text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň 7 aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine, Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegine gönükdirilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine garaldy hem-de halkymyzyň abadançylygyna gönükdirilen içerki syýasatyň birnäçe möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň işiniň netijelerine ýakynda garaldy, taktika okuw türgenleşikleri üstünlikli geçirildi. Hormatly Prezidentimiz bilelikdäki mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer şu ýylyň ýedi aýynyň jemleri boýunça ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe jemi içerki önüm 6,4 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 3,4 göterim, gurluşykda 3,9 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 10,9 göterim, söwdada 9,2 göterim, oba hojalygynda 4,6 göterim we hyzmatlar ulgamynda 10 göterim ýokarlandy.
Ýanwar-iýul aýlarynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 4,7 göterim artdy.
Bölek satuw haryt dolanyşygy 2016-njy ýylyň degişli döwrüne garanyňda, 17,4 göterim artdy.
Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijisi bellenen çäklerde saklanyldy.
Ortaça aýlyk zähmet haky 9 göterim ýokarlandy.
Ýylyň başyndan bäri Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 11,1 milliard manada we çykdajy bölegi 10,6 milliard manada deň boldy.
Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda tölenildi.
Hasabat döwründe maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberleri hem artdy. Bu görkeziji 28,95 milliard manada barabar boldy.
Wise-premýer "Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen Milli maksatnamasynyň" durmuşa geçirilişi barada hasabat berip, ýurdumyz boýunça iki sany durmuş maksatly binanyň, 400,8 kilometr inženerçilik ulgamlarynyň, 623,1 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygynyň tamamlanandygyny habar berdi.
Häzirki wagtda 65 sany durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň, 30 sany suw we lagym arassalaýjy desgalaryň, 370,7 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň we desgalarynyň gurluşyk işleri alnyp barylýar, jemi 1086, 1 million manat möçberde düýpli maýa goýumlary özleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda amala aşyrylýan düýpli özgertmelere laýyklykda, wise-premýeriň gözegçilik edýän ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň işini kämilleşdirmegiň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň hem-de Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň öňünde daşary ýurtlarda bilim alan ýaş hünärmenleri işe ýerleşdirmek meselelerini içgin öwrenmek wezipesini goýdy.
Milli Liderimiz täze iş orunlaryny, bilelikdäki kärhanalary döretmek, hususylaşdyrmak boýunça kabul edilen maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine gözegçilik etmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Wise-premýerler B.Hojamämmedowa we S.Toýlyýewe hünärmenleri işe ýerleşdirmek boýunça pudagara toparyny döretmek hem-de bu ugurda edilen işleriň netijeleri barada Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hasabat bermek barada tabşyryklar berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew hasabat döwründe ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň meýilnamasy 102,5 göterim, uglewodorod serişdelerini gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 101,5 göterim ýerine ýetirildi. Benzin önümçiliginiň meýilnamasy 105,3 göterime, dizel ýangyjynyňky — 104,2 göterime, polipropileniň öndürilişiniň meýilnamasy 105,4 göterime, çalgy ýaglarynyňky —114,4 göterime, suwuklandyrylan gazyň önümçilik meýilnamasy 118,5 göterime barabar boldy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň ösüş depgini 106,7 göterime, “mawy ýangyjyň” eksportunyň ösüş depgini 105,6 göterime, özleşdirilen maýa goýumlarynyň ösüş depgini 119,4 göterime deň boldy.
Şeýle hem wise-premýer Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny ýerine ýetirmegiň barşy barada hasabat berdi. Bu gaz magistralynyň türkmen bölegindäki işleri tertipnama laýyklykda alnyp barylýar.
“Türkmen Milli nebitgaz kompaniýasy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň işiniň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan çäreler barada habar berildi. Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýangyç-energetika toplumynyň işini kämilleşdirmegi talap etdi.
Bu ugurdaky alnyp barylýan işleriň umuman ilerleýändigine garamazdan, entek köpsanly kemçilikleriň bardygyny belläp, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda nebitiň çykarylyşyny artdyrmagyň, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň doly güýjünde işledilmeginiň, suwuklandyrylan gazyň önümçilik möçberini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny aýtdy.
Wise-premýere nebitgaz pudagyndaky ýagdaýy seljermek, döwlet konsernleriniň netijeli işini üpjün etmek boýunça zerur çäreleri görmek barada tabşyryk berildi. Şunuň bilen birlikde, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda nebitiň we gazyň çykarylyşyny ýokarlandyrmak bilen bir hatarda tebigy gazy gaýtadan işleýän kärhanalaryň gurluşygyny çaltlandyrmagyň möhümdigini aýtdy.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyryp, bu ugur boýunça Günorta -Gündogar Aziýa ýurtlaryna tebigy gazyň uzakmöhletleýin esasda ugradyljakdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiziň aýdyşy ýaly, bu möhüm energetika taslamasynyň durmuşa geçirilmegi sebitiň ykdysady taýdan kuwwatlanmagyna itergi berer we durmuş hem-de beýleki ugurdaky meseleleriň oňyn çözgüdini, parahatçylygyň we durnuklylygyň berkidilmegine ýardam eder.
Milli Liderimiz hödürlenilen resminamanyň taslamasyny oňlap we oňa gol çekip, “Türkmen Milli nebitgaz kompaniýasynyň” netijeli işini üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň 7 aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berip, obasenagat toplumy boýunça önümçiligiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgininiň 102 göterime barabar bolandygyny aýtdy.
Şunda, Oba we suw hojalygy ministrligi boýunça bu görkeziji 110,2 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 107,6 göterime, “Türkmenatlary” döwlet birleşigi boýunça 106,4 göterime deň boldy. Şeýle hem Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça meýilnama 106,6 göterim berjaý edildi.
Ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan möwsümleýin işler, hususan-da, welaýatlarda gowaçalara ideg etmek, hatarara bejergi, suw tutmak we gowaçalaryň ujuny çyrpmak işleriniň alnyp barylýandygy aýdyldy. Ekinlere zyýan berijilere garşy göreş çäreleri, şol sanda biologik usullaryň ulanylyşy barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Hazar deňziniň gününi bellemek hakyndaky” Kararyň taslamasy hödürlenildi. Bu çäräni 12-nji awgustda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçirmek meýilleşdirilýär we onuň çäklerinde ylmy-amaly maslahat, medeni we sport çäreleri guramak göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, oba hojalygynda düýpli özgertmeleriň işjeňleşdirilmegini talap edip, bu babatda obasenagat toplumynyň işine gözegçilik edýän wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň baş baýramy bolan Garaşsyzlyk gününe çenli bugdaý ekişini we pagta ýygymyny tamamlamagyň zerurdygyny belledi.
Milli Liderimiz obasenagat toplumynyň maliýe we maddy-enjamlaýyn üpjünçiliginiň ýokary derejesiniň ýola goýulmagynyň öňde durýan meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegine däl, eýsem, olaryň artygy bilen berjaý edilmegine mümkinçilik berjekdigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz özboluşly ösümlik köpdürliligi we haýwanat dünýäsi bolan tebigatyň ajaýyp künjeginde — Hazar deňziniň gurşawunda ekologiýa abadançylygyny saklamagyň Türkmenistanyň tebigaty goramak syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny belläp, degişli Karara gol çekdi we Hazar deňziniň gününiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýedi aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Senagat ministrligi boýunça 2017-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda öndürilen önümleriň meýilnamasy 108,9 göterim ýerine ýetirildi.
Dokma senagaty ministrligi boýunça hasabat döwründe önümçilik meýilnamasy 109 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 2 göterime deň boldy. Hususan-da, nah ýüplügiň öndürilişi boýunça meýilnama 106,2 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça 2017-nji ýylyň ýedi aýynda önüm öndürmegiň meýilnamasy 100,9 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe önüm öndürmegiň meýilnamasy 101,6 göterim ýerine ýetirildi.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça önümçilik meýilnamasy 100,8 göterim ýerine ýetirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, özümiziň baý çig mal serişdelerimiziň esasynda ýokary hilli hem-de ekologiýa taýdan howpsuz önümleri çykarmak boýunça döwrebap önümçilikleri döretmegiň döwletimiziň senagat babatdaky syýasatynyň esasy wezipeleriniň biri bolup durýandygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz hojalygy ýöretmegiň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmagyň, önümçilik mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmak üçin amatly şertleri döretmek babatda senagat pudagynda dünýäniň makroykdysady ýagdaýyny öwrenmegiň hem-de ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmegiň täze ugurlaryny özleşdirmegiň wajypdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz önümçilikde, aýratyn hem elektron senagatynda işleriň ýokary depginini üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekip, wise-premýere bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gurluşyk, energetika ulgamlarynda we jemagat hojalygynda şu ýylyň ýedi aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar-iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň möçberi 244 million 930 müň manatdan gowrak bolup, meýilnama 101,3 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 140,2 göterime barabar boldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça şu ýylyň ýedi aýynda ýerine ýetirilen işleriň möçberi 93 million 342 müň manada deň bolup, meýilnama 104,9 göterim ýerine ýetirildi we 103,9 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Energetika ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň umumy möçberi 643 million 818 müň manatdan gowrak bolup, meýilnama 110 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 101,6 göterim üpjün edildi. 2017-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda jemi 14 milliard 169 million 949 müň kilowat-sagat elektrik energiýasy öndürilip, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 103,8 göterim ösüş depgini gazanyldy. Daşary ýurtlara elektrik energiýasynyň 2 milliard 231 million 102 müň kilowat sagady iberilip, ösüş depgini 102,8 göterime deň boldy.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň möçberi 127 million 374 müň manatdan gowrak bolup, meýilnama 110,9 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 112,7 göterime barabar boldy.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň möçberi 415 million 368 müň manatdan gowrak bolup, meýilnama 104,2 göterim ýerine ýetirildi we 101,2 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýeriň ünsüni “Aşgabat 2017” oýunlarynyň başlanmagyna çenli galan wagtda çözülmeli gaýragoýulmasyz wezipelere çekdi. Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň köp köçelerinde alnyp barylýan abatlaýyş işleriniň, şol sanda telekeçiler tarapyndan ýerine ýetirilýän işleriň depginini güýçlendirmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz V Aziýa oýunlaryna çenli şäheriň ähli ýerlerinde arassaçylygy we tertibi doly üpjün etmegiň zerurdygyny nygtady.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýerler D.Amangeldiýewe hem-de O.Gurbannazarowa Aşgabady ösdürmegiň çäklerinde gurlan ýaşaýyş jaýlaryny abadanlaşdyrmak boýunça tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow söwda toplumynyň we ykdysadyýetiň döwlete dahylly bolmadyk pudagynyň şu ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda gazanan netijeleri barada hasabat berdi.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygy 2 milliard 645,6 million manada, şol sanda bölek haryt dolanyşygy 1 milliard 40,6 million manada deň bolup, onuň ösüş depgini 14,6 göterime barabar boldy. Öndürilen önümleriň möçberi 159,3 million manada deň bolup, onuň önümçiligi 3 göterim ýokarlandy. Ministrligiň kärhanalary boýunça peýdanyň umumy möçberi 329,4 million manada barabar boldy we bu baradaky meýilnama 125,4 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe 61,4 million manatlyk maýa goýum özleşdirildi.
Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça 143 birža söwdalary geçirilip, umumy bahasy 13 milliard 626,6 million manada deň bolan 8 müň 403 şertnama hasaba alyndy. Onuň umumy möçberinde harytlaryň eksporty we importy bilen bagly şertnamalaryň bahasy 11 milliard 766 million manatdan gowrak boldy. Umumy girdejiniň möçberi 46,7 million manat bolup, bu baradaky meýilnama 146,7 göterim berjaý edildi.
Hasabat döwründe Söwda-senagat edarasy boýunça 12,1 million manatlyk hyzmatlar ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe 17 sergi we 12 maslahat geçirildi.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň 7 aýynda 415 million manatlyk senagat önümleri öndürilip, onuň ösüş depgini 33,9 göterime, oba hojalygynda we azyk harytlarynyň önümçiliginde 635 million manatlyk önüm öndürilip, 20,2 göterim ösüş gazanyldy. 3 milliard 215,3 million manada barabar bolan gurluşyk-gurnama işleri ýerine ýetirildi. Söwda dolanyşygy 6 milliard 725,1 million manada deň bolup, geçen ýylyň degişli döwründäki bilen deňeşdirilende 6,8 göterim artdy. 571,6 million manatlyk hyzmatlar ýerine ýetirilip, onuň ösüş depgini 11,9 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere ýurdumyzyň bazarlaryny ýokary hilli we dürli görnüşli harytlar bilen üpjün etmegi, alyjylaryň isleglerini doly kanagatlandyrmagy tabşyrdy.
Ýylyň aýagyna çenli ýurdumyzda birnäçe iri möçberli çäreleriň geçiriljekdigini aýdyp, döwlet Baştutanymyz olaryň hatarynda “Aşgabat 2017”-niň oýunlarynyň, döwlet baýramçylyklary bolan Garaşsyzlyk gününiň, Bitaraplyk gününiň, Täze ýyl baýramçylygynyň bardygyny belledi. Şeýle hem ýurdumyzda iri halkara sergileri we maslahatlary yzygiderli geçirilýär. Iri baýramçylyk dabaralarynyň we giň möçberli çäreleriň geçirilýän günlerinde söwda merkezleriniň üpjünçiliginde bökdençligiň ýüze çykmazlygy üçin söwda dükanlarynda we bazarlarda azyk hem-de beýleki isleg bildirilýän harytlaryň bolçulygy üpjün edilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň ýedi aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Şeýle hem awgust aýynda geçiriljek çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp ulanmaga bermegiň tertibi barada habar berildi.
Medeniýet ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, halklaryň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny pugtalandyrmak maksady bilen, ýylyň başyndan bäri birnäçe döwletlerde Türkmenistanyň Medeniýet günleri hem-de dostlukly ýurtlaryň şeýle çäreleri Aşgabatda geçirildi.
Hasabat döwründe döwrüň talaplaryna laýyklykda, teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň we medeniýet ulgamynyň we beýleki edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça işleriň yzygiderli alnyp barlandygy bellenildi.
Şu ýylyň ýedi aýynda Türkmen döwlet neşirýat gullugy boýunça haryt öndürmegiň möçberi 82 million 531 manada deň bolup, meýilnama 135,5 göterim ýerine ýetirildi. Kitap önümleriniň 9 million 312 müň 318 nusgalykdaky 199 görnüşi çap edildi.
Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti boýunça syýahatçylara hyzmat etmegiň meýilnamasy geçen ýylyň degişli döwrüne garanyňda 110,92 göterime deň boldy.
Awgust aýynyň medeni çäreleriniň maksatnamasyna laýyklykda, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynyň çäklerinde hem-de Serhetçiler güni we Türkmen gawunynyň güni mynasybetli maslahatlar, sergiler, aýdym-sazly dabaralar geçiriler. "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda hem çäreleriň birnäçesini geçirmek meýilleşdirilýär.
Türkmen gawunynyň gününiň hormatyna Aşgabatda we ýurdumyzyň welaýatlarynda baýramçylyk dabaralaryny hem-de konsertleri geçirmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we ýurdumyzyň innowasion ösüşini nazara almak bilen, medeniýet ulgamynyň ähli edaralarynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmegiň wajypdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz milli telewideniýäniň işine ünsi çekip, täze, beýik döwrüň ruhuna kybap gelýän, şol sanda ykdysady we durmuş meselelerine bagyşlanan has dogry garaýyşlary teklip edýän, tomaşaçylarda uly gyzyklanma döredýän telegepleşikleri taýýarlamagyň wajypdygyny belledi.
Şäher binalaryny we desgalaryny bezemekde çeperçilik serişdeleriniň giňden ulanylmagy babatda aýratyn tabşyryklar berildi. Milli Liderimiz olary döwrebap bezemekde sungat ulgamynyň wekilleriniň, hususan-da, Döwlet çeperçilik akademiýasynyň döredijilik mümkinçiliklerinden ýeterlik derejede peýdalanylmalydygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz garamagyndaky edara-kärhanalaryň işine talabalaýyk ýolbaşçylyk etmeýändigi üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýewe berk käýinç yglan edip, degişli Buýruga gol çekdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň barşynda A.Şamyradowy Türkmenistanyň medeniýet ministri wezipesine belläp, ony medeniýet ministriniň orunbasary wezipesinden boşatmak hakyndaky, H.Hudaýgulyýewi “Edebiýat we sungat” gazetiniň baş redaktory wezipesinden boşatmak hem-de bu wezipä “Türkmen dili” gazetiniň baş redaktorynyň orunbasary wezipesinde işlän H.Muhammetgulyýewi bellemek hakyndaky Permanlara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Demir ýol ulgamlary ministrligi boýunça ösüş depgini ýük daşamakda 108 göterime, ýolagçy gatnatmakda 100,1 göterime deň boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hasabat döwründe hyzmatlary ýerine ýetirmek boýunça ösüş depgini 100,1 göterime, ýük daşamakda 103 göterime we ýolagçy gatnatmakda 102 göterime barabar boldy.
Aragatnaşyk ministrligi boýunça ýanwar-iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 103 göterime deň boldy. Şu döwürde ilatymyzyň aragatnaşyk hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmak maksady bilen, ýurdumyz boýunça 284 müň, şol sanda 266 müň öýjükli belgi we 18 müň ýerli telefon nokady gurnalyp, meýilnama 204 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça ýerine ýetirilen awiahyzmatlaryň ösüş depgini 123 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda 127 göterim we ýolagçy gatnatmakda 101 göterim üpjün edildi.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 101 göterime barabar boldy. Ýük daşamak boýunça meýilnama 172 göterim ýerine ýetirildi, ýolagçy gatnatmagyň ösüş depgini bolsa 138 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag ulgamynyň işiniň Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan üstünlikli ösmegini üpjün edýän möhüm ugurlaryň biridigini belledi. Häzirki döwürde ýükleri daşamak we ýolagçylary gatnatmak işiniň hili hem-de ygtybarlylygy babatda bu ulgama ýokary talaplar bildirilýär.
Milli Liderimiz pudaklaýyn kärhanalaryň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, häzirki zaman tehnikasyny we enjamlaryny has netijeli hem-de rejeli ulanmagyň wajypdygyny belledi. Şunda döwlet Baştutanymyz “Aşgabat 2017” oýunlaryna gatnaşmak üçin paýtagtymyza geljek myhmanlara ýokary derejede hyzmat etmegi üpjün etmek meselelerini hemişe gözegçilikde saklamagy talap etdi.
Milli Liderimiz V Aziýa oýunlaryna gatnaşyjylara we myhmanlara hyzmat etjek awtoulag serişdeleriniň uly tapgyrynyň gelip gowşandygyny aýdyp, wise-premýere ýörite awtoulag kärhanasyny döretmegi hem-de onda tehnikalara hyzmat etmek boýunça ähli şertleri üpjün etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimiziň ösüşinde häzirki zaman aragatnaşyk ulgamynyň ornunyň barha artýandygyna ünsi çekip, täze tehnologiýalary yzygiderli ornaşdyrmagyň, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen tejribe hem-de özara peýdaly innowasion işläp taýýarlamalary alyşmagyň möhümdigini nygtap, bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow geçen 7 aýyň dowamynda ýurdumyzyň DIM-inde ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, ýurdumyzyň 2017-2023-nji ýyllarda daşary syýasat ugrunyň Konsepsiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işler we döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, şu ýylyň başyndan bäri milli Liderimiziň daşary ýurtlara guran saparlarynyň, şeýle hem daşary döwletleriň birnäçesiniň ýolbaşçylarynyň we BMG-niň Baş sekretarynyň ýurdumyza bolan saparlarynyň netijeleri halkara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine gönükdirilen we ählumumy gyzyklanmalara laýyk gelýän işjeň strategiýanyň uly üstünliklere beslenýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Türkmenistanyň DIM-i bilen beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda geçirilýän iki taraplaýyn geňeşmeler yzygiderli häsiýete eýe boldy. Hasabat döwründe bu ugur boýunça 27 duşuşyk geçirildi.
Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de giňeltmek maksady bilen, şu ýylyň başyndan bäri bilelikdäki hökümetara toparlarynyň 11 mejlisi, şeýle hem ikitaraplaýyn işewürler maslahatlary geçirildi.
Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy hasabatyň dowamynda hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 8 — 9-njy awgustynda Azerbaýjan Respublikasyna meýilleşdirilýän resmi saparyna görülýän taýýarlyk barada hem hasabat berdi.
Şu gezekki ýokary derejede geçiriljek gepleşikleriň jemleri boýunça möhüm ugurlardaky özara peýdaly gatnaşyklary mundan beýläk-de işjeňleşdirmäge hem-de ösdürmäge gönükdirilen ikitaraplaýyn resminamalar toplumyna gol çekmek meýilleşdirilýär.
Döwlet Baştutanymyz Bitarap Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilikli we döredijilikli daşary syýasat ugruna üýtgewsiz ygrarlydygyny belläp, ähli gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklaryň bar bolan köpugurly mümkinçilikleri doly durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleri netijeli dowam etmegiň möhümdigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz türkmen-azerbaýjan gatnaşyklary meselelerine ünsi çekip, ýurtlarymyzy gadymy dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň baglanyşdyrýandygyny we onuň iki halkyň taryhy-medeni umumylygyndan gelip çykýandygyny belledi. Häzirki döwürde döwletara gatnaşyklarynyň täze mazmun bilen üsti ýetirilip, onuň ägirt uly mümkinçilikleri we geljegi bar. Türkmenistan we Azerbaýjan abraýly sebit we halkara guramalarynyň çäklerindäki işjeň gatnaşyklary ösdürýär hem-de ählumumy gün tertibiň möhüm meseleleri boýunça garaýyşlaryň we çemeleşmeleriň ýakyndygyny äşgär edýär.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz däp bolan ikitarapalaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de berkitmäge we giňeltmäge hem-de oňa täze itergi bermäge gönükdirilen ýokary derejede geçiriljek gepleşikleriň ähmiýetine ünsi çekip, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna ýurdumyzyň Hökümet wekiliýetiniň Azerbaýjan Respublikasyna boljak resmi saparynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz mejlisiň barşynda Türkmenistanyň Saud Arabystany Patyşalygyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi O.Çaryýewi şol bir wagtda Türkmenistanyň Müsür Arap Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellemek hakyndaky Permana hem-de “Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologik hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-hindi toparynyň Türkmen böleginiň düzümini tassyklamak hakyndaky” Karara gol çekdi.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa şu ýylyň 7 aýynda milli Parlamentiň ýerine ýetiren işleri, Ýaşulularyň nobatdaky maslahatyna görülýän taýýarlyk barada habar berdi.
Ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüş maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirmek, döwletimiziň demokratik esaslaryny berkitmek we Mejlisiň kanunçylyk işini bellenen meýilnama laýyk getirmek maksady bilen, şu ýylyň 7 aýynda milli parlamentiň 4 mejlisi geçirildi. Onuň dowamynda kanunçylyk namalarynyň 99-sy, şol sanda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 51-si we Türkmenistanyň Mejlisiniň kararlarynyň 48-si kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, Türkmenistanyň Mejlisiniň durmuş-ykdysady özgertmeleri sazlaşykly ösdürmegiň, şeýle hem kadalaşdyryş-hukuk namalaryny taýýarlamagyň hem-de halkara gatnaşyklarynyň kanunçylyk binýadyny berkitmegiň bähbidine milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirýän çärelerini işjeňleşdirmegiň möhümdigini belledi.
Ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda Ýaşulular maslahatynyň ornuna ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz maslahatyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça ähli zerur çäreleriň görülmelidigini belledi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda geçen 7 aýyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri babatda hasabat berdi. Döwlet Baştutanymyzyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan toplumlaýyn özgertmeleriň çäklerinde bilim, ylym we saglygy goraýyş ulgamlaryny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, bedenterbiýäni we sporty ösdürmek, ähli degişli düzümleri döwrebaplaşdyrmak boýunça maksatnamalaýyn çäreler durmuşa geçirilýär.
Hasabat döwründe okuw kitaplarynyň we gollanmalarynyň 225-siniň taýýarlanandygy, olaryň 121-siniň neşir edilendigi habar berildi.
Çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezlerinde we mekdepleriň ýanyndaky meýdançalarda tomusky möwsümiň iki tapgyrynda çagalaryň 56 müň 273-si dynç aldy.
Ýurdumyzyň zehinli mekdep okuwçylary halkara ders we taslama bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş edip, 80 medala, şol sanda 11 altyn, 25 kümüş we 44 bürünç medala mynasyp boldular.
Hasabat döwründe ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary halkara derejesinde geçirilen bäsleşiklerde 21 medal, şol sanda 4 altyn, 6 kümüş we 11 bürünç medal eýelemegi başardylar. Şeýle hem ýurdumyzyň orta we ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýanlar halkara internet olimpiadalaryna gatnaşyp, baýrakly orunlary eýelediler we dürli derejedäki diplomlara mynasyp boldular.
Daşary ýurtlaryň, şol sanda Belarus Respublikasynyň, Hytaýyň, Rumyniýanyň we beýleki döwletleriň abraýly ýokary okuw mekdeplerinde okamaga isleg bildirýän dalaşgärler üçin synaglar geçirildi. Häzirki döwürde olary ugratmak boýunça guramaçylyk çäreleri alnyp barylýar.
Döwlet Baştutanymyzyň degişli Buýrugyna laýyklykda, şu ýyl ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine 8 müň 308 talyp, orta hünär okuw mekdeplerine bolsa 8 müň 313 okuwçy kabul ediler.
Häzirki döwürde Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde giriş synaglary dowam edýär. Olara 34 müň 496 dalaşgärlerden resminamalar kabul edildi.
Meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň ösüş depgini 105,6 göterime deň boldy. Ýerine ýetirilen hyzmatlardan we ýerlenen önümlerden gelen girdeji 111 göterim, şypahana edaralarynda ýerine ýetirilen hyzmatlardan alnan girdeji 114 göterim, derman önümçiligi 102 göterim köpeldi.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk işleri batly depginlerde alnyp barylýar. 29-njy iýuldan başlap paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda “Aşgabat 2017” Oýunlaryna petekler satylyp başlandy.
Mundan başga-da, wise-premýer Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyny ýokary derejede guramaçylykly geçirmäge görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berip, bu dabarany guramagyň şekillerini döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.
Şu ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda Türkmenistanda içerki ýaryşlaryň 151-si we köpçülikleýin sport çäreleriniň 84-si geçirildi. Türgenlerimiz halkara ýaryşlarynyň 91-sine gatnaşyp, 474 medala, şol sanda 152 altyn, 151 kümüş we 171 bürünç medala mynasyp boldular. Munuň özi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 96 medal köpdür.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde alnyp barylýan giriş synaglarynyň barşyna ünsi çekdi. Bu işe degişli ähli adamlara ýüzlenip, döwlet Baştutanymyz wajyp möwsümiň ýokary guramaçylyk derejesinde, açyklyk we aýanlyk ýagdaýynda geçirilmelidigini, onda haýsydyr bir ýaramaz ýagdaýa ýol bermeli däldigini tabşyrdy. Ýokary okuw mekdeplerine hakykatdan hem zehinli we zähmetsöýer ýaşlar girmelidir hem-de okamalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz bilim we ylym, saglygy goraýyş hem-de sport ýaly möhüm ulgamlary döwletimiziň yzygiderli üns merkezinde saklaýandygyny belläp, bu ulgamlarda iň täzeçil usullary we dünýäniň öňdebaryjy tejribelerini giňden ulanmak arkaly maksatnamalaýyn özgertmeleri dowam etmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça öňde boljak V Aziýa oýunlarynyň meselelerine ünsi çekip, olaryň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegi, bu iri halkara ýaryşlarynda türkmen türgenleriniň üstünlikli çykyş etmegi boýunça toplumlaýyn çäreleriň ähmiýetini belledi we bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz hödürlenen şekillere degişli bellikleri aýdyp, düzedişlerini girizip, umuman, olary makullady.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketiniň we sportuň wagyz edilmegi, ösdürilmegi, ýokary hünärli tälimçileriň taýýarlanylmagy, ýurdumyzyň türgenleriniň ussatlygyny yzygiderli ýokarlandyrmaga bolan gyzyklanmalarynyň höweslendirilmegi boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmek bilen baglanyşykly meseleleri hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy. Munuň özi ýokary netijeleri gazanmagyň we Watanymyzyň halkara sport giňişligindäki abraýynyň ýokarlanmagynyň möhüm şerti bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň gün tertibine girizilen meseleleri ara alyp maslahatlaşmagyň jemini jemläp,
ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda şu ýylyň 7 aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, döwletimizi senagat taýdan ösdürmäge we diwersifikasiýalaşdyrmaga gönükdirilen ähli maksatnamalar, V Aziýa oýunlaryny geçirmäge görülýän taýýarlyk işleri, aýry - aýry kemçiliklere garamazdan, umuman, üstünlikli ýerine ýetirilýär diýip belledi.
Jemi içerki önümiň ösüşi ýokary depginde, ýagny 6,4 göterim möçberde saklanyp galýar.
Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, biziň Bitarap döwletimiziň alyp barýan daşary syýasaty hem üýtgewsiz dowam edýär. Bu syýasat bolsa, Birleşen Milletler Guramasy, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy, Ýewropa Bileleşigi, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy bilen hem-de beýleki halkara guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlyk etmekden ybaratdyr.
Içeri syýasat babatda biz ygtybarly salgyt — býujet we pul — karz syýasatyny alyp barýarys. Şoňa görä-de, Döwlet býujetiniň girdejileri artdy. Bu bolsa, ýurdumyzda ortaça aýlyk zähmet haklaryny 9 göterim köpeltmäge mümkinçilik berdi diýip döwlet Baştutanymyz belledi.
Türkmenistanda senagat hem-de durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy giň gerim bilen dowam etdirilýär. Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny döretmek boýunça kabul edilen döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bular barada aýtmak bilen, indi ýylyň ahyryna çenli az wagtyň galandygyny, şoňa görä-de, gazanylan ösüş depginini gowşatman, dowam etmegiň möhümdigini nygtady. V Aziýa oýunlaryny, Ýaşulularyň maslahatyny, berkarar döwletimiziň Garaşsyzlyk we Bitaraplyk baýramlaryny ýokary derejede geçirmeli, şu ýyl göz öňünde tutulan ähli desgalary bellenen möhletinde we ýokary hilli ulanmaga bermeli. Şeýlelikde, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly bolan 2017-nji ýyly oňat görkezijiler bilen jemlemeli diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz her ýylyň awgust aýynyň ikinji ýekşenbesinde ýurdumyzda ajaýyp baýramyň – Türkmen gawunynyň gününiň bellenip geçilýändigine ünsi çekip, şu ýyl Gawun baýramyny 13-nji awgustda däl-de, 17-nji awgustda, ýagny V Aziýa oýunlaryna 30 gün galanda belläp geçmegiň maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýer E.Orazgeldiýewe, öň geçirilişi ýaly, şol gün ir bilen bu baýrama bagyşlanan dabaraly çäreleri Aşgabatda — S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde geçirmegi, bu ugurda oňat netijeleri gazanan daýhanlara gymmat bahaly sowgatlary gowşurmagy hem-de gawunlaryň görnüşleriniň sergisini guramagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ilatynyň köp sanly haýyşlaryny göz öňünde tutup, V Aziýa oýunlarynyň açylmagyna çenli galan 30 günlük senäni belläp geçmegi we bu waka mynasybetli ýene-de bir ekologiýa çäresini, ýagny 17-nji awgustda awtoulagsyz güni geçirmegi teklip etdi. Şol gün birnäçe durmuş maksatly desgalar, şeýle hem nebitgaz toplumyna degişli desgalar ulanmaga berler.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýer S.Toýlyýewe agşam Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň binasynyň açylyş dabarasyny, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarowa bolsa Türkmen gawunynyň sergisini, Olimpiýa şäherjiginde V Aziýa oýunlaryna gatnaşýan ýurtlaryň milli tagamlarynyň halkara sergisini guramagy, wise-premýer A.Garajaýewe gala konserti guramagy tabşyrdy.
Bu örän gowy çäreler bolar, şeýlelikde, biz Türkmen gawunynyň baýramyny belläris hem-de paýtagtymyza has-da gözellik berjek birnäçe täze desgalary açyp, ulanmaga bereris diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlaryň hemmesine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
TDH


c: text/html

text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
INÇEKESELE GARŞY GÖREŞ KAMPANIÝASYNYŇ MAKSATLARY WE ÖŇDE GOÝÝAN MESELELERI
Maglumatlar kampaniýasy – bu ilatyň haýsydyr bir toparyna (meselem, ýetginjekler, çagalar, uly ýaşly ýa-da gartaşan adamlar we başg.) özleri we tutuş jemgyýet babatda täze, peýdaly maglumatlary kabul etmäge ýardam berýän dürli çäreleriň toplumydyr. Şeýle maglumatlar köpçülikleýin ýa-da ýekeleýin habar beriş serişdeleri arkaly amala aşyrylyp, durmuşyň haýsydyr bir çäkleridäki endikleriň ýa-da ýörelgeleriň oňat tarapa özgermegine kömek edýär.
Inçekesele garşy göreş kampaniýasynyň esasy maksady – bu keseliň ýüze çykyş sebäplerini, bejergi usullaryny, getirýän gaýraüzülmelerini, şahsyýet we jemgyýet derejesinde döredýän howpy barada doly maglumaty ýetirip, bu kesel babatda ilatda belli bir hüşgärligiň döremegini gazanmakdyr.
Inçekesel – inçekesel mikobakteriýasy arkaly ýüze çykýan we dürli agzalarda, ylaýtada öýkende (80-85% ýagdaýlarda) ýeke ýa-da birnäçe zeperlenme ojaklaryň döremegi bilen häsiýetlendirilip, dowamly geçýän ýokanç keseldir.
Keseliň ýokançlylygy 1882-nji ýylda nemes alymy Robert Kohuň keseli dörediji mikobakteriýany (oňa Kohuň taýajyklary hem diýilýär) açmagy bilen subut edildi. Ýöne bedene düşen mikobakteriýa hemişe keseliň döremegine getirmeýär. Adatça, adama öz ömründe "Kohuň taýajyklary" birnäçe gezek ýokuşyp biler. Tersine, gowşak, keseliň döremegine getirip bilmejek inçekesel taýajyklaryny biziň immunitetimizi inçekesele garşy tijendirmek üçin ulanýarlar.
Immunlaşdyrma maksatlary üçin biziň bedenimize ýörite BSŽ ady bilen ýa-da Kalmeta-Cerena basillasy ady (BCG, ony açan basillo de Kalmette-Guerin) bilen belli gowşan mikobakteriýalary goýberip, kesele garşy durnuklylygy gazanýarlar.
Keseliň ýokuşmagy, onuň açyk görnüşi bilen kesellän näsagyň gepleşmegi, üsgürmegi ýa-da asgyrmagy arkaly daş-töwerege ýokançlygy ýaýradanda bolup biler.
Barlaglaryň görkezişi ýaly, bejergi almaýan näsag her ýyl ortaça 40 adamyny inçekesel bilen ýokuşdyrmaga ukyply bolup, şolaryň 10-sy bu kesel bilen keselleýärler. Adam seýrek ýagdaýlarda keselli haýwanlaryň etini ýa-da olaryň süýdünden taýynlanan önümleri kabul edende hem ýokuşma sezewar bolup biler.
Keseliň döremegine ýaramaz sosial we ekologiki ýaşaýyş şertleri, iýmitlenmegiň ýetmezçiligi, bedeni tapdan düşürýän arakhorluk, çilimkeşlik, neşekeşlik ýaly endikler, uzaga çekýän stress ýagdaýy, bedeniň dowamli keselleri (süýji keseli, AIDS, öýkeniň dowamly keselleri) ýaly sebäpler itergi berip bilýändir.
Ýokarda bellenişi ýaly, öýken inçekeselinden başda, süňkleriň, böwregiň, deriniň, içegeleriň, gözüň, beýniniň inçekeseli hem ýüze çykyp biler.
Mälim bolşy ýaly, Ýer togalagynyň ilatynyň 75-80%-i inçekesel taýajyklary göteriji bolup, olaryň diňe 10-15%-inde dürli bellenen sebäpleriň täsir etmegi netijesinde kesel ýüze çykyp bilýändir.
Ýaramaz sosial şertleriň (adamlaryň köpçülikleýin bir ýerde ýaşamagy, ýaramaz kommunal şertler, sanitar kadalaryň bozulmagy, iýmit we derman serişdeleriň ýetmezçiligi), uruşlaryň, tussaghanalardaky ýaramaz şertleriň, ilat migrasiýasynyň köpelmeginiň hem inçekeseliň ýaýramagyna getirip biljekdigini bellemelidiris.
Soňky ýyllarda dermanlara durnukly inçekeseliň ýüze çykmagy hem uly kynçylygy döredip, geçirilýän göreş çäreleriniň üýtgedilmegine esas döretdi. Inçekeselli näsag bellenen dermanlary nädogry tertipde kabul edende ýa-da bejergini doly almadyk ýagdaýynda derman serişdelerine durnuklylyk döräp biler. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň bellemegine görä, her ýyl Ýewropa ýurtlarynda dermanlara durnukly inçekesel bilen 81 müňden gowrak adam keselleýär. Şunuň ýaly näsaglaryň özwagtlaýyn anyklanylman galýan halatlary hem bolýar. Hünärmenleriň bellemegine görä, ýüze çykan kynçylygy aradan aýyrmak üçin, inçekeseliň başlangyç görnüşleriniň ylmy taýdan barlaglary geçen serişdeler bilen bejermek, bejergini tapgyrlaýyn alyp barmak hem-de sagalmany gazanmak üçin näsaglaryň öz jogapkärçiligini duýmagyny gazanmak wajyp ädimlerdir.
1993-nji ýylda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň inçekeseliň ýaýrama häsiýetini halkara derejesinde adatdan daşary ýagdaý diýip yglan etdi. Şol ýyl hem bu gurama resmi taýdan DOTS (Directly Observed Treatmnt, Short-course) meýilnamasyny inçekesele garşy täze göreş usuly höküminde hödürledi.
DOTS – gözegçilik astynda himioserişdeleriň gysga tapgyry bilen bejergi geçirmekdir.
DOTS – inçekeseliň ýaýramagyna garşy gönükdirilen esasy çäre bolup, ol daş-töweregi üçin has howply bolan näsaglary anyklamaga we bejermäge ýardam berýär.
DOTS adalgalary hemme döwletler üçin hem umumy bolup, onuň bejergi syýasaty häzirki wagtda dünýäniň 180-den gowrak döwletinde, şol sanda Türkmenistanda hem durmuşa geçirilýändir.
Biziň her birimiz, özümizi we ýakynlarymyzy inçekeselden goramak üçin degişli öňüni alyş çäreler toplumyny ünsden düşürmeli däldigini ýatda saklamalydyrys:
- Öz saglyk ýagdaýymyza gözegçilik etmek (dogry we peýdaly iýmitlenme, ýaramaz endiklerden daşda durma, sport bilen meşgullanma, öz wagtynda öňüni alyş sanjymlary almak);
- Sanitar-gigiýeniki kada-düzgünleri berjaý etmek (ýaşaýan we işleýän otagyňyzy ýelejiretmek, şahsy arassaçylygy saklamak, üsgürýän adamlardan daşda durmak);
- Maşgalaňyzda inçekesel bilen näsaglan bar bolsa, ony aýratyn otag, gap-gaç bilen üpjün edip, arassaçylyk çärelerini dogry geçirmek. Maşgala agzalarynyň barlag we öňüni alyş bejergi tapgyryny geçirmegini gazanmak;
- Bejergini keseliň irki tapgyrlarynda, kadaly, bellenilen düzgün boýunça, lukmanyň gözegçiliginde almagy gazanmak.
Inçekeseliň ýaýramagynyň öňüni almak maksady bilen saýtyň işgärleri bolan biz:
- Inçekesel barada hemmetaraplaýyn maglumatlary berýän makalalary taýynlamagy göz öňünde tutýarys.
- Daşary ýurt lukmançylygynda inçekeseli bejermekde ulanylýan usullar we bu ugurda toplanan tejribeler barada peýdaly maglumatlary Size ýetirmegi meýilleşdirýäris.
- Inçekeseliň öňüni alyş çäreleri babatda, keseliň ýaýramagynda esas bolýan wajyp sebäpler barada saýtyň okyjylarynyň pikirini bilmek üçin şert döretmegi hem peýdaly hasaplaýarys.
Öz gezeginde, saýtyň okyjylary bolan Sizden:
- Keseliň öňüni alyş çäreleri barada pikirleriňiz bilen paýlaşmagyňyza garaşýarys.
- Alan maglumatlaryňyzy özüňizi we ýakynlaryňyzy keselden goramaga ulanjakdygyňyza tama edýäris.
ÝÖRITE ŞU MAGLUMATLAR KAMPANIÝASY ÜÇIN TAÝÝARLANAN MAKALALAR
1. INÇEKESEL
2. BRITANIÝANYŇ ALYMLARY INÇEKESELI ANYKLAMAGYŇ TÄZE USULYNY TEKLIP EDÝÄRLER
4. ORSÝET DERMAN SERIŞDELERINE DURNUKLY BOLAN INÇEKESEL BOÝUNÇA BIRINJI ORNY EÝELEÝÄR
5. "BIZIŇ NESLIMIZ INÇEKESELI SAKLAMALYDYR"
6. GÖWRELILIK DÖWRÜNDE INÇEKESELIŇ GEÇIŞ AÝRATYNLYKLARY
7. ÇAGA INÇEKESELI: ALAMATLARY, BEJERGISI, ÖŇÜNI ALMAK
- 9643 gezek okalan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Döwletimizde telekeçilik işi günsaýyn ösýär. Hormatly Prezidentimiziň telekeçiligiň ösmegine ýardam berýän möhüm resminamalarynyň birnäçesi üstünlikli hereket edýär. Men hem ýurdumyzda telekeçiligiň ýaýbaňlanmagy üçin döredilýän amatly şertlerden peýdalanyp öz işimi açdym. Banklar arkaly telekeçilere edilýän hyzmatlaryň gerimi yzygiderli giňeýär. Türkmenistanyň banklaryna kiçi we orta telekeçilige degişli taraplara önümleri öndürmek, işleri hem-de hyzmatlary ýerine ýetirmek bilen bagly maýa goýum taslamalary üçin 10 ýyla, dolanyşyk serişdelerini almak üçin 1 ýyla çenli möhlete ýyllyk 5 göterim bilen karzlary bermäge ygtyýar berildi. Telekeçiler üçin dürli görnüşli salgyt ýeňillikleri-de döredilýär. Biz bu ýeňilliklerden ýerlikli peýdalanýarys.
Men kärhanamyň döwrebap binasyny gurdurdym. Ol Saýat etrabyndaky Sakar şäherçesiniň S.A.Nyýazow adyndaky daýhan birleşiginiň çäginde ýerleşýär. Hususy kärhanamyz süýt önümleriniň dürli görnüşlerini öndürmek bilen meşgullanýar. Önümlerimiziň hyrydarlary ýeterli. Öz işiň bilen meşgullanmagyň gyzykly, lezzet beriji taraplary köp bolýar. Telekeçileriň ýokary hilli we öndürijilikli işlemekleri üçin ýurdumyzda döredilýän amatly şertler we dürli ýeňillikler biziň işimiziň öňe ilerlemegine uly goldaw bolýar. Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzda telekeçileriň tejribe alyşmaklary üçin uly mümkinçilikler döredilýär. Sergiler guralýar, maslahatlar geçirilýär. Olaryň birnäçesine gatnaşyp, iş tejribämi artdyran gezeklerim az bolmady. Döwletimiz tarapyndan işimize oňyn baha berlip durulmagy bizi has-da begendirýär. Mähriban Watanymyzyň ykdysady öсüşlerine mynasyp goşandymy goşýandygyma berlen mümkinçilik üçin özümi bagtly saýýaryn.
„Läle“ hususy kärhanasynyň ýolbaşçysy Myrat Ýagşygeldiýew.
Hususy işiň lezzeti bir başga
Döwletimizde telekeçilik işi günsaýyn ösýär. Hormatly Prezidentimiziň telekeçiligiň ösmegine ýardam berýän möhüm resminamalarynyň birnäçesi üstünlikli hereket edýär. Men hem ýurdumyzda telekeçiligiň ýaýbaňlanmagy üçin döredilýän amatly şertlerden peýdalanyp öz işimi açdym. Banklar arkaly telekeçilere edilýän hyzmatlaryň gerimi yzygiderli giňeýär. Türkmenistanyň banklaryna kiçi we orta telekeçilige degişli taraplara önümleri öndürmek, işleri hem-de hyzmatlary ýerine ýetirmek bilen bagly maýa goýum taslamalary üçin 10 ýyla, dolanyşyk serişdelerini almak üçin 1 ýyla çenli möhlete ýyllyk 5 göterim bilen karzlary bermäge ygtyýar berildi. Telekeçiler üçin dürli görnüşli salgyt ýeňillikleri-de döredilýär. Biz bu ýeňilliklerden ýerlikli peýdalanýarys.
-
turkmen-talyp
1 week ago
- Enjamlar nirankikä nyrhlary nächekä


text:
Soňky döwürde men suratçylyga höwes edip başladym. Aslynda öňler hem bardy welin, ýöne näme üçindir hiç özüme fotoapparat almandyryn, çykyp köçelerde surata hem düşürmändirin. Şol arzuw edip birtopar wagtymy ýitiripdirin. Häzir bolsa bir ýere çykanymda fotoapparatym ýanymda hemişe (Oka: Bugün köçede görenlerim…).
Tanyşlaryma düşüren suratlarymy görkezenimde köpüsi halaýar. Hatda işte bir kiçiräk “korporatiw” märeke bolanda elime firmanyň fotoapparatyny berip surata düşürmegimi haýyş edýärler köplenç. Öňüräk hem ertir.com-da käbir suratlaryma link berdim, agzalar hem halady.
Menem indi her hepde saýtymda bir surat goýup düşüren suratlarymy beýlekiler bilen paýlaşaýyn diýdim. Ilkinji surat dowamda…


text:
Habarlar 1 fewral 2017
Hyzmatdaşlyk
Hazarýaka döwletleriniň ygtyýarly wekilleriniň duşuşygy
Iki günlük mejlis Daşary işler ministrligi, Ykdysadyýet we ösüş ministrligi hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasy tarapyndan guraldy. Duşuşyga Hazar sebiti ýurtlarynyň ugurdaş ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary we esasy hünärmenleri gatnaşýarlar. Olaryň hatarynda Russiýa Federasiýasynyň Ykdysady ösüş ministrliginiň we Daşary işler ministrliginiň, Eýran Yslam Respublikasynyň Söwda we ösüş guramasynyň, Gazagystan Respublikasynyň Milli ykdysadyýet ministrliginiň wekilleri we beýlekiler bar.
Jemgyýet
Mary welaýatynyň merkezinde mümkinçiligi çäkli bolan adamlara niýetlenen täze dört gatly ýaşaýyş jaýynyň düýbüni tutmak dabarasy boldy
Dabara Mejlisiň Başlygy we deputatlary, welaýatyň hem-de şäheriň häkimlikleriniň ýolbaşçylary, jemgyýetçilik guramalarynyň, zähmetkeşler toparlarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular hem-de talyp ýaşlar gatnaşdylar.
Ykdysadyýet
Tebigy hazynalaryň ylmy «açary»
“Türkmengaz” döwlet konserniniň Tebigy gaz ylmy-barlag institutynyň işgärleri pudagyň çig mal binýadyny pugtalandyrmagyň meseleleri bilen meşgullanýar. Uglewodorod känleriniň netijeli gözlegini we barlagyny ylmy-barlag institutynyň işgärleriniň nähili amala aşyrýandygy barada TDH-nyň habarçysyna geologiýa-mineralogiýa ylymlarynyň kandidaty, institutyň direktorynyň orunbasary Taganguly ILAMANOW gürrüň berýär:
2017 Выборы Президента Туркменистана
Türkmenistana ÝHHG-niň topary geldi
Duşuşyklaryň barşynda olara gatnaşyjylar ikitaraplaýyn köpýyllyk hyzmatdaşlygyň netijelidigini bellediler. Saýlaw möwsümlerini geçirmegiň hukuk kadalaryny we halkara tejribesini öwrenmek we bu babatda tejribe alyşmak şol hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, ýurduň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyndaky esasy waka — Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna taýýarlyk görmek boýunça alnyp barylýan işlere aýratyn üns berildi.
2017 Выборы Президента Туркменистана
GDA-nyň Synçylar toparynyň agzalary dalaşgärleriň ynanylan wekilleri bilen duşuşyklary dowam edýärler
GDA-nyň Synçylar toparynyň Ştabynyň ýolbaşçysy Ý.Sloboda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň ýolbaşçy düzümi bilen duşuşyk geçirdi. Onda häzirki döwürde geçirilýän jemgyýetçilik-syýasy çäräniň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
2017 Выборы Президента Туркменистана
3-nji fewralynda saýlawçylaryň Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärler bilen duşuşyklary geçiriler
Duşuşyklar sagat 10-da başlanýar.
Teswirlemeler
Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde şöhlelendirmek: deň hukuklar we deň mümkinçilikler
«Men döwlet Baştutanynyň saýlawlaryna gatnaşmak üçin dalaşgärleriň has köp bolmagyny isleýärin» diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we Ýaşulular maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, ylymly-bilimli we tejribeli, halkymyza wepaly bolup, jany-teni bilen gulluk etmek isleýän her bir raýatymyza, syýasy partiýalardan ýa-da raýatlar toparlaryndan Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärlik etmäge mümkinçilik döredilmeginiň möhümdigini belledi.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Süleýmannepes Nurnepesow Lebap welaýatynyň saýlawçylary bilen duşuşdy
Seýitnazar Seýdi adyndaky döwlet drama teatrynda geçirilen duşuşyga ýerli häkimiýet düzümleriniň ýolbaşçylary, zähmetkeş toparlarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, hormatly ýaşulular we ýaşlar gatnaşdylar.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Maryda saýlawçylaryň Serdar Jelilow bilen duşuşygy geçirildi
Kemine adyndaky döwlet drama teatryna ýerli häkimiýet düzümleriniň ýolbaşçylary, welaýatyň kärhanalarynyň we guramalarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular, ýaşlar, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri ýygnandylar.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Durdugylyç Orazow Daşoguz welaýatynyň saýlawçylaryny saýlawlaryň öň ýanyndaky maksatnamasy bilen tanyşdyrdy
Duşuşygyň başynda dalaşgäriň ynanylan wekiline söz berildi. Ol ýygnananlary özüni oňat guramaçy we ökde hünärmen hökmünde tanadan, bilim ulgamynda we oba hojalyk pudagynda uly iş tejribesi bolan ak ýürekli adam hökmünde häsiýetlendirilýän ýokary döwlet wezipesine dalaşgäriň zähmet ýoly bilen tanyşdyrdy.


text: 5-nji iýunda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde halkyň dykgatyna ýetirlen habar – BMG-niň Baş Assambleýasynyň 69-njy mejlisiniň 193 döwletiniň biragyzdan goldamagynda Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesiniň täze rezolýusiýasyny kabul edenligi begendiriji waka boldy. Çünki Türkmenistan döwletimiz dünýä döwletleriniň arasynda parahatçylygy, asudalygy ündeýän, halklaryň arasynda dost-doganlygy dabaralandyrýän döwlet hökmünde tanaldy. Şonuň üçin ýurdumyz Aziýa sebitinde parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün edýän Merkeze öwrüldi. Şu ýerde döwletimiziň goňşy döwletlere doganlyk goluny ýapýandygyny belläsimiz gelýär. Halklaryň durmuşy bilen berk baglanyşýan daşary ýurt saparlary bolup geçdi, şol duşuşyklarda oňyn çözgütli ençeme meselelere seredildi we olaryň çözgütleri tapyldy. Owganystan döwletine biziň döwletimiz tarapyndan yzygiderli kömek edilýär. Şol kömeklerin arasynda iýmit, lukmançylyk ugruna degişli kömekler, ýangyç, elektrik energiýasy, saglyk öýi, mekdepler we oňa gerek bolan enjamlar we beýlekiler kömek edilip gelinýär. Bu gün bolsa goňşy döwlete çaga dogruş öýüniň gurlup berilmegi meýillleşdirildi. Ine, şu zatlaryň ählisi Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk binýadynyň barha berkeýändigini, şol bir wagtyň özünde dabaralanýandygyny subut edýär. Türkmenistan başga bir döwletiň içki syýasatyna goşulmaýar, halkara harby birleşiklere girmeýär, dost-doganlyk, parahatçylyk syýasatyny ýöredýär. Döwletimiziň parahatçylyk syýasaty, Bitaraplyk derejesi ýurdumuzuň asuda bolmagyna, halkymyzyň hal ýagdaýynyň ýyl geldigiçe gowulaşmagyna, döwletimiziň ykdysadyýetiniň ösmegine getirýär. 5-nji iýunda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ösüş ýagdaýynyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynda makro ösüşlere eýe bolunýandygy bellenildi. Ol 5 aýyň dowamyndaky işler bilen delillendirildi. 5 aýyň dowamynda obalaryň, şäherleriň, şäherçeleriň durmuş-ýaşaýyş derejeleri, dogrudan-da, gowulandy. Birnäçe ýollaryň durky täzelendi, abatlaýyş işleri alnyp baryldy. Gerek ýerlerinde geçelgeler, köpüriler guruldy. Aşgabat şäherinde täze ýaşaýyş toplumlary emele geldi. Öňki ýaşaýyş toplumlaryndaky jaýlarda abatlaýyş işleri alnyp baryldy. Olaryň daşalary agardyldy, ýa-da ýörite örtgi bilen daşlandy, köçeler abatlandy. Jaýlaryň arasynda bäş ärdim aňrysy görünmeýän, sümme tokaýa öwrülen, üsti-üstesine, münder-münder edilip, başly-barat gurlan garažlar, gurluşyklar aýrylyp jaýlaryň aralary arassalandy, jaýlaryň aralaryndan şemal çaldy, umuman, köne etrapalaram täze şäherçelere deňleşdi. Suw geçiriji turbalar çalşylyp, halkyň suw bilen üpjünçilik ýagdaýlary-da has gowulandy. Aragatnaşyk ulgamy bilen baglanyşykly işleri-de şu mysallarymyza goşasymyz gelýär. Bu ugurda taryhy waka bolup geçdi. Ol hem türkmenistanlylaryň özleriniň emeli hemralarynyň Älem giňişligine çykmagy boldy. Ýurdumyzda halkyň aýlyk-günligi, çaga pullary, pensiýalar, talyp haklary wagtly-wagtynda tölendi. Şu mesele bilen Prezidentimiz çykyş etdi we halkyň aýlyk-günlüginiň, pensiýa pullarynyň, talyp haklarynyň täze ýyldan 10 göterim galdyryljakdygyny halkyň dykgatyna ýetirdi. Goý, ata Watanymyzyň ösüşleri mundan beýlägem dowam etsin!


text:
Käbir jandarlaryň beden gurluşy ylgamak üçin örän oňaýly bolup, olaryň ýyndamlygy ýokary tizlikli ulaglar bilen bäsleşip biljek derejededir. Ýyndam jandarlaryň köpüsi suwda, käsi gury ýerde ýaşaýar. Emma guşlaryň arasynda ýyndamlary has köpdür. Käbir guşlar öz awuna tarap okdurylanynda, käbirleri bolsa, uzak aralyga tiz uçmagy bilen tapawutlanýar. Geliň, tebigatdaky ýyndam jandarlaryň käbirleri bilen tanşalyň!
1. Algyr: awçy guşlaryň bu görnüşi ýokardan aşaklygyna awuna tarap okdurylanynda, tizligi sagatda 322 km-e ýetýär. Algyryň adaty wagtdaky uçuşynyň tizligi sagatda 90 km-e deňdir.
2. Iňňe guýrukly uzynganat: beden gurluşy ulurak garlawaja meňzeýän bu guşlaryň tizligi 171 km/s.
3. Fregat: deňiz kenarlaryndan uzak aralyga birnäçe hepdeläp dynuwsyz uçup bilýän bu guşlaryň tizligi 153 km/s. Beýle çalt uçmagyna guşuň giň ganatlary mümkinçilik berýär.
4. Meýdan ördegi: Afrikada Sahara çölüniň günortasynda köllere we deňiz kenaryna golaý ýerlerde ýaşaýan guşuň bu görnüşi dünýäde ördekler maşgalasynyň iň uly wekili hasaplanýar. Onuň sagatdaky tizligi 142 km-e ýetýär.
5. Geçigaplaň: iň ýyndam jandar diýlende, akylyňa ilki gelýän pişikleriň bu görnüşi bilen gury ýerde ylgamakda ýaryşyp biljek başga jandar ýok. Ol örän gysga wagtda özüniň iň ýokary tizligine ýetip bilýär. Sagatda 113 km bilen hereket edýän bu jandarlar örän çalt ýadaýarlar. Şol sebäpli keýikdir beýleki jandarlara topulan badyna tutup bilmese, onuň yzyndan ýetip bilmeýär.
6. Ýelkenli balyk: Ýer ýüzünde sowuk suwly deňizleriň ählisinde ýaşaýan bu jandaryň arkasyndaky torçlar edil ýelkenli gämileri ýada salýar. Çybyk ýaly uzyn burunly bu balyklar sagatda 110 km bilen ýüzüp bilýär. Bir ýaşyna ýetende 1,5 metre çenli ösýän balyklaryň iň ulusy 3 metre çenli bolýar. Olaryň agramy 90 kg-a ýetýär.
7. Çeňňek şahly antilopa: gury ýerde ylgamakda ikinji ýerde durýan bu jandarlaryň watany Demirgazyk Amerikadyr. Bu owadan jandar sagatda 98 km bilen ylgap bilýär. Uzynlygy 130 sm, beýikligi 100 sm we agramy 60 kg töweregi bolýar. Olar tebigy şertlerde 5-7 ýyl ýaşaýar. Antilopanyň bu görnüşiniň beýle at almagy olaryň burma şahlary bilen baglydyr.
8. Marlin: ýelkenli balyklar bilen ýakyn garyndaş hasaplanýan bu balyklar sagatda 80 km tizlikde ýüzýärler.
9. Gök gnu: antilopalar maşgalasyna degişli bolan bu jandarlar Günorta Afrikada ýaşaýar. Onuň tizligi sagatda 80 km-e ýetýär. Bu maşgalanyň beýleki wekilleri Tompsonyň keýigi, böküji antilopa hem şeýle tizlik bilen ylgap bilýär.
10. Goňur meýdan towşany: ýabany towşanyň bu görnüşiniň uzyn aýaklary sagatda 77 km tizlik bilen hereket etmegine mümkinçilik berýär. Olaryň ganym duşmany mor tilkileriň tizligi hem bu towşanlaryňky bilen deň.


text:
31 Mart 2015 Salı
Türkmenistanyň Prezidenti Türkiýäniň Palatalar we Biržalar Birleşiginiň Başlygyny kabul Etdi http://www.turkmenhabargullugy.com/haber.php?haber_id=2925
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýäniň Palatalar we biržalar birleşiginiň başlygy Mustafa Rifat Hisarjyklyogluny kabul etdi.
Myhman wagt tapyp, mähirli kabul edendigi üçin hormatly Prezidentimize çuňňur hoşallygyny bildirip, Türkiýäniň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdoganyň mähirli salamyny ýetirdi. Ol doganlyk türkmen halkyna we döwletine mundan beýläk-de rowaçlyk arzuw edipdir. Türkmenistanyň ähli esasy pudaklarynyň ýokary ösüş depgini dünýäniň işewür toparlarynda, şol sanda, türk işewür toparlarynda hyzmatdaşlyk etmäge uly gyzyklanma döredýär.
Milli Liderimiz öz gezeginde dostlukly ýurduň baştutanyna iň gowy azuwlaryny ýollap, döwletara gatnaşyklarynyň ösüşiniň okgunly häsiýetini kanagatlanmak bilen belledi. Şol gatnaşyklar iki doganlyk halkyň müňýyllyklara uzalyp gidýän taryhy gatnaşyklary we ruhy-medeni umumylygy bilen berkidilendir. Bellenilişi ýaly, häzirki döwürde türkmen-türk hyzmatdaşlygy täze mazmuna eýe bolup, diňe iki ýurduň däl-de, eýsem, tutuş sebitiň durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösmeginde uly orun eýeleýän iri möçberli bilelikdäki taslamalarda öz beýanyny tapýar.
Duşuşygyň barşynda Türkmenistanyň we Türkiýäniň döwlet, şeýle hem telekeçilik düzümleriniň arasynda ysnyşykly söwda-ykdysady gatnaşyklaryny ýola goýmagyň möhümdigine üns berildi. Umumy pikire görä, iki ýurduň yzygiderli geçirilýän işewürler duşuşyklary, maslahatlary we önüm öndürijileriniň harytlarynyň sergileri şoňa gös-göni ýardam edýär.
Myhman mart aýynyň başynda Türkmenistanyň Baştutanynyň Türkiýe Respublikasyna bolan resmi saparynyň hem türkmen-türk gatnaşyklaryna täze itergi berendigini aýratyn nygtady. Onuň çäklerinde türkmen we türk halklarynyň arasyndaky dost-doganlyk gatnaşyklarynyň pugtalanmagyna uly şahsy goşandy üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa “Türkiýe Respublikasynyň Palatalar we biržalar birleşiginiň ykdysadyýet we tehnololgiýalar uniwersitetiniň Hormatly doktory” diýen ylmy at gowşuryldy.
Soňra döwlet Baştutanymyza dürli ugurlarda, şol sanda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähmiýetli pudagy bolup durýan obasenagat ulgamynda türk kompaniýalaryna ynanylan taslamalaryň amala aşyrylmagynyň barşy hakynda hasabat berildi. Türkiýäniň işewür toparlarynyň ýola goýlan netijeli hyzmatldaşlygy giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýändigini aýtmak bilen, myhman hyzmatdaşlyk boýunça täze teklipleri bilen tanyşdyrdy. Milli Liderimiziň ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynda giň gerimli özgertmeleri geçirmegi bilen baglylykda, şol hyzmatdaşlygyň öňünde uly mümkinçilikler açylýar.
Türkiýe Respublikasynyň Palatalar we biržalar birleşiginiň başlygy hormatly Prezidentimize türk işewürlerine bildirýän ynamy we hemmetaraplaýyn goldawy üçin hoşallyk bildirip, türkmen topragynda bolup geçýän özgerişliklere tüýs ýürekden guwanýandygyny aýtdy hem-de ýurdumyzyň yzygiderli durmuş-ykdysady ösüşine, türkmen halkynyň abadan we bagtyýar durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döredijilikli syýasatynyň durmuşa geçirilmeginde mundan beýläk-de üstünlikleri arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Taryh ylymlary bilen baglanşykly taryhy wakalar, gadymdan bäri danalaryñ ünsünde taraşlanyp dünỳäniñ gowgaly şertlerinde kä ỳitip, kä tapylyp gaỳdypdyr. Şol bir wagtyñ özünde halk öz milli häsiỳetine öwrülende, taryh we medeniýet hem öz ähmiỳetine eỳe bolupdyr. Eger-de akyl-paỳhas öz milliligine göz ỳetirse, ỳagny milli galkynyş hereketiniñ başlanandygyny äşigär edỳär. Bu hereketi dowam etdirmek üçin ähli durkyñ bilen zehin hem ukybyñy, ỳapyk we gümürtik geçen wakalary açyklamaga, kömege alynỳar. Danalaryñ özünden miras galdyran ylymyny öwrenilip beỳlekilere geçirmegiñ aladasyna çykmagy maksat edinilỳär. Şeỳle bolmadyk ỳagdaỳda onda taryh öz belentliklerine eỳe bolup bilmezdi. Durmuş diỳilen zat zamananyñ düzümünde ähli takdyrlary we jemgyỳetiñ ykbalyny özleşdirip şol bir wagtyñ özündäki döwür ölçeglerine öwrülỳär. Taryhçy oña siñe seredip meseläniñ çözgüdüni tapmaga ỳardam edỳär. Bu ỳerde wakalary galpsyz, adalatly beỳanyny tapmak hem çözmek danalaryñ öñünde goỳulan borçlary diỳip düşünilỳär. Taryhyñ uzak akymyndan bäri gözbaş alyp gaýdan ỳer, suw we hojalyk meỳdanlaryny eỳelemegiñ ugrunda uly topar jemgyỳeti bilen kiçi toparlaryñ arasynda çaknyşyklar bolup durupdyr. Bu göreşlerde haỳcy-da bolsa, biri üstün çyksa, beỳleki toparlary belli bir derejede döwrüñ talabyna görä, özlerine tabynlykda ezipdirler. Gurplanan topar bolsa, ỳurt açyşlyklara baş goşupdyrlar. Elbetde bu ỳerde yktysadyỳet esasy rol alyp baran bolsa, ideỳalogiỳalar hem dini hadysalar we hakydalar bilelikde ỳüze çykyp köptaraplaỳyn çozuşlara delil bolup durupdyr.
Umuman adamzat taryhda üç görnüşli ỳaşaỳyş durmuşy amala aşyryp gaỳdypdyr. Ýgny “göçme-gonma”, “ỳarym göçme-gonma” we “oturumlaşma”. Munuñ sebäbi bolsa, il-halk özlerini tebigat hem syỳasy jemgyỳetçilik şertleri bilen sazlaşdyrmaga mejbur bolupdyrlar. Mysal üçin Eỳran taryhçylarynyñ aỳtmagyna görä, “X – asyr biziñ erämizden öñ “Aristler” Orta Aziỳa bilen Eỳrana göçüp gelenlerinde iki uly topara bölünüpdirler. Birinji topar “Ariỳaỳlar” Eỳranyñ günorta territoriỳasynda oturumlaşyp ekerançylyk bilen meşgullanypdyrlar. Ikinji topar bolsa, olaryñ kowumdaşlary “Turanlar ”(Bu söz aslynda “tur” diỳmekdir. “turan” diỳlen görnüşünde “tur” düỳp sözi bolup “an” gadymy arap-pars dil gramatikasynyñ san goşulmasy bolup goşulỳar. Tur + an = Turan. Emma gadymy Oguzlar muña “turk” diỳipdirler, sebäbi “k” goşulmasy gadymy türk dili dessurynyñ köplük san goşulmasy hökmünde ulanylypdyr. Ýöne häzirki döwürde türkmen dilinde ol goşulma ulanylmaỳar. Şonuñ üçin “türk” sözi bilen “turan” sözi bir sözdigi anyklanylỳar.) Mawrannähr (Syr derỳa bilen Jeỳhun derỳanyñ aralygy) we Hazar deñziniñ demirgazygyndan Gürgen aỳlagyna çenli mesgen tutupdyrlar. Bu toparyñ uly bölegi esasan maldarçylyk bilen meşgullanypdyrlar. Oguzlar VI asyrda uly kowum hökmünde Hytaỳdan Garadeñziñ gyralaryna çenli ähli kowumlardan ägirt uly imperiỳa döredipdirler.”. Şeỳle gadymy döwürlerden gözbaş alyp gaỳdan taryhyñ göwresinden dünỳä ỳaỳrp giden türkmen nesilleri döreỳär.
Yslam dininiñ dörän döwrüni gözöñüne tutanymyzda, araplaryñ arasynda yktysady kemçilikleriñ ỳüze çykmagy bilen bilelikde dini hereketler hem başlanỳar. Sebäbi jemgyỳeti din ölçeglerinde herekete gönükdirmeseñ yktysadyỳetde ỳetmezçiliklere döz gelmek añsat bolmandyr. Ýagny döwrüñ talabyna görä, dini pikir ỳa-da hakydany öñe sürmek bilen, jemgyỳeti hatda talañçylykly çozuşlara gatnaşmaga-da iteripdirler. Gürrüñi açyklap aỳtsak, eger taryhda ähli çozuşlarda we hereketlerde yktysadyỳet esasy rol alyp baran bolsa, ideỳa garaỳyşlar hem şonuñ bilen bir hatarda bu çozuşlara delil bolupdyr. Orta Aziỳanyñ ilatlary ilaỳta-da türkmenleriñ bir böleginiñ durmuş ỳaşaỳyşlary esasan maldarçylyk bilen meşgullanandyklary üçin ỳarym göç ỳagdaỳda ỳaşapdyrlar. Şonuñ üçin şol şertde ỳaşaỳan türkmenleriñ bir bölegine “çarwadarlar” ỳa-da “çarwa” türkmenler, beỳleki bir bölegi oturumly bolup ỳaşany üçin olara “çomur” türkmenler diỳipdirler. Ýomutlaryñ arasynda şeỳle ỳagdaỳ Orsỳet bilen Eỳranyñ arasyna resmi serhet çekilinçä gyşlarda Gürgen jülgelerinde bolup, tomuslarda bolsa, Balkana – Etrege tarap süỳşỳpdirler. Şeỳle halat diñe bir türkmenlerde däl-de, eỳsem beỳleki ilatlarda-da bolupdyr. W. Aỳronzyñ aỳtmagyna görä, ỳomutlar özlerini syỳasy taỳdan sazlaşdyrmak üçin şeỳle ỳaşaỳyşa baş goşupdyrlar. Haçanda Eỳran döwleti türkmenleriñ üstüne çozanda, olar türkmenistana tarap süỳşüpdirler. Haçanda Orsỳet tarapdan gysylanlarynda Gürgen jülgelerine gaçyp atypdyrlar. ... Dowamy


text:
“Ýemende günde 130 çaga ýogalýar”
Guramanyň beýanatyna görä, ýurtda her gün azyndan 130 çaga açlyk ýagda hassalyk sebäpli ýogalýar
Halkara “Çagalary goralyň” atly ýardam guramasy Ýemende iki ýyldan gowrak wagt bäri dowam edýän içerki uruş hakynda beýanat berdi.
Guramanyň beýanatyna görä, ýurtda her gün azyndan 130 çaga açlyk ýagda hassalyk sebäpli ýogalýar.
Gurama üstümizdäki ýyl 50 müňden gowrak çaganyň ýogalandygyna ünsi çekýär.
Iň garyp arap ýurdy bolan Ýemende Eýranyň goldaw bermegindäki Husiler bilen Saud Arabystany tarapyndan goldanýan hyzmatdaş güýçleriniň arasynda 2014-nji ýyldan bäri dowam edýän çaknyşyklarda 10 müňden gowrak adam ýogaldy.
Çaknyşyklar sebäpli 3 million adam hem öýlerini terk etmeli boldy.


text:
Täjigistanyň parlamentiniň aşaky öýi ýurduň prezidentlik we parlament saýlawlary baradaky kanunyna üýtgetmeleri giriziň, dalaşgärleriň ýaşyny 35-den 30 ýaşa çenli aşaklatdy.
7-nji fewralda kabul edilen kanun 2016-njy ýylyň maý aýynda geçirilen milli referendumyň esasynda makullandy.
Täjigistanyň häkimiýetleriniň prezidentlige dalaşgärleriň ýaşyny azaltmak boýunça hereketi prezident Emomali Rahmonyň 30 ýaşly ogly Rustam Emomalini öz ýerine geçirmegi üçin mümkinçilik hökmünde kabul edildi.
Täjigistanyň indiki prezidentlik saýlawlary 2020-nji ýyla bellendi.
Kanun prezident Emomali Rahmonyň gol goýmagyna ýollanmak üçin parlamentiň ýokarky öýi tarapyndan makullanmaly.
Emomali Rahmon Täjigistany çärýek asyr bäri dolandyrýar. 2016-njy ýylyň maý aýynda geçirilen referendumyň netijesinde prezidente ençeme goşmaça ygtyýarlyk bermek boýunça üýtgetmeler kabul edildi.
Rahmon Täjigistanda soňky ýyllarda dini, raýat we syýasy hukuklary depelemek bilen baglylykda adam hukuklary boýunça halkara guramalarynyň berk tankydyna eýe boldy.


text:
Indi naçe gündir sesiñ eştmàn gezýanim, seniñ iñ soñky aydan sözüñ edil şu gün aytdylyan ýaly....
Okuw ýylynyñ iñ soñky günleridi, hem ekzamen hem dokumentler bilen başagay bolyp ýörşüme Pendi çölüniñ Sandykgaçy şaherçesinden gelen bu oglana kàn bir uns hem bermandirin.
Onyñ
____A gyz sen gaty maña tanyşda sen hey Guşgy gapdala toya ya garyndaşlaryñyz zadyñyz yokma, birine meñzetýan diyip ýuzlendi
Menem ___ay yok meniña tanşym yok diyip öz işim bilen bolyberdim.
Az wagtdan boşan wagtyñ şuña jogap yazsana diyip bir kagyz berdi, menem name bor goyyay diyip alyp galdym
Agşam okap gorsem Guşgydaky Kakamyñ dogan okuşany bardy şo dayymyñ bu oglan ayal doganyñ ogly bolyp çykdy.
Biz tanyşdyk ekzamenlermiz dyndyk, ol hem bu yyl talyp bolyp yokary okuw jayyna girdi.
Men indi Geldini günde göryan. Okuwdan boş wagtlarmyz aylanmaga çykyas, mydama yoldaş bolyar özi alçak bolansoñ joram Gülşen hem ony gaty gowy göryardi, emma Geldiniñ göwni Gülşende dàlde mendedigni bilyadim ýöne syr berenokdym
Gülşen bolsa sypynsa garyndaşyñ çagyray çay içeli yada çörek almaga gideli diyip diñe şonyñ Geldiniñ özüne uns bererni isleýadi
Geldi bolsa göwni bir ýaly Gülşene degen bolyp gaytam oña yakynlayandygyndan hawary yokdy, Gülşeni meniñ joram bolansoñ sylayady, aralygynda dagy gepleşmesem Gülşeni àkelip aylanmaga bahana bolyady.
Ahyr bir gün Geldà özüm aytdym, Gülşeniñ gowy görýandigni we indi maña jañ etme diyip
Geldi bolsa yalwaryar men Gulşeni dostym hokmunde gowy göryan söyemok ynan, men seni söyyan ony dàl ynanay gülüm yakma meni jorañy orta goyyp, seniñ gowy göryaniñ bilyàn jorañ uçun menden geçip dursyña beytme Aygül diyip gözune yas aylap yalwaryar
Men näme jogap bereyin jan yaly joram o diyip ölip yatyr o jañ edende maña derek ol gepleşyar hatda meniñ sesim däldigini hem bilenok meñmika diyip ýör, hakykaty aytjak bolyan joram edenok olar gije yatman gepleşyar, men nadip olaryñ arasyna gireyin Geldi meni söyyär yone telefonda weli diñe Gülşen bilen meniñ sesimi tapawutlandyryp hem bilenok.
Men pikir etdim we Geldà indi maña jañ etme diyip aytdym, yone şunça wagtlap jañda gepleşeni men dàlde Gülşendigni weli aytmaga boynym ysmady
Goy iñ gowsy ol maña jañ etmesin belki bar zat ayyan bolar
Her gün süýji uka giden mahalym,
Jaň edip oýarma, indi jaň etme.
Yzda galdy seň arzylan mahalyň,
Ýalbarýaryn indi maňa jaň etme.
Owadan sähralar öpende ýazy,
Çar ýandan eşdilip bilbil owazy,
Öýdüpdim men seni ömrümiň ýazy,
Bary geçdi, indi maňa jaň etme.
Seýikläp bolmaýar döwülse aýna,
Nädeýin şum kysmat düşse paýyma,
Indi giç jaň edip hasratda goýma,
Sabrym galmady, indi maňa jaň etme.
Siňdirip gursagma söýginiň joşun,
Meýmiräp döşüňe goýardym başym,
Söýgüde utuldym iň aýny ýaşym,
Bary geçdi, indi maňa jaň etme.
Ýaşyl ýaýla ýaşyl begres geýende,
Maýsalar ýaz ýagşa başyn egende,
Aý agyllap, daň ýyldyzy doganda,
Küýsäpdim-le, indi maňa jaň etme.
Dowamy bar
Köyen söygi.(bola waka 1- nji bölumi)
Indi naçe gündir sesiñ eştmàn gezýanim, seniñ iñ soñky aydan sözüñ edil şu gün aytdylyan ýaly....
-
Gulchynar
2 months ago
- Gara bogullerin dowamy yokmy nowcha


text:
“MTS-Türkmenistan” mobil aragatnaşyk operatorynyň ýurtda iş alyp barmak boýunça lisenziýanyň möhleti tamamlanyp barýar.
Ýatladyp geçsek, 2012-nji ýylda “MTS-Türkmenistan” hojalyk jemgyýeti bilen Türkmenistanyň döwlet kärhanasy bolan “TürkmenTelekomyň" arasynda 5 ýyllyk ylalaşyga gol çekilip, şonda belli bir şertleriň ýerine ýetirilmegi bilen bu ylalaşygyň ýene 5 ýyla çenli uzadylyp bilinjekdigi aýdylypdy.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiriniň MTS kärhanasynyň işgärleriniň birine salgylanyp berýän maglumatyna görä, maý aýynyň ortalaryndan bäri lisenziýanyň möhletini uzaltmak barada gepleşikler geçirilýär.
Neşir täze ylalaşygyň 1-nji iýula çenli baglaşylmasa, onda mobil operatorynyň lisenziýasynyň togtadyljakdygyna üns çekýär.
Ýatladyp geçsek, MTS kärhanasynyň mundan ozal-da Türkmenistanda lisenziýanyň möhleti uzaldylman togtadylypdy.
Russiýanyň MTS kompaniýasy 2010-njy ýylyň dekabr aýynda, Türkmenistanyň aragatnaşyk bazarynda ilaty mobil hyzmatlary bilen üpjün etmek boýunça 2005-nji ýyldan bäri amala aşyran işini durzupdy. Şol pursat, MTS bilen hyzmatdaşlygyny bes eden Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi öz kararyny MTS bilen şertnamasynyň möhletiniň dolmagy bilen düşündiripdi.
2011-nji ýylyň başynda MTS Türkmenistandan çekilmek bilen 600 million dollar zyýan çekýändigini, şeýle-de türkmen hökümetini suda berendigini yglan edipdi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi hem öz gezeginde, MTS-iň ‘çekdi” diýýän zyýanynyň öwezini dolmajakdygyny aýdypdy.
Mundan soň, ýagny 2012-nji ýylyň iýulynda MTS özlerine Türkmenistanda işlemek üçin lisenziýa berlendigini aýtdy. Şonda MTS-iň Türkmenistandaky lisenziýasynyň togtadylmagy bilen bagly iki tarapyň kanuny şikaýatlarynyň hem ýatyrylandygy mälim edilipdi.
Şol pursat baglaşylan täze ylalaşykda, Türkmenistanda maliýe hasaplaşygynyň alnyp barlyşyna görä, “MTS-Türkmenistanyň", salgytlardan başga-da, “TürkmenTelekoma” her aýda arassa girdejisinden 30% serişde geçirmegi göz öňünde tutulypdy.
Azatlyk Radiosynyň türkmen hökümetindäki çeşmesi häzir “MTS-Türkmenistan” operatoryna goşmaça salgydyň salynjak bolunýandygyny we bu boýunça gepleşikleriň alnyp barylýandygyny mälim etdi.
Emma bu maglumaty beýleki garaşsyz çeşmelere tassyklatmak başartmady. Şeýle-de, ýokardaky ýagdaý boýunça MTS kärhanasyndan häzirlikçe hiç hili kommentariý almak başartmady.
MTS mobil operatorynyň berýän resmi sanlaryna görä, 2015-nji ýylyň 3-nji çärýeginde onuň Türkmenistanda 1 million 610 müňe golaý müşderisi hasaba alnypdyr.


text:
Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde, türkmenistanly iki zenanyň sözi azaşmagy sebäpli olaryň biriniň söýgülisiniň beýleki zenany atyp öldürendigi habar berilýär.
Türkiýäniň "Star" gazetiniň ýazmagyna görä, Stambulyň Eýüp etrabynda ýaşaýan Altyn Demir atly türkmenistanly zenany öz türkmen söýgülisine äsgermezçilikli söz aýdandygy üçin, öldürmekde güman edilýän adam saklanypdyr.
Gazet 29-njy ýanwarda Altyn Demir atly türkmenistanly migrant zenanyň ýaşaýan öýünden tüpeň sesi çykmagyndan soň, goňşylarynyň polise habar berendigini ýazýar. Wakanyň bolan ýerine gelen polisler türkmenistanly zenanyň atylyp öldürilendigini anyklaýarlar.
Jenaýat bilen baglanşykly gözläp-agtaryş işini başladan türk polisi Altyn Demir atly türkmen migrant zenanynyň öýüne hadysanyň öňýanynda, onuň jorasynyň söýgülisi bolan Serkan Y. atly adamyň gelendigini anyklaýar.
Stambulda işläp ýören käbir türkmen zähmet migrantlarynyň aýtmagyna görä, atylyp öldürilen 39 ýaşyndaky Altyn Demir atly türkmen zenany baýramalyly bolmaly we ol bir türk raýaty bilen "galp ýagdaýda" nikalaşan. Ony öldüren adamyň söýgülisi bolan türkmen zenan bolsa, Lebap welaýatyndan. Öldürilen türkmen zenany Stambulyň Eýüp etrabynyň Esentepe mähellesiniň Ýalçynkaýa köçesinde ýaşaýar ekeni.
Azatlyk Radiosyna maglumat beren bir polis çeşmesiniň aýtmagyna görä, waka 29-njy ýanwarda, gije sagat 22.00 töwereginde bolupdyr. Şonda 35 ýaşyndaky Serkan Y. atly adam türkmen söýgülisiniň jorasynyň öýüne baryp, onuň bilen dawalaşmaga başlapdyr. Dawa ula ýazandan soň, Serkan Y. ýanyndaky tüpeňi bilen türkmenistanly zenany atypdir. Soňra ol ýanyndaky iki adam bilen wakanyň bolan ýerinden gaçyp gidipdir.
Daş-töwerekdäki howpsuzlyk kameralarynyň surata düşüren wideo şekillerine seredip, güman edilýänleriň kimdigini anyklan türk polisi türkmen migrant zenanyny öldürmekde güman edilýän Serkan Y, atly adamy Eýüp etrabynyň Çyrçyr mähellesinde köçede alkogolly içgi içip otyrka ele salypdyr. Ondan soň polisler jenaýat mahaly onuň ýanynda bolan Aýdogan Ö. we Nizam Ö. atly iki ýoldaşyny hem tapypdyr.
Jenaýatda aýyplanýan Serkan Y. polisdäki soragda "Ol türkmen söýgülimiň jorasydy. SMS arkaly söýgülime äsgermezçilikli sözler aýdandygyny öwrendim. Ondan soň men gahar-gazap bilen onuň öýüne gitdim we dawa ula ýazandan soň ony tüpeňledim. Ýöne, ony öldürmek islemändim" görnüşinde düşündiriş beripdir.
Azatlyk Radiosyna maglumat beren hassahana çeşmeleri Tiz kömek işgärleri tarapyndan keselhana äkidilen Altyn Demir atly türkmen migrant zenanyny hekimleriň elinde baryny gaýgyrmandygyna garamazdan, degen gülleler sebäpli köp gan ýitireni üçin, halas edip bilinmändigini aýdýarlar.
Ýatlap geçmeli bolsa, türk mediasynda mundan owal diňe geçen ýylyň dowamynda Stambulyň Fatih etrabynda zähmet migranty türkmen zenanynyň ýaşaýan öýünde pyçaklanyp öldürilendigi, şeýle-de, geçen ýylyň fewral aýynyň başynda, daşoguzly zähmet migranty zenanynyň damagynyň çalnyp öldürilendigi ýaly wakalar barasynda, halk köpçüligine giňişleýin maglumat berlipdi.


text:
ABŞ-nyň dünýä belli awiagurluşyk kompaniýasy “Boeing” 2017-nji ýylda uçar ýerlemek babatda 2 göterim ösüş gazandy. Degişli döwürde 763 uçar müşderilere iberildi. Bu barada kompaniýanyň metbugat beýanatynda bellenip geçilýär.
Beýanata görä, kompaniýa hasabat döwründe 529 sany “Boeing-737” hem-de 136 sany “Boeing-787” uçarlaryny eýelerine gowşurdy. Şeýlelikde, “Boeing” bassyr 6 ýyldan bäri awiagurluşyk pudagynda öňdeligi eýeläp gelýär. Şeýle hem kompaniýa 71 müşderisinden 134,8 milliard dollar möçberinde 912 uçar sargydyny aldy. 2016-njy ýylda kompaniýa 748 uçary müşderisine gowşuryp, 668 uçar sargyt alypdy.
“Boeing” raýat awiasiýa uçarlaryny öndürmekde dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň biridir. Onuň düzüminde 2 sany iri bölüm bolup, “Boeing Commercial Airplanes” şereketi raýat uçarlarynyň önümçiligi bilen meşgullanýar. “Integrated Defense Systems” şereketi bolsa, harby we kosmos maksatnamalaryny durmuşa geçirýär. Kompaniýanyň düzüminde 140 müň işgär bar.
“BOEING ”-iň söwdasy
ABŞ-nyň dünýä belli awiagurluşyk kompaniýasy “Boeing” 2017-nji ýylda uçar ýerlemek babatda 2 göterim ösüş gazandy. Degişli döwürde 763 uçar müşderilere iberildi. Bu barada kompaniýanyň metbugat beýanatynda bellenip geçilýär.


text:
Aşgabatly ýaşaýjylaryň şäheriň dürli künjeklerindäki jaýlary ýumrulyp, mejbury göçürilip getirilen ýeri bolan Parahat-7-niň köp gatly jaýlaryna çekilen suw we lagym turbalarynyň ýarylmagy dowam edýär.
“Şu ýyla geçip 19-njy, 20-nji hem-de 21-nji jaýlaryň öňleri azyndan 4 gezek dagy gazyldy” diýip, bu etrapçanyň ýaşaýjysy, 73 ýaşly pensioner Ata aga Azatlyk radiosyna aýtdy.
Bu ýerde gurlanyna 6 ýyla golaý wagt bolan köp gatly jaýlara olary bina edenArkaçgurluşyk önümçilik birleşiginiň işgärleri tarapyndan çüýrük turbalar çekilipdir. Parahat-7-niň jaýlarynda ýaşaýan ýaşaýjylar ol turbalaryň häli-şindi ýarylyp durmagyndan örän kösenýär diýip, Ata ag sözüniň üstüni ýetirdi.
Ata aganyň aýtmagyna görä, jaýlara gurluşyk döwründe goýulmaly täze turbalar Arkaçgurluşyk önümçilik birleşigniň işgärleri tarapyndan ogurlanyp satylyp, täze gurlan jaýlara turma çekmekde niredendir bir ýerden goparylan köne, çüýrük turbalar ulanylypdyr.
Ýere gömlen çüýrük turbalar göze ilmedik bolsa-da, jaýlar ulanmaga kabul edilende, kabul ediş toparynyň agzalarynyýerzeminlerden geçirilen suw we lagym turbalarynyň çüýrük turbalardygyny gören bolmaly.
Emma häkimlikleriň Aşgabat şäherniň Berkararlyk etrap ýaşaýyş jaý ulanyş trestiniň kabul ediş toparyna gatnaşdyrylan işgärleri, näme üçindir, bu nogsanlyklara göz ýumup, jaýlary ulanmaga rugsat beripdir.
Şol topara girizilen jogapkär işgärler häzirem ýaşaýyş jaý ulanyş trestinde işläp ýörler. Emma jaýlarda häli-şindi turbalaryň ýarylyp, ýerzeminlere hapa suwlaryň akyp ýatmagy, turbalar ýarylanda ýaşaýjylaryň suwsuz, ýyladyş sistemasyz galmaklary welin, şu günki gün hem bu işgärleri alada goýanok. Olar, hamana, bu nogsanlyklary görmeýän ýaly, olary düzetmek barada hem alada edip baranoklar diýip, Ata aga sözüni dowam etdirdi.
Ýarylan turbalar şol durşyna dur. Olaryň haçan bejeriljegini bilýän adam ýok. Tomus geçip, güýzde ýyladyş sistemasyny işletmeli bolan wagty, belki, ýarylan turbalary bejermek ýatlaryna düşse-de düşer. Ýöne ol wagt sowuk howada turbalar bejerilýänçä ýaşaýjylar ýene-de birnäçe gün kösener.
Turbalary häzirden bejerip goýmak barada ýaşaýjylar näçe gezek ýüz tutsalar-da, Parahat-7-niň 7-nji ýaşaýyş jaý müdirligi bu işi ýerine ýetirmedi. Turbalaryň ýarylyp, ýerzeminlere gyzgyn suwyň akýandygy, otaglarda sowuk bolýandygy barada ýaşaýyş jaý trestiniň ýolbaşçylary hem, häkimligiň işgärleri hem ýaşaýjylar tarapyndan habarly edildiler. Emma bu mesele çözülmän, täze ýyla galdyryldy.
Häzir 19-njy jaýa girýän turbalar daş ýüzünde ýarylyp, ony bejermäge gelenlerinde hem, ýüzugra 19-njy jaýyň ýerzeminlerinde ýarylan turbalar bejerilmän galdy. Ýaşaýjylaryň bu barada ýatlatmalary bolsa jogapsyz galdy diýip, Ata aga aýdýar.
Jaýlaryň öňündäki turbalaryň häli-şindi ýarylmagy netijesinde ony bejermek üçin uly hem çuň çukurlaryň gazylmagy, agyr tehnikalaryň işledilmegi hem ýaşaýjylar üçin bir topar närahatlyk döredýär we ýaşaýjylar bu ýagdaýdan örän nägile bolýarlar. Bu çukurlar mekdebe gatnaýan okuwçy çagalar üçinemhowply ýagdaýlary döredýär diýip, çagalaryň ene-atalary zeýrenýär.
Çukurlar gazylyp, ondan çüýräp giden köne turbalaryň goparylyp zyňylyşyny göreniňde bolsa, jaýlar gurlanda oňa çekilen turbalaryň hakykatdanam köne, uzak ýyllar ulanylan çüýrük turbalar bolandygyna gözüň ýetýär diýip,ýaşaýjylar aýdýarlar.
Mundanam başga, her gezek turbalar çalşylanda jaýlarda agyz suwy kesilip, ýyladyş sistemalary öçürilýär; adamlar azyndan bir-iki gün kösenýär, sebäbi turbalar bejerilenden soň hem birnäçe wagtlap turbalardan sary, posly suw akýar, ony ulanar ýaly däl diýip, ýaşaýjylar gürrüň berýär.


text:
Anna güni Deliniň Indira Gandi adyndaky halkara aerportunda onlarça türkmenistanly saklanyldy.
Olaryň ýanyndan ýolagçy jarnamasynda görkezmedik, ýagny bikanun geçirmäge synanyşan altyn şaý-sepleri tapylyp alyndy.
Anna güni irden ilki saklanan türkmenistanly aýallaryň biri öz ujypsyzja altynyny sumkasynda gizläp geçirmäge synansa, beýlekisi altyn jynjyr görnüşinde geçirjek bolupdyr.
Emma 10 minut soňra gümrükçiler ýaşyl zolakdan geçmekçi bolan has kän altynly türkmenistanlyny sakladylar. Olaryň özleri bilen geçirmäge synanan altynlary 600 gramdan 1 kg çenli aralykda bolup çykdy.
Gümrükçiler iki sagat içinde Türkmenistandan gelýän 29 ýolagçyny sakladylar, olaryň ýanyndan gaçak ýol bilen geçirilmäge çalşylan 17,5 kilograma golaý altyn tapyldy.
Gümrük resmileri altyn bilen tutulan türkmenistanly ýolagçylaryň Hindisatana iki uçarda, Türkiýäniň we Türkmenistanyň howa ýollarynyň uçarlarynda gelendigini aýtdylar diýip, TOI neşiri habar berýär.


text:
Alp Arslanyň döwründe Beýik Seljuk türkmenleriniň döwleti has güýçlenip, giňelipdir. Alp Arslan onuň günbatar hem-de gündogar böleklerindäki işleriň ýekejesini-de ünsünden sypdyrmandyr. Döwletiň içindäki bölünişik meýilleriniň şolbada öňüni almaga çalşypdyr. Alp Arslan 1065-nji ýylda gündogar saparyna (I Türküstan ýörişine) çykypdyr. Müňgyşlakda ýaşaýan gypjaklary özüne tabyn edipdir. Ol ýerden Syrderýa boýlaryna Jent şäherine... Dowamyny oka
Seljuklaryň ikä bölünen goşuny Sepid şäherinde birleşipdir. Birleşen goşun töwerekdäki galalary eýeläp, Allawerdi (Lal) şäherine hüjüm edipdir. Lal şäheri beýik diwarly, berk özenli galalaryň biridi, esasy bölegi bolsa dagyň üstündedi. Alp Arslan, soltanlyk çadyryny galanyň derwezesiniň öňünde dikip, galany aljakdygy baradaky ynamyny ýitirmän, hüjüme başladypdyr. Söweş gazaply bolupdyr. Söweşde Ebu Şemse we Emir bin Muhajit at... Dowamyny oka
Soltan Alp Arslan hökümdarlyga geçen badyna harby saparlara başlapdyr. 1064-nji ýylyň fewral aýynyň 22-sinde günbatar tarapa herekete geçipdir. Şol gün Reý şäherinden çykyp, Urmiýeniň demirgazygyndan Merendä gelipdir. Bu ýerde, uç-gyrakda ýurt tutunan, köp gezek wizantiýalylylara garşy gaza uruşlaryny alyp baran bir türkmen begi Tugtegin soltanyň harby güýçlerine goşulypdyr. Ol köpsanly adamdan ybarat bolan öz taýpasyny hem al... Dowamyny oka
Şu gün Germaniýanyň paýtagtynyň merkezinde, meşhur Muzeý adasynda ýerleşýän Täze muzeýde “Margiana —–Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyrynyň şalygy” atly sergi açyldy. Sergide ýurdumyzyň muzeýlerinden getirilen gymmatlyklar daşary ýurtlarda ilkinji gezek görkezilýär. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakyndan goldaw bermegi hem-de iki ýyl mundan ozal güýje giren “Milli taryhy-medeni mirasyň gozga... Dowamyny oka
Amul Amyderýanyň çep kenarynda, derýanyň 12 kilometr günorta-günbatarynda ýerleşýän Amulyň orta asyrlarda 200 töweregi gektara barabar meýdany bolup, şol döwürleriň belli şäheri Parižiň meýdany hem şol ululykda ekeni. Amul arheologlaryň pikiriçe, iki müň ýyl töweregi öň döräp, Amyderýanyň üstünden amatly geçelgäniň bolmagy bu şäheriň gülläp ösüşlerine düýpli täsir edipdir. Hojaidat Amulyň günorta tarapynda ýerleşýän Hojaida... Dowamyny oka
Alp Arslanyň Seljuk türkmenleriniň Horasandaky döwletiniň daşky duşmanlaryna garşy we içki edarasyndaky eden işleri, gahrymanlyklary we ägirt döwlet adamlygy baradaky habarlar örän çaltlykda Horasanyň serhedini aşyp, soltan Togrul begiň häkimligindäki günbatar ülkelere batyp ýetipdir. Onuň bu şöhraty, soltan Çagry beg ölenden soň, Togrul bege nikalanyp berlen Çagry begiň aýallarynyň biriniň ogly Süleýmanyň tagta getirilmesi bi... Dowamyny oka
Beýik Seljuk türkmenleriniň şadöwletiniň meşhur soltany Alp Arslan Türkmen milletimizden çykan iň beýik gahrymanlaryň biridir. Ol Horasanyň meşhur häkimi Dawut Çagry begiň ogludyr. Entek, Beýik Seljuk türkmenleriniň döwletiniň gurulmasyndan has öň, Çagry beg Türkmen öz inisi Togrul beg Türkmen bilen birlikde Garahanlylar neberesinden bolan hökümdar Aly Tegin bilen çaknyşyga taýýarlanyp ýörkä, Seljuklar maşgalasynda şatlykly b... Dowamyny oka
Memluk türkmen döwletiniň ilkibaşky taryhynda ady köp agzalýan gerçekleriň biri Faryseddin Aktaýdyr. Hiç zatdan heder etmedik, gorky-ürki, çekinjeňlik, ýaýdanjaňlyk ýaly häsiýetlere asla per bermedik, Taňrydan özge kimdir biriniň öňünde dyz epmelidir öýtmedik bu serkerde hakda uzyn söhbetlere girişiberer ýaly maglumatlar ýok. Muňa garamazdan bu gerçek hakda, onuň harby ussatlygy, ugurtapyjylygy, dilewarlygy, sesiniň haýbaty bi... Dowamyny oka
Watanperwerlik duýgusy türkmeniň ganyna guýlandyr. Aslynda türkmen halky söweş sungatyna gaty ezber saýylýar. Çünki, biziň halkymyzyň taryhy mundan bäş müň ýyl töweregi çuňluga uzap gidýär. Şol döwürlerde hem türkmenleriň birnäçe döwletleri gurandygyna we gurmaga gatnaşandygyna taryhyň özi şaýat. Döwlet döretmek, döwletiňi goramak, halk hökmünde ýitip gitmezlik üçin halkyň örän güýçli söweş sungaty bolmaly. Biziň nobatdaky gür... Dowamyny oka
1945-nji ýylda Berlin derwezesiniň simwolik açary gowşurylan ildeşimiz Sowet Soýuzynyň Gahrymany Allaberdi Agalyýewiň mysalynda türkmenistanly esgerleriň görkezen edermenligi hakda söz.Özümem haýran, geçen urşuň wakalary hakyndaky ýazgylary taryhçy bolmasagam, umuman, okaýan, olar bilen ýüzleý bolsa-da, heran-haçan mümkinçilik bolanda tanşyp durýan adam hökmünde 1945-nji ýylyň maýynda Berlin derwezesiniň simwolik açarynyň türk... Dowamyny oka
Aşgabadyň etegindäki gadymy Paryzdepe şäheriniň çäginde arheologiýa barlaglary we rejeleýiş işleri dowam edýär. Bu ýerde gadymy siwilizasiýanyň bolandygynyň subutnamalary saklanylýar, şol döwürlerde şäher we ekerançylyk medeniýeti, suw desgalarynyň gurluşygy, şol sanda täsin gidrotehniki ulgamlar-kärizleri gazmak sungaty ösüşe eýe bolupdyr, ilkinji kärizleriň biri hut şu ýerde çekilen bolmagy hem mümkindir. Paryzdepede tapyl... Dowamyny oka
Hekaýa Hyýawan hanyň Oguz-türkmen ýurdunyň serhedine golaý ýere geçip, öz-özi bilen ikiçäk iç hümledip oturmagynyň sebäbi bardy. Ol öňräkden bäri gözüň ýagyny iýip barýan oguz sähralarynyň hyrydarydy. Bu owadan sährany öz ýurdunyň bir künjegine öwürmek arzuwy soňky döwür ony ýatsa-tursa öz erkine goýmaýardy. Bu arzuwyny hakykata öwrüp biljekdigine-de onuň doly ynamy bardy. Emma Oguz hanyň huzuryna soňky gezek goýberen ilçisin... Dowamyny oka


text:
Baş baýrak “Senagatbankda”
2018-nji ýylyň “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip edilmegi mynasybetli geçirilýän sport çäreleriniň gerimi günsaýyn artýar. Türkmenistanyň “Senagat” Paýdarlar Täjirçilik banky tarapyndan geçirilen futzal ýaryşy hem bu ugurda geçirilýän bäsleşikleriň nobatdakysyny özünde jemledi. Edara-kärhanalaryň arasynda paýtagtymyzda geçirilen bäsleşige gatnaşmaga isleg bildiren toparlaryň 15-si baş baýrak ugrunda güýç synanyşdylar. Geçirilen bäsleşigiň dowamynda futzal toparlarynyň görkezen oýunlary olaryň örän taýýarlykly gelendiklerini görkezdi.
Ýaryşyň dowamynda toparlar ilki toparçalaryň dördüsinde bäsleşdiler. Ilkinji iki orny eýelänler bolsa bäsleşigi 1/8 finalda dowam etmäge mümkinçilik aldylar. Tejribeli tälimçi Mergen Ataýewiň tälimçiligindäki “Senagatbank” toparynyň görkezen oýny has-da täsirli boldy. Bu toparyň baş baýragy hiç bir ýeňlişsiz gazanmagy hem tälimçiler düzümi bilen oýunçylaryň sazlaşykly oýny goýandygyny aýdyňlygy bilen görkezýär. Finalda esasy bäsdeşi “Daýhanbank” bilen duşuşan “Senagatbank” topary 3:1 hasabynda ynamly ýeňiş gazandy. Bu toparlaryň arasyndaky bäsdeşligiň Aşgabat şäheriniň açyk çempionatynda hem dowam edýändigini aýratyn bellemek gerek. Ýakynda çempionatyň üçünji tapgyrynda geçirilen duşuşykda hem ýeňiş “Senagatbankyň” tarapynda bolupdy. Bu toparlaryň çykyşlaryna ser salanyňda hem sport ýurduna öwrülen eziz Watanymyzda raýatlarymyzyň islendik kärdäkilerine professional sport bilen meşgullanmaga uly mümkinçiligiň döredilendigini görmek bolýar.
Çempionlygy ynamly eýelän toparyň düzüminde tapawutlanan Berdi Meredowyň, Aly Abbasowyň, Ruslan Çaryýewiň, Kerwen Jülmenowyň, Guwanç Kakabaýewiň, Arslan Meredowyň we Döwran Allanazarowyň netijeli çykyş edendiklerini aýratyn bellemek gerek.
Bäsleşikde tapawutlanan futzalçylaryň üçüsi hem “Senagatbank” topaynyň oýunçylarydygy (“Iň köp top geçiren oýunçy” – 15, Rahym Gulamow, “Iň ökde derwezeçi” Danil Mostowoý, “Iň ökde goragçy” Begenç Annagulyýew) olaryň duşuşyklary örän ýokary derejede geçirendiklerini görkezýär. Ýeri gelende aýtsak, 2015-nji ýylda döredilen “Senagatbank” topary diňe bir edara-kärhanalaryň arasynda geçirilýän ýaryşlarda ýokary netijeleri gazanman, eýsem-de, professional futbolçylary özünde jemlän paýtagtymyzyň açyk birinjiliginde hem netijeli çykyş edýär.
Bäsleşigiň “Iň ökde oýunçysy” baýragyna ikinji orna mynasyp bolan “Daýhanbank” toparynyň oýunçysy Rahman Hallyýew mynasyp görüldi. Baýrakly üçünji orna “Ätiýaçlandyryş” topary eýe boldy. Baýrakly orunlara eýe bolan toparlara dabaraly derejede gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.


text:
539 wekil,Saud Arabystana ýarag satylmagynyň gadagan edilmegine oňyn ses berendirler.81 wekil ses bermekden saklanandyrlar we 13 wekil hem şol taslama ters ses berendirler.bu taslama Ýewropa bileleşiginiň daşary syýasat jogapkäri Federika Mugeriniň,Ýewropa ýurtlaryny,Ýemeniň garşysynda belli bir strategiýany ileri sürmeklige çagyrmagyny isländir.bu taslama şeýlede Ýemen ilatyna çalt kömek iberilmegini we ýurtdaky çaknyşyklara soň berilmegi ugurunda ,bir syýasy çözgüt ýoluň tapylmagyny isländir.mundan ozal hem halkara guramalaryň köpüsi,Ýewropa bilen Amerikanyň ýaraglarynyň Saud Arabystana satylmaklarynyň togtadylmagyny isläp diler.
nazara gelşine görä,Ýemen uruşynda Britaniýaوبläp diler.nazra gelşine görä,Ýemen uruşynda Britaniýaystana satylmaklarynyň togtaisländir.mundan ozal hem halkara guranjalaryň,Fransiýa we Germaniýa ýaly ýurtlaryň beren ýaraglaryndan haýyrlanýan Saud Arabystana ýarag satylmagynyň togtadylmagy üçin Ýewropa ýurtlaryň içinde şeýlede halkara örüsinde berilýän agramlaryň güýçlenmegi ,Ýewropa parlamanynyň ýaňky taslamasynyň makullanmagynda möhüm roly oýnandyr.ondan ozal hem Ýewropanyň parlamanyndaky ýaşyllar fraksiýasy hem Ýemende gumanitar ýagdaýyň gaty erbetleşendigi sebäpli,Ýewropa bileleşiginiň Arabystana ýarag satmagyny togtatmagyny isläpdi.bu fraksiýasy,Saud Arabystana ýarag satylmagyna rugsat kanunlar,Saud režimi tarapyndan äşgär bozulýar we Ýewropa bileleşigi Ýemende bolýan işlere hasda bu ýurduň gumanitar ýagdaýyna gowy üns bermeýär diýip yglan etdi.bu fraksiýa ,Ýewropa bileleşiginiň daşary syýasat jogapkäri Federika Mugeriniň Saud Arabystanyň Ýemene el gatýanlygy sebäpli Er-Riýada ýarag satylmagynyň gadagan edilmegi üçin çäre görmegini isländir.indi şu ýerde bir sorag ara gelýär , ol hem : Ýewropa bileleşigine agza bolýan uly ýurtlar näme üçin soňy ýyllarda dünýäde ýaýbaň arzalaryň bolmagy bilende Arabystana ýarag satmaklaryny togtatmany eýsem bu işlerini artdyrandyr diýlen soragdyr.orsýetli syýasy ekspert Sergeý Siribrow şu ýerlikde beren gürrüňlerinde ABŞ bilen Britaniýa Ýemen uruşyndan köp peýda görýändirler.şu ugurda Germaniýa hem Arabystana satýan ýaraglaryny iki esse köpeldendir.aýtmak ýerli ýewropa ýurtlar orta gündogarda günbatara bakna bolýan režimlere ýardym bermekleri we ýarag kompaniýalarynyň işleriniň dowam edip köp peýda görmekleri we ýarag senagatlarynda öz raýatlarynyň müňlerçesine iş döretmekleri üçin Saud režiminiň aý bäri Ýemende edýän jenaýatlarynyň garşysynda gözlerini ýumýandyrlar.bu zatlar bolsa ýewropaly ýurtlaryň adam hukuk meselesinde iki ýüzli hereket etýändiklerini görkezýändir. Şeýle halda ýewropa ýurtlar sionist režime ýarag satmaklaryny dowam etýärler.


text:
Ýollaryň durkuny täzelemek- sebitleriň ösüşiniň strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biridir
Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje adyndaky etrabynda etrap merkezinden Akdepe we Boldumsaz etraplaryny birleşdirýän awtomobil ýoluna çenli aralykdaky ýoluň durky täzelenilýär. Şu güne çenli Daşoguz welaýatynyň gara ýollary ulanyş müdieliginiň hünärmenleri ýer tekizleýiş işlerini geçirdiler we täzelenilýän ýoluň 2,5 kilometr ýerine daş düşediler. 2020-nji ýyla çenli milli özgertmeler maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde olar ýoluň jemi sekiz kilometrden gowrak ýeriniň durkuny täzelärler we döwrebap talaplara laýyk getirerler,bu bolsa hereket üçin zerur tizlik düzgünini we ýeterlik derejede hereketiň howpsuzlygyny üpjün eder.
Şol bir wagtyň özünde müdirligiň bölümleri şu etrapda “Hakykat” daýhan birleşiginden “Ýylanly” gazkompressor bekedine barýan ýoluň hem durkuny täzeleýärler.
Türkmenistanda sebitleriň döwrebap ýol ulgamlary bilen üpjünçiligine aýratyn üns berilýär.. Ýurduň ykdydsady ösüşi üçin möhüm ähmiýetli ýol-ulag infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmaga döwlet toplumlaýyn maksatnamalaryň çäklerinde uly möçberde maýa goýumlaryny gönükdirýär. Ulag hyzmatlaryna ösen talaba laýyk gelýän ýük we ulag gatnadylyşyny hil taýdan ösdürmek—sebitleriň durmuş-ykdysady ösüşiniň ileri tutulýan esasy ugurlarynyň biridir.


text:
Elkyssa, Hatam Husnyýe Melike Banuwyň hatynyň şertlerini berjaý etmeklik üçin ýol taýýarlygyny gördi. Ol Münir şazada bilen hoşlaşyp, ýola düşdi. Ol käte çölleri, kate sähralary, käte düzleri, käte daglary gezdi we özüne sataşan adamlardan gözleýän zady barada sorady. Emma hiç kim onuň soragynyň jogabyny aýdyp bilmedi. Aradan birnäçe wagt ötdi. Onuň ýoly bir çölüň üstünden düşdi. Bu çölüň ortasynda kenarynda her dürli agaçlar ösüp duran bir köl bardy. Onuň bir tarapynda bolsa örän uly bir daragt ösüpdir. Ýöne onuň her bir şahasynda kesilen bir baş asylyp goýlupdyr. Olaryň hemmesi peri ýüzli başlardy. Başlaryň ganlary ýere damyp durup, kölüň suwuny gyzyl reňke öwürýärdi. Başlaryň hemmesinden ýokarda asylyp duran başa Hatamyň gözi düşdi. Ol munuň ýaly başy heniz görmändi. Ol baş beýleki başlardan iki esse belent ýerde zynjyr bilen baglanyp asylypdyr. Hatam ony görüp, ähli myrat-maksadyny unutdy. Onuň kalbynda gowga gopdy we aňyny aldyrdy. Hemme başlar Hatamy görüp, gaty gülüşdiler. Hatam bihuş bolup, ýykylyp galdy. Ol birnäçe wagtdan soň özüne gelse, agşamara bolupdyr. Hemme başlar daragtyň şahalaryndan düşüp, köle girip, gözden gaýyp boldular. Kölüň bir ýanynda çadyrlar peýda boldy. Ol ýerde çyralar ýandy we meýlis esbaplary taýýar bolup durdy. Kölden perizatlar çykdylar. Olar oýnaşyp-gülüşip, her biri öz ýerine baryp oturdylar. Hatam bu perizatlaryň şol kesik başlarydygyny bildi. Olaryň arasynda bir peri näz-kereşme edip, hemmeden ýokarda tagtyň üstünde otyrdy. Perilerden biri tagamdyr miweleri alyp gelip, Hatamyň öňünde getirip goýdy. Ol:
— Eý myhman! Siz şu tagamlardan iýip-içiň oturyň — diýdi.
Hatam:
— Bu tagtyň eýesiniň ady nämedir? Bu ýeriň ady nämedir? — diýip sorady.
Ol peri:
— Eger siz gije bu ýerde düşlesiňiz, onda soraýan zatlaryňyzy bilersiňiz — diýip gitdi.
Elkyssa, birnäçe gün ötdi. Olar gijesi meýlis gurdular, gündizi daragtyň şahalaryndan asylyp durdular. Hatam tukat bolup, bu ýerde durjagyny ýa-da gitjegini bilmedi. Ahyry ol:
— Men bu syrdan bihabar bolup gitmäýin — diýip, agşamara ol başlar bilen özüni köle taşlady. Ol gözüni açyp baksa, ýaşaýyşdan nam-nyşan bolmadyk bir çöle gözi düşdi. Hatam aç-suwsuz hala düşdi. Ol näçe wagt ýörese hem hiç bir ýere ýetmedi. Ahyry ol teşnelikden ýaňa ýykylyp galdy. Şol wagt Hydyr ata meňzeş Garyz atly bir kişi peýda boldy. Ol Hatama az-kem suw berip:
— Eý oglum! Sen bu işiň haýryndan geç. Öz işiňe meşgul bol. Bolmasa sen tä ajalyň gelýänçä bu daragtyň düýbünde galarsyň. Bu çölüň adyna Çarusan diýerler. Sen goluňy maňa berip, gözüňi ýum — diýdi. Hatam oňa goluny berdi we gözüni ýumdy. Ol kişi:
— Indi gözüňi aç — diýdi. Hatam gözüni açyp seretse, özüni ol kölüň we daragtyň ýanynda gördi. Ol öz-özüne:
— Men ol başy daragtyň üstünden düşürmesem bolmaz — diýip daragta dyrmaşdy. Ol daragtdan bir bethaýbat owaz çykyp, ol baş Hatamy aždarha dek kükregine çenli demine dartdy. Ol baş ony täzeden özüne çekdi. Hatam muňa çydap bilmän, ysgyndan gaçdy. Hatama maslahat beren kişi peýda bolup, hasasy bilen daragty dürtdi. Daragt Hatamy birnäçe ädim ýere zyňyp taşlady. Garyz gözden gaýyp boldy. Agşam düşdi. Kesik başlar özlerini suwa taşladylar, Hatam hem özüni suwa taşlady. Ol kesik başlar ýaly gijäni meýlis etmek bilen, gündizini daragta asylmak bilen geçirdi. Aradan birnäçe gün ötdi. Ýene Garyz gelip ýetip, hasasy bilen daragty dürtdi. Hatam daragtdan ýere düşüp, öz aslyna geldi. Hatam Garyzyň aýagyna ýykylyp ýyglady. Garyz Hatama «Ismagzamy» ýat tutdurdy we oňa doganyň şertleriniň edeplerini öwretdi. Ol:
— Sen «Ismagzamy» asla unutma! Ony agzyňdan düşürme. Ol seni bela-beterlerden gorap, öz penasynda saklar. Eger sen ony unutsaň, soňra puşman edersiň — diýdi.


text:
Ykdysadyýet
Russiýanyň Başgyrdystan Awtanomiýasynyň paýtagaty Ufa şägerinde geçirilýän maslahata BRİKS-e agza ýurtlar bilen Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryn wekilleri gatnaşýarlar
HPG-niň başlygy Kristin Lagard Gresiýa bilen ýakyndan gyzyklanýandyklaryny nygtap: “Biz isleg bildirilen halatynda kömek bermäge taýar” diýdi
Warufakis wezipesinden ÝB-ndäki käbir ministrleriň maslahatlarda özüniň gatnaşmagyny islemeýändigi sebäpli çekilýändigini habar berdi
Gresiýanyň Premýer ministri Aleksis Çipras ýurtda banklaryň ýapylmagy sebäpli ýüze çykan agyr şertlerden ýewropalylaryň jogapkärdigini öňe sürdi


text:
Britaniýanyň kitap neşirýat senagatynyň berýän maglumatyna görä, ýurtda çeper eserlere edilýän çykdajynyň mukdary soňky bäş ýylda ýüzden 25 göterim azalypdyr.
Bilermenler çeper eserleriň adamlaryň boş wagtynda sosial media, telewideniýe, kino we beýleki güýmenjeler bilen ýaryşmaly bolýandygyny nygtaýarlar.
Beýleki tarapdan, elektron bolmaýan adaty we güýmenje kitaplarynyň satuwy ýokarlanypdyr. Munda naharlar-tagamlar, meşhur şahsyýetleriň biografiýalary we "özüň reňkle" ýaly kitaplaryň esasy roly oýnaýandygy bellenýär.
Ýurtda adaty roman we powest kitaplarynyň alyjylary bolsa diýseň azalypdyr. Bilermenler muny telewideniýäniň göçme ýagdaýa gelmegi we indi mobil telefonlaryň adamlara islän ýerinde bütin telekanallary elýeterli ýagdaýa getirýändigi bilen düşündirýärler.
Britaniýanyň "Publishers Association" atly neşirýatlar birleşiginiň maglumatyna görä, Birleşen Patyşalykda 2012-nji ýyldan bäri "jemgyýetçilik kitaplarynyň" satuwy ilkinji gezek ýüzden 8 göterip ýokarlanyp, geçen ýyl 3 milliard funt sterlinge baryp ýetipdir.
Guramanyň maglumatynda, umumylykda alnanda kitaplaryň, elektron kitaplaryň we žurnallaryň satuw rekordynyň 4,8 milliard funt sterling bolandygy mälim edilýär. Ýöne munyň bilen bir hatarda, elektron kitap satuwy ýüzden 3 göterim pese gaçyp, 538 million funt sterling bolupdyr.
Geň galdyrýan ýagdaý bolsa adaty kitaplaryň satuwynyň ýüzden 9 göterim ýokarlanyp, 884 million funt sterling bolmagydyr.
Bu ösüşde Joe Wicks tarapyndan ýazylan kitaplar ýygyndysynyň şowly satylmagy esasy roly oýnady.
Çagalar kitaplarynyň satuwy hem ýüzden 16 göterim ýokarlanyp, 365 million funt sterlinge barabar bolupdyr.
Britaniýadan çaga kitaplarynyň eksporty hem ýüzden 34 ýokarlanyp, 116 million funt sterlinge baryp ýetipdir.
2016-njy ýylda Britaniýada iň köp satylan 10 kitap
Britaniýanyň gazetleri 2016-njy ýylda iň köp satylan 10 kitabyň sanawyny şeýle hödürleýär:
“Garri Potter we lagnaty hyzmatkär” (Harry Potter and the Cursed Child) - J K Rowling, Jack Thorne we John Tiffany
"Otludaky gyz” (Girl on the Train) - Paula Hawkins
“15 minutda garbanmak ” (Lean in 15) - Joe Wicks
“Gijeki garakçylar” (Midnight Gang) - David Walliams
“Dünýäniň iň ýaramaz çagalary” (The World's Worst Children) - David Walliams
“15 minutda sagdyn beden” - Joe Wicks
"Senden soň" (After You) - Jojo Moyes
"Ginness dünýä rekordlary" (Guinness World Records)
“Brexit adasyndaky bäş adam” (Five on Brexit Island) - Bruno Vincent
“Çaganyň gündeligi: Iki gezek aşak” (Diary of a Wimpy Kid: Double Down) - Jeff Kinney


text:
Özbegistanyň ilkinji prezidentiniň tussag edilen gyzy Gülnara Karimowanyň gyzy Daşkende jemgyýetçilikde peýda boldy.
18 ýaşyndaky Iman Karimowa 31-nji awgustda bir resmi dabarada daýzasy Lola Karimowa-Tillyaewanyň ýanynda surata düşürildi. Ol merhum babasynyň, Özbegistanyň ozalky awtokrat prezidentiniň täze ýadygärliginiň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Iki zenanyň ýadygärlige gül çemenlerini goýýan pursatyny şekillendirýän fotosurat şol günüň özünde Karimowa-Tillyaewa resmi sosial-media hasabynda goýuldy.
45 ýaşyndaky Gülnara Karimowa bir zamanlar moda dizaýneri, aýdymçy, BMG-nyň Ženewadaky gullugynda öz ýurdunyň ilçisi bolupdy, emma indi tussagda otyr.