text:
12.02.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda Hökümetiň 2020-nji ýylda hem-de şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetiren işleriniň netijelerine garaldy. Wise-premýerleriň, birnäçe ministrleriň, welaýatlaryň häkimleriniň hasabatlary diňlenildi hem-de şu ýyl üçin ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Döwlet Baştutanymyz ir bilen “Oguz han” köşkler toplumyndan Ruhyýet köşgüne tarap ugrady. Bu ýerde geçirilen mejlise milli parlamentiň ýolbaşçylary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň, etraplaryň we paýtagtymyzyň häkimleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary we beýleki ýolbaşçylar çagyryldy.
Milli Liderimiz ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowa söz berdi. Wise-premýer geçen ýylyň makroykdysady görkezijileri, döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hem-de maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna maýa goýumlarynyň özleşdirilişi, döwlet Baştutanymyzyň tabşyryklaryna laýyklykda, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.
Ykdysadyýetiň düzüminde hususy ulgamyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak, kiçi we orta telekeçiligi goldamak, döwlet kärhanalaryny hususylaşdyrmak hem-de paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek boýunça görlen çäreler barada hasabat berildi.
Wise-premýer 2021-nji ýylyň ýanwar aýynyň netijeleri barada hasabat berip, jemi içerki önümiň 5,9 göterim artandygyny belledi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 4,1 göterim artdy, ykdysadyýetiň pudaklarynda durnukly önümçilik görkezijileri gazanyldy.
2020-nji ýylyň degişli döwrüne garanyňda, bölek satuw haryt dolanyşygy 17,8 göterim artdy.
Geçen aýda Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 178,9 göterim we çykdajy böleginiň meýilnamasy 83,1 göterim ýerine ýetirildi.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky 10,4 göterim ýokarlandy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamanyň çäklerinde, ýurdumyz boýunça durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň 105-siniň, 222,9 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň hem-de inženerçilik ulgamlarynyň we desgalarynyň gurluşyk işleri alnyp baryldy.
Milli Liderimiziň garamagyna “Türkmenistanda 2021–2025-nji ýyllarda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek boýunça Strategiýany tassyklamak hakyndaky” kararyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, hödürlenen Karary makullady we oňa gol çekip, wise-premýere şu strategiýada göz öňünde tutulan çäreleriň hem-de işleriň ýerine ýetirilişini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri M.Serdarow 2020-nji ýylda hem-de şu ýylyň ýanwar aýynda Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Geçen ýylyň ýanwar-dekabr aýlarynyň netijeleri boýunça döwlet býujetiniň girdejileri boýunça meýilnama 101 göterim, çykdajylary boýunça –99,9 göterim ýerine ýetirildi.
Şeýle hem rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde, maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 121,4 göterim ýerine ýetirildi.
2021-nji ýylyň 1-nji fewral ýagdaýyna, döwlet býujetiniň girdejileri 1,8 esse, çykdajylar bolsa 83,1 göterim ýerine ýetirildi.
Şu ýylyň ýanwarynda balans toparlarynyň 7 mejlisi, şol sanda sebitlerdäki balans toparlarynyň 6 mejlisi geçirildi, hasabat döwründe döwlet emläginiň 13 desgasy hususylaşdyryldy.
2021-nji ýylyň 1-nji fewral ýagdaýyna, Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde birnäçe desgalaryň, inženerçilik ulgamlarynyň hem-de 44,7 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy tamamlandy.
Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy S.Welbegow 2020-nji ýylda we şu ýylyň ýanwar aýynda ministrliklerde hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda bellenilen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Geçen ýylda senagat pudaklarynda, 2019-njy ýyldaky bilen deňeşdirilende ösüş gazanyldy, suwuklandyrylan gaz öndürmek boýunça 16,7 göterim, çalgy ýaglary boýunça 11,7 göterim, polietilen boýunça 83,5 göterim, demir önümleri boýunça 1,6 göterim, plastmassadan edilen we aýna süýümli turbalar boýunça 45,8 göterim ösüş gazanyldy.
Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy 2021-nji ýylyň ýanwar aýynda gazanylan netijeler barada hasabat berip, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, nebit koksynyň öndürilişi boýunça 58,7 göterim, sement boýunça 28,6 göterim, plastmassadan edilen we aýna süýümli turbalar boýunça 6,8 göterim, şöhlat önümleri boýunça 2,2 göterim ösüş gazanylandygyny aýtdy.
Hasabat döwründe aragatnaşyk hyzmatlarynyň möçberi 6,8 göterim artdy.
Oba hojalyk toplumynda şu ýylyň ýanwarynda öndürilen gök önümleriň mukdary, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 31,9 göterim, etiň öndürilişi 2,6 göterim, süýdüň öndürilişi 3,7 göterim we ýumurtganyň öndürilişi 2 göterim köpeldi.
Hasabat döwründe ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz ulgamynda hem üstünlikler gazanyldy.
Milli Liderimiziň tabşyryklaryna laýyklykda, milli statistika ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, ony sanly ulgama geçirmek, bu ugurda dünýäniň öňdebaryjy tejribesini ornaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Soňra Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew ýolbaşçylyk edýän ulgamynda şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygynyň çäklerinde geçen ýylda milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmak, sanlylaşdyrmak, bank ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, nagt däl hasaplaşyklaryň möçberlerini artdyrmak we pul dolanyşygyny kadalaşdyrmak boýunça toplumlaýyn işler amala aşyryldy.
Milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerine laýyklykda, şu ýylyň ýanwar aýynda ýurdumyzyň bank edaralarynda degişli işler alnyp baryldy. 2021-nji ýylyň 1-nji fewraly ýagdaýyna, ykdysadyýetimiziň hojalyk subýektleriniň maliýe serişdelerine bolan isleglerini kanagatlandyrmaga gönükdirilen karzlaryň umumy möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11 göterim artdy.
Ykdysadyýetimiziň döwlete degişli bolmadyk bölegine berlen karzlaryň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 14,6 göterim ýokarlandy. Ýeňillikli bank karzlarynyň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 3,1 göterim köpeldi. Şunda 1824 taslama maliýeleşdirildi.
Oba hojalygynda zähmet çekýän önüm öndürijilere oba hojalyk tehnikalaryny, enjamlary satyn almak üçin berlen karz serişdeleriniň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 33,5 göterim artdy.
Şeýle hem ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak maksady bilen, ipoteka karzlarynyň berilmegi dowam etdi.
Pul dolanyşygyny kadalaşdyrmak, goýumlary çekmek, elektron düzümi netijeli herekete girizmek boýunça amala aşyrylan işler barada hem hasabat berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow 2020-nji ýylda we şu ýylyň ýanwar aýynda ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Geçen ýylda nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň meýilnamasy 100 göterim, tebigy we ugurdaş gazyň çykarylyşynyň meýilnamasy –101 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy bolsa 101,7 göterim ýerine ýetirildi. Benzin öndürmekde 104,5 göterim, dizel ýangyjyny öndürmekde 104,4 göterim, polipropileniň öndürilişinde 102,2 göterim, suwuklandyrylan gazy öndürmekde bolsa 116,7 göterim ösüş gazanyldy. Şeýle hem “mawy ýangyjy” eksport etmegiň we özleşdirilen maýa goýumlarynyň mukdary barada hasabat berildi.
Şu ýylyň ýanwar aýynda nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 100,8 göterim, benziniň öndürilişiniň meýilnamasy 100,4 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 103,4 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 102,5 göterim, tebigy we ugurdaş gazyň çykarylyşynyň meýilnamasy 115,9 göterim, “mawy ýangyjyň” eksportynyň meýilnamasy 110,6 göterim, maýa goýumlarynyň özleşdirilişiniň meýilnamasy 131,4 göterim ýerine ýetirildi.
Şeýle hem nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylýan möçberi, buraw işleri hem-de 2D we 3D usullary arkaly seýsmiki barlaglaryň geçirilişi barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, pudagy mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak boýunça tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýygnananlara ýüzlenip, merdana ata-babalarymyzyň eziz Watanymyzyň at-abraýyny belende galdyrmak üçin ähli tagallalary edip, döredip, gurup, taryhda öçmejek yz goýup, ýaşap geçendiklerini belledi.
Biz ata Watanymyzyň şan-şöhratyny belende göteren beýik şahsyýetlerimize tüýs ýürekden guwanýarys. Şoňa görä-de, olaryň atlaryny ebedileşdirýäris. Merdana pederlerimiziň ýoluny mynasyp dowam etdirmäge çalyşýarys. Eziz Watanymyzy dünýäniň nusgalyk döwletleriniň derejesine çykarmak ugrunda ähli tagallalary edýäris diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Şu maksatdan ugur alyp, jemgyýetimizi döredijilikli zähmet çekip, täze, belent sepgitlere ýetmäge, beýik işleri amala aşyrmaga ruhlandyrmak, häzirki we geljekki nesilleri milli gymmatlyklarymyza buýsanç, beýik ynsanperwerlik kadalary esasynda terbiýelemek maksady bilen, beýik şahsyýetlerimiziň hatyrasyny belentde tutup, olaryň ýagty ýadygärligini ebedileşdirmek ugrunda zerur işleri alyp barýarys diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Şol beýik şahsyýetleriň hatarynda Alty Garlyýew, Maýa Kulyýewa, Bäşim Nuraly ýaly teatr, kino, aýdym-saz sungatynyň wekillerini, Şükür bagşy, Magtymguly Garlyýew, Sahy Jepbarow ýaly meşhur bagşy-sazandalary, A.Agabaýew, O.Ödäýew ýaly ýazyjy – şahyrlarymyzy, belli alymlarymyzy görkezmek bolar. Şeýle hem, biz ilatly ýerleriň, obalaryň we beýleki desgalaryň taryhy atlaryny dikeldýäris diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Mejlisine Halkara nebit we gaz uniwersitetine Ýagşygeldi Kakaýewiň adyny dakmak baradaky meselä seretmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Ý.Kakaýew ýurdumyzyň görnükli döwlet we jemgyýetçilik işgäridi. Örän uly tejribesi bolan halypady. Ol nebitgaz pudagynyň häzirki zaman ulgamynyň emele gelmegine, şol sanda Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň döredilmegine we ösdürilmegine uly goşant goşdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow ulag hem-de aragatnaşyk toplumynyň ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda 2020-nji ýylda hem-de şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Ulag-aragatnaşyk toplumynyň düzümlerinde 2020-nji ýylda önümçilik meýilnamasy 123 göterim berjaý edildi.
Toplumyň 2021-nji ýylyň birinji aýynda önümçilik meýilnamasy 106,6 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmendemirýollary” agentligi boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüşi 114,7 göterime barabar boldy. “Türkmenawtoulaglary” agentliginde bu görkeziji 100,4 göterime, “Türkmendeňizderýaýollary” agentligi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 102,2 göterime deň boldy. Hasabat döwründe “Türkmenhowaýollary” agentliginde hem degişli işler alnyp baryldy.
Awtomobil, demir ýol, howa we deňiz ulaglary arkaly ýük daşamagyň meýilnamasy 104,6 göterim, ýük dolanyşygynyň meýilnamasy bolsa 106,2 göterim berjaý edildi. “Türkmenaragatnaşyk” agentligi boýunça işleriň ösüşi 106,8 göterime barabar boldy.
Wise-premýer hasabatyň dowamynda “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda” göz öňünde tutulan wezipeleri amala aşyrmak maksady bilen, “Türkmenaragatnaşyk” agentliginiň hünärmenleri tarapyndan “Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2021-2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky” Kararyň taslamasynyň taýýarlanandygyny habar berdi we ony döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, hödürlenilen resminama gol çekdi hem-de degişli düzümiň ösdürilmelidigini belläp, sanlylaşdyrmak boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilişini işjeňleşdirmek babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda 2020-nji ýylda we 2021-nji ýylyň ýanwarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri hem-de ýurdumyzda desgalary işe girizmegiň maýa goýum maksatnamasy, şeýle hem “Himiki önümleri getirmek, öndürmek we ýerlemek babatynda işi ygtyýarlylandyrmak hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak baradaky” kararyň taslamasy barada hasabat berdi.
2020-nji ýylyň ýanwar-dekabr aýlarynda gurluşyk-senagat ulgamynda önüm öndürmegiň hem-de hyzmatlaryň meýilnamasy 118,4 göterim ýerine ýetirildi. Ösüş 122,5 göterime barabar boldy.
Şu ýylyň birinji aýynda gurluşyk-senagat ulgamynda önüm öndürmegiň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 131,6 göterim ýerine ýetirildi.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 106,2 göterim ýerine ýetirilip, ösüş 102,4 göterime barabar boldy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi tarapyndan öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 120,4 göterim ýerine ýetirilip, 120,6 göterim ösüş gazanyldy.
Energetika ministrligi boýunça elektrik energiýasyny öndürmegiň meýilnamasy 108,2 göterim ýerine ýetirilip, 106 göterim ösüş gazanyldy. Elektrik energiýasynyň eksporty boýunça meýilnama 127,7 göterim ýerine ýetirildi, ösüş 112,9 göterime barabar boldy.
Hasabat döwründe “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan önüm öndürmegiň we hyzmatlaryň meýilnamasy 177,2 göterim ýerine ýetirilip, 148,6 göterim ösüş gazanyldy.
Aşgabat şäher häkimligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 114,4 göterim berjaý edildi.
Soňra wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna ýurdumyzda desgalary işe girizmegiň maýa goýum maksatnamasyny, şeýle hem “Himiki önümleri getirmek, öndürmek we ýerlemek babatynda işi ygtyýarlylandyrmak hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak baradaky” kararyň taslamasyny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, hereket edýän milli kanunçylyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmegi göz öňünde tutýan täze Düzgünnamanyň kabul edilmeginiň derwaýysdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, wise-premýere bu möhüm resminamany ýerine ýetirmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz şu ýyl üçin niýetlenen gurluşyk maksatnamasynyň meselelerine degip geçip, onuň çäklerinde uly işleriň geçirilmelidigini aýtdy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleri boýunça düýpli maýa goýumlarynyň möçberi 40 milliard manada golaýlaýar. Bu bolsa, zawod-fabrikleriň, hassahanalaryň, saglyk merkezleriniň we öýleriniň, mekdebe çenli çagalar edaralarynyň, mekdepleriň, medeniýet öýleriniň, dolandyryş merkezleriniň, täze şäherçeleriňdir ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygyny hem-de durkuny täzelemegi öz içine alýar.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere senagat we durmuş maksatly desgalaryň gurluşygyny, aýratyn-da, ak mermerli paýtagtymyzda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli ulanmaga beriljek desgalaryň gurluşygyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz gurluşygyň hiline aýratyn üns bermegi talap edip, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak, ykdysadyýetimizi çalt depginler bilen ösdürmek we mundan beýläk-de diwersifikasiýalaşdyrmak işinde sanly ulgama geçmek, häzirki zaman tehnikalaryny we iň täze tehnologiýalary ulanmak, innowasion önümçilik düzümlerini döretmek esasynda amala aşyrylmalydyr diýip, belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2021-nji ýyl üçin maýa goýum maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky Karara gol çekip, onda bellenilen wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi hem-de gözegçilik edýän söwda we dokma pudaklarynda hem-de telekeçilik ulgamynda 2020-nji ýylda we şu ýylyň birinji aýynda amala aşyrylan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Wise-premýer 5-nji fewralda sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen iş maslahatynda döwlet Baştutanymyzyň söwda toplumynyň öňünde goýan wezipelerini durmuşa geçirmek maksady bilen, önümçilik kuwwatlyklaryndan netijeli peýdalanmak, sanly ulgamlary, ylmyň we tehnologiýalaryň iň soňky gazananlaryny giňden ornaşdyrmak, içerki bazar hem-de eksport üçin ýurdumyzda öndürilýän önümleriň mukdaryny artdyrmak, pudagyň maliýe-ykdysady ýagdaýyny seljermek hem-de girdejileri köpeltmek boýunça zerur çäreleriň görülýändigini habar berdi.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň mukdary şu ýylyň ýanwar aynda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 110,2 göterime barabar boldy. Öndürilen önümleriň ösüşi 111,5 göterime barabar boldy.
Dokma senagaty ministrligi boýunça geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, nah ýüplügiň önümçiligi 117,1 göterime, nah matalaryň önümçiligi 101,8 göterime, tikin we örme önümlerini öndürmek 123,2 göetrime, gön önümlerini öndürmek 105 göterime barabar boldy.
“Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 106 göterim ýerine ýetirildi.
Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça ýanwar aýynda birža söwdalarynyň 24-si geçirilip, 2 müň 434 şertnama hasaba alyndy.
Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 116,8 göterime deň boldy.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk we azyk önümleriniň hem-de senagat önümleriniň öndürilişiniň ösüşi degişlilikde, 155,6 göterime we 101,3 göterime barabar boldy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow gözegçilik edýän düzümlerinde 2020-nji ýylda we 2021-nji ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, şeýle hem birnäçe resminamalaryň taslamalarynyň taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.
Geçen ýylda Bilim ministrliginiň Innowasiýa maglumat merkezi döredildi, “Türkmenistanda çaganyň irki ösüşini we olaryň mekdebe taýýarlygyny ösdürmek babatda 2020-2025-nji ýyllarda mekdebe çenli çagalar edaralarynyň işini kämilleşdirmegiň maksatnamasy”we Türkmenistanda “Tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy” taýýarlanyldy.
Geçen ýylda Ylymlar akademiýasy tarapyndan ylmyň we tehnologiýanyň ileri tutulýan ugurlary boýunça alnyp barylýan işleriň 346-synyň ýerine ýetirilişine gözegçilik edildi. 3 doktorlyk we 14 kandidatlyk dissertasiýalary goralyp, degişli alymlyk derejeleri berildi.
Türkmen türgenleri halkara sport ýaryşlarynyň 11-sine gatnaşyp, 12 altyn, 9 kümüş we 18 bürünç medallara mynasyp boldular.
2021-nji ýylyň ýanwar aýynda şu ugurlary döwrebaplaşdyrmak boýunça işler dowam etdirildi.
Şu ýylyň birinji aýynda ýurdumyzyň bejeriş-öňüni alyş edaralarynda lukmançylyk ugry boýunça işler dowam etdi. Teleköpri arkaly saglygy goraýyş boýunça IХ Türkmen-german forumy geçirildi. Russiýa Federasiýasynda öndürilen “Sputnik-V” hem-de “EpiWakKorona” waksinalary resmi bellige alyndy.
Şu ýylyň başyndan bäri teleköpri arkaly halkara guramalary we daşary ýurtlaryň ugurdaş ministrlikleri bilen duşuşyklar geçirildi. “Türkmenistan—parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýyly mynasybetli ylmy-amaly maslahatlar, wagyz-nesihat çäreler guraldy.
Soňra wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna birnäçe resminamalaryň taslamalaryny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Gündogaryň beýik akyldary we nusgawy şahyry Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyny bellemek hakyndaky” Karara, 2021-nji ýylda aspirantura kabul ediljek aspirantlaryň we alymlyk derejelerine dalaşgärlige hasaba alynjak dalaşgärleriň hem-de kliniki ordinatura kabul ediljek ordinatorlaryň sanyny tassyklamak hakyndaky Buýruga gol çekip, olary degişli derejede ýerine ýetirmek boýunça wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Prezidentiniň “Saglyk” döwlet maksatnamasyny rejelenen görnüşde tassyklamak hakyndaky Kararyň taslamasy barada aýdyp, ýurdumyzyň welaýatlarynda täze ylmy-kliniki merkezli hassahanalaryň gurluşygyny nazarda tutup, onuň üstünde işlemegi tabşyrdy.
Bu saglygy goraýyş desgalary keselleriň öňüni almak we bejermek üçin giň mümkinçilikleri açar. Şeýle hem Aralyň adam saglygyna edýän ýaramaz täsirini öwrenmäge, okuwlary hem-de ylmy we barlaghana işlerini geçirmäge mümkinçilik berer diýip, milli Liderimiz belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, Wirusologiýa, bakteriologiýa we epidemiologiýa ylmy-önümçilik merkezlerini hem gurmaly. Bu merkezlerde epidemiologiýa, molekulýar mikrobiologiýa we immunologiýa ýaly ugurlarda düýpli ylmy barlaglary geçirmek üçin şertler döredilmelidir. Şonuň ýaly-da, olarda endemiki keselleriň we onuň döremeginiň sebäplerini ylmy taýdan öwrenmek göz öňünde tutulmalydyr. Ýokanç keselleriň ýaýramagynyň mümkinçiligi, öňüni alyş çäreleri, etiologik çeşmeleriniň täsiri kesgitlenmelidir. Şeýle hem daşky şertler bilen baglylykda, barlaghana barlaglaryny geçirmegiň serişdeleri boýunça öwrenmek guralmalydyr.
Bu merkezlerde epidemiologiýa, molekulýar biologiýa, wirusologiýa, bakteriologiýa, gen inženeriýasy, biotehnologiýa, ekologiýa we biologiýa howpsuzlygy babatda täze ylmy bilimleri almaga gönükdirilen düýpli ylmy-barlag işleri geçirilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de bu meseleleri ýene-de bir gezek maslahatlaşyp, maksatnamanyň taslamasyny goşmaça işläp, Ministrler Kabinetiniň garamagyna hödürlemegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa gözegçilik edýän ulgamlarynda 2020-nji ýylda we 2021-nji ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Geçen ýyl iri medeni çäreler, sergiler, duşuşyklar, döredijilik bäsleşikleri, aýdym-sazly dabaralar, medeni-durmuş maksatly desgalary ulanmaga bermek bilen bagly dabaralar guraldy.
Wideoaragatnaşyk ulgam boýunça dürli duşuşyklar geçirildi, halkara hyzmatdaşlygy boýunça birnäçe resminamalara gol çekildi.
Türkmen döwlet neşirýat gullugy boýunça meýilnama 108,9 göterim ýerine ýetirildi.
Hasabat döwründe tele we radioýaýlymlarda ýurdumyzda bolup geçýän wakalar giňden şöhlelendirildi, döwletimiziň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynyň wakalaryna, milli däp-dessurlaryna bagyşlanan gepleşikler yzygiderli berildi.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli dabaralary we çäreleri ýokary derejede geçirmek boýunça guramaçylyk komiteti döredildi we onuň düzümi tassyklanyldy.
Garaşsyzlygyň şanly senesi hem-de türkmen paýtagtynyň 140 ýyllygy mynasybetli dürli döredijilik bäsleşikleri yglan edildi. Baýramçylyk dabaralaryny ýokary derejede guramak maksady bilen, dünýäniň öňdebaryjy tejribesi öwrenilýär.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň daşary syýasy ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen baglylykda, Daşary işler ministrligi tarapyndan 2020-nji ýylda hem-de 2021-nji ýylyň ýanwarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Geçen ýylda hormatly Prezidentimiz Azerbaýjan Respublikasynda resmi saparda boldy hem-de ýurdumyza iş sapary bilen gelen Gazagystan Respublikasynyň Premýer-ministri bilen duşuşdy. Hasabat döwründe döwlet Baştutanymyz onlaýn tertibinde geçirilen ýokary derejeli duşuşyklaryň we forumlaryň birnäçesine gatnaşdy, şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisine wideoýüzlenme bilen çykyş etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş sekretary we daşary ýurt döwletleriniň ýolbaşçylary bilen telefon arkaly söhbetdeşlikleri geçirildi. Olaryň barşynda umumy bähbitlere laýyk gelýän ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Wise-premýer, daşary işler ministri 2021-nji ýylyň ýanwar aýynyň netijeleri barada hasabat berip, şu döwürde bolan wakalaryň ähmiýetini nygtady. Şolaryň hatarynda Türkmenistanyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidentleriniň gatnaşmagynda telekörpi arkaly Akina-Andhoý beketleriniň arasyndaky demir ýol böleginiň, Kerki-Şibirgan ugry boýunça elektrik geçirijisiniň hem-de Ymamnazar –Akina we Serhetabat-Turgundy ugry boýunça halkara optiki-süýümli aragatnaşyk hem-de üstaşyr akymlarynyň ulanylmaga tabşyrylmagy mynasybetli gurlan dabara bar. Şu mynasybetli gesirilen dabaralara teleköpri arkaly Prezidentiler Gurbanguly Berdimuhamedow we Muhammad Aşraf Gani gatnaşdylar.
Ýene-de bir möhüm waka Türkmenistanyň Hökümetiniň we Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Hazar deňzinde “Dostluk” ýatagynyň uglewodorod serişdelerini bilelikde gözlemek, işläp geçmek we özleşdirmek barada özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekmek dabarasy bilen baglanyşyklydyr. Däp bolan dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejesini alamatlandyrýan bu möhüm resminama gol çekmek dabarasyna göni wideoaragatnaşyk arkaly iki ýurduň Liderleri Gurbanguly Berdimuhamedow we Ilham Aliýew gatnaşdylar.
29-njy ýanwarda hormatly Prezidentimiziň başlangyjy boýunça kabul edilen Birleşen Milletler Guramasynyň baş Assambleýasynyň degişli Kararnamasy bilen yglan edilen Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylyna resmi taýdan badalga berildi. Şu mynasybetli Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda dabara geçirildi.
Hasabatyň çäklerinde wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy, baky Bitaraplygynyň 25 ýyllygy, şeýle hem 2021-nji ýylyň “Türkmenistan –parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýip yglan edilmegi mynasybetli halkara maslahatyny, dabaralary we çäreleri geçirmek hakyndaky”, “Türkmenistanyň 2021–2030-njy ýyllar üçin daşary söwda Strategiýasyny tassyklamak hakyndaky”, “Eksport-import amallary üçin bir penjire” ulgamynyň işini utgaşdyrmak boýunça Pudagara topary döretmek hakyndaky” kararlaryň taslamalaryny hödürledi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp we Kararlara gol çekip, wise-premýere, daşary işler ministrine olary ýerine ýetirmek, şol sanda meýilleşdirilen ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa ýurdumyzyň kanun çykaryjylyk ulgamyny döwrebaplaşdyrmak boýunça milli parlamentiň 2020-nji ýylda we şu ýylyň birinji aýynda ýerine ýetiren işleri barada habar berdi.
Bellenilişi ýaly, döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň çäklerinde we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçen ýylyň 11-nji fewralynda deputatlar bilen geçiren duşuşygynda öňde goýan möhüm wezipeleri nazara alnyp zerur işler durmuşa geçirildi.
Mejlisiň dört maslahaty geçirildi. Jemi 102 resminama, şol sanda 57 kanun we milli parlamentiň kararlarynyň 45-si kabul edildi.
Mejlisiň 2021-nji ýyl üçin kanun çykaryjylyk işiniň meýilnamasy taýýarlanyldy. Häzirki döwürde degişli ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowşan teklipleriň esasynda täze hukuk resminamalary taýýarlanylýar.
Mejlis Merkezi saýlaw topary, welaýatlaryň häkimlikleri, syýasy partiýalar, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde Halk Maslahatynyň agzalygyna saýlawlara guramaçylykly taýýarlyk görmek boýunça degişli işleri alyp barýar. Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, zerur bolan kadalaşdyryş-hukuk namalary, düzgünnamalar we usulyýet gollanmalary, saýlaw resminamalarynyň nusgalary, saýlaw toparlary, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlary, synçylar we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri üçin gollanmalar taýýarlanyldy.
Parlamentiň deputatlary we hünärmenleri ikitaraplaýyn döwletara gatnaşyklarynyň ösdürilmegini, kanunçykaryjylyk işiniň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegini we döwlet maksatnamalarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün edýän wideoduşuşyklara hem-de maslahatlara gatnaşdylar.
Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik we netijeli daşary syýasatynyň, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şöhratly 30 ýyllygynyň ähmiýetini, hereket edýän kanunlaryň mazmunyny düşündirmek boýunça wagyz-nesihat işleri yzygiderli alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň demokratik, hukuk we dünýewi esaslarynyň berkidilmegine, ykdysadyýeti ýokary ösüş depginleriniň üpjün edilmegine, raýatlarymyzyň abadançylyk derejesiniň ýokarlanmagyna gönükdirilen giň möçberli özgertmeleri durmuşa geçirmegiň çäklerinde milli kanunçylyk binýadyň yzygiderli kämilleşdirilmeginiň wajypdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz ýubileý ýylynda ýurdumyzyň deputatlarynyň öňünde Garaşsyz ýurdumyzyň geljekki ösüşini, onuň raýatlarynyň abadançylygyny üpjün edýän täze kanunlary kabul etmek bilen baglanyşykly möhüm wezipeleriň durýandygyny belledi. Deputatlar jemgyýetçilik wakalarynyň jümmüşinde bolmalydyrlar, halkymyzyň oňyn çözgütlere we özgertmelere bolan isleglerini işjeň öwrenmelidirler diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň dowamynda ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň häkimlerine söz berildi.
Ilki bilen Ahal welaýatynyň häkiimi Ý.Gurbanow 2020-nji ýylda ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy we şu ýyl üçin kesgitlenen wezipeler barada hasabat berdi.
Soňra häkim şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri baradaky hasabat bilen dowam etdi.
Häkim şu günler welaýatda bugdaý ekilen meýdanlarda ösüş suwuny tutmak, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň agrotehniki kada laýyk derejede alnyp barylýandygyny, 2021-nji ýylyň pagta hasylynyň düýbüni tutmak üçin gowaça ekişinde ulanyljak tehnikalary we iş gurallaryny abatlamak işleriniň tamamlanandygyny habar berdi.
Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew 2020-nji ýylda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Welaýatyň ýolbaşçysy şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hem hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, häkim häzir ak ekin meýdanlarynda alnyp barylýan agrotehniki çäreler, ýerleri we oba hojalyk tehnikalaryny ýaz ekişine taýýarlamak işleriniň agrotehniki kada laýyk derejede alnyp barlyşy, beýleki gök-bakja ekinleriniň ekişine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradow geçen ýylda sebitde geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Mundan başga-da, häkim welaýatda şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Diýarymyzda azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak we bugdýayň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek maksady bilen, ak ekinlere ideg etmek işleri agrotehniki kada laýyklykda alnyp barylýar. Häzirki wagtda öňümizdäki ekişe taýýarlyk görmek boýunça işler ýokary depginde dowam etdirilýär.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewiň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim 2020-nji ýylda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Soňra häkim şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Şu günler oba hojalygyny düýpli özgertmek boýunça öňde durýan wezipelerden ugur alnyp, bugdaý ekilen meýdanlarda agrotehniki çäreler, ýaz ekişine görülýän taýýarlyk işleri batly depginde gyzgalaňly dowam edýär.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew 2020-nji ýylda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Şeýle hem häkim şu ýylyň ýanwar aýynda amala aşyrylan işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmek boýunça öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, welaýatda ak ekinlere ideg etmek işleri talabalaýyk alnyp barylýar. Şeýle hem gowaça ekişine we beýleki ekinleriň ýaz ekişine taýýarlyk işleri agrotehniki kadalara laýyk derejede dowam edýär.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda 2020-nji ýylda hem-de şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Geçen ýylda, 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende, obasenagat toplumyna degişli ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça önümçiligiň ösüşiniň 104 göterime barabar bolandygy bellenildi. Maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 120,4 göterim ýerine ýetirildi.
Şu ýylyň ýanwar aýynda tutuş obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberiniň ösüşi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 104,2 göterime deň boldy. Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça bu görkeziji 104,3 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 103,6 göterime hem-de “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 104 göterime barabar boldy. Maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 125,2 göterim ýerine ýetirildi.
Şu günler pagtaçylar ýazky ekiş möwsümine taýýarlyk görýärler. Mallaryň baş sanyny köpeltmek hem-de ot-iýmler bilen üpjünçiligini gowulandyrmak maksady bilen, geçen ýylyň güýz möwsüminde ýurdumyzyň welaýatlarynda jemi 35 müň gektar meýdanda ot-iýmlik ekinler ekildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, “Ýurdumyzda 2021-nji ýylda bag ekmek hakyndaky” Karara, şeýle hem “2021-nji ýylda ýurdumyzyň welaýatlary we etraplary boýunça suwdan peýdalanmagyň çäklendirilen möçberlerini tassyklamak hakyndaky” Buýruga gol çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow 2020-nji ýylda we şu ýylyň birinji aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, giň möçberli harby özgertmeleri üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen tassyklanan “Kiberhowpsuzlyk boýunça döwlet topary hakynda” Düzgünnama laýyklykda, kiberhowpsuzlygyny üpjün etmek boýunça döwlet maksatnamasyndan we ony ýerine ýetirmegiň 2017-2021-nji ýyllar üçin meýilnamasyndan gelip çykýan wezipeleri talabalaýyk ýerine ýetirmek maksady bilen, Kiberhowpsuzyk boýunça döwlet toparynyň dört mejlisi geçirildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, milli goşunymyzyň tehniki taýdan enjamlaşdyrylyşyny kämilleşdirmek, ähli düzümleriň ýokary söweşjeň taýýarlygyny üpjün etmek arkaly döwletimiziň goranyş kuwwatyny hemmetaraplaýyn pugtalandyrmagyň wezipelerine ünsi çekdi we Garaşsyz Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesine hem-de halkymyzyň ynsanperwerlik, hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine hemişe ygrarlydygyny belledi. Ýurdumyzyň tutuşlyşgyna goranyş we parahatçylyk söýüjilik häsiýete eýe bolan Harby doktrinasy hut şu ýörelgelere esaslanýar.
Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlaryna halkara standartlaryna laýyk gelýän sanly ulgamy we maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalarynyň täze gazananlaryny yzygiderli ornaşdyrmak işleriniň amala aşyrylýandygyny nazarda tutup, bu ulgamlaryň kiberhowpsuzlygyny üpjün etmek boýunça utgaşykly işleriň alnyp barylmalydygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, kiberhowpsuzlyk ulgamynyň işini yzygiderli döwrebaplaşdyrmak meselelerine möhüm ähmiýet berilmelidir.
Milli Liderimiz bu düzümlerde ýaýbaňlandyrylan hem-de harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilmegine, döwrebaplaşdyrylmagyna, harby gullukçylaryň hünär derejesiniň taýýarlygyna hem-de degişli gulluklary we ýokary derejeli durmuşy üçin zerur şertleriň döredilmegine gönükdirilen giň möçberli özgertmeleriň möhümdigini belledi we Watan goragçylarynyň söweşjeň taýýarlygyny yzygiderli kämilleşdirmegiň hem-de olara watansöýüjilik terbiýesini bermegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy S.Berdimuhamedow Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly senesi mynasybetli ulanylmaga beriljek önümçilik we durmuş maksatly iri desgalaryň hem-de binalaryň gurluşygyndaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
“Türkmenistan –parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” şygary astynda geçýän 2021-nji ýylyň ilkinji günlerinde, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulag, aragatnaşyk we elektrik energetikasy ulgamlaryndaky iri sebit taslamalaryny durmuşa geçirmek boýunça beren tabşyryklaryna laýyklykda, birnäçe desgalary ulanmaga bermek boýunça meýilleşdirilen işleriň ählisi öz wagtynda tamamlandy.
Çärjew etrabyndaky “Malaý” ýatagynda gaz gysyjy beket ulanylmaga berildi.
Wise-premýer paýtagtymyzyň şu ýyl ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalarynda dowam edýän gurluşyk işleri barada-da hasabat berdi.
Şanly senäniň hormatyna ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýan önümçilik we durmuş maksatly binalaryň gurluşygynda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi hem-de milli binagärlik ýörelgeler bilen häzirki zamanyň ösen tejribesiniň utgaşdyrylmagy, gurluşyk serişdeleriniň hili we üpjünçiligi bilen baglanyşykly meseleler yzygiderli gözegçilikde saklanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gurluşyga öňdebaryjy tehnologiýalary we nou-haulary giňden ornaşdyrmagyň zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz binagärlik taslamalaryny işläp taýýarlamaga ylmy çemeleşmäniň hem-de olaryň maýa goýum babatdaky bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmegiň wajypdygyny belledi.
Milli Liderimiz baýramçylyk desgalarynyň Garaşsyz Türkmenistanyň okgunly ösüşiniň, onuň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ägirt uly özegrtmeler ýoly bilen ynamly öňe gitmeginiň nyşanydygyny belläp, wise-premýere, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygyna alnyp barylýan gurluşyk işleriniň barşyna we hiline gözegçiligi güýçlendirmegi, desgalaryň öz wagtynda ulanylmaga berilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, geçen ýylda ýerine ýetirilen işleriň jemlerini jemledi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, geçen ýyl biziň üçin çylşyrymly we ýeňil bolmadyk ýyl boldy. Şeýle-de bolsa, dünýä ykdysadyýetinde ýagdaýlaryň ýaramazlaşmagy sebäpli ýüze çykan ähli kynçylyklara garamazdan, mähriban halkymyzyň tutanýerli zähmeti netijesinde “Türkmenistan–Bitaraplygyň mekany” diýlip yglan edilen 2020-nji ýylda uly üstünlikler gazanyldy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bellenen ähli meýilnamalaryň diýen ýaly amala aşyrylandygyny aýtdy. Ýurdumyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllyk şanly baýramyna bagyşlanan ähli çäreler geçirildi. Üýtgewsiz ýörelgeleri, Garaşsyzlygy hem-de Bitaraplygy, parahatçylygy we demokratiýany özünde jemleýän kanunlary işläp taýýarlamak hem-de kabul etmek babatdaky işler dowam etdirildi.
Konstitusiýa üýtgetmeleriň we goşmaçalaryň girizilmegi bilen bagly ýokary derejedäki kanun çykaryjy häkimiýeti üýtgedip gurmak – iki palataly Parlamenti döretmek işi doly diýen ýaly tamamlandy.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, milli ykdysadyýetimiziň ýokary ösüş depginleri saklandy. Geçen ýylda jemi içerki önümiň ösüşi 5,9 göterime, şol sanda senagat pudagynda 3,3 göterime, söwdada 15,1 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 4,7 göterime barabar boldy.
12 müňe golaý täze iş orunlary döredildi. Puluň hümmetsizlenmegi bellenen çäklerde saklandy. Ata Watanymyzyň kuwwatyny we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň ýolunda täze ädimler ädildi. Milli ykdysadyýetimiziň esasy ulgamlary we pudaklary durnukly ösýär.
Göz öňünde tutulan maksatnamalaryň çäklerinde, gurluşyk pudagyna 38 milliard amerikan dollaryndan hem köp maýa goýum serişdeleri gönükdirildi diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Geçen ýyl maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna bahasy 8 milliard amerikan dollaryna golaý bolan 45 sany iri önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalar ulanylmaga berildi.
Başarjaň daýhanlarymyz we mülkdarlarymyz hem geçen ýylda oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almagy başardylar. 1 million 500 müň tonna golaý guşgursak bugdaý, bir million iki ýüz müň tonnadan hem köp pagta taýýarlap, ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny üpjün etdiler diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Kabul edilen döwlet maksatnamalarymyzy amala aşyrmagyň barşynda şäherlerimiziň we obalarymyzyň, tutuş ýurdumyzyň keşbi düýpli özgerýär. Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, ähli üpjünçilik ulgamlary bolan täze şäherçeleriň gurluşygy dowam edýär.
Geçen ýyl meýdany 2 million inedördül metrden hem gowrak bolan ýaşaýyş jaýlary, şol sanda ýokary amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary ulanylmaga berildi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. Netijede, müňlerçe maşgalalar, şol sanda az üpjünçilikli maşgalalar jaý toýlaryny toýladylar.
Ylym, bilim we terbiýeçilik ulgamlarynyň ösüşinde hem täze tapgyr başlandy.
Köp sanly çagalar baglary gurulýar, iň kämil tehnikalar bilen enjamlaşdyrylan täze ýokary okuw mekdepleri, saglygy goraýyş, medeniýet we sport edaralary açylýar. Iň esasy zat bolsa, raýatlarymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi ýokarlanyp, ertirki güne ynamy artýar diýip, milli Liderimiz belledi. Jemgyýetimizde demokratiýa we aç-açanlyk ýagdaýy barha giňden ykrar edilýär. Ykdysadyýetimizi bazar gatnaşyklaryna tarap üýtgedip gurmak işleri yzygiderli dowam edýär.
Soňra döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, şu ýyl üçin gowy býujet kabul edildi, zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberleri ýene-de ýokarlandyryldy.
Garaşsyzlygymyzyň, Bitaraplygymyzyň we raýatlarymyzyň asuda durmuşynyň kepili bolan ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň goranmak ukyby barha pugtalanýar.
Türkmenistan ikitaraplaýyn döwletara gatnaşyklaryny ýola goýmak bilen bir hatarda, iri halkara guramalary bilen köpugurly özara hyzmatdaşlygy hem işjeň ösdürýär. Şolaryň hatarynda BMG, ÝHHG, ŞHG, GDA, Goşulyşmazlyk Hereketi we beýleki abraýly halkara guramalary bar.
Dünýäde parahatçylyk söýüji, netijeli daşary syýasaty alyp barýan Bitarap döwletimiziň halkara abraýy yzygiderli ýokarlanýar. Ýurdumyzyň öňe süren köp sanly başlangyçlaryna abraýly halkara guramalarynda düşünmek bilen garalýar we bu başlangyçlar uly goldaw tapýar.
Milli Liderimiz Bitarap Türkmenistanyň sebitde parahatçylygy we durnukly ösüşi pugtalandyrmaga, hoşniýetli goňşuçylyk ýagdaýyny döretmäge hem-de hyzmatdaşlygy ýola goýmaga uly goşant goşandygyny we goşmagyny dowam edýändigini belledi. Bularyň ählisi Garaşsyz Watanymyzyň dünýäde eýeleýän ornuny berkitmäge we onuň abraýyny ýokarlandyrmaga ýardam berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, umuman, geçen ýyl köp sanly möhüm wakalara hem-de üstünliklere beslendi we onuň taryhda hem-de halkymyzyň hakydasynda hemişelik galjakdygyny ynamly aýtsa bolar. Sebäbi 2020-nji ýylda ýurdumyzyň örän köp tebigy baýlyklary netijeli peýdalanyldy, döwletimiziň ägirt uly ykdysady kuwwatyny ulanmak we milletimizi ruhy-medeni taýdan gülledip ösdürmek boýunça ägirt uly işler bitirildi.
Döwlet Baştutanymyz gazanylan ähli üstünlikleriň we ýetilen sepgitleriň diňe alyp barýan syýasatymyzy halkymyzyň giňden goldamagy, durmuşymyzy gowulandyrmak boýunça geçirýän özgertmelerimize işjeň gatnaşmagy netijesinde mümkin bolandygyny belledi. Şoňa görä-de, milli Liderimiz Garaşsyz döwletimiziň gazanan uly üstünliklerine öz zähmeti bilen ýardam edenleriň ählisine, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna hem-de ýönekeý zähmetkeşlere tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ýurdumyzyň durmuşyndaky her ýylyň belli bir şygar boýunça geçirilýändigini belledi. Şu ýyl üçin şygarymyzy “Türkmenistan– parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýip kesgitledik. Bu sözler uly many-mazmuny özünde jemleýär.
Milli Liderimiz bu barada aýtmak bilen, halkymyzyň watançylyk ruhunyň ýokarlanmagynyň, ata Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine, onuň ykdysady kuwwatlyklarynyň berkidilmegine, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň ýokarlanmagyna gönükdirilen taslamalaryň we maksatnamalaryň amala aşyrylmagyna ýardam berýändigini belledi.
Munuň özi biziň ählimize aýratyn jogapkärçilik hem ýükleýär. Şoňa görä-de, bu şygary iş ýüzünde amala aşyrmak üçin örän köp we tutanýerli zähmet çekmelidiris.
Soňra döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ýakynda geçirilen ýörite iş maslahatlarynda 2020-nji ýylda ähli toplumlarda alnyp barlan işleriň netijelerine seredildi, ýol berlen kemçilikleri düzetmek boýunça çäreler bellenildi. Ýolbaşçylaryň indiki wezipesi işleri gowulandyrmak üçin berlen tabşyryklary we bellenen çäreleri gysga wagtda ýerine ýetirmekden ybaratdyr.
Ata Watanymyzy üstünlikli ösdürmek üçin bize täze taslamalar, täze pikirler we dolandyryş çözgütleri zerur. Şoňa görä-de, siz köp başlangyçlar bilen çykyş etmeli, işjeň zähmet çekmeli diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi we hemmeleriň güýç-gaýratyny gaýgyrman işlemekleriniň zerurdygyny aýtdy.
Biz geljekde hem beýleki döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň özümizde öndürilýän möçberini artdyrmalydyrys. Ýurdumyzyň egsilmez tebigy baýlyklaryny özleşdirip, ägirt uly mümkinçiliklerini netijeli ulanmalydyrys.
Şu ýyl ähli ýolbaşçylaryň esasy wezipesi ilatyň ýaşaýşynyň hilini gowulandyrmak, girdejilerini artdyrmak, täze iş orunlaryny döretmek we maýa goýumlaryny çekmek bolup durýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, şanly seneleri, ýagny mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk, ak mermerli paýtagtymyz Aşgabadyň 140 ýyllyk baýramlaryny ýokary derejede belläp geçmelidiris.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň baş şäherinde alnyp barylýan taýýarlyk işleri bilen gyzyklandy.
Aşgabat şäheriniň häkimi Ý.Gylyjow häzirki döwürde şanly seneler mynasybetli degişli taýýarlyk işleriniň alnyp barylýandygy barada hasabat berdi we medeni maksatnama taýýarlanyp, onuň çäklerinde dürli derejedäki döredijilik bäsleşikleriň, aýdym-saz agşamlarynyň, çeper okaýyşlaryň, festiwallaryň we sergileriň guraljakdygyny habar berdi. Meýilleşdirilen çäreleriň ýokary derejede geçirilmegi ugrunda taýýarlyk işlerine giň gerim berildi.
Döwlet Baştutanymyz bu seneleriň paýtagtymyzyň durmuşynda aýratyn möhüm orun eýeleýändigini belledi. Meýilleşdirilen çärelerde ýurdumyzyň, aýratyn-da, Aşgabat şäheriniň garaşsyzlyk ýyllary içinde ýeten derejesi, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ösüşleri we şäher ilatynyň ajaýyp durmuşy öz beýanyny tapmalydyr.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, 2020-nji ýylyň başynda ýylyň jemleri boýunça welaýatda durmuş-ykdysady we medeni görkezijileri babatda iň ýokary netijeleri gazanan etraplary we etrap hukukly şäherleri kesgitlemek maksady bilen däp bolan bäsleşigiň yglan edilendigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Kärdeşler arkalaşyklarynyň ýolbaşçylygyndaky ýörite toparyň bu bäsleşigiň jemini jemländigini aýdyp, hasabat bermek üçin Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy G.Ataýewa söz berdi.
Bellenilişi ýaly, berlen maglumatlar, şeýle hem bilermenleriň seljermeleri esasynda, 2020-nji ýylyň jemleri boýunça geçirilen bäsleşikde iň gowy etrap kesgitlenildi.
Şeýlelikde, geçirilen işlerde Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmek boýunça görkezijiler, bugdaý we pagta öndürmek boýunça şertnamalaýyn borçnamalaryň ýerine ýetirilişi, dürli maksatly desgalaryň gurluşygy, durmuş meseleleriniň çözülişi, şol sanda ilatyň iş bilen üpjünçiligi, olaryň sagdyn durmuş ýörelgelerine bolan gatnaşygy, medeni derejesiniň ýokarlanyşy, ösüp barýan ýaş nesillere berilýän terbiýe we beýleki wajyp görkezijiler nazara alyndy.
Bäsleşigiň jemleri boýunça Daşoguz welaýatynyň S.A.Nyýazow adyndaky etraby ýeňiji diýip yglan edildi.
Hormatly Prezidentimiz maglumaty diňläp, ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda Daşoguz welaýatynyň S.A.Nyýazow adyndaky etrabynyň häkimligini ABŞ-nyň 1 million dollary möçberindäki pul baýragy bilen sylaglamak hakyndaky we bu bäsleşigi 2021-nji ýyl üçin yglan etmek hakyndaky Buýruklara gol çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň jemlerini jemlemek bilen, ata Watanymyzyň özümize bagly bolmadyk kynçylyklara garamazdan, parahatçylygy, howpsuzlygy, durmuş-ykdysady ösüşi gazanmak, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini mundan beýläk-de gowulandyrmak ugrunda ýerine ýetirilen işlere kanagatlanma bildirdi. Şeýlelikde, ýurdumyz we hemmämiz bilelikde ynamly öňe barýarys.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, uly üstünlik, mähriban halkymyza bolsa, abadançylyk arzuw etdi.
Türkmenistan Döwlet habar gullugy (TDH)


c: text/html

text:
Hoş gal eziz mekdebim
Bir mekdepde bile okap,bile geçdi ýaşlygymyz
Hoş gal eziz klasdaşlam,hoş gal eziz mekdebim
Bize täze giň ýol açdy dörtligimiz ,bäşligimiz
Hoş gal eziz deňi duşlar ,hoş gal eziz mekdebim
Gör biz bu gün uçurym biz ellermizde bägüller
Mekdep seniň goýnuňda geçirdik biz nä günler
Göýä uçar guş kimin uçup gitdi aý-ýyllar
Hoş gal çagalyk ýyllam,hoş galeziz mekdebim
On ýyl bile gülişip oýnardyk biz şadyýan
Günler nähili geçdi ýa düýşmidi ýa duman ?
Mugallymlar öňde durup okatdylar ýadaman
Hoş gal eziz mugallymlar ,hoş gal eziz mekdebim
Gerçeknazar Amannazarow

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň daşary işler ministriniň Halkara hyzmatdaşlyk boýunça ýapon bankynyň (JWIС) baştutany Tadaşi Maeda bilen göni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly duşuşygy geçirildi.
Duşuşygyň barşynda taraplar hyzmatdaşlygyň ähli ugurlary boýunça türkmen-ýapon gatnaşyklarynyň ýokary ösüş depginini nygtadylar. Gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegine ýardam edýän iki ýurduň baştutanlarynyň işjeň gepleşikleri hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwletara gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna goşýan şahsy goşandy bellenildi.
Söwda-ykdysady gatnaşyklara aýratyn üns berildi hem-de Türkmenistanyň çägindäki iri möçberli taslamalaryň, şol sanda Gyýanly şäherçesindäki gazhimiýa toplumynyň, Garabogaz şäherindäki karbamid öndürýän zawodynyň hem-de Ahal welaýatyndaky tebigy gazdan benzin öndürýän (GTG) zawodynyň ulanylmaga .berilmegine ýapon tarapynyň gatnaşandygy barada aýdyldy.
Şeýle hem ýapon hyzmatdaşlarynyň gatnaşmagynda Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda gazturbinaly elektrik stansiýasynyň gurluşygynyň dowam edýändigi nygtalyp geçildi.
Mundan başga-da, taraplar durmuşa geçirilýän taslamalar bilen bir hatarda gazhimiýa, ulag we oba hojalyk ugurlary boýunça bilelikdäki işleriň mümkinçiliklerine garadylar.
Hyzmatdaşlygyň hukuk binýadynyň pugtalandyrylmagy baradaky meseläp geçip, taraplar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa amala aşyran iş saparynyň çäklerinde Tokioda gol çekilen ikitaraplaýyn resminamalaryň, şol sanda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň arasyndaky infrastruktura ulgamy boýunça özara hyzmatdaşlyk barada Ähtnamanyň ähmiýetini bellediler.
Hyzmatdaşlygyň geljekki tapgyrlary barada işjeň pikir alşyldy. Ýapon tarapynyň häzirki zaman ýagdaýlaryny nazara almak bilen, Türkmenistanda maýa goýum hereketlerini amala aşyrmaga bolan gyzyklanmasy beýan edildi.


text:
64340
2019-11-03
TurkmensNews- Türkiýäniň içeri işler ministri Süleyman suylu Türkiýede saklanylýan DAEŞ-yň Ýewropaly agzalaryny öz ýurtlaryna gaýtarmak barada duýduryş berdi.
Isna habarlar gullugynyň beren habaryna görä,Ýewropaly resmileriň Türkiýede tutulan DAEŞ-yň Ýewropaly agzalarynyň graždanlyk hukuklaryny ýatyrmak barada aýtýan gürrüňleri kabul ederlik däldir we Ankara DAEŞ-yň Türkiýäniň türmelerinde saklanylýan adamlary öz ýurtlaryna gaýtaryp berjekdir diýip Süleyman Suylu aýtdy.
Türkiýäniň içeri işler ministri Ýewropa döwletleriniň özleriniň DAEŞ-e birigen adamlarynyň jogapkärçiliginden boýun gaçyrmaklaryny ýazgaryp Türkiýe DAEŞ-yň adamlary üçin hotel däldir we olar öz ýurtlaryna gaýtarylmalydyrlar diýip yglan etdi.
Siriýanyň demirgazygynda Türkiýäniň harby operasiýalary başlanany bäri Türkiýe tarapyndan DAEŞ-yň onlarça agzasynyň tutulanlygy barada habarlar ýaýrandyr.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
Medıtsınalyq saqtandyrý jóninde ne bilýimiz qajet
ASTANA. QazAqparat - Sonymen, búginnen bastap, elimizde mindetti medıtsınalyq saqtandyrý týraly Zań kúshine enedi. Jasyratyny joq, qarapaıym halyqtyń keıbir bóligi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jańa Zań qandaı ózgerister ákeletinin áli de tolyq túsine qoıǵan joq. Eldiń bir bóligi «bul ózgeris qaltamyzdy qaǵa ma?» dep qaýiptense, ekinshileri «mindetti medıtsınalyq saqtandyrýdyń qandaı paıdasy bar?» degen saýaldyń jaýabyn bile bermeıdi. Osy rette jalpyǵa ortaq jańa Zań týraly taǵy bir márte oı órbitip, kópshiliktiń saýalyna jaýap izdeýdi jón kórip otyrmyz.
Aılyǵyńyz densaýlyǵyńyzǵa qalaı «qyzmet etedi»?
Elimizde mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý (MÁMS) týraly jobany talqylaýdyń ózi biraz jyldarǵa sozylǵany belgili. Aqyry, bul Zań bıyl qabyldanatyn boldy. Zaman kóshine ilesýdi maqsat tutqan Qazaqstan úshin densaýlyq saqtaý salasyndaǵy bul jobany ary qaraı talqylaı berýdiń qajeti shamaly edi. Sebebi, medıtsınalyq saqtandyrý týraly Zań, máselen, Túrkııa elinde sonaý 1945 jyly qabyldanyp qoıǵan.
Mindetti medıtsınalyq saqtandyrý júıesiniń jarnasyn eseptep, qarapaıym tilmen túsindirip kórýge tyrysaıyq. Eń aldymen, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi bul baǵytta arnaıy qor qurady (qordyń operatory - «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporatsııasy). Ol qorǵa jumys atqaryp júrgen barlyq qazaqstandyqtar (umytpańyz - jumyspen qamtylǵandar), jumys berýshiler men jeke kásipkerler mindetti túrde jarna aýdaratyn bolady. Jarna degenimiz - Sizdiń eńbekaqyńyzdan aı saıyn (zeınetaqyǵa bólinetini sekildi) ustalyp otyratyn shekteýli soma. Demek, Siz óz jumys ornyńyzda aıyna 100 myń teńge eńbekaqy alatyn qarapaıym jumysshy bolsańyz, aı saıyn eńbekaqyńyzdyń 2 protsentin, ıaǵnı 2000 teńgeni Ózińizdiń medıtsınalyq saqtandyrý úshin ashylǵan shotyńyzǵa aýdaryp otyrasyz. Biraq, atalǵan 2 protsent eńbekaqyńyzdan tek 2020 jyldan bastap ustala bastaıdy (2019 jyldan bastap - 1 protsent, 2020 jyldan bastap - 2 protsent).
Al 2017 jyldyń 1 shildesinen bastap, Sizdiń jumys berýshińiz (ıaǵnı basshylyq) jalpy eńbekaqyńyzdyń 1 protsenttik mólsherin medıtsınalyq saqtandyrý shotyńyzǵa aýdara bastaıdy. Bul jerde 1 protsent - Sizdiń eńbekaqyńyzdan bólinbeıdi. Bul somany jumys berýshi jańa Zań boıynsha Sizdiń shotyńyzǵa aýdarýǵa mindetteledi. ıAǵnı, aıyna 100 myń teńge aılyq alatyn Sizdiń medıtsınalyq saqtandyrý shotyńyzǵa bıyldan bastap aıyna 1000 teńge túse bastaıdy. QR Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Eljan Birtanovtyń sózine súıensek, 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap Sizdiń basshylyǵyńyz medıtsınalyq saqtandyrý shotyńyzǵa jalpy eńbekaqyńyzdyń mólsheriniń 1,5 protsentin, ıaǵnı 1500 teńge, 2020 jyldan bastap 2 protsentin, ıaǵnı 2000 teńge, 2022 jyldan bastap 3 protsentin, ıaǵnı 3000 teńge aýdara bastaıdy.
Endi medıtsınalyq shotyńyzǵa basshylyǵyńyz bólgen 3000 teńge men Ózińizdiń eńbekaqyńyzdan ustalyp otyratyn 2000 teńgeni qosyńyz (3 protsent + 2 protsent = 5 protsent). Sonda aıyna 100 myń teńgelik eńbekaqysy bar Sizdiń medıtsınalyq shotyńyzǵa 2022 jyldan bastap aı saıyn 5000 teńge aýdarylyp otyratyn bolady. Bir jylda: 5000*12=60 000 teńge. Múmkin, «jylyna 24000 teńge (2000*12 aı) qaltamdy qaǵatyn boldy» dep oılaıtyn bolarsyz. Biraq, bul soma ózge úshin emes, Ózińiz úshin jınalyp jatqanyn saralap kórińiz. Sondaı-aq, memleket MÁMS-ke jınalǵan somańyzdy Ózińiz baqylaı alatyndaı jaǵdaı jasaýǵa ýáde berip otyr. «Densaýlyqtyń - baǵa jetpes baılyq» ekenin eskerseńiz, «malym janymnyń sadaǵasy» degen ustanymdy umyt qaldyrmassyz.
Al jeke kásipkerler bıyldan bastap MÁMS qoryna aı saıyn 2 AEK tóleıtin bolady. 2 AEK-tyń qazirgi mólsheri - 4538 teńge.
Eger Siz jumyssyz bolsańyz, onda jergilikti jumyspen qamtý ortalyǵyna jumyssyz retinde tirkelýińiz kerek. Sonda Ózderińiz qorǵa qarjy tóleý nemese Sizder úshin memleket jarna tóleý tártibin retke keltiretin bolasyz.
Eger umyt qaldyrsańyz, tez arada Ózińizdiń turǵylyqty jerdegi Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna baryp, jergilikti emhanaǵa tirkelip alǵanyńyz abzal. Bolmaǵan jaǵdaıda Ózińizge tıesili jarnany belgileýde másele týyndaıdy. QR Aqparat jáne kommýnıkatsııalar mınıstri Dáýren Abaev mamyr aıynda HQKO-lardaǵy mamandar jumys retin tolyq biletinin, kelgen azamattardyń mártebesin birden bekite alatynyn atap ótken bolatyn.
Kimderge jeńildik qarastyrylǵan?
Dese de, Qazaqstandaǵy 18 mıllıon halyqtyń bári de medıtsınalyq saqtandyrý shotyn asha almaıtyny belgili. Eńkeıgen kári bar, eńbektegen bala bar. Jańa zańnyń bul tusy da eskerilgen. Aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizý jónindegi respýblıkalyq shtabtyń úılestirýshisi Záýresh Balkenovanyń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy túrli sanattaǵy 10 mln 30 myń adamǵa memleket MÁMS shotyn ózi ashyp beredi.
Memleket kelesi sanattaǵy adamdarǵa jarna bóletin bolady: balalar, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» ıegerleri, buryn «Batyr Ana» atanǵandar, sonymen qatar I jáne II dárejeli «Analyq dańq» ordenimen marapattalǵan kóp balaly analar, UOS ardagerleri men múgedekteri, múgedekter, jumyssyz retinde tirkelgen azamattar, ınternat mekemelerinde oqytylyp, tárbıelenip jatqan tulǵalar, sondaı-aq tehnıkalyq, kásiptik, orta bilimnen keıingi jáne joǵarǵy bilim berý uıymdarynda kúndizgi bólimderde, rezıdentýra formasyndaǵy JOO-dan keıin bilim alyp jatqan tulǵalar.
Endigi kezekte, joǵaryda atalǵan adamdardyń MÁMS shotyna jarnany memleket qalaı tóleıdi? Soǵan toqtalaıyq. Memleket aı saıyn búkil Qazaqstanǵa ortaq ortasha jalaqydan halyqtyń áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan toptary úshin áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qoryna 2018 jyly - 3,75 protsent, 2019 jyly - 4 protsent, 2022 jyly 4-5 protsent jarna tólep beredi.
Siz qandaı medıtsınalyq kómek ala alasyz?
Aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizý jónindegi respýblıkalyq shtabtyń úılestirýshisi Záýresh Balkenovanyń sózine súıensek, MÁMS aıasynda saqtandyrylǵan azamattarǵa dári-dármektermen qamtamasyz etilýmen ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek, statsıonarlyq medıtsınalyq járdem, joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmetter, statsıonardy almastyratyn tehnologııalar, uzaqmerzimdi medbıkelik kútim kórsetiledi. Medıtsınalyq kómek kólemi qorǵa aýdarylatyn jarna somasyna táýeldi bolmaıdy. Tek bul aýdarymnyń turaqty júrgizilip turǵany mańyzdy.
ıAǵnı, Siz eń aldymen ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek ala alasyz. Onyń ishinde emhanada emdelý, dárigerlerdiń qabyldaýynda bolý, zerthanalyq qyzmet túrleri, dıagnostıka qyzmetteri MÁMS arqyly júzege asyrylady. Sondaı-aq, statsıonarlyq kómekten josparly túrde aýrýhanalarda emdelý sharasy, kúndizgi statsıonarda em qabyldaý men joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmet kórsetý syndy qyzmetter de medıtsınalyq saqtandyrý shoty arqyly júrgiziledi. MÁMS júıesine qarasty medıtsınalyq mekemelerde dárigerdiń taǵaıyndaýy boıynsha qordyń kiris bóliginiń ulǵaıýyna baılanysty dárilik zattar tegin nemese jeńildikpen beriledi. Máselen, sozylmaly aýrýlar boıynsha dári-dármek qunynyń 100 protsentin, negizgi jáne juqpaly aýrýlar boıynsha dári-dármek qunynyń 70 protsentin, jalpy sıpattaǵy aýrýlar boıynsha dári-dármek qunynyń 30 protsentin MÁMS qory tóleıdi.
MÁMS-tiń qandaı paıdasy bar?
Densaýlyq saqtaý salasynyń beldi mamany, Qazaqstan profılaktıkalyq medıtsına akademııasynyń prezıdenti Almaz Sharmannyń oıynsha, MÁMS arqyly ózara básekelestiktiń nátıjesinde sapa artady, halyqtyń aqshasy da tıimdi jumsalady. «Bilýimshe, mindetti áleýmettik medıtsınalyq qorda memlekettik mekemelermen birge jekemenshik medıtsınalyq uıymdar da tirkeledi. Bul degenimiz, básekelestik barlyq salaǵa taralady. Kimniń qyzmeti sapaly bolady, aqsha da soǵan jiberiledi. Ondaıda tutynýshynyń utatyny belgili», - deıdi Almaz Sharman.
Medıtsına akademııasy prezıdentiniń sózine qulaq túrsek, básekelestiktiń basty kórsetkishi sol - patsıent dárigerdi, ıaǵnı klınıkany da ózi tańdaıdy. Al medıtsınalyq saqtandyrý qoryndaǵy aqsha sol klınıkaǵa aýdarylady. Osylaısha, patsıent úshin, oǵan qyzmet kórsetýden túsetin aqsha úshin básekelestik kúsheıedi.
«Negizi, búginde dárigerge para berý kóp elderde «nonsens» retinde qabyldanady. Sebebi jalaqysy jaqsy dárigerler para almaıdy. Sondyqtan mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý júıesin engizgende osy máselege basa nazar aýdarǵan jón. Tanys-tamyrlastyq arqyly jumysqa turý oqıǵalary da birte-birte azaıady. Óıtkeni qazirdiń ózinde xalyq áleýmettik jeliler arqyly aqparat almasyp, dárigerlerdiń kásibı daıyndyǵyn talqylap, qaı mekemede qandaı mamannyń jumys istep júrgenin, jaqsy dárigerdiń qaı jerde otyrǵanyn da jaqsy biledi. Sondaı mamandarǵa kóptep barady», - deıdi Almaz Sharman.
Tobyqtaı túıin
Bizdiń elge medıtsınalyq saqtandyrý júıesin engizý úshin 100-den asa memlekettiń tájirıbesi zerttelip, aqyry qazaqstandyq sarapshylar Germanııanyń úlgisine basa toqtalypty. Germanııada halyqtyń basym bóligi «aýyryp em izdegenshe, aýyrmaýdyń jolyn izdeýdi» ómir saltyna aınaldyryp, kári-qurtańdaryna deıin sportpen aınalysýdy myqtap qolǵa alǵan eken. Zerdeleý jumystary osyny kórsetip otyr. Endeshe, emhanada emdelý aılyqty qaǵatyndyqtan, aýyrmaýdyń jolyn izdeýdiń oryndy bolary daýsyz.
- Qazaqstan qutqarýshylary jyl saıyn 10 myńnan astam adamdy qutqarady - QR TJM
- Ábish Kekilbaevtyń avıator nemeresi Abylmen eksklıýzıv suhbat: Azamattyq avıatsııamyzda ashyqtyq joq
- Aýyr atletıka quramasynyń bas bapkeri Baqyt Ahmetov qyzmetinen bosatyldy
- SQO-da bir aıdyń ishinde 70-ke jýyq adam koronavırýstan qaıtys boldy
- Asqar Mamın: Qazirgi mindet – 60 paıyz ujymdyq ımmýnıtet qalyptastyrý
- Alekseı Tsoı: Qazaqstan koronavıýrs qarqyny báseńdep kele jatqan elderdiń qatarynda tur
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň 30 ýyllyk toýy toýlanmagynyň bosagasynda Ahal welaýatynda ýene-de täze gurlan jaýlar ulanylmaga berildi. Mysal üçin, 48 öýli dört gatly jaý Ahal welaýat polisiýa müdirliginiň we onuň bölümleriniň işgärleri üçin Aşgabadyň «Demirbetonönümleri» kärhanasy tarapyndan doly taýyn edilip tabşyryldy.
Ilatyň rahat ýaşamagy üçin ähli zerur şertler döredilen ýaşaýyş toplumynyň meýdany 8179 inedördül metre barabar. Onuň gurluşygy üçin häzirki zaman enjamlary we ýokary hilli gurluşyk serişdeleri ulanylyp, şunuň ýaly taslamalarda uly tejribe toplan ussat hünärmenler işe çekildi.
Nobatdaky döwrebap ýaşaýyş jaýynyň gurluşygy Ahal welaýat merkezinde, häzirki zaman şäher infrastrukturasyny döretmek ugrunda ýene bir ädimdir. Ýaşaýyş jaý gurluşygy we sebitleriň hemmetaraplaýyn ösüşi boýunça maksatnamalardyr taslamalaryň çäklerinde senagat, durmuş we medeni maksatly köpsanly desganyň bina edilýändigini, şäherleriň, obalaryň abadanlaşdyrylýandygyny bellemelidiris.


text:
Atyraýlyqtar kóshede ornalasqan jyljymaly pýnkten vaktsına alyp jatyr
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý qalasynyń turǵyndaryna koronavırýs ınfektsııasyna qarsy vaktsınany kóshedegi alańnan alý usynyldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Atyraý qalasynda ashylǵan alań az emes. Sonyń biri – memleket jáne qoǵam qaıratkeri Salamat Muqashev atyndaǵy alań. Bul alań «Vokzal mańy» shaǵyn aýdanynda ornalasqan.
«Koronavırýs ınfektsııasynyń taralýyn toqtatýdyń, adam densaýlyǵyn saqtaýdyń, qalypty ómir tirshiligine oralýdyń jalǵyz joly – vaktsına saldyrý. Sondyqtan, barshańyzdy 27 qyrkúıekten bastap «Vokzal mańy» shaǵyn aýdanyndaǵy Salamat Muqashev atyndaǵy alańda ashylǵan jyljymaly ekpe alý pýnktine shaqyramyz. Atalǵan alańdaǵy ekpe alý pýnktine deıin qala turǵyndaryn kólikpen tasymaldaý uıymdastyrylatyn bolady. Ekpe alý arqyly ózińizdi, týǵan-týystaryńyzdy, dostaryńyz ben áriptesterińizdi qaýipti indetten qorǵaý qajettigin eskerińiz» -dep habarlady Atyraý qalalyq ákimdiginiń baspasóz qyzmeti.
Eske sala ketelik, buǵan deıin Atyraý oblysynda eki kúnde 1 264 adam ekpe saldyrdy.
- Alekseı Tsoı karantın sharalary týraly: Shekaradaǵy baqylaýdy álsiretken joqpyz
- Bir kúnde 4 myńǵa jýyq almatylyq vaktsına aldy
- Almatyda koronavırýs juqtyrǵandar sany azaıdy
- Ýaqytsha ashylǵan 103 ınfektsııalyq statsıonar jabyldy - mınıstr
- Alekseı Tsoı: Sońǵy 2 aıda koronavırýstan bolǵan ólim kórsetkishi 4,8 esege azaıdy
- Elimizde vaktsına salý qarqyny tómendep ketti – Úkimet basshysy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Alžiriň Ozalky Prezidenti Abdulaziz Buteflika Soňky Ýoluna Ugradyldy
Alžiriň ozalky prezidenti Buteflika 17-nji sektýabrda 84 ýaşynda aradan çykypdy.
17-nji sentýabrda aradan çykan Alžiriň ozalky Prezidenti Abdulaziz Buteflika düýn paýtagtda geçirlen resmi dabara bilen soňky ýoluna ugradyldy.
Alžiriň APS habarlar gullugynyň berýän habaryna görä, Buteflikanyň jynazasyna Prezident Abdulmejid Tebbun we Buteflikanyň hossarlary bilen birlikde ýokary derejeli ýolbaşçylar we harbylar gatnaşdy.
Abdulaziz Buteflika, fransuz baknalygyna garşy göreşen serkerdeleriň jaýlanan ýeri bolan Al Aliýe gonamçylygyna jaýlandy.
Alžiriň ozalky prezidenti Buteflika 17-nji sektýabrda 84 ýaşynda aradan çykypdy.
Degişli Habarlar
Günorta Koreýanyň Döwlet baştutany Demirgazyk Koreýa bilen parahatçylyk gepleşiklerini dowam etdirer
ABŞ bilen Demirgazyk Koreýanyň arasyndaky ýadro gepleşikleriň geçirilmeginde möhüm orun eýeleýän Munyň 5 ýyllyk wezipe möhledi 2022-nji ýyly maý aýynda dolýar
Nigeriýada tussaghanadan gaçan 838 tussaglynyň 446-sy tussag edildi
Nigeriýanyň Oýo ştatynda tussaghana guralan ýaragly hüjümde tussaghanadan gaçan ýüzlerçe tussaglynyň 446-synyň tussag edilendigi aýan edildi
“DAEŞ, Messep Çaknyşygynyň Başlamagyny Isleýär”
"DAEŞ-iň şaýylara degişli metjitlere guran terrorçylykly hüjümleri ýurtda messep çaknyşygynyň başlamagyny maksat edinýär"


text:
Feık: «Vaktsınamen birge ımmýnıtet tapshylyǵy egiledi»
NUR-SULTAN. QazAqparat - Tanymal qazaqstandyq Telegram-arnalardyń birinde COVID-19-ǵa qarsy vaktsına túrinde adamdarǵa «ımmýn tapshylyǵy egiledi» degen sybys tarady, dep habarlaıdy QazAqparat stopfake.kz saıtyna silteme jasap.
Telegram-da taratylǵan habarlamada COVID-19-ǵa qarsy vaktsınalar tsıtokındik daýyl týdyryp, ımmýnıtetti álsiretetini sonsha, tipti jaı sýyq tııýdiń ózi ólimge ákelýi yqtımal bolatyny aıtylǵan. Buǵan eshqandaı dálel joq.Tsıtokındik daýyl – bul aǵzadaǵy qabyný reaktsııasy, ol kezde qandaǵy tsıtokınder deńgeıi kúrt artady, bul ımmýnıtettiń óz aǵzasynyń jasýshalary men tinderine shabýyl jasaýyna ákeledi. Munyń saldarynan tinder men múshelerdiń buzylýy, nátıjesinde aǵzanyń ólýi oryn alýy múmkin.
Tsıtokındik daýyl vaktsınalanbaǵan patsıentter arasynda COVID-19 aýyr jaǵdaılarynda jıi kezdesedi.
Bul aýrýǵa qarsy vaktsına osy sııaqty qabyný reaktsııasyn týdyrýy múmkin dep aıtýǵa negiz joq. Kerisinshe, qol jetimdi derekter vaktsınalanǵan adamdar sany kóp elderde aýrýdyń aýyr jaǵdaılarynyń kúrt tómendegenin dáleldep otyr. Sondyqtan tsıtokındik daýyldyń paıda bolý qaýpi azaıady, óıtkeni aýrýdyń aýyr túrimen aýyratyndar az.
Vaktsına alǵan adamdardyń ımmýnıteti álsirep, tipti jeńil maýsymdyq ınfektsııalarmen kúresýdi toqtatatynyna eshqandaı dálel joq. Bıyl kúzde egilgen adamdar jappaı óle bastaıdy degen daqpyrt burynnan bar jáne Qaznette talqylanǵan.
Ol ishinara pandemııalyq tumaýdy modeldeýdiń ǵylymı toby (SPI-M) jasaǵan pandemııanyń damý modeline negizdelgen. Mamandar ony quraı otyryp, shekteý sharalary men olardy joıýdyń pandemııa kezindegi áserin túsinýge tyrysty. Stsenarıılerdiń biri, eger karantındik sharalar alynyp tastalsa, bıyl kúzde aýrýshańdyq artatynyn kórsetti. Bul modelde halyq arasynda vaktsınatsııa kórsetkishteri eskerildi. Alaıda, keıbir Jeli paıdalanýshylary modeldi dál boljamdar dep qabyldady. Bul týraly tolyǵyraq jazǵan bolatynbyz.
Demek, egilgen adamdar kúzde maýsymdyq ınfektsııalardan óle bastaıdy degen teorııa oıdan shyǵarylǵan. Ol manıpýlıatsııalyq habarlamalar men qastandyq teorııalaryna negizdelgen. Búgingi tańda qolda bar derekter vaktsınatsııa deńgeıi joǵary elderde COVID-19 aýyr jaǵdaılarynyń sany kúrt tómendegenin dáleldeıdi. Vaktsınanyń ımmýnıtetti basyp, tsıtokındik daýyl týdyratynyna eshqandaı dálel joq.
- Germanııa Federaldy Respýblıkasynda halyqtyń 70% KVI-ge qarsy ekpe saldyrdy
- Antırekord: Reseıde bir táýlikte 1 075 adam koronavırýstan kóz jumdy
- Pavlodarda Saryarqa samaly gazetiniń alǵashqy redaktoryna taǵzym taqta ashyldy
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: Atyraý oblysy «jasyl» aımaqqa ótti
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 162 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Ótken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 6 adam qaıtys boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text: 12 Eýýup söze başlady:2 «Siz örän akyldar adam,Siz ölseňiz, akyldarlyk hem siziň bilen öler!3 Menem paýhasly adamdyryn,Sizden kem däldirin.Siziň bilýäniňizi bilmeýän barmy?4 Jogap gözläp, Hudaýy çagyrdym+,Şonuň üçin dostlaryma gülki boldum+.Dogruçyl, Hudaýa wepaly* bolsam-da, ýaňsylandym.5 Dertsiz adam başyna dert gelmez öýdýär.Ol: „Dert ejizler üçin“ diýýär.6 Talaňçylar çadyrynda asuda ýaşaýarlar+,Hudaýyň gaharyny getirýänler,Taňrylaryny elinde göterýänler sag-aman ýaşaýarlar+.7 Indi haýwanlardan soraň, olar öwrederler;Guşlardan soraň, olar size gürrüň bererler.8 Ýer ýüzüne syn ediň*, size öwrederler;Deňiz balyklary hakykaty aýdar.9 Olaryň haýsy biri ähli zadyÝehowanyň ýaradandygyny bilmeýär?10 Her bir jandaryň jany,Her bir ynsanyň ýaşaýyş demi Allanyň elinde+.11 Diliň tagamy bilşi ýaly,Gulak hem sözleri seljerýär+.12 Akyldarlyk garrylarda dälmi?+Düşünje uzak ömürde dälmi?13 Akyl-paýhas, güýç-kuwwat Hudaýdadyr+,Öwüt-ündew, düşünje-de Ondadyr+.14 Onuň ýykanyny hiç kim dikeldip bilmez+,Onuň ýapanyny hiç kim açyp bilmez.15 Suwa böwet goýýar, toprak guraýar+,Suwuň böwedini açýar, ýer ýüzüni sil alýar+.16 Gudrat-da, akyldarlyk-da Hudaýdadyr+,Aldan-da, aldanan-da onuň elindedir.17 Ol geňeşdarlary aýakýalaňaç goýýar*,Kazylaryň akylyny çaşyrýar+.18 Patyşalaryň ygtyýaryny elinden alýar+,Olary gul edýär.19 Ol ruhanylary masgara edýär+,Tagtda berk oturanlary agdarýar+.20 Geňeşdarlary dymdyrýar,Ýaşulularyň akylyny çaşyrýar.21 Ol töreleri kemsidýär+,Pälwanlaryň güýjüni alýar.22 Garaňkylykdaky gizlin zatlary açýar+,Tümlügiň jümmüşine nur saçýar.23 Halklary ýok etmek üçin güýçlendirýär,Milletleri sürgün etmek üçin köpeldýär.24 Halkyň baştutanlaryny düşünjesiz edýär,Olary çöl-beýewanda sergezdan edýär+.25 Garaňkylykda sermenip+,Olar serhoş kimin entirekleýär+.


text:
Ata Watanymyzyň beýik Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk toýuny päk zähmetimiz bilen şöhratlandyrmak her birimiz üçin mukaddes borçdur. Şanly senä zähmet sowgatly barmak ugrundaky ählihalk hereketine etrabymyzyň oba zähmetkeşleri hem ruhubelentlik bilen gatnaşýarlar. Olaryň arasynda guramamyzyň agzalary ýokary işjeňlik görkezýärler. Ýeri gelende etrap boýunça ilkinji guramalaryň 112-siniň bolup, özlerine agzalaryň 26500-e golaýyny birleşdirýändigini, olaryň aglaba böleginiň bolsa obasenagat toplumynda, has takygy, azyk önümleriniň bolçulygyny döretmek işinde joşgunly zähmet çekýändiklerini nygtasym gelýär. Munuň özi biziň alyp barýan gündelik işlerimiziň esasy ugruny we manymazmunyny kesgitleýär. Hormatly Prezidentimiz zähmet adamlaryny goldamak, olaryň öndürijilikli zähmet çekmeklerine giň mümkinçilikleri döretmek boýunça anyk wezipeleri kesgitledi. Şol jogapkärli wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmegi netijesinde oba adamlarynyň ene topraga, ondan bereketli hasyl almaga bolan gyzyklanmalary görnetin ýokarlandy. Ýakynda hormatly Prezidentimiziň ak pata bermeginde etrabymyzyň daýhan birleşiklerinde hem güýzlük bugdaý ekişine we pagta ýygymyna girişildi. Möhüm möwsümleri guramaçylykly geçirmek maksady bilen zähmet bäsleşigi yglan edildi. Ýaryşly iş bolsa ýeňişli işdir. Etrabymyzda ykbalyny topraga baglap, ondan saçaklarymyza rysgal-bereket bolup dolýan azyk önümlerini bolluk bilen öndürmek işinde gaýratlylyk görkezýän daýhanlar, kombaýnçylar, sürüjiler bir ýa-da iki däl. Olar özleriniň erkin we yhlasly zähmet çekmekleri üçin döredilýän amatly şertlerden netijeli peýdalanýarlar. Olaryň hatarynda «Awçy» daýhan birleşiginiň ussat pagtaçysy Döwlet Orakow, etrap tehniki hyzmat ediş kärhanasynyň kombaýnçysy Ysmaýyl Makgyýew, «Görelde» daýhan birleşiginiň sürüjisi Röwşen Meredow we beýlekiler bar. Şeýle başarjaň adamlar şanly baýram ýylynda hem janypkeşlik bilen zähmet çekýärler. Olaryň gowy göreldesine eýerýänleriň sany bolsa ýyl-ýyldan artýar. Diýmek, etrabymyzyň zähmetkeşleriniň ýurdumyzyň okgunly ösmegine goşýan goşandy geljekde has saldamly bolar. Agzybirlik we uly höwes bilen zähmet çekmek arkaly şanly ýylda Watan harmanyna 50,7 müň tonna pagta tabşyrmak baradaky belent sepgide abraý bilen ýetiler.
Arzuw SAPAROWA, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Saýat etrap birleşmesiniň esasy hünärmeni.


text:
Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynda gurlan orta mekdebe Annak Sähetmyradowyň adyny dakmak hakynda
Türkmenistanyň Prezidenti hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň hem-de etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça Milli maksatnamasynyň çäginde ýurdumyzda häzirki zaman dünýä ülňülerine laýyk gelýän, döwrebap tehniki serişdeler bilen enjamlaşdyrylýan orta mekdepler gurlup, ulanmaga berilýär.
Türkmen halkynyň gadymy taryhynyň, özboluşly däp-dessurlarynyň we baý medeni mirasynyň dikeldilýän we çuňňur öwrenilýän, milletiň ruhy taýdan galkynýan zamanynda — Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe dürli wagtlarda ýurdumyzy syýasy, durmuş-ykdysady we medeni taýdan ösdürmäge aýratyn uly goşant goşan adamlara uly sarpa goýulýar, olaryň atlaryny ebedileşdirmek barada alada edilýär.
Öz Watanyna we halkyna wepaly hyzmat etmegiň ajaýyp nusgasyny görkezen mugallym, okuw-terbiýeçilik işiniň işjeň guramaçysy, ähli bilimini we tejribesini ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine ýaş nesle döwrebap bilim hem-de terbiýe bermäge bagyşlan, 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda söweş meýdanlarynda gaýduwsyzlyk görkezen watançy esger Annak Sähetmyradowyň zähmet we durmuş ýoly şu günki türkmen ýaşlary üçin uly görelde mekdebi bolup hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde gadymy Babarap obasynda gurlan we häzirki zaman talaplaryna laýyk abzallaşdyrylan mekdep ýurdumyzda gurulýan beýleki mekdepler bilen bir hatarda, diňe bilim işgärlerini däl, eýsem, tutuş halkymyzy guwandyrýar.
Ata-babalarymyzyň şöhratly pederlerimize sarpa goýmak, ösüp gelýän ýaş nesli ata Watanymyza söýgi ruhunda terbiýelemek, ýaşlaryň ruhubelent hem-de sagdyn bedenli bolup ýetişmekleri baradaky wesýetlerine wepaly bolup, bilim ulgamynda bitiren hyzmatlaryny, şeýle-de Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynyň ýaşaýjylarynyň, Gökdepe etrabynyň we Ahal welaýatynyň häkimlikleriniň haýyşlaryny hem-de Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny göz öňünde tutup, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi karar edýär:
Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynda gurlan orta mekdebe Annak Sähetmyradowyň adyny dakmaly we ony «Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Annak Sähetmyradow adyndaky ýöriteleşdirilen 42-nji orta mekdebi» diýip atlandyrmaly.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň
Mejlisiniň Başlygy
G.Mämmedowa.
Aşgabat şäheri. 2021-nji ýylyň 30-njy awgusty.


text:
Barlaghana synaglarynyň önümçilikde ornaşdyrylyşy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yglan eden «Türkmenistanyň nebit gaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasynda» göz öňünde tutulan sepgitlere ýetmek üçin nebitgaz toplumynyň öňünde goýan wajyp meseleleriniň biri hem tebigy serişdeleriň rejeli we peýda Ulanyşyň ahyrky döwründe guýulara gatlak suwunyň gelmegi bilen turbalarda duz kesmekleriniň emele gelmegi, poslamanyň çaltlanmagy we gidrat emele gelmegi ýaly zyýanly hadysalar döreýär. Bu hadysalaryň döremegi bilen guýularda düýpli bejergi işlerini geçirmeli bolýar. Düýpli bejergi işleri geçiril


text:
Biletleri yzyna gaýtarmagyň şertleri
24 sagatdan öň tabşyrsaň:
- Ýol nyrhy we ätiýaçlandyryş nyrhy yzyna berilýär.
- Hyzmatlar üçin alynan 3 manat we yzyna gaýtarmak üçin 5 manat ýygym tutulýar.
6 sagatdan öň tabşyrsaň:
- Ýol nyrhyndan 10% tutulýar.
- Hyzmatlar üçin alynan 3 manat we yzyna gaýtarmak üçin 5 manat ýygym tutulýar.
- Ätiýaçlandyryş nyrhy yzyna berilýär.
6 sagatdan az galanda tabşyrsaň:
- Ýol nyrhyndan 25% tutulýar.
- Hyzmatlar üçin alynan 3 manat we yzyna gaýtarmak üçin 5 manat ýygym tutulýar.
- Ätiýaçlandyryş nyrhy yzyna berilýär.
Onlaýn satyn alan biletleriňizi, otlynyň ugramazyndan öň, yzyna gaýtaryp bilersiňiz.


text:
BMG-niň Adam hukuklary boýunça komiteti Türkmenistanyň Ýegowa şaýatlary dini akymynyň üç wekilini dini edebiýaty saklamakda, dini duşuşyklary geçirmekde we dini ynanjy sebäpli harby gullugy geçmekden ýüz öwürmekde günäli tapyp, ýalňyşlyk bilen türme tussaglygyna höküm edendigi barada karar çykardy. Bu barada dini azatlyklara gözegçilik edýän “Forum 18” neşiri maglumat berýär.
Neşir Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen habarlaşanda türkmen resmileri Adam hukuklary boýunça komitet bilen işleşýändigini aýdypdyr; emma, Komitetiň netijesiniň ýerine ýetirilip-ýetirilmejekdigi soralanda, olar telefony goýupdyrlar.
Adam hukuklary boýunça komitet iki aýry karary bilen, Ýegowa şaýatlary dini akymynyň üç wyždan ýesiriniň hukuklaryny bozandygy barada netije çykardy.
“Forum 18” neşiriniň maglumatyna görä, türkmen häkimiýetleri Ýegowa şaýatlarynyň ikisini dini ynançlaryny berjaý edendikleri üçin, olara galp pornografiýa aýyplamalaryny ýöňkäp, türme tussaglygyna höküm edipdirler. Wladimir Nurallyýew 2011-nji ýylyň noýabrynda dört ýyl tussaglyga höküm edilip, 2012-nji ýylyň maýynda amnistiýa düşdi. Aýbek Salaýew 2012-nji ýylyň martynda dört ýyl türme tussaglygyna höküm edildi we 2014-nji ýylyň oktýabrynda günä geçişligiň netijesinde azatlyga çykdy.
Tussaglaryň üçünjisi, ýagny Arslan Döwledow dini ynanjy sebäpli harby gullukdan geçmekden ýüz öwürendigi üçin, 2012-nji ýylyň dekabrynda 18 aý türmä höküm edildi.
Geçen aýyň aýagynda, Birleşen Ştatlaryň Halkara din azatlygy boýunça komissiýasy Türkmenistandaky din azatlygynyň ýagdaýyna pes baha berip, Döwlet departamentine beýleki käbir ýurtlar bilen bir hatarda Türkmenistany ýene-de bu ugurda aýratyn alada bildirilýän ýurtlaryň hataryna goşmagy maslahat berdi.


text:
BMG howada zäherli bugly gazlaryň derejesiniň 2014-nji ýylda ýene ýokarlanyp, täze görkezijilere ýetendigini 9-njy noýabrda yglan edilmeginiň yzýany howanyň üýtgemegi boýunça çäre görmäge çagyrdy.
Dünýäniň Meteorologiýa guramasy (WMO) öz hasabatynda howanyň maýlamagynyň netijeleriniň 1990-njy ýyldan bäri 36% ýokarlanandygyny aýdýar we munuň esasy sebäpleriniň adam tarapyndan öndürilýän tehnogen gazlar bilen baglydygyny belleýär.
Howanyň maýlamagy bilen bagly soňky duýduryş Dünýä Banky tarapyndan edilipdi. Şonda, eger çäre görülmese, 2030-njy ýyla çenli 100 million adamyň garyplyga uçramagynyň ähtimaldygy aýdylypdy.
BMG-niň howanyň maýlamagy boýunça baş konferensiýasy 30-njy noýabr we 11-nji dekabr aralygynda Parižde geçiriler.


text:
Owganystanyň “Talybana” garşy söweşiniň soňuna ýetmäge araçylyk etmäge synanyşýan dört ýurduň diplomatlary 23-nji fewralda “Talyban” hereketi bilen Kabulyň wekilleriniň arasynda ýüzbe-ýüz gepleşikleri geçirmek üçin wagt kesgitläp biljekdiklerine umytly garaýandyklaryny aýdýarlar.
23-nji fewralda Owganystanyň, Pakistanyň, Hytaýyň we Birleşen Ştatlaryň wekilleri owgan paýtagtynda duşuşyp, Kabul bilen “Talybanyň” arasyndaky parahatçylyk gepleşikleriniň soňky tapgyry üçin şertleri kesgitlemäge gönükdirilen maslahatlaryň dördünji tapgyryny geçirýärler.
Owgan hökümetiniň baş ýerine ýetirijisi Abdullah Abdullahyň metbugat wekiliniň orunbasary Jawid Faisalyň aýtmagyna görä, delegatlar fewral aýynyň ahyryna çenli “göni parahatçylyk gepleşikleriniň birinjisini geçirmek üçin wagt - sene” mälim ederler.
6-njy fewralda Yslamabatda geçirilen maslahatda delegatlar parahatçylyk prosesine başlamak üçin fewral aýynyň ahyryna çenli Kabulyň araçylary bilen “Talybany” bir ýygnakda duşuşdyrmagyň üstünde işlemek barada ylalaşypdylar.


text:
Ukrainadan berilýän habarlarda Kiýewde ýaşaýan rus žurnalisti, “Nowyý Region» habar gullugyny döreden Aleksandr Şetininiň öz kwartirasynda öli tapylandygy aýdylýar.
Ukrain polisiýasy özleriniň Şetinin özüni heläkländir diýip güman edýändiklerini aýtdy.
Häkimiýetler Şetininiň dostlarynyň 28-nji awgustda, doglan gününi gutlamak üçin, Kiýewiň Konstantinowskaýa köçesindäki jaýyna baranlarynda, ony öli tapandyklaryny aýtdy.
Aýdylmagyna görä, ol balkondaky kürside oturan ýerinde, kellesinden ok geçip ölüpdir we ýerde ýarag ýatan eken.
Polisiýa Şetininiň öz žurnalist kärdeşlerine elektron hat ýazyp, özüni öldürmek niýetini jar edendigini hem aýdýar.


text:
Şu günler lebap welaýatynyň merkezi bolan Türkmenabat şäheriniň köçelerinde bezeg işleri uly depginde alnyp barylýar. Hususan-da şäheriň Bitarap Türkmenistan köçesi, ýagny il arasynda "Kostandow" diýlip tanalýan köçäniň, şeýle-de şäheriň aeroportyndan ugraýan Magtymguly köçesiniň ugrundaky yşyklandyryş sütünleri dürli reňkdäki lentalar bilen bezelýär. Kommunal gulluklaryň işgärleri köçeleri arassalaýarlar. Ýol edaralaryň işgärleri bolsa köçäniň ugrundaky ýol çyzgylaryny gije-gündiz boýaýarlar. Şeýle-de, "Kostandow" köçesiniň ugrundaky ähli hususy we döwlet edaralaryna degişli binalaryň öňi arassalanyp, olara lentalar dakylýar.
Bu hili başagaýlyklar howanyň sowuk ýa ygallydygyna garamazdan, baýramçylykdan öňki taýýarlyk ýagdaýy ýatladýar.
Il arasyndaky gürrüňlerden çen tutulsa, bu çäreleriň 28-nji noýabrda prezident G. Berdimuhamedowyň gelmegi bilen baglydygy aýdylýlar. Emma bu barada resmi metbugatda hiç hili habar berilmeýär.
Şol taýýarlyk işleriniň çäginde, kommunal hojalyk edaralarynyň işgärleri, ýol gurluşyk işgärleri sowuk howada, kä halatlarda iş wagtyndan köpräk işlemeli bolýandygyny aýdýarlar.
“Prezidentiň gelýänligi sebäpli köp ýerleri arassalap, oňaryp ýetişmeli bolýar. Şonuň üçin işimiziň gijräk gutarýan halatlary hem bolýar” diýip, ýol edarasynyň işgäri, türkmenabatly Rüstem aýdýar.
Rüstemiň aýtmagyna görä köçäniň ugrundaky boýag işleri gidip durka, ýol ýapylýar. Gündiziň güni şäheriň içinde dyknyşyklar emele gelmez ýaly, işe köplenç agşam başlaýarlar. Şol wagtda ýol gullugynyň işgärleri tarapyndan köçeleriň belli wagtlyk ýapylýandygyny Rüstem sözüniň üstüne goşdy.
Şeýle-de, Türkmenabadyň käbir hususy dükanlary hem ýapyldy. Bu dükanlaryň içinde esasanam awtomobil şaýlaryny satýan dükanlar we plastik gapy ýa-da äpişge oňarýan dükanlary agzap bolýar. Beýle ýagdaý sowdagärleri alada goýýar.
Aýdylmagyna görä öňümizdäki hepdäniň duşenbe gününden, penşenbe gününe çenli şäheriň käbir bazarlarynyň hem ýapylmalydygy barada söwdagärlere duýduryş berlipdir.
“Dört günläp söwdamyz durýar, emma ýer tölegleri diýen wagty bolsa bazar işlemedi diýip bolanok. Administrasiýada hiç hili ylalaşyk edesi gelmeýär, iň bolmanda şunuň ýaly ýagdaýlarda eglişik bolsady. Söwda bolmasa nädip tölejek?” diýip, türkmenabadyň 5-nji bazaryndaky söwdagär, 40 ýaşlaryndaky Nurulla aýdýar.
Şeýle-de, prezidentiň gelmegi käbir býujet edarasynyň işgärlerini, okuwçylary, ýokary we orta hünär okuw jaýlarynyň talyplaryny we medeniýet işgärlerini hem alada goýýar. Bu hili aladalary howanyň aşa sowuk bolmagy has-da artdyrýar.
Prezident G. Berdimuhamedowyň şu gezekki saparynda Türkmenabatdan Atamyrat etrabyna barjakdygyny aýdýarlar. Edara resmileriniň sözüne görä, prezidentiň sapary ýerdäki täze gurlan Türkmenistan - Owganystan - Täjigistan demir ýolunyň gurluşygy bilen bagly diýilýär.


text:
Emma Gazpromyň resmi wekili kompaniýanyň hasabyna hiç hili puluň gelip düşmändigini aýdýar.
Orsýet tarapy düýn Belarusa gidýän gazy 30% azaldandygyny mälim etdi.
Ýewrokomissiýanyň wekili Marlen Holsner “Ýewropa Orsýet bilen Belarusyň arasyndaky dawanyň zamuny bolmaly däldir. Ýewrokomissiýany takyk maglumatlar gyzyklandyrýar. Biz taraplaryň ikisini-de ähli gapma-garşylyklary kadalaşdyrmak üçin hyzmatdaşlyga çagyrýarys” diýdi.
Häzir Belarusda bolýan Gyrgyzystanyň öňki prezidenti Kurmanbek Bakyýew düýn Minkskide bolan metbugat konferensiýada Orsýetiň gazy üçin töleg etmäge Belarusa Gyrgyzystandan özi bilen alyp gelen pulundan 200 million dollar berendir diýen çaklamany ýalana çykardy.
Kurmanbek Bakyýew Minskide bolmagy bilen bagly ähli çykdajýlary özüniň töleýändigini aýtdy.
Bakyýew Gyrgyzystanyň günortasyndaky konflikti kadalaşdyrmak meselesinde häzirki gyrgyz häkimiýetlerini gowşaklykda hem ukypsyzlykda aýyplady.
Gyrgyz häkimiýetleri Bakyýewiň özlerine berilmegini talap edýär we ony aprel aýynda bolan Bişkek demonstrasiýalaryndaky adam pidalaryna gatnaşykda aýyplaýar.


text:
Şeýle-de Klinton BMG-niň Adam hukuklary geňeşinde çykyş eder. Bu geňeşiň agzalary Liwiýanyň mundan beýläk BMG-niň iň ýokary adam hukuklary guramasynda saklanmagyny islemeýändiklerini aýdýarlar.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi eýýäm Liwiýa garşy sanksiýalar tapgyryny girizdi. Bu sanksiýalar liwiýa lideriniň ýakyn töwereklerine syýahat gadaganlygyny girizýär, olaryň emläklerini doňdurýar.
Şeýle-de ol sanksiýa Liwiýa garşy ýarag embargosyny girizýär we asuda ilatdan öldürilen 2,000 çemesi adam üçin Kaddafiniň işiniň Halkara Jenaýat suduna geçirilmelidigini aýdýar.
Liwiýanyň protest ýolbaşçylary ýekşenbe güni Muammar Kaddafiniň dolandyryşyndan azat edilen şäherlerde özleriniň geçiji «milli geňeş» döredendiklerini aýtdylar.


text:
Prezident Berdimuhamedowyň sözlerine görä, geçen ýylda alnan bol galla hasylynyň üstüne şu ýyl alynjak geljekki hasyl hem goşulsa, döwletiň taryhynda ilkinji gezek Türkmenistan öz gereginden artykmaç bugdaýa eýe bolar.
Türkmenistanyň öz içerki zerurlyklary üçin näçeräk gallanyň gerekdigi, geçen ýylky we geljekki hasylyň mukdary barada anna güni geçirilen hökümet maslahatynda anyk sanlar agzalmady.
Ýurduň özüne näçe galla gerek?
ABŞ-nyň Oba hojalyk departamentiniň bilermenleriniň 2005-nji ýylda çap eden maglumatlarynda bolsa Türkmenistanyň içerki zerurlyklary üçin 2,5 million tonna galla gerek diýip, çak edilipdi.
Türkmenistanyň hökümetiniň oba hojalygy boýunça öňki geňeşçisi Wladimir Ýerofeýewiň sözlerine görä, dünýäde kabul edilen tejribelere görä, ilaty azyk, maldarçylygy-da iýmlik galla bilen üpjün etmek üçin ýurtda adam başyna ýylda 800 kilo galla öndürmeli diýlip hasaplanýar.
Ýerofeýewiň sözlerine görä, meselem, ýurduň ilatyny 4 million adama diýip hasaplasaň, onda Türkmenistana ýylda 3,5 million tonna golaý galla gerek.
Türkmenistanda şeýle hasaplaryň ýöredilip-ýöredilmeýänligi belli däl. Şeýle statistiki sanlar köpçüligiň dykgatyna ýetirilmeýär. Hatda ýurduň ilat sanyna degişli maglumatlar hem soňky ýyllarda düýpden berilmeýär.
Aşgabatly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow Türkmenistanda öndürilýän gallanyň şu çaka çenli ýurduň içerki islegini ödäp bilmäni üçin daşary ýurtlardan bugdaý satyn alnyp gelnenligini belleýär.
Nurmämmedow ýurtda öndürilýän bugdaýyň hiliniň-de alyjylaryň talaplaryny ödemeýänligini öňe sürýär. Onuň sözlerine görä, alyjylar ilkinji nobatda Gazgystandan ýa Orsýetden getirilen bugdaýyň ununy almaga çalyşýarlar.
Türkmenistanda galla hasylynyň iň uly görkezijileri 2006-njy ýylda yglan edilipdi. Şonda hasylyň 3,5 million tonna ýetenligi resmi maglumatlarda aýdylypdy.
2010-njy ýylyň galla hasylyna gezek gelende, 1,1 million - 1,6 million tonna töweregindäki sanlar göze ilýär.
Indi alynjak hasylyň söwdasy edilýär. Näme üçin?
Synçylar häzirki wagtda entek alynmadyk hasylyň söwdasyny etmegiň hem irdigini belleýärler.
Berdimuhamedow ýurt ucin gerek bolan möçberden artyk galýan 200 müň tonnadan gowrak dänäniň biržanyn üsti bilen satylmagyny guramagy wise-premýerlerine tabsyrdy we galla söwdasyndan gelýän girdejileriň kanuna görä ulanylmalydygyny belledi.
Emma Ýerofeýewiň pikirine görä, Türkmenistanyň biržada satmakçy bolýan gallasynyň mukdary we onuň berip biljek girdejisi uly däl. Bilermeniň pikirine görä, artykmaç bolar diýilýän galla söwdasynyň esasy maksadynyň syýasat bilen bagly bolmagy mümkin.
“Türkmenistan özüniň dürli ugurlardan ägirt uly mümkinçilikleriniň bardygyny görkezmek isleýär. Nebit-gaz bilen çäklenmän, indi galla önümçiligine hem gezek ýetdi” diýip, Ýerofeýew aýdýar.
Häzirki wagtda dünýäde azyk ýetmezçiligi duýulýar. Orsýetde, Ukrainada hem galla hasylynyň mukdary azaldy. “Şeýle ýagdaýda türkmen ýolbaşçylarynyň özüne ünsi çekmäge we halkara jemgyýetçiligine kömek edip, artykmaç gallasyny satmaga ukyplydygyny görkezmäge synanyşýana meňzeýär” diýip, Ýerofeýew belleýär.
Türkmenistanyň resmi maglumatlarynda ýurduň öz gallasyny dünýä bazarlaryna çykarmagyna prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň oba hojalyk syýasatynyň mümkinçilik döredenligi aýratyn nygtaldy.


text:
Elbetde, bu sözleriň aýallaryň dört diwar içinde gabalyp saklanan döwürlerine ýa-da şeýle niýet-pikirli adamlara degişlidigi belli zat. Ikinji tarapdan, eger çeper edebiýatdan çen tutulsa, bu hili aňlatmalar esasan 1930-njy ýyllarda, din wekilleri tarapyndan kän ulanylypdyr.
Sebäbi şol döwürde Türkmenistanda ýaşaýan aýal-gyzlar okap, jemgyýetde öňe saýlanyp, has aktiw durmuş ýörelgelerine eýerip başlapdyr.
Eýsem bu düşünjeler şu günki gün nähili ýagdaýda? Türkmen jemgyýetçiliginde aýal-gyzlaryň durmuşdaky ornuna nähili garalýar?
Bu barada "Dünýä türkmenleri" gepleşigimiziň myhmanlarynyň pikirini bilmek isleseňiz, şu aşakdaky düwmä basyň.


text:
Semalt: Onlaýn oýunçy ýüzbe-ýüz bolup biler we olara garşy durmagyň ýollary
Oýun dünýäsi soňky on ýylda ägirt uly özgerişlikleri başdan geçirdi. Hakerler yzda galmadylar we onlaýn oýunçylary ýörite nyşana alýan zyýanly programma üpjünçiligini we töleg programma üpjünçiligini goýberip, weýrançylyklary dowam etdirýärler. Häzirki wagtda “ Semalt” müşderi üstünlikleriniň dolandyryjysy Maks Bell onlaýn oýunçylar üçin iň esasy 5 howpy we olardan gaça durmagy teklip edýär.
TeslaCrypt
“Ransomware”, belli bir mukdarda pul töleýänçäňiz, kompýuteriňizden gulplamak üçin döredildi. TeslaCrypt, meşhur onlaýn oýunlaryň köpüsi üçin oýun oýnamak maglumatlary şifrlemek üçin programmirlendi. Faýllaryna girmek we halaýan oýunlaryňyzdan lezzet almagy dowam etdirmek üçin töleg tölemeli bolarsyňyz. Minecraft we Call of Duty, bu programma üpjünçiliginiň nyşana alynýan umumy oýunlaryň ikisidir.
Bu programma üpjünçiligini döredijiler faýllary dikeltmek hyzmatyny bes eden hem bolsalar, bu töleg programmasy henizem daşarda we çalt ýaýraýar. Bagtymyza, ulgamyňyza girmek üçin göçürip alyp we ulanyp boljak bu töleg programma üpjünçiligi üçin ýörite düzülen şifrlemek guraly bar.
Parol ogurlaýanlar
Paroly ogurlaýanlara açar ýazyjylar hem diýilýär. Klawiatura zarbalaryny ele alýarlar we hatda kredit kartoçkalarynyň belgileri ýaly şahsy maglumatlaryňyzy ogurlap bilerler. Bu howp geçmişde oýunçylaryň “Origin” we “Steam” ýaly onlaýn oýunlara girmegini ogurlamagy başarypdy.
Kompýuterlere ýokaşdyrmak üçin ulanylýan taktikalaryň biri, potensial pidanyň bir topara goşulmak üçin beýleki oýunçysyndan söhbetdeşlik habaryny almagydyr. Näbelli oýunçy, adatça pidalary ussatlygy üçin öwýär we olary beýik oýunçylaryň toparyna goşulmaga çagyrýar. Ondan soň, pidadan açar düwmesi bilen baglanyşykly programmany göçürip almak we gurmak soralýar. Bu abraýdan zyýanly programma üpjünçiliginiň birini ulanyp, bu howpdan dynyp bilersiňiz.
Galp oýun döwükleri
Esasy blog açýanlar ýaly, bu howp pidalaryň kompýuterlerine ýokaşmak üçin sosial in engineeringenerçilik tehnikasyna daýanýar. Zyýan çeken, hakyky manyda zyýanly programma üpjünçiligi guranda, oýnamagy halaýan oýnuň döwük görnüşini göçürip alyp, gurnamaga çekilýär. Faýly gurnamak, bir oýunçynyň ygtyýarnamany almazdan oýun oýnamagyna mümkinçilik berýän hem bolsa, kompýuteriň işleýşine zyýan ýetirip biljek ýa-da açar söz açýan bolsa parol ýaly şahsy maglumatlary ogurlap biljek zyýanly programma üpjünçiligini gurýar.
Bu howpuň ýeke-täk çözgüdi, oýunlaryň döwülen görnüşlerinden gaça durmakdyr. Goşmaça bir mil geçiň we ulgamyňyzdan şeýle zyýanly programma üpjünçiligini skanirläp we ýok edip bilýän berk antiwirus bar.
Galp programmalar
Häzirki wagtda ýolda barýarka oýnamak üçin oýny smartfonyňyzdan göçürip alyp bilersiňiz. Gynansagam, resmi oýunlar hökmünde ýüzlenýän ýüzlerçe galp programmalar bar. Şeýle programmany göçürip almak ykjam enjamyňyza zyýan ýetirer. Giriş programmasy ýa-da ony gurnanyňyzdan soň smartfonyňyzdaky maglumatlary süpürjek wirus bolup biler.
Balyk tutmak
Balyk tutmak synanyşyklary soňky birnäçe ýylda adaty bir zatdy. Oýun oýnaýan başarnykly internet ulanyjylarynyň hemmesiniň diýen ýaly e-poçta barlygy sebäpli, haker asyl oýun kompaniýasynyň kanuny e-poçta meňzeş e-poçta iberer. E-poçta içindäki baglanyşyklara bassaňyz, kompýuterde ýa-da ykjam enjamda mahabat programma üpjünçiligini, zyýanly programma üpjünçiligini ýa-da içaly programma üpjünçiligini awtomatiki guruň.
Iň esasy, onlaýn oýun oýnanda seresap bolmaly. Haýsy baglanyşyklara basýandygyňyzy, göçürip alýan programmalaryňyzy we bu howplary ýok etmek üçin kompýuteriňizde we smartfonyňyzda berk antiwirus programmasy bar.


text:
“Owadan ülke” hojalyk jemgyýeti şu möwsümde miwe mürepbeleri geçen ýyldakydan bäş esse köp – takmynan 100 müň banka öndürmegi meýilleşdirýär. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty çarşenbe güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, “NUR” we “Mylaýym” haryt nyşanlary bilen gök we miwe önümleriniň konserwlerini, maýonez, üwmeç we dürli mürepbeleri öndürýän kärhana haryt dürlüligini barha giňeldýär we önümçiligini artdyrýar.
Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda ýerleşýän kärhana miwe we bakja önümlerinden mürepbe öndürýän desgasyny ulaltmagy we alma, dalçynly alma, käşir, kädi, beýi, gawun bilen bir hatarda ýerli telekeçileriň ösdürip ýetişdiren oba hojalyk önümlerinden mürepbäniň täze görnüşlerini taýýarlamagy meýilleşdirýär. Şeýle hem kompmaniýa konditer önümlerini öndürýän ýerli önümçilik kärhanalar bilen hyzmatdaşlygyň çäginde erikden, şetdalydan, üljeden, ýertudanadan huruş öndürmegi göz öňünde tutýar.
“Owadan ülke” HJ düzüminde ýerli pagta ýagy bolan “Mylaýym” haryt nyşanly maýoneziň üç görnüşiniň önümçiligini ýola goýupdy.


text:
«Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylymyzda hem ýurt Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramy uly dabaralar bilen bellenildi. Mälim bolşy ýaly, Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň işi yzygiderli kämilleşdirilmek bilen, Watan gullukçylarynyň hünär derejelerini ýokarlandyrmak, olaryň netijeli zähmet çekmegi üçin oňaýly şertler yzygiderli döredilýär. Yhlas we tutanýerlilik bilen öz saýlap alan harby hünärine wepaly harby gullukçylar hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň ýörite Permanlarydyr Kararlary esasynda şanly seneler, baýramçylyklar mynasybetli döwlet sylaglary bilen sylaglanylýar. Şeýle hormata mynasyp bolanlaryň biri hem Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň aýdym-saz we tans toparynyň serkerdesi, podpolkownik Orazmuhammet Gündogdyýewdir.
– Watanymyzy, ýurdumyzy ösdürmek üçin her bir edilýän işleriň sarpasy Berkarar döwletimizde belentden tutulýar. Maňa hem şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli «Türkmenistanyň at gazanan artisti» diýen hormatly ada, şeýle-de «podpolkownik» diýen nobatdaky harby ada eýe bolmak nesip etdi. Hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň bildiren bu uly ynamyna jogap edip, mundan beýlägem döwlet serhedimiziň goragynda sak duran esgerlerimizi watansöýüjilige, mertlige, ynsanperwerlige, dost-doganlyga çagyrýan aýdym-sazlar bilen ruhlandyrarys – diýip, Orazmuhammet Gündogdyýew gürrüň berýär.
Ýöne ýere «Goşunyň ruhy kuwwaty aýdym-sazdadyr» diýilmeýär. Şonuň üçin hem Ýaragly Güýçlerimizde aýdym-saza möhüm orun berilýär. Muny milli goşunymyzyň dürli düzümleriniň, şol sanda Döwlet serhet gullugynyň aýdym-saz topary tarapyndan taýýarlanýan joşgunly, watansöýüjilige ýugrulan aýdym-sazlar aýdyňlygy bilen tassyklaýar. Şoňa görä-de, biz hem şeýle jogapkärli işi üstünlikli alyp barýan serkerde Orazmuhammet Gündogdyýewi hormatly ady bilen gyzgyn gutlap, oňa geljekki işlerinde şowlulyklary arzuw edýäris.
«Milli goşun».