c: text/html

text:
Owgan resmileri janyndan geçen bombaçylaryň Owganystanda iki metjide, uruşdan tozan ýurtda dowam edýän mezhep aýyrmalarynyň we terror zorluklarynyň çäginde guran hüjümlerinde azyndan 89 adamy öldürendiklerini aýdýarlar.
20-nji oktýabrda Kabuldaky şaýy metjidine we merkezi owgan welaýaty Ghordaky sünni metjidine edilen hüjümlerde ölenleriň sanynyň has köpelmegi ahmal diýip, resmiler aýtdylar.
Häzire çenli hüjümleriň hiç biriniň jogapkärçiligini öz üstüne alan bolmady.
Bu hüjümler “Talybanyň” Kandagar welaýatynda harby baza hüjüm edip, 43 esgeri öldüren, 9 esgeri ýaralan gününden bir gün soň edildi.
Içeri işler ministrligi Kabul hüjüminde, paýtagtyň günbataryndaky Daşt-Barçi seksiýasynda, Ymam Zaman metjidinde namaza ýygnanan adamlaryň arasynda özüni partladan adamyň azyndan 56 adamy öldürendigini, 55 adamy ýaralandygyny aýtdy.
Käbir habarlarda bombaçynyň özüni partlatmazdan öň adamlary oka tutandygy hem aýdylýar.
Germaniýanyň dpa habar gullugy ady aýdylmaýan çeşmä salgylanyp, bu hüjümde ölenleriň sanynyň 70 ýa 80 adama golaý bolandygyny ýazýar.
Resmiler ikinji hüjümde, Hewiaganda, merkezi Ghor welaýatynyň Dulaýna etrabyndaky sünni metjidinde partladylan bombanyň azyndan 33 adamy öldürip, 10 adamy ýaralandygyny aýtdylar.
Ýerli resmi bu hüjümiňşol wagt metjidiň içinde bolan anti-talyban komandiri nyşana alan bolmagynyň mümkindigini aýtdy.
Owgan prezidenti Aşraf Gani bu hüjümler “terrorçylaryň ýene bir gezek ganly hüjüm gurnandygyny, emma olaryň öz ýaman niýetlerine ýetmejekdiklerini, owganlaryň arasyna agzalalyk salyp bilmejekdiklerini görkezdi” aýtdy.
ABŞ Owganystanda 20-nji oktýabrda we şu hepde bolan beýleki hüjümleri berk ýazgardy hem-de Birleşen Ştatlaryň şu hepde uran dron zarbalaryna 30 jeňçiniň öldürilendigini aýtdy.
"Bu manysyz we namart hüjümler biziň Owganystana ygrarlylygymyzy haýalçyratmaz” diýip, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň sözçüsi Heather Nauertiň beýanatynda aýdylýar.
Owganystanyň azlykdaky şaýylary şu ýyl ençeme gezek terror hüjümleriniň nyşanasy boldy, bu hüjümleriň köpüsinde “Talyban”, “Yslam döwleti” topary we beýleki ekstremist toparlar aýyplandy.
Şaýy metjidine mundan öň edilen hüjüm Kabulda, 29-njy sentýabrda, musulmanlar Aşura baýramçylygyna, yslam kalendaryndaky mukaddes günleriň birine taýýarlyk görýän mahalynda boldy.
Ol hüjümde alty adam öldürildi.
Birleşen milletler guramasynyň soňky hasabatynda 2017-nji ýylda iň soňky hadysalardan öň şaýy metjitlerine we dini dabaralara edilen hüjümlerde şu wagta çenli azyndan 84 adamyň öldürilendigi, 194 adamyň ýaraly bolandygy aýdyldy.
Owgan ilatynyň 90 prosent çemesi sünni musulmanlary bolup durýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinden
2018-nji ýylyň 5-nji oktýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda Prezident maksatnamalarynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine seredildi, şeýle hem döwletimiziň mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlisiň barşynda Milli Liderimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynda eden çykyşynda Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça hyzmatdaşlyk meselesine aýratyn üns berildi, munuň özi ýurdumyzyň halkara giňişlikde alyp barýan işiniň ileri tutulýan ugry bolup durýar. Bu ulgamda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak maksady bilen dürli çäreleri guramak bellenildi. Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 1-nji oktýabryndan 30-njy oktýabry aralygynda Aşgabat şäherinde Durnukly ösüş maksatlarynyň günleri geçirilýär.
Häzirki wagtda geljek ýylyň iýul aýynda BMG-niň Durnukly ösüş boýunça Ýokary derejeli syýasy forumynda Türkmenistanyň hödürlenilmegi göz öňünde tutulýan meýletin hasabatynyň taslamasynyň üstünde işlenilýär. Şol forumda ýurdumyz BMG-niň Ykdysady we Durmuş geňeşiniň 2019 — 2021-nji ýyllar üçin saýlanylan agzasy hökmünde çykyş eder. Mundan başga-da, geljek ýylyň 6 — 7-nji fewralynda paýtagtymyzda Durnukly ösüş maksatlary boýunça sebit maslahatyny geçirmek meýilleşdirilýär.
Ýokarda agzalan maksatnamada şeýle hem suw serişdelerini rejeli peýdalanmak hem-de hemmeler üçin arassaçylygyň üpjün edilmegi ýaly ählumumy maksatlara ýetmek boýunça başlangyçlary durmuşa geçirmek maksady bilen, birnäçe çäreleri guramak, hususan-da, BMG-niň agentlikleri bilen hyzmatdaşlykda suw diplomatiýasyny ilerletmek ulgamynda resminamalary taýýarlamak boýunça işleri güýçlendirmek göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, 2019-njy ýylda Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi bilen bilelikde bu mesele boýunça halkara simpoziumyny geçirmek bellenildi.
Hormatly Prezidentimiziň syýasy beýannamasynda ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek meselesine möhüm orun berilýär. Aral deňziniň sebitiniň ýurtlary üçin BMG-niň Ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamak boýunça teklipleri durmuşa geçirmek, Araly halas etmegiň Halkara gaznasy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda hyzmatdaşlygy geljekde hem pugtalandyrmak maksady bilen, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynyň çäklerinde degişli Kararnamanyň üstünde işlemek göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, BMG-niň Daşky gurşaw boýunça maksatnamasy (ÝUNEP) bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça çäreler bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Mejlisiň jemgyýetçilik-syýasy durmuşy demokratiýalaşdyrmagyň, düýpli durmuş-ykdysady özgertmeleriň, halk häkimiýetliliginiň esaslaryny berkitmegiň ýoly bilen ýurdumyzy ilerletmäge gönükdirilen yzygiderli işleri geçirmeginiň möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz halkara hukuk gatnaşyklary babatda hyzmatdaşlyga ünsi çekip, parlamentarileri daşary ýurtly kärdeşleri bilen işjeň tejribe alyşmaga çagyrdy.
Döwlet Baştutanymyz saýlawçylaryň ynamynyň ýokary jogapkärçiligi barada aýdyp, Mejlisiň deputatlary ýurdumyzda oňyn özgertmeleriň amala aşyrylmagyna ýardam edýän kanunçylyk namalarynyň ähmiýetini wagyz etmelidir diýip, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagynyň hut şolara gös-göni bagly bolup durýandygyny belledi.
Mejlisiň barşynda Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Maliýe gözegçiligi müdirligini Ministrligiň ýanyndaky Maliýe gözegçiligi gullugy diýip atlandyrmak baradaky teklibi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna hödürlendi. Döredilmegi teklip edilýän bu gullugyň “Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunynda göz öňünde tutulan döwlet syýasaty boýunça we ygtyýarly edaranyň wezipelerini amala aşyrmagy teklip edilýär.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň soňky ýyllarda bu ugurda toplumlaýyn çäreleri amala aşyrýandygyny hem-de häzir maliýe amallary geçirilende töwekgelçilik döretmeýän döwlet hökmünde ykrar edilendigini belledi. 2010-njy ýylda ýurdumyzyň Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş baradaky Ýewraziýa toparynyň (ÝAT) agzasy bolmagy bu ugurda möhüm ädim boldy, munuň özi döwletimiziň halkara ykdysady ulgama goşulmagyna ýardam etdi.
Hormatly Prezidentimiz “Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanynda Maliýe gözegçiligi gullugyny döretmek hakynda” Karara gol çekdi. Täze düzümiň öňünde durýan wezipelere ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisiniň kararlaryndan gelip çykýan bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş bahalaryny ýokarlandyrmak hakynda döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, Maliýe we ykdysadyýet hem-de Oba we suw hojalyk ministrlikleriniň hünärmenleri tarapyndan geçirilen seljermäniň esasynda bu oba hojalyk önümleriniň bahalarynyň sanawy taýýarlanyldy.
Döwlet Baştutanymyz obasenagat toplumyny özgertmek, oba hojalygynyň dolandyryş ulgamyny, şol sanda maliýe gurallaryny täzelemegiň hasabyna ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak üçin ähli mümkinçilikleri peýdalanmagyň ykdysadyýetiň degişli ulgamynda uly üstünlikleri gazanmaga gönükdirilendigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz “Bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş bahalaryny ýokarlandyrmak hakynda” Karara gol çekip, teklip edilýän çäre, şeýle hem ýokary hilli tohumlaryň öndürilmegi üçin goşmaça tölegleriň bellenilmegi oba zähmetkeşleriniň oňat netijeleri almaga höwesiniň artmagyna ýardam eder diýip belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere bu resminamanyň düzgünleriniň degişli derejede ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz mejlisiň barşynda M.Berdiýewi Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň başlygy wezipesine belläp, ony Türkmenistanyň Merkezi bankynyň başlygynyň orunbasary, Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň Türkmenistandan dolandyryjysy wezipelerinden boşatmak hakynda Permana gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyzyň Karary bilen, Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň başlygynyň orunbasary Ş.Nepesow şu bankyň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirmekden boşadyldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, S.Gurbandurdyýew başga işe geçmegi sebäpli, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygynyň orunbasary, Aziýanyň Ösüş bankynyň Türkmenistandan dolandyryjysynyň orunbasary wezipelerinden boşadyldy.
Soňra hormatly Prezidentimize ýangyç-energetika toplumynda işleriň ýagdaýy, 17-nji oktýabrda Balkan welaýatynda gazy gaýtadan işläp, polietilen we polipropilen öndürýän gazhimiýa toplumynyň açylyş dabarasyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Täze toplum sebitde şunuň ýaly ilkinji desga bolar. Onuň önümçilik kuwwaty bir ýylda tebigy gazyň 5 milliard kub metrini gaýtadan işlemäge hem-de şonuň hasabyna ýokary dykyzlykdaky polietileniň 381 müň tonnasyny, polipropileniň 81 müň tonnasyny we beýleki gymmatly önümleri öndürmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz bu giň gerimli maýa goýum taslamasynyň amala aşyrylmagynyň Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny we tutuş ykdysadyýetini ösdürmek üçin uly ähmiýete eýedigini belledi. Döwlet Baştutanymyz dünýä bazarlarynda we ýurdumyzyň sarp edijileri tarapyndan uly isleg bildirilýän polimer önümlerini öndürmek boýunça döwrebap önümçilikleriň döredilmeginiň Diýarymyzyň eksport kuwwatyny berkitmäge, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, ýangyç-energetika toplumyny we beýleki pudaklary has-da ösdürmek babatda wezipeleriň çözülmegine ýardam etjekdigini nygtady.
Milli Liderimiz degişli wise-premýere gazhimiýa pudagy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak babatda birnäçe tabşyryklary berip, bu işiň öňdebaryjy dünýä tejribesini önümçilige ornaşdyrmaga, täze tehnologiýalary we ylmy-tehniki işleri işjeň ornaşdyrmaga ýardam edýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz sebitde iri gazhimiýa toplumynyň açylyş dabarasyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra milli Liderimize ýurdumyzda alnyp barylýan möwsümleýin meýdan işleri barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, oba hojalygynda özgertmeleri işjeňleşdirmek boýunça Halk Maslahatynda kabul edilen möhüm çözgütlere ünsi çekdi. Pudagyň düşewüntliligini has-da ýokarlandyrmaga hem-de tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmaga, onuň gaýtadan işleýän düzümlerini döwrebaplaşdyrmaga, dürli oba hojalyk önümleriniň öndürilişiniň möçberini artdyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn çäreleriň durmuşa geçirilmegi bäsdeşlige ukyply oba senagatynyň kemala getirilmeginiň zerur şertidir diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz wise-premýere öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de ylmyň gazananlaryny işe ornaşdyrmaga, ekerançylyk ýerleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmaga, suw serişdelerini oýlanyşykly peýdalanmaga degişli anyk tabşyryklary berdi. Umuman, bularyň ählisi ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň ägirt uly kuwwatyny durmuşa geçirmäge, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleri öndürmek babatda wezipeleri çözmäge ýardam etmäge gönükdirilendir. Hormatly Prezidentimiz şeýle hem pagta ýygymy we bugdaý ekişi möwsümleriniň bellenen möhletlerde tamamlanmagy üçin şolaryň geçirilişini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň dowamynda “Oba hojalyk tehnikalaryny we gurallaryny satyn almak hakynda” Karara gol çekdi.
Soňra Hormatly Prezidentimize senagat pudagynda işleriň ýagdaýy, ýerli çig mal serişdeleriniň esasynda önümçiligiň möçberini artdyrmak maksady bilen ýurdumyzyň senagat kärhanalaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berildi. Bellenilişi ýaly, çykarylýan önümleriň hilini we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, öndürilýän harytlaryň sanawyny giňeltmek, milli ykdysadyýetimiziň gaýtadan işleýän pudaklarynyň ileri tutulýan wezipeleriniň biridir. Häzirki bar bolan pudaklaýyn desgalary öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryň hem-de innowasiýalaryň hasabyna tehnologiýa taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak boýunça uly işler alnyp barylýar.
Himiýa we dokma senagatynyň eksport kuwwatyny, gurluşyk serişdeleriniň önümçiliginiň möçberini artdyrmak boýunça öňde goýlan strategik wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi milli ykdysadyýetimizi täze sepgitlere çykarmaga, ýurdumyzyň dünýäniň ösen döwletleriniň hatarynda mynasyp orun eýelemäge mümkinçilik berjekdigini belläp, hormatly Prezidentimiz bu ugurda alnyp barylýan işleri güýçlendirmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz ýurdumyzda öndürilýän gurluşyk harytlaryny eksport etmegiň möçberini artdyrmagyň maksadalaýyk boljakdygyna ünsi çekdi, bu önümçiligiň gerimini giňeltmek üçin ýurdumyzda ähli mümkinçilikler bar.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiziň tabşyrmagy bilen paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça ýerine ýetirilýän toplumlaýyn işler barada hem hasabat berildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, awtomobil ýollarynyň düzümlerini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmaga, şäher inžener-tehniki ulgamlarynyň üznüksiz işlemegine, jemagat gulluklarynyň takyk we utgaşykly işini üpjün etmäge degişli meseleleri yzygiderli üns merkezinde saklamalydygyny nygtady.
Döwletimiz ýurdumyzyň gurluşyk ulgamyny ösüşiň täze derejesine çykarmak üçin hemme şertleri döredip, iri pudaklaýyn taslamalary durmuşa geçirmäge uly maýa goýumlaryny gönükdirýär. Senagat kuwwatlyklaryny diňe bir ösdürmän, eýsem, işleriň ýokary derejesini gazanmaga toplumlaýyn çemeleşmegi üpjün etmeli, guramaçylyk çärelerini hem güýçlendirmek zerurdyr diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Mundan başga-da hormatly Prezidentimize ýurdumyzda azyk howpsuzlygyny mundan beýläk-de üpjün etmek, azyk bolçulygyny saklamak hem-de harytlaryň eksport edilişini artdyrmak boýunça söwda toplumynda alnyp barylýan işler barada hasabat berildi.
Şu maksatlar bilen önüm getirijileri çekmek, olara şertnamalary baglaşmaga ýardam bermek, öndürilýän önümleri ugratmak we saklamak, şeýle hem ilatyň ýokary hilli hem-de elýeter azyk önümlerine bolan islegini doly kanagatlandyrmaga, bölek söwda ulgamynyň giňeldilmegine gönükdirilen beýleki işler boýunça toplumlaýyn çäreler görülýär.
Wise-premýer «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen “Heavy Caspian: Turkmenistan” halkara maslahatyň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabatda dünýäniň ulag-logistika hyzmatlary bazaryny ösdürmegiň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi tarapyndan guralan forum ençeme ýurtlardan ussat hünärmenleriň jemgyýetçiliginiň wekilleriniň uly düzümini bir ýere jemläp, dünýäniň işewür toparlarynyň ýurdumyz bilen gatnaşyk etmäge bolan uly gyzyklanmasyny görkezdi. Bilelikdäki taslamalar meýilleşdirildi, göni gatnaşyklar ýola goýuldy, Türkmenistanyň ulag kuwwatyny amala aşyrmak babatda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň ýollary kesgitlenildi.
Hormatly Prezidentimiz ykdysady özgertmeleri geçirmek işinde ýurdumyzda söwda pudagyny guramagyň we ýöretmegiň esasy ýörelgelerinde ep-esli üýtgeşmeleriň bolup geçendigini belledi. Ol bolsa telekeçilik işjeňligine, hususy ulgamyň agdyklyk etmegi bilen, bazar häsiýetine eýe bolup, önümçiligiň ýokarlanmagyna hem-de jemi içerki önümiň ösüşine goşant goşmakda öz täsirini ep-esli güýçlendirdi.
Döwlet Baştutanymyz sarp ediş harytlarynyň hiline we howpsuzlygyna, döwlet-hususy hyzmatdaşlygyň anyk gurallarynyň ornaşdyrylmagyna, oba hojalyk önümçiliginde telekeçiligiň mümkinçilikleriniň has işjeň peýdalanylmagyna berk gözegçilik etmek meselelerine ünsi çekdi. Mundan başga-da, wise-premýere eksport-import amallaryny düzgünleşdirmek we ýönekeýleşdirmek, içerki we dünýä bazarlarynda ýurdumyzyň öndürijileriniň önümleriniň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmak boýunça tabşyryklar berildi.
Milli Liderimiz Awazada geçirilen ulag-logistika maslahaty ýaly forumlary geçirmek tejribesini dowam etmelidigini aýtdy. Onuň üstünligi Türkmenistanyň ýaýbaňlandyrylan multimodal düzümleriniň mümkinçiliklerini ulanmak arkaly ýük daşamak ulgamynda halkara derejede ýakynlaşmalar üçin uly geljegiň bardygyna şaýatlyk edýär.
Ýurdumyzyň ulag syýasaty Merkezi Aziýa bilen Ýewropany, Hazar, Gara deňiz we Baltika sebitlerini, Orta we Ýakyn Gündogary, Günorta we Günorta-Gündogar Aziýany baglanyşdyrýan ykdysady taýdan bähbitli yklym geçelgelerini döretmäge gönükdirilendir diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Şunda häzirki zamanyň Beýik Ýüpek ýolunyň söwda ugurlarynyň çatrygynda möhüm halka bolmagyna gönükdirilen Türkmenbaşy şäherindäki Halkara deňiz portuna aýratyn orun berilýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ulag hyzmatlarynyň dünýä bazarynda Türkmenistanyň eýeleýän ornuny öňe ilerletmek, ýurdumyzyň ägirt uly ykdysady kuwwatyny amala aşyrmak maksady bilen, halkara derejedäki işewür çäreleriň tapgyrlaryny geçirmegi oýlanyşmagy we guramagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew ýurdumyzda awtomobil ugry boýunça halkara sergisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, sergide dürli kysymly — ýeňil, ýolagçy, ýük we ýöriteleşdirilen awtomobiller görkeziler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu forumy guramak üçin ýurdumyzda ykdysady we maliýe mümkinçilikleriň bardygyny aýtdy. Howa we ýol şertlerini nazara almak bilen, ilat üçin awtomobilleriň has oňaýly görnüşlerini saýlap almak mümkinçiligi peýda bolar diýip, milli Liderimiz belledi.
Milli Liderimiz deslapky synaglary — ýerli howa şertlerine laýyk gelmegiň möhümdigini aýdyp, halkara sergisine gatnaşmak üçin awtomobil gurluşygynda ýöriteleşdirilen dürli kompaniýalary çekmegi hem-de sergini ýokary derejede guramak üçin çäreleri görmegi tabşyrdy.
Mejlisiň barşynda oktýabr aýynda geçiriljek çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermegiň tertibi, şeýle hem 9 — 10-njy oktýabrda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Syýahatçylyk we gezelenç» atly halkara sergini we maslahaty geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, oktýabr aýynda geçiriljek medeni çärelere taýýarlyk görmek bilen bagly meselelere ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gazanan üstünliklerini wagyz etmek işinde, ýaşlary ahlak we ruhy taýdan terbiýelemekde şolaryň ähmiýetini belläp, degişli wise-premýere çäreleri ýokary derejede geçirmek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz däp bolşy ýaly, Hazaryň türkmen kenarynda guralýan halkara syýahatçylyk forumy barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň syýahatçylyk pudagynyň mümkinçiliklerini görkezmekde, dünýäniň syýahatçylyk senagatyny ösdürmek babatda ýurdumyzyň daşary döwletler bilen özara bähbitli gatnaşyklaryny işjeňleşdirmekde, sagaldyş we dynç alyş ulgamlarynda täze gazanylanlar barada alymlaryň we hünärmenleriň arasynda tejribe alyşmakda onuň ähmiýetli ornuny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda döwrebap syýahatçylyk düzüminiň döredilmeginiň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň, innowasion tehnologiýalary çekmegiň hem-de milli ykdysadyýetimizi toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmagyň esasy ugurlarynyň biridigini belläp, halkara maslahaty ýokary derejede geçirmek barada görkezme berdi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Medeniýet günlerini Täjigistan Respublikasynda guramak meselelerine ünsi çekip, bu medeni çäräniň geljekde döwletara gatnaşyklaryny has-da ösdürmekde aýratyn ähmiýetiniň bardygyny belledi. Şol gatnaşyklar gadymy kökleri bolan hem-de medeni däplerini asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan iki doganlyk halkyň köpasyrlyk dostluk we ruhy taýdan ýakynlyk ýörelgelerine esaslanýar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz türkmen wekiliýetiniň düzümine sungatyň ähli görnüşleriniň wekillerini goşmagyň möhümdigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz halkymyzyň umumadamzat ähmiýeti bolan mirasyny, Türkmenistanyň häzirki gazananlaryny dünýä ýaýmakda bu forumyň ornuny belläp, wise-premýer B.Abdyýewa hem-de wise-premýer, DIM-iň ýolbaşçysy R.Meredowa öňde boljak çäräniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi hem-de Türkmenistanyň Medeniýet günlerini Täjigistanda üstünlikli geçirmek üçin ähli şertleri döretmegi tabşyrdy.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimize Türkmenistanyň “Altyn asyr” futbol toparynyň ilkinji gezek AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň finalyna çykandygy barada habar berildi. Munuň özi ýurdumyzyň futbolynyň taryhynda möhüm we ruhlandyryjy waka öwrüldi. Bu üstünlik milli Liderimiziň ýurdumyzda sporty ösdürmäge, tälimçilerimiziň we türgenlerimiziň ussatlygyny ýokarlandyrmak üçin ähli zerur şertleri döretmäge berýän ägirt uly ünsüniň gönüden-göni netijesidir. Mundan başga-da, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçýän Hazarýaka döwletleriniň mekdep medeni-sport festiwaly barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň “Altyn asyr” toparynyň futbolçylaryny ajaýyp üstünligi bilen gutlady we Watanymyzyň ýaşyl Tuguny dünýä derejesinde ýokary götermekleri hem-de watandaşlarymyzyň buýsanjyny artdyrmak üçin olara täze ýeňişleri arzuw etdi.
Ýurdumyzda sport ulgamy soňky ýyllarda kuwwatly itergä eýe boldy. Biz Sport we ýaşlar syýasaty ministrligini döretdik, olimpiýa we bedenterbiýe köpçülikleýin hereketini, sagdyn we işjeň durmuş ýörelgesini wagyz etmek boýunça giň gerimli işleri geçirýäris. Türkmen türgenleriniň halkara ýaryşlaryndaky üstünlikleri döwletimiziň beden taýdan berk we ruhy taýdan ösen nesli, milli durmuş syýasatyny kemala getirmek hem-de bu ulgamda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek baradaky aladasynyň netijesidir.
“Altyn asyr” toparynyň 45 ýurduň gatnaşmagyndaky AFK — 2018-iň Kubogy ugrundaky ýaryşyň finalyna çykmagy türkmen sportuny ösdürmek babatda alnyp barylýan köptaraply işleriň nobatdaky netijesidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de futbolçylarymyzy ýene-de bir ýola gutlap, olara mundan beýläk-de üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Hazaryň kenarynda çagalarda ajaýyp täsirleriň hem-de Awazanyň dostluk künjegidigi barada täsirleriň galmagy üçin mekdep medeni-sport festiwalyna gatnaşyjylara has oňat şertleri üpjün etmek boýunça tabşyryklary berdi.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
TDH-niň maglumatlary esasynda taýýarlanyldy


text:
Ady: Lukmançylyk gips sargynyň aşagyna saralýan dokalmadyk ýumşak süým
Düzümi: 100% wiskoza
Goşmaça maddalar: ýok
Görnüşi: Dokalmadyk ýumşak süým
Ulanmaga görkezmeleri:
Sürtülme bilen baglylykda ýüze çykýan ýaralaryň emele gelmegini, döwlen ýere agram düşmegini azaldýar, allergiýa döretmeýär
Garşy görkezmeleri: Ýok
Ulanyş usuly: Gipsli hasanyň aşagyna saralýar, ten bilen sürtülme howpuny azaldýar we howany geçirýär
Islenilmeýän täsirleri: Ýok
Saklanyş şerti: Otag temperaturasynda, günüň şöhlesinden goralýan, gury ýerde saklamaly
Ulanma möhleti: 5ýyl
Öndürijiniň ady we salgysy: ”Zyýansyzlandyrylan sargy serişdelerini öndürýän kärhanasy”, Daşoguz ş., Bitaraplyk şaýoly 126 jaýy.
Tel: 800(322)-26604
faks: 800(322)-25988


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
“AÝBYNY ÝAŞYRAN AÝŇALMAZ!” – BIR DÖWÜM STATISTIKA SAGLYGYMYZY WE ABRAÝYMYZY BERKIDERDI
Meni Türkmenistana degişli bolan ýönekey statistiki maglumatlaryň, sanlaryň döwlete, ministriliklere degişli saýtlarda elýeterli bolmazylygy gaty utandyrýar, aladalandyrýar we gynandyrýar. Sanlar ýönekeý statistika maglumatyndan başlap (ilat sany), ilatyň saglygyna degişli statistiki sanlary öz içine alýar (meselem çaga, ene ölümi, AIW (WIÇ) ýokançly näsaglar, rak keselliler).
Ata-babalarymyzyň "aýbyny ýaşyran aýňalmaz" diýen pähimi bar. Şu pähime eýerip başlamagymyz zerur. Şu döwürde sanlaryň aýan edilmezligi ýurduň ösüşini bökdäp, jemgyýetdäki ösüş baradaky düşünjeleriň kütelmegine getirýär. Biziň statistika maglumatlaryna, sanlara goýýan hormatymyz, medeniýetimiz örän pes. Hatda daşary ýurtda okap ýören türkmenistanly ýaşlaryň hem aglaba böleginiň "statistika näme gerek?" diýip, sosial ulgamlarda teswir galdyrýanlary az däl. Bilimli, okuwly ýaşlar we spesialister jemgyýetimiz baradaky gürrüňdeşliklerde sanlardan ugur almaýarlar.
Islendik meseläniň netijeli çözülmegi üçin statistiki maglumatlar zerur bolup durýar. Sanap, ölçäp bilmeýän zadyňy nädip düzedip bolar? Bilermenler, lukmanlar saglyga degişli statistikany keselleriň haýsy toparda ýaýraýandygyny öwrenmek üçin seljerýärler. Anyk sanlar töwekgellik toparlary, faktorlary kesgitlemek, öwrenmek, keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak we olary üns merkezinde saklamak üçin ulanylýar.
Halkara guramalaryň sanlary
Az hem bolsa birnäçe saglyk pudagyna degişli sanlary WHO (BSSG) Türkmenistan sahypasynda we UNDP: Human Development Report sahypalarynda tapyp bolýar. Meselem, ene we çaga ölümine degişli statistika: her 100 000 eneden dogrumda 42 ene ýogalýar, bäş ýaşdan kiçi her 1000 çagadan 52 ýogalýar, 15-60 ýaş aralygyndaky her 1000 zenandan/153, erkekden/297 ýogalýar(UNPD, 2016). Gynansakda, sebitimizde ene we çaga ölümi sanlara görä ýokary bolmagyna galýar.
UNAIDS guramasynyň bolsa Türkmenistana degişli sahypasy boş ýatyr. Bu gaty gynandyryjy ýagdaý. Dünýädäki döwletleriň aglaba böleginiň AIW (WIÇ) infeksiýaly näsaglar barada maglumat berip, näsaglara ömrüni uzaldýan bejerişi elýeterli etmekde tagalla edýän wagtlary biz ýurdumyzda näçe sany näsagyň bardygyny hem bilmeýäris. Şeýle ýagdaý näçe adamyň ölümine sebäp bolýandyr? Bu mesele barada WHO-nyň bir sahypalyk, könelişen belligini okap bolýar.
Diabet we rak keselleri sebäpli ýogalýan näsaglaryň sanlary barada hasabat berilýär. Ýokanç däl keselleriň arasynda diabet keselinden näsaglaryň 2%, rak keselinden 9% ýogalýar. Ýogalýanlaryň 52%-i ýürek-damar kesellerinden ýogalýarlar. (WHO, NCD profiles, 2014).
Ýol heläkçiliginden ýogalanlaryň sany 821 (WHO, 2013) bolup, olaryň 67% erkek adamlar, 21% bolsa aýallar bolup durýar.
Hawa, şu sanlara ýetmek üçin ulanylan metodologiýa okyjylarda, ilatda şübhe döredip biler. Ýöne nämede bolsa şu sanlar häkimiýetleriň gatnaşmagynda jemplenip, halkara guramanyň sahypasynda elýeterli edilen.
Ýurdumyzyň delje sanlary
Gynansakda, Türkmenistanyň statistika baradaky döwlet komitetiniň saýty geçen asyrda döredilip taşlanana meňzeýär. Meselem, ýonekeý san – Türkmenistanyň ilat sany görkezilenok. 2012-nji ýylyň aýagynda Türkmenistanda ilat we ýaşaýyş jaý gorunyň uçdantutma ýazuwy geçirildi. Emma bu ýazuwyň netijeleri henizem näbelliligine galýar.
Saýt diňe rus we türkmen dillerinde maglumat çap edýär. Saýtda sanlaryň deregine uzyn-uzyn tekstler goýlan we maglumatlar kynlyk bilen tapylýar. Hatda, söwda we senagat sahypalarynda iňlis dilinde maglumat berlenok.
Işler döwrüň talaplaryna görä gurnalsa, sanlar ýagdaýlary gowulaşdyrmak üçin ulanylardy. Iň bärkisi halkara guramalaryň berýän maglumatlary, sanlary tassyklanylsa ýa-da inkär edilse spesialistler bilen döwrebap dialog, iş gurnap bolardy.
Edaranyň saýtynda hiç bir san görkezmezden diňe statistiki işleriň sanawy berilýär. Saglygy goraýyş statistikasynyň sanawynda şu kategoriýalaryň bellenilmegi ilatyň saglygyna degişli sanlaryň bardygyna çaklama döredýär: howpy täze döremeli näsaglar statistikasy, jyns gatnaşygy arkaly geçýän keseli, deri keselli näsaglaryň düzümi, ganyň adamyň immunoýetmezçiliginiň wirusyna (WIÇ) geçirilen barlaglarynyň netijeleri.
Gazagstanyň statistika boýunça komitetiniň saýty maglumatlary günde täzeläp üç dilde, mobil telefonalar üçin we gowy görmeýän okyjylar üçin sahypaly saýty alyp barýar.
Kimi nämede goramaly?
Saglygy Goraýyş we Derman Senagaty Ministirligi saýt açmazdan ozal goňşy ýurtlaryň döwlet saýtlaryny öwrense peýdaly boljak ýaly görünýär. Türkmenistanyň Saglygy Goraýyş ministirliginiň saýtynyň maglumatlary diňe rus dilinde berilýär. Ol ýerde ilatyň saglygyna degişli hiç hili sanlar görkezilmeýär.
Peýdaly we netijeli tejribeleri Gazagystanyň we Gyrgyzystanyň Saglygy Goraýyş ministirliklerinden öwrenip bolardy.
Ýönekeý sanlaryň elýeter bolmazlygy biziň halkara arenasyndaky imejimizi, abraýymyzy peseldýär. Iň esasy zat bolsa, biz jemgyýet bolup meseleler barada çynlakaý gürrüň açyp bilemizok. Şeýle ýagdaý näçe adamyň ömür tanapyny gysgaldýar? Sanlaryň elýeterli bolmazlygy, statistika barada medeniýetiň we düşünjeleriň pes bolmagy daşary ýurtda bilim alýan studentleriň ählisini diýen ýaly başga ýurtlaryň meselelerini, jemgyýetini öwremäge iterýär. Gazak, özbek, gyrgyz ýaşlarynyň aglaba bölegi öz jemgyýetiniň meselelerini öwrenýärler. Bizede şeýle bagt nesip etse minnetdar bolardyk!
Awtor: Maral Nazarowa
- 880 gezek okalan


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri “Talybany” ýakynda owgan uruş komandiriniň gelen kararyna eýermäge we Kabulyň hökümeti bilen öz parahatçylyk ylalaşygyny baglaşmaga çagyrdy.
5-nji oktýabrda Brýusselde geçirilýän Owganystan üçin donor konferensiýasynda çykyş eden Kerri “Talybanyň möwjeden konfliktiň abraýly soňuna ýetmäge ýol bar. Bu uruş meýdanlarynda ýeňip bolmajak konflikt” diýdi.
Ol geçen aý Gulbuddin Hekmatýar tarapyndan gol goýlan ylalaşygyň “amala aşmagy mümkin zat üçin bir nusgadygyny” aýtdy. Hekmatýar “Hezb-e Islami” söweşiji toparyň ýolbaşçysy bolup, ol Owganystanyň 1990-njy ýyllardaky raýat urşunda esasy şahsyýetleriň biridi.
“Talyban” üçin çaknyşyklary soňuna ýetmegiň ýeke täk ýoly parahatçylyk ylalaşygyny baglaşmakdan ybarat diýip, Kerri belledi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik geçirildi.
Iki ýurduň Liderleri birek-birek bilen mähirli salamlaşyp, öňden gelýän däp bolan dostlukly gatnaşyklara hem-de strategik hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanan döwletara gatnaşyklaryň ýokary derejesini we netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen nygtadylar.
Russiýanyň Prezidenti Türkmenistanyň Baştutanyny doglan güni bilen gutlap, berk jan saglyk, uzak ömür hem-de ýokary döwlet wezipesinde alyp barýan asylly işlerinde täze ajaýyp üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gutlaglar hem-de hoşniýetli sözleri üçin minnetdarlyk bildirip, atasy Berdimuhamet Annaýewiň Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda faşizme garşy göreşde görkezen şahsy edermenligi we batyrlygy üçin ýokary sylag — Russiýa Federasiýasynyň Prezidentiniň ýörite Permany esasynda “Edermenligi üçin” diýen medal bilen sylaglanandygy mynasybetli russiýaly kärdeşine tüýs ýürekden sagbolsun aýtdy. Döwlet Baştutanymyz bu sylagyň ýurdumyzda ikinji jahan urşunyň söweşlerinde gaýduwsyz söweşen we umumy ýeňşe mynasyp goşant goşan türkmenistanly esgerlere çuňňur hormatyň nyşany hökmünde, şeýle hem Türkmenistan bilen Russiýanyň arasynda ynanyşmak, dostluk gatnaşyklarynyň beýany hökmünde kabul edilýändigini aýtdy.
Söhbetdeşligiň dowamynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşyp, geljegi uly bolan pudaklarda tagallalaryň birleşdirilmegine ünsi çekdiler. Şunda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek hem-de özara haryt dolanyşygynyň möçberini artdyrmak, dürli pudaklarda netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek we bilelikdäki täze taslamalary durmuşa geçirmek, netijeli medeni-ynsanperwer aragatnaşyklary berkitmek üçin köptaraply mümkinçilikleriň bardygy nygtaldy.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň iri sebitleriniň arasynda ýola goýlan ysnyşykly gatnaşyklar döwletara hyzmatdaşlygyň üstünlikli ösdürilýändigine güwä geçýär. Şol gatnaşyklara yzygiderli ösüş depginleri mahsusdyr. Ýokary derejede gazanylan ylalaşyklar hem-de türkmen-rus gatnaşyklarynyň giň gerimini öz içine alýan şertnama-hukuk binýady taraplaryň uzak möhletleýin esasda doly möçberli hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanmalarynyň tassyknamasydyr.
Söhbetdeşler möhüm sebit we dünýä ähmiýetli meseleleriň birnäçesi boýunça pikir alşyp, iki ýurduň abraýly halkara guramalaryň, şol sanda BMG-niň çäklerinde ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de abadançylygy üpjün etmek maksady bilen, netijeli hyzmatdaşlyk etmäge ygrarlydygyny nygtadylar.
Telefon söhbetdeşliginiň ahyrynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin däp bolan döwletara gatnaşyklaryň täze anyk mazmun bilen baýlaşdyrylyp, geljekde has-da üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler hem-de Türkmenistanyň we Russiýanyň halklaryna iň oňat arzuwlaryny aýtdylar.
Telefon arkaly söhbetdeşlik rus tarapynyň başlangyjy bilen geçirildi.


text:
Müsürde ýurduň günbataryndaky çöllükde, 20-nji oktýabrda “Yslam döwleti” toparynyň bukusyna geçirilen reýd mahalynda bolan atyşykda azyndan 5ä sany polisiýa işgäri öldürildi, 6-sy ýaralandy diýip, howpsuzlyk resmileri aýtdylar.
Içeri işler ministrliginiň beýanatynda käbir “terrorçy” hüjümçileriň hem öldürilendigi aýdylýar, emma jikme-jiklik berilmeýär.
Howpsuzlyk işgärleriniň bir topary ýaralandy we ölenleriň sanynyň köpelmegi ahmal diýip, resmiler aýtdylar.
Howpsuzlyk çeşmeleri polisiýanyň konwoýynyň “Hasm” ekstremist toparynyň güman edilýän bukusyny yzlap barýan wagty jeňçileriň gabawyna düşendigini, belent ýerden granatamýot okuna tutulandygyny aýtdylar.
“Hasm” soňra hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy we beýanat çap edip, howpsuzlyk güýçleriniň 28 agzasynyň öldürilendigini, 32-siniň ýaraly bolandygyny habar berdi.


text:
Türkmenistanda maglumatlary geçirmegiň beýany (MGB) ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan (ITB) we Internete elýeter peýdalanmagyň (IEP) düzgünnamasy
I. UMUMY DÜZGÜNLER
- Şu Türkmenistanda maglumatlary geçirmegiň beýany (MGB) ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan (ITB) we Internete elýeter peýdalanmagyň (IEP) Düzgünnamasy (mundan beýläk - Düzgünnama), Türkmenistanyň “Aragatnaşyk hakynda“, “Işiň aýra-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak hakynda“ Türkmenistanyň Kanunlaryna we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda işlenip düzüldi we maglumatlary geçirmegiň beýany ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan we Internete elýeter peýdalanmak hakynda şertnamany baglaşmagyň tertibini we şertlerini, taraplaryň hukuklaryny we borçlaryny, şeýle hem agzalan hyzmatlary birikdirmegiň, ulanmagyň tertibini kesgitleýär.
II. ULANYLÝAN ESASY DÜŞÜNJELER
- Şu Düzgünnamanyň maksatlary üçin aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
- Abonent – aragatnaşyk hyzmatlarynyň edilmegi üçin abonent belgisi ýa-da laýyklygynyň anyklanmagynyň özboluşly kody bölünip berlen mahalynda şeýle hyzmatlaryň edilmegi hakynda aragatnaşyk operatory tarapyndan şertnama baglaşylan aragatnaşyk hyzmatlaryny peýdalanyjy;
- Aragatnaşyk operatory – degişli ygtyýarnamanyň esasynda telekomunikasiýa hyzmatlaryny edýän ýuridik ýa-da fiziki şahs;
- Kontent – ýaýlymda görkezilýän islendik mazmunly gepleşik (sport ýaryşlary, aýdym-sazly söhbetdeşlikler we ş.m.);
- Kontentiň eýesi - Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti kontentiň hukuk taýdan eýesi;
- Interaktiw telewideniýe hyzmatlary– halkara adalgasynda IPTV, Abonentiň telewizorynda telewizion ýaýlymlaryň we beýleki şekilli kontentiň, şeýle hem Goşmaça hyzmatlarynyň interaktiw kadada kabul edilmegi;
- Internete elýeterlilik hyzmaty – telekommunikasion hyzmaty bolup, mazmuny boýunça Abonentiň ahyrky enjamynyň Internet ulgamy bilen birikdirmäni üpjün etmek;
- Maglumatlary geçirmek hyzmaty – aragatnaşyk operatoryň ulgamy arkaly, dürli tehnologiýalaryň kömegi bilen iki we ondan köp geografiki nokatlaryň arasynda goralan aragatnaşyk kanalyny üpjün etmek;
- Abonent kabel liniýasy – göniden-göni birikdirme (mundan beýläk - GGB), bir tarapdan Abonentiň enjamy beýleki tarapdan Aragatnaşyk operatoryň kabel ulgamyna birikdirme nokady (Abonentiň otagynda rozetka) arkaly çäklendirilen aragatnaşygyň fiziki liniýasy. Abonentiň kabel liniýasy Abonentiň hususy eýeçiliginde bolýar;
- Abonent tölegi – abonent tarapyndan hyzmatlardan hakyky peýdalanýandygyna garamazdan Abonent üçin hemişelik esasda telekommunikasiýa ulgamyna elýeterlilik üçin Aragatnaşykoperator tarapyndan bellenilen tertipde tassyklanylan töleg;
- Abonent TW gurluşy -halkara adalgasynda STB (set-top-box), Abonentiň telewizoryny Aragatnaşyk operatoryň ulgamy bilen birikdirýän gurluş, ol telewizion ýaýlymlary we beýleki wideo hem-de audio kontenti, şeýle-de, oýun goşundylary görmäge we interaktiw kadada Goşmaça hyzmatlary kabul etmek mümkinçiligi;
- Hak ujy – Aragatnaşyk operatory tarapyndan geljekde beriljek hyzmatlaryň hasabyna Abonentiň öňünden töleýän pul gatanjy;
- Billing –sarp edilen hyzmatlaryň awtomatlaşdyrylan ulgamy, hereket edýän Nyrh meýilnamasyna laýyklykda berilen hyzmatlaryň we goşmaça hyzmatlaryň mukdar we nyrh taýdan hasaba alynmagy üçin niýetlenen, maksatnama-enjam toplumy;
- Şertnama – Abonentiň we Aragatnaşyk operatoryň arasynda hyzmatlar berilende döreýän gatnaşyklary düzgünleşdirýän resminama;
- Goşmaça hyzmatlar – Abonente telekommunikasiýa hyzmatlary bilen aýratynlykda, şeýle hem bilelikde berilip bilinýän işler we hyzmatlar.
Goşmaça Hyzmata/Hyzmatlara aşakdaky hyzmatlar we işler degişlidir:
- telekommunikasiýa ulgamyna we hyzmatyna ikilenç birikdirme;
- abonentiň kabel liniýasyny çalyşmak, abatlamak ýa-da gurnamak;
- öýüň çäklerinde birikdirme nokadyny süýşürmek;
- abonentiň kabel liniýasynyň ýagdaýyny we guratlygyny barlamak;
- internetde işlemek üçin tejribe ähmiýetli maksatnama üpjünçiligini sazlamak;
- TW enjamyny sazlamak;
- nyrhnamalarda göz öňünde tutulan beýelki işler we hyzmatlar;
- Aragatnaşyk operatoryň telekommunikasiýa ulgamyny örtýän zolak – Aragatnaşyk operatoryň hyzmatlary berip bilýän çägi;
- Müşderi – Abonent bolmaga isleg bildiren fiziki we ýuridiki şahs;
- Ahyrky sarp ediji – Aragatnaşyk operatoryň bihabar bolmazlygy bilen we ondan ýazmaça razylyk bolmazdan üçünji taraplara Aragatnaşyk operatory tarapyndan berilýän hyzmatlary bermäge hukugy bolmadyk, diňe öz maksatlaryna Aragatnaşyk operatory tarapyndan berilýän hyzmatlary ulanýan Abonent. Eger Şertnama bilen başgasy göz öňünde tutulmadyk bolsa, ähli abonentler ahyrky sarp edijiler bolup durýarlar;
- Abonentiň şahsy hasaby– Abonent üçin Aragatnaşyk operatory tarapyndan billingde döredilýän şahsy hasap (mundan beýläk-ŞH), onda Abonente berilen ähli hyzmatlaryň we goşmaça hyzmatlaryň mukdar we nyrh hasaba alynmasy, şeýle hem Abonentiň tölegleriniň hasaba alynmasy alnyp barylýar;
- Hyzmatyň berilýän ýeri – Abonent tarapyndan kesgitlenen salgyda bir ýa-da birnäçe isleg bildirilýän hyzmatlary almak. Hyzmatyň berilýän ýeri Abonent tarapyndan kesgitlenip, şertnamada görkezilýär;
- Telekommunikasion ulgam – Aragatnaşyk operatory tarapyndan gurulan we ulanylýan hem-de onuň eýeçiliginde bolan maglumatlary geçirýän ulgam;
- Ulgam rekwizitleri – Abonenti Aragatnaşyk operatoryň ulgamyna birikdirilmegi üçin ýeke-täk bolan maglumatlaryň aýratyn toplumy, olar Aragatnaşyk operatoryň enjam we/ýa-da maksatnama serişdeleri bilen Abonenti barabarlaşdyrmak;
- Hasaplaşyk delilnama –ähli hyzmatlar üçin, şol sanda goşmaça hyzmatlar üçin Abonentiň esaslanýan hasaplaşyk resminamasy;
- Nyrh– Aragatnaşyk operatory tarapyndan berilýän hyzmatlaryň (işleriň) we goşmaça hyzmatlaryň sanawy, olaryň beýany we bahasy getirilýän resminama;
- Nyrh meýilnamasy - öz aralarynda baglanyşykly bolan we Abonente berilen hyzmatlaryň göwrümini, bahasyny we oňa berlen goşmaça hyzmatlaryň nyrhikasiýasynyň tertibini kesgitleýän tehniki parametrleriň we bahanyň jemi;
- Telekommunikasiýa hyzmaty - telekommunikasiýa çygrynda sarp edijileriň zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga gönükdirilen Aragatnaşyk operatoryň işiniň netijesi (önümi);
- Tehniki şertler – Abonenti hyzmata birikdirmek üçin tehniki zerur bolan guramaçylyk-tehniki çäreleriň toplumy;
- Tehniki taýdan hyzmat etmek – telekommunikasiýa ulgamynyň işçi ýagdaýyny üpjün etmek üçin Aragatnaşyk operatory tarapyndan özbaşdak, şeýle hem ygtyýarly fiziki we ýuridiki şahslaryň üsti bilen hemişe geçirilýän çäreleriň toplumy;
- Hyzmata ştatlaýyn birikdirmek – telekommunikasiýa ulgamyna we telekommunikasion hyzmatyna ilkinji birikdirmek boýunça işler;
III. BIRIKDIRMEKLIGIŇ TEHNIKI ŞERTLERI
- Müşderini maglumatlary geçirmegiň beýany ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan we Internete elýeter peýdalanmak Hyzmata/Hyzmatlara birikdirmek aşakdaky şertler bolan ýagdaýynda amala aşyrylýar:
- Hyzmatlaryň berilýän ýeri Aragatnaşyk operatoryň telekommunikasiýa ulgamynyň Örtýän zolagynda ýerleşmeli;
- Telewizor ýa-da deň derejedäki abonent TW gurluşy tarapyndan goldanýan girişli gurluş bolmaly;
- Aragatnaşyk operatoryň talaplaryna laýyk gelýän abonentiň TW gurluşy bolmaly;
- Internet ygtyýarlyk hyzmaty üçin kompýuter bolmaly.
IV. HYZMATA/HYZMATLARA BIRIKDIRMEGIŇ TERTIBI
- Hyzmata/Hyzmatlara birikdirmegiň tehniki şertleri bolan ýagdaýynda Aragatnaşyk operatory:
- Müşderiniň sargyt edýän nyrh meýilnamasyny müşderi bilen ylalaşýar;
- Hyzmata ştatlaýyn birikdirmek üçin we Abonentiň saýlap alan nyrh meýilnamasyna laýyklykda bir aýdan az bolmadyk möhlet üçin hasaplaşyk delilnamasyny düzýär;
- Şertnama we onuň goşundysyna (laryna) gol çekýär;
- Müşderi bilen Hyzmata/Hyzmatlara birikdirmegiň senesini we wagtyny ylalaşýar.
- Hyzmata/Hyzmatlara birikdirmek üçin tehniki şertleriniň bolmadyk ýagdaýynda, Aragatnaşyk operatory müşderiniň Hyzmata/Hyzmatlara birikdirilmegi üçin tehniki şertleri döretmek üçin Aragatnaşyk operatorynyň öz hasabyna ýa-da müşderiniň hasabyna geçirilmeli zerur çäreler barada müşderini habarly edýär.
- Abonent Aragatnaşyk operatoryna enjamlary gurnamak we birikdirmek boýunça işleri ýerine ýetirendigi we maglumatlary geçirmegiň beýany ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan we Internete elýeter peýdalanmak Hyzmata/Hyzmatlara birikdirmek babatda baglaşylan şertnamanyň ilkinji senenama aýy üçin ediljek hyzmatlaryň tölegini töläninden soň, Aragatnaşyk operatory Abonentiň jaýyna päsgelçiliksiz barmaga mümkinçilik berilmek şertinde Abonentiň enjamyny birikdirmegi amala aşyrýar.
- Aragatnaşyk operatorynyň wekilleri birikdirme işiniň dowamynda öz enjamynda aragatnaşygyň sanly ýaýlymynyň işe ukyplylygyny we Abonent tarapyndan hyzmatlaryň alynmagynyň mümkinçiligini görkezýär.
- Abonent hususy kompýuteriniň maksatnama we enjamlaýyn sazlamasyny özbaşdak ýa-da üçünji taraplaryň kömegi bilen amala aşyrýar.
- Aragatnaşyk operatory Hyzmata/Hyzmatlara birikdirende şeýle-de şu aşakdaky işleri ýerine ýetirýär:
- Aragatnaşyk operatorynyň ygtyýarly enjamyndan Abonentiň otagyna kabel simini çekmek;
- Abonentde açyk ýerlerde berkitmesiz 20 metr uzynlykly abonent kabel liniýasyny geçirmek;
- Abonentiň kabel liniýasyny birikdirmek;
- Abonentiň ahyrky enjamyny abonent kabel liniýasyna birikdirmek;
- Tassyklanan nyrhnamalara laýyklykda, goşmaça hyzmatlary ýerine ýetirmek;
- IPTV hyzmaty üçin enjamlary birikdirmek.
- Hyzmata/Hyzmatlara birikdirilende, Müşderi birikdirmek boýunça ýerine ýetirilen işler hakynda düzilen delilnama gol çekýär.
- Birikdirme işleri geçirilen wagtynda ulanylan serişdeleriň bahasy ştatlaýyn birikdirmek nyrhyndan geçen ýagdaýynda, ol Abonent tarapyndan tölenilmäge degişlidir.
- Eger-de müşderiniň isleýän kabeli we ahyrky enjamy gurnamaga degişli ýerinde gatnaşykda ahyrky enjamlaryň we/ýa-da kabeliň gurnalmagy üçin howpsuzlyk kadalaryna we düzgünlerine laýyk gelmeýän bolsa, Aragatnaşyk operatory müşderiniň islegleri üçin jogapkärçilik çekmeýär.
V. HYZMATLARY BERMEGIŇ TERTIBI WE ŞERTLERI
- Internete elýeterlilik hyzmaty Aragatnaşyk operatory tarapyndan Abonentiň Internet ulgamyna birikdirilmegini üpjün etmekden ybaratdyr. Internete elýeterlilik hyzmaty arkaly Abonente hödürlenýän we ygtyýar berýän ähli harytlar, maglumatlar we hyzmatlar üçünji taraplar tarapyndan berilýär. Internete elýeterlilik hyzmaty onuň berilen pursatynda ygtyýar bolan görnüşde berilýär.
- IPTV hyzmatyň berilýän bir ýeri 5-e çenli nokatlara eýe bolup biler. IPTV hyzmatynyň toplumy telewizion gepleşikleriniň kesgitli mukdaryndan ybarat bolup durýar. Şeýle mukdar we sanaw Aragatnaşyk operatory tarapyndan her bir nyrh meýilnamasynda kesgitlenýär, nyrh meýilnamasy Aragatnaşyk operatory tarapyndan işlenip taýýarlanylýar. Abonent Aragatnaşyk operatory tarapyndan hödürlenýän bir ýa-da birnäçe nyrh meýilnamasyny sargyt edip bilýär. Aragatnaşyk operatory nyrh meýilnamasyna girýän teleýaýlymlaryň mukdaryny we/ýa-da sanawyny, şeýle hem nyrh meýilnamasynyň sanyny üýtgedip bilýär. Şeýle hem, Aragatnaşyk operatory wideo-kontentiň saklawhanasyna (şekilli ýazgyly sanaw) ygtyýarlyk hyzmatyny berýär. Abonent Aragatnaşyk operatory tarapyndan teklip edilen sanawdan wideo-kontenti özbaşdak saýlap alýýar. Wideo-kontente ygtyýarlyk wagty çäklendirilýär we Aragatnaşyk operatory tarapyndan gurnalýar. Wideo-kontenti we TW ýaýlymlary (abonent TW gurluşdan başga) daşky göterijilere ýazgy etmek gadagandyr.
- Hyzmatlaryň doly möçberde we göwrümde berilmegi Abonentiň şahsy hasabynda ýeterlik mukdarda pul serişdeleriň bolan ýagdaýynda kepillendirilýär. Aragatnaşyk operatory Abonentler üçin şahsy nyrh meýilnamalaryň ýa-da şertleriň düzülmegine mümkinçilik bermeýär.
- Abonentde hyzmatlaryň berilýän birnäçe ýerleri we abonent kabel liniýalary bolup biler, olaryň her birine aýratyn şertnama baglaşylýar.
- Abonent IPTV hyzmatyna birikdirilende Aragatnaşyk operatory Abonente bir enjam üçin bir sany müşderiniň IP-salgysyny ( mundan beýläk IP-salgysy) berýär. Abonent IPTV hyzmatyna birikdirilende Aragatnaşyk operatory “Durmuş nyrh meýilnamasy” derejesine degişli hökmany bolan teleýaýlymlaryň bukjasyny kepillendirýär.
- Abonent ähli iş kadalarynda hyzmatlary sarp etmäge isleg bildirýän tarap bolup durýar.
- Çäklendirilmedik hyzmatlaryň nyrh meýilnamalary ahyrky sarp ediji hökmünde diňe Abonentler üçin niýetlenendir. Şeýle ulanmaklyk aşakdakylary öz içine alýar, emma olar bilen çäklenilmeýän käbir işleriň görnüşlerini göz öňünde tutmaly däldir:
- Aragatnaşyk operatoryň aragatnaşyk ýaýlymyny beýleki operatorlaryň we aragatnaşyk ulgamlardan çykýan aragatnaşyk trafigiň geçmegini üpjün etmek üçin ulanmak;
- Eýesiniň rugsady bolmazdan awtorlyk ýa-da beýleki hukuklar bilen dolulygyna we bölekleýin goralan eserleriň ýa-da beýleki materiallaryň maksatnama üpjünçiliginiň hyzmatlary arkaly islendik usulda ibermek, neşir etmek, geçirmek, şekillendirmek we ýaýratmak;
- Kompýuterlere ýa-da Internet ulgamyna manysyz hem-de peýdasyzýa-da agram salýan manysyz hem-de peýdasyz maglumatyň berilmegi.
Ýokarda sanalyp geçilen talaplar bozulanda Abonent duýdurylmazdan öçürilip biler.
- Aragatnaşyk operatory öz ulgamyna meýilnamalaýyn öňüni alyş çäreleri geçirýän wagtynda Abonenti öňünden duýduryp hyzmatlaryň berilmegini togtatmaga ygtyýar berilýär.
- Abonent goşmaça hyzmatlary sargyt etmäge we olardan ýüz öwürmäge ygtyýarlydyr. Goşmaça hyzmatlary sargyt etmek Abonentiň ýazmaça arzasynyň esasynda amala aşyrylýar, ol arza Abonentiň hökmany gol çekmeginde Abonentlere hyzmat edýän Aragatnaşyk operatorynyň esasy edara binasynda resmilleşdirilýär. Goşmaça hyzmatlary bermeklik diňe tehniki mümkinçilikler we Abonentiň şahsy hasabynda ýeterlik pul serişdeleriniň bolan ýagdaýynda amala aşyrylýar.
- Eger Abonent baglaşylan hyzmatlary bermek barada şertnamanyň şertlerini bozan ýagdaýynda, Aragatnaşyk operatory Abonentiň ulgam rekwizitlerini we maglumatlaryny dikeltmegi kepillendirmezden aýyrmaga we ýok etmäge ygtyýarlydyr hem-de onuň üçin jogapkärçilik çekmeýär.
Aragatnaşyk operatory tarapyndan Abonente hyzmaty bermegi dikeltmek tehniki mümkinçiligiň bolan we ştatlaýyn birikdirmek üçin şol wagtda hereket edýän nyrh boýunça töleg geçirilen ýagdaýynda amala aşyrylýar.
VI. HYZMATLAR ÜÇIN HASAPLAŞYKLARYŇ TERTIBI
- Gol çekilen şertnamanyň esasynda, Aragatnaşyk operatory Abonenti billingde hasaba alýar, ýagny, Abonente şahsy hasabyny açýar.
- Abonentiň şahsy hasabyndan Aragatnaşyk operatory berlen hyzmatlaryň we goşmaça hyzmatlaryň möçberlerini (olaryň ölçeg birliklerindäki ýaly, aňlatmalaryň bahasynda), şeýle hem Abonentiň ähli tölegleri hasaba alynýar.
- Billing ulgamy, Abonent tarapyndan sarp edilen hyzmatlar üçin hasaplama geçirilende (nyrhlandyrylanda) we jedelleri çözmekde ýeketäk maglumat çeşmesi bolup durýar.
- Abonent hyzmatyň togtadylmaly senesine çenli 3 (üç) iş gününden gijä galman Abonetlere satuw we hyzmat beriş edara binasynda arza bermek bilen hyzmatlary totadyp bilýär. Hyzmata ygtyýarlygy togtatmak 1(bir) aýdan 3(üç) aýa çenli amala aşyrylyp bilner.
- Her aýyň 1-ne (birine) Abonentiň şahsy hasabyndan edilen ähli hyzmatlar üçin töleg bir wagtda tutulup alynýar. Eger-de berlen hasapdan aýyrmadan soň şahsy hasaby bergili çyksa, Abonentiň her bir ýokarda görkezilen hyzmatlar boýunça töleg borçnamasy ýerine ýetirilmedik diýlip hasap edilýär.
- Hyzmatlar, goşmaça hyzmatlar, serişdeler we enjamlar üçin töleg hasaplaşyk döwründe hereket edýän nyrh meýilnamasyna laýyklykda amala aşyrylýar.
- Aragatnaşyk operatory Abonentleri hökmany habarly etmek bilen nyrh meýilnamasyna üýtgetmeleri girizmäge ygtyýarlydyr.
- Hyzmat üçin ilkinji töleg hak ujy tölegi hökmünde nyrh meýilnamasynda bellenen möçberinde we Abonentiň telekommunikasiýa ulgamyna birikdirilmegi üçin zerur bolan işler tölegiň geçirilen ýagdaýynda amala aşyrylýar.
- Abonent hak ujy tölegini geçirmek arkaly şahsy hasabyny öz wagtynda dolduryp durmaga borçludyr. Abonentiň şahsy hasabynda pul serişdeleri tamamlanan ýagdaýynda hyzmatlaryň berilmegi togtadylýar. Hyzmatlaryň berilmeginiň dikeldilmegi Abonent tarapyndan şahsy hasaby doldurylandan soň awtomatiki görnüşde amala aşyrylýar. Şahsy hasaby 3 (üç) aýyň dowamynda doldurylmadyk ýagdaýynda, Abonenti öňünden hat üsti bilen duýduryp Aragatnaşyk operatory bir taraplaýyn tertipde şertnamany bozmaga we hyzmatlaryň berilmegini bes etmäge ygtyýarlydyr.
- Aragatnaşyk operatory tarapyndan, Abonentiň şertnamany ýa-da şu Düzgünnamanyň düzgünlerini bozmagy bilen baglylykda hyzmatlaryň berilmegini togtadan ýagdaýynda, hyzmatlaryň berilmegi togtadylýan pursatyna çenli aýrylan pul serişdeleri (şol sanda, gol çekilen hyzmatlaryň berilmeli möhleti geçip gutarmadyk hyzmatlar boýunça pul serişdeleri) yzyna gaýtarylyp berilmeýär we öwezi dolunmaýar.
- Hyzmatlaryň berilmeginiň bes edilmegi we şertnamanyň bozulmagy Abonenti berlen hyzmatlary we goşmaça hyzmatlary tölemek boýunça borjundan boşatmaýar. Şeýle-de eger Abonent şol wagtky aýyň öňünden gelýän aýynyň iň soňky iş gününe çenli bu hyzmatlardan ýüz öwrýändigi hakynda abonentlere hyzmat edýän aragatnaşyk kärhanasynyň abonent bölümine ýazmaça görnüşde gol çekilen arza bilen Aragatnaşyk operatoryny habar etmedik bolsa, şol wagtky aýda geçirilen hasaplamalar tölenmäge degişlidir.
- Abonent öz şahsy hasabynyň ýagdaýyny gözegçilikde saklamaga, şahsy hasabyny öz wagtynda doldyryp durmaga borçludyr.
- Abonent öz rekwizitleriniň we/ýa-da habarlaşmak üçin maglumatlarynyň üýtgändigi hakynda 3 (üç) iş gününiň dowamynda Aragatnaşyk operatoryna habar bermäge borçludyr.
VII. HYZMATLARYŇ GIZLINLIGI WE HOWPSUZLYGY
- Aragatnaşyk operatory Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan Abonentiň alan we ugradan maglumatynyň gizlinligini saklamaga ýollanan umumy tehniki we guramaçylyk çärelerini geçirýär. Aragatnaşyk operatory işgärlerine şeýle maglumatlara ygtyýarlygy diňe hyzmaty tehniki taýdan üpjün etmek üçin we Abonent tarapyndan üçünji taraplar Abonentiň kompýuter wiruslaryny, Internet arkaly kompýutere agram salýan manysyz hem-de peýdasyz maglumatlary bermegi, kemsidiji häsiýetli materiallaryň we ş.m. arkaly zyýan ýetirmeklige gönükdirilen bilgeşleýin hereketlere garşy nägilelikler bildirilende rugsat berilýär.
- Maglumata ygtyýarlygyň tehniki mümkinçiligi diňe Aragatnaşyk operatoryň ýörite taýýarlanan işgärlerinde bardyr. Şeýle işgärler Abonente niýetlenen maglumatlaryň ýa-da ondan gaýdýan maglumatlaryň aýan edilmegi üçin Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda şahsy jogapkärçilik çekýärler.
- Abonent antiwirus maksatnamalarynyň kömegi arkaly öz wagtynda kompýuter wiruslarynyň öňüni alyş çärelerini ýerine ýetirmäge borçlanýar.
- Aragatnaşyk operatory şertnama baglaşylanda hyzmatlary peýdalanyjylar hakynda, hyzmatlaryň dowamlylygy, mazmuny, ugurlary hakynda maglumatlaryň saklanmagyny üpjün edýär we onuň üçin jogapkärçilik çekýär.
VIII. HYZMATLARYŇ BERILMEGINDE ÇÄKLENDIRMELER
- Aragatnaşyk operatory aşakdaky ýagdaýlarda Abonente hyzmatlaryň berilmegini bes edip biler:
- Abonentiň Internet ulgamyny, beýleki Abonentleriň we kompýuter ulgamlarynyň işgärleriniň mertebesini we fiziki şahslaryň namysyny kemsidýän maglumaty ýaýratmak, zorlugy ýaýmak, milletparazlygy we milli duşmançylygy ýaýratmak, kezzaplyk we bitertiplik hereketlerini ýaýmak üçin ulanan ýagdaýynda;
- Abonent hyzmatlar arkaly islendik usullar bilen zorlugy, terrorçylygy, por-nografiýany, Türkmenistanyň kanunçylygyna garşy beýleki materiallaryň ýaýylmagy bilen baglylykda materiallary iberen, çap eden, beren, şekillendiren we ýaýradan ýagdaýynda;
- Abonent interaktiw telewideniýe, Internete elýeterlilik we maglumatlary geçirmegiň hyzmatlaryndan peýdalanmagyň şertnamanyň şertlerini bozan ýagdaýynda;
- Abonent ulgamyň içinde berilen maglumata awtorlyk hukugyny bozan ýagdaýynda;
- Abonent bilgeşleýin beýleki fiziki we ýuridiki şahslara zyýan ýetiren ýa-da şeýle zyýany ýetirmeklige gönükdirilen hereketleri eden ýagdaýynda;
- Abonent Aragatnaşyk operatoryň enjamlarynyň we maksatnama üpjünçiliginiň sazlamalaryny üýtgetmek maksady bilen ýa-da olaryň işinde bozulmalaryň bolmagyna getirip bilýän beýleki hereketleri eden ýagdaýynda;
- Abonent Aragatnaşyk operatory bilen ylalaşmazdan we degişli hasaba almazdan Aragatnaşyk operatoryň enjamyna goşmaça abzallary we gurallary birikdiren ýagdaýynda;
- Abonent özünde kompýuter “wiruslaryny” saklaýan ýa-da beýleki Abonentleriň kompýuterleriniň kadaly işleýşini bozmaga ukyply maglumaty ýa-da maksatnama üpjünçiligini çap edýän ýa-da ugratýan bolsa;
- Abonent Aragatnaşyk operatoryndan degişli hukuk almazdan öz şahsy täjirçilik bähbitlerini almak üçin hyzmatlary ulanýan bolsa;
- Abonent öz hereketleri bilen Aragatnaşyk operatoryň işgärleriniň adyny kemsidip zyýan ýetiren bolsa.
- Abonenti Hyzmata/Hyzmatlara täzeden birikdirilmek Aragatnaşyk operatory diňe haçanda Abonent berilen hyzmatlar, goşmaça hyzmatlar üçin bergisini töländen soň we nyrh meýilnamanyň bahasyndan az bolmadyk möçberde hakujy geçirenden soň amala aşyrýar. Aragatnaşyk operatory Abonent tarapyndan Aragatnaşyk operatoryň hasaplaşyk hasabyna ähli görkezilen tölegler gelip gowşandan soň hyzmatyň berilmegini bir gije-gündiziň dowamynda dikeltmegi we Abonent kabel liniýasyny gaýtadan birikdirmeklik zerur bolanda 3 iş gününiň dowamynda dikeltmegi kepillendirýär.
IX. OPERATORYŇ JOGAPKÄRÇILIGINI ÇÄKLENDIRMEK
- Abonent öz şahsy ulgam rekwizitleriniň üçünji taraplardan goralmagyna doly jogapkärçilik çekýär.
- Aragatnaşyk operatory Abonentiň ulgam rekwizitleriniň abat saklanmagy üçin jogapkärçilik çekmeýär we Abonentiň ulgam rekwizitleriniň üçünji taraplaryň ulanmagynyň netijesinde oňa ýetirilen maliýe ýitgilerini çekmeýar.
- Abonentiň kompýuterine üçünji taraplaryň birugsat girmeginden gorag Aragatnaşyk operatory tarapyndan kepillendirilmeýär, ony Abonentiň özi özbaşdak üpjün edýär.
- Aragatnaşyk operatory Abonentiň öňünde Internete ygtyýarlygyň hili üçin aşakdaky ýagdaýlarda jogapkärçilik çekmeýär we islendik ýitgileri şol sanda duşdan geçirilen peýdanyň öwezini dolmaýar:
- Abonentiň kabel liniýasynyň ýa-da kompýuteriniň bozulmagy, ýa-da olaryň tehniki häsiýetnamalarynyň Aragatnaşyk operatoryň talaplaryna laýyk gelmezligi;
- Abonentiň ýa-da üçünji taraplaryň telekommunikasiýa ulgamynyň işine birugsat goşulmagy;
- Aragatnaşyk operatory tarapyndan öňüni alyş ýa-da abatlama işleriniň geçirilmegi;
- Aragatnaşyk operatoryň günäsi bolmazdan berilýän hyzmatlaryň hiliniň peselmegi ýa-da bes edilmegi.
- Aragatnaşyk operatory beýleki guramalar tarapyndan berilýän we Aragatnaşyk operatoryň jogapkärçiliginiň zolagyndan daşda ýerleşen liniýalaryň, kanallaryň we aragatnaşyk uzelleriniň işiniň hili üçin jogapkärçilik çekmeýär.
- Abonente hyzmatlaryň berilmegi üçin Aragatnaşyk operatoryň jogapkärçiligi Aragatnaşyk operatoryň enjamyna Abonent kabel liniýasynyň birikdirme nokady bilen çäklendirilýär. Ähli beýleki gurluşlar (Abonent kabel liniýasy we kompýuter) Aragatnaşyk operatoryň jogapkärçilik çygryna girmeýär.
- Aragatnaşyk operatory Abonetiň salgylaryna ulgam hüjümleri arkaly döredilen enjamlarynyň işiniň bozulmagy üçin Abonentiň öňünde jogapkärçilik çekmeýär. Öz salgysyna ulgam hüjüminiň bolan ýagdaýyny kesgitlän Abonent mümkin boldugyça gysga wagtda bu barada Aragatnaşyk operatoryna habar bermelidir. Aragatnaşyk operatory bu ýagdaýda wagtlaýynça, tä hüjüm tamalanýança ýa-da ýok edilýänçä ähli ulgamyň howpsuzlygyny we Abonentiň ulgamynyň bölekleýin işe ukyplylygyny saklamak üçin Abonentiň ulgam salgylaryna çäklendirmeleri girizmäge ygtyýarlydyr. Aragatnaşyk operatory diňe ýok etmek we ulgamyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin gerek bolan derejede ulgam hüjüminiň çeşmesini ýüze çykarmak bilen meşgullanýar.
- Aragatnaşyk operatory Abonent tarapyndan Abonentiň telewizion gurluşyny ulanmagyň düzgünleriniň bozulandygy sebäpli maglumatlary geçirmegiň beýany ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan we Internete elýeter peýdalanmaklygyň mümkin bolmazlygy (ýa-da hiliniň peselendigi) üçin Abonentiň öňünde jogapkärçilik çekmeýär.
- Aragatnaşyk operatory telekommunikasiýa ulgamy arkaly berilýän maglumatyň mazmuny üçin jogapkärçilik çekmeýär.
- Şeýle hem Aragatnaşyk operatory maglumatlary geçirmegiň beýany ýa-da interaktiw telewideniýe hyzmatlaryndan we Internete elýeter peýdalanmaklygyň hili we üzülmeler üçin aşakdaky ýagdaýlarda jogapkärçilik çekmeýär:
- Aragatnaşyk operatoryň täsir edip bilmeýän telegepleşikleriň görkezilýän wagtynda telewizion merkeziniň günäsi bilen, hemra aragatnaşygynyň we beýleki sebäpleriň bolmagy bilen ýüze çykan päsgelçilikler.
- Telekommunikasiýa ulgamynyň ýerleşen ýerlerinde elektrik togunyň durnukly däl kuwwaty;
- Beýleki hadysalar we ýeňip geçip bolmajak güýçler.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Garaşsyz, hemişelik Bitarap
Türkmenistan.
1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda
Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasynyň taryhy 50-nji
mejlisinde Türkmenistan дöвлетимиз-“Bitarap döwleti” diýen statusyna eýe boldy
ве şol baradaky Rezolusiýa biragyzdan kabul edildi.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap
Türkmenistanyň paýtagty parahatçylygyň, ylalaşygyň we halklaryň arasyndaky
dostlugyň hakyky merkezine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda işjrň durmuşa geçirilýän
daşary syýasat ugry, häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň
çözülmegine gönükdirilip, türkmen Lideri tarapyndan öňe sürülýän netijeli
parahatçylyk, dörejilikli başlangyçlar giň goldawa we dünýä jemgyýetçiligiň
ykrar etmegine eýe bolýar, netijeli halkara özara gatnaşyklar üçin ygtybarly
köpri bolup çykyş edýär.
Türkmenistanyň alyp
baryan ikitaraplyk derejesi häzirki wagtda dünýä döwletleri bilen syýasy
ykdysady, medeni, ylym-bilim we
beýleki ulgamlara giň özara gatnaşyklary ýola goýmakda köp taraply daşary
strategiçasyny durmuşa geçirmekde ähmiýetli orna eýe bolýar. Çünki, Bitaraplyk
üçünji müňüyllygyň wajyp maksatlaryna ýetmäge ähliumumy parahatçylygyň we
durnukly ösüşin üpjün edilmegine halkara hyzmatdaşlygynyň
pugtalandyrylmagyna gönükdirilen Türkmen
döwletiniň syýasatynyň esasydyr.
Dowamlylyk hemde
adamüzadyň iň gymmatly ynsanperwer däplerinio dabaralandyrmagy parahatçylyk
özara düşünşmek dostluk başlangyçlaryna çuňňur sarpa goýýan türkmen halkynyň
üýtgewsiz çörelgesidir. 12-nji dekabrda ýurdumyzyň hemme künjeklerinde Bitaraplyk
gününe bagyşlanan baýramçylyk çäreleri dabaraly we ýokary ruhybelentlik bilen
geçiriler. Bu baýramçylygy türkmenistanlylar “milli baçramçylyklaryň” biri
diýip hasaplaýarlar, agzybyr türkmen halky bu senäni giňden we şatlykly çäksiz
buýsanç duýgulary bilen baýram edýär.


text:
Germaniýanyň polisiýasy bir erkegi bolgar telewizion žurnalisti Wiktoriýa Marionowany zorlamakda we öldürmekde güman edilýän adam bilen ilteşiklilikde tussag etdi diýip, bolgar resmileri aýtdylar.
Içeri işler ministri Mladen Marinow 10-njy oktýabrda baş prokuroryň we premýer-ministriň gatnaşmagynda geçirilen brifinňde çykyş edip,ol adamyň bir gün ozal giçlik, bolgar häkimiýetleriniň talaby esasynda tussag edilendigini aýtdy.
"Ol ýerde adam öldürilmegi bilen fiziki baglanyşyk bar” diýip, Marinow aýtdy we derňewçileriň Marinowanyň eşiklerinde we bedeninde DNA subutnamalaryny tapandyklaryny sözüne goşdy.
Ministr derňewçileriň Marinowanyň maşgalasy we dostlary bilen gepleşendiklerini hem-de bu ýerde Marinowanyň žurnalist hökmündäki işi bilen “görnüp duran baglanyşygyň” bolmandygyny belledi.
Onuň jesedi 6-njy oktýabrda Bolgariýanyň demirgazyk şäheri Rusäniň parkyndan tapyldy.
Polisiýa 30 ýaşyndaky žurnalistiň gazaply ýenjilendigini, zorlanandygyny we boglandygyny aýtdy.
"Häzirki pursatda biz bu ganhorlugyň Marinowanyň işi bilen baglanyşyklydygyna ynanmaýarys” diýip, Bolgariýanyň baş prokurory Sotir Tsatsarow aýtdy.
Bolgar resmileri güman edilýän adamyňSewerin Krasimirowdygyny,Rusede ýaşaýan bolgar raýatydygyny anykladylar, emma onuň Germaniýanyň niresinde tussag edilendigini anyklaşdyrmadylar.
Marinow güman edilýäniň demir ogurlamak bilen baglylykda jenaýatçylykly geçmişiniň bardygyny aýtdy.
Bolgar häkimiýetleri bu adamyň garşysyna jenaýat işini açdylar we onuň Germaniýadan getirilmegine garaşýarlar diýip, ministr sözüniň üstüni ýetirdi.
Bolgar mediasy biraz öň bu adamyň 20 bilen 30 ýaşyň arasyndadygyny, Germaniýada tussag edilendigini habar berdi. Metbugat maglumatlaryna görä, bu adam Bolgariýadan 7-nji oktýabrda, Germaniýada ýaşaýan ejesiniň ýanyna gidipdir.
Marinowanyň derňew programmasyny alyp baran TVN telewizion stansiýasy güman edilýäniň öldürilen žurnalisti tanamandygyny aýtdy.
Beýleki bir bolgar telewizion kanaly, bTV bolsa polisiýanyň güman edilýäniň Ruse şäherindäki kwartirasyndan žurnalistiň mobil telefonyny tapandygyny habar berdi.
9-njy oktýabrda bu iş bilen baglylykda tussag edilen rumyn erkegi, subutnama bolmansoň, azatlyga goýberildi.
Hususy eýeçilikdäki TVN telewizion stansiýasynyň ýolbaşçylar toparynyň agzasy bolup işlän Marinowa geçen aý iki žurnalistiň gatnaşmagynda geçirilen derňewlere bagyşlanan programmany alyp bardy. Ol programmada, Ýewropa Bileleşiginiň serişdeleri bilen baglylykda, bolgariýaly syýsatçylaryň we biznesmenleriň güman edilýän galplyklarybarada gürrüň berilýärdi.
Ol iki žurnalist sentýabrda, bu iş bilen bagly derňew geçirýän wagtlarynda, az wagtlyk tussag edildi.
Marinowanyň ölümi Bolgariýany sarsdyrdy we halkara tankydyna sebäp boldy, ýewropa hökümetleriniň ýolbaşçylary onuň ölüminiň hemmetaraplaýyn derňelmegini talap etdiler.
Marinowa Ýewropa Bileleşiginde soňky 12 aýda zorlukly ölümiň pidasy bolan üçünji žirnalist bolup durýar, ondan öň Slowakiýada, fewralda Jan Kuciak, geçen ýylyň oktýabrynda Maltada Daphne Caruana Galizia öldürildi.
Olaryň ikisi-de, Kuciak hem, Caruana Galizia hem korrupsiýanyň üstüni açmak bilen tanalypdy.
Bolgariýa ÝB-ä 2007-nji ýylda Rumuniýa bilen bilelikde goşuldy, emma olaryň ikisi-de korrupsiýa we kanunçylyk reformalary bilen baglylykda ÝB-niň gözegçiligi astynda saklanýar.


text:
Kerim Gurbannepesow Gepläp bilsem, ahyrky demimde diýmekçi Üç oýnam sözüm
Bir-biriňizden ýagşy bolsaňyz,
Gabrymda-da özge rahat küýsemen.
Haýra hossar, şere garşy bolsaňyz,
Zyýarat şol, görde köýmet küýsemen.
Käte ýanyp gezdim, käte tüsseläp,
Käte üşäp gezdim, käte yssylap.
Kä belentläp uçdum, käte pessaýlap,
Öz uçuşym, özge ganat küýsemen.
Bog...
Annadurdy Molla Şahyr Zyban azalar
Budur alamaty ahyrzamanyň,
Haka sena kylgan zyban azalar.
Günbe-günden sany artar ýamanyň,
Sahabatly ýagşy ynsan azalar.
Nebs ýolun açarlar golunda sübse,
Imanyň ýoluna goýarlar gabsa,
Mollalar ylymyn çalyşar nebse,
Sogaba okalgan Kuran azalar.
Perzent tutmaz ata tutgan ýoluny,...
Gezelençden
Tigirli gezelenje çykmak gyzykly, ýol ugra her hiljek gyzykly wakalara gabat gelip bolýar. Ine bugünem Mir köçäň ugry boýunça Arçabilden aşaklygyna. Gulakda nauşnik bass boýunça kelläm hereketlendirip barýan, 8 aýagyň daşyndan aýlanyp geçmekçi, daşly, tolkunly ýolunda gyzykly bolýar tigir sürmek. We ine geçip barýan, men nireden bileýin daýzajan b...
Pelle (ylmy-fantastiki hekaýa)
Has TÜRKMEN
P E L L E
(hekaýa)
Ir bilen turanda oýananda, bütinleý başga dünýäde - başga ahwalda oýanan adamyñ fantastiki başdan geçirmeleriniñ kyssasy...
Has takygy, hekaýanyñ gahrymany ir bilen örende, dünýäni ahyrky günlerinde - kyýamat sagatlarynyñ öñüsyrasynda görýär... Teleko...
YŞKYÑ AZANY romany
Şahyr Oguljennet Bäşimowanyñ Möwlana Jelaleddin Rumynyñ ömrinden söz açýan "Yşkyñ azany" taryhy-çeper romanynyñ doly nusgasy www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtynda ilkinji gezek internet okyjylaryna hödürlenilýär. Okamaga howlugyñ.!
@ "Direliş Edebiýat"
"Altynjan Hatyn" romany
Türkmen prozasynyñ röwşen ýyldyzy, täze türkmen edebiýatynyñ kerwenbaşysy Osman Ödäniñ "Altynjan Hatyn" taryhy romanynyñ üç kitaby hem www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtynda internet okyjylaryna ilkinji gezek ýetirildi. Okamaga howlugyñ !
@ "Direliş Edebiýat"
"Ölüp Direlen" romany
Ýazyjy Kakamyrat Ataýewiñ soñky döwrüñ türkmen edebiýatyna ýañ salan "Ölüp direlen" romany okyjylar köpçüliginiñ hem gyzgyn söýgüsine mynasyp boldy.
Romany okamak üçin www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtyna okyjy bolmaga howlugyñ !
BAKYLYK goşgular toplumy
Sylapberdi MUHAMOW
Sylapberdi Muhamow özboluşly döredijilik dünýäsi, öz owazy, sesi, galam ýörediş aýratynlyklary bilen şygyr muşdaklarynyň arasynda giňden tanalýar. Onuň goşgularynda beýan edilýän durmuş pelsepesi ata Watan, mähriban toprak, il-gün baradaky duýgy-düşünjeler bilen sazlaşykly şekilde birigip gidýär.
Türkmenis...
Kasym agañ dòredijiliginden parca
DEŇIZDE GÜN ÝAŞANDA
Balyjaklar haçanda,
Gün deňize gaçanda,
Şagalaňy, şowhuny
Ýaýnaýarlar köp edip.
Sebäp, Güni
Balyklar
Oýnaýarlar top edip.
☆ ☆ ☆
...
«Ahalteke bedewleri milli mirasymyzdyr»
Müňýyllyklaryň dowamynda dünýä medeniýetiniň ösüşini ägirt uly goşant goşan türkmen halky özboluşly medeni mirasyny aýawly saklamak, baýlaşdyrmak we dünýäde giňden wagyz etmek ýörelgelerini soňky ýyllarda Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Behişli bedewlere aýratyn gadyr goýýan, olaryň hüý-häsiýetine belet...
Doga hakynda wagyz
Durmuş şatlyk we gaýgylaryň baky duralgasydyr. Ynsanyň şatlykly günleriniň bolşy ýaly, ajy we gaýgyly günleri hem bardyr. Gowy günlerimizde şatlanýarys, ýaşaýyşdan, durmuşdan zowky – sapa alýarys. Diňe bir zowk, keýp almak bilen hem çäklenmeýäris, gelejege degişli arzuw – umytlar edýäris. Umyt bizi has gowy işlemäge ugrukdyrýar we üstünliklere ýetm...
Halallygy ýörelge edinen adam
Horasanyň Merw şäherinde Miladyň 700-nji ýyllarynda bir häkim yaşapdyr. Bu hakimiň maly-mülki ýerinde, sylanýan bir adam bolupdyr. Ol häkimiň şäheriň daşynda hem bir üzüm bagy bar ekeni. Bir gün häkim şol üzüm bagynda işlär ýaly ekin-tikinden başy çykýan Mübärek atly bir guly satyn alypdyr. Oňa etmeli işlerini düşündiripdir. Onsaň Mübärek şol üzüm...
GÖRЕN KIM, GÖRÜNЕN KIM" (dowamy)
6-njy mart 198... ý.
“Gündеligimi dоwam etmеlimi, etmеli dälmi?” diýip, iki gün pikir edip gеzdim. Ýok, ýaltalygym ýa-da üýtgеşik bir zadyň bоlmandygy üçin däl. Gaýta, tеrsinе, şu iki gündäki ýaly ýazmak islеgi hiç wagt bоlmandy.
Gündеligimdеn başga içimi dökеrе, syrymy aýdara hiç kim galmady. Ýekеligi söýе-söýе taşlanyp gidilеn ýur...
BIGÛNÄ YIGIDIÑ NALASY 3 nji bõlimi(öňi blogymda,haýyş boýunça goýyldy)
-Jeren aytjak sõzlerini aydyp bolduñmy, onda menem diñle! Menin päkize arassaja masgalamda seniñ yaly binamyslara yer yokdyr, bolmazam. Men õlýän bolsamam, señ şertiñi kabul etmern senem su sozimi yadynda berk belle!
-Haha sen düşûnmänsiñ oytyan, Bayram! Men señ bilen deñ bolup, durjak dal, men sana bir gûn wagt berjek. Ejeñ bilen maslahatl...
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM. (Powest dowamy)
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM. (Powest dowamy)
Ynha, şular ýaly zatlar sеbäpli, mahal-mahal şu dünýedеn «çykyp gidibеrеsim» gеlýärdi. «Zatlar» diýsеm, başga-da şular ýaly wakalary başdan gеçirеndir, tutuş ömrüm töhmеtdеn, kеmsidilmеdеn dоludyr öýtmäň. Ýönе, hеr kimdе bоlşy ýaly, mеndе-dе ýetеrlik bоldy. Emma adam üçin şular ýaly wakalaryň ýe...
GARAGUM
Çille dolar, kükräp-kükräp ýaz geler,
Nowruzyňda togsan tamam, Garagum.
Durna däldir, Gökden guruk ýaý geler
Ol ata-babamdan salam - Garagum.
Tozdurdym men sende çaryk-çokaýym,
Paý-pyýad agezip ojar tokaýyň.
Owsaryň ber, kerweniňi çekeýin,
Özgermişdir köne zaman, Garagum.
Gökde...
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM... (Powest dowamy)
«Kakam» diýýän. Bu sözi milliоn gеzеk gaýtalasamam, оňa siňdirеn manylarymy dоly düşündirip bilmеn. Ýaşym kyrka ýetip barýar. Ölеmdе-dе: «Kaka, kaka» diýip ölsеm gеrеk. Bеlki, оl ynsan bu sözе, оnda-da «kaka» sözünе siňdirýän ýigrеnjimе-söýgimе, zarlygyma-bizarlygyma dеgýänеm däldir. Bilеmоk. Biz köplеnç, aladasyny edеniňе dеgmеýän zatlaryň aladasy...
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM... (Powest)
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM...
Dostum Hüdaýi Jana...
Görеn kim, görünеn kim, galdyk güman içindе
Ýunus Emrе
Ýenе bir gün gеldi. Ýenе bir gün gеçеr. Eýýamlar gеlеr, Şammat diýip biriniň ýaşanyny bilýän ýekеjе adam hem galmaz. Ýok, gadymky şalaryňky, sоltanlaryňky ýaly, ölеnimdеn sоň asyrlar gеçsе-dе, mеni ýatla...
Tymsallar
Paýhasly adamy nadandan nädip tapawutlandyrmaly
Günlerde bir gün okuwçy mugallymynyň ýanyna gelip şeýle diýipdir:
- Ýoldaş mugallym, parasatly adamy nadan adamdan nähili tapawutlanýar?
Güneşli ertir çagydy, mugallym gök çaý süzüp oturşyna pikir ummanyna gitýärdi. Birdenem okuwçysy üçin gutarylmadyk çaýyny taşlap, ony yz...
AKYL TEREZISI...
Akyl terezisi
Oglanlykdan bir zada – akyly, düşünjäni ölçäp bolmaýandygyna gynanardym. Adamyň boýuny ölçäp, agramyny çekip bolýar. Aýagyň, kelläň ölçegi bar. Hatda, öýkeniň giňligini, ýüregiň näçe gan itekläp bilýändiginem ölçeýärler. Biliň inçeligi, döşüň giňligi, egniň ýasylygy... bu zatlar-a hasabam däl. „Wah, şularyň barynyň ýeri...


text:
Täzelikler
2016-njy ýylyň 28-nji ýanwary Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Russiýa Federasiýasynyň wekilçilikli topara ýolbaşçylyk edip Aşgabada gelen daşary işler ministri Sergeý Lawrowy kabul etdi.
2016-njy ýylyň 27-nji ýanwary Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýüniň mejlisler zalynda Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň döredilmeginiň 24 ýyllygyna hem-de Watan goragçylarynyň gününe bagyşlanan dabaraly maslahat geçirildi. Dabara gatnaşyjylary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni wideoaragatnaşyk arkaly şanly sene bilen gutlady.
2016-njy ýylyň 20-nji ýanwary Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň howa menzilinden Türkmenbaşy şäherine uçdy. Ol özüniň gysga möhletleýin dynç alyş wagtynda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyna gelip, Hazar deňziniň gözel kenarynda emele gelýän dünýä derejesindäki ajaýyp şypahana bilen tanyşdy.
2016-njy ýylyň 17-nji ýanwary Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ahalteke bedewleriniň saklanylýan ýerine baryp, ynsan gylykly bedewler bilen didarlaşdy.
Müňýyllyklaryň dowamynda dünýä medeniýetiniň ösüşine ägirt uly goşant goşan türkmen halky özboluşly medeni mirasyny aýawly saklamak, baýlaşdyrmak we dünýäde giňden wagyz etmek ýörelgelerini şu ýyl Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyny dabaralandyrýan Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwürdi.
Pres reliz13.01.2016
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda Visa, MasterCard halkara töleg ulgamlarynyň kartlary arkaly içerki hem-de halkara tölegleri geçirmäge, bank hasaplarynyň üsti bilen daşary ýurt puluny satyn almaga giň şertler döredildi.


text:
Azerbaýjanyň, Eýranyň we Türkiýäniň daşary işler ministrleri 20-nji dekabrda Bakuwda duşuşyk geçirýärler.
Türkiýäniň Daşary işler ministrligi üç ýurduň ministrleriniň “regional hyzmatdaşlygy ýaýbaňlandyrmagyň mümkinçilikleri” barada pikir alyşjagyny habar berdi.
Duşuşygyň gatnaşyjylary tranzit, transport, energýa we gümrük ýaly dürli ykdysady ugurlara degişli giň göwrümli meseleleri ara alyp maslahat ederler diýip, Eýranyň Daşary işler ministrligi habar berdi.
Elmar Mammadýarowyň, Mohammad Jawad Zarifiň we Mewlut Cawuşoglunyň gepleşileriň netijesinde bilelikdäki metbugat-konferensiýasyny geçirmegine garaşylýar.
Azerbaýjanyň, Eýranyň we Türkiýäniň daşary işler ministleri 2011-nji ýyldan bäri bäşinçi gezek üç bolup duşuşýarlar.


text:
Saturday, April 25, 2015
Azatlyk Radiosynyň Taryhyndan
“Azatlyk” RADIOSYNYŇ TÜRKMEN
REDAKSIÝASYNYŇ TARYHYNDAN
1-“AZATLYK” RADIOSYNY GURMAK ÜÇIN DESLAPKY ÄDIMLER
Baryp 1950-nji ýyllaryň başlarynda, sowuk uruşyň ýitileşýän döwründe, anti-kommunistik meýilde bolan amerikan žurnalistlarynyň, publistleriniň we meşhur jemgiýetliçilik işgärleriniň bir topary, "Russiýa halklaryny azat etmekligiň Amerikan Komitetetini” döretdiler. Şonuň başynda Sowet režimi hakynda ençeme eseriň awtory we SSSR halklarynyň öz_ygtyýarly hak-hukuklarynyň tarapyna çykş edip gelen William Henry Chamberlin, meşhur publiçist Isaac Don Levine, ýazyjy William White, Birleşen Ştatlaryň Moskwadaky ozalky ilçisi Jhone Dine, Harwart Uniwersitetiniň professory William Elliot, görnukli elektrikşynas Tomas Edisonyň ogly Charlz Edison, prezident Franklin Ruziweltiň ýegeni Nikolas Ruziwelt, admiral Jhon Kork dagy durýardylar, Komitetiň ilkinji başlygy Amerikan harby deňiz flotynyň wice-admiraly Lesli Steweksdi. Bu Komitete soňra Ýewgeniý Daýons-da başlyklyk etdi.
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 1:04 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Parahat mikroraýonlar toplumyndaky ýarym ýerzeminlerde dükany bolan aşgabatlylaryň köpüsi 2018-nji ýylyň ýanwaryndan dükanlaryny ýapmak, kärendesine alan ýerzeminlerini yzyna tabşyrmak kararyna geldi. Bu ýagdaý eýýäm onlarça adamyň iş ýeri bolan kommersiýa dükanlarynyň gapysyndan gulp asylmagyna alyp geldi.
Bu dükanlar türkmen häkimiýetleriniň garaşsyzlygyň başyndan bäri dürli bahanalar bilen ýapýan iş ýerleriniň saklanyp galan adajygy ýaly bir zatdy diýip, aşgabatly dükan eýeleriniň biri Azatlyk bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
“Ýöne häkimiýetler iki ýyl çemesi mundan öň bu dükanlara-da yrsarap başladylar. Aýdaly, ‘ýarym ýerzeminlerde azyk önümlerini uzak saklamaga mümkinçilik ýok, o ýeriň howasy azyk önümleri üçin ýaramsyz, bu ýerde dellekhana-beýleki açyň ýa azyk däl önümleri satyň’ diýdiler” – diýip, iki ýyl mundan ozal azyk dükany ýapylan telekeçi gürrüň berdi.
Ýöne ol bu talabyň arkasy güýçli dükan eýelerine ýa ýarym ýerzeminlerde dermanhana açan telekeçilere degişli bolmandygyny hem sözüne goşdy.
Emma bu gezekky dükan ýapyşlyk häkimiýetleriň gadaganlyklary esasynda däl, eýsem ýurtdaky ykdysady kynçylyklaryň köpelmegi bilen bagly bolup görünýär. Şol bir wagtda bu kynçylyklar hem birnäçe bölege bölünýär.
Elbetde, esasy sebäp dükan eýeleriniň indi bu işi dowam etdirmekde ykdysady many görmezligi bilen bagly. Ýarym ýerzeminleri kärendesine alan hojalyklaryň köpüsi eýýäm ýerli häkimiýetlere - häkimlige we salgyt gullugyna bu jaýlary hem-de söwda etmek üçin alan patentlerini yzyna tabşyrýandyklaryny aýtdylar.
“Ýurtda harytlar juda gymmatlaýar, ozal ýylda birküç sapar gymmatlan bolsa, indi haryt bahalary bir aýda iki-üç gezek üýtgeýär” diýip, dükanyny ýapmak kararyna gelen Altyguly (ady üýtgedildi) Azatlyga aýtdy. “Söwdanyň gowurak bolýan ýeri azyk dükanlary, azyk harytlary bolsa gününi sanap gymmatlaýar we bu ýagdaý alyjylaryň barha azalmagyna sebäp bolýar” diýip, Altyguly sözüniň üstüni ýetirdi.
Dükanlaryň ýapylmagyny[ ýene bir sebäbi bolsa, noýabr aýyndan başlap jemagat hojalygy hyzmatlarynyň bahalarynyň gymmatlamagy bilen bagly.
Aýdaly, ýarym ýerzeminler ozal kärendesine alnanda, olaryň diňe ulanylýan meýdanyna pul tölemeli eken. Ýagny ol 100 kwadrat metr meýdany tutýan bolsa, şonuň söwda edilýän meýdany 50-55 kwadrat metr bolýan eken.
Emma indi ýarym ýerzeminiň bar ýeri üçin pul tölemeli we nyrhlar hem 5,5-6 esse gymmatlady diýip, telekeçiler gürrüň berdiler. Bellemeli ýeri, jemagat hyzmatlary ýa mysal üçin elektrik togy telekeçilere, dükany bolanlara, beýleki raýatlardan tapawutlylykda, 2,5-3 esse gymmat bahadan berilýär.
Dükanlaryň ýapylmagynyň ýene bir sebäbi bolsa, Altygulynyň we ýene iki telekeçiniň tassyklamagyna görä, dükançylaryň her aý diýen ýaly dürli bahanalar bilen barlaga gelýän gözegçi edaralaryň işgärlerine berilmeli parany eýgerip bilmezligi bilen bagly.
“Birinjiden, barlagçylara berilýän paranyň möçberi köpeldi, üstesine olar has ýygy-ýygydan gelmäge başladylar, indi dükan ýöredip, maşgala ekläp bolmajak ýaly” diýip, Altyguly aýtdy.
Türkmenistanda indi otuz ýyl çemesi wagt bäri hususy eýeçilige, dükan açmaklyga giň ýol açylýandygy aýdylýar, munuň üçin ýer bölekleri berlen adamlar hem boldy.
Aşgabadyň merkezinde, ozalky Gyzyl haç keselhanasynyň gündogar tarapynda, Aşgabadyň gündogarynda, Änew-Mary ýolunyň ugrunda, Hitrowkada we beýleki ýerlerde adamlar kanun esasynda dükan jaýlaryny saldy we iş ýerlerini açdy. Emma bu dükanlar dürli bahanalar bilen yzygiderli ýapyldy we ýykdyryldy.
Soňra dükançylary häzirki polisiýa işgärleriniň garawullyk çekýän budkalaryna meňzeş ak, plastmassadan ýasalan dükanlary satyn almaga mejbur etdiler. Soň bu dükanlary hem dürli bahanalar bilen aýyrtmaga başladylar.
Türkmenistanda hususy dükanlaryň bu gezekki kynçylyklary barha çuňlaşýan ykdysady problemalar esasynda durmuşyň has gymmatlaýan we döwlet edaralaryndaky iş ýerleriniň barha kän kemeldilýän wagtyna gabat geldi.


text:
5-nji oktýabrda prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hökümetiň giňişleýin mejlisini geçirdi. Şol mejlisde prezidentimiz Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň zerurlygy aradan çykandygyny şu sözler bilen beýan etdi: "Giň gerimli bu gurluşyklar hem-de pudaklary ösdürmek bilen bagly meseleleri netijeli çözmek üçin biz Ykdysadyýet we ösüş ministrl...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Syýasat |
05.10.2017 23:33
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#68)


text:
Eziz eneler, hormatly gelin-gyzlar! Sizi gül-gunçaly, ylham-joşgunly ýaz paslynyň ilkinji günlerinde gözel Diýarymyzda uly toý-dabaralara, şatlyk-şowhuna beslenýän ajaýyp bahar baýramy — Halkara zenanlar güni bilen tüýs ýürekden gutlaýarys! Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyzda ähli ugurlarda il-ýurt bähbitli beýik özgertmeleriň amala aşyrylýan, ägirt uly ösüşleriň gazanylýan Bagtyýarlyk döwründe bu ajaýyp halkara bahar baýramynyň bagtyýar durmuşymyzyň görküne görk goşýandygyna, sylag-hormaty, mertebesi belent enelerimiziň, gelin-gyzlarymyzyň kalplarynda egsilmez şatlyk-buýsanç döredýändigine tüýs ýürekden guwanýarys.
Eziz Watanymyzyň şan-şöhratynyň, at-abaraýynyň barha artýan döwründe halkymyzy jebisleşdirýän, milli bitewüligimizi has-da berkidýän hem-de belet sepgitlere ruhlandyrýan mylaýym, güler ýüzli mährem enelerimiziň, asylly gyz-gelinlerimiziň mertebesi hemişe belent bolsun! Janyňyz sag, ömrüňiz uzak, maşgala ojaklaryňyz abadan bolsun, nurana ýüzleriňiz hemişe gülüp dursun!
Baýramyňyz-baýramlara, toýuňyz-toýlara ulaşsyn, mähriban zenanlar!Habarlar→


text:
Aragon korollygy
Aragon korollygy XII-XIII asyrda peýda bolup, bu Ispaniýanyň yza galan welaýatyň biridir. Katoloniýa muňa görende ösendigi bilen tapawutlanýardy. 2 ýerde iri ýer eýeleriniň ezişi güýçlidi. Maşgala agzalalygy üçin hem aýry jerimeler salnypdyr, hat-da senýoryň howlusynda ýangyn bolaýsa-da, jerime salnypdyr. Aragon korollygynda iri ýer eýeleri syýasy taýdan özbaşdakdy, özara soýuzlar baglaşypdyrlar, korola garşy uruşmak yglan edip bilýärdi. Dworýanlar olara garaşlydy. Aragonda ykdysady taýdan pes ösen şäherleriň syýasy täsiri hem güýçli däldi.
Balear aýlagyny (XIII as.) Sisiliýa (1302), Sordgeniýa (1324) we Neopolitan korollygy (1442) Argon korollygyna birleşdirilip güýçli korollyga öwrülýär.


text:
Paýtgatymyzyň “Altyn Asyr” topary türkmen futbolunyň taryhyndaky iň wajyp ýeňişleriň birini gazandy. Hawa, 3-nji oktýabrda paýtagtymyzda AFK-nyň interzolagynyň finalynyň jogap oýnunda Demirgazyk Koreýanyň “Aprel 25” topary bilen 1:1 hasabynda deňme-deň oýnan paýtagtymyzyň topary türkmen futbolunyň taryhyndaky täze sahypany açdy. Toparymyz myhmançyl...
Awtor:
gyzgyn
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
05.10.2018 21:10
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#203)


text:
11-nji ýanwarda Ukrainanyň harbylary ýurduň gündogar böleginde soňky 24 sagadyň dowamynda bolan çaknyşyklarda özüniň üç esgeriniň öldürilendigini we başga-da dört sanysynyň ýaralanandygyny aýtdy.
Ukrainanyň Goranmak ministrliginiň beýanatynda Russiýa tarapdar separatistleriň ýygy-ýygydan bozulýan ok atyşygy bes etmek baradaky ylalaşygy ýedinji gezek bozandygy we separatistleriň pulemýotlar, granatomýotlar we minomýotlar bilen ot açýandygy aýdylýar.
Bu aralykda, separatistler ukrain hökümet güýçleri tarapyndan minomýotlar we tüpeňler bilen amala aşyrylan hüjümlerde parahat ilatdan iki adamyň ýaralanandygyny öňe sürdiler.
2014-nji ýylyň aprel aýyndan bäri Kiýewiň güýçleri bilen Donetks we Luhansk regionlarynyň käbir böleklerine kontrollyk edýän Russiýa tarapdar separatistleriň arasyndaky söweşde 10,300-den gowrak adam öldi.


text:
Aprel aýynyň 15-22-si aralygy syýahatçylyk hepdeligi hökmünde kabul edilýär
Türkiýe 2023-nji ýyla çenli dünýäniň syýahatçylyk pudagynda esasy orun eýeleýän ilkinji 5 ýurduň hatarynda ýer almagy maksat edinýär
Türkiýede aprel aýynyň 15-22-si aralygy syýahatçylyk hepdeligi hökmünde kabul edilýär.
Dünýäde 20-njy asyr bilen birlikde syýahatçylyk pudagy ösmäge başlamagy tapawutly ýurtlaryň raýatlarynyň täze ýerleri we medeniýetleri tanamagyny we ýyllyk dynç alyşlaryny başga ýerlerde geçirmegini üpjün etdi.
Döwrümizde medeniýetden deňize, saglygy goraýyşdan sporda çenli syýahatçylygyň bärnäçe görnüşi ünsleri özüne çekýär. Türkiýe tebigaty, medeniýeti we syýahatçylyk mümkinçilikleri bilen 2023-nji ýyla çenli dünýäniň syýahatçylyk pudagynda esasy orun eýeleýän ilkinji 5 ýurduň hatarynda ýer almagy maksat edinýär.
Degişli edaradyr kärhanalar, hususy pudagyň wekilleri, ýurdumyzyň meýletin syýahatçylyk ilçileri, raýatlarymyz we ozal Türkiýä gelen daşary ýurtly syýahatlar bu maksada ýetmegimize uly goşant goşar.
Türkiýe tebigaty we müňlerçe ýyllyk medeni baýlyklary bilen dünýäniň çar tarapyndan geljek syýahatçylaryna garaşýar.


text:
yeke yurek
IN SONKY UMYT BOLAN WAKA
Aylar atly abyrayly masgalalaryn birinin yetisenje gyzydy ol owadan gormegey akylly sypayy mylakatly gowni acyk gyzdy ol orta mekdebi tamamlandan son yokary okuw jayyna mugallymcylyk hunari boyunca okuwa girdi Aylar yany 18 19 yasly owadanja gyzjagazdy mekdep dowrunde de talyplyk dowrem onun dasynda yigitler perwanady olar her nace jan etselerem ay...
GOSGULARYM SOYGI TEMADA
Sowgat edip sana bermeklik ucin in ullakan bagty gozlasim gelya birden bir ozgani soymezin yaly oz soygimi sana sozlasim gelya Dilim barmaz soygim sana aytmana aytsam durmusymdan yitayjek yaly in gymmatly yanja tapan bagtymy basga biri menden alayjak yalyYurekde seylebir soygi bar sana yone ejiz gelyar dilim aytmana sol soygi dilimde bolan bolsady...
Mal lukmany bagul gyz
Salam diysem salam diyer
Men yylgyrsam ol guler
Her gurlande janyn alar
Mal lukmany bagul gyz
Gurlan wagty hic cekinmez
Soze ceper mylayym
diysem soyyan gyya bakar
Mal lukmany bagul gyz
Edepliden ol sada
Menin gownum sol yarda
Onun gowni gor kimde
...
SONEN SOYGI POWESTI (hormatly okyjy eseri okanynyzdan son oz teswirinizi many taydan 99361267897 imo ugratsanyz sizden minnetar bolardym)
Yaz aylarydy howa diysen gowdy inede guslar sayrap guller acylyardy tahyr yany 18 yasyny doldurup mekdebi tamamlapdy on den duslary soygin kenarynda yuzup yorsede entek on soygi diyen zatdan habaram yokdy ine bir gunem hemisekiler yaly obada toy boldy bu toyda tahyr oz bagtyny yurekden soyen gyzyna dusaryn diyip asla hyyalynada yokdy toy beryanin...
Elektron kitap nadip yasamaly
Salam doslar men bir powest yazdym indem sony kopculige yetimekci kim bilyan bolsa habar etsin 99361267897 imo tapawudy yok islendik pikrinizi galdyryn bilyan bolsanyz komek edin okap gorseniz sizede peydasy deger sony kopculik bn paylasjak bolyan


text:
Türkmenistanyň ýetip gelýän prezidentlik saýlawlary ýurduň häzirki prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna geçmeginiň göni 10 ýyl dolmagyna gabat geldi.
2006-nji ýylda öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň ölümi sebäpli häkimiýet başyna geçen G. Berdimuhamedow 2007-nji ýylyň fewral aýynda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň netijesinde, döwlet başyna geldi. 2017-nji ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynda, G. Berdimuhamedow indi üçünji gezek prezidentlige dalaş edýär we saýlanan ýagdaýynda geçen ýyl üýtgedilen konstitusiýa laýyklykda ýedi ýyllyk möhlet bilen ýurdy dolandyrar.
Merkezi Aziýa boýunça synçy, syýasy bilermen Arkadiý Dubnow “10 ýyl Türkmenbaşysyz. Türkmenistanda diktatorsyz ýyllarda näme özgerdi” sözbaşyly uly göwrümli makalasynda, Türkmenistanyň soňky on ýylyň dowamyndaky ýagdaýyna syn berýär.
Azatlyk Radiosy regional bilermenden, prezident G. Berdimuhamedowyň goly astynda Türkmenistanyň syýasy we ykdysady ýagdaýynyň aýratynlyklary we geljegi baradaky pikirni sorady.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda soňky 10 ýyllyk döwründe ozalkysyndan tapawutlylykda näme üýtgedi?
Arkadiý Dubnow: Meniň öz garaýşyma görä, Türkmenistanyň bir şahsyýete daýanýan we diňe özüne mahsus bir diktaturanyň azgyn strukturasyna eýe bolan ýurtdugy tassyklandy. Bu ony goňşy ýurtlaryň, ýagny Özbegistanyň we Täjigistanyň režimlerinden hem tapawutlandyrýar. Tebigy resurslaryna doly daýanýan ýurt tebigy baýlygyna garaşlylygyny subut etdi. Global derejede gaza bolan islegiň, alyjylaryň türkmen gazyna bolan islegiň azalmagy we gazyň bahasynyň peselmegi Türkmenistanyň gaz krizisniň zamunyna öwürdi we öz gazyny satyn alýan ýeke-täk hyrydary Hytaýyň tas doly garaşlylygyna düşürdi. Bu ýagdaý ýurduň ykdysady abadançylygynyň ýumrulmagyna, girdejisiniň kesilmegine we sosial näsazlyklaryň döremegine getirdi. Ýagny durmuş zerurlyklaryň üstündäki köpçülige sowet döwründen tanyş nobatlar şu günki Türkmenistany gowy häsiýetlendirýär. Bu zatlar türkmen elitasynyň özüni ýagdaýa laýyk alyp barmaýandygyny görkezýär.
Azatlyk Radiosy: Siz Türkmenistanyň şu günki syýasy režimine nähili baha berýärsiňiz? Siz uly göwrümli makalaňyzy 10 ýyl diktaturasyz diýip atlandyrdyňyz. Ýurduň şu günki syýasy sistemasyny nähili atlandyrýarsyňyz?
Arkadiý Dubnow: Türkmen režimi aslyýetinde şahsy diktatura režimi bolmagynda galdy, emma häzirki diktatoryň şahsyýetiniň öz aýratynlygy we onuň düşünje we taryhy taýdan Orsýetden garaşlylygynyň ozalkysyndan has kem bolmagy, onuň bilim we dünýägaraýşynyň bolsa ozalkysyndan giňräk bolmagy, Türkmenistanyň dünýäniň öňünde has açylyp başlajagyna we özünden edilýän talaplara laýyk gelmäge synanyşjagyna umyt döredipdi. Emma ýurduň lideri özünden öňki prezidentiň iň elhenç häsiýetlerinden saplanmaga ukypsyzlyk görkezdi we özi-de dünýäniň iň ýapyk ýurtlarynyň birini alamatlandyrýan şahsyýete öwrüldi.
Azatlyk Radiosy: Arkadiý, siz öz makalaňyzda şu günki gün Berdimuhamedowyň maşgalasyndan 80 çemesi adamyň ýurduň durmuşyna gözegçilik edýändigini aýdýarsyňyz. Bu beren maglumatyňyzda nämä esaslandyňyz?
Arkadiý Dubnow: Meniň beren maglumatlarym Türkmenistanyň içindäki çeşmelerime esaslanýar. Bu maglumatlar ýurduň daşynda elýeterli bolmasa-da, Türkmenistanyň içinde dürli derejelerdäki adamlar bar zatdan habarly.
Bu ýagdaý, Türkmenistanyň çäksiz awtoritar režimini doly häsiýetlendirýär. Ýurduň esasy resurslarynyň we häkimiýet gurallarynyň diňe baştutana golaý adamlara elýeterli bolmagy şeýle ýagdaýyň döremegine ýol açýar. Ýurtda metbugat azatlygy, syýasy partiýalar ýok bolandygy üçin şeýle eden-etdiligi bes etmek üçin hiç hili real mümkinçilik hem goýmaýar.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda prezidentlik saýlawlary ýetip gelýär. Türkmenistanyň prezidenti wezipesine üçünji gezek dalaş edýän G.Berdimuhamedowyň saýlanan ýagdaýynda, siziň pikiriňizçe nämä garaşyp bolar?
Arkadiý Dubnow: Men gowulyga tarap özgerişlikler üçin esas görmeýärin. Syýasy režim güýçlenmek bilen bolar. Meniň pikirimçe, türkmen režimine täsir ýetirip biljek daşarky güýçleriň üçüsi bar, ýagny Hytaý, Orsýet we Ýewropa Bileleşigi. Emma olar Türkmenistan babatynda energiýa resurslar meselesinden ugur alýarlar we men bu ýurtlaryň syýasatynda üýtgeşikligiň boljagyna garaşmaýaryn.
Şeýle ýagdaýda Türkmenistan daşardan edilýän talaplara ýene ençeme wagtlap garşy durup biler, saklanyp biler.
Ýurduň içerki durmuşynda hem özgerişliklere men esas görmeýärin. Adamlar ýa-da ýurdy terk etmek, ýa-da gün görmäge dyrjaşmak bilen bolarlar.


text:
18-nji aprelde Türkmenistanda Orsýetiň we Türkmenistanyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda gepleşikler geçiriler. Türkmen-orsýet gepleşiklerinde howpsuzlyk meselesi, ykdysady hyzmatdaşlyk we mümkin zähmet migrasiýasy maslahat ediler, emma bilermenler Orsýetiň, belli bir derejede,türkmen zähmet migrantlary üçin Türkiýeden soň ikinji ugur bolmagynyň ähtimallygyny aradan aýyrmaýarlar diýip, Orsýetiň “Nezawisimaýa gazeta” neşri ýazýar.
Maglumatda munuň sebäbiniň Türkmenistanda barha güýçlenýän ykdysady krizis we işsizlik bilen baglydygy bellenýär. Türkmenistan azyk we maliýe krizisi başdan geçirýär. Bank operasiýalaryň tas ählisi togtadyldy.Ýurduň raýatlary aýlyklaryň gijikdirilmegi, iş orunlarynyň köpçülikleýin çäklendirilmegi, býujet işgärleri bolsa tölegsiz dynç alşa ugradylmagy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar diýlip, bellenýär. Şeýle-de ýurtda işsizlik derejesiniň 60 prosente ýetmegi bilen bir wagtda häkimiýetleriň öz raýatlaryndan olaryň başga ýurtlara gazanç üçin gitmejegi barada dil hatyň alynýandygyny neşir belleýär.
Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky çeşmeleri türkmen häkimiýetleriniň Türkiýede işleýän türkmenistanly zenanlary ýurda gaýtarmak boýunça çäreleri maslahat edýändigini ýaňy-ýakynda habar beripdi.
Şeýle-de, mundan beýläk 30 ýaşyny doldurmadyk türkmenistanly erkeklere daşary ýurtlara çykmaga rugsat berilmejegi barada maglumat gowuşdy.
Soňky döwrüde gazanç üçin ýurduň daşyna çykýan türkmenistanlylaryň sanynyň gitdigiçe köpelýändigi habar berilýär. Gazanç üçin ýurduň daşyna çykýan türkmenistanlylaryň köp barýan ýurtdy Türkiýe bolmagynda galýar. Emma soňky döwürde türkmenistanlylar Özbegistana, Gazagystana, Azerbaýjana has köp gidip başladylar.
Şol bir wagtda-da, Orsýetde türkmen migrantlarynyň sanynyň köpelmegini görkezýän tendensiýa göze ilýär. Orsýetiň Wolgograd regionynyň resmileriniň martyň başynda mälim eden sanlaryna görä, regiona Türkmenistandan göçüp baran migrantlaryň sany 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirende 2017-nji ýylda 81% ýokary galypdyr.
Zähmet migrasiýasy Türkmenistan üçin umuman täze ýagdaý diýip, “Nezawisimaýa gazeta” neşriniň synçysy Wiktoriýa Panfilowa öz makalasynda belleýär we şeýle dowam etdirýär, birinji prezident Türkmenbaşy - Saparmyrat Nyýazowyň altyn asyr döwründe (1992-2006-njy ýyllarda) ýaşan ýurt häkimiýetiň çalyşmagy bilen “Beýik galkynyş” döwrüne geçdi, bu bolsa, 2014-nji ýylda ykdysady krizisiň başyna çenli dowam etdi. Türkmenbaşynyň 90-njy ýyllarda girizen we 2030-nji ýyla çenli saklamagy wesýet eden gaz, suw we tok mugtçulygyny ýatyrmaly boldy. Ondan soň çişirilen sözleriň hakykata çalym etmeýändigi belli boldy.
Maglumatda Moskwanyň halkara gatnaşyklary institutynyň Merkezi Aziýanyň we Owganystanyň problemalaryny öwrenmek boýunça merkeziniň müdiri Andreý Kazansewiň pikiri getirilip, Türkmenistanyň barha göze ilýän ykdysady problemalarynyň ýurduň gazyň eksporty boýunça ägirt uly mümkinçilikleriniň talap edilmezligi bilen baglydygy aýdylýar.
“Nezawisimaýa gazeta” neşriniň bellemegine görä, Türkmenistanyň döwlet býujetiniň tas ýeke-täk girdeji çeşmesi bolan gazyndan 2016-njy ýylda Moskwanyň ýüz öwürmegi, ýurduň ýagdaýyny hasam agyrlaşdyrdy. Geçen ýylda Aşgabat Eýran bilen üzlüşilmedik bergiler barada konflikte girişip, özüniň ýene bir möhüm eksport bazaryny ýitirdi. Şu günki gün türkmen gazynyň ýeke-täk hyrydary bolup, diňe Hytaý galdy, üstesine ol gazgeçirijiniň gurluşygy üçin beren 4 milliard dollarlyk karzynyň hasabyna gazy iňňän pes bahadan satyn alýar.


text:
Daşary ýurtly inwestorlaryň ençemesi 2017-nji ýylyň soňky günlerinde Orsýetden öz maýa goýumlaryny çykarmaga çalyşýarlar, muňa ABŞ-nyň täze sanksiýalarynyň indiki ýylda Orsýetiň oligarhlaryna we Kremle ýakyn döwlet korporasiýalaryna zarba urmagy bilen bagly aladalanmalar sebäp bolýar diýlip, 26-njy dekabrda media maglumatlarynda habar berildi.
Kommersant gazetiniň maglumatynda bellenişine görä, 2017-nji ýylyň başynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň goly astynda amerikan-orsýet gatnaşyklarynyň maýlamagyna garaşyp, Orsýetiň ykdysadyýetine maýa goýumlaryny ýatyryp başlan inwestorlaryň umydynyň başa barmandygyna meňzeýär.
Abraýly Wall Street kompaniýasy “Bank of America Merrill Lynch” bankynyň Orsýetden 2017-nji ýylda çykaryljak maýa goýumlaryň 1 milliard dollara ýetjegini çak edýär.
“Financial Times neşrine görä, iň agyr täze sanksiýasy Orsýetiň banklaryny Swift halkara elektronik sistemasyndan çetleşdirilmegine degişli bolup biler.


text:
“Siriýada rus uçarynyň urlup düşürilmegi pajygaly wakalaryň zynjyry hökmünde görünýär"
Putin Ortaýer deňzinde rus uçarynyň gurlup düşürilmegini “uly pajyga” hökmünde analiz etdi
Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin Ortaýer deňzinde rus uçarynyň gurlup düşürilmegini “uly pajyga” hökmünde analiz etdi.
Putin Siriýanyň hökümeti tarapyndan urlup düşürlen rus uçary hakynda beren beýanatynda “Siriýada rus uçarynyň urlup düşürilmegi pajygaly wakalaryň zynjyry hökmünde görünýär. Moskwa bu wakadan soň Siriýadaky harby güýçleriniň howpsyzlygynyň güýçlendirilmegi üçin çäre görer” diýdi.
Beýleki tarapdan Ysraýylyň Premýer ministri Benýamin Netanýahunyň Siriýada rus harby uçarynyň urlup düşürilmegi wakasy sebäpli Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirjekdigi nygtaldy.
Ýerli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, Ysraýylly we Russiýaly harby ýolbaşçylaryň wakadan soň yzygiderli ýagdaýda gepleşik geçirýändiklerini habar berdi.