text:
Türkiýäniň sudy tutuş ýurt boýunça hökümete garşy protestleriň tutaşmagyna sebäp bolan Stambulyň gurluşyk proýektini ýatyrdy. Taksim meýdançasyny özgertmek boýunça planyň ret edilendigi barada täzelik çarşenbe güni peýda boldy. Hökümet suduň bu kararyna gaýtadan garalmagyny talap etmekçi.
Reuters habar agentligi bu işe gatnaşýan aklawça salgylanyp suduň bu karara iýun aýynyň başynda gelendigini habar berdi. Emma bu kararyň şu çaka çenli köpçülige näme üçin mälim edilmändigi näbelli bolmagyna galýar.
Stambulyň iň gök künjekleriniň biri hasaplanýan Gezi seýil bagynyň golaýyndaky agaçlary çapmak boýunça plan derhal garşylyk döredipdi. Bu gurluşyk planyna garşy geçirilen çykyşlar tutuş ýurda tiz ýaýrap, hökümete garşy demonstrasiýalara öwrülipdi.
Birnäçe hepdäniň dowamynda müňlerçe adamyň gatnaşmagynda geçirilen çykyşlarda polisiýanyň we protestçileriň arasynda bolan çaknyşyklarda dört adam ölüpdi we 7 500 müň adam ýaralanypdy.


c: text/html

text:
Soňky birnäçe günüň dowamynda halkara metbugatlarynda Türkmenistanyň energiýa baýlygy barada edilýän gürrüňler has hem ýygjamlaşdy. Daşary ýurt wekilleriniň Türkmenistana edýän saparlary hem artdy.
Şu hepdäniň dowamynda Eýranyň we Birleşen Ştatlaryň energiýa boýunça ýokary derejeli wekilleri Türkmenistana sapar etdiler. Mundan ozal ýakynda ençeme daşary ýurt kompaniýalarynyň wekilleri hem Türkmenistanda boldular.
Şol bir wagtyň özünde Ýewropa Bileleşigi “Transhazar” gazgeçirijisiniň gurulmagyna mümkinçilik döretmek üçin bu barada Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasynda ylalaşyga gelinmegine araçy bolmak isleýär.
Bu wakalar bolup geçýärkä, Orsýetiň Azerbaýjandaky ilçisi Wladimir Dorohin 8-nji iýunda Bakuda çykyş edip, başgaçarak söz bilen aýdylanda, Orsýet bilen Eýranyň “Transhazar” gazgeçirijisiniň gurulmagyna garşydygyny bildirdi.
Türkmen tarapynyň goly
“Oktýabr aýynyň birinji güni gazyny Ýewropa akdyrmak boýunça Azerbaýjana özara bäsdeş üç sany uly teklip hödürlener. Ol tekliplerden biri juda uly gazgeçiriji “Nabukko” bolar” diýip, energiýa boýunça maglumatlary çap edýän dünýä belli “Platts” žurnalynyň energiýa we howpsuzlyk boýunça eksperti Jon Roberts aýdýar.
Onuň pikiriçe, “Nabukko” proýektiniň işe girizilmegi üçin diňe Azerbaýjanyň gazy ýeterlik däl, goşmaça gaza zerurlyk bar, Azerbaýjan bilen bir hatarda bu gaz geçirijä goşant goşup biljek ýurtlar Yrak bilen Türkmenistandyr. “Netijede öz gazyna bil baglanmagyny isleýän bolsa, Türkmenistan gysga wagtyň içinde degişli ylalaşyklara gol goýmaly. Meniň pikirimçe, bu ugurdaky tagallalaryň ýygjamlaşmagynyň sebäbi şundan ybarat” diýip, Roberts aýdýar.
Eger Türkmenistan Orsýetden sowa ýollar bilen Ýewropa gaz satjak bolsa, onuň ýeke-täk çykalgasy gazyň Azerbaýjanyň territoriýasyndan geçmegidir. Emma, azeri ekspertleriniň pikiriçe, bu iki ýurduň arasynda ynamsyzlyk henizem dowam edýär.
Energiýa boýunça azerbeýjanly ekspert Ilham Şaban şeýle diýýär: “Azerbaýjanyň biznesmenleri Türkmenistana barmak üçin wize almaga synanyşanlarynda olaryň aglaba köpüsiniň synanyşygy başa barmaýar. Bu iki ýurduň arasynda tehniki taýdan gatnaşyk ýok. Esasanam biznes gatnaşygy ýok, howa ýollary arkaly amala aşyrylýan gatnaşyk hem Germaniýanyň “Lufthansa” howa ýollary tarapyndan üpjün edilýär”.
Soňra ol: “Londona gitjek bolsam, maňa derrew wiza berýärler. Eger Türkmenistana sapar etjek bolsam wiza almak üçin ençeme aý garaşmaly bolýar, heý, bu akyla sygýan zatmy?” diýip, özünden mysal berýär.
Emma “FoxNews” habar çeşmesiniň 9-njy iýunda çap eden maglumatyndan çen tutulsa, Ýewropa ýolbaşçylary bu iki ýurduň gatnaşygyny artdyrmak, iň bolmanda “Transhazar” proýekti baradaky problemalaryň hötdesinden gelmek üçin hem ädim ätmäge taýýarlanýarlar.
Berilýän maglumata görä, Ýewrokomissiýa Hazar deňzinde gazgeçirijisiniň gurulmagyna mümkinçilik döretmek barada Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasynda ylalaşyga gol goýulmagy üçin araçy roluny oýnamaga rugsat edilmegini sorap, ÝB-e agza ýurtlaryň hökümetlerine ýüzlenýär.
Amerikan wekili Aşgabada bardy
Ýewropada bu tagalla dowam edýärkä, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň Ýewraziýa energiýasy boýunça ýörite wekili Riçard Morningstar hem 13-nji iýunda Türkmenistana baryp, ýurduň ýokary derejeli hökümet ýolbaşçylary, şol sanda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen pikir alyşdy.
“Platts” žurnalynyň eksperti Jon Robertsiň çaklamagyna görä, ilçi Morningstaryň sapary hem türkmen gazynyň Ýewropa akdyrylmagyna böwet bolup duran beýleki bir problemanyň çözgüdine gönükdirilen bolmagy mümkin.
“Şeýle proýektler, umuman aýdylanda, hususy kärhanalar tarapyndan özleşdirilip we olar tarapyndan gurulýar. Emma türkmenler şeýle islendik proýektiň gurulmagyna hökümetleriň kepil geçmegini isleýärler. Olar ýewropalylar bilen hem şu mesele hakda pikir alyşýarlar. Ilçi Morningstar bilen hem şu hakda pikir alşylan bolmagy mümkin” diýip, Roberts aýdýar.
Robertsiň pikiriçe, ilçi Morningstar türkmenlere hususy şirketler bilen gepleşiklerini ýygjamlaşdyrmagy maslahat beren bolmaly: “Ol şeýle proýektleriň hususy kärhanalar tarapyndan amala aşyrylýanlygyny we Günbatarda şeýle ylalaşyklaryň hökümetleriň arasynda gelinmegine zerurlygyň ýokdugyny aýdan bolmaly”.
Eýranyň energiýa boýunça wekiliniň Türkmenistana saparynyň maksatlary barada bolsa häzirlikçe anyk maglumat ýok. Şeýle-de ilçi Morningstaryň sapary hem-de Ýewrokomissiýanyň tagallasynyň hem häzirlikçe nähili netije bilen tamamlanjakdygyny aýtmak kyn.
Orsýet “sesini çykardy”
Emma Türkmenistanyň gazy we onuň Ýewropa akdyrylmagy, şeýle-de onuň Orsýetiň territoriýasyndan sowa geçmegi baradaky planlar hakda gepleşikleriň ýygjamlaşmagy Orsýeti hem herekete getirdi. Orsýetiň Azerbeýjandaky ilçisi Wladimir Dorohin 8-nji iýunda eden çykyşynda “Transhazar” gazgeçirijisiniň gurulmagy baradaky taslamanyň Hazaryň kanuny statusy baradaky maddany hem öz içine alýanlygyny ýatlatdy.
Dorohiniň aýtmagyna görä, Orsýet bilen Eýran Hazarda guruljak gazgeçirijiniň daş-töwerege ýetirjek täsiri göz öňünde tutulanda, şeýle proýekt boýunça ähli deňizýaka ýurtlaryň razylygynyň alynmagy zerur diýip, hasap edýärler. Emma Orsýetiň “Ria Nowosti” agentliginiň 10-njy iýunda çap eden habaryndan çen tutulsa, Azerbaýjan Orsýetiň öňe sürýän bu pozisiýasy bilen ylalaşmaýar.
10-njy iýunda Azerbaýjanyň “GNKAR” döwlet gaz kompaniýasynyň ýolbaşçysynyň orunbasary Witaliý Belýarbekow ANS habar gullugy bilen söhbetdeşliginde “Transhazar” gazgeçirijisiniň gurluşygy baradaky gepleşiklere Orsýetiň gatnaşdyrylmajakdygyny mälim etdi. Ol Orsýetiň bu meselede böwet döretmejekdigine ynanýandygyny hem belledi.
Bu çykyş nämäniň alamaty? Onuň Türkmenistanyň gazy we onuň Ýewropa akdyrylmagy baradaky gepleşikleriň täze tapgyrynyň başlanmagy bilen baglanşygy barmy? Şeýle-de bu gepleşikler nähili netije bilen tamamlanar? Bu soraglara häzirlikçe takyk jogap bermek kyn.
Emma günbatar ekspertleri Türkmenistanyň energiýasy baradaky bu gepleşikleriň bu ýurduň gaz baýlygy boýunça dünýäde ikinji orunda durýan bolmagynyň mümkindigi baradaky maglumatyň yglan edilmeginiň yzysüresi bolup geçmeginiň uly ähmiýete eýedigini öňe sürýärler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eýranyň resmisi Tähran, Russiýanyň “S-300” kysymly raketa ulgamyny şu ýylyň dowamynda Eýrana satjakdygyna ynanýar diýdi. Emma şol bir wagtyň özünde Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň ýakyn ýarany bu çäräniň alty aýa çenli çekip biljekdigini aýtdy.
Eýranyň Milli howpsuzlyk boýunça ýokary geňeşiniň orunbasary Ali Şamhani bu barada, Putin Moskwanyň Eýrana “S-300” kysymly raketa ulgamyny satmagy gadagan edýän karary ýatyrýan resminama gol goýandan bir gün soň, ýagny 14-nji aprelde Moskwada çykyş etdi. Putiniň gürrüňi gidýän karara gol goýmagy Birleşen Ştatlar we Ysraýyl tarapyndan tankyt edildi.
“Men olaryň [raketa ulgamynyň] şu ýyl Eýrana getiriljekdigine ynanýaryn” diýip, Şamhani “S-300” kysymly raketa ulgamy barada eden çykyşynda belledi.
Şol bir wagtyň özünde Putiniň Howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Nikolaý Patruşew öndürijileriň raketa ulgamlaryny satuwa taýýarlamagy “bir az wagt alar” diýdi.


text:
Brýusselde azyndan 34 adamyň ölümine we iki ýüzden agdyk adamyň ýaralanmagyna sebäp bolan üç bombadan soň Belgiýa üç günläp ýas tutýar.
22-nji martda Zawentem aeroportunda bolan goşa partlamanyň şeýle hem metro stansiýasynda bolan üçünji partlamanyň jogapkärçiligini "Yslam döwleti" atly ekstremistik topar öz üstüne aldy.
Belgiýanyň habar serişdeleriniň 23-nji martda bildirmegine görä, aeroporta hüjüm edip, özlerini ýaran bombaçylar iki dogan Halid bilen Brahim el-Bakrawi.
Agşamara şäheriň taryhy skwerine ýüzlerçe adam ýygnanyp, ölenleriň hatyrasyna şem ýakyp, gül goýdular.
Hüjümlerden soňra Belgiýada howpsuzlyk derejesini ýokarlandyrylyp, tutuş ýurtda gözleg işleri ýola goýuldy.
Partlamalarda 180-den agdyk adamyň ýaralanandygy aýdylýar. Saglygy goraýyş ministri Maggi de Blokýaralananlaryň köpüsiniň agyr ýagdaýdadygyny aýdýar.
Belgiýanyň howpsuzlyk gulluklarynyň ýurduň paýtagtynyň Şärbeek böleginde ençme oýi dökendigi we partlaýjy maddalary hem-de "Yslam döwleti" atly jeňçi toparyň baýdagyny tapandygy aýdylýar.
"Yslam döwleti" toparynyň bir websaýty hüjümi amala aşyranlar "halyfatyň esgerleri" diýdi.
Bu topar bilen ilteşikli "AMOQ" habar gullugy: "Bomba hüjümlerini partlaýjy guşaklar we beýleki enjamlar bilen amala aşyranlar 'Yslam döwletiniň' söweşijileri. Olar Belgiýanyň paýtagty Brýusseliň merkezinde bir aeroport bilen merkezi metro stansiýasyny nyşana aldylar" diýip, hüjümleriň jogapkärçiligini "Yslam döwleti" atly toparyň öz üstüne alýandygyny bildirdi.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama "bigünä adamlaragarşy edilen elhenç hüjümi" ýazgardy.
Ýewropa Bileleşiginiň liderleri hem gahar-gazap bildirip,Şwesiýanyň premýer-ministri hüjümleri "demokratik Ýewropanyň garşysyna edilen hüjüm" diýip atlandyrdy.
Ýewropa Bileleşiginiň prezidenti Donald Tusk: "Bu hüjümler ýigrenç we zorluga gulluk edýän terroristleriň aslynyň pesligini görkezýän ýene bir alamat" diýdi.
Internetde ýaýradylan suratlarda dargap weýrançylyga öwrülen aeroprtdan käbir görnüşler görkezilýär.
22-nji martda bolan partlamalar Pariž hüjümlerinde eli bar diýip güman edilýän Saleh Abdeslam tutulanyndan dört gün soňra boldy.
Brýusseliň şäher häkimi Ywan Maýeur aeroportda on dört adamynyň ölendigini, 81 adamynyň hem ýaralanandygyny habar berdi. Ýöne beýleki habarlarda ol ýerde ölenleriň sany on bir diýip berilýär.
Maýeuriň bildirmegine görä, metro stansiýasynda bolan partlamada azyndan 20 adam ölüp, 106 adam ýaralanypdyr. Bularyň arasynda 17 adam agyr ýaraly.
Brýusselde bolan hüjümler gahar-gazap döretdi we dünýä liderleri Belgiýa raýdaşlyk bildirdiler.
Fransiýanyň prezidenti Françios Holland "tutuş Ýewropa zarba uruldy" diýip, kontinenti "howpuň çynlakaýlygy sebäpli gujurly ädimleri" ätmäge çagyrdy.
Holland bilen geçirilen gyssagly duşuşykdan soň Fransiýanyň premýer-ministri Manuel Walls: "Biz uruşda. Biz soňky birnäçe aýlykda uruş hüjümlerine uçradyk" diýdi.
Germaniýanyň kansleri Angela Merkel "Ýigrenji hüjümlere terrorizme garşy aýgytlylyk bilen gaýtawul berilmeli" diýdi.
Britaniýanyň premýer-ministri Dawid Kameron hem: "Bu terroristleriň utuş gazanmagyna biz asla ýol bermeris" diýip, söz berdi.
Kuba sapar eden Obama Birleşen Ştatlar Belgiýa bilen "raýdaşlyk" bildirýär diýdi.
Ol jenaýatkärleri adalatyň öňünde dikeltmek üçin Belgiýa berilmeli kömek barada Waşingtonyň "näme zerur zat bolsa" gaýgyrmajakdygyny aýtdy.
Müsürde sünni yslamyň esasy taglymat merkezi bolan Al-Azhar uniwersiteti hüjümleriň "çydamly yslamyň taglymatlaryna tersdigini" belledi.
Ýöne Orsýetiň daşary işler ministrliginiň sözçüsi Maria Zaharowa terroristleri Ýewropada terroristik hüjümlere iterýän Günbataryň "goşa ahlaga uýmasy" diýdi.
Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Federika Mogerini hüjümleriň "radikalçylygyň" netijeleridigi belli diýip, ýewropaly we orta gündogarly liderleri bu problemany ýeňip geçmekde hyzmatdaşlyga çagyrdy.
Tutuş Ýewropada aerportlarda howpsuzlyk çäreleri güýçlendirildi.
Öten noýabrda bolan hüjümlerden bäri ýurtda adatdan daşary ýagdaýy saklaýan Fransiýa özüniň Belgiýa bilen aralykdaky serhedinde howpsuzlygy has-da berkitdi.


text:
14-nji dekabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Mary welaýatyndaky “Türkmeniň ak öýi” binasynda Türkmenistanyň Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň gününe bagyşlanyp geçirilen dabaralara gatnaşdy.
Bu ýerde geçirilen baýramçylyk konserti “Ak kepderi!” edebi-çeper çykyş bilen açyldy. Şeýle hem konsertde belli türkmen kompozitorlarynyň eserleri we halk aýdymlary ýaňlandy. Konserte gatnaşyjylaryň hemmesiniň bilelikde ýerine ýetiren “Nebitgazly Watanym” aýdymy dabaranyň ajaýyp täsirli jemlemesi boldy.
Konsert tamamlanandan soň, ýaş türkmenistanlylar döwlet Baştutanyna gül desselerini gowşurdylar.
Şol gün Türkmenistanyň Prezidenti baýramçylyk mynasybetli egindeşlerinden gutlaglary hem kabul etdi. Soňra döwlet Baştutany ýurtda bellenilýän uly dabaralar hem-de iri desgalaryň gurluşygyna badalga berilmegi mynasybetli berlen toý sadakasyna gatnaşdy.


text:
Penşenbe güni Nýu-Ýorkda Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton Owganystanyň daşary işler ministri Zalmaý Rassul bilen gepleşik geçirdi.
Gepleşikleriň dowamynda öňümizdäki günlerde geçiriljek NATO-nyň sammitine degişli meseleler maslahat edildi. Şol sammitiň dowamynda Owganystandan halkara güýçlerini çykarmak we ýurduň howpsuzlygyny owgan güýçlerine tabşyrmak meselelerine garalar diýlip garaşylýar.
Klinton anna güni Portugaliýanyň paýtagty Lissabonda geçiriljek NATO-nyň sammitine özüniň we Zalmaý Rassulyň gatnaşjakdygyny aýtdy. Şeýle-de bu sammite prezident Barak Obamanyň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý 2014-nji ýyldan başlap Owganystanyň howpsuzlygyny ýerli güýçleriň üpjün edip biljekdigini belläpdi.
Häzirki wagtda Owganystanda halkara güýçleriniň 140,000 töweregi söweşijileri bar. Şol söweşijileriň 100,000-e golaýy Birleşen Ştatlardan.


text:
Gyrgyzstanyň Baş prokuraturasynyň hepdäniň duşenbe güni aýtmagyna görä, Bişkegiň Baş prokuraturasynyň işgäri we kanun çykaryjynyň ogly Eldar Madylbekow geçen şenbe güni tussag edildi. Ol Gyrgyzstanyň häkimiýet başyndan çetleşdirilen ozalky prezidenti Kurmanbek Bakiýewe degişli bolan emlägi bikanun eýelemekde şübhelenýär.
Madylbekowyň kakasy Turatbek Madylbekow Gyrgyzstanyň parlamentiniň korrupsiýa garşy komitetine baştutanlyk edýär. Ol oglunyň tussag edilmegine degişli hiç hili dokumentiň özüne gowuşmanlygyny aýtdy we bu waka barada Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna kommentariýa bermekden ýüz öwürdi.
Häzir Belarusda ýaşaýan Kurmanbek Bakiýew 2010-njy ýylda hökümete garşy çykyşlaryň netijesinde Gyrgyzstany terk edipdi.


text:
Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri, görnükli türkmen kino režissýory hem ssenaristi Ýazgeldi Seýidow ýakynda 80 ýaşady. Golaýda Moskwadaky Kino öýünde Ý.Seýidowyň hyzmatyna bagyşlanan döredijilik agşamy boldy we onuň rol oýnan “Gadymy daglaryň rowaýaty” atly çeper filmi görkezildi.
Onuň yzýany uly ussadyň kärdeşleri hem ildeşleri Moskwada Ýazgeldi aganyň ýaş toýuny toýladylar. Azatlyk Radiosy şol toýuň yzýany Ýazgeldi Seýidow bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ýazgeldi aga, ýaş toýuňyz gutly bolsun! Garrylyk bilen nädýäňiz?
Ý.Seýidow:
Garrylyk, elbetde, hemme adamyň başynda bar. Iru-giç adamzat uzak ýaşasa garraýar. Wagty gelende, jandarlaram garraýarlar. Nätjek-dä, her kimiň başynda bar garrylyk.
Azatlyk Radiosy: Göwün nähili? Göwün garramaýar diýilýäni ugrunda barmy?
Ý.Seýidow:
Dogrudanam, göwün hiç wagt garranok. Sen eger 70, 80, 90, 100 ýaşa welin, göwnüň şo ýaşlykda. Göwnüňe bolmasa, şo ýaşlykdaky ýaly ýyndam ylgajagam bolýaň. Ýaşlykda edýän işleriň ýaly işleri edesiň gelýär. Emma oňa gurbuň çatanok. Şonuň üçinem, göwün, elbetde, hiç wagt garranok.
Azatlyk Radiosy: Siz şöhratly ýol geçdiňiz. Uly halypalyga ýetdiňiz. Bu geçilen ýolda häzirki gün kimleri has köpräk ýatlaýaňyz?
Ý.Seýidow:
Her kimiňem dogan-garyndaşlaryndan başga-da, dost-ýarlary, halypalary bar. Men öz halypalarymy ýatlaýan. Özümi Alty Garlyýewiň okuwçysy diýip hasaplaýan.
Beýik türkmen kino režissýory Alty Garly bilen men bile işleşdim. “Aýgytly ädimde” ol baş režissýordy, menem 2-nji režissýor bolup işledim. Şondaky bütin köpçülik sahnalary, gohlary, uruşlary, gyrlyşyklary, atdan agdarylyşyklary men guraýardym. Alty Garlyýew bu zatlary maňa ynandy.
Men: “Ejemiň gujagynda ýatmadyk bir günüm geçdi, iki günüm geçdi” diýip hasap ederdim. ...
Şonuň üçin, ilki bilen A.Garlyýewi, onsoň deň-duş, bile işleşen kino režissýorlaryny, kino operatorlaryny ýatlaýan. Kakaw Orazsähedowy – ýaňy golaýda, öten ýylda ýogaldy, meniň gowy dostum, bile işleşen ýoldaşym, şony ýatlaýan.
Gurban Ýazhanow – meniň bilen bile Magtymguly adyndaky baýragy alan operator, başga-da, Berdi Kerbabaýewi, Sahy Jepbarowy, Mylly Täçmyradowy ýatlaýan. Sebäbi olar beýik adamlar.
Azatlyk Radiosy: Siz geçen durmuş ýoluňyz, iş tejribeleriňiz barada ýatlamalar kitabyny ýazýaňyzmy?
Ý.Seýidow:
Şoň ýaly pikir bar mende. Şolar üçin suratlary, kino materiallary, başga-da duşuşyklarda berlen soraglary jemläp ýörün. Ýazmak pikirim bar.
Azatlyk Radiosy: Siziň ömrüňiziň iň ýakymly, iň gowy pursatlary haýsylar boldy?
Ý.Seýidow:
Gowy edep-terbiýe alan adamlar mydama höwes bilen ene-atalaryny ýatlaýandyr. Beýik Fizulynyň aýdyşy ýaly, “Edep serişdesin tutgun, edep dek ýagşy zat bolmaz”.
Biz gaty hor, garyp ýaşadyk Sowet döwründe. Kakamyzy-ha 38-nji ýylda, şol tutha-tutlukda “halk duşmany” diýip, atdylar. Onuň mazarynyň nirededigini hiç birimiz bilemzok. Şonuň üçinem, biziň ejemiz hem eje boldy, hem ata boldy. Biz hemmämiz, doganlarymyz bir ýorganyň aşagynda ýatardyk, ýerde. Aramyzda ejemiz, iki tarapynda-da biz ýatardyk.
Kä wagtlar bir sebäp bilen dogan-garyndaşlara gidip, birki gün öýe gelip bilmesek, meselem, men gelmesem, men “Ejemiň golaý gujagynda ýatmadyk bir günüm geçdi, iki günüm geçdi” diýip hasap ederdim. Soň gelip, doganlarym bilen hasaplap, şol geçen günlerimiň öwezine ejemiň golaý ýanynda ýatardym. Ynha, meniň iň ýürege golaý ýatlaýan zatlarym.
Azatlyk Radiosy: Siz ekranda türkmen taryhyny hem türkmen tebigatyny janlandyrdyňyz. Türkmen derýasynyň akyşyna hem onuň getiren diriligine dünýä halklary şaýat boldular. Şol wagtyň özünde, siziň şahsy keşbiňiz ekrandan daşarda galdy. Muny adalatsyzlyk hasaplamaýarsyňyzmy?
Ý.Seýidow:
Men çeper filmlerem kän aldym. Ylaýta-da, tebigat hakynda, dokumental-hronikal hem ylmy-populýar filmleri kän aldym. Garagum kanaly – ol bagt getiren kanal. Ol bedende esasy gan aýlandyryş damary ýalak, türkmen topragynda Jeýhun derýadan, Hazar deňzine çenli ýetdi. Bu barada men kino edipdim. Bu kino 1970-nji ýylda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Döwlet baýragyna mynasyp boldy.
Şo Döwlet baýragyny öz ýoldaşym, kino operatory Gurban Ýazhanow bilen B.Kerbabaýewiň elinden aldyk. Ol pursat “Türkmenistan” diýen kinožurnalda şekillendirildi. Onsoňam, men birnäçe kinoda aktýor hökmünde-de çykyş etdim. Men kän döwletlerde: Italiýada, Germaniýada, Çehiýada, Rumyniýada, başga-da kän döwletlerde çykyş etdim. Şolaryň hemmesem surata alyndy.
Azatlyk Radiosy: Sizi esasan kino režissýory hökmünde tanaýarýar. Režissýorlyk diňe döredijilik ukybyny däl, eýsem guramaçylyk ukybyny-da talap edýär. Režissýoryň hyzmatynda döredijilik talanty öňde durýarmy ýa-da ýadawsyz işjeňlik hem köpçüligiň dilini tapmaklyk?
Ý.Seýidow:
Men režissýorlyk ýa-da guramaçylyk işleriniň haýsy öňde-haýsy yzda diýip düşünemok. Ikisem gaty golaý, parallel, olary bile alyp barmaly. Şonuň üçinem, hem režissýorlyk wezipesi, hem guramaçylyk wezipesi deň hatarda durýar.
Azatlyk Radiosy: Siziň we siziň döwürdeşleriňiziň türkmen kino sungatyna gelmegine sungaty öwrenijiler iňňän ýokary baha berdiler. 60-njy ýyllarda türkmen kino sungatyna gelenler “täze tipli, örän döwrebap sungaty döretdiler” diýildi. Eýsem, türkmen kino sungatyna şeýle döwür ýene gelermi?
Ý.Seýidow:
Dogrudanam, 60-njy ýyllarda türkmen kino sungatyna täze ýaşlar gelipdi. O wagtlar entek türkmen kino sungatynda ýokary bilimli, kino institutlaryny gutaranlar ýokdy. Köplenç öwrenijilerdi. Alty Garlynyňam kino ugrundan gutaran zady ýok, beýleki kän režissýorlaryňam kino ugrundan gutaran institutlary ýokdy.
Altmyşynjy ýylda men, Hojaguly Narlyýew, Bally Orazow, Gurban Ýazhanow, Kakaw Orazsähedow ýaly täze-täze kadrlar ýetişdi. “Şeýle döwür ýene gelermi?” diýýärsiňiz. Indi bilemok. Sowet Soýuzy-da dargady. Indi bir ýerde okamak üçin, bir ýerde ylym alamak üçin pul tölemeli.
Azatlyk Radiosy: Ýazgeldi aga, maksat-niýetleriňiz, göz öňünde tutýan işleriňiz barda-da aýdaýsaňyz.
Ý.Seýidow:
Täze ýyllardan meniň üýtgeşik proýektlerim bar. Golaýda Stawropol ülkesinde ýaşaýan türkmenler meniň kinolarymy görüp: “Bize kino edip ber. Näme çykdaýjy bolsa, biz töläli” diýip, meniň 80 ýyllyk ýaşymy toýlamaga geldiler.
Men şonda olara: “Indiki etjek filmim siziň ata-babalaryňyz barada bolar. Olar näme üçin Türkmenistandan gaýdypdyrlar, gelip, Stawropolda, Rossiýada ýerleşip, şu taýda orun tutup, şu taýda ýaşap, şu taýda okap, özüniň dilini, dinini unutman, däp-dessurlaryny unutman ýaşapdyrlar – şular barada, şolaryň gelişleri barada men kino etjek” diýdim.
Men häzir şonuň üstünde işleýän. Indiki ýyl, saglyk bolsa, şo kinony “Türkmendöwletkinotelewideniýesi” bilen bileleşip alarys diýip, tama edýän.


text:
Birleşen Ştatlar Orsýeti gündogar Ukrainadaky separatistleri harby tehnika, şol sanda tanklar bilen goldamakda aýyplady.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň 14-nji iýulda çap eden faktlar sanawynda Waşington Orsýetiň separatistlere goldawyny kesendigini görkezýän delil ýok diýýär.
«Hakykatda, biz Orsýet olara agyr ýaraglary, beýleki harby enjamlary, maliýe kömegini berýär, jeňçileriň Ukraina erkin geçmegine ýol berýär diýip hasaplaýarys» diýip, beýanatda aýdylýar.
Döwlet departamentiniň faktlar sanawyna görä, Moskwa harby enjamlary, şol sanda indi rus goşunlarynyň ulanmaýan tanklaryny Orsýetiň günorta-günbatar serhedine toplaýar.


text:
Sişenbe güni Birleşen Milletler Guramasy we Amerikanyň Birleşen Ştatlary Owganystanda parlament sessiýasynyň açylmagy barada prezident Hamid Karzaý bilen täze saýlanan deputatlaryň gelen ylalaşyklaryny hoşallyk bilen garşy alandyklaryny mälim etdiler.
Hepdäniň duşenbe güni eden çykyşynda prezident Hamid Karzaý şu hepdäniň çarşenbe güni täze parlamentiň öz sessiýasyna başlajakdygyny aýtdy.
Ýöne, muňa garamazdan, prezident administrasiýasy geçen ýylyň sentýabrynda geçirilen parlament saýlawlarynda galplyklaryň amala aşyrylandygy barada bildirilýän aýyplamalar boýunça derňew işleriniň dowam etdiriljekdigini mälim etdi.
Geçen hepde prezident Karzaý şu mesele boýunça derňewleriň doly amala aşyrylmagy üçin täze parlamentiň açylyş dabarasyny bir aý yza süýşürmek barada karar çykarypdy.
Parlamentiň deputatlary bolsa muňa protest bildirip, parlamentiň sessiýasyna özbaşdak başlajakdyklary bilen haýbat atypdylar.


text:
Öz goňşulary bilen gödek oýun oýnamaklyk Orsýet üçin täzelik däl. Moskwa muny Sowet Soýuzy dargaly bäri edip gelýär. Häzirki wagtda regionyň ençeme döwleti Ýewropa Bileleşigine bil baglaýarka, näme üýtgedi?
Öňki sowet respublikasy Ýewropa bilen ýakynlaşmak boýunça öz garaýyşlaryny öňe sürýär, bu ädime Moskwa garşy bolýar.
Kreml dymmak arkaly goldaw bildirýärkä, etnik orslaryň köplük bolup ýaşaýan bir şäherinde ýerli ilat bölünip aýrylmak boýunça ses berişlik geçirýär, bu ýerde zorlukly konfliktiň tutaşmagy bilen bagly howatyrlanmalar artýar. Orsýetiň resmileri bu ýurduň ors dilli ilatyny goramagy wada berýärler.
Bu 2013-nji ýylda Ukrainada bolan ýagdaýmy ýa-da Moldowada, diýen sorag ýüze çykýar. Bu Estoniýanyň Narwa şäherinde 1993-nji ýylda dörän ýagdaýdyr. Sowet Soýuzynyň dargamagynyň yz ýany dörän bu gapma-garşylyk parahatçylykly tamamlanypdy we şu günki gün Ýewropa Bileleşiginiň pasportyna eýe bolan Narwanyň ýaşaýjylary dartgynlylykdan daşlaşana meňzeýärler.
Şu günki üýtgeşiklik
Şu günki gün Kremliň Ukrainanyň, Ermenistanyň we Moldowanyň Ýewropa Bileleşigi bilen bileleşmek boýunça ylalaşygyna gol çekmekleriniň öňüni almak boýunça tagallalary Orsýetiň regional goňşularyny öz täsiriniň astynda saklamaga ymtylýandygyna ýene-de ünsi güýçlendirdi.
Emma analitikler Moskwanyň öz goňşulary babatynda köne syýasatyny alyp barýan hem bolsa, oýnuň düzgünleriniň çürt-kesik üýtgändigini aýdýarlar.
Günbatar we Ýewropa Bileleşigi özlerini has aktiw alyp barýarlar. Kreml öz bähbitlerini has kesgitli öňe sürýär. Orsýetiň postsowet regiony boýunça ozalky goňşulary bolsa öz garaşsyzlygyny has ynamly goraýarlar.
NATO-nyň öňki resmisi John Lough Londonda ýerleşýän Chatham House atly halkara gatnaşyklar boýunça institutynyň Orsýetiň we Ýewraziýa programmasynyň wekili. John Lough regionyň gitdigiçe Moskwanyň we Günbataryň arasyndaky bäsdeşlik giňişligine öwrülip barýandygyny aýdýar. Bilermen Moskwanyň hereketleriniň has aýdyňlaşýandygyny belledi.
Synçylaryň pikirine görä, Ýewropa Bileleşigi täsir ugrundaky bäsdeşlikde Ukraina we Moldowa ýaly ýurtlarda has öňe saýlandy. Bu bolsa belli bir derejede, Moskwanyň regionda alyp baran taktikasynyň, ýagny boýkot, söwda urşy, syýasy talaplary üçin energiýany ulanmak we ýerli ors azlyklaryň arasynda nägilelikleri güýçlendirmek ýaly basyşlarynyň netijesi boldy.
Kremliň syýasatyny öwrenýän Britaniýanyň "The Economist" neşriniň halkara meseleleri boýunça redaktory we “Içalyçylyk, ýalançylyk we Orsýet Günbatary nädip aldaýar” atly kitabyň awtory Edward Lukas geçmişde Ýewropa Bileleşiginiň Orsýet bilen bäsdeşlige örän gowşak çemeleşendigini belledi.
Lukasyň sözlerine görä, Sowet Soýuzy baradaky ýatlamalaryň gowşamagy bilen Orsýetiň region boýunça goňşularynda öz garaşsyzlygyna bolan ynam hem güýçlenýär. Netijede olaryň Moskwanyň basyşlaryna garşy durmaga taýýarlygy hem artýar. Ýewropa Bileleşigi bilen gatnaşyklaryň güýçlenmegi hem muňa ýardam berýär.
Edward Lukasyň sözlerine görä, köp postsowet ýurtlarynyň Ýewropa bilen söwda gatnaşyklarynyň artmagy hem Ýewropa Bileleşiginiň regiondaky täsirini güýçlendirdi.
Muňa garamazdan, Moskwa öz oýnuny dowam etdirýär.
Moskwanyň täsiri näme üçin saklanýar?
Orsýetiň we beýleki regional ýurtlaryň syýasy we biznes elitalarynyň arasynda güýçli gatnaşyklar dowam edýär. Korrupsiýa gülläp ösýär we ençeme ýurduň ýolbaşçylary Ýewropanyň has aýdyň modeline garanda çylşyrymly postsowet düzgünini dowam etdirmegi has amatly görýärler.
Häzirki wagtda Orsýet Ukrainanyň, Moldowanyň we Ermenistanyň Ýewropa Bileleşigi bilen bileleşmek boýunça ylalaşyga gol çekmeginiň öňüni almaga synanyşýar. Bu ylalaşyga noýabr aýynda Litwanyň paýtagty Wilnýusda gol çekilmegine garaşylýar.
Moskwa öz tarapyndan bu ýurtlara Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky gümrük bileleşigine goşulmagy teklip edýär. Bu gurama Orsýetden başga Gazagystan we Belarus girýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň on aýynda Türkmenistanyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň geçiren işleriniň netijeleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ilki bilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ol harby özgertmeleri ilerletmegiň barşy hakynda hasabat berdi. Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek we kämilleşdirmek, ýokary hünärli harby işgärleri taýýarlamak, şeýle hem harby gullukçylaryň göwnejaý gulluk etmegi we oňat ýaşamagy üçin amatly şertleri döretmek şol özgertmeleriň möhüm ugurlary bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, kabul edilen we üstünlikli amala aşyrylýan Harby doktrinanyň goranyş häsiýetiniň köp babatda harby we hukuk goraýjy edaralaryň öňünde durýan esasy wezipeleriň toparyny kesgitleýändigini, parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy saklamagyň olaryň esasylary bolup durýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz goranmak ministrine geljekde hem ýaş harbylary söweşjeň ruhunda taýýarlamak boýunça işleri guramaçylykly alyp barmagy, Watan goragçylarynyň üstünlikli gulluk etmegi, göwnejaý ýaşamagy we dynç almagy üçin ähli şertleriň döredilmegine uly üns bermegi tabşyrdy. Milli Liderimiz olaryň gaýduwsyz türkmen serkerdeleriniň iň gowy däplerinde terbiýelenmelidigini belledi.
Soňra Döwlet serhet gullugynyň başlygy B.Gündogdyýew ýylyň başyndan bäri döwlet serhediniň goralmagyny güýçlendirmek, garamagyndaky desgalaryň käbirinde, hususan-da, gurulýan döwrebap serhet galalarynda gurluşyk işleriniň barşy hakynda hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow eziz Watanymyzyň mukaddes çäklerini eserdeň goraýan hem-de ene topragymyzda parahatçylygy we asudalygy saklamaga uly goşant goşýan serhetçileriň aýratyn jogapkärçiligini belläp, döwletimiz tarapyndan geljekde hem serhet gullugynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmaga, Watan goragçylarymyzyň mynasyp gulluk etmegi we ýaşamagy üçin amatly şertleriň döredilmegine uly üns beriljekdigini aýtdy.
Soňra içeri işler ministri I.Mulikow IIM-niň edaralarynyň işleri hem-de şu ýylyň geçen on aýynda ýurdumyzda jemgyýetçilik tertibini has-da berkitmek boýunça geçiren anyk çäreleri barada hasabat berdi. Ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak hem-de ähli ýerlerde ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek babatda milli Liderimiziň tabşyryklaryny ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler hasabatyň esasyny düzdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, ministrligiň garamagyndaky düzümleriň işine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy. Olar döredijilikli zähmeti bilen Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň esaslaryny berkidýän raýatlaryň kanuny hukuklaryny we azatlyklaryny berk berjaý etmelidir we hemmetaraplaýyn goramalydyr. Döwlet Baştutanymyz içeri işler ministrine ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almaga jogap berýän Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň işine yzygiderli gözegçilik etmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz ýol hereketiniň howpsuzlygynyň talabalaýyk berjaý edilmeýändigine birnäçe mysallar getirip, bu ugurdaky işlere gözegçiligi gowşadandygy üçin, ministriň işine düýpli nägilelik bildirdi hem-de Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň işini döwrebap guramak babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda ilatyň saglygyny berkitmäge gönükdirilen uly möçberli işleriň geçirilýändigine ünsi çekdi. Häzir Türkmenistan sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy hökmünde bellidir. Ýurdumyzda her ýyl degişli çäreleriň geçirilmegi ýola goýuldy, ilatyň arasynda, esasan-da, ýaşlaryň içinde sagdyn durmuş ýörelgelerini giňden wagyz etmek ugrunda uly işler alnyp barylýar diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Emma, muňa garamazdan, gynansak-da, çilim, neşe serişdelerini peýdalanýanlar we olaryň söwdasy bilen meşgullanýan hem-de ýaýradýan betnebisler hem tapylýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şeýle pişä ýüz urýanlar diňe bir özlerine däl, eýsem, ýurdumyzda berkarar bolýan sagdyn jemgyýetimiziň abraýyna hem şek ýetirýärler. Şoňa görä-de, şeýle haramzadalara hem-de näletkerdelere biziň aramyzda orun bolmaly däldir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Soňra Baş prokuror A.Hallyýew ýanwar-oktýabr aýlarynda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Ýurdumyzda kanunçylygyň we düzgün-tertibiň gyşarnyksyz berjaý edilmegine berk gözegçilik etmek şol işleriň möhüm ugry bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow abraýly we ýokary hünärli işgärleri ykjam seçip almagyň möhümdigini nygtap, prokuratura edaralarynda diňe işini bilýän, döwletimiziň adalatlylyk we ynsanperwerlik ýörelgelerini berjaý edýän hünärmenleriň işlemelidigini belledi.
Belent Serkerdebaşymyz mejlisiň barşynda prokurorlary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak hakyndaky resminamalara gol çekdi.
Soňra Ýokary kazyýetiň başlygy B.Çaryýew geçen on aýyň içinde kazyýet edaralarynyň ýerine ýetiren işleri hem-de kazylaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz bu ugurda alnyp barylýan işleri güýçlendirmegi talap edip, kazyýet edaralarynyň işiniň Türkmenistanyň ýöredýän döwlet syýasatynyň belent maksatlaryna we wezipelerine doly laýyk gelmelidigini belledi. Türkmenistanlylaryň bagtyýarlygy we abadançylygy şol syýasatyň ileri tutulýan ugry bolup durýar.
Soňra Milli howpsuzlyk ministri D.Baýramow şu ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda MHM-niň alyp baran işleriniň netijeleri, hususan-da, milli howpsuzlygy berkitmek hem-de ýurdumyzda amatly jemgyýetçilik-syýasy ýagdaýy saklamak boýunça maksada gönükdirilip, yzygiderli görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Milli howpsuzlyk ministrliginiň öňünde durýan wezipeleriň wajypdygyny belläp, türkmenistanlylaryň parahat hem-de abadan durmuşynyň aýrylmaz bölegi bolan kanunylygyň we düzgün-tertibiň berjaý edilişine berk gözegçiligi mundan beýläk-de üpjün etmegi tabşyrdy. Şunda ýokary hünärli işgärleriň taýýarlanylmagyna aýratyn üns berilmelidir.
Soňra Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Çakyýew ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedowa on aýyň içinde gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Daşary ykdysady işjeňliginiň artmagy nazara alnyp, gümrük bölümleriniň tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrylmagyna hem-de gullugyň işgärleriniň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär.
Döwlet Baştutanymyz gümrük gullugynyň ýolbaşçylarynyň öňünde durýan wajyp wezipeleriň toplumyny kesgitläp, ilkinji nobatdaky meseleleriň hatarynda işgärleriň düýpli saýlanyp alynmagyny we ýerli-ýerinde goýulmagyny, ýurdumyza getirilmegi gadagan edilen önümleriň garşysyna ygtybarly böwet goýmaga gönükdirilen gümrük terminallarynyň maddy-enjamlaýyn taýdan gaýtadan enjamlaşdyrylmagynyň kämilleşdirilmegini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Döwlet gümrük gullugynyň işgärleriniň güni mynasybetli gullugyň işgärlerini hünär baýramçylygy bilen gutlap, bu sene mynasybetli guralýan çäreleri guramaçylykly geçirmek barada gümrük gullugynyň ýolbaşçysyna degişli tabşyryklary berdi. Milli Liderimiz ýurdumyzyň gümrük gullugynyň işgärleriniň öňlerinde goýlan wezipeleri päk ýürekden ýerine ýetirjekdigine ynam bildirdi.
Şu ýylyň on aýynda Döwlet migrasiýa gullugy tarapyndan alnyp barlan işler, hususan-da, döwlet syýasatynyň möhüm ileri tutulýan ugurlaryny amala aşyrmaga degişli gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmek babatda ýolbaşçylyk edýän düzüminiň has-da netijeli işlemegini üpjün etmek boýunça görlen anyk çäreler barada gullugyň başlygy M.Nobatow hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, gullugyň öňünde duran gönüden-göni borçnamalaryndan we ygtyýarlyklaryndan gelip çykýan gaýragoýulmasyz wezipeleriň birnäçesine ünsi çekdi. Şol wezipeleriň hatarynda dolandyryş edarasynyň hem-de ähli düzümleýin bölümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadynyň has-da berkidilmegi, işgärleriň hünäriniň ýokarlandyrylmagy, olaryň gulluk şertleriniň gowulandyrylmagy bar.
Soňra adalat ministri B.Muhammedow Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň belent maksatlaryny gazanmak üçin ygtybarly esas bolmaga gönükdirilen ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek we mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmek boýunça şu ýylyň on aýynda alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň ýakynda kabul edilen rejelenen görnüşiniň, ýurdumyzda geçirilýän giň gerimli hukuk özgertmeleriniň örän wajypdygyny nygtap, milli kanunçylygyň häzirki günde möhüm bolan täze kanunlar bilen has-da baýlaşdyrylmagynyň zerurdygyny görkezdi. Şol kanunlar Mejlis hem-de beýleki degişli düzümler bilen ýygjam hyzmatdaşlykda düýpli işlenilmelidir.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy geçirilen ähmiýetli gürrüňleri umumylaşdyryp, ähli harby we hukuk goraýjy düzümleriň takyk, sazlaşykly işini üpjün etmek maksady bilen bilelikdäki tagallalary utgaşdyrmagyň zerurdygyny ýene-de bir gezek nygtady. Bu düzümleriň ýerine ýetirýän işleri kanuny döwlet gurluşynyň goragynda durmaga hem-de ýurdumyzda parahatçylygyň we durnuklylygyň, raýatlaryň abadançylygynyň hem-de asudalygynyň esaslaryny berkidip, islendik hukuk bozulmalara we jenaýatçylyklara garşy barlyşyksyz göreş alyp barmaga gönükdirilendir. Milli Liderimiz çilimkeşlige, şeýle hem neşekeşlige garşy barlyşyksyz göreş alyp barmagyň döwlet syýasatynyň wajyp ugrudygyna ünsi çekip, bu ýaramaz pişä baş goşan adamlara jemgyýetimizde orun bolmajakdygyny aýtdy.
Umuman, milli Liderimiz soňky ýyllarda gazanylan üstünlikleri belläp, parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirýän Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň saýlap alan ýoly bilen yzygiderli öňe gidip, aýry-aýry döwletler bilen bolşy ýaly, abraýly halkara guramalary bilen hem netijeli, özara gyzyklanma bildirilýän gatnaşyklary ýola goýmagyny dowam edýändigini kanagatlanma bilen nygtady.
Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe möhüm meselelere garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de jogapkärli we asylly gullugynda täze üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri (John Kerry) Ukrainanyň serhedine ýerleşdirilen rus goşunynyň yzyna Moskwa tarap hereket edýändigini aýtdy. Ýöne ol türgenleşdirilen ruslaryň gündogar Ukraina aralaşýandygyny görkezýän delilleri belläp, territoriýada heniz hem “howply alamatlaryň” göze ilýändigini nygtady.
Kerri 29-njy maýda “PBS” telekanalynda eden çykyşynda deliller “Russiýada türgenleşdirilen çeçenistanly türgenleriň” Ukrainadaky “meseleleri bulaşdyrmak we söweşlere gatnaşmak üçin” Ukraina gizlin syzandygyny görkezýär diýdi.
29-njy maýda Ukrainanyň dikuçary howadan aşak gaçyrylandan soň, Ak tam “daşardan gelen” häzirki zaman ýaraglaryň separatistler tarapyndan ulanylýandygyny aýdyp, aladalaryny beýan etdi. Gürrüňi edilýän dikuçar heläkçiliginde 14 esger, şol sanda armiýanyň generaly heläk bolupdy.
Kerriniň bu çykyşy Ukrainanyň häzir iş başyndaky prezidenti Oleksandr Turçinow Kiýewde parlamente ýüzlenip, gürrüňi gidýän dikuçaryň “Russiýanyň ykjam zenit raketasy” tarapyndan aşak gaçyrylandygyny aýtmagynyň yz ýany boldy. Şu hepdäniň başynda separatistler tarapyndan Slowýanks şäheriniň golaýynda tussag edilen Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň synçylary heniz hem tussaglykda saklanylýar.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň 27 döwletiniň maliýe ministrleri Brýusselde bolan duşuşykda ýewronyň hümmetini peseltmezlik üçin mümkin bolan ähli zady etmäge Gresiýany çagyrdylar.
Ministrler, hususan-da, býujetdäki ägirt uly ýetmezçiligi ýeňmek üçin şu ýyl döwlet çykdajylaryny azaltmagy grek hökümetine teklip etdiler.
2009-njy ýylda Gresiýanyň býujetindäki defisit jemi içerki önümiň 13 prosentine barabar boldy. Ýewrobileleşigiň bellän derejesi 3 prosent.
Gresiýanyň maliýe problemalary döredileli bäri geçen 11 ýylyň içinde ýewro puluna uly krizis howpuny abandyrýar.


text:
Duşenbe güni Tähranda Türkiýäniň we Eýranyň prezidentleri gepleşik geçirdiler.
Gepleşiklerden soň geçirilen metbugat konferensiýasynda Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejad Türkiýe bilen söwda gatnaşyklarynyň üç esse artdyrylmagyny we iki ýurduň arasyndaky söwda boýunça ähli päsgelçilikleriň aradan aýrylmagyny isleýändigini aýtdy.
Şeýle-de ol Eýranyň ýadro programmasy boýunça geçirilýän halkara gepleşiklerde Türkiýäniň araçy bolmagyny isleýändigini hem sözüne goşdy.
Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gülüň ýolbaşçylyk edýän delegasiýasynyň düzüminde Türkiýäniň daşary işler ministri, 100 töweregi türk biznesmeni, ýokary okuw jaýlarynyň we hökümetiň wekilleri bar.
Prezident Gülüň Eýrana edýän bu sapary üç gün dowam eder.


text:
Täjigistanyň günortasynda ýerleşýän Orsýetiň harby bazasynyň 17 işgäri özleriniň tölenmedik aýlyk haklary barada protest geçirenden soň, işden kowulandygyny aýdýar.
Russiýanyň Kulobdaky 201-nji bazasynda işleýän Said Zubaidow Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna beren maglumatynda täjigistanly işgärleriň 5-nji maýda wezipesinden kowulandygyny mälim etdi.
Zubaidowa we beýleki ýerli işgärlere azyndan alty aý bäri aýlyk haky tölenmeýär.
Bu barada agzalýan bazanyň resmileri ýa-da işçileri işe çekmek boýunça jogapkär “Bit Service-Plus” alty firma henize çenli beýanat bilen çykyş etmedi.
Ýakynda “Bit Service-Plus” firmasy Russiýanyň harby bazasynyň gürrüňi gidýän işçilere aýlyk haklaryny tölemändigini tassyklapdy.
15-nji aprelde 30 çemesi işçi gürrüňi gidýän bazanyň öňünde protest çäresini geçiripdi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen taekwondoçylarynyň üstünligi
Nýu-Deli, 6-njy dekabr (TDH). Şu gün Hindistanyň paýtagtynda söweş sungatlary boýunça VI Halkara oýunlary tamamlandy. Onda türkmen taekwondoçylary (ITF ugry boýunça) uly üstünlige mynasyp boldular. Öň habar berilişi ýaly, ýaryşyň ilkinji güni türgenlerimiz şahsy tuli (toplumlaýyn maşklar) ugry boýunça iki altyn, bir kümüş we bir bürünç medala mynasyp boldular. Geçen dynç günleri ildeşlerimiz öz üstünliklerine şahsy tutluşyklarda gazanylan altyn medallaryň ýedisini we “öz-özüňi goramagyň görkezme çykyşlary” boýunça gazanylan bir kümüş medaly goşdular.
Türkmenistanyň ýygyndysynyň düzüminde çykyş eden türgenleriň ýedisi hem hormat münberiniň iň ýokary basgançagyna çykmagy başardylar. Bu bolsa halkara sport ýaryşlarynda ýyl geldigiçe uly üstünlik gazanýan ýurdumyzyň taekwondo mekdebiniň (ITF ugry boýunça) ýokary derejesine şaýatlyk edýär.
Altyn medallaryň dördüsi gara guşakly türgenlerimiziň topary tarapyndan gazanyldy. Türkmen döwlet medeniýet institutynyň talyby 57 kilograma çenli agramda çykyş eden Gaýgysyz Atabaýew bilen 63 kilograma çenli agramda çykyş eden Mary şäherinden mekdep okuwçysy Goşanyýaz Durdyýew has hem tapawutlandylar. Türgenlerimiziň ikisi hem Nepaldan we Hindistandan bolan garşydaşlaryny ikinji raundyň başynda arassa ýeňip, final tutluşyklaryny wagtyndan öň tamamladylar.
Gara guşaklylaryň arasyndaky tutluşyklarda 2013-nji ýylda ýetginjekleriň arasynda Aziýanyň absolýut çempiony Orazmyrat Çaryýew (57 kilograma çenli) we Erkebaý Erkebaýew (69 kilograma çenli) altyn medala mynasyp boldular.
Reňkli guşaklylaryň arasyndaky bäsleşiklerde doganlar Arslan we Erkin Batyrowlar hem-de Rustem Süleýmanow birinji orny eýelemegi başardylar. “Öz-özüňi goramagyň görkezme çykyşlary” boýunça türkmen taekwondoçylary – G.Atabaýew (goranýan), O.Çaryýew, G.Durdyýew we E.Erkebaýew (hüjüm edýänler) kümüş medaly gazanmagy başardylar.
Ýeňijileri sylaglamak dabarasynda Türkmenistanyň Döwlet senasy dokuz gezek (altyn medallaryň sany boýunça) biziň türgenlerimiziň gazanan ýeňişleriniň şanyna ýaňlandy. Bularyň üstüne iki kümüş we bir bürünç medaly goşup, dünýä derejesindäki abraýly ýaryşda ildeşlerimiziň 12 medaly gazanandyklaryny bellemek bolar. Bu netije taekwondo (ITF ugry boýunça) ýaryşynda iň gowy görkezijileriň biri boldy. Ýaryşyň guramaçylary ýurdumyzyň milli ýygyndysynyň baş tälimçisi, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi, şeýle hem “ussat” (VII dan) halkara derejesiniň eýesi Aýdogdy Atabaýewe “toparyň iň gowy taýýarlygy üçin” ýörite kubok gowşuranlarynda muny aýratyn nygtap geçdiler.
Düzümine sport görnüşleriniň 20-sini birikdirýän söweş sungatlary boýunça Halkara oýunlary ITF taekwondo federasiýasy tarapyndan geçirilýär. Bu toplumlaýyn ýaryşlaryň baş maksady dürli ýurtlaryň söweş sungatlary federasiýalarynyň arasynda dostlukly gatnaşyklary ýola goýmak we tejribe alyşmak bolup durýar.
Özüne 30 döwletden birnäçe müň türgeni ýygnan bu ýaryşyň barşynda ITF-iň nobatdaky mejlisi bolup geçdi. Oňa gatnaşanlar Halkara taekwondo federasiýasynyň täze ýolbaşçy düzümini saýladylar, şeýle hem 2017-nji ýylda geçiriljek söweş sungatlary boýunça VII toplumlaýyn ýaryşlaryň geçirilmeli ýurduny kesgitlediler. Bu ýaryşlar Makedoniýada geçiriler.
Nýu-Deli, 6-njy dekabr (TDH). Şu gün Hindistanyň paýtagtynda söweş sungatlary boýunça VI Halkara oýunlary tamamlandy. Onda türkmen taekwondoçylary (ITF ugry boýunça) uly üstünlige mynasyp boldular. Öň habar berilişi ýaly, ýaryşyň ilkinji güni türgenlerimiz şahsy tuli (toplumlaýyn maşklar) ugry boýunça iki altyn, bir kümüş we bir bürünç medala mynasyp boldular.


text:
Azatlyk Radiosynyň tussaglykdaky habarçysy Hudaýberdi Allaşow Köneürgenjiň deslapky tussaghanasyndan welaýat merkezine geçirildi.
Azatlyk Radiosyna gowşan soňky maglumatlara görä, Hudaýberdini we onuň ejesi – Gurbantäç Arazmädowany 14-nji dekabrda ýörite ulag bilen Daşoguz şäherine äkidipdirler.
Ýatladyp geçsek, Mekan Täşliýew lakamy bilen çykyş eden, 27 ýaşly Allaşow 3-nji dekabrda 11 kilogram nas serişdesini saklamakda aýyplanyp tussag edilipdi.
Şol bir wagtda, žurnalistiň ýakynlary we wakanyň şaýatlary bu aýyplamalaryň toslamadygyny, Hudaýberdiniň öýünde öz şahsy ulanyşy üçin, 20 gramlyk birnäçe nas bukjasynyň bolandygyny aýdypdylar.
Şol pursat, Hudaýberdi bilen birlikde onuň ejesi we soňra aýaly – Ejeş hem tussaghana äkidilipdi. Azatlyk Radiosyna – ençeme çeşmeleriň üstünden – tussaglyk döwri Hudaýberdiniň polisiýa işgärleri tarapyndan ýenjilendigini, şol sanda elektrik togy bilen hem gynalandygyny anyklamak başartdy.
Ýerli howpsuzlyk işgärleriniň Hudaýberdi Allaşowyň aýaly Ejeşe hem – iki sany ýaş çagasynyň gözüniň alnynda – el gatandygy barada maglumatlar gelip gowşupdy. Ynamdar çeşmeleriň tassyklamagynda görä, polisiýa Ejeşe Hudaýberdiniň tussag edilmegi bilen baglylykda maglumat berendigi sebäpli basyş edipdir.
Azatlyk Radiosynyň howpsuzlyk gullugyndaky çeşmeleri häzir Allaşowyň we onuň ejesiniň Daşogzuň deslapky tussaghanasynyň ikinji gatyndaky, ýagny gözegçiligi güýçlendirilen kamerada saklanýandygyny mälim etdi.
Emma Hudaýberdiniň aýaly we sebitdäki beýleki çeşmeler bilen ýiten aragatnaşykdan soň, Ejeşiň häzirki ykbaly barada häzirlikçe hiç hili maglumat ýok.
Galyberse-de, Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň prezidenti, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasy, ABŞ-ly ýokary derejeli resmiler, şeýle-de, adam hukuklaryny we media azatlygyny goraýjy guramalaryň ençemesi žurnalist Hudaýberdi Allaşowyň ykbalyna aladalanma we onuň tizden-tiz azatlyga çykarylmagyna çagyryş edipdiler. Hukuk goraýjy toparlar türkmen häkimiýetleriniň Allaşowdan onuň žurnalistiki işi üçin ar alandygyny nygtapdylar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, soňky döwür türkmen häkimiýetleriniň Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçylaryna we olaryň dogan-garyndaşlaryna edýän basyşlary has-da güýçlendi.


text:
Orsýetiň polisiýasy Moskwanyň golaýyndaky Odintsowo şäherindäki bazarda 1800 töweregi bikanun migrant işçini tussag etdi.
Orsýetiň Içeri işler ministrliginiň Moskwa oblasty boýunça bölüm resmisiniň žurnalistlere beren maglumatynda, tussag edilenleriň 240 sanysynyň immigrasiýa kanuny bozmakda we 68-niň bolsa galp dokument ýasamakda hem-de ýurda bikanun immigrantlary getirmegi gurnamakda aýyplanýandygy bellenýär.
Geçen aý Moskwadaky bazarlaryň birinde polisiýa işgäriniň agyr ýenjilmegi netijesinde, Orsýetiň resmileri bikanun migrant işçilerine garşy tagallalaryny güýçlendirdiler.
Iýul aýynyň ahyryndan bäri Orsýetde aglabasy Merkezi Aziýadan bolan bikanun migrantlaryň müňlerçesi tussag edildi.
Şondan soň, olaryň 600 töweregi, şol sanda çagalar Moskwadaky çadyr lagerlerinde saklanylýar.


text:
Eýrandan eksportyň artmagy hem-de ABŞ-da buraw desgalarynyň sanynyň artmagy bilen baglylykda nebitiň dünýä boýunça bahalary duşenbe güni aşak düşmegini dowam etdi, diýip РИА Новости habar berýär.
Moskwa wagty bilen 12:33-e çenli Brent kysymly demirgazykdeňiz nebit garyndysynyň martdaky fýuçersleriniň bahasy 1,45 göterim aşaklap – barel üçin 56,26 dollara deň boldy. WTI kysymly nebitiň fewraldaky fýuçersleriniň bahasy 1,37 göterim aşaklap – barrel üçin 53,25 dollara barabar boldy.
Reuters agentliginiň habar bermegine görä, treýderleriň aýtmagyna görä bahalaryň arzanlamagyna OPEC ýurtlarynyň eksporty azaldýan wagty Eýrandan eksportyň ýokarlanmagy sebäp boldy. Eýran 2016-njy ýylyň soňky aýlarynda 13 million barrelden gowrak nebit satdy. Şeýle etmek bilen ol ýüzüp ýören ammarlarynda saklanylýan nebitiň möçberini 16,4 million barrele ýetirdi.
OPEC 30-njy ýanwarda Wenada geçirilen mejlisinde nebitiň çykarylyşyny günde 1,2 million barrele çenli çäklendirip – 32,5 million barrele ýetirmegi ylalaşdy. OPEC-e girmeýän döwletler 10-njy dekabrda nebitiň çykarylyşyny günde 558 müň barrel möçberde, şol sanda Russiýa – 300 müň barrel möçberde çäklendirmegi ylalaşdylar.
Mundan başga-da, Baker Hughes amerikan nebitgaz hyzmat kompaniýasynyň buraw enjamlaryň artýandygy baradaky berýän maglumatlary hem nebitiň bahalaryny dartgynlylykda saklamagy dowam edýär. 6-njy ýanwarda tamamlanan iş hepdesiniň netijeleri boýunça olaryň sany 1,06 göterim artyp 665 birlige ýetdi. Ýyllyk aňlatmada bu görkeziji 0,15 göterim ýokarlandy. Nebit buraw desgalarynyň sany 0,76 göterim ýokarlanyp 529-a, gaz çykarýan desgalaryň sany 2,27 göterim artyp 135-e ýetdi.
Amerikan kompaniýalary nebitiň bahalarynyň heniz olara girdejilerini üýtgedip bilmek derejesinde galýandygy sebäpli, eýýäm onunjy hepde bäri buraw desgalarynyň sanyny artdyrmagyny dowam edýär, diýip Reuters belleýär. «Heniz treýderleriň nebit öndürijileriň çykarýan möçberlerini hakykatdan hem çäklendirýändigine ynamlary bolýança nebitiň bahalary ýokarlanmaz. Şol bir wagtda buraw işjeňliginiň ýokarlanmagy, netijede bolsa ABŞ-da nebitiň çykarylyşynyň artmagy nebitiň bahalarynyň özmegini saklar» diýip ANZ-niň bilermenleri agentlige gürrüň berdiler.


text:
Täjigistanyň Özbegistan tarapyndan ykdysady blokada sezewar edilýändigi barada täjik häkimiýetleriniň bildiren aýyplamalaryny çarşenbe güni Özbegistanyň hökümeti ret etdi.
Hepdäniň sişenbe güni Täjigistanyň Moskwadaky ilçihanasy Özbegistanyň häkimiýetleriniň özleri üçin bähbitli bolan proýektleri Täjigistana kabul etdirtmek üçin elektrik toguny öçürmek, tebigy gazyň akymyny kesmek we transport ýollaryny baglamak ýaly metodlary ulanýandyklaryny aýdyp, Özbegistany tankyt etdi.
Täjigistanyň resmileri bu ýagdaýyň dowam etdirilen halatynda Täjigistanda gumanitar betbagtçylygyň ýüze çykmagynyň mümkindigini aýdyp, duýduryş berdiler.
Çarşenbe güni muňa jogap berip eden çykyşynda Özbegistanyň premýer-ministri bu ýüze çykan problemalaryň tehniki sebäpler bilen baglanyşyklydygyny öňe sürdi.


text:
Penşenbe güni Ukrainanyň Odessa şäheriniň şikaýat sudy Gazagystanyň raýaty Ilýa Rýanzini Orsýete ekstradisiýa etmek barada şäher sudunyň çykaran ozalky hökümini öz güýjünde galdyrdy.
Şu ýylyň fewral aýynda Odessa şäherinde tussag edilen Ilýa Rýanzin bilen çeçen milletinden bolan Adam Osmaýew Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň janyna kast etmeklige taýýarlyk görenlikde aýyplanýarlar.
Olaryň ikisem Odessadaky bir kwartirada elde ýasalan bombanyň tötänleýin partlamagynyň yzýany tussag edilipdiler. Şol tötänleýin partlamada olaryň bir ýoldaşy partlamanyň pidasy bolupdy.


text:
Penşenbe güni Gresiýanyň wagtlaýyn bellenen hökümeti geljekki parlament saýlawlaryna çenli ýurdy kanunalaýyk dolandyrmaklyga kasam etdi.
Wagtlaýyn hökümetiň düzümine diplomatlardan, professorlardan we ozalky ministrlerden ybarat 16 sany wagtlaýyn ministr girýär. Olar Gresiýada 17-nji iýunda gaýtadan geçiriljek parlament saýlawlaryna çenli ýurda ýolbaşçylyk ederler.
6-njy maýda geçirilen parlament saýlawlarynda syýasy partiýalardan hiç biri parlamentde orunlaryň köplügine eýe bolup bilmedi.
Soňra Ýewropadan karz almak meselesindäki dawalar sebäpli bu partiýalar parlamentde dolandyryjy koalisiýany-da döredip bilmediler. Netijede, Gresiýada parlament saýlawlaryny 17-nji iýunda gaýtadan geçirmeklik karar edildi.


text:
2016-njy ýylda ýurdumyzyň bank ulgamynyň işjeňligi milli pulumyzyň we bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmeklige, ykdysadyýetiň pudaklarynyň karz serişdelerine bolan islegleriniň kanagatlandyrylmagyna we bank ulgamynyň ösdürilmegine gönükdirildi, şeýle hem pul hümmetsizlenmesiniň derejesini bellenilen çäklerde saklamak maksady bilen, Türkmenistanyň Merkezi banky pul dolanyşygynyň kadaly derejelerde saklanmagyna gözegçiligi alyp bardy.
2017-nji ýylyň 13-nji ýanwarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň Hökümetiniň 2016-njy ýylda alyp baran işleriniň jemleri jemlenildi, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň öňünde duran wezipeler kesgitlenildi hem-de ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen bagly meselelere seredildi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde nagt däl hasaplaşyklary ornaşdyrmakda uly mümkinçilikleriň döredilýän döwründe, nagt däl hasaplaşyklar ulgamyndaky halkara tejribä esaslanyp, pul dolanyşygyny has-da kämilleşdirmek maksady bilen, hususy telekeçiniň şahsy sarp ediş maksatlaryna 1 (bir) senenama aýyň dowamynda jemi erkin aýlanýan puluň çäginden köp bolmadyk möçberde berilýän pul serişdeleri onuň bank kartyna geçirmek we 10%-i nagt görnüşinde we galan 90%-i nagt däl görnüşinde ulanmak bellenildi.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan il-ýurt bähbitli we öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak ugrunda, şol sanda jemgyýet üçin ähmiýeti ýokary bolan amatlyklary üpjün edýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça degişli çäreler amala aşyrylýar.
Döwletimiziň azyk we azyk däl sarp ediş harytlarynyň importyna bolan zerurlygy ýyl-ýyldan azalýar. Et, guş eti, ýumurtga, alkogolsyz içgiler, miwe şireleri, gök önümler, ýarmalar, durmuş himiýasy önümleriniň öz ýurdumyzda öndürilýän göwrümi ynamly artdyrylýar.
2016-njy ýylyň 23-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine, şeýle hem käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ykdysady strategiýasyna laýyklykda, Türkmenistanda bazar ykdysadyýetine tapgyrlaýyn geçmek ýurdumyzyň tebigy serişdelerini netijeli peýdalanmak, ýerli serişdelerden taýýarlanylýan önümleriň dürli görnüşleriniň öndürilişiniň möçberlerini ýokarlandyrmak daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan ýokary hilli harytlar bilen içerki bazary üpjün etmek boýunça wezipeleriň oňyn çözülmegi bilen utgaşykly alnyp barylýar.
2016-njy ýylyň 16-njy dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine, käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Halkara pul gaznasynyň wekiliýeti Türkmenistana nobatdaky saparynyň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan durmuş-ykdysady özgertmeleriň netijeleri bilen tanyşdy. Iri maliýe düzümiň bilermenleri makroykdysady ýagdaýa baha berdiler hem-de döwlet edaralarynyň jogapkär işgärleri we diplomatik bileleşiginiň wekilleri bilen milli syýasatyň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar.
2016-njy ýylyň 24-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň we jemgyýetimiziň durmuşyna degişli derwaýys meseleleriň birnäçesine, şeýle hem käbir resminamalaryň taslamalaryna seredildi. Mejlise ýurdumyzyň Mejlisiniň wekilleri, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary çagyryldy.
2016-njy ýylyň 11-nji noýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda kabul edilen döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly möhüm meselelere, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2016-njy ýylyň 4-nji noýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň on aýynda alnyp barlan işleriň netijelerine we käbir resminamalaryň taslamalaryna seredildi hem-de ozal kabul edilen maksatnamalaryň ýerine ýetirilişi we ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
2016-njy ýylyň 1-nji noýabrynda Türkmenistanyň Merkezi bankynda milli pul birliginiň — manadyň dolanyşyga girizilmeginiň 23 ýyllygyna bagyşlanyp ylmy-amaly maslahat geçirildi.
Häzirki döwürde Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak ugrunda, şol sanda halk köpçüligi üçin ýokary ähmiýetli amatlyklary üpjün edýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça netijeli çäreler amala aşyrylýar.
Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygynyň şanyna ýurdumyzyň Merkezi banky her biriniň 100 manat hümmeti bolan altyn we kümüş teňňeleri, şeýle hem şol teňňeleriň toplumyny çykardy.
2016-njy ýylyň 21-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi, oňa Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri, welaýatlaryň häkimleri, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçileri, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary çagyryldy.
2016-njy ýylyň 14-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy hem-de döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan il-ýurt bähbitli we öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak ugrunda, şol sanda jemgyýet üçin ähmiýeti ýokary bolan amatlyklary üpjün edýän nagt däl hasaplaşyklaryň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça degişli çäreler amala aşyrylýar.
2016-njy ýylyň 7-nji oktýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişine degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we birnäçe resminamalar kabul edildi.
2016-njy ýylyň 30-njy sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine, milli maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine hem-de öňümizdäki möhüm çärelere taýýarlyk görlüşine garaldy, birnäçe resminamalar kabul edildi.
2016-njy ýylyň 26-njy sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi.
2016-njy ýylyň 23-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
2016-njy ýylyň 21-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýanyň ösüş bankynyň prezidenti Takehiko Nakaony kabul etdi.
2016-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda birnäçe resminamalaryň taslamalaryna we döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly möhüm meselelere garaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ykdysady strategiýasyna laýyklykda, Türkmenistanda bazar gatnaşyklaryna ulgamlaýyn we tapgyrlaýyn geçmek işi daşyndan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilýän möçberlerini artdyrmak, içerki bazary ýurdumyzda öndürilýän ýokary hilli, daşary ýurtlardan getirilýän harytlar bilen bäsleşmäge ukyply harytlar bilen doldurmak babatda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmek bilen utgaşdyrylýar.
Döwlet Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygy giňden we dabaraly baýram edilýän şu ýylda milli Liderimiziň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” diýen çagyryşy nurana geljege tarap ynamly gadam urýan biziň halkymyzy täze beýik ýeňişlere ruhlandyrýar, şol sanda ýurdumyzyň bank ulgamy hem ykdysadyýetimiziň öňe tarap ilermegine öz goşandyny goşýar.
Soňky ýyllarda türkmen halkynyň durmuş-ykdysady derejesiniň has-da ýokarlanmagy, daşary ýurtlaryň abraýly okuw ojaklarynda köp sanly Türkmenistandan ýaşlaryň okamagy, raýatlarymyzyň halkara syýahatçylyk ulgamyna işjeň goşulyşmagy, Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň Prezidentiniň ýolbaşçylygynda alnyp barylýan oňyn özgertmeleriniň miweleri bolup durýar.
2016-njy ýylyň 1-nji iýulynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine seredildi.
Copyright © 2008-2017
Türkmenistanyň Merkezi banky
Salgymyz: 744000, Türkmenistan, Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 36
Telefon: +99312 381027 Faks: +99312 920812


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Täjigistanyň prezidenti Imomali Rahmon bilen gepleşikleri geçirmek üçin Duşenbä bardy.
Iki ýurduň liderleri ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk, şol sanda söwda we energiýa meseleleri boýunça anna güni geşleşikleri geçirýär.
Ýöne synçylar Orsýetiň Täjigistandaky harby bazasynyň ykbaly bilen bagly meseläniň gepleşikleriň gün tertibiniň baş temasy boljakdygyny çaklaýarlar.
Harby bazany ulanmak baradaky Orsýetiň şertnamasy 2014-nji ýyla çenli hereket edýär. Häzire çenli Orsýet bazany ulanmak üçin hiç hili töleg etmedi, ýöne bu desgany ulanmaklygyň möhletini ýene 49 ýyla çenli uzaltmak barada Orsýetiň meýliniň bardygy aýdylýar.
Täjik tarapy desgany ulanmak üçin Orsýetden ýylda $250 million töleg talap edýär.
Bu baza Orsýetiň daşary ýurtlardaky iň uly harby desgasy hasaplanýar. Bu ýerde 7 müň töweregi esger ýerleşdirildi.


text:
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 26-njy maddasynda: “Her bir raýatyň Türkmenistanyň çäginde erkin gezmäge we ýaşajak ýerini saýlap almaga hukugy bardyr“ diýlip, her bir adamyň gezmek hem ýaşamak erkinligi anyk kepillendirilipdir.
Dogry, Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet başyna gelmegi bilen, ýurdumyzyň serhet ýakalaryna propuskaly-rugsatnamaly barmak düzgüni ýatyryldy. Mundan daşary hem welaýatdan-welaýata, paýtagt şäher Aşgabada barlanda, raýatlaryň pasportyny barlap, adamlarymyzyň ondan-oňa gezmek hukugyny çäklendirmek bes edildi.
Ýöne, gynansagam, ýurdumyzda ýaşaýan ýeriňe ýazgy bolmak (propiska) düzgüniniň saklanyp galýandygy üçin, Aşgabada, welaýat merkezlerine, şäherlere şol ýerde dogulmadyk raýatlarymyzy ýazgy etmeýärler, ýazgy edäýselerem haýsydyr bir döwlet emeldarynyň ýönekeýje bir işgäriniň arada durmagy bilen, ýazgy edilýän raýatdan uly möçberde para alýandyklary hakynda maglumatlar bar.
Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdebini tapawutlanan diplom bilen tamamlan ýaşlar öz isleglerine görä ýa-da alan hünäriniň zerur gerek bolan ýerlerine ýazgylarynyň (propiskalarynyň) ýokdugy üçin işe alynmaýar. Has dogrusy, her bir okuwyny tamamlan ýaşlar diňe pasportynda görkezilen ýazgy boýunça işlemäge hakly. Bu bolsa hakykat ýüzünde ýurdumyzyň her bir ynsanynyň diňe doglan ýeriniň raýatydygyny subut edýär. Şeýlelikde, Türkmenistanyň raýaty diýlen düşünje formal güýje eýe bolup galýar.
Garaşsyzlyk ýyllarymyzda ýazgy bolmak düzgüniniň saklanyp galmagynyň netijesinde ýerlerde, esasanam, ýokary okuw mekdeplerinde kadrlar meselesiniň howply derejede ýitileşendigini, şonuň üçinem diňe ýazgysynyň bardygy üçin işe alnan pes hünärli kadrlaryň günäsi bilen işiň, ýaşlara berilýän ylmyň-bilimiň has peselendigini meniň bilen söhbetdeş bolan döwlet emeldarlarynyň birnäçesi boýun almaga mejbur boldular.
Hatda açyk aýtmasalaram, ýazgyda durmak düzgüniniň saklanyp galmagy “Sen pylan ýerli, pylan taýpaly“ diýen düşünjäni has berkidýär. Şeýdibem, ýurdumyzyň Konstitusiýasynyň 25, 26, 38, 43, 44-nji maddalary gödek depelenýär. Munuň üçin ýurdumyzda raýatlarymyzyň hukugyny aýagasty edýän ýazgyda durmak (propiska) düzgüniniň derhal ýatyrylmagyny gazanmaly.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Müsüriň prezident Hosni Mubarek sişenbe güni agşam telewideniýede eden çykyşynda özüniň möhleti tamamlanýança häkimiýet başynda galjakdygyny, ýöne şondan soň täze prezident saýlawlaryna dalaşgär hökmünde gatnaşmajakdygyny aýtdy.
Mubarek ýurduň hökümdary hökmünde özüniň Müsürde bolmaga borçludygyny aýtdy, 1-nji fewral.
Sekiz günläp dowam eden protestleriň iň ulusy bolan sişenbe günündäki protestlerden soň hem halkyň talabyna boýun bolmadyk 82 ýaşly lider syýasy toparlary kanuny protestleri gazaply herekete we talaňçylyga öwürenlikde aýyplady. Ol özüniň Müsüri terk etmek niýetiniň ýokdugyny hem duýdurdy.
“Bu gün size ýüzlenýän, Hosni Mubarek ençeme ýyllap Müsüre we onuň halkyna hyzmat etmekde gazananlaryna guwanýar. Bu meniň watanym, önüp-ösen ýerim. Men göreşip, onuň topragyny, özbaşdaklygyny we bähbitlerini goradym. Men şu toprakda hem ölerin” diýip, Mubarek aýtdy.
Arap telekanaly “Al-Jazeera” Mubaregiň telewideniýede eden çykyşyny Tahrir meýdançasynda yzarlan protestçileriň “Ýok bol, ýok bol! Ölüme çenli rewolýusiýa” diýip gygyryşandygyny habar berdi.
30 ýyl bäri Müsürde höküm sürüp gelýän Mubarek ýurduň hökümdary hökmünde özüniň Müsürde bolmaga borçludygyny aýtdy: “Häzir meniň ilkinji jogapkärçiligim ýurda howpsuzlygy gaýtaryp getirmek. Müsür we müsürlileri gorap, täze hökümete parahatçylykly geçere şert döretmek. Prezidentlik saýlawynda halk kimi saýlasa, häkimiýeti şoňa tabşyrmak”.
Ol sözüne şeýle dowam etdi: “Ine, ak ýürekden aýdýaryn, häzirki wakalara garamazdan ýene bir möhlet prezidentlige dalaş etmek niýetim ýok. Meniň öz ömrümde Müsüre we onuň halkyna eden hyzmatym artykmajy bilen ýeterlik. Ýöne men indi halkyň hatyrasyna öz möhletimi tamamlamaga borçly” diýip, Mubarek aýtdy.
Müsür prezidenti Hosni Mubarek halkyň talabyny ýerine ýetirmek üçin özüniň kabinetini boşadyp, täze hökümet düzendigini hem ýatlatdy.
Garyplyk, işsizlik we korrupsiýa zerarly 25-nji ýanwarda başlanan gozgalaňlarda 100-den agdyk adam öldi.ABŞ-nyň maslahaty
Mubaregiň çykşyndan öň Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama oňa indiki saýlawlara goşulmazlygy maslahat beripdir.
Mubaregiň çykyşyndan az salym soň Obama Ak Tamda žurnalistlere: “Müsürde geçiş döwri üçin bu bir pursat” diýdi. Ol özüniň Mubarek bilen gürleşendigini, onuň özgerişligiň gerekdigine düşünýändigini belledi.
Obama Ak Tamda žurnalistlere: “Müsürde geçiş döwri üçin bu bir pursat” diýdi, 1-nji fewral.
“Belli zat, şu gije prezident Mubarege aýdyşym ýaly, geçiş manyly bolmaly, prahatçylykly bolmaly, oňa hut şu wagt başlanmaly” diýip, Obama aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň özüniň iň wepaly arap ýaranyny goldamagy bes etmegi öz täsirini eýýäm görkezdi. Kairiň köçelerinde bir million töweregi adam: “Mubarek çyk git! Mubarek çyk git!” diýip gygyryşdylar.
Reformaçy lider, parahatçylyk boýunça Nobel baýragynyň eýesi Mohammed El-Baradeý “Al-Arabiýe” telekanalyna beren interwýusynda: “Aralyk hökümet barada gürleşmäge wagt geldi” diýdi.
“Müsürlileriň ilkinji talaby - täze döwre başlap, howpsuzlyk, erkinlik we demokratiýa esaslanýan täze Müsüre girişer ýaly, prezident Mubaregiň ýurdy terk etmegi” diýip, El-Baradeý aýtdy.
“Musulman doganlygy” ozal Müsüriň harby ýolbaşçylary bilen gepleşik geçirmeli komitetiň agzasy hökmünde El-Baradeýi goldaýandygyny aýdypdy. Emma dürli oppozision toparlaryň arasynda oňuşmazlyk döräp ugransoň, ol bir beýannama ýaýradyp, syýasy geçiş barada Mubaregiň özi ýa onuň hökümetiniň agzalary bilen güleşmejekdigini bildirdi.


text:
Daglyk Garabagyň häkimiýetleriniň berýän maglumatyna görä, bu regiona barýan daşary ýurtly turistleriň sany şu ýylyň birinji ýarymynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 49 prosent köpelipdir.
Şu ýylyň birinji ýarymynda üç müňden gowrak daşary ýurtly syýahatçylar Daglyk Garabaga gezelenje geldiler diýlip, ykrar edilmedik Daglyk Garabag respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň beýanatynda aýdylýar.
Bu resmi sanlara Ermenistanyň raýatlary girmeýär. Daglyk Garabaga esasan Birleşen Ştatlaryň, Orsýetiň we Eýranyň raýatlary köp syýahat edýärler.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Prorşenko, eger orsparaz pitneçiler bilen parahatçylyk prosesi başa barmasa, Ukraina özüni goramaga taýýar bolmalydyr diýdi.
Muňa garamazdan, Poroşenko gündogar Ukrainadaky konflikti harby usul bilen çözüp bolmajakdygyny hem sözüniň üstüne goşdy.
21-nji sentýabrda ukrain metbugatyna beren maglumatynda Poroşenko ýurduň Donetsk we Luhansk regionlarynda bolan söweşlerde Ukraina özüniň harby tehnikasynyň 65%-ni ýitirdi diýdi.
5-nji sentýabrda Kiýew we orsparaz separatistler ok atyşygy bes etmek barada ylalaşyga gol goýdular. Bu ylalaşygy birnäçe sapar bozandygyna garamazdan, söweşiji tarap 19-njy sentýabrda artilleriýa toplaryny we agyr ýaraglaryny 30 kilometrlik bufer zonanyň daşyna çykarmagy kabul etdi.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň baş sekretary Ban Ki-mun Gaza zolagyndan Ysraýyla edilen raketa hüjümlerini ýazgardy.
Şeýle-de Ban iki ýurduň arasyndaky konfliktiň has-da güýjemegine sebäp bolup biljek wakalaryň öňüni almak üçin iki tarapa hem bolup bildiginden sabyrly, takatly bolmaga çagyryş etdi.
Bu aralykda Palestinanyň lideri Mahmud Abbas “Ysraýylyň gabawdaky Gaza zolagynda harbylaryny artdyrmagy bes etmegini” talap etdi.
Ysraýylyň harbylarynyň sözlerine görä, kenarýaka territoriýadaky palestinaly söweşijiler Ysraýyla 60 raketa uçurandan soň, ýurduň harbylary Gaza zolagynda nyşana alnan 29 ýeri bombalapdyrlar. Bu 2012-nji ýyldan bäri iki ýurduň arasynda bolan iň güýçli atyşykdyr.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabatda Ministrler kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirip, harby gullukçylaryň watan goragynyň mukaddesligine çuňňur düşünmeginiň zerurdygyny nygtady.
Türkmen döwlet habarlar gullugy anna güni mejlisde «döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine, şeýle hem käbir resminamalaryň taslamalaryna seredilendigini» habar berdi.
Mejlisde, beýleki çagyrylan resmiler bilen bir hatarda, Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ý.Berdiýew hem hasabat bilen çykyş edipdir.
Harbylar üçin myhmanhana gurulýar
Ol öz çykyşynda ýurduň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri üçin gurulýan ýokary amatlykly jaýlaryň gurluşygy, şeýle-de watan goragçylary we olaryň maşgala agzalary üçin gurulýan ýokary derejeli myhmanhana barada habar berdi diýip, TDH ýazýar.
Prezident Berdimuhamedow bu hasabaty diňläp, «Türkmenistanyň sebitde howpsuzlygyň we durnuklylygyň saklanmagynyň kepili bolup durýan parahatçylyk söýüjilik daşary syýasatyna yzygiderli eýerýändigini» belläpdir.
Resmi habarda aýdylmagyna görä, prezident «ýurduň goranyş häsiýetinde bolan harby doktrinasyna laýyklykda, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen, ulgamyň maddy-enjamlyýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça giň möçberli çäreleriň durmuşa geçirilýändigi» belläpdir.
«Hormatly prezidentimiz döwletimiz tarapyndan ýurdumyzyň ýaragly güýçleriniň täze, ýörite tehnikalar bilen üpjün edilmegi, harby gullukçylaryň üstünlikli gullugy üçin ähli şertleriň döredilmegi, olaryň maşgalalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulandyrylmagy bilen baglanyşykly meseleleriň yzygiderli gözegçilikde saklanylýandygyny nygtady» diýip, Türkmen telewideniýesiniň diktory aýdýar.
"Watan goragy mukaddes"
Şeýle-de prezident «her bir esgeriň, serkerdäniň mähriban watanymyzyň çäklerini, halkymyzyň parahatçylygyny we abadançylygyny goramak ýaly mukaddes borjy ýerine ýerine ýetirýändigine çuňňur düşünmeginiň zerurdygyny nygtady» diýip, habarda aýdylýar.
Mundanam başga, prezident Berdimuhamedow «harby gullukçylaryň bilim we taýýarlyk derejesiniň hemmetaraplaýyn ösüşini yzygiderli ýokarlandyrmagyň zerurdygyna» ünsi çekipdir.
Meredowyň Kabula sapary
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň nobatdaky mejlisinde watan goragçylary barada edilen gürrüň Türkmenistanyň daşary işler ministri Reşit Meredowyň öňünden planlaşdyrylmadyk sapar bilen Owganystana baryp, Kabulda prezident Hamid Karzaý bilen duşuşmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Owgan habar serişdeleri bu duşuşykda türkmen-owgan serhedindäki howpsuzlyk ýagdaýy barada hem gürrüň edilendigini ýazdylar.
Mälim bolşy ýaly, Azatlyk Radiosy soňky aýlarda bu sebitdäki howpsuzlyk meseleleri, hususan-da jeňçileriň serhetden aşyp, türkmen esgerlerini öldürmegi we olaryň ýaraglaryny olja almagy barada gepleşikler tapgyryny taýýardy.
Emma döwlet eýeçiligindäki türkmen metbugatynda bu ýagdaýlar barada maglumat berilmeýär. Türkmen metbugaty daşary işler ministri Reşit Meredowyň Kabula eden sapary barada hem maglumat bermedi.


text:
BMG-niň Baş assambleýasy şu gün Howpsuzlyk Geňeşiniň wagtlaýyn bäş agzasyny saýlar.
Afrikanyň, Aziýanyň we Latyn Amerikasynyň wekilleri – Günorta Afrika respublikasy, Hindistan we Kolumbiýa saýlawlaryň gidişinde ýeňillik bilen ýeňiş gazanar diýlip garaşylýar.
Ýöne Günbatar blokdan iki orun üçin göreş bolar. Şol orunlara Germaniýa, Portugaliýa we Kanada dalaş edýär.
Halkara parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmäge jogapkär BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi 15 agzadan ybarat bolup, olaryň bäşisi - Beýik Britaniýa, Hytaý, Fransiýa, Orsyet we ABŞ - hemişelik agzadyr. Olarda weto hukugy bar.
Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik däl 10 agzasy her ýylda bäşden iki ýyllyk möhlet bilen saýlanýar.


text:
ABŞ-da Nýu-Ýork şäheriniň merkezinde partlama amala aşyrmaga synanyşanlykda güman edilýän adam şu gün tussag edildi.
Birleşen Ştatlaryň baş prokurory Erik Holderiň aýtmagyna görä, tussag edileniň ady Faýsal Şahzad, ol asly Pakistandan bolan ABŞ-nyň raýaty.
Maglumata görä, ol şu gün Nýu-Ýorkyň aeroportynda Dubaýa uçmaga synanyşan wagty saklanypdyr.
Geçen şenbe güni Taýms-skwerde maşyna ýerleşdirilen partlaýyjy madda bir hepde mundan öň Faýsal Şahzada başga bir adam tarapyndan satylypdyr diýip, ABŞ-nyň kanun goraýjy guramalary çaklaýarlar.
Derňewler baradaky Federal býuronyň wekili Kimberli Mertz žurnalistler bilen duşuşykda Faýsal Şahzadyň öýüniň barlag edilendigini aýtdy.


text:
ÝHHG žurnalistlere hüjümleri derňemäge we ýurtda metbugat azatlygyny üpjün etmäge Ukrainanyň häkimiýetlerini çagyrdy.
Düýn Kiýewde çykyş eden ÝHHG-niň metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç häkimiýetleriň diňe bir ýazgaryjy beýannamalar bilen çäklenmeli däldigini, wakalary örän çalt hem netijeli derňemelidigini belledi. Mysal hökmünde Miýatowiç ýakynda harkowly žurnalist Wasiliý Klimentýewiň ýitirim bolmagyny getirdi.
Şu ýylyň başynda häzirki prezident Wiktor Ýanukowiç häkimiýet başyna gelenden soň ýurtda metbugat azatlygy bilen bagly ýagdaýyň ýaramazlaşandygyny ukrain žurnalistleri ençeme gezek aýtdylar.


text:
Duşenbe güni Siriýa baran Arap Ligasynyň synçylary ýurduň Homs şäherindäki ýagdaýlara syn etmäge bardylar. Homs şäheri prezident Başar al-Assadyň režimine garşy protest çykyşlarynyň yzygiderli dowam edip gelýän şäherlerden biri.
Duşenbe güni Siriýanyň oppozision aktiwistleri bu şäherde harbylaryň protestçilere garşy ýarag ulanmaklary netijesinde azyndan 34 adamyň ölendigini habar berdiler.
Arap Ligasynyň synçylary Siriýanyň hökümetiniň parahatçylyk barada boýun alan borçnamalaryna eýerip-eýermeýändigini anyklamaklygy göz öňünde tutýarlar. Bu parahatçylyk baradaky borçnamalaryň hatarynda demonstrasiýa geçirilýän şäherlerden harby güýçleri çykarmak baradaky borçnamalar hem bar.
Birleşen Milletler Guramasy soňky dokuz aýa golaý wagt bäri Siriýada dowam edýän protestleriň barşynda 5 müňden gowrak adamyň öldürilendigini aýdýar.


text:
6-njy ýanwarda ýadro synagynyň golaýy diýip bilinýän ýerlerde birnäçe döwlet aram ýer titremesini bellige alanyndan soň, Demirgazyk Koreýa çaklaňja wodorod bombasynyň ilkinji synagyny amala aşyrandygyny we bu synagyň şowly bolandygyny yglan etdi.
Eger-de tassyk bolsa, bu Demirgazyk Koreýanyň Birleşen Milletler Guramasynyň sanksiýasyny bozup geçiren dördünji ýadro synagy hem-de ýadro ýaragyny edinmek ugrunda äden uly ädimi bolar.
Phenýanyň bu habary onuň ýadro synaglaryny geçirýän ýeri bolan Punggye-riniň golaýynda 5.1 magnitýudly ýer titremesi bellige alnandan soň ýaýrady we bu ýagdaý synagyň hakykatdanam geçirilendiginiň bir görkezijisi bolup biler.
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi, Günorta Koreýa we Ýaponiýa 6-njy ýanwarda bu synag babatda degişli çäre görmek üçin adatdan daşary duşuşyga çagyrdy.
Ýaponiýanyň premýer-ministri Şinzo Abe bu synagyň gençirilmegini «berk ýazgardy» we ony «biziň ýurdumyzyň howpsuzlygyna wehim hem-de düýpden kabul ederliksiz» diýip atlandyrdy.
Ýaponiýa bilen Günorta Koreýa BMG-niň çäginde işläp, Demirgazyk Koreýa temmi berilmegini gazanmagy wada berse, Ak tam özüniň Demirgazyk Koreýanyň «prowokasiýalaryna» garşy «degerli» çäre görjegini aýtdy.
Günorta Koreýanyň Goranmak ministrligi özüniň howpsuzlyk ýagdaýyny berkidýändigini we Demirgazyk Koreýa gözegçilik edýändigini aýtdy.
Ýadro ýaraglarynyň synagyny hemmetaraplaýyn gadagan etmek guramasynyň başlygy Lassina Zerbo bu synagy «halkara parahatçylygyna we howpsuzlygyna abanan çynlakaý howp» diýip atlandyrdy.
Waşingtonda, Ak tamyň Milli howpsuzlyk sözçüsi Ned Praýs şeýle diýdi: "Bu aýdylýanlary edil şu wagt tassyklap bilmeýän-de bolsak, biz BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň rezolýusiýalarynyň islendik bozulmasyny ýazgarýarys."
"Biz Demirgazyk Koreýany ýadro ýaragly döwlet hökmünde kabul etmeris» diýip, onuň beýanatynda aýdylýar.
Hytaýyň Daşary işler ministrligi Hytaýyň Demirgazyk Koreýanyň geçiren synagyndan öňünden habarly bolmandygyny aýtdy we Pekiniň Phenýanyň bu hereketine berk garşydygyny bildirdi.
Demirgazyk Koreýanyň esasy ýarany bolan ýurduň ministrliginiň sözçüsi Hua Chunying Hytaýyň Koreýa ýarymadasyny merkezsizleşdirmek ugrunda halkara jemgyýetçiligi bilen işleşjekdigini aýtdy.
Fransiýa geçirilendigi aýdylýan synagy BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň rezolýusiýalarynyň "kubul edip bolmajak bozulmagy» hökmünde ýazgardy we «halkara jemgyýetçiliginiň bu ýagdaýa berk reaksiýa bildirmegine» çagyrdy.
Uzak wagt bäri raketa bilen Birleşen Ştatlaryň topragyna ýadro ýaragyny ýetirmek ukybyna eýe bolmaga dyrjaşýan Demirgazyk Koreýa, ABŞ öz «agressiýa pozisiýasyny» saklap galsa, özüniň ýadro programmasyndan el çekmejegini aýdýar.
Bu režim özüniň jogapkär ýadro döwleti hökmünde hereket etjekdigini we özygtyýarlylygy bozulmasa, ol ýaragy ulanmajakdygyny, şeýle-de öz ýadro ýaraglaryny başga ýurda geçirmejegini aýdýar.
Bu synag habary Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Joň-Unuň doglan gününden edil iki gün öň ýaýrady.
Kim geçen aý Phenýanyň eýýäm wodorod ýa-da termoýadro bombasyny döredendigini ýaňzytdy we bu sözler şol wagt ekspertler tarapyndan ynamsyz garşylandy.
Ekspertleriň käbiri şindi hem, Demirgazyk Koreýanyň geçiridim diýýän synagyndan soňky ýer sarsgynynyň ýeterlik derejede güýçli bolmandygyny aýdyp, Phenýanyň aýdýanlaryna şübheli seredýär.
AFP habar gullugy ýadro syýasaty we ýarag gözegçiligi hünärmeni Crispin Rovere salgylanyp, 5.1 magnitýudly ýer titremesiniň Phenýanyň aýdýan zatlaryny tassyklardan has gowşakdygyny aýtdy.
Demirgazyk Koreýa mundan ozal 2006, 2009 we 2013-nji ýyllarda üç sany ýadro synagyny geçirdi we bu ýagdaýlar BMG-niň Phenýana garşy sanksiýalar tapgyryny girizmegine sebäp boldy.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
Penşenbe güni ABŞ-nyň Döwlet departamenti Müsürdäki protestler barada material taýýarlaýan žurnalistleri gorkuzmak kampaniýasyny ýazgardy.
Döwlet departamentiň metbugat wekili Filip Krowleý: “Kairde halkara žurnalistleri gorkuzmak we olaryň material taýýarlamagyna päsgel bermek kampaniýasy ýola goýlupdyr. Biz bular ýaly hereketleri ýazgarýarys” diýdi.
Şeýle reaksiýa düýbi Britaniýadaky “Vodafone” mobil telefon operatory “Müsüriň häkimiýetleri mobil telefon operatorlaryny hökümeti goldaýan SMS-leri ýaýratmaga mejbur etdi” diýenden soň peýda boldy.
“Vodafone” bu ýagdaýy “kabul ederliksiz” diýip ýazgardy.
Mundan öň Müsüriň häkimiýetleri protestçileriň biri-birleri bilen habarlaşmagyna böwet bolmak üçin ýurtdaky mobil aragatnaşygyny kesdi.


text:
Bişkekde iki etniki hytaýly öli tapylandan soň, duşenbe güni bu şäherdäki iki uly bazar ýapyldy.
Öldürilen hytaýlylaryň jesedi 12-nji martda “Taatan 2” atly bazardan tapyldy. Olar pyçaklanypdyr we gazaply ýenjilipdir. Olar 42 we 48 ýaşlarynda eken.
Bişkekde ýaşaýan onlarça hytaýly söwdagärler duşenbe güni öz ýurtlarynyň ilçihanasynyň öňünde protest geçirdiler we iki söwdagäriň öldürilmegine reaksiýa bildirmäge çagyrdylar.
13-nji martda Bişkegiň golaýyndaky Sadowoýe obasynda asly hytaýly musulmanlaryň ençemesi tussag edildi.
Hytaýyň Bişkekdäki ilçihanasynyň metbugat wekili Meerim Akmataliýewanyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, gyrgyz resmileri ekspertizasyny tamamlandan soňra, ilçihana olaryň jesetlerini Hytaýdaky hossarlaryna iberer.
Resmi maglumatlarä görä, Gyrgyzystanda 18 müň çemesi hytaýly ýaşaýar. Emma, resmi däl sanlara görä, olaryň sany 50 müňe golaý.


text:
Yslam rewolýusiýasy Sakçylarynyň Siriýadaky protest aksiýalaryny basyp ýatyrmaga gatnaşýandygy dogrusynda Ýewropa Bileleşiginiň bildiren aýyplamasyny Eýran ýekşenbe güni ret etdi.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň wekili Ramin Myhmanparaz: “Ýewropa Bileleşigi Eýrana garşy propaganda bilen meşgullanýar” diýdi.
Hepdäniň anna güni ÝB protest aksiýalaryny basyp ýatyrmakda Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimine goldaw berýäni üçin Eýranyň Sakçylarynyň üç wekiline syýahat etmäge gadaganlyk girizdi hem maliýe serişdelerini doňdurmaly etdi.
Şol gadaganlyk Sakçylaryň baş serkerdesine, "Kods" atly ýörite bölümiň serkerdesine, şeýle-de razwedka edarasynyň baştutanyna degişli.


text:
Gazagystanyň howpsuzlyk gulluklary 23-nji ýanwarda resmi taýdan hasaba alynmadyk oppozision “Alga” partiýasynyň Almatydaky edarasyna, şeýle-de partiýanyň lideriniň we birnäçe agzalarynyň öýlerine reýd geçirdiler.
“Alga” oppozision partiýasynyň agzalarynyň aýtmaklaryna görä, 23-nji ýanwarda harby eşikli ofiserler partiýanyň Almatydaky baş karargähine girdiler we onuň işgärleriniň bu bina girmegine böwet boldular.
Ol ýerdäki polisiýa bu reýdiň sebäbini kommentirlemäge ygtyýarynyň ýokdugyny aýtdy. Habar gulluklarynyň partiýanyň ady agzalmaýan aktiwistine salgylanyp beren maglumatlaryna görä, bu reýd 16-njy dekabrda Žanaözen şäherinde bolan we adam pidalaryna getiren bidüzgünçilikler boýunça derňew bilen bagly.
“Alganyň” aktiwistleri nyşana alynýar
Golaýda “Alga” partiýasynyň Almatydaky bölüminiň başlygy Aýžangül Amirowa tussag edildi we onuň Žanaözendäki derňew bilen bagly ol ýere äkidilendigi habar berildi.
“Respublika” atly internet neşiri “Alga” partiýasynyň lideri Wladimir Kozlowyň öýüne-de 20 çemesi adamyň reýd geçirendigini we onuň kompýuterleriniň, dokumentleriniň alnyp gidilendigini aýdýar. Kozlow geçen aý Žanaözene sapar eden garaşsyz toparyň bir agzasydy. 16-njy dekabrda Žanaözende bolan bidüzgünçilikde azyndan 16 adamyň ölendigi habar berlipdi.
Oppozision “Alga” partiýasy 2005-nji ýylda Gazagystanda resmi taýdan gadagan edilen “Demokratik seçim” atly oppozision partiýanyň bazasynda döredilen partiýadyr. Gazak häkimiýetleri oppozision “Alga” partiýasyny resmi hasaba almakdan ýüz öwürýärler we onuň agzalarynyň köpüsiniň Gazagystanyň raýatlary däldigini aýdýarlar.
Žanaözen wakasy kölge saldy…
Žanaözen şäherinde geçen ýylyň ahyrynda bolan bidüzgünçilikden soňra girizilen adatdan daşary ýagdaý düzgüni henizem dowam edýär. Bu şäherde tussag etmeleriň we soraga çekmeleriň-de dowam edýändigi aýdylýar.
Žanözendäki bidüzgünçilikler 15-nji ýanwarda Gazagystanda geçen parlament saýlawlarynyň netijelerini-de sorag astynda goýýar. Şol saýlawlarda prezident Nursoltan Nazarbaýewiň “Nur otan” partiýasy ýeňiş gazandy.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy saýlawlaryň esasy demokratik ölçeglere laýyk geçmändigini nygtapdy. Gazagystanyň oppozision “Sosial-demokratik partiýasy” saýlawlarda bäsleşmek üçin resmi hasaba alnan ýeke-täk oppozision partiýa bolupdy. Emma ol parlamente girmek üçin saýlawçylaryň 7 prosent sesini gazanyp bilmedi.
Ýakynda “Alga” we beýleki oppozision partiýalar, şol sanda demokratlar we kommunistler “Halk Fronty” atly oppozision koalisiýany döretdiler. Bu koalisiýa hökümetiň Žanaözen krizisine çemeleşişini berk ýazgardy.


text:
Çaý dünýä medeniýetiniň taryhynda mynasyp orun alan önümdir. Dünýäniň ähli ýurdunyň medeniýetinde bu önümiň aýratyn orny bar. Alymlar, arheologlar, lukmanlar çaýyň dünýäsine aralaşyp, bu barada yzygiderli açyşlar edýärler.
Ine, golaýda hormatly Prezidentimiziň “Çaý – melhem hem ylham” atly täze kitaby okyjylar köpçüligine ýetirildi. Alym Prezidentimiz bu eserinde çaýyň taryhyny beýan edip, bu hakda gadymy rowaýatlary we aňlatmalary mysal getiripdir. Milli Liderimiz öz kitabynda çaýyň ilkibada Hytaýda ýüze çykandygy barada köp çeşmeleriň habar berýändigini ýatlap geçýär.
Hytaý, hakykatdanam, çaýyň iň köp içilýän ýeri we bu ýurduň halkynyň uly sarpa goýýan önümleriniň biridir. Bu ýurtda çaý myhmançylyga gidilende esasy we gymmatbahaly sowgat hasaplanýar. Şu ýerde bu ýurduň we beýleki ýurtlaryň metbugatynda çap edilen çaý bilen baglanyşykly käbir makalalara üns çekmek isleýäris.
Çaý ýygmagyň möwsümi başlandy
Hytaýyň Syçuan welaýatynyň Linşuý uezdinde çaý hasylyny ýygmagyň nobatdaky möwsümi başlandy. Bu ýerde çaýyň “Lunsýuý” (Aždarhanyň murty) diýlip atlandyrylýan görnüşi ýygylýar. Çaý plantasiýalary Huainşin dagynyň orta belentliklerinde ýerleşýär. Bu ýere uzak wagtlap Gün şöhlesi düşmeýär. Tutuş ýylyň dowamynda howa ümürli bolýar. Howanyň ýylylygy ýygy-ýygydan üýtgäp durýar. Çaýyň bu görnüşi onuň ýapraklarynyň şekiline görä atlandyrylypdyr. Ol hyýaly aždarhanyň murtuny ýatladýar.
Tibetliler irki döwürden bäri çaý içýär
Tibetlileriň 1800 ýyl mundan ozal çaý içip başlandygy anyklandy. Bu barada Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Geologiýa we geofizika institutynyň alymlary habar berýärler. Tibetiň gazaply klimatynyň bardygy üçin bu ýerde çaý ösdürilmeýär. Şonuň üçin çaý bu ýere goňşy etraplardan getirilipdir.
1800 ýyl mundan ozal, deňiz derejesinden 4,5 müň metr belentlikdäki häzirki Ngari okrugynyň ýerleşýän ýerinde Žang Žung şalygy höküm sürüpdir. Ýerli halk çaýy diňe bir gowy görüp içmek bilen çäklenmän, eýsem, ony ýylynmak üçin hem ulanypdyrlar.
Mälim bolşy ýaly, gadymy döwürde çaý Hytaýdan Merkezi Aziýa we Ýüpek ýolunyň ugrundaky beýleki ýurtlara hem ugradylypdyr.
Tibetde geçirilen ylmy-barlag işleriniň netijesinde, dürli gymmatbahaly zatlaryň arasynda çaý ýapraklaryna hem duş gelnipdir.
Ýaponlaryň söýgüli içgisi
Ýaponiýada çaý içmek boýunça ýörite däpler saklanyp galypdyr. Çaý içmegi ýaponiýalylaryň sungat derejesine ýetirip, “Çaý dabaralaryny” guraýandygyny-da aýtmalydyrys. Sebäbi ol ýaponiýalylaryň söýgüli içgisidir. Däbe görä, çaý içişlik wagty oňa 5-den artyk adam gatnaşmaýar. Çaý içişlik hatda güneşli günlerde-de otagyň içi biraz garaňkyradylyp içilýär. Ýaponlarda ýörite çaý otaglary bar. Olary sünnäläp bezeýärler. Çaý içişlik wagty gürleşmek bolmaýar. Diňe çaýyň iň soňky owurdymyny içeniňden soň, käsäniň we çäýnegiň nireden getirilendigi, ony kimiň ýasandygy, haçan ýasalandygy bilen gyzyklansa bolýar.


text:
ABŞ-nyň Federal sudy bir zenanyň hyjabyny sypyryp, ýere taşlan amerikalyny günäkär hasaplady.
”Waşington Post” gazetiniň ýazmagyna görä, suduň kararynda 37 ýaşly Gill Parker Paýn diýen amerikalynyň bir musulman aýalyň öz dini ynanjyny erkin berjaý etmek hukugyny bozanlykda günäkärläp, oňa bu sebäpden 100 müň dollar jerime garaşýandygy aýan edilýär.
Bu waka geçen ýylyň dekabr aýynda bolup geçýär. ”Southwest” howaýollarynyň Çikagodan Albukurku şäherine uçan uçarynda Paýn, birden hyjaply bir zenany görüp, onuň garşysyna äsgermezçilikli herekete girişýär. Ol zenanyň ýanyna baryp. hyjaby görkezip, "Muny çykar, sebäbi bu ýer Amerika" diýýär. Zenan bolsa hyjabyny çykarmaýar. Şonda Paýn gazap bilen onuň hyjabyny sypyryp, ýere zyňýar.
Paýn şeýle hereket edendigini öz ýazan düşündirişinde hem boýun alýar.
Paýnyň öz etmişini boýun almagy netijesinde onuň jezasy ýeňilleşer. Çünki ABŞ-nyň kanunyna görä, aslynda oňa 1 ýyl azatlykdan mahrum edilmek jezasy garaşýar ekeni. Ýöne öz etmişini boýnuna alandygy üçin, kazyýet onuň deregine 2 aýlyk synag möhleti bilen 2 aýlyk öý tussaglygy jezasy berilmeli diýen karara gelýär.
Paýn pul jerimesinden welin sypyp bilmez. Ýöne pul jerimesiniň möçberi häzirlikçe doly anyklanmandyr. Mundan başga-da, eger ol öý tussaglygynda özüni gowy alyp barmasa, onda hakyky tussaghana salnar.
ABŞ-nyň Adalat ministrliginiň raýat hukuklary bölüminiň ýolbaşçysy Wanita Gruptanyň aýtmagyna görä, kanunyň öňünde kimiň haýsy dinden bolandygynyň bir tapawudy ýok, bütin amerikalylar gürrüňsiz deňhukukly ýagdaýda öz dini ygtykatlaryny erkinlikde berjäý edip bilýär.
Musulmanlara garşy edilýän jenaýatlar köpelýar
Federal derňew býurosy Federal aňtaw býurosynyň (FAB) hasabatyna görä, 2004-nji ýyldan bäri musulmanlardan daşgary din bilen bagly bolýan jenaýatlar gaty azalypdyr. 2004-nji ýylda musulmanlara garşy 156 jenaýat edilen bolsa, 2014-nji ýylda edilen jenaýatlaryň sany 154 bolupdyr.
Corctaun uniwersitetiniň Bridge (Köpri) atly ýörite alyp baran barlag işiniň netijesine görä bolsa, musulmanlara garşy edilen jenaýatlaryň sany geçen ýyl 154-den 174-e çenli ýokarlanypdyr. Olardan 12 sanysy jana kast etmek, 29 sanysy fiziki hüjüm, 9 sanysy sowuk ýaragly hem bombaly hüjüm we partlama gurnamak bolupdyr. Şeýle-de 50 şahsyýete we gurama garşy ýörite hüjüm gurnalypdyr.
Kaliforniýa uniwersitetiniň duşmançylyk we ekstremizm boýunça barlaglary merkeziniň maglumatyna görä, musulman ekstremistleriň Pariž bilen Kaliforniýadaky San-Bernardino hüjümlerinden soň ABŞ-da musulmanlara we metjitlere garşy edilýän hüjümler köpelipdir.


text:
«Olary diri görkeziň» atly kampaniýanyň 19-njy aprelde çap eden beýanatynda Türkmenistanyň ýörite gulluklarynyň Moskwanyň eteginde ýaşaýan türkmen dissidenti Akmuhammmet Baýhanowa we onuň Aşgabatdaky inisine basyş görkezýändigi aýdylýar.
59 ýaşyndaky Baýhanow Moskwadaky «Memorial» hukuk goraýyş merkezine 12-nji aprelden bäri näbelli adamlar tarapyndan yzygiderli gözegçilik astynda saklanylýandygyny, suratynyň alynýandygyny gürrüň beripdir. 11-nji aprelde bolsa Baýhanowyň feýsbuk sahypasynda biri onuň «häkimiýetler bilen kejeleşmezligini» maslahat berip, ýogsa «saglygyna zyýan ýetmeginiň ahmaldygyny» duýdurypdyr.
Mundanam başga, şol günler Akmuhammediň Aşgabatda ýaşaýan inisi Nazar ýörite gulluklar tarapyndan saklanyp, iki sagat çemesi sorag edilipdir.
Azatlyk radiosy bu ýagdaý bilen gyzyklanyp, Akmuhammet Baýhanow bilen söhbetdeş boldy.


text:
17-nji sentýabrda Mary welaýat kitaphanasynyň öňündäki dabaralar meýdançasynda “Ýaňlan, Diýarym!” – 2015 bäsleşiginiň welaýat tapgyry geçirildi.
Bäsleşige şäher we etrap tapgyrlarynda ýeňiji bolan aýdymçy ýaşlaryň 10-sy gatnaşdylar. Ýurtda ýaş zehinlileri ýüze çykarmak maksady bilen geçirilen bäsleşigiň şertine görä, oňa gatnaşyjylaryň hersi iki aýdymy ýerine ýetirdiler.
Eminler topary ýaş zehinleriň ýerine ýetirijilik ussatlygyna, sahna medeniýetine, aýdymlaryň döwrebaplygyna, milliligine, çeperçiligine, owaz – heň aýratynlyklaryna baha berdiler.
Olaryň biragyzdan gelen netijesine görä, Çary Berdiýew we Kakageldi Gylyjow bäsleşigiň ýeňijileri diýip yglan edildi. Bäsleşigiň ýeňijilerine Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.


text:
Azerbaýjanyň tanklary ýurtdan bölünen Daglyk-Garabag regionyny soňky 21 ýylyň dowamynda ilkinji gezek oka tutýarlar. Bu barada regionyň goranmak ministrligi 9-njy dekabrda habar berdi.
“1994-nji ýylda ok atyşyk bes edileli bäri ilkinji gezek Azerbaýjan Garabag front liniýasynda tanklary ulandy”, diýip ministrlik Garik Awanesian atly esgeriň öldürilendigini aýtdy.
Şeýle-de, tanklardan we granata atyjy ýaraglardan 1500 okuň atlandygy maglumatda habar berildi.
Azerbaýjan Ermenistanyň Azerbaýjanyň obalaryny oka tutup, ilkinji bolup hereket edendigini aýdýar.
Azerbaýjanyň ministrligi Daglyk-Garabagda “duşmanyň” pozisiýalaryna jogap beriji zarbalary amala aşyryp biljekdigini duýdurdy.
Ermenistan we Azerbaýjan 1990-njy ýyllaryň başynda dawaly Daglyk-Garabag regionynyň üstünde gandöküşikli konflikti başdan geçirensoň ok atyşygy bes etmek barada ylalaşyga gelipdi.


text:
Düýn Ysraýylyň ministrler kabinetiniň agzasy Moşe Ýalon özüniň tüssag edilmek howpy bilen baglanyşykly Britaniýa saparyny goýbolsun edipdir. Bu barada Moşe Ýalonyň metbugat sekretary habar berdi.
Ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistler jenap Ýalony 2002-nji ýylda Namas toparynyň söweşjen liderine garşy gurnalan hüjüme dahyllylykda aýyplaýarlar. Şol gürrüňi edilýän hüjümde Hamasyň söweşjeň lideri bilen birlikde birnäçe çaga hem ölüpdi.
Moşe Ýalonyň metbugat sekretary onuň Britaniýa sapar eden halatynda, jenap Ýalonyň tussag edilmeginiň talap edilmeginden ätiýaç edilýändigini aýtdy.


text:
Dmitriý Medwedew bilen Wladimir Putiniň wezipesini çalyşmak meselesi dört ýyl mundan öň çözülipdir.
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin ýurduň üç telekanalyna beren interwýusynda bu meseläniň prezident Dmitriý Medwedew bilen öz aralarynda çözülendigini, ýöne onuň ýurduň raýatlary tarapyndan çözülmändigini, olara saýlawlarda ses bermegiň garaşýandygyny aýtdy.
Putin şeýle-de ýurduň syýasy sistemasyny pugtalandyrmak üçin Kremle dolanmak isleýändigini belledi.
“Syýasy sistemada durnuklylyk elementleri örän möhüm. Biz döwletiň dargamagyny başdan geçirdik. Sowet Soýuzy ýykyldy. Sowet Soýuzy näme? Ol Orsyet, ýöne başgaça atlandyrylýardy. Biz 90-njy ýyllaryň örän çylşyrymly döwrüni başdan geçirdik. Diňe 2000-nji ýyllardan aýak üstüne galyp başladyk. Içerki dünýämizi dikeltdik. Ýagdaýy durnuklaşdyrdyk. Elbetde, bize durnukly ösüş döwri gerek” diýip, Putin aýtdy.
Onuň sözlerine görä, “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasy ýurtda hem Döwlet Dumasynda esasy syýasy güýç bolup galmaly.


text:
Wenesuelanyň prezidenti Ugo Çaweziň aýtmagyna görä, soňky geçirilen barlaglaryň netijesinde onuň bedeninden ýene-de rak ösüntgileri tapylypdyr. Çawez mundan beýläk hem bejergisini dowam etdirmeli boljakdygyny-da mälim etdi.
Döwletiň milli telewideniýesinde çykyş edip, Çawez ýekşenbe güni operasiýa üçin Kuba gitjekdigini aýtdy.
Çawez 7-nji oktýabrdaky saýlawlarda, nobatdaky gezek prezident bolmagy başarypdy. Ol çykyşynda, eger-de saglyk ýagdaýy erbetleşse, onuň ornuna wise prezident Nikolas Maduronyň geçjekdigini aýtdy.
58 ýaşly Çawez, rak ösüntgilerini bedeninden aýyrtmak üçin, ilkinji operasiýany 2011-nji ýylyň iýunynda geçiripdi.


text:
Stambulyň “Atatürk” adyndaky halkara aeroportynda bolan partlamada ýogalan adamlaryň sany 41-e, ýaralananlaryň sany hem 239-a ýetdi.
28-nji iýun giçlik aeroportda janyndan geçen üç hüjümçi özüni partlatdyr.
Azatlyk Radiosynyň Stambuldaky çeşmesi wakada iň azyndan bir türkmenistanly raýatyň hem ýaralanandygyny habar berýär. Türkmenistanyň Ankaradaky ilçihanasy partlamada şikes alan türkmenistanlylaryň anyk sany barada "häzir takyk maglumatlary berip bilmejekdigini" aýtdy.
Bu partlamada ýogalan adamlaryň sanawy hem çap edildi. Oňa görä, wakada bir özbek raýaty hem heläk bolupdyr.
Gyrgyzystanyň Stambuldaky konsuly Ruslan Moldakunow: "Ýaralananlaryň arasynda gygryzdygy çaklanylýan iki adam bar. 22 ýaşly Bahtyýar Ýunusow we 20 ýaşly Rufat Salimow. Häzir olary haýsy keselhana äkidendiklerini, şeýle-de olara ýeten şikesiň derejesini anyklamaga synanyşýarys" diýip, maglumat berdi.
Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugy wakada azyndan bir özbegistanlynyň hem ýaralanandygyny anyklamagy başardy.
Wakanyň bolan ýerine sapar eden türk premýer-ministri Binaly Ýyldyrym hüjümi "Yslam döwleti" toparynyň amala aşyrandygyna ynanylýandygyny aýtdy.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan muny "bigüna adamlara garşy edilen terroristik hüjüm" diýip, atlandyrdy.
Türkiýede soňky aýlaryň dowamynda kürt separatistleriniň we "Yslam döwleti" toparynyň jeňçileriniň amala aşyrandygy aýdylan birnäçe partlamalar boldy.
Ak tam, BMG, Germaniýa we beýleki döwletler bu hüjümleri berk ýazgaryp çykyş etdiler.
"Atatürk halkara aeroporty, edil şu ýylyň başynda hüjüm edilen Brýussel aeroporty ýaly, bizi bir ýere getirýän halkara baglanyşyklarynyň simwolydyr» diýip, Ak tamyň sözçüsi Joş Earnest aýtdy.
"Atatürk" aeroporty häzir doly depginde işläp başlady.
Türkiýäniň premýer-ministri Binali Ýyldyrym 29-njy iýunda aeroportdaky howa gatnawynyň kadaly ýagdaýda işläp başlandygyny habar berdi.


text:
Özbegistanyň hökümet resmileri ýurduň serhet ýakasynda 2 sany owganystanly neşe gaçakçysynyň atylyp öldürilendigini mälim etdiler.
Özbek resmileriniň maglumatyna görä, bu iki raýat 33 kilogram geroiny Owganystandan Özbegistanyň territoriýasyna geçirmäge sanynyşypdyr. Ýöne bu wakanyň haýsy gün bolandygy barada anyk maglumat alynmady.
Bu wakanyň öňýany, hepdäniň sişenbe güni Özbegistanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň resmileri Täjigistanyň birnäçe raýatynyň Özbegistanyň üsti bilen Orsýete neşe serişdelerini geçirmekçi bolanlarynda, tussag edilendiklerini-de habar berdiler.