text:
Bilim berý mekemelerin zeınetkerler kúzete ala ma – Senator saýaly NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Aqylbek Kúrishbaev bilim berý mekemeleriniń qaýipsizdigi máselesin kóterip, Іshki ister mınıstri men Bilim jáne ǵylym mınıstrine saýal joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Senatta Kaspıı teńizin lastanýdan qorǵaý týraly hattama ratıfıkatsııalandy NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Senaty «Kaspııdiń teńiz ortasyn qorǵaý jónindegi negizdemelik konventsııaǵa Kaspıı teńizin jerústi kózderinen jáne qurlyqta júzege asyrylatyn qyzmet nátıjesinde lastanýdan qorǵaý hattamasyn ratıfıkatsııalaý týraly» Zań jobasy qabyldandy, dep habarlaıdy QazAqparat.
JOO oqytýshylarynyń 92 paıyzy, stýdentterdiń 70 paıyzy vaktsına aldy – BǴM NUR-SULTAN. QazAqparat – JOO oqytýshylarynyń 92% jáne stýdentterdiń 70% koronavırýsqa qarsy vaktsına saldyrdy. Bul týraly QR Bilim jáne ǵylym birinshi vıtse-mınıstri Sholpan Karınova aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qorytyndy jasaýǵa asyqpaıyq – Bilim mınıstrligi Túrkistanda qaıtys bolǵan oqýshy týraly NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Bilim jáne ǵylym birinshi vıtse-mınıstri Sholpan Karınova Túrkistanda mektep dárethanasyndaǵy tóbelesten keıin oqýshynyń kóz jumǵany týraly pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Elorda polıtseıleri «102» mobıldi qosymshasy arqyly 1 myńnan astam ótinish qabyldady NUR-SULTAN. QazAqparat – Aqpan aıynda iske qosylǵan «102» mobıldi qosymshasy arqyly polıtsııa operatorlary myńnan astam ótinishti qabyldady. Bul týraly elordalyq polıtsııa departamenti jedel basqarý ortalyǵy basqarmasynyń basshysy Qaırat Raýshanov aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


c: text/html

text:
Kontrol Paneli bar PHPmyadmin Myskl File manager we başgada ähli gerekli zatlary mugt ulanyp bilersiňiz.
https://www.hostinger.web.tr/ Ilki bilen saýta girip registrasiýa boluň ýa-da Google hasabyňyzdan giriň. Soňra Garşyňyza Paketler çykar siz Mugt görnüşini saýlaň.
Soňra aşakdaky ýaly penjire açylar siz Siparişi tamala diýen düwma basyň.
Ondan soňra Hukuklary kabul edip Siparişi tamamla diýen düwma basyň.
Siparişdan soňra Aşakdaky ýaly Popup geler Siz KUR,a basyň.
Mugt domain üçin aşakdaky Üjretsiz Alt alan adyna basyň. Soňra açmak isleýän domain adyňyzy ýazyň. Soňra KUR bas. Şeýlelik bilen 1 ýyllyk Hostinger hasabyny alyp bilersiňiz.
Düşünmeýän ýeriňiz bar bolsa ovrenmeli@gmail.com poçtasyna ýazyp jogap alyp bilersiňiz!
Jemi 11,479 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Búgin Qostanaı qalasynda aýa sapasy nasharlaıdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Qazaqstannyń kóptegen qalalarynda meteorologııalyq jaǵdaı qolaıly bolady, dep habarlaıdy QazAqparat «Qazgıdromet» RMK baspasóz qyzmetine silteme jasap.
23 qyrkúıek kúni elimizdiń kóptegen qalalarynda qolaısyz meteorologııalyq ahýal birqalypty bolady.
Tek Qostanaı qalasynda aýa sapasy birshama nasharlaıdy.
Qolaısyz meteorologııalyq jaǵdaılar - atmosferalyq aýanyń betki qabatynda zııandy zattardyń shoǵyrlanýyna yqpal etetin qysqamerzimdi meteofaktorlardyń (tymyq aýa raıy, jeńil jel, tuman, ınversııa) jıyntyǵy.
QMJ jaǵdaıynda eldi mekenderdegi atmosferalyq aýanyń sapasy nasharlaýy yqtımal.


text:
Garaşsyzlygymyzyň otuz ýylynyň içinde Türkmenistan halk hojalyk toplumynyň çäkli ugurly bölegini dünýä ykdysadyýetiniň ugruna laýyklykda depginli ösýän özüni üpjün edýän milli modeline öwürmegi üstünlikli amala aşyrdy. Bu gün Türkmenistan MWF we WB görkezijileri boýunça sebitdäki goňşularynyň aglabasyndan öňe geçip, ilatyň jan başyna düşýän içerki önümiň jemi (IÖJ) möçberi – ýurduň ykdysady ösüş derejesini kesgitleýän häsiýet boýunça dünýä ýurtlarynyň ilkinji ýüzlügine girýär. Ykdysadyýetiň garaşsyzlygyň başyndan bäri üstünlikli goldanýan durnukly ösüşi netijesinde 2012-nji ýylda Bütindünýä banky Türkmenistana girdejisi orta derejeden ýokary bolan ýurt statusyny (Upper Middle Income Country Status) berdi.
Garaşsyzlygyň ilkinji ädimlerinden toplanan serişdäniň ýokary derejesi saýasynda Türkmenistan resurs ykdysadyýetinden senagat-resurs, dürlüleşdirilen ykdysadyýete geçmek üçin, çig mala baglylygyny gowşatmak maksady bilen, maýa goýma syýasatyny işjeň alyp bardy. Netijede diňe daşary ýurt öndürijileriniň tehnikasy we tehnologiýasy bilen enjamlaşdyrylan aýry-aýry has döwrebap kärhanalar däl, eýsem giden pudaklar emele geldi. Ýerli çig malda işleýän dokma senagaty, aslynda täzeden döredildi. Aşgabatdaky “Türkmenbaşy dokma toplumy” Merkezi Aziýa sebitinde iň uly dokma toplumydyr. Bu toplum 2000-nji ýylda ulanylyşa berildi. Onuň şol wagtky bahasy 116 mln ABŞ dollaryna barabardy.
Garaşsyzlygyň 30 ýyllygy: ykdysadyýetiň diwersifikasiýasy we sanlaşdyrylmasy
Garaşsyzlygymyzyň otuz ýylynyň içinde Türkmenistan halk hojalyk toplumynyň çäkli ugurly bölegini dünýä ykdysadyýetiniň ugruna laýyklykda depginli ösýän özüni üpjün edýän milli modeline öwürmegi üstünlikli amala aşyrdy. Bu gün Türkmenistan MWF we WB görkezijileri boýunça sebitdäki goňşularynyň aglabasyndan öňe geçip, ilatyň jan başyna düşýän içerki önümiň jemi (IÖJ) möçberi – ýurduň ykdysady ösüş derejesini kesgitleýän häsiýet boýunça dünýä ýurtlarynyň ilkinji ýüzlügine girýär. Ykdysadyýetiň garaşsyzlygyň başyndan bäri üstünlikli goldanýan durnukly ösüşi netijesinde 2012-nji ýylda Bütindünýä banky Türkmenistana girdejisi orta derejeden ýokary bolan ýurt statusyny (Upper Middle Income Country Status) berdi.


text:
Bary-ýogy 23 ýyl mundan ozal Sergeý Brin bilen Larri Peýj “google.com” domen adyny hasaba aldylar. 13 ýyl mundan ozal bolsa Stiw Jobs ilkinji “iPhone”-y dünýä tanyşdyrdy. Çärýek asyra ýetmeýän döwrüň içinde sanly tehnologiýalar biziň durmuşymyzy düýbünden özgertdiler.
Bilermenleriň bellemeklerine görä, häzir internet gözleg ulgamlarynda mahabat bazarynyň göwrümi $90 milliarda barabar. Smartfonlaryň dünýä bazarynyň göwrümi bolsa $435 milliarda ýetýär. Täze tehnologiýalaryň ösüşi täze ykdysady bazarlaryň döremegine we ýanaşyk pudaklaryň ösmegine itergi berdi.
Häzir bütin dünýäde biznesiň sanly ulgama geçirilmegine we sanly ykdysadyýetiň döredilmegine ugur alynýar. 2017-nji ýylda sanly öwrülişik jemleýji tapgyryna gadam basdy. Häzir Ýer togalagynyň ýaşaýjylarynyň eýýäm ýarysyna golaýy internete birikdirildi. Bu gün dünýä şeýle bir ýokary tizlikde özgerýär welin, eýýäm geljek gelip ýetdi diýmek bolar. Şonuň üçinem täze ösüş ugurlaryny görmegi başarmak we tiz özgermegi başarmak sanly ykdysadyýetde bäsdeşlige ukyplylygy üpjün edýär.
Bu makalada biz dünýä kompaniýalarynyň tejribesinden ugur alyp, biznesiň we ykdysadyýetiň pudaklarynda bolup geçýän özgertmeleriň ösüş ugurlary barada gürrüň ederis.
- Globallaşmak
Ykdysadyýetiň globallaşmak prosesi soňky onýyllykda has çaltlaşyp, maýa goýum, tehnologiýalar we harytlar, zähmet bazarlarynyň özara baglanyşygy güýçlendi we olar köpgatlakly tora girdi. Dünýä bazarynyň globallaşmagy bitewi bazar we maglumat giňişliginiň emele gelmegine hem-de harytlaryň we hyzmatlaryň bütindünýä bazarynyň liberallaşmagyna getirdi. Sarp edijiler harytlar barada has çuňňur maglumatlara eýe boldylar. Şonuň esasynda sarp edijiler öz isleglerini önüm öndürijilere öz isleglerini bildirmek bilen, has güýçli orny eýeleýärler.
Globallaşmanyň mysallary:
Dünýäde öndürilýän ähli harytlaryň we ýerine ýetirilýän hyzmatlaryň 1/5 bölegi transmilli (halkara) korporasiýalaryň paýyna düşýär. Olaraý mysal hökmünde Microsoft, Oracle, Procter&Gamble, Mars, Газпром, General Motors, Лукойл, McDonalds we beýlekiler görkezilip bilner.
2007-nji ýylda adamzat taryhynda ilkinji gezek şäherlerde ýaşaýan adamlaryň sany oba ýerlerinde ýaşaýan adamlaryň sanyndan geçdi. Bu görkeziji ýyl geçdigiçe şäheriň peýdasyna köpelýär.
2020-nji ýylda bütin dünýäde internete birikdirilen enjamlaryň sany 25 milliarddan geçdi. Maglumatyň ählumumy elýeterliligi ähli ugurlarda, şol sanda ykdysadyýetde aýdyňlygy ýokarlandyrýar.
Köp sanly kompaniýalar öz önümçiliklerini işçi güýjüniň arzan ýerlerine, esasan, Hytaý, Hindistan we Bangladeş ýaly ýurtlara geçirýärler. Şeýle hem bu gün harytlary diňe öz ýurduňda däl-de, dünýäniň islendik ýerinden satyn alyp bolýar.
- Özgerişleriň güýçlenýän tizligi
Senagat önümçiliginden tä gündelik durmuşa çenli dürli ugurlarda adaty hereketleri üýtgedýän innowasion tehnologiýalar öz ulanyjylaryny barha ýokarlanýan tizlikde gurşaýar. Innowasiýalaryň ösüşiniň täsiri astynda kompaniýalar ozalky biznes nusgasyny üýtgedip, harytlara we hyzmatlara täze çemeleşmeleri işläp taýýarlaýarlar.
Täze önümleri bazara çykarmagyň tizligi yzygiderli ýokarlanýar. Bilelikdäki ykdysady sarp ediş ýörelgelerine we elektron platformalara esaslanýan täze biznes nusgalar emele gelýär. Özgerişlere uýgunlaşyp bilmeýän kompaniýalar bazardan gidýärler.
Özgerişleriň tizliginiň ýokarlanmagynyň mysallary:
ABŞ-nyň ilatynyň 25%-i üçin telefonyň we radionyň elýeterli bolmagy üçin 30 ýyl gerek bolan bolsa, internetiň köpçülikleýin elýeterliligi üçin bary-ýogy 7 ýyl gerek boldy.
2000-nji ýylda dünýäniň iň uly 500 kompaniýasynyň sanawyna (Fortune 500) giren şereketleriň 52%-i häzire çenli eýýäm tozdy ýa-da başga kompaniýalar tarapyndan satyn alyndy.
10 ýyl mundan ozal möhüm bolan bilimler we başarnyklar dünýäniň täze nusgasyna laýyklykda, indi ähmiýetini ýitirýär.
Uly kompaniýalaryň ömrüniň dowamlylygy ozalkysyndan 1,5 esse azaldy.
10 ýyl mundan ozal köpçülikleýin habar beriş serişdelerine täzelikleri ýaýratmak üçin bir gün ýa-da köp wagt gerek bolýardy. Häzir bolsa munuň üçin bir düwmä basmak ýeterlik.
Häzirki wagtda dünýäniň zähmet bazarynda täze döreýän iş orunlarynyň 60%-niň talap edýän başarnyklary ilatyň diňe 20%-inde bar.
- Kommunikasiýalaryň sanlylaşdyrylmagy
Maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary adamlaryň arasyndaky we adamlar bilen gurmalaryň arasyndaky aragatnaşyk nusgalaryny üýtgedýär. Indi gatnaşyklary ýola goýmak we aragatnaşyk saklamak has ýeňilleşdi. Islendik aralykdan birek-birek bilen habarlaşyp bolýar. Sanly tehnologiýalaryň ýaýramagy örän çalt, şol sanda has elýeterli bolup geçýär. Adamlar araçysyz gatnaşmak üçin gurallara eýe bolýar. Döwlet hyzmatlary we bilim ulgamy ýaly möhüm ugurlar onlanýn görnüşe geçýär. Bütin dünýäde adamlar mobil telefonlar we planşet kompýuterleri ýaly akylly enjamlara bagly bolýarlar. Olaryň kömegi bilen köp işleri islendik ýerde, islendik wagt ýerine ýetirip bolýar.
Kommunikasiýalaryň sanlylaşdyrylmagynyň mysallary:
Germaniýada adamlaryň arasyndaky gündelik aragatnaşyklaryň 37%-i sanly enjamlaryň üsti bilen amala aşyrylýar.
Dünýädäki ähli sarp edijileriň 80%-ine golaýynda smartfonlar bar.
Bu gün harytlary isle söwda nokadyndan, isle mobil enjam arkaly satyn alyp bolýar.
Ösüşe ymtylýan kompaniýalar öz işgärlerine bilim bermek üçin şert döredýärler. Eýýäm 2016-njy ýylda kompaniýalaryň bütin dünýäde öz işgärlerine onlaýn arkaly goşmaça bilim bermek üçin sarp edýän harajatlaryny möçberi $50 milliarddan geçdi.
- Jemgyýetçilik gurluşynyň özgerişi
Jemgyýet üznüksiz hereket edýän janly organizm ýalydyr. Bu gün bütindünýä demografik özgerişleriň esasy ösüş ugurlaryna ykdysady ösüşiň hem-de şäherleşmäniň güýçlenmegi netijesinde dogluşyň azalmagy we adamlaryň ömrüniň dowamlylygynyň ýokarlanmagy, Ýer togalagynyň ilatynyň köpelmegi, ilatyň has ösen sebitlere köpçülikleýin göçüşi degişli edilýär. Garramaklyga bolan gatnaşyk üýtgeýär, gender we maşgala düşünjeleriniň üýtgemegi bolup geçýär. Jemgyýetde uly ýaşly adamlaryň sany köpelýär. Zenanlaryň jemgyýetdäki orny üýtgeýär, gender deňligi ösdürilýär. Geljegiň jemgyýetini kesgitleýän esasy şertleriň biri nesilleriň çalşygydyr. Häzir X nesliň deregine Y we Z nesiller gelýär. Olaryň gymmatlyklar ulgamy hem özgerýär.
Jemgyýetçilik özgerişiniň mysallary:
2030-njy ýyla çenli dünýäniň ilaty 15% artar.
1995-nji ýylda dünýä statistikasy boýunça ilkinji çagasyny dünýä inderýän zenanlaryň ortaça ýaşy 26-a barabar bolan bolsa, 2015-nji ýylda 29-a deň boldy. Bu ýyl-ýyldan görkeziji ýokarlanýar.
1995-nji ýylda dünýä derejesinde ortaça bir zenana 3 çaga düşýän bolsa 2020-nji ýylda bu görkeziji 2,47-ä deň boldy.
- Tehnologiýalar we innowasiýalar
Häzirki döwürde sarp edijileriň özüni alyp barşyna täsir edýän iň möhüm şertleriň biri-de tehnologiýalaryň çalt ösmegidir. Bir tarapdan tehnologiýalar harytlaryň we hyzmatlaryň iňňän köp görnüşini elýeterli edip, sarp edilişiň mümkinçiliklerini giňeldýärler. Beýleki tarapdan bolsa, tehnologiýalaryň ösüşi biziň durmuşymyzy çylşyrymlaşdyryp, ony üýtgedýär. Käte biz tehnologiýalaryň ösüş depgini we olaryň çylşyrymlylygy bilen aýakdaş gidip bilmeýäris we hatda olara garaşly bolýarys. Şonuň üçinem tehnologiýalaryň rahatlygy we ulanylyş ýönekeýligi sarp edijileriň iň esasy talaby bolup durýar.
Häzirki tehnologiýalar biznesi ösdürmek üçin uly mümkinçilige eýedir. Geljekde tehnologiýalaryň elýeterliligi has ýokarlanar. Bu gün tehnologiýalar netijeliligi ýokarlandyrmagyň obýekti hökmünde kabul edilýär, ýöne olar tejribe toplamaga hem, goşmaça girdeji çeşmelerini döretmäge hem mümkinçilik berýär.
Tehnologiýalaryň we innowasiýalaryň ösüşiniň mysallary:
Zatlaryň interneti: indi tehnika diňe predmet däldir. Bu gün sowadyjy, çaý gaýnadyjy we tozan sorujy hem maglumat çeşmesi bolup bilýär.
Bu gün hiç bir ýokary tehnologiýaly biznes bulut tehnologiýalaryndan üzňe däldir.
Indi satyn alan harytlaryň üçin telefon arkaly hasaplaşyp bolýar. “Apple Pay”, “Android Pay” we “Ali Pay” ýaly tehnologiýalar sarp edijileriň durmuşyny ýeňilleşdirýär.
Mahym Taganowa,
«Türkmen poçta» poçta aragatnaşyk agentliginiň poçta işini gurnaýyş we logistika bölümi hünärmeni.


text:
Dolandyryş ulgamyny kämilleşdirmegiň we hünär derejesini ýokarlandyrmagyň çäginde, “Uly çynar” hojalyk jemgyýetiniň işgärleri Türkmenistanyň Gyzyl ýarymaý Milli jemgyýeti tarapyndan 2019-njy ýylyň 15-nji maýyndan 16-njy maýy aralygynda geçirilen “Lukmandan öňki ilkinji kömegi bermek” temasy boýunça treninge gatnaşdylar.
Lukmandan öňki ilkinji kömek – bu zyýan çeken adamyň durmuşyny we saglygyny dikeltmeklige we saklamaklyga gönükdirilen çäreler toplumydyr. Ony lukmançylyk işgäriniň gelmeginden öň, zyýan çeken adamyň ýanynda bolýan (özara kömek) ýa-da zyýan çekeniň özi (özbaşdak kömek) ýerine ýetirmelidir.
Temanyň gyzykly beýan edilmegi, şeýle-de terjibeli özleşdiriş sebäpli, “Uly Çynar” hojalyk jemgyýetiniň işgärleri örän wajyp başarnyklary gazandylar. Türkmenistanyň Gyzyl ýarymaý Milli jemgyýetiniň tälimçileriniň hünär ukyplylygy we şahsy usuly tema ynamly we tiz girişmäge ygtyýar berýär.
Hojalyk jemgyýetiň ýolbaşçylygy dolandyryş ulgamyny dyngysyz kämilleşdirýär we şu ýol boýunça şeýle meseleleri çözmekde işgärleriniň täze başarnyklary gazanmagy, hünär derejeleriniň ýokarlanmagy onuň aýrylmaz basgançaklary bolup durýar.


text:
Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynda geçen hepdede daşary ýurt puluna geçirilen söwdalaryň möçberi 27 million 317 müň ABŞ dollaryndan gowrak boldy. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty ýekşenbe güni habar berdi.
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýanyň, Türkiýäniň, Owganystanyň, Gonkongyň, Kipriň hem-de beýleki ýurtlaryň telekeçileri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda (TNGIZT) öndürilen gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny we uçar kerosinini satyn aldylar.
Bulardan başga-da, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýäniň we beýleki ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekillerine tekiz boýalan hem-de žakkard tüýjümek önümleriň giň görnüşi, float aýnasy ýerlenildi.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 49 müň dollaryndan gowrak bolan portland sementi satyn aldylar.
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy.


text:
NATO güýçleriniň atan iki raketasynyň ýaşaýyş jaýa düşmegi netijesinde adamlaryň ölendigi habar berilýär.
Koalision güýçleriň komanduýuşisi general Stenli MakKristal bolan waka üçin Owganystanyň prezidenti Hamyt Kerzeýden ötünç sorady.
Marja şäherinde we Nad Ali etrabynda talyplara garşy iki gün bäri dowam edýän hüjüme 15 müň töweregi amerikan, britan we owgan harbylary gatnaşýar.
Operasiýanyň üstünkli barýandygyny komandowaniýe belleýär.
Talyplardan 20 gowrak adamyň öldürilendigi, koalision güýçlerden ýitginiň 2 adamdygy, ýaralananlaryň bardygy habar berilýär.


text:
“Frans press agentliginiň”maglumatyna görä, çarşenbe güni irden azyndan 11 sany partlama bolupdyr, olaryň köpüsi Bagdadyň şaýylaryň ýaşaýan böleklerine zarba urupdyr. Olaryň arasynda Bagdadyň Kazimiýah, Sadr, Şaab, Şula, Jamila we Mahmudiýah ýaly bölekleri agzalýar.
Iň güýçli partlamalaryň Bagdadyň demirgazygynda ýerleşýän Kazimiýa, diýen ýerde bolandygy aýdylýar. Häkimiýetler bu ýerde azyndan bäş adamyň heläk bolandygyny we 30-dan gowrak adamyň ýaralanandygyny habar berdiler.
Yrakda dowam edýän zorluklar zerarly soňky aýlarda 3 000-den gowrak adam wepat bolupdyr. Heläkçilikli wakalaryň köpüsi Yrakda köplük edýän sünnileriň we azlygy emele getirýän şaýylaryň arasyndaky dartgynlylyk bilen baglanyşdyrylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 7-nji uýulda geçiren hökümet maslahatynda ýurtda bolýan her daşary ýurtlydan bir gije-gündiz üçin 2 amerikan dollary möçberinde ýygym almak baradaky karara gol çekdi.
“Türkmenistanda ýerleşýän köpçülikleýin we hususy ýerleşdiriş serişdelerinde ýaşaýan daşary ýurt raýatlaryndan we raýatlygy bolmadyk adamlardan her bir ýaşan gije-gündizi üçin 2 amerikan dollary möçberinde syýahatçylyk ýygymyny almak girizildi” diýip, türkmen metbugaty habar berýär.
2017-nji ýylyň 1-nji awgustyndan başlanyp alynjak ýygym Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň hasabyna geçiriler diýip, habarda aýdylýar.
Türkmenistan sebitde daşary ýurtly turistleriň, şol sanda etniki türkmenleriň syýahata barmagynda iň kän emeli päsgelçilik döredilen ýurtlaryň biri hasaplanýar.


text:
2016-njy ýylyň 26-njy dekabrynda Merkezi saýlaw toparynyň mejlisi geçirildi we raýatlaryň teklipçi toparlary tarapyndan hödürlenilen: Ahal welaýatynyň baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy Serdar Begmuhammedowiç Jelilow; “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň “Garabogazsulfat” önümçilik birleşiginiň baş direktory Süleýmannepes Oraznepesowiç Nurnepesow; Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary Meretdurdy Isgenderowiç Gurbanow; Seýdiniň Nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň direktory, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty Durdyýew Ramazan Mustapakulyýewiç; Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary Jumanazar Annaýew 2017-nji ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça dalaşgärlige bellige alyndy.
Dalaşgärlere Merkezi saýlaw toparynda şahsyýetnama gowşuryldy. Bu çärä Merkezi saýlaw toparynyň agzalary, raýatlaryň teklipçi toparlarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Şeýlelikde, syýasy partiýalar tarapyndan dalaşgärleriň 3-si, raýatlaryň teklipçi toparlary tarapyndan bolsa 6-sy hödürlenildi we dalaşgärleriň jemi 9-sy bellige alyndy. Häzirki wagtda dalaşgärleriň öz maksatnamalary barada telewideniýede çykyş etmekleri dowam edýär.
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly baştutanlygynda, öňdengörüjilikli döwlet syýasaty esasynda ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyny demokratiýalaşdyrmak meselesi aýratyn möhüm ugurlaryň biri...
Ýurdumyz bu gün demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmak ýoly bilen öňe ynamly gadam urýar. Demokratik şertleriň çäklerinde ýurdumyzda her bir türkmen raýatynyň saýlaw hukuklarynyň üpjün edilmegine hem uly...
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly baştutanlygynda günsaýyn ösüp barýan asuda ýurdumyzda raýatlaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramaga gönükdirilen il-ýurt bähbitli çäreler yzygiderli amala a...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryny sanlylaşdyrmak işi ýokary depginler bilen dowam edýär....
?Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramyna taýýarlyk görülýän günlerde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp...
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimizde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp barylýan il-ýurt bähbitli, giň gerimli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne mahsus...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda milli kanunçylygy kämilleşdirmäge hem-de halkara tejribes...
Ynsan kalbyny päklige, halallyga besleýän, merdana ata-babalarymyzdan miras galan, halkymyzyň asyrlar, boýy dowam edip gelýän asylly ýörelgelerine aýratyn ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiziň...


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permany bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet boýunça guramasynyň (ÝUNESKO) işleri barada Türkmenistanyň milli toparynyň jogapkär sekretary Çynar Täjiýewna Rustemowa Türkmenistanyň iň ýokary tapawutlandyryş derejesi — «Türkmenistanyň Gahrymany» diýen at dakyldy we oňa «Altyn Aý» altyn medalyny gowşuryldy.
Degişli resminama Türkmenistanyň Prezidenti 25-nji sentýabrda Aşgabatda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisiniň barşynda gol çekdi.
Permanda bellenilişi ýaly, bu resminama Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň özygtyýarlylygyny, konstitusion gurluşyny we döwlet Garaşsyzlygyny, hemişelik Bitaraplygyny pugtalandyrmaga goşan uly şahsy goşandyny, döwletiň hem-de jemgyýetiň öňünde bitiren aýratyn görnükli hyzmatlaryny we gazanan üstünliklerini, şeýle hem uzak ýyllaryň dowamynda çeken yhlasly we tutanýerli zähmetini nazara alyp kabul edildi.
«Garaşsyzlyk ýyllarynda dünýäniň birnäçe ýurdunda, iri halkara guramalarda türkmen döwletine wekilçilik etmek bagtynyň nesip edendigi üçin özümi çäksiz bagtly hasaplaýaryn. Biz nirede işlesek-de, hemişe berkarar döwletimiziň, mähriban Arkadagymyzyň ýakyn goldawyny duýup işleýäris. Dünýäde ykrar edilen milli Liderimiz Watany söýmekde, il-halka ak ýürekden hyzmat etmekde biziň üçin nusgalyk görelde mekdebidir.
Bu belent mertebe diňe meniň çeken zähmetime däl, tutuş türkmen zenanlaryna, diplomatlaryna bildirilen mukaddes ynamdyr» - diýip, diplomat, Türkmenistanyň Gahrymany Çynar Rustemowa aýtdy.


text:
«Zenidiň» hüjümçisi, eýranly türkmen Serdar Azmun 2020/21 möwsüminde Russiýanyň Premýer ligasynyň iň gowy futbolçysy diýlip yglan edildi.
Geçirilen ses berlişikde 76 utuk toplan eýranly türkmen birinji orny eýeledi. Ol geçen möwsümde topary bilen 24 duşuşyga gatnaşyp, 19 gezek tapawtlanypdy. Şeýle hem bassyr üçünji gezek Russiýanyň çempiony boldy.
Ýylyň iň gowy futbolçysyna berlen seslerde 61 utuk bilen ikinji orny «Zenitden» Artýom Dzýuba, 51 utuk bilen üçünji orny «Soçiden» Kristian Noboa eýeledi.
Ses belişige Tinkoff ― RPL-niň baş tälimçileri, kapitany, Russiýanyň milli ýygyndysynyň baş tälimçisi Stanislaw Çerçesow we «Matç Premýer» teleýaýlymynyň kommentatorlary gatnaşdy.
«Zenidiň» hataryna 2019-njy ýylda goşulan Serdar Azmunuň şertnamasy indiki ýylyň tomsunda tamamlanýar. Ol mundan ozal «Rostowda» we «Rubinde» çykyş edipdi.
Ezber futbolçynyň Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň hem agzasydygyny ýatladýarys.


text:
Dawut pygamberiň Mezmury!
Reb meniň nurumdyr, Halasgärimdir; kimden gorkaýyn? Ömrümiň güýji Rebdir; kimden heder edeýin? Bet iş edýänler, duşmanlarym we ýagylarym etimi iýjek bolup, meniň üstüme gelenlerinde büdräp ýykyldylar. Bir goşun hem maňa garşy düşelge gursa, ýüregim gorkmaz; maňa garşy uruş tursa, şonda-da batyr bolaryn.
Rebden bir zat diledim, islegim şu: Rebbiň gözelligine seredip, Onuň ybadathanasynda doga etmek üçin ömrümiň ähli günleri Rebbiň öýünde mesgen tutmak.
Çünki ýaman günde Ol meni penasynda gorar, çadyrynyň gizlin ýerinde saklar; meni bir gaýanyň üstüne galdyrar.
Şindi başym daş-töweregimdäki duşmanlarymyň depesine galyp dur. Men Onuň çadyrynda şatlyk gurbanlaryny hödürlärin, aýdym aýdaryn, hawa Rebbe nagma aýdaryn.
Çagyranymda, ýa Reb, meniň sesimi eşit, maňa mähribanlyk et, maňa jogap ber.
Sen “Meniň ýüzümi agtar” diýdiň. Ýüregim-de Saňa diýdi: “Ýa Reb, men Seniň ýüzüňi agtararyn”. Ýüzüňi menden gizleme; bendäňi gazap bilen kowma; maňa kömekçi bolduň; meni taşlama we terk etme, eý halasgär Hudaýym!
Kakm, ejem meni terk edenlerinde, Reb meni kabul eder.
Ýa Reb maňa ýoluňy öwret, meni aňtaýanlardan ýaňa düz ýola rowana et. Meni duşmanlarymyň eline tabşyrma, çünki ýalan güwäler, zorluk sowurýanlar maňa garşy çykdy.
Emma men Rebbiň ýagşylygyny dirileriň ýurdunda görjekdigime ynanýaryn.
Rebbe umyt bagla; batyr bol, Ol seniň ýüregiňi güýçlendirer; Rebbe umyt bagla!


text:
Düzgünleri berk berjaý edeliň!
Elleriňizi ýygy-ýygydan sabynlap ýuwuň!
Eger sabyn we suw elýeter bolmasa, onda el üçin zyýansyzlandyryjy serişdäni ulanyň!
Ýuwulmadyk elleriňiz bilen gözüňize, burnuňyza we agzyňyza degmejek boluň!
Üsgüreniňde we asgyranyňda agzyňy we burnuňy bir gezek ulanylýan el süpürgiç bilen ýapmaly, el süpürgiji şol bada taşlamaly we elleriňi ýuwmaly!
Sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermeli!
Witamine baý bolan iýmit önümlerini iýmeli!
Dümew keseline garşy öňüni alyş sanjymyny almaly!


text:
Taryha şan berjek wakalara beslenýän «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynyň 10-njy aýy tamamlanyp barýar. Günler geçdigiçe, milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda berkarar döwletimizde ýylyň dowamynda ýerine ýetirilen tutumly işler, ýetilen belent sepgitler barada kän oýlanýarsyň. Sakasynda hormatly Prezidentimiz duran şol belent tutumlar mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30-njy ýylynda gadymy Lebap topragyny hem gurşap aldy.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýakynda geçirilen mejlisleriň birinde ýylyň başynda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk toýuna çenli 30 sany iri desganyň açylyp, ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilen hem bolsa, açylan desgalaryň sanynyň 60-dan geçýändigi barada aýtdy. Şeýlelikde ösüşleri bedew badyna deňelýän ýurdumyzda diňe 9 aýa niýetlenilen sepgitler iki esseden hem gowrak netije beripdir. Bu buýsanmaga-da, guwanmaga-da mynasyp hakykatdyr. Şol desgalaryň birnäçesi bolsa ýurdumyzyň gündogar sebitinde — gadymy Lebap topragynda açylyp, ulanylmaga berildi.
Şolaryň ilkinjileriniň hatarynda hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen işe girizilen Kerki (Türkmenistan) ― Şibirgan (Owganystan) aralygyndaky güýjenmesi 500 kilowolt bolan täze elektrik geçirijisini görkezip bileris. Uzynlygy 153 kilometre ýetýän täze ulgamyň işe girizilmegi bilen, goňşy döwletde elektrik energiýasyny ulanýan adamlaryň sany ýurt boýunça 9 milliona çenli artdy. Türkmenistandan barýan elektrik energiýasy birinji tapgyrda Andhoý, Şibirgan we Mazari-Şarif şäherlerine iberildi. Ol ikinji tapgyrda ― 2022-nji ýylyň başyna ― Puli-Humri we Kabul şäherlerine barar.
Edil şol günlerde Gahryman Arkadagymyzyň ak pata bermegi bilen işe girizilen kuwwatlylygy ýylda 30 milliard kub metr bolan täze «Malaý» gaz gysyjy desgasy Türkmenistandan Hytaýa çenli uzan «mawy ýangyjyň» akymyna goşant boldy.
Täze gurlan desganyň wezipesi «Malaý» gaz känini doly özleşdirmekden hem-de «Galkynyş» we «Döwletabat» känleriniň gazyny «Malaý — Bagtyýarlyk» gaz geçirijisine ýokary basyş bilen akdyrmakdan ybaratdyr. Döwrebap desganyň işe girizilmegi bilen, ýurdumyzyň gaz senagatynda 60-a golaý täze iş orny döredi. Taslama «Türkmengaz» döwlet konserni tarapyndan «Petro Gas LLP» (Beýik Britaniýa) kompaniýasy bilen bilelikde amala aşyryldy.
Mart aýynda welaýatda «Altyn bürgüt» hususy kärhanasynyň döwrebap ýyladyşhana toplumy işe girizildi. Şol gün ýurdumyzyň beýleki welaýatlarynda hem şeýle döwrebap toplumlaryň işine badalga berildi. Ýubileý ýylymyzyň şanyna-şan goşan wakalara milli Liderimiz sanly ulgam arkaly gatnaşdy.
«Altyn bürgüt» hususy kärhanasyna degişli ýyladyşhananyň meýdany 8,5 gektara golaýlaýar. Ýyladyşhana toplumynyň birinji tapgyry 4 gektar meýdanda eýýäm üç ýyldan bäri işläp gelýär. Şu gezek onuň 4,5 gektara golaý meýdany eýeleýän ikinji tapgyry açylyp, ulanylmaga berildi.
Aprel aýynda Farap etrabynyň çäginde açylyp, ulanylmaga berlen ýene bir desga Jeýhun ýakasyndaky ýakymly wakalaryň nobatdakysyna öwrüldi. Bu ýerde Halkara «Türkmen alabaý itleri» assosiasiýasynyň welaýat merkezi peýda boldy. Alabaý itleriniň gözellik bäsleşigini geçirmek üçin niýetlenilen bölüm merkeziň ilkinji ädimlerinde ýerleşýär. Onuň gabat garşysynda merkeziň dolandyryş binasy ýerleşýär. Dolandyryş merkezinden daşary gurlan işgärler binasy hem merkeziň hünärmenleriniň ― itşynaslaryň ygtyýarynda. Şeýle hem bu ýerde weterinariýa gullugy, alabaýlaryň 70-sine niýetlenilen ýataklar we goşmaça binalar bar. Merkez Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe milli gymmatlygymyza öwrülen alabaýlara goýulýan sarpanyň belent nyşanyna öwrüldi.
Milli Liderimiziň Lebap welaýatyna şu ýylyň tomsunda bolan iş saparynyň çäklerinde bolsa gadymy Lebap topragynda ikinji halkara howa menzili, Türkmenabat şäherinde «Türkmeniň ak öýi» binasy açylyp, ulanylmaga berildi.
Sagatda 100 ýolagça hyzmat edýän Kerki halkara howa menzili açylyp, ulanylmaga berlen dessine halkara güwänamalarynyň ençemesine mynasyp boldy. Bu bolsa türkmen gurluşykçylarynyň öz işlerini döwrüň iň ösen talaplaryna laýyk alyp barýandygyny, ýurdumyzda gurulýan ähli binalaryň ýokary hilli bolmagyna aýratyn üns berilýändigini görkezýär. «Türkmeniň ak öýi» binasy bolsa açylan dessine welaýatda iri dabaralaryň geçirilýän esasy merkezine öwrüldi. Şeýlelikde soňky ýyllarda ýurdumyzyň ähli sebitlerine gyradeň ýaýran döwrebap ak öýleri gurmak tejribesi Jeýhun ýakasyna hem ýaýyldy.
Güýzüň ilkinji gününde Saýat etrabynda birbada iki sany döwrebap orta mekdebiň, ýene-de şol günlerde «Lebap» döwlet elektrik stansiýasynyň täze, has kuwwatly bölüminiň, ýaňy-ýakynda bolsa Türkmenabat şäherinde 614 maşgala niýetlenilen täze ýaşaýyş jaý toplumynyň açylyp, ulanylmaga berilmegi ýylyň dowamyndaky iri açylyşlaryň üstüni ýetirdi. Her biriniň ägirt uly ykdysady we durmuş bähbidi bolan bu binalar açylan dessine il-günümize hyzmat edip başlady.
Ýokarda sananlarymyzyň üstüni köpsanly ýaşaýyş jaýlarynyň, ululy-kiçili durmuş-medeni maksatly desgalaryň açylyş dabaralary bilen hem ýetirip bolar. Biz diňe iri desgalar barada gürrüň etdik. Bir ýylyň dowamynda diňe bir welaýatyň çäginde şunça desganyň açylmagy bolsa ýurdumyzyň ägirt uly ykdysady kuwwatyna ýene bir ýola şaýatlyk edýär. Munuň üçin welaýatyň bagtyýar ýaşaýjylary Gahryman Arkadagymyza ak ýürekden alkyş aýdýarlar.
Biz Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýaşaýarys. Şeýle şanly döwre bolsa diňe beýik işler ýaraşýar!
Kadyr DAŇATAROW,
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň agzasy.
Aşgabat, 22-nji oktýabr (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet syýasatynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Milli Liderimiz mejlisi açyp, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa söz berdi. Ol ýurdumyzyň kanun çykaryjy edarasynyň Türkmenistanda amala aşyrylýan giň gerimli durmuş-ykdysady özgertmeleriniň hukuk binýadyny pugtalandyrmak boýunça alyp barýan işleri barada maglumat berdi.
Häzir döwletimiziň ösüş strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlary hem-de öňdebaryjy kanun çykaryjylyk tejribesine laýyklykda, täze kanunlaryň taslamalaryny taýýarlamak işleri dowam etdirilýär. Ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hünärmenleriniň gatnaşmagynda Döwlet býujetiniň taslamasy boýunça Mejlisiň nobatdaky maslahatyna taýýarlyk işleri geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Milli Geňeşiň Mejlisiniň türkmen jemgyýetiniň hukuk esaslaryny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, hakyky demokratik ýörelgeleri berkitmek boýunça geçirýän işleriniň aýratyn möhüm ähmiýetini belledi.
Soňra Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew ýerine ýetirilýän işler barada maglumat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň 13-nji oktýabrda geçirilen mejlisinde öňde goýan wezipelerine laýyklykda, amala aşyrylýan durmuş ugurly döwlet maksatnamalaryny hukuk taýdan goldamak, ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak boýunça işler geçirilýär. Mejlisiň deputatlary, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hünärmenleri bilen bilelikde hereket edýän kanunlar seljerilýär hem-de täze kanunlaryň taslamalary işlenip taýýarlanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň agzalarynyň halkymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen täze konsepsiýalary, döwlet maksatnamalaryny we meýilnamalaryny işläp taýýarlamaga hem-de amala aşyrmaga, ilatyň arasynda wagyz-nesihat çärelerini geçirmäge işjeň gatnaşmagynyň zerurdygyny nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Gazagystan Respublikasynyň Prezidentiniň 24-25-nji oktýabrda Türkmenistana meýilleşdirilen döwlet saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Iki goňşy ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda ýola goýuldy. Şunuň bilen baglylykda, ähli ugurlar boýunça türkmen-gazak hyzmatdaşlygynyň yzygiderli depgini bellenildi. Bu gün resminamalaryň 120-si ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny emele getirýär.
Biziň ýurtlarymyz abraýly halkara we sebit guramalarynyň hem-de düzümleriniň çäklerinde işjeň hyzmatdaşlyk edip, birek-birege özara goldaw berýärler. Hususan-da, Gazagystan Respublikasy Türkmenistan tarapyndan başy başlanan BMG-niň Baş Assambleýasynyň Kararnamalarynyň 16-synyň awtordaşy bolup çykyş etdi.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmekde bilelikdäki hökümetara toparyň işine möhüm orun berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýakyn goňşy ýurtlar, şol sanda dostlukly Gazagystan bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmagyň hem-de giňeltmegiň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň biridigini nygtady.
Milli Liderimiz sözüni dowam edip, biziň döwletlerimiziň ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde üstünlikli hyzmatdaşlyk edýändigini belledi. Dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ýaly sebit we ählumumy gün tertibiniň ileri tutulýan meseleleri boýunça taraplaryň eýeleýän ornunyň ýakyndygy halkara derejede netijeli gatnaşyk etmäge berk binýat bolup durýar.
Ýokary derejede geçiriljek duşuşyk hyzmatdaşlygyň ähli ugurlarynda onuň uly kuwwatyny has doly peýdalanmaga, uzak möhletleýin geljegi nazara alyp, gatnaşyklaryň täze möhüm ugurlaryny kesgitlemäge ýardam eder.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna Gazagystan Respublikasynyň Prezidentiniň ýurdumyza boljak döwlet saparyna taýýarlyk görmegiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça anyk tabşyryklary berdi. Şol sapar dostluga, hoşniýetli goňşuçylyga esaslanýan türkmen-gazak gatnaşyklarynyň taryhyna nobatdaky möhüm sahypany ýazmaga gönükdirilendir.
Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz “Türkmenistanyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Aral milli maksatnamasyny tassyklamak hakynda” Karara hem-de Türkmenistanyň wekiliýetini iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky syýasy geňeşmelere gatnaşmak üçin Eýran Yslam Respublikasynyň Tähran şäherine gulluk iş saparyna ibermek hakynda Buýruga gol çekdi hem-de bu resminamalary sanly ulgam arkaly wise-premýere iberip, bu babatda degişli işleri geçirmek barada anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibine girizilen meselelere geçmek bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Berdimuhamedowyň hasabatyny diňledi. Wise-premýer gözegçilik edýän düzümlerinde işleriň ýagdaýy, şeýle hem ykdysadyýetiň pudaklarynyň işleriniň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen täze kanunçylyk namalaryny kabul etmek we hereket edýänlerini kämilleşdirmek maksady bilen geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklaryna laýyklykda hem-de Türkmenistanyň Býujet kodeksini ýerine ýetirmek maksady bilen, Durnuklaşdyryş gaznasynyň serişdelerini maýa goýum hökmünde gönükdirmegiň Tertibiniň rejelenen görnüşdäki taslamasy taýýarlanyldy. Durmuşa geçirilýän döwlet maýa goýum syýasatyna laýyklykda, önümçilik we durmuş maksatly binalaryň hem-de desgalaryň gurluşyklarynyň alnyp barylýandygyny we olaryň täzeleriniň gurluşygynyň meýilleşdirilýändigini nazarda tutup, Durnuklaşdyryş gaznasynyň serişdelerini karz edaralarynyň depozit hasaplaryna geçirmek arkaly döwlet düzümleriniň hem-de hususy bölegiň täze önümçiliklerini we söwda şertnamalaryny maliýeleşdirmek üçin gysga, orta hem-de uzak möhletli karzlary bermek göz öňünde tutulýar.
Resminamada Býujet kodeksine laýyklykda, karz bermegiň ugurlary giňeldildi we şertleri kämilleşdirildi, şeýle hem Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda, karz alyja bir taslamanyň çäklerinde berilýän karz serişdeleriniň aňryçäk möçberleri kesgitlenildi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna “Durnuklaşdyryş gaznasynyň serişdelerini maýa goýum hökmünde gönükdirmegiň Tertibini tassyklamak hakynda” Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň okgunly ösüşini, Türkmenistanyň Merkezleşdirilen býujetiniň çykdajylardan artykmaç girdeji böleginiň netijeli ulanylmagyny, halkymyzyň durmuş derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlandyrylmagyny üpjün etmek maksady bilen, bu gaznanyň 2008-nji ýylda döredilendigini aýtdy. Bu strategik ähmiýetli ätiýaçlyk maliýe serişdeleriniň maksadalaýyk peýdalanylmagy, göz öňünde tutulyşy ýaly, karz-pul syýasatyny alyp barmakda, ykdysady ösüşiň ýokary depginini saklamakda, milli we döwlet maksatnamalarynyň çäklerinde maliýeleşdirilýän, ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulandyrylmagyna, ýurdumyzyň tehniki we tehnologiýa taýdan döwrebaplaşdyrylmagyna gönükdirilen taslamalary durmuşa geçirmekde oňyn täsirini ýetirýär.
Döwlet Baştutanymyz Karara gol çekip hem-de ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberip, Durnuklaşdyryş gaznasynyň serişdeleriniň maksadalaýyk sarp edilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow 27-28-nji oktýabrda Aşgabatda geçirilmegi meýilleşdirilen “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2021” atly XXVI halkara maslahata taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, häzir foruma 32 döwletiň 100-e golaý kompaniýalaryndan, halkara guramalardan we iri banklardan wekiller sanly ulgam arkaly gatnaşmaga isleg bildirdiler.
Maslahatyň çäklerinde nebitgaz pudagynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň wajyp meseleleri hem-de bilelikdäki maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek boýunça pikir alyşmalar guralar. Onuň pes uglerodly energetika meselesine bagyşlanan bölümleriniň birini bolsa BAE-niň Dubaý şäherinde geçirilýän “EKSPO — 2020” Bütindünýä sergisinden teleköpri arkaly guramak meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, halkara maslahatyň maksatnamasynyň taslamasy döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, her ýyl geçirilýän bu ýöriteleşdirilen forumyň Türkmenistanyň ägirt uly serişde we ykdysady kuwwatyna eýe bolan strategik nebitgaz pudagynda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga hem-de ösdürmäge ýardam bermäge gönükdirilendigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň sebit we dünýä derejesinde energiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlary aýratyn ähmiýete eýedir. Bu bolsa Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmegiň aýrylmaz şertleriniň biridir.
Bitarap Türkmenistan energetika diplomatiýasyny işjeň öňe sürüp, täzeçil tehnologiýalary hem-de öňdebaryjy işläp taýýarlamalary ulanmak bilen, iri düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmek üçin giň mümkinçilikler bolan ýangyç-energetika toplumynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ilerletmek we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek ugrunda çykyş edýär. Milli Liderimiz hödürlenilen maksatnamany makullap, wise-premýere halkara forumyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy. Ol hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmak, umumy bähbitlere kybap gelýän täze işewür gatnaşyklary ýola goýmak üçin açyk meýdança öwrülmelidir.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek we ekologiýa abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwlet strategiýasynyň durmuşa geçirilişi barada hasabat berdi.
Wise-premýer bu ugurda görülýän çäreler barada aýdyp, degişli Karara laýyklykda, eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary hem-de welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri tarapyndan ýurdumyzda saýaly, pürli, miweli baglaryň we üzümiň jemi 30 million düýp nahalyny ekmegiň meýilleşdirilendigini habar berdi. Şu ýylyň ýazky bag ekmek möwsüminde 15 milliondan gowrak bag nahallary ekilip, häzirki wagtda güýzki bag ekmek möwsümine taýýarlyk görülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, tebigata aýawly garamagyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudygyny nygtady. Ýurdumyzda köpçülikleýin bag ekmek möwsümi asylly däbe öwrüldi. Milli tokaý maksatnamasy üstünlikli amala aşyrylýar. Onda şäherleriň we obalaryň töwereginde, ulag ýollarynyň ugrunda ýaşyl zolaklary döretmek göz öňünde tutulýar.
Milli Liderimiz adamlaryň abadan durmuşynyň möhüm şertleriniň biri hökmünde mundan beýläk-de ekologiýa meselesine aýratyn üns bermegiň zerurdygyny nygtap, wise-premýere öňümizdäki ählihalk bag ekmek dabarasynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow ýurdumyzda halkalaýyn energoulgamy döretmek boýunça taslamanyň birinji tapgyry bolan Ahal — Balkan ýokary woltly täze asma elektrik geçirijisiniň ulanylmaga tabşyrylmagyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Bu iri möçberli taslamany durmuşa geçirmek maksady bilen, zerur enjamlar, serişdeler hem-de ulag tehnikalary satyn alyndy.
Ahal — Balkan ugry boýunça ýokary woltly elektrik geçirijini çekmek boýunça işler ýurdumyzyň energogurluşykçylarynyň güýji bilen amala aşyryldy. Täze elektrik geçirijiniň ulanylmaga tabşyrylmagy mynasybetli dabarany ýokary derejede guramak maksady bilen, çäreleriň degişli meýilnamasy düzüldi.
Ýurdumyzyň iki welaýatyny baglanyşdyran ýokary woltly täze elektrik geçiriji içerki sarp edijileriň energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmak bilen birlikde, daşary ýurtlara eksporta ugradylýan elektrik energiýanyň mukdaryny artdyrmak üçin hem tehniki mümkinçilikleri döreder.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň esaslaryny pugtalandyrmakda uly ähmiýet berilýän ýurdumyzyň elektroenergetikasynyň kuwwatyny yzygiderli artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň halkalaýyn energoulgamyny döretmek boýunça durmuşa geçirilýän iri möçberli taslamanyň ähmiýetine aýratyn üns berildi.
Ýokary woltly täze asma elektrik geçirijiniň ulanylmaga tabşyrylmagy mynasybetli geçiriljek dabara ägirt uly taslamanyň birinji tapgyrynyň amala aşyrylandygyny alamatlandyrýar, şol taslamanyň esasy maksady elektrik energiýasynyň öndürilişini artdyrmakdan hem-de welaýatlaryň we Aşgabadyň energoulgamlaryny bitewi energetika halkasyna birleşdirmekden ybaratdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow görülýän çäreleriň şäherleriň we obalaryň energiýa bilen üpjün edilişiniň hilini gowulandyrmaga, öňde duran durmuş-ykdysady taýdan ösüşiň wajyp wezipelerini çözmäge hem-de ýurdumyzyň eksport kuwwatyny giňeltmäge hyzmat etjekdigini nygtap, bu ugurda alnyp barylýan işlere gözegçiligi güýçlendirmek barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow ýurdumyzyň “EKSPO — 2025” Bütindünýä sergisine gatnaşmagynyň ýokary derejesini üpjün etmek bilen baglanyşykly alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bu sergi Ýaponiýanyň Osaka şäherinde emeli döredilen Ýumesima adasynda “Biz ýaşaýşymyz üçin geljegiň jemgyýetini döredýäris” şygary astynda geçiriler. Türkmenistan “EKSPO” sergilerine öň hem birnäçe gezek gatnaşdy, häzir bolsa Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilýän sergide ýurdumyzyň kuwwaty üstünlikli görkezilýär.
Wise-premýer milli Liderimiziň garamagyna degişli guramaçylyk komitetini döretmek hem-de “EKSPO — 2025”-iň guramaçylyk komiteti bilen bilelikde, zerur bolan taýýarlyk işlerini geçirmek üçin Türkmenistanyň jogapkär wekilini bellemek baradaky teklibi hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dünýädäki ýagdaýlara başlangyçlar arkaly gatnaşýan Türkmenistanyň öz ägirt uly kuwwatyny ählumumy bähbitleriň hatyrasyna peýdalanmagy teklip edip, dünýä derejeli maksatlar babatda öz garaýyşlaryny hem-de şolara ýetmekdäki mümkinçiliklerini açyk beýan edýändigini nygtady.
Häzir jemgyýet durmuşymyz üçin geljegi döretmek babatda täze açyşlaryň bosagasynda dur, şoňa görä-de ýurdumyzyň “EKSPO — 2025” Bütindünýä gözden geçirilişine gatnaşmagy bu ählumumy ýagdaýa öz goşandyny goşmak bilen birlikde, eksport mümkinçiliklerini görkezmek, gyzyklanma bildirýän taraplaryň ählisi bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin täze gözýetimleri açýar.
Döwlet Baştutanymyz halkara sergä taýýarlyk görmegiň çäklerinde anyk netijeleriň gazanylmalydygyna ünsi çekip, wise-premýere guramaçylyk işlerini gözegçilikde saklamagy we bu ugurdaky işleri dowam etmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, baýramçylyklara hem-de medeni-durmuş maksatly desgalary ulanmaga bermek mynasybetli geçiriljek dabaralara taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Döwrüň talaplaryna laýyklykda, teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň hem-de medeniýet ulgamynyň beýleki edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça çäreler görülýär. Olaryň işine döwrebap tehnologiýalar işjeň ornaşdyrylýar. Dürli döredijilik çärelerine, şol sanda maslahatlara, sergilere we bäsleşiklere, medeniýet ulgamyny ösdürmegiň 2019 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasynda göz öňünde tutulan dürli çärelere taýýarlyk görülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, medeniýet ulgamynyň döwlet syýasatynyň strategik ugurlarynyň biridigini belledi. Ýurdumyzyň mundan beýläkki üstünlikleri köp babatda bu ulgamyň okgunly ösüşine baglydyr.
Milli Liderimiz bu ulgamyň edaralarynyň işini işjeňleşdirmegiň, täze zehinleri ýüze çykarmagyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini guramakda häzirki zaman usullaryny we sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmagyň zerurdygyny belläp, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew döwlet hünär bilimi edaralarynyň işini kadalaşdyrýan düzgünnamalary döwrüň talabyna laýyk getirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Ýokary dünýä ölçeglerine laýyklykda, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklary bilen bir hatarda, ýurdumyzyň bilim ulgamynyň kadalaşdyryjy hukuk binýady hem yzygiderli kämilleşdirilýär. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygary astynda geçýän, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygynyň bellenilen şu baýramçylyk ýylynda “Bilim hakynda” Kanunyň täze, rejelenen görnüşiniň kabul edilmegi bu möhüm ulgamy mundan beýläk-de ösdürmegiň ýolunda hil taýdan täze tapgyry alamatlandyrdy.
Wise-premýer degişli ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde Milli Geňeşiň Mejlisi tarapyndan “Döwlet hünär-tehniki bilim edaralary hakynda”, “Döwlet orta hünär bilimi edaralary hakynda”, “Döwlet ýokary hünär bilimi edaralary hakynda” Düzgünnamalaryň taslamalarynyň taýýarlanylandygyny aýtdy. Bu resminamalaryň mazmunyna hünär bilimi ulgamyndaky gatnaşyklaryň hukuk binýadyny düzgünleşdirýän, bilim işini dolandyrmagyň täze, döwrebap guramaçylyk esaslaryny kesgitleýän kadalar hem-de düzgünler, döwlet syýasatynyň ýörelgeleri, hünär biliminiň bilim maksatnamalaryna bildirilýän häzirki zaman talaplary girizildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli bilim ulgamyny yzygiderli kämilleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Bilim ulgamy umumy ykrar edilen halkara ölçegleriň derejesinde ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklary üçin ýaş, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamalydyr.
Döwlet Baştutanymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ägirt uly başlangyçlaryň ählisiniň üstünliginiň ýaş hünärmenleriň hünär biliminiň derejesine gönüden-göni baglydygyny nygtap, dünýäniň iň gowy tejribesini öwrenmek arkaly bu ugurdaky işleri mundan beýläk-de işjeň alyp barmagy tabşyrdy. Milli Liderimiz döwlet hünär bilimi edaralary hakyndaky Düzgünnamalary tassyklap we degişli Karara gol çekip, ony wise-premýere sanly ulgam arkaly iberdi we birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow harby we hukuk goraýjy edaralarda öňdebaryjy iş usullaryny hem-de sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, Ýaragly Güýçleriň düzümleriniň işini has-da kämilleşdirmek maksady bilen, Goranmak ministrliginiň “Milli goşun”, Içeri işler ministrliginiň “Asudalygyň goragynda”, Döwlet serhet gullugynyň “Serhet abat — döwlet abat” metbugat neşirlerini elektron görnüşe geçirmek teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwürleýin neşir önümleriniň täze görnüşde işjeň ýaýradylmagynyň maglumat tehnologiýalarynyň artýan mümkinçilikleri bilen şertlendirilendigini belledi. Neşirleriň sanly görnüşe geçirilmegi okyjylaryň täze neslini — ykjam we döwrebap enjamlardan peýdalanyjylary çekmäge mümkinçilik berýär diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Harby we hukuk goraýjy edaralaryň web-saýtlarynda ýurdumyzyň diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasynyň mazmunyny hem-de ähmiýetini açyp görkezýän, türkmen halkynyň harby sungatynyň taryhy, häzirki wagtda bu ulgamda amala aşyrylýan özgertmeler, degişli kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen tanyşdyrýan, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgelerini pugtalandyrmagyň, ýol hereketiniň we ýangyn howpsuzlygynyň düzgünlerini berjaý etmegiň möhümdigi barada gürrüň berýän makalalar ýerleşdirilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew «Ulag we üstaşyr gatnawlaryny ösdürmek boýunça türkmen-özbek iş toparynyň» türkmen bölegini döretmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Ulag we kommunikasiýa toplumyna degişli agentlikler tarapyndan haryt dolanyşygyny artdyrmak hem-de ýurdumyzda üstaşyr ulag geçelgeleriniň mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada habar berildi. Şu ýylyň ýanwar — sentýabr aýlarynda demir ýol ulagy bilen halkara gatnawda 6,1 million tonna ýük daşaldy. Şol sanda demir ýol ulagy bilen Özbegistan Respublikasyna eksport we ýurdumyza import edilen ýükleriň möçberi 885,6 müň tonna deň boldy.
2021-nji ýylyň ýanwar — sentýabr aýlarynda 7485 sany daşary ýurt ýük awtoulag serişdeleriniň tirkegleri we ýarym tirkegleri üstaşyr geçirildi. Şol döwürde Özbegistan Respublikasy bilen serhetleşýän gözegçilik-geçiriş ýerleriniň üsti bilen 2914 sany daşary ýurt ýük awtoulag serişdeleri üstaşyr geçirildi hem-de 2046 daşary ýurt ýük awtoulag serişdeleri Türkmenistana getirildi.
Şu ýylyň 1-nji sentýabrynda Özbegistan Respublikasynda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň 16-njy mejlisi geçirildi we onuň jemleri boýunça Teswirnama gol çekildi. Resminama laýyklykda, iki goňşy ýurduň arasynda import, eksport we üstaşyr ýükleriň mukdarynyň artdyrylmagyny, ýurtlaryň ulag-logistika mümkinçiliginiň doly ulanylmagyny we onuň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagyny gazanmak üçin «Ulag we üstaşyr gatnawlaryny ösdürmek boýunça türkmen-özbek iş toparyny» döretmek barada çözgüt kabul edildi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna Toparyň türkmen bölegini tassyklamak hakyndaky teklip hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistan bilen Özbegistan Respublikasynyň arasynda dostluk, doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine esaslanýan köptaraply gatnaşyklaryň täze üstünliklere beslenýändigini nygtady. Milli Liderimiz ýokary derejede geçirilen duşuşyklaryň we gepleşikleriň, şol sanda şu ýylyň oktýabr aýynyň başynda Daşkende bolan resmi saparyň barşynda gazanylan ylalaşyklaryň, geljegi uly meýilnamalaryň iki ýurduň arasyndaky syýasy, söwda-ykdysady hem-de medeni gatnaşyklary has ýokary derejä çykarmaga ýardam etmelidigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, gatnaşyklaryň, şol sanda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň çäklerinde amala aşyrylýan gatnaşyklaryň hem-de iki döwletiň işewür toparlarynyň wekilleriniň duşuşyklarynyň uly ähmiýete eýedigi bellenildi.
Döwlet Baştutanymyz biziň ýurtlarymyzy birleşdirýän ulag ýollarynyň strategik ähmiýetine aýratyn üns berdi. Hormatly Prezidentimiz bilelikdäki giň gerimli düzümleýin taslamalary, şol sanda täze üstaşyr ulag geçelgelerini gurmak baradaky taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň wajypdygyny nygtap hem-de beýan edilen teklibi makullap, agentligiň ýolbaşçysyna üstaşyr demir ýol we awtomobil ulaglary arkaly ýük daşalmagyny köpeltmek, geljekde beýleki goňşy döwletler bilen hem üstaşyr ýük daşalyşyny artdyrmak üçin degişli çäreleri görmek babatda anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Hökümetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň käbir beýleki meselelerine hem garalyp, şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi. Şeýle hem milli Liderimiz ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň mundan beýläk-de yzygiderli ösdürilmegini üpjün etmäge gönükdirilen birnäçe resminamalara gol çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlaryň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/newspapers/2/articles/44385
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň energetika kuwwaty ýylsaýyn ýokarlanýar. Golaýda berkarar Diýarymyzyň gündogar sebitinde elektrik stansiýasy açylyp ulanylmaga berildi. Kuwwatlylygy 432 MWt-a deň bolan bu möhüm desga şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk toýuna ajaýyp sowgat boldy. Bu elektrik stansiýasy tutuş Merkezi Aziýada iň iri gazturbinaly elektrik stansiýalaryň biri bolup durýar. Şunda ýurdumyzyň Lebap welaýatynda öňden hereket edýän elektrik energetiki desgalary barada gürrüň etmek aýratyn guwandyryjydyr. Döwlet Garaşsyzlygymyza eýe bolanymyzdan soň, Garaşsyz Türkmenistanda ilkinji gurlan elektrik stansiýasy hem Lebap welaýatynda ýerleşýär. Bu desga Seýdi ýylylyk elektrik merkezi bolup, onuň 1-nji energoblogy 1992-nji ýylyň oktýabr aýynda ulanyşa girizildi. 2004-nji ýylda bolsa 2-nji energoblogy bilen güýçlendirilen ýylylyk elektrik merkeziniň bellenilen kuwwatlylygy 160 MWt-a deň boldy. Lebap welaýatynda henize çenli iň kuwwatly elektrik desgasy hökmünde tanalýan Döwletli etrabyndaky «Watan» döwlet elektrik stansiýanyň kuwwaty 254 MWt-a deňdir. 2014-nji ýylda Çärjew etrabynda açylan «Lebap» Döwlet elektrik stansiýasynyň kuwwatlylygy bolsa, 149,2 MWt-a deňdir. Görşümiz ýaly, diňe Lebap welaýatynda gurlan elektrik desgalaryndan mysal alanymyzda hem ýurdumyzyň energetika kuwwatlylygynyň ýylyň-ýylyna giň gerimler bilen artýandygyna göz ýetirmek bolýar.
Kuwwatly elektroenergetika pudagynyň giň gerim bilen ösdürilýän hem-de onuň halkara energetika ulgamyna sazlaşykly goşulmagyna gönükdirilen energetika syýasatynyň üstünlikli amala aşyrylýan döwri bolan Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini yzygiderli gowulandyrmaga gönükdirilen dürli maksatly ulanyşa girizilýän onlarça döwrebap desgalaryň biri bolan, Lebap döwlet elektrik stansiýasynyň gurluşygyna 2018-nji ýylda badalga berlipdi. «Türkmenistanyň elektrik energetikasy pudagyny ösdürmegiň 2013 — 2020-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyny» durmuşa geçirmegiň çäklerinde, Ýaponiýanyň «Sumitomo Corporation» kompaniýasy bilen Türkiýäniň «Rönesans Holding» kompaniýasy tarapyndan gurlup ulanyşa girizilen bu desga «Mitsubishi Power Ltd.» ýapon kompaniýasynyň her biriniň kuwwaty 144 MWt bolan 3 sany gazturbinaly enjamlary we beýleki döwrebap enjamlar oturdyldy.
Çünki bu elektrik stansiýa hil, önümçilik we beýleki aýratynlyklary boýunça güwänamalaryň üçüsine, ýagny «Sumitomo Corporation» we «Mitsubishi Power Ltd.» kompaniýalary tarapyndan üpjün edilen M701DA kysymly gazturbinalaryň ulanylandygy baradaky Sylag şahadatnamasyna, «Max Planck» instituty tarapyndan Ekologiýa taýdan durnuklylyk we netijelilik sertifikatyna hem-de Şweýsariýanyň federal tehnologiýalar instituty tarapyndan desganyň öňdebaryjy tehnologiýaly elektrik stansiýadygy baradaky laýyklyk güwänamasyna mynasyp boldy we bu stansiýadaky kuwwatlylyk tutuş ýurdumyzyň umumy energokuwwatyna güýçli goşant bolup, bagtyýar raýatlarymyzyň elektrik energiýasy bilen üpjünçiligini has-da ýokarlandyrmaga giň mümkinçilik döretdi, şeýle-de, goňşy ýurtlara elektrik energiýasyny eksport etmek arkaly ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmakda hem ähmiýeti juda uludyr.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda Türkmenistanyň elektroenergetika pudagy ýokary depginler bilen ösýär, özgerýär, döwrebaplaşdyrylýar. Milli ykdysadyýetimiziň ösüşinde möhüm ähmiýeti bolan bu pudagyň köpugurly mümkinçiliginiň mähriban halkymyzyň, tutuş adamzadyň bähbitlerine gönükdirilmegi aýratyn buýsandyryjydyr.
Goý, berkarar Diýarymyzy energetika taýdan kuwwatly ýurda öwürýän hormatly Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, il-ýurt bähbitli, dünýä ähmiýetli alyp barýan işleri hemişe rowaç bolsun!
Maral AGAÝEWA,
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymy.
Daşoguz «Çeper» tikin fabriginde öndürilýän önümler sarp edijileriň yzygiderli artýan isleglerinden peýdalanýar. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynyň 9 aýynyň jemleri boýunça fabrikde öndürilen önümler 11 million 397 müň 920 manada barabar boldy. Munuň özi fabrikde meýilnamanyň 141 göterim ýerine ýetirilendigini, şeýle-de, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüşiň 108 göterim bolandygyny aňladýar.
Pudakda şeýle ösüşlere eýe bolunmagynda fabrigiň öňdebaryjy daşary ýurt kompaniýalarynyň ýokary öndürijilikli tehnologiýalary, tikin enjamlary bilen doly enjamlaşdyrylandygy aýratyn orun eýeleýär. Fabrigiň çeper elli tikinçileri öndürilýän önümleriň hil taýdan ýokary bolmagy üçin ähli yhlaslaryny, başarnyklaryny gaýgyrmaýarlar. Tikin önümleriniň aglaba bölegi buýurmalar esasynda öndürilýär. Buýurmalar esasynda esgerler we serkerdeler üçin ýörite harby lybaslar, hassahana geýimleri, aşpezler üçin geýimler, ýeňlikler, başgaplar, pamykly düşek, ýorgan, ýassyk we olaryň daşlyklary, halatlar, işçi geýimleri tikilýär.
Tikilýän önümler üçin matalar, esasan, Ruhabat, Türkmenbaşy, Gökdepe, Aşgabat dokma toplumlaryndan alynýar. Bu matalar hil taýdan ýokary talaplara laýyk gelýär.
Fabrigiň işgärleri işlemäge, medeniýetli dynç almaga döredip berýän şertleri üçin hormatly Prezidentimize jan saglyk, döwletli başlangyçlarynda rowaçlyk arzuw edip, ýyly ýokary netijeler bilen jemlemek üçin depginlerini gowşatman, yhlasly zähmet çekýärler.
Haltäç BÄŞIMOWA,
TKA-nyň Daşoguz welaýat birleşmesiniň pudaklar boýunça utgaşdyryjysy.
Hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzy we jemgyýetimizi hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösdürmek ugrunda alyp barýan syýasaty «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgä esaslanyp, ýurdumyzyň ähli sebitlerini gurşap alýan we ilatyň abadan durmuşda ýaşamagynyň hatyrasyna üstünlikli durmuşa geçirilýän döwlet maksatnamalarynda özüniň aýdyň beýanyny tapýar. Taryhy özgertmeleri başdan geçirýän eziz Diýarymyzyň ykdysady ulgamyny döwrebaplaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilýär. Şunda milli manadymyzyň hümmetiniň bellenilen derejelerde saklanmagy döwletimiziň ösüşlerine gönüden-göni täsir edýär.
Mälim bolşy ýaly, 1993-nji ýylyň 1-nji noýabrynda türkmen milli manady dolanyşyga girizildi. Munuň özi Watanymyzyň ykdysady garaşsyzlygyny aňlatmak bilen, ol ýurdumyzyň çäginde ýeke-täk kanuny töleg serişdesi hökmünde çykyş edýär. Häzirki wagtda manadyň durnuklylygyny, kadaly hereketini gazanmak, onuň goraglylygyny üpjün etmek babatda yzygiderli işler durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen 2009-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda türkmen manadynyň denominasiýasy geçirilip, milli puluň täze nusgasy dolanyşyga girizildi. Bu bolsa onuň hümmetiniň artmagyna getirdi. Denominasiýa diýlende, ykdysadyýet ylmynda — bahalaryň ýagdaýynyň üýtgemegine we köne pul belgileriniň täze görnüşlerine çalşyrylmagy arkaly milli walýutany berkitmek üçin görülýän çärelere düşünilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tassyklan «Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011 — 2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna» laýyklykda, ýurdumyzyň banklary tarapyndan girizilen kartly töleg ulgamy nagt däl hasaplaşyklary kämilleşdirmek boýunça netijeli iş alyp barmaga, bank ulgamy üçin nagt pullary sanamak, daşamak ýaly işlerde ýörite amatlyklary döredýär.
Häzirki wagtda bank kartlarynyň üsti bilen töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşde söwda we hyzmat ediş nokatlarynda harytlary satyn almak, aragatnaşyk, jemagat we ýaşaýyş hyzmatlaryny tölemek, saglygy goraýyş edaralarynyň hyzmatlary, awiapetekler üçin tölemek, karzy üzmek we onuň göterimlerini tölemek mümkinçilikleri döredildi. Söwda nokatlarynda we banklaryň pulhanalarynda nagt puly sanamak üçin nagt däl hasaplaşyklar arkaly wagtyň tygşytlanmagy karz edaralarynyň we ykdysadyýetiň beýleki subýektleri üçin geçirilýän amallar bilen baglanyşykly çykdajylary peseltmäge oňaýly şertleri döredýär.
Milli Liderimiziň ykdysady özgertmelerine laýyklykda, halkara maýa goýum işjeňligini artdyrmak ugrunda hem tutumly işler amala aşyrylýar. Türkmenistan bu babatda barha özüneçekiji döwlete öwrülýär. Döwletimiziň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýy, durnukly durmuş-ykdysady ösüşi, milli walýutamyzyň hümmetiniň durnuklylygy, döwrebap ulag-aragatnaşyk ulgamynyň hereket etmegi, daşary ýurt maýa goýumlarynyň hukuk taýdan goraglylygy, maýadarlary höweslendirmek üçin döredilýän salgyt, gümrük boýunça ýeňillikler netijeli daşary ýurt maýa goýum syýasatynyň rowaçlanmagyna ähli zerur mümkinçilikleri döredýär.
Türkmenistanyň halkara maliýe guramalarynyň işine işjeň gatnaşmagy, milli ykdysadyýetiň halkara hyzmatdaşlyk üçin açyklygy ýurdumyzyň daşary ykdysady gatnaşyklarynyň täze häsiýete eýe bolýandygyny alamatlandyrýar. 2020-nji ýylyň 22-nji iýulynda Bütindünýä söwda guramasynyň Baş geňeşinde bu abraýly gurama tarapyndan ýurdumyza synçy derejesiniň berilmegi bolsa döwlet Baştutanymyzyň amala aşyrýan söwda diplomatiýasynyň dünýä bileleşiginiň ýokary bahasyna mynasyp bolýandygyny tassyklaýar.
2013-nji ýylyň ýanwarynda hormatly Prezidentimiziň degişli Karary esasynda Türkmenistanyň Bütindünýä söwda guramasyna goşulmagy bilen baglanyşykly meseleleri öwrenmek boýunça Hökümet topary döredildi. Birnäçe ýyllaryň dowamynda bu abraýly halkara guramasynyň agza ýurtlarynyň tejribeleri, oňa girmek üçin talap edilýän köptaraply söwda ylalaşyklary we beýleki meseleler içgin öwrenildi. Şunuň bilen baglylykda, 2016-njy ýylyň maýynda Aşgabatda geçirilen «Merkezi Aziýa we köptaraply söwda ulgamy» atly ýokary derejeli halkara maslahatynyň aýratyn ähmiýete eýe bolup durýandygyny bellemek zerur. Şeýle hem, Bütindünýä söwda guramasynyň wekilleri bilen 2019-njy ýylyň awgustynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda birinji Hazar ykdysady forumyň çäklerinde netijeli ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirildi. Dünýäniň abraýly maliýe guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagy ösen döwletleriň ykdysady tejribesini öwrenmäge we olary milli ykdysadyýetiň ösüş aýratynlyklaryny göz öňünde tutup, maliýe-bank ulgamyna girizmäge giň ýol açýar.
Gahryman Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ulgamynda alnyp barylýan düýpli özgertmeler türkmen manadynyň durnukly ösüşe täsirini ýokarlandyrmaga, halkara hyzmatdaşlygyny hil taýdan täze derejä çykarmaga, döwletiň ykdysady kuwwatyny berkitmäge, raýatlaryň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga ähli amatly şertleri döredýär.
Goý, ýurdumyzyň beýik ösüşleri, mähriban halkymyzyň bagtyýar durmuşy babatda beýik işleri durmuşa geçirýän hormatly Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun!
Gurban MYRADOW,
Türkmenistanyň Döwlet, hukuk we demokratiýa institutynyň ylmy işgäri.
Ýurdumyzda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklary bilen bir hatarda, demir ýol ulgamyny kämilleşdirmekde hem düýpli işler amala aşyrylýar. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen ykdysady jähetden bähbitli aragatnaşyk ulgamlaryny döretmek, ýolagçy we halk hojalyk ýüklerini gatnatmak boýunça täze ugurlary üpjün edýän halkara polat ýollary gurmak bilen baglanyşykly iri möçberli taslamalar yzygiderli durmuşa geçirilýär. «Demirgazyk — Günorta» halkara demir ýolunyň ulanylmaga berilmegi Gahryman Arkadagymyzyň bütindünýä bähbitli tutumly başlangyçlarynyň rowaçlanýandygynyň aýdyň beýanyna öwrüldi. Halkara üstaşyr ulag-aragatnaşyk düzümleriniň täze ugurlarynyň kemala gelmeginde, sebitiň döwletleriniň arasynda özara peýdaly söwda-ykdysady gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagynda, täze ykdysady giňişligiň we iri möçberli halkara hyzmatdaşlygyň döremeginde, sebitiň ýurtlarynyň durmuş-ykdysady taýdan ösmeginde «Demirgazyk — Günorta» halkara polat ýoluna uly orun degişlidir.
Döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň demir ýol ulgamyna berýän ünsi netijesinde halkara demir ýoluň ugrundaky «Türkmendemirýollary» agentliginiň «Demir-ýollary» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň Bereket şäherindäki 17-nji demir ýol şahamçasynda döwrebaplaşdyryş işleriniň amala aşyrylmagy bu ýerde işleriň ilerlemegine ýardam etdi. Döwrebap kärhanada ýük we ýolagçy wagonlaryny daşaýan teplowozlaryň abatlaýyş işleri häzirki zaman kompýuterleriň kömegi bilen ýerine ýetirilýär.
— Hormatly Prezidentimiziň «Balkan welaýatynyň Bereket şäherini durmuş-ykdysady taýdan özgertmek hakynda» gol çeken taryhy Kararyna laýyklykda demir ýol şahamçamyzyň önümçilik düzümleri doly döwrebaplaşdyryldy. Tehniki hyzmat ediş bölümlerinde ornaşdyrylan enjamlar teplowozlaryň tehniki ýagdaýyny gözden geçirmäge hem-de olara zerur hyzmatlary ýokary hilli we tiz wagtda ýerine ýetirmäge giň mümkinçilikleri berýär. Öňler teplowozlaryň tigirlerinde sazlaýyş işlerini geçirmek üçin ýörite ýük göterijiler hem-de köp adam güýji gerek bolardy. Geçirilen döwrebaplaşdyryş işlerinden soň, bu ýerde ornaşdyrylan häzirki zaman enjamlar bu işleri has ýeňilleşdirdi.
Kärhanamyzda teplowozlara gerek bolan şaýlary ýasamak hem-de gurallary abatlamak işleri hem ýokary derejede amala aşyrylýar. Ussalar Baýramberdi Çäkliýew, Güýçmämmet Garaýew, abatlaýjylar Şahymerdan Baýramalyýew, Nurmuhammet Allanurow, Wepa Musaýew, maşinist-instruktorlar Mekan Araşew, Nazar Esenow dagy nusga alarlyk zähmet çekýärler. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny ýokary zähmet üstünliklerine besleýän kärhanamyzyň zähmetsöýer işgärleri Gahryman Arkadagymyza hemişe alkyş sözlerini aýdýarlar — diýip, şahamçanyň başlygynyň abatlaýyş işleri boýunça orunbasary Hangeldi Amandurdyýew gürrüň berdi.
Muhammetgylyç TAGANGYLYJOW,
«Balkan».
2021-nji ýylyň 21-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň binasynda «Türkmenistan – Ýewropa Bileleşigi» Bilelikdäki Komitetiniň ýigriminji mejlisi göni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly geçirildi.
Mejlise türkmen tarapyndan Türkmenistanyň birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralarynyň, şol sanda maliýe we ykdysadyýet, daşary işler, bilim, oba hojalyk we daşky gurşawy goramak, energetika, zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak, söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar, saglygy goraýyş we derman senagaty ministrlikleriniň, Döwlet, hukuk we demokratiýa institutynyň, «Türkmennebit» we «Türkmengaz» döwlet konsernleriniň ýolbaşçylary we hünärmenleri gatnaşdylar.
ÝB-niň tarapyndan duşuşyga Ýewropa daşary aragatnaşyklar gullugynyň Russiýa, Gündogar hyzmatdaşlygy, Merkezi Aziýa we ÝHHG boýunça müdirliginiň direktory Lýuk Dewiniň ýolbaşçylygyndaky Ýewropa daşary aragatnaşyklar gullugynyň wekilleri gatnaşdylar.
Özara hereketleriň ýokary derejesini bellemek bilen, taraplar Türkmenistanyň we Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi we pugtalandyrylmagy bilen bagly meseleleriň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşdylar.
Syýasy-diplomatik gepleşikleriň hem-de parlamentara gatnaşyklarynyň, şol sanda söwda-ykdysady özara hereketleriň has hem işjeňleşdirilmeginiň zerurlygy nygtaldy. Taraplar şeýle-de ýokary derejedäki özara gatnaşyklaryň ýygjamlaşdyrylmagynyň derwaýyslygyny hem aýratyn belläp geçdiler.
Ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn esasly, hususan-da Bilelikdäki komitetiň, Parlamentara dialogynyň, Adam hukuklary boýunça dialogyň, daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky maslahatlaşma duşuşyklarynyň we hyzmatdaşlygyň aýratyn alnan ugurlary boýunça gatnaşyklaryň, şol sanda «Merkezi Aziýa – Ýewropa Bileleşigi» formatyndaky sebitara özara hereketleriň yzygiderli häsiýete eýedigi beýan edildi.
Söwda, energetika, ulag, kommunikasiýalar we ýokary tehnologiýalar ýaly ulgamlarda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu ugurda, haryt dolanşygyny artdyrmagyň, şeýle-de Türkmenistanyň we ÝB-niň ýurtlarynyň işewürlik-düzümleriniň arasyndaky özara hereketleri has hem ösdürmegiň zerurlygy nygtaldy.
Şeýle-de, ekologiýa, bilim, saglygy goraýyş we oba hojalygy ulgamlaryndaky bilelikdäki maksatnamalaryň hem-de taslamalaryň durmuşa geçirilişine seredilip geçildi.
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi
2021-nji ýylyň 14-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Muhammetgeldi Serdarow bilen Bütindünýä bankynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa sebiti boýunça Wise-prezidenti Anna Býerde hem-de Bankyň sebitleýin Merkezi üçin Aziýa direktory Tatýana Proskurýakowa bilen göni wideoaragatnaşyk arkaly duşuşyk geçirildi we oňa ministrligiň degişli wekilleri hem gatnaşdylar.
Duşuşygyň maksady Türkmenistan bilen Bütindünýä Bankynyň arasynda özara gyzyklanma bildirilýän maksatnamalar we taslamalar boýunça hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy.
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Muhammetgeldi Serdarow öz tarapyndan Bütindünýä bankynyň toparyna ýurdumyz bilen Bütindünýä Bankynyň arasyndaky işjeň hyzmatdaşlygy üçin minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem, Bütindünýä banky bilen birnäçe taslamalary taýýarlamak boýunça, şol sanda karz serişdelerini maliýeleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleriň möhüm bolup durýandygy duşuşykda bellenilip geçildi.
Mundan başga-da ministr Muhammetgeldi Serdarow, ýurdumyzyň Bütindünýä banky bilen özara ileri tutulýan ugurlar boýunça degişli taslamalary babatynda, bankyň hünärmenleri bilen işjeň hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge taýýardygy barada aýtdy.
Bütindünýä bankynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa sebiti boýunça Wise-prezidenti Anna Býerde, öz gezeginde soňky wagtda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň işjeňleşendigini belläp, ýurdumyz bilen hyzmatdaşlyk babatynda göz öňünde tutulýan taslamalar boýunça işleriň has-da uly depginlerde amala aşyryljakdygyny nygtady.Duşuşyk hoşniýetli ýagdaýda geçdi.
Duşuşygyň ahyrynda Mähriban Watanymyzyň halkara giňişliginde abraý-mertebesiniň belende galmagynda ägirt uly işleri amala aşyrýan Hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, ömrüniň uzak, alyp barýan il-ýurt bähbitli umumyadamzat ähmiýetli belent tutumly işleriniň mundan beýlägem rowaç almagy arzuw edildi.
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi
2021-nji ýylyň 13-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň binasynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Muhammetgeldi Serdarow bilen Bütindünýä bankynyň Türkmenistan boýunça dolandyryjysy Ozan Sewimliniň arasynda göni wideoaragatnaşyk arkaly duşuşyk geçirildi. Bu duşuşyga ministrlgiň degişli wekilleri hem gatnaşdylar.
Duşuşygyň maksady, Bütindünýä bankynyň Türkmenistan boýunça dolandyryjysy Ozan Sewimliniň täze wezipä bellenmegi bilen baglylykda ministr Muhammetgeldi Serdarow bilen tanyşmakdan hem-de Türkmenistan bilen Bütindünýä Bankynyň arasynda özara gyzyklanma bildirilýän maksatnamalar we taslamalar boýunça hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy.
Duşuşygyň başynda, ministr Muhammetgeldi Serdarow, ýurdumyz bilen Bütindünýä Bankynyň arasyndaky alnyp barylýan işjeň hyzmatdaşlyk üçin minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem, Ozan Sewimlini täze wezipä bellenmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.
Duşuşygyň dowamynda, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan ýurdumyzyň Bütindünýä banky bilen amala aşyrylýan birnäçe taslamalarynyň durmuşa geçirilişi hem-de hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan we möhüm bolup durýan ugurlary barada bellenilip geçildi.Bütindünýä bankynyň Türkmenistan boýunça dolandyryjysy Ozan Sewimli, öz gezeginde, ýurdumyz bilen Bankyň arasynda häzirki wagtda hereket edýän taslamalaryň durmuşa geçirilişine ýokary baha berip, mundan beýläkde hyzmatdaşlygyň bar bolan mümkinçiliklerini giňeltmekde öz tarapyndan goldaw berjekdigini nygtady. Mundan başga-da, Bankyň hem bu özara bähbitli hyzmatdaşlygy dowam etmek üçin ileri tutýan ugurlary boýunça garaýyşlary we meýilleri barada gürrüň berdi. Göni wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen duşuşyk hoşniýetli ýagdaýda geçdi.
Duşuşygyň ahyrynda Mähriban Watanymyzyň halkara giňişliginde abraý-mertebesiniň belende galmagynda ägirt uly işleri amala aşyrýan Hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, ömrüniň uzak, alyp barýan il-ýurt bähbitli umumyadamzat ähmiýetli belent tutumly işleriniň mundan beýlägem rowaç almagy arzuw edildi.
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi


text:
ShQO-da sel qaýpin tóndiretin 146 muzdaq kól bar
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda «Qazseldenqorǵaý» fılıalynyń mamandary muzdaq kólderge baqylaý júrgizýde, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO Tótenshe jaǵdaılar departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, «Qazseldenqorǵaý» fılıalynyń mamandary Rıdder qalasyndaǵy Aq Úbi ózeniniń joǵarǵy saǵasyndaǵy muzdaq kólderge batımetrııalyq zertteý júrgizdi.
«Atalǵan ýchaskede osyndaı 12 kól bar. Mamandar onyń 2-in zerttep shyqty. Olar teńiz deńgeıinen 2 myń metr bıiktikte ornalasqan. Sýy kógildir jáne móldir bolǵandyqtan jartastyń túbi kózge anyq shalynady. Bul kólder qar men jańbyr sýynyń erýi nátıjesinde paıda bolǵan», - dep habarlady vedomstvo ókilderi.
Zertteýshiler taý kólderiniń aýdany men tereńdigin birneshe jerden ólshegen. Bul málimetter sý astyndaǵy relefti baqylaý jáne sý kólemin anyqtaý úshin qajet. 2 kóldiń tereńdigi – 33,6 jáne 9 metr. Olardyń tolymdylyǵy 60% jetpeıdi.
«Qoryta aıtqanda, mamandar qazirgi ýaqytta muzdyń joq ekendigin, selge qarsy aldyn alý sharalaryn júrgizýdiń qajettiligi joqtyǵyn anyqtady. Jalpy óńir taýlarynda barlyǵy 13 eldi mekenge qaýip tóndiretin 146 muzdaq kól bar. Bul kólderdiń basym bóligi Zaısan, Katonqaraǵaı, Altaı aýdandarynda jáne Rıdder qalasynda ornalasqan. Búgingi tańda aımaq boıynsha jaǵdaı turaqty. Sel qaýpi bar maýsym qyrkúıek aıyna deıin sozylady», - delingen málimette.


text:
Siziň dykgatyňyza gaýmakly sousda süňki aýrylan jylka towuk etinden kömelekli nahary hödürleýärin hem-de agzybir maşgalaňyz bilen agşamlyk naharyny edinmekligi meýilleşdirýän bolsaňyz, onda size bu nahary maslahat berýärin.
Içindäkiler — Gaýmakly sousda kömelekli towuk taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- süňki aýrylan jylka towuk eti - 700-800gr.
- kömelek - 250-300gr.
- düýp sogan - 1-2 sany.
- gaýmak - 250 ml.
- ukrop - 2 güli
- duz we burç - islege görä.
- ösümlik ýagy
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Ilki bilen towuk etini ýuwmaly, guratmaly we uly bolmadyk kubik görnüşinde dogramaly. Eger ter Kömelegi peýdalanýan bolsaňyz, ilki bilen ony ýuwmaly we dogramaly.
- Düýp sogany ýuka halkalaýyn kesmeli we 5 minudyň dowamynda ösümlik ýagynda gowurmaly.
- Soňra towuk etini garyp, haýal otda 10 minut çemesi gowurmaly.
- Soňra nobat kömelegiňki. Eger ter şampinýonlary ulanýan bolsaňyz onda towugy kömelek bilen 10 minut çemesi gowurmaly.
- Şol bir wagtyň özünde ukropy taýýarlamaly. Ownuk dogramaly, sarymsagy arassalap presden geçirmeli. Soňra bolsa gaýmagy, ukroby we sarymsagy sajyň içine goşup, ody has hem haýal ýagdaýa getirip garmaly.
- Indi bolsa naharyň duzuny hem-de burçuny islege görä goşup bolar. Eger-de has ýagly gaýmak bolsa onda biraz suw goşmak maslahat berilýär.
- Gaýmak sousynda kömelekli towuk nahary taýýar! Işdäňiz açyk bolsun!
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
«Altyn orda» bazary mańyndaǵy jol qashan paıdalanýǵa beriledi
ALMATY. QazAqparat – Almatydaǵy «Altyn orda» bazary mańynda jol men kópir salynyp jatyr. Onyń qurylysy jyl sońyna deıin aıaqtalyp, paıdalanýǵa beriledi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy AQ «Ortalyq-Ońtústik» baǵytyndaǵy Nur-Sultan – Qaraǵandy – Balqash - Prıozersk – Býrylbaıtal - Shý – Almaty aımaqtaryndaǵy joldardyń salyný barysyn tanystyryp, kórsetý maqsatynda baspasóz týryn uıymdastyrdy.
Sonyń barysynda Almaty qalasyndaǵy «Altyn orda» bazary mańynda kópir jol qurylysynyń jumysy tanystyryldy.
«Altyn orda» bazary mańyndaǵy jolaıyryqta qazirgi ýaqytta beton-tsementteý jumystary júrip jatyr. Bul joldyń almatylyqtar úshin mańyzy zor, óıtkeni bul jol qaladaǵy birneshe iri saýda ortalyqtaryna alyp barady. Jańa josparǵa sáıkes bul jol jolaǵy 8-den 10-ǵa artady. Jáne bastysy qaýipsizdikke asa mán beriledi. Sebebi bul jolaıyryq toǵyz joldyń toraby, sondyqtan jol-kólik oqıǵasy jáne keptelis máselesi bar. Osy oraıda salynyp jatqan jańa avtomobıl joly boıynda qosymsha jol júrý erejeleri engiziletin bolady. Estakadanyń uzyndyǵy 600 metrdi quraıdy. Qurylys josparyna sáıkes, jyldyń sońyna deıin paıdalanýǵa beriledi» - dedi «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy AQ Almaty oblystyq fılıalynyń dırektorynyń mindetin atqarýshy Bolatbek Aıtbaev.
Onyń aıtýynsha, ótken jyly pandemııaǵa baılanysty qurylys jumysy toqtap turdy.
«Estakada qurylysyn bıyl mamyr aıynda bastadyq. Avtomobıl joly 2 kópirden jáne 4 jolaqtan turady. Jol salýmen 250 adam aınalysyp jatyr, degenmen jumys komandasy áli de jasaqtalý ústinde. Kólik jolynyń uzyndyǵy 4 shaqyrymǵa jýyqty qurasa, kópirdegi joldyń uzyndyǵy 600 metrdi quraıdy. Bul avtokólik joly Almatynyń batys aýmaǵynda ornalasqan ıaǵnı qalany Shymkent qalasymen jáne Ózbekstan shekarasymen baılanystyratyn bolady», - dedi atalǵan jobanyń jetekshisi Smet Abılov.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Shamalǵanda temirjol apatynan soń jańa kópir salynyp jatyr.
- Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy jedel járdem qyzmetkerleriniń shaǵymyna jaýap berdi
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- Іshki ister mınıstrligi aýa raıynyń nasharlaýyna baılanysty júrgizýshilerge úndeý jasady
- Almatyda júk kóliginiń júrgizýshileri jol erejesin 4 myń márte buzǵan - polıtsııa
- Almatyda bıylǵy jylytý maýsymynda 549 márte órt shyqty
- Almatyda «qyzyl» mártebesi bar 169 adamǵa aıyppul salyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Eýranyň ISNA habar agentliginiň maglumatyna görä, ady agzalýan prokuror Abbas Jafari Döwletabadi şol wakanyň Amerikada tussag edilen 11 Eýranlynyň ykbaly bilen hem ilteşiginiň bardygyny aýdypdyr.
Mälim bolşuna görä, Tähran şu aýyň başlarynda Eýranyň 11 raýatynyň, şol sanda Saud Arabystanda ýitirim bolan alym bilen bir hatarda Türkiýede gürüm-jürüm bolan we Goranmak ministrliginiň öňki işgäriniň Amerikanyň türmelerinde saklanýanlygyna özleriniň ynanýanlygyny aýdypdy.
Döwlet departamenti Eýranyň bu aýyplamasy barada hiç hili reaksiýa görkezmedi. Emma Eýranda tussag edilen amerikalylaryň gezelenç edýän turistlerdigini we olaryň Tährana hiç hili howp abandyrmaýanlygyny mälim etdi.


text:
Gyrgyzystanyň resmileri gelin alyp gaçmakda şübhelenilýän 11 adamy tussag etdiler. Gyrgyzystanda bu etmiş barada öňler sud işi aglaba gozgalmaýardy.
Bişkek şäher polisiýasynyň 20-nji noýabrda beren maglumatyna görä, gyrgyz paýtagtynyň ýaşaýjysy 40 ýaşyndaky zenanyň şikaýaty esasynda alty adam tussag edilipdir. Gürrüňi gidýän zenan tussag edilenleri öz aýal doganyny alyp gaçmakda we mejbury nika zorlamakda aýyplaýar.
Şol bir wagtyň özünde, 20-nji noýabrda Gyrgyzystanyň demirgazygyndaky Tokmok şäheriniň resmileri 18 ýaşyndaky gyzy alyp gaçandygy we ony mejbury nika zorlandygy aýdylýan bäş ýerli ýaşaýjyny tussag etdiler.
Hukuk goraýjy aktiwistleriň aýtmaklaryna görä, Gyrgyzystanda her ýyl 12 müň çemesi aýal we gyz alnyp gaçylyp, olar mejbury nika zorlanýarlar.


text:
Günorta Owganystanda ýüzlerçe adam toplanyp, fransuz satiriki žurnaly «Charlie Hebdo» edilen ganly hüjüme goldaw bildirdi.
Bu demonstrasiýa Uruzgan welaýatynyň Çori etrabynda, juma namazynyň yz ýanynda, ýaragly adamlar Parižde «Charlie Hebdo» žurnalynyň ofisine hüjüm edip, 12 adamy öldürenlerinden iki gün soň guraldy.
Hüjümçiler «allahy ekber» diýip gygyryp, özleriniň satiriki žurnalda karikaturalary çap edilen pygamber üçin ar almak isleýändiklerini aýdypdyrlar.
Owgan resmileri demonstrasiýaçylaryň žurnal hüjümçilerini «gahryman» diýip atlandyryp, prezident Aşraf Ganiniň bu hüjümi ýazgarmagyna garşylyk bildirendiklerini aýtdylar.
Welaýat polisiýasynyň başlygy häkimiýetleriň bu ýygnanyşyk barada öňünden habardar edilendigini, oňa owgan kanunçylygynyň söz azatlygyny kepillendirmegi esasynda rugsat berlendigini aýtdy.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýurduň Konstitusion suduna Orsýet babatynda halkara sudlaryň, şol sanda Adam Hukuklary boýunça Ýewropanyň sudunyň çykaran kararlaryny berjaý edip-etmezlige ygtyýar berýän kanuna gol çekdi.
Putinyň 15-nji dekabrda gol çeken kanuny başda Orsýetiň Döwlet Dumasynda we Federasiýa Geňeşinde makullanypdy.
Kanunda Konstitusion suduň Orsýetiň, orsýetlileriň we orsýet guramalarynyň halkara sudlaryň kararyny berjaý edip-etmezligi barada karar çykaranda “Orsýetiň baş kanunynyň hökmurowanlygyna we kanuny güýjüne daýanmalydygy” aýdylýar.
Bu kanuna Orsýetiň hökümetiniň halkara sudlarynda gozgalan ençeme täsirli işlerde ýeňilmegi bilen baglylykda beren jogaby hökmünde garalýar.
Kanun Orsýetiň prezidentine we hökümetine halkara sudlarynyň çykaran kararlary babatynda Orsýetiň Konstitusion suduna ýüzlenmäge hukugy kepil geçýär.


text:
Türkiýe Ankarada bolan bomba partlamasyndan soň öz söweş uçarlarynyň Yragyň demirgazygynda serhediň ýakasynda kürtleriň pozisiýalaryny bombalandygyny aýtdy.
Harbylar öz uçarlarynyň 17-nji fewralda agşam Haftanin giňişligini oka tutup, Kürdüstanyň işçi partiýasynyň (PKK) 60-70 gozgalaňçysyny nyşana alandygyny aýtdylar.
Munuň öňüsyrasynda Ankarada harby awtobuslaryň geçen ýerinde içi partlaýjy serişdeli ýük ulagy partladylyp, 28 adam wepat boldy.
Premýer-ministr Ahmet Dawutoglu hüjüm bilen baglylykda dokuz adamyň tussag edilendigini we hüjümiň siriýaly kürtleriň PYD partiýasynyň ýaragly ganatynyň Türkiýedäki kürtleriň PKK partiýasy bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylandygyny aýtdy.
Kürtleriň bu partiýalary aýyplamalary ret etdiler.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligine 192 million manat möçberde ýeňillikli karz bermek barada karara gol goýdy.
7-nji martda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet baştutany bu ministrlik üçin ýyllyk 5 göterim bilen 10 ýyl möhlete karz bermegi Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankyna tabşyrdy.
Türkmen döwlet habarlar (TDH) gullugynyň habaryna görä, prezident bu karara Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginiň hem-de “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň pudagara algy-bergilerini hasaplaşmak we olaryň maliýe ýagdaýyny gowulandyrmak maksady bilen gol çekýändigini aýtdy.
29-ýanwarda geçirilen sanly wideomaslahatda türkmen lideri Oba we suw hojalyk ministrligini Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti bilen birleşdirdi. Olaryň ikisine derek, Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligini döretdi.
Geçen ýylyň 25-nji sentýabrda geçirilen Halk Maslahatynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow indiden beýläk “düşewüntsiz daýhan birleşikleriniň oba hojalyk ýerlerini alyp, has gowy işlemäge ukyply önüm öndürijilere” 99 ýyla möhlete bermegi hödürledi.
Ýerli daýhanlaryň we synçylaryň ençemesiniň aýtmagyna görä, göz öňünde tutulan hasyly alyp bilmändigi üçin diýlip, kärendeçileriň ýeriniň elinden alynmagynyň esasy sebäbi döwletiň öz üstüne alan borçlaryny, şol sanda suw, tehnika, dökün bilen öz wagtynda üpjün etmezligi bilen baglanyşykly.


text:
Şan Lewiniň režissýorlyk etjek täze filminde kanadaly aktýor baş keşbi janlandyrar. Hekaýada Reýnoldsyň gahrymany geçmişe düşýär, öz ýetginjeklik ýyllaryna duşýar, şeýle hem merhum kakasy bilen aragatnaşyk saklaýar. “Hollywood Reporter” neşiriniň habaryna görä, täze filmiň ssenarisini “Mundan beýläk özüňiz ýaşaň” komediýasy bilen tanalýan Jonatan Troller ýazar. Film 2012-nji ýyldan bäri önümçilige taýýarlanýar.
Ilkibaşda onuň adyna “Bize Adam diýýärler” goýmak islediler we baş rolda Tom Kruz oýnamalydy. Režissýoryň häzirki meýilnamalaryna görä, pandemiýa meýilnamadan çykmaly etmese, filmi düşürmek işleri 2020-nji ýylyň ahyrynda başlar. Ýeri gelende aýtsak, täze filmiň eseri Lewi bilen Reýnoldsyň ilkinji bilelikdäki eseri bolmaz. Režissýor we aktýor eýýäm “Baş gahryman” komediýasynda bile keşp janlandyrdylar. Bu filmiň premýerasy dünýäde koronawirusyň ýaýramagy sebäpli yza süýşürildi.
Şan Lewiniň režissýorlyk etjek täze filminde kanadaly aktýor baş keşbi janlandyrar. Hekaýada Reýnoldsyň gahrymany geçmişe düşýär, öz ýetginjeklik ýyllaryna duşýar, şeýle hem merhum kakasy bilen aragatnaşyk saklaýar. “Hollywood Reporter” neşiriniň habaryna görä, täze filmiň ssenarisini “Mundan beýläk özüňiz ýaşaň” komediýasy bilen tanalýan Jonatan Troller ýazar. Film 2012-nji ýyldan bäri önümçilige taýýarlanýar.


text:
Nuuk
Nuuk Grenlandiýanyň paýtagty we iň uly şäheridir. 1728-nji ýylda Daniýanyň Godthåb şäherçesi hökmünde esaslandyryldy.
18,326 ilaty bar, bu Grenlandiýanyň ilatynyň üçden birinden gowragydyr. Şeýle hem Sermersooq häkimliginiň paýtagty.
Taryh[düzet | çeşmäni düzet]
Häzirki wagtda Nuuk öz içine alýan bu sebit ilkinji gezek paleo-inuit halky bolan miladydan öňki 2200-nji ýylda ornaşypdyr. Miladydan öňki 1000-nji ýyllarda Kalallisut halky tarapyndan göçürilipdir. Bu sebit, takmynan 1000 ýyl bäri Daniýadan gelen wikingler bilen çözülmän, şäherçe näbelli sebäplere görä terk edilýänçä.
Bu şäher 1728-nji ýylda Hudaý-Tabyň galasy hökmünde döredilipdi, Grenlandiýa henizem Norwegiýanyň koloniýasydy. Şol döwürde koloniýada daşarky dünýäden beýle bir aragatnaşyk ýokdy we ilat gozgalaňçy esgerlerden we tussaglardan ybaratdy. Bu koloniýalylaryň köpüsi bir ýyllap zordan diri galyp, hapa we beýleki kesellerden öldi. Godthaabyň ilaty 1733 we 1734-nji ýyllarda bolup geçen şäher ilatynyň köp bölegini öldüren epidemiýa epidemiýasy bilen azaldy.
Çiçek pandemiýasynyň arasynda Morawiýadan gelen missionerler Grenlandiýada Täze Hernhut missiýasyny döretmäge rugsat aldylar, sebäbi şäherde we onuň töwereginde ýeterlik iman edenler bardy.


text:
Fiziolog Juliusyň we molekulýar biolog we newrolog alym Patapoutianyň "ýylylygy we kontakt reseptorlaryny tapandyklary" üçin 2021-nji ýylda Nobel baýragyna mynasyp bolandygy mälim edildi. Nobel komitetiniň başlygy Tomas Perlmanyň Stokgolmda eden çykyşynda ABŞ-nyň fiziology Deýwid Juliusyň we ABŞ-nyň molekulýar biology we newrolog alymy Ardem Patapoutianyň şu ýylky lukmançylyk baýragyna mynasyp hasaplanýandygy mälim edildi. Geçen ýyl lukmançylyk boýunça Nobel baýragyny Harwi J. Alter, Maýkl Hafton we Çarlz M. Raýs aldy. Amerikaly wirologlar Alter we Raýs we Iňlis alymy Hafton "gepatit C wirusynyň tapylmagy üçin" 2020-nji ýylda Nobel baýragy bilen sylaglandy. Lukmançylyk boýunça Nobel baýragy 2019-njy ýylda ABŞ-ly William G. Kaelin we Gregg L. Semenza we öýjüklerdäki işleri bilen lukmançylyk dünýäsine goşan goşantlary üçin Angliýaly Piter J. Ratkliffe berildi. 1901-nji ýyldan bäri lukmançylyk boýunça 111 Nobel baýragy gowşuryldy. Baýrak alanlaryň 12-si aýallardy. Medisina boýunça Nobel baýragynyň iň ýaş ýeňijisi, 1923-nji ýylda insuliniň tapylmagy üçin 32 ýaşly Frederik G. Banting boldy. 1966-njy ýylda "çiş döredýän wiruslary" tapandygy üçin lukmançylyk boýunça Nobel baýragyny alan 87 ýaşly Peýton Rous bu baýragy alan iň garry alym hökmünde taryha girdi.
Çeşme:dunya.com
Gülnabat SAPAROWA
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň “Dünýa ykdysadyýeti” hünäriniň talyby


text:
BIZ BARADA
Türkmen we Iňlis dillerinde “gepleýän” we “eşidýän” ilkinji Akylly sözlük: Makul Sözlük
“Makul Sözlük” sanly we sesli sözlük taslamasy Türkmen we Iňlis dilindäki sözlük taslamasy bolup, 15 müňden gowrak esasy sözi özünde jemleýär. Makul Sözlükden sinonimleri hem hasaba alanyňda jemi 25 müňden gowrak Türkmen dilinden Iňlis diline, şeýle hem Iňlis dilinden Türkmen diline sözleri tapyp bilersiňiz. Sanly we Sesli sözlük – Makul Sözlük “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com saýtynyň Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna we Halkara Bitaraplyk gününe bagyşlap durmuşa geçirýän taslamasydyr.
Biz sözlügimizde “Makul Hyzmat” terjime merkeziniň rugsat bermegi bilen bu merkeziň nyşanyny ulandyk. “Makul Sözlükden” peýdalanmak isleýän bolsaňyz, onda, Sizi www.makulsozluk.com saýtyna çagyrýarys. Ýakyn wagtda sözlügiň Android ulgamynda işleýän Applikasiýasyny ulanyşa girizeris.
Gelejekde IOS ulgamynda işleýän “Makul Sözlük” Applikasiýasy Size hödürlener. Bellemeli zat, bu sanly we sesli sözlük taslamasy barada pikir ilkinji gezek Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Kaliforniýa ştatynyň San-Fransisko şäheriniň ýakynlarynda ýerleşýän sanly tehnologiýaly startuplaryň merkezi hasaplanýan Palo Altoda- Silikon jülgesinde jemlendi.
Akylly sözlük: Makul Sözlük
“Makul sözlügiň” beýleki köp sanly sözlüklerden tapawutly tarapy sanly sözlük bolmagydyr. Ýakynda Google Sözlügiň “Türkmen dilindäki” nusgasynyň durmuşa geçendigini we az sanly bolsa hem, Türkmen-Iňlis dillerinde beýleki sanly sözlükleriň bardygyny belläp geçeliň!
Taslamanyň iň esasy aýratynlygy bolsa Sesli Sözlük bolmagydyr. Ýagny, Makul Sözlük Türkmen dilinde “gepleýän” ilkinji sözlükdir. Siz Türkmen dilindäki we Iňlis dilindäki sözleriniň diňe ýazmaça görnüşini däl-de eýsem ol sözleri sesli hem diňläp bilersiňiz.
“Sesli gözleg” : Makul Gözleg
“Makul Sözlük” taslamasynyň ýene bir aýratynlygy bolsa, sözleri “sesli gözleg” bilen tapmak mümkinçiliginiň bermegidir. Ýagny, Siz isleýän we gözleýän sözleriňizi diňe ýazyp tapmak däl, eýsem, sözlükdäki ýörite programmanyň üsti bilen “sesli gözleg” edip tapyp bilersiňiz. Mysal üçin siz “lawyer” sözini eşitdiňiz we bu söziň manysy bilmek isleýän bolsaňyz, onda, “Makul Sözlüge” “lawyer” diýip, aýtmagyňyz ýeterlik, ol Size bu sözüň Türkmen dilindäki garşylygy aýdar. Ýagny, “Makul Sözlük” diňe “geplemeýär”, eýsem “eşidýän” we eşiden sözüni Size tapyp getirip berýän “akylly” Sözlükdir.
Täze sözleri Teklip Ediň!
“Makul sözlük” taslamasy yzygiderli kämilleşer we sözlükde bolup biläýjek säwlikler aradan aýrylar. Şol sebäpli, sözlügi ulanyjylaryň haýsy-da bolsa, bir bellikleri, tankytlary bar bolsa, bize turkmenlawyer@hotmail.com salgysyndan habar bermeklerini haýyş edýäris. Siz sahypamyzdaky “Siziň Bellikleriňiz” bölümini ulanyp bilersiňiz we saýta baha berip, teswiriňizi we teklipleriňizi iberip bilersiňiz!
“Makul sözlük” taslamasynda “Teklip Ediň” sahypasy hereket edýär we Siz bu Sözlükde bolmaýan sözleri (Türkmen we Iňlis dillerinde) teklip edip bilersiňiz. Iň köp söz teklip eden 5 awtoryň ady esasy sahypada ýerleşdiriler. Awtor islese, özüniň fotosuraty, özi barada gysgajyk maglumaty hem “Teklip ediň” sahypasyna ýerleşdirip biler.
Sözlügiň beýleki aýratynlyklary
Sözlükde “Iň köp gözlenen sözler” we “Iň soňky gözlenen sözler” bölümi hereket edýär. Şeýle hem, täze sözler öwrenmek isleýänler üçin, her gün 5 sany söz, Türkmen we Iňlis dillerinde esasy sahypada öz ornuny tapýar. Siz “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com saýtyna ýerleşdirilen iň soňky habarlary hem sahypamyzdan okap bilersiňiz!
Sahypamyzy ulanyjylar, eger gerek bolsa, Aşgabat şäherinde terjime hyzmatlaryny berýän “Makul Hyzmat’ terjime merkezine öz terjimelerini sanly ulgamyň üsti bilen iberip biler, amatly bahadan ýokary hilli terjime hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler.
“Makul Sözlük” taslamamyzda Iňlis dilindäki sözlere Aýşirin Alyýewa, Türkmen dilindäki sözlere bolsa Miwe Jumadurdyýewa ses berdi.
Akylly Sözlük-Makul Sözlük taslamasy “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň baş redaktory, hukuk ylymlarynyň doktory Döwran Orazgylyjowyň umumy ýolbaşçylygynda taýýarlanyldy.


text:
Almatynyń shetki aýdandary qalaı damyp jatyr
ALMATY. QazAqparat- Baqytjan Saǵyntaev qalaǵa qosylǵan shaǵynaýdandardaǵy áleýmettik nysandardyń qurylysymen tanysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Alǵabas» shaǵynaýdanynda 17 shaqyrym sý qubyry jelisi men 13,5 shaqyrym sý burý qurylysynyń birinshi kezeńi aıaqtalýǵa jaqyn. Olarǵa 1332 abonent qosylady.
Ekinshi kezeńde 19,1shaqyrym sýmen jabdyqtaý jelisi men 13,7 shaqyrym káriz, sondaı-aq
Sondaı-aq, «Alǵabas» shaǵynaýdanynyń turǵyndaryn ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý jáne sýdan burýmen tolyq qamtamasyz etý maqsatynda qurylystyń ІІІ kezeńine JSQ ázirleý jumystary júrgizilýde.
Sondaı-aq atalǵan aýdanda 24 kóshedegi 11,3 shaqyrym joldar qalpyna keltiriledi. Búgingi kúni 10 kósheniń 3,9 shaqyrymy jóndeldi. Sonymen qatar, 98 kóshege 31,9 shaqyrym jańa jol salynady. Qazirgi ýaqytta uzyndyǵy 4,2 shaqyrym bolatyn 9 kóshege asfaltbeton jamylǵysy tóseldi.
21 kóshede syrtqy jaryqtandyrý ornatyldy. Qalǵan eki jaryqtandyrylmaǵan kóshede qala ákiminiń tapsyrmasy boıynsha memlekettik-jeke áriptestik aıasynda jaryqtandyrý uıymdastyrylady. Sondaı -aq, 32 transformatorlyq qosalqy stantsııany aýystyrýmen 73,5 shaqyrym elektr jelileri jańartylady.
Osylaısha, 21 myń adam turatyn «Alǵabas» shaǵynaýdanynyń turmys jaǵdaıy jaqsaryp, jalpy qalalyq standarttarǵa saı bolady. Búginge deıin jeke uıymdar usynǵan jabdyqtaý qyzmetterdiń sapasyna jáne elektr energııasy men sýmen jabdyqtaý tarıfterge qatysty bolady.
Dál osyndaı jumystar Naýryzbaı aýdanynda da júrgizilýde. Sonymen, «Aqjar» shaǵynaýdanynda 19 shaqyrym sý qubyry men 15,7 shaqyrym sý burý jelisiniń qurylysy jalǵasýda. Joba boıynsha olarǵa 1400 úı qosylady.
Jobany aıaqtaý kelesi jylǵa josparlanǵan. 5,5 shaqyrym jelini jańartý jáne 3 transformatorlyq qosalqy stantsııany aýystyrý kózdelgen. 49 kóshe boıyna syrtqy jaryqtandyrý jelisi tartyldy.
Almaty ákimi Baqytjan Saǵyntaev «Tastybulaq» shaǵynaýdanyndaǵy jol qurylysynyń barysymen de tanysty. Búgingi kúni uzyndyǵy 10,1 shaqyrym bolatyn 17 kóshege asfaltbeton jamylǵysy tóseldi.Uzyndyǵy 1,1 shaqyrym bolatyn bir kóshege asfalt tóseý jaqyn arada aıaqtalady. Sondaı-aq, qala ákimi Tastybulaq ózeniniń jaǵalaýyn jaqsartý barysyn tekserdi.
Qalanyń soltústik-batys bóliginde kólik baılanysyn damytý maqsatynda Saın kóshesin Rysqulov dańǵylynan Móńke bı kóshesine deıin uzartý aýqymdy joba boıynsha júrgizilýde. Jalpy uzyndyǵy 3,2 shaqyrym.
Qazir
Baqytjan Saǵyntaev qarqyndy jedeldetip, jumys kólemin arttyrýdy tapsyrdy. Alty jolaqty jol Alataý aýdany men Almaty oblysynyń qala mańyndaǵy eldi mekenderde turatyn azamattardyń utqyrlyǵyn arttyrady.
Qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etý jumystary jalǵasýda. Baqytjan Saǵyntaev «Mádenıet» turǵyn úı keshenindegi alǵash salynǵan 144 páterli 4 úıdi qarap shyqty. Aýmaqty asfalttaý jáne kóshelerdi jaryqtandyrý jumystary júrgizilýde. Barlyǵy 792 páterli 22 úı salý josparlanýda. Osylaısha, 211 páter halyqtyń áleýmettik osal toptary arasynda, 24-i - jumys isteıtin jastar arasynda, 557 - kezekte turǵandar men Otbasy bankiniń salymshylary arasynda bólinedi.
Almaty ákiminiń tapsyrmasy boıynsha jospardy naqty ázirleý kezinde balabaqsha men úsh mektep salý kózdelgen. Turǵyndarǵa jaqyn mańda áleýmettik qyzmetter kórsetiledi.
«Qalqaman» shaǵyn aýdanynda №7 qalalyq klınıkalyq aýrýhananyń jańa ǵımaratynyń qurylysy jalǵasýda. Kúnine 650 patsıent qabyldaı alady. Naýqastarǵa arnalǵan 48 tósek-oryn bar. Qala ákimi qurylys jumystarynyń barysymen jáne jabdyqtar tizimimen tanysty. KT apparattary, rentgen sáýleleri, jeldetkishter, jyljymaly rentgen júıeleri, medıtsınalyq monıtorlar men kópfýnktsıonaldy kereýetter satyp alý josparda.
Baqytjan Saǵyntaev jańa medıtsınalyq mekemeni paıdalanýǵa berýdi jedeldetýdi, árleý jáne qurylys-montajdaý jumystaryn tezdetýdi tapsyrdy.
Negizgi maqsat – halyqqa kórsetiletin medıtsınalyq qyzmettiń sapasyn arttyrý.
- Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy jedel járdem qyzmetkerleriniń shaǵymyna jaýap berdi
- ShQO-da bıyl alıment tóleýden jaltarǵan 300-den astam adam anyqtaldy
- 903,9 myń adamǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaldy
- Ádil Ǵalıahmetov short-trekten Álem Kýboginiń kúmis júldegeri atandy
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- Tennıs: Zarına Dııas AQSh-taǵy týrnırdiń jartylaı fınalyna shyqty
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen keldi. Bul týraly prezıdenttiń baspasóz hatshysy Berik Ýálı facebook paraqshasynda jazdy.
Onyń habarlaýynsha, prezıdent sapar barysynda qurylysy bıyl aıaqtalǵan bilim jáne sport ortalyqtarynyń jumysymen, pandemııa kezindegi óńirde bilim berý prosesin uıymdastyrý isimen tanysady.
"Memleket basshysy birqatar ındýstrıaldy óndiris oryndaryn aralap kórip, aımaqta júzege asyrylyp jatqan iri ınvestısııalyq jobalarmen jáne "Saryarqa" arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń damý barysymen tanysady dep josparlanǵan. Sonymen qatar "ArselorMıttal Temirtaý" metallýrgııalyq kombınatyna barady" dep jazdy berik Ýálı.