text:
Ähli jandarlaryň arasynda ahalteke bedewi sungat şekilinde iň meşhur keşpleriň biridir. Hakykatdan-da janly tebigatda gadymy döwürlerden bäri bedewiň keşbinden ajaýyp çeper döredijiligi tapaýmak aňsat däl. Olar köplenç halatlarda skifleriň altyn, kümüş we bürünç önümlerinde gabat gelýärler. Öz bedewlerinde ajaýyp harby edermenlikleri görkezen rowaýatlaryň gahrymanlary hakynda gürrüň berýän patyşa köşkleriniň diwarlaryndaky şekiller Gadymy Gündogaryň sungatynda belli ýadygärlikler hasaplanylýar.
Bedewleri suratkeşler, heýkeltaraşlar dünýäniň dürli ýurtlarynyň dürli döwürlerinde ýaşap geçen, şeýle hem sungat dünýäsinde görnükli yz goýan beýik ussatlar, halk senetkärçiliginde özleriniň hünärleri bilen öçmejek yz goýan atsyz suratkeşler bedewleriň keşbini şekillendiripdirler. Ýöne türkmen sungatynda bedewiň keşbi hemişe gözelligiň we sazlaşygyň nusgasy hökmünde görkezilýär. Gadymy döwürlerden bäri halk döredijiliginde bedewleriň keşbi özboluşly mana eýe bolupdyrlar we olar döredijiligiň äleminde möhüm orny eýeläpdirler hem-de döwri, ýagtylygy, güýji alamatlandyrypdyrlar. Häzirki zaman türkmen sungatynda bedew milli nyşanlaryň çeşmesi, ruhy galkynyşyň kökleri, şeýle hem giňişligi we döwri ýeňip geçmäge ukyply güýç hökmündäki milli nyşan görnüşi bolup durýar.
Türkmenistanyň çäginde tapylan ahalteke bedewleriniň iň gadymy şekilleriniň biri bürünç eýýamyna degişli Marguşdan tapylan bürünç heýkeliň galyndylarydyr. Onda atyň kellesiniň şekili janlandyrylypdyr. Hatda binanyň we beýleki gymmatlyklaryň bezeg işlerinde ahalteke bedewiniň aýratyn görnüşleri şekillendirilipdir.
Parfiýa şalarynyň kabulhanasynyň harabalyklaryndan tapylan çapyksuwaryň şekili täsin diwar ýazgysy bolmak bilen, çapyksuwarlaryň gatnaşmagynda özboluşly hem-de köp ugurly sahnany emele getirýän diwar ýazgylary gadymy Nusaýyň desgalarynyň esasy bezegleriniň biri bolupdyr. Şeýle hem Nusaýyň diwar ýazgylarynda gadymy ussat suratkeşiň täsin galdyryjy şekili ýerleşdirilipdir. Onda hyjuwly çapyksuwar bedewi çapdyryp barýar. Häzirki döwürde Nusaý galasyndan tapylan diwar ýazgylarynyň tapgyrlary Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň hemişelik gymmatlyklary hökmünde saklanylýar.
Mele-Heýran ýadygärliginde gazuw-agtaryş işlerini geçirýän türkmen-polýak ekspedisiýasynyň tapyndylarynyň arasynda ahalteke bedewidigi anyk bolan tüňňüburun ajaýyp atyň süňkleri bar. Öz işiniň ussady bolan hakyky suratkeş uly bolmadyk şekili janlandyrypdyr. Onda agyr ýörişden gaýdyp gelen esgeriň özi üçin we özüniň söýgüli aty üçin dynç alşy küýseýändigi görünýär.
1920-1930-njy ýyllarda Türkmenistana russiýaly suratkeşler topary gelýär. Olar gündogar şekilleriniň, milli medeniýetiň we ajaýyp däp-dessurlaryň özboluşlylygynyň muşdaklary bolupdyrlar. Suratkeşler biziň ýurdumyzdaky milli aýratynlyklary özleriniň köp sanly eserlerinde janlandyrypdyrlar.
Olaryň biri S.Beglýarowyň sungat eseridir. Onda daşyndan göräýmäge arkaýyn, ýöne içki joşguny juda ýokary bolan ahalteke bedewiniň keşbi janlandyrylypdyr. Örän ussatlyk bilen ýerine ýetirilen şekil durmuş gözlegleriniň örän inçelik bilen ýüze çykarylan netijeleri bolup, olar ägirt uly ussatlar tarapyndan ýerine ýetirilipdir.
1954-nji ýylda suratkeş I.I.Poýdy özüniň eserinde ajaýyp ahalteke bedewlerinde pellehana çapyp barýan türkmen jigitleriniň däp bolan baýramçylyk çapyşyklarynyň örän täsirli keşbini janlandyrypdyr.
Şol eserleriň döredileninden bäri köp wagt geçipdir, ýöne bedewler türkmen şekillendiriş sungatynda iň bir söýgüli keşp hasaplanylýar. Täze taryhy eýýamda ýurdumyzyň suratkeşleriniň döredijilik taýdan galkynmagy üçin täze kuwwatly itergi berildi. Häzirki döwürde diňe atçylyk sport toplumlaryny ýa-da aýlawlary däl-de, eýsem ýurdumyzyň şäherleriniň we obalarynyň köçelerini, seýilgählerini, binalaryň öň taraplaryny ahalteke bedewleriniň ajaýyp heýkelleri bezeýär.
Türkmenistanyň ussat heýkeltaraşy N.Ataýewiň ýerine ýetiren we häzirki döwürde Aşgabadyň merkezi meýdançalarynyň biriniň merkezi bezeginiň birine öwrülen düýpli kompozision işi hiç bir adamyny perwaýsyz goýmaýar. Onda Gün şöhlelerine täsin öwşün atýan ahalteke bedewleriniň kämil hem-de sazlaşykly medeni we Türkmenistanyň bagtyýarlyk döwrüniň aýdyň alamaty bolan ýaşajyk çapyksuwarlar janlandyrylypdyr. Türkmenistanyň at gazanan medeniýet işgäri, belli suratkeş S.Meredowyň döredijiliginde ahalteke bedewleri aýratyn orun eýeleýär. Onuň «Türkmen bedewleri» atly surat eseri oňa tomaşa edende şatlyk, nurana hem-de belent ruhy ajaýyp meýilleri janlandyrýar. Suratkeş durnukly reňklere ähmiýet bermek arkaly, ahalteke bedewleriniň çeýe hereketlerini ussatlarça janlandyrypdyr.
Ýurdumyzyň halk suratkeşi O.Mämmetnurowyň eserlerinde ahalteke bedewleriniň keşbi az gabat gelmeýär. Onuň nurana reňkler bilen şekillendiren «Atlar» atly eseri ünsüňi bada-bat özüňe çekýär. Onda bedewleriň tebigy syraty we gözelligi janlandyrylýar. Awtor özüniň bu eserinde suratkeşligiň ýokary derejeli serişdeleri arkaly ahalteke bedewi bilen türkmen tebigatynyň aýrylmaz baglanyşygyny wasp edýär.
Suratkeş I.Işangulyýewiň «Türkmen buýsanjy Ýanardag» (2002 ý.) atly eseri Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň açylyş dabarasy gününde muzeýe sowgat edildi. Bu eserde ajaýyp ahalteke bedewi aňyrsyna-bärsine göz ýetmeýän sähralygyň alnynda şekillendirilipdir, onuň ýokarsynda bolsa çala göze kaklyşýan ýarym aýyň şekili bar. Awtor milletiň beýikligini we buýsanjyny alamatlandyrýan ajaýyp Ýanardagyň keşbini ussatlyk bilen janlandyrypdyr. Bu atyň şekiliniň Türkmenistanyň Döwlet tugrasynyň merkezinde orun almagy hem tötänden däldir.
Türkmen halky müňlerçe ýyllara uzap gidýän taryhynyň dowamynda bedewleri ösdürip ýetişdirmek babatdaky inçe senedini ýitirmändir. Haçandyr bir wagtlar türkmenler atly söweşleri alyp barmagyň ýörite usulyny işläp taýýarlapdyrlar. Türkmenleriň bir atly goşuny biziň pederlerimiziň topragyna göz diken duşmanlaryň köp sanly goşunlarynyň garşysyna durup bilipdir. Beýik Seljuk döwletiniň iň soňky şalarynyň biri Soltan Sanjaryň atly goşuny köp sanly ýörişlere gatnaşypdyr we oňa ägirt uly ýeňişleri we gahrymançylykly şöhraty bagyş edipdir. Örän zehinli suratkeş A.Amangeldiýew özüniň «Soltan Sanjaryň Merwe gelmegi» (1990 ý.) atly işini şunuň ýaly ýörişlerden soň Watanyna dolanan patyşa bagyşlapdyr.
Ýurdumyzda her ýylda bellenilýän Türkmen bedewiniň baýramçylygy mynasybetli Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan yglan edilen döredijilik bäsleşigi şekillendiriş we amaly-haşam sungatynda ahalteke bedewiniň iň gowy görnüşine bagyşlanýar. Bäsleşige ajaýyp eserleriň, suratlaryň we beýleki işleriň müňlerçesi hödürlenýär. Şolaryň içinden diňe birnäçesi döwlet Baştutanymyzyň esaslandyran baýragyna mynasyp bolýar.
Türkmenistanyň halk suratkeşi, milli heýkeltaraşlyk mekdebiniň iri ussady Saragt Babaýew hem şeýle belent abraýa mynasyp bolanlaryň biridir. Onuň işleri diňe bir biziň ýurdumyzda däl, eýsem onuň çäklerinden daşda hem bellidir. Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 10 ýyllygyna bagyşlanan 10 sany ahalteke bedewinden ybarat bolan ýadygärlik toplumy paýtagtymyzyň ilatynyň baş buýsanjy bolup durýar. Ýokarda ady agzalan bäsleşikde awtoryň janlandyran bedew şekilleri ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň bäsleşige hödürlän işleriniň arasynda iň gowusy diýlip ykrar edildi.
Sungat muşdaklary W.Gyllyýewanyň we W.Bogdasarýanyň ahalteke bedewlerine bagyşlan işleri bilen tanyşdyrlar. Ol eserler daşary ýurtlarda birnäçe abraýly sergilere gatnaşdy. Suratkeşler özleriniň eserlerinde ahalteke bedewleriniň diňe bir beden gurluşyna däl, eýsem olaryňadaty bolmadyk garaýyşly gözlerine, beden gurluşynyň çeýeligine şahyrana esasda çemeleşipdirler. Dik boýunly, gamyş gulakly paýhasly kellesini dik tutýan buýsançly bedewler suratkeşleriň işlerinde tebigatyň täsin jandarynyň gaýtalanmajak şekilini emele getirýär.
Çeperçilik bäsleşiginiň ýeňijileriniň hatarynda Türkmenistanyň halk suratkeşi Ady Gutlyýew hem bar. Ol bu bäsleşige ajaýyp bedewiň şekili janlandyrylan nepis halyny hödürledi. Halyda şekili janlandyrylan Gyrat atly bedew 1945-nji ýylda Moskwanyň Gyzyl meýdançasynda Ýeňiş paradyny dabaraly kabul eden marşal G.Žukowyň münen aty bolan hem-de ady rowaýata öwrülen şöhratly Arabyň neslidir. Bu eserde kümüşsöw dür öwüsýän ýakymly reňkler ulanylyp janlandyrylan Gyrat Köpetdagyň dag gerişleriniň alnynda dur. Ol ýurduň durnuklylygyny we rowaçlygyny alamatlandyrýar.
Öz döredijiliginde ahalteke bedewiniň şekilini janlandyrmaga synanyşmadyk türkmen suratkeşini tapmak kyndyr. Munuň özi ýöne ýerden däldir, onuň gözelligine guwanmak, ählihalk söýgüsiniň beýanyny, köp asyrlaryň we müňýyllyklaryň dowamynda nesilden-nesle geçip gelýän buýsanjy açyp görkezmek her bir suratkeşiň arzuwy. Bedewiň belent ruhly ýörişi biziň halkymyzyň täze taryhy eýýamdaky döredijiligiň hem-de çeperçiligiň beýik ýeňişlerine bolan meýillerini äşgär edýär.
D.KARANOWA,
Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty Milli muzeýiniň direktorynyň orunbasary


c: text/html

text:
Eýran yslam respublikasy ,duşmanlaryň atýan haýbatlarynyň garşysynda öz goranyş gudratyny berkitmeginiň şeýlede sebitiň durnuklylygydyr howpsuzlygynyň goralmagy ýolunda belent gadamlary ardandyr .
Eýran sebitde terrorizme garşy göreşilmeginde gazanan ýeňişleri hem ,Aziýanyň günbatar sebitinde bir çende durnuklylyk bolmagynyň,Amerikaň we bu ýurduň sebitdäki ýaraglaryň hemaýatlary bilen sebitde bozgunçylyk we durnuksyzlyk döretmegiň yzynda bolýan akymlaryň garşysynda goranyş gudratyny berkidip berk durýanlygy üçin bolýanlygynyň aýdyň görnüşidir.Amerikaň ,Eýranyň harby gudratyny ,öz agalyk ediji işleriniň garşysynda bir uly gala höküminde bilýändigine hiç bir şek şübhe ýokdyr.şonuň üçin hem,Eýrany howply görkezen bolmagy we sanksiýalar abzalyndan haýyrlanmagy bilen eýranyň goranyş başarjaňlygyny ejizletmek ugurda tagalla etýändir.ABŞ döwleti şeýle maksaty boýunça hem Eýrany sanksiýalara saldy.Amerikaň hazanadarlyk ministrligi,täze işlerinde, Eýran yslam respublikasynyň sany senagat toparyny eýranyň raketa işlerine goşulmaklary ýazgy bilen halkara maliýe –düzgünden çykarandyr.Amerikaň hazanadarlyk 2017-njy ýylyň iýun aýynyň 18-inde hem eýranly we daşary ýurtly adamlaryň we toparlaryň 18-syny dürli bahanalar,şol sanda eýranyň raketa işleri bilen baglanşykda sanksiýalar listesinde ýerleşdirdi.elbetde bu hili işler diňe trampyň döwürine çäkli bolan däldir.Amerikaň dürli döwletleri sebit we dünýäde täsir galdyrýan gudratyny ygrar etmekden aýry hemişe eýranyň harby gudratyny hasda raketa gudratyny ejizletmegiň yzynda bolandyrlar.Amerikan inter prise guranjasy 2017-njy ýylyň awgust aýynda hem beren hasabatynda ,Eýranyň gudratynyň birisi balestik raketalary öndermek diýildi.Eýranyň balestik raketalary ,bu ýurduň gorag gudratynyň üzenidirler we Tähran şu wagta çenli öz gorag senagatynyň beýleki bölümleriniň hiç birisinde balestik raketalar bölümi ýaly maýa goýum eden däldir diýip ýazdy.Eýran ,bütin dünýä gudratlaryň hemaýat bermekleri bilen başlanan töňkelen uruş zamanynda ,Yragyň Bäes režiminiň Eýranyň şäherlerine we ýaşalýan sebitlerine eden raketa hüjümlerinde köp zor görendir.şeýle ýagdaýda gorag raketa gudratyň berkidilmeginiň sebäbiniň birisi,mundan ozal gazanylan tejribeler we tönkelen uruşda eýrana döredilýän kynçylyklardyr.şeýlede Eýranyň gorag ministri Admiral Emir Hatemi hem mundan ozal habarçylar bilen geçiren söhbetleşdiginde,Eýranyň gorag senagatynyň ýerli senagatdygyny nygtap,yslam eýran,hiç bir ýagdaýda haýbat atylmagyň sanksiýalaryň we agramlaryň berilmeginiň täsiri astynda galmaýar we eýranlylar şu ýolyny dowam etjekdirler diýip yglan etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukrainanyň öňki goranmak ministri öz wezipesinden galp peýdalananlykda aýyplandy we 5 ýyl azatlykdan mahrum edildi. Ol Ýuliýa Timoşenko premýer-ministr wagtynda ministr bolupdy.
12-nji aprelde Kiýewiň sudy Waleriý Iwançenkony ýeri hususylaşdyrmak bilen bagly galplykda aýyplady. Onuň döwlet býüjetine 10 million dollar töweregi zyýan ýetirendigi aýdylýar.
Iwançenko özüne garşy sudy “ bikanun we adalatsyz ” diýip atlandyrdy. Ol 2010-njy ýylyň martynda tussag edilipdi we şondan bäri wagtlaýyn tussaghanada saklanypdy.


text:
Bedeniň işjeňliginiň gije-gündiziň wagtyna baglylykda üýtgeýändigi öňden bäri bellidir. Ýöne Kembridž Uniwersitetiniň barlagçylary ýaňy-ýakynda bu üýtgemeleriň bedene alnan ýaralaryň bitmegine hem täsir edýändigini subut etdiler. Alymlar günüň garaňky wagty alnan ýaralaryň, gündiz alnan ýaralar bilen deňeşdirlende haýal bitýändigini kesgitlediler.
Şeýle netijeleri almak üçin alymlar fibroblastlaryň – birleşdiriji dokumanyň esasyny düzýän öýjükleriň häsiýetini öwrendiler. Barlaglar olaryň işjeňliginiň gije-gündiziň wagtyna görä üýtgeýändigini hem görkezdi. Barlagçylar gündizki we gijeki wagtlar laborator şertlerde fibroblastlary kesip, birinji ýagdaýda olaryň işjeňliginiň 2 esse ýokarlanýandygyny subut etdiler. Edil şeýle netijeleri laborator şertlerde saklanýan gemrijilerde geçirlen barlaglar hem görkezdiler. Şeýle-de, gije alnan ýanyklaryň "gündizkiler" bilen deňeşdirlende 11 gün giç bitýändigi anyklanyldy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
«Türkmengaz» döwlet konserni, «NEBIT-GAZ» gazetiniň redaksiýasy we «Dragon Оýl (Тürkmenistan) Ltd.» kompaniýasy bilen bilelikde ýurdumyzda «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly» diýlip yglan edilen 2017-nji ýylyň esasy wakalarynyň birine – sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanan «Türkmenistan – sportuň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy» atly bäsleşigi yglan edýär.
Bäsleşige hormatly Prezidentimiziň köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini we ýokary netijeli sporty ösdürmek, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesini giňden ýaýbaňlandyrmak babatda alyp barýan döwlet syýasatynyň amala aşyrylmagy hakynda gürrüň berýän makalalar, fotoreportažlar we goşgular kabul edilýär.
Bäsleşigiň jemleri halkara derejesinde geçiriljek sport baýramçylygynyň — V Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasynda jemleniler.
Bäsleşigiň ýeňijileri Hormat hatlary we ýadygärlik sowgatlary bilen sylaglanylar.
Bäsleşikde 50 sany höweslendiriji baýraklar göz öňünde tutulyp, oňa mynasyp bolanlar «Nebit-gaz» gazetine muzdsuz abuna ýazylarlar.
Döredijilik işlerini we awtorlar hakynda şahsy maglumatlary (işleýän ýa-da okaýan ýeri, öý salgysy, telefon belgisi) Aşgabat şäheriniň Arçabil şaýolunyň 56-njy jaýynda ýerleşen «NEBIT-GAZ» gazetiniň redaksiýasyna ibermeli.
Tel. (faks): (99312) 44-19-13.


text:
Uzak wagtyň dowamynda köriçegäniň uly bolmadyk goşundysy bolan gurçuk görnüşlli ösüntgi (appendix) adam bedeniniň wajyp däl bölegi ýaly hasaplanýardy. Ol barada diňe gaýragoýulmasyz hirurgiki kömegi talap edýän appendisit keseli ýüze çykanda ýatlanýardy. Ýöne soňky barlaglar appendiksiň beden üçin peýdalylygyny subut etdiler. Süýdemdirijileriň 500-den gowrak görnüşiniň aşgazan-içege ulgamy öwrenilip, köp görnüşlerde bu ösüntginiň 30 gezege çenli ulalyp özbaşdak kämilleşýändigi we ýitip gitmeýändigi anyklanyldy. Ondan başga-da, ösüntginiň limfoid dokumasyna baýlygy kesgitlendi. Şeýle açyşlaryň esasynda appendiksiň immun ulgamynyň işjeňligi üçin wajyplygy we onuň goraglylygynyň goşmaça düzüjisi bolýandygy baradaky düşünjeler döredi. Şeýle görnüşli goşundyda bedene peýda berýän bakteriýalaryň hem toplanýandygyny bellemelidir. Immun ulgamynyň mümkinçiliklerine täsir edýändigi üçin hem appendiksi goramagyň möhümdigi nygtalýar. Eger ahyrynda bu ösüntgini aýyrma zerurlygy ýüze çykan halatynda, adamyň immun ulgamynyň gowşap, ony başga usullar bilen taplandyrmaly boljakdygy bellenilýär.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Dost-Doganlygyň Taryhy
Hüsameddin Çelebiniň döredijilik ýoly
Hüsamettin Çelebi, öz wagtynda Konýa göçüp gelen, zamanasynyň barly we meşhur maşgalasynyň çagasydyr we 1225–nji ýylda Konýada eneden dogulýar.
Onyň görüm–göreldeli, terbiýeli, akly goýalşan adam manysy bolan „çelebi“ lakamyny Möwlana dakypdyr.
Ýaş wagtynda, Ahylaryň sarpa goýulýän şyhlarynyň biri bolan kakasy aradan çykandan soňra, Hüsamettin Çelebi, şol döwrüň iň sarpa gowulýän abraýly adamlarynyň we şyhlarynyň alada edýändigine we ony hemaýatlary astynda tutýandyklaryna garamazdan, bar bolan hyzmatkärleri we dostlary bilen birlikde, Möwlananyň hyzmatynda gaýym durmagy makul bilipdir. Şeýlelik bilen Möwlandan alan terbiýesi bilen ösüp–ulalypdyr, kämil adam bolup ýetişipdir.
Muňa mysal hökmünde, Möwlana, olaryň umumy eseri hasaplanýan we bu eseri ýazmaklygyň pikirini orta atan Hüsamettin Çelebi hakynda „Manyly mesnewiler“ („Mesnewi Manewi“) atly eseriniň sözbaşynda şeýle ýazypdyr:
Hüsamettin Çelebi, aryplaryň içinde iň başarnyklysy, hakyky dine akyl ýetiren we oňa göwün beren ymam, kalby we akly bilen eýe çykanlaryň iň ynamdary, ejizleriň ymdadyna ýetişen kämil şyh we sopylaryň mürşididir.
Hüsamettin Çelebi, mahluklaryň arasyndan, bize, Alla tarapyn bagyşlanlaryň biridir. Adamlaryň arasyndaky, Allanyň saýlap–seçenidir. Allanyň, ýerdäki wekiline, iň hormata mynasyp görülmeli şahsyýet hökmünde maslahat beren adamy.
Hüsamettin Çelebi, arşda bar bolan hazynalaryň açary, ýer ýüzündäki hazynalaryň emini, iň ýokary derejedäki päk ahlagyň çür depesine çykan we arşdaky ahlaga eýe bolan Ahy türkiniň ogly diýip aýdyp biljegimiz, hakyň we diniň ýiti gylyjydyr.
Hüsametdin Çelebi öz döwrüniň Beýazydy, zamanasynyň Jüneýdi, beren sözüni tutýan adamyň ogly, sözüniň eýesi ýigitdir. Alla ondan, onyň ata–babasyndan hem müňde bir razy bolsyn.
Hüsamettin Çelebiniň aňyrsyna seredeniňde onyň ata–babasy Urmiýelidir. „Kürt bolup ýatdym, arap bolup oýandym“ diýen, täleýi belent bolan Şyh Ebul Wefanyň neslinden. Biribar ony hem, onuň nesliniň hem ýatan ýerini ýagty, ruhlaryny şat etsin. Görüň bakyň, neneňsi görelde alarlyk öten–geçenleriň neslinden bolan mirasdüşer. Hüsamettin Çelebiniň görelde alarlyk nesli bar welin, gün hem öz donyny oňa serpaý salypdyr, şeýle asylly nesilden bolany üçin ýyldyzlar hem nurlaryny oňuň üstüne saçypdyr.
Ynha şonuň üçin hem, Möwlana, Hüsamettin Çelebiniň bolan ýerinde, onuň bilen bile gatnaşan mejlislerinde, özüni arkaýyn duýup, dillerinden dürler döküpdir, joşyp, dürli manyly we mazmunly sözler saçyp, hakykat hakyndaky ylymlar barada söz açypdyr.
Hut şonuň üçin hem yslam dininiň syrly dünýäsiniň waspyny ýetirýän edebiýatyň iň kämil didaktiki şaeseri hasaplanýan „Manyly mesnewileri“ Hüsametdin Çelebi, Möwlananyň tükeniksiz hazyna meňzeýän ruhundan çekip çykarypdyr.
Kyrk ýyllap, ak ýürekden, Möwlananyň hyzmatynda duran, onyň söhbetlerine gatnaşan Sipehsalar, özüniň ýazan ýan kitabynda ýagny risalesinde, Hüsamettin Çelebä aşakdaky ýaly baha beripdir:
„Hakykata seredilen halatynda, bilimhon (Hüdawendigär) hezretlerimiziň eserleriniň döremeginde esasy orun tutýan Hüsammettin Çelebidir we ähli „Mukaddes mesnewiler“ onuň haýyşy bilen ýazylandyr. Ýeke–täk Alla ynanýan we onuň yşgyna düşüp göwün beren adamlaryň ählisi, özlerine bagyşlanan Mesnewiniň diňe ýazylmagy babatynda, kyýamata çenli, Hüsamettin Çelebä sagbolsun aýtsalar hem, şonda–da oňa bolan minnetdarlyk bergilerini üzüp bilmezler.“
Edil şonuň ýaly Eflaki hem Mesnewiniň nähili ýazylyp gutarylandygyny düşündirýän bölüminde şeýle ýazýar:
Möwlana hezretleri, asylly ynsanlaryň soltany, Hüsamettin Çelebiniň özüne çekijiligine maýyl bolup, ruhubelentlik halynda eken Sema edende, hammamda otyran wagty, dik durka, arkaýyn duranda we hereket edende, hemişe mesnewileri aýtmagyny goýmandyr. Kä halatlarda şeýle bir ýagdaýa hem raslamak mümkindi: agşamdan başlap gün agarýança, yzly yzyna mesnewilerini aýdypdyr. Hüsamettin Çelebi bolsa ol näçe tiz aýtsa, şol tizlikde hem olary ýazypdyr we ýazandan soňra olaryň ählisini gaty ses bilen Möwlana okap beripdir. Her jilt tamamlanan wagty bolsa, Hüsamettin Çelebi, beýtleri täzeden gözden geçirip, gerekli düzeldişleri girizenden soň täzeden okapdyr.“
Şeýle ýagdaýda, gaty üns berilip 1259–1261 ýyllaryň arasynda ýazylmaga başlanan „Mesnewi“, 1264–1268 ýyllaryň arasynda tamamlanypdyr.
Möwlananyň, Hüsamettin Çelebi bilen geçiren söhbet günlerinden galan, iň oňat we iň möhümleri hasaplanýan ýädigärligi bolan „Manyly mesnewileriň“ ýazylmagy şeýle ýagdaýda orta çykypdyr we ýazuwa geçirilipdir.
Möwlana bu dünýäden bakyýete göç edensoň, Hüsamettin Çelebi ýedi gün ýasyny tutyp, ähli müritlerini özi bilen alyp, Soltan Welediň ýanyna barypdyr, gürrüňdeşlikden we hezzet–hormatdan soňra arzyny aýdyp şeýle diýipdir:
Mundan beýläk kakaň ýerinde oturmagyňy, müritlerine dogry ýoly görkezmegiňi, hakyky şyh bolmagyňy we mesnewiniň stirlerindäki gizli syrlary adamlaryň arasynda ýaýmagyňy haýyş edýärin. Men bolsa seniň atyň üzeňňisinden ýapyşyp, eýeriň ýonasyny göterip saňa gullyk edeýin diýipdir.
Soltan Welet bolsa uzak wagtlap aglapdyr we göwni şat bolup şeýle diýipdir:
„Sopa hyrka, ýetime sungat ýaraşar. Siz kakamyň döwründe hem onyň kesbini dowam etdirijidiňiz we ýoldaşlaryň ýolbaşçysydyňyz, häzir hem onuň mirasdüşeri we biziň ulymyz, häzir hem şol bilimhonyň ýadygäri. Soltanyňyzyň size wesýeti onuň ýerini doldurmak we mirasyna eýe çykmagyňyz“ diýipdir.


text:
Русско-туркменский онлайн словарь
мега-(goşma sözleriň 1) galyndysyz ölçeg birlikleriniň atlarynda «million, million gezek uly» diýen manyny aňladýan 2) «adatdan daşary uly, ägirt uly, äpet» diýen manyny aňladýan birinji sostaw bölegi, mes.:)
мега-(goşma sözleriň galyndysyz ölçeg birlikleriniň atlarynda «million, million gezek uly» diýen manyny aňladýan «adatdan daşary uly, ägirt uly, äpet» diýen manyny aňladýan birinji sostaw bölegi, mes.:)
- Facebook
- Мой мир
- Одноклассники
- ВКонтакте
- Google+


text:
Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Baş arhiw tarapyndan Türkmenistanyň kärhanalarynyň, edaralarynyň, guramalarynyň iş dolandyryşynda emele gelýän resminamalaryň birkysmy sanawy we olaryň saklanylmaly möhletleri çap edildi.
Bu neşir olary saklamak möhletlerini tassyklamak arkaly resminamalaryň gymmatlygyny kesgitlemek boýunça esasy maglumat gollanmasy bolup durýar. Şeýle hem sanaw çylşyrymly seljeriş işlerini, syýasy, hojalyk, ylmy, medeni ähmiýeti bolan resminamalary saýlamak işini ýeňilleşdirýär. Munuň özi olary döwlet arhiwlerine hemişelik saklamak üçin bermekde has ähmiýetlidir.
Sanawyň üsti ýetirilen neşirine degişli üýtgetmeler we goşmaçalar, şol sanda resminamalaryň häzirki döwürde we geljekde ulanmak ähmiýetiniň barşynda hasabat, hasap, maliýe, işgärler we beýleki resminamalaryň saklanyş möhletlerini artdyrmak bilen baglanyşykly düzedişler girizildi. Bu iş degişli pudaklaryň sanawynyň iş- önümçilik ýagdaýyna, olaryň mysaly görnüşlerine, Baş arhiw müdirliginiň Merkezi bilermenler toparynyň çözgütlerine birnäçe görnüşli resminamalary saklamagyň möhletlerini tassyklamak ýa-da üýtgetmek ýagdaýyna geçirilen seljermeleriň netijesinde geçirildi.
Bu ýygyndy derejesine, pudak ulgamynyň we eýeçiligiň görnüşleriniň möçberlerine garamazdan öz hünär işini resmileşdirýän guramalar üçin niýetlenendir. Şeýlelikde, bu neşiriň çap edilmegi pudaklaýyn arhiwlerde resminamalaryň degişli derejede saklanylmagyna, şeýle hem Türkmenistanyň Milli arhiw gaznasynyň düzüminiň hiline oňyn täsir eder hem-de türkmen halkynyň gymmatly resmi mirasynyň asyrlaryň dowamynda saklanmagyny üpjün eder.


text:
BMG geçen ýylyň dowamynda dünýädäki ýaragly konfliktlerde 8000-den gowrak çaganyň öldürlendigini ýa-da ýaralanandygyny habar berdi. BMG-niň Baş sekretary Antonio Guterres bu sany “kabul ederlikli däl” diýip atlandyrdy.
5-nji oktýabrda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde köpçülige hödürlenen “Çagalar we ýaragly konfliktler” atly ýyllyk hasabatyna görä, dünýäniň 192 ýurduny öz içine alýan guramanyň 2009-njy ýylda çagalaryň heläkçiligini hasaba alyp başlamagyndan bäri iň ýokary sanlar Owganystana degişli bolmagynda galýar.
Hasabatda Owganystanda 2016-njy ýylda 3512 çaganyň öldürlendigi ýa-da maýyp edilendigi, bu sanyň geçen ýylkysyndan 24% artandygy habar berildi.
Şeýle-de hasabatda ýüzlerçe çaganyň jynsy zorlugyň pidasy bolandygy, mekdeplerde hüjüme sezewar edilendigi ýa-da ýaragly konfliktlere çekilendigi bellenýär.


text:
15.12.2017
Şu gün paýtagtymyzda ýurdumyzyň Baş arçasynyň yşyklary ýakylyp, hemmämiziň söýgüli baýramçylygymyz bolan Täze ýylyň ýakynlaşyp gelýändigini dabaraly buşlady.
Müňlerçe çagalaryň we uly ýaşly türkmenistanlylaryň hem-de ýurdumyzyň myhmanlarynyň gatnaşmagynda şowhunly çäräniň dabarasy “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada geçirildi. Bu ýerde iň belent we owadan bezelen Baş arça oturdyldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan asylly däbe görä, çagalaryň paýtagtymyzyň owadan künjekleriniň biri bolan Köpetdagyň eteginde ýaýylyp gidýän bu ajaýyp şäherçesinde gyş ertekileriniň jadylaýjy güýji başlanýar. Onda gözüňi baglaýjy başdan geçirmeler, garaşylmadyk sowgatlar hem-de täze tanyşlyklar jemlenýär.
Baýramçylyk aýratyn-da çagalara uly şatlyk eçilýär. Çagalar Täze ýylyň esasy gahrymanlary bolan Aýazbabadan hem-de Garpamykdan hakyky täsinlikleri we arzuwlarynyň hasyl bolmagyna garaşýarlar. Täze ýyla bagyşlanyp dürli çärelerdir baýramçylyk dabaralary, owadan aýdym-sazlar we sahnalaşdyrylan çykyşlary bilen çagalar baglaryna we mekdeplere, medeni merkezlere baryp, körpelere ýatdan çykmajak täsirleri bagyş eder.
Häzirki dabarany gurnaýjylar tagallalaryny gaýgyrman, “Älemiň” öňündäki meýdançany özgerdip, gündogar ýurtlaryna mahsus görnüşe getirdiler. Oňa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen ajaýyp kitabyndaky rowaýatlar esas edilip alyndy. Çünki bu kitabyň ady ýurdumyzda Täze—2018-nji ýylyň şygaryna öwrüldi. Ençeme asyr mundan öň ýurdumyzyň çäginden geçen
bu ugruň kerwenli söwda ýollary söwda-ykdysady aragatnaşyklarynyň netijesinde Gündogaryň we Günbataryň siwilizasiýalaryny ýakynlaşdyrmak bilen birlikde, halklara täze bilimleri ýetirmek bilen, olary ruhy-medeni gymmatlyklar bilen baýlaşdyrypdyr. Şu pikir hem, dürli öwüşginli yşyklandyryjylaryň şöhleleri bilen häzirki ertekide çeper keşpde beýanyny tapyp, çagalara biziň şöhratly taryhymyzyň sahypalaryny, onuň beýik gahrymanlarynyň keşplerini açýar.
Kuwwatly gala diwarlary bilen galdyrylan gadymy gündogar şäheriniň derwezeleriniň görnüşindäki uly geçelgeler jadyly patyşalyga çagyryp, olar her dürli öwüşginler bilen şugla saçýar. Galanyň gorag diňleriniň arasynda bolsa “2018” diýen sanlar ýalpyldap özüne çekýär. Dürli LED-gurluşlar kerwensaraýlaryň hem-de gündogar bazarlarynyň keşbini we Täze ýyla degişli döwrebap nyşanlar bilen utgaşyklykda janlandyrýar.
Türkmen ertekileriniň iň meşhur gahrymanlarynyň biri bolan Ýarty gulak köp sanly dostlaryny bereketli saçagyň başyna tagamdan datmaga çagyrýar. Belent sesli söwdagärler öz harytlaryny mahabatlandyrýarlar. Üsti gündogar ýurtlarynyň bol bereketli nygmatlary, Täze ýyl sowgatlary hem-de çagalaryň oýnawaçlary bilen doly düýeleriň kerwenini kuwwatly gorag itleri goraýar. Ajaýyp suw çüwdürimi diod ýagtylykly akymlar bilen ýalpyldaýar, onuň garşysynda bolsa uly türkmen ak öýi dikilipdir. Onuň ýanynda çagalar alabaý bilen oýnaýarlar.
Gündogar senenamasyna boýunça 2018-nji ýylyň nyşany it bolansoň, ýurdumyzda Wepaly diýen alabaý onuň şekiline öwrüldi. Paýtagtymyzda ýokary derejede geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň netijesinde onuň keşbi dünýäniň köp ýurtlarynda meşhurlyk gazanyp, tanaldy. Biziň Täze ýyl ertekimiziň gahrymany – batyrgaý, merdana, buýsançly Wepaly maşgala ojagynyň hem-de abadançylygyň goragynda duran ynamly dostdur.
Gündogar ertekileriniň hökmany bolan görnüşleriniň biri jadyly sandykdyr. Milli nagyşlar bilen gözüňi gamaşdyrýan sandyk baýlyklary bilen özüne çekýär. Sagatlaryň şekilleri bolan derwezeleriň dördüsi bolsa tamamlanyp barýan ýylyň minutlaryny hasaplaýar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly ägirt uly owadan kitaby aýratyn ünsüňi çekýär. Kitapda beýan edilenler esasynda täsir galdyrýan şeýle gadymy şäher döredildi.
Depesinde “2018” ýazgyly sekiz burçly ýyldyz bolan beýikligi 38 metre golaý owadan bezelen ajaýyp arça bu ýerde guralan dabaranyň özüne çekiji esasy güýjüdir. Ol her dürli oýnawaçlaryň müňlerçesi bilen toý görnüşinde ýalpyldap, gözüňi gamaşdyrýar. Ýanyp-öçýän owadan öwüşginli çyralaryň 2 müň metre golaýy ýaşyl arçany äpet uly ekrana öwürdi. Bu belent arçanyň daşyndan seredeniňde milli haly gölleri biri-biriniň yzyndan ýalpyldap öwşün atýar.
Baş arçanyň töwereginde ýaş aşgabatlylaryň hem-de paýtagtymyzyň myhmanlarynyň müňlerçesi, halk döredijilik we tans toparlary, Täze ýyl lybaslaryny geýnen sirk we teatr artistleri, türkmen ertekilerimiziň gahrymanlary ýygnanyp, jadyly çykyşlaryň başlanmagyna şadyýan garaşýarlar.
Aýazbaba we Garpamyk olara baýramçylyga gelmäge howlukýar. Aksakally goja uzak Köýtendagdan aşaklygyna inip, Hoja kerweniň, Akpamygyň hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen täze kitabyndaky gadymy rowaýatlary gürrüň berip gelýän onuň ýedi doganynyň ugratmagynda Watanymyzyň ähmiýetli taryhy ýerleri boýunça syýahatçylyga ugrady.
Gadymy Horasanyň iri şäherleriniň biri bolan Orta Asyr Amul galasy Lebap welaýaty boýunça ýolda ilkinji nokat boldy. Ýüpek ýoluň söwda çatrygynda ýerleşen şäher beýik medeniýeti we ylmyň gazananlary bilen şöhratlanyp, Merkezi Aziýanyň gündogar böleginde ýaşan halklaryň arasynda ykdysady gatnaşyklaryň gülläp ösmegine ýardam edipdir. Galanyň ýanynda ýaýlyp gidýän bazar türkmen halkynyň däplerine laýyklykda milli tagamlar bilen myhmanlary şadyýan garşylady.
Mary welaýatynda syýahatçylar Türkmenistanda iň gadymy iri gurluşlaryň biri bolan meşhur Soltan Sanjaryň kümmetine baryp gördüler. Orta asyr golýazmalarynda ýatlanyp geçilýän, ýer ýüzünde saklanyp galan binagärlik ýadygärlikleriniň sany köp däldir. Bu ajaýyp kümmet asyrlaryň içinden geçip, biziň günlerimize çenli türkmen halkynyň beýik işleriniň subutnamalaryny alyp geldi. Onuň diwarlarynyň ýanynda gündogar bazary gaýnap joşýar, söwdagärler Aýazbaba harytlaryny mazamlap çagalar üçin sowgatlary satyn almaga çagyrdylar.
Gyşyň hökümdary öňler Gürgenç diýlip atlandyrylan Gadymy Köneürgenje hem baryp gördi. Geçmişde ussat gurluşykçylaryň, suratkeşleriň we bezegçileriň şäheriniň esasy gözellikleri—olaryň bina eden Daşoguz welaýatyndaky binagärlik merjenleridir. Olaryň hatarynda orta asyr binagärliginiň hakyky sungat eserleri—sopylar şyhy Nejmeddin Kubranyň kümmeti, biziň günlerimize çenli saklanyp galan Törebeg hanymyň kümmeti bar. Bu ýerde Aýazbaba we onuň ýoldaşlary bagşylaryň ýerine ýetirmeginde dessanlaryň egsilmejek gözelliginden lezzet aldylar.
Balkan welaýatynda jahankeşdeleri Sünt-Hasardag döwlet tebigy goraghanasynyň çäginde—keşbi başga planetalaryň gurluşyny ýatladýan Aýly daglaryň jülgesinde garşyladylar. Bu ajaýyp ýerde aksakal goja ýerli çeper höwesjeňler topary bilen bilelikde gadymy “küşt depdi” tansyny ýerine ýetirdi. Milletiň taryhy medeni däplerini we ruhy tejribesini şöhlelendirýän folklor döredijiliginiň aýdyň nusgasy hökmünde “küşt depdi” tansy şu ýyl milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ÝUNESKO-nyň maddy däl medeni mirasynyň Reprezentatiw sanawyna girizildi.
Syýahatçylar ýurdumyzyň gözel ýerleri boýunça gezelençlerini tamamlap, Ahalyň dag etegindäki düzlüginde beýik ak öýüň—“Nowruz ýaýlasynyň ak öýüniň” ýanynda saklandylar. Bu bina şu ýylyň Garaşsyzlyk gününiň öňýanynda dabaraly açyldy. “Ak öý” köklerimize, gözbaşlarymyza, halkymyzyň ruhy-gymmatlyklaryna wepalylygy alamatlandyrýar, dessurlara, maşgala däplerine hormat goýmagyň, öý-ojagyň mukaddesliginiň, agzybirligiň ýüze çykmasyna öwrüldi.
Şu ýerden bolsa hoşniýetli arzuwlar we ak ýollar bilen ugradylan Aýaz-- baba we dostlary paýtagtymyza tarap ugradylar. Ýurdumyzyň dürli künjeklerinden baýramçylyga gelen çagalardan doly awtobuslaryň kerweni bilen barýan ak ulaglaryň baýramçylyk görnüşde bezelen hatary ak şäherimiz Aşgabada gelýär. Däbe görä, ulaglaryň hatary tamamlanyp barýan 2017-nji ýyly alamatlandyrýan ajaýyp wakalaryň bolan ýerlerinden geçýär.
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şähergurluşyk maksatnamasyna laýyklykda bina edilip, ulanmaga tabşyrylan täze desgalar binagärlik toplumyň gözelligini hem-de özboluşlylygyny artdyrdy. Garaşsyzlygymyzyň şanly 26 ýyllygynyň öň ýanynda binalaryň toplumynyň dabaraly açylyşy Aşgabadyň günorta-günbatar bölegini
özgertdi. Ol ýerde degişli düzümleri bolan ak mermerli täze belent gatly ýaşaýyş jaýlarynyň ençemesi peýda boldy.
Ulaglaryň şadyýan hatary ýoluň barşynda saklandy. Olary aýdym-sazly tans folklor toparlary mübäreklediler. Çagalar höwesjeň toparlarynyň artistleri öz döredijilik sowgadyny hödürledi.
Arçabil şaýoluna ýetip hem-de ak ulagyny okgunly ahalteke bedewleri bilen eýerlenen ak gar ýaly ap-ak paýtuna çalşyp, Aýazbaba hem onuň ýoldaşlary ýol boýunça agşamky asmanda binagärlik desgalaryna owadan şugla saçýan görnüşleri synlap, “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň meýdançasyna geldiler.
Ine-de, bagtyýar çagalaryň şatlyk-şowhunly aýdymlary bilen garşylanýan uzak garaşdyran myhmanlar şöhleler bilen ýalpyldaýan derwezäniň içinden geçdiler we ajaýyp baýramçylyk ýurdumyzyň Baş arçasy gurnalan meýdançany doldurdy. Dabaralaryň baky ýaşyl öwüsýän gahrymanyň töwereginde teatr toparlaryň, çagalar we ýetginjekler köşgüniň ýaş artistleriniň, sungat mekdepleriniň, şeýle hem meşhur estrada ýerine ýetirijileriň gatnaşmagynda şowhunly Täze ýyl çykyşlary ýaýbaňlandy.
Bagtyýar gülküler, degişme ýomaklar, şadyýan tanslar hem-de türkmen halk ertekilerindäki söýgüli gahrymanlaryň gatnaşmagyndaky sahnalar—üýtgeşik başdan geçirmeleriň şeýle şüweleňleriniň ählisi diňe bir çagalary däl, eýsem uly ýaşlylary hem gurşap aldy. Aýaz babadan alnan sowgatlar çagalar üçin iň oňat sylag boldy.
Türkmenistanlylaryň hem-de häzirki dabaralara gatnaşyjylaryň adyndan Aýazbaba we Garpamyk hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy ýetip gelýän Täze 2018-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlap, bagtyýarlyk we saglyk, Watanymyzyň abadançylygynyň we gülläp ösmeginiň bähbidine ägirt uly başlangyçlaryny mundan beýläk-de durmuşa geçirmekde üstünlikleri arzuw edýärler. Olar çagalar baradaky ýadawsyz aladasyna, ösüp gelýän ýaş nesliň hemmetaraplaýyn ösmegine şertleriň döredilendigi üçin döwlet Baştutanymyza hoşallyk bildirýärler.
Çagalaryň islegi hem-de Aýazbabanyň jadyly taýagynyň täsiri bilen owadan arçanyň ýalpyldap öwüşgin atmagy Täze ýyl şüweleňiniň esasy pursady boldy. Yşyklar arçanyň goýnundan üznüksiz akym deý hereket etdi. Bu ýagdaý dabara gatnaşyjylaryň döwre gurap giňden tans etmegine beslendi.
Şu pursatda ýurdumyzyň şäherleriniň hem-de obalarynyň baş meýdançalarynda gurnalan ähli Täze ýyl arçalarynyň yşyklary hem ýakyldy. Ol ýerlerde hem şu gün ajaýyp çykyşlar geçirilýär, goşgular we aýdymlar ýaňlanýar, bagtyýar çagalar gol tutuşyp, arçalaryň daşyndan aýlanyp tans edýärler.
Ýurdumyzyň Baş arçasynyň ýanyndaky dabara çagalar horunyň, meşhur estrada aýdymçylaryň gatnaşmagyndaky konsert bilen tamamlandy.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Ýurdumyzda atçylyk sportuny ösdürmäge uly üns berilmegi netijesinde bu ulgam tanalmaz derejede özgerdi. Her welaýatda gurlup, ulanylmaga berlen aýlawlaryň özi muňa subutnamadyr. Türkmen halkymyzyň ozaldan gelýän däbine öwrülen edim-gylymyna görä, at çapmak we beýleki hereketli oýunlar toý-tomaşalaryň bezegi bolup durýar. Şonuň üçin täze gurlan aýlawlarymyzyň ähmiýeti häzirki döwürde has hem uludyr. Berkarar döwletimizde uludan tutulýan toýlar indi ýerlerdäki we paýtagtymyzdaky aýlawlarda uly şowhun bilen geçýär. Elbetde, ol aýlawlaryň gurulmagynyň esasy maksady tutuş ýurdumyz boýunça atçylyk sportuny ösdürmek we bedewlerimiziň halkara derejesinde üstünlikli çykyş etmegini gazanmakdyr. Soňky ýyllarda ahalteke bedewleriniň halkara derejesinde gazanan netijeleri az däldir. Özbegistanda we Russiýa Federasiýasynda geçirilen halkara bäsleşiklerinde ýokary netijeler gazanyldy. Owadanlykda Polatly 2-niň iki ýaşarlaryň arasynda tapawutlanmagy, Pyýadanyň ahalteke atlarynyň nusgawy adyny almagy tebigy zat ýaly. Sebäbi owadanlykda biziň atlarymyza dünýäde taý gelýän atlaryň tohumy ýok diýsek öte geçdigimiz bolmaz. Çünki, bu ozaldan hem hemmelere belli hakykatdyr.
Şol halkara ýaryşlarynda ahalteke atlarymyz ýyndamlykda hem tapawutlandylar. Adaty aralyklarda birinjiligi hiç kime bermediler. Bu üstünlikler ahalteke tohumyna degişli bolan bedewleriň arasynda gazanyldy. Onda diňe şu tohumdan bolan atlar bäsleşdiler. Biziň bilşimiz ýaly, dünýäniň ähli künjeklerinde, şol sanda Ýewropada, Amerikada ahalteke tohumyndan bolan atlaryň muşdaklary kän. Ol ýerlerde Federasiýada, klublarda ahalteke bedewlerimiziň arasynda ýaryşlar hem geçirilýär, olary ösdürip ýetişdirmegiň aladasy hem edilýär.
Ynha, uly aralyklara marafon ýaryşyna ähli tohumdan bolan atlar gatnaşyp bilýärler. Oňa hatda alaşalar hem gatnaşdyrylýar. Aralyk 30,60,90,120 kilometr bolup bilýär. Şu zeýilli ýaryşlarda hem bedew atlarymyz artykmaçlygyny görkezdi. Ýagny olar ady agzalan halkara ýaryşlarynda öňdäki orunlara eýe çykdylar.
Ýeri gelende, ahalteke bedewleriniň uzak aralyklardaky ýyndamlygy däl-de, çydamlylygy barada hem durup geçmek gerek. Ýagny uzak aralyklarda belli bir kilometr geçilensoň, atlara dynç berilýär. Olara sportda aýdylyşy ýaly, arakesme berilýär. Ol 30 minuda niýetlenendir. Şu wagtyň içinde bedewler öňki kaddyna gelmeli. Biziň atlarymyza öňki kaddyna gelmek we demini dürsemek üçin 20 minut ýeterlikdir. Bu bolsa olara ýene-de 10 minut dynç alyp, taba gelmäge mümkinçilik berýär. Şol häsiýetleriň hasabyna ýeňiş olaryň tarapynda bolýar.
Soňky döwürlerde ussat çapyksuwarlaryň ýetişmegi hem şunuň bilen baglanyşykly bolsa gerek. Beknazar Begliýew, Begençmyrat Agamyradow, Toýlymyrat Babaýew, Enwer Babalyýew we beýlekiler halkara derejesinde geçirilýän çärelerde mynasyp çykyş edip bilýän çapyksuwarlardyr, olaryň gaýry ýurtlarda gazanan netijeleri hem muňa güwä geçýär. Belli seýisler K.Amannazarow, I.Agamyradow, Ç.Muhammedow, B.Hydyrow bolsa, şu günki gün öz işleri bilen tanalýarlar.
Häzirki wagtda diňe bir at çapyşyklaryna däl-de, atçylyk sportuna hem üns güýçlendirildi. Olimpiýa görnüşlerinde üstünlik gazanmak bolsa, bu sportuň esasy wezipeleriniň biridir. Meşhur Olimpiýa çempiony Absendiň, Arabyň ýoluny ýöretmek we dünýä giňişliginde üstünlik gazanmak üçin atşynaslarymyz uly işleriň başyny başladylar. Konkurs boýunça, ýagny päsgelçilikli ýaryşlar ýola goýlup, Türkmenistanyň çempionatlary geçirilýär. Wagt görkezijileri ýaryşsaýyn gowulanýar. Bu görnüşde atlara erk etmegiň özboluşly aýratynlygy bolansoň, olar çapyksuwarlardan tapawutlanýar. Olary ýetişdirmek üçin Aşgabat atçylyk sport toplumynda aýratyn işler geçirilýär. Şonuň üçin hem bedew atlarymyzyň geljekde-de aýlawlary baglajakdyklaryna tüýs ýürekden ynanýaryn.


text:
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasyna 25 ýyl!
Garaşsyz Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan 1992-nji ýylyň 18-nji awgustynda esaslandyrylan—asyryň bir çärýegini, ýagny 25 ýylyny arka atan Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy üçin bu gün—2017-nji ýylyň 18-nji awgusty ajaýyp günleriň biridir. Bu gün guramamyzyň işine badalga berlen, ätiýaçlandyryş ulgamynyň esaslandyrylmasy hasaplanýan günidür.Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy adamlaryň saglygyndan başlap, olaryň, şeýle hem, döwlet emlägine çenli ätiýaçlandyryp goramakda, goldamakda abadançylygy paýlaýan, adamlary ygtybarly gorag we howpsuzlyk bilen üpjün edýän, jemgyýetiň gelejege ynamly garamagyna mümkinçilik döredýän gurama hökmünde kemala geldi.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasynyň işgärlerine peşgeş berlen täze bina üçin, Hormatly Prezidentimize alkyşlarymyzyň, begenjimiziň çägi ýok. Bu täze binanyň berilmegi guramamyzyň esaslandyrylmagynyň 25 ýyllygy we Türkmenistanda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça geçiriljek V Aziýa oýunlarynyň ýyly bilen gabat geldi. Guramamyzyň täze binasy Hormatly Pezidentimiz tarapyndan berlen toý sowgadydyr. Şeýle Şa serpaýy geljekde ýurdumyzyň ätiýaçlandyryş ulgamynyň işiniň has öňe we uzak gitmegi, abraýynyň galmagy üçin guramamyzyň her bir işgäriniň has işjeň işlemegine, müşderiler bilen agzybir gurşawy saklamagyna ýardam berýär.
Hormatly PrezidentimiziňTürkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasyna işlemekde ähli şertleri döredip berýändigi, ýurdumyzy ösdürmek, eşretli geljek üçin alyp barýan döwlet ähmiýetli, halk bähbitli işleri hemişe rowaç alsyn, jany sag, ömri uzak bolsun!
Hormatly Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasynyň işgärleri! Guramamyzyň işiniň has ilerläp ösmegi üçin halkymyza ätiýaçlandyryş hyzmatlaryny wagyz etmekde, ätiýaçlandyryş işlerini alyp barmakda her biriňiziň öz mynasyp goşandyňyzy goşmagyňyzy, maşgala abadançylygyny, Size berk jan-saglyk, yurt parahatçylygyny arzuw edýäris.


text:
Leonid Andreýew
Leonid Andreýew
(1871-1919)
XX asyr rus edebiýatynyň görnükli wekili, ekspressionizm akymynyň gözbaşynda duran meşhur ýazyjy Leonid Nikolaýewiç Andreýew 1871-nji ýylda, Rus imperiýasynyň Orýol şäherinde dünýä inýär. Leonid Orýol şäheriniň klassiki gimnaziýasyny tamamlaýar, eýýäm çagalyk ýyllaryndan kitap okamaga höweslenýär. Onuň juwan kalbyny Artur Şopengauer hem Eduard fon Gartman ýaly nemes pelsepeçileriň eserleri bendi edýär. Pessimizm we panpsihizm ýaly taglymatlara eýeren bu pelsepeçiler geljekki ýazyjynyň häsiýetine hem dünýägaraýşyna, döredijiligine örän uly täsir ýetiripdirler.
Leonid Andreýew Moskwadaky hukukçylyk uniwersitetini 1897-nji ýylda tamamlaýar, soňra 1902-nji ýyla çenli aklawçy bolup işleýär, emma bu işini taşlap, žurnalist hem ýazyjy bolmak kararyna gelýär. 1898-nji ýylda onuň ilkinji hekaýasy «Bargamot we Karaska» çap edileninden soň ýazyja Maksim Gorkiý üns berýär, ony ýaş ýazyjylar birleşigine çagyrýar. Emma diňe 1901-nji ýylda, «Bir bar eken, bir ýok eken» atly hekaýasy çap edileninden soň Andreýew okyjylaryň söýgüsine mynasyp bolýar. 1902-nji ýylda «Kurýer» gazetine redaktor bellenýär, Watanynyň jemgyýetçilik çärelerine işjeň gatnaşýar.
Leonid Andreýewiň eserleri çuňňur gumanizme, pasifizme hem watansöýüjilige, şol bir wagtda-da skeptisizme hem pessimizme ýugrulandyr. Ýazyjy özüniň «Diwar», «Pikir», «Gyrmyzy gülki», «Gubernator», «Ýedi sany asylanlar hakynda» atly hekaýalary, «Wasiliý Fiweýskiýniň ömri», «Iuda Iskariot» powestleri bilen rus edebiýatynyň altyn hazynasyna girmegi başardy.
Andreýew özüni F.M.Dostoýewskiýniň şägirdi hasaplaýardy. Ol öz döwründe L.N.Tolstoý, A.P.Çehow, A.S.Blok, D.S.Merežkowskiý ýaly ýazyjylaryň öwgüsine mynasyp bolupdy.
Bolşewistik rewolýusiýasyny kabul etmänligi sebäpli, Andreýew ömrüniň soňky ýyllaryny Finlýandiýada ýaşapdy, şol ýerde hem 1919-njy ýylda dünýeden ötýär.
Ýazyjynyň soňky eseri bolan «Şeýtanyň gündeligi» powesti tamamlanman galýar.


text:
14-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluşy we dolandyryş edaralary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky dolandyryşyň wertikal gurluşy bolan ýeke-täk ulgamy emele getirýär.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ulgamyna merkezi edara, gurluş düzüm birlikleri (şahamçalar, wekillikler, kärhanalar, guramalar we edaralar) girýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň dolandyryş edarasy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetidir.
15-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti agzalaryň täk sanyndan durýar.
Müdiriýetiň düzümine şol bir wagtda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň Başlygy bolup durýan Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy we Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalary girýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalary Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan wezipä bellenilýär we wezipeden boşadylýar.
3. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalary öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jogapkärçilik çekýärler.
16-njy madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň ygtyýarlyklary
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işini umumy dolandyrmagy amala aşyrýar.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti:
1) şulary Türkmenistanyň Prezidentiniň garamagyna berýär:
a) Türkmenistanyň ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatynyň esasy ugurlarynyň taslamasyny;
b) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýyllyk hasabatyny;
ç) döwletiň ätiýaçlyk altyn goruny goşmak bilen, Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklaryny (altyn pul aktiwlerini) dolandyrmak boýunça teklipleri;
d) zerur mahalynda - Türkmenistanyň Merkezi bankynyň esaslyk maýasynyň möçberini artdyrmak, şu Kanunyň 11-nji maddasynyň dördünji bölegine laýyklykda maksatlaýyn gaznalary we ätiýaçlyklary döretmek boýunça teklipleri;
2) şulary kesgitleýär:
a) Türkmenistanyň ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatynyň esasy ugurlaryny durmuşa geçirmek boýunça çäreleri;
b) Türkmenistanyň bank ulgamyna daşary ýurt maýasynyň girmeginiň paýyny we şertlerini;
ç) dolanyşyga goýberilýän pul belgileriniň nominalyny we beýleki häsiýetnamalaryny, şeýle hem pul belgilerini dolanyşykdan aýyrmagyň şertlerini, şu hakda köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň üsti bilen habar berilýär;
3) şulary tassyklaýar:
a) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň iş meýilnamasyny;
b) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýyllyk maliýe hasabatlylygyny, şeýle hem onuň girdejiler we çykdajylar sanawyny hem-de Türkmenistanyň Merkezi bankynyň sap girdejisini peýdalanmagyň ugurlaryny;
ç) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň guramaçylyk gurluşyny, onuň gurluş düzüm birlikleri hakyndaky düzgünnamalary (tertipnamalary);
d) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda zähmete hak tölemegiň şertlerini, ulgamyny we möçberini, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärlerini durmuş taýdan goldamagyň şertlerini;
e) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň agentleri boýunça tabşyryknamalary;
ä) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gaznalaryny we ätiýaçlyklaryny döretmegiň hem-de peýdalanmagyň tertibi hakyndaky düzgünnamany;
4) şu çözgütleri kabul edýär:
a) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň merkezi edarasynyň gulluklaryny we gurluş düzüm birliklerini döretmek, üýtgedip guramak ýa-da ýatyrmak hakynda;
b) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň komitetlerini, şol sanda pul-karz we daşary ykdysady gatnaşyklarda pul (walýuta) komitetini, şeýle hem Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işini amala aşyrmak üçin zerur bolan iş toparlaryny we komissiýalaryny döretmek, üýtgedip guramak ýa-da ýatyrmak hakynda;
ç) açyk bazardaky amallara bolan çäklendirmeleri (limitleri) bellemek hakynda;
d) göni mukdar çäklendirmelerini ulanmak hakynda;
e) gaýtadan maliýeleşdirmegiň derejelerini bellemek hakynda;
ä) karz edaralary üçin hökmany ykdysady kadalaşdyryjylary bellemek hakynda;
f) döwlet çärelerini geçirmek üçin niýetlenilen gymmatly sowgatlary, Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan tassyklanylan eskizler boýunça gymmat bahaly metallardan we gymmat bahaly daşlardan ordenleri we medallary taýýarlamak, satyn almak we eltmek hakynda;
g) ýubileý, ýatlama we numizmatik şaýy pullaryny goşmak bilen, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň täze nusgadaky pul belgilerini çykarmak, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň köne nusgadaky pul belgilerini dolanyşykdan aýyrmak hakynda;
h) işgärleri durmuş taýdan goldamagyň çäreleri hakynda;
i) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň we onuň gurluş düzüm birlikleriniň işini üpjün etmek üçin gozgalmaýan emlägi edinmek hakynda;
j) karz edaralary tarapyndan ätiýaçlyk talaplaryny döretmegiň tertibi hakynda;
5) döwletiň ätiýaçlyk altyn goruny goşmak bilen, Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň (altyn pul aktiwleriniň) dolandyrylmagyny üpjün edýär;
6) alyş-çalyş hümmetlerini kesgitlemegiň tertibine garaýar;
7) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birlikleriniň ýolbaşçylarynyň hasabatlaryny diňleýär;
8) şu Kanuna laýyklykda beýleki ygtyýarlyklary amala aşyrýar.
17-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisleri
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisleri Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň tassyklanylan iş meýilnamasyna laýyklykda, ýöne çärýekde bir gezekden az bolmazdan geçirilýär.
2. Zerur mahalynda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy tarapyndan çagyrylyp bilner.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalarynyň azyndan üçüsiniň, adatdan daşary ýagdaýlarda bolsa - Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalarynyň ikisiniň ýazmaça ýüz tutmasy boýunça çagyrylyp bilner.
3. Eger mejlise Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalarynyň umumy sanynyň azyndan üçden ikisi gatnaşsa, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisi ygtyýarlydyr.
4. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlislerinde Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy, onuň bolmadyk mahalynda bolsa - Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalarynyň hataryndan onuň ýerini tutýan adam başlyklyk edýär.
5. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň agzalary Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisiniň geçirilýändigi hakynda ýazmaça habarly edilýär.
6. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň çözgütleri Müdiriýetiň mejlise gatnaşýan agzalarynyň sesleriniň ýönekeý köplügi bilen kabul edilýär. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň her agzasynyň bir sesi bardyr. Sesler deň bolan mahalynda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygynyň sesi çözüji bolup durýar.
7. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisleriniň teswirnamalary Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň kätibi tarapyndan resmileşdirilýär, ol Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleriniň hataryndan Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy tarapyndan bellenilýär.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiň kätibi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiň agzasy bolup durmaýar.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisleriniň teswirnamalary gullukda peýdalanmak resminamalary bolup durýarlar, bir nusgalykda resmileşdirilýär we mejlisde başlyklyk ediji, Müdiriýetiň gatnaşýan agzalary we Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň kätibi tarapyndan gol çekilýär.
8. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň mejlisine Türkmenistanyň Merkezi bankynyň, onuň gurluş düzüm birlikleriniň, karz edaralaryň we beýleki guramalaryň degişli işgärleri çagyrylyp bilner.
18-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işine umumy ýolbaşçylyk edýär, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň adyndan hereket edýär we döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralary, ýerli häkimiýet edaralary, karz edaralary, daşary ýurt döwletleriniň guramalary, Türkmenistandaky we daşary ýurtlardaky halkara we beýleki guramalar bilen gatnaşyklarda onuň bähbitlerine ynanç hatsyz wekilçilik edýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy:
1) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň auditor gullugynyň başlygyny wezipä belleýär we wezipesinden boşadýar;
2) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň agentlerini we korrespondent banklary kesgitleýär;
3) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryny tassyklaýar;
4) Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan baglaşylýan ylalaşyklara we şertnamalara gol çekýär;
5) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň merkezi edarasynyň ähli gulluklary we onuň gurluş düzüm birlikleri tarapyndan ýerine ýetirmek üçin hökmany bolan buýruklary çykarýar we görkezmeleri berýär;
6) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleriniň wezipe sanawyny, aýlyk wezipe haklaryny we wezipe gollanmalaryny tassyklaýar;
7) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleriniň işe kabul edilmegini we işden boşadylmagyny amala aşyrýar;
8) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birlikleriniň ýolbaşçylaryny wezipä belleýär we wezipesinden boşadýar, Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birlikleriniň ýolbaşçylaryny wezipä bellemek we wezipesinden boşatmak Türkmenistanyň Prezidentiniň ygtyýaryna girýän halatlary muňa degişli däldir;
9) şu Kanuna laýyklykda beýleki ygtyýarlyklary amala aşyrýar.
3. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy öz ygtyýarlyklarynyň bir bölegini öz orunbasarlaryna bermek hukugyna eýedir.
4. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygynyň orunbasarynyň wezipesine hödürlenýän boýunça teklibi Türkmenistanyň Prezidentiniň garamagyna berýär.
5. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işi üçin jogapkärçilik çekýär.
6. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Başlygy bolmadyk ýa-da öz gulluk borçlaryny ýerine ýetirmäge mümkinçiligi bolmadyk mahalynda onuň ygtyýarlyklaryny onuň orunbasarlarynyň biri amala aşyrýar.
19-njy madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birlikleri
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birlikleri öz işini özleri hakdaky düzgünnamalara (tertipnamalara) laýyklykda amala aşyrýarlar.
2. Gurluş düzüm birligi öz işinde ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edaralaryndan garaşsyzdyr we döwletiň borçnamalary boýunça jogapkärçilik çekmeýär, haçan-da şeýle jogapkärçilik Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan onuň üstüne ýüklenen halatlary muňa degişli däldir.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýuridik şahslary bolup durýan gurluş düzüm birlikleri öz borçnamalary boýunça Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jogapkärçilik çekýärler.
Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýuridik şahslary bolup durmaýan gurluş düzüm birlikleriniň borçnamalary boýunça jogapkärçilik çekýär.
3. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birliginiň işine onuň başlygy ýolbaşçylyk edýär.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ýuridik şahs bolup durmaýan gurluş düzüm birliginiň başlygy öz işini Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan berlen ynanç hatynyň esasynda amala aşyrýar.
4. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birliginiň ýolbaşçysyna gurluş düzüm birligi hakyndaky düzgünnama (tertipnama) laýyklykda ygtyýarlyklar berilýär.
5.Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluş düzüm birliginiň ýolbaşçysy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda şol gurluş düzüm birliginiň işine jogapkärçilik çekýär.
6. Türkmenistanyň Merkezi banky zerur bolan mahalynda öz gurluş düzüm birliklerine olaryň işini üpjün etmek maksady bilen maliýe serişdelerini berýär.
20-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleri
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleriniň zähmet gatnaşyklary, olaryň durmuş taýdan üpjünçiliginiň meseleleri Türkmenistanyň kanunçylygy bilen düzgünleşdirilýär.
2.Türkmenistanyň Merkezi bankynyň wezipeli işgärleri Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işine Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde jogapkärçilik çekýärler.
3. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda işgärleriniň durmuş-ýaşaýyş jaý şertlerini gowulandyrmak bilen baglanyşykly gozgalmaýan emlägiň edinilmegini goşmak bilen, işgärleri durmuş taýdan goldamak boýunça çäreler görmäge haklydyr.
4. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz işgärleriniň hünärini ýokarlandyrmak boýunça çäreleri amala aşyrýar.
5. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işgärleriniň Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlardan başga, öz gulluk borçlaryny ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly özlerine mälim bolan bank syryny we gaýry gulluk maglumatyny jar etmäge, şeýle hem ony şahsy bähbitlerine peýdalanmaga hukuklary ýokdur.
6. Gulluk maglumatyny jar etmekde günäkär bolan adamlar Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jogapkärçilik çekýärler.


text:
Basketbol ýaryşlary şu ýylyň başynda açylan “Bagtyýarlyk” täze sport toplumynyň meýdançasynda geçirildi. Medallar ugrunda bäsleşige ýurdumyzyň welaýatlaryndan we Aşgabat şäherinden toparlaryň 6-sy çykdy. Olar iki toparça bölündiler. Aýlaw ulgamy arkaly geçirilen oýunlaryň jemleri boýunça ýarym finalçylaryň 4 topary kesgitlenildi (her toparçadan iň oňat iki topar), öňe saýlanan şol toparlar ýaryşyň baş baýragy bolan altyn medal we Kubok ugrunda güýç synanyşdylar.
Netijede, her duşuşykda garşydaşlaryndan ynamly üstün çykan ýurdumyzyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň basketbol topary ýeňiş gazandy. Şol sanda olar özleriniň esasy bäsdeşleri, bäsleşikde ikinji orny eýelän Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň zenanlar toparyndan üstün çykdylar.
Bu toparlary Türkmenistanyň zenanlar ýygyndysynyň uly tälimçisi Irina Ýakowlewa türgenleşdirýär. Bu tälimçiniň türgenleri geçen ýyl Tailandda geçirilen Aziýa kenarýaka oýunlarynda “3x3” görnüşdäki ýaryşlaryň iň oňat alty toparynyň hataryna girdiler. Şu ýylyň başynda bolsa I.Ýakowlewanyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň zenanlar topary nusgawy görnüşinde halkara basketbol ýaryşynyň (Filippinler) bürünç baýragynyň eýesi boldy.
Aşgabatlylaryň eýýäm ençeme ýyllaryň dowamynda milli derejedäki ýaryşlaryň ählisinde öňdebaryjylygy saklaýandyklaryny aýtmak gerek. Ýurdumyzyň çempionatynyň öňýanynda bolsa, paýtagtymyzyň toparyndaky basketbolçy gyzlaryň ökdeleriniň biri—A. Hydyrowa Katarda geçirilen iki hepdelik halkara okuw-türgenleşik ýygnanyşygyna gatnaşdy. Şol ýerde ol Aziýanyň iň güýçli basketbolçy gyzlary bilen birlikde, amaly we tejribe okuwlaryny, şol sanda dürli ýurtlardan bolan oýunçylaryň ýygyndysynyň düzüminde ençeme duşuşyklara gatnaşyp, okuwlary geçdi. Görnüşi ýaly, aşgabatlylaryň bu ýeňşi kanunalaýyk netije bolup durýar.
Welaýatlardaky türgenleriň hem barha artýan ussatlygyny bellemek gerek. Aýratyn-da, sport meýdançasynda aşgabatlylara ýylsaýyn bäsdeşlik döredýän Lebabyň basketbolçylarynyň ussatlygy bellärliklidir. Bu gezek Z.Sultanowanyň ýolbaşçylygynda türgenleşýän ýurdumyzyň gündogar sebitiniň ýygyndysy üçünji orny eýeledi.


text:
Bagtlylygyň syry
Roçester uniwersitetiniň geçiren ylmy-derňew işi tebigatyň ynsany has-da gözelleşdirýändigini subut etdi. Derňewiň barşynda 400 adamyň tebigatyň suratyna we şäheriň suratyna seredişi synlandy.
Soňra synaga gatnaşyjylar özleri hakynda berlen soraglara jogap berdiler. Soraglar ynsanlaryň özara gatnaşyklarynyň wajyplygy, şöhrat we baýlyk hakyndady.
Derňewiň dowamynda käbir adamlara 5 amerikan dollary berildi we bu maddy gymmaty özlerinde saklap biljekdikleri ýa-da birine berip biljekdikleri barada soraldy. Tebigatyň suratyna seredýänler öz durmuşlarynda ynsanlaryň özara gatnaşyklarynyň diýseň wajypdygyny aýtdylar we şol bir wagtda özlerinde bar bolan 5 amerikan dollaryny paýlaşmaga taýýardyklaryny bellediler. Şäheriň suratyna seredýänler bolsa bu gatnaşyklaryň juda zerur däldigini nygtadylar. Olar üçin şöhrat we baýlyk has-da möhüm bolup göründi. Ýanlaryndaky 5 amerikan dollaryny bolsa paýlaşmakçy däldiklerini aýtdylar.
Derňewi geçirenleriň arasyndan psihologiýa boýunça professor Riçard Rýan ynsanyň tebigat bilen özara gatnaşygynyň kesilmeginiň diňe bir özbaşdak adama däl, eýsem-de bolsa, jemgyýetçilige-de oňyn bolmadyk täsiriniň bardygyny aýratyn belläp geçdi. Alym Netta Weýnşteýn: “Biz- ynsanlar tebigatyň täsiri astynda galýarys we käwagtlar muny duýmaýarys. Bu derňew bize ýaşaýan ýerlerimizde ýaşyl meýdanlarymyzy köpeltmelidigimizi, biziň tebigata mätäçligimizi tassyklaýar” diýip, sözüni jemledi.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Habarlar |


text:
29 Kasım 2015 Pazar
Türkmen Türgenleriniň Pauerlifting Boýunça Bürünç Medaly
Türkmenistanyň ýygyny topary pauerlifting boýunça (agyrlygy arkan ýatan ýeriňden götermek) mümkinçiligi çäkli adamlaryň arasynda Ýewropanyň açyk çempionatynda bürünç medala mynasyp boldy. Bu ýaryş Wengriýanyň Eger şäherinde geçirildi. Biziň ýygyndy toparymyzyň düzüminde Daşoguzly türgen Roza Mätýakubowa tapawutlandy.
Ýaryşa dünýäniň 44 ýurdundan 230-a golaý türgen gatnaşdy. Ýewropanyň açyk çempionaty geljek ýyl Braziliýanyň Rio-de-Žaneýro şäherinde geçiriljek bütindünýä paralimpiýa oýunlaryndan öňünçä geçirilmeli iň soňky iri halkara ýaryşydyr. Ýaryşa gatnaşan ýygyndy toparlar üçin bu bäsleşikler diňe sport babatda dälde eýsem, ýaryşa gatnaşyjylaryň ruhy we beden taplygy, berdaşlylygy we gujurlulygy babatda hem jogapkärli synag boldy. Türkmenistanyň ýygyndysy bu toparlaýyn bäsleşikde oňat netije görkezdi.
Roza Mätýakubowa 41 kilograma çenli agram derejesinde bürünç medala eýe boldy. Ol özüniň ilkinji synagynda 70 kilogram agyrlygyň hötdesinden gelmegi başardy. Bu bolsa onuň Russiýadan, Polşadan, Ukrainadan we beýleki ýurtlardan gelen sportuň bu görnüşi boýunça örän güýçli türgenleriň ençemesini yza galdyryp, baýrakly orny eýelemegini üpjün etdi.
Toparymyzyň düzüminde Maýagözel Ekäýewa hem oňat netije görkezdi. Ol 73 kilograma çenli agram derejesinde 100 kilogram agramy göterip, dördünji orna mynasyp boldy.
Geçen ýyl Koreýa Respublikasynda geçirilen Aziýa paralimpiýa oýunlarynda kümüş medaly eýelän Sergeý Meladze hem iň güýçlüleriň bäşligine düşmegi başardy. Ol 72 kilograma çenli agram derejesinde çykyş edip 185 kilogram netije görkezdi.
Şol paralimpiýa oýunlaryna gatnaşan beýleki bir türkmenistanly türgen, Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň maýyplar sport mekdebiniň wekili Mekan Agalykow 59 kilograma çenli agram derejesinde ýedinji orny eýeledi. Ol 158 kilogram agramy götermegi başardy.
Balkan welaýatyndan bolan pauerliftingçi ussat Baýram Saparow çempionatyň iň güýçli on türgeniniň hataryna goşulmagy başardy. Ol 97 kilograma çenli agram derejesinde çykyş edip, 175 kilogram netije görkezdi hem-de dokuzynjy orny eýelemegi başardy.
İndi boýunça milli ýygyndymyzyň erkekler we zenanlar düzümi bütindünýä paralimpiýa oýunlaryna güýçli taýýarlyk görýärler. Bu jogapkärli ýaryşyň başlamagyna bir ýyla golaý wagt galdy.
Biziň ýygyndy toparymyzyň pauerlifting boýunça Ýewropa çempionatynda gazanan oňat netijeleri Türkmenistanda sport bilen diňe sagdyn adamlaryň däl-de, eýsem, jemgyýetiň doly derejeli agzalary bolup durýan beden taýdan mümkinçilikleri çäkli adamlaryň hem meşgullanýandygyny aýdyň görkezdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Şu ýylyň sentýabr aýynda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maglumat üpjünçüligini ilerletmek maksady bilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi beýleki döwlet düzümleri bilen bilelikde çäreleriň Meýilnamasyny işläp taýýarlady, ol dünýä jemgyýetçiligini ýurdumyzyň häzirki ýeten sepgitleri, üstünlikleri we gazananlary, şeýle hem Aziada-2017-ä görülýän taýýarlyk işleri bilen tanyşdyrylmagyna gönükdirilendir.
Maksatnamalaýyn çäreleri durmuşa geçirmek üçin “Euronews”, Hytaýyň CCTV, Rossiýa-24 ýaly dünýä belli teleýaýlymlar bilen hyzmatdaşlyk etmek göz öňünde tutulýar. Bu ýaýlymlar boýunça Aziada-2017-ä bagyşlanan wideorolikleri, mahabat şekillerini, ýörite reportažlary we telegepleşikleri görkezmek teklip edilýär.
Milli elektron köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, daşary ýurtlaryň milli olimpiýa komitetleriniň hem-de Halkara sport federasiýalarynyň web-serişdelerini işjeň peýdalanmak, şeýle hem Youtube, Facebook, twitter, instagram we beýleki halkara durmuş ulgamlarynyň mümkinçiliklerini ulanmak bellenildi.
Aziýa oýunlaryny giňden beýan etmekde tanyşdyryş çärelerine uly ähmiýet berler, olary fewral aýynda Ýaponiýanyň Sapporo şäherinde geçiriljek Gyşky Aziýa oýunlary, Gazagystanyň Almaty şäherinde ýanwar-fewral aýlarynda geçiriljek Bütindünýä gyşky uniwersiada, iýul aýynda Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda geçiriljek Yslam sport oýunlary we beýleki iri çäreleriň barşynda geçirmek meýilleşdirilýär.
BMG-niň Nýu-Ýorkdaky we Ženewadaky ştab-kwartiralarynda Aziada bagyşlanylan sergileriň we tanyşdyryş çäreleriň birnäçesi guralar.
Maksatnamalaýyn meýilnama laýyklykda Türkmenistanda we daşary ýurtlarda halkara maslahatlaryny, media-forumlary, metbugat maslahatlaryny geçirmek göz öňünde tutulýar, şeýle hem Aziada-2017-ä bagyşlanan ýörite sahypalar dürli žurnallarda we beýleki köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çap etmäge taýýarlanylýar.


text: Golaýda Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýeti tarapyndan hormatly Prezidentimiziň “Çaý – melhem hem ylham” atly kitabyna bagyşlanan wagyz-nesihat çäresi geçirildi. TGYMJ-niň işgärleriniň arasynda geçirilen dabara Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň işjeň agzalary, Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk hem-de Abadan etrabyndan ýaşuly nesliň wekilleri gatnaşdylar we çykyş etdiler. Çykyşlarda milli Liderimiziň täze kitabyna bolan buýsanç beýan edildi. Lezzetli gök çaýa bagyşlanan kitapda getirilen rowaýatlardan söz açyldy. Gök çaý, myhmansöýerlik barada il arasynda ata-babalarymyzyň döreden nakyllarynyň kitapda juda ýerlikli ulanylandygy barada durlup geçdi. Oz halkyňyz abadan durmuşy, maddy üpjünçiligi şeýle-de ruhy taýdan galkynyşly bolmagy barada alada edýan, milli baýramlarymyz mynasybetli ylham joşgundan dörän eserlerini il-ulsumyza bagyşlaýan hormatly Prezidentimize alkyş sözleri çykyşlaryň içinden eriş-argaç bolup geçdi.


text:
Hormatly lukman! Çaganyň ýan suwlarynyň üýtgäp, ýaşylymtyl reňkli bolmagy nämeden? Ol çaga üçin howplymy?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Kadada çaganyň ýansuwlary arassa bolup, diňe göwreliligiň ikinji ýarymynda oňa garyndylaryň goşulmagy netijesinde ol biraz bulançak häsiýete eýe bolup biler. Göreliligiň soňunda ýansuwlara düwünçegiň deri çalgylarynyň, derini örtýän gysgajyk saçjagazlaryň goşulmagy netijesinde ol biraz çalymtyl-bulançak reňke eýe bolup, ol hem kada hasaplanýar.
Çaganyň ýansuwlarynyň ýaşylymtyl reňkli bolmagy düwünçegiň kislorod ýetmezçiliginden habar berýär. Belli sebäpleriň täsiri bilen dörän kislorod ýetmezçiligi düwünçegiň artbujagynyň biygtyýar gysylyp, birinji täret bolan-mekonileriň bölünip çykmagyna getirýär. Şol düwünçek täreti hem ýansuwlara ýaşylymtyl reňk berýär. Ýansuwlaryň şeýle hapalanmagyna enäniň geçiren wirusly ýokançlyklary we başga beden ýokançlyklary, piýelonefrit, giçki gestoz, rezus gapma-garşylykly göwrelilik, ene-çaga-ýoldaş gan aýlanşygynyň bozulmagy, ganazlylygyň agyr derejeleri sebäp bolup biler.
Hapalanan ýansuwlaryň bejergisi dörän kislorod ýetmezçiligini kadalaşdyrmaga, oňa getiren sebäpleri aradan aýyrmaga we çaga ýoldaşynyň işini kadalaşdyrmaga gönükdirilen bolup, ginekolog lukmanyň gözegçiliginde geçirilmelidir.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Marawadepe etraby
Marawadepe etraby (Parsça: شهرستان مراوه تپه) Eýranyň Türkmensähra sebiti, Gülistan welaýatynyň 13 etrabyndan biridir.
Bu etrap Merkez etrapçasy we Güllidag bolmak bilen 2 etrapçadan ybaratdyr.
2006-nji ýylda bu etrabyn raýatynyn saný 45,874 adamdyr.
Etrabyň merkezi marawadepe şäheridir.
Türkmeniň beýik akyldary Magtymguly Pyragy bu etrabyň Aktokaý obasynda ýatýar.
marawadepe etrabynyň taryhy-turistik yerleri: Magtymguly Pyragynyň gubury, Alyhanbaba türbesi, Güllidag, Gyzlargalasy


text:
Aşgabatda täjik medeniýetiniň günleri geçiriler. Media maglumatlaryna görä, Türkmenistanyň paýtagtynda 29-31-nji maý aralygynda geçiriljek medeni çärelere gatnaşmak üçin Täjigistanyň döredijilik işgärleriniň delegasiýasy şu aýyň aýagynda Aşgabada barar.
Medeni programmanyň çäginde konsertleriň we kino, surat, şekillendiriş sungatynyň we halk amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergileriniň geçirilmeginiň göz öňünde tutulýandygy aýdylýar.
Şeýle-de Täjigistanyň medeniýet işgärleri Türkmenistanyň medeniýet ministrliginde duşuşyk geçirip, iki ýurduň medeni-gumanitar ugrundaky aragatnaşyklaryny maslahat eder diýlip, habar berilýär.


text:
«Balkanyň» futbolçylary AFK-nyň ikinji derejeli klublaýyn ýaryşyndaky göreşini ir tamamladylar, olar öz meýdanynda geçiren jogap duşuşygynda Gyrgyzystanyň «Dordoý» futbol toparyndan 1:2 hasabynda ýeňildiler.
Garşydaşlaryň arasyndaky ilkinji duşuşyk 1:1 hasabyndaky deňlik bilen tamamlanypdy, bu bolsa Türkmenistanyň wise-çempionyna ýaryşyň indiki saýlama tapgyryna çykmak üçin oňat mümkinçilik berýärdi. Şonuň üçin hem Balkanabatda geçirilen jogap duşuşygyna 10 müň töweregi janköýer ýygnandy.
Duşuşyk, turuwbaşdan, «Balkanyň» haýryna gitmedi. Ilkinji minutlarda «Dordoýyň» derwezesine girizilen pökgüde emin futbolçynyň oýundan daşarky ýagdaýdadygyny aýdyp, hasabyň açylmagyna ýol bermedi. Ýöne garşydaş toparyň okgunly hüjümi netije berdi we olar 1:0 hasabynda öňe saýlandylar. 8-nji minutda garşydaş toparyň özbegistanly legioneri Alişer Azizow tapawutlandy. Onuň Gyrgyzystanyň Oş şäherinde geçirilen ilkinji duşuşykda hem hasaby deňländigini ýatladýarys.
Şondan soň, ýer eýeleri ýene-de ýiti hüjümleriň birnäçesini gurnadylar, ýöne myhmanlaryň goragçylary we derwezewany örän dürs oýnady. Hatda şondan soň, «Dordoý» «Balkanyň» derwezesiniň agzynda Marat Ajiniýazow ýekeje howply pursat döredip bildi, ony-da türkmen futbolçylary yza serpikdirdiler.
Arakesmä çenli duşuşykda başga göze iläýjek üýtgeşme bolmaly. Ikinji ýarymda hem «Balkanyň» hüjümleri, garşydaş toparyň bolsa duýdansyz we çalt hüjümleri dowam etdi. Şeýlelikde, 53-nji minutda Awazbek Otkeýew ýer eýeleriniň derwezesinden ikinji pökgini geçirdi. Bu bolsa «Balkanyň» öňünde duran wezipäni has-da çylşyrymlaşdyrdy. Indi biziň futbolçylarymyza indiki saýlama tapgyryna çykmak üçin galan wagtyň dowamynda azyndan üç pökgi geçirmek gerekdi. Ýöne Amanmyrat Meredowyň şägirtleri diňe bir jogap pökgüsini geçirmegi başardylar we hasap 1:2 boldy. Ýer eýelerinden duşuşygyň 90-njy minudynda ikinji ýarymda oýna giren Akmämmet Metdäýew tapawutlandy. Ýöne ikinji ýarymdaky pökgä erk etmek boýunça artykmaçlygyň, esasan, ýer eýelerinde bolandygyny aýtmak gerek.
Şeýlelikde, «Balkan» umumylykda 2:3 hasabynda ýeňildi we bassyr ikinji ýyldyr AFK-nyň kubogy bilen saýlama tapgyrda hoşlaşdy.
Duşuşyklaryň hasabatlaryny toplamagy halaýanlar üçin bu oýnuň protokol maglumatlary bilen tanyşdyrýarys.
AFK-nyň kubogy — 2017. Saýlama tapgyr. Merkezi bölek. Jogap duşuşygy.
7-nji fewral. Balkanabat. «Sport toplumy» stadiony. 9700 tomaşaçy. Howanyň derejesi — 12 gradus.
«Balkan» (Balkanabat, Türkmenistan — «Dordoý» (Bişkek, Gyrgyzystan) — 1:2 (0:1)
Geçirilen pökgüler: Alişer Azizow, 8 (0:1), Awazbek Otkeýew, 53 (0:2), Akmämmet Metdäýew, 90 (1:2).
«Balkan»: Alikper Kerimow, Mekan Saparow, Daýanç Orazgulyýew, Begenç Guldurdyýew, Nurtagan Mämmedalyýew, Aşyrgeldi Ylýasow (Myratgeldi Gurbangeldiýew, 89), Ýewgeniý Tkaçenko (k), Azat Garajaýew, Yhlas Magtymow, Hemra Amanmämmedow (Akmämmet Metdäýew, 67), Mämmedaly Karadanow.
«Dordoý»: Maksim Zinçenko, Tahir Awçiýew (Baktaý Taalaýbek uulu, 30), Kursanbek Şeratow (k), Marat Ajiniýazow, Ýegor Potapow, Anatoliý Wlasiçýew, Islam Şamşiýew, Aziz Sadykow, Alişer Azizow (Kaýrat Kolbaýew, 90+1), Awazbek Otkeýew (Mirbek Ahmatliýew, 79), Kaýrat Žyrgalbek uulu.
Jerime kartlary: Mekan Saparow, 49, Aşyrgeldi Ylýasow, 55 — Marat Ajiniýazow, 44, Kaýrat Žyrgalbek uulu, 46, Alişer Azizow, 64, Anatoliý Wlasiçýew, 90+2.
Duşuşygyň iň gowy oýunçysy: Alişer Azizow («Dordoý»).
Baş emin: Rowan Arumughan (Hindistan).
Kömekçileri: Sapam Kennedi we Pillai Arun Sasidharan (ikisi-de — Hindistan).
Ätiýaçlykdaky emin: Şikrişna Koimbatore Ramaswamy (Hindistan).
Duşuşygyň inspektory: Ýosef Mirza Rustom (Saud Arabystany).
Duşuşygyň komissary: Sanjaý Kumar (Hindistan).


text:
2017-12-08
Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynda ylmy maslahaty geçirildi.
2017-nji ýylyň 6-njy dekabrynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynda halkara Bitaraplyk güni mynasybetli «Türkmen edebi mirasynda Bitaraplyk, parahatlyk we döwlet gurmak yörelgeleriň esaslaryatly ylmy maslahaty geçirildi. Ylmy maslahata Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň müdirliginiň başlygy R. Essedullaýew, Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň ylmy işgärleri A. Orazow, B. Toýlyýewa, Ş.Hekimowa, T.Öwezowa, G. Gurbangeldiýew çykyş etdiler.
Ylmy maslahatda çykyşlar:
1. Hormatly Prezidentimiziň daşary syýasatyndaky üstünlikleri hakynda.
2. Türkmen edebiýatynda Bitaraplyk, parahatçylyk meselesiniň şöhlelenişi.
3. Türkmen şygyrýetinde Bitaraplygyň beýany.
4. Döwletmämmet Azadynyň döredijiliginde döwlet gurmak meselesi.
5. Kerwen ýoly parahatçylyk ýoly.


text:
„Lebap“ sement zawody gündogar sebitde dört ýyl mundan ozal bina edilipdi. Şu döwürde kärhanada ýokary hilli gurluşyk materialynyň 623 müň tonnasy öndürildi, onuň bir bölegi goňşy Owganystana ibeirilýär.
Zawod logistika ýörelgelerine laýyklykda Köýtendag etrabynyň gazylyp alynýan peýdaly magdanlara baý ýerinde guruldy. Golaýdaky karýerllerde önümçilik üçin zerur hek, kwars çägesi, gips we toýun ýaly çig mal alynýar. Taslama amala aşyrylanda esasy üç ugra: sementiň hiline, önümçiligiň tygşytlylygyna we ekologiýasyna üns berildi.
Kärhanada berk portland, nebit-gaz pudagy üçin tamponaž, şeýle hem gidrotehniki binalaryň gurluşygynda ulanylýan sulfatadurnukly görnüşleri çykarylýar.
Geçen ýylyň ahyrynda sement zawodynyň golaýynda ýylda 1,4 million tonna kaliý dökünini öndürmäge niýetlenen kombinat işe girizildi. Uly möçberli taslama belarusly hyzmatdaşlar bilen hyzmatdaşlykda amala aşyryldy. Kärhananyň hünärmenleri onuň açylyşynda şeýle bir zady gürrüň berdiler. 11 metrden 60 metre çenli çuňluga gazylanda çykan ýerasty suwuň minerallaşma derejesi Garlyk käniniň şu magdana baýdygyny şaýatlyk edýär.
Lebabyň günortasynda Garlykdan başga-da, Garabil we Leýlimekan ýaly kaliý duzlarynyň käniniň üsti açyldy we ýene bir dag-magdan kombinatynyň gurluşygyna bäsleşik yglan edildi.
Geljegi uly bolan himiýa we gurluşyk pudagynyň ösdürilmegi gündogar sebitiň yzygiderli ösmegine, durmuş-ykdysady ösüşlere, täze iş orunlarynyň döredilmegine we ilatyň hal-ýagdaýynyň gowulanmagyna ýardam eder.
Peýdaly magdanlary çalt depginlerde özleşdirmäge, Lebap welaýtynyň günortasynyň innowasion-industrial taýdan ösdürilmegine toplumlaýyn çemeleşilýändigini bellemek gerek. Amyderýanyň üstünden Atamyrat-Kerkiçi döwrebap demir we gara ýol köprileriniň gurulmagy derýanyň sag kenarynda öndürilýän ýokary hilli we bäsleşige ukyply gurluşyk hem-de himiýa senagatynyň önümlerini daşary ýurtlara ugratmaga uly mümkinçilikler açdy.


text:
«Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasy bäsleşik yglan edýär 03.01.2018 — 13.02.2018
«Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasy Türkmenistanyň nebitgaz toplumy üçin işleri we hyzmatlary ýerine ýetirijileri Bäsleşik esasynda saýlap almak boýunça Toparyň adyndan
Halkara maýa goýum bäsleşigini yglan edýär
Türkmenistanda üzülmeýän bazalt süýümini we onuň esasynda kompozit materiallaryny öndürýän zawody doly taslamak we gurmak, şol sanda ýylda 10 000 tonna taýýar önüm kuwwatlykly tehniki-ykdysady esaslandyrmany işläp düzmek (Türkmenistan, Balkan welaýatynda Gyýanly şäherçesiniň golaýynda)
Taýýar önümi öndürmek we satmak arkaly üzmek (bergini gaýtarmak) şerti bilen 100% maýa goýumlaryny çekmek (taslanylýan zawodyň daşarky düzümini hasaba alanyňda)
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler şu aşakdakylary etmeli:
- degişli tehniki talaplary almaly;
- bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýäniň doly ady, hukuk ýagdaýy, hasaba alnan ýurdy, bank rekwizitleri hakynda maglumatlary görkezip ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- «Döwlet zerurlyklary üçin harytlar bilen üpjün etmek, işleri ýerine ýetirmek, hyzmatlary etmek boýunça bäsleşikler hakynda» Türkmenistanyň Kanuny, «Bäsleşikleri geçirmekligiň düzgünleri» we bäsleşige gatnaşmak üçin gerekli resminamalar bilen tanyş bolmaly;
- 1500 amerikan dollary möçberde (GBS-i we bank harajatlaryny hasaba almazdan) töleg töläp, tender resminamalaryny almaly.
Gerekli bolan ähli maglumatlary http://www.oilgas.gov.tm/ internet salgysyndan ýa-da ýokarda görkezilen salgy boýunça alyp bilersiňiz.
Bäsleşik boýunça teklipler — 13.02.2018 ýyla, ýerli wagt bilen 12:00-a çenli kabul edilýär.
Bildiriş neşir edilen pursatyndan başlap bäsleşik üçin doly görnüşde teklip ýerleşdirilen, degişli möhür bilen kepillendirilen bukja Aşgabat şäheri, Arçabil ş., 56 «Türkmengeologiýa» DK salga ugradylan soň seljerilip başlanjakdyr.
Habarlaşmak üçin telefonlar: 40- 34-53 (faks), soraglar üçin 40-34-54, tehniki soraglar üçin 93-42-16


text:
Noutbuk – bu şahsy kompýuterleriň kiçiräk görnüşi. Noutbuk şahsy kompýuterlere görä ýeňil agramly we kiçi göwrümlidir. Noutbugyň şahsy kompýuterlerden esasy aýratynlygy – ýanyň bilen göterip bilmek mümkinçiliginiň barlygy. Şeýle hem, olaryň arasynda monitorlarynyň tapawudy bar. Şahsy kompýuterleriň aýratyn, uly monitorlary bar, noutbuklaryň monitorlary bolsa özünden aýratyn däl we inçe bolýar. Öňler noutbuklar şahsy kompýuterlerden işleýiş tarapyndan birneme pesrägem bolsa, häzirki döwürde güýçli we döwrebap noutbuklara gabat gelmek bolar. Şeýle güýçli noutbuklara “Laptop” ady hem berilýär.
Netbuk – bu noutbuklara meňzeş, göwrümi boýunça olardan kiçi kompýuterleriň görnüşi. Netbuklaryň noutbuklardan tapawudy – olaryň göwrümi we işleýiş güýjüniň kiçi bolmagy. Netbuklaryň işleýiş güýji çäklendirilen gelýär. Netbuklarda uly işler ýerine ýetirip bolmaýar. Meselem wideo kebşirleme, 3D dizaýn, uly programma taslamalarynyň üstünde işlemek. Olar esasan hem ofis programmalary we internet bilen işleşmek üçin niýetlenen. Köplenç olaryň göwrümi 10.1 inç bolýar, ýagny kiçi we götermäge ýeňil.
Ultrabuk – bu noutbuklaryň bir görnüşi bolup, esasy aýratynlygy – agramynyň örän ýeňil bolmagy we inçe bolmagy. Ultrabuklar noutbuklaryň ähli ýerine ýetirýän işlerini edýär, olardan tapawutlylykda ultrabuklar diskowodsyz bolýar we ekran kartasy pesräk bolýar, şeýle hem tok güýji uzak wagta ýetýär. Ultrabuklar ykjam, ulanmaga amatly, islendik ýere gidilende ýanyň bilen äkideniňde üýtgeşik ýük bolanok.
Makbuk – bu “Apple” kompaniýasynyň öndürýän noutbuklaryna berilýän at. Makbuklar esasan 3 görnüşde öndürilýär. Olar: “Macbook air”, “Macbook pro” we “Macbook pro with retina display”. Makbuklar beýleki noutbuklara görä örän gymmat, operasion ulgamy beýlekilerden üýtgeşik (MacOS), häsiýetnamalary hem birneme pesräk. Muňa garamazdan, makbuklar örän kän satylýar, işleýiş tizligi hem güýçlidigini ulanyjylar nygtaýarlar. Makbuklaryň dizaýny owadan bolýar, bahasynyň gymmatlygynyň sebäbi bolsa gymmat materiallardan ýasalmagydyr. Makbuklaryň operasion ulgamyna öwrenişmedik adamlar üçin “Windows” operasion ulgamyny gurnamak mümkinçligi hem göz öňünde tutulan.
“Thinkpad” – bu “Lenovo” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän, telekeçilik üçin niýetlenen noutbuklar. Bular birnäçe seriýalardan (görnüşlerden) ybarat. “Thinkpad” öňler IBM kompaniýasyna degişlidi. IBM kompaniýasynyň “Think as an IBM” şygaryna laýyklykda, kompaniýanyň şol wagtky işgäri Denny Wainwright-iň jübüsinde “Think” bloknody, ýagny “Think notepad” bardy, şeýlelikde “Thinkpad” ady hem şundan döredi.
“Ideapad” – bu “Lenovo” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän, “Thinkpad” noutbuklaryna görä arzan, olardan pesräk häsiýetnamaly noutbuklar. “Ideapad” esasan ýaşlar üçin, öwrenmek, aýdym-saz diňlemek, ofis programmalarynda işlemek üçin niýetlenen.
“Lifebook” – bu “Fujitsu” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän noutbuklara berilýän at. “Lifebook”-laryň 3 görnüşi bolýar: “all-round”, “advanced” we “superior”. Bular özarasynda işleýiş güýji tarapyndan tapawutlanýarlar.
“Elitebook” – bu “HP” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän noutbuklaryň bir görnüşi. Bularyň agramy agyr, ýokary gyzgyn ýa-da sowuk temperaturalarda, çägede we beýleki şertlerde işlemek üçin niýetlenen noutbuklar. Bu noutbuklary esasan telekeçiler ulanýarlar. Bular “Probook”-lardan öňräk çykan we olara görä bahasy gymmatdyr.
“Chromebook” – bu islendik kompaniýa tarapyndan öndürilýän, ýörite internet bilen işleşmek üçin niýetlenen noutbuklara berilýän at. Bular başga noutbuklardan tapawutlylykda, “Google” kompaniýasynyň “Chrome OS” operasion ulgamynda işleýärler. Şeýle hem bular esasan internet bulutlara (Clouds) bagly bolup işleýärler. Şuňa laýyklykda, bularyň häsiýetnamasy pes we bahalary arzan bolýar. “Chromebook” noutbugyny “Samsung.”, “Acer”, “Lenovo” we ş.m. ýaly kompaniýalar öndürýärler.
Bellik: makalada köp ulanylýan noutbuklaryň atlandyrylyşy görkezilen. Noutbuklaryň bulardan başga-da atlandyryşlary bardyr, emma olar giňden ýaýran däl.


text:
Bulat Mansurow 1937-nji ýylyň 7-nji iýulynda öňki Çärjew şäherinde dogulýar. Ol ilki sazçylyk bilen meşgullanýar. Professional sazanda bolup işleýär. Onuň saza bolan ukyby, özüniň ilkinji goýan “Şükür bagşy” filminde kompozitor Nury Halmämmedow bilen tapyşyp, işleşmegine getirýär. Nury Halmämmedow bu filme saz döreden wagty Moskwanyň sazçylyk konserwatoriýasynyň iň soňky kursunda okaýardy.
Nury Halmämmedow we “Şükür bagşy” filmi (“Türkmenfilm” tarapyndan taýýarlanan dokumental filmden bölek)
Bulat Mansurow filmiň baş gahrymanlarynyň rollaryny professional bolmadyk adamlara ynanýar. Şükür bagşynyň roluny matematika mugallymy A.Handurdyýew oýnasa, onda Gulam bagşyny hormatly dynç alyşda gezip ýören öňki oba milisioneri H.Öwezgelenow janlandyrýar. Artistçilikden daşda duran adamlara jogapkärli rollary ynanmagyň hem özüçe syry bardy. Eger Şükür bagşynyň keşbini döreden Aman Handurdyýew, ökde dutarçy sazanda bolan bolsa, onda Hojaw Öwezgelenow oglanka hakyky Şükür bagşynyň elinde tälim alandy.
60-njy ýyllaryň ortalarynda Bulat Mansurow ýurtda ýarym gadagan edilen rus ýazyjysy Andreý Platonowyň türkmen topragyna bagyşlap ýazan “Takyr” atly hekaýasyny surata düşürýär. Bu film “Gyrnak” ady bilen ekrana çykýar. Emma syýasy ideologiýanyň basyşy zerarly “Gyrnak” filmi tomaşaçylara doly ýetirilmeýär. Sebäbi bu filmde Eýrandan alamançylyk bilen getirilen gyrnagyň durmuş ýoly, onuň gyzy Jumal hakynda we Birinji jahan urşunda ruslara ýesir düşen awstriýaly esgeriň ykballary barada gürrüň edilýärdi.
Soňra Polat aga Garagum kanalyna bagyşlanyp ýazylan senari esasynda iki bölümden ybarat filmini döredýär. Bu film “Suwsuzlygyňy gandyrmak” ady bilen tomaşaçylara ýetirilýär. Filmde esasy rolda belli sowet artisti Petr Aleýnikow çykyş edipdi.
1971-nji ýylda Bulat Mansurow ýazyjy Seýitnyýaz Ataýewiň eseri esasynda Beýik Watançylyk urşuna bagyşlap ýazan “Ölüm ýokdur, oglanlar!” diýen filmini surata düşürýär. Bu film türkmen topragyndan watany goramaga giden gerçekleriň gahrymançylygy hakynda, ylaýtada halk arasynda ýaýran “General Mämmet Änewliniň başdan geçirenleri” barada gürrüň edilýärdi. Filmde belli artistler Artyk Jallyýew, Akmyrat Bäşimow, Ýewgeniý Žarikow, Şamuhammet Akmuhammedow we başga-da belli ussatlar çykyş edipdiler.
Bulat Mansurowyň döredijilik ýoly diňe türkmen kino sungaty däl, eýse goňşy gazak kino sungaty bilen hem baglanşykly. Ol gazak kinostudiýasynda işlän döwürleri “Soltan Beýbars” atly taryhy filmini surata düşürýär. Bu filmde gazak artistlerinden başga-da, Polat aga türkmen artistlerini hem çagyrýar. Türkmenistanyň halk artistleri Artyk Jallyýew we Nury Allaberdiýew filmde ýatdan çykmajak obrazlary döredýärler.
Polat aga diňe režissýorlyk etmän, eýse birnäçe filmleriň senarilerini hem ýazýar. 1990-njy ýyllaryň başlarynda ol Moskwadaky Kinoçylar institutynda kinorežissýorlyk hünärinden sapak berýär. Türkmen ýigitleriniň arasynda onuň sapagyny alyp, halypanyň ýoluny ýöredýän režissýorlardan Kyýas Aşyrydyr. Ol häzir Kanadada ýaşaýar we kino sungaty pudagynda işleýär.
2000-nji ýyllaryň başlarynda saý-sebäp bilen Moskwa baranymyzda, sorag-ideg edip, Polat aganyň işleýän ýerine gelipdik. Ol ruslaryň belli artistleri Leonid Kurawlýow, Wasiliý Lanawoý we beýleki artistler bilen nobatdaky bir uly taryhy filmi surata düşürip ýördi. Biz onuň kömekçisine Türkmenistandan gelendigimizi we Polat aga bilen duşuşmakçydygymyzy aýtdyk. Ol režissýoryň wagtynyň ýokdugyny duýduryp, ýöne biziň gelenimizi oňa ýetirjegini aýtdy. Biz Polat aga köp wagt garaşmaly bolarmykak öýtdük, emma birden gapy açylyp, ýanymyza Polat aga geldi. Biz onuň bilen türkmençe salamlaşdyk. Polat aga bizi bir otaga saldy. Biz oňa: “Polat aga bagyşlaň, siziň işiňiz köpdür. Bolmasa, biz soňrak işden soň geläýeli” diýenimizde, ol ýylgyrdy-da: “Men şol orslaryň belli artistlerine “Siz çilimleriňizi çekiberiň, meniň ýanyma türkmen doganlarym gelipdir” diýip düşündirdim” diýdi. Bu sözden soň, biz köp gürrüň etdik. Polat aga diňe türkmen kinosynyň däl, eýse türkmen halkynyň durmuşynda görýän sütemlerine gaty gynanýandygyny bildirdi.
Şol duşuşygymyzdan soň, Bulat Mansurowy görmesem-de, onuň döredijilik işleri bilen ýakyndan habarlydym. Ol Eýzenşteýn adyndaky Halkara kinofondunyň prezidenti bolup işleýärdi. Polat aga ömrüniň soňky ýyllarynda Bulgar tatarlarynyň taryhy hakynda köp bölümden ybarat filmini surata düşürdi.
Daş ülkede ýaşasa-da, Bulat Mansurowyň ýüregi Türkmenistandady. Onuň döreden işleri türkmen sungatynyň taryhynda elmydama ýaşar.
Ýatan ýeriň ýagty bolsun Polat aga...
Sahy Nurnazar türkmenistanly sungat işgäriniň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
17 Ağustos 2015 Pazartesi
“Türkmenistanyň Daşary Syýasaty we Diplomatiýasy” Žurnalynyň Nobatdaky Sany
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmesi boýunça täze taryhy eýýamda ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy maksatlaryny we wezipelerini düşündirmek we wagyz etmek maksady bilen döredilen, ýurdumyzyň daşary işler ministrligi tarapyndan türkmen, iňlis we rus dillerinde neşir edilýän “Türkmenistanyň daşary syýasaty we diplomatiýasy” atly çärýekleýin, ylmy- amaly žurnalyň nobatdaky, ikinji sany çapdan çykdy.
Žurnal adatdakylar ýaly, şu ýylyň aprel aýyndan başlap, wagt yzygiderliliginde ýerleşdirilen, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary ýurtlaryň birnäçesiniň ýokary ýolbaşçylary we ýokary wezipeli wekilleri bilen duşuşyklaryna we gepleşiklerine gysgaça syn bermek bilen açylýar.
Mälim bolşy ýaly, ähli gyzyklanýan taraplar bilen hemmetaraplaýyn dostlukly gatnaşyklary we ikitaraplaýyn amatly hyzmatdaşlygy berkitmek, milli Liderimiziň ählumumy parahatçylygyň we durnukly ösüşiň bähbidine öňe sürýän daşary syýasat strategiýasynda esasy wezipe bolup durýar. Bu babatynda Moldowa Respublikasynyň Prezidenti Nikolaýe Timofti, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Prezidentiniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Rustam Minnihanow, Pakistanyň Premýer-ministri Muhammet Nawaz Şarif bilen Aşgabatda bolan ikiktaraplaýyn gepleşikler örän ähmiýetlidir.
Şu ýylyň aprel aýyndan iýun aýyna çenli hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dostlukly ýurtlaryň birnäçesine möhüm saparlary amala aşyrdy. 11-14-nji aprelde Türkmenistanyň baştutany Koreýa Respublikasynda döwlet sapary bilen boldy. Ol ýerde Tegu şäherinde VII Bütindünýä suw forumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy hem-de bu uly forumyň hormatly myhmanlary bolan Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon, Monako Emirliginiň baştutany – şazada Alber II hem-de Marokko Patyşalygynyň Premýer-ministri Abdelila Benkiran bilen möhüm ähmiýetli duşuşyklar geçirdi.
Saparyň çäklerinde Koreýa Respublikasynyň Prezidenti hanym Pak Kyn He bilen geçirilen gepleşikler, ýola goýlan türkmen-koreý işjeň gatnaşyklarynyň mundan beýläk hem ösdürilmegine, döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklaryň giňeldilmegine itergi berdi.
24-nji aprelde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Rejep Taýyp Ärdoganyň çagyrmagy boýunça Türkiýe Respublikasynda bir günlük iş saparynda boldy. Hormatly Prezidentimiz ol ýerde birinji jahan urşunyň iň uly söweşleriniň biri bolan – Çanakgalanyň golaýyndaky söweşiň 100-ýyllygyna bagyşlanan çärelere gatnaşdy.
Milli Liderimiziň Italiýa Respublikasyna bolan iş saparynyň çäklerinde “Ekspo-2015” Bütindünýä sergisinde Türkmenistanyň milli gününe baryp görmegi, maý aýynyň başynda wajyp waka boldy. Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 1-nji maýyndan 31-nji oktýabryna çenli aralykda Italiýanyň Milan şäherinde bolýan bu uly forum “Dünýäni azyk bilen üpjün ederis: ýaşaýyş üçin energiýa” diýen şygar astynda geçýär. Dünýäniň onlarça döwleti we halkara guramalary bilen bir hatarda bu ýerde, ykdysady pudakda möhüm ugur bolan azyk önümlerini öndürmekde Türkmenistanyň ägirt uly gazananlaryny we örän uly mümkinçiliklerini äşgär edýän uly göwrümli ekspozisiýa giňden görkezilipdir.
9-njy maýda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň çagyrmagy boýunça 1941-1945-nji ýyllarda bolan uruşda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllygy mynasybetli Moskwada geçiirlen dabaralara hormatly myhman hökmünde gatnaşdy.
Şu ýylyň ikinji çärýeginde döwlet Baştutanymyzyň Awstriýa Respublikasyna (12-nji maý) we Sloweniýa Respublikasyna (13-14-nji maý) geçiren resmi saparlary hem-de onuň çäklerinde syýasy – diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-gumanitar ugurlarda döwletara gatnaşyklaryň meseleleri, şeýle hem Türkmenistan bilenÝewropa bileleşiginiň arasynda ýola goýlan netijeli gatnaşyklaryň çäklerinde, bu döwletler bilen hazmatdaşlygyň geljegi baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşylan, ýokary derejede geçirilen gepleşikler ähmiýetli waka boldy. Ýokary derejede geçirilen bu duşuşyklaryň netijesinde gol çekilen wajyp resminamalar, ikitaraplaýyn gyzyklanmalary hasaba almak bilen netijeli gatnaşyklara gönükdirilen, ikitaraplaýyn amatly hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem güýçlendirmegiň berk binýadyny tutdy.
12-nji iýunda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen “Baku-2015” birinji Ýewropa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Baku şäherine bardy. Saparyň çäklerinde ikitaraplaýyn duşuşyklaryň birnäçesi, şol sanda Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew we Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýip Ärdogan bilen duşuşyklar boldy.
Bu gepleşikleriň işjeň häsiýeti sebitde we dünýä möçberinde ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmegiň bähbidine Bitarap Türkmenistan tarapyndan geçiirlýän daşary syýasatyň dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan hemmetaraplaýyn goldaw tapýandygyny ýene bir gezek aýdyň görkezdi. Biziň ýurdumyzyň bu oňyn orny köp babatda uly we abraýly halkara guramalary bilen, birinji nobatda bolsa 1992-nji ýylyň 2-nji martyndan bäri Türkmenistanyň doly hukukly agzasy bolup duran Birleşen Milletler Guramasy bilen netijeli hyzmatdaşlyk etmegine mümkinçilik berýär.
Hut şu sebäpli hem žurnalyň täze sanynda ýylyň iň esasy wakalarynyň biri bolan - hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň iýunynyň ortasynda resmi sapar bilen Türkmenistana gelen, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary jenap Pan Gi Mun bilen bolan duşuşygyna aýratyn üns berlipdir. Däbe öwrülen gatnaşyklar üçin täze gözýetimleri açan hem-de wajyp ugurlaryň hemmesi boýunça hyzmatdaşlygy güýçlendirmäge iki tarapyň ymtylmalaryny tassyklan Aşgabat duşuşygy, biziň ýurdumyzyň parahatçylygyň, ählumumy gülläp ösüşiň we abadançylygyň bähbidine halkara gepleşiklerine uly gyzyklanma bildirýändigini ýene bir gezek aýdyň görkezdi.
Birleşen Milletler Guramasynyň ýolbaşçysynyň bu sapary Merkezi Aziýa sebitiniň we bu ýerde esasy orny eýeleýän Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň ähmiýetiniň artýandygynyň, şeýle hem Türkmenistan tarapyndan geçirilýän ähli ýurtlaryň durnukly durmuş-ykdysady ösüşini, ýer ýüzüniň halklarynyň bagtly durmuşyny we abadançylygyny üpjün etmegiň bähbidine gönükdirilen giň halkara hyzmatdaşlygyna esaslanýan işjeň daşary syýasatyna uly gyzyklanma bildirilýändiginiň ykrar edilmesi boldy.
Žurnalyň sahypalarynda şu ýylyň dekabr aýynda geçiirljek Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan çäreler hem giňden şöhlelendirilipdir.
Bu şanly sene mynasybetli Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginde we diplomatik wekilhanalarda – döwletimiziň daşary ýurtlardaky ilçihanalarynda we konsulluklarynda köpsanly duşuşyklar, “tegelek stollar”, maslahatlar we halkara ylmy konferensiýalar, sergiler, sport we medeni çäreleri yzygiderli gurnalýar.
Daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdeplerinde okaýan türkmen talyplarynyň, şeýle hem daşary ýurtda ýaşaýan türkmenleriň wekilleriniň gatnaşmagynda Bitaraplyk we parahatçylyk ýylynyň çäklerinde geçiirlýän ähli çäreler – Garaşsyz Türkmenistan üçin döwrüň iň möhüm wakasy bolan hemişelik, oňyn Bitaraplyk hukuk derejesine eýe bolmagyň 20 ýyllygy, şeýle hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gazanylan ägirt uly üstünlikler hakynda gürrüň bermek üçin ýene bir mümkinçilikdir.
Daşary ýurtlarda geçirilýän forumlara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary syýasat strategiýasyndaky adamzadyň ösüşiniň ählumumy öňdebaryjy ugurlaryna doly laýyk gelýän, dünýä jemgyýetçiligi bilen hyzmatdaşlygyň köptaraply usulyýetini işläp düzen täzeçilligi yzygiderli nygtaýarlar. Özüniň işjeň daşary syýasat ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, Türkmenistan özüniň parahatçylyk we döredijilik mümkinçiliklerini ähli adamzadyň bähbitlerine gönükdirmäge çalyşýar hem-de bu barada anyk işleri durmuşa geçirýär. Şu gün ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesi özüniň öňe sürýän, halkara syýasatynyň aýrylmaz we esas goýujy ugurlaryna öwrülen gymmatlyklary bilen, parahatçylygy we birek-birege düşünişmegi, dünýäde ýüze çykýan ähli meseleleriň syýasy-diplomatik usullar bilen parahatçylykly çözülmegini üpjün etmekde güýçli täsirli gural hökmünde uly ähmiýete eýedir.
Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesini almagy türkmen halkynyň iň täze taryhynda öz ähmiýeti boýunça döwlet Garaşsyzlygyny almagyndan soňra, ikinji uly waka boldy diýip, Birleşen Milletler Guramasynyň ýokary wezipeli wekili Wladimir Gorýaýew hasaplaýar. Onuň makalasynda bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň ýolbaşçy düzümi, hormatly Prezidentmiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut özi ýurduň hemişelik Bitaraplyk derejesinden gelip çykýan wezipeleri üstünlikli berjaý etmäge hem-de ony sebitde durnuklylygyň we hyzmatdaşlygyň möhüm ýagdaýyna öwürmäge ygrarlydygyny äşgär edýär.
Awtor parahatçylygy pugtalandyrmak, gapma-garşylyklaryň öňüni almak maksady bilen hyzmatdaşlygy, ilkinji nobatda bolsa BMG bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin kuwwatly binýady emele getirýän taryhy ýagdaý barada aýdýar. Özara gatnaşyklaryň örän baý we netijeli tejribesine daýanmak arkaly, Türkmenistanyň BMG-niň hyzmatdaşlygy ýyl-ýyldan täze hile we mazmuna eýe bolýar. Aşgabatda BMG-niň öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy hem-de onuň Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda hyzmatdaşlygy berkitmekde, bar bolan meseleleriň oňyn hem-de özara kabul ederlikli çözgüdi ugrundaky tagallalaryny utgaşdyrmakda ägirt uly ornunyň bardygyny we bu düzümiň BMG-niň ygtybarly guramasy bolup durýandygyny bellemeli.
Bitaraplyk türkmen döwletiniň parahatçylykly ösüş ýolunda möhüm orny eýeleýär. Birnäçe makalalar hut şu mowzuga bagyşlandy. Türkmenistanyň açyklygy, onuň ýokary ynsanperwer ýörelgelerine ygraralylygy baradaky pikir olaryň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Türkmenistanyň ynsanperwerlik ýörelgeleri ugur edinmegi 1995-nji ýylda biziň ýurdumyza dünýäniň 185 döwletiniň goldamagynda Birleşen Milletler Guramasynyň derejesi boýunça ýeketäk bolan Bitaraplygyň berilmegini şertlendirdi..
BMG-niň Baş Assambleýasynyň 3-nji iýunynda geçirilen 69-njy sessiýasynda “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy” biragyzdan goldanyldy we bu babatda gaýtadan Rezolýusiýa kabul edildi. Munuň özi ýurdumyzyň parahatçylygy, ählumumy howpsuzlygy üpjün etmek işine goşýan ägirt uly goşandynyň, şeýle hem durmuş ulgamynyň ähli ugurlarynda ýaýbaňlandyrylan giňmöçberli özgertmeleri durmuşa geçirmekde toplan oňyn tejribesiniň dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilýändiginiň aýdyň subutnamsydyr. Şeýlelikde, Baş Assambleýa Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesini goldaýandygyny ýene-de mälim etdi we Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleri bu derejäni hormatlamaga hem-de goldamaga, Türkmenistanyň özygtyýarlylygyna, onuň çäk bitewligine hormat goýmaga çagyrdy.
Ýurdumyzda we daşary ýurtlarda ägirt uly okyjylar köpçüligi bolan žurnal Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň beýik maksatlaryna, şeýle hem döwletara gatnaşyklarynyň geljekki ösüşine tarap ynamly gadam urýan Türkmenistanyň häzirki zamanda gazanýan netijeleri, üstünlikleri we ösüşi hakynda öz pikirlerini mälim edýän daşary ýurtly belli syýasatçylaryň, ylmy jemgyýetçilik işgärleriniň, diplomatlaryň makalalaryna aýratyn orun berýär. Žurnalyň bu gezekki sanynda Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Strategik barlaglar merkeziniň direktory Farhad Mämmedowyň, Russiýa Federasiýasynyň “Wektor” Strategik barlaglar Halkara institutynyň ýolbaşçylary Andreý we Aleksandr Hriýenkolaryň, Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sýao Sinhuanyň makalalary girizildi.
Ähli gyzyklanma bildirýänleriň bähbitleriniň deňeçerliginiň esasynda işjeň halkara gatnaşyklaryny ýola goýýan, tebigy we ekologiýa serişdelerine örän jogapkärçilikli hem-de aýawly çemeleşýän Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň energetika hem-de suw diplomatiýasyna bagyşlanan makalalar okyjylar köpçüliginde uly gyzyklanma döretjekdigi gürrüňsizdir.
Şeýle hem žurnalyň sahypalarynda Bitaraplyk nyşany astynda Türkmenistanyň daşary syýasat işi, ýurdumyzyň Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň döwletleri bilen dostlukly gatnaşyklary ösdürmegi, importyň ornuny tutýan önümçilikde halkara tejribesi we beýleki ugurlara degişli makalalar ýerleşdirilipdir.
Şu ýylyň ikinji çärýeginde geçirilen köpsanly ikitaraplaýyn duşuşuklar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen öňe sürülýän we Türkmenistanyň ähli gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar bilen giňmöçberli gatnaşyklary nazarlaýan parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasat ugrunyň işjeň amala aşyrylýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Žurnalyň nobatdaky sany “Diplomatik durmuşyň sene ýazgysy” atly sözbaşy astynda şu döwürde türkmen wekiliýetiniň gatnaşmagynda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçirilen köpsanly daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky geňeşmeler, dünýäniň dürli ýurtlary bilen geçirilen gepleşikler, bilelikdäki hökümetara toparlarynyň mejlisleri, halkara we sebitleýin forumlar hakynda gürrüň berýän makalalar bilen jemlenilýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)