text:
2002-nji ýylyň 25-nji noýabryndaky wakalaryň bolup geçenine sekiz ýyl doldy. Türkmen resmileri tarapyndan “Nyýazowyň janyna kast etmäge synanyşyk” diýlip atlandyrylan waka dahyllylykda aýyplanyp, tussag edilenler türmede, emma tussaglaryň ýagdaýlary barada olaryň dogan-garyndaşlaryna maglumat berilmeýär.
Türkmenistanyň öňki baş prokurory, häzir tussaglykda oturan Gurbanbibi Atajanowa
Şol döwürde Türkmenistanyň baş prokurory wezipesini eýelän, häzir özi hem tussaglykda oturan Gurbanbibi Atajanowa 2002-nji ýyldaky waka bilen bagly çykyş edende: “Bu işe ýolbaşçylyk eden Şyhmyradowyň Nyýazowyň janyna kast edip, häkimiýet edaralaryny zorluk bilen basyp alyp, özüniň ýurtda konstitusion gurluşy zorlukly üýtgetmegi maksat edinendigini aýtdy” diýipdi.
Bu waka dahyly bolanlykda aýyplanyp, özlerine kesilen möhleti oturyp çykan az sanly adamlaryň hatarynda Saparmyrat Seýidow, Akmyrat Kabulow, Ýusup Haýydow bar. Emma uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilen Batyr Berdiýew, Boris Şyhmyradow, Serdar Rahymow, Döwlet Gaýypow, Rejepgeldi Nurgeldiýew, Myrat Garataýew, Guwanç Jumaýew dagylar bilen bir hatarda tussag edilen beýleki adamlaryň köpüsi barada olaryň dogan-garyndaşlaryna düýpden habar berilmeýänligi adam hukuklary boýunça halkara guramalaryň, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň hasabatlarynda bellenilýär. Şol hasabatlarda hatda tussaglaryň diri ýa ölüdigi barada-da maglumat berilmeýändigi aýdylýar.Maglumat ýapyklygy
2002-nji ýylyň 25-nji noýabr wakasyna dahyly bolanlykda aýyplanyp, gaýybana tussaglyga höküm edilenleriň biri, bosgunlykda döredilen “Respublika” partiýasynyň ýolbaşçysy Nurmuhammet Hanamow halkara jemgyýetçiliginiň tussaglykda saklanýan adamlaryň dogan-garyndaşlaryna olar hakda maglumat bermek barada häkimiýetlere basyş edýändiklerini, ýöne şol basyşlaryň kän netije bermeýändigini aýtdy.
“Nyýazow ölenden soň, halk, şol sanda biz hem, uludan demimizi aldyk. Özgerişler bolar diýip, umyt etdik. Emma Nyýazowyň döwründe adam hukuklary boýunça kabul edilen birnäçe konwensiýanyň biri-de ýerine ýetirilmedi” diýip, öňki diplomat Nurmuhammet Hanamow aýdýar.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary boýunça institutyna jaň edip, näme sebäpden türkmen türmelerindäki syýasy tussaglar hakda olaryň dogan-garyndaşlaryna maglumat berilmeýär diýip gyzyklandy. Institutyň işgäri “bilmeýärin” diýip, jogap berdi. Adam hukuklary boýunça “Türkmen Helsinki fondunyň” ýolbaşçysy Täjigül Begmedowa Türkmenistanda diňe syýasy tussaglar barada däl, eýse beýleki tussaglar barada hem maglumat almagyň gaty kyndygyny aýdýar.
2002-nji ýylyň wakalary bilen bagly tussag edilen Türkmenistanyň öňki daşary işler ministri Boris Şyhmyradowyň aýaly Tatýana Şyhmyradowa sekiz ýylyň dowamynda edýän tagallalaryna garamazdan, öz adamsy barada maglumat alyp bilmeýändigini aýdýar. Ol Türkmenistanyň Adalat ministrligine, Baş prokuraturasyna we beýleki edaralaryna ýüzlenip, hatda öz adamsy barada suduň çykaran kararyny henize çenli-de alyp bilmändigini belleýär.
“Tussaglykda saklanýan adamyň kimdigine garamazdan, onuň nähili jenaýat edendigine garamazdan, şol tussaglaryň öz hak-hukuklary bar. Türkmen häkimiýetleriniň tussaglykda saklanýan adamlar hakda sekiz ýylyň dowamynda maglumat bermezligi jenaýatdyr” diýip, Tatýana Şyhmyradowa bu hereket bilen türkmen häkimiýetleriniň hem ýuridiki hem-de umumy adamzada degişli kanunlary bozýandyklaryny nygtady.
Şeýle hem Tatýana Şyhmyradowa sekiz ýylyň dowamynda tussaglykda saklanan adamlaryň maşgalalarynda dürli wakalaryň bolandygyny aýdyp, olaryň käbiriniň garry ene-atasynyň aradan çykandygyny, çagalarynyň kämillige ýetip, öýli-işikli, çagaly bolandygyny aýtdy we tussaglaryň öz ýakynlaryna degişli wakalar barada habar almaga we özleri hakda habar bermäge kanun boýunça haklarynyň bardygyny belledi. Goňşy ýurtlardaky tejribeler
Türkmenistanyň goňşy ýurtlaryna syn etsek, mysal üçin, Belarus oppozisiýasynyň liderleriniň biri, öňki saýlawlarda prezidentlige dalaş eden Aleksandr Milenkewiç tussaglykda bolan döwri onuň aýaly rak keselinden heläk bolansoň, oppozisioneri aýalyny jaýlamaga goýberdiler.
Azerbaýjanda tussag edilip, soň azatlyga goýberilen “Eşek blogçylar” diýen lakam bilen meşhur bolanlaryň biri Emin Milliniň kakasy aradan çykanda onuň hem atasyny jaýlamaga goýberilendigini blogçynyň aýaly Leýla Kerimli 11-nji noýabrda Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtdy.
Staliniň döwründe hem bäş ýyldan artyk adamlaryň doly uzňelikde saklanmandygyny adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde belledi: “2002-nji ýylyň noýabr wakalaryna dahyly bolanlykda aýyplananlaryň bolsa sekiz ýyllap öz dogan-garyndaşlary bilen gatnaşdyrylman saklanýarlar. Ýurda ýolbaşçylyk edip, şeýle uly jogapkärçiligi öz üstüne alýan adamlaryň ýüreklerinde adalatlylyga hem duýgudaşlyga orun bolmaly”.
Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky öňki ilçisi, bosgunlykda döredilen “Respublika” partiýasynyň ýolbaşçysy Nurmuhammet Hanamow türkmen resmileriniň iru-giç bu mesele bilen bagly jogap bermeli boljakdyklaryny nygtady.
Hukuk goraýjy aktiwist Täjigül Begmedowa tussaglykdaky adamlaryň uzak wagtlap daşarky dünýäden doly izolirlenmegi ýaly faktlaryň türkmen liderleriniň halkara derejesinde ýurduň abraýyny ýokary galdyrmak ugrundaky hemme aladalarynyň üstüne atanak çekýändigini belledi.
Häkimiýet başyna geçen ýylynyň tomsunda ABŞ-da eden çykyşynda prezident G.Berdimuhamedow 25-nji noýabr wakalary bilen bagly tussag edilenleriň ykbaly barada özüne berlen soraga jogap berip, “şeýle meseleler bilen meşgullanmaýanlygyny, emma olaryň diridigine ynanýanlygyny” mälim edipdi. Türkmenistan şondan bäri 25-nji noýabr wakalary bilen bagly tussag edilenleriň meselesini resmi taýdan agzaman gelýär.


c: text/html

text:
Azerbaýjanyň senagat we energetika ministri ministri Natig Alyýew Trans-Hazar gaz proýektini durmuşa geçirmegiň, tutuşlygyna alanyňda, örän çylşyrymly meseledigini aýdýar.
“Interfaks-Azerbaýjan” habar gullugy ministr Alyýewiň aýdan sözlerine salgylanyp, häzir bu taslamany amala aşyrmagyň 1-2 milliard amerkian dollary möçberinde serişde talap etjegini ýazýar.
Emma Natig Alyýew häzir Trans-Hazar geçirijisini gurmagyň näçe pula düşjegi hakynda anyk bir zat aýtmagyň aňsat däldigini hem sözüniň üstüne goşupdyr.
“Mysal üçin, 1998-nji ýylyň hasaplamalaryna görä, bu gaz geçirijisini Türkiýäniň serhedine çenli gurmak 3 milliard amerikan dollaryna düşmeli. Emma men häzir Kaspi deňziniň düýbünden çekilmeli geçiriji 1-2 milliard dollar serişde alar öýdýärin” diýip, Alyýew öz çaklamasyny öňe sürüpdir.
Iki dokument taýýarlanýar
Şeýle-de Alyýew häzir bu mesele boýunça yzygider duşuşyklaryň geçirilýändigini we ol duşuşyklarda esasan iki sany dokumenti işläp düzmek barada maslahat edilýändigini aýdypdyr.
Ol dokumentleriň birinjisi, berilýän maglumata görä, Azerbaýjanyň, Türkmenistanyň we Ýewropa Bileleşiginiň bu proýekti amala aşyrmaga bermeli goldawy hem-de Trans-Hazar gaz geçirijisiniň gurulmagynyň ähmiýeti baradaky syýasy dokument bolup durýar. Ikinji dokument bolsa, Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasynda gaz geçirijiniň gurluşygy boýunça baglaşylmaly döwletara ylalaşyk barada.
Ministr Alyýewiň “Interfaks-Azerbaýjan” habar gullugyna aýtmagyna görä, ikinji dokument eýýäm taýýar, ýöne onuň türkmen tarapyndan anyklaşdyrylmaly we çözgüt talap edýän birnäçe aspekti bar. Hususan-da ol Türkmenistanyň bu gaz geçirijisini ýylda 30 milliard kub metr gaz bilen üpjün etmäge razylyk berendigini, ýöne resmi Aşgabadyň bu gazy Ýewropa Bileleşigine diňe öz serhedinde bermek şertini goýýandygyny aýdýar.
Sorag döredýän meseleler
Azeri ministri bu ýagdaýyň “Türkmen gazyny geçirmek üçin geçirijini kim gurar, onuň gurluşygyny kim maliýeleşdirer, türkmen gazyny Azerbaýjana kim getirer, haýsy kompaniýa ol gazy satyn alar we Azerbaýjanyň üstünden Ýewropa aşyrar?” diýen ýaly bir topar sorag döredýändigini hem belläpdir.
Senagat we energetika ministrliginiň baştutany Azerbaýjanyň türkmen gazyny öz topragynyň üstünden doly möçberinde geçirmäge taýýardygyny hem tassyk edipdir.
“Eger-de bu proýektiň kommersiýa amatlylygy tassyk bolsa, Azerbaýjan onuň maliýeleşdirilmegine hem gatnaşyp biler, emma biz onuň gurluşygyny öz üstümize alyp bilmeris. Bu meselde, ilkinji nobatda, Türkmenistanyň we Ýewropa Bileleşiginiň gyzyklanmasy bolmaly” diýip, Natig Alyýew aýdypdyr.
Ýewropa Bileleşiginiň geňeşi ÝB-niň, Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň arasynda Trans-Hazar gaz geçirijisiniň gurluşygy boýunça gepleşik geçirilmegine 2011-nji ýylyň sentýabrynda ygtyýar beripdi.
300 kilometrdan hem uzak aralyga çekilmeli Trans-Hazar geçirijisi, plan boýunça, Kaspi deňziniň türkmen kenaryndan Azerbaýjan kenaryna gelmeli we “Günorta gaz koridoryna” birikmeli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň habar beriş serişdeleriniň berýän maglumatyna görä, Türkmenistanda Türkmen politehniki institutynyň bazasynda Türkmen döwlet arhitektorlyk we gurluşyk instituty hem-de Türkmen döwlet nebit we gaz instituty döredilýär.
Bu baradaky dokumente 25-nji maýda Türkmenistanyň ministrler kabinetiniň maslahatynda seredildi we Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan gol çekildi diýlip, habar berilýär.
Bu institutlaryň döredilmegi ýurtda alnyp barylýan bilim reformasynyň çäginde ykdysadyýetiň dürli ugurlary boýunça zerur bolan kadrlar meselesine jogap edilip amala aşyrylýandygy aýdylýar.


text:
Owgansytanyň gündogarynda NATO-nyň amala aşyran hüjüminde “Hakkani” söweşijiler toparynyň lideri öldürildi. Bu barada NATO habar berýär.
Ýaranlyk Şer Muhammet Hakiminiň ýekşenbe güni Logar welaýatynda öldürlendigini aýdýar.
Logar welaýatynyň polisiýa başlygy Raeis Khan Rahimzaýiniň sözlerine görä, Hakimi özüniň egindeşleri bilen agajyň kölegesinde oturan wagty, oňa garşy howa hüjümi amala aşyrylypdyr. Hüjümde başga-da dört adam ýaralandy.
Polisiýa başlygynyň berýän maglumatyna laýyklykda, Hakimi köçe ýaka bombalaryny ýerleşdirmek we söweşijileri türgenleşdirmek bilen meşgul bolupdyr.
Düýbi Pakistanda ýerleşýän “Hakkani” topary “Talyban” hereketi we “Al-Kaýda” bilen ysnyşykda işläp, Kabulda we onuň töwereginde hüjümleri amala aşyrmakda aýyplanýar.


text:
Hepdäniň duşenbe güni Siriýanyň iň uly şäheri Aleppoda (Halapda) hökümet güýçleriniň we gozgalaňçylaryň arasyndaky söweşler dowam etdirildi.
Hökümet güýçleri harby dikuçarlary we harby uçarlary ulanmak arkaly geçen hepdede Alepponyň çen bilen ýarpysyny eýelän gozgalaňçylary gysyp çykarmaga synanyşdylar.
Hepdäniň ýekşenbe güni agşam Siriýanyň hökümeti Alepponyň Salahhedin etrabyny, režimiň öz sözi bilen aýdylanda, “terrorçylardan” arassalanlygyny yglan etdi.
Oppozisiýanyň aktiwistleri hökümetiň aýdanlaryny ret edip, oppozision güýçleriň etraba gözegçilik edýändiklerini we hökümetiň güýçlerine zeper ýetirýändiklerini aýtdylar.
“Frans Press” agentliginiň žurnalistiniň Aleppo golaý ýerden beren maglumatyna görä, 10 sagatlap dowam eden söweşlerden soň gozgalaňçylar şäheriň golaýyndaky barlag-geçiş nokadyny eýeläpdirler. Aleppo bilen Türkiýäniň serhediniň arasyndaky ýolda ýerleşýän bu barlag-geçiş nokady strategiýa taýdan ähmiýetli hasaplanýar.
Şeýle-de, žurnalistiň sözlerine görä, hepdäniň duşenbe güni irden gozgalaňçylar 7 sany tanky we polatlanan maşyny ele salypdyrlar, sekizinji harby maşyny ýok edipdirler.
“Gumanitar betbagtçylyk”
BMG-niň berýän maglumatyna görä, Alepponyň ýaşaýjylaryndan 200 müňe golaýy söweşleriň barýan ýerinden gaçyp gutulypdyrlar.
BMG Aleppoda gumanitar betbagtçylygyň başlanýanlygyny duýdurdy we göreşýän taraplary şäherde parahat ilatyň hukuklaryny berjaý etmäge çagyrdy.
Hepdäniň ýekşenbe güni ABŞ-nyň goranmak ministri Leon Panetta Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimini ýene tankytlady. Ol Assady Aleppoda parahat ilata garşy “düzgünsiz zorlugy” ulanmakda aýyplady. Režimiň öz halkyna garşy edýän zorlugy netijesinde “Assadyň tabydyna çüý kakylýar” diýip, Panetta belledi.
Fransiýanyň daşary işler ministri Lorent Fabiusyň hepdäniň duşenbe güni aýtmagyna görä, Fransiýa awgust aýynda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşine ýolbaşçy wezipesine geçensoň, Siriýadaky gan döküşiklik bilen baglylykda Howpsuzlyk Geňeşiniň daşary işler ministrleri derejesinde gyssagly duşuşygyň geçirilmegini talap etmekçi.
Siriýanyň iň köp ilatly şäheri bolan Aleppoda, 2011-nji ýylda konflikt başlanmanka, 2 milliondan gowrak adam ýaşaýardy.


text:
Şu gün Gyrgyzystanyň parlamentiniň başlygynyň bäş sany orunbasary saýlandy.
Habar agentlikleriniň maglumatyna görä, şol saýlananlaryň üçüsi koalisiýa hökümetiniň wekilleri. Olar, hususan-da, “Ata-Žurt” partiýasynyň wekili Myktybek Abdyldaeýew, “Respublika” partiýasynyň wekili Bakyt Torobaýew we “Sosial Demokratik” partiýasynyň wekili Asylbek Jeýenbekow.
Parlamentiň başlygynyň beýleki iki orunbasarlygyna oppozision partiýalar bolan “Ata-Meken” partiýasynyň wekili Asiýa Sasykbaýewa we “Ar-Namys” partiýasynyň wekili Bodoş Mamyrowa.
Gyrgyzystanda oktýabr aýynda geçirilen parlament saýlawlarynda parlamente girmegi başaran bäş partiýanyň üçüsi: “Sosial Demokratik”, “Ata-Žurt” we “Respublika” partiýalary 16-njy dekabrda hökümet koalisiýasyny düzdüler.
“Ata-Žurt” partiýasynyň başlygy, 44 ýaşyndaky Akmatbek Keldibekow parlamentiň başlygy wezipesine saýlandy. “Sosial Demokratik” partiýanyň ýolbaşçysy Almazbek Atambaew bolsa ýurduň premýer-ministri boldy.


text:
SALEM, KAL KALAISYN?
Khateleringdi tuzep zhiberein, kharsy bolmasang.
Birinshiden, Kal emel, Khal
. Aitpese, oryssha okhygandar durys tusinbei khalar...
Ekinshiden, kalaisyn emes, Khalay
. Tagy da Kh arpine bailanysti. Negizi, ol aripting ornyna Q kharipin khoiuga bolady. Sonda Khazakh emes, Qazaq bolady. Menizh azhem 30-y zhyldary solay okhygan. Ali kunge dein Attestati sol kharipte. Men de sogan koshein. Qalay sozi bastauyshpen zhazylady. Mysaly, Sen Qalaysyn? Ol qalay? Men qalaymyn. (Sen/men/ol sozderin zhazbay, tek qalaysyn/qalay/qalaymyn deuge bolady) Al sizdin mysalyngyzda Qal sozi zhekeshe turde, ushinshi zhaqa. Sondyqan Qal Qalay
bolu kerek. Nemese, zhai gana Qlaysyndar
kopshe turde.


text:
Orsýetiň Goranmak ministrligi "Siriýada alnyp barlan operasiýalara gatnaşanlar üçin" 10300 sany orden ýasalmagyny isleýär. Bu bolsa Orsýetiň Siriýada alty aýlap alyp baran harby operasiýalaryna gatnaşanlaryň sanyny belli edýän iň ýakyn resmi görkezijidir.
Ministrlik ordenler üçin takmynan iki million rubl (29000 dollar), şahadatnamalar üçin hem goşmaça 255 müň rubl çykdajy eder. Tabşyryk Orsýetiň resmi üpjünçilik websaýtynda ýerleşdirildi.
Ordenleri taýynlajak kärhana 15-nji aprelde boljak elektroniki auksion bäsleşik esasynda saýlanar. Şondan soňra ordenler ýedi iş gününiň içinde öndürilmeli.
Goranmak ministri Segeý Şoýgu ordenler baradaky permana ilki 2015-nji ýylyň 30-njy noýabrynda Orsýetiň operasiýalary Siriýada başlananyndan iki aý soňra gol çekipdi.
32 millimetrlik ordeniň ýüzünde Siriýany görkezýän düşekde üç sany harby uçar bilen bir raketa gämisi bar. Arka tarapynda bolsa "Siriýadaky harby operasiýa gatnaşana", şeýle hem "Orsýetiň Goranmak minintrligi" diýen ýazgy bar.
Orsýetiň "Gazeta.ru" internet saýtyndaky maglumatlara görä, ordenleriň käbiri şu wagt hem bar, olary aňsatlyk bilen internetiň üsti bilen satyn alyp bolýar. Beýleki websaýtlaryň birnäçesinde bir orden üçin soralýan baha 400 rubl bilen 1500 rubluň aralygynda.
Moskwa alty aýa golaý Siriýada bolansoň, öz ýaragly güýçleriniň we harby enjamlarynyň aglabasyny 15-nji martda ol ýerden çykarmaga başlady. Kampaniýa Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada gozgalaňçy toparlaryň elindäki regionlary gaýdyp almga kömek etdi.
Orsýet Siriýadaky bazalaryny gorap saklamak we maglumat toplamak missiýasyny alyp barmak üçin ol ýerde müň çemesi harby işgärini saklajakdygyny aýtdy.
2011-nji ýylda Siriýa konflikti başlaly bäri 270 müňden köpräk adam ölüp, millionlarça adam öý-öwzardan aýryldy.


text:
Özbegistanyň prezidenti Islam Karimow Owganystandaky parahatçylykly gepleşiklere Orsýetiň gatnaşmalydygyny aýtdy.
Şeýle-de Karimow 26-njy aprelde Moskwada Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen geçiren gepleşikleriniň yzýany eden çykyşynda Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Owganystandaky harby we syýasy gapma-garşylyga goşulmaly däldigini belledi.
Karimow owgan hökümetiniň we “Talybanyň” arasynda parahatçylykly gepleşikleriň dikeldilmeginiň tutuş region üçin “ähmiýetini” nygtady.
Owganystan, Pakistan, Hytaý we ABŞ soňky aýlarda Kabulyň we “Talybanyň” arasynda parahatçylyk ugrundaky gepleşikleri dikeltmäge synanyşyp gelýärler.
Karimow “Owganystandaky durnuksyzlygyň” regionyň beýleki ýurtlaryna hem ýuwaş-ýuwaşdan ýaýrap biljekdigini belledi.
Putin Orsýetiň we Özbegistanyň terrora garşy halkara koalisiýasynyň döredilmegini goldaýandyklaryny aýtdy.


text:
"Men Klonery dermanynyň hiç hili zyýansyz boyuňy ösdürýändigini eşitdim. Eger mümkin bolsa bu barada ginişleýin maglumat berseňiz, size minnetdar bolardym".
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Klonery derman serişdesi boýuňy ösdürýän gormon bolmadyk serişde bolup, şahsy Ýapon farmasewtiki kompaniýanyň önümi bolup durýandyr.
Ýapon alymlaryň barlaglary, adamynyň boýunyň 35 ýaşa çenli ösüp bilýändigini we bu ösüşiň esasan oňurganyň oňurgara diskleriniň ösmegi netijesinde ýerine ýetirilýändigini anyklady. Klonery serişdesi ösüş gormonynyň işjeňligini we sunk dokumasyndaky belok we mineral çalşygyny ýokarlandyryp, boýuň ösüşini gazanmaga kömek edýär. Derman bilen bejerginiň dowamlylygy 4 aýa barabar bolup, öndürijileriň bellemegine görä ortaça her aýda 1-1,5 sm. ösüş gazanma mümkindir. Netijeliligi has basym gazanmak üçin, bu derman bilen bejergini ýörite mask etmeler bilen utgaşdyrma maslahat berilýär.
Öndürijileriň bellemegine görä, dermanyň ýaramaz täsirleri ýokdur. Oňa garamazdan, Klonery dermanyny ulanmazdan öň trawmatolog-ortoped lukmanlary bilen maslahatlaşma peýdaly bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Yragyň döwlet telewideniýesi Kürt peşmerga söweşijileri we ýurduň howpsuzlyk güýçleri “Yslam döwletiniň” söweşijilerini Mosul bendinden gysyp çykardy diýýär. Mosul bendi Yragyň iň uly gidroelektrik stansiýasydyr.
18-nji awgustda Yragyň harbylarynyň metbugat wekili general-leýtenant Kasim Atta (Qasim Atta) salgylanyp berilýän maglumata görä, yrak güýçlerine howa zarbalary arkaly goldaw berlipdir.
Bu maglumaty henize çenli garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklatmak başartmady. Ýöne 17-nji awgustda Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Waşingtonyň Yrakdaky bähbidini goramak we gürrüňi gidýän bendi gaýtadan ele salmak tagallasy bilen, Birleşen Ştatlar “Yslam döwletiniň” söweşijilerine garşy howa zarbalaryna başlady diýipdi.
“Yslam döwleti” bilen ilteşikli Twitter sosial ulgamyndaky sahypada 18-nji awgustda çap edilen maglumatda bolsa, Mosul bendine heniz hem doly söweşijiler kontrollyk edýär diýilýär.
“Yslam döwletiniň” Yragyň demirgazygyndaky soňky basybalyşlary Birleşen Ştatlaryna ýurtda 2011-nji ýyldan bäri ilkinji gezek howa zarbalaryny başlatmaga itergi berdi.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani 25-nji martda Yslamabada sapar edýär we Eýranyň hem Pakistanyň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny sanksiýalardan ozalky derejä ýetirmäge çalyşýar.
Rohaniniň hökümetiň sekiz agzasy bilen bilelikde Yslamabada edýän iki günlük sapary Eýranyň döwlet baştutanynyň 14 ýylda Pakistana amala aşyrýan ilkinji wizitidir.
Pakistanyň Daşary işler ministrliginiň aýtmagyna görä, gepleşiklerde Eýranyň tebigy gazyny energiýa mätäç Pakistana akdyrmak boýunça uzak wagtlap yza tesdirilen gaz geçirijisine uly üns beriler.
Eýranyň Yslamabatdaky ilçihanasy iki tarapyň söwda boýunça bäş ýyllyk strategik palana gol çekmegi we Karaçi hem Çabahar portlaryň arasyndaky söwdany ýaýbaňlandyrmagy göz öňünde tutýandygyny aýtdy.
Eýranyň resmileri Rohaniniň saparynyň dowamynda şaýy Eýranyň we onuň regional bäsdeşi sünni Saud Arabystanynyň arasyndaky dartgynlylyk, şeýle-de Pakistanyň araçy roluny bilen bagly meseläniň hem maslahat ediljegini aýtdylar.


text:
“Talybanyň” käbir söweşijileri Gunduzda galýarlar. Owgan güýçleri şäheriň uly bölegini öz gözegçiligine geçirdiler.
Ýerli ýaşaýjylaryň 2-nji oktýabrda aýtmaklaryna görä, owgan goşunyna garşy söweşýän “Talybanyň” söweşijileri raýatlaryň öýlerinde gizlenýärler.
Gunduz welaýatynyň ýerine ýetiriji häkimi Hamdullah Danişi şäheriň asudadygyny we bu ýerde “uly söweşleriň” ýokdugyny aýtdy. Emma Danişi muňa garamazdan söweşijileriň 300 müň ilatly şäherden doly çekilmändigini boýun aldy.
1-nji oktýabrda owgan goşuny Gunduzyň aglaba bölegini öz gözegçiligine aldy. “Talyban” bu şäheri 28-nji sentýabrda basyp alypdy.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 15-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde Türkmen döwletiniň Baştutany soňky wagtda ýurdumyza beýleki döwletlerden aýry-aýry ýaramaz hilli harytlaryň getirilişiniň artandygyny aýtdy.
Şoňa görä-de, döwlet Baştutany Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna, Mejlisiň Başlygyna bilelikde ýurdumyza beýleki döwletlerden getirilýän önümleriň hiline gözegçilik çärelerini güýçlendirmek meseleleri boýunça maslahat geçirmegi tabşyrdy. Eger ýolbaşçylardan başga-da kim gerek bolsa, çagyryň-da, şu meseläni ara alyp maslahatlaşyň diýip, milletiň Lideri aýtdy.
Döwlet Baştutany gysga wagtyň içinde bu mesele bilen bagly hereket edýän kanunçylyga degişli üýtgetmeleri işläp taýýarlamagyň zerurdygyna Mejlisiň Başlygynyň ünsüni çekdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutany ilkinji nobatdaky wezipeleri, şol sanda ýurdumyza getirilýän temmäki önümleriniň hiline gözegçilik ulgamyny güýçlendirmek boýunça wezipeleri kesgitledi hem-de bu çäreleriň esasy maksadynyň ilatyň saglygyny goramakdan ybaratdygyny nygtady.
Milli Liderimiziň ýurdumyzyň bazarynda döwlet gözegçiligi barada görkezmeleri şu düzgünleri gurşap aldy.
Birinjiden, döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyza getirilýän çilim we beýleki temmäki önümleri görnüşindäki ähli harytlary getirmek hem-de ýerlemek üçin ygtyýarnamany diňe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bermeli.
Ikinjiden, Daşary ýurtlardan getirilýän temmäki önümleri üçin ilkinji güwänamany Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, soňra bolsa, «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugy bermeli. Şeýle etmek bilen, bu işe ikitaraplaýyn gözegçiligi ýola goýmaly diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ”Adamçylyk ölçeglerine” bagyşlanan sammitiniň soňky gününde ABŞ-nyň delegasiýasy Türkmenistandaky bendileriň ýagdaýyna aýratyn ünsi çekdi.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Polşanyň paýtagty Warşawada iki hepde dowam eden”Adamçylyk ölçegleri” boýunça ýygnagyna ABŞ tarapyndan gatnaşan delegasiýanyň ýolbaşçysy professor Brian Atwood “Türkmenistanda 2002-nji ýylda hökümeti agdarmak üçin boldy diýilýän synanyşyk bilen bagly tussag edilen adamlaryň ykbaly barada aýratyn aladalaryň dowam etdiriljekdigini” nygtady.
Tussaglaryň ykbaly
“Hökümeti agdarmak synanyşygy diýilýän wakalar bilen ilteşikli 2003-nji ýylda tussag edilen adamlaryň ykbaly barada, aradan 10 ýyl geçendigine garamazdan, hiç hili maglumat ýok. Şol aýyplama bilen baglanyşykly 60 töweregi adamyň tussag edilendigi we olaryň dürli gynamalara duçar bolýandyklary barada dokumentleşdirlen faktlar bar.” Diýip, ABŞ-nyň delegasiýasynyň ýolbaşçysy ýygnaga gatnaşyjylaryň öňünde eden çykyşynda aýtdy.
Agzalýan ýolbaşçy aýratynam şol adamlaryň ykbaly baradaky ýagdaýlary anyklamak üçin döredilen Moskwa mehanizminiň çäginde bu meseläniň yzygiderli gozgalmagynyň dowam etdiriljekdigini aýdyp, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyny hem agzalýan meseleler çözülýänçä bu ugurdaky tagallalaryny dowam etdirmäge çagyrdy.
ABŞ-ly ýolbaşçy professor Brian Atwood agzalýan bendileriň ykbaly we türmedäki ýagdaýlar barada aýratyn alada bildirip, ýene şeýle diýdi: ”Ençeme ýagdaýlarda bendileriň maşgala agzalary agzalýan bendileriň nirede saklanýandygyny, saglyk ýagdaýlarynyň nähilidigini, hatda olaryň diridigini ýa däldigini hem bilenoklar”.
Türmeden maglumat
ABŞ-nyň wekili, takyk bir waka ünsi çekmek bilen, geçen hepde Türkmenistanda türmeleriň içerki ýagdaýlary, esasanam Owadendepe türmesi barada gaty aýylganç maglumatlary eşidendigini aýdyp, Türkmenistany bu kemçilikleri aradan aýyrmak üçin Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy bilen hyzmatdaşlyk etmäge çagyrdy.
ABŞ-nyň wekili bu ýygnakda Türkmenistanyň wekiliniň ýokdugyna ünsi çekip, bu ýagdaýa lapykeçlik bildirdi. Ol öz çykyşynyň bir böleginde Belarusdaky ýagdaýlar hakda hem durup geçip, bu ýurtdaky syýasy tussaglaryň öňünden hiç hili şert goýmazdan azat edilmegini talap etdi.


text:
Beýik Britaniýada Uiltşir graflygynyň çäklerinden dünýä belli Stounhenjden uzakda bolmadyk ýerden gadymy ybadathana toplumy tapyldy. Tapyndynyň Stounhenjiň iki ýarym kilometr uzaklygyndan ýüze çykarylandygy habar berilýär. Stounhenj çylşyrymly desga bolup, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilendir.
Ýüze çykarylan toplumyň ýaşy 5600 ýyl diýlip, çak edilýär. Alymlar onuň Stounhenjden müň töweregi ýyl ozal, gurlandygyny tassyklaýarlar. Häzirki wagtda arheologlar bu desganyň bäşden bir bölegini gazyp agtardylar. Ol umumy merkezi bolan aýlawdan ybarat bolup, olary suw akýan ýap birleşdirýär. Şeýle hem gorag germewi bolup, hyzmat edýän daşky aýlawyň diametri 200 metrden ybarat. Alymlar ganawdan alty litre çenli suw saklamaga ukyply bolan çanaklary ýüze çykardylar.
Açyş bu etrapda Stounhenj gurulmazdan kän ýyl ozal hem ýaşaýyş bolandygyny subut edýär. Mundan ozal, alymlar Stounhenjiň aýratyn bir ýadygärlik däl-de, eýsem, onuň ägirt uly ybadathana toplumynyň bir bölegidigini mälim edipdiler. Häzirki wagta çenli bu desganyň töwereginden 17 sany näbelli ýadygärlik ýüze çykaryldy.
Göwher Mömminowa,
Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyby.


text:
Türkmenistan ýekşenbe güni özüniň Owganystana, Pakistana, Hindistana gaz iberjek geçirijisiniň (TOPH) Türkmenistandaky böleginiň gurluşygyna başlady diýip, «Roýters» habar gullugy 13-nji dekabrda Marydan habar berdi.
10 milliard dollar bahasy bar diýip hasaplanylýan proýekt Aşgabadyň gaz söwdasynda Orsýete we Hytaýa bolan garaşlylygyny kemeltmeli.
TOPH proýektiniň gurluşygyna badalga bermeklige bagyşlanan dabara Mary şäheriniň golaýynda, «Galkynyş» gaz ýatagynyň alkymynda guraldy. Bu gaz ýatagy 1814-kilometre uzajak geçirijini gaz bilen üpjün etmeli.
Türkmen prezidenti G.Berdimuhamedow düýn, 12-nji dekabrda Aşgabatda Türkmenistanyň oňyn bitarplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen halkara konferensiýada çykyş edip, ýurduň soňky ýyllarda diwersifikasiýa strategiýasyna eýermek esasynda, hyzmatdaşlar bilen, gündogar we günorta uruglary boýunça iri geçiriji proýektlerini amala aşyrandygyny aýtdy. Emma synçylaryň käbiri bu gurluşyklaryň o diýen oýlanyşykly bolmandygyny öňe sürýär.
Şeýle-de prezident Berdimuhamedow konferensiýada 13-nji dekabrda TOPH geçirijisiniň ýurt içindäki böleginiň gurluşygyna başlanjagyny ýene bir gezek dile getirdi.
"Bu geçiriji 2019-njy ýylyň dekabryna çenli gurlup gutarar. Ol 33 milliard kub metr gaz geçirmek ukybyna eýe bolar” diýip, türkmen prezidenti Berdimuhamedow owgan kärdeşi Aşraf Ganiniň, Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarifiň we Hindistanyň wise-prezidenti Hamid Ansariniň gatnaşmagynda geçirilen dabarada aýtdy diýip, «Roýters» habar berýär.
Türkmenistanda gurulmagy planlaşdyrylýan TOPH geçirijisi üçin ýeterlik gazyň bardygy aýdylýan hem bolsa, ekspertler bu proýektiň durmuşa geçirilmek ähtimallygyny, Owganystandaky howpsuzlyk ýagdaýlarynyň ýaramazlaşmagy sebäpli, barha kän sorag astyna alýarlar.
Mundanam başga, bu proýektiň maliýeleşdirme meselesiniň hem o diýen aýdyň däldigi bellenilýär.
TOPH-yň gurluşygy «Türkmengaz» döwlet konserniniň ýolbaşçylygynda gurulýar we dünýäniň iri energiýa kompaniýalarynyň hiç biri entek bu gymmatbaha proekte goşulmaga beýle bir ilgezik görünmeýär.
«Roýters» habar gullugy häzir TOPH meselesinde gepleşik geçirýän ýeke-täk kompaniýanyň Dubaýda ýerleşýän «Dragon Oil» bolup durýandygyny, bu kompaniýanyň Türkmenistanyň Hazar kenarlaryndan nebit çykarýandygyny ýazýar.
Şeýle-de, metbugat habarynda aýdylmagyna görä, türkmen hökümeti ýekşenbe güni özüniň ýapon we türk kompaniýalary bilen, «Galkynyş» ýatagynyň üçünji tapgyryny işe girizmek boýunça, «çarçuwalaýyn ylalaşyk» baglaşandygyny aýtdy. Bu iş amala aşyrylsa, gaz ýatagynyň öndürijiligi ýylda 95 milliard kub metre ýeter diýip, habarda aýdylýar.
Bu konsorsiuma Ýaponiýanyň «JGC Corporation», «Mitsubishi», «Itochu», «Chiyoda» we «Sojitz» kompaniýalary, Türkiýäniň «Çalik Group şirketleri» we “Ronesans Endustri Tesisleri» kompaniýalary girýär.
Ýöne hökümet bu täze tutumyň düşjek bahasy, çykdajylary barada hiç bir jikme-jiklik aýtmandyr.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistandan Hytaýa iberilýän gaz «Galkynyş» gaz ýatagynda öndürilýär. Hytaý häzir, Orsýet bilen aradaky gaz söwdasy gowşap galanyndan soň, Aşgabadyň esasy alyjysy bolup durýar.
Metbugat habarlarynda aýdylmagyna görä, Pekin Aşgabatdan ýylda 30-35 milliard kub metr aralygynda gaz satyn alýar. Emma ozal Türkmenistanyň esasy alyjysy bolan Orsýet geçen ýyl Aşgabatdan bary-ýogy 11 milliard kub metr gaz aldy we bu ýyl öz alýan ýangyjynyň derejesini 4 milliard kub metre çenli aşak düşürdi.
Munuň üstesine, Aşgabat bilen Moskwanyň arasynda gaz nyrhlary boýunça hem oňşuksyzlygyň bardygy duýulýar. Türkmenistan şu ýyl Orsýeti öz satan alan gazynyň bahasyny töläp bilmezlikde aýyplady.


text:
Şenbe güni Yragyň hökümeti Orsýet bilen ýarag söwdasy baradaky bahasy 4.2 milliard dollarlyk kontrakty ýatyrýandygyny yglan etdi.
Yragyň parlamentiniň howpsuzlyk we goranmak meselesi boýunça komitetiniň agzasy Hakem al-Zamali häzirki wagt Orsýetden ozalkylara görä has ösen we çylşyrymly ýarag önümlerini satyn almak ugrunda gepleşik alyp barjak ýörite hökümet komissiýasynyň düzülendigini aýtdy.
Yragyň hökümetiniň metbugat sekretary Ali Mussawi Orsýet bilen baglaşylan ozalky kontrakt boýunça korrupsiýa meselesi bilen baglanyşykly käbir şübheleriň ýüze çykandygyny we häzirki wagt derňew işleriniň alnyp barylýandygyny mälim etdi.


text:
Türkiýäniň premýer ministri Rejep Taýyp Ärdogan Orsýede edýän saparynyň ikinji güninde bu ýurduň prezidenti Dimitriý Medwedew we premýer ministri Wladimir Putin bilen duşuşýar.
Şol duşuşyklaryň esasy temasy energiýa, ykdysady we howpsuzlyk boýunça bu iki ýurduň arasynda barha artýan hyzmatdaşlykdan ybarat bolar.
Bu iki ýurt Gara deňziň üsti bilen gaz akdyrýan we “Mawy akym” diýlip atlandyrylan turba boýunça hyzmatdaşlyk edýärler.
Bu iki ýurduň ýolbaşçylary “Günorta Akym” we “Samsun-Jeyhan” gaz geçirijisini gurmak boýunça hem gepleşiklerini dowam etdirip, bu ugurdaky hyzmatdaşlygy has giňeltmäge synanyşýarlar.
Henize çenli kämilleşdirilmedik “Günorta Akym” proýekti Hazar deňziniň gazyny Ýewropa akdyrjak “Nabukko” turbasyna bäsdeş hasaplanýar.


text:
Orsýetiň ozalky premýer-ministri Ýewgeniý Primakow 85 ýaşynda aradan çykdy.
Ol 1998-1999-nji ýyllarda, Boris Ýelsiniň prezident bolan döwründe hökümet baştutany bolupdy, şeýle-de ol daşary işler ministri bolup işläpdi. Kremliň sözçüsi Dmitriý Peskow «ol döwlet işgäri, alym, syýasatçy boldy we yzynda uly miras galdyrdy» diýdi.
Primakow özüniň agressiw diplomatiki poziýasy bilen tanalýardy we onuň 1999-njy ýylda wise-prezident Al Gordan NATO-nyň Ýugoslawiýany bombalamaga başlandygyny eşidip, ABŞ-a barýan uçaryny orta ýoldan yzyna dolandygy ýatlanylýar.
Primakow bu bombalaýşy «Ägirt uly ýalňyşlyk» diýip atlandyrypdy. Köpler bu pursaty, ýagny rus uçarynyň orta ýoldan yzyna dolanmagyny Orsýetiň daşary syýasatyndaky öwrülişik pursaty hasaplaýar.


text:
1-nji iýuldan başlap Kipr respublikasy Ýewropa Bileleşiginiň prezidentlik roluny öz üstüne alýar.
Şol bir wagtyň özünde, Kipr häzirki wagt Ýewropa Bileleşiginden maliýe ýardamlaryny almak ugrunda gepleşik alyp barýar. Geçen hepde Kipr ýewro zona girýän ýurtlaryň arasynda bäşinji bolup özüne maliýe ýardamlarynyň berilmegi üçin halkara jemgyýetçiligine ýüz tutdy.
Halkara Walýuta Fondy Kipriň maliýe kynçylyklarynyň, esasan, Gresiýanyň ýetirýän negatiw täsiri netijesinde dörändigini aýdýar.
Şu hepdäniň duşenbe güni Kipriň maliýe pudagyndaky problemalary ýakyndan öwrenmek üçin Ýewropa Komissiýasynyň, Halkara Walýuta Fondunyň we Ýewropanyň Merkezi Bankynyň resmileri bu ýurda barmaklygy planlaşdyrýarlar.


text:
Duşenbe güni Almaty şäheriniň sudy ýakynda tussag astyna alnan iki sany oppozisiýa lideriniň wagtlaýyn tussaglyk möhletini ýene bir aý uzaltmak barada karar çykardy.
Gazagystanyň oppozision “Alga” partiýasynyň lideri Wladimir Kozlow bilen belli oppozisiýa lideri Serik Sapargali şu ýylyň ýanwar aýynda ýurduň Janaözen şäherine baranlaryndan soň Milli Howpsuzlyk Komitetiniň işgärleri tarapyndan tussag edilipdiler.
Ýurduň howpsuzlyk organlary olaryň ikisine-de ilat arasynda sosial gahar-gazaby öjükdirmekda aýyplama bildirýärler. Emma Wladimir Kozlow bilen Serik Sapargali bu aýyplamalary toslanan we syýasy matlaba esaslanýan aýyplama diýip hasaplaýarlar.


text:
Bişkek şäherindäki “Ala-Arça” döwlet kabulhanasynyň Maslahatlar binasynyň Metbugat maslahaty zalynda ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy tamamlansoň, Türkmenistanyň we Gyrgyzystanyň baştutanlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň öňünde çykyş etdiler. Onuň barşynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Gyrgyzystana döwlet saparynyň maksatnamasynyň çäklerinde şu gün geçirilen gepleşikleriň jemlerine garaldy.
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň öňünde çykyş edip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Almazbek birek-biregi hormatlamak we ynanyşmak ýagdaýynda geçen duşuşygyň barşynda taraplaryň iki ýurduň we halklaryň arasyndaky dostluk gatnaşyklarynyň berkidilmegine we hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine ygrarlydygy tassyklanyldy.
Bellenilişi ýaly, türkmen-gyrgyz gatnaşyklarynyň ýagdaýy we ony mundan beýläk hem giňeltmegiň ýollary ara alnyp maslahatlaşyldy. Türkmen-gyrgyz gatnaşyklarynyň mazmuny ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlaryna we geljegine hem-de ählumumy ösüş meýillerine bolan garaýyşlaryň umumylygy bilen şertlenendir. Türkmenistanyň we Gyrgyz Respublikasynyň sebitleýin hem-de haklara derejesinde, öňi bilen bolsa BMG-niň çäklerinde ýola goýulýan gatnaşyklaryň meselelerine seredildi.
Döwlet Baştutanlary özara peýdaly gatnaşyklaryň, şol sanda energetika, ulag-aragatnaşyk syýahatçylyk we beýleki ugurlardaky hyzmatdaşlygyň ägirt uly mümkinçilikleriniň bardygyny bellediler. Gepleşikleriň barşynda özara eksport we import edilýän harytlaryň görnüşlerini artdyrmagyň, ikitaraplaýyn söwda dolanyşygynyň bar bolan mümkinçiliklerini ulanmagyň ýollary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Döwlet Baştutanlary Hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň işiniň başlamagynyň möhüm ähmiýetiniň bardygyny belläp, taraplar onuň çäklerinde has ysnyşykly gatnaşyk etmek babatda ylalaşdylar.
Şeýle hem ikitaraplaýyn medeni-gumanitar gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek boýunça pikir alyşmalar boldy. Ylym we bilim, medeniýet we sungat, sport we syýahatçylyk ugurlary boýunça türkmen-gyrgyz gatnaşyklaryny işjeňleşdirmek hakynda ylalaşyklar gazanyldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Gyrgyzystana döwlet sapary dowam edýär.


text:
Eýranyň häkimiýetleri asly eýranly antropolog alymy onuň maşgalasynyň sözlerine görä, näbelli aýyplamalaryň esasynda tussag etdiler.
Maşgalanyň 8-nji iýunda aýtmagyna görä, 65 ýaşly Homa Hoodfar Tähranyň Ewin türmesinde saklanýar.
“Häkimiýetler professor Hoodfaryyň içalyçylyk, hökümete garşy çykyş etmek ýa-da döwlete garşy propaganda ýaly etmişlerde güman edilip-edilmeýändigini anyklaşdyrmadylar” diýlp, maglumatda bellenýär.
Monrealyň Konkordia uniwersitetiniň professory şu hepdäniň başynda tussag edilip, munuň öňüsyrasynda aňtaw gullugy tarapyndan ençeme gezek sorag edilipdir.
Mart aýynda alymyň ýurtdan çykmagy gadagan edilipdi.
Soňky birnäçe aýyň dowamynda ABŞ-nyň, Britaniýanyň we Fransiýanyň goşa raýatlygy bolan ençeme raýaty Eýranda tussag edilipdi ýa-da dürli basyşlara sezewar edilipdi.


text:
Şu günler paýtagtymyzyň “Grand Türkmen” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda “Elektrik energiýasynyň halkara söwdasy hem-de elektrik energiýasyny satyn almak we satmak boýunça halkara şertnamalary” atly okuw maslahaty geçirilýär. Ol ABŞ-nyň halkara ösüş agentligi (USAID) tarapyndan guralyp, oňa Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň we “Türkmenenergo” döwlet energetika korporasiýasynyň hünärmenleri gatnaşýarlar.
Elektroenergetika ulgamynda häzirki zaman dünýä tejribesi we halkara hyzmatdaşlygynyň geljegi uly ugurlary pikir alyşmalaryň meselesine öwrüldi.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistan hem-de ÝUSAID birek-birege hormat goýmak we özara düşünişmek ýörelgelerine esaslanan netijeli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge uly ähmiýet berýärler. Bu hyzmatdaşlyk soňky döwürde täze depgine eýe boldy.
Okuw maslahatynyň barşynda kuwwatlyklaryň ätiýaçlyk gorlary bolan ygtybarly elektroenergetika ulgamyny döreden we giňeltmegi dowam edýän Türkmenistanyň halkara energiýa howpsuzlygynyň täze arhitekturasyny döretmäge işjeň gatnaşmak bilen, elektrik energiýasyny daşary ýurtlara ibermegi artdyrmaga taýýardygy bellenildi. Ýurduň eksport mümkinçilikleri täze kuwwatlyklary gurmak we bar bolanlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň hem-de taslamalaryň yzygiderli amala aşyrylmagy netijesinde has-da artýar.
Elektrik energiýasy bazarynyň kadalaşdyryjy-hukuk we ykdysady meselelerine hem-de bu ulgamyň hünärmenlerini — hukukçylary we bazary öwreniji ykdysatçylary taýýarlamak, dünýäniň energetika bazarlarynyň isleglerini öwrenmegiň we seljermegiň häzirki zaman usuly bilen bagly meselelere aýratyn üns berildi.


text:
Orsyetiň Liberal-demokratik partiýasy penşenbe güni Orsýetiň prezidentine, parlamentiň iki palatasyna we Merkezi saýlaw komissiýasynyň agzalaryna bu Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygyny işden çetleşdirmäge ygtyýarlyk beriji täze kanuny proýekti Döwlet Dumasynyň garamagyna hödürledi.
LDPR fraksiýasy özüniň bu kanuny proýektine beren düşündiriş hatynda “Orsyetiň saýlawlar baradaky häzirki kanunçylygy Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygyny möhletinden öň wezipesinden boşatmak mümkinçiligini göz öňünde tutmaýar” diýip belläpdir.
Orsýetiň oppozisiýasy Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Wladimir Çurowyň wezipeden çekilmegine aýak direýär we geçenki parlament saýlawlarynda “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň peýdasyna edilen gaplyklara ony jogapkär hasaplaýar.


text:
BMG özüniň Siriýa, mümkin bolan ýaraşyk ylalaşygynyň bir bölegi hökmünde, parahatçylyk güýçlerini ibermäge taýýarlanýandygyny aýdýar.
BMG-niň parahatçylyk boýunça başlygy Herwe Ladsousyň duşenbe güni ýaýradan habary BMG bilen Arap ligasynyň wekili Lakdar Brahiminiň siriýa hökümeti bilen gozgalaňçylary Eýd al-Adha baýramy mynasybetli atyşygy bes etmäge yrmak üçin tagalla edýän wagtyna gabat geldi.
Ladsous parahatçylyk güýçleriniň Howpsuzlyk geňeşi tarapyndan tassyklanylmalydygyny we Siriýada her gün 150-200 raýatyň öldürilýändigini sözüne goşdy.


text:
Durmuşda aýal janpenalaryna zerurlyk barmy? Pekiniň golaýyndaky türgenleşik mekdebi “muňa zerurlyk bar” diýýär. Dünýäniň köp ýurtlarynda baý ýa-da tanymal aýallar özlerine janpena tutunýarlar. Emma, käbir halatlarda öz janpenalarynyň aýal maşgala bolmagyny isleýän adamlar-da az däl.
Hytaýyň paýtagty Pekiniň golaýyndaky türgenleşik mekdebi aýal janpenalara bolan islegiň ösmegine ynam bildirýär. Mekdebiň menejeri Çen Ýoňking munuň sebäbini şeýle düşündirýär: “Hytaýda erkek janpenalara bolan isleg ösýär. Emma, şol bir wagtyň özünde, geçen ýyldan bäri jemgyýetde aýal janpenalara bolan isleg hem artdy. Köp aýal telekeçiler, tanymal medeniýet işgärleri, pop ýyldyzlary we olaryň maşgala agzalary aýal janpenalaryň hyzmatlaryna isleg bildirýärler”.
Gyzlara nämeler öwredilýär?
Bu mekdepde gurply we tanymal adamlary goramak üçin gerek bolan tälimler berilýär. Mekdebiň okuwçylary ýumruklaşmagy we depmegi, pyçakly hüjüme gaýtawul bermegi, ýaragly hüjümçini ýaragsyzlandyrmagy öwrenýärler. Mugallym hatar duran gyzlaryň öňünde aýna çüýşeleri goýýar we ol çüýşeleri bir-birden gyzlaryň maňlaýynda döwýär. Olar ulagy çalt sürmekde-de türgenleşýärler.
Menejer Ýoňking bu hakda şeýle diýýär: “Möhüm adamy goramak üçin aýratynam ulag sürmek ukyby derwaýys. Ulag sürmeklik işimiziň 40 prosentine golaý wagtyny alýar. Sebäbi biziň goraýan adamlarymyz işde ýa-da dynç alyşda däl wagty, olar ulag bilen bagly bolýarlar. Şol sebäpden, biz aýratyn ulag sürmek endigini-de öwredýäris”.
“Erkekleri gorap bilýänime buýsanýaryn”
Janpena bolmak akyl taýdan berkligi hem talap edýär. Mekdepde bu ugurda hem sapaklar berilýär. Bu mekdepde tälim alýan 22 ýaşyndaky gyz Sun Ýiýao janpenalar meselesinde adamlaryň arasynda jynsy taýdan parh goýmak düşünjesini aradan aýyrmalydygyny nygtaýar.
Sun Ýiýao: “Hytaýda aýallara goragsyz, ejiz topar hökmünde garalýar we jemgyýet olary pes hasaplaýar. Ýöne janpena aýallara başgaça garaýarlar. Aýal hökmünde men özümiň erkekleri ýa-da bir topar adamy gorap bilýänime buýsanýaryn” diýdi.
Professional janpena bolmak üçin bu mekdepdäki aýal-gyzlar sekiz aýlyk kursy tamamlamaly. Bu kursda gaýratlylygy, maşgala sungatyny, aňtaw ukybyny we biznes etikasyny-da öwredýärler. Elbetde, bular öwreneniňe degýän zatlar.
Bu mekdebi tamamlan uçurymlar gowy aýlykly käre eýe bolýarlar. Olar aýda azyndan $800 hak alyp bilýärler.


text:
Çarşenbe güni Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew sosial setleri ýalan maglumat ýaýratmakda we zorluklary hem-de ýaramazlyklary propogandirlemekde aýyplap çykyş etdi.
Astanada dünýäniň tradision dinleriniň dördünji Kongresinde eden bu çykyşynda ol internetdäki sosial setleriň hakyky an-bilim ýaýratmaklygyň ýerine, köplenç, ýalan maglumat dökýändiklerini we jemgyýetde bölünişikleri döredýändiklerini öňe sürdi.
Şu ýylyň aprelinde Orsýetiň “Rossiýa-24” telekanalyna beren interwýusynda hem Nazarbaýew günbatar ýurtlary öz gymmatlyklaryny sosial setleriň we maglumat tehnologiýasynyň üsti bilen beýleki ýurtlaryň boýnuna dakmaklykda tankytlapdy.


text:
Owganystandaky söweşijiler özlerinyň ele salan we öldüren amerikan esgeriniň jesedini tussag edilen söweşijilere çalyşjakdygyny aýtdylar.
Bu barada ýekşenbe güni resmi owgan çeşmesi maglumat berdi.
Mundan öňinçä, NATO-nyň komandowaniýesi geçen anna güni Gündogar Owganystandaky Logar welaýatynda ABŞ-nyň Deňiz pyýada goşunyndan 2 esgeriň azaşyp, Talyplaryň garamagyndaky territoriýa geçendigini we gaýdyp yzyna gelmändigini aýdypdy.
Owgan hökümeti Talyplaryň elinde diri galan 2-esgeri halas etmek barada iş alyp barýar.


text:
Dessine geýip görmek islejek eşikleriňiz
Dünýäde şeýle bir köp sanda kreatiw işler barka olary size üznüksiz ýetirip durmak bizi hoşal edýär. Bu gezegem size adatdan daşary, dessine geýmek islejek eşikleriňiziň ýygynydysyny hödürleýäris.
Ganatly arka torbasy
Guş bolup uçup, asmanda ganat kakmagy arzuw etmedik barmyka? Bu örän geň arka torbasy ýüňden ýasalan. Ol belki sizi uçurmaz, ýöne birnäçe adamyň size tarap öwrülenini görersiňiz.
Ýedinorog öý köwüşleri
Sen öz durmuşyňda kiçijik jadylygyň ýetmeýänligini hakda oýlanýarmyň? Onda sen bu ýedinorog köwüşlerden edin. Olar sowuk günde aýaklaryňy ýylyjak saklap, ýoluňy ýagtylandyrmaga kömek eder.
Üstünde ýatyp bolýan kapýuşonlar
Bu adaty görünýän kapýuşonlaryň ýerine syýahat etmegi halaýanlar üçin hiç zat geçip bilmez. Ukysy gelen jahankeşde bir hereketde bu kapýuşonjygy ýassyga öwrüp biler. Örän kreatiw dälmi?
Sungat eseri etek
Sungat eserleriniň diňe diwarlar üçin niýetlenendigini kim aýdýar? Bir indoneziýaly butik bu ideýany eşiklere geçirmegi başardy we olarda örän owadan etekler çykdy. Ol eteklerde Wan Gog, Pikasso, Da Winçiniň suratlary print edilen. Sungat söýüjiler bu etekleriň eýesi bolmaklyga garaşyp bilýän däldir.
"Süýji joraplar"
Bulkalar, dalçynly bulkalar, pizza bölekleri-bularyň ählisi jorap görnüşleri bolan kreatiw eserler. Emma ägä boluň- aýagyňyza seredip, ajygyp bilersiňiz. Duýdurmadylar diýmäň!
Ombre joraplar
Bu joraplar siziň günlük keýpiňize görä, sizi ýürek gysgynç gyş eşiklerini geýýän adamlardan saýlanar ýaly eder.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti şu günki bolup geçen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde jogapkärli wezipelerde birnäçe üýtgeşmeleri geçirdi.
Häkim M. Nurmämmedow bilen bilelikde Ahal welaýatynyň ýolbaşçy düzümi doly täzelenildi.
Döwlet Baştutanymyz Ahal welaýatynyň häkiminiň wezipesine A.Ýazmyradowy belläp, ony Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary wezipesinden boşatdy.
Oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän wise-premýeriň wezipesine Daşoguz welaýatynyň häkimi wezipesinden boşadylan Esenmyrat Orazgeldiýew bellenildi.
Döwlet Baştutany täze wise-premýere oba hojalygyny özgertmek boýunça teklipleri taýýarlamak üçin bir aý wagt berip, ekin dolanyşygyny talaba laýyk ýola goýmagy, ýerleri esasy ekinler, ozaly bilen, galla we pagta üçin örän gowy bejermegi, oba hojalyk pudagynda hojalygy ýöretmegiň haýsy usulyny – kärende usulynymy ýa-da fermerçilik görnüşinimi, ýa bolmasa, beýleki görnüşlerini ulanmagyň has peýdaly we netijeli boljakdygyny anyklamagy tabşyrdy. Şeýle hem suw serişdelerini netijeli ulanmak, gök-bakja ekinlerini ösdürip ýetişdirmek, miweleri öndürmek we gaýtadan işlemek, şeýle hem tohumçylyk bilen bagly meseleler barada durup geçdi.
Oba hojalygyny ösdürmek bilen bagly tekliplere sentýabr aýynda geçiriljek Ýaşulularyň nobatdaky maslahatynda serediler.
Döwlet Baştutany Daşoguz welaýatynyň häkimi wezipesine Orazmyrat Gurbannazarowy belläp, ony Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygy wezipesinden boşatdy.
Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygy wezipesine Kuly Kulyýew bellenildi, ol ozal bu birleşigiň başlygynyň orunbasary wezipesinde işledi.
W.Abdylhekimow işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, ykdysadyýet we ösüş ministri wezipesinden boşadyldy.
Ykdysadyýet we ösüş ministri wezipesine Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysadyýet meseleleri boýunça komitetiniň başlygy Ýoldaş Şeripow bellenildi.
Işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, G.Baýrammyradow gurluşyk we binagärlik ministri wezipesinden boşadylyp, bu wezipä ministriň orunbasary bolup işlän Çary Ataýew bellenildi.
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ykdysadyýet we maliýe meselelerine jogap berýän orunbasarynyň işine nägilelikleri bildirip, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin A.Goçyýewi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatdy.
Milletiň Lideri Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ykdysadyýet we maliýe meseleleri boýunça orunbasary wezipesine Bäşimmyrat Hojamämmedowy belläp, ony Balkan welaýatynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Balkan welaýatynyň häkimi wezipesine Durdy Durdyýew bellenilip, ol Türkmenbaşy şäheriniň häkimi wezipesinden boşadyldy.


text:
Pakistanly aýal, aýdylmagyna görä, öýlenmekden ýüz öwren erkegiň ýüzüne kislota sependigi üçin tussag edildi diýip, resmiler aýdýarlar.
Panjap polisiýasy tussag edilen Momil Maýyň dört çagaly, nikaly aýal bolup, başga birine öýlenen Saddakat Aly bilen aragatnaşyk saklandygyny aýdýar.
Maý Alynyň özüni ikinji aýal edip almagyny talap edipdir diýip, resmiler 17-nji iýunda aýtdylar.
Pakistanda erkekleriň köp aýal almagyna kanun rugsady berilýär, emma aýallar gaýtadan durmuşa çykmak üçin ilki öňki adamsyndan aýrylmaly.
Kislota hüjümi 15-nji iýunda edilipdir. Multandaky hassahana resmileri Alynyň bedeniniň 60 prosent çemesiniň ýanandygyny aýdýarlar.
Pakistanda her ýyl şahsy haklaşyk üçin ýüzlerçe adam kislota hüjümine sezewar bolýar. Ýöne pidalar köplenç aýal adamlardan ybarat.


text:
Ukraina 23-nji noýabrda 1932-1933-nji ýyllarda milionlarça adamyň ölümine getiren emeli açlygyň, ýagny Holodomor wakasynyň 80-nji ýyl dönümini belledi.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçylary şol döwürlerden aman galan birnäçe adam bilen söhbetdeş boldy.
Ak köýnek geýen Pawlo Rožko ruhubelentlik bilen bandurasyny (ukrain halk saz guraly) çalyp, halk aýdymyna hiňlenýär.
91 ýaşly Rožko, ýaşy bir çene baran hem bolsa, entegem hor toparyna gatnaşmagyny dowam etdirýär. Ol Ukrainanyň günorta-gündograynda ýerleşýän Piski obasynda geçiren güzaply çagalyk ýyllaryndan bäri aýdym aýdýar.
“Meniň enem-atam örän şadyýan adamlardy. Olar tikin-çatyn bilen meşgullanyp, mydama bir zatlary örerdiler. Biziň mal ýatagymyzda goýun-guzularymyz bardy. Guzularymyzy öýümiziň içinde saklardyk. Bizde ownuk şahly mal köpdi. Çagalyk döwrümizde aýdym aýdardyk, tans ederdik, oýun oýnap, şowhun turzardyk. Hiç kim bize käýemezdi. Kollektiwleşdirilme döwrüne çenli biziň hemmämiz bagtyýar hem şadyýan ýaşaýardyk.”
Aktiwistler "Holodomor" pidalaryny ýatlaýar. Çerkasi, 23-nji noýabr, 2013.
Sowet Ukrainasynda açlyk ýyyllary başlanda Rožko 11 ýaşyndady. Şol döwürde Iosif Stalin oba hojalyk pudagynda düýpli reformalary geçirýär we bu reformalaryň netijesinde milionlarça obaly öz ýerini we ýygnan hasylyny ýitirýär.
1932-1933-nji ýyllarda ýurda abanan açlyk nägehany 3 miliondan 10 miliona çenli ukrainalynyň ölümine getirdi. Sowet Soýuzynyň mes toprakly ekin meýdanlary, kollektiwleşdirilme syýasaty netijesinde, Kremliň gol astyna geçdi.
Gürrüňi edilýän açlyk ýuwdarhasy halkyň aňynda “Holodomor” ady bilen galypdyr. Ýöne Sowet häkimiýetleri öz ýalňyş syýasat larynetijesinde dörän gyrgynçylygy hiç haçan boýun almadylar. Olar açlyga hasylsyzlygy sebäp edip görkezdiler.
Açlyk ýyllaryny başdan geçirip, agyr günlerden aman galan şaýatlar 23-nji noýabrda 80-nji ýyl dönümi bellenýän “Holodomor” wakasynyň bilkastdan gurnalandygyny we şol wagt onuň gorky syýasaty bilen üstüniň ýetirlendigini aýdýarlar.
Mariýa Semak şol döwürde gülläp ösen kazak obasynda önüp- ösüpdir. Oba ilatynyň hemmesiniň diýen ýaly öz hususy ýeri we her kimiň öz aty bolupdyr.
Sowet häkimiýetleri bu ýeri 1932-nji ýylda ele geçirýärler we oba ilatynyň ammarlaryndaky ähli azykgy, ätiýaçlyk üçin saklaýan däne önümlerini zor bilen alyp, olary daşary ýurtlara satýarlar, geçmedik harytlary bolsa hiç kime bermän çüýredýärler.
"Ejem kommunistleriň eşigini tikerdi"
Semak şol döwür ussat tikinçi bolan ejesine şu günlerem buýsanýar. Semagyň ejesi ýerli komunist elitasynyö eşiklerini tikip, şojagaz girdejisiniň kömegi bilen çagalaryny açlykdan çykarýar. Ýöne muňa garamazdan, açlykdan aman galmak üçin, Semagyň maşgalasy hem çem gelen zady iýmeli bolupdy. Mariýa Semak bu barada şeýle gürrüň berýär:
“Meniň ýadyma düşýär, biz gyrgynçylyk döwründe haşal otlary we saman iýmeli bolupdyk. Biz olary gaýnadardyk, ejemiz bolsa gaýnadylan otlary börege meňzedip bükerdi. Bükülen börekleri biz “matorženki” diýip atlandyrardyk. Ol wagtlarda un ýokdy. Biz ösümlikleri guradyp, olary sokuda döwerdik. Soň şolardan ejemiz bize “matorženki” bişirip bererdi.”
Adamlar akar suwlaryň kenarynda molýusk gözlemäge çykardylar, agajyň gabygyny gaýnadyp, şolardan iýmitlenerdiler. Olar ýylan awlap, şolary hem iýerdiler. Käwagtlar belka gowrup, garynlaryny doýurjak bolýardylar.
Dnepropetrowsk şäherinde şahyr hökmünde tanalýan 93 ýaşly Mikola Mikolaenko Holodomor gyrgynçylygy barada köp eser ýazypdy. Ol şol welaýatdaky zawodyň naharhanasyndan porsan balyk kellelerini bildirmän alyp, olary ejesine getirip berşini we porsan balyk kellelerinden çorba bişirip iýendiklerini gürrüň berýär.
Latwia, ukrainalylar we latwialylar "Holodomor" pidalaryny hatyralaýar. Riga, 23-nji noýabr, 2013.
Ýaşajyk Mikolanyň gijäniň tümlüginde öýden gidip, azyk gözleýşi onuň ejesini ünjä goýýardy, sebäbi şol döwürlerde halk arasynda adamhorlyk wagşyçlygynyň döräp başlandygy barada myş-myşlar giňden ýaýrapdy.
Marýaniwka obasynda önüp-ösen Mikolaenko adamlaryň birek- biregi iýmek üçin öldürişlerine görer göze şaýat bolmandyr, ýöne haçanda ol her gezek öýden çykanda, ejesi oňa şol wagşyçylykdan ägä bolmagy berk tabşyrar ekeni. Mikolanyň aýtmagyna görä, oba arasynda giňden ýaýran myş-myşlaryň jany ýok däl ekeni.
“Bu ýagdaý aslynda 1933-nji ýyldan hem öň başlapdy. Bir gün biri goňşusynyň öýüne duz sorap barsa, ertesi halk arasynda “pylanylar maşgalalarynyň ýaşuly agzalaryny halas etmek üçin çagalaryny soýup iýipdirler” diýen myş-myş ýaýrap başlaýardy.”
Metbugatda ölenleriň sany aýdylmazdy
Açlykda wepat bolanlaryň sanynyň resmi hasabaty barada gürrüň etmek ýerli mediada gadagan edilipdi. Ýöne ejir çekenleriň sany baradaky maglumatlar ýyldyrym çaltlygynda, resmi däl ýagdaýda günbatar Ukraina çenli baryp ýeterdi. Soňra sanlar Polşada ýaňlanardy.
Mariýa Wiwçarik açlyk gyrgynçylygy başlan döwründe 8 ýaşyndady. Olar Zbruç derýasynyň günbatar tarapynda ýerleşýän Kriwenko obasynda ýaşaýardylar. Zbruç derýasy soňlugy bilen Polýaklaryň gol astyndaky günbatar Ukraina bilen Sowet hökmürowanlygyndaky gündogar Ukrainany ikä bölýär.
Häzirki wagtda Ukrainanyň merkezindäki Smila şäherinde ýaşaýan Wiwçarik açlyk gyrgnçylygy döwründe Sowet Ukrainasyndan gaçyp, öz territorýalaryna sygnan adamlara kömek edişleri barada gürrüň berýär. Adamlar Zbruç derýasyndan ýüzüp geçmeli bolýan ekenler. Netijede, ejiz hem tapdan düşen ukrainalylaryň köpüsi derýanyň güýçli akymyna döz gelip bilmän, suwda gark bolupdyrlar. Ýöne derýadan ýüzüp geçenlere Wiwçarik we onuň garry enesi geýere gury eşik, iýere nahar berer ekenler.
Iberilen azyklary yzyna gaýtarýardylar
Kriwenkolylar öz aralynda azyk önümlerini ýygnap, gündogar Ukrainada açlykdan ejir çekýän adamlara ugradar ekenler. Ýöne, Wiwçarigiň gürrüň bermegine görä, olaryň iberýän azyk önümleri yzlaryna ugradylýan ekeni. Wiwçarik:
“Bir kilomy, iki kilomy, garaz, her kim gurbunyň çatdygyndan azyk kömegini edýärdi. Käbirleri bugdaý berse, käbiri mekgejöwen ýa-da çowdary dänesini berýärdi. Biz şol zatlaryň hemmesini ýygnap ‘uly’ Ukraina [Sowet Ukrainasy] ugradardyk. Ýöne göz öňüne getirip bilýäňizmi, Bolşewikler biziň şol ugradan azyklarymyzyň hemmesini yzyna ugradardylar. “Bizde açlyk ýok, hemme zat gülala-güllük” diýerdiler. Göz öňüne getirip bilýäňizmi?! Biz agalaşardyk...”
Ýöne halas bolanlaryň köpüsi üçin ajy bir hakykat bardy, ýagny Sowet häkimiýetleriniň gol astynda açlyk gyrgynçylygndan we kemsitmelerden ejir çeken ukrainalylar soňlugy bilen orsça gepläp başlaýarlar we wakadan bir ýyl soň olar sözüň doly manysynda “hakyky komunist” bolýarlar.
Ýanukowiçiň pozisiýasy
Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç gündogar Donetsk welaýatynda önüp-ösýär. Agzalýan region açlyk gyrgynçylygynyň iň ýowuz günlerini başdan geçiren regionlaryň biri hasaplanýar. Ýöne onuň bu mesele babatdaky pozisiýasy köp ukrainalyny lapykeç edýär:
Ol 2010-nji ýylda prezident saýlandan soň, “Holodomor” wakasyny genosid atlandyrýan kanuny ýatyrýar. Ozalky prezident Wiktor Ýuşçenko bu kanunyň kabul edilmegi üçin köp tagalla edipdi.
Bu kanunda şol döwürdäki Kreml häkimiýetleriniň Ukrainanyň oba ilatyny açlyga sezewar etmek üçin “bilkastlaýyn açlyk kampaniýasyny” alyp barandygy aýdylýardy.
"Holodomoryň" ýyl dönümi, Kiýew, 23-nji noýabr, 2013.
Kreml tarapynyň heňini çalýan Ýanukowiç bolsa gyrgynçylykly “Holodomor” wakasynyň diňe bir Ukrainada däl, eýsem tutuş Sowet ýurtlarynda bolup geçendigini ýatladyp, munuň “genosid” bolup bilmejekdigini aýdýar.
Ol ukrain halkyny köşeşdirmek maksady bilen, “Holodomor” gyrgynçylygynyň pidalarynyň hatyrasyna, noýabryň soňky şenbesini “Hatyra güni” diýip yglan etdi.
Ýöne “Holdomor” gyrgynçylygyndan halas bolan Mariýanyň adamsy Grigoriý Semak syýasatçylaryň we habar serişdeleriniň “Holodmor” wakasyna ýeterlik üns bermeýändiklerini aýdýar. Olar aýratynam öz ýaşaýan ýeri bolan gündogar Ukrainada bu meseläniň üns merkezinde saklanylmaýandygyndan şikaýat edýärler:
“Bu regionda “Holodomor” wakasyna üns çekilmeýär. Megerem partiýanyň basyşy sebäplidir, bu gyrgynçylyk habar serişdelerinde–de kän bir agzalyp durlanok. Gazetleriň Moskwany goldamagy Wiktor Ýanukowiçiň häzirki partiýa ideologiýasy bilen baglanyşykly bolmaly.”
“Holodmor” gyrgynçylygy ukrainaly syýsatçylar üçin wawwaly mesele bolmagynda galýar. Ýöne käbir ukrainalylar wakanyň halk arasyndaky täsiriniň ýiten bolmagynyň ähmaldygyna alada bildirýärler. Sebäbi gyrgynçylykdan halas bolanlar häzir bolsa 80-90 ýaşlaryndadyrlar. “Holodmor” gyrgynçylygynyň halka nähili zyýan ýetirenldigi barada gürrüň edip, bu meselä üns çekjek köp adam galmady.
Rožko üçin gyrgynçylykda wepat bolan adamlar iň esasy adamlar. Birinji bilen, onuň agasy – ol galan bugdaýyny diýdimzor hökümete bermän, garşylyk görkezeni üçin, ony ýalaňaçlap, doňduryjy sowukda daşarda saklapdylar. Şonda onuň agasy doňup ölýär. Rožkowyň kakasy hem birnäçe aý soň, açlyga çydap bilmän aradan çykýar.
Rožko: “Kakam ejeme ‘çagalara özüň göz-gulak bol, sebäbi men muny başarmaryn’ diýipdi.” Ol ak saçlaryny sypalap, sözüni dowam edýär: “Şowagt men 11 ýaşymdadym, emma saçlarym bada-bat çalarypdy. Ýöne meniň kakamyň sözleri maňa güýç-kuwwat berýärdi. Men aýaklarymy zordan süýreýärdim, ýöne men hemme ýere gidýärdim. Men iýere bir zatlar tapmak üçin 60 kilomtere çenli ýol sökýärdim.”


text:
Anna güni Günorta Koreýanyň habar agentligi Demirgazyk Koreýa bilen Günorta Koreýanyň bilelikde iş alyp barýan “Kaesong” senagat kompleksine demirgazyk koreýaly işgärlerden hiç biriniň işe çykmandygyny habar berdi.
Bu gürrüňi edilýän senagat kompleksinde soňky wagtlar Demirgazyk Koreýadan 53 müň adamyň işläp gelýändigi aýdylýar.
Günorta Koreýanyň Unifikasiýa ministrligi bu işgärleriň işe çykmazlygyny Demirgazyk Koreýada ilkinji gezek “Arbor güni” diýlip atlandyrylýan baýramçylygyň dynç güni diýlip yglan edilendigi bilen baglanyşdyrýar.
Bu wakanyň öňýany, şu hepdäniň çarşenbe güni Demirgazyk Koreýa öz territoriýasyndaky bu senagat kompleksine Günorta koreýaly işgärleri goýbermegini togtadypdy.
Geçen hepde Demirgazyk Koreýanyň hökümeti özüniň Günorta Koreýa bilen-de “uruş ýagdaýyna” geçendigini yglan edipdi.


text:
Sişenbe güni Türkmenistanyň prezidenti ýurduň Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy Döwrangeldi Baýramowa berk käýinç yglan etdi.
Türkmen metbugatynyň maglumatyna görä, oňa şeýle käýinç “wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi hem-de işinde goýberen kemçilikleri üçin” yglan edilipdir. Ýöne bu kemçilikleriň nämeden ybaratdygy barada anyk maglumat berilmeýär.
Bu baradaky resmi maglumatda Döwrangeldi Baýramowyň ýol berlen kemçilikleri gysga wagtda düzetmedik halatynda, oňa wezipeden boşadyljakdygy barada duýduryşyň berlendigi-de aýdylýar.


text:
Resmi habarlara göra, Orsýetde daşary ýurtlylar bilen durmuş gurýanlaryň 10-dan biri täjikler. Täjik ýigitleri rus gyzlarynyň arasynda köp halanýar.
Rus resmileri 2009-njy ýylyň ilkinji 6 aýynda 3500 täjik ýigidi rus gyzlary bilen durmuş gurdy diýip, maglumat berýärler. Orsýetde jemi 29 müň rus gyzlary daşary yurtlylar bilen durmuş gurupdyrlar.
Orsýetde işleýän täjik raýaty Ali Gurban täjikler Orsýetde galmak üçin rus gyzlary bilen durmuş gurýarlar diýýär. Ýöne Hurşit atly täjik ýigit onyň aýdanlaryny ret edýär. Ol diňe Orsýetde galmak däl-de, söýgi esasynda olaryň durmuş gurýandygny nygtaýar.
Täjigistanly synçylaryň sözlerine görä, iş gözläp Orsýede gidýän täjikler sosial durmuşlaryny gowulandyrmak üçin Orsýede barypdyrlar. Emma bu ýagdaý olaryň käbirleriniň Tajigistandaky maşgalasynyň dargamagyna sebäp bolupdyr.
Synçylar ýene bir meseläni ýatladýarlar: Täjigistanda hem daşary ýurtlylara durmuşa çykýan gyzlaryň sany artýar. Täjik resmileriniň beren maglumatlaryna görä, diňe 2009-njy ýylda her aýda diýen ýaly 10 täjik gyzy daşary ýurtla durmuşa çykypdyr.
Eýsem bu ýagdaý Türkmenistanda nähilikä? Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy Taher Şir Mohammadi tarapyndan taýýarlanan “Ýaşlar“ programmasynda Türkmenistanyň prezidentiniň Fransiýa saparayndan ýaşlaryň nämä garaşýandyklary barada hem maglumat berilýär.
Bu baradaky gepleşigi diňlemek üçin sahypanyň sag tarapynda ýerleşdirilen audio düwmäni basyň.


text:
Prezidenti parlamentde saýlamalymy ýa-da umumymilli saýlawda diýen mesele boýunça Moldowa 5-nji sentýabrda referendum geçirýär.
Interfaks agentliginiň maglumatyna görä, anna güni ýurda eýelik ediji “Ýewropa integrasiýasy ugrunda” atly bileleşik bu karara gelipdir.
Mundan öň, geçen 2009-njy ýylda parlamentde prezidenti saýlamak synanyşygy netijesiz tamamlanypdy. 4 sany liberal-demokratik partiýa parlamenti dargatmak meselesinde bir pikire gelip bilmändi.
Indi häzirki parlamenti dargatmak meselesi referendumdan soň çözüler.


text:
Gyrgyzystanyň öňki Wagtlaýyn hökümetiniň maliýe ministri Temir Saryýew penşenbe güni parlamentde eden çykyşynda birnäçe wagt mundan ozal, ýagny ýurt üçin haý-haýly döwürde, 21 million amerikan dollaryny nädip gorap saklandygy barada maglumat berdi.
Saryýewiň aýtmagyna görä, Gyrgyzystanyň banklarynyň gutularyndan Kurmanbek Bakyýewiň garyndaşlaryna degişli bolan, emma eýesi tapylmadyk 21 million amerikan dollary alnyp, puluň anyk eýesi tapylmansoň, kanuna görä, ýurduň gaznasyna geçirilmän, ol pullar Milli bankda saklanmaly edilipdir.
Saryýew Wagtlaýyn hokümetiň ýurduň günortasyndaky durnuksyz ýagdaýy düzetmek üçin şol harajatdan iki gezek pul alandygyny aýtdy: “Birinji gezek 1 million 143 müň dollar alnyp, ol pul somda berildi. Ikinji gezek 5 million dollar alyndy. Bu pullaryň berlendigi barada dokument bar. Pullaryň hemmesi Wagtlaýyn hökümetiň kararyna görä berildi”.
Şeýle-de Saryýew 5 million dollardan 2,5 million dollaryň hukuk goraýjy organ işgärlerine berlendigini aýtdy. Ol pul Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk komitetine, Goranmak we Içeri işler ministrliklerine berlipdir.
Wagtlaýyn hökümetiň maliýe ministri Temir Saryýewiň maglumatyna görä, wagtlaýyn hökümetiň agzalaryna-da, ýagdaýa görä, pul bölünip berlipdir. Meselem, Topçybek Turgunalyýewe 5 müň, Azymbek Beknazarowa 120 müň, Ömürbek Tekebaýewe 20 müň, LTR telekanalyna 10 müň dollar.
Parlamentde “Ata-Meken” fraksiýasynyň başlygy, Wagtlaýyn hökümetiň agzasy Ömürbek Tekebaýew öz alan 20 müň dollar puly barada hasabat berdi. Onuň sözlerine görä, 20 müň dollar Oşdaky we Jalalabatdaky dawa-jenjeli ýatyrmak işinde ulanylypdyr. Ol 20 müň dollaryň sarp edilişi barada Temir Saryýewe hasabat beripdir.
Oşuň gubernatorynyň orunbasary Taalaý Zakyrow Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugyna beren interwýusynda şol günler özleriniň býujetine köp pullaryň gelip düşendigini tassyklady. Emma pullaryň umumy hasaby we nämelere sarp edilendigi barada anyk aýdyp bilmejekdigini bildirdi.
Jalalabat welaýatynyň gubernatory Bektur Asanowyň sözlerine görä, şol wagtky hökümet agzasy Azymbek Beknazarow regiona 100 müň dollar pul alyp barypdyr: “Şol wagtlar bizde başga pul ýokdy. Biz şol pullary daşdan gelen milisiýa işgärlerini ýatak jaý, iýmit, geýim-gejim bilen üpjün etmäge harçladyk. Biz ol çykdajylar barada doly hasabat berdik”.
Geçen ýylyň maý aýynda Wagtlaýyn hökümetiň agzalary Azymbek Beknazarow bilen Temir Saryýewiň 1 million dollar hakda telefon arkaly gizlin gepleşigi internetde peýda bolupdy. Şonda Wagtlaýyn hökümetiň başlygy Roza Otunbaýewa we beýleki hökümet agzalary beýle uly harajatlaryň günortadaky dawa-jenjeli ýatyrmaga sarp edilendigini aýdypdy.
Sekiz aýdan soň, ozal jemgyýetçilik üçin gizlin bolan millionlaryň ykbaly assa-ýuwaşdan aýdyňlaşyp başlana meňzeýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň şenbe güni, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimine garşy harby zarbalary urmak üçin, amerikan Kongresiniň tassyknamasyny almakçydygy barada eden beýanatyna bildirilen resmi halkara reaksiýasy az boldy.
Ýaponiýanyň premýer-ministri Şinzo Abe öz hökümetiniň Kongresde boljak çekişmä ýakyndan syn etjegini aýtdy:
"Men prezident Obamanyň beýanatynyň onuň bu meseledäki berk erk-islegi bilen baglydygyna ynanýaryn. Biz Kongresde näme bolup geçýändigine içgin syn ederis we bu meseledäki ýagdaýyň nähilem bolsa gowulaşmagy üçin, bar bolan maglumaty toplamakda we analizlemekde halkara jemgyýetçiligi bilen bileleşip, utgaşykly işläris."
Siriýanyň premýer-ministri Waýel al-Halky Siriýanyň goşunynyň Birleşen Ştatlaryň islendik hereketine gaýtawul bermäge «doly taýýardygyny» aýtdy.
Eýranyň Yslam rewolýusion gwardiýasy korpusynyň başlygy Mohammad Ali Jafari harby interwensiýa Siriýanyň içinde çäklendiriler diýip pikir etmegiň bir illýuziýa, salgyma çapmak boljakdygyny aýtdy.
Köp garaşylan we tankytlanýan karar
Oppozisiýadaky Azat Siriýa goşunynyň Gündogar bileleşiginiň komandiri Muhammad Abaud Obamanyň harby interwensiýa goldawyny gutlap çykyş etdi:
"Biz bu karara örän uzak wagt bäri garaşyp gelýäris. Bu Birleşen Ştatlarda birneme wagt alsa-da, ahyry olar bu karara geldiler. [Siriýanyň] halky we azatlyk ugrunda göreşijiler prezident Obamanyň şeýle karara gelmegine örän şat. Emma muňa garamazdan, biz onuň aýdan zatlaryndan Kongresde bir çekişme boljagyna hem düşündik."
Wenezuelanyň prezidenti Nikolas Madura Obamanyň şenbe güni BMG-den ygtyýarsyz hereket etmegini tankyt etdi.
Moskwada, Dumanyň halkara meseleleri komitetiniň başlygy Alekseý Puşkow bolsa, Twitterde Obama Kongrese ýüz tutup, bu urşy az-da bolsa kanunlaşdyrjak bolýar diýdi.
Obama Kongresden rugsat soraýar
Obama şenbe güni Waşingtonda sözlän sözünde Assadyň hökümetini 21-nji awgustda himiki ýaraglary ulanyp, asuda ilatdan 1400-den gowrak adamy öldürmekde günäledi.
Şol gün giçlik Ak tam Konrgese Obama geljekde mümkin bolan himiki-ýarag hüjümleriniň ulanylmagyny «togtatmak, bozmak, öňüni almak we ýoga çykarmak üçin» harby güýç ulanmaga ygtyýar berýän çäreler taslamasyny ýollady.
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron we Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland Obamanyň Kongresiň goldawyny almak pikirini gutlady.
Kameron geçen hepde, britan parlamentinde harby interwensiýa meselesi sese goýlanda, ýeterlik goldaw alyp bilmedi. Emma muňa garamazdan, Fransiýa interwensiýanyň iň bir uly goldawçysy boldy we özüniň islendik harby operasiýa goşulyp biljegini aýtdy.
Orsýet bilen Hytaý Siriýa harby interwensiýa edilmegine garşy çykdy. Orsýetiň prezidenti W.Putin şenbe güni Obama Siriýanyň hökümetiniň himiki ýarag ulanandygyny subut etmedi diýdi.
BMG-niň inspektorlary bolsa, hüjümiň bolan ýerinden toplananan subutnamalary derňemek üçin üç hepde wagtyň gerek boljagyny aýtdylar.


text:
«Yslam döwleti» jeňçi topary sosial media Fransiýanyň Nisse şäherinde bolan ýük maşynly terror hüjümini öz «esgerlereiniň» biriniň geçirendigini aýtdy.
16-njy iýuldaky habar YD bilen iltewli habar gullugy tarapyndan ýaýradyldy. Bu hüjüm netijesinde 84 adam öldi, 200-den gowrak adam ýaralandy.
Beýanatda 14-nji iýuldaky hüjümiň «YD bilen söweşýän koalisiýa döwletlerini nyşana almak çagyryşyna jogap bolandygy» aýdylýar.
Tunisde doglan Mohamed Lahouaiýej Bouhlel, kenarýaka Nissa şäherinde Bastille gününi belleýän mähelläniň üstünden ýük maşynyny sürdi. Bu waka bilen bagly 5 adam tussag edildi.
Bouhleliň kakasy fransuz telewideniýesine öz oglunyň dindar däldigini, hiç bir metjide gatnamandygyny aýtdy.
Fransiýa pidalaryň hormatyna üç günlük ýasa başlady.


text:
Serdar (ozalky Gyzylarbat) şäherinden 20 kilometr daşlykda dagyň gujagynda ýerleşýän Parawbibi metjidi, öwlüýäsi biziň günlerimizde ildeşlerimiziň köp gelýän keramatly ýerleriniň biridir. Bu ýerde häzir zyýaratçylar üçin amatly şertler döredilendir. Ýöne men bu blogumda olar barada däl-de, metjidiň taryhy barada söz açmakçy.
Eýsem, ony näme üçin dagyň gap bilinde gurdukalar? Munuň sebäbi dindarlaryň arasynda Allanyň öýüne näçe azap, kynçylyk çekip, pyýada ýöräp barsaň, şonça-da sogaby zyýat bolýarmyş diýen ynanjyň barlygynda bolaýmasyn? Ýa-da başga sebäpleri barmyka?
Kesgitli jogap bermek kyn. Taryhy çeşmeleriň habar bermegine görä, Orta asyrlarda häzirki Paraw obasynyň ýerinde Feraba diýen şäherjik bolupdyr. Ony Gündogaryň beýik danasy al-Farabynyň dogduk mekany diýip hasaplaýanlaram bar.
Ine, şol Paraw galasynyň düýbi Tahyrlylaryň dinastaýiasyndan bolan, 830-844-nji ýyllar aralygynda häkimlik eden Abdulla ibn Tahyr tarapyndan tutulypdyr.
Merhum akademik Ýegen Atagarryýewiň belleýşi ýaly, bu gala, bir tarapdan, çarwalaryň dag etegindäki obalaryň üstüne ýygy-ýygydan edýän çozuşlaryny serpikdirmek üçin hyzmat etse, ikinji tarapdan, Horezm bilen Horasanyň arasyndaky söwda mekanlarynyň biri bolupdir. Şol wagtlar Parawda durmuş gaýnap joşupdyr, galanyň içinde akaba suw bolupdyr. Onuň ilaty bolsa müň adam çemesi eken. Parawyň 10-11-nji asyrlarda söwda we ykdysady taýdan ösen şäherjikleriň biri bolandygyny şol ýerden tapylan kümüş pullar hem şaýatlyk edýär.
Dagdaky metjit hem, meniň pikirimçe, Parawyň gülläp ösen döwürlerinde gurlan bolmaly. Ak metjit dagyň gursagyna dakylan ak gülýaka ýaly, oňa täsin gözellik çaýýar. Ony ak gupba meňzedýänler hem mamla.
Parawbibi barada il arasynda rowaýatlar bar. Şolaryň birinde aýdylyşyna görä, ol ýerli häkimiň gyzydyr. Parawbibi ulugyz wagtynda obanyň üstüne kese ýerli ýagy çozanmyş. Oba adamlary bilen birlikde ol hem daga tarap gaçyp, ondan delalat isläpdir. Emma onuň bilen bäsleşip ýören bir obadaş aýaly oňa içigaraçylyk edip, gyzy duşmanyň eline berjek bolanmyş. Parawbibi duşmanyň goluna düşmejek bolup, öwlüýäden dagyň içine girip gidenmiş. Bu tekrarlamanyň esasynda ýadygärligiň sekiz diwarynyň birinde gös-göni gaýa baryp direýän koridoryň bardygynyň ýatan bolmagy ähtimaldyr.
Duşmanyň gahryndan gaçan,
Gara dagdan gapy açan,
Jennetiň törüne geçen,
Parawbibi, senden medet!
Ine, Parawbibini keramatly ýer hasaplap, derdine derman, kalbyna teselli gözläp gelýän zyýaratçylar bu metjide şeýreräk sözler bilen gadam basýarlar.
Parawbibi metjidi gündogar arhitekturasynyň kämil nusgalarynyň biri. Onuň dag şertlerinde gurlandygyny nazarda tutsaň, adam eliniň gudratyna haýran galýarsyň.
Ak metjit dagyň göwsünde aklygyň, halallygyň nyşany ýaly bolup otyr. Ol alyslardan gara daglaryň fonunda ak kepderä-de meňzemän duranok. Göwnüňe bolmasa, metjidiň binýady ussat suratkeşiň çeken kämil şekilinden göçürilip gurlan ýaly.
Aşyrguly Baýryýew aşgabatly žurnalist, "Edebiýat we Sungat" gazetiniň öňki baş redaktory. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Atly ýöriş: Hazynalar mesgeni Ekeremde
Hormatly Prezidentimiziň ak pata bermeginde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça 2017-nji ýylda Watanymyzyň ak mermere beslenen paýtagty Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlarynyň hormatyna ýola düşen atly ýöriş eziz Diýarymyzyň senenamasynda aýratyn orun eýeläp, bu gün Balkan welaýatynda ýokary ruhubelentlikde ýoluny dowam edýär. Günbatar sebitiň Esenguly etrabynyň çägindäki hazynalar mesgeni bolan Ekerem şäherçesine uzak-uzak menzilleri aşyp gelen atlylar bu görkana mekanda dowam edýän gülläp ösüşleriň şaýady boldular.
Gamyşgulak, ýelden ýüwrük bedewlere atlanan balkanly gerçek ýigitler ýolugra türkmen tebigatynyň täsinliginiň ýene bir güwäsine öwrülen Akpatlawuk wulkanyny höwes bilen synladylar. Hut şu tebigy hadysanyň özi-de güneşli ülkämiziň günbatar sebitiniň bu künjeginiň uglewodorod çig mallarynyň ägirt uly gorlaryny öz goýnunda saklaýandygynyň güwäsidir. «Türkmennebit» döwlet konserniniň esasy önümçilik düzümleriniň aglabasynyň — «Gamyşlyjanebit», «Keýmir» nebit-gaz çykaryjy, «Ekerem» tilsimat ulaglary we beýleki kärhanalaryň edara binalarynyň, açyk we ýapyk sport toplumlarynyň ýerleşýän ýeri bolan Ekerem şäherçesiniň aksakgal ýaşululary, welaýatyň we etrabyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, köp sanly ýerli ýaşaýjylar erkana çaýkanyp ýatan Hazar deňziniň altynsow çägeli kenarlaryndan ynamly aýak basyp gelýän atlylary güler ýüz, duz-çörek bilen garşyladylar.
Bu ýerde döredilen ajaýyp sahnada welaýat we etrap häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň, medeniýet müdirlikleriniň, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň welaýat guramasynyň taýýarlan medeni çärelerine tomaşa etmek hormatly myhmanlarda juda ýakymly täsir galdyrdy. Sungat ussatlarynyň ýerine ýetirmeklerinde ýaňlanan aýdym-sazlarda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň, Gahryman Arkadagymyzyň il-ýurt bähbitli amala aşyrýan ägirt uly işleriniň, Diýarymyzda sport ulgamynda gazanylýan üstünlikleriň waspy öz mynasyp beýanyny tapdy. Medeniýet we sungat ussatlary bilen birlikde ýerli ýaşaýjylaryň hem gatnaşmaklarynda belent hyjuw bilen ýerine ýetirilen küştdepdi ajaýyp türkmen obasynyň asmanyna ýaň salyp, köňüllere röwşenlik nuruny çaýdy. Şeýle ajaýyp hem döwrebap aýdym-sazlaryň belentden ýaňlanyp duran pursadynda ýaşlaryň mawy deňizde gaýyklarda ýüzüşlerini synlamak hem aýratyn many-mazmuna eýe boldy.
Alty ganat ak öýleriň öňündäki sekilerde milli egin-eşiklere beslenip oturan ümeçi gelin-gyzlaryň edýän el işleri, uly joşgun bilen aýdýan läleleri, hüwdüleridir gazallary bu mekanda bagtyýarlygyň, agzybirligiň hem-de şahandazlygyň höküm sürýändigini subut etdi.
Welaýatyň, etrabyň we Ekerem şäherçesiniň medeniýet işgärleriniň kenarýaka ilatyň asyrlaryň dowamynda ýörelge edinen däp-dessurlaryny, balyk awlamaga görýän taýýarlyklaryny, milli oýunlaryny janlandyran sahnalary atly ýörişe gatnaşýan myhmanlarda we bu ýere ýygnanan adamlarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy.
Durmuşymyzyň gül-gunçalary bolan zehinli çagalaryň gojaman Hazaryň kenarynda çeken suratlary hem juda täsirli boldy.
Hormatly Prezidentimiziň ýiti zehininiň önümi bolan «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly ensiklopedik eserlerinden we beýleki gymmatly kitaplaryndan döredilen sergi atly ýörişe gatnaşyjylaryň şanyna uludan tutulan dabaranyň iň bir köp adamly ýeri boldy. Şu ýerde melhemlik otlardan taýýarlanan çaýlardan içen adamlar öz mähriban halkynyň saglygyny ähli zatdan ileri tutýan milli Liderimize tükeniksiz alkyş aýtdylar.
Mähriban ülkämiziň her bir künjeginiň özüne muwapyk aýratynlyklary, gözellikleri, tebigy sazlaşyklary bar. Munuň şeýledigine atly ýörişe gatnaşyjylaryň her biri deňziň kenarynda dürli reňkli balykgulaklardan döredilen keşpleri, Aziadanyň şekillerini höwes bilen synlanlarynda hem magat göz ýetirdiler. Balykgulaklardan juda ussatlyk bilen döredilen bu şekiller türkmen Diýarynyň bu ajaýyp künjeginde hem sagdyn durmuş ýörelgesine wepadarlygyň, sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmaga uly höwesiň höküm sürýändigini alamatlandyran pursatlaryň biri boldy.
Ekerem şäherçesiniň ýaşaýjylarynyň myhmansöýerliginden, agzybirliginden we şahandazlygyndan göwünleri galkynan atly ýörişe gatnaşyjy balkanly ýigitler berdaşly gollarynda Türkmenistanyň Döwlet tuguny, Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň Baýdagyny we Aziýa oýunlarynyň nyşanyny mäkäm tutup, ýetmeli täze menzillerine — günbatar sebitiň düýpli ösüşleri başdan geçirýän Gumdag şäherine tarap ýokary ruhubelentlikde ýola düşdüler.
Habarlar #atly ýöriş
- Atly ýöriş
Atly ýörişe gatnaşyjylar Şasenem galasynda08 Noýabr, 2016 (14:54)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Bötendaga geldi31 Oktýabr, 2016 (15:57)
- Atly ýöriş
Giň sähra keşdedir bedew gadamy11 Oktýabr, 2016 (15:03)
- Atly ýöriş
Türkmen kölüniň kenaryndaky dabara03 Oktýabr, 2016 (14:36)
- Atly ýöriş
Atlylar Türkmenbaşy şäherinde26 Sentýabr, 2016 (15:53)
- Atly ýöriş
Argamak bedewler Awazada20 Sentýabr, 2016 (15:14)
- Atly ýöriş
Atlylar Hazar şäherinde12 Sentýabr, 2016 (15:07)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Mollagarada05 Sentýabr, 2016 (14:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş uly Balkan dagynyň alkymynda26 Awgust, 2016 (15:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Hazynalar mesgeni Ekeremde19 Awgust, 2016 (11:57)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Esenguluda16 Awgust, 2016 (11:44)
- Atly ýöriş
Şanly ýörişiň 100 güni: Täze sepgitlere tarap13 Awgust, 2016 (11:39)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Gadymy Dehistandaky dabara06 Awgust, 2016 (11:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Sumbar jülgesinde01 Awgust, 2016 (11:21)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aý daglarynyň eteginde25 Iýul, 2016 (11:15)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýigitler Nohur obasynda23 Iýul, 2016 (17:26)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýöriş Bereket şäherinde11 Iýul, 2016 (16:41)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Balkanly atlylar ýörişi kabul etdiler04 Iýul, 2016 (16:36)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Paraw-Bibide myhmançylykda02 Iýul, 2016 (16:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aziada-2017-niň hormatyna geçirilýän atly ýörişi Balkan welaýaty kabul edýär26 Iýun, 2016 (19:47)


text:
Azatlyk radiosy:
Jenap Gedmin,
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy, erkin maglumat çeşmesi hökmünde Türkmenistanyň raýatlaryna ençeme ýyl bäri hyzmat edip gelýär. Nyýazowyň ýolbaşçylygyndaky öňki režimde, Azatlyk radiosy bilen hyzmatdaşlyk edýän žurnalistlere we synçylara agyr basyşlar edildi. Häzirki ýolbaşçylar şol hereketlerden belli bir derejede daşda dursa-da, Azatlyk radiosynyň habarçylarynyň halkara telefon aragatnaşyklary 7 aýdan gowrak wagt bäri ýapyk bolmagynda galýar. Açyk metbugatyň ýurduň döwlet howsuzlygyna we ýurtdaky durnuklylyga zeper ýetirmeýändigine düşünmeklerine, häzirki türkmen häkimiýetlerine näme kömek edip biler? Jeffri Gedmin:
Meniň pikirimçe türkmen hökümeti bilen dialogy dowam etdirmek we bu meselede olaryň hem gatnaşygyny ýola goýmak üçin elimizde baryny etmeli. Şol dialoglar medeni hukuklara we özara hormata esaslanmaly. Şeýle hem erkin maglumat we pikir alyş-çalyşygynyň, ähliumumy adam hukuklaryna degişlidigini ýatlatmaly. Bu Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň ýa-da meniň öňe sürýän pikirim däl. Bu BMG-niň aýdýan zady. Islendik ýurduň raýatlary, şol sanda Türkmenistanyň ýaşaýjylary hem, ellerinde dogry maglumatlar bar bolsa, institutlary, raýat jemgyýetçiligini, adam hukuklaryna hormaty, kanunçylyga baglylygy has akylly-başly ýola goýarlar.
Meniň aýtmak isleýan zadym, hormata eýe bolan islendik döwlet, habarly edilen jemgyýetine daýanýar. Men, türkmen hökümetiniň öz raýatlarynyň habarly edilmegini isleýändigine ynanýaryn. Ine, jogapkärçilik şu ýerde ýatyr. Dowamly dialog - dowamly gatnaşyklar diýmekdir. Şeýle hem biziň belli bir prinsiplere daýanýandygymyzy ýatlatmaly we şol prinsipleri olar biz bilen paýlaşmaly. Sebäbi şol prinispler ähliumumy we BMG tarapyndan ykrar edildi.Azatlyk radiosy:
Soňky aýlaryň dowamynda, Türkmenistanyň günbatarly ýurtlar bilen, şol sanda ABŞ bilen gatnaşyklary berkitmäge ýykgyn edýändigini görýäris. Ýakynda, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy Raşid Meredowyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna bolan sapary, Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça pozisiýana nähili hem bolsa gowy täsir eder diýen umytlary döretdi. Şu ýagdaýda biz bu ýurtda nähili üýteşikliklere garaşmaly?Jeffri Gedmin:
Muny çak etmek örän kyn. Meniň pikirimçe bu türkmen häkimiýetlerine we ýurduň raýatlaryna, we belli bir derejede Ýewropa Birleşigine we Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna bagly. Meniň umyt edýän zadym, köprüler ýola goýlup, gepleşikler çuňlaşdyryldygyça günbatarly döwletler we şol sanda meniň hökümetim bolan ABŞ, energiýa, howpsuzlyk, söwda gatnaşyklary boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýändigini dowamly aýan eder. Emma şol gepleşikleriň esasyny düzýän zat adam hukuklary bolmaly.
Adam hukuklarynyň ýerini energiýa dolduryp bilmez, howpsuzlyk meselesi adam hukuklaryny gözden salyp bilmez. Bularyň hemmesi birlikde bir temanyň mazmunyny düzýär. Eger türkmen resmileri açyk we diňlemäge höwesli bolsa, günbatarly döwletler şol prinisplere bagly bolup galsa we muny öz atlaryndan açyk we dogumly aýtsa, biz käbir özgerişleri görüp bileris. Men munuň gijäniň yaryndan soň amala aşyrylmagyna we aňsatlyk bilen bolmagyna garaşmaýaryn. Ýöne käbir öňe gidişlikleri görmegimiz mümkin. Azatlyk radiosy:
Käbir ekspertleriň aýtmagyna görä, Günbatar döwletleri Türkmenistan bilen gatnaşyklarynda adam hukuklary meselesini esasy orunda goýmakdan daşda durýarlar. Emma kabir synçylar, ilki bilen umumy gatnaşyklaryň ýola goýulmalydygyny aýdyp, adam hukularynyň ilki başda öňe sürülmegi Türkmenistanyň Günbatardan ýüzüni öwürmegine eltip biler diýip belleýärlar. Şu döwürde günbatarly döwletler öz gatnaşyklarynda şu meseleler boýunça deňagramlylygy nähili saklap bilerler?Jeffri Gedmin:
Bu ýerde “deňagramlylyk” sözüni ulandyňyz we meniň pikirmçe bu dogry söz. Awtoritar döwletler adam hukuklary boýunça gepleşikleri halamaýarlar. Pinoçetiň Çilisinde-de, Markonuň Filippininde-de, öňki awtoritar Sowet döwletlerinde-de bu halanmaýardy. Olar ýurdy ylalaşyk bilen dolandyrmadylar, syýasy pluralizmi halamaýardylar. Demokratiki döwletler muny halaýar we awtoritar döwletler halanok.
RFE/RL-iň prezidenti Jeffri Gedmin bilen ABŞ-niň Döwlet sekretary Hillari Klinton, Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynda, Aprel 2009.
Aýdyşym ýaly, biz türkmen hökümetine gatnaşyklary ýola goýmak isleýändigimizi hem-de energiýa, howpsuzlyk, söwda gatnaşyklary boýunça hyzmatdaşlygy giňeltmek isleýändigimizi aýtmaly. Emma diňe bu ugurlar däl, aýratyn möhüm meseleler diňe bular däl. Türkmenistanda käbir resmileriň, “Ýok, biz adam hukuklary boýunça gepleşikleri islämizok, biziň energiýa barada gürrüň edesimiz gelýär” diýmekleri tebigy zat. Biziň diýmeli zadymyz “ Ýok, bu makul däl.” Bu nämäni aňladýar? Bu ýollaryň agyrdygyny, bu meseläniň kyn boljakdygyny aňladýar. Hytaý we rus häkimiýetleri türkmen ýolbaşçylaryna, “Geliň biz bilen işleşiň. Biz energiýa barada gürrüň ederis, adam hukuklary bilen gyzyklanamyzok” diýmekleri mümkin. Emma munuň makul däldigini aýtmak biziň borjumyz.
Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň gowulanmagy uzak wagta çekjek proses. Biz bu barada açyk bolmaly. Emma bu ABŞ-niň daşary syýasatynyň hem möhüm ugry bolmaly. Bu mesele, Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň prinsipleriniň merkezinde durýar. Bu dogry maglumatlara esaslanýan, senzura edilmeýän jurnalistika. Emma bu diňe bir tebigy ýagdaý hem däl. Biz bu ýurduň hökümetinde bolan ýa-da bolmaýan käbir adamlar bilen raýdaşlyk isleýäris. Belläp geçen zatlarym bilen ylalaşýan türkmenistanly kärdeşlerimiz we dostlarymyz bilen raýdaşlyk isleýäris. Ýagny bular, pluralizm, sabyrlylyk we dürli pikirlilige hormat. Azatlyk radiosy:
Geçen hepde, Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy, özüniň internet habar saýtyny ýola goýdy. Bu saýta, ýerli we halkara habarlary türkmen dilinde berýän ilkinji saýt hökmünde baha berýärler. Siz bu saýtyň Türkmenistanyň raýatlary, esasan hem türkmen ýaşlary üçin peýdalaryny we oňaýly taraplaryny nähili düşündirersiňiz?Jeffri Gedmin:
Meniň pikirimçe bu örän möhüm waka we sizi şol saýtyň ýola goýulmagy bilen gutlaýaryn. Men entek Türkmenistanda bolup görmedim, emma ol ýere barmakçy. Bu ýurduň ýaşaýjylarynyň arasynda, esasan hem ýaşlarynyň arasynda hyzmatdaşlygy, dialogy, moral raýdaşlygy isleýänleriň bardygyna şübhelenmeýärin. Olar gürrüňdeşlik isleýärler, olar diskusiýalary isleýärler. Olar öz sesleri üçin ýer isleýärler. Olar ýurduň içindäki we daşyndaky adamlar bilen gatnaşykalary ýola goýup bilerler. Men muňa hiç-hili şübhelenmeýärin. Men Türkmenistan barada kärdeşlerimizden köp zat öwrendim.
Bu internet sahypasy bolsa, aragatnaşyk guralydyr. Bir mahallar diňe telefon bardy, indi internet hem bar. Meniň pikirmçe adamlar munuň gymmatlyklaryna hormat goýarlar we bu web sahypasy mundan beýläk hem özgerer. Men indiki bäş ýylyň içinde has köp diňleýjileriňiziň we okyjylaryňyzyň boljakdygyna ynanýaryn. Tehnologiýanyň bu görnüşi bolsa, bu ugurda örän möhüm orny eýeleýär.


text:
Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary Rejep Bazarow, “Lebapderýaýollary” edarasynyň başlygynyň wezipesini ýerine ýetiriji Rozygeldi Rozygulyýew, Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň häkimi Myratgeldi Jumageldiýew Türkmenistanyň prezidentligine kandidat hökmünde hödürlendi.
Resmi Aşgabadyň habar bermegine görä, Rejep Bazarowyň kandidatlygy ýurduň oba-hojalyk işgärleri tarapyndan, Rozygeldi Rozygulyýew bilen Myratgeldi Jumageldiýewiň kandidatlygy bolsa inisiatiwa toparlary tarapyndan öňe sürlüpdir.
Kandidatlaryň hödürlenmegi boýunça geçirilen duşuşyklar “açyk-aýdyň ýagdaýda geçirilip, ýurduň raýatlaryna öz Konstitusion hukuklaryny doly berjaý etmäge şert döretdi” diýip, TDH habar berýär.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary” baradaky kanuna laýyklykda, hödürlenen döwlet işgärleriniň saýlawlara dalaşgär hökmünde gatnaşyp bilmegi üçin, kandidatlary öňe süren inisiatiwa toparlary ýurduň etraplarynyň we şäherleriniň 30 prosentinden dalaşgärleri goldaýan azyndan 10 müňe golaý gol toplamaly.


text:
Halkara maliýe gurluşlary (IFI) tarapyndan resminama gol goýulmagy “Nabukko” proýekti boýunça karar alyş prosesiniň başlangyjynyň alamaty, bu €4 millarda çenli maliýe goldawynyň berilmegi üçin zerur ädim diýlip, “Nabukko” konsorsiumynyň metbugat beýanatynda aýdylýar.
Potensial maliýe goldawy üçin Ýewropanyň maýa goýum banky
€2 milliarda çenli, Ýewropanyň dikeldiş we ösüş banky
€1,2 milliarda çenli we Halkara maliýe korporasiýasy
€800 milliona çenli goşant goşar diýlip, habar berilýär. Deslapky hasaplamalara görä, proýektiň umumy çykdajysy €7,9 milliard.
Gol çekilen mandat üç sany maliýe gurluşynyň “Nabukko” proýekti boýunça degişli hasaplamalary geçiriş şertlerini resmileşdirýär we potensial maliýeleşdiriş derejesiniň görkezijisini kesgitleýär. Şeýle hem bu dokument proýektiň maliýeleşdirilmegi boýunça ahyrky kararyň alynmagy üçin zerur bolan wezipeleri öňde goýýar.
Üç sany halkara maliýe gurluşynyň proýekte gatnaşmagy “Nabukko” gaz geçirijisine bolan global we ýewropa goldawyny görkezýär we bu proýektiň maliýeleşdirilmeginiň kepili üçin möhüm öňegidişlik diýip, “Nabukko” konsorsiumy hasap edýär.
Beýanatda aýdylmagyna görä, halkara maliýe gurluşlarynyň eýýämden proýekte gatnaşyp başlamagy daşky gurşaw we sosial töwekgelçilikleriň barlagy we muňa degişli çäreler boýunça iň ýokary standartlaryň göz öňüne tutulmagy üçin itergi bolar. Şeýle hem proýekt boýunça işler geçirilende munuň kommersiýa, sosial we daşky gurşaw ugurlary içgin gözden geçiriler.
Proýektiň hasaplamalary tamamlanandan soň, maliýeleşdiriş usuly agzalýan halkara maliýe gurluşlarynyň dolandyryjy edaralary tarapyndan tassyklanmaly bolar. Halkara maliýe gurluşlary “Nabukko” proýekti boýunça hasaplamalara başlandan soň, maýa goýum ätiýaçlandyryş agentlikleri we halkara banklar hem şeýle çärelere girişerler. 2011-nji ýylda bolsa potensial karz berijileriň ähtnama gol çekmekleri soralar.
“Nabukko” gaz geçirijisi boýunça geçen aýyň ahyrynda hem öňe gidişlik gazanyldy. Proýektiň paýdarlarynyň Dolanyryjy Geňeşiniň Ankaradaky duşuşygynda gaz geçirijiniň goşmaça marşrutlarynyň täzelenmegi boýunça ylalaşyga gol çekildi.
Duşuşykda Türkiýe-Gürjüstan we Türkiýe-Yrak serhetlerine tarap çekiljek goşmaça gaz geçirijileriň marşruty tassyklandy we olaryň tehniki-inženerlik işleriniň başlanmagyna görkezme berildi. Häzirki syýasy ýagdaýlar sebäpli, “Nabukko” konsorsiumy Türkiýe-Eýran serhedine tarap üçünji marşruty ýola goýmakdan ýüz öwürdi.
“Nabukko”gazgeçirijisiniň uzynlygy 3,300 kilometre barabar bolup, munuň agramly bölegi – 2,730 kilometri Türkiýäniň üstünden geçýär. Öňki plana görä, gurluşyk 2011-nji ýylda başlanyp, proýektiň esasy bölegi 2015-nji ýylda tamamlanmalydy. Emma munuň gurluşygynyň başlanjak wagty 2012-nji ýyla süýşürildi. Bu barada “Nabukko” konsorsiumynyň resmi maglumatlarynda
görkezilýär.Orsýetiň pozisiýasy
Şol bir wagtyň özünde, duşenbe güni Russiýa Federasiýasynyň premýer-ministri Wladimir Putin “Nabukko” proýektine bäsdeş hasaplanýan “Demirgazyk akym” proýektiniň “Günorta akym” proýekti ýaly tiz guruljakdygyna wada berdi. Bu barada Orsýetiň metbugatlary habar berýär.
Orsýetiň premýer-ministri W.Putin
“Biz eýýäm Baltika deňziniň astyndan geçýän gez geçirijiniň gurluşygyna başladyk. Öňümizdäki ýyl bu turbadan gaz akyp başlar. Biz hemme zady çalt edýäris, “Demirgazyk akymy” hem şeýle tiz ederis” diýip, W.Putin Türkiýäniň Halkara gatnaşyklar we strategiki barlaglar boýunça merkeziniň ýolbaşçysy Sinan Ogany ynandyrdy. Gürrüňdeşlik “Waldaý” atly diskussiýa toparynyň duşuşygynda bolup geçdi.
Premýer-ministr W.Putin “Nabukko” proýektiniň durmuşa geçiriljekdigine känbir ynanmaýar: “Bu proýektiň esasy kynçylygy – wada edilýän gazyň üpjün ediljekdigine kepillik ýok. Turbany dolduryp biljek çeşme ýok” – diýip, W.Putin aýtdy. “Orsýet o ýere hiç hili gaz akdyrmaz. Eýranda degişli gaz ýataklary özleşdirilmedi. Azerbaýjanyň tebigy gaz gorlary az, şeýle hem ol Orsýete gaz ibermek barada ylalaşyga gol çekdi”.
Soňra W.Putin Türkmenistana degip geçdi: “Türkmenistan hem bar, ýöne onuň mümkinçilikleri entek belli däl. Sebäbi Türkmenistandan Hytaýa 30 milliard kub metrlik gaz akdyrjak marşrut bar” diýip, W.Putin belledi. “Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda Hazar deňziniň territorial bölünişigi boýunça dawa hem bar. Şu şertlerde sistemany ýola goýmak, meniň pikirimçe, kyn. Eger mümkin däl diýmek bolmaýan bolsa, men örän sypaýy dil bilen aýdýaryn” diýip, W. Putin nygtady.
Putiniň pikiriçe, bu agzalan problemalar "Nabukko" proýektiniň durmuşa geçirilmek ähtimallygyna ullakan sorag alamatyny goýýar”. “Emma uzakmöhletleýin ylalaşyga gol çekişmezden milliardlarça puly maýa goýmaga taýýar kompaniýalar bar bolsa, teoretiki taýdan seredeniňde, bu proýektiň durumuşa geçirilmeginiň mümkindigini aradan aýyrmaýaryn” diýip, W.Putin aýlawly gürledi.
ÝB tarapyndan goldanylýan “Nabukko” proýektiniň gaz bilen üpjün edilmegi belli bir derejede Türkmenistana hem bagly bolup durýar. Ýyllyk 31 millard kubmetrlik tebigy gazy Ýewropa akdyrjak turbalara Türkmenistanyň ýyllyk 10 millard kubmetrlik tebigy gaz akdyrmagyna garaşylýar.


text:
Çarşenbe güni Täjigistanyň Badagşan oblastynyň merkezi şäheri bolan Korug şäherinde ozalky täsirli meýdan komandirlerinden biri Imomnazar Imomnazarowyň öldürilmegine protest bildirip, müňlerçe adam demonstrasiýa geçirdi.
Imomnazar Imomnazarow 1990-njy ýyllarda oppozision meýdan komandiri hökmünde hökümete garşy göreş alyp barypdy. Soňky günler ýurduň häkimiýetleri ony bu regionyň milli howpsuzlyk bölüminiň başlygynyň ölümine dahyllylykda aýyplap, onuň gözlegine çykypdylar.
Maglumatda Imomnazar Imomnazarowyň Badagşandaky öz öýünde atylyp öldürilendigi aýdylýar. Emma onuň nähili ýagdaýda ölendigi barada anyk maglumat alynmady.
Regionyň Korug şäherinde geçirilen çarşenbe günki demonstrasiýada ýerli protestçileriň şäher administrasiýasynyň binasyna daş zyňyp, öz gahar-gazaplaryny bildirendikleri aýdylýar.


text:
Yrakda bolan partlamalarda azyndan 42 adam öldi.
Ýekşenbe güni Mosulda aýlyklaryny almak üçin bankyň öňünde nobata esgerlere edilen hüjüm azyndan 12 adamy öldürdi.
Bagdatda bolan ulag partlamalarynda azyndan 30 adam heläk boldy.
Yrak resmileri ýekşenbe güni bolan partlamalaryň şaýylaryň köplük bolup ýaşaýan ýerindäki mähelleli bazarlary nyşana alandygyny aýdýarlar.
Azyndan sekiz partlama netijesinde pesinden 90 adamyň ýaraly bolandygy aýdylýar.
Bagdadyň demirgazygyndaky Şaab bazarynda partlan goşa ulag azyndan 5 adamy öldürdi. Şu aý Yrakda bolan zorlukly hadysalarda 500-den gowrak adam öldürildi.


text:
Eýranyň Nebit ministrligi Hindistan bilen 5 milliard dollardan gowrak nebit tölegi baradaky dawalarynyň çözülendigini aýtdy.
Milli nebit kompaniýasynyň direktory Ahmad Kalebani “ikitaraplaýyn gepleşiklerden soň, iki tarap hasaplaşyk meselesini mümkin boldugyça çalt çözmek barda ylalaşyga geldiler” diýdi.
Kalebani bergileriň bir böleginiň gelýän birnäçe günüň dowamynda tölenjegini aýtdy. Şeýle-de ol Hindistana edilýän nebit eksportunyň dowam edýändigini belledi.
Hindistan Eýranyň Hytaýdan soň nebit eksport edýän ikinji uly ýurdudyr. Emma töleg bökdençligi Eýranyň iýun aýynda Hindistana duýduryş bermegine we awgustdan başlap nebit ibermesini kesjegini aýtmagyna sebäp boldy.


text:
“Al-Kaýda” terror toparynyň geçiji başlygy hökmünde müsürli söweşiji Saif al-Adeliň bellenendigi barada maglumat ýaýrady.
“Al-Kaýdanyň” esaslandyryjysy we baştutany Osama bin Laden 2-nji maýda Pakistanda öldürlenden soň, bu topar ýolbaşçysyz galypdy.
Müsüriň ýörite güýçleriniň ozalky polkownigi Al-Adel 1980-nji ýyllarda Owganystandaky söweşlere hem gatnaşypdy.
Muhammad Ibrahim Makkawi ady bilen hem tanalýan Al-Adeliň 2001-nji ýylda Eýrana barandygy we onuň şol ýerde dokuz ýyl öý tussaglygynda saklanandygy barada hem aýdylypdy. Şondan soňra ol “Al-Kaýdanyň” Pakistandaky operasiýalaryna gatnaşmak üçin şol ýere barypdyr.
Birleşen Ştatlar Al-Adeli 1998-nji ýylda Amerikanyň Afrikadaky ilçihanalarynyň partladylmagyna gatnaşanlykda aýyplaýar.


text:
Ýowşan Annagurban
Gowy adam
O bir gowy adam, örän sypaýy,
ýüzüne gelmeýär kimsäň,
gaty-gaýrym söz diýmeýär,
agyrtjak ýa degjek gaty,
emma ýeňsesinden, eý, alla, hudaý,
(kemçiliksiz adam barmy?),
diňe bir agyrtjak, ynjytjagam däl,
öldürjek sözleri aýdýar ýylgyryp;
ol bir gowy adam, juda sypaýy,
tanamasaň, bilmeseň,
ogşaýasyň gelýär baryp...
Sowuk söz
Oňa samsyk diýýärler,
boş diýýärler boýdan-başa,
ýöne görseň öňünde
dyza çökýär ýüz müňler,
ýurt içi hem ýurt daşy,
sebäbi eli bol kişiň,
gazly ýurduň serdary,
isle ýa-da isleme,
tans etdirýär öňünde,
gyz-oglany, çagany,
gojalary ak sakgal,
telpegi namysy bolan,
gara-ganym duşmandan
bir asyr däl, kän ýyllap
ýurdun goran milleti
aýagyna düşeýär...
Oňa samsyk diýýärler,
men şu sözden üşeýän.
Seniň ümsümligiň
“Your silence will not protect you.” Audre Lorde
Seniň ümsümligiň goramaz seni,
goramaz ýuwaşlygyň,
sessizligiň goramaz,
halas etmez beladan,
ulus il bilen, dogry,
ümsümlikde şärigiň,
şärigiň kanagatda,
sabyrda hemem,
seniň ümsümligiň goramaz seni,
tersine içine oklar
gaýnap duran gazanyň,
ogurlygyň odundan,
ýangyjyndan ýalanyň,
hemem edip biljek ýeke-täk zadyň
ýanmak bolar bilip, bilmän,
seniň ümsümligiň goramaz seni,
barybir galmarsyň ölmän.
Adam we senzura
Adam, meger, içindäki pikirini açyk aýtmagy däl-de, aýtmazlygy, özüni senzura astynda saklamagy köp öwrenýär. Bu onuň söz, pikir aýtmak ukybynyň ösmeginiň öňüni alýar, belki-de ony öldürýär. Ýöne onuň hudaý tarapyn berlen aýtmak, diýmek, bolmanda aýdandan, diýenden bolmak islegi saklanyp galýar. Onsoň adam, eger açyk ýagdaýda bolsa, öz aýdasy gelýän zadyny däl-de, köplügiň goldaýan, bolmanda garşy çykmajak zadyny aýdan bolýar. Emma adamyň ýapyk ýagdaýda, anonim görnüşde pikir aýtmak mümkinçiligi hem bar. Ýöne özüni köp senzura astynda saklan adam köplenç anonim halda-da öz pikirini gowy aýdyp bilmeýär. Has anygy, onuň anonim pikirleri hem beýle bir original, özboluşly bolup çykmaýar. Belki, bu onuň içki senzuradan anonim ýagdaýda hem sypyp, gutulyp bilmezligindendir. Belki-de, uzaga çeken senzura onda original pikir goýan däldir. Ýa bu ýerde biziň düşünmeýän başga sebäplerimiz bardyr. Emma bir zat belli, ilki emedekläp, soň ýörjen-ýörjen bolmagy, ýöremegi, ylgamagy, ýykylmagy, turmagy, soň tigir sürmegi... öwrenişimiz ýaly, biz pikirlenmegi, pikir aýtmagy hem yzygiderli öwrenmeli, ösdürmeli bolsak gerek. Ýöne beýle ösüş, her näçe gynansak-da, diňe bir adamyň gürledilýän, ýa onuň aýdandygy aýdylyp, başgalaryň el çarpmagy ýa baş atmagy, bolmanda sesini çykarmazlygy talap edilýän jemgyýtinde mümkin däl.
Il we bahyllyk
Adam sorady:
- Bilýäňmi, adamlar näme üçin bileleşip, gowy durmuş ugrunda dürs göreşe çykmaýarlar?
- Gowy durmuş näme, ilki şuny bilmeli. Soň dürs göreş näme, ony bilmeli...
Iki hil
"Ýarama ärler zer bilen Ýazylan bet hata meňzär." Magtymguly
Adam aga, gara däl,
ýa-da däl baý, garyba,
wyždanla hem wyždansyza bölünýär,
sen olary tanamarsyň birbada,
emma biraz ýol geçeňsoň,
olary hiç tanaman,
ýa saýgarman bilmersiň,
sebäbi hiç wyždansyzlar,
wyždanlyny itip, basyp,
göni üstüňe gelýär.


text:
Eýranyň resmi “IRNA” habarlar gullugynyň başlygy, şeýle-de prezidentiň metbugat maslahatçysy Ali Akbar Jawanfekr Tähranyň sudy tarapyndan “Yslam gymmatlykaryna çapraz gelýän maglumatlary çap etmekde” aýyplanyp, bir ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Berilýän maglumata görä, Ali Akbar Jawanfekre üç ýylyň dowamynda žurnalistik iş bilen meşgullanmak hem gadagan edilipdir.
Ali Akbar Jawanfekr resmi metbugatda, zenanlaryň geýýän hador eginbaşynyň, ýagny başdan-aýak gara örtginiň Eýranyň taryhynda bolmandygyny, eýsem munuň daşardan getirilendigini ýazypdy.


text:
Pakistanyň Ýokary sudy ýurduň premýer-ministri Ýusuf Raza Gilaniniň wezipesinden “çetleşdirilendigini” yglan etdi.
Mundan iki aý töweregi ozal, Pakistanyň Ýokary sudy Gilanini suduň kararyny äsgermezlik etmekde günäli tapypdy.
Pakistanyň Ýokary sudy prezident Asif Ali Zardarä garşy korrupsiýa bilen bagly jenaýat işiniň gozgalmagyna päsgelçilik döredendigi üçin fewral aýynda Ýusuf Reza Gilanä aýyplama bildiripdi.
Suduň sişenbe güni çykaran kararyna görä, Gilani wezipesinden, şeýle-de ýurduň parlamentinden çetleşdirilýär.
Gowuşýan maglumatlara görä, ýurduň başyndaky Pakistanyň halk partiýasy Gilaniniň ornuna täze adamy saýlamaly bolar.