text:
Türkmen keçesi
Garaşsyzlyk ýyllarynda milli ýörelgämiziň täzeden dikeldilmegi bilen türkmen halkynyň baý mirasy täze öwüşgine eýe boldy. Şeýlelikde taryhyň sahypalarynda hemişelik yz goýan pederlerimiziň şöhratly ýoly milli mirasymyzda öz beýanyny tapyp, bu günki günde älem-jahana ýaýrady.
Türkmen halkymyzyň öz taryhy diýseň baýdyr. Biziň dana ata-babalarymyz taryhy-medeni we ruhy-ahlak gymmatlyklary asyrlaryň dowamynda kämilleşdirip, mizemez derejä ýetirilipdir. Şolaryň biride türkmen öýleriniň törüni bezeýän ululy-kiçili, dürli reňkdäki nepis keçelerdir. Keçeler özüniň döreýiş taryhy boýunça türki halklaryň, esasanda çarwalaryň arasynda ýaşaýyş durmuş şertlerine laýyklykda has irki döwürlerde ýüze çykypdyr. Alymlaryň tassyklamalaryna görä irki çarwa gurnama öýleri ilki Merkezi Aziýada döräpdir. Şol öýlere degişli ýazgylara miladydan öň V-asyrda ýaşap geçen grek taryhçysy Gerodotyň işlerinde duş gelýär. Keçeleriň döreýiş taryhynyň çuňlugy ýaly onuň taýýarlanyş usuly-da diýseň çylşyrymlydyr.
Her keçe özüniň aýratyn bir özboluşlylygy, möçberi, hili we nagyşlary arkaly tapawutlanýar. Olary taýýarlamak üçin ussatlyk, ezberlik, irginsiz zähmet zerurdyr. Keçe diňe goýun ýüňünden edilýär. Goýunlaryň ýazda gyrkylan ýüňleri ilki ýuwulýar, soňra guradylyp saýylýar, soňra ýüň darakda daralýar. Güýzde gyrkylan goýun ýüňi özüniň süýmüniň gysgalygy bilen ýaz ýüňünden tapawutlanýar. Ýüňler aýyl-saýyl edileninden soň boýalýar. Boýalan ýüňler dury suwda ýuwulyp, gowy guradylanyndan soňra ýüňler täze darakda daralyp, darak dişi hem-de pişge çykarylýar. Pişge keçäniň nagyşlaryny etmek üçin ýogyn we inçe görnüşde süýülýär. Tekiz ýere ýazylan örme gamyşyň üstüne inçe ýüň bilen nagyşlaryň keşbi çekilýär. Alajalar gülýakalar bilen keçäniň nagyşy doly bezelenden soň, ak ýüňler arkaly doly ýapylýar. Gara ýüňler bilen nagyşlaryň töwerekdäki boş goýulan gyra ýerleri doldurylýar.
Çaga wagtymyzda ejem bilen enemiň keçe basanlarynda biri – birine garaşyp deňlikde keçe basýanlary, arasynda durup keçäniň arka tarapyna egin-eşik ýuwulýan sabyn çalyp, ýene-de basyp başlaýardylar, bu bolsa keçäniň syk bolmagyna hem-de öwüşgünli bolmagyna täsir edýär. Keçäniň ähli işleri boldum edileninden soň, gamyşyň iki tarapyny deň edilip, düýrläp berk daňylýar. Soňra ony dikligine goýup, gapdalyndan gaýnan suw guýulýar. Gowy ezileninden soň iki taraplaýyn çekmäge başlaýarlar. 1,5-2 sagatlap çekilen keçe ýuwaşlyk bilen çözülip, gamyşyň üstünde basmaga taýýarlanylýar. Diwarjyklara sürtülip 5-6 sagat basylýar. Gyralary sürtülen keçe, onuň basymynyň ýetendigini aňladýar. Elleri işli zenanlarymyzyň irginsiz zähmeti bilen gül keşplerine meňzäp duran keçeler, türkmeniň agzybir ojaklarynyň törüni bezeýär.
Mundan başga-da keçäniň adam saglygyna peýdalydygy nerwi kesellerini köşeşdiriji, guragyry keseliniň hem dermanydyr. Keçe sap ýüňden, arassa ýüňden taýýarlananlygy üçin ol çyglylygy özünde saklaýar. Bu bolsa, adamyň saglygy üçin peýdalydyr.
Biziň medeniýetimiziň sungatymyzyň hak howandary Hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, başy dik bolsun! Gadymdan gelýän keçe – haly sungatymyzyň bady egsilmesin.
Jahan Allaberdiýewa


c: text/html

text:
TÜRKMENISTANYŇ KONSULLYGY
GAZAGYSTAN RESPUBLIKASY - AKTAU
Консульство Туркменистана в Республике Казахстан (г Актау) принимает заявления на продление заграничных паспортов граждан Туркменистана (подробнее в разделе Консульские услуги).
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI: «DÜNÝÄ SYÝASATYNA HUKUGA BOLAN HORMATYŇ, GEPLEŞIKLER MEDENIÝETINIŇ, YNANYŞMAGYŇ HEM-DE DÖWLETLERIŇ ARASYNDAKY GATNAŞYKLARYŇ KESGITLILIGINIŇ GAÝTARYP GETIRILMEGI DERWAÝYSDYR»
15 Oktýabr 2021
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI GARAŞSYZ DÖWLETLERIŇ ARKALAŞYGYNYŇ DÖWLET BAŞTUTANLARYNYŇ GEŇEŞINIŇ MEJLISINE GATNAŞDY
15 Oktýabr 2021
PREZIDENT GURBANGULY BERDIMUHAMEDOW: «TÜRKMENISTAN DURNUKLY ULAG ULGAMYNDA ÄHMIÝETLI, NETIJELI HEM-DE TAKYK KARARNAMALAR BILEN ÇYKYŞ EDÝÄR»
15 Oktýabr 2021
TÜRKMENISTAN BMG-NIŇ DURNUKLY ULAG ULGAMY BOÝUNÇA IKINJI ÄHLUMUMY MASLAHATYNA GATNAŞDY
14 Oktýabr 2021
TÜRKMENISTAN BMG-NIŇ DURNUKLY ULAG ULGAMY BOÝUNÇA IKINJI ÄHLUMUMY MASLAHATYNA GATNAŞDY
Penşenbe, 14 Oktýabr 2021
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow:
"Türkmenistanyň Bitaraplygynyň ähli döwletler bilen dostlukly, netijeli we birek-birege hormat goýmak gatnaşyklaryny saklamakda, BMG-niň hem-de onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmakda, beýleki abraýly halkara guramalaryň işine gatnaşmakda, şeýle hem ýurdumyzyň häzirki zaman dünýä gurluşynyň has wajyp meselelerini çözmäge doly derejede gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döretmekde ähmiýetlidigini bellemek isleýärin".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Demirýollary” wagonlar üçin ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak boýunça tender yglan edýär
“Demirýollary” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti ýolagçy wagonlary üçin ätiýaçlyk şaýlaryny we materiallary satyn almak boýunça № DÝ/AGPJ-020 açyk halkara tender yglan edýär.
Tendere gatnaşmak isleýänler “Demirýollary” AGPJ edarasyna ýüz tutup bilerler.
- bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýäniň doly ady, hukuk ýagdaýy we bank rekwizitleri, şeýle hem dalaşgäriň hasaba alyş we düzgün resminamalary, ynanç haty we pasportynyň nusgasyny goşup ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- lotuň häsiýetnamasyny we degişli tehniki talaplary almaly;
- tender resminamalarynyň bukjasyny almak;
Lot üçin 575 amerikan dollary möçberde (şeýle hem 75 amerikan dollary GBS) töleg töläp hasap belgisini almaly.
Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap belgisi ýazmaça arza tabşyrylan mahaly habar berilýär.
Bäsleşik teklipli bukjalar “Demirýollary” AGPJ-niň hasabyna pul serişdeleri geçirilenden soň seljerilip başlanýar.
Bäsleşik resminamalary iki aýratyn bukjada (tehniki we söwda teklipler) görkezilen salga ýerli wagt bilen 9.00-dan 18.00-a çenli “Demirýollary” AGPJ-niň edarasynda 55-nji otagda (1-nji gat) kabul edilýär.
Tendere gatnaşmak üçin teklipler 14.10.2021 ý. senesine çenli kabul edilýär.
Habarlaşmak üçin telefonlar:
(+99312) 38-32-31; 38-31-04.
Faks: 38-31-03
Adres: Türkmenistan, ş.Aşgabat, Türkmenbaşy şaýoly 7.
Çeşme: metbugat.gov.tm.


text:
2017-nji ýylyň 13-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça VII Ministrler maslahatynyň (RECCA VII) çygrynda Akademik forum geçirildi.
Forumyň işine degişli ministrlikleriň we pudak edaralaryň işgärleri, Türkmenistanyň diplomatik gullugynyň işgärleri hem-de Türkmenistanyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň ýokary okuw jaýlarynyň ýolbaşçylary, Hytaý Halk Respublikasynyň Ženmin Uniwersitetiniň barlaglary maliýeleşdirmek baradaky Çoýan institutynyň halkara barlaglar boýunça başlygy, Eýran Yslam Respublikasynyň Allameha uniwersitetiniň professory, Gyrgyzystan Respublikasynyň Milli strategiki barlaglar institutynyň ylmy işgäri, Päkistan Yslam Respublikasynyň milli goranmak uniwersitetiniň professory, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Gündogar Günbatar institutynyň Stimson merkezindäki Just Security 2020 meýilnamasynyň wekilleri gatnaşdylar.
Forumyň barşynda çykyş eden wekiller hususan-da energetika we ulag ulgamyndaky uly göwrümli ykdysady taslamalar barada aýdyp, global geosyýasy ýagdaýlaryň ösüşiniň häzirki tapgyrynda sebitleýin hysmatdaşlygyň guraly diňe bir ykdysady arkalaşyk hökmünde däl eýsem, durnuklylygy we howupsyzlygy berkitmekde tagallalaryň wajyp ýagdaýy hökmünde çykyş edýär diýip bellediler. Halkara ykdysady gatnaşyklar ulgamynyň dolyhukukly agzasy hökmünde geljekde Owganystany goşmak bilen bagly ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn özara baglnyşykly meselelerde işjeň orny eýeläp, Türkmenistan uly infrastruktura taslamalary öňe sürýär we durmuşa geçirýär. Şunlukda TAPI gazgeçirijisiniň gurluşygynyň taslamasynyň orny bellenilip geçildi. Ulag infrastrukturasy barada aýdylanda Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunuň orny bellenilip geçildi.
Soňra forumyň işi aýratyn sessiýalar görnüşinde dowam edip, olaryň barşynda dürli edaralaryň bilermenleri energetika ulgamyndaky sebitleýin hyzmatdaşlygy ösdürmek, sebitleýin we sebitara aragatnaşyk we infrastruktura ulgamyna baha bermek, söwda, üstaşyr geçelgeler we kommunikasiýa işiniň kadalaryny sebitleýin ýeňilleşdirmegiň mümkinçilikleri we kuwwaty, Owganystanyň ornuny nygtamak bilen sebitde ykdysady hyzmatdaşlygyň we integrasiýanyň ýollaryny öwrenmek meseleleri barada pikir alyşdylar.


text:
ÝHHG-niň Ministrler geňeşi Guramanyň öňünde duran derwaýys meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmagy hem-de umumy wezipeleriň çözülmegi üçin netijeli platforma bolup durýandyr. Tirana şäherinde sanly wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly geçirilýän ÝHHG-niň Ministrler geňeşiniň 27-nji mejlisiniň birinji gününde durmuş-ykdysady häsiýetli meselelere seredildi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow halkara syýasatynda ähmiýetli orun eýeleýän Merkezi Aziýa we Hazar deňzi sebitlerine mejlise gatnaşyjylaryň ünsüni çekdi. Hususan-da, bütin ÝHHG sebitiniň döwletleri üçin giň ykdysady we syýasy mümkinçilikleri açýan bu sebitleriň energo mümkinçilikleri hem-de ulag-kommunikasiýa geçelgeleri hakynda gürrüň edildi.
Şunuň bilen baglylykda, türkmen tarapynyň ÝHHG-niň ýöriteleşdirilen düzümleriniň – Durnukly energetika boýunça Geňeşiniň hem-de Ulag syýasaty boýunça komissiýasynyň döredilmegi baradaky teklibiniň maksadalaýyklygy ýene-de bir gezek bellenilip geçildi.
Energetika ulgamynyň Türkmenstanyň we ÝHHG-niň arasyndaky hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýandygy nygtaldy. Türkmenistan gyzyklanmalaryň deňagramlylygyna hem-de özara hukuklaryň we mümkinçilikleriň üpjün edilmegine esaslanan ÝHHG-niň işiniň bitewi ugrunyň kemala getirilmegine itergi berjek hyzmatdaşlygyň özara kabul ederlikli bolan gurallarynyň ornaşdyrylmagy ugrunda çykyş edýändir.


text:
"Lukmançylyk diplomatiýasy – sagdyn dünýäniň binýady" atly lukman alymlaryň halkara maslahatynyň barşynda ylmy intelligensiýanyň wekilleri, şeýle-de saglygy goraýyş ulgamynyň ýokary derejeli wekilleri lukmançylygyň hem-de ylmy diplomatiýanyň ilerledilmeginiň meseleleri boýunça işjeň pikirleri alyşdylar.
Çykyş eden BSGG-niň bilermenleri häzirki wagtda saglygy goraýyş ulgamyndaky diplomatiýanyň aýratyn derwaýys häsiýete eýe bolandygyny hem-de bu ulgamyň aglaba ýurtlaryň daşary syýasatynyň aýrylmaz bölegine öwrülendigini nygtamak bilen, onuň global we sebit derejesinde saglygy goraýyşy strategiki taýdan dolandyrmagyň merkezi elementine öwrülýändigini beýan etdiler.
Hususan-da, Horwatiýa Respublikasynyň Saglygy goraýyş meseleleri boýunça Döwlet sekretary Ž.Plazoniç Türkmenistan tarapyndan guralan bu çäräniň öz wagtyndalygyny nygtamak bilen, onuň her bir ýurt tarapyndan toplanylan tejribäniň paýlaşylmagyna hem-de pandemiýa garşy göreşde ýüze çykýan köptaraplaýyn meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga giň mümkinçilik döredýändigini belläp geçdi.
Özüniň wideoýüzlenmesinde Türkiýe Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministri F.Koja ýüze çykýan adatdan daşary ählumumy meseleleriň täzeçil häsiýete eýe bolan diplomatik çözgütleri talap edýändigini we gaýragoýulmasyz meseleleriň derwaýys çözülmegi babatynda lukmançylyk diplomatiýasynyň bizde bar bolan gymmatly gurallaryň biri bolup durýandygyny nygtady.
Rumyniýanyň Saglygy goraýyş ministrliginiň Döwlet sekretary, Lukman A.Baçiu häzirki wagtda lukmançylyk ulgamynyň halkara bileleşigi tarapyndan durnukly ösüşe, garyplygyň azaldylmagyna, durmuş adalatlylygynyň hem-de adam hukuklarynyň üpjün edilmegine gymmatly goşant hökmünde ykrar edilýändigini beläp geçdi.
Maslahatyň ahyrynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri N.Amannepesow hem-de BSGG-niň Türkmenistandaky wekili E.Zaýsew işjeň hem-de bilermenlik forumynyň jemini jemlediler.
Ara alyp maslahatlaşmalaryň barşynda türkmen tarapy Türkmenistanyň Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, şeýle-de dünýä ýurtlarynyň ählisi bilen täze görnüşli ýokanjyň garşysyna göreşmäge we onuň ýaýramagy netijesinde ýüze çykan durmuş-ykdysady görkezijileriniň azaldylmagyna gönükdirilen hyzmatdaşlygy geljekde hem ösdürmäge we has-da pugtalandyrmaga bolan ygrarlygyny ýene-de bir gezek tassyklady.


text:
Çarşenbe güni Palestina awtonomiýasynyň ýolbaşçysy Mahmud Abbas bu barada has giňişleýin barlag geçirmek üçin hyzmatdaşlyk etmäge taýýardygyny bildirdi.
Şweýsar laboratoriýasy öňki palestin lideriniň ömrüniň soňky günlerinde ulanan goş-golamlaryndan ýokary derejede radioaktiw izotoplary tapandan soň, Arafatyň dul aýaly Suha onuň jesediniň barlagdan geçirilmegine çagyryş etdi.
Şweýsar laboratoriýasy Arafatyň goş-golamlaryny onuň islegi bilen barlapdy.
Çarşenbe güni Şweýsariýanyň Lausanne şäherinde ýerleşýän Fiziki radiasiýalar institutynyň ýolbaşçysy Fransua Bohurd geçirilen barlaglaryň netijesinde belli bir derejedäki poloniumyň ýüze çykarylandygyny aýtdy.
“Arafatyň goş-golamlarynyň içinde iň köp radioaktiwlik onuň içki geýminde, Ramallahdan gaýdanda ýa-da Pariže gelende geýen rus telpeginde hem-de diş çotgasynda tapyldy. Onuň diş çotgasynda, beýleki zatlara garanyňda, has köp radioaktiwlik bardy” diýip, Bohurd aýtdy.
Ýöne ol şol poloniumyň daş-töwerekde tebigy taýdan peýda bolan däl-de, Arafatyň öz bedeninden gelendigini anyklamak üçin goşmaça barlaglaryň geçirilmeginiň zerurdygyny aýtdy.
“Hiç kim poloniumyň onuň bedeninden gelýändigini anyk aýdyp bilmez. Ýöne elimizdäki barlaglaryň netijesi bu ýagdaýy has çuňňur derňemegiň gerekdigini görkezýär. Ýöne şu wagt hiç kim biziň çaklamalarymyza seredip, onuň poloniumdan zäherlenendigi barada netije çykaryp bilmez. Elimizdäki çaklamalara görä, polonium maddasyynyň täsiriniň bolandygyny aýtmak mümkin. Emma häzirki barlaglaryň netijesi esasynda, onuň hakykatdan hem şeýle bolandygyny aýtmak kyn” diýip, Bohurd aýtdy.
Öňki rus içalysy hem-de Kremliň tankytçysy bolan Aleksandr Litwinenkony öldürmek üçin polonium ulanylypdy. Ol 2006-njy ýylda Londonyň bir myhmanhansynda çaýyna radioaktiw madda goşulyp, zäherlenip öldürilipdi.
Palestinanyň öňki lideri ýogalanda 75 ýaşyndady. Palestinanyň resmileri onuň köp wagtdan bäri duşmany bolan Ysraýylyň ony zäherländigini aýdyp gelýärler. Emma Palestinada 2005-nji ýylda geçirilen, emma doly tamamlanmadyk derňewde onuň rak keselinden, AIDS-den ýa-da zäherlenmeden ýogalmandygy bellenipdi.
Palestinanyň öňki lideri Ýaser Arafat 2004-nji ýylyň noýabr aýynda Parižiň etegindäki bir harby keselhananda aradan çykdy. Fransuz doktorlarynyň aýtmagyna görä, ol Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky öýünde birnäçe hepde agyr keselläp ýatandan soň, beýnisine gan inmegi netijesinde ýogalypdyr.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 7-nji oktýabrda Balkan welaýatynda täze gurlan birnäçe obýektiň dabaraly açylyşyna gatnaşdy.
TDH-nyň ýazmagyna görä, Balkanabat şäherinde ýedi gatly kitaphana, köp ugruly bazar gurlup, ulanylmaga berildi.
Mundanam başga, Jebelde Mollagaranyň dermanlyk palçygyny gaplaýan zawod, Bereketde ýod öndürýän zawod açyldy.
Türkmen metbugaty bu obýektleriň umumy bahasynyň 90 million amerikan dollaryna barabardygyny ýazýar.
Şol bir wagtda Balkan welaýatynda ýaşaýyş jaýlarynyň ýiti ýetmezçilik edýändigi, bu ýere başga welaýatlardan işlemäge barýan migrant işçileriň kireýine hem jaý tapyp bilmeýändigi barada maglumatlar bar.
Azatlyk radiosy bu mesele barada ýerli synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Meksikaly režissýor Alehandro G. Inaruttiniň (Alejandro G. Inarritu) “Birdman” atly komediýasy 22-nji fewralda Los-Anjelos şäherinde geçirilen Oskar dabarasynda dört Oskar baýragyna mynasyp boldy.
Şeýle-de, Inarutti öňki gahryman aktýoryň gaýtadan Broadwaý sahnalaryna dolanmaga synanyşýan pursatlaryny görkezýän filmi esasynda iň gowy režissýor baýragyna eýe boldy.
Ýöne weteran Maýkl Kiton (Michael Keaton) “Birdman” filminde ýerine ýetiren keşbi esasynda iň gowy aktýor baýragyny alyp bilmedi.
Bu baýragy britaniýaly aktýor Eddi Redmaýne (Eddie Redmayne) mynasyp bolup, iň gowy aktrisa baýragyna Jullianne Moore eýe boldy.


text:
Russiýanyň Başkortostan respublikasyndaky raýat hukuklaryny gorap çykyş edýän aktiwist “terrorizmi köpçülikde aklan” diýen aýyplama bilen türme tussaglygyna höküm edildi.
Başkortostanyň paýtagty Ufadaky Kirow etrap sudy özüniň 12-nji martda çykaran kararynda Aýrat Dilmuhametowyň (Airat Dilmukhametov) iki ýyla çenli žurnalistika käri bilen meşgullanyp bilmejekdigini hem mälim etdi.
2013-nji ýylyň iýul aýynda Dilmuhametow internetde “Ahyr zaman” sözbaşy bilen makala çap edensoň, oňa resmi taýdan aýyplama bildirilipdi.
Derňewçileriň aýtmagyna görä, gürrüňi gidýän makalada ekstremizme çagyryş edilip, “terrorizm aklanýar”.
Dilmuhametow özüniň günäsizdigini nygtaýar.
Aglaba ilaty musulmanlardan ybarat Başkortostanda ýaşaýjylaryň köpüsi Dilmuhametowa garşy gozgalan işiň syýasy maksatlydygyny we onuň adam hukuklaryny gorap çykyş edýän çäreleri bilen ilteşiklidigini aýdýarlar.


text:
Özbegistan maliýe galplyklarynda aýyplanýan şahsyýeti goňşy Gazagystana ekstradisiýa etdi.
Gazagystanyň Baş prokuraturasynyň beren maglumatyna görä, Artur Trofimow 2005-2009-njy ýyllar aralygynda gazak BTA bankyndan uly mukdarda pullary ogurlamakda we beýleki maliýe gaplyklarynda aýyplanýar.
Raýatlygy aýdyňlaşdyrylmadyk Trofimow guramaçylykly jenaýat toparyny döretmekde we oňa ýolbaşçylyk etmekde hem aýyplanýar.
BTA bankynyň ýolbaşçysy gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýewiň ýiti tankytçylarynyň biri Muhtar Ablýazow bolupdy. Ol ýurtdan gaçyp çykyp, häzir Fransiýada ýaşaýar.
2017-nji ýylda gazak sudy Ablýazowy maliýe galplyklarynda, wezipe ygtyýarlyklaryndan hyýanatçylykly peýdalanmakda we jenaýatçylykly toparyny döretmekde aýyplap, gaýybana 20 ýyl türme tussaglygyna höküm edipdi.
Başga bir iş boýunça, 2018-nji ýylyň noýabrynda Ablýazow 2004-nji ýylda TuranAlem bankynyň başlygyny öldürmekde günäli tapylypdy. Gürrüňi gidýän bank soňy bilen BTA diýlip atlandyrylyp başlandy. Bu iş boýunça Ablýazowa ömürlik türme tussaglygy berildi.


text:
Lebap welaýatynyň telekeçileri geçen dokuz aýyň dowamynda 170 tonnadan gowrak et öndürdiler.
Maldarlaryň arasynda Alişer Sultanow has hem tapawutlandy. Onuň bazara çykaran etiniň mukdary 32 tonnadan geçdi. Jemile Alymowa bolsa 17 tonna 250 kilogram eti alyjylara ýetirdi. Täji Täjiýewiň tabşyran eti bolsa 11 tonna ýakynlady.
Häzir welaýat boýunça hususyýetçileriň ýetmişisi maldarçylyk bilen meşgullanýarlar. Olar jemi 4760-dan gowrak iri şahly we 9 müňden gowrak maýda mallary idedýärler. Telekeçiler semretmek bilen bir hatarda olaryň baş sanyny köpeltmegiň ugrunda hem aladalanýarlar. Bu bolsa ýylsaýyn etiň öndürilýän mukdarynyň artmagyna şert döredýär. Geçen ýylyň degişli döwründe bu önümiň 52 tonnadan gowragynyň öndürilendigi bu aýdylanlara şaýatlyk edýär.


text:
19 Ýowaba: «Patyşa Abselimiň ýasyny tutup+, aglap otyr» diýip habar berdiler.2 Tutuş goşun patyşanyň ogly üçin hasrat çekýänini eşitdi. Şol günki ýeňiş ýasa öwrüldi.3 Esgerler hem söweşden ýeňlip gaýdan ýaly, ýüzlerini sallap, şähere sessiz-üýnsüz girdiler+.4 Patyşa ýüzüni ýapyp: «Oglum Abselim, jan balam, wah, oglum Abselim!» diýip, ses edip aglaýardy+.5 Ýowap Dawut patyşanyň ýanyna baryp: «Nökerleriň seni, ogul-gyzyňy+, aýallaryňy, gyrnaklaryňy+ ölümden halas etdi. Sen bolsa olaryň ýüzüni ýere saldyň.6 Sen özüňi ýigrenýänleri gowy görüp, gowy görýänleri ýigrenýäň. Sen serkerdeleriňi, nökerleriňi hiç zatça-da görmeýän ekeniň. Onda barymyz gyrlyp, diňe Abselim diri galan bolsa, gowy boljak eken-dä!7 Tur-da, daşaryk çykyp, nökerleriňe göwünlik ber. Gitmeseň, Ýehowadan ant içýärin, agşama çenli ýanyňda hiç kim galmaz. Şonda başyňa düşjek zatlar şu çaka çenli gören görgüleriňden hem beter bolar» diýdi.8 Patyşa turup gitdi-de, şäher derwezesinde oturdy. Halka: «Patyşa derwezäniň agzynda otyr» diýip jar çekdiler. Bütin halk patyşanyň öňüne ýygnandy.Söweşde ýeňlen ysraýyllar öýlerine gaçyp gidipdi+.9 Ysraýyl taýpalary öz aralarynda dawalaşyp: «Patyşa bizi duşmanlardan halas etdi+, piliştlileriň elinden gutardy. Ýöne ol Abselim sebäpli ýurtdan gaçyp gitmeli boldy+.10 Abselimi patyşa+ belledik, ol bolsa uruşda öldi+. Indi näme üçin Dawut patyşany yzyna getirmän, el gowşuryp otyrys?» diýişdiler.11 Dawut patyşa Sadyk+ bilen Abyýatar+ ruhana habar ýollap: «Ýahuda+ ýaşulularyna: „Ysraýyllaryň arasynda bolýan gep-gürrüňler patyşanyň gulagyna baryp ýetdi. Patyşany köşge başga taýpalaryň äkiderine garaşýaňyzmy?12 Biz ganybir dogan* ahyryn. Patyşany näme üçin yzyna getirjek bolaňyzok?“ diýiň.13 Emasa+ bolsa şeýle diýiň: „Ikimiz ganybir dogan. Eger seni Ýowabyň+ ýerine goşunbaşy bellemesem, goý, Hudaý maňa has beterini görkezsin!“» diýdi.14 Şeýdip, Dawut Ýahuda halkynyň ýüregini awlady. Olar patyşa habar ýollap: «Hyzmatkärleriň bilen yzyňa dolan» diýdiler.15 Patyşa ýola düşüp, Iordana ýetdi. Ýahudalar Dawudy garşylamaga we Iordan derýasyndan geçirmäge Gilgala+ geldiler.16 Benýaminlerden bahurimli Gera ogly Şimeý+ Dawut patyşany garşylamaga howlugýardy. Ol ýahudalara goşulyp gaýdypdy,17 ýanynda benýaminlerden 1 000 adam bardy. Şawulyň öýünde hyzmat eden Zyban+ hem 15 ogly, 20 hyzmatkäri bilen patyşadan öň Iordan derýasyna barmak üçin gyssanyp gaýdypdy.18 Ol* patyşanyň maşgalasyny derýadan geçirmek we hyzmatynda durmak üçin, derýanyň ýalpak ýerinden geçdi. Dawut Iordandan geçjek bolup durka, Geranyň ogly Şimeý ýüzüni ýere berip, tagzym etdi-de:19 «Patyşahym, günämi geç. Iýerusalimden gaýdan günüň saňa ýamanlyk edipdim+. Ýalbarýaryn, guluňy bagyşla. Şa hezretleri aýdanlarymy göwnüne almasyn,20 guluň günäsini boýun alýar. Şu günem şa hezretlerini garşylamaga Ýusubyň hojalygyndan ilkinji bolup men geldim» diýdi.21 Seruýanyň+ ogly Abyşaý+: «Ýehowanyň saýlanyna gargany üçin+, Şimeýi öldürmeli!» diýdi.22 Emma Dawut: «Eý Seruýanyň ogullary+, näme, meniň işime goşulyp, garşyma gitjek bolýaňyz? Munuň ýaly gün Ysraýylda adam öldürip bolmaz. Men bu gün ýene-de Ysraýyla patyşa boldum» diýdi.23 Soňra ol Şimeýe: «Sen ölmersiň» diýip ant içdi+.24 Şawulyň agtygy Mepiboşet+ hem patyşany garşylamaga geldi. Ol patyşanyň giden gününden bäri aýaklaryny-da, egin-eşiklerini-de ýuwmandy, sakgal-murtuny-da almandy.25 Ol Dawudy garşylamak üçin Iýerusalime* gelende, patyşa: «Mepiboşet, näme üçin meniň bilen gitmediň?» diýdi.26 Şonda ol: «Hökümdarym, men-ä bir agsak+. Hyzmatkärime: „Eşegimi gaňňala, patyşa bilen gideýin“ diýdim. Ol bolsa meni aldap gitdi+.27 Meni şa hezretlerine-de ýamanlap, töhmet atypdyr+, ýöne patyşahym hak Hudaýyň perişdesi ýalydyr. Indi näme etseňem, hakyň bar.28 Aslynda, şa hezretleri atamyň hojalygyny bütinleý gyryp hem bilerdi. Sen bolsa guluňa şa saçagynyň başyndan ýer berdiň+. Şu zatlardan soň, heý-de, arz-şikaýat edip bilerinmi?» diýdi.29 Patyşa: «Hany, şu gürrüňi goýaly-la. Sen mülküňi Zyban bilen paýlaşmaly bolarsyň+, men eýýäm buýruk berdim» diýdi.30 Şonda Mepiboşet: «Patyşahym, Zyban şol mülki tutuşlygyna alaýsyn. Maňa şa hezretleriniň sag-aman öýüne dolanyp geleni-de ýetikdir» diýdi.31 Rogelimden gileadly Barzylla+ hem patyşany Iordandan geçirmäge geldi.32 Ol 80 ýaşly garry adamdy we juda baýdy. Patyşa Mahanaýymda wagty Barzylla oňa iýer-içer ýaly zat eltipdi+.33 Dawut Barzylla: «Ýör, Iýerusalime gideli, seni saçagymyň başynda oturdaýyn»+ diýdi.34 Emma Barzylla: «Wah, meniň bir aýagym görde*, patyşa bilen Iýerusalime gidip oturmaýyn.35 Indi 80 ýaşapdyryn+, agy-garany saýgaramok, iýip-içýän zadymyň tagamyny bilemok. Oglan-gyzlaryň aýdymyny diňlärden gulagymam agyrlaşypdyr+. Men şa hezretlerine ýük bolmaýyn.36 Patyşahymy Iordana çenli ugratmak hem meniň üçin uly bagt! Mundan artyk sylag gerek däl.37 Guluňa öýüne gaýtmaga rugsat et, ömrümiň galanja günlerini öz şäherimde geçireýin. Meni ene-atamyň ýanynda jaýlasynlar+. Patyşahym, maňa derek guluň Kimhamy äkidäý+. Näme ýagşylyk edesiň gelse, şoňa edäý» diýdi.38 Şonda patyşa: «Bolýar, Kimhamy äkidip, oňa näme ýagşylyk et diýseň ederin» diýdi.39 Adamlar Iordandan geçip başlady. Patyşa derýadan geçmänkä, Barzyllany gujaklap*+, ýagşy dilegler etdi. Soňra Barzylla öýüne gaýtdy.40 Patyşa bolsa derýadan geçip, Gilgala+ tarap ýola düşdi, ýanynda Kimham, ýahudalar we ysraýyllaryň ýarysy bardy+.41 Soňra beýleki ysraýyllar patyşanyň ýanyna gelip: «Ýahudalar näme üçin bize aýtman, patyşany, maşgalasyny we adamlaryny Iordandan geçiripdir?»+ diýdiler.42 Ýahudalar bolsa: «Patyşa biziň garyndaşymyz+, näme gaharlanýaňyz? Muny patyşadan bir zat tamakin bolup ýa serpaý aljak bolup edendiris öýdýäňizmi?» diýdiler.43 Emma ysraýyllar ýahudalara: «Biz on taýpa, şonuň üçin Dawudy alyp gaýtmaga hakymyz siziňkiden uly. Bizi näme üçin äsgermezlik etdiňiz? Aslynda, patyşany biz alyp gaýtmalydyk» diýdiler. Olar näçe dawalaşsalar-da, ýahudalar ysraýyllardan üstün çykdy*.
Çykgytlar
^ Sözme-söz: Siz meniň öz süýegimden we tenimden.


text:
52964
2019-05-07
Belki mekdepde bolup geçen wakalar barada ýa-da öý işleriňiz baradadyr? Şahsy maslahat almak üçin bolsa belki-de olara ýüzlenmek isleýän dalsiňiz. Emma bu mümkinçiligi hut olara berseňiz, onda boljak netijä haýran galmagyňyz hem mümkin.
Edil ene-ataňyz ýaly size söýgisini we mährini siňdirip, aladaňyzy etjek hiç bir adam ýokdur – hatda siz olardan daşlaşjak bolup jan etseňiz hem diýip, psiholog lukmanlar nygtaýar.
Ene-ataňyz bilen gepleşmek siziň özüňizi ýene-de çaga ýaly alyp barýandygyňyzy asla aňlatmaýar. Siz olaryň pikirini sorarsyňyz, belki kä wagt siz olar bilen ylalaşmarsyňyz. Ýöne ene-ataňyz bilen gürrüňdeş bolmagyň siz üçin bähbitlidigine göz ýetirersiňiz…..Indi näme gürrüňlerden başlasaňyz gowy bolarka?
۱-nji maslahat: Gürrüňiňizi ähmiýeti uly bolmadyk mowzuklardan başlaň.
Ene-ataňyz bilen her gün biraz gepleşmäge synanyşyň we ondan-mundan, gaty bir ähmiýetli bolmadyk zatlar barada söz açyň – güjüjegiňiz barada, sport oýunlaryňyz barada, agşamlyga nähili naharyň bişiriljekdigi dogrusynda. Şeýle etmek bilen siz aragatnaşygy sazlaýarsyňyz. Elbetde, has ähmiýetliräk mowzuklara degişlilikde gürrüňe geçmeklik o diýen kynçylyk döretmez.
۲-nji maslahat: “Synanyşyk şarlaryny uçurmak” tärinden peýdalanyň.
Eger siz çylşyrymlyrak mowzuklary gozgamakçy bolsaňyz, dessine dik başaşak gitmezlik kä halatlarda aňsat bolýar.Siz şeýle diýip bilersiňiz: “Eje, özüňizde ýetginjek döwri ýaňy bir özgerişleriň bolup geçýändigini duýanyňyzda, özüňizi nähili duýanlygyňyz ýadyňyza düşýärmi? Beýleki deň-duşlaryňyz sizden has çalt ösýän ýaly bolup duýuldymy?”
۳-nji maslahat: Gepleşikden näme netije almak isleýändigiňizi anyk biliň.
Ene-ataňyza gürrüň bermekçi bolýan nähili-de bolsa şum (erbet) habaryňyz barmy? Ýa-da size näme-de bolsa bir zat üçin olaryň rugsady gerekmi? Ýa-da siz olaryň hiç hili maslahatdyr teklip bermezden diňe diňläp oturanlaryny isleýärsiňizmi? Gürrüňdeşlikden näme netije aljak bolsaňyz bu barada öňünden ýazmaça bellik edip görüň. Şeýle etmek bilen siz öz pikirleriňizi jemläp, ene-ataňyza aýtmakçy bolýan zadyňyzy aýtmagy başararsyňyz.
۴-nji maslahat: Ene-ataňyzyň haýsy-da bolsa biri bilen gürrüňdeş bolmagy nazarda tutuň.
Eger-de bir çylşyrymly, meseläni orta atmak aňsat bolmasa, onda ony ene-ataňyzyň haýsy-da bolsa biri bilen, ýagny şu mesele hakda gürrüň etmekden hiç bir çekinmän, aç-açan gürrüň edip biljegiňiz bilen söhbetdeş bolmak gerek.
۵-nji maslahat: Aýtjak sözleriňizi, delilleriňizi huşgärlik bilen ulanyň.
Soňy dawa-jenjele alyp barmadyk ýagdaýynda gürrüňdeşlik gowy gidýär. Eger-de ahyrynda çykgynsyz ýagdaýa ýa-da dawa alyp barýan bolsa, onda siz we siziň ene-ataňyz özlerini “urşuň tutaşmagynyň öňüsyrasyndaky aljyraňly ýagdaýda” duýarlar. Eger siz ýagdaýlaryň aglaba köpüsinde olaryň rugsat berýän çäklerinden çykmasaňyz, olaryň goýýan talaplarynyň çäginde hereket edýän bolsaňyz, onda biraz gijräk gelmegiňize ýa-da, mysal üçin, täze bir zat bilen meşgullanmagyňyza rugsat bermeklerini haýyş etseňiz, elbetde, bu ýagdaýda olaryň rugsadyny almaga has köp mümkinçiligiňiz bolar.
۶-njy maslahat: Amatly wagtyny we amatly ýerini saýlap almaly.
Ýakymsyz habarlary ene-ataňyzyň dykgatyna edil olar işe gitjek bolup alňasap ýören wagtynda ýetirmek asla gowy pikir däl. Olaryň haýsy-da bolsa bir ýumşuny berjaý etmek maksady bilen ulag serişdesinde barýarkaňyz bu barada gürrüň etmek ýerlikli bolsa gerek. Eger bardy-geldi siziň gaharyňyz gelen bolsa, onda köşeşýänçäňiz garaşyň.
۷-nji maslahat: Ene-ataňyz siziň bilen gürleşip otyrkalar diňlemegi başaryň.
Ene-atanyň pikirini diňlemän bolmaz. Siz olara öz pikirlerini aýtmaga maý berseňiz, olar hoşniýetlilik bilen sizi diňlemäge taýýar bolarlar. “Bäş sekund düzgünini” peýdalanmaga synanyşyň: Bir adam gepläp bolandan soň, jogap bermezden öň bäş sekund garaşmaga hemmeler taýýar.
۸-nji maslahat: Özüňiziň ynam bildirýän başga bir uly adamlaryňyzy tapyň.
Ene-ataňyz bilen gürleşmek asla mümkin bolmaýan ýagdaýlar hem bolýar. Belki-de öz aladalarynyň ýetik bolandygy sebäpli ejeňiziň sizi diňläsi gelmeýär. Ýa bolmasa, kakaňyz sizi diňlemäge asla taýýar däl. Ene-ataňyzdan biri belki-de siziň ýanyňyzda hem däldir. Şeýle bolanda, elbetde, siziň ululardan ynam bildirýän başga bir adamyňyz bar bolsa, şony tapmaly. Mysal üçin, gowy görýän daýzaňyzy, mugallymaňyzy ýa-da maslahatçyňyzy. Gürleşmek zerurlygy ýüze çykanda, ýüz tutup bolaýjak ynamdar bir uly adamyň bolmagy uly ähmiýete eýedir.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
Türkiýäniň “Türk Howaýollary” (THY) kompaniýasy 2021-nji ýylyň 11-nji awgustynda Türkmenbaşy-Stambul ugry boýunça ýörite uçar gatnawyny amala aşyrmagy meýilleşdirýär. Bu barada Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçihanasynyň resmi internet saýtynda bellenilip geçilýär.
Ilçihananyň berýan maglumatyna görä, “Türk Howaýollary” (THY) awiakompaniýasy 2021-nji ýylyň 11-nji awgustynda 18:50-de Türkmenbaşy-Stambul ugry ýörite uçar gatnawyny guramagy meýilleşdirýär.
Bu uçar gatnawyndna peýdalanmak üçin şu işleri berjaý etmeli:
- Ýokarda agzalan uçuşa gatnaşyp, Türkiýä gaýdyp barmak isleýän raýatlaryň isleglerini wagtynda THY-niň “askabatbiletsatis@thy.com” e-poçta salgysyna maglumat ibermegi möhümdir.
- Bu uçuşa gatnaşmak üçin her bir ýolagçynyň bilet bahasy THY tarapyndan 490 ABŞ dollary hökmünde kesgitlenildi we raýatlaryň biletlerini, asyl ýa-da pasportlarynyň nusgalary bilen THY-nyň Aşgabat bilet satuw ofisinden (Atatürk köçesi No: 82, ofis A7-A8 / “Berkarar” Işewürlik merkezi 1-nji gat, Tel: + 993-610-144-33) satyn alyp bilerler.
- Goşlaryň çägi 40 kg (goşmaça 8 kg el goşlary), zerur bolup biljek goşmaça maglumat üçin THY-nyň Aşgabat ofisine ýüz tutmak ýerlikli bolar.
- 6 we şondan ýokary ýaşly ýolagçylar görkezilen uçar gatnawyndna peýdalanmak üçin uçuş wagtyndan ozalky 72 sagadyň dowamynda negatiw “SARS-CoV-2 PCR” lukmançylyk barlag netijenamalaryny almalydyrlar. Negatif “SARS-CoV-2 PCR” test barlagyndan geçmeýänler uçara kabul edilmeýär. Tranzit we üstaşyr geçýän ýolagçylar üçin bu zerur däl.
- Şeýle hem Türkiýä barjak 6 we şondan ýokary ýaşly ýolagçylar uçuş wagtyndan ozalky 72 sagadyň dowamynda “register.health.gov.tr” salgysyndan “Türkiýe Respublikasyna giriş blankasy” elektron tertipde doldurmalydyr. Bu giriş blankasy awiakompaniýanyň işgärleri tarapyndan barlanar.
- Mundan başga-da, bu uçar gatnawyndan peýdalanmak isleýän, ýöne Türkmenbaşy şäherinden başga ýerde ýaşaýan bolsa, “Türkmenistan” awiakompaniýasyndan içerki gatnawlar üçin öz wagtynda biletlerini almalydyrlar. Bu babatda hem Türkmenistanyň koronawirus ýokanjynyň ýaýramagynyň öňüni almak maksady bilen geçiräýn öňüni alyş çäreleriniň çäklerinde ähli ýolagçylardan talap edilýän negatiw “COVID-19” test barlagyndan geçip, onuň netijenamasyny ýany bilen almalydyr.
- Goşmaça soraglar ýüze çykan halatynda Ilçihananyň konsullyk şahamçasyna +993 12 94 00 27 we +993 12 94 00 29, şeýle hem THY awiakompaniýasynyň + 993-610-144-33 telefon belgilerine jaň edip, maglumat almak bolar.


text:
Qazaqstan • 10 Qazan, 2021
Mıgranttar densaýlyǵyna mán bermeı bolmaıdy
Qazir Eýropa elderiniń kóbi betperde taqpaǵan, lokdaýn bolmaǵan sııaqty. Bul aımaqtaǵy vaksınalaý deńgeıiniń joǵary bolýynan desek bolatyndaı. Eýropalyq odaqqa múshe birqatar el COVID-19-dan keıingi jańa bolashaqqa aıaq basty. Degenmen koronavırýs pandemııasynyń birneshe tolqynynan aman shyqqan kári qurlyqtyń kóptegen turǵyny úshin kópshilik jınalǵan jer áli de qaýip sezimin týǵyzady.
Álem • 05 Qazan, 2021
Kenııa prezıdenti aqsha jymqyrǵan
Táýelsizdik alǵannan beri el saıasatynda ústemdik etip kelgen Kenııa prezıdenti Ýhýrý Kenıattanyń otbasy ondaǵan jyl boıy offshorlyq kompanııalar jelisine jasyryn ıelik etken.
Álem • 05 Qazan, 2021
Aljır óziniń burynǵy otarlyq bıleýshisi – Fransııany genosıd uıymdastyrdy dep aıyptap, Fransııa prezıdenti Emmanýel Makronnyń negizsiz pikiri úshin Parıjdegi elshisin elge qaıtaryp aldy.
Qazaqstan • 05 Qazan, 2021
Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda «Qoǵamdyq keńesterdiń halyq únine qulaq asatyn memleket tujyrymdamasyndaǵy róli» taqyrybynda sarapshylar brıfıngi ótti. Jıynǵa Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Bolat Tilepov, TALAP qoldanbaly zertteýler ortalyǵynyń dırektory Rahym Oshaqbaev, osy ortalyqtyń atqarýshy dırektory Áset Jarqynov, «Qoǵamdyq keńester ınstıtýtyn damytý» jobasynyń jetekshisi Erik Batyrhanov qatysty.
Koronavırýs • 03 Qazan, 2021
Vaksınalaý: Úshinshi komponent qajet pe?
Antıvakserler vaksınalaýǵa qarsy ýáj aıtýlaryn jalǵastyryp jatsa da, pandemııamen kúreste eń tıimdi qural ekpe saldyrý bolyp qala bermek. Bul – Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimdemesi. Keıbir memleketter ujymdyq ımmýnıtet qalyptastyrý maqsatynda halyqty vaksına alýǵa shaqyryp, túrli naýqan uıymdastyrýmen áýre bolsa, onyń úshinshi komponentin oılastyryp jatqan elder de bar.
Koronavırýs • 03 Qazan, 2021
Vaksınalaý: Úshinshi komponent qajet pe?
Antıvakserler vaksınalaýǵa qarsy ýáj aıtýlaryn jalǵastyryp jatsa da, pandemııamen kúreste eń tıimdi qural ekpe saldyrý bolyp qala bermek. Bul – Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimdemesi. Keıbir memleketter ujymdyq ımmýnıtet qalyptastyrý maqsatynda halyqty vaksına alýǵa shaqyryp, túrli naýqan uıymdastyrýmen áýre bolsa, onyń úshinshi komponentin oılastyryp jatqan elder de bar.
Saıasat • 29 Qyrkúıek, 2021
Pandemııa ınternet múmkindigin arttyrdy
Elordada ótip jatqan aqparat aptalyǵy Astana Media Week 2021 aıasynda «Jańa, COVID-ten keıingi álemdegi qoǵam jáne BAQ» taqyrybynda paneldik pikirtalas ótti.
Álem • 27 Qyrkúıek, 2021
Italııa «Talıbandy» moıyndaýǵa qarsy
Italııanyń Syrtqy ister mınıstri Lýıdjı Dı Maıo Aýǵanstandaǵy «Talıban» (Qazaqstanda tyıym salynǵan uıym) úkimetin moıyndaý múmkin emes degen málimdeme jasady. Degenmen mınıstrdiń aıtýynsha, aýǵandyqtar ótken aıda qarýly top bılik basyna ótkennen keıin toqtap qalǵan qarjylyq qoldaý alýyn qaıta jalǵastyrýy kerek.
Álem • 27 Qyrkúıek, 2021
Túrkııa men Reseı kemeleri apatqa ushyrady
Senbide Ystanbuldaǵy Ienıkóı aýdanynyń jaǵalaýynda Túrkııa jáne Reseı memleketterine tıesili júk kemeleri soqtyǵysty.
Álem • 27 Qyrkúıek, 2021
Somalıde terrorıstik top 8 adamdy óltirdi
Somalı astanasyndaǵy prezıdent saraıynyń janynda kólik jarylyp, 8 adam qaza boldy. Ál-Kaıdaǵa baılanysy bar ál-Shabab terrorlyq toby jaýapkershilikti ózine alyp, jarylystyń qasaqana uıymdastyrylǵanyn moıyndady.


text:
Eýran, Saud Arabystany bilen gepleşiklere taýar
Hüseýin Dehkan, Saud Arabistany bilen şertsiz gepleşik geçirmäge taýardyklaryny aýtdy
Eýranyň dini lideri Ali Hamaneýiň harby kömekçisi Hüseýin Dehkan, Saud Arabistany bilen şertsiz gepleşik geçirmäge taýardyklaryny aýtdy.
Şol bir wagtda ozalky Goranmak ministri bolan Dehkan, merkezi Katarda ýerleşýän Al Žazerra telewideniýesine gün tertibinşň ileri tutulýan ugurlary barada beýanat berdi.
Ýurdunyň Birleşen Arap Emirlikleri bilen edýän gatnaşyklarynyň kadalaşandygyny we Aby Dabiniň Eýran meselesindäki tutumynyň üýtgändigini aýdan Dehkan, Saud Arabystany barada bolsa “Riýad kabul eden halatynda Saud Arabystany bilen şertsiz gepleşik geçirmäge taýar. Saud Arabystany Ýemen söweşinde ýeňilendigini kabul etmeli we täze syýasat alyp barmaly” diýdi.
Degişli Habarlar
Hindistan Syýahatçylary Kabul Etmäge Başlady
Hindistan koronawirusa ýolukýanlaryň sanynyň azalmagyndan soň daşary ýurtly syýahatçylary kabul etmäge başlady
Inkçekesel Sebäpli Ölýänleriň Sany Artdy
Koronawirus pandemiýasynyň ýüze çykaran kynçylyklary sebäpli inçekesel sebäpli ölýänleriň sany artdy.


text:
Almatyda tıktokerler arasynda baıqaý ótedi
ALMATY. QazAqparat - Almatyda Kreatıvti ındýstrııa basqarmasy «Mansap kúni», «Jas Stars» kreatıvti is-sharasy jáne «Almaty TikTok challenge» onlaın is-sharalaryn uıymdastyratyn boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngide Almaty qalasy Kreatıvti ındýstrııa basqarmasynyń basshysy Qaısar Sarybaev aıtty.
Onyń sózinshe, Almatyda «Almaty Creative Industries Forum-2021» birinshi kreatıvti onlaın-forýmy ótedi. Forým aıasynda Akseleratsııa men kreatıvti startaptardyń «Creaton» chempıonatyn ótkizý josparda bar. Qazirgi epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa baılanysty shara onlaın túrde ótedi.
Sonymen qatar, Kreatıvti ındýstrııalar basqarmasy almatylyqtardyń Qala kúnimen erekshe quttyqtaýlaryna arnalǵan «Almaty TikTok challenge» baıqaýyn bastady.
«Almatynyń tanymal tıktokerleri baıqaýǵa qatysa bastady, olar qalanyń ár jerinde beınerolıkter túsiredi, bul qalanyń týrıstik jáne mádenı áleýetin damytýǵa yqpal etedi», - dep atap ótti Q. Sarybaev.
Tıktok keńistigi týraly aıta otyryp, Q. Sarybaev osy jeliniń arqasynda almatylyq medıa juldyzdardyń búkil álemge tanymal ekenin basa aıtty. Mysaly, «homıak» degen búrkenshik esimdi Alına Kım búkil TMD aýmaǵynda eń tanymal tıktoker. Ol álemdegi úzdik Top-3-te ekinshi orynda tur.
«Bizdiń qalada úlken shyǵarmashylyq áleýet bar. Munda kreatıvti ıdeıalar quratyn talantty adamdar turady jáne jumys isteıdi. Olarǵa tek qarjylyq turǵydan ǵana emes, jalpy serpin berý qajet. ıAǵnı, kreatıvti orta, kreatıvti klasterler qurý. Eger ár aýdanda sizdiń shyǵarmashylyǵyńyzdy damytatyn oryndar bolsa, onda kreatıvshilerdiń sany geometrııalyq túrde artady», - dedi Q. Sarybaev.
Ol ózi basqaratyn basqarmanyń basty mindeti turǵyndardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý ekenin aıtty.
«Ekonomıkalyq áserden basqa, kreatıvti ındýstrııalar mańyzdy mádenı jáne áleýmettik jobalardyń bastamashysy bolady. Dál osy jerde jalpy qoǵamnyń damýyna áser etetin maǵynalar, materıaldyq qundylyqtar men tendentsııalar týady», - dedi spıker.
Aıtý kerek, Almatyda «Mansap kúni» jáne «Jas Stars» sııaqty shyǵarmashylyq is-sharalardy onlaın-formatta ótkizý josparlanýda.


text:
Enes bin Mälik (ra) gürrüň berýär:
Bu waka pygamberimiz aleýhyssalatu wessalamyň döwründe bolup geçipdi. Alkama diýilýän bir ýaş ýigit bardy. Dinine diýseň gaýymdy. Gyş diýmän, ýaz diýmän oraza tutýardy. Gijelerine tä daň atýança ybadat edýärdi. Ynha, günleriň birinde bu ýaş ýigit birden agyr kesele ýolukdy. Dili tutulyp, eger-eger gepläp bilenokdy. Bu ýagdaýy Allanyň resulyna (asm) habar berdiler. Resuly-Ekrem (asm) hezreti Aly (ra) bilen Ammar bin Ýasiri onuň ýanyna iberdi. Bular Alkamä şahadat kelemesini getirtjek bolup näçe jan etselerem, onuň barybir dili aýlanmady. Onsoň hezreti Aly (ra) bu ýagdaýy Bilali-Hebeşiniň üsti bilen Allanyň resulyna (asm) ýetirdi. Şonda Allanyň resuly (asm):
«Alkamäniň ejesi, kakasy barmy?» diýip sorady. Ýanyndaky sahabalaryň biri onuň garry ejesiniň bardygyny aýtdy. Älemleriň serweri (asm): «Alkamäniň ejesini ýanyma alyp geliň» diýdi. Derrew Alkamäniň ejesini çagyryp, pygamberimizň (asm) ýanyna getirdiler. Allanyň resuly (asm) ondan: «Alkamä näme boldy? Onuň bilen araňyz nähili?» diýip sorady. Alkamäniň ejesi şeýle diýip jogap berdi:
– Eý, Allanyň resuly (asm)! Alkame diýseň gowy oglan. Ybadatyna gaty jür. Bütin wagtyny tagat-ybadat etmek bilen geçirýär. Şeýle-de bolsa men ondan razy däl. Sebäbi ol aýalynyň hatyrasyny meniň hatyramdan ileri tutýar.
Allanyň resuly (asm):
– Diýmek, şonuň üçin dili aýlanmaýan ekeni. Ony bagyşla, goý dili açylsyn – diýdi. Ýigidiň ejesi:
– Eý, Allanyň resuly (asm)! Ol meniň ýüregimi kän ýola agyrtdy. Men ony bagyşlaman – diýdi. Hezreti pygamber (asm):
– Eý, Bilal! Sahabalary çagyr! Derrew töwerekden odun ýygnap getirsinler, ot ýaksynlar. Alkamäni oda ýakýarys. Sebäbi ejesi ondan razy däl – diýdi. Ejesi:
– Eý, Allanyň resuly (asm)! Gözümiň öňünde oglumy ýakjak bolýaňyzmy?! Ýüregim muňa nädip çydasyn?! – diýende, Resuly-Ekrem (asm):
– Jähennemiň ody bu dünýäniň odundan has gyzgyndyr, ýakyjydyr. Sen ondan tä razy bolýançaň, onuň hiç bir tagat-ybadaty kabul bolmaz – diýdi. Alkamäniň ejesi aglap-eňräp:
– Eý, Allanyň resuly (asm)! Men ondan razy! Onuň günäsini geçýärin – diýdi we öýüne gitdi. Haçanda öýüne baranda Alkamäniň dili açylan ekeni. Onuň şahadat kelemesini aýdýany gulagyna geldi. Şol günem Alkame dünýeden ötdi. Onuň jynaza nymazyny Allanyň resulynyň (asm) özi okatdy we jaýlamaga gatnaşdy. Soňundan bolsa sahabalara ýüzlenip, şeýle diýdi:
– Eý, sahabalarym! Eý, muhajir! Eý, ensar! Aýalyny enesinden ileri tutan adama Allatagala we perişdeler nälet okar. Onuň parz we nepil ybadatlary kabul edilmez!


text:
Onuň (s.a.w.) ýanynda nijeme mugjyza (gudrat) bolup geçýärdi. Her mugjyza bilen bir syr açylýardy.
Bir gün Allanyň Resulynyň (s.a.w.) ýanyna bir sähraýy (bedewi) çarwa araplaryň biri gelýär. Elinde-de bir suwulgan bar. Gele-gelmäne:
– Eger şu haýwan seniň pygamberdigiňe şaýatlyk etse, menem derrew iman getirjek – diýýär.
Ony diňlän Serwerimiz (s.a.w.) suwulgana garap özüniň kimdigini soraýar. Ol haýwanam açyk dil bilen kelemeýi-şahadat getirýär.
Başga bir gezegem Serwerimiz (s.a.w.) bir jeren bilen aç-açan gürleşýär we jeren Onuň (s.a.w.) pygamberligine şaýatlyk edýär.
Mugjyza
Onuň (s.a.w.) ýanynda nijeme mugjyza (gudrat) bolup geçýärdi. Her mugjyza bilen bir syr açylýardy.


text:
Halkara töleg sistemasy VISA, türkmen banklarynyň VISA kompaniýasynyň öňündäki bergileri, şeýle-de Türkmenistanyň maliýe häkimiýetleriniň töleg kartlarynyň ulanylmagyna girizýän eden-etdilikli çäklendirmeleri zerarly, Türkmenistanyň banklaryna hyzmat etmegini togtatdy.
Häzirki pursatda türkmen banklarynyň kartlaryna hyzmat etmek 11-nji dekabra çenli togtadyldy. Şoňa çenli türkmen tarapy $30 million möçberindäki bergililik meselelerini çözmeli.
Bergilerden başga, VISA-nyň wekilleri Türkmenistanyň walýuta amallaryna girizýän yzygiderli çäklendirmelerinden hem nägile bolýar, sebäbi olar kampaniýanyň abraýyna ýaramaz täsir edýär.
Ýadyňyza düşýän bolsa, mundan birnäçe aý öňräk Türkmenistanyň daşary ykdysady iş banky noýabrda daşary ýurtlarda pul nagtlaşdyrmagyň möçberini bir gije-gündiz dowamynda (24 sagatda) nagt görnüşinde $50 pul, nagt däl görnüşinde bolsa $200 möçberi bilen çäklenipdi. Emma soňra bu çäklendirilen görnüşdäki bank amallarynyň hem kynlyk bilen amala aşýandygy belli bolupdy.
VISA kartyndan başga Türkmenistanda MasterCard karty hem hereket edýär.


text:
Orsýetde demonstrantlaryň uly mähellesi Germaniýada Nowiçok zäherlenmesinden bejergi alyp gelenden soň tussag edilen kreml tankytçysy we oppozisiýa lideri Alekseý Nawalnynyň boşadylmagyny talap etmek üçin, aldajy sowuga hem polisiýanyň berk çäre görmek haýbatlaryna garamazdan, 23-nji ýanwarda proteste çykmak kararyna geldi.
Ilkinji ýörişler Sibirde we Uzak Gündogarda başlanyp, Habarowskde, Wladiwostokda we beýleki şäherlerde, berk howpsuzlyk çärelerine garaman geçirildi.
Polisiýanyň işine gözegçilik edýän OVD-Info topary ir sagat onlarda onlarça adamyň tussag edilendigini, tussag edilenleriň käbiriniň häkimiýetler tarapyndan ýenjilýändigini habar berdi.
Wladiwostokda düşürilen wideoda ýörite eşik geýen polisiýa işgärleriniň uly mähellä öwrülen demonstrantlary dargatmak üçin taýak ulanýandygy görünýär.
Uzak Gündogaryň Ýakutsk şäherinde demonstrantlar, güýçli ýele we minus 50 gradus temperatura garamazdan, protest bildirmek üçin köçelere çykdy.
Adatça iň uly ýygnanyşyklaryň geçirilýän Moskwada demonstrantlar Puşkin meýdançasynda duşuşmagy planlaşdyrdylar.
Habarlarda protestleriň 2017-nji ýylyň mart aýynda ýurduň 99 şäherinde hökümete garşy geçirilen demonstrasiýalardan bäri Russiýanyň iň uly demonstasiýa bolmak ähtimallygy agzalýar.
MBKh Media-nyň maglumatyna görä, Uzak Gündogarda we Sibirde geçirilen ýörişlere 15 000-den gowrak adam gatnaşdy.
Şu aralykda Moskwanyň Puşkin meýdanynçasynda planlaşdyrylýan demonstrasiýanyň öňüsyrasynda häkimiýetleriň bu ýere gelýän adamlary tutmaga başlady diýip, Azatlygyň rus gullugynyň habarçysy habar berdi.
Rus polisiýasynyň işine gözegçilik edýän OVD-Info topary sagat 12-lere cenli 30 şäherde azyndan 237 adamyň tussag edilendigini habar berdi.
"Roýters” habar gullugynyň biraz soňky maglumatyna görä, Moskwanyň merkezinde 40,000 demonstrant toplandy, ýurt boýunça azyndan 1090 adam tussag edildi.
Russiýanyň azyndan 65 şäherinde geçirilmegi planlaşdyrylan utgaşdyrylan çäräniň öňüsyrasynda häkimiýetler Nawalny ýaranlaryny tussag etdiler we sosial media platformalaryna adamlary "rugsat berilmedik" ýörişlere gatnaşmaga çagyrýan ýazgylaryny aýyrmak ýa-da agyr jerime tölemek bilen ýüzbe-ýüz bolmak duýduryşyny berdiler.
Bu protestler sentýabr aýynda garaşylýan kanun çykaryjy saýlawlaryň öňüsyrasynda, gyşyň aňzagynda we pandemiýa, ykdysady çökgünlik döwründe Alekseý Nawalna berilýän halk goldawynyň çynlakaý bir synagy bolup durýar.


text:
Semalt zyýanly hüjümden soň sahypaňyzy nädip dikeltmelidigini düşündirýär
Sahypanyň eýesi üçin iň täsirli tejribe, webleriniň zyýanly hüjümleri. Bu ýagdaýda işläp düzüjilere asuda bolmak we dogry çäreleri ýerlikli ýerine ýetirmek maslahat berilýär. “ Semalt” -yň uly müşderi üstünlikleriniň dolandyryjysy Frank Abagnale, döwülen sahypany yzygiderli dikeltmek ädimlerini hödürleýär. Ýör gideli!
Ilki bilen, kompýuteriňizde wiruslaryň bardygyny barlaň. Bu, sahypany dikeltmäge başlamazdan ozal kompýuteriňiziň hüjüm çeşmesi bolmagy mümkinçiligini aradan aýyrmaga kömek edýän taýýarlyk ädimidir. Bu bellikde, ýerli kompýuteriňizi ýokançlyklar, zyýanly programmalar ýa-da wiruslar üçin gözlemek ilkinji ädim bolmaly. Wirus skaneriniň mysaly, Germaniýanyň Anti-Botnet maslahat merkezinden EUB-arassalaýjy. Bu başlangyç, sahypa döredijisine islendik zyýanly programma üpjünçiligini mugt ýoklamaga kömek edýär. Mundan başga-da, bu maslahat merkezi derrew petek belgisini we aragatnaşyk maglumatlary e-poçta arkaly web sahypasynyň eýesine döwülen sahypa iberýär.
Ikinjiden, islendik administrator parolyny üýtgetmeli. Bu, hakerleriň maglumatlar bazasyna, web sahypasyna ýa-da web giňişligine girip bilmezligini üpjün edýän ädimdir. Parollary web hosting hyzmatynyň müşderi meýdançasyndan we sahypanyň administrator bölüminden dolandyryp bolýar. Mundan başga-da, paroly goramak, Howpsuz Faýl Geçiriş Protokoly (SFTP) ýaly howpsuzlyk protokollary arkaly web giňişligine girmek, beýleki hyzmatlarda parollary üýtgetmek we iň ygtybarly parol saýlamak arkaly güýçlendirilip bilner. Bellenen adalgalar hiç haçan web howpsuzlygy üçin administrator parollary hökmünde ulanylmaly däldir.
Üçünjiden, web sahypasynyň administratorynyň parolyny täzeden düzmek üçin phpMyAdmin ulanyň. Sahypanyň eýesi öz sahypasynyň administrator bölümine girip bilmese, hakerler paroly üýtgedip ýa-da hasaby öçürip bilerler. Bu ssenariýada maglumat bazalaryndaky parollar üýtgedilmeli. “WordPress” -i ulanýanlar üçin phpMyAdmin ulanmak arkaly gazanyp bolar.
Zyýan, döwülen sahypany dikeltmegiň indiki ädiminde bahalandyrylmalydyr. Theagdaýa baha bermegi we nädip dowam etmelidigini meýilleşdirmegi öz içine alýar. Infectedokaşan faýllary, duýgur maglumatlarda haýsydyr bir ylalaşygy, maglumat bazasyna girmegi we web serweriňizdäki beýleki sahypalara täsir edenini kesgitläň. Bu prosedura Google Webmaster Gurallarynyň kömegi bilen ýerine ýetirilip bilner.
Ondan soň ätiýaçlyk nusgasyny dikeldiň we zyýanly programma üpjünçiligini barlaň. Bu ädimde, sahypa eýesi islendik täsir eden faýllary goragsyz faýllaryň ätiýaçlyk nusgasy bilen çalyşmalydyr. Mundan başga-da, hakerleriň maglumatlar bazasyna girmek mümkinçiligini aradan aýyrmasa, maglumatlar bazasy ätiýaçlyk nusgasyndan dikeldilmelidir. Justadyňyzdan çykarmaň, iki möhüm ätiýaçlyk Joomla we WordPress.
Temalary, pluginleri, giňeltmeleri we goýmalary täzeläň. Hakerler köplenç giňeltmelerde, pluginlerde we mowzuklarda howpsuzlyk deşiklerini ulanýarlar. Şeýlelik bilen, ätiýaçlyk nusgalary dikeldilen badyna ähli mowzuklary, giňeltmeleri we goýmalary täzeläp, belli howpsuzlyk deşikleri ýapylmalydyr. Plaginleriň her biri sahypanyň howpsuzlygyna täsir edýär.
Netijede, sahypany gara sanawdan aýyrmak üçin işläň. Yahoo, Google we Bing wirus ýokaşan saýtlar üçin gara sanawlary ýöredýärler. Mysal üçin, Google gara sanawyna ýerleşdirilen islendik sahypa has pes dereje bilen jezalandyrylýar ýa-da gözleg indeksinden aýrylýar. Şeýlelik bilen, arassa ätiýaçlyk nusgalary import edeniňizden we parollaryňyzy üýtgedeniňizden soň, gözleg motorlaryna gara sanawdan aýrylmagy barada habar beriň.
Sözümiň ahyrynda, saýtlara edilýän hüjümler häzirki zaman onlaýn dünýäsiniň bir bölegidir. Bir sahypa döwülen bolsa, döredijiler geň galyp bilerler. Bu wagt näme etmelidigiňizi we web sahypasyny netijeli dikeltmegiňizi bilýänligiňiz sebäpli asuda bolmak möhümdir.


text:
GÖNI MANYDA: - Gyzgyn Nahar - Gyzgyn Suw - Gyzgyn Demir - Gyzgyn Çörek - Gyzgyn Palow - Gyzgyn Çorba - Gyzgyn Çaý - Gyzgyn Howa - Gyzgyn Şokolad - Gyzgyn Ojak - Gyzgyn Içgiler - Gyzgyn Daş - Gyzgyn Çöl / Sähra GÖÇME MANYDA: - Gyzgyn Salam - Gyzgyn Gutlag - Gyzgyn Ýürek - Gyzgyn Tema - Gyzgyn Blog - Gyzgyn Gepleşik - Gyzgyn Gürrüň - Gyzgyn Habar - G...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Umumy Maglumat |
11.07.2018 09:29
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#171)


text:
Bu diňe bu maşgalanyň hekaýasy däl. Türkmenistandaky tanyşlarymyň berýän maglumatyna görä, sähelçe bahana bilen oturylyşyk etmek üçin ýygnanyşýan, her ýygnanyşykda-da alkogolly içgi içilýän üýşmeleňlere soňky döwürler ýaşlaryň arasynda has köp duş gelinýär.
Eýsem, munuň sebäbi näme? Arakhorlyga ýaşlaryň özleri nähili garaýarlar? Bu olaryň durmuşyna nähili täsirini ýetirýär?
Nobatdaky Täze Tolkun ýaşlar gepleşigimizde şu tema barada gürrüň ederis. “Arakhorlyk” barada şaýat bolan ýa-da başdan geçiren wakalaryňyzy gepleşigimize gatnaşyp gürrüň bermek isleseňiz, hat@azatradio.org email adresimize hat ugradyň. Özümiz siziň bilen habarlaşarys. Şeýle-de, öz garaýyşlaryňyzy aşakdaky teswir bölüminde hem galdyryp bilersiňiz.


text:
XX asyryň ahyrynda sanly ykdysadyýet hem-de sanlylaşdyrma düşünjeleri ýüze çykdy we durmuşyň ähli ugurlaryna sanly ulgamy ornaşdyrmak baradaky pikirler bütin dünýäde ösdürilip başlandy. Şondan soňky geçen çärýek asyr töweregi döwrüň dowamynda innowasion tehnologiýalaryň täze-täze görnüşleri döredi we durmuşymyza giňden ornaşdy.
Bu gün «akylly» telefonlar, telewizorlar, sowadyjylar we beýleki öý hojalyk tehnikalary, şol sanda tutuşlygyna sanly ulgam arkaly dolandyrylýan öýler adaty zatlara öwrülip barýar. Eýýäm dünýäniň dürli ýerlerinde «akylly şäherleriň» onlarçasy döredildi. Halkara guramalarynyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, häzir bütin dünýäde akylly enjamlaryň 26 milliarddan gowragy ulanylýar. Şeýle bolsa-da, köpümiziň sanly ulgam baradaky düşünjelerimiz çäkli bolmagyna galýar. Geliň, şu makalada sanly ulgamyň ornaşdyrylyşy, ýagny sanlylaşdyrma we onuň ugurlaryna, durmuşymyzdaky ähmiýetine göz ýetirmäge synanyşalyň!
Sanlylaşdyrma we onuň ähmiýeti
Sanlylaşdyrma (iňlisçe «digitalization») — durmuşyň we önümçiligiň dürli gurşawlaryna ornaşdyrylýan sanly tehnologiýalara esaslanýan ykdysady işiň konsepsiýasydyr. Bu konsepsiýa dünýäniň ähli ýurtlary bilen birlikde, biziň ýurdumyzda-da eýýäm birnäçe ýyldan bäri üstünlikli durmuşa geçirilýär. Sanlylaşdyrma syýasy, ykdysady we durmuş-medeni prosesleri özgerdýär hem-de ýaşaýşyň hiliniň has-da gowulanmagyna ýardam edýär. Bu günki gün wagtda maglumat elýeterliliginiň ýokarlanmagy, özbaşdak işleýän akylly hojalyk enjamlarynyň görnüşleriniň we ýaýrawynyň artmagy, önümçilik proseslerine maşyn gözegçiliginiň ornaşdyrylmagy, zyýanly işlerde adamyň ornuny tutýan robotlaryň döredilmegi sanly ulgamyň batly depginleriň görkezijisidir.
Bu gün Internetiň üsti bilen harytlary satyn almak, hyzmatlardan peýdalanmak, maglumatlary gözlemek we uzak aralykdan işewür gepleşikleri alyp barmak ýaly işler durmuşyň aýrylmaz bölegine öwrülýär. Sanlylaşdyrma şol zerurlyklaryň elýeterliligini ýokarlandyrmak arkaly, edara-kärhanalaryň we guramalaryň işini kämilleşdirmäge, adamlaryň durmuşyny ýeňilleşdirmäge ýardam edýär.
Häzirki wagtda sanly ulgam hojalyk durmuşyna, önümçilige, döwlet dolandyryş düzümlerine, işewürlige we beýleki birnäçe ugurlarda işjeň ornaşdyrylýar. Hojalygyň sanlylaşdyrylmagyna diňe bir «akylly öý» ýaly çylşyrymly we gymmat bahaly ulgamlar däl-de, «Wi-Fi» torlary arkaly dolandyrylýan adaty hojalyk enjamlary hem mysal bolup biler. Köp öýlerde ulanylýan sanly gorag serişdeleri hem sanlylaşdyrmanyň ýene bir mysalydyr.
Sanlylaşdyrmanyň artykmaçlyklary
Önümçiligiň sanlylaşdyrylmagy adam üçin agyr fiziki zähmeti ýeňilleşdirmäge, zähmet we önümçilik proseslerini netijeli guramaga hem-de gözegçilikde saklamaga, şeýle hem kärhananyň işgärleriniň howpsuzlygyny üpjün etmäge mümkinçilik berýär. Meselem, «akylly» ulgam önümçilik kärhanalarynda işgärleriň howpsuzlyk düzgünleriniň talaplaryna laýyk geýinmegine we kadalaryň berjaý edilişine gözegçilik edip, şikes ýetmeleriň hem-de howply hadysalaryň öňüni almaga ýardam edýär. Maşyn gözegçiliginiň kömegi bilen önümçilik konweýerlerinde zeper ýeten we kemçilikli önümler ýüze çykarylýar.
Döwlet dolandyryşy hem sanly ulgamy dürli ugurlara giňden ornaşdyrýar. Maglumatlary seljeriş ulgamy eýýäm uzak wagtdan bäri ýerine ýetiriji häkimiýet tarapyndan netijeli peýdalanylýar. Köçelerdäki onlaýn gözegçilik ulgamlarynyň kömegi bilen asudalygyň goralmagy ýa-da sanly resminama dolanyşygy arkaly resminamalaryň we hatlaryň gerekli salgylara dessin ýetirilmegi munuň aýdyň mysallarydyr.
Sanlylaşdyrma we awtomatlaşdyrma: Göze ilmeýän möhüm tapawut
Käte sanlylaşdyrma we awtomatlaşdyrma düşünjeleri aýyl-saýyl edilmän, şol bir zat hökmünde kabul edilýär. Meselem, köplenç edara binalarynda kompýuterler ornaşdyrylyp, olar internet toruna birikdirilen bolsa, olar sanlylaşdyrylan diýlip kabul edilýär. Emma kompýuterler we Internet sanly ulgamyň diňe gurallarydyr. Sanlylaşdyrma bolsa sanly serişdeleriň peýdalanylyşyna ulgamlaýyn çemeleşme bolup, ol zähmetiň öndürijiligini artdyrmaga, bäsdeşlige ukyplylygy we ählumumy ykdysady ösüşi ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Mysal üçin, şäherde taksi hyzmatlaryny ýerine ýetirýän kärhanada kompýuterler ornaşdyrylyp, buýurmalar depderlere däl-de, «Excel» maksatnamasyna girizilip başlansa, onda bu awtomatlaşdyrmadyr. Emma häzirki wagtda meşhurlygy artan «Uber» kompaniýasynyň iş usuly bolsa taksi kärhanalarynyň zerurlygyny dolulygyna aradan aýyrýar diýseňem bolýar. Ýagny kompaniýa ulanyjylar bilen hyzmatlary hödürleýjileriň özara gatnaşyklarynyň düýbünden täze nusgasyny emele getirdi. Kompaniýanyň işläp taýýarlan ýörite mobil goşundysy müşderiler bilen taksi ýa-da eltip bermek hyzmatlaryny ýerine ýetirýän taraplary gönümel birikdirýär.
Diýmek, haçan-da döwrebap maglumat tehnologiýalaryny peýdalanmak arkaly ozal ýerine ýetirilmedik işler ýola goýulsa ýa-da adaty hereketleriň ýerine ýetirilmegi bes edilse, onda bu hakykatdan-da sanlylaşdyrmadyr.
Diplom ykrar etmek we daşary ýurtda bilim almak boýunça Resminamalaryň Terjimesi üçin “Makul Hyzmat” Terjime Merkezi
“Makul Terjime” telefony:
+993 63 78 96 73 & : + 993 12 96 48 55
Aşkabat, Oguzhan (Aýtakow)-Ankara (Ýubileýni) köçesi, A Blok, Makul Hyzmat Ofis, 4-nji gat, 401
E-mail salgysy : makulhyzmat@gmail.com
Hemmelere ýakyn mysallaryň ýene biri-de sanly bilim ulgamydyr. Elektron okuw kitaplary, gollanmalary we wideosapaklar awtomatlaşdyrmanyň elementleri bolup, olar okuw prosesini ýeňilleşdirmäge gönükdirilendir. Ýagny bu elementler bilim alýanlaryň kagyz kitaplary gözlemek ýa-da ýörite derslere gatnaşmak zerurlyklaryny aradan aýyrýar. Emma interaktiw aragatnaşykly sanly bilim ulgamy düýbünden tapawutly hadysadyr. Bu ulgamda adam özüniň taýýarlyk derejesine laýyklykda okuw maksatnamasyny we öwreniş depginini özbaşdak saýlap alyp bilýär.
Awtomatlaşdyrma önümçiligi gowulandyrýar, emma kärhanada işleriň alnyp barlyşy üýtgemeýär. Sanlylaşdyrmada bolsa önüm we onuň öndüriliş prosesi düýbünden üýtgeýär, müşderiler bilen öndürijileriň arasyndaky gatnaşyklar, kärhananyň şol gatnaşyklarda eýeleýän orny özgerýär. Ýene bir mysala ýüzleneliň. Önümçiligiň awtomatlaşdyrylmagynda iş wagtyny hasaba almagyň kagyz resminamalaryna derek, olaryň elektron görnüşiniň ýöredilmegi girizilýär. Sanlylaşdyrmada bolsa ýörite belgiler işgärleriň giriş-çykyş rugsatnamalaryna girizilip, ýa bolmasa, egin-eşiklerine çatylyp bilner. Şeýle ulgamda ýörite maksatnama işgärleriň işe gelen hem-de işden giden wagtyny özbaşdak hasaba alýar we ýatda saklaýar.
Sanlylaşdyrmanyň esasy ugurlary
Sanly ulgama geçiş täze sanly işewürlik nusgasynyň işlenilip taýýarlanylmagy, sanly harytlaryň we hyzmatlaryň döredilmegi, maglumaty toplamagyň, saklamagyň we gaýtadan işlemegiň awtomatlaşdyrylmagy, sanly taslamalaşdyrmanyň ornaşdyrylmagy, önümçilik proseslerini we üpjünçilik torlaryny dolandyrmak, dolandyryş wezipeleriniň ýerine ýetirilişi, robotlaryň we elektron resminama dolanyşygynyň ulanylmagy arkaly el zähmetiniň awtomatlaşdyrylmagy ýaly birnäçe ugurlarda amala aşyrylýar.
Türkmenistanda sanlylaşdyrma
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzda hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy» kabul edildi. Häzirki wagtda bu Konsepsiýanyň 2020 — 2023-nji ýyllara niýetlenen ikinji tapgyry dowam edýär. Şunuň bilen baglanyşyklylykda ýurdumyzda döwrebap maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalaryny giňden ornaşdyrmak, olaryň sazlaşykly işlemegini ýola goýmak, maglumat howpsuzlygyny üpjün etmek, maglumat üpjünçilik ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça wezipeler amala amala aşyrylýar. Şeýle hem Konsepsiýany durmuşa geçirmegiň bu tapgyrynda hyzmatlaryň dürli görnüşlerini bir ýere jemleýän köpugurly «Bir penjire» ulgamynyň maglumatlary toplaýyş, işleýiş we goraýyş maglumat merkezini döretmek, ulgamyň işini döwrebap derejede ýola goýmak babatda işler güýçli depginde alnyp barylýar. Bu bolsa ildeşlerimiz üçin sanly hyzmatlaryň täze görnüşlerini elýeterli etmäge, ýaşaýyş-durmuş ýeňilliklerini döretmäge, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň ösüşini we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilikleri döreder.
Ahmet Geldiýew,
«Watan» gazetiniň bölüm redaktory.
https://www.atavatan-turkmenistan.com/ata-watan-eserleri-bayrakly-makala-yarysy-dowam-edyar/


text:
Türkiýedäki siriýalylaryň sany 3,5 million adama golaýlady
Iň köp siriýaly 537 müň 829 adam bilen Stambulda ýaşaýar
Içeri işler ministrliginiň Migrasiýa gullugynyň berýän hasabatyna görä wagtlaýyn goragyň çäginde Türkiýede 1 million 852 müň 563-i erkek, 1 million 571 müň 674-i zenan bolmak bilen jemi 3 million 424 müň 237 siriýaly ýaşaýar.
Türkiýede 29 ýaşdan kiçi bolan siriýalylaryň sany 2 million 461 müň 664 adam.
515 müň 116 bilen iň köp 0-4 ýaş aralygynda bäbek we çaga bar.
Iň köp siriýaly 537 müň 829 adam bilen Stambulda ýaşaýar.
Şanlyurfa welaýatynda 462 müň 961 siriýaly, Hayaý welaýatynda 457 müň 106 siriýaly, Gaziantepde 350 müň 67 siriýaly, Mersinde 191 müň 684 siriýaly, Adanada 171 müň 685 siriýaly, Bursada 134 müň 490 siriýaly, Kilisde 131 müň 914 siriýaly, Izmirde 129 müň 644 siriýaly we Konýada 99 müň 990 siriýaly ýaşaýar.
Türkiýede iň az siriýaly bolsa 57 adam bilen Baýburtda ýaşaýar.
10 welaýatda 21 sany çadyr düşelgesi bar.
228 müň 251 siriýaly çadyr düşelgelerinde ýaşaýar.
Degişli Habarlar
Liwandaky Türk Harby Toparynyň Iş Möhledi Uzadyldy
Türkiýäniň Liwandaky harby toparynyň iş möhledi 31-nji oktýabrdan başlap 1 ýyl möhled bilen uzadyldy.
Erdogan we Aliýew umumy metbugat ýygnagyny geçirdiler
Prezident Erdogan, iş sapary bilen giden Azerbaýjanda Prezident Ilham Aliýew bilen Birinji Agaly obasynda umumy metbugat ýygnagyny geçirdi
Türkiýede Kowid-19 pandemiýasyna garşy göreş dowam edýär
Gündelik hasaba alynanlaryň sany bolsa 29 müň 643 adama ýetdi


text:
Neonataldy skrınıng degenimiz ne
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda jańa týǵan nárestelerdi neonataldy skrınıngpen qamtý 100 paıyzǵa jaqyndad, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qory Nur-Sultan qalalyq fılıalynyń málimetinshe, jyl saıyn Qazaqstanda 400 myńǵa jýyq náreste dúnıege keledi. Árbir sábıge týǵannan keıin birden mindetti túrde neonataldy skrınıng júrgizilýi tıis. Ol MÁMS paketi boıynsha tolyq qarjylandyrylady. Neonataldy skrınıng – bul jańa týǵan nárestelerde tuqym qýalaıtyn aýrýlardyń bolý-bolmaýyn anyqtaý, olardy odan ári dıagnostıkalaý jáne emdeý úshin tekserý. Neonataldy skrınıng keıinnen náresteniń múgedektigine ákelýi múmkin aýrýlardyń aýyr túrleriniń damýyna jol bermeıdi. Sonymen qatar jalpy týa bitken jáne tuqym qýalaıtyn aýrýlardy anyqtaýdyń tıimdi ádisteriniń biri sanalady.
«2007 jyly Qazaqstanda eki aýrýdy anyqtaýǵa neonataldy skrınıngtiń memlekettik baǵdarlamasy engizildi: fenılketonýrııa (FKÝ) jáne týa bitken gıpotıreoz (TBG). FKÝ – bul aǵzaǵa taǵamdyq aqýyzmen enetin amın qyshqyly-fenılalanın almasýynyń týa bitken genetıkalyq anyqtalǵan buzylýy. TBG – týylǵannan bastap bilinedi, ol qalqansha bezi qyzmetiniń tolyq nemese ishinara buzylýynan bolatyn syrqat. Mindetti neonataldy skrınıng júrgizilýiniń, FKÝ jáne/nemese TBG erte anyqtalýynyń jáne ýaqytyly em taǵaıyndalýynyń arqasynda dárigerler náresteniń damýy úshin qolaıly boljamdar jasaıdy. Alaıda emdelmese, keıin emge baǵynbaıtyn aqyl-oı damýynyń aýyr kemistigi damıdy», - dep atap ótedi qordan.
Jańa týǵan nárestelerdiń skrınıngi ony iske asyrý barysynda óziniń joǵary tıimdiligin kórsetti. Respýblıka boıynsha neonataldy skrınıngpen qamtý 2007 jyly 52 paıyz bolsa, 2020 jyly bul kórsetkish 97,4 paıyzǵaǵa deıin ósti. 2007 jyldan bastap 2021 jyldyń maýsymyna deıin Qazaqstanda 3 863 502 jańa týǵan nárestege tekserýler júrgizildi. Týa bitken gıpotıreozy bar 538 náreste jáne fenılketonýrııasy bar 177 náreste anyqtaldy. FKÝ jáne TBG bar barlyq náreste ýaqytyly emdeldi.
Neonataldy skrınıngten barlyq nárester ómiriniń 2-3 táýliginde (dúnıege kelgennen keıingi 25-72 saǵatta) ótedi. Shala týǵan nárestege 7-14 kúninde skrınıng júrgiziledi.
Zertteý perzenthanada alynady, neonataldy skrınıng júrgizýdi neonatolog dáriger taǵaıyndaıdy. Arnaıy oqytylǵan meıirbıke jańa týǵan náresteniń ókshesinen qannyń qurǵaq daqtaryn alady. Eger sábıge perzenthanada neonataldy skrınıng júrgizilmese, onda qannyń qurǵaq daqtaryn alý jańa týǵan náresteler statsıonarynda nemese turǵylyqty jeri boıynsha alǵashqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynda patronajdyq qarap-tekserý kezinde júrgiziledi. Aýytqýlar anyqtalǵan kezde dárigerler náresteniń otbasyna jedel habarlaıdy jáne olardy qosymsha tekserýge shaqyrady. Suraqtar týyndaǵan jaǵdaıda genetık dárigerge, oblystyq nemese qalalyq medıtsınalyq-genetıkalyq konsýltatsııaǵa júginýi kerek.
Jańa týǵan náresteniń ókshesinen qan alý tek qana tańerteń ash qarynǵa jasalady jáne tamaqtaný arasyndaǵy ınterval 2,5-3 saǵatty quraýy kerek. Bul ólshengen markerlerdiń kontsentratsııasy durys bolýy úshin mańyzdy.


text:
Arystaghy apattyng aldyn alugha bolmas pa edi?
Arysta taghy da apat boldy! Búl tórtinshi apat! Búryn alghashqysy 2009 jyly 18 nauryzda bolyp edi.
Búl jolghy apattyng beti alapat! Arys – mina qoymasynyng ýstine ornalasqan qala bolyp shyqty… Snaryadtar jauyp jatyr…
Apattyng auqymy qanshalyqty alapat ekenin Týrkistan oblysy әkimi Ómirzaq Shýkeevtin: «Qazir oqighanyng auqymyna bagha bere otyryp, qalany tolyghymen evakuasiyalau kerektigin úqtyq. Sondyqtan, barlyq baghyt boyynsha kólikter legi ótedi. Kólikter adamdardy tiyep alyp, arnayy lagerilerge ornalastyratyn bolady. Barlyq audan әkimderi lagerilerdi úiymdastyrudy qolgha alyp, kelgenderding tizimin jasauy kerek. Árbir әkimge tapsyrma: kelgenderding bәrin ýige nemese qonaqýige ornalastyru kerek. Árbir lageridi audan әkimderi basqarady. Qazir evakusiya mәselesi bar. Biz sonymen ainalysyp jatyrmyz», – degen resmy mәlimdemesinen-aq bayqaugha bolady.
Qorghanys ministrligi «Eshkim zardap shekken joq» dep edi, keyin 1 adam qaza tapqany, 2 adam auyr jaralanghany, 32 adam auruhanada jatqany habarlandy. IYә, tarap jatqan viydeoda toqtausyz jarylyp jatqan snaryadtar! Bosyp jýrgen júrt. Shulaghan el… Otbasyn tastap, bosyp ketuding qiyndyghyn Bosniya men Siriyadan kóretin edik…
Alla saqtap, Alash júrty aman bolsyn dep tileyik.
Birinshi elding esine keletin eng ýlken ókinish – Bizde ótkennen sabaq alugha bolady ma? Bir ret emes búghan deyin ýsh ret apat boldy ghoy!.. Aydyng -kýnning amanynda – beybit ómir zamanynda?!. Joq, osylay býkil bir qalany kóshirudi kýtip jýrdik pe? Arys qalasynda 45 mynday túrghyn bar. Aynalasymen qosqanda 65 myng túrghyndy kóshiruding qasynda Kenes imperiyasynyng qiraytyn kezindegi qara daq bolghan Chernobyli oqighasy da dalada qalmay ma?.. Al biz keregesining keteui ketken Kenes imperiyasy emes, 50 elding qataryna kirgen, eleuli el, asty tolghan qazyna memleket emespiz be? Tizgin ózgelerding qolynda bolghan Kenes imperiyasy kezinde qaru-jaraq qoymasy qala irgesine ornalasqan eken. Odan beri Tәuelsizdigimizding 28 jylynda Arysta búghan deyin 3 ret jarylys bolghanyn aittyq – 2009 jyly, 2011 jyly jәne 2014 jyly boldy. Sodan beri búl qauipti qoymany ózge qauipsiz jerge kóshiruge jaghdayymyz jetpedi me, joq el aldyndaghy jauapkershiligimiz jetpedi me?
Ekinshi ókinish – Qorghanys ministrligi, tiyisti organdar, nege birden esterin jinap, dúrys resmy aqparat bermeydi? Qazir bizdegi әleumettik jeliler Feysbukten bastap, aqparat әlemindegi óz biyligin jasap jatyr. Áriyne, ol dúrys, eger shyn aqparat bolsa ghoy, bәri de… Mysaly, Arystaghy Qorghanys ministrligining qaru-jaraq qoymasynyng jarylysyna Bógen su qoymasy men shalghaydaghy Shardara su qoymasynyng ne qatysy bar? Olar «búzyla qalghandaghy» tasqyn su tipti shyghandaghy Shymkent qalasyna qalay jetedi? Búlar qarapayym mektep balasyna da týsinikti jәittar emes pe? Al uatsapta Otyrar audany men Kentau, Saryaghash, Shardara audandarynan, tipti Shymkent qalasynda «Tasqyn su basayyn dep jatyr, qashyndar!»-degenge senuge bola ma? Ol audandardyng geografiyalyq ornalasu aimaghyn biletinder ýshin búl qiyn emes qoy! Mysaly, jelilerde bes balanyng joghalyp ketkeni turaly olardyng sureti men Shymkenttegi qyryq shaqty balanyng tizimi tarauda. Al alty jasar balanyng joghalyp ketkeni de, artynsha tabylghany da jazyldy feysbukte. Al ol onyng sureti jelide әli tarauda?!!
Ýshinshi kónilge medeu bolatyn jәit – oblys túrghyndarynyng bәri bir kisidey júmylyp, Arys pen qala manyndaghy túrghyndardy qabyldap alyp jatyr. Búghan biz óz audanymyzgha habarlasyp ta, bilip otyrmyz. Audandyq, auyldyq toptarda Shardaragha, Shәuildirge, Týrkistan qalasyna, Jetisaygha t.b. audan ortalyqtaryna uaqytsha ornalasugha mekenjaylaryn jazyp shaqyrghan habarlandyrulardy oqyp otyrmyz.
Búl aqparattardy Shardara audany әkimi orynbasary Bauyrjan Shompiyev te resmy rastady. Sonymen qatar balalardy Shymkenttegi «Aqmeshitke», t.b. meshitterge, 54 mektepte 24 bala, 55 mektepte 19 bala,87 mektep men «Altyn túmar» bala baqshasyna 11 bala jatyr, t.b. mektep- internattargha, Ordabasy, Qazyghúrttaghy, Saryaghashtaghy mektep-internattargha aparyp jatqany jazyluda. Týrkistan oblysy әkimi Ómirzaq Shýkeevtyng aituy boyynsha jalpy býkil oblys audandary búl tótenshe jaghdaygha júmyldyrylghan.Ár audan әkimi sol audandaghy lageri basshysy bolyp bekitilgen. Ózge ónirlerden de kómek bergisi keletinder kóbende. Búl bar qazaqtyng – bir qazaq ekenine kuә bolatyn oqigha.
«Aq jol» partiyasy tóraghasy, Mәjilis deputaty Azat Peruashevtyng tapsyruy boyynsha oblystyq filialdar qoldarynan kelgen kómekterin kórsetude. «Aq jol» partiyasy Shymkent qalasy filialy tóraghasy, kәsipker Álimhan Ábjannyng ózimen de sóilestim. Áleken: «Azekeng qayta-qayta telefon soqqasyn, «Arys qalasyndaghy 50 payyz el mening tuystarym, al 50 payyz el qayyn júrtym – Qazybek Isanyng tuystary. Sondyqtan uayymdamanyz, kómek súraghan eldi Jetisaygha deyin jetkizdik» dep jauap berdim» -dedi. Sonymen qatar Álekeng ózining kindik qany tamghan jer «Dermene» auylyna snaryadtar týskenin qayghyryp mәlimdedi. Yaghni, bir adam qaza tapqany, eki adam auyr jaralanghany, 32 adam auruhanada jatqanynyng kóbisi sol auylgha tiyisti bolsa kerek.
Arystaghy belgili jurnalist, «Arys aqiqaty» gazetining bas redaktory, «Aq jol» partiyasynyng ókili Ábdimәlik Aghybaygha habarlasyp, baylanysa almadyq. Soghan qaraghanda jaghdayy onay bolmasa kerek…
Al jalpy, әleumettik jelidegi әleumetti oilaytyn әigili últ ziyalylarynyng alystaghy Arysqa janashyr kónilmen janayqaylaryn jazyp jatqandaryna riza boldyq.
Sonymen qatar kómek qolyn sózyp jatqan azamattargha rizamyz.
El aman, júrt tynysh bolsyn deytin qazaqpyz.
Tórtinshi apat tórt qúbylamyzdy qinaltyp ketti.
Qazaq ýshin ózining qasiyetti shanyraghynan, kindik qany tamghan tughan jerinen artyq jer joq!
Alashtyng ataghy alysqa taraghan Arys qalasy qauipsiz jaghdayda boluy kerek!
Qazaqstan Preziydenti Qasym-Jomart Toqaev tiyisti organdargha Arystaghy әskery bólimdegi oq-dәri qoymasynda bolghan jarylystyng zardaptaryn jong turaly tapsyrma berdi:
«Qorghanys, Ishki ister ministrlerine jәne Týrkistan oblysynyng әkimine Arys qalasy әskery bólimdegi oq-dәri qoymasynda bolghan jarylystyng zardaptaryn jong jóninde shúghyl sharalar qabyldaudy tapsyrdym. Túrghyndardyng qauipsizdigin qamtamasyz etip, jarylystyng sebepterin anyqtau qajet» – dedi memleket basshysy. Sonymen qatar sol kýni Qazaqstan Preziydenti Arysqa kelip, jaghdaydy óz kózimen kórdi. Joyqyn jarylystan zardap shekken qala túrghyndarymen kezdesti: «Qala qalpyna keltiriledi, bәri dúrys bolady. Búl tótenshe jaghday, apat. Qaytemiz, keybir uaqytta solay bolady. Ýkimet aqsha, qarajat beredi, kómektesedi, alandamanyzdar!. Bәri jaqsy bolady. Jóndeu júmystaryn jasap beremiz. Ýkimet qansha qarajat kerek ekenin sanaydy. Sodan keyin qarajat bólemiz. Bәrin týsinip otyrmyn, bәri jaqsy bolady. Ádeyi kelip otyrmyn», – dedi Qasym-Jomart Toqaev arystyqtarmen kezdesude.
Besinshi apattyng bolmauyna Qazaq Elining su jana preziydenti Toqaev tosqauyl qoiyy tiyis!
Qazybek Isa
Abai.kz


text:
Qandastarymyzdyng zeynetaqy mәselesi ong sheshimin tapty
Qúrmetti Mәdina Erasylqyzy!
Sizdi ótken Tәuelsizdik kýni jәne Jana jyl merekesimen shyn jýrekten quattyqtaymyn!
Býgin Sizge zor rahmet aitudyng reti kelip túr.
Kóshi-qon – Últ Kóshbasshysy Núrsúltan Nazarbaevtyng Qazaqstan Tәuelsizdigin jariyalaudan búryn jolgha qoyghan TÚNGhYSh hәm ÚLY sayasaty. Núrsúltan Ábishúlynyng kemenger túlgha, kóregen basshy ekenin tórtkýl dýniyege birden tanytqan da – osy alysta jýrgen aghayyndy Atajúrtqa shaqyru turaly shygharghan BATYL әri TARIHIY sheshimi!
Últ Kóshbasshysy Núrsúltan Nazarbaevtyng kóregendikpen Qazaqstan Tәuelsizdigin jariyalaudan bir ay búryn, naqtylap aitsaq, 1991 jylghy 18 qarashada Qazaq KSR Ministrler Kenesine «Basqa respublikalardan jәne shetelderden selolyq jerlerde júmys isteuge tilek bildirushi bayyrghy últ adamdaryn Qazaq KSR-inde qonystandyru tәrtibi men sharttary turaly» arnayy №711 Qauly shyghartqan 28 jyldan beri sheshilmey kele jatqan bir mәsele bar edi. Ol – Mangholiya men Qytaydan oralghan qandastarymyzdyng zeynetaqy mәselesi bolatyn.
Sol bir qiyn týiindi sheshu, alystan oralghan ata-apalardy quantu syndy asa sauapty júmys Sizding ministr boluynyzdy kýtip túr eken. Mine, Enbek jәne halyqty әleumettik qorghau ministrligine basshy bolyp Siz keldiniz de sol missiyany abyroymen oryndap, alystan oralghan aghayynnyng alghysyna bólenip otyrsyz býgin.
«Qazaqstan Respublikasynda zeynetaqymen qamsyzdandyru turaly» Zanynyng «Jasyna baylanysty zeynetaqy tólemderin taghayyndau ýshin enbek ótilin esepteu» degen 13-babyna «Qazaqstan Respublikasyna tarihy otanynda túraqty túru maqsatynda kelgen etnostyq qazaqtardyng shyghu elindegi enbek qyzmeti» degen jana tarmaq qostyrdynyz.
Esinizde bolsa, ótken jyly 14 nauryzda «Núr Otan» partiyasynyng Respublikalyq qoghamdyq qabyldau bólmesinde azamattardy qabyldaghan kezinizde Qytaydan kelgen Mәlik Bayanbay, Kәkimbay Ábdahan qatarly jeti aqsaqal qabyldaugha kirip, zeynetaqylaryn kóbeytip berudi ótinip, kezdesu sonynda Sizge aq batasyn berip edi ghoy. Al, býgin Sizge zeynet jasyndaghy jәne zeynetke shyghudyng kezeginde túrghan barsha qandastarynyz aq tilegi men jýrekjardy alghysyn jaudyruda.
Elbasynyng Kóshi-qon sayasatynyng qoldaushysy, alystan oralghan aghayynnyng qúqyghyn qoghap jýrgen azamat retinde óz atymnan Sizge sheksiz alghys aitam. Kóshi-qon sayasatyna tyng reformalar kerek ekenin Ózinizge qúlaq qaghys etkenim esimde. Ásirese, kóship kelushiler men qonys audarushylardy qonystandyru ýshin Ýkimet aiqyndaghan arnay ónirler qonystanghysy keletin otbasylar ýshin. Qazirgi tanda sol reformalardy qolgha ala bastaghanynyzdan da habardarmyn jәne júrt sýiinetin nәtiyje shygharatynynyzgha senem. Sizdi belsene qoldaugha dayynmyn!
Barsha qyzmetinizge tabys, bereke jәne jenis tileymin!
Zor qúrmetpen,
Auyt MÚQIYBEK
Aqyn, Qazaq kóshining janashyry,
«Núr Otan» partiyasy
Respublikalyq qabyldau
bólimesining kenesshisi
Abai.kz


text:
Ýewropanyň öňdebayrjy awiagurluşyk kompaniýasy bolan “Airbus” kompaniýasy özüniň “uçýan taksi” taslamasyny Tuluzadaky sammitinde tanyşdyrdy.
“Uçýan taksi” dikuçara meňzeýär. Bu modele “äpet sürüjisiz” ulag lakamy berildi. Ýöne resmi taýdan “CityAirbus NextGen” ady berildi.
Dört ýolagça niýetlenen bu uçýan taksiniň iň ýokary tizligi sagatda 120 kilometre barabar bolar. Şeýle hem ekologiýa taýdan arassa ulag bolan bu “uçýan taksi” elektrik hereketlendirijisi bilen enjamlaşdyrylandyr.
“CityAirbus NextGen” entek gutarnykly däl. Ilkinji uçuş 2023-nji ýylda meýilleşdirilýär.


text:
ShQO-da shekteý sharalary 4 qazanǵa deıin uzartyldy
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda karantın shekteýleri 4 qazanǵa deıin uzartyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO Bas memlekettik sanıtarlyq dárigeriniń jańa qaýlysy jarııalandy. Onda jazylǵandaı, óńir boıynsha karantın 4 qazanǵa deıin uzartyldy. Shekteý sharalarynyń merzimi oblys aýmaǵynda COVID-19 ınfektsııasynyń taralýy boıynsha ahýaldyń ózgerýine sáıkes qaıta qaralýy múmkin.
Búginde COVІD-19 juqtyrǵan naýqastardy emdeýge arnalǵan ınfektsııalyq statsıonarlardaǵy tósek qorynyń toltyrylý deńgeıi – 17,3%. Oblys boıynsha ınfektsııanyń reprodýktıvtik R sany – 0,844.
Osy rette, ShQO Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti halyqty karantın talaptary men respýblıkalyq, oblystyq Bas memlekettik sanıtarlyq dárigerlerdiń qaýlylaryndaǵy barlyq shekteýlerdi saqtaýǵa shaqyrady.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
-
Qaraǵandyda jastar arasyndaǵy dinı ekstremızmniń aldyn alý boıynsha jumystardy kúsheıtpek
QARAǴANDY. QazAqparat - Qaraǵandy oblysynda jastar arasyndaǵy dinı ekstremızmniń aldyn alý boıynsha jumystardy kúsheıtpek. Bul týraly jastar saıasaty boıynsha oblystyq basqarma basshysy Mıras Quttybaı málimdedi.
«Búgin Qaraǵandy oblysy ortalyq meshitiniń jastar isi boıynsha bólimimen ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıamyz. Qujat maqsaty - jastar arasynda dástúrli dinı sanany qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan dinı ekstremızmniń aldyn alý boıynsha keshendi sharalardy jetildirý», - dedi M. Quttybaı kelisim jasaý sharasynda.
Ol radıkalızm, ekstremızm jáne terrorızmge qarsy kúres Elbasynyń «Qazaqstan-2050 strategııasy»: qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» Joldaýyndaǵy basym baǵyttardyń biri ekenin atap ótti.
Onyń sózine qaraǵanda, memlekettik organ men teologtar, din salasyndaǵy sarapshylar, úkimettik emes uıymdarmen baılanys ornatyldy.
Sonymen qatar, din isteri boıynsha oblystyq basqarma janynan óńirlik konfessııaaralyq qatynastar máselelerin zertteý jáne saraptaý ortalyǵy quryldy.
Memorandýmdy júzege asyrý úshin qatysýshylar sharalardyń naqty josparyn jasaıdy.
Statıstıka organdarynyń aqparatynsha, 2016 jyldyń basynda Qaraǵandy oblysynda 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy 315 myń jas turdy. Bul óńir turǵyndarynyń 23% quraıdy.
- Qaraǵandy drama teatry Áshirbek Syǵaı atyndaǵy festıvalde Gran-prı jeńip aldy
- Shahtınsk turǵyny taǵy da rekord jasap, besinshi márte Gınnes kitabyna endi
- «Aýyl – el besigi» jobasynyń arqasynda Qaraǵandy aýyldarynda qandaı ózgerister boldy
- Sátbaevta bes jasar qyzdy zorlaý oqıǵasy: Sottalǵandar jazasyn jeńildetýdi surap otyr
- Órt sóndirý mashınasynyń júrgizýshisi: Ózine senimdiler ǵana bunda qyzmet etedi
- Qaraǵandy polıtseıleri kópqabatty úıdegi órtten balalardy qutqardy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
2021-nji ýylyň dekabr aýyndaky üpjünçilik bilen Brent söwda belgili nebit üçin fýuçers bahasy Londonyň ICE biržasynda 2,28% ýokarlanyp, bir barrele 79,01 dollara ýetdi. Muny Aşgabat wagty bilen 19:00-da söwda meýdançasynyň maglumatlary delillendirýär.
19:28-e çenli ösüş haýallady, Brent nebitiniň bahasy bir barrele 78,92 dollar derejesinde boldy, bu bolsa geçen sessiýanyň ýapylyş derejesinden 2,19% ýokarydyr.
Iň soňky gezek Brent-iň bahasy 2018-nji ýylyň oktýabr aýynda bir barrele 79 dollardan geçdi diýip, TASS belleýär. WTI söwda belgili nebit 2,2% gymmatlap, barreline 75,61 dollara ýetdi.


text:
Türkiýe 115 Ýurda Çaý Eksport Edýär
Çaý eksportundan 13 million 212 müň dollarlyk girdeji gazanyldy.
Türkiýe, 2021-nji ýylyň ýanwar-sentýabr aýlaryny öz içine alýan döwürde 115 ýurda çaý eksport etdi.
Çaý eksportundan 13 million 212 müň dollarlyk girdeji gazanyldy.
Gündogar Garadeňiz eksportçylar bileleşiginden berlen ýazmaça görä, üstümizdäki ýylyň 9 aýlyk döwründe 3 müň 247 tonna çaý eksport edildi.
Çaý eksportunda Belgiýa, Germaniýa, ABŞ, Gollandiýa we DKTR esasy orun eýeledi...
-
-
18.10.2021
-
-
-
18.10.2021


text:
2021-nji ýylyň 25-nji fewralynda «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýip yglan edilmegi mynasybetli Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynda foto suratlary düşürmek boýunça «Watanymyzyň gözelligi – rowaçlygyň gönezligi» atly döredijilik bäsleşiginiň jemi jemlenip, sergi açyldy. Bäsleşik Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi tarapyndan bilelikde gurnalyp, oňa Türkmenistanyň dürli ulgamlarynda zähmet çekýän, orta, orta hünär we ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan ýaşlary gatnaşdylar. Foto bäsleşige sport, bilim, medeniýet, milli miras, daýhançylyk, çaga durmuşy, meniň maşgalam, tebigatyň gözelligi, ajaýyp binalar, haýwanat dünýäsi, gaýtalanmajak täsinlik, sagdyn durmuş ýörelgesi ýaly temalar boýunça hödürlenildi. Garaşsyz ýurdumyzyň tebigatynyň gözellikleriniň, ösümlik we haýwanat dünýäsiniň, daglarynyň we düzleriniň, medeni we durmuş maksatly binalaryň ajaýyp şekillerini foto suratlarda çeperçilik taýdan şöhlelendirýän ýaşlar eserleriň taslama çözgüdine, ýagtylygyň we kölegeleriň bölünmesine, “foto pleneriň” özboluşlylygyna, ýagny howanyň we şöhle berişleriň suratlandyrylyşyna aýratyn üns berip, foto surat düşürmekde özleriniň başarnygyny görkezipdirler.
Türkmenistanyň dürli ulgamlarynda zähmet çekýän ýaşlardan “Türkmenistan” gazetiniň foto habarçysy Şamyrat Muhammetgurbanow “Arkadagyň ak şäheri Aşgabat” foto eseri, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Binagärlik” kafedrasynyň mugallymy Sanjarbek Ismailow “Aşgabat” foto eseri, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Dizaýn” kafedrasynyň mugallymy Berdimyrat Myradow “Murgap derýasy” foto eseri bilen I orna mynasyp boldular. Bäsleşikde II we III orunlaryna ýurdumyzyň gündeki metbugat neşirleriniň foto habarçylary, dürli kärhanalarda, medeniýet öýlerde, foto studiýalarda zähmet çekýän ýaşlar mynasyp bolup, olar Aşgabat şäherimiziň, ülkämiziň dag gerişlerini, sähralaryny, Hazar deňzini çeperçilik taýdan sazlaşykly şekillendirilen foto eserleri hödürläpdirler.
Türkmenistanyň orta, orta hünär we ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan ýaşlar hem bu bäsleşige işjeň gatnaşyp, olardan Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyplary Hoşgeldi Garajaýew, Şükür Rozyýew, Atamyrat Çaryýew, Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň talyby Kerimberdi Ýalkabow, Türkmen döwlet ýörite çeperçilik mekdebiniň talyby Merjen Atakowa, Aşgabat şäheriniň 12-nji orta mekdebiniň okuwçysy Aýjemal Sýadiýewa baýrakly orunlara mynasyp boldular.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe medeniýet ulgamynda alnyp barylýan özgertmeleri Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň Nakgaşçylyk kafedrasynyň 4-nji ýyl talyby Hoşgeldi Garajaýewiň işlerinde aýdyň şekillendirilýär. Talybyň çeperçilik akademiýamyzyň Nakgaşçylyk kafedrasynyň Teatr bölüminde bilim almagy onuň medeniýet işgärleriniň gündeki durmuşyna, teatr sahnalaryň çeperçilik aýratynlygyna içgin aralaşmaga güýçli täsir etdi. Onuň “Sungat ägirtleri”, “Ussat halypalar”, “Artist”, “Halypa şägirt”, “Artist Muhammet aga”, “Balerina”, “Halypam bilen” we beýleki foto eserlerinde Türkmenistanyň halk suratkeşi Saragt Babaýewiň, Türkmenistanyň halk artisti Muhammet Bekiýewiň, dutarçy Akmyrat Çaryýewiň, görnükli türkmen nakgaşlaryň, sungaty öwrenijileriň döredijilik durmuşynyň täsirliligi, ýurdumyzda geçirilýän döwlet we halkara çärelerden alnan taryhy pursatlary sergä gelen tomaşaçylarda uly gyzyklanma döretdi. Ýaş foto suratçynyň döredijiliginde “Gadymy sungat”, “Türkmen sungaty”, “Ýaş keramikaçy” ýaly foto suratlary ýaş suratkeşleriň, talyplaryň portretlerini, milli sungatymyzy şekillendirýär.
Ýaş foto suratçylaryň arasynda geçirilen bäsleşik olaryň giň dünýägaraýyşly, ylymly-bilimli, watançy ýaşlary bolup ýetişdirmäge, diýarymyzyň täsin gözelliklerini çeperçilik taýdan wasp etmäge güýçli itergi berer.
Jeren Baltaýewa,
Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň
Amaly-haşam sungaty fakultetiniň
Sungaty öwreniş kafedrasynyň mugallymy,
Hanmyrat Mämmedow,
Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň
Amaly-haşam sungaty fakultetiniň
Sungaty öwreniş kafedrasynyň 5-nji ýyl talyby.


text:
QR QK Bas shtabynyń bastyǵy NATO áskerı komıtetiniń otyrysyna qatysty
ASTANA. 22 qańtar. QazAqparat - Qorǵanys mınıstriniń birinshi orynbasary - QR Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń bastyǵy general-polkovnık Sáken Jasuzaqov Brıýssel qalasynda NATO áskerı komıtetiniń jyl saıynǵy otyrysyna qatysty. Bul týraly Qorǵanys mınıstrliginiń baspasóz qyzmetinen habarlady.
Kezdesý Eýro-Atlantıkalyq áriptestik keńesi elderi formatynda NATO-ǵa múshe elder men áriptes elder bas shtab bastyqtarynyń deńgeıinde ótti. Taraptar ótken jyl ishindegi yntymaqtastyq nátıjesin jáne «Beıbitshilik jolyndaǵy áriptestik» baǵdarlamasy sheńberindegi ózara is-qımyldyń perspektıvalaryn, sondaı aq óńirlik jáne aımaqtyq qaýipsizdiktiń ózekti máselelerin talqylady.
«Qazaqstan - bizdiń kópvektorly saıasatymyzdyń mańyzdy quraýshysynyń biri jáne ulttyq jáne óńirlik qaýipsizdik júıesine úles qosatyn NATO-men yntymaqtastyqqa úlken mán beredi», - dep Sáken Jasuzaqov NATO áskerı keńesiniń tóraǵasy general Knýd Bartelspen kezdesý barysynda atap ótti.
Kelissózder barysynda taraptar Aýǵanstannyń turaqty damýy úshin halyqaralyq qaýymdastyqtyń salyp otyrǵan kúsh-jigerin talqylady.
Qazaqstan qazirgi ýaqytta Aýǵanstanǵa gýmanıtarlyq salada jáne bilim berý salasynda kómek kórsetýin jalǵastyrýda. Jyl saıyn 200 aýǵandyq stýdent Qazaqstanda bakalavrıat baǵdarlamasymen ınjener, pedagog, densaýlyq saqtaý, aýyl sharýashylyǵy salalary mamandyqtary boıynsha bilim alýda.
Budan basqa, Qazaqstan Aýǵanstandaǵy Qaýipsizdikke qoldaý kórsetý halyqaralyq kúshterine jer ústimen jáne áýemen júk tasymaldaý úshin aýmaǵyn usynyp otyr.
Sondaı-aq Brıýssel qalasyndaǵy NATO áskerı komıtetiniń otyrysy sheńberinde Qazaqstan Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń bastyǵy bastaǵan áskerı delegatsııa Túrkııadan jáne Ulybrıtanııadan kelgen áriptesterimen ekijaqty kezdesýler ótkizdi.
General-polkovnık Sáken Jasuzaqov Qazaqstan Qorǵanys mınıstrliginiń armııa bitimgershilik áleýetin kóńil bóletinin atap ótti. QR Qarýly Kúshteriniń áskerı qyzmetshileri jyl saıyn bitimgershilik oqý-jattyǵýlarǵa qatysyp keledi.
Buryn habarlaǵanymyzdaı «Dala qyrany-2013» halyqaralyq oqý-jattyǵýy qorytyndysy boıynsha NATO sarapshylary «Qazbat» bitimgershilik batalonyna joǵary baǵa bergen bolatyn.
- Lıvanda qazaqstandyq bitimgerlerdiń kezekti rotatsııasy ótti
- Jambyl oblysynda jarylystar estilýde: Qorǵanys mınıstrligi túsinik berdi
- «Álem jaýyngeri»: El áskerinde úzdik bitimger anyqtalady
- Qazaqstanda áskerılerdiń dene daıarlyǵy qalaı júrgiziledi
- Jambyl oblysynda jedel-taktıkalyq oqý-jattyǵý ótti
- Jambyl oblysyndaǵy oq-dáriler qoımasynda taǵy da jarylys boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Molekula
Molekula (täze lat. molecula, lat. moles — "massa" sözüniň gysgaldylany) — elektrik taýdan neýtral iki we ondan köp atomlaryň öz aralarynda belli bir geometrik şekili emele getirmeginde alnan mikro konstruksiýalardyr.
Molekular molekulýar maddalaryň struktur funksional birlikleri bolup,olaryň häsiýetleri molekulalaryň fiziki we himiki häsiýetlerini kesgitleýär. Molekulalaryň häsiýetlerini onuň haýsy himiki elementlerden(hatda elementleriň izotoplaryndan) durandygy,molekulanyň geomtriýasy ,simmetriýasy kesgitleýär.Molekulanyň geomteriýasy onuň himiki häsiýetlerine,bu molekuladan düzülen maddanyň elektrik we magnit häsiýetlerini,maddanyň dürli eredijilerde eräp bilijilik ukybyny ,maddanyň ýagtylyga bolan gatnyşygyny kesgitleýär.
Dürli elementlerden düzülen molekulalaryň geometrik şekilini kesgitlemeklik üçin 1940 njy ýylda N.Sidjwik we G.Pauel atomlaryň walent gatlagyndajky elektron jübütleriniň itekleşme modelini hödürlediler.1957-nji ýylda R.Gillespi we R.Naýhol tarapyndan bu teoriýa doly ösdürildi we häzirki döwürde bu teoriýa Gilespi-Naýholmyň WGEJI modeli(Walent gatlakdaky elektron jübütleriniň itekleşme modeli) (VSEPR-valence shell electron pair repulsion) bilen tanalýar.Bu modeliň kemçilikleri-kompleks birleşmeleriň molekulalarynyň we molekulýar ionlarynyň geometrik şekilini kesgitläp bilmeýanligindedir.Komplesk birleşmeleriň gurluşy esasan hem Gillespiniň modeliniň has modifisirlenen formasy bolan Keppertiň modeli ulanylýandyr.
Daşarky çykgytlarEdit
- Молекулы Archived 2010-11-25 at the Wayback Machine
- Molecule // IUPAC Gold Book
- Molecular entity // IUPAC Gold Book
- Молекула: Сайт о Химии
- Шредингер Э. Волновая теория механики атомов и молекул. УФН 1927
- Статья «Молекула» в Физической энциклопедии


text:
86226
2020-11-28
TurkmensNews- Ýewropa Bileleşigi (EUB) Eýranyň ýadro we goranmak alymynyň öldürilmegini adam hukuklaryna hormat goýmak ýörelgesini bozýan jenaýat hökmünde häsiýetlendirdi
Fars habar gullugynyň habaryna görä, bu Ýewropa instituty şenbe güni Şehit Fahrizadeniň öldürilmegini ýazgarýan beýanat ýaýratdy.
bu beýannamada “2020-nji ýylyň ۲۷-nji noýabrynda Absardda bir topar zorlukly hüjümde Eýranyň bir döwlet işgäri we birnäçe parahat ilat öldürildi bu, Ýewropa Bileleşigi tarapyndan goldanýan adam hukuklaryna hormat goýmak ýörelgesine ters gelýän jenaýat işidir diýlip getirilýär.
Ýewropa Bileleşigi bu terrorçylykly hüjümde şehit bolanlaryň maşgalalaryna gynanç bildirmek bilen ýaralananlaryň tiz gutulmagyna umyt bildirdi.
BMG-nyň ýörite hasabatçysy Agnes Kalamard Şehit Mohsen Fahrizadeniň öldürilmegine reaksiýa bildirip, ýaragly çaknyşygyň daşyndaky serhetaşa öldürmegiň halkara adam hukuklary kanunlaryny we BMG Tertipnamasyny bozýandygyny aýtdy.
Mohsen Fahrizadehiň anna güni agşam Tähranyň golaýyndaky Damawandyň Absard sebitinde terror edilmegi Eýranda we dünýäde köp reaksiýalary döretdi.
Dünýädäki birnäçe ýurt bu terrorçylykly hüjümi ýazgardy.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
BBC-niň krizisi Britaniýanyň žurnalistleriniň telefon gürrüňleri diňlemekligi giňden ulanýandyklarynyň “Leweson” jemgyýetçilik derňew edarasy tarapyndan üsti açylaly bäri dowam edip gelýär. Eýsem bu media edarasy bilen bagly soňky galmagalyň ýüze çykmagy bu krizisiň çuňlugyny aňladýarmy? Ol uzak möhlete çeker diýip bolarmy? Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy Londonyň ykdysady institutynyň “POLIS” atly media analiz merkeziniň başlygy Çarli Beket bilen söhbet etdi.
Azatlyk Radiosy: Elbetde, BBC krizisde diýmek sorag astynda. Eger-de problemalar bar we bu edara reforma mätäç diýseňiz, onda BBC-niň esasy problemasy nämede? Resurslaryň ýetmezçiligindemi? Guramanyň etikasyndamy ýa-da missiýasyndamy? Ýa-da çylşyrymlaşdyrylan býurokratiýadamy?
Beket: Meniň pikirimçe, elbetde bularyň hemmesi bilelikde problema döredýär diýip bolar. Meniň pikirimçe, biz BBC-niň ýurt içinde we daşynda öndürýän ajaýyp we ýokary hilli žurnalistik önümleriniň bardygyny ýatdan çykarmaly däl. Ýöne problema hem bar. Olaryň biri pul serişdesi bilen bagly. Mysal üçin, habarlar üçin goýberilýän pul 20 prosent kemeldildi we oňa gysga wagtda uýgunlaşmak ýeňil iş däl. Meniň pikirimçe, soňky 10-15 ýylyň dowamynda bir ýagdaý döredi, ýagny işlerine bitarap garamakdan belki ejiz gelýän, köp sanly ýokary wezipedäkiler BBC-de ömürboýy işläp geldiler. Belki şu ýagdaý hem býurokratiýanyň aşa köp ornaşmagyna getirendir. Bu diýildigi býurokratlar aşa köp ýa-da BBC aşa uly diýildigi däl. Bu jogapkärçilik duýgusynyň ýetmezçilik edendigini alamatlandyrýar. Pul bilen iş salyşmakdan başga ösüşe getirýän prewentiw dolandyryş usuly bolmady.
Azatlyk Radiosy: Prewentiw dolandyryş, hem-de işe bolan gatnaşyklar bilen bagly siziň agzap geçen problemalaryňyzy çözmek üçin BBC name etmeli?
Beket: Meniň pikirimçe, ilkinji nobatda howsala düşmeli däl. BBC-niň esasy ýörelgeleri güýçli hasaplanýar. Meniň pikirimçe, bu ýörelgeler Britaniýanyň hem içinde, hem daşynda ýokary hilli we obýektiw önüm öndürmek medeniýetine eýe bolmagy üçin ýeterlikdir. Şeýle-de bolsa, meniň pikirimçe, olar BBC-niň dolandyrylşyna gaty berk çemeleşmeli. Olar BBC-niň baş direktory wezipesini berkitmeli, bu wezipä başga bir ýerden güýçli adam getirmeli we oňa has uly goldaw bermeli. Şol bir wagtda-da , olar BBC-däki görkezme berýän toparyň sanyny azaltmaly. BBC-däki häzirki döredilen dolandyryş zynjyryndaky adamlaryň sanyny azaltmaly. Men programmalary döredýän merkezlere has köp ygtyýarlyk bererdim.
Azatlyk Radiosy: Daşyndan syn edýänler üçin gyzykly zatlaryň biri BBC özüniň ýolbaşçylary barada hem radio, hem telegepleşikleri efire berdi. Döwlet tarapyndan ýa-da jemgyýetçilik tarapyndan maliýeleşdirilýän medialy köp ýurtlarda özüňe baha bermek we öz işiň boýunça barlag geçirmek düýbünden mümkin däl. Bu ýagdaý BBC-niň saplanýandygyny aňladýarmy?
Beket: Howa. Haçanda bir zat bolmalysy ýaly bolmsa, oňa syn etmek agyr düşýär. Meniň pikirimçe, özüne göwni ýetýän, halkyň goldawyny alýan edara köpçüligiň öňüne çykmakdan çekinmeli däl. Meniň pikirimçe, muňa krizisden çykmagyň terapiýasy, bejergisi diýip aýdyp bolar. Emma uzak möhletde, eger-de BBC 5 milliard funt sterling möçberde ýyllyk serişdesine eýe boljak bolsa, eger-de Britan jemgyýetçiliginiň we halkara arenasynyň merkezinde boljak bolsa, onda ol jogapkärçilikli bolmaly. Şeýle hem olar iş usullaryny açyk-aýdyň etmeli. Olar häzirlikçe özlerini çendenaşa goramak pozisiýasynda durýarlar. Ýöne dünýäniň beýleki döwlet, şeýle hem hususy mediýasy bilen deňeşdirilende olaryň ýagdaýy has gowy. (Media tütjary) Rupert Murdoh telefon diňlemekdäki galmagal bilen ýüzbe ýüz bolanda ol köpçüligiň öňünde göwünsiz jogap berdi. BBC her niçik-de bolsa dogruçyl bolmaga çemeleşýär.
Azatlyk Radiosy: BBC jemgyýetçilik serişdelerinden maliýeleşdirilýänligi sebäpli öz işine baha berýärmi? Ýa-da bu BBC-niň habar beriş medeniýeti bilen baglymy? Ýa-da bularyň ikisi hem bolup bilermi?
Beket: Meniň pikirimçe, bularyň biraz ikisi hem bar. Käbir halatlarda formal jogapkärçilik bökdençlik döredip bilýär. Olar her ýylda hasabat taýýarlaýarlar. Şol hasabat bilen baş direktor Parlament agzalarynyň öňünde çykyş edýär. Bu jogapkärçiligiň formal görnüşi. Şeýle hem, BBC-niň adamlary ýerlere sapar edip, diňleýjileriň we tomaşaçylaryň soraglaryna jogap berýärler. Häzir sosial ulgamynyň ösen döwründe dowamly açyk we aýdyň söhbet etmeli we halkyň pikirine hakykatdan hem gulak asýandygyňy görkezmäge çalyşmaly. Şunlukda, BBC-ni dolandyrmaga daşardan has köp adamyň gatnaşmagyny gazanmaly. Şeýle edilende halkyň hakyky pikirini bilip bolar.
Bellik: Jemgyýetçilik tarapyndan maliýeleşdirilýän media edarasy hökmünde BBC öz girdejisiniň köp bölegini ilatyň lisenziýa üçin töleýän serişdesinden alýar. Girdejisiniň beýleki bölegi kommersiýadan we hökümetiň grantyndan gelýär.


text:
Bu barada Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki habarçysy howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli gizlinlik şertlerinde 21-nji maýda habar berdi.
Daşoguz şäheriniň Polisiýa departamenti adamlaryň gije köçä çykmagyna degişli dilden hereket çäklendirmelerini girizdi.
“Daşoguzda polisiýa agşam sagat 9:00-dan soň köçä çykýan adamlary saklaýar, olary näme sebäpden gije gezýändikleri barada soraga çekýär. [Oraza aýynda] agyz bekleýän adamlar agzaçardan soň metjide ‘tarawa’ gidýär. Polisiýa olary saklap sorag edýär, “näme üçin gijäň bir wagty öýde oturmaýaň” diýip soraýar” diýip, habarçy aýtdy.
Mundan ozal, 9-njy maýda Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki beýleki bir habarçysy köp sanly raýatlaryň “ekstremizm aýyplamalaryndan gorkup” agyz beklemeýändigini, bekleseler-de bu ýagdaýy köpçülikde mälim etmezlige synanyşýandyklaryny habar beripdi.
Halkara hukuk goraýjy guramalaryň hasabatlarynda Türkmenistan raýatlaryň din azatlyklaryny ýiti çäklendirýän ýurtlaryň hatarynda agzalýar.
21-nji maýda Azatlyk Radiosy bilen Türkiýeden habarlaşan türkmenistanly bir migrant howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli anonim şertlerde beren maglumatynda Türkmenistanda bolan wagty dini ynanjy sebäpli türkmen güýç edaralarynyň işgärleriniň özüne azar berendiklerini gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, gürrüňdeşimiz 1995 – 2000-nji ýyllar aralygynda Türkiýede dini ugurdan bilim alyp, Türkmenistana dolanýar. Ýöne ýaşaýan etrabynyň Milli howpsuzlyk edarasynyň işgärleri hem-de etrabyň Prokuraturasy oňa dini “ekstremizm” haýbatyny atyp, ony dürli kösençliklere sezewar edýär.
Daşoguzda gije sagat 9:00-dan soň girizilen soňky hereket çäklendirmeleri diňe pyýadalara degişli däl. Şäheriň Ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleri gije hereket edýän awtoulaglary-da saklap, olary jerime duralgalaryna alyp gidýär.
“Eger är-aýal köçede barýan bolsa, polisiýa olardan Nika şahadatnamalaryny görkezmegi talap edýär” diýip, habarçy aýdýar.
Türkmenistanda resmi nikada duran raýatlar seýilgählere ýa-da beýleki dynç alyş ýerlere gezelenje çykanda köplenç ýagdaýda Nika şahadatnamalaryny ýanlary bilen götermeýär.
“Olaryň polisiýa departamentine äkidilip, gijäni şol ýerde geçiren gezekleri köp bolýar” diýip, habarçy aýdýar.
Azatlyk Radiosy Daşogzuň welaýat we şäher polisiýa bölümleri bilen habarlaşyp, şäherde girizilen agşamky hereket çäklendirmeleri boýunça kommentariý alyp bilmedi.
Bu hereket çäklendirmeleri wagtlaýynmy? Oraza aýynda agyz bekleýän adamlaryň agşamlary metjide gatnamagy seýrekleşensoň, çäklendirmäniň güýji ýatyrylarmy? Bu soraglaryň jogaplary häzirlikçe mälim däl.
Mundan ozal, Azatlyk Radiosy martyň başynda Türkmenabat şäherinde agşam 9:00-dan soň köçä çykýan adamlaryň polisiýa işgärleri tarapyndan soraga çekilýändigini habar beripdi.
Häkimiýetler gün ýaşansoň ýurduň dürli künjeklerinde girizilýän hereket çäklendirmeleriniň wagtyny ýyl-ýyldan barha öňe süýşürýär. Ozalky ýyllarda ýurduň dürli künjeklerinde, şol sanda, meselem Türkmenabat şäherinde gije sagat 11:00-dan soň adamlaryň köçä çykmagyna gadagançylyk girizilipdi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Aqtóbede úılený toılary men saýyq keshi toqtamaı tur
AQTÓBE. QazAqparat – Aqtóbede monıtorıng top úılený toıy men saýyq keshin toqtatyp, shaqyrylǵan qonaqtardy taratty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblysy boıynsha monıtorıng toptar men jergilikti polıtsııa qyzmetinen túsken materıaldar negizinde 86 mıllıon teńgege 854 aıyppul salyndy. Onyń ishinde karantın shekteýin buzǵan qoǵamdyq tamaqtaný oryndary 31 mıllıon teńge aıyppul tóledi. 16-19 qyrkúıek aralyǵynda monıtorıngtik toptardyń reıdtik is-sharalary barysynda 20 karantın rejımin buzý faktisi anyqtaldy.
«Kolızeı», «Eki Júrek», «Grand Holl», «Alasha» meıramhanalarynda saltanatty shara, sonymen qatar Green Land demalys bazasynda Forty Four túngi klýbynyń uıymdastyrýymen saýyq keshi bolyp jatqany anyqtaldy. Jergilikti polıtsııa qyzmetkerlerimen saltanatty is-sharalar toqtatyp, taratty. Barlyq materıal tıisti sharalar qabyldaý úshin ýákiletti organǵa jiberildi. Shekteý is-sharalaryn saqtaýdy qamtamasyz etý jónindegi jumys epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵanǵa deıin jalǵasady», - dep habarlady Aqtóbe qalasy ákimi janyndaǵy monıtorıng top.


text:
Türkmenistanyň Söwda-senagat palatasy 20-nji oktýabrda onlaýn görnüşinde «Täze çagyryşlar we hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçilikleri» atly türkmen-rus biznes forumyň boljakdygyny habar berýär, diýip, «Türkmenistan. Altyn asyr» saýty ýazýar.
Baş maksady Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň işewür toparlarynyň arasyndaky özara hyzmatdaşlygy ösdürmek we berkitmek bolan bu çäre indi sekizinji gezek geçirilýär. Senagat önümçiligi, oba hojalygy, logistika, syýahatçylyk, sanly tehnologiýalary ösdürmek pudaklarynda türkmen we rus şereketleriniň arasynda has ysnyşykly arabaglanyşygy ýola goýmak öňde duran forumyň ileri tutýan wezipeleriniň käbirleridir.
Foruma gatnaşmaga ýerli iş adamlary we telekeçiler çagyrylýarlar.