text:
Azerbaýjanda müňlerçe oppozisiýa tarapdary hökümetiň syýasy tussaglary azat etmegini talap edip we prezident Ylham Alyýewiň 11 ýyllyk prezidentliginiň soňlanmagyna çagyryp, paýtagt Bakuwyň merkezinde proteste geçirdi.
Polisiýa Bakuwyň Mahsul stadionyna ýygnanan adamlaryň Alyýewiň işden çekilmegi barada edýän çagyryşlaryny eşitdirmejek bolup, olaryň mikrofonlarynyň toguny kesdi.
9-njy noýabrdaky protest demokratiýaçy hereket, Azerbaýjanyň Demokratiki güýçleriniň milli geňeşi tarapyndan gurnaldy.
Çykyş edenler mähellä ýüzlenip, tussag edilen ýa türmä basylan hukukçy aktiwistleriň, garaşsyz žurnalistleriň, oppozisiýadaky syýasatçylaryň suratlaryny görkezip, «Syýasy tussaglary azat et» diýen şygary ýokary galdyrdylar.
Azerbaýjanyň Demokratiki güýçleriniň milli geňeşiniň başlygy Jamil Hasanli mähellä ýüzlenip, şu günki günde dünýäde Azerbaýjan ýaly kän syýasy tussagly ýurduň ýokdugyny aýtdy.
Hasanli «Leýla Ýunus we Arif Ýunus» ýaly aktiwistlerden başlap, hökümet opponentleriniň we hukuk toparlarynyň syýasy tussag hasaplaýan adamlarynyň käbiriniň adyny agzady. Ady tutulan är-aýal dönüklikde we beýleki jenaýatlarda aýyplanýar we aýry-aýry tussaghanalarda saklanýar, emma goldawçylary olaryň syýasy sebäpler esasynda tutulandygyny aýdýarlar.
Hasanli aklawçy, Ýewropanyň Adam hukuklary suduna şikaýat eden onlarça adama wekilçilik eden Intigam Alyýewi, hukukçy aktiwist Rasul Jafarowy, oppozisiýadaky Musawat partiýasynyň başlygynyň orunbasary Tofiq Ýagublyny, oppozisiýadaky Respublikan alternatiw partiýanyň lideri Ilkar Mammadowy hem agzady.
Bu adamlaryň hemmesi, goldawçylarynyň tassyklamaklaryna görä, syýasy sebäpler esasynda tussaglykda saklanýar.
Polisiýa guramaçylardan Alyýewiň işden çekilmegine çagyrmazlygy haýyş etdi, ol ýurda uzak wagtlyk ýolbaşçy bolan kakasynyň, merhum Haýdar Alyýewiň arkasyndan prezidentlige gelipdi we 2003-nji ýyldan bäri häkimiýet başynda otyr.
Haçanda adamlar «Alyýew, işden çekil» diýip gygyrmaga başlanlarynda, sahnada çykyş edýänleriň sesleri eşidilmez ýaly, mikrofonlaryň togy kesildi.
Demokratiki güýçleriň milli geňeşiniň agzasy Fuad Gahramali özleriniň polisiýa öňünden adamlara näme diýip gygyrmaly däldigini aýdyp bilmeris diýendiklerini aýtdy.
Halk fronty partiýasynyň lideri Ali Kerimli halkara jemgyýetçiligini Azerbaýjandaky syýasy repressiýa göz ýummazlyga çagyrdy.
"Diktatorlar bilen işleşmegi bes ediň. Jenaýatçy rejimi goldamagy bes ediň!" diýip, Kerimli aýtdy.
Guramaçylar 9-njy noýabrdaky proteste 7 müň çemesi adamyň gelendigini aýtdylar, emma polisiýa olaryň sanynyň has az bolandygyny aýtdy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


c: text/html

text:
Germaniýanyň “Pegida” atly anti-yslamçy hereketiniň lideri Adolf Gitlere meňzäp düşen suratyndan we onuň bosgunlary “nejisler” diýip atlandyrandygy barada çykan maglumatlardan soň wezipesinden çekildi.
41 ýaşly Luts Bahmanyň (Lutz Bachmann) murtyny we saçyny Gitleriňkä meňzedip düşen suraty 21-nji ýanwarda Germaniýanyň “Bild” atly iň köp satyn alynýan gündelik neşiriniň baş sahypasynda peýda boldy.
“Bild” we Germaniýanyň beýleki bir neşiriniň berýän maglumatlaryna görä, Bahman Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda çap eden maglumatynda bosgunlary “haýwanlar” we “nejisler” diýip atlandyrypdyr.
“Pegida” atly anti-yslamçy hereketiň döredijileriniň biri Katrin Ertel (Kathrin Oertel) Bahmanyň wezipeden çekilmeginiň Gitlere meňzäp düşen suraty bilen däl-de, onuň bosgunlar barada eden gürrüňleri bilen baglanyşyklydygyny mälim etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fransiýanyň Konstitusion geňeşi ermenileriň genosidini inkär edenleri jogapkärçilige çekmek barada ýurduň parlamentinde kabul edilen kanun Fransiýanyň Konstitusiýasyna çapraz gelýär diýen karara geldi.
23-nji ýanwarda Fransiýanyň Senaty genosidi, şol sanda 1915-1916-njy ýyllarda gündogar Türkiýede ermenileriň köpçülikleýin öldürilmegini inkär etmegi jenaýat hasaplamak baradaky kanuny kabul edipdi.
Fransuz parlamentiniň aşaky öýi bu kanun taslamasyny geçen ýylyň dekabr aýynda kabul edipdi. Şol kanuna görä, ermeni genosidini inkär edenler bir ýyla çenli türme tussaglygy we 45 müň ýewro pul jerimesi bilen jezalandyrylyp bilinýärdi.
Türkiýäniň daşary işler ministri Fransiýanyň Konstitusion geňeşiniň bu kararyny hoşallyk bilen garşy alyp, özleriniň Fransiýa bilen ykdysady, syýasy hem harby gatnaşyklarynyň gaýtadan dikeldilmegi meselesine garajakdygyny mälim etdi. Bu gatnaşyklar geçen ýylyň dekabr aýynda togtadyldy.
Ýöne Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi ýurduň Konstitusion geňeşiniň bu kararyna jogap hökmünde öz hökümetine ermenileriň genosidini inkär edenleriň jezalandyrylmagy babatda täze kanunyň taslamasyny taýýarlamaga görkezme berdi.


text:
Siriýanyň resmileri gadymy Palmira şäherinde “Yslam döwleti” ekstremist topary tarapyndan goýlan 150 sany bombanyň ýok edilendigini aýtdylar.
Siriýanyň gadymy miras we muzeýler boýunça edarasynyň ýolbaşçysy Maamoun Abdul-Karimyň 29-njy martda “Frans Press” agentligine (AFP) aýtmagyna görä, iki günläp Palmirada işlän tehniki topar Damaska dolanypdyr.
Siriýanyň goşunlary üç hepde dowam eden güýçli söweşlerden soň Palmirany 27-nji martda “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileriniň elinden gaýdyp alypdy.
Abdul-Karim Palmiranyň 10 aýlap “Yslam döwleti” toparynyň elinde bolmagyndan soň muzeýiň içinde ençeme heýkeliň ýok edilendigini aýtdy. Ol tehniki toparyň käbir taryhy ýerlere, şol sanda gonamçylyklara baryp bilmändigini, goýlan “ýüzlerçe minanyň” muňa sebäp bolandygyny aýtdy.
Siriýanyň döwlet mediasy Palmiradan gündogar tarapda söweş uçarlarynyň “Yslam döwleti” toparynyň ençeme ulagyny oka tutandygyny habar berdi.


text:
Häzirki wagtda dünýäniň käbir künjeklerinde dogruma ukyply ýaşdaky aýallaryň, şonuň ýaly-da göwreli aýallaryň arasynda inçekeseliň ýaýramagy duş gelýär. Wagtynda ýüze çykarylyp, bejerilmedik inçekeseliň göwreliligiň gaýraüzülmeli geçip, çaganyň ýokançlyk bilen zeperlenmegine getirip biljekdigi ikuçsyzdyr.
Halypa ftiziatr lukmanlarynyň öňden bellemegine görä: "Inçekesele ýolugan aýal göwreli bolmaly däldir, göwreli aýal dogurmaly däldir, dograýan ýagdaýynda bolsa çagasyny emdirmeli däldir". Hakykatdan hem, göwrelilik bilen inçekeseliň utgaşykda bolmagy uly ünsi talap edýän ýagdaýdyr.
Ýuridiki we etiki kadalaryň nukdaýnazaryndan inçekeselli aýallara we erkek adamlara maşgala gurmakda hiç hili päsgelçilikleri döredip bolmaýar. Ýöne ene bolma mümkinçiligi bejergi tapgyry tamamlanandan 2-3 ýyl soň amala aşyrylsa howpsuz hasaplanýar.
Göwrelilik döwründe inçekeseliň beterlemegi bejergi geçirilmedik ýa-da doly geçirilmedik ýagdaýynda ýüze çykyp biler. Keseliň geçişine göwrelilik bilen bagly ýagdaýlar: bedeniň kesellere durnuklylyk ýagdaýynyň peselmegi, nerw, dem-alyş, ýürek-damar, peşew çykaryş ulgamlarynyň işiniň üýtgemegi, gormonal ulgamda ýüze çykýan üýtgemeler hem öz uly täsirini ýetirýändir.
Ondan başga-da, göwrelilik döwründe kalsiý mineralyna bolan uly talap, onuň inçekeseliň bedendäki kalsinirlenen ojaklaryndan ýuwulmagyna getirip, keseliň beterleşmegine sebäp bolup biler. Inçekesel we göwrelilik özara täsirde bolup, ol 4 faktor bilen kesgitlenýändir:
I. Inçekeseliň geçişi.
a) Keseliň gaýtalanmagy – işjeň däl, keseliň gowşan görnüşi göwrelilikde beterleşmeýär.
Ýöne göwrelilikden öň dörän keseliň işjeň görnüşi, esasan hem ol beterlemedik bolsa, bu döwürde beterleşip biler.
b) Keseliň döreýän wagty – inçekesel taýajygy öň ýokuşmadyk göwrelide birinji gezek ýüze çykýan inçekesel, gaýtadan ýüze çykýan inçekesel bilen deňeşdirilende has ýaýran häsiýetde geçip, howply bolup biler.
w) Keseliň görnüşleri:
- Inçekeseliň ýaýran we dargama bilen geçýän görnüşi, çäklenen görnüşlerinden howpludyr.
- Inçekeseliň ýiti geçýän ýa-da agzanyň üýtgemesi bilen utgaşan dowamly ýagdaýlary şeýle-de, inçekesel taýajyklarynyň dermanlara durnukly görnüşi ýüze çykanda has hem howpludyr.
- Göwreliligiň böwrege uly agram berýänligi sebäpli, onuň böwrek inçekeseli bilen utgaşmagy hem düýpli gaýraüzülmelere getirip biler.
- Jynsy agzalaryň inçekeseli seýrek ýagdaýlarda göwrelilik bilen utgaşyp biler, ýöne onuň inçekesel endometri (ýatgynyň zeperlenmegi) bilen utgaşmagy hem howply bolup biler (düwünçegiň inçekeseli bilen ýokuşma töwekgelçiligi).
II. Göwreliligiň möhleti – inçekeseliň beterleşme howpy esasan göwreliligiň birinji ýarymynda we dogruma birnäçe hepde galanda ýüze çykyp biler.
III. Göwreliň ýaşy – inçekeseliň beterleşme töwekgelçiligi 20 ýaşdan kiçi hem-de 35 ýaşdan uly göwrelilerde ýokarlanýandyr.
IV. Göwreliniň ýaşaýan sosial şertleri we maşgala ýagdaýy.
Lukmanlara inçekeseliň ýitileşme töwekgelçiligi boýunça toparlary kesgitlemek hem hökmandyr:
- Inçekeseliň bejergisini alanyna 1 ýyldan az wagt geçen göwreliler;
- Inçekesel babatda operatiw bejergini geçiren göwreliler (bejergiden soň 1 ýyldan az wagt geçen bolsa);
- 20 ýaşdan kiçi we 35 ýaşdan uly bedeniň dürli ýerlerinde dörän inçekeselli göwreliler;
- Inçekeseliň ýaýran görnüşi bilen näsaglan göwreliler;
- Inçekeselli näsaglar bilen gatnaşykda bolýan ýaş hem-de sag göwreliler;
- Tuberkulin barlagyna duýgur göwreliler;
- Süýji keseli, dem alyş agzalarynyň dowamly keselleri, böwregiň keselleri, aşgazan we oniki barmak içegäniň baş keseli ýaly ugurdaş keselleri bolan, şeýle hem çilimkeş, neşekeş, alkogol içgileri ulanýan göwreliler.
Göwrelilik döwründe inçekeseliň alamatlarynyň hem geçiş aýratynlyklary bardyr: göwreliligiň birinji ýarymynda bedeniň inçekesel zerarly zäherlenmesi aş saýlama alamatlary bilen utgaşyp biler: gowşaklyk, ukuçyllyk, işdäniň peselmegi, ýürek bulanma.
Inçekeseli güman etmäge aşakdaky alamatlar kömek berip biler:
- Köp bolmadyk hem ýa-da iriň gatyşykly gakylygyň bölünip çykmagy bilen uzak wagt (3 hepdeden hem uzak) üsgürmek;
- Gijeki derlemeklik;
- Döş kapasasynda döreýän agyry;
- Bedeniň agramynyň alynmagynyň bozulmagy.
Göwrelilik döwründe aýalyň umumy kanagatly ýagdaýyna we daşky alamatlaryň ýoklugyna garamazdan, öýkende dokumanyň dargamagy we inçekesel taýajyklarynyň ýaýramagy bilen geçýän ýagdaýlaryň döremegine düşündiriş tapmak kyn bolýar.
Göwrelilik döwründe inçekesel we ýüze çykýan beden zäherlenmesi dürli gaýraüzülmelere getirip, onuň geçişine ýaramaz täsir edip biler:
- Düwünçegiň düşmegi, çaganyň wagtyndan öň dogma howpy;
- Aş saýlamanyň agyr geçmegi;
- Ganazlylyk;
- Çaganyň ýoldaşynyň işiniň bozulmagy;
- Düwünçegiň dowamly kislorod ýetmezçiligi;
- Çaganyň ösüşden yza galmagy;
- Çaganyň jynsy agzalarynyň kadaly ösmezligi;
- Çaganyň inçekesel taýajygy bilen zeperlenmegi;
- Inçekesel zäherlenmesi zerarly dogulmadyk çaganyň ölmegi.
Häzirki wagtda, antibiotikleriň we ýokançlyklara garşy dermanlaryň ýeterlik toplumy inçekeseliň köp görnüşlerinde göwreliligi saklamaga we çaga ýaramaz täsirleri azaltmaga ýardam berse-de, keseliň käbir görnüşleri göwreliligi togtatmaga görkezme bolup biler.
Göwreliligi togtatmaga aşakdaky ýagdaýlar görkezme bolup biler:
- Inçekeseliň hemme işjeň görnüşleri (öýkeniň, içegäniň, süňkleriň we bogunlaryň, peşew we önelgelilik ulgamynyň işjeň geçýän inçekeseli);
- Fibroz-kawernoz (gowakly) ýa-da kawernoz görnüşli inçekesel;
- Inçekeseliň dowamly ýaýraň geçýän görnüşi;
- Inçekesel sebäpli döreýän öýken-ýürek ýetmezçiligi;
- Inçekeseliň süýji keseli we başga agyr dowamly keseller bilen utgaşmasy;
- Dargama ýagdaýynda geçýän we beterleşmä ýykgynly infiltratiw görnüşli inçekesel;
- Dowamly böwrek ýetmezçiligi bilen utgaşan peşew çykaryş ulgamynyň inçekeseli;
- Dermanlara durnukly inçekesel taýajygynyň bölünip çykarylmasy bilen geçýän inçekeseliň islendik görnüşleri.
Inçekesel meningiti, öýkeniň ýiti miliar (dary görnüşli) inçekeseli, inçekeseliň ýaýran we ýiti beterleşme bilen geçýän ýagdaýlary göwreliligi togtatmaga garşy görkezmeler bolup durýandyr.
Abort geçirlenden soň bu görnüşleriň has hem beterleşýänligi sebäpli, çagany aýyrmak bolmaýar. Şeýle ýagdaýlarda güýçlendirilen bejergi toplumyny geçirmek zerurdyr.
Juda çynlakaý ýagdaýlarda, bejerginiň täsiri bilen ýerli zeperlenmeler aradan aýrylansoň, göwreliligiň 12 hepdesine çenli ony aýyrmak bolýandyr.
Göwreliligiň uly möhletlerinde ony togtatmak aýal üçin juda howply bolup biler.
Inçekeseli anyklamak çäreleri göwrelilik döwründe birnäçe sebäplere görä kynçylyk döredip biler:
- Kliniki alamatlaryň üýtgemegi;
- Tuberkuline duýujylygyň peselmegi;
- Ganazlylyk, leýkositleriň we eritrositleriň çökme tizliginiň ýokarlanmagynyň göwrelilik döwründe hem duş gelmegi.
- Bu döwürde rentgenografiýa barlagyny geçirip bilmezlik.
Anyklaýyş çäreleri öz içine umumy kliniki barlagy, Mantu barlagyny geçirmek, inçekesel taýajygyny anyklamak üçin bakterioskopiýa barlagyny, döş kapasasynyň rentgenografiýa barlagyny alýandyr.
Bu döwürde R-grafiýa barlagy goraýyş çäreleri bilen (gurşun bilen örtülen rezin öňlük, mümkinçilige görä 12 hepdeden soň geçirmek, rentgen şöhlelerini "toplap" enäniň diňe döş kapasasyna gönükdirmek) geçirilip, bu usulda döş kapasasy bilen deňeşdirlende, çaganyň şöhlelendirilmesi 10 esse pesdir. Göwrelilerde flýurografiýa we rentgenoskopiýa barlagy geçirilmeýär.
Göwrelilik döwründe zerurlyk ýüze çykmasa, inçekesele garşy serişdeleri 12 hepde möhletden soň bermek howpsuzdyr.
Bejergini ýöriteleşdirilen keselhanada geçirip, düwünçege täsir edýän serişdeleri (ftorhinolinler, aminoglikozidler, sikloserin, etionamid) bellemekden gaça durmalydyr.
Göwreliler üçin izoniazid, pirazinamid, rifampisin, PASK serişdeleriň utgaşmasy oňaýly bolar.
Antibiotikleri witamin "C", "B" toparyň witaminleri, bagry goraýan serişdeler bilen bermek peýdaly bolar.
Inçekeselli göwrelilere gözegçilik akuşer-ginekolog we ftiziatr lukmany tarapyndan bilelikde alnyp barlyp, göwreli barlag we bejergi üçin göwreliligiň birinji ýarymynda, 30-36 hepdede we 36-40 hepdede ýöriteleşdirilen keselhana iberilýändir.
Dogrum üçin göwreliler ýöriteleşdirilen dogrum öýlerine ýa-da umumy ugurly dogrum öýleriniň obserwasion bölümlerine iberilýändir.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Birleşen Arap Emirlikleriniň «Etisalat» kompaniýasynyň müdirliginiň başlygy Hasan Umran Al-Şamisiniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet ýakynda Türkmenistanda boldy. Dünýäniň telearagatnaşyklar bazarynda öňdebaryjy kompaniýa bolan «Etisalatyň» Türkmenistan bilen özara peýdaly hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň mümkinçiliklerini öwrenýändigi barada habar berilýär.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetinde «Etisalatyň» wekiliýeti bilen geçirilen duşuşykda arap işewürleriniň türkmen bazarynda telearagatnaşyk pudagynyň ösdürilmegine işjeň gatnaşmaga uly gyzyklanma bildirendikleri, şeýle hem bu pudakdaky baý tejribelerini we öňdebaryjy tehnologiýalaryny hödürlemäge taýýardyklary barada aýdylýar.
1976-njy ýylda düýbi tutulan bu kompaniýa häzirki wagtda Birleşen Arap Emirlikleriniň milli internet-prowaýderi bolmak bilen, dünýäniň iň uly mobil kompaniýalarynyň biri hasaplanýar. 2006-njy ýyla çenli «Etisalat» Birleşen Arap Emirliklerinde ýeke-täk telearagatnaşyk we internet-prowaýderi bolup gelipdi. Häzirki wagtda «Etisalat» Ýakyn Gündogar, Aziýa we Afrika döwletleriniň 18-sinde aragatnaşyk hyzmatlaryny alyp barýar. Onuň hyzmatlaryndan 100 milliondan gowrak müşderi peýdalanýar.
MTS-den soň...
Geçen ýylyň 21-nji dekabrynda Türkmenistanyň çäginde MTS-iň hyzmatlarynyň togtadylmagy netijesinde, «Altyn asyr» öýjükli kärhanasy ýurduň çäginde ilata mobil hyzmatyny berýän ýeke-täk kärhana bolup galypdy. MTS-iň işiniň togtadylmagy netijesinde 2 milliondan gowrak abonent mobil hyzmatyndan kesilipdi. Şol sebäpden kuwwaty pes bolan «Altyn asyr» öýjükli kärhana az salymyň içinde munça mukdardaky müşderileri mobil hyzmaty bilen üpjün etmekden juda ejiz geldi.
Şu ýylyň 4-nji fewralynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ulag we aragatnaşyk pudaklaryna garaýan wise-premýer N.Şagulyýewe ýurtda döwlete degişli bolmadyk özbaşdak işleýän öýjükli aragatnaşyk kompaniýalarynyň pesinden üçüsiniň döredilmelidigi barada görkezme beripdi. Şol kompaniýalaryň dünýäniň belli aragatnaşyk kompaniýalary bilen bilelikde döredilmelidigini we onda türkmen kompaniýalarynyň paýynyň 50 göterimden köp bolmalydygy barada Berdimuhamedow tabşyryk beripdi.
Berdimuhamedow täze dörediljek öýjükli aragatnaşyk kompaniýalarynyň atlarynyň ählisine milli atlaryň dakylmalydygyny öňe sürmek bilen, mysal hökmünde «Galkynyş» diýen ady getiripdi.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
9-njy ýanwar. "ААМИ Park" stadiony.
Ilkinji oýunda Awstraliýanyň ýygyndysy öz derwezesine birinji bolup pökgi goýberse-de, soňlugy bilen ýeňiş gazanmagy başardy.
Awstraliýa – Kuweýt – 4:1 (2:1)
Gollar: Şehab 8’ – 0:1, Kehill 33’ – 1:1, Luongo 44’ – 2:1, Edinak 62’ (penalti) – 3:1, Troizi 90' – 4:1
Şu ýyl 16-njy gezek geçirilýän Aziýanyň kubogy ugrundaky futbol ýaryşyny kabul etmek Awstraliýa ynanyldy. Bu bolsa olary ýeňiji bolmaga esasy dalaşgärleriň birine öwürdi. 4 ýyl mundan ozal Katarda geçirilen Aziýanyň kubogynda awstraliýalylar çykyşlaryny finala çenli dowam edip, goşmaça wagtda Ýaponiýadan utulypdylar. Şonuň üçin bu gezek olar çempion bolmagy maksat edinýärler. Muny Awstraliýanyň oýunçylaram, baş tälimçisi Ange Postekoglu hem tassyklaýar. Ýygyndynyň tälimçisi öz toparynyň dünýä çempionatynda örän güýçli toparçada Gollandiýa, Çili, Ispaniýa bilen oýnap, ýaryşy dowam etdirip bilmändigini ýatlaýar. Şol şowsuzlygyň “Aziýanyň kubogy-2015” ýarşynda şowly çykyş etmeklerine täsirini ýetirjekdigini aýdýar.
Awstraliýa ýaryşa ýeňiş bilen başlady. Olar indi ruhubelentlik bilen ikinji tapgyra taýýarlanýarlar.


text:
Siriýanyň uruşýan taraplary anna güni ilkinji tapgyr parahatçylyk gepleşiklerini soňlaýar.
Bu gepleşikler syýasy geçiş, zorlukly hereketleri soňlamak, ýa-da ynsanperwerçilik kömeklerini eltip başlamak baradaky anyk progrese getirmez öýdülýär.
Prezident Başar al-Assadyň režiminiň wekilleri bilen oppozisiýadaky Milli geňeş penşenbe güni bu konflikte kimiň jogapkärdigi barada jedelleşdi.
Halkara araçysy Lakdar Brahimi anna güni boljak gepleşikleriň öňünden žurnalistlere iki tarapyň hem terrorçylygyň Siriýanyň içindäki örän çynlakaý problemadygy bilen ylalaşandygyny, emma ondan nädip dynmalydygy barada bir pikire gelip bilmändiklerini aýtdy.


text:
Salam lukman! Menin 3-4 aý bäri bilim agyrýar. Etrap hassahanasyna baryp barlagdan geçemde hiç hili keseliň ýoklugyny aýtsalar hem, sanjym hem-de gerdejik görnüşde bejergi berdiler. Emma agyry galyberenok. Bilimde, esasan calaja egilip duran wagtlam (koplenc el-yüz ýuwan mahalym) ýyldyrym çakan yaly bolyar we duran yerimde ýykylyp galýaryn. Ençe wagt tekiz ýerde arkan yatamdan soňra ýagdaýym gowlaşýar. Siziň pikiriňizçe, meniň bilim näme sebäpden şeýle agyryp bilerkä?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Etrap hassahanasynda Siz nähili barlaglardan geçdiňiz? Kesel kesgidini anyk goýma başartmadyk ýagdaýynda, has giňişleýin barlag çärelerini geçirme zerurlygy döräp biler. Oňurgaara döräp biljek inginiň bardygyny ýa-da ýoklugyny anyklamak üçin magnit rezonans tomografiýa barlagyndan geçme gerekli maglumatlary berip, birnäçe güman etmeleri aradan aýryp biler. Size gaýtadan neýrohirurg lukmanlaryna ýüz tutmak gerekdir.
Şeýle-de, bilde döreýän agyrylaryň sebäbinden söz açýan, saýtymyzda ýerleşdirilen "Bilde döreýän agyrylaryň sebäpleri we alamatlary" atly makala bilen tanyşmaklygyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Özbegistanyň paýtagty Daşkentiň iň gadymy metjitleriniň birine prezident Yslam Kerimowyň ady dakylar. Özbek hökümetiniň aýtmagyna görä, Kerimow 2-nji sentýabrda beýnisine gan inmesi zerarly aradan çykdy.
Kerimowyň gyzy Lola Kerimowa-Tillýaýewa özüniň we adamsynyň Daşkentde 2015-nji ýylda ýangynda zeper ýeten metjidi dikeltmegiň üstünde iş alyp barýandygyny 13-nji sentýabrda Facebook ulgamy arkaly habar berdi.
“Dini geňeşiniň ruhanylarynyň we jemgyýetiň eden tekliplerine laýyklykda metjide Özbegistanyň birinji prezidentiniň, meniň kakam Yslam Kerimowyň hatyrasyna Yslam-ata metjidi adynyň dakylmagy karar edildi”, diýip Kerimowa-Tillýaýewa ýazdy.
78 ýaşly Kerimowyň 27 ýylyň dowamynda Özbegistany dolandyran döwründe ýurduň howpsuzlyk güýçleri tarapyndan başga pikirdäkilere we garaşsyz yslam ruhanylaryna gysyş görkezildi.


text:
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy (RFE/RL) ABŞ-nyň Kongresi tarapyndan maliýeleşdirilýän kommersiýa maksadyna eýermeýän guramadyr.
Kompaniýanyň merkezi ABŞ-nyň paýtagty Waşingtonda ýerleşýär we onuň programmalary Pragadaky habar beriş merkezinden we ýerli býurolardan efire berilýär.
Biziň gepleşiklerimiz 20 döwletde 28 dilde efire berilýär. 400-den gowrak žurnalisti, 750-den gowrak ştatdan daşary habarçysy we 19 sany ýerli býurolary bilen, RFE/RL dünýäňiň iň uly habar beriş serişdeleriniň biri hasaplanýar.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugynda radio we internet žurnalistikasy boýunça iş ornunyň açylandygyny yglan edýäris. Iş ýeri Çehiýa Respublikasynyň paýtagty Pragada ýerleşýär.Kandidatlardan talaplar:- Türkmen we iňlis dilleri boýunça professional başarnyk;
- Syýasy, ykdysady we sosial meseleler boýunça analitiki makalalary we habarlary taýýarlamak ukyby;
- Web sahypasy üçin habarlary we makalalary ýazmak we olary redaktirlemek ukyby;
- Žurnalistika boýunça azyndan 4 ýyllyk iş tejribesi;
- Žurnalistiki takyklyk we tarapsyzlyk prinsiplerine ygrarlylyk;
- Žurnalistika, halkara gatnaşyklary ýa-da degişli ugurlar boýunça ýokary bilimli kandidatlara isleg has uly;
- Dürli milletleriň we medeniýetleriň wekilleri bilen başarnykly işleşmek ukyby;
- Radiožurnalistika boýunça bilimi we tejribesi bolan kandidatlara isleg ýokary.
Saýlanyp alnan kandidata ýokary möçberdäki aýlyk haky hem-de ýerleşmek, ýaşaýyş jaýy we saglyk ätiýaçlandyryşy ýaly goldawlary öz içine alýan goşmaça ýeňillikler berilýär.
Şu bildiriş boýunça ýüz tutup, terjimehalyňyzy we beýleki şahsy maglumatlaryňyzy Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna (RFE/RL) ibermek bilen, siz bu kompaniýanyň Kadrlar bölümine zerur bolan halatynda geljekde siziň bilen aragatnaşyk saklamagy üçin öz maglumatlaryňyzy hasaba almaga we ol maglumatlar bilen işlemäge kanun esasynda öz razylygyňyzy berýändigiňizi hem ýatladýarys. (Bu işler maglumatyň goralmagy baradaky no.101/2000 düzgüniň esasynda amala aşyrylýar).
Bu baradaky ylalaşyk diňe ýazmaça talap esasynda ýatyrylyp bilner we şol güne çenli ol öz güýjünde galýar, emma 5 ýyldan uzak bolmadyk döwre çenli.
Köp sag boluň.
Dalaş etmek üçin:
Iş ornunyň nomerini görkeziň : BTU1001
Kandidat aşakdaky maglumatlary şu elektron adresine ibermeli: jobs@rferl.org
1. Iş orny boýunça anketany doldurmaly; (şu ýerde
)
2. Kandidatyň bilim derejesi we professional tejribeleri boýunça giňişleýin ýazylan terjimehaly;
3. Iş ornunyň nomerini görkezip, gyzyklanýan ugurlaryňyzy, iş ornuna degişli tejribeleriňizi we aýlyk haky boýunça talaplaryňyzy beýan ediň.
Görkezilen iş orny iň mynasyp kandidat saýlanyp alynýança açyk durýar.Has doly maglumat üçin şu ýere basyň.


text:
Eýranyň paýtagty Tährandaky howa hapalanmasy 400-e golaý adamyň ýürek we dem alyş keselleri esasynda hassahana düşmegine sebäp boldy.
Tähranyň adatdan daşary hyzmatlar resmisi Hassan Abbas 30-njy dekabrda şäheriň hapa howasynyň 1434 adamyň şu hili dertler üçi öýlerinde bejerilmeli bolandygyny aýtdy.
Tähran resmileri ýarawsyz we gartaşan adamlaryň öýlerinde oturmagyna ýa-da köp gatnawly ýollardan çekeräk durmaklaryna çagyrdylar.
Tähranyň ilaty 12 million çemesi adam bolup, bu şäher dünýäniň howasy hapalanan uly şäherleriniň biri hasaplanýar.


text:
Aşgabatda ýaşamak we zähmet çekmek üçin talap edilýän propiska ýagny resmi hasaba durmak düzgüni welaýat ýaşaýjylarynyň ýurduň paýtagtynda ýaşamagyna, işlemegine päsgel berýär. Eýsem, bu propiska düzgüni haýsy kanun esasynda ýöredilýär?
Azatlyk Radiosy türkmenistanly ýurist Ýewgeniý Greçuhin bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ýewgeniý, Türkmenistanda graždanlaryň, raýatlaryň ýaşamak we işlemek üçin ýer saýlamak hukuklary we mümkinçilikleri haýsy kanunlara görä düzgünleşdirilýär?
Ýewgeniý Greçuhin: Türkmenistanyň graždanlarynyň öz ýurdunda erkin hereket etmek hukugy Türkmenistanyň konstitusiýasyna görä düzgünleşdirilýär we ol hukuklara Türkmenistanyň goşulan halkara ylalaşyklary hem kepil geçýär. Şeýle-de raýatyň bu hukugy Türkmenistanyň migrasiýa baradaky kanunynda hem görkezilýär.
Azatlyk Radiosy: Şol bir wagtda-da Türkmenistanyň paýtagtynda ýaşamak we işlemek üçin ýurduň graždanlaryndan propiska, ýagny oturym ýazgysy talap edilýär. Edil şu düzgüne nähili resmi esas bar?
Ýewgeniý Greçuhin: Bu ýerde şeýle mesele bar. Men Türkmenistanyň Migrasiýa baradaky kanunyny agzadym. Bu kanunda ýurduň raýatynda propiskanyň ýa-da belli bir ýaşaýan ýeriniň ýazgysynyň bolmazlygy onuň öz haklaryndan, şol sanda zähmet çekmek hukugyndan peýdalanmagyna hiç hili täsir etmeýändigi anyk aýdylýar. Üstesine, propiska baradaky resmi düzgüni, şol sanda prezidentiň goly goýlan resmi permany men hiç wagtda görmedim.
Emma propiskany talap etmek düzgüniniň türkmen hökümetiniň permany esasynda tassyklanan instruksiýalara görä ýöredilýändigi dilden aýdylýar. Bu instruksiýany meniň özüm görmedim. Şeýle-de adamy propiska etmekden ýüz öwürýän häkimiýetleriň öz hereketini düşündirip, şeýle instruksiýa salgylanyp ýazmaça resmi jogap berenine-de men duş gelmedim.
Azatlyk Radiosy: Ýewgeniý, Türkmenistanyň raýatynyň Aşgabatda propiskasy ýok diýlip paýtagtda işe alynmazlygyny bikanun diýip atlandyryp bolarmy?
Ýewgeniý Greçuhin: Türkmenistanyň goşulan halkara kanunlarynyň nukdaýnazaryndan, ýurduň raýatynyň erkin hereket etmäge, öz islegine görä ýaşamak we işlemek üçin ýer saýlamaga doly hukugy bar. Aslyýetinde propiska meselesi sowet döwründe döräpdi. Umuman, şu günki gün propiska düzgüni Orsýetden we öňki sowet ýurtlarynyň ýene käbirlerinden başga ýerde göze ilmeýär.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň raýaty Aşgabatda propiskasy bolmanlygy sebäpli paýtagtda işe alynmasa, näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Ähli meseleler boýunça suda ýüz tutmaly. Emma raýat öz suda beren arzasynyň ýany bilen özüni propiska etmekden, ýaşamagyna rugsat bermekden ýa-da işe almakdan boýun gaçyran tarapyň ýazmaça ret etmesini hem görkezmeli. Köp halatlarda muny etmek kyn bolýar. Şonuň üçin raýatlar, mümkin boldugyndan, bar ýüzlenmelerini hat üsti bilen etmäge çalyşmaly we öz ýüzlenmesiniň resmi hasaba alynmagyny talap etmeli. Bir aýdan soň özüne resmi jogabyň berilmedik halatynda raýatyň suda ýüz tutmaga kanuny haky bar. Bu meselede, islendik edara ýüzlenilende-de, poçta arkaly güwanamaly hat ibermek, ýagny il arasynda aýdylyşy ýaly ”zakaznoý” hat ýollamak iň amatly usuldyr.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin jemgyýetçilik ýerlerinde çilim çekmekligi gadagan edýän kanuna gol çekdi.
Şu ýylyň 1-nji iýunyndan başlap jemgyýetçilik transportunda, wokzallarda, awtobus duralgalarynda, jemgyýetçilik binalarynda dagy çilim çekmeklik bikanun bolar.
2014-nji ýylyň iýunyndan başlap bolsa, bu sanawa gämiler, uzak aralyga gatnaýan otlylar, myhmanhanalar, kafeler we restoranlar hem giriziler.
Täze kanuna görä temmäki serişdelerini mahabatlandyrmak hem gadagan edilýär.
Çilim çekmek derejesi boýunça Orsýet iň öňdebaryjy ýurtlaryň biri bolup, orsýetlileriň 40%-den gowragy dowamly temmäki serişdelerini ulanýar.


text:
Hususy kompaniýalaryň ikisiniň amala aşyrmakçy bolýan iki proýektini goldamak bilen amerikan hökümeti ýurtda gün energiýasynyň ösüşine ýardam etmekçi.
Şenbe güni eden çykyşynda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama ykdysadyýeti höweslendirmek boýunça döwlet programmasynyň çäklerinde öz administrasiýasynyň bu iş boýunça iki milliard dollar goýberip biljekdigini aýtdy.
Şol iki kompaniýanyň biri Arizona ştatynda dünýäniň iň uly gün elektrik stansiýasyny guramakçy, ikinjisi ýuka plenkaly gün batareýalaryň önümçiligine maýa ýatyrmakçy.


text:
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew ýurduň adynyň üýtgedilmeginiň mümkindigini mälim etdi. Atyrau regionynyň ýaşaýjylary bilen penşenbe güni geçiren duşuşygynda Nazarbaýew “ýurduň adynyň Gazak ili (Kazak eli) adyna öwrülmegine garamagymyz ähtimal”, diýip belledi.
Nazarbaýew bu meseläniň başda köpçülikleýin maslahat edilmelidigini belledi. Şeýle-de, Gazagystanyň prezidenti “köp milletli ýurduň dürlüliginiň möhüm aýratynlygy” barada gürledi.
Gazagystanyň häzirki ady hem gazaklaryň döwleti, ýeri diýen düşünjäni aňladýar, emma pars dilinden ugur alýar. Gazagystanyň ilatynyň 63%-ti türki dilli etnik gazaklar, emma ilatyň galan bölegine dürli milletler girýär, olaryň arasynda iň uly etnik toparyny, ýagny 15.5 million ilatyň 24%-tini orslar emele getirýärler.


text:
Ukrain diplomatlary tussaglykdaky ukrain piloty Nadia Sawçenkonyň aýal doganynyň yzyna dolanyp gelmegi babatda tagalla edýändiklerini aýdýarlar, ol öz doganynyň işi bilen bagly sapardan gaýdyp gelýärkä Orsýetde saklanyldy.
Wira Sawçenko, aýdylmagyna görä, Orsýetiň serhetçi esgerleri tarapyndan saklanylyp, elinden pasporty alnyp, tussag edildi. Ol 27-nji aprelde, Ukrainynyň diplomat awtoulagynda, Orsýetden Ukraina dolanmaga synanyşypdyr.
Ýaş Sawçenko biraz soň boşadylyp, Don boýundaky Rostowa, ukrain konsullygyna alnyp gidildi diýip, Ýewropa geňeşindäki ukrain wekili Dmitro Kuleba 28-nji aprelde twitterde ýazdy.
Kuleba Don boýundaky Rostowdaky baş konsul Witaliý Moskalenkonyň, «ruslar bilen bolan gyzgyn jedelden» soň, Wira Sawçenkonyň boşadylmagyny gazanandygyny aýtdy. Moskalenko serhede Kiýew tarapyndan, Wira Sawçenka kömekleşmek üçin iberildi.
Wira Sawçenkonyň pasporty özüne gaýtarylyp berildi diýip, Kuleba aýtdy.
34 ýaşyndaky Nadia Sawçenko Ukrainada milli gahryman saýylýar we 2014-nji ýylda Krym ýarymadasyny Ukrainadan anneksiýa eden hem-de gündogar Ukraianadaky separatist söweşijileri goldaýan Orsýete garşy durmagyň simwoly hasaplanylýar.
Wira Sawçenkonyň saklanylmagy onuň aýal doganynyň aklawçysynyň Nadia Sawçenkonyň Ukraina ekstradisiýa edilmegi üçin zerur resmi formalary alandygyny aýdan wagtynyň yz ýanyna gabat geldi. Sawçenko 2014-nji ýylyň ortasynda gündogar Ukrainadan Orste alnyp gaçylypdy we şondan bäri Orsýetde tussaglykda saklanylýar.
Kuleba Wiranyň «Çeçenistanda bir sudýany masgaralandygy üçin hakykatdanam Orsýetiň federal gözleg sanawyna girizilendigini» tassyk etdi.
Ukrain prezidenti Petro Poroşenkonyň edarasy biraz öň serhet goragçylarynyň Wira Sawçenka onuň gözlenilýän adamlaryň sanawyndadygyny aýdandygyny habar beripdi.
Orsýet «gömük» atlandyryp, rus sudýasyna hormatsyzlyk etmekde aýyplamak bilen, noýabrda Wira Sawçenkoynyň garşysyna jenaýat işini açdy.
Nadia Sawçenko 22-nji martda rus sudy tarapyndan 22 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Ol gündogar Ukrainada ukrain hökümet güýçleri bilen Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistleriň arasyndaky söweş mahalynda ölen iki rus žurnalistiniň ölümine dahyllylykda günäli tapyldy.
Nadia Sawçenko özüniň bigünädigini, alnyp gaçylandygyny we Orsýete bikanun getirilendigini aýdýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çarşenbe güni Aşgabatda Aziýanyň Ösüş bankynyň prezidenti Takehiko Nakao bilen duşuşyp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary boýunça pikir alyşdy.
TDH-nyň maglumatyna görä, Nakao duşuşyk mahalynda bankyň energiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen proektleri maliýeleşdirmek işine mundan beýläk hem goldaw bermäge taýýardygyny aýdypdyr. Ýöne bu goldawyň möçberi barada anyk zat aýdylmaýar.
Muňa derek, Türkmenistanyň döwlet baştutany Aziýa Ösüş bankynyň Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan transmilli gaz geçirijisi proýektiniň transaksiýa geňeşçisi hökmünde çykyş etmegini kanagatlanma bilen belledi diýip, habarda aýdylýar.
Ýöne TDH-nyň maglumatyna görä, prezident Berdimuhamedow çarşenbe güni TOPH proýektiniň Türkmenistanyň çäklerindäki böleginiň gurluşygyny maliýeleşdirmek üçin Yslam Ösüş banky bilen ylalaşyk baglaşmak hakyndaky karara gol çekdi.
Şol bir wagtda, Aziýanyň Ösüş bankynyň prezidenti Nakao hem türkmen lideri bilen geçiren gepleşiklerinden hoşal we ol türkmen telewideniýesi bilen söhbetdeşlikde:
«Biz Türkmenistany, Owganystany, Pakistany, Hindistany birleşdirýän gaz geçiriji bolan TOPH proýektini goşmak bilen, Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy berkitmäge degişli örän oňat gepleşikleri geçirdik» diýýär.
Ýöne ol TOPH-y maliýeleşdirmek barada anyk zat aýtmaýar.
Şeýle-de myhman duşuşyk mahalynda Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demirýol geçelgesiniň gurluşygy, Türkmenistandan goňşy ýurtlara elektrik energiýasynyň iberilişi barada gürrüň edip, «munuň özi hakykatdanam strategik taslamadyr, ol beýleki ugurlar boýunça hem taslamalary özüne çekip biler» diýipdir. Ýöne Nakao bu diýilýän taslamalar barada hem anyk zat aýtmaýar.
Azatlyk radiosyTürkmenistanyň TOPH geçirijisini gurmak planlary we onuň maliýe meselesi bilen bagly pikirini sorap, «Nature Gas World» neşiriniň redaktory Jon Roberts bilen söhbetdeş boldy.
«Türkmenler TOH geçirijisini gurmagy hakykatdanam çyny bilen isleýär. Olar bu proekti soňky on ýyl bäri örän yhlas bilen öňe itekleýärler. Hususan-da Aziýa ösüş bankynyň utgaşdyryjylyk kömegi bilen. Emma türkmen häkimiýetleri bilen Aziýa ösüş banky bu işe ony amala aşyrmaga ukyply iri daşary ýurt kompaniýasyny çekmegi başarmady» diýip, Roberts aýtdy.
Owganystandaky syýasy-ykdysady ýagdaý
Ekspertiň pikirine görä, häzirki pursatda, Owganystandaky syýasy we howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli, TOPH geçirijisiniň ýakyn geljekde gurulmagynyň öňünde entek örän uly sorag belgisi dur.
Roberts owgan hökümetiniň bu geçirijiniň gurluşygyny we soňra işledilmegini howpsuzlyk güýçlerini ýerleşdirmek bilen üpjün etmek pikirine hem ynamsyz garaýar.
Ekspertiň pikirine görä, gaz geçirijisiniň parahatçylykda gurulmagy we kadaly işledilmegi üçin bu ýurtda pitneçilikde bolan«Talybanyň» hem bu proýektden nähilidir bir paý almagy, ýagny peýda görmegi zerur.
«Owganystan raýat urşy ýagdaýynda galýan mahaly bu hili ylalaşygy göz öňüne getirmek juda kyn» diýip, «Nature Gas World» neşiriniň redaktory Jon Roberts Azatlyk radiosyna aýtdy.
TOPH gaz geçirijisi proýekti geçen ýylyň 13-nji dekabrynda gurlup başlandy we jemi 1814 kilometr aralyga uzamaly. Bu geçirijiniň ýyllyk kuwwatynyň 33 milliard kubmetr gaz boljakdygy we onuň plan boýunça 2019-njy ýylyň dekabrynda ulanmaga berilmelidigi aýdylýar.


text:
Eýranyň jedelli ýadro programmasyny jylawlamaga synanyşýan dünýäniň alty güýçli döwleti bu dawanyň diplomatik çözgüdini tapmak baradaky niýetlerinde özleriniň berk we agzybir durandyklayny aýdýarlar.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň öň ýanynda Nýu Ýorkda geçen alty döwletiň duşuşygyny ýola goýan Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Katerin Aşton. Duşuşyga gatnaşanlar H5+1 topary, ýagny Birleşen Milletler Guramsynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 5 hemişelik agzasy: Amerikanyň Bileşen Ştatlary, Britaniýa, Fransiýa, Hytaý we Orsýet, şeýle hem Germaniýa.
Aşton tarapyndan okalan beýannamada bu ýurtlar özleriniň Eýran bilen iş salyşmaga taýýardyklaryny bildirdiler. “Biziň maksadymyz henizem giňişleýin, uzak möhletli gepleşikler arkaly gelnip, Eýranyň ýadro programmasynyň parahaçylykly häsiýeti barada halkara ynamy dikeltjek bir çözgüt” diýip, Aşton aýtdy.
Aşton 2009-njy ýylyň 1-nji oktýabrynda Ženewa duşuşygynda gazanylan düşünişmeleri amala aşyrmak kontekstinde bu ýurtlaryň Eýran bilen iş salyşmaga taýyndyklaryny bildirdi. Bu duşuşykda Eýran özüniň baýlaşdyrylan uranyny Fransiýa we Orsýete iberip, onuň deregine Tährandaky barlag reaktory üçin ýangyç almak bilen ylalaşypdy. Ýöne soňra Eýranyň ilki ýangyç gelmese, uran eksportirlemejekdigini aýtmagy netijesinde bu ylalaşyk başa barmady.
Onsoň ýaňy iýun aýynda Waşingtonyň tagallasy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary Eýranyň garşysyna dördünji gezek sanksiýa girizmek bilen ylalaşdylar. Munda hem nyşana alynýan ilkinji nobatda Eýranyň bank we gämi gatnawy sektorydy. Bu göçümden soň Birleşen Ştatlar bilen Ýewropa Bileleşigi birtaraplaýyn sanksiýa girizip, Eýranyň ykdysadyýeti baradaky çäklendirmeleri güýçlendirdiler.
“Paýhassyz”
21-nji sentýabrda Birleşen Milletler Guramasynda eden çykyşynda Orsýetiň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow bu çäklendirmeleri “paýhassyz” diýip atlandyrdy: “Biz diňe käbir ýurtlar tarapyndan ösüp gelýän belli bir ýurduň garşysyna Birleşen Milletler Guramsynyň hartiýasynda ylalaşylmadyk ýa-da Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan hukuk berilmedik ýagdaýda çäklendirme girizilmeginiň özümizi çynlakaý aladalandyrýanlygyny aýdyp bileris”.
Halkara parahatçylyk baradaky Karnegi merkeziniň Orsýet we Ýewraziýa programmasynyň direktorynyň orunbasary Metýu Rojanskiniň garaýşyça, Orsýetiň Tähran baradaky birtaraplaýyn sanksiýalara garşy çykmagynyň ençeme sebäbi bar: “Orsýetiň Tähran bilen söwda gatnşyklaryny aýtmanyňda-da, Moskwanyň garşy bolmagynyň iň bir möhüm delili Eýranyň Orsýetiň regional bidüzgünçiliklerinde rol oýnap bilmek mümkinçiligi”.
Rojanskiniň garaýşyça, mesele Eýranyň gylyjynyň Kawkazda Orsýetiň depesinden sallanyp duranlygy. “Eýran Kawkazda, hatda Orsýetiň özünde-de iş alyp barýan yslamçy pitneçileri maliýeleşdirip, olary ýarag bilen üpjün edip, Orsýete häzirkisinden köp howp salyp biler. Beýleki tarapdan bolsa, Orsýet öz üstüne häzir Eýran tarapdan howp duýanok. Ol şu ýagdaýy häzirki bolşy ýaly saklajak bolýar” diýip, Rojanski aýdýar.


text:
Eýran mediasy parlament saýlawlarynda häkimiýetleriň "diwersant" diýip häsiýetlendirilýän 10 adamy tutandyklaryny habar berdi.
"Pars" habarlar gullugy, saýlaw howpsuzlygy bölüminiň başlygy Mohammad Nagi Bageriýe salgylanyp, bu diwersant diýilýänleriň "Tährana daşary ýurtlardan gelendiklerini" aýtdy.
Bu saýlaw 2009-njy ýylda prezident Mahmud Ahmedinejadyň jedelli ýagdaýda täzeden saýlanmagyndan bärde geçen ilkinji ses berişlikdir. Prezidentlik saýlawlary köpçülikleýin protestlere getiripdi.
Tarapdarlary gowy netijeler alar diýip çaklanýan dini ýolbaşçy Aýatolla Ali Hameneýi ses bermäge baranda halky bu ses berişlige köpçülikleýin gatnaşmaga çagyrdy. Ol bu ses bermäge hukukly her bir eýranlynyň "wezipesi hem hukugy" diýdi. Dini lideriň aýtmagyna görä, saýlawlara köpçülik bolup gatnaşylmagy Günbatar bilen bolan ýadro krizisinde Eýranyň duşmanlaryna berilýän berk jogap bolar:
—Meniň öwüdim – hemişeki öwüt. Men bu ses berişligiň biziň üçin bir jogapkärçilikdigine ynanýaryn. Ol şeýle hem bize degişli hukukdyr. Biz bu hukukdan peýdalanyp, bu jogapgkärçiligi öz üstümize almalydyrys.
Parlamentdäki 290 orun ugrunda 3,400-den agdyk adam dalaş edýär. Ses bermäge hukukly ilat hem 48 millionyň töweregi.
Ýolbaşçylary öý tussaglygynda saklanýan esasy oppozision we reformaçy topar ses berişligi boýkot etdi. Şol sebäpden bu saýlawa prezident Mahmud Ahmedinejadyň ýaranlary bilen Hameneýä sadyk adamlaryň arasynda barýan güýç synanyşygy diýip garalýar.
Analitikleriň çaklamagyna görä, Hameneýini goldaýanlar üstün çykyp, Ahmedinejadyň tarapdarlaryna agyr zarba urar. Ahmedinejadyň administrasiýasy inflýasiýadan hem işsizlikden ejir çekýän ýurduň ykdysadyýetini dikeldip bilmänlikde tankytlanýar.
Saýlawyň netijeleriniň Eýranyň daşary syýasatyna haýsydyr bir täsiri bolar öýdülenok. Sebäbi parlament däp boýunça köplenç ykdysady syýasatda ulurak rol oýnap geldi. Ýöne netijleriň 2013-nji ýylda geçmeli prezidentlik saýlawlaryna täsiri bolar diýilýär. Ahmedinejad geljek ýyl iki möhletlik prezidentlik döwrüni tamamlap, bu wezipeden aýrylýar.
Merkezi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän adam hukuklary topary “Human Rights Watch” bu ses berişligi "adalatsyz" diýip häsiýetlendirdi. Sebäbi kandidatlyga ýol berlenleriň aglabasy konserwatiw režimiň tarapyny çalýan adamlar.
Ýurtda garaşsyz guramalara saýlawa gözegçilik etmäge ýol berilmedi.
Saýlawyň netijeleri ýekşenbe güni giçlik bildiriler diýlip çaklanylýar.


text:
Türkmenabadyň köçelerinde ekilen sosna agaçlary ilki başda boý alanda, şäheri al-ýaşyllyga öwren ýaly bolup görünýär. Ýylyň hemme paslynda bu agaçlar öz reňkini saklaýar.
Köçeleriň ugrundaky sosnalaryň aşaklaryny dürli mör-möjekleriň ýetirip biläýjek zyýanyndan gorap, hek bilen aklaýarlar, guran şahalary bolsa çapýarlar. Bu agaçlaryň ösüp ulalmagy üçin dowamly işler geçirilýär. Emma ulalsalar-da, daşary ýurtlardan getirilip ekilen bu sosnalaryň tomsuň jöwzasynda hiç hili kölegesi bolmaýar. Gaýta, gury we yssy howada olaryň aglabasy guraýar hem pürini dökýär. Käbir ýagdaýda olaryň öz-özünden ot alýan halatlaryny-da synlasa bolýar.
Entek doly ulalalyp ýetişmedik guran agaçlaryň ýerine ýaňadandan täze ýaş sosna agaçlary ekilýär. Boýy bir çene ýetenleri bolsa dikligine ösüp, hiç hili kölege bermeýär.
Şol sebäpden, häzirki wagtda Türkmenabadyň köçeleriniň ugry boýunça günüň gaýnap barýan yssy howasynda kölegeli ýerleriň tas ýokdugyny aýdyp bolýar.
Şu yssy günlerde, aýratyn-da günüň öýlänki sagatlarynda köçede gezip ýören adamlaryň özünden gidýän halatlary ýa bolmasa ýaraman gaýtaryp kellesini suw bilen ýuwup oturan adamlary hem görmek mümkin. Türkmenabatda beýle ýagdaý adamlaryň köp wagtlap gün aşagynda gezmegi bilen ýüze çykýar.
“Aşa yssy günlerde adamlar özleriniň nähili ýagdaýa düşendigini doly anyklap bilenoklar. Adamyň hereketi artanda, endamyň gyzgyny ýokarlanýar we hökmäny ýagdaýda bir salkyn kölegeli ýere geçmeseň gün urmak ähtimallygy ýokary” diýip 40 ýaşlaryndaky türkmenabatly lukman Joraguly aýdýar.
Türkmenabadyň hassahanalaryna yssy howa sebäpli arz-şikaýat bilen ýüz tutýan adamlaryň köpelýändigi barada ýa bolmasa günüň şöhlesinden başy aýlanyp ýykylanlar üçin tiz medisina kömek gullugyny çagyrýanlaryň köpelendigi hakda hem maglumatlar gowuşýar. Emma hassahanalara düşýän hassalaryň ýa bolmasa çagyrylan tiz kömek wakalarynyň anyk sany barada hiç hili maglumat tapmak başartmaýar.
Joraguly lukmanyň sözlerine görä, köplenç hem öz işi boýunça meýdanda işleýän ýa-da bir ýere baryp gaýtmak zerurlygy çykan adamlar, gezelençdäkiler gün urmak ýa bolmasa arterial gan basyşyň ýokarlanmagyna sezewar bolýarlar.
Lukmanlaryň aýtmaklaryna görä, habar beriş serişdeleriň üsti bilen halk köpçüligine kähalatlarda medisina barada maglumatlar berilse-de, häzire çenli günden goranmak barada o diýen maglumatyň elýeterli däldigini aýdýarlar.
Şol bir wagtda yssy howadan goranmak üçin, Türkmenabadyň aglaba ýerlerinde beýik binalaryň kölegesi ýalňyz çykalga bolmagyna galýar. Köçeden barýan adamlar häzirki günlerde sähelçe kölege berýän binanyň düýbüne dykylyp ýöräp baryşlary indi bir adaty ýagdaýa öwrüldi.
Kölegesi bol agaçlary çapmaklyk we onuň ýerine sosna agaçlary ekmeklik öňki president S. Nyýazow döwründe başlanyp, häli-şindi hem dowam edip gelýär. Sosna agaçlaryny ekmeklik bilen Türkmenabadyň aglaba köçeleri kölegesiz galdy.


text:
Anna güni Azerbaýjanyň Döwlet nebit kompaniýasynyň başlygy Rownak Abdullaýew öz ýurdunyň Türkiýe bilen bilelikde täze bir gaz geçirijisini gurmaklygy planlaşdyrýandygyny mälim etdi.
Hususan-da, Rownak Abdullaýew Azerbaýjanyň 2025-nji ýyla çenli ýyllyk öndürýän gazynyň mukdaryny 50 milliard kubometre ýetirmekligi göz öňünde tutýandygyny belledi.
Onuň aýtmagyna görä, bu öndüriljek gazy Türkiýäniň üsti bilen daşarky bazarlara çykarmak üçin ýene-de goşmaça gaz geçirijileri zerur bolar.
Bu beýanatyň öňýany, geçen hepde Azerbaýjan bilen Türkiýe Azerbaýjanyň gazyny Ýewropa eksportirlemek meselesi boýunça möhüm bir ylalaşyga gol çekendiklerini-de yglan edipdiler.


text:
2012-nji ýylyň Tomusky Olimpiada oýunlary şu ýyl Remezan aýyna gabat geldi. Musulman sportsmenler nädip oraza tutarlar?
Naharlanmak ýa naharlanmazlyk? Bu sowal 2012-nji ýylda Londonda geçiriljek Olimpiada oýunlaryna gatnaşjak 3 müňe golaý musulman sportsmeni alada goýýar.
27-nji iýuldan 12-nji awgusta çenli jemi 17 gün dowam etdiriljek bu oýunlar şu ýyl mukaddes Remezan aýyna gabat gelýär. Bu döwürde musulmanlar gün ýaşýança suw içmekden we nahardan saklanmaly.
Emma musulman kadalarynda ýoldaky musulmanlara eglişik edilýär. Käbir musulman alymlar Olimpiada ýaryşlaryna gatnaşmak üçin Londona barjak sportsmenleriň Gurhanda göz öňünde tutulýan eglişiklerden öz bähbitleri üçin peýdalanmalydygyny aýdýarlar.
Yza tesdirmek
Olimpiada oýunlarynda ýeňiş gazanmagy arzuw edýän owgan taekwondoçysy, 27 ýaşly Nesar Ahman Bahawi agyz beklemek meselesiniň özi üçin uly problemadygyny aýdýar.
Bahawi 2008-nji ýylyň Olimpiada oýunlarynda öz agramyna degişli toparda 7-nji orny eýeledi. Ol 2007-nji ýylda Taekwondo boýunça dünýä çempionatynda we 2010-njy ýylda Aziýa oýunlarynda kümüş medallara eýe bolupdy.
Bahawi agyz beklemegini yza tesdirip, orazany soňra tutmakçydygyny aýdýar. Ol her bir sportsmeniň Olimpiada oýunlarynda medal almagy arzuw edýänligini, şonuň üçin agyz beklemekden saklanmaly boljagyny belleýär. Onuň sözlerine görä, günde türgenleşik geçirýän sportsmenleriň suwsuz we iýmitsiz oňmagy mümkin däl.
Saud Arabystany we Eýran ýaly konserwatiw yslam ýurtlarynyň Olimpiada komitetleriniň öz sportsmenleriniň oraza tutmagyny talap etmekleri ähtimal. Olaryň agyz beklemegiň yza tesdirilmegine hem garşy çykyş etmekleri mümkin.
Gurhanda näme diýilýär?
Emma musulman sportsmenleriniň köpüsi orazany birneme gijeňräk tutmaga taýýardyklaryny aýdýarlar.
Yslam alymy Siddikula Fedaýy Gurhanda syýahat edýän musulmanlaryň oraza tutmakdan saklanmaklaryna ýol berilýändigini belleýär. Ol öz sözlerini Gurhanyň al-Bakarah süresinden bölekler bilen delillendirýär.
Şeýle-de Fedaýy Gurhanyň syýahatda bolmadyk musulmanlara-da agyz beklemekden saklanmaga rugsat berýänligini hem aýdýar. Bu, hususan-da, adamyň saglygy bilen bagly sebäplere degişli.
24 ýaşly Mo Sbihi Beýik Britaniýanyň Olimpiada oýunlaryna gatnaşjak ilkinji musulman kürekçisi bolar diýlip garaşylýar. Ol orazany noýabr aýynda tutjakdygyny aýdýar.
Sbihi Olimpiada oýunlarynyň öz komandasy üçin “seýrek bir mümkinçilikdigini ” aýdýar we özüniň oraza tutmagynyň howply bir ýagdaý döredip biljegini belleýär.
Gaza şäherinden 20 ýaşly ylgawçy Bahaa al-Farra türgenleşik we ýaryş döwründe agyz beklemezlik üçin yslam ruhanysyndan rugsat aldy. Ol hem orazany gijeňräk tutmakçy.
Sportsmenlere täsiri
Medisina wekilleri oraza tutmaklygyň güýji we çydamlylygy talap edýän sport ýaryşlaryna gatnaşýanlaryň saglygy üçin zyýanlydygyny aýdýarlar.
Britaniýanyň Sport medisinasy boýunça žurnalyna görä, 2007-nji ýylda iki sany alžirli futbol komandasynda geçirilen barlaglar Remezan aýynyň dowamynda sportsmenleriň çaltlygynyň we çydamlylygynyň çürt-kesik pese gaçýanlygyny görkezipdir.
Halkara Olimpiada komitetiniň işçi toparynyň ýolbaşçysy Ronald Maugan Londondaky oýunlaryň geçiriljek wagty barada on ýyl mundan ozal yglan edilende “hiç bir ýurduň şikaýat etmänligini” aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde-de Londonda musulman sportsmenler üçin ýörite şertler we olaryň oraza tutmaklary üçin ähli mümkinçilikler döredildi. Hususan-da, sportsmenleriň daňdan naharlanmagy we agşamky agzaçarlary üçin ýörite taýýarlyklar görüldi.


text:
Belli türkmen tälimçisi Gurban Berdiýewiň ýolbaşçylyk edýän “Rostowy” Russiýanyň çempionatynyň 10-njy tapgyrynyň jemleýji duşuşygynda Krasnodaryň “Kubanyndan” üstün çykdy. Don boýundaky Rostowda geçirilen duşuşyk 2:1 hasabynda ýer eýeleriniň peýdasyna tamamlandy.
22-nji minutda 11 metrlik jerime urgusyny dürs ýerine ýetiren Dmitriý Poloz rostowlylary öňe çykardy. 35-nji minutda bolsa Sergeý Tkaçýow hasaby deňledi. 51-nji minutda derwezeçi Aleksandr Belenowyň ýalňyşlygyndan peýdalanan Poloz, duşuşykdaky ikinji goluny geçirip, “Rostowa” ýeňiş getirdi.
Bu ýeňşini, ýagny özüniň soňky dört duşuşykdaky üçünji üstünligini gazanmak bilen, “Rostow” ýaryş tertibinde Moskwanyň “Spartagyndan” öňe geçip, dördünji orunda ýerleşdi. Indi Rostowyň topary 18 utuk toplady. Üçünji orunda barýan “Zenitiň” hem şonça utugy bar. Berdiýewiň topary indiki tapgyrda, 3-nji oktýabrda myhmançylykda “Zenit” bilen duşuşar.
Duşuşykdan soň “Kubanyň” baş tälimçisi Sergeý Taşuýew garşydaşyň oýnuna ýokary baha berdi:
—“Rostow” oýny ýola goýlan tälimçiniň topary. Biz ýer eýeleriniň basgysyna taýýar däldik. Birinji ýarymda bize ondan çykmak hem başardypdy. Emma topa eýelik etmekde asgyn geldik. Biz bularyň ählisini göz öňünde tutupdyk, ýöne hiç zat başa barmady. Ikinji ýarymda hakyky futbola ýakyn oýnaldy. Emma az ýalňyşlyk göýberýän ýeňiş gazanýar. Biz bolsa köp ýalňyşdyk...
Öz gezeginde Gurban Berdiýew “Kubana” garşy gazanylan ýeňişden soň, öz toparynyň gyzgalaňly göreşe garaşandygyny belledi:
— Bu dartgynly duşuşyk boldy. Häzirki wagtda “Kuban” düýbünden başga topar. “Spartaga” hem-de bize garşy geçirilen duşuşyk muňa şaýatlyk edýär. Men Sergeý Taşuýewi köp wagtdan bäri tanaýaryn. Biz Tälimçileriň ýokary mekdebinde bile okapdyk. Maňa onuň iş alyp baryş ýörelgeleri belli. Men onuň tälimçiliginde “Kubanyň” oňat topar boljakdygyna ynanýaryn. Biz datgynly duşuşyga taýýarlandyk. Onuň hut şeýle boljakdygyna hiç ikirjiňlenmändik. Şu günki ýeňil düşmedik duşuşykda ýeňiş gazanandygymyza diýseň şat.
— Siziň “Kubandan” bolan kärdeşiňiz “Rostowyň” oýnunyň aýratynlygynyň garşydaşa basgy etmek bolup durýandygyny we oňa döz gelmegiň kyndygyny aýtdy.
— Birinji ýarymda biz basgy etmekde asgyn geldik. Emma duşuşygyň bütin dowamynda bu görkezijide garşydaşdan öňürtdik. Bu biziň oýnumyzyň aýratynlygy diýip biljek däl. Ýöne basgy etmek oýnuň käbir pursatlarynda netije berýär. Ony oýundaky arakesmeler bilen sazlaşykly ulanmak bolar. Biz munuň oýnumyzyň esasy ýörelgeleriniň biri bolmagy üçin ymtylýarys.
— Size bu duşuşyk “Anži” bilen oýnalan oýundan has gowy ýaradymy?
— Hawa. Bu gezek biziň oýna hyjuwymyz başgaçady. Doly güýjünde oýnandyklary üçin topara minnetdar. 10 tapgyryň dowamynda topar düzmek mümkin däl. Ýöne biz ýuwaş-ýuwaşdan öňe hereket edýäris.
— Indi “Rostow” “Zenit” bilen 3-4-nji ýerleri paýlaşýar. Oýunçylar beýle belentlige çykandyklary üçin çekinmezlermi?
— Biziň toparymyzda tejribeli oglanlar bar. Olar ýerleriň möwsümiň ahyrynda paýlanýandygyna düşünýärler. Bizde göçgünli keýpiköklük bolmaz. Biz diňe her bir aýratyn duşuşyga özümizçe taýýarlanýarys.


text:
Moskwanyň şäher häkimi Ýuriý Lujkowyň Sewastopolyň statusy barada aýdan pikirini Ukrainanyň DIM-i ýazgardy.
“Lužkowyň sözleri iki ýurt arasyndaky hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň ruhuna çapraz gelýär” diýip, ministrligiň wekili Oleg Woloşin aýtdy.
Düýn Moskwada bolan metbugat konferensiýada Lužkow ýene bir gezek Sewastopolyň Orsýete gaýdyp berilmelidigini aýtdy.
Ukraina gelmegi islenmeýän adamlaryň atlary sanawdan öçürilen badyna Lužkow özüniň öňki pozisiýasyny gaýtalady.
Moskwa we Kiýew “gara sanawdan” ýüz öwürmek kararyna geldi.


text:
2015-nji ýylyň 9-njy apreli — 6-njy maýy aralygynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Germaniýa federatiw Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasy Aşgabadyň ýaşaýjylaryny we myhmanlaryny suratkeş Horst Ýanseniň (Germaniýa) suratlaryny we litografik eserleriniň “Horst Ýanseniň jadyly dünýäsi” atly sergisine çagyrýar.
Sergi Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde geçiriler.
Horst Ýansen Ýewropanyň iň gowy grafikaçylarynyň biri hasaplanýar. Ol bütin ömrüni 1929-njy ýylda doglan, 1995-nji ýylda bolsa aradan çykan şäheri bolan Gamburgda geçirdi.
Gamburgyň Ýokary çeperçilik mekdebinde okady. Onuň Gannowerde 1958-nji ýylda guralan ilkinji şahsy sergisi haýran galdyryjy täsir döretdi. 1968-nji ýylda Ýansen Wenesiýada ilkinji baýragyny aldy. Suratkeşiň iň gowy işleri — köp sanly grafika işleri geçen asyryň 70-80-nji ýyllarynda döredildi.


text:
Şu gün Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Türkmenistana iş sapary başlanýar. Duşuşyk Hazaryň kenarynda Türkmenbaşy şäherinde bolar.
Sapar bilen bagly TDH gullugynyň teswirlemesinde soňky döwür iki ýurduň arasynda dürli ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyň güýçli depginde ösýändigi, 198 kilometr uzynlygy bolan Merkezi Garagum-Ýylanly gaz turbasyny gurmaga Orsýetiň gatnaşandygy bellenýär, iki ýurduň arasyndaky transport kommunikasiýa pudagynda hyzmatdaşlyk boýunça Demirgazyk – Günorta demirýoly, Türkmenbaşy-Olýa deňiz gämi gatnawyny Türkmenistanyň öňe sürendigi mysal getirilýär.
Türkmenistanyň we Orsýetiň döwlet baştutanlarynyň nobatdaky duşuşygy döwletara dialoga täze itergi berer diýip, TDH gullugy ýazýar.


text:
Täjigistanyň Berlindäki ilçihanasy Germaniýanyň häkimiýetlerini we rok-festiwalyny gurnaýjylaryny bu dabaranyň geçirilýän ýerini üýtgetmäge çagyrdy.
Ýakynda Garaşsyz döwletleriň arkalaşygy guramasyna agza ýurtlaryň Germaniýadaky diplomatik missiýalary Berlin şäheriniň häkimiýetlerinden Ikinji jahan urşunda wepat bolanlaryň hatyrasyna gurlan parkda aýdym-saz dabarasynyň geçirilmegine rugsat berilmezligini soradylar.
Resmi maglumatlara görä, Berlin şäheriniň eteginde ýerleşýän “Treptowi” parkynda Ikinji jahan urşy tamamlanmazdan birnäçe aý öň öldürilen sowet esgerleriniň 7200 çemesi jaýlanypdyr.
GDA agza ýurtlaryň Germaniýanyň häkimiýetlerine ugradan haty barada Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Maria Zaharowa 21-nji aprelde geçirilen metbugat konferensiýasynda mälim etdi. Şeýle-de, Zaharowa rok-festiwalynyň parkda geçirilmegi heläk bolan esgerleriň “süňkleriniň üstünde tans eden” bilen deň diýdi.
50 müň çemesi adam
Berlinde geçiriljek rok-festiwalyna 50 müň çemesi adamynyň gatnaşmagyna agaraşylýar.
22-nji aprelde Täjigistanyň Germaniýadaky ilçisi Malikşo Nematowyň Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna beren maglumatynda “Treptow” parkynyň Berliniň iň uly we owadan parklarynyň biridigini we onda dürli çäreleriň geçirilýändigini aýtdy.
“Bu festiwala müňlerçe adamyň gatnaşmagy göz öňünde tutulýar. Şol sebäpden hem biz, ýagny Garaşsyz döwletleriň arkalaşygy guramasyna agza ýurtlaryň ilçileri bolup maslahat geçirip, häkimiýetlere we festiwaly gurnaýjylara hat ugratdyk. Bu seýilgäh Ikinji jahan urşunda pida bolan esgerleriň ençemesiniň jaýlanan ýeri bolany sebäpli, ol ýer mukaddes ýer hasaplanýar” diýip, täjik ilçisi aýdýar.
Soňky netije maý aýynda belli bolar
Onuň bellemegine görä, ýörite iş topary eýýäm Germaniýanyň häkimiýetlerine we festiwaly gurnaýjylara öz talaplaryny bildiripdir.
“Biziň bu aksiýamyzyň netijesi barada henize çenli anyk jogap berilmedi. Olar özleriniň bu meselä garajakdyklaryny aýtdylar. Şeýle-de, olar eger bu festiwal şu ýerde geçirilse-de, onda berk çäreleriň görüljekdigini, esgerleriň jaýlanan mazarlarynyň daşyna haýat aýlanjakdygyny aýtdylar” diýip, Täjigistanyň Germaniýadaky ilçisi gürrüň berýär.
Berlin şäheriniň Treptow-Kepeniki sebitiniň resmileri “Lolapaluza” atly rok-festiwalynyň nirede geçiriljekdigi baradaky soňky netijäniň maý aýynda belli boljakdygyny aýtdylar. Bu festiwalyň şu ýylyň sentýabr aýynda geçirilmegine garaşylýar.


text:
Türkmenistanyň Jenaýat prosessual kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizildi. Bu barasynda Türkmenistanyň resmi metbugaty 2-nji aprelde habar berdi.
Türkmenistanyň Jenaýat Kodeksiniň 30-a golaý maddasy boýunça edilen jenaýatlara mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi seretmeli edildi. Öň bu jenaýat işlerine ýurduň Baş prokuraturasy we Içeri işler ministrlgi seredýärdi.
Aşakda görkezilen maddalar boýunça jenaýat işlerine mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi sereder:
167 madda. Urşy wagyz etmek
168 madda. Genosid
169 madda. Hakyna tutma
170 madda. Halkara goragyndan peýdalanýan adamlara çozuş etmek
171 madda. Döwlete dönüklik etmek
172 madda. Içalylyk
173 madda. Ýykgynçylyk (diwersiýa)
174 madda. Häkimiýeti basyp almak maksady bilen dildüwşük etmek
175 madda. Konstitusion gurluşy zorlukly üýtgetmäge bolan çagyryşlar
176 madda. Türkmenistanyň Prezidentine kast etmek
177 madda Durmuş, milli ýa-da dini duşmançylygy döretmek
178 madda. Döwlet nyşanlarynyň hormatyny gaçyrmak
179 madda. Döwlet syrynyň aýan edilmegi
180 madda. Döwlet syry bolan resminamalaryň ýitirilmegi
214 madda. Türkmenistanyň Döwlet serhedinden bikanun geçilmegi
215 madda. Türkmenistanyň Döwlet serhediniň kada-düzgüne ters üýtgedilmegi
254 madda. Kontrabanda
271 madda. Terrorçylyk
272 madda. Terrorçylyk wakasy hakynda görnetin ýalan habar
273 madda. Bikanun ýaragly düzümleri döretmek ýa-da şoňa gatnaşmak
276 madda. Köpçülikleýin bidüzgünçilikler
277 madda. Howa gämisiniň, suw gämisiniň ýa-da gatnadylýan demir ýol wagonlar düzüminiň ogryn äkidilmegi ýa-da birugsat eýelenmegi
283 madda. Radioaktiw materiallaryň bikanun ulanylmagy
284 madda. Radioaktiw materiallary ulanmagyň düzgünleriniň bozulmagy
285 madda. Radioaktiw materiallaryň ogurlanylmagy ýa-da gorkuzyp alynmagy
332 madda. Halkara uçuşlarynyň düzgünleriniň bozulmagy
Bu üýtgetmeler we goşmaçalar barasynda Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi Türkmenistanyň kanunçylygy bilen ýakyndan gyzyklanýan aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, Türkmenistanyň Jenaýat prosessual kodeksine nähili üýtgetmeler, goşmaçalar girizilipdir? Göze ilýän nähili täzelikler bar?
Aşyrguly Baýryýew: Umuman, şu täze üýtgetmelerde, goşmaçalarda uly bir üýtgeşiklik ýok diýerlik. Eger girizilen bolsa, köplenç redaksion häsiýetli. Terminler köplenç türkmenleşdirilipdir. Mysal üçin, “sosial” termini-adalgasy “durmuş” diýlip alnypdyr. Şunuň ýaly ownukly-uşakly üýtgeşmeler bar.
Ondan başga-da käbir maddalarda edilen jenaýat üçin kesilýän ýyl, ýagny temmi möhleti azaldylypdyr. Ine, mysal üçin 277-nji maddany alsak, “howa gämisiniň, suw gämisiniň ýa-da gatnadylýan demirýol sostawynyň ogryn äkidilmegi ýa-da birugsat eýelenmegi”.
2010-njy ýylda Türkmenistanyň Jenaýat kodeksi täze redaksiýada kabul edildi. Şonda şu agzalýan madda boýunça jeza çäresi sekiz ýyldan on bäş ýyla çenli diýlip görkezilipdi. Indi bolsa ol birneme liberallaşdyrylypdyr, şu madda boýunça jenaýat edeni bäş ýyldan on ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek göz öňünde tutulýar. Elbetde, bu gowy zat, belli bir derejede ýumşadylypdyr.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, 30-a golaý madda boýunça edilen jenaýat işlerine mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi seretmeli edilipdir. Bu täzelik nähiliräk netijeleri berer we näme üçin şol işlere seretmek ygtyýarlygy Içeri işler ministrliginden Milli howpsuzlyk ministrligine geçirildikä?
Aşyrguly Baýryýew: Başda sanap geçen maddalaryň köpüsi boýunça ozalam Türkmenistanyň MHM–niň sülçüleri derňew işlerini alyp barýardy. Ýagny, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň düzüminde ýörite derňew edarasy bar. Şol derňew edarasynyň sülçüleri, prokurorlary bar. Olar belli bir derejede şu derňew işlerini Baş prokuraturanyň gözegçiliginde, ýolbaşçylygynda alyp barýarlar. Sebäbi MHM-niň sülçüleri ol ýa-da beýleki jenaýatda aýyplanýan ýa-da bir jenaýat edendir diýip güman edilýän adamy saklamak, tussag astyna almak üçin sanksiýany Baş prokuraturadan alýarlar. Ýöne soňra olar derňewi özbaşdak alyp baryp, soňubilenem şol jenaýat işini suda geçirýärler. Indi Türkmenistanyň prezidenti kimiň haýsy maddalar esasynda jenaýat işini gozgamalydygyny, şol işi alyp barmalydygyny kesgitläpdir.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, indi şundan işi derňewdäki adamlara, olaryň dogan-garyndaşlaryna ýeňillik, peýda gelmegi mümkinmi?
Aşyrguly Baýryýew: Meniň pikirimçe, MHM-niň alyp barýan işlerinde jenaýatda günäkärlenýän adam üçinem, belli bir derejede olaryň hossarlary üçinem ýeňillikler bolar diýip, pikir edýärin. Sebäbi MHM-de tertip-düzgün beýleki edaralara garanyňda has ýola goýlan hem-de MHM-de korrupsiýa ýok diýerlik. Baş prokuraturada ýa IIM-de bolsa korrupsiýa, gynansak-da, bar. Şonuň üçinem jenaýat işleriniň adalatly alnyp barylmaýandygy, kä halatlarda para-peşgeşe, tanyşparazlyga ýol berilýänligi barada il arasynda gürrüňler bar. Şol gürrüňleriňem, elbetde, jany bar.


text:
Täze hasabatda aýdylmagyna görä, "eger "YD" ýeňläýse, onuň ornuna geçmäge taýýar bolan başga salafi jyhadçy toparlaryň 65 müň söweşijisi bolan goşuny bar".
Britaniýanyň metbugaty täze çap edilen hasabata görä berýän maglumatynda, "YD" topary ýeňlen halatynda hem "Siriýada jyhat terrorçylygynyň" gutarmajakdygyny we onuň ornuny eýelemäge taýýar ýene 15 sany jyhatçy toparyň bardygyny aýan edýär.
Hasabatda aýdylmagyna görä, Siriýada uruşýan gozgalaňçylaryň üçden bir bölegini "Yslam döwleti" atly guramanyň ideýalaryna meňzeýän dini ynançlary we syýasy maksatlary bolan toparlar düzýärler.
Gozgalaňçylaryň ýüzden 33 göterimi "YD" ýaly pikir edýärler
Hasabaty taýýarlanlaryň pikiriçe, aslynda ol on bäş guramanyň her biri "YD-niň" harby taýdan ýeňlenden soň ýüze çykjak abraý boşlugyny eýelemäge dyrjaşýarlar.
Hasabatda, ABŞ-nyň Merkezi aňtaw guramasynyň maglumatlaryna salgylansaň, Siriýada "YD" toparynyň jemi 31 müň söweşijisi bar. Ýöne ady agzalýan beýleki toparlaryň hatarlarynda bolsa 65 müň söweşiji bar.
Täze hasabaty Din we geosyýasy merkez (Centre on Religion and Geopolitics) atly topar taýýarlapdyr. Ol toparyň Britaniýanyň owalky premýer-ministri Tony Blairiňkidigi aýdylýar.
Topar hasabaty taýýarlaýan mahaly Siriýadaky 48 gozgalaňçy guramalaryň syýasy garaýyşlaryny içgin synlapdyr.
Alnan netijeler bolsa, olaryň ýüzden 33 göteriminiň garaýşynyň "YD-niň" ideologiýasy bilen birmeňzeşdigini subut edipdir. Synçylaryň pikirine görä, eger muňa şerigat kanunlaryna görä hereket edýän hökümet gurmak isleýän toparlar hem goşulsalar, onda pikirdeşleriň eýeleýän sany ýüzden 60 derejä baryp ýetýär.
Assad hökman iş başyndan gidäýmeli
Hasabatda aýdylyşyna görä, "eger "YD" ýeňilse-de, onuň ornuna geçmäge taýýar başga selefi jyhatçy toparlardan düzülen 65 müň söweşiji bar".
Hasabatda "Halkara bileleşik üçin iň uly howpy aslynda "YD" bilen şol bir ideologiýa eýerýän, ýöne "YD-e" garşy alnyp barylýan harby hereketde ünsden düşürilýän şol toparlar emele getirýärler" diýip nygtalýar.
Hasabatda şeýle maslahat berilýär: "YD-e" garşy harby hereketler hökmany bolsa-da, syýasatçylar "YD-niň" ýeňilmegi bilen salafi jyhatçylygynyň durmajakdygyny hökman göz öňünde tutmalydyr. Şonuň üçinem owaly bilen jyhatçylygy herekete getirýän aň-düşünjäni we dinparazlygy ýeňmeli.
Hasabatda aýdylyşyna görä, Siriýadaky gozgalaňçylaryň ýüzden 90 göterimi prezident Başar al-Assadyň wezipesinden agdarylmagyny maksat edinýärler. Diýmek, "ol prezident bolup otyrka parahatçylyk barasynda hiç hili ylalaşyga gelinmejegi köre hasadyr".


text:
Fransiýaly dünýä meşhur kino režissýory Roman Polanskiniň aklawçylary ýakynda Şweýsariýada tussag astyna alnan Polanskiniň tussaglykdan boşadylmagyny sorap, şu gün Şweýsariýanyň suduna ýüz tutdylar.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň prokuraturasy 30 ýyldan hem gowrak mundan ozal, ýagny 1977-nji ýylda tanymal kinorežissýor Roman Polanskiniň kämillik ýaşyna etmedik bir gyz bilen jynsy gatnaşyga girendigini aýdyp, oňa jenaýat aýyplamasyny bildirýär.
Şweýsariýanyň Sýurih şäheriniň sudy Roman Polanskiniň aklawçylarynyň haýyşy boýunça ýakyn birnäçe hepdäniň dowamynda bu barada anyk karar çykaryljakdygyny mälim etdi.
76 ýaşly Roman Polanskiý geçen hepdäniň şenbe güni Şweýsariýada geçirilen halkara kino festiwalynda özüne gowşurylmaly baýragy almak üçin Şweýsariýa baranda, amerikan tarapynyň ony ekstradisiýa etmek baradaky haýyşy göz öňünde tutulyp, tussag astyna alnypdy.


text:
Türkmen häkimiýetleri bosgunlykdaky dissident Pirimguly Taňrygulyýewiň maşgala agzalarynyň garşysyna girizilen 13 ýyllyk syýahat gadaganlygyny ýatyryp, 4-nji iýunda olaryň ýurtdan çykmagyna rugsat berdi diýip, HRW guramasynyň 9-njy iýunda Berlinden ýaýradan beýanatynda aýdylýar.
Hukuk goraýjy guramalaryň koalisiýasy dissidentiň gyzy Aýjemalyň 3 we 11 ýaşlaryndaky gyzlary bilen Türkiýä uçup, ol ýerde Taňrygulyýewiň özlerine garaşýanaýaly bilen duşuşandyklaryny habar berýär
«Türkmen häkimiýetleri birnäçe müň adamy, şol sanda tussag edilen ýa bosgunlykdaky hökümet tankytçylarynyň garyndaşlaryny, gorkuzmak we maşgala agzalaryna temmi bermek üçin, daşary ýurtlara syýahat etmekden mahrum etdiler. Häkimiýetler käte olaryň maşgala agzalaryny uçar meýdanyndan yzyna gaýtarsalar, käte güýç bilen uçardan düşürdiler» diýip, beýanatda aýdylýar.
“Pirimguly Taňrygulyýewiň maşgalasy ahyrynda, 13 ýyldan gowrak wagtdan soň bir-birleri bilen görşüp bildi» diýip, «Human Rights Watch» guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa bölüminiň direktorynyň orunbasary Reýçel Denber aýtdy.
“Biz türkmen hökümetiniň eden-etdilikli syýahat gadaganlygy praktikasyny bes etmegine we beýleki maşgalalaryň hem bu begenjiň hözirini görmegine umyt baglaýarys” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Halypa we şägirt
Taňrygulyýew hormatly dynç alşa çykan doktor we professor, Türkmenistanyň parlamentiniň ozalky agzasy. Ol 1999-njy ýylda, hökümeti tankytlamagyny bes etdirmek we ýene parlament saýlawyna gatnaşmagynyň öňüni almak üçin türmä basyldy diýip,HRW-yň beýanatynyň dowamynda aýdylýar.
Ol 2000-nji ýylda azatlyga çykýar we ahyrynda Norwegiýadan gaçybatalga alýar. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow, bilimi boýunça diş doktory, Taňrygulyýewiň Aşgabatdaky Medisina institutynda okadan studentleriniň biridir.
Maşgala agzalarynyň ýanalmagy
Taňrygulyýew tussag edileninden kän wagt geçmänkä onuň gyzy Aýjemal Rejebowa we onuň adamsy işden boşadylýar. Kanun goraýjy we howpsuzlyk gulluklarynyň işgärleri olary gözegçilik astyna alýarlar, wagtal-wagtal soraga çekýärler we gorkuzmaga çalyşýarlar. Olaryň ýurtdan çykmagy hem gadagan edilýär.
Rejebowa we onuň iki gyzy 2015-nji ýylyň iýulynda Türkiýä uçjak uçara goýberilmedi. Migrasiýa gullugynyň resmisi olaryň ýurtdan çykmagynyň «ömürlik gadagan edilendigini» aýtdy we pasportlaryna «çykmak gadagan» diýen möhri basdy.
Taňrygulyýewiň dogany, şol wagt 71 ýaşynda bolan Doly 2014-nji ýylyň tomsunda Türkiýä uçjak bolup duran uçardan düşürildi. Şondan az wagt soň ol insulty başdan geçirdi we maşgala muny şol stresli ýagdaýyň göni netijesi hasaplady.
Aýjemal Rejebowa iýulda bolan hadysadan soň Migrasiýa gullugyna öz syýahat gadaganlygynyň sebäplerini sorap hat ýazýar. Oňa noýabrda, ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň Aşgabada eden saparyndan soň ýazmaça jogap berilýär we «degişli hökümet agentlikleriniň delilleri esasynda syýahat gadaganlygynyň güýjünde galýandygy» aýdylýar. Bu gadaganlyk bilen Jon Kerri hem habarly edilipdi.
Koalisýanyň tagallasy
«Human Rights Watch», «Memorial» we «Olary diri görkeziň» - beýleki garaşsyz hukuk toparlary bilen Türkmenistanda zorlukly ýitirim edilmeleriň soňuna çykylmagy barada kampaniýa alyp barýan halkara koalisiýa Rejebowanyň meselesini, ÝB-Türkmenistan adam hukuklary dialogy, ÝB-Türkmenistan partnýorlyk we hyzmatdaşlyk şertnamasy bilen baglylykda,ÝB resmileriniň öňünde gaýta-gaýta goýdy.
2016-njy ýylyň 17-nji maýynda türkmen häkimiýetleri bilen geçirilen adam hukuklary dialogy mahalynda ÝB Türkmenistany raýatlaryň erkin ýurtdan çykmagyna we yzyna gelmegine rugsat bermäge hyjuwlandyrdy diýip, HRW ýazýar.
Hukuk toparlary ABŞ resmilerini hem türkmen hökümeti bilen ikitaraplaýyn gepleşiklerde bu meseläni gozgamaga çagyrdylar.
Azatlyk radiosy Aýjemal Rejebowanyň syýahat gadaganlygynyň aýrylyşy baradaky jikme-jiklikleri ozal habar beripdi.
Türkmen häkimiýetleri Aýjemal Rejebowadan öň belli atşynas, hökümet bilen arasy bozulan Geldi Kärizowa hem ýurtdan çykmaga rugsat berdiler. Ýogsa ol hem birnäçe gezek ýoldan saklanypdy.
Hereket azatlygy raýat we syýasy hukuklar baradaky halkara Konwensiýa tarapyndan kepillendirilýär we Türkmenistan bu konwensiýany baryp 1997-nji ýylda tassyk etdi.
Gepiň gerdişine aýdylsa, Türkmenistanyň öz kanunçylygy hem raýatlaryň ýurtdan erkin çykmak we yzyna dolanyp gelmek hukuklaryny kepillendirýär.


text:
Pakistanyň hassahana we awiasiýa resmileri anna güni Yslamabadyň golaýynda bolan uçar heläkçiliginde aman galanyň ýokdugyny aýdýarlar.
Graždan awiasiýasynyň resmisi Bhoja Howa ýollarynyň Boing 737 uçaryndaky 127 ýolagçynyň ählisiniň wepat bolandygyny aýtdy.
Pakistanyň içeri işler ministri Rehman Malik Bhoja Howa ýollarynyň eýesi Faruk Bhojanyň Pakistandan çykarylmasyz adamlaryň sanawyna goşulandygyny aýtdy.
Ýykylan uçar günortadaky Karaçi şäherinden Yslamabada gelýärdi. Ol Benazir Bhuttor halkara aýeroportuna birnäçe km galanda, ýaramaz howada aşak gaýtdy.


text:
Çepçi “Syriza” partiýasy 20-nji sentýabrda geçirilen parlament saýlawlarynda 35.47% ses toplap ýeňiş gazandy.
Ýurduň Içeri işler ministrligi 21-nji sentýabrda sesleriň 99%-ni sanap, deslapky netijeleri yglan etdi.
Resmi sanlara görä, “Syriza” 300 orunlyk parlamentde 145 orun eýeläp biler. Konserwatiw “Täze demokratiýa” partiýasy sesleriň 28%-ni toplap 75 mandata eýe boldy, “Altyn säher” atly aşa sagçy partiýa seleriň 18% -tini we Kommunistik partiýasy 15%-tini topladylar.
Ses berijileriň gatnaşyk derejesiniň 55% bolandygy habar berildi.
“Syriza” partiýasynyň lideri öňki premýer-ministr Aleksis Tsipras awgust aýynda wezipesinden çekilýänçä özüniň koalision partnýory bolan sagçy “Garaşsyz grekler” partiýasy bilen koalisiýa gurjakdygyny yglan etdi.


text:
Penşenbe güni ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri Owganystanyň prezidenti bilen telefon arkaly gürleşip, talybanlar bilen gepleşik geçirmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdy.
Bu wakanyň öňýany Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý Katarda talybanlaryň syýasy ofisiniň açylmagyny ýazgaryp çykyş etdi.
Aýratynam talybanlaryň öz Katardaky edaralaryny “Owganystan yslam emirligi” diýip atlandyrmaklary Owganystanyň prezident administrasiýasynda uly nägilelik döretdi.
Bu at talybanlar tarapyndan 1996-2001-nji ýyllar aralygynda Owganystany dolandyranlarynda Owganystan babatda ulanylypdy. Hamid Karzaý talybanlar bilen islendik bir gepleşikleriň Owganystanyň öz içinde ýola goýulmalydygyny aýdýar.


text:
Türkmenistanda şu ýylyň başyndan bäri nebit-gaz önümçiligi ýokarlandy.
Türkmenistanyň hökümet baştutanynyň orunbasary B.Hojamuhamedowyň hökümet maslahatynda beren hasabatyna görä, 2015-nji ýylyň iki aýynyň dowamynda nebtiň we gaz kondensatynyň önümçiligi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 9,2%, gazyň önümçiligi 5,2% artypdyr.
Buraw işleriniň möçberi 1.8% ýokarlanypdyr.
Ýurtda käbir nebit önümleriniň, şol sanda benziniň önümçiliginiň artdyrylandygy resmi maglumatlarda habar berilýär. Häzirki wagtda Türkmenistanda ýylda 10 million tonna nebit öndürilýär.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow ABŞ-nyň harbylarynyň Ukrainanyň milli gwardiýasyny türgenleşdirmek boýunça programmasynyň Gündogar Ukrainada ok atyşygy bes etmek barada halkara araçylygynda gelnen ylalaşygy bozýandygyny ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerrä aýtdy.
Orsýetiň Daşary işler ministrligine görä, Lawrow bu aýyplamalaryny 22-nji aprelde Kerri bilen geçiren telefon söhbetdeşliginde aýdypdyr. ABŞ muny ret edýär.
ABŞ-nyň 300 çemesi desantçysy Ukrainanyň günbataryndaky Lwiw regionynda 20-nji aprelde resmi derejede başlanan türgenleşiklerde ukrain harbylaryny taýýarlaýarlar. Bu regiondan 1000 kilometr çemesi uzaklykda ýerleşýän Gündogar Ukrainada hökümet güýçleriniň we orsýetçi separatistleriň arsynda gidýan söweşler zerarly 6 100 gowrak adam heläk boldy.


text:
Türkmenistan dünýä ýurtlarynyň ykdysady azatlygy boýunça düzülýän sanawda iki basgançak ýokary galdy, ýagny 171-nji orundan 169-njy orna geçdi. Emma ol entek ýapyk ykdysadyýetli ýurtlaryň arasynda bolmagynda galýar. Bu hakda ABŞ-nyň "Miras" fondy bilen "The Wall Street Journal" neşiriniň bilelikde çap eden "Ykdysady azatlygyň indeksi 2011"
atly täze hasabatynda aýdylýar.
Hasabatda dünýäniň 179 ýurduna syn edilip, söwdanyň, maýa goýumlarynyň, hususy eýeçiligiň, zähmet bazarynyň we korrupsiýanyň ýagdaýyna 10 derejeli ölçeg esasynda baha berilýär. Bu ugurdan Türkmenistana 169-njy orun we 43,6 bal berlipdir. Munuň özi şu gezekki hasabatda Türkmenistana öňküden 1,1 ball ýokary baha berildi diýmekdir. Hasabatda bellenişine görä, Türkmenistanyň görkezijileriniň gowulanmagy ýurduň walýuta we salgyt ugurlaryna berlen bahalaryň gowulanmagy bilen bagly.
Hasabatda syn berilýän ýurtlaryň ykdysadyýetleri azat, aglaba azat, belli bir derejede azat, aglaba azat däl, repressiw we baha berilmedik diýen toparlara bölünýär. Şolaryň arasynda ykdysady azatlygyna 43,6 ball berlen Türkmenistan repressiw diýlip kesgitlenen topara girýär. Şeýle-de hasabatda Türkmenistanyň görkezijileri region we umuman dünýä derejesinde ortaça görkezijilerden hem örän pesde.
Türkmenistanyň ykdysady pudaklaryna edilýän berk döwlet gözegçiligi hususy pudagyň ösüşine ýaramaz täsir edýär. Şeýle-de ýurduň maliýe sisitemasynyň belli bir topar tarapyndan dolandyrylýandygy we bu dolandyryş sistemasynyň örän çylşyrymlydygy, açyk-aýdyňlygyň ýokdugy, korrupsiýanyň ösýändigi, zähmet düzgünleriniň üýtgemeýändigi aýdylýar we munuň hususy sektoryň işini çäklendirýändigi bellenýär.
Hasabatda göz öňünde tutulan kriteriler boýunça Türkmenistanda emläk hukugy, zähmet erkinligi, maliýe edaralarynyň azatlygy, söwda erkinligi, biznes azatlyklary, korrupsiýadan saplanmak boýunça özgerişlik bolmandyr.
Käbir ekspertleriň pikirine görä, Günbatarda we Birleşen Ştatlarda çap edilýän beýle hasabatlar diňe ykdysady maksatlary göz öňünde tutman, eýse syýasy, strategik ugurlary-da nazara alýar. Şeýle pikirdäki ekspertleriň biri hem Orsýetiň Strategik ösüşler merkeziniň prezdentiniň orunbasary Trafimçuk Grigori
:
—Hasabatda döwletleriň ornunyň ýokary ýa-da aşak düşürilmegini bu ýurtlaryň häkimiýetlerine we paýtagtyna ýörite duýduryş hökmünde kabul etmeli. Soňky hasabatda Türkmenistanyň 171-nji orundan 169-njy orna geçirilmegi täsin görkeziji. Meniň pikirimçe, munuň ýurtdaky bir topar problema, ilkinji nobatda hem ykdysady we syýasy problemalar bilen bagly bolmagy mümkin. Bilşimiz ýaly, häzir birtopar ýurtlarda, şol sanda postsowet ýurtlarynda-da türkmen tebigy gazyny Ýewropa akdyrmak meselesine garalýar. Meniňçe, bu Türkmenistana şu meselä has işjeň gyzyklanma bildirmegi üçin edilýän yşarat bolmagy mümkin. Onsoň iki ball ýokary galmagy Türkmenistan üçin belli bir derejedäki höweslendirme bolup biler.
Hasabatda Türkmenistanyň salgyt ugrundaky azatlyk görkezijisiniň 3,4 ball ýokarlanandygy aýdylýar. Geçen ýyl Türkmenistanyň salgytlardan gelen girdejileri umumy içerki önümçiligiň 21,8%-ne deň bolupdyr. Pul azatlygy kategoriýasyndan hem Türkmenistanyň görkezijileri geçen ýylkysyndan 6,8 ball ýokarlanypdyr.
Emma Türkmenistanyň Merkezi bankynyň öňki başlygy Hudaýberdi Orazow
hasabatda aýdylýan ösüş sanlaryna ynanmaýar:
—Daşary ýurt guramalaryna ýurtdaky üýtgeşiklikleriň görünýän bolmagy mümkin. Emma, meniň bilşimçe, ýurtda göze iler ýaly üýtgeşiklik ýok. Ýurtda ýaşap, işläp ýören adamlar üçin ýagdaý agyrlaşsa agyrlaşdy welin, ýeňilleşmedi. Halkara institutlaryň özleriniň hasap ýöredişi bar. Eger-de iki ýurduň arasynda hasabat ýöredilýän bolsa, Türkmenistan ikinji orunda diýmek hem bolýar.
Emma resmi Aşgabat ýurtdaky ykdysady ösüş boýunça ýokary sanlary ýaýratmagy dowam etdirýär. "Miras" fondunyň we "The Wall Street Journal" neşiriniň bilelikde taýýarlan hasabatynyň dünýäniň 179 ýurdundan ybarat sanawynda Türkmenistan 169-njy orny eýeleýär. 2010-njy ýyldaky hasabatda Türkmenistan bu sanawda 171-nji, 2009-njy ýylda bolsa 169-njy orunda ýerleşdirilipdi.


text:
Geçen bazar güni – 26-njy iýulda Türkmenenistanda Geňeş agzalarynyň saýlawlary geçirildi. Ýurduň resmi habarlarynda ozaly bilen şol saýlawlaryň alternatiw esasda geçirilendigi hakdaky tassyklamalar göze ilýär.
Munuň özi bir täzelik. Eger şu gidişine gitse, ýurduň syýasy durmuşynda haçanam bolsa bir wagt bäsdeşligiň, özara göreşiň adaty bir kada, düzgüne öwrülmegi mümkin. Türkmenistanda baş saýlawlar – prezident saýlawlary hakyky alternatiw esasda geçirilse, prowokasion häsiýetli soraglara ýer hem galmaz. Geňeşliklere saýlawlar geçirilende her orun ugrunda iki kandidatyň bäsleşmeginden ýerli organlar ýumrulaýmady ahyryn! Eger ýurduň baş wezipesi ugrunda iki we ondan köp adam ýaryşsa, näme üçin Türkmenistan dargamalymyş? Mundan diňe döwletiň saýlawlar instituty utuş gazanmazmy? Bu döwlet ähmiýetli möhüm syýasy çäräniň äsgerilmezligi Saparmyrat Nyýazow döwründe halkyň döwlete, döwletiň halka bolan ynamynyň ýok bolmagyna, ýitip gitmegine sebäp bolupdy. Eger açyk göreşde azyndan iki, hatda ondanam köp kandidat bäsleşmese, saýlawçylarda ynam nireden döresin?
Geňeşliklere geçirilen saýlawlara saýlawçylaryň 95,7 %-niň gatnaşandygy aýdylýar. Eger açyk bäsdeşlik esasynda saýlawlar geçirilse, şol görkezijiniň has pes bolmagy-da ahmal. Sebäbi şonda her bir saýlawçy programmasy öz isleglerine gabat gelýän kandidaty goldar we oňa ses berer. Şeýle ýagdaýda bu iş zor bilen däl-de, her kimiň öz höwesine, ynanjyna we gyzyklanmasyna görä amala aşar. Başgaça aýdylanda, ses bermäge gatnaşmagyň öz saýlan wekiliň üsti bilen öz bähbitleriňi goramakdygyna hemmeler düşüner. Saýlawa gatnaşýan kandidatyň, halk wekiliniň programmasy ýokardan ýazylyp eline berlen däl-de, saýlawçylaryň real isleglerine gabat gelýän programma bolar. Bu aýdylanlar kandidata bolan ynam meselesinde kesgitleýji roly oýnaýar. Sebäbi adamlar öz aladasyny etjek, öz bähbitlerini gorajak kandidata ses berýärler.
Diňe ynam bildirmek ýeterlik däl
Kandidata diňe bir ynam bildirmek bilenem iş gutaranok, soňra şol saýlanan kandidatdan beren wadalary hakda hasabat soramaga-da saýlawçylarda mümkinçilik bolmaly. Eýse, türkmen saýlawçylary häzirki ýagdaýda dogruçyl, adalaty goldajak, öz aladasyny etjek adama ses berip bildilermikä? Muny geljekde barlap bilsler gerek. Saýlawçylar, belki, oba ýaşaýjylarynyň durmuşy bilen bagly meseleleri Geňeşliklere saýlanan agzalaryň hakykatdan nä derejede çözüp biljekdiklerini anyklap bilerler. Ýöne ahyrky netijede hemme zat öňki-öňküligine galyp, Geňeş agzalaryna hiç zat bagly bolman, bar meseläni çözjekler ýene-de ýerli döwlet edaralary bolsa, nähili bolar?
Eger Geňeş agzalaryna bir zatlar bagly bolaýanda-da, obalaryň, şäherdir şäherçeleriň, etrap merkezleriniň ilatynyň sosial-durmuş şertlerini 2020-nji ýyla çenli üýtgedip gurmak, özgertmek boýunça Türkmenistanyň prezidentiniň milli programmasynyň ýerine ýetirilişini saýlawçylar Geňeş agzalaryndan sorap bilermi? Ýerli organlara täze saýlananlar ýerlerde adamlaryň üstünden häkimlik etmekde merkezi çinowniklere kömek berýän goşmaça býurokratik gural bolmasalar-da ýagşydyr.
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça Britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistanyň Içeri işler ministri Isgender Müllikow üçin iň bir ýakymsyz pursatlar gelip ýetdi. Elbet-de, onuň bilen bagly tutuş ýagdaý gümürtik, üsti örtgüli. Pynhan syr hökmünde saklanylýar.
Prezidentiň yglan eden berk käýinjiniň aňyrsynda nähili sebäpler ýatyr, ýönekeý graždanlar muny diňe çaklap bilerler.
Resmi maglumatda “Tertibi gowşadanlygy, Içeri işler organlarynyň işgärleriniň arasynda düzgüni gowşadanlygy, syýasy-terbiýeçilik işlerini pes derejede gurnanlygy, şeýle-de jenaýatlar barasynda doly bolmadyk maglumatlar berendigi üçin” diýlip, berk käýinç berilmeginiň sebäpleri sanalypdyr. Bularyňam üstesine prezident eger edilen bellikleri düzetmese, ministriň kürsüsi bilen hoşlaşmaly boljakdygyny aýdypdyr.
Bildirilen günälerden çen tutulsa, IIM-däki ýagdaý kadadan daşda bolup görünýär. Bu işde ministriň hut özi nä derejede günäkär, indi şol aýyplamany kabul etmelimi ýa-da öňlerem bolşy ýaly beýle aýyplamalara ynamsyzlyk bilen garamalymy?
Täze açyş
Ýöne jenaýatlar baradaky maglumatlary ýaşyrmak fakty häkimiýetleriň köpçüligiň öňünde eden bir täze açyşy boldy. Munuň ýaly işlere öň ýokardan aýgyt edilmeýärdi. Emma häkimiýetiň aşaky we ýokarky gatlaklarynyň arasynda gatnaşyklaryň berk režimine başlyklardan informasiýalary gizlemek hadysasy mahsus bir ýagdaý.
Dolandyryş sistemasynda kimdir biri möhüm wakalar barada gürrüň bermezlik kararyna gelipdir diýip, şol günäni boýun almaga gowuşgynsyzlyk edilýänini indi propaganda aýan etmek isläpdir. Dogrusy, bu ýerde IIM-gi bilen bagly jenaýatlary ýaşyrmak barada gürrüň gidýär .
G. Berdimuhamedowyň prezidentliginiň doly bolmadyk üç ýylynyň içinde dördünji Içeri işler ministriniň hem tabşyrylan işe hötde gelip bilmezligi meseläniň çylşyrymlydygyndan habar berýär.
Şu kontekstde bir şahsy faktor bilen çäklenmek dogry bolmaz. IIM-däki sistemanyň özüniň çüýrükdigi üçin ýurtda bu edaranyň hötdesinden hiç kim gelip bilmese gerek. Eger bu edara prezidentiň özi ýolbaşçylyk edäýende-de, ol hem kätmeniň demrinden basyp, edil beýleki ministrleriňki ýaly, kätmeniň sapy onuňam maňlaýyna degmegi mümkin. Administratiw hem güýç ulanma çäreleri beýle ýagdaýda netije bermeýär. Ýene-de 10-20 ministri wezipä belläp bolar, mundan näme peýda geler?
Diňe polisiýa işgärlerimi?
Şunuň ýaly problemalar diňe IIM-de barmy? Ministrleri, beýleki döwlet edaralarynyň ýolbaşçylaryny prezident häli-şindi çalşyrmaly bolýar. Ol esasan girdejili, pully pudaklar bilen bagly çalt-çaltdan geçirilýär. Ýakynda prezident energetik pudakda arassalaýyş işini geçirdi. Olary tertip-düzgüni gowşatmakda, korrupsiýada aýyplapdy.
Döwlet gamçysy bilen korrupsiýanyň garşysyna göreşmek onuň ösmegine, çuňlaşmagyna getirýär – bu hadysany dünýä praktikasy ençeme gezek tassyklady. Eger bu prosese jemgyýetçilik guramalary gatnaşmaýan bolsa, ýurtda garaşsyz habar serişdeleriniň düşnügi ýok bolsa, hakyky korrupsiýa gülläp öser, ony häkimiýetler ýeňip bilmez. Garaşsyz habar serişdeleri jemgyýetde ýakymsyzlyklary ýüze çykarýan, onuň bardygyny habar berýän, onuň öňüni almaga ýardam edýän gural ahyryn. Bu paradoksy graždanlar görüp otyr.
Türkmenistandaky güýçli hem bütewi häkimiýet heniz düwünçekdekä korrupsiýanyň garşysyna göreşmäge synanyşýan ýaly, hakykatda weli korrupsiýa dünýä inen, ýurtda bar zat! Häkimiýet, esasan bir jenaýat edilenden soň korrupsiýa reaksiýa bildirýär. Ýurtda ideal ministr ýok, ýurtda ideal halk bar. Halky gatnaşdyrmazdan, onuň kömeginden peýdalanmazdan şol belanyň hötdesinden gelip bolarmy?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Çarşenbe güni Türkmenistanyň Mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen milli parlamentiň dördünji çagyryşynyň deputatlarynyň arasynda duşuşyk boldy.
Duşuşygyň dowamynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow çykyş edip, beýleki meseleler bilen bir hatarda ýurduň ykdysady ösüşi barada hem durup geçdi. Ol ýurdy yzygiderli ösdürmek maksady bilen oňat şertler döredilen, bäsleşige ukyply ykdysdyýetiň nusgasynyň saýlanyp alnandygyny nygtap geçdi.
Berdimuhamedow, hususan-da, ýurduň ykdysady gurluşyny mundan beýläk-de özgertjek işler dogrusynda hem durup geçdi. Türkmen lideri ýurduň ykdysadyýetinde döwlet eýeçiliginden, käbir ugurlary hususy eýeçilige geçirmek, gymmatly kagyzlar bazaryny döretmek, döwlet ätiýaçlandyryş kompaniýalaryna bäsdeş başga kärhanalary hem döretmek ýaly çäreleri geçirmegiň zerurdygyny belledi.
Görkezijiler tapawutly
Emma prezident Berdimuhamedowyň bu ruhybelent çykyşyna “Ykdysady azatlygyň indeksi – 2012” atly hasabat kölege salana meňzeýär. Düýbi ABŞ-da ýerleşýän “The Heritage Foundation” we “Wall Street Journal” gazetiniň dünýä ýurtlarynyň ykdysady azatlygynyň derejesi boýunça bilelikdäki çap eden täze hasabatynda
179 döwletiň arasynda Türkmenistan 168-nji orunda ýerleşdirildi
.
Hasabatda ýurtlara ykdysady azatlygyň esasy dört ölçegi, ýagny kanunyň üstünligi, dolandyryşyň kämilligi, hökümetiň çäkliligi we bazaryň açyklygy kriterileri boýunça baha berlip, sanaw düzüldi.
Hasabatda Türkmenistana 43,8 bal berildi. Bu geçen ýylka görä, 0,2 görkeziji ýokarydyr. Hasabatda bellenişine görä, Türkmenistanyň görkezijileriniň gowulanmagyna ýurduň maliýe pudagyndaky öňegidişlik sebäp bolupdyr. Ýöne muňa garamazdan, Türkmenistanyň görkezijileri Aziýa-Ýuwaş okean regionynyň düzüminde garalýan region we ol, umuman, dünýä derejesinde hem ortaça görkezijilerden örän pesde durýar.
Bar bolan kynçylyklar
“Ykdysady azatlygyň indeksi – 2012” hasabatynda Türkmenistanda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurduň ozalky baştutany Saparmyrat Nyýazowa görä ykdysadyýeti birneme azat etmek ugrunda käbir syýasaty alyp barandygy nygtalýar. Emma, muňa garamazdan, ýurtda henizem köp zadyň – ykdysadyýetiň we medianyň döwletiň berk gözegçiliginde galýanlygy-da bellenilýär.
Hasabata görä, Türkmenistanyň kanunçylygy baglaşylan şertnamalary we emläk haklaryny ýeterlik derejede dolandyryp bilmeýär. Kanunlar kämil däl, sudýalaryň hem ýeterlik derejede hünär taýýarlygy ýok we bu ugurda parahorluk juda ýaýran. Şeýle-de, hasabatda bellenişi ýaly, Türkmenistanda biznesi açmak we ony ýöretmek juda çäkli bolup galýar; mundan başga-da bar bolan kanunlaryň işleýşi hem kanagatlanarly däl.
Hasabatda öňe sürlen bu pikirleriň aglabasy bilen “Uruş we parahatçylyk maglumatlary institutynyň” Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Jon MakLoud hem ylalaşyp, Berdimuhamedowyň çykyşynyň saýlaw kampaniýasynyň çäklerinde edilen çykyşdygyny aýdýar.
“Elbetde, ol özüni uly-uly işleri edýän adam hökmünde görkezjek bolýar. Meniň pikirimçe, ýurtda hakyky syýasy oppozisiýanyň ýokdugy sebäpli, ol nähili bolanda-da saýlawlarda ýeňiş gazanar. Şonuň üçin-de beýle çykyşlara onçakly bir möhüm ähmiýetem bermeli dälmika diýýan” diýip, MakLoud belleýär.
“Ykdysady azatlygyň indeksi – 2012” hasabatynda Özbegistan 164-nji, Täjigistan 129-njy, Gyrgyzystan 88-nji, Gazagystan bolsa 65-nji orunda ýerleşdirildi. Hasabatda Gon-Konguň ykdysadyýeti 18 ýyl bäri dünýäde iň azat ykdysadyýet diýlip hasaplanyp gelinýär. Sanawyň iň soňunda, 179-njy orunda bolsa Demirgazyk Koreýa bar.


text:
Ýekşenbe güni Owganystanyň parlamenti Ministrler kabinetiniň düzüminiň doly tassyklanmandygyna garamazdan, özüniň gyşky dynç alşa gidýändigini mälim etdi.
Ministrler kabinetiniň düzümini tassyklamak boýunça parlamentiň ikilenji gezek geçiren ses berişliginden soň hem, Ministrler kabinetindäki orunlardan ýarsyna golaýy boş bolmagynda galýar.
Parlamentiň metbugat sekretary Hasiib Nuri deputatlaryň 18-nji ýanwarda gyşky dynç alşa gidýändiklerini we bu dynç alyşlygyň 20-nji fewrala çenli dowam etjekdigini habar berdi.
Soňky bir aýyň dowamynda Owganystanyň parlamenti prezident Hamyd Kerzeý tarapyndan Ministrler kabinetiniň düzümine hödürlenen kandidatlaryň aglabasyny kabul etmekden iki gezek ýüz öwürdi.
Prezidentiň metbugat sekretary Wahiid Omar 25 orunlyk Ministrler kabinetindäki boş duran 11 orna ýene täze kandidatlaryň hödürlenjekdigini aýtdy. Ýöne, onuň sözlerine görä, bu kandidatlar diňe parlamentiň deputatlary dynç alyşdan gaýdyp gelensoňlar, hödürlener.


text:
Eziz watandaşlar!
Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!
Sizi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ykdysady ösüşleriniň we üstünlikleriniň nyşany bolan Türkmenistanyň milli pul birligi manadymyzyň dolanyşyga girizilmeginiň 23 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Manadymyzyň dolanyşyga girizilmegi ykdysadyýetimiziň durnukly ösmegi, ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatynyň geçirilmegi üçin zerur bolan amatly şertleri döretdi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň möhüm pudagy bolan bank ulgamy çalt depginler bilen ösýän ulgamlaryň birine öwrüldi. Bank ulgamynyň durnukly işlemegi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň bäsleşige ukyplylygyny, depginli ösüşini üpjün etmek we dünýä ykdysady giňişligine goşulyşmagy üçin möhümdir. Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň ýola goýulmagy ugrunda karz edaralary tarapyndan zerur çäreler amala aşyrylýar. Halkara banklaryň gatnaşmagynda ýurdumyzda ykdysady taýdan ähmiýetli taslamalar maliýeleşdirilýär.
Puluň hümmetsizlenmegini bellenen möçberden ýokary geçirmän saklamak, bank hyzmatlaryny täze derejä çykarmak, dünýä tejribesiniň öňdebaryjy usullaryny we innowasion tehnologiýalaryny bank işine girizmek bank ulgamynyň esasy wezipeleri bolup durýar.
Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda ýurdumyzda bank işini kadalaşdyrýan kanunçylyk namalaryny halkara ölçeglere laýyk getirmek ugrundaky işler dowam etdirilýär. Ýurdumyzyň banklary tarapyndan hyzmatlar täze derejä çykarylýar. Bank ulgamynyň işgärleriniň dynç almagy üçin has oňaýly şertleri üpjün etmek boýunça wezipeler durmuşa geçirilýär.
Biz geljekde hem ýurdumyzyň pul-karz syýasatyny yzygiderli kämilleşdirmäge, puluň hümmetsizlenmegini bellenen möçberden ýokary geçirmän saklamaga, ykdysadyýetimiziň önümçilik we ileri tutulýan pudaklaryna maliýe taýdan goldaw bermäge, halkara maliýe guramalary we banklary bilen netijeli hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge aýratyn üns bereris.
Eziz watandaşlar!
Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!
Sizi Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň milli pul birligi bolan manadymyzyň dolanyşyga girizilmeginiň 23 ýyllygy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn. Siziň her biriňize berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, asuda we bagtyýar durmuş, berkarar döwletimizi mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow


text:
Şu gün ynsan hukuklaryny goraýjy “Amnesty International” guramasy häzirki wagt tussaglykda oturan orsýetli biznesmenler Mihail Hodorkowskini we Platon Lebedewi «wyždan ýesirleri» diýip yglan etdi.
Bu wakanyň öňýany, düýn Moskwanyň şikaýat sudy Hodorkowskiý bilen Lebedewe garşy ozalky çykarylan hökümi öz güýjünde galdyrdy we diňe olaryň hersine berlen tussaglyk möhletini bir ýyl kemeltmek bilen çäklendi.
Bu tussaglaryň aklawçylary suduň hökümine garşy şikaýat etmeklerini dowam etdirjekdiklerini mälim etdiler.
Orsýetiň häkimiýetleri Mihail Hodorkowskiý bilen Platon Lebedewi maliýe galplyklarynda aýyplaýarlar.
Geçen hepde “Amnesty International” guramasy bu iki tussagyň «wyždan ýesiri» diýlip yglan edilmegi üçin heniz ýeterlik esasyň ýokdugyny öňe sürüpdi.
Ýöne indi olaryň «wyždan ýesiri» diýlip yglan edilmeklerine anyk nähili ýagdaýyň sebäp bolandygyny “Amnesty International” guramasy aýdyňlaşdyrmaýar.


text:
Pakistanyň Bulujystan regionynyň ýokary derejeli resmisi “Buluj azat ediş fronty” (BLF) atly gadagan edilen separatist guramasynyň lideriniň öldürilendigini aýdýar.
Regionyň içerki ministri Sarfaraz Bugti 8-nji sentýabrda regionyň paýtagty Kwettada eden çykyşynda, “tassyklanmadyk maglumatlara görä” Allah Nazar Buluj howpsuzlyk güýçleriniň operasiýasynyň netijesinde öldürildi diýdi.
Bulujystan buluj toparlarynyň milletçileriniň we separatistleriniň gozgalaňlarynyň merkezi bolup, separatistler gazdan we tebigy resurslardan gelýän girdejilerden paý almagy we Yslamabatdan awtonomiýa eýe bolmagy isleýärler.
Şeýle-de region “Talybanyň” söweşijileriniň, neşe gaçakçylarynyň, adam ogurlamagyň we hökümet tarapyndan goldanýan janyndan geçen ýarym harby hüjümçileriň merkezi hasaplanýar.


text:
Braziliýada geçirilen futbol boýunça Dünýä çempionatynyň final duşuşygynda Germaniýa Argentinadan 1:0 hasap bilen üstün çykyp, 2014-nji ýylyň futbol boýunça dünýä çempiony boldy.
13-nji iýulda Rio de Žaneýro şäherindäki Marakana stadionynda nemes futbolçysy Mario Goetze ýaryşyň soňunda berlen goşmaça wagtyň tamamlanmagyna ýedi minut galanda pökgini argentin komandasynyň derwezesine saldy. Bu ýeňşiň netijesinde Germaniýa futbol boýunça dördünji gezek dünýä çempiony boldy.
Şeýle-de, Germaniýa bu üstünligi bilen, Günorta Amerika kontinentinde geçirilen ýaryşda futbol boýunça Dünýä çempiony adyna eýe bolan ilkinji ýewropaly futbol komandasy boldy.


text:
Häzirki döwürde eklenç we gün güzeran üçin Arap ýurtlary, Eýran, Türkiýe ýaly dürli ýerlere gidip işläp ýören dünýä türkmenleriniň sany müňlerçe.
Eýsem, dürli ýurtarda işleýän dünýä türkmenleriniň ýaş nesli üçin okuw hem bilim mümkinçilikleri we şertleri nähili? Daşary ýurtlarda eklenç üçin işleýän türkmenlere şol bir wagtyň özünde çagalaryny okatmak başartýarmyka we bu ugurda nähili kynçylyklar başdan geçirilýär?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda daşary ýurtlarda işleýän türkmenleriň ýaş nesliniň okuw mümkinçilikleri we şertleri barada söz açyp, Eýran we Arap ýurtlarynda bosgun hökmünde ýaşaýan hem işleýän dünýä türkmenleriniň bilim ýagdaýyna ser salmagy göz öňünde tutýar.
Bu temada gepleşige öz bilýän maglumatlary, tejribeleri, pikirdir-garaýyşlary bilen goşant goşmak we şol sanda hem gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org elektronik hat salgysyndan biziň bilen aragatnaşyga geçip biler.


text:
Şu gün, ABŞ-nyň ýolbaşçylygynda Yraga goşun sürülmeginiň 7 ýyllygyny belläp, urşa garşy protestçileriň müňlerçesi Amerikanyň paýtagty Waşingtonda ýöriş etdi.
Demonstrasiýaçylar amerikan goşunlarynyň Yrakdan we Owganystandan haýal etmän çykarylmagyna çagyrdylar.
Ak tamyň haýatynyň golaýynda tabytlary hatarlan protestçileriň azyndan sekizisi, şol sanda aktiwist Sindi Şihan tussag edildi.
Bu ýylky proteste 2006-njy, 2007-nji ýyllardaky protestlerden az adam gatnaşdy. Ozal bu ýörişe on müňlerçe adam gatnaşýardy.


text:
Penşenbe güni Eýranyň reformaçylaryna tarapdar bir internet saýty ýurduň ozalky prezidenti Muhammet Hatamynyň ýurtdan çykmaklygyna ýol berilmändigini habar berdi.
Bu maglumata görä, Muhammet Hatamy Ýaponiýada ýadro ýaragsyzlanşygy boýunça geçirilmegi planlaşdyrylýan halkara konferensiýasyna gatnaşmak üçin Ýaponiýa ugramakçy bolanda, onuň ýurdy terk etmekligine ýol berilmändir.
«Frans-Press» habar agentligi hem öz adynyň tutulmagyny islemedik bir çeşmäniň maglumatyna salgylanmak bilen, hakykatdanam Muhammet Hatamynyň ýurtdan çykyp bilmejekdigi barada oňa polisiýanyň duýduryş berendigini tassyklady. Ýöne bu gadagançylygyň sebäpleri barada welin, häzirlikçe anyk maglumat berilmeýär.


text:
Kreml tarapdary rus telekanaly Russiýanyň oppozision lideri Alekseý Nawalnyýny ABŞ-nyň Merkezi aňtaw gullugy bilen aragatnaşyk saklamakda we daşary ýurt puluny kabul etmekde aýyplaýan maglumatlary ýaýratdy.
Bu maglumatlar “Gazprom” nebit-gaz kompaniýasynyň eýeçiligindäki “NTW” telekanaly tarapyndan çarşenbe güni görkezildi. Maglumatlarda Nawalnyý bilen Merkezi aňtaw gullugynyň arasynda ýazga alnan telefon gepleşikleriň we olaryň myhmanhanada geçiren ýygnaklarynyň gizlin düşürilen wideo ýazgylarynyň bardygy öňe sürülýär.
Telewideniýede görkezilen gepleşikde Nawalnyý Ýewropa parlamentiniň agzalaryndan pul almaga synyşmakda we Merkezi aňtaw gullugy bilen duşuşyk geçirmekde aýyplanýar.
Nawalnyý rugsat berilmedik ýörişlere gatnaşany üçin häzirki wagt öý tussaglygynda saklanylýar.
“NTW” telekanalyndaky bu gepleşik Nawalnyýnyň "The New York Times" gazetine ýazan “Putini nädip jezalandyrmaly” atly makalasy bilen bir gün görkezildi.


text:
Iordaniýanyň patyşasy Abdullah II Palestina awtonomiýasynyň ýolbaşçysy Mahmud Abbas bilen gepleşik geçirmek üçin, Iordan derýasynyň günbatar kenaryna sapar edýär.
Bu saparyň öňünden Iordaniýanyň daşary işler ministri Naser Djude çykyş edip, Palestina bilen Ysraýylyň arasynda gepleşikleriň täzeden başlanmagyna çagyryş etdi.
Ministr Palestinanyň “Fatah” we “Hamas” toparlarynyň milli birlik hökümetini döretmek tagallalaryny hem goldady.
1999-njy ýylda Iordaniýa “Hamas” toparynyň şol wagtky liderlerini ýurtdan çykarypdy.