text:
11-nji noýabrda Täjigistandaky 201-nji ors harby bazasynyň territoriýasyndan Şoira Jobirowa atly ýaş gyzyň jesedi tapyldy. Hukuk goraýjy organlar ony ors harbysy Iwan Şerbakowyň öldürendigini güman edýärler. Jeset soň hossarlaryna berildi.
Şoira Jobirowa 22 ýaşynda, özi-de Duşenbäniň ýaşaýjysy. Jeset saklanýan ýeriň işgärleri Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda, Şoiranyň äňiniň döwlendigini hem endamynyň ýenjilmekden gök-ala bolandygyny aýdyp berdiler.
"Gözüniň aşagy gögeripdir. Bir aýagam gaty erbet gaňrylypdyr" diýip, olar gürrüň berýärler.
Şoiranyň hossarlary onuň jesedini Täjigistanyň Goranmak ministrliginiň 46-njy mikroraýondaky keselhanasynyň jaýyndan baryp alypdyrlar. Hossarlarynyň gürrüň bermegine görä, Şoira 5-nji noýabrda agşam öýden çykyp, soňra gaýdyp yzyna dolanmandyr. Hossarlary onuň öldürilendigini Sino etrabynyň içeri işler bölümine ýüz tutanlarynda bilip galypdyrlar.
Täjik hökümeti
10-njy noýabrda Täjigistanyň daşary işler ministri Sirojodin Aslow, Orsýetiň Täjigistandaky adatdan daşary hem doly ygtyýarly baş ilçisi Igor Lýakini çagyryp, Duşenbedäki ors harby bazasynda Täjigistanyň raýaty Şoira Jobirowanyň zorluk bilen öldürilenliginiň üstüni açmakda zerur tagallanyň edilmegini isläpdir. Täjigistanyň içerki syýasat barasyndaky organynyň resmi internet sahypasynda berlen habara görä, duşuşykda baş ilçä bolan wakanyň doganlyk gatnaşygyň ruhuna hem iki ýurduň strategiki hyzmatdaşlygyna gabat gelmeýändigine aýratyn üns çekilipdir.
Habarda şeýle-de şol duşuşykda ors ilçisine Täjigistanyň Daşary işler ministrliginiň adyndan nota berlendigi mälim edilipdir. Aýdylyşyna görä, notada şeýle diýilýär: "Täjigistan, Russiýadan bolan waka obýektiw baha bermegini we Täjigistandaky ors harby bazalarynda harbylaryň gatnaşmagynda şeýle ýagdaýyň indi gaýdyp gaýtalanmazlygy babatda berk çäreleriň görülmegini talap edýär".
201-nji ors harby bazasynda işleýän bir ors harbysy täjik gyzy Şoira Jobirowany öldürenlikde güman edilip, tussag edildi. Şoira Jobirowanyň hossarlary Iwan Şerbakowyň 22 ýaşyndaky duşenbeli gyzy zorlap, oňa erbet zulum edip, soňra-da ony öldürip, jesedini zir-zibil atylýan konteýnere zyňandygyny aýdýarlar.
Jobirowanyň dogan-garyndaşlary
Şoira Jobirowanyň erkek dogany Bobo Jobirow bolsa Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda 201-nji ors harby bazasynda işleýän bir harbynyň 22 ýaşyndaky gyz jigisini öldürenden soň harby bazanyň golaýyndaky zir-zibil taşlanýan konteýnere zyňandygyny gürrüň berýär. Ol 10-njy noýabrda Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda derňew toparynyň gyz jigisiniň jesedini hossarlaryna henizem bermändigini aýan edipdi. Bobonyň aýtmagyna görä, gyz jigisi Şoira paýtagtyň 102-nji mikroraýonynda kireýine tutulan otagda ýarawsyz kakasy bilen bile ýaşaýan ekeni.
Öldürilen gyzyň ejesi Idigul Azimowa Şoirany 201-nji ors harby bazasynyň umumy ýaşaýyş jaýyna äkiden taksi sürüjisiniň özüne "Taksi bilen baran mahalymyz Şoirany harby bazada işleýän dört sany ors harbysy garşy aldy we ony umumy ýaşaýyş jaýyna alyp gitdiler" diýen maglumaty berendigini belleýär. Idigul Azimowa sözleriniň üstüni şeýle ýetirýär: "Diňe giýewimize Şoiranyň jesedini baryp görmäge rugsat berildi. Giýewimiz baran badyna onuň jesedini görüp, tanapdyr. Giýewimiz gyzymyň jesedine sereden mahaly onuň gözüniň aşagynda ullakan gara tegmiliň bardygyny görüpdir".
Hukuk goraýjy organlar
Täjigistanyň hukuk goraýjy organlary täjik gyzyny 201-nji ors harby bazasynda işleýän bir harbynyň öldürendigini güman edip, ony tussag astyna alandygyny habar berýär.
Berlen maglumata görä, Şoira Jobirowanyň öldürilmegine gatnaşandygy güman edilýän uly leýtenant Şerbakow Iwan Ýurýewiç 9-njy noýabrda tussag edilipdir we derrew onuň bilen baglanyşykly jenaýat işi gozagalypdyr. Jenaýat baradaky barlag işiniň dowam edýändigi hem mälim edilipdir.
Paýtagt Duşenbäniň Sino-1 atly içeri işler edarasynyň barlag bölüminiň wekili 10-njy noýabrda Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda "Ors harbysynyň ol gyzy harby bazanyň "Giprozem" atly mikroraýondaky umumy ýaşaýyş jaýyna çagyryp, entek anyklanmadyk bir sebäpden ony öldürendigini" aýdýar.
Sino-1 atly içeri işler edarasynda berlen maglumata görä, jenaýat 5-nji noýabrda ors harby bazasynyň çäginde bolupdyr, ýöne onuň üsti 9-njy noýabrda, haçan-da Jobirowanyň hossarlarynyň gyzyň ýitendigi barasynda hukuk goraýjy organlara ýüz tutandan soň açylypdyr.
Çeşme öz maglumatynda, gaýtadan edilen soragda uly leýtenant Iwan Şerbakowyň "aşa içgili ýagdaýda bolandygy sebäpli, nämeleriň bolandygyny bilmeýändigini" aýdyp, gyzy öldürendigini boýnuna alandygyny habar berýär.
Orsýetiň organ işgärleri häzirki ýagdaýda Orsýet Federasiýasynyň jenaýat kodeksine görä, 201-nji harby bazada derňew işini alyp barýarlar. 201-nji harby bazadaky derňew toparynyň bir wekili 10-njy noýabrda Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda, derňew işleri doly tamamlanansoň, netijäniň hemmelere aýan ediljekdigini aýdypdyr. Onuň aýtmagyna görä, netijä garaşylman edilen beýannamalar derňewe päsgelçilik döredip biler.


c: text/html

text:
Müsüriň sudy ýurduň öňki prezidenti Hosni Mubaragy (Hosni Mubarak) korrupsiýa aýyplamalary bilen üç ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
21-nji maýda Kairde bolan sud diňlenişiginde Mubaragyň iki ogly Jamal we Alaa hem bidüzgünçilikde günäli tapylyp, her biri dört ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Olar ýurduň prezident köşgüniň gaýtadan bejerilmegi üçin bölünip aýrylan 17,6 million amerikan dollaryny bikanun öz hasaplaryna geçirmek bilen aýyplandylar.
Şeýle-de, Mubaraklaryň üçüsi hem 3 million amerikan dollary möçberinde pul jezasyny tölemäge we 17,6 million amerikan dollaryny döwlet gaznasyna yzyna tölemäge jezalandyryldy.
86 ýaşyndaky Mubarak wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda we 2011-nji ýylda bolan gozgalaňlarda protestçileri öldürmäge dildüwşikde hem aýyplanýar. Şol gozgalaňlarda Mubarak wezipesinden çekilmäge mejbur bolupdy.
Müsürde Mubarakdan soň häkimiýet başyna geçen yslamçy prezident Muhammad Morsi geçen ýylyň iýul aýynda ýurduň harbylary tarapyndan häkimiýetden çetleşdirilipdi.
Müsürde täze prezidentlik saýlawlary 26-njy we 27-nji maýda geçirilýär. Bu saýlawlarda ýurduň armiýasynyň öňki başlygy Abdel Fattah al-Sisiniň ýeňiş gazanmagyna garaşylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Suratda: 100 metr aralyga arkanlygyna ýüzmekde XVII tomusky Aziýa oýunlarynyň finalçysy Merdan Ataýew (çepde) öz tälimçisi Sergeý Ýepifanow bilen.
Düzüminde dört suwda ýüzüji we bir tälimçi bolan Türkmenistanyň topary şu günler Kazanda geçýän sportuň suwdaky görnüşleri boýunça 16-njy dünýä çempionatyna ugrady. Bu iri halkara ýaryşy 1973-nji ýyldan bäri FINA Halkara federasiýasy tarapyndan geçirilip, suwda ýüzmegi (howdanda we açyk suwda), suwa bökmegi, haý-daýwingi (2013-nji ýyldan bäri), suwda pökgi oýnamagy we utgaşykly ýüzüşi öz içine alýar. 1978 — 1998-nji ýyllar aralygynda çempionatlar dört ýyldan bir gezek, tomusky Olimpiýa oýunlarynyň arasyndaky jübüt sanly ýyllarda geçirildi. 2001-nji ýyldan bäri sportuň suwdaky görnüşleri boýunça dünýä çempionatlary iki ýyldan bir gezek (täk sanly ýyllarda) geçirilip gelinýär.
Dünýä çempionatynda suwda ýüzmek bäsleşikleri (howdanda) 2-nji awgustda başlanyp, olarda 42 medal ugrunda göreş alnyp barlar. Şol günüň ertesi türkmen toparyndan ilkinji bolup 20 ýaşly Merdan Ataýew 100 metr aralyga arkanlygyna ýüzmekde ýaryşa goşular. 5 günden soň bolsa ol suwda ýüzmegiň şu usulynda 50 metr aralykda bäsleşer.
3-nji awgustda Türkmenistanyň toparyndan iň ýaş türgene — 13 ýaşly Daşa Semýonowa dünýä çempionatyndaky ilkinji çykyş garaşýar. Tälimçiler Ýekaterina Menžulina bilen Hojamämmet Hojamämmedowyň şägirdi şol gün brass usulynda 100 metr aralyga ýüzer, 8-nji awgustda bolsa 50 metr aralykda güýjüni synar.
Türkmenistanyň toparynyň galan 2 türgeni — Walentin Gorşkow we Merjen Saryýewa 50 we 100 metr aralyklara erkin usulda ýüzerler.
Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Sergeý Ýepifanowyň aýtmagyna görä, dünýä çempionatynda her türgenimiziň öňünde öz şahsy netijesini gowulandyrmak wezipesi durýar. Şunlukda, M. Ataýew bilen M. Saryýewanyň üstüne aýratyn jogapkärçilik düşýär, olar 2016-njy ýylda Rio-de-Žaneýroda (Braziliýa) geçiriljek XXXI tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmaga hukuk gazanmak üçin yhlas baryny etmeli bolarlar.
23-nji awgustda 18 ýaşan Merjen geçen ýyl Nankinde (Hytaý) bolan ýetginjekleriň arasyndaky ikinji Olimpiýa oýunlarynda batterflaý usulynda 50 metr aralygy 31,49 sekuntda geçip, öz şahsy netijesini 0,8 sekunt gowulady we sport ussatlygyna dalaşgäriň kadasyny doldurdy. Şol günüň ertesi bolsa 50 metr aralykdaky deslapky ýüzüşlerde (erkin usul) ol öňdäki orny eýeläp, öz iň gowy netijesini (29,50 sekunt) gaýtalady. Ýedi deslapky ýüzüşleriň netijesinde türkmen türgeni 9 garşydaşyny öňürtmegi başardy.
Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby Merdan Ataýewiň Koreýanyň Inçhon şäherinde geçirilen XVII tomusky Aziýa oýunlaryndaky ajaýyp çykyşy 2014-nji ýylyň hakyky açyşyna öwrüldi. Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Sergeý Ýepifanowyň halkara ýaryşlaryna ikinji gezek gatnaşýan şägirdi 100 metr aralyga arkanlygyna ýüzmekde deslapky ýüzüşleriň netijeleri boýunça türkmen sportunyň taryhynda ilkinji gezek yklym Oýunlarynyň finalyna çykdy we hormatly ýedinji orny eýeledi. Mundan başga-da, Merdan Ataýew Aziýada — 2014-de 50 we 100 metr aralyklara arkanlygyna ýüzmekde otuz ýyl töweregi saklanyp gelen milli rekordlaryň ikisini täzeledi. Olar indi 50 metrde 26,31 sekunda, 100 metrde bolsa 56,63 sekunda deňdir.


text:
Bu ýyl Aşgabadyň 55-nji mekdebindäki başagaýlyk adatdakysyndan has uly. Bu ýagdaýa esasanam başlangyç klaslarda duş gelse bolýar. Adaty klaslarda 20-25 okuwçy bolsa, bu mekdebiň başlangyç klaslaryndaky okuwçylaryň sany 40-a ýetýär.
Munuň sebäbi şu ýyldan başlap 7 ýaşly çagalar bilen bir hatarda 6 ýaşly çagalaryň hem mekdebe kabul edilip başlanmagy bilen bagly. Mekdepleriň köpüsinde bolşy ýaly, Aşgabadyň 55-nji mekdebi hem, täze ýagdaýa ýeterlik taýarlanyp ýetişmänkä, ýokardan berlen tabşyrygy berjäý etmeli bolan mekdeplerden biri.
55-nji mekdep
Onuň täsiri bolsa, iň köp derejede mekdebiň gapysyndan şu ýyl ilkinji gezek giren çagalara ýetýär. “Her okuwça 35 minnutlyk sapagyň iň bolmanda bir minuty hem ýetenok. Beýleki klaslarda 25 töweregi okuwçy okaýar” diýip, ady agzalýan mekdebiň özüni Ýazgül diýip tanadan mugallymy aýdýar.
Ýagdaý beýleki mekdeplerde hem o diýen tapawutly däl. Täze tabşyryk esasynda şu ýyl mekdebe giren çagalaryň sany iki esse artdy. Bu hem umuman aýdylanda mekdeplerde klas otaglarynyň ýetmezçilik etmegine sebäp boldy.
Aşgabadyň Parahat mikroraýonyndaky 55-nji orta mekdebiň ýagdaýy hasam gözgyny. Sebäbi bu mekdep paýtagtda berýän biliminiň hili boýunça iň gowy mekdeplerden biri diýlip hasaplanýar, şunlukda oňa bolan talap adaty mekdeplerden has ýokary.
Türkmen we rus bölümler
Bu mekdebe bolan talabyň ýokary bolmagynyň ýene bir sebäbi hem onda türkmen bölümi bilen bir hatarda rus bölüminiň bolmagy bilen bagly. Şunlukda, diňe şu ýyl bu mekdep 500-den gowrak alty ýaşly mekdep okuwçysyny kabul edipdir.
1-nji synp okuwçylary
Türkmen we rus bölümleri bolan mekdepde alty ýaşly birinji klas okuwçylarynyň türkmen bölüminde 2 klasyň, rus bölüminde bolsa 3 klasyň döredilmegi hem talaby ödärden bärde diýip, agzalýan mekdebiň Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan mugallymlaryndan ýene biri aýtdy.
Okuw ýylynyň başlananyna 10 gün boldy. Edil şu günki gün, türkmen bölüminiň iki klasynyň hersinde 40-a golaý okuwçy okaýar. Bu şu ýyl okuwa giren başlangyç klas okuwçylarynyň sanynyň adatdakysyndan iki esseden köp bolandygyny aňladýar.
“55-nji mekdebe diňe Parahat mikroraýonyndan däl, şäheriň beýleki raýonlarydyr obalardan gelip okaýan okuwçylar hem bar” diýip, Aşgabadyň 55-nji mekdebiniň golaýynda ýaşaýan ýaşaýjy Selbi aýdýar.
Şol bir wagtda-da paýtagtyň çetindäki raýonlaryň käbir mekdeplerinde ýagdaý başgaça. Olaryň köpüsinde 1-2 klas bolup, olarda okaýan okuwçylaryň sany kähalatda 20-den hem geçenok.
Paýtagtyň 14-nji orta mekdebi hem şolar ýaly mekdepleriň biri. Bu mekdepde iki sany birinji klas bolup, olaryň hersinde okaýan okuwçylaryň sany 20 töweregi.
Resmi metbugatda habar berlişine görä, şu ýyl mekdep bosagasyna ilkinji gezek gadam basan birinji klas okuwçylarynyň sany 193 müň bolupdyr. Olaryň ýarysyndan hem köpüsiniň alty ýaşyndaky birinji klas okuwçylarydygy aýdylýar.


text:
Gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistler, Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň gözegçilerini zamun almak bilen, olar NATO-nyň içalylary diýdiler.
Donetsk şäherindäki separatistleriň özüni ýolbaşçy diýip yglan eden lideri Denis Puşilin «gözegçiler biziň tussaglarymyz bilen çalşylar» diýdi.
Puşilin şu hili çalşygyň ÝHHG-nyň gözegçileriniň azat bolup biljek ýeke-täk ýoludygyny aýtdy.
Puşilin Slowýanskde, howpsuzlyk gullugynyň basylyp alnan edarasynyň öňünde, ÝHHG-nyň gözegçileriniň saklanýan binasynyň agzynda çykyp gürledi.
ÝHHG-nyň gözegçileri 25-nji aprelde tussag edildi. Ýöne näçe gözegçiniň tutulyp saklanýandygy anyk däl.
Başda olar bir toparda syýahat edýän 13 adamdan, şol sanda germaniýalylardan we 5 ukrain esgerinden ybaratdy.
Şeýle-de olaryň arasynda Daniýadan, Polşadan, Şwesiýadan we Çeh respublikasyndan harby synçylar bardy.


text:
ABŞ-nyň Aňtaw başlygy amerikan hökümet gulluklaryna internet kompaniýalaryndan maglumat ýygnamaga ygtyýar berýän kanun diňe Birleşen Ştatlaryň daşyndan amerikan bolmadyk adamlary nyşana almaga rugsat berýär diýýär.
Jeýms Klapper bu sözleri "Waşinton post" we Britaniýanyň "Gardian" gazetlerinde çap edilen makalalara jogap hökmünde aýtdy.
Klapper bu makalalarda bir topar nätakyklygyň bardygyny, şeýle-de bu programmalaryň üstüniň açylmagynyň ýerliksiz bolandygyny aýtdy.
"Waşington post" we "Gardian" penşenbe güni Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň öňdebarajy internet kompaniýalary bilen hatlary, suratlary we beýleki dokumentleri barlamak boýunça göni gatnaşyk gurandygyny aýtdy.
Uly tehnologiýa kompaniýalary, şol sanda Apple, Google, we Facebook penşenbe güni özleriniň hiç bir hökümet gullugyna öz serwerlerine göni girmek mümkinçiligini bermändigini aýtdylar.


text:
Žurnalist we kinorežissýor Muhammad Nurizad Eýranda mukaddes tabularyň, ýagny agzamasy, ýanaşmasy gadagan zatlar baradaky düzgünleriň birini ençeme gezek äsgermezlik eden adam.
Öňki konserwatiw Nurizad Eýranyň ýokary dini ýolbaşçysy aýatolla Ali Hameneýä ençeme gezek açyk hat ýazyp, ony eýran halkyny erbet saklaýar, ýurdy üzňelige salýar diýip aýyplady.
Žurnalist we kinorežissýor Muhammad Nurizad
Nurizad ýaňy-ýakynda dini we syýasy şahsyýetleri öz edýän tagallalaryna goşulyp, ýurduň ýolbaşçysyna “edepli”, ýöne ak ýürekden açyk hat ýazmaga çagyrdy. Onuň bu çakylygy jogapsyz galmady, ýurduň içinden hem daşyndan dini ýolbaşça hat ýazyldy. Mysal üçin, Eýranyň din ugrundan täsirli alymy Abdolkarim Sorouş 22-nji dekabrda onuň hökümdarlygynyň indi uzaga çekmejekdigini aýdyp, dini ýolbaşça duýduryş berdi.
Nurizad prezident Mahmud Ahmedinejadyň gaýtadan saýlanmagyna protest bildiren adamlara edilýän zulum-süteme reaksiýa görkezip, Hameneýä uç sany hat ýazyp, öz blogunda ýerleşdirdi. Ol hatlarynda ýokary dini ýolbaşçyny özüniň “nadan” dostlaryna we geňeşçilerine boýun egenlikde aýyplady.
Ol bu hatlar sebäpli üç ýyl ýarym türmede oturdy. Ýöne Nurizad Tähranda adamlaryň urlup-ýenjilip saklanýan ýeri diýip tanalýan “Ewin” tussaghanasynda hem Hameneýä ýazýan hatlarynyň yzyny üzmedi.
Nurizad
özüne 50 gamçy urlandygyna, türmede ejir çekendigine garamazadan, bu işden el üzmejekdigini aýdýar. Ýöne gaýgy-alada ýok däl:
—Elbetde, alada edýärin. Men bir ynsan, maşgalam bar. Olaryň hal-ýagdaýy meni aladalandyrýar. Aladalanmak bir tebigy zat, ýöne özüme gezek gelende, ýitirjek hiç bir zadymyň ýokdugyny görýärin. Gaýgy welin, bar.
Hatlaryň täsiri
Nurizadyň inisiatiwalaryny öwýänleriň biri häzir Waşingtonda ýaşaýan syýasy analitik, studentleriň öňki ýolbaşçysy Ali Afşary
:
—Ýokary dini ýolbaşçynyň açyk tankytlanmagy onuň ornuny adaty ýagdaýa getirip, ony tankytlaýanlar üçin, däp boýunça, göz öňünde tutulan ýokary jezany üýtgeder.
Eýrandan ýaňy-ýakynda gaçyp çykan tanymal analitik Reza Alijanyň
pikiriçe-de, Nurizadyň hatlarynyň onuň güýçli “Rewolýusiýa sakçylarynyň” içindäki öňki kärdeşleriniň käbirine täsir etmegi mümkin:
—Dogry ýaýradylyp, ýetmeli adamlara dogry ýetirilse, bu hatlaryň täsiriniň bolmagy mümkin. Ol şu wagtyň özünde-de adamlary syýasy ýagdaýdan habarly edýär. Ol syýasy problemalara ünsi çekip, araçäkleri süýşürýär. Bu işe mümkinçilik döreden Nurizad we şular ýaly işleri eden beýleki batyr, päk adamlar.
Nurizad, özi ýaly, eýran ýolbaşçysyny tankytlamakda çygyrdan çykan žurnalistler, beýleki adamlar tarapyndan ýazylan ençeme haty “Facebook” saýtynda we öz kampaniýasyna bagyşlanan websaýtda ýerleşdirdi.
Oppozision “Ýaşyl hereketiň” bir agzasy özüniň Hameneýini Eýranda dost-ýary ýok iň ýeke adam, ýigrenilýan şahsyýet hasap edýändigini ýazýar. 15 ýaşly bir oglan
hem Hameneýä şeýle ýiti soraglary berýär:
—Eziz ýolbaşçy, seniň türmeleriňde näme üçin ýüzlerçe eýranly otyr? Garaýyşlarynyň seniňkiden tapawutlydygy üçinmi? Siriýada bigünä adamlaryň birehimlik bilen ödürilmegini aklap, Başar al-Assady nädip goldap bilýärsiň? Bize dünýäde näme üçin dost galmady?
Bu hatlar barada dini ýolbaşçynyň açyk aýdan zady ýok. Ýöne Nurizad
onuň öz hatlaryny okaýadygyna ynanýar:
—Onuň bulary okaýandygyna şübhe ýok. Sen birine bir hususy hat ýazanyňda, diňe bir adama ýüzlenýärsiň. Ýöne ony açyk neşir edeniňde, bu adam ol haty okaýan müňlerçe, millionlarça adamyň biri bolýar. Hameneýi bu hatlary okaýan bolsa, onda ol goşa jogapkärçilik çekýär. Okamaýan hem bolsa, onda bu bir pajyga.


text:
Eýran geçen aý Orsýet Bilen Saud Arabystanynyň arasynda nebitiň global arzanlamagyny togtatmak üçin gelnen ylalaşyk sebäpli öz nebit önümçiligini doňdurmak niýetiniň ýokdugyny aýtdy.
Eýranyň nebit ministri Bijan Namdar Zanganeh 13-nji martda «Press TV» çykyşynda beýleki nebit öndürýän ýurtlar bizi «öz günümize goýsun» diýdi.
Zanganeh Tähranyň nebit çykarmasyny kemeltmek barada diňe günde 4 million barrel nebit öndürip başlanyndan soň pikir etjekdigini aýtdy.
Eýran dawaly ýadro programmasy sebäpli Tährana garşy girizilen günbatar sanksiýalaryndan ozal günde şeýle möçberde nebit öndürýärdi.
Zanganeh öň nebit önümçiligini doňdurmagyň degişme boljakdygyny, Eýranyň öz ýitiren bazar paýyny yzyna almak isleýändigini aýdypdy.
Nebit eksport edýän ýurtlar guramasynyň (OPEC) maglumatyna görä, Eýranyň häzirki nebit önümçiligi günde 2.8 million bilen 3.5 million barreliň aralygynda durýar.
Orsýet bilen Saud Arabystanynyň Wenezuela, Katar tarapyndan goldanylan teklibi 2014-nji ýylyň ortasyndaky iň ýokary derejesinden 70 prosente çenli aşak gaçan nebit bahalaryny durnuklaşdyrmaga gönükdirilen.
Halkara Energiýa agentligi Orsýete we Saud Arabystanyna şu ýyl, nebit öndürilişiniň möçberini kemeltmegi teklip etmek bilen, nebit bahalarynyň aşaklamagyny togtatmaga kömek edýändigi üçin ynam bildirdi.


text:
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň Aşgabatdaky taksomotor awtoulag kärhanasynyň ýolbaşçylary taksoparka degişli taksilere sürüji tapman, juda kösençlik çekýärler.
2010-njy ýylyň ikinji ýarym ýyllygynda paýtagtyň taksoparkyna Günorta Koreýada öndürilen «Hýundaý Elantra» kysymly taksileriň 300 sanysy gelip gowuşdy. Täze gelip gowşan taksiler geçen ýylyň awgustyndan paýtagtyň ilatyna hyzmat edip başlady.
Täze taksileriň gelip gowşanyna bir ýyla golaý wagtyň geçendigine garamazdan, taksoparkyň ýolbaşçylary ulaglara sürüji tapyp bilmeýärler. Bir günde tabşyrylmaly planyň juda çökderligi sebäpli, taksi sürüjisi bolup işe gelmäge höwes bildirýänler az.
Taksoparkyň sürüjileri 9 sagat iş wagtynyň içinde 95 manat möçberinde plan tabşyrmaly. Paýtagtyň içinde hususy awtoulaglarynda kireý edýänleriň köp bolmagy döwlet taksileriniň sürüjilerine bir günde 95 manady tabşyrmakda kynçylyk döredýär.
Taksi sürüjiligine paýtagtyň ýaşaýjylaryndan işe gelmäge höwes bildirýänleriň ýoklugy sebäpli, Awtomobil ulaglary ministrligi welaýatlardaky döwlete degişli awtoparklarda işleýän işgärleri paýtagta komandirowka getirip başlady. Emma bu çykalga hem degerli netije bermedi. Welaýatdan komandirowka gelenler paýtagtyň köçelerinde azaşyp, plany dolup bilmän kösendiler.
Häzirki wagtda taksoparkdaky 300 takside bary ýogy 100-e golaý sürüji işleýär. 200 taksi garažda çaň basyp ýatyr.
Ykdysadyýet ministrligi - Awtomobil ulaglary ministrligi
Awtomobil ulaglary ministrligi sürüji üçin bir günki 95 manatlyk plany 60 manada getirmek üçin birnäçe synanyşyklary etse-de, ýurduň Ykdysadyýet ministrliginiň başda bellenen bu normany üýtgetmekden ýüz öwürýändigi barada habar berilýär.
Bir günki tabşyrylmaly planyň köplügi sebäpli, taksistler ýolagçylary gatnadanlarynda indi birnäçe wagt bäri taksometri asla ulanmaýarlar. Taksometriň ulanylmazlygy ýolagçylary känbir biynjalyk hem duranok. Sebäbi döwlet taksileriniň kesýän nyrhy hususy awtoulaglarynda kireý edýänleriň nyrhyndan artyk däl. Emma taksometrlerini ulanmaýanlygy üçin taksistleriň barlagçylar tarapyndan tutulan ýagdaýynda jerime tölemeli bolýan ýagdaýyna-da az duşulmaýar.
Taksoparkyň taksilerine paýtagtyň çäginden daşyna çykmaklygyň gadagan edilmegi hem taksistlere gazanç etmeklikde kynçylyk döredýär. Şeýle çäklendirmeler sebäpli taksistler bir günki tabşyrmaly plany dolup bilmeýärler. Plany doly tabşyryp bilmeseler, olar aýlyklaryny doly alyp bilmeýärler.
Eger gündeki plan doly berjaý edilende, taksistleriň aýlyk haky bir müň manada çenlidir. Emma paýtagtyň taksoparkynyň sürüjileri bir aýda 600 manatdan artyk hak alyp bilmeýändiklerini aýdýarlar.
Ýurduň Ykdysadyýet ministrliginiň bir günki normany azaltmak meselesinde bir depen ýerini depip durmagy Awtomobil ulaglary ministrliginiň ýolbaşçylaryny hem gaty çykgynsyz ýagdaýa goýýar.
Satyn alnan taksileriň ählisi kredite alnan. Ulaglaryň bahasynyň tölenmezligi näçe gijikdirilse, şonça-da karzyň üstüne jerimäniň köpelmegine getirýär.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
-
Şahsy adamlar üçin daşary ýurt walýuta hasaby açmagyň tertibi >
Şahsy adamlaryň walýuta hasabyny açmak üçin müşderi Bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine pasportynyň asyl nusgasyny, onuň göçürmesini bermeli we hasaby açmak üçin arzany doldurmaly.
Şahsy adamlar üçin walýuta hasabyny açmaklygyň nyrhy ABŞ-nyň 7 (Ýedi) dollaryna barabardyr.
-
Şahsy we edara görnüşindäki taraplary karzlaşdyrmagyň tertibi >
Bank müşderilere şu aşakdaky görnüşli karzlary hödürleýär:
Döwlet kärhanalaryna dolanyşyk serişdeleriniň üstüni doldurmak, senagat maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek, ýokary tehnologik enjamlaryny satyn almak, infrastrukturany ösdürmek we başga maksatlar üçin. Karzlar hem milli, hem daşary ýurt walýutasynda berilýär. Karzlar hem gysga möhletli, hem uzak möhletli häsiýete eye bolup biler.
Hususy kärhanalara orta we kiçi täjirçiligi ösdürmek maksady bilen. Karzlar önümçilik we söwda taslamalaryny durmuşa geçirmek, önümçilik häsiýetine eýe bolan maksatlar üçin çig maly we enjamlary satyn almak üçin berilýär. Bankyň öz serişdeleriniň hasabyna karzlar hem milli, hem daşary ýurt walýutasynda berlip bilner. Mundan başga-da, Türkmenistanyň döwlet daşary ykdysady iş banky Ýewropanyň Durkuny täzeleyiş we ösüş Bankynyň ugry boýunça orta we kiçi täjirçilige karz bermegi alyp baryar. Karzlar hem gysga möhletli, hem uzak möhletli hasiýete eye bolup biler
Hususy taraplara telekeçilik işini alyp barmak, uzak wagtlaýyn ulanylýan harytlary satyn almak (sarp edijilik karzlary) we gurluşyk maksatlaryna. Karzlar Türkmenistanyň milli pulunda berilyar. Karzlar hem gysga möhletli, hem uzak möhletli häsiýete eýe bolup biler
Edara görnüşindäki taraplaryň Banka berilmeli resminamalarynyň sanawy:
Karz almak üçin arza ýa-da towakganama
Täjirçilik meýilnamasy (Biznes-plany)
Hasabat döwüriniň iň soňky balansy we soňky 3 ýylyň balansy
Peýdalar we ýitgiler barada hasabat
Karzlaşdyryljak harytlarynyň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň tassyklaýjy bolup durýan şertnamalaryň we hasap-sypatnamalaryň nusgalary
Esaslandyryjy resminamalaryň we edara görnüşli taraplaryň hasaba almak şahadatnamanyň hem-de ýeke-täk döwlet sanawyna girizmek baradaky reýestriň Göçürmesiniň nusgalary
Notarial ýa-da tabynlygyndaky bolup durýan ýokardaky guramasy tarapyndan tassyklanan gollaryň we möhürleriň nusgalarynyň kartoçkasy
Hususy telekeçiniň Banka berilmeli resminamalarynyň sanawy:
Karz almak üçin arza ýa-da haýyşnama
Täjirçilik meýilnamasy (Biznes-plany)
Telekeçiniň- şahsy taraplaryň girdeýji salgydy boýunça deklarasiýasy
Karzlaşdyryljak harytlarynyň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň tassyklaýjy bolup durýan şertnamalaryň we hasap-sypatnamalaryň nusgalary
Notarial tarapyndan tassyklanan gollaryň we möhürleriň nusgalarynyň kartoçkasy
Hasaba alyş şahadatnamasynyň we patentiniň nusgasy (hereket edýän hukuk kadalaşdyryjy namalar bilen göz öňünde tutulan bolsa), şeýle hem, ygtyýarnama bilen ýerine ýetirilýän işiniň görnüşi boýunça ygtyýarnamasy (lisenziýa)
Notarius tarapyndan tassyklanan gollaryň we möhürleriň nusgalarynyň kartoçkasy
Şahsy taraplaryň Banka bermeli resminamalarynyň sanawy:
Karz almak üçin arza ýa-da haýyşnama
Şahsyýetini tassyklaýan resminama
Girdeji çeşmesi barada güwänama
Müşderä karz bermekligiň netijesi barada, resminamalar Karz bermek Müdirliginiň işgärleri tarapyndan doly öwrenilenden we Karz Toparynyň mejlisinde seredilenden soň berilýär.
Karz almaklyk arzasyny bermek üçin Karz bermek Müdirligine ýüz tutup bilersiňiz.
-
Millikart plastik kartlaryny hyzmat etmegiň tertibi we şertleri >
Bank şu şertlerde üç görnüşli Millikart plastik kartlarynyň göýberilmegini we hyzmat edilmegini amala aşyrýar:
Karty resmileşdirmek üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine ýüz tutmak bilen, pasport we onuň nusgasyny, kart hasabyny açmak üçin arzany dolduryp bermeli.
-
VISA halkara plastik kartlaryny hyzmat etmegiň tertibi we şertleri >
Bank şu şertlerde üç görnüşli VISA plastik kartlarynyň göýberilmegini we hyzmat edilmegini amala aşyrýar:
Karty resmileşdirmek üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine ýüz tutmak bilen, pasport we onuň nusgasyny, kart hasabyny açmak üçin arzany dolduryp bermeli.
-
Depozitar öýjüklerini kärendä bermekligiň şertleri we ýygym tölegleri >
Bank müşderilere 4-görnüşli depozitar öýjüklerini: nagt pullary, gymmat bahaly kagyzlary, resminamalary, elektron maglumat göterijileri, şaý sepleri, antikwariatlary, suratlary we beýleki gymmatlyklary saklamak üçin, şu aşakdaky şertlerde kärendä berýär:
Resminamalary resmileşdirmek üçin tölegi - 10 TMT
öýjük üçin aýlyk kärende tölegi:
Kärende şertnamasyny baglaşmak üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine pasport bilen onuň nusgasy bilen ýüz tutup bilersiňiz.
-
Könelen pullary ýaramly pullara çalyşmagyň şertleri we ýygym tölegleri >
Bank könelen pullary ýaramly pullara çalyşmaklygy aşakdaky şertlerde amala aşyrýar:
milli walýutada - Mugt
daşary ýurt walýutada - 10%
Bu amaly resmileşdirmek üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine ýüz tutup bilersiňiz.
-
Banknotlaryň hakykylygyny barlamaklygynyň şertleri we ýygym tölegleri >
Bank banknotlaryň hakykatlygyny barlamaklygy şu aşakdaky şertlerde amala aşyrýar:
banknotlaryň hakykatlygyny barlamak - 0,3%, min 1 USD
Bu amaly resmileşdirmek üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine ýüz tutup bilersiňiz.
-
Pullary owratmagyň (ireltmek) şertleri we ýygym tölegleri. >
Bank pullary owratmaklygy (ireltmekligi) şu aşakdaky şertlerde amala aşyrýar:
milli walýutada - 2,5%
daşary ýurt walýutada - 1,2%
Bu amaly resmileşdirmek üçin bankyň Hasaplaşyk amallary müdirliginiň şahsy adamlaryň hasaplary bölümine ýüz tutup bilersiňiz.
- 1


text:
Respublikan partiýasyndan wise-prezidentlige kandidat Pol Raýan bilen wise-prezident Jo Baýden ABŞ-nyň içeri we daşary syýasatlary boýunça Kentukki ştatynda telewideniýede gurnalan ýeke-täk çekişmesini geçirdiler.
Liwiýada ABŞ-nyň ilçisine hüjüm edilip öldürilmegi Barak Obamanyň daşary syýasatyny “aýan edýär” diýip, Raýan aýtdy.
Baýden Eýranyň ýadro programmasyna garşy sanksiýalary Obamanyň üstünligi hökmünde belledi.
Raýan Eýran ýadro ýaragyny edinip bilmez diýdi hem-de Orsýet bilen “täzeden gurmak” syýasatynyň ýol almajakdygyny aýtdy.
Baýden 2014-nji ýyla çenli Owganystandan harbylary çykarmak baradaky plany goldap çykyş etdi we bu planyň owganystanlylaryň öz howpsuzlygyny özleriniň goramagyna mümkinçilik döreder diýdi.


text:
Täze ýyl baýramyndan soň paýtagtyň telefon ulgamynyň ýa-da AşTU-nyň ilata hödürleýän ADSL internet hyzmatynyň hili görnetin peseldi. Hil taýdan alanyňda, şu ýylyň başyna çenli durnukly bolup gelen bu internet aragatnaşygy indi käte günüň dowamynda birnäçe sagatlap işlemeýär. Tizligi bolsa günüň dowamynda üýtgäp, “oýnap” durýar.
128kbit/s tizlikli bu internet aragatnaşygy indi köplenç 60-80kbit/s tizligi berýär. AşTU-nyň müşderiler bilen işleýän bölüminiň işgärleri bu näsazlyklary profilaktika işleri bilen düşündirýärler. Özi-de şol işgärler bu işiň ýakyn wagtda, 3-4 günde tamamlanjakdygy barada Täze ýyl baýramyndan bäri eýýäm birnäçe gezek söz berdiler.
Emma olaryň plan boýunça geçirýän işleri henizem tamamlananok. Çünki häzirem bu edaranyň işgärleri “profilaktika işiniň gidýändigini” hem-de “bu profilaktika işiniň ýene-de birnäçe günden tamamlanjakdygyny” müşderilere habar bermeklerini dowam etdirýärler. AşTU-nyň işgärleri häzirki profilaktika işiniň internet aragatnaşygyny has gowulaşdyrmak üçin alnyp barylýandygyny aýdýarlar.
AşTU-nyň eýýäm 22 gün bäri dowam edýän “profilaktika işleriniň” netijesinde edaranyň müşderileriniň nägileligi artýar.
“AşTU-nyň ADSL internediniň häzirki ýagdaýynda iň bärkisi e-mail ýa-da elektron poçtalaryny hem açmak kyn bolýar” diýip, bu kärhanananyň müşderisi, paýtagtly ildeşimiz Kakamyrat aýdýar.
Aşgabadyň telefon ulgamy ýa-da AşTU döwlet kärhanasy limitsiz ADSL internet hyzmatyny 2013-nji ýylyň ikinji ýarymynda hödürläp başlady. Mundan başga-da bu kärhana ilata IPtv hyzmatyny hem hödürleýär.
Bu kärhananayň 128kbit/s tizlikli limitsiz ADSL internediniň hyzmatynyň bir aýlyk tölegi 100 manat. Edaranyň 256kbit/s we 512kbit/s tizlikli limitsiz ADSL internet tarifleri hem bar, olaryň degişlilikde bir aýlyk tölegi 250 we 600 manat.


text:
“Rostow” futbol klubunyň wise-prezidenti Aleksandr Şikunow Russiýanyň habar beriş serişdelerine beýanatynda Gurban Berdiýewiň topary türgenleşdirmegi dowam etdirmegi baradaky meselede heniz anyklygyň ýokarydygyny habar berdi. Türkmen hünärmeniniň şertnamasy möwsümiň ahyryna çenli göz öňünde tutulypdy.
— Berdiýew baradaky mesele heniz çözlenok. Biz Berdiýewi alyp galmak üçin yhlasymyzy gaýgyramzok, ýöne heniz bu meselede anyklyk ýok — diýip, Şikunow aýtdy.
Şeýle hem “Rostow” futbol klubunyň ýolbaşçysy kluba gelejek möwsüm üçin transferleri meýilleşdirmegiň hem ýeňil däldigini habar berdi. Şikunowyň sözlerine görä häzir esasy zat — RFS-niň rugsatnamasyny almak.
— Torbinski gitdi. Topary ýene kimler terk eder?
— Şertnamasy ýa-da kärende möhleti tamamlananlar: Pletikosa, Granat, Bordaçýow, Azmun.
— Azmun bilen Bordaçýowyň kärende möhletini uzaltmaga synanyşýarsyňyzmy?
— Hiç zat aýdyp biljek däl. Biz üçin esasy zat — rugsatnama almak. Ähli bergilerimizi üzmesek, möwsümde 18-den köp futbolçy goşup bilemzok.
Şonuň ýaly-da, mälim bolşy ýaly, ýakynda Rostow oblastynyň gubernatory Wasiliý Golubew Gurban Berdiýew bilen duşuşdy.
www.championat-rostow ru saýtynyň habar bermegine görä, duşuşygyň barşynda “Rostowyň” baş tälimçisi täze şahadatnama degişli meýillerini beýan edip, Rostowyň topary bilen gelejekki hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini jikme-jik ara alyp maslahatlaşdy. Sebitiň ýolbaşçysy ýakyn wagtlarda Berdiýewiň teklipleri boýunça gelen netijesini mälim eder.


text:
Salam, hormatly lukman! Dokuz aýlyk göwreli aýalyň gasygy agyrýar. Bu howplumyka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Göwreliligiň 9-njy aýy öz içine 33-36 akuşer hepdeleri alyp , 34-35 hepdä çenli gasykda hem-de bilde ýüze çykýan agyrylar wagtyndan öň dogma howpunyň alamatlary bolup bilýändir. Şeýle ýagdaýlarda lukmanyň gözegçiliginden soň, degişli serişdeleri ulanmak dogry bolar. 9-njy aýyň soňunda döreýän gasykdaky agyrylar çaga dogrumyna taýynlaýjy burgular bolup, olar kem-kemden kadaly dogrum güýçlerine geçip biler. Çaga olar hiç hili zyýan ýetirip bilmeýär. Ýöne agyrylaryň güýjemegi, çaganyň ýan suwlarynyň wagtyndan öň gelmegi, jynshanadan ganly , iriňli bölünip çykmalar lukmana gyssagly ýagdaýda ýüz tutmak üçin görkezme bolup durýandyr.
Hormat bilen, saýtyň ginekolog lukmany.
Teswirlemeler
"Şeýle häsiýetli jynsy gatnaşyklar" diýmek bilen, men sözüň doly manysynda göz öňüne tutulýan jynsy gatnaşyklary barada söz açman,Maraly gyzyklandyrýan sorag boýunça jogap berdim.Kadaly geçýän göwrelilikde aýalda aýbaşy gelmeýär.
Shu yerde siz ".Şeýle häsiýetli jynsy gatnaşykdan soň aýbaşynyň gijä galyp gelmegi başga sebäpler netijesinde hem bolup biler"(Marala yazan jogabynyzda) eysem gowrelilik bolsa aybashy gelyarmi ?
Gyzlyk alynmazdan,daşky jynsy agzalara ýanaşylyp, dölüň dökülmegi netijesinde göwreliligiň galma ähtimallygy juda pes hem bolsa, şeýle ýagdaýlar lukmançylyk edebiýatynda beýan ediýär.Şeýle ýagdaýlarda göwreliligiň galmagy erkeklik öýjükleriniň mukdaryna we işjeňligine baglydyr.Şeýle häsiýetli jynsy gatnaşykdan soň aýbaşynyň gijä galyp gelmegi başga sebäpler netijesinde hem bolup biler.Size göwreliligi anyklaýan test barlagyny ýa-da jyns agzalarynyň ultrases barlagyny geçirme anyk maglumatlary berip biler.
Shu sayt arkaly sizing beryan maslahatynyzdan kop zady owrenyas,ilki bilen size ullakan minnetdarlygymyzy bildiryan.Hormatly lukman mende sheyle sorag bar gyzyn gyzlygy alynmazdan jynsy gatnashygy gechirmegi netijesinde gowrede chaga galmak ahtimallygy ulymy ?eger jynsy gatnashykdan sonra gyzyn aybashy gija galyp gelse (1 aydan kop wagt) gowrede chaga galyp bilermi ?
Göwreliligiň 5-nji hepdesinde jynshanadan ganly bölünip çykmalaryň ýüze çykmagy, göwreliligiň düşme howpynyň döränliginden habar berýär Onuň sebäbini anyklamak üçin öz lukmanyňyza ýüz tutuň.Goraýyş düzgünini berjaý etmek (hereketleri,agyr fiziki zähmeti aradan aýyrmak),progesteron gormonyny (dýufaston,uterožestan)belli tertipde ulanma, ýatgynyň ýygrylmalaryna garşy serişdeler (platifillin), gan akmany duruzýan serişdeleri almak peýdaly netijeleri berer.Bejergiden öň ultrases barlagyny geçirme bejergini doly bellemäge kömek edip biler.
Meniň düşünşime görä, garyn myşsalarynyň çeýeliginiň ýokarlanma alamatyny siz garyn boşlugynda dörän çiş diýip hasaplapsyňyz.Eger siz garnyň öňki diwarynyň myşsalarynyň şeýle ýagdaýyny gazanan bolsaňyz, onda bu geşirilen türgenleşmeleriň netijeliliginden habar berýär.
Ginekolog barlagdan gechdim.UZB dushdum gaytadan.yok mende uytgeshiklik duymadylar.1zady aytmagy unudypdyryn men sportyn ylgamak gornushine gyzyklanyadym dowlet yaryshlaryna hem gatnashyadym.Gapyrga bilen gowegin ashagyna chenli orun alan gaty chish bu Upr press bolup biler diydiler.Meni hayran galdyran yeri ol ong ylgayan wagtym yokduda.bes edemsong dorapdir.Entek yash ekenin sabyrly bol diydiler hormatly Lukmanlar.
Aýbaşyňyzyň dowamly gelmegi,gasykdaky agyrylar jynsy agzalaryň sowuklama keselleriniň,ýumurtgalaryň işiniň bozulmalarynyň alamatlary bolup ýüze çykyp biler.Size bildirýän göbegiň ýanyndaky çişiň başga ýagdaýlaryň alamaty(meselem göbek ingisi) hem bolup bilýändigini bellemelidir.Siz hirurg we ginekolog lukmanlarynyň barlagyny geçdiňizmi?Göwreliligiň döremegi hemme oňa mahsus alamatlar bilen ýüze çykmasa hem, 1 ýa-da 2alamatyň bolmagy syn edilýändir.Siz göwreliligi çak edýän bolsaňyz ilki bilen göwreliligi anyklaýan duýgur testl geçirmegi maslahat berýärin.Umuman,sizde döreýän alamatlaryň sebäbini anyklamak üçin gaýtadan barlagdan geçme gerekdir.
Menin yasym 19 durmus guranyma 4 ay boldy.Emma aybasym dowamly gelya as saylamayan,umuman aydanda mende hic hili alamat yok.Dine gowegimin towereginde cis bar 2 ay bari Uzb barlagyndan gecdim.Sende uytgesme yok didiler.Hich hili alamatsyz gowrede caga galyp bilermi?Ginisleyin dusunje berayseniz yoldasym bilen sizden hosal bolardyk.
Hich hili alamatsyz(aybashynyng dowamly gelmegi,ash saylamazlyk,yurek bulanmasyz,gowsung agyrmasy )gowrelilik osup bilyami,yagny gowrede chaga galyp bilermi yada bilmezmi?
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Aşgabatda we Balkanabatda geçirilen iki duşuşyk Türkmenistanyň futbol boýunça çempionatynyň ýokary ligasynyň 5-nji tapgyryny jemledi.
“Aşgabat” adybir stadionda “Daşogzy” kabul etdi. Ilgiz Abdyrahmanowyň şägirtleri şu möwsümde häzirlikçe diýseň şowsuz çykyş edýärler we çempionatda bir pökgi hem geçirmedik ýeke-täk topar bolmagynda galýar. Ine, “Aşgabat” bilen bolan oýunda-da daşoguzlylar öz derwezelerine jogapsyz üç pökgi geçirtdiler. Ýeňiji topardan Berdi Şamyradow (iki pökgi) bilen Pirmyrat Gazakow tapawutlandy.
Balkanabatdaky oýun hem hut şeýle hasap bilen tamamlandy. “Balkan” “Energetikden” üstün çykdy. Pökgüleriň üçüsini-de Myrat Ýagşyýew geçirdi. Geçen tapgyrda “Daşogzy” 6:0 hasabynda ýeňipdi. Şol duşuşykda hem bu ukyply futbolçy pentatrik eden (bir oýunda 5 gol geçirmek) ilkinji futbolçy bolupdy. Ine, indi bolsa M. Ýagşyýew üç pökgi geçirip, ilkinji het-trigini etdi we 8 gol bilen netijeli hüjümçileriň sanawynda öňe saýlandy.
Bu ýeňişden soň, “Balkan” ýene birinji orna gaýdyp geldi.
Milli çempionatyň 6-njy tapgyry 10-njy aprelde “Ahal” — HTTU duşuşygy bilen açylar.


text:
Düýn Yragyň demirgazygyndaky Kirkuk şäheriniň köp adamly bir bazarynda maşyna ýerleşdirilen bombanyň partlamagy netijesinde azyndan bäş adam ölüp, ençeme adam ýaralandy.
Birleşen Ştatlaryň resmileri soňky wagtlar bu regiondaky nebit ýataklary we territoriýalar barada ýerli kürtler bilen araplaryň arasynda kem-kem güýçlenýän dawalaryň çynlakaý konfliktleriň döremegine getirmeginiň mümkindigi barada duýduryş berip gelýärler.
Yrakdaky amerikan goşunlarynyň 2011-nji ýylyň ahyryna çenli Yrakdan doly çykmak planlarynyň çäklerinde ýurduň ilatly punktlaryny terk edip başlamaklary bilen, Yrakdaky howpsuzlyk meselesi bilen baglanyşykly ýagdajlar kem-kem çynlakaý meselä öwrülýär.


text:
Ukrainanyň paýtagty Kiýewde müňlerçe adam öz liderleri Stepan Banderanyň hatyrasyna ýöriş geçirdi. Elleri alawly milletçiler Banderanyň 105-nji doglan gününi bellemek üçin çarşenbe güni agşam köçelere çykdylar.
Bandera Ukrainada gapma-garşy şahsyýetdir. Ol Ukrainanyň günbatarynda azatlygyň göreşijisi diýip hasaplanylýar. Ýöne ýurduň gündogarynda bolsa, ol 2-nji jahan urşy döwründe nasistler bilen hyzmatdaşlyk eden dönük diýlip atlandyrylýar.
Kiýewde Ýewropa bilen integrasiýanyň tarapynda çykyş edýän müňlerçe adam bir aýdan gowrak wagt bäri protestleri geçirýär. Muňa prezident Wiktor Ýanukowiçiň Ýewropa Bileleşigi bilen ýakyn gatnaşyklary saklamak baradaky ylalaşygy soňa goýmagy sebäp bolupdyr.


text:
Alberto Morawia
Alberto Morawia
(1907-1990)
XX asyr italýan edebiýatynyň iň tanymal ýazyjylarynyň biri Alberto Morawia 1907-nji ýylda Rimde dünýä inýär. Onuň hakyky familiýasy Pinkerle, Morawia bolsa ýazyjynyň edebi lakamydyr. 9 ýaşyndaka Morawia erbet keselläpdir, diňe 17 ýaşynda düzelipdir. Geljekki ýazyjy şol ýarawsyz wagty örän köp kitap okapdyr. Has hem XVII, XVIII asyr ýazyjylaryny (Goldoni, Şekspir, Molýer ýaly ýazyjylary) ürç edip okapdyr. Dilleri hem öwrenipdir: italýan, fransuz, nemes, iňlis dilini suwara bilýär eken. Ol 17 ýaşyndaka ýazyjylyk senedine baş goşupdyr. Hassahanadan çykarylandan soň, Morawia Bressanon atly şäherçede ýaşap, şol ýerde “Biperwaýlar” atly ilkinji romanyny ýazmaga girişipdir. Bu eser 1929-nji ýylda çap edilip, döwrüň syýasy gapma-garşylyklaryna garamazdan, ýazaryna derrew şöhrat getirýär. Mundan soň ýazyjy özüniň pikirdeş italýan ýazyjylary Korrado Alwaro we Massimo Bontempelli bilen dostlaşýar, “XX asyr” žurnalyna işe girip, ol ýerde “Ýadan Kortijiana” atly nowellasyny çap edýär. Ol wagtky Italiýada häkimýetlik eden faşistler “Biperwaýlar” romanynda özlerine garşy pikirleri tapyp, ýazyja garşy göreşip başlaýarlar. Şonuň üçin ýazyjy uzak wagtlap syýahat edýär, ýol ýazgylarydyr makalalaryny “La Stampa” gazetinde çap etdirýär. Morawia Gresiýada, Hytaýda, ABŞ-da, Fransiýada, Meksikada bolýar, ol ýerleriň ýokary okuw jaýlarynda I.Niewo, A.Mandzoni, J.Werga ýaly ýazyjylar baradaky leksiýalar bilen çykyş edýär.
1937-nji ýylda Italiýa gaýdyp baranyndan soň, ýazyjy “Bompiani” žurnalynda “Ýalan” atly hekaýalar ýygyndysyny çap etdirýär. 1941-nji ýylda Morawianyň “Maskarad” atly antifaşistik romany kitap bolup çykýar. Bu romandan soň ýazyja eserlerini çap etmek gadagan edilýär, şonuň üçin ýazyjy makalalaryny “Pseudo” lakamy bilen çykartmaga mejbur bolýar. Uruş döwri Morawia Kapride ýaşap, ol ýerde “Agostino”(1944) romanyny tamamlaýar. Şol döwürlerde hem “Epidemiýa” ýygyndysyna girizilen hekaýalary çap edilýär. Uruş döwri gören zatlarynyň täsirinde Morawia “Çoçara”(1957) atly iň belli romanlarynyň birini döredýär. Italiýa, Rima gaýdyp baranyndan soň ýazyjy has hem öndümli işleýär, “Karriere della sera” gazetinde ömrüniň ahyryna çenli makalalary bilen çykyş edýär, döwrüň her bir wajyp hadysalaryna seslenýär.
Alberto Morawianyň uruşdan soňky döwürlerde ýazan eserlerinden “Rimli”(1947), “Konformist”(1951), “Ýigrenç”(1854), “Gam-gussa”(1960), “Üns”(1965), “Men we ol”(1971), “Içki durmuş”(1978) romanlary, “Boýunegmezlik”(1948), “Är-aýalyň durmuşyndan”(1949) powestleri, “Rim hekaýalary”(1954), “Täze Rim hekaýalary”(1959), “Atom”(1962), “Jennet”(1970), “Başga durmuş”(1873), “Bäh”(1976), “Zat”(1983) atly hekaýalar ýygyndylary bütin dünýäde meşhurlyk gazanyp, okyjylar tarapyndan söýülip okalýan eserlere öwrülýär. Morawia “Täze deliller” atly žurnal açýar, onda Sartr, Wittorini, Italo kalwino ýaly ýazyjylar öz eserlerini çap etdirýärler. 1958-nji ýylda ýazyjyny Nobel baýragyna dalaşgär saýlaýarlar. Ol iň mynasyby hasaplansa-da, baýrak döwrüň ýagdaýy sebäpli Pasternaga gowşurylýar.
Morawia 1990-njy ýylda aradan çykýar. Ol dünýeden öteninden soň hem täze hekaýalar ýygyndylary çap edilýär.


text:
Adamzat taryhynda ilkinji bolup Aýa gonan amerikaly astronawt Nil Armstrong ýekşenbe güni 82 ýaşynyň içinde aradan çykdy. Şu aýyň başynda ol ýürek operasiýasyny başdan geçiripdi.
“Apollon-11” kosmos gämisiniň komandiri Nil Armstrong 1969-njy ýylyň 20-nji iýulynda taryhda ilkinji bolup Aýyň üstüne aýak basypdy. Ol şonda özüniň Aýyň üstünde äden ädimlerini “adam üçin kiçijik ädimler, emma adamzat üçin ägirt uly öňe böküşlik” diýip atlandyrypdy.
Şonda Nil Armstrong bilen amerikan astronoawty Edwin Oldrin Aýyň üstünde üç sagada golaý ýöräpdiler. 1969-njy ýyl bilen 1972-nji ýyl aralygynda jemi 12 sany amerikan astronawty Aýyň üstüne gondy.


text:
Mekdepdäki geçirilen dabaralarda uçurymlara ak ýol arzuw edildi, göreldeli okuwçylara sowgatlar gowşuryldy. «Soňky jaň» dabaralary tamamlanandan soň, agşam, ýurduň welaýatlaryndaky stadionlarda mekdep okuwçylarydyr bilim işgärleriniň gatnaşmagynda baýramçylyk çäreleri geçirildi. Uçurymlaryň baýramy has resmileşýär
Soňky ýyllar mekdep uçurymlarynyň dabaralary has resmileşdirilýär. Hatda 2-3 ýyl mundan ozal hem «Soňky jaň» dabarasy mekdebiň çäginden gaty daşyna çykmazdy. 25-nji maý güni mekdepde uçurymlaryň şanyna özboluşlyja dabarajyk gurnalardy. Şondan soň, ýaşlar öz meýillerine görä, köpçülikleýin gezelenje çykardylar, teatrlarda, konsert merkezlerinde guralýan tomaşalara barardylar.
Şu ýylky geçirilen «Soňky jaň» dabarasy diňe bir paýtagtda däl, eýsem welaýatlarda hem resmi häsiýete eýe boldy. Welaýat merkezindäki stadionlarda mekdep okuwçylarydyr bilim işgärleriniň gatnaşmagynda uly çäreler guraldy. Ol çärelere welaýat häkimleriniň hut özleri baryp, söz sözläp, uçurymlary gutladylar.
Aşgabat şäher häkimliginiň, Medeniýet hem-de Bilim ministrlikleriniň bilelikde guramagynda paýtagda geçirilen «Soňky jaň» dabarasy has-da şowhunly boldy. Oňa mekdep uçurymlary bilen birlikde, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, Umumymilli «Galkynyş» hereketine girýän jemgyýetçilik guramalarynyň, ylym we bilim berýän ulgamlaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriň wekilleri hem gatnaşdylar. Bu ýerde geçirilen dabarada ýurduň belli bagşy-sazandalary uly konsert berdiler. Restoranlar düşewüntsiz galdylar
25-nji maý diňe bir mekdep uçurymlary üçin däl, eýsem köpler üçin baýramçylyk. Ol gün gül satýanlar, maşynlarynda kireý edýänler, aýdymçylar öz düşewüntlerini ep-esli derejede artdyrýarlar.
Emma paýtagtyň restoranlarynyň eýeleri welin ol gün düşewüntden galmaly boldular. Iki ýyl mundan öň restoranlaryň birinde mekdep uçurymlarynyň arasynda ýüz beren pajygaly wakadan soň, resmi häkimiýetler ýaşlaryň 25-nji maý gününde restoranlara üýşmekliklerine berk çäklendirmeler girizdiler.Ýerli habarçynyň maglumatlary easynda taýýarlandy
.


text:
Şenbe güni Yragyň premýer-ministri Nuri al-Mäliki arap-kürt dawalaryny gowşatmak maksady bilen geçirilen gepleşikleriň şowsuz tamamlanmagynyň yzy bilen ýurtda etniki konfliktleriň möwç almak howpunyň bardygyny aýdyp, beýanat etdi.
Bagdatda geçirilen metbugat konferensiýasynda eden bu çykyşynda ol “Eger etniki konfliktler ýüze çyksa, munuň örän ýakymsyz we agyryly konflikt” boljakdygyny aýtdy.
Şeýle hem, ol bular ýaly etniki konfliktleriň kürtleriňem, araplaryňam, türkmenleriňem bähbidine bolmajakdygyny nygtady.
Geçen anna güni Yragyň awtonom Kürdüstan regionynyň hökümeti merkezi hökümet bilen gepleşikleriň başa barmazlygynyň sebäbini Yragyň demirgazyk regionyna gözegçilik edýän ýörite harby komandowaniýäni ýatyrmak barada Kürdüstan hökümetiniň eden haýyşynyn ret edilendigi bilen düşündirdi.


text:
Ukrainanyň Donetsk regionyndaky resmiler soňky 24 sagadyň dowamynda orsparaz separatistler bilen hökümet güýçleriniň arasynda bolan çaknyşyklarda 34 adamyň öldürilendigini aýdýarlar.
Bu baradaky maglumatlar Ukrainanyň Kiýewdäki resmileri Ilowaýask şäherçesiniň kontrollygyny ele salmak üçin orsparaz separatistlerine garşy söweşlerde dokuz esgeriň ölendigini aýdandan gysga wagt soň mälim edildi. Gürrüňi edilýän bu şäherçe separatistleriň agalygyndaky Donetsk şäheriniň eteginde ýerleşýär.
Öldürilen dokuz esgeriň Donetsk regional hökümetiniň adam ýitgileri barada mälim eden sanawyna goşulyp-goşulmandygy barada takyk maglumat berilmeýär.
Ukrainanyň gündogarynda hökümet güýçleri bilen orsparaz pitneçileriň arasynda dört äýdan gowrak wagt bäri dowam edýän çaknyşyklarda 2 müňden gowrak adam öldürildi.


text:
Öýňüze aşmak üçin ýoluň gyrasynda durandygyňyzy göz öňüňize getiriň. Barjak ýeriňiziň adresini mobil telefonyňyzdaky programma ýazýaňyz, bir salymdan soňra maşyn gelýär, siz hem oňa münüp, edil adaty takside bolşy ýaly, öýňüze tarap ýola düşýäňiz.
Emma bu maşynyň beýlekilerden bir tapawutly ýeri bar, ol hem ulagda sürüjiniň ýokdugydyr.
Munuň bir ylmy çeper-eser ýaly bolup görünmegi-de mümkin. Emma awtomobil senagatyndaky özgerişlikler bu planlary ýakyn gelejekde durmuşa geçirmäge mümkinçilik döredýär.
Özgermeler
Sürüjisiz ulaglaryň peýda bolmagy bilen, adamlaryň adaty durmuşynda köp sanly özgermeleriň bolmagyna garaşylýar. Gürrüňi gidýän ulaglaryň ulanylyp başlanmagy netijesinde ýangyjyň we wagtyň tygşytlanmagyna garaşylýar. Şeýle-de bu ulaglar gartaşan, maýyp we serhoş adamlaryň gatnaw mümkinçiliklerini has ýönekeýleşdirer diýlip çaklanylýar.
Şeýle-de bu ulaglar, awtomatiki görnüşde birnäçe, ýagny: haýsy tizlik bilen hereket etmek, maşynlaryň arasyndaky howpsuz aralygy kesgitlemek, haçan we haýsy öwrümden sowulmak ýaly wezipeleri ýerine ýetirip biler. Bu hem öz gezeginde ýol dykynlarynyň emele gelmeginiň öňüni alyp biler diýip umyt edilýär.
Ýakyn wagtda awtomatiki sürüjili ulaglaryň durmuşa uly özgertmeleri getirmegi ähtimal. Sebäbi bu ulgamyň çäklerinde işleýän täze ulaglar hem çykaryldy.
Gürrüňi gidýän kompýuter ulgamlary awtoulagyň ýoldan çykman hereket etmegine, durmagyna we beýlekilere ýardam edýär.
Täze sistema ornaşdyrylan ulagyň doly sazlaşykly hereket edip bilmegi üçin, degişli tilsimatlaryň kameralar, sensorlar we radarlar bilen utgaşyp işlemegi zerurdyr.
Bu gurallar kompýuter programmasyna awtomobiliň daşynda bolup geçýän zatlar hakda maglumat berýär. Şeýlelikde kompýuter programmasy ýollaryň gyralaryny, ýollardaky çyzyklary, ýazgylary, pyýada adamlary-da seljerip bilýär.
Sözüň doly manysynda howpsuz bolmagy üçin, sürüjisiz ulaglaryň daş-töwerekdäki beýleki awtomobiller bilen hem sazlaşykly hereket etmegi başarmalydygy nygtalýar.
Miçigan ştatynyň Ann Arbor awtomobil-barlaglar merkeziniň transport ulgamlarynyň analiz bölüminiň direktory Riçard Wallas awtomobilleriň özara gatnaşykda bolmaklygynyň esasan hem ýol çatryklarynda wajypdygyny aýdýar:
"Eger siz dyknyşykly şäherde bolsaňyz, radar we optiki sistemalar burçlardaky zatlary görkezmek üçin amatsyz. Sebäbi binalar we çatryklar 90 gradus burçdaky ýoldan gelýän zady görmäge päsgelçilik berýär. Radio kommunikasiýa ýola goýulmadyk halatynda hem ýol hadysalary döräp biler".
Deslapky görnüşleri işlenip düzüldi
Sürüjisiz ulaglaryň deslapky görnüşleri eýýäm işlenip düzüldi. Emma, degişli ekspertleriň pikiriçe, olaryň halk köpçüligine elýeterli bolmagy üçin ýene-de on ýyl töweregi wagt gerek bolar.
Google kompaniýasy özüniň döreden şeýle awtomobilleriniň biriniň hiç hili ýol hadysasyna uçraman 700 müň kilometr ýol geçendigini aýdýar.
Geçen aý Mercedes-Benz kompaniýasy özüniň 100 müň dollarlyk S-class awtomobillerinde "wirtual sürüji" atly ulgamy işledip görkezdi. German kompaniýasynyň aýtmagyna görä, bu sistema awtomobili şäher şertlerinde sagatda 200 kilometr tizlikde dolandyryp bilýär.
Şol bir wagtyň özünde-de düýbi Britaniýada ýerleşýän Oksford uniwersiteti sürüji talap etmeýän we Apple kompaniýasynyň iPad tableti arkaly dolandyryljak awtomobiliň üstünde işleýär.


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistandan daşary ýurtlara gidip okaýan ýaşlaryň sanynyň barha köpelýändigi aýdylýar. Ýokary bilimini daşary ýurtlarda tamamlap, Türkmenistana dolanan ýaşlaryň bolsa, alan diplomlaryny ýurtda tassyklatmaly bolýandyklary, onuň çäginde türkmen dilinden hem synag tabşyrmalydyklary resmi maglumatlarda bellenilýär.
Eýsem, daşary ýurt dilinde bilim alan türkmenistanly ýaşlar, şol alan bilimlerini Türkmenistanda türkmen dilinde nähili özleşdirmegi göz öňünde tutýarlar?
Azatlyk Radiosy bu soragyň jogaby bilen gyzyklanyp, ýokary bilimini Türkiýede we Ukrainada dowam etdirýän türkmenistanly ýaşlar bilen söhbetdeş boldy.


text:
“Siriýa meselesinde Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdogan bilen ýaňadandan hyzmatdaşlyk edilmeli”
Tillerson Tramp tarapyndan dalaşgär hökmünde hödürleneninden soň, ABŞ-nyň Senatynyň Daşary gatnaşyklar komitedinde senatorlaryň daşary syýasat bilen bagly soraglaryna jogap berdi
ABŞ-nyň Prezidentlik wezipesini 20-nji ýanwarda kabul edip aljak Donald Trampyň Döwlet sekretarlygyna dalaşgär Reks Tillerson: “Siriýa meselesinde Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdogan bilen ýaňadandan hyzmatdaşlyk edilmeli. Türkiýe Biz üçin NATO agza köne hyzmatdaşymyz” diýdi.
Tillerson Tramp tarapyndan dalaşgär hökmünde hödürleneninden soň, ABŞ-nyň Senatynyň Daşary gatnaşyklar komitedinde senatorlaryň daşary syýasat bilen bagly soraglaryna jogap berdi.
Siriýada bolup geçýän içerki söweşiň tamamlanmagyndan soň, Ýakyn Gündogarda ABŞ-nyň liderliginiň ýok bolup-bolmajakdygy bilen bagly berilen soraga Tillerson ABŞ-nyň sebitde ýaňadandan güýçli pozisiýa eýelemegi üçin hyzmatdaşlary we dostlary bilen ýaňadandan iş salyşmalydygyny belledi.
Siriýada Türkiýäniň, Russiýanyň we Eýranyň syýasatlarynyň wajyp paýy bardygyny nygtan Tillerson: “Siriýa meselesinde Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdogan bilen ýaňadandan hyzmatdaşlyk edilmeli. Türkiýe Biz üçin NATO agza köne hyzmatdaşymyz. Sebitde ABŞ-nyň kemligine aladalandy we ýüzüni Russiýa tarap öwürdi. Russiýa uzak möhletleýin hyzmatdaş däldir. Russiýanyň uzak möhletleýin hyzmatdaş bolup bilmejekdigini açyk ýagdaýda görkezmegimiz zerur. Türkiýäniň hyzmatdaşy ABŞ-dyr” diýdi.
Siriýada terror guramasy DAIŞ-e garşy göreşmegiň möhümdigini bellän Tillerson Siriýanyň Prezidenti Başar Asadyň gitmelidigini mälim etdi.
Tillerson: “Asatdan soň kimiň geljekdigine karar bermelidiris” diýip belledi.


text:
Russiýanyň goranmak ministri Sergeý Şoýgu Orsýetiň Kaspi deňzindäki uruş gämileriniň Siriýadaky “Yslam döwleti” atly toparyna garşy ganatly raketa hüjümlerini amala aşyryp başlandygyny aýtdy.
Şoýgu bu barada 7-nji oktýabrda telewideniýede görkezilen çykyşynda belledi. Ol Kaspi deňzindäki dört gämiden 26 raketanyň uçurylandygyny we Siriýanyň günbatarynda nyşana alnan ýere ýetmek üçin 1500 kilometr çemesi aralygy geçendigini aýtdy. Şeýle-de, Şoýgu raketalaryň nyşana alnan ýere baryp ýetendigini sözüniň üstüne goşdy.
“Intensiw” howa zarbalary
Şol bir wagtyň özünde Orsýetiň öten agşam günbatar Siriýa uran howa zarbalarynyň yzy Siriýanyň hökümet güýçleriniň gozgalaňçylaryň pozisiýalarynyň azyndan dördüsine garşy guryýer hüjümleri bilen utgaşdy.
Siriýanyň Britaniýadaky Adam hukuklary obserwatoriýasy 7-nji oktýabrda rus uçarlarynyň Siriýanyň iki welaýatyna “intensiw” howa zarbalaryny urandygyny aýtdy.
Howa zarbalarynda merkezi Hama welaýatynda dört ýer, demirgazyk-günbatar Idlib welaýatynda bolsa üç ýer nyşana alyndy.
“Adatdakysyndan has intensiw”
Bombalaýyş Siriýanyň hökümetçi milisiýasynyň gozgalaňçylaryň pozisiýalaryna garşy guryýer hüjümleri bilen utgaşdy.
Siriýanyň Britaniýadaky Adam hukuklary obserwatoriýasy bu hüjümleriň “adatdakysyndan has intensiw” bolandygyny, emma adam ýitgileriniň bolup-bolmandygy barada häzirlikçe takyk maglumatyň ýokdugyny habar berýär.
Gürrüňi edilýän synçy toparyň ýolbaşçysy Rami Abdel Rahmanyň aýtmagyna görä, “ilkinji gezek howa zarbalary režim güýçleriniň we gozgalaňçylaryň arasyndaky guryýer söweşleri bilen bir wagtda geçirildi”.
Siriýadaky gozgalaňçylar, Türkiýe we Günbataryň birnäçe ýurdy Russiýany diňe “Yslam döwleti” atly ýaragly toparyň söweşijilerini däl-de, oppozision güýçleri, şol sanda aram we yslamçy gozgalaňçylary howadan nyşana alýanlykda aýyplaýarlar.
Gury goşuny
Şol bir wagtda 6-njy oktýabrda Russiýanyň häkimiýetleri Moskwanyň Siriýada guryýer goşunyny ýerleşdirmejekdigini we prezident Başar al-Assadyň tarapynda söweşmek üçin meýletinçileri hakyna tutmaýandygyny tekrarladylar.
Russiýa “Siriýa gitmek üçin meýletinçileriň hiç birini çagyrmaýar we hiç kimi hakyna tutmaýar” diýip, Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Mariýa Zaharowa hepdelik brifinginde aýtdy.
Russiýa özüniň “Yslam döwleti” atly ýaragly toparyň söweşijilerini we beýleki ekstremistleri nyşana alýandygyny aýdyp, 30-njy sentýabrda Siriýada howa hüjümlerine başlady. Bu 1991-nji ýylda öňki Sowet Soýuzy dargaly bäri Moskwanyň ýurduň daşynda amala aşyrýan iň uly harby hüjümleridir.
Birleşen Ştatlar we onuň “Yslam döwleti” atly topary nyşana alýan koalisiýasyndaky ýaranlary Russiýanyň eden howa hüjümleriniň agalabasynda Siriýanyň hökümetine garşy aram opponentleriň nyşana alnandygyny aýtdylar. Şeýle-de olar Russiýanyň bu hüjümleri amala aşyrmak arkaly Assady goldamagy maksat edinýändigine ynanýarlar.


text:
Prezident Obamanyň we Birleşen Ştatlaryň halkynyň adyndan Türkmenistanyň halkyny 27-nji oktýabrda belleýän Garaşsyzlyk baýramy, Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 23 ýyllygy bilen gutlaýaryn diýip, Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerriniň Waşingtondan metbugat üçin ýaýradan beýanatynda aýdylýar.
Döwlet sekretary Türkmenistan 1991-nji ýylda öz garaşsyzlygyny jar edende, Birleşen Ştatlaryň hem türkmen halkynyň gazanan üstünligini baýram edendigini ýatlaýar.
Gutlagyň dowamynda ýene şeýle diýilýär: «Şol ýylyň aýagynda Sowet Soýuzynyň soňky respublikalary hem garaşsyzlygyny jar edende, prezident Jorj H.W.Buş ‘indi biziň wezipämiz bu täze döwletleri parahatçylygy gorap saklamaga we has abadançylykly gelejek gurmaga çekmekden ybarat' diýdi.»
Jon Kerri şondan soňky 23 ýylda Birleşen Ştatlar bilen Türkmenistanyň «has parahatçylykly we durnukly sebit döretmek ugrunda bilelikde işländigine» ünsi çekýär.
«Biz siz bilen umumy maksatlarymyza ýetmek, söwda we biznes gatnaşyklarymyzy giňeltmekden professional, medeni we magayrf alyş-çalyşlarymyzy ösdürmäge çenli ýakyndan işleşmegi dowam etdireris» diýip, gutlagda aýdylýar.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary gutlagyň soňunda Türkmenistanyň halkyna parahatçylykly, ösüşli we abadançylykly gelejek baradaky iň gowy arzuwlaryny ýollapdyr.


text:
Şu gün Türkmenistanda beýik türkmen klassyk şahyry Nurmuhammet Andalybyň doglan gününiň 350 ýyllygyna bagyşlanyp ýörite halkara ylmy konferensiýasy açylýar.
Aşgabatda we Daşoguzda geçiriljek bu üç günlük ylmy konferensiýa Orsýetiň döredijilik intelligensiýasynyň delegasiýasy-da gatnaşar.
Ylmy konferensiýanyň delegatlarynyň diňe bir edebi we ylmy çykyşlar bilen çäklenmän, eýsem Türkmenistanyň käbir taryhy ýerlerine, şol sanda Daşoguz welaýatyndaky Nurmuhammet Andalybyň dogduk obasy bolan Garamazy obasyna-da sapar etjekdikleri habar berilýär.


text:
Şu gün Özbegistanyň sudy ekstremistik yslamçy topara agzalykda aýyplanýan adamlaryň bir toparyny türme tussaglygyna höküm etdi.
“Hizb ut-Tahrir” guramasyna agzalykda aýyplanýanlardan ikisine sud 7 ýyl, galan alty adamyň her birine bolsa 6 ýyl türme tussaglygyny berdi.
Dünýä ýurtlarynyň köpüsinde “Hizb ut-Tahrir” guramasy ekstremistik dini gurama hökmünde kanun tarapyndan gadagan edilen.
Ýöne käbir halkara guramalary özbek prezidenti Yslam Karimowy öz režimine garşy çykyş edýän adamlary dini ekstremizmde aýyplap tussag edýänlikde hem tankytlaýarlar.


text:
Damask Waşingtony öz giňişliginde özünden birugsat söweşijilere garşy howadan zarba urmazlyga çagyrdy.
Siriýanyň daşary işler ministri Walid al-Moallemyň 25-nji awgustda Damaskda aýtmagyna görä, Siriýanyň hökümeti özünden birugsat “islendik tarapyň” eden hereketine agressiýa hökmünde sereder.
Şeýle-de al-Moallem Siriýanyň yslam terrorçylaryna garşy söweşde halkara jemgyýetçiligi bilen işleşmäge-de taýýardygyny aýtdy. Onuň soňky çykyşy ABŞ-nyň Yrakda Siriýanyň serhedine golaý ýerde “Yslam döwletiniň” söweşijilerine garşy howadan amala aşyrýan hüjümlerine Damaskyň ilkinji resmi reaksiýasy boldy.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet sapary bilen Koreýa Respublikasyna ugraýar.
Öňde boljak ýokary derejedäki türkmen-koreý gepleşikleriniň barşynda durmuş-ykdysady ösüşi göz öňünde tutmak bilen, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň möhüm ugurlary kesgitlener. Garaşylyşy ýaly, duşuşygyň netijeleri boýunça hyzmatdaşlygyň kadalaşdyryjy hukuk binýadyny has-da giňeltjek ikitaraplaýyn resminamalaryň toplumyna gol çekiler.
Bu ugurda söwda-ykdysady, ylym we tehnologiýa boýunça hyzmatdaşlyk baradaky Hökümetara türkmen-koreý toparynyň işi uly ähmiýete eýedir. Bu toparyň nobatdaky mejlisi Koreýa Respublikasynyň paýtagtynda dowam edýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Koreýa Respublikasyna döwlet saparynyň çäklerinde 12-nji aprelde Tegu şäherinde öz işine başlajak VII Bütindünýä suw forumyna gatnaşar.
Türkmen Lideriniň döwlet we hökümet baştutanlarynyň, şeýle hem iri halkara guramalarynyň köpüsini bir ýere jemlejek dünýä möçberindäki foruma çagyrylmagy suwy netijeli peýdalanmak meseleleri boýunça sebit we halkara gatnaşyklaryny ýola goýmaga ägirt uly goşant goşýan Türkmenistanyň uly abraýa eýedigine aýdyň şaýatlyk edýär.


text:
Aşgabat, 10.03.2015. “Türkmenportal”.
Başsaka şäherçesiniň ýaşaýjysy Nigara Halimowanyň öňem üç çagasy: sekiz ýaşly Rozasy, alty ýaşly Şatlygy we dördüni dolduran Maýsasy bardy. 2014-nji ýylyň 24-nji noýabrynda bu maşgala ýene üç çaga goşuldy — üçemler dünýä indi. Bu barada “turkmenistan.gov.tm” saýty habar berýär.
Umumy geňeş etmeden soň, üçemlere Leýli, Selbi we Näzli diýip şahyrana at berdiler.
Baharyň şu ajap çagynda Nigara Halimowa we onuň gyzlary köp sanly gutlaglary Kabul etdiler.
Düýn bu maşgala Kärdeşler arkalaşygynyň etrap birleşiginiň başlygy Perhat Halmyradow gelip, üçemlere, olaryň ejesine sowgat gowşurdy we olary Halkara zenanlar güni bilen gutlady.
Gepiň gerdişine görä aýtsak, üçemleriň dünýä inmegi gözbaşyny Amyderýadan alyp gaýdýan Amy-Bahar kölüniň golaýynda ýerleşýän Başsaka şäherçesi üçin täzelikdir.
Umuman aýdylanda Farap etrabynda 2013-nji we 2014-nji ýyllarda iki maşgalada birbada üç, otuz bir maşgalada bolsa ekiz çaga dünýä indi.


text:
Hakerler 12-nji aprelde Eýranyň arap dilindäki «Al-Alam» telekanalynyň sosial media sahypalaryna hüjüm edip, saudlylaryň ýolbaşçylygynda ýemenli pitneçilere garşy urşy goldaýan we pitne lideriniň öldürilendigini aýdýan habar ýerleşdirdiler.
«Al-Alam” özüniň twitter hasabyna we YouTube sahypasyna edilen hüjümiň arkasynda Saud Arabystanynyň durandygyny aýtdy.
Hakerler Eýranyň goldaýan pitneçi lideri Abdulmalik al-Hutiniň ölendigini aýdyp, «Al-Alamyň» Ýakyn Gündogardaky habarçylary barada jikme-jik maglumat çap edipdirler.
Şeýle-de olar döwüp giren sahypalarynda saud patyşasy Salmany öwýän aýdym ýerleşdiripdirler.


text:
Aşgabat, 16.03.2015. “Türkmenportal”.
Belarus Respublikasyndan hoş habar, has dogrusy, täze kitap gelip gowuşdy.
«Mukaddes söýgi» diýen at bilen «Ýürekleriň sazlaşygy» diýen tapgyrda neşir edilen bu kitaba türkmen hem belarus ýazyjy-şahyrlarynyň eserleri ýerleşdirilipdir. Kitap türkmen edebiýatynyň ýakyn dosty Ales Karlýukowiçiň türkmen-belarus edebi gatnaşyklary hakynda giňişleýin makalasy bilen açylýar.
Tanymal belarus şahyry Ales Badak tarapyndan çapa taýýarlanyp, Minskiniň «Zwezda» neşirýatynda capdan çykan bu kitaba biziň ildeşlerimiz, Türkmenistanyň halk ýazyjylary Atamyrat Atabaýewiň, Orazguly Annaýewiň, Hudaýberdi Diwangulyýewiň, ýazyjy-şahyrlar Agageldi Allanazarowyň, Osman Ödäýewiň, Gurbannazar Orazgulyýewiň, Kömek Kulyýewiň, Gurbanýaz Daşgynowyň, Bibi Orazdurdyýewanyň goşgularydyr hekaýalary girizilipdir.
Bu kitabyň neşir edilmegi hem doganlyk-dostlukdan nyşan bolup, türkmen edebiýatynyň örüsiniň barha giňelýändigini alamatlandyrýar.


text:
Eger-de Dagystanda Täze ýyl baýramçylygynyň bellenmezligine çagyryş etmek meýliňiz bar bolsa, ägä boluň! Siziň gözenegiň aňyrsyndan çykmagyňyz hem mümkin.
Dagystanyň Hasawýurt şäherinde üç adam “Täze ýyly bellemäň” diýen çagyryşlary üçin administratiw jogapkärçilige çekilip, on gün tussaglyga höküm edilipdi.
Magomed Abdulkerimow, başga-da iki erkek kişi türmeden 9-njy ýanwarda boşadyldylar. 27-nji dekabr güni 10 adam “Täze ýylyň musulman baýramçylygy däldigini aýdyp, ony bellemezlige” çagyrýan kagyzlary
ýaýradandyklary üçin tussag edilipdi.
"Kanun bozulmady"
Tussag edilenleriň 6-sy birnäçe sagatdan soň goýberildi. Şamil Aglarhanow bolsa, üç günden soň, ýagny 29-njy dekabrda azat edildi.
Şol adamlaryň aýtmagyna görä, olara aklawçylary bilen duşuşmaga rugsat berilmändir. Aklawçy Ziýawedin Uwaýisow beýle çagyryşly kagyzlary ýaýratmak bilen, kanunyň bozulmaýandygyny öňe sürýär.
Tussaglykda oturyp çykan şol adamlaryň bellemegine görä, çagyryşly kagyzlary olara ýerli metjitde beripdirler. Dagystanda dünýewi baýramçylyklaryň bellenilip-bellenmezligi meselesinde uly jedeller dowam edýär.
2011-nji ýylyň dekabrynda Dagystanyň premýer-ministriniň orunbasary Rizwan Gazimagomedow “ýurduň mekdepleriniň üçden ikisinde Täze ýyly bellemezlik yglan edilipdir” diýilýän habarlary ret edip, çykyş hem edipdi. Şonda Gazimagomedow Dagystanyň dünýewi bir respublikadygyny nygtap, dünýewi baýramçylyklaryň bellenmeginiň dowam etjekdigini sözüniň üstüne goşupdy.
28-nji dekabrda geçirilen juma namazynyň dowamynda ýerli ymamlar adamlary Täze ýyly bellemezlige çagyryş edipdiler. Olar yslam dininiň öz ýyl hasabynyň bardygyny nygtapdylar.
Şu ýyl Dagystanyň paýtagty Mahaçgalada baýramçylyk juda çäkli derejede bellenilip geçilipdir. Şäheriň merkezi meýdançasynda dikilen baýramçylyk arçasyny hem polisiýa işgärleri gorapdyr.


text:
Birleşen Ştatlaryň Owganystandaky koalisiýasynyň komandiri gunduz şäherindäki hassahana urlan howa zarbasy ýalňyşlyk boldy diýdi.
3-nji oktýabrdaky howa zarbasynda azyndan 22 adam öldürildi, ondan gowrak adam bolsa ýaralandy.
Bu hassahana «Serhetsiz lukmanlar» guramasy tarapyndan dolandyrylýardy. General Jon Kambel 6-njy oktýabrda Senatyň Ýaragly gulluklary komitetiniň öňünde hasabat berip, «hassahana ýalňyşlyk esasynda uruldy» diýdi.
"Biz hiç wagt goragly saglyk desgasyny bilkastdan nyşana almarys» diýip, ol aýtdy. Ol indi gunduzdaky ýaly hadysalaryň bolmazlygy üçin esgerler has berk tälim beriljegini aýtdy.
Kambel 5-nji oktýabrda bu howa zarbasynyň «Talyban» hüjümi astyndaky owgan hökümet güýçleriniň talaby esasynda urlandygyny aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň harbylary ozal pitneçileriň bu ýerde amerikan güýçlerini oka tutandygyny aýdypdy.


text:
2014-nji ýylda Braziliýada geçiriljek futbol boýunça Dünýä çempionatynda komandalaryň ýaryş tertibi kesgitlendi. Anna güni yglan edilen plana görä, Orsýet “H” ýagny iň gowşak toparda görkezilýär we onuň Belgiýa, Alžir hem Günorta Koreýa bilen ýaryşmalydygy aýdylýar.
Şol bir wagtda-da, Eýran we Bosniýa-Gersegowina has güýçli “F” toparyna girdi. Bu ýurtlar bir-biri we adatça güýçli hasaplanýan Argentina hem Afrikanyň çempiony Nigeriýa bilen ýaryşmaly bolarlar.
Horwatiýa “A” toparynyň düzüminde bäş gezek dünýäniň çempiony bolan Braziliýa bilen ýaryşar. Şeýle-de, bu topara Kamerun hem Meksika girýär.
“B” toparynda Gollandiýa, Ispaniýa, Çili, Awstraliýa ýaryşarlar. “Ç” toparynda Gresiýa, Şir maýa Kenary, Kolumbiýa, Ýaponiýa, “D” toparynda Angliýa, Italiýa, Urugwaý, Kosta Rika, “E” toparynda Fransiýa, Şweýsariýa, Ekwador we Gonduras we “G” toparynda Portugaliýa, Germaniýa, ABŞ we Gana ýaryşarlar.
2014-nji ýylyň 12-nji iýunynda başlanjak futbol boýunça Dünýä çempionaty Braziliýanyň 12 stadionynda geçiriler.


text:
Aşgabat, 14.02.2015. “Türkmenportal”.
5-7-nji mart aralygynda Aşgabatda Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleri geçiriler. Bu çärä gatnaşmak üçin biziň ýurdumyza dostlukly döwletiň medeniýet ulgamynyň işgärleriniň we sungat ussatlarynyň gelmegine garaşylýar.
Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günleriniň çäginde folklor aýdym-saz toparynyň konserti, amaly-haşam sungatynyň sergisi guralar, şeýle hem kinofilmler görkeziler. Medeniýet günleri iki ýurduň sungat ussatlarynyň dostluk konserti bilen jemlener.
Myhmanlar üçin muzeýlere, türkmen paýtagtynyň ajaýyp ýerlerine aýlanyp görmek ýaly çäreleri özünde jemleýän medeni meýilnama taýýarlanyldy.
Dostlukly döwletiň öňde boljak Medeniýet günleri iki ýurduň bähbitlerine laýyk gelýän, dostluga we hoşniýetli goňşuçylyga esaslanýan däbe öwrülen netijeli türkmen-eýran gatnaşyklarynyň has-da pugtalandyrylmagyna hyzmat eder.


text:
Şu gün Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Pan Gi Mun Siriýanyň prezidentini ýurtdaky gandöküşligi haýdan-haý bes etmäge çagyrdy.
Liwanyň paýtagty Beýrutda arap ýurtlaryndaky demokratik proseslere bagyşlanyp açylan konferensiýada eden bu çykyşynda Pan Gi Mun Ýakyn Gündogar regionynda bir maşgalanyň häkimiýeti dolandyrmagy ýaly “köne düzgüniň” indi öz möwritini geçirendigini nygtady.
Bu wakanyň öňýany, şu geçen hepde Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad özüne garşy göreşýän harby esgerleriň, bikanun ýarag göterýän protestçileriň we parahat protestçileriň şu aýyň ahyryna çenli öz “günälerini boýun alyp”, ötünç soran halatynda, olaryň günäsiniň geçiljekdigini yglan etdi.


text:
Düýn Eýranyň häkimiýetleri tussaglykdaky dokumental kinoçy Mohammad Nurizadyň maşgala agzalaryny tussag etdi.
Olar Mohammad Nurizadyň türmede saglygynyň ýaramazlaşýandygy baradaky habary anyklamak üçin Tähranyň “Ewin” türmesine baranlarynda tussag edildiler.
Eýranyň oppozision saýty bu wakada kinoçy Mohammad Nurizadyň aýalynyň, oglunyň, iki gyzynyň, ejesiniň we kakasynyň hem doganlarynyň “Ewin” türmesiniň öňüne baran batlaryna tussag edilendigini ýazýar.
Nurizad hökümete garşy propaganda ýöretmekde we Eýranyň ýolbaşçylaryny masgaralamakda aýyplanyp, 3.5 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.


text:
Ýaldyragyň ýalny öwüsýän günlerde, awgustyň ortasynda, zehinli edebiýatçy Ahmat Bekmyradow aradan çykypdy.
Ol juda ir gitdi. Onuň alyp barýan giň göwrümli işi gutarylman galdy.
Gowy pursat
Onuň ömrüniň iň ajaýyp pursady studentlik ýyllary bolsa gerek.
Ol uniwersitetde gowy kursda okapdyr. Onuň ýanynda Kömek Kuly ýaly obadaşy hem jan ynanýan dosty, Mämmetnazar Babanazarow ýaly ýazyjy-şahyr ýoldaşlary hem soňy bilen ömrüni baglanyşdyran gyzy bolupdyr.
Edebiýat meýdanyna bolsa poeziýadan geldi. Bizde owalda-ahyrda poeziýa esasy ugur saýylýar. Ahmedem ýaş şahyr hökmünde orta çykdy. Öz mugallymy, ajaýyp lirik Halyl Kulyýew oňa ak pata berdi.
Uniwersiteti gutaran badyna “Edebiýat we sungat” gazetiniň tankyt bölümine işe ýerleşdi. Şol döwürlerden goşgy ýazmagyny goýdy-da, edebiýatyň baş özeni bolan nusgawy poeziýany öwrenmäge girişdi.
Uly meseleler
Onuň ilkinji göze ilen işi “Göroglumy ýa-da Kerogly?” diýen çekişme häsiýetli makala boldy. Makala onuň Daşoguzda, döredijilik saparynda bolan täsirlerinden ýazylypdy. Ol bagşylaryň hem aýdyjylaryň köpüsiniň Kerogly diýmegi barada pikir ýöredýärdi. Emma ol makala çekişme döretmedi. Muňa derek ol ýakynlaryndan käýinç eşidipdi.
“Ýeri, seniň Görogly bilen ne işiň? Görýäň-ä, onuň daşyndan nähili belli alymlar aýlanýar. Sen olaryň okarasyna çemçäňi sokjak bolma. Görogly ýa Magtymguly ýaly beýikleriň golaýyna barma.”
Aslynda ol ulularyň garşysyna gitmän, olary dowam etdirýärdi. Pälwan bagşynyň dilinden ýazylyp alnan nusganyň akademik B.A. Garryýew tarapyndan, Moskwada çap edilen “Göroglusynyň” boýdan-başyna, bar ýerinde Kerogly gelýär.
“Göroglyny” bir çetde goýmak nire, gaýtam ol muny düýpli öwrenmäge girişdi. Aradan sähel wagt geçensoň, Görogly, onuň döreýşi, gahrymançylykly eposyň peýda bolşy hem kämilleşeş ugurlary barada giň maglumat berýän kitap peýda boldy. “Göroglynyň yzlary” atly ol monografiýany okyjylar gowy garşy aldylar.
Magtymguly meselesinde hem şeýle boldy. Ol Magtymgulynyň şygyr düzüş usulynyň halk döredijiligi bilen baglanyşyklydygyny derňemäge girişdi. Bu temadan ilki kandidatlyk dissertasiýasyny ýazyp, alymlyk derejesini aldy. Soňra doktorlyk işi üçin, bu meseläni has düýpli öwrendi.
Özgerişlik
Öz iş usulynda, ylymdaky akademizmden ýüz öwrüp, ylmy pikirleri publisistik häsiýetde beýan etmäge çalyşdy. Bu ýol öň tankytçy A. Myradow tarapyndan ösdürilipdi. Soňky döwürde Ö. Abdyllaýew, S. Myradow, D. Nuralyýew, J. Allakow, H. Taňryberdiýew ýaly edebiýatçy alymlar hem şu ýol bilen gitdiler.
Ahmet Bekmyrat ylmy işlerini gizlin ýazmady, golýazmasyny galyň papkalaryň arasynda ýygşyrmady. Her bir pikirini, aýan eden netijesini köpçülige ýetirdi. Ol gymmatly pikiriniň “ogurlanjagyndan” heder etmedi. Ol ylmyň publisistik häsiýetde bolmagyny, her bir açyşyň halk köpçüligine aýan edilmegini gazandy.
Şonuň ýaly-da, ol her bir zadyň düýp köküne ýetmek ýörelgesini öňe sürdi.
Ahmet Bekmyradyň ilkinji ylmy kitabynyň ady “Sadrançnama”. Ol 1983-nji ýylda çykypdy.
Kitap küşt barada. Küşt ýa-da sadranç gaty gadymy döwürden, türkmenleriň arasynda ýörgünli bolupdyr. Eger ol oýun halk arasynda ýaşap gelen bolsa, onuň taryhy kökleri hem bolmaly. Ahmediň ukyby hem şu meseläni aýdyňlaşdyrmaga gönükdi.
Ahmediň ylma getiren beýleki bir ýörelgesi dürli çeşmeleri aýan etmek boldy. Onuň her bir işinde köp sanly ylmy hem publisistik çeşmeler görkezildi.
Öň bolsa başgaçarak ýörelge bardy. Aýdaly, alymlar Magtymgulynyň döredijiligi barasynda ylmy iş ýazanlarynda, meseläniň möhüm ýerinde: “Gynansak-da, bu ugurda ýeterlik maglumat ýok” diýmegi halaýardylar. Ahmet bolsa munuň tersine, maglumatyň aşa köpdügini görkezdi. Okasaň, gözleseň, agtarsaň her bir ugurdan maglumatyň aşa köpdügini ol subut edip bildi.
Aýanlyk
Entek atlary hem hyzmaty ylmy dolanyşykda onçakly mälim bolmadyk as-Sulu, Danaata, Hekim Ata ýaly şahslary orta çykardy. Bu bolsa uly edebiýatdaky düýpli meselelere töwerekleýin çemeleşmäge şert döretdi.
Biz Hekim Atany tanamak bilen Magtymgulynyň döredijiligi barada başgaça oýlanýarys. Beýik şahyryň ölmez-ýitmez eserleriniň köklerini görýäris.
Bu diňe Magtymgulynyň däl, Andalybyň eserleriniň derňewi meselesinde-de şeýledir. Ahmet bize “Oguznamanyň” nähili beýik hem genial eserdigini düşündirmek isledi.
Ahmediň her bir ylmy işi bizi töwerekleýin oýlanmaga iterdi. Biz onuň işlerinden dürli maglumat berýän çeşmeler bilen tanyşdyk. Onuň gözlegleriniň çägi bolsa örän giň. "Amerikany kim açypdyr?", "Andalyp hem Oguznamaçylyk däbi", "Seýdiniň Marydaky galagoply ykbaly" ýaly işleri şol gözlegleriň netijesidi.
Bu işler aslynda uly göwrümli meseläniň başlangyjy bolsa gerek. Ol meseleler düýpli öwrenilmelidi. Ahmet ol meseleleriň bardygyny aýdyp ýetişdi, ýöne düýpli öwrenmäge ömri ýetmedi.
Şonuň üçin biz Ahmet Bekmyrady ýatlaýarys.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Owganystan bilen Türkmenistanyň serhet liniýasynyň uzynlygy 744 kilometere deň bolup, onuň 100 kilometere golaýyny Amyderýa emele getirýär. Soňky ençeme ýylyň dowamynda Amyderýanyň her ýyl Owganystan tarapyna süýşmegi bilen owgan türkmenleriniň köpçülikde ýaşaýan obalaryndan Garkynyň müňlerçe ýaşaýjysy öýlerini terk etmäge mejbur boldular.
Garkynyň ýaşaýjylary uzak wagtdan bäri kömek sorap, Türkmenistana ýüz tutup gelýärler. Olar bu talaplaryny ýakynda Azatlyk Radiosynyň Garkyna baran habarçysyna hem gürrüň beripdiler. Azatlyk Radiosy olar hakda audio hem wideo şekilli gepleşikler tapgyryny taýynlady.
Garkyn Owganystanyň Jowizjan welaýatyna degişlidir. Jowizjan welaýatynyň häkimi Baýmyrat Goýunly Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahira beren interwýusynda soňky iki günlükde Türkmen resmileriniň özi bilen habarlaşyp, bu ugurda kömek etmäge taýyndygyny aýdandygyny habar berdi.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan Amyderýanyň kenaryna bent gurmak işine girişjekdigini aýdyp, siz bilen habarlaşypdyr diýip eşitdik. Bu barada giňräk gürrüň beräýseňiz.
Baýmyrat Goýunly:
Bärde ýerler derýanyň içine gidip dur. Şonuň üçinem biz Türkmenistanyň hormatly prezidentine hat ýolladyk. Şol hatyň jogaby geldi. Derýanyň bärden ýykgynyny gaýtarmak üçin, iki häkimligiňize kömek bermäge taýyn diýen habary maňa gowuşdy.
Azatlyk Radiosy: Siz bilen Türkmenistan tarapyndan habarlaşan kim?
Baýmyrat Goýunly:
Türkmenistanyň hormatly konsuly bize aýtdy. Owganystana geçip, işi başlamaga taýýardygyny mälim etdiler. Enşalla, saýlaw geçenden soň bärik geçip, şu işe başlajaklar.
Baýmyrat Goýunly
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň iberjek ýa-da berjeik diýýän kömegine siz nähili düşünýäňiz? Aňyrdan nähili kömege garaşýaňyz?
Baýmyrat Goýunly:
Derýanyň kenar ýakalaryny görüp, inžener-program işlerini düzüp, soň şoňa laýyk bu ýere kömek eder diýip, men şoňa garaşýan.
Azatlyk Radiosy: Derýanyň edil häzir ýetirip duran täsiri nähili? Owganystan welaýatynyň haýsy etraplaryna täsirini ýetirip dur?
Baýmyrat Goýunly:
Iki häkimligimiz bar, Garkyn bilen Hamýabyň ýerlerini alyp, milleti çäge tarapa süýşürdi. Bir ýylyň içinde şu iki häkimligimiz ýok diýen ýaly boljak.
Azatlyk Radiosy: Derýanyň opurylyşygy näçe maşgalanyň şol etraby terk edip göçmegine sebäp boldy?
Baýmyrat Goýunly:
Garkyn bilen Hamýapdan müňlerçe öýi aldy. Olar çäge tarapa süýşüp, öý gurşap, şeýdip aladada. Türkmenistan, biziň goňşy döwletiniz bize kömek etse, şol heläkçiligiň öňüni alsalar, häkimligimiz saklanar diýen umydymyz bar. Şol häkimlikde diňe türkmenler ýaşaýar.
Azatlyk Radiosy: Size aňyrdan kömek beriljek diýip habar gelende, türkmen resmilerine nähili jogap berdiňiz?
Baýmyrat Goýunly:
Bize telefonda şeýle diýip aýtdylar. Prezidentlik saýlawy geçenden soň, bärik geçmäge taýyn, ýagdaýy görüp, soňa berjek kömeklerini aýdarlar-da. Saýlawdan soň Hamýaba baryp, iş edilmeli ýerleri görkezeris. Saýlawa-da sanly gün galdy. Birigün saýlaw bolýar.
Azatlyk Radiosy: Olaryň işe başlajagy barada takyk gün kesgitlenmedimi? Meselem, haýsy gün gelmeli, haýsy gün işe başlamaly diýen ýalyrak?
Baýmyrat Goýunly:
Şol ýazgyny biz öz ministrligimize-de ýolladyk. Şol ministrligimiz taýýarlyk görenden soň, enşalla, birnäçe günüň içinde işiň başlanmagy belli bolar.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, derýa bilen baglanyşykly birinji nobatda edilmeli iş näme?
Baýmyrat Goýunly:
Birinji nobatda, olar şu bärik gelip, edilmeli inžener işlerini görmeli, ýykgynyň alny nädip alynjak diýen programmany görmeli. Ondan soň demir bilen ýa bolmasa sement bilen aşaklygyna çukur gazyp, olary berkidýärmişler. Şolar ýaly eder diýen umydymyz bar. Şeýle etseler, iki häkimligimiz derýanyň aladasyndan gutulýar.


text:
Anna güni Türkmenistanyň Sport we turizm baradaky milli institutynyň maslahatlar zalynda türkmenistanly sportsmenleri tomusky olimpiada ugratmak bilen bagly ýörite dabara geçirildi.
Londonda gurnalýan bu olimpiadanyň başlanmagyna bir hepdeden sähel az wagt galdy.
Türkmenistandan Londona 23 adamdan ybarat ýörite delegasiýanyň barjakdygy habar berilýär. Olardan 10-sy sportuň dürli gönüşleri boýunça bäsleşjek sportsmenler.
Bu gezekki olimpiýa oýunlarynda türkmenistanly sportsmenler sportuň bäş görnüşi, hususan-da, ýeňil atletika, agyr atletika, boks, göreş we suwda ýüzmek boýunça bäsleşerler.


text:
Britan polisiýasy penşenbe güni 30 ýyllap gulçulykda saklanan hasaplanýan üç aýaly azat etdi.
Bu aýallar Londanda bir jaýda azyndan 30 ýyl gul-gyrnak hökmünde saklanypdyr.
Skotland Ýard polisiýasynyň edarasy pidalaryň biriniň 69 ýaşly malaýziýaly, ikinjisiniň 57 ýaşly irlandiýaly, üçünjisiniň 30 ýaşly britaniýalydygyny aýdýar.
Polisiýa, bu iş bilen bagly, bir aýal bilen bir erkegi Londonyň günortasyndaky jaýynda tussag etdi, olaryň ikisem 67 ýaşynda.
Polisiýa bu işe geçen aý bir sahawatçylyk guramasynyň habaryndan soň goşuldy, bu gurama bir aýal özüniň 30 ýyldan gowrak öz erkiniň garşysyna saklanýandygyny aýdyp jaň edipdir. Polisiýa bu iş boýunça giň derňewe başlady.


text:
11-nji awgustda Ýewropanyň maliýe bazarlarynda esasy indeksler gaýtadan pese gaçdy. Muňa Ýewropada maliýe kynçylyklaryny başdan geçirýän bergidar ýurtlaryň obligasiýalaryny özünde saklaýan Fransiýanyň banklarynyň ýagdaýynyň ýaramazlaşmagy baradaky aladalar sebäp boldy.
Maglumatlara görä, diňe Italiýanyň obligasiýalaryny satyn almak üçin, fransuz banklary ýurduň ykdysadyýetiniň umumy möçberiniň 20%-ne barabar serişdelerini sarp edipdirler. Şonuň üçin maýadarlar Italiýanyň maliýe kynçylyklary başdan geçirýändigini göz öňünde tutup, bu ýagdaýyň Fransiýa hem täsir etmeginden howatyrlanýarlar.
Ýakynda Fransiýanyň banklary we ätiýaçlandyryş kompaniýalary Gresiýanyň 15 milliard ýewro barabar karzyny gaýra goýmak barada özara ylalaşdylar. Bu çäre ÝB-iň halas ediş planynyň çäginde geçirildi.
Emma häzirki dörän ýagdaý Fransiýanyň ygtybarlylyk derejesiniň peselmegine getirip biler diýen aladalar bar.
11-nji awgustda Aziýanyň fond biržalarynda hem esasy indeksler pese gaçdy.
Dünýä bazarynda altynyň bahasy hem öň görlüp eşidilmedik derejä ýetip, onuň bir troýa unsiýasy 1,800 dollara baryp ýetdi.


text:
Aşgabadyň Olimpiýa şäherjiginiň gabat garşysyndaky Parahat-1 we Parahat-2 mikroraýonlaryndaky 4-5 gatly jaýlaryň ýüzünden split kondisionerleri arýylyp başlandy.
Ýatladyp geçsek, Olimpiýa şäherjigi bilen Parahat etrapçasyny bölüp geçýän “Saparmyrat Türkmenbaşy” şaýoluna çykýan jaýlaryň ýüzündäki kondisionerler mundan 2 ýyl töweregi ozal aýrylyp dynylypdy.
Häzir bolsa ýaşaýjylar kondisionerleri etrapçalaryň içindäki, ýagny protokol köçä düýbünden ýanaşmaýan, uly ýol tarapdan asla görünmeýän tamlardan hem söküp aýyrmaga mejbur edilýär.
Şu hepdäniň başynda ýerli öý-hojalyk uprawleniýesiniň we etrap häkimliginiň işgärleri gürrüňi gidýän mikroraýonyň ýaşaýjylaryna tamlarynyň daşy mermere çalym edýän, ak reňkli alfogon materialy bilen örtüljekdigini, şol sebäpli-de diwarlaryň daş ýüzündäki kondisionerleriň sökülip aýryljakdygyny duýdurdylar.
Duýduryş uzaga çekmän durmuşa geçirilip başlandy. Eýýäm birnäçe günden bäri Parahat-1 etrapçasynyň 60, 62, 65-nji jaýlarynyň, Parahat-2/1 etrapçasynyň 7, 7a, 17, 18, 19-njy jaýlarynyň, Parahat-2/2 etrapçasynyň 25, 27, 29-njy jaýlarynyň öňlerinde hökümet adamlarynyň, ýa-da, il içinde aýdylyşy ýaly, “ýaşyl” belgili ulagly adamlaryň bu ýerdäki ýaşaýjylaryň kondisionerlerini söküp aýryp durandyklaryny görse bolýar.
Tomsuň edil örküjinde, howanyň temperaturasynyň 40 gradusdan hem aşýan bu günlerinde kondisionerleriň aýrylmagy bilen, ýaşaýjylar split ulgamlaryny, tehniki howpsuzlyk kadalaryna-da garamazdan, jaýlaryň girelgeleriniň içinde goýmakdan başga alaçlarynyň ýokdugyny aýdýarlar.
“Başga näme edeli?! Ýene dünýäň puluny çykaryp, kondisionerleri podýezdiň içinde goýduraýmasak... Podýezdiň içiniň tamdyra öwrüljekdigine öz gözümiz hem ýetmän duranok. Emma, [olary] aýyrmagy bilýän hökümet, öwezine hiç zat hödürlemeýär. Öz başyňy özüň çaramaly bolýarsyň. Ýagdaýy ýoklar-da, näme, 50-60 ýyl ozal bolşy ýaly, wentilýatora geçmeli bolar-da...” diýip, Parahat-2 etrapçasynyň ýaşaýjysy Ilmämmet närazylygyny bildirýär.
Emma Ilmämmediň we beýlekileriň nägileligine gezek gelende, ýerli jogapkär resmiler, mundan birnäçe ýyl ozal “protokol” köçesiniň garşysyndaky jaýlaryň ýaşaýjylaryna jogap berişleri ýaly, diňe “ýokardan buýruk bar” diýip oňaýýarlar.
Kondisionerleri ozal arýylan jaýlaryň daşyny alfogon bilen örtmek işleri tas iki ýyl çemesi wagt dowam edip, ol şu ýylyň maý aýlarynda tamamlanypdy. Emma ýerli häkimiýetler ne soňky iki ýylyň dowamynda, ne-de häzirki wagtda, ýagny ilatyň tomsuň yssysyndan ejir çekýän döwründe adamlary yssydan goraýan kondisionerleriň deregine başga bir ylalaşykly çözgüt hödürläp bildiler.
Ýeri gelende bellesek, tamlaryň daşky diwarlaryna berkidilen kondisionerleri aýyrmak işleri diňe bir Olimipiýa şäherjiginiň töweregindäki jaýlar bilen çäklenmeýär. Paýtagtyň uly ýollarynyň ugrundaky ýaşaýyş jaýlaryň diwarlaryndaky split ulgamlar hem mejbury sökülip aýrylýar.
2015-nji ýylda häkimiýetleriň Parahat-7 mikroraýonyndaky jaýlaryň ýüzünden kondisionerleri aýyrmak synanyşygy, ýerli ilatda açyk protest reaksiýasyny döredipdi. Şol wagt ýerli häkimiýetler sökülip aýrylan kondisionerleriň soňra döwletiň hasabyna bir setir edip, ýaňadandan goýuljakdygyny wada berip, ilaty köşeşdiripdiler. Emma türkmen hökümetiniň beren bu sözi häzirki güne çenli hem durmuşa geçenok.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň TASP programmasy boýunça Merkezi Aziýadaky Amerikan Uniwersitetinde okaýan türkmen studentleri indi Bolgariýadaky amerikan uniwersitetinde okarlar diýip, düýbi Wenadaky adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” toparyna salgylanyp, “Sentral Aziýa” internet saýty ýazdy.
MAAU-niň türkmenistanly studentleri Bolgariýa iberiler
Aşgabatdan alnan maglumata görä, ACCELS edarasy 21-nji sentýabra çenli TASP programmasy boýunça okaýan ähli studentleri Bolgariýa iberer.
Aşgabatdaky ACCCELS programmasy boýunça işleýän edaranyň wekiliniň sözlerine görä, türkmen hökümeti diňe Bişkekdäki amerikan uniwersitetinde okaýan studentlere ýurtdan çykmaga rugsat bermändir. Bişkekdäki Amerikan uniwersitetiniň döwlete degişli däl hususy uniwersitetdigi bolsa muňa sebäp edip görkezilipdir. Studentler dokumentlerini yzyna alýarlar diýlip habar berilýär.
“Häzir studentler Bişkekdäki uniwersitetde okamajakdyklary barada arza ýazýarlar we dokumentlerini yzyna alýarlar. Biz dokumentleri alyp, Bolgariýa ibereris” diýip, ACCELS edarasynyň wekili aýdýar.
Türkmenistanly studentleriň okuwyny dowam etdirmek üçin ýurtdan çykyp bilmeýändigi barasynda halkara habar serişdelerinde maglumatlar ýaýrasa-da, onuň sebäpleri resmi taýdan yglan edilmedi.
Bişkekdäki amerikan uniwersiteti Merkezi Aziýadaky hususy okuw jaýy bolandygy üçin Aşgabadyň öz ýaşlarynyň öňünde Türkmenistanyň içindäki ýokary okuw jaýlarynda okamaly diýen talaby goýmagynyň bu problemanyň sebäbi bolandygyny internet saýty ýazdy.
“Türkmen studentlerini goldaýarys”
Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugynyň Bişkekdäki habarçysy Sabyr Muminowyň sözlerine görä, 3-nji sentýabr güni Bişkekdäki amerikan uniwersitetiniň studentleri “Okuwa gelip bilmeýän türkmen studentlerini goldaýarys” diýen şygar bilen protest çykyşyny geçirmegi planlaşdyrypdyrlar. “Emma bu protest aksiýasy ýagdaýlary çylşyrymlaşdyrmazlyk üçin 15-nji sentýabra galdyryldy” diýip, Muminow aýtdy.
Uniwersitetiň kordinatory Ýewgeniýa Romanowskaýa uniwersitetiň dokumentleriniň ýerbe-ýerdigini Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde aýtdy. “Merkezi Aziýadaky amerikan uniwersiteti hususy uniwersitet. Şonun üçin-de Türkmen ýaşlarynyň okuwa iberilmeýändigi hakykat. Emma uniwersitetiň lisenziýasy, attestasiýasy we beýleki dokumenleriniň ählisi ýerbe-ýer.”
Gyrgyz resmisi tassyklaýar
Bişkekdäki Amerikan uniwersitetiniň dokumentleriniň ýerbe-ýerdigini Gyrgyzystanyň Bilim ministriniň birinji orunbasary Boris Kubaýew hem tassyklady. Onuň sözlerine görä, Bişkekdäki amerikan uniwersitetiniň döwlet attestasiýasyndan geçenine entek bir aý hem bolmandyr. “Uniwersitet 2014-nji ýyla çenli zerur dokumentleriň ählisini aldy. Kim amerikan uniwersitetiniň dokumentlerinden kemçilik tapýan bolsa, olaryň özlerinden jogap soramaly” diýip, Gyrgyzystanyň Bilim ministriniň orunbasary Kubaýew aýtdy.
Şeýle-de bolsa, Gyrgyzystanyň bilim ministrliginiň işgäri 2-3-nji kurslarda okaýan türkmen studentleriniň ýurtdan çykarylmandygynyň sebäplerine düşünmeýändigini sözüniň üstüne goşdy. ”Elbetde, bu Türkmen häkimiýetleriniň öz işi, emma şeýle-de bolsa, bu barada bizde doly maglumatlar entegem ýok” diýip, Gyrgyzystanyň bilim ministriniň orunbasary Kubaýew habar berdi.
Türkmen ýolbaşçylary ýurtda bilim pudagyny ösdürmek üçin sowatly ýaş nesliň zerurdygyny aýdýarlar. Prezident Berdimuhamedow golaýda Bilim we Studentler güni eden cykyşynda hem Türkmenistanyň geljegi ýaş nesliň sowatly bolmagy üçin döwletiň ýadawsyz tagalla edyändigini we etjekdigini aýtdy. Eýse, daşary ýurtlarda okaýan türkmen studentleriniň şu ýyl ýüzbe-ýüz bolan problemalarynyň hakyky sebäpleri näme? Bu sowalyň anyk jogaby barada bir zat diýmek entek çetin.


text:
Eýranyň harby raketa programmasy bilen baglanyşygy bardyr diýlip, Waşington tarapyndan gümän edilýän 26 kompaniýanyň garşysyna ABŞ sanksiýa yglan etdi.
ABŞ-nyň Maliýe ministrliginiň beýannamasyna görä, Hong Kongda we Men adasynda edarasy bolan ençeme firmanyň Eýranyň milli gämiçilik kompaniýasy we Eýranyň Goranmak ministrliginiň düzümine girýän awiasiýa we kosmik guramalary bilen gatnaşygy bar.
Girizilýän sanksiýalar agzalan kompaniýalar bilen amerikan graždanlarynyň haýsydyr bir iş alyp barmagyny gadagan etmegi, şeýle-de şol firmalaryň amerikan edaralaryndaky hasaplaryny doňdurmagy göz öňünde tutýar.
Sanksiýalar baradaky öňki kararlar ýaly, häzirki karar hem ABŞ-nyň Eýrany ýadro ýaragyny edinmäge synanyşykda güman edýändigi bilen bagly.


text:
Orsýetiň Arhangelsk şäher sudy täjik erkegini «terrorçylyk propagandasy» aýyplamalary üçin üç ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Arhangelsk regional prokuraturasy 20 ýaşyndaky Şahboz Azimowy ýigrenji öjükdirmekde, terrorçylyga çagyryş etmekde, internet arkaly terrorçylygy aklamakda günäli tapdy.
Derňewçiler Azimowyň internetde Orsýetdäki musulmanlary musulman dällere garşy jyhada çagyrandygyny, şeýle-de Yrakdaky we Siriýadaky yslamçy jeňçileriň hataryna goşulmagy wagyz edendigini aýdýarlar.
Azimowyň hökümden şikaýat etmek üçin 10 gün wagty bar.


text:
Owganystanyň paýtagty Kabulda hökümet işgärlerini alyp barýan awtobusa edilen bombaly hüjümde bir adam öldi.
Owgan resmisiniň aýtmagyna görä, 11-nji aprelde ýurduň Bilim ministrliginiň işgärlerini işe alyp barýan awtobus nyşana alyndy.
Owgan resmileri wakanyň, awtobusa ýerleşdirilen bombanyň partlamagy netijesinde ýüze çykandygyny habar berýärler.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady. Emma “Talyban” hereketi owgan howpsuzlyk güýçlerine we hökümet işgärlerine garşy “ýelmeşegen” diýlip atlandyrylýan we ýoluň gyrasyna düşelen bombaly hüjümleri we janyndan geçeniň hüjümlerini ýygy-ýygydan amala aşyrýar.


text:
Günbataryň aňtaw gulluklarynyň Al-Kaýdanyň Britaniýada, Fransiýada we Germaniýada Mumbaýdaka çalymdaş terror hjümlerine başlamak planynyň üstüni açandygy aýdylýar.
Bu plan Pakistanyň tire sebitinde, Al-Kaýda söweşijileriniň mesgeninde ýerleşýän jeňçiler tarapyndan düzülene çalym edýär.
Aňtaw çeşmelerine salgylanýan metbugat habarlarynda komando görüşindäki jeňçi toparlarynyň günbatarlylary zamun almagy we öldürmegi palanlaşdyrandygy aýdylýar.
Bu terror hüjümleri 2008-nji ýylda Hindistanyň Mumbaý şäheriniň iki myhmanhanasynda guralan terror hüjümleriniň mysalynda geçirilmeli eken.


text:
Düýn Gürjüstan ýakynda amala aşyrylan partlamalaryň arkasynda Orsýetiň durandygyny, şeýle-de bu waka bilen baglylykda alty adamyň tussag edilendigini aýtdy.
Gürjüstanyň Içeri işler ministrliginiň berýän maglumatlaryna görä, geçen hepdäniň ahyrynda tussag edilen şol alty adam Orsýetiň harbylary tarapyndan türgenleşdirilipdir.
Berilýän maglumatlara görä, şol tussaglylar ýurtda partlamalary amala aşyrmak üçin Orsýetiň aňtaw gullugynyň ofiserleri tarapyndan türgenleşdirilipdirler.
Şol partlamalardan biri Birleşen Ştatlaryň Tbilisidäki ilçihanasynyň golaýynda bolupdy.


text:
Anna güni Gazagystanyň Daşary işler ministrligi Kuweýtde geçýän halkara sport ýaryşynda Gazagystanyň milli gimniniň ýerine oňa döredilen parodiýanyň eşitdirilmegini “skandal waka” diýip atlandyrdy.
22-nji martda Kuweýtdäki halkara ýaryşynda gazagystanly sportsmen Mariýa Dmitrienko nyşana ok atmakda birinji ýeri alyp, medal gowşurylyş dabarasynda podiuma çykanda, Gazagystanyň gazak dilindäki teksti bilen milli gimni ýaňlanmalydy.
Emma Mariýa Dmitrienko bu milli gimniň ýerine “Borat” kinokomediýasy üçin ýazylan iňlis dilindäki parodiýa gimnini eşitdi.
Bu kemsidiji parodiýa gimnde käbir beýleki zatlar bilen bir hatarda Gazagystan iň bir ajaýyp kaliý eksporty we, beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende, iň bir arassa prostitutkalary bolan ýurt hökmünde-de wasp edilýär.
Ötünç soralmagy talap edildi
Bu gimniň eşitdirilişindäki wideo ýazgyda elini ýüreginiň üstüne goýup, ony diňläp duran Mariýa Dmitrienkonyň bu bolan waka düşünmän, gözüni elek-çelek edýändigini görmek bolýar.
Bu ýaryşa gatnaşýan gazagystanly beýleki sportsmenler “ITAR-TASS” habar agentligine beren interwýularynda bu aýdymyň ýaňlanlyp duran wagty, ony öçürtmäge synanyşandyklaryny, emma aýdymy goýanlaryň bu aýdymyň özlerine ýokary häkimiýetlerden gelendigini aýdandyklaryny bellediler.
Bu wakanyň yzy bilen Gazagystanyň sport komandasy Kuweýtiň häkimiýetlerinden bu bolan waka üçin dessine resmi ýagdaýda ötünç soramaklaryny talap etdi. Gazagystanyň Daşary işler ministrligi häzirki wagt bu wakany öwrenýändigini mälim etdi.
Bu waka bilen baglanyşykly Gazagystanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ilýas Omarow geçen ýyl agyr atletika boýunça Parižde geçen dünýä çempionatynda Gazagystanyň ozalky köne gimniniň ýaňlanandygy üçin ýaryşy gurnaýjylaryň dessine ötünç sorandyklaryny ýatlady.
Ol häzirki bolan wakanyň geçen ýylky wakadan has hem çynlakaý wakadygyny nygtady.
Näme sebäp bolup biler?
Kuweýtiň häkimiýetleri edil häzirki pursata çenli bu bolan waka barada hiç hili resmi düşündiriş bilen çykyş etmediler.
Köp synçylar bu masgaraçylykly aýdymyň eşitdirilmegini Kuweýtiň Gazagystany kemsitmek üçin bilkastlaýyn gurnan işimikä ýa-da bu çäräni gurnaýjylar “Borat” kinokomediýasyndaky aýdymy hakykatdanam resmi gimndir öýtdülermikä diýen soraga jogap gözleýärler.
Ýatladyp geçsek, 2006-njy ýylda “Borat” kinokomediýasy kinoteatrlaryň ekranyna çykanda, käbir beýleki ýurtlar bilen bir hatarda Kuweýt hem bu filmiň bu ýurtda görkezilmegini gadagan edipdi.


text:
Özbegistanyň Merkezi banky ýurduň ähli banklaryna 1-nji aprelden başlap Russiýanyň “Zolotaýa Korona” kompaniýasynyň üsti bilen amala aşyrylýan pul operasiýalaryny togtatmak üçin tabşyryk berdi.
Daşkentdäki “Asia Alliance”, “Ipoteka” we “Invest Finance” banklarynyň wekilleri Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda bu karar bilen baglylykda hiç hili düşündiriş berilmedi diýdiler.
Russiýada işleýän müňlerçe özbek migrant işçi Özbegistandaky maşgalalaryna pul ugratmak üçin uzak wagtdan bäri “Zolotaýa Korona” kompaniýasynyň hyzmatlaryndan peýdalanýardylar. Häzirki wagt olar “Western Union”, “Asia Express”we “Money Transfer” ýaly nyrhy has gymmat kompaniýalaryň hyzmatlaryndan peýdalanmaga mejbur edildiler.
“Zolotaýa Korona” kompaniýasynyň resmileri bu barada maglumat bermekden saklandylar.


text:
Golaýda Türkmenistanda “Migrasiýa hakyndaky kanunyň” täze redaksiýasy çap edildi. Köp ýerli raýatlar türkmen kanunlarynyň dünýä ölçeglerine golaýlaşdyrylmagynyň raýatlaryň daşary ýurtlara çykmak we yzlaryna dolanmak meselesindäki kynçylyklaryny aradan aýyrmagyna-da umyt baglaýarlar.
Eýsem, “Migrasiýa hakyndaky kanunyň” täze redaksiýasynyň çap edilmegi we onuň daşary ýurtlarda galan türkmen raýatlarynyň gelim-gidim kynçylyklaryna ýetirjek täsiri barada daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmen aktiwistleri näme pikir edýärler? Azatlyk Radiosy şu barada Müsürde ýaşaýan türkmen aktiwisti Öwez Ýollyýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Golaýda Türkmenistanda “Migrasiýa hakyndaky kanunyň” täze redaksiýasy çap edildi. Şol kanunda aýdylmagyna görä, türkmen raýatlarynyň islendik ýurda gitmäge hem öz ýurduna gaýdyp gelmäge haky bar. Şu ýagdaý Müsürde ýaşaýan türkmenlriň durmuşynda nähili?
Öwez Ýollyýew: Elbetde, bu aýdylýan zatlar dil ýüzünden aýdylýar, iş ýüzünde ýok. Çünki ýaňy-ýakynda-da şu ýerden giden oglanlar bar, olar Bäherdenden, Tejenden. Olar baransoň, üç günläp diýen ýaly öýlerine goýberilmän sorag edilipdir. Öýlerine baransoňlaram, dört günläp yzly-yzyna şunuň ýaly sorag edilip, soňam: “çykjak bolup kösenip oturmaň” diýlip, açyk aýdylypdyr.
Ondan öňem, ýaňky kanun kabul edilenden soňam Türkmenistandan bärik çykarylmaýan käbir adamlar çykjak bolup synanyşypdyrlar. Hatda bir aýal maşgalanyň ýoldaşy Müsürde okap ýörensoň, şonam Türkmenistandan çykarman, 2005-nji ýyldan bäri saklap otyrlar. Ol bäherdenli gelin, oňa Bahargül Ataýewa diýýärler.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, şol çäklendirmeler nämä alyp barýar? Bu dogrudanam ýurduň howpsuzlygy üçun edlýärmi? Bu näme üçin edilýär? Bu barada siz nähili pikir edýärsiňiz?
Öwez Ýollyýew: Bu zatlar aslynda zulum etmek. Belki, bu zatlardan prezidentiň habaram ýokdur. Habardar bolsa-da, maglumaty kän däldir. Hökümetiň howpsuzlyk gullugynyň adamlary öz etmeli ugruny bilenoklar ýa-da goýulýan adamlar öz ýerinde däl. Işini bilýän adamlaryň goýulmaýandygy üçin, şeýleräk bolýandyr diýip hasap edýän.
Azatlyk Radiosy: Müsürde Türkmenistandan din ugrundan bilim alyp, okap ýören ýa okandan soň, yzyna gaýtman ýören näçeräk adam bar?
Öwez Ýollyýew: Şu ýerde jemi altmyşdan gowrak adam bar. On bäş ýyldan bäri gitmän ýören adamlaram bar şu ýerde.
Azatlyk Radiosy: Häkimiýet wekilleri ýurda gaýdyp baran adamlar bilen gürleşende, olara näme sorag berýärler? Olar esasy nämeden howatyr edýärler? Siz şu barada bir zat bilýäňizmi?
Öwez Ýollyýew: Esasy, birinji soraglary “Nädip eklendiň?”, “Nireden pul aldyň?”, “Haýsy jemagat bilen gatnaşdyň?” diýen ýaly soraglar. Ondan soň, üstesine-de, bu ýerde okap ýörenleriň maglumatyny almak, adresini almak –
ine, şular ýaly zatlar. Berlen maglumatlary barlamak, tassyklamak ýaly zatlar.
Sakgally baraýsaň hem problema. Aýdaly, otuz ýaşdan geçip, kyrka golaýlan oglanlaryň käbiri sakgally bolsa, Türkmenistanyň organ işgärleri olaryň sakgalyny syrdyrmak ýa şoňa meňzeş zatlar bilen meşgullanýarlar.
Azatlyk Radiosy: Şu ýagdaý sebäplem käbir adamlar Türkmenistana gidip bilmän ýörlermi? Şeýle ýagdaýlaram barmy?
Öwez Ýollyýew: Elbetde, şeýle adamlar bar.
Azatlyk Radiosy: Käbir ýagdaýlarda daşary ýurtlarda okaýan türkmen ýigitleriniň öýlenmek meselesinde-de ullakan kynçylyklaryň bardygy hakda habarlar gowuşýar. Siz şu barada näme aýdyp biljek?
Öwez Ýollyýew: Hawa, öýlenmek üçin yzlaryna gitse-de, bolanok. Sebäbi, Türkmenistanyň girip-çykmak meselesi gaty kyn. Ol gaty ýapyk. Şonuň üçin Türkmenistandan öz gelinliklerini getirdýärler ýa Türkiýä getirdýärler. Şeýdip durmuş gurýarlar.
Ýaman gynandyrýan ýeri, olaryň enesi-atasy il-gün dolup, toý edip bilenok. Öz halkynyň içinde begenip, şatlanyp, begernjini ile ýaýyp bilenok. Şeýdip öýlenip bilenoklar. Öýlenmek meselesinde biziň arap ýurtlarynda okaýan doganlarymyzyň ýagdaýy şeýle.
Azatlyk Radiosy: Ýaşlar öýlenenlerinden soňra çaga dünýä inýär. Şol çagalaryň raýatlyk meselesi nähili çözülýär? Ol çagalar Müsürde raýat bolýarlarmy ýa-da Türkmenistanyň raýatlygyny alyp bilýärlermi?
Öwez Ýollyýew: Müsürde doglan çagalara Müsürde raýatlyk berlenok. Berilýär diýýäler, emma henizem Mübäregiň döwründäki kanunlaryň hemmesi işläp dur. Şu çaka çenli şu taýda doglup, şu taýdan raýatlyk alan çaga ýok. Türkmenlerden hiç ýok, beýleki milletlerdenem.
Azatlyk Radiosy: Onsoň olar nähili dokument göterýärler ýa hiç hili dokumentsiz ýaşaýarlarmy?
Öwez Ýollyýew: Dogulyş hakyndaky şahadatnamasy bar, birem orsuň nemesi (ilçihanasy) biziňkiler gitjek ýa gaýtjak bolsalar, surat ýelmäp berýär. Olar çaganyň doglan wagtyny, beýleki maglumatlaryny kadalaşdyryp berýärler.
Şeýdip, çaganyň ejesiniň pasportyna ýazyp berýärler. Ol gaýdaýan ýagdaýynda şeýle bolýar. Bolmasa-da, şol dogulyş hakyndaky şahadatnama bilen “şu taýda doguldy” diýen ýazgy bilen ýaşaýar.
Azatlyk Radiosy: Arap ýurtlarynda, Müsürde dini bilim alan oglanlar Türkmenistana barsalar ýa ol ýere baryp-gelseler, ýurtda bir erbet ýagdaý bolup bilermi? Ondan Türkmkenistana nähilidir bir zyýan ýetip bilermi? Şu barada näme pikir edýärsiňiz?
Öwez Ýollyýew: Ýok. Sebäbi bärde Ashar uniwersiteti bar. Ashar uniwersitetiniňem berýän dersleriniň hemmesi hökümetiň düzüp beren dersleri.
Ashar hökümetiň öz dini uniwersiteti hasaplanýar. Ashar uniwersiteti hökümete wepaly bolmalydygyny, prezidente sylagly-hormatly bolmaklygy öwredýär. Emma türkmen häkimiýetleriniň düşünjesinde din hökümeti ýykjak diýen ýaly zatlar bar.
Ýene bir zat bar, Türkmenistanyň din hadymlarynyň olar ýaly maksatlary ýok. Olaryň dini okamak, bileniňi öwretmek maksady bar. Türkmenistanyň öz içinde medreseler bolsa ýa dini uniwersitetler bolsa, onda adamlar Türkmenistanyň içinde-de okajaklar. Türkmenistanda olam ýok. Ýekeje bir medrese ýok, ýekeje bir dini uniwersitet ýok.
Türkmen halky asly musulman halk. Adamyň ruhundan dini hiç haçan aýryp bolmaz. Bu ýagdaýlar ýurduň içindäki we daşyndaky dindarlary din meselesinde ahmyr çeker ýaly edip goýjak. Şu meselä-de bir göz aýlasalar, şuňa-da düşünseler diýip, Alladan umyt edýärin.


text:
Çarşenbe güni Fransiýanyň “Çarlie Hebdo” satiriki žurnaly Muhammet pygamberiň ömrüne bagyşlap ýörite 64 sahypalyk karikatura toplumyny çap etdi. Ýakyn geçmişde bu žurnalyň Muhammet pygamber barada çap eden karikaturalary uly dawalaryň döremegine sebäp bolupdy.
Bu satiriki žurnalyň redaktory Stefan Şarbonnier “Muhammet pygamberiň ömri” diýen at bilen çap edilen häzirki karikaturalar toplumynyň prowokasiýa häsiýetine eýe däldigini öňe sürdi.
Ol bu toplumda diňe Muhammet pygamberiň ömri barada musulman awtorlary tarapyndan ýazylan wakalaryň mazmuny esasynda çekilen suratlaryň ýerleşdirilendigini belledi.
Geçen ýyl Fransiýanyň “Çarlie Hebdo” žurnalynyň Muhammet pygamber barada çap eden karikaturasy köp musulman ýurtlarynda gahar-gazaply protest çykyşlaryny möwç almagyna sebäp bolupdy. Şol wakalarda Fransiýanyň özüniň käbir ýurtlardaky ilçihanalaryny we medeni merkezlerini wagtlaýynça ýapmaga-da mejbur bolupdy.