text:
TDUmaksat
Margiananyň gadymy genji-hazynasy Ýewropanyň jemgyýetçiliginiň üns merkezinde
Mähriban Diýarymyzda mundan dört müň ýyla golaý öň emele gelen siwilizasiýanyň ýokary derejede bolanlygyna şaýatlyk edýän ýüzlerçe arheologik tapyndylar berlinlilere we bu şäheriň myhmanlaryna Türkmenistanyň örän baý medeni mirasy barada gürrüň berýär.
Diňe bir Germaniýa...
Türkmenistanyň halk artisti Maýa Kulyýewa aradan çykdy
Türkmenistanyň Gahrymany, Türkmenistanyň halk artisti, sazly sahnada ajaýyp keşpleriň ençemesini döredip, halkymyzyň çyn ýürekden söýgüsine, abraýa hem-de hormata mynasyp holan artist, türkmen operasynyň ady rowaýata öwrülen aýdymçysy Maýa Kulyýewa 2018-nji ýylyň 27-nji aprelinde 98 ýaşy...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna ugrady
Düýn Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady.
Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy resmi adamlar garşyladylar.
Hormatly ýaşulular duz-çörek hödür etdiler. Din işgärleri Watanymyzyň gül...
Türkmen bedewiniň şeýdasy
Türkmen bedewiniň baýramyny we onuň çäginde baýramçylyk dabaralaryny, bäsleşikleri ýokary derejede geçirmek ýurdumyzda indi asylly däbe öwrüldi. Şu ýyl hem paýtagtymyzyň gözel künjekleriniň birinde ýerleşýän Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň Sergiler meýdançasynda we mejlisler zalynda “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň, Türkmenistanyň Söwda...
Hormatly Prezidentimiz milli baýramçylyk mynasybetli dabaralara gatnaşdy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Ahalteke atçylyk toplumynda Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli dabaralar geçirildi. Şol dabaralaryň çäklerinde halypa çapyksuwarlaryň at çapyşyklary, ahalteke atlarynyň halkara gözellik bäsleşiginiň hem-de döredijilik ugruna degişli hünärleriň wekilleriniň arasynda geçirilen...
Türkmenistanyň Prezidenti Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň VIII mejlisine gatnaşdy
Paýtagtymyzda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň VIII mejlisi geçirildi.
2010-njy ýylda döredilen, merkezi edarasy Aşgabatda bolan Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy geçen ýyllarda dürli ýurtlaryň arassa ganly ahalteke atlaryny köpeltmäge, bu tohum atla...
Dünýäniň ahalteke atşynaslygynyň ylmy binýadynyň ösüşi
Paýtagtymyzda öz gözelligi, ajaýyplygy hem-de asyllylygy boýunça taý gelmejek behişdi atlaryň hormatyna ajaýyp baýramçylyga gabatlanylan iri möçberli çäreleriň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň howandarlygynda geçirilýän “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly däp bolan X halkara ylmy maslahat açyldy.
...
Toý-baýramly Diýarym!
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk zamanasy toý-baýramlara, beslenip halkymyzyň hakydasynda şan-şöhratly uly dabaralary bilen ýatda galýan aýdyň maksatlar bilen ösüşleriň özgerşikleriň mekanyna öwrülýär.
Türkmeniň uçar ganaty bolan behişdi bedewlerimiziň gadyr-gymmatyny bilýän türkmen halkymyz owadan kişmir atlarynyň, ýagny...
Dostluk we hoşniýetli goñşuçylyk
Ýurdumyzyñ ýakyn ýyllar üçin niýetlenen daşary syýasy ugrunyñ Konsepsiýasyna laýyklykda, Bitarap Türkmenistan ikitaraplaýyn görnüşde hem, köptaraplaýyn görnüşde hem abraýly halkara guramalaryñ we düzümleriñ çäklerinde oñyn hyzmatdaşlygy gyşarnyksyz hem-de yzygiderli ösdürýär. Munuñ subutnamasy hökmünde hormatly Prezidentimiziñ şu ýylyñ 23-24-nji ap...
Aşgabadyñ atçylyk sport toplumyndaky baýramçylyk dabarasy.
Ählihalk tarapyndan bellenilýän Türkmen bedewiniñ baýramynyñ öñüsyrasynda Aşgabat atçylyk sport toplumynda ýetginjek çapyksuwarlaryñ arasynda baýramçylyk at çapyşyklary geçirildi.
Baýramçylyk dabarasynda toý saçagy giñden ýazyldy, döredijilik sergisi guraldy, aýdym-saz we tans toparlary ýerine ýetirijilik ussatlyklaryny görkezdiler. Olar ba...
Änew şäherinde gurulýan döwrebap ýaşaýyş jaýlary
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe durmuşyň ähli ugurlarynda amala aşyrylýan giň möçberli işler halkymyzy bagtyýar geljege, aýdyň ertirlere alyp barýar. Adam hakda aladany döwlet syýasatynyň baş ugruna öwren Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy hem-de ýadawsyz tagallasy bilen ata Watanymyzyň çar künjünde gurulýan durmuş, medeni hem önümçilik...
Sport saglygyň alamatydyr
Bedenterbiýe ýaşlykdan başlap her bir adamyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrülmelidir. Häzirki ösüp gelýän sagdyn nesil – ertirki özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň girewidir
“Türkmenistan – Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda her günümiz her hepdämiz her aýymyz baý - baý wakalara beslenip sagdyn durmuş ýörelgeleri biziň durmu...
Döwletiñ ösüşi eşretli durmuşyñ kepili
Berkаrаr döwletimiziñ Bаgtyӱarlyk döwründe Hоrmаtly Prezidentimiziñ bаştutаnlygyndа ӱurdumyzyñ ähli pudаklаryndа ösüşler gаzаnylӱar we dаşаry ӱurtlаrdа ӱurdumyzyñ hаlkаrа аbrаӱy hаs belende göterilӱär. Оbа-şäherlerimizi gözelleşdirmekde, ägirt hem аjаӱyp desgаlаry gurmаkdа аlnyp bаrylӱan uly tutumlаr hаlkyñ ӱaşаӱyş-durmuşyny gоwulаndyrmаklygа, eziz...
Türkmen-Eýran gatnaşyklarynyň belent sepgitleri
Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçirilýän çäreler we “Açyk gapylar”syýasaty Watanymyzyň at-abraýyny has-da belende göterýär. Munuň şeýledigini golaýda Hormatly Prezidentimiziň hem-de türkmen paýtagtyna resmi sapar bilen gelen Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhaniniň arasynda geçirilen gepleşikler...
Türkmen-Eýran dostlugy
Türkmenistan öz Garaşsyzlygyny alan ilkinji günlerinde, goňşy dostlukly döwletimiz bolan Eýran Yslam Respublikasy bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýdy. Ýyllaryň dowamynda hem hyzmatdaşlyk ösdi, berkedi we Türkmen-Eýran hyzmatdaşlygy netijesinde taslamalaryň birnäçesi amala-aşyryldy. Ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň netijesinde Tejen-Sarahs-Maşa...
Aşgabat şäheri boýunça geçirilen saýlaw barada
2018-nji ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçrildi. Bu geçirilen saýlawlar giň bäsdeşlik esasynda, demokratik we aýdyňlyk ýagdaýynda geçdi. Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparynyň berýän maglumatlar...
Saýlaw geçirildi
2018-nji ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçrildi. Bu geçirilen saýlawlar ozalkylar ýaly, giň bäsdeşlik esasynda, demokratik we aýdyňlyk ýagdaýynda geçdi.
Bu gezekki saýlawlara ägirt uly taýýarlyk işleri geçirilip, oňa welaýat hal...
Bаýrаmçylyk ruhundа gеçirilеn sаýlаwlаr
2018-nji ýylyň 25-nji mаrtyndа Türkmеnistаnyň mеjlisiniň dеputаtlаrynyň wеlаýat, etrаp, şähеr hаlk mаslаhаtlаrynyň wе gеňеşlеriň аgzаlаrynyň sаýlаwlаry ir sаgаt 7:00-dа Bähеrdеn şähеrindе ýеrlеşýän 22-nji sаýlаw uçаstоgy bаýrаmçylyk kеşbinе giripdir. Sаýlаw uçаstоgynа gеlýän аdаmlаryň ýüzlеrindе şаtlyk buýsаnç аlmаtlаry duýulýar. Оlаr bu gün özlеr...
Pаýtаgtymyz Аşgаbаtdа sаýlаwlаr ýokаry gurаmаçylyk dеrеjеdе gеçirildi
Ýurdumyzyň ähli wеlаýatlаry bilеn birlikdе pаýtаgtymyz Аşgаbаt şähеrindе hеm 2018-nji ýylyň 25-nji mаrtyndа Türkmеnistаnyň Mеjlisiniň dеputаtlаrynyň, wеlаýat, etrаp şähеr hаlk mаslаhаtlаrynyň wе gеňеşlеriniň аgzаlаrynyň sаýlаwlаry ýokаry dеrеjеdе gеçirildi. Sаýlаw çärеlеri mеdеni dаbаrаlаr bilеn utgаşdyryldy. Sаýlаw çärеlеrini tаýýarlаmаkdа, gurаmа...
Türkmen jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda möhüm çäreler bellenilip geçildi
2018-nji ýylyň 25-nji marty Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary günüdir.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda saýlaw ulgamy barha kämilleşdirilýär. Ýurdumyzda saýlawlar demokratik esaslarda we halkara...
Türkmen jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda möhüm çäre geçirildi
2018-nji ýylyň 25-nji marty Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary günüdir.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda saýlaw ulgamy barha kämilleşdirilýär. Ýurdumyzda saýlawlar demokratik esaslarda we halkara...
Аhаl wеlаýatynyň Tеjеn şähеrindе hеm sаýlаwlаrа аgzybir gаtnаşdylаr
Ynhа bu gün bоlsа bilişimiz ýaly Türkmеnistаnyň Mеjlisiniň dеputаtlаrynyň, wеlаýat hаlk mаslаhаtynyň, şähеr etrаp Gеňеşiniň аgzаlаrynyň sаýlаwlаr güni ýеtip gеldi. Bu günki gеçirilýän sаýlаwlаr ýurdumyzyň, syýasy-jеmgyеtçilik durmuşyndа möhüm bir wаkаlаrynyň biri bоlup durýar. Bеýlеki ýеrlеrdе bоlşy ýaly Türkmеnistаnyň Mеjlisiniň dеputаtlаrynyň, wе...
Ahal welaýatynda saýlawlar dabaraly ýagdaýda geçirildi
Şu gün ýurdumyzda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary bolup geçdi. Ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda möhüm waka öwrülen bu saýlawlar Ahal welaýatynyň ähli ýerinde degişli kanunçylyga laýyklykda ýokary guramaçylykly geçirildi.
Ak bugdaý etrabynda saýlawlar toý ruhubelent...
Ahal welaýatynda Türkmenistanyň Mеjlisiniň dеputаtlаrynyň, wеlаýat, etrаp, şähеr Hаlk mаslаhаtlаrynyň wе Gеňеşlеriň аgzаlаrynyň sаýlаwlary gyzgalaňly dowam edýär
Hоrmаtly Prеzidеntimiz tаrаpyndаn binýady tutulаn Bеrkаrаr dоwlеtimiziň bаgtyýarlyk döwründе ýurdumyzyň jеmgyýеtçilik syýasy durmuşyndа möhüm wаkаlаryň birinе öwrülеn Türkmеnistаnyň Mеjlisiniň dеputаtlаrynyň, wеlаýat, etrаp, şähеr hаlk mаslаhаtlаrynyň wе Gеňеşlеriň аgzаlаrynyň sаýlаwlаry şu gün ýurdumyzyň ähli ýеrindе bоlşy ýaly, Аhаl wеlаýatynyň h...
Ahal welaýatynda Demokratik ýörelgeler esasynda geçirilýän saýlawlar
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary Ahal welaýatynda Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine we beýleki kanunçylyk namalaryna laýyklykda aýanlyk, açyklyk we deňhukuklylyk esasynda geçirilýär. Ýurdumyzyň syýasy-jemgyýetçilik durmuşynda möhüm waka öwrülen nobatdaky saýlawlaryň guramaçylykly geçi...


c: text/html

text:
TM HYZMAT BILMELI
Houtouwan - idegsiz oba
Shenshan atly hytaý adada Houtouwan atly uly bolmadyk 1990-njy ýyllardan bäri idegsiz goýulan balykçylyk obasy bar. Golaýdaky Şanhaý bilen balyk tutmagyň kemelmeginde uly bolan basdaşlyk zerarly bu ýeriniň ýaşaýjylary obany tebigatyň eline diýen ýaly goýup başga ýerde iş gözlemäge gitdiler.
Häzirki wagt bu ýerini diňe turistlar seýil edýär, ýaşyl otlarda gark bolan jaýlary, tebigat içinde gark edilen obany görmek islegi diýseň artýar. Jo Nefis atly Şamhaý suratçy we wideoopeartor bu ýerlerini geçen ýylda Deýw Tekon atly suratçy dosty bilen bile gördi.
Oba barmak üçin bu ikisine 36 sagat gerek boldy, sebäbi oba gatnaýan hiçhili paromlar we başga ulaglar ýokdur. Oba baranyndan soňra Nefis idegsiz ýatan Houtouwan obany pyýada we dron arkaly öwrendi.
Makala baha ber:
Okaldy: 328. Şü gün okaldy: 3
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(0)
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
agash55
UCHAR BILETLERI
Salam Hormatly agzalarmyz. Hakykatdanam bizde bir pese düşüşlük bar yalak. Menem Sonky vagtlarda girip bilemok gaty gormän. Menin açjak bolyan temam Turkiyede okayan talyplar hakda.Dogrysy Tomus öye gidip bilmedim gyş baryp gaydayyn diyip öydäkilere bilet alyň diydim. Birinji talyp belgesi istäpdirler Turkmen Hovayollaryndaky Ministr ayallar. Hava...
Ekzamen
Salam Agzalar men Turkmenistandaki ekzamenler hakda sorajakdim. Hich zatdan habarim yok. Halkara Turkmen turk Universitedi Mary Velayaty Ekzameni boldumuka yada Hachan bolarka? Gayrat Edip yazsaňyz>>
Work and Travel
Salam gadyrly agzalar.Tomusda USA gidip ishlemek ve inlisçani ösdürmek üçin Work and Travel dp bir programma bar. Turkiyedaki talyplara hayysh. Shona gitmek üçin Turkiye vize beryamika yada Turkmenistana gitmeli bolarmyka. Giden agzalarmyz bar bolsa pikirlerini yazsalar...
Azerbayjanda Türk dili
Salam Gadyrly Agzalar. Geçen gün Türk dostlardan biri Azerbayjanda türk seriallaryn türk dilinde görkezilmesinin gadagan edilendigini habar berdi. Dine azeri diline terjime edip görkezmage rugsat beripdirler.
Düyn agşam İstanbulda Bosnya ve Türkiye arasynda bolan oyyn Türkiyanin Yevropa çempionlygyna gatnaşyp biljegini belli etdi. Bosnyany 1 -0 yenmek Turkiya başardy. Bir vagtlar Türkmen komandasynynam şeyle yenişlerini görüp bilayediris.................
Düyn agşam İstanbulda Bosnya ve Türkiye arasynda bolan oyyn Türkiyanin Yevropa çempionlygyna gatnaşyp biljegini belli etdi. Bosnyany 1 -0 yenmek Turkiya başardy. Bir vagtlar Türkmen komandasynynam şeyle yenişlerini görüp bilayediris.................
Türkiye 2- Norvegya 1
Düyn Türkiyanin yygyndy komandasy Norvegyanyn milli komandasy bn duşuşdy. Oyun Norvegyada gaty çekeleşikli boldy.İlkinji Norvegya 1-0 öne geçti yone bu yeniş uzak dovam etmedi. Turkiye iki topy yzly yzyna derveza atdy. Geçen gün Norvegyanyn trenniri \"Türkiye arkayyn bolsun biz güyçli komanda biz yenyas\" diyip uly gürlapdi yöne başa barmady
...
Söygi aydimi
Gülüm sana seredip
Gara gozum doymady
Mende doran bu söygi
Hat yaz dp goymady.
Bagyshlarsyn gözel gyz
Mena seni Söyyarin
sözumde durjagynma
Sana vada beryarin.
Menden bashga birine
seni söyyan diydinmi
Sozunde durjagyna
ona vada berdinmi.
Ege...
Bolan Vaka
Birnace yil ön hassahanada ishleyarkam, agyr hassa bolan bir gyz getirdiler. Tak yashama shansy 5 yashyndaky jigisinden alynjak gyssagly gan calshygydy.
Kicijek oglan
shol bir hassalyktan adatdan dashary yagdayda gutulypdy we ganynda shol
hassalygyn mikroplaryny yok edyan bagyşyklyk dorapdi. Doktor yagdayi
baş yasyndaky...
Meniñ ýigit wagtym, Seniñ gyz wagtyñ
Gaññalyñ oýunda-Tejende galdy
Meniñ ýigit wagtym,seniñ gyz wagtyñ
Okgeçmez ýylgynlañ içinde galdy
Meniñ ýigit wagtym,seniñ gyz wagtyñ
Bir ýandan uruşdy,bir ýandan hasrat
Hasrat bolçylykdy,hezillik gahat
Şol ýowuz ýyllara gelipdi gabat
Meniñ ýigit wagtym,
Seniñ gyz wagtyñ.
...
Wesyetler boyunça
Çagakak “Ağlamak utanç” diydiler.
Jahylkak “Aldamak utanç” diydiler.
Şeydip endik etdik ağlamazlyğa.
Şeydip endik etdik aldamazlyğa.
Diydiler: “Köplükde gägirmek ayyp”.
Diydiler: “Köçede sygyrmak ayyp”.
Diydiler: “Meylisde geçmänkäñ töre
Hakyñ barmy törüñ özünden sora”.
Yazmasy Agyr Düşen Goşgy.
Bütin oba garaşyp dur.
yola bakyar hemmeler.
Atasy pyşyrdayar:
“Geler. Geler. Geler”.
Gelnejesi pyşyrdayar:
“Gelermikä? Kim biler...”
Atasy göwünlik beryär:
“Geler-le... hökman geler”.
Gök toraňňyň sayasynda
yüzläp adam dymyp dur.
Çekizeli ak haltadan
Turşy...
Turkiyede Okuv
Salam oglanlar ve gyzlar! sizin aranyzda Turkiyede okayanlarynyzda bardyr. Menem sizn biriniz. Turkiyede universitet okamak mana gaty kyn yaly gelyar. Chunki bu gün ekzamenden çykdymda ekzamen gaty kyn geçdi. Belki Turkiyede okayan talyplar beyle günleri göryandirler. Başga Dövletlerde nahilika sizem pikirlerinizi yazsanyz!
Aydymlar
Salam Talyplaryn agzalary uzyn bir aradan son yene gelip yazgy yazyp bashlayan. Koplench ynsanyn govnune yarayan zatlar bolyar meselem Aydymlar. Gitarda aydylan aydymlary gaty soyyan ve nirde bolsamda dinlayarin. govnume yarayan aydymy siz bn paylashmak isteyan. dostum krusdashym aytyar bu aydymy umyt edyan sizinem govnunizi almayy basharyr. http:...
Talyplara Hoş geldiniz
Salam Oglanlar. Birnache gün Talyplarsyz galsakda ahyrynda Yene bile bolduk. Sahypanyn achylanyna gaty begendim. Umyt edyan sizde şeylesinizdir. Admin aga ve beyleki zahmet çeken dostlara çunnur minnatdarlyk bildiryan..


text:
«Garabogazkarbamid» zawodynyň açylyş dabarasynda halkara guramalarynyň wekilleri täze gazhimiýa toplumynyň ýolbaşçylaryna onuň önümleriniň hilini, önümçiligiň netijeliligini we innowasion tehnologiýalaryny kepillendirýän sertifikatlary gowşurdylar.
Hususan-da, Dökünleriň bütindünýä kongresiniň wise-prezidenti, Hytaý Halk Respublikasynyň Ylymlar akademiýasynyň Şenýan bölüminiň ýolbaşçysy jenap Lanç Jiýe wekilçilik edýän guramasynyň işiniň mineral önümleri öndürýän ekologiýa taýdan howpsuz senagat desgalaryny goldamaga gönükdirilendigini aýtdy. Ol Türkmenistanyň Prezidentiniň ýolbaşçylygynda degişli ugurda ýurtda alnyp barylýan işlere ýokary baha berdi. Myhman Dökünler boýunça halkara ylmy merkeziniň täze gaz toplumynda ýokary hilli önümiň öndürilýändigini tassyklaýan “Tapawutlanan we ýokary hilli önümçiligiň gazanylandygy üçin” diýen Sertifikaty (CIEC) gowşurdy.
Braunşweý tehniki uniwersitetiniň (Germaniýa) ösümlikler we topragy öwreniş instituty tarapyndan gazhimiýa toplumynyň iri maýa goýum kärhanasy hökmünde ykrar edilendigini bellemek bilen Mireý Wan Owerstraten “Garabogazkarbamid” zawodynyň direktoryna “Innowasion tehnologiýalar pudagynda sylaglama” Sertifikatyny gowşurdy.
Ýokary halkara ölçeglerine laýyk gelýän ýokary hilli mineral önümlerine dünýäde islegiň ulydygyny nazara alanyňda kärhananyň işe girizilmegi azot dökünlerini uly möçberlerde iberýän ýurt hökmünde Türkmenistanyň mümkinçiliklerini giňelder, diýip Owerstraten belledi.
Soňra Nemes federal barlag institutynyň ýanyndaky Týunen adyndaky oba hojalyk ýerleri, tokaýlary, balykçylyk we organiki ekerançylygy barlaglarynyň halkara jemgyýetiniň direktory jenap Gerold Rehmann zawodyň direktoryna Garabogazdaky gazhimiýa taslamasyny “Iň effektiw we ekologiýa taýdan durnukly taslamalaryň biri bolandygy üçin” diýen Sertifikaty gowşurdy.


text:
Aktual Analiz 40
Idlibe guralmagy ähtimal we bütin dünýäni aladalandyran harby operasiýanyň guralmagy ähtimallygynyň öňi alyndy
Soňky günlerde gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlaryndan biri bolan Idlib meselesiniň Soçidäki maslahatda gazanylan ylalaşyga laýyklykda çözülmäge synanşylmagy möhüm başlangyç hökmünde kabul edilýär. 3,5 million ilaty bolan Idlibi hökümete degişli güýçleriň hüjüminden goramak iňňän möhümdi. Türkiýäniň tagallalary we egilşiksiz pozisiýasy netijesinde Idlibe guralmagy ähtimal we bütin dünýäni aladalandyran harby operasiýanyň guralmagy ähtimallygynyň öňi alyndy.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet gaznasy SETA-nyn ylmy barlagçysy-ýazyjy Jan Ajunyň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýe bilen Russiýasynyň arasynda gazanylan ylalaşyga laýyklykda Idlibdäki front liniýasynyň ugrunda 15-20 kilometr içerde ýaraglardan saplanan zolagyň döredilmegine karar berildi. Şol çäkde hem oppozisionerler hem-de hökümete degişli agyr ýaraglar çekiler we terror guramalary sebitden saplanar. Şeýle-de strategik ähmiýete eýe bolan Latakiýe bilen Damasky Halaba birikdirýän M4 we M5 ulag ýollary ýaňadandan ilatyň ulanmagyna açylar. Türkiýe we Russiýa Soçide möhüm ylalaşyk gazanan hem bolsa, onuň iş ýüzüne geçirilmeginde käbir bökdençlikler ýüze çykyp biler.
Russiýanyň jogapkärçiligindäki ýerler üçin esasy kynçylygy Eýran tarapyndan goldanýan şaýy ýaragly toparlar emele getirýär. Şeýlelikde Eýranyň Soçidäki maslahata gatnaşmazlygy Soçi ylalaşygynyň iş ýüzüne geçirilmeginde Eýran bökdençliginiň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler. Eýran bilen Siriýanyň hökümeti Soçi ylalaşygyny goldaýandyklaryny beýan eden bolsalar, hem Eýranyň hem-de Siriýanyň hökümetiniň Idlib üçin has maksimalist çemeleşýändigi mälim. Russiýa ylalaşygyň iş ýüzüne geçirilmegi üçin Eýran tarapyndan goldanýan şaýy söweşijiler bilen ylalaşmaly bolar.
Idlibde ylalaşykdan soň hökümete degişli ýerlerden oppozisiýa degişli ýerlere wagtal-wagtal od açylmagy we hökümetiň İdlib front liniýasyna getiren ýaraglaryny yzyna çekmezligi Russiýanyň belli bir derejede kynçylyk çekýän ilkinji görkezijiler.
Türkiýe taýdan bolsa Soçi ylalaşygynň iş ýüzüne geçirilmeginiň öňündäki esasy bökdençlik sebitdäki güýçleriň Türkiýe bilen utgaşykly hereket edip-etmezligi. Idlib welaýatyndaky esasy harby güýç bolan we Türkiýe tarapyndan goldanýan Milli azat edijilik fronty ýaýradan jarnamasy bilen Soçi ylalaşygy üçin Türkiýe bilen bilelikde işleşmäge taýardygyny, emma Russiýa, Eýrana we Siriýanyň hökümetine ynanmaýandyklaryny beýan etdi.
Türkiýe jähtinden Soçi ylalaşygynyň iş ýüzüne geçirilmeginiň öňündäki ýüze çykmagy ähtimal kynçylyk sebitdäki radikal güýçler. Aslyna seredilende Idlibdäki radikal güýçleri iki bölege bölmek mümkin. Birinji topary Heýet Tahrir Al Şam emele getirýän bolsa, iki toparda bolsa ululy-kiçili beýleki radikal toparlar bar. Heýet Tahrir Al Şamyň Idlibde asuda ilatyň ynamyna girmek ugrunda edýän tagallasyny dowam etdirmegine garaşylýar. Şol bir wagtda Heýet Tahrir Al Şam öz ideologik bähbitlerine laýyklykda parasatly oppozisiýa we Türkiýe bilen deňagramly syýasat alyp barmaga çalyşýar. Şeýlelikde Heýet Tahrir Al Şamyň Soçi ylalaşygy baradaky kararyny beýan edýän jarnama çap etmegi möhüm ähmiýete eýe. Soçi ylalaşygynň iş ýüzüne geçmegi üçin Heýet Tahrir Al Şam ýaraglardan saplanan zolakdan çykmagy kabul edip biler.
Emma Hurruş Ad Din ýaly has radikal we gönüden Al Kaýda tabyn topalar bolsa Soçi ylalaşygyny ykrar etmeýändiklerini aç-açan beýan etdiler. Şol çäkde Türkiýe özüne ýakyn toparlar bilen bilelikde şeýle guramalara garşy degişli çäreleri görmeli bolar.
Siriýanyň esasy bölegini terror guramasy DAIŞ-den we PKK/PÝD-den saplan Türkiýäniň Soçi ylalaşygyna laýyklykda hem-de öz milli bähbitlerine görä İdlibi hem orta we uzak möhletde terrordan saplajakdygyny beýan etmek ýerlikli bolar. Türkiýäniň terrorçylyga garşy alyp barýan göreşinde İdlib siriýalylaryň ýaşamagy üçin täze bir giňişlige öwrülip biler.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet gaznasy SETA-nyn ylmy barlagçysy-ýazyjy Jan Ajunyň Soçi ylalaşygy baradaky synyny dykgatyňyza ýetirdik.


text:
Ekwadoryň Pedro Monkaýo şäherinde ýarym million bägülden piramida bina etdiler. Bu pikiriň awtorlary Ginnesiň rekordlar kitabyna girmegi maksat edinýärler. Bu gurluş müň inedördül metrden gowrak ýeri eýeleýär. Onuň özeni metaldan edilen tor bolup, meýletinçiler onuň öýjüklerini bir hepdeläp gunçalar bilen doldurdylar. Indi zynatgärleriň zähmetine baha bermek üçin geňeşiň nobaty geldi. Olar ýakynda rekord goýlup, goýulmandygy barada habar bererler. – Biz indi 30 ýyl bäri bägül ösdürip ýetişdirýäris. Biz munuň hötdesinden hem gelýäris. Ýöne biz heniz olary nädip köp satmalydygynyň ugurlaryny tapmaýarys.
Ahyrsoňy gülden piramida gurmagy ýüregimize düwdük. Şeýdip biz kiçijik şäherimizde Zeminiň iň owadan bägülleriniň ösdürilip ýetişdirilýändigini bütin dünýä görkezýäris – diýip, Pedro Monkaýo şäheriniň häkimi Frenk Gualsaki gürrüň berýär. Bägül piramidany gurmak üçin ýüzden gowrak ýerli ýyladyşhanalarda bägül ösdürilip ýetişdirildi. Her bir bägülüň gunçasyny emaý bilen kesip alyp, olary ýörite niýetlenen gapyrjaklara ýerleşdirdiler. Bägülleriň ol ýerde abat saklanmagy üçin, damjalaýyn suwaryş ulgamyndan peýdalanyldy


text:
Yrak şaýylarynyň ruhy lideri Falluja şäherini «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerinden yzyna almak ugrunda söweşýän yrak güýçlerini ol ýerde galan asuda adamlaryň goragyny üpjün etmäge çagyrdy.
Aýatolla Aly al-Sistani «bigünä adamlara zyýan ýetmeginiň öňüni almak duşmany nyşana almaga garanda hem has möhüm» diýdi. Onuň bu sözleri 27-nji maýda, Kerbala şäherindäki juma namazy mahalynda, ruhy lideriň wekili Ahmed al-Safi tarapyndan halka ýetirildi.
Hukuk toparlary hem Fallujada galan on müňlerçe asuda adam barada alada bildirdiler.
Falluja iki ýyldan gowrak wagt bäri YD-nyň elinde, jeňçiler asuda ilatyň yrak we koalisiýa güýçleriniň agyr bombalamasyna sezewar bolýan şäherden gaçyp çykmagynyň öňüni alýarlar.
Fallujany yzyna almak ugrundaky söweş 23-nji maýda başlandy.


text:
Pekiniň nebit we gaz uniwersitetiniň maslahatlar zalynda Hytaýyň paýtagtynyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmen talyplarynyň gatnaşmagynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabynyň tanyşdyryş dabarasy guraldy.
Türkmenistanyň HHR-däki Ilçihanasy tarapyndan Pekiniň nebit we gaz uniwersiteti hem-de Hytaýyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmen talyplarynyň Geňeşi bilen bilelikde guralan çärä hünär derejesini ýokarlandyrmak üçin Pekine gelen Türkmenistanyň dürli ýokary okuw mekdepleriniň wekilleri, ýerli habar beriş serişdeleriniň habarçylary hem gatnaşdylar.
Dabaranyň barşynda ýurtlaryň arasynda söwda-ykdysady we medeni gatnaşyklary, şol sanda köpasyrlyk türkmen-hytaý gatnaşyklaryny berkitmekde Beýik Ýüpek ýolunyň taryhyny hem-de Türkmenistanyň ornuny açyp görkezmekde döwlet Baştutanymyzyň bu işiniň aýratyn ähmiýeti bellenildi.
Çäräniň ahyrynda oňa gatnaşyjylara üç dilde çap edilen täze kitabyň nusgalary gowşuryldy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti «Tatneft» açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş direktoryny kabul etdi
Türkmenistanyň Prezidenti «Tatneft» açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş direktoryny kabul etdi«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda dynç alyşda bolýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň “Tatneft” açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş direktory Nail Maganowy kabul etdi.
Myhman wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, döwlet Baştutanymyza Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanowyň mähirli salamyny hem-de türkmen halkyna abadançylyk we rowaçlyk baradaky arzuwlaryny ýetirdi. Şunda Russiýanyň iri nebit kompaniýalarynyň biriniň ýurdumyz bilen uzak möhletli özara bähbitlilik esasynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga uly gyzyklanma bildirýändigi tassyklanyldy.
Milli Liderimiz dostlukly Tatarystanyň Prezidentine hem-de halkyna mähirli salamyny we iň gowy arzuwlaryny beýan edip, Russiýa Federasiýasy bilen netijeli döwletara gatnaşyklaryň çäklerinde okgunly ösdürilýän ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň uly üstünlige eýe bolýandygyny belledi. Bu däp bolan gatnaşyklar ýylsaýyn täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýar. Anyk netijelere gönükdirilen türkmen-tatar gatnaşyklarynyň uly kuwwaty hem muňa ýardam edýär.
Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz we “Tatneft” açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş direktory Türkmenistanyň durmuşa geçirýän energetika strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlary babatda hyzmatdaşlygyň geljegi barada pikir alyşdylar. Bu strategiýa bolsa ýangyç-energetika toplumynyň pudaklaýyn düzümlerini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmaga hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmaga, ylym bilen bagly önümçilikleri döretmäge, dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan ýokary hilli önümleri çykarmaga, maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge gönükdirilendir. Munuň özi öňdebaryjy tejribäni alyşmaga, şol sanda ýangyç çig malyny çykarmak, nebiti we gazy gaýtadan işlemek hem-de nebitgaz, himiýa senagaty ulgamlarynda tejribe alyşmak üçin giň mümkinçilikleri şertlendirýär, tagallalary netijeli birleşdirmek, täze bilelikdäki taslamalara çykmak üçin amatly şertleri döredýär.
Duşuşygyň ahyrynda myhman netijeli söhbetdeşlik hem-de türkmen-tatar hyzmatdaşlygy meselelerinde berilýän goldaw üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, “Tatneft” açyk paýdarlar jemgyýetiniň Türkmenistan bilen netijeli gatnaşyklary dowam etdirmäge çalyşýandygyny ýene-de bir gezek nygtady hem-de milli Liderimize ýurdumyzyň rowaçlygynyň we halkymyzyň abadan durmuşynyň bähbidine alyp barýan asylly işlerinde täze ajaýyp üstünlikleri arzuw etdi.
***
Şol gün “Tatneft” açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş direktorynyň ýolbaşçylygynda ýurdumyza gelen wekiliýetiniň agzalarynyň türkmen hyzmatdaşlar bilen duşuşygy geçirildi. Onuň barşynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy we häzirki döwrüň ýagdaýyna we geljegi nazara almak bilen, özara bähbitli gatnaşyklary has-da ösdürmäge umumy gyzyklanma beýan edildi.
Duşuşygyň jemleri boýunça “Türkmennebit” döwlet konserni bilen “Tatneft” açyk paýdarlar jemgyýetiniň arasynda guýularyň önümliligini ýokarlandyrmak boýunça şertnamanyň möhletini uzaltmak hakynda goşmaça ylalaşyga gol çekildi.
Copyright 2012-2018 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Ýigit bary ýygnanypdy (Edebiýat we sungat işgärleri barada ýatlama)
29 Декабрь 2013 г., 14:00
Şu ýatlamany özüm barada gysgajyk maglumat bermekden başlamakçy. Sebäbi, okyjylar ýatlamany okap, “şunça adam barada gürrüň açar ýaly, awtoryň özi kim-kä?“ diýip, böwrüni diňlemesin diýdim. “Özüni öweniň tanapy çüýrük“ diýipdirler. Men özümi öwmekçi däl, onda-da bir edarada, bir egne 42 ýyl işländigimi aýtmasam bärden gadýan ýaly bolup dur.
1962-nji ýylda Daşkendiň teatr – çeperçilik institutyny gutaryp gelip, awgust aýynyň 1-den Türkmenistanyň Medeniýet ministriliginiň (häzirki Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriligi) teatrlar bölüminde hünärmen bolup işe başladym. Soňra uly hünärmen, repertuar – redaksion kollegiýanyň agzasy, şol kollegiýanyň baş redaktory, teatrlar bölüminiň başlygynyň orunbasary, soňra başlygy wezipelerinde işledim. Biziň bölümimiz ilki sungat bölümi, soňra teatrlar we saz edaralary, iň soňunda-da teatrlar bölümi (häzir hem ol şeýle) atlandyrylýardy. Biz esasan kompozitorlar, suratkeşler, dramaturglar, şahyrlar we teatr bilen iş salyşýardyk. Edebiýat we sungat işgärleriniň agramly bölegi biziň tabşyrklarymyzy, buýurmalarymyzy ýerine ýetirýärdi. Şonuň üçin hem Medeniýet ministriliginiň iň gelim-gidimli ýeri biziň bölümimizdi.
Maňa şol 42 ýylyň içinde 10 ministr, ministriň ençeme orunbasarlary bilen işleşmek miýesýer etdi.
1954-nji ýylda döredilen Türkmenistanyň Medeniýet ministriligine ministr edilip, ýazyjy Gylyç Kulyýew bellenilýär. Men onuň bilen, dramaturg hökmünde soňra iş salyşsamam, ilkinji ministr hökmünde işleşmedim.
Men okuwy gutaryp gelenimde Medeniýet ministri Akmyrat Orazowdy (ol öň ministriň orunbasary ekeni). Onuň başga işe geçmegi bilen ministr edilip, “Sowet Türkmenistany“ (häzirki “Türkmenistan“) gazetiniň baş redaktory Nurjan Amanow bellenildi. Ol bir ýyla-da ýetmän başga işe geçirildi we ministr edilip atly şahyr Gara Seýitliýew tassyklanyldy. Gara Seýitliýewiň aradan çykmagy bilen, Medeniýet ministriligine Hudaýberdi Durdyýew ýolbaşçylyk etdi. Soňra Rahym Esenow, Aşyr Mämiliýew, Geldimyrat Nurmuhammedow, Soltan Pirmuhammedow, Oraz Aýdogdyýew, Gözel Nuralyýewa dagy ministr wezipesinde işlediler.
Men 2002-nji ýylda hormatly dynç alyşa çykdym, emma ýene iki ýyl ministrilikde teatrlar bölüminiň başlygy wezipesinde işläp, 2004-nji ýylda öz islegim bilen işden çykyp, häzirki işime Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynyň dramaturgiýa bölüminiň müdirligine (oňa il içinde edebiýat bölümi hem diýýärler) işe geçdim.
Indi bolsa, men ýatlamamyň esasy bölümine geçeýin.
1964-nji ýylda Medeniýet ministriliginiň teatrlar we saz edaralary (häzirki teatrlar) bölüminde täze döredilýän drama we saz eserlerini saýlap-seçip almak, täze buýurmalara ýol açar ýaly repertuar – redaksion kollegiýa döredildi. Ol kollegiýa esasan dramaturglar, kompozitorlar, şahyrlar, režissýorlar bilen iş salyşýardy. Atly dramaturglar, ussat kompozitorlar, aýdymçy şahyrlar bize täze-täze eserler ýazyp bererdiler. Maňa şolaryň ençemesi bilen işleşmek, tirkeşmek miýesýer etdi. Men olaryň käbirini ýatlasym gelýär.
Kompozitorlaryň arasyndan köp tirkeşenlerimiziň biri, Türkmenistanyň halk artisti Daňatar Öwezowdy. Ol biziň şol kollegiýamyzda ştatdan daşary agza bolup işledi. Mundan ötri, onuň gözi görmänsoň, men ony itmeli hem bolýardym. Iş saparlarynyň birinde biz şaýat etrabynda bolduk. Daňatar aga şonda özüniň Gara Seýitliýewiň sözlerine döreden “Kyrk baharyň gülleri“ (aýdym Türkmenistanyň döredilmeginiň 40 ýyllyk toýuna sowgat edilip ýazylypdyr) hem “Kosmonawtlar uçdylar“ aýdymlaryny çeper höwesjeňlere öwredýärdi. Höwesjeňler aýdymlary uly höes bilen ýerine ýetirýärdiler. Kompozitor ýaşulymyzdan gaty hoşaldylar. Gaýtmaly pursadymyz gelende, ýüze golaý ýaş gyzlar elleri al elwan çemenli myhmanhana, bizi ugratmaga geldiler. Daňatar Öwezowy gujaklaşyp, gözüne ýaş aýlanlary hem tapyldy. Kompozitor bu ýagdaýa gaty tolgundy.
Berdişka (ol meniň adymy şeýle diýip tutýardy) ministre jaň et, men beýle eziz adamlar bilen aýrylyşyp bilemok. Kalbymda bir saz döredi. Şony şu gyzlara bagş etjek, saýatly gyzlar barada aýdym ýazjak. Gyzlar, şol aýdymyň adyna “Balsaýadyň gyzlary“ diýip at goýsak nähili bolar? – diýip, begenjinden ýaşaran gözlerini süpürişdirdi. Ine, şeýdip, sähel wagtdan “Läle kakýar Balsaýadyň gyzlary, haly dokaýar gül Saýadyň gyzlary“ diýen gaýtalamaly aýdym döredi. Aýdymyň goşgusyny telefon arkaly (bogun sanyny we manysyny salgy berip) bir gijäň içinde şahyr Gara Seýitliýewe ýazdyrdy. Şahyr, öz dosty Daňatar Öwezowa gaty düşgür bolansoň, ajaýyp aýdym setirlerini döretdi. “Balsaýadyň gyzlary“ öz döwründe uly meşhurlyk gazandy we bu iki ägirdiň öň döreden onlarça aýdymlarynyň üstüni ýetirdi.
Daňatar Öwezow ajaýyp adamdy. Pes göwünli, şahandaz, ynsanperwer, bir sözli ynsandy.
Bir gezek, täze aýdymlar diňlenenden soň, biz olara baha kesmeli bolanymyzda, Daňatar aga baş redaktorymyz Aşyr Mämiliýewe uly towakga bilen ýüz tutdy:
- Şu aýdymlaryň kemi ýok, jüpüne düşen eserler. Kesilen bahalaryna barysy mynasyp. Ýöne şu aýdymyň bahasyny azajyk galdyrmaly. Awtory ýaşam bolsa, gaty zehinli ýigit ekeni. Ol uly kompozitor bolup ýetişer. Men ol ýigidi gowy tanamok, ýöne zehinine weli, göwnüm ýetýär. Puluňyz az bolsa, maňa aýdymym üçin tölejek galamhakyňdan kem weli, şu aýdymyň awtoryna beriljek hak-heşdegi köpeldeli. Aýdym diýseň ajaýyp – diýdi.
Soň seredip otursak, ol eser ýaňy saz ýazyp başlan, soňra adygan kompozitor Orazgylyç Gurbannyýazowyňky bolup çykdy. “Ýazlarym bar“, “Enem sen“ ýaly onlarça süýji aýdymlaryň, göçgünli marşlaryň eýesi bolan Orazgylyç Gurbannyýazow hakynda Daňatar aga alada edipdi, onuň aýagynyň saz äleminde ýer tutmagyna golutgy beripdi.
“Şasenem-Garyp“ operasyndaky Ilmyradyň aýdym “Palawa gel“ ady bilen adygypdy, köpleriň söýgüli aýdymyna öwrülipdi. Daňatar Öwezow bolsa, “çynymy aýtsam, şol aýdyma meňki diýmäge ynsabym çatanok. Ol, näbelli bolup galan bir kijijek oglanjygyňky diýseňem bolýar. Maňa “Palawa gel, palawa gel“ diýen gaýtalamany şol salgy berdi“ diýerdi.
Daňatar Öwezow “Palawa geliň“ heňini tapyp, bir zadyň ýetmeýändigini aňýar. Emma näme ýetenok, şony weli bilenok. Ýadap daş çykanda, suw akýan grandyň ýanyna, susap gelen bir çaga gözi düşýär. Çaga, “biri göräýmesin, kowaýmasyn“ diýip, heder edip suwa tarap gelýär-de, yzyndaky ýoldaşlaryna elini bulap: “Gel, gel, suwa gel“ diýip ümleýär. Şol “Gel, geleý“ ýetmeýän zat ekeni. “Gel, gel, palawa gel“ diýip, begenjine oglanjyga minnetdarlyk bildirjek bolup, oňa tarap ugran kompozitor, ýaş “awtory“ ürküzýär. Oglanjyk gaçyp gidýär. Şeýdibem, Daňatar Öwezow ol ýaş oglanjygyň adyny bilmän galýar.
Howwa, “Palawa gel“, “Hallygözel“, “Joş kanalym“, “Leýla“, “Keýpim kök“, “Täzegül“, “Güp-güpüň paň-paňy“, “Ýadyňda dälmi?“, “Istäp gözel ýary“ ýaly ajaýyp aýdymlaryň, oratoriýadyr kantatalaryň, tanslardyr marşlaryň, “Şasenem-Garyp“, “Leýli-Mežnun“, “Aýna“ operalarynyň milli saz sungaymyzyň altyn fonduna giren eserleriň awtory Daňatar Öwezow şeýle adamdy.
1964-nji ýylda açylan repertuar – redaksion kollegiýada ştatdan daşary agza bolup işlänleriň birem ýazyjy Taňryguly Taganowdy. Ol ençeme proza eserleriniň awtory hökmünde tanalýanam bolsa, dramaturgiýada ýaňy adygyp başlandy. T.Taganowyň nusgawy şahyrlarymyz Magtymguly Pyragy hem Mollanepes hakynda ýazan “kökenli ýüzük“ hem “Yşyk mülküniň şasy“ atly pýessalaryny Marynyň Kemine adyndaky drama teatry şowly goýupdy. Dramaturgiýanyň adyny-tabyny alan ýazyjy soň-soňlar “Gekgewler“, “Satlyk“, “Dört ýürek“ ýaly pýessalary we şahyr Gara Seýitliýew bilen bilelikde “Gowgaly gije“ operasynyň (sazy Aman Agajanowyňky) librettosyny hem ýazdy.
T.Taganow hemişe ruçka bilen däl-de, galam bilen ýazardy. Özem onuň üçin töwereginde adamlar üýşüp otursa-da, goh-galmagal bolsa-da parhy ýokdy, ýazar oturardy. Işine jürdi. Okamaly eserleri günübirin okardy, teatrlaryň oýunlaryny görmäge höwesekdi.
Repertuar – redaksion kollegiýada Türkmenistanyň halk artisti, kompozitor Aman Agajykow hem işledi. “Sona“, “Gowgaly gije“, “Saýatly Hemra“ ýaly operalary, ençeme ajaýyp aýdymlary, birnäçe romanslary döreden kompozitor saz ýazýan adamlar bilen ümmülleşse-de, işe gezek galanda örän talapkärdi. Işsiz oturmany halamazdy, özem eden işini birkemsiz ederdi, golýazmalaryny arassaja edip göçürip goýmany halardy. Degişmänem erbet görmezdi. Şähti açyk wagty: “Şu howada näme edilse gowy bolar?“ diýip, degişerdi. Şolar ýaly pursatlaryň birinde men oňa: “Sen-ä aýdym ýaz, menem bir aktlyja pýessa ýazjak bolaýyn. Howa, tüýs döredijilik işi bilen meşgullanaýmaly howa“ diýip onuň kakdyryp aýdýan gürrüňine dünmediksirän boldum. Ol hezil edip güldi-de: “Onda ilki bir garny doýuraly, aç bolsaň işem başardanok“ diýip, elini naharhana tarap salgady.
Tomus aýlary aman Agajykow Moskwanyň eteginde “Ruza“ diýen ýerde dynç alardy. Dogrusy, yssydan gaçyp, şol ýere döredijilik bilen meşgullanmaga giderdi. Uly göwrümli eserleriniň köpüsini ussat kompozitor şol ýerde ýazýardy.
Bir gezek, tans goýujy Kerim Nyýazow: “Aman dostumyz gelipdir, ýör onuň bilen salamlaşyp geleli“ diýip, meni Amanlara alyp bardy. Aman bir kiçiräk kruşka üç sany ýumurtga salyp, gaýnatmaga durdy. Kerim degişip: “Üç ýumurga kim ýok boljak?“ diýende, kompozitor dostumyz: “Siz salama geldiňizmi, ýa ýumurtga iýmäge?“ diýip, bizi gülüşdirdi.
Men iýmek-içmek hakda köpürägem agzadym weli, Aman Agajykow işe gezek gelende, iýmän-içmäni unudýardy. Işini birýan ýüzli etmän çykmazdy. Ol şahyrlaram gününe goýmazdy, işlederdi. Şeýdibem gulaga ýakymly ajaýyp aýdymlary, ýürek gopduryjy romanslary dünýä inderdi. Onuň operalaram milliligi bilen tapawutlanýardy.
Repertuar-redaksion kollegiýada esli wagt işlänleriň birem, dramaturg hem terjimeçi, soňky döwürde proza eserlerini ýazmaga ürç eden, ikinji jahan urşuna gatnaşan ýaşulymyz Taňryberdi Hojakgaýewdi.
Taňryberdi aga ur döwür ençeme eserleri terjime eden ekeni. Biz bilen işlän döwründe esasan drama eserlerini ýazdy. Onuň “Atdaşlar“, “Kime pul gerek?“ ýaly bir perdeli pýessalary çeper höwesjeňler toparlarynyň repertuaryny bezese, “It gyrkýan hojaýyn“, “Direktor sud öňünde“, “Dawa gök eşekden başlandy“ ýaly uly göwrümli eserleri teatrlarymyzyň sahnalarynda goýuldy.
Taňryberdi Hojakgaýew kän gürlemegi halamaýan, böwrüni diňlemegi unaýan, ýedi ölçäp, bir kesmegi däp edinen juda parasatly adamdy.
Maňa Taňryberdi aga bilen birnäçe bäsleşiklerde, festiwallarda eminlik etmek miýesser etdi. Şol ýaryşlaryň birinde, arakesme wagty ol meni bir gyra çekdi-de:
- Meniň senlik bir işim bar, eger oňlasaň, häzir aýtjak – diýdi.
Ýaşula “ýok“ diýip bolýarmy: “Aýdyberiň“ diýdim weli, ol sözümi uzaltdyrman:
- Inim üçin gyzyň Gözeli dilejek – diýdi. Garaşylmadyk söz meni aljyratdy. Näme jogap berjegimi bilmedim. Esli wagtdan soňam:
- Teatrda söz aýdylýanyna birinji gezek gabat gelýän – diýdim. Ol loh-loh edip, halys ýürekden güldi. Menem güldim. Ine, şeýdibem, biz guda bolduk. Öňden halaşyp ýören ýaşlar goş birikdirdiler. Häzir olaryň ýetişen ogul – gyzlary bar. Taňryberdi aga bolsa, soň-soňlaram ol wakany ýatlap, güler ýörerdi.
Repertuar saýlap – seçip alýan bu kollegiýada şahyr Italmaz Nuryýewem işledi. Italmaz zehinlidi, akyly durydy. Degişmänem gowy görerdi, özüne degseňem çydardy. Ol bir gürrüňinde: “Okuw jaýyna giriş ekzamenlerini tomus aýlary almaly diýip tapan adam gaty akylly eken. Ekzamen bermek üçin gelýän myhmanlardan öýümiz doly. Eýwanda ýaştýanlaram bar. Şol çäre gyş geçirilýän bolsa, biz näderdik? Olaň haýsy birine ýyljak ýer tapardyk? Gelene “ýok“ diýseňem, garyndaşyň öýkelejek“ diýip, hezil edip güldi.
Dogrydanam şeýledi. Italmazlaryň myhmany ýetikdi. Göwniaçyk bolansoň, gelene güler ýüz berensoň, çalarak tanaýanam, “Italmaz kaka“ diýip, şolara barardy.
Bir gezek ol bize myhmançylyga geldi. Telefonda kod bilen gürleşmäniň ýaňy çykan wagtydy. Men 8-ligi towlap, Mary bilen gepleşdim. Italmaz şol usuly bilmeýän ekeni.
- Nädip, oturan ýeriňden Maryny aňsatja aldyň? – diýdi. Menem:
- Ol aňsat, häzir öwredäýerin – diýdim.
Italmaz bada höwesek bolsa-da, birden:
- Ýok, gerek däl. Bizde üýşüp ýatan akyl barmy näme?! Keýpimiň kök güni äleme jaň edip, aýlygymy telefona geçirmeli bolaryn – diýip, hezil edip güldi.
Günleriň birinde Italmaz Nuryýew bilen Marydan toýdan gaýtdyk. Uçarymyz ýoly ortalaberende, uçarmanlaryň biri ýanymyzdan geçdi. Men ony sakladym-da:
- Şu oturan ýigit, türkmeniň uly şahyry. Özem, uçarmanlar hakda poema ýazjak bolýar. Emma uçaryň kabinasynam görmändir – diýdim. Uçarman:
- Ony häzir görkezäýeris – diýip, Italmazy alyp gitdi. Italmaz ol ýere baransoň, olaryň üstüni soragdan gömüpdir. Özem uçarmanlaryň biriniň ýerinde oturypdyr.
- bu näme?
- şuny itekleseň, uçar saga tarap gyşarýar. Muny itekleseň – çepe.
- bu näme?
- muny çekseň, uçar ýokary galýar. Itseň weli, ine şeýdip aşak gaýdýar.
Garaz esli wagtlap Italmaz okuw geçdi. Bizem çaýkanyp bildik. Ahyry Italmaz:
- Bu çara näme üçin ýanyp-sönüp dur, diýende uçarman:
- Bu telefonymyz – diýipdir.
- Onda Medeniýet ministriliginiň repertuar bölümine jaň edeli-le. Men olara samolýot sürýänimi bir aýdaýyn – diýnde, komandir:
- Gel, şu söwdany goýaly. Bize mundan artyk azar berme. Poemanam soň ýazar ýörersiň-dä – diýipdir.
Italmaz Nuryýewiň zehini daş ýarardy. Ol kompozitorlar Çary Nurymow, Durdy Nuryýew, Rejep Allaýarow, Rejep Gutlyýew, Suhan Tüýliýew dagy bilen dostdy. Olar üçin aýdymlaryň sözlerini ýazdyrdy. Döredilen ajaýyp aýdymlar halkymyzyň söýgüli aýdymlaryna öwrüldi.
Italmaz Nuryýew “Gelinlik“ diýip bir sazly dramaň librettosyny hem ýazdy. Onuň sazyny Çary Nurymow bilen Durdy Nuryýew ýazypdy. Eser Lebap teatrynyň sahnasynda goýuldy. “Gelinlik“ şu günki gün hem özüniň döwrebaplygyny ýitirenok.
Medeniýet ministriliginiň bu kollegiýasynda diňe bir dramaturglar, kompozitorlar, şahyralar işlemedi. Onda ady ülkämizde giňden tanalýan edebiýat tankytçylary, režissýorlaram, teatry öwrenijiler hem işlediler. Şolaryň birem ýiti zehinli, dogruçyl, jepakeş edebiýat tankytçysy Saýlaw Myradowdy.
Saýlowyň milli edebiýatymyz barada ýazýan makalalary häli-şindi çap edilýärdi. Onuň Magtymguly, Zelili hakda ýazan kitapçalaryny höwes bilen okaýardyk. “Asyrlaryň jümmüşinde“ diýen eseri hasam täsinde.
Saýlaw ençeme drama eserlerini hem ýazypdy. “Sülçiniň sowallary“, “Tylla, tylla, tylla“ ýaly pýessalary, Magtymguly barada ýazan dramasy we başgalar Myradowyň dramaturgiýa žanrynda hem täsirli eserler döredip biljekdigini görkezýärdi. Biz oňa uly ynam baglaýardyk.
Saýlaw biriniň adyny tapmasa ýa-da degişip, erkek adamlara “Wolodýa“, zenanlara “Tanoçka“ diýip ýüzlenerdi. “Näme üçin oňa wolodýa diýýäň?“ diýseň, “Leniniňem ady Wolodýa ekeni. Lenin bilen atdaş bolup bilse, onuň armany näme?“ – diýip, gülerdi. Bir gezek Saýlaw, ussat şahyr Mämmet Seýitden:
- Şu wyždan diýmek näme, şahyr aga – diýip sorapdyr. Mämmet aga:
- Şol sende ýok zat, diýip, bälçirapdir.
- Onda şol diýýänimiz pul bolmaly – diýip, Saýlaw ýüzugra süňşürypdyr.
Maňa ur döwür Saýlaw Myradow bilen bir jaýda ýaşamak miýesser etdi. Goňşy bolamyzdan soň, birek-birek bilen häli-şindi duşuşardyk. Onuň Merdan, Hydyr, Ylýas diýen ogullary, Gülşirin (özi pahyr oňa Gülüş diýerdi) diýen gyzy meniň çagajyklarym bilen bileje oýnardylar. Saýlaw ikimiz bir ýerden baramyzda ol çagalarynyň başyny sypardy-da:
- Biziň ykmanda keýwanymyz Abadanam şu gün öýde ekeni, bileje çaýlaşaýaly diýerdi. Özem halys ýüreginden diýerdi. Saýlawda ikilik bolmazdy, her bir zada ýüregi bilen ýapyşyp, baha keserdi. Saýlaw adamkärçilik babatynda saýlanan ýigitleriň biridi.
Biziň bilen Alty Akmämmedow diýen bir sypaýydan belent ýigitleriň birem işledi. Ol kinoçylar bilenem ysnyşykly işläpdi. Ençeme filmlerde onuň ýazan goşgularyna aýdylýan aýdymlar häli-şindi radio arkaly häzir hem ýaňlanýar. Alty Akmämmedowyň “Şanama“ eseri boýunça döredilen filmi goşgy bilen türkmen diline geçir işi jüpüne düşen işdi. Her gezek şol esere tomaşa edemde, Alty neressäni ýatlaýan. Ol keselbendiräkdi, onuň ýyldyzy juda ir öçdi. Gysga ömründe Alty “Arhitektor“, “Bahargül“ ýaly pýessalary döretmäge, ençeme ajaýyp aýdymlar ýazmaga ýetişdi. Ömür tanapy wagtyndan ir kesilmände biziň Altymyz köp işler bitirip biljekdi.
Professor kompozitorymyz, Türkmenistanyň halk artisti Rejep Allaýarow bilen ilkinji gezek duşuşamda, onuň ylymly-bilimlidigi meni aňk etdi. Men Garajaoglan barada ilki şondan eşitdim. Ol Garajaoglanyň ençeme goşgusyna saz ýazan ekeni. Ýeke bir oalm däl, ady entäk ile ýaýramadyk nusgawy şahyrlarymyzyň eserlerine belet ekeni. Ýeke bir öz edebiýatymyz däl, dünýä edebiýatynyň läheňleriniň eserlerini ürç edip okan, halk döredijiligi bilen juda içgin gyzyklanan kompozitor hindi halkynyň “Mahapharatasyna“ beletdi, Rabindrant Tagoryň eserlerini söýerdi. Ol folklýory gowy görerdi we öwrenýärdi. Rejebiň “Köne galanyň ýaňy“ atly eseri, şonda dowul saz guraly üçin ýazan howsalaly sazy köp sahna eserinde ulanylyp, onuň çeperçiligine goşant goşupdy. Ol Nazar Gullaýew, Bredimuhammet Gulow bilen has içgin gatnaşardy. Olardan edebiýaty, halk döredijiligini öwrenmegi kiçilik bilmeýärdi.
Rejep Allaýarow saz ugrunda gaty ýitidi. “Sazyň matimatigi“ diýip, Italmaz Nuryýew mydama degişerdi.
Rejep ençeme şägirt ýetişdirdi. Häzirem milli konserwatoriýamyzda ýaşlara halypaçylyk etmegini dowam edýär. Ussat kompozitoryň Atajan Taganowyň sözlerine ýazan “Ertir seniň toý günüň“ atly aýdymy ýaş kompozitorlara nusga alarlyk eserleriniň biridir. Ala-böle şol aýdymy bellemegimiň sebäbi, bu aýdymda söýgüsi paşmadyk ýigidiň ýürek nalasy bagryňy dilýär. Kompozitor şahyryň duýgusynyň üstüni saz bilen ýetirmegi başarýar. Beýle aýdymlar setanda-seýranda döreýär. Sözüň gutaran ýerinde sazyň başlanýandygyna anyk mysal bolup biljek şeýle eserler jana lezzet berip, ruhuňa ruh goşýar.
Türkmenistanyň halk artisti Baýram Seýdyllaýew esasan režissýorlar bilen işleşerdi, halk teatrlarynyň ýolbaşçylaryna repertuar saýlap almakda degerli maslahatlar bererdi. Halk döredijiligi bilen içgin gyzyklanansoň, folkýor toparlaryny döretmekde uly maslahatçydy. Çagalary söýerdi, olar üçin ýöriteläp eser döretmegiň tarapdarydy. Gurbannazar Ezizowyň “Nesiller poemasyny“ sahnada şowly goýmagy oňa hormat, sylag getiripdi, ony adygdyrypdy.
Men Baýram bilen orta mekdepde-de, institutda-da bile okadym. Biz häzirem ýakyn gatnaşykda. Käte geçen günleri, tirkeşen ýigitlerimizi, talyplyk ýyllarymyzyň gaýtalanmajak wakalaryny ýatlaýarys.
Ine olaryň biri.
Baýram köriçege bolup, keselhana düşdi. 1950-nji ýyllaryň ahyrlarydy, gaty dokluk däldi. Ýurt uruşdan soň, gaty bir aýnalyp bilmändi. Talyplar, onda-da ata Watanyňdan uzakda okaýanlar horluk çekýärdiler. Bizem şolardandyk. Baýramyň yzyndan keselhana elter ýaly zadymyz ýokdy. Özümiz günümizi zordan görerdik. Näme etmeli? Ýoldaşymyzdan habar tutmasak bolmaz ahyry! Uzak gije oturyp maslahat etdik.
Ertesi ir bilen Taňryguly Seýitgulyýew (“Ýuwaş gelin“, “Ýanaýan furgonyň ýoly“ ýaly filmlerde surata düşen artist), Alty Garlyýew (Türkmen telewideniýesinda uzak ýyllyyň dowamynda režissýor bolup işledi), Kakajan Ataýew (Marynyň Kemine adyndaky drama teatrynda işläpdi) dagymyz Baýramy tanaýan, Daşkentli (başga ýerden gelen bolmaly däl, şäherde ýaşap ýören oturymly) oglanlara operassiýa edilendigini, ýörite aýlanyp habar berip çykdyk. Özem, kimiň ýanyna barsak, “Seni göresim gelýär“ diýip, ýatyr. “Kyn görmeseň baryp gaýdaý, göwni biter“ diýerdik. Olam: “Näme iýýän-içýän zad bar?“ diýip, soranda: “Hemme zadam iýýär, zat dannanok“ diýip onuň ýüküni ýeňlederdik.
Şol günden başlap, biz, her gün agşamara keselhanadan habar tutup ugradyk. Elimizde-de bir uly gapma bilen syrçaly bedrämiz (ony komendantymyzdan wagtlaýynça diýip, diläp alypdyk) bardy. Baýramyň yzyndan baran Daşkentli oglanlaryň goýurak naharyny gapma, suwuragyny bedrä guýup alyp gaýdardyk. Baýramyň özüne bolsa:
- “Sen bir operassiýa düşen adam, saňa kän iýmek bolanok“ diýip, sähelçe zat goýardyk. Biziň bu “Işimiz ugruna boldy. Baýramyň yzyndan barýanlaryň sany artyp başlady (sebäbi biz dek oturamyzokdyk, Baýramyň “agyrrak“ ýatanyny ile ýaýardyk). Baýramam gowlaşyp başlasa başlandyr weli, biziňem ýüzümiz tämizleşdi. Biz barmaly ýerine baryp, görmeli adamlary görüp, jaýymyzyň sowukdygyndan, çyglygyndan zeýranip, Baýram doly gutulman öýe dolansa, gaýraüzüljekdigini düşündirýärdik. Özümiz bolsa, diňe bir Baýramyň ýatan jaýyndaky däl, goňşy otaglarda bejerilýän nähoşlaryňam, yzyndan eltirlen, iýilmedik zatlaryny, boşan gatykdyr, limonad çüýşelerini hem alyp gaýdardyk. Ahyry, “rysgyndan“ kesilen jaý tämizleýjileriň arz etmegi bilen, on dör gün diýlende Baýramy keselhanadan “kowup“ çykardylar. Ýaňja bir ýüzümiz tämizlenip barýarka, bizem eklençden galdyk.
Türkmen milli medeniýetimize uly goşant goşan, mugallymçylyk edip ençeme artsit ýetişdiren, onlarça şowly oýunlar goýan, sport desgalarynda, meýdançalarda uly toýlary geçiren režissýor Baýram Seýdyllaýewiň durmuşynda şeýleräk bir wakada bolupdy.
Repertuar kollegiýamyz diňe bir döwlet teatrlary üçin eser alman, çeper höwesjeňler üçinem stsenariler, çeper okaýyşlar, degişme sahnalaryny, monologlary, aýdymlary, tanslary satyn alýardy.
Taňryberdi Artykow stsenarileri saýlap-seçse, kompozitorlar Atda Çaryýew, Rejep Gutlyýew, Aşyr Kulyýew hormeýster Hoja Çaryýew dagy saz eserleri boýunça maslahat bererdiler. Olaryň özlerem täze eserler dörederdiler.
“Abadan“ operasy bilen adygan Aşyr Kuliýew “Gumdan tapylan ýürek“ baletini, Atda Çaryýew “Bahargül“ sazly komediýasyny, “Böwenjik operasyny ýazdy. Taňryberdi bolsa şanly senelere bagyşlanan stsenarileri, agitbrigadalar üçin eserler döredipdi, degişmeler ýazypdy. Rejep Gutlyýewiň “Ene elleri“, “Oba gyzlary“ aýdymlary şu günem aýdymçylarymyzyň repertuaryny bezeýär.
Teatr tankytçysy Amangeldi Annaýew teatrlaryň oýunlaryna synlar ýazyp, olara degerli maslahatlar bermäge ussatdy. Ol Baýram Seýdyllaýew bilen bilelikde “Uly oglum“, “Iki anekdot“ ýaly pýessalary türkmen diline terjime edipdi. Olar Hajy Ysmaýylowyň eserleri boýunça “Bäsdeşler“ atly drama eserini döredip, şol wagtky Ýaş tomaşaçylar teatrynyň tomaşaçylaryny begendirdiler.
Repertuar kollegiýa ýiti zehinli şahyrlarymyz Annaberdi Agabaýew, Ýylgaý Durdyýew dagy ýolbaşçylyk hem edipdiler.
Annaberdiň “Bir görülen tanyş“, “Şazadalaryň aýdymy“ ýaly drama eserleri, Ýylgaý Durdyýewiň “Däli gyz“ komediýasy şol ýerde döräpdi. Olar ýaş awtorlara drama eserlerini döretmekde, çeper okaýjylar üçin goşgy ýazmakda ýol görkezýärdiler.
Kollegiýanyň düzüminde teatr sungatyny öwreniji, soňra köp ýyllaryň dowamynda teatrlarymyza ýolbaşçylyk eden Serdar Nepesow, köp ýyllap türkmen telewideniýesinde işläp, häzir Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky baş drama teatrynda edebiýat bölüminiň müdiri bolup, repertuar üçin eser saýlamagyny dowam etdirýän Rejep Gölliýew hem esli işlediler.
Repertuar – redaksion kollegiýamyzda uzak wagt zähmet çeken kompozitor Akmyrat Tagyýewiň beren gürrüňi ýadyma düşýär.
Döredijilik adamlary öz obalaryndan, etraplaryndan, welaýatlaryndan çykan ýazyjy şahyrlary sanap başlapdyrlar. Her biri 10-12 adamyň adyny tutupdyr. Akmyrat bolsa, ýylgyryp oturanmyş. Biri: “Sen näme dymyp otyrsyň? Garrygaladanam döredijilik adamlary çykandyrlar-a?“ diýipdir. Şonda ol: “Aý, howwa, bar öz-ä. Ýöne bary-ýogy üç sanyjak. Azady diýmeseň, Magtymguly diýmeseň, Zelili diýmeseň, başga bir göze dürtülip duranam ýok“ diýipdir.
Men sözüniň soňunda köp ýyl bile südenekleşen dostum, işeňňir kompozitor, örän ylymly, giň dünýägaraýyşly, ençeme ajaýyp eserler döreden repertuarçy, Türkmenistanyň halk artisti, Döwlet baýragynyň eýesi, zehinli kompozitor Daňatar Hydyrowyň adyny tutasym gelýär.
Ol ýaňy işe gelende, kellesi tahýalyja ýaşajyk oglanjykdy. Emma eýýäm ençeme saz eserleriniň awtorydyr.
Daňatar Hydyrow, kompozitor birleşmesinde, saz edaralarymyzda ýolbaşçy wezipelerde işledi. Ençeme filmlere, spektakllara saz ýazdy. Häzirem şol işini dowam edýär. Daňataryň ajaýyp aýdymlary bagşylarymyzyň dilinden düşenok. Onuň Gurbannazar Ezizowyň sözlerine döreden “Maňa seniň gözleriňden gitme ýok“, “Ýaýla hüwdüsi“ diýen diňe ikije aýdymam kompozitoryň adyny bezäp biler. Olar ýaly aýdymlar bolsa, Daňatarda näçe diýseň bar.
“Gyratym“, “Döwletli döwran geldi“, “Ýollaryň aýdyň“, “Akja bulutlar“ aýdymçylaryň söýgüli aýdymlaryna öwrülişleri ýaly, diňleýjileriňem göwnünden turdy.
Diýarymyzda geçirilýän döwlet ähmiýetli çärelerde, daşary ýurtlarda edilýän çykyşlarda, bäsleşiklerde, festiwallarda Daňatar Hydyrowyň eserleri çalynýar, aýdylýar. Ol şu günler uly hyjuw bilen Garaşsyzlygymyzyň şanly 20 ýyllyk toýuna bagyşlap, Galkynyş döwrüniň gahrymanlarynyň üstünliklerini wasp edýän täze-täze eserleriň üstünde işleýär. Ençeme halypalardan tälim alan zähmetsöýer kompozitorlarymzyň özi indi halypaçylyk edýär. Ýaş hyjuwlara ruhy baýlyk paýlaýar. Onuň ýene-de onlarça ajaýyp eserler döretmede, şägirtler ýetişdirmede geçen ýoly, çeken zähmeti uly golutgy bolar.


text:
Maglumat we medeniýet bölümindäki iňlis dilini kämilleşdirmek maksatnamalary üçin serişdeler
Maglumat we medeniýet bölüminde iňlis dilini okatmagyň usulyýeti we okuw kitaplarynyň birnäçe görnüşleri bardyr we bu kitaplary iňlis dili mugallymlary iki hepdä çenli möhlet bilen alyp bilerler. Mugallymlary we iňlis dilini öwrenýänleri Halkara işewürlik merkeziniň 3-nji gatynda ýerleşýän Amerikan merkezine baryp görmäge çagyrýarys. Bu ýerde mugallymlar, alymlar we hökümet işgärleri üçin ABŞ barada öwrenmäge ähli şertler bar.
“American English”
“American English” internet sahypasy iňlis dilini daşary ýurt dili hökmünde öwrenmek, Amerikan medeniýeti bilen tanyş bolmak, hem de iňlis dilini daşary ýurt dili hökmünde okadýan we öwrenýän bütindünýä mugallymlar we okuwçylar birleşigi bilen gepleşigi has-da giňeltmek baradaky serişdeleri hödürleýär.
“Forum” žurnaly
Iňlis dilini okatmak boýunça “Forum” žurnaly, ABŞ-da ýaşamaýan iňlis dili mugallymlar üçin niýetlenip, ýylda dört gezek (ýanwar, aprel, iýul we oktýabr aýlarynda) çap edilýar. Türkmenistanda bu žurnal Maglumat we medeniýet bölümi hem de Amerikan burçlary tarapyndan paýlanylýar. Şeýle-hem bu žurnal elektron görnüşde çykarylýar: http://americanenglish.state.gov/english-teaching-forum
Siz hem öz makalalaryňyzy şu görkezmeleri ýerine ýetirip “Forum” žurnalyna tabşyryp bilersiňiz. Çap ediljek makalalar kompýuterde ýazylmaly, golýazmanyň setirleriniň arasynda jübüt boş ýer bolmaly we sahypanyň çetleri azyndan üç santimetr bolmaly. Şeýle hem, makala bilen bilelikde bu makalanyň mundan ozal çap edilendigi ýa çap edilmändigi barada beýannama tabşyrylmaly. “Forum” žurnalyna ýazylan ýüzlenmeler şu aşakdaky salgy boýunça tabşyrylmaly:
English Teaching Forum
ECA/A/L/M
US Department of State, SA-5, 4th Floor
2200 C St. NW
Washington, DC 20037 USA
Elektron salgy: etforum@state.gov
Türkmenistanda iňlis dilini okatmak boýunça hünärmen-mugallymlary (ELT) maksatnamasy
Waşington şäherinde ýerleşýän ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň Iňlis dili boýunça maksatnamalaryň edarasy, ABŞ-nyň Kongresiniň maliýeleşdirmegi bilen, Iňlis dilini okadýan hünärmenleri Merkezi Aziýanyň ýokary okuw jaýlaryna we beýleki bilim ojaklaryna getirmek üçin üç sany maksatnamany işläp düzdi. Siziň okuw jaýyňyz şol hünärmenleriň birini getirmek bilen gyzyklanýan bolsa, hem de Maglumat we medeniýet bölümi bilen işleşmek islese, Maglumat we medeniýet bölümine ýüz tutup bilersiňiz.
Iňlis dilini okatmak boýunça hünärmenler: Bu maksatnamanyň çäklerinde iňlis dilini daşary ýurt dili hökmünde okadýan ökde mugallymlar ýokary okuw jaýlaryna ýerleşdirilip şol okuw jaýlarynyň zerurlygy esasynda bir ýylyň dowamynda iňlis dilini öwredýärler. Bu hünärmenler – iňlis dilini daşary ýurt dili hökmünde okatmak ugryndan magistr derejesi bolan ABŞ-nyň raýatlarydyr.
Iňlis dili boýunça hünärmenleri gysga-möhletleýin maksatnama üçin çagyrmak: Bu maksatnama iňlis dilini daşary ýurt dili hökmünde okatmak we amaly dil bilimi ugurlary boýunça Amerikanyň akademiki işgärlerini gysga-möhletleýin taslamalar üçin (iki-alty hepde aralygy) çagyrmaga mümkinçilik berýär. Hünärmenler okuw meýilnamalaryny düzmekde, mugallymlar üçin hünär kamilleşdirmek okuw sapaklaryny bermekde, kitaplary işläp düzmekde, ýöriteleşdirilen iňlis dili sapaklary geçirmekde, maksatnamalara baha bermekde we şuňa meňzeş belli bir maksatnamalaryň üstünde işlemekde ýardam berýärler. Institutlar we edaralar hünärmeni çagyrmak bilen gyzyklanýan bolsa, olar belli bir alymy çagyryp bilerler; bolmasa-da, Iňlis dili boýunça maksatnamalaryň edarasynyň özi tanymal akademiki hünärmeni saýlap çagyrýar. Bu maksatnama degişli çykdaýjylaryň ählisini ABS-nyň hökümeti töleýär.


text:
şu gün Aýatolla hameneýi Hezretleri ýurduň jogapkärleriniň we müdirleriniň bir topary bilen geçiren duşuşygynda rejep aýyny gutlamak bilen bu mübärek günleri ybadat üçin ýörite pursat hasaplap takwa bolmak we günäden, dönüklik etmekden we dünýäparazlykdan saklanmak çydamlylygyň sebäpkärleru adynda ýurduň jogapkärlerine derwaýys meselelerdendir we bu mesele hem hudaý bilen arabaglanşygyňy pugtalandyrmak bilen miýesser bolýandyr diýip nygtadylar.
Eýranyň Yslam Ynkylabynyň Mertebesi Belent Ýolbaşçysy Aýatolla hameneýi Hezretleri sözüniň dowamynda gaflata uçramagyň we synyp gitmegiň öňüne geçmegiň çäresi murakybadyr diýmek bilen biz jogapkärleriň hemmesiniň ýürekleri ýaňadan bjerilmelidir sebäbi Eýran Yslam respublikasy möhüm maksatlar şol sanda töwhit, şerigat, adalat, erkinlik we garaşsyzlyk esasynda gurylandyr we dünýädäki başga hökümetler bilen parh edýändir diýip beýan etdiler.
Eýranyň Yslam Ynkylabynyň Mertebesi Belent Ýolbaşçysy Aýatolla hameneýi Hezretleri ýurduň ykdysadyýetiniň düýp gurluşygy esasynda kesbi-kär örisi kadalaşdyrylmalydyr diýmek bilen bu iş çydam ykdysadyýeti boýunça serkerdelik ştabynyň borjydyr we bu ştab hem kynçylyklary çözmegiň yzyndadyr emma işi ýaşlar şowhunlylyk we uly hyjuw bilen yzarlamalydyrlar diýip beýan etdiler.


text:
Iň täzeler
- Türkmenistanyň Prezidenti Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentini gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady
- Gasemi: Saudylar Sionistleriň ýanynda Ortagündogarda jenaýatyň simwolyna dönendirler
- Kamalwwandi:ýadro ylalaşygyň bozulmagy halkara köpçüligine urgy mysalyndadyr
- Eýranyň ýadro işlerine Braziliýa goldaw berýär
- Eýran bilen Orsýetiň parlament hyzmatdaşlyklary barada bir ylalaşyga gol goýuldy
- Ruhani:ýadro ylalaşygyň bozulmagy bilen ygraryndan dänen taraplar puşman boljakdyrlar
- Aşgabada Aziýa futbol konfederasiýasynyň wekiliýeti bardy
- Minskde GDA-nyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi geçirildi
- Hytaý bilen Orsýet ýadro ylalaşygyny bozmak dogrusyndaky Amerikanyň hereketini ýazgardylar
- Brujerdi: ýadro ylalaşygyndan peýdalanyp bilýän mahalyna çenli Eýran ýadro ylalaşygyndan çykmaz
Friday, 27 May 2016 12:00
Yragyň dürli sebitlerini terrorçylardan arasslamak operasiýalar dowam edýär
Thursday, 30 January 2014 22:44
Şu ýyl internetde iň köp tomaşa edilen wideo
Sunday, 13 January 2013 18:49


text: Ýere agram bolup geçip gitmäliň. Her kim bu durmuşda tapmaly ýolun. Biriň şahyr boluň biriň sazanda, Uçarman,mugallym,süriji,alym. Ýere agram bolup geçip gitmäliň , Döretjek boluň! Atalaryň kesbin ýöretjek boluň! Boş ýatan ýerleri ýer etjek boluň! Gurjak boluň! Biljek boluň! Bilmeseň bilýäne seretjek boluň! Bilseň bilmeýäne öwretjek boluň! Söýjek boluň! Söýiljek boluň! Şula gowy eken diýiljek boluň! Durmuşuň ýolunda yza ýöremäň, Mydam öňe tarap ätlejek boluň! Ölen ýitenlermiz ýatlajak boluň! Adamlara mydam ýagşylyk ediň, Gamgyn adamlary şat etjek boluň! Özüňizem mydam şatlanjak boluň! Garaz bakyýete rowan bolaňda, Diňe gowylykda ýatlanjak boluň!


text:
Türkmenistanda Şri-Lanka Demokratik Sosialistik Respublikasynyň ilçisi işe başlady
Türkmenistanyň Prezidenti Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa Şri-Lanka Demokratik Sosialistik Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Mohamed Şarif Anisden ynanç hatyny kabul etdi
Milli parlamentiň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan myhmany diplomatik işine başlamagy bilen gutlap, iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary we hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak işinde üstünlikleri arzuw etdi.
Ilçi arzuwlar üçin hoşallyk bildirip, öz nobatynda, türkmen döwletiniň Baştutanyna öz ýurdunyň ýolbaşçylarynyň mähirli salamyny, ösüş we rowaçlyk baradaky arzuwlaryny ýetirip, iki ýurduň hem-de halklaryň bähbidine ikitaraplaýyn gatnaşyklary giňeltmek üçin öz tejribesini we bilimini gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy.
Söhbetdeşligiň barşynda ilçä Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugurlary barada habar berildi, bu syýasatda tutuş dünýäde parahatçylygyň, durnuklylygyň we abadançylygyň bähbidine ähli ýurtlar hem-de iri halkara guramalar bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmäge möhüm orun berilýär.
Türkmenistanyň Prezidentiniň başyny başlan, türkmenistanlylaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli durmuş-ykdysady maksatnamalaryň hem-de maýa goýum taslamalarynyň durmuşa geçirilişine aýratyn üns berildi.
Toplumlaýyn özgertmeleriň amala aşyrylmagy bilen baglylykda, milli kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça Mejlisiň alyp barýan işleri duşuşygyň meseleleriniň biri boldy.
Jenap Mohamed Şarif Anis ýurdumyzyň gazanan uly üstünliklerine gyzyklanma bildirip, Türkmenistanyň we Şri-Lankanyň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy, iki ýurduň telekeçileriniň arasynda işewür gatnaşyklary, syýahatçylyk ugry, daşky gurşawy goramak, şeýle hem bioköpdürlüligi aýawly saklamak boýunça özara peýdaly alyşmalary işjeňleşdirmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyna ynam bildirdi.
* * *
Düýn Şri-Lanka Demokratik Sosialistik Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Daşary işler ministrliginde kabul edildi. Bu ýerde özara gyzyklanma döredýän ikitaraplaýyn döwletara hyzmatdaşlygyň ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Medeni maksatnamanyň çäklerinde myhman paýtagtymyzyň gözellikleri bilen tanyşdy. (TDH)


text:
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligine degişli edaralaryň işgärleri, has takygy köçe süpürijiler özleriniň gijelerine işlemäge mejbur edilýändigini, üstesine-de, özlerine iş arakesmesinde dynç almaklary üçin, hiç hili şertiň döredilmeýändigini aýdýarlar.
Azatlyk Radiosynyň paýtagtdaky çeşmesi bilen söhbetdeş bolan köçe süpüriji zenanlardan 10-a golaýy özleriniň indi 15-nji noýabrdan bäri gije sagat 22:00-dan, daňdan sagat 07:00-a çenli paýtagtyň protokol köçelerini süpürip, olaryň arassaçylygyna gözegçilik edýändigini gürrüň berdi.
“Gije howanyň sowuklygy -5 gradusa çenli ýetýän şu günlerde dokuz sagatdan gowrak wagt aýak üstünde işlemeli bolýarys. Gije işläp bilýäňmi ýa-da bilmeýäňmi – muňa-da seredilmeýär. Üstesine, arakesmede ýarym sagat dynç almaly, onda-da ýylanar ýaly şert ýok. Kiçiräjik budkalar ýa-da jaýjagazlar hem göz öňünde tutulmadyk. Tutuş gijäni köçede, sowukda geçirmeli bolýarys. Özem köçe süpürijileriň tas ählisi zenan maşgala bolup, gije işe çykýanlaryň sany 40-dan hem aşýar” diýip, özüni Maral diýip tanyşdyran köçe süpüriji zenan Azatlygyň paýtagtdaky çeşmesine aýtdy.
Onuň sözüne görä, köçe süpürijiler gijeki iş tertibinde işläp başlanlarynda, öz iş arakesmelerinde paýtagtyň protokol köçelerindäki “döwrebap” diýlip atlandyrylýan awtobus duralgalarynda ýolagçylaryň jemgyýetçilik transportyna garaşmagy üçin niýetlenen otaglarda ýylanyp, şol ýerde çaý-çöregini iýipdirler.
Emma aradan birnäçe gün geçensoň, Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligine degişli edaralaryň ýolbaşçylary olara bu ýerde oturmagyň gadagandygyny, eger şeýle ýagdaý gaýtalansa, onda işgäriň işden kowuljakdygyny duýdurypdyrlar.
“Bize bu otaglarda wideokameralaryň bardygyny aýdyp, indi bu ýere giren işgärleriň işden çykaryljakdygyny duýdurdylar. Iş arakesmesinde ýylanyp bolaýjak ýekeje ýer bardy. Bizi ondanam mahrum etdiler. Ýogsam bolmasa, awtobus duralgalaryndaky otaglar ähli raýatlar üçin niýetlenen dälmi? Biz bu ýerde oturyp, ýylanyp bilmesek, onda nirede ýylanmaly? Nirede çaý-çörek edinmeli?” diýip, paýtagtyň Saparmyrat Türkmenbaşy şaýolunyň arassaçylygyna gözegçilik edýän ýene bir köçe süpüriji zenan Aýlar aýtdy.
Galyberse-de, aşgabatly köçe süpürijileriň we synçylaryň ençemesi Türkmenistanyň Zähmet kodeksine laýyklykda, gijelerine ýa-da ýurtda kabul edilen resmi baýramçylyk günlerinde işe çykarylýan işgärlere artykmaç zähmet töleginiň berilmelidigini, emma şol kadalaryň berjaý edilmeýändigini aýdýarlar.
“Biziň zähmet hakymyza gije işleýänimiz üçin aýratyn goşundy hem goşulanok. Iş wagtyny hasaba alýan resminamada bolsa, göýä biz irden sagat 08:00-dan giçlik sagat 17:00-a ýa-da 18:00-a çenli işleýän ýaly edip görkezilýär” diýip, Aýlar gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosy ýokarda gürrüňi edilen meselerler dogrusynda, Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi bilen habarlaşanda, bu maglumatlary ne tassyklatmak, ne-de inkär etdirmek başartdy.
Şol bir wagtyň özünde, protokol köçeleriň arassaçylygyna gözegçiligiň güýçlendirilmegi, ýagny köçe süpürijileriň gijelerine işe çykarylmagy we muňa näderejede zerurlygyň bardygy barada hem haýsydyr bir kommentariý almak başartmady.
Belläp geçsek, paýtagtyň protokol köçelerini süpürýän ýa-da tämizleýän işgärleriň aglabasy aýal-gyzlar bolup, olar mundan öňem köplenç düzgünleşdirilmedik iş tertibinde, ýöne gündizlerine işleýärdiler.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan köçe süpürijileriň ençemesi özleriniň zähmet haklarynyň 800-900 manat aralygyndadygyny, munuň durmuş şertleriniň barha gymmatlaýan döwründe maşgala eklenjine ýetmeýändigini aýdýarlar. Bu zähmet haky resmi kurs bilen ortaça 250 amerikan dollaryna, “gara bazaryň” nyrhy bilen ortaça 90 amerikan dollaryna barabardyr.


text:
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti azerbaýjanly kärdeşi bilen duşuşyk geçirdi
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin azerbaýjanly kärdeşi Ilham Aliýew bilen duşuşyk geçirdi
Kreml tarapyndan berilen beýanata görä Putin Bütindünýä Futbol çempionatynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Moskwa baran Aliýew bilen duşuşyk geçirdi.
Ilham Aliýewiň 30-njy awgutsda Russiýa sapar gurajakdygyny ýatladan Putin: "Gatnaşyklarymyz üstünlikli dowam edýär. 2017-nji ýylda söwda kuwwadymyz 34,4 göterim artdy. 2018-nji ýylyň ilkinji çärýeginde bolsa 19 göterim artdy. Goldanmaly bolan gowy bir temp bar" diýdi.
Putin iki ýurdyň arasyndaky syýasy gatnaşyklaryň hem durnuklu ýagdaýda dowam edýändigine ünsleri çekdi.
Aliýew bolsa öz gezeginde Russiýa bilen Azerbaýjanyň arasyndaky gatnaşyklaryň özgermegine hoşaldygyny belledi.


text:
Berkarar döwletimiziň sport ulgamyny ösdürmek wezipesiniň döwlet derejesinde garalýan esasy meseleleriň birine öwrülmegi bu ugurda göwünleri galkyndyryjy netijeleri gazanmaga itergi berdi. Adamlaryň saglygyny goramagyň baş setirleriniň biri bolan sporty we bedenterbiýäni ösdürmek ýörelgesi hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen köpçulikleýin häsiýete eýe boldy. Il-gün bähbitli, döwlet ähmiýetli bu ýörelge ýurdumyzyň çagalar edarlaryndan başlap, ähli ministrlikleri, jemgyýetçilik guramalarydyr pudak edaralaryny gurşap aldy. Hormatly Prezidentimiziň aladalaryndan ruhlanyp, ýurdumyzda sportuň we bedenterbiýäniň ösüşine, sagdyn durmuş ýörelgesiniň giňden ornaşmagyna goşant goşmak maksady bilen döredilen sport klublaryň biri-de Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň garamagyndaky “Gurluşyk we binagärlik sport kluby” hojalyk müdirligidir.
Haçanda aýdyň maksat we ony durmuşa geçirmekde döredilen şertler bolanda işler ilerlemek bilen bolýar. Bu sport kluby üçin Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan giň mümkinçilikler döredilýär. Paýtagtymyzdaky “Galkynyş” bedenterbiýe sagaldyş toplumy bu sport klubynyň ygtyýarlygyna berildi. Häzirki wagtda ady agzalan ministrligiň tagallasy netijesinde sport kluby üçin niýetlenen döwrebap sport toplumynyň gurluşygy dowam edýär.
Spor klubynyň düzüminde birnäçe sport görnüşi, ýagny milli göreş, futzal, woleýbol, basketbol, tennis, stol tennisi, ýeňil atletika, suwda ýüzmek we küşt görnüşleri hereket edýär. Klubuň düzüminde Babageldi Annageldiýew, Hanjar Ödäýew (küşt), Aleksandr Paşkow, Aýna Gökowa (basketbol), Walentina Meredowa (ýeňil atletika), Gylyç Jumaýew, Nasiba Surkiýew, Mälik Annabaýew (milli göreş), Ahmet Allaberdiýew, Allaberdi Meredow (futzat), Raşid Ahmedow (stol tennisi) ýaly sport ussatlary bolup, olar ýurdumyzyň ýygyndy toparlarynyň hatarynda ýokary derejedäki ýaryşlarda çykyş edýärler.
Elbetde, sport klubuň ösüşi onuň görkezýän netijelerinde aýdyň ýüze çykýar. Bu babatda hem sport klubuň ýolbaşçylarydyr hünärmenleriniň, toparlarynyň buýsanmaga haky bar. Olar “Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy”ady bilen geçirilen VIII spartakiada ýaryşlarynyň, umumy jemi boýunça ýeňijisi bolmagy başardylar. Sport klubuň türgenleri Türkmenistanyň mnistrlikleriniň, pudak edaralarynyň işgärleriniň arasynda 9 sport görnüşi boýunça ýaryşa gatnaşdylar we 128 utuk toplap, hormatly 1-nji orna mynasyp boldular.
̶̶̶̶̶̶ ̶ ̶ Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň “Gurluşyk we binagärlik sport kluby” hojalyk müdirligimiz 2016-njy ýylyň awgust aýynda döredildi. Döredilen gününden bäri ministrligiň garamagyndaky edara-karhanalaryň işgärleriniň arasynda her hepdäniň dynç günleri milli baýramçylyklara bagyşlanyp köpçülikleýin bedenterbiýe-sport çäreleri yzygiderli geçirilýär. Munuň özi işgärleriň sporta ýakynlaşmagyna we olaryň zähmet ukyplarynyň artmagyna oňaýly täsir edýär. Paýtagtymyzda geçiriljek ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda hem sport klubumyzyň ussat türgenleriniň üstünlikli çykyş
etjekdiklerine berk ynanýarys – diýip, bu sport klubuň başlygy Baýrammuhammet Baýramow gürrüň berýär.
“Bedenterbiwe we sport”, №3 (29), 2017.


text:
Bagyşlandyňyzmy? Hudaý tarapyndan nähili bagyşlanmaly?
Sorag: Bagyşlandyňyzmy? Hudaý tarapyndan nähili bagyşlanmaly?
Jogap: Resullaryň Işleri 13:38 şeýle diýýär: “Biliň, eý doganlar, günäleriň bagyşlanmagy üçin Mesih arkaly size wagyz edilýär.”
Bagyşlanmak näme we ol maňa nämä gerek?
“Bagyşlamak” sözi hasaplary täzelemek, günä geçmek, bergiden geçmek diýen manylary berýär. Haçan-da biz birine ýamanlyk etsek, onuň bilen gatnaşyklary dikeltmek üçin bagyşlanmagymyzy soraýarys. Gutulyş öz-özünden berilmeýär, adam gutulyşa mynasyp bolmalydyr. Hiç kim bagyşlanmaga mynasyp däldir. Bagyşlamak söýgi, rehim we merhemeti öz içine alýan amaldyr. Bagyşlamak size eden zatlaryna garamazdan başga kişä garşy kine saklamazlyk baradaky karardyr.
Injil hemmeleriň Hudaý tarapyndan bagyşlanmaga mätäçdigini aýdýar. Hemmämiz günäli. Wagyz 7:20 şeýle diýilýär: "Dogrusy, ýer ýüzünde diňe ýagşylyk edip, hiç bir günä etmeýän dogry adam ýok." 1 Ýahýa 1:8-de “Günämiz ýok diýsek, onda biz özümizi aldaýandyrys, bizde hakykat ýokdur" diýilýär. Netijede ähli günäler Hudaýa garşy gozgalaňdyr. Şol sebäpden, Hudaýyň bagyşlamagyna ýiti mätäçlik duýýarys. Eger günälerimiz bagyşlanmasa, günälerimiz zerarly ebediligi jebir çekmek bilen geçirmeli bolarys (Matta 25:46; Ýahýa 3:36).
Bagyşlanmak – oňa nädip ýetmeli?
Şükür, Hudaý bizi söýýär we rehimlidir - günälerimizi bagyşlamaga göwünjeňdir! 2 Petrus 3:9-da …Reb siziň üçin sabyr edýändir, sebäbi Ol hiç kimiň heläk bolman, hemmeleriň toba etmegini isleýär" diýilýär. Hudaý bizi bagyşlamak isleýändigi üçin bagyşlanma mümkinçiligini döretdi.
Günälerimiz üçin ýeke täk adalatly jeza ölümdir. Rimliler 6:23-iň birinji ýarysynda “Çünki günäniň muzdy ölüm...” diýilýär. Günälerimiz bilen gazanan zadymyz ebedi ölümdir. Hudaý Öz kemsiz planynda adama – Isa Mesihe – öwrüldi (Ýahýa 1:1,14). Isa biziň çekmeli jezamyzy – ölümi – haçda ölmek bilen Öz üstüne aldy. 2 Korintoslylar 5:21 şeýle öwredýär: “Biz IsaMesih arkaly Hudaýyň dogrulygy bolarymyz ýaly, Ol biziň günälerimizi asla günä etmedik Isa Mesihiň üstüne ýükledi.” Isa haçda ölmek bilen biziň çekmeli jezamyzy çekdi! Hudaý hökmünde, Isanyň ölümi tutuş dünýäniň günäleriniň bagyşlanmagyna ýetýär. 1 Ýahýa 2:2-de “Ol biziň üçin gurban boldy, Hudaý ol arkaly biziň günälerimizi, diňe biziň däl, eýsem, bütin dünýäniň günälerini bagyşlad.” Ölüm we günäniň üstünden ýeňşini yglan edip Isa ölümden direldi (1 Korintoslylar 15:1-28). Hudaýa öwgüler bolsun, Isa Mesihiň ölümi we direlmegi bilen, Rimliler 6:23-iň ikinji ýarysy dogrudyr, “Hudaýyň peşgeşi bolsa, Rebbimiz Isa Mesihd arkaly berilýän ebedi ýaşaýyşdyr.”
Günäleriňiziň bagyşlanmagyny isleýärsiňizmi? Içiňizde gutulyp bilmeýän yzaly günälilik duýgysy barmy? Isa Mesihe Halasgäriňiz hökmünde iman etseňiz günäleriňiziň bagyşlanmagy mümkindir. Efesliler 1:7 şeýle diýýär: “Hudaý çuňňur baý merhemeti bilen Oglunyň döken gany arkaly günälerimizi bagyşlap bizi azat etdi” Biz bagyşlanarymyz ýaly, Isa biziň bergimizi töledi. Ähli etmeli zadyňyz Isanyň siziň bagyşlanmagyňyz üçin ölendigine ynanyp Hudaýdan Isa arkaly bagyşlanma soramakdyr we Ol sizi bagyşlar! Ýahýa 3:16-17-de şu ajaýyp habar bar: “Çünki Hudaý dünýäni köp söýýänligi üçin, Ogluna iman edenleriň hiç biri heläk bolman, ebedi ýaşaýşa gowuşsyn diýip, Özüniň ýekeje Ogluny berdi. Hudaý Ogluny dünýä länet bolsun diýip däl-de, eýsem dünýä Ol arkaly halas bolsun diýip iberdi.”
Bagyşlanmak – ol çyndanam şeýle aňsatmy?
Hawa, ol şeýle aňsat! Siz Hudaý tarapyndan bagyşlanmagy gazanyp bilmersiňiz. Bagyşlanmak üçin Hudaýa töläp bilmersiňiz. Siz ony diňe Hudaýyň merhemeti we rehmi saýasynda iman arkaly kabul edip bilersiňiz. Eger Isa Mesihi Halasgäriňiz hökmünde kabul etmek we Hudaý tarapyndan bagyşlanmak isleseňiz, ynha size aýtmak üçin bir doga. Şu ýa-da haýsydyr bir başga dogany aýtmagyň sizi halas etmejekdigini ýatdan çykarmaň. Diňe Isa Mesihe ynanmak günäleriňiziň bagyşlanmagyna elter. Bu doga diňe Hudaýa imanyňyzy beýan etmegiň we sizi bagyşlandygy üçin Oňa minnetdarlyk bildirmegiň bir ýoludyr. “Hudaýym, Men seniň öňüňde günälidigimi we jeza mynasypdygymy bilýärin. Emma Oňa imanym arkaly bagyşlanmagym üçin Isa Mesih meniň ýerime jezamy çekdi. Halas bolmak üçin men Saňa ynanýaryn. Ajaýyp merhemetiň we bagyşlaýjylygyň üçin saňa şükür edýärin! Omyn!”
Bu ýerde okanlaryň sebäpli Isa Mesihi öz halasgäriňiz hökmünde kabul etmek kararyna bardyňyzmy?? Eger şeýle bolsa, onda aşakdaky "Men şu gün Mesihi kabul etdim" düwmesine basyň.
Bagyşlandyňyzmy? Hudaý tarapyndan nähili bagyşlanmaly?


text:
Qurmetti «Qazaqstan Ustazy» portaly qyzmetkerleri! Sizdin' qog'amdastyqtyn' mu'shesimin. Oqy'shylarymdy olimpi adag'a qatystyryp jatyrmyn. Onyn' u'stine o'zimdi Sizderdin' konky'rstaryn'yz ben olimpiadalaryn'yzg'a, qala berdi test tapsyrmalarynda jasap jiberdim.Tek test tapsyrmalarym Sizderge tu'sti me bilmeimin. Sosyn mynany eskertkim keledi.Biraz jylg'y en'begimizdin' de zeinetin ko'rgimiz keledi. Medal aly' u'shin ne istey'imiz kerek.Tu'sindirip jibersen'izder. Aldyn ala raqmet aitamyn.Tekeeva Jansha Tajibaevna
Please login or Register to submit your answer


text:
Türkmenistanda üsti açylandygy aýdylýan ykdysady jenaýatlaryň möçberi azalýar, şol bir wagtda-da üsti açylan jenaýatlarda döwlete ýetirilen zyýanyň we emeldarlaryň elden-ele geçiren para-pullarynyň möçberi aýdylmaýar.
Ykdysady jenaýatlara garşy göreş gullugynyň başlygy Mämmethan Çakyýewiň bu wezipeden boşadylyp, hökümet başlygynyň orunbasarlygyna bellenen güni, 11-nji aprelde geçirilen hökümet maslahatynda beren hasabatyna görä, soňky döwürde üsti açylan ykdysady jenaýatlaryň sany öňki hasabatlardaky bilen deňeşdirilende azrak görünýär.
Azatlygyň ozal habar berşi ýaly, Türkmenistanda korrupsiýa garşy göreş geçen ýylyň maý aýynda, Aşgabatda bir milliarddan gowrak amerikan dollaryna gurlan täze uçar menziliniň gurluşygynda ýol berlendigi aýdylýan kemçilikler, hökümet başlygynyň orunbasary Batyr Ereşowyň gümürtik ölümi bilen baglylykda başlandy.
Hökümete ýakyn çeşmeleriň maglumatyna görä, Batyr Ereşow korrupsiýa derňewleri bilen baglylykda özüni heläkledi, ozalky baş prokuror Amanmyrat Hallyýew tussag astyna alyndy. Şondan soň türkmen telewideniýesi onlarça emeldaryň türmä basylandygyny habar berdi, kanun goraýjy edaralarda bir topar kadr çalşygy geçirildi.
Prezident Berdimuhamedow Çakyýewiň ýolbaşçylygyndaky döwlet gullugyny döretmek bilen, eýeleýän wezipesine garamazdan, korrupsiýa baş goşan döwlet emeldarlarynyň ählisine berk çäre görüljekdigini gaýta-gaýta wada berdi. Emma muňa garamazdan, ýerli synçylar korrupsiýa garşy göreşiň başlanan wagtyndakydan kem-kem gowşadylandygyny, üsti açylandygy aýdylýan jenaýatlaryň bolsa barha azalýandygyny belleýärler.
Ministrler kabinetiniň 11-nji apreldäki mejlsinde berlen hasabata görä, aýry-aýry ministrliklerde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda geçirilen barlaglar korrupsiýanyň geriminiň örän giňdigini ýene bir gezek tassyk etdi.
Mysal üçin, Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygynyň orunbasary E.Rejebow 2015 — 2017-nji ýyllarda komitetiň garamagyndaky edaralar üçin enjam satyn almak barada şertnama baglaşanda, döwletiň kanuny bähbitlerini düýpli bozup, ynanylan emlägi bikanun harçlapdyr diýip, Çakyýewiň hasabatynda aýdylýar.
Oba we suw hojalyk ministrliginiň Ösümlikleri goramak gullugynyň başlygy Meret Geldiýew bolsa, oba hojalyk pudagynda ulanylýan himiki serişdeleri satyn almak üçin daşary ýurt kompaniýalary bilen şertnama baglaşylanda, olaryň ýolbaşçylaryndan para alypdyr.
“Türkmengaz” döwlet konserniniň “Gazygaýtadanişleýiş” müdirliginiň Lebapda suwuklandyrylan gaz öndürýänönümçilik edarasynda hem korrupsiýa faktlarynyň üsti açyldy. Naýypdaky suwuklandyrylan gazyň saklaylýan we ýüklenilýän terminalynyň başlygyÝ.Bazarow daşary ýurt kompaniýalaryndan para alypdyr diýip, Çakyýew aýtdy.
Elbetde, Bazarow bu işi ýekelikde etmändir we onuň jenaýat şärikleriniň hem birnäçesiniň jogapkärçilige çekilendigi habar berilýär.
“Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň Parahat nebit kärhanasynyň başlygy N.Muhammetorazow, garamagyndaky ýangyç guýujy beketleriň operatorlary G.Annakulyýew, M.Geldiýew, M.Beknazarow, A.Bäşimow hem-de W.Maşkarin dagy bilen deslapdan dilleşip, ýangyç goýberiji nokatlarda ýörite kem guýujy enjamlary ornaşdyrmak bilen, satylan her 10 litr ýangyçdan 0,8 litr kem guýupdyr.
Çakyýewiň bu sözleri Azatlygyň çeşmeleriniň ýangyç stansiýalarynda sürüjileriň “kisesine girilýändigi” barada beren maglumatlaryny tassyk edýär.
Mary galla önümleri kärhanasynyň Tagtabazar etrabyndaky 7-nji kabul ediş bölüminiň wezipeli işgärleri bolsa,galla tabşyrýan daýhanlaryň hasylyny yzygiderli kem ölçäp, daýhanlaryň kisesine girip gelipdir.
Senagat ministrliginiň “Türkmendaşlary” önümçilik birleşiginiň Kelete daş-çagyl kän müdirliginiň başlygy Ç.Toýçyýew bolsa, satylan daşlaryň käbir töleglerini kärhana girdeji etmändir diýip, hasabatda aýdylýar.
Bu sanawy ýene dowam etdirmek mümkin. Çakyýew Bereket kän müdirliginiň başlygy K.Hojamberdiýewiň, Köneürgençdäki Awtoulaglar kärhanasynyň ýangyç we ýaglaýyş enjamlary bölüminiň başlygy D.Ataýewiň "eden bikanun işleri" hakynda hem durup geçýär.
“Türkmen-Türk” paýdarlar täjirçilik bankynyň karzlary bermek we dolandyrmak müdirliginiň başlygy Ş.Saparlyýew bolsa, dört sany hususy telekeçä önümçilik maksatly karz serişdelerini alyp berendigi üçin olardan para almakda aýyplanýar.
11-nji aprelden bäri Ykdysady jenaýatlara garşy göreş baradaky döwlet gullugyna täze direktor, M.Hudaýkulyýew ýolbaşçylyk edýär. Prezident Berdimuhamedow oňa“degişli derňew çärelerini yzygiderli dowam etmek boýunça birnäçe anyk görkezmeleri berdi”.
Emma Azatlygyň çeşmeleri, ýerli synçylar korrupsiýa garşy göreşiň örän gowuşgynsyz we has aşaky derejelerde alnyp barylýandygyny, onuň täsiriniňýönekeý adamlaryň durmuşyna özgerişlik getirerden pesdigini belleýärler.
Halkara korrupsiýa hasabatlarynda Türkmenistan köplenç iň korrumpirlenen ýurtlaryň arasynda agzalýar.


text:
Ýurduň tebigy baýlyklaryň özleşdirilmegi – hususy işewürligiň ösüşi üçin gelejek.
Türkmenistanyň ykdysady strategiýasyny ýerine ýetirmekde himiýa senagatyna wajyp orun berilýär. Şunuň bilen baglanyşykly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «himiýa senagatynyň ägirt uly çeşme potensialyny, polimetallaryň, beýleki gazylyp alynýan magdanlaryň baý känleriniň bolmagyny hasaba alyp, biz mundan beýläk hem gelejegi bolan pudaga aýratyn üns bereris» diýip belleýär.
2018-nji ýylyň 16-njy martynda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilmeginiň on ýyllygyna bagyşlanan hususy işewürligiň wekilleri bilen bolup geçen duşuşykda, Türkmenistanyň Prezidenti 2018-2024-nji ýyllar üçin Kiçi we orta telekeçiligi goldamak boýunça Döwlet meýilnamany tassyklap, Karara gol çekdi. Bu resminamada ileri tutulýan ugurlaryň biri hökmünde kaliý känlerini özleşdirmek we Köýtendag etrabynyň (Lebap welaýaty) çäklerinde kaliý hloridyň ýyldaky kuwwatlygy 700.000 tonnadan az bolmadyk dag magdanlaryny baýlaşdyryjy kombinatyň gurluşygy bellenildi. Bu taslamanyň ýerine ýetirilmegi 2021-nji ýylda tamamlanmaly.
Kaliý, azot we fosfor bilen bir hatarda ösümlikler üçin esasy üç sany iýmitlenme komponentleriniň biri bolup durýandygyny hünärmenlere bellidir. Oba hojalykda azyk ekinleri ösdürmek üçin kaliý birleşmeleriň ýerini tutjak maddalar ýok. Onuň esasy wezipesi – enzimleriň işläp çykmasyny işjeňleşdirmek we katalitiki reaksiýalaryň amala aşmagyna ýardam bermek. Ösümliklerde ol fotosintezi güýçlendirýär, hlor bolsa toprakdan adam üçin zyýanly nitratlaryň we radionuklidlaryň düşmegine päsgel berýär. Şunda diňe kaliý bilen bilelikde azot dökünleriň özleşdirilmegi 1.5-3 esse gowlanýar. Ýeterlikli kaliý iýmitlenmesi has ýokary hasyllary almaga ýardam edýär, ösümlikleriň zyýankeşlere, kesellere, doňaklyklara we gurakçylyga bolan garşylyk görkezmek ukybyny artdyrýar.
Kaliý dökünler, esasan, hlorly kaliý, kaliý sulfat we kaliý nitrat hökmünde bolýar. Esasy bölegi kaliý hlorid bolup durýar. Bölekleriň ölçeglerine baglylykda hlorly kaliýniň görnüşlerinde granulirlenen, uly däneli, adaty, ownuk, tozga önümler bar.
Kaliý duzlaryň umumy dünýä gorlaryň möçberi 80 mlrd. tonna, tassyklanylan möçberi – 20 mlrd. tonna Olaryň iň uly känleri Kanadada, Russiýada, Belarus döwletinde, Germaniýada, Fransiýada, ABŞ-de ýerleşýär. Iň köp umumy we tassyklanan gorlar Türkmenistanda ýerleşýär.
Kaliý duzlaryň ägirt uly gorlaryň barlygyna garamazdan, olaryň aýratynlygy dünýä ýurtlary boýunça juda deň bolmadyk ýerleşmeginden ybarat. Häzirki wagt 13 döwletde ýerleşýän takmynan 50 sany känler ulanylýar.
Kaliý dökünleriň önümçiligi gazylyp çykarmagyň we işlenilmegiň konsentrasiýasynyň ýokary derejesi bilen häsiýetlendirilýär. Kaliý önümçilik üçin ulanylýan gorlaryň 80 göterimden gowragy jemi dört döwlete düşýär – kaliý dökünleriň uly öndürijileri bolan Kanada (Potash Corporation we Agrium), Russiýa («Uralkaliý» APJ we «Silwinit» APJ), Belorus döwleti («Belaruskaliý» RUK ÖB) we Germaniýa (Kali&Salz).
1999-2007 ýyllar içinde dünýäde entäk görülmedik hlorly kaliýiň sarp edilmegiň ösüşi bolup geçdi. Käbir ýagdaýlarda sarp etmeklik dünýä önümçilik derejesinden hem artýardy. Mineral dökünleriň öndürijileriniň Halkara Assosiasiýasynyň (IFA) bilermenleriniň baha bermegine görä, umuman 1999-njy ýyldan 2006-njy ýyla çenli dünýäde hlorly kaliýniň sarp edilmegi 20 göterim artdy (8 million tonndan artyk haryt).
Dökünlere bolan islegiň artmagynyň esasy sebäpleriniň biri işlenilen oba hojalyk meýdanlarynyň çalt arryklamasy we täze meýdanlaryň haýal işlenilmegi bolup durýar. Işlenilen ýerleriň mukdary 1950-nji we 2000-nji ýyllaryň aralygynda dünýäde adam başyna hasabynda 40 göterim azaldy we indiki onýyllyklaryň dowamynda azalmagynyň dowam etjegi garaşylýar. Bu ýagdaý klimatyň üýtgemegi we urbanizasiýanyň ösüşi ýaly birnäçe faktorlar bilen düşündirilýär. Şular ýaly ýagdaýda ilaty iýmit bilen üpjün etmek üçin oba hojalyk ekinleriň hasyllylygyny artdyrmak zerurdyr.
Kaliý dökünleriň önümçiliginiň ösüşini şertlendirýän beýleki faktorlar şulardyr: ilatyň durnukly ösüşi, däne ekinlerine islegiň artmagy, bioenergetikanyň ösüşi.
Hlorly kaliý, fosfor we azot dökünleri bilen deňeşdirilende, döwürleýinlige sezewar bolmaýar, sebäbi olardan tapawutlylykda onuň önümçiligi has az mukdarda tebigy gazyň bahalaryna baglydyr. Şonda hem, soňky ýyllarda dünýäde kaliý dökünleriň bahalarynyň durnukly ösmegi bellenilýär.
Pudak analitikler bioetanolyň we biodizeliň önümçiliginiň artmagyny çaklaýarlar. Bioýangyjyň önümçiliginiň möçberleriniň ösüşi dökünleriň bahalarynyň ösmegine eltýär, sebäbi oba hojalyk ekinler onuň çig maly bolup durýar: şeker çiňrigi, mekgejöwen, däne, ýagly ekinler, raps. Energiýanyň alternatiw çeşmesi hökmünde bioýangyjyň önümçiligi üçin möhüm howplar ýok, we şu ugur bütin dünýäde goldaw tapýar.
Indiki 10 ýylyň dowamynda ýetilen baha görkezijileriň tendensiýasy saklanar diýip çaklanýar. Onuň sebäpleri:
- Bioýangyjyň önümçilik möçberleriniň artmagy;
- Däne üçin bahalaryň galmagy;
- Gämileri kireýine tutmak bahasynyň artmagy, sebäbi kaliý deňeşdirilende sany sebitleriň çäklendirilen sanynda öndürilýär, isleg bolsa bütin dünýäde bar.
Ýerleriň häzirki mukdarynda dökünleri ulanmazlyk, eýýäm şu wagt diňe 3 milliard adamdan köp bolmadyk ilaty eklemäge ýeterdi, planetanyň ilaty bolsa 7 milliard töwerek bolup durýar.
BMG maglumatyna görä, 2020-nji ýylda ýer şaryň ilaty 7.7 milliard adama ýeter. Sürüm ýerleriň meýdanlary adam başyna azalar: 2000-nji ýyldaky 22.8 ýüz m2 meýdanyň deregine 2020-nji ýyla çenli 18.3, 2050-nji ýyla çenli – diňe 7 ýüz m2 galar.
Ýeri önümli ulanmagy ýokarlandyrmak, şol sanda dökünleri ulanmak arkaly, azyk howpsuzlyk meseleleriň ýeketäk çözgüdi bolup durýar. Kaliý dökünleriň esasy möçberi däneli ekinlere berilýär (52 göterim), 18.4 göterim - tehniki, 17.6 göterim - iým ekinlere we 8 göterimi - ýer alma ekinlere berilýär.
Analitiklaryň maglumatlaryna görä, indiki ýyllaryň dowamynda kaliý dökünlerine bolan isleg ýylda 3-4 göterim öser, Hytaý, Hindistan, Braziliýa ýaly käbir döwletlerde bolsa, ol 5 göterimden hem artar. Şeýlelikde, her ýyl kaliý dökünleriň azyndan 1.5 million tonna mukdary gerek bolar, bu bolsa orta kaliý magdany we magdanlary baýlaşdyryjy fabrikanyň işe girizilmegi bilen deň bolar.
Maglumat üçin: Hytaýda kaliý dökünleriň sarp edilmegi 10-10.5 million tonndan ybarat, Braziliýada – 6.5 million tonna, Hindistanda – 8.0 million tonna.
Umuman alnanda, kaliý dökünleriň önümçiligi ýokary netijeli we ýokary girdejili önümçilik bolup durýar. Kaliý öndürijileriň bäsleşige ukyplylygy önümçiligiň özüne düşýän gymmatynyň derejesi bilen kesgitlenilýär.
Özüne düşýän gymmatyna täsir edýän esasy faktorlar mineral çig malyň hili we ýerleşýän ýerine baglydyr, hususan-da:
1. Magdandaky peýdaly komponentiniň düzümi.
2. Käniň görnüşi (ýatagyň çuňlugy, suwlulygy, gatlaryň kuwwaty we ş.m.)
3. Arassalamak üçin harajatlary köpeldýän magdandaky goşundylar, hlorly magniýniň görnüşi.
Eksport edijiler üçin möhüm orun tutýan bahanyň beýleki faktory, ony daşamak üçin bolan harajatlary bolup durýar. Kaliý öndürijiler önümçiligiň gurluşygyny nirede amala aşyrmak boýunça ýer saýlamaga mümkinçiligi ýok, sebäbi ol çig malyň çeşmesiniň ýerleşýän ýerine bagly we olaryň harajatlary ýeterlik derejede eksport boýunça harajatlaryň logistiki bölegi bilen kesgitleniler.
Ýangyç-energetiki çeşmeleriň bahasynyň ýokarlanmagy boýunça bellenen tendensiýa kaliý dökünleriň önümçiligine harajatlar derejesiniň üýtgemegine getirjek göni gatnaşygyny tapýar. Kaliý dökünleriň önümçiligi, ýangyç-energetiki çeşmeleriň sarp edilmegiň ýokary derejesi bilen häsiýetlendirilýär – önümçiligiň öz-özüne düşýän bahasyndaky ÝEÇ derejesi 22 göterime ybaratdyr.
Ýokarda beýan edilen faktorlardan ugur alyp, ilkinji hususy dag magdanlary baýlaşdyryjy kombinatyň Leýlimekan (Týubegatan) käninde gurulmagy ykdysady taýdan esaslandyrylan, maýa goýumlaryň ýokary derejedäki netijeli taslama hasaplanylýar. Şu maksat bilen Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan «Türkmen kaliý» paýdarlar jemgyýeti tassyklanyldy we häzirki döwürde görkezilen kaliý duzlary özleşdirmek üçin taýýarlyk işler alnyp barylýar.


text:
Halta hasabyna seredeniňde...
Ependi Oraza aýy bolanda özüçe pikirlenip:
– Maňa adamlaryň hasabyna görä agyz beklemek nämä gerek?! Bir halta alyp, onuň içine her gün ownuk daş ataýyn. Haçan-da ol daşlar otuza ýetende öz hasabym bilen Oraza baýramyny bellärin – diýipdir. Şeýdip ol her gün agzyny açanda, ol halta bir daş oklar eken. Oraza aýynyň 21-i bolanda Ependiniň gyzy haltadaky daşlary görüp:
– Atam näme üçin daş saldyka? – diýip, ol hem bir mukdar maýda daşlary getirip, halta salýar. Şol gün bir kişi Ependiden:
– Orazanyň näçe güni galdy? – diýip sorapdyr. Ependi:
– Biraz garaş, men öýüme gidip, hasap haltamy görüp, jogabyňy bererin – diýip, öýüne baryp haltadaky daşlary döküp, sanap görýär. Görse daşlar 165-ýe ýetipdir.
Ependi adamlardan Oraza baýramyna sekiz gün galandygyny eşiden ekeni. Ol 165-iň üstüne sekizi hem goşýar. Şeýdip, bu san 173-ýe ýetýär. Ol: «Eý, Alla, bu ýylky orazany 173 gün edip ýaradypsyň» diýip, haýran galýar we:
– Eger soragça 165 gün diýsem ol hökman meni masgaralap, üstümden güler. Indi
gel 100-ini taşlap, 65 gün diýeýin – diýip, daşary çykýar hem-de ol adama:
– Eý, gardaş, mübärek Remezan aýy 65 gün bolupdyr – diýýär. Ol adam kah-kah gülüp:
– Bir aý doly 30 gün bolýar. Siz nähili 65 gün diýýärsiňiz? – diýipdir. Onda
Ependi:
– Eý, akmak, şindem men ynsap edip ýüzüni aýyrdym. Eger halta hasabyma seretsem, bu ýyl Oraza aýy 173 gün eken. Oraza baýramyna sekiz gün galdy. Seniň ýaly nadan kişiler bilen mundan artyk sözleşsem, aklyma zeper ýeter – diýip, öýüne
girip gidipdir.


text:
7-nji fewralda Aşgabadyň gaýrasynda gurulýan Täze zaman obasynyň nobatdaky tapgyrynyň açylyş dabarasy Türkmenistanyň döwlet telekanallarynyň “Watan” habarlar gepleşiginde teleýaýlymda görkezildi.
Bir we iki gat ýaşaýyş jaýlaryndan ybarat bu täze posýologyň çäginde mekdebiň, saglyk öýüniň, söwda merkeziniň, çagalar bagynyň hem gurlup, ilata hyzmat etmäge taýýardygy habar berildi.
Ilaty iň bir gynandyrýan zat bolsa, aýazly sowuk howalarda çagalaryň bu çäre üçin sowuga daňylyp birnäçe sagatlap aýak üssünde duruzylmagy diýip, şeýle çärelere gatnaşdyrylýan çagalaryň saglyklarynyň juda ýaramazlaşýandygyna ýaşaýjylar ünsi çekýärler.
“Şäherde bolýan öňki açylyş çärelerinde bolşy ýaly bu gezek hem çagalarymyz ençeme sagat sowuk howada aýak üstünde durmaly boldy. Ýurtdaky ykdysady ýagdaýlardan alada galan prezident çagajyklaryň alkyşy bilen göwnüni aldajak bolýar. Ýöne çagalaryň aladasyny edýän ýok” diýip, jany ýanan ene-atalaryň biri başyny ýaýkaýar.
Emma Täze zaman obasynyň ozalky gurlan tapgyrlarynyň ýaşaýjylaryndan açylyş dabarasynda mahabatlandyrylýan sosial maksatly binalaryň uzak wagtlap ilata hyzmat etmäge taýýar bolmaýandygyny hem eşitse bolýar.
Howul-hara gurlup, açylyş dabarasy üçin taýýarlanylýan sosial maksatly binalaryň açylyşdan soňra gapylary uzak wagtlap ýapylýar. Täze posýolygyň hem ýaşaýjysy ýok ýaly gum-gukluk bolup, käbir jaýlarda ýaşaýjy görnäýmese, köçelerde top oýnap ýörmeli diýip, Täze zaman obasynyň bir ýaşaýjysy aýdýar.
Açylyş dabarasyndan soňky gum-guklugyň sebäplerini ýaşaýjylar bu jaýlardan jaýsyz kösenýän ýaşaýjylaryň däl-de, esasan gurply, ozaldan hem jaýlary ýetik adamlaryň jaý edinýändikleri bilen düşündirýärler.
Aşgabatly sürüji Amangeldiniň aýtmagna görä, 7-nji fewralda ir ertirden Aşgabadyň demirgazyk böleginde ýollar ýapylyp, Çoganla we Çoganlynyň gaýrasynda ýerleşýän “Altyn-Asyr” bazaryna gatnaýan awtoulaglaryň gatnawy kesildi.
Howanyň 2-3 gradus sowukdygna garamazdan, ir ertirden dabara gatnaşmaly mekdep okuwçylarynyň, çagalar baglarynyň körpelerniň, talyplaryň, edara-kärhanalaryň işgärleriniň, medeniýet we sungat işgärleriniň ol ýere barmaly bolandyklaryny Amangeldi sözüne goşýar.
Döwlet baştutanynyň gelmegine garaşyp, aýak üstünde duran çagalaryňam, beýleki dabara gatnaşyjylaryňam birnäçe sagatlap sowuga çydam etmeli bolandyklaryny, bu dabara gatnaşan ýaşaýjylar hem tassyklaýarlar.
Her bir açylyş dabarasy ilatyň gündelik durmuşyna ýaramaz täsirini ýetirýär. 7-nji fewralda Täze zaman obasynyň täze tapgyrynyň açylyş dabarasy hem, esasan “Altyn asyr” bazarynyň satyjylaryna-da, alyjylaryna-da öz ýaramaz täsirini ýetirdi.
“Ýollaryň ýapylmagy, awtoulag gatnawlarynyň kesilmegi bilen ozal hem pes söwdamyz uzakly güni togtady” diýip, “Altyn asyr” bazarynyň bir satyjysy aýdýar.
Aşgabadyň golaý-goltumyndaky etraplardan, obalardan “Altyn-asyr” bazaryna barýan ýaşaýjylaryň ýollaryň ýapylmagy sebäpli bazara baryp bilmän, yzlaryna dolanmaly bolandyklary hem aýdylýar.
“Her hepdäniň çarşenbe, penşenbe, şenbe we ýekşenbe günleri işleýän “Altyn asyr” bazarynyň alyjysyny hem-de satyjysyny kösemek üçin edil bilgeşleýin edilen ýaly, açylyş dabarasyny çarşenbe gününe belläpdirler. Açylyş dabarasynyň haýsy güni geçiriljekdigi barada ýönekeý halk öňünden bilmeýär. Her kim arzanrak bazar diýip, “Altyn asyr” bazarynyň işleýän gününe garaşýar. Emma ýygy-ýygydan geçirilýän çäreler sebäpli ýollar ýapylyp, ilat orta ýoldan yzyna dolanmaly bolýarlar. Kähalatlarda bolsa, maşyn dyknyşyklary sebäpli, yza hem dolanyp bilmän, çäre gutarýança awtoulagyň içinde oturmaly bolýan halatlarymyz hem bolýar” diýip, ownuk söwda bilen meşgul bolýan Aýlar aýdýar.
Aýlaryň aýtmagna görä, Täze zaman obasynyň nobatdaky açylyş dabarasy hem ýolagçylar üçin kynçylyklary döredip, esasan bazaryň işini bökdäpdir.


text:
Ulular näme üçin beýle köp ýatýarlar, bilip bilemok. Aslynda bilmeýän zadym köp, emma bugün oturyp pikirlenjek bu zatlar barada.
Düyn Berdi täzeje kompýuter alypdyr, kompýuterini meň bilen oýnamak islemedi. Myradyň kakasy bolsa oňa playstation-3 getiripdir; düyn kakasy bilen bile oýun oýnany üçin agşam meň bilen gizlenpeçek oýnamak islemedi. Sonky wagtlar ýeke özüm öz başyma galdym we pikirlenmäge köp wagtym boldy. Pikirlenip otyrkam öz geljegimi-de planladym. Ulalamsoň öyümizi şekoladdan gurjak nesip bolsa. Köp mukdarda maşyn aljak we hijisini hem Berdä berjek däl; eger aglaýsa-da ejesine aglaýar diýip aýdaryn.
Dostlarymyň kakalary bilen oýun oýnaýyşlaryny, kakalarynyň olara alyp beren oýunjaklaryny göremde ejemi gujaklap agladym..
- Eje, kakam jennetden haçan gelýär, ýa-da o taýy gaty uzak my? Şon üçin gelip bilenokmy kakam?" diydim. Jogap alyp bilmedim. Ejem saçymy sypalap:
- jennet gaty uzak, kakaň o ýerden gelip bilmez" diýende:
- Emma Myradyň kakasy hem uzakdady, ol-a geldi geçen hepde.. Hergün Myrat bilen bileje oýun oýnayar öýlerinde. Onsoň Myradyň meň bilen oýnasy gelenok. Kakam gelsin eje.. Men oňa garaşaryn.." diýip entek sözümi gutarmankam ejem ýanymdan turup gap-çanaklary ýuwmaga gitdi. Kakam barada gürrüň açsam ejemiň derrew işi çykýar; ýa gap-çanak ýuwmaly bolýar ýa ýene birzat.. Düşünip bilemok, gürrüňi gutaryp soň etse bolmaýarmyka şol işleri..?!
Düyn Berdiň kakasy Sapar aga “ejeňe aýt saňa täze kaka tapsyn" diýende onuň ýanyndan boýnumy sallap gaýtmaly boldum. Edil şo tayda möy adamyň Sapar agany tutup bir ýerden asyp goýaýmagyny isledim içimden. Emma möy adamym öýümizdedi ahyryn, nädip maňa kömek etsin.. Menem ylgap parka gaýtdym.
Parkda aglap otyrkam, bir daýy "näme boldy saňa, näme üçin aglaýaň?" diýip sorady. Menem:
- “Kakamyň ýanyna gitmek isleýärin, onuň elinden tutup hemme dostlaryma ‘ynha meňem kakam bar’ diýip görkezesim gelýär” diyemde, “kakan nirede?" diyip sorady. Menem oňa ejemiň aýdanlaryny aýtdym..
- “Kakam gaty uzak bir ýerde; jennetde.. Daýy, jennet gaty uzakmy bu taýdan? eger men şugün ýola çyksam haçan yeterin o ýere?” diýip soramda ol daýy maňa:
- bu taýdan jennede awtobus gidenok oglum" diýdi.
Ulular näme üçin hemme zady gaty ulaltýarlar?! Hemme zada bolmaz diyip düşünýärler. Men ulalamda jennede gitýän bir awtobus ýasaryn we edil biziň köçämizden geçer ýaly ederin. Soň bolsa kakalaryny göresi gelýän hemme çagalary mündürip äkiderin jennede.
Öňräk bir gün Maýanyň kakasyny hem bir ullakan guta salyp jennede äkitdiler, edil meňem kakamy bir güyz güni äkidişleri ýaly. Maýajyga mundan beýläk kakasynyň jennetde ýatjakdygyny aýdypdyrlar.
Ulular näme üçin beýle köp ýatýarkalar? Oýun oýnajak bolsaň “ýadaw” diýip ýatýarlar. Ertir irden oýanýan welin ejem “ýene 5-je minut ýataýyn” diýýär. Ynha kakalaram jennetde ýatýarlar.. Men-ä hiç uklap bilemok, ýa-da sizem köp ýatýaňyzmy?
-----
By Aamir Khan
Ceşme: Konsultant
Jennet uzakdamy?!
Ulular näme üçin beýle köp ýatýarlar, bilip bilemok. Aslynda bilmeýän zadym köp, emma bugün oturyp pikirlenjek bu zatlar barada.


text:
Şeýle at bilen Änew şäherindäki Medeniýet öýünde baýramçylyk duşuşygy geçirildi. Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň hem-de Ahal welaýat häkimliginiň bilelikde guramagynda geçirilen bu çäre Halkara zenanlar gününe bagyşlandy. Oňa zenanlar guramalarynyň işjeň agzalary, edara-kärhanalarda zähmet çekýän gelin-gyzlar hem-de mährem eneler gatnaşdylar. Ýurdumyzyň welaýatlaryndan gelen zenanlar bolsa baýramçylyk duşuşygynyň iň arzyly myhmanlary boldular.
Baýramçylyk duşuşygyna gatnaşyjylar, ilki bilen, medeni ojagyň giň eýwanynda ýaýbaňlanan sergi bilen tanyşdylar. Milli mirasymyzyň gymmatlyklaryny — el işleriň dürli görnüşini öz içine alan sergi köpöwüşginliligi bilen tapawutlandy. Zenanlarymyzyň on barmagyndan dörän nepis işler hakyndaky gürrüň ol ýere gelenlerde uly täsirleri galdyrdy. Gelin-gyzlaryň, eneleriň ýerine ýetiren işleri oňa baý many goşdy. Bu sergiden soňra hemmeler toý ruhuna beslenen zala ýygnandylar. Ol ýerde baýramçylyk duşuşygyň esasy çäreleri giň gerim aldy.
Baýramçylyk duşuşygyna gatnaşyjylar çykyşlaryň birnäçesini diňlediler. Türkmenistanyň Milli Golýazmalar institutynyň esasy ylmy işgäri, filologiýa ylymlarynyň kondidaty A.Durdyýewanyň çykyşy aýratyn täsirli boldy. Ol öz çykyşynda täze taryhy döwürde milli mirasa goýulýan sarpanyň belent derejä göterilendigi, milli gymmatlyklarymyza uly ähmiýetiň berilýändigi, gelin-gyzlarymyzyň, umuman, zenanlarymyzyň milli el işlerimizi dowam edip, kämilleşdirýändikleri hakda gürrüň etdi. Dürli dokma önümleriniň, şol sanda halydyr halyçalaryň, keçeleriň gymmaty we taryhy dogrusyndaky aýdylanlar aýratyn ünsi çekiji boldy.
Balkan welaýatynyň Bereket etrabynyň Ýasga oba medeniýet öýüniň müdiri O.Haladowanyň, Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň medeniýet merkeziniň bölüm müdiri A.Tokurowanyň, Daşoguz welaýatynyň Akdepe etrabynyň medeniýet merkeziniň «Şähribossan» folklor-tans toparynyň topar ýolbaşçysy G.Jumaýewanyň, Tejen şäheriniň ýaşaýjysy G.Orazmyradowanyň çykyşlarynda hem milli mirasymyza goýulýan sarpa öz beýanyny tapdy. Çykyşlarda milli medeniýetimiziň ösüşine we döwrebap öwüşginde kämilleşdirilişine aýratyn ähmiýet berildi.
Baýramçylyk duşuşygyna gatnaşyjylar milli mirasymyza berýän ünsi üçin Arkadag Prezidentimiziň adyna hoşallyk sözlerini aýtdylar. Bu çäre welaýatymyzyň medeniýet we sungat işgärleriniň aýdym-saz çykyşlaryna utgaşdy. Hoş owazly, joşgunly aýdym-sazlarda milli mirasymyza goýulýan sarpa öz waspyny tapdy.
Aýdo ŞEKEROW,
ýörite habarçymyz.
Ahal durmuşy gazet
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Elbasynyn' a'r jylg'y Jolday'y — tari'hi' qujat. Qai'sysyn alyp qarasan'yz da strategi'alyq man'yzdy ma'selelerdin' s'es'ily'in qamtamasyz ety'ge bag'yttalg'an. Jolday'da bilim salasy boi'yns'a tu'begei'li jan'a maqsattar qoi'ylyp otyr. Zi'atker ultty qalyptastyry'da, ba'sekege qabiletti qog'am boly'da bul man'yzdy qadamnyn' biri.
Elimizdin' qarys'tap damy'ynda, a'lem arenasynda ko'k ty'ymyzdy jelbiretip tury' u's'in bilimdi urpaqty qalyptastyry'ymyz qajet, o'i'tkeni olar kemel keles'ektin' kepili bolmaq! Bilim – ulttyn' ba'sekege qabilettigin arttyry'dyn', ozyq 30 eldin' qataryna eny'din' basty quraly. Elbasy eldegi bilim ordalary Nazarbaev zi'atkerlik mektebinin' ju'i'esi boi'yns'a bilim aly'y kerektigin de ai'typ o'tti. «Ustazdyq etken jalyqpas, u'i'rety'den balag'a» demeks'i ustazdardyn' ma'rtebesi ty'raly zan' qabylday' tapsyrmasy bizdin' bilim salasyndag'ylarg'a u'lken sti'my'l bolary so'zsiz. Sondai'-aq, Jolday'da jastar da nazardan tys qalmady, 2019 jyldy “Jastar jyly” dep jari'alady. Elbasynyn' jastardy ereks'e atap o'ty'i, jastardyn' boi'yndag'y jay'apkers'ilikti arttyrady. Jastarg'a artylg'an senim men jan'a mu'mkindikter u's'in alg'ysym s'eksiz.
Amanjol Jazyqbaev, «Nur Otan» parti'asy Taldyqorg'an qalalyq fi'li'aly to'rag'asynyn' birins'i orynbasary, ANT mu's'esi.