text:
Ukraina özüne türkmen gazynyň ýene-de akdyrylyp başlanmagyna gyzyklanma bildirýär. Bu barada 17-nji awgustda Kiýewde Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredowyň Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarow bilen özara gepleşiklerinde yglan edildi. Iki ýurduň arasyndaky gaz söwdasy 2005-nji ýylda kesilipdi.
Ukrain tarapy Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň ösmegi üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny aýdýar. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Ukrainanyň premýer-ministriniň metbugat wekili Witaliý Lukýanenko ýurtlaryň arasyndaky dialogyň häzirki aktiwligini öňden özara bähbitli hyzmatdaşlyk tejribesi bolan döwletleriň öz gatnaşyklaryny gaýtadan dikeltmek zerurlygy bilen düşündirdi.
“Uly mümkinçiliklere eýe bolan gatnaşyklar Ukraina bilen Türkmenistanyň arasynda öňden bäri alnyp barylýar. 2005-nji ýyla çenli gaz hyzmatdaşlygy güýçli depginde we bähbitli görnüşde amala aşyrylýardy. Häzirki wagtda ýurtlar üçin bähbitli bu gatnaşyklary dikeltmäge zerurlyk ýüze çykdy” diýip, Lukýanenko aýdýar.
Kiýewdäki gepleşiklerde ýurtlaryň energetika pudagy boýunça gatnaşyklaryny aktiwleşdirmek üçin gowy perspektiwalaryň bardygyny Türkenistanyň daşary işler ministri, ýurduň wise-premýero Raşid Meredow hem nygtady. Şol gepleşikleriň mazmuny barada türkmen metbugatynda çäkli maglumat berildi.
2005-nji ýylda Ukraina Türkmenistandan 36 milliard kubometr möçberde gaz satyn alýardy. Ukrainanyň ýolbaşçylary 2006-njy ýyldan başlap, 50-60 milliard kubometr möçberde gaz satyn alyp başlamakçydyklaryny hem yglan edipdiler.
Mümkinçilikler we päsgelçilikler
Ýakynda Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarowyň aýtmagyna görä, türkmen gazyny Ukraina akdyrmak üçin Kiýew hem öňki marşrutlary hem-de Hazar we Gara deňizleriniň üstünden täze gaz geçirijini gurmak mümkinçiliklerini göz öňünde tutýar.
Emma Ukrainanyň “Nomos” atly merkeziniň energetika programmalarynyň müdiri Mihail Gonçar ukrain resmileriniň göz öňünde tutýan “Transhazar” we “Ak akym” geçirijileriniň henize çenli uzak möhletleýin proýektler görnüşinde galýanlygyny aýdýar. Bilermen şu günki gün Türkmenistandan Ukraina gaz akdyrmak üçin ýeke-täk ýoluň Orsýetiň üstünden geçýänligini, emma öz bähbitlerinden ugur alýan “Gazpromyň” syýasatynda bolsa şu günki güne çenli üýtgeşikligiň göze ilmeýänligini belledi.
Gonçaryň sözlerine görä, türkmen-ukrain gaz söwdasynyň dikeldilmegine Ukrainanyň Orsýet bilen bar bolan dawaly gaz şertnamalary hem päsgelçilik berýär. Häzirki şertnama görä, 2011-nji ýylda Ukraina “Gazpromdan” 40 milliard kubometr möçberde gaz satyn almaga borçly. Kiýewiň bu möçberdäki gaz üçin häzir töleg kynçylyklaryny hem çekýänligini Gonçar belledi.
Ukrainaly analitik Gonçar Türkmenistan bilen Ukrainanyň göni gaz söwdasynyň öz döwründe Orsýetiň goşulmagy bilen bes edilenligini hem ýatlatdy we 2003-nji ýylda Moskwanyň Aşgabat bilen baglaşan 25 ýyllyk gaz ylalaşygynyň Aşgabatdan Kiýewe ikitaraplaýyn şertnamalar esasynda gazyň akdyrylmagyna päsgelçilik döredýänligini belledi.
Geçmişdäki aýratynlyklar
Gonçaryň pikirine görä, häzirki wagtda Türkmenistan bilen Ukraina arsynda gaz söwdasynyň dikeldilmegi üçin ýeke-täk mümkinçilik araçy guramalaryň döredilmegidir. Gonçar taraplaryň şeýle mümkinçiligi göz öňünde tutýan bolmagyny aradan aýyrmaýar we geçmişde türkmen gazyny akdyrmakda “Ýeuraltransgaz” we “RosUkrEnergo” kompaniýalarynyň oýnan roluny ýatladýar.
“Bu yerde öz wagtynda şowly bolan we ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň bähbitlerine gabat gelen shemalaryň dilkeldilmegi barada gürrüň gidýän bolmagy ähtimal. Resmi taýdan Ukrainada Türkmenistan bilen göni we “Gazpromsyz” gaz söwdasyny amala aşyrmaga mümkinçilik ýok. Emma gümürtik gurluşly kompaniýalaryň gatnaşmagynda gurnalan shemalar ýurtlaryň korrumpirlenen täsirli toparlary, syýasatçylary we resmileri üçin bähbitli bolansoň, taraplaryň muňa razy bolmagy mümkin. Üstesine, şeýle shemalar mundan peýda görýänleri anyklap, olary bikanunçylykda aýyplamaga ýuridiki esas bermeýär” diýip, Gonçar aýdýar.
2004-nji ýylda Şweýsariýada “Gazprom” bilen Ukrainanyň şahsy raýatlarynyň eýeçiliginde bolan “Centrgaz holding” kompaniýalarynyň gatnaşmagynda döredilen “RosUkrEnergo” kompaniýasy Ukrainanyň “Naftogaz” kompaniýasy bilen şertnama esasynda 2005-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan türkmen gazyny Ukraina akdyrmak bilen meşgullanypdy. Ukrainanyň häzirki prezidenti Wiktor Ýanukowiç şol döwürde ýurduň premýer-ministridi.


c: text/html

text:
Dokuz wagşy haýwan
Bir gezek belli ýomakçy ýazyjy Gurbangylyç Hydyrowyň öýünde saçak başynda otyrdyk. Ýazyjynyň 1-nji klasda okaýan agtygy gapydan boýnuny uzadyp “Ata, wagşy haýwanlary bilýärmiň, adyny aýtsana!” diýdi. Gurbanglyç aga “Ýolbars” diýdi. Sähel salymdan soňra agtygy ýene-de gapydan boýnuny uzadyp “Ata, ýene bir wagşy haýwanyň adyny äytsana!” diýdi. Gurbangylyç aga “Gaplaň” diýdi. Aradan sähel salym geçdi. Agtygy ýene-de gapydan boýnuny uzadyp:
-Ata, mugallym bize “Dokuz sany wagşy haýwanyň adyny ýazyp geliň!” diýdi. Ýaňy aýdanlaryňy sanap gördüm, iki bolýan eken -diýdi. Häsiýeti babatda äwmezek Gurbangylyç aga:
-Gyzym, “Bäş ýolbars, dört gaplaň” diý-de ýazaý! Jemi dokuz bolar -diýip, maslahat berdi.
Ählisi sizden
Bir gezek ýazyjy-şahyrlaryň jem bolan ýerinde ýurtda ýaşap-öten atly-abraýly şahsyýetleriň türkmeniň haýsy urug-tiresine degişlidigi hakynda gürrüň, jedel edildi. Biri “Şaja Batyrow bizden” diýse, beýleki biri “Balyş Öwezow bizden” diýdi. Ýene biri “Jumadurdy Garaýew bizden” diýip magtansa, başga biri “Ýurda iň uzak baştutanlyk eden Muhammetnazar Gapurow bizden” diýip öwündi. “Ýurduň birinji prezidenti Nyýazow bizden” diýip, öwnenem tapyldy.
Garaz her kim öz urug-taýpasyny beýgeltjege “hossar” çykdy. Diňe bir çetde oturan Pyhy Tagan dymýardy. Bu ahwalata geň galanyň biri “A-how, Pyhy, mydama eňegiňe jaň dakylan ýalydyr welin, häzir nämä dymýaň?” diýdi. Pyhy Tagan:
-Rast gürrüň etdiňiz, at tutanlaryňyzyň ählisi sizden. Ýöne Marks, Englis, Lenin, Stalin dagy-da türkmen. Näme üçin olary öz urug-taýpaňyza degişli etmeýärsiňiz? Size bir zady ýatladaýyn, bilip goýuň, Hudaý bizdendir, oňa degmäň, galany sizden! -diýdi.
Ýokanç kesel
Bir gezek şahyr Mämmet Seýit galamdaş ýoldaşy bilen ýola çykypdyr. Olaryň ýoly keselhananyň üstünden düşüpdir. Ýol hemrasy “Mämmet, keselhanada bir tanşym ýatyr. Ýolumyz keselhanaň üstünden düşdi. Soňra ýöriteläp ýol söküp gelmez ýaly, aýak ütünde halyndan habar tutaýyn. Sen biraz garaşyp bilmezmiň?” diýipdir. Mämmet aga “Sogap iş edýäň, garaşaryn” diýipdir.
Aradan esli salym geçipdir. Mämmet aganyň ýol hemrasy çykar ýerde çykmandyr. Sabyr käsesi dolan Mämmet aga keselhananyň nobatçysyna “Gyzym, menem, ýoldaşymy-da tanaýaň. Zähmet görme-de, ýoldaşyma aýt, tizräk çyksyn” diýipdir. Nobatçy gyz:
-Ol keselliniň ýanyndan häli çykdy. Häzir däliziň ugrunda bir görmegeý gelin bilen gürleşip dur. Owadan gelni görüp, gyzamykdan galan keseli gozgana meňzeýär -diýip, şelaýyn gülýär. Durmuşda ýörelgesi halallyk bolan Mämmet aga:
-Men gitdim. Meni sorasa “Mämmet aga ýokanç keselden gorkýan eken” diýäý -diýipdir.
Toplan we taraşlan Amanmyrat Bugaýew.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Täjik häkimiýetleri etniki täjik çagalaryna berilýän dogluş şahadatnamalaryna ruslaşdyrylan familiýalaryň ýazylmagyna gadaganlyk girizdi.
Täjigistanyň raýatlaryny hasaba alýan gullugyň başlygynyň orunbasary 29-njy aprelde Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna täze karary prezident Emomali Rahmonyň mart aýynda tassyklandygyny aýtdy.
Täze kanuna laýyklykda, etniki täjik çagalarynyň familiýalaryna sowet zamanynda ulanylan «ow» we «owa» goşulmalary goşulman, öňden adat bolan "i", "zod", "zoda", "iyon", "far" ýa-da "pur" goşular.
Ozal dokumentlerinde ruslaşdyrylan familiýa alan raýatlar, eger isleseler, şonlugyna galyp bilerler. Täze kanun etniki täjik bolmadyk çagalara degişli däl.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisi
26.12.2016
Aşgabat, 26-njy dekabr (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Täze ýyl baýramynyň öň ýanynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Mejlise welaýatlaryň häkimleri hem çagyryldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň barşynda şu ýyl alnyp barlan işleriň gysgaça jemlerini jemledi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetinde çylşyrymly ýagdaýlar bolup geçýär. Halkara pul gaznasynyň berýän maglumatlaryna görä, ösýän ýurtlaryň köpüsinde ykdysadyýetiň ösüş depgini haýallady. Bu ösüş häzir pes bolmagynda galýar.
Bu bolsa daşarky ýagdaýlaryň ýaramazlaşmagy, abadançylykly ösüş döwründe pul, býujet we karz syýasatynyň örän pes derejede alnyp barylmagy netijesinde emele geldi. Şeýle hem, köplenç dürli görnüşdäki döwlet maýasynyň peýdasyna bazar özgertmelerinden ýüz öwrülmegi bilen ykdysadyýetiň gowşamagy zerarly ýüze çykdy. Ilki bilen köp mukdardaky hususy we döwlet bergileriniň bolmagy çykdajylaryň, aýratyn-da, ykdysadyýetiň ösmegine ýardam bermeli düýpli maýa goýum çykdajylarynyň möçberlerini çäklendirýär. Onuň möçberleri (jemi içerki önüm babatda) dünýädäki maliýe çökgünliginden soň pese düşdi hem-de häzirlikçe çökgünlige çenli döwürdäki derejesine ýetip bilmeýär. Maýa goýumlarynyň möçberleriniň azalmagy hem zähmet öndürijiliginiň ösüşiniň peselmegine getirýär. Şunuň bilen baglylykda, bolup geçýän özgertmeleri göz öňünde tutup, biz kabul eden maksatnamalarymyzy öz wagtynda ýerine ýetirmek we mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň pese düşmegine ýol bermezlik üçin zerur bolan çäreleri gördük diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz sözüni dowam edip, şu ýyl Ministrler Kabinetiniň 52 mejlisiniň, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň 13 mejlisiniň, döwlet derejesindäki dürli maslahatlaryň 44-siniň geçirilendigini belledi. Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlislerinde hem-de halkara derejesindäki duşuşyklarda çylşyrymly syýasy, ykdysady we durmuş meselelerine seredildi. Şol meseleler boýunça ýurdumyzyň bitaraplyk hukuk ýagdaýyndan ugur alnyp, degişli çözgütler kabul edildi we resminamalara gol çekildi. Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň öz wagtynda hem-de dogry kararlary we çözgütleri kabul etmegi, şeýle hem biziň sazlaşykly, netijeli we maksada okgunly işleri alyp barandygymyz, mähriban halkymyzyň giňden goldamagy ykdysadyýetde hem-de daşary syýasatda oňyn netijeleri gazanmagymyzyň girewi boldy. Halkara pul gaznasynyň ýakynda ýurdumyzda bolan wekiliýeti biziň bu ugurda alyp barýan işlerimize oňyn baha berdi. Ykdysady ulgamda kabul eden çözgütlerimiziň we saýlap alan ýolumyzyň dogrudygyny tassyklady diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Netijede, çylşyrymly şertlere garamazdan, Garaşsyzlygymyzyň çärýek asyrlyk şanly baýramynyň bellenen ýylynda bize örän köp işleri bitirmek we köp sanly meseleleri çözmek başartdy diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi. Biz ýubileý bilen bagly çäreleri ýokary derejede geçirdik. 2016-njy ýylda göz öňünde tutan ähli işlerimiz diýen ýaly üstünlikli amala aşyryldy. Garaşsyz döwletimiziň rejelenen görnüşdäki Konstitusiýasy hem-de indiki ýyl üçin oýlanyşykly düzülen Döwlet býujeti kabul edildi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ilat üçin ähli durmuş ýeňillikleri saklanyp galdy. Halkymyz tebigy gazdan, elektrik energiýasyndan mugt peýdalanýar. Jemagat hojalygy hyzmatlarynyň nyrhlary hem ujypsyz bolmagynda galýar. Harytlaryň nyrhlarynyň ýokarlanmagyna ýol bermezlik üçin hem zerur çäreler görüldi. Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary ýene-de 10 göterim köpeldildi. Aýlyk zähmet haklaryny tölemek bilen bagly hem hiç hili mesele ýok.
Biz şu ýyl umumy bahasy 5 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän 202 sany desgany işe girizdik diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Şol desgalaryň hatarynda Aşgabatdaky Halkara howa menzilini, «Türkmenistan–Owganystan–Täjigistan» demir ýolunyň öz güýjümiz bilen gurlan birinji tapgyryny, «Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan» halkara gaz geçirijisiniň gurluşygynyň dowam etdirilmegini, Lebap welaýatyndaky kuwwatly elektrik stansiýasyny, Oguzhan adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň binalar toplumyny görkezmek bolar. Şu ýyl ýurdumyz boýunça umumy meýdany 1 million 700 müň inedördül metrden hem geçýän ýaşaýyş jaýlarynyň, köpsanly çagalar baglarynyň, mekdepleriň, lukmançylyk edaralarynyň we «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda myhmanhanalaryň ulanylmaga berilmegi aýratyn şatlyk duýgularyny döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz guwanç we buýsanç bilen belledi.
Hormatly Prezidentimiz alnyp barlan halkara işleriniň netijelerini jemläp, şu ýyl ýurdumyzyň Hökümet wekiliýetiniň daşary ýurtlara 8 saparynyň amala aşyrylandygyny belledi. Şeýle hem daşary ýurtlaryň döwlet we hökümet Baştutanlarynyň döwletimize 10 sapary bolup geçdi. 2016-njy ýylda Türkmenistanyň Prezidenti bilen daşary ýurtlaryň we halkara guramalarynyň resmi wekilleriniň, ministrler derejesindäki resmi adamlaryň, halkara hem-de sebit guramalarynyň ýolbaşçylarynyň, ýurdumyzda ýerleşýän diplomatik wekilhanalaryň baştutanlarynyň şeýle-de dürli halkara korporasiýalarynyň hem-de kompaniýalarynyň ýolbaşçylarynyň köpsanly duşuşyklary geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, şu ýyl Bitarap döwletimiz indi bäşinji gezek Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň wise-başlyklygyna, bu guramanyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (EKOSOS-yň) üç sany toparyna saýlandy. Paýtagtymyzda Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji Ählumumy maslahatyň ýokary derejede geçirilmegini hem-de şu mesele boýunça Aşgabat Jarnamasynyň kabul edilmegini, ýaňy-ýakynda bolsa Türkmenistanyň 2017-nji ýylda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň başlyklygyna saýlanmagyny biziň diplomatiýamyzyň uly üstünligi hasaplap bolar. Döwlet Baştutanymyz bu wakalaryň Bitarap Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramynyň uly dabaralara beslenip bellenen ýylynda aýratyn şan-şöhrata eýe bolandygyny aýtdy.
Şeýlelikde, Bitarap Türkmenistan sebitde parahatçylygy we durnukly ösüşi berkitmäge, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de hyzmatdaşlyk ýagdaýyny döretmäge uly goşant goşdy we goşmagyny dowam edýär. Umuman, 2016-njy ýylda syýasy we ykdysady häsiýetli köpsanly dürli ýaramaz hem-de oňyn ýagdaýlaryň bolandygyna, şu ýylyň ähli döwletler üçin örän kynçylykly gelendigine garamazdan, biz ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüş depgininiň ýokary, ýagny 6,2 göterim bolmagyna garaşýarys. Ýubileý ýylynyň jemlerine baha berenimizde, umuman, 2016-njy ýyl kynçylykly bolsa-da, Garaşsyz Watanymyz we mähriban halkymyz üçin oňat ýyllaryň biri boldy diýip, ynam bilen aýdyp bileris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Döwlet Baştutanymyz çykyşyny dowam edip, mejlise gatnaşyjylara geljek ýyl biziň üçin örän möhüm bolan iki sany çäräniň bardygyny ýatlatdy. Bu çäreler Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary hem-de V Aziýa oýunlary bolup durýar. Bu çäreler hem örän ýokary derejede we guramaçylykly geçirilmelidir.
Ata-babalarymyzyň müňlerçe ýyl mundan ozal binýadyny goýan demokratiýanyň esaslary ýolbaşçylaryň saýlawlylygyny, häzirki aýanlyk şertlerinde aýdylyşy ýaly, her bir adamyň erk-islegini erkin beýan etmegini aňladýar. Bu meseleleriň ählisi biziň däp-dessurlarymyzda we kada - kanunlarymyzda öz beýanyny tapdy. Şonuň üçin hem, Prezident saýlawlary ýurdumyzyň ähli ýerinde guramaçylykly we tertip-düzgüne laýyklykda geçirilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Döwlet Baştutanymyz öňde boljak V Aziýa oýunlary barada aýdyp, dünýä derejesindäki şeýle örän uly sport çäresini ilkinji gezek geçirýändigimizi belledi. Soňa görä-de, Berkarar Watanymyzyň at-abraýy hem, ýurdumyzda geljekki ýokary derejeli ähli sport çäreleriniň geçirilmegi hem biziň bu Oýunlary nähili geçirendigimize bagly bolar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow biz her ýyl üçin belli bir şygary öňe sürýändigimizi, munuň bolsa, bellän belent maksatlarymyza tarap okgunly öňe gitmäge bize ýardam berýändigini belläp, geçiriljek öňde duran çäreleri göz öňünde tutup, geljek ýyly «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly!» diýip atlandyrmagy teklip etdi. Döwlet Baştutanymyz wise-premýerler G.Mämmedowa, S.Toýlyýewe ýüzlenip, geljek ýylyň iň oňat nyşanyny döretmek ugrunda bäsleşik yglan etmegi tabşyrdy. Bäsleşikde iň gowy diýlip saýlanyp alnan nyşany metbugatda we telewideniýede ýerleşdirmeli.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna gözegçilik edýän ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary bilen maslahat geçirip, Täze ýyl baýramynyň bellenilýän günlerinde nobatçylygy guramak bilen bagly meselä seretmegi, şol sanda nobatçylyk etmegiň tertibini işläp taýýarlamagy hem-de degişli maglumatlary wise-premýer S.Satlykowa bermegi tabşyrdy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz S.Satlykowa baýramçylyk günlerinde tertip-düzgüniň pugta berjaý edilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Şol günler her bir häkimlik, ministrlik we pudak edarasy boýunça nobatçylar bellenilmelidir. Döwlet Baştutanymyz jemagat hojalygy gullugynyň, elektrik energiýasy we suw üpjünçilik gulluklarynyň, hassahanalaryň, ýolagçy awtoulaglarynyň, dükanlaryň bökdençsiz we talabalaýyk işlemegini guramagyň möhümdigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, baýramçylyk günleri raýatlarymyz oňat dynç alar ýaly we ony ýokary derejede belläp geçer ýaly, ähli ýerlerde tertip-düzgüniň pugta berjaý edilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz çykyşynyň ahyrynda geljek ýylda bize köpsanly halkara wakalarynyň garaşýandygyny, maslahatlaryň we duşuşyklaryň geçiriljekdigini belledi. 2017-nji ýylda Prezident saýlawlary geçiriler, täze ýolbaşçylar işe girişerler. Olar milli-watançylyk maksatlary durmuşa geçirmeli bolarlar, jemgyýetiň abadançylygy hakda alada etmeli bolarlar. Goý, Täze ýyl üstünlikli we düşümli ýyl bolsun! Bu üstünlikler ata Watanymyzy mundan beýläk-de ösdürmäge, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga gönükdirilen nobatdaky ädimler bolar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de bilelikdäki mejlise gatnaşyjylaryň ählisine işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz Täze ýyl baýramynyň şu gezek ýekşenbe gününe gabat gelýändigi üçin ýurdumyzyň ilatynyň Täze ýyl baýramyny giňden belläp geçmegi we oňat dynç almagy üçin oňaýly şertleri döretmek maksady bilen, 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndaky dynç gününi 2-nji ýanwara, ýagny duşenbe gününe geçirmek barada karara gelendigini aýdyp, «Täze ýyl baýramy mynasybetli dynç gününi geçirmek hakyndaky» Permana gol çekdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz hökümet agzalaryna we Ministrler Kabinetiniň mejlisine gatnaşyjylara çykyş etmek üçin söz berdi.
Ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary
B. Hojamämmedow garamagyndaky ministrliklerde we pudak edaralarynda işleriň ýagdaýy, ýurdumyzyň maliýe-ykdysady ulgamyny kämilleşdirmek boýunça hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ykdysadyýetiň depginli ösüşini üpjün etmäge gönükdirilen işleri pudaklary döwrebaplaşdyrmaga, maliýe ulgamyny kämilleşdirmäge, maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmaga aýratyn üns bermegiň möhümdigi barada aýdyp, şunuň bilen baglylykda, wise-premýere ähli bellenilen wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, anyk çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy hem-de Täze ýyl baýramy mynasybetli görülýän çäreler, senagat pudagyndaky önümçilik kärhanalarynyň birnäçesiniň üznüksiz işini üpjün etmek ugrunda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, baýramçylyk günlerinde işleýän pudaklaýyn kärhanalarda zähmet düzgün-nyzamynyň pugta berjaý edilmegine berk gözegçilik edilmeginiň, munuň üçin zerur çäreleri görmegiň wajypdygyny nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew toplumlarda Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlyk, şol sanda baýramçylyk günlerinde ýaşaýyş jaýlarynyň, senagat we durmuş maksatly desgalaryň tebigy gaz bilen bökdençsiz üpjün edilmegi boýunça alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Täze ýyl baýramynyň dabaralara beslenýän günlerinde ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň we gulluklarynyň bökdençsiz işlemegi hem-de sazlaşykly işini üpjün etmek üçin ähli zerur çäreleriň görülmelidigi barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işler, pudagyň ähli kärhanalary tarapyndan Täze ýyl baýramçylyk söwdasyny, şol sanda goşmaça we göçme söwda nokatlaryny guramak boýunça alyp barýan işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Täze ýyl sowgatlaryny, sowgatlyklary, şeýle hem baýramçylyk saçagyna azyk önümlerini almak üçin dükana gelen adamlaryň baýramçylyk ruhunyň esasyny düzýän alamatlaryň biri hökmünde alyjylara hyzmat etmegiň ýokary medeniýetiniň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz söwda düzgünleriniň berjaý edilmegine gözegçiligi güýçlendirmegi tabşyrdy.
Minisitrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow oba hojalyk toplumynyň ähli ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, gözegçillik edýän düzümlerinde Täze ýyl baýramyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, paýtagtymyzyň hem-de welaýatlaryň söwda bazarlarynda dürli önümleriň we azyk harytlarynyň bolçulygyny üpjün etmek bilen baglanyşykly meselelere aýratyn ähmiýet bermegi tabşyrdy. Obasenagat toplumynyň we ýurdumyzyň azyk senagatynyň kärhanalarynda öndürilýän önümleriň görnüşlerini artdyrmak we hilini ýokary derejede saklamak babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeler berildi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işler barada hasabat berip, Täze ýyl mynasybetli meýilleşdirilen çärelerde lukmançylyk hyzmatlary bilen üpjün etmek babatda ýurdumyz boýunça alnyp barylýan işler barada aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Täze ýyl çäreleriniň geçiriljek ýerlerine köpsanly adamlaryň, aýratyn-da, çagalaryň ýygnanjakdygyny belläp, sanitar-epidemiologiýa we köpçülikleýin öňüni alyş işlerine üns bermek barada görkezme berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa Täze ýyl baýramy mynasybetli paýtagtymyzyň hem-de welaýatlaryň merkezi meýdançalarynda we medeni merkezlerinde geçiriljek dabaralara hem-de konsertlere taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Täze ýyl dabaralarynyň we döredijilik çäreleriniň tutuş ýurdumyz boýunça ýokary derejede, ajaýyp baýramçylyga mahsus şadyýanlyk ýagdaýynda geçirilmelidigini aýdyp, bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegçilik edýän ulag-aragatnaşyk ulgamynda işleriň ýagdaýy, Täze ýyl baýramçylyk günlerinde olaryň sazlaşykly işini üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ulaglaryň ähli görnüşlerinde hyzmat etmegiň ýokary derejesini hem-de degişli düzümleriň sazlaşykly işlemegini üpjün etmek meselelerini yzygiderli gözegçilikde saklamagy talap etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýewiň hasabaty diňlendi. Wise-premýer baýramçylyk günlerinde ýurdumyzyň edara-kärhanalaryny we ilaty elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün etmek barada görlen çäreler hakynda hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilatyň mynasyp durmuş şertleriniň döredilmegini ilkinji nobatdaky döwlet wezipeleriniň hatarynda kesgitläp, wise-premýere meýilleşdirilen ähli çäreleriň ýerine ýetirilmegine hem-de ýetip gelýän Täze ýylyň baýramçylyk günlerinde üznüksiz energiýa üpjünçiligine hemişelik gözegçiligi amala aşyrmagy tabşyrdy.
Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa ýerlerde deputatlaryň alyp barýan işleri, şeýle hem halkyň saýlan wekilleriniň Täze ýyl baýramçylyk dabaralaryny taýýarlamaga gatnaşmagy barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz habary diňläp, döwletimiziň durmuş syýasatyny üstünlikli amala aşyrmakda deputatlaryň ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary, jemgyýetçilik guramalary hem-de ilat bilen netijeli gatnaşyklary saklamakda möhüm ornuny nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek maksady bilen, şu ýylyň netijelerini jemläp, 2017-nji ýyl üçin meýilnamalaryň üstünde işlenilýändigini habar berdi. Täze ýyl baýramy mynasybetli guralýan dabaralara daşary ýurtlardaky ilçilerimiziň hem-de daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky diplomatik korpusynyň wekilleriniň gatnaşýandygy hem aýdyldy.
Döwlet Baştutanymyz Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ägirt uly üstünliklerini wagyz etmek boýunça ýurdumyzyň diplomatlarynyň alyp barýan işleriniň örän wajypdygyny belläp, Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine pugta ygrarly bolan Türkmenistanyň halkara gatnaşyklarynyň gerimini örän giňeldendigini kanagatlanma bilen belledi. Bu bolsa halkara gatnaşyklar ulgamynda ýurdumyzyň ornunyň ýokarlanmagyna hem-de onuň abraýynyň artmagyna ýardam etdi.
Soňra harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan we milli goşunymyzyň goranmak ukybyny pugtalandyrmaga, Garaşsyz türkmen döwletiniň howpsuzlyk we durnukly ösüş esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen giň möçberli harby özgertmeleri durmuşa geçirmek boýunça harby we hukuk goraýjy edaralaryň alyp barýan işleri, döwlet Baştutanymyzyň ýetip gelýän Täze ýyl baýramyna taýýarlyk görmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi hakynda hasabat berdiler.
Hormatly Prezidentimiz ösüş we abadançylyk ýoly bilen ynamly öňe barýan Garaşsyz Türkmenistanda parahatçylyk we asudalyk ýagdaýyny gorap saklamakda Watanymyzyň gaýduwsyz goragçylarynyň ägirt uly goşandyna ýokary baha berip, döwletimiziň geljekde-de harby ulgamda amala aşyrylýan özgertmeleriň möhüm ugurlaryna, ilkinji nobatda bolsa, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmaga we pugtalandyrmaga, harby gullukçylaryň hem olaryň maşgala agzalarynyň durmuş derejesini gowulandyrmaga aýratyn üns berjekdigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz Täze ýyl mynasybetli dabaralaryň möhüm ähmiýete eýedigini bellemek bilen, türkmenistanlylaryň baýramçylyk şatlygyna hiç bir zadyň päsgel bermezligi üçin ähli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow bilelikdäki mejlisiň barşynda Karara gol çekip, Döwlet Migrasiýa gullugyna Raýat Awiasiýasynyň Halkara Guramasynyň Açyk Açarlar Direktoriýasyna Türkmenistanyň goşulmagy bilen bagly işleriň bellenen tertipde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz welaýatlaryň ýolbaşçylaryna söz berdi.
Ahal welaýatynyň häkimi E.Orazgeldiýew ýerlerde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, täze—2017-nji ýyl mynasybetli çäreleri guramak bilen bagly alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz welaýatyň ähli künjeklerinde Täze ýyl baýramyny adamlaryň şatlyk-şowhun bilen ýokary derejede garşylamaklary üçin ähli zerur şertleriň üpjün edilmelidigine ünsi çekip, bu babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Balkan welaýatynyň häkimi D.Durdyýew sebitde alnyp barylýan möwsümleýin işler, Oba milli maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi hem-de Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde kesgitlenen wezipeleriň durmuşa geçirilmeginiň wajypdygyna aýratyn ähmiýet berip, gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky, aýratyn-da, medeni-durmuş we senagat maksatly binalarda alnyp barylýan işleriň gözegçilikde saklanmalydygyna ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz welaýatda Täze ýyl baýramy mynasybetli göz öňünde tutulan medeni-köpçülikleýin çäreleriň hemmesiniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek barada häkime birnäçe görkezmeleri berdi.
Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarow ýerlerde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ekerançylyk meýdanlarynda ýerleri geljek ýylyň hasylyna taýýarlamak hem-de Täze ýyla görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz welaýatyň hemmetaraplaýyn ösüşini üpjün etmek üçin ähli zerur çäreleri görmek we ýerlerde alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklamak babatda häkime birnäçe görkezmeleri berdi. Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz ýetip gelýän Täze ýyla göwnejaý taýýarlyk görmegi tabşyrdy.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi Ç.Çarlyýew gündogar sebitiň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işler, şeýle hem Täze ýyl baýramyny ýokary derejede garşylamak maksady bilen görülýän guramaçylyk çäreleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz obasenagat toplumynyň dürli pudaklarynyň dolandyrylyşyny kämilleşdirmegiň möhümdigini belledi. Täze ýyl baýramy bilen baglanyşykly ähli meýilleşdirilen dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi B.Annagurbanow ýerlerde möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy, Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi hem-de Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Oba milli maksatnamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň welaýatyň ilatynyň durmuş derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlandyrylmagyna, welaýatyň ykdysadyýetiniň has-da pugtalandyrylmagyna ýardam etjekdigini aýtdy. Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz baýramçylyk çärelerini guramak boýunça birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimi M.Abilow paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, döwlet Baştutanymyzyň Täze ýyl baýramy mynasybetli meýilleşdirilen çäreleri ýokary derejede guramak boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz ak mermerli Aşgabadyň ähli görkezijiler babatda nusgalyk şähere öwrülmelidigini belläp, baýramçylyk günlerinde paýtagtymyzyň arassaçylyk derejesi we düzgün-tertibiň üpjün edilmegi bilen baglanyşykly meseleleri gözegçilikde saklamak babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylaryň ählisine ýurdumyzyň we mähriban halkymyzyň bähbidine alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Siriýanyň iň täsirli ýaranlary Başar al-Assadyň we onuň hökümetiniň hereketleri bilen baglanyşykly alada bildirýäne meňzeýär.
Orsýet we Hytaý BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Assadyň hökümetiniň alyp barýan zorlukly hereketlerini ýazgarýan rezolýusiýalarynyň öňüni böwetläpdiler. Moskwa we Pekin gandöküşikliklerde hökümete garşy güýçleriň-de günäkärdigini halkara jemgyýetçiligine ýatladypdylar. Emma hatda Siriýanyň bu ýaranlary-da indi Assada, göreşi togtadyp, oppozisiýa bilen açyk gepleşikleri geçirmegi ündeýärler.
22-nji martda Orsýet Siriýanyň hökümetiniň gyssagly çäre görmeginiň zerurlygyny ýene ýatlatdy. Orsýetiň parlamentiniň ýokarky öýi bolan Federasiýa Geňeşiniň Daşary syýasat boýunça komitetiniň başlygy Mihail Margelow Siriýadaky konfliktiň togtadylmalydygyny we birinji ädimi prezident Başar al-Assadyň ätmelidigini aýtdy.
Orsýetiň prezidentiniň Afrika boýunça ýörite wekili wezipesini ýerine ýetirýän Margelow, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň ýolbaşçysynyň BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Kofi Annanyň parahatçylyk inisiatiwasyny goldap eden çykyşyna ünsi çekdi. Margelow, mejbur ediji rezolýusiýa kabul edilmese-de, bu çykyşyň Howpsuzlyk Geňeşinde biragyzdan goldanan pozisiýadygyny nygtady.
Mihail Margelow
Margelowyň sözlerine görä, Orsýet Başar al-Assad “goýberen köp ýalňyşlyklaryny” tiz düzetmeli diýip hasap edýär. “Ikinji ädim” hökmünde Assad “iri şäherlerden Siriýanyň goşunyny yza çekmeli we konflikt döwründe ejir çekenlere ynsanperwer kömegi bermeli”.
Margelow, arap ýurtlarynda bahar rewolýusiýalary başlananda, Kremliň Ýakyn Gündogara iberen resmi wekili hökmünde Müsüre we Liwiýa syýahat edipdi.
Hytaýyň garaýşy
Hytaý öz garaýşyny resmi derejede az mälim edýän hem bolsa, Assadyň hökümetinden öz nägileligini duýdurdy.
Şu aýyň başynda Hytaý Siriýadaky konfliktiň çözgüdi boýunça alty punktdan ybarat planyny teklip etdi. Hytaýyň Siriýadaky öňki ilçisi Li Hueksin öz ýurdunyň teklibini netijeli programma diýip atlandyrdy. Emma Siriýa meselesinde Pekiniň hiç kimiň tarapyny tutmajagyny mälim etdi.
Hytaýyň bu pozisiýasy BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili hökmünde BMG-niň öňki Baş sekretary Kofi Annan öz parahatçylykly inisiatiwasyny hödürlemezinden öň yglan edilipdi.
Hytaý we Orsýet 21-nji martda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň başlygynyň Siriýa boýunça beýannamasyny goldadylar.
Siriýadaky soňky ýagdaý
Siriýanyň hökümeti oppozisiýany “terrorçylar” diýip atlandyryp, ony dargatmak üçin ýaragly güýçleri ulanmagyny dowam etdirýär.
Hepdäniň penşenbe güni hökümetiň goşunlary ýurduň Türkiýe bilen serhedine golaý ýerde ýerleşýän Binieş şäherini oka tutdular. Gozgalaňçylaryň elinde bolan Homs, Irlib we Deraa şäherleri bolsa ençeme günläp dowam eden ok atyşygyndan soň hökümet goşunlarynyň gözegçiligine geçdi.
“Siriýanyň Milli geňeşi” atly oppozision topar, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň başlygynyň beýannama bilen çykyş etmegini makullady, emma ol bu beýannamanyň Siriýanyň halkynyň “zerurýetine” gabat gelmeýänligini aýtdy.
Oppozision toparyň pikirine görä, beýannama “režimiň öz halkyna garşy repressiýalary güýçlendirmegine ýol açdy”.
Britaniýada ýerleşýän “Siriýada adam hukuklary boýunça gozegçi” atly gurama 22-nji martda Siriýadaky zorluklarda 62 adamyň heläk bolanlygyny habar berdi.
BMG-niň maglumatyna görä, 2011-nji ýylyň mart aýynda gozgalaň başlanaly bäri Siriýada 8 müňden gowrak adam heläk bolupdyr.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi, resminama laýyklykda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 24 ýyllyk baýramy mynasybetli geçirilen “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşiginiň ýeňijileri yglan edildi. Resminama laýyklykda:
Aşgabat şäherindäki 8-nji orta mekdebiň 6-njy synp okuwçysy Gülöwser Merdanowa;
Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabyndaky 17-nji orta mekdebiň 7-nji synp okuwçysy Ybraýym Atageldiýewiç Durdyýew;
Balkan welaýatynyň Etrek etrabyndaky 8-nji orta mekdebiň 7-nji synp okuwçysy Bereket Toýmämmedowiç Soltanow;
Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherindäki 12-nji orta mekdebiň 5-nji synp okuwçysy Ahmet Ýagşymyradowiç Amanýazow;
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäzerindäki 38-nji orta mekdebiň 6-njy synp okuwçysy Arslan Agamyradowiç Musaýew;
Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 37-nji orta mekdebiň 5-nji synp okuwçysy Selim Artykmyradowiç Jumaýew “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşiginiň ýeňijileri diýlip yglan edildiler we noutbuk kompýuteri bilen sylaglandylar hem-de olara bäsleşigiň ýeňijisiniň diplomy gowşuryldy.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan zehinli çagalaryň “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşiginiň jemleýji tapgyryna gatnaşan çagalara gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.


text:
Duşenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler boýunça ýolbaşçysy Katerin Aşton özüniň Eýranyň ýadro meseleleri boýunça araçyl wekili Saed Jalilini ýörite gepleşige çagyrandygyny aýtdy.
Bu wakanyň öňýany Ýewropa Bileleşigi Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly bu ýurda garşy täze sanksiýalary girizmekligi göz öňünde tutýandygyny mälim edipdi.
Duşenbe güni Lýuksemburga ýygnanan Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri Eýrana garşy girizilmegi göz öňünde tutulýan şu sanksiýalar barada pikir alyşdylar.
Geçen hepde Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzyk Geňeşi Eýrana garşy dördünji tapgyr sanksiýalary tassyklap, ses beripdi.


text:
Kanadanyň Eýrandaky öňki ilçisi Kennet Teýlor 1979-njy ýylda zamun almak bilen bagly krizis döwründe ABŞ-nyň Merkezi razwedka uprawleniýesi bilen hyzmatdaşlyk edendigini 30 ýyl gowrak wagt mundan öň bolan wakalar baradaky kitabynyň çykmagy bilen bagly Kanadanyň “Glob and Meýl” gazetine beren interwýusynda aýtdy.
Diplomatyň sözlerine görä, Eýran paýtagtynda bolýan wakalar baradaky maglumatlary Merkezi razwedka uprawleniýesine bermek barada ylalaşyga ABŞ-nyň şol wagtky prezidenti Jimmi Karter bilen Kanadanyň öňki premýer-ministri Jo Klarkyň arasynda gelnipdir.
1979-njy ýylyň noýabrynda eýran studentleri ABŞ-nyň Tährandaky ilçihanasyna hüjüm edip, 60 adamy zamun alypdy. Amerikalylaryň köpüsi 444 günläp ýesirlikde bolupdy.


text:
Gazak häkimiýetleri hepde soňy ýurduň günbatarynda 19 adamyň başyna ýetip, ençeme adamyň ýaralanmagyna sebäp bolan hüjümlerde güman edilýän ýene azyndan alty adamy gözleýär.
Polisiýanyň aýtmagyna görä, öldürilen 13 adam hüjümçi topara degişli diýip çaklanýar. 5-nji iýunda Aktobede ýarag satylýan iki dükana we Milli gwardiýanyň bazasyna edilen hüjümde parahat ilatdan üç adam we Milli gwardiýanyň hem üç işgäri öldi. Ýene-de hüjümçi diýip güman edilýän azynda bäş adam ele salundy.
Ýüz beren hadysalar sebäpli Aktobe regionynda ýokary dereje hüşgärlik çäreleri girizildi. "Terrora garşy öperasiýalar" dowam edip, häkimiýetler sowda ýerleriniň käbirini ýapdylar, adamlary daşary çykmazlyga çagyrdylar.
Gözleg
7-nji iýunda Içeri işler ministrligi 14 gaçgagyň adyny hem suratlaryny ýaýradyp, olaryň hüjümler bilen baglylykda gözlenýändiklerini aýtdy.
Ministrlik şeýle hem 7-nji iýunda tutuş ýurtda hukuk goraýjy gulluklaryň ýokary hüşgärlikdedigini bildirip, "Aktobe we respublikanyň beýleki ýerlerinde ýagdaý kontrollyk astynda" diýdi.
Bular ýaly zorlukly hereketler berk kontrollyk astyndaky we belli bir derejede pajarlap ösýän 18 million töweregi ilatly öňki sowet döwletinde juda seýrek bolýar. Hüjümleriň jogäpkärçiligini öz üstüne alan bir ygtybarly yglannama ýa şolar ýaly başga bir zat entek peýda bolanok.
Hüjümde güman edilýän adamlar we olary bu işe iteren mümkin sebäpler hakda resmiler tarapyndan berilýän beýanatlar garym-gatym.
Gazak polisiýasynyň sözçüsi Almas Sadubaýewyň aýtmagyna görä, bular däp bolup gelýän dini hereketlere eýermeýän, ýagny Orta Aziýada aýdylyşy ýaly, ekstremistik ylamçy toparlar diýip güman edilýär.
"Din bilen hiç bir ilteşigi ýok"
Bu aralykda gazak parlamentiniň ýokarky palatasynyň senatorlary hadysalary ýurduň asudalygyna, durnuklylygyna garşy gönükdirilen "hapa jenaýatçylykly hüjüm" diýip ýazgaryp, jenaýatçylaryň eden işiniň "din bilen hiç bir ilteşigi ýok" diýdiler.
7-nji iýunda ýurduň häkimiýet başyndaky "Nur Otan" partiýasynyň başlygyň bir orunbasary bu partiýanyň bular ýaly hereketlere jogap edip, beýleki çäreler bilen birlikde, ýarag satylýan dükanlary ýapmak baradaky kanunlara hem garaýandygyny aýtdy. Bular ýaly söwda ýerleri "tutuş ýurtda ýapylmaly" diýip, Muhtar Kul-Muhammad sözüniň üstüne goşdy.
5-nji iýunda hüjümçiler özlerini ýarag bilen üpjün etmek üçin, ýarag satylýan dükanlara döküldiler.
Aktobede hepdäniň ahyryndan bäri ýapyk bolan internet täzeden açyldy. Resmiler ýerli söwda merkezleriniň we şäheriň jemgyýetçilik gatnawynyň adatdakysy ýaly işleýändigini aýdýarlar.


text:
ABŞ-nyň prezidentligine dalaşgärler Donald Tramp we Hillari Klinton 8-nji noýabrda geçjek saýlawlaryň öňüsyrasynda ses berijileriň goldawyny gazanmak üçin, ýurduň dürli künjeklerine sapar etdiler.
Tramp haýsy dalaşgäri goldamalydygy dogrusynda ikirjeňlenýän ýaýka ştatlara, şol sanda Pennsilwaniýa, Demirgazyk Karolina, Florida sapar etdi.
Tramp, adatça, demokratik dalaşgäri goldap, ses berýän ştatlara hem sapar edip, kampaniýa geçirer.
Bu aralykda, Klinton aglaba ýagdaýda demokrat dalaşgärleri goldaýanlaryň, şol sanda afrikan amerikalylaryň, latinalaryň we aýallaryň seslerini gazanmak ugrunda tagalla etdi.
ABC/Washington Post pikir soralyşygynyň netijesinde görä, Klinton 48-43 gatnaşygynda öňde barýar.
5-nji noýabrda Tramp Newada ştatynda kampaniýa geçirýän pursady ýarag howatyrlanmasy sebäpli, howpsuzlyk işgärleri tarapyndan gysga wagtlyk sahnadan aýryldy.
Trampyň ogly Twitter hasabynda munuň “jana kast etmek synanyşygynyň” bolandygyny öňe sürdi.
Gizlin gulluk bu waka bilen baglylykda beýanat ýaýradyp, onda märekäniň içinde biriniň ‘ýarag’ diýip, gygyrandygyny, emma hiç hili ýaragyň tapylmandygyny mälim etdi.
6-njy noýabrda Tramp Minnesota we Miçigana sapar eder.
Klinton Filadelfiýada prezident Barak Obama, onuň aýaly Mişel Obama we ozalky prezident Bill Klinton bilen ýöriş geçirmezinden ozal, 7-nji noýabrda Miçiganda hem kampaniýa geçirer.


text:
Belli estrada ýyldyzy Tarkan Türkmenistanda Täze Ýyl konsertini bermek üçin, Aşgabada geldi. Bu belli türk aýdymçysynyň Türkmenistana edýän ilkinji saparydyr.
Türk habar serişdeleriniň berýän maglumatyna görä, Tarkan öten agşam Aşgabada baryp, ol soňundan paýtagtyň “Oguzkent” myhmanhanasyna ýerleşipdir.
Aeroportda beren interwýusynyň dowamynda, Tarkan Türkmenistana gelenine we türkmen muşdaklary bilen duşuşanyna begenýändigini aýtdy.
Tarkanyň Aşgabatdaky konserti bilen bagly habarçymyz Myrat Gurbanyň maglumatlaryny diňlemek üçin aşaky düwmä basyň!


text:
Sugun
Sugun – (latynça Cervus elaphus). Öz arealynyň demirgazygynda gabat gelýän, Türkmenistanda ýitip ýok bolmak howpy astyndaky görnüş.
Gysgaça beýany[üýtget | edit source]
Ol uly, owadan hem-de syratly haýwan bolup, agramy 100-den tä 300 kilograma çenli ýetýär. Onuň erkekleriniň şahlaryndaky şahalar adatça bäşden artyk bolmaýar.
Ýaýran ýerleri[üýtget | edit source]
Öňler Türkmenistanda buhara suguny Amyderýanyň ýakalarynda gabat gelip, ähtimal, Murgap bilen Tejen boýlarynda hem gabat gelendir.


text:
Aşgabat, 11.03.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň wekiliýeti 4-8-nji mart aralygynda Germaniýanyň paýtagtynda geçirilen “ITB Berlin-2015” halkara syýahatçylyk sergisiniň işine gatnaşdy.
Şu ýyl “ITB” sergisinde, “Messe Berlin” sergiler şäherjiginiň çäginde dünýäniň 188 ýurdundan hünärmenleriň 10 müňden gowragy işledi.
UNWTO-nyň çaklaýşy ýaly, ýakyn onýyllyklarda syýahatçylyk akymynyň ösüşi hut Aziýa sebitinde ýokary bolar. Bu sebit “ITB Berlin-2015” sergisinde hem giňden we köpöwüşginli wekilçilik etdi.
Türkmen pawilýony barada aýdylanda bolsa, onda ýurdumyzyň syýahatçylyk ulgamynyň esasy hususy kärhanalary özleriniň diwarlyklaryny görkezdiler. Olaryň hatarynda “Nurana aý”, “Owadan syýahat”, “Durdynyýaz”, “Aýan” kärhanalary we beýlekiler bar. Bu kärhanalaryň ýolbaşçylary daşary ýurtly işewürler, iri syýahatçylyk kompaniýalarynyň we halkara agentlikleriniň wekilleri bilen özara bähbitli işjeň gatnaşyklary ýola goýmak babatda netijeli gepleşikleri geçirdiler.
Türkmen sergisi diňe bir köp sanly syýahatçylyk guramalarynyň däl, eýsem, syýahatçylyk pudagy bilen garyşyk pudaklarda ýöriteleşdirilen kompaniýalaryň hem ünsüni çekdi. Umuman, serginiň guramaçylyk komitetiniň statistiki gullugynyň maglumatlaryna görä, “ITB Berlin-2015” sergisiniň işlän bäş gününiň dowamynda oňa 170 müňe golaý adam gelip gördi. Olaryň aglabasy dünýäniň işewür toparlarynyň wekilleridir. Bu giň möçberli çärede dünýäniň 90 ýurdundan žurnalistleriň 7 müňüsi işledi.
Berlinde geçirilen halkara forumynyň giň gerimli sergi meýdançasynda Türkmenistana özüniň tekliplerini hödürlemäge we özara peýdaly tanyşlygy, täze işewürlik gatnaşyklaryny ýola goýmaga mümkinçilik döredi. Şol gatnaşyklar bolsa milli syýahatçylyk ulgamynyň dünýäniň syýahatçylyk düzümine goşulyşmagyna kuwwatly itergi bermäge ukyplydyr.


text:
Roýter agentliginiň habar bermegine görä, Merkezi Aziýa döwletleriniň nebit we gaz baýlyklaryna gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly inwestorlaryň Türkmenistana 4 milliard dollardan gowrak maýa goýmagyna garaşylýar diýip, türkmen resmisi aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky uglewodorod serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak boýunça Döwlet agentligi resmisi Aşyr Begliýewiň Roýter agentligine aýtmagyna görä, geçen ýyl daşary ýurtly kompanýalar Türkmenistanyň energiýa pudagyna 2,8 mlrd dollarlyk maýa goýupdyrlar.
Ýakyn günlerde ABŞ-nyň “Chevron” we Fransiýanyň “Total” kompaniýalarynyň wekilleriniň Türkmenistana sapar etmegine garaşylýar.


text:
Şweýsariýada 2-nji aprelde, dünýäniň iri alty döwleti bilen Eýranyň arasynda gelnen deslapky ylalaşyga görä, Tährana garşy girizilen we onlarça ýyldan bäri dowam edýän ykdysady sanksiýalaryň ýatyrylmagy mümkin.
Elbetde, bu 30-njy iýuna planlaşdyrylýan gepleşikleriň jemleýji tapgyrynyň netijesine bagly bolar.
Bu sanksiýalar tutuş ýurda bolşy ýaly, sany 3 million töweregi diýilip çaklanýan eýranly türkmenlere hem öz täsirini ýetirdi.
Azatlyk Radiosynyň “Dünýä türkmenleri” gepleşiginiň nobatdaky sanynda Eýrana garşy ulanylan sanksiýalaryň ol ýerdäki etniki türkmenlere ýetiren täsirine we häzirki gelnen ylalaşyga türkmen wekilleriniň garaýyşlaryna nazar salynýar.
Gepleşigi diňläp, pikirleriňizi paýlaşsaňyz, sizden örän hoşal bolarys.


text:
Gazagystanyň iki sany intelligensiýa wekiline bagyşlanan ýadygärlik Oskemen şäherinde köpçülige görkezilmeginiň ertesi ýok edildi.
Şäheriň resmileri ýadygärligiň Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýewiň saparynyň öňüsyrasynda 24-nji iýunda ýok edilmeginiň tehniki sebäpler, şeýle-de ýadygärligiň keşbine degişli käbir kemçilikler bilen baglydygyny adýarlar.
Ýerli ýaşaýjylar ýadygärligi ýaňsyladylar we meşhur gazak şahyry we filosofy Abai Kunanbaýewiň we meşhur rus alymy Ýewgeniý Mihaelisiň heýkelleriniň kämilsiz hem betnyşandygyny aýtdylar.
Mihaelis regionda onlarça ýyllap ýaşapdy we Oskemende 1913-nji ýylda ýogalypdy. Kunanbaýew 1904 ýylda ýogalypdy.
Oskemendäki ýadygärlik skulptorlar Wladimir Samoilow we Ýewgeniý Nepýanow tarapyndan döredildi. Olar dörän gapma-garşylyklary kommentirlemedi.


text:
Eýran, Birleşen Ştatlaryň Kongresi tarapyndan sanksiýalaryň möhletiniň uzaldylmagy geçen ýyl Tähran bilen dünýäniň iň kuwwatly ýurtlarynyň arasynda baglaşylan ylalaşygy “bozýar” diýýär.
“Biz muny Eýran tarapyndan ylalaşygyň amala aşyrylyşyna gözegçilik etmek üçin kesgitlenen komitete habar bereris” diýip, Eýranyň telewideniýesi ýurduň Daşary işler ministrliginiň beýanatyna salgylanyp habar berdi.
Bu beýanat, 1-nji dekabrda Birleşen Ştatlaryň Senaty Eýrana garşy sanksiýalar baradaky kanuny ýene 10 ýyla çenli gaýtadan uzaltmak barada biragyzdan ses bermeginiň yz ýanyna gabat geldi.
ABŞ-nyň Wekiller öýi onlarça ýyllyk kanununyň möhletiniň uzaldylmagy baradaky kanun taslamany eýýäm kabul etdi. Bu kanun Birleşen Ştatlara Eýran bilen iş alyp barýan kompaniýalara garşy sanksiýalary girizmäge rugsat berýär.
Häzirki wagt bu kanun taslamasy Ak tama ugradylýar. Ol ýerde oňa ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň gol goýmagyna garaşylýar.


text:
ABŞ-nyň goranmak ministri Robert Geýts Kubadaky Guantanamo amerikan harby türmesini ýapmagyň şansy juda az hasap edýär.
Penşenbe güni Ýaragly güýçleriň işi boýunça Senatyň komitetiniň agzalarynyň öňünde eden çykyşynda Geýts türmäni ýapmak ideýasy bilen kongressmenleriň köpüsiniň ylalaşmaýandygy üçin şeýle kararyň kabul edilmek ähtimallygynyň azdygyny aýtdy.
Şeýle-de, amerikan kanun çykaryjylarynda terrorizmde güman edilip, Guantanamo türmesinde saklanýanlaryň işine graždan sudunda seretmelimi ýa harby sudda - diýen meselede-de ýeke-täk pikir ýok.
2009-njy ýylda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama döwlet baştutany wezipesine geçenden birnäçe gün soň Guantanamo türmesini ýapmaga söz beripdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň terrorizme garşy göreş boýunça maslahatçysy Jon Brennan Ýemeniň prezidenti Ali Abdullah Saleh bilen duşuşdy we ony wezipesinden çekilmäge çagyrdy. Bu barada Ak Tamyň beýannamasynda aýdylýar.
Brennan prezident Saleh bilen Saud Arabystanynda duşuşdy. Saleh agyr ýaralanandan bäri Saud Arabystanynda saglygyny bejerdýär.
Waşington Salehiň halkara araçylaryň gatnaşmagynda häkimiýeti geçirmek barada Ýemeniň oppozisiýasy bilen baglaşan ylalaşygyny ýerine ýetirmegini talap edýär. Emma Saleh başda ylalaşsa-da, soňra ony ýerine ýetirmekden boýun gaçyrdy.
Ýemende Salehiň wezipesinden gitmegini talap edýän köpçülikleýin protestler birnäçe aý bäri dowam edýär. Şol protestlerdäki çaknyşyklarda azyndan 200 adam öldi.


text:
Orsýetiň döwlet telewideniýesi uýatly bir ýagdaýda tutuldy, onuň “hakyna tutulan daşary ýurtly” we “orsýetparaz patriot” diýip geçiren iki sany söhbetdeşliginde şol bir adam görkezildi.
Andreý Pethow bilen tanşyň, ýok gowusy onuň adyny Petkow diýip tutuň.
Ol 20 ýyl çemesi mundan ozal Germaniýa emigrasiýa gidipdi, emma orsýetparaz protestçilere garşy çykyşlara gatnaşmak üçin ýakynda Ukrainanyň Mykolaiw şäherine bardy. Ýok, duruň! 40 ýaşly ýerli orsýetparaz aktiwist Kiýewiň “radikal” hökümetine parahatçylykly protest bildirmek üçin, hemişekisi ýaly, Mykolaiw şäheriniň merkezi meýdançasyna bardy.
Bu adamyň kimdigi we onuň adynyň Pethowmy ýa-da Petkowdygy siziň Orsýetiň döwlet kanallary bolan “NTW” ýa-da “Rossiýa 1” telekanallaryndan haýsysyny saýlap aljagyňyza bagly.
“NTW” telekanaly ony Ukrainada bulam-bujarlygy döretmek üçin Germaniýadan 500 müň ýewro getirilen adam edip görkezdi. Bu maglumatda Pethow-Petkowyň, aşa milletçi “Sagçy sektorynyň” agzalarynyň orsýetparaz protestçilere eden hüjümi zerarly, tötänden zeper ýetip, indi hem burny we aýagy döwlüp, keselhanada ýatandygy aýdylýar.
“Onuň keselhanadaky otagy berk goragyň astynda saklanýar. Biziň habarçylarymyza onuň bilen seýrek söhbetdeşlik geçirmek başartdy” diýip, “NTW” habar berýär.
Bulaşykly söhbetdeşlikde Pethow-Petkow özüniň lukmandygyny, özünde dört sany pasportyň bardygyny aýdýär. Onuň sözlerine görä, ol 7-nji aprelde Kiýewiň syýasatyna garşy çykyş edýänleriň lagerinde eline zeper ýeten bir aýala kömek beripdir. Şol bir wagtyň özünde-de serhoş radikallar parahat protestçileriň üstüne eli dürreli, sesli granataly we ok atýan ýaragly hüjüm edipdirler.
“Bäş minudyň içinde meniň durmuşym üýtgedi” diýip, Pethow gürrüň berýär. Ol “Men şäheriňizde bir gije-gündiz boldum, şol günüň soňunda-da meni tas öldüripdiler” diýip, hamana, öz düşen ýagdaýyny beýan edýär. Pethow öz beýnisiniň çaýkanandygyny we öz gurmasynyň adyny hatda agzamak hem islemeýändigini aýdýar.
Ýöne ol orsýetparaz aktiwistlere garşy göreşmek üçin iberilendigini bir gezegem ýaňzytmaýar. Muňa garamazdan, “NTW” bu adamyň hekaýatyny şeýle beýan edýär: “Germaniýaly hakynatutma adam “Sagçy sektor” üçin Ukraina 500 müň ýewro pul getirdi”. Ine, bu maglumaty “NTW”-niň websaýtynda görmek
we okamak mümkin.
Emma “Rossiýa 1” şol bir adamyň hekaýatyna başgaça gözden garaýar. Bu telekanalyň reportažynda ýerli ýaşaýjy Petkow şol bir keselhanada ýatan bolmaly, emma bu telekanalyň wideony görkezýän kamerasy krowadyň arkasynda daňlyp goýlan orsýetparaz protestçileriň simwoly bolan Mukaddes Georgiý lentasyny görkezýär.
“40 ýaşly Andreý Petkow ýene ýarym ýyllap ýöräp bilmez” diýip, “Rossiýa 1” telekanalynyň korrespondenti gürrüň berýär we şeýle dowam etdirýär: “7-nji aprelde Andreý hemişekisi ýaly täze häkimiýetiň hereketlerinden özüniň nägiledigini bildirmek üçin merkezi meýdança bardy. Emma parahatçylykly protestiň üstüne birden radikallar dökülip, hakyky gyrgynçylygy amala aşyrdylar”.
Bu reportažda Petkow diňe gysga wagtlyk görkezilýär. Indi ol ýaragly söweşijiniň özüni tas öldürendigini aýdýar.
“Men ýerde ýatyrkam ol pistoletyny kelläme diräp, “Men seni öldürerin!” diýýär, men oňa “At!” diýýän. Ine şu wagt gyzlar ýetip geldi we ony urup ýykdy. Olam gaçyp gitdi”, diýip Petkow gürrüň berýär.
Bu ýerde reportažda Petkowyň şahsyýetinden sowulyp, ukrain häkimiýetleriniň hamala awtobuslara ýükläp radikallary getirendigi we olaryň parahat ýaşaýjylaryň üstüne küşgürendigi barada gürrüň berilýär. Protestçiler “Rossiýa 1”
telekanalynyň habarçysyna özlerine garşy atylan oklaryň peşeňlerini görkezýär.
Pethow ýa Petkow hakykatda kimkä? Muňa belli bir jogap tapmak kyn. Bu barada Orsýetiň esasy üç telekanallaryň ýene biri “1-nji telekanal” näme habar bererkä?!


text:
Owganystanyň howpsuzlyk resmileri özleriniň 16-njy dekabrda Pakistanda bolan mekdep gyrgynçylygyna goldaw bermekde güman edilýän 5 adamy tutandyklaryny aýtdylar.
Peşawar mekdebinde bolan gyrgynda 150-den gowrak adam, tas hemmesi çaga, öldürilipdi. Owgan resmileriniň 17-nji ýanwardaky beýanatyna görä, güman edilýän adamlar soňky hepdelerde, Owganystanyň Pakistan bilen gündogar serhedine golaý ýerde, Yslamabatdan maglumat berlenden soň tussag edilipdir.
Tutulanlaryň hiç biriniň owgan däldigi aýdylýar. Peşawar mekdebine edilen hüjümiň jogapkärçiligini Pakistanyň «talybany» öz üstüne alypdy.
Pakistanyň aňtaw gullugy bu hüjümi amala aşyran ýedi adamyň ählisiniň daşary ýurtludygyny aýtdy.
Şahsyýeti anyklanan alty adamyň üçüsi arap, ikisi owgan, biri bolsa çeçen diýlip maglumat berildi. Olaryň hemmesi öldürildi.


text:
Britaniýanyň Daşary işler ministrligi “Adam hukuklary we demokratiýa 2012” atly hasabatyny çap etdi. Onda 2012-nji ýylyň dowamynda adam hukuklarynyň ýagdaýy, şeýle-de 2013-nji ýylyň başynda bu ugurdaky bolan käbir özgerişler bellenilip geçilýär.
Duşenbe güni çap edilen hasabatda “alada döredýän” ýurtlaryň sanawy hem getirilýär we sanawa giren 27 döwletiň arasynda Türkmenistan hem bar. Hasabatda Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça halkara guramalaryň ençemesine goşulandygy, şeýle-de ýurduň kanunçylygynyň ynsan haklaryny goramaga gönükdirilendigi bellenilýär.
Şol bir wagtyň özünde-de hasabat döwründe ýurtda adam hukuklary boýunça aladalaryň hasaba alnandygy bellenilip, türkmen hökümetiniň demokratiki beýanatlary bilen olaryň iş ýüzünde berjaý edilişiniň arasynda uly bir boşlugyň bardygy-da nygtalýar.
“Adam hukuklary we demokratiýa 2012” atly hasabatyň Türkmenistan baby ençeme bölüme bölünip, olaryň her birine degişli düşündirişler hem berilýär.
Saýlawlar
Britaniýanyň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan hasabatynda nygtalyşy ýaly, geçen ýyl Türkmenistanyň durmuşyndaky iň möhüm waka – bu prezidentlik saýlawlary bolupdyr.
Şol döwürde ÝHHG-niň Demokratik institutlary we Adam hukuklary boýunça edarasy, saýlawlaryň halkara normalaryna gabat gelmejekdigini aýdyp, gözegçiler toparyny ýollamazlyk kararyna gelipdi.
Saýlawlara gatnaşyk 96% bolup, onda Gurbanguly Berdimuhamedow sesleriň 97%-ni alyp, ýeňiş gazandy diýen maglumat ýaýradyldy. Ýewropa Bileleşigi saýlawlaryň geçirilişi boýunça özüniň aladasyny bildirdi.
Hasabatda Türkmenistanda syýasy partiýalar baradaky kanunyň kabul edilmegi bilen, ýurduň syýasy durkunyň üýtgemeginiň mümkindigi bellenilýär. Munuň näderejede ygtybarly boljakdygyny 2013-nji ýylyň ahyrynda geçiriljek parlament saýlawlarynyň äşgär etjekdigi nygtalýar.
Söz we pikir azatlygy
Türkmenistan düýbi ABŞ-da ýerleşýän “Freedom House” guramasynyň ýyllyk hasabatynda söz azatlygy boýunça 197 ýurduň arasynda 196-njy orunda ýerleşdirilipdi. Ýurtda internet üpjünçiligi juda çäkli bolup, ol hem döwletiň gözegçiliginde saklanylýar.
“Adam hukuklary we demokratiýa 2012” hasabatda bellenmegine görä, geçen ýylyň 22-nji dekabrynda, ahyrsoňy, Türkmenistanda Media barada täze kanun kabul edilipdir. Häzirki döwürde halkara gözegçileri munuň ýurduň media durmuşyna neneňsi täsirini ýetijekdigine syn edýärler.
Adalat we kanunyň hökmürowanlygy
Duşenbe güni çap bolan hasabatda Türkmenistanda parahorlugyň we maglumatlaryň elýeterli bolmazlygynyň esasy meseleler bolup galýandygy aýdylýar. “Transparency International” guramasy tarapyndan 5-nji dekabarda çap edilen “Korrupsiýanyň indeksi” hasabatynda Türkmenistan 176 ýurduň arasynda 170-nji orny aldy.
Türkmenistanda adamlaryň suduň kararyna şikaýat edip bilmek mümkinçiligi heniz hem çetin bolup galýar. Şol bir wagtda-da ýurtda käbir şahslaryň türme tussaglygyndan boşadylmagy ýaly ýagdaýlaryň hem hasaba alnandygy aýdylýar.
15-nji aprelde ýaýradylan hasabatda bellenilişine görä, Britaniýa 2013-nji ýylda Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça halkara standartlaryna laýyk gelmegi üçin öz tagallasyny dowam etdirer.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çarşenbe güni ýurduň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky göçme mejlisini geçirdi.
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň
berýän maglumatyna görä, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bu gezekki mejlisinde harby we hukuk goraýjy edaralaryň 2014-nji ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetiren işleriniň netijelerine garalypdyr.
Göçme mejlisiň geçirilen ýerinde ýurduň lideri döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýew tarapyndan garşy alyndy. Milli howpsuzlyk ministri prezidente öz ýolbaşçylyk edýän pudagy, şol sanda ýurtda sosial durnuklylygy goldamak boýunça üç aýyň dowamynda edilen işleriň netijeleri barada ilkinji bolup hasabat berdi.
Soňra Döwlet serhet gullugynyň başlygy M.Yslamow ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde şu ýylyň üç aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, «ýurduň serhetçileri tarapyndan ygtybarly goralýan gury ýer we deňiz serhetlerindäki ýagdaý barada» hasabat berdi.
Prezident Berdimuhamedow serhet gullugyna örän möhüm wezipäniň degişlidigini belläp, ýurduň serhetçileriniň türkmen halkynyň asylly däpleri esasynda terbiýelenmegini, döwlet serhetleriniň ähli goňşy ýurtlar bilen dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk serhedine öwrülmegini we onda parahatçylygyň, asudalygyň ýola goýulmagyny üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryk berdi diýip, habarda aýdylýar.
Prezident Berdimuhamedow bu ýerde meýdan şertlerinde işlemeli mobil hassahananyň proýekti bilen tanşyp, onda döwrüň talaplary esasynda ähli şertleriň döredilmegini tabşyrypdyr.
Mälim bolşy ýaly, ozalky prezident S.Nyýazow ýogalyp, Aşgabatda häkimiýet çalşandan soň, ýurduň Ýaragly güýçleriniň hatarynda hem reformalaryň başlanandygy yglan edildi.
Türkmenistanyň Goranmak ministri B.Gündogdyýewiň hasabatynda harby pudakdaky reformalar barada gürrüň edildi.
Ol hususan-da häzirki zaman harby tehnikalarynyň we ýokary hünärli serkerdeleri taýýarlamagyň hasabyna milli goşunyň kuwwatyny we kämilligini pugtalandyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn özgertmeleriň barşy barada hasabat berdi.
Mundanam başga ol ýakynda gurnalan «Sarsmaz erk» harby okuw, meýdan türgenleşikleriniň netijeleri barada durup geçip, onuň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilendigini habar berdi.
Şeýle-de ministr, Türkmenistanyň prezidentiniň permany boýunça, ýurduň Ýaragly güýçlerinden we beýleki goşun bölümlerinden harby gullukçylary boşatmak, Türkmenistanyň raýatlaryny nobatdaky harby gulluga çagyrmak boýunça edilýän işleriň barşy barada maglumat beripdir.
«Döwlet baştutanymyz hasabaty diňläp, harby hünärler boýunça ýaýbaňlandyrylan okuwlara gatnaşýan ýaşlaryň sanynyň barha artýandygyny, mähriban watanymyza, halkymyza gulluk etmek ýaly asylly we jogapkärli işe höwesekleriň köpelýändigini kanagatlanma bilen belledi» diýip, türkmen telewideniýesi habar berýär.
Şeýle-de prezident harby gullugy tamamlap, ykbalyny bu ugra baglamak islän ýaşlaryň watançylyk we söweşjeň taýýarlygy boýunça alnyp barylýan işleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginiň zerurdygyny nygtapdyr.
Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisinde Türkmenistanyň baş prokurory, içeri işler ministri, Ýokary kazyýetiň başlygy, adalat ministri, Döwlet gümrük gullugynyň başlygy, Sagdyn jemgyýet howpsuzlygyny goraýyş döwlet gullugynyň başlygy, döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy hem üç aýda edilen işler boýunça hasabat berdi.
Resmi habarda aýdylmagyna görä, prezident Berdimuhamedow şu ýylyň birinji çärýeginde ýurduň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýerine ýetiren işlerine umuman kanagatlanma bildiripdir.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bu mejlisi golaýda türkmen-owgan serhedinde owgan jeňçileri tarapyndan birnäçe türkmen esgeriniň öldürilendigi, şol bir wagtda demirgazyk Owganystanda ýaşaýan etniki türkmenleriň türkmen serhetçileri tarapdan görýän sütemleri barada çykan habarlaryň yz ýanlaryna gabat geldi.
We are sorry, but this feature is currently not available


text:
Mundan iki ýyl owal Pakystan ABŞ-a gaty bähbitli bir teklip hödürledi. Şonda 2009-njy ýyldan bäri ýitirim bolan we “Talybanyň” garamagynda bendilikde saklanýan amerikan seržanty Bow Bergdahy azatlyga goýberip, ony Tehsasda saklanýan Afiýa Syddyky bilen çalyşmaklyk teklip edilipdi. ABŞ şol mahal terrorçylar bilen beýle çalşyk söwdasyna girmeýändigini aýan edip, teklibi ret edipdi.
“Al-Kaýdanyň” liderlerinden Aýman al-Zawahiri hem 2011-nji ýyldan bäri bendilikde saklaýan Warren Weýnşteýni zenan Syddyky bilen çalyşmaklygy teklip edipdi. Eger şeýle edilmese, onda ähli musulmanlara onuň aryny almaklyk barada çagyryş edipdi.
Şu ýylyň awgust aýynda bolsa, “Yslam döwleti Yrak we Lewant” toparyndan bolan terrorçylar amerikaly žurnalist Jeýms Foleýiň deregine şol zenanyň berilmegini sorady. Foleý öldürilenden soň bolsa, “Yslam döwleti Yrak we Lewant” topary indi elindäki başga bir 26 ýaşyndaky amerikaly zenan zamuny we YDYL-yň bendisi başga bir amerikaly žurnalist Stewen Sotlofy ýene şol zenan Syddyky bilen çalyşmaklygy teklip etdi.
2010-njy ýyldan bäri ençeme gezek Ýakyn Gündogarda, Afrikada we Owganystanda zamun alnan amerikaly žurnalistler, ynsanperwerlik guramalarynyň işgärleri ýa-da ýewropalylar bilen ýesir çalşygy edilmek islenýän hem ýene şol 42 ýaşyndaky Syddyky boldy.
Terrorçylar näme üçin hut Syddykyny isleýär?
Afiýa Syddyky 2010-njy ýylda kazyýet tarapyndan Owganystanda amerikalylara garşy terrorçylykly hüjümleri gurnamakda aýyplanyp, 86 ýyl azatlykdan mahrum edilipdi. ABŞ-nyň hökümeti we FBI (Federal derňew býurosy) gaty köp wagtlap ony örän howply jenaýatkär hökmünde gözläpdi.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabr terrorçylykly hüjümlerinde ady agzalan Halid Şeýh Muhammet bilen onuň ýakyn arabaglanyşygy bar ekeni. Ol ýokary bilimi ABŞ-nyň iň abraýly hasaplanýan M.I.T ýagny Massaçussets tehnologiýa institudynda alyp, Brandeýsde hem doktorlyk derejesini alypdyr.
Uzaga çeken gözleg-agtaryşdan soň ony 2008-nji ýylda, Owganystanda tutypdyrlar. Onuň üstünden sodiýum siýanit himiki maddalary bilen häzir Ebola wirusy ýaly bir howply wirusy himiki ýarag ýaly ýaýratmaklyk üçin ýasalyş gollanmalary ýaly materiýallar tapylypdyr. FBI bilen howpsyzlyk gullugynyň işgärleri ony bir otagda sorag edýän mahaly, ýaňky zenan olaryň biriniň sapançasyny çalasynlyk bilen alyp, oňa ot açypdyr.
2010-njy ýylda ol barada kazyýetiň karary açyklanandan soňra, Pakystanda radikal-çakdanaşa oppozisiýa toparlary hökümete garşy ýörüşler gurnap, pakystan hökümetini onyň tutulmagyna, soň bolsa fiziki we ruhy gynamalara duçar edilmegine kömek etmeklik, şeýle-de yzyna gaýtarylyp berilmegini islemezlik ýaly günäler bilen aýyplapdyrlar.
Hatda Pakystanda özüne “Afiýa Syddyky harby birleşigi” diýip at beren ýaragly topar hem peýda boldy we onuň aryny almak üçin harbylara hüjümler gurnady. Peşawerde polis nokadynyň partladylmagyna, kazyýet jaýlaryna hüjümlere we 10-a golaý adamyň janyna kast edilmegine, 100-e golaý adamyň hem ýaralanmagyna şol topar sebäpkär görkezildi.
Al-Kaýdaçy hanym näme üçin ýada düşdi?
Amerikan žurnalisti Foleýiň ölüminden soň, käbir amerikaly toparlaryň hökümetiň terrorçylar bilen zamun çalşyk praktikasyna täzeden garamaklygy babatda çagyryş etmegi bilen, Syddyky gaýtadan ýada düşdi.
Hökümetiň zamunlary azat etmek üçin eglişik tagallalaryna göwnemeýändigi sebäpli olar golaýda 5 talybançynyň deregine azat edilen amerikan seržntyny ýada salýarlar.
Ýöne ABŞ-nyň howpsyzlyk gulluklary Syddykyny iň howply terrorçylaryň biri hasaplaýarlar we azatlyga çykan mahaly onuň täzeden terrorçylaryň hataryna goşuljakdygyna berk ynanýarlar.
Maşgalasy Syddykynyň çalşyk üçin ulanylmagyny islemeýär
YDYL-yň amerikaly bir zenan zamunyň deregine Leýdi Al-Kaýdany çalyşmaklygy talap etmegine Syddykynyň maşgalasy hem garşy çykýar. ABC Newsiň köpçülige ýetiren hatynda beýan edilşine görä, onuň maşgala agzalary ol gyzyň YDYL we şonuň ýaly toparlar bilen hiç hili arabaglanşygynyň ýokdygyny, haýsam bolsa bir zamunyň deregine öz gyzynyň adynyň agzalmagyna gaty geň galyp, düşünip bilmeýändiklerini nygtapdyrlar.
Maşgalasy “Afiýa Syddykynyň azat edilmegini isleýänler bolup biler” diýýär, ýöne munyň zorlyk ýoly bilen edilmegine garşydyklaryny aýdýarlar.


text:
Anna güni Bosniýanyň paýtagty Saraýewoda şol wagtky bosnýaly serb güýçleri tarapyndan bu şähere garşy gabawyň başlanan gününiň 20 ýyllygy bellenip geçilýär.
Anna güni Saraýewonyň merkezi köçesinde 20 ýyl mundan ozalky gabawda öldürilen parahat ýaşaýjylaryň dogry sanyny görkezýän 11 müň 541 sany gyzyl reňkli oturgyç hatarlanyp goýuldy.
Saraýewo garşy gurnalan şol gabaw hem Bosnýada 1992-nji ýyldan 1995-nji ýyl aralygynda ýüze çykan etniki uruşlaryň başyny başlapdy.
Serbler bilen albanlaryň arasynda ýüze çykan bu uruşda 100 müňden gowrak adam ölüp, 2 milliondan gowrak adam öz ýaşaýan ýerini terk etmäge mejbur bolupdy.


text:
ABŞ-nyň respublikan prezidentlige kandidaty Donald Tramp 2016-njy ýyldaky prezident saýlawlarynda respublikanlaryň esasy kandidaty bolmak ugrundaky ses berişligiň soňky tapgyrynda agyr ýeňlişe sezewar boldy.
Ses berişlikde öňde barýan milliarder, gozganmaýan emläk tütjary 12-nji martda Waşington Kolumbiýa okrugynda hem, Wyoming ştatynda hem ýeňlişe sezewar boldy.
Florida senatory Marko Rubio ony amerikan paýtagtynda, Trampyň 13.8 prosent goldaw bilen üçünji bolan ýerinde aňsatlyk bilen ýeňdi.
Waşington aglaba demokratlaryň şäheri we hasaba alnan saýlawçylaryň diňe alty prosenti respublikan bolup durýar.
Günbatardaky Wyoming ştatynda Tehsasyň Senatory Ted Kruz Trampy sesleri 66.3 prosentini almak bilen tozana gardy. Rubio bu ses berişlikde sesleriň 19.5 prosentini gazandy. Tramp bolsa üçünji bolup, bary-ýogy 7.2 prosent ses aldy.


text:
Eýran tanymal şahyr Simin Behbahani Parižde Halkara aýallar gününe bagyşlanan dabara goýbermedi.
Kaleme websaýty onuň iki sany aňtaw ofiseri tarapyndan Tähran aeroportunda saklanandygyny we pasportunyň elinden alnandygyny habar berdi.
82 ýaşly Behbahani bu dabara Pariž häkimiýetleri tarapyndan çagyrylypdy.
Ol öz goşgulary we Eýranda aýallaryň hukuklaryny goramak babatda alyp barýan göreşi bilen gowy tanalýar.
Şeýle-de 2009-njy ýylyň iýunynda geçen dawaly prezident saýlawlaryndan soňky protestler esasynda türmä basylan adamlary azat etmek baradaky açyk hatlaryň ählisiniň aşagynda onuň goluny görmek bolýar.


text:
24-nji maýda türkmen-owgan serhedinde owganystanly söweşijileriň hüjüm etmeginde üç sany türkmen esgeri atylyp öldürildi. Ynha şeýle ýagdaý soňky üç aýyň dowamynda ikinji gezek gaýtalanýar. Bu hadysada hüjümçileriň anyk kimlerdigi barada takyk maglumat ýok.
Ýöne käbir resmileriň aýtmaklaryna görä, soňky wagtlarda “ýerli bolmadyk” jeňçileriň demirgazyk Owganystanda has hem işjeňleşýändikleri, olaryň arasynda “Özbegistanyň Yslam hereketi” atly toparyň agzalarynyň hem bardygy aýdylýar.
Bu sorag, 90-nji ýyllarda döredilip, soň Owganystana yzy bilen Pakistana gaçmaga mejbur bolan bu toparyň agzalarynyň gaýtadan demirgazyk Owganystanda jemlenip başlanandygyny aňladýarmy? Olary demirgazyk Owganystana getirýän zat näme?
Olaryň Orta Aziýadaky beýleki radikal toparlar bilen nähili gatnaşygy we ilteşigi bar? Şeýle-de, 2014-nji ýylyň aýagyna Halkara güýçleriň Owganystandan çekilmegi bilen “Özbegistanyň Yslam hereketi” Orta Aziýa üçin nähili howp döredip biler? Gepleşikde bu barada doly gürrüň edilýär.
Programma Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugynyň başlygy şeýle-de ÖYH-den içgin habarly Alişer Syddykow, şeýlede Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň merkezi Aziýa boýunça synçysy Brýus Paniýer, “Jamestown foundation” guramasynyň Ýewraziýa boýunça synçysy Jeýkob Zenn, Waşingtondan “Registan.net” sahypasynyň redaktory Noa Taker, Kabuldan “Owgan media çeşmeleri” merkeziniň müdiri Hajy Seýit Dawut we Moskowadan “Karnegi merkeziniň” Orta Aziýa boýunça synçysy Alekseý Malaşenko dagylar gatnaşýar.
Programmany Pragadaky studiodan Azatlyk Radiosynyň müdiri Muhammad Tahir alyp barýar. Gepleşigi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
13-nji martda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň Bakuwda Olimpiýa toplumyny açanda aýtmagyna görä, 2020-nji ýyldaky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň Azerbaýjanda geçirilmegi üçin zerur bolan ähli şertler bar.
Alyýew “islendik halkara sport ýaryşyny Azerbaýjanda geçirmegiň mümkindigini” sözüne goşdy. Ol Azerbaýjanda eýýäm dünýä we Ýewropa çempionatynyň geçirilendigi üçin, 2020-nji ýylda tomusky Olimpiýa oýunlarynyň Azerbaýjanda geçirilmegi üçin arza berendigini aýdýar.
Azerbaýjanyň fiziki resurslaryndan daşary-da, onuň “ýokary derejeli howpsuzlygy”, durnuklylygy we sosial-syýasy asudalygy üpjün etmäge hem mümkinçiligi bar diýip, prezident Alyýew aýdýar.


text:
Efiopiýanyň bir resmisi hökümetiň 9-njy noýabrda yglan edilen adatdan daşary ýagdaýdan bäri 11 müňden gowrak adamy tussag edendigini aýtdy.
Adatdan daşary ýagdaýlar derňewiniň geňeş başlygy Taddesse Hordofa 12-nji noýabrda EBC döwlet telewideniýesine 11,607 adamyň, şol sanda 347 aýalyň tussag edilendigini aýtdy. Tussaglar ýurduň dürli ýerlerindäki türmelerde saklanýar.
Hordofa tussaglaryň «howpsuzlyk güýçlerine hüjüm etmek, asuda adamlary we howpsuzlyk güýçleriniň agzalaryny öldürmek» ýaly jenaýatlardan başlap, «jemgyýetçilik gulluklaryndan ýüz öwürmek, awtoulaglaryň hereketine päsgelçilik döretmek" ýaly aýyplardaaýyplanýandygyny aýtdy.
Efiopiýada 25 ýyl bäri häkimiýete eýeçilik edýän hökümet ýurduň merkezinden demirgazygyna ýaýran gozgalaňdan soň alty aýlyk adatdan daşary ýagdaý yglan etdi.
Adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler gozgalaň mahalynda ýüzlerçe adamyň ölendigini aýdýarlar.


text:
Kongres, ştat hem-de ýerli hökümet wekillerini saýlamak üçin amerikanlar şu gün ses berişlige girişýärler.
2010-njy ýylda geçýän aralyk saýlawlaryň aňsatlyk bilen ýatdan çykmajakdygynyň iki sebäbi bar. Birinjiden, prezident Barak Obamanyň ýolbaşçylygyndaky Demokratik partiýanyň geçen 16 ýyllykda bolan iň agyr ýitgä uçramagyna garaşylýar. Ikinjiden-de, bu gezek saýlaw kampaniýasyna edilen harajatlaryň öňkülerden has ýokarydygy.
Çykdajylaryň anyk sany entek belli däl welin, ýöne kandidatlar, syýasy partiýalar we aýratyn bähbitli toparlar tarapyndan edilen harajatlar jemi 4 milliard dollara barar diýilýär. Beýle köp puluň sowrulmagynda Birleşen Ştatlaryň Ýokary sudunyň hem paýy ýok däl.
ABŞ-nyň Ýokary sudy üstümizdäki ýylyň başlarynda “Edilýän syýasy harajatlar söz erkinligini goramagyň bir formasy” diýip, karar çykaramk bilen, onlarça ýyllap ýerine ýetirilip gelnen bu kampaniýa degişli maliýe çägini ýatyrdy. Bu hem kompaniýalar federal saýlawlara täsir etmek üçin näçe pul harçlaýayn diýseler, erkleri bar diýildigi.
Graždan erkinligi ugrunda iş alyp barýan toparlar: “Baý söwdagärleriň we öz bähbitlerini araýan toparlaryň saýlawlara çäksiz täsir etmegine ýol açar” diýip, suduň bu kararyny tankytladylar.
Edilýän harajat köpeldi
Munuň saýlawçylara näderejede täsir etjekdigi entek belli däl, ýöne belli zat, onuň saýlawlara edilýän harajaty artdyranlygy. Üstesine-de, adamlaryň ykdysady durgunlykdan närazylygy ýurtda ozal görlüp-eşidilmedik hapa reklamalaryň ulanylmagyna sebäp bolýar.
Kandidatlar öz bäsdeşlerini garalamak üçin hiç bir zatdan gaýdanoklar. Mysal üçin, demirgazyk Karolina ştatynda respublikanlaryň kandidaty Renee Ellmers bu barada New Ýorkda 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda ýykylan Dünýä Sowda Merkeziniň golaýynda gurulmagy planlaşdyrylan metjitden peýdalandy. Onuň telewideniýeden berlen saýlaw kampaniýasynda bäsdeşi Bob Etheridge bu metjit bilen baglanyşdyrylyp, “musulman” we “terrorist” diýen sözler ulanylýar.
Diktor: “Musulmanlar Iýerusalimi, Kordobany we Konstantinoply basyp alanlarynda, öz ýeňiş metjitlerini gurdular. Olar indi hem Ground Zeroda bir metjit gurmagy isleýärler. Onsoň Bob Etheridgiň tutumy näme? Ol aýtmaz, onuň tutan tutumy ýokdur. Terroristler ýeňiş gazanmaz. Biz olara ‘ýok, Ground Zerode hiç haçan bir metjit bolmaz’ diýip, iňlis dilinde açyk aýdarys”.
Ötünç soramaly boldy
Syýasy reklamalaryň köpüsinde hakykatyň az-kem ýoýulýan ýerleri ýok däl. Ýöne Floridada häkimiýet başyndaky demokrat Alan Graýson garşydaşy respublikan Daniel Webster babatynda öte geçenligi üçin ötünç soramaly boldy. Onuň kampaniýasynda Websteriň dini garaýyşlaryna hüjüm edilip, ol talibanlara deňelýär.
Diktor aýal: “Dinçi fanatikler Owgansytanda, Eýranda we edil şu ýerde, Merkezi Florida-da biziň erkinligimizi elimizden aljak bolýarlar”.
Graýson: “Aýallar, ärleriňize tabyn boluň!”
Kandidat ötünç sorasa-da, ýetjek zyýan eýýäm ýeten bolsa gerek.
Birleşen Ştatlarda syýasy kampaniýa degişli reklamalarda aýdylýan zatlaryň dogrudygyna hemmeler ynanyp barmasa-da, beýle çykyşlar täsirli hasaplanýar.


text:
Gazagystanda nobatdaky prezidentlik saýlawlary 3-nji aprelde geçiriler. Bu barada anna güni resmi “Kazahstanskaýa prawda” gazeti ýazdy.
Bu sene gazak prezidenti Nazarbaýewiň prezidentlik saýlawlaryny 2 ýyl çemesi wagtyndan öň geçirmäge eden çagyryşyndan soň yglan edildi.
Mundan öň ýurduň Konstitusion sudy Nazarbaýewiň möhletini uzaltmak barada referendum geçirmegi ýatyrypdy.
Analitikleriň pikiriçe, Nazarbaýewiň indiki möhlete ýeňjekdigi şübhesiz.
Nursoltan Nazarbaýew 1989-njy ýyldan bäri häkimiýetde.


text:
Ýurtda harby bolmadyk ýokary okuw jaýlaryna kabul etmek kampaniýasy başlandy. Şu ýylky ýokary okuw jaýlaryna kabul etmek kampaniýasy öňkülerden özünde “Ruhnamadan” ekzamen ýoklugy bilen tapawutlanýar.
Abituriýentler indi bu dersiň ýerine Türkmenistanyň taryhy boýunça ekzamen tabşyrarlar. Ýatlap geçsek, geçen ýyl “Ruhnama” sapagy orta mekdepleriň okuw programmasyndan hem aýryldy.
Okuwa kabul ediş kampaniýasy has ir başlanýan harby ýokary okuw jaýlarynyň şu ýyldaky giriş synaglarynyň arasynda hem “Ruhnama” boýunça ekzamenler ýokdy. Olar hem bu ýyl “Ruhnamanyň” deregine Türkmenistanyň taryhy boýunça giriş ekzamenlerini tabşyrdylar.
Gepiň gerdişi gelende aýtsak, şu ýyl harby bolmadyk ýokary okuw jaýlaryna kabul edilýän adamlaryň sany hem geçen ýyldaka garanyňda 761 adam köp bolar. Jemi 6 müň 861 adamynyň ýokary okuw jaýlaryna kabul ediljekdigi resmi metbugatda habar berildi.
Täze döredilen uniwersitet
Resmi metbugatdaky maglumatdan çen tutsaň, mundan başga-da täze döredilen Halkara ynsanperwer ylymlar we ösüş uniwersitetine 14 hünär boýunça 280 talyby kabul etmek teklip edilýär.
Şu ýylyň 1-nji iýunynda Türkmenistanyň prezidentiniň karary bilen döredilen bu uniwersitetiň binasynyň gurluşygy entek tamamlananok. Bu gurluşyk awgust aýynda tamamlanmaly. Şol sebäpden bu uniwersitete girmek üçin zerur bolan resmi iş kagyzlaryny kabul edýän komissiýa Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň binasynda ýerleşer.
Bu uniwersitetde okuwlaryň bakalawrlary taýýarlamagyň maksatnamasy boýunça 1 ýyl dil öwreniş bölüminden soňra iňlis dilinde, tölegli esasda alnyp baryljakdygy barada bu uniwersitetiň şu günki merkezi gazetlerde çap edilen bildirişinde habar berilýär.
Okuw tölegleri...
Emma tölegli okadyljak bu ýokary okuw jaýynda tölegleriň näçe boljakdygy barada onuň gazetlerde çap edilen bildirişinde habar berilmeýär. Azatlyk Radiosy bu bildirişdäki habarlaşmak üçin görkezilen telefon nomeri boýunça jaň edip, muny anyklajak bolanda, ol ýerde tölegleriň näçe boljakdygyny entek özleriniň hem bilmeýändiklerini aýtdylar.
Şol bir wagtda-da beýleki ýokary okuw jaýlarynda tölegli bölümleriň açylýandygy ýa-da açylmaýandygy barada hem maglumat tapmak başartmady. Ýogsa, geçen ýyldan bäri bu hili bölümleriň ýokary okuw jaýlarynyň aglabasynda açyljakdygy barada gürrüňler döräpdi. Şeýle-de ýokary okuw jaýlarynda gaýybana bölümleriň açyljakdygy barada hem entek hiç hili maglumat ýok.
Ýokary okuw jaýlaryna girmek üçin resmi iş kagyzlary 9-25-nji iýul aralygynda kabul ediler. Ýokary okuw jaýlaryna resmi iş kagyzlary, esasan, welaýat merkezlerinde we paýtagt Aşgabatda kabul edilýär. Diňe käbir ýokary okuw jaýlaryna paýtagt Aşgabatda resmi iş kagyzlary kabul edilýär. Mysal üçin, Türkmen döwlet medeniýet institutyna abituriýentiň resmi iş kagyzlary diňe paýtagt Aşgabatda kabul edilýär.
Ýurduň 19 sany harby bolmadyk ýokary okuw jaýlaryna Türkmenistanyň umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.


text:
Penşenbe güni Bişkekde Eýranyň prezidenti Hassan Rohaniniň aýry-aýrylykda Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin we Hytaýyň prezidenti Si Jinping bilen gepleşikleri geçirmegine garaşylýar. Bu gepleşikler Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň sammitinden bir gün öň amala aşyrylýar.
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň daşary işler ministri anna güni geçiriljek Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň sammitinde agzalýan gurama agza döwletleriň prezidentleriniň regional hem-de dünýä howpsuzlygy bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşjakdygyny aýtdy.
Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasynyň düzümine Hytaý, Gazagystan, Gyrgyzystan, Orsýet, Täjigistan we Özbegistan girýär.
Bu gurama synçy hökmünde gatnaşýan Owganystanyň, Eýranyň, Hindistanyň, Mongoliýanyň we Pakistanyň prezidentleri hem penşenbe güni Bişkege bardylar.
Hytaýyň prezidenti Gyrgyzystana barmazyndan ozal Gazagystanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň liderleri bilen milliardlarça dollar möçberinde ylalaşyklara gol goýdy.


text:
Norwegiýa
Norwegiýa Patyşalygy (norw. Kongeriket Norge, nýunorsk Kongeriket Noreg), Norwegiýa — Demirgazyk Ýewropada Skandinaw ýarymadasynyň günbatar böleginde we köp sanly ýanaşyk ownuk adalarda ýerleşýän döwlet. Ol gündogarda Şwesiýa, Finlýandiýa we Russiýa bilen araçäkleşýär. Kenarýakalaryny demirgazyk-gündogarda Barens deňzi, günbatarda Norweg deňzi, günorta-günbatarda bolsa, Demirgazyk deňzi ýuwýar. Ýurduň ady gadymy skandinaw dilindäki Norðrvegr — "demirgazyga barýan ýol" diýen sözden gelip çykypdyr.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani musulmanlaryň “Yslam döwleti” ýaly ekstremist toparlar tarapyndan zeper ýetirilen diniň abraýyny galdyrmaga çagyrdy.
Rohani 27-nji dekabrda Tähranda geçirilen yslam konferensiýasynda “biziň şu günki iň uly maksadymyz yslama dünýädäki garaýyşlary düzetmekden ybaratdyr”, diýip belledi.
Şeýle-de ol musulman ýurtlaryny Siriýada, Yrakda we Ýemende “ähli gandöküşlik barada dymmak” üçin tankytlady.
Eýran Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady, Ýemeniň uly bölegine gözegçilik edýän Huthi hereketini we Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky harby koalisiýa garşy söweşi goldaýar.
Rohani Saud Arabystanyny Huthi gozgalaňçylaryny bombalamak we Siriýanyň prezidentine ygrarly oppozision toparlara garşy söweşýän güýçleri goldamak bilen garyplygy we terrorçylygy tutaşdyrýandygyny aýtdy.


text:
Penşenbe güni Birleşen Arap Emirliklerinde Liwiýadaky syýasy wakalara bagyşlanylyp geçirilen halkara maslahatynda Liwiýanyň oppozision Milli geçiş geňeşine 1,3 milliard dollar ýardam bermek barada karar kabul edildi.
Abu-Dabide geçirilen bu maslahata Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton, Fransiýanyň, Britaniýanyň we Awstraliýanyň resmileri, şeýle hem käbir arap ýurtlarynyň, şol sanda, Kataryň, Kuweýtiň we Iordanyň ýokary derejeli resmileri gatnaşdylar.
Maslahata gatnaşan Awstraliýanyň daşary işler ministri Kewin Rudd bu maslahatyň esasy maksady barada şeýle diýdi: "Daşary işler ministrleriniň bu toparynyň arasynda göze ilýän esasy garaýyş Muammar Kaddafiniň gününiň sanalgydygy baradaky garaýyşdyr. Şoňa görä-de, häzirki wagt Liwiýada Kaddafiden soň emele geljek ýagdaýlara taýýarlyk görmek babatda halkara jemgyýetçiliginiň aladalary has artdy" diýip, Kewin Rudd belledi.
Liwiýanyň lideri Muammar Kaddafi şu hepde özüniň tä ölinçä häkimiýet başynda galjakdygyny nygtap çykyş etdi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Jogapkärli ýaryşlaryň öň ýanynda
16 ýaşa çenli ýetginjekleriň we gyzlaryň arasynda taekwondo (ITF) boýunça Mary welaýatynyň birinjiliginiň ýeňijileri we baýrakly orunlary eýelänler kesgitlenildi. Öz wagtynda ýurdumyzyň hut şu sebitinde gündogaryň başa-başa söweşiniň bu görnüşi ilkinji gezek ornaşyp ugrady. Şoňa görä-de taekwondo (ITF) boýunça Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň esasy düzümini Mary welaýatynyň türgenleriniň emele getirýändigi geň däldir. Bu ýerde geçirilen bäsleşikler milli we halkara derejesindäki jogapkärli ýaryşlaryň öň ýanynda türgenler üçin bolşy ýaly, tälimçiler üçin hem möhüm synag boldy. Tälimçileriň käbiriniň şu ýaryşlarda ilkinji gezek tälimçilik işine başlandyklaryny bellemek gerek.
Welaýat birinjiligine türgenleriň 100-den gowragy gatnaşyp, taekwondo ITF-niň bäş görnüşi — şahsy we toparlaýyn bäsleşikler, şahsy we toparlaýyn tuli (toplumlaýyn maşklar) we görkezme bäsleşikler boýunça medallar ugurnda güýç synanyşdylar.
Ýaş tälimçiler baradaky gürrüňe gaýdyp gelmek bilen, Orazmyrat Çaryýewiň türgenleşdirýän Mary şäheriniň birinji sport mekdebiniň topary umumytoparlaýyn hasapda birinji orny eýeländigini bellemeli. Ýaş tälimçiniň özi hem heniz ýetginjek-türgen (ol 15 ýaşynda) bolmak bilen, özüni geljegi uly tälimçi hökmünde görkezdi. Onuň toparynyň ýeňiş gazanmagy munuň subutnamasydyr.
Ýeňiş gazanan topara wekilçilik edýän Röwşen Annaýew şahsy hasapda iň oňat görkezijä eýe bolup, ähli görnüşlerde baýrakly orunlara mynasyp boldy. Ondan soňky orunlary topar boýunça ýoldaşlary Rahat Atanyýazow, Sylap Köşüliýew we Batyr Annaýew eýelediler.
1-nji sport mekdebiniň okuwçylarynyň gazanan şeýle üstünlikleriniň sebäbi düşnüklidir. Olaryň tälimçisi O.Çaryýew diňe bir Türkmenistanda däl-de, eýsem, tutuş Aziýa yklymynda hem iň güýçli ýetginjek taekwondoçylaryň biridir. Şu ýylyň ýazynda Nepalyň paýtagty Katmandu şäherinde geçen taekwondo ITF boýunça Aziýanyň çempionatynda Orazmyradyň 5 (1 altyn, 3 kümüş hem-de 1 bürünç) medala mynasyp bolmakdan başga-da, çempionatyň absolýut ýeňijisi diýip ykrar edilmegi hem onuň subutnamasydyr. Ol awgust aýynyň başynda Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde ýetginjekleriň we ulularyň arasynda geçirilen dünýä çempionatynda hem bürünç medaly eýeledi.
Indi bolsa onuň terbiýe berýän türgenleri ilkinji ýeňişlerini gazanýarlar. O.Çaryýewiň bir ýarym ýyl bäri tälimçilik edýän toparynda türgenleriň 50-ä golaýy bar.
Umumy toparlaýyn hasapda Mary welaýatynyň birinjiligi ugrundaky ýaryşda ikinji orny Mary DES-niň «Mekan» sport topary eýeledi.
Ýene bir ýaş tälimçi Mähri Agaýewanyň türgenleşdirýän “Bagtyýarlyk” topary üçünji orny eýeledi. Bu zehinli türgen halkara derejesindäki ýaryşlarda taekwondo ITF boýunça biziň ýurdumyza wekilçilik eden ilkinji taekwondoçy zenan hökmünde milli sport hereketiniň taryhyna girdi. Ol Duşende şäherinde geçirilen dünýä çempionatynda biziň ýurdumyza üstünlikli wekilçilik edip, bürünç medal gazandy. Welaýatyň häzirki birinjiligi ugrundaky ýaryşda onuň terbiýeleýänleri 9 baýrakly orunlara mynasyp boldy.
Geçirilen ýaryşlar güýzde geçiriljek taekwondo boýunça Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryşlara taýýarlyk görmegiň möhüm tapgyrlarynyň biri boldy. Türkmenistanyň birinjiligi ugrundaky ýaryşlaryň netijeleri boýunça milli ýygyndy toparymyz düzüler, ol noýabr aýynda Minskide (Belarus Respublikasy) geçiriljek dünýä Kubogynyň medallary ugrunda çykyş eder.
Habarlar #Taekwondo
- Soňky habarlar
Höweslendirmek — sport ýeňişleriniň kepili05 Dekabr, 2016 (15:12)
- Soňky habarlar
Ussat taekwondoçylaryň bäş medaly30 Oktýabr, 2016 (17:43)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylary - Aziýanyň iň gowy toparlarynyň üçlüginde30 Mart, 2016 (18:30)
- Soňky habarlar
Aziýanyň çempionatynda türkmen taekwondoçylary iki kümüş we bir bürünç medala eýe boldular: iki günde 10 medal28 Mart, 2016 (16:25)
- Soňky habarlar
Taekwondoçylaryň Aziýa çempionatynda üstünlikli badalga almaklary27 Mart, 2016 (17:59)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylary Almatyda Aziýanyň çempionatynyň hem-de Italiýada dünýä çempionatynyň medallary ugrunda göreşerler16 Fewral, 2016 (12:51)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylarynyň üstünligi06 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Ýaryşyň başynda dört medal04 Dekabr, 2015 (21:11)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondo ussatlarynyň ajaýyp çykyşy08 Noýabr, 2015 (21:21)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatyndaky üstünlikli badalga28 Awgust, 2015 (21:49)
- Soňky habarlar
Biziň watandaşlarymyz halkara ýaryşlarynda uly üstünlik gazandylar19 Mart, 2015 (22:39)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Dünýäniň kubogyny almak ugrundaky ýaryşda türkmen taekwondoçylary bäş sany medala eýe boldular07 Dekabr, 2014 (18:32)
- Soňky habarlar
Jogapkärli ýaryşlaryň öň ýanynda28 Awgust, 2014 (19:45)
- Soňky habarlar
Täze üstünlikleriň bosagasynda14 Awgust, 2014 (19:52)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda türkmen türgenleriniň nobatdaky medallary09 Awgust, 2014 (19:55)
- Soňky habarlar
Türkmenistanlylaryň dünýä çempionatynda ilkinji ýeňişleri07 Awgust, 2014 (19:56)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynyň öň ýanynda27 Iýul, 2014 (20:05)
- Soňky habarlar
Sport täzelikleri18 Maý, 2014 (18:35)
- Soňky habarlar
Türkmen mekdep okuwçylary Kazanda geçirilen Halkara sport festiwalynda altyn we kümüş medallary aldylar27 Aprel, 2014 (19:07)


text:
BMG-niň Bosgunlar boýunça ýokary komissarlygy uruş-gowga gaplanan Siriýadan awgustda ýüz müň çemesi adamyň goňşy ýurtlara gaçyp atandygyny aýdýar.
BMG-niň Bosgunlar gullugynyň sözçüsi munuň 2011-nji ýylyň martynda prezident Başar al-Assadyň režimine garşy başlanan gozgalaňdan bäri bosgunyň iň kän bolan aýydygyny aýdýar.
Bosgunlar baradky gullugyň hasaplamalaryna görä, bu ýurtdan konflikt başlaly bäri gaçan adamlaryň jemi sany 235 müňe ýetdi.
“Örän howply” ýagdaý
BMG-niň Bosgunlar edarasynyň sözçüsi Melissa Flemiň bosgunlaryň sanynyň awgustda birden beýle ýokarlanmagy Siriýadaky ýagdaýyň “örän howpludygyndan” habar berýär diýdi.
BMG-niň Azyk programmasynyň sözçüsi Elizabet Byrs sişenbe güni žurnalistlere öz gullugynyň şu aý Siriýada esasan uruş gidýän ýerlerde ýiti azyk mätäçligini çekýän bir ýarym million adama kömege ýetişmek üçin gyssagly çäre görýändigini aýtdy.
Siriýanyň oppozisiýa tarapdar aktiwistleri diňe awgust aýynda söweşde ölen adamlaryň sanynyň 5 müň çemesi bolandygyny aýdýarlar. Bu, olaryň tassyklamagyna görä, Siriýada gozgalaň turaly bäri iň kän adam öldürilen aýdyr. Şeýle-de aktiwistler on sekiz aýlyk konfliktiň dowamynda 26 müň çemesi adamyň öldürilendigini öňe sürýärler.
Bosgunlaryň soňky sany baradaky maglumat Halkara Gyzyl Haç komitetiniň prezidenti Piter Maurer sişenbe güni Damaskda prezident Assad bilen duşuşanda peýda boldy.
"Oňyn" gepleşikler
HGHK-niň sözçüsi Hişam Hassan bir sagada golaý dowam eden gepleşik mahalynda Maureriň halkara ynasanperwerlik kanunyna hormat goýmaga çagyrandygyny we söweş gidýän ýerlerde galan adamlara ýardam etmegiň möhümligini nygtandygyny aýtdy.
HGHK-niň sözçüsi bu gepleşikleri “oňyn” diýip häsiýetlendirdi, ýöne başga anyk zatlary aýtmady.
Siriýanyň döwlet eýeçiligindäki telewideniýesi Assad Maurere özüniň HGHK-niň Siriýadaky işini bu gulluk näçe “bitarap hem garaşsyz” galsa, şonça hem goldaýandygyny aýtdy diýdi.
Başga bir tarapdan, “Roýters” habar gullugy siriýa hökümetiniň ozalky esgerleri gaýtadan işjeň harby gulluga goşulmaga barha kän çagyrýandygyny ýazýar.
Bu gulluk, howpsuzlyk aladalary sebäpli adyny aýtmazlygy soran çeşmelere salgylanyp, soňky iki aýda öňki esgerleriň müňlerçesiniň gaýtadan gulluk etmäge çagyrlandygyny, emma olaryň köpüsiniň muňa razy bolmandygyny aýdýar. Bu maglumat barada resmi tassyknama almak mümkin bolmady.


text:
Uruş Owganystanyň beýleki regionlaryny öz girdabyna salanda, Badahşan welaýaty ençeme ýyllap durnuklylyk adasy bolup, asuda ýaşaýşyň hözirini gördi.
Ýöne indi konflikt hemme ýerde köşeşýärkä, Owganystanyň bu demirgazyk-gündogar welaýatynyň gelejegi gümürtik görünýär.
Badahşandaky başagaýlyk
NATO öten ýyl Badahşanda howpsuzlyk boýunça jogapkärçiligi Owganystanyň milli goşunyna we milli polisiýa güýçlerine tabşyrdy. Ýöne bu geçiş welaýatda zorlukly hereketleriň artmagyna we söweşijileriň has işjeňleşmegine uçrady.
Badahşan welaýaty Owganystanyň öz uzakdaky sowa etraplarynyň howpsuzlygyny goramaga ukyplydygyny ýa-da däldigini kesgitlemek üçin amatly bir synag meýdanydyr.
Ol bir daglyk region. Şol bir wagtyň özünde-de üç goňşy ýurt - Hytaý, Täjigistan, Pakistan - bilen serhetdeş. Şeýle hem ol gülläp ösýän tirýek gaçakçylygynyň möhüm tranzit ýoly hasaplanýar.
Ýöne Amerikan howpsuzlyk proýektiniň işgäri Deýwid Ýang koalisiýa we owgan güýçleri öz esasy ünslerini şäherleri howpsuzlandyrmaga gönükdireli bäri howpsuzlyk landşafty üýtgedi diýýär: "NATO güýçleri öz tagallalaryny we serişdelerini gowy netije alyp boljak ýerlere gönükdirýärler. Badahşan bu ýerleriň hataryna girenok.
Gynansak-da, şäherli etraplar diýip klassifisirlenmedik ýerlere az üns berlip, ”Talyban” güýçlerine ýol açylmagy mümkin".
Üstümizdäki aý Owganystanyň howpsuzlyk güýçleri bilen söweşijileriň arasynda agyr çaknyşyklaryň bolandygy habar berildi. Owganystanyň milli goşuny ençeme hepdeläp dürli etraplarda söweşijileriň pozisiýalaryna garşy hüjüm etdi.
Ilat hökümet güýçleri az diýýär
Badahşandaky ýerli ilat welaýatda hökümet güýçleri az diýip zeýrenýärler. Welaýat merkezi Faizabadyň 60 kilometr gündogarynda ýerleşýän Wardujyň ýaşaýjysy Salahuddin hökümet güýçleri bilen söweşijileriň arasynda bolan gazaply çaknyşykda ýerli ilatdan onlarça adamyň ölendigini aýdýar:
"Bu etraba ”Talyban” güýçleri hüjüm etdiler. Wardujyň merkezinde hem-de eteklerinde güýçli söweş turdy. Öýlere minomýot oky degip, alty adam ýaralandy. Hökümet güýçleri bilen söweşijiler çaknyşdylar. Bir tarap raketalardan peýdalandy, beýleki tarap hem minomýotdan. Atylan oklar nyşana degmän, gelip [bigünä] adamlara degdi".
Garm etrabynyň ýaşaýjysy Şerifiň aýtmagyna görä, bu etrapda ähli mekdepler ýapylyp, köp öý weýran bolupdyr. Söweşijileriň özlerini galkan edinip ulanmagyndan gorkan ýerli ilat [öý-öwzarlaryny taşlap] gaçyp gidipdir.
"Hemme ýerde her gün söweş bolýar. Adamlar muny duruzmagyny sorap, hökümete ýüz tutýarlar" diýip, Şerif aýdýar.
General howpsuzlyk berkeýär diýýär
Owganystanyň Goranmak ministrliginiň sözçüsi general Mohammad Zahir Azimi howpsuzlyk ýagdaýy ýaramaz bolsa-da, özüniň Owganystanyň milli armiýasy bilen milli polisiýa güýçleriniň Badahşanda söweşijelerden abanýan howpy yzyna serpikdirjekdiklerine ynanýandygyny aýdýar:
"Söweşijiler howpsuzlyk jogapkärçiliginiň owganlaryň özlerine geçirilen ýerleri nyşana almaga synanyşýarlar. Ýöne, Hudaýa şükür, Badahşanda howpsuzlyk ýagdaýy hemme ýerde gowulandy" .
Üstümizdäki ýyl Owganystanyň armiýasy we polisiýa güýçleri üçin möhüm ýyl. Sebäbi olar ýurduň takmynan 80 prosentinde kontrollygy öz ellerine aldylar.