text:
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Germaniýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Panamadan we beýleki döwletlerden gelen
telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen az kükürtli ýangyç mazudyny, polipropileni, binýatlyk ýagy satyn aldylar. BAE-niň işewür toparlarynyň wekilleri “B” kysymly karbamidi (“Türkmenhimiýa” DK) satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt walýutasyna bugdaý uny, azyklyk däne, garaköli we saryja goýunlarynyň ýüňi, nah ýüplügi, pagta süýümi, buýan köküniň ekstrakty, lint satyldy. Olary Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, BAE-den, Serbiýadan, Owganystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 94 million 543 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýadan, ABŞ-dan we BAE-den gelen işewürler jemi bahasy 2 million 300 müň manatdan gowrak bolan arassalanan pagta ýagyny, nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 268 müň manatdan gowrak bolan “Türkmenaglomerat” kondisiýasyz polipropileni (TNGIZT) we ulýugy satyn aldylar.
“Türkmenistan: hepdäniň wakalary”, TDH.


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň 5-nji fewralyndaky mejlisinde döwlet Baştutanyna şu ýylyň ýanwar aýynda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijeleri barada hasabat berildi. 2015-nji ýylyň esasy görkezijileriniň jemleri jemlenildi. Geçirilen makroykdysady seljermeleriň netijelerine laýyklykda, geçen ýyl jemi içerki önümiň ösüşi 106,5 göterim üpjün edildi. Şol sanda senagat pudagynda 103,1 göterim, gurluşykda 108,1 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 109,8 göterim, söwdada 110,4 göterim, oba hojalygynda 107,9 göterim hem-de hyzmatlar ulgamynda 109,8 göterim ösüş gazanyldy.
Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna maýa goýumlaryny özleşdirmegiň ösüş depgini geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 7,8 göterime barabar boldy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň işleriniň netijeleri hakyndaky maglumatlara laýyklykda, öndürilen önümleriň ösüş depgini 103,4 göterime deň boldy. Ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda ýokary önümçilik görkezijileri gazanyldy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende hasabat döwründe bölek haryt dolanyşygynyň möçberi 17,5 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijisi bellenen çäklerde saklanyldy.
Wise-premýer ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, baş maliýe meýilnamasynyň girdeji böleginiň 100,2 göterim, çykdajy böleginiň bolsa 88,2 göterim derejesinde bolandygyny aýtdy. Hasabat döwründe aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda tölenildi.
Rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, durmuş maksatly desgalaryň 111-siniň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň
23-siniň, ýaşaýyş jaýlarynyň we inženerçilik-tehniki ulgamyň desgalarynyň gurluşygy amala aşyryldy. Özleşdirilen maýa goýumlaryň möçberi 156,9 million manada deň boldy.
Welaýatlaryň senagat pudagynyň esasy ösüş ugurlaryna laýyklykda häzirki döwürde 183 desga guruldy we 135-sinde gurluşyk işleri dowam edýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Garagulak
Garagulak ýabany pişikleriñ iñ kiçijigi Afirkanyñ günortasynda ýaşaýan gara aýak pişikdir. Onuñ boýy 50 sm, agramy 1.5-2 kg barabardyr. Garagulak bolsa iñ iri pişikleriñ hataryna degişli bolup, onuñ boýy 65-82 sm, agramy bolsa 11–13 kg deñdir. Daşky görnüşi boýunça garagulak geçigaplaña meñzeşdir, ýöne ondan has owadandyr. Garagulak özüniñ inçe bedeni, sypaty, uzyn inçe aýaklary, uzyn guýrugy bilen öz kowumdaşlaryndan tapawutlanýar. Bedeni gysgajyk tüýler bilen örtülendir, olaryñ birmeñzeş sarymtyl-çägesöw reñkleri bardyr. Aýaklarynyñ aşak eteklerinde gaty tüýleri bar, olar bu haýwanyñ çägeli ýerlerde tiz hereket etmegini añsatlaşdyrýar.
Garagulagyñ gulaklarynyñ daş gyrasyndaky garaja tüýler we agyzdyr burnunyñ daş-töweregindäki gara çyzyklar, ýanyp duran ullakan gözleri, ony has haýbatly görkezýär. Onuñ gulaklarynyñ ujunda uzyn gara tüýler bar. "Garagulak" ady hem şondan gelip çykypdyr.
Garagulagyñ ýer ýüzünde sanynyñ juda az bolmagy, munuñ üstesine-de onuñ örän hüşgärligi we gizlin ýaşaýyş ýagdaý şu wagta çenli onuñ biologiýasyny we ýaşaýyş aýratynlygyny doly öwrenmäge päsgelçilik beripdir. Bu haýwan ýatmak üçin köplenç oklukirpiniñ we tilkiniñ hinlerini peýdalanýar. Ýylyñ ähli pasyllarynda gündizlerine ýatyp, gijelerine aw awlamaga çykýar. Diñe ýaz aýlarynyñ kä günlerinde hinden çykyp, gyrymsy agaçlaryñ aşagynda bukulyp, awuna garaşyp ýatýar. Öz awuny örän işjeñ gözleýär we yzarlaýar. Garagulaklaryñ aýaklary uzyn bolsa-da, uzak uzak aralyklara ylgap bilmeýär, şonuñ üçin hem ol bukuda gizlenip ýatyp, soñ çalasynlyk bilen awunyñ üstüne bökýär. Dört-bäş metr aralyga bökmegiñ hötdesinden gelýär. Şu häsiýeti oña hatda tiz ylgaýan haýwan bolan towşanyñ yzyndan ýetmäge-de mümkinçilik berýär.
Garagulagyñ "ýyldyrym çaltlygyndaky" hereketi görenleri haýran edýär. Ol bukuda ýatan wagtynda golaýyna guş sürüsi gelip gonsa, olaryñ üstüne böküp, uzyndan-ýiti dyrnaklarynyñ kömegi bilen yzly-yzyna birnäçe guşy tutup alyp galyp bilýär. Garagulagyñ esasy iýmiti alakalar, ýalmanlar, syçanlar, towşanlardyr. Şeýle hem kirpini, oklukirpini, süýrenjileriñ we ownuk mör-möjekleriñ köp görnüşlerini tutup iýýär. Onuñ özi ýaly ýyrtyjy haýwanlara, keýiklere, şeýle hem mallara we öý towugydyr guşlaryna tipulyp, olary tutýan halatlaryna gabat gelinýär. Garagulak tomsuñ yssy günlerinde suwy köp içýär. Şol sebäpli ol suwly ýerleriñ golaýynda ýaşaýar.
Salgylanma[üýtget | edit source]
http://turkmen.wap.ug saýtyndan göçürilip alyndy.


text:
Dünýä döräp, adamzat taryhynyň gatlaryna siňip giden, dillerden-dillere dessan bolup, rowaýata öwrülip biziň günlerimize gelip ýeten edep-terbiýe baradaky gürrüňleriň gymmaty şu günki günlerimizde-de egsiler ýaly däl. Gaýta, durmuş kämilleşdigiçe, adamy hem kämillige iterýär, kalbymyzda bar bolan gözellikleri oýarmaga ýardam berýär. Ylaýta-da, gelin-gyzlarymyzyň edep-terbiýesi dogrusynda söz açan mahalymyz muňa has hem aýdyň göz ýetirýäris. Ynha, «Zenan kalby» žurnalynyň redaksiýasynyň ýurdumyzyň dilleri senaly eneleriň, bilim işgärleriniň, žurnalistleriň gatnaşmagynda «Döwür. Millilik. Edep» ady bilen gurnan söhbetdeşligi hem hut şu barada boldy. Söhbetdeşligi žurnalyň baş redaktory Maýsa TAÝJYKOWA açdy:
— Hormatly myhmanlar, ilki bilen, sizi tegelek stoluň başyndaky söhbetdeşligimizde hoş gördük! Sözümiň başynda şu günki bagtyýar durmuşymyzyň gözbaşynda duran abadan-asuda Watanymyzda erkana ýaşamagymyza, döredijilikli, halal zähmet çekmegimize giň mümkinçilikleri açyp berýän, bütin dünýäde parahatçylygyň üpjün edilmegi ugrunda taýsyz tagallalary edýän hormatly Prezidentimize halkymyzyň guwanjynyň, buýsanjynyň çäksizdigini nygtamak isleýärin. Bir jemgyýete baha berjek bolanlarynda, ilki bilen, şol ýerde zenanlara goýulýan hormat-sarpanyň näderejededigi gyzyklandyrýar. Çünki zenan mähek daşyna deňelýär. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe zenanlarymyza goýulýan sarpa has hem ýokary göterildi. Döwletimiz tarapyndan köp işler durmuşa geçirilýär. Biz hem şu beýik işleriň sakasynda duran eziz Arkadagymyzyň daşyna berk jebisleşip, alyp barýan il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli tutumlaryny žurnalymyzyň üsti bilen halkymyza yzygiderli ýetirip durýarys. Durmuşda zenanlaryň paýyna düşýän jogapkärçilik kiçi-girim däl. Maşgala ojagynyň ýylysy, dünýämiziň ýaraşygy hasaplanylýan gelin-gyzlarymyzyň bezegi, olaryň edep-ekramy bolup durýar. Şular dogrusynda pikir alyşmak üçin dürli kärde zähmet çekýän, dürli ýaşdaky zenanlarymyzyň birnäçesini söhbetdeşlige çagyrdyk. Geliň, edep-terbiýe meselesinde öz garaýyşlarymyzy, tekliplerimizi açyk hem ýürekdeşlik bilen paýlaşalyň!
Oguljemal GELDIÝEWA, Aşgabat şäheriniň Arçabil etrabynyň Bekrewe şäherçesiniň ýaşaýjysy, hormatly dynç alyşdaky ene:
— Döwür ösýär, durmuş özgerýär. Şonuň bilen bir hatarda, ýaşlarymyzyň terbiýesinde-de üns berilmeli ýagdaýlar kän bolýar. Internet, el telefony diýen ýaly hyzmatlaryň bolmagy ösüş-özgerişden nyşan. Emma durmuşda onuň ýaş gyzlaryň terbiýesine başgaça täsir edýän halatlaryna-da häli-şindi gabat gelinýär. Internet arkaly tanşyp, tanamadyk-bilmedik oglany bilen durmuş gurup, soňra puşman edýän gyzlar-da bar. Şonuň üçin ene-atalar gyz maşgalanyň terbiýesine üns bermeli. Çagalary nirede, näme işläp ýör, kim bilen gürleşýär, soramaly, idemeli. Gyz maşgala-ha boş wagtlaryny peýdaly el işlerini öwrenmäge sarp etse gowy bolar. Öýde ene-atalar, mekdepde mugallymlar şu zatlara-da üns bermeli. Gyzlar öz geýjek köýneklerini tikip, nagyşlap bilseler işiň ulusy şol.
Tawus ANNAMUHAMMEDOWA, «Owadan» hyzmat ediş öýüniň milli tikinçilik bölüminiň hünärmeni:
— Oguljemal ene, gaty dogry bellediňiz. Hakykatdan hem, gyzlarymyzyň edep-terbiýeli bolup ýetişmekleri üçin el işleriniň täsiri uly. Eliňe iňňe-sapak alyp, işiň başyna geçersiň welin, kalbyňy arzuw-hyýallar gaplap alar. Onsoň şol arzuwlar on barmagyň hünärinden dörän owadan nagyşlara öwrüler-de, ilden-ile ýaýrap gidiberer. Göreniň gözüni gamaşdyrýan el işlerimizi ene-mamalarymyz şu günlere ýetiripdirler. Biz hem kämilleşdirip, baýlaşdyryp öwrenenlerimizi gyz-gelinlerimize ýetirmekde yhlasymyzy gaýgyrmarys. Häzirki döwürde zenanlarymyzyň milli egin-eşiklere bolan islegi ýokary. Ýanly biçüwleri hem döwrebaplaşdyryp geýmäge höwesleri uly. Ýene bir aýdasym gelýän zat, hormatly Prezidentimiz bize täze binany açyp bermek üçin gelende, üns beren zady el işleri boldy. 2017-nji ýylda paýtagtymyzda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşmaga geljek myhmanlara hem milli sowgatlyklarymyzy taýýarlap hödürlemek barada tabşyryklar gelýär. Sebäbi biziň milliligimiz dünýäni haýrana goýýar. Žurnalyň sahypalarynda hem el işleri, milli nagyşlarymyz barada köpräk makalalar çap edilse, ýaşlarymyza täsiri uly bolarmyka diýýärin. Umuman, gyz-gelinlerimiz el işleri bilen köpräk meşgullansalar, milliligimiz has hem baýlaşar.
Annagözel DURDYÝEWA, Aşgabat şäherindäki 79-njy orta mekdebiň mugallymy:
— Häzirki döwürde mekdep okuwçylarynyň bilimine, terbiýesine uly üns berilýär. Olaryň dünýäniň ösen tehnologiýalaryndan baş çykaryp bilmekleri üçin bimöçber aladalar edilýär. Eýýäm birinji synpa gelenlerinde okuwçylara hormatly Prezidentimiziň kompýuter sowgat bermegi hem muňa aýdyň şaýatlyk edýär. Ösen döwürde, eşretli zamanada ýaşaýarys. Ýaňy Oguljemal enemiz internet, el telefonlary barada dogry belledi. Elbetde, ol hyzmatlardan peýdalanmaly, ýöne olary ýerlikli ulanmaly. Onuň üçin ene-atalar bilen bilelikde işlemeli bolýarys. Çaganyň mekdepde alan terbiýesi bilen ene-atalaryň öýdäki terbiýesi deň gelmese, azabyň biderek bolýar. Sebäbi mugallymyň bir özi okuwçylar bolsa onlarça, hersi aýry-aýry maşgalanyň terbiýesini alan çagalar. Esasy terbiýe maşgaladan başlanyp, ýene-de maşgalada berkidilýär. Okuwdan soň wagtynda öýe geldimi, nirede bolupdyr, näme işläpdir ene-ata bilmeli. Mugallymlar bilen ene-atalar bilelikde hereket etseler, has gowy netije berýär.
Maýagözel SAHYDOWA, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň uly mugallymy:
— Hormatly Prezidentimiz ýaşuly nesle, ýaş çagaly, köp çagaly enelerimize uly sarpa goýýar. Bahar baýramynda enelerimizi, gyz-gelinlerimizi hormatlap, dabaraly ýagdaýda sowgatlar gowşurýar. Şoňa jogap edip elimizden gelenini gaýgyrman, halal zähmetimiz bilen ösüşlerimize bat goşmak borjumyz bolup durýar. Gurup berýän ýaşayýş jaýlary ýokary amatlykly. Durmuşymyz şeýle bir aňsatlaşdy, ylaýta-da, gelin-gyzlaryň işi ýeňilleşdi. Şu zatlaryň gadyryny bilmeli. Boş wagtyňy peýdaly işler bilen meşgullanmaly. Biz, esasan, zenanlar guramasy bilen bilelikde talyplarymyzyň arasynda köp işleri geçirýäris. «Zenan kalby» žurnalynyň sahypalarynda çap edilýän makalalary okap, pikir alyşýarys. Ýörite halypa sagatlarymyz işleýär. «Gözel bardyr gözellerden zyýada», «Edep bagtyň gözbaşydyr», «Gyz edebi uz edebi» ýaly mowzuklarda çäreleri gurnaýarys, pikir alşyp, talyp gyzlarymyz bilen edil eneli-gyz ýaly gatnaşykda bolup düşündiriş işlerini alyp barýarys. Esasy gyz çagany kiçilikden terbiýelemeli. Ene gyzy bilen syrdaş bolmaly. Ene-mamalarymyz perzentlerine hüwdiniň üsti bilen terbiýe beripdirler. Çünki gyz kişi maşgalasy. Seniň eliňden gideninden soň bir ojagyň gapysyna baryp gelin bolmaly, çaga terbiýelemeli. Özünde terbiýe bolmadyk maşgala, şol zatlaryň hötdesinden gelmegiň kyn düşjegi görnüp duran hakykat. Bir zady unutmaly däl, birek-birege hoş sözli bolmaly.
Ogsoltan ORAZDURDYÝEWA, «Galkynyş» gazetiniň uly habarçysy, baýry žurnalist:
— Gowy zatlar aýdyldy. Jemgyýetimizde ula hormat goýmak, kiçini sylamak ýaly ajaýyp ýörelgelerimiz bar. Halkymyzyň owaldan gelýän şol däbini wagyz etmekde, ösüp gelýän ýaş nesillerimizi terbiýelemekde habar beriş serişdeleriniň, gazet-žurnallaryň paýyna uly wezipeler düşýär. Ynsana sözüň güýji bilen täsir etmeli. Biziň öz gazetimizde hem edep-terbiýe barada ýörite rubrikamyz işleýär. Oglan çaga bolsun, gyz çaga bolsun çagalara kiçilikden terbiýe berip başlamaly. Ýaramaz sözleri diline almaz ýaly, häli-şindi öz göreldämiz bilen, gulaklaryna guýup durmaly. Telefon, internet, telewizor ýaly hyzmatlardan peýdalananlarynda gözegçilik edip durmaly. Köp ulansaň, saglygyňa edýän zyýanly täsiri barada düşündirmeli. Sebäbi biziň geljegimiz häzirki ösüp gelýän ýaşlara bagly. Hormatly Prezidentimiz ýaşlaryň ylymly-bilimli bolup ýetişmekleri üçin köp şertler döredip berýär. Ýaşlar hem öz gezeginde edep-terbiýeleri, alan bilimleri, halal zähmetleri bilen Watanymyzyň ösüşlerine goşant goşmaly.
Žurnalist Keýik Umarowa:
— Şu ýerde men çaga terbiýesinde mugallymyň mynasyp ornunyň bardygyny aýratyn nygtasym gelýär. Sebäbi mugallym ene-atadan soň görelde mekdebi bolup durýar. Edenine däl diýilse, çagalarymyzyň: «Mugallym aýtdy, mugallym şeýle diýdi» diýýän wagtlary durmuşda kän gabat gelýändir. Kähalat okuwçy üçin mugallymyň aýdany ýazylmadyk kanun ýalydyr. Gyzlar bilen köpräk gürrüň geçirip, durmuşdan alnan mysallar arkaly düşündiriş işlerini geçirmeli. Bu babatda, elbetde, ýurdumyzyň orta, orta hünär we ýokary okuw mekdeplerinde, zenanlar guramalarynda ýaş gyzlaryň edep-terbiýesi bilen bagly meselede yzygiderli işler alnyp barylýar. Biziň şu günki söhbetdeşligimiziň hem täsiri bolar diýip ynanýarys. Söhbetdeşligimize gatnaşyp, beren täsirli gürrüňleriňiz üçin redaksiýanyň döredijilik toparynyň adyndan köp sagbolsun aýdýarys. Nurana enelerimizi, gelin-gyzlarymyzy çuňňur alada, egsilmez söýgi bilen gurşap alan mähriban Arkadagymyza berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýar geljegimiz ugrunda alyp barýan belent tutumly işlerinde egsilmez rowaçlyklar arzuw edýäris.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Szinpin: “Ösüp barýan ýurtlar arkalaşyk we hyzmatdaşlyk etmeli”
Hytatyň döwlet Başlygy Si Szinpin ösüp barýan ýurtlaryň dünýäniň agyr şertlerine garşy arkalaşykly bolmaga we hyzmatdaşlyk etmegä çagyrdy
Ýurdunyň Siamyn şäherinde geçirilen we 3 müňden gowrak metbugat işgäriniň gatnaşan BRİKS-e girýän ýurtlaryň (Braziliýanyň, Russiýanyň, Hindistanyň, Hytaýyň, Günorta Afrikanyň) liderlerinin maslahatynyň çäginde “Ösüp barýan ýurtlar we ösen bazar ykdysadyýetleriniň dialog maslahaty” Hytaýyň döwlet başlygy Si Szinpiniň ýolbaşçylyk etmeginde geçirildi.
Maslahata Braziýanyň Prezidenti Mişel Temer, Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin, Hindistanyň Prezidenti Narendra Modi, Günorta Afrikanyň Prezidenti Ýakob Zuma we BRİKS-iň çäginde çagyrylan Meksikanyň Prezidenti Enrike Pena Nieýo, Taýlandyň Premýer ministri Praýuth Çan-oça, Müsüriň Prezidenti Abdulfattah As-Sisi, Gwineýanyň Prezidenti Alfa Jonde, Täjigistanyň Prezidenti İmomali Rahmon gatnaşdy.
Dialog maslahatynda sözlän sözünde ösüp barýan ýurtlar bilen ösen bazar ykdysadyýetleriniň arasyndaky arkalaşygyň we hyzmatdaşlygyň ösjekdigine doly ynanýandygyny aýdan Hytaýyň döwlet Başlygy Si Szinpin, ösüp barýan ýurtlaryň dünýäniň agyr şertlerine garşy arkalaşykly bolmalydygyna ünsi çekdi.
Si Szinpin çykyşynda global ykdysadyýete ünsi çekip, dünýä ykdysadyýetiniň açyk we jebisleşdiriji bolmalydygyny aýtdy. Si Szinpin ykdysadyýetiň birleşdiriji häsýetde globallaşmagy üçin köp ugurly söwdsa ulgamynyň goldanmalydygyny, söwda hemaýatkärliginiň edilmelidigini nygtady.
Si Szinpin resmi Pekiniň ösüp barýan ýurtlawryň durnukly ösüş boýunça maksatlaryna ýetmegini goldamak üçin Hytaý-BMG-niň Parahatçylyk we Ösüş Gaznasy, Günorta-Günorta Hyzmatdaşlyga Goldaw Gaznasy ýaly gaznalara goldaw berýändigini nygtap, Günorta-Günorta Hyzmatdaşlyga Goldaw Gaznasyna 500 million dollar serişde berjekdigini aýtdy.


text:
6-njy dekabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow agtygy bilen Aşgabatdada golaýda açylan täze “Bagtyýarlyk” seýilgähine bardy.
Türkmen döwletiniň we paýtagtynyň möhüm desgalary bolan Konstitusiýa binasy we “Älem” medeni-dynç alyş merkezi bilen bir bitewi binagärlik landşaft sazlaşygyny emele getiren we 784 müň inedördül metr meýdanda ýerleşýän seýilgäh Aşgabadyň günorta böleginde kemala gelýän dolandyryş-işewürlik hem-de medeni merkeziň binagärlik gözelligini aýdyňlyk bilen görkezýär. Seýilgähde agaç nahallarynyň onlarça müň düýbi oturdyldy hem-de bezeg gülleriniň ýüzlerçe müňüsi ekildi. Taslaýjylaryň pikirine görä, olar giň göwrümli şekilleri hem-de suratlary emele getirýär. Üstünden gelşikli köpri gurlan akabada dürli guşlar ýüzüşip ýörler.
Türkmen döwletiniň Baştutany agtygy bilen seýilgähde gezelenç edip, seýilgähleri, ýaşyl zolaklary we toplumlary döretmekde türkmen halkynyň tebigat bilen sazlaşykly ýaşamak, onuň gözelligini aýawly saklamak hem-de artdyrmak baradaky gadymdan gelýän däpleriniň aýdyň beýanyny tapýandygyna onuň ünsüni çekdi.
Milletiň Lideri agtygy bilen “Bagtyýarlyk” seýilgähinde welosipedde gezelenç etdi. Seýilgähiň ýodajyklary ulagyň ekologiýa taýdan arassa bu görnüşinde hem tigirçekli konkilerde gezelenç etmek üçin örän amatlydyr.


text:
24 Ocak 2017 Salı
YÖB Günorta Gaz Geçelgesi Taslamasyna Gatnaşmaga Taýýar
Yslam ösüş banky (YÖB) «Günorta gaz geçelgesi» taslamasyny maliýeleşdirmäge gatnaşmaga taýýar, diýip Trend agentligine beren interwýusynda bankyň wise-prezidenti Saýed Aga aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, «birnäçe tehniki meseleler işlenilýär. Olar çözülen badyna YÖB bu taslamada Azerbaýjanyň hyzmatdaşy bolar» diýip Saýed Aga aýtdy.
Bankyň wise-prezidentiniň belleýşi baly, diňe bir energiýa serişdelerini eksport etmek däl, eýsem, olardan netijeli peýdalanmak hem möhüm ähmiýete eýedir. Onuň pikiriçe, netijeliligi üpjün etmek arkaly bu ugurda tygşytlylyk gazanylyp bilner.
Trendiň belleýşi ýaly, YÖB-nyň wise-prezidenti Saýed Aganyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet 17-20-nji ýanwarda Bakuda boldy. Saparyň dowamynda Azerbaýjana yslam banklaşdyrmasynyň ýörelgelerini ornaşdyrmagyň mümkinçiliklerini öwrenmekligi göz öňünde tutýan ylalaşyga gol çekildi.
«Günorta gaz geçelgesi» Hazar sebitinden Gruziýanyň we Ýewropanyň üsti bilen Ýewropa ýylda 10 mlrd kub metr azerbaýjan gazyny ibermekligi göz öňünde tutýar.
Ilkibaşda «Günorta gaz geçelgesi» taslamasy üçin esasy çeşme hökmünde «Şah Deňiz» azerbaýjan gazkondensatly ýatagyň ikinji tapgyryny özleşdirmegiň çäklerinde alynjak gaz göz öňünde tutulýar. Has soňrakky tapgyrlarda Hazar geçelgesindäki beýleki gaz çeşmeleri hem goşulyp biler.
Gaz Türkiýä we beýleki Ýewropa bazarlaryna Günortakawkaz gaz geçirijisini giňeltmek arkaly we Transanatoliý (TANAP) we Transadriatik (TAP) turba geçirijilerini gurmak arkaly eksport ediler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
16-njy iýunda Mary welaýatynyň dolandyryş merkezinde “Syýahatçylyk – parahatçylygyň ilçisi we gatnaşyklaryň çeşmesi” atly halkara maslahaty açyldy, oňa dünýäniň 20-ä golaý ýurdundan syýahatçylyk we dynç alyş ulgamynyň hünärmenleri gatnaşýar. Ispaniýanyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Rumyniýanyň, Bolgariýanyň, Çehiýanyň, Slowakiýanyň, Russiýanyň, Ukrainanyň, Türkiýäniň, ABŞ-nyň, Awstraliýanyň, Täze Zelandiýanyň, Ýaponiýanyň, Malaýziýanyň, Gazagystanyň, Hytaýyň, Pakistanyň, Eýranyň we beýleki ýurtlaryň wekilleri bu ýere ýygnandylar.
2015-nji ýylyň Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegine bagyşlanan çäreleriň maksatnamasyna laýyklykda guralýan maslahat, Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň bu pudagynyň ýurdumyzyň parahatçylyk döredijilik syýasatynyň we syýahatçylyk, işewür gatnaşyklary giňeltmek nukdaýnazaryndan halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek babatynda ösüşiniň strategiki maksatlaryna we wezipelerine bagyşlanýar.
“Mary” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda geçirilýän maslahatyň dabaraly açylyşynda bu duşuşygyň möhüm ähmiýeti nygtaldy, ol Türkmenistan bilen daşary ýurtlaryň dünýä syýahatçylyk pudagynda toplanylan tejribeleri we iň täze işläp taýýarlamalary alyşmaga hem-de özara hyzmatdaşlygy baýlaşdyrmaga we çuňlaşdyrmaga ýardam berer.
Çykyşlarda bellenilişi ýaly, Türkmenistanda bäsdeşlige ukyply syýahatçylyk toplumyny kemala getirmek biziň ýurdumyzyň daşary syýasy konsepsiýasynyň we durmuş-ykdysady syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Maslahata daşary ýurtly gatnaşyjylar öz çykyşlarynda dürli meselelere: Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk etmek, Türkmenistana syýahat etmäge isleg bildirýänleriň möçberlerini seljermek, bilelikdäki taslamalary we maksatnamalary guramak, şeýle hem hünär bilimi ulgamynda hyzmatdaşlyk ýaly meseleleriň giň toplumyna degip geçdiler.
Hususan-da, maslahatda BMG-niň Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň Ýewropa maksatnamasynyň utgaşdyryjysy Beka Jakeli, Ýaponiýanyň “JATA” syýahatçylyk agentlikleriniň assosiasiýasynyň wekili, Türkiýe Respublikasynyň Premýer-ministriniň Türk hyzmatdaşlyk we utgaşdyryjy agentliginiň wekili, Gyrgyz Respublikasynyň, Bolgariýanyň we Rumyniýanyň ugurdaş ministrlikleriniň ýolbaşçylary, Çehiýanyň Syýahatçylyk we sport akademiýasynyň, Russiýanyň Syýahatçylyk tehnologiýasy institutynyň, Ukrainanyň Poltawa söwda-ykdysady uniwersitetiniň, şeýle hem hususy syýahatçylyk, mahabatçylyk-marketing kompaniýalaryň wekilleri öz çykyşlarynda pudagyň öňünde durýan wezipeleriň giň toplumynyň üstünde durup geçdiler.
Türkmenistanyň ÝUNESKO-nyň işleri boýunça Milli toparynyň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň wekilleriniň giňişleýin maglumatlary maslahata gatnaşýan daşary ýurtly wekillerde uly gyzyklanma döretdi.
Maslahata gatnaşyjylar Mary welaýatynyň taryhy-medeni we ülkäni öwreniş muzeýine, Mary welaýat kitaphanasyna baryp gördüler, belli aýdymçylaryň we folklor-etnografiýa toparlarynyň gatnaşmagynda getirilen çykyşlara tomaşa etdiler, türki dünýäsi-2015-iň paýtagtynyň ajaýyp künjeklerine gezelenç etdiler.
Şu gün maslahat öz işini dowam eder. Onuň çäklerinde syýahatçylyk pudagynyň mümkinçiliklerini ýokarlandyrmakda taryhy ylmy-barlag işleriniň ähmiýeti, syýahatçylyk düzümleriniň ösdürilmeginiň ugurlary, syýahatçylyk hyzmatlaryna täzeçe çemeleşmeler ýaly meselelere garalar. Şeýle hem ikitaraplaýyn gepleşikleriň geçirilmegi göz öňünde tutulýar, olarda hyzmatdaşlygyň ugurlary we görnüşleri anyklaşdyrylar.
Bu çärelerden ozal bolsa, maslahata gatnaşyjylar üçin “Gadymy Merw” taryhy-medeni goraghanasyna we “Baýramaly” şypahanasyna gezelenç guralar.


text:
Türkmneistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň ministrliklerinde we edaralarynda maslahatlar geçirildi. Olar milli Liderimiziň 2-nji oktýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde şu ýylyň 9 aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri boýunça öňde goýan wezipelerini çözmek meselelerine bagyşlandy.
Gün tertibine ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň döwlet maksatnamalarynyň dürli ugurlary boýunça hormatly Prezidentimiziň görkezmelerini durmuşa geçirmek, döwletiň we jemgyýetiň durmuşynyň esasy ugurlary boýunça 2016-njy ýaly üçin meýilnamalary kesgitlemek bilen bagly meseleler hem girizildi.
Maslahatlarda Türkmenistanyň Prezidentiniň BMG-niň Durnukly ösüş boýunça duşuşygynda eden üstünlikli çykyşyna aýratyn üns berildi. Şonda ýurdumyzyň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin täze global gün tertibiniň maksatlaryny gazanmaga gönükdirilen netijeli teklipleri beýan edildi.
Maslahatlarda çykyş edenler ýurdumyzyň ähli ministrlikleriniň we edaralarynyň sazlaşykly gatnaşyklary göz öňünde tutýan iş maksatnamalary bilen tanyşdyrdylar.
Öňde boljak şanly seneleri—Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyny hem-de Bitaraplygynyň 20 ýyllygyny baýram etmek meseleleri maslahata gatnaşyjylaryň ara alyp maslahatlaşan möhüm meselesine öwrüldi. Bu seneleri türkmenistanlylar uly zähmet ýeňişleri bilen garşylaýar. Şunuň bilen baglylykda, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde, şol sanda metbugatda we teleradio ýaýlymlarynda eziz Watanymyzyň durmuşynyň ähli ugurlarynda ýetilen belent sepgitleri giňden beýan etmegiň iş meýilnamasy bilen tanyşdyryldy.


text:
Eide Ada soňky resmi saparyny gurady
Eide ilki Kipriň grek böleginiň lideri Nikos Anastasiadis soň bolsa DKTR-nyň Prezidenti Mustafa Akynjy bilen duşuşdy
Şweýsariýanyň Krans Montana şäherinde geçirlen Kipr gepleşikleriniň netijesiz tamamlanmagyndan soň BMG-nyň Baş sekretarynyň Kipr boýunça ýörite wekili Espen Bart Eide Ada soňky resmi saparyny gurady.
Eide ilki Kipriň grek böleginiň lideri Nikos Anastasiadis soň bolsa DKTR-nyň Prezidenti Mustafa Akynjy bilen duşuşdy.
Soňky resmi sapary hakynda metbugata beýanat beren Eide BMG-nyň Baş sekretarynyň Kipr boýunça ýörite wekili wezipesinden çekilýändigini emma Kipr meselesiniň çözülmegi baradaky tagallalara goldaw bermäge dowam etjekdigini aýtdy.
Eide “Kiprde iň dogry çözgüt federal çözgüt bolar” diýdi.
Norwegiýaly diplomat hormatyna berlen hoşlaşyk naharyna gatnaşdy.


text:
07.02.2018. Paýtagtymyzyň Halkara howa menziline ýörite ugur bilen Futbol assosiasiýalarynyň halkara federasiýasynyň (FIFA) hem-de sportuň şu görnüşi boýunça iri ýaryşlaryň däp boýunça hemaýatkäri bolup çykyş edýän “Coco-cola” kompaniýasynyň wekilleri geldiler. Myhmanlar 2018-nji ýylyň futbol boýunça dünýä çempionatynyň öňüsyrasynda geçirilýän dünýä boýunça aýlanyp çykmagyň çäklerinde, Ýer ýüzüniň futbola degişli baş baýraklarynyň birini — FIFA-nyň dünýä Kubogyny ilkinji gezek Türkmenistana getirdiler.
Her dört ýyldan nobatdaky dünýä çempionatynyň öň ýanynda Kubok ýurtlar we yklymlar boýunça “syýahat” edip, futbol janköýerlerine meşhur sylagy görmäge hem-de uly sport wakasyna dahyllydygyňy duýmaga mümkinçilik berýär.
Ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň, Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň, Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň, Milli olimpiýa komitetiniň ygtyýarly wekilleri myhmanlary garşylamaga ýygnandylar.
Soňra wekiliýet FIFA-nyň dünýä Kubogynyň resmi taýdan tanyşdyrylyşynyň geçiriljek ýeri bolan “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezine ugrady.
Myhmanlar ýolugruna baryşlaryna ak mermerli Aşgabadyň hem-de aýratyn-da, 2017-nji ýylyň sentýabr aýynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçirilen ýerine öwrülen Olimpiýa şäherjiginiň gözelliklerine ýokary baha berdiler.
“Aşgabat 2017” oýunlary hökmünde belli bolan bu ýaryşlarda türgenlerimiziň üstünlikli çykyşlary hem-de olaryň gazanan medallary Türkmenistany bütin dünýä diňe bir sport döwleti hökmünde däl, eýsem, onuň dostluk, doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna ygrarlydygyny we dünýä üçin açykdygyny görkezdi.
“Berkarar” söwda-dynç alyş merkeziniň girelgesinde futboluň köpsanly janköýerleri wekiliýeti şowhunly elçarpyşmalar bileen garşylady. Merkeziň aşaky gatynda, ýörite münberde FIFA-nyň dünýä Kubogy mynasyp orun tutdy.
Aşgabatda FIFA-nyň dünýä Kubogy görkezildi
07.02.2018. Paýtagtymyzyň Halkara howa menziline ýörite ugur bilen Futbol assosiasiýalarynyň halkara federasiýasynyň (FIFA) hem-de sportuň şu görnüşi boýunça iri ýaryşlaryň däp boýunça hemaýatkäri bolup çykyş edýän “Coco-cola” kompaniýasynyň wekilleri geldiler. Myhmanlar 2018-nji ýylyň futbol boýunça dünýä çempionatynyň öňüsyrasynda geçirilýän dünýä boýunça aýlanyp çykmagyň çäklerinde, Ýer ýüzüniň futbola degişli baş baýraklarynyň birini — FIFA-nyň dünýä Kubogyny ilkinji gezek Türkmenistana getirdiler.


text:
Eýranyň ýokary derejeli ýadro wekili Saeed Jalili bilen şu gün 1-nji oktýabrda geçýän duşuşykdan öň dünýäniň güýçli döwletleri ýadro programmasynyň üstüni doly açmagy, urany baýlaşdyrmak işini togtatmagy üçin Tährana görkezilýän gysyşy artdyrdylar.
Häzirki wagtda halkara jemgyýetçiligini aladalandyrýan zat – Eýranyň gizlin alyp barýan ýadro programmasy hem-de ol atom ýaraglaryny öndürmäge synanyşýar diýen gorky.
Ženewada Eýran bilen geçirilýän gepleşiklere ýolbaşçylyk edýän Ýewropa Birliginiň baş diplomaty Hawýer Solana: “Meniň garaşýanym we umydym: öz ýadro programmasynyň parahatçylykly programmadygy barada Tähranyň berjek wadasy” diýip, Solana aýdýar.
Bu gepleşiklere Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary – Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Fransiýa, Hytaý, Orsýet – şeýle hem Germaniýa gatnaşýar. Gepleşiklerde Eýran wekiline ilki bilen beriljek soraglar Tähranyň uran baýlaşdyrmak üçin ýene bir desgany gizlin guranlygy, onuň atom ýaraglary üçin ulanarlyk materiallary öndürýändigi barada bolar.
Halkara derejesinde ýazgaryldy
Bu ikinji desganyň bardygyny Tähran Atom Energiýasy Boýunça Halkara Agentligine öten hepde habar berdi. Bu desganyň gurulmagy halkara derejesinde ýazgaryldy: “Öz halkynyň energiýa bolan hajatyny ödemek üçin ýadro güýjünden peýdalanara Eýran hukukly. Ýöne bu desganyň göwrümi hem konfigurasiýasy parahatçylykly programma laýyk däl. Eýran hemme ýurtlaryň ýerine ýetirmeli düzgünlerini bozýar. Ol şeýdip, atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky ylalaşygy gorka goýýar, öz halkyny olara gerekli mümkinçiliklerden mahrum edýär, regionyň we dünýäniň durnuklylygyna hem dynçlygyna howp abandyrýar” diýip, prezident Obama aýtdy.
Eýran bolsa görnüp duran subutnamalara garamazdan, ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlar üçindigini gaýtalaýar. Ýurduň ýokary derejeli ýadro resmisi Ali Akbar Salehi Eýran öz suweren hukugy bar bolan zatlar barada beýlekilerden rugsat soramaz diýýär: “Umuman, aýdanyňda, ýaragsyzlanmak, atom ýaraglarynyň ýaýradylmazlygy – bular hemmeleri aladalandyrýan zatlar. Ýadro enjamlary, ýadro tehnologiýasy, parahatçylykly ýadro tehnologiýasy barada, bu zatlaryň hemmesi barada biz gepleşige taýyn. Ýöne öz suweren hukugymyz barada welin, gepleşik geçirmeris. Biziň Ženewada nygtajak bolýanymyz şol” diýip, Salehi aýdýar.
Orsýet bilen Hytaýyň pozisiýasy
Eýran uran baýlaşdyrmak işini togtatmadyk ýagdaýynda onuň garşysyna girizilen sanksiýalaryň güçlendirilmegini Orsýet bilen Hytaý goldarmykan?
Prezident Medwedew Ženewada öňegidişlik bolmasa, özüniň sanksiýalary goldamagynyň mümkindigini öten hepde duýdurdy. Ýöne bu nädereje bolar? Ol belli däl.
Käbir ekspertleriň aýtmagyna görä, Hytaýyň hem Eýranyň nebit-gaz senegatynda goýan maýalary bar. Sanksiýalaryň bulara zyýan ýetirmegi mümkin.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň Orsýet bilen gatnaşygy, hemişekisi ýaly, adaty ýagdaýa öwrülene meňzeýär, ýöne görnüp duran bir adatylyk hem ýok. Möhüm meseleleriň köpüsi gymyldysyz ýatyr.
19-njy oktýabrda, Ýewropa Bileleşigi bilen Orsýet arasynda Brýusselde geçen duşuşykdan soň Şwesiýanyň Daşary işler ministri Karl Bildt Ýewropa Bileleşiginiň Orsýet bilen gatanşygyny ösdürmek isleýändigini aýtdy: “Käbir meseleler, mysal üçin, Günorta Kawkaz barada aramyzda tapawutly garaýyşlar bar. Ýöne başga meseleleriň ençemesinde gatnaşykda öňe ilerläre zerurlyk we mümkinçiligiň bardygyny ikimiz-de görýaris”.
Moskwanyň alyp barýan aşa howply syýasy işlerine garamazdan, Orsýet öten ýyl Gürjüstana çozup gireli bäri, Ýewropa Bileleşigi onuň bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak barada tagalla baryny etdi. Taraplar geljek aý Stokgolmda ýene duşuşmakçy. Ýöne Ýewropa Bileleşiginiň diplomatlary Orsýetiň meýilsizdigine salgylanyp, bu duşuşykda hem bir uly öňe gidişligiň bolaryna garaşanoklar.
Moskwa täze Ýewropa Bileleşigi-Orsýet partnýorlygy ylalaşygy barada planlaşdyrylan gepleşikleri 16-njy oktýabrda goýbolsun etdi. Ol Dünýä Söwda guramasyna girjek diýip hem öňe omzap duranok.
Regional we global howpsuzlyk
Daşary işleri ministri Sergeý Lawrow dekabra planlaşdyrylan global klimat duşuşygynda Orsýetiň Ýewropa Bileleşiginiň ymtylýan ýokary maksatlaryny goldamaga meýilli däldigini duýduryp, gürrüňi regional we global howpsuzlyk aladalaryna syrykdyrdy: “Global gün tertibindäki möhüm meseleler barada Orsýet bilen Ýewropa Bileleşiginiň hyzmatdaşlygy Bileleşigiň ýüzbe-ýüz bolýan meselelerini çözmekde nädereje ilerleýşine, öňde bize garaşýan kynçylyklara we howplara berilmeli gaýtargylara nähili täsir edişine bagly”.
Şu ýylyň ýanwarynda Moskwanyň Ukraina berýän tebigy gazyny kesmegi netijesinde Ýewropada millionlarça adam agyr sowukda kynçylyk çekipdi. Lawrow bu iş indi gaýtalanmaz diýip, kepil geçmegi ret etdi. Ol Ýewropa Bileleşigine agza döwletlere wizasyz sapar etmäge orslara haçan rugsat ediljegini sorady.
Ýöne Bileleşigiň Daşary gatnaşyklar baradaky Komissary Benita Ferrero-Waldner bu babatda agza döwletleriň arasynda bu ýakynda ylalaşyga gelmek ähtimallygy ýok diýdi.
Wizasyz sapar Kreml üçin bir uly simwolik ähmiýete eýe. Şol sebäpden hem Ýewropa Bileleşigine agza döwletleriň birnäçesi muňa Moskwa gysyş görkezmek üçin iň gowy gural hökmünde garaýarlar.


text:
Eýranyň oppozisiýa lideri Mir Husseýin Musawi Birleşen Ştatlaryň diplomatlarynyň “WikiLeaks” internet saýty tarapyndan ýaýradylan hatlarynyň Eýranyň goňşy ýurtlardan barha beter çetleşýändigini görkezýändigini aýdýar.
Mir Husseýin Musawiniň bu barada ýaýradan düýnki beýanatynda prezident Mahmud Ahmedinejat hem tankyt edilýär we onuň syýasatynyň Eýrany sebitde gowuşgunsyz ýagdaýa salýandygy aýdylýar. Musawiniň beýanaty düýn onuň öz internet saýtynda peýda boldy.
Amerikan diplomatlarynyň gizlin hatlarynda Pars aýlagyndaky arap liderleriniň birnäçesiniň, şol sanda, Saud Arabystanynyň patyşasy Abdyllanyň hem Birleşen Ştatlary Eýranyň ýadro programmasyny togtatmak üçin oňa garşy harby çäre görmäge çagyrandygy aýdylýar.


text:
Tatarystanyň prezidenti Rustam Minnihanow 19-njy maýda Türkmenistandan, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ogly Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda gelen delegasiýany kabul etdi.
Türkmen delegasiýasy Kazanda “Russiýa – yslam dünýäsi: “Kazansummit-2017” atly Halkara ykdysady sammitiň IX mejlisine gatnaşýar.
Tatarystan respublikasynyň hökümet saýtynda berlen habara görä, Rustam Minnihanow Türkmenistanyň Tatarystan üçin hemişe strategiki hyzmatdaş bolandygyny aýdyp, türkmen we tatar halklaryny çuň taryhy kökleriň we ýygjam söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň baglanyşdyrýandygny nygtapdyr.
Serdar Berdimuhamedow 2016-njy ýylyň noýabrynda parlament deputatlygyna saýlandy we onuň daşary ýurt sapary barada türkmen metbugatynda habar berilmedi.


text:
Hazaryň kenaryndaky “Awazanyň” kongresler merkezinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bu ýere iş saparyna gelen özbek prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda gepleşikler geçirildi diýip, TDH habar berýär.
"Başa-baş" duşuşykda we delegasiýalaryň gatnaşmagyndaky gepleşiklerde türkmen-özbek hyzmatdaşlygynyň dürli meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylandygy habar berilýär.
Neşiriň maglumatyna görä, iki goňşy döwletiň ýolbaşçylary syýasy ugurdaky hyzmatdaşlyk, hususan-da halkara guramalarynyň çägindäki gatnaşyklar, şeýle-de sebitde we aziýa kontinentinde durnuklylygy we parahatçylygy pugtalandyrmak meselelerine üns beripdirler.
“Owganystandaky ýagdaýlary kadalaşdyrmak gepleşikleriň aýratyn bir temasy boldy” diýip habarda aýdylýar. Emma liderleriň bu meselede anyk nämäni maslahatlaşandygy we olaryň edil şu günki günde bu meselä näme üçin ýüzlenendigi anyklaşdyrylmaýar.
Şeýle-de prezidentler söwda-ykdysady, energiýa, transport-aragatnaşyk, ekologiýa meselelerinde hyzmatdaşlygy giňelmek barada maslahat etdiler.
Bu Özbegistanyň prezidentiniň goňşy ýurda ýakyn wagtda edýän ikinji saparydyr, ol öň Türkmenistanda mart aýynda bolupdy.


text:
Şu gün paýtagtymyzdaky “Ýyldyz” myhmanhanasynda žurnalistleriň hukuklary we borçlary boýunça iki günlük okuw maslahaty öz işine başlady. Ony ÝHHG-niň Türkmenistandaky Merkezi ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň goldaw bermeginde gurady.
Maslahatda “2016—2020-nji ýyllarda Türkmenistanda adam hukuklary baradaky hereketleriň milli meýilnamasyna” laýyklykda žurnalistler üçin ýörite okuwlary taýýarlamak we olary geçirmek meseleleriniň çäklerinde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek boýunça pikir alyşmalar boldy.
Okuw maslahatyny geçirmek üçin halkara bilermenler Branka Sesto (Horwatiýa) we Sergeý Çižkow (Russiýa Federasiýasy) çagyryldylar.
Ýöriteleşdirilen okuw sapaklaryna ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, metbugat we elektron neşirleriň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Milli institutyň, şeýle hem kazyýet edaralarynyň wekilleri gatnaşdylar.
Söz azatlygynyň halkara ülňüleri, gözleglere bolan hukuk, maglumat almak we olary ýaýratmak, pikiriňi erkin beýan etmek, resmi çeşmelerden maglumatlary peýdalanmak ýaly ugurlar boýunça hünär derejelerini ýokarlandyrmak meseleleri göz öňünde tutuldy. Mundan başga-da, daşary ýurtly bilermenler žurnalistika tejribesinde kazyýet maglumatlaryny ulanmak babatda tejribe alyşdylar.
Pikir alyşmalaryň dowamynda köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işiniň döwrüň talabyna we jemgyýetçilik-syýasy hem-de demokratik ösüşiň wezipelerine laýyk gelmelidigi bellenildi. Şeýle hem häzirki döwürde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň möhüm orun eýeleýändigini hasaba almak bilen, milli habar beriş serişdeleriniň işini yzygiderli kämilleşdirmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygy aýdyldy.
Maglumat giňişligini we häzirki zaman multimediýa tehnologiýasynyň ulanylyşyny giňeltmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýan Türkmenistanda milli Liderimiziň başlangyjy bilen amala aşyrylýan özgertmeleriň ähmiýeti yzygiderli ýokarlanýar. Şunuň bilen baglylykda, daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň tejribeleriniň ähmiýeti barada bellenildi.


text:
şu gün Aýatolla Hatami Tehraniň juma namazynyň hutbalarynda beren gürrüňlerinde Saud Arabystan Liwanyň durnuksyzlygyny we dartgynlylyga uçramagyny isleýändir diýmek bilen bütin jenaýatlarda şol sanda Siriýa, Yrak, Ýemen we Liwandaky jenaýatlarda eli bolan Arabystan indi Liwanyň premýer ministrni Al-Riýada çagyryp we öňden taýýarlanan haty onuň erkinde goýup wezipesinden kenara çekilmäge mejbur etmek bilen açyk tärde Liwanyň içeri işlerine gatyşyp durandyr diýip nygtady.
Tehraniň wagtlaýyn juma ymamy soňky wagtlarda ýüze çykan özgerişleri we bu ýurtdaky şazadalaryň tutulmaklaryny formalite hasaplap Arabystanyň mirasdüşeri Muhammet Bin Salmaniň Eýrana garşy aýdan gürrüňleri we haýbat atmalary amala aşyrylsa Eýran milletiniň berk gaýtawuly bilen ýüzbe-ýüz boljakdyr diýip yglan etdi.
Aýatolla hatami şeýle-de Yrak Kürdüstanynda geçirlen referendom arkaly täze ysraýylyň döredilmegi baradaky mekirli hiläniň şowsuzlyga uçranlygyna hem yşarat edip Yrak Kürdüstanynyň jogapkärleri ajy we şowuna bolmadyk tejribelerini ýaňadan gaýtalamany bitewi Yragyň milleti we döwleti bilen hemra bolmalydyrlar diýip nygtady.
Tehraniň juma namazynyň hatyby sebitde DAEŞ terrorçylaryny ýok etmek ugurda Siriýanyň we Yragyň goşun we halka güýçleriniň bitiren işleri babatly minnetdarlygyny bildirdi.


text:
Hormatly Gurbanguly Berdimuhamedow,
Siz 29-njy iýunda, 60 ýaşyňyzyň dolan gününde paýtagtymyzyň Arçabil etrabynda bina edilen “Gala” medeni-dynç alyş merkezini açdyňyz. TDH täze binanyň Köpetdagyň belent dag depeleriniň golaýynda, ajaýyp jülgede gurlandygyny habar berdi.
Bu merkez Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan gurlupdyr, emma onuň anyk eýesi kim, ýa-da bu kaşaň desga nähili serişdäniň hasabyna guruldy, bu zatlar aýdylmaýar. Ýöne onuň tutýan meýdany, ol ýerde gurlan kaşaň restoranlar, toý mekany we beýlekiler çykarylan çykdajynyň kiçir-girim bolmandygyny çaklamaga esas berýär.
Elbetde, ýurt ösen, adamlar gurply bolsa, ilat üçin gowy dynç alyş merkezleri gurulsa, begenmeli. Emma geliň açyk aýdalyň, häzir Türkmenistanda adamlaryň köpüsiniň ýadyna restoranda ýa “Awazadaky” myhamnhanalarda dynç almak düşýärmi?
Ikinjiden, bu dynç alyş merkezleri kimiň puluna gurulýar? Olar halkyň puluna gurulýarmy ýa aýratyn alnan adamlaryň ýatyran maýasynyň hasabyna? Hususy kärhana özüni ödemejek iş edermi?
Bellemeli ýeri, bu şunuň ýaly ýagdaýda gurulýan ilkinji dynç alyş merkezi hem däl.
Mysal üçin, “Bagtyýarlyk” söwda-dynç alyş merkezi, “Berkarar” söwda we dynç alyş merkezi, “Älem” medeni dynç-alyş merkezi we beýlekiler.
Bilýän adamlar bularyň halk puluna gurlandygyny aýdýarlar. Bulam owarram diýseň, olar haçan özüni ödär diýen sorag hem keserip dur. Sebäbi halkyň aglaba köpçüliginiň häzirki ýagdaýynda ol ýerlere baryp dynç aljak, söwda etjek adam juda az. Munuň sebäbini sizem bilýärsiňiz, bizem bilýäris: işleýän adamlaryň alýan aýlyklary juda az; işsiz bolsa örän kän.
Üstesine, işleýänleriň aýlyklary gijikdirilip berilýär, manadyň hümmeti peselýär, dollarda satyn alnyp, ýurda getirilýän harytlar, azyk önümleri, derman – hemme zat ýönekeý adamlaryň mümkinçiliginden has gymmat.
Şu ýagdaýy bilip, görüp durkaňyz, näme üçin yzly-yzyna dynç alyş merkezini açýarsyňyz? Ol merkezlerden peýda däl, zyýan bar, sebäbi olary saklamak üçinem pul gerek.
Hormatly Arkadag, haýyş edýärin, indi dynç alyş merkezlerini, gymmat myhmanhanalary, restoranlary, suwa düşülýän ýerleri däl, işlenýän ýerleri köpräk açsaňyzlaň!
Hormat bilen, işsiz raýat.


text:
Gaýynene diýlende her bir türkmen maşgalasynyň öýüniň gelşigi, törüniň bezegi, akylly, parasatly, süýji-lezzetli tagamlary bişirmegiň ussady, eli çeper, öý hojalygyny hemme tarapdan alyp barmagy başarýan, birnäçe çagany dogrup, ony ösdürip, il halar edip, terbiýeläp ýetişdirip, ogluny öýerip, gyzyny çykaryp, agtykly, uly maşgalanyň eýesi, durmuş kämilligini bolan zenan gözüň öňüne gelýär. Türkmen halkynyň köp gaýyneneleri, beýleki halklaryň gaýyneneleri bilen deňeşdirlende örän artykmaç, nusga alarlyk diýip hasap edýärin. Olar her bir oglunyň, gyzynyň durmuşyň haýsy "basgançakdadygyna" garaman bagtly, asuda, agzibir durmuşy ugrunda janlaryny aýaman el, gerek bolsa maddy kömeklerini bermäge çalyşýarlar. Ogullarynyň gelnini edil gyzy ýaly kabul edip, gerek ýerinde hojalyk işlerini ýerine ýetirmekde, çaga ösdürmekde, oňa terbiýe bermekde öz baý durmuş tejribesini paýlaşyp, gerek ýerinde bolsa hojalyk işlerini ýerine ýetirmäge kömekleşip, uly maşgalany agzybirlikde saklamany başarýarlar. Şular ýaly gaýyneneleriň gelinleri olaryň gadyryny bilip, edil eneli-gyz ýaly mähirli-mylakatly aragatnaşygy saklap we biri-birine duýgudaşlyk edip agzibirlikde ýaşaýarlar. Olar ýaly maşgalanyň daşyndan guwanýarsyň we höwes edýärsiň. Ýöne ýerden "gaýynly gelin-gapakly gazan" diýlip, gaýynenäniň öýüň gulply-açarydygyny görkezýän pähimler dörän däldir.
Ýöne gynansagam, kähalatlarda gaýynenäniň nädogry garaýşy we hereketi netijesinde maşgalada ýüze çykýan soraglary çözmekde kynçylyk we düşünişmezlik döreýän ýagdaýlary az bolanok.
…Ýaş ene çagasy syrkawlap, öýüne maşgala lukmanyny çagyrýar. Bir ýaşyna ýetmedik çagasynyň üç gün bäri syrkawdygyny we gyzdyrýandygyny, gyzgyny peseldiji dermanlaryň peýda bermeýändigini aýdýar. Lukman goşmaça soraglary berip we çagany hemmetaraplaýyn barlap, şol wagt gerek bolan lukmançylyk kömegini berýär. Ol çaganyň öýkeniniň sowuklandygyny, gijikdirmän hassahana bejergisini almalydygyny düşündirip, hassahana ýollanma ýazýar we gaýragoýulmasyz lukmançylyk kömegini çagyrjakdygyny aýdýar. Çaganyň ejesi öýde başga maşgala agzalarynyň ýokdugyny, olar gelenden soň gitjekdigini aýdyp, lukmançylyk kömegini çagyrmaklykdan boýun gaçyrýar. Gepiň gysgasy, çaga şol gün öýde galýar. Ertesi şol çaga agyr ýagdaýda gaýragoýulmasyz lukmançylyk gullugy bilen çagalar hassahanasynyň reanimasiýa bölümine getirilýär…
"Näme üçin wagtynda hassahana gelmediňiz?" diýen soraga, ýaş ene: "Gaýynenem göwnemedi" diýip jogap berýär.
Durmuşdan ýene bir mysal
…Aýal-gyzlar lukmanynyň kabul ediş otagynda lukmanyň uly möhletli göwreli zenanyň arzyny diňläp, gözegçilikden geçirip, wagtyndan öň dogma howpunyň alamatlarynyň bardygyny hem-de getirip biljek hogsanlyklaryny düşündirip, şol howpy aradan aýyrmak üçin hassahana ýollanma berende, göwreli zenan hassahana gitmekligi gaýynenesiniň göwnemejekdigini aýdyp, bejergiden ýüz döndürýär. Käbir şonuň ýaly ýagdaýlarda gelinleriň gaýyneneleri lukmanyň ýanyna gelip, lukmanyň jan edip düşündirişini diňlemän, diňlese-de düşünmedik bolup, "Biz hem göwreli bolup, näçe çaga dogurdyk, beýle zat ýokdy, Hudaý bardyr, Hudaý kömek eder" diýip, lukmana diýmesiz sözleri aýdyp, gelinlerine bejergi aldyrmanlygy sebäpli, göwreliligiň pajygaly ýagdaýlara getirýän halatlary az däl…
Eger bu ýagdaýlarda durmuş tejribesini toplan, köpi gören, parasatly gaýynene çagasy syrkaw gelnini ýa-da göwreli gelnini köşeşdirip, "hassahana gitmeli giýlen bolsa, gitmeli bolarda" diýip, wagtynda garşylyk görkezmän alada eden bolsa, bu ýagdaýlaryň netijesi gowulyk bilen gutarmaly ahyryn.
Lukmanlar "gaýnym goýbermedi", "spiral goýduranymy gaýnym bilmesin" diýen ýaly sözleri gelinlerden häli-şindi eşidýärler.
Gaýyneneleriň getirýän käbir negatiw täsirini durmuşdaky başga ýagdaýlary nazara almanyňda-da, diňe lukmanlaryň gündelik işinde ýüzbe-ýüz bolýan şular ýaly mysallary näçe getirseň, getirip oturmaly.
Bu ýagdaýlary okanyňdan soň, sorag yzyna sorag gelip çykýar. Näme üçin gelinleriň, esasan hem öýdeş gelinleriniň çözmeli meselesini gaýyneneleri çözmäge çalyşýar? Bolmasa gelnini, ogluny, agtygyny gaty gowy görüp, olara gereginden artyk hossarlyk edýärmikä? Biziň mysallarymyzda gaýynene ýaş çaganyň, ýagny agtygynyň, göwreli gelniniň garamatyny öz üstüne alýar. Näme üçin ýokarda görkezilen gerekli pursatlarda gelinleriň öz aladalaryny çözmäge ygtyýarlary ýok? Hany, gaýynenäniň ogly-çaganyň kakasy, göwreli gelniň adamsy? Näme üçin gaýynenäniň ogly näsag çagasynyň, göwreli gelniniň garamatyny çözmekde gapdalda dur? Ol ejem oglumyka? Ogly işlimi? Ýa-da ogly, gelni gaty ýaş bolup, öz çözmeli soraglaryny ejeleriniň çözerine garaşýarlarmykan? Biziň türkmençiligimizde şeýle bolmalymyka? Şeýle ýagdaý gadymdan gelýän adatmyka, ýazylmadyk düzgünmikä?... Soraglary näçe dowam etseň, edip oturmaly.
Hawa, taryhymyzdan bilşimiz ýaly, maşgala haýsy gatlaga degişli bolsa-da, geçmişde halkymyzyň maddy-hal ýagdaýynyň üpjünjiliginiň pes, durmuşyň agyr döwründe, durmuş nogsanlyklaryny ýeňil çözmek üçin, uly maşgalanyň hemme agzalary: ogullary, gelinleri, agtyklary, ýuwurjy, baldyz bir maşgala bolup ýaşapdyrlar. Maşgalanyň içinde we daşynda bolup geçýän durmuş meselelerine, çözülmeli soraglara beýleki agzalaryň pikiri diňlense-de, diňe gaýynene-gaýynatanyň ygtyýary bolup, maşgalanyň agzibirligine, abraýyna şolar jogapkär bolupdyrlar. Şol döwrüň durmuşynyň ajysyny we süýjüsini başlaryndan geçiren, agyr durmuşda taplanan, pähimli gaýyneneleri durmuşy kynçylyklary agzibirlikde, akylly-başly çözmäni başarypdyrlar. Maşgalanyň gelinleri agyzlary ýaşmakly, sylag-hormat üçinmi ýa-da çekinjeňlikdenmi geplemäge ygtyýarlary bolmandyr. Şonuň üçin hemme zada-gowy zatmy ýa-da erbetmi kaýyl bolup ýaşapdyrlar. Ýöne süri agsaksyz bolmaz diýilşi ýaly, zannyýaman, adamkärçiliksiz, husyt gaýyneneler hem bolupdyrlar. Ol gaýyneneler gelinlerini şeýle zalymlykda saklapdyrlar. Gelin görgüliler agyr süteme çydaman, hemişelik ruhy dartgynlylygyň netijesinde bejerip bolmajak ruhy kesellere we beýleki agyr kesellere duçar bolupdyrlar. Bu ýagdaýlar agyr ýaşaýşyň alamatly döwründe, geçmişde bolan zatlar, biziň günlerimizde şular ýaly gaýyneneler ýokdur diýip tama edýärin.
"Her döwür, bir döwür" diýlip ýöne ýerden aýdylanok. Wagtyň geçmegi bilen döwür üýtgeýär. Ykdysadiýet ösýär, ylym-tehnika ösüp, ýokary derejede kämilleşýär, döwrüň adamlarynyň, esasan hem ýaşlarynyň aň-düşünjesi, dünýä, durmuşa garaýşy, oňa talaby döwrüne görä üýtgeýär. Olar köp ýerde ulularyň pikiri bilen ylalaşanoklar. Hany biziň döwrümizde uly hojalygyň gelinleriniň hemmesini bir hojalykda ýaşatjak bolup gör! Olary agzibirlikde saklamak örän kyn düşer. Her maşgalanyň özbaşdak bolup, durmuş meselelerini, öz kynçylyklaryny özleri özüçe çözesi, isleýişleri ýaly ýaşaslary gelýär. Ýöne seredip otursak, maşgalanyň durmuşy meselesini gaýynenäniň çözmesi nesilden-nesile geçip, şu günlere ýetip, mysallarymyzdan görnüşi ýaly, biziň günlerimizde-de dowam edýär. Iki-ýeke gaýyneneler öz güýçlerini harçlamaga iş-güýmenje tapman, maşgalany öz "eliniň içinde" saklap, ogluna-gelnine diýenini etdirip we öz pikirini dogry hasaplap, ýaşatjak bolup çalyşýarlar. Maşgalanyň gündelik durmuşyndaky ýüze çykýan meseleleri, agtyklaryny nähili ulaltmak, terbiýelemek, hatda nesil öndürme meselesine çenli gatyşýarlar. Şeýdip ol gaýyneneler özlerini ýaramaz tarapdan görkezýärler. Pikir edip göreliň. Her adama (gaýynenä, ogluna, gelnine) durmuş bir gezek berilýär. Kämillige ýeten ogul-gyz maşgala gurmaly, nesil öndürip, terbiýeläp ýetişdirip, ýaşamaly, jemgyýetimize öz goşandyny goşmaly, mahlasy her ýaş maşgalanyň özi öz maşgalasynyň taryhyny döretmeli. Şonuň üçin hem gaýynene kämil ogluna, gyzyna özbaşdak ýaşamaga ýol bermeli. Goý, ogly gelni bilen, gyzy giýewsi bilen durmuş ýoluny agzybir özbaşdak geçip, ýaşamany öwrensinler. Dogry, gerek ýerinde, sorasalar maslahat, kömek berip, ýalňyşlaryna düzediş bermeli. Onsoň hem belläp geçişimiz ýaly, Allatagalla her adama bir gezek ýaşamaga ömür berýar. Gaýynene-de ýaşamaly ahyryn. Ýöne nebsimiz agyrsada, biziň häzirki türkmen gaýynenelerimiziň köpüsi özleri üçin ýaşap bilenoklar. Olar çendenaşa zähmetsöýerliligi, aladaçyllygy (kiçikä-kiçi çagalarynyň, ulalansoň uly çagalarynyň, agtyklarynyň aladasy) bilen beýleki halklaryň gaýynenelerinden tapawutlylykda ýaşap, maşgalasyna çendenaşa howandarlyk edip hem-de maşgalanyň maliýe ýagdaýyna öz goşandyny goşmaga çalyşýarlar. Şeýdip saglyklaryny ýitirýärler, keselländen soň keselçilik bilen göreşmeli bolýar. Ol bolsa lezzetli durmuş däl. Türkmen gaýyneneleri! Durmuşda özüňiz üçin hem ýaşajak boluň!
Gürrüň gowy, ýagny hakyky gaýyneneler hakynda gitdi. Bu gaýynenelere hormat, hem şöhrat! Olaryň öňünde başymyzy egýäris.
Ýöne durmuşda ogluny gelninden gabanyp, gelni bilen basdaş gaýyneneli maşgalalar hem bar. Bu mowzuk bolsa eýýäm başga gürrüňdeşligi talap edýär.
P. S. Hormatly okyjylar! Ýazylanlar meniň şahsy pikirim bolup, olary beýan etmek bilen, men göwne degmegi maksat edinmän, müňlerçe türkmen gaýyneneleriniň durmuş tertibini üýtgetmäge synanşyk etdim. Makalada keserip duran soraglara öz pikir-garaýşyňyzy ýazarsyňyz we öz durmuş tejribäňiz bilen paýlaşarsyňyz diýip tama edýärin.


text:
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk ylmy-barlag institutynyň alyp barýan işinde kesgitleýji boldular. Köp ýyllaryň dowamynda hut şu institut gurluşygyň ylmy-kadalaşdyryjy binýadyny işläp düzmek we kämilleşdirmek boýunça Türkmenistanda esasy edara bolup durýar.
Institutyň işgärleri kadalaşdyryjy resminamalary, ylmy işläp düzmeleri, emeli teýkaryň gurluşy boýunça binalara we desgalara ýetirilýän seýsmiki täsiri azaltmaga mümkinçilik berýän hödürnamalary işläp taýýarlamak we gurluşyk tejribesine ornaşdyrmak bilen meşgullanýarlar. Olaryň hakyky işe ukyplylygynyň we ulanyş hiliniň fiziki taýdan könelme derejesini ýüze çykarmak bilen, gurluşyk konstruksiýalarynyň tehniki ýagdaýynyň barlagyny üstünlikli geçirýärler, şeýle hem gurluşyk obýektleriniň, şol sanda Türkmenistanda gurulýan awtomobil ýollarynyň hiline gözegçilik etmegi amala aşyrýarlar.
Paýtagtyň ähli ýol-ulag infrastrukturasyny kämilleşdirmekligiň geljekdäki işleri barada Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk YBI-nyň «Asfalt materiallary» barlaghanasynyň müdiri Sapargeldi Gylyjow gürrüň berýär:
- Awtomobil ýollarynyň gurluşygy boýunça Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça amala aşyrylýan işler diňe bir döwlet we hususy jogapkär kärhanalar däl, eýsem daşary ýurt kompaniýalary tarapyndan hem durmuşa geçirilýär.
Döwlet baştutanynyň hususy telekeçilige berýän goldawynyň netijesinde soňky ýyllarda ýollaryň we köprüleriň gurluşygynda ýerli döwlet we hususy kärhanalaryň paýlary köpeldi. Şu günki günde hususy kärhanalar islendik çylşyrymly awtoýollary taslama etmegi we gurmagy ýokary hilli we öz güýçleri bilen amala aşyrýarlar.
Paýtagtda awtomagistrallary uly möçberde döwrebaplaşdyrmak, awtomobil köprülerini, ýol çözülişlerini, ýerasty pyýada geçelgeleri gurmak, inžener-kommunikasion ulgamlaryny çalşyrmak we hereketiň döwrebap howpsuzlyk ulgamlaryny ornaşdyrmak ýaly işler dowam etdirilýär. Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň ýol-ulag infrastrukturasynyň ähli awtomagistrallary we obýektleri hem hili boýunça, hem ýol hereketiniň howpsuzlyk şertleri boýunça ýokary halkara standartlaryna laýyk gelmelidirler diýip, birnäçe gezek nygtaýar. Arçabil şaýoluny – şu döwürde türkmen paýtagtynyň «ýüzüni görkezýän» dünýä derejesindäki awtobany täze taryhy eýýamyň aýdyň nyşanlarynyň biri hökmünde doly aýtmak bolar.
Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk YBI-nyň alymlary we hünärmenleri biziň ýurdumyzdaky ähli awtoýollaryň we şäherara awtotrassalaryň gurluşygynyň hiline yzygiderli gözegçilik edýärler. Bu ugurda maksada gönükdirilen işleri geçirmek bilen, biziň işgärlerimiz innowasion tehnologiýalardan we öňdebaryjy dünýä tejribesinden ugur alýarlar. Biziň ýurdumyzda häzirki wagtda ýol gurluşygynda ýol örtükleri hökmünde asfaltbeton örtükler giňden ulanylýar.
Şeýlelikde, asfalt örtükleri örän berk we suw syzdyrmaýan, gyzgyn howada bolsa, ýylylyga çydamly bolmalydyr we uzak wagtlap öz häsiýetlerini ýitirmeli däldir, konstruksiýasy ýarsan wagtynda, ýagny şekili üýtgän ýagdaýynda ýarylmaly däldir, çökme halatynda ýa-da seýsmiki hadysalar bolanda bolsa, ýarylyp jaýryklar emele getirmezden we opurylmazdan deformirlenmelidir. Häzirki wagtda asfaltbeton garyndysyny taýýarlamak üçin çagyldan, çägeden we bitumdan durýan kompozision gurluşyk materiallaryny peýdalanýarlar. Bu düzümi düzüjilerden her biriniň hili degişlilikde asfaltbetonyň hilini, netijede bolsa, awtomobil ýollarynyň hilini kesgitleýär. Ondan başga-da, onuň häsiýetleri Türkmenistanyň klimatyny (howa şertlerini) nazara alyp, ulag serişdeleriniň hereketiniň şertlerine laýyk gelmelidir.
Asfaltbetonyň iň möhüm komponentleriniň (goşundylarynyň) biri toz-dolduryjy bolup, ol iki wezipäni ýerine ýetirýär – bu çägesow-çagylly karkasyň boşluklaryny doldurmak we mineral esasyň dykyzlygyny ýokarlandyrmak. Dolduryjy nebit bitumy bilen garyşdyrylan ýagdaýynda berk berkidiji madda emele gelýär, ýagny ol çägäniň we çagylyň dänesini dykyz we berk monolite birleşdirýän ýelim bolup durýar. Asfaltbetonyň önümçiliginde Ruhabadyň, Abadanyň we Berekediň känlerinde işlenip taýýarlanylýan çagyly peýdalanýarlar. Asfaltbeton garyndysynyň ikinji düzüjisi çägelerdir. Türkmenistan – bu şular ýaly gurluşyk materialyna baý ýurtdyr. Onuň hili mineral-petrografik düzümi, şol sanda düzüminde toýunsow-tozansow bölejikleri saklaýanlygy, dykyzlygy, göwrüm (dökülen) agramy, süzüjilik ukyby, çyglylygy we düzümindäki organiki garyndylary bilen kesgitlenilýär.
Mineral tozy dolduryjy hökmünde asfaltbetonyň berkligini ýokarlandyrýar, emma şonuň bilen birlikde hem onuň döwlenligini (portlugyny) artdyrýar, şonuň üçin mineral tozunyň garyndydaky düzümi diňe asfaltbetona kadaly dykyzlygy we berkligi bermek üçin ýeterlik, örän az derejede bolmalydyr. Düzüminde mineral tozy artykmaç bolan ýagdaýynda örtükleriň süýşmeklige durnuklylygy çalt peselýär. Bu ýollaryň gurluşygynda esasy material bolup durýar. Onuň esasy ulanylýan ýeri – asfaltbeton zawodlarynda asfalt taýýarlanylýan ýerde mineral toz bitumyň berkidiji we ýelmeşegen ukybyny ýokarlandyrýan dolduryjy hökmünde hyzmat edýär. Bitumyň köp bölegini özüne siňdiriji ösen üstüniň netijesinde mineral tozy asfaltbetona zerur bolan häsiýetleri, ýagny mehaniki berkligi, çeýe we maýyşgak deformasiýalara ukyplylyk berýär, bu bolsa ýol örtüginiň hilini gowulandyrýar, onuň hyzmat ediş möhletini artdyrýar we ulanyşda ep-esli tygşytlylyk berýär.
Hekdaşlardan ýa-da dolomit jynslardan öndürilen tozyň birnäçe gowy artykmaçlyklary bar – ol bitum bilen oňat örtülýär we galtaşma üstde birnäçe himiki birleşmeleri emele getirýär, olar suw bilen eremeýärler we asfaltbetonyň hyzmat ediş möhletini ýokarlandyrýar, şeýle hem berkligi we ýylylyga çydamlylygy boýunça görkezijilerini gowulandyrýar. Bütin dünýäde bu günki gün tehnologiki proses galyndysyz ekotehnologik ulgam hökmünde meýilleşdirilýär. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow: “daşky gurşawy goramak, tebigy baýlyklary köpeltmek, Watanymyzyň mundan beýläk gülläp ösmegi üçin olary aýawly peýdalanmak – geçirilýän döwlet syýasatynyň esasy maksatlary” diýip nygtaýar. Senagatda esasy önümi almak bilen bir hatarda köp mukdarda galyndylar hem bar, ýagny bu galyndylaryň gaýtadan ulanylmak zerurlygyny döredýär. Mysal üçin, Gyzyl-Gaýa ýatagynyň gumdaşlary peýdalanylanda gaýtadan işlenilýän çig malyň diňe 20-40 göterimi taýýar önümi – ak kaolini çykarýar, galan bölegi bolsa, galyndylary – ýuwlan kwars çägesini düzýär, ol asfaltbeton garyndysynyň ýokary hilli çägesow düzümi hökmünde hödürlenýär.
Biziň institutymyzyň alymlary mineral goşundylaryň häzirki wagtda Türkmenistanda ulanylýan asfalt garyndylaryna edýän täsirini barlaýarlar. Asfaltbetonyň hilini ýokarlandyrmakda olaryň tutýan orny örän ähmiýetli, sebäbi nebit bitumyny berk asfalt maddasyna öwürmäge mümkinçilik berýär – ýelime meňzeş bolup, ol örtükleriň biziň howa şertlerimizde örän wajyp bolan süýşmeklige durnuklylygyny çalt peseldip, çägäniň we çagylyň dänesini dykyz we berk monolite birleşdirýär. Biziň alymlarymyzyň bu ähli işläp düzmeleri asfaltbetona berklik bermäge, onuň hyzmat ediş möhletini 15-20 ýyla çenli artdyrmaga awtomobil ýolunyň ulanyşynda ep-esli tygşytlylygy almaga mümkinçilik berýärler. «Аsfalt materiallary» barlaghanasy zerur bolan barlaghana abzallary we enjamlary bilen enjamlaşdyrylyp, olar bilen alymlar we hünär derejesi ýokarlandyrylan hünärmenler işleýärler. Bilimlerini we ussatlygyny kämilleşdirmek üçin ýaş hünärmenlere uly üns berilýär. Asfaltbeton garyndysynyň parametrlerini (häsiýetlerini), olary almaklygyň usullaryny öwrenmek bilen, biz özümiziň mundan beýläkki düýpli ylmy barlaglarymyzy ýol gurluşygy boýunça täze tehnologiýalary işläp düzmeklige gönükdirdik.
Bu gün Türkmenistanda awtomobil ýollarynyň gurluşygy özüniň inžener-tehniki parametrleri boýunça halkara standartlaryna (ülňülerine) laýyk gelýär, ýagny ýük göterijilik ukyby, hereketiň tizligi, ýokary seýsmika çydamlylyk we beýleki tehniki häsiýetnamalary göz öňünde tutulýar. Häzirki zaman ýol-ulag infrastrukturasy döwletiň üstünlikli ösüşiniň aýrylmaz we wajyp faktorydyr.
«Нейтральный Туркменистан» gazeti
2017-nji ýylyň 8-nji noýabry
©Seýsmiki Taýdan Durnukly Gurluşygyň Ylmy-Barlag Instituty


text:
Gerekli önümler: 260-300 g un, 200 g şeker, 150 g margarin ýada mesge, 1 ýumurtga, 2 nahar çemçesi alma şiresi, 100 g şokolad, 2 g owradylan dalçyn, 1 gap kakao, 200 g pyrtykal ýada dürli miweleriň mürepbesi, 3-4 sany köke, 10 g şeker tozy, 100 g süýt, 1 gap hamyr tozy, maňyz.
Margarini ýumşatmalyda, gabarýança çalmaly. Ýumurtga bilen şekeri garmaly. Şekeri eränsoň, çalnan margariniň üstüne guýup garmaly. Soňra onuň üstüne alma şiresini guýup, önümler alyşýança çalmaly. Kakao, süýt hem-de şekerden şokolad kremini taýýarlamaly.


text:
2002-nji ýylyň Gadyr gijesine gabat yglan edilen günä geçişde 16 müňden gowrak tussag azatlyga çykan bolsa, bu gezek, 2017-nji ýylyň Gadyr gijesine gabat yglan edilen günä geçişde türkmen türmesinde 1029 tussagyň sany kemeldildi.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 16-njy iýunda geçiren hökümet maslahatynda, Gadyr gijesi mynasybetli, nobatdaky günä geçiş kararyna gol çekdi diýip, TDH habar berýär.
Geçen ýylyň dekabrynda, Bitaraplyk güni mynasybetli bolan günä geçişde 561 türkmen raýaty azatlyga goýberilipdi. Emma Berdimuhamedow 2016-njy ýylyň oktýabrynda, Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramy mynasybetli, iş kesilen raýatlaryň 1523-siniň günäsini geçipdi.
Türkmen metbugaty ýurtda jenaýatçylygyň ösüşi ýa tesişi hakynda kän maglumat bermeýär. Şol bir wagtda, günäsi geçilýän adamlaryň gaýtadan jenaýata baş goşuşy ýa goşmaýşy, bu meseldäki sanlar we görkezijiler barada hem maglumat berilmeýär.
Azatlygyň ýurt içindäki çeşmeleriniň maglumatlaryna görä, soňky 20 ýylda türmä basylýan ýa garşysyna jenaýat işi gozgalyp, para berip gutulmaga mejbur bolýan adamlaryň sany azalmaýar. Mundanam başga, günä geçişlere düşmekde hem paranyň az rol oýnamaýandygy aýdylýar.
Saparmyrat Nyazowyň ýurdy dolandyran ýyllarynda, az hem bolsa, jenaýatyň azalýandygy barada gürrüň edilerdi, ýagny prezident bu barada şol wagtky baş prokuror Gurbanbibi Atajanowa sorag bererdi we ol jenaýatyň barha azalýandygyny tassyklardy.
Şol bir wagtda, S.Nyýazow hyryn-dykyn bolan türmeleri ýeňletmek üçin ýylda müňläp adamy, şol sanda neşe söwdagärlerini hem azatlyga goýbererdi.
Aýdaly, metbugat maglumatlaryna görä, 2002-nji ýylyň noýabrynda, Gadyr gijesine gabatlanyp geçirilen günä geçişde 16 müňden gowrak tussag azatlyga goýberildi.
G.Berdimuhamedowyň bu gezekki Gadyr gijesine gabat gol çeken kararyna laýyklykda, iş kesilen türkmenistanlylaryň 1029-sy mundan beýläk jeza çäresini çekmekden boşadylýar. Şol bir wagtda, günäsi geçilen tussaglaryň Jenaýat kodeksiniň haýsy maddalary esasynda günäli tapylandygy we jeza möhletleriniň näçe bölegini türmede geçirendigi, şeýle-de günäsi geçilýän tussaglaryň haýsy ýaşlardaky raýatlardygy barada hiç hili maglumat berilmeýär.
Emma muňa derek, ozalky günä geçişlerde bolşy ýaly, prezident Berdimuhamedow kanun goraýjy gurluşlaryň ýolbaşçylaryna günäsi geçilenleriň ýakyn wagtda maşgalalaryny gowuşmagy üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Şeýle-de ol, eden jenaýatyna ak ýürekden toba eden adamlaryň yhlasly zähmet çekip, günälerini ýuwmaklary we ýurtda alnyp barylýan gerimli işlere goşant goşmaklary üçin, işe ýerleşdirilmegini tabşyrdy.
Welaýat, şäher we etrap häkimlerine mundan öňki günä geçişlerde hem şeýle tabşyryklar berlerdi. Ýöne türkmen hökümeti ozalky tussaglaryň işe ýerleşdirilişi, olaryň näçesiniň soň işsizlik zerarly gaýatdan jenaýata baş goşuşy we beýlekiler hakynda maglumat bermeýär.
Azatlygyň ýerli çeşmeleriniň berýän maglumatlaryna görä, ýurtda sud edilmedik, türmä düşmedik adamlaryň arasynda hem işsiz kän we işe ýerleşmek üçin talap edilýän paranyň möçberi ykdysady kynçylyklar agyrlaşdygyça köpelýär.
Adynyň aýdylmazlygyny soran ynamdar çeşmäniň sözlerine görä, “türme ilatynyň günä geçişler esasynda yzygiderli azaldylmagy bir tarapdan, olaryň maşgalasy üçin begençli, emma ikinji tarapdan, işsizler ilatynyň yzygiderli köpeldilmegi bolup durýar”.
Şeýle-de çeşme azat edilen tussaglaryň türmedäki orunlarynyň bir-iki aýa ýetmän tussagdan doldurylýandygyny aýtdy, emma Azatlyk bu diýilýäni resmi çeşmeler arkaly tassykladyp ýa inkär etdirip bilmedi.
ABŞ-nyň "Türme syýasaty inisiatiwasy" toparynyň maglumatlaryna görä, Türkmenistan ilatynyň jan başyna düşýän tussaglarynyň sany boýunça, Birleşen Ştatlardan soň, dünýäniň 170 ýurdunyň arasynda ikinji ýerde durýar.
Eger Birleşen Ştatlarda her 100 müň adama 693 tussag düşýän bolsa, Türkmenistanda her 100 müň adama 583 tussag düşýär.
Mundan öň Türkmenistanyň sebitde ilat sany boýunça iň kän tussagly ýurtdygy barada habarlar çykypdy. Şol bir wagtda Türkmenistan iň kän günä geçiş yglan edýän ýurtlaryň biri hökmünde tanalýar we türkmen türmelerine garaşsyz synçylaryň baryp görmegine rugsat berilmeýär.
Halkara hukuk toparlary Türkmenistany, halkara borçnamalaryna eýerip, wyjdan bendileri we syýasy tussag hasaplanýan adamlary azat etmäge ýa olaryň işlerine gaýtadan, açyk sudda seretmäge, şeýle-de ýiten hasaplanylaýn tussaglar barada maglumat bermäge çagyrýarlar.


text:
Ellerde döreýän agyrylar köplenç halatdarda bir taraplaýyn, haýsy hem bolsa bir elde ýüze çykyp durýan ýagdaýdyr. Bu ýagdaýda agyry tutuş elleriň özünde, käwagt haýsy hem bolsa bir böleginde peýda bolýar. Bu bolsa eliň myşsalarynyň aşa dartgynlylygy we uzak wagtlap bir ýagdaýda oňaýsyz şertde işlenilende ýüze çykyp bilýändir.
Şeýle hem köp ýagdaýlarda elleriň ýumşak we süňk dokumalary şikeslenmä sezewar bolagan bolýar. Islendik ýagdaýda yzygiderli barlag-anyklaýyş çärelerini geçirip, agyrynyň sebäbini anyklamak hökmandyr.
ELDE DÖREÝÄN AGYRYLARYŇ SEBÄPLERI
Elde döreýän agyrylar biziň mümkinçiliklerimize ýaramaz täsir edip, hereketlerimiziň çäkli bolmagyna, oňaýsyzlyga getirýär. Elde döreýän agyry alamatlarynyň has köp sebäpleri höküminde:
► Boýun we egin myşsalarynyň ýiti mioziti;
► Oňurgara birikmeleriniň kadaly ýagdaýdan süýşmegi;
► Protruziýa ýa-da boýun-döş oňurgara disklerde inginiň ýüze çykmagy bellenilip bilner.
Bu ýagdaýlar aýratyn hem bir elde tutuş agyry alamatlaryny döredýän sebäplerdir.
Aşakdaky ýagdaýlarda agyry esasan çigin töwereklerinde bolýar we ýokary ýa-da aşak taraplara hem ýaýrap bilýar: boýun, pilçe, döş kapasasyna we ş. m.
→ Pilçe-çigin periartriti;
→ Çigin bognunyň artrozy we artritleri;
→ Çigin bognunyň damarlarynyň zeperlenmegi ýa-da gysylmagy netijesinde gan aýlanşygynyň bozulmagy;
→ Ýürek näsazlyklary.
Agyry alamatlarynyň tirsekde, bilekde, penjede, barmaklarda bolmagynyň sebäpleri:
⇒ Tirsek bognunyň artrozlary we artritler;
⇒ Tirsek bognunyň bursit we epikondilitleri (bognuň bölekleriniň sowuklamagy);
⇒ Goşar sindromy – köplenç sag eliň goşarynda, bilek-tirsek bognuna aşa agram düşmegi netijesinde döreýär. Esasan hem kompýuter bilen köp wagtlap işleýän adamlarda ýüze çykýar;
⇒ Bogunlaryň şikesi;
⇒ Newrologik keselleri we ş. m.
Eldäki agyry bilen birlikde döreýän goşmaça alamatlar:
♦ çişler;
♦ barmaklaryň gurşmagy;
♦ beden gyzgynlygynyň ýokarlanmagy;
♦ myşsalaryň gowşaklygy;
♦ deriniň gyzarmagy.
Elde döreýän agyrylary anyklamak
Adatça ellerde döreýän agyrynyň sebäbini anyklamak aňsat hem düşmeýär. Ilkinji nobatda ýaşaýyş üçin howply bolan ýürek kesellerini, oňurgalaryň şikeslerini, boýun-döş oňurgara ingilerini aradan aýyrmalydyr. Düzgün boýunça bu ýagdaýlary anyklamak üçin rentgen, EKG, kompýuter tomografiýasy ýaly anyklaýyş usullary kömek edip biler.
Goşmaça anyklaýyş usullary bedendäki autoimmun ýagdaýlary we ýokanç-sowuklama hadysalary anyklap biler. Artritleriň, rewmatizmiň barlygy çaklanan halatlarynda ganyň ýörite barlaglaryny geçirmek talaba laýykdyr.
Bejergisi
Ilkinji nobatda agyrynyň sebäbini aradan aýyrmalydyr. Şeýle hem bolsa, güýçli agyrylarda lukmanlar alamatlary nazara alyş bejergä ýüz urmaly bolýarlar – bu agyrsyzlandyryjy, sowuklama alamatlaryny peseldiji we dokumalaryň iýmitlenmesini gowlandyryjy derman serişdeleridir. Owkalama usullarynyň hem oňat peýda berýändigini belläp geçmeklik ýerliklidir.
Elde döreýän agyryda tolkun-urgy bejergisi (TUB).
Tolkun-urgy bejergisiniň ilkinji seansyndan soň zeperlenen ýerde çişler we agyry alamatlary aýrylýar. Doly tapgyrlaýyn bejergisi ötüşen sowuklama hadysasyny we zeperlenen süňk-bogun ýerlerini kadalaşdyrýar. Zeperlenen ýerdäki dokumalarda gan aýlanyş ýeňilleşýär. Tolkun urgy bejergisini şikeslenmeden we operasiýadan soň döreýän agyrylarda hem ulanyp bolar. Uzak wagtlap gipsli ýa-da Ilizarowyň enjamynda bolan ellerde dikeldiş-sagaldyş çäreleri geçirlende hem tolkun-urgy bejergisi gowy netije berýändir. Tolkun-urgy bejergisi sport lukmançylygynda peýdalanylýan has oňaýly usullaryň biridir. Bu usul türgeniň tiz wagtdan kadaly ýagdaýa gelip, täzeden türgenleşige girişmegi üçin amatlydyr.
Elde döreýän agyrylaryň öňüni almak üçin:
► sagdyn fiziki hereketjeňligi saklama;
► bogunlary üşetmekden we sikeslendirmekden ägä bolma;
► zähmet we dynç alyş düzgünleri ýerine ýetirme;
► iýýän iýmitiňize üns bermek WAJYPDYR.
ELLERIŇ GURŞMAKLYGY
Diýseň köp duşýan alamatlaryň biri bolup, bozulma ýa-da kadaly ýagdaýda elleri iýmitlendirýän damarlaryň uzak wagtlap gysylmagy netijesinde döreýän häsiýetdir. Gurşmaklyk beýleki alamatlar bilen utgaşyp gelip, ulgamly näsazlyklar dörän ýagdaýynda howsala döredýändir.
Elleriň gurşmaklygynyň sebäpleri
Eliň duýujylygyna täsir edip, gurşmaklyga getirip biljek sebäplerden aşakdaky ýagdaýlary belläp geçmek bolar:
► Boýun oňurgasynyň osteohondrozy – oňurga ýiliginden çykyp ellere jogap berýän nerw süýümleriniň gysylmagy netijesinde onuň gurşmagy bolup biler. Şeýle gysylma elleri gan bilen üpjün edýän damarlarda hem ýüze çykýändyr.
► Bedeniň oňaýsyz ýagdaýda bolmagy – bu ýagdaýda elleriň damarlarynyň mehaniki gysylmagy netijesinde dokumalaryň gan bilen üpjünçiligi bozulýar we gurşma getirýär. Eger bu ýagdaý uzaga çekse, dokumalaryň ölmegi bilen yzyna gaýtaryp bolmajak çynlakaý bozulmalaryň döremegine sebäp bolup biler.
► Goşar sindromy – belli bir kärde işleýän toparlara häsiýetli bolan bu ýagdaý esasan hem sazandalarda, kompýuter bilen işleşýän adamlarda, suratkeşlerde, sürüjilerde ýüze çykýandyr. Uzak wagtlap goşarlary hereketlendirip işlemeli bolýandyklary üçin eli sazlaýjy nerwiň gysylmagy, ýadamagy bilen baglydyr.
► Gan damarlarynyň geçirijiliginiň bozulmagy – oňurgara ingileriniň ýa-da süňk ösüntgileriniň oňurga arteriýasyny basmagy, gan damarynyň içinde aterosklerotiki ýasmajyklaryň döremegi, gan lagtalarynyň döremegi we başga howply ýagdaýlar.
► Reýno keseli – elleriň gan bilen üpjün edijiligine jogap berýän kiçi gan damarlarynyň hereketleriniň bozulmagydyr. Bu kesel üçin maýda damarlaryň yzygiderli we wagtal-wagtal gysylmagy netijesinde elde gurşmaklygyň we sowuklygyň peýda bolmagy häsiýetlidir.
Näsazlyk ýagdaýlaryny anyklamak
Lukmanyň wezipesi gurşmaklygyň sebäbini anyklamakdyr. Şeýlelik bilen, oňurga-süňk ulgamyndaky näsazlyklary aradan aýyrmak, ýürek-damar kesellerini ýüze çykarmak, hünär bilen bagly döräp biljek ýagdaýlary anyklamak birinji nobatda durýandyr. Reýno keselinde alamatlar iki elde hem birlikde döreýandir, şeýle hem bu kesel nesilleýin geçijidir. Bu keselde gurşmaklyk, deriniň sowamagy, guraklyk we agarmagy bilen bilelikde ýüze çykýandyr. Damarlaryň gysylyp giňäp durmagy netijesinde deriň reňki ak-gyzyl bolup üýtgäp durýandyr.
Oňurgalaryň osteohondrozynda doly we dogry anyklaýyş usullaryň biri rentgen we ýadro-magnit-rezonans skanirlemesidir. Bu usulda onurgara diskleriň ululygyna, bar bolan osteofitlere – süňk ösüntgilerine, oňurgara ingilerine gözegçilik edip bolýar.
Elleriň gurşmagynyň bejergisi
Elleriň gurşmagynyň bejergsiniň esasy maksady dokumalaryň gan bilen üpjünçiligini gowlandyryp, iýmitlenişini dikeltmekdir. Şu jähtden ugur alyp, bejergi bilen esasan ýerli gurşýan bölege täsir etmeklik ýerliklidir:
► Manual (el bilen) täsir etmeklik – ganyň az barýan ýerlerinde gan aýlanşygy gowlandyryp, myşsalary, bogunlary gowşadýar, gysylýan gan we nerw damarlarynyň dartgynlylygyny peseldýär.
► Fizioterapiýa – gurşýan ýerde dokumalaryň iýmitlenmegini gowlaşdyrýar, gyraky gan aýlanşy işjeňleşdirýär. Elektro we fonoforez täsir etmeleri şikeslenen ýere derman serişdeleri ulanmaklyk bilen birlikde bellenilýär. Mikrotolkunly, lazer bilen bejergi, ultrases usullary täsirli bolmak bilen dokumalaryň gan aýlanşygynyň ýokarlanmagyna itergi berýär.
► Bejeriş maşklary – hereket ediş kynçylyklaryny aradan aýyrmak, myşsalary we bogunlary berkitmek üçin netijelidir. Bu usulda ulanylýan işjeň hereketlilik netijesinde gan üpjünçiligi hem kadalaşdyrylýar.


text:
12-nji noýabrda paýtagtymyzyň Sergi köşgünde Türkmenistanyň Bilim ministrligi, Sport baradaky döwlet komiteti hem-de Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralýan «Bilim we sport Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe» atly halkara sergisi hem-de ylmy maslahat açyldy. Bu barada «Туркменистан: золотой век» elektron gazeti habar berýär.
Däp bolşy ýaly, okuw ýylynyň gyzgalaňly döwründe guralýan halkara sergi Türkmenistanyň bir bitewi dünýä bilim giňişligine girmegine, ýurdumyzyň daşary ýurt bilim we sport edaralary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge, dünýäde sagdyn durmuş ýörelgesini hem-de hünär ussatlygyny ýaýmaga, ýurdumyzda we daşary döwletlerde okatmagyň ugurlarynyň hem-de görnüşleriniň köpdürlüligi hakynda ýaşlary habarly etmäge ýardam edýär.
Bilime we sporta bagyşlanan halkara maslahat
12-nji noýabrda paýtagtymyzyň Sergi köşgünde Türkmenistanyň Bilim ministrligi, Sport baradaky döwlet komiteti hem-de Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralýan «Bilim we sport Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe» atly halkara sergisi hem-de ylmy maslahat açyldy. Bu barada «Туркменистан: золотой век» elektron gazeti habar berýär.


text:
Kitap türkmen döwletiniň ulag ulgamynyň demir ýol pudagynyň häzirki gününiň ýaýbaňlandyrylan fotosynyň görnüşinde bolup, bu ugurda gazanylan uly üstünlikler örän aýdyň şöhlelendirilýär.
Türkmenistanyň demir ýol ulgamynyň ösüşi ykdysadyýetde döwrebaplaşdyrylan öňegidişlige itergi berýär, ýurduň geosyýasy bähbitlerini üpjün etmek wezipelerine gönüden-göni täsir edýär. Türkmenistanyň ulag aragatnaşyklarynyň geoykdysady mümkinçiligini açyp görkezmek milli bähbitleri durmuşa geçirmekde hem-de halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmekde möhüm orun tutýar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulgam dörediji bu pudagyň ösdürilmegine berýän uly ünsi demirýol ulgamyny köptaraplaýynlygyň hem-de ygtybarlylygyň, gatnawyň özüne düşýän gymmatynyň pes ýagdaýynda hem-de Türkmenistany iri logistika merkezine öwürmek üçin çäk mümkinçilikleriniň bolmagynda ýükleriň ähli görnüşlerini daşamaga ukyplylygyň tapawutlandyrýandygy bilen şertlenendir. Munuň özi Ýewropa—Aziýa gatnawynyň esasy magistral ýollaryny birleşdirip biler.
Içerki we dünýä bazarlaryna harytlaryň çalt hem-de netijeli öňe ilerledilmegini üpjün etmäge mümkinçilik berýän ýokary guramaçylykly ulag ulgamynyň bolmagy ýurduň bazar ykdysadyýetini ösdürmegiň, onuň önümçilik - tehniki binýadyny hem-de eksport düzümlerini artdyrmagyň esasy şertleriniň biridir. Şu maksatlar bilen döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň häzirki zaman ulag-logistika düzümini kemala getirmäge gönükdirilen birnäçe iri taslamalaryň başyny başlady.
Bu taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagy, olaryň durmuşa geçirilişiniň depgini täze neşiriň sahypalarynda aýdyň beýan edilýär.Ol täze demir ýollaryň düýbi tutulan, köpri gurluşyklaryň, täze menzilleriň hem-de beketleriň gurluşyk ýerlerinden, hereket edýän magistrallardan, depolardan, dürli tehniki, hojalyk hem-de durmuş maksatly desgalardan we beýleki ýerlerden fotosuratlaryň iki ýüz töweregini özünde jemleýär. Şöhratly işleriň hem-de amala aşyrylan özgertmeleriň bu ýylýazgysynda demirýol pudagyny ösdürmek boýunça geçilen uly ýoluň esasy tapgyrlary hem-de onuň geljegi, iň ajaýyp ýatda galan wakalar beýan edilýär.
Şunda fotosuratlaryň mazmuny örän köp dürli we köptaraply ýerleşdirilipdir. Munuň özi bu pudakda özgertmeleriň depgini, onuň kärhanalarynyň hem-de düzümleriniň işleriniň dürli ugurlary barada doly düşünje almaga mümkinçilik berýär.
Fotoalbom üçin baý maglumatlar tutuş ýurdumyz boýunça toplandy. Şu maksat bilen hemme künjeklere baryldy. Şunuň bilen baglylykda suratlary düşüreni agzamak ýerliklidir — ol ýaş fotohabarçy, Türkmen döwlet medeniýet institutynyň talyby Süleýman Çaryýew. Neşir taslamasynyň bezegi Maksim Papanowa degişlidir. Onuň ýerine ýetiren bezeg hem-de düzmek işleriniň netijesinde pikir kitap görnüşinde tanyşdyryş häsiýetine eýe boldy.
Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrligi taslamanyň başyny başlaýjy bolup çykyş edip, dörediji toparyna ýazuw işleri üçin zerur bolan hemme maglumatlary berip, şeýle hem fotokamera bilen uly pudaklaýyn hojalygyň ähli ýerlerinde bolmaga mümkinçilik döretdi.


text:
Konferensıanyń basynda bas bankir ekonomikalyq ahýal týraly aıtyp berdі.
«Jyl basynan berі ınflasıanyń tómendeýі baıqalady. Qazіr ınflasıa kórsetkіshі 6,8 paıyz. Bul bıylǵy ınflasıa dálіzіne (5-7 paıyz) sáıkes kelіp otyr. Altyn valıýtalyq rezervterіmіz 3,2 paıyzǵa, ıaǵni 31,7 mlrd dollarǵa jettі. Ulttyq qor aktıvіnіń kólemі 58,3 mlrd dollarǵa jettі. Qazaqstanda teńge ótіmdіlіgі shamadan artyp tur. Qysqa merzіmdі nottardy paıdalanýdyń arqasynda onyń kólemі 4 trln teńgege jettі. Quraldar boıynsha tabys tómendep keledі, nottar boıynsha tabystylyq 4,02%»,- dedі Aqyshev.
Bas bankır teńgenіń ahýaly týraly da aıtyp óttі.
«Jyl basynan berі teńge 4 paıyzǵa nyǵaıǵan. Teńgege suranys qańtarda artty. EDB qańtar aıynda 830 mlrd teńge kólemіnde nesıe bergen. Nesıe boıynsha paıyzdyq kórsetkіsh 14,7%-ǵa jettі»,- dedі Danıar Aqyshev.


text:
Geldi sogap bilen türkmen iline,
Köñül genji,halk halaty oraza.
Päkleniš kalplara ,ýoldur pällere,
Heññamlaryñ sahawaty oraza.
Dostlar dogan bolar, doganlar hem dost,
Ýürekler bir bolar,mähir artar has,
Kalplarymyza dolar çog läleli ýaz,
Köññülleriñ nagšy-haty oraza.
Tañrynyñ bendesi erkiñ emrinde,
Erk tanapy sabyrly gul elinde,
Ruhy belent mydam Aršyn deñinde,
Sežde etmiš hak ymmaty oraza.
Doga-dileg kylyp saba -säherde,
Adam ogly kalbyn päklär bu ilde,
Tañra tagzym eder alkyšly bende,
Köññülleriñ šasy,tagty oraza.
Tañra ynanalañ durky daýanar,
Ruhy melhem bilen güýç-kuwwat alar,
Netin päkläp,Aršyñ deñine galar,
Haktagallañ hemaýaty oraza...
Orazañyz kabul bolsun mähriban adamlar..
- Türkmenistan Halkara Nowruz gününi — Milli bahar baýramyny garşylady
- Eýranyň döwleti Aşgabat döwletinden Hazar deňizinde ýüze çykan hadysa barada açyklama bermegini isledi
- Seýed hasan Nasrollah: Liwan Hezbollasynyň parlament saýlawlaryna gatnaşmagyndan maksat ýurdy ösdürmekdir
- Arabystanyň mirasdüşeri bilen Amerikanyň senatorlary bilen geçiren gepleşikleri
- Eýranly iki balykçy Türkmenistanyň serhet sakçylary arkaly öldürildi
- Gasemi:sebitiň howpsyzlygy bütin ýurtlaryň arkadaşlygy bilen miýesser bolýar
- Kabulow:Orsýet,Eýran we Hytaýa basyş bermek Amerikanyň Owganystanda yzarlaýan maksadydyr
- Ärdogan: Türkiýäniň harbylary Afrine girendirler
- Eýranyň prezidenti Omanyň daşary işler ministri bilen duşuşdy
- Tehran-Daşkendiň gatnaşyklarynyň ösdürilmegi
oraza aýy
Geldi sogap bilen türkmen iline,


text:
Alty hepde içinde uly beýniniň ýarymtegelekleriniň beýleki beýni bölekleri bilen deňeşdirilende olara görä tiz ulalýar. Düwünçejik özbaşdak we dowamly hereketler etmäge başlaýar. Beýle hereket adaty nerw-myşsasynyň peýda bolmagyna itergi bermek üçin gerek. Düwünçejigiň agzynyň töweregine galtaýmasy onuň kellesiniň refleksli yza çekilmegine sebäp bolýar.
Gulagyň daş görnüşi belli Şekile gelip başlaýar. 6 hepdäniň içinde limfositler bolan bagyrda gan öýjükleri emele gelip başlaýar. Ak gan öýjükleriniň bu görnüşi immuna sistemasynyň ösmeginiň esasy serişdesidir. Dem alyşda ulanylýan esasy muskul diafragma 6 hepdede emele gelýär. Indi içegäniň bir Bölegi wagtlaýyn göbegiň içine girýär. Bu adaty prosesse fizilogiki Gryžä emelegelme diýilýär, ol garyn boşlugynda başga ösüş organlarynyň çägine gelmegi üçin ýer taýýarlaýar. 6 hepdede el aýasy inçejik ýalpak görnüşe gelýär.
Eýýäm 6 hepde 2 günden soň Beýni impulslary peýda bolýar. Çaganyň emjeginiň Uçjagazlary onuň doly gursagy emele gelmezinden döşüň öň iki gapdalyndan ösüp başlaýar. 6 ½ hepdä çenli çaganyň tirsekleri emele gelip, barmaklary biri-birinden aýrylyp we eli hereket edip başlaýşyny görmek bolar.
Süňkleriň kämilleşmegi Süňkleşme diýlip atlandyrylýar, ol egniň we äňiň ýokarky hem aşakgy süňklerinden başlaýar. 7 hepdä çenli çagada synçgylawugyň emele gelmegini,
şeýle hem aýak hereketlerini duýmak mümkindir. 4 kameraly ýürek doly tamamlanýar. Şeýlelikde, ýürek ortaça bir Minutda 167 gezek urýar.
7 ½ hepden uly adamlardaky ýaly ýürek impulslaryny görmek mümkin. Zenanlarda 7 hepdeden Ýumurtgany görmek mümkin.
7 ½ hepdeden gözüň reňkli bardajygy emele gelýär we göz gabagynyň aktiw ösüş döwri başlaýar. Barmaklar biri-birinden aýrylyp, diňe aýak süňkiniň esasyna birigýär. Indi eller Hem aýaklar ýaly birigip bilýär.
Şeýlelikde dyz bogunlary hem birigýärler.
Daşky görnüşi :https://www.ehd.org/resources_bpd_illustrated.php?page=8&language=95
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (ilkibaşda)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (0 -4 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4 – 6 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6 – 8 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8-nji hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8 – 12-nji hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (3-4-nji aý)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4 – 6-nji aý)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6-nji aý -dogluş )
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Saglyk |


text:
ÝÜREGIŇ DOGA KEMÇILIGI HOWPLUMY?
Hormatly okyjy!
Alynýüregara germewiň defekty doga kemçilik bolup, ol ýüregiň dogabitdi kemçilikleriniň arasynda duş gelme ýygylygy boýunça ikinji orny eýeleýändir. Ýürek kemçiliginiň bu görnüşi sag we çep alynýüregi çäklendirýän germewde doga deşigiň barlygy bilen häsiýetlendirilýär. Deşigiň ululygy we ýerleşýän ýerine baglylykda keseliň geçiş alamatlary hem köpdürli bolup biler. Deşikli germew ganyň çepden saga gaýtadan zyňylmagyna getirýär. Ýüregiň her bir gysylmasynda ganyň bir bölegi yzyna – sag alynýürege düşüp, ýüregiň sag kamerasynyň we öýkeniň dolmagyna getirýär. Çünki olaryň üstünden öň öýkeniň üstünden bir geçen ganyň köp mukdary ýene geçirilmeli bolýar. Şol sebäpden öýken damarlarynda hem durgunlylyk emele gelip, adamynyň öýken sowuklamasyna (pnewmoniýa) köp sezewar bolmagyna getirýär. Ondan başga hem, şeýle ýürek kemçilikli dogan çagalarda deri örtükleriň solgunlylygy, demgysma, gowşaklyk, fiziki ösüşiň yza galmagy, ýürek urmalaryň ýygylygynyň üýtgemegi ýaly alamatlar ýüze çykyp biler. Ýöne germewdäki deşigiň uly bolmadyk halatlarynda adamy hiç alamat biynjalyk etmän hem, ol bu kemçilik barada köp ýyllardan soň hem bilip biler.
Biynjalyk edýän alamatlar esasan hem mekdep ýaşly çagalarda, köp halatlarda 20 ýaşdan soň hem ýüze çykýar.
Alynýüregara germewiň defekty dine hirurgiki usul bilen bejerilýär.Hirurgiki bejergi germewdäki deşigi tikmäge ýa-da oňa ýüregiň daşyny örtýän "torbadan" – perikarddan alnan bölek bilen "ýama" goýmaga gönükdirilendir. Häzirki wagtda hirurgiki operasiýa geçirmeden başga-da, deşigi saýawan görnüşli abzal – okklýuderm bilen ýapma usulyny hem ulanýarlar. Her usulyň ulanylmagy üçin ýörite görkezmeler bellenilendir. Hirurgiki bejergi üçin öýkende durgunlylyk alamatlarynyň güýjemegi, dowamly ýürek ýetmezçiligi, näsagyň fiziki mümkinçilikleriniň çäklenmegi esasy görkezmeler bolup durýandyr.
Siz hatyňyzda bu ýürek kemçiliginiň ilkinji gezek näçe ýaşyňyzda anyklanylandygy we biynjalyk edýän alamatlar barada maglumat bermänsiňiz. Size ýagdaýyňyza, ýaşyňyza, barlagyň netijelerine baglylykda bejergi we soňky gözegçilik tertibi barada maslahat almak üçin kardiohirurg lukmanyna ýüz tutmagy maslahat berýärin.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.


text:
GADYRLY MUŞDAGYMYZ!
Sen öz saglygyň, maşgalaň, garyndaşlaryň we öz halkyň saglygy barada alada edýän bolsaň, biz bilen hyzmatdaşlyk etmäge çagyrýarys. Eger bize goşulmaga islegiň bar bolsa:
1. Web saýty ýaýratmaga ýardam ber! Web saýtyň www.saglyk.org salgysyny dostlaryňa, joralaryňa, tanyşlaryňa iber, öz halaýan saýtlaryňda ýerleşdir.
2. Makalalaryň soňunda pikiriňi beýan et, teswir galdyr! Seniň pikirleriňi bilmek biziň uçün öran wajyp. Bu diňe biz üçin däl, eýsem tutuş jemgyýet üçin hem wajyp bolup, onuň ösmegine, kuwwatlanmagyna ýardam berer. Sebäbi hakykat pikir alyşmalarda, paýhasly çekeleşiklerde döreýändir!
3. Lukman bolsaň ýa-da lukmançylygyň islendik çäginde işleýän bolsaň, biz bilen öz pikirleriňi paýlaş, garaýyşlaryňy beýan et! Biz ökde lukmanlaryň, gaýratly hünärmeleriň gözleginde! Eger özüňi gyzyklandyrýan temadan ýazylan makalany bize hödürlesiň, biz ony çap etmäge taýýar. Saýt bilen hyzmatdaşlygyň düzgünleri bilen şu salgyda tanşyp bilersiň. Saýt sahypasy üçin makala ýazýanlar ýa-da ony barlaýanlar üçin maslahatlary bolsa şu salgyda tapyp bilersiň.
4. Tölegli maslahatlary bermek we hyzmatdaşlyk etmek üçin, lukmançylygyň durli ugurlarynda işleýan lukmanlary gözleyaris!
5. Peýdaly guramalaryň, lukmançylygyň we saglygy goramagyň çäklerinde işleýän guramalaryň (rus ýa-da iňlis dillerinde) salgylaryny bilýän bolsaň, olary biziň bilen paýlaş! Biz olary web saýtda "Web salgylary" diýlen ýerde görkezeris.
6. "Maşgala Saglygy" hem-de "Amaly gollanma: Daşky Gurşaw we Adam Saglygy" atly kitaplary öz dost-ýarlaryňa, joralaryňa, dogan-garyndaşlaryňa ýetirmäge kömek et!
"Maşgala saglygy" 2010-njy ýylda terjime edildi. Bu kitaby nirede satyn alyp bolýandygy barada ençeme soraglar saýtyň administrasiýasyna gelip gowuşýar. Ýöne, gynansak-da, biziň okyjylarymyz üçin bu kitabyň diňe elektron görnüşi elýeterdir. Eger seniň joraňyň, dostuňyň ýa-da dogan-garyndaşyňyň interneti ýok bolsa, sen bu kitaby saýtdan diske geçirip, olara sowgat berip bilersiň. Sebäbi köp keseller sowatsyzlykdan, keselleri nädogry kesgitlemekden, keselleriň öňüni alyş çäreleriň geçirilmeýänliginden döreýär. Eger sen öz ýakynlaryňyň saglygy barada alada edýän bolsaň, bize bu kitaby ýaýratmaga kömek et!
"Amaly gollanma: Daşky Gurşaw we Adam Saglygy" kitaby 2013-nji ýylda terjime edildi. Bu kitapda adam saglygynyň we daşky gurşawyň ýagdaýynyň özara näderejede baglydygy beýan edilýär. Saýtyň işgärler topary bu kitap seniň üçin, dost-ýarlaryň, joralaryň üçin örän peýdaly diýip hasap edýär. Eger sen dost-ýarlaryň, joralaryň saglygy barada alada edip, saýtyň işine ýardam bermek isleýän bolsaň, onda bu kitaby hem diske geçirip, olara sowgat berip bilersiň.
7. Siz öz hak-hukuklaryňyzy bilyaňizmi? atly bölümde öz durmuş tejribäň barada ýaz, teswir galdyr.
Bu saýt seniň üçindir! Şoňa görä-de, biz seni haýsy maglumatlaryň gyzyklandyrýandygyny, tolgundyrýandygyny bilmek isleýäris. Biz öz saýtymyzy gowudan-gowy etmäge hemişe ymtylarys. Yöne bu maksada ýetmek üçun, bize seniň pikirleriňi bilmek, biziň bilen hyzmatdaşlyk etmegiň gerek.
Öz soraglaryňy Sorag-Jogap bukjasyna iberseň, tejribeli lukmanlar saňa jogap bererler. Teklipleriňi we pikirleriňi bolsa Bu email salgysy spamlardan goranýar. Görmek üçin JavaScript Administrator tarapynyň doly işleýişi üçin hökman işletmeli bolarsyňyz. elektron poçtasyna iberip bilersiň.
Biz bilen hyzmatdaşlyk etmegiňe sabyrsyzlyk bilen garaşýarys!


text:
Habarlar 1 march 2018
Sport
Türkmenistanyň ýygyndysy hokkeý boýunça dünýä çempionatynyň üçünji diwizionynda üstünlik gazandy
Biziň ýygyndymyz we ýer eýeleri soňky oýna iň gowy görkezijiler bilen geldiler – olaryň her biri BAE-niň we Kataryň toparlaryndan üstün çykyp, 6 utuk gazandylar.
Ykdysadyýet
Aşgabatda Eýran Yslam Respublikasynyň önümleriniň sergisi açyldy
Şu gezekki foruma gatnaşmak üçin Aşgabada EYR-nyň senagat, magdanlar we söwda ministri Mohammad Şariatmadariniň baştutanlygynda ýolbaşçylardan we 60-dan gowrak kompaniýalaryň wekillerinden ybarat wekilçilikli topar Aşgabada geldi. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň öňden gelýän hyzmatdaşlary, dürli ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygyň köpýyllyk tejribesine eýe bolan işewürler bar. Sergä gatnaşyjylaryň aglaba bölegi üçin bu sergi ýurdumyzda öz önümlerini görkezmek, türkmen kärdeşleri bilen geljekde bilelikde işlemegiň ...
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geneşiniň mejlisi
Ilki bilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ý.Berdiýew garalýan döwürde ýurdumyzyň goranyş ukybyny pugtalandyrmaga we Milli goşunyň kuwwatyny güýçlendirmäge gönükdirilen toplumlaýyn harby özgertmeleriň çäklerinde durmuşa geçirilýän anyk çäreler, şeýle hem Belent Serkerdebaşymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Resmi habar
Birnäçe döwletler bilen Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara toparlarynyň düzümi tassyklanyldy
Türkmenistan bilen Fransiýa Respublikasynyň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň we Fransiýa Respublikasynyň arasyndaky Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-fransuz toparynyň Türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.
Resmi habar
5-16-njy martda Awazada “Hazar deňzi – durnukly ösüş we dolandyryş” atly okuw maslahaty geçirler
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligine we Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasyna okuw maslahatyny talaba laýyk guramagy we geçirmegi üpjün etmek tabşyryldy.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Eýranyň senagat, magdanlar we söwda ministrini kabul etdi
Myhman wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, ähli türkmen halkyna abadançylyk we gülläp ösüş baradaky arzuwlaryny beýan eden Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň döwlet Baştutanymyza aýdan mähirli salamyny ýetirdi. Nygtalyşy ýaly, Eýranda ägirt uly kuwwata eýe bolan depginli ösýän Türkmenistan bilen däp bolan dostlukly gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň XIV ýöriteleşdirilen sergisine we türkmen-eýran işewürler maslahatyna gatnaşyjylara gutlagyny iberdi
Öz gözbaşyny müňýyllyklardan alyp gaýdýan doganlyk türkmen-eýran gatnaşyklarynyň taryhy iki ýurduň özara bähbitli hyzmatdaşlygy üçin ygtybarly esas bolup hyzmat edýär. Häzirki döwürde Türkmenistanda amala aşyrylýan ykdysady özgertmeleriň netijesinde, kuwwatly pudaklar kemala gelýär we döwrebap kärhanalar gurulýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan öz harytlaryny dünýä we sebit bazarlaryna ibermekde eýranly işewürler bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmäge gyzyklanma bildirýär.


text:
Iň täzeler
- Kabulow:Orsýet,Eýran we Hytaýa basyş bermek Amerikanyň Owganystanda yzarlaýan maksadydyr
- Ärdogan: Türkiýäniň harbylary Afrine girendirler
- Eýranyň prezidenti Omanyň daşary işler ministri bilen duşuşdy
- Tehran-Daşkendiň gatnaşyklarynyň ösdürilmegi
- Larijani:Eýranyň raketa meselesi barada gepleşik geçirilmez
- Aragçi: bilelikdäki komissiýada Amerikanyň garşysynda bir meňzeş garaýyşa gulluk edildi
- merkezi Aziýa ýurtlaryň başlyklary terrorizme garşy göreşmek barada maslahat geçirdiler
- Eýran, Orsýet we Türkiýäniň daşary işler ministrleri Astana maslahatynyň soňky beýannamasyny çykardylar
- Aýatolla Ymami Kaşani: duşmanlar Eýrana urgy urmagyň yzyndadyrlar
- Baku maslahatynyň bilelikdäki dört taraplaýyn beýannmasy
Syýasy synlar
Thursday, 03 November 2016 19:48
Prezident Berdimuhamedow çilim alyp-satarlaryndan dynmagy talap edýär
Wednesday, 02 November 2016 17:22
Russiýanyň we Türkmenistanyň prezidentleri çözülmedik meseleleri maslahatlaşdy
Saturday, 29 October 2016 17:05
Türkmenistan ,Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblasty bilen gatnaşygyny ösdürýär
Wednesday, 21 September 2016 19:31
Türkmenistanyň resmi delegasiýasy ÝHHG-nyň adam hukuklary konferensiýasynda çykyş etdi
Friday, 02 September 2016 16:54
Türkmenistan mekdeplerde 10 ýyllyk okuw düzgünine dolanmaga taýýarlanýar
Wednesday, 17 August 2016 18:47
Dollaryň gymmatlamagy ýokarkylara ýakyn gurluşyk kompaniýalarynyň ýitgi çekmegine getierer
Monday, 15 August 2016 23:38


text:
7 Haziran 2016 Salı
Türkmenistanyň Prezidenti Wideoşekilli Iş Maslahatyny Geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri bilen göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Onuň barşynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň, ýurdumyzyň sebitlerini we paýtagtymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň meselelerine garaldy.
Ilki bilen göni aragatnaşyga Ahal welaýatynyň häkimi E.Orazgeldiýew çagyryldy. Ol welaýatdaky işleriň ýagdaýy, Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde geçirilen işleriň netijeleri hakynda, şeýle hem milli Liderimiziň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisinde galla oragyny öz wagtynda hem-de guramaçylykly geçirmek boýunça öňde goýýan wezipelerini ýerine ýetirmek boýunça geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Häkim welaýatyň etraplarynda gowaçalara ideg etmek boýunça ýaýbaňlandyrylan agrotehniki çäreler, şeýle hem çagalaryň tomusky dynç alşyny göwnejaý geçirmekleri üçin döredilýän şertler barada hem hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýerlerde galla oragynyň barşyna berk gözegçilik etmek, bu işler üçin zerur bolan ähli serişdeler hem-de önümçilik enjamlary bilen üpjün etmek barada tabşyryk berdi, şol enjamlaryň bökdençsiz işlemegi bu möhüm oba hojalyk çäresini üstünlikli geçirmäge ýardam berer.
Milli Liderimiz howanyň yssy döwründe ekerançylyk meýdanlarynyň ýeterlik suw bilen üpjün edilmegine, ýangyn howpsuzlygynyň, hususan-da, bugdaý meýdanlarynda ýangynyň öňüni almak işlerine aýratyn üns bermegiň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz çagalaryň tomusky dynç alşyny guramaçylykly hem-de gyzykly geçirmegiň welaýatyň ýolbaşçylarynyň esasy aladalarynyň biri bolmalydygyny aýtdy.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi D.Durdyýew welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işler, galla oragynyň depginini ýokarlandyrmak, gök we bakja ekinlerinden bol hasyl almak, hormatly Prezidentimiziň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisinde beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek boýunça geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Häkim şeýle hem welaýatyň etraplarynda Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň barşy hem-de şanly senelere görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz galla oragyny guramaçylykly geçirmek hem-de öz wagtynda tamamlamak üçin ähli şertleriň döredilmeginiň möhümdigini belläp, bu babatda anyk tabşyryklary berdi. Şonuň bilen bir wagtda maldarçylyk hojalyklarynyň düşewüntliligini hem-de öndürijiligini ýokarlandyrmak meselelerine uly üns bermek zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz welaýatda gurulýan desgalaryň gurluşygynyň öz wagtynda tamamlanylmagyna hem-de olaryň hiline gözegçilik etmek barada tabşyryk berip, şeýle hem welaýatyň ähli ýerlerinde ýangyn howpsuzlyk düzgünleriniň berjaý edilmegini talap etdi we bu ugurda ýörite iş meýilnamasyny taýýarlamagy tabşyrdy.
Soňra welaýatdaky işleriň ýagdaýy, Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işler, gowaça meýdanlaryndaky möwsümleýin işler hem-de galla oragyna guramaçylykly girişmek boýunça görülýän taýýarlyk barada Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarow hasabat berdi.
Welaýatyň häkimi şeýle hem sebitiň çäginde bina edilýän desgalarda gurluşyk işleriniň depginleri, ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneler mynasybetli baýramçylyk dabaralaryna we köpçülikleýin medeni çärelere görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ekerançylyk meýdanlarynyň ýagdaýyny gowulandyrmak meseleleriniň has netijeli çözgüdini tapmagyň möhümdigine ünsi çekip, häkime badalga alýan galla oragynda ulanyljak tehnikany işe girizmek maksady bilen degişli düzümleriň işini utgaşdyrmagy üpjün etmek boýunça görkezmeleri berdi.
Şeýle hem welaýatyň çäklerinde ýangyn howpsuzlygynyň yzygiderli monitoringini geçirmek, çagalaryň tomusky dynç alşyny göwnejaý derejede guramak barada tabşyryklar berildi.
Lebap welaýatynyň häkimi Ç.Çarlyýew sebit boýunça oba hojalyk ulgamynda gazanylan görkezijiler, gowaçalara ideg etmek boýunça geçirilýän meýdan işleri, barha ýokary depginlere eýe bolýan galla oragynyň alnyp barlyşy, gallaçylary tehniki serişdeler we beýleki hyzmatlar bilen üpjün etmek işleri barada hasabat berdi.
Şeýle hem Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde durmuş düzümini ösdürmek, çagalaryň tomusky dynç alşyny guramak boýunça işlenip taýýarlanylan meýilnamalar barada habar berildi.
Milli Liderimiz ýerden alynýan hasylyň möçberlerini artdyrmak üçin oba hojalyk ekinleriniň ösdürilip ýetişdirilmegine täzeçe çemeleşilmeginiň, agrotehnologiýanyň soňky gazananlarynyň peýdalanylmagynyň möhümdigini belläp, bu meselelerde ekerançylara ylmy-usulyýet kömegini bermek boýunça görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz galla oragynyň barşynda kärendeçi gallaçylaryň degişli işleriň depginleriniň gowşadylmazlygy üçin zerur bolan ähli zatlar bilen üpjün edilmelidigini belledi. Şeýle hem ekerançylar bilen tabşyrylan hasyl üçin öz wagtynda hasaplaşyklary geçirmek zerurdyr.
Döwlet Baştutanymyz oba ýaşaýjylarynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak boýunça yzygiderli çäreleriň geçirilmeginiň möhümdigini aýdyp, çagalaryň tomusky dynç alşyny guramaçylykly geçirmek, şeýle hem welaýatyň çäginde ýangyn howpsuzlyk kadalarynyň berjaý edilmegi barada görkezmeleri berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi B.Annagurbanow welaýatdaky işleriň ýagdaýy, ekerançylyk meýdanlarynda ýaýbaňlandyrylan möwsümleýin işler, galla oragynyň depginlerini ýokarlandyrmaga gönükdirilen çäreler, şeýle hem welaýatyň çäklerinde gurulýan desgalaryň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Welaýat häkimi etraplarda çagalaryň tomusky dynç alşynyň guralyşy, welaýatda Medeniýet hepdeligini geçirmäge görülýän taýýarlyk, şeýle hem onuň çäklerinde guralmagy meýilleşdirilýän köpçülikleýin çäreleriň maksatnamasy barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow galla oragy bilen baglanyşykly ähli düzümleriň sazlaşykly hereket etmegini berk gözegçilikde saklamagy, ýüze çykýan ähli meseleleriň dessine çözülmegi we bar bolan oba hojalyk tehnikasynyň hem-de bugdaý daşamak üçin ulaglaryň netijeli peýdalanylmagy barada tabşyryk berdi.
Döwlet Baştutanymyz abatlaýyş toparlarynyň zerur ýagdaýynda tizden-tiz mehanizatorlara we kärendeçilere kömege gelmegini we şunlukda kombaýnlaryň we galla oragynda peýdalanylýan beýleki enjamlaryň bökdençiz işlemegini üpjün etmek zerurdyr diýip aýtdy.
Milli Liderimiz aýratyn yssy günleriň gelmegi bilen baglylykda welaýatyň ähli künjeklerinde ýangyn howpsuzlyk çärelerini güýçlendirmegi, ilat bilen ýangynyň öňüni almak boýunça işleri geçirmegi talap etdi. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl Mary welaýatynda geçiriljek iri möçberli çäräni – Medeniýet hepdeligini ýokary derejede geçirmäge taýýarlyk görmegiň möhümdigini nygtady.
Soňra wideoşekilli iş maslahaty Aşgabat şäheriniň häkimi M.Abilowyň hasabaty bilen dowam etdi, ol paýtagtymyzda gurulýan desgalarda iş depginleri, onuň ulag düzümini döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem tomusky möwsüme Aşgabadyň dynç alyş merkezlerinde we seýilgäh toplumlarynda çagalar üçin taýýarlanylan medeni köpçülik we dynç alyş çäreleri barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz gurulýan ähli täze binalaryň meýilleşdirilen möhletinde ulanylmaga berilmelidigini, gurluşyk işleriniň hiliniň bildirilýän talaplara doly laýyk gelmelidigini belläp, paýtagtymyzy ösdürmäge täzeçe çemeleşilmeginiň adamlaryň amatly durmuşy üçin zerur şertleri döretmäge gönükdirilendigini, şunda ýurdumyzyň baş şäheriniň ähli görkezijiler boýunça nusgalyk bolmalydygyny belledi.
Milli Liderimiz Aşgabatda tomusky dynç alyş möwsüminde çagalaryň wagtyny peýdaly geçirmegi üçin guramaçylyk meselelerini üns merkezinde saklamagyň zerurdygyny nygtamak bilen, degişli düzümleriň sazlaşykly işiniň möhümdigine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem tomus paslynyň yssy günleri döwründe paýtagtymyzda hem-de onuň töwereklerinde ýangyn howpsuzlygyny, şol sanda seýilgählerde we seýilbaglarda, tokaý zolaklarynda, adamlaryň köpçülikleýin dynç alýan beýleki künjeklerinde ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek, şeýle hem şol ýerlerde sowadylan içgileriň söwdasyny guramak barada tabşyryk berdi.
Döwlet Baştutanymyz maslahaty tamamlamak bilen, öňde durýan wezipeleri hem-de olaryň ilkinji nobatdakylaryny kesgitledi we olaryň tizden-tiz netijeli çözgüdiniň tapylmagyna girişmegi talap etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, mähriban Watanymyzyň abadançylygynyň we halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
“Real Madrid” we “Liwerpul” UEFA-nyň çempionlar ligasynda çärýek finala çykmagy başardy. Fransiýanyň “Pari Sen-Žermen” (PSG) topary Ispaniýanyň “Real Madridini” myhman aldy. Soňky 4 ýylyň dowamynda 3-nji gezek çempion bolan “Real Madrid” portugaliýaly ýyldyz Ronaldonyň 51-nji minutda derwezeden geçiren pökgüsi bilen 1:0 hasabynda öňe geçdi. Werattine 66-njy minutda gyzyl kartyň görkezilmegi sebäpli 10 bolup galan PSG, 71-nji minutda Kawaniniň oýna goşulmagy bilen düzümiň sanyny deňledi. Muňa garamazdan, Real 80-nji minutda Kazemironyň derwezeden geçiren topy bilen meýdançany 2:1 hasabynda terk etdi.
33 ýaşyndaky ýyldyz oýunçy Ronaldo Rud Wan Nistelroýdan (2002-2003) soň çempionlar ligasynda yzly-yzyna 9 oýunda-da gol geçirmegi başaran ikinji futbolçy boldy. Onuň bu möwsümde geçiren pökgüleriniň sany 12-ä, jemi utuk sany bolsa 117-ä ýetdi.