text:
Ähli pygamberler Arap ýarym adasyndan gelip çykandygyna görä, pygamber gönderilmeýän beýleki yklymlarda ýaşaýanlary ynanç we amal taýdan jogapkär etmek dogrymy we bu talap adalatlymydyr?
Bu sorag iki bölekden ybarat. 1. Pygamberleriň diňe Arap ýarym adasyndan döremegi we beýleki yklymlarda hiç bir nebiniň gelmezligi, 2. Özlerine pygamber iberilmedik milletleriň azaba ugradylmagynyň adalatlylyk bolmajaklygy.
Geliñ indi öz gezeklerinde bu sowallaryň ikisinem ele alalyň. Emma ondan öň ynsanlaryň arasynda Nebiniň tutÿan orny, hatda zerurlygy meselesinde durup geçeliñ.
Pygamberlik ýokary bir derejedir. Ol ynsanyň öz beýikliginiň Hakdan halka egilen bir şahasy we tebigatyň içinde emma tebigatdan aÿratynlykda ýaşaýan barlygyň köňli we dilidir. Onda hem seçilmek, hem beýgeldilmek hem-de wezipeli edilip iberilmek bardyr. Danalarda bolşy ýaly, Nebi diňe beýik bir paýhas, närselere we hadysalara täsirini ýetirÿän bir zehin däldir. Ol ähli ukyplary bilen işjeň, ajaýyp, hemişe öwüsÿän we her öwüsgünde täze, gökler ötesine göterlen, meselelerine ylahy öwüsgünlerden çäreler gözleÿän, närseleri arş bilen birikdirÿän dana ynsandyr.
Onda jisim ruha, akyl kalba tabyn bolup, nazary isimler we sypatlar äleminde, aÿlanyp dursa da Onyñ gadamy nazarynyñ ýetip biljek her ýerinde biledir.
Nebide duýgular iň soňky pyntygyna çenli ösüp kemala gelendir, görmek, duýmak we bilmek tebigy çäklerden geçip has giñdir. Olaryň görüşini dürli tolkunlar bilen düşündirmegiň mümkin bolmaýşy ýaly, eşidenlerini hem ses tolkunlary bilen düşündirip bolmaz. Aýratyn hem biziň derňemek we jemlemek ölçeglerimiziň çäginden geçÿän ylymlaryna erişmek asla hiç kime miýesser etmejekdir.
Ynsanlyk olaryň ÿol görkezmegi sebäpli barlyga aralaşyp närseleri açyş edip biler. Olaryň yrşat we tälim halkalarynyň daşynda ne närselere, ne-de hadysalara kämil aralaşyp bilerler ne-de tebigatda anyk kesgitli derñewler geçirip bilerler...
Tebigatyň syrlaryny we ondaky ylahy kanunlaryny beşere peşgeş etmek olaryň birinji dersidir we ders öwrenjelere laýyk derslerdir. Onyň ötesinde bolsa barlyk älemini, barlygyna şaýat görkezen Beýik Ýaradanyň isim we sypatlaryny bildirmek, aň ýetirip bolmajak Gudraty güÿçli hakynda ölçeg we inçeden-inçe salyhatlylyk... Eger bütin bu älemleri elinde tutan, zerrelerden galaktika dumanlaryna çenli hökümini we sözüni ýöreden olary tesbi däneleri ýaly öwrüp-çöwren, haldan hala, şekilden şekile özgerdÿän ajaÿyp Gudratyň we Eradanyň Sahyby bilen oňa beriljek derejeler we degişli ediljek hususlar hakynda Nebileriň ap-aýdyň beýanlary bolmasady, Ol hakynda ne dogry söz aýtmak, ne-de dogry düşünmek mümkin bolardy.
Diýmek Nebi närseleriň we hadysalaryň içine girip, tutuş ýaşaýşy bilen bize ders berişi ýaly, her zadyň, her hadysanyň birinji dersi bolan Beÿik Ýaradany, ajaÿyp Gudrat we Erada Sahybyny isim we sypatlary bilen Zaty Uluhiýeti arasynda inçe deňlik we syrly arabaglanşygy esas alyp düşündiren hem ýene Oldur.
Beýle bolsa zeminiň hiç bir yklymy we hiç bir zaman aralygy olaryň bereketinden we nurundan mahrum galan däldir. Sebäbi olaryň yrşat halkalarynyň daşynda, barlyk älemine degişli henize çenline ne dury höküm berilipdir, ne-de pelsepäniň biri-birine gapma-garşy we şübheden doly bulaşyk howasyndan üstün çykylypdyr.
Esasan her yklymyñ her döwrüň bir pygamberiň gözegçiligi astynda bolmagyny akyl, hikmet we Kuran birleşip güýçlendirýärler. Onda-da hiç-hili şübhe döretmejek şekilde...
Iň kiçi muzeýde, iň ýönekeý sergide hem ÿol görkezijilere, taryp edijilere zerurlygyň duýulşy ýaly, ýolbelet bolmazdan şeýle ýeri gezip görmegiñ hiç-hili manysy ÿokdyr. Edil şonyñ ÿaly şu ajaÿyp älem köşgüni ony görmäge gelenlere aňlatjak, ondaky inçe syrlary düşündirjek jarça we ýolgörkezija zerurlyk bardyr.
Şeÿle hem döreden bu düzgün-nyzamy, bu sergi we sungatlaryň eserlerini dabaraly ÿagdaÿda ajaÿyp bir sergide sergileÿän, ähli hal- hereketleri we eserleri bilen özüni tomaşaçylara tanatmak isleýän Gudraty Güÿçli sergileri açÿar,, eserlerini görkezÿär, tomaşaçylaryň dykgatyny çekÿär, olary saÿlan deñsiz-taÿsyz kişiler bilen öz Zady, sypatlaryny we isimlerini muşdak tomaşaçylaryna neneñ tanatdyrmasyn, nämçin hikmet doly eserlerini manysyz goÿsyn. Bu asla mümkin däldir. Hawa, her-bir zady bir dil we nagma görnüşine getirip olar bilen bizlere hikmetini we maslahatlaryny añladÿan Beÿik Biribar her dürli bidereklikden päkdir we mukaddesdir.
Galyberse-de Ol Gudraty Güÿçliniñ öz beýany bolan Kuran ýer ýüzüniň her tarapynda ÿaşap geçen pygamberlerden söz açýär. «Jelalym haky üçin biz her millete Allaha gulluk ediň, butlara çokunmaň diýip bir pygamber iberdik». (Nahl, 36).
Gynansak-da ynsanlyk bu beýik şahsyÿetlerden alan dersini belli bir wagt geçenden soñ unudÿar ÿa-da azgynlyga uçraÿar. Wagtyñ geçmegi bilen Nebileri we ÿagşyzadalary butlaşdyryp tañry derejesine göteripdirler.
Grekleriň Tañrylar dagyndan, Ganga derýasyna çenli adamzadyñ döreden birgiden oñanlary bardyr, olaryň häzirki görnüşleri bilen gelip çykyşlarynda örän uly parhlar bar bolsa gerek.
Ne Hytaýyň Konfusiýsini ne-de hindileriň Brahmanyny Buddasyna sygynyp öz taglymatlary bilen gelip ÿeten netijäni deñeşdirmek mümkin däldir. Özgerip duran ynsan añynyň ilki dörän hakykatlardan nähili uzaklaşandygyny anyklamak kyndyr.
Eger Kurany Kerim şübheleri aradan aýyran beýany bilen Hezreti Ysany bize tanatmasady, Serkofyñ ala-garaňky diwarlarynyň arasynda poplaryň butparazlyk garaýyşlary bilen garjaşan düşünjeleriniň içinden hakyky, sagdyn Hezreti Ysany tapmak mümkinem boljak däldi.
Ynsana Uluhiýetiň ýöñkelmegi we Zat-y Uluhyýetiň ynsanlaşdyrylmasy, biri-birine ters bolan «üç» we «biriň» iň birinji mesele hökmünde ynama ýerleşdirilmesi akyl we mantygy hasaba almazlyk Allaha garşy edilen iň beýik bihaýalykdyr.
Biziň günlerimizde çygryndan çykarylan hristian dabara we ybadatlary ybathanalary we çilehanalary bilen gadymy rim we grek butparazlygynyň arasynda hiç bir şekilde uly parh duýulmaýar. Kuranyň aýdyňlaşdyryjy we düşündiriji beýanlary nazara alynman hristian ybabdathanasy we ol ýerde bolup geçýänleri gören kişiniñ Hezreti Mesihi (a.s.) Appolondan tapawutlandyrmasy örän kyn bolar.
Häzirki döwrümize şeýle ýakyn bir döwürde hristianlygyň öz kitap we pygamberlerini bu hala getiren nokatlaryndan başlap wagt ajdarhasynyñ gorkunç dişleriniň arasynda kim bilýär gör näçe Mesihler owrap gidendir. Ygtybarly bir habardan bilişimize görä her nebiniň wezipesini özünden soňra yzyna eýerjileriň, dowam etdirjekdigine, olardan soňra bolsa bir topar bähbitparazlaryñ bar zady başaşak, bulam-bujar etjekdigine nygtaÿan pygamber sözi örän ähmiýetlidir. Hawa, şu sebäpben bu gün batyl dine öwrülen birnäçe dinler bar, asly arassa, gözbaşy wahyýdan gaýdýandygyna garamazdan dowam etdirjileriň nadanlygy we duşmanlarynyň ynsapsyzlygy sebäpli bu gün bütin esaslary bilen ýalan-ýaşryk zatlaryň ýygyndysyna öwrülipdirler.
Şeýle-de bolsa biziň günlerimize çenli saklanyp gelýän batyl dinleriň bir näçesiniň berk aslynyň bolandygyny ýeterlik derejede kuwwatly we her döwrüň bir pygamberiň adyny almagy-da täsindir we göwne makuldyr.
Pygamberlik berilmedige pygamber diýmek, nebiniň pygamberdigini inkär eden ýaly küfür saýylýar. Diňe hristianlygyň mysalyna salgylanyp görsegem Buddizimiň gelip çykyşyna şübheli bakmazlyk, Brahmanizme seresaply çemeleşmek ynsanyň elinden gelmeýär. Hatda Konfusiýniñ dykyn alan pelsepesiniň aňyrsyndan gözlemek, şamanizmi düşündirilip bilner diýip hereket etmek meniň pikirimçe dogry hasap edilmelidir.
Bular döreýişlerinde isle arassa, isle bulanyk syzyntgy bolsun häzirki ýagdaýlaryndan tapawutly bir mana eýe bolandyklaryna hiç kim şübhelenmeýär. Wagtyň we hadysalaryň olary köneldip, käte-de täze goşmaçalary bilen üýtgetmegi şeýle bir köp gezek bolup geçipdir ilkinji esaslandyryjylar dolanyp gelip görüp bilsediler getiren dinlerini tanamazlardy.
Dünýäde ýene şular ýaly ýoýulan birnäçe dinler bar we olaryň aglabasynyň ilki başdaky arassalyklaryny kabul etmekleri zerurdyr. Bir ýerinde Kuran: «Içinde pygamberi bolmadyk millet ýokdur» (Fatyr, 24) diýip ýer ýüzüni öz içine alýan höküm beripdir. Emma biz jahanyň çar tarapynda dörän we bir maglumata görä sany 124 müňe ýetýän pygamberlerden diňe 28-isini bilýäris. Galyberse-de, bularyň arasynda-da birnäçesiniň haçan we nirede ýaşap geçendigine degişli hiç bir maglumatymyz ýok.
Dogrusy, gelip-geçen ähli pygamberleri bilmek hökmanlygy diýen ýaly zadam ýok. Kuran: «Olaryň bir kysmyny saňa hekaýat edip aňlatdyk, bir kysmyny bolsa aňlatmadyk» (Gafir,78) diýip beýan edilmedikleriniň üstünde durulmazlygyny hem duýdurypdyr.
Bu gün dinler taryhy, pelsepe we antropologiýa ylymlary öwrenilende biri-birinden örän uzak milletlerde hem biriniň beýlekisine örän ýakyn umumy nokatlarynyň bardygy göze ilýär. Jemläp aýtsak, hemmesinde «köpden» «ÿeke-täge» tarap, göterilmejek bela- beterleriñ dep bolmagy üçin, beýik dergaha elleriňi açmak we gollaryňy ýokary göterip ÿalbarmak, ruhy hadysalar bilen gatnaşykda meñzeş hereketler olaryñ gözbaşynyñ mugallymynyñ birdigine yşarat edýär. Kanar adalaryndaky ýerli milletlerden maýýa halkyna çenli, bugdaý reňk indeýlerden adam iýiji taýpalara çenli olaryň dini dabara we ybadatlarynda, şol bir äheň we şol bir owaz duýulýar.
Professor, doktor Mahmut Mustafanyň iki sany juda wagşy taýpalar hakyndaky ylmy işleri bu ýagdaýy tassyklaýär. Doktoryň aýtmagyna görä Mawmawlar Musaý atly bir ylaha ynanýarlar. Bu ilah Zatynda we hereketinde birdir. Birini dünýä indiren özi hem biri tarapyndan dünýä indirilen däldir. Taýy we meňzeşi-de ýokdur. Ol görünmez, bilinmez, diňe ýaradanlary bilen tanalar. Neýamneýam taýpasy barada-da Mawmawlaryň ynanjyna meňzeş zatlar hakynda söz açylypdyr. Olar hem ähli zada sözi ýöreýän, tokaýdaky her bir zady öz eradasy bilen herekete getiren we günälileri ýyldyryma urduran bir ylah bardyr, Ol-da Mabud-u Mutlakdyr diýip düşünipdirler.
Görşümiz ýaly olardaky ylah düşünjesi bilen Kurandaky Zat-y Uluhyýet düşünjesiniň arasynda uly bir parh ýok ýaly görünýär. Hatda Mawmawlar «Yhlas» süresiniň manysyny berýän sözleri aýdaýarlar» diýip-de bileris.
Medeniýetleri şeýle uzak we bize belli bolan pygamberleriň täsirinden daşardaky, gadymylygyny saklan bu kowumlar, ýaşaýşyň iň ýönekeý kanunlarynam bilmeýändiklerine garamazdan Allaha degişli bu iň çuň we iň dury düşünjeleri nireden bilip bilerler. Diýmek «Her milletiň bir resuly bardyr we resullary gelenligi üçin olar barada berilen höküm adalatsyz bolmaaz we hiç kimsä zulum edilmez» (Ýunus, 47) beýany ylahy we ähli ýer ýüzüne degişli hakykatdyr we hiç bir yklym ondan daşarda däldir.
Doktor Mahmut Mustapanyň ýazan zatlaryna meňzeş ýazgylary hut özi bilen tanyşmak miýesser bolan kerkukly matematika pofessory, doktor Adyl Beý hem gürrüň beripdi. Doktorlyk ylmy işini Amerikada goran mahaly ýerli millet bilen ýygy aragatnaşykda bolan Adyl Beý özüni haýran eden wakalary şeýle gürrüň berýär. Ýerli adamlar öz aralarynda tewhit akydesine uýgun ybadatlar edýärler we Allahyň iýmeýändigine, içmeýändigine, wagta tabyn däldigine ynanýandyklaryny aýdýarlar, hatda bu älemde bar bolan ähli zadyň Onuň eradasyna boýundygyny gaýtalap-gaýtalap aýdýarlar.
Şeýle hem birnäçe selbi we wujudy sypatlar barada gürrüň berýärler welin, düşünjelerindäki bu beýikligi ýaşaýyşlaryndaky wagşylyk we çarwalyklary bilen bir ýerde göz öňüne getirmek asla mümkin däldi...
Diýmek, gündogardan günbatara, dünýäniň iň çet künjeklerinde bu akyde we düşünje birligi, diňe älemiň sahybynyň olara iberen ilçileriniň ýaýratmagy bilen düşündirip bolar. Çünki iň beýik filosoflarynyň hem akyl ýetirip bilmedik bular ýaly berk tewhit akydasyny wagşylykda ýaşaýan Mawmawlara, Neýamneýamlara ýa-da Maýýalara bermek asla mümkin däldir. Diýmek, ary bilen garynjanam eýesiz taşlamadyk Rahmeti Soňsuz ynsanlary hem pygambersiz goýmandyr, zamanlara we mekanlara olaryň üsti bilen nur çaýypdyr, jahanlary ýagtyldypdyr...
Indi bolsa soragyň ikinji tarapy bolan pygamberleri görmedik kimselere azap edilip edilmejekdigi baradaky meseläni açyklalyň.
Ilki bilen birinji bölümde belläp geçipdik, zemin hiç bir döwürde nur-u nebiwetden mahrum galmandyr... mahal-mahal az wagtlyk guraklyk duýulsa-da, yzy bilen çagbalap-çagbalap rahmet ýagmyry ýagypdyr. Şonuň üçin hem her şahs az-u köp bu rahmeti görüpdir, duýupdyr, dadypdyr we doýupdyr. Şeýle hem düÿpli ýoýulmalaryň bolan ýerlerinde ol pygamberden beýleki pygambere çenli aradaky boşluk (fetret) döwründe şeýle bir çalt ýaýrap, töweregi garaňkylyga bogdurypdy. Her garaňkylygy bir aýdyňlyk, her aýdyňlygy bir garaňkylyk çalşyryp durýarka öz eradalarynyň daşynda garaňkylykda galanlara-da Hak rahmet buşlugyny buşlapdyr: «Biz pygamber ibermämizsoň azab görkezijilerden däldiris». (Isara, 15).
Diýmek ilki bilen oýarmak, soňra borçly etmek we has soňra-da azab ýa-da rahmet...
Hawa, mezheb ymamlary şahalara bölünip muňa biraz parhly düşünýärler. Mysal üçin, Ymam Maturidi we onuň tarapdarlary älemde her biri bir kitap müňlerçe delil barka Allahy bilmeýän bagyşlanmaz diýýärler. Eşariler bolsa: «Biz pygamber ibermämizsoň azab görkezijilerden däldiris» diýen aýata daýanyp azaba mynasyp saýylmagyň teblygdan soňra boljagyny esas edip alýarlar.
Iki ymamyň nukdaý nazaryny bir pikire jemleýänler hem bar: bir adam hiç bir pygamberi görmändir, emma inkär meslegine girip buta-da çokunmadyk bolsa ol ähl-i nejatdyr. Çünki ynsanlaryň arasynda hiç hili deñeşdirmek we saÿlamak ukybynyñ bolmaýyşy ýaly, närse we hadysalardan many çykaryp bilmeÿärler. Şonuň üçin beýle ynsanlar ilki yrşat edilýär,dogry ÿola çagyrylÿar ondan soňraky edýän hereketlerine görä olara jeza ýa-da sylag-serpaý berilýär.
Emma bir ynsan küfri özüne kär edinip, onuň pelsepesini döredip we bilkastlaýyn Allaha garşy söweş yglan edýän bolsa, ol bu dünýäniň iň çet ülkesinde bolsa-da inkäriniñ we dinsizligiň çezasyny çeker.
Netije hökmünde şuny aýtmak bolar. Allahyň pygamber ibermedik hiç bir yklymynyñ bolmaýyşy ýaly pygamberleriň hem iberilmedik, uzaga çeken fetret döwri hem bolan däldir. Her döwrüň ynsanyna pygamberligiň getiren sergin şemaly azda-kände nesip edendir. Pygamberiň adynyň doly unudylan we eserleriniň zamanasy tarapyndan zaýalan ýurtlarda bolsa ikinji bir pygamber iberilýänçä aralykdaky döwürde, ýagny fetret döwründe ýaşan ynsanlar azaba duçar ediljek däldigi barada söz açylýar. Bilip bilkastlaýyn we aň-düşünjäň bilen inkäri uluhiýete gitmeseň bolýar.
Her zadyň dogrusyny ylmy bilen her-bir zady muhit (närseleri gurşan) bolan biler.
- -de döredildi.


c: text/html

text:
Ulttyq keńes: Áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń prezıdenttik paketi týraly baıandama tanystyryldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń aıasynda «Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi aıasyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń prezıdenttik paketi» taldamaly baıandamasynyń tanystyrylymy ótti. Berilgen baıandama «TALAP» qoldanbaly zertteýler ortalyǵymen birlesip daıyndaldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Sharaǵa belgili qazaqstandyq sarapshylar, ekonomıster, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń músheleri men Parlament Májilisiniń depýtattary qatysty. Sharany QR Prezıdentiniń kómekshisi, Ulttyq keńestiń hatshysy Erlan Karın ashty.
Baıandamany UQSK múshesi, ekonomıst Rahym Oshaqbaev tanystyrdy. Tanystyrylym barysynda taldamalyq qujatta Ulttyq keńestiń otyrystarynda Memleket basshysynyń usynǵan áleýmettik-ekonomıkalyq reformalaryn júzege asyrý nátıjeleri kórsetilgenin atap ótti.
Atap aıtqanda, UQSK qyzmeti aıasynda baǵamdyq saıasat ashyqtyǵyn arttyrý: aı saıyn jáne toqsan saıyn valıýta naryǵyna Ulttyq qordan transfertter aıyrbastalǵanyn jarııalap otyrý, Ulttyq qordan transfertter aıyrbastaý kestesin jarııalaý; ǵaryshtyq monıtorıngti qoldaný jáne aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi sheteldikterge jáne sheteldik zańdy tulǵalarǵa satýǵa jáne jalǵa berýge tyıym salý týraly zań qabyldaý; tsıfrlanǵan málimetter bazasy túrinde Syrtqy qaryzdyń biryńǵaı reestri ázirleý; kvazımemlekettik sektordaǵy áleýmettik mańyzy bar kásiporyndardyń dırektorlar keńesine azamattyq qoǵam ókilderin engizý; sheteldik jumys kúshin tartý kvotasyn 40%-ǵa tómendetý; mektepke deıingi tárbıe men oqytýdy damytýdyń tolyqqandy modelin bekitý; bolashaq muǵalimder men dárigerlerdiń shákirtaqysyn arttyrý jáne taǵy basqalar.
Sonymen qatar, talqylaý barysynda sarapshylar prezıdenttik bastamalardyń kópshiligi Ulttyq keńes músheleriniń usynystary men usynystaryn eskere otyryp ázirlengenin basa aıtty.
Óz kezeginde, Prezıdent kómekshisi Erlan Karın Ulttyq keńes áleýmettik mańyzy bar bastamalardy ázirleýmen qatar, konsýltatıvtik-keńesshi organ sheńberinde buryn usynylǵan reformalardyń iske asyrylýyn baqylaýdy júzege asyratynyna nazar aýdardy.
Osylaısha, usynylǵan baıandamadan basqa, Prezıdenttiń saıası reformalarynyń júzege asyrylýy men beıbit jınalystar týraly jańa zańnyń qoldanylýy boıynsha taldamalyq sholýlar jarııalanǵan bolatyn. Aldaǵy ýaqytta Ulttyq keńes aıasynda prezıdenttik bastamalardy iske asyrýǵa qatysty basqa da analıtıkalyq basylymdar daıyndalatyn bolady.
Qazirgi ýaqytta Ulttyq keńes arqyly 17 zań men 80 -ge jýyq normatıvtik quqyqtyq aktiler qabyldandy. 15 -ten astam zań jobasy ázirleý men qaraý satysynda.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Halkara energetika agentligi (HEA) 2021-nji ýylda nebite bolan islegiň global ösüşi boýunça çaklamasyny peseltdi we bu görkezijiniň bir günde 5,3 mln barrel (b/g) derejesinde bolmagyna garaşýar diýlip, agentligiň awgust aýyndaky hasabatynda getirilýär. Öň agentlik iýul aýynda nebite bolan potensial global islegi bir günde 5,4 mln barrel bilen bahalandyrypdy. Bu barada vedomosti.ru habar berýär.
HEA-nyň maglumatlary boýunça, 2021-nji ýylda dünýäde nebitiň sarp edilişi 96,2 mln b/g çenli we 2022-nji ýylda ýene 3,2 mln b/g ýokarlanyp biler.
“Demirgazyk Amerikada we Ýewropada mobilligiň ýokarlanmagy esasynda nebite bolan dünýä islegi iýun aýynda aýdan aýa 3,8 mln b/g artdy. Ýöne islegiň ösüşi iýul aýynda düýpgöter üýtgedi, pandemiýanyň ösüş depgininiň ýaramazlaşmagy we maglumatlaryň gaýtadan gözden geçirilmegi sebäpli 2021-nji ýylyň galan bölegi üçin perspektiwalar gowşady. Häzirki wagtda nebite bolan dünýä islegi ortaça 5,3 mln b/g, 2021-nji ýylda 96,2 mln b/g çenli we 2022-nji ýylda ýene 3,2 mln b/g ýokarlanýar” – diýlip, HEA-nyň hasabatynda aýdylýar.
Nebite bolan dünýä isleginiň ösüşi boýunça çaklamalaryň peselmegi, ilkinji nobatda, nebiti sarp ediji birnäçe uly ýurtlarda, hususan-da Aziýada koronawirusyň täze görnüşiniň ýaýramagy sebäpli çäklendirmeleriň girizilmegi bilen baglanyşyklydyr. Mundan başga-da, bu görkezijä 2020-nji ýyldaky maglumatlara gaýtadan seredilmegi täsir etdi diýip, HEA belleýär. OPEK+ birleşigine girmeýän nebit öndüriji ýurtlar, agentligiň hasaplamalaryna görä, şu ýyl nebit önümçiligini bir günde 0,6 mln barrel ýokarlandyrarlar, 2022-nji ýylda bolsa bu görkeziji 1,7 mln b/g çenli ýokarlanar. HEA bu ösüşiň, takmynan, 60%-niň ABŞ-nyň paýyna düşjekdigini belleýär.


text:
Nurlan Nyǵmatýlın Májilis sessııasyn qorytyndylady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin jetinshi shaqyrylǵan Parlament Májilisiniń birinshi sessııasynyń sońǵy jalpy otyrysy ótti. Osyǵan oraı, Májilis tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın ótken sessııa jumysyn qorytyndylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Bul Májilis pen depýtattyq korpýs úshin mańyzdy kezeńderdiń biri. Osy sessııa óz jumysyn qasıetti Táýelsizdigimizge 30 jyl tolǵan tarıhı kezeńde bastady. Erekshe aıtý kerek, osy shaqyrylymda Májilis quramy jańaryp, elge tanymal bilikti tulǵalarmen tolyqty.
Osy sessııadaǵy jańa jáne naqty qadamdar Májilistiń zań shyǵarý jumysyn odan ári kúsheıtýge jol ashty. Sonyń nátıjesinde, Májilis saıası, áleýmettik, ekonomıkalyq mańyzy zor kóptegen zańdardy qabyldady. Kóptegen parlamenttik is-sharalar uıymdastyryldy. Bul jolda biz, Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Strategııalyq bastamalaryn jáne Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń alǵa qoıǵan mindetterin basshylyqqa aldyq. Onyń barlyǵy, halqymyzdyń ómir sapasyn arttyrýǵa, elimizdiń turaqty damýyn zań deńgeıinde qamtamasyz etýge yqpal etti», - dedi Májilis tóraǵasy Nurlan Nyǵymatýlın palatanyń jalpy otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, sessııa barysynda depýtattar ózderiniń zań shyǵarýshylyq bastamalaryn belsendi qoldanyp, 10 zań jobasyn ázirlep shyqty.
Sonymen qatar, osy sessııada 230-dan asa depýtattyq saýal joldandy. Olar ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý, qarjy, bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik qorǵaý jáne aımaqtyq damý máselelerine baǵyttaldy.
Palata spıkeri sessııa aıaqtalǵanymen depýtattar óńirlerge, shalǵaıdaǵy aýyldyq jerlerge baryp, saılaýshylarmen kezdesetinin atap ótti.
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Ózbekáli Jánibekovke Almaty men Túrkistanda eskertkish ornatylmaq
- Qazaqstanda ıpotekalyq qaryz boıynsha kepilde turǵan úıdi óndirip alýǵa tyıym salynbaq
- Senat spıkeri qazaq ádebıetiniń klassıgi Ábdijámil Nurpeıisovti týǵan kúnimen quttyqtady
- Senattaǵy «Óńir» depýtattyq tobynyń otyrysynda qandaı máseleler talqylandy
- Nyǵmatýlın: Májilis Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly zań jobalarymen jumys júrgizýde
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text: 13 Akylly ogul atasynyň terbiýesinden çykýan däldir+,Özdiýenli ogul käýinji* diňleýän däldir+.2 Süýji dilli adam haýyr tapýandyr+,Mekirleriň ýüregi zalymlykdan doludyr.3 Dilini saklaýan janyny gorar+,Boş gepleýän heläk bolar+.4 Ýaltanyň arzuw-hyýaly köpdür, ýöne kör-köpügi ýokdur+.Işeňňir adamyň garny gerk-gäbe doýýandyr*+.5 Dogruçyl ýalany ýigrenýär+,Erbediň eden işleri abraýdan düşürýär.6 Dogruçyllyk günäsizi gala kimin goraýar+,Erbetlik günäkäri mazara indirýär.7 Biri bardyr, özüni baý görkezýär, ýöne hiç zady ýok+,Biri bardyr, özüni garyp görkezýär,Emma mal-mülki dünýä sygýan däldir.8 Barly adam jany üçin baýlygyny berer+,Garyp bolsa howpdan daşdadyr*+.9 Dogruçylyň çyrasy ýalkym saçýar*+,Erbetleriň çyrasy tiz öçýär+.10 Tekepbirlik dawa-jenjel turuzýar+,Maslahatlaşýanlar akyldarlyk gazanýar+.11 Aňsat ýol bilen toplanan* baýlyk tiz dargaýar+,Agyr zähmet bilen toplanan baýlyk bereketli bolýar.12 Uzaga çeken tama ýürege dertdir+,Ýerine ýeten arzuw ýaşaýyş daragtydyr+.13 Tabşyrygy* äsgermedige temmi berler+,Kanundan gorkýana halat-serpaý ýapylar+.14 Paýhasly adamyň sözleri* ýaşaýyş çeşmesidir+,Adamy ölüm penjesinden halas edýändir.15 Düşünjeli bereket alýar,Mekirlige baş goşan görgi baryny görýär.16 Ätiýaçly adam paýhasly* ädim ädýär+,Akylsyz bolsa akmaklygyny görkezýär+.17 Erbet habarçy şum habar getirýär+,Wepaly çapar halkyň janyna melhemdir+.18 Terbiýäni ýigrenen garyp düşüp, masgara bolýar,Käýinji diňläp düzelen adam öwülýär+.19 Arzuwyna ýeten ýürek begenýär+,Akmak erbetlige jany-teni bilen ýapyşýar+.20 Paýhasly adam bilen dost bolsaň, paýhasly bolarsyň+,Akmak bilen dost bolsaň, zyýan çekersiň+.21 Betbagtçylyk günäkäri yzarlaýandyr+,Dogruçylyň sylagy mal-mülküdir+.22 Ýagşy adam agtyklaryna miras goýýar,Erbediň baýlygy dogruçyllara galýar+.23 Garyp daýhanyň mellegi bol hasyl berýär,Adalatsyzlyk bolsa ýakyp kül edýär.24 Temmi taýagyny gaýgyrýan ogluny ýigrenýär+,Çagasyny söýýän yhlas bilen* terbiýeleýär+.25 Dogruçyl iýip doýýar+,Erbet adam aç galýar+.


text:
Saılanǵan ákim bıliktiń emes, halyqtyń ókili bolady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Bıyl elimizde 4 deńgeıdegi 836 ákim halyqtyń tikeleı daýys berýi arqyly laýazymǵa ıe bolady. Álemdik tájirıbe saılaý arqyly qyzmetke kelgen basshy turǵyndardyń únine qulaq asýǵa múddeli bolatynyn kórsetken, dep habarlaıdy QazAqparat.
Memleket basshysy 2020 jylǵy 1 qyrkúıektegi «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda aýyl ákimderin tikeleı saılaýdy engizýdiń qajettigin aıtty. Bul másele Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń otyrystarynda da birneshe ret kóterilgen bolatyn. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha eldegi saılaý zańnamasyna ondaǵan ózgertý men túzetý engizetin zań jobasyn Májiliske tanystyrdy. Joba boıynsha aýdandyq mańyzdaǵy qalalardyń, aýyldardyń, kentterdiń, aýyldyq okrýgterdiń ákimderin endi jergilikti halyqtyń ózi tikeleı daýys berý arqyly saılaıtyn bolady.
Tikeleı daýys berýdiń artyqshylyǵy qandaı?
Qoldanystaǵy tártip boıynsha da bul ákimder negizinen janama saılaý arqyly taǵaıyndalyp kelgen. Biraq daýysty halyq emes, jergilikti máslıhat depýtattary beredi nemese jergilikti qoǵamdastyq jınalysy sheshedi. Al úmitkerdi aýdan ákimi usynady. Bul protsestiń resmılenip ketkeni sonsha, qarapaıym azamattardyń sanasynda ákimdi aýdan basshysy jeke-dara taǵaıyndaıdy degen túsinik qalyptasqan. Óıtkeni, aýdan ákimi usynǵan kandıdatýrany jergilikti aktıvterdiń qoldamaı qoıǵan kezi neken-saıaq. Qarapaıymdap aıtsaq, ákimdi tikeleı halyqqa saılatý arqyly aýdan basshysynan góri jerlesterine baǵynyshty ete túsý kózdelip otyr. Bir jaǵynan ákimdi ózderi saılaǵandyqtan, halyqtyń jergilikti bılikke degen senimi de artady. Buǵan deıin ákimder turǵyndardyń aldynda joǵarydan taǵaıyndalǵan bıliktiń ókili retinde esep berse, endi halyq saılaǵan qyzmetker retinde esep beretin bolady. «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń aýyldyq deńgeıde iske asýyn da osy reforma qamtamasyz etýi tıis.
Úmitkerdi kim usynady?
Sonymen, 2021 jyldyń ekinshi jartysynda ókilettik merzimi aıaqtalatyn 836 aýyldyq okrýg ákimi saılaýǵa túskeli otyr. Bul halyq pen aýyl ákimderi úshin ǵana emes, saılaý naýqanyn uıymdastyrýshylar úshin de jańa tájirıbe bolmaq.
Qazirgi júıede aýyl men kent deńgeıindegi ákimniń kandıdatýrasyn aýdan ákimdigi usynatyndyqtan, onyń halyqtan buryn ózin usynǵan basshynyń qabaǵyna kóp qaraıtyny belgili. Jańa tártip boıynsha úmitkerdi saıası partııalar usynatyn bolady. Eger úmitker saıası partııada joq bolsa, óz-ózin usyna alady. Ol úshin úmitker tıisti aýyldyq okrýgte turatyn saılaýshylardyń keminde 1%-ynyń qolyn jınaýy kerek.
Qandaı da bir sebeppen saılaýǵa túsetin úmitker bireý ǵana bolsa, aýdannyń nemese oblystyq mańyzy bar qalanyń ákimi saılaýdyń balamaly negizde ótýin qamtamasyz etýge mindetti. Aýyldyq okrýg ákimderi osyndaı júıemen árbir 4 jyl saıyn saılanyp otyrady.
Daýysty kim sanaıdy?
Aýyldyq okrýg ákiminiń saılaýy taǵaıyndalǵan keıin úmitkerlerdi tirkeý júrgiziledi. Tirkeýden sátti ótken kandıdat eń tómengi jalaqynyń bir eselengen mólsherinde saılaý jarnasyn tóleıdi. Saılaýǵa kóldeneń kók attylardyń enbeýi úshin kandıdattyń biliktilik talaptaryna qanshalyqty saı ekeni tekseriledi. Bul isti aýdandyq (qalalyq) saılaý komıssııasy atqarady. Atalmysh komıssııa kandıdattardyń deklaratsııasyn tekserip, úgit naýqanyn júrgizýge, saılaý ótkizip, daýys sanaýǵa, saılaý jaramsyz dep tanylsa jáne eki kandıdat teń daýys sanyn jınaǵan bolsa, aýyldyq okrýg ákimderiniń qaıta saılaýyn ótkizýge mindetti.
Aýyldyq okrýg ákimderin saılaý qorytyndylary jergilikti buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanady. Osydan keıin baryp eń kóp daýys jınaǵan úmitker aýyldyq okrýg ákimi retinde tirkeledi.
Tizgindi teń ustaý úshin aýdannyń jáne oblystyq mańyzy bar qalanyń máslıhattaryna ákimge senimsizdik bildirý ókileti beriletin bolady. Demek, aýyldyq okrýg ákimi tek saılanyp qana qoımaı, ony saılaǵan qaýymdastyq aldynda baqylaýda bolady.
Qazir osy normanyń bári qamtylǵan zań jobalary Parlament Májilisiniń qaraýynda jatyr.
- Marat Ahmetjanov: Bıznes salasynda jemqorlyqqa qarsy standarttar engizý qajet
- Aqmola oblysynda «Qazaqstan - Uly dala eli» atty jastar forýmy ótti
- Feık: Vaktsına alǵan ata-analardan gıbrıd balalar týady
- Balalardy ońaltý ortalyqtarynda qandaı zańbuzýshylyqtar jıi tirkeledi
- «Jańǵyrý joly» qozǵalysyn respýblıkalyq jastar uıymy retinde qaıta qurǵan jón - Prezıdent
- Prezıdent: Azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn barynsha qoldaý kerek
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrliginiň garamagyndaky sement zawodlarynda aktiw mineral goşundylary – bazalt porfiritleri we opoka çig malyny goşmak arkaly täze portlandsementiň önümçiligi ýola goýuldy. Bu barada anna güni Ministrler Kabinetiniň wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly geçirilen mejlisinde wise-premýer Şamuhammet Durdylyýew Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat berdi.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşi ýaly, mejlisiň dowamynda wise-premýer sementiň täze görnüşleriniň önümçiligini ýola goýmak hem-de olaryň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça geçirilýän işler barada maglumat berdi.
“Balkan” kän müdirliginiň bazalt porfiritleriniň “Ufra” ýatagynyň we Lebap welaýatynyň Döwletli etrabyndaky Akbulak meýdançasynyň dag jynslary täze sement görnüşiniň önümçiligi üçin çig mal bolup hyzmat edýär. Bu mineral daşlary özüniň fiziki we himiki häsiýetleri bilen tapawutlanyp, ýokary hilli sement öndürmäge mümkinçilik berýär diýip, wise-premýer belledi.
Milli Liderimiz pudagyň kuwwatyny yzygiderli artdyrmagyň hem-de ýurdumyzda we daşary ýurtlarda uly islegden peýdalanýan ýokary hilli gurluşyk serişdeleriniň öndürilişini köpeltmegiň möhümdigini nygtap, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
2020-nji ýylyň 1-nji maýynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde wise-premýer Şamuhammet Durdylyýew häzirki wagtda 400-G20-K görnüşli portlandsement ýurdumyzyň sement zawodlarynda öndürilýändigi hem-de 500-G20-K görnüşli sementiň önümçiligini ýola goýmak boýunça işleriň alnyp barylýandygy barada Türkmenistanyň Prezidentine hasabat beripdi.


text:
Artaev isting aq-qarasyn aitty
Qaydan shyqqany belgisiz Ayúlsu Ybrasheva degen әielding әlegimen basy daugha qalghan Baqtiyar Artaev óz uәjin aitty. Búl turaly «Ktk» telearnasy habarlady.
«Men ol qyzdy tanymaymyn. Mening aldymda biylep túr eken. Kedergi keltirgen son «әri túrynyz»degendey sәl yghystyrdym. Ol men jaqqa búrylyp boqtap ayaghymen teuip jiberdi. Shynymydy aitayyn, ózi aitpaqshy, men onyng esh jerine de tiyisken joqpyn.Kelesi kýni mening dostaryma habarlasyp: «Baqtiyar maghan habarlassyn dep jalynypty». Habarlasyp,keshirim súradym. Kezdespekshi de boldyq. Alayda, men qaytara habarlasqanymda telefon tútqasyn kótermedi. Erteninde BAQ ókilderine «Artaev mening betimdi kógertti» dep súhbat beripti. Men ol qyzdyng múnyng bәrin qanday maqsatpen jasap otyrghanyn bilmeymin».
Abay-aqparat


text:
Dini we takyk ylymlardan ýüki ýetik alymlaryň biri deňizde gaýykly gezelenç etmegi ýüregine düwýär. Ol ýüzüp barşyna, kiçiräk bir adanyň töweregine barýar. Bu ýeri görmek niýeti bilen kenara çykýar. Görse, yns-jyns ýok. Birsalym aýlanandan soň, goyun sürüsine gabat gelýär. Süriniň çopany kiçiräk bir depäniň üstünde namaz okap otyrdy. Alym onuň ýanyna baryp, ybadatyny tamamlaýança garaşyp oturýar. Çopan soňunda doga edende, arapça bir dogany ýalňyş okaýar. ”Eý Rabbim! Sen meniň gulumsyň! Men seniň Rabbiňdirin!”. Muny diňläp oturan alym ör-gökden gelýär. Çopan bilen tanşyp, hal-ahwal soraşan alym onuň bu ýerde ýalňyz ýaşaýandygyna göz ýetirýär. Ol yzyna gaýtjak bolanda çopana:
−Sen ýaňy soňky okan arapça dogaňy ýalňyş öwrenipsiň. Bu şeýle bolmaly – diýip, dogry okalyşyny öwredip, ýola düşýär. Alymy kenara çenli ugradan çopan, gaýyk tä gözden ýitýänçä seredip durýar. Birdenem hälki öwrenen dogasyny ýadyndan çykarýar. Näçe gaýtalajak bolsa-da, huşuna gelmeýär. Öňki okaýanam ýalňyş. Aljyrap, gorka düşen çopan özüni deňze urýar:
−Ehe-he-e-e-e-ý! Garaşyň!
Gulagyna bir ses gelen ýaly bolan alym yzyna seredende, gözlerine ynanmaýar: ýaňky çopan suwuň ýüzünden özüne tarap ylgap gelýär! Çopan gaýygyň duşuna ýetip, demi-demine ýetmän haşlap durşuna:
−Ýa Ussat! Ýaňky öwredeniňi unutdym. Ýene bir gezek gaýtalap beriň, ýat tutaýyn! – diýýär. Çopanyň gardan päk imany bilen görkezip duran bu keramatyna ýyllar boýy ýetibilmän ýören alym gözlerinden boýyr-boýur ýaş dömüp, iki elini galdyrýar:
−Öňkiňi gaýtalaber dogan! Ýalňyş ýeri ýokdur. Şu imanyň bilen öňkiňi gaýtalaber!
Sarsmaz iman
Dini we takyk ylymlardan ýüki ýetik alymlaryň biri deňizde gaýykly gezelenç etmegi ýüregine düwýär. Ol ýüzüp barşyna, kiçiräk bir adanyň töweregine barýar. Bu ýeri görmek niýeti bilen kenara çykýar. Görse, yns-jyns ýok. Birsalym aýlanandan soň, goyun sürüsine gabat gelýär. Süriniň çopany kiçiräk bir depäniň üstünde namaz okap otyrdy. Alym onuň ýanyna baryp, ybadatyny tamamlaýança garaşyp oturýar. Çopan soňunda doga edende, arapça bir dogany ýalňyş okaýar. ”Eý Rabbim! Sen meniň gulumsyň! Men seniň Rabbiňdirin!”. Muny diňläp oturan alym ör-gökden gelýär. Çopan bilen tanşyp, hal-ahwal soraşan alym onuň bu ýerde ýalňyz ýaşaýandygyna göz ýetirýär. Ol yzyna gaýtjak bolanda çopana:


text:
Bıyl Shet aýdanynda 30-dan astam otbasy baspanaly bolady
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysy Shet aýdanynda jyl sońyna deıin 30-dan astam otbasy baspanamen qamtylady. Aqsý-Aıýly eldi mekeninde eki páterli jeti úıdiń qurylysy aıaqtalyp qaldy. Sonymen qatar, ákimdik kezekte turǵandar úshin 18 úı satyp aldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek jumys saparymen Shet aýdanynda boldy.
Óńir basshysy jalǵa beriletin turǵyn úı qurylysynyń barysymen jáne joldardyń jóndelýimen tanysty.
Aýdanda aýylishilik joldar belsendi túrde jóndelýde. Alty eldi mekendegi 23 kóshe retke keltirildi.
«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy boıynsha taǵy da birneshe aýyldyń joldaryna ortasha jóndeý jumystary bastaldy. Qazirgi ýaqytta 9 kóshe jóndeldi.
Shet aýdanynyń aýylishilik joldarynyń jartysynan kóbi jaqsy jaǵdaıda, kelesi jyly qalǵan kóshelerdi jóndeý josparlanyp otyr.
Jeńis Qasymbekke aýdannyń jylý berý maýsymyna daıyndyǵy týraly da baıandaldy.
«Bıyl 17 bilim jáne bes mádenı mekeme, bir densaýlyq saqtaý uıymy jáne eki turǵyn úıdiń jylý júıesi jóndeldi. Barlyq kommýnaldyq mekemeler kómirmen qamtamasyz etilgen», – dep habarlady Shet aýdanynyń ákimi Muhıt Muhtarov.
Muhıt Muhtarovtyń aıtýynsha, Aǵadyrda qoldanystaǵy káriz jelileri keńeıtilýde. Qyzmetke qosymsha úıler qosylady.
Bul jumysty jyl sońyna deıin aıaqtaý josparlanyp otyr.
Sondaı-aq, kenttiń tórt kóshesinde sýmen jabdyqtaýdyń rezervtik jelisin júrgizý júrip jatyr.
Aýdanda buqaralyq sportty damytýǵa da aıtarlyqtaı kóńil bólinýde. Qazirgi zamanǵy basseın ashyp, oǵan kúres zalyn qosý josparda bar.
Sapar sońynda oblys basshysy qurylys qarqynyn báseńdetpeýdi jáne kezekte turǵandarǵa baspanany merziminde berýdi tapsyrdy.


text:
Qostanaı oblysy áikimdiginiń tilderdi damytý basqarmasynyń uıymdastyrýymen 2020 jyldyń 14 aqpany kúni «Qazaq tiliniń latyn grafıkasy negizindegi álipbıiniń nusqalary men álipbıishilik retteýler boıynsha usynystary» taqyrybyndaǵy ashyq talqylaý ótti.
Atalǵan talqylaýǵa JOO fılolog ǵalymdary men oqytýshylary, til janashyrlary, BAQ ókilderi qatysty.
İs-sharanyń maqsaty – orfografıalyq jumys toby ázirlegen álipbıdiń jetildirilgen nusqalary men ózge de usynylǵan álipbı jobalaryn talqylaý.
Ashyq talqylaýda ortalyq mamandary A.Nurbekova, J.Jarasbaeva, A.Mırkemelova usynylǵan álipbıdiń úsh jobasymen tanystyrdy.
Talqylaý barysynda usynylǵan qorytyndylar, usynys-pikirler QR Mádenıet jáne sport mınıstrligi Til saıasaty komıtetine jiberildi.


text:
12 Mamyr, 2021 NEWS
Juldyz Súleımenova, Ashat Aımaǵambetov/fotokollaj
Májilistiń jalpy otyrysynda depýtat Juldyz Súleımenova premer-mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanovqa oqýshylardyń qorytyndy attestattaý emtıhandary týraly depýtattyq saýal joldady.
Depýtattyń aıtýynsha, elde 28 mamyrdan bastap 9, 11 synyptardyń oqýshylary arasynda qorytyndy attestattaý emtıhandary bastalady. Bıyl 9 synyptyń 264 469 oqýshysy 3 emtıhan tapsyrsa, al 11 synyptyń 154 816 oqýshysy 4 emtıhan tapsyrady. Emtıhan tapsyrý jabyq ǵımarattarda ótkizilýine baılanysty, oqýshylardyń, pedagogtar men tehnıkalyq personaldyń koronovırýs juqtyrý yqtımaldyǵy joǵary. Sebebi, emtıhandardyń uzaqtyǵy 2 saǵattan 5 saǵatqa deıingi ýaqyt aralyǵyn qamtıdy.
– Osy rette, barlyǵyn qosqanda, 400 myńnan astam joǵary synyp oqýshylaryna (419 285) COVID juqtyrý qaýpiniń bar ekendigine nazarlaryńyzdy aýdaramyz. Onyń ústine, QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń resmı derekterine sáıkes, elimizde 2021 jyldyń 10 mamyrynda 604 623 adam tolyqqandy vaksına alǵan. Bul jalpy halyqtyń nebári 3,2 paıyzyn quraıdy. Osyndaı vaksınalaý deńgeıiniń tómendigin eskerer bolsaq, jabyq keńistikterde uzaq emtıhandar ótkizý qanshalyqty qısyndy bolmaq? Búginniń ózinde, oqýshylar arasynda koronovırýs faktilerdiń oryn alýyna baılanysty, qorytyndy attestattaý emtıhandaryn jáne sońǵy qońyraý saltanatty jıynyn ótkizbeý kerek dep sanaımyz. Bul ata-analar tarapynan úlken alańdatýshylyqty týdyrýda. Budan ózge, oqýshylardyń jáne muǵalimderdiń densaýlyǵy basty nazarda bolýy qajet, – dedi depýtat.
Osy oraıda, Juldyz Súleımenova Nur Otan partııasy fraksııasy depýtattarynyń atynan birqatar usynystar aıtty:
"Birinshi. Oqýshylardyń, muǵalimder men ata-analar qoǵamdastyǵynyń densaýlyǵyn saqtaý, COVID vırýsynyń aldyn alý maqsatynda Bilim jáne ǵylym mınıstrligine 9, 11 synyp oqýshylary úshin memlekettik qorytyndy attestattaý emtıhandaryn ótkizbeý týraly sheshim qabyldaýdy usynamyz. Indettiń aldyn alýda bul mańyzdy. Jalpy, mundaı tájirıbe qoldanysta bar. Byltyr koronovırýs pandemııasyna baılanysty QR Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2020 jylǵy 3 sáýirdegi 129 buıryǵyna sáıkes, 9, 11 synyptarǵa qorytyndy attestattaý emtıhandary bolmady. Sáıkesinshe, qorytyndy baǵalar oqý jylynyń toqsandyq baǵalary negizinde qoıyldy.
Ekinshi. 9, 11 synyptarda qorytyndy attestataý ótkizý pandemııa jáne qashyqtan oqytý jaǵdaıyna ıkemdi etýge qatysty tıisti zańnamalyq normatıvtik aktilerge ózgerister engizýdi jáne retteýdi usynamyz.
Úshinshi. 6 mamyrda UBT bastalǵany barshamyzǵa belgili. Osy oraıda, Jergilikti atqarýshy bılik organdary Bas sanıtarlyq dárigerlermen birlesip, UBT tapsyrý pýnkterinde sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptardyń saqtalýyna qatysty monıtorıngtik toptar jumysynyń tıimdiligin arttyrýdy óz jaýapkershilikterine alýy qajet dep sanaımyz.
Budan ózge, kelesi aqparattardy, atap aıtqanda UBT tapsyrý pýnkteriniń «bir testilenýshi – bir kompıýter – bir kamera» qaǵıdaty negizinde oqýshylardy qabyldaý daıyndyǵy jáne Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2017 jylǵy 16 tamyzdaǵy 611 buıryǵyna sáıkes, UBT tapsyrý pýnkteriniń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptardy, atap aıtqanda áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, jeke qorǵanysh quraldarynyń, sanıtaızerlerdiń jetkilikti bolýy, UBT ótkiziletin ǵımarattardaǵy ventılıasııa júıeleriniń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý týraly aqparatty qosymsha joldaýlaryńyzdy suraımyz" delingen depýtattyq saýalda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Memlekettik rámizder men nagradalar geraldıkasy jónindegi komıssııanyń otyrysy ótti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memlekettik rámizder men vedomstvolyq jáne olarǵa teńestirilgen ózge de nagradalar geraldıkasy máseleleri jónindegi respýblıkalyq komıssııanyń otyrysy ótti, dep habarlaıdy Aqordanyń baspasóz qyzmeti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaevtyń tóraǵalyǵymen Memlekettik rámizder men vedomstvolyq jáne olarǵa teńestirilgen ózge de nagradalar geraldıkasy máseleleri jónindegi respýblıkalyq komıssııasynyń osy jylǵy qorytyndy otyrysy ótti.
Jıynda Qyrymbek Kósherbaev keler jyly Memlekettik rámizderdiń qabyldanǵanyna 30 jyl tolatynyna, aıtýly datany respýblıkalyq deńgeıde merekeleýdiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, tıisti is-sharalar josparyn daıyndaýdy tapsyrdy.
K omıssııa tóraǵasy Memlekettik rámizder kúnin merekeleýdiń basty maqsaty – qazaqstandyq patrıotızmdi nasıhattaý, jas urpaqty táýelsizdik nyshandaryna qurmetpen qaraýǵa tárbıeleý ekenin atap ótti.
Otyrysta Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulovanyń Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵynyń qyzmeti jáne memlekettik organdardyń vedomstvolyq nagradalaryn ońtaılandyrý jaıynda baıandama jasady.
Sondaı-aq Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov jáne Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev memlekettik rámizderdi nasıhattaý jáne paıdalaný boıynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly esep berdi. Vedomstvolyq nagradalarǵa baılanysty usynystaryn Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Baqyt Sultanov, Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń mindetin atqarýshy Ibragım Kúlshimbaev, Qarjylyq monıtorıng agenttigi tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Jeńis Elemesov.
Sonymen qatar, Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵynyń dırektory Álibek Asqarov «Qazaq geraldıkasy» atty kitap-albomnyń tusaýkeserin ótkizdi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Memlekettik hatshy vedomstvolyq nagradalardy ońtaılandyrý jónindegi jumysty jalǵastyrýdy, memlekettik rámizderdi tanymal etýde jáne jastarǵa patrıottyq tárbıe berýde qoǵamdyq uıymdardyń áleýetin keńinen paıdalanýdy tapsyrdy.


text:
Trend –bu islendik zadyñ wagtlaýyn meşhur bolmagy, wajyplygy, döwrebaplygy.
Alymlaryñ we analitikleriñ aýtmagyna görä, trendde bolmak üçin elmydama döwrebaplyk, täzeçillik, möhümlik, zerurlyk gerek.
Mälim bolşy ýaly, egin-eşikleriñ hem öz trendy bar. Harytlaryñ trendy her ýyla görä üýtgäp durýar. Mysal üçin:
- 2001- nji ýylda Jimmy Choo aýallaryñ aýakgaby trendde boldy.
- 2002- nji ýylda Diane von Furstenberg aýallaryñ köýnegi has meşhurdy.
- 2007-nji ýylda jinsy egin-eşikleri has tanymal boldy.
- 2013-nji ýylda Bembi atly multfilm has meşhurlyga eýe boldy.
- 2018-nji ýylda hakyky deriden dikilen Gucci bil bagy meşhurlyga eýe boldy.
- 2020-nji yylda Botlega Venta horjuny tanymal boldy.
P.S: Häzirki wagtda saglygyñy gorap saklamak esasy trend.
2021- nji ýylda pandemiýa bilen baglylykda, adam saglygyny gorap saklamak esasy aktual mesele bolup durýar. Peýdaly iýmitlenmek, sport bilen meşgullanmak, saglygyña gözegçilik etmek, fiziki-psihiki taýdan özüñi gowy duýmak, dynç almak…
Howa şertleriniñ üýtgäp durmagy, sowuklama keseliniñ ýüze çykmagyna getirýär. Pasyl çalşygynda dürli witaminli gök önümlerinden iýmitlenmek maslahat berilýär. Bu bolsa dürli kesellerden goraýar we adam bedenini berkleşdirýär. Geliň, saglygymyzy gorap saklalyñ! Biziñ baş baýlygymyz saglykdyr!
Merjen Kadyrowa,
Lebap welaýat telewideniýesi.


text:
Lebap welaýat kitaphanasy
Welaýat kitaphanasy 1919-njy ýylda esaslandyrylýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 10-njy dekabryndaky kararyna laýyklykda, Türkmenabat şäherinde Lebap welaýat kitaphanasynyň täze binasynyň gurluşygy ýerine ýetirildi we bu bina 2014-nji ýylyň oktýabr aýynyň 18-ine dabaraly ýagdaýda açyldy.
Lebap welaýat kitaphanasynyň täze binasy bagtyýarlyk döwri içinde Türkmenabat şäherinde gurlup ulanylmaga berlen medeni maksatly binalaryň hatarynda özüniň mynasyp ornuny tapdy. Kitaphananyň dünýä ülňülerine laýyk gelýän döwrebap binasy şäheriň görküne görk goşup, özüniň binagärlik çözgüdi bilen tapawutlanýar.
Kitaphananyň täze binasynyň umumy tutýan meýdany 11 müň 461 inedördül metr. Binanyň beýikligi 30 metre barabar, ini 60 metr, gapdal uzynlygy 60 metr. Kitaphana 3 gatdan ybarat. Kitaphanada 3 million neşir birligini saklamak hem-de birbada 450 okyja hyzmat etmek üçin ähli mümkinçilikleri döredilen, kitaphananyň 10 sany umumy okalga zallary bar.
Bu medeni ojakda kitaphana hyzmatyny guramak hem-de kitaphananyň ýörite bölümleriniň işini talaba laýyk ýola goýmak üçin ähli mümkinçilikler we şertler döredilen. Kitaphanada okalga zallary, internet zaly, çagalar üçin otag, elektron katalogyny hem-de adaty kataloglary ýerleşdirmek üçin mümkinçilikler bar, bu ýerde mejlisler jaýy, neşirleri jiltlemek we gaýtadan dikeltmek üçin niýetlenen ussahanalar, “Türkmen kitabynyň taryhy” muzeýi bar.
Kitaphananyň ýokarky gatynda obserwatoriýa bolup, onuň otaglarynda häzirki zaman kompýuter enjamlary, Germaniýa Respublikasynda öndürilen teleskop bar.
Kitaphanada 2016-njy ýyldan bäri bitewi elektron kitaphana ulgamy işleýär.
Kitaphananyň ýöriteleşdirilen bölümleriniň sany 6.
Lebap welaýat kitaphanasynda–lebapkitap.gov.tm resmi saýty hereket edýär.


text:
Şuşa şäherinde Azerbaýjanyň baýdagy pasyrdaýar
Azerbaýjanyň goşuny, basyp alyşlykdan azat edilen Şuşa şäherinde Azerbaýjanyň baýdagyny dikdi
Azerbaýjanyň Goranmak ministrligi, düýn Ermenistanyň goşunynyň basyp alyşlygyndan azat edilen Şuşa şäheriniň wideo ýazgylaryny paýlaşdy.
Wideo ýazgylarda şäheriň köçeleri we tapawutly ýerlerde alynan beýleki owadan ýerleri görüp bolýar.
Şuşa galasy, Aşakgy Göwher Aga we Ýokarky Göwher Aga metjitleri ýaly taryhy binalar bolan wideo ýazgylarda, Azerbaýjanyň esgerleri şäherdäki binalaryň biriniň üstüne Azerbaýjanyň baýdagyny dikdi.
Söz sözlän esgerleriň biri: "Hormatly Baş serkerdämiz, siziň serkerdelik etmegiňizde Şuşa basyp alyşlykdan azat edildi. Ýaşasyn Baş serkerde, Ýaşasyn Azerbaýjanyň halky. Garabag Azerbaýjandyr" diýip belledi.
Azerbaýjanyň taryhy we medeni miraslarynyň biri bolmak bilen birlikde, hem geografik ýerleşişi, hem-de Daglyk Garabagyň iň uly şäheri bolan Hankendi şäherine barýan ýoluň ugrunda ýerleşmegi taýdan strategik ähmiýetli bolan Şuşa şäheri, 1992-nji ýylyň 8-nji maýynda Ermenistanyň ýaragly güýçleri tarapyndan basylyp alynypdy.
Azerbaýjanyň Prezidenti Ilham Aliýew, halka ýüzlenip eden çykyşynda, Şuşa şäheriniň azat edilendigini habar beripdi.
Degişli Habarlar
Erdogan we Aliýew umumy metbugat ýygnagyny geçirdiler
Prezident Erdogan, iş sapary bilen giden Azerbaýjanda Prezident Ilham Aliýew bilen Birinji Agaly obasynda umumy metbugat ýygnagyny geçirdi
Prezident Erdogan Özbegistanyň Prezidenti Şewket Mirziýoýewi Gutlady
Mirziýoýewe telefon eden Prezident Erdogan, kärdeşine wezipesinde rowaçlyk arzuw etdi
Liderler Mirziýoýewi Gutlaýar
Erdogan saýlawyň netijeleriniň özbek halky üçün düşümli bolmagyny diledi.


text:
Baǵalanbaı qalǵan batyrlar: Ybyraıym SÚLEIMENOV
ASTANA. QazAqparat - Jeńis kúni qarsańynda «QazAqparat» HAA esimi umyt qalǵan Keńes Odaǵynyń Batyrlary týraly materıaldar jarııalaıdy. Materıaldardy jarııalaýǵa «Baǵalanbaı qalǵan batyrlar» jınaǵynyń avtory Berik Ábdiǵalıuly kómek kórsetti.
Berik Ábdiǵalıulynyń atap ótýinshe, bul jınaqta sóz qozǵalatyn batyrlardyń esimi jalpaq jurtqa málim emes. Olardyń atymen atalǵan kóshe nemese mektepter joq. Qan maıdanda erlik kórsetkenin janyndaǵy joldastary kórse de, shtab jáne partııa basshylyǵy olardy moıyndamaǵan. Bizdiń mindetimiz - tarıhı shyndyqqa jetý úshin olar jaıynda keleshek urpaqqa áńgimelep berý.
Ybyraıym SÚLEIMENOV - ataqty mergen. 1911 jyly Jambyl oblysynyń Sarysý aýdanynda dúnıege kelgen. 1941 jyly áskerge shaqyrylyp, mergendikke baýlynady. 1943 jyly Nevel qalasy úshin bolǵan shaıqasta júzge jýyq fashıstiń kózin joıyp, ózi de erlikpen qaza tabady.
Mánshúk Mámetovamen birge Keńes odaǵynyń batyry ataǵyna usynylǵan. Biraq joǵary basshylyq Mánshúkke batyr ataǵyn, al Y. Súleımenovke Lenın ordenin berý týraly sheshim shyǵarǵan.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ak şäherimiz Aşgabat özüniň ajaýyp gözelligi bilen göreni haýrana goýýar. Paýtagtymyzyň görküne görk goşýan ajaýyp binalary sanasaň sogaby köp diýleni. Şeýle ajaýyp gözellikleriň biri hem Türkmenistanyň Mollanepes adyndaky talyplar teatrydyr.
Türkmenistanyň häzirki Mollanepes adyndaky talyplar teatry 1929-njy ýylda esaslandyrylýar. Ol 1926-njy döredilen Türkmen drama studiýasynyň esasynda döredildi. Teatr açylan gügnden başlap türkmen halkynyň milli durmuşyny açyp
görkezýän oýunlar bilen öz repertuaryny baýlaşdyrdy. Onda ilkinji goýlan sahnalar hökmünde Haldurdynyň “Galyňsyz”, Gogolyň “Derňewçi”, Jabarlynyň “1905-nji ýyl”, A. Garlyýewiň “Aýna”, A. Gowşudowyň “Juma”, G. Burunowyň we B.Amanowyň “Keýmir kör” eserlerini aýdyp bileris. Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda edebiýatyň ägirtleri hasaplanýan B. Kerbabaýewiň, A. Kekilowyň, K. Smirnowyň eserleri esasynda teatrda sahnalaşdyrylan oýunlar sowet halkynyň faşistlere garşy alyp baran gahrymançylykly söweşlerini açyp görkezdi.
Dürli ýyllarda teatryň sahnasynda sahnalaşdyrylan eserleriň içinde halk köpçüliginiň gyzgyn söýgüsini gazanyp, birnäçe baýrakly orunlary gazananlary hem diýseň köp. Olaryň içinden iň esasylary hökmünde “Allan aganyň maşgalasy”, “30-njy ýyllar”, “Günäsiz günäkärler”, “Otello”, “Söýginiň taryhy”, “Aýgytly ädim”, “Ykbal”, “Hazynalar adasy”, “Emiriň ilçisi” we ş.m. sahna eserlerini getirip bileris.
2007-nji ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanyň Mollanepes adyndaky talyplar teatry hormatly Prezidentimiziň karary esasynda durky täzelenip, ulanylmaga berildi. Bu teatr Türkmen döwlet medeniýet institutynyň teatr fakultetiniň talyplary bilen ýakyndan işleşýär. Teatryň tomaşaçylar zaly iki gatdan ybarat bolup, 641 tomaşaça niýetlenendir. Teatrda taýýarlyk geçmek üçin ýörite otag, tansçylar üçin tans zaly bar. Mollanepes adyndaky talyplar teatry döredilenine kän wagtyň geçmändigine garamazdan köp sanly ajaýyp spektakllary sahnalaşdyryp, tomaşaçylaryň gyzgyn söýgüsini gazanmagy başardy.
Teatrda dürli ýyllarda “Galkynan göwünler”, “Mollanepes”, “Söýginiň güýji”, “Juwan kalbym joşanda”, “Ýediniň enesi”, “Kämillige ýol açan döwür”, “Toý”, “Bagtýarlygyň şapagy”, “Kabyl bilen Habyl”, “Bir bakyşda söýen ýarym”, “Durna umydy” ýaly onlarça sahna eserleri sahnalaşdyryldy. Şeýle ajaýyp eserler bolsa Mollanepes adyndaky talyplar teatryny paýtagtymyzyň iň gelim-gidimli medeni ojagyna öwürdi.
Şir SÖÝÜNGYLYJOW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby.


text:
I. 2013-nji ýylyň 4-nji maýynda kabul edilen «Türkmenistanyň Serhet goşunlary hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 2, 20-nji madda; 2017 ý., № 1, 32-nji madda; 2018 ý., № 4, 93-nji madda) şu üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmeli:
1) 4-nji maddanyň 4-nji bendinde «gözegçilik-geçiriş» diýen sözleriň öňünden «üstünden geçilýän» diýen sözleri goşmaly;
2) 5-nji madda şu mazmunly bölegi goşmaly:
«3. Türkmenistanyň Serhet instituty Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň ýokary harby okuw mekdebi bolup, ýokary hünärli harby hünärmenleri taýýarlaýan bilim edarasydyr.
Türkmenistanyň Serhet instituty hakyndaky Düzgünnama Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan tassyklanylýar.»;
3) 6-njy maddanyň birinji böleginde «döwlet dolandyryş» diýen sözleri «ýerine ýetiriji häkimiýetiň» diýen sözlere çalşyrmaly;
4) 8-nji maddada:
3-nji bentde «gözegçilik-geçiriş» diýen sözleriň öňünden «üstünden geçilýän» diýen sözleri goşmaly;
4-nji bentde «gözegçilik-geçiriş ýerlerinden» diýen sözleriň öňünden «üstünden geçilýän» diýen sözleri goşmaly;
6-njy we 9-njy bentlerde «Döwlet serhediniň gözegçilik-geçiriş» diýen sözleri «Döwlet serhediniň üstünden geçilýän gözegçilik-geçiriş» diýen sözlere çalşyrmaly;
5) 9-njy maddanyň birinji böleginde:
birinji tesimde, 4-nji, 7-nji, 12-nji we 18-nji bentlerde «Döwlet serhediniň gözegçilik-geçiriş» diýen sözleri «Döwlet serhediniň üstünden geçilýän gözegçilik-geçiriş» diýen sözlere çalşyrmaly;
2-nji bentde «serhet düzgüniniň, Türkmenistanyň Döwlet serhediniň gözegçilik-geçiriş ýerlerinde Türkmenistanyň Döwlet serhediniň» diýen sözleri «Türkmenistanyň Döwlet serhediniň düzgüniniň, serhet düzgüniniň, Türkmenistanyň Döwlet serhediniň üstünden geçilýän gözegçilik-geçiriş ýerleriniň düzgüniniň» diýen sözlere çalşyrmaly;
3-nji bentde «gözegçilik-geçiriş ýerleriniň» diýen sözleriň öňünden «üstünden geçilýän» diýen sözleri goşmaly;
25-nji bentden soň şu mazmunly bendi goşmaly:
«251) Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň garamagyna degişli hojalyk hasaplaşygyndaky kärhanalary döretmäge, üýtgedip guramaga we ýatyrmaga;»;
6) 10-njy maddanyň ikinji böleginde «Döwlet serhediniň gözegçilik-geçiriş» diýen sözleri «Döwlet serhediniň üstünden geçilýän gözegçilik-geçiriş» diýen sözlere çalşyrmaly.
II. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden herekete girizilýär.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.
Aşgabat şäheri. 2021-nji ýylyň 13-nji marty.


text:
Şwesariýanyň araçylygy bilen alnyp barlan gepleşikleriň şu tapgyrynda Türkiýe we Ermenistan bilelikdäki beýannamany ýaýratdylar. Şonda taraplaryň diplomatik gatnaşyklary ýola goýmak we gatnaşyklary ösdürmek barada iki sany protkola gol çekilmezden öň olaryň jikme-jigi dogrusynda alty hepdeläp maslahat etjekdiklerini habar berdiler.
Iki döwletiň diplomatik gatnaşyklary ýok, araçäkleri bolsa ýapyk, üstesine 1915-nji ýyldaky gyrgynçylyk sebäpli aralarynda taryhy duşmançylyk bar.
1993-nji ýylda ermeni goşunlary Azerbeýjanyň topragy bolan Daglyk Garabagy basyp alandan soňra, Türkiýe Ermenistan bilen araçägini ýapdy. Regionda täsirni artdyrmak isleýän, sebitiň energiýasyny öz üstünden Ýewropa aşyrmagy planlaşdyrýan we Ýewropa Bilelelşigine agza bolmak isleýän Türkiýäniň öňünde Gretsiýa bilen Kipr adasynyň üstünde, Garabag sebäpli Ermenistan bilen arada, içerki syýasatda bolsa, kürt meselesi bilen bagly soraglar öz çözgüdine garaşýar.
Protokollar makullanan ýagdaýynda
Protokollar iki ýurduň parlamentleri tarapyndan makullanylan ýagdaýynda güýje girer. Köp sanly Türk deputatlary bolsa, Garabag dawasynyň çözülmegi ugrundaky gepleşiklerde Ermenistanyň pozisiýasyna ynanmaýarlar.
«Hurriýet Daily News» gazetiniň işgärlerinden Barjin Ýinanç Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde protokollaryň geňeşine geçmezden ozal deputatlaryň Daglyk Garabag konfliktiniň çözgülmegi ugrundaky özara gepleşiklerde ösüşiň bardygyny görmek isleýän bolmaklary ähtimal diýýär: «Daglyk Garabag konflikti hakynda uly bir ösüş gazanmazdan, häzir protokollary makullamak üçin parlamanete basyş etmek kyn bolar. Daglyk Garabag konflikti çözülen ýagdaýynda Türkiýe Ermenistan bilen araçägini açjagyny aýdyp gelýär. Protokol kabul edilenden iki aý soňra, araçäk açyljak. Ýöne ondan ozal deputatlar Daglyk Garabag meselesinde ösüşiň bardygyny görmek isleýärler.»
Ýerewandaky Milli we Halkara meseleleri öwrenmek boýunça Ermenistan merkeziniň direktory Riçard Giragosian protokollary makullamak üçin iki ýurduň parlamentiniň alyp barjak hereketlerinde gejekki iki aýyň örän möhüm boljakdygyny aýdýar.
Protokolyň makullanmagy üçin Ankaranyň Daglyk Garabag meselesini şert edip goýmanlygy örän möhüm diýip, ol sözüne goşýar we ýene şeýle diýýär:«Türkiýeli resmileriň Azerbeýjany ynandyrjak bolup birnäçe aýlap eden diplomatik hereketlerine garamazdan, şeýle karara gelmekleri geň galdyryjy, protokollarda bolsa Daglyk Garabag meselesi agzalmaýar, oňa Ermenistanyň Azerbeýjanyň territoriýasynyň bir bölegini öz golastynda saklamagy bilen bagly mesele girizilmändir. Daglyk Garabag meselesini agzamazlyk köp halatlarda diplomatik ylalaşyga sebäp bolup bilýär.»
Şeýle-de, ol Ermenistan bilen gatnaşyklarda Daglyk Garabag meselesine Türkiýeli liderleriň gaýtadan dolanmaklarynyň mümkindigini aýdýar.


text:
Putin: “Eger-de ol bu ýerde galmak isleýän bolsa, munuň bir şerti bar, muny meniň aýtmagym geň bolup eşdilse-de: ol biziň amerikaly hyzmatdaşlarymyza zyýan berýän işlerini duruzmaly bolar” diýdi.
Häzirki wagtda Snowdeniň Moskwanyň Şeremetýewo aeroportunyň tranzit bölümindedigi çaklanylýar. Ol bu ýere 23-nji iýunda Gonkongdan gelipdi.
Gapma-garşy maglumatlar
Putiniň eden çykyşy bilen bir wagtda Snowdeniň ykbaly barada dürli-dürli maglumatlar gowuşýar. Russiýanyň “Interfax” habar gullugy Snowdeniň ýekşenbe güni syýasy gaçybatalga sorap, Moskwanyň Şeremetýewo aeroportundaky konsullyk bölümine ýüz tutandygyny aýdýar.
Maglumata görä, konsullyk bölümindäki nobatçy Kim Şewçenko ýerli wagt bilen sagat 22:30-da, özüni Snowdeniň aklawçysy diýip tanadan Britaniýanyň raýaty Sara Harrisondan degişli arzany kabul edendigini tassyklapdyr.
Şol bir wagtda-da Russiýanyň Federal migrasiýa gullugynyň başlygy Konstantin Romodanowskiý Snowdenden hiç hili arzanyň gelmändigini mälim etdi diýip, “Interfax” we “Itar-Tass” habar gulluklary maglumat berýärler.
Snowden ABŞ-nyň dünýä boýunça alyp baran gözegçilik işlerini köpçülige äşgär etdi. Haçan-da Waşingtonyň özüniň ýaran ýurtlarynyň maglumatlaryna hem gözegçilik edendigi metbugata syzandan soň, uly dawa turdy.
"Yzyna bermeli"
ABŞ-nyň resmileri Snowdeniň pasportyny ýatyrdy. Şeýle-de Döwlet departamentiniň metbugat wekiliniň orunbasary Patrik Wendrell Snowdeniň gaçybatalga sorap ýazan arzasyna reaksiýa bildirip, Moskwadan Snowdeni Waşingtona tabşyrmagy sorady.
Wendrell: “Häzir bizde ol ýa-da bu maglumat ýok. Beýle zat dogrudan hem bar bolsa, onda rus resmileri ýa-da beýleki döwletler muny tassyklamaly. Emma bizde beýle maglumat ýok. Ol häzir hem Russiýada galýana meňzeýär. Biziň tutumymyz üýtgemedi: ol [ýurtdan] çykarylyp, yzyna – ABŞ-a berilmeli” diýip belledi.
Putin ýagdaýlaryň beýle özgermejekdigini nygtady: “Russiýa hiç haçan, hiç kimi, hiç kime tabşyrmady, muny etmäge meýli hem ýok. Bize-de hiç kim, hiç kimi tabşyrmandy”.
Emma, Putin Snowdeniň entegem gaçybatalga gözleýändigini sözüne goşdy: “Ol ýaşajak bir ýurduny saýlap, ol ýere aşmaly. Gynansam-da, men munuň haçan boljakdygyny bilemok. Eger-de bilen bolsam, men size häzir aýdardym”.
ABŞ-nyň prezidenti Barak obama Tanzaniýada eden çykyşynda Russiýanyň Snowdeni ABŞ-a tabşyrjakdygyna umyt edýändigini aýtdy.


text: 1 Ýuşa aradan çykandan+ soňra ysraýyl ogullary Ýehowadan: «Kenganlaryň garşysyna ilki haýsymyz söweşe çykmaly?» diýip soradylar+.2 Ýehowa olara: «Ýahuda çykar+. Men ýurdy onuň eline berdim» diýip jogap berdi.3 Şonda ýahuda taýpasy şimgon taýpasyna: «Ýörüň, bize berlen ýeri*+ eýelemek üçin kenganlar bilen söweşmäge gideliň. Soňra bizem size berlen ýeri eýelemäge kömek ederis» diýdi. Şimgon taýpasy olara kömek etmäge gitdi.4 Ýahuda taýpasy söweşe çykdy. Ýehowa kenganlary we perizleri olaryň eline berdi+. Olar Bezekde 10 000 adamy öldürdiler.5 Olar Bezekde Adonybezegi hem gözläp tapdylar we söweşdiler, kenganlary+ hem perizleri+ gyrdylar.6 Emma Adonybezek gaçyp gitdi. Olar Adonybezegi kowalap tutdular, eliniň we aýagynyň başam barmaklaryny çapdylar.7 Şonda Adonybezek: «Men 70 patyşanyň eliniň we aýagynyň başam barmaklaryny çapypdym. Olar saçagymdan galan-gaçan çörekleri iýerdiler. Ine, Hudaý olara edenimi öz başyma getirdi» diýdi. Soňra Adonybezegi Iýerusalime+ getirdiler. Adonybezek şol ýerde aradan çykdy.8 Ýahuda taýpasy Iýerusalimi+ basyp aldy, ilatyny gylyçdan geçirdi, şäheri bolsa otlady.9 Soňra olar Negepde, Şepelada+ we daglarda ýaşaýan kenganlar bilen söweşmäge gitdiler.10 Olar Hebronda (öňki ady Kirýat-arba) ýaşaýan kenganlaryň üstüne çozup, Şeşaýy, Ahymany we Talmaýy* gyrdylar+.11 Soňra olar Debiriň ilatynyň üstüne çozdular+. Öň Debiriň ady Kirýat-seperdi+.12 Kalep+: «Kirýat-seperi basyp alana gyzym Akşany berjek»+ diýdi.13 Şäheri Kalebiň inisi Kenazyň+ ogly Otnyýel+ basyp aldy. Kalep oňa gyzy Akşany berdi.14 Akşa gaýyn öýüne ugramanka, kakasy Kalepden ýer soramagy ärinden haýyş etdi. Ol eşekden düşende*, kakasy: «Gyzym, näme isleýäň?» diýip sorady.15 Gyzy: «Kaka, maňa günortadaky* takyrlygy berdiň. Haýyş edýärin, Gullot-maýymy* hem maňa beräý!» diýdi. Kalep gyzyna ýokarky Gulloty we aşaky Gulloty berdi.16 Musanyň gaýynatasynyň+ neslinden kenler+ ýahudalar bilen palma agaçly şäherden*+ çykyp, Aratyň+ günortasyndaky Ýahudanyň çölüne gitdiler. Olar ýerli halkyň arasynda ornaşdylar+.17 Ýahuda taýpasy şimgon taýpasy bilen Sepatdaky kenganlaryň üstüne çozdular. Olaryň şäherini derbi-dagyn edip+, adyna Horma*+ goýdular.18 Soňra ýahuda taýpasy Gazany+, Aşkelony+, Ekrony+ we daş-töweregini basyp aldy.19 Ýehowa olary goldaýardy. Ýahudalar daglyk ýerleri eýelediler, emma düzde ýaşaýan adamlary boýun egdirip bilmediler. Sebäbi olaryň tigirleri kesgir gylyçly söweş arabalary bardy+.20 Musanyň wada berişi ýaly, Hebrony Kalebe berdiler+, ol hem Anagyň üç ogluny+ kowup çykardy.21 Benýaminler Iýerusalimden ýabuslary kowmadylar. Olar häzire çenli Iýerusalimde ýaşaýarlar+.22 Ýusubyň nesilleri+ bolsa Beýtele garşy söweşe çykdy, Ýehowa hem olary goldady+.23 Olar Beýteli (şäheriň öňki ady Luz)+ gözden geçirmäge adam ugratdylar.24 Olar şäherden çykyp gelýän bir adama duşup: «Şähere barýan ýoly görkezseň, saňa rehim ederis*» diýdiler.25 Şonda ýaňky adam olara şähere barýan ýoly görkezdi. Olar şäheriň ilatyny gylyçdan geçirdiler, emma ol adama we maşgalasyna rehim etdiler+.26 Ol adam hetleriň ýurduna baryp, bir şäher gurdy we adyna Luz dakdy. Şäher häzirem şol ady göterýär.27 Manaşanyň nesilleri Beýtşeýany, Tanahy+, Dory, Iblegamy, Megiddony we daş-töweregindäki galalary basyp almadylar+, sebäbi kenganlary ýurtdan çykaryp bilmediler.28 Ysraýyllar kuwwatlanyp, kenganlary gul edip işletdiler+, ýöne ýurtdan kowup bilmediler+.29 Efraýymyň nesilleri Gezerdäki kenganlary kowmadylar. Kenganlar hem olar bilen Gezerde ýaşadylar+.30 Zebulunyň nesilleri Kitronyň we Nahalolyň+ halkyny kowup çykarmadylar. Kenganlar hem olar bilen ýaşap, gul ýaly işlediler+.31 Aşeriň nesilleri Akkonyň, Sidonyň+, Ahlabyň, Akzybyň+, Helbanyň, Apigiň+ we Rehobyň+ ilatyny kowup çykarmady.32 Aşerler kenganlary kowmansoň, olar bilen ýaşadylar.33 Naftalynyň nesilleri Beýtşemeşiň we Beýtanatyň+ halkyny kowman, kenganlaryň arasynda ýaşadylar+. Emma Beýtşemeşiň we Beýtanatyň halkyny gul edip işletdiler.34 Amorlar Danyň nesillerini daglara tarap gysdylar, olary düzlüge goýbermediler+.35 Amorlar Heres dagynda, Aýalonda+ we Şegalbimde+ ýaşadylar. Ýöne Ýusubyň nesilleri kuwwatlanyp, olary gul edip işletdiler.36 Amorlaryň ýeri Akrap depesinden+ başlap, Seladan daglara tarap uzalyp gidýärdi.


text:
Sybaılas jemqorlyqpen kúres qyzmetkerlerine irikteý júrip jatyr NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizde sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres qyzmeti salasynda eńbek etýge nıetti mamandar aldymen kásibı daıarlyqtan ótedi. Ol boıynsha búginde mamandar arasynda irikteý ótip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine silteme jasap.
Bilim mekemesi bir dápterdi 95 myń teńgege satyp almaqshy bolǵan - Aqmola oblysy KÓKShETAÝ. QazAqparat – Aqmola oblysynda memlekettik satyp alý arqyly bir dápterdi 95 myń teńgege satyp almaqshy bolǵan. Bul týraly Aqmola oblysy boıynsha sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentiniń basshysy Arman Rahımovtyń qatysýymen ótken baǵany kóterý jáne bıýdjet qarajatyn maqsatsyz paıdalanýdy boldyrmaý faktilerin anyqtaý maqsatynda memlekettik satyp alý monıtorınginiń nátıjeleri týraly onlaın-brıfıngte aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qyzdar ýnıversıtetiniń jerin ıemdengen laýazymdy tulǵalar ustaldy NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetine tıesili jer ýchaskesin ıemdenip, satyp jiberdi degen kúdikpen birqatar laýazymdy tulǵa ustaldy. QazAqparat bul týraly QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine silteme jasap habarlaıdy.
Oral qalasy qurylys bóliminiń basshysy para aldy degen kúdikpen tergelip jatyr NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Batys Qazaqstan oblysy boıynsha ókildigi «Oral qalasy boıynsha qurylys bólimi» MM basshysyna qatysty tergeýdi bastady, dep habarlaıdy QazAqparat agenttiktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Bıyl Almaty oblysynda jemqorlyq jasaǵan 70 memqyzmetshi sottaldy TALDYQORǴAN. QazAqparat - Bıyl Almaty oblysynda jemqorlyq jasaǵan 70 sheneýnik sottaldy. Bul jóninde Almaty oblysy boıynsha Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetiniń basshysy Ernar Maqajanov Facebook-tegi jeke paraqshasynda óńir turǵyndaryna bergen esebinde málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqmolada 81 kvazımemlekettik sektor uıymy sybaılas jemqorlyqqa qarsy komplaens engizdi KÓKShETAÝ. QazAqparat - QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Aqmola oblysy boıynsha departamentiniń basshysy Arman Rahımov densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kvazımemlekettik sektor uıymdarynyń ókilderimen shet elderdiń tájirıbesi boıynsha komplaenstiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetter ınstıtýtyn engizý máselesi boıynsha onlaın semınar ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO-da sheneýnik bes mln teńge jymqyrǵany úshin 7 jylǵa sottaldy NUR-SULTAN. QazAqparat – «Soltústik Qazaqstan oblysy ákimi apparatynyń sharýashylyq basqarmasy» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń basshysy para alyp, bıýdjet qarajatyn jymqyrǵany úshin 7 jylǵa bas bostandyǵynyna aıyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaraǵandyda ekologııa departamenti basshysynyń burynǵy orynbasary 3 jylǵa sottaldy NUR-SULTAN. QazAqparat – Jospardan tys tekserýdiń qorytyndysyn jeleý etip, kásiporyn dırektorynan 10 mln teńge para bopsalaǵany úshin ustalǵan qaraǵandylyq sheneýnik 3 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Pavlodarda 40 mln teńge jymqyrǵan «Shańyraq» mádenı ortalyǵynyń basshysy sottaldy NUR-SULTAN. QazAqparat – Bıýdjetten 40 mln teńge jymqyrdy dep aıyptalǵan Pavodar qalasyndaǵy «Shańyraq» halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı-demalys qyzmeti ortalyǵynyń basshysy sottaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary tergeýge alyndy NUR-SULTAN. QazAqparat – Pavlodar oblysy Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary men qalalyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń laýazymdy tulǵalarynyń ústinen sotqa deıingi tergeý júrgizilip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Waka
13 October 2021
“Söýgi durmuşyň iň uly sowgady”
1nji Oktýabrda - Ýaşulularyñ Halkara Gununde UNFPA ýaş esasyndaky diskriminasiýa garşy göreşmegiñ we gartaşan adamlar babatdaky stereotipleri ýok etmegiñ ýollaryny gozleýär.
Möjek Çaryýew, suratkeş-karikaturaçy we şahyr, dünýä boýunça 1-nji oktýabrda bellenilýän Ýaşulularyň Halkara gününe çenli birnäçe hepde içinde UNFPA-ny öz studiýasynda garşy aldy. Rowaýata öwrülen “Bowenjik”, “Garyplar we açgözler”, “Uçýan haly” multfilmleriň döredijisi, 76 ýaşly Mojek Çaryýew durmuşda ajaýyp degişgen häsiýetli we durmuş üçin yhlasly. Biz onuň bilen sagdyn garramaklyk we durmuşyndaky buýsançly pursatlar, onuň hyjuwy we ylhamy, şeýle hem ýaş nesle maslahatlary hakda gürleşdik.
Siz durmuşyňyzda gazanan iň buýsanýan we esasy üstünligiňiz haýsy?
Adatça adamlar öz durmuşynda bir wakany aýratynlandyrýarlar, emma mende hemme zatdan birneme bolup geçdi. Meniň durmuşym köp tarapy bilen ýalpyldaýan ýakut ýaly. Ýöne bütin biografiýamdan bellemeli zadym – hem ýaşlygymda, hem kämil ýaşymda– öz hünärimi dogry saýlamagym.
Çagalygymdan bäri hem sport bilen meşgullanýardym, hem goşgy düzmäni gowy görýärdim. Täze zatlary özleşdirmegi we oýlap tapmagy söýýärin. Filosofiýany gowy görýärin, köplenç filosof Omar Haýýamy ýa-da şahyr Wladimir Wysotskiniň goşgularyna jogap berýän satira žanrynda goşgulary düzýärin. Pikirlerim hemişe hereketde.
Karikaturist kärini saýlamagymyň sebäbi men karikaturalary, sazy, filosofiýany we düşbi bolmagy talap edýän işi halaýanlygymda.
Suratlara we multfilmlere höwesime garamazdan, özüme kän ynamym ýokdy. Şeýle-de bolsa, Moskwada (häzirki S.Gerasimowyň adyndaky Russiýanyň Döwlet Kinematografiýa Uniwersiteti) S.Gerasimowyň adyny göterýän meşhur Bileleşik Döwlet Kinematografiýa Uniwersitetine okuw üçin synanyşdym.
Netijeler görkezilende, müňlerçe dalaşgäriň adynyň arasynda öz adymy tapmanlygymda tas ýüregim durýardy. Nädogry sanawa seredýändigim belli boldy.
Meniň adym Bileleşik Kinematografiýa uniwersitetine - şol ýyl Animasiýa multfilm bölümine giren diňe ýedi dalaşgäriň gysga sanawynda bar eken.
Ol ýerde biz ähli ugurlardan okadyk – arhitektura, aýdym-saz, illustrasiýa (şekillendiriş), we başga dürli ugurlar. Men rowaýata öwrülen ady belli Sowet suratkeşleri, Ýuriý Iwanowiç Pimenow, Aleksandr Shukaýew, Fýodor Sawelýewiç Hitruk, Iwan Petrowiç Iwanow-Wano we beýleki hünärmenler bilen okadym we işledim.
1975-nji ýylda türkmen ertekisi esasynda el bilen çekilen ilkinji türkmen multfilmi bolan "Bowenjigi" döretdim, bu multfilm üçin köp baýraklara, şol sanda halkara festiwallardaky baýraklara eýe boldum.
Bu meniň durmuşymda iň esasy üstünlik hasaplaýaryn.
Häzirki ýaşlara näme maslahat berip bilersiňiz?
Sagdyn bedende sagdyn ruh bolýar. Her adam öz-özüni ösdürmeli, öz pikirlerini, akylyny we ugurtapyjylygyny kämilleşdirmegi we yzygiderli täze zatlary öwrenip durmaly. Dünýäde şeýle bir gyzykly zatlar köp! Men ýaş wagtym taryhy öwrenmegi hiç halamokdym. Ýöne netijede taryhdan gaty köp zatlary öwrenip bolýanyna düşündim, haýran galdym. Durmyşymyzda bize Alla tarapyndan berlen iň uly peşgeş – biziň ömrümiz. Ony söýmäge çalşyň. Durmuşy söýmek üçin we özüňi doly manyda bagtly duýmak üçin hökman sport bilen meşgullanyň!
Kämil döwrüňizde başarnyklaryňyzdan iň “beti” haýsy?
Men 5 gezekden iki-üç gezek basketbol topuny meýdançadaky garşydaş toparyň jerimelik aýlawyndan zyňyp basketbol sebede düşüp bilýärin. Hemme zadyň aňymyza baglydygyna düşünýärin. Ýagny aňymyza bir pikir guýsak – ýetip bolmajak zat ýok. Galybersede, meniň görejim häzir has peseldi.
Soňky ýyllarda eden iň batyrgaý işiňiz?
Bütin ömrümde ajaýyp bir batyrgaý işi, gahrymançylygy ýerine ýetirmek hakda arzuw etdim.
Biz Moskwadan Aşgabada otly bilen gelýärdik we Saratowda durup geçdik. Şol wagt otlynyň ýokarsyndan geçýän pyýada geçelgeden bir gyzjagaz ýörap barýarka köwşüni biziň wagonymyzyň üstüne gaçyrdy. Otly ýörap başlady, emma men wagonyň üstüne çykyp, ýaňky köwşi perrona taşlap ýetişdim.
Siz haçan we haýsy sebäpden özüňizi iň bagtly adam hökmünde duýupdyňyz? Häzir sizi bagtly edýän zat näme?
Öz arzuw eden Bileleşik Döwlet kinematografiýa uniwersitetime okuwa girmegim meniň durmuşymdaky iň bagtly pursat bolupdy.
We häzirki wagtda – meniň işim we sungat meni bagtly edýär we öňe iterýär. Meniň işim meni üýtgeşik bir hala getirýär, dolylygyna aňymy işletmegime iterýär. Sazda älemgoşaryň 7 reňki ýaly – 7 nota bar, suratkeşlik hem şoňa meňzeş ritmi, dinamikany, ünsi, hereketi we ruhuňy duýup bolýar. Çagalygymdan bir waka ýadyma düşýär, biziň meýdançamyzyň üstünden gara gargalar uçup barýardy, gögümtik reňk öwüsýän ganatly guşlar bolsa garyň üstünde ýormeleýärdiler, şeýle bir haýrana galdyryjy. Gara tozgalary howada gaýýardy. Ruhuma welin poeziýa “ýokuşdy”. Men oba ýerde, tebigata golaý ýerde dünýä inenime men bagtly.
Bize düşünseler – bagt. Meniň sungatyma düşünmekleri – bagt.
Durmuşyňyzyň häzirki basgançagynyň lezzeti siziň üçin nämede?
Söýgide. Biz söýginiň çagalary. Ol durmuşyň iň uly sowgady. Biz artykmajy bilen söýmeli, ýigrenji saklamaly däl. Men bu barada sagatlap çäksiz gürleşip biljek, ýöne onuň deregine goşgyda beýan edeýin:
Hiç kim baky ýaşamaýar,
Meniň wagtym gelende,
Men ýeke bir zada ökünerin
Ähli söýgümi sarp etmedigime.
(Asyl görnüşi:
Никто же вечно не живет.
Когда настанет мой черед
Лишь об одном жалеть я буду
Что не истратил всю любовь.)
Bu hemme zadyň we durmuşyň özenidir. Gynansakda, adamlar birkemsiz bolmaýar. Ýöne ýigrenç ýa-da düşünişmezlik däl-de, söýgi ýagdaýynda ýaşamak we döretmegi dowam etdirmek has gowudyr.


text:
Owganystanda häkimiýeti ele alan “Talyban” hereketi (RF-da gadagan edilen gurama) Birleşen Milletleriň Baş Assambleýasynyň ýokary derejeli ýygnagynda çykyş etmek isleýär.
Bu barada AP habarlar gullugy ýazýar.
BMG-niň metbugat kätibi Stefan Dýužarrik Guramanyň baş sekretary Antoniu Guterrişe Owganystanyň daşary işler ministri Amir Han Muttakiniň goly goýlan “Owganystanyň Yslam Emiraty, Daşary işler ministrligi” diýlip resmi hat gelip gowşandygyny aýtdy. Hatda Owganystandaky täze hökümetiň wekiliýetiniň BMG-niň dünýä Liderleriniň ýygnagyna gatnaşdyrylmagyna rugsat soralýar.
Ýeri gelende aýtsak, BMG Owganystan üçin haýyr-sahawat kömegi hökmünde 600 million dollardan gowrak serişde toplamagy maksat edinýär.


text:
Aida Balaeva: «Jurnalister Alleyasyn» ashu josparlanuda
Qazqstannyng Aqparat jәne qoghamdyq damu ministri Aida Balaeva BAQ salasy qyzmetkerlerin kәsiby merekesimen qúttyqtady. Ministr óz qúttyqtauyn Facebook jelisindegi jeke paraqshasynda jariyalaghan.
«Qúrmetti aqparat salasynyng qyzmetkerleri!
Barshanyzdy kәsiby merelerinizben shyn jýrekten qúttyqtaymyn!
Aqparat jәne qoghamdyq damu ministrligining bastamasymen Elordamyzda «Jurnalister Alleyasyn» ashu josparlanuda. Tegin internetke qosylu mýmkindigin qarastyratyn alleya tilshiler qauymynyng shygharmashylyghyn shyndaytyn jer ghana emes, bas qalamyzdyng barsha túrghyndary men qonaqtary ýshin de eng sýiikti oryngha ainalady dep senemin.
Alleyagha ómirden ótip ketken jurnalistikadaghy jarqyn túlghalardyng esimderi jazylghan arnayy aghashtar ósirip, eske alu taqtalaryn ornatamyz. Sondyqtan alleyany ashu merzimin kóshet otyrghyzugha eng qolayly kezeng kýz mausymyna auystyrdyq.
Búl bizge taghy bir biregey jobanyng ayasynda bas qosyp, pikir almasyp, birigip iygi is atqarugha jol ashatyn tamasha mýmkindik bolary sózsiz», - deydi ministr.
28 mausym - Baylanys jәne aqparat qyzmetkerlerining kýni. 2004 jyldan beri mausym aiynyng songhy jeksenbisi jurnalister kýni retinde atalyp ótkenimen, 2011 jyldyng 20 qazanynda el Preziydenti Jarlyq shygharyp, mausym aiynyng 28 júldyzy - «Baylanys jәne aqparat qyzmetkerlerining kýni» bolyp belgilendi.
Abai.kz


text:
Resmi metbugatda bu çäreler barada hiç hili maglumat berilmese-de, ýerli ilatyň aglabasy bulary şu ýylyň oktýabrynda Türkmenabatda geçirlmeli Ýaşulular maslahatyna görülýän taýýarlyk bilen baglanyşdyrýar.
"Aýratynlyk"
Prezidentiň saparlarynyň öňüsyrasy şähere “täze durkuň” berilmegine eýýäm belli bir derejede adaty bir zat hökmünde garalýar. Emma welin häzirki “abatlaýyş” işlerinde iň azyndan bir tapawut göze ilýär, ol hem kommunal hojalyk edarasynyň işgärlerinden başga-da, bu çärelere beýleki edaralardyr pudaklaryň resmileirniň hem çekilmegi.
Köçelerde töweregini synlap duran, eli kitaba meňzeş gündelikli edara ýolbaşçylary, ýa bolmasa-da ala hasyrdy bolup başlyklaryň buýrugyny ýerine ýetirýän işgärleriň alagaraňka çenli işleýändigini, köçeleri yzygiderli arassalaýandyklaryny görse bolýar.
Kommunal hojalyk işgärlerinden başga-da bu ýerde şäher häkimliginiň, ýol gurluşyk, elektrik gözegçilik, şäher arassaçylygy ýaly edaralaryň işgärleri işleýärler. Işleýän edaralaryň sany köp bolansoň şol edaralara degişli ýolbaşçylaram öz çäginde aýlanyp, işiň gidişine gözegçilik edýärler. Ýöne ýolbaşçy işler bilen deňeşdireniňde, bu işleriň esasy agramy gara işlerde işleýänleriň gerdenine düşýär.
Günde sekiz sagat işlemeli bu işgärleriň işiniň käte daňdandan tä gijä çenli dowam edýän wagtlarynyň-da bolýandygyny aýdýarlar. Ertesi güni öýläne çenli dynç alyş berselerem, ukynyň we iş tertibiniň bozulmasynyň agyr degýändigini ýol gurluşyk edaralarynyň biriniň özüni Myrat diýip tanadan işgäri gürrüň berýär.
“Bir gün men Görogly köçesiniň ugrunda daňdana çenli işlemeli boldum. Köçeleriň gyralaryny arassalap, betonyny döwüp, gazmaly ýerlerini gazyşdyryp, ertire çenli ýetişdirmeli diýdiler. Ýöne ertesi güni öýläne çenli dynç berselerem, maňa beýdip işlemek agyr degýär” diýip, ol iş wagtynyň bozulmaly däldigi barada öz pikirini beýan edýär.
"Gul hasabynda görä
Myrat özleriniň kesgitlenen zähmet wagtyndan hem artyk işledilýändiklerine garamazdan, hiç hili goşmaça tölegleriň edilmeýändigini aýdýar.
“Biz edil gul hasabynda hem diýseň boljak. Başlyklar agzyna gelenini diýýär, goşmaça pul hem berenoklar. Näme edeýin?! Alajym näme?!” diýip, Myrat ellerini gowşuryp, gürrüň berýär.
Myrat özleriniň şeýle tertipde işledilýändigi üçin arz etmäge mümkinçilikleriniň ýokdugyny, degişli ýolbaşçylaryň “işlemejek bolsaň, arzaňy ýaz!” diýen haýbatyndan çekinip, döwlet tarapyndan kesgitlenen möhletden hem artykmaç işlemeli bolýandyklaryny aýdýar.
Şol bir wagtda-da şäher kommunal hojalygynyň işgärleri Türkmenabadyň ähli ýerlerinde agzalan tertipde deňeçer işledilmeýär. Gyzgalaňly işler aglaba Ýaşulular maslahaty döwri prezidentiň geçäýjek ýollarynda amala aşyrylýar.


text:
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko Ukraina “Krymda öz kontrollygyny gaýtadan dikeltmek üçin ähli zady eder” diýdi.
5-nji iýunda habarçylara beren maglumatynda Poroşenko “Biz Krymy Ukraina yzyna gaýtaryp almak üçin her gün we her pursat ähli zady ederis” diýdi.
Şeýle-de, Poroşenko 2014-nji ýylyň mart aýynda Russiýanyň Krymy anneksiýa etmegi bilen baglanyşykly Moskwa garşy girizilen sanksiýalaryň saklanyp galmagy dogrusynda halkara hyzmatdaşlary bilen işleşmegi dowam etdirjekdigini aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde Poroşenko Russiýanyň Ukraina goşulyşmak howpunyň “çak edip bolardan gaty ýokarydygyny” nygtady.


text:
7-nji iýulda Owganystana urlan iki dron zarbasy «Yslam döwletine» ygrarly jeňçileriň onlarçasyny öldürdi.
Owganystanyň we daşary ýurt resmileriniň hasaplamalaryna görä, öldürilen jeňçileriň sany 25 bilen 49 aralygynda.
Owganystandaky jeňçileriň arasynda «Yslam döwletine» wepalylyk kasamyny içýänleriň köpelmegi olaryň ABŞ-nyň adamsyz uçarlarynyň nyşanasyna öwrülmegine getirdi.
Nangarhar welaýatynyň hökümet sözçüsi Ahmad Ziýa Abdulzaý Açin etrabyndaky Mamd Dara obasynda 49 jeňçiniň öldürilendigini aýtdy.
Emma adyny aýtmazlygy soran daşary ýurt resmisi ölenleriň sanynyň 25-e golaýdygyny aýtdy.


text:
13-nji maýda ýaragly adamlaryň topary Yragyň paýtagtynyň demirgazygyndaky kafä hüjüm edip, azyndan 13 adamy öldürdi we başga-da 15 sanysyny ýaralady.
Bu waka Bagdadyň 80 kilometr demirgazygynda ýerleşýän Balad sebitinde, ýagny şaýy musulmanlarynyň köpçülikleýin ýaşaýan sebitinde boldy.
“Yslam döwleti” atly ekstremist topar hüjümi özüniň amala aşyrandygyny öňe sürüp, onlaýn beýanat çap etdi.
Baladdaky bu waka, Bagdatda 93 adamyň ölümine we 165 sanysynyň ýaralanmagyna sebäp bolan bomba hüjümlerinden diňe sanlyja gün soň boldy.
13-nji maýdaky hüjümde agyr ýaraglar bilen ýaraglanan üç adam Baladyň kafesindäki adamlaryň köpçüligine ot açdy.
Wakanyň bolan ýerine polisiýa gelen dessine, hüjümçileriň ikisi özüni partlatdy.


text:
Yahoo internet kompaniýasy 2014-nji ýylda özüniň 500 million ulanyjysynyň şahsy maglumatlarynyň ogurlygy “döwlet tarapyndan maliýeleşdirilýän topar” tarapyndan amala aşyrylyp bilnendigini aýdýar.
Kompaniýa içerki derňewiň netijesinde “belli-belli adamlaryň maglumatlarynyň ogurlanandygyny” we munuň “döwlet tarapyndan maliýeleşdirilýän topar tarapyndan amala aşyrylandygyny” mälim etdi.
Atlandyrylmasyzlygyny soran ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň resmileri bu haker hüjümleriniň Russiýanyň aňtaw gulluklarynyň ýa-da olaryň görkezmesi esasynda hereket edýän haker toparlarynyň amala aşyran ozalky hüjümlerine çalym edýändigini aýtdylar.
Yahoo bu mesele boýunça hukuk goraýjy gulluklar bilen işleşýändigini aýdýar.


text:
Kerim Annanow 1958-nji ýylyň güýzünde Aşgabatda dünýä indi. Ol tanymal kino aktýory Baba Annanowyň hem teatr aktrisasy Ogulbossan Rejebowanyň maşgalasyndaky ilkinji çagady. Ol orta mekdepden soň, Türkmen döwlet uniwersitetiniň rus filologiýasy fakultetini tamamlady. Emma soňy bilen kinostudiýada işläp başlady. Kerim Türkmenistanyň halk artisti Halm...
Awtor:
durdy
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Biýografiýa |
04.06.2018 12:15
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#142)


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Beýik Britaniýanyň, Türkiýe Respublikasynyň, Owganystanyň, Gonkongyň, Kipriň hem-de beýleki ýurtlaryň telekeçileri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny we uçar kerosinini satyn aldylar.
Bulardan başga-da, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýäniň we beýleki ýurtlaryň işewürlerine tekiz boýalan hem-de žakkard tüýjümek önümleriň giň görnüşi, float aýnasy ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 27 million 317 müň dollaryndan gowrak boldy.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy ABŞ-nyň 49 müň dollaryndan gowrak bolan portland sementi satyn aldylar.
Habarlar
Eksport geleşikleriniň arasynda nebithimiýa we tekstil önümleri öňdeligi eýeleýär
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy.


text:
Deýmos (hemra)
Deýmosyň orbitasy. Deýmos Marsyň ikinji hemrasydyr. Deýmos Marsdan iň uzak nokadynda: 23 463 km, iň ýakyn nokadynda bolsa, 23 453 km uzaklykdadyr. Ortaça, 23 458 km uzaklykdadyr. Onuň orbitasynyň eksentrisiteti: 0.0002-dir. Deýmos Marsyň daşyndan hem-de öz daşyndan 1,26 günde (~30 sagat 14 minut 24 sekuntda) bir gezek aýlanýar. Onuň öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizligi: 1,351-1,352 km/sek aralygynda üýtgeýär. Öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizliginiň deňligi sebäpli ol hem Fobos ýaly Marsa diňe bir ýüzüni görkezýär.
Fiziki aýratynlyklary. Deýmosyň radiusy: 6.2 km-dir (Aýyň 0,0036 essesi). Massasy: 1.,4763 x 10-uň 15-nji derejesidir. Ortaça dykyzlygy: ~1.48 g/sm3 (Ýeriň 0, 268 essesi).
Deýmos sözi Gadymy Grek dilinden terjime edeniňde "elhenç" diýmekligi aňladýar. Bu hemra amerikan astronom Asaph Hall tarapyndan 1877-nji ýylyň 12-nji awgustynda tapyldy. Deýmosyň emele gelşi barada birnäçe çaklamalar bar. Emma, häzirki wagtda iň esasy çaklama Deýmosyň aslynda asteroid guşaklygyndaky bir asteroiddigi Marsyň ýakynyndan geçýärkä, Marsyň dartyş güýjüne garşy durup bilmän häzirki orbitasyna ýerleşendigidir. Deýmos hem beýleki asteroidler ýaly esasan daşlardan hem-de buzlardan emele gelendigi çaklanylýar.


text:
Soňky habarlar
Arhiw
Gozgalmaýan emläk
Gozgalmaýan emlägi satyn almak hem-de satmak dessine amala aşmaýan köp hysyrdyly işlerdir. Ýaşaýyş jaýlaryny kireýne almak we wagtlaýyn ýaşamak maksady bilen gözlemek işine hem şu...
Hemişelik ýaşamak üçin jaýy nähili gurmaly: jaý üçin niýetlenen gurluşyk harytlaryny saýlamak
Şäheriň gyrasyna göçmek karary anyk berilende, ilki bilen hemişelik ýaşaljak öýüň nähili guruljagy baradaky sorag ýüze çykýar. Gurluşyk üçin harytlaryň saýlanylmagy guruljak jaýyň eýesiniň isleglerine,...
Şäheriň çetindäki öýüň interýeri: nähili stili saýlamaly?
Şäheriň çetindäki jaýlaryň gurluşyk pudagynda häzirki zaman tehnologiýalary häzirki wagtda islendik sargytlar boýunça şäheriň çetinde gowy öý gurmaklyga mümkinçilik döredýär. Sargyt ediji gurluşyk kärhanasyna gelenden...
Şäheriň daşyndaky emlägiň nähili artykmaçlyklary bar?
Öýleri proýektirlemekdäki häzirki zaman çemeleşmeler, şäherden daşary durmuşy söýüjileriň arasynda uly islegi gün saýyn artýar. Elbetde, şäheriň daşyndaky öýüň gurluşygynyň özi örän köp zähmeti talap...
Akylly öý näme we ol nähili işleýär?
Häzirki wagtda öý eýelerine durmuşyň ideal şertlerini döredýän döwrebap, amatly, jaýdar gurlan öýler rowaýat däl, indi ol hakykat. Iň täze tilsimatlaryň tagallasy bilen akylly öý...
Wagtyňy we puluňy ýitirmezden gozgalmaýan emläk gullugyny nähili saýlamaly?
Gozgalmaýan emläk gullugy – bu satyjy bilen satyn alyjy arasynda araçylyk edýän gozgalmaýan emläk bazaryndaky ýöriteleşdirilen täjirçilik guramasydyr. Iru-giç her kim gozgalmaýan emläk meselesi bilen ýüzbe-ýüz...
“Güneşli Zaman” – gozgalmaýan emlägiň hereketlendirijisi
Adatça, jaý satyn almak ýa-da kärendesine almak bilen baglanyşykly meseleler ençeme we alada döredýär, sebäbi her kim söwdada utulman, hut arzuw edýän zadyny satyn almak...


text:
«The Beatles» rok-toparyny esaslandyryjylaryň biri — Pol Makkartni kollektiwiň dargamagyna kärdeşi Jon Lennonyň gitmek barada gelen karary sebäp boldy diýip hasaplaýar. Bu barada toparyň aýdymlarynyň awtory we basisti «Bi-bi-si» teleradio gepleşikler korporasiýasyna beren interwýusynda gürrüň berdi, diýip «ТАСС» ýazýar.
Sazandanyň aýtmagyna görä, Jon Lennon bir gezek otaga giripdir we «The Beatles»-den gidýändigini habar beripdir. «Şol wagt Lennon gitmedik bolsa, topar hereket etmegini dowam etdirerdimi?» diýen soraga ol tassyklaýjylyk bilen jogap beripdir.
Topar 1960-njy ýyldan 1970-nji ýyla çenli hereket etdi. Şondan soň ol dargady we onuň agzalary ýekelikde çykyş edip başladylar. Olardan diňe Makkartni we 81 ýaşly öňki barabançy Ringo Starr çykyhş etmegini dowam etdirýärler. Jon Lennony 1980-nji ýylda gowy görýän diňleýjileriniň biri atdy, çiş keseli bilen dowamly göreşen Jorj Harrison 2001-nji ýylda aradan çykdy.


text:
Gazagystan, 2024 ýyla çenli tebigy gaz we nebit pudagynda 8 milliard dollarlyk maýa goýar
Gazagystan tebigy gaz we nebit önümleri pudagynda 2024-nji ýyla çenli 8 milliard dollarlyk maýa goýum amala aşyrmagy göz öñünde tutýar.
Gazagystanyñ Energiýa Ministrliginiň aýtmagyna görä, döwlet 3,4 trillion metr kub öndürip bilýänligini we jemi 7 trillion metr kub tebigy gaz ätiýaçda barlygyny belläp geçdi.
Tebigy gaz bilen nebitiň parallel öndürýänligini aýdyp, ‘’ Gazagyztan tebigy gaz önüminiň 70 protsentini ABŞ, Hytaý, Russiýa we Ýewropa döwletlerindäki maýa goýumjylar bilen amala aşyrýar. Uly halkara fimalar bu döwletleriň wekilleridir ’’ diýdi.
Geçen ýyl 46,4 milliard metr kub bolan tebigy gaz önümçiligi, bu ýylyň soňunda 48 milliard metr kuba çykarmagy maksada goýulanlygyny, we pudakda 2024 ýyla çenli daşary ýurtly firmalar bilen birlikde jemi 8 milliard dollar maýa goýum planlananlygy mälim edildi.
Maglumata görä, goýum planynda jemi 1,3 million tonna polimer önümiň iki nebit-himiýa sygymly proýektiniň boljagy kesgitlendi.


text:
«Dıplommen - aýylǵa» barǵan qaraǵandylyq jastarǵa úı berildi
QARAǴANDY. QazAqparat - Qaraǵandy oblysynyń Aqtoǵaı aýylynda «Dıplommen - aýylǵa» jobasy boıynsha aýdanǵa kelgen jas medıtsına mamandary turǵyn úımen qamtamasyz etildi. Olar aýrýhananyń janynda ornalasqan jaıly úıden páter aldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Úsh páterli úıde kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. Shatyr, terezeler, edender jáne esikter aýystyryldy. Turǵyn úı ortalyqtandyrylǵan jylý jáne sý júıesine qosylǵan.
Páterler jaıly turýǵa arnalǵan barlyq qajettiliktermen jabdyqtalǵan.
«Qaraǵandy oblysy Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qoldaýymen jas mamandarǵa arnalǵan úsh páterli úıge kúrdeli jóndeý júrgizildi. Ol aýrýhana aýmaǵynda ornalasqan, sondyqtan jumys isteýge óte yńǵaıly. Qaıta jóndeý júrgizýdiń arqasynda ár páterlerdiń aýmaǵy ulǵaıtyldy», - dep atap ótti Aqtoǵaı aýdany ortalyq aýdandyq aýrýhanasynyń dırektory Sáttar Ábdiǵulov.
- Aqtóbe oblysynda qansha bala men júkti áıelge vaktsına salynýǵa tıis
- Vaktsınatsııanyń arqasynda ómir súrý uzaqtyǵy 60-tan 74 jasqa deıin uzardy - rektor
- BQO-da koronavırýs juqtyrǵan 250-den astam adam statsıonarda emdelip jatyr
- Óskemende vaktsına alǵandar arasynda turmystyq tehnıka oınatylady
- Atyraý oblysynda koronavırýspen 495 adam aýyryp jatyr
- Kóshe sypyrǵan muǵalimder: Semeı ákiminiń orynbasary ondaı tapsyrma bermegenin aıtty
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Jezqazǵanda kólik ájesi men nemeresin qaǵyp ketti
JEZQAZǴAN. QazAqparat – Jezqazǵanda ájesi men nemeresin jeńil kólik qaǵyp ketti. Qazir olar qalalyq aýrýhanada jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oqıǵa ornynan túsirilgen vıdeo áleýmettik jelilerde jarııalandy.
«13 qyrkúıek kúni tańǵy saǵat 7.40 shamasynda Jezqazǵan qalasynda «Mersedes» avtokóliginiń 41 jastaǵy júrgizýshisi aldyn ala málimetter boıynsha Jalıl kóshesimen jaıaý júrginshiler ótkeline jetpeı, joldy belgilenbegen jerden kesip ótken jaıaý júrginshilerdi qaǵyp ketti. Bul derek tirkeldi. Onyń nátıjeleri boıynsha tıisti saraptamalar taǵaıyndaldy, protsessýaldyq sheshim qabyldanatyn bolady», - dep habarlady Qaraǵandy oblysy PD baspasóz qyzmeti.
Jol-kólik oqıǵasy saldarynan zardap shekken 47 jastaǵy áıel men onyń 5 jasar nemeresi medıtsınalyq mekemege jetkizildi.
«Áıel Jezqazǵan qalasynyń kópsalaly aýrýhanasy travmatologııa bólimshesinde emdelýde. Naýqastyń jaǵdaıy ortasha, turaqty. Alǵashqy kómek kórsetildi, em alýda. Al onyń nemeresi neırohırýrgııalyq bólimshesine jatyr», - dedi Qaraǵandy oblysy Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń baspasóz qyzmetinen.
- Balqashta saýyqtyrýdan ótetin erekshe balalardyń sany 2 ese artady
- Qyzylordada bir jarym aı buryn joǵalyp ketken er adamnyń denesi tabyldy
- Elordada tóbesine metall konstrýktsııa qulaǵan áıel aýrýhanaǵa tústi
- Qaraǵandyda jas jigit eki stýdentti pyshaqtady
- Qostanaı oblysynda 443 bala koronavırýstan emdelip jatyr
- Pavlodar oblysynda adam óltirdi degen kúdikpen aýyl turǵyny ustaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu ýylyň başynda, Türkmenistan Owganystanda terrorçylyga garşy harby operasiýany amala aşyrýan Günbatar döwletleriniň harby bolmadyk ýükleriniň öz giňişliginden geçirilmegine rugsat berdi.
Soňky döwürde, Türkmenistanyň bu ugurdan hyzmatdaşlygyny has artdyrýanlygy baradaky maglumatlar metbugatda häli-şindi peýda bolýar. Ýakyn günlerde, ABŞ-niň harby uçarlarynyň ýangyç üpjünçiligi üçin öz howa meýdanlaryndan peýdalanmaga Türkmenistanyň rugsat berenligi barada hem maglumatlar çap edildi.
Esasy transport geçelgesi
Eursianet internet saýty öz maglumatynda, Türkmenistan asta-ýuwaş ABŞ-niň we NATO-nyň Owganystandaky goşunlarynyň harby bolmadyk ýük üpjünçiligi üçin esasy transport geçelgesine öwrülip barýar diýip ýazýar.
Uçarlary ýangyç bilen üpjün etmek maksady bilen az sanly amerikan güýçleriniň Aşgabatda ýerleşýändigini Pentagon tassyklady diýip Eurasianet neşiri ýazýar. Bu maglumata görä, ABŞ-niň transport uçarlarynyň Aşgabadyň howa meýdanynda gonmagyna we ýangyç üpjünçiliginiň üstüni ýetirmegine rugsat berýän ylalaşygy bar. Şeýle-de NATO Owganaystandaky goşunlary üçin guryýer koridoryny hem açmak isleýär diýip, şol internet saýty ýazýar.
Maglumata görä, ABŞ-niň Goranmak Departamentiniň metbugat wekili podpolkownik Mark Wraýt Eurasianet neşirine beren resmi jogabynda, “ABŞ-niň Howa Güýçleriniň kiçi topary bar, 7 awiatordan ybarat bolan bu topar amerikan uçarlarynyň Aşgabadyň howa meýdanynda ýangyç üpjünçiliginiň üstüniň ýetirilmegine ýardam berýär we bu Owganystanyň dikeldilmegi we durnuklaşdyrylmagy ugrundaky tagallaryň çäginde amala aşyrylýar” diýip aýdypdyr. Munuň köpçülige mälim maglumatdygyny hem belläp, ABŞ-niň Goranmak Departametiniň wekili sözüniň üstüni ýetiripdir.
ABŞ-niň transport uçarlarynyň ýangyç üpjünçiligi üçin öz howa meýdanyndan peýdalanmaga Türkmenistanyň rugsat berenligi barada Orsýet metbugatynda hem habarlar peýda boldy. “Nezawisimaýa gazeta” neşiri, ABŞ-niň Owganystana harby bolmadyk ýüklerini aşyrmagy üçin Turkmenistanyň öz giňişliginden peýdalanmaga rugsat bermek niýetini ýakyn günlerde prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýene tassyklandygyny belledi we 10-11-nji iýulda ABŞ-niň Döwlet sekretarynyň syýasy meseleler boýunça orunbasary Uilýam Börnsyň Aşgabada saparynyň dowamynda, amerikan uçarlarynyň Aşgabadyň howa meýdanynda gonmagyna we ýangyç üpjünçiliginiň üstiniň ýetirilmegine türkmen prezidentiniň rugsat berenligini ýazdy.
ABŞ-niň Döwlet sekretarynyň syýasy meseleler boýunça orunbasary Uilýam Börnsyň Türkmenistana sapary bilen baglylykda türkmen metbugatynda çap bolan maglumatlarda, ABŞ-niň Turkmenistan bilen berk hyzmatdaşlyk aragatnaşygyna gyzyklanma bildirýändigi we deňlik hem özara bähbitlilik esasyndaky gatnaşyklara taýýardygy aýdyldy.
“Garaşylmadyk waka däl”
Londonda ýerleşýän Uruş we Pahataçylyk Maglumatlary institutyndan Jon MakLoud, ABŞ-niň Owganystandaky goşunynyň üpjünçiligine degişli meseleler bilen baglylykda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyny giňeltmek ädimlerine, Waşingtonyň bu ugurdan Merkezi Aziýa döwletleri bilen alyp barýan gepleşikleriniň dowamy hökmünde garaýar. “Türkmenistan we Özbegistan ikisi-de NATO-nyň Owganystandaky çäreleri üçin harby bolmadyk ýüklerini öz üstünden geçirmäge rugsat bermek ylalaşygyna gelendiklerini yglan edipdi. Şonuň üçin bu garaşylmadyk waka bolmasa gerek” diýip Jon MakLoud aýtdy.
Türkmenistan Owganystana tarap ABŞ-niň we NATO-nyň harby bolmadyk ýükleriniň öz giňişliginden geçirilmegine rugsat berjekdigini şu ýylyň fewral aýynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Daşkende saparynyň dowamynda yglan edipdi.
Orsýetiň “Nezawisimaýa gazeta” neşiri, Owganystana barýan ýükleriň Orsýetiň daşyndan geçmegine hem Türkmenistanyň ýol açýanlygyna ünsi çekýär. Maglumata görä, Türkmenistan NATO döwletlerini Merkezi Aziýanyň üstünden Owganystan bilen göni baglaşdyrjak “Line Communication Transport” proýektine gatnaşýar. Bu proýekt ABŞ tarapyndan hem maliýeleşdirilýär.
“Strategiki däl-de taktiki maksatlar”
Moskwadaky GDA institutynyň Merkezi Aziýa boýunça analitigi Andreý Grozin Türkmenistanyň ABŞ bilen gepleşikler prosessini aktiwleşdirip, harby-syýasy meseleleri hem maslahat edip başlamagyny syýasy sebäpler bilen baglaşdyrýar. “Şeýle ädimler arkaly Türkmenistanyň Günbatar bilen hyzmatdaşlygyny giňeltmek ýa-da harby-syýasy taýdan gatnaşyklaryny ösdürmek ýaly strategiki maksatlary yzarlaman, diňe taktiki maksatlaryny göz öňünde tutýanlygyny çak etmek mümkin” diýip Grozin belleýär.
Orsýetli analitigiň pikirine görä, Türkmenistan Orsýete basyş etmek we onuň gaz meselesinde has eglişikli bolmagyny gazanmak isleýän bolmagy ähtimal. “ABŞ bilen çäkli derejede gatnaşyklary artdyrmaklyk Türkmenistana maliýe, tehnologiki we syýasy goldawa eýe bolmak mümkinçiligini hem döredýär. Şonuň üçin Türkmenistanyň häzir Günbatar bilen goranmak we syýsy taýdan hyzmatdaşlyga taýýardygy barada aýtmak ir.”
GDA institutynyň analitigi Groziniň pikirine görä, Owganystanda terrorçylyga garşy göreş alyp barýan halkara güýçler bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek, Merkezi Aziýa döwletlerine maliýe girdeýjisi hem-de ýurtlaryň içerki infrastrukturasyny kämilleşdirmek, şeýle hem regionda täsirini güýçlendirmäge çalyşýan Orsýet we Hytaý ýaly iri döwletler bilen gepleşiklerde daşary syýasy mümkinçiliklerini artdyrmagy taýdan bähbitli bolup durýar.


text:
Başda prezidentlik saýlawlarynda dalaş etmek üçin 80-den gowrak adam özüni hasaba aldyrypdy. Ýöne Gyrgyzystanyň Merkezi saýlaw komissiýasy gyrgyz dili boýunça geçirilen ekzamenlerden hem-de dokument işleri boýunça geçirilen barlaglardan soň, 20 sany dalaşgäriň saýlawlara gatnaşmaga resmi mümkinçilik alandygyny mälim etdi.
Bu 20 dalaşgäriň arasynda ýurduň premýer-ministri Almazbek Atambaýew we tanymal syýasatçylar Kamçybek Taşiýew, Adakhan Madumarow ýaly şahsyýetler-de bar.
Gyrgyzystanyň häzirki wagtlaýyn prezidenti Roza Otunbaýewa bu prezidentlik saýlawlaryndan soň, 31-nji dekabrda öz wezipesinden çekiler.


text:
Reinada 39 adamy atyp öldürendigi çaklanýanyň bolýan ýerini anyklan türk howpsuzlyk güýçleri, 3 günläp operasiýa taýýarlyk görýär.
Ýönekeý eşikli howpsuzlyk gullugynyň işgärleri düýn 16-njy fewralda gije sagat 23:40-da hüjümçidigi öýdülýäniň bolýan öýüne girýärler. Howpsuzlyk işgärleri bilen aýyplanýanyň we ýaranlarynyň arasynda 20 minutap göreş bolýar.
Muny subut edýän metbugatdaky suratlarda tussag edileniň ýüzünde gögeren, çişen ýerleri we gan yzlary görünýär. Operasiýada Abdulkadyr Maşaripow bilen yrakly ýene bir adam ele salynýar. Şol bir wagtyň özünde geçirilen birnäçe operasiýalarda jemi 50 adam göz astyna alynýar. Maşaripow Owganystanda we Pakistanda 2 ýyl tälim alypdyr. Soň Eýranyň üsti bilen Türkiýä bikanun ýoldan gelipdir.
Türkiýäniň premýer ministri Binali Ýyldyrym 17-nji ýanwar güni Ankarada metbugat işgärlerine Reina hüjümçisi asly täjik, Özbegistanyň raýaty Abdulkadyr Maşaripowyň ele salnandygyny tassyklap beýannama berdi.
Premýer-ministr: "Täze ýyl gijesi bir gijeki kluba hüjüm edip, 39 adamyň ganyna galan düýn 16-njy ýanwarda gije gurnalan operasiýada Stambulda ele salyndy we şu wagt sorag edilýär. Anyklanmaly zat gaty köp. Derňew işi dowam edýär we degişli ýolbaşçylar wagty gelende gerek bolan maglumaty halk köpçüliginiň dykgatyna ýetirer" diýdi.
Ýatlap geçsek, 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda gije sagat 01:15 töwereginde Stambulyň Ortaköý diýen ýerinde ýerleşýän bir gijeki kluba terrorçylykly hüjüm gurnaldy we onda 39 adam aradan çykdy. Pidalaryň arasynda sekiz ýurduň raýatlary bardy.
Hüjümiň jogapkärçiligini YD topary öz üstüne alypdy.


text:
Orsýetiň ýokary derejeli bir diplomaty amerikan prezidenti Donald Trampyň Eýran bilen baglaşylan köpmilletli ýadro geleşigine düzediş girizilmese, bu gepleşikden çykjakdygyny aýdyp, haýbat atmagy netijesinde dörän ýagdaý hakda üstümizdäki hepde eýranly kärdeşi bilen gepleşige garaşýandygyny aýtdy.
Habar gullugy “Interfaks” 17-nji oktýabrda Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkowa salgylanyp, onuň Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Abbas Arakçy bilen öňümizdäki günlerde Moskwada duşuşjakdygyny habar berdi.
“Üns merkezinde boljak zat, elbetde, Trampyň ylalaşygyň mazmunyny üýtgetmek maksady hakdaky beýanatlary we Birleşen Ştatlaryň hem bu dokumentiň Waşingtona ýaramly şekilde üýtgedilmegine meýilsiz däldigini duýdurmagy bilen baglylykda, Birikdirilen giň gerimli iş plany (BGIP) hakda bolar” diýip, Rýabkow aýtdy.
Ol şeýle hem Moskwa bilen Tähranyň “teklip edilen çäreleriň peýdaly däldigini amerikan tarapyna ynandyrmak” üçin bir “umumy çemeleşigi” taýýarlajakdygyny bildirdi.
2015-nji ýylda Eýran bilen dünýäniň alty güýçli döwleti, sol sanda Birleşen Ştatlar we Orsýet arasynda gelnen ylalaşykda, Tähran ykdysady sanksiýalaryň ýeňilleşdirilmeginiň öwezine ýadro işjeňligini çäklendirmäge razylyk berdi.
Ýöne 13-nji oktýabrda Tramp özüniň Eýranyň ylalaşyga laýyklyda hereket edýändigini tassyklamaýandygyny aýdyp, bu ylalaşykdan çykmagynyň mümkindigini duýdurdy. Ol Tährany ballistik raketalary synamak we Ýakyn Gündogarda ekstremistleri goldamak bilen ylalaşygyň “ruhuny” bozýanlykda aýyplady.
Tramp 16-njy oktýabrda özüniň ylalaşygy bütinleý soňlamagynyň mümkindigini ýene bir gezek duýdurdy.
“Bu bütinleý gutaryş bolar, hakyky mümkinçilik şeýle, käbir adamlar muňa has uly mümkinçilik diýer” diýip, Tramp žurnalistlere aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri 16-njy oktýabrda Lýuksemburgda geçen duşuşykda Eýran ylalaşygyny goldap, Trampyň haýbatlary Demirgazyk Koreýa bilen barýan ýadro dawasyna parahatçylykly çözgüt tapmak barada edilýän tagallalary howp astyna salýar diýip duýduryş berdiler.
Ministrleriň bilelikde çykaran beýannamasynda: “Güýçli ýadro howpunyň abanýan wagtynda, Ýewropa Bileleşigi BGIP-ni ýaraglary çäklendirmek arhitekturasynyň esasy diregi hökmünde saklamaga kararly” diýilýär.
Bileleşigiň baş diplomaty Federika Mogerini amerikan kanun çykaryjylaryny Eýran bilen gelnen ylalaşykdan çykmazlyga çagyrmak üçin, geljek aýyň başlarynda Waşingtona gitjekdigini aýtdy. Ylalaşykdan maksat Eýranyň atom ýaragyny öndürmäge gönükdirilen ýoluny gowşatmak. Tähran özüniň ýadro programmasynyň bütinleý parahatçylyklydygyny aýdýar.
Bu aralykda Birleşen Ştatlaryň senatynyň daşary gatnaşyklar komitetiniň başlygy Bob Korker Trampy ylalaşyk hakda näme edilmelidigi barada ýewropaly ýaranlar bilen hyzmatdaşlyk etmäge çagyrdy.
“Bu administrasiýa diňe ýewropaly ýaranlarymyz bilen güýçli diplomatiýa işini alyp baran halatynda ýol aljak zat” diýip, Korker aýtdy.
Korker žurnalistlere özüniň ýewropalylara Trampyň Eýrany tassyklamazlyk kararynyň o diýen erbet däldigini, munuň dünýäniň güýçli döwletlerine ylalaşygyň “kemçiliklerini” düzetmäge mümkinçilik berýändigini ynandyrmaga synanyşandygyny aýtdy.
Hytaý hem ylalaşygy goldaýandygyny bildirdi.
Rýabkow bilen Arakçynyň arasynda planlaşdyrylan gepleşikler Eýranyň prezidenti Hassan Rohaniniň 1-nji noýabrda rus prezidenti Wladimir Putini we Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewi Tähranda myhman almazyndan öň bolýar.


text:
Qor naryǵynda teńge baǵamy nyǵaıdy
ALMATY. QazAqparat - Qazaqstan qor bırjasyndaǵy (KASE) saýda-sattyq qorytyndylary boıynsha, teńgeniń 1 dollarǵa qatysty baǵamy tómendedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Saýda-sattyq málimetterine qaraǵanda, dollar baǵamy 26 qyrkúıek keshimen salystyrǵanda 0,11 teńgege quldyrap, 1 dollar 423, 81 teńge boldy.
Ulttyq banktiń 27 qyrkúıektegi resmı baǵamy – 1 dollar úshin 423, 91 teńge.
Kurs.kz málimetinshe, Almatydaǵy aqsha aıyrbastaý pýnkterinde dollardyń satý baǵamy 424,06 teńge, satyp alý – 425,65 teńge.
Al Nur-Sultan qalasy boıynsha satý baǵamy 424,05 teńgeden bolsa, satyp alý quny – 425, 22 teńge.