text:
HHR-nyň Adatdan Daşary we Doly Ygtyýarly Ilçisi Sun Weýdun: Hytaý Türkmenistanyň garaşsyz ösüş ýyllarynda gazananlaryna ýokary baha berýär
06.01.2017
- 1992-nji ýylyň 6-njy ýanwarynda Hytaý bilen Türkmenistan bilelikdäki ähtnama gol çekdiler we diplomatik gatnaşyklary ýola goýdylar. 25 ýylyň dowamynda deňhukuklylyk we özara peýda ýörelgelerine eýerýän türkmen-hytaý gatnaşyklary täze mazmuna eýe boldy. Soňky ýyllarda Hytaý bilen Türkmenistan strategiki hyzmatdaşlygy ýola goýdylar, Dostluk we hyzmatdaşlyk hakynda şertnama gol çekip, döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösüşini üpjün etdiler. Men ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ösüşini görkezýän anyk mysallar getirmekçi.Uzynlygy 1800 kilometr bolan Türkmenistan- Hytaý gaz geçirijisi dünýäde iri serhetüsti gaz geçirijisidir. 2009-njy ýylyň ahyryndan bäri Hytaý 160 milliard türkmen gazyny aldy we ony iň köp alýan ýurt boldy. Hytaý kärhanalarynyň 30-synyň 2 müňe golaý işgäri Türkmenistanda ykdysady iş ilen meşgullanýar. Hyatýda öndürilen otlylar demir ýol ulaglarynyň umumy kuwwatlylygynyň 90 göterimini tutýar. Her gün Pekin, Urumçi we Aşgabat aralygyna halkara howa gatnawlary amala aşyrylýar, her ýyl türkmenistanlylaryň 6 müňüsi Hytaýa sapara barýarlar. Bularyň hemmesi köpugurly hyzmatdaşlygyň oňyn ösüşine şaýatlyk edýär.
Hytaý we Türkmenistan milli ösüşiň ileri tutulýan meselelerinde bir-birini goldaýarlar, şeýle hem iri halkara guramalarynyň, ozaly bilen Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde ählumumy howplara we döwrüň wehimlerine garşy durmakda üstünlikli hyzmatdaşlyk edýärler. Hytaý tarapy Türkmenistanyň halkara başlangyçlaryny, uly möçberli özgertmeler strategiýasyny makullaýar. Türkmen tarapy hem, öz gezeginde, „bütin Hytaý“ syýasatyna berk eýerýär. Taraplaryň ikisi-de ýakyn gatnaşyklary ýola goýdylar we sebit boýunça guramalaryň çäklerinde netijeli özara hereketi gazanýarlar.
HHR-yň Başlygy Si Szinpin blelikdäki gurluşyk babatda „Bir guşaklyk we bir ýol“ başlangyjy bilen çykyş etdi, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bolsa Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek teklibi bilen çykyş etdi. Bularyň hemmesi iki ýurduň hem strategik maksatlarynyň köp babatda gabat gelýändigini, özara peýdaly hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge uly mümkinçiligiň bardygyny tassyklaýar.
Biz türkmen tarapy bilen bilelikde ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmegiň täze ugurlaryny gözlemäge, senagat, ulag, ylym we tehnika, harby we kosmos tehnologiýalary babatda özara hereketi berkitmäge tagallalary gönükdirip, hytaý-türkmen gatnaşyklaryny okgunly ösdürmäge we olary hil taýdan täze derejä çykarmaga ýardam etmäge taýýardyrys.
Biziň ýurtlarymyz gaz pudagynda iri söwda hyzmatdaşlarydyr. Türkmenistan gaz gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär, Hytaý bolsa energiýa serişdelerini iri sarp edijidir. Häzirki wagtda kuwwatlylygy ýylda 55 milliard kubmetr bolan Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň üç şahasy guruldy. 2009-njy ýylyň ahyrynda gaz geçirijisi ulanylmaga berlenden soň türkmen gazy Hytaýyň ýaşaýjylarynyň millionçalarsyna peýda getirdi.
Mälim bolşy ýaly, Pekiniň ilatynyň peýdalanýan gazynyň üçden birini Türkmenistan iberýär. Gaz geçirijisiniň dördünji şahasyny gurmak göz öňünde tutulýar, onuň işe girizilmegi bilen tebigy gazyň eksportunyň möçberi artar. Bir söz bilen aýdanyňda, bu ugurdaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk netijelidir we onuň geljegi ulydyr.
Gaz babatda hytaý-türkmen hyzmatdaşlygyny strategiki, uzak möhletleýin, biri-biriniň üstüni ýetirýän we özara peýdaly, diňe bir iki ýurduň bähbitlerine däl, eýsem Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisi geçirilýän ýurtlarda-da durnuklylygy üpjün edýän möhüm ähmiýete eýedigi bilen häsiýetlendirse bolar. Bilelikdäki taslamanyň amala aşyrylmagy esasy maksada ýetmäge –energetika üçlüginiň--önüm öndürijileriň, üstaşyr geçirijileriň we sarp edijileriň bähbitleriniň deňeçerligini üpjün etmäge mümkinçilk berer. Biz mundan beýlägem türkmen tarapy bilen bilelikde deňhukuklylyk we özara peýda esasynda özara hereketiň çägini giňeltmäge we derejesini ýokarlandyrmaga, täze üstünlikleri gazanmaga taýýardyrys.
25 ýyllyk diplomatik gatnaşyklaryň dowamynda iki ýurduň arasyndaky haryt dolanşygy ep-esli artdy. Eger ol 1992-nji ýylda ABŞ-nyň 4,5 million dollaryna barabar bolan bolsa, onda 2013-nji ýylda ABŞ-nyň 10 milliard dollaryna deň boldy. Soňky 5 ýylda Hytaý Türkmenistanyň iň uly söwda hyzmatdaşydyr. Halkara söwdasynyň haýallamagy, energiýa serişdeleri bazaryndaky dartgynlylyk we beýleki sebäplere görä, ikitaraplaýyn haryt dolanşygy soňky iki ýylda pul görnüşinde peselse-de, onuň möçberi öňküligine saklanyp galdy. Geçen ýylyň 11 aýynda haryt dolanşygy ABŞ-nyň 5,4 milliard dollaryna deň boldy. Hytaý-türkmen hyzmatdaşlygynyň ägirt uly mümkinçiligi bar. Taraplaryň ikisi-de ykdysadyýet pudagynda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň Ýörüte maksatnamasyny işjeň ara alyp maslahatlaşýarlar. Ylmy-tehnologik hyzmatdaşlyk onuň möhüm ugurlarynyň biri bolar. Taraplar şu ýyl birinji hytaý-türkmen ylmy-innowasion forumy geçirmegi göz öňünde tutýarlar.
Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň beýleki bir möhüm ugry-da ynsanperwer hyzmatdaşlykdyr. Soňky ýyllarda medeniýet, bilim, sport, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri we ş.m. babatda aragatnaşyklar we alyş-çalyşlar barha artýar. Ýaşlar, zenanlar wekilýetleri özara saparlary amala aşyrýarlar. Hytaý we Türkmenistan Medeniýet günleri ýaly uly möçberli çäreleri amala aşyrdylar, atşynaslykda perspektiwaly hyzmatdaşlygy ýola goýdylar, şol sanda bilelikde ýörüte ylmy maslahaty we Birinji hytaý atçylyk medeniýeti festiwalyny guradylar. Türkmenistanyň döwlet sirki Çžuhaý şäherinde geçirilen Sirk sungatynyň halkara festiwalynda altyn medala mynasyp boldy.
Sebit boýunça hyzmatdaşlyk hem işjeňleşýär. Hytaý 2017-nji ýylda Aşgabatda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçirilmegini işjeň goldaýar. Şaansi sebiti bilen Mary welaýaty, Şandun sebiti bilen Lebap welaýaty, Sian şäheri bilen Mary, Žiçžao bilenTürkmenabat şäherleri doganlaşdylar. Bilim pudagynda hem hyzmatdaşlyk durnukly ösdürilýär, her ýyl hytaý tarapy Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine hytaý dili mugallymlaryny ugradýar, türkmen talyplarynyň 2 müňden gowragy Hytaýda bilim alýarlar, türkmenistanly mekdep okuwçylary we talyplar hytaý dilini öwrenýärler. Geçen ýylyň awgust aýynda HHR-yň ilçihanasy Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň orta mekdepleriniň okuwçylarynyň we mugallymlarynyň Hytaýa saparyny gurnady, bu bolsa olaryň hytaý dilini öwrenmäge islegini has-da artdyrdy.
Ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şu ýylky şanly senesine Türkmenistan we Hytaý uly ähmiýet berýärler, muňa göz öňünde tutulýan çäreler-de şaýatlyk edýär. Hytaý tarapy Türkmenistanyň ylmy-barlag edaralarynyň wekillerini Hytaý bilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan ylmy maslahata gatnaşmaga çagyrdy, ol şu ýylyň ýanwar aýynda Pekinde geçirler. Mundan başga-da, Hytaýyň daşary ýurtlar bilen dostluk halk jemgyýeti Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Ilçihanalarynyň wekillerini kabul etmäge taýýarlanýar. Hytaýyň milli filateliýa korporasiýasy ýubileý poçta markalryny çap eder. Doganlaşan sebitler, welaýatlar we şäherler bilelikdäki çäreleri geçirerler.
Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan Daşary we Doly Ygtyýarly Ilçisi hökmünde işlän iki ýarym aý wagtyň dowamynda siziň ýurduňyz barada ajaýyp täsirler kemala geldi. Men Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramçylygy dabaralaryna, durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahata gatnaşdym, taryhy we binagärlik babatda gözel ýerler bilen tanyşdym, paýtagtdaky muzeýlere we teatrlara baryp gördüm. Türkmenistana garaýşymy şeýle beýan edýärin: kuwwatly döwlet, parasatly lider, zähmetsöýer halk, ajaýyp geljek!
Hytaýlylarda; „Goňşular bir-birine doganlaryň bir-birine ýagşylyk dileýşi ýaly diňe gowulyk arzuw edýärler“ diýen atalar sözi bar. Ýakyn goňşy, wepaly dost we ygtybarly hyzmatdaş hökmünde Hytaý döwlet gurluşynda we dünýäde hem-de sebitde durnuklylygy üpjün etmek ugrunda Türkmenistanyň gazananlaryna ýokary baha bedýär.
Irina YMAMGULYÝEWA


c: text/html

text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad iş başyndan gitmeli, emma munuň wagty gepleşikler arkaly maslahatlaşylyp biler diýdi.
Kerri 19-njy sentýabrda, Londonda Britaniýanyň daşary işler sekretary Filip Hammond bilen geçiren gepleşiklerinden soň çykyp gepledi.
Ol Orsýeti we Eýrany öz täsirlerini ulanmaga hem-de Assady gepleşige yrmaga çagyrdy.
Ol dört ýyllyk graždan urşuny we Siriýanyň barha ýaramazlaşýan bosgun krizisini soňlamak üçin syýasy çözgüt tapmak tagallalaryny täzelemegiň zerurdygyny nygtady.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kompýuter wiruslary barada düşünje.
Okuwçylar, siz gündelik habar beriş serişdelerinde häli-şindi ol ýa-da beýleki bir kompýuter wiruslary, olaryň ýetirýän zyýanlarynyň möçberleri barada maglumatlara gabat gelýänsiňiz. Kompýuter bilen iş salyşýan adamlaryň hemmesi diýen ýaly öz ömürlerinde iň bolmanda bir gezek wirus bilen gabat gelşendirler. Häzirki döwürde köpçülige mälim bolan wiruslaryň sany müňlerçe bolup, olaryň mukdary gitdigiçe artýar. Eýsem, kompýuter wiruslary nähili zat-ka? Kompýuter wirusy – adatça, assembler maksatnama dilinde ýazylan uly bolmadyk maksatnamadyr. Aslynda kompýuter wiruslarynyň döreýşi onçakly bir çylşyrymly hem däldir. Ilkinji wiruslar tötänleýin, kompýuter üçin haýsydyr bir maksatnama düzüjiniň bilesigelijiliginiň, garagollygynyň netijesinde döräpdirler. Wiruslary käbir maksatnama düzüjiler garagollukdan ýa-da belli bir adamlara ýamanlyk etmek maksady bilen düzýärler. Wirus (başgaça, wirusly maksatnama) haysydyr bir ýol bilen kompýutere (diskiň operasiýa ulgamly bölegine, ýerine ýetirilýän faýllara, gurluşlaryň maksatnamalaryna we ş.m.) düşýär. Ol öz zäherlän ulgam ýa-da amaly maksatnamasynyň işe göýberilmegi bilen herekete başlaýar. Wiruslaryň ýaýraýşy we hereket edişi dürli-dürlüdir. Olaryň käbirleri seýrek peýda bolup, üýtgeşik bir ses, mahal-mahal monitoryň ekranyna zyýansyz ýazgylary ýa-da suratlary çykarmak bilen çäklenýärler. Olara mysal hökmünde ilkinji kompýuter ulgamlarynyň birinde hereket eden, öz-özünden köpelýän “Kripper” ady bilen belli bolan wirusy görkezmek bolar. Bu wirus “Men Kripper. Hany meni tutubilseň tut-da!” diýen ýaly ýazgyny kämahallar ekrana goýberipdir. Ony ýok etmek üçin “Ripper” maksatnamasyny düzüpdirler. “Harp ýykyldy” wirusy bolsa kompýuteriň klawiaturasynyň işini bes etdirýär. Ýaňy ýazylan ýazgynyň harplary bolsa ýuwaşja ses edip, emaý bilen ekranyň aşak ýüzüne gaçyp ugraýarlar. “Bebe”, “Köke monstry”, “Digger”, “Kommuna”, “Wepna-757”, “Ýanki Dudl” we ş. m. wiruslar hem ýokarky topara girýärler. Bu wiruslaryň aglaba köpüsi zyýansyz bolup, olar maksatnama düzüjileriň garagollygynyň netijesidir. Ýöne wiruslatyň arasynda bolgusyzlaryna hem gabat gelip bolýar. Meselem, “Dynç alyş güni” diýlip atlandyrylan wirus dynç alyş güni kompýuter bilen işlemäge rugsat bermeýär. “Gimn” wirusy ulgam maglumatlaryny kompýuteriň ýadyndan öçürip, onuň işlemegini bes etdirýär, soňundan bolsa ozalky Sowet Soýuzynyň Gimnini çalýar. “Gara anna güni”diýlip atlandyrylýan wirus islendik aýyň anna gününe gabat gelýän 13-lenji güni öz gara işine girişýär.
Wiruslaryň has howplulary hem bar. Olar kompýutere aralaşandan, derrew adam bilen aldym-berdimli “söweşe” başlaýarlar. Bu wiruslaryň özlerine mahsus atlary hem bar. Meselem, “Gäbi azan”, “Duşman beýnileri”, “Karbunkul”, “Basybalyjy”, “Killer”, “Bulaşyklyk”, “Gara ar alyjy”, “Çöp düýbi çaga”, “Pislik” we başgalar.
Dünýäniň köp ýurtlary bilen birikdirilen kompýuter setlerinde bu wiruslar has-da çalt we giňden ýaýramak bilen, örän uly zeper ýetirýär we adam ömrüne howp salýar.
1988-nji ýylyň tomsunda Miçigan gospitalynda hassalar hakynda maglumatlary işläp taýýarlaýan üç sany kompýutere ýokaşan wirus maglumatlaryň saklanylýan bazasynda kesellileriň ornuny bilkastlaýyn çalşyrypdyr. Hernä, munuň wagtynda üsti açylypdyr, bolmasa gör näçe adama zeper ýetmegi, gör, kimleriň ömür tanapynyň kesilmegi hem mümkin eken.
1988-nji ýylyň Sanjar aýynda uniwersitetiň talyby Kornell Robert Morris öz ýazan wirusyny Internet kompýuter ulgamyna ornaşdyrypdyr. “Gurçuklar” toparyna girýän bu wirus örän çalt ýaýramak bilen, sanlyja sagadyň içinde 6 müň sany kompýuteri hatardan çykarypdyr. Onuň ýetiren zyýany 100 million dollara ýetip, olary düzetmek üçin 250 müň dollardan gowrak çykdajy edilipdir. Ulgamy kadaly işe girizmek üçin bolsa iki gün gerek bolupdyr.
1989-njy ýylyň başlarynda Donald Gin Burleson öz döreden wirusy bilen amerikan firmalarynyň birine degişli bolan 200 müň dollarlyk komission ýazgylary hatardan çykarypdyr. Bu wirusyň awtory türmä ýedi ýyllyk şertli düzgün bilen höküm edilipdip we oňa 11800 dollarlyk jerime töledilipdir.
Bu wiruslaryň hemmesini anyklap tapmak onçakly kyn däldir. Ýörite serişdeleri edinip, olardan dynyp hem bolar. Emma düýbünden gizlin hereket edýän wiruslar hem bar. Olar öz görnüşlerini yzygiderli üýtgedip durýarlar we ussatlyk bilen çalt we ösen serişdeler arkaly gizlenmegi başarýarlar. Olar özlerini ol ýa-da beýleki wiruslar hökmünde görkezip, aldawa salyp bilýärler. Şoňa görä-de olary tapmak we zyýansyzlandyrmak köplenç halatlarda başartmaýar. Ýöne şeýle wiruslaryň garşysyna hem göreşip bilýän maksatnamalar döredilip başlandy.
Wiruslary aňtaýjy we olara garşy göreşiji maksatnamalary iki topara bölmek mümkin. Birinji topara degişli maksatnamalar peýdalanyjy tarapyndan zerur mahaly işe göýberilýärler we kompýuteriň çalt ýadyndan we disklerden wiruslary ýa-da olaryň hereketleriniň ýetiren zyýanyny gözleýärler.
Ikinji topara degişli antiwirus maksatnamalary çalt ýada ýüklenilip, işe girişmäge taýýar bolup durýarlar. Bardy-geldi wirus hereket edip başlaýsa, olar dürli çäreleri (mysal üçin, wirusyň bardygy barada peýdalanyjyny habardar etmek, maksatnamanyň işini togtatmak we ş.m.) görüp başlaýarlar.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim


text:
ABŞ we ozalky Sowet Soýuzynyň lideri Mihail Gorbaçýow Orsýetiň parlament saýlawlarynda düzgün bozmalaryň bolandygy baradaky beýanatlara garalmagyny talap edip, Orsýetiň häkimiýetlerine basyş edýänleriň sanawynda durýar.
ABŞ-nyň Helsinki Komissiýasynyň beýanatynda Orsýetde saýlawlaryň geçirilişine protest bildirilip, demonstrasiýa çykan ýüzlerçe adamyň tussag edilmegine çuňňur alada bildirliýär.
Komissiýa ors hökümetini demokratiýanyň prinsipleri boýunça we kanunyň hökmürowanlygyny amal etmekde öz borçlaryny ýerine ýetirmeklige, şeýle hem raýatlaryň demonstrasiýalar arkaly öz nägileliklerini bildirmäge bolan hukuklaryna hormat goýmaklyga çagyrýar.
Şol bir wagtyň özünde 20 ýyl mundan ozal dargan Sowet Soýuzynyň prezidenti Mihail Gorbaçýow “Interfaks” habar gullugyna saýlawlarda düzgün bozmalara ýol berlendigini aýdyp, täze saýlawlaryň geçirilmelidigini belledi.


text:
Orsýetiň Çelýabinsk oblastynda ýüz beren meteorit weýrançylygyndan soň bu regionda güýçli depginde dikeldiş we arassalaýyş işleriniň alnyp barylýandygy habar berilýär.
Orsýetiň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligi häzirki wagt şeýle işler bilen bu regionda 20 müň töweregi adamyň meşgullanýandygyny mälim etdi.
Maglumata görä, anna güni irden Çelýabinsk oblastynda bir meteoritiň Ýere ýakyn aralykda partlamagy netijesinde dörän sarsgynda 4 müňden gowrak jaýa zyýan ýetipdir. Bu wakanyň netijesinde 1 müň 200 töweregi adamyň ýaralanandygy, olardan 50 töwereginiň henizem keselhanadadygy habar berilýär.
Meteoritiň partlamagynda dörän sarsgynda, esasan, jaýlaryň penjirelerine uly zyýan ýetendigi aýdylýar. Orsýetiň resmileri bu wakada çekilen zyýanyň edil häzirki wagt 13 million dollar töweregidigini aýdýarlar.


text:
“WhatsApp” tilsimi öz ulanyjylaryna indiden beýläk ýogyn, inçejik harplar bilen, tekstleri aşagy çyzylan ýa-da owadanlanan görnüşde dürli hili hat bilen ýazmaga mümkinçilik döredýär.
“WhatsApp” ençe günden bäri öz hatlaryny dürli görnüşde ýazmak isleýänler üçin synag geçirýär.
"The Telegraph" gazetiniň habaryna görä, bu täzelik indi doly hyzmata girizilipdir.
Bu ulgamda indi dürli görnüşdäki hatlary ýazmak mümkin, ýöne diňe käbir bellikleriň kömegi bilen. Nähili görnüşde hat ýazmak isleýän bolsaň, sözüň başynda we ahyrynda käbir bellikleri goýmaly.
Haty has goýy hem ýogyn görnüşde ýazmak üçin ýyldyz belliginden peýdalanmaly. (*bold*)
Inçe hili hat ýazmak üçin bolsa sözüň başynda we ahyrynda etekçyzyk goýmaly (*_italics_*)
Hatyň üstünden çyzyk çekmek isleýänler bolsa tolkun belliginden peýdalanmaly. (~tilde~)
Harplary ýogyn hem gyýa ýazmak üçin bolsa sözüň başynda we ahyrynda etekçyzyk bilen ýyldyz belligi ulanylmaly. ( _*bolt italics*_ )


text:
31-nji ýanwarda “Türkmenistan” we “Neýtralnyý Turkmenistan” merkezi gazetlerinde ýurtda şu ýylyň fewral aýynyň dowamynda geçiriljek köpçülikleýin çäreleriň sanawy çap edildi.
Bu sanawdaky köpçülikleýin çäreleriň aglabasy 19-njy fewralda bellenilip geçilýän Baýdak güni baýramçylygy bilen bagly. Emma bu sanawda, adatça, stadionda geçirilýän teatrlaşdyrylan baýramçylyk dabarasy ýok.
Geçen ýylyň Bitaraplyk baýramynda hem teatrlaşdyrylan dabara ýatyrylypdy
. Ýöne ilatyň arasynda stadiondaky teatrlaşdyrylan baýramçylyk dabarasynyň geçirilmeýänligine gynanyp ýören ýok.
“Şonsuzam, köpçülikleýin çäreler az däl. Birinden dynsak, bir peýda. Şu çäreler halky halys irizdi. Ýokardakylar muňa düşünip başlandyrlar-da” diýip, paýtagtyň 1-nji saglyk öýüniň lukmany Dörtguly aýdýar.
Mundan ozal her bir uly baýramçylykda stadionda geçirilýän çärä ýurduň döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleriniň, okuw jaýlarynyň okuwçylarydyr, studentleriniň müňlerçesi gatnaşdyrylýardy. Olar baýramçylyk dabarsynyň bir aý, kähalatda bolsa ondan hem köp wagt öňünden stadionlarda ýörite taýýarlyk “marşirowkalaryny” geçýärdiler. Häzir paýtagtyň stadionlarynda ümsümlik. “Marşirowkalara” gatnaýan ýok.
Käbir ildeşlerimiziň aýtmaklaryna görä, geçen ýylyň ahyryndan bäri köpçülikleýin çäreleriň sany-da azalypdyr
. “Dekabr, ýanwar aýlarynda biz köpçülikleýin çärelere az gitdik. Käbir çäreler bolsa ýatyryldam” diýip, ýokary okuw jaýynyň 2-nji kursunyň studenti Ýalkap aýdýar.
Emma bu “ümsümlik” uzak dowam etmez. Ýanwar aýynyň köpçülikleýin çäreleriniň sanawy bary-ýogy 24 sany köpçülikleýin çäreden ybarat bolan bolsa, fewral aýynyň sanawy boýunça eýýäm 64 sany köpçülikleýin çäreleri geçirmeklik göz öňünde tutulýar. Başgaça aýdylanda, fewral aýynda iki esseden hem köp köpçülikleýin çäreler geçiriler.
Bu köpçülikleýin çäreleriň aglabasy dürli görnüşdäki we derejedäki baýramçylyk hem-de açylyş dabaralardan, maslahatlardan ybarat. Bu baýrmaçylyk çäreleriniň arasynda “Arkadaga şan bolup parla, ýaşyl baýdagym!”, “Bagtyýar parlaýar ýaşyl baýdagym”, “Arkadagly berkarar ýurdum, buýsançly parla, ýaşyl baýdagym” atly köpçülikleýin çäreler hem bar.
"Köpçülikleýin" sport çäreleri
Şeýle-de fewral aýynda sportuň 16 sany dürli görnüşleri boýunça ýaryşlar geçiriler. 10-18-nji fewral aralygynda hokkeý boýunça Türkmenistanyň prezidentiniň kubogyny almak ugrundaky halkara ýaryş, 12-17-nji fewral aralygynda sportuň basketbol görnüşi boýunça Türkmenistanyň çempionaty bolup geçer. Şeýle-de sportuň küşt, woleýbol, karate, kik-boksing ýaly görnüşleri boýunça ýaryşlary-da geçirmek göz öňünde tutulýar.
Emma, ýurtda geçirilýän sport ýaryşlaryna-da köpçülikleýin çäre hökmünde garaýanlar az däl. Hususan-da, şol ýaryşlara tomaşaçy hökmünde gatnaşmaga mejbur bolýanlar bu sport ýaryşlaryna adatdaky köpçülikleýin çäre hökmünde garaýarlar.
“Käbir sport ýaryşlarynda janköýerlik etmek üçin öňünden repetisiýa-da geçilýär. Geçen ýylyň sentýabr aýynda futbol boýunça halkara ýaryşyň açylyş dabarasyna bir aý öňünden repetisiýa geçdik. Sebäbi açylyş dabarasyna prezident bardy” diýip, ýokary okuw jaýynyň 2-nji kursunyň studenti Ýalkap Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Aşgabatly sport treneri Mämmediň aýtmagyna görä, ýurt baştutanynyň gatnaşmaýan sport ýaryşlaryna tomaşaçy bolup barýanlaryň hem köpüsi “mejbury janköýerler”. “Ýaryşa telewideniýe gelse, ýörite tomaşaçylary hem getirýärler.
“Watan” programmasynyň sport baradaky wideoreportažlaryndaky tribunalarda sport egin-eşiklerinde oturan tomaşaçylar şol mejbury janköýerler. Telekamera olara bakdyrylsa, olar çapak çalmaly, şowhun turuzmaly” diýip, Mämmet gürrüň berýär.
31-nji ýanwarda ýurduň merkezi gazetlerinde çap edilen fewral aýynyň köpçülikleýin çäreleriniň sanawyndaky çärelerden başga-da, ýurtda “dynç gününiň çäreleri” diýip atlandyrylýan köpçülikleýin çäreler hem geçirilýär.
Ady agzalan sanawa girizilmeýän bu çäreler baradaky reportažlar türkmen telewideniýesiniň “Watan” programmasynyň dynç günündäki efiriniň ep-esli bölegini tutýar.
Dynç günlerini “dynç güni çärelerinde” geçirýän türkmenistanlylaram az däl. “Watan” programmasynyň diktory diňe “dynç güni çärelerini” geçiren hem-de oňa gatnaşan döwlet guramalarynyň atlaryny sanamak üçin azyndan 5 minudyny sarp edýär.


text:
13-nji martda Siriýanyň hökümeti BMG-niň we Arap Ligasynyň wekili Kofi Annanyň tekliplerine jogap berdi.
Annanyň metbugat wekili Ahmet Fawziniň aýtmagyna görä, häzir Siriýanyň beren jogabyna garalýar.
Kofi Annanyň sözlerine görä, ol ýakynda Damaska sapar edende, Siriýanyň ýolbaşçylaryna, şol sanda prezident Başar al-Assada ýurtdaky bidüzgünçilikleri togtatmak barada anyk teklipleri beripdir.
Ahmet Fawzi Siriýanyň jogabyny entek kommentirläp bilmejekdigini aýdýar.
Kofi Annan Türkiýäniň resmileri we Siriýa oppozisiýasynyň agzalary bilen gepleşikler geçirmek üçin, Türkiýä sapar edýär.


text:
Duşenbe güni prezident Mahmud Ahmedinejat Eýranyň urany baýlaşdyrmak işlerini dowam etdirmelidigi barada ýörite permana gol çekdi.
Onuň gol çeken bu permanynda Eýranyň öz ýadro işleri boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Atom agentligi bilen alyp barýan hyzmatdaşlyklarynyň hem diňe ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky halkara şertnamasynyň çygyrlary bilen çäklenmelidigi nygtalýar.
Prezident Ahmedinejatyň gol çeken bu permanyndan birnäçe gün öň Amerikanyň Birleşen Ştatlary ýadro energiýasy we ýadro ýangyjy meselesinde Orsýetiň Eýrana ýardam berýändigine salgylanmak bilen, Eýranyň özüniň urany baýlaşdyrmagy üçin zerurlygyň ýokdugyny aýdyp, çykyş edipdi.
Düýn Eýranyň Atom energiýasy boýuna guramasynyň başlygy Aly Akbar Salehi öz ýurdunyň urany baýlaşdyryjy täze merkezleri gurmaklygy planlaşdyrýandygyny aýtdy.


text:
Hepdäniň duşenbe güni, ýagny 20-nji dekabrda MTS-iň Türkmenistandaky 2 milliondan gowrak abonentleri 21-nji dekabrdan aragatnaşygyň hyzmatlarynyň wagtlaýynça togtadylýandygy baradaky SMS habarlaryny aldylar.
MTS kompaniýasynyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, 15-nji dekabrda ýurduň aragatnaşyk ministrligi 21-nji dekabrdan amerikan kompaniýasy bolan Barash Communications Technologies, Inc. (BCTI) kompaniýasyna Türkmenistandaky aragatnaşyk hyzmatlary üçin berlen lisenziýasyny bir aýlyk togtadýandygyny habar beripdir. BCTI MTS-iň Türkmenistandaky golçur kärhanasydyr.
Türkmenistanyň mobil aragatnaşygy bazarynda MTS öňdebaryjy kompaniýadyr. Onuň ulgamy ýurduň 85 prosenti bilen örtülendir. Türkmenistanyň 14 şäherinde MTS-iň 38 ofisi we 500 sany hyzmatdaş dükanlary bar. Şu ýyl MTS-iň Türkmenistandaky abonentleriniň sanynyň 2 milliondan geçendigini «Sistema» aksioner korporasiýasynyň ýolbaşçysy Leonid Melamed prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşygynda habar beripdi.
MTS Türkmenistanda ýurduň aragatnaşyk ministrligi hem-de BCTI bilen bilelikde 2005-nji ýylyň noýabrynda üçtaraplaýyn gol çekilen şertnamanyň esasynda öz işlerini amala aşyryp gelýärdi. Bu üçtaraplaýyn şertnamanyň möhleti bolsa şu ýylyň 21-nji dekabrynda tamamlandy. Şertnama laýyklykda, MTS bir aý öňünden özüne berlen lisenziýasynyň möhletini uzaltmak barada ýurduň Aragatnaşyk ministrligine ýüz tutanda, kompaniýa ol ýerden möhletiň uzaldylmagy baradaky tassyknamany alyp bilmedi.
Ýurduň hökümeti MTS bilen bagly hereketleri babatda kommentariýa bermekden saklanýar. Türkmenistanda ýüze çykan ýagdaý bilen baglylykda, MTS-iň öz hukugyny goramak üçin elinde baryny aýamajakdygy barada aýdylýar.
Sebäp nämede?
MTS bilen bagly şeýle wakanyň ýüze çykjakdygy baradaky maglumatlar eýýäm iki aý mundan öň peýda boldy. Kompaniýanyň mobil aragatnaşyk hyzmatlarynda ilki başda ýüze çykyp başlan nogsanlyklara tehniki näsäzlyklar sebäp boldy diýlip habar berlen hem bolsa, munuň baş sebäbi MTS-iň mobil bazaryndaky esasy we ýeke-täk bäsdeşi «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň maliýe krizisine sezewar bolmagy bilen düşündirilýär.
Döwlete degişli bolan «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň müşderileri MTS-e garanyňda juda az. Munuň sebäbi kärhananyň mobil hyzmatynyň pesligindedir. «Altyn asyr» ulgamy ýurduň çetki etraplary üçin elýeterli däl. Aragatnaşygynyň hili bolsa juda öwerlikli däl. Şeýle kemçilikleri bolany üçin ýurduň raýatlary MTS-iň abonentleri bolanyny kem görmeýärler.
Ýurduň ähli ýerlerinde aragatnaşyk enjamlaryny goýmak üçin «Altyn asyr» kärhanasyna ummasyz pullar gerek bolýar. Müşderileriniň az bolmagy bolsa diňe bir aragatnaşyk enjamlaryny satyn almakda däl, eýsem kärhananyň işgärlerini aýlyk haklary bilen üpjün etmekde-de bökdençlik döredýär.
Häzirki wagtda işgärleriniň aýlyk haklaryny üzmek üçin «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň ýurduň banklaryndan köp mukdarda karz alandygy barada maglumatlar mälim edilýär.3G internet ulgamy
Döwlete degişli bolan «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk kärhanasynyň müşderileri MTS-e garanyňda juda az.
«Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk kärhanasy mobil bazarynda özüniň monopolistik häsiýetini şu ýylyň mart aýynda hem görkezipdi. Ýaz paslynyň başynda «Altyn asyr» 3G internet ulgamyny müşderilerine hödürledi. Ýöne MTS kompaniýasynyň Türkmenistandaky wekilhanasynyň 3G ulgamyny müşderilere «Altyn asyrdan» has öň hödürlemäge mümkinçiligi bardy, emma ýurduň aragatnaşyk ministrligi MTS-e bu hyzmatyň lisenziýasyny şu ýylyň noýabryna çenli bermekden saklandy.
Ýurduň aragatnaşyk ministrliginiň MTS-iň lisenziýasyny şu ýylyň 21-nji dekabryndan bir aýlyk saklamak baradaky gelen karary «Altyn asyryň» müşderileriniň tizden-tiz artmagyna getirip başlady. MTS-iň müşderileri eýýäm üç gün bäri «Altyn asyryň» sim-kartalaryny satyn almak üçin nobata durýarlar. «Altyn asyryň» nomerlerini almaga baran adamlaryň nobaty juda uly.MTS umytdan düşenok
Halkara metbugatlarynda öňe sürülýän başga bir çaklama görä, Türkmenistanyň hökümeti MTS kompaniýasynyň girdejisinden töleýän pulunyň has köp bölegini almak isleýän bolmagy mümkin. Häzirki wagt MTS girdejisiniň 20 prosentini Türkmenistanyň býujetine geçirýärdi.
Öz gezeginde MTS hem müşderilerini ýitirmezlik üçin elinden gelenini aýamaýar. Ol öz müşderileri üçin 21-nji dekabra çenli ähli giriş jaňlaryny mugt etdi. 21-nji dekabrdan soň telefonlary öçürilen müşderileriň ählisiniň balansyndaky pullaryň öňküligine saklanyp galjakdygyny, ulgam täzeden herekete girizilen badyna müşderä balansyndaky pulunyň üstüne 20% goşuljakdygy barada kompaniýa abonentlerine habar berýär.
Balansyndaky galan pullary yzyna almak isleýän müşderiler MTS-iň ofisine baryp, kompaniýa bilen baglaşylan şertnamany ýatyransoň, şondan soň hasabyndaky puly gaýtaryp bilerler.
MTS kompaniýasynyň Moskwadaky baş edarasynyň metbugat gullugynyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, kompaniýanyň aragatnaşyk hyzmatlarynyň dowam etdirilmegi ugrunda häzirki wagtda türkmen hökümeti bilen gepleşikler dowam etdirilýär.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama öňki respublikan senator Çak Hageli ýurduň goranmak ministri wezipesine hödürlemekçi. Habar serişdeleriniň ýokary resmilere salgylanyp ýaýradan maglumatynda, Obamanyň Hagel barada karara gelendigi we muny duşenbe güni yglan etjekdigi aýdylýar.
Ýöne Ak Tamyň gün tertibine görä, duşenbe güni Obamanyň köpçüligiň öňünde çykyşy göz öňüne tutulmandyr.
Goranmak ministr Leon Panettanyň aýtmagyna görä, haçanda Obama 20-nji ýanwarda ikinji prezidentlik möhletine girişinden soň, ol öz wezipesinden gitmekçi.
66 ýaşly Hagel Wietnam urşunyň weteranydyr. Ol Ysraýyly tankytlamagy we Eýran bilen dialogy ýola goýulmagyň tarapdary hökmünde çykyş etmegi bilen tanalýar.


text:
Bosniýanyň polisiýasynyň metbugat wekili “Allahu Akbar” diýip gygyran ýaragly adamyň 27-nji aprelde Zwornik şäherçesindäki polisiýa merkezine hüjüm edendigini aýdýar. Onuň sözlerine görä, ýaragly adam atylyp öldürilmezden öň, bir polisiýa ofiserini öldürip, başga-da ikisini ýaradar edipdir.
“Hüjümçi polisiýa merkezine girip, ot açyp başlady. Munuň netijesinde bir polisiýa ofiseri öldi, başga-da iki sanysy ýaralandy” diýip, Bosniýanyň polisiýasynyň metbugat wekili Aleksandra Simoýlowiç aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde, Bosniýanyň howpsuzlyk ministri Dragan Mektiç ýaragly adamyň binanyň içine awtomat tüpeň bilen girendigini we polisiýa bilen bolan ok atyşykda öldürilendigini aýtdy.
Zwornik şäheri Bosniýanyň serbleriň agalyk edýän awtonom regionynda, ýagny Serb respublikasynda ýerleşýär.


text:
Pakistanyň polisiýasy 20-nji ýanwarda “Talyban” toparynyň Khyber Pakhtunkhwa welaýatynda uniwersitete eden hüjüminiň pidalarynyň sanynyň azyndan 21 adama ýetendigini, şol sanda studentleriň we okuw jaýynyň işgärleriniň bardygyny habar berdi.
Regional polisiýasynyň ýolbaşçysy Saeed Wazir pida bolan studentleriň köpüsiniň uniwersitetiň ýaşaýyş jaýynda atylyp öldürilendigini aýtdy. Baça Han uniwersitetiniň ýaşaýyş jaýlary Çarsadda şäherinde welaýatyň paýtagty Peşawardan 17 kilometr uzaklykda ýerleşýär.
Wazir wepat bolanlaryň sanyna Pakistanyň harbylary tarapyndan öldürilendigi aýdylýan hüjümçileriň girip-girmeýändigini takyklaşdyrmady.
20-nji ýanwarda irden hüjümçiler uniwersitetiň studentlerini we mugallymlaryny oka tutmagynyň dowamynda iki sany güýçli partlamanyň sesiniň hem eşidilendigi habar berildi.


text:
Owganystanyň Milli Mejlisiniň Sar-i-Pul welaýatyndan agzalary bu welaýatda howpsuzlyk şertleriniň barha ýaramazlaşýandygyny habar berip, bu welaýatyň alty etrabynyň hem obalarynda jeňçileriň hereket edýändigini aýdýarlar.
Sar-i-Pul welaýatynyň häkiminiň orunbasary Abdulgapur Destiýaryň aýtmagyna görä, Köhestanat atly etrabyň obalaryny jeňçiler basyp alypdyr. Bu etrapda 800-den gowrak jeňçiniň ýerleşendigi habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şamerdanguly Myrady habar berýär.


text:
Düýn Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Jose Manuel Barroso şu aýyň ahyrynda özüniň Ýewropa Bileleşiginiň ýörite delegasiýasyna öňbaşçylyk edip, Azerbaýjana we Türkmenistana sapara barjakdygyny mälim etdi.
Onuň sözlerine görä, bu saparlaryň barşynda Ýewropa Bileleşiginiň ýokary derejeli delegasiýasy Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň häkimiýetleri bilen bu ýurtlardan Ýewropa gaz akdyrylmagy baradaky meseleleri ara alyp maslahatlaşar.
Ýewropa Bilelelişigi Ýewropa çekilmegi göz öňünde tutulýan "Nabukko" gaz proýektiniň ýakyn wagtlarda amala aşmagyna uly umyt baglaýar.
Azerbaýjan bilen Türkmenistan bu proýekti gaz bilen üpjün etjek esasy ýurtlar bolar diýlip hasaplanylýar.


text:
Moskwanyň Sawýolowsk sudy üç oppozisioner syýasatçynyň mertebelerini goramak üçin premýer-ministr Wladimir Putiniň üstünden beren şikaýatyna seretmekden ýüz öwürdi.
Heniz resmileşdirilmedik Halk azatlygy partiýasynyň egindeş başlyklary Boris Nemsow, Wladimir Milow hem Wladimir Ryžkow geçen ýylyň dekabrynda göni efirde Putiniň özleri barada aýdanlary üçin suda şikaýat etdiler.
Şonda Orsýetiň premýer-ministri olary döwlet býujetinden milliardlarça pul ogurlamakda aýyplapdy.
Üç oppozisioner Putinden şol sözleri ýalana çykarmagy we million rubl kompensasiýa tölemegi talap etdiler.
Mundan öň Nemsow şikaýata seretmekden sud ýüz öwürse, özüniň hem egindeşleriniň adam hukuklary boýunça Ýewropa suduna ýüz tutjakdygyny aýdypdy.


text:
“Donbas batalýony” Ukrainanyň gündogaryndaky orsparaz söweşijileriň tarapynda söweşýän 46 hakynatutma çeçeni ele salandygy baradaky maglumatlary ret edýär. Agzalýan bu batalýon Ukrainanyň milli gwardiýasyndaky meýletin ýarymharby birleşikdir.
Bu waka bilen baglanyşykly henize çenli Moskwa ýa-da Grozny tarapyndan resmi maglumat ýaýradylmady.
Mundan öň, Ukrainanyň Armiýasy çeçen lideri Ramzan Kadyrowa ygrarly söweşijileriň Ukrainadan gitmäge rugsat berilmegini sorandyklaryny habar beripdi. Kadyrow bolsa, Ukrainanyň gündogaryna öz harbylaryny ugradandygy baradaky maglumatlary inkär edýär.


text:
Azerbaýjanyň oppozisiýasynyň prezidentlik saýlawlaryna teklip eden dalaşgäri ýurduň Merkezi saýlaw komissiýasynyň özüni hasaba almakdan ýüz öwürendigi üçin ony suda berjekdigini aýdýar. Rustam Ibragimbekow bu barada sişenbe güni agşam Moskwada eden çykyşynda aýtdy.
Onuň sözlerine görä, Azerbaýjanyň Merkezi saýlaw komissiýasy öz kararyny Ibragimbekowyň iki raýatlylygy we onuň Azerbeýjanda hemmişelik ýaşamaýandygy bilen delillendiripdir.
Moskwada ýaşaýan 74 ýaşly meşhur režissýor we “Oskar” baýragynyň eýesi Rustam Ibragimbekow Azerbaýjanyň birleşen oppozisiýasy tarapyndan şu aýyň başynda prezidentlige dalaşgär hökmünde teklip edilipdi.
Azerbaýjanyň Merkezi saýlaw komissiýasynyň metbugat-sekretary Azer Sariýew Ibragimbekowy hasaba almazlyk barada gelnen kararyň ýurduň Konstitusiýasyna laýyklykda we Orsýetiň häkimiýetleri tarapyndan berilen resmi dokumentleriň esasynda kabul edilendigini aýtdy.
Geçen hepdede Azerbaýjanyň birleşen oppozisiýasy alternatiw dalaşgär hökmünde 61 ýaşly taryhçy we öňki deputat Jamil Gasanlyny öňe sürdi. Azerbeýjanda prezidentlik saýlawlary 9-njy oktýabrda geçiriler.


text:
Demirgazyk Koreýa şu ýyl tussag eden kanadaly hristian ruhanysyny ömürlik agyr zähmet lagerine höküm etdi, diýip 16-njy dekabrda Hytaýyň resmi täzelikler agentligi Ksinhua habar berdi.
Torontonyň Preswiterian kilisesiniň pastory Günorta Koreýada doglan Hyeon Soo Lim Demirgazyk Koreýanyň Baş sudunyň gysga diňlenişiginde tussaglyga höküm edilipdir.
Sud ony Demirgazyk Koreýanyň abraýyny gaçyrmak üçin ABŞ-nyň we Günorta Koreýanyň alyp barýan işlerine goşulmakda günäli tapdy.
Şeýle-de dindar Demirgazyk Koreýadan gaçmak isleýän adamlary tapmakda we olara ýardam bermekde aýyplandy.
Onuň ybadathanasy ruhanynyň ynsanperwer missiýasy bilen Demirgazyk Koreýa sapar edendigini we ýetimler hem garrylar öýlerine kömek bermek maksadyna eýerendigini aýtdy.
Lim Demirgazyk Koreýanyň häkimiýetleri tarapyndan ýanwar aýynda Hytaýdan baransoň tussag edildi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Gazagystanda geçirilen GDA döwletleriniň liderleriniň resmi däl sammitine gatnaşyp, öz kärdeşleri bilen duşyşdy, diýip Türkmenistanyň resmi metbugaty maglumat berýär.
Bu Almaty şäheriniň “Akbulak” atly kompleksinde geçen näresmi duşuşyga Ermenistanyň, Belarusyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Orsýetiň hem Täjigistanyň liderleriniň gatnaşandygy habar berilýär.
Bu duşuşyga gatnaşanlar dürli meseleler bilen bir hatarda maliýe we ykdysady krizisiň ýaramaz täsirine garşy durmak üçin bilelikde hereket etmek meselesine garadylar diýlip, maglumat berilýär.
Ertir, 22-nji dekabrda Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew resmi sapar bilen Türkmenistana barar diýlip garaşylýar.


text:
ABŞ Konstitusion reforma boýunça Müsürde geçen referendumyň netijelerini gutlady.
Amerikan prezidentiniň milli howpsuzlyk meseleleri boýunça geneşçisi Tom Donilon Müsürde geçirilen ses berişligi “adatdan daşary möhüm waka” atlandyrdy.
Resmi maglumata görä, ses berişlige gatnaşan müsürlileriň 77% -i esasy kanuna özgertmeler girizmäge tarapdar bolup ses beripdir. Gatnaşyk 41%.
Häzir Müsürde häkimiýeti dolandyrýan Harby geňeş tarapdan edilen teklip şu ýyl ýurtda parlament we prezident saýlawlaryny geçirmegi göz öňünde tutýar.
Bu çärä zerurlyk şu ýylyň fewral aýynda bolan halk tolgunyşyklary we Hosni Muberegiň wezipesinden çekilmegi bilen döredi.


text:
Adam çykarmy?
Bir kişi oglyny “Ýerde goýsaň ys bolar, asmanda goýsaň pos bolar” diýleni edip, juda lälik saklapdyr. Ýalňyş terbiýe berendigine ogly jahyllykdan saýlanyp, ýigit çykanda göz ýetiripdir. Ol bu ýagdaýdan çykalga gözläp, ogluny-da ýanyna alyp, kakasynyň ýaşaýan obasyna gidýär.
Kakasyny bir çete çykaryp:
- Kaka, seniň “Çagany başdan…” diýen pendiňi tutman, oglumy lälik sakladym. Ol meniň göwnümiň isleýän ýigidi bolup ýetişmedi. Iş ýokmaz, ýalta. Üstesine-de yzgytsyz, gaharjaň. Ula-kiçä hormat-sylagy ýok. Heý, mundan adam çykarmy? – diýip sorapdyr.
Oglunyň düşen ýagdaýyna gynanan kakasy:
- Hany, bäş-üç gün ýanymda boluň! “Çykmadyk janda umyt bar” diýleni. Ondan-mundan gürrüň edip,syn edip göreýin, belki, saklanyp galan oňat häsiýeti-de bardyr – diýipdir.
Aradan şonça mütdet geçýär. Ogly ýehe-de “Mundan adam çykarmy?” diýen sowalyny gaýtalaýar. Kakasy ahmyr bilen başyny ýaýkap “ Ýok, mundan adam çykmaz” diýýär.
Lapy keç bolan ogly:
- Bu meniň garaşýan jogabymdy. Adam çykmasa, goý, çykmasyn. Mundan polis (polisiýa işgäri-de) çykmazmy? – diýip,kakasyna sowal berýär.
Kakasynyň ýüz-gözi açylýar:
- Tüýs üstünden bardyň, şu yzgytsyz häsiýeti bilen gül ýaly polis bolar – diýýär.
Garny ýogyn baýlar
XX asyryň 30-njy ýyllarynda bolşawikler barly-barjamly adamlara “Kulak”, “Kulak guýrugy” diýen ýaly günä-aýp bildirip, kulakçylyga çekip başlaýar. Kulakçylyga çekilenleriň bir bölegine atuw jezasyny berýär, galanlaryny maşgalasy bilen Türkmenistanyň daşyna – ýat, uzak ýurtlara
sürgün edýär.
Barjamly adamlar bu gara apatdan başyny gutarmak üçin basmaçy bolup, çöle çykýar. Käbiri maşgalasy, mal-mülki bilen serhetden aňra – daşary ýurtlara aşýar. Esen baý diýilýän bir baý bolsa obada arkaýyn gezip ýörenmişin.
Obadaşlary:
- Esen däde, özüň ýaly baýlaryň bir bölegi basmaçy bolup çöle çykdy, ençemesi daşary ýurtlara gaçyp gitdi. Başyňy, maşgalaňy bu bela-beterden halas et! Sen näme, bolşawikden gorkaňokmy? – diýip sowal beripdir.
Sada, ynanjaň Esen baý:
- Bolşawikler her gün “Ýok bolsun, garny ýogyn baýlar!” diýip, goh edýär. Men bolsa göwresi çepiksi, hor baý. Bolşawikler men ýaly hor baýlara degmejege meňzeýär – diýip, sowal beren obadaşlaryna gara çyny bilen jogap beripdir.
“Idi suýuda”
XX asyryň 30-njy ýyllarynda bir obaly şähere gidip,ol ýerde 2-3 aý işläp, obasyna dolanypdyr.
Obadaşlary ondan:
- Esli wagt şäherde işlediň. Orusça (rusça) geplemegi öwrendiňmi? – diýip sorapdyr.
Ol “Gözüne gül salýan” diýipdir. Obadaşlarynyň biri :
- Orusça “Bäri gel!” diýjek bolsaň, näme diýmeli? – diýip sorapdyr.
Şäherde işläp gelen:
- Ýanyňa çagyrjak adamyňa barmagyňy çommaldyp “Idi suýuda”
diýseň bolany – diýýär.
Başga bir obadaşy “Git” diýjek bolsaň, näme diýmeli?”
diýip soraýar. Şäherde işläp gelen:
- Ol hasam aňsat. “Git” diýjek adamyň beýle tarapyna geçip, barmagyňy çommaldyp “Idi suýuda” diýseň, gümüni çekip gider – diýipdir.
Toplan, il içinden çöplän Amanmyrat Bugaýew.


text:
Palestinanyň medisina işgärleri Ysraýylyň duşenbe güni Gaza uran howa zarbalarynda ýene 20-den gowrak adamyň ölendigini aýtdylar.
Ysraýylyň goşuny duşenbe güni beren beýanatynda öz harby uçarlarynyň Gaza gije 80 töweregi hüjümi amala aşyrandygyny habar berdi. Aýdylyşyna görä, Hamas jeňçileri hem Ysraýyla birnäçe raketa atypdyrlar. Ýöne mundan zyýan çeken adam bar diýip, berlen maglumat ýok.
Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Katrin Aşton özüniň Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu, şeýle hem regiondaky arap ýurtlarynyň ýolbaşçylary bilen gürleşendigini aýtdy.
Ol Bileleşigiň goranmak ministrleriniň Brýusseldäki duşuşygyna baranda žurnalistlere şeýle diýdi: "Adamlaryň heläklenmgi meni gaty aladalandyrýar. Ýöne men Gaza meselesinde uzak möhletli çözgüt tapmalydygymyz hakda hem köp wagt bäri aýdyp gelýärin. Men üç gezek ol ýerde bolup gaýtdym. Görşümiz ýaly, biz gazaply raketa hüjümleriniň garşysyna bir çögüt tapmaly hem-de bu regiondaky ilata howpsuzlyk we asudalyk getirmeli".
NATO-nyň Brýussele duşuşyga baran Baş sekretary Anders Fogh Rasmusson Ysraýylyň özüni goramaga hukuklydygyny aýtdy, şol bir wagtyň özünde-de bu ýurdy saklanmaga çagyrdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-Mun Müsüriň prezidenti Muhammad Morsiniň barlyşyk barada edýän tagallalaryny özüniň goldaýandygyny görkezmek üçin duşenbe güni Müsüre bardy.
Ban Ysraýyla-da barmakçy.
Duşenbe güni Hytaý Gaza konfliktinde ähli taraplary, aýratyn-da Ysraýyly saklanmaga çagyrdy.
Hamasyň ençeme günläp Ysraýyla raketaly hüjüm etmegi netijesinde Ysraýyl öten çarşenbe güni harby operasiýa başlady.
Ysraýylyň harby uçarlary we raketalary hem gury ýerden, hem deňizden Gazada Hamasa degişlidigi güman edilýän ýerleri dargatdylar.
Şu wagta çenli Palestinada ölenleriň sany iň azyndan 100. Bularyň arasynda parahat ilata degişli adamlar we çagalar-da bar. Hamasyň raketa arkaly amala aşyran partlamalarynda hem Ysraýylda üç adam öldi.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi Orsýetiň Liwiýanyň paýtagty Tripolidäki ilçihanasyna hüjüm edilmegini berk ýazgardy.
Beýanatda BMG beýle hüjümleriň kabul ederliksizdigini aýdyp, Liwiýanyň häkimiýetlerini diplomatik missiýalaryň goragyny üpjün etmäge çagyrdy.
Liwiýanyň bir ofiseriniň rus aýaly tarapyndan öldürilendigi baradaky habardan soň, çarşenbe güni bir topar adam, käbiri ýaragly, ilçihana hüjüm etdi.
Bu waka netijesinde iki liwiýaly öldi we Orsýet ilçihananyň işgärlerini we olaryň maşgala agzalaryny Tunise göçürmeli boldy.
Orsýetli diplomatlaryň we olaryň maşgala agzalarynyň hiç birine zeper ýetmedi.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Liwiýanyň Orsýetiň raýatlarynyň we ilçihana emläginiň goragyny üpjün etmegini talap etdi.


text:
Düýn Litwanyň daşary işler ministri öz ýurdunyň belaruslaryň käbirleri üçin 60 ýewro wiza tölegini ýatyrmaly edendigini aýtdy.
“Frans-Press” habar gullugy daşary işler ministri Audronius Ažubalisiň sözlerine salgylanyp, bu çäräniň raýatlaryň syýahat etmegini aňsatlaşdyrmak arkaly, Belarusdaky graždan žemgyýetini güýçlendirmäge ýardam bermek maksady bilen görlendigini ýazdy.
Bu plan esasynda Litwada 90 günden köp galmakçy bolýan studentler, ylmy barlagçylar we žurnalistler mugt wiza alarlar. Emma syýahatçylar öňki 60 ýewroluk wizany almaly bolarlar, bu wiza olara Ýewropanyň Şengen zonasyna girýän 25 ýurda syýahat etmäge-de şert döredýär.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň terrorçylykdan gaçýan bosgunlary kabul etmegiň zerurdygyny bellemegine garamazdan, ýurduň gubernatorlary Pariždäki terrorçy hüjümlerden soň siriýaly bosgunlaryň kabul edilmegini bes etjekdiklerini aýdýarlar.
Obamanyň administrasiýasy graždan urşundan gaçyp çykan 10 müň çemesi bosguny kabul etmegi ýakynda wada berdi. BMG görä, Siriýadaky uruş dört million adamyň bosgun bolmagyna getirdi.
13-nji noýabrda Parižde bolan hüjümleriň yzýany, ABŞ-nyň gubernatorlarynyň ençemesi, esasan respublikanlar bosgunlara garşy çykyş etdi.
Fransiýanyň häkimiýetleri Parižde hüjümleri amala aşyranlaryň biriniň ýanynda Siriýanyň pasportynyň tapylandygyny, Parižiň prokuraturasy beýlekileriň barmak yzlarynyň oktýabrda Gresiýanyň üstünde aşan adamlara degişlidigini belledi.


text:
Fransiýada geçirilýän prezident saýlawlarynyň ilkinji gününde ses bermäge gelen adamlaryň sanynyň ýokarydygy habar berilýär.
Içeri Işler ministrliginiň maglumatyna görä, Fransiýanyň 44 million saýlawçysynyň dörtden bir bölegi günüň ikinji ýarymyna çenli ses beripdir.
10 kandidatyň gatnaşmagynda geçirilýän bu saýlawlarda häzirki prezident Nikolas Sarkoziniň birinji tapgyrdan soň maý aýynyň 6-da geçiriljek saýlawlaryň ikinji tapgyrynda Sosialistlerden bolan kandidat Fransua Hollande bilen bäsleşmegine garaşylýar.
Saýlawlaryň deslapky netijeleri ýerli wagt bilen sagat 18-de saýlaw uçastoklary ýapylanyndan soň yglan ediler.


text:
Çarşenbe güni Aşgabatda ukrain prezidenti Wiktor Ýanukowiçiň we türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda ýokary derejede gepleşikler başlandy.
“Roýter” habar agentligi Aşgabatda başlanan bu gepleşiklerde Ukrainanyň Türkmenistandan tebigy gaz satyn almasyny gaýtadan ýola goýmak meselesi barada-da gürrüň edilýändigini habar berýär.
Ukrainanyň bu ugurdaky tagallalary onuň Orsýetiň gymmat bahadan satýan tebigy gazyna bolan garaşlylygyny azaltmak maksatlary bilen baglanyşdyrylýar.
Ýöne Ukraina bilen Türkmenistanyň bu ugurda geljek islendik ylalaşygy Orsýetiň razylygy bolmazdan çözülmez diýlip garaşylýar. Sebäbi, Türkmenistandan Ukraina akdyryljak gaz Orsýetiň eýeçiligindäki gazgeçirijiden akdyrylmaly.
Prezident Wiktor Ýanukowiç özüniň Türkmenistana saparyndan öň Moskwa bilen tebigy gazyň söwdasy barada gepleşikler geçiripdi. Emma tebigy gazyň bahasy baradaky onuň bu gepleşikleri Ukraina üçin garaşylýan netijeleri bermedi.
Ukrainanyň kynçylyklary
Geçen ýyl Ukraina Orsýetden satyn alýan gazynyň möçberini ur-tut azaltdy. Emma onuň bu çäresi ýagdaýa çözgüt bermedi. Sebäbi Moskwa Ukrainany özara ylalaşygyň düzgünlerine eýermeýänlikde aýyplap, Kiýewden gaz üçin tölenmedik 7 milliard dollar puly talap etdi.
“Roýter” habar agentligi çarşenbe güni prezident Ýanukowiçiň Aşgabatda prezident Berdimuhamedow bilen geçiren gepleşiginden soň eden çykyşynda gaz söwdasy bilen baglanyşykly meseläniň-de gün tertibinde bolandygyny tassyklandygyny aýdýar.
“Roýteriň” maglumatyna görä, Wiktor Ýanukowiç žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda “Men Ukrainanyň türkmen gazynyň gaýtadan import edilmegine gyzyklanma bildirýändigini we şu pudakda düýpli hyzmatdaşlyklara taýýardygyny nygtadym” diýipdir.
Gazgeçiriji bilen baglanyşykly mesele barada-da durup geçip, Ýanukowiç “Biziň ýurdumyz tebigy gazyň özümize we Ýewropa eksport edilmegi üçin zerur bolan alternatiw gaz geçirijilerini tapmak meselesinde-de tagallalary birikdermekde ähli mümkçinliklere eýe» diýip, belläpdir.
Öz tebigy gaz zapasy boýunça dünýäde dördünji orunda diýlip hasaplanylýan Türkmenistan 1990-njy ýyllardan 2000-nji ýyllaryň ortalaryna çenli öz tebigy gazyny Orsýetiň truboprowodlary arkaly Ukraina eksportirläp gelipdi.
Emma 2006-njy ýyldan bäri Ukraina özüne zerur bolan tebigy gazy örän gymmat bahadan Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasyndan satyn alyp gelýär.


text:
Ýaponiýanyň günorta-günbatar regionynda birnäçe gün bäri dowam edýän sil heläkçiliginiň barşynda halas ediş toparlary dereksiz ýiten adamlary gözlemeklerini dowam etdirýärler.
Rekord derejäni görkezýän ýagyn Ýaponiýanyň günorta-günbatar regionynda ýüz müňlerçe adamyň ýaşaýyş jaýyna we ekin meýdanlaryna uly zyýan ýetirdi. Köp adamlar henizem ewakusiýa merkezlerinde bolmaklarynda galýarlar.
Şenbe güni ýurduň häkimiýetleri bu regionda dowam edýän ýagyn sebäpli dörän sil howpy bilen baglanyşykly regiondan 250 müň töweregi adamyň ewakuasiýa edilmegine görkezme berdi.
Ýurduň günortasyndaky Kýuşu adasynda dörän sil heläkçiliginde azyndan 22 adamyň ölendigi habar berilýär.


text:
Geçen dynç günleri türkmen paýtagtynda 13 – ýaşdan 18 –ýaşa çenli ýetginjekleriň arasynda, däbe öwrülen “Ashgabat-сup” atly 5-nji halkara ýaryşy badalga aldy. Ýaryşa Russiýadan, Türkiýeden, Eýrandan, Hindistandan, Gazagystandan, Özbegistandan, Gyrgyzystandan we beýleki ýurtlardan jemi 80-den gowrak türgen gatnaşýar.
Ýaryşlar “Aşgabat” köpugurly sport toplumynyň tennis meýdançalarynda geçirilýär. Deslapky tapgyrda, derejeleýin usuldaky bäsleşikleriň jemleri boýunça, oglanlar we gyzlar toparlarynda 32-tennisçiden ybarat bolan, Kubok ugrunda oýny dowam etdirjek oýunçylaryň düzümi kesgitlenildi. Ýaryşyň final böleginiň oýunlary 15-nji sentýabrda geçiriler. Şeýle hem şol gün tennis boýunça halkara ýaryşyň resmi açylyş dabarasy geçiriler.
Ýetginjekleriň arasynda Türkmenistandan birinji belgide sport ussady Hajymyrat Çaryýew çykyş edýär. Tälimçilerimiz bu türgene uly umyt baglaýarlar. Çünki, ol eýýäm ýurdumyzda geçirilen ýaryşlarda ýeňiş gazanmagy başardy. Geçen ýyl “Aşhgabat - сup” atly ýaryşyň baýragy ugrundaky dördünji halkara ýaryşda Hajymyrat jübütleýin bäsleşikde altyn medala mynasyp boldy.
Şeýle hem biziň ildeşlerimiziň hataryndan Hangeldi Batyrow, Allanur Garryýew we Andreý Kaşşenko dagynyň ýeňiş gazanmaga oňat mümkinçilikleri bar.
Gyzlarymyzyň arasynda sport ussady Jahan Baýramowa “birinji raketka” hasaplanylýar. Jahan hem halkara derejesindäki ýaryşlarda çykyş edip, ýeterlik tejribe toplady. Ol geçen ýyl Koreýanyň Inçhon şäherinde geçen ХХVII tomusky Aziýa oýunlarynda çykyş etdi. Jahan bilen bilelikde geljegi uly hasaplanylýan ýaş tennisçiler Maral Ahmedowa, Güljan Muhammetgulyýewa we Diana Bezruçenko dagy hem ýeňiş gazanmak ugrunda güýç synanyşarlar.
Bu türgenler derejeleýin bäsleşikleri üstünlikli geçdiler. Indi olar “Aşhgabat - сup” halkara ýaryşynyň final böleginde, baýraklar üçin göreşi dowam ederler. Final ýaryşlary 20-nji sentýabra çenli geçiriler.
Bu ýaryşlar tamamlanandan soňra, “Aşgabat” sport toplumynyň tennis meýdançalarynda ýene bir ýaryş, 18 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasynda Bütindünýä Tennis Federasiýasynyň halkara ýaryşy geçiriler. Paýtagtymyzda 13-nji gezek geçiriljek bu ýaryş dürli ýurtlardan has köp türgenleri özüne jemlär. Bütindünýä Tennis Federasiýasynyň Aşgabatda geçiriljek halkara ýaryşynyň ýeňijileri 27-nji sentýabrda belli bolar.


text:
Ukrainanyň paýtagty Kiýewde demonstrantlar şäheriň Garaşsyzlyk meýdançasyndaky çadyrlary we barrikadalary arassalamaga çalyşýan şäher işgärleri bilen çaknyşdylar.
Protestçiler häkimligiň işgärlerine tigirleriň galyndylaryny hem-de çüýşeleri we kerpiçleri zyňdylar.
Polisiýa we häkimligiň işgärleri ýagdaýy çözmän duýdansyz territoriýany terk etdiler.
“Maýdan” ady bilen tanalýan meýdança öten gyşyň ahyrynda ýurtda hökümete garşy bolan köpçülikleýin protestleriň dörän ýeri hasaplanylýar. Şol protestleriň netijesinde Ukrainanyň Russiýa tarapdary prezidenti Wiktor Ýanukowiç häkimiýetden çetleşdirilipdi.
Maý aýynda Petro Poroşenko ýurduň täze prezidenti saýlanypdy. Ýöne ýüzlerçe protestçi ýurtda reformalaryň amala aşyryljakdygyna täze hökümetiň kepil geçmegini isleýändiklerini aýdyp, meýdandan yzlaryna çekilmediler.
Maý aýynda Witaliý Kliçko häkim saýlanany bäri Kiýewiň häkimiýetleri gürrüňi gidýän meýdany arassalamak üçin protestçiler bilen gepleşikleri geçirmäge çalyşýarlar.


text:
Duşenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň ýyl dönüminiň bosagasynda hökümet maslahaty geçirildi.
Maslahatda parlamentiň başlygy we wise-premýerler öz dolandyrýan pudaklaryndaky işleriň barşy barada prezident Berdimuhamedowa hasabat berdiler.
Wise-premýer M.Akmämmedow oba-hojalyk işleriniň barşy barada eden çykyşynda Türkmenistanda barýan pagta ýygym kampaniýasynda şu günki güne çenli 1 million 70 müň tonnadan hem gowrak pagta hasylynyň ýygnalyp, göz öňünde tutulan döwlet planynyň artygy bilen ýerine ýetirilendigini yglan etdi.
Onuň hasabatyna görä, pagta plany häzirki wagta çenli Daşoguz welaýatyndan beýleki ähli welaýatlarda artygy bilen berjaý edilipdir.
Ýaňy-ýakynlara çenlem Türkmenistanda her ýyl 2 million tonnadan hem geçirilip pagta plany bellenilýärdi. Ýöne spesialistler mundan ozalky ýyllarda pagta hasyly barada görkezilip gelnen sanlaryň çakdanaşa çişirilen sanlardygyny aýdýarlar.
Düýn hökümet maslahatynyň yzy bilen, Aşgabatdaky Döwlet drama teatrynda halk-hojalygynyň dürli pudaklarynda öz zähmetleri bilen tapawutlanan adamlara döwlet sylaglaryny we baýraklaryny gowşurmak çäresi hem geçirildi.


text:
Eýranyň ilkinji atom elektrik stansiýasy döwlet energosistemasyna elektrik toguny berip başlady. Buşer AES-si şenbe gijesi milli sete çatyldy.
“AES-siň işe giriziliş dabarasy 12-nji sentýabra bellendi. Şol güne çenli stansiýa proýekt kuwwatynyň 40%-de işlär” diýip, Eýranyň atom energiýasy boýunça edarasynyň wekili aýtdy.
Bu stansiýanyň gurluşygy 1970-nji ýyllarda, yslam rewolýusiýasyndan öň Germaniýanyň “Siemens” kompaniýasynyň hyzmatdaşlygynda başlanypdy. Ondan soň gurluşyk sowet we ors inženerleri bilen bilelikde dowam etdirildi. Ony gurup tabşyrmagyň möhleti ençeme gezek yza çekdirilipdi.
Eýran ýadro programmasyny diňe parahatçylykly maksatlar üçin işläp düzýändigini öňe sürýär. Emma Halkara atom energiýasy gullugy ýakynda Eýranyň ýadro ýaragyny gizlin işläp taýýarlaýandygy barada alan razwedka maglumatlary bilen bagly barha artýan alada bildirýär.


text:
Anna güni Gyrgyzystanyň günorta regionynda, Täjigistan bilen serhede golaý ýerde ýüzlerçe gyrgyzlar bilen täjikleriň arasynda çaknyşygyň bolandygy barada maglumat alyndy.
Gyrgyzystanyň Batken oblastynyň Andarak obasynda ýüz beren bu etniki çaknyşyga nämäniň sebäp bolandygy barada anyk maglumat alynmady.
Ýöne AKI-Press habar agentligi bu çaknyşyklaryň ýerli orta mekdebiň ýokary klas okuwçylarynyň arasynda başlap, onuň soňra has uly gerime eýe bolandygyny habar berýär.
Maglumata görä, çaknyşyklaryň barşynda birnäçe ýaşaýyş jaýlary hem ýakylypdyr. Ýöne adam ýitgileriniň bolandygy ýa bolmandygy barada häzirlikçe anyk maglumat ýok.


text:
Şu ýylyň 12-nji noýabrynda Türkmenistanyň Adalat ministrliginde “Adwokatyň işini kämilleşdirmegiň döwrebap usullary” atly okuw maslahaty adwokatlaryň, adwokatyň hünär tälim alyjylarynyň, welaýat adalat bölümleriniň maslahatçylarynyň gatnaşmagynda geçirildi.
Okuw maslahatynda Adalat ministrliginiň işgärleri, tejribeli hünärmenler, adwokatlar tarapyndan “Her bir adamyň ýuridik kömegini almaga bolan konstitusion hukugy”, “Adwokatyň işini kämilleşdirmegiň usullary”, “Türkmenistanyň Raýat iş ýörediş kodeksiniň aýratynlyklary”, “Adwokatyň işinde ýüze çykýan meseleler”, “Şertnamalaryň düzülmeginiň aýratynlyklary”, “Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň esaslary”, “Türkmenistanyň Raýat iş ýörediş kodeksine laýyklykda raýat işine gatnaşýan taraplaryň hukuklary we borçlary”, “Gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň we onuň bilen bagly geleşikleriň döwlet tarapyndan bellige alynmagy hakynda”, “Welaýat adalat bölümi tarapyndan adwokatlar bilen alnyp barylýan işler” atly çykyşlarynda giňişleýin düşündirişler berildi.
Özlerini gyzyklandyrýan meseleleri boýunça sorag - jogap alyşdylar, teklipler aýdyldy.
Okuw maslahatynyň esasy maksady, kabul edilen kadalaşdyryjy hukuk namalary giňişleýin düşündirmek, birek-birek bilen tejribe alyşmak, hünär ussatlygyny kämilleşdirmekden ybarat bolup, adwokatyň işinde ýüze çykýan meseleler barada durlup geçildi. Bu bolsa oňa gatnaşyjylaryň tejribelerini artdyrmaklaryna itergi berdi.


text:
1-nji sentýabrda Türkmenistanda medisina degişli täze binalar işläp başlar. Olaryň hataryna Türkmenistanyň Döwlet medisina uniwersitetiniň täze binasynyň we Infeksion keseller boýunça merkeziň binalar toplumynyň hem girýändigi aýdylýar.
Täze açyljak topluma inçekeseli bejermek we keseliň öňüni almak merkeziniň ambulator bölüminiň, deri-wenerologiki keselleriň merkezi keselhanasynyň binasynyň, AIDS keseliniň öňüni almak boýunça milli merkeziň binasynyň, gan merkeziniň, şeýle hem merkezleşdirilen laboratoriýalaryň binalarynyň girýändigi habar berilýär.


text:
Mälim bolşy ýaly, Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşigi hem Türkmenistan garaşsyzlygyny alandan bäri her ýyl Garaşsyzlyk baýramyna gabatlap dürli ýurtlarda ýaşaýan türkmenlerden çagyrýan adamlary bilen çäreler gurnaýar.
Türkmenistanyň metbugatynda bu çäreler, Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň dürli ýurtlarda ýaşaýan türkmenler barada edýän aladalary hökmünde giňişleýin orun alýar.
Mälim bolşy ýaly, soňky wagtlarda diňe bir Siriýada we Yrakda ýaşaýanlar däl, eýse Türkmenistanyň "dul deňşir goňşusy" diýen ýaly türkmen-owgan serhedinde ýaşaýan owganystanly etniki türkmenleriň hem ýagdaýlary uruş şertlerinde hasam ýaramazlaşýar.
Dünýä türkmenleriniň aglaba köpçüliginiň uruş ýagdaýynda kyn günleri başdan geçirýän döwründe dünýä ýaýran türkmenlere hemaýatkärlik etmek maksady bilen döredilendigi aýdylýan Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň olara nähili peýdasy bolýar?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky gepleşigini şu tema gönükdirýär.


text:
Ramzan Kadyrow, Ilýa Ýaşin Çeçenistanyň jedelli ýolbaşçysy baradaky öz raportyny Moskwada metbugat ýygnagynda jemgyýetçilige ýetirmezinden birnäçe sagat öň çap etmek bilen, liberal oppozision syýasatçydan öňürtdi.
Kadyrow "Milli howpsuzlyga wehim" diýip atlandyrylan 65 sahypalyk raporty sosial mediada "gybatdan başga zat däl" diýip, ret etdi.
Ýaşiniň bir kopiýasy soňra "https://openrussia.org/post/view/12965/" saýtynda ýerleşdirilen raportynda Kadyrowyň öz "çeçen halyfatynda" aýşy-eşretde höküm sürýänligi, şerigat kanunyny Orsýetiň kanunyndan ýokary tutýanlygy, öz harby güýjüni artdyrýanlygy aýdylýar.
Raportda: "Kadyrowyň öz garaşsyzlygyna bolan ynamy ýyl saýyn artýar, federal hökümet bilen aradaky gepleşiklerde ulanýan äheňi gitdigiçe gödekleşýär" diýilýär.
“Şahsy goşuny”
Dokuz bölümden ybarat raport Kadyrowyň Çeçenistandaky awtoritar hökümdarlygy, aýşy-eşretli şahsy durmuşy, federal býujetiň hasabyna bolýan korrupsiýa, otuz müň söweşijiden ybarat "şahsy goşuny" ýaly temalary öz içine alýar.
Raportda şeýle hem Kadyrowyň guramaçylykly jenaýata degişli şahsyýetler bilen ilteşiklidigi, ony tankytlan syýasatçy Boris Nemtsowyň we žurnalist Anna Politkowskaýanyň öldürilmegi, şeýle hem Kadyrowyň ýurt daşyndaky terroristleri goldaýanlygy hakdaky gürrüňler barada durlup geçilýär.
Liberal oppozision syýasatçy Ýaşiniň raportynda 2013-nji ýylyň aprel aýynda asly çeçenistanly bolan iki dogan tarapyndan Bostonda marafon ýaryşyna edilen terroristik hüjümi orsýetli syýasatçylaryň aglabasynyň ýazgarandygy, Kadyrowyň bolsa hüjümi amala aşyranyň Amerikanyň howpsuzlyk gulluklarynyň özi bolmagy mümkin diýip açyk pikir ýöredendigi bellenýär.
Kadyrowyň "şahsy goşuny" baradaky bölümde bolsa Orsýetiň Ukraina gönükdirilen gizlin harby çozuşynda bu goşunyň möhüm rol oýnap, bu ýerde ep-esli söweş tejribesini gazanandygy aýdylýar.
“Parnas”
22-nji fewralda Ýaşin "http://juliawinston.eu/yashin_kadyrov/" saýtynda ýerleşdirilen interwýusynda özüniň bu raporty ýazmak kararyna 2015-nji ýylyň martynda, "Nemtsowyň öldürilmegi bilen Kadyrowyň gös-göni ilteşiklidigi ýüze çykanda", gelendigini aýtdy.
Kadyrow bilen ors prezidenti Wladimir Putiniň berk tankytçysy bolan Nemtsow 2015-nji ýylyň 27-nji fewralynda Moskwada atylyp öldürildi. Ors resmileri bu jenaýatda bäş sany demirgazyk kawkazlyny aýyplap, muny gurnan Kadyrowyň howpsuzlyk güýçleriniň esgeri Ruslan Muhudinow diýýärler.
22-nji fewralda Moskwanyň polisiýasy liberal "Parnas" koalisiýasynyň ofisini bu jaýda bomba goýlupdyr diýip jaň edildi diýip ýapdy, ýöne tapylan bomba bolmady. 23-nji fewralda Ýaşin şol ýerde öz raportyny jemgyýetçilige tanatmagy planlaşdyrypdy.
Ýaşin Moskwada geçiren metbugat ýygnagynda şeýle diýdi: "Meniň raportymyň esasy maksady ors jemgyýetçiliginiň ünsüni bolýan wakalara çekmek we Ramzan Kadyrowyň Çeçenistanyň lideri hökmünde derrew wezipeden çekilmegini talap etmek. Wladimir Putin Demirgazyk Kawkazda sagatly bomba goýuldy. Onuň partlap, çynlakaý syýasy krizis netijesinde üçünji çeçen urşuna öwrülmegi mümkin".


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen kikboksçylarynyň altyn medallary
Kikboksyň türkmen mekdebiniň türgenleri köp ýyllaryň dowamynda halkara ýaryşlarynda ýokary netijeleri görkezip gelýärler. Ine, bu gezek hem olar Latwiýada we Germaniýada ýakynda geçirilen uly ýaryşlaryň birbada ikisinde tapawutlandylar.
Riga şäherinde (Latwiýa) geçirilen ýaryş onuň eýelerinden başga-da, Russiýadan, Angliýadan, Italiýadan, Awstriýadan, Polşadan, Türkmenistandan, Finlýandiýadan, Estoniýadan, Litwadan türgenleriň 600-den gowragyny ýygnady. Ýaryşa gatnaşyjylar kikboksyň birnäçe ugry boýunça medallar üçin bäsleşdiler. Türkmenistanlylar olaryň ikisinde—K-1 (bu görnüşde aýaklar we eller bilen göwrä depmekden başga-da, dyzlar bilen urgulara ýol berilýär) we ful-kontakt görnüşlerinde çykyş edip, ýokary görkezijini gazandylar.
Ýeri gelende aýtsak, 67 kilograma çenli agram derejesinde ful-kontakt bölüminde altyn medal ugrunda bäsleşikde aşgabatly Mekan Amanow we ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça IV Aziýa oýunlarynyň (Koreýa Respublikasy, 2013-nji ýylda) bürünç medalynyň eýesi Şöhrat Hallyýew duşuşdylar. Çekeleşikli tutluşygyň netijesinde M.Amanow ýeňiş gazandy. Şu görnüşde, emma 57 kilograma çenli agram derejesinde nobatdaky altyn medaly Pygy Silabow gazandy.
K-1 bäsleşiginde biziň kikboksçylarymyz ýene-de 4 sany altyn medala mynasyp boldular. 60 kilograma çenli agram derejesinde Rejep Ataýew, şeýle hem Şameret Hallyýew (57 kilograma çenli), Ismaýil Ataýew (63,5 kilograma çenli) we Şöhrat Ýagmyrow (71 kilograma çenli) ýeňijiler boldular.
Türgenler kikboks bilen Türkmenistanyň at gazanan tälimçileri
Aleksandr Snagowskiniň we Pirgeldi Amanowyň ýolbaşçylygynda türgenleşýärler we milli ýygyndy topara girmäge dalaş edýärler. Şonuň üçin her bir üstünlik—bu ähli türkmen türgenleri üçin ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň öň ýanynda goşmaça itergi bolar. Şol oýunlar mälim bolşy ýaly, 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriler.
Milli ýygyndy topardaky orunlara kikboksyň Lebap mekdebiniň wekilleri hem dalaş edýärler. Mysal üçin Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ýusup Haýytowyň we Zakir Atajanowyň okuwçylary Germaniýanyň Ebern şäherinde 2 sany altyn, 1 kümüş we 1 bürünç medallaryna mynasyp boldular. Nariman Aýdogdyýew (60 kilograma çenli) we Muhammet Altybaýew (63,5 kilograma çenli) ýeňijiler boldular. Kümüş we bürünç medallary bolsa Aziz Jumabaýew we Ruslan Çöliýew gazandylar. Olaryň ikisi hem 75 kilograma çenli agram derejesinde bäsleşdiler.
Germaniýada geçirilen ýaryşda lebaplylardan başga-da, A. Snagowskiniň ýolbaşçylygynda tälim alýan aşgabatly türgen gyz, Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby Farida Gutlymyradowa (60 kilograma çenli) hem-de Eduard Kimiň şägirdi--Daşoguzdan kikboksçy Agamyrat Amangeldiýew (54 kilograma çenli) çempionlar boldular.
Häzir ýurdumyzyň ussat kikboksçylary şu ýylyň esasy milli ýaryşlaryna—Daşoguz welaýatynyň dolandyryş merkezinde 26-njy aprelden 1-nji maý aralygynda geçiriljek Türkmenistanyň çempionatyna taýýarlyk görýärler. Onuň netijeleri boýunça ýygyndy toparyň düzümi dörediler. Türgenler şu ýylyň güýzünde dünýä çempionatlarynyň ikisinde--Irlandiýada ful-kontakt bölüminde we K-1 bölüminde hem-de Serbiýada lou-kik bölüminde medallar ugrunda bäsleşerler.
Habarlar #Kikboks
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň üstünligi19 Dekabr, 2016 (10:56)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň kikboksing boýunça ýygyndysynyň üsti iri halkara ýaryşlarynyň öňüsyrasynda täze güýçler bilen ýetirildi04 Oktýabr, 2016 (08:36)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndysy kikboksingiň K-1 ugry boýunça Aziýanyň açyk çemponatynda ýeňiş gazandy09 Awgust, 2016 (10:30)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylary Italiýada geçirilen Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşdan dokuz medal getirdiler07 Iýun, 2016 (23:38)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylary dünýäniň kubogy ugrundaky ýaryşa taýýarlyk görýärler16 Maý, 2016 (14:55)
- Resmi habarlar
Rigada geçirilen kikboksing boýunça ýaryşda umumy toparlaýyn hasapda Türkmenistanyň ýygyndysy birinji orny eýeledi28 Mart, 2016 (17:04)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň altyn medallary02 Aprel, 2015 (22:26)
- Soňky habarlar
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýurdy02 Aprel, 2015 (22:24)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň uly üstünligi28 Oktýabr, 2014 (19:18)
- Soňky habarlar
Gazanylan ýeňişler geljekki üstünlikleriň girewidir30 Iýul, 2014 (20:00)
- Soňky habarlar
Lebapda sport baýramçylygy dowam edýär23 Maý, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri—dünýäniň güýçli kikboksçylarynyň hatarynda10 Dekabr, 2013 (22:51)
- Soňky habarlar
Türkmen kikboksçylarynyň ilkinji ýeňişleri02 Iýul, 2013 (17:53)


text:
22-nji maýda gyrgyz paýtagtynyň T.Satylganow adyndaky Milli filarmoniýanyň uly zalynda Türkmenistanyň Gyrgyz Respublikasyndaky Medeniýet günleriniň açylyş dabarasy boldy.
Bu medeni çäräni geçirmek üçin dostlukly ýurda düzüminde meşhur aýdymçylardan we sazandalardan, paýtagtymyzyň hem-de ýurdumyzyň sebitleriniň döredijilik toparlaryndan ybarat medeniýet we sungat işgärleri bolan Türkmenistanyň uly wekiliýeti bardy. Bu çäre häzirki döwürde döwletara gatnaşyklarynyň üstünlikli ösdürilýändiginiň ýene-de bir aýdyň nyşanydyr.
Türkmenistanyň Gyrgyzystandaky Medeniýet günleriniň maksatnamasy işewür we döredijilik duşuşyklaryna, konsertlere, sergilere, kinofilmleriň görkezilişine, tanyşlyklara we elbetde, sebitde iki goňşy halkyň taryhyny, medeniýetini, sungatyny has ýakyn kabul etmäge ýardam edýän özara söhbetdeşliklere baýdyr.
Medeniýet gününiň açylyş dabarasyna Gyrgyzystanyň hökümetiniň, diplomatik korpusyň, giň jemgyýetçiligiň, döredijilik intelligensiýasynyň wekilleri, bu ýurtda hemişelik ýaşaýan watandaşlarymyz gatnaşdylar.
Dabara gatnaşyjylar Türkmenistany we Gyrgyzystany diňe bir geografiki ýakynlygyň däl-de, taryhy we medeni umumylygyň baglanyşdyrýandygy barada aýdyp, gumanitar ulgamda gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň, goňşy ýurtlaryň arasyndaky medeni gatnaşyklary ösdürmegiň ähmiýetini aýratyn nygtadylar.
Türkmen estrada ussatlary tarapyndan ýerine ýetirilen “Türkmenistana geliň!” diýen joşgunly aýdym-sazly çykyş dostluk baýramçylygyna aýratyn ruhubelentlik çaýdy. Ýurdumyzyň dürli sebitlerinden bolan ýaş wokalçylar hem-de bagşy-sazandalar mähriban topragymyza, onuň gözelligine söýgüden doly aýdymlary we sazlary joşgunly ýerine ýetirdiler.
“Näzli” tans toparynyň çykyşy has-da täsirli boldy. Olaryň görkezen çykyşlarynyň biri “Parahatçylyk mukamy” diýlip atlandyryldy. Ýerine ýetirijiler tansyň dilinde parahatçylyk, dostluk we ynam deňsiz-taýsyz gymmatlyk bolup durýan döwürdeşlerimiziň keşbini janlandyrdylar. “Laçyn” toparynyň çykyşy milli öwüşgin bilen tapawutlandy. Millilik bu toparyň her bir çykyşynyň esasynda durýar. Şol çykyşlar türkmen halkynyň tans sungatynyň halk döredijilik öwüşginlerine baýdyr.
Baýramçylyk konserti dabara gatnaşyjylaryň ählisiniň şowhunly el çarpyşmagynda “Bitarap Türkmenistan” diýen joşgunly aýdymyň ýerine ýetirilmegi bilen tamamlandy.
Ertir Gyrgyzystanyň paýtagtynyň sungat meýdançalarynda dostlukly ýurtda Medeniýet günleriniň çäklerinde Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde hem-de Türkmenistanyň şekillendiriş sungaty döwlet muzeýinde saklanýan gymmatlyklardan düzülen türkmen halkynyň milli amaly-haşam we häzirki zaman sungatynyň hem-de nakgaşlyk eserleriniň sergisi ýaýbaňlandyrylar. Bişkegiň Kinolar öýünde gyrgyz tomaşaçylary türkmen kinematografiýasynyň iň oňat filmleri bilen tanyşarlar. Şeýle hem türkmen wekiliýetiniň Tokmak şäherine sapary meýilleşdirildi. Şol ýerde türkmen artistleri dürli konsert maksatnamasy bilen çykyş ederler.
Medeniýet günleri 24-nji maýa çenli dowam eder. Şol günleriň dowamynda türkmen wekiliýeti dostlukly gyrgyz halkyny milli däp-dessurlar, häzirki zaman sungaty hem-de açyklyk we ýürekdeşlik mahsus bolan halkymyzyň ruhy mirasy bilen tanyşdyrar.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 14-nji awgustda geçirilen giňişleýin mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa 2015-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda ulag we aragatnaşyk toplumynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berildi.
Ulag-aragatnaşyk toplumy boýunça hasabat döwründe ýolagçy we aragatnaşyk hyzmatlary ýerine ýetirilip, meýilnama 118,7 göterim, ösüş depgini 120,1 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirlen işleriň ösüş depgini 125,7 göterime barabar boldy.
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirlen hyzmatlaryň ösüş depgini 124,6 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 103 göterime, ýolagçy gatmakda 101,1 göterime barabar boldy.
Ýanwar-iýul alarynda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi boýunça işleri ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 106,1 göterime deň boldy. Hasabat döwründe ilatyň aragatnaşyk hyzmatlaryna bolan islegini kanagatlandyrmak maksady bilen ýurdumyz boýunça 354,3 müň , şol sanda 331,5 müň öýjükli belgi, 5,8 müň radio telefon belgi we 17 müň ýerli telefon nokady gurnalyp, meýilnama 2,4 esse ýerine ýetirildi. Geçen döwürde Oba milli maksatnamasyny amala aşyrmagyň çäklerinde 1 müň 544 telefon belgilik beketler gurnaldy we 1 müň 292 kilometr aragatnaşyk ulgamy çekildi.
“Türkmenhowaýollary” döwlet milli gullygy boýunça hasabat döwründe awiahyzmatlary ýerine ýetirmekde, ösüş depgini 118,7 göterime barabar boldy. Bu görkeziji ýük we ýolagçy dolanyşygynda degişlilikde 100,8 göterime göterime we 100 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullygy boýunça ýanwar-iýul aýlarynda işleri ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 130 göterime barabar boldy. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 100,1 göterime, ýolagçy gatnatmakda 125 göterim üpjün edildi.
Şeýle hem Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi tarapyndan aragatnaşyk enjamlaryny satyn almak we gurnamak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berildi.
Häzir Türkmenistanda telekommunikasiýalar ulgamyny toplumlaýyn ösdürmäge we döwrebaplaşdyrmaga uly üns berilýär diýip, Türkmenistanyň Prezidenti onyň işini has-da kämilleşdirmegiň we talap edilýän ýokary hili gazanmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki wagtda Internetiň we döwrebap tehnologiýalaryň ýurdumuzyň her bir raýaty üçin elýeterli bolmagy babatda ähli şertler döredilýär.
Mejlisiň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow degişli Karara gol çekdi. Bu resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligine enjamlary satyn almak, gurnamak we işe girizmek boýunça şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýere ýerli telefon aragatnaşyk ulgamynyň göwrümini giňeltmek üçin zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.


text:
Şwesiýanyň “TT News” atly habar agentligi “Pagta kampaniýasy Türkmenistandan pagta satyn alýan “IKEA” kompaniýasyny protest edýär” diýen sözbaşy bilen makala çap etdi.
16-njy fewralda çap edilen makalada “IKEA tarapyndan satylýan ýorgan we ýassyk daşlar Türkmenistanda öndürilýär, bu ýurt öz raýatlaryna edýän berk gözegçiligi sebäpli Demirgazyk Koreýa bilen deňeşdirilýär” diýlip ýazylýar.
“IKEA-ny” ýorgan we ýassyk daşlar bilen üpjün edýän Türkmenistan öz önümlerini “Malou we Nyponros” diýen atlar bilen tutuş dünýä satýar diýip, şwed metbugaty “Pagta kampaniýasyna” salgylanyp, habar berýär.
“Pagta kampaniýasy” diýen şygar astynda işleýän toparlaryň düzümine Türkmenistandaky we Özbegistandaky mejbury zähmetiň garşysyna protest geçirýän - adam hukuklaryny goraýan guramalar, söwda birleşikleri, derňewçiler we beýlekiler girýärler.
“Daýhanlar mejbur edilýär”
Bu guramanyň koordinatory Matýuw M.Fişer-Deliniň (Matthew M.Fischer-Daly) şwed metbugatyna aýtmagyna görä, Türkmenistanda ýetişdirilýän pagtanyň ählisi mejbury zähmet esasynda öndürilýär.
“Türkmenistandaky daýhanlaryň ählisi ýyllyk kesgitlenen möçberdäki pagtany öndürmäge mejbur edilýär. Muny ýerine ýetirmedik kärendeçiler öz ýerini ýitirmek töwekgelçiligi bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar” diýip, guramanyň koordinatory şwed habar agentligine beren maglumatynda belleýär.
“IKEA” dünýäniň dürli ýurtlaryna mebel önümlerini, öý goşlaryny satýan uly kompaniýadyr. 1943-nji ýylda Şwesiýada düýbi tutulan bu kärhana 2008-nji ýylda dünýäniň mebel satýan iň uly kompaniýasy boldy.
“Söwdanyň möçberi, göwrümi”
“Biz Türkmenistanda mejbury zähmet bilen baglanyşykly pagta senagatynda bar bolan meseleleri bilýäris. Şol sebäpli biz ýurduň pagta meýdanlaryna we önümçiligine gözegçiligi güýçlendirip, ol ýerdäki ýagdaýy üçünji şahslaryň üsti bilen barlaýarys. Biz häzir Türkmenistanyň bir kompaniýasy bilen işleşýäris” diýip, agzalýan kompaniýa şwed metbugatyna beren maglumatynda belleýär.
Şol bir wagtda makalanyň awtory Ola Westerberg Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde “IKEA-nyň” häzir Türkmenistanyň haýsy kompaniýasyndan pagta satyn alýandygy, onuň bilen näçe wagtdan bäri işleşýändigi barada anyk maglumat bermekden saklanandygyny aýdýar.
“Biziň bilşimize görä, IKEA Türkmenistandan ýorgan we ýassyk daşlary satyn alýar. Emma biz bu söwdanyň möçberi, göwrümi barada anyk maglumatlary bilmeýäris. IKEA bu soraga jogap bermekden ýüz öwürdi. Emma biz IKEA-nyň ägirt uly kompaniýadygyny we onuň öý goşlarynyň dünýäniň ençeme ýurtlarynda satylýandygyny bilýäris” diýip, Westerberg gürrüň berýär.
“IKEA-nyň” öz-özüňi alyp baryş koduna, içki düzgünlerine laýyklykda, ony pagta bilen üpjün edýän tarap “çaga zähmetinden peýdalanmaly däl, zähmetde diskriminasiýa ýol bermeli däl, işgärlerine ykrar edilen iň pes aýlyk hakyndan pes hak tölemeli däl we artykmaç işlän sagatlary üçin hak tölemeli, şeýle-de, işgärler üçin sagdyn we howpsuz daşky gurşawy döretmeli”.
“Pagta kampaniýasynyň” koordinatory Matýuw M.Fişer-Deli şwed metbugatyna beren maglumatynda “türkmen hökümetiniň pagta pudagyna edýän berk gözegçiligi we ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýy pagta pudagyndaky zähmete täsirli gözegçilik etmegiň öňüni alýar” diýdi. Adamlar bu mesele baradaky problemalar hakda habar berseler, özleriniň tussag edilmeginden gorkýarlar we bu barada gürlemekden çekinýärler diýip Fişer-Deli belleýär.


text:
4-nji iýunda Daniýanyň paýtagty Kopengagen şäherinde Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň Ýewropa sebiti boýunça edarasynda Türkmenistanyň saglyk güni bellenip geçildi.
Bu çäräniň geçirilmeginiň düýp maksady Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň Ýewropa sebiti boýunça edarasy bilen Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň hilini ýokarlandyrmaklyga, ýurduň saglygy goraýyş ulgamyndaky zerurlyklary kanagatlandyrmak üçin syýasy hem-de tehniki meseleler boýunça maslahatlary gurnamaklyga we ylalaşyklary gazanmaklyga gönükdirilendir.
Türkmenistanyň saglyk gününiň bellenilmegi mynasybetli geçirilen maslahat aýratyn alnan ugurlar boýunça ýurt möçberinde kabul edilen maksatnamalaryň has çuňňur öwrenilmegine mümkinçilik döretdi.
Maslahatda esasy ugurlarda:
- ulgamlaýyn gözegçilikleri geçirmek arkaly edaranyň işiniň we hyzmatdaşlyk hakynda ikiýyllyk ylalaşygyň çäklerinde durmuşa geçirilýän işleriň hilini has-da ýokarlandyrmak;
- ýurt möçberinde kabul edilen möhüm maksatnamalaryň netijeliligi hem-de esasy ugurlar hökmünde görkezilen ulgamlarda gazanylan üstünlikler;
- “Saglyk—2020” maksatnamasyna laýyklykda, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň işiniň netijeliligini we täsirliligini ýokarlandyrmak üçin toplanan bilimleriň mundan beýläk-de işjeň ulanylmagyny gazanmak;
- Türkmenistanyň maliýeleşdirýän taslamalarynyň durmuşa geçirilişi we geljek üçin meýilnamalary maslahatlaşmak;
- özara tejribe we öňdebaryjy usullaryň alyş-çalşygyny ýola goýmaga ýardam etmek
ýaly anyk meselerleriň üstünde durlup geçildi.
Maslahatyň ahyrynda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan Watanymyzyň, onuň saglygy goraýyş ulgamynyň üstünlikleri bilen giňişleýin tanyşdyrýan wideoşekiller görkezildi.


text:
Müsürde mundan ozal gadagançylykda bolan “Musulman Doganlygy” partiýasyndan täze saýlanan prezident Muhammad Mürsi şenbe güni resmi ýagdaýda prezidentlige kasam etdi.
Ýurduň Ýokary Konstitusion sudunyň öňünde eden kasamynda Muhammad Mürsi konstitusiýa we kanunçylyga hormat goýmaga söz berdi.
“Men respublika sistemasyny wepalylyk bilen gorajakdygyma, konstitusiýa we kanunçylyga hormat goýjakdygyma, halkyň bähbidi üçin alada etjekdigime, milletiň özbaşdaklygyny we onuň howpsuzlygyny gorap saklajakdygyma Taňrydan ant içýärin” diýip, Muhammet Mürsi kasam etdi.
60 ýaşly Muhammad Mürsi ýakynda geçirilen ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlarynda ýurduň ozalky premýer-ministri Ahmed Şafik bilen özara bäsleşip, sesleriň 51.7 prosentine eýe boldy we ýeňiji diýlip yglan edildi. Ol Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda inžener hünäri boýunça ýokary bilim alan.
Yslam meselesini gozgamady
Muhammad Mürsi Müsürde mundan 60 ýyl ozal monarhiýa häkimiýeti agdarlaly bäri döwlet başyna geçen bäşinji liderdir. Ol bu ýurtda taryhda ilkinji gezek geçirilen erkin saýlawlaryň netijesinde häkimiýet başyna geldi.
Inagurasiýa dabarasyndan bir gün öň, anna güni Kairiň merkezi meýdançasyna üýşen özüniň on müňlerçe tarapdarynyň öňünde eden çykyşynda Muhammad Mürsi ýurduň musulman we hristian ilatyna ýüzlenip, Müsürde “raýat, milli we konstitusion döwlet” döretmeklige söz berdi.
Ol “Musulman Doganlygy” partiýasynyň arzuw edýän yslam kanunçylygy barada hiç hili gürrüň etmedi.
Özüniň bu çykyşynda ol ýurduň harby liderleriniň özüniň prezidentlik ygtyýarlyklaryny çäklendirmäge çalyşýandyklary barada-da durup geçdi. Onuň bu çykyşy adaty müsürlilerde dürli hili reaksiýalary döretdi.
Real zatlara garaşylýar
Kairiň ýaşaýjysy Sami Farag “Roýter” habar agentligine beren interwýusynda bu barada şeýle diýdi: “Biz bu sözleri real zada öwürjek syýasy ädimlere garaşýarys. Prezidentiň komandasy, garaşsyz premýer-ministr, koalision hökümet – ine, şu zatlar bu sözleri reallyga öwürjek zatlar. Şu zatlaryň bolmadyk ýagdaýynda, ähli zat owadan söz bolmagynda galar”.
Iýun aýynyň başynda Müsüriň Ýokary sudy saýlawlardaky bikanunlyga salgylanyp, “Musulman Doganlygy” partiýasynyň deputatlarynyň agdyklyk edýän parlamentini dargydypdy. Şol wakanyň yzy bilen bolsa, harby geňeş prezidentiň ygtyýarlyklarynyň-da köpüsini öz eline aldy.
Öz-özüni kanuny organ diýip yglan eden bu harby geňeş indi ýurduň konstitusiýasynyň taslamasyny taýýarlamak ýaly ygtyýarlyklara-da eýelik edýär. Munuň üstesine, prezident Muhammad Mürside bu harby geňeşiň agzalaryny bellemeklige ýa olary wezipeden boşatmaklyga-da ygtyýar ýok.


text:
Fransuz sudy Eýranyň bosgunlykdaky premýer ministrini öldüren eýranly jenaýatçyny azat etmegi buýurdy.
Bu waka Eýran içalyçylykda aýyplanyp tussag edilen fransuz mugallymyny azat edenden iki gün soň boldy.
Ali Wakili Rad 1991-nji ýylda Eýran şasynyň soňky premýer ministri Şapur Bahtiýary Parižiň daşyndaky öýünde öldürenligi üçin ömürlik tussaglyga höküm edilipdi.
Bahtiýar 1979-njy ýylyň Yslam rewolýusiýasyndan soň Eýrandan gaçyp çykypdy.
Wakili Rad fransuz sudy tarapyndan iki hepdeden az wagt içinde boşadylan ikinji eýranlydyr.
Bu ýagdaý Tähran bilen Parižiň fransuz mugallymyny boşatmak üçin ylalaşyk baglaşandygy baradaky gürrüňlere sebäp boldy.
Pariž bilen Tähran beýle zadyň bolanlygyny ret edýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň aňtaw gullugynyň başlygynyň bellemegine görä, Liwiýada Kaddafiniň güýçleri aýaga galan gozgalaňçylardan üstün çykjaga meňzeýär.
Milli aňtaw gullugynyň direktory Jeýms Klapper penşenbe güni ýurduň Senatynda çykyş edip, Kaddafiniň häkimiiýetden gitjekdine hiç hili yşaratlaryň ýokdugyny, şeýle-de onuň Liwiýadaky krizisiň gyssagly çözülmegine edýän tagallalarynyň hem görünmeýändigini belledi.
Şeýle-de Klapperiň bellemegine görä, gozgalaňçylaryňky bilen deňeşdirlende Kaddafiniň güýçleri has ykjam ýaraglanan we has oňaýly türgenleşdirilen.
Prezident Barak Obama we onuň milli howpsuzlyk boýunça maslahatçysy Tom Donilon Klapperiň bu analizlerini tankytladylar. Olaryň bellemegine görä bu “statistiki we bir taraplaýyn baha” bolupdyr.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna sapar edip, Serdar (öňki Gyzylarbat) şähiriniň döwrebaplaşdyrylmagy baradaky kararlara gol çekdi.
Türkmenistan.ru internet saýtynyň çap eden maglumatynda, Serdar şäherinde 2 sosial-administratiw binanyň, senagat kärhanalarynyň gurluşygyna hem-de infrastrukturanyň döwrebaplaşdyrylmagyna 127 million amerikan dollaryna barabar serişdeleriň göýberiljekdigi habar berilýär.
Bu gurluşyklar 2010-njy ýylyň oktýabr aýynda tamamlanmaly diýlip, maglumatda aýdylýar.
Şu gün Türkmenistanyň prezidentiniň Lebap welaýatyna iş sapary bilen barandygyny Türkmenistanyň metbugaty habar berdi.


text:
Eýranyň Rewolýusion Gwardiýasy Pars aýlagyna giren üç günbatar gämisini oka tutdy. ABŞ-nyň harby metbugat-wekili bu hereketi 29-njy dekabrda “ýokary derejede prowokatiw” diýip atlandyrdy.
Raketalar gämilere gönükdirilmedi, emma eýran tarapy 26-njy dekabrda synag geçirdi we raketalar ABŞ-nyň uçar göteriji gämisiniň 1500 ýard golaýyndan geçdi, diýip ABŞ-nyň resmisi aýtdy.
ABŞ-nyň “Truman” atly uçar göteriji gämisine diňe 23 minut öňünden duýduryş berildi, diýip ABŞ-nyň Merkezi harby ýolbaşçylygynyň metbugat-wekili Kyle Raines aýtdy.
Hadysanyň bolan wagtynda günbatarly söweş gämileri Pars aýlagynyň inçe Hormuz bogazyndan adaty tranzit ýolundan geçip barýardy diýip Raines belledi.


text:
Anna güni Yragyň resmileri Bagdatda we Hilla şäherinde amala aşyrylan partlamalarda jemi 26 adamyň ölendigini we onlarça adamyň ýaralanandygyny mälim etdiler.
Bu wakalardan birinde Bagdadyň guş bazarynda amala aşyrylan iki sany partlamada azyndan 13 adam ölüp, 30 töweregi adam ýaralanypdyr.
Anna güni Yragyň Babil prowinsiýasynyň Hilla şäherinde-de içine bomba ýerleşdirilen iki sany maşynyň partladylmagynda ýene 13 adamyň ölendigi habar berilýär.
Soňky birnäçe hepdäniň dowamynda Yrakdaky hüjümleriň sany has-da artdy. Anna günki hüjümleriň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almady.


text:
Ermenistanda üç oppozision syýasatçy köpçülikleýin bidüzgünçilikleri gurnamakda aýyplanyp, deslapky tussaghana ugradyldy.
2-nji awgustda Ýerewanyň sudy oppozision “Miras” partiýasyndan Dawid Sansarýana we Howsep Hurşidýana, şeýle-de “Ermenistan, aýaga gal” atly raýat hereketiniň lideri Andreas Hukasýana garşy derňewleri dowam edýän wagtynda, olaryň iki aýlyk deslapky tussaglykda saklanmagy barada karar çykardy.
17-nji iýulda “Parlamenti esaslandyryjy” atly oppozision radikal hereket bilen ilteşikli ýaragly adamlaryň topary Ýerewanyň polisiýa edarasyny eýeläp, prezident Serž Sarkisýandan öz wezipesinden çekilmegi hem-de hereketiň tussaglykdaky lideri Žiraýr Sefilýany boşatmagy talap edipdi.
Ýaragly toparyň müňlerçe tarapdary iki hepdä golaý wagt bäri geçirilýän gijeki ýörişlere gatnaşýarlar we olar wagtal-wagtal polisiýa bilen çaknyşýarlar.
Ýaraglylar 31-nji iýulda polisiýa boýun boldular. Zorluklar zerarly iki polisiýa ofiseriniň wepat bolandygy aýdylýar.
Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan birnäçe aýyň dowamynda “milli islege” görä hökümeti düzmegi wada berdi. Emma ol, iki hepdeläp Ýerewanyň polisiýasyna garşylyk görkezen ýaragly oppozision topary ýaňzydyp, onuň düzümine (Sarkisýanyň öz sözi bilen aýdylanda) “terrorçylaryň we olaryň tarapdarlarynyň” girmejegini duýdurdy.
1-nji awgustda 1000-den gowrak adam Ýerewanyň köçelerine çykyp, iki hepdeläp polisiýa bölümini öz elinde saklan we dynç güni tussag edilen 20 sany ýaragly adama geçirimlilik edilmegini talap etdiler.
Sarkisýan “döwlet binýadynyň ähmiýetini gaçyrmaga” hiç kime ýol berilmejegini aýtdy.
“Ermenistandaky problemalar ýaragly zorluk arkaly çözülmez” diýip, Sarkisýan “Ýerewanyň Beýrut ýa-da Aleppo däldigini” ýatlatdy.
Ermenistanyň prezidenti ýagdaýlary “jikme-jik derňemegi, köptaraplaýyn, bitarap we açyk sud geçirmegi” tabşyrandygyny aýtdy.
1-nji awgustda adam hukuklaryny goraýjy “Human Rights Watch” guramasy Ermenistanyň polisiýasyny “parahat protestçilere garşy aşa güýç” ulanmakda aýyplady.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Ermeni gullugy protestler barada habar beren üç habarçysynyň raýat eşigindäki polisiýa ofiserleri bolmagy güman edilýänler tarapyndan ýenjilendigini habar berdi.


text:
Uruş dowam edýärkä ýokary derejeli generallaryň çalşyrylmagy, olaryň söweş meýdanyndaky işleri bilen ilteşigi bolmasa-da, urşuň gidişine degişli dürli soraglary döredýär.
Owganystanda ýagdaý öwerlik däl. Onsoň täze bir harby ýolbaşçynyň işe bellenmeginiň dürli çaklamalara ýol açjakdygy öz-özünden düşnükli zat.
“The New York Times” gazetiniň öten hepdede ýazmagyna görä, Waşingtonyň urşa çemeleşişi barada täzeden öýlanmaly diýýänler ýok däl. Ýokary derejeli resmileriň biri özara gürrüňde: “Problemalar dowam eden ýagdaýynda häzirki strategiýany üýtgetmlei däl diýýänler bilen Kandagary howpsuzlandyrmak pursatyny elden berdik. Şol sebäpden indi “B” planyna geçmeli diýýänleriň arasynda çekişme güýjär” diýipdir.
“B” planynda talyplaryň esasy güýçleri bilen Kabulyň arasynda barlyşyk baradaky tagallalary güýçlendirmek, şeýle hem amerikan esgerlerini ýurtdan çekmek barada bir anyk senäniň bellenmegi göz öňünde tutulýar. Marjah hüjümi
General Mak Kristal Kabuldaky metbugat konferensiýasynda, 15-nji fewral, 2010-njy ýyl
Aslynda häzirki berk harby tutumy güýçli goldaýanlayň biri general MakKristalyň özüdi. Ýöne ol wezipeden boşadylmazdan öň, aýratyn-da Marjah hüjüminden soň, bu strategiýanyň üstünlik getirjekdigine şübhelenip ugrady.
Muny žurnalist Jean MakKenzie şeýle düşündirýär: “General MakKristalyň strategiýasy ep-esli wagt bäri tankyt astynda. Marjah hüjümini beýle ulaltmak uly ýalňyşlykdy. Giňişleýin wagyz edilip, onuň şowsuz bolup çykmagy, görnüp duran öňegidişlik ýokka, öňünden ýeňiş yglan edilmegi gaty uly ýalňyşlykdy”.
Häzirki sorag MakKristalyň ýerine gelen general Deýwid Petreusyň ýagdaýa nähili baha berjekdigi. MakKenzieniň aýtmagyna görä, ol talyplara agyr zarba urulmagynyň tarapdary. Ýöne Marjah hüjüminden bäri beýle zarba mümkinçiligi köp däl. Onsoň “B” plany goldaw tapjaga meňzeýär.
Birleşen Ştatlaryň öňki Döwlet sekretary Genriý Kissinjer 24-nji iýunda “The Washington Post” gazetinde çykan baş makalasynda Owganystanda etniki regionlardan düzülen ýarym özbaşdak konfederasiýany maslahat berýär.
Nähili hem bolsa Amerikanyň Owganystandaky strategiýasy hakda täzeçe oýlanyşlaryň ählisi diýen ýaly bir direge daýanýar. Ol hem syýasat we diplomatiýa.
Bu pikirleniş talyplaryň esasy güýçleri bilen barlyşyk we regional goldawy öz içine alýar. Ýöne gepleşikler arkaly çözgüt ileri tutulsa-da, häkimiýeti bölüşmekligiň harby ýeňişden aňsat düşmejekdigi belle zat.Pakistanyň roly
Mysal üçin, öten hepde regionda güýçli aktýorlaryň biri bolan Pakistanyň Kabulda öz ýaranyny ýerleşdirmek üçin gepleşikler arkaly çözgüde garaşýanlygy habar berildi. Aýdylyşyna görä, bu Al-Kaýdanyň ýakyn ýarany Sirajuddin Hakkanynyň topary.
Regional ekspert Ahmed Raşidiň aýtmagyna görä, Pakistan Owganystanyň gelejeginde öz paýynyň bolmagyny isleýär. Hakkanynyň topary hem Yslamabadyň wepaly ýarany.
“Meniň pikirimçe, Pakistanyň Hakkanynyň bir paý bolmagyny isleýändiginiň sebäbi onuň ýurduň aňtaw gulluklary we Pakistanyň goşuny bilen ýakyn gatnaşyk saklaýanlygy. Gelejekde Pakistanyň bähbitlerini goldamakda onuň talyplaryň esasy güýçlerinden has garaşly, has ynamdar bolmagy mümkin” diýip, Raşid aýdýar.
“The New York Times” gazeti Pakistanyň bir ýokary derejeli resmisiniň hususy gepleşikde Hakkanynyň toparynyň Al-Kaýda barada ylalaşmaga taýyndygyny aýdanyny habar berdi. Ýöne Raşid bu toparyň beýleki jyhadçylardan arany üzüp, konstruktiw ýarana öwrüljekdigine şübheli garaýar.


text:
Halkara atom energiýasy gullugy özüniň iki inspektorynyň garşysyna Tähranyň töhmet atmakda toslan aýyplamasyny ret etdi.
Tähran urany mundan beýlägem baýlaşdyrmak üçin ýadro çig malyny ýygnamagy dowam etdirýär - diýip, Eýran ýalan sözlemekde HAEG-iň iki spesialistini aýyplady.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň wekili Filip Krowly Eýranyň hereketini şeýle kommentirledi: “Eýranyň bu ädimi alada döredýär. Bu Tährana mahsus häsiýet, ol köpden bäri inspektorlary gorkuzmaga synanyşýar. Eger HAEG bilen hyzmatdaşlykdan ýüz öwürse, ol Eýranyň ýadro programmasy bilen bagly diňe halkara jemgyýetçiliginiň aladasyny artdyrar” diýip, Krowly aýtdy.
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi ýakynda HAEG-iň materiallaryna esaslanyp, Eýrana garşy sanksiýalary güýçlendirdi.


text:
Fransuz prezidenti Nikolas Sarkozi Braziliýanyň, Senegalyň we Siriýanyň liderlerine Eýranda türmä basylan ýaş fransuz alymynyň azat edilmeginde oýnan aktiw rollary üçin sagbolsun aýtdy.
24 ýaşly fransuz mugallymy Klotilde Raýs Eýranda iýun aýynda bolan dawaly prezident saýlawlaryndan soňky protestlere goşulmakkda aýyplanyp türmä basyldy. Sarkozi ony Parižde kabul etdi.
Ol şenbe güni, 285 müň dollar jerime tölenenden soň azat edildi.
Fransiýanyň daşary işler ministri Bernard Kuşner onuň boşadylmagy üçin töleg tölenmändigini aýdyp aýak depdi.
Raýsyň tussag edilmegi Eýran bilen Fransiýanyň arasyndaky dartgynlygy ýokarlandyrdy.


text:
Yragyň täsirli şaýy ruhanysy Moktada al-Sadr özüniň syýasatdan çekiljegini yglan etdi.
Sadryň adyndan internetde ýerleşdirilen beýanatda ol özüniň hem, öz hereketiniň hem hökümet wezipesini ýa parlament ornuny almajagyny aýtdy.
Yrak aprelde saýlawlara taýýarlanýar we premýer-ministr Nury al-Maliki gaýtadan saýlanmagy niýet edinýär.
Sadr we onuň milisiýasy, Mehdi goşuny 2003-nji ýylda Birleşen Ştatlaryň güýçleri diktator Saddam Hüseýini häkimiýetden agdarandan soň meşhurlyk gazandy.
Sadr amerikan goşunlarynyň ýurtdan çykarylmagyny talap etdi we oňa eýerijiler amerikan goşunlary bilen yzygiderli çaknyşyp durdy.


text:
Golaýda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Lebap welaýatyna sapar etmegine garaşylýar. Bu waka mynasybetli sebitde, eýýäm, bir aýdan gowrak wagt bäri ýörite taýýarlyk işleriniň gidýändigi, oňa beýleki adamlar bilen bir hatarda, ýerli mekdep okuwçylarynyň hem çekilýändigi habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýewiň prezidentiň saparyna görülýän taýýarlyklar we bularyň netijesinde döreýän nogsanlyklar baradaky maglumatlaryny diňlemek üçin aşaky düwmä basyň.


text:
.
SLAWÝAN WE GERMAN DILLERI FAKUTETI
Fakultet bilim ulgamynda birnäçe dillleri ussatlyk bilen bilýän hünärmenleri taýynlaýar. Daşary ýurt dillerine taýynlamak üçin şol dilde gürleýän mugallymlar işe çekilýär.
Studentleriň ygtyýarlygynda — lingofon otaglary, multimediýa toplumlary, Internede çykalgasy bolan kompýuter otaglary, fotolabaratotiýalar, ýeriň emeli hemralaryndan tutýan teleýaýlymlar, daşary ýurt dillerinde baý wideo we audiotekalar, daşary ýurt dillerindäki gazetdir žurnallar bardyr.
Iňlis we nemes dillerinde wideoklublaryň işleri gurnalandyr. “Poliglot” kluby goşmaça fransuz, ispan we polýak dillerini öwrenmäge mümkinçilik döredýär.


text:
Türkmenistanda häzirki döwürde geçirilýän “Sagdynlyk we bagtýyarlyk” aýy mynasybetli her gün onlarça medeni we sport çäreleri gurnalýar.
Emma edil şu pursatda paýtagt Aşgabadyň sport, fitness merkezlerinde we ýörite sport dükanlarynda sportsmenler üçin niýetlenen ýörite iýmit goşmaçalary (Food supplements), ýagny sportsmeniň türgenleşýän mahaly we ondan soňraky bedenini dikeldiş döwri organizme zerur bolan belok, uglewod, amino kislotalar, witaminler ýaly maddalary özünde jemleýän önümler satylmaýar.
Munuň sebäbini bilmek üçin Aşgabatdaky habarçymyz ençeme sport, fitness merkezine we ýörite sport dükanyna aýlandy, emma takyk jogap alyp bilmedi. Il arasynda bolsa şeýle önümleriň ýurtda gadagandygy barada gürrüňler bar. Bu gürrüňi Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy hem tassyklady.
Eýsem, şeýle önümler sportsmenler üçin näderejede möhüm we olaryň tapylmazlygy sportsmenlere nähili täsirini ýetirýär? Bu gadaganlyk barada sportsmenler näme pikirde? Ýaşlar gepleşigimiziň nobatdaky tapgyrynda şu tema hakda pikir alyşmakçy.
Bu baradaky garaýyşlaryňyzy, tejribeleriňizi aşakdaky teswir bölüminde galdyryp bilersiňiz. Isleseňiz, öz garaýyşlaryňyzy we tejribeleriňizi gepleşigimize gatnaşyp hem beýan edip bilersiňiz. Biziň hat@azatradio.org email adresimize hat ugradyň, özümiz siziň bilen habarlaşarys.


text:
Penşenbe güni Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Waşingtonda özüniň Ýakyn Gündogar syýasaty barada möhüm ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Döwlet departamentinde eden çykyşynda öten ýylyň aýagyndan başlap, tutuş arap dünýäsine ýaýran halk gozgalaňy barada ilkinji gezek giňişleýin durup geçip, bu gozgalaňy “azatlyga bolan ymtylyş” diýip atlandyrdy.
“Indi alty aý bäri Ýakyn Gündogarda we Demirgazyk Afrikada biz adatdan daşary özgerişlikleriň bolup geçýändigini görýäris. Meýdançalardan-meýdançlara, şäherlerden-şäherlere, ýurtlardan-ýurtlara adamlar özleriniň fundamental ynsan hukuklaryny talap etmek üçin baş göterýärler” diýip, Obama belledi.
Obama: “Öz ykbalyňy özüň kesgitlemegi, amatly pursaty ilerledýän özgerişi Birleşen Ştatlaryň oňat garşylajakdygy barada şek-şübhe bolmasyn” diýdi. “Birleşen Ştatlar adamlar öz üstlerinden özleri höküm sürmeli diýen ynanç esasynda guruldy. Indi öz hukuklaryny almaga ymtylýan, bu işde üstünlik gazanmagyň dünýäni öňküsinden has asuda, durnukly we adalatly etjekdigini bilýän adamalaryň tarapyny çalmakda ikirjiňlenip bilmeris”.
Taryhy pursat
Obamanyň aýtmagyna görä, ABŞ-nyň Tunisde ýaşaýan söwdagäriň mertebesine diktatoryňykydan ýokary baha berýändigini görkezmegi üçin bu bir taryhy pursatdyr. Hut şu manyda ol Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada iki aý bäri zerur reformalaryň geçirilmegi ugrunda barýan parahatçylykly demonstrasiýalara jogap bermekde adamlary öldürmek, köpçülikleýin türmä basmak ýoluny saýlap tutanlygy üçin berk duýduryş berdi.
Amerikan prezidenti Siriýadaky parahat protestçilere garşy gazaply güýç ulanylmagy bilen baglanyşykly wakalary ýazgaryp, Siriýanyň hökümetiniň halkyň talaplaryny göz öňünde tutmalydyklaryny belledi. “Assad baş bolup, öz ýurduny parahatçylykly demokratik geçişe getirmeli ýa-da ýoldan gyra çekilmeli” diýip, Obama aýtdy.
Obama Orta Gündogardaky demokratik özgerişleriň Birleşen Ştatlaryň strategik bähbitlerine ters bolsa-da, olary goldaýandyny bildirdi: “Biziň gysga möhletli bähbitlerimiziň bu region baradaky uzak möhletli arzuwlarymyza doly jebis gelmeýän mahallary bolar. Ýöne biz düýp prinsiplerimiziň, geçen alty aýlykda bu wakalara seslenmekde ugur alan prinsiplerimiziň üstünde durarys”.
Amerikan prezidenti demokratik reformalary goldaýan ýurtlara ykdysady taýdan goldaw bermek barada-da durup geçdi. Ol goldawyň graždan jemgyýetine köpräk kömek bermek we möhüm ykdysady ýardam görnüşinde boljakdygyny bildirdi: “Biziň aýdýan zadymyz gaty ýönekeý: reformalaryň getirmegi mümkin bolan töwekgelliklerini kabul etseňiz, Birleşen Ştatlar sizi doly goldar”.
Ak Tam Müsüriň 1 milliard dollar bergisini geçýändigini hem yglan etdi. Ol şeýle hem Daşary ýurtlarda hususy maýa goýmak korporasiýasynyň üsti bilen Kaire bir milliard dollara çenli kredit berilmegini kepillendirdi.
Obama öz çykyşynda şu ýylyň tomsundan başlap amerikan güýçleriniň Owganystandan çykarylyp başlanjakdygyny hem mälim etdi.
Osama bin Ladenin ölümi barada-da durup geçip, ol: “Bin Laden we onuň ganhor garaýyşlary käbir adamlaryň simpatiýasyny gazandy. Emma onuň ölüminden has öň “Al-Kaýda” özüniň durmuşa ornaşmak ugrundaky göreşinde ýeňlişlere sezewar boldy. Sebäbi halk köpçüligi özleriniň gowy durmuş ugrundaky isleglerine bigünä adamlaryň öldürilmeginiň jogap bolup bilmejekdigine düşündi” diýip, Obama nygtady.
Ysraýyla 1967 serhetlerine dolan diýdi
Obama pursatdan peýdalanyp, Birleşen Ştatlaryň Ysraýyl-Palestina konfliktindäki tutumynda hem möhüm üýtgeşikligiň bolandygyny bildirdi. Ol Ysraýyly 1967-nji ýyldaky serhetler esasynda Palestina döwletiniň gurulmagy bilen ylalaşmaga çagyrdy. 1967-nji ýylda alty güne çeken söweş Ýerusalimiň gündogarynyň, Gazanyň we Iordan derýasynyň günbatar kenarynyň Ysraýyl tarapyndan okkupirlenmegine getiripdi.
“Birleşen Ştatlaryň Ysraýylyň howpsuzlygy baradaky wadasy üýtgewsiz. Ýöne hemişelik parahatçylygy öňe sürmek üçin Ysraýylyň hem batyrgaýy hereket etmegi gerek” diýip, Obama Döwlet departamentinde eden çykyşynda belledi.
Obama Ýakyn Gündogar boýunça parahatçylyk gepleşikleriniň “iki döwlet bilen, ýagny Palestinanyň Ysraýyl, Iordaniýa we Müsür bilen hemişelik serhetleriniň hem-de Ysraýylyň Palestina bilen hemişelik serhetleriniň ýola goýulmagy bilen tamamlanmalydgyny" aýtdy.
"Iki döwlet üçin hem howpsuz we ykrar edilen serhetleriň döredilmegi üçin Ysraýylyň we Palestinanyň serhetleri, özara ylalaşylan çalyşmalar bilen, 1967-nji ýyldaky territorial araçäklere görä kesgitlenmeli" diýip, Obama nygtady. "Palestinanyň halkynyň öz-özlerini dolandyrmaga hem-de özbaşdak we goňşy döwletde öz potensiallaryna ermäge haky bolmaly".
Obama: “Adamlaryň Ýakyn Gündogarda, Demirgazyk Afrikada geçmişiň ýüküni öz üstlerinden agdaryp urýan häzirki wagtynda konfliktiň soňuna çykyp, ähli taraplary kanagatlandyrjak dowamly parahatçylyga bolan isleg ozalkylaryndan has wajyp” diýdi.
Şeýle hem ABŞ-nyň prezidenti: “Sentýabrda Ysraýyly çetleşdirmek üçin Birleşen Milletler Guramasynda edilen simwoliki işler bir garaşsyz döwlet döretmez” diýip, prezident Mahmud Abbasyň öňümizdäki sentýabrda BMG-e Palestina döwletini ykrar etdirmek baradaky planyny öňünden ret etdi.
ABŞ-nyň orny
Strategik we halkara barlaglar baradaky merkeziň Ýakyn Gündogar programmasynyň direktorynyň orunbasary Haim Malka: “Obama Amerika bu halk gozgaňlaryny turuzmadyk hem bolsa, onuň üstünliginde paýynyň bardygyny bildirdi” diýýär.
“Arap dünýäsindäki adamlarda bu bir arap pursaty diýen duýgy, regionda gozgalaň turzup, Tunisde we Müsürde hökümetleri çalşyran halkyň özi diýen duýgy döredi. Olar muny ne öz hökümetleriniň, ne Birleşen Ştatlaryň, ne-de başga bir güýjüň ellerinden almagyny isleýärler. Şol sebapden prezident Obama bir deňagramly ýoly saýlap tutdy. Ol amerikanlara bu özgerişleriň Birleşen Ştatlar bilen nähili ilteşiklidigini aýtmaga synanyşdy. Ol munuň arap pursatydygyny boýun aldy, bir tarapdan-da, Amerikanyň bu pursatda rol oýnamalydygyny boýun aldy” diýip, Malka aýdýar.
Georgetown uniwersitetinde arap syýasaty boýunça kömekçi professor Samer Şehata: “Obama Birleşen Ştatlaryň regiondaky dürli ýurtlar barada gyradeň syýasat alyp barmanlygyny aýtmady. Ýöne ol Birleşen Ştatlaryň syýasy erkinlik we adam hukuklaryny öz içine alýan birgiden ählumumy gymmatlyklary goldaýandygyny halka ýetirdi” diýýär.
Şehatanyň garaýşyça, Obamanyň sözleriniň araplara eden täsiri köp bolmaz: “Meniň pikirimçe, arap dünýäsinde hemmeler bir çetde jenap Obamanyň sözlerine garaşyp oturandyr diýip pikir etmek ýalňyş bolar. Geçen dört aý çemesi wagtda bolan wakalaryň görkezişi ýaly, arap dünýäsiniň ykbalyny we taryhyny ýazýan araplaryň özi. Birleşen Ştatlaryň munda täsiri bar, ýöne bu kesgitleýji faktor däl”.
Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbas Obamanyň ýaraşyk gepleşiklerine täzeden başlanmagy barada edýän tagallalaryna özüniň ýokary baha berýänligini aýtdy.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň aýtmagyna görä bolsa, Obamanyň 1967-nji ýyldaky serhetleriň çägindäki Palestina döwleti diýýäni Ysraýyly goragsyz goýar.


text:
Pakistanyň harby howa güýçleriniň başlygy, marşal Sohail Aman jedelli Gimalaý territoriýasy Kaşmir baradaky dawanyň doly gerimli urşa ýazmagyna garşy Hindistana duýduryş berdi.
Amanyň 24-nji noýabrda eden duýduryşy Kaşmir sebäpli iki ýurduň arasyndaky dartgynlylygyň gitdigiçe möwjeýän mahalyna gabat gelýär.
“Biz Hindistan barada hiç bir iş edemzok, olar hetdenaşalyk etmeseler gowy bolar” diýip, Aman aýtdy.
Ol: “Hindistan bu krizisi möwjetse, Pakistanyň goşuny “olar bilen näme iş salyşmalydygyny doly biler” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Pakistanyň harbylary Hindistanyň 23-nji noýabrda Pakistan tarapyny top okuna tutmagy netijesinde azyndan 11 adamyň heläk bolandygyny aýdýarlar. Bu soňky hepdelerde bolan serhet çaknyşyklarynda has köp adam ýitgisine getiren hadysadyr.
Hindi goşunynyň bir sözçüsi Pakistanyň harbylaryny günäläp, olaryň Hindistanyň golaýdaky harby postlaryna “parh goýman” ot açandygyny aýtdy.
Soňky wagtlarda Pakistan bilen Hindistan atom bombaly iki ýurduň arasyny bölýän kontrollyk liniýasynyň iki tarapynda birek-birege ot açdylar.
Golaýda sentýabr aýynda ýarym harby söweşijiler Hindistanyň Kaşmirdäki bir harby bazasyna hüjüm edeninden soňra, iki ýurduň arasyndaky dartgynlylyk has-da artdy.
Hindistan ol ýarym harbylary Pakistanyň goldandygyny aýdýar, Yslamabat hem muny ret edýär.