text:
Jemşid Karimowyň ruhy hassahanadan çykarylandygy barada ýerli adam hukuklaryny goraýjy toparlar maglumat ýaýratdylar.
Jemşid Karimow 2005-nji ýylyň sentýabrynda tussag edilipdi. Sud ony mejbury ruhy bejergä höküm edipdi. Tussag edilmezinden ozal Jemşid Karimow internetde ýerli we paýtagtdaky häkimiýet organlaryny tankytlaýan makalalary çap edipdi.
Jemşid Karimowyň azatlyga çykarylandygy barada, öz çeşmelerine salgylanyp, özbegistanly adam hukuklaryny goraýjy Saida Gurbanowa şeýle diýdi: «Men Jyzak şäherine baranymda, onuň goňşularyny gördüm. Muny şolar maňa aýtdylar. Jemşid ruhy kesellileriň hassahanasyndan çykypdyr. Öýünde eken. Soňra men muny beýleki adam hukuklaryny goraýjylardan hem soradym. Olar hem muny tassykladylar. Emma onuň şu wagt näme üçin çykarylandygyny hiç kim bilenok».
“Hassalygyň” taryhy
Jemşid Karimow 2005-nji ýylyň sentýabrynda tussag edilipdi we suduň karary bilen 6 aýlap mejbury ýagdaýda saglygyny bejertmek üçin ruhy kesellileriň hassahanasyna salnypdy.
2007-nji ýylyň awgustynda Samarkandyň ruhy hassahanasynda mejbury saklanýan Jemşid Karimowyň saglyk ýagdaýynyň ýaramazlaşandygy barada habarlar peýda boldy. Onuň soňky takdyry barasynda hiç zat mälim däldi. Netijede, suduň karary bilen saglygyny mejbury bejertmek üçin ruhy hassahana salnan Jemşid Karimow aradan 6 ýyl geçensoň, azatlyga çykaryldy.
Jemşid Karimowy tanaýanlar onuň aslynda fiziki we aň taýdan sagdygyny, diňe onuň hökümeti açyk tankyt edeni üçin köpsanly beýleki garaşsyz žurnalistler ýaly şeýle agyr ýagdaýa duçar bolandygyny belleýärler.
Jemşid Karimow prezident Yslam Karimowyň agasynyň ogly bolsa-da, hiç wagt onuň Yslam Karimowyň wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmandygyny, onuň arkasyndan öz hiç bir işini bitirmändigini aýdýarlar.
Jemşid Karimow ruhy hassahana ýerleşdirileninden soň, birnäçe halkara guramalary onuň ykbalyna alada bildirip, žurnalistiň azatlyga çykarylmagyny yzygiderli talap edip geldiler.
“Hiç kim repressiýadan halas däl”
43 ýaşly Jemşid Karimowyň Britaniýadaky «Uruş we parahatçylyk maglumatlar instituty” bilen hyzmatdaşlyk edendigi we onuň şol institutyň “Uznews.net” saýtynda çap edilen tankydy makalalary üçin şeýle jezalara duçar edilendigi habar berilýär.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton özbek prezidenti Yslam Karimow bilen duşuşykda. Daşkent, 22-nji oktýabr, 2011.
Günbatarly käbir analitikler Özbegistanda, hatda prezidentiň ýakyn garyndaşy bolsa-da, häkimiýetleriň syýasaty barada başgaça pikir edýänleriň repressiýalardan halas däldigini aýdýarlar.
Geçen aýda samarkantly adam hukuklaryny goraýjy Norboý Haljigitow hem türmeden boşadylypdy. Ol ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klintonyň Özbegistana saparynyň öň ýanynda azatlyga çykaryldy.
Ýerli adam hukuklaryny goraýjylary käbir aktiwistler türmelerdäki adam hukuklaryny goraýjylaryň we žurnlistleriň azat edilmegini Waşingtonyň adam hukuklary babatda Özbegistanyň hökümetine görkezýän basyşlarynyň netijesi diýip hasaplaýarlar.


c: text/html

text:
"Günel Hasanly - diňe 2013-nji ýyldan bäri iş tejribesi bolan, suduň ýaş medisina eksperti Müşfik Hamzalyýewiň - iki sany agzanyň ses bermegi esasynda Ýasamal etrap kazyýetiniň 2013-nji ýylda işe başlan ýaş sülçüsi Akşin Efendiýewiň 2015-nji ýylyň 20-nji fewralynda çykaran karary esasynda jenaýat kodeksiniň 263.1-nji maddasyna görä, özüniň diňe Jemil Hasanlynyň gyzy bolany üçin etmedik jenaýaty etdi diýlip, 1 ýyl 6 aý türmä basylypdyr. Muny men, aklawçy Adil Ismaýylow, öz aýdýanymyň ähli jogapkärçiligini öz üstüme alyp aýdýaryn".
Bu sözleri tanymal aklawçy (adwokat) Adil Ismaýylow Milli Geňeşiň ministri Jemil Hasanlynyň gyzy bilen baglanyşykly geçirilen sud diňlenişiginden soň öz Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda ýazýar we sözüniň üstüni şeýle ýetirýär: "Mundan beýläk hiç kim Azerbaýjanda bitarap, garaşsyz we adalatly sud bar" diýse, ynha, baş üstüne, ýazanymy tankyt edip, nädogrudygynam subut etsin!".
Adam hukuklary ugrunda göreşijiler Leýla bilen Arif Ýunusyň sud işlerini yzarlaýan žurnalist Hatyja Ismaýylyň soňky birnäçe hepdäniň dowamynda geçirilen sudlaryna gatnaşan aklawçylar hem bir perdeden gopýan şuňa meňzeş beýanatlary ýazýarlar.
Aklawçylaryň şaýatlary diňlenmän, gaýtam "ýasama şaýatlardan" peýdalanylypdyr. Geçirilen sud işleri barada ýerli hem halkara adam hukuklary guramalary, ABŞ-nyň döwlet departamenti we ÝB bilen bilelikde dürli ýurtlaryň aýratynlykda eden tankytlaryna gulak asylmandyr ýa-da bildirilen garaýyşlar ret edilip, olar gaýtam tankyt edilipdir.
"Umyt indi Alla galdy"
Şol sud işleri babatda sosial ulgamlarda geçirilen pikir alyşyklara gatnaşanlar ýygy-ýygydan "Umyt indi Alla galdy" görnüşinde duýgydaşlyk hem öz garaýyşlaryny bildiripdirler.
Eýse, Allanyň mukaddes kitaplarynyň sahypalaryna göz aýlan mahalyň, ol ýerde adalatsyz kazylar we töhmetçiler hem ýalançy şaýatlar barada nämeler aýdylýarka?
"Günäleriň iň aýylganjy"
"Ýalany diňe Allanyň aýatlaryna ynanmaýanlar toslap tapýandyr. Olar baryp ýatan ýalançydyr!" (En-Nahl süresiniň 105-nji aýady).
"... Alla ýalançy, kezzap bolanlaryň işlerini ugrukdyrmaz" (Zumer süresiniň 3-nji aýady).
"Ýalana ýapyşan, günä öwrenişen adamlaryň ahyry aýylganç bolar" (Al-Jasiýe süresiniň 7-nji aýady).
"Şaýatlygy bassyr-ýussur etdirmäň! Ony ýoýan, gizleden adamynyň ýüregi günäkärdir" (Al-Bakare süresiniň 283-nji aýady).
"Eý, iman edenler! (Şaýatlygyňyz) siziň özüňize, ene-ataňyza, hossarlaryňyza, kowum-garyndaşlaryňyza garşy bolanda, adalata berk ýapyşan Allanyň şaýady boluň! (Özüne garşy şaýatlyk etjegiňiz) isle döwletli ýa-da garyp bolsun, tapawudy ýok, her hili ýagdaýda-da Alla olaryň her birine (sizden) has ýakyndyr. Nebsiňize uýup, hakdan ýüz öwürmäň! Eger diliňizi petiklän bolsaňyz ýa-da (dogry şaýatlyk etmekden ýa-da umuman şaýatlykdan) boýun towlasaňyz, (bilip goýuň) Alla hemme edýän işleriňizden habarlydyr!" (An-Nisa süresiniň 135-nji aýady).
"Abdurrahman Ibn Abu Bakrah kakasynyň (Alla ony ýalkasyn!) pygamberiň (Oňa we maşgalasyna Allanyň salawaty bilen salamyny aýdýarys!) şeýle hadysy gürrüň berendigini aýdypdyr: Bir gün Muhammet pygamber: "Günäleriň iň aýylganjyny size aýdyp bereýinmi?" diýip soran. Sahabalar: "Howa, ýa resulalla!" diýipdirler. Resulalla: "Allany başga zada deňemek, ene-ata garşy bolmak" diýip, jogap beripdir. Soňam ýerde oturyp: "Ýagşy eşidiň! Edil şonuň ýalam ýalançy şaýatlykdyr, ýagny ýasama şaýatlykdyr" diýipdir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Moskwada şäher häkimliginiň oppozisiýa 4-nji fewralda “Adalatly saýlawlar üçin” ady bilen ýoriş geçirmäge rugsat berendigi habar berilýar.
Bu barada “Çepçi front” oppozision hereketiniň lideri Sergeý Udalsow 25-nji ýanwarda giçlik mälim etdi. Moskwa şäheriniň wise-meri Aleksandr Gorbenko “Eho Moskwy” radiosy bilen söhbetdeşlikde bu ýörişiň geçirilmegine rugsat edendiklerini tassyklady.
Maglumata görä, bu ýörişe 50 müň adamyň gatnaşmagyna rugsat edilýar. Bu çäräniň Orsýetdäki prezidentlik saýlawlaryna bir aý galanda, 4-nji fewralda Moskwa wagty bilen gündiz sagat 12:00-den 15:00-a çenli geçjekdigi habar berilýar.


text:
Aşgabat şäher baş bilim müdirligi 1-nji sentýabrda paýtagtda açylmaly täze mekdebiň dabarasyna uludan taýynlyk görýär. Şol gün ýurtda bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli açylmaly bu täze tipli mekdebiň dabarasyna ýurduň prezidentiniň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Heniz, Bilimler gününe ýarym aý çemesi wagt barka, tomus kanikulynda dynç alyp ýören paýtagtyň ähli mekdepleriniň okuwçylary okaýan ýerlerine çagyryldylar. Olaryň içinden uzyn boýly, gelşikli, owadan oglanlar-gyzlar saýlanyp, baş bilim müdirliginiň hünärmenleriniň gözden geçirilişine ugradyldy.
Bilim müdirliginiň hünärmenleri täze açyljak mekdebiň klaslaryny doldurmak üçin paýtagtyň beýleki mekdeplerinden saýlanyp-saýlanyp getirilen okuwçylary elekden geçirip, gaýtadan saýladylar. Olaryň içinde 1-nji klasdan tä 10-njy klasa çenli okuwçylar bar. Ýörite klaslar boýunça bölünen okuwçylara mekdebiň açylyş dabarasyna gatnaşjak prezidentiň öňünde çykyş etmek üçin dürli goşgujyklar, sahnajyklar öwredilýär.
Täze açyljak mekdebe diňe okuwçylar däl, eýsem paýtagtyň mekdeplerinden mugallymlar hem saýlanylyp alyndy. Saýlanyp alnan mugallymlaryň köpüsi ýaş gelin-gyzlar. Olar bir topar mekdepden ýygnanan okuwçylar bilen, hamala öňden okadyp ýören okuwçylary hökmünde görkezme sapagyny gurnamaly.
Özüniň gatnaşany kem görlenok
Entek ştat birligi hem düzülip taýyn edilmedik mekdebe kanikulda gezip ýören okuwçylary, zähmet rugsadynda gezip ýören mugallymlary ir ertirden agşama çenli ýarym aýlap gatnadyp, prezident üçin taýynlanan şou-konsertiň azabynyň ýerine düşmeýän wagtlary hem bolýar. Prezident, adatça, 1-nji sentýabr güni has ulurak binalaryň açylyşyna gatnaşýar.
Geçen ýylyň 1-nji sentýabrynda Çoganly ýaşaýyş toplumynda gurlan 600 orunlyk mekdebiň açylyş dabarasy hem gaty uludan tutulypdy. Emma prezident bu mekdebiň açylyşyna barman, Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň açylyşyna gatnaşypdy.
Prezidentiň gelmäni bilen mekdebiň açylyş dabarasy ýatyrylanok. Adatça, şeýle ýagdaýda dabara Türkmenistanyň Mejlisiniň başlygy ýa-da bilim ministri gatnaşýar. Çagalar, mugallymlar ýarym aýlap öwrenen çykyşlaryny Mejlisiň başlygynyň ýa-da bilim ministriniň öňünde ýerine ýetirýärler. Emma ol çykyşlar absurda öwrülýär. Sebäbi okuwçylar iki elini uzadyp, Mejlisiň başlygyna, bilim ministrine "Arkadagym" diýip ýüzlenmeli bolýarlar.
Iki hepdeläp gaýtalanyp gelinýän ssenarini ýarym günde üýtgetmekden saklanýarlar. Şonuň üçin çykyşlar absurd halda bolsa-da, öňküligine galdyrylýar. Şol sebäpden azap bilen taýýarlanan dabara ýurduň prezidentiniň, dabarany gurnaýjylaryň sözleri bilen aýdanyňda, türkmeniň "Arkadagynyň" hut özüniň gatnaşany kem görlenok.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Kasýanowyň «Putinsiz» diýen at bilen çap edilen kitabynda şindiki premýer-ministr we öňki prezident ýiti tankyt edilýär hem-de Putiniň öz öňki hojaýyny Boris Ýeltsini «altyn kapasa» gabap, ony ölmezinden öň öz tarapdarlaryndan üzňe saklandygy aýdylýar.
Dabara uludan tutuldy. Arak-şerap suw bolup akdy. Howany sigaryň goýy tüssesi gaplap aldy. Hatda bir kitaphon gelip, dabaranyň myhmanyndan öz köýnegine awtograf, ýadygärlik ýazgysyny ýazyp bermegini hem haýyş etdi. Ýöne bu dabara ady belli sahna ýyldyzy bilen däl, eýse öňki premýer-ministr we şindiki oppozisiýa lideri Mihail Kasýanowyň täze kitaby bilen baglydy. Putiniň ady kän agzalýar
Kasýanowyň «Putinsiz» diýen kitaby.
Täze kitap «Putinsiz» diýlip atlandyrylanam bolsa, öňki prezident we şindiki premýer-ministr Wladimir Putiniň ady onda kän agzalýar. Başga zatlar bilen bir hatarda Kasýanow Putiniň öz öňki hojaýnyna, 1999-njy ýylda perzidentlikden çekilende kän bir tanalmaýan adam bolan Putini öz ýerine goýan Boris Ýeltsine garşy işländigini aýdýar. Onuň tassyklamagyna görä, Ýeltsin «altyn kapasada», öz tarapdarlaryndan we syýasy durmuşdan çetde saklanypdyr.
Aýdylmagyna görä, Ýeltsin 2006-njy ýylda öz öýünde 75 ýaşynyň toýuny toýlamak isläpdir. Emma, Kasýanowyň ýazmagyna görä, Ýeltsin öz doglan gününi Kremlde, myhmanlaryň sanawynyň berk gözegçilige alynjak ýerinde bellemäge mejbur edilipdir. Kasýanow bu dabara çagyrylmandyr. Soňkusy ýyl bolsa Ýeltsin aradan çykypdyr.
Putin döwründe dört ýyl premýer-ministr bolup, soňra işden aýrylan Kasýanow öz kitabynda putinçiligiň ýurdy getiren petigine çuň nazar salýar.
«Ýurt öz taryhyndaky iň kyn döwre girdi. Bu ýolbaşçylardan, bu ketdelerden hiç hili oňyn özgerişlige garaşyp bolmaz. Ondan ötri, islesek- islemsek, bize öňde has kyn günler garaşýar. Käbirleri bu durgunlyk döwri bolar diýýär. Menem bu pikir bilen razylaşýan. Ýöne bu Brežnew döwründäki durgunlyk bolmaz. Biziň şol döwrüň kitaplaryndan we kinolaryndan bilşimiz ýaly, Brežnew ýowuz adam däldi. Ýöne indi biz käte adamlaryň ykbalyna ýowuz daraşylýanyny görýäris» diýip, Kasýanow aýdýar. Esasy tankyt edilýän hem Putin
«Putinsiz» Kasýanow bilen žurnalist Ýewgeniý Kiselewiň arasyndaky söhbetdeşlikler tapgyry görnüşinde ýazylypdyr. Mälim bolşy ýaly, ýiti sözli žurnalist Kiselewiň ýyldyzy hem Putiniň režimi döwründe öçügsileşipdi.
«Eger 2004-nji ýylyň başynda men Orsýet Federasiýasynda ikinji orunda otyrkam, biri maňa üç ýyl çemesi wagtdan OMON seni Moskwanyň eteginde zor bilen tussag etjek bolar diýse, men muňa gülerdim» diýip, Kasýanow ýazýar.
Kitapda esasy tankyt edilýän adam Putin. Kasýanow Putiniň prezidentliginiň irki ýyllarynda ondan göwnüniň galan ýerlerini birme-bir kagyza geçiripdir. Ol 2004-nji ýylda Beslan mekdebinde bolan betbagtçylygy mysal getirýär. Soňra ol Putiniň wertikal, dikleýin häkimiýet gurşuny we ähli ygtyýarlygy merkezde jemleýşini hem-de özüniň oppozisiýa geçmäge mejbur bolşuny gürrüň berýär. Şeýle-de ol Putiniň “Ýukos” energiýa läheňiniň öňki başlygy Mihail Hodorkowskä çemeleşmesinden lapykeç bolşuny ýazýar.
Hodorkowskiý 2003-nji ýylda salgytdan gaçmakda aýyplanyp tussag edilmezinden öň Orsýetdäki iň baý adamlaryň biridi. Hodorkowskiý Putini syýasy gürrüňleri bilen öýkeledipdi we köp kişi onuň syýasy sebäpler esasynda tussag edilendigini aýdýar. Ol häzir sibir türmeleriniň birinde sekiz ýyl türme tussaglygynda otyr. Şindiki suduň bolsa oňa goşmaça onlarça ýyl iş kesmegi mümkin.
Kasýanow premer ministr hökmünde Hodorkowskiniň tussag edilmegine garşy çykypdy we özüniň öňki oligarhyň täze sudunda şaýat bolup çykyş etmäge taýyndygyny aýdýar.


text:
Müsürin täze saýlanan prezidenti Muhammad Mürsi şenbe güni resmi ýagdaýda prezidentlige kasam etdi. Ýurduň Ýokary Konstitusion sudunyň öňünde eden kasamynda Muhammad Mürsi konstitusiýa we kanunçylyga hormat goýmaga söz berdi.
“Men respublika sistemasyny wepalylyk bilen gorajakdygyma, konstitusiýa we kanunçylyga hormat goýjakdygyma, halkyň bähbidi üçin alada etjekdigime, milletiň özbaşdaklygyny we onuň howpsuzlygyny gorap saklajakdygyma Taňrydan ant içýärin” diýip, Muhammet Mürsi kasam etdi.
Onuň şenbe güni giçlik Kair uniwersitetinde inagurasiýa doklady bilen çykyş etmegine-de garaşylýar.
Geçen hepde prezident saýlanmagynyň yzýany, Muhammad Mürsi tarapgöý syýasat alyp barmazlyga söz berip, özüniň “Musulman Doganlygy” partiýasyna agzalykdan çykýandygyny-da yglan etdi.


text:
Estoniýanyň günortasyndaky Haapsalu şäherinde çagalar öýünde bolan ýangynda 10 çaganyň heläk bolmagy zerarly şu gün ýurtda matam yglan edildi.
Estoniýanyň premýer-ministri nobatdan daşary hökümet maslahatyny şu güne çagyrdy, onda içeri we sosial işleri ministrleri hasabat bilen çykyş edýärler.
Jaý ýananda onuň içinde 37 çaganyň we 9 uly adamyň bolandygy habar berilýär. Olaryň köpüsini halas edijilere jaýdan alyp çykamak başartdy.
Ýangynda jaýa uly zyýan etdi. Fiziki taýdan şikesli çagalaryň çagalar öýünde ýaşandygy habar berilýär.


text:
Aýal-gazlaryň halkara güni mynasybetli Türkmenistanyň prezidenti degişli karara gol çekdi.
Dokument döwlet baştutanynyň adyndan kärhanalarda, guramalarda, eýeçiligiň ähli görnüşindäki edaralarda aýal-gyzlara, pensionerlere, döwlet kömegini alýanlara, studentlere, mekdepde okaýan hem çagalar bagynda terbiýelenýän gyzlara pul sowgadyny dabaraly ýagdaýda gowşurmaga görkezme berýär.
S.Nyýazow 8-nji martda bellenýän aýal-gyzlar baýramyny ýatyryp, ony ejesiniň doglan gününe gabatlapdy. G.Berdimuhamedow häkimiýet başyna gelensoň şol baýramy dikeltdi.


text:
Azerbaýjanyň, Gürjüstanyň we Türkiýäniň goranmak ministrleri bilelikdäki harby türgenleşikleri geçirmegi maslahat etmek üçin Azerbaýjanyň Kabala şäherinde duşuşdylar.
“Azerbaýjanyň, Türkiýäniň we Gürjüstanyň harby mümkinçiliklerini we söweşe taýýarlygyny artdyrmak üçin bilelikdäki harby türgenleşikleri geçirmegi maksada laýyk hasaplaýarys” diýip, Azerbaýjanyň goranmak ministri Zakir Gasanow 15-nji maýda geçirilen duşuşykdan soň aýtdy.
“Gürjüstan şeýle harby türgenleşikleriň birnäçesiniň ýurduň çäginde geçirilmegine isleglidigini beýan etdi. Biz razylaşdyk. Şeýlelikde, biz 2017-nji ýylyň bahar paslyna taýýarlyk göreris” diýip, gürji goranmak ministri Tina Hidaşeli belledi.


text:
Sowuk uruşdan soňra içalylary çalyşmak boýunça ädilen iň uly ädimlerden biri ýakynda Orsýet bilen ABŞ-nyň arasynda bolup geçdi.
Şol wakada Orsýetiň bähbidine içalyçylyk edýänlikde güman edilip, ýakynda Amerikada tussag edilen 10 adamynyň deregine Günbataryň içalysy diýlen aýyplama bilen Orsýetiň türmelerinde saklanylýan dört adam boşadyldy.
Orsýet tarapyndan azat edilen bendilerden biri hem ýadro serişdeleri boýunça öňki rus alymy Igor Sutýagindir. Emma ol Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde özüniň hiç haçan Günbataryň peýdasyna içalyçylyk etmändigini aýtdy.
Sutýagin häzir Britaniýada ýaşaýar. Azatlyk Radiosynyň Rus gullugyna beren ýörite interwýusynda ol özüniň bagyşlanmagyny haýyş edip ýazan haty hakda berlen soraga şeýle jogap berdi: “Men şol haty maňa ýöňkelýän aýyplamalary kabul edýänligim üçin däl, meger, beýlekileriň, şol sanda ABŞ-da içalylykda aýyplanyp, tussag edilen rus graždanlarynyň azat edilmegi üçin şeýle hatyň ýazylmagynyň zerurdygy hakda düşündiriş berlenligi üçin ýazdym”.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Rus gullugynyň habarçysy Nataliýa Golitsynanyň siz içalylyk işi bilen meşgullandyňyzmy diýlen soragyna jogap berip, Sutýagin şeýle diýdi: “Men hiç wagtda içaly bolmandym. Sebäbi birinji nobatda men öz watanym üçin işledim, öz ýurdum barasynda pikir etdim we onuň aladasyny etdim. Elbetde, men hiç wagtda içaly bolmandym, hatda sudda prokuror meni öz ýurdumyň bähbitlerini daşary ýurtlularyň öňünde goranlygym üçin aýyplady, şoňa meniň hukugymyň ýokdugyny aýtdy. Ýöne ol bir zady boýun aldy, meniň hut Orsýetiň bähbitlerini daşary ýurtlularyň öňünde goranlygymy”.
Sutýagin Orsýetiň bähbidine içalylyk edýänlikde güman edilip, ýakynda Amerikada tussag edilen 10 rus graždanynyň deregine Orsýetiň türmelerinden azat edilen dört orsýetliden biridir. Ol 9-njy iýulda azat edilensoň, Britaniýada ýerleşdi.
Sutýagin ýene şeýle diýdi: “Rus ýolbaşçylary meni bagyşlamaklaryny sorap hat ýazmagymy, şeýlelikde meni “biabraý etmän” boşatjakdyklaryny aýdyp, 2005-nji ýylda-da maňa ýüzlendiler, emma men bu barada olar bilen hyzmatdaşlyk etmekden ýüz öwürdim”.
“Ýalňyşlyk”
Sutýagin ýakynda azat edilmezden ozal hem günäsiniň geçilmegini sorap hat ýazmaly boldy, şonda ol “ýalňyşlyk” göyberenligini boýun aldy. Emma Sutýagin bu hatyň özüne garşy ýöňkelýän aýyplamalary boýun alýanlygyny aňlatmaýanlygyny belleýär.
“Olaryň biri meniň ýanyma gelip, barmagyny ýokary çommaldyp, şeýle diýdi: Özüňem bilýärsiň, Sutýaginiň türmede oturmagyny islemeýän adamlar bar, emma munuň diňe bir sany çözgüdi bar. Olar özleriniň ýalňyşlyk göýberenligini hiç haçan boýun almazlar. Emma olar seni türmeden çykaryp, alyp gitmek isleýärler, sebäbi olar bu ýagdaýdan ýeňlip başladylar, olar biabraý bolman, seni türmeden çykarmak isleýärler. Bu işi amala aşyrmagyň ugry – seni bagyşlamakdyr, olar seni bagyşlarlar. Saňa türmäni terk etmäge rugsat ediler, şunlukda olar häzirki döwürde ýüzbe-ýüz bolýan ähli negatiw kynçylyklaryndan halas bolarlar, sen olara kömek etmeli” diýip, Sutýagin özüne diýlen zatlary gürrüň berýär.
Sutýagin mundan ozal 2006 we 2007-nji ýyllarda hem özüne edilen şeýle teklipleri ret edenligini nygtap, ýene şeýle diýdi: “Şeýle teklipleri ret etmegimiň sebäbi, olaryň maňa garşy ýönkelýän aýyplamalary boýun alyp, hat ýazmagymy soramagydyr. Men “ýok” diýenimde, sen olaryň ýagdaýyny görmelidiň, emma bu gezek “hawa” diýmek zerurdy. Sebäbi bu diňe meniň bilen bagly bir mesele däldi”.
45 ýaşyndaky Sutýagin Orsýete degişli gizlin maglumatlary düýbi Londonda ýerleşýän we Amerikanyň Merkezi aňtaw gullugy bilen ilteşigi bolanlygy aýdylýan bir edara iberýänlikde aýyplanyp, 2004-nji ýylda 15 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Sutýagin azat edilensoň, Orsýetden gaýdan uçarynyň Londonyň Heathrow aeroportyna däl-de, eýse Britaniýanyň howa güýçlerine degişli aeroportyna gonanlygyny belledi.
Sutýagin başga bir ýurduň deregine Britaniýada ýaşamakdan özüniň gaty razydygyny belläp, boş wagtyny klassyky aýdym-sazlary efire berýän radiogepleşiklerini diňläp geçirýänligini aýtdy. London barada öwgüli sözleri aýtsa-da, ol bir günden bir gün Orsýete dolanmaga bolan umydyny hem beýan etmekden çekinmedi.


text:
Düýn Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasyndan prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmak teklibini kabul etdi.
Putin “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň gurultaýynda çykyş edip, özüni dalaşgär edip hödürlänlere öz minnetdarlygyny bildirdi.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew hem çykyş edip, Putin barada öwgüli sözler aýtdy: "Prezidentlige dalaşgär Wladimir Wladimirowiç Putin hakykatdan hem häzirki Orsýetdäki iň meşhur, iň tejribeli we iň üstünkli syýasatçydyr”.
Medwedew öz çykyşynda Orsýetiň raýatlaryny 4-nji dekabrda ýurduň parlamentine geçiriljek saýlawlarda “Ýedinaýa Rossiýa”partiýasyna ses bermäge hem çagyrdy.
Orsýetde nobatdaky prezidentlik saýlawlary geljek ýylyň martynda geçirilmeli.


text:
Ynsan hukuklaryny goraýjy "Human Rights Watch" guramasy Gazagystanyň hökümetini we nebit kompaniýalaryny müňlerçe Gazagystanly zähmetkeşiň hak-hukuklaryny yzygiderli bozmakda aýyplady. Duýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän bu gurama 10-njy sentýabrda çap eden hasabatynda, geçen ýylda işçileriň adam pidaly protestleriniň ýurtda zähmetkeşleriň hukuklarynyň we adam hukuklarynyň äsgerilmezligi bilen bagly problemanyň üstüni açanlygyny aýtdy.
Hasabatda Gazagystanyň adyna milli zähmet kanunlaryny halkara kadalaryna getirmek, yurduň Yewropa Bileleşigindäki partnerlaryna bolsa gazak zähmetkeşleriniň hukuklarynyň bozulmagyna göz ýummazlyk barada çagyryşlar edilýär.


text:
Nigeriýanyň prezidenti Gudlak Jonatan şu gün ýurduň halkyna ýüzlenip, prezidentlik saýlawlaryndan soňky ýüz berýän wakalaryň 1967-nji ýylyň graždanlyk urşunyň öň ýanyndaky ýagdaýlary ýatladýandygyny aýtdy.
Afrikanyň iň köp ilatly döwleti bolan Nigeriýanyň demirgazygynada köplükde musulmanlar, günortasynda bolsa hristiýanlar köpçülikde ýaşaýarlar.
Nigeriýadaky bidüzgüçilikler geçen hepdäniň şenbe güni geçirilen prezidentlik saýlawlarynda günorta hristiýan sebitinden bolan Gudlak Jonatanyň musulman Muhammadu Buhariden üstün çykmagyndan soň döredi.
Gyzyl Haçyň berýän maglumatyna görä, bu wakalar sebäpli, 40 000 töweregi adam öýlerini terk etmäge mejbur bolupdyr.
Nigeriýada 1960-njy ýyllardaky graždanlyk urşunda milliondan gowrak adam ölüpdi.


text:
Türkiýede öňki gezek güýç-gudraty kesilen harbylar boldy. Bu gezek hem kiçijik milletçi partiýany gurşap alan jynsy biabraýçylyk. Ýäňy maý aýynda sagçy “Milliýetçi hereket” partiýasynyň 10 sany ýokary derejeli agzasy wezipeden çekilmäge mejbur boldular. Muňa sebäp bolan zat – birnäçe wideo ýazgysynyň ile ýaýradylmagy. Bu wideolarda olaryň syýasy wezipelerine laýyk gelmeýän işler bilen meşgul boluşlary görkezilýär.
“Milliýetçi hereket” partiýasy türk syýasatynda uly bir rol oýnanok. Onuň 550 orunly parlamentde häzirki wagtda diňe 70 orny bar. Şol sebäpden bu waka köp ähmiýet berilmedi. Iş ýüzünde welin, munuň ýurduň syýasy sahnasyny üýtgetmek mümkinçiligi bar.
Pikir soralyşyklaryň görkezmegine görä, bu biabraýçylyk zerarly “Milliýetçi hereket” partiýasynyň öňdäki saýlawda alan sesleriniň 2007-nji ýyldaky 14 prosentden aşaklamagy mümkin. Bu partiýanyň alan sesleri 10 prosente ýetmän, ol parlamente girip bilmese, onda premýer-ministr Rejep Taýyp Erdoganyň yslamçylyga esaslanýan “Adalat we Galkynyş” partiýasy aňsatlyk bilen sesleriň 2/3 bölegini alyp bilýär. Bu hem Baş kanuny täzeden düzmäge ýeterlik.
Stambulyň Kadir Has uniwersitetinden halkara gatnaşyklar boýunça professor Soli Özeliň pikiriçe, “Adalat we Galkynyş” partiýasy sesleriň aglaba köplügini alsa, Erdoganyň Wenesuelanyň prezidenti ýaly güýçli prezident bolmagy mümkin.
“Biz has güýçli Erdogan bilen ýüzbe-ýüz bolarys. Has awtoritar Türkiýe bilen hem ýüzbe-ýüz bolmagymyz mümkin. Syýasy bilimde saýlaw awtoritarizmi ýa bäsleşikli awtoritarizm diýilýän bir zat bar. Onda saýlawlar, institusional işgärler bar, ýöne häkimiýet bir ýere jemlenen. Bolmagy mümkin zat – Wenesuelanyň ýagdaýy. Ol ýerde oppozisiýa bar, saýlawlar bar, ýöne Çawez gaty güýçli. Biziň ahyrsoňy barjak ýerimiz şol bolar. Aýratyn-da premýer-ministr prezidentlik sistemany arzuw edýänligini aýdaly bäri” diýip, Özel aýdýar.
Prezidentlik sistemasy
Ýöne Türkiýede ýerleşýän ylmy-barlag merkezi “Tesewiň” geňeşçisi Mensur Akgün bu pikire goşulmaýar. “Premýer-ministr Erdogan, elbetde, prezidentlige taýýarlyk görýär. Onuň Baş kanuna üýtgetme girizip, prezidente köp ygtyýar berilmegini isleýändigi, ýurdy premýer-ministriň däl-de, özüniň dolandyrmak isleýändigi belli. Ýöne ol muny edip bilmez. Onuň öz partiýasynyň hatarynda-da prezidentlik sistemany islemeýän adamlar bar. Sebäbi bu iş geçen 70 ýyllykda ornan normalaryň, parlamentar sistemanyň işleriniň üýtgedilmegini talap edýär” diýip, Akgün aýdýar.
Erdogan prezident bolup bilmese-de, tankytçylar ony “Adalat we Galkynyş” partiýasynyň üstünden diktator ýaly höküm sürýänlikde aýyplaýarlar. Ol ýaňy ýeterlik wepaly hasaplanmaýan 200-den agdyk parlamentçini aýryp, olaryň ýerine öňdäki ses berişlik üçin ýörite saýlanan kandidatlary getirdi.
Özeliň pikiriçe, türk demokratiýasy üçin bu bir eýgiligiň alamaty däl: “Ol 2007-nji ýylda parlamentçileriň 2/3 bölegini çykardy. Garaşsyz pozisiýaly adamlar parlamentden çykaryldy. Indi-de ýene 220 çemesi deputaty çykaryp, hemmelere özüniň partiýanyň soltanydygyny görkezdi”.
Ýöne bular ýaly tankytlarda Erdoganyň, onuň partiýasynyň halk arasynda gaty gowy görülýändiginiň gözden salynmagy mümkin. Onuň halk arasynda halanmagy häzir 9 prosent töweregi ösýän ykdysadyýetden gözbaş alýar.
Akgün Erdoganyň syýasy üstünligi we ynamdar bäsdeşiň ýokdugy üçin gowy görülýändigini aýdýar. “Muňa sebäp bolýan zat, mysal üçin, ykdysadyýetde gazanylýan üstünlik, täze proýektleriň başyny başlamakda gazanylýan üstünlik, saglygy goraýyşda gazanylýan üstünlik. Munuň sebäbi demokratiýa ugrunda edilýän tagallalar, bu şeýle hem daşary syýasat bilen baglanyşykly. Munuň sebäbi dürli meselelerde berk tutum we barlyşykly pozisiýa. Halk olary gowy görýär. Üstesine-de, bir saldamly oppozisiýa ýok” diýip, Akgün belleýär.


text:
Türkmenistanyň ugradan gumanitar kömegi penşenbe güni Owganystana baryp gowuşdy. Gumanitar kömegi gowşurmak üçin ýurduň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýewiň ýolbaşçylygyndaky topar hem geldi.
Türkmen hökümetiniň ugradan ýardamlarynyň arasynda çagalaryň okuw esbaplary, süýji-köke, egin-eşik, mal üçin iýim ýaly önümler hem bar.
Hajyýew Türkmenistanyň ynsanperwer kömegini Jouzjan welaýatynda geçirilen dabarada welaýat resmilerine, şeýle-de owgan türkmenleriniň wekillerine gowşurdy.
Wepa Hajyýewiň sözlerine görä, Türkmenistandan Owganystana 2008-nji ýyldan bäri gumanitar kömek ugradylýar.


text:
Eýran özüniň dawaly ýadro programmasy boýunça gepleşikleriň gaýtadan başlanmagy babatda Orsýetiň hödürleýän planyny goldaýar. Bu barada ýurduň prezidenti Mahmut Ahmedinejad aýdýar.
Orsýetiň Howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Nikolaý Patruşew Tährana sapar edip, Eýranyň resmileri, şol sanda özüniň eýranly kärdeşi Seýid Jalili bilen duşuşdy.
Patruşew Eýranyň dawaly ýadro programmasy barada dünýäniň alty döwleti tarapyndan alnyp barlan gepleşikleri dikeltmek boýunça gepleşik geçirdi.
Eýran bilen Britaniýa, Hytaý, Fransiýa, Germaniýa, Orsýet we Birleşen Ştatlar tarapyndan alnyp barylýan gepleşikler ýanwar aýynda petige diräpdi.
Orsýetiň hödürleýän planynda Tähranyň ýadro boýunça eden her bir oňaýly ädimi üçin, oňa garşy girizilen sanksiýalaryň tapgyrlaýyn gowşadylmagy göz öňünde tutulýar.


text:
Aýlak arap döwletleriniň altysy Siriýanyň täze oppozisiýa toparyny ýurduň “kanun wekili” hökmünde ykrar etdi.
Siriýanyň bölünişikdäki gozgalaňçy toparlary ýekşenbe güni Dohada prezident Başar al-Assady agdarmak üçin bileleşmäge razy boldular.
Arap ligasy bu topary Siriýanyň oppozisiýasynyň “kanun wekili” diýip atlandyrdy.
Arap ligasynyň daşary işler ministrleri duşenbe güni giçlik Kairde duşuşyp, Assada garşy göreşýän beýleki toparlary hem oppozisiýa koalisiýasyna goşulmaga çagyrdylar.
Günbatar bu koalisiýanyň döremegini gutlady. Orsýet bu koalisiýanyň Siriýadaky krizisi gepleşikler arkaly soňlamaga çalyşmalydygyny we daşardan gatyşylmagyna garşy durmalydygyny aýtdy.


text:
Şu günler paýtagtyň Atamyrat Nyýazow prospektiniň Azady köçesi bilen kesişýän ýerinden tä Köpetdag stadionyna çenli ýerleşen ýaşaýyş jaýlarynyň käbirleri sökülip başlandy. Esasanam, Atamyrat Nyýazow prospektiniň gündogar tarapyndaky jaýlar sökülýär.
Häzirlikçe bu ýerdäki bir gatly howluly jaýlary eýeleri ýa-da gurluşyk materiallaryny alyp-satarlar sökýärler. Häkimiýetler bu ýerdäki ýaşaýyş jaýlaryny tebigy gaz liniýasyndan kesipdirler. Häzirki pursatda bu ýerdäki üç gatly köp kwartiraly jaýyň ýaşaýjylarynyň öz goşlaryny ýygnap, göçýändigini görmek bolýar.
Aýdylyşyna görä, Atamyrat Nyýazow prospektiniň ugrundaky gürrüňi edilýän jaýlaryň ýumrulmagy bu prospektiň giňeldilmegi hem-de abadanlaşdyrylmagy bilen bagly.
Häzir bu prospektiň öňki Gagarin köçesi bolup gidýän bölegindäki köçäniň ugrundaky bir gatly howluly ýaşaýyş jaýlarynyň hem käbirleri geçen ýyl ýumrulypdy. Şu ýyl hem köçäniň şol böleginde ýaşaýyş jaýlary bilen bir hatarda döwlete degişli dükanlaryň käbirleri hem ýumrulypdy.
Mundan başga-da Atamyrat Nyýazow prospektiniň Görogly propsekti bilen kesişýän çatrygyndan tä Bitaraplyk propsektine çenli bölegindäki ýaşaýyş we beýleki jaýlary ýumrulyp, daşy mermer bilen örtülen birnäçe ýaşaýyş we administratiw maksatly binalar guruldy.
Geçen ýyl şol binalaryň açylyş dabarasynyň öňüsyrasynda Atamyrat Nyýazow prospektiniň Görogly propsekti bilen kesişýän ýerinden tä Azady köçesine çenli bölegindäki bir gatly howluly we köpgatly ýaşaýyş jaýlarynyň köpüsi ýumruldy.
Indi bolsa gezek bu prospektiň Azady köçesi bilen kesişýän ýerinden tä Köpetdag sadionyna çenli bölegindäki ýaşaýyş jaýlaryna ýetdi. Şol bir wagtda hem, bu ýeriniň käbir ýaşaýjylarynyň aýtmaklaryna görä, häkimiýetler göçürilýänlere Parahat-7 mikroraýonyndan jaý bermegi wada beripdirler.
Emma şol jaýyň haçan beriljekdigi näbelli. “Haçan jaý beriljegi näbelli. Oňa çenli bolsa garyndaşlarymyň birinden [öýünde] wagtlaýynça ýaşamagy haýyş etdim” diýip, bu ýerden göçüp barýan we özüni Rahman diýip tanadan bir ýaşaýjy aýdýar.
Ýatlap geçsek, geçen ýylyň iýul aýynda häzirki gürrüňi edilýän raýondan uzakda bolmadyk Şaumýan we Borodinskiý köçeleriniň kesişýän ýerindäki üç gatly köpkwartiraly ýaşaýyş jaýy ýumrulanda hem onuň ýaşaýjylary dört aýdan soň täze jaý alypdylar. Häzirki ýumrulýan raýonyň ýaşaýjylary hem şu ýagdaýdan howatyrlanýarlar.
“Bizem şeýdip jaý bermän saklasalar kyn boljak. Garyndaşlarymdan-da aňry gitse iki aý ýaşamaga rugsat soradym” diýip, Rahman gürrüň berýär.
Resmi mediada Atamyrat Nyýazow prospektindäki häzirki ýumrulýan jaýlar barada hiç hili maglumat berilmeýär. Şol sebäpden hem häkimiýetleriň bu jaýlaryň ýumrulmagy baradaky resmi düşündirişleri elýeter däl. Emma käbir maglumatlara görä, Atamyrat Nyýazow prospektiniň giňeldilmegi we onuň abadanlaşdyrylmagy 2017-nji ýylda geçiriljek Aziada oýunlaryna taýýarlyk işleri bilen bagly.
Mälim bolşy ýaly Aziada-2017 oýunlaryna taýýarlyk işleriniň çäginde paýtagtyň beýleki raýonlarynda hem köçeleri giňeltmek, abadanlaşdyrmak ýaly işler alnyp barylýar. Ýaşaýyş jaýlarynyň daşky diwarlary mermere çalymdaş alkoban gurluşyk materialy bilen örtülýär.
Paýtagtdaky iň uly stadion öňki Türkmenbaşy adyndaky olimpiýa stadiony ýumrulyp, onuň ýerine ondan hem uly stadion gurulýar. Aşgabadyň Türkmenbaşy adyndaky halkara aeroportunyň binasy hem ýumrulyp onuň deregine has uly we gymmat aeroport gurulýar.
Mundan başga-da Aziada oýunlarna taýýarlygyň çäginde ýaşaýyş jaýlarynyň diwarlary we üçekleri çanak antennalaryndan “arassalanylýar”. Hatda jaýlardan split sistemalary hem aýryldy.


text:
Aşgabat, 02.03.2015. “Türkmenportal”.
Wengriýanyň günbatarynda ýerleşýän Magýer obasynyň häkimiýetleri öz ilatly ýerlerini dynç alyş günlerine kärendesine almagy teklip etdiler. Bu barada jofogas.hu wenger bildirişler saýtynda habar berilýär.
210 müň forint tölese (780 dollar töweregi), obanyň täze eýesini meriň orunbasary wezipesine bellemegi wada berýärler.
Meriň täze orunbasaryna obadaky köçeleriň we geografik desgalaryň atlaryny üýtgetmäge-de hukuk beriljekdigi bellenilýär.
Obanyň tutýan umumy meýdany 150 müň kwadrat metre barabardyr.
Bu ýerde hemişelik esasda 26 adam ýaşaýar. Ilatly nokadyň häkimiýetleri syýahatçylykdan geljek girdejileri artdyrmak maksady bilen, obany kärendesine bermek kararyna geldiler.


text:
12-nji iýun Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Baku-2015” I Ýewropa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Azerbaýjan Respublikasyna iş saparyny amala aşyrdy.
Azerbaýjanyň Lideriniň “Gençlik” kabulhanasynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Ilham Aliýewiň duşuşygy geçirildi. Bu duşuşyk iki goňşy ýurduň gatnaşyklarynyň strategiki häsiýete eýedigini we olaryň Liderleriniň hyzmatdaşlygy ösdürmäge meýillidigini ýene-de bir gezek tassyklady.
Azerbaýjanyň paýtagtynda geçirilýän uly sport baýramçylygyna gatnaşmaga çakylygy kabul edendigi üçin öz türkmen kärdeşine hoşallyk bildirip, Prezident Ilham Aliýew Azerbaýjanda türkmen Lideriniň saparyna uly ähmiýet berilýändigini aýratyn nygtady. Munuň özi soňky ýyllarda täze ösüşe eýe bolan, barha berkeýän hoşniýetli goňşuçylyk, dost-doganlyk gatnaşyklarynyň ýene-de bir aýdyň beýany bolup hyzmat edýär.
Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Azerbaýjanyň Baştutanyna Türkmenistanyň wekiliýetiniň, şeýle hem meýletinçileriň mähirli kabul edilendigi üçin minnetdarlygyny beýan edip, dostlukly halky şunuň ýaly möhüm we wekilçilikli sport forumyny geçirmek hormatyna mynasyp bolandygy bilen gutlady we azerbaýjan türgenlerine bu halkara derejesindäki ýaryşlarda uly üstünlikler arzuw etdi.
Özara ynam we oňyn ýagdaýda geçen duşuşygyň barşynda iki döwletiň liderleri ozal gazanylan ylalaşyklaryň ýerine ýetirilişiniň barşyny ara alyp maslahatlaşdylar, şeýle hem ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, hususan-da, iri halkara guramalarynyň we sebitleýin düzümleriniň ugry boýunça üstünlikli ösdürilýän oňyn gepleşikleriň gyzyklanma bildirýän meseleleri boýunça pikir alyşdylar.
Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň halkara durmuşynyň möhüm ugurlary boýunça garaýyşlarynyň ýakynlygy, häzirki döwriň ählumumy meseleleriniň oňyn çözgüdini tapmakda olaryň işjeň orun eýeleýändigi bellenildi.
Soňky ýyllarda türkmen-azerbaýjan gatnaşyklarynyň ýokary derejä ýetirilendigini kanagatlanmak bilen belläp, taraplar iki ýurduň däp bolan hyzmatdaşlygy döwrüň talabyna hem-de iki doganlyk halkyň bähbitlerine laýyklykda okgunly ösdürmäge ygrarlydygyny tassykladylar. Eýýäm amala aşyrylan işler, şol sanda ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara toparynyň döredilmegi, yzygiderli esasda geçirilýän daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky geňeşmeler hem-de işewürlik duşuşyklary munuň aýdyň mysallarydyr, olar haryt dolanyşygyny artdyrmaga, täze hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ýola goýmaga we sporty hem goşmak bilen ähli ulgamlarda bilelikdäki taslamalaryň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmaga gönüden-göni ýardam berýär.
Söhbetdeşler goňşy döwletleriň köpasyrlyk dost-doganlyk gatnaşyklaryna ygrarlydyklaryny tassyklap, soňky ýyllarda emele gelen netijeli hyzmatdaşlygyň eýýäm ýakyn wagtlarda täze iri möçberli milli we sebit ähmiýetli taslamalaryň hasabyna has-da işjeň häsiýete eýe boljakdygyna özara ynam bildirdiler. Energetika howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda, hususan-da, Hazar sebitinden Ýewropa tebigy gazy ibermegi amala aşyrmagyň mümkinçilikleri, şeýle hem ägirt uly uglewodorod serişdelerine eýe bolan iki ýurduň geografiýa taýdan amatly ýerleşýändigini nazara almak bilen, häzirki zaman üstaşyr-ulag düzümini döretmegiň mümkinçilikleri ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmegiň möhüm ugurlary hökmünde ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmen Lideriniň energetika we ulag ulgamy ýaly strategiki ugurlarda ählumumy hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge gönükdirilen halkara başlangyçlaryna hem-de oňyn syýasaty geçirýändigine ýokary baha berip, Prezident Ilham Aliýew Azerbaýjanyň Türkmenistanyň bilen ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy, şeýle hem Hazarýaka sebitiniň ýurtlarynyň durnukly ösüşini üpjün etmek maksady bilen mundan beýläk-de bilelikde tagalla etmäge hemmetaraplaýyn taýýardygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz Azerbaýjanyň Türkmenistanyň Bitaraplygy hakyndaky Rezolýusiýany goldan ilkinji döwletleriň biri bolandygyny kanagatlanmak bilen belläp, dostlukly ýurduň Baştutanyny Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesiniň 20 ýyllygyna bagyşlanyp şu ýylyň dekabr aýynda geçiriljek dabaraly çärelere gatnaşmaga çagyrdy.
Prezident Ilham Aliýew çakylygy hoşallyk bilen kabul edip, öz nobatynda türkmen Liderini ýakynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy” Rezolýusiýasyny kabul edendigi bilen gutlady, bu biziň ýurdumyzyň bütin dünýäde parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmäge goşýan ägirt uly goşandynyň hem-de parahatçylyk söýüjilikli syýasatynyň ykrarnamasydyr.
Medeni-gumanitar ulgamda gatnaşyklary ösdürmegiň wajypdygyny nygtamak bilen, döwlet Baştutanymyz Azerbaýjanda beýik türkmen şahyry we Gündogaryň meşhur akyldary, döredijiligi bütin dünýäde belent hormata eýe bolan Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň geçen ýyl bellenilen 290 ýyllygyna bagyşlanan baýramçylyk çäreleriniň guralandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Türkmenistanda hem, Azerbaýjanda hem ösdürilmegine uly üns berilýän sport ulgamynda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek ara alnyp maslahatlaşylmagynyň aýratyn meselesine öwrüldi. Şunuň bilen baglylykda, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 2017-nji ýylda Aşgabatda boljak Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçiriljekdigini hasaba almak bilen, iri halkara sport ýaryşlaryny guramak boýunça tejribe alyşmaga uly gyzyklanma bildirilýändigini beýan etdi.
Duşuşygyň ahyrynda iki döwletiň baştutanlary Türkmenistanyň hem-de Azerbaýjanyň halklaryna bagt we abadançylyk baradaky arzuwlaryny beýan edip, goňşy ýurtlaryň ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryna doly laýyk gelýän netijeli gatnaşyklaryň üstünlikli dowam etdiriljekdigine pugta ynam bildirdiler.


text:
Kaliforniýada ýaş gyzy ogurlap, 18 ýyllap jynsy gulçulykda saklamakda bir är-aýala aýyplama bildirildi.
Fillipp Garridowa we onuň aýaly Nansa iýun aýynda höküm çykarylanda, ömürlik türme tussaglygyň berilmegine garaşylýar.
Bu är-aýal 1991-nji ýylda 11 ýaşlyja gyzjagaz Jeýsi Dugardy köçede tutup, öz öýleriniň arkasynda gizläp, 18 ýylyň dowamynda oňa jynsy zorluk görkezipdirler.
Bu ýyllaryň dowamynda Dugardyň iki çagasy hem doguldy.
Bu waka 2009-njy ýylda ýüze çykanda, halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni çekipdi.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý adam gynamalarynyň öňüni almak maksady bilen, raýatlaryň sorag edilýän ähli otaglarynda wideo kameralarynyň ýerleşdirilmelidigi barada permana gol çekdi.
Şenbe güni giçlik onuň gol çeken bu permanynda “Degişli häkimiýetler aňtaw we derňew gulluklaryny häzirkizaman zerur enjamlary bilen üpjün etmelidirler we sorag edişlik prosesini wideo ýazga almalydyrlar” diýlip bellenilipdir.
Ýakynda Owganystanyň türmelerindäki kanun bozmalar barada BMG-niň ýaýradan hasabatynyň yzy bilen, Owganystanyň hökümeti ýörite derňew geçirdi.
Şol derňewleriň netijesinde raýatlaryň tussag edilen wagtynda we sorag edişlik wagtynda gynalandyklarynyň üstüniň açylandygy habar berildi.
BMG-niň hasabatynda-da pikirleri soralan 635 tussagdan 326-synyň özleriniň gynamalara sezewar edilendiklerini aýdandyklary bellenilýär.


text:
Gyrgyz hökümet resmileri 30-dan gowrak gyrgyzystanlynyň geçen ýylda Siriýada we Yrakda “Yslam döwleti” toparynyň düzüminde söweşip ölendigini aýtdylar.
Içeri işler ministrliginden Stalbek Rahmanowyň 15-nji ýanwarda aýtmagyna görä, 2015-nji ýylda 508 gyrgyz raýaty Siriýada we Yrakda dürli yslamçy söweşiji toparlara goşulypdyr, şol sanda 387 erkek adam, 121 zenan maşgala we 83 çaga hem ýetginjek.
Rahmanowyň bellemegine görä, 40 gyrgyz raýaty geçen ýylda Siriýadan we Yrakdan öz ýurduna gaýdyp gelipdir, 33 adam öldürilipdir.
Gyrgyzystanyň resmileri we Merkezi Aziýanyň esasan musulman ilatly beýleki postsowet ýurtlarynyň häkimiýetleri Siriýada we Yrakda “Yslam döwleti” toparynyň düzüminde ýüzlerçe raýatynyň söweşýändigini aýdýarlar.
YD topary 2014-nji ýylyň iýun aýynda Yragyň we Siriýanyň giňişlikleriniň uly böleklerini basyp aldy.


text:
Aşgabat, 15.02.2015. “Türkmenportal”.
2013-nji ýyl — Çelýabinskide meteorit ýagşy ýagdy.
2012-nji ýyl — Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky merkezi topary öz karary bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynyň netijelerini tassyklady. Oňa laýyklykda, Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow Türkmenistanyň Prezidentligine saýlanyldy.
1970-nji ýyl — IBM kompaniýasy disketde habar saklamaga niýetlenen maýyşgak magnit diski hödürledi.
1969-njy ýyl — Kembrijde ilkinji gezek adamda emeli tohumlandyrma geçirildi.
1946-njy ýyl — ENIAC sanly kompýuteriň işleýşi görkezildi.
1919-njy ýyl — Petrogradda “Don Karlos” spektaklynyň görkezilişi bilen täze teatr açyldy. Ol soňlugy bilen M. Gorkiý adyndaky Uly drama teatry diýen ada eýe boldy, häzir bolsa G. A. Towstonogow adyndaky Uly drama teatry diýlip atlandyrylýar.
1897-nji ýyl — Ferdinand Braun ossillografyň gurluş baýanyny (shema) çap etdirdi.
Serbiýanyň Döwlet gurluşynyň güni.
Kanadanyň Milli baýdagynyň güni.
Düwnük keselli çagalaryň halkara güni.


text:
2-nji oktýabrdan başlan haj zyýaratynyň bu ýyl howply taraplary hem bar. Iki milliona golaý musulman 5 günlük haj ybadatyny berjaý etmek üçin Mekgä gelýär we dünýäde şeýle köp adamyň gysga wagtyň içinde bileleşip edýän iň uly zyýaratyny amala aşyrýar.
Bu ýylky haj zyýaratyny owalkylardan tapawutlandyrýan täze howplaryň biri hem Ebola wirusy bolup durýar.
Ebola wirusy
Günbatar Afrikada ýaýran wirus gysga wagtyň içinde üç müňden köp adamyň ölmegine sebäp boldy. Häzirki wagtda bu kesel Afrikadan gaýdanlaryň üsti bilen beýleki ýurtlara, şol sanda günbatara hem Amerika ýaýraýar.
Ýöne Saud Arabystany wirusyň ýaýran ýurtlary bolan Sierra Lione, Liberiýa we Gwineýadan haja zyýarata gelmek isleýänlere gadaganlyk goýupdyr. Bu üç ýurduň bilelikdäki hajy kwotasy 7400 adam bolup durýar. Saud Arabystany şalygy şeýle etmek bilen haja gelenleriň arasynda Ebola wirusynyň ýaýramagynyň öňüniň alnandygyna ynanýar.
Haj zyýaratyna bu ýyl gelenlerden saglyk ýagdaýy barada sagdynlyk şahadatnamasyny doldurmak we soňky 3 hepdede gurnan saparlary hem gezelençleri hakda maglumat bermek talap edilýär.
Pandemiki hassalyklar bilen baglanşykly bildirişler soňky birnäçe ýylda her gezek hajyň öňýanyndan gaýtadan ýaýradylýar. Guş dümewi, doňuz gribi, geçen ýyl bolsa täze bir grip wirusy bilen baglanşykly bildirişler ýaýradylanam bolsa, haj zyýaratyna gelenleriň arasynda keseliň adamlara ýokuşyp-ýokuşmandygy baradaky ýagdaýlar bellige alynmandy.
Ýöne bu ýylyň tomsunda Saud Arabystanynda MERS wirusy, ýagny bu gripleriň Ýakyn gündogarda ýaýraýan bir görnüşi höküminde epidemiýa öwrülipdi. Wirus 750 adama ýokuşyp, 319 adamyň hem ölmegine sebäp bolupdy.
Hajylaryň "selfie", ýagny öz-özüňi surata düşürme endigi
2014-nji ýylyň haj zyýaratynyň ýene bir täzeligi bolsa hajylaryň "selfie", ýagny öz-özüňi bilelikde surata düşürmeklik höwesi bolup durýar.
Haja gelenler zyýarat edýän ýerlerinde öz-özlerini surata düşürip, sosýal ulgamlara ýaýradýarlar.
Arap News habar gullugynyň habar bermegine görä, haja gelenler iň köp Käbäniň daş-töwereginde, Gara daşa togap edilýän mahaly we şeýtanyň daşlanýan mahaly öz-özlerini surata düşürýärler.
Munyň sebäbi bolsa, Saud Arabystanynyň resmileriniň owalky ýyllarda mukaddes ýerlere mobil telefon bilen girmeklige goýan gadaganyny bu ýyl gowşatmaklygy bilen baglanşykly.
Ýöne din alymlary, esasanam Saud Arabystanyndan Assim Al-Hakim, Abdylryzzak Al-Badr we başga sünni müftiler bu hereketi tankyt edýärler we adamlaryň özüni haj zyýaratyna gelen ýaly däl-de, adaty turist ýaly alyp barmagynyň zyýaratyň maksadyna zeper ýetirýändigine aýratyn üns çekýärler.


text:
Türkmenistanda şu ýylyň 1-nji iýulynda güýje girýän Bileleşikleri, mitingleri, demonstrasiýalary we beýleki köpçülikleýin çäreleri geçirmek baradaky kanunyň Türkmenistanyň raýatlarynyň parahatçylylykly ýygnanyşmak, duşuşyklary, mitingleri, demonstrasiýalary we beýleki köpçülikleýin çäreleri geçirmek hukugynyň berjaý edilmegine gönükdirilýändigi resmi maglumatlarda bellenýär.
Kanunda göz öňünde tutulan düzgünlerden peýdalanmak üçin şu günki gün nähili mümkinçilikler bar?
Azatlyk Radiosynyň bu sowalyna türkmenistanly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow jogap berýär.


text:
“Garşynyň “Nasafynyň” ýarymgoragçysy Artur Geworkýan Özbegistanyň çempionatynyň iň köp tapawutlanan futbolçysy boldy” - diýip, “championat.asia” saýty ýazýar. Türkmenistanly futbolçy möwsümiň dowamynda 18 pökgini tora saldy.
Geworkýanyň yzýanyndaky orunlary “Nowbahoryň” hüjümçisi Şahboz Erkinow bilen “Maşalyň” oýunçysy Zohir Koziboýew eýeledi. Olaryň hersi 14 sapar tapawutlanmagy başardy.
Artur Geworkýanyň Özbegistanyň çempionatynda iň köp pökgi geçiren oýunça berilýän baýraga mynasyp bolan 4-nji daşary ýurtly futbolçydygyny bellemelidiris. Mundan ozal braziliýaly Riwaldo (2009), serbiýaly Miloş Trifunowiç (2011), ukrainaly Oleksandr Pişur (2013) iň köp tapawutlanan futbolçynyň baýragyna mynasyp bolupdy. Iň gyzykly ýeri, olaryň üçüsem Daşkendiň “Bunýodkorynyň” hatarynda çykyş edipdi.


text:
Owganystanyň häkimiýetleri janyndan geçen ulagly bombaçynyň eden hüjüminde 12 adamyň, şol sanda alty polisiýa ofiseriniň ýaralanandygyny aýdýarlar. Bu hüjüm 7-nji dekabrda ýurduň gündogaryndaky Nangarhar welaýatynyň polisiýa edarasyna amala aşyryldy.
Welaýat häkiminiň metbugat wekili Attaullah Hugýani janyndan geçen hüjümçiniň öz ulagyny welaýatyň Surh Rud etrabyndaky polisiýa edarasyna tarap sürmäge synanyşandygyny, emma onuň edara jaýynyň girelgesine ýetmezden ozal ulagy partladandygyny aýtdy.
Bu partlamanyň netijesinde sünni musulmanlarynyň metjidine, onlarça dükana we polisiýa edarasynyň diwarlaryna zeper ýetdi.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady.


text:
Şu ýylyň 17-nji sentýabrynda Aşgabatda ilkinji gezek Wena baly geçiriler. Bu dabara Türkmen-Awstriýa jegmyýeti bilen Türkmenistanyň Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministrligi tarapyndan gurnalýar.
Türkmen-Awstriýa jemgyýetiniň resmi maglumatyna görä, bu dabara Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp, “Medeniýet-Ykdysadyýet-Turizm” şygary astynda geçiriler.
Wena baly 120 ýyl bäri jemgyýetiň ýokary gatlagy üçin gurnalýan tomaşa hasaplanýar. Bular ýaly dabaralar diňe bir Wenada geçirilmän, eýsem dünýäniň beýleki şäherlerinde, şol sanda Pragada, Nýu-Ýorkda, Rimda, Tokioda we Moskwada hem geçirilýär.


text:
Eýranyň ýadro programmasynyň halkara gepleşikçileri 30-njy iýundaky ahyrky möhletiň öňünde jemleýji faza girdiler, Tähran bilen dünýä döwletleriniň bellenen möhletde ylalaşyga gelmegine garaşylýar.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri 28-nji iýunda Wenada Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif bilen duşuşýar.
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Federika Mogherini Awstriýanyň paýtagtyna gelip düşende, ylalaşyga gelmegiň kyn boljagyny, emma mümkindigini aýtdy.
Eýranyň, Britaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Orsýetiň we ABŞ-nyň gatnaşmagynda geçirilýän gepleşiklerden maksat Tähranyň ýadro programmasyny jylawlamak we sanksiýalary ýatyrmak.
Alty döwlet Tähranyň ýadro programmasynyň harby maksatlar üçin ulanylmazlygyny isleýär, Tähran bu hili niýetiniň bardygyny ret edýär.


text:
Ýewropa Bileleşigi ÝB-niň daşary syýasat başlygy Fredrika Mogherininiň sözçüsiniň Gazpromyň tanymal lobbisti bilen nikaly bolmagynda bähbit çaknyşygyny görmeýändigini aýdýar.
ÝB-niň täze bellenen daşary syýasat başlygy Frederika Mogherininiň baş sözçüsi Brýusselde Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki tebigy gaz monopolisti Gazproma lobbistlik edýän jemgyýetçilik gatnaşyklary firmasynyň işgärine durmuşa çykdy.
Sözçi Katerin Reý (Catherine Ray) Tomas Barros-Tastets (Thomas Barros-Tastets) bilen Fransiýada, 2013-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda nikalaşdy. Barros-Tastets G+ wagyzçylyk firmasynyň Brýussel bölüminde partner bolup işleýär.
Internetdäki terjimehaly onuň esasy halkara energiýa kompaniýalarynyň aragatnaşyk we jemgyýetçilik gatnaşyklary meselelerinde bütindünýä konsorsiumynyň ýewropa böleginiň işini utgaşdyrmaga kömek edýändigini aýdýar.
«Esasy halkara energiýa kompaniýasynyň» ady aýdylmasa-da, Barros-Tastets metbugatda Gazpromyň Ýewropadaky jemgyýetçilik gatnaşyklary konsultanty hökmünde ýygy-ýygydan agzalyp durýar.
2013-nji ýylyň awgustynda yglan edilmegine görä, ol G+ da partnýor bolup, «Gazpromyň ÝB häkimiýetleri bilen gatnaşyklaryndaky geňeşçisi" diýlip görkezilýär.
ÝB-niň Aýdyňlyk hasabatynyň sanawynda Gazpromyň G+-yň esasy müşderileriniň biridigi we ondan ýylda 300 müňden 350 müň ýewro çenli girdeji alýandygy aýdylýar. Barros-Tastets bu ýerde firmanyň işgäri we Ýewropa Parlamentiniň edaralaryna akreditasiýa berlen adam hökmünde görkezilýär.
Rus ministri bilen görüldi
Barros-Tastets 29-njy oktýabrda, ÝB we ukrain resmileri Brýusselde gaz gepleşiklerini geçirende, Orsýetiň energiýa ministri Aleksandr Nowagyň ýanynda görlüpdir.
Ýewropa Komissiýasynyň baş sözçüsi we Reýiň bu wezipä alynmagynyň barlagyna gatnaşan Margaritis Şinas (Margaritis Schinas) AE/AR-e beren ýazmaça düşündirişinde Reýiň ÝB-ni öz adamsynyň professional işleri, şol sanda Gazprom üçin edýän işi bilen habardar edendigini aýtdy.
"Reý Ýewropa Komissiýasy tarapyndan talap edilýän etika prosedurasynyň talaplaryna eýerdi» diýip, ol ýazdy. Şeýle-de ol Mogherini Reýi saýlamak prosesine gatnaşdy, emma ony «hödürlemedi» diýdi.
Şinas Reýiň wezipesiniň Afrika, Latyn Amerikasy we Aýlak ýurtlary barada düşündiriş bermek bilen baglydygyny aýtdy. Ol Ýewropa meseleleri, şol sanda Orsýet barada daşary gatnaşyklar sözçüsi Maja Kocijancic düşündiriş berýär diýdi.
"Şu sebäpden biz Reýiň Komissiýadaky borçlarynda bähbitleriň gapma-garşy bolmak ätimallygyny görmeýäris" diýip, Şinas ýazdy.
Reý bu makala üçin düşündiriş bermekden ýüz öwürdi.
"Putin babatdaky köre-körlük"
Italiýanyň ozalky daşary işler ministri Frederika Mogherini Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Ketrin Aştonyň ýerine ýetiren wezipesi üçin gapma-garşylykly seçgi boldy. Tankytçylar oňa syýasy taýdan tejribesiz, belki-de Orsýetiň Wladimir Putini üçin amatlylyk döretmäge aşa höwesjeň adam hökmünde garadylar.
"Men onuň hususan-da Putin babatda köre-kör görünmeginden alada galdym" diýip, "The Economist" neşiriniň energiýa, harytlar we tebigy resurslar boýunça uly redaktory Edward Lukas aýdýar. Ol şu tomus sosial ulgamlarda Mogherininiň kandidaturasyna garşy çekişmelere goşulypdy. "Ol Putini gowy görýän ýaly, onuň bilen oňuşýan ýaly, şol bir wagtda-da dünýäni hakykatda Orsýete goňşulykdaky ÝB ýurtlarynyň perspektiwasyndan görmeýän ýaly göründi."
Lukas we beýleki ÝB synçylary daşary syýasat başlygynyň wezipesiniň merkezi Ýewropada Radek Sikorskiý ýaly birine berilmelidigini öňe sürdiler. Radek Sikorskiý häzir Polşanyň parlamentiniň spikeri, ozal ýurduň daşary işler ministri boldy.
41 ýaşyndaky Mogherini Italiýanyň premýer-ministri Matteo Renzi tarapyndan fewral aýynda daşary işler ministri wezipesine bellenen, kän bir tejribe toplamadyk syýasatçydy. Renzi şondan birnäçe aý soňra onuň Ýewropa Bileleşiginde Aştonyň ornuna bellenmegi üçin erjel we üstünlikli lobbistlik etdi.
Renzi oktýabrda Brýusselde geçirilen ÝB sammitinde, ÝB ýurtlarynyň hökümet baştutanlarynyň arasynda, Moskwanyň Ukrainadaky hereketleri sebäpli Orsýete garşy goşmaça sanksiýa girizilmegini oňlamadyk ýeke-täk hökümet başlygy boldy. Şeýle-de Renzi Gazpromyň goldaýan «Günorta akym» gaz geçiriji proektiniň peýdasyna lobbistlik etdi, bu proekt rus gazynyň Italiýa we Gresiýanyň, Bolgariýanyň, Serbiýanyň, Rumyniýanyň üstünden beýleki ÝB ýurtlaryna gelmegini üpjün etmelidi.
Gaz we geçiriji meselesi
Ýewropa Komissiýasy 2013-nji ýylyň dekabrynda Orsýet bilen bu geçirijini gurmak barada gelnen hökümetara ylalaşyklarynyň ählisiniň ÝB-niň üçünji taraplar üçin bäsdeşlik we diskriminasiýasyz elýeterlilik düzgünlerini bozýandygy barada karar çykardy.
ÝB öz öňünde özüniň Gazproma garaşlylygyny azaltmak maksadyny keserdip goýdy. ÝB öz ulanýan gazynyň üçden bir bölegi çemesini Orsýetden alýar.
Katrin Reý ÝB-niň jemgyýetçilik bilen gatnaşyk wezipesinde 2000-nji ýyldan bäri işleýär, şeýle-de ol 2007-08-nji ýyllarda gysga wagt BMG-niň Ösüş programmasynda işledi. Ol ÝB-niň komissarlary Paskal Laminiň, Janez Potoknigiň we Andris Piýebalgsyň sözçüsi wezipelerini ýerine ýetirdi.
(AE/AR-syndan Katarina Solikowanyň hyzmatdaşlygynda ýazyldy, Ýowşan Annagurban iňlisçeden türkmençä geçirdi.)


text:
Serbiýanyň harby dikuçary, näsag çagany bejertmäge getirýärkä, Belgradyň esasy uçar meýdanynyň golaýynda heläkçilige uçrady.
Goranmak ministrligi dikuçaryň üstünde ýedi adamyň bolandygyny aýtdy.
Heläkçilik, aýdylmagyna görä, 13-nji mart gijesindäki agyr duman mahalynda bolupdyr.
Serb telewideniýesi dikuçaryň üstündäki ýedi adamyň hemmesiniň ölendiginiň çak edilýändigini aýtdy.
Ol ýedi adam keselli bäbekden, iki saglyk işgärinden we dört ekipaž agzasyndan ybart.
Orsýetde ýasalan Mi-17 dikuçary keselli bäbegi günortadaky Raska regionyndan paýtagta alyp gelýän eken.


text:
Ýekşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň Döwlet migrasiýa gullugynyň işgärlerini bu gullugyň döredilmeginiň 8 ýyllygy bilen gutlap, olara gutlag ýüzlenmesi bilen ýüzlendi.
Öz gutlagynda G.Berdimuhamedow «galkynyş we beýik özgertmeler» zamanynyň ýurduň harby we kanun goraýjy organlarynyň işiniň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegini talap edýändigini nygtapdyr.
Ynsan hukuklaryny goraýjy käbir guramalar we aktiwistler raýatlaryň daşary ýurtlara çykmak mümkinçiliklerini çäklendirmekde we gara sanaw düzgünini ulanmakda Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň häkimiýetleriň elindäki möhüm gurala öwrülendigini aýdyp, bu ýagdaýy tankyt edýärler.


text:
BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Kofi Annan Siriýadaky wakalar boýunça şu hepdäniň şenbe güni Ženewada gyssagly sammitiň geçiriljekdigini mälim etdi.
Çarşenbe güni bu barada eden çykyşynda ol Siriýa boýunça Hereket Toparyna girýän ýurtlaryň ministrleriniň derejesinde geçiriljek bu sammitde özi tarapyndan teklip edilen alty punktdan ybarat plany doly durmuşa geçirmekligiň ýollary barada pikir alşyljakdygyny aýtdy.
Maglumata görä, şenbe güni geçiriljek bu maslahata BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň bäş sany hemişelik agzasy we Siriýanyň goňşy ýurtlary gatnaşarlar.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň bu maslahata Eýranyň-da gatnaşmalydygyny aýdyp çykyş edendigine garamazdan, Eýran bilen Saud Arabystanynyň maslahata çagyrylmandyklary aýdylýar.
Derňew toparynyň netijeleri
Bu wakalaryň fonunda, çarşenbe güni ýörite derňew toparynyň wekilleri BMG-niň ynsan hukuklary boýunça Geňeşinde çykyş edip, Siriýada prezident Başar al-Assada ygrarly güýçleriň soňky üç aýyň dowamynda ynsan hukuklaryny depeländiklerini, şol sanda “haýykdyryjy derejede” adamlary gyrandyklaryny aýtdylar.
Ýöne, beýleki tarapdan, BMG-niň derňew toparynyň agzalary geçen aý Siriýanyň Houla obasynda öldürilen 100-den gowrak adamyň kimler tarapyndan öldürilendigini anyklap bilmýändiklerini mälim etdiler.
BMG-niň ynsan hukuklary boýunça Geňeşinde geçirilen bu diňlenişige gatnaşan Siriýanyň ilçisi Faýsal Habbaz-Hamoui bu diňlenişigi “gödek syýasy ýygnanyşyk” diýip atlandyryp, maslahatyň zalyny terk etdi.
Damaskdaky söweşler güýçlenýär
Bu wakalar bilen bir wagtda, çarşenbe güni Siriýanyň paýtagty Damaskyň eteginde hökümet güýçleri bilen ýaragly söweşijileriň arasyndaky çaknyşyklar has-da güýçlendi.
Siriýanyň döwlet eýeçiligindäki SANA habar agentligi ýaragly söweşijileriň Damaskyň etegindäki hökümete tarapdar “Ihbariýa” telewizion stansiýasyna-da hüjüm edip, ondaky ýedi işgäri atyp öldürendiklerini habar berdi.
Bu wakanyň öňýany, sişenbe güni prezident Başar al-Assad Siriýany “uruş ýagdaýyndaky yurt” diýip yglan edip, ýurduň täze bellenen hökümetine gozgalanlary basyp ýatyrmak üçin ähli tagallalary gönükdirmeklige görkezme berdi.


text:
Sişenbe güni Ýaponiýanyň “Fukusimo-Daiçi” atom stansiýasynda dörän partlamadan we ýangyndan soň, radiasiýanyň derejesi adam ömri üçin howply çäge ýetdi. Bu barada ýurduň resmileri habar berýär.
Hökümet bu atom stansiýasyndan 30 kilometr töwerekdäki adamlary hiç ýere çykmazlyga çagyrýar.
Bu atom stansiýasyndan 240 km günortada, Tokioda hem radiasiýanyň derejesiniň artandygy aýdylýar.
Ýapon resmileriniň bellemegine görä, anna güni ýurtdaky ýer yranma sebäpli ölenleriň sany 10,000-e çenli ýetip biler.


text:
Ýusup Juma 2008-nji ýylda Özbegistanda nobatda geçirilmeli prezidentlik saýlawlarynyň öň ýanyda, ýurduň prezidenti Yslam Karimowyň kandidaturasynyň öňe sürülmegine garşy açyk çykyş edipdi. Ol Yslam Karimowyň prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmaga kanuny taýdan hakynyň ýokdugyny aýdypdy.
Bu çykyşy üçin ony “halky pitneçilige çagyrýar” diýen aýyplama bilen 5 ýyl azatlykdan mahrum etdiler hem ýurtdaky “Ýaşlyk” atly iň ýowuz türmä saldylar. Şondan soň onuň ady dünýä jemgyýetçiliginiň diline düşdi. Bu barada yzygiderli seslenmeler boldy durdy.
Şu ýylyň 18-nji maýynda bolsa Ýusup Juma amnistiýa akty bilen azatlyga çykaryldy. Türmeden çykyşyna-da ol Birleşen Ştatlara ugradyldy.
Azatlyk Radiosyndan Hudaýberdi Hally bu belli şahyr hem publisist bilen özbek halkynyň ýüzbe-ýüz bolýan syýasy kynçylyklary, söz azatlygy hem demokratik erkinlik barada gürrüňdeş boldy.
H. Hally: Ýusup, meniň ilkinji sowalym şeýle. “Hak sözi türmä salyp bolmaz” diýen ganatly düşünje bardy. Siz nädip türmä düşdüňiz?
Ýusup Juma: Magtymgulyda bir söz bar: ol “Hak söze ten beren ýokdur” diýipdi. Hak sözüňi halamaýarlar, ony sygyrmaýarlar. Aslynda zalym patyşalar hiç haçan adalata ten bermändirler we adalaty islemändirler.
Prezident Karimowyň syýasaty barada hak sözi aýdanym üçin, men türmä salyndym. Meniň ogullarymy-da türmä atdylar. Türmä düşmegimiň başga bir säbäbi ýok.
Karimow indi bikanun görnüşde 22 ýyllap Özbegistanyň prezidenti bolup gelýär. Men oňa seniň işden çekilmegiň gerek. Git indi, seniň möhletiň doldy. Muňa seniň Özbegistanyň Konstitusiýasy boýunça-da hakyň ýok, bu düýpgöter mümkin däl diýip, açyk aýtdym. 2005-nji ýylyň 13-nji maýynda Andijanda bolan wakalarda halky oka tutup, bütin Özbegistany gorkuda saklap gelýär. Men onuň kanuny däl ýol bilen ýene prezidentlige saýlanjak bolýandygyny dünýä jemgyýetçiligine eşitdirmek üçin, köçä çykdym. Şonuň üçin Karimow meni tussag etdirdi.
H. Hally: Ýusup, siz türmeden çykanyňyzda, ene toprakda ilkinji duýan zadyňyz näme? Siz üçin azatlygyň ilkinji alamaty näme bolup duýuldy?
Ýusup Juma: Men azat bolmadym. Meni Karimow türmeden elime gandal urup, dogry Daşkende getirtdi-de, türmeden gös-göni sürgüne ýollady. Bir fakty aýdaýyn. Maňa berlen täze pasportda şeýle ýazgy bar: ol 6-njy maýda berilýär, 21-nji maýda-da möhleti gutarýar diýlip ýazylan. 15 günlük pasport berýärler. Muňa düşünýäňizmi? Gyzym bilen agtygyma berlen pasport ondanam gysga. Olara 14-nji maýda berilýär, 21-nji maýda-da onuň möhleti gutarýar, ýagny bir hepdelik pasport.
Aslynda men Watanymdan – Özbegistandan çykyp gitmegi islemändim, Karimow aeroporta çenli elime gandal urup eltdi. Şonuň üçin men muňa azatlyk diýmeýärin, muny Karimowyň nobatdaky zorlugy diýip bilýän.
H. Hally: Indi ol ýurtda kim galdy diýip soramak isleýän? Siz çykdyňyz, öň Muhammet Salyh çykyp gitdi. Ýurtda hakykaty aýdar ýaly adam galdymy?
Ýusup Juma: O ýurtda häzir ýagdaý şeýleräk. Ýöne umydymyz bar, beýle syýasatyň soňy geler. Diktatorçylyk syýasat ahyryna ýetip barýar, sebäbi beýle syýasatyň uzak dowam etmegi mümkin däl. Beýle zorlugy ýöredýänleri adamzat taryhy köp görüpdir. Ýöne olaryň ählisi biabraýlyk bilen soňlanan. Her bir zadyň ölçeginiň bardygy Gurhany Kerimde-de aýdylan. Şonuň üçin Karimowyň diktaturasynyň hem ömri azaldy. Watan azat bolar.
H. Hally: “Azatlyk berilmeýär, ol alynýar” diýlen bir ajy degişmä çalymdaş hakykat bar. Eýse, Watanyň içinde şol azatlygy talap etjek adamlar barmy?
Ýusup Juma: Halkyň özi 100 göterim, şondan bäri bolaýanda-da, umuman, milletiň gaty köp bölegi diktatorçylyk düzgünden irdi. Ýöne biziň halkymyzda gorky bar. Biziň halkymyzy juda güýçli gorky gaplap alypdyr. Dünýädäki demokratik güýçleriň tejribelerine eýerip, akyl-paýhas hem aýdyň pikir bilen ýol tutsak, dogry hem aň-bilimli ideýa bilen iş alyp barsak, biziň ýurdumyzda adalat ornaşardy diýip, pikir edýän.
Ýurduň öz içinde demokratiýany gazanmaga özbek halkynyň güýji ýetmeýär. Sebäbi ol aslynda gorkuzylan millet, ol öz-özünden azat bolup bilmez. Men bu hakda 2003-nji ýylda Ýewropa Parlamentinde aýdypdym. Bu halk indi Karimowy ne saýlaw ýoly bilen, ne-de kanuny sud üsti bilen wezipesinden çetleşdirip biler. Diňe dünýä progessiw jemgyýetçiligi ýardam berse, biz diktaturadan azat bolarys.
Şonuň üçinem, birinjiden, halkyň öz erkinligi ugrunda alada etmegi we göreşmegi gerek. Ikinjiden-de, dünýäniň progressiw jemgyýetçiliginiň bizi goldamagy gerek. Muny demokratiýa ugrunda göreşýänleriň bilmegi gerek, demokratiýa ugrunda göreşýänleriň birleşmegi gerek. Milletiň hem gözüni açmagy gerek. Şonda biz diktaturadan erkin bolarys.
H. Hally: Ýene bir sowalym bar, siz leningradly şahyr Ýozef Brodskini gowy bilýänsiňiz. Ol 70-nji ýyllaryň başlarynda tuneýadstwoda, ýagny mugthorlukda aýyplanyp, sud edilipdi hem türmä basylypdy. Soňra dünýä jemgyýetçiliginiň talaby bilen türmeden boşadyldy hem Birleşen Ştatlardan başpena aldy. SSSR darganynda, beýleki emigrantlaryň köpüsi ýurduna dolandy. Emma ol gelmedi. Öz ýurdundan, ilinden göwnüniň galandygyny aýtdy. Ýurda dolanmanam, dünýäden ötdi. Indi şu meselede siz nähili? Eger mümkinçilik bolsa, şert dörese, öz ýurduňyza bararsyňyzmy?
Ýusup Juma: Men şu pursadyň özünde-de ýurduma bararyn. Mümkinçilik döräninde bararyn. Elbetde, men şonuň üçin göreşýärin. Men öz ýurdumy aşa ýagşy görýän. Diňe meniň öz oturan topragym däl, Türkmenistan, Özbegistan, bütin Merkezi Aziýa, gadymky Türküstan biziň bütewi ýurdumyz, men şonuň erkinligi üçin göreşýärin. Bu ýerde bolsam-da, şol ýurduň geljegine, halkyň geljegine ömrümi bagyşlaýaryn. Elbetde, men ol ilsiz ýaşap bilmerin we, elbetde, ýurduma gaýdyp bararyn.


text:
Gazagystanyň Hindistandaky öňki konsuly bikanun migrasiýa shemasynda günäli tapyldy.
8-nji awgustda Almatynyň sudy karar çykaryp, Raşid Rahimbekowyň 18 aý azatlygyny çäklendirdi.
Almatynyň sudy Rahimbekowy 2010-2013-nji ýyllarda Hindistanyň gazak konsulhanasynda işlän döwri daşary ýurt raýatlaryna bikanun biznes wizasyny bermekde günäli tapdy.
Şeýle-de, sud oňa 26 million teňňe, ýagny 73,500 amerikan dollary möçberinde pul jerimesini tölemegi tabşyrdy.
Rahimbekow özüniň günäsizdigini aýdyp, karary şikaýat etjekdigini belledi.


text:
Şu günler Türkmenistanyň pagta meýdanlaryna çykyp, pagta ýygýanlaryň arasynda ýetginjekler we hatda çagalar hem duş gelýär.
Türkmenistanda pagta ýygymynda mekdep okuwçylarynyň zähmetini ulanmak boýunça sowet döwründen galan tejribe 2005-nji ýylda kabul edilen ýörite kanun esasynda resmi derejede gadagan edilipdi.
Muňa garamazdan, çagalara pagta ýygdyrylmagynyň ýurtda dowam etdirilýänligini we, adatça, okuw ýyly başlananda-da, çagalaryň okuwdan soň ýarym günläp pagta ýygýandyklaryny ýerli ýaşaýjylar gürrüň berýärler. Olaryň biri Lebap welaýatyndan 14 ýaşly Aýdogdy, ýerli habarçymyz bilen söhbetdeş bolup, pagta ýygymyna pul gazanmak üçin mümkinçilik hökmünde garaýanlygyny gürrüň berdi.
Aýdogdy okuwçylar üçin pul gazanmaga mümkinçilikleriň azdygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, gününe 50 kilogram pagta ýygyp, 10 manat gazanyp bolýar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan çagalar özlerine geýim we okuwa zerur zatlary satyn almak üçin işleýändiklerini aýtdylar.
Ýerli ýaşaýjylar şeýle ýagdaýyň ýyllar boýy gaýtalanýanlygyny, ene-atalaryň öz çagalaryny ýany bilen äkidip, pagta ýygdyrýan halatlarynyň hem seýrek däldigini gürrüň berýärler.
“Her kim, ýagdaýyna görä, çagalarynam äkitmeli bolýar iş meýdanyna, ýygýarlar. Býujetden aýlyk gelip duranok-da hemme kişä. Şonuň üçin çagalaryň hem kömegi gerek diýip, ene-atalar olary ýany bilen äkidýärler” diýip, özüni tanatmadyk söhbetdeşimiz aýtdy.
Şu günki gün Türkmenistanda pagta ýygmakdan başga işleri edýän çagalary, hususan-da, suw we bakja önümlerini satyp
, gazanç edýän çagalary hem görmek mümkin.
Suratlar: Lebap welaýatynda, 2012-nji ýylyň awgust aýy.
Ýerli synçylar Türkmenistanda çaga zähmetiniň ulanylmagyna, ilkinji nobatda-da çagalaryň pagta ýygmagyna garşy hiç hili reaksiýanyň bildirilmeýänliginiň gynandyrýanlygyny aýdýarlar.
“Geçen ýylda käbir obalarda pagta meýdanlarynda yssydan ýykylyp, keselhanalara düşen adamlaryň bolanlygyny eşitdim” diýip, Lebap welaýatynyň şäherleriniň birinde taksi sürýän Seýit aýtdy.
Ynsan hukuklaryny goraýjy “Türkmen Helsinki fondunyň” ýolbaşçysy Täjigül Begmedowa çaga zähmetiniň ulanylmagy kanunlara ters gelýän bolsa-da, ýurtda 12-15 ýaş aralygyndaky çagalaryň zähmetiniň giňden ulanylmagynyň sebäplerini Türkmenistanda kanunlaryň ýerine ýetirilmegine gözegçilik edýän edaralaryň öz wezipelerini ýerine ýetirmeýänliginden görýär.
2008-nji ýylda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow pagta ýygymda çaga zähmetini ulanýan ýolbaşçylara temmi beriljegini, şeýle-de pagta ýygýan çagalaryň okaýan mekdepleriniň müdirleriniň hem kanunyň öňünde jogap bermeli boljakdygyny yglan edipdi.
Şol döwürden bäri ýurtda çaga zähmetiniň ulanylýanlygy barada resmi maglumatlarda aýdylanok. Türkmenistanyň milli habar serişdelerinde ýurtda çaga zähmetiniň ulanylmagy bilen bagly ýagdaýyň ýüze çykanlygy ýa-da munuň bilen bagly kimdir biriniň jogapkärçilige çekilenligi barada maglumat göze ilenok.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda bikanun neşe gaçakçylygyna garşy göreş çärelerini koordinirlemek meselesi boýunça regional seminar öz işine başlady.
Iki gün dowam etjek bu seminara Türkmenistanyň resmileri bilen birlikde, Owganystanyň, Eýranyň, Pakistanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Gazagystanyň, Orsýetiň, Türkiýäniň, Birleşen Ştatlaryň we Birleşen Milletler Guramasynyň wekilleri gatnaşýarlar.
Bu seminarda, esasan, neşä garşy göreş boýunça kadrlary taýýarlamaklygyň metodlaryny kämilleşdirmek, döwlet derejelerinde standartlaşdyrylan okuw programmalaryny işläp düzmek, täze informasiýa tehnologiýasy arkaly bu ugurdaky okuw programmalaryny koordinirlemek ýaly meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylýandygy habar berilýär.


text:
Balkanabatda şu ýylyň başyndan bäri azyk önümleriniň tas ählisiniň diýen ýaly bahasy ýokarlandy. Bu gymmatlaşyk ýurduň daşyndan getirilýän önümleriň bahasyna-da, Türkmenistanyň öz içinde öndürilýän önümleriň bahasyna-da öz täsirini ýetirdi.
Mysal üçin, şäheriň 199-njy kwartalyndaky “Jennet” bazarynda geçen ýylyň aýagynda 1 kg goýun etiniň bahasy 16 manat bolan bolsa, häzir onuň nyrhy 20 manada galdy. Ýurduň daşyndan getirilýän gäwmiş etiniň bahasy hem 12 manatdan 15 manada çykdy.
Ýurduň özünde öndürilýän “Ahal” pagta ýagynyň nyrhy 3 manatdan 4 manada bardy. Import ösümlik ýagynyň bahasy hem 1 manat gymmatlady.
Däneli harytlaryň hem köpüsiniň, şol sanda tüwiniň, greçkanyň bahalary hem azyndan 1-2 manat aralygynda ýokarlandy.
Balkanabatlylaryň köpüsi harytlaryň gymmatlamagy zerarly öz maşgala býujetlerine ýaramaz täsir ýetendigini aýdýarlar.
“Bu bir ýa iki haryt hem däl. Ähli zat gymmatlady. Aýlyklar 10% galsa, harytlar 30% galýar. Onsuzam gün-güzerany zordan aýlaýarys” diýip, elektrik hünärmeni bolup işleýän, 13-nji mikoroýonyň ýaşaýjysy Taňryberdi zeýrenýär.
Ýylyň başyndan bäri dowam edýän bu gymmatlaşyk, diňe bir Balkanabat bilen çäklenmän, eýse ýurduň ähli welaýatlarynda diýen ýaly duýulýar.
Sebäpler
Harytlaryň näme sebäpden gymmatlaýandygy halka resmi ýagdaýda düşündirilmeýär. Köpçülikleýin habar serişdelerinde-de bu gymmatçylyk we onuň düýp sebäpleri hakda hiç hili maglumat çap edilenok.
Şol bir wagtda-da gürrüňini edýän gymmatlaşygymyz manadyň hümmetsizlenmeginiň we benziniň bahasynyň galmagynyň yzysüre ýüze çykan hadysalar.
Ýatladyp geçsek, türkmen hökümetiniň beren wadalaryna garamazdan, şu ýylyň ilkinji güni, manat dollara görä 23% çemesi hümmetsizlenip, bir dollaryň bahasy 3.50 manat boldy. Üstesine-de, ýurtda benziniň bahasy 60% ýokarlanyp, 1 litr benziniň bahasy 1 manada çykdy.
Balkanabadyň 5-nji mikroraýonyndaky bazarynyň söwdagäri Çary ýokarda agzalyp geçilen ýagdaýlaryň ählisiniň öz söwdasyna täsir ýetirendigini aýdýar. Ol: “Azyklary, esasan, Mary, Daşoguz ýaly ýerlerden getirýäris. Benziniň gymmatlamagy bilen, ýol harajatlary hem artýar. Zyýana galmajak bolup, harytlaryň bahasyny gymmatlatmaly bolýarys” diýýär.
Manat dollara görä hümmetsizlenip, ýag-ýangyç serişdeleriniň bahasy galansoň, diňe bir azyk önümleriniň däl, eýse durmuşyň dürli ugurlarynda, şol sanda awia uçuş biletleriniň we Internet hyzmatynyň hem bahalary ýokary galdy.


text:
“Internews” guramasy tarapyndan ABŞ-nyň USAID agentliginiň Merkezi Aziýada “Informasiýa elýeterligini goldamak boýunça” täze proýekti amala durmuşa geçirilip başlandy.
Üç ýyla niýetlenen we bahasy 3.8 million dollarlyk bu proýekt jemgyýetçilik taýdan möhüm we döwlet dolandyryş sistemasynyň kämilleşdirilmegi üçin ähmiýetli maglumatlaryň raýatlar üçin elýeterligini giňeltmek maksadyny öz öňünde tutýar.
Proýekt Gyrgyzystanyň Media syýasaty instituty we “Kloop media” atly fond tarapyndan maliýeleşdirilýär.
Merkezi Aziýadaky ýerli telegepleşikleriň hil taýdan derejesi pes bolansoň, ol telegepleşikler Orsýetiň habar serişdeleriniň berýän täzelikleri we tomaşalary bilen bäsdeş bolup bilmeýär diýip, proýektiň beýannamasynda aýdylýar we regionda kanunlardaky şertleriň hem habar serişdeleri üçin amatly däldigi we munuň köplenç ýerli žurnalistleriň işini çäklendirýändigi aýdylýar.
Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan
Gazagystanda ýerli ilatyň arasynda häzir hem telewideniýe esasy we täsirli habar çeşmesi bolup galýar. Ýerli habar serişdeleriniň kommersial esasda has üstünlikli işlemek ugrunda edýän synanyşyklary kanunyň medianyň işini regulirleýän oňaýsyz maddalary tarapyndan çäklendirilýär. Galyberse-de, Gazagystanyň döwlete degişli bolmadyk habar serişdeleriniň döwlete degişli habar serişdeleri we orsýet mediasy bilen bäsdeşlikde iş alyp barmagyna professionalizm taýdan kemçilikleri we bütin ýurt derejesinde çäkli ýaýbaňlanmagy aýakbagy bolýar.
Gyrgyzystanda 15 ýylyň dowamynda media serişdelerine üstünlikli goldaw berilýän hem bolsa, media serişdeleriniň işini başlangyç derejesinden galdyrmak we olaryň yzygiderli maliýe kömegine garaşlylygyny azaltmak zerurlygy saklanyp galýar.
Täjigistanda multimedia gepleşiklerini ösdürmek üçin USAID hususy telekompaniýalaryň we habar serişdeleriniň işgärleri üçin tehniki taýdan kömegi we türgenleşikleri artdyrmak wajyp diýip hasap edýär.
Esasy maksatlar
“Internews” agentliginiň regional müdiri Mark Uolş “Informasiýa elýeterligini goldamak boýunça proýektiň” birnäçe maksatlary öz öňünde goýýandygyny habar berdi:
1. Garaşsyz habar serişdeleriniň regional hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek, olaryň maglumat alyş-çalşy arkaly bäsdeşlige ukybyny güýçlendirmek. (Bu maksada laýyklykda üç ýurduň žurnalistleri we redaktorlary üçin türgenleşikler we bilim syýahatlary geçiriler, telegepleşikleri taýýarlamak we olaryň telekompaniýalaryň arasyndaky alyş-çalşy üçin maliýe kömegi berler).
2. Merkezi Aziýada hökümete degişli bolmadyk habar serişdeleriniň sifrleýin ýa-da digital gepleşiklere geçişine ýardam bermek. (Gazagystanda sifrleýin gepleşiklere hususy telekompaniýalaryň 80%-niň geçmegine, Gyrgyzystanda 65%-niň geçmegine we Täjigistanda 50%-niň geçmegine garaşylýar. Garaşsyz telekompaniýalaryň auditoriýasynyň 2017-nji ýyla çenli 40% ösjekdigi çak edilýär).
3. Adaty we sifrleýin media serişdeleriniň žurnalistleriniň professional ukybyny artdyrmak. (Original mazmunly maglumatlaryň taýýarlanmagyny 20% artdyrmak we reklamadan gelýän girdejileriň derejesini 10% artdyrmak, şeýle-de Gyrgyzystanda etnik azlyklaryň dillerinde teleradiogepleşikleri 30% artdyrmak göz öňünde tutulýar).
4. Media ugrunda kanunlary kämilleşdirmek. (Hususan-da, töhmet üçin jogapkärçilik boýunça maddanyň jenaýat jogapkärçiligini aradan aýyrmak, şeýle-de Gazagystanda informasiýa elýeterligi baradaky kanuna goldaw bermek; žurnalistler we garaşsyz habar serişdeleri üçin kanun taýdan kömegiň elýeterligini 50% ýokarlandyrmak göz öňünde tutulýar).
Proýektiň býujetindäki puluň 35%-i Gyrgyzystana, 30%-i Gazagystana we 20%-i Täjigistana berler we galan 15%-i regional çärelere sarp ediler.
“Internews Network” agentligi 1982-nji ýylda döredilip, baş edarasy ABŞ-nyň Kaliforniýa ştatynyň Arkata şäherinde ýerleşýär. Agentligiň Gyrgyzystandaky edarasynyň esasy missiýasy erkin, ýokary hilli we obýektiw žurnalistikany ösdürmek we onuň ýerli ilaty ýurtda hem ýurduň çäklerinden daşarda bolup geçýän wakalar bilen öz wagtynda we bitarap habarly etmegini gazanmakdan ybarat.


text:
Pakistan iki hepdeden soň özüniň Owganystan bilen serhedini gaýtadan açdy. Pakistan-owgan serhedi bu sebitiň golaýynda geçirilen ýörişler döwründe owgan protestçileri Pakistanyň baýdagyny otlandan soň ýapylypdy.
1-nji sentýabrda irden Pakistanyň ýarym harby Serhet goşuny Owganystanyň Spin Boldak bilen Pakistanyň Çaman şäherçeleriniň arasyndaky serhet geçelgesini açdylar.
Çaman-Spin Boldak serhet geçelgesi häzirki wagt Owganystan bilen Pakistanyň arasyndaky iki sany resmi serhet geçelgäniň biridir.
Bu serhet geçelgeleri her gün serhediň beýleki tarapyndaky dogan-garyndaşlaryny görmek üçin geçýän müňlerçe adam tarapyndan ulanylýar.


text:
Halk henekleri, degişmeleri.
Razýezdçe-de ýok
SSSR zamanasynda Ýazyjylar birleşiginiň her oblastda (welaýatda) ýörite wekili bolardy. Ol “Ýazyjylar birleşiginiň pylan oblastdaky edebi konsultanty” diýlip atlandyrlardy. Bu wezipä köplenç paýtagtda ýaşaýan ýazyjy-şahyr bellenerdi.
Edebi konsultant aýlyk-günlikli işgärdi. Onuň baş wezipesi oblastda ýaşaýan ýaş ýazyjylary edebiýata gözükdirmekden, has mynasyplarynyň eserlerini yurt derejesinde wagyz etmekden
ybaratdy.
XX asyryň ýetmişinji ýyllarynyň başynda Krasnowodski oblasty (häzirki Balkan welaýaty) boýunça bu wezipä şahyr Şäher Borjakow bellendi. Şäher Borjak işe başlap-başlamanka Nebitdagda ýaşaýan ýomakçy şahyr Pyhy Tagan ikisiniň arasyna tow (öýke-kine) düşýär.
Ýer astynda ýylan gäwüşese-de habarly birki adam Pyhy Taganyň taryna kakyp görmek üçin osmakladyp:
- Täze konsultantyňyz Şäher Borjak nähii adam – diýip soraýar.
Şäher Borjakdan öýkeli Pyhy aga:
- Ady Şäher bolsa-da adatça ýük otlylary saklanýan, kiçijek demirýol stansyýasy, ýarym duralga razýezdçe-de ýok.
Razýezde, kiçejik stansiýada ýaşaýanlar düýe saklaýar. Myhman bolsaň, hezil edip, düýe çalyny içýäň. Ikindiniň kölegesi ýaly ziňňirt uzyn Şäherde igençden başga hiç zat ýok – diýipdir.
Hemmesi sögýär
Bir ýaşuly şäherde ýaşaýan oglunyň öýüne myhmançylyga barýar. Ol öňünden ylgap çykan 7-8 ýaşly agtygyny gujaklap durşuna:
- Ýagdaýlaryň nähili? – diýip soraýar
Agtygy hamsygyp:
- Erbet – diýýär.
Ör-gökden gelen ýaşuly sebäbi bilen gyzyklananýar. Agtygy “Maňa sögýäler” diýip, jogap berýär. Atasynyň “ Kim sögýär?” diýen sowalyna “Hemmesi sögýä” diýip, has zaryn jogap beripdir.
Agtygyny gujaklap duran ýaşuly:
- Oglum, maşgalamyzyň ählisine “Agtygyma sögmegi bes ediň!” diýip sögsem, olaryň bary menden öýkelär. Meniňem ýagdaýyma düşün, senden beýlekiler bilenem gatnaşmaly. Sen, gowusy, özüne has köp sögýäniň birkisiniň adyny aýt, şolara sögüp bereýin! Saňa sögseler halamajagymy bilse, beýlekilerem dymar” diýip, agtygyny köşeşdiripdir.
Gohuň güýji
3-4 dost şärikdeş bolup hususy şirket açypdyr. Işler şowlapdyr. Bir ýyl çemesi işlänlerinden soňra şirkete ýolbaşçylyk edýän dostlary şärikdeşlerini ýygnap:
- Reklama üçin bimöçber köp çykdajy edýäris. Gazananymyz bezenmäge ýetenok. Reklama çykdajyny azaldyň! – diýipdir.
Reklama bilen meşgullanýan ýoldaşlary:
- Ýok, sen ýalňyş pikirlenýäň! Ýumurtga guzlaýan wagty towugyň käkeläp, goh edişini diňläp gördüňmi? – diýip soraýar.
Başlyk dostlary:
- Hawa, diňledim – diýýär,
Reklama bilen meşgullanýan:
- Gazyň ýumurtga guzlaýan wagty gagyldanyny eşitdiňmi? – diýip soraýar.
Başlyk dostlary esitmändigini aýdýar.
Reklamany alyp barýan:
- Gepem şunda, ýumurtga guzlanda goh edýäni üçin towugyň ýumurtgasyny satyn alýarlar. Gazyň ýumurtgasyna hyrydar ýok – diýipdir.
Toplan, il içinden çöplän Amanmyrat Bugaýew.


text:
Gürjüstanyň häkimiýet başyndaky “Gürjüstanyň arzuwy” atly koalisiýasy indiki hökümet baştutany wezipesine Giorgi Kwirikaşwilini öňe sürer, diýip koalisiýanyň baş kanun çykaryjysy 24-nji dekabrda aýtdy.
48 ýaşly Kwirikaşwiliniň premýer-ministr wezipesine koalisiýanyň dalaşgäri hökmünde 25-nji dekabrda yglan edilmegine garaşylýar. Onuň kandidaturasy parlament tarapyndan tassyklanýança hökümeti 23-nji dekabrda wezipeden çekilýändigini yglan eden premýer-ministri Irakli Garibaşwili dolandyrar, diýip Gia Wolski aýtdy.
Wolski häkimiýet başyndaky koalisiýanyň parlamentiň düzümine girýän iň uly partiýasyna ýolbaşçylyk edýär.
Kwirikaşwili dört potensial dalaşgäriň arasynda saýlandy. Ol 2015-nji ýylyň sentýabr aýyndan bäri daşary işler ministri wezipesinde işledi, mundan ozal ykdysadyýet ministri boldy.


text:
1-nji oktýabrdan Orsýetiň MTS kompaniýasy, öň aýdylşy ýaly, öz müşderilerine täze SIM kartlary berip başlady.
Häzir MTS kompaniýasynyň iki sany tarif plany hereket edýär. Olaryň biri “MTS Ýönekeý”, beýlekisi “Super 0” tarif planlarydyr. Emma ilat arasynda garaşylan gyzyklanma döremedi. MTS kompaniýasynyň hyzmat ediş ofislerinde uzyn nobatlar emele gelmedi.
30-njy awgustda MTS kompaniýasy öz işini ýaňadan başlandan bäri, onuň setine 700 müňden gowrak abonentleriň birikdirilendigi barada habar berlipdi. Emma 1-nji oktýabrda täze SIM kartlary näçe adamyň satyn alandygy barada heniz maglumat ýok.
MTS kompaniýasynyň “Parahat” mikroraýonynda ýerleşýän bazardaky hyzmat ediş ofisiniň işgäriniň aýtmagyna görä, 1-nji oktýabrda 15 adama SIM kart satylypdyr. Aşgabadyň Garadaşaýak obasyndaky MTS kompaniýasynyň ofisinde hem şol ofisiň bir işgärinden başga adam ýokdy.
Paýtagtyň beýleki MTS hyzmat ediş ofislerinde hem ýagdaý tapawutly däldi. "Sebäbi adamlar entek öwrenişenoklar" diýip, MTS kompaniýasynyň adynyň efirde tutulmagyny islemedik işgäri aýdýar.
Bu ýagdaýyň sebäbi barada ilat arasynda dürli-dürli çaklamalardyr pikirler bar. Aşgabatly internet ulanyjy Rahmanyň pikiriçe, MTS-iň häzirki hödürleýän hyzmatlarynyň bahasy onuň bäsdeşi "Altyn Asyryňkydan" gymmadyrak.
"MTS-iň internet aragatnaşygynyň trafiginiň 1 MB-si üçin 20 teňňe tölemeli. Özi-de 2G internet. "Altyn Asyryň" 3G internediniň 1MB-si üçin bolsa 7 teňňe tölemeli. MTS-iň çykyş jaňlary babatynda hem ýagdaý şeýleräk" diýip, Rahman MTS kompaniýasynyň hyzmatlarynyň gymmatlygy zerarly müşderileriň entek "Altyn Asyr" öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň hyzmatlaryndan peýdalanmagy amatly görýändiklerini aýdýar.
Bäsdeşlik
MTS kompaniýasynyň täze SIM kartlaryny berip başlamagyna sanlyja günler galan mahaly, bu kompaniýanyň bäsdeşi "Altyn Asyr" öýjükli aragatnaşyk kärhanasy bir SIM kart alan müşderisine ikinjisini mugt berip başlapdy. Indi, "Altyn Asyryň" hyzmat ediş nokatlarynda 5 manat töläp iki sany SIM kart alyp bolýar. Müşderiniň tölän 5 manady bolsa SIM kartlaryň biriniň hasabynda galýar.
"Altyn Asyryň soňky 1-2 aýyň dowamyndaky edýän tagallalaryna indi ilat öwrenişip barýar. MTS gelensoň, indi adamlaryň saýlamaga mümkinçilikleri döredi. Garaz, indi adamlar bir prowaýdere bagly däl. Bäsdeşlik bolsa müşderi özüni arkaýyn duýýar" diýip, Rahman aýdýar.
MTS kompaniýasynyň hyzmat ediş ofisiniň işgärinden kompaniýanyň işleriniň häzirki ýagdaýlary barada soranymda, ol hem işleriň entek garaşylýan netijeleri bermeýändigini aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, munuň sebäbi kompaniýanyň häzirlikçe öz işini öňkisi ýaly doly möçberde dikeltmändigi bilen bagly. "Entek hyzmat ediş ofisleri hem az. Käbir tehniki näsazlyklar hem aradan aýrylanok" diýip, ol aýtdy.
MTS-iň işinde tehniki bökdençlikleriň bardygyny käbir raýatlar hem aýdýarlar. Bu bökdençlikleriň "Altyn Asyr" öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň işindäki tehniki näsazlyklara meňzeşdigi aýdylýar.
"1-nji oktýabrda täze SIM kartlar berlende birikdirilimek üçin 15 minut garaşmaly boldum. Sistema işlänok diýdiler. Käbir raýonlarda MTS-iň aragatnaşygynyň hili-de pes" diýip, Aşagabadyň Hitrowka diýlip atlandyrylýan raýonyň ýaşaýjysy Kakamyrat gürrüň berdi.
Häzirki türkmen mobil aragatnaşyk bazaryndaky emele gelen ýagdaýdan lapykeç bolýan müşderiler hem ýok däl.
"Daşary ýurtlardaky ýaly birnäçe kompaniýalar işlese has gowy bolardy. Häzir biz ýene-de öňki iki sany prowaýdere bagly bolup galýarys" diýip, aşgabatly 36 ýaşly Batyr aýdýar. "Olaryň biriniň hödürleýän hyzmatlarynyň bahasy arzan bolup, hili pes. Beýlekisiniň hödürleýän hyzmatlarynyň hiliniň ýokary boljagy şübhesiz. Emma şol hyzmatlarynyň bahalarynyň hem gymmat boljakdygy ikiuçsyz".
Emma 30-njy awgustda MTS kompaniýasynyň işläp başlamagy bilen ýurtda mobil aragatnaşyk hem-de internet hyzmatlarynyň nyrhlarynyň arzanlajakdygyna hem-de hödürlenýän hyzmatlaryň hiliniň gowulanjakdygyna umyt edýän türkmenistanlylar az däl. "Altyn Asyr" öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň täze tarif planlaryny we hyzmatlaryny girizmegine bolsa bu umydyň esassyz däldigini görkezýän bir mysal hökmünde garalýar.


text:
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan BMG tarapyndan Eýrana garşy täze sanksiýalaryň girizilmeginiň tarapdary däldigini aýtdy.
Ärdogan Türkiýäniň Eýran bilen aralaryndaky serhediniň uzynlygynyň 380 kilometre barabardygyny belläp, Tähran esasanam energiýa pudagy boýunça biziň möhüm hyzmatdaşymyzdyr diýdi.
Ol Eýrana garşy mundan öň girizilen sanksiýalaryň hem o diýen täsirli bolmanlygyny sözüniň üstüne goşdy.
Ärdogan bu pikirini Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen duşenbe güni Ankarada bolan duşuşygyndan soň öňe sürdi.
Merkel bolsa Ankarany Eýrana garşy girizilmeli sanksiýa boýunça ABŞ we Ýewropa tarapyndan hödürlenen teklibi goldamaga çagyrdy.


text:
Ukrainanyň resmileri ýurduň gündogaryndaky orsparaz separatistler bilen ukrain güýçleriniň arasyndaky çaknyşyklarda soňky 24 sagadyň dowamynda alty esgeriň öldürilendigini we başga-da 18 sanysynyň ýaralanandygyny habar berýärler.
Ukrain harbylarynyň metbugat sözçüsi Andriý Lisenkonyň (Andriy Lysenko) aýtmagyna görä, hökümet güýçleri orsparaz separatistleriň Donetskiň halkara aeroportyndaky terminalyň kontrollugyny ele salmak ugrunda eden birnäçe synanyşygyny yza serpikdiripdirler.
Lisenko bu hüjümlerde orsparaz separatistleriň artilleriýa toplaryny, tanklary, minomýotlary we raketalary ulanandygyny aýdyp, terminalyň kontrollugyny öz gözegçiligine geçirendikleri barada separatistleriň eden öňe sürmelerini ret etdi.
Donetsk şäheriniň resmileri sebitde amala aşyrylan hüjümlerde ýangynyň ammara tutaşmagy netijesinde dört adamyň wepat bolandygyny mälim etdiler.


text:
01.12.2016
Paýtagtymyzdaky “Ýyldyz” myhmanhanasynda German ykdysadyýetiniň Türkmenistandaky günleri geçirildi.
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň we Merkezi Aziýada German ykdysadyýetiniň wekilhanasynyň bilelikde guramagynda geçirilen foruma hökümet düzümleriniň, GFR-iň işewürligini ösdürmek boýunça döwlet guramalarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar. Dostlukly ýurduň paýtagtymyza gelen toparynyň düzüminde dürli ugurlar boýunça ýöriteleşen, hususan-da, “Robert Bosch”, “Wilhelm Layher GmbH&CO. KG”, “MC Bauchemie Müller GmbH&Co.KG”, “Trubatec GmbH”, “Germany Trade and Invest”, “Deutsche Sparkassenstiftung” ýaly iri şereketleriň 70-e golaýynyň işewürleri bar. Foruma türkmen tarapyndan birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, döwlet hem-de paýdarlar-täjirçilik banklarynyň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary gatnaşdylar.
Ýurdumyzda altynjy gezek geçirilýän duşuşygyň gün tertibine deňhukuklylyk we uzak möhletleýin esasda ýola goýulýan özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri girizildi. Şeýle hem işewür duşuşyga gatnaşyjylar milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklaryna ýokary tehnologiýalary we öňdebaryjy tejribeleri giňden ornaşdyrmagyň, işgärleri taýýarlamak boýunça gatnaşyklary pugtalandyrmagyň mümkinçiliklerini, täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmegiň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar.
Duşuşygyň açylyş dabarasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň iberen Gutlagy okaldy. Onda Türkmenistanyň Germaniýany möhüm hyzmatdaşlaryň biri hasaplaýandygy, bu çäräniň iki ýurduň arasyndaky köp taraply hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine kuwwatly itergi berjekdigi aýdylýar.
Bu ýerde döwletimiziň dünýäniň dürli ýurtlary, öňdebaryjy kompaniýalary we maliýe düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin bar bolan täze mümkinçilikleri nazara almak bilen, hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen möhüm meýilnamalary hem-de ýurdumyzyň ýeten derejesi barada gürrüň berýän wideofilm görkezildi.
Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň Günorta Ýewropa, Kawkaz we Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça doly ygtyýarly wekili jenap Andreas Peşke öz çykyşynda soňky ýyllarda ýola goýlan köpýyllyk ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň täze mazmun bilen baýlaşdyrylýandygyny kanagatlanma bilen nygtady. Myhmanyň belleýşi ýaly, Germaniýa Türkmenistanyň milli Lideriniň paýhasly ýolbaşçylygynda durmuşa geçirýän “Açyk gapylar” syýasatyna ýokary baha berýär. Ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesine esaslanýan we dünýäniň ähli döwletleri bilen netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine gönükdirilen daşary syýasat ugry sebitde howpsuzlygy üpjün etmegiň möhüm şertidir.
Germaniýanyň Federal Kansleri Angela Merkeliň we Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň arasynda ýola goýlan ýygjam, ynanyşmak gatnaşyklarynyň döwletara hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine ýardam edýändigi bellenildi. Döwlet Baştutanymyzyň şu ýylyň awgust aýynda GFR-e bolan sapary ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň taryhynda möhüm tapgyra öwrüldi. Onuň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklar taraplaryň däp bolan hyzmatdaşlygy bar bolan mümkinçilikleriň derejesine çykarmaga gyzyklanmalaryny tassyklady. Türkmenistanyň Germaniýada hem-de Germaniýanyň ýurdumyzda yzygiderli geçirilýän Ykdysadyýet günleriniň ähmiýetine aýratyn üns berildi. Munuň özi doly möçberli ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmäge, iki ýurduň döwlet we telekeçilik düzümleriniň arasynda täze işewür hyzmatdaşlygyny ýola goýmaga ýardam berýär.
Söwda-ykdysady gatnaşyklary iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ýokary derejä eýediginiň möhüm görkezijisi bolup durýar. Bu ugurda Bilelikdäki türkmen-german iş toparyna möhüm orun degişlidir. Şunda, 2015-nji ýylda bu görkeziji ABŞ-nyň 306 million dollaryna barabar boldy.
Duşuşyga gatnaşyjylaryň belleýişleri ýaly, Türkmenistan we GFR netijeli gatnaşyklaryň çuňlaşdyrylmagyna ikitaraplaýyn gyzyklanma bildirýärler. Türkmen işewür toparlarynyň nemes işewürlik ulgamynyň iri wekilleri bilen ýola goýýan işjeň gatnaşyklary munuň aýdyň subutnamasydyr. Biziň ýurdumyzda Germaniýanyň işewür toparlarynyň 29-synyň şahamçalary we wekilhanalary hereket edýär. German kompaniýalarynyň gatnaşmagynda milli ykdysadyýetimiziň iri pudaklarynda bilelikdäki taslamalaryň 169-sy amala aşyryldy we ýene-de birnäçe taslama durmuşa geçirilýär.
Ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň wekilleriniň çykyşlarynda Türkmenistanyň ykdysady kuwwaty döwlet ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryny nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary barada maglumat berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeleriň baş maksadynyň ýurdumyzyň ägirt uly ykdysady kuwwatyny doly we hemmetaraplaýyn durmuşa geçirmegiň, ähli gyzyklanma bildirýän taraplar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmegiň hasabyna halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyny gazanmakdan ybaratdygy nygtaldy.
Milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryna täze tehnologiýalary hem-de dolandyryşyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmagyň bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn geçmegiň we hususy ulgama goldaw bermegiň esasynda alnyp barylýan işler ykdysady syýasatyň möhüm ugurlary bolup durýar. Häzirki döwürde Türkmenistanda orta we uzak möhletleýin geljege niýetlenen durmuş-ykdysady özgertmeler baradaky maksatnama üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ykdysadyýetiň ösüşiniň durnukly häsiýete eýedigini görkezýän maglumatlar milli ykdysadyýetimiziň ägirt uly kuwwatyndan habar berýär.
Hususan-da, 1991—2015-nji ýyllarda özleşdirilen maýa goýumlarynyň umumy möçberiniň ABŞ-nyň 144 milliard dollaryndan gowrak bolandygy, onuň esasy böleginiň ýurdumyzyň önümçilik gaznasyna gönükdirilendigi bellenildi. Önümçilik we önümçilik däl maksatly gurlan hem-de ulanylmaga berlen iri desgalaryň sany 544-e ýetdi.
Çykyş edenler maslahata gatnaşyjylary daşary ýurtly maýadarlaryň, daşary ýurt maýasy bolan kärhanalaryň işiniň hukuk goraglylygynyň ugurlary bilen tanyşdyryp, Türkmenistanyň ykdysadyýetine maliýe serişdelerini gönükdirmegiň derejesini ýokarlandyrmak maksady bilen, degişli düzümiň ösdürilýändigini, maýadarlaryň hukuklaryny goramak boýunça halkara talaplaryny nazara almak bilen maýa goýum ýagdaýynyň kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilýändigini bellediler. Döwletimiz daşary ýurtly maýadarlara salgyt, gümrük, wiza, ätiýaçlandyryş we beýleki ugurlar boýunça düýpli ýeňillikleri üpjün edýär. Jemi içerki önümçilikde maýa goýumyň paýy yzygiderli ýokarlanýar, geljegi uly taslamalaryň we bilelikdäki kärhanalaryň sany artýar.
Täze maýa goýum maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmeginiň netijeli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de çuňlaşdyrylmagyna ýardam berjekdigi nygtaldy. Munuň özi milli ykdysadyýetimizi köpugurly esasda ösdürmek, iri nemes kompaniýalaryny, maliýe we işewürlik düzümlerini giňden çekmek bilen berk baglanyşyklydyr. Birnäçe ugurlar babatda bilelikdäki işiň oňyn tejribesi toplanyldy.
Şunda ýurdumyzyň iri maýalary, öňdebaryjy tehnologiýalary çekmäge, Germaniýadan döwrebap tehnikalary we önümçilik enjamlaryny satyn almaga bolan gyzyklanmalary bellenildi. Türkmenistan öz tarapyndan GFR-e ýurdumyzda öndürilýän bäsdeşlige ukyply harytlary ibermäge taýýardyr.
Ýangyç-energetika toplumy, elektroenergetika, himiýa senagaty, gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi, ýeňil senagat, maşyngurluşygy, oba hojalygy, ulag-aragatnaşyk ulgamy ykdysadyýetdäki gatnaşyklaryň möhüm ugurlary hökmünde görkezildi.
Germaniýanyň işewür toparlarynyň wekilleri öz çykyşlarynda ägirt uly ykdysady we serişde kuwwatyna eýe bolan hem-de geljegi uly türkmen bazaryndaky ornuny pugtalandyrmaga, milli Liderimiziň başlangyjy boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeleriň durmuşa geçirilmegine gatnaşmaga gyzyklanma bildirýändiklerini mälim etdi. Türkmenistanyň ykdysadyýeti döwrebaplaşdyrmak hem-de köpugurly esasda ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan we eksporta gönükdirilen harytlary öndürýän önümçilikleri döretmek boýunça ylmy taýdan esaslandyrylan maksatnamanyň netijeli hyzmatdaşlygyň möhüm ugrudygy bellenildi.
Bank-maliýe, standartlaşdyrmak we ätiýaçlandyryş, hususy telekeçiligiň çäklerindäki geljegi uly hyzmatdaşlyga aýratyn üns berildi.
Bilim, ylym we saglygy goraýyş ulgamlaryndaky netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmak meselelerine hem ähmiýet berildi. Bellenilişi ýaly, bu ulgamlarda öňdebaryjy tehnologiýa babatda dünýäde öňdebaryjylaryň biri hasaplanylýan Germaniýa täze ylmy we önümçilik işläp taýýarlamalaryny, oňyn tejribelerini hödürlemäge taýýardyr. Şeýle hem nemes hyzmatdaşlary ugurlar boýunça ýokary derejeli milli hünärmenleri taýýarlamak maksatnamasy boýunça netijeli hyzmatdaşlygy dowam etmäge meýillidiklerini nygtadylar.
Germaniýanyň döwlet düzümleriniň hem-de kompaniýalarynyň ýolbaşçylarynyň Türkmenistanyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, hususy düzümleriň wekilleri bilen geçiren ikitaraplaýyn duşuşyklarynyň barşynda özara gatnaşyklaryň geljekki meýilnamalary kesgitlenildi.
German ykdysadyýetiniň günleriniň jemlerini jemlemek bilen, oňa gatnaşyjylar bu gezekki duşuşygyň iki ýurduň işewür toparlarynyň wekilleriniň arasyndaky gatnaşyklaryň işjeň häsiýete eýedigini we döwletara hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berendigini nygtadylar.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text: Aşgabat şäheriniň Parahat-7 mikroraýonyna ýaşaýjylaryň göçüp gelenine iki ýyla golaý wagt bolandygyna garamazdan, ýaşaýjylar üçin gerek bolan amatlyklaryň doly derejede göz öňünde tutulmandygy aýdylýar. Söwda bazary, saglyk öýi bolmadyk bu etrapçanyň agyrly meseleleriniň biri hem, awtobus duralgalarynyň ýoklugydyr. Mundan ýarym ýyl ozal ýaşaýjylaryň tagallasy bilen awtobus duralgalary dikeldildi. Emma ýollaryň giňeldilip, ýoluň gündogara süýşürilmegi bilen, awtoduralgalaryň ýoldan arasy açyk galdy. Ýol gyralaryna arça agaçlarynyň oturdylandygyna seretmezden, awtoduralgalar gurnalmaýar. Ýaşaýjylar agaç nahallarynyň arasy bilen yol gyrasyna çykyp awtobusa münýärler. Ýaş çagaly eneler, garrylar bu meselede has köp kynçylyk çekýärler.


text:
Häkimiýetler günorta Gyrgyzystanda bolan zorlukly wakalarda azyndan 45 adamyň öldürilendigini aýdýarlar.
Saglyk ministrligi penşenbe güni agşam Oş şäherinde 500 gowrak adamyň ýaralanandygyny aýtdy.
Geçiş hökümeti öten agşam eli tüpeňli hem demir taýakly ýaşlaryň ýüzlerçesiniň arasynda bolan çaknyşyklardan soň Oş şäherinde we onuň goňşy etraplarynda adatdan daşary ýagdaý yglan etdi.
Hökümet bu ýerde asudalygy dikeltmek üçin bronly maşynlary we esgerleri iberdi.
Resmileriň käbiri bu çaknyşyklary sebitdäki gyrgyzlar bilen özbekleriň arasyndaky konfliktler bilen baglanyşdyrýar.
Orsýet we Birleşen Ştatlar bu ýurtda asudalyga çagyrdylar. Olaryň ikisiniň hem Gyrgyzystanda harby bazasy bar.
Geçiş hökümetiniň prezidenti Roza Otunbaýewa anna güni telewideniýe arkaly eden çykyşynda halky asudalyga çagyrdy.
«Biz günorta Gyrgyzystandaky ýagdaýdan gaty aladaly, dürli güýçler, şol sanda Gyrgyzystandaky ýagdaýy bulaşdyrmak isleýän adamlar oduň üstüne nebit guýýar» diýip, Otunbaýewa aýtdy.


text:
Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Jean-Klaude Junker indiki aýda Orsýetde geçiriljek çärä gatnaşmaga taýýarlyk bildirdi, diýip komissiýanyň metbugat-wekili aýtdy.
“Prezident Junker 16-njy iýunda Sankt Petersburgda geçiriljek Halkara ykdysady foruma çagyryldy we gatnaşmagy planlaşdyrýar” diýip metbugat-wekili 30-njy maýda aýtdy.
Komissiýanyň prezidenti Orsýetiň 2014-nji ýylda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmegi we gündogar Ukraina goşulyşmagy sebäpli ykdysady sanksiýalaryň girizilmeginden soň Orsýete sapar edýän Ýewropa Bileleşigine (ÝB) degişli edaranyň ilkinji ýolbaşçysy bolar.
Analitikler Junkeriň bu saparynyň ÝB-niň Orsýete garşy sanksiýalary täzelemek barada karar çykarmagynyň öňüsyrasyna gabat gelip, prezident Wladimir Putiniň pozisiýalaryny berkidip biljekdigini aýdýarlar.
Junker Moskwa bilen “praktiki gatnaşyklara” çagyryş edip, Ýewropanyň sanksiýalary saklamagyň tarapyndan çykyş edýän käbir resmileriniň tankytlaryna duçar boldy.


text:
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putiniň syýasatyny tankytlaýanlar Putiniň prezidentlik wezipesine gaýtadan dolanyp gelmegi netijesinde ýurduň 2024-nji ýyla çenli durgunlyga uçramagynyň, şeýle-de onsuzam basyş astyndaky graždan azatlygyna edilýän hüjümiň güýçlenmeginiň mümkindigini aýdýarlar.
Her niçigem bolsa “Bütewi Orsýet” partiýasy tarapyndan prezidentlige kandidat hökmünde hödürlenensoň, özüniň beren ilkinji möhüm interwýusynda Putin özüniň üçünji möhlete prezident saýlanmagynyň ýurda derwaýys durnuklylygy getirjekdigini aýtdy:
—Haçan-da ýurt kyn ýagdaýda wagty, haçan-da krizisiň hötdesinden gelmek üçin tagalla edilýän mahaly, haçan-da döwlet öz aýagyna galmak ugrunda jan edýän döwri, syýasy sistemada durnuklylyk elementleri örän möhüm. Biz döwletiň dargamagyny başdan geçirdik. Sowet Soýuzy ýykyldy. Sowet Soýuzy näme? Ol Orsýet, ýöne başgaça atlandyrylýardy. Biz 90-njy ýyllaryň örän çylşyrymly döwrüni başdan geçirdik. Diňe 2000-nji ýyllardan aýak üstüne galyp başladyk. Içerki dünýämizi dikeltdik. Ýagdaýy durnuklylaşdyrdyk. Elbetde, bize durnukly ösüş döwri gerek.
Orsýetiň başynda iki möhlet prezident bolup oturan Putiniň syýasy garşydaşlarynyň we adam hukuklaryny goraýjy aktiwistleriň bellemegine görä, durnuklylyk üçin baha juda gymmada durýar. Muňa saýlawlaryň galplaşdyrylmagy, habar serişdelerini berk gözegçilikde saklamak we graždan azatlygyna hüjüm edilmegi girýär.
Orsýetiň üç telekanalynda berlen interwýuda Putin syýasy garşydaşlarynyň “ähli zat şeýle bir erbet welin, mundan artyk hiç ýaramazlaşyp bilmez” diýen garaýyşlaryna şeýle diýdi:
—Men “mundan artyk hiç ýaramazlaşyp bilmez” diýmekden saklanardym. Iküç sany ýalňyş ädimiň netijesinde öňki bolan hemme zatlar bizi ýaňadan şeýle bir tiz gurşap alar welin, bize göz aýlamaga-da maý bolmaz.
KGB-niň ozalky ofiseri, soňra FSB-e öwrülen bu gullugyň başlygy bolan, indi ýeserlik bilen özüni aşa wajyp hem edermen edip görkezmek isleýän 59 ýaşly Putin interwýunyň dowamynda özüni Ikinji jahan urşundan soň, ýurduň “iň köp zähmet çeken” lideri diýip öwdi. Onuň sözlerine görä, sowet döwrüniň liderleriniň ýurdy öz edara edişi ýaly dolandyrmaga fiziki mümkinçiligi-de, “islegi-de” bolmandyr.
Putiniň interwýunyň dowamynda aýtmagyna görä, mundan “dört ýyl ozal” häzirki prezident Dmitriý Medwedew bilen Putiniň prezidentlige dolanyp gelmeginiň mümkindigi barada özara ylalaşypdyrlar.
Interwýu geçirenleriň biriniň Günbataryň Putini “gyrgy” diýip atlandyrmagyna nähili garaýandygy baradaky soragyna Putin: “Birinjiden-ä, gyrgy bir kiçijek oňat guş. Üstesine-de, men adam. Onsoňam men her dürli atlandyrmalara garşy” diýip, jogap berdi.
Soňra Putin öz daşary ýurtlardaky tankytçylaryna açyk bir habar ýollady, ýagny olara: “Bilýäňizmi näme, öz işiňiz bilen boluň!” diýdi.