text:
Aımaqtar • Búgin, 09:05
Túrkistanda Mádenıet jáne sport mınıstrligi, «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi» RMQK-nyń uıymdastyrýymen mektep oqýshylary arasyndaǵy dástúrli «Iаsaýıtaný-2021» respýblıkalyq baıqaýy ótti. Jıyrma tórtinshi ret shymyldyǵyn túrgen saıysqa elimizdiń oblys, qalalarynan úzdik dep tanylǵan 30 úmitker qatysty.
Qazaqstan • Búgin, 08:55
Pikirsaıys jeńimpazdary anyqtaldy
El Táýelsizdigine 30 jyl tolýyna oraı, Túrkistan oblysy qoǵamdyq damý basqarmasyna qarasty «Jastar resýrstyq ortalyǵy» KMM uıymdastyrýymen oblys ákiminiń kýbogy úshin «Túrkistan – kóshbasshylar alańy» atty respýblıkalyq pikirsaıys týrnıri ótti.
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysy Tóle bı aýdanynda halyqaralyq deńgeıde tanylǵan sýretshiler kóp. El Táýelsizdiginiń 30 jyldyq merekesi aıasynda Aqqum aýylynda «Sýretshiler úıi» ashyldy. О́ner ortalyǵynyń ashylýyna osy ólkeniń týmasy, Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Quttybek Jaqypov muryndyq boldy.
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda týrızm salasy tarıhı-tanymdyq, emdik-saýyqtyrý jáne ekologııalyq bolyp, 3 baǵytta damyp keledi. Jyl sońyna deıin 38 týrıstik ınvestısııalyq joba júzege asady. Nátıjesinde, 1 050 jańa jumys orny ashylady dep kútilýde. Túrkistan qalasyna kelýshi týrıster sany da kóbeıgen. Bıylǵy toǵyz aıda 1,1 mln adam kelip, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 5,6 ese artqan.
Medısına • Keshe
Aldyn alsa, qaterli isik emdeledi
Túrkistan qalasynda Qazaqstan onkologteri men radıologteriniń VIII sezi ótti. Mańyzdy sharada zamanaýı onkologııanyń ózekti máseleleri, sonyń ishinde COVID-19 pandemııasy jaǵdaıynda onkologııalyq kómek kórsetý máseleleri talqylandy.
Aımaqtar • 18 Qazan, 2021
Týǵan ólke tarıhy – urpaqqa taǵylym
Túrkistanda Qoja Ahmet Iаsaýıdiń tarıhı bolmysyn, ómiri men ilimin álemge óz deńgeıinde tanytyp, ǵulamanyń tereń zerttelgen rýhanı muralaryn qoıý maqsaty kózdelgen mýzeı paıdalanýǵa berilgen bolatyn. Búginde zaman talabyna saı salynǵan sáýletti ortalyqta Iаsaýı muralary men shet memleketterdegi shákirtteriniń eńbekteri jınaqtalýda.
Saıasat • 18 Qazan, 2021
Aýyldyqtardy baspanamen qamtamasyz etetin baǵdarlama qajet
Senattyń Ekonomıkalyq saıasat, ınnovasııalyq damý jáne kásipkerlik komıtetiniń depýtattary Túrkistan oblysynda kóshpeli otyrys ótkizdi. Turǵyn úı qurylysy salasyndaǵy zańnamany jetildirý jáne memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý, sondaı-aq azamattardy turǵyn úımen qamtamasyz etý jónindegi biryńǵaı ulttyq baǵdarlama ázirleý talqylaýdyń basty taqyryby boldy.
Qoǵam • 17 Qazan, 2021
Túrkistanda 98 myńnan astam turǵyn onlaın tirkeldi
Túrkistan qalasynyń turǵyndary arasynda Ulttyq sanaqtyń saýalnama suraqtaryna onlaın formatta jaýap bergendi yńǵaıly kórgender kóp.
Qoǵam • 15 Qazan, 2021
Jurtqa jaqyn bolýdyń tıimdi joly
Túrkistan oblysynda ornatylǵan beınebaqylaý kameralarynyń kómegimen jyl basynan beri 67 557 ákimshilik quqyq buzýshylyq pen 95 qylmys anyqtaldy. Al oblys ortalyǵy Túrkistan qalasynda beınebaqylaý kameralarynyń kómegimen 32 424 ákimshilik quqyq buzýshylyq jáne 30 qylmys der kezinde belgili boldy. Salystyrmaly túrde aıtsaq, ótken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda anyqtaý kórsetkishi artqan.
Rýhanııat • 13 Qazan, 2021
Tarıhı eskertkishterge qamqorlyq qajet
Túrkistan oblysyndaǵy Shámmat ıshan meshit-medresesi, Uzyn ata, Ysqaq ata, Mansur ata keseneleri sekildi sáýlet eskertkishteri restavrasııalyq jumystardy qajet etedi. Eger qoldaý kórsetilmese, qundy muralardan kóz jazyp qalýymyz múmkin. Jalpy óńirdegi tarıhı eskertkishterge qamqorlyq kerek.


c: text/html

text:
Türkiýäniň “Polimex” gurluşyk kompaniýasy Aşgabat-Türkmenbaşy arasynda türkmen hökümeti bilen baglaşylan şertnama esasynda gurýan ýokary tizlikli we tölegli ýolunyň gurluşygynda alyp barýan işlerini bes etdi. Sebäbi Türkmen häkimiýetleri Türk kompaniýasynyň başlygy Erol Tabança bu ýoly kompaniýanyň öz maliýe hasabyna gurmagy we soňra täze ýoluň gel...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
27.02.2018 05:32
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#123)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bosgun strategiýasy nähili bolmaly 1?
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Türkiýe, taryhy çeşmelere ser salynanda we beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende, göçlere belkem iň köp sezewar bolan ýurtdyr. Türkiýe taryhyň ähli döwürlerinde gündogardan, günbatardan, demirgazykdan, günortadan bosgun kabul eden ýurt bolupdyr. Şu günki gün hem sebitinde durnuklylyk adasy hökmünde, ýurtlarynda başyndan geçiren kynçylyklary sebäpli, ýene-de ençeme geografiýadan göçüp gelmek isleýän adamlaryň ýurdy boldy. Ýurdumyza edilýän emigrasiýa talaplaryna garşy nähili strategiýa alynyp barylmaly?
Indi bolsa Ankara Ýyldyrym Beýazit uniwersitetiniň Siýasy ylymlar fakultetiniň dekany Prof. Dr. Kudret Bülbüliň şu günki temamyz bilen bglanşykly synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Bu babatda bellemek isleýän zadym, eger dogry ýagdaýda ugrukdyrylsa, emigrasiýa ýurtlara köp peýda getirip bilýär. Munyň aýdyň mysaly hökmünde öz taryhymyzy görkezip bileris. Biz emigrasiýa medeniýetiniň çagalary ýalydyrys. Uzyn medeniýet ýörüşimiz, bir emigrasiýa ýörüşidir. Bu ýörüşde adalat, paýlaşmak, bilelikde ýaşamak, tolerantlyk, köp medeniýetlilik ýaly şu günki gün adamzadyň iň mätäçlik çekýän, Türkiýäni Türkiýe eden örän möhüm gymmatlyklary bir ýere jemläpdiris. Emma göçleriň ýurtlara goşandy bolsa başga bir makalanyň temasydyr.
Anadoly bir emigrasiýa geografiýasydyr...
Musulman türklerden ozal hem, bir geçiş nokady, bir ýol menzili bolmagy sebäpli tayhyň dowmynda Anadola ençeme göçler boldy. Musulman türkleriň Anadola göçüp başlamagy bolsa b.e. soň 1000-nji ýyllarda başlady. Türkleriň Anadola gelmegindan soň, taryh Anadolyda bir çaknyşygyň bolandygyny, başga ýurtlarda bolşy ýaly köpçülikleýin gyrgynçylyklaryň başdan geçirilendigini ýa-da Anadolyda ýaşaýan ozalky halklaryň, ýaşaýan ýerlerini köpçülikleýin häsýetde terk edendigini ýazmaýar. Bu ýagdaý Anadolynyň wagtal-wagtal Horasandan göçüp gelenleriň reňkleri bilen bezelendiginiň görkezijisidir.
Anadolyda göçler diňe 1000-nji ýyllarda bolmady, 18 we 19-njy asyrlarda Balkanlarda we Kawkazlarda başdan geçirilen agyr ýitgiler sebäpli, 18-nji we 19-njy asyrlarda hem dowam etdi.
Bu emigrasiýalaryň Respublika döwründe hem dowam edendigine taryh şaýatlyk edýär.
Türkiýä soňky köpçülikleýin emigrasiýa bolsa Todor Žiwkowyň eden-etdilikleri sebäpli, 1989-njy ýyldaky Bolgariýadaky türkleriň göçleri boldy. Todor Žiwkowyň şol wagtlar “Türkler Bolgariýadan göçürilmese, Bolgariýa diýen bir ýurt galmaz, Bolgariýa başga bir Kipre öwrüler” diýendigi aýdylýar.
Gysgaça aýdanymyzda, Anadoly geografiýasy Adriatik deňizinden Hytaý diwaryna, Türkiýä köňlüni beren adamlar üçin hemişe 2-nji öý, kynçylyga sezewar bolan mahallary gidip biljek ýurtlary bolupdyr. Türkiýe diňe türk we musulman jemgyýetleriň gidip biljek bir durnuklylyk adasy bolmandyr. Taryhymyz Türkiýäniň musulman bolmadyk halklaryň hem sygynyp biljek bir ýurdudygyna şaýatlyk edýär. Bu babatdaky iň uly mysal bolsa 500 ýyl ozal Ýewropadan kowulyşlary ýaly, Gitleriň zulumy sebäpli Germaniýadan gaçyp Türkiýä ýerleşen jöhitlerdir.
Anadolydan göçler...
Türkiýe ýa-da Anadoly diňe bosgun kabul eden däl, eýsem şol bir wagtda örän köp göçüň bolan ýeridir. Anadoly Osmanlynyň diňe esger däl, şol bir wagtda baran ýerlerinde täze ýaşaýyş ýerlerini açmak üçin adam çeşmesi bolupdyr. Esasan hem Balkan ýurtlaryna Anadolyndan uly-uly göçler boldy. Balkan ýurtlarynda üç aýry ýerde Konýa atly ýaşaýyş ýeriniň bardygy aýdylýar.
Anadolydan daşaryk bolan soňky uly emigrasiýalaryň biri hem 1960-njy ýyllardaky Günbatar ýurtlaryna, işgär gatlagyň göçleridir. Şu gün resmi ýagdaýda 5 million türk ilatynyň bardygy bilinýär. Men bolsa, bellige alynmadyk, raýatlykdan çykarylan adamlar bilen birlikde bu sanyň has hem köpdügini pikir edýärin.
Şu günki ýagdaý...
Türkiýe şu günki gün Balkanlardaky, Türk dünýäsindäki, Uzak Gündogardaky meseleler sebäpli örän köp bosgun kabul edýär. Soňky gezek bolsa Siriýadan Türkiýä ägirt uly bosgun tolkuny geldi. Bu emigrasiýalaryň esasy sebäpleriniň biri bolsa, sebitimzdäki ýurtlara we Günbatar ýurtlaryň pozisiýasyna ser salynanda, Türkiýeden daşary gidip biljekleri başga bir ýurtlarynyň bolmazlygydyr. Esasy sebäpler bolsa, ýaşaýan geografiýlaryndaky meseleler, imperialist ýurtlaryň strategiýalary we şuňa meňzeş sebäpler bilen ýurtlarynyň barha ýaşap bolmajak ýagdaýa öwrülmegidir.
Türkiýe şu günki gün diňe Siriýa, Eýran, Yrak, Owgaystan, Liwiýa, Hytaý, Russiýa, Ukraina, Afrika ýurtlardan däl, eýsem, Günbatar ýurtlaryndan hem bosgun kabul edýär. Günbatar ýurtlaryndaky ykdysady çökgünlik we artan yslam we türk duşmançylygy ýaly sebäpler bilen ozal bu ýurtlara giden raýatlarymyz hem yzyna gaýdyp gelmäge başladylar, çagalarynyň bir bölegi iş mümkinçiliklerini Türkiýede gözleýär. Ozalky ýyllarda hyýal hem edip bolmajak ýagdaýda, Günbatar ýurtlarynda ýaşaýan raýatlarymyzyň çagalary okamak üçin Türkiýäni saýlaýarlar.
Hem Günbatar ýurtlarynda, ham Balkan ýurtlarynda, hem Krymda hem-de Hytaýyň Uýgur sebitinde başdan geçirilýän agyr şertler sebäpli bu sebitler bilen baglanşykly käbir jemgyýetçilik guramalarymyz ol ýerdäki raýatlaryň Türkiýä gelmek proseslerine we emigrasiýalaryna kömek berýär.
Günbatar we Gündogar ýurtlarynda türk we musulman ilaty islemeýän ýurtlar we rasist töwerekler hem tapawutly mehanizmleri bilen, ol ýerlerdäki ýaşaýjylaryň ýaşaýan ýerlerini terk etmekleri üçin biri-birinden tapawutly hilelere ýüz tutýarlar.
Esasan hem Krym we Uýgur meselesinde bolşy ýaly, ol ýerlerdäki kowumdaşlarymyzam käbir imperialist ýurtlar tarapyndan, Russiýa we Hytaýa zyýan ýetirmek maksady bilen ulanmak we öz syýasatlarynyň enjamyna öwürmek isleýärler.
Hawa, sebitinde durnukylyk adasy, adamzadyň gaçybatalgasy we wyždany bolandygy üçin Türkiýä buýsanalyň. Emma Türkiýäniň ýeke başyna ähli bu göçleriň hötdesinden gelmegi mümkin däldir. Strategik taýdan dogry hem däldir. Adamlaryň ýaşaýan ýerlerini terk edip, Türkiýä göçmekleri, degişli ýurtlaryň arzuw edýän we mejbur edýän bir syýsatydyr.
Türkiýe daşary ýurtlarda ýaşaýan we özi bilen gatnaşykda bolan adamlar bilen bagly, olaryň käbir Günbatar ýurtlaryň imperialist makatlarynyň enjamy bolmagyna rugsat bermeden, özüniň we esasan hem raýatlarynyň bähbitlerine peýda getirjek ýagdaýda syýasat alyp barmalydyr.
Türkiýäniň döwlet guramalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, daşary ýurtlarda ýaşaýanlarymyzyň we kowumdaşlarymyzyň alyp barmaly bosgun strategiýasy bilen baglanşykly tekliplerimizi has hem konkretleşdirip gepleşigimiziň indiki sanynda dowam ederis.
Siz gepleşigimiziň bu günki sanynda Ankara Ýyldyrym Beýazit uniwersitetiniň Siýasy ylymlar fakultediniň dekany Prof. Dr. Kudret Bülbüliň şu günki temamyz bilen baglanşykly synyny diňlediňiz.


text:
Aqpannan beri lagerdegi týystarynyń joǵyn joqtap Almatydaǵy Qytaı elshiliginiń aldyna kelip júrgen qandastar qamaýǵa alynyp, olarǵa aıyppul salynyp jatyr, dep habarlaıdy «Adyrna» ulttyq portaly Stan.kz aqparat agenttigine silteme jasap.
Segiz adam Baıbolat Kúnbolatuly, Gúlpııa Qazybek, Qalıda Aqythan, Gúlbaran Ómiráli, Nurzat Ermekbaı, Gúlnur Qosdáýlet, Jamılıa Máken jáne Aqıqat Qalıolla Qytaı kelshiliginiń aldynda zańsyz mıtıng uıymdastyrdy degen aıyppen ustalǵan.
Elshilik aldyna shyqqandardyń sózinshe, tártip saqshylary olardy qamaýǵa alyp, bir kún boıy tergegen.
«Segiz adam elshiliktiń aldyna shyqqan edik. Polıeıler kelip, altaýymyzdy kólikke basyp aldy. Qalǵan eki adamdy joldan alyp ketip, aparyp tergedi. Túski on ekiden keshke deıin qamaýda ustady. Segiz adamnyń altaýyna 61500 teńge aıyppul saldy», – deıdi Gúlbaran Ómiráliqyzy.
Aǵasynyń Qytaı lagerinen bosatylyp, Qazaqstanǵa qaıtqanyn qalaıtyn Almahan Myrza da bes aıdan beri elshiliktiń tabaldyryǵyn tozdyrǵandardyń biri. Aǵasy úshin ádildik suraǵan ol áli kúnge deıin eshqandaı jaýap bolmady dep narazy.
«Men týǵan aǵamdy izdep elshiliktiń tabaldyryǵyn tozdyrǵanyma bes aı ýaqyt boldy. Aǵamdy jazyqsyz 14 jylǵa sottaǵan. Aǵam ekinshi dárejeli múgedek. Sol kisiniń densaýlyǵy úshin alańdap, elishilikke kelip ony Qazaqstanǵa qaıtarýyn, eń bolmasa, lagerden bosatýyn surap, aryz talabymdy jetkizgenime bes aı boldy. Biraq jaýap joq», – deıdi Almahan Myrza.
Almahan Myrzaǵa da ruqsatsyz mıtıngige shyqtyń dep 61500 teńge aıyppul kelgen. Aıyppuldy on kún ishinde tólesin degen talap qoıylypty. Alaıda kıer kıimi men isher asyn áreń taýyp júrgen kelinshek, aıyppul tóleıtin qarajatym joq deıdi.
«Maǵan zańsyz, ruqsat etilmegen mıtıngige shyqtyń, qolyńa plakat alyp, narazylyq tanyttyń degen aıyppen 60 myń kóleminde aıyppul salyndy. Men eshqandaı mıtıngige shyqqan joqpyn. Tek aǵamnyń sýretin alyp, onyń Qazaqstanǵa qaıtarylýyn suradym. Qazir aıyppul tóleıtin aqsham joq. Oǵan qosa, bul mıtıngi emes, men aıyppuldy negizsiz salyp otyr dep esepteımin», – deıdi kelinshek.
Qansha jerden aıyppul salsa da, aǵam úshin kúresýdi jalǵastyramyn deıdi kelinshek.
«Qansha aıyppul salyp, jala jaýyp, aqsha óndirmek bolsa da, men aǵam úshin kúresýdi jalǵastyramyn. Men mıtıngige shyqqan joqpyn, aǵam úshin ádildik suradym», – deıdi ol.
Narazylyq bildirýshilerdi aıyppul toqtatpaıtyn syńaıly. Olar talaptaryna joǵarydaǵylar qulaq asqansha Qytaı elshiliginiń aldynda narazylyq bildirýdi jalǵastyrmaq.
"Adyrna" ulttyq portaly
(foto stan.kz saıtynan)


text:
«Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy aıasynda 77 kitap aýdaryldy – Raýan Kenjehanuly
NUR-SULTAN. QazAqparat – 2017 jyldyń sáýir aıynan beri 77 oqýlyq qazaq tiline aýdarylyp, elimizdegi 132 joǵary oqý oryndarynyń kitaphanalaryna jetkizildi. Bul týraly elorda ákimdiginde ótken «Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy aıasyndaǵy Ulttyq aýdarma bıýrosynyń jumysy týraly brıfıngte aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasynyń maqsaty – dúnıe júzindegi eń ilgeri joǵarý oqý oryndarynyń baǵdarlamalaryna kirgen, álem boıynsha bilim berý salasynda keńinen qoldanylatyn oqýlyqtardy qazaq tiline aýdaryp, bizdiń stýdentterge jetkizý. Jobany iske asyrmas buryn bizdiń eldegi joǵary oqý ornynan qandaı oqýlyqtardy aýdarý kerektigi týraly usynys suradyq. Jaýap retinde 800 kitaptyń tizimi keldi. Arnaıy jumys toby negizgi talaptardy anyqtap, sonyń negizinde jyl saıyn 30 oqýlyqtan bekitip berip otyrdy. Qazirgi ýaqytta «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy qolǵa alynǵan 2017 jyldyń sáýir aıynan beri 77 oqýlyqty aýdaryp, basyp shyǵaryp, elimizdegi 132 joǵary oqý oryndarynyń kitaphanalaryna jetkizip berdik. Barlyq memlekettik jáne jeke menshik oqý oryndaryn qamtydyq. Taǵy 23 oqýlyq aýdarylyp boldy. Olar baspaǵa daıyndalyp jatyr. Jyl sońyna deıin ol oqýlyqtar da joǵary oqý oryndaryna jetkizilip, osy jyly bul jobanyń qorytyndysy shyǵarylady», - deıdi «Ulttyq aýdarma bıýrosy» qoǵamdyq qorynyń jetekshisi Raýan Kenjehanuly.
Onyń aıtýynsha, atalǵan oqýlyqtardy aýdarýǵa, daıyndaýǵa elimizdegi barlyq ulttyq ýnıversıtet mamandary keńinen qatysqan.
«Jalpy alǵanda 300-ge tarta ǵalymdar, redaktorlar, aýdarmashylar oqýlyqtardy aǵylshyn tilinen tikeleı qazaq tiline aýdardy. Aýdarmashylar til biletin ǵana emes, sol pán boıynsha bilimi bar mamandar boldy. Tiliniń jatyq bolýy úshin ǵylymı, ádebı redaktorlar eńbek etti. Bul oqýlyqtar joǵary oqý oryndarynyń kafedralarynda talqylaýdan ótti. Osylaısha birneshe satydan turatyn sapany qamtamasyz etetin júıe qalyptasty», - deıdi ol.
- Joldamamen jumysqa barmaǵan 100-ge jýyq dáriger grant shyǵynyn ótedi
- Qazaqstanda JOO-nyń úzdik oqytýshysy anyqtalady
- Qansha mekteptiń beınebaqylaý júıesi QR ІІM baqylaýyna ótti
- Almatyda koronavırýs jaǵdaılary 14 jasqa deıingi balalar arasynda artty
- Qaraǵandy oblysynyń balabaqshalarynda memlekettik tapsyrys kólemi ulǵaıtyldy
- Qostanaı oblysynda 443 bala koronavırýstan emdelip jatyr
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
25 Maýsym, 2021 Mańǵystaý oblysy
Foto: Qamshy.kz
Bıyl Yessenov University teńiz akademııasy óziniń tuǵysh túlekterine dıplom tabystamaq.
Ýnıversıtet teńiz mamandaryn daıarlaý baǵyty boıynsha memlekettik ınvestısııalyq jobamen 15 óńirlik joǵary oqý oryndary-akademııalyq artyqshylyq ortalyqtarynyń baǵdarlamasyna endi.
Bul joba ýnıversıtettiń sala boıynsha ǵylymı tartylys ortalyǵyna aınalýǵa múmkindik beredi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń «IMO - Halyqaralyq teńiz uıymynyń aq tizimine» enýine yqpal etedi.
Jobanyń tikeleı nátıjesi teńizshilerdi daıarlaý, dıplomdaý jáne vahta jumysyn atqarý týraly halyqaralyq konvensııanyń (PDMNV 78/95 jáne odan ári Manıla túzetýimen) talaptaryna sáıkes sertıfıkattalǵan bilikti kadrlardy daıarlaý jónindegi teńiz akademııasyn jańǵyrtý jáne transformasııalaý negizinde Kaspıı mańy memleketteriniń ǵylymı-bilim berý ortalyǵyn qurý bolmaq. Bul Qazaqstan azamattarynyń kemeler ekıpajdaryndaǵy úlesin arttyrýǵa múmkindik beredi, óıtkeni sol kezde Qazaqstan Respýblıkasy bergen dıplomdardy halyqaralyq teńiz uıymynyń konvensııasyna qosylǵan basqa elder de moıyndaıtyn bolady.
Atalǵan joba sheńberinde qurylatyn Ǵylymı-bilim berý ortalyǵynyń bazasynda júzege asyrylatyn zertteýlerdiń baǵyty aıqyn: sý ındýstrııasyna arnalǵan jańa tehnologııalar, sý kóligin basqarý jáne baqylaý júıesin ońtaılandyrý.
Budan basqa, ǵylymı-bilim berý ortalyǵy keme qatynasy kompanııalaryna, porttarǵa, bilim berý jáne oqý ortalyqtaryna sý kóliginiń joǵary bilikti kadrlaryn daıarlaý boıynsha qyzmetter kórsetetin bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
“McDonald's” kompaniýasy özüniň bütin dünýädäki garbanyşhanalarynda satylýan Happy Meal atly meşhur plastik oýnawaçlaryndan 2025-nji ýylyň aýagyna çenli ýüz öwürmekçi. Bu barada UNN habarlar gullugy ýazýar.
Habarda kompaniýanyň ady tutulan oýnawaçlaryny gaýtadan işlenen materiallardan ýasalan ýa-da biologiki we ösümlik gelip çykyşly oýunjaklar bilen çalyşmakçydygy aýdylýar.
Häzir wagtda kompaniýa plastik oýnawaçlarynyň her gün müňlerçesini müşderilerine satýar, emma täze bildirilen talaplar ony Happy Meal oýnawaçlaryny 2018-nji ýyldaka garanda, 90 göterim azaltmaga mejbur eder diýlip çaklanylýar.
Awstraliýanyň “Minderoo Foundation” haýyr-sahawat gaznasynyň barlaglaryna görä, häzirki wagtda dünýäde 20 kompaniýa bir gezek ulanylýan plastik önümleriň 50 göterimini öndürijiler bolup durýar. Olaryň hatarynda Coca-Cola, Pepsi we Nestle dünýäde plastik önümler bilen daşky gurşawy hapalaýan esasy kompaniýalar diýlip yglan edildi. Şu ýylyň fewralynda Coca-Cola plastikden doly ýüz öwürmek üçin kagyz çüýşe gaplary uzak möhletleýin ulanmak maksady bilen synag etmekçidigini habar berdi.


text: 21 Dawudyň döwründe üç ýyllap açlyk boldy+. Dawut Ýehowa ýüz tutanda, Ýehowa oňa: «Şawul öý-içerisi bilen gibgonlylaryň ganyna galdy»+ diýdi.2 Şonda Dawut gibgonlylary+ çagyryp gepleşdi. Gibgonlylar ysraýyl halkyndan däldi, olar diri galan amorlardy+. Ysraýyllar olary öldürmejekdigine ant içipdi+. Emma Şawul gibgonlylary Ysraýyl we Ýahuda halkynyň arasynda ýaşatmak islemän, hemmesini gyrjak boldy.3 Dawut gibgonlylara: «Aýdyň, siz üçin näme edeýin? Siz Ýehowanyň mirasyna* ak pata berer ýaly, günämizi nädip ýuwaýyn?» diýdi.4 Olar: «Şawulyň we öý-içerisiniň eden ýamanlygy üçin, bize altyn-kümüş gerek däl+. Ysraýyllardan birini öldürmäge-de hakymyz ýok» diýip jogap berdiler. Dawut: «Onda aýdyň, islän zadyňyzy ederin» diýdi.5 Olar hem: «Bizi Ysraýyldan ýok etjek bolan adamyň+6 ýedi ogluny elimize ber. Olary öldürip, jesedini Ýehowanyň saýlan patyşasy Şawulyň+ şäheri Gibeýada+, Ýehowanyň huzurynda asyp goýaly»+ diýdiler. Patyşa: «Olary eliňize bererin» diýdi.7 Dawut Şawulyň ogly Ýonatan bilen Ýehowanyň öňünde äht baglaşypdy, şonuň üçin Şawulyň agtygy, Ýonatanyň+ ogly Mepiboşete+ rehim etdi.8 Dawut patyşa Aýahyň gyzy Rispanyň+ Şawula dogrup beren iki ogly Armon bilen Mepiboşeti we Şawulyň gyzy Mihalyň*+ meholaly Barzyllanyň ogly Adryýele+ dogrup beren bäş ogluny alyp,9 gibgonlylara berdi. Gibgonlylaram olary öldürip, dagda Ýehowanyň huzurynda asyp goýdular+. Şeýdip, olaryň ýedisi-de bir günde öldi. Olar hasyl ýygymynyň, arpa oragynyň başynda öldürilipdi.10 Aýahyň gyzy Rispa+ gaýada aşagyna jul mata düşendi-de, jesetleri gündizine guşlardan, gijesine ýyrtyjy haýwanlardan gorady. Ol hasyl ýygymynyň başyndan tä ýagyş ýagýança, şol ýerde boldy.11 Şawulyň gyrnagy, Aýahyň gyzy Rispanyň eden zatlaryny Dawuda habar berdiler.12 Dawut Ýabeş-gileada+ baryp, baştutanlardan* Şawul bilen ogly Ýonatanyň süňklerini aldy. Piliştliler Şawuly öldürip, ogly ikisiniň jesedini Gilbowadaky+ Beýtşan meýdançasynda* asypdylar. Ýabeş-gileadlylar bolsa olary ogrynça alyp gaýdypdylar.13 Dawut Şawulyň we ogly Ýonatanyň süňklerini getirip, ýaňky öldürilenleriň hem süňklerini+ ýygnatdy.14 Şawul bilen ogly Ýonatanyň süňklerini Benýamin topragyndaky Zelada+, kakasy Kişiň+ mazarynda jaýladylar. Halk patyşanyň ähli buýrugyny ýerine ýetirdi, şondan soň Hudaý olaryň topragy üçin edýän ahy-nalasyny eşitdi+.15 Piliştliler bilen ysraýyllaryň arasynda ýene-de uruş turdy+. Dawut esgerleri bilen piliştlilere gaýtawul berdi. Ol halys ysgyndan gaçypdy,16 şonda Refaýimiň+ neslinden Işpibenop Dawudy öldürjek boldy. Işpibenobyň mis naýzasynyň agramy 300 şekeldi*+, gylyjy hem täzedi.17 Seruýanyň ogly Abyşaý+ Dawuda kömege ýetişip+, piliştlini öldürdi. Şondan soň Dawudyň nökerleri: «Indiden beýläk seni söweşe äkitmeris!+ Ysraýylyň şamçyragyny söndürip bilmeris!*»+ diýip ant içdiler.18 Soňra piliştliler bilen Gobda söweş boldy+. Şol söweşde huşaly Sibekaý+ Refaýimiň+ neslinden Saby öldürdi.19 Gobda piliştliler bilen ýene-de söweş boldy+. Şonda beýtullahamly Ýagaroregimiň ogly Alhanan getli Jaluty öldürdi. Jalutyň naýzasynyň sapy dokma agajy ýalydy+.20 Get galasynda ýene uruş turdy. Şol ýerde bir äpet adam bardy, onuň elleri-de, aýaklary-da 6 barmaklydy, jemi 24 barmagy bardy. Ol hem Refaýimiň neslindendi+.21 Ol ysraýyllaryň üstünden gülýärdi+. Emma Dawudyň dogany Şimeýiň+ ogly Ýonatan ony öldürdi.22 Olaryň dördüsi-de getli Refaýimiň neslindendi. Olar Dawut bilen nökerleriniň elinden öldi+.


text:
2021-nji ýyl,
«Türkmenistan – parahatçylygyň
we ynanyşmagyň Watany» ýyly
Ata ýurdumyz Türkmenistan 1991-nji ýylyň altyn güýzünde özüniň Garaşsyzlygyny Ýer ýüzüne buşlady. Merdana halkymyz Garaşsyzlygyny mukaddeslik hökmünde kabul edip, ony janyndan eý görüp sarpalady, mertebesini göterdi. Ak ertirleriň, çogly güneşleriň ýalkymy bilen öňe gadam urup barýan ajap eýýamly Türkmenistan bu gün mukaddeslik saýyp arşa göteren Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk toýuny toýlaýar, taryhy ýoluna buýsanç bilen nazar aýlaýar. Ýurdumyzyň bu taryhy döwürde gazanan belent sepgitleri barada Gahryman Arkadagymyz 1-nji sentýabrda talyp ýaşlar we okuwçylar bilen geçen umumy sapagynda jikme-jik durup geçdi.
Syýasatda, ykdysadyýetde, senagatda, gurluşykda, oba hojalygynda, bilimde, medeniýetde we sportda gazanylan beýik sepgitler bagtyýar halkymyzyň agzybirliginiň, jebisliginiň, tutanýerli halal zähmetiniň netijesinde mümkin boldy. Oýlanyşykly we öňdengörüjilikli alnyp barylýan döwlet syýasatymyz hormatly Prezidentimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesinden ugur alýar. Her bir başy başlanan döwletli we tutumly işleriň halk bähbidine gönükdirilmegi gazanýan üstünliklerimiziň esasydyr. «Garaşsyzlyga guwanmak, Watany, halky söýmek bagtdyr» diýen sözleri kalbynyň senasyna öwren Gahryman Arkadagymyz Watanymyza, halkymyza bolan söýgüsini durmuşa geçirýän beýik işleri bilen şöhratlandyrýar. Ýurdumyzy dünýä tanadyp, ýaşyl Tugumyzy belentde parladyp bedew batly menzillere ýetirýän hormatly Prezidentimiz: «Garaşsyzlyk hem Bitaraplyk türkmen halkynyň goşa ganatydyr» diýip belleýär. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu gün şol goşa ganat bilen Arş deňine ýeten Türkmenistan atly parlak ýyldyz döredi. Ol diňe bir halkymyz üçin däl, eýsem, halkara derejesinde-de özüniň parlak ýyldyzdygyny äleme buşlady. Parahatçylyk, ygtybarly hyzmatdaşlyk, dost-doganlyk, ynanyşmak ýörelgelerini ugur edinen daşary syýasatymyz bu gün älem içre dabaralanýar. Bu bolsa Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň saýlap alan ýoludyr. Ol ýol dünýä dostluk goluny uzadyp, parahatçylyga, ynanyşmaga çagyrýan Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ýoludyr. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlen şygar bilen dowam edýän şanly ýylymyz hem munuň aýdyň güwäsidir. Toýlary toýlara, ýyllary taryhy ösüşlere beslenýän ata Watanymyzda bu gün aýdym-sazyň hoş owazy şanly toýa çagyryş bolup ýaňlanýar. Buýsançly günleri şatlyga, şadyýanlyga, ruhubelentlige besläp, baş baýramymyza barha ýakynlaşdyrýan günler bizi bagtyň gujagyna alyp gidýär. Şanly sene — mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk toýy bu gün çar künjegi gurşap aldy. «Bu beýik gün — Türkmenistan Garaşsyz» diýip joşgunly setirleri bilen Garaşsyzlygymyzy buşlan Türkmenistanyň halk ýazyjysy Atamyrat Atabaýew mamla. Ol gün beýik gün. Hormatly Prezidentimiziň saýasynda şanly toýlarymyz gutly bolsun!
Güljemile GELDIÝEWA, Daşoguz şäherindäki daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 4-nji orta mekdebiň mugallymy, zenanlar guramasynyň işjeň agzasy.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2021 Email: tzb@online.tm


text:
Sayasattanushy Erlan Sairov QR Kәsipodaqtar federasiyasy tóraghasynyng orynbasary bolyp taghayyndaldy
Astanada QR Kәsipodaqtar federasiyasy Atqaru komiytetining kezekti otyrysy ótti.
Otyrysta úiymdastyru mәseleleri qaralghan jәne federasiya jarghysyna sәikes, tórt oblystaghy aumaqtyq kәsipodaqtar birlestikterining tóraghalary saylanghan.
Osylaysha, ishki kadrlyq auys-týiis ayasynda sayasattanushy Erlan Sairov QR Kәsipodaqtar federasiyasy tóraghasynyng orynbasary bolyp taghayyndaldy.
Erlan Biahmetúly Sairov 1970 jyly Shyghys Qazaqstan oblysynda tughan. Týrli jyldary QR Mәdeniyet, aqparat jәne qoghamdyq kelisim ministrliginde, QR Parlamenti Mәjilisinde basshylyq lauazymdardy atqarghan. «Mәdeny damu instituty» qoghamdyq qorynyng ghylymy jetekshisi, QR Kәsipodaqtar federasiyasy tóraghasynyng kenesshisi bolghan.
Búghan deyin tóragha orynbasary bolghan Gýlnәr Júmageldiyeva QR Kәsipodaqtar federasiyasy tóraghasynyng kenesshisi qyzmetine auysty.
Gýlnәr Amangeldiqyzy 1974 jyly tughan. E.Bóketov atyndaghy Qaraghandy memlekettik uniyversiytetining zang fakulitetin bitirgen. Enbek jolyn Temirtau qalasyndaghy «Qaraghandy oblysy boyynsha jyljymaytyn mýlik ortalyghy» RMQK-de zanger qyzmetinen bastaghan. Ár jyldary «BankTúranÁlem» AQ Qaraghandy filialynda kepildi mýlik mamany, Qaraghandy oblysy ken-metallurgiya ónerkәsibi qyzmetkerleri kәsipodaghynyng zanger-kenesshisi, «Qazaqstan Halyq banki» AQ Astana filialynda zan bólimining jetekshi mamany, QR Kәsipodaqtar Federasiyasy Áleumettik-ekonomikalyq qorghau jәne enbek inspeksiyasy departamentining zang kenesshisi, diyrektory bolyp qyzmet etken. 2010 jyldyng mausymynda QR Kәsipodaqtar federasiyasy tóraghasynyng orynbasary bolyp saylanghan. Onda jastar, genderlik sayasat, halyqaralyq júmystar, shaghyn jәne orta bizneste kәsipodaqty damytu mәselelerine jetekshilik etken.
Soltýstik Qazaqstan oblysyndaghy aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy lauazymyna Erik Núraqaev taghayyndaldy.
Erik Esimúly 1960 jyly Soltýstik Qazaqstan oblysynda tughan. Ár jyldary SQO Aqjar, Esil audandarynyng әkimi, Petropavl qalasynyng әkimi, «Núr Otan» partiyasynyng SQO filialynyng jetekshisi, SQO әkimining orynbasary bolyp qyzmet etken.
Aqmola oblysynyng aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy lauazymyna Qaly Rahmetov bekitildi.
Qaly Súltanahmetúly 1961 jyly Aqmola oblysynyng dýniyege kelgen. Búghan deyin Aqmola oblysy, Esil audanyndaghy salyq komiytetinde jetekshilik lauazymdarda júmys istegen. Almaty qalasynyng Salyq departamenti Bostandyq audany boyynsha salyq basqarmasynyng basshysy bolghan. Odan bólek, Aqmola oblysy әkimining kenesshisi, Esil qalasynyng әkimi bolghan.
Astana qalasy boyynsha aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy bolyp Tastanbek Esentaev taghayyndaldy.
Tastanbek Qútjanúly 1960 jyly Batys Qazaqstan oblysy Oral qalasynda tughan. Týrli jyldary Qaraghandy oblysy Turizm, dene tәrbiyesi jәne sport basqarmasynyng basshysy, QR Mәdeniyet jәne sport viyse-ministri, QR Sport jәne dene tәrbiyesi agenttigining tóraghasy, QR Turizm jәne sport ministrligi Sport komiytetining tóraghasy bolyp enbek etken.
Jambyl oblysy boyynsha aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy retinde Meyrambek Tólepbergen taghayyndaldy.
Meyrambek Myltyqbayúly 1957 jyly Jambyl oblysynyng Talas audanynda dýniyege kelgen. Býgingi kýnge deyin respublikalyq «Jetisu», «Halyq kenesi», «Egemen Qazaqstan» basylymdarynda jetekshilik qyzmetter atqaryp, «Qazaqstan temir joly» ÚK» AQ departament diyrektory, Jambyl oblysy әkimining orynbasary bolghan.
Búghan deyin Aqmola oblysynyng aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy bolghan K. Bekishev (1947 jyly tughan); Soltýstik Qazaqstan oblysyndaghy aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy D. Ahmetova (1954 jyly tughan), Astana qalasy boyynsha aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy S. Mynbaev (1952 jyly tughan) zeynetkerlik jasqa toluyna baylanysty Atqaru komiytetining sheshimimen qyzmetterinen bosatyldy. Jambyl oblysy boyynsha aumaqtyq kәsipodaqtar birlestigining tóraghasy bolghan B.Saparbaeva ózge júmysqa auysuyna baylanysty qyzmetten ketti.
Abai.kz


text:
Basketbol – XIX asyryň ahyrlarynda dörän, sportuň beýleki görnüşlerine meňzeş bolmadyk dünýä meşhur oýunlaryň biri hasaplanylýar. Bu oýun ilkinji gezek Amerikada döräpdir. 1891-nji ýylda kanadaly mugallym Jeýms Neýsmit ABŞ-nyň orta hünär mekdepleriniň birinde işleýän eken. Ol sapakda okuwçylaryna gimnastika öwretmegiň ýerine topara bölüp oýun oýnadypdyr. Jeýms Neýsmit sport zalynyň her tarapyna sebet birikdiripdir, toparyň oýunçylary hem öz garşydaşynyň sebedine topy zyňmaly. Haýsy topar topy köp geçirip bilse, şolar hem ýeňiji hasaplanypdyr. 1892-nji ýylyň ýanwar aýynda Jeýms Neýsmit şol oýunyň düzgünlerini ABŞ-nyň gazetlerinde çap etdiripdir. Şeýlelikde, bu oýun köp adamyň,esasan, okuwçylaryň, talyplaryň ünsüni özüne çekip başlaýar we birnäçe basketbol guramalary we assosiýasiýalary döredilipdir.
Basketbol oýny ilki futbol topy bilen oynalypdyr. 1929-njy ýylda ilkinji basketbol topy döredilipdir. Ilkinji döredilen top goňur reňkde bolupdyr. 1936-njy ýylda bolsa Berlinde basketbol boýuça ilkinji Olimpiada çempionaty geçirilipdir. 1946-njy ýylda Kanadanyň Toronto şäherinde basketbol topunyň täze görnüşi döredilýär. 1950-nji ýylda bolsa goňur reňkden mämişi reňke üýtgedilýär. Ikinji jahan urşundan öň basketbol oýny diňe ABŞ-da giňden tanalypdyr, uruşdan soňky ýyllarda bolsa bütin dünýäde tanalyp başlaýar. 1980-nji ýyllarda bolsa telewideniýäniň kömegi bilen has hem meşhurlyk gazanyp başlapdyr.
Dünýäde iň uzyn boýly basketbol oýunçysy Süleýman Aly Naşnun bolup, onuň boýy 2.45 santimetre barabardyr. Iň gysga boýly basketbol oýunçysy bolsa Magsi Bogz bolup, onuň boýy 1.60 santimetr.
NBA (National Basketball Association) – Demirgazyk Amerikanyň dünýä belli basketbol guramasy. Ol 1946-njy ýylyň 6-njy iýunynda esaslandyrylýar. Onuň ýolbaşçysy Adam Silwer. NBA öz içine birnäçe basketbol toparlaryny alyp, onuň oýunçylary hem ýer ýüzünde örän meşhurdyr. Muňa mysal edip Maýkl Jordany getirmek bolar. Ol toparda oýnan döwründe iň köp aýlyk alýan oýunçy hasaplanyp, ýylda 350 million dollar gazanypdyr. 2010-njy ýyl NBA üçin iň şowly ýyllaryň biri bolup, şol ýylda olar 3,8 milliard dollar gazanmagy başarypdyrlar.
Basketbol oýny bütin dünýäniň köpsanly mekdeplerinde bedenterbiýe sapagynyň meýilnamasyna girizilendir. Sebäbi futbol, woleýbol ýa-da beýleki oýunlara seredeniňde basketbol has hem gyzykly hasaplanylýar. Bu oýun oglanlar hat-da, gyzlar tarapyndan hem söýlüp oýnalýan oýunlaryň biridir.
Aşyr SAPAROW,
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyby.


text:
16 qyrkúıek. QazAqparat kúntizbesi
NUR-SULTAN. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 16 qyrkúıekke arnalǵan kúntizbesin usynady.
ATAÝLY KÚNDER
Halyqaralyq Ozon qabatyn qorǵaý kúni
1987 jyly Ozon qabatyn buzatyn zattar týraly Monreal hattamasyna qol qoıyldy. Sol kúnniń qurmetine BUU Bas Assambleıasynyń sheshimimen 1995 jyldan bastap atap ótiledi.
ESTE QALAR OQIǴALAR
1944 jyly Aqtóbe oblystyq fılarmonııasy quryldy. Oǵan 1997 jyly belgili qazaq sazgeri Ǵazıza Jubanovanyń esimi berildi.
1976 jyly Á. Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner murajaıy ashyldy. Eksponattardyń basym bóligin Qazaqstannyń beıneleý jáne qoldanba óner týyndylary quraıdy. Batys Eýropa kollektsııasynda XVI-XIX ǵasyrlarda ómir súrip, shyǵarmashylyqpen aınalysqan Italııa, Frantsııa, Gollandııa, Flandrııa, Germanııa, Anglııa jáne Aýstrııa sýretshileriniń túpnusqa shyǵarmalary jınalǵan.
1992 jyly Qazaqstan men Belarýs Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyldy.
2000 jyly Atyraýda Mysyr bıleýshisi bolǵan Beıbarys sultannyń 775 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótti. Konferentsııaǵa arab elderiniń ǵalymdary qatysty. Sonymen qatar qazaq tiline aýdarylǵan «Áz-Zahır Beıbarys ómirbaıany» atty kitaptyń tusaýkeseri bolyp, Atyraý oblystyq qazaq drama teatry jazýshy R.Otarbaevtyń «Beıbarys» atty pesasyn sahnalady. Shejire boıynsha Beıbarystyń atamekeni - Kaspıı teńiziniń mańy, bir derekterde - Edil-Jaıyq boıy. Kishi júzdegi Baıulynyń Berish rýynan degen málimet bar.
2005 jyly Túrkııanyń Izmır qalasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti konsýldyǵynyń saltanatty ashylý rásimi ótti. Saltanatty sharaǵa Izmır provıntsııasynyń gýbernatory Oǵyz Qaǵan Kóksal, osy qaladaǵy qurmetti konsýldyqtardyń basshylary, isker top ókilderi, qazaq dıasporasy men buqaralyq aqparat quraldary ókilderi qatysty.
2006 jyly Almaty oblysy Qarasaı aýdanynda Naýryzbaı batyrǵa eskertkish ashyldy. Eskertkish avtory - Nurlan Dalbaı.
2007 jyly Qazaqstan Venada Atom energetıkasyndaǵy Jahandyq seriktestikke qosyldy. Onyń barysynda Qazaqstan Qaǵıdalar hattamasyna qol qoıdy jáne osynaý úderiske tolyqqandy múshe atandy. Jınalǵandardyń aldynda sóılegen MAGATE Bas dırektory Mohammed Ál-Baradeı, atom energetıkasy damýynyń boljanýyna baılanysty osynaý bastamanyń ózektiligin atap ótti.
2010 jyly Túrkitildes memleketter basshylarynyń H Sammıtinde ekonomıkalyq jáne saýda baılanystaryn keńeıtýge baǵyttalǵan Túrki iskerlik keńesin qurý týraly sheshim qabyldandy. Túrki mádenıetin saqtaýdy qamtamasyz etý maqsatynda Bakýde arnaıy Qor qurylyp, TÚRІKSOI Astanany 2012 jylǵy túrki áleminiń astanasy dep jarııalady.
2014 jyly Almatyda H Eýrazııa kınofestıvali ashyldy. Festıval qazaq rejısseri Sháken Aımanovtyń 100 jyldyǵyna arnaldy. Baǵdarlama aıasynda «Jambyl», «Bizdiń súıikti dáriger», «Taqııaly perishte», «Atamannyń aqyry» fılmderi tegin kórsetildi.
2017 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Ózbekstannyń «El-ıýrt Hýrmatı» («El-jurt qurmeti») ordenimen marapattaldy.
2017 jyly Balqash qalasy 80 jyldyq mereıtoıyn atap ótti. Bul Qaraǵandy oblysy úshin ǵana emes, búkil Qazaqstan úshin mańyzdy oqıǵa. Búginde Balqash – Qaraǵandy oblysyndaǵy ınfraqurylymy damyǵan, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq kásiporyndar jelisi, mádenıet, densaýlyq, bilim berý nysandary bar zamanaýı ónerkásip ortalyǵy. Munda shaǵyn jine orta bıznes nyǵaıyp, damyp keledi. Týrıstik klaster damýynyń jańa qarqynyn alýda. Kósheleri jaqsaryp, jańa úıler salynýda, áleýmettik salanyń jańa nysandary boı kóterip otyr.
2019 jyly Almatydaǵy «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń aýmaǵynda aty ańyzǵa aınalǵan rejısser Sergeı Eızenshteınniń taspasy, qazaq kınematografynyń klassıgi Sh.Aımanovtyń jeke zattary men kollektsııalary, túpnusqa stsenarııler, kınofılm keıipkerleriniń kostıýmderi jáne taǵy basqa baǵaly arhıvtik eksponattar saqtalǵan Sh.Aımanov atyndaǵy murajaı ashyldy. Murajaıdyń erekshe maqtanyshy – Sháken Kenjetaıuly Aımanovtyń qalpyna keltirilgen kabıneti.
2019 jyly Mańǵystaý oblysynyń Tuybek kentiniń mańynda tabylǵan uzyndyǵy toǵyz metr ıhtıozavrdyń qańqasy preparatsııa jasaý aıaqtalǵan soń Aqtaý qalasynyń ólketaný murajaıyna tabystaldy. 2019 jyldyń 25 mamyrynda áýesqoı paleontolog Vladımır ıArtsev kezekti sapary kezinde budan 110-100 mıllıon jyl buryn tirshilik etken ıhtıozavrdyń qańqasyna uqsas súıekterdi anyqtaǵan.
2020 jyly Qaraǵandyda «Uly Abaı jolymen: rýhanı saıahat» atty eskpedıtsııa bastaldy. Ekspedıtsııa músheleri qazaqtyń uly aqyny dúnıege kelgen, ómir súrgen jáne shyǵarmashylyqpen aınalysqan jerlerge sapar jasaýdy josparlaǵan. Kerýen tórt kún boıy Qaraǵandy – Qarqaraly – Qaraǵaıly – Qaınar – Sarjal – Qaratal – Jıdebaı – Aqshoqy – Eńlik-Kebek úńgiri – M.Áýezovtiń Bórili aýylyndaǵy murajaı úıi – Semeı qalasyndaǵy Abaı murajaıy – Egindibulaq – Ushqara – Qaraǵandy baǵdarymen myńdaǵan shaqyrym jol ótti.
2020 jyly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti ıslam qarjysy salasynda bilim berýdegi jetistikteri men qosqan úlesi úshin «Global Islamic Finance Awards 2020» (GIFA) bedeldi halyqaralyq syılyǵyn ıelendi. Qazaqstannyń jetekshi joǵary oqý orny «Best Emerging Islamic Finance Education Provider» («Islamı qarjylandyrý boıynsha bilim berý qyzmetiniń úzdik damýshy provaıderi») nomınatsııasynda úzdik boldy. Syılyqty tabystaý rásimi Pákistannyń Islamabad qalasynda ótti.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Rýhanı jańǵyrý–adam balasynyń, onyń іshkі jemіsіnіń jańarýy, sana-sezіmі jańa ózgerіstі qabyldaı bіlýі. Onyń negіzі-halyqtyńjeke adamnyń tulǵaǵa aınalýy.
Bіz ózіmіzdіń ulttyq erekshelіgіmіzdі saqtaı otyryp, álemde bolyp jatqan jańalyqtardy qabyldaı bіlýіmіz kerek. Árbіr bіlіmger óz jerі men onyń baılyǵynyń ıesі bolý úshіn jańa tehnologııalardy meńgerіp, jańasha ómіr súrýge úırenýdіń joldaryn bіlýge tıіs. Qoǵamnyń damý kіltі bіlіmdі adamdardyń jańasha qyzmet atqarýyn qajet etedі. Sondyqtan bolashaq qoǵam múshelerіne bіlіm men tárbıe berýdі júzege asyratyn mamandar daıyndaıtyn bіlіm berý mekemelerі Elbasy kózdegen baǵyttarǵa laıyqty bolýy tıіs. Eń bastysy – bіlіm berý júıesіneqoıylyp otyrǵan jańa talaptardy oryndaýda kóptegen jumystar júrgіzіlіp, jastardyń sapaly bіlіm alýyna, jańa tehnologııalardy bіlіm júıesіne engіzіp, jas urpaqty jańa qoǵam múshesі etіp, bіlіm men tárbıe berýdі jańasha qurý jáne ony Elbasy kórsetіp otyrǵan talaptarǵa saı oryndaý.
Óskelen urpaq bіlіm men ulttyq tárbıe negіzіn ózіnіń ulttyq bіlіm ordasynan alatyny sózsіz. Osy oraıda bіlіktі de sanaly urpaq tárbıeleý jolynda tynbaı eńbek etіp kele jatqan ensesі bıіk bіlіm ordalarynyń bіrі – Taldyqorǵan joǵary polıtehnıkalyq kolledjі. Qazіrgі tańda atalmysh bіlіm mekemesіnde 13 mamandyq oqtylýda.
Jastardyń kolledjdі tańdaýynyń bes sebebі bar. Bіrіnshіden, sapaly bіlіm beretіn, joǵary bіlіktі maman daıyndaıtyn (qoldanbaly bakalavrıat), básekege qabіlettі bіlіm ordasy. Ekіnshіden, zamanaýı tsıfrlyq tehnologııalar men qazіrgі ınfraqurylymǵa negіzdelgen mobıldі bіlіm berý ortasy: Smart-kolledj, IT-ortalyǵy jáne robototehnıka, Cisco Akademııa, bıznes-ınkýbator.Úshіnshіden, stýdentterge tegіn oqý, jol júrý qamtamasyz etedі, shákіrtaqy berіledі. Tórtіnshіden, jaqsy jumys ornyn tabýǵa belsendі úles qosatyn bedeldі mekeme bolyp tabylady. Besіnshіden, jarqyn stýdenttіk ómіr, salaýatty ómіr saltyn ustanatyn, belsendі jastar mekenі.
Kolledjde ár bіlіmger ulttyq rýhtaǵy azamat bolyp ósýіne úlken mán berіledі. Ulttyq rýhta bіlіmgerlerdі qoǵamdyq ómіrge daıarlaý, shyǵarmashylyq belsendіlіgіn arttyrý, álemdіk órkenıettіń adamzatqa tán qundylyqtar negіzіnde joǵary ımandylyq qasıetterge, ultjandylyq pen eljandylyqqa, azamattyqqa tárbıeleý jáne olardyń boıynda ulttyq sana sezіm qalyptastyrý, bіlіmgerden qoǵam talap etetіn laıyqty mіnez – qulyq erekshelіkterіn aıqyndap, jat qylyq, jaǵymsyz ádetten aýlaq bolýǵa tárbıeleıtіn basty mekeme bolyp tabylady.
Elbasy aıtyp ótkendeı sana-sezіmіmіzben dúnıetanymyzǵa ábden sіńіstі bolyp qalǵan taptaýryn qaǵıdalardan arylyp, rýhanı jaǵynan serpіlіsýіnіń jańǵyrylýy qajet. Bul arada rýhanı jańǵyrýdyń eń basty sharty-ulttyq kodymyzdy saqtaý ekenіn este ustap, álemdіk ózgerіsterge saı jańasha oılaý júıesіn qalyptastyrǵanymyz abzal.Eldіń týyn kóterіp, táýelsіzdіk talaptaryn oryndap іsіne batyl betburys jasaǵan búgіngі tańda adamzattyq ıgіlіkterdі, halqymyzdyń ǵasyrlar boıy armandaǵan mádenı – rýhanı muraǵattary men ulttyq tálіm-tárbıe salasyndaǵy, bіlіm júıesіndegі іzdenіsterdі kórsetý, paıdalaný, básekelesýge qabіlettі maman daıyndaý oqytýshylardyń basty mіndetі bolyp qala bermek.
Alakólaýdany boıynsha bıylǵy mektep túlekterіn Taldyqorǵan joǵarǵy polıtehnıkalyq kolledjі oqýǵa shaqyrady.
M.KÝKShIBAEVA,
Taldyqorǵan joǵary polıtehnıkalyq kolledjіnіń«Kásіpkerlіk
jáne áleýmettіk pánder» kafedrasynyń meńgerýshіsі.


text:
24 qyrkúıek el aýmaǵynda aýa raıy qandaı bolady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Sınoptıkter 24 qyrkúıekke arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat «Qazgıdromet» RMK
Qazaqstannyń batysynda, ortalyǵynda jáne shyǵysynda fronttardyń yqpalymen turaqsyz aýa raıy saqtalady. Osyǵan baılanysty jańbyr jaýady.
Eldiń ortalyǵynda jáne shyǵysynda azdaǵan jaýyn-shashyn jaýady. Respýblıkanyń qalǵan aýmaǵynda jańbyr jaýmaıdy, kún ashyq bolady.
Eldiń batysynda, ońtústiginde, ońtústik-batysynda jáne shyǵysynda jel kúsheıedi.
Ońtústikte jáne ońtústik-batysta shańdy daýyl soǵady.
Respýblıkanyń soltústiginde jáne soltústik-batysynda tuman túsedi.
Almaty oblysynyń Jalańashkól aýdanynda jel ekpini 18-23 m/s deıin kúsheıedi.
Túnde Jambyl oblysynyń soltústik-shyǵysynda jáne ońtústik-batysynda, Túrkistan oblysynyń taýly aýdandarynda jáne batysynda jel qarqyny 15-20 m/s jetedi.
Qyzylorda oblysynyń ortalyǵynda jáne batysynda, Mańǵystaý oblysynyń ortalyǵynda, soltústik-shyǵysynda jel men shańdy daýyldyń kúshi 15-20 m/s shamasynda bolady.
Túnde Atyraý oblysynyń ońtústiginde jáne ortalyǵynda, kúndiz basym bóliginde jel ekpini - 15-22 m/s.
Batys Qazaqstan oblysynyń shyǵysynda, kúndiz ońtústik-batysynda, Aqtóbe oblysynyń soltústik-batysynda, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń soltústiginde jel jyldamdyǵy 15-20 m/s deıin kúsheıedi.
Túnde jáne tańerteń Qostanaı oblysynyń soltústik-shyǵysynda, shyǵysynda, Soltústik Qazaqstan oblysynyń soltústik-batysynda, Pavlodar oblysynda tuman kútiledi. Qaraǵandy oblysynyń ońtústiginde jáne batysynda jel qarqyny 15-20 m/s jetedi.
Túnde Almaty, Jambyl oblystarynyń soltústiginde, taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda topyraq betinde 1-3 gradýs úsik júredi.
Túrkistan, Qyzylorda, Almaty oblystarynyń basym bóliginde, Aqtóbe, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń ońtústiginde tótenshe órt qaýpi saqtalady


text:
Türkmenistanyň ajaýyp künjegi bolan "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda gurlan “Şapak” hojalyk jemgyýeti kottejler toplumynda dynç almak we öz saglygyny berkitmek isleýän jahankeşdelere garaşýarys.
“Şapak” hojalyk jemgyýeti kottejler toplumy 10 kottejden ybaratdyr, olaryň birinji gatlarynda 4 sany iki orunlyk lýuks apartamentleri ýerleşýär, olaryň her birinde ýatylýan otag, iki myhmany kabul etmek üçin otag, içinde bar ýerleşdirilen naharhana bar. Ikinji gatda 2 sany dört orunlyk lýuks apartamentleri ýerleşýär, olaryň her birinde 2 sany ýatylýan otag, myhman otagy, naharhana, şeýle hem myhmanlaryň 4-si üçin niýetlenen ikitaraplaýyn telär göz öňünde tutulandyr. “Şapak” hojalyk jemgyýeti kottejler toplumyna 160 adam üçin niýetlenen restoran bar, onda dynç alýanlaryň islegleri boýunça dünýäniň dürli halklarynyň tagamlary (türkmen, ýewropa, rus, aziýa, türk tagamlary) taýýarlanylýar, doňdurmalar we dürli görnüşli içgiler hödürlenýär.
Mundan başga-da, bu dynç alyş merkeziniň ikinji gatynda açyk meýdanda restoran bar, onda Hazar deňziniň ajaýyp gözelliklerini synlap, nahar edinip bolar. Dynç alyş merkezinde dynç alýanlar we saglygyny berkidýänler üçin sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmaga, fitnes zalyň, jakuzi hyzmatlaryndan peýdalanmaga, şeýle hem çagalar we ulular üçin açyk hem-de ýapyk howuzlarda sportuň suw görnüşleri bilen meşgullanmaga mümkinçilik döredildi.
Kottejler toplumy sauna hammamynyň üç görnüşi: gury sauna, türk saunasy we fin bugly saunasy bilen üpjün edilendir. Dynç alýan raýatlara sorag-jogap, bilýard zaly, bouling, oýun awtomatlary, kosmetologiýa bölümi, owkalamak, dellekhana, deňiz we beýleki görnüşli ösümlik otlaryndan taýýarlanan bejeriş wannalary ýaly hyzmatlar hödürlenýär. Bu ýerde şeýle hem futbol, woleýbol meýdançalary göz öňünde tutulandyr. Olaryň golaýynda türgenleşik enjamlary gurnalandyr. Hazar deňziniň kenarynda ýerleşýän “Şapak” hojalyk jemgyýeti kottejler toplumy ýurdumyzyň raýatlaryna ýokary derejede hyzmat etmegiň özboluşly nyşanydyr. Siz “Şapak” hojalyk jemgyýetiniň ajaýyp kottejler toplumynda nurly güneşiň astynda dürli deňiz guşlarynyň uçuşyny synlap, wagtyňyzy gyzykly geçirip bilersiňiz.


text:
16 qyrkúıek. Týǵan kún ıeleri
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 16 qyrkúıek kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady
ESІMDER
73 jyl buryn (1948) QR Parlamenti Senatynyń janyndaǵy Senatorlar keńesiniń múshesi Talǵatbek Jámshıtuly ABAIDІLDIN dúnıege keldi.
Aqmola oblysynyń Esil qalasynda týǵan. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fızıka-matematıka fakýltetin (1974) matematıka pániniń muǵalimi mamandyǵy boıynsha; Qazaq menedjment, ekonomıka jáne boljamdaý ınstıtýtyn (1993) saıasattanýshy, joǵary jáne orta oqý oryndarynda áleýmettik-saıası pánderdiń oqytýshysy mamandyǵy boıynsha bitirgen.
1980 jyldan - Almaty qalasynyń úgit-nasıhat jáne uıymdastyrý bólimderinde istedi. 1988-1989 jyldary Qazaqstan Kompartııasy OK úgit jáne nasıhat bóliminde nusqaýshy, ıdeologııalyq bóliminiń saıası uıymdastyrýshysy. 1991 jyldyń qańtar aıynan - QazKSR Prezıdenti Apparatynyń jáne QR Mınıstrler kabınetiniń Dinı uıymdarmen baılanystar jónindegi referentýrasynyń referenti, aǵa referenti. 1993 jyldyń sáýir aıynan - QR Prezıdenti janyndaǵy Bas baqylaý ınspektsııasynyń memlekettik ınspektory. 1993 jyldyń jeltoqsan aıynan - QR Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi. 1995 jyldyń sáýir aıynan QR Prezıdenti Apparatynyń uıymdastyrý-baqylaý basqarmasynda memlekettik ınspektor. 1995 jyldyń jeltoqsan aıynan QR Prezıdentiniń Ákimshiliginiń uıymdastyrý-baqylaý bóliminiń memlekettik ınspektory. 1997 jyldyń naýryz aıynan Kókshetaý oblysy ákiminiń orynbasary. 1997 jyldyń mamyr aıynan Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary. 2001 jyldan bastap ShQO ákiminiń birinshi orynbasary. 2003 jyldyń aqpan aıynan – ShQO ákimi. 2004 jyldyń jeltoqsan aıynan - QR Prezıdentiniń keńesshisi. 2005 jyldyń naýryz aıynan - QR qorshaǵan ortany qorǵaý vıtse-mınıstri. 2005 jyldyń qarasha - QR Parlamenti Senatynyń depýtaty, Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń hatshysy, 2007 jyly - Ekonomıkalyq jáne óńirlik saıasat komıtetiniń hatshysy. «Qurmet» ordenimen (2006); «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» (2002)», «Qazaqstan temir jolyna 100 jyl» (2004), «Qazaqstan 10 jyl» (2005), «Qazaqstan Parlamentine 10 jyl» (2006), «Aýǵan Demokratııalyq Respýblıkasynan Keńes áskerleriniń áketilgenine 15 jyl» medaldarymen; QazKSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen (1974) marapattalǵan.
72 jyl buryn (1949) Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jáne saıası qaıratkeri Qabıbolla Qabenuly JAQYPOV dúnıege keldi.
Batys Qazaqstan oblysy, Qaztalov aýdany, Qaztalov aýylynda dúnıege kelgen. Tselınograd ınjenerlik-qurylys ınstıtýtyn (1972) támamdaǵan, ınjener-qurylysshy; Almaty joǵary partııa mektebin (1989) bitirgen, saıasattanýshy; Tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Halyqaralyq Ekologııa akademııasynyń akademıgi. Qazaqstan Injenerlik akademııasynyń korrespondent-múshesi.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń akademıgi.
1981 jyldan - Qazaq KSR Halyq depýtattary Keńesiniń Oral qalalyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary, 1983 jyldan - Oral qalalyq Halyq depýtattary Keńesiniń Ónerkásip aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1987 jyldan - Qazaqstan Kompartııasy Oral qalalyq Lenın aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1989 jyldan - Qazaq KSR Halyq depýtattary Keńesiniń Oral qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy.
1993 jyldyń qańtarynan bastap 2001 jyldyń qańtaryna deıin Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi qyzmetin atqaryp, osy óńirdiń ekonomıkalyq-áleýmettik damýy jolynda jemisti eńbek etti.
2001 jyly - QR Kólik jáne kommýnıkatsııalar mınıstriniń birinshi orynbasary. 2003 jyldan - QR Premer-Mınıstri Keńsesi basshysynyń orynbasary - Úkimettiń Parlament Senatyndaǵy ókili. 2007 jyldan - «Nur Otan» HDP-nyń tizimi boıynsha Parlament Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi. 2012-2016 jyldary - besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty. 2012-2014 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary. 2014-2016 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasy. Altynshy saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtet múshesi (2016-2020).
«Parasat» (2009) jáne «Qurmet» (1999) ordenderimen, birneshe mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan. Sondaı-aq ultaralyq kelisimge sińirgen qyzmetine oraı Reseı Federatsııasynyń ІІ dárejeli «Danııl Áýlıe» ordeni berilgen. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti temirjolshysy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti qurylysshysy.
53 jyl buryn (1968) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń múshesi Serik Sársenuly ERÝBAEV dúnıege keldi.
Atyraý oblysy Atyraý (Gýrev) qalasynda týǵan. H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetin támamdaǵan. Eńbek jolyn 1991 jyly Qazaqstan júrgizýshiler odaǵynyń Gýrev oblystyq keńesinde júrgizýshilerdi oqytý jónindegi sheberi retinde bastaǵan. 1993-2006 jyldary – «Atyraý Konstrakshn Servısez Ltd» JShS-niń Bas dırektory. 2006-2008 jyldary - Atyraý qalalyq máslıhatynyń III jáne IV shaqyrylymdarynyń hatshysy. 2008-2021 jyldary - «Atyraý Konstrakshn Servısez LTD» JShS Bas dırektory. 2021 jylǵy 15 qańtardan bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń jetinshi shaqyrylymynyń depýtaty.
«10 jyl Astana» (2008j.), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine - 25 jyl» (2019j.), Qazaqstan Respýblıkasynyń jergilikti ózin-ózi basqarýdyń damýy men qalyptasýyna qosqan eleýli úlesi úshin «Qazaqstan máslıhattaryna 20 jyl» (2015j.), «Áskerı-teńiz flotynyń ardageri» Máskeý, Tynyq muhıt floty (2016j.), «Atyraý oblysy máslıhattaryna 25 jyl» (2020j.) mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan.
48 jyl buryn (1973) qazaqstandyq tanymal veloshabandoz, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen sport sheberi, Azııa chempıony, 2012 jylǵy London olımpıadasynyń chempıony, Sıdneı Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, «Týr de Frans» álemdik velojarysynyń qola júldegeri, álem chempıony, Ispanııadaǵy «Výelta» kópkúndiginiń jeńimpazy Aleksandr Nıkolaevıch VINOKÝROV dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń Qyzyljar aýdanynda týǵan. Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Kásibı velojaryspen aınalysýdy 1997 jyly «Kazıno» komandasy quramynda bastady. Onyń alǵashqy jetistikteriniń biri 1998-1999 jyldardaǵy «Dıýnkerk tórt kúni» jáne «Dauphiné Libéré» kópkúndik jarystaǵy jeńisi boldy. Bul jetistikteri sportshynyń 2000 jyly kúshti jáne áıgili «Deutsche Telekom» (2004 jyldan «T-Mobile») velotobyna enýine áser etti. 2006 jyly Vınokýrov Ispanııa komandasynyń kapıtany retinde «Týr de Frants» kópkúndigine qatysty. 2006 jyldan qazirge deıin QR «Astana» komandasynyń quramynda. Komandalyq jarysta Azııa oıyndarynyń chemıony (1994), Toptyq jarysta olımpıadalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (2000), «Parıj-Nıtstsa» kópkúndik velojarysynyń jeńimpazy (2002-2003), «Týr de Frans» kezeńderiniń (2002-2003), «Amstel Gold Race» Álem kýbogy kezeńiniń (2003), «Shveıtsarııa týrynyń» (2003), bedeldi birkúndik «Lej-Boston-Lej» velojarysynyń (2005,2010) jeńimpazy, jekeleı jarysta álem chempıonatynyń qola júldegeri (2004, 2006). «Týr Baıerı» kópkúndik jarysyna qatysýshy (2005) - 2-oryn, «Týr de Frans» kópkúndik velojarysynyń qola júldegeri (2003, 5-oryn - 2005), «Týr Germanıı» (2003) - 3-oryn, kópkúndik velojarystarynyń qola júldegeri. Altantadaǵy (1996), Sıdneıdegi (2000) - 2-oryn, Afınadaǵy (2004) - 5-oryn, Olıpıadalyq oıyndarǵa qatysýshy. QR ulttyq chempıonatynyń kóptegen dúrkin jeńimpazy. Azııa chempıonatynyń jeke jáne toptyq jarystaryndaǵy jeńimpaz, kúmis júldeger (2009), Vuelta a Espana velojarysynyń basty esebinde jeńimpaz (2006), «Lej-Boston-Lej» komandalyq bir kúndik jarysynda jeńimpaz (2010), «Týr del Tretıno»jarysynyń jeńimpazy (2010!), «Týr de Frans» 13-kezeńiniń jeńimpazy (2010). 2013 jyldan beri. «Astana Pro Team» komandasynyń bas menedjeri.
«Parasat», ІІ dárejeli «Barys» ordenderimen marapattalǵan.
39 jyl buryn (1982) QR IIDM Avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Tólegen Tursynuly ABDÝLLIN dúnıege kelgen.
Pavlodar qalasynda týǵan. D. Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetin, «Qarjy akademııasy» AQ támamdaǵan. Mamandyǵy boıynsha biliktiligi: ınjener-qurylysshy, ekonomıka jáne bıznes magıstri. Eńbek jolyn 2004 jyly «Qazaqavtojol» RMK Pavlodar oblystyq fılıalynyń DEÝ-62 avtojol kópiriniń sheberi laýazymynan bastady. 2005-2011 jyldary «Qazaqavtojol» RMK Pavlodar fılıalynda túrli laýazymdardy atqarǵan. 2011-2014 jyldary — «Qazaqavtojol» RMK Memlekettik satyp alý bóliminiń basshysy, Aqmola oblystyq fılıalynyń dırektory. 2014-2019 jyldary Astana qalasynda «QazAvtoJol» UK» AQ basshylyq qyzmetterin atqardy. 2019 jyldyń aqpanynan jeltoqsanyna deıin — Kókshetaý qalasy, «QazAvtoJol» UK AQ Aqmola oblystyq fılıaly dırektorynyń m. a., dırektory. 2019-2021 jyldary — QR IIDM Avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy orynbasarynyń m. a., orynbasary. 2021 jylǵy qańtardan mamyr aıyna deıin QR IIDM Avtomobıl joldary komıteti tóraǵasynyń orynbasary bolyp jumys istedi.


text:
Hytaýda howany ýangyç hökmünde ulanjak pes orbitalar üçin hemralar döredilýär. Täze hemralar 100 km töweregi belentlik üçin niýetlenýär, çünki bu ýerde atmosfera tamamlanyp, kosmos başlaýar. Bu hemralar optiki gözegçilik bilen meşgullanar diýip, rosbalt.ru habar berýär.
Alymlar ozal atmosferadan alyp boljak howa gaz garyndysynda işlemek üçin hereketlendiriji gurluşlaryň prototipini işläp düzmäge synanyşdylar. Ulgamlar kuwwatly atom enjamyndan ýa-da Gün batareýalaryndan iýmitlenmek arkaly ionlaşdyrylan gazda reaktiw güýji döredýän elektrik ion raketa hereketlendirijilerine esaslanýar.
Hemralar üçin bortda ýangyç ätiýajynyň bolmagy hökman däl. Olar uçuş ýolunda dykyzlygy pes atmosferadan gaz ýygnamak bilen, birnäçe ýyllap uçarlar. Modelirleme şeýle gurluşlary ýygnap we uçuryp boljakdygyny görkezdi.
Şonuň üçin häzirki wagtda alymlar dykyzlygy pes gazy tutmagyň we şeýle ýangyçda hereket wagtynda belli bir orbitany saklamagyň ulgamyny döretmek bilen meşgullanýarlar. Ýöne bir mesele bar – ýokary tizlik bilen uçýan hemranyň öňünde zarba urujy tolkunlar ýaýraýarlar we netijede, gaz ýygnama prosesini kynlaşdyrýarlar.
Hytaýly işläp düzüjiler bu meseläni çözmegi we 180 km belentlikde orbitada ýangyçsyz uçmak üçin görkeziş hemrasyny ýygnamagy maksat edinýärler.


text:
Последние новости
Архив новостей
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi harytlary satyn almak boýunça bäsleşik yglan edýär
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi aşakdaky lotlarda görkezilen harytlary satyn almak boýunça bäsleşik yglan edýär.
Lot ¹ 35 — Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň saglygy goraýyş edaralary üçin lukmançylyk sarp ediş serişdelerini hem-de lukmançylyk enjamlary üçin ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak.
Lot ¹ 36 — Daşoguz welaýatynyň Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky etrabynyň Parahat geňeşliginiň çäginde gurulýan oba saglyk öýi üçin lukmançylyk enjamlaryny hem-de saglygy goraýyş maksatly serişdeleri satyn almak.
Bäsleşige gatnaşmak üçin ýazuw görnüşindäki arzany tabşyryp, resminamalar toplumyny almaly. Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap arza tabşyrylanda berilýär.
Bäsleşik boýunça teklipler şu habaryň goýulan gününden başlap, 30 (otuz) günüň dowamynda Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň binasynda kabul edilýär.
Salgysy: Aşgabat şäheriniň Arçabil şaýolunyň 20-nji jaýy.
Habarlaşmak üçin telefon belgisi: 40-04-79.
Если вы заметили ошибку в тексте, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter


text:
Nur-Sultanda bir kúnde 3 myńǵa jýyq aǵash otyrǵyzyldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Keshe elordada World Cleanup day 2021 dúnıejúzilik tazalyq kúni jáne «Birge – taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekobastamasy aıasynda sanıtarlyq normalar men karantın talaptaryn saqtaı otyryp, jalpyqalalyq senbilik ótti. Qalanyń túkpir-túkpirine 3 myńǵa jýyq aǵash otyrǵyzyldy, dep habarlaıdy QazAqparat qala ákimdiginiń resmı saıtyna silteme jasap.
Nur-Sultan qalasy ákiminiń ókimimen 15 qyrkúıek pen 15 qazan aralyǵynda elordada qysqy kezeńge daıyndyq jáne kúzgi kezeńde jasyl jelek otyrǵyzý boıynsha «Birge – taza Qazaqstan» ekologııalyq aktsııasy jarııalandy.
Sharaǵa 87 memlekettik organ, 17 elshilik ujymy, sondaı-aq 2,5 myńnan astam kásiporyn, uıymdar men mekemeler qatysty.
Barlyq aýdanda jalpy kólemi 3 mln sharshy metr bolatyn saıabaqtar men gúlzarlar tazartyldy, 3 myńǵa jýyq aǵash otyrǵyzyldy, onyń ishinde – qyzyl tal, tatar úıeńkisi, shyrsha, qaraǵaı, qaıyń, emen, pıramıdalyq terek, sheten jıdegi, sıren, bóriqaraqat, jóke jáne basqalar bar.
«Ótkenge kóz salyp óteıik. Eń alǵashqy senbilikke biz 1997 jyly, jańa astanaǵa kóshkende qatystyq. Búginge deıin bizdiń qyzmetkerler osyndaı is-sharalarǵa qatysyp, ózgelermen aralasýǵa, taza aýada ýaqyt ótkizýge atsalysyp keledi. Otbasylar aǵash otyrǵyzady. Senbilikter bizdi uıymshyl komanda etýge septigin tıgizedi. Elordamyzdyń damýyna óz úlesimizdi qosqanymyzǵa qýanyshtymyz», - dedi Prezıdent Ákimshiliginiń bólim meńgerýshisi, PA kásipodaq uıymynyń tóraǵasy Ǵanı Tileýbekov.
Sondaı-aq, aǵash otyrǵyzý bastamasyn Premer-Mınıstr keńsesiniń, Parlament, Nur Otan partııasy ortalyq apparaty, Joǵarǵy sot, Konstıtýtsııalyq keńestiń, elshilikterdiń jáne basqa mekeme ókilderi qoldady.
«Jasotandyqtar «Birge — taza Qazaqstan» respýblıkalyq aktsııasyn alǵashqylardyń biri bolyp qoldady. Basty maqsat – qalany kógaldandyrý. Jas Otan 100 myńnan astam jas qazaqstandyqty biriktiredi. Aılyq aıasynda olar óz úlesterin qosady. Bul biz úshin ekologııalyq aktsııa ǵana emes, oǵan tárbıelik mańyzdy da qosyp otyrmyz. Óskeleń urpaqty patrıotızm rýhynda tárbıeleımiz, týǵan elge degen súıispenshilikte tárbıeleımiz, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev árdaıym aıtyp otyratyn jańa qundylyqtardy qalyptastyramyz. Biz, jasotandyqtar, aldaǵy ýaqytta osyndaı aktsııalarǵa qatysatyn bolamyz», - dedi Jas Otan jastar qanatynyń tóraǵasy Nurjan Jetpisbaev.
Jalpyqalalyq senbilik kezinde 214 tonna qoqys jınalyp, polıgonǵa shyǵaryldy, 56 reıs jasaldy.
«Búgin – Dúnıejúzilik tazalyq kúni. Al elordada ekologııalyq aılyq ótip jatyr. Reseı Federatsııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Elshiliginiń ókilderi elshilikke irgeles aýmaqty jaqsartý jónindegi keremetteı is-sharaǵa qýana qosyldy, biz osynda turamyz jáne jumys isteımiz. Árıne, óz eńbegimizdiń jemisin kóretinimizge qýanamyz. Aǵash otyrǵyzýǵa shamamen 12 adam qatysty. Aramyzda kásibı baǵbandar da bar», - dep atap ótti Qazaqstandaǵy RF elshiliginiń baspasóz hatshysy Aleksandr Ostanın.
Aıta ketý kerek, senbilik sanıtarlyq normalardy saqtaı otyryp ótkizildi: maska rejımi, áleýmettik qashyqtyq, qolǵap kııý arqyly qol gıgıenasy saqtaldy.


text:
Illerimiz nurana
Geçmişine buýsanjy, nurana geljegine beýik ynamy bolan halk bagtlydyr. Biz şeýle bagtdan paýly halk. Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiz bar. Agzybir halkymyz asuda, abadan durmuşda eşretli ýaşaýşyň hözirini görüp ýaşaýar. Halkymyzyň bagtyýarlygyna gönükdirilen ähli amatlyklar döwletimiz tarapyndan üpjün edilýär. Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda döredilýän mümkinçilikleriň netijesinde günlerimiz rowaçlyklara beslenip, ýurdumyzyň toýlary toýa ulaşýar.
«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylymyz hem taryhy wakalara baý ýyllaryň biri boldy. Bu ýylymyzyň naýbaşy baýramlarynyň biri — hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 25 ýyllygynyň baýramçylygy ýakynlap gelýär. Uly ruhubelentlige beslenjek bu baýramçylyk halkymyzyň jebisliginiň, ýurdumyzyň dünýä ýurtlary bilen dostluk-doganlyga ygrarlylygynyň, birek-birege ynanyşmak esasynda ygtybarly hyzmatdaşlygynyň dabaralanmagynyň baýramydyr.
Hemişelik Bitaraplyk—ýurdumyzyň dünýäde ykrar edilmegine buýsanjymyzyň baýramydyr. Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda gadymdan gelýän milli ýörelgelerimiz, dostluk-doganlyk, agzybirlik, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarymyz Ýer ýüzünde dabaralanýar.
Häzirki wagtda ýurdumyzda amal edilýän tutumly işler hormatly Prezidentimiziň parasatly başlangyçlaryndan gözbaş alýar. Milli Liderimiziň öňdengörüjilikli başlangyçlary abraýly halkara guramalary tarapyndan goldawa eýe bolýar.
Döwlet Baştutanymyz sentýabr aýynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda: «Bitarap ýurdumyz häzire çenli dünýäniň 149 döwleti bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýdy. Türkmenistan halkara guramalarynyň 50-ä golaýynyň agzasy bolmak bilen bir hatarda halkara konwensiýalaryň, şertnamalardyr beýleki köptaraplaýyn resminamalaryň hem 150-den gowragyna gatnaşýar.
Biz Birleşen Milletler Guramasy,Ýewropa Bileleşigi, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy, Goşulyşmazlyk Hereketi, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly abraýly halkara guramalar, Aziýa hem-de Ýuwaş umman sebitleriniň döwletleri, Orta we Ýakyn Gündogar, Ýewropa hem-de Amerika ýurtlary bilen dürli ugurlardaky gatnaşyklarymyzy pugtalandyrmaga aýratyn ähmiýet berýäris» diýip belledi.
Halkymyzyň bir supranyň başynda jem bolmagy Berkarar döwleti arzuwlan akyldar şahyrymyz Magtymgulynyň arzuwlarynyň amala aşandygyny aýan edýär.
Aýlar TAŇRYKULYÝEWA


text:
KASE: Dollar baǵamy qaıta kóterildi
ALMATY. QazAqparat - Qazaqstan qor bırjasyndaǵy (KASE) saýda-sattyq qorytyndysy boıynsha, teńgeniń 1 dollarǵa shaqqandaǵy baǵamy ósti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Saýda-sattyq málimetine qaraǵanda, dollar baǵamy 19 qyrkúıektiń keshimen salystyrǵanda 0, 30 teńgege ósken.
AQSh dollarynyń ortasha baǵamy 425, 61 teńge boldy.
Ulttyq banktiń 20 qyrkúıektegi resmı baǵamy -1 dollar úshin 425,30 teńge.
Kurs.kz málimetinshe, búginde Almatydaǵy aqsha aıyrbastaý pýnkterinde dollar 425, 52 teńgeden satylsa, satyp alý – 427,02 teńge.
Nur-Sultandaǵy aqsha aıyrbastaý pýnktilerinde dollar 425,64 teńgeden satylyp jatyr, satyp alý quny - 426,73 teńge.


text: 2 Ýedinji aýyň 21-ne Ýehowa Hagaý pygamber+ arkaly şeýle diýdi:2 «Ýahudanyň häkimi+ Şehalteliň ogly Zerubabelden+, Ýehosadygyň+ ogly baş ruhany Ýuşadan+ we aman galan halkdan sora:3 „Araňyzda ybadathananyň öňki şöhratyny görenlerden kim bar?+ Ybadathananyň häzirki ýagdaýyny görýäňizmi? Öňki şöhratyndan nam-nyşan galmandyr“+.4 Ýehowa şeýle diýýär: „Zerubabel, mert bol! Ýehosadygyň ogly baş ruhany Ýuşa, mert bol!“Ýehowa şeýle diýýär: „Aman galan halk, mert boluň+, işe başlaň!“Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Men siziň bilendirin!+5 Gorkmaň, Müsürden çykanyňyzda beren wadamy ýatlaň+. Men ruhum bilen+ ýol görkezerin“*+.6 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Men az salymdan gögi we ýeri, deňzi hem gury ýeri ýene bir gezek sarsdyraryn“+.7 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Men ähli milletleri sarsdyraryn, ähli halklaryň dürdänelerini* jemlärin+. Men öýümi şan-şöhratdan dolduraryn“+.8 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Kümüş-de, altyn-da meniňkidir“.9 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Öýüň soňky şöhraty öňküsinden has-da arşa galar“+.Serkerdebaşy Ýehowa yglan edýär: „Ybadathanamda parahatlyk bolar“»+.10 Dariý patyşanyň hökümdarlygynyň ikinji ýylynyň dokuzynjy aýynyň 24-ne Ýehowa Hagaý+ pygambere şeýle diýdi:11 «Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Ruhanylardan kanun hakda sora+:12 „Eger bir adam eşiginiň etegine mukaddes eti salyp äkidende, onuň eşigi çörege, çorba, şeraba, ýaga ýa-da başga bir zada degse, olar mukaddes bolarmy?“»Ruhanylar: «Ýok!» diýip jogap berdiler.13 Hagaý sözüni dowam etdi: «Eger jesede degip, haram bolan adam şol zatlaryň birine elini degirse, olar hem haram bolarmy?»+Ruhanylar: «Hawa, olar haram bolar!» diýdiler.14 Şonda Hagaý şeýle diýdi: «Ýehowa şeýle diýýär: „Halk hem, tutuş millet hem meniň öňümde şeýledir. Olaryň edýän ähli işleri-de şeýledir, şonuň üçin olaryň sadakalary hem haramdyr“.15 „Şu günden beýläk oýlanyň: Ýehowanyň ybadathanasynda daşyň üstüne daş goýulmanka+,16 ýagdaý nähili bolupdy? Biri 20 çuwal galla ýygnamaga gelende, ol 10 çuwal galla aldy. Ol şeraply çelekden 50 küýze şerap aljak bolanda, diňe 20 küýze aldy“+.17 Ýehowa şeýle diýýär: „Men hasylyň üstüne gyzgyn şemal öwüsdirdim+, heň* we jöwenek* bilen zaýaladym. Emma siz şonda-da maňa tarap öwrülmediňiz“.18 „Bu gün dokuzynjy aýyň 24-i, Ýehowanyň ybadathanasynyň düýbüniň tutulan günüdir+. Şu günden beýläk gowy oýlanyň. Pikir ediň:19 ammarlarda däne galdymy?+ Üzüm, injir, nar we zeýtun agaçlary miwe berdimi? Men size şu günden beýläk bereket ýagdyraryn“»+.20 Aýyň 24-ne Ýehowa Hagaý bilen ikinji gezek gepleşdi+:21 «Ýahudanyň häkimi Zerubabele aýt: „Men ýeri we gögi titrederin+.22 Patyşalaryň tagtyny agdararyn, milletleriň şalyklarynyň güýjüni ýok ederin+. Söweş arabalaryny we ony sürýänleri agdararyn, atlary ýykaryn, çapyksuwarlar doganynyň elinden öler“+.23 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: „Eý gulum, Şehalteliň ogly Zerubabel!+ Şol gün seni çagyraryn“. Ýehowa: „Seni möhürli ýüzügim ederin“ diýýär. Serkerdebaşy Ýehowa: „Sen meniň saýlanym!“ diýýär».


text:
“Sony”-nyň dünýäniň ilkinji 4K ekranly “Xperia Z5” modeliniň gülgüne reňklisi çykaryldy. Kompaniýa täze reňkli “Xperia X5 Premium”-y resmi ýagdaýda tanyşdyrdy. Bu enjam geçen ýyl tanyşdyrylypdy. 5,5 dýuým ekranly smartfonda “Snapdragon 810” mikroprosessor oturdylypdyr. 3 GB DDR4 RAM-ly enjamyň içki ýady 32 GB. Ululygy 154,4 x 76 x 7,8 mm bolan enjamyň beýleki “Xperia”-lar ýaly suw geçirmeýän aýratynlygy bar. Ýokary hilli surat almakda entek “Sony”-nyň yzyndan ýeten ýok. Bu enjamyň fotoapparaty 23 MP durulygynda surat alyp bilýär. “Sony Exmor” sensorly enjamyň kamerasy 0,03 sekuntda şekili awtomat ýagdaýda fokusirleýär. Kompaniýanyň bu önümi maý aýynda satuwa çykar. Enjamyň käbir Aziýa ýurtlarynyň bazaryna hödürlenjekdigi hem habar berildi.
Esasy Ylym we Tehnologiýa Gülgüne “Xperia Z5 Premium”


text:
-
-
-
-
-
keshe 23:06
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Atbegiler Almaty ıppodromynyń atqoraǵa aınalǵanyna shaǵymdandy
ALMATY. QazAqparat - Almaty ortalyq ıppodromynyń atbegileri men shabandozdary ıppodromnyń búgingi jaǵdaıyna baılanysty óz narazylyqtaryn bildirýde, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Atalǵan máselege sáıkes, olar Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Erjan Babaqumarov pen Almaty ıppodromy-SVS tobynyń bas dırektory Vladımır Braýnnyń atyna, Nur Otan partııasyna hat jazdy.
Hatta ıppodromnyń tozań men shańǵa kómilgeni, aýmaqtyń múlde tazalanbaıtyny, bos paketterdiń ushyp júrgeni, bótelkelerdiń shashylyp jatqany, aılar boıy úıilip jatqan kóńniń ınfektsııa, shybyn jınap jatqany jazylǵan.
Osy másele boıynsha Zaýyt jylqylar tuqymdary boıynsha Respýblıkalyq Palatanyń jetekshisi Talǵat Jaısanbaev óz pikirin bildirdi.
«Keńestik kezeńde bul ıppodrom eń jaqsy ıppodrom bolatyn. Elimizdiń basqa ıppodromdary osy ıppodromǵa qarap, boı túzeıtin dese bolady. Al qazir bul ıppodrom buzylyp, jaramsyz bolýda. Tipti, apattyq jaǵdaıǵa jetti. Osyǵan oraı, memleket jeke menshik ıesiniń saqtaý mindettemelerin buzǵany úshin ıppodromdy óz qaramaǵyna alǵany durys sheshim bolar edi dep oılaımyn. Sebebi, arhıtektýralyq muranyń búgingi ıesi ony saqtap, onyń joıylýyna jol bermeýge mindetti»,- dedi ol.
Aıta keteıik, Almaty ákimdiginiń 2021 jylǵy naýryz aıyndaǵy № 1/191 «Tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń memlekettik tizimin bekitý týraly» qaýlysyna sáıkes, Almaty ıppodromy sáýlet jáne mádenıet eskertkishi bolyp tanylǵan.
- «Mundaı sheshim qabyldaý ońaı emes» - «Tarazdyń» FK bas bapkeri qyzmetinen ketti
- Bokstan álem chempıonaty: Nurqanat Raıys 1/16 fınalǵa joldama aldy
- Bokstan álem chempıonaty: Sáken Bıbosynov ózbek boksshysyn jeńdi
- Almatyda qarjy pıramıdasyn uıymdastyrýshy ustaldy
- Almaty turǵyndary qala ákimine derbes jobalaryn tanystyrdy
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» qatarynan tórtinshi oıynda jeńildi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün – 24-nji sentýabrda Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň mejlisler zalynda Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken Permanyna we Kararyna laýyklykda, ýurduň çäginde hemişelik ýaşaýan, raýatlygy bolmadyk adamlara Türkmenistanyň raýatynyň pasportynyň hem-de ýurtda ýaşaýan daşary ýurt raýatlaryna Türkmenistanda ýaşamak üçin ygtyýarnamalaryň gowşurylyş dabarasy geçirildi.
Türkmenistan özüniň hemişelik bitaraplyk ýörelgeleri esasynda bosgunlaryň, şeýle hem raýatlygy bolmadyk adamlaryň meseleleri babatynda abraýly halkara guramalary we halkara derejesinde ykrar edilen resminamalar esasynda möhüm hem-de nusgalyk işleri durmuşa geçirýär. Muny soňky ýyllarda ýurdumyzyň raýatlygyna kabul edilen adamlaryň sanyna seredenimizde hem aýdyňlyk bilen göz ýetirmek bolýar. Hormatly Prezidentiň ynsanperwer Permanlary esasynda ýurtda hemişelik ýaşaýan raýatlygy bolmadyk adamlaryň müňlerçesi Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edildi.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly toýuny toýlaýan günlerinde 2657 sany raýatlygy bolmadyk adama ýurduň raýatlygynyň berilmegi hem-de 406 daşary ýurt raýatlaryna Türkmenistanda ýaşamak üçin ygtyýarnamalaryň berilmegi asylly ynsanperwer işleriň hormatly Prezidentiň ýolbaşçylygynda yzygiderli we üstünlikli dowam etdirilýändigini äşgär edýär.


text:
Dzýudo sportuň bir görnüşi bolup, ol ýapon dilinden sözme-söz terjime edilende “ýumşak ýol” diýmekligi aňladýar. Ol ýapon söweş sungaty, özboluşly filosofiýa, ýekeleýin görnüşde ýaragsyz alnyp barylýan sport oýny bolup, XIX asyryň ahyrlarynda 1882-nji ýylda ýapon söweş sungatynyň ussady Dzigoro Kano tarapyndan döredilýär. Dzýudonyň esasy tilsimlerini we düzgünlerini hem oýlap tapan Dzigoro Kano hasaplanylýar. Söweş sungatynyň beýleki görnüşlerinden, ýagny grek-rim göreşi, erkin göreş, sambo, jiu-jitsu, boks, karate we beýlekilerden tapawutlylykda dzýudo diňe bir fiziki işjeňligiň, yzygiderli türgenleşigiň söweşi bolman, eýsem ruhuň, öz-özüňe erk etmegiň, etiket düzgünlerini berjaý etmegiň, üstünlik we oňa ýetmek üçin duçar bolunýan kynçylyklara düşünmegiň sungaty hem hasaplanylýar. Şeýle-de dzýudo ilkibaşda esgerleri, polisiýa işgärlerini we harbylary beden taýdan taýýarlamakda giňden peýdalanylan türgenleşik hem hasaplanylýar.
Dzýudo ilkinji gezek 1964-nji ýylda Tokioda geçirilen Olimpiýa oýunlaryna girizilýär we soňlugy bilen öz meşhurlygyny we türgenlerini gazanyp ugraýar.
Häzirki wagtda dzýudonyň iki görnüşi nusgawy we sport dzýudosy görnüşleri parallel derejede ösdürilýär. Sport dzýudosy Olimpiýa oýunlaryna hem girizilýär. Bilşimiz ýaly dzýudo boýunça Halkara Dzýudo Federasiýasy(IJF-(International Judo Federation) hem hereket edýär. Halkara Dzýudo Federasiýasynyň maglumatlaryna görä häzirki wagtda dünýäniň bäş yklymynda 200-e golaý milli dzýudo federasiýalary hereket edýär.
Ýokarda hem belläp geçişimiz ýaly, dzýudo Olimpiýa oýunlarynyň içinde möhüm orny eýeleýär. Häzirki wagtda dünýäde bu söweş sungaty bilen meşgullanýanlaryň sany 30 milliona golaý hasaplanylýar.
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy hasaplanylýan Türkmenistanda hem dzýudo bilen meşgullanýanlaryň sany barha artýar. Ýurdumyzyň ussat türgenleri diňe bir Türkmenistanda däl, eýsem halkara derejesinde geçirilýän sport ýaryşlarynda üstünlikli çykyş edip, ýaşyl baýdagymyzy belentde parladýarlar.
Muhammetmurat NARMEDOW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby.


text:
Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önüm öndürilişiniň depgini 158,9 göterim ösdi. Bu barada Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň resmi saýtynda habar berilýär.
Hasabat döwründe kärhanada dürli kysymly benziniň jemi 135,2 müň tonna golaýy, dizel ýangyjynyň 77,6 müň tonna golaýy, agyr wakuum gazoýlynyň 22,8 müň tonnadan gowragy, ýol bitumynyň 19,5 müň tonna golaýy öndürildi. Kärhananyň önümlerine içerki we daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýär.


text:
IRNA-nyň baş müdiri Muhammetriza Newruzpur sişenbe güni EKO-nyň medeni institutynyň prezidenti Serwer Bahti bilen duşuşdy. Ol jenap Bahtiniň öz ýolbaşçylyk edýän habar gullugyna bolan şu gezekki saparynyň iki tarapyň arasynda has ýakyn hyzmatdaşlygyň başlangyjy boljakdygyna umyt bildirdi.
IRNA-nyň baş müdiri EKO-nyň medeni institutynyň prezidentini EKO-nyň çägindäki metbugatlaryň arasynda hünärmenleriň hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň üstünde işlemäge çagyrdy.
EKO-nyň medeni institutynyň prezidenti Serwer Bahti bolsa sebitleýin metbugat hyzmatdaşlygyny giňeltmek maksadyny aýan etdi we IRNA-nyň baý surat arhiwini göz öňünde tutup, IRNA bilen EKO-nyň Medeniýet Institutlarynyň surat sergilerinde bilelikde işlemegi teklip etdi. Şeýle-de ol: “Institutymyzyň esasy maksady, umumy medeni mirasy bolan uly ýerleri öz içine alýan EKO guramasynyň çägine salgylanyp, sebitdäki ýurtlary medeni we jemgyýetçilik çäreleri arkaly ýakynlaşdyrmakdan ybaratdyr. IRNA habarlar we maglumatlar pudagynda bu babatda bize kömek edip biler” – diýdi.
IRNA-nyň baş müdiri Muhammetriza Newruzpur we EKO-nyň medeni institutynyň prezidenti Serwer Bahti bilelikde Eýran Yslam respublikasynyň habarlar gullugynyň habar otagyna bardylar hem-de IRNA habarçylary we kätipleri bilen söhbetdeşlikde bu guramada habarlaryň taýýarlanyş we neşir ediliş prosesi bilen tanyşdylar.
Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna (EKO) girýän ýurtlar – Eýran, Türkiýe, Päkistan, Owganystan, Gazagystan, Türkmenistan, Özbegistan, Täjigistan, Gyrgyzystan we Azerbaýjan döwletleri EKO-nyň Medeniýet institutynyň medeni hyzmatdaşlarydyr.
IRNA-nyň baş müdiri Muhammetriza Newruzpur sişenbe güni EKO-nyň medeni institutynyň prezidenti Serwer Bahti bilen duşuşdy. Ol jenap Bahtiniň öz ýolbaşçylyk edýän habar gullugyna bolan şu gezekki saparynyň iki tarapyň arasynda has ýakyn hyzmatdaşlygyň başlangyjy boljakdygyna umyt bildirdi.


text:
AŞGABATDA TÜRKMENISTANYŇ YKDYSADY GAZANANLARYNYŇ SERGISI AÇYLDY
2018-nji ýylyň 19-njy sentýabrynda Aşgabatda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygyna bagyşlanan Türkmenistanyň ykdysady gazananlarynyň sergisi açyldy.
Serginiň açylyş dabarasyna hökümet agzalary, milli parlamentiň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ýurdumyzyň işewürler toparlarynyň, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçileri, talyp ýaşlar, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň innowasion ösüşi, senagatyň diwersifikasiýalaşdyrylmagy, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatynyň, eksport ugurly daşyndan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň giňeldilmegi bu gezekki serginiň özenini düzdi.
Energetika hem-de senagat, nebit we gaz, nebithimiýa, gurluşyk hem-de gurluşyk serişdeleri, ulag we aragatnaşyk, dokma önümçiligi we halyçylyk, himiýa pudagy, oba hem-de suw hojalygy, obasenagat toplumy, lukmançylyk, bilim, medeniýet, sport we syýahatçylyk, çaphana, tebigaty goramak hem-de gök guşak syýasatynyň netijeleri ýaly ähli ulgamlardaky ösüş depginleri wideoroliklerde, önümleriň kiçeldilen nusgalarynda, çaphana önümlerinde — kitaplarda, žurnallarda öz beýanyny tapdy.
Gözden geçirilişde ýokary tehnologiýaly enjamlar, häzirki zaman gurluşyk we timarlaýyş serişdeleri, kompýuter we kommunikasiýa mümkinçilikleri, azyk senagatynda ýetilen sepgitler, ekologiýa meseleleriniň çözgüdini tapmakda üstünlikler, sport we syýahatçylyk ulgamynyň ösüşi, ýurdumyzyň ylmy, işgärler, medeni mümkinçilikleri görkezilýär.
Sergide ýurdumyzyň telekeçileri we haryt öndürijileri öz mümkinçiliklerini görkezýärler. Olar dürli ulgamlarda — oba hojalygynda we azyk senagatynda, ýaşaýyş jaýlarynyň, häzirki zaman senagat desgalarynyň hem-de gurluşyk serişdeleriniň önümçiliginde ýöriteleşýärler.
Sergi 20-nji sentýabrda öz işini tamamlar.
Şeýle hem Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň esasy ugurlary” atly ylmy-amaly maslahat geçirildi, oňa ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň esasy hünärmenleri, alymlar, ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary we paýtagtymyzyň talyplary gatnaşdylar.
Maslahatyň dowamynda hasabatlar we ylmy habarlar diňlenildi hem-de ara alnyp maslahatlaşyldy, olarda halkara ykdysady gatnaşyklaryň möhüm ugurlaryna, bazar gatnaşyklaryna, bank işiniň ösdürilmegine, önümçilige innowasiýa tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagyna, durmuş syýasatyna we beýlekilere degişli möhüm meseleler öz beýanyny tapdy.


text:
finaldyk orny
eń paidaly oıynshy
MIKHAILIS Nikita
shabýylshy
METALNIKOV Leonid
qorǵaýshy
MIKHAILIS Nikita
shabýylshy
Bul veb-saıt nemese onyń úshіnshі tarap quraldary cookie-faıldardy qoldanyp, cookie-saıasatynda sýrettelgen maqsattarǵa qol jetkіzý úshіn qajet, eger sіz barlyq nemese keıbіr cookie-faıldarǵa kóbіrek bіlgіńіz kelse nemese ony alyp tastaǵyńyz kelse, sіlteme boıynsha ótіńіz. Bul bannerdі jabý arqyly, osy bettі jyljytý arqyly sіltemenі basý nemese basqasha sholýdy jalǵastyrý arqyly «cookie» faıldaryn paıdalanýǵa kelіsesіz.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Haçanda jynsy gatnaşyk geçireniňde, ýanyňdaky adamyň yşaratlaryna düşünmäge jogapkärsiň. Men haçanda biri bilen öpüşenimde ýa-da jynsy gatnaşyk edenimde, hemişe yşaratlara esewan edýärin. Yşaratlar ýoldaşymyň meniň edýän zadymy halaýandygyny ýa-da halamaýandygyny duýdurýarlar. Eger-de ýoldaşym meniň edýän zatlarymy halaýana meňzese, onda men şol bir hereketlerden has köp edip bilýärin sebäbi men munuň oňa lezzetlidigini bilýärin. Men yşaratlara üns bermek arkaly täze zatlary hem synap bilýärin we ýoldaşymyň olar baradaky pikirini öwrenýärin. Bir söz bilen aýtsam, yşaratlar jynsy gatnaşykda ugur görkeziji kompasdyr. Men yşaratlara üns bermek arkaly, ýoldaşymyň wagtyny gowy geçirmegine ýardam edýärin.
Jynsy gatnaşyk baradaky hekaýalarda G-nokady waginanyň öňki diwarynda ýerleşýän we aýallary dälirediji güýje eýe bolan toslamadyr. Medeniýetde bu bir mäz diýlip tanalýar. Emma, waginada hiç hili gizlin mäz ýa struktura ýokdur.
G-nokadyna bu ady Dr. Ernst Graffeburgiň şanyna dakýarlar. Ol 1950-nji ýylda bu nokadyň üstüni açan hasaplanýar. Emma bu nädogrudyr. Dr. Graffeburg diňe öz ylmy işinde waginanyň öňündäki lezzet beriji zona barada ýazýar. Ol muny uretra (peşew ýoly) we peşew haltasynyň aşaky bölegi bilen ýakyn gatnaşykda, ýagny, kinnigiň bedeni we köki, diýip suratlandyrýar. Emma bu ýerde hiç hili gizlin mäz ýa struktura ýokdur.
Her bir aýal maşgala aýda bir gezek özi üçin ol diýen oňaýly fiziologiki hadysa bolmadyk aýbaşyny başdan geçirýär. Aýallaryň köpüsi aýbaşyny ýeňil geçirseler, ençemesi agyryly sanjylary düýýarlar.
Aýbaşy oňaýsyzlyklary bilen bilelikde, "Aýbaşy döwründe jynsy gatnaşyk geçirmek bolýarmy?" diýen sorag hem ýüze çykyp bilýär. Aýbaşy döwründe jynsy gatnaşyklary geçirmegiň peýdaly we zyýanly taraplary barada dürli pikirler bar bolsa hem, bu soragy jübütler özi üçin çözmelidir. Erkek adamlaryň arasynda aýbaşysy gelýän zenana döreýän jynsy höweslileri barlar hem bolsa, ganyň görnüşini "adaty görmän", gatnaşyklardan gaça durýan erkeklerde (aýallar hem) bardyr.
Islenilmedik we razylyk berilmedik mejbury jynsy gatnaşyga zorlama diýilýär. Gyz-gelinleriň öz tanaýan adamlary, nätanyşlar, maşgala agzalary, ýa-da ýoldaşlary tarapyndan zorlanylmagy ahmal. Şol sanda, oglanlar we erkek adamlar hem zorlanylýar.
Zorlanylan adama fiziki şikesler üçin ilkinji kömek zerurdyr. Şol bir wagtda ol ruhy goldawa we idege hem mätäçdir. Zorlanylma sezewar bolan kişä mähir we düşbülik bilen çemeleşmeli. Ony günäkärlemeli däl.
Lukmanlar hemişe jynsy gatnaşyklarda ýoldaşyň bir bolmagynyň howpsuzlygy barada aýdýarlar. Ýöne durmuşda hemişe şeýle bolanok. Duýdansyz duşuşyk, özara üns bermek we näz-kereşmeler, pynhan meýiller... Elbetde ol wagt siz ikiçäk galan adamyňyzyň saglygy barada pikir etmeýärsiňiz. "Dursana, sen hakykatdan hem sagmy?" diýen soragy bermek bolsa asla siziň kelläňize hem gelmeýär. Ýöne gowy tanamaýan adamyň bilen jynsy gatnaşykdan soň nämeler barada pikir etmeli bolýar?
2018-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, Birleşen Milletler Guramasynyň Ynsan we aýal-gyzlaryň hukuklaryny goraýan programmalary gyzlyk perdaniň barlanylmagynyň bes edilmegine çagyryp çykyş etdi. "Gyzlyk perdäniň barlagy" (gyzlygy barlamak) diýip atlandyrylýan barlag synagy aýal jyns agzalarynyň barlagyndan ybarat. Onuň esasy maksady – aýalyň ýa-da gyzyň jynsy gatnaşykda bolanyny ýa-da bolmanlygyny anyklamakdyr.
Islendik gatnaşyklarda bolşy ýaly, jynsy gatnaşyklarda hem özara ynamlylyk, biri-biriň duýgularyny we talaplaryny sylamak, diňlemek wajypdyr. Goragly jynsy gatnaşyklar – sagdyn gatnaşyklardyr. Biri-biriň goraglylygyny üpjün etmek üçin bolsa ýatakhanada şeýle gürrüňdeşligiň bolmagy ähtimaldyr.
Jynsy ýokançlyklar – bu sözleri eşidenimizde inimiz tikeneklemeýänimiz az-azdyr. Olaryň gorkunç suratlary görkezilýär we ölüm howply alamatlary barada köp gürrüňler edilýär. Jynsy ýokançlyklaryň gorkunç taraplaryna şeýle köp üns berilýärkä, sen nämäniň hakykat, nämäniň ýalandygyny nädip bilmeli? Dogry maglumaty nireden tapmaly? Özüňi nädip barlatmaly? Biz bu gün bu kynçylykdan çykalga hökmünde toslama bilen hakykaty aýyl-saýyl etdik. Bu saňa nädip sagdyn we rahat ýaşamaga, indiki gezek jynsy ýokançlyklar barada eşideniňde bolsa howatyrlanmazlygyňa kömek eder.
Toslama: Eger sende jynsy ýokançlyklaryň alamatlary ýok bolsa, onda sende jynsy ýokançlyklar ýokdur.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSSG) özüniň ähli agza ýurtlaryny teniňi satmak işini jenaýat hasaplamagyň we şu iş bilen meşgullanýan aýal, erkek we transgender adamlara garşy kada-kanunlary adalatsyz ulanmagyň bes edilmegine çagyrýar. BSSG-niň bellemegine görä, tenini satyp gazanç edýän adamlara garşy fiziki, jynsy, psihologiki we emosional zorluklar we gorkuzmalar giňden ýaýran.
BSSG häkimiýetleri tenini satýan adamlar bilen adam hukuklarynyň, adam mertebesine hormat goýmagyň esasynda iş alyp barmaga çagyrýar hem-de "Diskriminasiýalary bes etmeklik tenini satýan adamlara garşy ulanylýan zorluklaryň öňüni alar we olaryň WIÇ infeksiýasyna we SPID keseline uçramak ähtimallygyny peselder" diýip, belleýär. Zorlugyň pidalary hyýanatçylyklara müşderileri, polisiýa işgärleri, lukmanlar we garyndaşlary tarapyndan sezewar edilýär.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.