text:
Russiýanyň premýer-ministri Dmitriý Medwedew rus rublynyň hümmetiniň ýiti pese gaçýandygyna garamazdan, ruslara “dowula düşmezlige” we öz süýşürintgilerini rus pul birliginde saklamaga çagyryş etdi.
10-njy dekabrda Medwedew telewideniýede goýberilen ýyllyk interwýusynda, Günbataryň Russiýanyň Ukrainadaky hereketleri üçin Moskwa garşy girizen sanksiýalary rublyň hümmetiniň pese gaçmagyna goşant goşdy diýdi.
Şu ýyl rus rublynyň amerikan dollaryna bolan gatnaşygy 40% çemesi pese gaçdy we soňky hepdeleriň dowamynda rus pul birliginiň hümmeti has-da pese gaçyp, täze derejesine ýetdi.
Medwedew sanksiýalaryň netijesinde ýewropa ýurtlarynyň 40 milliard amerikan dollary möçberinde ýitgi çekendigini aýdyp, sanksiýalaryň ýewropa ýurtlary üçin hem zyýanlydygyny belledi.


c: text/html

text:
Orsýetiň merkezi regionlarynda ýakynda ýüze çykan ýangyn heläkçilikleriniň yzy bilen şu gün Orsýetiň Wolgograd oblastynyň üç sany ýokary derejeli resmisi öz wezipelerinden çekildiler.
Hususan-da, prezident Dmitriý Medwedewiň bu barada düýnki eden ýiti tankytlarynyň yzy bilen, şu gün Wolgograd oblastynyň gubernatorynyň bir orunbasary hem-de şäheriň iki raýonynyň ýolbaşçysy öz wezipelerinden çekilýändiklerini yglan etdiler.
Geçen hepde Wolgograd oblastynda ýüze çykan güýçli tokaý ýangynlarynda onlarça obalaryň jaýlary ýanyp, 8 adam bu ýangynlaryň pidasy bolupdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew ýekşenbe güni Orsýetiň «Westi» telekanalynda beren interwýusynda özüniň ýene bir on ýyl prezident bolup galmakçydygyny aýtdy.
6-njy iýulda 70 ýaşaýan Nazarbaýew özüniň 2020-nji ýyla çenli senagat we täzeçillik programmalarynyň amala aşyrylyşyny görmek isleýändigini, şonda Gazagystanyň zähmet önümçiliginiň iki esse artjagany we ykdysadyýetiniň 50 prosent ösjegini aýtdy.
Nazarbaýew adamlar özüne şu günki ýaly näçe uzak ynam bildirse we ösüşe böwet bolmasa, şonça uzak häkimiet başynda galjagyny aýtdy.


text:
Ýakynda owgan prezidenti Hamid Karzaýyň Tährandan halta-halta nagt pul alýandygyny boýun alyp çykyş etmeginiň yzy bilen, Eýran hakykatdanam Owganystana pul «ýardamlaryny» berýändigini boýun aldy.
Hepdäniň duşenbe güni Tähranda geçen metbugat konferensiýasynda Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ramin Mehmanparast goňşy Owganystandaky durnuksyzlyga çynlakaý alada bildirip, bu ýurtdaky gaýtadan dikeldiş işlerine Eýranyň pul ýardamlaryny berip gelýändigini aýtdy. Ýöne ol öz çykyşynda bu ýardamlaryň anyk nähili görnüşlerde berilýändigi barada jikme-jik gürrüň etmedi.
«The New York Times» ýazdy
Eýranyň Owganystana maliýe ýardamlaryny berýändigi barada ilkinji maglumat şu geçen dynç alyş güni «The New York Times» gazetinde peýda boldy. Gazetiň maglumatynda Hamid Karzaýyň administrasiýasynyň soňky wagtlar Eýrandan her aýda 1 milliondan 2 million dollar aralygynda nagt pul alyp gelýändigi aýdylýar.
«New York Times» gazeti adynyň tutulmagyny islemedik bir ynamdar çeşmä salgylanmak bilen, şol gürrüňi edilýän pullaryň resmilere para bermek üçin ulanylýan özboluşly bir fonda öwrülendigini ýazýar.
Gazetiň tassyklamagyna görä, bu fonduň pullary prezident Hamid Karzaý we onuň administrasiýasynyň başlygy Umer Dawudzaý tarapyndan parlamentiň deputatlaryna, taýpa liderlerine we hatda Talyban komandirlerine para görnüşinde berilýän eken. Şeýtmek bilenem, olaryň bu adamlaryň özlerine bolan ygrarlylygyny gazanýandyklary aýdylýar.
Amerikan gazetiniň bu maglumaty şu hepdäniň duşenbe güni prezident Karzaýyň hakykatdanam Eýrandan nagt pul alýandygyny boýun alyp çykyş etmegine getirdi. Öz çykyşynda ol prezident adminstrasiýasynyň başlygy Umer Dawudzaýyň käte Eýrandan bir wagtyň özünde 700 müň ýewro çenli nagt pul alandygyny-da tassyklady.
Karzaý boýun aldy, emma…
Hamid Karzaý bu pullardan belli bir böleginiň hatda haltalara salnyp getirilýändigini aýtdy. Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, ol bu pullaryň hiç hili gizlin pullar däldigini, olaryň açyk ýollar bilen tölenýändigini we prezident administrasiýasynyň resmi çykdajylary üçin ulanylýandygyny öňe sürdi.
Mundan daşary, Hamid Karzaý Owganystanyň mundan beýlägem Eýrandan pul kömegini soramagyny dowam etdirjekdigini we hatda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň hem Owganystana şeýle pul ýardamlaryny berýändigini nygtady.
Ol bu barada şeýle diýdi: «Owganystan öz işini gowy bilýän ýurt we biz Eýranyň özümize berýän kömeginden örän hoşal. Umer Daudzaý bu ýardamlary meniň öz tabşyryklarym esasynda alýar».
Eýrandan şübhelenilýär
Birleşen Ştatlaryň prezident administrasiýasy Eýranyň Owganystana kömek bermek hukugyny sorag astynda goýmaýandygyny aýtsa-da, ol barybir Owganystanyň öz gelejegini kesgitlemek meselesinde goňşusynyň ýaramaz täsirlerine düşmezligini isleýändini mälim etdi.
Hususan-da, bu barada Döwlet departamentiniň metbugat sekretary Filip Krowleý şeýle diýdi: «Elbetde, Owganystanyň hökümeti beýleki ýurtlardan alýan maliýe serişdelerini nähili sarp edýändigi barada gürrüň edip biler. Ýöne biz Eýranyň geçmişde öz goňşularyndaky ýagdaýlary bulaşdyrmakda oýnan roluny göz öňünde tutmak bilen, onuň matlaplarynyň arassalygyna şübhelenmeli bolýarys. Emma, beýleki tarapdan, biz Owganystanyň gelejegi babatda Eýran belli bir jogapkärçiligi öz üstüne alyp, konstruktiw rol oýnar diýip umyt edýäris».
Owganystanda talyplara garşy göreş alyp barýan koalision güýçleriň tagallalarynyň öňüne Eýranyň her hili ýollar bilen böwet döretmäge çalyşýandygyny güman edýän Birleşen Ştatlaryň häkimiýetleri Kabul bilen Tähranyň gatnaşyklarynyň ýakynlaşmagyny asla oňlamaýarlar.
Mundan öň NATO-nyň resmileri hem Eýrany Talyban söweşijilerini ýarag we pul bilen üpjün etmek ýaly işlerde aýyplap çykyş edipdiler.


text:
Ukrainanyň Krym sebitinde, rus goşunlary tarapyndan eýelenen regionda Ukrainadan bölünmek we Orsýete goşulmak barada geçirilmeli edilen referendumdan bir gün öň rus we ukrain şäherlerinde protest ýygnanyşyklary gurnaldy.
Moskwada ýagyş-ýagmyrly howada onlarça müň adam Orsýetiň Krymdaky hereketlerine garşy guralan «Parahatçylyk ýörişine» gatnaşdy.
Bu ýöriş Puşkin skwerinden başlanyp, Saharow prospektine çenli uzady we rus we ukrain baýdaklaryny göteren köp adam çykyş edýänleri, şol sanda oppozisiýa liderlerini diňlemäge toplandy.
Rus oppozisiýa lideri Boris Nemsow şenbe güni guralan ýygnanyşygyň maksadyny şeýle düşündirdi:
"Bu urşa garşy ýöriş, urşa garşy ýygnanyşyk. Bu rus prezidenti Wladimr Putiniň däliligine garşy guralan ýygnanyşyk. Bu biziň Ukrainadaky doganlarymyz bilen gowy goňşuçylyk gatnaşyklary üçin guralan ýygnanyşyk. Men [Putin] Orsýete we biziň ýurdumyzyň ähli raýatlaryna betbagtçylyk getirýär diýip düşünýärin."
Oppozisiýadaky «Adalatly Orsýet» partiýasyndan bolan parlament deputaty Dmitry Gudkow Krymda planlaşdyrylýan referendumy ýaňsa aldy:
"Bu referendum babatda hemme zat düşnükli. Ol geçiriler we olar tüpeňiň nili astynda 146 prosent netije görkezerler, ýa-da Krymyň ilatynyň 200 prosenti ses bermäge gatnaşar. Ses berişlige gatnaşygyň eýýäm çäresi görüldi."
Orsýetiň Krymdaky hereketlerine garşy Moskwada guralan ýöriş hem, Sankt Peterburgda guralan ýygnanyşyk hem parahatçylykly tamamlandy.
Şeýle ýygnanyşyklar Orsýetiň beýleki şäherlerinde hem bolup geçdi.
Moskwada şenbe güni ýene bir ýygnanyşyk, Orsýetiň hökümetiniň gündogar Ukrainadaky «faşizme» garşy pozisiýasyny goldaýan üýşmeleň hem gurnaldy. Bu ýygnanyşyga 15 müň çemesi adam toplandy.
Ukrainanyň Donesk şäherinde, penşenbe agşamy orsýetçi topar ýerli howpsuzlyk gullugynyň baş edarasynyň daş işiginde garşylykly protest geçirýän wagtynda bir adam öldürildi we birnäçe adam ýaralandy.
Käbirleri bina zabt edip girjek boldy, emma polisiýa olary yzyna serpikdirdi.
Harkowda, şenbe güni irden, öňki gije bolan zorlukly wakada iki adam ölensoň, 30 çemesi adam tussag edildi.


text:
Özbegistanyň döwlet telewideniýesiniň alyp baryjysy Garaşsyzlyk güni mynasybetli adatça prezident Yslam Kerimow tarapyndan edilýän gutlag çykyşynyň mazmunyny beýan etdi.
Özbek prezidenti Yslam Kerimowyň kiçi gyzy 78 ýaşly kakasynyň beýnisine gan inip keselhana düşeninden soň onuň diridigini çak etmäge esas berýän maglumatlary sosial media arkaly çap etdi.
Özbegistana uzak wagtlap ýolbaşçylyk eden Kerimowyň 28-nji awgustda keselhana düşendigi barada berlen resmi maglumatlar Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda onuň mirasdüşerleri baradaky çaklamalary tutaşdyrypdy.
Lola Kerimowa-Tillýaýewanyň Instagram sosial ulgamyndaky hasabynda ýazylan maglumatda halkyň “prezidentiň çalt gowulaşmagy üçin edýän gowy arzuwlaryna” sagbolsun aýdylýar.
Şeýle-de, maglumatda halkyň goldawy “biziň üçin bir dünýä barabar we men siziň ýürekden edýän gowy arzuwlaryňyzyň onuň saglygynyň gowuşmagyna ýardam edýändigine ynanýaryn” diýilýär.
Garaşsyz çeşmelerde Kerimowyň ýogalandygy barada habarlaryň peýda bolmagy bilen bir wagtda resmi çeşmeler dymýar. Özbegistany kimiň dolandyrýandygy nämälim galýar.
Merkezi Aziýanyň iň köp ilatly, ýagny 29 million çemesi ilaty bolan Özbegistan regionyň dört ýurdy, üstesine, Owganystan bilen serhetleşýär.
28-nji awgustda Kerimow keselhana ýerleşdirileli bäri 1-nji sentýabrda geçiriljek dabaralaryň gerimi çäklendirildi, şol sanda Daşkentde Garaşsyzlyk güni mynasybetli geçiriljek konsert ýatyryldy.
Özbek prezidenti Yslam Kerimowyň ýok wagtynda, 31-nji awgustda premýer-ministr Şawkat Mirziýaýew ýurduň Sowet Soýuzyndan garaşsyzlygyny almagynyň 25-nji ýyl dönümini bellemek bilen baglanyşykly dabaralaryň başlanmagyna gözegçilik etdi.
29-njy awgustda Lola Kerimowa-Tillýaýewa kakasynyň beýnisine gan inmesi sebäpli Daşkentde intensiw bejergi bölüminde saklanýandygyny we onuň “durnukIy ýagdaýda” bolandygyny aýtdy.
“Fergana” täzelikler agentligi ady agzalmadyk çeşmesine salgylanyp, Kerimowyň ýogalandygyny 29-njy awgustda habar berdi. Beýleki habar çeşmeleri, şol sanda Orsýetiň “Interfaks” agentligi onuň diridigini habar berdi.
30-njy awgustda Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat wekili Dmitriý Peskow Kremlde “hiç hili maglumatyň” ýokdugyny aýtdy, şeýle-de, özbek prezidentiniň saglyk ýagdaýy barada kommentariý bermegiň Moskwa üçin oňaýsyz bolup biljekdigini belledi.


text:
Orsýetde giňden tanalýan sosial ulgam bolan "Wkontakte.ru" öten hepde gysga wagtlap hökümetiň gadagan eden saýtlarynyň gara sanawynda peýda bolanda, hemmeler geň galdylar.
Sebäbi ol ýeke dost-ýarlaryň özara habarlaşyp, bilelikde plan düzüşýän we edinen tejribelerini özara paýlaşýan saýty däl. Ol şol bir wagtyň özünde-de oppozisiýanyň ýurduň uzak regionlarynda öz işjeňligini ýola goýmak üçin ulanýan esasy platformalarynyň biri.
Döwlet telekom dolandyryjysy "Wkontakte" saýtynyň çaga pornografiýasyny bikanun ýaýradýan saýtlary ýok etimäge gönükdirilen gara sanawynda "tötanlikden" ýerleşdirilendigini aýtdy.
Ýöne media analizçisi we oppozision blogçy Oleg Kozirew onuň "tötanden" gara sanawa girizilmeginiň bir maksat bilen edilendigini çaklýar. Ol bu barada şeýle pikiri aýdýar: "Men häzirki wagtda bu wakany ýaramaz manydaky sapak diýip atlandyrýaryn. Bu ors internet jemgyýetçiligine köpräk diýenedijiligi, azrak garaşsyzlygy we köpräk edepliligi öwretmek üçin edilýän synanyşyk".
"Gara sanaw"
Kozirew bilen beýleki internet aktiwistleri çagalary goramak üçin diýilýän gara sanaw kanunyndan häkimiýetler üçin problemaly saýtlara azar bermek, iň soňunda hem olary ýapmak üçin galp peýdalanylmagy mümkin diýip, köp wagtdan bäri duýduryp gelýärler.
"Wkontakte" 2006-njy ýylda 28 ýaşly sankt-peterburgly Pawel Durow tarapyndan guruldy. Ony günde 47 million adam ulanýar.
2011-nji ýylyň dekabr aýynda Döwlet Dumasyna geçirilen jedelli saýlawlardan soň Kremle garşy turan köpçülikleýin protestleriň yzysüre Durow FSB-niň oppozision toparlara saýtdan peýdalanmaga ýol bermezlik baradaky haýyşyny ret etdi. Edil şol wagt muňa derrew garşylykly reaksiýa görkezilmändi.
Ýöne soňra, aprel aýynda, Durow öz ulagy bilen ýol polisiýasynyň bir işgärini kakdy diýip, aýyplandy. Internetde hem bu wakanyň ýazgysy diýilýän bir wideoýazgy peýda boldy.
Ýurtdan çykdy
16-njy aprelde ”Wkontakte” kompaniýasynyň Sankt-Peterburgdaky baş ofisi polisiýa tarapyndan döküldi. Özüniň ulagynyň ýokdugyny aýdýan Durow ýurtdan gaçyp çykdy. Ony şondan bäri jemgyýetçilikde gören ýok.
”Wkontakte” kompaniýasynyň ofisi döküleninden bir gün soň Kremle ýakyn durýan hususy kompaniýa "United Capital Partners" Durowyň ýaranlarynyň ikisinden, has takygy Wýaçeslaw Mirilaşwili bilen Lew Lewiýewden olaryň kompaniýadaky 48 prosent paýyny satyn aldy.
”Wkontaktede” beýleki esasy paýdar – internet kompaniýasy "Mail.ru". 39.9 prosent paýa eýe bolan bu kompaniýa hem Kremle dostlukly garaýan maliýe magnaty Alişer Usmanow kontrollyk edýär.
Durowyň kompaniýada heniz-de 12 prosent paýy bar. Paýdarlar ylalaşygy boýunça ol "Mail.ru" kompaniýasynyň eýeçiligindäki paýlar tarapyndan hem ses berip bilýär.
"United Capital Partners" özüniň Durowy çalşyrmaga synanyşmajakdygyny mälim edýär. Ýöne internet aktiwistleri iň soňky maksadyň şoldugyny aýdýarlar.
Kozirew muny şeýle düşündirýär: "Bularyň ählisi internet saýtlary üçin bir howply atmosfera döretmegä gönükdirilen zatlar. Meniň pikirimçe, häzirki ugur, olaryň dolandyryjy toparlaryny çalşyrmak üçin, Orsýetiň internet çeşmeleriniň garaşsyz baştutanlaryna basyş etmäge gönükdirilen".


text:
6-njy awgustda Türkiýe Respublikasynda iş saparynda bolýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün Türkiýäniň Söwda palatalary we biržalary birleşiginiň başlygy Mustafa Rifat Hisarjyklyogluny kabul etdi. Duşuşyk milletiň Lideriniň “Çiragan Palaсе” kaşaň myhmanhanada ýerleşen kabulhanasynda geçirildi.
Jenap Mustafa Rifat Hisarjyklyoglu döwlet Baştutany bilen mähirli salamlaşyp, Türkiýäniň işewür toparlarynyň doganlyk Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge hem-de ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeleri amala aşyrmaga gatnaşmaga uly gyzyklanma bildirýändigini tassyklady. Türkiýäniň Söwda palatalary we biržalary birleşiginiň başlygy türkmen bazarynyň geljeginiň uludygyny belläp, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa soňky ýyllarda täze mazmuna eýe bolan ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklar bilen bagly meselelere berýän ünsi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Milletiň Lideri mähirli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň hem öz gezeginde türk hyzmatdaşlary bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmegi ugur edinýändigini, munuň üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow iki ýurduň halklarynyň mizemez dostluk gatnaşyklaryna we taryhy taýdan emele gelen ruhy-medeni umumylygyna esaslanýan döwletara gatnaşyklarynyň okgunly häsiýetini kanagatlanma bilen belläp, dürli pudaklarda amala aşyrylan we häzir amala aşyrylýan birnäçe iri bilelikdäki taslamalaryň türkmen-türk hyzmatdaşlygynyň netijelidigine aýdyň şaýatlyk edýändigini nygtady.
Duşuşygyň barşynda Türkmenistanyň we Türkiýäniň telekeçileriniň düzümleriniň arasynda söwda-ykdysady gatnaşyklaryny has-da ösdürmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunuň bilen baglylykda, ikitaraplaýyn haryt dolanyşygyny artdyrmak, maýa goýum işjeňligini höweslendirmek, hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini işläp düzmek üçin oňaýly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Bu babatda iki ýurduň işewür toparlarynyň arasyndaky gatnaşyklara, şeýle hem yzygiderli bilelikde geçirilýän işewürler maslahatlaryna we pudaklaýyn sergilere ähmiýetli orun berilýär.
Duşuşygyň ahyrynda jenap Mustafa Rifat Hisarjyklyoglu döwlet Baştutanyna wagt tapyp kabul edendigi üçin çuňňur hoşallygyny beýan edip, Türkmenistanyň Prezidentiniň Türkiýe Respublikasyna şu iş saparynyň däbe öwrülen dostlukly türkmen-türk hyzmatdaşlygyna täze kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirdi. Şol hyzmatdaşlyk bolsa deňhukukly uzakmöhletleýin gatnaşyklara esaslanyp, özara bähbitlere laýyk gelýär.


text:
Owganystanda häkimiýet başyna geçen täze ýolbaşçylaryň täze hökümeti düzmek ugrundaky tagallalary ençeme aýa çekdi. Netijede deputatlaryň ynamyny we goldawyny gazanmak üçin parlamente hödürlenen Ministrler Kabinetine işe başlamazdan ozal dargamak howpy abanýar.
Esasy problema Kabinet agzalarynyň ençemesiniň goşa raýatlyga eýe bolmagy we olaryň etdi diýilýän jenaýatçylykly hereketleri bilen bagly.
Bu aýyplamalar prezident Aşraf Gani bilen onuň garşydaşy Abdylla Abdyllanyň hödürlän we 27 adamdan ybarat Ministrler Kabinetiniň agzalarynyň ýarpysyndan gowragyny öz içine alýar. Netijede sanawdaky ýolbaşçylaryň ýarpysyndan gowragynyň ýolbaşçylyk tagallalary howp astynda.
Eger bu gorky hakykata öwrülse, onda bu Gani üçin ullakan yza tesiş bolar. Sebäbi onuň Abdylla bilen bilelikde hökümet gurmak tagallasy üç aýa çekipdi. Aýdylyşyna görä, parlamente hödürlenen şol sanawy düzmek işi hem iki ýolbaşçynyň arasynda dürli jedellere sebäp bolupdy.
Haçan-da 13-nji ýanwarda şol sanaw yglan edilende, ol prezident Ganiniň reforma baradaky wadasynda tapylandygy, şunlukda kabinet wezipelerine hödürlenen adamlaryň uly bir böleginiň öz ukybyna görä saýlanan adamlardygy barada pikir döräpdi. Parlament bu sanawa 20-nji ýanwarda garar.
Goşa raýatlyk
Parlamentiň aşaky palatasynyň ministrlik wezipeleri üçin hödürlenen agzalarynyň dokumentlerini barlamak wezipesi bilen meşgullanýan komiteti 27 ýolbaşçydan 11 sanysynyň goşa raýatlyga eýedigini ýüze çykardy.
Parlament agzalarynyň uly bir bölegi goşa raýatlyk meselesine uly ähmiýet berýär. Onsoň deputatlaryň ençemesi goşa raýatlyga eýe bolan adamlara ynam sesini bermejekdiklerini aýdyp, haýbat atýarlar.
Owganystanyň esasy kanunyna görä, ministrlik wezipesine diňe Owganystanyň raýatlygy bolan adamlar saýlanyp bilinýär. Emma bu meseläniň gümürtik taraplary hem bar. Haçan-da goşa raýatlygy bolan bir adam Ministrler Kabinetinde ýokary wezipä teklip edilip, soňra-da ol ynam sesini almak üçin parlamente hödürlenende, deputatlaryň bu kandidaturany kabul etmäge-de, etmezlige-de hukuklary bar.
Emma bu meselede o diýen aýdyňlyk ýok. Sebäbi 2014-nji ýylda parlamentde geçirilen ses berişlikde Owganystanyň parlamenti goşa raýatlyga eýe bolan adamlaryň minister wezipesine saýlanmagyna ýurduň parlamenti rugsat etmez diýen karary kabul edipdi.
Häzirki derňewler, umuman aýdylanda, kabinet agzalygy üçin prezident Gani tarapyndan hödürlenen kandidatlara öz täsirini ýetirýär. Elbetde, hökümet baştutany Abdyllanyň hödürlän kandidatlary hem aladaly.
Prezident Gani tarapyndan oba hojalyk ministri wezipesine teklip edilýän Muhammet Ýakup Haýdary barada aýdylanda, eger owgan mediasynda çykan habarlardan çen tutsaň, onda ol diňe bir goşa raýatlyga eýe bolman, Interpol tarapyndan hem gözlenilýän şahsyýet.
Owgan mediasynda çap edilen habarlarda aýdylyşyna görä, ol uly möçberdäki salgyt gaçakçylygy bilen bagly iş boýunça Estoniýada gözlenilýär. Haýdary bu aýyplamalary ret etse, prezidentiň metbugat wekili Nazifulla Salarzai, eger Haýdarynyň Interpol tarapyndan gözlenýändygy tassyklansa, onuň kandidaturasynyň derhal ýatyryljakdygyny aýdýar. Hatda Haýdarynyň sanawdan eýýäm çykarylandygy barada hem maglumatlar gowuşýar.
Şeýle-de kandidaturasy prezident Gani tarapyndan teklip edilen iki zenandan biri Hatyra Afgan bilen bagly hem wawwayly mesele ýüze çykdy. Owganystanyň Baş kanunyna görä, ministr wezipesini eýelejek adamynyň ýaşy 35-den aşakda bolmaly däl.
Owgan mediasynda peýda bolan habarlarda bolsa, Afganyň hakyky ýaşy 33 bolup, ol ady sanawa goşulmazdan bir hepde ozal ýaşyny resmi dokumentinde 38 diýip ýazdyrypdyr. Ol saýlanan ýagdaýynda, magaryf ministri wezipesini eýelemeli.
Şol bir wagtyň özünde-de kandidaturasy Gani tarapyndan maliýe ministri wezipesine hödürlenen Jalali Popalyň ministrlik wezipesi ugrundaky tagallana goýbolsun edendigi aýdylýar. Eger bu habar tassyklansa, bu prezident Gani üçin ullakan problema bolar, sebäbi Gani onuň kabinete girmegi üçin köp jan çekipdi.
Onuň Ministrler Kabinetine girmekden el çekmeginiň sebäbi barada takyk maglumat ýok, hatda bu habar henize çenli resmi çeşmeler tarapyndan hem doly tassyklanmady. Emma habarlarda aýdylyşyna görä, onuň agzalýan wezipe ugrundaky göreşden el çekmeginiň sebäbi goşa raýatlyk bilen bagly bolup biler. Sebäbi ol bir wagtda Owganystanyň hem Amerikanyň raýatlygyna eýe.


text:
ÝHHG-nyň adamkärçilik ölçegleri boýunça ýyllyk konferensiýasyna gatnaşýan Türkmenistanyň resmisi türkmen oppozisiýa wekiliniň Türkmenistanyň ýapyk ýurtdygy, türmelerde ýitirim bolan syýasy tussaglaryň ykbalynyň nämälim galýandygy barada aýdanlaryny ret etdi.
20-nji sentýabrda geçirilen maslahata gatnaşan türkmen delegasiýasynyň başlygy Wepa Hajyýew özünden öň çykyş eden türkmen oppozisiýasynyň wekili Nurmuhammet Hanamowyň gozgan meselelerinde durup geçdi.
“Hanamowyň ýurduň ýapykdygy we hukuklaryň bozulýandygy barada aýdanlary boýunça, häzirki wagtda Türkmenistan 130-den gowrak halkara konwensiýasynyň we ylalaşygynyň gatnaşyjysydyr. Halkara kanun normalaryny netijeli durmuşa geçirmek we BMG-niň komitetlerine milli hasabatlarynyň wagtynda berilmegi maksatly Türkmenistanyň halkara borçlaryny ýerine ýetirmek boýunça pudakara komissiýasy döredildi” diýip, Hajyýew çykyşynyň bir böleginde aýtdy.
Tussaglaryň ykbaly
Türkmenistanyň daşynda döredilen “Respublikan partiýasynyň” egindeş başlygy Nurmuhammet Hanamow öz çykyşynda türkmen türmelerinde ýitirim bolan onlarça syýasy tussaglaryň ykbalyny anyklaşdyrmak üçin halkara jemgyýetçiligini türkmen hökümetine basyş etmäge we tussaglaryň ýanyna lukmanlaryň, aklawçylaryň, halkara guramalarynyň barmagyna ýol berilmegini gazanmaga çagyrdy.
Azatlyk Radiosy bilen Warşawadan telefon arkaly söhbetdeş bolan Hanamow şeýle diýdi: “Esasy gozgaýan meseläm, şol adamlar bilen näme üçin ne dogan garyndaşlary habarlaşyp bilýär, ne adwokatlar, ne-de Gyzyl hajyň wekilleri, halkara guramalaryň? Näme üçin şolaryň hiç biri türmede oturanlar bilen habarlaşyp bilenok? Şolar barada hiç hili habar ýok? Şolar bilen habarlaşmagyny, olaryň dogan-garyndaşlary bilen görüşmegini biz talap edýäris”.
Wepa Hajyýew öz hasabatyny jogap bermek hukugy bilen birleşdirýändigini belläp, “Respublikan partiýasynyň” başlygy Nurmuhammet Hanamowyň aýdanlaryny “hakykata gabat gelmeýän” we hatda “ýalan” hem “barlanmadyk” maglumatlar diýip atlandyrdy.
Türkmen resmisi hasabat berdik diýýär
Hajyýew “Olary diri görkeziň!” atly kampaniýasynyň türkmen türmelerinde ýitirim bolanlaryň sanawy barada sözlän sözünde, hususan-da “104 adamdan ýarysyndan gowragy barada Türkmenistan tarapy maglumat berdi, soňky sapar şu ýylyň maý aýynda Ýewropa Bileleşigine berildi” diýip habar berdi.
Emma “Olary diri görkeziň!” atly kampaniýanyň guramaçysy Ýuriý Jibladze bu maglumatyň hakykata gelmeýändigini Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Ýuriý Jibladze: "2015-nji ýylyň iýun aýynda adam hukuklary boýunça Brusselde geçirilen maslahatda türkmen resmileri uzak möhletli türme tussaglygyny başdan geçirýän 47 adamdan ybarat öz sanawyny berdiler. Şol sanawda biziň 87 adamy öz içine alýan sanawymyzdan diňe iki adamyň ady görkezilýär. Şu ýylyň maý aýynda Ýewropa Bileleşiginiň adam hukuklary boýunça Aşgabatda geçirilen dialogda olar biziň hasabatymyz boýunça ýene bäş adam barada informasiýa berdiler. Biz şol maglumaty barlaýarys. Emma türkmen resmileriniň informasiýasy garaşsyz çeşmelerden entek tassyklanmady. Türkmenistan bu mesele barada Ýewropa Komissiýasyndan başga hiç kime maglumat bermedi".
"Olary diri görkeziň!" atly kampaniýasy Türkmenistanda tussag edilip, ykbaly doly nämälim galýan adamlaryň sanawyny şu günki gün 88 adamy öz içine alýar.
Şeýle-de Wepa Hajyýew ýurtda adam hukuklary ugrunda edilen işler barada aýdyp, prezidentiň ýanyndaky demokratiýa we adam hukuklary boýunça institutynda resurs merkeziniň döredilendigini, 2011-nji ýyldan başlap häkimiýetleriň adyna Türkmenistanyň raýatlaryndan 21 şikaýatyň gowuşandygyny we häkimiýetleriň olar bilen hat alyşyp “pozisiýalar boýunça pikir alyşandygyny habar berdi.
'Takyk jogap berilmedi'
Hanamow türkmen resmileriniň ýygnaga gatnaşyp çykyş etmegini oňyn ädim diýip atlandyrdy, emma öz gozgan meselelerine takyk jogap berilmändigini belledi: “Dirimi, diri däldigini aýdanok. Diňe şol 104-den 50-den gowragy barada informasiýa berdik diýýär. Nähili informasiýa berilipdir, näme barada berilipdir. Dirimi ýa-da ýogaldymy, takyk jogap berilmedi”.
ÝHHG-niň adamkärçilik ölçegleri boýunça bu halkara duşuşygynyň çäginde döwletleriň resmi hasabatlary bilen bilelikde hökümete degişli bolmadyk guramalaryň alternatiw maglumatlary hem diňlenýär.
21-nji sentýabrda “Demokratik ösüş we adam hukuklary boýunça merkeziň”, “Human Rights Watch”, “Memorial” we “Norwegiýanyň Helsinki komiteti” guramalarynyň gatnaşmagynda geçiriljek duşuşykda Türkmenistanda adamlaryň türmelerde ýitirim edilmegine degişli mesele gozgalar.
ÝHHG-niň adamkärçilik ölçegleriniň berjaý edilişi boýunça ýyllyk konferensiýasy Ýewropanyň adam hukuklary we demokratiýa boýunça iň uly halkara çäresi bolup durýar, onuň dowamynda guramanyň agza ýurtlarynyň adam hukuklaryny berjaý edişine syn edilýär.
Türkmenistan ÝHHG 1992-nji ýylyň iýul aýynda agza boldy.


text:
Pakistanyň öňki prezidenti Perwez Muşarrafyň saglyk bejergisini alýan keselhanada ýangyn döredi. Muşarraf bu keselhanada ýürek nasazlyklary sebäpli bejergi alýar.
Pakistanyň Rawalpindi şäherindäki Ýaragly güýçleriň kardiologiýa institutynyň resmileri keselhanada dörän ýangynyň “ujypsyzdygyny” we onuň dessine söndürilendigini aýtdylar. Şeýle-de, olar ýangynyň döremeginiň sebäpleri derňelýär diýdiler.
Muşarraf geçen hepde sud zalyna alnyp barylýarka, döşündäki agyrydan şikaýat edeninden soň, gürrüňi edilýän keselhana ýerleşdirilipdi. Oňa ýüregiň işemiýa keselinden diagnoz goýuldy. Muşarrafyň aklawçylary onuň daşary ýurtda saglyk bejergisini dowam etdirmegi üçin resmilere haýyş edýärler.


text:
Pakistanyň, Owganystanyň, ABŞ-nyň we Hytaýyň diplomatlary Owganystanyň hökümetiniň we “Talybanyň” arasynda parahatçylyk ugrundaky gepleşikler boýunça plany düzmek üçin Yslamabatda gepleşiklere başladylar.
Pakistanyň paýtagtynda 11-nji ýanwarda başlanan gepleşiklere Owganystanyň daşary işler ministriniň orunbasary Hekmat Karzaý, Pakistanyň daşary işler sekretary Aizaz Çaudhry we ABŞ-nyň hem Hytaýyň ýokary derejeli resmileri gatnaşýarlar.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Şu ýylyň sentýabrynda Nýu-Ýorkda (ABŞ) BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisi açylar. Onuň işine Türkmenistanyň wekiliýeti hem gatnaşar. Bütindünýä forumynyň gün tertibine ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmek, durnukly durmuş-ykdysady ösüşi üpjün etmek, adam hukuklaryny goramak, ekologiýa, şeýle hem BMG-niň işiniň dürli ugurlary bilen bagly meseleleriň giň topary giriziler — diýip “Nebit-gaz” gazeti belleýär .
Mälim bolşy ýaly, Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasyna laýyklykda, 1945-nji ýylda döredilen Baş Assambleýa BMG-niň esasy maslahat beriji, direktiw we wekilçilikli edarasy bolup durýar. Häzir onuň düzümine Milletler Bileleşiginiň agzasy bolup durýan döwletleriň 193-üsiniň wekilleri girýär. Baş Assambleýa her ýyl möhüm halkara meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin niýetlenen meýdança öwrülýär.
Şu ýyl BMG-niň 70 ýyllyk ýubileýi bilen bir hatarda Türkmen döwletiniň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 20 ýyllygynyň bellenilmegi guwandyryjy wakadyr. BMG-niň «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakynda» Rezolýusiýasy hem türkmen bitaraplygynyň netijeli ornuny tassyklaýar, bu resminama 2015-nji ýylyň iýun aýynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 69-njy mejlisinde kabul edildi.
Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan üç gezek – 2007, 2009 we 2013-nji ýyllarda BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişlilikde 62-nji, 64-nji we 68-nji mejlisleriniň Başlygynyň orunbasarlygyna saýlanyldy. Türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy hem ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taryhynda möhüm şanly waka boldy. Bu düzüm sebitde Milletler Bileleşiginiň ygtybarly daýanç nokadyna öwrüldi.
Mälim bolşy ýaly, 2015-nji ýylda 15 ýyl mundan öň kabul edilen Müňýyllygyň ösüş maksatlarynyň (MÖM) hereket edýän möhleti tamamlanýar, olara laýyklykda, halkara bileleşigi tarapyndan bütin dünýäde adamlaryň durmuş şertlerini gowulandyrmaga gönükdirilen giň möçberli anyk ädimler ädildi. Ýerine ýetirilen işleriň netijeleri bilermenler topary – iri halkara guramalarynyň, BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralarynyň wekilleri tarapyndan taýýarlanan «Müňýyllygyň ösüş maksatlary» atly ýörite Hasabatda jemlendi.
Bu resminamada bellenilişi ýaly, bilelikdäki tagallalar netijesinde «Garyplygy we açlygy ýok etmek», «Ählumumy başlangyç bilimi üpjün etmek», «Gender deňligini höweslendirmek hem-de zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek», «Çaga ölümini azaltmak», «Eneligi goramagy gowulandyrmak», «SPID-e, gyzzyrma we beýleki kesellere garşy göreşmek», «Ekologiýa durnuklylygyny üpjün etmek», «Ösüşiň maksatlarynda ählumumy hyzmatdaşlygy döretmek» ýaly MÖM-e öz işinde dünýä, sebit, milli we ýerli derejelerde uly ösüş gazanmak başartdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýöredýän oňyn reformalar we giň gerimli durmuş-ykdysady özgertmeler syýasaty BMG-niň yglan eden Müňýyllygyň ösüş maksatlary bilen doly gabat gelýär. Syýasy durnuklylyk, milli ykdysadyýetimiziň ýokary ösüş depginleri, milli Liderimiziň başlangyjy bilen üstünlikli amala aşyrylýan giň gerimli durmuş-ykdysady maksatnamalar – bular döwlet ösüşiniň täsin we eýýäm öz netijeliligini subut eden nusgasyny durmuşa geçirýän Türkmen döwletiniň oňyn tejribesine artýan gyzyklanmany kesgitleýän şertlerdir.
Biziň ýurdumyzda senagat pudagy, obasenagat toplumy, söwda we hyzmatlar ulgamy, hususy telekeçilik batly depginler bilen ösýär, bu bolsa, täze iş orunlarynyň döredilmeginde, türkmenistanlylaryň durmuş derejesiniň ýokarlanmagynda öz beýanyny tapýar. Şu ýylyň iýunynda Türkmenistan azyk howpsuzlygyny üpjün etmek babatda gazanan üstünlikleri üçin Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk edarasynyň ýörite sylagyna eýe boldy. Bu waka eziz Watanymyzyň gazanýan üstünlikleriniň we ägirt uly kuwwatynyň, şol sanda ykdysadyýetiň azyk önümleriniň önümçiligi ýaly pudagynda gazanýan üstünlikleriniň dünýä derejesinde ykrar edilmeginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.
«Saglyk» Döwlet maksatnamasyny amala aşyrmagyň barşynda ýokary netijeler gazanylyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow onuň gözbaşynda boldy. Milli Liderimiz bu pudaga ençeme ýyl gözegçilik edip, saglygy goraýyş babatda döwlet syýasatynyň ylmy esaslaryny işläp düzdi. Ýurdumyzda ynsan saglygyny goramak, adamlaryň ömür dowamlylygyny artdyrmak, keselleriň öňüni almak, sagdyn durmuş ýörelgesini ornaşdyrmak, ilaty bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmaga çekmek üçin zerur bolan şertler döredilýär we bu ugurda anyk çäreler görülýär. Paýtagtymyz Aşgabatda we welaýat merkezlerinde döwrebap bejeriş-öňüni alyş merkezleri, şypahanalar, derman öndürýän kärhanalar we beýleki lukmançylyk desgalary guruldy we gurulýar.
Ýurdumyzda birnäçe ýokanç keselleriň ýok edilmegi hakynda halkara sertifikatlar, şeýle hem türkmen lukmanlarynyň bu ugurda toplan tejribesiniň Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasyna girýän Ýewropa ýurtlaryna ýaýratmak üçin maslahat berilmegi, saglygy goramak boýunça wezipeleri çözmekde Türkmenistanyň gazanan üstünlikleriniň jedelsiz ykrar edilmegi boldy. Bu gurama bilen biziň ýurdumyzy hyzmatdaşlygyň köpýyllyk oňyn tejribesi baglanyşdyrýar.
Ýurdumyzyň bilim ulgamyny ösdürmek maksadynda hem düýpli işler geçirilýär. Diýarymyzda täze döwrebap çagalar baglarynyň we okatmagyň öňdebaryjy tilsimatlaryna eýe bolan mekdepleriň ýüzlerçesi açyldy. Hünärment mekdepleriň we ýokary okuw mekdepleriň sany ep-esli artdy. Ýurdumyzyň umumy bilim berýän mekdeplerini okatmagyň on iki ýyllyk möhletine geçirmek amala aşyryldy.
Häzir, MÖM-iň hereket edýän möhletiniň tamamlanýan wagtynda dünýä bileleşiginiň öňünde gazanylan üstünlikleri we iş depginlerini ulanmak mümkinçiligi açylyp, ol öz öňünde biziň isleýän geljegimizi döretmek boýunça täze wezipeleri goýýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 70- nji mejlisiniň garamagyna BMG-niň täze Maksatnamasynyň taslamasy hödürlener, onda 2030-njy ýyla çenli döwür üçin global maksatlar we wezipeler kesgitlener. BMG-niň howandarlygynda bolan bu Maksatnamany taýýarlamagyň barşynda dünýä boýunça degişli geňeşmeler geçirilip, olara Türkmenistan hem gatnaşdy.
Bütindünýä forumyň belent münberinden Türkmenistanyň täze teklipleri beýan ediler. Olar syýasat, ykdysadyýet, energetika, ekologiýa we daşky gurşawy goramak, medeni-ynsanperwer ulgamy ýaly esasy ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygy has-da çuňaltmak we giňeltmek bilen bagly bolar.
Parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we ynsanperwerlik nukdaýnazaryndan çykyş etmek bilen, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan sebitde we dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we abadançylygy üpjün etmegiň bähbidine netijeli halkara gatnaşyklaryna ygrarlydygyny iş ýüzünde tassyklaýar. Ýurdumyz häzirki döwrüň möhüm meselelerine çuňňur oýlanyşykly, sazlaşykly çemeleşýändigini görkezmek bilen, olary çözmegiň amatly ýollaryny işläp düzmek boýunça yzygiderli çäreleri görýär — “Nebit-gaz” gazeti belleýär.


text:
SPORTY SÖÝÜÑ.
Sporty söýüň! Sport gözelligiň hem sagdynlygyň Çeşmesidir, Il baýlygy saglykdyr. Arkadagyň sport hakynda aýdan H...
Ýazylan wagty: Сегодня 19:33:31 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 3 Jogaplar: 0
DZÝUDO BÂSLEŞIGI.
Dzýudoçylar tutluşdy.
Ýazylan wagty: 18 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 3 Jogaplar: 0
SAGDYNLYGA WE RUHUBELENTLIGE ÇAGYRYŞ.
Dowam edýän 2017-nji ýylyň ilkinji günlerinde hormatly Prezidentimiziň Olimpiýa şäherjigine gelmegi we egindeşleri b...
Ýazylan wagty: 18 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 26 Jogaplar: 1
TÄLIMÇI TAÝÝARLYGYNDA.
Gözel paýtagtymyzda geçirilýän ýokary derejedäki
sport ýaryşlary, halkara media forumdyr
maslahatlar Berkarar döwletimiziň sport ýurduna öwrülýändiginiň aýdyň görkezijisidir Şonuň ýaly-da, Aziada — 2017-niň maksatnamasyna girýän sport görnüşleri boýunça saýlama ýaryşlary geçirildi.
Özi-de bu ýaryşlar oňa gatnaşan türgenleriň sanynyň köplügi bilen tapawutlandy. Muňa biz
agyr atletika boýunça geçirilen saýlama
açyk çempionata baryp görenimizde hem aýdyň göz ýetirdik....
Ýazylan wagty: 17 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 4 Jogaplar: 0
ATLYLAR LEBAP TOPARYNDA
ATLYLAR LEBAP TOPARYNDA...
Ýazylan wagty: 17 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 8 Jogaplar: 1
OLIMPIÝA ŞÂHERÇESINDE SUW SPORTY TOPLUMY.
Umumy meýdany 20 müň inedördül metr, beýikligi 35 metre golaý, 5000 orunlyk köpugurly ...
Ýazylan wagty: 13 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 12 Jogaplar: 0
SPORT TANSLARY.
Paýtagtymyzdaky “Galkynyş” sport toplumynda Aziada-2017-niň saýlama ýaryşlarynyň çäklerinde sport tanslary boýunça ýaryşlar geçirildi. Onuň netijeleri boýunça Ýapyk binalarda we söweş sungatý boýunça V Aziýa oýunlarynda çykyş etjek milli ýygyndynyň düzümi döredildi.Sport baradaky döwlet komiteti hem-de Sport tanslary federasiýasy tarapyndan guralan ýaryşa gatnaşyjylar ýaş aýratynlyklary boýunça iki topara bölündiler. Olar ýetginjekler topary hem-de ýaşlardan we ululardan ybarat bolan bilelikdäki topardyr. Ýeňijiler we baýrak eýeleri Latyn-Amerikan tans görnüşleri bolan rumba, ça-ça-ça we jaýw görnüşlerindäki çykyşlaryň netijeleri boýunça kesgitlenildi. Geçiriljek Aziada-2017-ä gatnaşjak türkmen türgenleriniň düzümine ozal üç adamyň – Nikita Swetilnigiň, Mariýa Korçaginiň we Anastasiýa Ýužakowanyň atlary goşuldy. Häzirki ýaryşlar her toparda iň oňat jübütleriň üçüsini – ýene-de 12 türgeni kesgitledi. Şoňa görä-de, arzuw edilýän ýollanma eýe bolmak üçin umyt bildirilýän dalaşgärler sport toplumynyň tans meýdançasynda ajaýyp joşgunly şüweleňi emele getirip, özleriniň sport ussatlygyny hem-de şol bir wagtda artisçiligini görkezmäge çalyşdylar.Uly ýaşlylaryň toparynda aýratyn ýiti göreş emele gelip, ol eminleriň netije çykarmagy babatda örän çylşyrymly ýagdaýda geçdi. Şunda altyn medallary Aleksandr Sisekin—Waleriýa Nepomnýaşaýa jübüti eýeledi. Şu jübüte aýratyn umyt bildirilýär, çünki A.Sisekiniň halkara ýaryşlarynda çykyş etmekde uly tejribesi bar. Hususan-da, ol 2014-nji ýylda Moskwada geçirilen Bütindünýä tans olimpiadasynyň kümüş baýragynyň eýesi boldy.Ikinji orny Tahyr Şebekow we Darýa Gokowa eýeledi, üçünji orna bolsa Meýlis Atamyradow – Lidiýa Gogolewa jübüti mynasyp boldy.Ýetginjekleriň tans bäsleşiginde Ali Rejepow bilen Darýa Makarkina taý tapylmady. Kümüş baýraga Jemşit Atamyradow—Angelina Grigorýewa jübüti, bürünç baýraga bolsa Ahmet Ibragimow we Wera Žilkubaýewa jübüti mynasyp boldy.Ýaryşlaryň baş emini Aleksandr Nowokşonowyň belleýşi ýaly, sport tanslarynyň türkmen mekdebiniň ussatlyk derejesi soňky ýylda örän ýokarlandy. Munuň özi uly tälimçilik işleriň netijesidir. Şol işler öňdebaryjy halkara tälimçileriň tejribesine hem-de türgenleriň özleriniň yhlasyna esaslanandyr.2016-njy ýylda Russiýada we Gazagystanda biziň tansçylarymyz üçin okuw-turgenleşik ýygnanyşyklary guraldy. Sankt-Peterburgdaky taýýarlyk işleri Aziada-2017-ä geljekki gatnaşyjylar üçin aýratyn ähmiýetli boldy. Çünki sport tanslarynyň rus mekdebi halkara derejesinde umumy ykrar edilendir. Türkmenistanlylara nazaryýet we amalyýet sapaklaryny Nataliýa Simagina geçdi. Onuň türgenleri dünýäniň we Ýewropanyň ýaryşlarynyň ençeme gezek ýeňijileri hem-de baýrak eýeleri boldular.Sözüniň ahyrynda A.Nowokşonow ösüşleriň görnüp durandygyna garamazdan, türkmen türgenleriniň we tälimçileriniň türgenleşiklerini dowam etmeginiň zerurdygyny aýtdy. Gazanylan tejribäni dürli ýaryşlara we ýygnanyşyklara yzygiderli gatnaşmak bilen, kämilleşdirmek we artdyrmak gerek. Şu ýylyň fewral aýynda biziň ýygyndy toparymyz üçin Belarus Pespublikasynda okuw-türgenleşik ýygnanyşyklary, onuň yz ýany bilen halkara ýaryşynda baýraklar ugrunda bäsleşige goşulmak meýilleşdirildi....
Ýazylan wagty: 13 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 8 Jogaplar: 0
BASKETBOLÇYLARYMYZYÑ ÜSTÜNLIGI.
Türkmen basketbolçylary altyn we kümüş medallara mynasyp boldular
Ýazylan wagty: 11 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 16 Jogaplar: 0
SAGDYNLYK. RUHUBELENTLIK. DOSTLUK.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 250 gün galmagy mynasybetli Lebap welaýatynyň zähmetsöýer ilatyna...
Ýazylan wagty: 10 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 69 Jogaplar: 0
Agyr atletika ýaryşy.
Agyr atletikaçylaryň üstünlikleriKöpugurly “Aşgabat” sport toplumynda agyr atletika...
Ýazylan wagty: 09 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 11 Jogaplar: 0
AZIADA-2017
Türkmenistanyň DIM-i halkara KHBS-lerinde, sport we diplomatik toparlarda Aziada-2017-niň PR kompaniýasyny ýaýradýar
Ýazylan wagty: 09 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 17 Jogaplar: 0
HOKKEÝÇILERIMIZ GYŞKY AZIADA TAÝÝARLANÝAR.
Türkmen hokkeýçileri gyşky Aziada taýýarlanýarlar
Hokkeý boýunça milli ýygyndy toparymyz Minskide (Belarus) “Raubiçi” olimpiýa sport toplumynyň binýadynda geçirilen halkara okuw...
Ýazylan wagty: 08 января 2017 Ýazan Mayichka
2
Okalan sany: 14 Jogaplar: 0
Ýaş pälwanlaryň tutluşygy
Ýaş
pälwanlaryň tutluşygy...
Ýazylan wagty: 06 января 2017 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 12 Jogaplar: 0
ÖÑDE GYZGALAÑLY OÝUNLAR.
Mâlim bolşy ýaly ýanwar aýynda Aziýanyñ futbol guramasynyñ kubogy ugrundaky...
Ýazylan wagty: 04 января 2017 Ýazan Mayichka
0
Okalan sany: 14 Jogaplar: 0
Ýeñişler dowam edýâr.
Anglýanyñ Premýer ligasýanyñ 15-nji tapgyrynda "West Bromwiçiñ" garşylygyny ÿeñip gecen (1:0)"Çelsiniñ" baş tâlimcisi Antoino Konte öz futbolçylaryn...
Ýazylan wagty: 27 декабря 2016 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 13 Jogaplar: 0
TÄZE ŸYLA ÜSTÜNLIK BILEN.
Germaniýanyñ çempionatynyñ 14-nji tapgyrynda"Leÿpsig" myhmançylyk...
Ýazylan wagty: 27 декабря 2016 Ýazan Mayichka
1
Okalan sany: 18 Jogaplar: 0


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama British Petroleum kompaniýasynyň ýolbaşçylary bilen gepleşikler geçirenden soň, Meksika aýlagynda nebit skwažinasynda bolan betbagçylyk sebäpli dörän ýagdaýyň öwezini dolmak üçin ýörite fond dörediljekdigini, British Petroleum kompaniýasynyň bärsinden 20 milliard dollar tölejekdigini aýtdy.
Kompaniýanyň baştutany Karl Hendrik Swanberg kompaniýanyň öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirjekdigini, kompaniýanyň aksionerlerine şu ýyl peýda puluny tölemezlik kararyna gelnendigini aýtdy.
Iki aý mundan öň Meksika aýlagynda ýüze çykan ýagdaý uly ekologik betbagçylyk döretdi.


text:
Palestinaly resmileriň aýtmaklaryna görä, sişenbe güni Ýaser Arafatyň jesedinden barlaglary geçirmek üçin nusgalar alnandan soňra, onuň bedeni täzeden jaýlanypdyr. Barlaglaryň netijesinde, Arafatyň zäherlenip-zäherlenmändigi anyklanjak bolunýar.
Palestinanyň lideri 2004-nji ýylda Parižde ýogalypdy. Emma, onuň näme sebäpden ölendigi barada heniz hem jedeller dowam edýär.
Arap ýurtlarynda köpler Arafatyň Ysraýyl tarapyndan zäherlenip öldürlendigini çaklaýarlar. Ysraýyl bu aýyplamalary berk bir görnüşde iňkär edýär.
Şweýsariýanyň resmileri Arafatyň geýminden radioaktiw poloniumyň tapylandygyny aýdanlaryndan soňra, fransuz sudýalary awgustda ýörite işi gozgadylar.
Sişenbe güni irden, Arafatyň jaýlanan Ramallah şäherindäki mawzoleýinden onuň bedeninden käbir nusgalar alyndy. Barlaglary geçirmek üçin, nusgalar şwed, fransuz we ors resmilerine berildi.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň Adam hukuklary boýunça sudy gürjü hökümetiniň korrupsiýa meselesi dogrusynda tussag edilen döwlet audit gullugynyň öňki başlygyna 20 müň ýewro, ýagny 25 müň amerikan dollary möçberinde pul serişdesini tölemelidigi barada karar çykardy.
Strasburgdaky sud Gürjüstanyň Kontrol palatasynyň öňki başlygy Sulham Molaşwiliniň sud işi baradaky karary 30-njy oktýabrda yglan etdi.
Sud Ýewropa konwensiýasynyň dört maddasy esasynda Molaşwiliniň aklanandygyny mälim etdi we onuň sud işiniň talabalaýyk berk derňelmegi üçin Tbilisä tabşyryk berdi.
Molaşwili Gürjüstanda geçirilen “Bägül rewolýusiýasyndan” soň, döwletiň gaznasyny bikanun öz hasabyna geçirmekde şübhelenilip, 2004-nji ýylda tussag edilipdi.


text:
Russiýanyň meşhur “Lýube” toparynyň 13-nji maýda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgüniň sahnasynda bolup geçen konserti türkmen paýtagtynyň medeni durmuşynda aýdyň waka boldy. Ony ýurdumyzyň Medeniýet ministrliginiň ýardam bermeginde Russiýa Federasiýasynyň Türkmenistandaky ilçihanasy gurady.
1941-1945-nji ýyllaryň urşunda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllygyna bagyşlanan “Ýeňiş. Ählimiz üçin birdir” atly bu medeni çäre foşizme garşy göreşde gazanylan ýeňşe, dünýäni halas etmäge, asmanymyzyň arassa, durmuşymyzyň şatlykly bolmagyna dahylly adamlaryň ählisine baş egip tagzym etmekden ugur alýar. Onuň esasy maksady — parahatçylygyň we döredijiligiň hatyrasyna adamlary bir-birege ýakynlaşdyrmakdan ybarat.
Mukamlar köşgüne ýygnanan köp sanly tomaşaçylaryň arasynda uruş weteranlary hem bar. Olar belli topary we onuň birsyhly öňbaşçysy — Russiýa Federasiýasynyň halk artisti Nikolaý Rastorguýewi şowhunly elçarpyşmalar bilen garşylaýarlar.
Konsert programmasyny “Şapak bolsa” diýen aýdym açdy. Ondaky: “Meniň ähli aýdymlarym dostlarym ýakynymda bolarlar” diýen setirler toparyň çykyşynyň tutuş äheňini mälim etdi. Konsertiň başlanan pursadyndan Nikolaý Rastorguýew tomaşaçylar bilen parahatçylyk, hakyky dostluk, her bir adamyň ýüregine ýakyn ýatlamalar, Watana bolan söýgi barada gürrüň etdi. Beýik Ýeňşiň şanyna guralan konsertiň utuşly topary hem şundady, çünki bu söhbetler Parahatçylyk baradady!
“Batka Mahno”, “Ýedikiriş gitara”, “Ýene-de şol”, “Sagat”, “Berýozalar”, “Esasy zat — sen bar mende”, “Garaňky gorganlar ukuda”, “Derýa, sen meni äkit”, “Biziň howlymyzyň oglanlary”... tomaşaçylar “Lýubeniň” bu belli aýdymlaryny ilkinji akkordlardan anyklap, gyzgyn kabul edýärdiler. Uruş ýyllaryndan söhbet açýan “Gel, şonuň ...” we ilkinji gezek Beýik Ýeňşiň 50 ýyllygynyň bellenilen günleri ýaňlanan “Kombat” bolsa zala ýygnananlara has-da güýçli täsir etdi.
Şeýle hem “Lýube” türkmenistanlylara toparyň ýolbaşçysy, kompozitory we prodýuseri Igor Matwiýenkanyň 55 ýaş toýy hem-de geçen ýyl bellenilen “Lýubeniň” esaslandyrylmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli döredilen “Watanym — käbäm, seniň üçin” atly täze albomdan aýdymlary hödürlediler.
Konsertiň jemleýji aýdymy hut şol täze albomdan ýerine ýetirildi. Ol Ýeriň ýüzünde asuda ýaşaýşy üpjün etmek üçin esgerleriň görkezen edermenliginiň we Parahatçylygynyň özboluşly senasy bolup ýaňlandy.
Zal uzak wagtlap söýgüli artistlerini sahnadan goýbermän, olary gyzgyn elçarpyşmalar we gül desseleri bilen sylagladylar.
Konsertiň ahyrynda Nikolaý Rastorguýew mähirli garşylandyklary, öz ajaýyplygy bilen haýran galdyran gözel şäher Aşgabatda bolup görmäge döredilen mümkinçilik üçin Türkmenistanyň Prezidentine, bu täsirli agşamyň guramaçylaryna, tomaşaçylara hoşallyk bildirdi. “Lýubeniň” öňbaşçysy türkmenistanlylara şu ýyl bellenilýän şanly sene — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygy hem-de Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly bilen gutlady, hemmelere arassa asman we uly bagt arzuw etdi.
Konsertden taýýarlan fotoreportažy synlamagy unutmaň!


text:
Halkara walýuta fondy (IMF) Ukraina krizisi sebäpli Russiýadan maýa serişdeleriň köpçülikleýin daşary çykarylmagyndan ýurduň ykdysadyýeti ejir çekýän mahaly Moskwanyň çökgünlige uçraýandygyny habar berýär.
Halkara walýuta fondunyň ykdysadyýetçisi we bu fonduň Russiýadaky missiýasynyň başlygy Antonio Spilimbergo bu barada 30-njy aprelde Moskwada žurnalistlere habar berdi.
Onuň sözlerine görä, Halkara walýuta fondy Russiýa üçin 2014-nji ýyl boýunça ösüş çaklamalaryny 1,3%-den 0,2%-e düşürdi we şu ýylyň dowamynda takmynan 100 milliard amerikan dollaryň ýurduň daşyna çykarylmagyna garaşylýar.
Spilimbergo Ukrainadaky krizis we Krymyň Russiýa tarapyndan anneksiýa edilmegi bilen baglanyşykly Moskwa garşy girizilen halkara sanksiýalaryň eýýäm rus ykdysadyýetine zeper ýetirýändigini we ol ýere maýa goýmaga howp abandyrýandygyny belledi.


text:
«Yslam döwleti» topary, aýdylmagyna görä, Yragyň Mosul şäherinde her bir erkek adamyň sakgal goýbermegini buýurdy, ýagny ýüzde biten gyllaryň syrylmagynyň şerigat kanuny astynda haramdygyny aýtdy.
YD-nyň Mosuldaky täze karary baradaky habar 28-nji aprelde feýsbukdaky «Mosul Eye» (Mosul gözi) sahypasynda ýerleşdirildi.
«Mosul Eye» gizlinlikde YD jeňçileriniň 2014-nji ýylyň iýunyndan bäri Mosulda edýän hereketlerini dokumentleşdirýän ýerli taryhçynyň lakamydyr.
Bu blogçynyň şahsyýetini anyklamak ýa tassyklamak mümkin däl, emma Yrak gözegçileri onuň ýazýan zatlarynyň ynamdardygyny aýdýarlar.
«Mosul Eye» YD-nyň Mosulda ýaýradan listowkalaryny hem çap etdi. Bu listowkalar YD-nyň sakgal goýbermek baradaky buýrugyna şerigat kanunlary esasynda düşündiriş berýär.
«Mosul gözi» ýüzündäki tüýleri ösdürmek buýrugyna amal etmedik adamlaryň jezalandyryljakdygyny hem habar berýär.
YD jeňçileri sakgal-murt syrmak ýaly gadaganlyklary Yragyň we Siriýanyň beýleki bir topar ýerinde hem yglan etdiler we bu gadaganlyklar hem toparyň şerigat kanunyny özüçe radikal düşündirmesine esaslanýar.
Siriýanyň Britaniýada ýerleşýän Adam hukuklary obserwatoriýasy dekabrda YD-nyň gündogar Siriýadaky Al-Maýadin şäherinde hem şeýle gadaganlyk girizendigini aýtdy. Şeýle-de bu topar Al-Maýadiniň ýaşaýjylaryna, hristian däplerine eýerip, nika ýüzüklerini dakynmagy gadagan etdi diýip, Adam hukuklary obserwatoriýasy ýazdy.
YD öz ygtyýaryndaky ýerlerde sakgal-murt goýbermegi hökmany eden ilkinji yslamçy topar däldir.
2010-njy ýylda Somaliniň “Hizbul-yslam» topary hem Mogadişuda erkekleriň sakgal-murt goýbermegini buýurdy.
"Bu kanuny bozan islendik adam temmisini alar» diýip,"Hizbul-yslam» jeňçileri haýbat atdy.
Sakgal goýbermek hökmanylygynyň başynda duran bolsa, elbetde, owgan «Talybanydyr». Olar 1996-2001-nji ýyllarda, öz hökmürowanlyklarynyň ýetjek ýerine ýeten döwründe sakgal-murt boýunça berk düzgün girizipdiler.
Elbetde, sakgal-murt syrmakdan başga, batbörek uçurmak, gyzlar mekdebi, magnitli ses ýazgylary, aýallaryň erkek garyndaşy bolmazdan daşarlaryk gitmegi hem gadagan edilipdi.
Owganystanda hatda sakgaly ýeterlik derejede uzyn hasaplanmadyk erkekler hem jezalandyrylmaly edilipdi.
Radikal yslamçylaryň sakgal babatdaky höçjetligi sebäpli, gowuşýan habarlara görä, käbir ýurtlar sakgal-murta radikallaşmanyň alamaty hökmünde, aşa gorky bilen garap başlandylar.
Käbir ýagdaýlarda pogonophobia – sakgaldan gorky has uzaklara hem baryp ýetdi
Täjigistanda şu hepde musulman erkeklerini sakgal syrmaga mejbur edendikleri üçin polisiýa käýinç berildi.
Owganystanda «Talybanyň» sakgala aşa üns bermegi owganlaryň köpüsiniň diňe sakgally» “talybanlardan» däl, eýsem Günbataryň ýörite güýçleriniň sakgally adamlaryndan hem howatyr etmegine alyp geldi diýip, “Foreign Policy" 2009-njy ýylda belledi.
"Kandahar welaýatynyň Žari etrabynda ýaşulular «sakgally amerikanlaryň juda ýowuz bolandygyny», emma sakgalyny syran amerikanlaryň beýle erbet bolmandyklaryny aýtdylar» diýip, «Foreign Policy» ýazdy.
Orsýetiň Beýik Pýotry 1698-nji ýylda, döwrebaplyk syýasatynyň bir bölegi hökmünde, ýüzde bitýän tüýlere garşy uruş yglan edip, sowat-düşünjeli ruslardan başlap, daýhanlara çenli, syrmakdan ýüz öwrenlere, hökmany sakgal salgydyny girizipdi.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Şu gün Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejadyň Türkmenistana resmi sapary başlandy.
«Türkmenistan Altyň asyr» internet saýtynyň ýazmagyna görä, prezident Berdimuhamedow bilen prezident Ahmedinejat «Döwletabad-Serahs-Hangyran» gaz turbasynyň açylyş dabarasyna gatnaşar.
Aşgabatda düýnki geçirilen hökümet maslahatynda wise-premýer Hojamuhammedow täze turbadan Eýrana gaz akdyryp başlamak üçin ähli infrastrukturanyň taýýardygyny habar berdi.
Eýranyň prezidentiniň saparynyň barşynda geçiriljek ýokary derejeli duşuşygyň netijeleri boýunşa dokumentler toplumyna gol çekiler diýlip garaşylýar.


text:
Iýulyň 27-ne başlanjak 2012-nji ýylyň tomusky Olimpiada oýunlaryna gatnaşýan müňlerçe sportsmen we resmi topar Londona gelip başlady.
Heathrow aeroportunyň howpsuzlyga gözegçilik edýän resmileri duşenbe güni 240 müňe golaý ýolagçyny barlagdan geçirmeli bolandyklaryny aýdýarlar. Bu sanyň ýylyň şu döwründäki adaty sandan 45 müň töweregi ýokarydygy aýdylýar.
12-nji awgusta çenli dowam etjek Olimpiada oýunlaryna gatnaşmak üçin 200 ýurtdan 16 müň töweregi sportsmen we resmi topar Londona gelmeli.
Heathrow aeroportunyň dolandyryjy menejeri Tom Willis uly möçberdäki topluma hyzmat etmek üçin 20 dürli dilde gepleýän goşmaça işgärleriň we meýletinleriň iş tertibiniň düzülendigini aýtdy.
“Ýerli ýaşaýjylaryň arasyndan ýörite Londonyň adyndan garşy aljak müň sany meýletin toplandy we olar bilen türgenleşik geçirildi. Birmeňzeş geýimdäki meýletinler “Londona hoş geldiňiz, oýunlarda üstünlik arzuw edýäris!” diýip, uçardan düşen her bir sportsmeni garşy alarlar” diýip, Willis nygtady.
Heathrow aeropurtuna ilkinji bolup gelenleriň arasynda ABŞ-nyň ýelkende ýüzmek boýunça komandalary bar. Londona gelip, soňra olar ýelkende ýüzmek boýunça ýaryşlaryň gurnalýan ýeri bolan Waýmouth portuna bararlar.
ABŞ-nyň ýelkende ýüzmek boýunça komandasynyň agzasy Stiw Brennan özüniň we komandasynyň ýurda gelenlerinde gowy garşylanandyklaryny aýtdy.
“Gaty gowy, London dogrudan hem taýýar we tolgundyryjy. Waýmouth bolsa ajaýyp port. Biz Waýmouth portunda boljakdygymyza begenýäris. Biz ol ýerde köp wagtlap bolup görüpdik, ol ýerde örän gowy bolar. Biz ýola düşmäge taýýar” diýip, Brennan belledi.
Howpsuzlyk baradaky aladalar
Sportsmenleriň gelip başlamagy bilen, Britaniýanyň resmileri oýunlaryň gidýän wagtynda howpsuzlyk meselesiniň talaba laýyk bolmazlygy baradaky aladalary aradan aýyrmaga çalyşýarlar.
Bu aladalar howpsuzlygy üpjün etmek üçin 440 million dollarlyk şertnamany baglaşan G4S kompaniýasynyň az sanly işgäri hakyna tutandygy bilen baglanyşdyrylýar.
Britaniýanyň hökümeti bu ýetmezçiligiň öwezini doldurmak üçin goşmaça 3,500 esgeri ulanjakdygyny aýdýar.
Duşenbe güni žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda Halkara Olimpiýa komitetiniň prezidenti Žak Rogge goşmaça esgerleriň ulanylmagy “howpsuzlyk meselesinde bizi rahatlandyrýar” diýip aýtdy.
Şeýle hem, Rogge duşenbe güni merkezi Tripoli şäherinde Liwiýanyň Milli olimpiýa komitetiniň prezidentiniň alyp gaçylmagy baradaky maglumat dogrusynda “çuňňur alada” bildirdi.
Nabil al-Alamyň alnyp gaçylmagy Liwiýanyň bäş sportsmeniniň Londona ugramazyndan birnäçe gün öň ýüz berdi.


text:
Penşenbe güni Rumyniýanyň parlamentindäki dolandyryjy koalisiýa ýurduň prezidenti Traýan Baseskuny impiçment arkaly wezipesinden boşatmak üçin, ýörite sessiýa geçirmekligi planlaşdyrýar.
Bu wakanyň öňýany, çarşenbe güni parlamentiň iki palatasynyň-da spikeri wezipelerinden boşadyldy. Olaryň ikisem prezidentiň syýasy tarapdarlary diýlip hasaplanylýar.
Mundan daşary, prezident Baseskunyň esasy garşydaşy bolan premýer-ministr Wiktor Pontanyň hökümeti çarşenbe güni Rumyniýanyň Konstitusion sudunyň parlamentiň kararlaryna garşy höküm çykarmak hukugyny-da elinden alýan karar kabul etdi.
Munuň özi indi premýer-ministre tarapdar parlamentdäki dolandyryjy Liberal Sosial Birleşigi atly koalisiýanyň hiç hili päsgelçiliksiz prezident Baseskuny wezipesinden boşadyp biljekdigini-de aňladýar.


text:
Ýakynda türkmen ýazyjysy Ak Welsaparyň "Kepjebaş" romany şwed dilinde "Kobra" ady bilen neşir edildi. Bu şwed diline geçirilen ilkinji türkmen romanydyr. Kitaby neşir eden Stokgolmyň "Tranan" neşirýaty.
Bu roman türkmen halkynyň ýakyndaky geçmişini hem şu döwrüň taryhynyň möhüm meselelerini öz içine alýar. Waka SSSR ýykylan döwürden başlanýar. Romanda geçmişdir şu gün, öňki gadymy ynançlar hem rowaýatlar döwrüň wakalary bilen utgaşyp gidýär. Bu ýerde dürli ynamlar hem täzeleniş goşulyp beýan edilýär. Onda sowet döwrüniň meseleleri-de, SSSR-iň dargamagy-da bar. Sebäbi häzirki Garaşsyz Türkmenistan şol SSSR-iň düzüminden çykan bir ýurt bolupdy. Sowetler baradaky pikir-garaýyşlar bilen antisowet garaýyşlar hem gezekleşdirilip berilýär. Roman ýeterlik derejede çylşyrymly. Oňa taýýarlykly okyjy gerek.
Bu ýerde totalitar sistemanyň ýok ediji güýji görkezilýär. Totalitar syýasat islendik ýolbaşçyny zaýalaýar, ony özüne we öz düzgünine görä işlemäge mejbur edýär. Eseriň wakalary öz beýan edilýän ýerinden – Garagumuň çäginden çykyp, şu günüň totalitar meselelerine utgaşýar. Eserde esasy hereket edýän gahryman, ýagny Jenap ýoldaş Prezident diňe bir çeper obraz bolman, eýsem jemgyýetiň simwolik häsiýetine öwrülýär. Şeýlelikde, romanyň tutuş durky folklor häsiýetli we modern tapyndylara baý. Şonuň üçin bu romany şwed diline terjime etmek zerurlygy ýüze çykandyr diýip bolar.
Romanyň sýužet ýordumy barada awtoryň özi şeýle diýýär.
Türkmen ýazyjysy Akmuhammet Welsapar
– Bu roman türkmenleň köneden gelýän, ata-baba bir ynanjy bilen bagly. Eger-de ýylan ölmän, 40 ýyl ömür sürüp bilse, kyrk ýaşansoň şo ýylan okumyş bolýar diýýärler. Meniň baş gahrymanym bir kepjebaş ýylan. Ol uzak ýaşap okumyş bolýar. Soňra ol adam sypatyna girip, adamzat jemgyýetiniň içine gelýär. Şeýdibem şol adamlaryň biri bolup, ýaşamaga başlaýar. Ol wezipe alýar. Garaz, şol jemgyýetiň içindäki bar bolan problemalar bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Onsoň şol hereket edip duran totalitar jemgyýetiň bir nurbatjygyna öwrülýär.
Bu ýerde owaly bilen öňki Sowet Soýuzyndan we soňraky Garaşsyz Türkmenistandan ösüp ýetişen "Jenap ýoldaş prezident" ýaly liderleriň, has takygy diktatoryň kemala gelşi beýan edilýär. Şonuň üçinem "bu örän jaý wagtynda çykan kitap" diýip, oňa şwed ýazyjysy Maý Larsson gowy baha berdi.
Türkmen romanyny şwed diline geçiren belli terjimeçi Stefan Lindgren. Kitaba sözbaşy ýazan Lars Erik Blomkwist.
Roman 2500 san möçberinde çap edilipdir.


text:
Türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly ylmy işiniň sekizinji jildi çapdan çykdy diýip, türkmen döwlet mediasy habar berýär.
Türkmen prezidentiniň ýazandygy aýdylýan bu kitabyň tanyşdyryş dabarasy 18-nji iýulda Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň maslahatlar zalynda geçirildi.
Bu kitabyň ýurduň saglygy saklaýyş pudagynyň işgärleriniň arasynda uly meşhurlyga eýedigi, şeýle-de, oňa daşary ýurt spesialistleriniň hem uly gyzyklanma bildirýändigi aýdylýar.
Prezident bu kitabynyň halkyň saglygyny goramak boýunça alnyp barylýan işlere hem goşant goşjakdygyny belledi.
Prezident Berdimuhamedow mundan ozal 40 çemesi kitabyny çap etdiripdi.


text:
Maliýe çökgünliginiň köp döwletleriň ykdysadyýetini sarsdyryp, onuň jemgyýetde uly kynçylyklary döredýänligi hakyndaky maglumatlar yzygiderli habar berilse-de, türkmen resmileri ýurduň prezidentine berýän hasabatlarynda Türkmenistanda bu “epidemiýanyň” howpunyň ýoklugyny, oňa garşy beýik ykdysady sütünleriň dikilendigini aýdyp geçýärdiler.
Soňky aýyň dowamynda Türkmenistanda walýuta alyş-çalşygynyň togtap başlanlygy, banklarda dollaryň, pul kagyzynyň ýetmezçilik edýänligi, kä ýerlerde diňe 5-10-luk ya-da 20-lik banknotdan uly bolmadyk amerikan dollarynyň berilýänligi aýan boldy. Beýle ýagdaý nämäniň alamatyka diýen sorag her kimi gyzyklandyrýar.
Türkmenistanyň Merkezi banky bu ýagdaý barada metbugatda-da, iş edaralarynda-da hiç hili dil ýarmaýar. Emma bankyň işgärleriniň öz aralarynda dowula düşüp ýörendiklerini görmek bolýar.
Amerikan dollarynyň, ýagny daşary ýurt walýutasynyň häzirki ýetmezçiliginiň birnäçe sebäbi bar. Ilki bilen, Türkmenistanyň walýuta alyş-çalyş nokatlaryndaky walýuta ýetmezçiligini Ýewropada gyşyň agyr gelmegi we garyň köp ýagmagy sebäpli aeroportlaryň ýapylmagy bilen düşündirse bolar. Türkmenistan öz walýuta hasabyny Gemaniýanyň “Doýtç bankynda” saklaýar. Häzir Frankfurtdan Aşgabada uçarlar gatnamaýar. Bu bir kiçijik sebäp. Esasy sebäpleriň biri Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýylyň dowamynda alyp baran pul syýasatynyň görkezen netijesi bilen baglydyr.
Maslahat diňlenmedi
2009-njy ýylyň aýagynda halkara maliýe guramalary manadyň daşary ýurt walýutasyna bolan gatnaşygyny “berkidilen” bahadan aýryp, ony erkin ýa-da bazaryň talabyna görä ýöretmegi maslahat beripdiler. Şondan soň, 2010-njy ýylyň başynda, ýurtda walýutanyň erkin bahadan goýberilmegine garaşyldy. Emma Merkezi bankyň başlygy öz wezipesini “asuda” saklamak uçin bu teklibi goldamady. Oňa Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň maliýe meseleleri boýunça orunbasary hem garşy bolmady. Şeýlelikde, iki sany çinownigiň öz wezipe kürsülerini goramagy bilen, ýurduň maliýe pudagyndaky reformalar ýene bir ýyl geçirilmän galdy. Ýitirilen wagt beýleki pudaklara hem öz zyýanyny ýetirdi.
Ministrler Kabinetiniň maliýe meseleleri boýunça orunbasary prezidentiň her ýylyň 1-nji ýanwaryndan aýlyklary 10% galdyrmak baradaky teklibiniň ýerine ýetirilmegini hem bu gezek öz üstünden aýryp, ony ministrlikleriň öz gerdenlerine ýükledi. Her bir ministrlik aýlyklary 10% galdyrmak üçin serişde gözläp başlady.
Bilim ministrligi bu meseläni özüçe çözdi. Eger mekdepleriň her klasynda 24-26 okuwçy okaýan bolsa, häzir gyş kanikulyndan soň birnäçe klaslar birleşdirilip, olarda 35-36 okuwçy okar. Klaslaryň azalmagy mugallymlaryň okuw sagatlarynyň kemelmegine getirýär. Ministrlik şol arada dörän puly aýlyklary 10% galdyrmak üçin ulanmakçy. Täze ýyldan käbir mugallymlaryň aýyklary öňki alýan haklarynyň derejesine gelse, başgalarynyňky öňkiden hem pese düşer. Bu hem Minstrler Kabinetiniň maliýe meseleleri boýunça orunbasarynyň ýöredýän ykdysady-syýasatynyň miwesi.
Aragatnaşyk pudagy bergide
Maliýe we beýleki käbir pudak ýolbaşçylarynyň prezidente degerli teklipleri berip bilmändikleri üçin ýurtda ykdysady kynçylyklar döredi. Dikilen ykdysady sütün sarsyp başlady.
Türkmenistanyň aragatnaşyk ministri öz pudagyny degerli dolandyryp bilmänligi üçin, ýakynda ýurtda işläp ýören Russiýanyň MTS kompaniýasy bilen başlan biznes konfliktini ýitileşmegi prezidentiň we onuň hökümetiniň halkara abraýyna uly zyýan ýetirdi.
Häzirki dünýäde aragatnaşyk pudagy iň köp girdeji getirýän pudaklaryň biri bolsa-da, Türkmenistanyň aragatnaşyk ministri öz dolandyrýan hojalygyny döwlet bergilerine çümdürdi. Tassyklanmadyk maglumatlara görä, prezident oňa käýinç yglan edipdir. Oňa käýinç yglan edilen bolsa-da, onuň bilen ýitirilen ençeme puluň, abraýyň öwezini dolup bolmaýar.
Häzir aragatnaşyk ministri “Altyn Asyr” mobil operatorynyň öýjükli aragatnaşygyny kämilleşdirmek üçin Hytaýda öndürilen ýene bir uly enjamy satyn almakçy bolýar. Şeýle seredeniňde, bu zatlary MTS-i ýapmankaň etmelidi. Belki-de şertnamany hemme gurallaryňy sazlanyňdan soň ýatyrsa bolardy. Emma adatça bolşy ýaly, bu gezek hem bu ýagdaýa biparh garaldy. Sebäbi bizde wezipäni gaty gowy görýärler, jogap bermäni bolsa halamýarlar, hatda islemeýärler.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri türkmenistanlylary ýetip gelýän Garaşsyzlyk baýramynyň 22 ýyllygy bilen gutlap beýanat ýaýratdy.
Sişenbe güni Kerri ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň websahypasynda ýaýradan beýanatynda “Prezident Barak Obamanyň we Birleşen Ştatlaryň raýatlarynyň adyndan Türkmenistanyň 27-nji oktýabrda bellenjek garaşsyzlygyňyzyň 22 ýyllygy bilen gutlaýaryn” diýýär.
Şeýle-de, Kerri beýanatda parahatçylykly we durnukly regionyň emele gelmegi üçin ABŞ-nyň we Türkmenistanyň bilelikde hyzmatdaşlyk edendigini belläp, mundan beýläk hem ikitaraplaýyn söwdany giňeltmek ýaly umumy maksatlarda ABŞ-nyň Türkmenistan bilen ýakyndan gatnaşyklary dowam etdirjekdigini nygtaýar.


text:
Orsýetiň öňki dört esgeri 2010-njy ýyldaky uçar heläkçiliginde ölen polşaly resmileriň kredit kartalaryny ogurlamakda tussag edildi.
Orsýetiň Smolensk regionyndaky harby sudy olaryň birini iki ýyl, beýleki üçüsini bolsa şertli 20 aý bilen iki ýyl aralygyndaky türme tussaglygyna höküm etdi.
Şol adamlar uçar heläkçiliginde pida bolanlaryň kredit kartalaryny ogurlandyklaryny boýun aldylar.
Öz bank hasabyňdan pul çykarmak üçin ulanylýan ATM maşynkalarynyň kameralary, gürrüňi edilýän şol adamlaryň ogurlandygy aýdylýan kredit kartlary arkaly 2 müň amerikan dollaryndan gowrak pul alýandyklaryny ýazga alypdyr.
Gürrüňi edilýän bu öňki esgerler 2010-njy ýylda bolan şol uçar heläkçiliginiň daşyny gurşap almak üçin wezipelendirilen esgerleriň arasyndady.
Şol uçar heläkçiliginde Polşanyň prezidenti Leh Kaçinskiý we başga-da 95 adam heläk bolupdy.


text:
Orsýetiň «Pussy raýot» toparynyň tussag edilen agzasy Nadežda Tolokonnikowanyň adamsy öz aýalyndan iki hepdä golaý wagt bäri habar-hatyr ýokdugyny aýdýar.
Nadežda Tolokonnikowa başga türmä geçirilmegini talap edenden soň, iki hepde çemesi öň öňki saklanýan ýerinden çykarylypdy.
Tolokonnikowa sentýabrda özüne ölüm haýbatynyň atylýandygyny we Mordawiýa koloniýasynda «gulçulyk zähmeti şertlerinde» saklanýandygyny aýdyp, açlyk yglan edipdi.
Tolokonnikowanyň adamsy Pýotr Werzilow şenbe güni öz aýaly 22-nji oktýabrda, Moskwadan 400 km uzaklykdaky lagerden alnyp gideleli bäri, ondan hiç habar alyp bilmändigini aýtdy.
Werzilow, aýdylmagyna görä, aýalynyň geçen aý Uraldaky Çelýabinsk şäheriniň içinden alnyp geçilendigini hem sözüne goşdy.
Şenbe güni olaryň tarapdarlary Moskwadaky türme edarasynyň öňünde piket geçirdiler.
Tolokonnikowa we onuň kärdeşi Maria Alehina Moskwa ybadathnasynda prezident Wladimir Putini tankytlap aýdan aýdymlary üçin iki ýyl tussaglykda otyr.


text:
Orsýetiň Adalat ministrligi ýurduň Ýokary suduna garaşsyz hukuk topary bolan «Memorialy» ýapmak haýyşy bilen ýüzlendi.
Bu topary ýapmak baradaky sud diňlenişigi, Ýokary suduň websaýtynda aýdylmagana görä, 13-nji noýabrda geçirilmeli.
Bu şikaýat arzasy ministrlik tarapyndan 24-nji sentýabrda berlip, şol günüň ertesi hem kabul edildi diýip, RIA Nowosti we Interfaks habar gulluklary 10-njy oktýabrda ýazdy.
Rus prokurorlary biraz öň «Memorialy» Orsýetiň täze kanuny esasynda, «daşary ýurt agenti» hökmünde resmi hasaba aldyrjak boldular. Emma Moskwa sudy bu talaby ret etdi.
«Memorial» 1980-nji ýyllaryň ahyrynda sowet döwrüniň dissidentleri tarapyndan döredilipdi.


text:
Orsýetlileriň esasy köpçüligi dünýä habarlaryny Orsýetiň döwlet telewideniýesinden almagy dowam etdirýär. Olar Malaýziýanyň 17-nji iýulda gündogar Ukrainada ýykylan ýolagçy uçary barada näme gördüler?
Malaýziýanyň ýykylan uçary baradaky habar çykyp-çykman, Orsýetiň döwlet telewideniýesi bu habaryň dürli tarapa barmak çommaldýan dürli wersiýalaryny orta atmaga howlukdy, ýöne onuň Orsýete we gündogar Ukraindaky moskwaçy jeňçilere galtaşyk ähtimalyna welin baş galdyrmady.
Dünýä mediasy armazlyk bilen delilleri, bu uçary jeňçileriň Orsýetde ýasalan uçara garşy «Buk» sistemasyny ulanyp, bilmezlikden uran bolmagynyň ahmaldygy baradaky subutnamalary yzarlaýan bir wagtynda, Orsýetiň döwlet telewideniýesi başga taraplara seretdi.
"Raketa? Bir hadysa? Uçaryň üstündäki terrorçy? NTV-niň agşamky habarynda diktoryň Malaýziýanyň gündogar Ukrainada ýykylan uçary barada ilkinji agzan ähtimallyk teoriýalary şular boldy.
NTV-niň wakanyň bolan ýerinden habar berýän habarçysy bolsa, özleri özlerini jar eden Donetsk halk respublikasynyň iki resmisine bu hili uçary ýykmaklyga tehniki mümkinçiliginiň ýokdugyny aýtdyrmak üçin söz bermezinden öň, hatda ukrain häkimiýetlerini wagtyndan öň separatistleri günälemekde hem aýyplady.
"Hadysanyň sebäbi malaýziýa we ukrain häkimiýetleri tarapyndan bada-bat döredilen komissiýa tarapyndan seljeriler» diýip, NTV-niň habarçysy aýtdy. "Tebigy zat, betbagtçylykdan soňky ilkinji minutlarda uçaryň urlup ýykylandygy barada habar peýda boldy. Onsoň bada-bat diýen ýaly, wakanyň töwereginde hiç bir derňew geçirmezden, ukrain häkimiýetleri bu işiň jeňçiler tarapyndan edilendigini, olarda uçara garşy «Buk» sistemasynyň bolmalydygyny yglan etdiler. Şol pursatda biz DHR-iň – Donetsk halk respublikasynyň – wakanyň bolan ýerindäki lideri bilen telefonda habarlaşdyk. Ynha, onuň aýdan zatlary...»
Umuman, NTV bu betbagtçylyga, Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň bu hadysa haýsy ýurduň territoriýasynda bolsa, şonuň hem jogapkärdigi baradaky beýanaty bilen bilelikde, jemi 14 minut bagyşlady.
"Azaşan bolmagy mümkin"
Orsýetiň 17-nji iýuldaky agşamky habarlarynyň köpüsinde Malaýziýanyň uçarynyň howa giňişliginiň ýapyklygy zerarly ugrundan azaşan bolmagynyň mümkindigi ýa-da ony ukrain häkimiýetleriniň urup ýykan bolmagynyň ahmaldygy baradaky pikirlere ýykgyn edildi.
NTV raýat uçarlarynyň bu zonadan uçmagyny dowam etdirmegine «ukrain hökümetiniň jeňçilerde şeýle belentlikden uçup barýan uçarlary ýykyp biljek ýaraglar ýok diýen pikire aşa ynanmagy sebäp boldy» diýdi.
Rossiýa-1 telekanalynyň "Vesti" habar programmasynda Ukrainanyň baş prokurorynyň Donetskdäki jeňçiler uçara garşy «Buk» sistemasyny basyp almadylar diýen beýanaty getirilip, bu jeňçilerde şeýle ýaraglaryň ýokdugyna «delil» hökmünde görkezildi. Emma hut şol programmada, 29-njy iýunda, separatist jeňçileriň «Buk» sistemasyny basyp alandygy we ony Donetskiniň howa giňişligini goramakda ulanjakdygy habar berlipdi.
Beýleki programmalarda bolşy ýaly, "Vesti" hem ukrain harbylarynyň 2001-nji ýylda, Gara deňizde geçirilen türgenleşik mahalynda Orsýetiň ýolagçy uçaryny tötänden urup ýykandygyny ýatlatdy.
"Biz munuň Ukrainanyň howa giňişliginde ýolagçy uçary babatda bolan adatdan daşary ýagdaýyň ilkinjisi däldigini ýatladýarys” diýip, 'Vesti' aýtdy. "On üç ýyl ozal, Ukrainanyň uçara garşy raketasy Sibir Howaýollarynyň Tel Awiwden Nowosibirskä gelýän Tu-154 uçaryny urup ýykypdy. Uçaryň üstündäki hemme adam ölüpdi."
"Vestiniň" «ýarag eksperti» diýip tanadylan Andreý Klintsewiç bilen guran 35 minutlyk gepleşigi iň köp analizli gepleşik boldy
Klintsewiç Orsýet Dumasynyň deputaty, 12-nji iýulda Rossiýa-24-de ukrain goşunlary Slowýanskdäki söweş mahalynda fosfor ýaraglaryny ulandy diýip «tassyklan» Frnats Klintsewiçiň ogly.
Klintsewiç jeňçileriň şeýle belentlikden we çalt uçup barýan uçary urup ýykyp bilmejekdiklerini aýdyp, aýak depdi.
"Biziň gelip biljek esasy netijämiz, siziň hem düşünişiňiz ýaly, jeňçileriň iş ýüzünde şeýle uçary urup ýykmagynyň mümkin däldigidir. Sebäbi ol örän çalt hereket edýärdi, «Buk» sistemasynyň ony urup ýykmagy üçin bir minutdanam az wagt bar» diýip, ol aýtdy. «Şeýle karara gelmek üçin bu wagt gaty az bolýar. Türgenleşmedik ekipaž şeýle ýagdaýda aňsat çalasyn herket edip ýetişmez» diýip, ol aýtdy.
Levada merkeziniň iýunda geçiren pikir soraşlygyna görä, Orsýetlileriň 94 prosenti Orsýet we dünýä baradaky maglumatlaryny telewideniýeden alýar, şol bir wagtda olaryň 9 prosenti öz maglumatlaryny internetden alýandyklaryny aýtdylar. Olaryň 50 prosentden gowragy beýle maglumatlary diňe bir çeşmeden alýandygyny aýtdy, 60 prosent çemesi bolsa döwlet telewideniýesiniň Ukraina degişli habarlary dogruçyl beýan edýändigine özleriniň ynanýandygyny aýtdy.
Emma Moskwada we beýleki uly şäherlerde hemme kişi Orsýetiň döwlet telewideniýesiniň jadysynda däl.
"Birinji kanal bu uçar ukrain (hökümetiniň) raketalary tarapyndan urlup ýykyldy diýende, men, dogrusy, haýran galdym» diýip, 32 ýaşly Ilýa Nemets 18-nji iýulda Moskwanyň merkezinde Azat Ýewropa we Azatlyk radiosyna aýtdy. "Olar hiç bir çeşmä salgylanmadylar. Bu biraz gorkunç ýagdaý. Biz ynamdar habary nireden alyp biljegimizi bilmeýäris."
(Azat Ýewropa we Azatlyk radiosynyň Moskwadaky habarçysy Tom Balmfortyň Moskwadan kömek etmeginde ýazyldy.)


text:
Türkmen-owgan serhedinde ýerleşýän Owganystanyň Marçak obasyny häzir “Talyban” söweşijileriniň basyp alandygy, hökümet güýçleriniň hem olara garşy harby operasiýany geçirýändigi habar berilýär.
Şol bir wagtda, ýerli ýaşaýjylaryň gazaplylykdan gaçyp, Türkmenistan serhediniň golaýyna gelendikleri, emma Aşgabadyň olara hemaýat bermeýändigi hem aýdylýar.
Bu dörän soňky ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymerdanguly Myrady marçakly il ýaşulysy Hajy Muhammet Emin bilen söhbetdeş boldy.


text:
Azerbaýjanyň prokurory Azatlyk Radiosy bilen hyzmatdaşlyk edýän derňeýji žurnalist Hatyja Ysmaýylowa 9 ýyl iş kesilmegini sorady.
21-nji awgustda beýan edilen bu talap häzirki wagtda ykdysady galplyklarda aýyplanyp sud edilýän Ysmaýylowanyň işi bilen bagly öňe sürüldi. Ysmaýylowa özüne ýönkelýän aýyplamalary ret edip, onuň syýasy äheňlidigini aýdýar.
Prorkuroryň beýanatyndan soňra, sudýa diňlenişigi togtatdy we sud işiniň 26-njy awgustda gaýtadan başlanjakdygyny yglan etdi. Suduň şol gün öz kararyny belli etmeginiň ähtimaldygy aýdylýar.
Ysmaýylowa we halkara hukuk goraýjy guramalar bu sud diňlenişiginiň syýasy äheňlidigini aýdyp, bu çäräniň Ysmaýylowanyň Azerbaýjanyň ýokary derejeli resmileriniň eden-etdilikleriniň üstüni açýan derňew işleri sebäpli, ar almak maksady bilen gurnalandygyny nygtaýarlar.
Ýeterlik wagt
Ysmaýylowanyň ejesi Elmira Hatyjanyň özüne prokuroryň 9 ýyl iş kesilmegi baradaky talabyny eşidende, muňa gülendigini aýtdy.
Elmira hanym Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda “meniň çagam hiç hili ýaramaz işe baş goşmady, ol mydama hakykaty aýtdy diýdi.
Ençeme halkara baýraklarynyň laureaty Ysmaýylowa suduň özüni nähak jezalandyrmak üçin işjeň hereket edýändigini, özüne garşy ýönkelýän aýyplamalara jogap bermäge özüne we aklawçysyna ýeterlik wagt berilmeýändigini aýdýar.
“Bu çaltlaşdyrylan sud, siz bize suduň prosedurasy barada gürrüň etmäge hiç hili pursat bermeýärsiňiz” diýip, ol 12-nji awgustda sudýa ýüzlenip, öz pikirini mälim etdi.
Sud zaly
7-nji awgustda başlanan diňlenişige diňe sanlyja diplomata gatnaşmaga mümkinçilik berildi. Garaşsyz žurnalistlar we aktiwistlar suduň zalyna göýberilmediler.
39 ýaşyndaky Ysmaýylowa hökümeti tankyt edendigi sebäpli gyssaja alnan on töweregi aktiwistiň başyny çekýär. Geçen hepde Bakuwyň sudy beýleki iki aktiwiste - Leýla Ýunusa 8,5 ýyl we onuň näsag adamysy Arife hem 7 ýyl iş kesdi. Olaram maliýe galplyklarynda aýyplandylar.
Dekabrda tussag edileli bäri Ysmaýylowa deslapky tussaghanada saklandy. ABŞ-nyň we Ýewropa Bileleşiginiň Ysmaýylowanyň boşadylmagy baradaky talaplaryna Bakuw gulak gabartmady.
Halkara günageçiş guramasy Ysmaýylowany wyždan ýesiri diýip häsiýetlendirdi, žurnalistleri goraýan halkara komitet bolsa onuň žurnalistiki işleri üçin jezalandyrylýandygyny nygtap, beýanat ýaýratdy.
Çap eden makalalary
Ysmaýylowanyň Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugunda çap edilen makalalarynyň arasynda 2010-nji ýylda Azerbaýjandaky altyn käni boýunça kontraktyň nähili ýagdaýda prezidentiň maşgalasyna berlendigi barada gürrüň edilýär.
Onuň 2014-nji ýylda çap eden makalasynda bolsa, prezidentiň gyzlarynyň Azerbaýjanyň iň uly mobil telefon operatory “Azercell” bilen ilteşigi ýüze çykarylýar.
Ysmaýylowa öňki kärdeşi Tural Mustafaýewiň aýyplamasy esasynda dekabarda tussag edilipdi.
Mustafaýew öz aýyplamasynda Ysmaýylowanyň ony öz janyna kast etmäge öjükdirendigini aýdypdy. Prokuratura soňra Ysmaýylowa garşy salgytdan boýun gaçyrmak we bikanun biznes etmek ýaly aýyplamalary hem ýönkedi.
Soňra 10-nji awgustda Mustafaýew suda beren ýüzlenmesinde özüniň janyna kast etmek synanyşygynda Ysmaýylowanyň hiç hili dahylynyň bolmandygyny we özüniň ruhy çökgünligine adaglysy bilen aralaryndaky düşünişmezligiň sebäp bolandygyny aýtdy.
Emma, muňa garamazdan, sudýa Mustafaýewiň adyny Ysmaýylowanyň sud işinden çykarmady. Şeýle-de sud 24-nji iýulda Mustafaýewiň ilkibaşda howpsuzlyk güýçleriniň basyşy esasynda şeýle aýyplama bilen çykyş edendigi baradaky pikiri hem hasaba alman, ret etdi.
Ysmaýylowa ençeme abraýly halkara sylaglary bilen sylaglanan belli azerbaýjan žurnalistidir.


text:
Şu ýyl Gurban baýramy Türkmenistanda 28-30-njy noýabr günleri belleniler. Prezidentiň 6-njy noýabrda gol çeken permanyna görä, bu günler resmi taýdan dynç alyş günleri diýlip yglan edildi. Ýurtda Gurban baýramyna taýýarlyklar görülýärkä, il arasynda baýramçylyk bilen bagly günä geçişiň bolmagyna-da umyt baglanylýar.
Ýetip gelýän Gurban baýramy bilen baglanyşykly ýurtda käbir taýýarlyklar görülýär. Hususan-da, ýurduň içindäki mukaddes ýerlere zyýarat guramak boýunça ýörite plan tassyklanyldy. “Turkmenistan.ru” internet gazetiniň ýazmagyna görä, prezidentiň ýanyndaky Dini meseleler boýunça geňeşine we welaýat häkimliklerine 11-29-njy noýabr günlerinde zyýarata gatnaşmak isleýänleriň sanawyny düzmek we zyýaratlary gurnamak tabşyrygy berildi.
Türkmenistanda soňky iki ýylyň dowamynda baýramçylyklaryň golaýlamagy bilen günä geçişiň bolmagyna bildirilýän umytlar hem güýçlenýär. Şeýle umytlaryň döremegine prezident Gurbanguly Berdimuhamedow häkimiýet başyna gelende, ozalky döwürde ýylda diňe bir gezek Gadyr gijesinde günä geçmek düzgüninden el çekip, günä geçişleri ýylyň dowamynda tapgyrlaýyn geçirmek barada beren wadasy sebäp boldy. Emma ýetip gelýän Gurban baýramy bilen baglylykda amnistiýanyň geçirilip-geçirilmejegi belli däl. Bu barada ýurduň habar beriş serişdelerinde maglumat berilmeýär.
Geçen ýylyň dowamynda birnäçe gezek günä geçişlik geçirilipdi. Türmeden boşadylanlaryň arasynda açyk-aýdyň bolmadyk sud arkaly türmä düşen adamlaryň käbiriniň goýberilmegi halkara jemgyýetçiliginde Türkmenistanyň täze ýolbaşçylary has liberal syýasatyň tarapdarlary diýen pikirleri döredipdi.
Şu ýylyň dowamynda günä geçişlik fewral aýynda Baýdak baýramynyň öňüsyrasynda, maý aýynda Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününe we sentýabrda Gadyr gijesine gabatlap geçirilipdi. Resmi maglumatlara görä, jemi dört müňden azrak adam goýberildi.
Ýurduň türme sistemasy nä derejede özgerdi?
Günä geçişler ýylyň dowamynda birnäçe gezek geçirilýän hem bolsa, synçylar türmeden çykýanlaryň sanynyň azalanlygyna ünsi çekýärler. Ozalky ýyllarda diňe bir Gadyr gijesinde 9-10 müň töweregi adam türmeden çykýardy.
“Türkmen Inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatulliniň bellemegine görä, günä geçişlerde goýberilýän tussaglaryň sanynyň azalmagy ýurtda jenaýatçylyk derejesiniň peselenligini aňlatmaýar, öň günä geçişler arkaly häkimiýetler adamdan ýaňa hyryn-dykyn türmeleri boşatmak meselesini çözen bolsalar, şu günki gün türmelerdäki şertler agyrlaşdy.
Ynsan hukuklaryny goraýjy Tuhbatullin ýurduň türme sistemasynyň üýtgemän galanlygyny belledi: “Sistema öňküligine galdy, sanawlary Içeri işler we Howpsuzlyk ministrlikleri düzýärler. Şol sanawlara režime ýakmaýan adamlar Nyýazow döwründe-de düşmeýärdi, häzirki döwürde-de şu çaka çenli düşenok”.
Farid Tuhbatullin ýakynda Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda günä geçiş bolar diýen umytlaryň başa barmanlygyny bellemek bilen Gurban baýramy bilen baglylykda-da günä geçişiň bolmagy barada özünde maglumatyň ýokdugyny aýtdy.
Şu günki gün hökümete degişli bolmadyk halkara guramalar Türkmenistanda syýasy sebäplere görä tussag edilen we wyždan ýesirleri diýlip atlandyrylýan adamlaryň türmede galmagyna alada bildirmegini dowam etdirýärler.
Annadurdy Amangylyjow we Sapardurdy Hajyýew ýaly syýasy aktiwistleriň we turkmen häkimiýetleri tarapyndan “Nyýazowyň janyna kast edişlik” diýlip atlandyrylan 25-nji noýabr wakalary bilen baglylykda tussag edilenleriň ykbaly barada resmi taýdan habar berilmeýär.
25-nji noýbar bilen baglylykda tussag edilenlere uzak möhletli işiň kesilmegine şu ýyl ýedi ýyl dolýar. 2007-nji ýylyň awgust aýynda prezident Berdimuhamedow Nýu-Ýorkuň Kolumbiýa Uniwersitetinde çykyş edende, oňa syýasy tussaglaryň ykbaly barada berlen soraga şol tussaglaryň diridigine özüniň ynanýanlygyny aýdypdy.
Halkara guramalar türmelere goýberilmeýär
Türkmenistan Merkezi Aziýada öz türmelerine “Gyzyl haç” we “Gyzyl Ýarymaý” guramalarynyň wekillerini goýbermän gelýän ýeke-täk ýurt bolup galýar. Synçylaryň pikirine görä, türkmen häkimiýetleriniň halkara guramalarynyň wekilleriniň türmelere baryp görmegine garşy aýak diremegi syýasy tussaglaryň ykbaly bilen bagly bolmagy mümkin.
Farid Tuhbatulliniň pikirine görä, bir tarapdan Türkmen häkimiýetleri halkara wekilleriniň 25-nji noýabr wakalary bilen bagly tussag edilenleriň, beýleki tanymal syýasy ýesirleriň we öňki döwlet ýolbaşçylarynyň ýanyna goýberilmegini talap etmeginden howatyrlanýarlar, başga bir tarapdan bolsa, Türkmenistanyň türmelerinde tussaglaryň saklanylýan şertleriniň üstüniň açylmagyny islemeýärler.
Öz nobatynda türmelerde oturyp çykanlar tussaglaryň hem ahlak hem-de fiziki taýdan ýowuz şertlerde saklanylýanlygy, açlyk, hapaçylyk, keselçilik ýaly aýylganç şertlerden daşgary türme işgärleri tarapyndan urlup-ýenjilýänligini gürrüň berýärler.
Şu ýyl türmeden çykan Türkmenistanyň raýatynyň ady agzalmazlyk şerti bilen radiomyza gürrüň bermegine görä, türmede günde birnäçe adam ýogalýar. Emma olaryň jesetleri hossarlaryna berilmeýär. Şu sebäpden, köp tussaglaryň ykbalynyň şu günki güne çenli näbelliligine galýan bolmagy ähtimal.
Soňky döwürde Türkmenistan öz kanun sistemasyny halkara kadalaryna laýyk kämilleşdirmek boýunça çäre görýänligini yglan edip gelýär. Hususan-da, halkara spesialistleriniň gatnaşmagynda seminarlar we konferenisýalar geçirilýär. Aşgabatda ýygy-ýygydan geçirilýän halkara seminarlaryň çäginde ynsan hukuklary meselesine hem deglip geçilýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri ýekşenbe güni Kaire geldi. Bu onuň yslamçy prezident Muhammad Morsi iýulda häkimiýetden çetleşdirileli bäri Müsüre edýän ilkinji saparydyr.
Kerri Müsüriň daşary işler ministri Nabil Fahmi bilen çykyş eden metbugat ýygnagynda Waşington Müsüriň geçiş dolandyryjylary bilen işleşmek pikirinde berk durýar diýdi.
Ol müsürlileri özleriniň «demokratiýa tarap ýörişlerini» dowam etdirmäge çagyrdy we Müsüri ymykly durnuklylyga, ykdysady abadançylyga diňe demokratiýanyň ýetirjegini aýtdy.
Kerriniň gelen wagty Morsiniň sud diňlenişiginiň başlanmazynyň öň ýanyna gabat geldi, ol 2012-nji ýylyň dekabrynda Müsüriň prezident köşgüniň daş işigine ýygnanan protestçileri öldürmäge meçew bermekde aýyplanýar.
Yslam uniwersitetinde çaknyşyk boldy
Ýekşenbe güni Kerriniň çykyş edýän wagtynda Kairdäki uly Yslam uniwersitetinde Morsiniň tarapdarlary bilen garşydaşlarynyň arasynda çaknyşyk boldy. Bu zorluk Al-Ažar uniwersitetiniň Morsiniň sud edilmegine garşy protest bildirýän studentleri bilen Müsüriň harbylaryny goldap demonstrasiýa geçirýän studentleriň arasynda döredi.
Kerri Morsi häkimiýetden çetleşdirileli bäri bolan zorlukly hereketleriň ählisini ýazgardy, ýöne ol Morsiniň özi hakynda-da, onuň duşenbe güni başlanjak sudy barada-da hiç zat aýtmady.
Şeýle-de Kerri Birleşen Ştatlaryň Müsüre berýän kömegini togtatmagyny ulaltmazlygy sorady we gatnaşyklaryň diňe kömek esasynda kesgitlenmeli däldigini aýtdy:
"Elbetde, biz belli bir wagt çäginde saklanmaly edilen kömek baradaky karara düşündik, biz onuň käbir ýerlerde gowy kabul edilmejegini hem bilýärdik. Emma bu jeza däl. Bu Birleşen Ştatlardaky syýasatyň biziň kanunçylygymyz astyndaky şöhlelenmesi. Bizde ýurtdaky hökümetiň çalyşmagy bilen bagly kesgitli wakalarda nähili hereket edilmelidigi barada Birleşen Ştatlaryň Kongresi tarapyndan kabul edilen kanun bar. Biz şol kanuna boýun bolmaly."
Waşington golaýda, Morsiniň tarapdarlaryna garşy zorluk ulanylýandygyny we ýurduň harby dolandyryjylarynyň demokratiki reformalary geçirmeýändigini aýdyp, Müsüre berýän ýyllyk 1.5 milliard dollar kömeginiň käbir bölegini doňdurypdy.
Morsiniň tarapdarlarynyň demokratik esasda saýlanan prezidentiň iş başyndan çetleşdirilmegine garşy gurnan protestleri hökümet tarapyndan güýç bilen basylyp ýatyrylanda ýüzlerçe adam heläk boldy.
Müsüriň "agyr döwri"
Kerri Müsüriň «agyr döwri» başdan geçirýändigini boýun aldy. Ol ýurtdaky ähli zorluklary bes etmäge çagyrdy.
Kerri Müsüriň ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň geljeginiň ýurduň ykdysady geçişine baglydygyny hem sözüne goşdy.
Müsüriň daşary işler ministri Fahmi Kerriniň aýdan sözleri we geçiş ýolbaşçylarynyň konstitusiýa reformalary, 2014-nji ýylyň ýazynda geçirilmeli saýlaw baradaky planlary Waşington bilen Kairiň arasyndaky kadaly gatnaşyklaryň dikeldilýändigini görkezýär diýdi.
"Birnäçe gün öň men ABŞ-Müsür gatnaşyklarynyň biraz dartgynlydygyny agzapdym. Emma şu gün [ABŞ-nyň] [döwlet] sekretary [Jon Kerri] bilen ýapyk gapylaryň arkasynda eden maslahatymdan soň men ABŞ-nyň Müsüre we onuň ýol kartasyna goldawy örän pozitiw görkeziji diýip ynanýaryn."
Aýdylmagyna görä, Kerri Müsüriň raýat jemgyýetçiliginiň wekilleri bilen hem ýapyk gapylaryň arkasynda maslahat edipdir.
Döwlet deparatmenti ol baryp Kairde gonýança Kerriniň bu ýere sapar edýändigini tassyklamady. Ýogsa Müsüriň mediasy şeýle saparyň boljagyny birnäçe gün öňünden habar beripdi.
Kerriniň dokuz günlük regional sapary Saud Arabystanyny, Ysraýyly, Ioardaniýany, Alžiri hem öz içine alýar.


text:
Ermenistanyň polisiýasy Azerbaýjanyň güýçleriniň top we tüpeň oklaryndan üç parahat raýatyň wepat bolandygyny aýtdy.
Adamlaryň ölümi we iki adamyň ýaralanmagy bilen bagly wakalar Ermenistanyň serhede golaý Tawuş regionynyň ençeme obasynda ýüze çykypdyr.
Azerbaýjan bu waka barada 25-nji sentýabrda kommentariý bermedi. Emma munuň öňüsyrasynda ýurduň Goranmak ministrligi Azerbaýjanyň regiondaky obalarynyň oka tutulandygy we öz goşunlarynyň muňa jogap berendiklerini aýtdy.
Bu iki öňki sowet respublikasynyň arasynda Azerbaýjanyň esasan ermeni ilatly regionynyň üstünde bolan konfliktden soň, 20 ýyldan gowrak wagt bäri duşmançylyk saklanýar. Region ýerli etnik ermeni güýçleriniň we Armenistanyň harbylarynyň gözegçiliginiň astynda saklanýar.


text:
Kreml Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Unyň 1-njy maýda Ýeňiş baýramyny bellemek üçin Moskwa barmajagyny aýtdy.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat-wekili Dmitriý Peskowyň 30-njy aprelde aýtmagyna görä, Kim “Phenýanda galmak kararyna” gelipdir we bu Demirgazyk Koreýadaky içerki meseleler bilen bagly bolupdyr.
Mundan öň Orsýetiň resmileri Ikinji Jahan Uruşynda faşistik Germaniýanyň üstünde gazanylan ýeňişiň 70-nji ýyl dönümini bellemek boýunça Moskwada geçiriljek parada gatnaşmak çakylygyny Kimiň kabul edendigi aýdypdylar.
Munuň Kim Jong Unyň üç ýyl mundan ozal häkimiýet başyna geçeli bäri ilkinji daşary ýurt sapary bolmagyna garaşylypdy.
Günbatar liderleriniň ençemesi hem Moskwada boljak dabaralara gatnaşmakdan saklandylar. Olar Orsýetiň Ukraina goşulyşmagyna garşylyk bildirdiler.


text:
Eýranyň oppozisiýa liderleri hökümetiň energiýa pudagyna we iýmit önümçiligine goýberýän subsidiýalaryny azaltmak planlaryny tankytladylar. Şeýle-de olar Eýranyň ykdysadyýetine “gara geljek” abanýar diýip, duýdurdylar.
Eýranyň “Sahamnews” atly oppozisiýa web saýty oppozisiýa liderleri Mir Hosseýin Mosawi bilen Mehdi Karrubiniň goýberilýän subsidiýalaryň azaldylmagy bilen, umuman, ylalaşýandyklaryny, emma bu planlary amala aşyrmak üçin amatsyz wagyň saýlanyp alnandygyny we hökümetiň mümkinçilikleriniň hem çäklidigini aýdandyklaryny habar berýär.
Eýranyň hökümeti energiýa pudagyna we iýmit önümlerine goýberilýän subsidiýalary bäş ýylyň dowamynda azaltmagy göz öňünde tutýar. Bu subsidiýalar her ýyl ýurduň býujetine 100 milliard dollara durýar.


text:
Ýurdumyzda haryt bolçulygyny üpjün etmek, bazarlaryň işini kämilleşdirmek, ilata gündelik zerur harytlaryň bahalarynyň elýeterli bolmagy ugrunda döredýän mümkinçiliklerinden doly peýdalanyp, ilkinji nobatda, halkymyzyň gündelik sarp edýän önümlerine bolan islegini kanagatlandyrmak boýunça uly işler durmuşa geçirilýär. Bu önümleriň ählisi diýen ýaly Türkmenistanda öndürilmegi bolsa, bahalaryň elýeterli hem durnukly bolmagyna getirýär.
Şu ýylda söwda nokatlary, bazarlardyr azyk dükanlary kartoşka, düýp sogan, pomidor, hyýar, badamjan, bolgar burç, ýumurtga, mal eti, towuk eti, tüwi, un, ösümlik ýagy ýaly gündelik sarp edilýän harytlar ýurdumyzda öndürilen önümleriň hasabyna üpjün edilýär. Bazarlaryň ýokary hilli ýerli önümler bilen üpjün edilmegi olaryň baha durnuklylygyny saklamak boýunça hem ähli mümkinçilileri berýär. Ýerli önümçiligiň möçberleriniň artmagy netijesinde, 2016-njy ýylda towuk eti, ýumurtga, hyýar, pomidor, kelem ýaly azyk önümlerini daşary ýurtlardan getirmek zerurlygy hem doly aradan aýryldy.
Bazarlarymyzda haryt bolçulygynyň bolmagy, şeýle-de bahalaryň elýeterliligi hormatly Prezidentimiziň öz halkynyň bagtyýar, bolelin durmuşda ýaşamagy üçin amala aşyrýan beýik işleriniň beýanydyr. Ýurdumyzyň söwda we hyzmatlar ulgamynyň işgärleri-de hormatly Prezidentimiziň döredýän mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanyp, geljekde hem halkymyza ýokary hilli önümleri hem söwda hyzmatlaryny hödürläp, yhlasly zähmet çekerler.


text:
Şu ýylyň maý aýynda Nýu-Ýorkuň merkezinde terakt gurnamaga synanyşyga gatnaşygy barlykda güman edilýän üç adamyň Pakistanda tussag edilmegine ABŞ kanagatlanma bildirdi.
Döwlet departamentiniň wekili Filip Krouly Nýu-Ýorkda Taýms-skwerde partlama taýýarlyk görmekde aýyplanyp, tussag edilen pakistan asylly amerikan raýaty Faýsal Şahzadyň ýeke özüniň hereket etmändigine, onuň Pakistandaky ekstremistlerden kömek alandygyna Waşingtonda ynanýandyklaryny aýtdy.
Iki hepde mundan öň güman edilýän üç adamyň Yslamabatda tussag edilendigini Pakistanyň polisiýasy öň habar beripdi. Olar pakistan talyplary bilen baglanyşyklydyr güman edilýär.
Derňewiň maglumatyna görä, güman edilýänler Faýsal Şahzada pul iberipdirler.


text:
Gyrgyzystan “Yslam döwleti” atly topara söweşijileri hakyna tutmak synanyşygy bilen baglanyşykly ýakynda 30 wakanyň üstüniň açylandygyny habar berýär.
Gyrgyz Içeri işler ministrliginiň resmisi Raim Salimow 13-nji fewralda beren maglumatynda “soňky 10 günüň dowamynda Oş welaýatynyň Kara-Suu etrabynda geçirilen öňüni-alyş operasiýalarda yslamçy söweşijileri hakyna tutmak synanyşygy bilen baglanyşykly 30 wakanyň üsti açyldy” diýdi.
Şu hepdäniň başynda Kara-Suu etrabyndaky uly metjidiň täsirli ymamy halyfatyň döredilmegine we adamlary Siriýa gidip “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerine goşulmaga çagyrmakda aýyplanyp tussag edilipdi.
Salimowyň aýtmagyna görä, gyrgyz resmileri ekstremist toparlaryň Gyrgyzystanda söweşijileri hakyna tutmagyň öňüni almak kampaniýasynyň bir bölegi hökmünde ilat bilen ençeme duşuşyklary guramalaşdyrypdyr.
Resmileriň berýän maglumatyna görä, 200-den gowrak gyrgyz raýaty, şol sanda 30 çemesi zenan Siriýada “Yslam döwleti” atly söweşiji toparyň hataryna goşulypdyr.


text:
Iki ýyla golaý wagt Orsýetiň türmelerinde saklanylan ukrain harby ofiseri Nadia Sawçenko Ukrainanyň tussaglar urşy sebäpli açlyk yglan edýändigini aýdýar.
“Men ukrainleriň tussaglykdan boşadylmak meselesi dogrusynda hereket etmeýän dünýäniň ähli hökümet resmilerine garşy gaýtadan açlyk yglan edýärin. Men bu babatda oňaýly netijä gelinýänçä, açlygymy dowam etdirerin” diýip, Sawçenko 2-nji awgustda Kiýewde eden çykyşynda aýtdy.
Sawçenko 2014-nji ýylyň iýun aýynda tussag edilip, Orsýetiň sudy tarapyndan iki orsýetli žurnalistiň öldürilmegine gatnaşmakda günäli tapylyp, 22 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Ol maý aýynda tussaglaryň çalşygy esasynda azatlyga goýberilenden soň, Orsýet bilen Ukrainanyň arasynda has köp tussaglaryň çalşyrylmagyna we Orsýete tarapdar separatistler bilen göni parahatçylyk gepleşiklerini geçirmäge çagyryş edýär.


text:
Baltika deňzinde gark bolan köne gämini barlaýan fin suwa çümüjileri dünýädäki iň gadymy şampan çakyry hasaplanýan içgili çüýşeleri tapdylar. Ol çakyrlar 18-nji asyryň aýagynda öndürilendir öýdülýär.
Suwa çümüji Hristian Ekstrom Roýter habar gullugyna özüniň köne gämiden tapylan çakyrlaryň bir çüýşesini açyp, azajyk dadyp görendigini aýtdy.
Ekstrom bu çakyryň ajaýypdygyny, süýji tagamynyň bardygyny, şeýle-de ondan dubuň we güýçli temmäkiniň ysynyň gelýändigini aýtdy.
Ekspertler çüýşesindenn çen tutup, ol çakyrlaryň 18-nji asyryň aýagyna degişli bolmagynyň ahmaldygyny aýdýarlar.
Çakyr we onuň çüýşesi barlag geçirmek üçin fransuz çakyr hünärmentlerine iberildi.


text:
Aşgabat, 28.02.2015. “Türkmenportal”.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna” laýyklykda Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň Gozgançaý derýasynda täze suw howdanynyň gurluşygy alnyp barylýar.
Gurluşygynda döwrebap tehnologiýalar we serişdeler ulanylýan täze desga göwrümi 500 müň kub metr bolan, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek üçin niýetlenen suw howdanyny öz içine alýar. Gidrotehniki toplumyň düzümine sil suwlaryny toplamak we olary netijeli ulanmak maksady bilen, göwrümi 5,2 million kub metr bolan emeli suw howdany girýär.
Häzir bu ýerde ýagyş suwuny ýygnamak işleri dowam edýär, häzire çenli 1 million 200 müň kub metrden gowrak suw ýygnaldy. Gozgançaý derýasyndan suw akabalarynyň we suw göteriji bekediniň gurluşygy dowam edýär. Umuman, bu desganyň işe girizilmegi daýhan birleşiklerini agyz suwy bilen üpjün etmäge mümkinçilik berer. Oba hojalyk ýerleriniň 1,5 müň gektary suw bilen üpjün ediler.


text:
Türkmenistanda hökümet tarapyndan kesgitlenilýän emlägiň bahasynyň ur-tut ýokarlanandygynyň aňyrsynda näme ýatyr? Käbir ykdysatçylar bahalaryň ösmegine korrupsiýanyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar.
Ykdysady şertleri Türkmenistanyňkydan tapawutlanýan bolsa-da, Gazagystanda hem 3-4 ýyl mundan ozal emlägiň bahasynyň gaty ýokary bolandygyny aýdyp, ykdysatçy Pýotr Swoik bahalaryň şeýle galmagyna emläk söwdasyndaky dellallaryň ýetiren täsiri bilen bir hatarda korrupsiýanyň hem öz goşandyny goşandygyny belledi: “Emlägiň bahalarynyň onuň gurluşygyna sarp edilen serişdelerden on esse gymmat bolmagyna korrupsiýa hem bu söwdada dellalçylyk edenler sebäp bolýarlar” diýip, ykdysatçy Pýotr Swoik belledi.Korrupsiýa näme?
Korrupsiýa diýen düşünje öz şahsy bähbitleriňi arap, eýeleýän wezipäňden hyýanatçylykly peýdalanmagy aňladýar. Korrupsiýa kölegeli ykdysadyýetiň esasy görnüşi hasaplanylýar. Korrupsiýanyň birnäçe görnüşi bolup biler. Ýagny hökümet edaralarynda işleýän çinownikleriň korrupsiýasy, firmalaryň menejerleriniň korrupsiýasy hem-de syýasatçylaryň korrupsiýasy bolup biler. Korrupsiýa diňe pul görnüşinde bolman, özara hyzmatdaşlyk görnüşinde hem bolup biler.
Adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin korrupsiýanyň diňe ykdysadyýete däl, eýse bütin jemgyýet gurluşyna-da ýaramaz täsir edýändigini aýdýar.
“Korrupsiýanyň yaramaz täsiri barada aýtsak, ilki bilen bu problema zerarly hökümet býujetine gelmeli serişdeler parahorlaryň kiselerine girýär. Parahorlyk zerarly şol býudjete gelmeli serişdeler bolsa, ilatyň sosial üpjünçiligine gönükdirilip, olary ykdysadyýeti ösdürmek üçin ulanyp bolardy” diýip, Farid Tuhbatullin belledi.
Korrupsiýa zerarly hökümet býujetine gelmeli serişdeler parahorlaryň kiselerine girýär
Ykdysatçy Annadurdy Hajyýew korrupsiýanyň ykdysadyýete ýetirýän iň ýaramaz tasirleriniň biri hökmünde açyk, adalatly bäsleşigiň esasynda iş alyp baryp bolmaýanlygyny belledi: “Iri gurluşyklaryň proýektleri boýunça tender yglan edilip, oňa gatnaşan kompaniýalaryň arasynda adalatly konkurs geçirilse, onda gurluşygy az çykdajy bilen işiň ýokary hilini kepillendirip biljek kompaniýalara tabşyryp bolardy” diýip, ykdysatçy belledi.
“Mysal üçin, Türkmenistanda aprel aýynda umumy bahasy bir milliard amerikan dollaryna barabar Aşgabatda gurulmaly birnäçe gurluşygyň hemmesiniň bir türk kompaniýasyna tabşyrylmagy müňkürlik döredýär” diýip, ykdysatçy belledi.
2007-nji ýylda BMG-niň Baş sekretary Pan Gimunyň korrupsiýa bilen bagly ýaýradan beýanatynda gurluşyk arkaly geçirilýän korrupsiýanyň möçberiniň şol gurluşyklaryň umumy bahasynyň 5%-den 30%-ine çenli ýetýändigi aýdylýar. “Mysal üçin, Afrikanyň ýurtlarynda ýylyna 140 milliarddan gowrak serişdäniň döwlet býujetlerinden ýitýändigi çaklanylýar. Bu bolsa afrika ýurtlarynyň jemi öndürilýän içerki önüminiň 25%-ine barabar bolup durýar” diýlip, maglumat berilýär.
“Korrupsiýa durnukly ykdysady ösüşiň mümkinçiliklerine zeper ýetirýär. Ol telekeçilige erbet täsir edýän durnuksyz ýagdaýy döredýär” diýip, jenap Ban Kimun belläpdir.Sebäp bolýan faktorlar
Umuman, korrupsiýanyň döremegine birnäçe faktorlaryň sebäp bolýandygyny ykdysatçy Annadurdy Hajyýew aýdýar. “Olaryň biri hökümet edaralarynyň işgärleriniň az aýlyk almagy, ýöne şol bir wagtda-da dürli biznes strukturalaryna täsir etmäge giň ygtyýarlyklara eýe bolmagy ýaly ykdysady sebäpler bolup durýar. Ikinjiden, hökümet edaralarynyň işiniň ýapyk bolmagy, hökümetiň kadr syýasatynyň gowşaklygy korrupsiýanyň peýda bolmagyna getirýär” diýip, bilermen aýtdy.
“Üçünjiden bolsa, ilatyň passiwligi, öz hak-hukuklaryny talap etmekde guramaçylyksyzlygy, ilata gerekli maglumatyň elýeterli bolmazlygy ýaly sosial-medeni sebäpler korrupsiýanyň gülläp ösmegine getirýär” diýip, ykdysatçy nygtady. Türkmenistanda hem, beýleki postsowet döwletleriniň köpüsinde bolşy ýaly, şol sebäpleriň hemmesiniň bardygyny Annadurdy Hajyýew bize gürrüň berdi.Korrupsiýa garşy göreş
Ykdysatçy Pýotr Swoik demokratik gurluşygy bolan, köp partiýaly parlament sistemasynda, erkin metbugaty, söz azatlygy berjaý edilýän döwletlerde korrupsiýa garşy has netijeli çäre görüp bolýandygyny aýdýar.
“Transparansy international” guramasynyň berýän maglumatlaryna görä, dürli ýurtlarda daşary söwda çäklendirmeler azaldylyp, senagat syýasaty hemme kärhanalara hem pudaklara deň mümkinçilikleri bermek prinsipine esaslansa, hökümet edaralarynda işleýän spesialistleriň aýlyklary şol derejedäki hususy pudakda işleýänleriňkiden ýokary bolsa, şeýle şertlerde korrupsiýanyň möçberini azaldyp bolýandygyny bu ugurda geçirilen barlaglar görkezipdir.
2008-nji ýylda korrupsiýanyň derejesi boýunça “Transparansy international” guramasynyň ýaýradan maglumatynda Türkmenistan 180 ýurduň içinde Özbegistan, Zimbabwe, Kamboja, Gyrgyzystan bilen bir hatarda 166-njy orunda ýerleşdirilipdir.


text:
19-njy noýabrda Aşgabadyň Sergi köşgünde halkara nebitgaz forumy öz işini tamamlady. Onuň çäklerinde “Türkmenistanyň nebiti we gazy –2015“ atly halkara maslahat we sergi geçirildi.
Ykdysady gözden geçirilişe daşary ýurtlaryň nebitgaz we hyzmat edýän kompaniýalarynyň, Russiýadan, Hytaýdan, ABŞ-dan, Ýaponiýadan, BAE-den, Ýewropa Bileleşiginden, GDA ýurtlaryndan, Günorta-Gündogar Aziýa döwletlerinden dürli döwlet düzümleriniň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, şeýle hem ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, diplomatlar gatnaşdylar.
Forumyň işiniň üç gününiň dowamynda däp bolan, her ýyl geçirilýän sergä gatnaşyjylar kärdeşlerini hem-de bu ýere gelen köp sanly adamlary hödürleýän hyzmatlary hem-de çykarýan önümleri, geljegi uly işläp taýýarlamalary we uglewodorod serişdelerini çykarmak, ugratmak hem-de gaýtadan işlemek üçin niýetlenen iň täze enjamlary, nebithimiýada, gazhimiýada ulanylýan tehnologiýalar, ugurdaş nebit gazynyň peýdalanylyşynyň usullary we beýlekiler bilen tanyşdyrdylar.
Dünýäniň 36 ýurdundan foruma gatnaşyjylaryň 400-den gowragy ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň strategiýasy, häzirkizaman tehnologiýalaryny çekmegiň, hyzmatlary etmegiň tejribesi hem-de toplumy mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmagyň ýollary bilen tanyşdylar. Maslahatyň we serginiň işiniň barşynda foruma gatnaşyjylaryň ählisi Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň ösüşiniň ýagdaýy we esasy ugurlary barada doly maglumatlary aldylar, tagallalary birleşdirmegiň hem-de maýa goýmagyň mümkinçiliklerini anyklaşdyrdylar, özara gatnaşyklaryň tejribesini alyşdylar.
Halkara forumyň ýapylyş dabarasynda oňa gatnaşanlara diplomlar
hem-de halkara derejesindäki sertifikatlar gowşuryldy. “Türkmenistanyň nebiti we gazy –2015“ atly halkara maslahata we sergä gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler.


text:
Özbegistan täjigistanly bäş çopanyň we uly mal sürüsiniň Tajigistana dolanmagyna rugsat berdi. Munuň öňüsyrasynda täjik resmileri çopanlaryň öz sürüsini Özbegistanyň giňişligine birugsat alyp barandygyny tassykladylar.
Özbegistanyň Serhet gözegçilik gullugynyň 5-nji awgustda aýtmagyna görä, täjik çopanlary geçen hepdede serheti bikanun kesip geçende tussag edilipdir. Çopanlar 3 000 çemesi mal sürüsi üçin has amatly ýer gözläp Özbegistanyň giňişligine geçipdir.
Täjigistanyň Serhet gözegçilik gullugy Özbegistanyň güýçlerini mal ogurlamak üçin Täjigistana barmakda aýyplap, täjik mediasynda çap bolan maglumatlary ret edýän beýannama ýaýratdy.
Şeýle-de Täjigistanyň serhet güýçleri şuňa meňzeş wakalaryň geljekde bolmazlygy üçin serhetýaka giňişliklerde ýaşaýanlaryň arasynda düşündiriş çärelerini geçirmegi wada berdiler.
Özbegistanyň we Täjigistanyň arasynda 1100 kilometrden gowrak umumy serhet bar.


text:
Pakistanyň harby resmileri «talyban» ýaraglylarynyň, howa bazasyna zabt edip, 29 adamy, şol sanda metjitde namaz okaýan 16 adamy öldürendiklerini aýdýarlar.
Ýaragly adamlaryň hem azyndan 13-si öldürilipdir. 18-nji sentýabrda Peşewar şäheriniň golaýyndaky Badeber howa bazasyna edilen hüjüm Pakistanyň taryhynda harby nokada edilen iň ganly hüjüm boldy.
Harbylar ýaragly adamlaryň howlynyň içindäki metjide urup girip, ol ýerde namaz okaýan adamlary hem atyp öldürendiklerini aýtdylar.
Hüjümiň jogapkärçiligini «Talyban» öz üstüne aldy. Bu hüjümden gysga wagt soň Günorta Waziristan tire sebitine dron zarbasy urlup, azyndan 3 jeňçi öldürildi, 5-isi bolsa ýaralandy.


text:
Eýranda graždan jemgyýetçiligi 2009-njy ýylda Mahmud Ahmadinejad nobatdaky gezek prezidentlige saýlanandan soň “repressiýalara” sezewar edildi, diýip adam hukuklaryna gözegçilik edýän “Human Rights Watch” guramasy maglumat berýär.
Guramanyň anna güni ýaýradan täze hasabatyna görä, Ahmadinejadyň saýlawlarda ýeňiji diýlip yglan edilmegi bilen geçirilen protestlerden soň, ýurtdaky oppozisiýa syýasatçylary, adam hukuk goraýjylary we žurnalistler yzarlanmalara sezewar edilipdir.
“Human Rights Watch” guramasynyň hasabatyndan çen tutulsa, Eýranda aktiwistler “sud edilmezden jezalandyrylyp öldürilipdir, gynalypdyr”.
Guramanyň BMG-niň maglumatlaryna salgylanyp aýtmagyna görä, bosgunlyk gözleýän eýranlylaryň sany artypdyr. 2009-njy ýylda 11,500 Eýranyň raýaty bosgunlyga arza beren bolsa, 2011-nji ýylda bu görkeziji 18 müňe deň bolupdyr.