki soraglary Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýewe berdi.


text:
ShQO-da jeńgetaılyqpen aınalysqan saýna ákimshileri anyqtaldy
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda jeńgetaılyqpen aınalysqan saýna ákimshileri anyqtaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO Polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, tártip saqshylary 19 qyrkúıekten bastap óńir aýmaǵynda «Stop-trafık» jedel aldyn alý sharasyn júrgizýde. Sonyń nátıjesinde, ıntımdi qyzmet kórsetiletin 3 prıton anyqtaldy.
«Shara barysynda qonaq úıler, oıyn-saýyq mekemeleri, monsha keshenderi jáne basqa da túrli obektiler tekserildi. Osylaısha, Semeı men Óskemen qalalarynyń saýnalarynda kelýshilerge jeńil júristi qyzdardy usynatyn ákimshiler ustaldy. Jeńgetaılyqpen aınalysqan olar zańsyz tabys taýyp kelgen. Naqty aıtqanda, osyndaı qyzmet kórsetkeni úshin jezókshe tapqan tabystyń 30%-yn saýna ákimshisi alyp otyrdy», - dep habarlady vedomstvo ókilderi.
Qazirgi ýaqytta barlyq faktiler boıynsha QR QK-niń 309-babyna sáıkes sotqa deıingi tergeý amaldary. Intımdi qyzmet kórsetetin áıelder arnaıy esepke alyndy.
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- BQO turǵyny polıtsııaǵa para bergeni úshin ustaldy
- ShQO qutqarýshylary páterde qamalyp qalǵan balany qutqardy
- ShQO-da 1000 tonnadan astam pishen órtendi
- ShQO-da qazaqtyń aqbas sıyryn ósirip otyrǵan kásipker týǵan aýylyn damytýǵa úles qosýda
- Semeıde qutqarýshylar jol apatyna ushyrap, kólikke qysylyp qalǵan adamdy shyǵardy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türk Geňeşinde Migrasiýa Utgaşyklyk Topary
Ýewraziýa Syn
Türk Geňeşinde Migrasiýa Utgaşyklyk Topary Döredildi
Hepdelik tapgyrlaýyn gepleşigimiziň bu sanynda Türk geňeşine agza ýurtlaryň pandemiýa döwründe daşary ýurtlardaky raýatlarynyň başdan geçirýän kynçylyklaryny çözmek ugrunda edýän başlangyçlary hakynda durup geçmek isleýäris.
2020-nji ýylyň 7-nji maýynda Türk geňeşine agza we synçy döwletleriň Migrasiýa gulluklary bilen degişli edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda wideo konferensiýa usulynda maslahat geçirildi. Wideo maslahata Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Wengriýanyň, Özbegistanyň we Türkiýäniň Migrasiýa gulluklarynyň başlyklary bilen Türk geňeşiniň Baş sekretary gatnaşdylar. Maslahatda gurama agza ýurtlaryň koronawirus epidemiýasy sebäpli ýurtlaryna gidip bilmedik raýatlarynyň ýaşaýyş rugsatnamalary, wizalar we migrasiýa bilen bagly beýleki meseleleriň çözülmegi üçin görüljek çäreler seljerildi. Maslahatyň netijesinde taraplar wiza we ýaşaýyş rugsady düzgünini bozan raýatlar üçin çäre görmezlik boýunça ylalaşdylar. Taraplar aýratynam migrantlyk şertlerini hem wagtlaýynça gowşatmak hakynda karara geldiler. Bu ugurdaky hyzmatdaşlygyň bökdelmezligi we hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi üçin Türk geňeşiniň çäginde Migrasiýa utgaşdyryş toparynyň döredilmegi boýunça ylalaşdylar.
Mälim bolşy ýaly 2020-nji ýylyň 10-njy aprelinde geçirilen Türk geňeşiniň Döwlet ýolbaşçylarynyň Nobatdan daşary sammitinde beýleki ýurtlardaky gurama agza ýurtlaryň raýatlaryna degişli ähli ýeňillikleriniň döredilmegi hakynda karar kabul edilipdi.
Şol karara laýyklykda Türk geňeşine agza döwletler pandemi tapgyrynda ýurtlaryna gaýtmak isleýän raýatlaryň ugradylmagy boýunça birek-birege degişli kömekdir ýeňillikleri döretmäge dowam edýär. Hat-da üçünji ýurtlardan raýatlarynyň getirilmegi boýunça gurama agza ýurtlar bilelikde işleşýärler. Mysal üçin Gazagystan Günorta Aziýa ýurtlaryndan raýatlaryny getirýän bolsa, Gyrgyzystanyň raýatlaryny hem bilelikde getirdi. Şonuň ýaly-da Türkiýe hem Azerbaýjanyň raýatlaryny üçünji ýurtlardan Türkiýä çenli getirdi. Gelejekde Türk dünýäsiniň halkara arenasynda bilelikde hereket etmegi taýdan şeýle ynsanperwer arkalaşyklar iňňän möhüm bolup durýar.
Türk geňeşiniň Migrasiýa edaralarynyň başlyklarynyň maslahat geçirmegi, guramanyň diasporalar boýunça häzire çenli alyp baran işleriniň dowamy aýratynlygynda. Mälim bolşy ýaly gurama mundan ozal Türk geňeşi Türkidildeş Bilelikdäki Diaspora Iş Strategiýasyny kabul edipdi. Geçen aý dünýäde başdan geçirilen maska we beýleki meseleler boýunça ýüze çykan gelşiksiz wakalar Türk dünýäsi diasporalarynyň we Türki dilli döwletleriň halkara arenasynda bilelikde hereket etmelidigini ýene-de bir gezek görkezdi.
Türkiýede köp sanly sebitden daşary ýurtly ýaşaýar. Türkiýede bolýan daşary ýurtlularyň esasy böleginiň pandemiýa döwründe ýurtlaryna gitmegiň ýerine Türkiýede galmagy saýlap almagy resmi Ankaranyň bu tapgyrda ýerlikli çäreler görendigini, dogry syýasat alyp barandygyny we diňe bir öz raýatlaryna däl, eýsem daşary ýurtlulara hem saglyk üpjünçiligi kepilligini berendigini görkezýär. Türk dünýäsiniň lokomotiwi pozisiýasynda durýan Türkiýe mundan beýläk hem goňşy we köňül geografiýasynyň çekiş merkezi bolmagynda galar. Türk geňşiniň çäginde döredilen Migrasiýa utgaşdyryş topary bolsa Türk dünýäsiniň intellektual migrasiýasyny öňüni almak ýaly meseleleriň başda durmagynda daşary ýurtlardaky türk diasporalarynyň meseleleri bilen ýakyndan gyzyklanar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
BQO turǵyny 2,5 kelige jýyq marıhýanamen ustaldy
ORAL. QazAqparat – Batys Qazaqstan oblysynda «Qarasora» jedel aldyn alý is-sharasy barysynda Báıterek aýdanynyń turǵyny 2,5 kelige jýyq marıhýanamen ustaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
BQO polıtsııa departamentiniń baspasóz qyzmeti málim etkenindeı, 8 qyrkúıek kúni 50 jastaǵy er adamnan saraptama qorytyndysyna sáıkes 2 kg 470 gramm keptirilgen marıhýana tárkilendi.
Sonymen qatar ósirý jáne óńdeý izderi bar 41 buta sora ósimdigi tabylyp, saraptamaǵa jiberildi.
Qazirgi kezde QR QK 296-baby 4-bóligi jáne 300-babyna sáıkes sotqa deıingi tergeý amaldary júrgizilip jatyr.
Sondaı-aq 9 qyrkúıek kúni Syrym aýdanynyń buryn sottalǵan 31 jastaǵy turǵynynan 9 buta sora jáne tirkelmegen sholaq myltyq tárkilendi. Aıǵaq zattar saraptamaǵa joldanyp, kúdikti ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamaldy.
Departament málimetine qaraǵanda, jyl basynan beri zańsyz esirtki aınalymyna qatysty 174 quqyqbuzýshylyq tirkeldi. Sonyń ishinde 21-i esirtki satýǵa baılanysty bolsa, 112-si – qylmystyq ister. Zańsyz aınalymnan 48 kg 293 gramm esirtki jáne psıhotroptyq zattar alyndy.
Eske sala keteıik, Batys Qazaqstanda avtokólik aýdarylyp, eki adam kóz jumdy.
- Bıyl Qyzylorda oblysynda esirtki bıznesine qatysty 169 qylmys anyqtaldy
- BQO-da koronavırýspen aýrýhanaǵa túskenderdiń 95 paıyzy - vaktsına almaǵandar
- Taldyqorǵan turǵynynan asa iri kólemde sıntetıkalyq esirtki tárkilendi
- Elordada kóshi-qon zańnamasyn buzǵan 2 myńdaı sheteldik jaýapqa tartyldy
- BQO-da koronavırýs juqtyrǵan 250-den astam adam statsıonarda emdelip jatyr
- Elordada qumar oıynyn uıymdastyrǵan qylmystyq top ustaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Özbegistanyň Ürgenç şäherinde dowam edýän ýetginjekleriň we ýaşlaryň arasynda geçirilýän agyr atletika boýunça Aziýa çempionatynda Türkmenistanyň türgenleri bir kümüş we iki bürünç medala eýe boldular.
Bunýat Raşidow silkip götermekde 62 kilogram agram derejede kümüş medala mynasyp boldy. 69 kilograma çenli agram derejesinde toparymyzyň birbada iki türgeni hormat münberine çykdy. Şatlyk Şöhradow silkip götermekde üçünji ýere, Begenç Amannaýew bolsa itekläp götermekde bürünç medaly aldy.
Ýokarda agzalan baýrakly orunlary eýelän türgenleriň üçüsi hem ýaş olimpiýaçylar mekdebiniň okuwçylarydyr. Zenan türgenler hem topardaky ýoldaşlaryndan yza galmaýarlar. Polina Gurýewa 63 kilogram agram derejede itekläp götermekde bir bürünç medaly we iki maşkyň jemi boýunça hem bir bürünç medaly eýeledi.
Agyr atletika boýunça ýetginjekleriň we ýaşlaryň arasyndaky Aziýa çempionatynda çykyş edýän Türkmenistanyň ýygyndy topary on üç medala mynasyp boldy, olaryň ikisi altyn, altysy kümüş we bäşisi bürünç medallardyr.