text:
Rus imperiýasy 1879-nji ýylda Türkmenlerden ýeňilendiklerini özlerine namys bilip, söweşlerde at gazanan general Skobelewe, güýçli goşun bilen türkmen topragyna täze ekspedisiýasy tabşyrylýar. Şeýlelik-de, birinji söweşde bir näçe adam ýitiren türkmenler, ruslaryň täze eskpedisiýasyna daýanyp bilmän, Gökdepe galasynda urşy dowam etdirýärler. 1881-nji ýylyň 12-nji ýanwarynda, ruslar tarapyndan 1 tonna 120 kilogram därini galanyň gündogar böleginde partladyp, galanyň içinde aljyraňlyga düşen adamlary uçdantutma gyryp başlaýarlar. Ýöne 23 gün galada gabalan türkmenler, Watan üçin bir gezek däl, 25 gezek ölmelem bolsa taýýardylar. Olar muňa boýundylar. Olarda esasy maksat Ata-Watan üçin jan bermek, şehit bolmakdy. Olar Watan üçin, ar-namys üçin gara başy gurban etmegiň diňe sözde däl-de, durmuşda nähili bolýandygyny görkezipdiler. Her ýyl bütin Dünýä türkmenleri, Watan üçin wepat bolanlaryň hatyra gününi uly il bolup döwlet derejesinde ýatlaýarlar. Gökdepe galasynda dökülen ganyň manysyz däldigini, şol uruşda wepat bolanlaryň hakyky Watan gahrymanlarydygyny arkaýyn aýtsa bolar. Ondan öňem, soňam Watan üçin şirin janyny gurban edenleri Gökdepe galasynda şehit bolanlar bilen bir hatarda hatyralamakdyr. Bu gahrymançylyk bizi parahatçylykly günlerde-de Watanyň gymmatynyň, hatda öz janymyzdanam gymmatlydygyny ýatladyp durmalydyr. Bu bize ata-babalarymyzdan galan iň uly baýlygyň, iň gymmatly mirasyň biridir. Gökdepe galasynda şehit bolan ynsanlaryň jaýy jennetden bolsun, yzynda doga-dileg edip ýatlaýan nebereleriniň ýurdy abat, halky agzybir bolmaklaryny Beýik Biribardan dileg edýärin. Rus imperiýasy Gökdepe Galasyny partladyp ýeňiş gazanyp, az wagtlaýyn hem hökümdarlyk edenem bolsa, türkmen öz gaýduwsyzlygy bilen, şu günki günde türkmen halky öz ýeňişini özbaşdak, Garaşsyz hem Bitarap Döwlet bolup özüni bütin dünýa tanatmagy gazandy. Biz ýaşlar, Garaşsyz Baky Bitarap asuda Watanyň abraýy üçin edýän her bir işimizde, okuwymyzda gujur-gaýratymyzy, yhlasymyzy görkezmeli we edil ata-babalarymyz ýaly ýatlanmaga mynasyp adamlar bolup ýaşamalydyrys. Biz parahatçylykly, asuda günlerde Watana şan-şöhrat getiren zähmet gahrymanlary bolmalydyrys.
Gökdepe galasy ýa-da geçmişi ýatlap ...
-
nexttm
5 years ago
- suratlary diýen ýerimde goýu bilmedim
-
gadymypaytagt
5 years ago
- sagbol yetirenine!
-
mysterious
5 years ago
- Sheyle suratlary nirden tapsa bolarka?
-
sahett
5 years ago
- ...ýatan ýerleri ýagty bolsun...ertir nesip bolsa prezidentymyzam barar gökdepä aýat-töwür okap şehitleriñ ruhuny şat ederler ýatlap...hawa ol gala entegem bar,diñli depede,galanyñ içi tümmek-tümmek bolup dur şehit bolup türkmenleñ ýatan ýerleri...
-
URGENCLI
5 years ago
- katibi shahyrymyzyn 'senin ustungde' atly goshgusynda gowy suratlanyrylypdyr ikinji gokdepe urshundaky yagdaylar,
.
Sagbol awtor
-
URGENCLI
5 years ago
- yokarky goshgy hem goyulsa tema has baylashardy, meng doly yadymda dal goyjak weli
-
URGENCLI
5 years ago
- gokdepe urshy , ondan ongki we songky wakalar hakda aydara zat gaty kan welin, hemmelering bilyan zadyny gaytalap oturmayyn
.
Gokdepe gahrymanlarynyn jaylary jennet bolsun
-
hakykygyz
5 years ago
- shetlemizin yatan yerleri yagty bolsun.
awtoryn aydyshy yaly olary ayat-towhirlerde,dileglerde yatlalyn.
-
hakykygyz
5 years ago
- aydym "gerchekler" sozleri doly yadyma dushenok bagyshlarsynyzda.
yat edeyin gokdepanin galasyn,
jan alyp, jan beren, jan yatyr munda.
dosh gerip garshylap urush belasyn,
sanalmaly cheten han yatyr munda.
uste kapyr geldi ajal permanly,
yigitlerimiz atlandylar durmany,
niçe gyz-gelinler geçdi armanly,
yany yarsyz galan
yar yatyr munda.
niçe gerçek gitdi gola at bilen,
niçe yesir gitdi dat-bidat bilen,
ençe yash juwanlar yandy ot bilen,
kalby gysha donen yar yatyr munda.
watan uçin,iman uçin,din uçin,
bash goydular toprak uçin,jan uçin,
namys uçin,perzent uçin,mun uçin,
ertesi yok bolan duyn yatyr munda.
hem-de yatyr orazmamet han yatyr,
bayram yatyr,behrem yatyr,bary yatyr
shahyr yatyr,shady yatyr,shir yatyr,
gurbanmyrat ishan pir yatyr munda.
garagumda doglan garagum gurdy,
akishan pataly bir dana pirdi,
durdygozel enan gerçek zuryady,
garabatyr atly dag yatyr munda.
yatyrlar galany basyp bagryna,
ayak dirap gayra ganat bowrune,
halal ganym goshdy halal neslime,
namysyndan olen kan yatyr munda.
-
hakykygyz
5 years ago
- sheyle-de agzalar sizinem yakyn hossarlarynyz, dogan-garyndashlanyza iberen hatyra ayat-towhirleniz olaryn ruhlaryna barsyn.
-
aga593
5 years ago
- sagbolun hormatly talyplar yatlanynyza.
men pikirimche gokdepe galasynyn basylyp alynmagy bizede kop sapaklar beryar. sebabi birinji gezek orslar turkmenleri boyun egdirip bilman gityaler, muny hemmamizem bilyas. ikinji gezek gelenlerinde olar plan bilen gelyaler. turkmenlerin agzyny ala etyaler. nahili bolyanyny gurrun bereyin.
hachanda orslaryn gelyanini eshidenlerinde, turkmen hanlary birleship maslahat etyaler, maslagatda olar herkim oz yashayan yerini goramaly diyip karara gelyaler, mununam sebaplerinin biri orslar olaryn agzyny alartya. shu wagtky ursh generallarynyn aydyshyna gora, shol wagt gokdepa beyleki turkmenlerde uyshup komege baran bolsadylar, onda orslaryn goshunyndan nam nyshan galmazdy diyyaler. turkmenlerin eden yalnyshlarynyn biri, olar shol yerde agzy alardy diyyaler. '
bu bize sapak bolmaly, gechende bir surat gordum, biri turkmenistanyn kartasyny alypdyr, 5 welayata bolupdir, we her welayatyn usdune "bosh" diyip yazypdyr. ozuninka bolsa "in gowusy" diyip yazypdyr. bu agzalalyk dalmi eysem, shol suratyn ustunde birtopar dawa bolup dur. hey adamyn etjek ishimi shul. men pikirimche beydip birek birek bilen urshup yorenden, birek birek bilen dogan bolsan has gowy dalmi??? turkmeni turkmen etjek dine turkmendir diyya.
sagbolun oglanlar, sadakalarynyz doga dilegleriniz kabul bolsun...


c: text/html

text:
TDUmaksat
Türkmen türgenini sylaglamak dabarasy
Aşgabat, 16-njy noýabr (TDH). Şu gün Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynda aşgabatly 21 ýaşly sport ussady Diýar Hojaewi sylaglamak dabarasy boldy. Ol Tolýatti şäherinde geçirilen Russiýanyň Kubogy ugrundaky açyk ýaryşda “Iň çalt gazanylan ýeňiş” boýunça dünýäniň täze rekordyny goýdy. Ildeşimiz tutluşyklaryň birinde 7-nji sekuntda...
ТОПХ тасламасыныӊ дурмуша гечирилишиниӊ депгини гүйчлендирилйǝр
Түркменистаның Президенти Хорматлы Гурбангулы Бердимухамедовыӊ дүнйәниң энергия гөтериҗилери билен үпҗүнчилигини берҗай этмек боюнча алнып барян сыясатына БМГ-ның меҗлислеринде улы орун берилйǝр. Ягны, 2013-нҗи йылың май айында БМГ-ниң Баш Ассамблеясының 67-нҗи маслахатының Түркменистаның башлангыҗы ве бирагыздан голдамагы билен, «Энергия серишделе...
Harby-deňiz institutynyň täze binalar toplumy açyldy
Şu ýylyň 9-njy oktýabrynda Hazaryň kenarynda Hormatly prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda uly ruhubelentlik bilen bellenilýän Türkmenistanyň Harby-deňiz güýçleriniň güni mynasybetli dabaralar geçirildi. Geçirilen dabaralaryň çäginde ýurdumyzyň goranmak ministrliginiň Harby-deňiz institutynyň täze binalar toplumynyň açylyp, ulan...
Gurban bayramynyz gutly bolsun !!!
Gurban sözi arapçadan terjime edilende, ýakynlaşmagy aňladýan “k r b” kök işliginden ýasalan bolup, sözlükde Allatagala ýakynlaşdyrýan zat” diýen manyny berýär. Kuranda Hezreti Adam atanyň iki oglunyň Allatagala beren gurbanlary-da bu işlik bilen getirilýär.
Olaryň biriniň mal-garadan, beýlekisiniň bolsa ak ekinden gurban berendigi hakynda...
Aşgabatda güýz
Ikindi çöküpdir ýan ýodalara
Batbörek deý ýaşlyk uçup gidipdir.
Çalaja aglapdyr uzak aralyk,
Süýji düýşe çümüp ýagyş diňipdir.
Dynç alýar gojaman pikirli şäher,
Ýaňagymdan öpýär ejem begenip.
Gulakda ýaňlanýar şol goşgy, sähel
Sagadam öz...
Jynsy gatnaşyk ýoly bn gecyan in howply keseller
Gecen XX asyryn 70-nji yyllarynda kopculige dine iki sany jynsy gatnashyk arkaly yolukyan kesel malimdi. Bizin dowrumize gelip bolsa, olaryn sany 25-den gecdi. Olaryn kabirleri butinley bejerip bolmayan hasaplanyp, lukmanlar entekler hem olara garshy netijeli dermany doredip bilenoklar. Hemma malim we belli bolan adamyn immuna yetmezcilik sindromy...
DÄP–DESSURLY TÜRKMEN TOÝLARY
Pederlerimizden miras galan milli däp-dessurlarymyz özünde ynsanperwerligiň nurana dünýäsini saklaýar. Türkmen toýlary onuň milli aýratynlygynyň bir şahasydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy netijesinde, dur...
Synpyñ diwarlarynda aýak yzlary
Täze okuw ýylynyñ bashlamagy bilen mekdebe gelen okuwçylar bir zada üns berendir: mekdep tutushlugyna remont edilendir, synplar boýalandyr.
Beýle täzeje diwary neneñ hapalajak däl?!
Okuwçylaryñ arasynda herhili söwesh sungatyna (tekwando, karate, kikboks, wsm) gatnaýanlaryñ subutnamalary ýylyñ dowamynda diwarlara möhürlener.
Kö...
ÜÇ GARRY
Bir aýal öýünden daşary çyksa, gapyda çuw ak sakgallar dölerine ýetip duran üç sany garry adama gözi düşdi. Ol adamlary tananokdy. Garypdyrlar, aç bolaýmasyn diýip içini gepletdi;
- Sizi tanamogam welin, açsyňyz. Geliň, öýmüze giriň, garnyňyzy doýuruň.
- Öýüň erkegi öýdemi? – diýyip garrylar sorady.
- Ýok, öýde d...
Sen hakdaky oýlar bilen ikiçäk
Ýene-de sen hakdaky oýlar bilen ikiçäk otyryn. Hemişekiler ýaly, ýene-de seň bilen derdinişesim geldi...
Sen gideňsoň, men ýalňyzdygyma has beter göz ýetirdim. Bu gelen güýzde baglardan tänýän sary ýapraklar, göýä, sensiz geljegimiň ýowuz buşlukçysy ýaly... Ýapraklaryndan jyda düşen çüw-ýalaňaç baglar meň çolaran durmuşyma kybapdaş...
...
Başymyza tȁç edeliň Watany!!!
“Türkmenistanyň durmuṣ-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ỹyllar üçin Milli maksatnamasy” ykdysady howpsuzlygy pugtalandyrmagy, ykdysadyỹeti diwersifikasiỹalaşdyrmagy ösen döwletleriň derejesine ỹetmek üçin her hili toplumlaỹyn çȁreleri geçirmegi göz öňüne tutỷar. Bu nukdaỹ nazardan her ỳylyň 1-nji ỹanwaryndan bỹujetden maliỹeleşdirilen edaralaryň, ho...
Baş maksadymyz – adam hakynda alada.
Häzirki döwürde hemmämiziň bilşimiz ýaly dünýäde ykdysady batgynlygyň we syýasy garşylyklaryň dowam etmegi dünýä ýurtlarynyň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň peselmegine alyp barýar.
Bütin dünýäde esasy ýangyç hökmünde ulanylýan nebitiň nyrhlarynyň öňküsi ýaly pes bolmagy dünýä ykdysadyýetine, şol sanda biziň ýurdumyzyň ykdysadyýetine hem...
«...türkmen Bitaraplygy hakykatdan hem gudratdyr»
Söhbedimiziň ugrukdyryjysy boljak içki sözbaşymyz milli Liderimiziň ganat beren parasatly jümlesi bolmak bilen, Bitaraplygymyzyň ähmiýetini beýan edýän iň manyly pähimdir. Bu pähimiň many-mazmunyna has-da aýdyň düşünmäge synanyşalyň.
Filosofiýada şunuň ýaly düşünje bar: çaga ynsan hökmünde dünýä inýär. Ýöne welin, ol doglan pursady näme-de b...
Parahatçylyk ynsan hukuklarynyň goragyndan başlanýar
Gündogaryň dünýä beren taýsyz pelsepeçisi Omar Haýýamy, onuň-da: «Dünýä tegelegi bir ýüzük bolsa, Ynsandyr bezegi, zynaty, gaşy» diýen rubagy setirlerini bilmeýän adam az-azdyr. Akyldar bu setirlerinde «Dünýä» diýip atlandyrýan ýaşaýyş mekanymyzy gymmaty, göz gamaşdyrýan gözelligi bilen bezeýän närsäniň ynsanlardygyny tekrarlaýar. Bu pikiri biz dür...
ASUDA DEM ALSYN GOJAMAN ZEMIN!
Parasatly sözleriň ençemesiniň aşagyna möhürini basan dana pederlerimiziň naýbaşy jümleleriniň biri-de «Obasy abadyň — kowumy salamat» diýen nakyl bolsa gerek. Bu sözleriň üýtgeşik täsirliliginiň syry, meger, onda ynsanyýetiň müňýyllyklarboýy arzuw edýän parahat durmuşynyň salgysynyň barlygynda bolsa gerek. Dünýä biziň umumy öýümiz! Biziň bagtyýar...
Aşgabatda halkara ylmy maslahat işini tamamlady
13.06.2015 ý. türkmen paýtagtynda “Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar” atly halkara maslahatynyň ikinji--jemleýji güni boldy. Oňa dünýäniň 20-den gowrak ýurdundan görnükli alymlar gatnaşdylar.
Maslahata gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, onuň däp boýunça ýurdumyzda her ýyl giňden bellenil...
Watana gulluk etmek – mukaddes borç
15.06.2015ý. ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary okuw mekdepleriniň--Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Harby institutynyň, Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby-deňiz institutynyň, Türkmenistanyň Serhet institutynyň, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk institutynyň we Türkmenistanyň I...
Тойлары-тоя улашян Ак шәхерим-Ашгабат
Беркарар дөвлетимизиӊ багтыярлык дөврүнде Хорматлы Президентимизиӊ башлангыҗы эсасында өсүшимизиӊ әхли улгамларында дүйпли өзгертмелериӊ аҗайып мивелериниӊ хөзүрини гөрүп яшаян, түркмен халкыныӊ тойлары гоша-гошадан гелйәр. Юрдумызда белленип гечилйән шанлы сенелериӊ хатарына аҗайып бир сене-эзиз Ватанымызыӊ йүреги-Ашгабадыӊ гүнүниӊ байрам эдилип б...
Асуда дурмуша буйсанч
«Халкыӊ ве Ватаныӊ бәхбидине гөнүклирилен гайратлы зәхмет үстүнлиге, абрай-мертебә ве шан-шөхрата етирйәр» даналарыӊ сөзи.
Гахрыман Аркадагымызыӊ ил-гүнүниӊ яшайыш-дурмуш шертлерини өзгертмек угрунда чекйән зәхмети, дурмуша гечирйән бимөчбер тагаллалары ил-гүнүми энчеме асырларыӊ довамында арзувлап гелен багтывярлыгына эе этди.
Гахрым...
Adamlar hakynda
1. XV asyrda adamlar gyzyl reňk hassalykdan guturýar diýip pikir edipdirler.
2. Haçanda adam gyzaranda onuň aşgazany hem gyzarýar.
3. Ak sakgal gara garanyňda çalt ösýär.
4. Sakgallyň 7-15 müň tary bolýar. Olar her ýylda 14sm tizlikde ösýär.
5. Adamyň 80% gyzgynlygy kelleden gelýär.
6. Adamyň myşsasy kebelek gurçu...
Ýaşlar – ýurduň kuwwatly güýji
Häzirki wagtda Diýarymyzda zehinli ýaşlaryň ýüze çykarylmagy we olaryň aň-düşünjeleriniň, dünýägaraýyşlarynyň has-da ýokarlanmagy, gözýetimleriniň giňelmegi üçin uly işler durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan her ýylda, hemişelik Bitaraplyk baýramymyzyň öňüsyrasynda zehinli ýaşlara Tür...
Iki dost
Bir gezek iki dost dynç almak üçin tebigata çykýarlar. Ýolda bu ikisiniň sözi azaşyp, biri beýlekisine ýakymsyz sözler aýdýar. Dostundan şeýle sözleri eşidendigine gynansa-da, ýoldaşy oňa jogap hiç zat aýtmaýar. Diňe çägäň ýüzüne şeýle sözleri ýazýar:
¬¬–– Şu gün iň gowy dostum maňa ýaramaz sözler aýtdy.
Ýollaryny dowam etdirip gelýä...
OKA! OYLAN!
Ümsümlik hakynda
Şäheriň goh-galmagalyndan ýadap, öz-özüne akyl ýetirmek üçin, içki “meni” bilen gürleşmek üçin bir adam ümsüm, rahat bir ýer gözleýär. Şeýdip, ol tokaýa gelýär. Emma çekirtgedir mör-möjekleriň sesi onuň rahatlygyny bozýar. Ol tokaýyň has aňyr çetine barýar. Emma bu ýerde hem oňa içki “meni” bilen gürrüňdeş bolmak baş...
Usullar
Uniwersitetiň mugallymy kömek sorap Akademiýanyň prezidenti, fizika boýunça Nobel baýragynyň lauriaty Ernest Rezerforda ýüz tutýar. Mugallym talyplarynyň birine iň pes bahany goýmakçy bolýandygyny, emma talyp öz gezeginde has ýokary baha mynasypdygyny tekrarlaýandygyny aýdýar. Mugallym hem, talyp hem üçünji bir adamyň pikiri bilen razylaşmagy makul...
Moskwa XXII olimpiýa oýunlary
19-njy lýul 3-nji awgust 1980-nji ýyl 80 ýurt, 5179 türgen, 21 sport, 203 bäsleşik, 631 medal (204-204-223)
XXII tomusky 01impiýa oýunlary 1980-nji ýylyň 19-njy iýyl - 3-nji awgusty aralgynda Moskwa şäherinde geçirilip. Gündogar Ýewropada gurnalan ilkinji we häzirlikçe ýeke-täk 01impiadadyr. Käbir ýurtlaryň boýkot etmegi sebäpli bu çäre 80 ý...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bankyň taryhy
Türkmenistanyň "Daýhanbank" döwlet täjirçilik bankynyň döreýiş taryhy we ösüşi
XX-nji asyryň başlarynda Türkmenistanda ilatyň 80-85% golaý oba ýerlerinde ýaşapdyr. Şonuň ýaly-da, oba hojalygy türkmenleriň ykdysady durmuşynyň esasy bölegi hasaplanypdyr. Oba hojalyk pudagy karzlaşdyrmagyň baý taryhy bardyr. Oba hojalygynda daýhanlaryň pula mätäçlik çekmegi netijesinde şol döwürde kredit kooperasiýasynyň emele gelmegine getiripdir. 1909-njy ýylda kiçi kredit Uprawleniýasy tarapyndan döredilen ilkinji kredit we süýşürintgiler bileleşigine türkmen daýhanlary uly isleg bilen giripdirler. Zakaspiýa welaýatynda 1910-njy ýylda 14 sany bileleşik bolup, olaryň sany 1914-nji ýylda 58 ýetipdir. Ol bileleşikler esasan hem karz amallaryny ýerine ýetirmek bilen meşgullanypdyrlar.
Ýurdumyzyň taryhynda türkmen halky oba hojalyk pudagy bilen giňden meşgullanan we pudaga hyzmat etmek üçin birnäçe banklar hyzmat edipdir. Ol banklar şu aşakdakylardan ybaratdyr:
1923-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda döredilen Orta Aziýanyň Oba hojalyk bankynyň Poltorask agentligi we 1925-nji ýylyň 15-nji ýanwaryndan 1-nji oktýabr aralygynda hereket eden Aziýanyň Oba hojalyk bankynyň Türkmen agentligidir.
1987-nji ýylyň 6-njy oktýabrynda 1118 belgili banklaryň işini we gurluşyny üýtgedip gurmak baradaky karara laýyklykda, Türkmenistanda beýleki banklar bilen bir hatarda Agrosenagat banky döredildi we daýhanbirleşiklerine, agrosenagat toplumyna degişli bolan edara – kärhanalara köptaraplaýyn hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň welaýatlarynda we etraplarynda onuň bölümleri açyldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň oba hojalyk özgertmeleriniň çäginde, 1995-nji ýylyň 10-njy martynda ýörite karar bilen öňki Agrosenagat bankynyň edaralarynyň binýadynda Daýhanbanky döredildi. Daýhanbankynyň agentlikleri 1995-nji ýylda döredilip başlandy. Olaryň ilkinji wezipesi daýhan birleşikleriň işgärleriniň zähmet haklaryny bermeklik bolup durýardy.
1996-njy ýylyň dekabr aýynda geçirilen uly Döwlet Maslahatynda agrar sektorynda ykdysady reforma geçirmekligiň hemme taraplaýyn oýlanyşykly konsepsiýasy yglan edildi.
1997-nji ýylyň başyndan başlap, döwlet tabşyrygyna degişli önümleri (pagta,bugdaý) öndürijileriň her birine Daýhanbankyň ýerledäki agentliklerinde aýratynlykda tarap hasaplary açylyp başlandy. Şol ýylda bank tarapyndan işlenilip taýýarlanylan “Daýhanyň hasap depderçesi” boýunça alynyp baryldy.
1998-nji ýylyň 3-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň 3970 belgili “Türkmenistanyň bank ulgamyny pugtalandyrmak baradaky çäreler hakyndaky” Karary bilen 1999-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky döredildi we Daýhanbankda ýurduň Agrosenagat toplumyna hyzmat edýän döwet täjirçilik bankynyň derejesi berildi. Bu konsepsiýa önümçiligi gurnamaklygyň we dolandyrmaklygyň, zähmete bolan höweslendirmäni we oba hojalyk önümini öndürijileriň özbaşdaklygyny üpjün etmegiň esasynda kärende gatnaşyklaryny ösdürmegiň, maddy-tehniki bazanyň, ýeriň we suwuň netijeli peýdalanmagynyň giň meselelerini özünde jemleýär.
Türkmenistanyň Prezidenti oba hojalygyny üstünlikli özgertmekde esasy meseleleriň biri hökmünde kärendeçiler bilen hasaplaşyklary täzeçe gurnamaklygyny belledi. Bu maksatnama laýyklykda, täze döredilen Daýhanbanklaryň oba hojalygynda geçirýän ykdysady özgertmeler babatynda çetde durman, göniden-göni onuň amala aşyrylmagyna gatnaşmagy göz öňüne tutuldy. Ýagny, oba hojalygynyň özgerdilmegi ykdysady ulgamymyzyň birnäçe düzüm bölekleri:oba hojalygynyň, oňa hyzmat edýän pudaklaryň we Daýhanbanklaryň gönüden-göni gatnaşmagynda amala aşyrylmalydy. Netijede, kärendeçi ykdysady we maliýe gatnaşyklarynyň meýdanyna özbaşdak gatnaşyjy hökmünde çykdy. Hasaplaşyklary täzeçe gurnamak we olary alyp barmak wezipesi Daýhanbankyň üstüne ýüklendi.
Döwlet tabşyrygyna degişli önüm öndürijileriň önümçilik harajatlaryny maliýeleşdirmek bolsa, kärendeçileriň taýýarlaýjy guramalar bilen baglaşan şertnamalary esasynda olaryň hasaplaryna taýýarlaýjy guramalar tarapyndan hakujy serişdesini goýbermek bilen amala aşayryldy.
1997-nji ýylda hasaplaşyk Daýhanbanky tarapyndan işlenip taýýarlanylan “Daýhanyň hasap depderçesi” boýunça alynyp baryldy. Depderçe daýhanyň önümçilik – maliýe meýilnamasy hökmünde we önümçilikde degişli çykdajylar üçin çek hasaplaşygyny geçirmek hem-de olary hasaba almak üçin niýetlendi.
1998-nji ýyldan başlap, döwlet tabşyrygyna degişli oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen hyzmat ediji edara-kärhanalaryň arasyndaky hasaplaşyklar döwlet tarapyndan göýberilýän ýeňillikli karzlaşdyrmaklyk arkaly amala aşyrylyp başlandy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2004-nji ýylyň 29-njy oktýabryndaky 6919 belgili “Türkmenistanyň Oba hojalyk paýdarlar jemgyýetini döretmek hakyndaky” we 2004-nji ýylyň 24-nji dekabryndaky 7024 “2005-nji ýylda pagta öndürmek hakynda” kararlaryna laýyklykda 2005-nji ýylyň pagta hasylyny täze döredilen Türkmenistanyň Oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň we Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň jogapkärçiliginde ekmeklik ýola goýulyp, bu ugur boýunça ykdysady-maliýe gatnaşyklarynyň täze usuly işe girizildi.
Bu usulyň işe girizilmegi bilen öňkülerden tapawutlylykda, pagta hasylynyň önümçilik harajatlary üçin karz ugry önüm öndürijilere açylman, Türkmenistanyň oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň we Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligine açyldy we şonuň bilen birlikde kärendeçieleriň ähli önümçilik harajatlarynyň hasaby “Daýhanbanklarynda” ýöredildi.
Soňra “Daýhan birleşikleri hakynda” Türkmenistanyň kanunynyň kabul edilmegi bilen, 2008-nji ýyldan başlap kärendeçileriň hasaplarynyň daýhan birleşikleri tarapyndan täze usulda ýöredilip başlanylmagy ýola goýuldy.
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky Garaşsyzlyk ýyllary içinde “Türkmenistany ykdysady, syýasy we medeni taýdan ösdürmegiň 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Baş ugry” milli maksatnamasy esasynda ýurdumyzyň oba hojalygyny ösdürmegiň baş ýörelgesinden ugur alyp, daýhanlaryň we hususy ýer eýeleriniň döwlet tabşyrygyna degişli önümleri öndürmek boýunça olaryň önümçilik harajatlarynyň maliýeleşdirmekligi we maliýe hasaplaşyk hyzmatlaryny etmekligi bank gulluklarynyň üsti bilen alyp bardy. Şol bir wagtyň özünde “Daýhanbankyň” maliýe durnuklylygyny gazanmak, agrosenagat toplumyna degişli pudaklaryň edara-kärhanalarynda ykdysady ösüşlere goldaw bermek, milli pulymyzyň dolanyşygyny çaltlandyrmak we onuň hümmetini ýokarlandyrmak boýunça çeýe pul-karz syýasaty alnyp barylýar.


text:
Türkmenistanda iň ýokary aýlyk 2 müň 388 manada ýa-da döwlet kursy bilen 680 dollara, “gara bazardaky” nyrhy bilen bolsa 360 dollara deň.
“Orient” habarlar gullugy Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň maglumatlaryna salgylanyp, ýurduň iň köp aýlykly edaralarynyň ortaça zähmet haklary barada sanlary getirdi.
Maglumatdan çen tutulsa, onda Türkmenistanda iň ýokary aýlygy Deňiz söwda flotunyň işgärleri alýarlar. Bu edaranyň işgärlerine ortaça aýda 2 müň 388 manat zähmet haky tölenýär. Şol bir wagtda bu görkezijiniň 2016-njy ýylka garanyňda pesdigi hem bellenip geçilýär.
Ýurtda iň köp aýlykly ikinji edara – Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentligi bolup, onuň işgärleri ortaça 1 müň 910 manat möçberinde aýlyk alýarlar. Maglumata görä, bu edarada zähmet haklary 2016-njy ýyla görä 30% çemesi ýokarlanypdyr.
“Türkmennebit” döwlet konserniniň bolsa ýurtda iň ýokary aýlyk töleýän üçünji guramadygy aýdylýar. Konserniň işgärleri her aýda ortaça 1 müň 861 manat zähmet hakyny alýarlar. Bu geçen ýylky bilen deňeşdirilende 2,9% ýokarydyr.
“Orient” neşiri mundan soň Türkmenistandaky iň ýokary aýlykly guramalaryň sanawynda ýurduň tutuş maliýe-ykdysady we bank pudaklarynyň gelýändigini belleýär.
Maglumatlarda Türkmenistanda degişlilikde ýokary zähmet haklary tölenýän edaralaryň arasynda: Gurluşyk we arhitektura ministrligi, “Türkmenhowaýollary” gullugy, “Altyn Asyr” ýapyk paýdarlar jemgyýeti, “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasy, Bilim ministrligi dagy hem agzalýar.
Ýurtda iň az zähmet hakynyň Söwda we daşary ykdysady gatnaşyklar ministrliginiň işgärlerine berilýändigi nygtalýar. Emma neşir munuň bilen baglylykda anyk sanlary getirmeýär.
Azatlyk Radiosyna ýokarda beýan edilen sanlar dogrusynda, Statistika komitetinden nähilidir bir maglumat almak başartmady.
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň hasabatlary diňe kagyz görnüşinde çap edilip, olar Komitetiň resmi web-saýtynda elýeterli däl.
Ýeri gelende bellesek, türkmen resmileri hökümet maslahatlarynda ilatyň iş üpjünçiliginiň ýokarlanýandygyny, manadyň satyn alyş ukybynyň durnuklylygynyň üpjün edilýändigini gaýta-gaýta tekrarlaýarlar.
Emma Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri manadyň satyn alyjylyk ukybynyň birnäçe ýyl bäri yzygiderli pese gaçýandygyny, şeýle-de işsizligiň derejesiniň altmyş prosente golaýdygyny aýdýarlar.
Mundanam başga, türkmen häkimiýetleri ýene birnäçe günden başlanmaly Aziada oýunlary üçin “meýletin gatanç” diýip, býujet işgärleriniň aýlyklaryndan zor bilen pul serişdelerini tutup galýarlar.


text:
Palaw
Palaw hem onuň görnüşleri Tüwiden taýynlanýan naharlaryň arasynda palaw iň saýlanýanydyr. Ol, umuman, Gündogar halklaryň arasynda giň ýaýran nahar bolansoň, ony taýarlamagyň usullary-da dürli-dürli. Palawyň datly bolmagy üçin bişiriliş usulynyň talaplaryny doly berjay etmeli; tuwiniň köne-tazeliginiň ähmiyetleri-de ýatdan cykarmaly däl. Türkmen halkynyň arasynda hatda her taýpanyň, her tiräniň öz bişiriş usuly bar diysek-de ýalňyş bolmaz. Meselem, deňiz ýaka raýonlarymyzda ete derek balyk atybam, balykly palaw bişirilýandigini belläp gecmeli. Şoňa görä palaw taýarlamagyň usulynda umymylyklar-da, ayratynlyklar-da bar, ýöne köplenç bişiriliş usullary bir meňzeş. Esasy aýratynlyk onuň içine atylýan zatlarda we näçe atylýanlygynda.
Palaw taýarlamak üçin, ilki bilen, tüwini çeltiginden saylap, hapa-hupasyny aýyrmaly. Arassalanan tüwini aýry bir gapda üstüne gaýnan suw guýup goýmaly. Dogramçanyň her birinin agramy 30-40 gr bolar ýaly edip, eti dogramaly we duzlamaly. Gazandaky ýag kemsiz ýanansoň, taýarlanan eti salyp gowurmaly. Eti gyzaryp başlanda, üstüne düýp sogany tegelek görnüşde dograp, dilimlenen käşiri atyp, gowurmagy dowam etdirmeli. Sogan bilen käşir kemsiz ýumşansoň, birazrak gaynan suw guýup, gazanyň gapagyny jebis ýapmaly. Ojagyň oduny peseldip, gazana atylan zatlary öz buguna goýmaly. Biraz wagtdan soňra ody ýene güýçlendirip, hälki suwa salnyp goýlan tüwini gazandaky zatlaryň üstüne endiganja sepip rejelemeli . Üstüne-de gaýnag suw guýmaly, ol orta barmagyň birinji bognundan geçmeli däldir. Hemme zady ýetik salnan gazany gaýnatmaly . Tüwi suwuny mazaly çekensoň, ony agdaryşdyryp , pugta basyrmaly . Şeyle ýagdaýda takmynan 25-30 min-dan son tüwini oňat agdarmaly-da, ýene 10-15 min saklamaly . Tüwi basyrylyp goýlanda, gazanyň ody peseldilýar. Taýýarlamak üçin 1 kg tüwi , hersi 500 gr et bilen käşir , 250 gram ýag ( mesge saryýag . kunji ýagy , çigit ýagy), 2-3 düýp sogan, duz we burç gerek. Indi palawlaryn aýry - aýry gornüşleri dogrusynda gysgajyk durup geçeliň.
Toý Palawy
Toý palawy beýlekilerden känbir parhlanmaýar ol köp mukdarda bişirilýär. Şonuň üçin aşagy köýmez ýaly, atyljak başga bir gazanda gowrulýar. Taýýar bolup palaw tabaklara salnanda, eti dogralyp, üstüne goýulýar.
Gök Tuwili Palaw
Şalynyň birinji hasyly, ýagny gök tüwi elde dowlüp taýýarlanýar. Ony gyzgyn ýa-da gyzgyn suwda ezip goýmaly. Suwyny kemsiz alansoň, palaw üçin niýetlenen önümler salnyp gowrulan gazana tüwini rejelap salyşdyrmaly. Gaýnap suwyny çekenden soň, ony buguna goýmaly. 25-30 min-dan ýene agdaryp basyrmaly, oduny söndürmeli.
Mäşli Palaw
Bu hem ýokarky usulda bişirilýar. Tapawutly ýeri mäşi arassalap, suwda ýumşadyp goýulýandygydyr. Soňra arassalanan tüwi (700 g) bilen mäşi (300 g) garyşdyryp, bilelikde gazana atmaly.
Wermişelden Palaw
Adaty palaw ýaly bolup, diňe tüwi şol möçberde wermişel atylýar.
Beýili Palaw
Tüwiden oňurti arassalanan 3-4 sany beýi dogralyp, gazana atylýar. Taýyar bolansoň, beýi palawyň ýokarsyna çykarylýar, seýdibem, saçaga äberilýar.
Şalgamly Palaw
Onuň taýyarlanyş usuly şeyle: şalgam böleklenip salynýar we käşirini eti bilen bilelikde gowrulýar. Galan prosedura adaty palaw bişirilişi ýalydyr.
Towuk Etli Palaw
Bu görnüşli palawyň bişiriliş usuly öňküler ýaly bolup, diňe mal eti towuk eti bilen çalşylýar.
Saryýagly Palaw
Eti ilki bilen bir gazanda gaýnadyp, ýene bir gapda saryýagy eredip, sogany, eti hem käşiri ýaga salyp, bilelikde gowurmaly. Azajyk suw guýup, tüwini ýumşandan soňra, oduny söndürip, az wagtlap buguna basyryp goýmaly. Ýene-de suw guýup gaýnatmaly. Suwyny çekensoň, basyryp goýmaly. Etini özbaşyna oýkarmaly. Palaw saçaga getiriljek wagty, ýaňky eti maýda dograp, her çanagyň üstüne goýuşdyrmaly. Ýene bir zady ýatda saklaň: suwy öňki usulda we öňki ölçegde guýmaly: kişmiş (100g), burç, sarymsak ýaly goşmaça tagamlyklary, duruşde gowrulansoň tüwiden öň salmaly.
Kunji Ýagly Palaw
Künji ýagyny birkemsiz gyzdyrmaly. Ýüzüne çykan köpügi aýyryp, ýagy ta gyzyl renke gelýänçä ýakmaly. Soňra etdir käşirini, soganyny salyp, biraz gowurmyşlamaly. Tüwisini atyp, gaýnadyp, suwyny çekdiren soň, üstüni basyryp goýmaly. Taýyar bolanda ýaz salatyny-da palawyň ýany bilen saçaga äberseň, juda tagamly bolýar.
Guýruk Ýagly Palaw
Bişirilişi adaty palawlar ýaly. Tapawudy böleklere bölünen guýruk ýagy ilki özbaşdak, soňra dogralanan et bilen belikde gowrulýar.
Ýilikli Palaw
Munuň üçin ilki sygyr sünküniň ýiligini almaly (300g). Ýilik ýagyna gowurmyşlanan etin üstüne palawa gerekli önümleri atyp gowurmaly. Soňky prosesler adaty palawyňky ýaly.


text:
Duýduryş: PIN-kod bilen seresap boluň! Özüňiziň SIM-kartaňyzyň PIN-kodynyň saklanmagyna ünsli garaň! Özüňiziň SIM-kartaňyzyň PIN-kodyny ýitirmäň. Sebäbi eger-de Siz PIN-kodyny üç gezek ýalňyş girizseňiz, onda SIM-karta öçüriler we Siz TMCELL aragatnaşyk hyzmatlaryndan peýdalanmaklygy dowam etdirip bilmersiňiz. Şunuň bilen birlikde eger-de Siziň nyrh meýilnamaňyz müşderi tölegini göz öňünde tutýan bolsa, onda ol hasaplanylmagyny dowam etdirer. PIN-kodunyň kesekilere mälim bolmagyna ýol bermäň! Eger-de şeýle bolan ýagdaýynda Siziň şahsy hasabyňyzy we TMCELL öýjükli aragatnaşygyzy islendik adam peýdalanyp biler.
Eger-de Siziň SIM-kartaňyzyň PIN-kodynyň ýalňyş girizilmegi sebäpli öçürilen ýagdaýynda, Size ýene-de TMCELL aragatnaşyk hyzmatlaryndan peýdalanmak üçin ony dikeltmek zerurdyr, munuň üçin TMCELL müşderi bölümine ýüz tutuň


text:
2017-nji ýylyň 6-njy noýabrynda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kabul eden №420 belgili Kararyna laýyklykda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky Türkmenistanyň Hökümetiniň adyndan degişli Ylalaşyk baglaşyldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa geçirmek, “Türkmenistan – Owganystan – Päkistan - Hindistan” gaz geçirijisiniň Türkmenistanyň çägindäki böleginiň gurluşygy üçin gaz geçiriji turbalaryň satyn alynmagyny maliýeleşdirmek, şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 6-njy noýabrynda çykaran 14471-nji kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan “Türkmenistan – Owganystan – Päkistan - Hindistan” gaz geçirijisiniň Türkmenistanyň çägindäki böleginiň gurluşygyna niýetlenen gaz geçiriji turbalaryň satyn alynmagyny maliýeleşdirmek üçin Saud ösüş gaznasy bilen 2017-nji ýylyň 8-nji noýabrynda maliýe şertnamasy baglaşyldy.


text:
düýn Alaeddin brujerdi Tehranda Ýewropa Parlamentiniň daşary gatnaşyklar komitetiniň başlygy dawid mak Allister bilen geçiren duşuşygynda Ýewropa bileleşigi Amerikanyň syýasatlarynyň täsiri astynda galan wagtynda Eýran bilen Ýewropanyň gatnaşyklary kemelendir diýip nygtady.
Eýranyň döwleti Ýewropa bilen köpugurly gatnaşyklaryny ösdürmäge ykjamdyr diýip brujerdi yglan etdi.
Eýranyň yslam şura mejlisiniň milli howpsuzlyk we daşary syýasat komissiýasynyň başlygy Alaeddin Brujerdi şeýle-de ýadro ylalaşygy hiç haçan üýtgedilmez diýip sözüne goşdy.
Dawid Mak Allister hem bu duşuşykda Eýran bilen Ýewropanyň hyzmatdaşlyklary iki tarapyň hem bähbidinedir diýip nygtap geçdi.


text:
Demirgazyk Azerbaýjanda ok-ýarag deposynda dörän ýangyn harby desganyň töwereklerinde ýaşaýan adamlaryň köpüsiniň ewakuasiýa edilmegine sebäp boldy.
Azerbaýjanyň Goranmak ministrliginiň beýanatynda 27-nji awgustda ýaraglar deposynda dörän ýangyndan soň partlama bolandygy aýdylýar. Gilazi, Sitalçaý we beýleki ilatly nokatlaryň adamlary ewakuasiýa edildi diýip, beýanatda bellenýär.
Ministrligiň çap eden beýanatyna laýyklykda, "häzir ol ýerde ölen ýa ýaraly bolan adamlar barada maglumat ýok”.
Azerbaýjanyň Baş ýol polisiýasy departamenti bu hadysanyň bolan ýeriniň töweregindäki ýollaryň hereket üçin ýapylandygyny aýtdy.


text:
ABŞ-nyň mediasy prezident Donald Trampyň Orsýetiň daşary işler ministri bilen geçen hepdede geçiren duşuşygynda ýokary derejede gizlin maglumatlaryň üstüni açandygyny we “Yslam döwleti” (YD) atly ekstremist topar barada maglumatyň çeşmesini potensial howpuň astyna goýandygyny habar berdi.
Ak Tam “Washington Post”, Reuter we beýleki habar serişdeleri tarapyndan 15-nji maýda çap edilen maglumatlary gyssagly ret etmäge çalyşdy.
Trampyň milli howpsuzlyk boýunça geňeşçisi “Şu gije peýda bolan maglumatlar ýalňyşdyr” diýdi.
Emma Kongressdäki demokratlar we käbir respublikanlar maglumatyň mälim edilmegini “howatyrlandyryjy”, “howply” we “paýhassyz” diýip atlandyrdylar.
Media maglumatlarynda ady görkezilmedik resmilere salgylanyp, habar berilmegine görä, Trampyň 10-njy maýda geçirilen duşuşygyň dowamynda Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowa we ilçisi Sergeý Kislýaga beren maglumaty ABŞ-nyň partnýor ýurdy tarapyndan aňtaw maglumatlary paýlaşmak hakyndaky ylalaşyga laýyklykda berlipdir.
Media maglumatlara görä, ady görkezilmedik çeşme partnýor ýurduň öz maglumatynyň başga bir tarapa berilmegi üçin Waşingtona rugsat bermändir.


text:
Şeýle at bilen Kaka etrabynyň medeniýet öýünde Halkara zenanlar güni mynasybetli aýdym-sazly dabara geçirildi. Etrap häkimliginiň, TDP-niň etrap komitetiniň, Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň etrap komitetiniň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň etrap birleşmesiniň, TMÝG-niň etrap Geňeşiniň hem-de etrap medeniýet bölüminiň bilelikde guramagynda bolan dabara edara-kärhanalaryň işgärleri, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri we işjeň agzalary, önümçilikde işleýän işjeň zenanlar hem-de mährem eneler gatnaşdy.
Dabarada baýramçylyk gutlaglary aýdyldy hem-de bagtyýarlyga beslenen zamanamyzda zenanlara goýýan çäksiz hormat-sarpasy üçin milli Liderimiziň adyna hoşallyk sözleri beýan edildi. Çykyş edenleriň nygtaýşy ýaly, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda zenanlar uly alada bilen gurşalandyr. Zenanlara durmuş ýeňillikleri berilýär, işlemäge, döretmäge, nesil terbiýelemäge giň şertler döredilýär. Bu zatlar bagtyýar zenanlary juda buýsandyrýar.
Medeni ojagyň giň eýwanynda, bereketli toý saçagynyň ýazylmagynda geçirilen dabarada baýramçylyk arzuwlary aýdylandan soňra, aýdym-sazly çykyşlara orun berildi. Etrap medeniýet öýüniň “Ylham” aýdym-saz toparynyň aýdymçysy Rahymberdi Esenowyň ýerine ýetirmeginde ýaňlanan joşgunly aýdym bilen bu ýerdäki şowhunly çykyşlar giň gerim aldy. Zehinli aýdymçylar Ogulabat Hudaýbergenowanyň ýerine ýetiren “Ejem jan”, Halnazar Öwezowyň “Ýazjemal”, Arslan Koşmekowyň “Dünýäm ýaz maňa”, Myratgeldi Gurbangeldiýewiň “Tirmegin läläm”, Halmuhammet Nuryýewiň “Teşne men, teşne” ýaly aýdymlarynda päk söýgi, zenan gözelligi we ene mähribanlygy öz beýanyny tapdy. Etrabyň Çagalar sungat mekdebiniň skripkaçylar we depçiler toparlarynyň çykyşlary hem uly şowhun döredip, kalplara ylham-joş berdi.
Ruhubelentlige beslenen aýdym-sazly dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşan önümçiligiň öňdebaryjy zenanlaryna, şeýle-de mährem enelere etrabyň jemgyýetçilik guramalarynyň baýramçylyk sowgatlary gowşuryldy.
Ýörite habarçymyz.
Ahal durmuşy 05.03.2018 ý
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Bosniýa we Hersegowina
Bosniýa we Hersegowina Respublikasy (bosn. we horw. Bosna i Hercegovina, BiH, serb. Босна и Херцеговина, БиХ) — Balkan ýarymadasynyň merkezi bölegindäki konfederatiw döwlet. Ol Bosniýa we Hersegowina Federasiýasy, Serb Respublikasy we Brçko okrugy diýen awtonom administratiw birliklerden emele gelýär. Ýurduň ady Bosna derýasynyň adyndan we nemes tituly bolan "hersog" sözünden gelip çykýar.
Ol günbatarda we demirgazykda Horwatiýa, gündogarda Serbiýa, günorta-gündogarda Montenegro bilen serhetleşýär. Adriatik deňzine uly bolmadyk çykalgasy bar.


text:
Awiasiýa
Awiasiýa (latin dilinde avis - guş) - Ýeriň töweregindäki howa giňişliginde howadan agyr enjamlarda uçuş. 20 asyryň 60 ýyllarynda awiasiýada uçarlar, dikuçarlar we planýorlar ulanylýar. Awiasiýa graždan awiasiýa hem-de harby awiasiýa bölünýär. Graždan awiasiýasyna transport, sanitar, türgenleşik - sport awiasiýasy hem-de ýörite niýetlenen ( oba hojalyk awiasiýasy, aerofotosýomka, aragatnaşyk, geologiki razwedka, balyk promyselleriniň razwedkalary we ş.m.) awiasiýa girýär. Howa ýollary boýunça ýük daşamak we ýolagçylary regulýar gatnatmagy üpjün etmek üçin graždan awiasiýasynyň ygtyýarynda: turboreaktiw, tubowintli we wintomotorly uçarlaryň, dikuçarlaryň parky, uçuşlary üpjün edýän dolandyryş hyzmatlary hem-de radiotehnik, meteorologik, ýagtylyk tehniki serişdeleri; aerodromlar we aeroportlar bolýar.
Rus alymy M. W. Lomonosow 1754 ýylda pružin bilen tow berilýän dikuçaryň modelini gurupdyr we şeýle enjamyň uçup biljekdigini praktikada subut edipdir. 1881 ýylda Russiýada deňiz ofiseri A. F. Možaýskiniň howada uçýan snarýad diýip atlandyran enjamy üçin patent berlipdir. 19 asyryň ahyrlarynda we 20 asyryň başynda öňde barýan döwletleriň alymlary awiasiýa barada köp sanly teoretiki hem eksperimental gözlegler geçirip başlaýarlar. Rus alymy prof. N. Ýe. Žukowskiý we onuň okuwçysy akad. S. A. :aplygin aerodinamika ylmynyň ösmegine aýgytly goşant goşýarlar. 1902 ýylda Moskwa döwlet uniwersitedinde Žukowskiniň inisiatiwasy boýunça Russiýada ilkinji gezek aerodinamik turba gurulýar. Amerikan mehanikleri doganlar U. we O. Raýt ilkinji bolup, uçara içinden ýandyrylýan dwigatel goýdular. 1903 ýylyň Bitaraplyk aýynyň 17-sine olaryň kerosin bilen işleýän dwigatelli uçarynyň ilkinji uçuşy üstünlikli geçdi. 1904 ýylda Moskwanyň eteginde - Kuçinoda aerodinamik institut döredildi.
1914 ýylda başlanan I jahan urşy awiasiýanyň ösmegine ýardam etdi. Awiasiýany harby maksatlar üçin giň ulanyp boljakdygy belli boldy. Agyr uçarlary gurmak boýunça Russiýa birinji orny eýeledi. Sikorskiniň 1913 ýylda gurlan 4 motorly "Ilýa Muromes" uçary 800 kg çenli bomba, 3-7 pulemet we 8 adamdan ybarat bolan ekipažy göterip bilýärdi. 1918 ýylda Howa flotynyň kollegiýasy döredildi. Şol ýyl Merkezi aerogidrodinamik institut döredildi we oňa N. Ýe. Žukowskiý ýolbaşçylyk etdi. 1930 ýylda Sergo Orjonikidze adyndaky Moskwa awiasiýa inistitudy döredildi. 20 ýyllarda uçar gurluşygy boýunça A. N. Tupolewiň, N. N. Polikarpowyň, D. P. Grigorowiçiň konstruktorlar býurosy döredildi. Ilkinji gurlan sowet uçarlarynda uzak aralyklara birnäçe uçuşlar amala aşyryldy, meselem: Moskwa-Pekin (1925), Moskwa-Tokio-Moskwa (1927), Moskwa- Nýu-Ýork (1929). 20 asyryň 30 ýyllarynyň ortasyna çenli SSSR-de kuwwatly awiasiýa senagaty döredildi. Tizlikleri 450–525 km/s çenli bolan I-15, I-16 (1933) we I-153 (1938) uçarlary we ýük göterijiligi uly bolan birnäçe bombalaýjy uçarlar guruldy. Beýik Watançylyk urşunyň başlanan wagtyna çenli istrebitel uçarlaryň tizligi 600–650 km/s ýetdi we olar 11–12 km beýiklige uçup bilýärdiler.
Awiasiýa Beýik Watançylyk urşy döwründe hem ösdi. Bu döwürde dürli tipli harby uçarlar döredildi. Meselem: La-5, Ýak-1, MiG-3, Pe-2, Il-4, Tu-2 we başgalary. Wintsiz işleýän, kuwwatly we ýeňil reaktiw dwigateliň döredilmegi Awiasiýada tehniki öwrülişigiň başlangyjy boldy. Eýýäm 30 ýyllaryň II ýarymynda SSSR-de, Angliýada, Germaniýada, Italiýada we ABŞ-da reaktiw dwigatelleri döretmegiň üstünde uly işler geçirildi. 1940 ýylyň Baýdak aýynda kosmos gämilerini dörediji S. P. Korolýowyň (serediň) konstruksiýasy boýunça ýasalan SK-9 raketoplanynda lýotçik W. P. Fýodorow SSSR-de ilkinji reaktiw uçuşy amala aşyrdy. Beýik Watançylyk urşundan soňky döwürde SSSR-de awiasiýa has güýçli ösüp başlady. 60 ýyllaryň ortalarynda uçarlaryň uçuş tizligi 3000–5000 km/s ýetdi.
Graždan Awiasiýasy SSSR-iň bitewi transport sistemasyna girýär. Aeroflotyň döredilmegi W. I. Leniniň ady bilen baglanyşyklydyr. 1923 ýylyň Baýdak aýynyň 9-na Graždan Awiasiýasynyň dörän güni hasaplanýar, çünki şol gün W. I Leniniň inisiatiwasy boýunça ýurdumyzda graždan howa flotunyň - Graždan awiasiýasynyň soweti döredildi. Tiz wagtdan Moskwa we Nižniý Nowgorod aralygyna ilkinji kadaly howa ýoly açylýar. 1933 ýylda şol ýol boýunça 229 ýolagçy gatnadyldy. Ondan bäri takmynan ýarym asyr geçdi. Şol döwür içinde ýurdumyz kuwwatly awiasiýaly döwlete öwrüldi. Häzir h. h-nyň pudaklarynda graždan awiasiýasynyň hyzmatlaryndan peýdalanylýar. Beýik Watançylyk urşundan soňky döwürde harby awiasiýa bilen bir hatarda bütin dünýäde graždan awiasiýasy hem güýçli ösüp başlady. 30 ýyllaryň ortasynda 24 orunly Li-2 samolýotyň (Duglas DS-3 firmasynyň amerikan lisenziýasy boýunça) gurulmagy SSSR-de graždan awiasiýasynyň ösmegine ýardam etdi. Ilýuşiniň iki motorly Il-12, soňra kämilleşdirilen Il-14 samolýotlarynyň döredilmegi bilen SSSR-de graždan awiasiýasynyň uruşdan soňky ösüşi başlandy. Reaktiw tizlikli ýolagçy samolýotlarynyň ilkinji uçuşlary iňlisleriň "Kometa" samolýotynda 1949 ýylda, sowet Tu-104 samolýotynda bolsa 1955 ýylda amala aşyryldy. 1957-1959 ýyllarda Il-18, Tu-114, şonuň ýalyda O. K. Antonowyň konstruktorlar býurosynyň kollektiwi tarapyndan An-10, An-24 ýolagçy samolýotlary döredildi.
Fransiýada gurlan turboreaktiw ýolagçy samolýoty "Karawella" iki konturly dwigateli fýuzelýažyň guýruk böleginde ýerleşdirilýän samolýotlary döretmegiň başlangyjy boldy. 1965 ýylda SSSR-de Antonowyň konstruksiýasy boýunça dünýäde iň uly An-22 ("Anteý") transport samolýoty guruldy. "Anteýde" her biriniň kuwwaty 15 müň at g. deň bolan 4 sany turbowintli dwigatel ýerleşdirildi. Ol 80 t. peýdaly ýüki 5 müň km. aralyga 740 km/s tizlik bilen äkidip bilýär. 1967 ýylyň 26 oktýabrynda bu samolýotda 100,4446 T. ýüki 7800 m. ýokary götermek boýunça rekord goýuldy. 1968 ýylda üç reaktiw dwigatelli Tu-154 samolýoty ilkinji uçuşy amala aşyrdy. Bu samolýot 164 ýolagçyny 1000 km/s tizlik bilen 6 müň km çenli aralyga äkitmäge niýetlenendir.
60 ýyllaryň ahyrynda birnäçe ýurtlarda ses tizliginden hem ýokary tizlikli ýolagçy samolýotlary döretmek barada işler dowam etdirildi (SSSR-de Tu-144, Angliýada we Fransiýada "Konkord", ABŞ-da "Boing-2707"). Şeýle samolýotlaryň ilkinjisiniň (Tu-144) uçuşy 1968 ýylyň 31 dekabrynda boldy.
TSSR-de ilkinji howa ýoly 1928 ýylda Türkmenabat - Daşoguz aralygynda açyldy. Aşgabatda birinji gezek 1934 ýylda samolýotlardan 6njy transport otrýady düzüldi. 1935 ýylda "ANT-3" samolýotynda pilot N. S. Mineýew, bortmehanik K. I. Krukowskiý bilen bilelikde Garagumyň üstünden 460 km uzaklygy gonman uçmaklygy başardy. 1934 ýylda Balaşow şäherindäki lýotçikler taýýarlaýan mekdebi gutaran türkmen ýigidi Anjan Amanow howa korabllaryny sürüp başlaýar. Ondan bäri köp ýyl geçdi we samolýotyň şturwalyna ençeme ýaş türkmen ýigitleri geldiler: K. M. Garajaýew, Myrat Aşyrow, Beki Meňliýew, Annaguly Nowruzow we başgalary indi birinji klasly howa laýnerlerini sürýärler. Häzirki döwürde howa ýoly TSSR boýunça ýolagçylary gatnatmakda köp ulanylýan ýollaryň biri hasaplanýar. 1934 ýyldan TSSR-de ýörite ulanylýan kiçi awiasiýa ösüp başlaýar. Respulikada howa transporty çalt depginler bilen ösýär. 1956 ýylda howa transporty boýunça 79 müňe golaý ýolagçy gatnadylan bolsa, 1969 ýylda gatnadylan ýolagçylaryň sany mln-dan hem geçýär. Howa ýolynyň seti ep-esli giňeldi. Täze howa ýollary: Aşgabat-Kiýew, Aşgabat-Leningrad, Aşgabat-Almaata, Aşgabat-Nowosibirsk we beýleki ýollar döredi. Awiasiýa respublikanyň h. h-nyň pudaklaryna giňden ornaşyp, oba hojalygynda, geologlaryň gözleg işlerinde, täze nebitli, gazly ýerleri özleşdirmekde, ilatyň jan saglygyny goramakda we ş.m. giňden ulanylýar. Awiatorlar Uralyň sebagatyny gaz bilen üpjün edýän Ojak gaz çeşmesini özleşdirmekde hem uly goşant goşdular.


text:
Owganystanyň Hindiguş dag gerişlerinde güýçli ýer titreme boldy. Bu tebigy betbagtçylyk Owganystanda we onuň goňşusy Pakistanda ýitgileriň bolmagyna sebäp boldy.
31-nji ýanwarda bolan ýer titremäniň netijesinde Pakistanyň dürli sebitlerinde bir gyz öldi we başga-da azyndan 15 adam ýaralandy diýip, “Dawn” atly gazet ýazýar.
Owganystanyň demirgazyk-gündogaryndaky Badahşan welaýatynda azyndan üç adam ýaralandy diýip, bu welaýatyň häkiminiň orunbasary Gul Mohammad Bedar aýtdy.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Geologiýa gullugy Owganystanyň Hindiguş dag gerişlerinde 6,1 bal derejesinde ýer titremäniň bolandygyny mälim etdi.
Bu gulluk ýer titremäniň episentriniň Owganystanyň Täjigistan bilen serhediniň golaýyndaky “Jarm” atly demirgazyk-gündogar kenaryndan 35 kilometr günortada we 191 kilometr çuňlukda bolandygyny aýtdy.
Ýer titremäniň täsiriniň owgan paýtagty Kabulda we Täjigistanyň paýtagty Duşenbede, şeýle-de Pakistanyň paýtagty Yslamabatda we Hindistanyň Nýu-Deli şäherinde hem duýulandygy habar berilýär.
Pakistanyň günorta-günbataryndaky Balojistan welaýatynyň paýtagty Kwettada jaýyň üçeginiň çökmegi netijesinde bir çaga öldi we onuň maşgalasynyň dokuz agzasy ýaralandy diýip, ýerli resmiler aýdýarlar.
Owganystanyň Hindiguş dag gerişlerinde ýygy-ýygydan ýer titreme bolýar. Bu regionda 2015-nji ýylyň oktýabrynda 7,5 bal derejesinde ýer titreme bolupdy. Şonda 400-den gowrak adam heläk bolup, Owganystanda, Pakistanda we Hindistanda birnäçe müň ýaşaýjy öýsüz galypdy.


text:
Bir wagtlar türkmen interediniň ýaňy emedekläp başlan döwürlerde agAjan (hawa hawa… uly A harpy adynyň içinde galan) atly biri bardy. 90-njy ýyllaryň ahyry, 2000-leriň başynda şonyň saýtlaryndan başga hakykatdanam türkmen saýty ýokdy. Onyň saýtlarynyň beýle meşhur bolmagynyň esasy sebäbi owadan dizaýny we saýtyň içindäki gyzyklyja mowzuklar diýip pikir edýärin.
Geçen ýyl şol agAjan bilen tanyşmak miýesser etdi. Indi ol meniň üçin agAjan dälde eýsem Agajan Aga boldy =)
Tanyşyklygymyň netijesi hökmünde elime onuň öňki saýtlaryndan biri bolan “Eýho”-nyň arhiwi elime geçdi. Içindäki degişmelerdir şorta sözlerini okap talyplyk ýyllarymdaky duýgularymy ýatlatdy. Beýle arhiwiň biderek meniň kompýuterimiň faýllarynyň arasynda durmagy dogry däl diýip pikir etdim. Ol asyl bolmaly ýeri bolan internetde durmaly. Şeýlelik bilen “Eýho”-daky makalalary ýuwaş ýuwaşdan paýlaşmakçy.
Bugün siziň bilen “GÜL gülkä” bölüminden bir “onlyk” paýlaşmakçy (jemi 19 sany onlyk bar)… Continue reading →


text:
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty 2018-nji ýylyň 16-njy maýynda sagat 14.00-da orta we hünärmen mekdepleriniň uçurymlaryny, önümçilikde zähmet çekýän ýaşlary, harby esgerleri “Açyk gapylar” günlerine çagyrýar.
“Açyk gapylar” günlerinde ýaşlar institutda alnyp barylýan okuw-usulyýet, ylmy-barlag, medeni-köpçülik, sport işleri, häzirki zaman multimediýa-kompýuter serişdeleri bilen üpjün edilen okuw otaglary bilen tanşyp bilerler. Bu çärä gatnaşýanlara talyplaryň oňat okamaklary we rahat ýaşamaklary üçin amatly şertler döredilen umumy ýaşaýyş jaýlaryna, gysga möhletli okuwlaryň geçirilýän «Dil” diller merkezine baryp görmäge mümkinçilik dörediler. Talyplaryň “Altyn miras” medeni merkeziniň döredijilik toparynyň çykyşyna tomaşa ederler.
Institutyň salgysy: Aşgabat şäheriniň Aba Annaýew köçesiniň 47-nji jaýy, tel.36-94-57.
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty "Açyk gapylar" gününi geçirýär
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty 2018-nji ýylyň 16-njy maýynda sagat 14.00-da orta we hünärmen mekdepleriniň uçurymlaryny, önümçilikde zähmet çekýän ýaşlary, harby esgerleri “Açyk gapylar” günlerine çagyrýar.


text:
MUZEÝ GYMMATLYKLARYNDA SAGDYNLYGYŇ WE RUHUBELENTLIGIŇ WASP EDILIŞINE BAGYŞLANAN YLMY AMALY MASLAHATY WE SERGI
Ýurdumyzda ýylyň her bir aýy dürli baýramçylyklara, baýramlar bilen bäsleşýän döwlet ähmiýetli çärelere beslenýär. Şonuň ýaly çäreleriň biri 2017-nji ýylyň 4-nji maýynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde bolup geçdi. Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly mynasybetli “Muzeý gymmatlyklarynda sagdynlygyň we ruhubelentligiň waspy” ady bilen geçirilen ylmy amaly maslahatyna we şol at bilen gurnalan serginiň açylyş dabarasyna ýurdumyzyň muzeýleriniň tejribeli işgärleri, ylmy edaralaryň hünärmenleri, muzeý işiniň janköýerleri we hormatly myhmanlar gatnaşdylar. Milli medeni mirasymyza degişli gymmatlyklary toplamakda, gorap saklamakda, ylmy taýdan öwrenmekde, adamlaryň dykgatyna ýetirmekde muzeýler uly iş alyp barýarlar. Bu işi has hem kämilleşdirmekde ýurdumyzyň çäginde ýerleşýän muzeýleriň alyp barýan işlerini utgaşdyrmagyň, olarda toplanan tejribeleri umumylaşdyrmagyň ähmiýeti örän uludyr. Bu maslahaty şol wezipelere amal etmegiň ýollaryny bilelikde gözlemek, bu babatda belli bir karara gelmek maksady bilen geçirildi. Oňa esas edilip hem muzeý gymmatlyklarynyň kömegi bilen adamlarda sagdyn ýaşamaga bolan höwesi oýarmak, olaryň ruhunyň belent bolmagyny gazanmak meselesi alyndy. Ýurdumyzdaky muzeýleriň alyp barýan işlerini utgaşdyrmaga Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe has uly üns berlip başlandy. Bu işi amala aşyrmak üçin Döwlet muzeýiniň düzüminde ýörite bölümiň açylmagy munuň aýdyň delilidir. Öňde bolsa daşary ýurt muzeýleri bilen işjeň aragatnaşygy ýola goýmak wezipesi dur. Bu işler ahyrky netijede ýurdumyzdaky muzeý işini has ýokary derejä göterer. Ylmy amaly maslahatyny Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň direktory Öwezmuhammet Mämmetnurow açyp, onda çykyş etjek muzeý işgärlerine üstünlik arzuw etdi. Soňra Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň direktory Saparmämmet Meredow „Muzeý gymmatlyklary ygtybarly çeşmedir“, „Watan mukaddesligi“ muzeýiniň direktory Röwşen Nurmyradow „Döwrebap muzeýiň ähmiýeti“, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň tebigat we ülkäni öwreniş bölüminiň müdiri Enejan Altyýewa “Tebigat muzeýiniň ekspozisiýasyndaky dermanlyk ösümlikler”, Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň ylmy barlag bölüminiň müdiri Mähri Atdaýewa „Şekillendiriş sungatynda sagdynlygyň waspy“, Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň medeni aň-bilim bölüminiň müdiri Aýgül Hydyrowa “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly sungatda”, “Gökdepe” milli muzeýiniň bölüm müdiri Tawus Amanmyradowa “Mukaddes türkmen halysynda ruhubelentligiň beýany we sagdynlygyň sütüni”, Lebap welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň uly ylmy işgäri Maral Hojamkulyýewa “Aziýa oýunlarynyň milli mirasymyz bilen baglanyşygy”, Mary welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň Baýramaly etrap muzeý şahamçasynyň müdiri Parahat Durdygylyjow “Döwletli döwrüň medeni gatnaşyklary”, Mary welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň ylmy işgäri Dünýägözel Gurbanjumaýewa “Sport – gözelligiň sagdynlygyň çeşmesi”, Daşoguz welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň bölüm müdiri Gunça Seýidowa “Sungatda sagdynlygyň we ruhubelentligiň waspy”, Daşoguz welaýatynyň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň uly ylmy işgäri Batyr Uzakberdiýew “Sagdynlyk ruhubelentligiň gözbaşy”, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ylmy işgäri Altyn Nuryýewa “Döwlet muzeýiniň ekspozisiýasynda sagdynlygyň we ruhubelentligiň şöhlelendirilişi”, Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň uly ylmy işgäri Nurtäç Aşyrowa “Muzeý ekspozisiýasynda türkmen ruhubelentliginiň, edermenliginiň we sagdynlygynyň waspy”, Magtymguly Pyragynyň muzeýiniň ylmy işgäri Bagtygül Aýidowa “Milli medeniýetde ruhubelentligiň we sagdynlygyň waspy” atly temalar boýunça çykyş etdiler. Soňra çykyşlarda beýan edilen pikirler ara alnyp maslahatlaşylyp, dürli teklipler orta atyldy. Maslahat ýokary işjeňlik ýagdaýynda geçdi.


text:
ABŞ-nyň goranmak sekretary Jim Mattis Orsýeti “halkara serhetlerini güýç bilen gaýtadan çekmäge” çalyşmakda aýyplady we Waşington Moskwanyň Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmegini “kabul etmez” diýdi.
Mattis bu sözleri 24-nji awgustda,Ukrainanyň Sowet Soýuzyndan garaşsyzlygynyň 26-njy ýyl dönüminde aýtdy.
"Şübhäňiz bolmasyn” diýip, ol prezident Petro Poroşenko bilen bilelikde gurnalan metbugat ýygnagynda aýtdy. Mattis özüniň häzir Birleşen Ştatlaryň Ukrainany ýarag bilen üpjün etmek ähtimallygyny gaýtadan gözden geçirýändigini we bu meseledäki pozisiýasyny prezident Donald Trampa ýetirjekdigini aýtdy.
Şeýle-de ol Birleşen Ştatlaryň gündogar Ukrainadaky konflikti, Kiýew güýçleri bilen Orsýetiň goldawyndaky separatistleriň arasynda 2014-nji ýylyň aprelinden bäri dowam edýän çaknyşyklary diplomatiki tagallalar arkaly togtatmak pikirine ygrarlydygyny belledi. Bu çaknyşyklar netijesinde 10 müňden gowrak adam öldi.
Ukrainanyň Garaşsyzlyk baýramy Kiýewdäki hökümet bilen ýurduň gündogaryndaky separatistleriň täze okuw ýylynyň başlanmagynyň öň ýanyndan ýaraşyk baglaşmagyna gabat geldi.
Poroşenko Mattisiň we günbatar döwletleriniň ýene birnäçesiniň goranmak ministrleriniň gatnaşan harby paradyna ýüzlenip, Moskwanyň we separatistleriň has kän territoriýa almaga synanyşmazlygyna duýduryş edip, "Eger-de hüjüm etmäge synansa, Ukraina agressora berk gaýtawul bermäge taýýar” diýdi.
Ýöne ol separatistleriň elde saklaýan ýerlerini, Russiýanyň 2014-nji ýylda ele geçiren gara deňiz ýarymadasyny nazara alyp, Ukrainanyň “Donbasy we Krymy yzyna dolap almakda parahatçylygy, diplomatik, syýasy we kanun esasyndaky ýoly ileri tutýandygyny” aýtdy.
"Men öz ýaranlarymyza bil baglaýaryn” diýip, Poroşenko aýtdy. Ol Britaniýanyň, Gürjüstanyň, Estoniýanyň, Kanadanyň, Latwiýanyň, Litwanyň, Moldowanyň, Polşanyň, Rumyniýanyň we Birleşen Ştatlaryň parada gatnaşýan goranyş ministrlerine we paraddan geçýän esgerlerine ýüzlenip aýtdy.
Separatistler 2014-nji ýylyň aprelinde Donetsk we Lugansk regionlarynyň Russiýa bilen serhetleşýän böleklerini ele geçirenden soň, 2015-nji ýylyň fewralynda Minskide baglaşylan şertnamanyň çäginde yglan edilen birnäçe ýaraşyk ylalaşygy syndy.
BMG hökümet güýçleri bilen separatistleriň arasynda barýan söweşlerde azyndan 10,090 adamyň, şol sanda 2,777 asuda adamyň öldürilendigini aýdýar. Şeýle-de, hasaplamalara görä, bu çaknyşyklarda azyndan 23,966 adamyň ýaraly bolandygy aýdylýar.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Poroşenkä gutlag iberip, Birleşen Ştatlaryň Ukraianyň “özbaşdaklygyny eldegrilmesizligini”, ýurduň “hakyky ýewropa döwletine öwrülmek tagallalaryny” goldamy dowam etdirjekdigini aýtdy. Bu barada ukrain prezidentiniň websaýtynda habar berildi.
Mattis Birleşen Ştatlaryň soňky on ýylda Ukraina sapar eden ilkinji daşary işler sekretarydyr.
Pentagon onuň Kiýewdäki gepleşiklerde Amerikanyň ukrain hyzmatdaşlaryna ABŞ-nyň Ukrainanyň özbaşdaklygyny we toprak bütewiligini dikeltmek maksadyna, şeýle-de iki ýurduň arasyndaky strategiki goranyş hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga berk ygrarly galýandygyny ynandyrjagyny aýtdy.


text:
Последние новости
Архив новостей
Italiýaly meşhur suratkeş Mikelanželo Merizi da Karawajonyň saýlanan eserleriniň sergisi guralar
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Italiýanyň Türkmenistandaky Ilçihanasy Sizi Italiýanyň meşhur suratkeşi Mikelanželo Merizi da Karawajonyň saýlanan eserleriniň reproduksiýalarynyň sergisine çagyrýarlar
Sergi 2018-nji ýylyň 7-25-nji fewraly aralygynda Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde geçirilýär.
Sergi 2018-nji ýylyň 7-nji fewralynda sagat 15.30-da açylýar.
Giriş tölegsiz.
Если вы заметили ошибку в тексте, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter


text:
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy bäsleşik yglan edýär 06.02.2018 — 20.03.2018
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy
Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan
halkara Bäsleşik yglan edýär:
Nebit önümleri üçin rezerwuarlary satyn almak
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler Türkmenistan, Balkan welaýaty, Türkmenbaşy şäheri, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň DYA bölümine ýüz tutmaly we:
- bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýäniň doly ady, hukuk ýagdaýy, hasaba alnan ýurdy, bank rekwizitleri hakynda maglumatlary görkezip ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- «Harytlary satyn almak, amallary ýerine ýetirmek, döwlet üçin zerur hyzmatlary ýerine ýetirmek hakynda» Türkmenistanyň Kanuny bilen tanyş bolmaly;
- tehniki talaplary almaly;
- 575 amerikan dollaryny töläp, bäsleşigiň resminamalaryny almaly.
Lot boýunça gerekli bolan ähli maglumatlary http://www.oilgas.gov.tm/ internet salgysyndan ýa-da ýokarda görkezilen salgy boýunça alyp bilersiňiz.
Tender boýunça teklipler Türkmenistan, Balkan welaýaty, Türkmenbaşy şäheri, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň DYA bölümine tender neşir edilen senesinden soňky 30 günüň dowamynda kabul edilýändir.
Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap belgisi ýazmaça arza tabşyrylan mahaly habar berilýär. Bildiriş neşir edilen pursatyndan başlap bäsleşik üçin doly görnüşde teklip ýerleşdirilen, degişli möhür bilen kepillendirilen bukja ýokarda görkezilen salga ugradylyp, hasaba pul serişdeleriniň geçirilenden soň seljerilip başlanjakdyr.
Habarlaşmak üçin telefonlar: +993243 2-03-89, 96-0-38
(arzany ugratmak üçin tel/faks: +993243 2-45-44, 2-22-04; e-mail: tngizt_dya_bolumi@online.tm)


text:
Kompýuterde paroly unutdym näme etmeli?
Soragyň jogaby kimine görä çylşyrymly kimine görä sadadyr. Kompýuterde parol goýup soňam unydanlar köp duş gelýändir, diňe unutmak dälde eýsem başga ýalňyşlyklar bilen parol goýup açyp bilmeýänlerem bardyr. Käbirleri kompýuterdäki paroly unudyp kompýutere täze Windows gurnaýar. Bu bolsa siziň maglumatlaryňyza zeper ýetirýär. Ýagny Windows ýüklenende ähli gerekli maglumatlaryňyz ýitýär. Bu ýazgymyzda bolsa size iň aňsat ýol bilen, parol goýulan kompýuteri nähili açmalydygy hakynda giňişleýin hödürledik.
Ilki bilen kompýuteriňize Windows 7 diskini salyň. Soňra kompýuteriňizi öçüriň we açyň açan wagtyňyz hem klawiaturadan F12 ýa-da ESÇ düwmesini basyň. Bu kompýutere görä üýtgäp biler. Gepiň gysgasy siz Windows 7 diskini Boot arkaly açmaly. Açanyňyzdan soňra Suratdaky ýaly penjire görersiňiz. Siz daşy gyzyl çyzykly bolana basyň.
Soňra yz ýanyndaky penjirede hem daşy çyzylan ýere basyň.
Onsoň, açan programmaňyz geler siz ol ýere edil bolşy ýaly şu ýazgyny ýazyp Enter basyň.
copy c:\windows\system32\sethc.exe c:\
Enter basanyňyzdan soňra çykan ýazgylary ünslije okaň soňynda 1 File copied ýazgysy barmy. Bar bolsa dowam ediň. Indi bolsa ýaňky ýazyşyňyz ýaly şu ýazgyny ýazyň.
copy c:\windows\system32\cmd.exe c:\windows\system32\sethc.exe
Surata serediň we siziňki bilen deňmi. Eger deň bolsa kompýuteriňizi öçüriň we diski çykaryň.
Kompýuteriňizi açyň, we parol soraýan penjire açylýança Shift düwmesine çalt çaltdan basyp oturyň. Parol soraýan pnjire açylan ýagdaýynda aşakdaky ýaly bolmalydyr.
Indi bolsa ýokardaky ýazyşymyz ýaly bu ýere hem text ýazmalydyr. Ilki şu ýazgyny ýazyň we Enter basyň.
Siz net user geek ýerine kompýuteriňiziň adyny ýazyň MyNew Password ýerine bolsa bir parol ýazyň.
net user geek MyNewPassword
Aşakdaky surata serediň. Ýazyp Enter basanyňyzdan soňra The command completed successfully ýazgysy çyksa parolyňyz üýtgedigidir. Soňra bolsa göni ýokarda parol ýazylýan ýere ýaňky MyNewPassword ýerine ýazan sözüňizi ýazyp komputeriňizi açyň Şeýlelik bilen kompýuteriňiziň parolyny üýtgetdiňiz.
Eger düşünmedik ýeriňiz bolsa forum.tsoltanov.com ýazyp bilersiňiz.
6,053 gezek okaldy


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi 2016-njy ýylyň 10-njy iýunynda Ylymlar güni mynasybetli gurnan “Ylym – geljegiň binýady” atly sergisiniň açylyşyna ony synlamak isleýänleriň hemmesini çagyrýar.
Ylym – geljegiň binýady
Güýçli döwletde ylym esasy orny eýeleýär, diýmek, biz ylmyň iň täze gazananlary bilen aýakdaş gitmelidiris.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow
Hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hemme taraplaýyn ösen şahsyýeti kemala getirmekde, edebiýatyň, ylmyň tutýan ornuna aýratyn uly ähmiýet berýär. Milli Liderimiz ýaş nesillerimiziň çuňňur ylymly-bilimli onda-da dünýä derejeli ylmyň hem ylmy dünýägaraýşyň eýesi bolmagy üçin giň mümkinçilikleri döredýär. Biziň halkymyz gadymdan bäri, pähim-parasada, ylym-bilime uly sarpa hem gadyr goýan, dünýäde ylymda öçmejek şan-şöhrat gazanan halkdyr.
Häzirki wagtda ýurdumyzda ylym-bilim babatda durmuşa ornaşdyrylýan tutumly işler, amala aşyrylýan düýpli özgertmeler şöhratly geljegiň kämil binýadydyr. Bilim ulgamynda ylmyň we tehnikanyň gazananlaryny ornaşdyrmaklyk döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Ýurdumyzda ylmyň dünýä derejesinde laýyk getirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Ýurdumyzda ylym-bilim maksatly gurulýan binalar giň gerimler bilen ýaýbaňlandyrylýar. Bilim edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýady düýpli döwrebaplaşdyrylýar. Ylym-bilim syýasatynyň barha rowaçlanýan häzirki döwründe ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary-da ýaşlara öwredilýän ylym-bilimiň täze usullaryndan netijeli peýdalanýarlar. Häzirki zaman täze tehnologiýalary talabalaýyk peýdalanyp, döwrebap okuw enjamlary bilen enjamlaşdyrylan binalarda kämil derejeli hünärmenleri taýýarlamak babatda giň mümkinçilikler döredilýär.
Türkmenistan döwletimizde giňden bellenip geçilýän ylymlar gününe bagyşlanylyp Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde „Ylym – geljegiň binýady“ atly sergi gurnaldy. Sergide dürli döwürlerde ylym ugrunda zähmet çeken alymlaryň fotosuratlary ýerleşdirildi. Bulardan başga-da arheologiýa, etnografiýa, tebigat ylymlary bilen baglanyşykly muzeý esbaplary sergide ýerleşdirildi. Şeýle-de hormatly Prezidentimiziň ylmy kitaplary hem-de ylmy edebiýatlaryň birnäçesi görkezildi.


text:
Birleşen Arap Emirlikleri döwletiniň döredilmeginiň 46 ýyllygy bellenilýär
1971-njji ýylda BAE federasiýasynyň döredilmegi sebitde durnukly ösüşiň we progresiň nusgasy boldy,- diýip öz ýurdunyň milli baýramy mynasybetli interwýusynda BAE-niň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Hasan Abdulla Al-Adab aýtdy.
-Pursatdan peýdalanyp, özara hormat we ynanyşmak ýörelgelrine esaslanýan BAE bilen Türkenistanyň arasyndaky özara hereketiň oňyn sazlayklydygyny hem-de onuň uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk derejesine ýetenligni belläsim gelýär. Ýokary derejedäki özara saparlar we olaryň netijesi boýunça gol çekilen döwletara ylalaşyklary ähli ugurlar babatda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin berk binýat boldy.
Ykdysady özara herekete degip geçip, BAE-niň Ilçisi öz ýurdunyň Türkmenistanyň söwda hyzmatdaşlarynyň bäşligine girýändigini we iki ýurduň arasyndaky haryt dolanşygynyň ösýändigini belledi. Eger 2015-nji ýylda ol ABŞ-nyň bir milliard üç ýüz otuz million dollaryna barabar bolan bolsa, onda 2016-njy ýylda bir milliard dört ýüz otuz iki million dollara ýetdi. Özi-de, BAE-den Türkmenistana eksportyň paýy ABŞ-nyň bir milliard üç ýüz ýetmiş bäş million dollaryna barabar boldy.
BAE Türkmenistanyň oňyn halkara başlangyçlaryny goldaýar. BAE-niň ýokary derejeli wekilýeti Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dabaraly açylyşyna, Owganystan boýunça sebit ykdysady hyzmatdaşlygynyň VII maslahatynyň işine, Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň 28-nji mejlisine gatnaşdy.
BAE-niň ösüş ugurlary barada gürrüň edende Ilçi Hasan Abdulla Al-Adab milli derejede öz d aýanlyk, hasabatlylyk we kanunyň rüstemligi ýörelgelrine esaslanýan döwlet dolandyryşynyň nusgasynyň gurlandygyny belledi. Birleşen Arap Emirlikleriniň Prezidenti Şeýh Halifa bin Zaýed Al Nahaýýan ýurduň ösüşiniň strategiýasyny: „Biz girdeji çeşmlerini diwersifikasiýlaşdyrmaga esaslanýan deňagramly ykdysady gurluşy döretmegiň , raýatlaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmagyň üstünde işleýäris“ –diýip kesgitledi.
Şunuň bilen baglylykda 2021-nji ýyla çenli BAE-ni ösdürmegiň Konsepsiýasy yglan edildi, onda jemgyýetçilik ylalaşygyna, şahsyýetiň mümkinçiligni ýokarlandyrmaga, ýokary hilli bilim, saglygy goraýyş ulgamyny, bäsleşige ukyply ykdysadyýeti, howpsuz jemgyýeti, adalatlylygy, durnukly daşky gurşawy, ösen infrastrukturany kemala getirmäge we halkara derejesinde döwletiň abraýyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen uzak möhletleýin maksatlar beýan edildi.
BMG-nyň Ösüş Maksatnamasynyň adam ösüşi hakyndaky Hasabatynda Birleşen Arap Emirlikleriniň ýokary ösüş derejeli ýurltaryň hatayryna girýändigi we jemgyýetçilik howpsuzlygy we durnuklylyg y boýunça öňdäki orunlary eýeleýändigi aýdylýar.
Döwlet döredilen wagtyndan bäri onuň daşary syýasaty durnuklylygy bilen häsiýetlendirilýär we özara düşünişmek, BMG-nyň Düzgünnamasyna eýermek we hoşmeýilli goňşuçylyk, özygtyýarlyk we territorial bütewilik, içerki işlere gatyşmazlyk we jedelleri paraharçylykly ýol bilen çözmek kadalaryna hormat goýmak ýörelgelerine esaslanýar. Birleşen Arap Emirlikleri daşky dünýä üçin açyklygyň aýdyň nusgasy boldy, bu bolsa ýurtlaryň köpüsi bilen uzak möhletleýin, syýasy, söwda-ykdysady, medeni, ylym-bilim gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyna getirdi. BAE dürli sebitlere we halklara ynsanperwer we haýyr-yhsan kömek bermegini dowam etmekçi—diýip, BAE-niň Ilçisi sözüniň ahyrynda belledi.


text:
Keçe — türkmen öýüniň ýaraşygy. Sap keçäniň syna ýaramy has başgaça. Ene-mamalarymyzyň bu düşegi senet derejesine ýetirmegi ýönelige däl. Çünki gadymy ýaşaýyşly ilimizde keçe, hakykatdanam, ömre söýget, saglyga rowgat bolup hyzmat edipdir. Meýdanda, ýazlagda düşlenende keçesini düýp düşek edinip düşenensoň, meýdanda-örüde gije rahat ukusyny almak isleýän düşlegçi ýorgan-ýassygyny, körpeçesini ýazyp, arkaýyn dem-dynç alypdyr.
Gahryman Arkadagymyzyň milli mirasymyza aýratyn üns bermegi bilen köňli zehinli aýal-gyzlarymyzyň el işleriniň gymmatynyň dikeldilmegine giň ýollar açylýar. Milli el senedimiziň önümlerine bagyşlanan bäsleşikler döwlet derejesinde geçirilip, mährem ene-mamalarymyzyň çeper elleriniň önümleriniň şöhraty has belende galýar. Giň meýdanda enaýy edilip haşamlanyp goýlan keçeler we el işlerinden dörän gözellikler seredenimizde kalbymyza ganat baglatdy. Änew şäheriniň Mukaddeslik meýdançasynda Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň çeper elli, zähmetsöýer zenanlarynyň arasynda yglan eden «Gülüň owadan» atly keçe bäsleşiginiň welaýat tapgyryna etraplardan birnäçe ussat keçeçiler gatnaşdylar. Olar ýüň saýlap almak, ýüňi daramak, pişge ýasamak, keçäniň gamşyny dokamak ýaly işleri ýerine ýetirip görkezmek hem-de keçäni taýýarlamak üçin zerur bolan gurallaryň atlary we olaryň ulanylyşy barada gürrüň berdiler.
Altyn asyr etrabyndan gelen ussat keçeçi Täzegül Rejepdurdyýewa keçe basmagy ussatlyk bilen başarýar we «Gülüň owadan» atly keçe bäsleşiginiň Ahal welaýaty boýunça geçirilen tapgyrynda ýeňiji boldy. Öz işine ussat zenan keçe basmak işiniň çylşyrymly iş tilsimidigini beýan edip durşuna, şeýle gürrüň berdi:
— Keçe basmak üçin semiz, gowy bakylan goýnuň ýaz, güýz ýüňi iň naýbaşy çig mal bolup hyzmat edýär. Ýaz ýüňi keçäniň gülüni taýýarlamak üçin has amatly. Güýz ýüňi keçäniň esasy özenlik serişdesi bolup, ýaz we güýz ýüňleri garylyp, bu arzyly düşegiň ýüzlügi, aralygy, arkalygy, gara ýüňden bolsa gyragara ýasalýar. Gyragara hem keçä özboluşly bezeg berýär. Gül ýasalanda, reňkleriň wajyplygy has ähmiýetlidir. Güle niýetlenip boýalan ýüňler darakdan geçirilip, pişge ýasalýar. Darakdişi, ýagny daragyň düýbünde galýan ýüň aýratyn goýulýar, soňra gamyş ýazylyp, onuň üstüne keçäniň gülleri rejelenýär. Pişgeler süýülip, keçäniň simi çekilýär. Nagyş üçin saýlanan güller hem pişgelerden süýülip, gülüň şekili çekilen suduryň içine goýlup başlanýar. Darakdiş diýlip atlandyrylýan galyndy ýüň bolsa, keçäni berkitmek üçin ulanylýar. Soňra ak ýüňden ýasalan ýüzlük nagşyň üstüne düşelýär. Gyragara bolsa gyraky simiň üstüne mündürilibräk, gara ýüňden ýazylyp çykylýar. Aralyk bolsa gyragaranyň arasyna salnyp berkidilýär. Bu işler tükellenenden soň, gyragara bilen aralyk sypmaz ýaly edilip, mylaýym suw bilen suwlanyp başlanýar. Suw sepelenip başlandan soň, her tarapdan bir keçeçi keçäniň ujy sypmaz ýaly, gamşy düýrläp başlaýar. Gamyş düýrülenden soň, ony öz ýüpi bilen üç ýerden berkidýärler. Ondan soň ýene-de uzyn ýüp bilen, ýagny garnaw bilen hem has ykjamlanan keçe edil bolmalysy ýaly bolup, öz hetdine ýetiberýär. Soňra iki adam bolup keçäni çekmek işi başlanýar. Ikitaraplaýyn suwlanýan keçe çekilip bolundym edilenden soň, gamyş açylyp, sodalyk bilen ýazylýar. Taýýar bolan keçe ilki dikligine bilek bilen basylýar, soňra şu ýagdaý keseligine hem gaýtalanýar, soň ýene dikligine basmak dowam etdirilýär. Gyragara göni we saz bolsa, keçe hala barabar diýdirýän derejä baryp ýetýär.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Iki günüň dowamynda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergi merkezinde ýurdumyzyň Dokma senagaty pudagynyň işgärleriniň güni mynasybetli “Türkmen dokmasy-2017” atly Halkara sergisi geçirildi.
Ýokary hilli we köp görnüşli önüm öndürýän pagta egiriji, dokma, tikinçilik we ýüpek kärhanalarynda işleýän on müňlerçe watandaşlarymyzyň ýurdumyzyň ykdysady taýdan kuwwatlanmagyna we halkymyzyň abadançylyk derejesiniň ýokarlanmagyna öz mynasyp goşantlaryny goşýarlar. Baýramçylyk günlerinde dokmaçylaryň hormatyna duşuşyklar, sergiler, döredijilik bäsleşikleri we aýdym-sazly çykyşlar guralýar. Önümçiligiň öňdebaryjylaryny, ussat tikinçileri we el işlerini öňdebaryjylaryny sylaglamak dabarasy döwletimiz tarapyndan olaryň zähmetine goýulýan belent sarpany alamatlandyrýar.
Ýurdumyzyň ýeňil senagatynyň gazanan üstünliklerini beýan edýän giň möçberli sergi şol bir wagtyň özünde öňdebaryjy tehnologiýalary we dünýäniň dokma senagatyndaky täzeçil meýilleri beýan etmäge, bu ugurda daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen özara peýdaly we uzakmöhletleýin gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berýär.
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda tutuş ýurdumyzyň halkara ähmiýetli sport çäresine -- Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görýän pursatlarynda geçirilýän bu serginiň ýaýrawy has-da giň boldy. Aziada-2017-niň öňüsyrasynda ýaýbaňlandyrylan sergi sport ýurdy hökmünde Türkmenistany halkara bileleşigine giňden tanyşdyrmak, paýtagtymyzda geçiriljek sport ýaryşlaryny, geljekki ýeňişleri mahabatlandyrmak üçin oňyn mümkinçiligi üpjün etdi. Şu ýörelgeler serginiň düýp many-mazmunyny emele getirdi. Milli görnüşde we Aziadanyň nyşanlary bilen bezelen meýdançada baýramçylyk ýagdaý emele geldi. Paýtagtymyzyň döredijilik toparlary abraýly pudaklaýyn sergä gatnaşmak üçin Ýewropanyň we Aziýanyň birnäçe ýurtlaryndan gelen myhmanlary aýdym-sazly çykyşlary bilen garşyladylar.
Sergä gatnaşýanlaryň hatarynda Russiýanyň, Italiýanyň, Şweýsariýanyň, Germaniýanyň, Belgiýanyň, Türkiýäniň, Hytaýyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, GDA-nyň birnäçe ýurtlarynyň iri önümçilik kärhanalarynyň we söwda kompaniýalarynyň ýolbaşçylary hem-de hünärmenleri bar.
Şeýle hem sergä dokma kärhanalarynyň gurluşygy boýunça netijeli hyzmatdaşlygyň barşynda ägirt uly tejribe toplan Türkiýäniň “Kotam Enterpraýzes”, “Engin Group”, “Norsel Internasional”, “Gap Inşaat” ýaly kompaniýalaryň wekilleri bar. Ýurdumyzyň kärhanalarynyň iş aýratynlyklaryny we gyzyklanmalaryny nazara almak bilen, has kämil işläp taýýarlamalary we gurnamalary her ýylda hödürleýän Germaniýanyň “Truezsсhler”, “Saurer Sсhlafhorst”, “Volkmann”, “Thies”, Belgiýanyň “NVA&Сo”, “Piсanol” we “Wan de Wiele”, Şweýsariýanyň “Uster”, “Rieter AG”, “Bezema”, Italiýanyň “Marzoli”, “Savio”, “Delta” kompaniýalar toparlary ýokary tehnologiýaly enjamlary, pagta egiriji, dokmaçylyk we matalary dokamakda ulanylýan serişdeleri görkezýärler.
Moda senagatynda meşhur ussatlaryň gatnaşmagy Aşgabatda geçirilýän serginiň ýokary abraýyny äşgär edýär. Olaryň hatarynda russiýaly, dünýä belli we türkmen tomaşaçylaryna täze işlerini birnäçe gezek görkezen Walentin Ýudaşkin, şeýle hem Belarussiýadan gelen ýaş dizaýnerler Ýuliýa Latuşkina hem-de Lýudmila Labkowa bar.
Serginiň açylyş dabarasyna ýurdumyzyň hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň baştutanlary, daşary ýurtly işewürler, köpçülikleýin habar beriş serişdeleiniň wekilleri gatnaşdylar. Hormatly myhmanlaryň hatarynda ussat dokmaçylar we önümçiligiň öňdebaryjylary bar.
Dabara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň iberen Gutlagyny uly ruhubelentlik bilen diňlediler. Döwlet Bşatutanymyz bu gezekki ýöriteleşdirilen serginiň Watanymyzyň kuwwatlyklaryny dünýä bileleşigine äşgär etmäge gönükdirilendigini belledi. Halkymyzyň yhlasly zähmeti bilen ýurdumyzyň kuwwaty yzygiderli ýokarlanýar. Dokma pudagynyň bölümleri bilen tanşyp, sergä gatnaşyjylar özüniň zehini we döredijilik kuwwaty bilen ägirt uly üstünlik gazanýan halkymyzyň ýeten derejesine göz ýetirdiler.
Ýokary hilli we dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply, ekologiýa taýdan arassa serişdeden taýýarlanylan önümlere aýratyn gadyr goýýan sarp edijileriň uly isleginden peýdalanylýan ýokary hilli harytlaryň öndürilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Giň möçberli sergide dürli görnüşli önümler görkezilýär. Özboluşly bezeg aýratynlyklary bolan bölümlerde dokima önümçiliginiň ähli ugurlary öz beýanyny tapýar. Olarda ýörite ygtyýarlygy bolan nah ýüplükler, ýüpek önümleri, häzirkizaman bezeg aýratynlyklaryna, medeniýete, moda çözgütlerine laýyk gelýän taýýar önümler görkezilýär.
Ýurdumyzyň iri kärhanalarynyň bölümlerinde ýüplükleriň we matalaryň dürli görnüşleri, şol sanda setin, ştapel, ýüpek, panbarhat, žinsi önümleri, dokma harytlary, öý üçin niýetlenen dürli dokma önümleri bar. Ýorgan-düşek, hammam we aşhana toplumlary, tüýjümek matalar, şeýle hem dürli joraplar, lukmançylyk we kosmetiki pamyk serişdeleri sowgatlyk gaplarda hödürlenýär Olar özleriniň bezegi we reňkleriniň sazlaşygy bilen sergä gatnaşyjylarda uly täsir galdyrýar.
Bu ýerde ýüpek matalara aýratyn üns berlipdir. Dürli reňkdäki keteni matalary, inçe senet önümleri, öýmeler, panbarhat matalary, zenanlaryň milli lybaslary, özboluşly nepisligi bolan el keşdeleri sergä özboluşly bezeg berýär. Daşary ýurtly myhmanlar tarada Beýik Ýüpek ýoly döwründen bäri meşhur bolan gadymy däpleri ulanýan ussat zenanyň işlerine uly höwes bilen tomaşa etdiler.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň nyşany, tumary we şekili janlandyrylan dürli harytlar täze önümleriň hatarynda goýlupdyr. Bu iri halkara ýaryşlaryna hemmetaraplaýyn taýýarlygyň çäklerinde ýurdumyzyň dokmaçylary Milli olimpiýa komitetiniň wekilleri, baýdak göterijileri üçin niýetlenen ýörite lybaslary taýýarlamak ýaly möhüm hem-de hormatly wezipäni ýerine ýetirýärler. Şeýle hem bu ýerde Aziada-2017-niň meýletinçileri, hyzmat edýän işgärleri üçin niýetlenen ýörite lybaslar toplumy bar. Bu önümleriň hemmesi Ruhabadyň dokma toplumynda, Gypjagyň we Gökdepäniň dokma kärhanalarynda, “Aşgabatdokma”, “Türkmenbaşydokma”, Jins toplumlarynda, şeýle hem “Ahal” we “Bahar” tikin fabriklerinde arassa nah ýüplüklerden, garyşyk matalardan degişli nyşanlar bilen taýýarlanylýar.
Bu ýerde görkezilýän harytlaryň hatarynda Aziada-2017-niň nyşanlary şekillendirilen pambarhat we ştapel önümleri bar.
Paýtagtymyzda geçiriljek Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna girizilen sportuň 21 görnüşi boýunça türkmen türgenlerine niýetlenen ýörite lybaslar toplumy giň möçberli sergide aýratyn orun eýeleýär.
Şeýle hem bu ýerde däp bolan baýramçylyk çykyşlaryna utgaşan täze lybaslaryň görkezilişi boldy. Onda türkmen we daşary ýurtly dizaýnerleriň taýýarlan täze lybaslary dabara gatnaşyjylara görkezildi.
Häzirki döwürde Aşgabadyň Modalar öýüniň dizaýnçylarynyň işleri ýurdumyzyň daşynda hem giň meşhurlyga eýe bolýar. Dürli matalardan we ketenilerden taýýarlanylan lybaslary görkezýjn gyzlaryň çykyşlary sergä gatnaşyjylarda has-da uly täsirler galdyrdy. Çagalar üçin dynç alşa we sport bilen meşgullanmaga niýetlenen özboluşly dokalan matalardan taýýarlanylan lybaslara aýratyn ähmiýet berildi.
Dizaýnçy myhman Lýudmila Labkowa türkmen pagtasyndan taýýarlanylan mata bilen Belarus dokmasynyň utgaşdyrylmagynda taýýarlanylan lybaslaryny “Tomus-2018” diýip atlandyryp, geljekki ýyla niýetläpdir. Ol Aşgabat sergisinde ilkinji gezek görkezilýär. El keşdeleri bilen bezelen gyzjagazlar we zenanlar üçin niýetlenilen gelşikli lybaslaryň görkezilişi oňa tomaşa edýänleriň el çarpyşmalary bilen utgaşdy.
Şeýle hem Belarusdan gelen dizaýnçylar “Latuşkina” awtorlyk bezegi bolan dürli daşlar we beýleki serişdeler bilen nagyşlanan dürli görnüşli matalardan taýýarlanylan lybaslaryny, agşam üçin niýetlenen geýimleri görkezdiler.
“Walentin Ýudaşkiniň modalar öýüniň” işleri bu ýerde guralan görkeziliş dabarasynyň jemini jemledi. Onda şöhratly ussat dizaýnçynyň nepis we gelşikli lybaslary görkezildi. Ol bu ýerde mähirli kabul edilendigi, halkara pudaklaýyn sergilerde uly üstünlik bilen dürli önümleri görkezýän türkmen dokma pudagynyň ösmegine yzygiderli goldaw berýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Ýurdumyzyň Dokma senagatynyň işgärleriniň gününe bagyşlanyp geçirilen serginiň çäklerinde dabaraly ýagdaýlarda önümçiligiň öňdebaryjylara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan hormat hatlary we gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
4-nji iýunda—serginiň ýapylyş gününde bu ýerde dünýäniň dürli ýurtlarynyň hünärmenleri bilen duşuşyklar dowam etdi. Munuň özi ýurdumyzyň we daşary döwletleriň işewür düzümleriniň arasynda göni gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna we giňeldilmegine ýardam berildi.
“Bellegprоm” döwlet konserni arassa kendirden we garyşyk matalardan, şeýle hem türkmen pagtasyndan taýýarlanan lybaslaryň, dokma önümleriniň görnüşlerini görkezdiler. Mundan başga-da, olar özara haryt dolanyşygyny artdyrmak boýunça tekliplerini hödürlediler.
Ýurdumyzyň dokma senagatynda barha işjeňlik görkezýän telekeçileri sergide öz mümkinçiliklerini görkezendigini bellemeli. Gözden geçirilişde “Demtekst”, “Türkmenbelent” we “Altyn gelejek” dokma enjamlaryny getirýän düzümler Şweýsariýanyň, Germaniýanyň, Belgiýanyň, Italiýanyň öňdebaryjy tehnologiýalaryny görkezdiler. “Eşretli kenar” hususy kärhanasynyň bölüminde dokma önümçiligi üçin zerur bolan ätiýaçlyk şaýlaryň dürli görnüşleri görkezildi. Şeýle hem bu ýerde Şweýsariýanyň “Bernina”, Ýaponiýanyň “Brouther” we Germaniýanyň “Zinger” ýaly belli kompaniýalarynyň ýokary öndürijilikli tikin we keşde maşynlary görkezildi.
Ýurdymyzyň zehinli bezegçileriniň arasynda geçirilýän iň owadan awtorlyk bezegi boýunça “Çeper eller” bäsleşiginiň guralmagy serginiň jemleýji gününiň möhüm wakasyna öwrüldi. “Agşamky lybaslar toplumy”, “Gündelik lybaslar toplumy”, “Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşyjylar üçin lybaslar toplumy” ugurlary boýunça geçirilen bäsleşiklerde ýeňiji bolanlara ýörite baýraklar gowşuryldy. Gran-pri baýragyna mynasyp bolan ýeňiji “Ýylyň dizaýneri” diýen hormatly at berildi.
Aşgabadyň Modalar öýüniň ýüpekden we beýleki matalardan milli äheňde taýýarlan täze lybaslar toplumy bu ýerde guralan baýramçylyk maksatnamasynyň jemini jemledi. Onda Gökdepäniň we Gypjagyň dokma toplumlarynyň, Jinsi toplumynyň, paýtagtymyzdaky “Ahal” we “Bahar” tikinçilik birleşmeleriniň täze görnüşdäki lybaslary görkezildi. Ýurdumyzyň dizaýnçylarynyň döredijilik ukyplary we zehini bilen döredilen ajaýyp lybaslar toplumy mill tikinçilik ýörelgeleri bilen häzirkizaman tejribeleri özünde jemleýär Olar türkmen matalarynyň ajaýyplygynyň özboluşly mahabatyna öwrüldi.
“Türkmen dokmasy-2017” serginiň ýapylyş dabarasynyň çäklerinde oňa gatnaşyjylara diplomlar we sertifikatlar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
http://tdh.gov.tm


text:
7 Kasım 2015 Cumartesi
Parahatçylyk Döredijilik Bitarap Türkmenistanyň Daşary Syýasat Strategiýasynyň Özenidir
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, “2015-nji ýyl Garaşsyz Türkmenistanyň we onuň halkynyň durmuşynda aýratyn möhüm ähmiýete eýedir. Şu ýyl Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny halkara derejesinde ykrar etmek baradaky Rezolýusiýasynyň kabul edilmegine ýigrimi ýyl dolýar. Geçen döwür biziň Garaşsyz döwletimiziň alyp barýan bitarap daşary syýasatynyň netijelidigini, onuň halkara bileleşiginiň uzakmöhletleýin bähbitlerine laýyk gelýändigini aýdyň görkezdi. Bu aýdylanlar Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygyna bagyşlanyp, Baş Assambleýanyň 2015-nji ýylyň 3-nji iýunynda täze Rezolýusiýany kabul etmegi bilen hem tassyklandy”.
Türkmen döwletiniň Baştutanynyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň belent münberinden aýdan sözleri ýurdumyzyň Daşary işler ministrligi tarapyndan neşir edilýän “Türkmenistanyň daşary syýasaty we diplomatiýasy” atly ylmy-amaly žurnalynyň çapdan çykan nobatdaky sanynyň şygaryna öwrüldi.
2015-nji ýylyň esasy wakalarynyň birine, ýagny hormatly Prezidentimiziň BMG-nyň Baş Assambleýasynyň ýubileý mejlisiniň işine gatnaşmagyna hem-de şol saparyň çäklerinde Nýu-Ýorkda geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklara bagyşlanan makalalaryň ýygyndysy türkmen döwletiniň Baştutanynyň umumydünýä maslahatynyň münberinden sözlän sözüniň ýerleşdirilmegi bilen açylýar. Şol ýubileý mejlisiniň işiniň çäklerinde, mälim bolşy ýaly, durnukly ösüş boýunça maslahat geçirildi.
Türkmen Lideri 2015-nji ýyldan soňky döwür üçin ählumumy maksatlaryň 17-sinde we wezipeleriň 169-synda beýan edilen döwrüň möhüm meselelerini çözmäge esasy çemeleşmeleri şöhlelendirýän ösüş babatdaky
täze Gün tertibini doly goldaýandygyny aýdyp, müňýyllygyň ösüş maksatlarynyň berjaý edilmeginiň gazanylmagynyň ýakyn 15 ýyl üçin mundan beýläk-de bilelikde işlemäge pugta esas bolup hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwrüň howplara garşy göreşmekde birnäçe wajyp halkara başlangyçlaryny beýan edip, Türkmenistanyň adamzadyň gymmatly ynsanperwer we döredijilik taglymlaryny goramagyň bähbidine Birleşen Milletler Guramasynyň ýöriteleşen düzümleri bilen örän işjeň hem-de netijeli hyzmatdaşlyk etmäge pugta ygrarlydygyny ýene-de bir gezek nygtady.
Hormatly Prezidentimiz öz çykyşynyň ahyrynda, Bitaraplyk derejesini berk we yzygiderli goldaýandyklary üçin BMG-a agza döwletleriň ählisine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi hem-de döwletleriň we hökümetleriň Baştutanlaryny şu ýylyň dekabrynda Aşgabatda bitaraplyk, parahatçylyk we ösüş meselelerine bagyşlanyp geçiriljek ýokary derejeli halkara maslahatyna gatnaşmaga ýene-de bir gezek çagyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Nýu-Ýorkda geçirilen duşuşyklarynyň çäklerinde daşary döwletleriň hem-de iri halkara guramalarynyň ýolbaşçylary Bitarap Türkmenistanyň Merkezi Aziýa sebitinde durnuklylygyň möhüm ýagdaýyna öwrülen parahatçylyk dörediji daşary syýasatyna, halkara hyzmatdaşlyk meselelerinde başlangyçlar bilen çykyş etmek ýörelgesine ýokary baha berdiler.
Mälim bolşy ýaly, maslahatyň işiniň çäklerinde Türkmenistanyň Baştutany BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Mun, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň ýolbaşçysy we dolandyryjysy hanym Helen Klark, Müsür Arap Respublikasynyň Prezidenti Abdul-Fattah Halil As-Sisi, Rumyniýanyň Prezidenti Klaus Ýohannis, Mongoliýanyň Prezidenti Sahiagiýn Elbegdorž, Horwatiýa Respublikasynyň Prezidenti Kolinda Grabar-Kitarowiç, Latwiýa Respublikasynyň Prezidenti Raýmonds Weýonis, Wýetnam Sosialistik Respublikasynyň Prezidenti Çýong Tan Şang hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri Najib Bin Tun Abdul Razak bilen duşuşdy. Söhbetdeşler düýpli durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeler ýolunda Garaşsyz Türkmenistanyň ajaýyp üstünliklerini belläp, Garaşsyzlyk eýýamynyň gazananlarynyň türkmen döwletiniň hem-de jemgyýetiniň gülläp ösmegi üçin ygtybarly kepillikleri döretjekdigine, däp bolan döwletara hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin täze mümkinçilikleri açjakdygyna ynam bildirdiler.
Türkmen halkynyň taryhy ýolunyň özboluşlylygyny hem-de döwrüň wajyp meselelerini çözmäge döwrebap çemeleşmeleri özünde jemleýän parahatçylyk söýüji daşary syýasat ýörelgesi Türkmenistana Milletler Bileleşiginde diňe bir mynasyp orny däl, eýsem, ýola goýlan däp bolan aragatnaşyklary giňeltmäge hemmetaraplaýyn taýýardygyny beýan edýän geljegi uly hyzmatdaşlar tarapyndan örän uly gyzyklanmany üpjün edýär. Muňa syn berilýän döwürde /iýul-sentýabr/ Türkmenistanyň Prezidentiniň ýokary derejede geçiren köpsanly duşuşyklarynyň we gepleşikleriniň netijeliligi has oňat şaýatlyk edýär. Bulara žurnalda däp boýunça aýratyn bölüm bagyşlanýar.
Ine, ileri tutulýan ähli ugurlarda döwletara gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge degişli meseleleriň giň toplumy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2-3-nji iýulda Gruziýa bolan döwlet saparynyň çäklerinde Prezident Giorgiý Margwelaşwili bilen duşuşygynda ara alnyp maslahatlaşyldy.
10-11-nji iýulda Aşgabat hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hindistan Respublikasynyň Premýer-ministri Narendra Modi bilen, 24-25-nji awgustda bolsa ýurdumyza resmi sapar bilen gelen Bolgariýa Respublikasynyň Premýer-ministri Boýko Borisow bilen netijeli gepleşikleri geçiren ýerine öwrüldi.
Döwlet Baştutanymyz Watanymyzy ösdürmegiň hem-de iri möçberli durmuş-ykdysady maksatnamalary üstünlikli amala aşyrmagyň diňe bir ýurtda däl, eýsem, tutuş sebitde hem parahatçylygyň we asudalygyň berkarar edilmegi bilen aýrylmaz baglydygyny nazara alyp, goňşy döwletler bilen dostlukly, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga aýratyn orun berýär.
Şu babatda milli Liderimiziň Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Almazbek Atambaýew (Bişkek, 5-6-njy awgust), Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdogan (Stambul, 6-7-nji awgust), Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon (Aşgabat, 19-20-nji awgust), Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani (Kabul, 27-nji awgust) bilen geçiren ikitaraplaýyn gepleşikleri nusgalyk boldy.
2015-nji ýylyň Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli Awstriýa Respublikasynyň Prezidenti Haýns Fişer bilen söhbetdeşligiň okyjylarda aýratyn gyzyklanma döretjekdigi şübhesizdir. Ony “Türkmenistanyň daşary syýasaty we diplomatiýasy” žurnalynyň redaksiýasyna “Galkynyş” žurnalynyň neşir edijisi hem-de baş redaktory Neda Berger hödürledi. Makalada bellenilişi ýaly, Bitarap döwlet hökmünde Awstriýa hem-de Türkmenistan köp umumylyga eýedir. Munuň özi türkmen-awstriýa gatnaşyklaryna oňyn täsir edýär.
GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy—Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedew hem Bitarap Türkmenistanyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda tutýan oňyn ornuny adybir makalasynda belledi. Onuň pikirine görä, Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesi diňe bir Merkezi Aziýada howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmäge däl, eýsem, giň, özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga-da ýardam berýär. Arkalaşygyň işlerine işjeň gatnaşýan Türkmenistanyň bu ýoluna Arkalaşygyň ýurtlarynda hormat bilen garalýar. Munuň özi ýurdumyzyň döwletara gatnaşyklaryny hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk hem-de özara bähbitlere hormat goýmak ýörelgelerinde guramaga bolan gyzyklanmasynyň ýene-de bir subutnamasyna öwrüldi.
Gyrgyz Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň K.Dikambaýew adyndaky Diplomatik akademiýasynyň rektory Nurlan Aýtmurzaýew hem “Türkmenistanyň Bitaraplygy häzirki zaman dünýä syýasatynda täsin ýagdaý” hasaplaýar. Ol Bitaraplyk derejesiniň BMG-niň tejribesinde Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň ýörite kararnamasy bilen ilkinji gezek ýurdumyza berlendigini aýdyp, Türkmenistanyň gülläp ösüşiniň we rowaçlygynyň özenidigini belledi. Munuň özi ähli döwletler üçin görelde bolup hyzmat edip biler.
Daşary ýurtlarda işleýän türkmen diplomatlary, Daşary işler ministrliginiň, Türkmenistanyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň wekilleri öz makalalarynda parahatçylyk söýüji häsiýetli köptaraply diplomatiýanyň işjeň durmuşa geçirilmegi netijesinde Türkmenistanyň halkara abraýynyň görlüp-eşidilmedik belent derejä galandygyny nygtaýarlar. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan daşary syýasat ýörelgesiniň, islendik meseläni diňe parahatçylykly, gepleşikler geçirmek arkaly çözmäge ygrarlydygynyň tutuş dünýäde goldawa eýe bolýandygynyň tassyknamasydyr.
Žurnalyň sahypalarynda gozgalan gyzykly we wajyp meseleleriň hatarynda daşary syýasatda strategiki meýilleşdirişiň ylmy-tejribe esaslary, gender deňligi syýasatynyň ösüşi, milli ykdysadyýetimiziň dünýä ykdysadyýetine goşulyşmagy, Türkmenistanyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmekde halkara şertnamalarynyň ähmiýeti, ýurdumyzyň halkara maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary ýaly meseleler bar.
Žurnalda ýerleşdirilen makalalaryň ählisi Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ähli döwletler bilen deňhukukly, özara hormat goýmak gatnaşyklaryny hem-de netijeli hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn ösdürmäge gyzyklanýandygyna, ählumumy parahatçylygyň, howpsuzlygyň, abadançylygyň we rowaçlygyň bähbidine halkara guramalary hem-de düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmäge çalyşýandygyna şaýatlyk edýär.
Ilkinji nobatda, köpsanly syýasy geňeşmeler, hökümetara toparlarynyň mejlisleri, dünýäniň dürli ýurtlarynyň hem-de abraýly halkara guramalarynyň we düzümleriniň wekiliýetleri bilen duşuşyklar we gepleşikler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan daşary syýasat ýörelgesiniň yzygiderli we gyşarnyksyz durmuşa geçirilýändiginiň hakyky subutnamasy bolup durýar. “Hronika” diýen däp bolan rubrikada şu ylyň üçünji çärýeginde Aşgabatda hem-de daşary ýurtlarda geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklar baradaky habarlar ýerleşdirilipdir.
“Türkmenistanyň daşary syýasaty we diplomatiýasy” žurnalynyň sahypalarynda gozgalýan wajyp mowzuklar diňe ýurdumyzda däl, eýsem, onuň çäklerinden daşarda hem köpsanly okyjylaryň arasynda bu neşire uly meşhurlyk getirdi. Şonuň bilen birlikde, üç dilde—türkmen, iňlis we rus dillerinde makalalary çap edýän žurnal Türkmenistanyň daşary syýasat doktrinasynyň esasy ugurlaryny beýan edip, öz baş wezipesini üstünlikli ýerine ýetirýär hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň öňünde durýan belent maksatlara hem-de wezipelere dünýä jemgyýetçiliginiň has oňat düşünmegine ýardam edýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Orsýetiň Goranmak ministrligi 3-nji fewralda Siriýanyň asmanynda rus söweş uçarynyň urlup ýykylandygyny, pilotyň wepat bolandygyny tassyk etdi.
Ministrligiň beýanatynda pilotyň uçardan böküp ýetişendigi, emma Siriýanyň hökümetine garşy uruşýan pitneçileriň ýesir almagyna garşylyk görkezende öldürilendigi aýdylýar.
Şeýle-de beýanatda deslapky derňewleriň uçaryň egne göterilýän uçara garşy raketa bilen urlandygyny görkezýändigi bellenilýär.
Siriýanyň düýbi Londonda ýerleşýän adam hukuklary obserwatoriýasy biraz öň pitneçi güýçleriň Siriýanyň demirgazyk-günbatar welaýaty Idlibde Su-25 uçaryny urup ýykandygyny habar berdi.
Bu işiň jogapkärçiligini “Hayat Tahrir al-Şam” atly jyhadçylar topary öz boýnuna aldy.


text:
Türkmenistan we Belarus diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyny belleýärler
2018-nji ýylyň 21-nji ýanwarynda Belarus we Türkmenistan ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň taryhynda şanly senäni – iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyny belleýärler. Geçen çärýek asyr wagtda biziň döwletlerimiz ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mäkäm we hemmetaraplaýyn ulgamyny gurdylar. Türkmernistan Belarus üçin Merkezi Aziýada ygtybarly dosta we startegik hyzmatdaşa öwrüldi,biz gatnaşyklarymyzyň ýeten derejesine ýokary baha berýäris.
Ozaly bilen, dostlukly iki döwletiň Prezidentleri üstünlikli özara herekettiň ygtybarly binýadyny döredýärler. Soňky 10 ýylda döwletlerimiziň baştutanlary—Aleksandr Grigorýewiç Lukaşenkonyň we Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowyň her ýylky özara resmi saparlary üýtygewsiz däbe öwrüldi. Hut Belarusyň we Türkmenistanyň Prezidentleriniň tagallasy bilen ikitaraplaýyn ugurda-da, halkara meýdançalarynda-da hyzmatdaşlyga giň mümkinçilikler açyldy. Şu ýyllarda ýurtlarymyzň arasynda netijeli hökümetara, parlamentara we pudagara özara hereket ýola goýuldy, bu bolsa ýokary derejede gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.
Syýasat babatda Türkmenistan bilen Belarusyň arasyndaky gatnaşyklara nusga alarlyk diýýärler, biz muňa guwanýarys. Biziň ýurtlarymyz ählumumy gün tertibiniň esasy meseleleriniň ählisi boýunça umumy ýörelgelerden ugur alýarlar we birek-biregi goldaýarlar. Dünýä we sebit meseleleriniň giň toplumyny çözmäge garaýyşlarymyz deň gelýär. Belarus hem edil Türkmenistan ýaly, islendik çylşyrymly meseleleri we halkara gapma-garşylyklaryny parahatçylykly ýol bilen çözmekden ugur alyp, halkara hyzmatdaşlarynyň ählisine sarpa goýýar we deňhukukly özara gatnaşyklara ygrarlydyr.
Biziň ýurtlarymyz wajyp dünýä meselelerini çözmekde Birleşen Milletler Guramasynyň möhüm ähmiýetini berkitmegiň zerurlygyndan ugur alýarlar. BMG bilen giň we köpugurly hyzmatdaşlyk Belarus Respublikasynyň hem, Türkmenistanyň hem daşary syýasatynyň startegik ugry boldy. Türkmenistanyň Milletler Bileleşiginiň çäklerinde bizi yzygiderli goldap durýanlygyna minnetdarlyk bildirip, biz hem dostlukly ýurduň garaýyşlaryna düşünip, halkara derejesinde Türkmenistanyň köpsanly döredijikli başlangyçlaryny goldaýarys. Belarus Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-nyň Baş Assambleýasynyň 2017-nji ýylyň fewralynda kabul eden “Halkara bitaraplyk güni” Kararnamasynyň ilkinji awtordaşy bolup, biziň ýurtlarymyzyň daşary syýasat ýörelgeleriniň umumylygyny dünýä bileleşigine ýene bir gezek görkezdi.
ÝeHHG parahatçykygy, howpsuzlygy üpjün etmegiň we ählumumy möçberde umumy wehimlere garşy göreşiň netijeli guraly bolup hyzmat edýär. Biziň ýurdumyz Belarus Respublikasynyň Aşgabat şäherindäki Merkezi Aziýa boýunça ÝeHHG-niň sebit merkeziniň Baştutany wezipesine dalaşgärliginiň goldanylandygyna minnetdardyr. Biz bu halkara guramasynyň ÝeHHG ýurtlarynyň öňünde duran uly möçberli maksatnamasyna ýetmekde Türkmenistanyň we Belarusyň has ygtybarly hyzmatdaşy boljakdygyna ynanýarys.
Belarus Respublikasynyň Türkmenistanbdaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi hökmünde biziň ýurdumyzyň ikitaraplaýyn, şeýle hem halkara guramalarynyň çäklerinde hem biziň ýurtlarymyzyň oňyn hyzmatdaşlygyny dowam etdirmäge we giňeltmäge aýgytly ymtylýandygyny nygtamak uisleýärin.
Ynsanperwer gatnaşyklary biziň ýurtlarymyzyň strategik hyzmatdaşlygynyň kuwwatly guraly bolup, ol iki ýurduň halklarynyň arasynda özara düşünişmegi we dostlukly gatnaşyklary berkitmäge ýardam edýär. Biz medeniýet, bilim, saglygy goraýyş, sport, syýahatçylyk ulgamlarynda has işjeň gatnaşyklary ýola goýduk. Biz tükmenleriň belarus medeniýet işgärleriniň döredijiligine we umuman biziň ýurdumyz bilen ýakyndan gyzyklanýandygyna guwanýarys. Ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şanly senesi mynasybetli şu ýylyň ýanwar aýynyň 24-inden 26-sy aralyglygnda Aşgabatda Belarus Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günleri, şeýle hem Belarus kinosynyň güni we Belarus şygyrýetiniň güni geçiriler. Öz gezeginde, bizde hem, şol sanda köpsanly döredijilik gözden geçirişleriniň çäklerinde Belarusda türkmen sungat ussatlarynyň çykyşlarynyň guralmagy guwandyryjy ýagdaýdyr.
Biziň ýurtlarymyzyň bilim ulgamyndaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň dürli pudaklary üçin Belarusyň ýokary okuw mekdeplerinde hünärmenleri taýýarlamakda has işjeň amala aşyrylýar. Häzirki wagtda Belarusyň okuw mekdeplerinde türkmen raýatlarynyň 8,5 müňüsi bilim alýarlar. Bu bolsa, daşary ýurtly talyplaryň arasynda iň köpsanlysydyr. Belarusda bilim ulgamynda biziň ýurtlarymyzyň arasynda gazanylan netijä ýokary baha berilýär we ony mundan beýlägem ösdürmäge gyzyklanylýar. Çünki ýaşlarymyzyň aňyna şu gün ornaşan dostluk däpleri ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýlägem ösdürmegiň dowam etdiriljekldiginiň girewidir.
Soňky döwürde sport ulgamyndaky hyzmatdaşlygymyz hem işjeň ösdürilýär. 2017-nji ýylyň sentýabrynda Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň üstünlikli geçiirlmegi biziň döwletlerimiziň özara hereketine has-da güýçli itergi berdi. Belarusda 2019-njy ýylda II Ýewropa oýunlarynyň we 2021-nji ýylda hokkeý boýunça dünýä çempionatyny geçirmegiň öňýanynda sport ulgamynda ýurtlarymyzyň hyzmatdaşlygy ösdürmäge mümkinçiligini has-da ýokarlanýar.
Biziň ýurtlarymyzyň syýasy we ynsanperwer ulgamlardaky ýakyn özara gatnaşyklary taraplaryň ikisine-de peýdaly söwda-ykdysady gatnaşyklary netijeli ösdürmäge hem ýardam edýär. Biziň döwletlerimiziň baştutanlarynyň çözgüdi bilen Minskide we Aşgabatda Söwda öýleri açyldy, olar belorus we türkmen alyjylarynyň arasynda meşhurdyr. Biziň özara söwda gatnaşyklarymyz ýylsaýyn sazlaşykly ösdürilýär. Belarusly sarp edijiler arassa pagtadan taýýarlanan türkmen dokma önümlerine, el halylaryna, ter we kakadylan miwelere hem-de beýleki önümlere ýokary baha berýärler. Öz gezeginde, Türkmenistanda beloruslaryň süýt, et we süýji-köke önümleri, şeýle hem MAZ kysymly awtomobilleri, MTZ kysymly traktorlary, liftleri, tigirleri, agaç mebelleri we işikleri, şeýle hem başga-da ençeme beýleki harytlary gowy tanalýar.
Kaliý dökünlerini öndürmek boýunca Merkezi Azivada iň iri senagat läheňi bolan Garlyk dag-magdan kombinatynyň gurluşygy belorus-türkmen gatnaşyklarynyň taryhynda bilelikdäki uly möçberli ykdysady taslamalaryň biri boldy, iki ýurduň Prezidentleri 2017-nji ýylyň 31-nji martynda onuň açylyş dabarasyna gatnaşypdylar.
Ikitaraplaýyn ykdysady gatnaşyklary ösdürmekde Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Belorus-Türkmen hökümetara topary wajyp ähmiýete eýedir, 2017-nji ýylda Minskide onuň eýýäm 8-nji mejlisi geçirildi. Hatda häzirki wagtda dowam edýän dünýä ykdysady kynçylyklara we özara söwdanyň möçberiniň birneme peselmegine garamazdan, ikitaraplaýyn ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge, özara peýdaly täze taslamalary durmuşa geçirmäge netijeli özara hereketi güýçlendirmek üçin heniz ulanylmadyk mümkinçilikleriň kändigini bellemek gerk..
Sözümiň ahyrynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Aleksandr Lukaşenkonyň gatnaşmagynda 2016-njy ýylda Minskide we 2017-nji ýylda Aşgabatda iki ýurduň diplomatik wekilhanalarynyň täze binalarynyň dabaraly açylyşynyň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary derejä çykanlygyna we Belarus bilen Türkmenistanyň strategik hyzmatdaşlygynyň uzak möhletleýin häsiýete eýedigine şaýatlyk edýänligini belläsim gelýär.