text:
Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy: Nur-Sultan qalasynyń basty jetistikteri qandaı
NUR-SULTAN. QazAqparat - Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń uıymdastyrýymen el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy aıasynda «Táýelsiz Qazaqstan: jasampazdyqqa toly jyldar. Nur-Sultan qalasynyń basty jetistikteri» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti, dep habarlaıdy elorda ákimdiginiń resmı saıty.
Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary Ashat Oralovtyń tóraǵalyǵymen ótken dóńgelek ústelge Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańba avtory Jandarbek Málibekov, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, alashtanýshy Dıhan Qamzabekuly, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Serik Negımov jáne ózge de zııaly qaýym ókilderi, tarıhshylar, ǵalymdar, saıasattanýshylar, qoǵam qaıratkerleri, úkimettik emes uıymdar, jastar qatysty.
Jıyndy júrgizgen Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary Ashat Oralov sóz basynda el astanasyn Saryarqa tórine kóshirý Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń úlken strategııalyq sheshimi ekenin aıryqsha atap ótti.
«Qasterli Táýelsizdigimizdiń 30 jylyndaǵy ótken árbir on jyldyq atqarǵan mıssııasy turǵysynan ǵasyrdyń júgin arqalap tur. Alǵashqy on jyldyq egemen Qazaqstannyń óz derbestigin qalyptastyrý kezeńi boldy. Ekinshi on jyldyqta elimiz tuǵyryn nyqtap, keregesin keńeıtip, irgesin bekitti. Úshinshi on jyldyqta memleketimiz shyn máninde kemeline kelip, álemdik saıasattyń tórine ozdy. Onyń árqaısysynda, árbir jetistigimizde Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qoltańbasy jatyr.
Óz kezeginde Memleket basshysy atalǵan Joldaýda «Egemendik degenimiz – jalań uran men jalyndy sóz emes. Biz úshin eń mańyzdysy – ár azamattyń Táýelsizdik ıgiligin sezine alýy. Onyń basty kórinisi – eldegi beıbit ómir, qoǵamdaǵy turaqtylyq pen tynyshtyq. Sondaı-aq, halyqtyń turmys sapasynyń jaqsarýy jáne jastardyń bolashaqqa nyq senimmen qaraýy» dep erekshe atap kórsetti», - dedi ákim orynbasary.
Nur-Sultan – saıası oqıǵalardyń ǵana emes bilim-ǵylym men mádenıettiń ordasyna aınalyp otyr. Búginge deıin kóz ilespes jyldamdyqpen damyp, elimizdiń eńseli elordasyna aınaldy.
«Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵy aıaqtalyp, jańa 30 jylǵa qadam basqaly otyrmyz. Elbasymyz da, Prezıdentimiz de óz Joldaýlarynda aldymen el birligin, tynyshtyǵyn, áleýmettik jaǵdaıyn, elordamyzdyń damýyn birinshi kezekte qozǵaıdy. Tuńǵysh Prezıdentimiz Eltańbamyzdy qabyldar tusta elimizdiń, elordamyzdyń damıtyn óz joly bar ekenin aıtyp ótken. Osy 30 jylda shynymen óz jolymyzben damyp, dúnı júzine tanymal bolyp kelemiz», – dedi Jandarbek Málibek.
Táýelsizdiktiń 30 jyl ishinde Qazaqstan kóptegen qıyndyqtardy, syndarly sátterdi eńserip, álemge tanylǵan mereıli memleketke aınaldy. Al Nur-Sultan qalasy álemge tanylǵan memlekettiń sımvolyna aınalyp otyr.
«Elbasy el astanasyn Aqmola jerine kóshirgendegi aıtqan oıy da, ıdeıasy da batys pen shyǵystyń ortasynda berekeli el paıda bolýy kerek degenge negizdelgen. Ol berekeli el – jańǵyrǵan Qazaqstan degen edi Elbasy. Bul elimizge bilim-ǵylymnyń kelýine, jańa kózqarastaǵy bilimdi jastarymyzdyń ósip-ónýine áser etti.
Nur-Sultan qalasynda ótken halyqaralyq sharalardyń bári osy ıdeıanyń, ustanymnyń arqasynda bolyp jatyr», – dedi Dıhan Qamzabekuly.
Ǵalym sózin jalǵaı otyryp, rýhanı jańǵyrý aıasynda atqarylǵan sharýalardyń, olardyń bas qalanyń damýy jolyndaǵy artyqshylyqtaryna keńinen toqtalyp ótti.
«Táýelsizdiktiń 30 jyldaǵy jasampaz egemendiktiń basty sımvoly týraly oılasaq elimizdiń bas qalasy – Nur-Sultan qalasy oıymyzǵa oralady. Ol zańdy da. Sebebi halyqaralyq sarapshylardyń ózi sonaý egemendiktiń alǵashqy jyldary órkenıetti ózgerýdiń jańa syndary, qaýip-qaterleri turǵanda, jańa memleket qurylyp jatqan kezde Elbasynyń bastaýymen elordamyzdyń Almatydan Arqa tórine qonys aýdarýyn úlken modernızatsııalyq joba retinde baǵalaıdy. Ótken ǵasyrdyń sońy men osy ǵasyrǵa qarasaq jańa astana salyp, úlken ekonomıkalyq, geosaıası ózgeris jasaǵan memeleketter joqtyń qasy. Jańa memleket, jańa júıe qurý kezinde Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev 32 krıterııge jaýap beretin jańa astanany qurý týraly usynys bildirdi. Mine 30 jyldan keıin sol ózgeristiń jeńisti, jemisti bolǵanyn kórip otyrmyz», – dedi «Habar» Agenttigi» aktsıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Rınat Kertaev.
«Búginge deıin úlken jetistikterge jettik. Elordamyz álemge tanyldy. Qazir qaıda barsaq ta elordamyzben maqtanamyz. Nur-Sultan – bilim, beıbit, ınnovatsııa ordasyna aınalyp otyr. Onyń bári birligimizdiń arqasy dep senimmen aıta alamyn. Birligimizdiń negizi – Elbasymyzdyń júzege asyrǵan saıasaty. Osy saıasattyń nátıjesinde qanshama ult, ulys birlesip, bir shańyraq astynda tatý-tátti ómir súrip keledi. Tuńǵysh Prezıdentimizge qashanda alǵysymyz sheksiz», – dedi Qazaqstan halqy assambleıasy ózbek mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy Sherzod Pýlatov.
Jıyn sońynda qatysýshylar elordanyń búgingi tańdaǵy damýyn talqylap, elimizdiń Táýelsizdik jyldaryndaǵy kóptegen jetistikteri Nur-Sultan qalasymen baılanysty ekenin atap ótti.
Aıta keteıik, alqaly jıyn sanıtarlyq talaptardy tolyqtaı saqtaı otyryp ótti.


c: text/html

text:
Hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan Braziliýa Federatiw Respublikasynyň Prezidenti Žair Bolsonarua hem-de onuň üsti bilen ýurduň ähli dostlukly halkyna Braziliýanyň milli baýramy — Garaşsyzlyk güni mynasybetli tüýs ýürekden gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny ýollady.
Döwlet Baştutany şu ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, Prezident Žair Bolsonarua berk jan saglyk we bagtyýarlyk, Braziliýa Federatiw Respublikasynyň dostlukly halkyna bolsa parahatçylyk, abadançylyk hem-de rowaçlyk arzuw etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň paýtagtynda we beýleki welaýat merkezlerinde alkogolly içgileriň satylmagyna “dilden” gadagançylyk girizildi. Türkmen häkimiýetleri dükanlary we söwda nokatlaryny spirtli içgilerden "saplamak" boýunça ýurduň çar künjeginde, hususan-da Aşgabatda iş alyp barýarlar.
Читайте также на русском
Alkogolly içgileriň satylmagyna garşy alnyp barylýan bu göreş Türkmenistanda döwlet derejesinde “2018 - 2024-nji ýyllarda alkogolyň zyýanly täsiriniň öňüni almak boýunça Milli maksatnamanyň” 5-nji iýulda kabul edilmeginiň yzýanyna gabat gelýär.
Ýurduň durmuşynda bolup geçýän esasy wakalary paýtagtdan yzarlaýan synçy Amanmyrat Bugaýew alkogolly içgileriň satylmagyna garşy giň gerimde alnyp barylýan resmi däl, ýöne çynlakaý çäreleri käbir dükan eýeleriniň sözlerine salgylanyp tassyklady.
“Türkmende ‘belaň körügi’ diýen söz bar; şol ‘belaň körügi’, [ýagny] soňky ýarym aýyň dowamynda dollaryň ogryn söwdasyna garşy göreş güýçlendi. Şonuň fonunda başga-da bir giden zatlar amal edilýär. Şu hepdäniň 1-nji güni [9-njy iýulda] iki-ýeke tanyş dükançylar: ‘Spirtli içgileri satýan hususy dükanlardan spirtli içgileri ýygnajaklar’ diýlen gürrüň bar, men-ä şu gün agşam, bazar ýapylandan soňra, agşamara, gijara öýüme ýa-da başga ýere dükanymdaky spirtli içgileri alyp gitmek niýetim bar” diýip, şeýleräk gürrüň etdiler” diýip, Bugaýew belledi.
Ol alkogolly içgileriň hususy dükanlarda satylmagynyň gadagan ediljekdigi barada duşenbe güni dükançylaryň arasynda peýda bolan gürrüňleriň ertesi güni iş ýüzünde çyna ýazyp, oraşandygyny habar berdi.
“Şu hepdäniň 2-nji güni [10-njy iýulda] ‘spritli içgileriň hususy eýeçilikdäki dükanlarda satylmagyna gadaganlyk giriziljekmişin’ diýlen gürrüň, dogurdanam, dogry bolup çykdy. Hepdäniň 2-nji güni meniň öz gözüm bilen görenim, şäherdäki iň uly bazarlaryň biri hasaplanýan “Mir” bazarynda [häkimiýetler] spirtli içgileri satýan dükanlardan hiç hili akt ýazmazdan, ýene gaýry etmezden, ýöne “spirtli içgiler alyndy” diýip ýazyp, ýanlary bilen ýörite gelen işçi güýçlerine, üç-dört sany ýigdäkçä, şol dükanlardaky [içgileriň görnüşine garamazdan] içgileriň hemmesini maşynlara ýükledip alyp gitdiler, hem-de dükan eýelerine hepdäniň 3-nji güni polisiýa departamentine gelmelidiklerini, şol ýerde bu zatlaryň dokumentleşdiriljekdigini aýtdylar” diýip, Bugaýew aýtdy.
Düýn, 12-nji iýulda “Türkmenistanyň hronikasy” neşiri ýerli habarçylaryna salgylanyp, Aşgabatda güýç edaralarynyň alkolly içgileri satýan dükanlarda barlag geçirýändigini, olaryň harytlary konfiskasiýa edýändigini, hatda munuň netijesinde “Jygyllyk” bazarynda tutuş bir ýük maşynyň spritli içgi çüýşelerinden doldurulandygyny habar berdi.
Azatlygyň Aşgabatdaky beýleki bir habarçysy 13-nji iýulda özüniň degişli edaralardaky ynamdar çeşmelerine salgylanyp, spirtli içgilere garşy alnyp barylýan göreş barada käbir maglumatlary berdi:
“Türkmenistanda soňky birnäçe aýyň dowamynda spirtli içgilerden zäherlenýän adamlaryň sany köpeldi, hatda munuň netijesinde ölüm hadysalary-da ýüze çykdy. Aýratynam Daşoguzda, hem-de Marynyň we Lebabyň käbir etraplarynda [bu ýagdaýlar bilen bagly] köpsanly hadysalar ýüze çykdy” diýip, Azatlygyň çeşmesi aýtdy.
“Ýurduň çägine belli bir mukdarda metil spirti getirilipdir diýen gürrüňler bar. Ahmal, ony etil spirti bilen garandyrlar. Ýöne, munuň netijesinde zäherlenmeler, hatda ölüm hadysalary ýüze çykdy. Şol sebäpden bazarlarda barlaglar geçirilip, aýratynam gelip çykyşy anyklanyp bilinmedik alkogolly önümler köpçülikleýin konfiskasiýa edildi” diýip, Aşgabatdaky çeşme aýtdy.
Söhbetdeşligiň dowamynda synçy Amanmyrat Bugaýew hem hususy eýeçilikdäki dükanlarda satylýan alkogolly içgileriň hil tapawudy baradaky gürrüňlere degip geçdi.
“Ýene bir bellemeli ýagdaý, Aşgabat şäherinde soňky döwürde, [spirtli içgilere garşy göreş] edil şonuň garşysyna diýip düşünip bolanok, ýöne Aşgabat şäheriniň hususy eýeçilikdäki dükanlarynda satylýan spirtli içgileriň deň däldigi, hil taýdan deň däldigini spirtli içgileri ulanýanlar gürrüň berýärler. Meselem: “Aşgabadyň ýörite çakyr zawodynyň ýanynda 2-3 sany spirtli içgileri satýan dükanlar bar, şolardan, meselem, bir çüýşesi 30 manada alynýan içgi bilen, hususy eýeçilikdäki dükanlardan edil şolar ýaly çüýşä gaplanan, edil şonuň ýaly ýüzüne ýazgy ýazylan çüýşeleriň içindäki spirtli içginiň hili deň däl” diýip zeýrenýärdiler. Ýöne bu ýagdaý ozal bilinýän ýagdaý, “häzirki geçirilýän barlaglar edil şol ýasama aragyň satylmagynyň öňüni almak maksady bilen geçirilýär” diýseler, halk köpçüligi o diýen ynanyp baranok” diýip, synçy Bugaýew belledi.
Eýsem, alkogolly içgilere garşy alnyp barylýan göreşiň halkyň olara bolan talaybyny gowşadyp, jemgyýetdäki sagdyn durmuş ýörelgelerine oňyn täsir edýärmi diýen soraga synçy munuň edil beýle däldigini aýdyp jogap berdi.
“Haýsy zada gadaganlyk girizilse, “ýiten pyçagyň gyny gyzyl” diýilşi ýaly, gadaganlyk girizilýän zadyň-da süýjüligi artýar, hyrydary köpelýär” diýip, synçy belledi.
Türkmen häkimiýetleri mundan ozal Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçirilmeginiň öňüsyrasynda-da ýurtda alkogolly içgileriň satylmagyna garşy gadagançylyk girizipdi.