text:
Birleşen Ştatlaryň Halkara ösüş boýunça agentligi (USAID) Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen bilelikde türkmen hünärmenlerini halkara syýahatçylygyny planlaşdyrmakdaky we ösdürmekdäki iň gowy tejribeler bilen tanyşdyrmak maksady bilen tälim beriji kurslary geçirýärler. Bu barada Birleşen Ştatlaryň Aşgabatdaky ilçihanasynyň ýaýradan beýanatynda bellenilýär.
Maglumatda çäräniň Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň wekilleriniň we ÝUSAID-iň direktory Hanym Brandi Witthoftyň gatnaşmagynda açyljakdygy mälim edilýär.
Şeýle-de, Birleşen Ştatlardan gelen üç hünärmeniň türkmen hökümet edaralarynyň işgärleri bilen meýilleşdirmek, ykdysady syýahatçylyk, syýahatçylyk we medeni miras, hem-de marketing we jemgyýetçilik ugurlary ýaly temalary ara alyp maslahatlaşjakdygy habar berilýär.


c: text/html

text:
Belgiýanyň hollandça gürleýän böleginiň garaşsyz bolmagyny wagyz edýän separatist partiýa Belgiýanyň parlament saýlawlarynda orunlaryň uly bölegini utdy.
Ýekşenbe güni geçirilen saýlawlaryň soňky netijeleri Täze Flaman ýaranlygynyň 150 deputat ornundan 27-sini utandygyny görkezýär.
Bu Belgiýada bölünişigi wagyz edýän partiýanyň milli saýlawda ilkinji gezek şeýle kän orun alşydyr.
Bu partiýa Belgiýany ýurduň demirgyzygyndaky hollandça gürleýän flanderler bilen günortadaky fransuzça gürleýän wallonlaryň arasynda iki bölmegi goldaýandygyny aýdýar.
Ýöne bu partiýa şu saýlawdan soň ýurdy dolandyrjak bolsa, wollon partiýalary bilen koalisiýa düzmeli.
Sosialistler Wolloniýada köp ses aldylar we 26 orun utdular.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-Mun Eýrany Siriýanyň deslapky parahatçylyk gepleşiklerine gatnaşmaga çagyrandygyny aýtdy. Bu gepleşikler çarşenbe güni Şweýsariýanyň Montre şäherinde geçiriler.
Banyň sözlerine görä, Tähran gepleşiklere gatnaşmaga çagyrylsa, özüniň “oňyn we konstruktiw rol” oýnajakdygyna söz beripdir.
Ýöne Siriýanyň sürgünlikdäki esasy oppozision toparynyň metbugat wekili Ban çakylygyny yzyna alýança, Siriýanyň milli koalisiýasy gepleşikleri geçirmez diýdi.
Amerikanyň Bileşen Ştatlarynyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Jen Psaki Eýran öňki geçirilen parahatçylyk konferensiýasynyň düzgünlerini doly kabul etmese, çakylyk goýbolsun edilip bilner diýdi.
Ban öz çykyşynda Eýranyň şol düzgünleri goldamagy kabul edendigini aýdypdy.


text:
Türkmenistanda raýatlar hususy emlägiň eldegrilmezlik hukugy bozulanda näme etmeli? Olar adalaty gözläp nirä ýüz tutmaly we hukugyny nädip talap etmeli? Azatlyk Radiosy türkmenistanly ýurist Ýewgeniý Greçuhin bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ýewgeniý, raýatlar öz hususy emlägine el degrilen ýagdaýynda näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Eger adamlar ýerli resmileriň, şäher häkimliginiň ýa-da etrap häkimliginiň işgärleriniň, meselem, jaýlardan sowadyjylary bikanun aýrandygyna ynanýan bolsalar, olar bu işi etmek üçin gelýänlerden düşündiriş, ýagny munuň näme esasda edilýändigini soramaly. Eger takyk düşündiriş berilmese, şaýatlaryň görkezmelerini toplamaly, aýrylan guralyň markasyny, başga-da näme bar bolsa, ähli maglumatlary toplap, suda ýüz tutmaly. Netije kanagatsyz bolsa-da zyýany ýok. Has ýokardaky edara ýüz tutup bolýar. Türkmenistanda bu ugurdan ýörite kanun hem bar.
Azatlyk Radiosy: Bu nähili kanun?
Ýewgeniý Greçuhin: Bu 1997-nji ýylyň kanuny. Döwlet dolandyryş organlarynyň işgärleriniň bikanun hereketlerinden arz etmegiň tertibi baradaky kanun häzire çenli güýjünde galýar.
Azatlyk Radiosy: Nähili dokumentleri toplamaly?
Ýewgeniý Greçuhin: Ýönekeý arza, ýa-da talap arzasy bilen ýüzlenmeli. Üstesine, kondisionerler oturdylanda adatça ussa çagyrylýar. Edilen çykdajylaryň kwitansiýalaryny hem tapyp arza goşmaly. Suda ýüz tutmakdan çekinmeli däl. Elbetde, bu wagty talap edýär, uzaga çekip bilýär, ýöne häkimiýetleriň hereketlerinden nägile bolan raýatlar suda ýüz tutanda, resmi kagyza eýe bolýarlar.
Sud raýatyň talabyny kanagatlandyrmaýan karary çykaranda, şol karary kanunyň çäginde delillendirmäge borçly bolýar. Sud özüne ýüz tutan raýatyň, ýa-da onuň aklawçysynyň, ýa-da maslahat berýän ýuristiň talabyna laýyklykda, bikanun hereket etmekde aýyplanýan häkimiýetlerden olaryň öz hereketlerini düşündirmegini hem talap etmäge borçly bolýar.
Azatlyk Radiosy: Sud arz edýäniň talabyny kanagatlandyran ýagdaýynda, raýatlar näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Şeýle ýagdaýda sud öz karary bilen raýatyň depelenen hukugyny dikeldýär. Meselem kondisionerleri aýranlar gelip, olary ýerine oturtmaly bolýar.
Azatlyk Radiosy: Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolanlaryň käbiri suduň kararynyň häkimiýetler tarapyndan iş ýüzünde berjaý edilmeýän halatlarynyň bolýandygyny gürrüň berýärler. Şeýle bolanda näme etmeli?
Ýewgeniý Greçuhin: Ýene suda ýüz tutmaly. Bellemli zat, häkimlikler ýa-da raýatyň şikaýatynda görkezilen beýleki edaralaryň işgärleri suda çagyrylýar. Olara-da suduň karary gowşurylýar. Eger-de suduň karary ýerine ýetirilmese, suduň kararyny ýerine ýetirmek boýunça görkezme berilýär we suduň ýerine ýetiriji wekilleri ony berjaý edýärler. Şeýle ýagdaýda raýatlaryň häkimlige-de, başga ýere-de gitmäge zerurlygy ýok.
Men raýatlaryň islendik emlägine el ýetirilen halatynda, olara göni suda ýüz tutmagy maslahat berýärin. Raýat öz jaýy, garažy bikanun ýumrulan diýip hasap edýän bolsa, meniň pikirimçe, hiç bir edara baryp ýörmeli däl-de, göni suda ýüzlenmeli. Bolan ýagdaýyň sebäpleri, munuň näme üçin şeýle bolandygy suduň kararyndan anyk mälim bolýar. Ýa-da sud raýatyň emlägine degişli bikanun hereketiň edilendigini kesgitläp, bu barada karar çykarýar.


text:
Şu gün irden Aşgabatda Garaşsyzlygyň 25 ýyllygy mynasybetli dabaraly Harby ýöriş geçirildi. Ozalky prezident köşgüniň öňündäki meýdançada geçirilen bu dabarany prezident Gurbanguly Berdimuhamedow kabul etdi.
Bu harby ýörişe Türkmenistanyň Ýaragly güýçleriniň we hukuk goraýjy edaralarynyň şahsy düzümi bilen bir hatarda, ýokary okuw jaýlarynyň, ýokary klas mekdep okuwçylarynyň, edara-kärhanalaryň işgärleriniň müňlerçesi gatnaşdy.
Türkmenistanyň döwlet telewideniýesinde göni ýaýlymda görkezilen bu dabaranyň soňunda prezident Berdimuhemedowa “öz egindeşleriniň” adyndan diýlip, 2014-nji ýylda doglan gyr reňkli “Baýramhan” atly ahalteke bedewi hem sowgat berildi.
Şol bir wagtyň özünde, bu harby ýöriş başlanmazdan üç sagat çemesi ozal, şäheriň ýarysyndan gowragynda diýen ýaly transport gatnawy doly ýatyrylyp, adamlaryň hereket etmek mümkinçiligi çäklendirildi.
Jemgyýetçilik transport gatnawlary bökdedi
Azatlyk Radiosynyň habarçylarynyň aýtmagyna görä, paýtagtyň gyrak-bujak sebitlerinde – 11-nji mikroraýonda we Berzeňňi massiwinde – transport gatnawlary belli bir derejede kadaly bolsa-da, şäheriň merkezi köçeleri, ýagny Görogly, Bitaraplyk, Garaşsyzlyk, Türkmenbaşy şaýoly we olar bilen sepleşýän käbir köçeler dolulygyna ýapyldy.
Bu ýagdaý adamlaryň gatnawyna, şol sanda jemgyýetçilik transportyna ýiti täsirini ýetirip, munuň netijesinde käbir adamlar ir ertirden gitmeli ýerine wagtynda gidip bilmediler.
“[Dabaralar] jemgyýetçilik transportuna gaty ýiti täsir ýetirdi. Hatda awtoulaglaryň gatnawy seýrekledi. Şäheriň çet gyralaryndan ýöreýän awtobuslar gatnap dur. Ýöne şäheriň merkezinden geçýän awtobuslar ir ertirden başlap ýöremediler. Onsoň öz awtoulaglary bilen hem gitjek ýerine gidip bilmän, yzyna dolananlar hem boldy. Şu gün şunuň bilen bagly zerury işi bolmadyk adamlar köçä çykmadylar. Sebäbi [adamlar] transport gatnawynyň ýokdugyny, köçeleriň ýapykdygyny bilýärler” diýip, Aşgabatdaky habarçymyz Soltan Açylowa gürrüň berdi.
Taýýarlyklar üç aý öňünden başlady
Garaşsyzlygyň 25 ýyllygy mynasybetli düýn paýtagtyň “Aşgabat” stadionynda hem konsert dabarasy geçirilip, onda ýurduň dürli welaýatlaryndan gelen medeniýet işgärleri çykyş etdiler. Oňa paýtagtyň medeniýet işgärleri bilen bir hatarda, ýokary okuw jaýlarynyň studentleriniň, ýokary klas okuwçylarynyň, edara-kärhanalaryň işgärleriniň müňlerçesi gatnaşdy.
Ýeri gelende ýatlatsak, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygy mynasybetli geçirilýän dabaralara görülýän taýýarlyklara mundan tas üç aý öňünden başlanypdy.
Munuň bilen baglylykda, paýtagtyň dürli künjeginde, şol sanda ozalky “Lokomatiw”, häzirki “Dagdan” stadionynda “marşirowkalar” geçirilip, oňa döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri, ýokary okuw jaýlarynyň talyplary we mekdep okuwçylarynyň ýüzlerçesi gatnaşdyrylypdy.
Şeýle-de, bu “marşirowkalaryň” netijesinde ençeme döwlet edara-kärhanalarynda we mekdeplerde iş we okuw tas doly diýen ýaly ýatyrylypdy.
Döwlet býujetinden aýlyk alýan käbir işgärleriň bolsa, giçlik sagat 16:00-da işden çykyp, agşam sagat 20:00-ä çenli taýýarlyk çärelerine mejbury gatnaşmaly bolýandyklary habar berlipdi.
Mundan ençeme aý ozal, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyzlygyň 25 ýyllyk baýramyna görülýän taýýarlyklaryň ýokary derejede bolmalydygyny aýdypdy.


text:
Gonduras häkimiýetleri häkimiýetden çetleşdirilen prezident Manuel Selaýe ýurda dolanmaga rugsat bermändir. Gonduras paýtagtyndan gowuşýan habarlara görä, harbylar Selaýeniň samolýotynyň gonmagyna rugsat bermändir. Uçaryň düşmeli ýoly ýapylypdyr. Selaýe Salwadora uçmaga mejbur bolupdyr.
Şol bir wagtda-da Gondurasyň paýtagtynda goşun bilen Selaýeniň tarapdarlarynyň arasynda çaknyşyk bolupdyr. Dürli maglumatlara görä, bir ýa iki adam ölüpdir, ýaralananlar bar.
Selaýe iýun aýynyň ahyrynda döwlet agdarylyşygy netijesinde ýurtdan çykarylypdy. Günbatar döwletleri, Latyn Amerikasynyň ýurtlarynyň aglabasy oňa goldaw bildirdiler.


text:
Pakistanyň tire sebitinde bir janyndan geçen bombaçy mähelleli metjitde özüni partladyp, azyndan 30 adamy, şol sanda 4 çagany öldüreninden soň, etrapda komendant sagady girizildi.
Bu waka 16-njy sentýabrda, juma namazy wagtynda, Owganystan bilen serhetleşýän ýedi etrabyň biri bolan Monmant etrabynyň metjidinde boldy.
Paý Han obasynda bolan hüjüm netijesinde azyndan 28 adamyň ýaraly bolandygy aýdylýar. Hüjüm wagtynda metjidiň içinde 200 çemesi adam bar eken.
«Jamaat-ul-Ahrar» toparynyň, «Talybandan» bölünen fraksiýanyň sözçüsi elektron hat arkaly bu hüjümi özleriniň guranandyklaryny, munuň öz toparlarynyň 2009-njy ýylda öldürilen 13 agzasy üçin ar alyşdygyny aýtdylar.
Bu topar 8-nji awgustda Kwettada bolan hüjümiň hem jogapkärçiligini öz üstüne alypdy, şonda 73 adam öldürilipdi.
Premýer-ministr Nawaz Şarif bu hüjümi ýazgaryp çykyş etdi, Ak tam bu hüjümi ýazgaryp, Birleşen Ştatlaryň Yslamabat bilen terrorçylyga garşy söweşi dowam etdirjekdigini wada berdi.


text:
Türkmeniň klassyk şahyrynyň 200 ýyllyk ýubileýiniň baýramçylygy mynasybetli, apreliň 1-10-y aralygynda ýurduň dürli ýerlerinde baýramçylyk dabaralary, sergiler guralar.
Mollanepesiň ýubileýiniň bellenilýän günlerinde Türkmenistanyň teatrlarynda bolsa şahyryň ömri bilen bagly sahnalaşdyrylan täze spektakllaryň premýerasy bolar. «Watan» kinoteatrynda bolsa «Mollanepes» atly çeper-publisistik film görkeziler.
Mollanepesiň ýubileýiniň baýramyny bellemek boýunça döwlet tarapyndan tassyklanan meýilnama laýyklykda on günüň dowamynda 40-dan gowrak çäreler geçiriler.
Yşk mülküniň şasynyň ýubileýi bilen bagly çärelerden başga-da, şahyryň «Zöhre we Tahyr» dessany owadan çeper bezegler bilen kitap görnüşinde türkmen we rus dillerinde neşir edildi.
Mundan başga-da, şahyryň şygyrlarynyň türkmen, azerbaýjan, özbek dillerindäki ýygyndylary çap edilip, okyjylar köpçüligine hödürlenildi.
Mollanepesiň ýubileýiniň şeýle dabaraly ýagdaýda bellenilip geçilmeginde ýurduň prezidentiniň bu senäni bellemek baradaky karara bir ýyl öňünden gol çekmegi bilen düşündirse bolar. Şu sebäpden hem bir ýyl möhletiň dowamynda ýurduň her bir teatry öz sahnasynda şahyryň ömri bilen bagly spektakllary sahnalaşdyrmaga, «Türkmenfilm» bolsa şahyr barada çeper-publisistik film düşürmäge mümkinçilik tapdylar.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Şu gün Pars aýlagyndaky arap döwletleri öz synçylaryny Arap Ligasynyň Siriýadaky missiýasyndan çykarmak kararyna geldiler.
Bu beýanat bilen şu gün Bahrein, Katar, Kuweýt, Birleşen Arap Emirlikleri, Oman we Saud Arabystany çykyş etdiler.
Bu döwletler Arap Ligasynyň talaplarynyň hiç birini Siriýanyň häkimiýetleriniň ýerine ýetirmändigini aýdýarlar.
Bu beýanatda ozaly bilen Siriýada10 aý bäri dowam edýän zorlugyň bes edilmegi ugrunda geçirilmeli çäreler barada nygtalýar. BMG-niň maglumatyna görä, şu döwürde Siriýada bäş müňden gowrak adam öldi.


text:
Üç hepde ozal Ýewro 2012 futbol çempionaty başlanda, dünýä bu ýaryşyň geçýän ýurdy bolan Ukrainadan gowulyga garaşmaýardy.
Günbataryň media habarçylary bu ýurdy jynsparazlyk esasyndaky zorluklaryň, repressiýanyň mesgeni, çagşan infrastrakturaly ýer edip suratlandyrýardy.
Emma Kiýewde Ispaniýa bilen Italiýanyň arasyndaky jemleýji ýaryş Ispaniýanyň 4:0 utuşy bilen tamamlandy, hiç bir gowga, galmagal bolmady.
Marsin Paýatržik Ukraina eden şowhunly saparyndan, Britaniýanyň futbolçularynyň Şwesiýanyň oýunçularyny 3-2 hasabynda utuşyna tomaşa edip, Polşa gaýdyp barşyna, serhete golaýlaşdygyça öz ýanyndan barha köp ökünç duýdy.
Bütin saparyň dowamynda bolşy ýaly, onuň maşyny henizem polýak baýdagynyň mysalynda bezelendi. Emma ol, goňşy ýurda ilkinji saparynyň we Ýewro 2012 bäsleşiginiň geçýän ýeriniň hormatyna, öz kolleksiýasyna ukrain baýdagyny hem goşmagy umyt edipdi.
Ulagyna ýangyç guýmak üçin saklanan Paýatržigiň ýanyna, görnüşinden, onuň bilen pikirdeş bir adam geldi. Olar biri-biri bilen baýdak alyş-çalyş etdiler we surata düşdüler.
28 ýaşly krakowly söwdegär Paýatržik munuň myhmansöýer, mugtuna jaý we iýgi-içgi beren maşgalaly, güler ýüzli adamlardan doly şähere edilen sapar üçin ajaýyp soňlama bolandygyny belleýär.
“Biz köçede adamlaryň özümizi hakykatadanam gowy görýändigini duýup bilýärdik. Olar bize maşynlaryny düýdülledýärdiler, ýylgyrýardylar. Hakyky, çyndan hoşgylaw adamlardy. Belki-de bu biziň maşynymyzda polýak baýdagy bolany üçindir” diýip, Paýatržik aýdýar
Paýatržik özüniň beýleki ýewropa ýurtlarynyň hiç birinde ozal beýle zady görmändigini aýdýar we munuň beýleki ýurtlaryň ilatynyň hoşgylaw däldigini asla aňlatmaýandygyny, ýöne Ukrainanyň aýratyn üýtgeşik bolandygyny nygtaýar.
Suratlar: Kiýewde futbolyň dabaralandyrylyşy
8-nji iýunda Ýewropa futbol çempionaty başlanda günbatar metbugaty Ukrainany repressiw režim tarapyndan dolandyrylýan, jynsparaz we medenileşmedik, yzagalak, çeke durmaly post-sowet ýurdy hökmünde görkezmek üçin kampaniýa alyp barýardy.
Britan metbugaty öz janköýerlerini bu ýurtdan gaça durmaga çagyrdy we hatda Britaniýanyň ozalky futbolçylarynyň biri arkaly syýahatçylara “yzlaryna tabytda dolanmaklarynyň hem ahmaldygyny” duýdurdy.
Ýöne 1-nji iýulda Kiýewde Ispaniýa Italiýany 4:0 hasabynda utdy, emma ol ýerde jynparazlyk esasynda uruş-gowga ýa-da kopçülikleýin bidüzgünçilik bolany eşidilmedi.
Dogrusy, çempionatyň kemçiliksiz geçmandigini, ýaşaýyş otaglarynyň bahalarynyň gymmat bolandygyny, Kiýewde, Lwowda, Doneskide we Harkowda geçýän ýaryşlara tomaşa etjek janköýerler üçin ulag-transport hyzmatynyň göwnejaý guralmandygyny bellemek gerek.
Şeýn Woker Ukrainada geçen üç hepdelik çemponat barada Britaniýanyň “Independent” gazetiniň okyjylaryna habar bermek üçin ýaryş geçýän dört şäheriň üçüsine sapar etdi. Ol Ukrainanyň umumy ýagdaý meselesinde uly üstünlik gazanandygyny, emma guramaçylyk we infrastraktura babatda entek etmeli işleriniň az däldigini aýdýar.
“Bir tarapdan, men Ukrainanyň futbol çemponatynyň geçirilýän ýeri hökmünde stadionlar we umumy tejribe meselesinde ajaýyp iş edendigini aýdardym. Meniň pikirimçe, köp adam bu ýerde hoşwagt boldy” diýip, Woker aýtdy we maglumat hem logistika, material-tehniki üpjünçilik taýýarlygy meselesinde biraz köp tagalla edilen bolsa, üç-dört esse köp adamyň oýun görmäge gelip biljek ekendigini nygtady.


text:
Penşenbe güni paýtagt Aşgabatda Aziýanyň ösüş bankynyň Türkmenistan bilen orta möhletleýin hyzmatdaşlygynyň täze strategiýasyny işläp düzmek boýunça seminaryň geçirilendigini TDH habar berýär.
Aziýanyň ösüş banky – dünýäniň iň öňde baryjy maliýe guramalarynyň biri bolup, onuň agzalygyna 67 döwlet, şol sanda Türkmenistan hem girýär.
Şeýle-de geçen ýyl bankyň Türkmenistandaky hemişelik wekilhanasyny açmak boýunça ylaşyga-da gol goýuldy.
Aziýanyň ösüş banky Demirgazyk-Günorta demir ýol koridorynyň demirgazyk böleginde elektro-energiýa, telekomunikasiýa üpjünçiligini maliýeleşdirmäge gatnaşýar.
Şeýle-de Aziýanyň ösüş banky Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan gaz geçiriji proýektiniň amala aşyrylmagy üçin tehniki we maliýe kömegini berýär.


text:
Pakistanyň Sind welaýatynda halas edijiler harbylar bilen bilelikde Thatta şäherini suw basmazlygy üçin göreşýärler.
Şäheriň töweregindäki gaçylary berkitmek boýunça uly tagallalar edilýär. Şäher ilatynyň aglaba bölegi wakalaryň ösüşiniň has ýaramaz bolaryndan heder edip, öýlerini terk etdiler.
Oxfam gumanitar guramasy Pakistanyň suw joşmasyndan ejir çeken etraplarynda gyssagly dikeldiş işlerine başlamaga aýak direýär.
Oxfam guramasynyň işgäriniň pikiriçe, “bolup geçen waka uzak wagtlyk betbagçylyga öwrülmez ýaly häziriň özünde ýollaryň, köprüleriň, keselhanadyr mekdepleriň gurluşygyna hem abatlaýyş işlerine girişmeli.
Sowuk düşýänçä, millionlarça öýsüz-öwzarsyz galan adamlary jaý bilen üpjün etmeli.
Oba hojalyk işleriniň gijä galýandygy bilen bagly gurama onuň pakistanlylar üçin ýaramaz netijelere alyp geljekdigini-de duýdurdy.
Pakistanda bolan suw joşmasynda 1600 töweregi adam heläk boldy. Tebigy betbagçylyk 20 million töweregi adamyň durmuşyna ýaramaz täsir ýetirdi.


text:
Şu gün Owganystanyň hökümeti talyp söweşijileriniň liderlerini hökümetiň öňe sürýän parahatçylyk gepleşiklerine gatnaşmaklyga çagyrdy.
Ýurduň hökümeti “Talyban” liderleriniň bu gepleşikleri ret eden halatynda olara-da “Al-Kaýdanyň” lideri Osama bin Ladeniň kysmatynyň garaşýandygyny duýdurypdyr.
Parahatçylyk meselesi barada şu gün Kabulda açylan iki günlük konferensiýanyň açylyş dabarasynda eden çykyşynda Owganystanyň wise-prezidenti Mohammad Karim Halili bu gepleşikleriň talyplaryň parahatçylyk prosesine goşulmaklary üçinem bir mümkinçilikdigini aýtdy.


text:
Anna güni Siriýanyň hökümeti we oppozision toparlary ýurduň Hama şäheriniň golaýynda uly möçberde parahat ýaşaýjylaryň gyrlandygyny tassykladylar.
Hama şäheriniň golaýyndaky Treýmsa obasynda penşenbe güni amala aşyrylan bu hüjümlerde 200 töweregi adamyň öldürilendigi habar berilýär.
Ýerli oppozisiýa aktiwistleri bu gyrgynçylykda hökümet güýçlerini aýyplaýarlar.
Siriýanyň resmi mediasy bolsa bu hüjümleriň terror toparlary tarapyndan amala aşyrylandygyny aýdýar we oppozisiýa tarapdar habar serişdelerini maglumatlary galplaşdyrmakda hem-de jemgyýetçiligiň garaýşyna ýaramaz täsir etmekde aýyplaýar.


text:
ABŞ-nyň ýokary derejeli wekili 7-nji aprelde Gyrgyzystanda amala aşyrylan hökümet agdarylşygyndan soň ýapylan gazak-gyrgyz serhediniň açylmalydygyny aýdýar.
Prezident Obamanyň daşary gatnaşyklar boýunça baş geňeşçileriniň biri Maýkl Makfaul bu meseläni Gazagystana planlaşdyrýan saparynyň barşynda gazak resmileri bilen gozgajakdygyny aýtdy.
4-nji maýda Gyrgyzystana resmi sapar bilen baran Makfaul ýurduň wagtlaýyn hökümetiniň we hökümete degişli bolmadyk guramalaryň wekilleri bilen duşuşdy.
Gazak-gyrgyz serhediniň ýapylmagy Gyrgyzystanyň telekeçileriniň işine päsgelçilik döredip, öň hem maliýe kynçylyklaryny başdan geçirýän Gyrgyzystanyň ýagdaýyny has hem ýaramazlaşdyrýar diýlip, habar berilýär.


text:
Şweýsariýada Siriýanyň ýolbaşçylarynyň ençemesiniň bank hasaplary doňduryldy. Şol puluň jemi möçberi 32 million dollar töweregi. Bu maglumaty Şweýsariýanyň ykdysady işler boýunça departamenti tassyklady.
Maý aýynda Şweýsariýa Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň we ýene-de ýokary derejeli 22 sany siriýa çinowniginiň garşysyna maliýe gadaganlygyny girizipdi.
Mundan öň Şweýsariýanyň häkimiýetleri şunuň ýaly çäreleri Liwiýanyň lideri Muammar Kaddafiniň we Müsüriň prezidenti Hosni Mabaregiň režiminiň garşysyna-da girizipdi.


text:
Sişenbe güni ABŞ-nyň prezident administrasiýasy “Al-Kaýdanyň” terrorçylary diýlip güman bildirilýän adamlary öldürmek maksady bilen pilotsyz uçarlar arkaly geçirilýän hüjümleri gorap, beýanat etdi.
Amerikan administrasiýasynyň bu beýanatynda hatda sud tarapyndan jenaýat aýyplamasy bildirilmedik amerikan raýatlarynyň-da şeýle hüjümlerde öldürilip bilinjekdigi öňe sürülýär.
Ak Tamyň metbugat sekretary Jeýms Karneý Obamanyň administrasiýasynyň bu baradaky garaýşyny beýan edip: “Şeýle hüjümler kanuny hüjümler, olar etiki we ýerlikli hüjümler” diýdi.
Bu wakanyň öňýany ABŞ-nyň Adalat ministrligi Birleşen Ştatlaryň bähbitlerine garşy ýakyn wagtlarda anyk bir hüjüm ediljekdigini görkezýän delilleriň ýok halatynda-da, terrorçylykda güman edilýän adamlaryň, şol sanda amerikan raýatlarynyň-da öldürilmegine ýokary derejeli amerikan resmileriniň görkezme berip biljekdiklerini tassyklaýan dokumenti jemgyýetçilige aýan etdi.
Bu dokumentiň tankytçylary Obamanyň administrasiýasyny bu meselede häkimiýetden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplaýarlar.


text:
Pop Fransis 8-nji iýunda Ysraýylyň prezidenti Şimon Peres we palestin lideri Mahmud Abbas bilen bilelikde parahatçylyk dogasyny okamak duşuşygyna ýolbaşçylyk edýär.
Bu simwoliki tagalla iki tarapyň arasyndaky dartgynlyklaryň güýçlenen mahalynda, gepleşiklere ýardam bermek üçin edilýär.
Palestinalylar golaýda yslamçy topar Hamazyň goldamagynda hökümet döretdiler. Ysraýyl basylyp alnan palestin ýerlerinde gurýan obalaryny, täze 3200 jaý gurmak bilen, has-da giňeltmegi planlaşdyrýar.
Pop Fransis Watikandan araçylyga garaşmak «dälilik» bolar diýýär.
Emma popuň Twitter hasabynda 7-nji iýunda peýda bolan ýazgyda: «Doga-dileg iň güýçli zat, geliň biz Ýakyn Gündogara we bütin dünýä parahatçylyk getirmekde dogany ulanalyň» diýilýär.


text:
NATO-nyň baş sekretary Anders Fogh Rasmussen Owganystanyň Kandagar welaýatynyň oba ilatyndan 16 adamyň amerikan esgeri tarapyndan öldürilmegine çuňňur gynanç bildirdi. Ölenleriň arasynda aýallar we çagalar hem bar.
NATO-nyň başlygynyň gynanç hatynda pida bolanlaryň maşgala agzalaryna gynanç bildirilýär hem-de güýçli we asuda Owganystany gurmakda ýaranlygyň owgan halky bilen hyzmatdaşlygy dowam etdirmäge taýýardygy aýdylýar.
Şol bir wagtyň özünde, günorta Kandagar welaýatynda ýekşenbe güni ýüz beren atyşyk sebäpli, “Talyban” ar almak howpuny abandyrdylar. Şol sebäpden häzir NATO-nyň Owganystandaky güýçleri hüşgär ýagdaýa getirildi.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaýa jaň edip, Kandagaryň Panjwaý etrapynyň Alekozai obasynyň ýaşaýjylarynyň oka tutulmagynda jogapkärler bolanlara jeza beriljekdigini aýtdy.
Hamid Karzaý bu öldürmä “bilkastlaýyn amala aşyrylan” iş diýip baha berdi we waka boýunça düşündiriş talap etdi.


text:
NATO ýaranlygyndaky döwletleri goramak boýunça geljek hepde geçjek möhüm sammitiň öňýanynda, Birleşen Ştatlaryň Orsýetdäki ilçisi Moskwanyň NATO-nyň maksatlary baradaky aladalaryny köşeşdirmäge synanyşdy. Ol ýaranlygyň Kremliň Ukrainadaky agressiýasyna jogap bermäge mejbur bolandygyny aýdýar.
Jon Tefft 27-nji iýunda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Ors gullugyna beren interwýusynda Orsýetiň söweş uçarlarynyň Amerikanyň harby-deňiz gämileriniň we harby-howa güýçleriniň uçarlarynyň depesinden uçmagy barada Birleşen Ştatlaryň beren duýduryşlaryny gaýtalap, bu işleriň gereksiz prowokasiýadygyny aýtdy.
8-9-njy iýulda NATO-nyň Warşawada ýokary derejeli duşuşygy geçýär. Bu sammitde ýaranlygyň liderleriniň Polşa we Baltika döwletlerindäki güýçleriň ep-esli artdyrylmagyny makullaryna garaşylýar. Tefftiň beýanatynda hem göz öňünde tutulýan şu duşuşyk.
Deliller
Täze güýçleri ýerleşdirmekden maksat Moskwa 2014-nji ýylda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny basyp alyp, gündogar Ukrainada Kiýewiň güýçleri bilen separatistleriň arasynda uruş oduny tutaşdyraly bäri, onuň niýetlerinden aladalanýan gündogar Ýewropany arkaýynlaşdyrmak.
Kreml NATO-nyň liderleri gündogara, öňki sowet döwletlerine tarap giňemezlik barada 1990-njy ýyllarda beren wadalarynda durmadylar diýip, ençeme ýyl bäri nägilelik bildirip gelýär. NATO bolsa muny esassyz diýip ret edýär.
Tefft Moskwa NATO-nyň giňemegine agressiw hereket diýip garamaly däl, gündogar Ýewropada harby güýçleriň artdyrylmagy Orsýetiň Ukrainadaky hereketlerine berilýän jogap diýip, Günbataryň getirýän delillerini gaýtalaýar.
Haýbat
"NATO bir goranyş ýaranlygy. Men muny Orsýetde çem gelen ýerde aýdýaryn. Ol bir agressiw gurama däl" diýip, Tefft aýdýar.
Ol soňra hem: "NATO-nyň sammit üçin taýýarlan jogaby bu ýerde bolan zatlara, 2014-nji ýylda Krymda we gündogar Ukrainada bolan zatlara berilýän jogap" diýip, sözüniň üstüne goşýar.
Kreml Birleşen Ştatlaryň Rumynýa we Polşada ýerleşdirilýän raketadan goranyş sistemasyny hem gaharly tankytlap, oňa garşy gerekli çäreleri göjekdigini aýdyp, haýbat atdy.
Tefftiň nygtamagyna görä, bu sistema Orsýete hüjüm etmek üçin niýetlenen zat däl:
"Biz ors tarapy bilen gürleşdik. Olar gepleşikden çykyp gitdiler. Bu zatlaryň nähili işlemelidigini görkezmek üçin NATO-Orsýet desgalaryny gurmagy teklip etdik. Bu aslynda birek-birege ynam döretmäge gönükdirilen bir çäre bolardy. Ýöne orslar bularyň hiç birini kabul etmediler".
NATO "möhüm güýç"
Tefftiň pikiriçe, NATO Ýewropada we başga ýerlerde durnuklylyk üçin möhüm güýç bolup durýar.
Prezidentlik saýlawlarynda "Respublikan" partiýasynyň kandidaty bolmak ähtimallygy has ýokary bolan Donald Trumpyň NATO-ny tankytlap, ony "möwridi öten" gurama diýip atlandyrmagy barada soralanda Tefft saýlawda özüniň hiç bir kandidata kömek bermegi teklip etmändigini nygtap, ýaranlygy gorap:
"Strategik sistemany, bir guramany, häzirki halatda, adamzat tarapyndan döredilen iň netijeli goranyş ýaranlygyny elden bermeli däldir. Bular ýaly zatlardan el üzmeli däldir" diýýär.


text:
Döwlet Akyýew Türkmenistanyň belli grafikaçylarynyň biridir. Ol dürli kitaplaryň bezegi üçin köpsanly suratlary, grafiki işleriň tapgyryny döretdi.
D.Akyýewiň grafiki işleri suratkeşiň taryhy we edebi gözlegleri bilen baglanyşyklydyr. Oguz miflerindäki, “Görogly”, “Gorkut ata” ýaly, türkmen eposlaryndaky keşpler we äheňler, şeýle hem Wasiliý Ýanyň “Çingiz han” (2000), Jumgeldi Mülkiýewiň “Seljuklar” (2010), Osman Ödäýewiň “Altynjan hatyn” (2012), Öwez Gündogdyýewiň “Aziýanyň gerçekleri” (2012), Çingiz Aýtmatowyň “Ak gämi” (2012) kitaplarynyň bezeg işleri suratkeşiň özboluşly şahsy dünýägaraýşyny ýüze çykarýar.
Suratkeşiň işlerindäki gara bilen agyň sazlaşygy onuň grafikasynyň aýratynlygyny görkezýär. Döwlet Akyýewiň çeper oýlanmalarynda hemişe aýdyňlyk we anyklyk öňe çykýar. Onuň işlerinden suratkeşiň halypalaryň eserlerini ünsli öwrenendigini duýmak bolýar. Giňişligiň gurluşygy emele getirmekde hyýaly usullary ulanmak bilen, suratkeş onuň ynandyryjylygyny we çuňlugyny gazanýar. Netijede ölçegi babatda o diýen uly bolmadyk grafika diýseň düýpli esere öwrülýär.
Suratkeş Maryda dünýä inip, şol ýerde önüp-ösdi, ilki Türkmen döwlet çeperçilik uçilişesinde okady, soňra Döwlet çeperçilik akademiýasynda bilim aldy. Häzirki wagtda Aşgabatda ýaşaýar. Döwlet Akyýew “Güneş” žurnalynyň çeperçilik bölüminde işleýär we çeperçilik akademiýasynda grafikadan sapak berýär.
Portalymyzyň okyjylary zehinli suratkeş Döwlet Akyýewiň 2015-nji ýylyň apreliniň ortalaryna çenli dowam etjek şahsy sergisi bilen Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasyna baryp ýa-da biziň “fotoreportažlar” rubrikamyz arkaly tanşyp bilerler.


text:
Ýemende saudlylaryň ýolbaşçylygynda Eýran bilen ýaranlykdaky huti toparyna garşy söweşýän koalisiýa Tähranyň gämili Ýemene ýarag aşyrmak synanyşygynyň öňüni alandygyny aýdýar.
Koalisiýa 30-njy sentýabrda Omanda 26-njy sentýabrda saklanan gäminiň huti güýçlerine niýetlenen dürli ýaraglary, toplary we raketalary alyp barýandygyny aýtdy.
Bu gäminiň sürüjileri 14 sany eýranly bolup, gäminiň dokumentleri onuň eýran raýatyna degişlidigini görkezýär. Hutiler şindi hem ýurduň paýtagtyny, Sanaany elde saklaýarlar.
Ýemen, Saud Arabystany we beýleki ýurtlar Eýrany hutileri goldamakda aýyplaýarlar, Tähran muny ret edýär.


text:
Aşgabat, 07.02.2015. “Türkmenportal”.
10-njy fewralda Aşgabatda AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň deslapky tapgyrynda Türkmenistanyň “Altyn asyry” “Al Sakr” (Ýemen) bilen duşuşar.
Aziýa Futbol konfederasiýasynyň Kuala-Lumpurdaky ştab-kwartirasyndan habar berlişi ýaly, duşuşygyň Wang Diden, Mu Ýuksinden, Ha Pengden we Wang Ziden ybarat hytaýly eminler topary alyp barar. Oýnuň komissarynyň wezipesini Kemel Tokabaýew (Gyrgyz Respublikasy) ýerine ýetirer.
Duşuşygyň köpugurly “Aşgabat” stadionynda 18.00-da başlanar.
“Altyn asyr” — “Al Sakr” jübütiniň ýeňijisi toparça düşmek üçin indiki tapgyrda, 17-nji fewralda myhmançylykda Bahreýniň “Al Hidd” topary bilen duşuşar.
“Altyn asyr” üçin bu halkara futbol arenasyndaky ilkinji duşuşyk bolar.


text:
Prezident Hamid Karzaý owgan liderleri maňa Saud Arabystanynyň ýa Türkiýäniň “Talybanyň” edarasynyň ýerleşmegi üçin amatly ýer boljagyny aýtdylar diýdi.
Karzaý penşenbe güni ozalky mujahetdin komandirlerinden, dini şahslardan we ýokary derejeli hökümet resmilerinden ybarat topar bilen “Talyban” bilen geçirilmeli parahatçylyk gepleşikleri barada maslahat etdi.
Karzaýyň edarasynyň maslahatdan soň ýaýradan beýanatynda liderleriň uruş we owgan halkyna garşy edilýän zorluklar gepleşikler başlanmazyndan öň soňlanmali diýendikleri aýdylýar.
Owganystan çarşenbe güni özüniň Katardaky ilçisini maslahat üçin çagyrýandygyny aýdypdy. Bu habar metbugatda “Talyban” wekilleri amerikan we katar resmileri bilen Aýlak döwletleriniň birinde resmi bolmadyk ilçihana döretmek barada ylalaşyga geldiler diýen maglumat ýaýradylandan soň çykdy.


text:
Şu günler Türkmenistanda gepatitiň dürli görnüşleriniň, şol sanda sarygetirme keseliniň ýaýramagynyň ýene güýçlenendigini käbir garaşsyz çeşmeler habar berýärler.
Häzikri wagtda Daşoguz welaýatynyň mekdeplerinde her bir synpda 5-7 çaganyň, her çagalar bagynda 10-12 çaganyň sarygetirme keseli bilen keselländigi habar berilýär.
“Meselem, Görogly etrabynyň 44-nji orta mekdebinde 54 okuwçy häzir keselhanada bejergi alýar, 53-nji mekdepde kesellänleriň sany has köp, ýagny 71 adam. Bu diňe keseli anyklanan çagalar”, diýlip “Türkmenistanyň Hronikasy” atly neşir habar berýär.
Daşoguzyň 5-nji çagalar bagynyň terbiýeçisi Tylla çagalar bagyna gatnaýan 80 çemesi çagadan 11-12-sinde sarygetirme keseliniň lukmanlar tarapyndan tassyklanandygyny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi: “Biz çagalaryň keseldigini bilmändiris. Ilkibaşda käbirlerde ýürek bulanma, gözleriniň saralmagy ýaly alamatlar dörände kör içege diýip çak etdiler. Iki çaga operasiýa hem edildi. Emma soň ýalňyşlyga göz ýetirip, ähli çagalary ýygnap barlagdan geçirdiler we şol 11 çagada sarygetirmäniň bardygyny anykladylar”.
Medisina kömegi
Daşoguz welaýatynyň keselhanalarynyň näsaglardan hyryn-dykyndygy barada habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky habarçysy keselhanalarda dürli keseller bilen kesellänleriň köplügi bilen bilelikde para-peşgeşiň hem ilatyň medisina kömeginden peýdalanmak mümkinçiligini çäklendirýändigini gürrüň berdi: “Bir sanjymy etdirmek üçin bir hepdeläp gatnamaly bolýar. Lukmanlar pul bermejegiňi bilseler şeýdip kösäp bilýärler”.
Daşoguzda sarygetirme keseliniň ýaýramagynyň öňüni almak üçin ýörite sanjymlary etdirmegiň zerurlygy barada çagalar baglaryna ýerli resmiler tarapyndan käbir duýduryşlar edilýän hem bolsa, guramalaşdyrylan çäreleriň göz öňünde tutulmaýandygyny ýerli ýaşaýjylar habar berýärler.
“Bize şu gün çagalary getiriň, sanjym etjek diýenlerinde-de keselhanalarda çagalar baglarynyň çagalary adaty raýatlar bilen bilelikde umumy nobatlarda durmaly bolýarlar. Haçan barsaň nobatlar uly”, diýip çagalar bagynyň terbiýesiçi Tylla gürrüň berdi.
Daşoguzda sarygetirme keseli, onuň öňüni almak boýunça ilkinji çäreler barada ilaty habarly etmek ugrunda resmi işleriň berjaý edilmeýändigini ýerli ýaşaýjylar aýdýalarlar.
Sarygetirme keseliniň epidemiýasy we umuman Türkmenistanda ýokanç kesellere degişli ýagdaý barada ýurduň Saglygy saklaýyş ministrliginiň resmi websaýtynda, türkmen mediasynda hiç hili maglumat berilmeýär.
Keselçiligiň sebäpleri
Lukmanlar sarygetirmäniň tutuş Merkezi Aziýa regionynda köp duş gelýän agyr ýokanç keselleriň biridigini belleýärler we onuň döremegine, ýaýramagyna ilkinji nobatda agyz suwunyň hapaçylygynyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar.
Türkmenistanly lukman, medisina ylymlarynyň kandidaty Ýelena Serbrýannik Türkmenistanda sarygetirme keselini döredýän bakteriýalaryň ilatyň uly böleginde bardygyny we onuň bildirer-bildirmez ýagdaýda geçmeginiň keselçiligiň ýaýramak howpuny güýçlendirýändigini belledi.
“Türkmenistanda agyz suwy örän ýaramaz, hapa. Döwlet agyz suwunyň arassalygyna ýeterlik üns bermän gelýär. Keseli anyklamak, barlaglary geçirmek, öňüni alyş çäreleri geçirmek boýunça resmi işler berjaý edilmeýär. Gepatitiň agyr görnüşine duçar bolan adamlaryň ýurtda bejergi tapman, başga ýurtlara gitmäge mejbur bolýan halatlary-da az däl”, diýip Ýelena Serebrýannik aýdýar.
“Iň aýylganç ýeri göwreli zenanlar gepatit sebäpli gan ýitirip ýogalýarlar”, diýip lukman belledi.
Türkmenistanyň sanepidemstansiýa edalarynyň birinde suwuň arassalygyny barlamak boýunça iş alyp barýan işgäriň adynyň agzalmazlyk şerti bilen gürrüň bermegine görä, ýurtda agyz suwunyň barlaglary onuň örän hapadygyny görkezýär. Emma hakyky netijeler ýokardan edilen görkezmä görä, resmi hasaba goşulmaýar.
Agyr ýokanç keseli sarygetirme iýmit we suw arkaly geçýär. Her ýyl dünýäde on milliona golaý adamyň sarygetirmä ýolugýandygy aýdylýar. Ösýan we resmi derejede arassaçylyga zerur gözegçilik edilmeýän ýurtlarda keselçiligiň has giň ýaýraýandygy bellenýär.


text:
Gyrgyzystanyň günortasyndaky Oş şäherinde 60 gyrgyz raýatyny Siriýadaky yslamçy söweşijileriň tarapynda söweşmäge ugratmakda güman edilýän gyrgyzystanly adam ýurduň sülçileri tarapyndan soraga çekildi.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň metbugat wekili Rahat Sulaýmanowyň 13-nji ýanwarda Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 21 ýaşyndaky şübheli Türkiýäniň Stambul şäherinde kireýine alan jaýyny hakyna tutulan söweşijileri tranzit geçirmek üçin ulanypdyr.
Sulaýmanowyň aýtmagyna görä, şübheliniň kakasy öz ogluny Gyrgyzystana getirmek üçin Türkiýä sapar edipdir we ony gyrgyz sülçilerine tabşyrypdyr. Maglumatda şübheliniň kakasynyň Gyrgyzystanyň hukuk goraýjy organynyň öňki ofiseridigi bellenilýär.
Gyrgyzystanyň we Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlarynyň resmileri, şeýle-de Kawkaz regionynyň we Russiýanyň ýolbaşçylary özleriniň ýüzlerçe raýatynyň “Yslam döwleti” atly söweşiji toparyň ýa-da Siriýadaky yslamçy güýçleriň tarapyndan söweşýändigini habar berýärler.


text:
Aşgabat, 09.02.2015. «Türkmenportal».
Aşgabat stadionynda AFK-nyň Kubogy ugrundaky saýlama duşuşyk tamamlandy. Türkmenistanyň Kubogynyň iki gezek eýesi, “Türkmennebitönümleri” Baş müdirliginiň “Ahaly” Gyrgyz Respublikasynyň dokuz gezek çempionyny, ýurduň Kubogynyň ýedi gezek eýesi “Dordoýy” kabul etdi.
Türkmen futbolçylary ilkinji minutlardan oýny öz ellerine aldylar, we eýýäm 8-nji minutda öňe saýlandylar — 1:0. Pökgini jerime urgusyndan “Ahala” täze goşulan Altymyrat Annadurdyýew geçirdi. Ýeri gelende bellesek, ol soňky döwürde Türkmenistanyň IIM-niň “Galkan” futzal toparynda çykyş etdi. Onuň uly futbola geçmegi üstünlikli boldy diýip aýtmaga doly esas bar. Çünki Altymyradyň ýeke-täk pökgüsi “Ahala” ýeňiş getirip, türkmen toparyny indiki tapgyra çykardy.
Şeýlelikde, Aziýanyň ikinji derejeli klub bäsleşiginde ilkinji gezek çykyş edýän “Ahal” ýaryşy dowam etdirýär. Indi ildeşlerimiz 17-nji fewralda Omanyň “Fanjasy” bilen duşuşarlar we ýeňiş gazanan topar toparçalaýyn tapgyrda oýnamaga hukuk gazanar.
Futbol söýüjilere duşuşygyň maglumatlaryny hödürleýäris.
AFK-nyň Kubogy. Saýlama tapgyr.
«Ahal» (Türkmenistan) — «Dordoý» (Gyrgyz Respublikasy) - 1:0 (1:0)
9-njy fewral, Aşgabat ş., «Aşgabat» stadiony, 15 000 tomaşaçy.
Eminler: Ilgiz Tantaşew, Ruslan Serazitdinow, Andreý Sapenko, Şerzod Kasimow (hemmesi Özbegistan).
Gol: Altymyrat Annadurdyýew, 8.
«Ahal»: Akmyrat Gurbanow, Begli Meredow, Mekan Saparow, Myrat Hemraýew, Zafar Babajanow, Gurban Annaýew, Alibek Abdyrahmanow (Begmyrat Balakaýew, 62), Süleýman Orazow, Rahmet Şermetow (Berdi Hotdyýew, 90+2), Altymyrat Annadurdyýew (Berdimyrat Rejepow, 89), Mamedaly Garadanow.
«Dordoý»: Wladislaw Wolkow, Deniel Tego, Azamat Baýmatow, Talant Samsaliýew (k), Şerzot Şakirow, Adyl Mohammad (Wadim Harçenko, 52), Islam Şamşiýew, Dewid Tette, Dawron Askarow, Kaýrat Žyrgalbek uulu (Žankarlo Prewiato, 55), Kalimulla (Almazbek Mirzaliýew, 82).
Duýduryş: Begli Meredow, 87, Mamedaly Garadanow, 90+4.
Iň oňat oýunçy: Altymyrat Annadurdyýew.
Üns beriň! “Ahal” we “Dordoýy” arasynda AFK-nyň Kubogy ugrundaky saýlama duşuşygynyň fotoreportažyny sypdyrmaň!


text:
“Talybanyň” janynda geçen hüjümçisiniň awtoulagly daşary ýurtly harbylaryň kerwenine eden hüjümi zerarly NATO-nyň ýolbaşçylygyndaky güýçleriň azyndan üç esgeri wepat boldy we 13 sany parahat ýaşaýjy ýaralandy.
Hüjümiň yzýany Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugy bilen söhbetdeş bolan Kabulyň howpsuzlyk boýunça ýolbaşçysynyň metbugat-wekili Haşmatullah Stanakzai ilkinji netijelere görä, hüjümde 13 raýatyň ýaralanandygyny, şeýle-de 17 sany harby bolmadyk ulagyň hem halkara güýçlerine degişli iki ulagyň ýumrulandygyny aýtdy.
Ýurduň prezidentlik saýlawlarynyň dawaly netijeleriniň üstündäki gapma-garşylyklar halkara güýçleriniň ýylyň aýagynda Owganystandan çekilmek prosesiniň öňünde ýagdaýy has dartgynlaşdyrdy.


text:
Aşgabatda içerki zorluga degişli meselelere gyzgyn telefon liniýasyny üpjün etmek boýunça tälim okuwy tamam boldy. Bu kurs Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň Aşgabatdaky merkeziniň goldamagynda «Keýik okara» jemgyýetçilik guramasy tarapyndan gurnaldy.
Iki günlük tälim okuwyna guramanyň 11 wekili, şol sanda gyzgyn telefon liniýasy boýunça konsultantlary, aklawçylar, meýletinler we psihologlar gatnaşdylar.
«Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň Aşgabatdaky merkezi içerki zorluk boýunça telefon liniýasyny ol geçen sentýabrda ýola goýlaly bäri goldap gelýär» diýip, merkeziň ýaýradan beýanatynda aýdylýar.


text:
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Mokswa garşy goşmaça talaplar girizilmek bilen Waşingtony Ukraina babatdaky halkara ylalaşygyny ýoýmakda aýyplady.
Lawrow 25-nji aprelde Moskwada eden çykyşynda “Ylalaşyga gelmek barada Ženewadaky baglaşylan şertnama laýyklykda Russiýa konfliktiň gowşatmaga doly goşant goşar” diýdi.
Şeýle-de, Lawrow Ukrainanyň gündogarynda geçiren howpsuzlyk operasiýalary üçin Kiýewiň Günbatar tarapdary hökümetiniň adalat bilen ýüzbe-ýüz boljakdygyny aýtdy. Ol gürrüňi edilýän operasiýalary “ganly jenaýat” diýip atlandyrdy.
Lawrowyň bu çykyşy Ukrainadaky ugry üýtgetmäge Russiýa üçin “mümkinçilikler penjiresiniň” ýapylýandygy barada Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerriniň aýdan sözleriniň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Hanbali mezhebi
Ymam Ahmet ibn Hanbalyň dini-hukuk mekdebine eyerijiler. Halyfatda agalyk süren Mutazililer taglymaty inkär edilensoň aralaşan ideya reaksiyasy Hanbalylar mezhebiniň yayramagyna yardam etdi. Tä 14-nji asyra çenli hanbalylar tutuş musulman dünyäsine giňden ýaýrady we jemgiyetçilik durmuşda uly rol oynadylar. 10-njy asyrda hanbalylar Eyranda köpdi. 10-njy asyrdan 15-nji asyra çenli Sibirde we Palestinada hanbalylar mezhebiniň tarapdarlary agdyklyk edipdir. Osmanlylaryň häkimiyete gelmegi bilen hanbalylar mezhebi pese düşyär. Häzirki wagtda olar diňe hyjaz we nejd towereklerde yayrapdyrlar. Bu yerde 18-nji asyrda bu mezheb esasynda we meşhur hanbaly fakihi ibn Taýmynyň eserleriniň esasynda Wahhabiler sektasy emele geldi. Hanbalylar dini meselelerde erkin pikirlenmäni inkär edyärler.


text:
Oksford uniwersitetiniň alymlary işiň ir sagat dokuzdan başlanmagy adamyň bedeni üçin hakyky gynama bolýar diýen netijä gelipdirler.
Ýaňy-ýakynda çap bolan maglumatlarda alymlaryň adatça kadaly diýlip hasaplanylýan iş grafiginiň, ýagny ir sagat 9:00-dan agşam 17:00-a çenli dowam edýän iş wagtynyň, adamyň iş ukybyna we saglygyna negatiw täsir edýändigi aýdylýar.
Alymlaryň pikirine görä, ir turmak adamyň biologik ritmlerine ters gelýär we şeýle wagt tertibiniň yzygiderli saklanylmagynyň netijesinde dürli keselleriň döremegi mümkin. Şeýlelikde ir sagat 9-da başlanýan we sekiz sagat dowam edýän iş güni işgäriň işe ukybyny we özüni duýşyny ýaramazlaşdyrýar.
Has amatly pursat
Oksford uniwersitetiniň alymlary adamyň iş gününi başlamak üçin iň amatly wagty hem kesgitläpdirler.
Ir sagat on [işe başlamaga] adamyň bedeni üçin iň amatly wagtdyr we şol wagt adam hem oýanyp ýetişýär hem-de onuň bedenine zyýan ýetmeýär. Ýagny, bir sagat artykmaç uky ýürek-damar keselleriniň döremek töwekgelçiligini peseldýär we hroniki stresiň öňüni alýar.
Bu barlaglar bilen bagly maglumatlaryň ýene birinde ir turýan adamlaryň ukusyny doly alyp bilmeýändigi we uky depriwasiýasyna, ýagny ukynyň gyltyzlygyna uçraýandygy aýdylýar. Alymlar şu günki gün bu problemadan bütin adamzadyň ejir çekýändigini aýdýarlar.
Bütin dünýäde adamlaryň aglaba köpüsi tutuş ömrüniň dowamynda ir sagat 9-da işe başlaýarlar. Alymlar şeýle işgärleriň ýürek-damar kesellerden, böwrek, endokrin sistemalary bilen bagly keselleriň döremeginden has köp ejir çekýändiklerini, üstesine, şeýle adamlaryň gaharjaň bolýandygy we olaryň streslere garşy durmak ukybynyň gowşaýandygyny tekrarlanýar.
Depriwasiýa - adamynyň iň zerur durmuş zerurlyklaryny kanagatlandyrmak mümkinçiliginden mahrum bolmagy sebäpli döreýän psihiki ýagdaýdyr.


text:
“Demirgazyk akymyň” aksioneri Germaniýanyň wintershally “Türk akymy” gaz geçirijisiniň gurluşygyna gatnaşmakçy däl diýip, kompaniýanyň prawleniýesiniň başlygy Mario Meren RIA Nowostä beýanat etdi.
“Ýok, biz “Türk akymynyň” işine gatnaşmagy meýilleşdiremzok” diýip, Meren aýtdy.
“Türk akymy” Russiýadan Gara deňziň üsti bilen Türkiýe ugry boýunça ýylda 63 milliard kubometr gaz iberijilik kuwwaty bolan gaz geçirijisini gurmagy göz öňünde tutýar. Türkiýe bilen Gresiýanyň serhedinde gaz hapyny döretmek bellenilýär, EB-niň ýurtlary bolsa öz çäklerinde gazulag kuwwatlyklaryny kabul edip, özbaşdak ýerläp bilerler.
Ýewropa ýurtlaryndan diňe Gresiýa “Türk akymyndan” gurluşygy dowam etdirmäge gyzyklanma bildirdi.
PRAÝM


text:
Düýn Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew ýurduň Dagystan respublikasynyň prezidentiniň wezipesine uniwersitet professory Magomedsalam Magomedowyň kandidaturasyny hödürledi.
Dagystanyň häzirki prezidenti Mukhi Aliýewiň prezidentlik möhleti 20-nji fewralda tamamlanýar.
Mundan daşary düýn prezident Medwedew Orsýetiň Krasnoýar ülkesine, Hanty-Mansisk awtonom okrugyna hem-de Ýewreý awtonom oblastyna gubernotorlyk wezipesine täze adamlary hödürledi.
Bu hödürlenen kandidatlar indi ýerli Geňeşler tarapyndan tassyklanylmaly.


text:
Yragyň paýtagty Bagdatda bolan partlamalarda we edilen hüjümlerde ölenleriň sany 75 adama ýetipdir.
Howpsuzlyk güýçleriniň aýtmagyna görä, bu hüjümler hökümet binalarynyň ýerleşýän regionynda bolupdyr.
Mälim bolşuna görä, şol partlamalardan biri Yragyň ýaşyl zonasynda ýerleşýän parlament binasynyň golaýynda bolup, wakada binanyň aýnalary weýran bolupdyr.
Hüjümlerden biri hem Maliýe ministrliginiň binasynyň golaýynda bolup, şol partlamada we hüjümde ministrlik binasynyň ýakynynda ýerleşýän köpriniň weýran bolanlygy aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 2016-njy ýylyň baharynda Ukraina sapar eder. Bu barada Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko 28-29-njy oktýabr aralygynda Türkmenistana eden saparynyň yzýany aýtdy.
“Biz Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň indiki saparynyň indiki ýylyň baharynda geçirilmegi barada ylalaşdyk”, diýlip ukrain mediasynda Poroşenkonyň sözünden sitata getirilýär.
29-njy oktýabrda Aşgabatda geçirilen türkmen-ukrain gepleşiklerinde ýurtlaryň arasyndaky partnýorlygyň möhüm ugurlary hökmünde ýangyç-energiýa we transport pudaklary agzaldy. Türkmenistan Ukraina ýangyç-energiýa pudagynyň önümleriniň üpjünçiligini artdyrmaga taýýarlyk bildirdi.
Gepleşikleriň netijesinde gol çekilen dokuz dokument senagat, oba hojalygy, syýahatçylyk, diplomatiýa we bilim ugurlaryna degişli boldy.


text:
Moskwanyň sudunyň anna güni “Pussy Riot” toparynyň üç agzasyna garşy çykaran hökümi halkara jemgyýetçiliginde ýiti reaksiýalary döretdi.
Anna güni Moskwanyň sudy “Pussy Riot” toparynyň üç agzasynyň her birini iki ýyl türme tussaglygyna höküm etdi. Sud olary “dini ýigrenje esaslanýan huligançylykda” günäli diýip tapdy.
“Pussy Riot” toparynyň agzalaryny goldap Waşingtonda geçirilen protest çykyşy. 17-nji awgust, 2012.
“Pussy Riot” toparynyň agzalary Nadežda Tolokonnikowa, Mariýa Alýohina we Ýekaterina Samusewiç şu ýylyň fewralynda Moskwanyň esasy prawoslaw kelisesinde Putiniň dolandyryşyna garşy kinaýaly protest çykyşyny gurnanlarynda, tussag edilipdiler.
Orsýetiň sudunyň anna günki hökümini Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Fransiýa, şeýle hem Ýewropa Bileleşigi çakdanaşa uly jeza hökmünde tankyt etdiler.
Bu hökümiň yzy bilen Orsýetiň “Eho Moskwy” radiosynyň diňleýjileriň arasynda geçiren pikir soraýyşlygynda raýatlaryň dörtden üç bölegi suduň çykaran hökümi bilen ylalaşmaýandyklaryny mälim etdiler.
Protestler giň gerim aldy
Dünýäniň dürli şäherlerinde Moskwanyň sudunyň bu hökümine protest bildirilip, uly bolmadyk protest piketleri gurnaldy. Piket gurnalan şäherleriň hatarynda Barselona, Kopengagen, Sidneý, Riga, Nýu-Ýork we Tbilisi ýaly dürli şäherler bar.
Moskwanyň polisiýasy anna güni suduň binasynyň daşynda demonstrasiýa geçiren aktiwistlerden 50-den gowragynyň tussag astyna alnandygyny we birneme soňra olaryň hemmesiniň erkinlige goýberilendigini mälim etdi.
Şol saklanan adamalaryň hatarynda oppozisiýa lideri, küşt boýunça ozalky dünýä çempiony Garri Kasparow hem bar.
“Pussy Riot” toparynyň agzalaryny goldap Barselonada geçirilen protest çykyşy. 17-nji awgust, 2012.
Habar agentlikleri anna günki wakalarda häkimiýetleriň Garri Kasparowy bir polisiýa işgärini dişlänlikde aýyplap, onuň goşmaça soraga we hatda jenaýat jogapkärçiligine çekilmeginiň mümkindigini habar berýärler.
Maglumata görä, Kasparow gaýta özüniň polisiýa işgäri tarapyndan dişlenendigini aýdyp, özüne bildirilýän aýyplamalary ret edipdir.
Bu wakanyň fonunda Rus prawoslaw kelisesi bu tussag edilen gyzlara häkimiýetleriň rehimdarlyk etmeklerini sorap, çagyryş etdi. Bu bolsa, türme tussaglygyna höküm edilen bu üç gyzyň tussaglyk möhletiniň azaldylmagynyň mümkindigi barada çaklamalary döretdi.


text:
Düýbi Finlýandiýada ýerleşýän «Pan-European Institute» atly barlaglar merkezi şu hepde ozalky Sowet giňişligine degişli regionlardaky ykdysady we sosial howpsuzlyk ýagdaýlary barada hasabat ýaýratdy.
Bu hasabatda Merkezi Aziýa ýurtlaryndaky ýagdaýlara-da aýratyn üns berlipdir. «Pan-European Institute» ykdysady we sosial howpsuzlyk meselesinde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň her birindäki ýagdaýyň özboluşlydygyna ünsi çekýär.
Hususan-da, ol Täjigistanda işsizligiň ýokary derejesi bilen birlikde, azyk önümleriniň bahasynyň soňky birnäçe aýyň dowamynda 30 prosent töweregi ýokarlanandygyny, elektrik energiýasynyň ýetmezçiligi bilen bagly problemalaryň bu ýyl hem dowam edendigini, ýurtda ýangyç önümlerine-de uly ýetmezçilikleriň bardygyny belleýär.
Hasabatda Gyrgyzystanda geçen ýyl halk çykyşlarynyň netijesinde Kurmanbek Bakyýewiň häkimiýetden gitmegi bilen syýasy, ykdysady we sosial ýagdaýlarda-da uly özgerişlikleriň bolup geçendigi bellenilýär.
Syýasy özgerişlikleriň hatarynda bu barlaglar merkezi Gyrgyzystanyň Orsýet bilen gatnaşyklarynda belli bir ýakynlaşmalaryň göze ilýändigini aýdýar.
Emma, beýleki tarapdan, hasabatda serhet goraglary we terrorizme garşy göreş meselesinde şu ýylyň martynda Gyrgyzystanyň prezidenti Roza Otunbaýewanyň Waşingtona sapary wagtynda ABŞ-dan ýardam sorandygyna-da ünsi çekýär.
«Pan-European Institute» barlaglar merkeziniň bu hasabatynda Gazagystanyň Merkezi Aziýa regionynda ykdysady we sosial taýdan iň bir durnukly ýurt hasaplanylýandygy bellenilipdir.
Emma, şol bir wagtyň özünde-de, şu ýylyň maý aýynda bu ýurduň iki sany dürli şäherinde, milli howpsuzlyk edarasynyň ýanynda bomba partlamalarynyň amala aşyrylandygy aýdylyp, partlamalaryň biriniň janyndan geçen hüjümçi tarapyndan amala aşyrylandygyna üns çekilýär.
Gazagystanyň häkimiýetleriniň bu partlamalary terrorizm bilen baglanyşdyrmandyklaryna garamazdan, hasabatda bu wakalaryň ekstremistik tendensiýalar baradaky aladalary artdyrandygy aýdylýar.
Azat Ýewropa Azatlyk Radiosynyň analitigi, Merkezi Aziýa regiony boýunça bilermen Brýus Pannier «Pan-European Institute» merkeziniň hasabatynda Merkezi Aziýa regionynyň ilatynyň arasynda ösýän nägilelikleriň ýerlikli bellenendigini aýdýar.
«Hasabatda-da bellenilişi ýaly, meniň pikirimçe, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ählisine mahsus esasy problemalardan birem bu ýurtlaryň häkimiýetlerine bolan ilatyň nägilelikleriniň artmagydyr. Bu ýurtlardan hiç birem göze ilerlikli öňe hereket etmeýän ýaly görünýär» diýip, Brýus Pannier belleýär.
Hytaýyň täsiri
«Pan-European Institute» barlaglar merkeziniň hasabatynda Merkezi Aziýa regionynda soňky wagtlar göze ilýän esasy tendensiýalardan biri hökmünde bu regionyň ykdysady pudagynda Hytaý Halk Respublikasynyň artýan täsirleri-de görkezilipdir.
Aýratynam, hasabat soňky wagtlar Hytaýyň Özbegistan bilen Türkmenistanyň energiýa pudagyna uly inwestisiýalary ýatyrýandygyna ünsi çekýär.
Merkezi Aziýa regiony boýunça bilermen Brýus Pannier Hytaýyň bu regionda özüne ýol açmagynyň sebäbini onuň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň häkimiýetleriniň syýasatyna goşulyşmaýandygy we, şonuň bilen birlikde-de, onuň ykdysady sektorlara maýa ýatyrmaga mümkinçiliginiň bardygy bilen düşündirýär.
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ilatynyň syýasy we sosial durmuşynda boljak özgermeler bu ýurtlara Hytaýyň ýa Orsýetiň haýsysynyň täsir etjekdigine bagly bolup bilermi? Bu soraga Brýus Pannier: «Ýok, meniň pikirimçe özgerişlikler asla bu meselä bagly däl. Merkezi Aziýanyň hökümetlerini diňe öz proýektleri we gurjak truboprowodlary üçin beriljek pul gyzyklandyrýar. Bu proýektler üçin berilýän pul bolsa, adaty ilata barmaýar. Beýleki tarapdan, Sowet häkimiýeti ýyllarynda Orsýet bilen emele gelen ýakynlaşmalar sebäpli, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ilaty Orsýet bilen hyzmatdaşlyklaryň ösmegine has hoşal bolarlar diýip pikir edýärin» diýip, jogap berdi.
«Pan-European Institute» barlaglar merkezi öz hasabatynda Türkmenistanyň uly gaz zapasyna eýelik edýändigini belläp, onuň bu energiýa resurslarynyň regiondaky energiýa howpsuzlygyny gowulandyrmakda-da möhüm rol oýnap biljekdigini öňe sürýär.
Emma analitik Brýus Pannier ilat arasyndaky nägilelikleriň güýçlenmezligi üçin ýurduň häkimiýetleriniň energiýa resurslaryndan gelýän baýlyklary halkyň bähbidi üçin ulanmak babatda-da alada etmelidiklerini nygtady.


text:
Makalalary bellige alnan sosial ulgamlara goşmak üçin biziň ‘bölüş’ diýen çelgimizi (linkimizi) ulanyp bilersiňiz. Bu ulgamlar siziň çelgileriňizi (linkleriňizi) ýatda saklamaga we dostlaryňyz bilen bölüşmäge mümkinçilik berýär. Şeýle-de siz özüňizi gyzyklandyrýan mazmundaky materiallary tapyp, ýa-da ugurdaş temalar bilen gyzyklanýan adamlar bilen tanşyp bilersiňiz.
Sosial bellige almak baradaky maglumat. Eger öz halaýan bellige alynýan sosial ulgamlaryňyzy sanawymyzdan tapmasaňyz, bize e-mail iberip, ony sanawa goşmagy maslahat beriň.


text:
ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň harby uçarlarynyň Siriýada “Yslam döwleti” toparynyň gözegçiligindäki nebit-öndürýän giňişliklere geçen gije howadan zarba urandyklary habar berilýär.
Sirianyň adam hukuklary boýunça synçy topary söweş uçarlarynyň Britaniýa degişliligini kesgitlemedi, uçarlaryň Jafra, Tanak we al-Omar regionlaryna hüjüm edendiklerini aýtdylar.
Munuň öňüsyrasynda Britaniýanyň Goranmak ministrligi Twitter ulgamynda al-Omar giňişligini “Yslam döwleti” toparyna garşy göreşiň çäginde bombalandygyny belledi.
Britaniýanyň harby çäreleri ýurduň parlament agzalary Britaniýanyň ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýasyna goşulmagyny makullan soň amala aşyryldy.


text:
Soňky wagtda türkmenistan-orsýet goşa raýatlygy meselesine üns has güýçlendi. Bu belli bir derejede iýul aýynyň golaýlamagy bilen baglanyşdyrylýar.
2013-nji ýylyň 10-njy iýulynda Türkmenistanda türkmen raýatlarynyň köne görnüşli pasportlary ulanyşdan çykarylýar. Bu bolsa bir wagtyň özünde hem Türkmenistanyň hem-de Orsýetiň pasportlaryna eýe bolan adamlaryň özlerinde bar bolan häzirki pasportlaryndan soňra peýdalanyp bilmejegini aňladýar. Goşa raýatlyga eýe bolan türkmenistanlylaryň ençemesi Türkmenistanyň täze görnüşli pasportyny almagyň kyndygyny, käte mümkin däldigini Azatlyk Radiosyna gürrüň berdiler. Olaryň sözlerine görä, häkimiýetler taze pasport almakçy bolýan “goşa raýatlara”, eger olar orsýet raýatlygyndan el çekmeseler, täze pasport berilmejekdigini aýdýarlar.
Türkmenistan bilen Orsýet arasynda ”goşa raýatlyk” ylalaşygy 1993-nji ýylyň 23-nji dekabrynda Aşgabatda Türkmenistanyň we Orsýetiň şol wagtky prezidentleri Saparmyrat Nyýazowyň we Boris Ýeltsiniň arasynda baglaşylypdy. Soňra, 2003-nji ýylyň 10-njy aprelinde, Moskwada S.Nyýazow bilen Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň gol çeken ylalaşygynyň esasynda goşa raýatlyk düzgüni ýatyrylypdy. Şu ýylyň 12-nji aprelinde goşa raýatlyk ylalaşygynyň ýatyrylmagyna on ýyl dolýar. Iki ýurduň pasportyna eýe bolan adamlar goşa raýatlykdan peýdalanmakda şol günden bäri kynçylyk çekip gelýärer.
Goşa raýatlyk problemasy boýunça jemgyýetçilik guramalary hem uzak wagtdan bäri aladalanma bildirip gelýärler. Türkmenistanyň we Orsýetiň arasynda bu problema boýunça diplomatik konsultasiýalaryň geçirilyändigi habar berilýär. Käte bu mesele döwlet baştutanlary derejesinde hem gozgalýar. Emma mesele näme üçindir şonça wagtlap çözülmän galýar. Muňa näme sebäp bolýar?
Azatlyk Radiosy bu problema barada Moskwadaky türkmen diasporasy bilen işleşýän “Ors-türkmen öýi” atly jemgyýetçilik guramasynyň müdiri Wladislaw Nemçinow bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ýakynda adam hukuklaryny goraýjy käbir guramalar Orsýetiň ýolbaşçylaryna ýüz tutup, goşa raýatlyk problemasy boýunça ýörite duşuşyk geçirmegi teklip etdiler. “Ors-türkmen öýi” şeýle gepleşik geçirmegiň ugrunda orsýet hökümeti bilen gepleşik alyp barypdy. Bu tagallalaryňyz nähili netije berdi?
Wladislaw Nemçinow: Bu tema eýýäm soňky on ýyl bäri, ýagny ors-türkmen goşa raýatlygy ylalaşygy ýatyrylaly bäri gozgalyp gelinýär. Soňky ýylyň dowamynda bu temanyň daşyndaky aladalanmalar, dogrudanam, güyçlendi. Sebäbi adamlaryň özlerindäki pasportlara näme bolar diýen sowala jogap tapmaklary üçin az wagt galdy. Türkmenistanyň raýatlary mundan beýläk diňe bir pasportly bolmaly boljaga meňzeýär. Iýul aýyndan soň ýurduň daşyna nädip çykmaly diýen sowal häzir köpleri alada goýýar, hususan-da Orsýete çykmak üçin wiza almaly boljagy zerarly köpler öňünden aladalanýarlar.
Biziň jemgyýetçilik guramamyz, belli bir derejede, adam hukuklary meselesi boýunça hem iş alyp barýar. Biz Orsýetde ýaşaýan türkmen diaporasy we Türkmenistanda ýaşaýan orsýet raýatlary bilen işleşýäris. Biz goşa raýatlyk meselesiniň agyryly meseledigini göryäris we şonuň üçin Orsýetiň häkimiýetleriniň ünsüni çekmäge çalyşýarys. Türkmen häkimiýetleri barada aýdylanda olar bize üns bermeyärler.
Şu günki güne çenli Kremliň we Daşary işler ministrliginiň goşa raýatlyk temasyna öz kabinetlerinde ýapyk gapylaryň aňyrsynda garaýan bolmaklary mümkin, emma olar aýrybaşga syýasatçylar we adam hukuklaryny goraýjy guramalar tarapyndan gozgalýan problemalara açyk gyzyklanma bildirmän gelýärler.
Azatlyk Radiosy: Käbir maglumatlarda Orsýetiň hökümetine goşa raýatlygy bar bolan adamlar tarapyndan kömek soralyp, köp ýüz tutulýandygy habar berilyär. Meselä düýpli çemeleşmek çagyryşy bilen jemgyýetçilik guramalary hem çykyş edýärler. Muňa garamazdan, meselä döwlet derejesinde giňişleýin seredilmeýändigine näme sebäp bolup biler diýip pikir edýärsiňiz?
Wladislaw Nemçinow: Döwlet strukturalaryndan goşa raýatlyk meselesi boýunça maglumat berilmeýär diýen ýaly. Komissiýalar, konsultasion toparlar derejesinde käbir maslahatlaryň geçirilýändigi barada habar gelip gowuşýar. Emma bu meseläniň çözgüdi ugrunda nämeleriň edilýändigini anyk aýtmak kyn.
Islendik döwlet goşa raýatlyk düzgünini girizmäge-de, yatyrmaga-da ygtyýarlydyr, emma döwlet derejesinde gelnen kararlaryň netijesinde dorän ýagdaýdan çykalga tapmak şu günki gün örän kyn. Häkimiýetler indi isleseler-islemeseler bu problemany çözmäge borçly.
Şu günki gün Türkmenistanda köp sanly orsýet raýatlary ýaşaýar. Käbirleri bu mesele tiz wagtda çözülmese, köne türkmen pasportynyň möhleti dolansoň, türkmenistanly orsýet raýatlarynyň uly toparynyň Orsýete göçüp geljegini çak edýärler. Emma, meniň pikirimçe, bu beýle bolmaz, sebäbi köp adam Türkmenistanda öz öýlerini taşlap gaýtmak islemeýärler, olar Orsýete göçüp gelensoň, bu ýerde maddy taýdan kösenjegini bilýärler. Iş tapmak, jaý almak bilen bagly kynçylyklar köpleri gorkuzýar.
Şonuň üçin mesele çözülmese, bu ilkinji nobatda Türkmenistandan Orsýete gatnaýan ýönekeý adamlaryň gelip-gidişini kynlaşdyrar, olaryň sany azalar. Meniň pikirimçe, edil häzirki wagtda esasy mesele – türkmen-orsýet raýatlaryna iki döwletiň bilelikde döreden kynçylyklaryndan baş alyp çykmaga ýardam bermekdir.
Azatlyk Radiosy: Aşgabat bilen Moskwanyň arasynda goşa raýatlygy ýatyrmak barada ylalaşyga gol çekilenine on ýyl geçdi. Orsýetiň diplomatlary bu ugurdan türkmen tarapy bilen yzygiderli gepleşikleriň geçirilýändigini aýdýan hem bolsalar, meseläniň çözgüdi ugrunda öňegidişlik göze ilmeýär. Ýagdaý, dogrudanam, çykgynsyzmyka?
Wladislaw Nemçinow: Meniň pikrimçe, eger häkimiýetler goşa raýatlyk problemasyny jemgyýetçilik bilen maslahat edip başlasalar, çözgüt tiz tapylardy. Çykalgany teklip etjekler-de tapylar. Häkimiýetleriň arasynda on ýyla golaý wagtlap gidýän gepleşikleriň netijesizligi bolsa, olaryň meselä çynlakaý çemeleşmeýändigini ýa-da özara ylalaşyp bilmeýändigini aňladýar.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, nähili çykalga bar?
Wladislaw Nemçinow: Orän gyzykly mesele, jemgyýetçilik guramalarynyň esasy kynçylygy olaryň döwlet derejesinde geçirilýän gepleşikler barada habarly edilmeýändigi bilen bagly. Emma şonda-da biz öz pirkilerimizi garaýyşlarymyzy mälim edip gelýäris.
Meniň pikirimçe, ýagdaý petige direlen bolsa-da, käbir çäreleri görüp bolardy. Türkmenistandaky orsýetlileriň ählisiniň oturan ýerlerinden birden galkyp, Orsýete göçüp gelmejegi düşnükli. Şu nukdaýnazardan Orsýetiň hökümeti Türkmenistandaky öz raýatlaryna ýörite resmi kepilnama berip bilerdi. Yagny, Türkmenistanda ýaşaýan orsýet raýatlaryna islendik wagtda Orsýete [göçüp] gelmäge rugsat beriljegine kepil geçyän resmi dokument berlip bilnerdi. Şeýle ýagdaýda adamlary aýlap, ýyllap garaşyp, wagt yitirmäge mejbur edýän häzirki kynçylyklar-da aradan aýrylardy.
Goşa raýatlyk bilen bagly ýüze çykýan kynçylyklary döwletler döretdi, olar meseläni şu çaka çenli çözüp bilmeýän bolsalar, bu ýönekeý raýatlaryň günäsi däl, olar ejir hem çekmeli däl. Şonuň üçin döwletler, ilkinji nobatda-da öz raýatlygyny beren Orsýet döwleti agyr ýagdaýa düşen öz raýatlarynyň bähbitleri ugrunda çäre görsün. Meselem, häzir Orsýetiň Daşary işler ministrligi Türkmenistanda orsýet raýatlygyna eýe bolan adamlara olaryň täze türkmen pasportlaryna möhletsiz wiza goýmak mümkinçiligini içgin öwrenip bilerdi. Şeýle çäreler Orsýetiň prezidenti tarapyndan kepillendirilmeli, sebäbi döwletler öz döreden kynçylyklarynyň jogapkärçiligini-de çekmeli.
Azatlyk Radiosy: Goşa raýatlyga eýe bolan adamlaryň esasy kynçylyklary nämeden ybarat?
Wladislaw Nemçinow: Esasy kynçylyk adamlaryň serhetden geçmegine degişli. Üstesine, şeýle raýatlar Türkmenistandan gaýdanlarynda serhetde çakdanaşa barlanyp, kemsidilýändigi barada gürrüň berýärler. Emma bellemeli bir zat, Türkmen serhedinde güýçli barlaglara diňe goşa raýatlar däl, eýse diňe Türkmenistanyň raýatlarynyň-da sezewar edilýändigi barada maglumat bar.
Azatlyk Radiosy: Orsýetde ýaşaýan türkmenler barada aýdylanda, olaryň bu ýurtda nähili kynçylyklary bar?
Wladislaw Nemçinow: Türkmen häkimiýetleri orsýetdäki türkmen diasporasy bilen işleşmekde ýeterlik derejede aktiwlik görkezmeýär, olar öz diasporasy bilen işleşmeýär diýse-de bolar. Olar ”Dünýä türkmenleriniň gumanitar assosiasiýasy” diýen gurama arkaly işleşýändigini aýdýarlar, emma bize ýüzlenýän adamalaryň şikaýatlaryndan çen tutsak, iş ýüzünde türkmen häkimiýetleri orsýetdäki öz raýatlaryna ýeterlik goldaw bermeýärler. Türkmen tarapynyň, ilkinji nobatda-da Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň we “Dünýä türkmenleriniň gumanitar guramasynyň” Orsýetde ýaşaýan türkmenleriň bähbitleri ugrunda hereket etmäge ýa-da Orsýetde hereket edýän türkmen jemgyýetçilik guramalary bilen gatnaşyklary ýola goýmaga gyzyklanma bidlirmeýändiklerini men tassyklap biljek.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda ýaşaýan orsýet raýatlary, ors dilli raýatlar we etnik orslar nahili problemalar bilen ýübe-ýüz bolýarlar?
Wladislaw Nemçinow: Gowy ýaşaýanlaryň-da, kynçylyk çekýänleriň-de bardygyny eşidýäris. Käbirleri diňe bir orslaryň däl-de, eýsem başga milli azlyklaryň wekilleriniň-de kemsidilýändigi barada gürrüň berýärler. Problemalar sosial kynçylyklara-da, adam hukuklarynyň depelenmegine-de degişli. Meniň pikirimçe, Türkmenistanda adamlaryň azatlyklaryna basyş edilmegi köp problemalaryň döremegine sebäp bolýar.
Azatlyk Radiosy: Sizde türkmen-orsýet goşa raýatlygyna eýe bolan adamlaryň jemi sany barada maglumat barmy?
Wladislaw Nemçinow: Bu barada takyk maglumatlaryň diplomatik gulluklarda bar bolmagy mümkin. Elýeterli çeşmelerde bolsa durli sanlar berilýär. Umuman, goşa raýatlygy alan adamlaryň sanynyň 70 müňden 200 müň aralygyndadygy çak edilýär. Emma elýeterli statistiki maglumatlar gitdigiçe könelişýär. Meselem, diňe Moskwanyň özüni alyp görsek, bu ýerde iki yarym müňe golaý türkmenleriň ýaşaýandygy barada maglumata duş gelmek mümkin. Emma hakykatdan bu sanyň häzirki wagtda 30 muňden gowrakdygyny çak etmäge esas bar. Ýöne [bizde] şeýle sanlary has anyklaşdyrmak mümkinçiligi ýok.


text:
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron 6-njy iýulda parlamentde eden çykyşynda Britaniýanyň howpsuzlyk gulluklarynyň ýurduň daşyndaky adam gynamalaryna dahyly bilen bagly derňewiň geçiriljekdigini aýtdy.
Kameron bu meseläniň aýdyňlaşdyrylmagyna wagtyň gelendigini nygtady.
Häzir asly pakistanly britan raýatlarynyň birnäçesi özleriniň Pakistanda gynalmalara sezewar edilendiklerini, bu işe britanlaryň hem gatnaşandygyny aýdýarlar.
Deýwid Kameron bu iş boýunça derňewiň şu ýylyň soňuna çenli geçirilip başlanjakdygyna ynam bildirdi.
Britan resmileri maglumat almak maksady bilen hiç kimiň gynamalara sezewar edilmegini, beýlekileriň hem şeýle zorluga ýol bermegini islemeýändiklerini aýdýarlar.


text:
Demirgazyk Koreýanyň lideri öz ýurdunyň ýadro ýaraglaryny diňe özygtyýarlylygy bozulan halatynda ilkinji bolup ulanjakdygyny aýdýar.
Kim Jong Un 8-nji maýda özüniň «duşmançylykly» döwletler bilen gatnaşyklary gowulandyrmaga taýýardygyny hem sözüne goşdy.
Ol Günorta Koreýany gepleşiklere, Birleşen Ştatlary bolsa iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklara goşulmazlyga çagyrdy.
Kim Phenýanda, Işçiler partiýasynyň kongresinde çykyp gürledi.
Demirgazyk Koreýa golaýda geçiren ýadro we uzak aralyga ýetýän raketa synaglaryndan soň ýygjam diplomatik basyş astyna düşdi.


text:
Şu gün Türkmenistanda milli Baýdak baýramy bellenilip geçilýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda bu baýramçylyk Saparmyrat Niýazowyň doglan gününe gabatlanylyp girizilipdi.
Her ýyl bu Baýdak baýramynda Niýazowyň doglan gününe örän uly ähmiýet berlip gelnendigine garamazdan, bu ýyl bu baýramçylykda Niýazowyň şahsyýetine üns berilmedi.
Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Osman Hallyýew Baýdak baýramynyň paýtagtda we welaýat merkezlerinde uly dabara bilen bellenilip geçilýändigine garamazdan, etraplarda we obalarda muňa kän bir ähmiýet berilmeýändigini habar berdi.
Şu gün bu baýramçylyk mynasybetli prezident Berdimuhamedow ýurdun halkyna ýörite gutlag ýüzlenmesi bilen ýüzlendi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow agaç oturtmak bilen bagly nobatdaky giň möçberli işlere badalga berdi. Şol gün ýurduň giň bag-seýilgäh zolaklarynda pürli, ýaprakly we miweli baglaryň dürli görnüşleriniň müňlerçesi oturdyldy. Umuman alnanda bolsa, 2015-nji ýylda paýtagtda we onuň daş-töwereklerinde, welaýatlarda agaç nahallarynyň üç milliondan gowragyny ekmek göz öňünde tutulýar.
Nowruz baýramynyň ilkinji gününe gabat gelen bag ekmek dabaralaryna 281 müňden gowrak adam gatnaşdy. Çäräniň dowamynda 265 müň agaç oturdyldy. Aşgabat şäheri boýunça çärä gatnaşanlaryň sany 34 müň töweregi, oturdylan agaçlaryň sany bolsa 93 müňden gowrak boldy. Welaýatlarda bi işlere 247,5 müň adam gatnaşyp, 172 müň agaç oturdyldy.
Şu günki çärede, şeýle hem öň oturdylan baglara — 1 million 134 düýp agaja ideg etmek işleri-de geçirildi.
Şu ýerde agaç oturtmak işlerinden fotoreportažy synlap bilersiňiz.


text:
Kuweýtiň döwlet eýeçiligindäki habar agentligi ýurduň howpsuzlyk resmileriniň “Yslam döwleti” tarapyndan planlaşdyrylan üç terroristik hüjümiň öňüni alandygyny habar berýär.
Kuweýtiň Içeri işler ministrliginiň 4-nji iýulda ýaýradan beýanatynda ýurduň howpsuzlyk güýçleri tarapyndan “öňüni alyş operasiýalarynyň” üçüsiniň geçirilendigini we “Yslam döwleti” atly toparyň agzasydygy aýdylýan “birnäçe” adamyň tussag edilendigi aýdylýar.
Resmileriň aýtmagyna görä, planlaşdyrylandygy aýdylýan dildüwşükleriň arasynda metjide we Içeri işler ministrligine bomba hüjümini amala aşyrmak çäresi bar.
3-nji iýulda Kuweýtiň Milli Nebit kompaniýasy ýurduň Içeri işler ministrliginiň nebit desgalarynda howpsuzlygy güýçlendirmek baradaky rekomendasiýalaryna eýerýändigini mälim etdi.


text:
Öten agşam Liwiýanyň Milli geçiş geňeşi Muammar Kaddafiniň ozalky razwedka gullugynyň başlygy Abdullah al-Sanussiniň ele salnandygyny habar berdi.
Maglumata görä, Muammar Kaddafiniň häkimiýetden agdarlaly bäri gözlegde ýören Abdullah al-Sanussi Liwiýanyň günorta raýonynda tussag edilipdir.
Bu wakadan bir gün öň Muammar Kaddafiniň ogly Saif al-Islam hem Liwiýanyň Niger bilen serhet ýakasynda tussag edilipdi.
Şu ýylyň tomsunda BMG-niň Halkara Sudy Abdullah al-Sanussini we Saif al-Islami tussag etmek barada höküm çykarypdy. Emma Liwiýanyň geçiş hökümeti Saif al-Islamyň Liwiýanyň öz sudunda sud ediljekdigini mälim etdi.


text:
Müsüriň iş başyndan gyrakladylan prezidentiniň tarapdarlary ýekşenbe güni irden özleriniň Morsiniň yzyna dikeldilmegini talap etmegi dowam etdirjekdiklerini aýtdylar.
Bu beýanat Müsüriň yslamçylarynyň şenbe güni ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň orunbasary Williýam Börns bilen bolan duşuşykdan soň pozisiýalaryny üýtgetmeýändiklerini aňladýar.
ABŞ-nyň wekili Kaire Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Ketrin Aştonyň we Germaniýanyň daşary işler ministri Guýde Westerwelläniň saparlarynyň yzysüre bardy.
Bu saparlaryň ählisi Morsiniň tarapdarlary bilen goşun tarapyndan getirilen geçiş hökümetiniň arasynda eglişige gelinmegi barada edilýän halkara tagalla bilen bagly.
Emma Müsüriň Azatlyk we adalat partiýasy, Morsiniň «Musulman doganlygynyň» syýasy goly ýekşenbe güni bir beýanat çap edip, özleriniň kanunçylyga, prezidentiň, konstitusiýanyň we parlamentiň ýokarky öýüniň dikeldilmegine ygrarly bolup galýandyklaryny aýtdylar.
Müsüriň goşuny Morsini 3-nji iýulda prezidentlikden çetleşdirdi.


text:
Orsýetde Günbatara içalyçylyk edenlikde aýyplanyp, tussaglykda saklanýan alym Igor Sutýagin ABŞ-da ruslara içalyçylyk edendikde aýyplanyp, tussag edilenler bilen çalyşyrylýar diýip, Sutýaginiň aklawçysy maglumat ýaýratdy.
2004-nji ýylda 15 ýyl türme tussaglygyna höküm edilen alym Sutýagin britan firmasyna ýurduň harby pudagyna degişli gizlin maglumatlary ýetirenlikde aýyplanypdy. Şol britan firmasynyň aňyrsynda ABŞ-nyň Merkezi aňtaw gullugynyň durandygy guman edilýär.
7-nji iýulda bu mesele bilen bagly geçirilen metbugat konferensiýasynda Sutýaginiň dogany Dmitriý: “Ertir Igory Wena iberýärler. Soňra bolsa ol Londona geçiriler. Ýagny, biz ony ýakyn wagtda görüp bilmeris” diýdi.
Sutýaginiň aklawçysy Anna Stawiskaýa alymyň öz günäsini boýun alyp, ýurtdan çykarylmagy bilen ylalaşýandygy baradaky dokumentlere gol çekmeli bolandygyny mälim etdi.


text:
Türkmenistana ýokary derejeli daşary ýurt resmileri sapar eden mahaly, olaryň ulag kerweniniň geçjek şaýollary dolulygyna ýapylyp, bu hem pyýada hem-de ulagyň başyndaky adamlara ençeme kynçylyklary döredýär.
Paýtagt Aşgabatda ikindinara, adamlaryň işinden öýlerine dolanýan wagty, adatdakysyndan has uzyn, ençeme kilometre uzaýan hyryn-dykyn bolup, itnişip duran ulaglary görmek bolýar. Ençeme sagatlap maşyndan çykýan kömürturşy gazlaryna boglup, ýüzlerçe ulagyň dyknyşmagyna ýurda täjik prezidentiniň sapary bilen, paýtagtyň esasy şaýollarynyň ýapylmagy sebäp boldy.
Diňe täjik prezidenti däl, eýsem Türkmenistana ýokary derejeli daşary ýurt resmileri sapara gelende, olaryň kerweniniň geçjek ugrundaky ýollar ençeme sagat öňünden petiklenýär. Bu ugurda alnyp barylýan çärerleriň hem pyýada hem-da ulagyň başyndaky adamlara belli-bir kynçylyklary döredýändigini ýerli ýaşaýjylar belleýärler.
Kynçylyklar
Aşgabatda ýokary derejeli delegasiýa geçýän wagty, aglaba Magtymguly şaýolynyň Bitaraplyk köçesi we Türkmenbaşy şaýoly aralygy, şeýle-de Türkmenbaşy şaýoly bilen Hudaýberdiýew (häzir Atamyrat Nyýazow) köçesine çenli aralygy ýapylýar.
Aşgabatdaky habarçylarymyzyň beren maglumatyna görä, ýokary derejeli resminiň geçjek ýollaryny eýýäm daň bilen köçe süpürýänçiler tämizläp başlaýarlar.
Şaýollaryň ugrunda Polisiýanyň Ýol gözegçilik gullugynyň, eli rasiýaly ýörite gulluklaryň işgärleri peýda bolýarlar. Olar ulag kerweniniň geçmezinden takmynan ýarym sagat öň, şol ýollara beýleki maşynlary goýbermän, olary başga ugra ýollaýarlar, şeýle-de ýoluň gyrasyndaky pyýada adamlary-da kowýarlar.
Aşgabatly ýaşaýjylar howpsuzlyk işgärleriniň adamlara ýowuz daraşýan, paýyş sözlerini aýdýan ýagdaýlarynyň hem seýrek däldigini nygtaýarlar.
Ýerli habarçylarymyzyň maglumatlyna görä, pyýada adamlaryň käbirleri şol ýollaryň ugrundaky binalaryň arkasynda bukulmaga ýa-da ýerasty geçelgelerde kerwen geçip gutarýança garaşmaga mejbur bolýarlar.
Kerweniň geçýän mahaly, ol ýollaryň ugrundaky jaýlaryň penjireleri ýapyk bolup, olardan hiç kime seretmek hem bolmaýar. Munuň üstesine-de resmi delegasiýanyň geçjek ýolunyň ugrundaky we onuň golaýyndaky raýonlarda awtoulaglary goýmak bolmaýar. Şol maşynlaryň aýyrylmagyny eýýäm gije talap edilip başlaýarlar.
Aşgabadyň Türkmenbaşy şaýolynyň ugrunda ýaşan, publisist ýazyjy Amanmyrat Bugaýew şeýle gürrüň berýär: “Polisiýanyň Ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri gelip maşynlaryňyzy aýryň diýip ala-gopgun turuzýarlar. Olar gündiz gelse ýene-de ýagşy, emma bu köplenç gije ýa-da daňdan sagatlary bolýan bir waka”.
Eger-de maşynyň wagtynda aýrylmasa ony ewakuatora ýükläp äkidýändiklerini hem Bugaýew sözüne goşdy.
Paýtagtyň esasy ýollarynyň ýapylmagy bilen, hereketiň agramy şäheriň beýleki köçelerine düşüp, olarda sagatlara çekýän dykynlar emele gelýär. Aşgabatlylaryň bellemegine görä, resmi delegasiýanyň geçýän mahaly jemgyýetçilik transportynyň hem adatdaky marşruty üýtgedilýär.
Bu aralykda, iş gününiň ahyrynda öýlerine dolanyp barýan aşgabatlylar, ýokary derejeli resminiň geçýändigi sebäpli, petiklenen ýollarda ençeme sagat bäri ulag dyknyşmasynda garaşyp durlar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Türkiýe Respublikasynyň Prezidentine gynanç bildirdi
02.01.2017
“Türkmenistan terrorçylygyň we ekstremizmiň islendik ýüze çykmalaryny aýgytly ýagdaýda ýazgarmak bilen, bu apata garşy göreşmek we ony ýok etmek işinde dünýä bileleşiginiň tagallalaryny doly goldaýar” diýlip, hatda aýdylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Türkiýe Respublikasynyň Hökümetine we doganlyk halkyna ruhy durnuklylyk, şu agyr pursatda, gurban bolanlaryň dogan-garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna çuňňur gynanjyny hem-de medet beriji sözlerini beýan etdi, ejir çekenlere bolsa tiz wagtda sagalmaklary baradaky arzuwlaryny aýtdy.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Eýran Ormuz bogazynda harby-deňiz türgenleşiklerine başlady. Bu barada ýurduň döwlet eýeçiligindäki habar serişdeleri maglumat berýär.
Ormuz bogazyndan deňiz arkaly daşalýan nebtiň üçden bir bölegi geçýär. Gowuşýan maglumatlara görä, harby gämileriň, suwasty gämileriň we harby samoletlaryň gatnaşmagynda geçirilýän bu türgenleşikler anna güni irden başlanypdyr.
Eýranyň harby-deňiz kommandiri Habibollah Saýýariniň sözlerine laýyklykda, türgenleşikler çarşenbe gününe çenli dowam eder.
Eýrana dawaly ýadro programmasy üçin girizilen halkara sanksiýalary sebäpli, yslam döwleti bolup biläýjek islendik harby hüjüme jogap hökmünde, Ormuz bogazyny petiklejekdigi bilen haýbat atypdy.


text:
Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna okuwa girmäge dalaş edýänlerden resminamalary kabul ediş kompaniýasy dowam edýär.
Türkmenabat şäheriniň ikinji we bäşinji saglyk öýleriniň töweregi şu günler köp adamly. Olar Lebap welaýatynyň dürli etraplaryndan gelen ýaşlar. Ol ýaşlar okuwa girmek üçin tabşyrmaly dokumentleriň içinde edinmesi kyn bolan saglyk hakyndaky sprawkany almaga gelenler.
Ol sprawkany almak üçin dolulygyna medisina gözegçiliginden geçmeli. Gözegçilikden geçmek üçin hem üç-dört günläp nobata durmaly bolýan wagtynyň hem bardygyny ýaşlar gürrüň berýärler. Şu günler agzalan saglyk öýleriniň öňünde iki ýüze golaý adam nobata durýar. Nobatlaram kagyza ýazylýar.
Gözegçilik
Adamyň köplügi sebäpli saglyk öýleriniň hersinde tertip-düzgüne gözegçilik etmek üçin iki sany polisiýa işgäri nobatçylyk edýär. Olar ýüze çykmasy aňsat bolan nobat dawalarynyň bidüzgünçiliklere öwrülmesiniň öňüni almak üçin nobatçylyk edýärler.
Medisina gözegçiliginden geçmäge gelen 22 ýaşly Perhat özüniň Garabekewül etrabyndan gelendigini we üç günden bäri Türkmenabatda garyndaşlarynyňkyda bolýandygyny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi: “Medkomissiýadan geçmek üçin gelenleriň juda köpdügi sebäpli men üç günläp garyndaşlarymyň öýünde bolmaly boldym. Şu wagt ähli doktorlara gol çekdirdim we indem peçat goýlansoň, sprawkamy alyp, Oba hojalyk uniwersitetine resminamalaryň kabul edilýän ýerine gitjek”.
Onuň sözlerine görä, Lebabyň uzagrak etraplaryndan gelýänler üçin okuwa dokument tabşyrmak kynrak düşýär, sebäbi olar öýlerinden Türkmenabada gatnamagy üçin her günde 30 manada golaý pul harçlamaly bolýarlar. Oba hojalyk uniwersitetine okuwa girmäge dalaş edýän garabekewülli Perhat Azatlyk Radiosyna bu barada şeýle gürrüň berdi: “Şäherde mendäki ýaly garyndaşyň, galmaga ýeriň bolsa gowy, Türkmenabatda meniň daýym ýaşaýar”.
"Diňe gol çekýärler"
Edil Perhat ýaly, medisina gözegçiliginden geçmäge gelen Rüstem gözegçilik diýilýäniň, eger öýkeniňi rentgen etmeklerini hasaplamasaň, galanlarynyň diňe gapyma-gapy aýlanyp, sagdyn diýip gol çekdirip çykmakdan ybaratdygyny aýdýar: “Hiç hili barlag ýok, on sany doktora gol çekdirip çykmaly bolany. Men dört ýyldan bäri okuwa girmäge synanyşýan, maňa hemme zat tanyş, şonuň üçin bir günde medkomissiýadan geçdim”.
Geçen ýyllardakydan tapawutlylykda bu ýyl Lebap welaýatynyň okuwa dalaşgärleri üçin medisina gözegçiliginden geçmek biraz ýeňilleşipdir. Munuň sebäbini efirde adynyň tutulmagyny islemedik we 2-nji saglyk öýünde şepagat uýasy bolup işleýän ýaş gelin Azatlyk Radiosyna şeýle düşündirýär: “Türkmenabat şäherinden has daş ýerleşýän etrapdyr-şeherçeleriň ýaşaýjylary medisina gözegçiliginden Atamyrat etrap hassahanasynda geçmeli edildi. Bu dalaşgärler üçin hem saglyk öýleriniň işgärleri üçin hem ýeňillik”.
Şepagat uýasynyň sözlerine görä, Magdanly şäheriniň, Köýtendag, Türkmenbaşy, Döwletli, Hojambaz, Atamyrat, Halaç etraplarynyň ýaşaýjylary medisina gözegçiliginden Atamyrat etrap hassahanasynda geçmeli edilipdir.
Medisina gözegçiligi sebäpli Türkmenabat şäheriniň 2-nji we 5-nji saglyk öýleriniň töwereginde söwda-satyk hem güýçlenipdir. Şu günler agzalan poliklinikalara golaý ýerleşýän hususy garbanyşhanalaryň, gazly suw satylýan dükanjyklaryň we öýlerinde somsadyr-işlekli bişirip satýan daýzalaryň müşderileriniň iň köp döwri.
Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna girmek üçin geçilmeli medisina gözegçiligi 29-njy iýula çenli dowam eder.


text:
16.12.2016
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine, käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa söz berdi. Milli parlamentiň ýolbaşçysy ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleri, şeýle hem Parlamentleriň zenan ýolbaşçylarynyň ýokary derejeli duşuşygyna gatnaşmak üçin, 13—14-nji dekabrda Birleşen Arap Emirlikleriniň Abu-Dabi şäherine bolan iş saparynyň netijeleri barada habar berdi.
Häzirki wagtda Mejlisde milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny has-da ösdürmäge, türkmen jemgyýetini demokratiýalaşdyrmaga gönükdirilen birnäçe kanunlaryň taslamalary işlenip taýýarlanýar. Ýurdumyzyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşiniň düzgünlerini hem-de halkara hukugynyň kadalaryny nazara almak bilen, hereket edýän kanunçylyk namalaryna täzeden seredilýär. Ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde 2017-nji ýyl üçin parlamentiň iş meýilnamasy taýýarlanýar.
Parlamentleriň zenan ýolbaşçylarynyň ýokary derejeli duşuşygyna gatnaşmak maksady bilen Abu-Dabi şäherine bolan iş saparynyň netijeleri barada aýtmak bilen, Mejlisiň Başlygy ýaşlar bilen işlemek, innowasion syýasaty öňe ilerletmek, durmuş-ykdysady we ekologiýa meseleleri çözmegiň ugurlary ýaly meselelerde parlamentleriň orny hem-de wezipeleri hakynda pikir alşylandygy barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işler demokratik, hukuk dünýewi döwleti gurmak, jemgyýetiň has möhüm ugurlaryny ösdürmegi kanunçylyk taýdan üpjün etmek, ykdysadyýeti, ylmy we medeniýeti, ilatyň ýaşaýyş durmuş şertlerini gowulandyrmak, adamyň we raýatyň hukuklaryny we azatlyklaryny goramak boýunça işleri dowam etmek üçin zerurdyr diýip belledi. Şunuň bilen baglylykda, deputatlaryň ýerlerde alyp barýan işlerini işjeňleşdirmegiň ähmiýeti bellenildi.
Döwlet Baştutanymyz kanun çykaryjylyk ulgamynda halkara hyzmatdaşlyk, şol sanda parlamentara gatnaşyklary meselelerine ünsi çekip, bu ugruň döwletara gatnaşyklaryň esasyny düzýändigini, onuň ynanyşmak ýagdaýyny ýola goýmaga, durnukly ösüş babatda ählumumy wezipeleri çözmäge ýardam etjekdigini belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow DIM-niň alyp barýan işleri barada habar berip, şu hepdede Aşgabatda geçirilen Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň mejlisiniň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Bitarap Türkmenistanyň döredijilikli daşary syýasat strategiýasyny durmuşa geçirip, goňşy ýurtlar bilen bolşy ýaly, beýleki döwletler bilen hem netijeli gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürýändigi bellenildi.
ABŞ bilen hyzmatdaşlyk barada aýdylanda bolsa, mälim bolşy ýaly, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýan söwda-ykdysady aragatnaşyklary çuňlaşdyrmak maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça 2008-nji ýylda Türkmen-amerikan işewürler geňeşi döredildi. Onuň düzümine iri amerikan kompaniýalarynyň 22-si girýär. Bu Geňeşiň işi giň ugurlar boýunça özara gatnaşyklara, maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge, iki ýurduň döwlet düzümleri bilen işewür toparlarynyň arasynda netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga netijeli çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga gönükdirilendir.
Işewürler geňeşiniň 14—15-nji dekabrda geçirilen nobatdaky mejlisinde özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy has-da ýygjamlaşdyrmagyň geljegine we mümkinçiligine, ýangyç-energetika toplumy, ulag-aragatnaşyk ulgamy, oba hojalygy, saglygy goraýyş, bilim ýaly ileri tutulýan ugurlarda durmuşa geçirilýän bilelikdäki möhüm taslamalara garaldy. Geňeşiň mejlisine ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň hem-de ABŞ-nyň esasy kompaniýalarynyň birnäçesiniň wekilleri gatnaşdylar.
Mejlisiň çäklerinde tanyşdyrylyş dabaralary guralyp, olaryň barşynda amerikan kompaniýalary, şol sanda “Jeneral Elektrik”, “Keýs Nýu Holland”, “Jon Dir” we beýleki birnäçe kompaniýalar öz mümkinçiliklerini görkezdiler we tekliplerini aýtdylar. Duşuşygyň netijeleri boýunça Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň 2017-nji ýyl üçin hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda hereket etmegiň meýilnamasynyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp hem-de Türkmenistanyň Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen däp bolan dostlukly, netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýändigini belläp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmak üçin uly mümkinçiligiň bardygyny nygtady. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilelikde işlemegiň oňyn tejribesini hem-de açylýan täze mümkinçilikleri nazara alyp, söwda-ykdysady aragatnaşyklary giňeltmegiň netijeli guraly hökmünde Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň wajyp ornuny belledi.
Milli ykdysadyýeti döwrebaplaşdyrmaga we senagatlaşdyrmaga, öňdebaryjy tehnologiýalary iş ýüzünde giňden ornaşdyrmaga tarap ugur alyp, döwletimiz daşary ýurtlaryň işewür toparlary, şol sanda ençeme ýyllaryň dowamynda ýurdumyzda üstünlikli işleýän iri, meşhur amerikan kompaniýalary bilen gatnaşyklary işjeňleşdirýär. Bular barada aýtmak bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna uzak möhletli özara bähbitlilik esasynda türkmen-amerikan hyzmatdaşlygyny ösdürmek babatda degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedow hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň garamagyna berlen bazarlary Alyjylar jemgyýetleriniň birleşikleri tarapyndan hususylaşdyrmagyň meseleleri boýunça geçirilen seljermäniň netijeleri barada hasabat berdi.
“Eýeçiligi döwletiň garamagyndan aýrylýan we hususylaşdyrylýan döwlet emläginiň gymmatyna baha kesmegiň” tertibine laýyklykda döredilen ýörite topar şu mesele boýunça anyk teklipleri taýýarlady. “Döwlet emlägini döwlet eýeçiliginden aýyrmak we hususylaşdyrmak hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň düzgünlerine laýyklykda, hususylaşdyrylýan desgany göni (salgyly) satmak ýurdumyzyň Ministrler Kabinetiniň çözgüdiniň esasynda amala aşyrylýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer ýurdumyzyň Alyjylar jemgyýetleriniň birleşigi tarapyndan bazarlaryň birnäçesini hususylaşdyrmagyň teklip edilýändigi barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak boýunça geçirilýän işleriň möhümdigini belledi. Munuň özi milli ykdysadyýetimiziň hususy pudagyna maýalary çekmäge, bäsdeşlige ukyply bazary döretmek üçin şertleri döretmäge ýardam etmelidir. Hormatly Prezidentimiz hödürlenen teklipleri makullap, şu mesele boýunça çözgütleriň öz wagtynda ýerine ýetirilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Şeýle hem maliýe-ykdysady toplumyň edaralarynyň işini has-da kämilleşdirmek üçin netijeli çäreleri görmegiň möhümdigine üns berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny” amala aşyrmagyň barşy, ýangyç-energetika toplumynyň dürli pudaklarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda nebit önümleriniň öndürilýän we daşary ýurtlara ugradylýan möçberlerini artdyrmak boýunça geçirilýän işler barada hem habar berildi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli ugurda halkara hyzmatdaşlyga degişli teklipler hödürlendi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetinde ýangyç-energetika toplumynyň ähmiýetli ornuny belledi. Döwlet Baştutanymyz nebitiň we tebigy gazyň çykarylýan we gaýtadan işlenýän möçberlerini, daşary ýurtlarda uly isleg bildirilýän nebit önümleriniň öndürilişini artdyrmagyň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere daşary ýurtly işewür toparlarynyň wekilleri bilen hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek babatda anyk görkezmeleri berdi. Hormatly Prezidentimiz ýangyç-energetika toplumynyň düzüminiň döwrebaplaşdyrylmagyny hem-de tehniki taýdan enjamlaşdyrylmagyny, pudaga goşmaça maýalaryň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we dolandyryş tejribesiniň çekilmegini, ýurdumyzyň kärhanalarynyň halkara bazarlardaky ornunyň giňeldilmegini ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda görkezdi.
Hormatly Prezidentimiz energetika pudagynda bar bolan ätiýaçlyklara ünsi çekip, ýurdumyzyň nebitgaz toplumyny ösdürmegiň maksatnamalaryny, senagat we eksport kuwwatyny berkitmäge gönükdirilen iri maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmagyň barşyna gözegçiligi güýçlendirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi. Şu günler güýzlük bugdaýa ideg etmek işleri alnyp barylýar. Şeýle hem tehnikalary we ekerançylyk meýdanlary ýazky ekiş möwsümine taýýarlamak işleri dowam edýär. Hasabatyň çäklerinde “Ýurdumyzyň oba we suw hojalyk pudagy üçin tehnikalary, gurallary, läbik sorujylary we olar üçin ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak hakynda” Kararyň taslamasy döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna hödürlenildi.
Türkmenistanyň Prezidenti hasabaty diňläp, geljek ýylyň bereketli hasylynyň esasyny goýýan ähli möwsümleýin oba hojalyk işlerini ýokary hilli hem-de öz wagtynda geçirmäge degişli, obasenagat toplumynyň önümçilik düzümlerini mundan beýläk-de depginli ösdürmek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Oba we suw hojalygy ministrligi üçin täze tehnikalary satyn almak hakynda Karara gol çekip, ekerançylyk ýerlerini suw bilen üpjün etmek meselelerini, täze gidrotehniki we melioratiw desgalaryň gurluşyklarynyň barşyny yzygiderli gözegçilikde saklamagyň zerurdygyna ünsi çekdi, suw tygşytlaýjy döwrebap desgalary ornaşdyrmak boýunça işleri işjeňleşdirmegi talap etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow himiýa pudagynyň senagat kuwwatyny artdyrmak boýunça alnyp barylýan işler, “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan harytlary çykarmaga gönükdirilen kärhanalary döretmek boýunça alnyp barylýan toplumlaýyn çäreler hakynda habar berdi.
Hususan-da, wise-premýer Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy etrabyndaky Guwly köl tebigy ýatagy çig mal binýady bolup durýan “Guwlyduz” kärhanasynyň binýadynda 40 müň tonna ýodlaşdyrylan nahar duzuny hem-de 2500 tonna tehniki duzy öndürýän kärhananyň meýilleşdirilýän gurluşygy barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, himiýa senagaty Türkmenistanyň gaýtadan işleýän pudagyny ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar diýip belledi. Onuň ägirt uly kuwwaty baý tebigy serişdelerine esaslanýar. Pudagyň çig mal we önümçilik mümkinçilikleriniň doly ulanylmagy içerki bazary uly isleg bildirilýän ýokary hilli harytlar bilen doly üpjün etmegiň strategik maksatlaryny çözmäge mümkinçilik berer.
Şu maksatlarda döwletimiz innowasiýalaryň we öňdebaryjy tejribäniň esasynda täze senagat kärhanalaryny gurmak üçin ähli şertleri döredip, iri pudaklaýyn taslamalary durmuşa geçirmek üçin uly möçberde maýa serişdelerini gönükdirýär hem-de olary amala aşyrmaga gatnaşmaga hususy telekeçileri çekýär. Döwlet Baştutanymyz himiýa senagatynyň desgalaryny çalt depginlerde gurmagyň möhümdigini belläp, Türkmenbaşy etrabynda Guwlyduz kärhanasynyň binýadynda täze önümçilik kärhanasyny gurmak hakynda Karara gol çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş. Durdylyýew Aşgabady abadanlaşdyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Türkmen paýtagtyny ösdürmegiň Baş meýilnamasyna laýyklykda, ýurdumyzyň baş şäheriniň ähli etraplarynda ýaşaýyş jaýlarynyň durkuny täzelemek, ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak, köçeleriň we kiçi etrapçalaryň arassaçylygyny saklamak, elektrik ulgamlaryny çalyşmak, durmuş we inženerçilik düzümlerini kämilleşdirmek boýunça utgaşykly işler dowam edýär.
Ulag düzümlerini ösdürmäge-de uly üns berilýär: awtoýollaryň durky täzelenýär, täze sowma ýollar, awtobus duralgalary, köp gatly awtoduralgalar guruldy. Awtoýollaryň zerur böleklerinde ýerüsti we ýerasty geçelgeler gurulýar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ak mermerli Aşgabady dünýäniň iň owadan we abadanlaşdyrylan şäherleriniň birine öwürmäge gönükdirilen iri möçberli şähergurluşyk maksatnamasynyň örän wajypdygyny nygtap, bina edilýän desgalaryň ählisiniň, hususan-da, pyýadalaryň howpsuzlygyny hem-de awtoulag serişdeleriniň sürüjileri üçin amatlylygy kepillendirmäge gönükdirilen düzüm desgalarynyň ygtybarlylygyny we hilini üpjün etmegiň zerurdygyna ýene-de bir gezek ünsi çekdi.
Ýurdumyzyň baş şäheriniň gaýtalanmajak binagärlik keşbiniň döredilmeginiň wajypdygyna aýratyn üns berildi. Milli binagärligiň iň oňat däplerini hem-de dünýä şähergurluşygynyň esasy alamatlaryny özünde sazlaşykly utgaşdyrýan gözel binalar paýtagtymyzyň bezegi bolmalydyr.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýere ýurdumyzyň ilatynyň we edara-kärhanalarynyň elektroenergiýa bilen üznüksiz üpjün edilişini hem berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy, şeýle hem Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň önümçilik zerurlyklaryny üpjün etmek üçin Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine neşirýat kagyzlarynyň dürli görnüşleriniň 2017-nji ýyl üçin zerur bolan möçberlerini getirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Wise-premýer bu ministrlik tarapyndan kagyz önümlerini getirmek boýunça üpjün edijileriň tekliplerine bellenilen tertipde seljerme geçirilendigini aýdyp, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna şertnamalar baglaşmak barada Türkmenistanyň Prezidentiniň çözgüdiniň taslamasyny taýýarlamaga rugsat bermek hakynda teklibi hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki şertlerde bazarda emele gelen ýagdaýa baha bermek, makro we mikro ykdysady görkezijileri, ykdysady durnuklylygy, ýurdumyzyň neşirýat gullugynyň bäsdeşlige ukyplylygyny we işiniň netijeliligini üpjün etmäge mümkinçilik berýän işleri meýilleşdirmegi nazara almak bilen, bazaryň üýtgemegini çaklamak ukyby möhüm ähmiýete eýe bolýar diýip belledi.
Türkmenistanyň neşir önümleriniň içeri we daşary bazarlarda bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmak onuň esasy maksatlary bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz neşirýat serişdelerini getirijileriň tekliplerine garamak we seçip almak, ýokary tehnologik enjamlary degerli ulanyş derejesinde saklamak, neşir önümleriniň hilini üpjün etmek barada görkezme berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow bitewi dispetçer merkezi üçin otlularyň hereketine gözegçilik edýän we hereketleri dolandyrýan işleri döwrebaplaşdyrmak hem-de ýörite enjamlary satyn almak boýunça Demir ýol ulaglary ministrligi tarapyndan alnyp barylýan çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, demir ýol ulaglary pudagynyň barha pugtalanýan milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny nygtady. Soňky ýyllarda döwletimiz tarapyndan amala aşyrylýan özgertmeleriň netijesinde täze demir ýollary guruldy, döwrebap tehnologik ugurlar ornaşdyryldy, kuwwatly teplowozlar, ýük we ýolagçy wagonlar satyn alyndy, ýaş hünärmenleri taýýarlamak işleri alnyp barylýar.
Pudagy ösdürmegiň maksatnamasyna laýyklykda, gysga möhletlerde iri halkara taslamalar durmuşa geçirildi, demir ýol menzilleri, beketler hem-de möhüm inženerçilik-tehniki desgalar ulanmaga tabşyryldy. Munuň özi ýurdumyzda ulag hyzmatlaryny hil taýdan täze derejä çykarmaga ýardam berip, goňşy döwletler bilen söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin giň mümkinçilikleri açýar.
Döwlet Baştutanymyz geçirilýän işleriň ähmiýeti barada aýdyp, demir ýollaryny has-da döwrebaplaşdyrmagyň wajypdygyny belledi. Täze polat ýollar gurlanda hem-de ozalkylaryň durky täzelenende, iň täze tehnologiýalary peýdalanyp, gurluşygyň iň ýokary hilini gazanmak zerurdyr. Munuň özi ýurdumyzyň tutuş demir ýol ulgamynyň uzak möhletleýin peýdalanylmagyny üpjün etmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady hem-de bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa Täze — 2017-nji ýyly garşylamak boýunça baýramçylyk dabaralaryna, şol sanda Aşgabatda we ýurdumyzyň welaýatlarynda konsertleri we beýleki çäreleri geçirmäge taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Baýramçylyk maksatnamasynda şu ýylyň 18-nji dekabryndan 2017-nji ýylyň 22-nji ýanwaryna çenli aralykda Türkmenistanyň Döwlet sirkinde Russiýa Federasiýasynyň sirk artistleriniň çykyşlary göz öňünde tutulýar.
23-nji dekabrda paýtagtymyzdaky “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada hem-de ýurdumyzyň ähli welaýat merkezlerinde Täze ýyl Baş arçalarynyň yşyklaryny ýakmak dabaralaryny geçirmek bilen, tutuş ýurdumyz boýunça Täze ýyl baýramçylygyna badalga berler. Dabarada çagalar döredijilik toparlarynyň, teatr artistleriniň hem-de körpe aýdymçylaryň çykyşlary göz öňünde tutulýar.
31-nji dekabrda hem Täze ýyl mynasybetli çäreleriň ençemesi, şol sanda Döwlet sirkiniň öňündäki meýdançada, “Ylham” seýilgähinde, welaýat merkezlerinde medeniýet we sungat ussatlarynyň gatnaşmagynda baýramçylyk dabaralary geçiriler. Şeýle hem şol gün “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada baýramçylyk konserti we Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň arasynda Täze ýyl teleköprüsi guralar.
Prezidentimiz hasabaty diňläp, Täze ýyl çäreleriniň tutuş ýurdumyz boýunça ýokary derejede, hakyky türkmen toýuna mahsus bolan şatlyk, sahylyk we myhmansöýerlik ýagdaýynda geçirilmelidigini aýtdy hem-de şunuň bilen baglylykda, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz milli telewideniýäniň işine ünsi çekip, onuň işine nägilelik bildirdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýakynda “Türkmen owazy” teleradioýaýlymynda döwlet konsertiniň görkezilişiniň pes hilini mysal getirdi.
Ýaýlymlarda berilýän medeni çäreleriň we gepleşikleriň hil derejesine Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçylary, ýurdumyzda geçirilýän medeni çäreleriň çeperçilik derejesine bolsa, Medeniýet ministrligi jogap bermeli diýip, döwlet Baştutanymyz Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň düzüminde aragatnaşyk gullugyny döretmegiň ýa-da Aragatnaşyk ministrligi bilen degişli işleri alyp barmak barada şertnama baglaşmagyň zerurdygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz bu meselä bagyşlap bilelikde iş maslahatyny geçirmegi we onuň netijesi barada hasabat bermegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, teleýaýlymlarda baýramçylyk konsertiniň talabalaýyk görkezilmegini üpjün etmändigi üçin Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa, medeniýet ministri A.Garajaýewe hem-de Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygy M.Altaýewe käýinç yglan etdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz aragatnaşyk ministri B.Öwezowa ministrlik tarapyndan alnyp barylýan işleri has-da kämilleşdirmek barada anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän pudaklarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
2017-nji ýylda aspirantura, doktorantura kabul etmek, alymlyk derejesine dalaşgärlige, şeýle hem kliniki ordinatura kabul etmegiň möçberlerini kesgitlemek boýunça geçirilen işler barada habar berildi. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ýurdumyzda ylmy ösdürmek, ylmy işgärleri taýýarlamak, intellektual kuwwaty berkitmek boýunça maksada gönükdirilen çäreler görülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň degişli Kararyna laýyklykda, ýurdumyzyň ministrlikleriniň, ylmy edaralarynyň we ýokary okuw mekdepleriniň ylmyň we tehnikanyň ileri tutulýan ugurlary boýunça tekliplerine garaldy. Olaryň esasynda geljek ýylda ylmy-barlag edaralaryna we ýokary okuw mekdeplere dalaşgärleriň möçberi kesgitlendi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, täze taryhy döwürde ýurdumyzda ylmy hemmetaraplaýyn ösdürmäge, ylmy-barlag işlerini höweslendirmäge, degişli ulgamyň düzümini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmaga uly ähmiýet berilýändigini, munuň üçin bolsa zerur bolan şertleriň we mümkinçilikleriň döredilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz degişli ugurda işleri dowam etmegiň, ylmyň we tehnikanyň öňdebaryjy gazananlaryny tejribä işjeň ornaşdyrmagyň möhümdigini belläp, hünärli, hemmetaraplaýyn sowatly ylmy işgärleri taýýarlamak, ýurdumyzyň alymlarynyň täze neslini kemala getirmek meselelerine aýratyn ünsi çekip, wise-premýere bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, garamagyndaky ministrlikleriň we edaralaryň işine talabalaýyk gözegçilik etmändigi üçin Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýewe käýinç yglan etdi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisiniň barşynda döwlet durmuşynyň başga-da birnäçe meselelerine garaldy, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hökümetiň mejlisiniň işini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna abadançylyk arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
ABŞ-nyň Yrakdaky harbylarynyň aýtmagyna görä, demirgazyk Yrakda bolan çaknyşyklarda azyndan iki amerikan esgeri heläk boldy.
Amerikaly harbylar tarapyndan ýaýradylan beýanatda şol esgerleriň çarşenbe güni wepat bolanlygy aýdylýar. Olaryň ady henize çenli halk köpçüligine aýan edilmedi.
Assosiated Press habar agentliginiň resmiler tarapyndan tassyklanmadyk maglumatyna görä, 2003-nji ýylyň marta aýynda Yrakdaky harby operasiýalar başlanany bäri şol ýurtda ölen amerikaly harbylaryň sany 4390 esgere ýetdi.


text:
15-nji martda Pakistanyň Lahor şäherindäki iki ybadathana, dindarlaryň ýygnana wagty edilen bomba hüjüminde 14 adam öldi.
Welaýatyň saglyk meseleleri boýunça baş direktory Zahid Perwez ölenleriň sanyny tassyklap, ýaraly bolanlaryň sanynyň azyndan 70 adamdygyny aýtdy.
Lahoruň baş inspektorynyň orunbasary Haýder Aşraf bu hüjümden soň gahar-gazaba çykan mähelläniň hüjümde güman edilen bir adamy ölýänçä oda ýakandyklaryny, beýlekisini hem jezalandyryp öldürmäge synanyşandyklaryny aýtdy.
Bu iki hüjüm şol bir wagtda, ýekşenbe günündäki dini dabara kän adam gelen mahaly gurnaldy.
Pakistan «Talybanynyň» sözçüsi bu hüjümleriň jogapkärçiligini özlerine alyp, bu işi iki sany janyndan geçen bombaçynyň amala aşyrandygyny aýtdy.


text:
ABŞ-nyň graždany Sara Şurduň azatlyga çykmak mümkinçiligi bilen bagly Ak Tam optimizm bildirdi.
Şol bir wagtda-da, ABŞ-nyň prezidentiniň geňeşçisi Deýwid Akselrodyň sözelerine görä, azat etmek işi ahyrky pursat puja çykypdyr.
Düýn eýran häkimiýetleri 500 müň dollar girew bilen amerikalyny boşatmaga taýýardygyny aýdypdy.
Sara Şurd we ýene iki amerikaly geçen ýyl Yrak bilen serhetde tussag edilipdi, bikanun Eýran serhedini kesentlikde we içalyçylykda günä bildirilipdi.
Waşington günäni esassyz hasaplaýar.