text:
Human Rights Watch Azerbaýjany öz syýasy garşydaşlaryny şu ýylyň oktýabryndaky prezident saýlawlarynyň öňüsyrasynda neşe serişdeleri bilen ilteşdirip, tussag etmekde aýyplaýar. Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysy Robert Koalsonyň aýtmagyna görä, bular ýaly usuly ulanýan diňe bir Baku däl.
Eger-de siz nämäniň-nämediginden bihabar bolsaňyz, onda siz ozalky Sowet Soýuzynyň oppozisionerlerini bir topar ýeňiýoluklar, neşekeşler we ahlak taýdan bozuk neşirleriň bendileri hökmünde göz öňüne getirerdiňiz.
Mart aýynda Azerbaýjanyň polisiýa işgärleri Muhammet Azyzowy neşe serişdeleri bilen bagly aýyplamalar esasynda tussag etdi. Birnäçe hepdeden soň Daşgyn Mälikow hem gözenekden gözledildi. Ýene birnäçe günden soň bolsa Taleh Bagirowy azatlykdan mahrum etdiler. 9-njy maýda bolsa Raşad Ramazanowyň gezegi geldi.
Ady agzalan ýigitleriň ortalyk zady diňe bir özlerine ýöňkelýän günäni ret etmegi däl, eýse olaryň hemmesiniň Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýewi tankytlap çykyş etmegidir.
Muhammet Azyzow bilen Daşgyn Mälikow oppozisiýa toparlaryna degişlidirler. Bagirow bolsa ymam bolup, tussaglygynyň öňüsyrasynda öz wagzynda prezident Aliýew barada tankydy bellikleri aýdypdy. Raşad Ramazanow hem oppozisiýanyň blogçusydyr.
Toslama aýyplamalar diňe bir ýurda mahsus däl
Oppozisiýanyň aktiwistlerine düşnüksiz hem-de toslanan, esasan hem neşe serişdeleri bilen bagly, aýyplamalary ýöňkemeklik diňe bir Azerbaýjana mahsus däl. Orsýet, Ukraina we Belarus döwletlerinde hem aktiwistler dürli jenaýat işlerinde, ahlak taýdan bozuk neşirleri ýaýratmakdan başlap, gara işbiliň kontrabandasynda we jemgyýetçilik ýerlerinde bulagaýçylyk etmäge çenli günälerde aýyplanýarlar.
Hizer MakGil Londondaky Amnesty International atly hukuk goraýjy guramanyň hünärmenidir. Onuň aýtmagyna görä, aktiwistle syýasy bolmadyk dürli aýyplamalaryň ýöňkelmegi syýasy tussaglary gözläp tapmakda we goramakda hukuk goraýjy guramalaryň işini kynlaşdyrýar.
Bu usul, üstesine, awtoritar režim üçin galkan bolup hyzmat edýär, sebäbi “hökümetler özlerinde syýasy tussaglaryň ýokdugyny tassyklamagy halaýarlar” diýip, Hizer MakGrill bu hakda şeýle gürrüň berýär: “Eger-de siz kimdir biri jenaýat işini amala aşyrdy diýip tassyklasaňyz, onda başga adamlara ony goramaklyk kynlaşýar. Bu işi gaty kynlaşdyrýar hem-de ol adamyň hakykatdan hem özüne ýöňkelýän jenaýaty edendigini ýa-da etmändigini anyklamak üçin gaty seresap bolmaly bolýarys”.
Saýlawdan öňki "çäreler"
Human Rights Watch geçen hepde çap edilen hasabatynda Azerbaýjanyň häzirki amala aşyrýan güp-bassy tutha-tutluklarynyň we tussag etmeleriniň “ýetip gelýän saýlawlar sebäpli [hökümetiň] tankytçylaryna garşy güýçlenen kampaniýasynyň bir bölegidigi” ýazylypdyr.
Prezident saýlawlary, plan boýunça, 16-njy oktýabrda geçmeli.
Bakuwda ýaşaýan Leýla Ýunus Human Rights Watch guramasy bilen ylalaşýar: “Soňky 20 ýylyň dowamynda žurnalistleriň tussaglyga sezewar edilmedik ýyly ýok. Olary ýa neşe serişdelerini saklamakda ýa-da bolmasa töhmetde aýyplap, tussag edýärler. Saýlawlary golaýlaşdygyça biz basyşlaryň-da güýçlenýändigini görýäris. Gözenege gabalan žurnalistleriň sany gitdigiçe köpelýär”.
Soňky iki ýylyň dowamynda Azerbaýjanda satiraçy Mirza Sakit, žurnalist Eýnulla Fatullaýew we Jabbar Sawallan dagylar neşe serişdelerini saklamakda aýyplanyp, tussag edildiler.
Hökümete ynansaň, neşeden başga işleri ýok...
Syýasy oppozisiýanyň agzalarynyň neşe serişdelerini ulanmaklyk epidemiýasy Azerbaýjan tarapyndan asla çäklendirilmeýär. Hökümete ynansaň, onda oppozisionerleriň neşe serişdesinden başga edere işi ýok. 2010-njy ýylda Taisiýa Osipowa atly rus aktiwistiniň Smolenskidäki jaýyndan polisiýa işgäri tarapyndan 4 gram geroin tapyldy diýip, ol toslama görä tussag edilýär. Onuň aýtmagyna görä, neşe serişdesi Taisiýa haçan-da ol “Drugaýa Rossiýa” atly oppozision hereketiň liderleriniň biri bolan Sergeý Fomçenkowa, ýagny öz adamsyna garşy görkezme bermändigi üçin öýüne taşlanypdyr.
Taisiýa Osipowanyň işi adaty däl. Sebäbi prokuratura 4 ýyl soran hem bolsa, kazyýet oňa 8 ýyllyk azatlykdan mahrum etmek jezasyny berdi. Sergeý Fomçenko Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýalynyň işiniň tutuşlygyna syýasy işdigini aýtdy. Sergeý bu hakda şeýle gürrüň berýär: “Jezanyň syýasydygyny hem-de onuň aňrybaş agyr [jeza] boljagyny men aýdýardym. Dogry, hiç kim onuň kazyýet tarapyndan 8 ýyl azatlykdan mahrum ediljegini çaklamandy. Suduň gelen kararyndan soň meniň büs-bütinleý ruhum çökdi we bu karar, [gürrüňsiz], syýasydy”.
Başgyrdystan respublikasynyň paýtagty Ufanyň kazyýeti Fanzil Ahmetşini, Federal howpsuzlyk gullugynyň işgärleriniň tassyklamasyna esaslanyp, onuň ýükünden opium neşesi tapyldy diýip, dört ýarym ýyllyk türme tussaglygyna hökümt etdi. Ahmetşin Somaliden gaýdyp gelýärdi. Fanzil Ahmetşin başgyrt medeniýetini we etniki özboluşlylygyny öňe sürýän “Halkara başgyrt assambleýasynyň” wekiliniň orunbasarydyr.
IHH-niň wekili Samet Doganyň 2012-nji ýylyň ýanwar aýynda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda bellemegine görä, Fanzil Ahmetşin, hakykatda, rus häkimiýetleriniň öz ýanyndan bir ýarym gram geroini tapandygyny aýdypdyr.
Munuň bilen baglanyşykly Samet Dogan şeýle diýýär: “Neşe söwdegärleri ol derejede az mukdarda neşe serişdesini geçirmeýärler. Bu prowokasiýa ýaly bolup görünýär. Hamala, hökümet şular ýaly klassyky usul bilen onuň jemgyýetçilik işine atanak çekmäge çalyşýana meňzeş”.
"Gara işbil" aýyplamasy
2008-nji ýylda sankt-peterburgly, “Başga Orsýet” atly syýasy hereketiň aktiwisti Olga Kurnosowany “kontrabandada” tutupdylar. Olgany Russiýanyň günortasynda ýerleşýän Astrahan şäherinde ýerleşýän demokratiýanyň tarapdarlarynyň goragçylarynyň seminaryndan gaýdyp gelýärkä, häkimiýetler onuň ýanyndan bir gapyrjak gara işbil tapyp, “kanuny bolmadyk harytlary almaklyk” toslamasy esasynda az wagtlyk tussag etdiler.
Ozalky Sowet Soýuzyna giren döwletlerde aktiwistleri şular ýaly şübheli işlerde, ýagny bikanun ýarag saklamaklykdan başlap, ahlaksyz neşirler we kanuny goraýjy organlara garşylyk görkezmek ýaly düzgüni bozmalarda aýyplap, azatlykdan mahrum edýärler.
2010-njy ýylyň dekabrynda Ukrainanyň “Winnisa” hukuk goraýjy toparynyň koordinatory Dmitriý Groýsmany ahlaksyz neşiri ýaýratmakda we öz blogundaky satiriki çaplarynda hökümet nyşanlaryny kemsitmeklikde aýyplap, tussag etdiler. Onuň işi häzire çenli barlanýar. Oňa 7 ýyl azatlykdan mahrum edilmek howpy abanýar.
Dmitriý Groýsmanyň Azatlygyň Ukrain gullugyna aýtmagyna görä, sud seljermeleri onuň hökümete degişli däl guramasynyň işini duruzdy. Dmitriý Groýsman bu barada şeýle diýýär: “Ahlaksyz neşirlere we hökümet baýdagynyň kemsidilmegine garşy göreş alyp barmak bahanasy bilen, polisiýa işgärleri edara jaýymyza gelip, biziň resmi kagyzlarymyzy, şeýle hem BMG-niň agentliginden bosgunlar boýunça şahsy we gizlin maglumatly ähli resmi kagyzlarymyzy konfiskasiýa etdiler. Olar biziň edaramyzyň işini ýarym ýyla golaý togtatdylar”.
"Bulagaýlyk" hem bir bahana
Soňky aýlarda başga-da bir topar ukrain aktiwistleri bulagaýçylykda we dürli ownuk jenaýatlarda aýyplandylar.
Şu aý hem belarus žurnalistleri Aleksandr Ýaroşewiç we Dmitriý Halko bulagaýçylykda we hökümetiň wekillerine garşylyk görkezmekde aýyplanyp, gysga möhletli türme tussaglygyna höküm edildiler.
Geçen ýyl Belarusda hökümete degişli bolmadyk we ilata ýuridiki kömekleri berýän, 2003-nji ýylda ýapylan gurmanyň ozalky başlygy Oleg Wolçek jemgyýetçilik ýerinde “paýyş sözleri” ulanandygy üçin 9 günlük administartiw tussaglyga höküm edildi. Oňa ýöňkelen aýyplamalaryň üç gün mundan ozal polisiýa işgärleriniň protestçileri ýençmekde tankytlap çap etdiren makalasyna berlen jogapdygyna ynanýar.
Käbir işler gaty gülkünç bolup görünýär, emma olaryň netijesi her hili bolup biler. Tussag edilen orsýetli aktiwisti Taisiýa Osipowanyň adamsynyň öz aýalynyň günäsiniň geçilip, onuň jezasynyň ýeňilleşdiriljekdigine hiç hili umydy galmady. Sergeý Fomçenkow bu barada şeýle diýýär: “Olar meniň aýalymy türmede öldürmegä-de taýýar. Näme bolaýanda-da olar ony [azatlyga] göýbermezler”.


c: text/html

text:
Müňlerçe protestçi Kiýewiň köçelerinde gijesi bilen galdy.
Ýekşenbe güni ukrain paýtagtynda ýarym milliona çenli adam proteste çykyp, Ýewropa Bileleşigi bilen has ýakyn gatnaşyklaryň gurulmagyny hem-de prezident Wiktor Ýanukowiçiň işden çekilmegini talap etdi.
Käbir protestçiler sowet döwletini esaslandyryjy Wladimir Leniniň ýadygärligini ýykdylar.
"Hoş gal, sowet mirasy" diýip, oppozisiýadaky kanunçykaryjy Andriý Şewçenko Twitterde ýazdy.
Ukrainanyň premýer-ministriniň sözçüsi Mikola Azarow ýadygärligiň ýykylmagyny "wagşylyk" diýip atlandyrdy.
Oppozisiýa liderleri özleriniň bu waka ilteşikleriniň bardygyny ret etdiler.
Howpsuzlyk resmileri oppozisiýa garşy döwlet agdarylyşygy synanyşygy babatda derňew işini açandyklaryny yglan etdiler.
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň habarçysy garaňky düşensoň müňlerçe protestçiniň maşynly, barrikadalar we çadyrlar bilen esasy hökümet binalarynyň öňüni böwetländigini, bu ýagdaýyň dartgynlyklaryň ýokarlanmak ähtimallygyny has güýçlendirendigini aýtdy.
Ýewropa komissiýasynyň prezidenti Hose Manuel Barroza Ýanukowiç bilen bolan telefon gürrüňi mahalynda «syýasy çözgüdiň zerurlygyna» basyş etdi.
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Ketrin Aşton şu hepdäniň aýagynda, Brýusseliň bu gapma-garşylygy aradan aýyrmak ugrundaky tagallalarynyň çäginde, Kiýewe gelmeli.
Ýanukowiç BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun bilen hem bu krizis barada maslahat etdi.
Polisiýa güýçleri merkezi Kiýewde, 9-njy dekabr, 2013.
BMG-niň beýanatynda Ban "Ukrainadaky ýagdaý barada çuňňur aladalanýandygyny, ol ýerde zorluga hiç bir orun bolmaly däldigini aýtdy we degişli taraplaryň arasynda parahatçylykly gepleşige çagyrdy» diýilýär.
Oppozisiýadaky «Udar» partiýasynyň lideri, boks çempiony Witaliý Kliçko ýekşenbe güni irden protestçi märekä ýüzlenip, şeýle diýdi:
"Men siziň her biriňize ýüzlenmek isleýärin, raýat pozisiýaňyz üçin, passiw bolamandygyňyz üçin sag boluň, sag boluň. Siz öz geljegiňiziň tarapynda durýarsyňyz. Geljek maňa ýa-da başga bir oppozisiýa liderine bagly däl, geljek siziň her biriňize bagly. Biziň hemmämiz birleşmeli we ýeňmek üçin ähli zady etmeli."
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň habarçysy Tom Balmfors protestçileriň parahat, emma gaýduwsyz durumyny suratlandyryp, şeýle diýdi:
"Märekäniň tertip-düzgünliligi örän ýokary. Itekleşmek ýok, kim bilen gürleş, ýa gapdalyňda duran adamlaryň ýüzüne seret, güler ýüzli adamlary görýäň. Emma muňa garamazdan, ol ýerde örän kän gaýduwsyzlyk bar."
Protestçiler Ýanukowiçiň geçen aý birden Ýewropa Bileleşigi bilen öňden planlaşdyrylyp gelýän Assosiasiýa şertnamasyna gol çekmegi soňa goýmagyna gaharlandylar.
Ýanukowiç Ukraina muňa derek, ýagny ÝB bilen ýakynlaşamaga derek Moskwa bilen has ýakyn hyzmatdaşlykda bolmaga çalşar diýdi.
Ýanukowiç anna güni Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşdy, emma olaryň ikisi hem Ukrainanyň Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky gümrük bileleşigine goşulmagy barada maslahat edilendigini ret etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu epidemiýanyň indi öten ýanwarda bolan ýer yranmasyndan bäri paýtagtyň töwereklerinde gurlan çadyr lagerlerinde ýaşýan ilatyň arasyna ýaýramagyndan gorkulýar.
Mergi keseliniň şu wagta çenli ýaýran esasy ýeri ýurduň demirgazyk we merkezi regionlarydy. Bu ýerlerde ýüzlerçe adam öldi.
Gaitiniň Saglyk ministrliginiň wekili Gabriel Timote bu regionlarda näçe adamyň ölendigini takyk sanny düýn, ýekşenbe güni, habar berdi: “Öten agşam sagat 5-de toplanan maglumata görä, aşaky Artibonite bilen Merkezi Platodo bu kesele uçranlaryň jemi 3,015. Bu aşaky Artibonite bilen Merkezi Plato baradaky resmi san. Ölenler 253”.
Saglygy goraýyş işgärleriniň aýtmagyna görä, Port-au-Prinsdäki bäş syrkaw paýtagta merginiň ýaýran esasy regionlaryndan gelene meňzeýär.
Mergi keseliniň sähelçe başlangyçdan nähili tiz ýaýraýanlygyny Albert Şwaýtser keselhanasynyň doktory Ian Rawson şeýle düşündirýär: “Biz bu syrkawlary 16-njy oktýabr, şenbe gününden, beýläk görüp ugradyk. Näme keseldigini hem bilmeýärdik. Bular içgeçmeli syrkawlardy, ýöne sany gaty azdy. Onsoň sişenbe we çarşenbe güni syrkawlaryň sany köpelip başlady. Şondan bärki günlerde gelenler 90 töweregi adam. 20 adamy boşatsak, ýene 20 adam gelýär. Şeýlelikde gündelik 90 adamy keselhanada saklaýarys”.Sabyn köp beladan goraýar
Rawsonyň aýtmagyna görä, hapa suwdan döreýän bu keseliň Artibonite derýasyndan gözbaş alan bolmagy ähtimal. Ilat ähli hajatlary üçin ýurduň merkezi regionyndan geçýän şu derýanyň suwuny peýdalanýar.
Mergi keseliniň ýaýramagynyň öňüni almagyň iň möhüm ýoly arassaçylyk. Şol sebäpden saglyk işgärleri bu regionyň içinde we daşynda ýaşaýan ilata sabyn, içimlik suwy arassalaýan dermany paýlaýarlar. Arassaçylygyň ähmiýetini halka öwretmek üçin ýörite medisina kampaniýalaryny geçirilýär.
Häzir resmileri umytlandyrýan mergi keseline ýolugýanlaryň sanynyň az-kem aşaklandygy. Olar bu bu keseliň öňüniň alnandygynyň alamaty diýip, umyt edýärler.
Gaitilileri gaýga goýýan ýene bir zat-da seýsmologlaryň ýeriň ýene bir gezek yranmagy mümkin diýýänligi. Alymlar: “Ýanwar aýynda ýurdy sarsdyran şikesli liniýanyň henizem gysyş astynda bolmagy mümkin” diýýäler.


text:
Ýediler topary (G7), maglumat alyp-çalyşmagy güýçlendirmek, emläkleri doňdurmak, halkara pul geçiriş düzgünlerini berkitmek arkaly, terror guramalarynyň maliýeleşdirilmeginiň badyny gaçyrmagy wada berýär.
"Gazaply ekstremizme garşy durmak we günäkärleri jogapkärçilige çekmek tutuş halkara jemgyýetçiliginiň baş borjy bolup galýar» diýip, dünýäniň ykdysady taýdan ösen ýedi ýurdunyň maliýe ministrleriniň 21-nji maýda, Ýaponiýanyň Akiu şäherinden ýaýradan beýanatynda aýdylýar.
Şeýle-de ministrler yslamçy ekstremistleriň terror hüjümlerini planlaşdyrmagyna, syýahatlaryna we niýetleriniamala aşyrmaklaryna kömek edýän maliýe geçirijileriniň petiklenmegine getirjek hereket plany barada ylalaşyga geldiler.
Bu plan indiki hepde ösen ýediler toparynyň ýolbaşçylary Ýaponiýada duşuşanda tassyk edilmeli.
Ýediler toparyna Britaniýa, Kanada, Fransiýa, Germaniýa, Italiýa, Ýaponiýa we ABŞ girýär.


text:
- Semizlikde ulanylýan adaty bejergi usullary
- Adamlar adatça parazitler barada gürrüň etmäge çekinýärler
- Sagdyn durmuş ýörelgesiniemele getirýän esasy şertler
- Süýji keseli getirýän gaýraüzülmeleri boýunça agyr keselleriň hataryna girýändir
- Trihomoniazyň birnäçe görnüşleri bardyr
- Derman otlarynyň häsiýetleri
- Göwrelilik döwrüne mahsus kynçylyklar hem ýüze çykyp biler
- Öýjükli telefonlaryň adamyň saglygyna täsirini öwrenmek maksady bilen derňeme işi başlandy
- Täze JEOL, JEM-ARM200F elektron mikroskopy maddalary 20 million esse çenli ulaldyp bilýär
- Adamyň beýni elmydama elektrik impulslary döredýär
- Nanobölejikler birwagtda birnäçe täsir ediji serişdeleriň molekulalaryny geçirmäge ukyply
- Nar “C”, “B”, “B1” ýaly witaminlere baýdyr
- Şepagat uýalary medisina ulgamyna örän zerur gerek.
- Täze ýylyňyz gutly bolsun! تاَزه یئلئنگئز قوتلی بولسون Тәзе йылыңыз гутлы болсун!
- Çilimi taşlamak isleýänler üçin gowy pursat
- Näme üçin Türkmenistanyň hassahanalarynda hapaçylyklar, problemalar höküm sürýär?
- Käbir derman ösümlikleriniň Türkmenistana introduksiýasy
- Çagaňyzyň ünsüni artdyrjak oýunlary oýnamagyny ýola goýuň
- gatygyň çagalaryň ösmegi üçin ähmiýetlidigini aýdýarlar
- Galmagal pikir etmegimize hem bioňaý täsirini ýetirýär
- Türkmen saýtlarnyň käbirleri ترکمن سایت لارنئنگ کابیرلری
- Gülşat “Türkmen gyzjagazy” öz operasiýasyna pul toplaýar
- Bir sözi ýa-da biriniň ýüz keşbini ýatdan çykaran bolsaňyz ýadyňyza saljak boluň
- Häzirki wagtda robotlar uzakdaky operator tarapyndan edara edilýär, ýöne alymlar öz maksatlarynyň robotlara operatora mätäç bolman işlemegi “öwretmekdigini” nygtaýarlar
- Ýaş Alymlar Simpoziumy
- Şypahananyň täze binasy anyklaýyş , bejeriş we suw bilen bejeriş bölümlerinden ybaratdyr
- Güýçli hem sagdyn güýçli ýürek beýniň garramagyny gijikdirýär
- Senagat möçberinde lukmançylyk üçin gymmatly derman ösümlikleri ýetişdirilip başlandy
- Medisina ylmy mediko-demografiýa ýagdaýa, keselçiligi azaltmaga, ömrüň dowamlylygyny artdyrmagy üpjün etmäge, ýurduň ilatynyň köpeltmek
- kiçi görnüşi hasaba alyndy. Repetegiň mör-möjekleriniň 7 görnüşi 1999-njy ýylda çapdan çykan Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi
- Ýalňyz adam has köp üşeýär
- Gynansakda, şeýle güýji we degişli gulluklary bolan Türkmenistan özüni we ýurtda ýaşaýan halky daşyndan gelýän neşe belasyndan şu çaka çenli pugta we ygtybarly gorap bilmeýär
- Her bazar üçin iýmitleriň hiline gözegçilik etmeli lukmanlar oturýarlar
- Çilimkeşleri zyýanly endikden aýyrmak üçin aýgytly çäreleri görmeli boldy
- Benzin şizofreniýa sebäp bolýar
- Sportyň haýsy görnüşleri bogunlar üçin has howply?
- Göwrelilik döwründäki kynçylyklar
- B Туркменистане будут открыты новые медучреждения
- Kofeniň ýanynda çilim hem çekseňiz onda kofeniň ähli saglykly tarapy ýok bolar
- Köpimiz dişleriň sagdynlygy ýa-da keselliligi ene-atadan geçýändir diýip pikir edýäris
- Hakykatdanam, çilim adam saglygynyň duşmanydyr
- Narpyzyň ergini, ýapragy agzyňdaky ýakymsyz ysy aýyrýar
- Neşe serişdelerine gözegçilik we hukuk goraýyş babatynda hyzmatdaşlygy uzaldýarlar
- Gara şokolad ýokary gan basyşynyň emi
- Nanoabzallaryň kömegi bilen derman serişdelerini kesgitlenen wagtda bedeniň zeper ýeten öýjüklerine eltip bolýar
- Iýmit pudagynda, farmasewtikada hem-de saglygy goraýyş pudagynda
- Diş lukmançylygy baradaky geň habary
- AIW/AIDS – ВИЧ /СПИД
- Sergide—lukmançylyk senagatynda täze işläp düzmeler
- A/H1N1: ýene-de nämä garaşmaly?
- “Sähra” gazetiniň baş redaktory bilen söhbet
- Türkmenistan neşe serişdelerine gözegçilik
- Bu möwsümde haýsy miweler iýmeli?
- Neşe garaşlylygyna uçranlara kömek bermek usuly
- Alymlar telewizoryň çagalara has oňaýsyz täsiriniň bardygyny äşgär etdi
- Çagalary goramagyň halkara güni
- Poliomielit ýiti wirus keseli bolup, ol nerw ulgamyny zaýalaýar
- Dünýä ýüzünde ekerançylykda ulanmaklyga niýetlenen kämil enjamlary
- Gök çaýyň göze hem peýdalydygy ýüze çykaryldy
- Çilimkeşleriň zehin derejesiniň has pesligi ýüze çykaryldy
- Halkara Gyzyl Haç Komiteti , Merkezi Aziýada we Türkmenstanda
- Ýaş çagalaryň ölümine esasan pnewmoniýa, ýagny öýken çişmesi keseli sebäp bolýar
- Rafflesia atly gül dünýäniň iň uly güli
- Ýatkeşligiň we aňlaýyş ukybynyň kämilleşmegi
- Bagtly pursatlary duýmagy başaryň!
- Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň buýurmasy boýunça Baýramaly şypahanasynyň esasy binasynyň durky düýpli täzelendi
- Baýramaly:meşhur şypahananyň täze binalarynyň açylyş dabarasy
- LIMONAD DAŞY KIÇELDÝÄR
- wenerologiýa, Inçekesel,Ýokanç keseller barada maslahatlaşyldy
- Life style and causes of male infertility
- “Türkmen Medikal”-başdan bu güne çenli
- Reňkleriň täsiri barada gysgajyk maglumatlar
- Adama meňzeş robotlar
- Hytaýda bilim alýan talyplara öz ugrundan daşary lukmançylygy boýunça birnäçe sapaklar okadylýar
- Serhetsiz lukmanlar guramasy We Türkmenistan
- Saglygy saklaýyş pudagynda halkara guramalary bilen guralan hyzmatdaşlyga nähili baha berýärsiňiz?
- Türkmen DIM-i “Serhetsiz lukmanlar” guramasynyň hereketlerine berk protest bildirýändigini mälim edýär
- Kompýuter wiruslary nähili zat-ka?
- Global ýylylygyń ýokarlamagy
- Tigirde taplanýan saglyk
- Filosofiki Akymlar
- Şwesiýa milletine garamazdan, okuwyň tölegi hökümet tarapyndan berilýär
- Bütindünýä saglyk güni
- Türkmenler saglygy baýlyga deňeýärler
- Okatmaga häzirki zaman çemeleşmeler boýunça
- Mollanepesiň hormatyna geçirilýän ýubileý
- Hoz gipertoniýada oňat serişde hasaplanylýar
- Dünýäde sporta lukman gözegçiligi
- Biziň tebigata mätäçligimiz
- “Popular Science” žurnalynyň 137 ýyllyk arhiwini internetden almak mümkin
- INJIR MELHEMLIKLERI
- Çagalaryň her biri özboluşly
- Künji ýagynda et ýa-da başga önümleri gowurmak maslahat berilmeýär
- Sarymsagyň düwnük keseli bilen göreşmäge ýardam edýändigi mälim boldy
- Inçekesel barada görülmeli çäreler
- Türkmenistanda inçekesel çözülmesi juda kyn
- Inçekese: Azerbaýjanyň we Gürjüstanyň türmelerinde
- Aýaklary massaž etmek üçin ýörite öndürilipdir
- Lukmanlar öýjügiň kesellidigine ýa-da sagdygyny anyklap bilerler
- Abort etdirmek hemmelere başardyp durmaýar
- Dişleriň köwegini bejerip bolýan enjamy oýlap tapyldy
- Bütindünýä saglyk guramasy ylym-bilimi, ylmy gözlegleri öz içine alýan maksatnama taýýarlady
- Bedenimizde bakteriýalar
- Kanadada okamak isleýänlar üçin
- Angliýada okamak isleýänlar üçin
- Rumyniýada okamak isleýänlar üçin
- Dünýäniň iň kiçi kartasy
- Rak keselliler näme üçin köpelýär?
- H1N1 barada maslahat
- Закон Туркменистана “О защите и пропаганде грудного вскармливания и требованиях к продуктам детского
- Туркменистан-Ультразвуковое и рентгенологическое исследования легких
- International Exhibition and a Scientific Conference called The Age of New Revival and Healthcare Services Achievements of Turkmenistan – 2010
- Международная выставка и научная конференция «Эпоха Великого возрождения Туркменистана и достижения в здравоохранении-2010»
- Hytaýlylar lukmançylyk tilsimleriniň örüsini giňeltmek isleýär
- Untreated Gonorrhea
- Türkmen ýaşlarynyň strese garşy näme etmelidigi barad
- Irlandiýada okamak isleýänlar üçin
- Анализ причинных аспектов врожденной косолапости у детей
- Agzyň ynsan bedeniniň saglygyny görkezýän synasydygyny ýüze çykardylar
- Bedeniniň energiýasy
- Keselhanalarda näsaglara gerekmejek analizler tabşyrdylýar
- Inçekeseliň ýaýramagy bilen bagly wakalar
- Türkmen Medikal : Iň Köp Okalan Temalar
- Türkmenistan halkara syýahatçylyk we dynç alyş, şeýle hem şypahanalar mekanyna öwrüler
- Neşekeş üçin çäre görüp bolanokmyka?
- Türkmenistanda işlän abraýly Halkara guramalaryň iň soňkusynyň diýen ýaly ýapylmagy örän gynandyryjy fakt
- Belgýada okamak isleýänlar üçin
- Optiki enjamlar we kontakt linzalar
- Ýatkeşligiň we aňlaýyş ukybynyň kämilleşmegi
- Üstünligiň açary: söz baýlygy
- Doňuz dümewine regional reaksiýalar
- Türkmenistanda doňuz dümewi bilen bagly başagaýlygy
- Hakykatlar doňuz dümewi baradaky
- Ilatyň sagdyn bolmagynyň ykdysady ösüşe gönüden-göni tasir edýandir
- Kompýuter üçin diňe bir tozan arassaçylygy doly arassaçylyk däldir
- Daniýada okamak isleýänlar üçin
- Doňuz dümewiniñ bardygyny ýaşyrmak gerekmi?
- Doňuz dümewiniñ ilkinji alamatlary näme we doňuz dümewine garşy sanjym barmy?
- Türkmenistanyň Saglygy saklaýyş ministrligi 36 adamyň guş dümewinden ýogalandygyny tassyklapdyr.
- Polşada okamak isleýänlar üçin
- Finlandiýada okamak isleýänlar üçin
- S.Nyýazow hassahanada doňuz dümewinden 27 adam aradan çykypdyr
- Влияние ваготомии на слизистую оболочку желудка
- Türkmenistanda doňuz dümewiniň ýaýran bolmagy gaty ähtimal
- Gypjak şäherçesinde täze Saglyk öýüniň açylyş dabarasy boldy
- Medisina hyzmatlary üçin korrupsiýa we reformalara zerurlyky
- “Nobel” baýragy kime berilýär
- Güne ýanmak , aýnanyň arkasynda
- ABŞ-nyň Halkara ösüş agentligi Türkmenistanda “Zdrawplýus” taslamasynyň ýapylyş çäresini geçirýär
- Демодекозное поражение глаз у жителей Туркменистана
- Causes of Alzheimer’s Disease
- Şwesiýada okamak isleýänlar üçin
- Norwegiýada okamak isleýänlar üçin
- Gollandiýada okamak isleýänlar üçin
- Germaniýada okamak isleýänlar üçin
- Health in Turkmenistan
- Nurmuhammet Aşyrpur Meredow, dogruçyllyk ugrunda göreşiji alym
- Amerikanyň birinji ýerli ilaty
- Krym-Kongo gyzdyrma keseli barada
- Ene süýdi bilen iýmitlendirmegiň milli hepdeligi
- Ene süýdi bilen iýmitlendirmegi goramak hem wagyz etmek we çaga iýmit önümlerine bildirilýän talaplar hakynda
- XX asyrda çilim zerarly aradan çykanlaryň 100 million adama barabar
- Magtymguly adyndaky Dil we Edebiýat instituty
- Türkmenistanyň Merkezi Aziýa we Gündogar halklarynyň medeni mirasy Döwlet instituty
- Türkmenistanyň Demokratiýa we adam hukuklary baradaky türkmen milli instituty
- Bakteriýalar iýmitlerimiziň içinde sähelçe wagtyň içinde köpelip bilýär
- Doňuz dümewine garşy sanjym Hytaý öndürdi
- Namaz-orazaňyz kabul bolsun!
- unicef – türkmençe täze kitaplar we makalalar
- Farabi – a Turkmen scientis and philosoph
- ALYML : Mewlana Jelaleddin Rumy
- Gadymy döwrüň lukmançylygynyň özboluşly reseptleri
- Doňuz dümewi, gitdigiçe ýaýrap barýar !
- SARYGAMYŞ WE ZEŇŇIBABA – BIOLOGIK DÜRLÜLIGI TÄSIN GORAÝJYLAR
- Süýt önümleriniň PEÝDASY
- Iň kiçijik gyz
- Almaz , insulin ýaralaryň tiz gowulaşmagyna kömek edýär
- Doňuz dümewiniň H1N1 wirusyna garşy döredilen derman
- Esasy iýmitler çagalar üçin
- Gollandiýaly wirusolog Albert Osterhaus bilen doňuz dümewi barada ýörite söhbetdeşlik
- Professor Aşyrpur Meret Ogly aradan çykdy
- Üzärlik türkmen halk tebipçiliginde giňden ulanylypdyr
- Türkmenistanyň paýtagtynda medisina boýunça halkara maslahat öz işini tamamlady
- 100-110 million ýyl ozal ýaşap geçen dinozawrlar
- Awstraliýada uzyn boýlular köp gazanýar
- D witamini beýnini güýçlendirýär
- Biziň saglygmyz öz elimizde
- Aşgabatda halkara lukmançylyk forumy işe başlady
- Täze onkologiýa hassahanasy açyldy
- Türkmensährada medeni- ylmy hüjreler
- Milletiň saglygy
- Dońuz dümewi Angliýa, Müsür, Peru we İtaliýada
- Türkmenistanyň saglygy saklaýyş pudagy
- Çilim barada habar
- Türkmenistanyň Nebitgaz senagaty we mineral serişdeler ministrliginiň Nebit we gaz instituty
- Бородавки
- Open-angle glaucoma & Closed-angle glaucoma
- Çagalaryň ene süýdi bilen emdirilmegi
- Üsgülewik we sowuklama
- Çaganyň ösüşi we ir terbiýelemegiň zerurlygy
- Iýmit we ösüş barada maglumatlar
- Içgeçme
- Arassyçylyk
- Keselleriň öňüni alyş sanjymlar
- Ýiti respirator keselleri, sowuklama, dümew barada lukmanyň maslahaty
- Dümew barada – Про грипп
- Dümewden ägä boluň! Medisina işgärler üçin
- Dümewden ägä boluň! Fermerler ucin
- Ajy Ýowşanyň häsiyetleri
- Türkmen döwlet lukmançylyk institutynda, Döwlet maksatnamasynyň ylmy-amaly maslahat boldy
- Türkmenistanyň narkolog lukmanlary neşe serişdelerine garaşly hassalary alyp barmaklygyň häzirki zaman usullaryny öwrenýärler
- ABŞ we Doňuz dümew
- ÝUSAID inçekesel boýunça maglumat beriji materiallaryny tutuş Türkmenistan boýunça ýaýratmak üçin çapdan çykardy
- Türkmenistanyň Milli derman serişdeleri instituty- Aşgabat
- Türkmenistanyň Mininistrler Kabinetiniň ýanyndaky Taryh instituty
- Türkmenistanyň milli sport we syýahatçylyk instituty
- Üçünji nesliň täzeligi
- Kompýuter we Çaga
- 15 gram it
- Milýondan 1 çaga
- Gymmat haýwanlar
- Medisina we saglyk (4)
- Medisina we bilim (3)
- Medisina we ylym (2)
- Medisina we gyzykly habarlar (1)
- Türkmenistanyň göz keselleriniň ylmy-kliniki merkezi – Aşgabat
- Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasy
- Türkmenistanyň Harby instituty
- Гастрит и язва желудка и 12-ти перстной кишки
- What is prostatitis?
- Türkmen Sözlük
- Adamlar süýdi we süýt önümlerini iýende ätiýaçlyrak bolmaly
- 29 ýaşly , 11 sany aýry-aýry zenandan 21 sany çagasy bar
- Ylym dünýäsine uly goşant goşan türkmen we dünýä alymlary
- INGI- bejerilişi we Profilaktikasy
- Haỳwanlaryň üstünde geçirilỳän tejribeler size näme öwredip biler diỳip piker edỳärsiňiz?
- Eýranda dońuz dümewiniń bardygy anyklandy
- Türkmen politehniki instituty
- Türkmen Milli konserwatoriýasy
- Türkmen halk hojalyk instituty
- Мифы о туберкулезе и правда об иммунитете
- Аллергия на лекарства
- Doňuz dümewiniň ýaýramagyna halkara guramalar alada bildirdi
- Maýkl Jeksonyň maşgalasy, merhumyň jesedini barlamagy soraýar
- Çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäniň
- ÇAGANYŇ IRKI ÖSÜŞI:
- AIW-yň öňüni almak boýunça täze merkezini açýarlar
- Halkara hyzmatdaşlyk
- 3 habar : ýokanç kesel , Kanada-da dońuz dümewi , 3 aýlyk bäbejik aradan çykdy
- Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk instituty
- Türkmen döwlet medeniýet instituty
- Türkmenistanyň polisiýa Akademiýasy
- 3-nji Ýaş Alymlar Simpoziumy (Chicago 2009)
- Uzak ýaşamagyň syry
- Angina Pectoris
- ÝUSAID neşe serişdesini ulanýanlaryň arasynda AIW-yň öňüni almak boýunça okuw sapaklaryny geçirmeklige hemaýat edýär
- AIW/AIDSiň öňüni almak: Çagalaryň we AIDSe garşy göreşiň hatyrasyna birleşeliň
- Türkmen döwlet lukmançylyk instituty – Aşgabat şäheri
- Türkmenistan Milli golýazmalar instituty
- Türkmenistanyň gurluşyk we gurluşyk materiallary senagaty ministrligi
- Duzuň we unuň hiline gözegçilik etmek ulgamlarynyň kämilleşmegi barada seminar
- Dońuz dümewi Ankarada we Saud Arabystanynda
- Göz kesellerini bejerýän merkeziň taslamasynyň tanyşdyrylyşy
- Täze ulgam rak keseliniń bejerilşinde
- Паховая грыжа
- КАК БЫСТРО ИЗБАВИТЬСЯ ОТ ЛИШНЕГО ВЕСА?
- Magtymgulyň Mazarynyň Başynda
- Çagalar, Terbiýäniň Jadyly Dünýäsi
- Seýitnazar Seýdi adyndaky Tükmen döwlet mugallymçylyk instituty
- Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň Ylmy-barlag ekerançylyk instituty
- Türkmen oba hojalyk uniwersiteti
- Pagtaçylyk ylmy-barlag instituty
- Ýürek we akyl baglanyşygy
- Doňuz dümewi barada soraglar
- Onkologiýa ylmy-kliniki merkezi – Aşgabat
- Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti
- Janyň saglygy we iýmitiň hili
- Suw doňup buz bolan ýagdaýynda
- Zähmet şertnama
- Kardiologiýa ylmy-kliniki Merkezli hassahana
- Halkara türkmen-türk uniwersiteti
- Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezi
- GÖWRELILIK
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6-nji aý -dogluş )
- Fiziologiýa ylmy-kliniki merkezli hassahana – Aşgabat
- Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri instituty
- “Türkmennebit” DK-niň “Nebitgazylmytaslama” instituty
- “Gün” ylmy önümçilik birleşigi
- “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň Himiýa instituty
- Sinkiň yetmezçiliginde yüze çykyp biljek wakalar
- Dońyz dümewi
- Gyzzyrma garşy göreşmegiň bütindünýä güni
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4-6-nji aý)
- What causes erectile dysfunction?
- Tuberculosis (TB) in Turkmenistan
- Biz barada , ylym we bilim barad
- Türkmenistanyň baýramçylygy
- Üsgülewük we Sawuklama , Arassaçylyk , Ýodlandyrylan duz , Ene süýdi
- Arassaçylyk – saglygyň dermany
- 2 Habar : Alzaýmer bejeriş ulgamy – Amerikada temmäki
- Hemişe Sabyn Peýdalymy?
- Her günde 1 käse çaý içmeg
- Ýewropa immunlaşdyrma hepdeligi bat aldy
- Türkmen onkologlary dünýä tejribesiniň iň gowularyny ulanýarlar
- BMG-niň Çagalar Gaznasy (UNISEF) tarapyndan guralan duşuşyg
- Bäbek näme üçin aglaýar?
- Süýji keseliň berhizi
- Korporatiw Uniwersitet
- Eýran Türkmenleriniñ Sahypalari
- Sanjym etmek , Çaganyň ösüşi , Gyzzyrma
- Kimiňki dogry?
- Заболевания уретры
- Дыхательная гимнастика для беременных
- Ýewropa/halkara hereketi we ykrar etme
- Bilimde hil meselesi we onuň barlagy
- OECD hyzmatdaşlygy/Ikinji bilimi almak
- Aspirantlyk/Ýokary bilim boýunça hyzmatdaşlyk barada Ýewropa Geňeşi
- UNESKO we BMG-niň ikinji bilim boýunça işleýän beýleki guramalary
- Yaşlaryň zähmet çekmäge hukugynyň kepillendirmesi hakynda Türkmenistanyň kanuny
- ÖZIÑIZE GOWY SEREDIÑ
- Howa bilen işleýän maşynlar.
- The Kidneys and How They Work
- What Are Migraine Headaches?
- Rusça Sahypalar
- Iňlisçe Sahypalar
- ABŞ-nyň Ýokary bilim ulgamy
- Ýewropada ýokary okuwdan soňky bilim
- Iň uly organymyz haýsysy …
- KESELLERIŇ ÖŇÜNI ALYŞ SANJYMLARYŇ MILLI TERTIBI
- Sanjymlar
- Organiki oba hojalygynyň garşydaşlary.
- Baý we garyp
- Iş dolandyryjylar we MBA
- Öz çagaňyzyň akilly we alçak bolmagyny isleýäňizmi!?
- Бесплодие. Схема обследования
- Алкоголизм, лечение алкоголизма
- Ene – atalara maslahat
- Medinäniň doglan güni (hekaýa)
- Uzak ýaşamagyń syry näme?
- Şizofreni hassalygynyń sebäbi — Kanada guş dümewi howpy abanýar
- Topragy bejermeklikde täzeçillik
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (3-4-nji aý)
- Esophageal cancer
- Bileje kitap okaýarys
- Çagalaryňyza Kiçilikden Kitap okap beriň!
- HORMATLY ATA – ENELER ! – ÇAGAŇYZYŇ SAGLYGY SIZE BAGLY!
- Gün energiýasy
- Ýel eneregiýasy
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8-12-nji hepdäniň içinde)
- Independent Turkmenistan, By Dr. Hangeldi OWNUK
- From Ashgabat to North Dakota
- Bütindünýä saglyk gününe bagyşlandy
- 3 Habar :Öýken ragyna garşy täze sanjym oýlanyp tapydy
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8-nji hepdäniň içinde)
- Сифилис – венерическое заболевание с довольно продолжительной историей
- Венерические заболевания
- Туркменистан – Профилактика наркомании и других зависимостей
- Туркменистан – Пресс-служба
- Туркменистан- Здоровый образ жизни
- Туркменистан – Медицинская профилактика
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6-8 hepde)
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (ilkibaşda)
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4-6 hepde)
- GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (0-4 hepde)
- Grip
- SAGLYK WE IÝMIT
- Dünýäniň iň gowy tejribesi ösüp gelýän ýaş nesliň saglygynyň goragynda
- NOWRUZ BAÝRAMYÑYZ GUTLY BOLSUN!
- Nowruz Baýramyňgyz Gutly Bolsun نوروزبایرامئنگئز قوتلی بولسئن
- Reňkleriň täsiri
- Therapies Bee Venom therapy
- 8 mart baýramyñyz gutly bolsun gelin-gyzlar. سگیزنجی مارت بایرامئنگیز قوتلی بولسون گلین-قئیزلار
- Horlanmagyň altyn açary, kaloriýa sanyny azaltmak
- ЭТАЖИ ЗДОРОВЬЯ
- Eýnşteýn – XX asyryň genisi
- Saglyk habarlar we Türkmen ylmy-kliniki Merkezli hassahana
- Mahmyt Kaşgarlynyň ylmy mirasy alymlaryň üns merkezinde
- Çagalarymyza ‘ýok’ diýip bilmeli, ýerinde duýduruşlar bermeli
- Arakkeşlige çäre barmy?
- Bagtly bolmak isleýän bolsaňyz, aýalyňyza gulak asyň!
- Türkmenistanda ýokary okuwdan soňky ylmy kadrlary taýýarlamak ulgamyň gurlusy
- Aspirin bagry dermanlaryň zyýanyndan goraýar
- Çilim düwnüge getirýär
- Magtymguly we Lukman hekimiň hakynda ylmy garaýyşlar
- Her ýyl 830 müń çaga ýogalýar
- Turkmenistan- Disabled
- Dümew Barada
- Dümew
- Jumageldi Jumaýew
- Hudaýnazar Atageldiýew
- Alva Robinson
- Baýram Rahymgulyýew
- TASA Chicago’09 Symposium
- Gülşirin Orazowa
- Arslan Zomow
- Wepa Nazarow
- Aýnabat Ýaýlymowa
- Perman Goçyýew
- Allaberen Asyralyyew
- Aman Gurdow
- Araz Toumaje عراز توماج
- Türkmenistanyň Milli derman serişdeleri instituty
- Türkmenistanyň göz keselleriniň ylmy-kliniki merkezi
- Onkologiýa ylmy-kliniki merkezi-Turkmenistan
- The Importance of Sexual Health
- ГЕРПЕС ГЕНИТАЛЬНЫЙ
- Вирусные гепатиты
- Kardiologiýa ylmy-kliniki Merkezli hassahana- Türkmenistan
- Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezi- Türkmenistan
- Fiziologiýa ylmy-kliniki merkezli hassahana- Türkmenistan
- Rak keseli ýaýbańlaşýar
- Guş dümewi ýańadandan güntertibinde
- 9 miliiona golaý adam açlyga sezewar
- Balyk, Omega-3 ýagyna diýseń baýdyr
- Dr. Orazglyç Orazglyjew
- Täze ýylyňyz gutly bolsun! تاَزه یئلئنگئز قوتلی بولسون Тәзе йылыңыз гутлы болсун!
- HIV and AIDS in Canada
- Saglykda uly tagalla
- Saglyk Barada : Oka, Öwren, Döret
- Witaminler peýdalymyka?
- Türkmenistanda saglyk ýarmarkasy
- Öýken ragynda ösgülewige üns berilmeli
- BMG-da Çilimkeşlige garşy göreş
- Çakyza güwüs ragyny 30 göterim azaldýar
- Çaga hirurgynyń üstünligi
- Tüssesiz howa tásirli boldy
- Dünýániń iń kámil operasiýa roborty
- Öýdáki howp: allergiýa
- Garrylyk çagynda az uklamak howply
- Deri ragyna garşy sanjym
- Interaktiw multimediýa merkezi açyldy
- Doktoranturalara resminamalary kabul etmek başlandy
- Ertirlik edinmegiň peýdasy örän uludyr
- Sinkiň yetmezçiliginde yüze çykyp biljek wakalar
- Sowuklama garşy jadyly çözgüt
- Açylman solon Roza
- Çagalar jübi telefonyny az ulanmaly
- Miwedir gök önümiň gowusyny nädip tanamaly?
- Sazlaşykly maşgala – sazlaşykly terbiýe
- Ynsan – ylym daragtynyň miwesi
- Artykmaç goşlar çaganyň dünýäsini daraldýar
- Sag egne ýatmak
- Howa- Ýaşaýşyň çeşmesi
- Ganaýlanyşyň beýgelmeginiň esasy sebäbi ukusyzlyk
- Bilim we Saglyk
- Bütindünýä Saglygy Goraýyş guramasynyň ekspertleri Aşgabatda
- Milletiň saglygy
- Maşgala dermanhanajygy her bir öŷde bolmaly
- Gan toparlary
- Türkmen döwlet lukmançylyk instituty
- Adamlaryň saglygynyň we abadançylygynyň hatyrasyna tagallalary birleşdirip
- Gyzamyk we gyzylja keselleriniň eliminasiýasy
- Ajy ÿowşanyň häsiÿetleriniň biri
- Bagtyýar garrylar hem-de maşgala agzybirligi
- Iň köp okalan
- Peýdaly iýmitler
- Saglyk we gülki
- Adamlary ýöreýşinden tanap bolar
- Salamlaşmak we saglyk
- Tebigy serişdeleri dolandyrmak
- Ýeliň energiýasy
- Çaý we adam saglygy
- Ýüregimizi aýalyň
- Geroin
- Çagalary telewizordan uzakda saklaň
- Bäbekler nädip gepleýärler
- TÜRKMEN GAWUNYNYÑ GUDRATY
- Kimler gorkup ölse kimler begenip öler
- Şirin-şeker datly gawun
- Türkmenistanyň göz keselleriniň ylmy-kliniki merkezi
- Her bir autistic çaganyň biziň bilmegimizi isleýän on zady
- Medisina bilimini dünýä standartlaryna ýetirmek gerek
- ŞOK
- Arakhorlugyň bejerilşi
- Arakhorlugyň klinikasy
- Dükanda et, towuk ýaly harytlary söwdaňyzyň soňunda alyň
- Awiasiýa Medisinasy
- Arzan aýakgaplar şeýlede edäýýär
- Saglyk Habarlar
- Acne vulgaris
- Howa salkynlady dümewlemejek boluň!
- Çilim gadagançylygy ýürek kesellerini azaldýar
- Nirede 100 ýaşap bolýar?
- Medisine roboty
- Çilim çekmek zyýanlydyr
- Witamin D
- Sitoplazma
- DIFUZ ZAHERLI ZOB
- Baş keseli -ýazwa
- Sagdyn bolmak
- Göz almasynyň bejerilşi
- Ukusyzlyk ýürek ýetmezçilik
- Gök önümleriň saglyga peýdasy
- Inçekesel kafedrasynda okuw merkezi
- Medisina Habarlar
- Afrikada SPID-e Garşy Göreş
- BAGYR KESELI
- Yanyoldaşy Hor Çekyänlerin Dat Günine
- Adam bedeni barada esasy maglumatlar
- Abort
- Çayhorlarda deri ragy keseli az bolyar
- Awitaminoz
- Orsyetde SPID keseli barha köpelyär
- Gan basyşy keseli köpelyär
- Ilkinji medisina kömegi
- Kafeýin
- Yaş Türkmen alymyn rak keseli makalasy
- EGER BOYUN KICI BOLSA – OSUP BOLARMYKA
- UJYPSYZ ÝARALAR
- DIKELDIŞ YAGDAYY
- DEM ALMA SAKLANANYNDA ILKINJI KÖMEK
- ILKINJI KÖMEGI BERMEGIŇ KADALARY
- Türkmenistanda AIW/AIDS-iň öňüni almaga halkara guramalar goldaw berýär
- AIDS nähili ýokuşýar
- Türkmen Lukman Habarlar
- SAGLYGY GORAÝYŞ DURMUŞ BÖLÜMI
- AIW we gepatitin
- Adamyn dasky durky
- Akuserçilik
- Abstinenssiýa
- Abuliýa
- TASA 1st Symposium – Dallas 2007
- Turkmenistan Approves National TB Communication Strategy
- TB Program Expands Coverage in Turkmenistan
- Millions of Women, Children Receive Critical Vaccinations
- KELLE ÝA-DA ÖŇURGA SÜŇKI ŞIKESLENENDE ILKINJI KÖMEK
- jyns ýollary arkaly geçýän keselleri
- Optimizing treatment of antimicrobial-resistant Neisseria gonorrhoeae
- What are the Consequences of Untreated Gonorrhea?
- Gonorrhea Complications: An Overview
- Gonorrhea – Complications
- Undiagnosed, Untreated Gonorrhea & Chlamydia Infections Common
- What are the Consequences of Untreated Gonorrhea?
- Antibiotics for gonorrhea
- Gonorrhea – Treatment
- New Treatment Recommendations for Gonorrhea
- Inçekesel
- Human Rights and Health in Turkmenistan
- ELEKTRIK TOGY BILEN ŞIKESLENME
- Medinäniň Doglan Güni
- Keselleri şöhle bilen anyklaýyş usullarynyn hazirki zaman lukmançylykda ahmiýeti
- Nobatçy Dermanhanalar we Gospitallar (telfonlar)
- ÝANMALAR ÝYLYLYK URMASY ELEKTRIK TOGY BILEN ŞIKESLENME
- Health Conditions in Turkmenistan
- ÝÜREGE GÖNI BOLMADYK OWKALAMA WE EMELI DIKELDIŞ DEM BERMÄNI GEÇIRMEGIŇ DÜZGÜNLERI
- Türkmen – Türk Sözlük
- Türkmen – Türk Sözlük 2
- Türkmen – Türk Sözlük 1
- DEM ALYS YOLLARYNYŇ YITI WIRUS KESELLERI
- ÝYLYLYK ÝA-DA GÜN URMASY
- Göwreli hem dogran ayallarda incekeselin gecisinin kabir aýratynlyklary
- GAN AKMAKLAR WE ÝARALAR
- INGALYASIYA
- INWAGINASIYA
- Peşew-jyns synalaynyn incekeseli
- Absses
- HUŞSUZ ÝAGDAÝYNDA BOLANA KÖMEGI
- ZÄHERLENMELER we DIŞLEMELER
- Ylmy-barlag dänelik ekinleri instituty «Türkmengallaönümçilik» assosasiýasy
- Ylmy-barlag maldarçylyk we weterinariýa instituty
- Ylmy-barlag geologiýa gözleg instituty Türkmenistanyň nebitgaz senagaty we mineral serişdeler ministriligi
- Türkmenistanyñ döwlet energetika instituty
- Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginiň Çöller, ösümlik we haýwanat dünýäsi milli instituty
- Türkmenistanyň Suw hojalyk ministrliginiň “Türkmensuwylymtaslama”
- Türkmenistanyň Strategik meýilnamalaşdyryş we ykdysady ösüş instituty
- BABASYL


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama 27-nji iýulda Hillari Klintony prezidentlige aňrybaş mynasyp kandidat hökmünde häsiýetlendirmek bilen, Ak tam üçin bäsleşige çykýan respublikan kandidatynyň onuň “golaýyndanam geçmeýändigini” aýtdy.
"Birleşen Ştatlaryň prezidenti bolup işlemäge Hillari Klintondan artyk mynasyp bolan ýok, ne erkek ýa aýal, ne men, ne-de Bil (Klinton)" diýip, prezident Obama Filadelfiýada, Demokratlaryň milli gurultaýynda eden çykyşynda aýtdy.
Ol bir gün ozal demokratlaryň prezidentlige kandidatlygyny kabul eden Klintony Birleşen Ştatlaryň "indiki serkerdebaşysy bolmaga mynasyp we... taýýar» adam hökmünde häsiýetlendirdi.
Obama Klintonyň jemgyýetçilige eden uzak ýyllyk hyzmatynyň, şol sanda ABŞ-nyň döwlet sekretary we senatory bolup işlemeginiň ony Ak tam üçin iň bir özboluşly taýýarlykly adama öwrendigini aýtdy.
"Hakykatda hiç bir zat seni prezident ofisiniň talaplaryna taýýarlamaýar" diýip, Obama aýtdy. "Sen bu barada okap bilersiň. Sen muny öwrenip bilersiň. Emma sen şol stoluň başyna geçýänçäň, global krizisden baş alyp çykmagyň ýa-da ýaş adamlary urşa ibermegiň nämedigini bilmersiň. Emma Hillari ol otagda boldy, ol şol kararlaryň bir bölegi boldy" diýip, prezident aýtdy.
Prezident Obama sözüni jemleýän pursaty Hillari Klinton sahna çykyp, prezidente gol berip, märekäniň ruhuna ruh goşdy. Şeýle-de bu agşamda wise-prezident Jo Baýden, Nýu-Ýorkuň öňki meri Maýkl Blumberg, Klintonyň wirjinialy egindeşi Tim Keýn dagy hem söz sözledi.
"Şu ýyl, şu saýlawda men siziň özüme goşulmagyňyzy hem-de sinizmi ret etmegiňizi, gorky-howatyry ret etmegiňizi we özümizdäki iň gowulygy çagyryp, Hillari Klintony Birleşen Ştatlaryň indiki prezidentligine saýlamagyňyzy soraýaryn" diýip, Obama öz sözüni soňlanda aýtdy.
Prezident we beýleki çykyp geplänler baý biznesmen we ozalky TW ýyldyzy, hiç wagt jemgyýetçilik işinde işlemedik Trampy gorky-howatyra meçew bermekde we boş wadalarda berk tankyt etdiler.
Baýden Trampy «öz bähbidi üçin Amerika agzalalyk salmaga çalyşýan, dünýäni bulaşdyrjak adam» hökmünde häsiýetlendirdi.
Tramp gurultaýyň üçünji gijesindäki optimistik äheňi ýaňsylap, twitterde «millionlap ajaýyp adam garyplykda, zorluk we lapykeçlik içinde ýaşaýan wagty» ýurduň özüni hoşwagt duýmaýandygyny ýatlatdy.
"Orsýetiň tarapyny" tutmak
Çykyş edenleriň birnäçesi Trampy Orsýet babatda aşa dostana bolmakda tankyt etdi. Mälim bolşy ýaly, Orsýet 2014-nji ýylda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny zor bilen anneksiýa edeli bäri Moskwa bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklaryň derejesi Sowuk uruş döwründäki peslige düşdi.
Bu tankyt geçen hepde demokrat resmileriň arasynda alşylan elektron hatlaryň uly mukdarda ogurlanmagynyň we partiýanyň muny rus hökümetinden görmeginiň yz ýanyna gabat geldi.
Syzyp çykan hatlar Klintonyň kandidatlyk bäsdeşi Berni Sandersiň tarapdarlaryny gazaba mündürdi, sebäbi ol hatlar bitarap partiýa resmileriniň Klintona gol ýapandygyny görkezdi.
Tramp 27-nji iýulda Klintonyň şahsy hasaplap bozandygyny aýdan hatlaryny nazara alyp, Orsýetiň «ýiten 30 müň elektron haty tapmagyna umyt baglaýandygyny» aýdyp, demokratlaryň kejikmesine sebäp boldy.
Federal derňew býurosy, «adatdan daşary seresapsyzdygyny» aýdyp, Klintonyň gizlin materiallary öz şahsy elektron poçtasyndan geçirmek bilen kanuny bozup-bozmandygyny barlady we geçen aý oňa munuň üçin aýyp bildirilmejegini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň Merkezi aňtaw gullugynyň ozalky başlygy Leon Panetta gurultaýda çykyş edip, Trampy, Moskwany Klintonyň hatlaryny tapmaga çagyryp, "ýene bir gezek Orsýetiň tarapyny tutmakda" aýyplady.
Wise-prezident Jo Baýden bolsa, respublikanlaryň kandidatynyň rus prezidenti Wladimir Putin baradaky pozitiw beýanatlaryna salgylanyp, Trampyň «diktatorlara» simpatiýa bildirýändigini aýtdy.
Klinton şu hepde guralan gurultaýda Birleşen Ştatlaryň esasy partiýalarynyň taryhynda Ak tama kandidatlyga seçilen ilkinji aýal boldy. Ol demokratlaryň prezidentlige kandidatlygyny resmi taýdan 28-nji iýulda kabul etmeli.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
BMG Päkistaniň öňki premýer-ministri Benazir Buhuttonyň öldürilmegi bilen bagly geçiren derňewleriniň netijesini yglan etdi. Buhuttonyň hökümet tarapyndan ýeterlik derejede goralmanlygy aýdylýar.
Hasabatda Buhuttonyň 2007-nji ýylyň dekabr aýynda öldürilenligi we bu barada Päkistanyň hökümetiniň ýeterlik derejede derňew geçirmänligi nygtalýar.
Penşenbe güni ýaýradylan şol hasabatda Buhuttonyň öldürilmegi barada hökümet wekilleriniň ýeterlik derejede derňew geçirmezligi “bilkastlaýyn” edilen hereket bolmaly diýilýär.
BMG aýratynam öz ekspertleriniň bu mesele boyunça amala aşyrýan derňewlerine Päkistanyň aňtaw gulluklary we hökümet wekilleri tarapyndan päsgelçilik döredilmäge synanşylanlygyny aýtdy.
Buhutto 2007-nji ýylyň dekabr aýynyň 27-de saýlawlara taýýarlyk boýunça alyp barýan tagallalary döwründe Rawalpindi şäherinde atylyp öldürilipdi.


text:
Gyrgyzystanyň häkimiýetleri Human Rights Watch (HRW) guramasynyň Bişkekdäki edarasynyň ýolbaşçysy Mihra Rittmanny ýurda goýbermediler. Rittmann Türkiýäniň Stambul şäherinden Bişkege barýardy.
Gyrgyzystanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat-wekili Rittmannyň “migrasion kanunlary” bozandygyny we şu sebäpden 2-nji dekabrda ýurda goýberilmändigini 4-nji dekabrda AÝ/AR-na aýtdy. Goşmaça detal berilmedi.
“Human Rights Watch guramasynyň wekiliniň Gyrgyzystan tarapyndan gadagan edilmegi öň görlüp-eşidilmedik, garaşylmadyk we örän aladalandyryjy alamat” diýip HRW guramasynyň ýerine ýetiriji müdiri Kenneth Roth aýtdy.
Human Rights Watch guramasy Bişkekde ýerleşýän halkara işgärleriniň, şol sanda Rittmannyň işine kynçylyklaryň döredilýändigini mundan öň birnäçe gezek aýdypdy.
Rittmannyň Gyrgyzystana goýberilmezligi bilen bagly waka bu ýurduň BMG-niň Adam Hukuklary boýunça Geňeşinde 2016-njy ýylyň ýanwarynda orna eýe bolmagynyň öňýanynda ýüze çykdy.


text:
Günbatar we arap öňbaşçylygyndaky ýurtlaryň ministrleri şu Muammar Kaddafisiz Liwiýanyň geljegi barada maslahatlaşmak üçin Birleşen Arap Emirliklerinde ýene bir tapgyr duşuşyk geçirýär.
Bu duşuşyk NATO-nyň Kaddafiniň häkimiýetini we onuň güýçleriniň graždan ilata we gozgalaňçylara hüjüm etmek ukybyny gowşatmak üçin Tripolä urýan agyr bomba zarbalary bilen utgaşýar.
NATO Tripolä urýan zarbalaryny üçünji gün agşamlyk hem dowam etdirdi.
Liwiýa aragatnaşyk toparynyň Abu Dabide geçýän duşuşygyna ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillari Klinton we britan hem fransuz wekilleri, Katar, Kuweýt, Iordaniýa ýaly arap ýaranlary gatnaşýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 16-njy maýda geçiren giňişleýin hökümet maslahatynda ýurduň 22 ýyl mundan ozal kabul edilen Konstitusiýasyna özgertmeleri girizmäge bireýýäm wagt ýetendigini aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow 2008-nji ýylda Türkmenistanyň Konstitusiýasy boýunça özgertmeleriň birinji tapgyrynyň geçirilendigini, şonda Baş kanuna girizilen üýtgetmeleriň we goşmaçalaryň «esasy kanunyň kadalaryny düýpli özgerdendigini» belledi.
Türkmen lideriniň tassyklamagyna görä, Konstitusiýa özgertmelerini geçirmek zerurlygy ýurtda «amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeleriniň depgininiň ýokarlanmagy we geriminiň örän giňelmegi bilen bagly».
G.Berdimuhamedow bu sözüni delillendirip, «häzirki döwürde ýurdumyzda bazar ykdysadyýetine geçildi we raýat jemgyýetiniň gymmatlyklary durmuşa ornaşdyryldy» diýdi.
Onuň ynandyrmagyna görä, indi şu ýagdaýa görä, «ýurdumyzyň häzirki hereket edýän konstitusiýasynyň käbir kadalary döwrüň talaplaryna belli bir derejede indi laýyk gelmeýär».
Emma prezident bu diýilýän «käbir kadalar» barada anyk bir zat aýtmady.
Prezident Berdimuhamedow «konstitusiýada ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli jemgyýetçilik-syýasy özgertmeler öz beýanyny tapmalydyr» diýdi.
Hukuklar we azatlyklar
Geçiriljek özgertmeleriň çäklerinde Türkmenistanda adam hukuklary boýunça ygtyýarly wekiliň wezipesini girizmegiň hem hökman göz öňünde tutulmalydygy aýdylýar.
Mundan başga, prezident ýurtdaky ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň hukuklarynyň giňeldilmelidigini belledi, «raýatyň, adamyň hukuklarynyň we azatlyklarynyň kazyýet tarapyndan goralyşyny güýçlendirmäge hem aýratyn üns bermeli» diýip, Ministrler kabinetiniň giňeldilen mejlisiniň dowamynda aýtdy.
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň maglumatynda aýdylmagyna görä, «geçiriljek özgertmeler... döwlet häkimiýetiniň täze edaralaryny we raýat jemgyýetini döretmäge-de mümkinçilik berer; raýatyň we adamyň hukuklaryny hem-de azatlyklaryny has-da giňeltmek we doly goramak üçin hem zerur şertleri döreder».
Prezident Berdimuhamedow Ministrler kabinetiniň penşenbe güni geçirilen mejlisinde Türkmenistanyň konstitusiýasyny kämilleşdirmek boýunça Konstitusion topary döretmek we onuň düzümini tassyklamak hakyndaky permana hem gol çekdi.


text:
Türkmen telewideniýesi 29-njy iýunda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan gününiň tutuş ýurt boýunça baýram edilendigini habar berip, onuň adyna gutlag sözlerini aýtdy.
Şeýle-de telewideniýe ýurduň çar künjeginde prezidentiň doglan güni mynasybetli guralan dabaralar, aýdym-sazly çäreler hakynda habar berýär, olara ilatyň uly agzybirlik bilen gatnaşandygyny tassyklaýar.
Emma bu ýyl prezidentiň doglan güni mynasybetli daşary ýurtly aýdymçylaryň gelendigi aýdylmaýar.
Azatlyk radiosynyň prezident Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli açan forumyna gatnaşan okyjylar, döwlet eýeçiligindäki resmi metbugatda beýan edilýän minnetdarlyk, alkyş sözlerinden tapawutlylykda, başgaça pikirleri hem aýdypdyrlar.
Mysal üçin, özüne "Mençestr" diýen at beren okyjymyz «Haçan işiňi taşlajak, biz senden ýadadyk, sen ýeriňi başga birine ber, sen halky işsiz etdiň, seniň bar aladaň diňe özüň, kelläňde halk barada pikir ýok...» diýip ýazýar.
Emma "Anonim" atly okyjymyz «Arkadaga şöhrat» diýipdir. Garyp atly okyjymyz bolsa şeýle teswir galdyrypdyr: «Bä, ýaşyň uzyn bolsun, Gurbanguly! Gaýrat edip, biz ýaly garyplara göz aýla, bazara barsaň, zatlar gymmat. Satyjydan sorasaň, 1 dollar 6 manat boldy diýýä.... Seredeňokmy halkyň hal-ýagdaýyna?» diýip, Garyp soraýar.
Ýöne özüne "Patriot" diýip at beren okyjymyz başga pikirde. Ol prezidente berk jan saglyk, uzak ömür dilemek bilen, soňundan ony tankytlaýanlara ýüzlenýär:
«Pursatdan peýdalanyp, size hem bir dilegim bar: Bu hem öz eziz watanyňyzy tankytlamagyňyzy bes edip, günäleriňize toba edip, dogry ýola düşmegiňizdir.» Şeýle-de Patriot Oraza aýy dilegleriň kabul bolýandygyny ýatladýar.
"Türkmen" atly okyjymyz bolsa prezidentiň doglan gününde ýurtda giň ýaýrandygy aýdylýan para, korrupsiýa meselesini gozgaýar.
«Hormatly Prezidentimiz, döwletimiziň gülläp ösmesi üçin gaýrat edip para (korrupsiýany) ýok ediň. Hassahanalarda, döwlet edaralarynda, ýolda (Gaişnikler), aeroportda, hatda türmä düşseňem - her ýerde para-pul isleýärler. Şo para meselesini ýok edip bilseňiz, halkymyz Sizden razy bolar...»
Şeýle-de ol ýurtda giňden hususylaşdyrma geçirmäge, aýlyklary köpeltmäge, Hytaý, Singapur ýaly ýurtlardan görelde almaga, döwlete adalat getirmäge çagyrýar.
Emma özüne Singapur diýip at beren okyjymyz Singapur ýaly döwletleriň taryhynda hem diktatura ýolundan gidilen ençeme ýylyň bardygyny ýatladyp, şeýle dolandyryş usulynyň hem zerurdygyny aýdýan analitikleriň bardygyny öňe sürýär.
«Nesip bolsa, ähli zat gowy bolar» diýmek bilen, Singapur atly okyjymyz prezidente «has watançy we ynamdar,daşary ýurtlarda okap, işläp tejribe gazanan adamlary öz ugurlary boýunça işe bellemegi» maslahat berýär.
Mähri Mähri atly okyjymy bolsa prezidentden halky kösemezligi soraýar.«Gaýrat et-de, halkyňy kösemäňi goý! Olimpiýada ýa bolmasa diňe gurluşyk üçin pul çykaryp, halkyňy barly ýerden barsyz etme!» diýip, Mähri ýazýar.
Azat Aga atly okyjymyz «Başga ýurtda-da prezidentler bar, doglan gün gutlap, kitap ýazyp ýörenok, 3-5 sanjak türkmen galdy ýurtda, olaň durumy gowulaşsyn” diýipdir.
Merdan Bally atly okyjymyz forumda: «Ne derseňiz diýiň, çünki biziň başymyza täçdir» diýip, tankydy pikir edýänlere garşylyk bildiripdir.
Aman Eminow bolsa pikirini aýtmakdan saklanypdyr:
«Remezan aýynda küpür gepleşmezlige çalyşýaryn, şu sebäpden hiç bir zat diýmeýärin» diýip, ol prezident Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli açylan foruma ýazan teswirinde aýdypdyr.
Hormatly diňleýjiler, bu forumda pikirini aýdan okyjylar başga-da kän we olary özüňiziň okamagyňyza, belki-de söhbete goşulmaga çagyrýarys.
Şeýle-de bu ýerde aýdylan pikirleriň Azatlygyň resmi pozisiýasy bilen dahylynyň ýokdugyny ýatladýarys.


text:
Malaýziýanyň howa ýollary kompaniýasyna degişli MH17 belgili uçaryň heläkçiliginde pida bolanlaryň garyndaşlary ýolagçy uçaryň Gündogar Ukrainada separatistleriň gözegçiligindäki territoriýada, “Buk” sistemasyndan oka tutulandygyny halkara jenaýat derňewiniň anyklandygyny aýdýarlar.
Birleşdirilen derňew toparynyň (JIT) ýolbaşçysy we Niderlandlaryň baş prokurory Fred Westerbek 28-nji sentýabrda golland şäheri Niuwegeinde çykyş edip, derňewleriň MH17 uçarynyň ýykylmagy bilen baglanyşykly bolaýmagy mümkin beýleki ähli düşündirişleri aradan aýyrandygyny aýtdy.
Westerbek öz jenaýat deňewleriniň kynlaşdyrylmagyndan alada edip, häzirlikçe öz derňew netijeleriniň ählisini aýan edip bilmejekdigini belledi.
Malaýziýanyň howa ýollarynyň uçary 2014-nji ýylyň 17-nji iýulynda Amsterdamdan Kuala Lumpura barýarka, Gündogar Ukrainada oka tutulyp, heläkçilige uçrady. Uçaryň 298 ýolagçysynyň we ekipaž agzalarynyň ählisi wepat boldy.
Çylşyrymly animasion wideo
Birleşdirilen derňew topary (JIT) “Buk” sistemasynyň pajygaly waka bolmazdan ozal Ukraina getirilendigini we şondan gysga wagt soň gaýtadan Orsýete alnyp gidilendigini mälim etdi.
Şeýle-de, bu topar metbugat ýygnagynda 2014-nji ýylda düşürilen suratlardan we wideolardan ybarat 10 minutlyk çylşyrymly animasion wideony görkezdi. Onda “Buk” sistemasynyň Ukraina getirilişi we Snižne şäherçesiniň golaýynda ýerleşdirilişi görkezilýär.
Soňra ýygnakda raketanyň uçurylýandygy barada audio we suratly deliller hödürlenip, ondan soň şol “Buk” sistemasynyň diňe üç raketa bilen Luganksdan Orsýete alnyp gidilýändigi görkezildi.
Mundan ozal Gollandiýanyň howpsuzlyk geňeşiniň çykaran raportynda hem MH17-niň Ukrainanyň separatistleriň kontrollygyndaky territoriýasyndan atylan “Buk” raketasy esasynda urlup ýykylandygy tassyklandy.
“Täze” radar maglumatlar
Moskwa Ukrainanyň gündogaryndaky söweşijileri şeýle ýaraglar bilen üpjün edendigi baradaky maglumatlary ret edip, MH17-niň urlup ýykylmagyna özüniň hiç hili gatnaşygynyň ýokdugyny aýtdy.
26-njy sentýabrda Orsýetiň Goranmak ministrligi separatistleriň kontrollygyndaky territoriýadan hiç hili raketanyň atylmandygyny görkezýändigi aýdylýan “täze” radar maglumatlaryny köpçüligiň dykgatyna hödürledi.
Birleşdirilen derňew toparynyň geçiren metbugat konferensiýasyndan sähel wagt öň, Kremliň metbugat wekili Dmitriý Peskow Moskwada žurnalistleriň öňünde çykyş edip, bu toparyň “soňky maglumatlary” hem göz öňünde tutmalydygyny aýtdy.
Birleşdirilen derňew toparynyň resmisi Orsýetiň gürrüňi edýän maglumatlary öz derňewçilerine hödürlemändigini we onuň gözden geçirilmändigini belledi.


text:
Sişenbe güni Nýu-Ýorkda Dominik Straus-Kanyň üstünden jynsy zorluk aýyplamalary boýunça sud diňlenişigi geçirildi. Diňlenişikde Halkara pul gaznasynyň ozalky başlygyna garşy bildirilýän aýyplamalar ýatyryldy.
Mundan bir gün öň, Manhetteniň sülçüsi Saýrus Wens aýyplamalaryň ýatyrylmagy boýunça degişli haýyşnamany beripdi.
Maglumata görä, derňewçilerde jynsy zorluklara sezewar boldum diýýän – Nýu Ýorkdaky bir myhmanhananyň işgäri Naffisatu Diallonyň beren gökezmeleriniň ygtybarlylygy boýunça şübheler döräpdir.
Gwineýadan gelen immigrant Diallo 62 ýaşly Straus-Kany maý aýynda özüni zorlamak synanyşygynda aýyplapdy.


text:
Çehiýada ikinji gün parlament ses berişligi gidýär.
Çeh saýlaw resmileri saýlawa gatnaşmaly 8.4 million saýlawçynyň 40 prosentiniň anna güni ses berendigini aýtdy.
Merkez-sagçy hökümet halanmadyk tygşytlylyk çäreleri zerarly tankytlanyp, iýun aýynda korrupsiýa aýyplamalary netijesinde dargandan soň, irki saýlawlary geçirmeli boldy.
Pikir soraşlyklar ozalky ministr Bohuslaw Sobotka tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän Sosial demokratlaryň parlament orunlarynyň aglabasyny utjaga çalym edýändigini görkezýär.
Emma muňa garamazdan, pikir soraşlyklar bu partiýanyň koalisiýa partneryna mätäç boljagyny hem aňladýar.


text:
Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugynyň başlygy häzir Siriýada "Al-Kaýda" jeňçileriniň tarapynda 200 çemesi orsýetliniň söweşýändigini aýdýar.
Aleksandr Bortnikow penşenbe güni Kazanda geçirilen halkara howpsuzlyk maslahatynda çykyş edip, Siriýada söweşýän ors raýatlarynyň aglabasynyň Demirgazyk Kawkazdaky "Kawkaz emirligi" toparyna degişlidigini aýtdy.
Bortnikow jeňçi toparlar bilen prezident Başar al-Assadyň režimine garşy söweşmäge gidýän orsýetlileriň diňe Orsýet we GDA ýurtlary üçin howp bolman, eýsem ýewropa döwletleri we Amerika kontinenti üçin hem howp bolup durýandygyny duýdurdy.
Bortnikow ol söweşijileriň öz ýurtlaryna dolanyp gelmezlerinden öň tejribe toplajagyny we Demirgazyk Afrikadaky beýleki terror toparlary bilen täze gatnaşyk gurjagyny aýtdy.


text:
Soňky on günüň dowamynda «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň 3G internetiniň tizligi juda ýaramazlaşdy. Ozal sekuntda 3MB bolan bu prowaýderiň internetiniň tizligi häzir 53KB-te çenli pese düşdi.
«Altyn asyryň» müşderileri özleriniň häzirki ulanyp ýören internetiniň 3G-digine hem müňkürlik edýärler. Sebäbi «Altyn asyryň» 3G sim-kartalary Hytaýyň «Huawei» firmasynyň önümi bolan internet konnekterleri arkaly kompýutere çatylanda olar ýaşyl yşykda işleýär. «Huawei» firmasynyň 3G konnektorlary uniwersal bolup, olar 3G ulgamynda işlänlerinde gök yşykda, 2G ulgamynda bolsa ýaşyl yşykda işleýärler.
Internetiň tizliginden närazy müşderiler «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň düýbüne jaň edip, problemanyň sebäbini soranlarynda operatorlar olara dürli-dürli jogaplary berýärler.
Ilkinji günler operatorlar ulgamda tehniki näsazlygyň bardygyny düşündirip, internetiň birki günden ýene öňki tizlikde işlejekdigini aýdyp, müşderilerini köşeşdiren bolsalar, indi olar ýurduň welaýatlaryna 3G ulgamynyň çekilýändigi sebäpli, paýtagtda bu ulgamyň näsaz işleýändigini habar berýärler.
«Altyn asyryň» operatorlary internetiň tizliginiň şu hepdäniň ahyryna çenli doly gowulaşjakdygyny müşderilerine wada edýärler.
MTS-den "Altyn Asyra"
Şu ýylyň 1-nji martyndan diňe Aşgabadyň çäginde 3G hyzmatyny girizen «Altyn asyryň» internetiniň tizligi başda 3MB-di. Şonuň üçin hem paýtagtlylaryň köpüsi MTS-iň internet hyzmatyndan ýüz öwrüp, «Altyn asyryň» 3G internetine geçipdiler.
Häzirki wagtda «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamyndan başga, «Türkmentelekom» hem-de Orsýediň MTS kompaniýasy özleriniň interneti bilen türkmenistanlylara hyzmat edýärler.
Eger-de MTS prowaýderiniň internet tizligi sekuntda 460 KB bolsa, onda «Türkmentelekomyň» internetiniň tizligi sekuntda 40 KB-e barabardyr.
Ýöne bu iki prowaýderiň hem internetiniň tizligi juda bir öwürlikli däl. «Türkmentelekomyň» internetinden gündizlerine peýdalanmak asla mümkin däl diýen ýaly. Gündizlerine bu prowaýderiň tizligi sekuntda 20 KB-den ýokary galmaýar. MTS-iň interneti hem gündizlerine müşderilerini kanagatlandyrmaýar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Eýran özüniň agyr suw ýadro reaktoryndaky işleri jylawlamak çärelerini tamamlandygyny aýdýar.
Bu reaktor Tähranyň dünýäniň alty döwleti bilen Eýranyň dawaly ýadro programmasy barada alyp barýan ýadro gepleşikleriniň bir meselesi edilip goýlupdy.
Wise-prezident Ali Akbar Salehi 19-njy aprelde Tähran, Arakdaky reaktoryň plutonium öndürmek kuwwatyny kemeltmek üçin, ony täzeden gurar diýdi.
Şeýle-de ol, Britaniýa, Fransiýa, Germaniýa, Orsýet, Hytaý we Birleşen Ştatlar bilen noýabr aýynda gelnen ylalaşyga görä, Eýran özüniň ýokary derejede baýlaşdyrylan uranlaryny has howpsuz formalara getirdi diýdi.


text:
Gawun
Türkmen gawunlarynyň şan-şöhraty barada dünýäniň belli jahankeşdeleri we taryhçylary gyzykly maglumatlary galdyryp gidipdirler. XII asyrda ýaşap geçen fransuz syýahatçysy „Men hiç ýerde şeýle datly tagam datmandym“ diýse, on ikinji asyryň meşhur taryhçysy Al-Makdisi: „Merwiň kösükli ösümliklerine hem-de gawunlaryna taý geljek zat ýokdur“ diýipdir. Merw we Horezm gawunlaryny arap halyflary Mamunyň we Wasihiň köşklerine daşy buz bilen gurşalan gurşun gaplarda eltipdirler. Olar eltilmeli ýerine zaýalanman eltilen halatynda her gawun üçin 700 dirhem töläpdirler.
Fransua Bernýe on ýedinji asyrda gyş paslynda Delide Orta Aziýadan getirilen gawunlaryň gymmat bahadan satylýandygy hakynda ýazypdyr. Ol gawunlary pagta dolap eltýän ekenler. Türkmen gawunlary hytaý imperatorlarynyň, hindi şalarynyň we arap halifleriniň desterhanlaryny bezese, şirin-şeker türkmen gawunlary Soltan Sanjaryň, Baýram han Türkmeniň we beýleki türkmen hökümdarlarynyň söýer aşy bolupdyr.
Orta Aziýaly täjirler gawunlary Ýewropa hem äkidipdirler. Ýöne gawuny barjamly, baý adamlar satyn alyp bilipdir. Umuman, gawun şa desterhanyna mynasyp ýokumly iýmit hasaplanypdyr. Ýewropa patyşalary dabaraly gawun iýişlige öz golastyndakylaryň diňe golaýlaryny çagyrypdyrlar. Gawuny ýewropalylar diýseň gowy görüpdirler. Mysal üçin, Rim imperatory Klawdiý Albin ertirlik naharynda gawun iýmegi gowy görýän eken.
Lukman Hekim diýlip tanalýan meşhur Ibn Sina hem türkmen gawunlarynyň dürli kesellere dermandygyny aýdyp, olary öz tebipçilik işinde giňden ulanypdyr. Sebäbi gawunlaryň düzüminde gant, karotin, S,R witaminleri, adam organizmi üçin gymmatly minerallar köp. Gawun peşew halta, öt halta, bagra, az-azdan iýilse aşgazana, içegelere oňat täsir edýär. Ol nerw rahatlygyny döredip, keýpiňi çag edýär. Gün şöhlesiniň ýakymsyz täsirini aýyrýar. Waharman gawunynyň ternesi inçekeseliň, öýken keselleriniň, demgysmanyň dermanydyr.
Türkmenistanda gawunyň haýsy döwürlerden bäri ösdürilip ýetişdirilýändigi barada taryhyň saralan sahypalarynda maglumatlar bar. Muňa Merwde gazuw-agtaryş işleri geçirilen wagty gadymy Gäwürgaladan tapylan gawun çigitleri hem şaýatlyk edýär. Biziň eýýamymyzyň VI asyrynda Türkmenistanda bakja ekinlerini, esasanam gawundyr garpyz ekýän daýhanlar ýer üçin tölenýän salgytdan boşadylýan eken.
Biziň günlerimizde ýurdumyzyň babadaýhanlary gawunlaryň dürli görnüşlerini ösdürip ýetişdirýärler. Sahawatly topragyň nury çaýylan bereketli gawunyň ösdürilip ýetişdirilişine ünsüň güýçlenmegi ýöne ýerden däldir. Merhemetli Prezidentimiziň gawun baýramyny bellemek hakynda Perman çykaryp, şol baýramyň döwlet derejesinde bellenip geçilmegi türkmen gawunlaryny döreden ata-baba daýhanlarymyza uly hormatymyz bolup, beýleki bir tarapdan bolsa bu datly bakja önümiň ýurdumyzda ösdürilip ýetişdirilýändigine buýsanjymyzdyr.
Ulanylan çeşmeler[üýtget | edit source]
EÝHO - http://www.eyho.8m.net


text:
Germaniýanyň daşary işler ministri Eýranyň ýadro programmasy baradaky halkara duşuşygynyň öňüsyrasynda ýadro ýaragly Tähran kabul edilmez diýdi.
Dünýäniň uly döwletleri Eýranyň BMG-niň araçylygyndaky ylalaşygy kabul etmegini isleýärler. Ol ylalaşyk Tähranyň az mukdarda baýlaşdyrylan urany işlemek üçin daşary ýurtda ibermegini göz öňünde tutýar.
Eýran bu barada entek formal jogap berenok. Gýudo Westerwel Halkara atom energiýasy gullugynyň başlygy Muhammed El-Baradeý bilen beren metbugat ýygnagynda Eýran yslam respublikasy bilen ýadro ýangyjyna çözgüt tapmak meselesinde sabyr-takadyň hem çägi bar diýdi.


text:
Aşgabat, 10.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň häzirki çempiony paýtagtyň “Altyn asyry” şu gün “Aşgabat” stadionynda geçiren ilkinji saýlama duşuşygynda Ýemeniň “Al-Sakryndan” 0:1 hasabynda asgyn gelip, AFK-nyň Kubogyndaky çykyşyny tamamlady.
Täze futbol möwsüminiň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň topary milli ýygyndynyň oýunçylarynyň birnäçesi, şol sanda HTTU-nyň öňki hüjümçisi, AFK-nyň prezidentiniň soňky ýaryşynyň iň gowy hüjümçisi Süleýman Muhadow bilen düzümini güýçlendirdi. Şonuň üçinem, toparyň janköýerleri AFK-nyň Kubogynda 2007 — 2011-nji ýyllar aralygynda geçiren 12 duşuşygynda ýeke gezek hem ýeňiş ýüzüni görmedik toparyň garşysyna boljak oýundan diňe oňat netijä garaşýardylar. Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ýazguly Hojageldiýewiň şägirtlerine tapawutlanmaga birinji we ikinji ýarymlarda-da amatly pursatlar az bolmady. Eýýäm arakesmä çenli Myrat Annaýew we toparyň kapitany Ahmet Ataýew oýnuň ykbalyny “Altyn asyryň” peýdasyna çözüp biljekdiler. Ýöne birinji ýagdaýda ýemenli goragçy derwezä girip barýan pökgini yzyna gaýtarsa, ikinji ýagdaýda jerime meýdançasynyň çyzygyndan gönükdirilen pökgi derwezäniň germewinden sähelçe santimetr sowa geçdi.
Myhmanlar köp wagty goragda geçirdiler we wagtal-wagtal çalasyn garşylyklaýyn hüjüm etdiler. Şolaryň birinde, 67-nji minutda duşuşygyň iň gowy oýunçysy diýlip yglan edilen Tawfik Ali derwezeçi Mämmet Orazmuhammedow bilen bir-bire çykyp, “Al-Sakry” öňe saýlady — 0:1.
Galan wagtda “Altyn asyryň” futbolçylary hasaby deňlemäge çalyşdylar. Ýöne olara Ýemeniň üç gezek çempionynyň derwezesinden pökgi geçirmek başartmady.
Netijede “Al-Sakr” AFK-nyň Kubogynda özi üçin taryhy ýeňiş gazandy. Indi bu topar toparça düşmek üçin 17-nji fewralda Bahreýniň “Al-Hiddi” bilen güýç synanyşar.


text:
Salam, hormatly lukman! Men on dokuz yaşymda ozümem iki aýlyk göwreli. Ejem ekiz, şol sebapli mende hem ekiz dogurmak mümkinçiligi barmy? Lukman, jogabyñyza sabyrsyzlyk bilen garaşyan.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Ekiz dogurma ähtimallygy nesil yzarlama häsiýetine hem bagly bolup, ol tohum daragtynyň enelik (adamyň ejesi tarap) zynjyry arkaly nesil yzarlaýandyr. Siziň ejeňiz ekiz bolsa, ekiz dogurma ähtimallygy 55-65% ýokarlanyp bilýändir. Eger adamyňyzyň hem ejesi tarapda ekiz dogurma hadysasy syn edilýän bolsa, bu ähtimallyk has hem ýokarlanýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
>>
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Pagta ýygymy döwründe saý-sebäp bilen bir uly daýhan birleşigine bardym.
Adamsyz oba
Bu örän uly hojalyk bolup, birnäçe obany özüne birleşdirýär. Meniň baran ýerim – merkezi posýolokda hiç kim görünmeýärdi. Edil uruş döwründe dürli edaralaryň gapylaryny tagta bilen çüýläp, "Hemmeler frontda!" diýip ýazyşlary ýaly, obanyň hem bar milleti pagta meýdanynda bolmaly. Oba içi ümsümlikdi, hatda çagalaryň sesi-de eşidilmeýärdi. Mekdep ýapyk, söwda dükanlary işlänok. Köçede adam-gara görünmeýärdi.
Heý bir açyk gapy barmyka diýen umyt bilen aýlanyp ýörşüme, mekdebiň gapdalyndaky köne edara jaýyndan saz sesini eşitdim.
Ol ýere bardym. Jaýyň gapysynda «SAZÇYLYK MEKDEBI» diýen ýazgy bar ekeni. Hawa, oba ýerinde sazçylyk mekdebi! Bu nähili geň hem gowy.
Täsin mekdep
Meni bir sypaýy ýigit garşy aldy. Ol tar çalmak boýunça çagalara sapak berýär ekeni.
– Nähili, bularyň arasyndan Barbat dörejekmi? – diýdim.
Ýigit ajy ýylgyrdy-da, gönüsinden geldi.
– Bilmedim. Bu mekdebi çagalary pagta ýygymyna goýbermezlik üçin açdylar. Sazçylyk mekdebine gatnaýan okuwçyny pagta ýygymyna sürmeýärler.
Çagasynyň saglygyna haýpy gelýän ata-ene oňa bir saz guralyny satyn alyp berýär-de, şu mekdebe ýazdyrýar. Biz bolsa şäherden gatnap, bulara sapak berýäs.
Men saz öwrenýän çagalara seretdim. Elbetde, saz öwrenmek pagta ýyganyňdan aňsat iş däl, onuň has agyrrak bolmagy-da mümkin. Ýöne meýdanda pagta ýyganyňdan, mekdepde saz öwrenmek has ganymat bolsa gerek.
Bularyň deň-duşlary bilini büküp, pagta meýdanyndadyr. Olar üçin dynç güni ýok, iş sagady bolsa gün dogandan, gün ýaşýança. Ol agyr iş azyndan üç aýlap dowam edýär. Pagta ýygymy çagalary diňe bir bilim almakdan mahrum etmän, eýsem ösüşden kesýär hem saglyga agyr zyýan ýetirýär. Üznüksiz agyr iş, gowaça sepilýän her dürli zäherli himikatlar hem howa şerti ösüşde bolan çagalara täsirini ýetirýär.
Hojalyk ýolbaşçylary çagalaryň bir bölegini şol surnukdyrjy zähmetden halas etmegiň gowy usulyny tapypdyrlar. Çagalar mejbury işiň öwezine gözelligi öwrenýärler hem saza – mukama düşünýärler.
Aslynda saz diňe çagalary däl, uly ýaşdakylary hem dürli azapdan, çykgynsyz ýagdaýdan halas edip bilýär. Saz käbir ruhy keselleriň dermany saýylyp, ol adamyň ruhy dünýäsine derman bolýar. Gyzamykda ýatan bir bendäniň derdini ýeňletmek üçin döredilen “Gyrmyzy” diýen saz türkmen milli sungatynyň ajaýyp mukamy saýylýar.
Men gapa tarap ýöränimden, saz mugallymy okuwçylaryna “başlalyň” diýen yşaraty etdi.
Arzuw
Şeýle mekdebi her obada açyp bolsady, ol ýaş ynsanyň bir bölegini agyr zähmetden gorap saklardy.
Diňe sazmy, obalarda çeperçilik – şekillendiriş mekdeplerini-de açmak gerek.
Eger obalarda ýöriteleşdirilen sport mekdeperi bolsady, belki, halkara olimpiada ýaryşlarynda baýrak alyp biljek ýaşlar ýetişerdi.
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Malýariýa keseline garşy göreş onýyllyklaryň dowamynda iň umytly täzeliklere getirdi. Dünýä saglyk guramasy bu keseliň Morokkoda we Türkmenistanda ýok edilendigini aýdýar.
Malýariýa keseli bilen keselleýänler Afrika ýurtlarynda hem azalýar. Düýn Dünýä saglyk guramasynyň resmileri 2008-nji ýyldan bäri bu kesel bilen kesellänleriň sanynyň Afrikanyň 11 ýurdunda 50 prosentden hem gowrak azalandygyny aýtdylar.
2009-njy ýylda dünýä boýunça malýariýadan 781 müň adam öldi. 2000-nji ýylda bu keselden 1 milliona golaý adam ölüpdi.


text:
Ukrainanyň harby resmileriniň berýän maglumatyna görä, hökümet güýçleri orsýetparaz separatistler bilen çaknyşykdan soň, Lugansk şäheriniň aeroportyndan yza çekilmeli bolupdyrlar.
Harby sözçi Andriý Lysenko esgerleriň 1-nji sentýabrda aeroportdan “guramaçylykly yza çekilendigini” aýtdy. Lysenko muňa ukrain esgerleriniň pozisiýasynyň “Rus harby güýçlerine degişli professional artilleriýa top okuna tutulmagy” diýip atlandyran güýçli hüjüminiň sebäp bolandygyny nygtady.
Bu aralykda goňşy Belarusyň paýtagtynda Ukrainadaky krizisi maslahat etmek üçin ukrain, rus resmileri, şeýle-de ÝHHG-niň we separatistleriň wekilleri duşuşdylar.
Gozgalaňçylar aprel aýyndan bäri hökümet güýçlerine garşy söweşip gelýärler. BMG-niň maglumatyna görä, bu konfliktde häzire çenli 2,600-den hem köpräk adam öldürilipdir.
Welaýatyň paýtagt şäherleri Lugansk we Donetsk jeňçileriň ellerinde galýar.
Soňky günlerde seperatistler Ukrainanyň hökümet güýçlerine garşy uruşda öňegidişlikleri gazanýana meňzeýär.
31-nji awgustda konfliktiň Azow deňzine çenli ýetendigi hem habar berildi. Ukrain resmileriniň maglumatyna görä, gozgalaňçylar hökümetiň gözegçi gämisini gury ýerden artilleriýa toplaryndan oka tutupdyrlar. Wakada iki deňizçiniň dereksiz ýitendigi aýdylýar.
Aýyplamalar
Kiýew we Günbatar Moskwany Ukraina öz harbylaryny ýollamakda we separatistlere ýardam bermekde aýyplaýarlar. Kreml bulary inkär edip gelýär.
Geçen hepde NATO Ukrainada 1,000 çemesi rus harbysynyň bardygyna ynanýandygyny aýtdy. ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama muny Moswkanyň Ukraina garşy “dowam edýän hüjümi” diýip atlandyrdy.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko 1-nji senýabrda çykyş edip, soňky günleriň wakalary Russiýanyň Ukraina garşy “göni we açyk agressiýa” başlandygyny görkezýär diýdi.
Emma Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow 1-nji sentýabrda çykyş edip, gündogar Ukraina hiç hili “harby taýdan girmegiň” bolmajakdygyny aýtdy.
Gündogar Ukrainadaky konflikt Krymyň Russiýa tarapyndan anneksiýa edilmeginden soň başlandy. Munuň netijesinde Russiýanyň ABŞ we ÝB bilen gatnaşyklary ýaramazlaşdy.
Günbatar ýurtlary Russiýa garşy wiza we söwda sanksiýalaryny girizdiler. Moskwa muňa jogap edip Günbataryň azyk importlaryny togtatdy.
Putin 1-nji sentýabrda çykyş edip, sanksiýalaryň soňlanmagyny görmek isleýändigini duýdurdy.
Ol: “Men akyl-paýhasyň üstün çykyp, biziň adaty, döwrebap görnüşde işleşjekdigimize umyt edýärin. Şeýle edilse, birek-birege sanjylýan iňňelerden ne biz, ne-de biziň hyzmatdaşlarymyz ejir çeker” diýdi.


text:
Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko 12-nji dekabrda Orsýet bilen Türkiýäni arada dörän oňşuksyzlygy ýeňip geçip, ylalaşyga gelmäge çagyrdy.
Ol Aşgabatda, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň hem gatnaşmagynda guralan regional ýygnanyşykda "Häzirki zamanyň gowgaly dünýäsinde ýalňyşlyk gutulgusyz, ýöne olar çigişdirilmän, çözülmeli» diýip, Lukaşenko aýtdy.
"Eger sen ýalňyş goýberseň, ony boýun almaly we ýagdaýy ýumşatmak üçin ylalaşyk we eglişik etmek üçin güýç tapmaly» diýip, ol aýtdy.
Moskwa bilen Ankara Siriýanyň serhedinde türk güýçleri tarapyndan urlup ýykylan rus uçary sebäpli oňşuksyz ýagdaýda dur.


text:
Penşenbe güni Gazagystanyň transport we kommunikasiýa ministri Askar Jumagalyýewiň ýolbaşçylygyndaky delegasiýa Türkmenistanyň Demirýol transporty ministrliginde gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikde, esasan, Uzen-Gyzylgaýa-Bereket-Etrek-Gürgen demirýolunyň gurluşygy bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Bu göz öňünde tutulýan demirýol liniýasy “Demirgazyk-Günorta” döwletlerara transport korridorynyň bir bölegi bolmaly.
Bu gürrüňi edilýän transport korridory geljekde Gündogar Ýewropa ýurtlaryny, Orsýeti we Merkezi Aziýa ýurtlaryny göni transport ýollary arkaly Pars aýlagy regiony bilen baglanyşdyrmaly.


text:
1995-nji ýylda Serebrenikada bolan gyrgynçylykdan aman galan adamlaryň BMG-ni we Daniýanyň hökümetini suda bermäge hukugunyň bolup bolmanlygy barada karara gelmek üçin Gagada şu gün sud diňlenşigi başlandy.
Şol diňlenşikde esasanam şu mahal BMG we Daniýanyň hökümeti tarapyndan kabul edilen karara garalar.
1995-nji ýylda serbler Sereberenika çozanda ady agzalýan region BMG niň düzüminde Daniýanyň harbylarynyň goragy astyndady.
Serbler tarapyndan edilen şol hüjümde azyndan 8000 töweregi musulman heläk bolupdy.
Özlerini Sereberenika wakasyndan halas bolanlaryň eneleri diýip tanadýan topar BMG we Daniýanyň hökümetini şol wakanyň bolmagynyň öňüni almagy başarmanlykda aýyplaýar.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda 6-njy noýabrda geçirilen prezident saýlawlarynda Barak Obama respublikaçy garşydaşy Mitt Romniden üstün çykyp, ikinji möhlete prezident saýlandy.
Bu saýlawa diňe Birleşen Ştatlarda däl, dünýäniň beýleki ýurtlarynda hem uly gyzyklanma bilen syn edildi. Eýsem Amerikada geçen çekeleşikli prezident saýlawlary barada türkmenistanly synçylar näme pikir edýär?
Azatlyk Radiosynyň nobatdaky “Tegelek stol” söhbetdeşliginde şu we beýleki meseleler barada pikir alşyldy. Oňa Aşgabatdan ýerli synçylar, hukuk meselelerini öwreniji žurnalist Aşyrguly Baýryýew, syýasy aktiwist Nurberdi Nurmämmedow we Wenadan oppozisiýa wekili Nurmuhammet Hanamow gatnaşdy.
Şu “Tegelek stol” gepleşigini diňlemek üçin şu ýere basyň:


text:
Şu ýylyň 17-nji iýulynda Ukrainanyň howa giňişliginde urlup ýykylan “Malaýziýa howaýollaryna” degişli uçarda pida bolanlaryň 40 sanysy uly hormat bilen Nederlandlara ugradylandan soň, 24-nji iýulda jesetleriň ýene-de ençemesiniň Nederlandlara gowşurylmagyna garaşylýar.
Ukrainanyň hökümeti pida bolanlaryň jesetleri ýa-da olaryň bölekleri ýerleşdirilen 51 konteýnerden ybarat iki harby uçaryň 24-nji iýulda Nederlandalara uçmaga taýýardygyny aýtdy.
“Malaýziýanyň howaýollaryna” degişli MH17 gatnaw reýsini, ýagny ugruny amala aşyrýan ýolagçy uçary 17-nji iýulda gündogar Ukrainada urlup ýykylanda, ondaky 298 ýolagçynyň we ekipažyň agzalarynyň ählisi heläk boldy. Bu uçaryň orsýetparaz separatistler tarapyndan urlup ýykylandygy aýdylýar.
23-nji iýulda jesetleriň ilkinji tapgyry golland şäheri Aýdhowene baran mahaly, ol ýerde pida bolanlaryň takmynan 1 müň sany dogan-garyndaşy, golland şasy Willem-Aleksandr (Willem-Alexander) we şa zenany Maksima (Maxima), premýer-ministr Mark Rutte (Mark Rutte) we uçar heläkçiliginde öz raýatlary pida bolan beýleki döwletleriň wekilleri bardy.
Urlup ýykylan uçarda heläk bolan ýolagçylaryň 193 sanysy gollandiýalydy. Niderlandlar olaryň hatyrasyna bütin ýurtda bir günläp ýas yglan etdi.
Bu wakada 39 sany ýaşaýjysy pida bolan Awstraliýa Londona 50 sany polisiýa ofiserini iberdi. BMG-niň gözegçiligi astynda köpmilletli polisiýa güýçleriniň bir bölegi hökmünde bu ofiserleriň Malaýziýanyň ýolagçy uçarynyň gaçan ýeriniň goragyny üpjün etmäge ýardam bermek üçin Ukraina gitmegine garaşylýar.
24-nji iýulda Niderlandlaryň we Awstraliýanyň daşary işler ministrleri Kiýewe baryp, gürrüňi gidýän güýçleriň Ukrainada ýerleşdirilmegine mümkinçilik berýän özara düşünişmeklik memorandumyny maslahat etmek üçin ukrain ýolbaşçylary bilen duşuşarlar.
Premýer-ministr Toni Abbot (Tony Abbott) jesetleriň köpüsi Malaýziýanyň ýolagçy uçarynyň ýykylan ýerinde bolandygy sebäpli, köpmilletli polisiýa güýçleriniň boldugyça tiz Ukrainada ýerleşdirilmelidigini aýdyp, şeýle diýdi: “Gündogar Ukrainadaky ýagdaýlar daşyndan görnüşi ýaly däl, has başgaça, düzgünsiz. Ýöne uçaryň urlup ýykylan ýerinde welin, bu uçary urup ýykan diýlip çak edilýän - ýaragly pitneçileriň rugsady bolmazdan, hiç bir zadyň bolup bilmejekdigi mese-mälim”.
Ukrainada “Malaýziýa howaýollaryna” degişli uçar urlup ýykylandan soň, 24-nji iýulda Ýewropa Bileleşiginiň ilçileri Russiýa garşy has giňeldilen sanksiýalary girizmegi ara alyp maslahatlaşarlar.
Bu aralykda Russiýanyň Daşary işler ministrligi 23-nji iýulda gündogar Ukrainada urlup ýykylan iki ukrain harby uçarynyň Russiýanyň territoriýasyndan atylan raketalar bilen urlup ýykylandygy barasynda Kiýewiň tassyklamalaryny ret etdi.


text:
Türkmenistanda Gadyr gijesine gabatlanyp, günä geçiş yglan edildi.
Prezident Berdimuhamedowyň bu barada çykaran kararyna laýyklykda 1327 adamyň, şol sanda 44 daşary ýurt raýatynyň günäsi geçildi.
Resmi maglumatlarda günä geçişiň ynsanperwerlik we rehimdarlyk çäresi bolup, türkmen gemgyýetini hem raýatlaryň maşgala bütewüligini berkitmek maksadyna gönükdirilýänligi nygtaldy.
Prezident Berdimuhamedow günäsi geçilen raýatlaryň Gadyr gijesinde öz dogan- garyndaşlary bilen bile bolar ýaly ähli çäreleriň görülmeginiň zerurdygyny aýtdy, diýlip resmi maglumatda bellenilýär.
Ýewropa ýurtlarynda Gadyr gijesi awgustyň 14-den 15-ne geçýän gijesi bellenilýär.


text:
Şenbe güni Türkmenistanda ähliumumy ilat ýazuwy başlandy. 26-njy dekabra çenli dowam etjek bu ilat ýazuwynyň barşynda ilatyň ýaşaýyş jaý fondy bilen baglanyşykly maglumatlar-da hasaba alnar.
Bu ilat ýazuwynyň maksadynyň Türkmenistanyň ilat sany, raýatlaryň ýaşaýyş jaý şertleri, maşgala ýagdaýy, girdeji çeşmeleri, hususy emläkleri, raýatlaryň dil başarnyklary, şeýle hem oba we şäher ilatynyň mynasybeti ýaly meseleler boýunça doly maglumat bazasyny döretmekden ybaratdygy habar berilýär.
Bu baradaky maglumatlar ilat ýazuwyny amala aşyryjy we ýörite taýýarlyk geçen meýletinçiler tarapyndan toplanar. 15-nji dekabrdan 26-njy dekabra çenli aralykda ilat ýazuwyny amala aşyrmak boýunça Türkmenistanda jemi 700 sany stasionar uçastok iş alyp barar.
Ilat ýazuwynyň aýratynlygy
Bu ilat ýazuwynyň barşynda öz raýatlygynyň haýsy ýurda degişlidigine garamazdan, Türkmenistanyň territoriýasynda hemişelik ýaşaýan, şol sanda ýurduň territoriýasyny wagtlaýynça terk eden ähli raýatlaryň hasaba alynmaga degişlidigi habar berilýär.
Türkmenistanda 1995-nji ýylda geçirilen ilat ýazuwynyň demografik görkezijisi.
Maglumata görä, raýatlar özleriniň hemişelik ýaşaýan ýerlerine laýyklykda ýazga alnar. Raýatlaryň hemişelik ýaşaýan ýerleriniň bolsa, olaryň propiska duran adreslerine gabat gelip-de, gabat gelmän-de biljekdigi aýdylýar.
Ilat ýazuwy arkaly toplanan bu maglumatlar soňra Aşgabatdaky ýörite kompýuter merkezinde ýazuw kagyzlaryny skanirlemek, olardaky maglumatlary anyklaşdyrmak, deňeşdirmek we olara düzedişler girizmek arkaly, gaýtadan işlener.
Maglumata görä, şol tertipleşdirilen gutarnykly maglumatlar soňra bitewi bir maglumat bazasyna ýerleşdiriler.
Häzirki geçirilýän ähliumumy ilat ýazuwy garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda geçirilýän ikilenji ilat ýazuwydyr. Mundan ozal şeýle ilat ýazuwy 17 ýyl mundan ozal, ýagny 1995-nji ýylda geçirilipdi. Şol ilat ýazuwynyň netijesine görä, Türkmenistanyň şol wagtky ilat sany 4.5 milliona golaý diýlip yglan edilipdi.


text:
Ýene-de sanlyja günlerden ýaşajyk türkmenistanlylaryň müňlerçesi ýurduň orta mekdepleriniň bosagasyndan ilkinji gezek ätlärler. Alty ýaşyndaky bu çagalar haýsy mekdebe gatnajakdyklary barada pikir etmeýän bolsalar-da, olaryň ene-atalarynyň käbirleriniň öz çagalarynyň haýsy mekdepde bilim aljakdygy baradaky aladalara gümradygyny aýtsa bolar.
Olaryň käbirleri öz çagalaryny “abraýly” diýip atlandyrylýan ýöriteleşdirilen mekdeplere gatnatjak bolsalar, käbirleri çagalaryny rus dilinde sapak berýän mekdeplere saljak bolýarlar. Paýtagtyň 7-nji, 12-nji, 27-nji, 16-njy, 52-nji, 55-nji we ”Ruhnama” orta mekdepleri ilat arasynda “abraýly” diýlip tanalýan mekdeplerden käbirleridir.
"Abraýy" näme kesgitleýär?
Bu mekdepleriň adynyň öňüne “abraýly” sözüniň goşulmagy, olarda berilýän bilimiň hiliniň beýleki mekdepleriňkiden ýokary diýlip hasaplannmagy bilen düşündirilýär. Şeýle-de bu mekdeplerde haýsy-da bolsa bir ugur boýunça çuňlaşdyrylan bilim berilýär. Mysal üçin, 7-nji orta mekdepde çuňlaşdyrylan iňlis dili öwredilýär. 16-njy orta mekdepde bolsa daşary ýurt dillerinden iňlis, pars, fransuz dilleri öwredilýär.
Mundan başga-da bu mekdeplerde sapak berýän mugallymlaryň kwalifikasiýasy hem ýokary hasaplanýar. Abraýly diýilýän mekdeplerde ýaşy uly, sowet döwrüniň pedagogik bilimini alan mugallymlaryň bolmagynyň hem täsiriniň bardygy aýdylýar. Çünki şol wagtky mugallym kadrlary has tejribeli diýlip hasaplanýar.
Rus dilli bölümler
Abraýly diýilýän mekdepleriň arasynda rus dilinde sapak berýän bölümli mekdepler hem bar. Ýagny, bu mekdeplerde türkmen we rus dillerinde aýratyn sapak berilýär. Ýokarda agzalyp geçilen 55-nji, 12-nji, 16-njy, 19-njy mekdeplerde, şeýle-de paýtagtyň 50-nji orta mekdebinde şonuň ýaly mümkinçilikler bar.
Soňky ýyllarda rus dilinde sapak berýän bölümli mekdeplere çagalaryny berýän ene-atalar hem köpeldi. Rus dili bölümlerinde mugallymlaryň köpüsi sowet döwrüniň kadrlary bolup, olar has tejribeli mugallymlar diýlip hasaplanýar. Okuwçylardan has köp talabyň edilmegi bilen birlikde bu bölümlerde okaýan okuwçylaryň öýe berilýän işleri türkmen bölümlerindäkiden has köp. Okuw kitaplarynyň hem Orsýetiňki bolanlygy üçin hili has ýokary diýlip düşünilýär.
Aslyýetinde orta mekdeplerdäki rus dili bölümleri rus dili – ene dili bolan çagalar üçin niýetlenen. Ýöne bu bölümlerde okaýan türkmen dilli okuwçylaryň agdyklyk edýändigi aýdylýar. Mysal üçin, 55-nji orta mekdepdäki rus dilli bölümiň bir klasynda 40-a golaý okuwçy okaýan bolsa, türkmen dili bölümindäki klasda 20-den gowrak okuwçy okaýar. Paýtagtyň 50-nji mekdebinde hem şolar ýaly ýagdaý bar.
Isleg uly
Umuman, abraýly diýilýän ýöriteleşdirilen we rus bölümli mekdeplere bolan isleg örän ýokary. Bu mekdeplere bolan islegiň örän ýokarydygyny bu mekdeplerden uzakda ýaşaýanlaryň-da öz çagalaryny bu mekdeplerde okadýanlygy hem şaýatlyk edýär. Änew, Gämi, Büzmeýin ýaly paýtagtyň merkezinden uzaklardan gelip, “abraýly” mekdeplerde okaýanlar az däl. Munuň üçin okuwçylaryň ene-atalary öz çagalaryny "abraýl"y mekdebe eltip, we alyp gaýtmak üçin ýörite awtoulag hem hakyna tutýarlar.
Bu mekdepleriň golaýynda ýaşaýan çagalardan ekzamen alynmaýan bolsa, mekdebe territorial degişliligi bolmadyk çagalardan, olar bu mekdeplerde okajak bolsalar, ýörite test görnüşündäki ekzamenler alynýar. Mysal üçin, paýtagtyň 52-nji mekdebinde 15-nji awgusta çenli bu mekdebiň töweregindäki ýaşaýan çagalar kabul edilýän bolsa, ondan soň mekdebe territorial degişliligi bolmadyk çagalar kabul edilýär.
Bu ekzamenlerde mekdebe girjek çaganyň okap, ýazyp, sanap bilşine degişli synaglar berilýär. Abraýly mekdebe şol synaglardan geçip bilen çagalar kabul edilýär. Käbir “abraýly” mekdeplerde bu hili test ekzamenleri birnäçe günüň dowamynda geçirilýän bolsa, käbirlerinde bu ekzamenler okuwçy bilen söhbetdeşlik görnüşinde bir-iki sagadyň içinde geçirilýär.
Para-peşgeş
Emma ene-atalaryň käbirleriniň aýtmaklaryna görä, çagany "abraýly" hasaplanýan mekdebe saljak bolnanda, geljekki okuwçynyň zehininden, onuň ene-atasynyň “jübüsiniň galyňlygy” has uly rol oýnaýar.
Adynyň efirde tutulmagyny islemedik orta mekdebiň mugallymynyň aýtmagyna görä, “abraýly” mekdeplere girmek üçin berilýän paranyň möçberi 500 dollardan başlap, 1-2 müň dollara çenli ýetýär.
Türkmenistanda 2013-2014-nji okuw ýylynyň başynda 1761 sany orta mekdep bolup, olarda 967 müňden gowrak okuwçy okapdyr. Täze başlanjak okuw ýylynda hem takmynan 100 müňe golaý ýaşajyk türkmenistanlylar ilkinji gezek orta mekdepleriň bosagasyndan ätlärler.


text:
Orsýetiň Murmansk oblastynda şu gün Ohot deňzinde burawlaýjy platformanyň gark bolmagy zerarly matam yglan edildi.
Betbagtçylygyň bolan ýerinde halas ediş işleri dowam etdiriler. Gözlege üç gämi, üç wertolýot hem bir uçar gatnaşýar.
Soňky maglumatlara görä, duşenbe güni 14 adamyň jesedi tapylyp, ýene 14 adamy halas etmek başardypdyr. At-dereksiz ýiten 39 adam gözlenýär.
“Kolskaýa” platformasynda betbagtçylyk ýüze çykan wagty 54 ekipaž agzasy bilen 13 ýolagçy bar eken.
Heläkçilik 18-nji dekabra geçilýän gije boldy.


text:
Gazagystanyň Almaty şäherindäki Gazak Milli Sungat akademiýasynda dörän ýangynyň möwjeýändigi habar berilýär.
Ýangyn söndüriji gullugyň işgärleri Almatynyň merkezinde ýerleşýän dört gatly akademiýanyň üçegindäki ýangyny söndürmäge synanyşýan mahaly, binanyň içi ewakuasiýa edildi.
Professorlar, mugallymlar we studentler akademiýanyň binasyny terk etdiler. Şol bir wagtyň özünde, binadan seýrek duş gelýän suratlaryň hem-de mebelleriň çykarylýandygy habar berilýär.
Ýangynyň Aşgabat wagty bilen takmynan sagat 13:00 çemesi dörändigi aýdylýar. Ýangynyň näme sebäpden dörändigi barada henize çenli maglumat berilmeýär.


text:
Türkiýede premýer-ministr Rejep Taýyp Erdoganyň başlyklyk etmeginde ýurduň harby we syýasy liderleriniň dört günlük maslahaty başlandy.
Bu maslahatyň dowamynda ýakynda öz wezipelerinden giden ýokary derejeli harby ýolbaşçylaryň ornuna täze harbylaryň bellenmegine garaşylýar.
Anna güni Türkiýäniň Ýaragly güýçleriniň başlygy Yşyk Koşaner, şeýle-de goşun, harby-deňiz we howa güýçleri komandirleri wezipelerinden çekilipdiler. Olar muny hökümeti agdarmak synanyşygynda aýyplanyp, onlarça generalyň we ofiseriň tussag edilmegine protest hökmünde etdiler.
Bu wakalar ýurtda dünýewi harbylar bilen yslam gymmatlyklaryna bagly hökümetiň arasynda uzak wagtdan bäri dowam edýän düşünişmezlikleriň fonunda döredi.


text:
Siriýanyň döwlet mediasy Damaskyň golaýynda ýerleşýän Tartous we Homs şäherleriniň hökümet güýçleriniň gözegçiligindäki böleklerinde bolan birnäçe partlamada azyndan 13 adamyň wepat bolandygyny habar berdi.
Emma düýbi Britaniýada ýerleşýän “Siriýada adam hukuklarynyň gözegçisi” atly gurama 5-nji sentýabrda bolan partlamalarda heläk bolanlaryň sanynyň has köpdügini aýdyp, azyndan 24 adamyň wepat bolandygyny habar berýär.
Siriýanyň SANA täzelikler agentligine görä, kenarýaka Tartous şäheriniň girelgesinde Arzouna köprüsiniň golaýynda iki partlama bolupdyr.
Siriýanyň döwlet telewideniýesi birinji partlamanyň awtoulagda goýlan bombanyň partladylmagynyň netijesinde emele gelendigini ikinjisini janyndan geçen hüjümçiniň halas edijileriň gelen wagtynda amala aşyrandygyny habar berdi.
SANA agentliginiň maglumatyna görä, awtoulagda goýlan bomba Homs şäheriniň Bab Tadmur etrabynyň girelgesinde partladylypdyr.
Siriýanyň telewideniýesi Beýrut-Damask gara ýolunyň ugrunda ýerleşýän al Saboura şäheriniň golaýynda hem bomba partlamasynyň bolandygyny habar berdi.


text:
Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halkynyň belent ynsanperwer däplerine esaslanyp, şeýle hem dost-doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk türkmen-owgan gatnaşyklaryndan ugur alyp, Owganystan Yslam Respublikasynyň Hyrat welaýatynyň Turgundy şäherçesinde 20 orunlyk çaga dogrulýan öýüni gurmak baradaky Karara gol çekdi.
Türkmen halkynyň adyndan Owganystana sowgat ediljek täze bina Türkmenistanyň Owganystan Yslam Respublikasyndaky (Hyrat şäheri) konsullygynyň buýurmasy boýunça “Haji Lal Mohammad Farahi Construction. CO” owgan şereketi tarapyndan gurlar.


text:
Prostatit
Prostatit – erkeklik jyns mäziniň sowuklamagy bolup, 20-50 ýaş aralygyndaky erkek adamlarda iň köp duş gelýän urologiki keseldir. Barlaglaryň görkezişi ýaly, 30 ýaşdan soň prostatitden erkekleriň 30%-i, 40 ýaşdan soň 40%-i we 50 ýaşdan soň 50%-i ejir çekýändir.
Erkeklik jyns mäzi (prostata) jyns ulgamynyň wajyp agzasy bolup, ýörite suwuklyk işläp çykarýandyr. Bu suwuklyk dürli dispersli böleklerden ybarat bolup, öz düzüminde beloklary, elektrolitleri, ýaglary we gormonlary saklaýandyr. Ol erkeklik jyns öýjükleriniň (spermotozoidleriň) hereketliligini amala aşyrmak üçin tohumlylygy suwuklandyrýandyr. Ondan başga-da, jyns mäzi testosteronyň kadaly işläp çykmagyna gatnaşýan esasy agzadyr. Jyns mäziň we tohum haltajygynyň myşsalarynyň ýygrylmagy netijesinde, peşew çykaryjy kanala tohumlygyň zyňylmagy amala aşyrylýar. Bu ýagdaý başgaça "eýakulýasiýa" diýlip atlandyrylýar.
Erkeklik jyns mäzi peşew çykaryjy kanalyň ýokarky bölegini tutup, peşew haltasynyň aşagynda ýerleşýändir. Onuň ulalmagy bilen, peşew bölüp çykarmagyň dürli kynçylyklarynyň başlanmagy hem bu anatomiki ýakynlyk bilen düşündirilýändir. Mäziň ululygy, görnüşi, dykyzlygy erkek adamynyň ýaşyna görä üýtgäp durýandyr. Ol çylşyrymly nerw birleşmelerine baýdyr. Şol sebäpli ujypsyz kynçylyklar hem, agzada ýerli we umumy üýtgemelere getirip biler.
Mäze dürli ýokançlyklaryň düşmegi, prostatitleriň döremegine itergi bolýandyr. Bu ýagdaýa mäziň anatomiki ýerleşişi hem sebäp bolýar. Ýokançlyk erkeklik jyns mäzine peşew haltadan, peşew çykaryjy kanaldan, göni içegeden, kiçi çanaklygyň gan we limfa damarlaryndan düşüp biler. Ýöne mäze ýokançlygyň düşmegi, keseliň doly ýagdaýda emele gelmegine getirip bilmeýär. Keseliň doly ýüze çykmagy üçin ýörite şertleriň bolmagy hökmandyr.
Keseliň ýüze çykmagyna esas bolýan faktorlara aşakdakylar degişlidir:
- Bedene pes temperaturanyň umumy täsir etmegi;
- Ýygy-ýygydan içiň gatamagy;
- Oturyp işleme ýagdaýlary, meselem, sürüjiler, ofis gullukçylary we başgalar;
- Jyns gatnaşyklarynyň seýrek bolmagy; Ýöne jyns taýdan işjeňlik hem prostatitleriň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler;
- Az hereketlilik ýagdaýy;
- Bedende dowamly sowuklama keselleri (meselem, dowamly bronhit) we dowamly ýokançlyklaryň ojagy ( meselem, tonzillit, çüýrän dişler) bolanda;
- Jynsy gatnaşygy arkaly ýüze çykýan ýokançlyklar ýa-da urologiki keselleriň bolmagy (meselem, hlamidioz, sözenek, uretritler);
- Bedeniň kesellere durnuklylyk ukybyny peseldýän islendik başga ýagdaýlarda (çendenaşa türgenleşmek, dowamly nerw dartgynlylyk, kadasyz iýmitlenme, uzaga çekýän ýadawlylyk).
Ýokarda agzalyp geçilen faktorlar, çanaklyk agzalarynda gan aýlanşygyň kynlaşmagyna getirýär. Netije-de, durgunlylyk ýagdaýy ýüze çykýandyr. Bu ýagdaýlar bolsa, ýokançlyklaryň täsirini güýjedip, mäziň sowuklama alamatlaryny emele getirýändir.
Ýiti sowuklama kesellerine mahsus bolşy ýaly, ýiti prostatitler duýdansyz başlanýandyr. Näsagda bedeniň gyzgynynyň 38-39 gradus C. çenli galmagy, ysytmanyň başlanmagy, gasykda, garnyň aşagynda, bilde, artbujakda ýiti agyrylar, agyryly peşew we täret etme ýaly alamatlar ýüze çykýandyr.
Köplenç kesel dowamly görnüşe geçip, erkek adamlarda güýçli bildirýän oňaýsyzlyk döredýän däldir. Ýokarda sanalan alamatlar az derejede bildirip, näsagy kän bir biynjalyk etmeýär.
Dowamly prostatitlerde bedeniň gyzgyny seýrek ýagdaýlarda 37 gradus C. çenli galýandyr. Näsagda artbujakda agyrylaryň we ýakymsyz sanjylamalaryň, buşukma ýa-da täret etme wagtynda oňaýsyzlyklaryň ýüze çykmagy bolup biler. Buşukmanyň kynlyk bilen başlanmagy, peşewiň inçejik çüwdürim görnüşde ýa-da damjalap akmagy näsagda uly ynjalyksyzlandyrma döredýändir.Buşukmada ýa-da täret etmeden soň, peşew çykaryjy kanaldan bölünip çykmalaryň bolmagy, prostatitlere mahsus alamatlardyr.
Käwagtlar prostatit jyns gatnaşygy arkaly geçýän keselleriň (trihomoniaz, ureaplazmoz) gaýraüzülmeleri görnişinde hem ýüze çykyp biler. Bu ýagdaýda buşukmadan soň agyrylar we sanjylamalar has artýandyr. Oňa artbujakda, gasykda ýüze çykýan agyrylar, peşew çykaryjy kanaldan bölünip çykmalaryň bolmagy ýaly alamatlar hem goşulyp biler. Wagtyň geçmegi bilen erkek adamlarda ereksiýanyň (ujydyň gönelmek ukyby) bozulmagy ýüze çykýandyr. Bu kynçylygyň ýüze çykmagy, erkeklik jyns mäzinde ereksiýany amala aşyrýan nerw süýümleriniň zeperlenmegi bilen düşündirilýär. Bu kynçylyk bolsa, erkek adamynyň psihiki ýagdaýyna we onuň maşgalasyndaky är-aýal gatnaşyklaryna yaramaz täsir edýändir.
Ýiti prostatitli näsag öz wagtynda urolog- androlog lukmanyna ýüz tutmasa, erkeklik mäziniň iriňlemegi (abssesi) ýüze çykyp biler. Bu ýagdaýda bedeniň gyzgyny 39-40 gradus C. çenli galyp, artbujakda buşukmany we täret etmäni kynlaşdyrýan güýçli agyrylar döreýär. Biraz wagtdan mäziň çişmegi we peşew çykmanyň saklanmagy ýüze çykyp biler.
Ýatda saklaň! Buşukmanyň kynçylyklary we agyrylar erkeklik mäzniň adenomasynda (howply däl täze döreme) hem duş gelýär. Gynansak-da, köplenç erkeklik jyns mäziniň rak keseli hem anyklanylýar.
Keseli ir möhletde anyklamak maksady bilen, 50 ýaşdan soň hemme erkek adamlarda ganyň jyns mäzine mahsus antigenlerine barlagy geçirmek maslahat berilýär.
Dowamly prostatitler gaýtalama we gowşama döwürleriň gezekleşmegi bilen geçýändir. Gaýtalama döwründe bejergi üçin lukmana ýüz tutulmasa, mäzdäki ýokançlyk peşew çykaryjy ulgamynyň başga agzalaryna ýaýrap, sistit (peşew haltanyň sowuklamagy) we piýelonefrit (böwrekleriň sowuklamagy) kesellerine getirip biler. Ýöne köplenç tohum haltajygynyň, ýumurtgalyklaryň we onuň goşundylarynyň sowuklamagy ýaly gaýraüzülmeler ýüze çykyp biler. Bu ýagdaýlar bejergisi çylşyrymly we gymmat bolan erkek önelgesizliginiň döremegine getirip biler. Prostatitli näsaglaryň 40%-den gowragy önelgesizlikden ejir çekýändir.
Prostatitleri anyklamak urolog lukman üçin çylşyrymly mesele bolup durmaýar. Gürrüňdeşlikden we umumy barlagdan soň, göni içegäniň üsti bilen erkeklik mäzi barlanyp, onuň işläp çykarýan suwuklygy barlaga alynýandyr. Bu barlagyň oňaýsyzlygyna we agyrylylygyna garamazdan, ol hökmany geçirmeli çäre bolup durýandyr.
Bejergi başlamazdan öň, peşewi we mäziň çykarýan suwuklygyny ýokançlyklara we dürli antibiotiklere duýgurlylyga barlamalydyr. Bu barlaglar dermanlary dogry saýlamaga kömek edýär. Anyklama çäresi höküminde göni içegäniň üsti bilen geçirilýän ultrases barlagy hem ulanylýar.
Prostatitleriň bejergisi birnäçe ugurlar boýunça, urolog-androlog lukmanyň gözegçiliginde alnyp barylýandyr. Käwagtlar näsagyň doly bejerilmegini gazanyp bolmasa hem, keseliň alamatlaryny aradan aýryp, onuň gaýtalanmagynyň öňün alyp bolýandyr. Köp babatda ol näsagyň ýaşayys endiklerine, onuň bejeriş çärelerini ýerine ýetirşine baglydyr.
Bejergi üçin bakteriýalara garşy serişdeler, mäziň owkalanmagy, fizioemleri ýaly çäreler ulanylýar. Bejergi çäreleriniň utgaşmasynyň degerli netijä getirip biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir.
Bakteriýalara garşy serişdeleri, diňe degişli anyklaýyş çärelerden soň, lukman belleýändir. Olara ýokançlyklar “öwrenişmez“ ýaly, serişdeleri mukdary we ulanyş dowamlylygy boýunça dogry saýlamalydyr. Bejergi başlandan soň, ony kesmek bolýan däldir. Antibiotikleri ulanmagyň birinji üç gününde peýdaly netije bolmasa, dermany çalyşma barada pikir etmelidir.
Prostatitiň bejergisinde, mäziň owkalanmagy, köp erkek adamlar üçin iň oňaýsyz, agyryly, mertebesini peseldiji çäre ýaly bolup görünýär. Oňa garamazdan köp ýyllaryň dowamynda owkalama ýerini çalşyp bolmajak bejergi höküminde ulanylýar.
Owkalama netijesinde, sowuklama sebäpli mäzde ýygnanýan "hapa" suwuklyk basylyp çykarylýar. Ondan başga-da, agzanyň gan aýlanşygy gowulaşyp, durgunlylyk ýagdaýy aýrylýandyr. Bu bolsa antibiotikleriň täsirini has hem güýçlendirýändir. Sowuklamanyň yiti döwründe, diňe erkeklik mäziniň owkalanmagynyň peýdaly netijäni berýänligini belläp geçmelidir. Başga agzalaryň keselleriniň ýiti döwründe, owkalama sowuklamanyň ýaýramagyna getirip biler.
Prostatitlerde fizioemleri dürli görnüşlerde ulanylýar. Fiziki faktorlar kiçi çanaklyk agzalaryň gan aýlanşygynyň güýçlenmegine ýardam berýändir. Fiziobejergi üçin elektromagnit we ultrases tolkunlary, lazeriň täsiri ýa-da göni içegede temperaturanyň ýokarlanmagy ýaly faktorlar ulanylýar. Fiziobejergi geçirmäge mümkinçilik bolmadyk ýagdaýynda, dürli dermanlary göni içegeden goýbermek (mikroklizma) bilen çäklenip hem bolýandyr.
Bejergi çärelerinden başga-da, her bir näsag öz durmuşyna peýdaly endikleri girizip, kesele getirýän sebäpleri aradan aýyrmaga çalyşmalydyr. Sportuň görnüşleri bilen meşgullanmak, gezelenç etmek, dynç almagy we işlemegi gezekleşdirmek, ýokary hilli we ýeterlik iýmitlenme, bu ýakymsyz keseli sizden daşlaşdyrmaga kömek eder.
Öz saglygy barada aladalanýan erkek adamlara ýene bir gezek ýatladasymyz gelýär:
- Özüňizi sowuk howanyň täsirinden goraň. Sowuk ýerde, daşlaryň üstünde oturmaň;
- Oturymly işleme zähmeti bilen meşgullanýan bolsaňyz, her sagatdan turup, ýönekeý maşklary ýerine ýetirjek boluň;
- Içiňiziň gatamagyna ýol bermäň. Ýötite iýmit, derman serişdeleri bilen ony kadalaşdyryň;
- Jynsy gatnaşyklaryny kadaly ýagdaýda alyp barmaga çalşyň;
- Jynsy gatnaşyklar arkaly geçýän ýokançlyklardan özüňizi goraň. Keselçilik ýüze çykanda bejergini öz wagtynda aljak boluň;
- Kadaly iýmitleniň, wagtynda dynç alyň, nerw dartgynlylykdan gaça duruň;
- Prostatitleriň alamatlary ýüze çykanda, haýal etmän urolog lukmanyna ýüz tutuň.
Iň esasy nygtamaly zat hem: 45 ýaşdan soň, öz utanjaňlygyňyzy ýa-da biperwaýlygyňyzy ýeňip geçip, urolog-androlog lukmanynda kadaly barlagdan geçmäge çalşyň.
Erkeklik jyns mäzini, "erkegiň ikinji ýüregi" diýip ýöne ýerden atlandyrmandyrlar. Ony goramaga wagt tapyň.


text:
Çarşenbe güni Eýranyň hökümete tarapdar raýatlarynyň öň müňlerçesi Tähranyň köçelerinde ýöriş geçirip, şu hepde reformaçylaryň geçiren protestlerini ýazgardylar.
Eýranyň döwlet eýeçiligindäki «Press TW» atly telewideniýesi «bu ýöriş geçirijiler bulagaýçylary ýazgardylar» diýip, habar berdi.
Bu ýörişde hökümete tarapdar raýatlar «Amerika jenaýatçy», «Amerika ýok bolsun» ýaly şygarlary hem gygyryşdylar.
Şu geçen ýekşenbe güni Eýranyň oppozisiýasynyň protest çykyşlary wagtynda polisiýa bilen protesçileriň arasynda bolan çaknyşyklarda azyndan 8 adam ölüpdi.


text:
Düýn Ysraýylyň hökümeti şu hepde Türkiýäniň Ysraýyldaky ilçisine gödek daralandygy üçin Türkiýeden ötünç sorady.
Bu barada ýaýradan resmi beýanatynda Ysraýylyň hökümeti özüniň bu ýüzlenmesiniň iki ýurduň arasyndaky dartgynlylygyň soňlanmagyna ýardam etjekdigine umyt bildirýändigini mälim edipdir.
Şu hepdäniň başynda Türkiýäniň telewideniýesinde Ysraýylyň razwedka agentlerini ýaramaz tarapdan suratlandyrýan bir filmiň efire berilmegine nägilelik bildirip, Ysraýylyň daşary işler ministriniň orunbasary Danny Aýalon Türkiýäniň ilçisini gepleşige çagyryp, ondan düşündiriş talap edipdi.
Öz gezeginde, Türkiýe hem muňa protest bildirip, Ysraýylyň öz bu hereketi üçin ötünç soramagyny talap etdi.