text:
Radioýygylyk spektri hakynda
Şu Kanun Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektrini dolandyrmagyň, peýdalanmagyň we pedalanylyşyna gözegçilik etmegiň hukuk esaslaryny kesgitleýär.
- I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
- 1. madda. Radioýygylyk spektri
- 2. madda. Şu Kanunyň täsir ediş çygry
- 3. madda. Radioýygylyk spektrini peýdalanyjy
- 4. madda. Radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasy
- 5. madda. Dakylan radioýygylyklar hakynda habar
- 6. madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylandygy üçin töleg
- 7. madda. Türkmenistanyň halkara şertnamalary
- II BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINIŇ PEÝDALANYLYŞYNY DÖWLET TARAPYNDAN DOLANDYRMAK
- III BAP. TÜRKMENISTANYŇ ÇÄGINDE RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINI PEÝDALANMAGYŇ ŞERTLERI WE ÝÖRELGELERI
- 10. madda. Radioýygylyklary dakmak
- 11. madda. Radioelektron serişdelerine we ýokary ýygylykly gurluşlara bolan talaplar
- 12. madda. Radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen dolandyrylýan ulgamlara bolan talaplar
- 13. madda. Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary edinmek (bermek)
- 14. madda. Habar howpsuzlygyny üpjün etmek
- 15. madda. Radioaragatnaşygyň ýaşyrynlygy
- 16. madda. Adamlaryň ýaşaýşyna howp salyş baradaky habarlaryň ileri tutulmagy
- 17. madda. Habar bermegiň usullary we tärleri
- 18. madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşy hakyndaky habary bermek
- 19. madda. Elektromagnit utgaşdyryjylygy boýunça talaplar
- IV BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINDEN PEÝDALANMAK HUKUGYNYŇ ÇÄKLENDIRILMEGI WE BES EDILMEGI
- V BAP. RADIOPÄSGELLERI ÝÜZE ÇYKARMAK WE DÜZETMEK
- VI BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINIŇ PEÝDALANYLYŞYNA DÖWLET GÖZEGÇILIGI
- 25. madda. Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrmak
- 26. madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adamlar
- 27. madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça baş döwlet inspektorlarynyň we döwlet inspektorlarynyň ygtyýarlary
- 28. madda. Radioýygylyk spektriniň monitoringi (radiomonitoring)
- 29. madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik amala aşyrylanda radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýelerine ýa-da şolary peýdalanyjylara bildirilýän talaplar
- VII BAP. JEMLEÝJI DÜZGÜNLER
TÜRKMENISTANYŇ
K A N U N Y
RADIOÝYGYLYK SPEKTRI HAKYNDA
(Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2000 ý.¸ № 2¸ 15- madda)
Şu Kanun Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektrini dolandyrmagyň, peýdalanmagyň we pedalanylyşyna gözegçilik etmegiň hukuk esaslaryny kesgitleýär.
- madda. Radioýygylyk spektri
- Şu Kanunda radioýygylyk spektri diýlip emeli tolkun geçirijini ulanmazdan, Türkmenistanyň çäginde elektrik aragatnaşygyny guramak üçin peýdalanylýan üç müň gigagersden pes bolan radioýygylyklaryň jemine düşünilýär.
- Radioýygylyk spektri Türkmenistanyň milli serişdesidir.
- madda. Şu Kanunyň täsir ediş çygry
- Şu Kanun Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektrini peýdalanyjylar bolup durýan ýuridik we fiziki taraplara degişlidir.
- Şu Kanunyň düzgünleri aragatnaşyk babatdaky işe ygtyýarnama bermegiň, aragatnaşyk serişdeleriniň we hyzmatlarynyň tassyklaýjy şahadatnamasynyň, radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary Türkmenistanyň gümrük serhedi arkaly geçirmegiň umumy kadalaryny kesgitleýän, şeýle hem elektrik aragatnaşyk, aragatnaşyk hyzmatlarynyň milli operatorlary we iberijiler ulgamlarynyň eýeleriniň arasyndaky gatnaşyklary düzgünleşdirýän Türkmenistanyň hereket edýän kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen bilelikde ulanylýar.
- madda. Radioýygylyk spektrini peýdalanyjy
- Eýeçiliginde, peýdalanmagynda ýa-da ygtyýarynda radioelektron serişdeleri we (ýa-da) ýokary ýygylykly gurluşlary, şeýle hem olary saklamaga, ulanmaga degişli rugsady bolan ýuridik we fiziki tarap Türkmenistanda radioýygylyk spektrini peýdalanyjy diýlip ykrar edilýär. Şu Kanunyň maksatlarynda radioelektron serişdeleri diýlip islän wagtynda şöhlelenmek kuwwaty 100 mWt bolan radiotolkunlary şöhlelendirýän ýa-da şöhlelendirip biljek radioelektron apparaturasyna we elektrik gurluşlaryna düşünilýär.
- Ýokary ýygylykly gurluşlara senagat, ylmy, saglygy goraýyş, durmuş we gaýry maksatlar üçin radioýygylyk kuwwatyny generirlemek we ýerli ýagdaýda peýdalanmak üçin niýetlenen enjamlar we gurluşlar degişlidir, elektrik aragatnaşyk babatynda ulanylmagy muňa degişli däldir.
- madda. Radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasy
- Radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasy önümçilik, ylmy, saglygy goraýyş we gaýry maksatlarda radioaragatnaşygy guramak, radioýygylyklary (radioýygylyklaryň zolagyny) peýdalanmak üçin radioýygylyk spektriniň paýlanylmagyny belleýär.
- Radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasy önümçilik, ylmy, saglygy goraýyş we gaýry maksatlarda radioaragatnaşygy guramak, radioýygylyklary (radioýygylyklaryň zolagyny) peýdalanmak üçin radioýygylyk spektriniň paýlanylmagyny belleýär.
- madda. Dakylan radioýygylyklar hakynda habar
- Radioýygylyklaryň (radioýygylyklar zolaklarynyň) dakylanlygy hakyndaky maglumatlar Radioýygylyklaryň ýeke-täk registrine girizilýär¸ ol radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanynda döredilýän edara (mundan beýläk: Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara) tarapyndan ýöredilýär.
- Radioýygylyklaryň (radioýygylyklar zolaklarynyň) dakylanlygy hakyndaky maglumatlar Radioýygylyklaryň ýeke-täk registrine girizilýär¸ ol radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanynda döredilýän edara (mundan beýläk: Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara) tarapyndan ýöredilýär.
- madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylandygy üçin töleg
- Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektrinden peýdalanmak töleglidir. Radioýygylyk spektrinden peýdalanylandygy üçin töleg Türkmenistanyň Ministrler kabineti tarapyndan bellenilýär.
- Türkmenistanyň Ministrler kabineti döwlet hajatlaryny üpjün edýän aýry-aýry peýdalanyjylary radioýygylyk spektrinden peýdalanandygy üçin tölegden boşatmak hakynda karar kabul etmäge haklydyr.
- madda. Türkmenistanyň halkara şertnamalary
- Eger Türkmenistanyň halkara şertnamasynda şu Kanundaka garanda gaýry düzgünler nazarda tutulsa, onda halkara şertnamasynyň düzgünleri ulanylýar.
- Eger Türkmenistanyň halkara şertnamasynda şu Kanundaka garanda gaýry düzgünler nazarda tutulsa, onda halkara şertnamasynyň düzgünleri ulanylýar.
II BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINIŇ PEÝDALANYLYŞYNY DÖWLET TARAPYNDAN DOLANDYRMAK
- madda. Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanyşyny döwlet tarapyndan dolandyrmagyň maksatlary we wezipeleri
- Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyny döwlet tarapyndan dolandyrmagyň maksatlary şulardan ybaratdyr:
- milli bähbitlerde radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşynyň netijeliligini ýokarlandyrmak;
- elektrik aragatnaşygyň Halkara birleşiginiň radioaragatnaşyk kadasyna laýyklykda hyzmatdaşlygyň halkara çygrynda radioýygylyk spektriniň peýdalanylmagyny üpjün etmek;
- radioýygylyk spektrini peýdalanmak babatynda döwletiň bähbitlerine wekilçilik etmek we goramak.
- Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyny döwlet tarapyndan dolandyrmak arkaly aşakdaky wezipeleriň çözülmegi üpjün edilýär:
- radioýygylyk spektrini peýdalanmak babatynda döwlet syýasatyny işläp taýýarlamak we amala aşyrmak;
- radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasynyň esasynda radioýygylyklaryň (radioýygylyklar zolaklarynyň) paýlanylmagyny tertipleşdirmek;
- radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyny çözmek we bellige almak meselelerini düzgünleşdirmek;
- radioýygylyk spektrini peýdalanmak babatynda ölçegleri we kadalary bellemek;
- radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek.
- madda. Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyny dolandyrmak
- Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyny döwlet tarapyndan dolandyrmak, halkara hyzmatdaşlyk çygrynda radioýygylyk spektrini peýdalanmak meselelerini utgaşdyrmak Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanynda döredilýän radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar (mundan beýläk Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar diýlip atlandyrylýar) tarapyndan amala aşyrylýar.
- Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara toparyň düzümi, ol hakdaky Düzgünnama Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan tassyklanylýar.
- Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň karary boýunça Türkmenistanyň çäklerinde radioýygylyk spektriniň kesgitlenen diapazonynyň peýdalanylyşyny dolandyrmak hukugy şertnamanyň esasynda 5 ýyldan köp bolmadyk möhlet bilen ýuridik ýa-da fiziki tarapa berlip bilner.
III BAP. TÜRKMENISTANYŇ ÇÄGINDE RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINI PEÝDALANMAGYŇ ŞERTLERI WE ÝÖRELGELERI
- madda. Radioýygylyklary dakmak
- Radioýygylyklary (radioýygylyklaryň zolaklaryny) dakmak Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar tarapyndan amala aşyrylýar.
- Radioýygylyk spektriniň kesgitlenen diapazonynyň peýdalanylyşyny dolandyrmak hukugyna Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň rugsadyny alan ýuridik we fiziki taraplar radioýygylyklary şu diapazonyň çäklerinde beýleki peýdalanyjylara paýlamaga haklydyr¸ şunda bu hakda Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara habar berilmelidir.
- Peýdalanyjylaryň arasynda radioýygylyklaryň paýlanylyşy hakyndaky maglumatlaryň berilmezligi Türkmenistanyň kanunçylygynda nazarda tutulan jogapkärçilige eltýär.
- Radioýygylyklary (radioýygylyk zolaklaryny) dakmak haýyşnamalaryň esasynda amala aşyrylýar.
- Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar bäsdeşlik esasynda radioýygylyklary (radioýygylyk zolaklaryny) peýdalanyjyny kesgitlemäge haklydyr.
- Dakylan radioýygylyklary peýdalanmagyň möhleti radioýygylyklardan peýdalanmak şertnamasy bilen bellenilýär.
- Radioýygylyk spektriniň eýeçilige ýa-da möhletsiz peýdalanylmagyna berilmegine ýa-da dakylmagyna ýol berilmeýär.
- Radioýygylyklary paýlamagyň Milli tablisasynda üýtgetmeler sebäpli ýa-da Türkmenistan tarapyndan degişli halkara borçnamalaryň kabul edilmegi bilen baglanyşykly radioýygylyklary peýdalanmak şertnamasynyň şertleri üýtgedilip bilner.
- madda. Radioelektron serişdelerine we ýokary ýygylykly gurluşlara bolan talaplar
- Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary işläp taýýarlamak¸ proýektirlemek¸ öndürmek, gurmak (oturtmak), şeýle hem radioýygylyklary peýdalanmak bilen ylmy-barlag we tejribe- konstruktorçylyk işlerini geçirmek diňe Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar bilen ylalaşylandan soň geçirilýär.
- Işlenip taýýarlanylýan, proýektirlenilýän, öndürilýän we ulanylýan tehniki serişdeleriň tehniki häsiýetnamalary, radiopäsgelleriň mümkin bolan çeşmeleri hökmünde (elektroulag, elektrik geçiriji liniýalar, elektrik esbaplary, awtoulag serişdeleri we başgalar), industrial radiopäsgelleriň ýol berilýän derejesinden ýokary geçmeli däldir.
- Industrial radiopäsgeller diýlip tehniki serişdeler bilen döredilýän, habary bermek üçin niýetlenmedik, radioýygylyk spektriniň diapazonyndaky elektromagnit söhlelenmä düşünilýär
- Radioşöhlelenmäniň kadalary, radiopäsgelleriň ýol berilýän derejeleri, tehniki serişdeleriň synaglaryny bu kadalara laýyk getirmegiň tertibi «Türkmenstandartlary» Baş döwlet inspeksiýasy tarapyndan Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara bilen bilelikde bellenilýär.
- Radioaragatnaşygyň hilini üpjün etmek, şeýle hem radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň döredýän päsgelleriniň öňüni almak maksady bilen Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara Türkmenistanda öndürilýän, daşary ýurtdan getirilýän we iberilýän radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň Türkmenistanda hereket edýän radioşöhlelenmäniň kadalaryna laýyk gelşine gözegçilik edýär.
- madda. Radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen dolandyrylýan ulgamlara bolan talaplar
- Radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen dolandyrylýan we tehniki taýdan ulanylýan ulgamlar Türkmenistanyň çäginde hereket edýän telekommunikasiýalar ulgamlary bilen özara ylalaşykda gurulmalydyr.
- Türkmenistanyň telekommunikasiýalar ulgamy bilen radioýygylyk spektriniň peýdalanylmagyny üpjün etmek aragatnaşyk ulgamlarynyň baglanyşyklylygy hereket ediş durnuklylygyny, habar howpsuzlygyny, umumy merkezleşdirilen dolandyryşy we dessine- agtaryş işini amala aşyrýan edaralar bilen özara hereketi üpjün etmek boýunça kadalar we talaplar ýerine ýetirilen mahalynda amala aşyrylmalydyr.
- Radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen dolandyrylýan ulgamlary üçin enjamlary ibermek görkezilen ulgamlar umumyulgam we obýekt maksatnama-algoritm taýdan üpjün etmek we ony hyzmat taýdan goldamak boýunça degişli dokumentasiýany doly möçberde bermek bilen amala aşyrylmalydyr.
- madda. Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary edinmek (bermek)
- Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary Türkmenistanyň çäginde edinmek (bermek) Türkmenistanyň Ministrler kabineti tarapyndan kesgitlenýän tertipde amala aşyrylýar.
- Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary Türkmenistanyň çäginde edinmek (bermek) Türkmenistanyň Ministrler kabineti tarapyndan kesgitlenýän tertipde amala aşyrylýar.
- madda. Habar howpsuzlygyny üpjün etmek
- Radioýygylyk spektri peýdalanylanda habar howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça çäreler kabul edilmelidir, şol sanda:
- maglumatlar gorlaryna we berilýän habara bolan rugsada idin berilmedik ýagdaýy aradan aýyrýan, aragatnaşyk ulgamlarynyň işiniň gözegçilik edilmän peýdalanylmagyny we bökdelmegini, şeýle hem şahsyýete, jemgyýete we döwlete zyýan ýetirýän maksatlarda peýdalanylmagyny aradan aýyrýan;
- habaryň berlişiniň dowamynda habaryň (maglumatlaryň) ýaşyrynlygyny we bütewiligini üpjün edýän;
- idin berilmedik ýa-da bilgeşleýin bolmadyk gatyşmak synanyşyklary mahalynda aragatnaşygyň hereket etmek düzgüniniň üýtgewsizligini üpjün edýän.
- madda. Radioaragatnaşygyň ýaşyrynlygy
- Başga adresata niýetlenen radiohabar kabul edilýän mahalynda ony bellemek, açmak, onuň mazmunyny we onuň barlygynyň faktyny ýaýratmak ýa-da onuň mazmunyny ýerine ýetirmek gadagandyr, dessine-agtaryş çärelerini we derňew hereketlerini geçirmegiň tertibini kadalaşdyrýan Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan halatlar muňa girmeýär.
- Radioaragatnaşyk kanallary boýunça döwlet syryny düzýän maglumatlary özünde saklaýan kodlaşdyrylmadyk görnüşindäki habary bermek gadagandyr.
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara tarapyndan radiomonitoringiň amala aşyrylmagy radioaragatnaşyk syrynyň bozulmagy diýlip hasap edilmeýär.
- Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara toparyň rugsady bolmazdan, kömegi bilen ýaşyryn radiohabary berip, kabul edip, sifrläp ýa-da sifri açyp bolýan radioelektron serişdeleri we ýokary ýygylylykly gurluşlary saklamak gadagandyr.
- madda. Adamlaryň ýaşaýşyna howp salyş baradaky habarlaryň ileri tutulmagy
- Radioýygylyk spektrini peýdalanyjylar ýerde, deňizde, kosmiki giňişlikde adamlaryň ýaşaýsyna howp salyş baradaky, Türkmenistanda goranmak, howpsuzlyk we hukuk tertibini goramak babatdaky gaýragoýulmasyz çäreler hakyndaky ähli habarlaryň, şeýle hem uly awariýalar, katastrofalar, epidemiýalar, epizootiýalar we tebigy betbagtçylyklar hakyndaky habarlaryň çäksiz ileri tutulyp berilmegini üpjün etmäge borçludyrlar.
- Howp ýa-da kömek signaly kabul edilenden soň radioelektron serişdelerine eýelik ediji ýa-da peýdalanyjy ýagdaýa laýyk hereketlere girişmäge borçludyr. Eger radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň işi howp ýa-da kömek signalyny bermek ýa-da kabul etmek üçin päsgelçilik bolýan bolsa, onda radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýesi we peýdalanyjy şobada olaryň işini togtatmaga borçludyr.
- madda. Habar bermegiň usullary we tärleri
- Habar bermegiň usullary we tärleri hem-de olary ýerlemegiň tehnikasy radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen aragatnaşyk ulgamynyň telekommunikasiýalaryň dünýä setine goşulmagyny üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylmalydyr hem-de elektrik aragatnaşygyň halkara birleşiginiň (EHB) maslahatlaryny ödemelidir.
- Habar bermegiň usullary we tärleri hem-de olary ýerlemegiň tehnikasy radioýygylyk spektrini peýdalanmak bilen aragatnaşyk ulgamynyň telekommunikasiýalaryň dünýä setine goşulmagyny üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylmalydyr hem-de elektrik aragatnaşygyň halkara birleşiginiň (EHB) maslahatlaryny ödemelidir.
- madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşy hakyndaky habary bermek
- Radioýygylyk spektrini peýdalanyjylar Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar tarapyndan bellenilýän tertipde, şeýle hem radioýygylyklary peýdalanmak şertnamasyna laýyklykda berlen radoýygylyklaryň (radioýygylyk zolaklarynyň) peýdalanylyşy hakyndaky habary berýärler.
- Radioýygylyk spektrini peýdalanyjylar Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar tarapyndan bellenilýän tertipde, şeýle hem radioýygylyklary peýdalanmak şertnamasyna laýyklykda berlen radoýygylyklaryň (radioýygylyk zolaklarynyň) peýdalanylyşy hakyndaky habary berýärler.
- madda. Elektromagnit utgaşdyryjylygy boýunça talaplar
- Radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary peýdalanyjylaryň hemmesi tarapyndan radioýygylyk spektriniň peýdalanylmagy elektromagnit utgaşdyrylyşynyň pugta üpjün edilmeginde amala aşyrylmalydyr, olaryň tehniki häsiýetnamalary bolsa Türkmenistanyň çaginde hereket edýän bellenilen ölçeglere we tehniki kadalara laýyk gelmelidir.
- Radioelektron serişdeleriniň elektromagnit utgaşdyryjylygynyň, olaryň parametrleriniň ölçeglere we tehniki kadalara laýyk gelşine gözegçilik etmek Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara tarapyndan radioýygylyk spektrini peýdalanyjylaryň radioýygylyk gulluklary bilen bilelikde amala aşyrylýar.
- Peýdalanyjylaryň täze döredilýän tehniki serişdeleri we baglanyşykly stansiýalary Türkmenistanyň çägindäki radioelektron serişdeleri we ýokary ýygylykly gurluşlar bilen elektromagnit utgaşdyryjylygy üpjün etmelidir.
IV BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINDEN PEÝDALANMAK HUKUGYNYŇ ÇÄKLENDIRILMEGI WE BES EDILMEGI
- madda. Radioýygylyk spektrinden peýdalanmak hukugynyň togtadylmagy
- Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar döwlet ähmiýetli çäreler geçirilýän döwründe radioýygylyk spektrinden peýdalanmak hukugyny togtatmaga ýa-da çäklendirmäge haklydyr.
- Döwletiň goranmak, milli howpsuzlyk we hukuk tertibiniň maksatlary üçin berlen radioýygylyklary peýdalanmak Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar tarapyndan degişli döwlet edaralary bilen ylalaşylyp, togtadylyp, çäklendirilip ýa-da bes edilip bilner.
- Radioýygylyk spektrinden peýdalanmak hukugy Tükmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara tarapyndan aşakdaky halatlarda togtadylyp ýa-da çäklendirilip bilner, ýagny:
- radioýygylyklardan peýdalanmak rugsadynyň ýa-da şertnamasynyň şertleri bozulanda;
- radioýygylyk spektriniň peýdalanylanlygy üçin tölegiň wagtynda tölenmedik halatynda.
- madda. Radioýygylyk spektrinden peýdalanmak hukugynyň bes edilmegi
- Radioýygylyk spektrinden peýdalanmak hukugy aşakdaky halatlarda togtadylýar:
- raýatlaryň hukuklaryna, kanuny bähbitlerine, ahlaklylygyna, döwletiň ykdysady bähbitlerine zyýan ýetirilende;
- peýdalanylýan radioelektron serişdelerinden we ýokary ýygylykly gurluşlardan ilatyň janynyň ýa-da saglygynyň howpsuzlygyna hakyky howp dörände;
- radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary peýdalanmak arkaly daş-töwerekdäki gurşawyň ýagdaýyna zyýan ýetirilende;
- radioýygylyklardan peýdalanmak rugsadynyň ýa-da şertnamasynyň hereket ediş möhleti gutaranda;
- aragatnaşyk işini düzgünleşdirýän şu Kanunda we Türkmenistanyň gaýry kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenilen talaplar, şeýle hem radioýygylyklardan peýdalanmak şertnamasynyň şertleri berjaý edilmese;
- dakylan radioýygylyklardan ýüz öwrülende;
- ýuridik tarap ýatyrylanda ýa-da fíziki tarapyň işi bes edilende.
- madda. Adatdan daşary ýagdaýlar dörän mahalynda peýdalanyjylaryň radioelektron serişdelerini peýdalanmak
- Ýertitremeler, suwjoşmalar, ýangynlar, epidemiýalar we beýleki adatdan daşary ýagdaýlar bolan mahalynda Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar peýdalanyjylaryň radioelektron serişdelerini ulanmagyna çäklendirmeler girizmäge, şeýle hem döwletiň howpsuzlygyny üpjün etmek, adatdan daşary ýagdaýlary ýa-da olaryň netijelerini ýok etmek maksady bilen bu serişdeleri peýdalanmaga haklydyr.
- Radioaragatnaşyk ulgamlary şahsyýetiň, jemgyýetiň we döwletiň bähbitlerine zyýan ýetirýän maksady bilen peýdalanylanda Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar radioýygylyk spektrini peýdalanyjylaryň işini, şeýle hem islendik terminal serişdeleriň hem-de bu ulgamlaryň Türkmenistanyň çägindäki ýer stansiýalarynyň işini togtatmaga, şeýle hem Türkmenistanyň çägine hemra aragatnaşygynyň kosmiki apparatlarynyň şöhlelenmegine çäklendirme girizmäge haklydyr.
V BAP. RADIOPÄSGELLERI ÝÜZE ÇYKARMAK WE DÜZETMEK
- madda. Radiopäsgelleriň çeşmesiniň ýerleşýän ýerini agtarmak we anyklamak
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara telewideniýäni, radio alyp eşitdirişi, radioaragatnaşygy kabul etmäge päsgel berýän çeşmeleri-tehniki serişdeleri agtarýar we ýerleşýän ýerini anyklaýar.
- Degişli halatlarda radiopäsgelleriň çeşmelerini agtarmak Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edaranyň, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk komitetiniň we Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň wekillerinden durýan dessine-agtaryş topary tarapyndan geçirilýär.
- madda. Radiopäsgelleri düzetmek
- Eger radio kabul edişe päsgeller tehniki serişde-ýuridik tarapa degişli radiopäsgelleriň çeşmesi arkaly döredilse, onda radiopäsgelleriň çeşmesiniň eýesine radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adam tarapyndan radiopäsgelleri düzetmek, tehniki serişdäniň durkuny täzelemek ýa-da çalyşmak boýunça maslahatlar bilen tabşyryk berilýär.
- Ýuridik tarap görkezilen möhlete tabşyrygy ýerine ýetirmedik mahalynda radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adam radiopäsgelleriň çeşmesiniň işini togtatmak bilen radio kabul edişe päsgelleri düzetmek hakynda gaýtadan tabşyryk berýär hem-de administratiw hukuk tertibiniň bozulmagy hakyndaky protokoly resmileşdirýär.
- Şeýle tehniki serişdeleriň hereketlerini togtatmak ýa-da saklamak diňe Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara toparyň ýazmaça razylygy bolan mahalynda mümkindir.
- Eger radio kabul edişe päsgeller tehniki serişde-şahsy eýeçilik hukugyndaky fiziki tarapa degişli radiopäsgelleriň çeşmesi arkaly döredilse, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adam tarapyndan onuň eýesine onuň işini (ulanylyşyny) togtatmak bilen radiopäsgelleri düzetmegiň gerekdigi hakynda tabşyryk berilýär we abatlamak ýa-da tehniki serişdäni-radiopäsgelleriň çeşmesini çalyşmak maslahat berilýär. Zerur abatlamagy geçirmekden ýa-da tehniki serişdäni-radiopäsgelleriň çeşmesini çalyşmakdan ýüz öwrülen mahalynda radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adam administratiw hukuk tertibiniň bozulmagy hakyndaky protokoly resmileşdirýär.
- Wezipeleri we maksatlary ilatyň ýaşaýşyna, saglygyny goramaga gönükdirilen (elektroulag-ýerüsti şäher we demir ýol, elektrik geçiriji liniýalar, elektrik podstansiýalary we ş.m.) tehniki serişdeleriň işini - radiopäsgeller çeşmeleriniň işini (ulanylyşyny) togtatmaga ýol berilmeýär.
- Tehniki serişdäni-radiopäsgelleriň çeşmesini ulanyşa geçirmek, ondan radio kabul edişe päsgeller düzedilenden soň, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adamyň rugsady esasynda amala aşyrylýar.
- Eger radio kabul edişe päsgeller tehniki serişde-ýuridik tarapa degişli radiopäsgelleriň çeşmesi arkaly döredilse, onda radiopäsgelleriň çeşmesiniň eýesine radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adam tarapyndan radiopäsgelleri düzetmek, tehniki serişdäniň durkuny täzelemek ýa-da çalyşmak boýunça maslahatlar bilen tabşyryk berilýär.
VI BAP. RADIOÝYGYLYK SPEKTRINIŇ SERIŞDESINIŇ PEÝDALANYLYŞYNA DÖWLET GÖZEGÇILIGI
- madda. Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrmak
- Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar we Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara tarapyndan amala aşyrylýar.
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylşyna gözegçilik etmek baradaky edara hakyndaky Düzgünnama Türkmenistanyň Ministrler kabineti tarapyndan tassyklanylýar.
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edaranyň esasy wezipeleri şulardan ybaratdyr, ýagny:
- Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektrini netijeli peýdalanmak boýunça döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek
- şu Kanunyň we Türkmenistanyň çäginde aragatnaşyk hyzmatlarynyň bitirilmegini düzgünleşdirýän Türkmenistanyň gaýry kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň ýerine ýetirilişine gözegçiligi üpjün etmek;
- Türkmenistanyň çäginde radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna tehniki radiogözegçiligiň amala aşyrylyşy;
- Türkmenistanyň çäginde elektrik aragatnaşygynyň hyzmatlaryny bitirmek üçin niýetlenen radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň işçi ýygylyklarynyň we çagyryş signallarynyň niýetlenilişini we hasaba alnyşyny barlamak;
- telewizion we radio kabul edişiň industrial päsgelleri basyp ýatyrmagy üpjün edýän zerur enjamlar bilen radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlary enjamlaşdyrmak boýunça gözegçilik etmek;
- radioýygylyk dakmak we elektromagnit utgaşdyrmak hasabynyň awtomatlaşdyrylan maglumatlar gorunyň ulgamyny girizmek we hemişe kämilleşdirmek.
- Radioýygylyk spektriniň serişdesiniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar we Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek baradaky edara tarapyndan amala aşyrylýar.
- madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adamlar
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan wezipeli adamlar şulardyr:
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça edaranyň başlygy (direktory), ol bir wagtda radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça Türkmenistanyň baş döwlet inspektory bolup durýar;
- Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça edaranyň welaýat, etrap we şäher kiçi bölümleriniň başlyklary, olar şol bir wagtda welaýatlarda, etraplarda we şäherlerde radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça baş döwlet inspektorlarydyr.
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýan we şol bir wagtda-da radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça döwlet inspektorlary bolup durýan beýleki wezipeli adamlaryň sanawy Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça edara hakyndaky Düzgünnama bilen bellenilýär.
- madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça baş döwlet inspektorlarynyň we döwlet inspektorlarynyň ygtyýarlary
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça Türkmenistanyň baş döwlet inspektory, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň baş döwlet inspektorlary, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik etmek boýunça döwlet inspektorlary şahadatnamalaryny görkezmegi bilen aşakdaky ygtyýarlara eýedirler:
- radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň, olary öndürmek, getirmek, olaryň söwdasy ýa-da olary ulanmak üçin rugsatlaryň barlagyny amala aşyrmak;
- radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly gurluşlar nädogry peýdalanylan halatynda Türkmenistanyň gaýry kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenen tertipde radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýelerine administratiw hukuk tertibiniň bozulandygy hakynda protokol düzmek;
- şu Kanunyň we Türkmenistanyň gaýry kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň düzgünlerine laýyklykda başga ygtyýarlyklary amala aşyrmak.
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanyşyna gözegçilik boýunça Türkmenistanyň döwlet inspektory, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik boýunça welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň baş döwlet inspektorlary, radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik boýunça döwlet inspektorlary şu Kanunyň radio aragatnaşygy babatynda döwlet häkimiýeti we dolandyryş edaralary, ýerli ýerine ýetiriji häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen bilelikdäki hereketlerinde Türkmenistanyň başga kanunçylyk namalarynyň talaplarynyň ýerine ýetirilişine gözegçiligi amala aşyrýarlar.
- madda. Radioýygylyk spektriniň monitoringi (radiomonitoring)
- Radioýygylyk spektriniň monitoringi diýlip radioýygylyk spektriniň ýagdaýyna, onuň çeşmeleriniň peýdalanylyşyna baha berlişine gözegçilik üçin niýetlenilen guramaçylyk-tehniki çäreleriň toplumyna düşünilýär.
- Radiomonitoring Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik boýunça edara tarapyndan amala aşyrylýar.
- Radioýygylyk spektriniň monitoringini amala aşyrmagyň tertibi Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky radioýygylyklar baradaky pudaklaýynara topar tarapyndan bellenilýär.
- madda. Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşyna gözegçilik amala aşyrylanda radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýelerine ýa-da şolary peýdalanyjylara bildirilýän talaplar
- Radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýesi ýa-da şolary peýdalanyjy radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlarynyň ulanylmaga berlen ýerinde şolaryň tehniki ýagdaýyny we ulanylyşyny barlamak üçin radioýygylyk spektriniň peýdalanyşyna döwlet gözegçiligini edýän wezipeli adamy goýbermäge borçludyr.
- Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňüne tutulan halatlarda, radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly gurluşlaryň eýesi ýa-da peýdalanyjysy radioelektron serişdeleriniň we ýokary ýygylykly enjamlaryň ulanylyşyna barlag geçirmek üçin dessine agtaryş çärelerini ýa-da derňew hereketlerini amala aşyrýan wezipeli adamlary goýbermäge, şeýle hem radio aragatnaşygynyň guralyşy hakyndaky habary bermäge borçludyr.
- madda. Radioýygylyk spektri hakyndaky kanunçylygyň bozulandygy üçin jogapkärçilik
- Radioýygylyk spektri hakyndaky kanunçylygyň bozulmagynda günäkär adamlar Türkmenistanyň kanunçylygy tarapyndan bellenilen tertipde jogapkärçilik çekýärler.
- Radioýygylyk spektri hakyndaky kanunçylygyň bozulmagynda günäkär adamlar Türkmenistanyň kanunçylygy tarapyndan bellenilen tertipde jogapkärçilik çekýärler.
- madda. Jedelleriň çozülmegi
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşy babatda ýüze çykýan jedeller Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde çözülýär.
- Radioýygylyk spektriniň peýdalanylyşy babatda ýüze çykýan jedeller Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde çözülýär.
Türkmenistanyň Saparmyrat
Prezidenti Türkmenbaşy
Aşgabat şäheri
2000-nji ýylyň 15-nji iýuny
№ 30-II


c: text/html

text:
Iň täzeler
- Türkmenistanyň Prezidenti Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentini gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady
- Gasemi: Saudylar Sionistleriň ýanynda Ortagündogarda jenaýatyň simwolyna dönendirler
- Kamalwwandi:ýadro ylalaşygyň bozulmagy halkara köpçüligine urgy mysalyndadyr
- Eýranyň ýadro işlerine Braziliýa goldaw berýär
- Eýran bilen Orsýetiň parlament hyzmatdaşlyklary barada bir ylalaşyga gol goýuldy
- Ruhani:ýadro ylalaşygyň bozulmagy bilen ygraryndan dänen taraplar puşman boljakdyrlar
- Aşgabada Aziýa futbol konfederasiýasynyň wekiliýeti bardy
- Minskde GDA-nyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi geçirildi
- Hytaý bilen Orsýet ýadro ylalaşygyny bozmak dogrusyndaky Amerikanyň hereketini ýazgardylar
- Brujerdi: ýadro ylalaşygyndan peýdalanyp bilýän mahalyna çenli Eýran ýadro ylalaşygyndan çykmaz
Saturday, 08 February 2014 21:48
Alymlaryň we nadanlaryň tapawudy
Sunday, 02 February 2014 22:39
Riýa barada (audio)
Friday, 31 January 2014 01:54
Gysganç we bahyl adamlar barada (audio)
Wednesday, 29 January 2014 14:55
Yslam dini we musulmanlaryň ýöritelikleri
Tuesday, 28 January 2014 21:13
Haýyr-yhsan barada
Tuesday, 28 January 2014 20:26
Hz Salman Farsi barada
Monday, 27 January 2014 11:37
Hudaý üçin we yhlas bilen iş etmek
Sunday, 26 January 2014 18:46
Gaýypdan habarly bolamak Hudaýa mahsus sypatdyr (audio)
Sunday, 19 January 2014 23:58

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TM HYZMAT
APK programmalar
Programma hakda: TM HYZMAT resmi programmasy...
Programma hakda: Maşyn almak/satmak we beýleki bildirişler...
Programma hakda: Adyndan belli bolşy ýaly bu programma post paýlaşmak üçin döredilen...
Programma hakda: Öwrenmeli bilen HEMMEZAT aňsatdyr...
Programma hakda: Aýdymlary birinji bolup ýükle...
Programma hakda: Jaý satýaňmy? Gözleýäňmi? Onda bu programma seniň üçin...
Programma hakda: Bu programmanyň kömegi bilen smartfonyňyzyň ýüzüne dürli temalar goýup bilersiňiz, şol sanda 3D temalar...
Programma hakda: Iň täze kinolary online görmek we ýüklemek üçin iň gowy programmalaryň biridir...
Programma hakda: Bu programmanyň kömegi bilen suratlara effekt berip bezäp bilersiňiz, şeýle hem programma suraty düýpgöter üýtgedip biler...
Programma hakda: Bu programma sosial ulgama meňzeş diýseňem bolar, dürli uly bolmadyk makalalar, maslahatlar, suratlar, teswirler...
Programma hakda: Ady belli DUBSMESH programmasy, wideo ýazmak, oňy bezemek, ses bermek we paýlaşmak...
Programma hakda: Ýönekeý programma pissa taýýarlamak üçin dürli reseptleri hödürleýär, reseptleri gowy bolany üçin hem maslahat berýäs...
Programma hakda: Gaty üýtgeşik programma, wideony ýazyp ony tersine öwrüp fantastiki görnüşe getirip biler ýa bolmasada kinodakylar ýaly...
Programma hakda: Aýdym-sazlary kesmek, olardan rington ýasamak üçin iň gowy ýönekeý programmalaryň biridir, maslahat berýäs...
Programma hakda: Telefonlar üçin antiwirus programma Kaspersky, beýleki programmalara garaňda wirus tapmak ukyby güýçlidir...
Programma hakda: Işýeriňizde güýmenmek üçin gowy programma we şol sanda hem logiki taýdan gurnalan, wagtyňyz çalt geçirmek üçin...
Programma hakda: Maşyn süresiňiz gelse, telefonda sürip bolar, bu oýnyň graffikasy we detalizasiýasy maşyn sürmegi hakykada golaý edýär...
Programma hakda: Ynha-da gelip ýetdik, bu MadLipz eşiden bolsaňyz gerek Dubsmash programma meňzeş, emma birnäçe esse has işjeň, wideolara ses berip, gülki ýasap bolar...
Programma hakda: Portalda rus aýdymlary diňleýän bolsaňyz, aýdymçylaryň suratlanyny kubik boýunça ýygnamak we olaryň haýsy aýdymçydygyny tanamak, gaty gyzykly...
Programma hakda: Programma size başga bir programmany iki edip ulanmaga mümkinçilik berer, şol sanda özi köp ýer tutýandyr...
Programma hakda: Smartfon üçin klawiaturalaryň arasynda iň işjeň, ýeňil we düşnükli programmany saýlap aldyk, ulanyp göriň, pikir galdyryň...
Programma hakda: Bu programmaň kömegi bilen bir ýerlerde eşidip halan aýdymyňyzyň adyny bilmeýän bolsaňyz, programmany açyp sazyny mikrofona tutmak ýeterlikdir, özi tapyp berer...
Programma hakda: Matematikada nädip çalt hasaplap bolar? Ynha bu programmada çalt hasaplamagyň görnüşleri we öwredilşi bardyr...
Programma hakda: Beýleki sözluklere garaňda söz bazasy gaty uly we "dogryçyl" diýsek ýalňyşmarys, terjime edişi hakykada gaty golaý, umuman iň gowsy...
Programma hakda: Öziňizi güýçli strateg saýýan bolsaňyz, şu programmadaky meseleleri çözüp görmegiňizi maslahat berýäs...
Programma hakda: Esasan pdf format bilen işleşýän adamlar üçin, kähalatda telefonlar pdf göterenok, bu programma okamaga mümkinçilik berer (mysal üçin kitaplar)...
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk


text:
Günbatar döwletleri ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň Orsýeti 7-ler toparyna yzyna çagyrmak pikirini oňlamadylar.
German kansleri Angela Merkel munuň gündogar Ukrainadaky konflikti çözmekde “progres” bolýança başa barmajakdygyny aýtdy.
Ýediler toparyna Ýewropa Bileleşiginiň dört ýurdy girýär we olar sammitden öň özara maslahat edip, Ukrainadaky problemalarda düýpli öňegidişlik gazanylýança Orsýetiň 7-ler toparynyň formatyndaky sammitlerine dolanyp bilmejekdigi barada ylalaşyga geldiler diýip, Merkel Kanadanyň Kubek şäherinde 8-nji iýunda başlanan sammitiň öňünden aýtdy.
Orsýet bu topardan dört ýyl ozal, Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa edip, gündogar Ukrainadaky urşa meçew bereninden soň çykaryldy.
Bu uruşda 10,300 adm öldürildi.
G7 toparyna Kanada, Fransiýa, Germaniýa, Italiýa, Ýaponiýa, Britaniýa we Birleşen Ştatlar girýär.


text:
Aktual Analiz 28
Türkiýe we Türk ýaragly güýçleri has-da güýçlendi
Türkiýe geçen ýyllaryň dowamynda goranyş senagatynda uly ösüşler etdi. Köp sanly ýarag ulgamyny we ok-därini ýerli şertlerde öndürmegiň hötdesinden gelen türk goranyş senagaty bir tarapdan Türk ýaragly güýçleriniň daşary ýurtlara bolan garaşlylygyny azaldýar, beýleki tarapdan bolsa türk ykdysadyýetine we daşary syýasatyna möhüm goşant goşýar. Türk goranyş senagatynyň ösüş tapgyrynyň taryhy uzak ýyllardan gözbaş alýan hem bolsa, Adalat we ösüş partiýasynyň 2002-nji ýylda häkimiýet başyna gelmeginden soň depgini has-da güýçlendi. Geçen ýyllaryň dowamynda önüdirilen ýarag ulgamlary bilen Türkiýe we Türk ýaragly güýçleri has-da güýçlendi.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýäniň goranyş senagatynda eden ösüşleri netijesinde köp sanly guryýer ulaglary, deňiz ulaglary, awiasiýa we kosmos, söweş we elektronik ulgamlar, ýarag ulgamlary, radar we elektronik söweş, logistika we tälim ugurlarynda iňňän möhüm ösüşler edildi. “KIRPI”, “BMJ EFE”, “KAÝA”, “PARS”, “EJDER”, “EJDER ÝALÇYN”, “KOBRA” WE “URAL” ýaly üstünlikli sowutly ulaglary öndüren türk goranyş senagaty, ulaglary bir tarapdan türk ýaragly güýçlerine gowşurýan bolsa, beýleki tarapdan-da daşary ýurtlara eksport edýär. Esasanda terrorçylyga garşy göreşde başarnygyny subut etmeginden soň türk sowutly ulaglary daşary ýurtlarda has-da uly gyzyklanma döretmäge başlady. Türk önümleriniň NATO-nyň standartlaryndan hem ýokary bolmagy, önümçilik gymmatynň pes bolmagy we daşary ýurt satuwynda syýasy talaplaryň öňe sürülmezligi türk önümlerine halkara bazarlarynda isleg bildirilmegine sebäp boldy. Türkiýe guryýer ulaglarynda gazanan üstünligine deňiz we howa ulaglarynda hem ýetmegiň hötdesinden geldi.
Türk goranyş senagatynyň milli şertlerde öndüren “MILGEM” deňiz ulaglary we “ATAK” dik uçarlary türk goranyş senagatynyň taryhyndaky iň uly satuwlary amala aşyrmagyň hötdesinden geldi. Türkiýeden Pakistana 1,5 milliard dollarlyk 30 sany “ATAK” dik uçarynyň satylmagy hem türk ykdysadyýetine hem-de Türkiýe-Pakistan gatnaşyklaryna uly goşant goşdy. Pakistanyň “ATAK” dik uçarlarynyň alynmagy baradaky şertnama gol goýmagyndan soň Türkiýede 4 sany “MILGEM” gämisiniň alynmagy barada hem ylalaşyga gol çekişilmegi Türkiýäniň taryhynda bir gezekdäki iň uly goranyş senagaty eksportynyň amala aşyrylmagyna şert döretdi.
Türkiýäniň howa ulaglarynyň öndürilmeginde gazanan ünstünliginiň beýleki bir görkezijisi bolsa ýaragly we ýaragsyz “BAÝRAKTAR” uçarmansyz howa ulagy. Katarda geçirilen “DIMDEX 2018” sergisiniň çäginde Katara 6 sany “Baýraktar TB2” uçarmansyz howa ulagynyň eksporty üçin ylalaşyk gazanyldy. Sergide şol bir wagtda “BMJ”, “AMAZON”, “KIRPI”, “EJDER ÝALÇYN”, “AKID” harby tälim gämisi “Ares” dürli görnüşlerde göçme platformalar we “Ýonja Onuk MRTP-24/u” eksport edip, jemi 700 million dollarlyk ylalaşyga gol çekişilendigi habar berildi.
Türk howa ulaglarynyň üstünligini görkezýän beýleki bir görkeziji bolsa Ukraina bilen Türkiýäniň arasynda Ukraina “BARAKTAR” uçarmansyz howa ulagynyň satylmagy we bilelikde fabrik açmak üçin ylalaşyk habarnamasyna gol çekişilmegi.
Goranyş senagatynyň gazanan üstünligini görkezmek taýdan “Ýefrat Galkany” we “Zeýtun Şahajygy” operasiýalary iňňän möhüm harby operasiýalar. Türk ýaragly güýçleriniň DAIŞ-e we PKK/ÝPG-ä garşy göreşen operasiýalarynda türk goranyş senagatynyň öndüren tehnikalary öňe saýlanypdy. Türk goşunynyň Siriýadaky agyr şertlere garamazdan iki operasiýada hem üstünlik gazanmagynyň esasy sebäplerinden biriniň goranyş senagatyndaky ösüş bolandygy ikiuçsyzdyr.
“Ýefrat Galkany” we “Zeýtun Şahajygy” operasiýalarynyň dowamynda türk goranyş senagatynyň ulaglarynyň we enjamlarynyň islegleri doly kanagatlandyrmagy Türkiýäniň garaşsyzlygyny güýçlendirendigini görkezýär. Iki operasiýada-da öňe saýlanan 6 sany ýerli önüm bardy. Şolar; Milli pyýada tüpeňi, Gaubisalar, Baýraktar ýaragly uçarmansyz howa ulaglary, ATAK dik uçarlary, EJDER ÝAlÇYN we KIRPI.
Türk esgeriniň milli pyýada tüpeniňi ulanmagy, Siriýadaky nyşanalaryň ýaragly we ýaragsyz uçarmansyz howa ulaglary tarapyndan kesgitlenip, ýok edilmegi, gaubisalaryň Türkiýe serhedinden Siriýadaky nyşanalary derbi dagyn etmegi, ATAK dik uçarlarynyň Afrin ýaly daglyk meýdanda terror pozisiýalaryna garşy netijeli peýdalanylmagy, EJDER ÝALÇYN we KIRPI sowutly ulaglarynyň türk esgerini terror hüjümlerinden goramagy aslyna seredilende türk goranyş senagatynyň iň uly synagydy. Türk goranyş senagatynyň öndüren ýarag ulgamlarynyň söweş meýdanynda üstünlikli ulanylmagy halkara arenasynda goranyş senagaty üçin uly görkezlişdir.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirdik.


text:
Bangladeşiň paýtagtynda dünýewi kitaplaryň neşirýatçysy pyçaklanyp öldürildi. Dhakada amala aşyrylan başga-da hüjümlerde dünýewi makalalary çap edýän iki blogger ýaralandy.
Polisiýanyň berýän maglumatyna görä, Jagriti Prokaşoni neşirýatynyň başlygy Faisal Arefin Deepanyň pyçaklanan jesedi öz öýünde, ikindinara tapylypdyr.
Mundan öň, Şudhdhoswar neşiriýatynyň iki bloggeri hem näbelli hüjümçiler tarapyndan pyçaklandy. Pidalar keselhana ýerleşdirildi.
Hüjümleriň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç kim öz üstüne almady. Emma mundan ozal şuňa meňzeş hüjümleri ýerli “Ansarullah Bangla” atly yslamçy topar amala aşyrypdy.


text:
Kiçijik çaganyň ynamy
Kiçijik gyzjagaz öz otagyna girdi we gizläp goýan ýerinden bankajygy çykardy. Ol bankaň içindäki ýygnan teňňeleriniň ählisini dökdi-de sanamaga durdy. Olary ýuwaşjadan emaýlyja sanady. “Üç gezek sanamaly, olar anyk dogry bolmaly. Men ýalňyşmaly däldirin” diýip içini gepletdi. Ol gyzjagazy ady Tessdi.
Teňňelerini sanap bolandan soňra olary bankaň içine gaýtaryp saldy-da, gapagyny ýapdy. Soňra öýdäkilerine görünmän, arka gapydan çykyp, ýaşaýan jaýyndan alty ýüz metr uzakda ýereleşen öz köçesiniň soňky başynda ýerleşen Rehall-laryň Dermanhanas diýilýän derman satylýan dükana bardy. Dükanyň gapysynda gyzyl Indeýsler Başlygynyň belligi asylgy durdy.
Kiçijik gyzjagaz ermançynyň özüne üsn bermegine garaşdy, emma ol şol wagt gaty işlidi. Gyzjagaz ünsi özüne çekjek bolup, aýaklary bilen pola uryp ses çykarýardy. Netije bolmady. Iň erbet ses çykarjag meňzäp, damagyny kakmaga başlady. Onda-da oňa üns beren bolmady. Soňunda, ol elindäki bankasyndan bir teňňäni çykardy-da aýna stola uryp başlady. Bu netije berdi.
Dermançy: “Saňa näme gerek? “ diýip sorady we ene-de: “Men şu wagt köp wagt bäri görüşmedik Çikagodaky doganym bilen gürleşýän” diýip gyzjagazyň jogap bermegine garaşman gürledi.
Gyzjagaz bolsa jogap berip: “Bolýa, men hem öz doganym barada gürleşmäge geldimä” diýip nygtap aýdýardy. “Ol gaty erbet keselledi… we men onuň üçin bir gudrat satyn almaga geldim.”
“Men düşünmedim, näme diýdiň?” diýip dermançy haýran galyp sorady.
“Onuň ady Andrew we onuň kellesiniň içinde bir erbet zat ösýärmiş. Kakam aýtdy, ony diňe bir gudrat halas edip bilýärmiş, sizde gudrat näçe baha durýar?” diýip gyzjagaz telmirip sorady.
“Kiçijik gyzjgaz! Biz bu taýda gudratlar satamyzok…saňa ýardam edip bilmeýändigim üçin bagyşlarsyň” diýip dermançy mylakatlyrak bolmaga çalyşdy.
“Meni diňläň, men-deee bu üçin tölemäge pul bar. Eger bular ýeterlik bolmasa, men galanyny hem getirip biljek. Onuň näçe durýandygyny maňa aýdaý!”
Dermançynyň dogany gowyja geýinen bir adamdy, ol aşak egildi-de gyzjagazdan “seniň doganyňa nähili gudrat gerek diýip?” sorady.
“Men bilemok,” diýip gyjjagazyň gözleri ýaşdan doldy. “Men onuň gaty erbet syrkawdygyny bilýän we ejem oňa operasiýa gerek diýýär. Emma meniň kakam ol üçin töläp bilenok, şonuň üçin men gudrat almaga pulymy ulanmakçydym”
Çikagodan bolan adam, “Sende näçeräk puluň bar?” diýip sorady. “Bir dollar we onbir sentim bar, “ diýip, çalaja eşitdirip gyzjagaz jogap berdi. “Mende bar bolan pullar şular, emma… ene-de gerek bolsa men getirerin.”
Ol adam ýylgyryp,“Bolýa, seret bu nähili gabat gelme, bir dollar we onbir sent–kiçijik doganyň üçin gerek bolan gudratyň –edil tölegi…”
Ol onuň puluny bir elinde tutdy we gyzjagazyň kiçijik elini beýleki eli bilen tutup, “Meni ýaşaýan jaýyňyza alyp bar. Men seniň doganyňy we ataň-eneň bilen görüşmek isleýän. Göreliň hany, mende saňa gerek bolan gudrat barmyka,” diýip ýüzlendi.
Ol gowyja geýinen adam, neuro-hirurgiýada belli hirurg, doktor Carlton Armstrongdy.
Gyzjagazyň dogany Andrew üçin operasiýa mugt geçirildi we hemme zat şowly bolup, birnäçe günden soňra ol öýüne dolanyp geldi we sag amandy.
Ejesi we kakasy, olary şu şowly hadysa getiren yzygiderli wakalar hakynda şatlykly gürrüň edýärdiler.
“Operasia- bu hakyky gudrat, ol üçin näçe pul tölemeli bolardy?” diýip ejesi ýuwaşja pyşyrdady.
Gyzjagaz bolsa ýylgyrdy. Ol, bu gudratyň bahasynyň näçedigini bilýärdi…bir dollar we onbir sent…munuň üstesine bolsa– kiçijik çaganyň ynamy!
Isa diýdi:“Degmäň, çagalar Meniň ýanyma gelsin, olary bökdemäň. Çünki Hudaýyň Patyşalygy şular ýalylaryňkydyr.Kim Hudaýyň patyşalygyny bir çaga ýaly kabul etmese, ol ýere asla girip bilmez!” Luka 18:16-17


text:
Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz regiony Çeçenistanyň ýolbaşçysy Ramzan Kadyrow çeçenistanlylaryň Siriýada gulluk edýändigini tassyklady.
Kadyrowyň 24-ni ýanwarda Instagram sosial ulgamynda ýazmagyna görä, çeçen müftüsi Salah-Hajy Mezhiýew we Kadyrowyň ýakyn ýarany Orsýetiň parlamentiniň agzasy Adam Delimhanow ýakynda Siriýadan gaýdyp gelipdir.
Kadyrow agzalan iki adamyň Orsýetiň goranmak ministrliginiň harby polisiýa batalýonuna sapar edendigini we “ol ýerde Çeçenistandan ýaşlaryň gulluk edýändigini” mälim etdi.
Dekabr aýynda peýda bolan media maglumatlarynda Çeçenistanyň ýörite polisiýa güýçleriniň kenarýaka Latakia şäheriniň golaýyndaky Orsýetiň Hmeimim howa bazasyny goramak üçin Siriýa iberilendigi habar berlipdir. Kadyrow şonda bu maglumatlary ret edipdi.
Kadyrowyň 24-nji ýanwarda çap eden maglumatynda Mezhiýewiň we Delimhanowyň prezident Başar al-Assadyň dogany Maher al-Assad bilen we baş harby ýolbaşçylary bilen duşuşandygy aýdyldy.
Orsýet Siriýanyň hökümetine uly diplomatik we harby ýardamyny berip gelýär. Siriýada alty ýyl bäri dowam edýän uruş zerarly 300 müňden gowrak adam wepat boldy.


text:
31-nji ýanwarda Aşgabatda Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň we “Çalyk Holding A.Ş.” kompaniýasynyň arasynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan elektrik geçiriji ulgamynyň taslamasyny durmuşa geçirmekde hyzmatdaşlyk boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekildi.
Türkmen döwlet habarlar (TDH) gullugynyň maglumatyna görä, bu gezekki duşuşyk prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Energetika ministrligi tarapyndan Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gazgeçirijisiniň ugry boýunça güýjenmesi 500 kilowolta deň bolan elektrik geçirijiler ulgamyny çekmekde özara hyzmatdaşlygyň hukuk binýadyny işläp taýýarlamak maksady bilen geçirilýär.
Aýdylmagyna görä, bu taslama gaz geçirijiniň ugrundaky ähli düzümleýin desgalary elektrik energiýasy bilen üpjün etmekden başga-da, elektrik energiýasyny Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Günorta-Gündogar Aziýanyň beýleki ýurtlaryna eksport etmäge mümkinçilik berer.
TDH şol güni “Çalyk Holding” kompaniýalar toparynyň dolandyryjylar geňeşiniň başlygy Ahmet Çalygyň Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Balkan welaýatynda duşuşandygyny we öz ýolbaşçylyk edýän holdingiň TOPH gazgeçirijisiniň ugrunda elektrik geçiriji ulgamyny çekmek taslamasynyň gurluşygyna gyzyklanma bildirendigini habar beripdi.
Türkmenistan 2015-nji ýylda düýbi tutulan uzynlygy 1814 kilometrlik TOPH gazgeçiriji proýekti arkaly Owganystanyň üstünden Pakistana we Hindistana ýylda 33 milliard kubometr gaz akdyrmagy planlaşdyrýar.
Ýöne halkara ekspertleri Owganystandaky howpsuzlyk ýagdaýlary we Aşgabadyň häzirki maliýe kynçylyklary wagtynda 10 milliard dollar töwereginde bahalanýan proýekte serişde tapmak kynçylygy sebäpli TOPH-yň amala aşmak planlaryna şübhe bildirýärler.


text: Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gymmat bahaly metallar we gymat bahaly daşlar baradaky “Türkmenaltyn” kärhanasynyň ussat zergärleri şaý-sep önümlerini öndürmekde barha gowy netijeleri gazanýarlar. Bu kärhananyň önümçilik bölümlerinde ýylyň başyndan bäri buýurmalar esasynda altyndan we kümüşden ýasalan milli şaý-sepleriň dürli görnüşleriniň şeýlede sowgatlyk önümleriniň dürli görnüşleriniň 3 million 688 müň 709 manatlygy öndürildi. Bu görkezijiler bolsa geçen ýylyň degişli döwrüniň görkezijileriniň netijeleri bilen deňeşdirilende önümçiligiň ösüş derejesiniň 120 göterime barabar bolandygyny habar berýär.


text:
Gazagystanyň paýtagty Astanada Siriýada barýan graždanlyk urşunda atyşyklary bes etmek boýunça gelnen ylalaşygy berkitmäge gönükdirilen gepleşiklere başlandy.
23-nji ýanwarda başlanan iki günlük maslahata hem Siriýa hökümetiniň hem-de oppozisiýanyň wekilleri gatnaşýarlar.
Orsýetiň, Eýranyň we Türkiýäniň tagallasy bilen ýola goýlan gepleşiklere Birleşen Ştatlaryň Gazagystandaky ilçisi bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Staffan de Minstura tarapyndan gözegçilik edilýär.
Maslahatyň açylyşynda Gazagystanyň daşary işleri ministri Kaýrat Abdrahmanow tarapyndan okalan beýannamda ýurduň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew Astana duşuşygy “Siriýa krizisine ýaramly çözgüt tapmak boýunça ähli degişli taraplara zerur şertleri döreder” diýip, umyt bilidirdi.
Başlangyç duşuşyga Siriýanyň iki wekiliýetiniň biri-biriniň ýanynda oturyp-oturmajakdygy näbellidigini üçin gijeňräk başlandy. Orsýetiň habar gullugy “Interfaks” ady agzalmadyk bir çeşmä salgylanyp, Siriýa hökümetiniň delegasiýasynyň Eýranyň wekilleriniň, oppozisiýanyň delegasiýasynyň hem Türkiýäniň wekilleriniň ýanynda oturandygyny bildirdi.
Gepleşiklerden esasy maksat atyşyklary bes etmek boýunça dekabrda gelnen ylalaşygy pugtalandyryp, konfliktiň çözgüdi üçin Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan Ženewada alnyp barylýan prosesi ilerletmek. Ženewada geçmeli indiki gepleşikler 8-nji fewrala planlaşdyryldy.
Orsýet bilen Türkiýe gampa-garşy taraplara arka durýarlar. Moskwa Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady, Türkiýe hem ony häkimiýet başyndan çetleşdirmäg synanyşýan gozgalaňçylary goldaýar.
Alty ýyl bäri barýan graždanlyk urşunyň tutuş dowamynda Moskwa Assady diplomatik hem harby taýdan goldap geldi. 2015-nji ýylyň sentýabrynda Orsýet howa zarbalary bilen kömek bermedik bolsa, Assadyň hökümetiniň ýeňilmegi hem mümkindi.
Assad häkimiýet başynda galmalyny ýa gitmelimi, Orsýet bilen Türkiýäniň arasynda bu barada birlik ýok. Ýöne 20-nji ýanwarda Türkiýäniň daşary işler ministriniň orunbasar Mehmet Şimşek “Assadsyz çözgüt diýip aýak diräp durmak” indi Türkiýe uçin bir realistik zat däl diýdi.
Gepleşikler Siriýa hökümetiniň pozisiýasynyň güýçli mahaly bolýar. Ol dekabarda Orsýetiň goldamagy bilen Alepponyň gündogar bölegini gozgalaňçylarda yzyna aldy.
Siriýanyň oppozision ýolbaşçylary gepleşiklerden esasy maksat Assadyň geljegi däl, atyşyklary bes etmek boýunça häzirki ylalaşygy pugtalandyrmak diýýärler.
“Bu etapda biziň bir maksadymyz bar. Ol hem atyşyklary bes etmegi pugtalandyrmak. Biziň bu ýere gelmegimizň sebäbi şol” diýip, dürli toparlary öz içine alýan Erkin Siriýa goşunynyň sözçüsi Osama Abu Zaid “Al-Jazeera” telekanalyna aýtdy.
Orsýetiň, Eýranyň we Türkiýäniň wekilleri gol çekilmegi mümkin ylalaşygyň taslamasy taýýarlamak üçin 22-nji ýanwarda duşuşdylar.
2011-nji ýylda Siriýada demokratiýa ugrunda turan protestleri hökümetiň adamlary basyp ýatyrmagyndan soňra başlan graždanlyk urşunda 300 müňden agdyk adam ölüp, ýurduň ilatynyň takmynan ýarysy öý-owzaryndan jyda düşdi.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 14-nji sentýabrda geçirilen giňişleýin mejlisinde wise-premýer M.Çakyýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we “Balkan” gämi gurluşyk we abatlaýyş kärhanasynda ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Wise-premýeriň belleýşi ýaly, kabul edilen maksatnama laýyklykda, häzirki döwürde “Balkan” kärhanasynda “Türkmenistan” we “Magtymguly” gury ýük daşaýjy gämileriň hem-de “Bitarap” nebit tankeriniň abatlaýyş işleri alnyp barylýar.
Şeýle hem kärhanada dürli derejeli we dürli görnüşli gämileriň gurulmagy meýilleşdirilýär. Olaryň hatarynda tigirli tehnikalary (awtomobilleri, ýük awtomobillerini, tirkegleri we wagonlary) daşamaga niýetlenen «RO-RO» gämileri bar. Deňizde şu görnüşde wagonlary daşamak portuň esasy ýokary görkezijileriniň biri bolup durýar. Şeýle usulyň ulanylmagy ýük ýüklemek we düşürmek işlerine sarp edilýän wagty tygşytlamaga mümkinçilik berýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmegi esasy ugur edinýän ulag syýasatyny toplumyň ulag kuwwatlyklarynyň we ýurdumyzyň deňiz flotunyň mümkinçilikleriniň artdyrylmagyny nazarlaýandygyny nygtady. “Balkan” kärhanasynyň ýurdumyzyň gämi gurluşygy ulgamyny ösdürmek üçin esasy binýat bolmalydygyny belläp, milli Liderimiz bu ugra degişli işgärleri taýýarlamagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
«RO-RO» demir ýol wagonlary üçin niýetlenen gämileriň gurluşyna degip geçip, döwlet Baştutanymyz uzak aralyga ýük daşaýan şeýle gämileriň tranzit mümkinçilikleri üçin ähmiýetlidigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere degişli tabşyryklary berip, hormatly Prezidentimiz milli deňiz flotuny giňeltmegiň, gämileriň täze görnüşlerini gurmagy özleşdirmegiň zerurdygyny aýtdy. Munuň özi suw ulgamynda ýük dolanyşygynyň ýokarlanmagyny şertlendirer.


text:
21-nji iýulda Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni Ahal welaýatynda hem giňden bellenilip geçildi. Şanly sene mynasybetli welaýatymyzyň ähli ýerinde aýdym- sazly dabaralar ýaýbaňlandyryldy. Şol gün Bäherden etrabynyň çägindäki "Ýyly suw" şypahanasynda geçirilen baýramçylyk dabarasynyň şowhuny aýratyn ýatda galyjy boldy.
Welaýat derejesindäki dabara gatnaşyjylaryň arasynda welaýat, etrap häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, şäherdir etraplardan gelen saglygy goraýyş ulgamynyň işgärleri bar. Olar günüň saba-säherinde dag tebigatynyň jana şypaly künjegine görk goşýan şypahananyň kaşaň binasynyň öňündäki meýdança ýygnandy. Bu ýerde ýürek joşduryjy ruhubelentlik alamaty höküm sürdi. Ak ýektaýly lukmanlaryň, şepagat uýalarynyň, derman senagaty işgärleriniň we beýleki myhmanlaryň ýüzünde döwrümiziň bagtyýarlygyna bolan buýsanç we şatlyk duýgusy mese-mälim duýulýardy.
Toý meýdançasynda aýdym-sazlaryň ýaňlanmagy, ol ýeriniň ruhubelentligini al-asmana göterdi. Welaýat medeniýet müdirliginiň garamagyndaky etrap-şäher medeniýet merkezleriniň aýdym-saz, halk döredijilik, tans toparlarynyň joşgunly çykyşlary saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamynyň işgärlerine ajaýyp toý sowgady bolup dabaralandy. Milli öwüşginlere ýugrulan şirin mukamly, belent owazly aýdymdyr sazlarda, joşgunly tanslarda Gahryman Arkadagly ata Watanymyzyň ösüş-özgertmeli döwrümiziň ýaňlandy. Ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň ýeten belent derejesi, ynsan saglygyny goramakda yhlasly zähmet çekýän saglygy goraýyş ulgamynyň işgärleriniň waspy şol çykyşlarda öz beýanyny Bagtyýar döwrümiziň waspy ýaňlanan aýdym-sazlar, tansly çykyşlar şowhunly el çarpyşmalar garşylanyp, hemmeleriň toý şatlygyny goşalandyrdy.
Dabara şypahananyň mejlisler jaýynda dowam etdi. Ol ýerde dabaraly baýramçylyk maslahaty geçirildi. Maslahaty welaýatyň saglygy goraýyş müdirliginiň başlygy G.Jelilow açmak bilen, ol ýere ýygnananlary Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni mynasybetli gutlady hem-de oňat arzuwlaryny beýan etdi. Ol çykyşynyň başynda hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň depginli ösýändigi, täze derejelere çykýandygy, raýatlaryň saglygyny goramak işleriniň ýokary derejede üpjün edilýändigi dogrusynda täsirli söhbet açdy hem-de bu ugurda giň göwrümli işleri amala aşyrýandygy üçin hormatly Prezidentimiziň adyna hoşallyk sözlerini aýtdy.
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Ahal welaýat birleşmesiniň başlygy,Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty Baýramsoltan Myradowanyň, TDP-niň welaýat komitetiniň başlygy Resul Işangulyýewiň gutlag çykyşlarynda ýurdumyzyň ilatynyň saglygyny goramakda, abadançylygyny we bagtyýarlygyny üpjün etmekde saglygy goraýyş işgärleriniň saldamly goşant goşýandygyny, milli Liderimiziň öňde goýan wezipeleriniň üstünlikli amala aşyrylmagyna işjeň gatnaşýandyklaryny bellediler hem-de olara asylly işlerinde üstünlik arzuw etdiler.
Dabaraly maslahatyň dowamynda aýratyn tapawutlanyp zähmet çekýän saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamynyň işgärleriniň uly topary sylaglandy. Öňdebaryjylara TDP-niň welaýat komitetiniň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşmesiniň, TMÝG-niň welaýat Geňeşiniň hormat hatlarydyr baýramçylyk sowgatlary dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
Ýörite habarçymyz.
Ahal durmuşy gazeti.