text:
Beınematerıaldar
Gúltegin qulpytasy – bizdiń ǵumyrlyq qundylyǵymyz. Bul úlken taǵdyrly jazý. Tarıhı sananyń negizi kóne túrik eskertkishterinde jatyr. Ondaı eskertkish esh elde joq. Sol zamannyń ózinde memlekettikti qozǵaǵan, eldikti dáriptegen tasqa jazylǵan saıası qujat. Qazirgi bizdiń de memlekettigimizdi aıqyndaıtyn negizgi qujat. Eshqashan ózgermeıtin bizge jetken babalardyń tól sózi. “Ústide kók aspan, astyda qara jer jaralǵanda, ekeýiniń arasynda adam balasy jaralǵan. Adam balasynyń ústinde Býmyn qaǵandar otyrǵan”,-deıdi. Biz qazir osy sózdi aıta alamyz ba? Ol kezde Olar aıta alǵan…
Kitaphana
Bul talantty aqyn Talapbek Azanbaıdyń tyrnaq aldy jyr jınaǵy. Qolyma tıisimen tápteshtep oqyp shyqtym. Jınaq úsh bólimnen turady eken: Birinshi bólimi – О́leńder; Ekinshi bólimi – Toǵaý jáne ballada; Úshinshi bólimi – Poemalar men dastandar. Aqynnyń dastandary tarıhı taqyryptarǵa jazylypty, ári Saıyttarda, portaldarda jarııalanyp jurttyń talqysyna túsip júr, oqyrmannyń bergen […]
Jańalyqtar
Qazan aıynyń 8 kúni, ShQO, О́skemen qalasyna qarasty Glýbokıı aýdany ortalyǵynda Ospan batyr atyndaǵy meshittiń ashylý saltanaty ótti. Atalǵan meshitti salýǵa Talaphan Muqıhanuly sebepker bolyp, batyr baba urpaqtarymen birge halyqty uıymdastyrý jolymen jetekshilik etti. Sonymen qatar dinim, dilim degen kóptegen azamattar at salysty. «Er Jánibek» halyqaralyq qoǵamdyq qory men «Tuǵyryl […]
Ádebıet
Ábdirahman Áripulynyń rýhyna arnaımyn. avtor Jyl (2021j.) jerden aýyr boldy! Álemdi jaılaǵan dert qazaq eliniń qarapaıym halqynan tys, bet júzdigi bolǵan qaımaqtarynan, sańlaq qalamgerlerinen, óner juldyzdarynan, ǵalymdarynan, ustazdarynan, ónerli, ónegeli adamdarynan birazyn qyrqaı jalmady. Sáýir aıynyń ózinde Q. Júmádilov, E. Qasenǵalı, E. Raýshan syndy ádebıet pen óner janbozdaryn jutyp tyndy. […]
Shejire
by erjanibek × 2021 j. Qyrkúıek 23, 12:39 +06 |
Tarıhta Baraq esimdi uly tulǵalardyń birazynyń esimi atalady. olar: Áz Baraq – Aq Ordanyń hany Baraqtyń eń úlkeni, áıgili Jırenshe sheshenniń babasy. Samarqan hany Naýryz Ahmet Baraq – Shaıbanı tuqymy. HV ǵasyrda ótken Shyńǵys han shóberesi – Baraq. Ábilqaıyrdy óltirgen (Tursyn, Toǵym – Shyǵaı tuqymy) – Baraq. Abylaıdyń Toqtahanym toqalynan […]
Bilim
by erjanibek × 2021 j. Qyrkúıek 15, 15:16 +06 |
Ushan – teńiz halyq aýyz ádebıeti arasynan daralyq erekshelikteri men túrleriniń tym mol ári kúrdeli, qatparly, aýqymdy, áserli janrdyń biregeıi – Aıtys óneri. Onyń janrlyq qalyptasýyn ǵalymdar kúni búgin áli zerttep, zerdelep keledi. Deıturǵanmen alǵashqy teorııalyq baǵamdaýlar men anyqtaýlarǵa negizdelgende, aqyndar aıtysy – “Turmys – salt aıtysy”, “aqyndar aıtysy” degen […]
Jańalyqtar / Shejire
by erjanibek × 2021 j. Qyrkúıek 10, 20:07 +06 |
Ákemiz úki! Aman bol!» Kereký qalasynda S.Toraıǵyrov atyndaǵy ýnıversıtette qyzmet etip júrgen kezde, naqtylaı aıtsaq 2005 jyly, men rektorymyz E.Arynnyń usynysymen Ertis óńiriniń týmasy G.N.Potanınniń úsh tomdyq tańdamaly eńbekteriniń jınaǵyn daıyndaýǵa jetekshilik jasadym. Uly ǵalymnyń 175 jyldyǵyn osyndaı bir ıgi sharýamen atap ótpek boldyq. Bizge deıin uly ǵalymnyń qazaq folklorynan qurastyrylǵan […]
Jańalyqtar / Fotogalereıa
by erjanibek × 2021 j. Qyrkúıek 3, 12:22 +06 |
QHR-dyń Altaı taýy júlgesinde, Altaı qalasy, Alaǵaq aýylyna qarasty Torǵaıty atty kórikti jaılaý bar. Jaılaý aty HIH ǵasyrda Altaıda ótken áýlıe Torǵaıty babamyzdyń atymen atalsa kerek. Ertis ózenine quıatyn altaıdaǵy úlken ózenderdiń biri Sumdaıryq pen Býyrshyn ózeni. Osy eki ózenniń ortasyndaǵy Altaı taýynyń júlgesin jurt Aral jaılaýy dep ataıdy. Torǵaıty […]
Altaı ańyzy
by erjanibek × 2021 j. Qyrkúıek 1, 11:43 +06 |
Ańyzǵa toly altyn besik – Altaı qoınaýy ne bir ańyzdardy týdyrsa, sol ańyzdardyń keıipkeri bolǵan Aqtaı syndy alyptardan da artta qalǵan áńgime az emes. Alyp taýǵa arqasyn tiregen aq saqaldy abyzdar mol hıkaıasynyń tizginin birde Aqtaıǵa buryp bylaı dep baıandaýshy edi: Ajy gúńniń tusynda sherýshi rýynda arnaýly saılanǵan bı bolmapty. […]
Kitaphana
Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri, belgili qalamger, «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Nesipbek Dáýtaıuly 75 jasqa qaraǵan shaǵynda ómirden ótti.
Barsha qazaq jurtyna kóńil aıta otyryp, Qazaq ádebıetiniń qara narlarynyń biri, aıaýly aǵamyzdyń kózi tiri kezinde bergen suhbatyn nazarlaryńyzǵa usynǵandy jón kórdik.
Suhbattasóqan: Maǵaz Retbek.


c: text/html

text:
16.07.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz sanly ulgam arkaly geçirilýän mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowany göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Mejlisiň Başlygy ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.
Ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürilmegine ýardam berýän täze kanunlar işlenip taýýarlanylýar, hereket edýän kanunçylyk namalaryna seljerme berilýär, olar döwrüň talabyna görä hem-de milli we halkara tejribe göz öňünde tutulyp, degişli üýtgetmeler we goşmaçalar girizilýär.
Halkara we parlamentara hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen, şu aýyň dowamynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisiniň başlygy hem-de BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň ýolbaşçysy bilen duşuşyklar geçirildi. Mejlisiň wekilleri dürli derejedäki halkara duşuşyklara we iş maslahatlaryna gatnaşdylar.
Sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek, maşgala gymmatlyklaryny gorap saklamak boýunça wagyz-nesihat işleri yzygiderli geçirilýär. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň syýasy-jemgyýetçilik ähmiýetini wagyz-nesihat etmek boýunça köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çykyşlar, ýörite gepleşikler guralýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow demokratik özgertmeleri çuňlaşdyrmak, halkara giňişlikde Türkmenistanyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak hem-de başlangyçlarymyzy ilerletmek boýunça Mejlisiň kanunçykaryjylyk işiniň möhümdigini belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösüşine, türkmen halkynyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen ilkinji nobatdaky wezipeleri çözmek maksady bilen, jemgyýetçilik guramalary bilen yzygiderli aragatnaşygy saklamagyň zerurdygyny nygtady.
Milli Liderimiz halkyň saýlan wekillerine jemgyýetçilik aňyýetini kemala getirmekde, ýokary ruhy hem-de ahlak ýörelgelerini, şol sanda milli däp-dessurlary, maşgala gymmatlyklaryny berkitmekde, ösüp gelýän ýaş nesli mynasyp şahsyýetler hökmünde terbiýeläp ýetişdirmek ýörelgelerini ösdürmekde aýratyn ornuň degişlidigini belledi.
Soňra Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew alnyp barylýan işler barada maglumat berdi.
Durmuş ulgamyny nazarlaýan döwlet maksatnamalaryna goldaw bermek, ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny pugtalandyrmak boýunça öňde durýan wezipelere laýyklykda, Halk Maslahatynyň agzalary Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we halkara hukugyň möhüm ýörelgeleriniň esasynda milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça zerur işleri alyp barýarlar. Kabul edilýän kanunçylyk namalaryny wagyz etmek, olaryň mazmunyny we ähmiýetini açyp görkezmek, ösüp gelýän ýaş nesilleri watançylyk ruhunda terbiýelemek boýunça yzygiderli çäreler durmuşa geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyny demokratiýalaşdyrmaga, durmuş-ykdysady özgertmeleri amala aşyrmaga gönükdirilen wezipeleri çözmekde Halk Maslahatynyň işiniň wajypdygyna ünsi çekdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu işler ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş düzümler, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde ýerine ýetirilmelidir. Çünki kabul edilýän kanunlar ilkinji nobatda adamlaryň abadançylygyny, ýurdumyzyň raýatlarynyň durmuş derejesini gowulandyrmak, parahatçylykly we döredijilikli zähmetini üpjün etmek üçin zerur şertleriň döredilmegini öz içine almalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ösüp barýan ýaş nesillerde watançylyk duýgularyny terbiýelemek, olaryň jemgyýetimizde eýeleýän ornuny pugtalandyrmak babatda alnyp barylýan işleriň aýratyn wajypdygyna ünsi çekdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz sanly ulgam arkaly geçirilýän Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Berdimuhamedowa söz berdi. Wise-premýer Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020 — 2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasyna laýyklykda, ýurdumyzyň degişli döwlet edaralary tarapyndan ykdysadyýetimize ýeňillikli karzlary çekmek boýunça halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Bütindünýä bankyndan “COVID-19-a garşy hereket etmek” taslamasy boýunça tizleşdirilen tertipde 20 million amerikan dollary möçberinde karz serişdelerini çekmek bilen bagly işleriň alnyp barylýandygy habar berildi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiziň garamagyna Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligine Bütindünýä banky Toparynyň Halkara täzeleniş we ösüş banky bilen karz ylalaşygyny hem-de Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligine Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy bilen “Netijeleri bermek barada Ylalaşygy” baglaşmaga ygtyýar bermek baradaky teklipler hem-de “COVID-19-a” garşy hereket etmek” taslamasy boýunça Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamyna karz almak hakynda” Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, dünýäniň ähli ýurtlary we esasy halkara düzümleri, şol sanda abraýly maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugrudygyny belledi. Soňky ýyllarda Halkara Pul gaznasy, Halkara täzeleniş we ösüş banky, Aziýanyň ösüş banky, Yslam ösüş banky bilen özara gatnaşyklaryň çäkleri ep-esli giňeldildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bütindünýä ösüş bankynyň toparynyň türkmen döwletiniň möhüm hyzmatdaşlarynyň biridigini belläp, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň çäklerinde saglygy goraýyş, statistika, ulag ulgamlarynda, ýangyç-energetika toplumynda we beýleki ugurlarda birnäçe taslamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilendigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, ony wise-premýere sanly ulgam arkaly iberdi.
Milli Liderimiz Halkara täzeleniş we ösüş bankyndan, Bütindünýä banky toparyndan alnan serişdeleriň koronawirus ýokanjynyň öňüni almak üçin zerur bolan abzallary, derman serişdelerini, lukmançylyk enjamlaryny, ýagny bu abzallar üçin reaktiwleri hem-de sanjym etmek üçin şprisleri satyn almaga gönükdirilmelidigini, şunuň bilen birlikde, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň bu babatdaky teklipleriniň öwrenilmelidigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň mundan beýläk hem COVID-19-a garşy durmak, türkmenistanlylaryň saglygyny goramak maksady bilen ähli çäreleri görjekdigini nygtady we şunuň bilen baglylykda, wise-premýere şu resminamanyň takyk ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda nebit önümleriniň täze görnüşlerini öndürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň garamagyna Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň Kenar toplaýjy-ýükleýji nebit kärhanasynda nebit we nebit önümleri guýulýan üçünji gämi duralgasynyň taslamasyny düzmek, ony gurmak barada şertnamany baglaşmak boýunça Kararyň taslamasy hödürlenildi. Bu desgany 30 aýyň dowamynda gurmak we ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny 2030-njy ýyla çenli döwür üçin ösdürmegiň Maksatnamasyny” durmuşa geçirmek boýunça wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýangyç-energetika toplumyny mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, innowasiýa esasynda onuň düzümlerini döwrebaplaşdyrmagyň, iri nebitgaz taslamalaryna, şol sanda täze nebitgaz känlerini özleşdirmek hem-de uglewodorod çig malyny düýpli gaýtadan işlemek ulgamyna daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegiň möhümdigini nygtady.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumyna çig nebiti ibermegiň möçberleriniň artdyrylmagyna, ýerlenilýän önümleriň bazarlarynyň geriminiň giňeldilmegine, sebitiň örän iri nebiti gaýtadan işleýän kärhanasynda öndürilýän önümleriň ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň sarp edijilerine öz wagtynda iberilmeginiň üpjün edilmegine ilkinji nobatda üns berilmelidir.
Hormatly Prezidentimiz “Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň Kenar toplaýjy-ýükleýji nebit kärhanasynda nebit we nebit önümleri guýulýan gämi duralgasynyň taslamasyny düzmek we ony gurmak hakynda” Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberdi hem-de bu desga bina edilende, ähli ekologik talaplarynyň berjaý edilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra wise-premýer “Galkynyş” gaz käninde gaz guýularynyň gurluşygyny tamamlamak hakynda” Kararyň taslamasy barada hasabat berdi. “Türkmengaz” döwlet konserniniň bu gaz känini tapgyrlaýyn özleşdirmek boýunça alyp barýan işleriniň çäklerinde, Hytaý Halk Respublikasynyň “CNPC Chuanqing Drilling Engineering Company Limited” kompaniýasy bilen adaty gaz guýularyndan çylşyrymlylygy bilen tapawutlanýan üç gaz guýusynyň gurluşygyny tamamlamak we olary ulanmaga bermek hakynda şertnama baglaşylar. Şertnama boýunça hasaplaşyklary HHR-e tebigy gazy ibermegiň hasabyna amala aşyrmak meýilleşdirilýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň nebitgaz ulgamyna ekologiýa talaplaryny hasaba almak bilen, öňdebaryjy tejribäni hem-de ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmak meselelerine aýratyn üns berýändigini hem-de beýleki döwletler hem-de öňdebaryjy daşary ýurt kompaniýalary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasy bilen döwletara gatnaşyklaryň üýtgewsiz dostlukly hem-de oňyn häsiýetini kanagatlanma bilen belledi. Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk dürli ulgamlarda kuwwatly mümkinçiliklere eýedir, olaryň amala aşyrylmagy diňe bir iki tarapyň syýasy we ykdysady bähbitlerine däl-de, tutuş sebitiň abadançylygynyň hem-de ösüşiniň maksatlaryna laýyk gelýär. Türkmenistan, deňhukuklylyk we özara hormat goýmak ýörelgelerinde guralýan köpugurly hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürmek bilen, HHR-e energetika ulgamynda hem özüniň strategik hyzmatdaşy hökmünde garaýar, bu ugurda bilelikdäki işiň baý tejribesi toplanyldy.
Hytaýyň işewürler toparynyň wekilleri ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli maýa goýum taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýarlar. Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisiniň, şeýle hem Türkmenistanyň çägindäki örän iri “Galkynyş” gaz känini toplumlaýyn özleşdirmegiň çäklerinde amala aşyrylýan beýleki düzümleýin desgalaryň gurluşygy ahyrky anyk netijä ýetilmegine gönükdirilen özara bähbitli hyzmatdaşlygyň aýdyň alamaty bolup durýar. Häzirki wagtda ýokarda agzalan gaz geçirijisi türkmen “mawy ýangyjynyň” uzak möhletleýin esasda Hytaýa iberilmegini üpjün edýär.
Döwlet Baştutanymyz şu ýylyň maý aýynda Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin bilen geçirilen telefon söhbetdeşliginiň, şeýle hem ýakynda Türkmenistana resmi sapar bilen gelen HHR-iň daşary işler ministri Wan I bilen bolan duşuşygyň dowamynda gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmeginiň möhümdigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Galkynyş” gaz käninde gaz guýularynyň gurluşygyny tamamlamak hakynda” Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberdi hem-de bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, güýzki bugdaý ekişine görülýän taýýarlyk işleri, şol sanda geljek ýylyň hasyly üçin zerur ýerleri we tohumlary taýýarlamak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Türkmenistanda 2022-nji ýylda bugdaýyň bol hasylyny öndürmek hakynda” Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ak ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, sürümli ýerleri we oba hojalyk tehnikalaryny netijeli peýdalanmak boýunça alnyp barylýan işleriň ýurdumyzyň gallaçylyk pudagynda gazanylýan üstünlikleriň girewidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz meýdan işleriniň agrotehniki kadalara laýyk, bellenilen möhletlerde we ýokary hilli geçirilmegine möhüm üns berilmelidigini nygtady. Milli Liderimiz oba hojalygyna ylmyň häzirki zaman gazananlarynyň, serişde tygşytlaýjy tehnologiýalaryň işjeň ornaşdyrylmagynyň we obasenagat toplumyny mundan beýläk-de ösdürmegiň gözbaşy bolan ekerançylygyň medeniýetiniň ýokarlandyrylmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, oba hojalygynda durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeleriň, kiçi we orta telekeçilige hemmetaraplaýyn goldaw berilmeginiň netijesinde ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmekde oňyn ösüşler gazanyldy. Bu bolsa adamlaryň abadan durmuşynyň möhüm şerti bolup durýar.
Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramynyň dabaralandyrylýan ýylynda oba zähmetkeşleri galla taýýarlamak boýunça döwlet öňündäki şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirip, ýokary netijeleri gazandylar.
Döwlet Baştutanymyz ekerançylary mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn goldamagyň wajypdygyny nygtap, degişli ýolbaşçylara anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanda 2022-nji ýylda bugdaýyň bol hasylyny öndürmek hakynda” Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberdi we bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 MWt bolan gaz turbinaly elektrik stansiýasyny işe girizmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyna gabatlanyp açylmagy meýilleşdirilýän bu desganyň gurluşygyny “Sumitomo Corporation” ýapon kompaniýasy alyp barýar. Desgada Ýaponiýanyň meşhur “Mitsubishi Power Ltd.” kompaniýasynyň öndürýän gazturbina enjamlary oturdyldy.
Wise-premýer häzirki wagta çenli desgada her biriniň kuwwaty 144 MWt bolan gaz turbinalarynyň 3-siniň oturdylandygyny, kömekçi binalaryň ulanyşa taýýar edilendigini habar berdi. Stansiýanyň çäklerindäki açyk paýlaýjy gurluş öndüriljek elektrik energiýasyny geçirmek üçin umumy energoulgama birikdirildi. Häzir esasy enjamlarda işe goýberiş sazlaýyş işleri alnyp barylýar.
Bu gaz turbinaly elektrik stansiýasynyň ulanyşa girizilmeginiň ýurdumyzyň energoulgamynyň bellenen kuwwatlylygyny artdyrmaga, Lebap welaýatynyň sarp edijileriniň elektrik üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmaga, daşary ýurtlara, şol sanda Özbegistan Respublikasyna, Owganystan Yslam Respublikasyna hem-de Eýran Yslam Respublikasyna iberilýän elektrik energiýasynyň möçberlerini artdyrmaga ýardam etjekdigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer Gyrgyz Respublikasyna elektrik energiýasyny ibermek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Wise-premýer nobatdaky kuwwatly gazturbinaly elektrik stansiýasynyň işe girizilmeginiň hormatly Prezidentimiziň energetika syýasatynyň dabaralanmagynyň aýdyň subutnamalarynyň birine öwrüljekdigini aýtdy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, içerki sarp edijileri elektrik energiýasy bilen durnukly hem-de bökdençsiz üpjün etmek, onuň daşary bazarlara iberilýän möçberlerini artdyrmak maksady bilen, ýurdumyzyň elektroenergetika senagatynyň kuwwatyny yzygiderli artdyrmak boýunça geçirilýän giň gerimli işleriň örän wajypdygyny nygtady.
Ýurdumyzyň elektroenergetika pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak we pugtalandyrmak, täze döwrebap energiýa ulgamlaryny döretmek, ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak boýunça netijeli çäreleriň görülýändigi bellenildi.
Soňky ýyllarda Türkmenistanyň elektroenergetika pudagyny ösdürmegiň 2013 — 2020-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň çäklerinde geçirilýän maksadalaýyk işler elektrik energetikasynyň kuwwatlyklaryny artdyrmaga, dünýäniň energiýa ulgamyna goşulmaga we ýurdumyz bilen uzak möhletli, özara bähbitli hyzmatdaşlyga uly gyzyklanma bildirýän goňşy döwletlere iberilýän elektrik energiýasynyň möçberleriniň artdyrylmagyny üpjün etmek üçin ähli şertleriň döredilmegine kuwwatly itergi berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow elektrik energetikasy pudagynyň düzümini giňeltmegiň we döwrebaplaşdyrmagyň bellenen meýilnamalaryň, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek maksatnamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine gönüden-göni täsir edýändigini belläp, desgada alnyp barylýan işleriň barşyna, onuň bellenen möhletinde ulanylmaga berilmegine berk gözegçiligi üpjün etmek barada wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň baş direktory M.Çakyýew bu ulgamda bar bolan mümkinçilikleri netijeli durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiziň durmuşa geçirýän oňyn syýasatyndan ugur alyp, ýolagçy gatnatmagyň we ýük daşamagyň möçberlerini, hilini ýokarlandyrmak boýunça öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen zerur işler alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Lebap welaýatynyň Kerki şäherinde sagatda 100 ýolagça hyzmat etmek üçin niýetlenen Halkara howa menzili açyldy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň esasynda ugurdaş düzümler bilen bilelikde taýýarlanylan ýerli ýolagçy gatnawlaryny amala aşyrmak üçin nyrhlary kesgitlemek hakynda Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ulag-kommunikasiýa pudagyny ösdürmegiň, onuň düzümlerini, şol sanda raýat awiasiýasyny toplumlaýyn esasda döwrebaplaşdyrmagyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi.
Häzir ýurdumyz sebit we yklym ähmiýetli wajyp üstaşyr ulag hem-de logistika merkezi hökmündäki ornuny pugtalandyrýar. Muňa Diýarymyzyň Ýewraziýa yklymynyň möhüm çatrygynda ýerleşmegi we bu ugurdaky ägirt uly mümkinçilikleri ýardam edýär.
Şol bir wagtyň özünde awiahyzmatlary kämilleşdirmek, içerki uçuşlar boýunça ýolagçy gatnatmagy işjeňleşdirmek we onuň ugruny artdyrmak boýunça maksatnamalaýyn çäreler durmuşa geçirilýär. Kerkiniň täze Halkara howa menzili bu ugurda bar bolan wezipeleriň üstünlikli çözülmegine ýardam berer diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Bu barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly agentligiň ýolbaşçysyna iberdi we bu babatda oňa anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Dokma senagaty ministrliginiň käbir kärhanalaryny paýdarlar jemgyýetine öwürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Wise-premýer Dokma senagaty ministrliginiň garamagynda 60 kärhananyň bardygyny, olaryň 16-synyň paýdarlar jemgyýeti görnüşinde hereket edýändigini habar berdi. “Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek boýunça strategiýa” laýyklykda, döwlet kärhanalarynyň guramaçylyk-hukuk görnüşini üýtgetmek arkaly paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek, hususy maýa goýujylary çekmek boýunça birnäçe çäreler göz öňünde tutuldy.
Marynyň dokma fabriginiň önümçilik enjamlaryny döwrebaplaşdyrmak, öndürilýän önümleriň görnüşlerini we möçberlerini artdyrmak maksady bilen, Dokma senagaty ministrliginiň hem-de Türkmengala pagta egirme fabriginiň gatnaşmagynda ony açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwürmek meýilleşdirilýär.
Şeýle hem “Türkmendokma” daşary söwda kärhanasyny Dokma senagaty ministrliginiň we “Altyn asyr” harytşynaslyk merkeziniň paýly gatnaşmagynda açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwürmek göz öňünde tutulýar.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklipler hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda, şol sanda dokma senagatynda durnukly ösüş gazanylýandygyny kanagatlanma bilen belledi. Bu toplumlaýyn çäreler bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn esasda geçirilmegini, hojalygy dolandyrmagyň netijeli usullarynyň ornaşdyrylmagyny we desgalaryň hususylaşdyrylmagyny şertlendirýär.
Döwlet eýeçiligindäki kärhanalaryň dolandyryş ulgamyny kämilleşdirmek, olary paýdarlar jemgyýetine öwürmek, ykdysadyýetimiziň düzümlerinde hususyýetçiligiň paýyny artdyrmak hem-de kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek üçin amatly şertleri üpjün etmek maksady bilen zerur çäreler görülmelidir diýip, milli Liderimiz belledi we wise-premýere bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli medeni-köpçülikleýin çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalaryň açylyp, ulanylmaga berilmegi babatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Şanly senelerimiz mynasybetli döredijilik duşuşyklaryny, bäsleşikleri, wagyz-nesihat çärelerini, onlaýn maslahatlary, sergileri we aýdym-sazly dabaralary geçirmek göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň yglan eden “Türkmeniň Altyn asyry” atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasy, höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň arasynda geçirilýän “Ýaňlan, Diýarym!” telebäsleşiginiň jemleýji tapgyry, türkmen we daşary ýurt kompozitorlarynyň eserleriniň konserti geçiriler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp we jemgyýetçilik aňyny kemala getirmekde, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemekde medeniýetiň ähmiýetini belläp, bu ulgamyň işini işjeňleşdirmegiň, täze zehinleri gözlemegiň zerurdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz mähriban halkymyzyň baý taryhy-medeni mirasyny, dünýä medeniýetine goşan goşandyny, Türkmenistanyň häzirki döwürde gazanýan üstünliklerini wagyz etmäge gönükdirilen medeni çäreleri geçirmek bilen bagly meseleler barada durup geçip, wise-premýere olaryň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy. Taryhy senä — ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygyna bagyşlanan dabaralara taýýarlyk görmek boýunça anyk görkezmeler berildi. Milli Liderimiz baýramçylyk çäreleriniň her birinde türkmen halkynyň özboluşly däp-dessurlarynyň, agzybirliginiň hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik kuwwatynyň öz beýanyny tapmalydygyny belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow bilim ulgamyny kämilleşdirmek we ýaş hünärmenleri taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ylmy taýdan esaslandyrylan döwlet syýasaty netijesinde bilim ulgamynda düýpli özgertmeler amala aşyrylýar, döwrebap ýokary okuw mekdepleri gurlup, hünärmenleri taýýarlamagyň milli ulgamy yzygiderli kämilleşdirilýär.
“Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Döwlet maksatnamasyna” hem-de bu maksatnamany amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasyna laýyklykda, ýurdumyzyň ýokary hünär bilimi edaralarynyň işi kämilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, ugurdaş ýokary okuw mekdeplerinde öň hereket edýän fakultetleri we kafedralary döwrebaplaşdyrmak hem-de täzelerini döretmek maksada laýyk hasaplanylýar.
Döwlet maksatnamalarynda kesgitlenen wezipelere laýyklykda, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň sanly ykdysadyýet, maglumat tehnologiýalary, programma üpjünçiligi, kiberhowpsuzlyk ýaly ugurlar boýunça hünärmenleri ulgamlaýyn esasda taýýarlamagyň netijeliligi tapgyrlaýyn ýokarlandyrylýar.
Talyp ýaşlaryň döwrebap bilimleri we ylymlary özleşdirip, geljekde döredijilikli zähmetlerini, ylmy-inženerçilik pikirlerini, senagat-innowasion, maglumat-tehnologik ylmy-barlaglaryny ykdysadyýetimiziň binýadyny pugtalandyrmagyň bähbidine gönükdirmekleri üçin maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Ýaşlara hemmetaraplaýyn döwrebap bilim bermek üçin, häzirki zaman enjamlary we tehnologiýalary, täzeçil tejribeler, öňdebaryjy usullar okuw işinde giňden ulanylýar.
Beýan edilenler bilen baglylykda, wise-premýer milli Liderimiziň garamagyna ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde täze kafedralary, fakultetleri, hünärleri açmak üçin, Türkmenistanyň Prezidentiniň käbir kadalaşdyryjy hukuk namalaryna üýtgetmeler, goşmaçalar girizmek we olaryň käbirini güýjüni ýitiren diýip ykrar etmek hakynda Kararyň taslamasyny hödürledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýokary bilimli, giň gözýetimli hem-de başarnykly ýaş nesli terbiýeläp ýetişdirmegiň örän wajypdygyny nygtady. Ýaşlara hemmetaraplaýyn goldaw bermek, olaryň doly derejeli bilim almagy, döredijilik hem-de ylmy kuwwatdan netijeli peýdalanmagy üçin ähli şertleri döretmek boýunça zerur çäreler görülmelidir.
Hormatly Prezidentimiz degişli Karara gol çekip we ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberip, resminamanyň talabalaýyk ýerine ýetirilmegine gözegçilik etmegi hem-de ýokary bilim ulgamyny kämilleşdirmek boýunça işleri has-da güýçlendirmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriniň ýagdaýy, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň okuw-terbiýeçilik, usulyýet ulgamyny kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Häzirki döwürde ugurdaş ýokary okuw mekdeplerinde okatmagyň ähli derejelerini döwrebap elektron-maglumat binýady bilen üpjün etmek, sanly tehnologiýalary giňden ulanmak, bilimiň ähli ugurlaryny baýlaşdyrmak we dünýä derejesine çykarmak üçin okatmagyň sanly bilim ulgamy ornaşdyrylýar. Şunuň bilen birlikde, ylmyň ýokary gazananlaryny we okatmagyň täzeçil usullaryny ulanmak arkaly bilimiň usulyýeti kämilleşdirilýär, her bir harby talybyň ylma, bilime höwesi artdyrylýar. Geljekki serkerdeleriň watansöýüjilik ruhunda terbiýelenilmegine uly üns berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, harby düzümleriň ýokary derejeli işgärler bilen üpjünçiligini berkitmek, ýokary hünärli harby işgärleri taýýarlamak meseleleriniň tutuşlygyna goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinanyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi. Munuň üçin ýaş harby gullukçylar öz ykbalyny Watan goragy bilen baglanyşdyrmalydyr. Harby bilimiň başlangyç, orta we ýokary derejeleri geçilmelidir. Bu gün harby mekdeplerden, harby düzümleriň ýokary okuw mekdeplerinden, Harby akademiýadan ybarat bolan döwrebap bilim ulgamy döredildi we olaryň maddy-enjamlaýyn binýady yzygiderli berkidilýär.
Häzirki döwürde innowasiýa, ylym we tehnologiýa, şol sanda harby-tehniki ulgam okgunly ösdürilýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ýurdumyzyň ugurdaş ýokary okuw mekdeplerinde okuw-terbiýeçilik işlerini kämilleşdirmegi, usulyýet ulgamyna täze tejribeleri ornaşdyrmagy, Interneti we elektron kitaphanany ulanmagy has-da giňeltmegi dowam etmegiň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz harby talyplary we ýaş serkerdeleri harby-watansöýüjilik ruhunda terbiýelemegiň wajypdygy barada aýdyp, olaryň Watanymyzyň taryhynda öçmejek yz goýan türkmen halkynyň beýik gahrymançylykly ýoluny mynasyp dowam etmelidiklerini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli düzümleri döwrebaplaşdyrmak, olar üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak boýunça ýaýbaňlandyrylan harby özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň wajypdygyny belläp, bu babatda wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, ýurdumyzda şu ýylyň 20-nji iýulyndan mukaddes Gurban baýramynyň başlanýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz degişli Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, bu mukaddes baýram üç günläp, ýagny 20 — 22-nji iýulda bellenilip geçiler.
Milli Liderimiz bu mübärek baýramy ýokary derejede bellemek üçin ähli ýolbaşçylara, aýratyn-da, hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna hemme gulluklarda goşmaça nobatçylygy ýola goýmagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň jemini jemläp, şu gün ençeme meselelere garalandygyny hem-de pudaklary ösdürmäge gönükdirilen resminamalaryň birnäçesiniň kabul edilendigini belledi.
Milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlaryň ählisine berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dünýä çempionaty 2022-niň saýlama tapgyrynyň “H” toparçasyndaky galan duşuşyklar Koreýa Respublikasynyň Goýang şäherinde merkezleşdirilen görnüşinde geçiriler. Bu saýlama toparçasynda Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň hem çykyş edýändigini bellemek gerek.
Häzirki wagtda bütin dünýäde epidemiologik ýagdaýyň ýüze çykandygy bilen bagly Aziýanyň Futbol Konfederasiýasy saýlama tapgyryň duşuşyklarynyň geçiş tertibini üýtgedip, ony merkezleşdirilen görnüşde geçirmek barada netijä geldi. Şonuň bilen bagly Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň çykyş edýän “H” toparçasynyň duşuşyklaryny Koreýa Respublikasynyň Goýang şäherinde geçirmeklik bellenildi.
Türkmenistanyň ýygyndy topary 5-nji iýunda Koreýa Respublikasynyň, 9-njy iýunda bolsa Liwanyň milli ýygyndysynyň garşysyna meýdana çykar.
Ýygyndy toparymyz 15-nji iýunda Koreýa Halk Demokratik Respublikasynyň milli ýygyndysynyň garşysyna duşuşyk geçirmelidi. Ýöne KHDR-iň Futbol federasiýasynyň Aziýanyň Futbol Konfederasiýasyna saýlama tapgyryna gatnaşmaýandygyny bilen bagly resmi mälim edeninden soň, ýygyndy toparymyzyň bu ýurduň ýygyndysy bilen bolmaly duşuşygy geçirilmez. Bu barada AFK-nyň FIFA ýollan hatynda aýdylyp, geçirilmeli bu duşuşygyň netijesi hem-de “H” toparçasyndaky ýaryş tertibiniň ýagdaýy soň mälim ediler.
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanyň milli ýygyndysy geçirilen 6 tapgyrdan soň toplan 9 utugy bilen ýaryş tertibinde birinji basgançagy eýeleýär.
“Dünýä Kubogy – 2022” (saýlama tapgyr)
“H” toparça
05.06.2021 ý.
Koreýa Respublikasy – Türkmenistan
Geçirilýän ýeri: “Goyang Stadium” st. (Goýang ş.)
Başlanýan wagty: 16:00
09.06.2021 ý.
Türkmenistan - Liwan
Geçirilýän ýeri: “Goyang Stadium” st. (Goýang ş.)
Başlanýan wagty: 11:00
Bellik: Duşuşyklaryň geçirilýän wagtlary Aşgabat wagty bilen görkezilen.


text:
Pfizer/BioNTech sanjymynyň agyr keseliň we ölümiň öňüni almakda 99 göterime golaý netijeliligi bar diýip, Ysraýylyň Saglyk ministrligi aýdýar.
Pfizer/ BioNTech sanjymynyň birinji dozasynyň ýurduň 9 million ilatynyň ýarysyna golaýyna berilmegi bilen, Ysraýyl ilatyna sanjym etmek boýunça dünýäde öňdeligi eýeleýär.
Takmynan 2,9 million raýat iki sanjym aldy. Saglyk ministrligi maglumatlaryň sanjymyň ölümiň öňüni almakda 98,9 göterim, iki dozany alanlaryň arasynda agyr kesellere garşy 99,2 göterim netije görkezendigini aýtdy.
Maglumatlaryň tassyklamagyna görä, sanjym edilmedikler bilen deňeşdirilende, bu waksina iki hepde soň ikinji sanjym alanlarda koronawirus ýokuşmasynyň öňüni almakda 95,8 göterim netijelilik görkezdi.
Bu täsirlilik derejesi sanjymlaryň ýokuşmalary 95 göterim azaldandygyny görkezýän kliniki barlaglaryň netijelerine laýyk gelýär.
Ysraýyl 16 ýaşan we ondan ýokar ýaşly raýatlarynyň ählisine martyň aýagyna sanjym etmegi maksat edinýär, bu öwrülişik pursaty bolup, beýleki ýurtlaryň pandemiýadan saplanmagy üçin eýermeli ugruny kesgitlär.


text:
Hapgyrtma
Hapgyrtma (parotit) (lat. Parotitis epidemica) – ýiti ýokanç keseli bolup, ol esasan hem tüýkülik mäzlerine zeper ýetirýär. Onuň döremegine paramiksowiruslar maşgalasyndan bolan wirus sebäp bolýar. Hapgyrtmanyň wiruslary daşky gurşawa durnukly bolýarlar.
Parotit keseliniň wirusy bu kesele uçran adamyň tüýküliginde bolup, ol howa – damja ýoly bilen ýokuşýar. Hapgyrtma bilen kesellänlerde sowuklama alamatlary bolmaýar. Şonuň üçin-de, bu kesel uly aralykdaky adamlara, ýagny syrkawdan 1-2 metr daşda bolanlara ýokuşmaýar.
Hapgyrtma köplenç ýokançlygyňojagyna golaý bolan çagalara (bir maşgalada, bir partanyň başynda oturanlara, bir otagda ýatýanlara, bile oýnaýanlara) ýokuşýar. Bu kesel oýunjaklardan,näsagyň tüýküligi arkaly, gap-gaçlaryň üsti bilen hem ýokuşyp bilýär. Syrkaw hapgyrtmanyň alamatlarynyň ýüze çykmagyndan birnäçe sagat öň töweregindäkiler üçin howpludyr. Kesel esasan hem dörän ilkinji 3-5 günlerinde ýokuşýar. 9-njy günden soň bedenden wirus bölünip çykmaýar we syrkaw keseli töweregindäkilere ýokuşdyryp bilmeýär.
Hapgyrtmanyň ýokançlylygy 85%-e barabardyr. Hapgyrtma esasan 3-6 ýaş aralygyndaky çagalarda duş gelýär. Sanjymlaryň (waksinasiýanyň) geçirilmegi netijesinde, 1-10 ýaşdaky çagalarda hapgyrtma bilen keselleme azaldy.
1 ýaşa çenli çagalara hapgyrtma keseli seýrek ýokuşýar.
==== Hapgyrtma keselinden soň bedende bu kesele garşy durnuklylyk emele gelýär we hapgyrtma ikinji gezek ýokuşmaýar. Hapgyrtmanyň alamatlary ==== Inkubasion döwri (keseliň ýokuşan wagtyndan alamatlarynyň ýüze çykmagyna çenli döwür) ortaça 12-26 gün dowam edýär.
Hapgyrtma ýokançlygynyň esasy we ýygy – ýygydan duş gelýän alamaty – gulakýany mäzleriniň zeperlenmegidir.
Kesel, adatça, ýiti, bedeniň gyzgynynyň 38-39Cº çenli ýokarlanmagyndan başlanýar. Ýeňilräk ýagdaýlarda gyzgyn 37-37,5 °C ýetýär. Käte bedeniň gyzgyny kadaly bolýar.
Soňra gyzgynyň ýokarlanmagy keseliň ýaýramagyna bagly bolýar. Çaga kellagyra, ýarawsyzlyga, damarlardaky agyrylara, işdäsizlige arz edýär, ynjyk bolýar.
Köplenç çaga geplände ýa-da çeýnände ýüze çykýan agyrylar ilkinji alamat bolup bilýärler. Keselläninden 1-2 gün geçenden soň, gulakýany tüýkülik mäzleri ulalýar. Ilki bir tarap, soňra ikinji tarap çişip başlaýar. Käte çişler gaty uly bolmaýar, gyzarmaýar. Käte bolsa gulakýany mäzleri ulalyp, çiş boýna we duluga ýaýraýar. Çişen ýeriň derisi gatyrak bolsa-da, gyzarmaýar. Aýratyn-da gulagyň ýumşajyk etli ýeri agyrýar. Bu ýagdaý 3-4 gün dowam edýär, soňra peselme bilen bolýar we kadaly ýagdaýa gelýär.
Hapgyrtma käte nerw ulgamyna (meningitiň döremek howpy), aşgazanasty mäzine (pankreatitiň döremek howpy) zyýan ýetirip bilýär.
Hapgyrtmanyň öňüni almak[düzet | çeşmäni düzet]
Hapgyrtma bilen kesellän çagany aýry otagda, beýleki çagalardan daşda saklamaly (9 günden artyk däl). Syrkawlan çaga bilen oýnanlary gözegçilige almaly: gyzgynyny ölçemeli, seretmeli.
Hapgyrtmanyň öňüni almagyň iň ynamly usuly sanjymdyr. Bu sanjym çagalara 12 aýlyk wagtynda (1 ýaşynda), gaýtadan 6 ýaşda (öň hapgyrtma bolmadyk ýagdaýynda) edilýär. Şeýle edilende, hapgyrtma garşy berk durgunlyk emele gelýär.
Hapgyrtmada ýüze çykýan gaýraüzülmeler[düzet | çeşmäni düzet]
Hapgyrtma keseli ýumurtgajyklara, ýumurtgalyklara,erkeklik jyns mäzine, süýt mäzlerine täsirini ýetirip bilýär. Bu ýagdaý gaýraüzülme görnüşinde ýa-da özbaşdak kesel ýaly, ýagny hapgyrtmanyň wirusy ilkibaşdan şu organlary zeperlendirip bilýär. Ýetginjeklerde we 30 ýaşa çenli erkeklerde orhit keseli (ýumurtgajyklarda sowuklamanyň döremegi) duş gelýär. Hapgyrtma wirusynyň ýumurtgajyklara täsir etmegi kesellänleriň 25%-de duş gelýär. Orhit keseli ýumurtgajyklaryň kadaly işlemegine zeper ýetirýändigi zerarly erkek önelgesizligine getirip bilýär. Orhitiň alamatlary adatça tüýkülik mäzleriniň zeperlenmesinden 1-2 hepde soň ýüze çykýar. Ýumurtgajyklaryň sowuklamasyna adatça şu ýagdaýlar mahsusdyr: gasykda güýçli agyrylar bolýar, bu agyrylar ýörelende has-da güýjeýär. Ýumurtgajyklar ulalýar, dykyzlanýar, el degrilende ýiti agyry peýda bolýar. Yumurtga haltajygy gyzarýar, käwagt gögümtil reňkde bolýar. Ýumurtgajyklaryň çişi 5-7 günden soň kem-kemden gaýdyşýar.
Hapgyrtmany anyklamak kyn däl. Munuň üçin maşgalada, çagalar bagynda kesellänleriň bardygyny bilmek hem ýeterlikdir.
Hapgyrtma öý şertlerinde bejerilýär. Agyr görnüşlerinde syrkaw hassahana ýerleşdirilýär.
Keseliň ýitileşen döwründe çaga 5-7 gün düşekde bolmaly. Bu aýratyn-da 10-12 ýaşdaky oglanjyklar üçin örän wajypdyr.
Aşgazanasty mäziniň zeperlenmegine güman edilende, çaga berhiz tutmalydyr. Ýagly we uglewodly agyr iýmit çäklendirilmelidir. 10-12 günden soň çaga üçin adaty naharlary iýdirmek bolýar.
Hapgyrtmada ýüze çykýan agyrylary aýyrmak ýa-da peseltmek üçin, analgin, no-şpa ýaly spazmolitikleri bermek bolýar. Iýmitiň oňat özleşdirilmegi üçin festal, pankreatin içirmek maslahat berilýär.
Orhite ýolugan çagany keselhana ýerleşdirmek maslahat berilýär. Oňa gormonal bejerginiň gerek bolmagy ahmal.
Hapgyrtma meningitine güman edilen ýagdaýynda syrkawy tizden-tiz keselhana ýerleşdirmelidir.


text:
Türkmenabat şäheriniň medeniýet öýünde «Ýaňlan, Diýarym!» telebäsleşiginiň welaýat tapgyry geçirildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň altyn asyry» bäsleşiginiň çäklerinde geçirilýän çärä bäsleşigiň deslapky tapgyrynda ýeňiji bolan ýaş aýdymçylaryň 10-sy gatnaşdy.
Emin agzalary Türkmenabat şäheriniň medeniýet merkeziniň aýdymçysy Baýram Ýazmämmedowy we Döwletli etrabynyň Amyderýa şäherçe medeniýet öýüniň akkompaniatory Babajan Hanmuradowy ýeňijiler diýip yglan etdiler. Olar bäsleşigiň Aşgabat şäherinde geçiriljek jemleýji tapgyryna gatnaşmaga hukuk gazandylar.
«Ýaňlan, Diýarym!» telebäsleşigi ýylda geçirilip, onda zehinli aýdymçylar ýüze çykarylýar. Bäsleşigiň ýeňijileriniň arasynda Türkmenistanyň halk artisti, Türkmenistanyň at gazanan artisti diýen atlara mynasyp bolanlary hem bar.
Ýaş zehinleriň gözleginde
Türkmenabat şäheriniň medeniýet öýünde «Ýaňlan, Diýarym!» telebäsleşiginiň welaýat tapgyry geçirildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň altyn asyry» bäsleşiginiň çäklerinde geçirilýän çärä bäsleşigiň deslapky tapgyrynda ýeňiji bolan ýaş aýdymçylaryň 10-sy gatnaşdy.


text:
SQO polıtseıleri «Jolda qabyldaý» aktsııasynda 150-den astam suraqqa jaýap berdi
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda polıtseıler eki kúndik «Jolda qabyldaý» aktsııasyn ótkizip, onlaın keńes uıymdastyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, polıtsııa qyzmetkerleri Instagram men Facebook-tegi vedomstvonyń resmı akkaýnttarynan segiz ret tikeleı efırge shyǵyp, «Jolda qabyldaý» ekikúndik aktsııa aıasynda onlaın keńes uıymdastyryldy. Oblystyq polıtsııa qyzmetkerlerinen bólek, tikeleı efırlerge qalalyq jáne aýdandyq bólimderdiń polıtseıleri de shyqty.
«Jol qozǵalysy qaýipsizdigin uıymdastyrý men qamtamasyz etý, qarýdy tirkeý, kóshi-qon máseleleri – efır barysynda túrli sıpattaǵy ondaǵan suraqtar kelip tústi. Ár suraqqa jaýap berilip, keı máseleler anyqtaý jáne aldaǵy ýaqytta sheshý úshin nazarǵa alyndy», - deıdi SQO PD Ákimshilik polıtsııa basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy Erlan Mádıev.
Ákimshilik polıtseıler tikeleı efırde onlaın baılanystan bólek, «keri baılanys» arqyly WhatsApp pen arnaıy qurylǵan Call-ortalyqta suraqtardy qabyldady. Jalpy, «Jolda qabyldaý» ótken eki kúnde óńdeýge 150-den asa suraq kelip tústi.
«Ashyqtyq pen aıqyndylyq, ishki ister organdarynyń quzyretine kiretin máselelerge jedel den qoıý – qazirgi zamanǵy polıtsııa jumysyna qoıylatyn negizgi talaptar. Sonymen qatar, áleýmettik jeli qoldanýshylarymen konstrýktıvti dıalog qurý «saqadaı saı turýǵa» jáne qylmystar men quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý boıynsha ýaqtyly shara qabyldaýǵa septigin tıgizedi. 2021 jyl bizdiń júıe úshin «Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne «halyqqa jaqyn polıtsııa» qaǵıdatyn qamtamasyz etý jyly» bolyp bekitilgen», - dep atap ótti SQO PD bastyǵy Marat Tólebaev.


text:
Çarşenbe güni Fransiýanyň demirgazygyndaky Lilli şäheriniň eteginde ýerleşýän Willer-o-Terter obasynda iki öý dökülenden soň är-aýal Kotreler saklandy.
Kotreniň öýüni satyn alan täze hojaýyn bagda polietilene dolanan iki sany çaga jesediniň galyndysyny tapansoň, polisiýa arz etdi.
Öz çagalarynyň jellady bolan aýalyň adamysy azatlyga goýberildi.
Aýaly äriniň bu işden düýbünden habarsyzdygyny aýdansoň, prokuratura şeýle karara geldi.
Fransiýanyň prokurory Erik Waýan düýn bolan metbugat-konferensiýada şeýle diýdi: “Kotre başaga çaga edinmek islemändigini, lukmanlardan göwreli bolmazlygyň ýollary barada konsultasiýa almak islemändigini aýtdy”.


text:
Prezident Obama Kongessiň öňünde beren hasabatynda ýurtda täze iş orunlaryny döretmek we ABŞ-nyň dünýädäki bäsdeşlige ukybyny güýçlendirmek planlaryny öňe sürdi we şol planlaryny geljek ugrundaky bäsdeşlikde “üstün çykmagyň ýoly” diýip atlandyrdy.
Emma, syýasy synçylaryň çaklamalaryna görä, prezident Obama öňdäki iki ýylyň dowamynda amerikanlar üçin millionlarça täze iş orunlaryny döredip bilmese, oňa 2012-nji ýylyň prezidentlik saýlawlarynda öz wezipesini ýitirmek howpy abanýar.
Barak Obama ABŞ-nyň ykdysadyýetiniň çöküşden ahyrsoňy saplanyp başlanlygyny aýtdy we häzirki pursatda hökümetiň goldaýan biomedisina, informasion tehnologiýalar we arassa energiýa ugrundaky barlaglaryny we maýa goýumlaryny goldamagyň ähmiýetini nygtady.
Obama ABŞ has kop iş orunlaryny döretmek meselesine uly üns berýärkä, Hytaýyň we Hindistanyň mekdeplerinde berilýän bilim meselesinde matematika we ylma esasy ünsüň berilýänligini belledi we Hytaýyň ylmy barlaglaryna ägirt uly maýa ýatyrýanlygyna ünsi çekdi.
Prezident Obama ABŞ-da işsizlik derejesi 10% bilen çäklense-de, işlemek isleýän amerikanlaryň uly kynçylyk bilen iş tapýanlygyny öňe sürdi. Şeýle hem ol hökümetiň ylmy barlaglara sarp edýän çykdajylaryny çürt kesik artdyrmaga we 2010-njy ýyla çenli matematika hem ylymlar boýunça mugallymlaryň sanyny ýene 100 müň adama çenli köpeltmäge çagyrdy.
“Sputnik” pursaty
Obama 1950-nji ýyllarda Sowet Soýuzy bilen kosmos bäsleşigini nazara alyp, häzir ABŞ “Sputnik” pursaty bilen ýüzbe-ýüz dur diýdi: “Ýarym asyr ozal sowetler kosmosa Sputnik atly hemrany ýollap, bizden öňe saýlandylar, bizde şol wagt olary Aýa çykyp ýeňjegimiz barada hiç bir pikir ýokdy”.
Prezident Barak Obama şol wagt ylmyň beýle derejä ýetmändigini, NASA-nyň bolsa entek döredilmändigini ýatlady.
“Emma ylmy barlaglara we bilime gowy maýa goýlandan soň biz diňe sowetlerden ozup geçmedik, biz täze senagatlary we millionlap täze iş ýerlerini döreden täzeçilik tolkunynyň jylawyny ýazdyrdyk. Bu biziň neslimiziň Sputnik pursaty” diýip, amerikan prezidenti Kongresse ýüzlenmesinde aýtdy.
Obama ýurduň möhüm infrasktruktura obýektlerini, şol sanda demir ýol we howa meýdanlaryny kämilleşdirmegiň zerurlygyny nygtap, bu meseläni ýurduň global derejedäki bäsdeşlige ukybyny güýçlendirmek meselesi bilen baglylykda agzady.
ABŞ-nyň Respublikan partiýasy tarapyndan dolandyrylýan Wekiller öýüniň maliýe konserwatorlary ýurduň şu ýylky maliýe çykdajylarynyň 100 milliard dollarlyk azaldylmagyny talap edýärler. Obama geljekki bäş ýylyň dowamynda howpsuzlykdan başga içerki çykdajylaryň azaldylmagynyň zerurdygyny aýtdy.
Barak Obama esasan Birleşen Ştatlaryň ykdysadyýetiniň ýagdaýyna bagyşlan çykyşynda ýurduň daşary syýasatyna, şol sanda ýurduň milli gaznasyna agram salýan iki uruş bilen bagly meselä hem degip geçdi.
Obama, hususan-da, şu ýylyň tomsunda ABŞ-nyň Owganystandaky goşunlarynyň ýurtdan çekiljegini we Owganystanyň öz-özüni dolandyrmagy üçin ABŞ-nyň şu ýylyň dowamynda halkara hyzmatdaşlygyny güýçlendirmekçidigini aýtdy.


text:
Olar bu ylalaşygyň Eýranyň öz ýadro programmasynyň üstünde işlemek hukuklaryny ykrar edýändigini aýtdylar.
Eýranyň ýokary ruhy lideri aýatolla Ali Hameneýi ýekşenbe güni Ženewada gelnen ylalaşygyň progresi çuňlaşdyrmak üçin baza, esas bolup durýandygyny aýtdy.
Prezident Hassan Rohani konstruktiw gepleşikler we gepleşik geçirýän toparlaryň ýadawsyz tagallasy täze gözýetimleri açar diýdi.
Bu sözler dünýä döwletleri bilen Eýranyň arasynda bu ýurduň ýadro programmasy barada başlangyç ylalaşyga gelnenden soň aýdyldy.
5+1 topary, Britaniýa, Hytaý, Orsýet, ABŞ, Fransiýa we Germaniýa Eýranyň ýadro programmasynyň käbir aspektleriniň duruzylmagynyň ýerine halkara sanksiýalarynyň bir bölegini ýatyrmagy teklip edýärdiler.
Ýekşenbede bäşinji gününe giren gepleşikler Eýranyň uran baýlaşdyrmak hukugynyň ykrar edilmegini sorap aýak depmegi netijesinde petige diredi.


text:
Täze kanun çykdymy? Kanunda bikanun migrantlar barada näme diýilýär? Deport edilermi ýa olaryň günäsi geçilermi? Deport edilse, nähili jeza tölemeli edilerler? Bikanun migrantlaryň Türkiýäni terk edensoň yzyna gaýdyp gelmek mümkinçiligi barmy?
Şonuň ýaly soraglar bilen Azatlyk Radiosyna ýüz tutýan türkmenistanlylaryň hem sany soňky döwürler barha artýar. Bu ýagdaýlary göz öünde tutup, Azatlyk Radiosynyň Dünýä Türkmenleri gepleşiginiň nobatdaky sanynda ynha şu tema hakda gürrüň ederis.
Eger siziň hem soragyňyz bolsa, soragyňyzy aşakdaky forumda galdyryň ýa soragyňyzy bize hat@azatradio.org e-mail adresi arkaly ugradyň. Gelen soraglaryň ählisine degişli bilermenden jogap almaga synanyşarys.


text:
Ýuwaş okeanynyň kenarlarynda, Günorta Amerikan ýurdy Ekwadorda bolan 7,8 bally ýer yranmasynda ölenleriň sany 413-e ýetdi we başga-da müňlerçe adam ýaralandy. Bu barada Ekwadoryň hökümeti habar berýär.
Resmiler tebigy hadysada heläk bolanlaryň sanynyň artmagyndan alada edýändiklerini, sebäbi başga-da ençeme adamyň ýumrulan jaýlaryň aşagynda galan bolmagynyň ähtimaldygyny aýdýarlar.
Ekwadoryň prezidenti Rafael Korrea bu tebigy betbagtçylyk soňky 67 ýylyň dowamynda ýurduň başdan geçiren iň elhenç heläkçiligi diýdi. 18-nji aprelde ýer yranmasynyň bolan sebitini dikuçar bilen aýlanan Korrea, Portowýeho we Manta şäherleriniň tas ähli territoriýasynyň diýen ýaly “ýumrulandygyny” aýtdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň “Miras” teleradioýaýlymynyň wagtlaýyn bellenen başlygyny wezipesinden boşadyp, bu wezipä Guwanç Baýramdurdyýewi belledi.
Azatlyk bilen söhbetdeş bolýan türkmen tomaşaçylary we hukuk goraýjylar Türkmenistanda senzuranyň saklanyp galýandygyny, metbugata berk kontrollyk edilýändigini we onuň diňe propaganda guraly hökmünde ulanylaýndygyny aýdyp, nägile bolýarlar.
“Miras” teleradioýaýlymynyň öňki başlygy Bäşim Ataýew 7-nji maýda, “işde goýberen kemçilikleri üçin” wezipesinden boşadyldy. Ýöne, adatça bolşy ýaly, çäre görlen resminiň nähili kemçilik goýberendigi anyklaşdyrylmady.
Şol gün prezident Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygy Nurmämmet Garlyýewe berk käýinç we soňky duýduryş yglan etdi.
TDH-nyň anyklaşdyrylmadyk maglumatyna görä, ol “wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, teleradioýaýlymlaryň işine gözegçiligi gowşadypdyr”.
Türkmenistanyň prezidenti döwlet eýeçiligindäki medianyň işinden yzygiderli nägile bolýar we sebäbini açyk aýtmazdan, ýolbaşçy işgärleri tiz-tizden täzeläp durýar.
Ýerli hukuk goraýjylar prezidentiň media guramalarynyň ýolbaşçylaryny wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen meşgullanmagynyň milli kanunçylyga sygmaýandygyny, bu ýagdaýyň ýurtda kanun esasynda gadagan edilen döwlet senzurasynyň saklanyp galmagyna sebäp bolýandygyny öňe sürýärler.
Hukuk goraýjy Farid Tuhbatulliniň "Azatlyk" bilen söhbetdeşlikde aýtmagyna görä, "bu ýagdaýlar Türkmenistanyň resmi metbugatynyň ýurduň öz halkyny we halkara jemgyýetçiligini habardar etmäge däl-de, eýsem azaşdyrmaga gönükdirilendigini görkezýär".
Dünýäde metbugat azatlygyna gözegçilik edýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy 2019-njy ýylyň metbugat azatlygy indeksinde Türkmenistany 180 ýurduň arasynda iň yzdaky orunda, Demirgazyk Koreýadan hem soňky ýerde ýerleşdirdi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
9-njy oktýabrda Lebap welaýatynyň merkezi — Türkmenabat şäheriniň Halkara howa menziline barýan ýoluň ugrunda gurlan täze ýaşaýyş jaý toplumynyň açylyş dabarasy boldy. Bu ýerde 17 sany 4 gatly we 70 sany 2 gatly kottej görnüşli täze ýaşaýyş jaýlary ulanylmaga berildi.
Onuň açylyş dabarasyna Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy, welaýat hem-de şäher häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular we ýaşlar, gurluşykçylar gatnaşdylar. Ýaşaýyş toplumynyň umumy eýeleýän meýdany 23 gektara barabardyr. Täze binalar şäher häkimliginiň buýurmasy esasynda “Lebapgurluşyk” önümçilik birleşiginiň, Türkmenabat şäher häkimliginiň ýanyndaky “Şähergurluşyk we hyzmat” döwlet kärhanasynyň, Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrliginiň Türkmenabat şäherindäki “Demirbetonönümleri” hem-de “Demirbetonkonstruksiýa” edaralary tarapyndan bina edildi.
544 maşgala niýetlenen 17 sany täze ýaşaýyş jaýlarynyň hersinde 32 sany 3 we 4 otagly, ähli amatlyklary bolan öýler ýerleşdirildi. Kottej jaýlaryň hemmesi 5 otagly. Şeýlelikde, 3 otagly ýaşaýyş jaýlarynyň eýeleýän meýdany 105 inedördül metre, 4 otaglylarynyňky bolsa 123 inedördül metre barabardyr.
241,5 inedördül metr meýdany bolan kottej jaýlarynda türkmen halkynyň asylly dessurlaryna laýyklykda, baýramçylyk we maşgala dabaralaryny guramak, myhman kabul etmek, sadaka bermek hem-de beýleki dabaralary geçirmek üçin ähli zerur şertler göz öňünde tutuldy. Jaýlaryň gurluşygy halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş dessuryna we häzirki zamanyň talaplaryna laýyklykda ýerine ýetirildi. Kottejleriň gurluşygynda ýerli çig mal serişdelerinden taýýarlanylan ýokary hilli gurluşyk materiallary peýdalanyldy.
Gurluşykçylar we bezeg işlerini ýerine ýetirýänler täze binalaryň abadanlaşdyrylyşyna aýratyn ähmiýet berdiler. Ýagty otaglar, özboluşly bezeg aýratynlyklary, aşhanadaky mebeller bu ýere göçüp gelýänleriň göwnünden turýar. Jaýlarda goýlan mebeller ýerli hususy kärhanalar tarapyndan taýýarlanyldy.


text:
COVID-19: Álemde 1,5 mln naýqas kóz jumdy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Álemde koronavırýsty juqtyrǵandar sany 62 mılıonnan asyp, dertten kóz jumǵandar 1 mıllıon 500 myńǵa jýyqtaǵan. Bul – amerıkalyq Djons Hopkıns ýnıversıtetiniń sońǵy málimeti. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń habarlaýynsha, sońǵy bir táýlikte ǵalamda vırýs 750 myńǵa jýyq adamnan anyqtalǵan. Bul – indet taralǵaly bergi eń joǵarǵy táýliktik kórsetkish. Dertti juqtyrý dereginiń basym bóligi Soltústik pen Ońtústik Amerıka, Eýropa jáne Ońtústik shyǵys Azııada tirkelip otyr.
Reseıde bir apta ishinde koronavırýs juqtyrǵandar sany 179 987 adamǵa artty. Bul týraly jańa ınfektsııamen kúres jónindegi federaldy jedel shtab málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat TASS agenttigine silteme jasap. Bir aptadaǵy aýrýǵa shaldyqqandar sany qyrkúıektegi bir aılyq kórsetkishpen shamalas. Eske sala keteıik, qyrkúıek aıynda jalpy sany 180 967 adam vırýs juqtyrǵan edi. Anyqtalǵan jaǵdaılar sany ótken aptadaǵy kórsetkishten 10,1% artyq. Ótken aptada 163 504 patsıent aýrýǵa shaldyqqan bolatyn. Ólim jaǵdaılarynyń da sany artty. Sońǵy jeti kúnde 3 348 adam indetten kóz jumǵan. Al ótken aptada qaıtys bolǵan naýqastar sany 2 993 adamdy quraǵan edi. Bir aptada Reseıde koronavırýs dıagnozy qoıylǵan 166 014 patsıent aýrýhanadan shyǵaryldy. Ótken aptada onyń sany 155 458 adam bolǵan edi. Emdelip shyqqan reseılikterdiń úlesi 76,4% -dan 77,6% -ǵa deıin ósti.
AQSh-ta ótken táýlikte 205 myńnan astam adamnyń vırýs juqtyrǵany anyqtalypty. Bul – elde indet taralǵannan bergi eń joǵary táýliktik kórsetkish. Buǵan deıin qarashanyń 21-i kúni 195 myńnan asa adam vırýsqa shaldyqqan edi. Keı mamandar Rojdestvo merekesinen keıin naýqastar sany kúrt ósýi múmkin dep otyr. Bılik kelesi aptadan bastap aýrýhanalarǵa vırýsqa qarsy vaktsına jetkiziletinin habarlady. Bul týraly prezıdent Donald Tramp málimdedi. Ekpe eń aldymen dárigerler men qart adamdarǵa salynady.
Meksıkada koronavırýstan bir kúnde 645 adam qaıtys boldy. Qaraly habardy osy eldiń densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti jetkizdi. Latynamerıka elinde kovıdten kóz jumǵandar qatary 104 myńnan asqan. Sonymen birge osydan eki kún buryn 8 myń 107 turǵynnyń indetti juqtyrǵany anyqtaldy. Osynyń aldynda Meksıkanyń Syrtqy ister mınıstri jeltoqsan aıynyń ortasynda jappaı ekpe sharalary bastalatynyn málimdegen bolatyn. Onyń aıtýynsha, jergilikti bılik AQSh pen Eýropada ázirlenip jatqan vaktsınalardyń resmı kýálik alǵanyn kútip otyr.
Portýgalııa astanasynda indetpen kúres maqsatynda polıtseıler kólikterdi teksere bastady. Jańa shekteýler boıynsha túngi saǵat 11-den tańǵy 5-ke deıin bir jerden ekinshi mekenge sapar shegýge tyıym salynǵan. Aldaǵy dúısenbiden bastap barlyq mektepter jabylyp, kásiporyndardyń jumys ýaqyty qysqartylady. Shara ulttyq merekeler aldynda indettiń órshýin toqtatý úshin qolǵa alynǵan. Portýgalııada vırýs juqtyrǵandar sany 300 myńǵa taqady. Sońǵy táýlikte vırýs 5 myń adamnan anyqtalǵan.
Belgııada qatań karantın men komendanttyq saǵat qańtardyń 15-ine deıin uzartyldy. Tártipke saı barlyq kásiporyn men kompanııa qashyqtan jumys isteýin jalǵastyrady. Meıramhanalar men dámhanalar, mádenı jáne oıyn-saýyq oryndary da ashylmaıdy. Barlyq jeke mereke-keshterdi uıymdastyrýǵa tyıym kúshinde qaldy. Ár otbasy úıine tek bir qonaq qana shaqyra alady. Tártipti buzǵandarǵa 250 eýro kóleminde aıyppul salynady. Tek jeltoqsannyń 1-inen bastap azyq-túlik dúkenderinen basqa da dúkenderdi ashý týraly sheshim qabyldandy. Belgııada sońǵy 2 aptada 3,5 myńnan astam adam vırýs juqtyryp, naýqastardyń jalpy sany 16 myńnan asqan.
Frantsııada jeltoqsan aıynyń ortasyna qaraı eldegi epıdemıologııalyq ahýal tolyq baqylaýǵa alynady. Matematıkalyq esep júrgizgen el bıligi sanıtarlyq talaptar tolyq oryndalar bolsa, elde vırýs juqtyrýdyń táýliktik deńgeıi 5 myńǵa deıin tómendeıtinin aıtady. Qazir bul kórsetkish 17 myńnyń tóńireginde. Soǵan qaramastan, Frantsııada dúkender men saýda ortalyqtary qaıta ashyldy. Biraq olar birqatar talapty qatań saqtaýy tıis. ıAǵnı saýda ortalyqtarynda árbir satyp alýshy úshin 8 sharshy metr jer qarastyrylýy kerek. Sonymen qatar adamdar qozǵalysy tek bir baǵytta bolýy tıis. Budan bólek, jeltoqsannyń ortasynda eldegi lokdaýndy komendanttyq saǵatpen almastyrý kózdelgen. Jalpy frantsýz jurty qalypty ómirge qańtardyń 20-synan keıin oralady. Sebebi osy kúnnen bastap eldegi barlyq shekteý sharalary alynyp tastalady. Kafe-barlar da jumys isteı bastaıdy. Eldiń premer-mınıstri úsh aı boıy qyzmetin toqtatyp, shyǵynǵa belsheden batqan bul salaǵa barynsha qoldaý kórsetetinin jetkizdi.
Germanııada koronavırýsty juqtyrý derekteriniń sany bir mıllıonnan asyp ketken. Álemde bul mejeden asqan 12 memleket bar. Kóbi Eýropa jáne Latyn Amerıkasynyń elderi. Osyǵan deıin Germanııada epıdemıologııalyq ahýaldyń nasharlaýyna baılanysty qarashanyń basynda jarııalanǵan lokdaýn uzartylatyny belgili boldy. Bul eldiń bıligi Rojdestvo men Jańa jylda vırýstyń odan ári órship ketýine jol bermeýdiń jolyn qarastyryp otary.
Pákistanda barlyq oqý oryndary karantınge jabyldy. Saýda ortalyqtary men bazarlarda shekteý sharalary kúsheıtildi. Bilim berý mekemeleri aldaǵy jyldyń 10-qańtaryna deıin ashylmaıdy. Aıta keteıik, sońǵy málimet boıynsha Pákistanda koronavırýs ınvektsııasyn juqtyrǵandar sany 382 myń adamnan asqan. Medıtsına qyzmetkeri ıAsın Akbardyń aıtýynsha, qazan aıynda kúnine koronavırýs juqtyrǵan 14 naýqasqa túsetin. Al qazir olardyń sany 70-ke jetken. Bul indetti toqtatýdyń birden bir qarapaıym joly betperde kııý jáne qoldy únemi tazalap júrý.
Úndistanda halyqty koronavırýsqa qarsy egýge daıyndalyp jatyr. Alǵashqy lektiń ózi 30 mıllıon turǵyndy qamtıdy. Bul Úndistandaǵy Vaktsınatsııalaý týraly ulttyq komıteti taratqan málimet. Qaýipti vırýsqa qarsy ekpe aldymen dárigerlerge, polıtsııa qyzmetkerlerine, jasy elýden asqan turǵyndar men sozylmaly aýrýy bar adamdarǵa salady. Ekpe salý kelesi jyldyń naýryzynan mamyr aıyna deıin deıingi aralyqta iske asyrylmaq. Bılik dertke qarsy vaktsına barlyq synaqtardan ótip, qaýipsizdik talaptaryna saı bolýy qadaǵalanatynyn aıtady.
- Jandarbek Bekshın nege toıǵa barmaıtynyn túsindirdi
- Koronavırýsqa qarsy Pfizer vaktsınany saqtaý talaptary qandaı
- Almatyda koronavırýs juqtyrǵan 133 naýqas jansaqtaý bóliminde jatyr
- Almatyda 900 myńnan astam adam vaktsınanyń eki komponentin saldyrdy
- Úndistannyń soltústiginde nóser jaýynnan qaza tapqandar sany 52-ge jetti
- Feık: Vaktsına alǵan ata-analardan gıbrıd balalar týady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Tarazdaǵy áskerı qoımadaǵy jarylys: ıÝrıı Ilın tyń derekterdi jarııalady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Jambyl oblysy Baızaq aýdanyndaǵy áskerı bólimniń oq-dári qoımasynda bolǵan jarylystyń sebebi qazan aıynda belgili bolady. Bul týraly «Habar» telearnasynyń «Ulttyq múdde» baǵdarlamasyna suhbat bergen QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstri ıÝrıı Ilın aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Tarazda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty qazirgi ýaqytta tergeý organdary jumysyn jalǵastyryp jatyr. Ótken aptada ǵana Memleket basshysynyń tapsyrmasymen jumys saparyn jasap, qaza tapqandardyń otbasylaryna orden tapsyrdym. Búginde jeke quramnan qaza tapqandardyń jalpy sany - 10 adam. Sol jarylystyń saldarynan 49 mamanymyz zardap shekti, olardyń ishinde ekeýine óte kúrdeli em-dom qajet, al qalǵandary túrli deńgeıde jaraqat aldy. Qorǵanys mınıstrliginiń de qyzmetkerleri qatarynan qaza tapqandar bar. Qazirgi ýaqytta Qorǵanys mınıstrliginiń iz-túzsiz joǵalǵan qyzmetkerin qospaǵanda qaza tapqandar 17 adamǵa jetip otyr.
Al jarylystyń neden shyqqanyn tergeý anyqtaı jatar. Qalaı desek te, búginde qolymyzdaǵy aqparatqa sáıkes, tergeý organdary túrli nusqalarǵa qatysty jan-jaqty jumys istep jatyr. Bul ózdiginen janý, qasaqana órtep jiberý bolýy múmkin. Sondyqtan ýaqyt ta, kútý de qajet.
Týǵan-týystary da «qaýip-qater bolǵan kezde nege jiberdińizder?» dep surap jatyr. «Ofıtserler» degen fılmde aıtylǵandaı, Otandy qorǵaý degen mamandyq bar ekendigin eske salamyn. Bul bizdiń mamandyǵymyzǵa da qatysty. Qutqarýshylar tótenshe jaǵdaıdy kórgen kezde ózderiniń kásibı mindetterin sońyna deıin oryndaýy tıis», - dedi mınıstr.
Vedomstvo basshysynyń atap ótýinshe, Baızaq aýdanyndaǵy áskerı oq-dári qoımasynda jarylys bolǵan kezde oqıǵa ornyna jetken birinshi órt sóndirý bólimshesi nysan basshylyǵynan qandaı táýekeldiń bar ekendigin suraǵan. Qoımada tratıl bar ekendigi, ózge jarylǵysh zattyń joq ekendigi aıtylǵan. Sondyqtan da órt sóndirýshiler qyzyl jalynmen kúreske kirisken.
«Tratıl fızıkalyq qasıeti jaǵynan tutandyrǵyshsyz jarylmaıdy. Ol tek janyp qana ketýi tıis. Beınebaqylaý kameralardan da osyndaı jaıttyń oryn alǵanyn, atalǵan qoımadaǵy tratıldiń qatty janǵanyn baıqaýǵa bolady. Biraq, túptep kelgende jarylys oryn aldy. Menińshe, qazan aıynda jarylystyń qandaı da bir nátıjesi belgili bolady», - dedi ıÝrıı Ilın.
Esterińizge sala ketsek, 26 tamyzda saǵat shamamen 19:00-de Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanynda ornalasqan áskerı bólim qoımalarynyń birinen órt shyǵyp, joıqyn jarylys boldy. Birneshe adam qaza tapty.
Oqıǵaǵa baılanysty QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev 29 tamyzdy Jalpyulttyq aza tutý kúni dep jarııalady.
- Batys Qazaqstanda júk kóligi qaǵyp ketken jaıaý júrginshi kóz jumdy
- Rıdderde úıi órtenip ketken otbasylar jańa baspanaǵa kóshti
- Úndistannyń soltústiginde nóser jaýynnan qaza tapqandar sany 52-ge jetti
- Almatyda áıel kishkentaı balany kólik júretin jolǵa qaldyryp ketken
- Qaraǵandyda turǵyndarǵa gaz búrkip, eldi dúrliktirgen buzaqy qamaýǵa alyndy
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar izdestirilýde
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Salam jigim. Gowumy ýagdaýlaryň? Bilýänsiň, biz Watan öňündäki gulluk borjuny ýerine ýetirmek üçin merdana türkmen ýigitlerini harby gulluga çagyrmak diýen gyzgalaňly pursadyň bosagasynda. Orta mekdebi tamamlap, Watan öňündäki gulluk borjuny birkemsiz berjaý etmek her bir türkmen ýigidiniň arzuwy bolup durýar. Şol arzuwa ýetmäge seniňem sanlyja günüň galdy. Şu pursatda men hem ýaş žurnalist şeýle-de gyz dogan hökmünde seniň we bu pursada sabyrsyzlyk bilen garaşýan merdana ýigitlerimiziň içki duýgularyny, begenjini, Watan duzuny haklamagyň öňüsyrasyndaky tolgunmalaryny şu hatyň üsti bilen paýlaşmak isledim.
Esger… Merdana Watan goragçylary…
Bu sözleriň aňyrsynda gör nähili many-mazmun ýatyr. Diňe “Esger” sözüni alyp göreniňde-de serhetde gije-gündiz çirim etmän, Watan topragynyň her daban ýerini gözüniň göreji deýin gorap saklaýan batyr, mert, gaýduwsyz, berk bedenli türkmen ýigidi göz öňüňe gelýär. Jigim näme üçin men şu ýerde serhetçi ýigidi göz öňünde tutandyr öýdýäň? Sebäbi Watan serhetden başlanýar. Sözüm gury bolmaz ýaly şu ýerde goşgy bendini getirmegi makul bildim:
Serhet bu Watanyň başlangyjydyr,
Şol ýerden bat alýar bu gözel Diýar.
Borjuna düşünýän esger dillenýär:
“Serhedi goramak iň mukaddes kär”
Hakykatdanam Watan goralmaga, söýülmäge, ezizlenmäge ýüregmiziň söz bilen beýan edip bolmaýan duýgularyň ýerleşýän ýerinde saklanmaga mynasyp. Çünki bu toprak mertleri dünýä beren toprak. Şu topragyň şuwagtky we geljekki nesilleri bolan biz ata-babalarymyzyň gara başyny gurban edip goran her garyş ýerini iň ýokary mukaddeslik hökmünde görýäris. Şol mukaddesligiň goragçylary bolsa Watanymyzyň merdana harbylary bolup durýar. Kiçiligimden bäri arzuwlap ýören ak şäherimiz Aşgabatda şanly Garaşsyzlyk baýramynyň geçirilýän günlerinde guralýan dabaraly harby ýörişe talyp hökmünde gatnaşmak miýesser etdi. Şol dabaraly çärede meni iň tolgundyran ýeri hem Watan goragçylarynyň hormat münberinden geçýän pursatlary boldy. Pursada syn edip durmuşa şol esgerleriň arasynda men seni göz öňüme getirdim jigim. Onuň üstüne-de “Merdana Watan goragçylaryna şöhrat” diýen sözler meniň tolgunmamy has-da artdyrdy. Şol pursatlarda gözümden begençden ýaňa gözýaşyň damanyny hem duýman galypdyryn. Sebäbi jigisiniň ýa-da doganynyň Watan öňündäki gulluk borjuny birkemsiz ýerine ýetirip, abraý bilen ojagyna dolanmagy her gyz maşgalanyň arzuwy bolsa gerek.
Bolýa jigim men sözümi uzaldyp oturmaýyn. Sebäbi aýtmaga diýseň zat köp. Çünki Watan, Watanyň goragy iň ýokary mukaddeslik. Şol mukaddesligiň öňünde baky tagzym edip, gulluk borjuny sag-aman ýerine ýetirip, mähriban ojagymyza, ýüregmiziň örküne, ene-atamyzyň ýyly gujagyna dolanyp gelip, göwün söýen kärine eýe bolmak merdana türkmen ýigitlerimize nesip etsin.
Sona HALYKOWA-Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň halkara žurnalistikasy fakultetiniň talyby


text:
1. Ruhuň kadaly we sagdyn bolmagyna täsir edýän ilkinji zatlaryň biri howadyr. Howa näçe arassa bolup, hapa we ýaramaz yslar garyşmadygyça, saglygyň has berk goragçysy…View More Ynsan saglygyna täsir edýän alty sany esasy sebäp
Tag: hereket
Uzak we sagdyn ýaşamagyň syry
Hünärmenler uzak we sagdyn ýaşamagyň syryny mälim etdiler. Uzak ýaşamagyň syryny garrylyga çenli berk jan-saglygyny, aýdyň pikirini we gujurlulygyny saklan ýaşululardan bilmek peýdalydyr. Olara haýsy…View More Uzak we sagdyn ýaşamagyň syry


text:
Elimizde qylmystyq atqarý júıesin izgilendirý jáne túzeý mekemelerindegi jazasyn óteýshilerdi jumyspen qamtýǵa erekshe kóńil bólinip jatqany belgili. Bul rette Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha qylmystyq-atqarý júıesi departamentine qarasty OV 156/22 qaýipsizdigi barynsha tómen mekemesinde de tıisti sharalar qolǵa alynýda.
Osy mekemeniń sottalǵandardyń eńbegin uıymdastyrý bólimshesiniń qyzmetkeri Araı Kósherbaevnyń aıtýynsha, mundaǵy jazasyn óteýshilerdiń eńbekke jaramdy bóligi 100 paıyz jumyspen qamtylypty. «Qoǵamda sottylyǵy joq adamdar jumys izdep, jumyspen qamtý ortalyqtarynyń tabaldyryǵyn tozdyryp júrgen ýaqytta sottalǵan adamdy jumyspen qamtý mekeme qyzmetkerleriniń tabandy qyzmet atqarýynyń nátıjesi dep bilemiz. Mekemede О́skemen qalasyndaǵy jeke kásipkerler men jaýapkershiligi shekteýli seriktestermen kelisim shart jasasý arqyly sottalǵandar jumyspen qamtylǵan. Sottalǵandar tarapynan aryz-shaǵym joq, eńbek aqylaryn ýaqtyly, tolyq kólemde alyp otyr. Bas bostandyǵynan aıyrý jazasyna sottalǵan adamdardyń eńbegin kásiporyndarda paıdalaný – túzeý mekemesine de, qoǵamǵa da paıdaly. Iаǵnı sottalǵandar túzeý kolonııasynyń óndirisinde eńbek etkende qoǵam qaýipsizdigine qaýip týyndamaıdy. Keńes úkimeti ýaqytynda túzeý mekemelerine tapsyrys memleket tarapynan júrgizilgendikten, sottalǵandar túzeý mekemesiniń aýmaǵyna jatatyn kásiporyndarda eńbek etti. Qazirgi menshik nysandarynyń kóbeıýi jáne túzeý mekemelerine jumys tapsyrystarynyń memleket tarapynan júıeli túrde júrgizilmeýi sottalǵandardyń eńbegin uıymdastyrýdyń basqa da túrlerininiń paıda bolýyna ákeldi. Sottalǵandardy túzetýdiń bir formasy – eńbek. Bul zańdy buzǵan adamdardy tárbıeleýdiń bir ádisi, mundaı qadam olardy jaza óteý jerlerinde qylmystyq ortadan shekteýge jáne bosatylýdan keıin ómirge daıyndaýǵa múmkindik beredi. Bul úshin mekemede sottalǵandardyń eńbegin uıymdastyrý bólimshesi jumys isteıdi», - deıdi ol.
О́SKEMEN
Pavlodardaǵy jappaı tóbeles pyshaqtaýmen aıaqtaldy
Oqıǵa • Búgin, 19:09
Erbosynulyn aýyr synaq kútip tur
Kásipqoı boks • Búgin, 18:55
Elordada kitaphana jelisin keńeıtý joldary qaraldy
Aımaqtar • Búgin, 18:45
«Kúı anasynyń» 160 jyldyǵyna oraı 160 oqýshyǵa dombyra syılandy
Rýhanııat • Búgin, 18:38
Bes oblysta qolaısyz aýa raıy kútiledi
Qazaqstan • Búgin, 18:35
Bıyl shegirtkemen kúreske bıýdjetten 2,4 mlrd teńge bólindi
Ekologııa • Búgin, 18:27
Qytaı 3 jastan asqan balalarǵa vaksına salady
Álem • Búgin, 18:22
Memleket basshysy Majarstan Premer-Mınıstriniń orynbasaryn qabyldady
Prezıdent • Búgin, 18:15
«Qaırat» Chempıondar Lıgasynyń alańyna shyǵady
Sport • Búgin, 18:12
Aqtóbede jalǵan habarlama taratqan azamat túrmege qamalýy múmkin
Oqıǵa • Búgin, 18:06
«Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasy bekitildi
Qazaqstan • Búgin, 18:00
Elorda turǵyny sot oryndaýshysyn baltamen uryp óltirmek boldy
Oqıǵa • Búgin, 17:55
Organıkalyq ónimder týraly zań jobasyna bastamashyl boldy
Parlament • Búgin, 17:50
Almatyda polıseıler 8,5 keliden astam esirtki tárkiledi
Oqıǵa • Búgin, 17:45
Qazaqstanda paranyń orta mólsheri – 1,2 mln teńge
ANTIKOR • Búgin, 17:40
Qyzylordada kóshede qarý ustap júrgen turǵyn ustaldy
Oqıǵa • Búgin, 17:33
Maıdannan 10 uly aman oralǵan ana
Tarıh • Búgin, 17:25
Shymkentte karantın merzimi uzartyldy
Aımaqtar • Búgin, 17:20
Pavlodar oblysynda joǵalǵan aǵaıyndylardyń biriniń máıiti tabyldy
Oqıǵa • Búgin, 17:12
Memleket basshysy akademık Serik Qırabaevtyń otbasyna kóńil aıtty
Oqıǵa • Búgin, 17:06
«Qııańqy jáne kelispeıtinderdi ustaıtyn» robot-ıtter jalǵan bolyp shyqty
Tehnologııa • Búgin, 17:00
Shýmaherdi shań qaptyrǵan Hemıltondy jankúıerler nege jaqtyrmaıdy?
Sport • Búgin, 16:53
Nur-Sultanda anasyn balaǵattaǵan turǵyn 5 táýlikke qamaldy
Oqıǵa • Búgin, 16:45
Qazaqstanda MBA baǵdarlamasyn VR formatynda oqýǵa bolady
Bıznes • Búgin, 16:40
Para alǵan SQO Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy sottaldy
Aımaqtar • Búgin, 16:35
Mektep kitaphanalary 2,5 mln-daı kórkem ádebıetpen qamtamasyz etildi
Bilim • Búgin, 16:27
Qazaqstan Aýǵan áıelderine tranzıttik dáliz usyndy
Qazaqstan • Búgin, 16:20
Biz ashpyz! Kabýlda áıelder sherýge shyqty
Álem • Búgin, 16:15
Bıýdjetke iri bıznes sýbektilerinen 3 trln teńgeden astam qarjy tústi
Ekonomıka • Búgin, 16:05
Jambyl oblysynda jasyrynyp júrgen sheteldikter ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 15:57
Túrkııalyq frıdaıver álemdik rekordty jańartty
Álem • Búgin, 15:52
Qazaqstan Býdapesht – Almaty áýe reısin ashýdy usyndy
Qoǵam • Búgin, 15:49
Messendjerdi paıdalaný úshin tólqujat málimetterin habarlaý mindetti me?
Álem • Búgin, 15:47
Jemqorlyq týraly aqparat bergenderge syıaqy tólendi
Aımaqtar • Búgin, 15:35
Aqmola oblysynda mektep órtendi
Aımaqtar • Búgin, 15:29
Pavlodarda 1600-ge jýyq adam áskerı boryshyn óteýden qashyp júr
Aımaqtar • Búgin, 15:23
Qazaqstanda jańa salyqtar engiziledi
Qazaqstan • Búgin, 15:16
Almatyda trotýarmen júrgen júrgizýshi jazalandy
Aımaqtar • Búgin, 15:12
44 zańǵa ózgerister engizilýi múmkin
Parlament • Búgin, 14:58
Mınasıan bas bapker qyzmetinen ketti
Fýtbol • Búgin, 14:53
Oralda 10 jasar qyzdy kólik qaǵyp ketti
Aımaqtar • Búgin, 14:37
Italııa bıligi shekarasyn qaıta japty
Álem • Búgin, 14:26
Ekpe saldyrýda belsendilik baıqalady
Koronavırýs • Búgin, 14:10
Qaraǵandyda 107 keli balyq tárkilendi
Aımaqtar • Búgin, 13:41
Charlo shaıqasqa shaqyrýdan sharshamaıdy
Kásipqoı boks • Búgin, 13:27
Qyzyl kitapqa engen qaraquıryqty atqan brakoner ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 13:15
Zeınetaqy reformasy: Jıyrma jylda qandaı ózgerister boldy?
Ekonomıka • Búgin, 13:02
Almaty «qyzyl» aımaqtan qashan shyǵady?
Koronavırýs • Búgin, 12:58
17 mıllıonnan asa adam halyq sanaǵyna qatysty
Qoǵam • Búgin, 12:55
Elbasy akademık Serik Qırabaevtyń týystaryna kóńil aıtý jedelhatyn joldady
Elbasy • Búgin, 12:47
«Ashyq NQA»: Memlekettik tapsyrmalardyń qunyn aıqyndaý týraly joba talqylanýda
Qazaqstan • Búgin, 12:40
Atyraýda kolledjde oqıtyn qyzdar tóbelesti
Aımaqtar • Búgin, 12:33
Qazaqstandyq mergender halyqaralyq jarysta baq synaıdy
Sport • Búgin, 12:26
Qazaqstan men Túrkııanyń áskerı oqý oryndary deklarasııaǵa qol qoıdy
Qoǵam • Búgin, 12:22
QHL: «Barys» búgin Reseıde «Sıbırmen» kezdesedi
Hokkeı • Búgin, 12:15
Qazaqstanda jumyrtqa 20% - ǵa qymbattady
Qoǵam • Búgin, 12:13
Aqtaýda 15 mln teńgege salynǵan qyzǵaldaqtar qulap jatyr
Aımaqtar • Búgin, 12:08
Aıaq kıimdi sandyq tańbalaýǵa qalaı daıyndalý kerek?
Ekonomıka • Búgin, 12:05
Qazaqstan táliptermen saıası kelissóz júrgize me? SIM jaýaby
Úkimet • Búgin, 12:02
Sybaılas jemqorlyq týraly habarlaǵan alty adam syıaqy aldy
Aımaqtar • Búgin, 11:58
ÁCh: Bıbosynov pen Raıs sharshy alańǵa shyǵady
Boks • Búgin, 11:55
Shekaradaǵy baqylaýdy álsiretken joqpyz - Alekseı Soı
Koronavırýs • Búgin, 11:50
ShQO-da áýesqoı fýtbolshylar sany artyp keledi
Aımaqtar • Búgin, 11:45
Alekseı Soı sheteldik vaksınalardyń qunyn aıtty
Koronavırýs • Búgin, 11:40
Elordalyq ardager álem rekordyn jańartty
Sport • Búgin, 11:35
Elorda jastaryna jalǵa beriletin baspana baǵdarlamasy bastalady
Elorda • Búgin, 11:25
QR Prezıdentiniń stıpendııasyn qandaı JOO-lar alady?
Bilim • Búgin, 11:15
Asqar Mamın jumyspen qamtýdyń jańa tetikterin ázirleýdi jedeldetýdi tapsyrdy
Úkimet • Búgin, 11:05
Qasym-Jomart Toqaev Asqar Mamındi Shotlandııaǵa jiberedi
Prezıdent • Búgin, 10:55
Qazaqstandaǵy eń úzdik IT-startaptarǵa 10 myń dollar beriledi
Tehnologııa • Búgin, 10:45
Uqsas jańalyqtar


text:
Şu wagta çenli Türkmenistanda sosial-ykdysady meselelere gös-göni gatnaşygy bolan maglumatlar iň bir gizlin döwlet syry hökmünde saklanyp, daşary çykarylmaýar. Şol maglumatlar ýurtda dowam edýän işsizlik barada. Duşuşyga gatnaşyjylar şu problemanyň üstünden bardymy ýa ýok? Belli sebäplere görä, Türkmenistanyň köpçülikleýin habar serişdeleri bu barada dymmaga mejbur.
Aslyýetinde weli işsizlik problemasy, spesialistleriň berýän maglumatyna görä, ýurtda betbagtçylyk derejesinde bolup, ol edil dünýäniň iň yzagalak ýurtlaryndaky ýaly. Belki-de şonuň üçin bu mesele boýunça maglumatlar iň gizlin döwlet syrlarynyň birine öwrülendir? Jemgyýetden ýaşyryn saklanýan beýle syrlar türkmen häkimiýetlerinde başga-da köp.
Ýurtdaky ýüzlerçe müň işsizi hasaba almak bilen, eger türkmen ýolbaşçylary hakyky sosial-ykdysady kartany açsalar, onda propaganda Türkmenistanda amala aşyrylýan “ägirt uly işler” baradaky suwjuk aýdymlaryny aýtmakdan, ýapa ýanaşmaýan boş öwgüden püre-pür pöwhe sözlerini ýazmakdan mahrum bolar oturyberer.
Prezidentiň BMG-niň wekili bilen duşuşyklarynda indi gör-bak näçinji sapar bir tema tekrarlanýar: ýolbaşçylarynyň üstünlikli ýöredýän syýasaty netijesinde Türkmenistan ýakynda dünýäniň köp ýurtlarynyň depesinden inen maliýe-ykdysady krizisden öwrüm edip geçmegi başardy. Ýöne weli işsizlik baradaky hakyky maglumatlaryň berkden-berk, aşa gizlin saklanýandygyna garamazdan, Türkmenistanyň ençeme ýyllar bäri, belki onýyllyklar bäri ýok edip bolmaýan öz krizisi bar.
Işsizligiň derejesi
Eger iň bir bärki sanlardan çen tutulsa, ýakynda Orsýetiň “Trud” gazeti Türkmenistanda işe ukyply ilatyň 25%-niň işden mahrumdygyny ýazdy. Bu diýildigi ýurduň her dördünji graždanynyň işsizdigini aňlatmaýarmy? Diýmek, işe ýerleşip bilmän kösenýän adamlaryň sany ýarym million bolýar.
Ýöne mundan başgarak, spesialistleriň has elhenç statistik maglumatlaram bar. Resmi maglumatlaryň ýokdugy üçin adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” topary ýurtdaky bäş sany uly şäheriň biri bolan Daşoguzyň mysalynda öz derňewini geçirdi. Netijede işsizleriň sany 50%-e ýetdi.
BMG bilen bagly aýdylanda, onuň «International Labour Organization» edarasy 2007-nji ýylda soňky gezek Türkmenistandaky ýagdaýa baha bermäge synanyşdy. Şonda ýurtdaky işsizlik dünýäniň ähli rekordlaryny tozana gardy, işsizligiň derejesi 60%-e ýetdi. Soňky üç ýylda bu köpçülikleýin sosial betbagtçylygy bölekleýinem bolsa azaltmak üçin türkmen häkimiýetleriniň bir zatlar eden-etmäni doly syrlygyna galýar.
Real ýagdaýy ýaşyrmagyň özi işsizlik meselesini çözmekde häkimiýetleriň bitiren işiniň, gazanan ýeňşiniň ýokdugyna gytaklaýyn tassyklama bolup biler.
Sosial-ykdysady problemalary görer gözden gizlemek aslyýetinde häzirki propagandanyň baş şygary bolan “Döwlet halk üçindir” diýilýäni püçege çykarýar. Ýüzlerçe müň işsiz kösenip ýören türkmenistanly şol şygara nähili düşünmeli? Olaryň häzirki düşen ýagdaýynda bu şygar bihaýalyk ýa-da döwletiň adyndan diriligine gabra sokmak ýaly bir zat bolup görünýär.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ýurdumyzda döwrebap bank hyzmatlaryny ornaşdyrmak arkaly bank amallarynyň hilini kämilleşdirmek, halka edilýän hyzmatlarynyň göwrümini has-da giňeltmek we raýatlaryň tygşytlan pul serişdelerini ykdysady dolanşyga girizmek maksady bilen, ýyllyk 6,5% göterim möçberi bilen “Goýum bank karty” atly bank hyzmaty hödürleýär. Siz Goýum bank kartynyň üsti bilen şu aşakdaky amatlylyklardan peýdalanyp bilersiňiz:
- Goýum bank kartyna çäklendirilmedik möçberde nagt pul serişdelerini doldurmaga we islendik wagtda yzyna almaga;
- Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda nagt däl hasaplaşyklary geçirmäge;
- Altyn-asyr kartly töleg ulgamynda ýola goýlan hyzmatlary, şol sanda ipoteka karzlarynyň esasy bergilerini we göterimlerini, öýjükli aragatnaşyk, internet,
- IP-telewideniýe, şäher telefon ulgamynyň hyzmatlaryny tölemäge;
“Goýum bank kartyny” açmak üçin Türkmenistanyň „Türkmenbaşy“ döwlet täjirçilik bankynyň Merkezi edarasyna we ähli şahamçalaryna ýüz tutup bilersiniz.
Habarlaşmak üçin telefonlar:
(+993 12) 44-71-17, 44-71-72.


text:
SQO-da 3 myńnan asa maskúnem polıtsııanyń esebinde tur
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda «Ýchaske» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy aıasynda polıtseıler aı basynan 35 myńnan astam páterdi aralap shyqty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Soltústik Qazaqstan oblysy polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, «Ýchaske» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy qyrkúıektiń biri bastalyp, jeltoqsanǵa deıin jalǵaspaq. Ýchaskelik polıtsııa ınspektorlary osy aralyqta úı-úıdi aralap, turǵyndarmen kezdesedi, óz nómirleri jazylǵan vızıtkalaryn tabys etedi.
«Ýaqtyly polıtsııaǵa júginý, ásirese turmystyq zorlyq-zombylyqpen kúresýde asa mańyzdy. Jyl basynan oblysta otbasylyq janjalqoılarǵa qatysty 1872 qorǵaý uıǵarymy shyǵaryldy. Sot 468 quqyq buzýshyǵa qatysty tártibine erekshe talap belgiledi. Turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandary qorqytyp-úrkitýge ushyrap nemese janjalqoıdyń túzelemin degen ýádesine senip qalyp, polıtseılerdiń kómegine júginýge asyqpaıdy. Tekseris barysynda ýchaskelik ınspektorlar zorlyq-zombylyq qurbandaryn, olardyń quqyqtaryn qorǵaý úshin zańmen kózdelgen sharalar týraly habarlandyrady», - deıdi SQO PD jergilikti polıtsııa qyzmeti basqarmasynyń bastyǵy Aıdyn Baımatov.
SQO-da 3018 adam maskúnem retinde polıtseılerdiń esebinde tur. Іshimdikke táýeldi adamdardy qoǵamǵa qaıta qosýdyń birden bir joly – maskúnemdikten emdeý. Sonyń bir mysaly, buryn jataqhanadaǵy kórshilerine tynyshtyq bermegen 58 jastaǵy qala turǵyny. Er adam jaman ádetin jeńip, jumysqa ornalasqan. Qazir shaǵymdar tyıyldy, er adam qalypty ómirge oraldy. Alaıda bári birdeı erikti túrde medıtsınalyq kómekke júginýge kelise bermeıdi. Jyl basynan SQO-da májbirlep emdeýge 153 adam jiberildi. Muny isteý úshin maskúnemniń týystary ýchaskelik ınspektormen baılanysýy kerek.
Budan bólek, tekseris kezinde polıtseıler adamdarǵa ınternet alaıaqtyqtyń aldyn alý boıynsha jadnamalar taratady. Sońǵy kezderi bul keń taraǵan qylmys túrleriniń biri. «Ýchaske» operatsııasy aıasynda osy kúnge deıin polıtseıler 35 myń páterdi aralap shaqty.


text: 21 Manaşa+ 12 ýaşynda patyşa bolup, Iýerusalimde 55 ýyl höküm sürdi+. Ejesiniň ady Hepzybady.2 Manaşa Ýehowanyň ýurtdan kowup çykaran halklarynyň nejis işlerine baş goşup, Ýehowanyň öňünde erbet işleri etdi+.3 Ol kakasy Hizkiýanyň ýumran seždegählerini*+ dikeltdi. Ysraýyl patyşasy Ahap ýaly, Bagal üçin gurbanlyk ojaklaryny* gurup+, keramatly pürs*+ dikdi. Asman jisimlerine* tagzym etdi, sežde etdi+.4 Ýehowa: «Iýerusalim meniň adymy göterer»+ diýipdi. Manaşa bolsa Ýehowanyň öýünde ýalan taňrylar üçin gurbanlyk ojaklaryny gurdy+.5 Ýehowanyň öýüniň iki howlusynda-da+ asman jisimleri üçin gurbanlyk ojaklaryny gurdy+.6 Ol hatda ogluny hem otda ýakyp gurban berdi, jadygöýlik edip, täleýe garady, jadygöýleri hem bilgiçleri* belledi+. Manaşa Ýehowanyň öňünde köp erbet işleri edip, Hudaýyň göwnüne degdi.7 Manaşa keramatly pürsüň*+ oýma butuny ýasap, Hudaýyň öýünde goýdy. Ýehowa Dawut bilen ogly Süleýmana: «Şu öý, ysraýyl taýpalarynyň arasyndan saýlan şäherim Iýerusalim hemişe meniň adymy göterer+.8 Ysraýyllar tabşyryklarymy birkemsiz ýerine ýetirseler, gulum Musa arkaly beren kanunyma doly eýerseler+, olary ata-babalaryna beren ýurdumdan hiç wagt kowmaryn»+ diýipdi.9 Emma halk gulak asmady, Manaşa hem olary ýoldan çykardy. Olar Ýehowanyň ýurtdan ýok eden halklaryndan+ hem beter erbet işleri etdiler.10 Ýehowa bolsa pygamberlerini gaýta-gaýta ýollap+:11 «Ýahuda patyşasy Manaşa ýigrenji işlere baş goşup, birwagt ýaşan+ amorlardan+ hem geçirdi. Nejis butlary* bilen Ýahuda halkyna günä etdirdi.12 Şol sebäpli Ysraýyl Hudaýy Ýehowa şeýle diýýär: „Iýerusalime we Ýahuda şeýle bir betbagtçylyk indererin+ welin, eşidenleriň ini tikenekläp gider*+.13 Iýerusalimi Samariýada+ ulanan ölçeg ýüpüm+ bilen, Ahabyň öýünde ulanan ölçeg daşym* bilen ölçärin+. Tabagyň içini-daşyny süpürip, düňderip goýuşlary ýaly, Iýerusalimi syryp süpürerin+.14 Galanja mirasymy+ terk edip, duşmanlaryň eline bererin. Olary ýesir alarlar, zatlaryny talarlar+.15 Sebäbi olar ata-babalaryny Müsürden çykaran günümden bäri ýigrenýän işlerimi edip, göwnüme degýärler“»+ diýdi.16 Manaşa Ýehowanyň öňünde erbet işleri edip, Ýahuda halkyna günä etdirenini az görýän ýaly, Iýerusalimiň o çetinden bu çetine çenli gan çaýkap, birgiden bigünä adamy öldürdi+.17 Manaşanyň durmuşynda bolan başga-da wakalar, ähli eden işleri we günäleri hakda Ýahuda patyşalarynyň taryhy kitabynda ýazylandyr.18 Soňra Manaşa aradan çykyp, köşgündäki Uzza bagynda jaýlandy+, ýerine ogly Amon patyşa boldy.19 Amon+ 22 ýaşynda patyşa bolup, Iýerusalimde iki ýyl höküm sürdi+. Ejesi Meşulemet ýotbaly Harusyň gyzydy.20 Amon kakasy Manaşa ýaly, Ýehowanyň öňünde erbet işleri edýärdi+.21 Ol kakasynyň ýaman ýolundan ýöräp, nejis butlaryna çokunýardy, sežde edýärdi+.22 Ol ata-babalarynyň Hudaýy Ýehowadan ýüz öwürdi, Ýehowanyň ýolundan ýöremedi+.23 Ahyrsoňy hyzmatkärleri dil düwşüp, köşkde Amony öldürdiler.24 Emma adamlar Amon patyşa garşy dil düwşenleri öldürip, ýerine ogly Ýoşyýany patyşa bellediler+.25 Amonyň durmuşynda bolan başga-da wakalar we eden işleri hakda Ýahuda patyşalarynyň taryhy kitabynda ýazylandyr.26 Amony Uzza bagynda, öz mazarynda jaýladylar+, ýerine ogly Ýoşyýa+ patyşa boldy.


text:
Dokma toplumyny döwrebaplaşdyrmak dowam edýär
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň S.Nyýazow adyndaky dokma toplumynda " Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyna" laýyklykda önümçiligiň giň gerimli döwrebaplaşdyrylmagy ugrunda alnyp barylýan işler has-da kämilleşdirilýär. Dokma toplumynyň ýyllyk önümçilik kuwwaty 4169 müň inedördül metr mata, 2,5 müň jübüt jorap we 1440 müň metre çenli örtük poliester öndürmäge niýetlenendir.
Dokma toplumynda e-poçta ibermek we almak internet arkaly amala aşyrylýar. Bu ýerde zähmet çekýän işçileriň sanawy, olaryň işe gelen wagty ýörite ornaşdyrylan enjama elektron ýüzüni tanamak arkaly hasaba alynýar. Dokma toplumynda guramaçylyk we önümçilik işlerini sanlaşdyrmak üçin degişli işleri alyp barmak dowam etdirilýär.


text:
“TelecomDaily” analitikleri bulut wideo gözegçiligini we wideo derňew bazaryny sosial taýdan barlap, öz hasabatyny düzdüler. Bu barada “Meduza” habarlar gullugy ýazýar. Habarlara berilýän habarlara görä, Hytaý, ABŞ, Russiýa gözegçilik kameralarynyň sany boýunça dünýäde öňdeligi eýeleýär.
Sanaw boýunça Hytaýda dünýädäki iň köp kamera bar – 200 million, ondan soň ABŞ 50 million. ABŞ adam başyna düşýän kameralaryň sany orta sany boýunça Hytaýdan yza galýar (ABŞ-da müňe 153, Hytaýda 144). Russiýada her 1000 adama 93 kamera gözegçilik edýär.
Russiýada jemi 13,5 million kamera oturdyldy. Olaryň ýarysyndan gowragy (58,7%) söwda howpsuzlygyny üpjün etmek üçin täjirçilik guramalary tarapyndan oturdylan kameralardyr. Kameralaryň 32,8% -i döwlet edaralarynda we şäher köçelerinde býudjetiň hasabyna oturdyldy. Beýleki 8,5 göterimi şahsy howpsuzlyk üçin fiziki şahslar tarapyndan guruldy.
“TelecomDaily” ähli kameralaryň 5 göteriminden köpüsiniň bulut wideo gözegçiligine birikdirilendigini (wideo akymlarynyň bulut ammarynda ýazga alynýan ýeri) hasaplaýar. Bilşiňiz ýaly, häzirki wagtda bulut wideo gözegçilik bazary ösüş döwrüni başdan geçirýär. Gözleglere görä, 2020-nji ýyla çenli 28% (48 million dollar) ösüş gazanyldy. Bu intellektual informasion bazaryň 2024-nji ýylda 86 million dollara çenli ösmegine garaşylýar.
Gözegçilik kameralarynyň sany boýunça taýýarlanan sanawda Germaniýa (5,2 million), Ýaponiýa (5 million), Angliýa (5 million), Wýetnam (2,6 million), Fransiýa (1,7 million), Günorta Koreýa (1 million), Awstraliýa (1 million).ýaly dünýäniň ösen döwletleri hem bar.


text:
Şanly senä sowgatly barýarlar
Suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça Lebap önümçilik müdirliginiň ruhubelent işgärleri ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk gününi we hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 25 ýyllyk baýramyny saldamly zähmet sowgatlary bilen garşylamagy baş wezipeleri hasaplaýarlar. Önümçilik bölümlerinde şeýle belent maksada Biziň söhbetdeşimiz – müdirligiň önümçilik dispetçer gullugynyň başlygynyň orunbasary Şatlyk Öwlýakulyýewiň aýtmagyna görä, bu gullukda müdirlige degişli desgalar toplumlarynda gazanylýan önümçilik netijeleri hakyndaky maglumatlar kabul edilip alynýar we umumylaşdyrylýar. Olary seljermek arkaly t


text:
Germaniýa koronawirusa garşy çäklendiriji çäreleri 28-nji marta çenli üç hepde uzaldýar. Şol bir wagtyň özünde, epidemiologiki ýagdaýyň iň amatly ýerlerinde dükanlar we başga-da birnäçe döwlet edaralary açylar. Bu karar kansler Angela Merkeliň welaýat häkimleri bilen duşuşygynyň netijesinde kabul edildi.
Germaniýada ilkinji zerurlyk harytlaryny satýanlardan başga ähli dükanlar 16-njy dekabrda ýapylypdy. Hökümet olaryň açylmagy üçin ýörite şert goýdy — her 100 müň ilata hepdede 35-den köp bolmadyk ýokuşma ýagdaýy hasaba alynmaly.
Angela Merkel: “Indi 2020-nji ýylda bolmadyk iki kömekçiniň kömegi bilen ýagdaýy has gowy ýeňip geçýäris. Bu kömekçiler — sanjymlaryň dürli görnüşleri we synaglaryň toplumy. Federal hökümet tarapyndan hepdede bir barlag 8-nji martdan başlap her bir raýata mugt berler. Munuň üçin ýerli barlag merkezleri dörediler “.


text:
A derejeli gaýnadylan şöhlat önümi D-60
Ýokary derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-80).
A derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (500 gr).
B derejeli ýarym kakadylan şöhlat önümi (D-50).
B derejeli ýarym kakadylan şöhlat önümi (D-45).
B derejeli ýarym kakadylan şöhlat önümi (D-21).
Ýokary derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-75).
Ýokary derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-60).
Ýokary derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-60).
Birinji derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-75)
A derejeli büzme görnüşli şöhlat önümi (D-20)
Ýokary derejeli gaýnadylan şöhlat önümi (D-75)
Birinji derejeli ýarym kakadylan şöhlat önümi (D-55).
A derejeli sygyr etinden gowurdak (D-50)


text:
Bu maglumat ýurduň bilim ministriniň Statistika baradaky döwlet komitetine salgylanyp, hökümet maslahatynda getiren sanlary esasynda ýaýradylýar.
Birinji klaslara kabul edilýän 6 ýaşly okuwçylaryň sany 108557, 7 ýaşly okuwçylaryň sany bolsa 84687 diýlip, ministriň hasabatynda aýdylýar.
Şeýle-de ýurduň orta mekdeplerinde jemi 967492 okuwçynyň okajagy habar berilýär.
Prezident G.Berdimuhamedow anna güni geçiren hökümet maslahatynda bilim ulgamyny ösdürmegiň esasy çäreleri hökmünde 10 sany möhüm wezipäni öňe sürdi.
Şol möhüm wezipeleriň arasynda mugallym kadrlarynyň hünär derejesini ýokarlandyrmak hem bar.


text:
Bu mollanyň Duşenbede boljak sudy häzirden adamlaryň üns merkezinde.
Asadulla Ibragimow önelgesizligi bejerýän molla hökmünde halk arasynda giňden tanalýar. Ýöne täjigistanly mollanynyň näsagy bejermekde, wideoda görkezilen usuly saýlap almagy onuň suda çekilmegine getirdi. Ol “jynsy gabahatçylyk” we “kezzapçylyk” maddalary boýunça jogapkärçilige çekilýär. Ýagdaýyň, hakykatdanam, şeýledigine wideoýazga ýakyndan syn edilende, has aýdyň düşünse bolýar.
Şu hepdede bolan sud prosesiniň dowamynda Ibragimow özüne bildirilýän 7 ýyl türme tussaglygyna getirip biljek aýyplamalarda günäkärdigini bölekleýin boýun aldy. Täjik mollasynyň sözüne görä, oňa ýöňkelýän günäleriň belli bir bölegi şol kömek etmekçi bolan aýalynyň öz günäsimiş.
Wideo
Ibragimow önelgesizlikden ejir çekýän bir aýaly “bejerip” duran mahalynda düşürilen wideoýazgynyň YouTube sosial ulgamynda peýda bolmagyndan soň, ýagny sentýabr aýynda tussag edilipdi.
Täjigistanyň Içeri işleri ministrliginiň işgärleri wideoýazgydaky erkek adamynyň şahsyýetini anyklap, ony (Ibragimowy) tussag etdiler.
Dowamlylygy 5 minut bolan wideoda görkezilişi ýaly, Ibragimow zenan maşgala bilen geçiren “bejeriş çäresine” başlamazdan ozal, Gurhandan aýat okaýar. Wideo ýazgydaky erkek adam aýaly gujaklap sypalaýar we ogşaýar, bu hereketiň dowamynda bolsa onuň köýnegini ýokary çyzgap, garnyny we göwüslerini açyp, aýalyň arkasynda durup oňa sükenýär.
Gürrüňi edilýän wideoýazgy gysga wagtda YouTube-däki täjik ulanyjylarynyň arasynda meşhurlyga eýe bolýar we şunlukda täjigistanly molla “Jadygöý molla” (Mulloi Jodugar) lakamyna eýe bolýar.
Täjigistanyň Içeri işleri ministrligi wideoda görkezilýän aýalyň Duşenbe şäheriniň Rudaki etrabynyň ýaşaýjysy, 26 ýaşly “R.Z.-dygyny” anyklady. Ministrligiň resmi websahypasynda ýaýradan beýanatyna görä, Ibragimow ”R.Z.-nyň” gowşaklygyndan peýdalanyp, onuň bilen öz öýünde jynsy gatnaşyk etmekçi bolupdyr.
"Aýalyň özi mejbur etdi"
Paýtagtyň Luçob etrabynyň ýaşaýjysydygy aýdylýan Ibragimow 21-nji oktýabrda, ýagny duşenbe güni başlanan sud diňlenişiginde wakany başgaça gürrüň berýär. Suda başlyklyk edýän kazy Ismoil Dawlatowyň aýtmagyna görä, molla öz günäsini bölekleýin kabul etse-de, özüni bu etmişe wideoýazgydaky aýalyň mejbur edendigini öňe sürýär.
Paýtagtyň Sino etrabynyň häkimiýetleri 23-nji oktýabrda, çarşenbe güni, tamamlanjak ýapyk sud diňlenişigine, gabahatçylykda güman edilýän mollanyň garşysyna görkezme bermekleri üçin, “R.Z.-ny” we beýleki üç sany şaýady çagyrdylar.
Gürrüňi edilýän sud prosesine halk köpçüligi aýratyn gyzyklanma bildirýär. Habarçylara “R.Z.” we beýleki şaýatlaryň suratlaryny almak gadagan edildi. Resmileriň aýtmaklaryna görä, şeýle çäreler “R.Z.-nyň” ýörite haýyşy boýunça edilip, munuň maksady – gelniň abraýyna şikes ýetmeginiň öňüni almak.
Mollanyň aýaly we onuň maşgala agzalary bu meselede onuň tarapyny tutýarlar. Maşgala agzalary bir agyzdan “R.Z.-ny” günäkärläp, onuň özüni alyp barşynyň meçew berijilik häsiýetdedigini aýdýarlar we öjükdiriji hereketiň mollany ýoldan çykarmak üçin edilendigini nygtaýarlar.
Öz adyny bermekden saklanan maşgala agzasy: “Bu düýbünden onuň [aýalyň] öz ýalňyşy” diýip, kazyýet binasynyň daşynda garaşyp duran habarçylara gürrüň berdi. “Siz göreňzokmy, ol mollany nähili hyjuw bilen gujaklaýar?” diýip, ol tekrarlaýar.
Wideoýazgyny kimiň düşürip, YouTube wideo portalynda ýerleşdirendigi belli däl.
Agzalýan wideo beýleki bir mollanyň öz öýünde düşüren jynsy gantaşyk mazmunly wideosy YouTube-de ýaýrandan birnäçe hepdeden soň peýda boldy.
Luçob etrabynyň häkimiýetleri Ibragimowyň gelip çykyşy boýunça dini maşgaladandygyny we onuň agasynyň uly metjitleriň biriniň ymamydygyny tassykladylar.


text:
Terjimeçi zenanyň öýüniň ýanynda birnäçe adam awto-ulagda garawulçylyk çekýär.
Zatoka tarapyndan urlup tenine zeper ýeten adam bolsa, Daşhowuzyň bazarynda gezip ýör diýip, habar berildi.
Düýbi Moskwada ýerleşýän ynsan hukuklaryny goraýjy Memorial guramasynyň beren maglumatlaryna görä, Andreý Zatokanyň dostlarynyň hem kärdeş-ekologlarynyň bir topary 27-nji oktýabrda Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň ýanynda Zatokanyň goldawyna piket geçirmegi planlaşdyrýarlar.
Olar piketiň geçirilmegine rurgat bermegi sorap şäher häkimligine ýüzlenipdirler. Bu baradaky jogap 26-nji oktýabrda beriler diýlip, maglumatda aýdylýar.
20-nji oktýabrda Andreý Zatoka Daşhowuzyň söwda bazarynda näbelli bir adamyň tenine agyr bolmadyk şikes ýetirenlikde aýyplanylyp tussag edilipdi.
Zatokanyň dogan-garyndaşlary onuň özüne bildirilen bu aýyplamany ret edýändigini, Memorial guramasyna habar beripdirler.


text:
Owganystanyň Ýokary sudy «Associated Press» habar gullugynyň suratçysy Anja Niýedringhausy öldürmekde we AP-niň habarçysy Kathy Gannony ýaralamakda günäli tapylan polisiýa ofiserine 20 ýyl türme tussaglygyny berdi.
Owgan polisiýa bölüminiň ozalky komandiri Nakibulla garşy çykarylan höküm 28-nji martda Owganystanyň baş prokuroryna iberilen dokumentlerden belli boldy.
Soňky türme möhleti 2014-nji ýylda bolan sud mahalyndaky ölüm höküminiň ýatyrylandygyny görkezýär. Owganystanda iň uzak türme möhleti 20 ýyl bolup durýar.
Diňe Nakibulla adyny ulanýan ofiser 2014-nji ýylyň 4-nji aprelinde Niýedringhausy we Gannony, duýduryş bermezden, oka tutdy.
Olar Host şäheriniň golaýynda prezident saýlawlarynyň birinji tapgyry barada material taýýarlaýardy. Niýedringhaus şobada öldi, alty ok degen Gannon häzir dogduk Kanadasynda ýaralaryny bejerdýär.


text:
Görnükli fransuz pelsepeçisi Şarl Monteskýeniň (Charles-Louis Montesquieu) "Kanunlaryň ruhyýeti hakda" atly eserinden bir bölek.
"Kanunlaryň ruhyýeti hakda"
Oligarhiki döwlet gurluşynda höküm sürýän ýyrtyjy tiranlyk demokratik gurluşda haýsydyr bir raýatyň geleňsizligi zerarly döräp biljek ýagdaýdan has howpludyr.
"Ullakan we gysby jaýly şäherlerde" atly eseriň awtory şeýle ýazýar: "Adamlar köplenç özünden has gaba eginbaş geýnip, köpçüligiň özlerine daşky sypatyna görä hormat goýmagyndan keýp alýarlar".
Emma kanunyň we adalatyň geýmine giren tiranlyk edil raýatlaryň geleňsizligi ýaly howpludyr.
Syýasy azatlyk - jemgyýetde her bir adamda howpsuz ýagdaýda döreýän düşünjelerden ýygnanýan pikirleriň ummanydyr.
Şeýle azatlyga eýe bolmak üçin, döwlet häkimiýeti bir adam başga bir adamdan çekinmez, gorkmaz ýaly edilip döredilmelidir. Bolmasa ýurtda azatlyk galmaz.
Kanun çykarýan organ, dolandyryş we adalat güýçleri ýeke-täk bir adamyň ýa-da ýolbaşçylar toparynyň eline geçen bolsa, onda ol ýerde hem azatlyk bolup bilmez.
Çünki şol bir hökümdaryň ýa-da ýolbaşçylar toparynyň agyr hem hupbatly kanunlary kabul edip, olary zalymlyk bilen durmuşa geçirip biljekdigi barada jemgyýetde howsala dörär.
Hökmürowan üç güýjüň bir elde jemlenmegi ahyrzaman diýmekdir, ýagny hemme zadyň ahyryny getirýändir.
Azat ýurtda her adamyň öz erkin dolandyryjysy bolmaly. Kanun çykaryjy güýç hut halkyň öz elinde hem ygtyýarynda bolmalydyr.
Uly ýurtlarda munuň şeýle bolmagy mümkin däl. Kiçi döwletlerde hem, şeýle ýagdaýyň gaty köp ynjalyksyzlyklara sebäp bolup biljegi üçin, halkyň özbaşyna edip bilmejek işlerini onuň azat-erkin saýlawlarda saýlaýan wekilleri alyp barýarlar.
Wekilleriň iň esasy aýratynlygy - olaryň jemgyýeti gyzyklandyrýan meseleler boýunça gepleşikler geçirmäge ukyba eýe bolmagydyr. Halk wekilleri saýlananda her bir adam erkin ses bermek ygtyýaryna eýe bolmaly.
Diňe azatlyk hem erkinlik bolan ýurtda kanun çykaryjy güýjüň kanunlaryň nähili berjaý edilýändigini barlamaga haky hem ygtyýary bolýar.
Ýöne derňewiň maksady näme bolsa bolsun, kanun çykaryjy organ bir adamy özüçe ýazgaryp biljek güýje eýe bolmaly däldir. Kanun çykaryjy hem goraýjy organlar, adamlara toslama günä ýöňkän ýa-da olary ýöne ýere basan wagty şol pursat azatlyk hem ýok bolýar. Döwletiň monarhiýa däl-de, respublika bolmalydygynyň düşnükli bolşy ýaly, her bir ýurtda azatlyk bolmagy hem hökmanydyr.