text:
Türkmenistanyň paýtagtynda bazarlaryň bazary sowuldy, ýagny alyjy ýok diýip, Aşgabatdaky bazarlaryň birinde söwda edýän täjir Azatlygyň habarçysyna aýtdy.
Azatlyk radiosy bilen söhbetdeş bolan aşgabatlylar bu ýyl çalşanda, Täze ýylyň öňünden hem bazarlaryň örän çolalyk bolandygyny habar berdiler.
Mysal üçin, Oguzhan köçesiniň günortasynda ýerleşýän “On bäş ýyl Abadançylyk” atly lomaý söwdabazarynda 2014-nji, 2015-nji ýyllaryň aýagynda, Täze ýyl söwdasyny etjek adamlaryň, ýa-da Gurbanlyk baýramynyň öňünden söwda etjekleriň köplüginden ýaňa, bazaryň içine girmek üçin hem uzyn nobata durmaly bolardy diýip, aşgabatlylar ýatlaýar.
“Elbetde, bu ýyl hem adamlar Täze ýyl saçagyny bezemek üçin bazarlara geldiler we gurplarynyň çatdygyndan söwda etdiler, emma Täze ýyl sowuldy, bazarlaryň-da bazary sowuldy” diýip, adynyň aýdylmazlyk şerti bilen gürleşen satyjy aýtdy.
Her bazar aýda bir gezek sanitar güni, arassaçylyk güni diýlip ýapylýar, şol günlerde adamlar bazara barmaýar, sebäbi olarişlemeýär, emma indi, 2018-nji ýylyň birinji gününden bäri, bazarlar hemişelik sanitar gününe geçene çalym edýär diýip, Azatlygyň ýene bir çeşmesi özünde galan bazar täsirlerini paýlaşdy.
Azatlygyň ýerli habarçylary paýtagtyň bazarlaryna aýlanyp, iki-ýeke alyjylaryň alýan harytlary bilen gyzyklandylar.
Alyjylaryň birnäçesi özleriniň çörek zawodlarynda bişirilýän çörekleri iýip bilmeýändiklerini we tamdyr çöreklerini almak üçin bazara gelendiklerini gürrüň berdi. Beýleki alyjylaryň birnäçesi bazara çagalaryna mekdep esbaplaryny, galam-depder almaga gelen bolsa, ýene birnäçesi bazarlardaky dermanhanalardan derman almaga gelipdir.
Türkmenistanyň prezidenti baýramçylyklaryň öňünden ýurduň bazarlarynda haryt bolçulygynyň döredilmegini, şonuň bilen bir wagtda ol harytlaryň arzan bolmagyny talap edip durýar. Belki-de şu talap bilen bagly, soňky döwürde Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň agzasy bolup durýan firmalaryň käbiri bazarlarda adam gatnawy üçin goýlan ýerlerde wagtlaýyn seki gurup, bazar nyrhyndan has arzan bahalanýan harytlary satýarlar.
Azatlygyň habarçysy bu sekilerde satylýan harytlar bilen hem gyzyklandy. Olarda alma, sogan, kartoşka, kelem ýaly önümler satylýar. “Kelemiň1 kilogramy 1 manat, soganyň 1 kilogramy 2,50-3 manat aralygynda, alma – 6 manat, apelsin – 5,50-7 manat aralygynda” diýip, habarçymyz aýtdy.
Bu önümler bazardaky adaty tekjelerde Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň firmalarynyň goýýan bahasyndan azyndan iki esse gymmat satylýar, pomidoryň 1 kilogramy 12 manada barýar, sogan- 5-6 manat aralygynda, kelemiň kilogramy arzan bolanda 5 manatdan satylýar. Emma şol arzan önümleriň hem alyjysy köplük däl diýip, Azatlygyň habarçysy aýtdy.
Ýene bir bellemeli zat, Täze ýylyň öňüsyrasynda Aşgabadyň bazarlarynda daşary ýurtlardan getirilen towuk butlary satyldy, ol butlaryň 1 kilogramy 8 manatdan, emma towuk butlary her ele diňe 1 kilodan berilýärdi.Bu towuk butlary häzirem satylýar we indi ozalky 1 kilogram çäklendirmesi hem ýok. Azatlygyň habarçysy Aşgabadyň “Mir bazaryndaky” wagtlaýyn sekilerde satylýan towuk butlarynyň geçirişini görmek üçin bir sagatlap şol ýerde boldy.
“Towuk butlaryny satyn almaga bir sagadyň dowamynda bary-ýogy iki alyjy geldi, satyjy olara ‘öňki ýaly 1 kilogram çäklendirmesi ýok, bir adama 3 kilograma çenli towuk buduny berýäs’ diýdi, emma alyjylaryň biri 1 towuk buduny çekdirip alyp gitdi, beýlekisi bolsa 2 towuk buduny çekdirdi” diýip, Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy gürrüň berdi.
Aşgabadyň bazarlarynda göze ilýän ýene bir üýtgeşiklik bolsa, diňe alyjylaryň däl, satyjylaryň hem azalmagy bilen bagly. “Aýdaly, üç sekide bir satyjy dur, sebäbi olar alyjysyz bazarda gyşyň aňzagyna daňlyp oturmakdan peýda ýokdugyna düşünip,sekilerindäki hatyrlaryny goňşularyna tabşyryp, iş orunlaryna gezekleşip çykmaga başladylar” diýip, bazarlaryň ýagdaýyny öwrenen çeşmelerimiz habar berdi.
Gepiň gerdişine aýdylsa, bazarlarda satyjylara kärendesine berilýän söwda sekileriniň her kwadrat metrine ozal her günde 2 manat tölenen bolsa, häzir bu nyrh bäş manada çykaryldy. “Haryt goýmak üçin azyndan 2 kwadrat metr ýer almaly bolýar, günde 10 manat gazanç edip bilmeýän günlerimiz bolsa köp” diýip, bazarlaryň biriniň satyjysy Azatlyk radiosyna aýtdy.


c: text/html

text:
Şu gün V Aziadanyň çäklerinde sportuň on bir görnüşi boýunça ýaryşlar geçirildi - olardan sambo, kikboksing, erkin göreş, agyr atletika, bilýard, sport tanslary boýunça türgenlerimiz 23 medala, şol sanda 6 altyn medala mynasyp boldular.
Häzirki pursada çenli Türkmenistanyň ýygyndy topary jemi 229 medala – 85 altyn, 65 kümüş we 79 bürünç medala eýe bolup, umumy hasapda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda uly tapawut bilen ynamly öňdeligi eýeleýär.
HHR-iň ýygyndy topary jemi 78 medal, şol sanda 34 altyn, 24 kümüş we 20 bürünç sylaglar bilen ikinji orunda barýar. Eýranly türgenler jemi 102 medal toplasalar-da, olaryň diňe 26-synyň altyndygy (hasap altyn medallar boýunça ýöredilýär) sebäpli üçünji orny eýeleýärler, galan sylaglaryň 18-si kümüş we 58-si bürünç medallardyr.
Sambo boýunça türkmen türgenlerine şowlulyk ýaran boldy, olar dürli derejeli medallara mynasyp boldular. Ildeşlerimiz Zafar Madaminow (100 kg-dan ýokary), Kerimderdi Döwletow (62 kg), Jawlanbek Madaminow (82 kg), zenanlaryň arasynda Gülbadam Babamyradowa (52 kg) altyn medallary eýelediler. Zyba Orunowanyň (64 kg) hasabynda - kümüş medal. Kasym Populow (74 kg), Elgun Soltanow (82 kg), Hurma Abdyýewa (52 kg) bürünç medallara mynasyp boldular.
Kikboksingde hem belli ýygyndy toparymyz şeýle üstünlikleri gazandy. Muhammet Altybaýew (63,5 kg) “lou-kik” ugry boýunça, 69 kilograma çenli agram derejede “laýt kik” ugry boýunça Merdan Mämmedow kümüş medala eýe bolan topar boýunça ýoldaşy Sanjarbek Sapaýewden üstün çykyp, ýygyndy toparymyza altyn medal getirdi. Pygy Sylabow (57 kg) “full-kontakt” ugry boýunça, zenanlaryň arasynda Gülzada Joragulyýewa (60 kg) “laýt kik” ugry boýunça hormat münberiniň ikinji basgançagyna çykdylar.
Said Fakirow (74 kg) “laýt kik” ugry, Şöhrat Ýagmyrow (79 kg) “lou-kik” ugry, Satlyk Allakow (79 kg) “poýnt-faýting” ugry we zenanlaryň arasynda Saýýara Bahramowa (52 kg) “lou-kik” ugry boýunça bürünç medallary eýelediler.
Erkin göreş boýunça Saparmyrat Myradow (61 kg), Batyr Orazgylyjow (70 kg) kümüş medala, Mekan Orazow (61 kg) bürünç medala mynasyp boldy.
Türkmen agyr atletikaçysy Hojamuhammet Toýçyýew (105 kg-dan ýokary) birden we itekläp götermegiň jemleri boýunça 431 kilogram netije bilen Özbegistandan türgen Rüstem Jangabaýewden 11 kilogram yza galyp, kümüş medala eýe boldy.
Bilýardda “rus piramidasy” ugrunyň utgaşdyrylan görnüşinde Ybabekir Bekdurdyýew ýarym finalda Gyrgyzystanly Yzatbek Ratbekowdan 5:2 hasabynda asgyn gelip, bürünç medal bilen oňmaly boldy.
Şu gün “Aşgabat 2017” oýunlarynyň baýrakly orunlary ugrunda tansçylar bäsleşiklere girişdiler. Salsa boýunça biziň ildeşlerimiz Aleksandr Sisekin we Waleriýa Nepomnýaşaýa üçünji orny eýelediler, degişlilikde Wýetnamdan we Gonkongdan gelen tans jübütleri birinji we ikinji orunlara mynasyp boldular. “Wena walsy” usulynda türkmen tans jübüdi Meýlis Atamyradow we Lidiýa Gogolewa finala çykdylar, emma hormat münberiniň birinji basgançagyna ýetip bilmediler, birinji orny ýaponiýaly tansçylar eýelediler.
Şu gün rapid görnüşindäki küşt boýunça toparlaýyn ýaryşlar başlady. Biziň erkekler toparymyz 7 utuk bilen öňde barýar. Bu görnüş boýunça bäsleşikler ertir dowam etdiriler, aýlaw ýaryşlardan soňra ýarym final we final duşuşyklary geçiriler.
Bouling boýunça erkekleriň we zenanlaryň toparlarynyň arasynda ýaryşlar geçirildi. Biziň türgenlerimiziň bu görnüş boýunça gazanan netijeleri olara 26-njy sentýabrda geçiriljek ýarym finala çykmaga mümkinçilik bermedi.
Suwda ýüzmek boýunça ýaryşlar brass, utgaşdyrylan görnüş, erkin görnüş boýunça geçirilen bäsleşikler bilen tamamlandy, 4х100 metr utgaşdyrylan erkekler we zenanlar estafetalary geçirildi.
Zenanlaryň arasynda futzal boýunça ýaryş tamamlandy. Birinji ýer ugrunda Tailandyň topary Ýaponiýanyň toparyny utdy. Bu duşuşygyň 14-nji minutynda tailandly futzalçy zenanlar hasaby açdy. Oýnuň tamamlanmagyna bäş minut galanda Ýaponiýanyň topary hasaby deňledi, emma soňra ýene-de bäsdeşlerine öňe geçmäge mümkinçilik berdi. Meýdança bäşinji oýunçynyň çykarylmagy ýapon türgenlerine üstünlik getirmän, tersine tailandlylaryň üçünji pökgini geçirmegine sebäp boldy. 3:1 hasabyndaky ýeňiş we altyn medallar tailandly türgenleriň paýyna düşdi. Bürünç medal ugrundaky bäsleşikde Eýranyň topary Hytaýyň toparyndan 5:1 hasabynda üstün çykdy.
Şu gün uly tennis boýunça V Aziadanyň ilkinji çempionlary belli boldy. Garyşyk, jübüt bäsleşikleriň finalynda Tailanddan Nuttanon Kadçapanan we Niça Lertipitaksinçaý çekeleşikli üç tordan ybarat bäsleşikde Hindistandan gelen türgenler Jagadessan Wişnuwardhandan we Prarthana Thombareden üstün çykyp, ýeňiji boldular. Erkekleriň arasynda ýekelikdäki bäsleşikde ikinji finalçy kesgitlenildi – hindistanly Widjaý Natarajan öz ildeşi Sumit Nagar bilen finalda duşuşar. Jübütleýin ýaryşlarda finalçylar hem äşgär edildi. Erkekleriň arasynda gazak we hindi tennisçileri, zenan jübütleriniň arasynda hindi we tailand türgenleri altyn medal ugrunda güýç synanyşarlar. Final ýaryşlary 26-njy we 27-nji sentýabrda geçiriler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
messibet
Bu gün FINAL! FRANSIÝA-HORWATIÝA
Bu gün futbol boýunça dünýä çempionatynyň final güni. Moskwanyň Lužniki stadionynda, Aşgabat wagty bilen sagat 20:00-da soňky 64-nji oýnuň ilkinji jürlewigi çalynar.
Siziň pikiriňizçe Fransiýa ýeňermi ýa Horwatiýa?
KRIŞTIANO RONALDO ÝUWENTUSA GEÇDI
Indi El-Klassiko oýunlarynda Messi-Ronaldo garşydaşlygyny mundan beýläk görüp bilmeris. Çünki Real Madridiň SuperÝyldyzy Ronaldo bu gün ygtybarly habar beriş gulluklarynyň habaryna görä, öz islegi bilen Italiýaň Ýuwentus klubyna geçdi.
Sagbol Ronaldo! Bize 9 ýylyň içinde gyzykly futbol duşuşyklaryny görmegi nesip etdiň!
Belgiýa-Fransiýa 1/2 final
Bu gün dünýä çempionatynda ýarym final oýny oýnalýar. Belgiýa bilen Fransiýa. Oýun 23:00-da başlaýar, Aşgabat wagty bilen. Hasap näçe bolar? Finala kim çykar? Teswirlere ýazsaňyz gowy bolardy.
Ýarym finalistler belli boldy.
Ýarym finalistler belli boldy. Özüm Belgiýa-Horwatiýaň finalda oýnamagyny islärdim welin edil şunuň tersem bolup biler. Iki sany dünýä kubogyny almadyk we iki sany kubogy öň galdyryp gören ýygyndylar ýarym finalda.
Jögi NEÝMAR
Bu çempionatda öz jögüligi bilen uly goh turuzan futbolçylaň biri hem şu wagtky futbol ýyldyzy braziliýaly Neýmar. Şweýsariýa bilen oýnalan oýunda (ýa-da Serbiýa) togarlanyp-togarlanyp tas meýdançadan çykyp gidýädi. Meksika bilen oýnalan oýundada şeýle bir çabalandy welin bu möwsümem şikes alyp futboly taşlap gider öýtdüm (ýazgyny gaýtalanda onuň ý...
Ýarym finala kim çykarka?
Urugwaý-Fransiýa
Russiýa-Horwatiýa
Braziliýa-Belgiýa
Angliýa-Şwesiýa
Dünýä çempionatyna galan ýygyndylara şular. Indiki tura haýsy ýygyndylar çykarka? Teswirlerde ýazyp bilersiňiz!
Zlatansyz Şwesiýa...
Hmm, näme diýeli! Russiýada geçýän futbol boýunça dünýä çempionatynda garaşmaýan ýygyndylarymyzyň gatnaşyp bilmedikleri we 1/16 finaldan yzyna gaýdanlary diýjekmi, Germaniýaň toparçadan dolanmagy, VAR sistemasynyň ilkinji gezek dünýä çempionatynda ulanylmagyna çenli dürli wakalar bilen öz içine aldy diýsek ýalňyşdygmyz bolmaz.
Şweýsariýany...
Bu näboluş?
Germaniýa, Argentina, Ispaniýa, Portugaliýa çempionatdan öýüne dolandy. Gollandiýa, Italiýa şeýle-de bu çempionata çykyp bilmändi. Indi näme bolarka? Belgiýadan kän zada garaşýan men-ä! Hany göreliň, nämeler bolarka indi!?
Argentinadan nämä garaşýaňyz?
Nigeriýaň Islandiýany ýeňmegi bilen umytlanan argentinler indi özlerine uly kömek eden "dostuna" garşy birigün "duşmany" ýaly garşylaşjak.
Uly hasap bilen Nigeriýany ýeňip bilse, Islandiýa kiçi hasap bilen Horwaty ýeňäýsede Argentina indiki tura çykyp biljek. Ýöne bu bolgusyz oýny bilen Nigeriýa garşy nähili oýun görkezerkä bular? Bu gezek...
Argentina näme bolýaka?
Argentina we Messi öz janköýerlerini "begendirmegini" dowam edýär.
Düýn oýun gidip otyrka alyp baryjy şeýle bir degişme aýtdy:
"- Higuain, Dibala, Di Mariýa ýaly oýunçylary kim saklap bilerkä?
- Oň işi aňsa-da, köýnekleriniň arkasyna ARGENTINA diýip ýazaýmaly!?"
Gaty dogry degişme!
Günäli Messi bolaýýa!?
Öten agşam Dünýa Çempionatynyň öň ýanyndaky taýýarlyk oýunlarynda, Madridde, Ispaniýanyň futbol ýygyndysy Argentinanyň futbol ýygyndysyny kabul etdi. Messi, Aguera, Di Mariýa ýaly ýyldyzlary şikesli bolup oýnap bilmedi. Şonda-da ýygyndyň ady ARGENTINA.
Ispaniýaň ýygyndysy bolsa bulary derbi-dagyn etdi, 6-1.
Günä Messide däl...
222 million ýerde ýatyr
Marseliňmi, Monakoňmy trenneri "400 millionlyk klubyň ýarysy yerde ýatyr" diýipdir.
Neýmaryň şikes alyp ýatan wagtky ýagdaýyny suratlandyrypdyr.
Ýokarda surat goýdum, surat görkezýämikä diýip barladygym boldy. Boş surat goýdugym bolmasyn diýdim.
Barselona bäş oýunçysyny satmakçy
Barselona tomusda Atletiko Madridiň hüjümçisi Grizmany öz hataryna goşmak üçin 5 oýunçysyny satmakçy bolýar diýip Marka okyjylaryna ýetirdi.
Olar Arda Turan, Aleýş Widal, Denis Suarez, Andre Gomeş, Pako Alkaser.
Bu möwsüm 26 ýaşly Grizman hemme turnirler bilen bilelikde 35 gezek meýdança çykyp, 20 pökgüni derwezä gön...
Obnawleniýe app
Android telefonlarda google play markede app programmalara Obnawleniýe gelýär. Şolary obnawit etseň telefonyň pamýady azalýamyka? Käbir programmalaryň obnawleniýesi 40-50 mgb, käbirlerem 5 mgb töweregi. Başy çykýan kişi bolsa jogaplarda!
Kellä geýdiňiz-ow bu saýdy!
Eňňere etdiňizow bärsini. Gan dawasy ýaly, biz-ä nämäň namedigine-de düşünemzok!
Talyplar.com üýtgän eken.
Tüweleme, üýtgeşme bar eken. Saýt köne durkundan üýtgäpdir. Gutly bolsun! Gowja ýazgylara garaşýas!
Lionel Messiniň 600-nji duşuşygy.
Ispaniýaň çempionatynyň 13-nji turynda Barselona öz meýdançasynda Real Sosedady 4-0 ýeňmegi başardy. Pökgüleri Neýmar 22, 53min., Suarez 41min., Messi 90min. derwezä gönükdirdi. Azerspace 46˚-da Azerbeýjanyň ýene-de bir Sport kanaly bolan CBCsportHD kanaly açyldy. Edil häzir kanal test görnüşinde, ýene bir-iki günden açylar. 2018-nji ýylda Russiýada geçiriljek futbol boýunça dünýä çempionatynyň toparçalara bölmek üçin bije çekilşigi 25-nji iýulda, şenbe güni bolar. Barselonanyň we Argentinanyň milli ýygyndysynyň hüjümçisi Lionel Messi Port-Žentiloda (Gabon) Afrika-2017 kubogynyň geçjek oýunlary üçin stadionyň düýbüni tutmaklyk dabarasyna gatnaşdy we ilkinji kerpijini goýdy. Öten agşamky oýnalan ýarym final oýunlaryndan soň Ispaniýaň Şa kubogynyň finalyna Barselona bilen Atletik Bilbao çykdy. Oýun şu ýylyň 30-njy maýynda oýnalar. Haýsy meýdançada oýnaljagy heniz belli däl. 2014-nji ýylda Talyplar.com agzalary haýsy futbolça Ballon d'or baýragyny berýär!? Azerspace 46˚ gradusda StanSport kanaly açyldy. Bu gün sagat Aşgabat wagty bilen 21:00-da Angliýaň premýer ligasynyň 9-njy turynda Mançester Ýunaýted Londonyň Çelsisini kabul eder. Nesip bolsa şenbe güni, 25-nji oktýabrda müňleriň oýny bolan futbol oýnunda dünýäň iň güýçli iki kluby, ol iki klubda hem dünýäň iň güýçli futbolçylary hasap edilýän Ronaldo Messä garşy ýene bir gezek "söweşe" çykar. Bu oýna El-Klassiko diýip atlandyrylýar. Real Madrid-Barselona. Bu oýun Aşgabat wagty bilen 21:00-da başlar. Santýago Bernabau me...
Şeýlede bu oýun klubyň lideri Lionel Messiniň karýerasyndaky 600-nji oýny. Elbetde, ýubileý gününde Messä 1 pökgi derwezä gönükdirmek başartdy.
CBCsportHD Azerspase 46˚-da.
Bu kanaldan Braziliýa, Italiýa, Russiýa, Ukraina, Gollandiýa, Azerbaýjanyň futbol boýunça ýokary ligasyny we Türkiýe kubogynyň oýunlaryny berer.
Şeýlede futzal, tennisde abraýly oýunlar...
Futbol boýunça Dünýä Çempionaty Russiýa-2018 bije çekilişik.
Öý eýýesi Russiýanyň Sankt-Peterburg şäheriniň Konstantinowski Palasede gurnaljak bije çekilişik Aşgabat wagty bilen 20:00-da başlar.
Messi Afrikada!
Bu futbol meýdança 2016-njy ýylyň noýabr aýynda ulanylmaga berler.
Gabonyň Prezidenti Ali Bongo Ondimby birnäçe ý...
Şa kubogynyň finaly Barselona-Atletik Bilbao
Talyplar.com-da Ballon d'or-2014
Ronaldomy, Messimi ýa Noýer...
Trennerlerden siz bolsaňyz haýsyna ýylyň trenneri diýerdiňiz?
Ançelotti, Ýohem Lew, Semioni...
Hakykatda saýlananlar Ronaldo we Ýoham Lew.
46˚-njy gradusda StanSport açyldy.
Bu kanaly türkmen tomaşaçylaryň köpüsi bilýändir. Sebäbi bu futbol möwsümde Türkmenistan Sport kanaly Angliýaň premýer ligasyny StanSport kanalyndan göni ýaýlymda alyp görkezip başlapdy.
Näme sebäpdendigini bilmedik welin ol oýunlary görkezmek kän dowam etmedi.
Indi şol kanaly...
Mançester Ýu-Çelsi
El-Klassiko 25.10.14ý.
Azerspace 46˚-da Azerbeýjanyň ýene-de bir Sport kanaly bolan CBCsportHD kanaly açyldy. Edil häzir kanal test görnüşinde, ýene bir-iki günden açylar.
2018-nji ýylda Russiýada geçiriljek futbol boýunça dünýä çempionatynyň toparçalara bölmek üçin bije çekilşigi 25-nji iýulda, şenbe güni bolar.
Barselonanyň we Argentinanyň milli ýygyndysynyň hüjümçisi Lionel Messi Port-Žentiloda (Gabon) Afrika-2017 kubogynyň geçjek oýunlary üçin stadionyň düýbüni tutmaklyk dabarasyna gatnaşdy we ilkinji kerpijini goýdy.
Öten agşamky oýnalan ýarym final oýunlaryndan soň Ispaniýaň Şa kubogynyň finalyna Barselona bilen Atletik Bilbao çykdy. Oýun şu ýylyň 30-njy maýynda oýnalar. Haýsy meýdançada oýnaljagy heniz belli däl.
2014-nji ýylda Talyplar.com agzalary haýsy futbolça Ballon d'or baýragyny berýär!?
Azerspace 46˚ gradusda StanSport kanaly açyldy.
Bu gün sagat Aşgabat wagty bilen 21:00-da Angliýaň premýer ligasynyň 9-njy turynda Mançester Ýunaýted Londonyň Çelsisini kabul eder.
Nesip bolsa şenbe güni, 25-nji oktýabrda müňleriň oýny bolan futbol oýnunda dünýäň iň güýçli iki kluby, ol iki klubda hem dünýäň iň güýçli futbolçylary hasap edilýän Ronaldo Messä garşy ýene bir gezek "söweşe" çykar. Bu oýna El-Klassiko diýip atlandyrylýar. Real Madrid-Barselona. Bu oýun Aşgabat wagty bilen 21:00-da başlar. Santýago Bernabau me...


text:
wo ai ni
In şadyyan yurt Danimarkadyr.
Londra-leicester unversitedinde Adrian white yn gözleg işinde dünyade ın şadyyan yurt Danimarka,keypsiz yurtda Afrikadaky Burundydyr.Türkiye bolsa 133 bolup durya.
178 yurtlaryn arasynda gözleglerin \"Şadyyan yurt\" bolsa Pasifik okyanusunda yer alan we köp adamyn tanamayn eştmedık adasy yanardag adasy Vanuatu bolup durya.Gözleglerin sonund...
Dinazawyr
Alymlaryn tarapyndan edilen gözlegde,taze keşp edilen 68 milyon yaşyndaky bir dinazawyr (fosili)dinazawyrlar guşlaryn arasyndaky gatnaşygy tankytlayarlar.Alymlaryn yeni açyş edilen dinazawyr üstünde gözleg işi sonunda,dinazawyr guşlaryn atasy bolan bir teariye güyçlendirjek taze subutnamalar tapdylar.
Geljekdäki batarey şekli
batarey.
Tehnologiyanyn ösmegi
yaponlaryn kompaniyası 2015çykarjak kompyuteri.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň birinji çärýeginde alnyp barlan işleriň jemlerine, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere garaldy.
Mejlise Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Mejlisiň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň, şäherleriň hem-de etraplaryň häkimleri, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, gazetleriň we žurnallaryň redaktorlary, şeýle hem beýleki ýolbaşçylar çagyryldy. Milli Liderimiz mejlisiň dowamynda degişli hasabatlary diňledi we ýerine ýetirilen işlere anyk baha berdi.
Mejlisiň gün tertibini yglan edip, döwlet Baştutanymyz guramaçylyk meselelerine seretdi.
Mälim bolşy ýaly, Söwda-senagat edarasynyň müdiriýetiniň agzalary bu edaranyň täze ýolbaşçysyny saýladylar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Söwda-senagat edarasynyň başlygy wezipesine tassyklanylan O.Gurbannazarowy Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatdy.
Milli Liderimiziň aýdyşy ýaly, Söwda-senagat edarasy ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge, dünýä hojalyk ulgamyna goşulyşmagyna ýardam bermäge, häzirki zaman senagat, maliýe we söwda üpjünçilik ulgamlaryny emele getirmäge hemaýat etmelidir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda telekeçilik işiniň ähli görnüşlerini ösdürmek, öz telekeçilerimize beýleki döwletleriň telekeçileri bilen söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn giňeltmek üçin amatly şertleri döretmegiň möhüm wezipeleriň hatarynda durýandygyny belläp, täze saýlanan ýolbaşça işlerinde üstünlik arzuw etdi.
Soňra milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň söwda meseleleri boýunça orunbasary wezipesine Ç.Gylyjowy belläp, ony Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini mälim etdi.
Hormatly Prezidentimiz Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy wezipesine G.Müşşikowy belläp, ony «Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy wezipesinden boşatdy. Bu wezipä döwlet Baştutanymyzyň Permany esasynda T.Täçmuhammedow bellenildi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlenip, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan ugry boýunça halkara gaz geçirijini, elektrik we aragatnaşyk ulgamlaryny gurmak boýunça uly işlere başlanandygyny belledi. Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, munuň üçin “Galkynyş” gaz käninden Owganystana çenli demir ýol gurmaly. Bu uly gaz känini özleşdirmegi dowam etmeli. Göz öňünde tutulan bu işleri guramak bolsa tejribeli we başarjaň ýolbaşçylary talap edýär.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz M.Babaýewi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşadyp, ony Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmak bilen bagly işe ibermek barada karara gelendigini habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň nebitgaz pudagynyň meseleleri boýunça orunbasary wezipesine M.Meredowy belläp, ony Ministrler Kabinetiniň bölüm müdiri wezipesinden boşatdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nebitgaz toplumynda çözmeli örän köp meseleleriň toplanandygyny, şolaryň soňa goýulman, örän çalt çözülmelidigini belläp, wise-premýere, ýurdumyzda nebitiň çykarylyşynyň hem-de gaýtadan işlenilişiniň möçberlerini artdyrmak boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ýurdumyzda ammiak, karbamid we tehniki uglerod öndürmek üçin, tebigy gazy gaýtadan işleýän senagaty işjeň ösdürmeli. Dünýä bazarynda bildirilýän isleg yzygiderli artýan suwuklandyrylan gazyň çykarylýan möçberlerini hem artdyrmaly diýip, milli Liderimiz bu pudaklaryň ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, tebigy gazy turba geçiriji arkaly eksport etmegi çalşyrmagyň örän möhüm ugry bolup durýandygyny aýtdy.
Şeýle hem ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň pudaklaryny tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak, täze zawodlaryň gurluşygyny çaltlandyrmak, täze açylan nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we ulanmaga bermek işlerini çaltlandyrmaly.
Hormatly Prezidentimiz pudakdaky işleriň ýagdaýlaryny seljermegi we onuň netijeli işini ýola goýmak üçin degişli çäreleri görmegi tabşyryp, M.Meredowa täze işinde üstünlik arzuw etdi we degişli resminamalara gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň dowamynda TOPH gaz geçirijisini gurmak boýunça işleri guramak üçin tejribeli ýolbaşçylaryň zerurdygyny nygtady. Biz Owganystana tarap uzaýan demir ýoluň durkuny täzelemeli. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz B.Annameredowy ulaglar we aragatnaşyk meseleleri boýunça wise-premýer wezipesinden boşadyp, ony bu gaz geçirijini gurmak boýunça işlere ibermek barada karara gelendigini habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ulaglar we aragatnaşyk meseleleri boýunça orunbasary wezipesine M.Çakyýewi belläp, ony Türkmenistanyň Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory wezipesinden boşatdy.
Milli Liderimiz täze wezipä bellenilen wise-premýere ýüzlenip, häzirki döwürde ulag ulgamynda dünýäniň döwletleri, sebitleri we tutuş yklymlar üçin ägirt uly mümkinçilikleriň açylýandygyny, bu ulgamyň uzak geljek üçin dünýä ösüşiniň esasy kesgitleýji ugurlarynyň biridigini, ählumumy geoykdysadyýetiň täze many-mazmuna eýe bolan we kuwwatly itergi berýän örän möhüm şertine öwrülýändigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda häzirki zaman, utgaşdyrylan, sazlaşykly we ýokary tehnologiýaly ulag üpjünçilik ulgamyny döretmegiň ähli halkara jemgyýetçiligiň strategik bähbitlerine laýyk gelýändigini belläp, bu meseleleri ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda kesgitläp, olaryň oňyn çözülmeginiň dünýä hojalyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga we maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge ýardam berjekdigini, ählumumy, sebit we milli möçberde ykdysady hem-de durmuş görkezijilerini ýokarlandyrmak üçin netijeli şertleri döretjekdigini nygtady.
Milli Liderimiz bu wezipeleri amala aşyrmak üçin doly mümkinçilikleriň bardygyny nygtap, M.Çakyýewe işinde üstünlikler arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory wezipesine M.Hudaýkulyýewi belledi.
Hormatly Prezidentimiz awtomobil ulaglary ministri M.Aýdogdyýewyň saglyk ýagdaýy sebäpli, eýeleýän wezipesinden boşatmak hakyndaky arzasyny kanagatlandyrmak barada karara gelendigini habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow M.Çakyýewe awtomobil ulaglary ministriniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirmegi ministriň orunbasary J.Garaýewiň üstüne ýüklemegi tabşyrdy. Soňra milli Liderimiz H.Mergenowy senagat ministri wezipesine belläp, ony ministriň orunbasary wezipesinden boşatdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” ýerine ýetirmek hem-de Aşgabat şäheriniň binagärlik-şähergurluşyk keşbini has-da gözelleşdirmek maksady bilen, “Awtoulag kärhanalar toplumyny we awtomobil mekdepleriniň birleşiginiň okuw-türgenleşik merkezini gurmak hakyndaky” Karara gol çekip, wise-premýer M.Çakyýewe onuň ýerine ýetirilişine berk gözegçilik etmek barada tabşyryk berdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine gatnaşyjylara söz berdi, olar gün tertibiniň meseleleri boýunça hasabat berdiler.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow 2018-nji ýylyň birinji çärýeginiň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary arkaly milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün etmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler netijesinde ähli ulgamlarda ýokary netijeler gazanyldy.
Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,2 göterim boldy. Şol sanda senagat toplumynda 4,6 göterim, ulag-aragatnaşyk ulgamynda 10,5 göterim, söwdada 7,6 göterim, oba hojalygynda 3,2 göterim, hyzmatlar ulgamynda 10,1 göterim artdy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, jemi öndürilen önüm 4,1 göterim ýokarlandy.
Üç aýyň jemi boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 18,2 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň bahasy hem-de ilata edilýän hyzmatlaryň jemleýji görkezijisi durnukly saklandy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haklarynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 9,3 göterim artdy. Birinji çärýekde önümleriň eksport edilişiniň möçberi geçen ýyldaka garanyňda, 14,2 göterim ýokarlandy.
Soňra Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy A.Öräýewa şu ýylyň ilkinji üç aýynda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň gazanan ykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, hasabat döwründe himiýa toplumynda, dokma senagatynda we azyk senagatynda oňat netijeler gazanyldy. Nebiti gaýtadan işlemegiň möçberi artdy, benziniň öndürilişi 1,1 göterim, kerosiniň öndürilişi 3,6 göterim ýokarlandy.
Şeýle hem import harytlarynyň ornuny tutýan önümleriň we eksporta niýetlenen harytlaryň öndürilişini artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada habar aýdyldy. Bu ugurda hususy ulgamyň kärhanalary oňat netijelere eýe bolýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bu ulgamyň öňünde duran düýpli meselelere ünsi çekdi. Milli Liderimiz ulgamy ösdürmegiň esasy hereketlendirijilerine jikme-jik seljerme geçirmegiň ähmiýetini belläp, bu ulgamda halkara ölçeglere laýyk gelýän statistiki maglumatlary ýygnamagyň usulyýetini kämilleşdirmegi tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz maglumatlaryň örän ygtybarly we anyk bolmalydygyny belläp, Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hem-de şu ýylyň birinji çärýeginde maliýe býujet ulgamynda geçirilen işleriň jemleri barada habar berdi. 1-nji apreldäki ýagdaýa görä, esasy maliýe resminamasynyň girdeji bölegi 105,4 göterim, çykdajy bölegi bolsa 88,8 göterim ýerine ýetirildi.
Ministr “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň” ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, ýanwar — mart aýlarynyň görkezijilerine laýyklykda, 394,1 million manat möçberde maýa goýumynyň özleşdirilendigini habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Oba milli maksatnamasynyň anyk durmuşa geçirilmeginiň adamlaryň ýaşaýyş-durmuşynyň hilini ýokarlandyrmakda, ilatyň abadançylygyny gowulandyrmakda şertleri döretmekden ybaratdygyny nygtap, bu resminamada kesgitlenen wezipeleriň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligi üpjün etmäge ünsi çekdi. Milli Liderimiz sebitlerde häzirki zaman düzümlerini kemala getirmegiň, welaýatlary senagatlaşdyrmagyň, ýurdumyzyň önümçilik kuwwatyny artdyrmagyň, täze iş orunlaryny döretmegiň esasy ugur bolup durýandygyny belledi hem-de ýerlerde bu ugurdaky işleriň degişli derejede guralmagynyň möhümdigine ünsi çekdi.
Şunuň bilen baglylykda, maliýe we ykdysadyýet ministrine maksatnamanyň durmuşa geçirilişini düýpli seljermek tabşyryldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer G.Myradowa we maliýe-ykdysady ulgamyň ähli ýolbaşçylaryna ýüzlenip, geljekde öňde durýan işleriň esasy ugurlaryna olaryň ünsüni çekdi. Milli ykdysadyýetiň ýokary ösüş depginini goldamak, döwrüň talaplaryna laýyklykda halk hojalyk toplumynyň ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem çykdajylary azaltmak ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda agzaldy.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, häzirki şertlerde maliýe ulgamyny durnukly ösdürmek, maýa goýum işini işjeňleşdirmek maksady bilen, ähli zerur çäreleriň görülmelidigini aýtdy. Hormatly Prezidentimiz şeýle hem milli pul birliginiň gymmatyny we satyn alyjylyk ukybyny ýokarlandyrmak, eksportyň we altyn pul gorunyň möçberini artdyrmak boýunça işleriň alnyp barylmalydygyny belledi hem-de wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew şu ýylyň üç aýynda gurluşyk, energetika toplumy we jemagat hojalygy ulgamyndaky alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar — mart aýlarynda meýilnama 112,2 göterim ýerine ýetirildi hem-de 109,5 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe meýilnama 100,2 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 101,4 göterime deň boldy.
Energetika ministrligi boýunça hasabat döwründe ösüş depgini 118,6 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi boýunça meýilnama 110,3 göterim berjaý edildi, ösüş depgini bolsa 112,5 göterime deň boldy.
Şu ýylyň birinji çärýeginde “Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça meýilnama 100,2 göterim ýerine ýetirildi we 100,1 göterim derejede ösüş depgini gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ykdysady kuwwatyny we abraýyny pugtalandyrmakda möhüm orun eýeleýän gurluşyk, energetika we jemagat hojalygy toplumynda bellenilen ösüş depginini ýokary öndürijiligi üpjün etmek boýunça mundan beýläk-de ähli şertleri döretmek barada wise-premýere degişli tabşyryklary berdi. Paýtagtymyzda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli şähergurluşyk maksatnamasynyň durmuşa geçirilmeginiň we ýurdumyzyň baş şäheriniň gaýtalanmajak keşbini döretmegiň ähmiýetine aýratyn üns berildi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Aşgabady mundan beýläk-de ähli görkezijiler boýunça paýtagtyň ýokary derejesine laýyklykda gurmagyň we abadanlaşdyrmagyň meselelerini berk gözegçilikde saklamak barada bu toplumyň ýolbaşçylaryna anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň birinji çärýeginde geçirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Senagat ministrliginde ýanwar — mart aýlarynda meýilnama 130,2 göterim ýerine ýetirildi, şunda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 110,2 göterime deň boldy.
Hasabat döwründe Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 119,5 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 117,5 göterim boldy.
Haly kärhanalarynda önümçiligiň ösüş depgini 106,4 göterime deň bolup, meýilnama 124,5 göterim berjaý edildi.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça şu ýylyň ilkinji üç aýynda önüm öndürmegiň meýilnamasyna 102,6 göterim amal edilip, geçen ýylyň degişli döwrüniň görkezijileri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 110 göterime barabar boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça ýerine ýetirilen işleriň umumy ösüş depgini 105,4 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Garaşsyz Watanymyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmekde, milli ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ýokary depginde ösdürmekde öňde goýlan maksatlaryň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere we senagat ministrine ýüzlenip, hünärmenler bilen bilelikde ýerlere gidip, ýurdumyzdaky her bir zawodyň we fabrigiň işleýşini ýerinde baryp görmegi hem-de işleriň ýagdaýyna içgin gözegçilik etmegi talap etdi.
Täze, örän ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa hem-de eksporta niýetlenen önümleri öndürmek üçin, senagat pudagynyň üýtgedip gurulmalydygyna ünsi çekip, hormatly Prezidentimiz munuň üçin zawod-fabriklerde iň täze enjamlary oturtmalydygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere degişli görkezmeleri bermek bilen, şu işleri geçirmek üçin, üç aý wagt berýändigini, bu ugurda ýerine ýetirilen işler barada soňra Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hasabat bermegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow şu ýylyň üç aýynda gözegçilik edýän ulgamlarynda alnyp barlan işler barada hasabat berip, bilim ulgamyndaky maddy-tehniki binýady yzygiderli berkitmek, sagdyn we ählitaraplaýyn sazlaşykly ösýän ýaş nesilleri terbiýeläp ýetişdirmek barada işlenip taýýarlanylan maksatnama hakynda hasabat berdi.
Hasabat döwründe orta mekdepleriň okuwçylarynyň arasynda “Altyn asyryň altyn zehinleri” atly bäsleşigiň jemleýji tapgyry, dersler boýunça bäsleşigiň döwlet tapgyry geçirildi.
Ýanwar — mart aýlarynda ýurdumyzyň mekdep okuwçylary halkara ders we taslama bäsleşiklerine gatnaşyp, 8 medala, şol sanda 2 kümüş, 6 bürünç medala, Internet bäsleşiklerinde 2467 sany dürli derejeli diplomlara mynasyp boldular.
Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary 4 kümüş we 3 bürünç — jemi 7 medal gazandylar. Halkara internet ders bäsleşiklerinde ýokary okuw mekdepleriniň talyplary jemi 41 sany baýrakly orunlara, şol sanda: 14 altyn, 11 kümüş, 16 bürünç medala hem-de dürli derejedäki diplomlara mynasyp boldular.
Hasabat döwründe okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň golýazmalarynyň 145-si taýýarlanyldy we çapa iberildi. Olardan 35-si neşir edildi.
“Türkmenistanda daşary ýurt dillerini okatmagy kämilleşdirmegiň» konsepsiýasyny ýerine ýetirmegiň meýilnamasyny durmuşa geçirmek boýunça ýokary we orta hünär okuw mekdeplerinde daşary ýurt dillerini öwretmegiň meselelerine bagyşlanan ylmy-amaly, okuw-usuly maslahatlar geçirildi. Ýurdumyzda sanly bilim ulgamyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan guramaçylyk işleri dowam etdi.
Saglygy goraýyş ulgamy barada aýdylanda. Türkmenistanyň raýatlarynyň 78,4 göterimi döwlet meýletin lukmançylyk ätiýaçlandyrmasy boýunça şertnamalary baglaşdy. Ondan gelip gowuşýan serişdeleriň ösüş depgini 116 göterime, ýerine ýetirilen hyzmatlaryň we ýerlenen önümleriň möçberleri hem 116 göterime, şypahana edaralarynda ýerine ýetirilen hyzmatlardan alnan girdeji bolsa 109 göterime deň boldy.
Şeýle hem wise-premýer Türkmenistanda 2011 — 2020-nji ýyllarda bedenterbiýä we sporta goldaw bermek hem-de ony ösdürmek boýunça Milli maksatnamany ýerine ýetirmegiň barşy barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe içerki ýaryşlaryň 54-si, köpçülikleýin sport çäreleriniň 25-si geçirildi. Türkmen türgenleri halkara ýaryşlaryň 23-sine gatnaşyp, 61 medal eýelediler. Olaryň 18-si altyn, 15-si kümüş we 28-si bürünç medallardyr.
Bilim ulgamyndaky özgertmeleri has-da işjeňleşdirmegiň, bu ugurda alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagyň, sporty ösdürmegiň we bu pudakdaky işleri düýpli utgaşdyrmagyň zerurdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz wise-premýere ýerine ýetiriji häkimiýet edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş guramalarynyň, işewür düzümleriniň hem-de jemgyýetçiligiň wekilleriniň öňde durýan wezipeleri çözmekde ylalaşykly işini üpjün etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz amaly, pudaklaýyn ylymlary höweslendirmek, ýaş inžener-tehniki işgärleri barlaglara we işläp taýýarlamalara çekmek, oýlap tapyş ukyplaryny ýüze çykarmak babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe tabşyryklary berdi. Çagalaryň has irki döwürde tehniki dünýägaraýşyny giňeltmek, olaryň hemmetaraplaýyn ösüşini üpjün etmek, okatmagyň usulyýetini häzirki zaman talaplaryna laýyk kämilleşdirmek üçin zerur şertler döredilmelidir.
Ýokary hünärli tehnologik ugry bolan işgärleri taýýarlamak üçin dünýä ylmynyň we senagat syýasatynyň meýillerine laýyklykda okuwyň mazmunyny we onuň ugurlaryny yzygiderli döwrebaplaşdyrmak zerurdyr diýip, hormatly
Prezidentimiz belledi we ylym ulgamynyň netijeliligini we onuň ähli tapgyrlarynyň ýokary hilini üpjün etmek boýunça teklipleri taýýarlamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň üç aýynda alnyp barlan işleriň jemleri, şeýle hem “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahata we festiwala görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe dürli çäreler, şol sanda döredijilik duşuşyklary, ylmy-amaly maslahatlar, sergiler, bäsleşikler, baýramçylyklara we şanly wakalara bagyşlanan sahnalaşdyrylan çykyşlar, aýdym-sazly dabaralar guraldy, 2018-nji ýylyň “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly şygaryna laýyklykda beýleki çäreler geçirildi.
Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni mynasybetli Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabyndaky Nowruz ýaýlasynda ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň sungat ussatlarynyň gatnaşmagynda dabaralar hem-de sergiler guraldy.
Teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň işini kämilleşdirmek boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar.
Hasabat döwründe Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň maliýe-hojalyk işiniň görkezijileri barada hasabat berildi.
Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan şu ýylyň birinji çärýeginde kitap önümleriniň 64 görnüşi çap edildi.
Iri möçberli döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmekde ýurdumyzyň gazananlary köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde we milli telewideniýäniň ýaýlymlarynda beýan edildi.
Oguzhan adyndaky “Türkmenfilm” birleşiginde doly göwrümli we gysga göwrümli, çeper-publisistik we dokumental filmleri surata düşürmek dowam etdirilýär.
Soňra wise-premýer 18 — 19-njy aprelde Aşgabatda geçiriljek “Aýdym-saz sungatynyň gadymy çeşmeleri” atly halkara ylmy maslahata we festiwala görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi. Bu foruma gatnaşmaga birnäçe daşary ýurt döwletlerinden medeniýet we sungat işgärleri isleg bildirdiler. Forumyň çäklerinde ylmy maslahaty, konsertleri, daşary ýurtly hünärmenleriň ýurdumyzyň ugurdaş okuw mekdepleriniň talyplarynyň gatnaşmagynda ussatlyk sapaklary meýilleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu ulgamyň öňünde goýlan wezipeleri nazara almak bilen, medeniýet ulgamynda alnyp barylýan işleriň mundan beýläk-de kämilleşdirilmeginiň möhümdigine ünsi çekdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Türkmenistanda amala aşyrylýan ägirt uly özgertmeleri döredijilikli beýan etmegiň, ýurdumyzyň ýeten sepgitleriniň daşary ýurtlarda giňden wagyz edilmeginiň, milli taryhy-medeni mirasyň ýaýylmagynyň zerurdygyny nygtap, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Watanymyzyň şan-şöhratyny belende götermekde ýurdumyzyň medeniýet işgärlerine aýratyn ornuň degişlidigini belledi.
Ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek, hususan-da, ýokary çeperçilikli, many-mazmun taýdan döwrebap tele we radio gepleşikleri taýýarlamak boýunça aýratyn tabşyryklar berildi.
Milli Liderimiz halkara ylmy maslahaty we festiwaly guramak baradaky meselä degip geçmek bilen, Türkmenistanyň daşary ýurtlar bilen medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygynyň üstünlikli ösdürilýändigi nukdaýnazaryndan bu forumyň ähmiýetini belledi. Döwlet Baştutanymyz milli medeniýetimiziň mundan beýläk-de ösdürilmegine, dünýäde türkmen halkynyň ruhy mirasynyň giňden wagyz edilmegine, dost-doganlyk gatnaşyklarynyň hem-de Garaşsyz, Bitarap türkmen döwletiniň dünýä bileleşigi bilen köpugurly hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna ýardam berýän bu möhüm çäräniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen baglylykda, DIM-niň şu ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetirilen işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Ýylyň başyndan bäri milli Liderimiziň daşary ýurtlara bolan saparlarynyň hem-de daşary ýurt döwletleriniň birnäçesiniň ýolbaşçylarynyň ýurdumyza saparlarynyň netijeleri parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we giň netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan bu oňyn strategiýanyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Geçirilen duşuşyklaryň we ýokary derejedäki gepleşikleriň barşynda gazanylan möhüm ylalaşyklar ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde, abraýly halkara we sebit guramalarynyň çäklerinde özara bähbitli hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga hem-de ösdürmäge ýardam etmelidir.
Umuman, hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň üsti bilen dürli derejedäki wekiliýetleriň jemi 151-si ýurdumyza sapar bilen geldi. Şol bir wagtyň özünde Türkmenistandan daşary ýurtlara 157 wekiliýet gitdi. Ýurdumyzda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen dürli derejedäki çäreleriň 64-si geçirildi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň we beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy maslahatlaşmalar yzygiderli geçirilýär.
Dünýäniň beýleki döwletleri bilen söwda-ykdysady we ynsanperwer-medeni hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn ösdürmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunda hökümetara toparlaryň işine möhüm orun degişlidir. Mart aýynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň çäginde döredilen Söwda we maýa goýum hyzmatdaşlygyna ýardam bermek boýunça ýokary derejedäki toparyň hem-de türkmen-tatar iş toparynyň nobatdaky mejlisleri geçirildi. Hasabat döwründe ikitaraplaýyn işewür forumlaryň, şol sanda Eýranyň, Beýik Britaniýanyň we Italiýanyň işewür toparlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda maslahatlar geçirildi.
Milli Liderimiz Daşary işler ministrliginiň hem-de ýurdumyzyň diplomatlarynyň öňünde goýlan esasy wezipelere ünsi çekip, gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen köpugurly gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek üçin bar bolan ägirt uly kuwwatdan we mümkinçiliklerden has netijeli peýdalanmagyň zerurdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň beýleki döwletler we halkara guramalar bilen öz gatnaşyklaryny birek-birege hormat goýmak, deňhukuklylyk hem-de uzakmöhletleýin ýörelgeleri esasynda guramak bilen mundan beýläk hem häzirki döwrüň wajyp meseleleriniň sazlaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamak boýunça sebit we ählumumy tagallalara işjeň gatnaşjakdygyny aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, daşary işler ministrine degişli tabşyryklaryň birnäçesini, şol sanda ýurdumyzyň ählumumy parahatçylygy, abadançylygy we ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlaryny ilerletmäge hem-de durmuşa geçirmäge degişli görkezmeleri berdi.
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa milli parlamentiň şu ýylyň birinji çärýeginde alyp baran işleriniň netijeleri barada habar berdi.
Geçen döwürde Mejlisiň maslahatlarynyň ikisi geçirilip, olarda kanunlaryň we kararlaryň 29-sy, şol sanda Türkmenistanyň kanunlarynyň 5-si, Mejlisiň kararlarynyň 24-si kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň birinji maslahatynda eden maksatnamalaýyn çykyşynda kesgitlenen wezipelere laýyklykda, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek maksatnamalaryny mundan beýläk-de üstünlikli durmuşa geçirmäge, döwletimiziň demokratik esaslaryny pugtalandyrmaga hem-de aýry-aýry ulgamlaryň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmäge gönükdirilen kanunlary taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki wagtda ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň tekliplerini nazara almak bilen, milli parlamentiň täze çagyrylyşynyň şu ýyl we geljekki bäş ýyl üçin kanunçykaryjylyk işiniň meýilnamalaryny taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Bu resminamalar milli ykdysadyýetimiziň we türkmen jemgyýetiniň beýleki ulgamlarynyň ösmegini üpjün etmäge, adamyň we raýatyň hukuklaryny hem-de azatlyklaryny goramaga, döwletimiziň durmuş ugurly syýasatyny hem-de daşary syýasy strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmäge gönükdirilendir.
Halkara we parlamentara gatnaşyklary ösdürmegiň çäklerinde Mejlis BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary hem-de beýleki halkara guramalar bilen yzygiderli gatnaşyk edýär, halkara çärelere we okuw maslahatlaryna gatnaşýar.
Deputatlar ozal kabul edilen kanunçylyk namalary we umuman, döwlet Baştutanymyzyň durmuşa geçirýän oňyn daşary we içeri syýasaty boýunça ýerlerde düşündiriş işlerini alyp barýarlar, saýlawçylar bilen duşuşýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet durmuş-ykdysady maksatnamalaryny hem-de taslamalaryny mundan beýläk-de üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen milli parlamentiň netijeli kanunçykaryjylyk işiniň wajypdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz ýene-de umumy ykrar edilen halkara hukuk resminamalary bilen içgin tanyşmagyň, olary milli kanunçylyk tejribesinde nazara almagyň zerurdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz deputatlaryň ýerlerdäki ýagdaýy içgin öwrenmelidigini, öz saýlawçylary bilen ýygy-ýygydan duşuşmalydygyny, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen işleri kanunçylyk taýdan goldamalydygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kanunçykaryjylyk ulgamynda tejribe alyşmaga, halkara jemgyýetçiligi Türkmenistanyň taryhy tejribesi hem-de demokratik hukuk döwletiniň ösüş ýolunda häzirki gazananlary bilen tanyşdyrmaga ýardam edýän halkara hyzmatdaşlygyň we parlamentara gatnaşyklaryň mundan beýläk-de giňeldilmegine ünsüni çekdi.
Soňra Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew paýtagtymyzyň ähli düzümlerinde ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, şeýle hem paýtagtymyzyň durmuş ulgamyna degişli binalaryň ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň işgärlerine, Mejlisiň deputatlaryna bermek we ýaşaýyş jaýlarynda tehniki, hojalyk hyzmatlaryny amala aşyrmak bilen baglanyşykly teklipler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzy mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň yzygiderli gözegçilikde saklanmalydygyny belledi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabadyň häkimine ähli zerur bolan namalary resmileşdirip, Olimpiýa şäherçesiniň çäklerinde bar bolan ýaşaýyş jaýlaryna Mejlisiň deputatlarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň işgärleriniň göçüp barmaklaryny üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra mejlisde welaýatlaryň häkimleriniň we ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylarynyň hasabatlary diňlenildi.
Ilki bilen Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew şu ýylyň birinji çärýeginde welaýatda alnyp barylýan işleriň netijeleri, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy we ilatyň durmuş üpjünçiligini gowulandyrmak boýunça ýerine ýetirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabat döwründe bu welaýatda Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň doly ýerine ýetirilmändigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz, aýratyn-da, Kaka we Tejen etraplarynda Milli maksatnama boýunça desgalaryň gurluşygy üçin goýberilen serişdeleriň haýal özleşdirilýändigini, käbir desgalaryň bolsa gurluşygynyň uzaga çekdirilýändigini belläp, ýol berlen kemçilikleri düzetmek üçin zerur çäreleri görmegi häkimden talap etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, Oba milli maksatnamasynda göz öňünde tutulan işleriň amala aşyrylmagyny üpjün etmändigi üçin Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewe käýinç yglan etdi we degişli Buýruga gol çekdi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykow sebitde şu ýylyň ýanwar — mart aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, şeýle hem Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli amala aşyrmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz welaýatda gant şugundyrynyň hasylyny ýetişdirmek boýunça tabşyrygyň ýerine ýetirilmeýändigini, Oba milli maksatnamasy boýunça desgalaryň haýal gurulýandygyny belledi.
Hususan-da, Gumdag şäherinde, Bereket, Serdar we Magtymguly etraplarynda häzire çenli maksatnamada göz öňünde tutulan desgalaryň gurluşygyna başlanmandygyny, şu maksat bilen bölünip berlen serişdeleriň beýleki etraplarda hem haýal özleşdirilýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, Oba milli maksatnamasynda göz öňünde tutulan işleriň amala aşyrylmagyny üpjün etmändigi we gant şugundyrynyň ekişine taýýarlyk işlerine gözegçiligi gowşadandygy üçin Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykowa käýinç yglan etdi.
Öz nobatynda Daşoguz welaýatynyň häkimi M.Baýramgulyýew şu ýylyň birinji çärýeginde sebitde alnyp barlan işleriň netijeleri we möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi. Şeýle hem ol welaýatyň çäklerinde dürli maksatly binalaryň gurluşygyny çaltlandyrmak babatda edilýän tagallalar barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz Daşoguz welaýatynda hem Oba milli maksatnamasynda meýilleşdirilen desgalaryň gurluşygynyň ýagdaýynyň öwerlik däldigini, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek, durmuş maksatly desgalary gurmak boýunça kabul edilen maksatnamalaryň ýaramaz ýerine ýetirilýändigini aýdyp, M.Baýramgulyýewe käýinç yglan etdi.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew şu ýylyň birinji çärýeginde welaýatda alnyp barlan işleriň netijeleri, şeýle hem Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişiniň barşy barada hasabat berdi .
Hormatly Prezidentimiz welaýatyň Dänew, Çärjew, Saýat we Köýtendag etraplarynda ýaşaýyş-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygynyň depginleriniň pesdigine ünsi çekip, Lebap welaýatynyň häkimi T.Atahallyýewe käýinç yglan etdi.
Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew hasabat döwründe welaýatda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, häzirki döwürde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň Baýramaly, Wekilbazar, Garagum we Sakarçäge etraplarynda gurulýan desgalarda işleriň haýal alnyp barylýandygyny, şeýle hem birnäçe durmuş maksatly desgalaryň bolsa häzire çenli gurluşygyna girişilmändigini belläp, Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýewe käýinç yglan etdi.
Döwlet Baştutanymyz welaýatlarda bar bolan kemçilikleri gysga wagtda düzetmek we işleri häzirki döwrüň talabyna laýyk derejede guramak babatda ähli zerur tagallalaryň edilmelidigini belledi hem-de öňde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegine örän jogapkärçilikli çemeleşmegi häkimlerden berk talap etdi.
Oba adamlarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, olary zerur bolan ähli hyzmatlar bilen üpjün etmek biziň esasy wezipelerimiziň biri bolup durýar. Munuň üçin döwletimiz köp möçberde serişdeleri goýberýär. Şoňa görä-de, biz Oba milli maksatnamasyny näçe çalt durmuşa geçirsek, mähriban halkymyz şonça-da gowy durmuşda ýaşar diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Muňa garamazdan, häzirki döwürde Maksatnama giň gerim bilen ýerine ýetirilmeýär. Maksatnamada göz öňünde tutulan gurluşyklaryň alnyp barlyşyna hem-de hiline Gurluşyk we binagärlik ministrligi jogap bermeli diýip, hormatly Prezidentimiz ministrligiň bu işlere gözegçiligi gowşadandygyny belledi.
Şoňa görä-de, Gurluşyk we binagärlik ministri S.Selimowa käýinç yglan edýärin hem-de Maksatnamanyň ýerine ýetirilişi baradaky meselä Ministrler Kabinetiniň ýarym ýylyň jemlerine bagyşlanan mejlisinde ýene-de seretjekdigimizi duýdurýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Eger, şoňa çenli oňyn netijeler gazanylmasa, onda bu işde günäkär ýolbaşçylaryň ählisi eýeleýän wezipesinden boşadylar.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Tutuş oba hojalyk toplumy boýunça önümçiligiň umumy möçberiniň ösüş depgini 103,7 göterime deň boldy. Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 102,8 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 109,5 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 106,3 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 105,8 göterime barabar boldy.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýer E.Orazgeldiýewe, häkimlere we oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, olaryň işine nägilelik bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz häzire çenli ýurdumyzda nusgalyk oba hojalyk kärhanasynyň döredilmändigi, ol döredilen bolsa ýer gaznasyny netijeli peýdalanmagyň we oba hojalyk önümlerini öndürmegiň möçberlerini artdyrmagyň amatly usullaryny görkezjekdigine ünsi çekdi.
Häzirki döwürde gowaçadan alynýan hasylyň we pagta arassalaýjy kärhanalarda pagta süýüminiň çykymynyň pes bolmagy ýurdumyzyň dokma senagatynyň ösüşini bökdeýär. Örän bähbitli inçe süýümli pagta iş ýüzünde ulanylmaýar.
Bugdaý öndürmegiň ýagdaýy hem şundan öwerlik däl. Bu bolsa mineral dökünleriň we suw serişdeleriniň ýeterlik bardygyna garamazdan, ýurdumyzyň köp ýerlerinde agrotehniki kadalaryň berjaý edilmeýändigini, zawodlaryň enjamlarynyň könelendigini görkezýär.
Döwlet Baştutanymyz bu ugurda ylmy-barlag institutlarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmagy, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak wezipelerine, ýokary okuw mekdeplerini — oba hojalyk uniwersitetini we institutyny her ýylda tamamlaýan hünärmenleri işe ýerleşdirmek meselelerine ünsi güýçlendirmegi talap etdi.
Ýurdumyzy 2024-nji ýyla çenli ösdürmegiň maksatnamasyna laýyklykda hem-de döwlet dolandyryş edaralarynyň gurluşyny kämilleşdirmek we ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna geçmegi bilen bagly meselelere degip geçmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Azyk senagaty döwlet birleşigini Oba we suw hojalyk ministrligine birleşdirmek barada karara gelendigini mälim etdi.
Döwlet Baştutanymyz degişli resminama gol çekip, wise-premýer E.Orazgeldiýewe Azyk senagaty döwlet birleşiginiň kärhanalaryny barlamak hem-de Oba we suw hojalyk ministrligine bermek baradaky toparyň düzümini taýýarlamagy we bu ugurda edilen işleriň netijeleri barada soňra Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hasabat bermegi tabşyrdy.
Soňra Türkmenistanyň Baş prokurory B.Atdaýew suw serişdelerini rejeli peýdalanmak we bag nahallaryna edilýän ideg işleriniň barşy bilen baglanyşykly ýurdumyzyň ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda geçirilen barlaglaryň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, daşky gurşawy goramak, suw serişdelerini aýawly peýdalanmak hem-de “Türkmenistanyň Milli tokaý maksatnamasyny” üstünlikli ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly meseleleriň möhümdigini we oňa aýratyn ähmiýet berilýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Baş prokuroryna mundan beýläk-de suw hojalygynda milli kanunçylygyň ýerine ýetirilişine, şeýle hem seýilgäh zolaklarynyň ýagdaýyna berk gözegçilik etmegi tabşyrdy. Gök zolaklara ýurdumyzyň kärhanalarynyň we guramalarynyň işgärleri degişli derejedäki idegi amala aşyrmalydyrlar.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň mejlisini dowam edip, M.Çakyýewe söz berdi, ol aýry-aýry ministrliklerde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda geçirilen barlaglaryň netijeleri barada hasabat berdi.
Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň maliýe-hojalyk işlerine geçirilen barlaglaryň dowamynda komitetiň başlygynyň orunbasary wezipesinde işlän E.Rejebow 2015 — 2017-nji ýyllarda wezipesinden hyýanatly peýdalanyp, komitetiň garamagyndaky edaralar üçin enjamlary satyn almak barada şertnamalary baglaşanda döwletiň kanuny bähbitlerini düýpli bozup, ynanylan emlägi bikanun harçlapdyr.
Bu jenaýatçylykly hereketler bilen bagly E.Rejebowyň garşysyna jenaýat işi gozgalyp, onuň döwlete ýetiren zyýany doly ýerinde goýduryldy. Häzirki wagtda derňew işleri dowam edýär. Ýurdumyzyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň Ösümlikleri goramak gullugynyň başlygy wezipesinde 2005-nji ýylyň iýun aýyndan bäri işlän Meret Geldiýew ýolbaşçylyk eden gullugy tarapyndan ýurdumyzyň oba hojalyk pudagynda ulanylýan himiki serişdeleri satyn almak üçin daşary ýurt kompaniýalary bilen şertnamalar baglaşylanda olaryň ýolbaşçylaryndan para alnypdyr. Häzirki wagtda M.Geldiýewiň garşysyna jenaýat işi gozgalyp, onuň jenaýatçylykly ýol bilen gazanan pullary doly ýerinde goýduryldy we bikanun hereketler bilen baglanyşykly derňew işleri dowam edýär.
2016-njy ýylyň dekabr aýyndan bäri “Türkmengaz” döwlet konserniniň “Gazygaýtadanişleýiş” müdirliginiň Suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça Lebap önümçilik edarasyna degişli Naýybyň suwuklandyrylan gazy saklaýan we ýükleýän terminalynyň başlygy wezipesinde işlän Ý.Bazarow ygtyýarlyklaryndan hyýanatly peýdalanyp, terminaldan eksporta ugradylýan suwuklandyrylan gazy hiç hili bökdençlik döretmezden awtoulaglara goýmak üçin satyn alyjy daşary ýurt kompaniýalaryndan para alypdyr.
Şeýle hem ol öz para alan pulundan suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça Lebap önümçilik edarasynyň başlygy wezipesinde işlän B.Orunowa para beripdir. Hasabatdan görnüşi ýaly, geçirilen derňew işleriniň dowamynda Ý.Bazarowdan öň Naýybyň suwuklandyrylan gazy saklaýan we ýükleýän terminalynyň başlygy wezipesinde işlän Serdar Ýangybaýewiň hem bu wezipede işlän döwri hyýanatçylykly ýol bilen daşary ýurt kompaniýalaryndan para alandygy we B.Orunowa para berendigi ýüze çykaryldy. Olaryň garşysyna jenaýat işi gozgalyp, bikanun gazanylan pul serişdeleri ýerinde goýduryldy.
Şeýle hem “Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň Parahat nebit kärhanasynda geçirilen dessin-agtaryş işleriniň netijesinde kärhananyň başlygy wezipesinde işlän N.Muhammetorazowyň wezipe ygtyýarlyklaryny hyýanatly peýdalanyp, garamagyndaky ýangyç guýujy beketleriň operatorlary G.Annakulyýew, M.Geldiýew, M.Beknazarow, A.Bäşimow hem-de W.Maşkarin dagy bilen deslapdan dilleşip, bu beketleriň A-80, A-92 görnüşli benzin, şeýle hem dizel ýangyçlaryny goýberiji nokatlarda ýörite kem guýujy enjamlary ornaşdyrmak arkaly, satylan her 10 litr ýangyçdan 0,8 litr kem guýup, artdyrylan ýangyjy satyp, öz haýyrlaryna harçlandyklarynyň üsti açyldy. Olaryň jenaýatçylykly hereketleri boýunça jenaýat işi gozgalyp, bikanun eýelän pul serişdeleri gozgalmasyz edildi.
Şeýle hem hasabatyň dowamynda Mary galla önümleri kärhanasynyň Tagtabazar etrabyndaky 7-nji kabul ediş bölüminiň wezipeli işgärleri tarapyndan tereziniň görkezijisini kemeldýän enjam oturdylyp, galla tabşyrýan daýhanlaryň hasylynyň yzygiderli kem ölçenilip, daýhanlara maddy zyýan ýetirilendiginiň ýüze çykarylyp, jenaýatçylykly hereketleriň öňüniň alnandygy habar berildi.
2004-nji ýyldan bäri ýurdumyzyň Senagat ministrliginiň “Türkmendaşlary” önümçilik birleşiginiň Kelete daş-çagyl kän müdirliginiň başlygy wezipesinde işlän Ç.Toýçyýewiň ýolbaşçylyk eden kärhanasynda dürli taraplara satylan daşlaryň käbir tölegleriniň kärhana girdeji edilmän, bikanun eýelenendigini belläp, M.Çakyýew bu ýagdaý bilen bagly barlag-ölçeg işleri geçirilende birnäçe serişdeleriň ýetmezçiliginiň ýüze çykarylandygyny habar berdi. Bellenilişi ýaly, Ç.Toýçyýewiň garşysyna jenaýat işi gozgalyp, ýetirilen zyýany ýerinde goýdurmak boýunça, derňew işleri alnyp barylýar.
Şeýle hem şol birleşigiň Bereket kän müdirliginde geçirilen maliýe barlagynyň dowamynda, müdirligiň başlygy wezipesinde işlän K.Hojamberdiýewiň wezipe ygtyýarlyklaryny hyýanatly peýdalanyp, garamagyndaky maddy gymmatlyklary öz haýryna harçlap, ýetmezçiligi döredendigi, şeýlelikde, döwlete aýratyn uly möçberde zyýan ýetirilendigi ýüze çykaryldy.
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň garamagyndaky Köneürgençdäki Awtoulaglar kärhanasynyň maliýe-hojalyk işlerine geçirilen barlagyň netijeleri barada aýdyp, M.Çakyýew kärhananyň ýangy&cc


text:
Aziýanyň Futbol konfederasiýasynyň kubogy ugruundaky ýaryşyň finalyna çykmak bilen paýtagtymyzyň “Altyn asyr” futbol topary AFK-dan ýene-de azyndan 750 müň dollarlyk baýragy takyklaşdyrdy. Bu baýrak finala çykyp, ýaryşy ikinji orunda tamamlan topara beriljek baýrakdyr. Emma “aragatnaşykçylar” finaldaky garşydaşyny - Yragyň “Al-Kuwa” toparyny ýeňen ýagdaýynda hem türkmen futbolynyň taryhynda ilkinji gezek AFK-nyň kubogyna, hem-de 1,5 million dollar pul baýragyna mynasyp bolar.
Ýylyň başynda-da habar berşimiz ýaly, AFK şu ýyl halkara ýaryşlaryň baýrak gaznasyny artdyrdy. Geçen ýyl AFK-nyň kubogynyň eýesi 1 million, ikinji orny eýelän topar bolsa 500 müň dollar gazanypdy. Artdyrylan baýragynyň ilkinji eýeleriniň biriniň türkmen topary bolmagy ählimiz üçin ýakymlydyr.


text:
Türkmenistana aýazly howanyň birden gelmegi bilen ýurduň dürli sebitlerinde, hususan-da, Daşoguz welaýatynda ýaşaýjylar we hojalyklar dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz boldular; mekdeplerde kiçi klas okuwçylarynyň sapaklary ýatyryldy.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguz welaýatyndaky çeşmeleriniň beren maglumatyna görä, bu günler ýurduň demirgazyk welaýatynda howanyň sowuklygy gijelerine -20 gradusa çenli baryp ýetýär.
“Howa juda sowuk, üstesine-de gurak ýel öwüsýär. Käbir hojalyklarda horrak mallar sowukdan öldüler. Kranlarda suwuň doňmagy zerarly, mallary suwa ýakmak hem kynlaşdy. Suwsuz maly sowuk urýar. Çopanlar, alaçsyz, zeýkeşiň çuňrak ýerinden buzlary döwüp, mallaryny suwa ýakýarlar. Mundan soň mallar bagrygurt keseline duçar bolýar. Ýene goşmaça pul çykaryp, sanjym etmeli bolýar” diýip, boldumsazly ýaşaýjylaryň biri Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Daşogzuň Saparmyrat Türkmenbaşy etrabynda hem mallaryň sowuk howa sebäpli köpçülikleýin ýagdaýda heläk bolýandygyna üns çekilýär.
“Çopanlar näme etjeklerini bilenoklar. Gyşky ýataklaryň içinde suw doňýar. Owlakdyr guzular idege çykman, haram ölýärler” diýip, atlandyrylmasyzlygyny soran çopanlaryň biri maglumat berdi.
Aýazly howa gök-önüm söwdasy bilen meşgullanýanlara hem maddy zyýan ýetirdi. Satyjylar bazara çykaran gök önümleriniň doňup, isrip bolýandygyny aýdýarlar.
“[Bazara çykaran gök önümlerimizi] mata bilen örtüp goýsagam, olar doňup galýar. Uly zyýana galdyk” diýip, özüni Rustam diýip, tanyşdyran söwdegärleriň biri gürrüň berdi.
Bu aralykda, aýazly howada Daşogzuň kommunal hyzmatlarynda hem bökdençlikler döräp başlady.
“Howanyň sowamagy bilen, onsuz hem kadaly işlemeýän, gaz we elektrik üpjünçiligi gaty peseldi. Soňky üç günüň dowamynda, elektrik togy iň azyndan 20 gezek dagy kesilendir. Adamlar indi öýlerinde odun ýakyp, ýylynjak bolýarlar” diýip, boldumsazly ýaşaýjy belledi.
Şol bir wagtda, Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylarynyň maglumatyna görä, Saparmyrat Türkmenbaşy etrabynda 1-5-nji klas okuwçylaryna howa maýlaýança mekdeplere gelmezlik tabşyrylypdyr.
Galyberse-de, aýazly howada Daşoguzdaky ýaly ýagdaýlary ýurduň beýleki künjeklerinde hem synlasa bolýandygyny, bu sebitleriň ýaşaýjylary gürrüň berýärler. Emma döwlet mediasynda häzirki güne çenli ilatyň sowuk howa şertlerinde ýüzbe-ýüz bolýan güzaplary barada, kelam agyz söz aýdylmaýar.
Şeýle-de, gyşyň başynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň sowuk howa şertlerine ähli taýýarlyklaryň görülmelidigi baradaky tabşyrygyna garamazdan, häzirki aýazly howada, ýokarda beýan edilen – gazyň, toguň kesilmegi, mallaryň haram ölmegi ýaly ýagdaýlar ýüz berýär.


text:
Aýatolla Emami Kaşani: Eýran milleti bütin gadaganlyklara we pitnelere üstem çykjakdyr
Tehraniň wagtlaýyn juma ymamy Eýran milleti bütin gadaganlyklara we ezijileriň we yslam duşmanlarynyň bütin pitnelerine üstem çykjakdyr diýdi.
şu gün Tehraniň wagtlaýyn juma ymamy Aýatolla Mohammad Emami kaşani Tehraniň juma namazynyň hutbalarynda beren gürrüňlerinde kynçylyklary çözmäge Eýran yslam respublikasynyň ýokary mümkinçilige eýedigini aýdyp Eýran milleti ýeňiş gazanjakdyr we duşmanlaryň Eýran milletine garşy mekirli hileleriniň hiç birisi başa barmaz we Eýrana musallat bolmak baradaky arzuwlaryny özleri bilen göre akitjekdirler diýip nygtady.
Tehraniň wagtlaýyn juma ymamy sözüniň dowamynda Eýranda ykdysady kynçylyklary we ilat arasynda närazylyk döretmek ugurdaky Amerikaniň amala aşyrýan pitnelerine yşarat edip Amerikanyň maksady Eýranyň milletiniň we häkimiýetioniň arasyny daşlaşdyrmakdyr emma Eýran milleti hüşgärlik bilen duşmanlaryň mekirli hilelerini şowsuzlyga uçratýandyr diýip beýan etdi.
Tehraniň wagtlaýyn juma ymamy Aýatolla Mohammad Emami kaşani Amerika hiç haçan şu wagtky ýaly ýeke galandäldir diýmek bilen imperialist dünýäsi şol sanda Amerika we halkara sionizm hemde sebitiň käbir garaşly arap döwletleri bilip goýsynlar hak üstem çykjakdyr we golab geljekde olar suda çeklip ruswa boljakdyrlar diiýp nygtap geçdi.


text:
Ýazyjy : Muhammet ibn Suleýman At-Temimi
Terjime eden: Ebu Ibrohim El-Merwezi
Gözden geçiren: Halid Ebu Enes Türkmen
Çeşmeler:
Gysgaça beýannama
Üç asyl we onuň delilleri: Bu gysgaça kitapça örän peýdalydyr. Çünki bu kitapça, her bir gulyň hökman biläýmeli üç sany meselesini we onuň delillerini öz içinde jemländir. Ol üç sany mesele bolsa, her bir ynsan öz perwerdigärini we onuň buýran ybadatlaryny, dinini, onuň mertebelerini we her bir mertebäniň rükünlerini we pygamberiniň kimdigini, onuň gysgaça taryhyny we näme üçin iberilendigini, delilleri bilen biläýmelidir. Çünki bu üç sany mesele, gabyrda ynsandan soraljak ilkinji soraglardyr.


text:
Hakykatyň hatyrasyna aýtsak, Nury Halmämmedowyň doglan güni dürli seneler bilen bellenipdir. Nury Halmämmedowyň döredijiligini içgin öwrenýän bilermenleriň ýazmagyna görä, ol Gyzylarbatda, Bäherdende, Maryda, Baýramalyda Çagalar öýlerinde bolanynda, doglan ýyly hem güni dürli seneler bilen bellenipdir.
Nury özüniň doglan senesini bilmeýändigini aýdýar. Ahyrynda ol Maryda ýörite medisina barlagyndan geçirilýär. Şonda oňa 1940-njy ýylyň 24-nji fewralynda dünýä inen diýlip şahadatnama berilýär. Şol sene hem saz öwrenijiler tarapyndan iň esasy ynamdar subutnama hasap edilýär.
Eýsem-de bolsa, bar gep diňe bir günde hem däl, gep hakykatdanam şeýle uly zehiniň dünýä ineninde, onuň türkmen medeniýetini ölmez-ýitmez derejä göterip bileninde. Gep onuň bitiren hyzmatynda.
Nury gaty gysga ýaşady. Şol gysga ömründe hem ägirt köp işler etmegi başardy.
Ýakynlary ýatlaýar
Nurynyň şol gysga ömri barada onuň dosty hem sazlarynyň janköýeri şahyr Şiraly Nurmyrat şeýle diýýär:
“Nurynyň ýiti zehinine, üýtgeşik talantyna wagtynda üns berildimi diýen sowal ýüze çykýar. Muňa gürrüňsiz “Hawa” diýip jogap bermek bolar. Sebäbi ýaňy Moskwa konserwatoriýasyny gutaryp gelen ýaş kompozitora “Şükür bagşy” filmine saz ýazmak tabşyrylýar.
Bu ýerde türkmen halkynyň milli saz guraly dutar bilen dünýä medeniýetiniň gazanan ýokary derejesi simfoniki orkestriň owazy hem ýaryşy gidýär. Bizde şol döwürde örän abraýly kompozitorlar bardy. Ýöne režisýor Polat Mansurow Nury Halmämmedowy saýlap alypdyr. Ol bolsa özüne bidirilen ynamy aňry ýany bilen ödedi. Onuň bu filme ýazan sazy Gyrgyzystanyň paýtagty Frunze şäherinde Bütinsoýuz baýragyny aldy".
Nury Halmämmedow ilkinji 2 seriýaly film “Aýgytly ädime” saz ýazdy. Şondan soňra ol kinofilmler üçin saz ýazmakda iň esasy hem tapylgysyz kompozitira öwrüldi.
Onuň eserlerini mydama Moskwanyň iň belli saz toparlary çalmaly bolýardy. Şeýle-de bolsa ol ýurduň öz içinde hormatly derejä-de, şöhratly atlara-da ýetip bilmedi.
Bu barada Nuryny ýakyndan tanaýan, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Annaberdi Agabaýew öz çykyşlarynyň birinde şeýle diýdi:
“Adama wagtynda edilen goldaw ony açýar, hasam ösdürýär. Nury neressä hiç hili goldaw diýleni, onda biz tarapdan, iň bärikisi Türkmenistan tarapdan goldaw ýokdy-da. Onsoň beýlekileri biliber?! Beýlekiler ony gollaýardylar gaýtam. Şeýle-şeýle bir nemeler aýdardylar o hakda, belli adamlar. Emma bizde şol goldaw ýokdy. Bolýan bolsa iň bärikisi oňa bir iň kiçijik at dagam bererdiler barka, dirikä. Bolmady-da şo goldaw. Şol zehinli oglanlaryň köpüsi şoň ýalyrak boldy”.
Nury biziň aramyzda
Nury aradan çykandan soňra, örän gysga wagtyň içinde Türkmenistanyň hem şol wagtky SSSR-iň sungat-medeniýet ugrundan berilýän ýokary sylaglarynyň köpüsine yzly-yzyna mynasyp boldy. Ol ajaýyp kompozitor hökmünde ykarar edildi. Onuň sazlary mydama ýaňlandy. Hatda professional sungaty halamaýan, Opera we Balet teatryny ýapdyran, fortepianpda saz çalmagy gadagan eden öňki prezident S. Nyýazow hem Nury Halmämmedowyň sazlarynyň aşa milliligini hem beýikligini ykarar etdi. Haýsydyr bir döwürde onuň käbir eserleri eşidilmese-de, ol biz bilen mydama ýaşap geldi.
Nury Halmämmedowyň beýik hyzmaty barada onuň kärdeşlerinden, kompozitor Aman Agajykow yzygiderli aýdyp gelýär. Aman Agajykowyň şol çykyşlary bize Nury Halmämmedowyň sazlaryna düşünmäge ýol açýar.
Kompozitor Aman Agajyk Nurynyň durmuş bilen deň ýaşaýandygy barada, ine, şeýle diýýär:
“Biziň söýgüli, meşhur kompozitorymyz, hawa, Nury. Ol aramyzda ýok diýmeli däl. Günde görýäs ony, Nury günde bar biziň aramyzda. Nury ýaşap ýör. Nurynyň ruhy, Nurynyň sazy, Nurynyň güler ýüzi, hemmesi – ol janly”.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Reks Tillerson Nýu-Delide iki ýurduň gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak we Hytaýyň barha ösýän täsirine garşy durmak tagallalarynyň çäginde hindi ýolbaşçylary bilen gepleşik geçirýär.
Tillerson Hindistanyň ganym duşmany bolan Pakistana eden saparyndan soň, 25-nji oktýabrda premýer-ministr Narendra Modi we beýleki ýolbaşçylar bilen duşuşýar. ABŞ Yslamabady yslamçy jeňçilere gorag-pena bermekde aýyplanyndan soň, amerikan-pakistan gatnaşyklarynyň sowandygy aýdylýar.
Tillerson geçen hepde Waşingtonyň Hindistan bilen hyzmatdaşlygy “örän çuňlaşdyrmak” isleýändigini, sebäbi ABŞ-nyň sebitde gülläp ösýän demokratiýalaryň öňbaşçylygynda “azat we açyk” regiony ilerletmek maksadyny yzarlaýandygyny aýtdy.
Ol Nýu-Delä 24-nji oktýabrda Yslamabatdan geldi. Tillerson Yslamabatda prezident Donald Trampyň Pakistan ýurt içinde hereket edýän jeňçileri we terrorçylary ýok etmek tagallasyny güýçlendirmeli diýen sözlerini gaýtalady.
Şeýle-de Tillerson Pakistanyň jeňçilere garşy söweşde edýän “pidakärlikleriniň” gadyr-gymmatynyň bilinýändigini belledi.


text:
Dünýä tejribesinde hökmany we meýletin ätiýaçlandyryşyň görnüşleri
Ýazylan wagty: 09 июня 2018 Ýazan Mayichka
Dünýä tejribesinde hökmany we meýletin ätiýaçlandyryşyň görnüşleri: Hökmany ätiýaçlandyryş – dünýäde kanun esasynda amala aşyrylýar. Şol sebäpli ätiýaçlandyrýanyň we ätiýaçlandyryjynyň “ätiýaçlandyryş şertnamasyny baglaşmak ýa-da baglaşmazlyk” meselesini çözmäge erki ýok. Ätiýaçlandyrýanyň ätiýaçlandyryş şertnamasyny baglaşmaga borçly bolýar, ätiýaçlandyryjy bolsa, degişli möçberde ätiýaçlandyryş jogapkärçiligi özüne kabul edýär. Meýletin ätiýaçlandyryş şertnamasy ätiýaçlandyrýanyň we ätiýaçlandyryjynyň azat-erkin isleginiň esasynda, töwekgelçiligi we öz mümkinçiliklerini kesgitlemegi esasynda baglaşylýar. Ätiýaçlandyryjynyň mümkinçilikleri, ýagny ätiýaçlandyryşyň görnüşleriniň düzümine görä rugsat alynan ygtyýarnama görä, öz maliýe ýagdaýlaryny we geljekde ätiýaçlandyryş jogapkärçiliginiň bölegini, beýleki ätiýaçlandyryja gaýtadan ätiýaçlandyryş şertnamasy boýunça ýokary derejedäki zyýan çekilmegi bilen bagly, ähtimal bolaýjak ätiýaçlandyryş halatlary ýüze çykanda, ätiýaçlandyrýanyň öňündäki jogapkärçiliklere görä bolup biler. Myhmanahanlarda we syýahat kärhanalarynda töwekgelçiliklerden goranmak üçin dolandyryjylar tarapyndan aşakdaky işler geçirilýär: işgärler bilen tehniki howpsuzlygy hakynda gürrüňleri geçirilip ýörite kitaplarda bellikler edilip gollar çekdirilýär; esasy serişdeleri gurmak, satyn almak bilen bagly taslamalar seljerilip barlanýar, esasy serişdiler kabul edilende olaryň tehniki howpsuzlygy barlanýar; ýangyn howpsuzlygyndan goranmak üçin ýörite tehniki serişdeleri satyn alynýar; ulag serişdeleri hökmany we meýletin ätiýäçlandyrylýar; durmuş ätiýäclandyryş gaznalara pul serişdeleri geçirilýär; başga döwletlere gidýän syýahatçylar hökmany suratda ätiýäçlandyryş kompaniýasynda ätiýäçlandyrylýar; islegleri boýunça işgärleriň zähmet hakyndan meýletin medisina we pension gaznalara pul serişdeleri geçirilýär; käbir howply işler bilen işleýän işgärler ätiýäclandyrylýar; başga döwletlerden gelýän myhmanlardan olaryň ätiýäçlandyrylyşy hakynda maglumatlar alynýar; syýahatçylygyň ugurlary artdyrylýar; şertnamalar dürli walýutalarda baglaşylýar; içeri we halkara hasaplaşyklarda hasaplaşygyň töwekgelçiligini peseldýän görnüşleri ulanylýar. Mysal üçin, hyzmat ýerine ýetirilmänkä deslapky tölegi talap etmeklik, akkreditiw hasaplaşyklaryň dürli görňüşlerini ulanmaklyk we ş.m.
Okalan sany: 55 Jogaplar: ( 0 )


text: Žurnalistiň iň ýatda galýan pursatlary haýsydyr bir edara-kärhana ýa-da etraba, şähere baryp, şol ýerde işleýän, ýaşaýan adamlar, zenanlar bilen döredijilik duşuşyklaryny geçiren günleridir diýip, pikir edýärin. Sebäbi ozal saňa tanyş bolmadyk adamlar bilen tanyşmak, olar bilen ýüzbe-ýüz bolup, hal-ahwallary, ýaşaýyş-durmuşlary, gündelik aladalary, şatlyklary, geljekki meýilnamalary bilen tanyşmak, olaryň ykbalyna az-kem bolsa-da, dahylly bolmak žurnalistler üçin bahasyna ýetip bolmajak gymmatly hazynadyr.


text:
Ýurdumyzyň bank ulgamynyň işini we bank kartlarynyň üsti bilen amal edilýän nagt däl tölegleriň gerimini giňeltmek, tölegli kartlar arkaly hyzmaty kämilleşdirmek hem-de halkara tejribesine laýyklykda halkara töleg ulgamynyň kartlaryny we hyzmatlaryny ornaşdyrmak boýunça işler alnyp barylýar. Öňdebaryjy usullary we iň täze tehnologiýalary ulanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmegiň döwrebap ulgamyny döretmäge, bank kartlaryny peýdalanmak bilen hyzmatlaryň görnüşlerini we möçberini köpeltmäge, elektron hasaplaşyk ulgamyny kämilleşdirmäge hem-de olaryň goraglylygyny üpjün etmäge uly ähmiýet berilýär.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky müşderiler üçin amatly we elýeterli halkara VISA we MasterCard kartlaryny çykarýar. Bu kartlar internet üsti bilen harytlara we hyzmatlara töleg etmäge, daşary ýurtlara gezelenje ýa-da gulluk iş saparlaryna gitmek üçin awiapetekleri, myhmanhanalarda otaglary internet üsti bilen bellemäge hem-de VISA we MasterCard karty kabul edýän ähli ýurtlaryň söwda merkezleriniň dükanlarynda ulanmak üçin niýetlenendir.
Halkara töleg ulgamynyň VISA we MasterCard bank kartlary nagt däl hasaplaşyklaryň guraly bolup, bankyň müşderileri bolup durýan şahsy taraplaryň isleglerini kanagatlandyrmak üçin müşderileriň bank hasaplaryndaky pul serişdeleri boýunça geçirilýän amallaryny kämilleşdirmek üçin niýetlenendir.
Halkara tejribesini göz öňünde tutup nagt däl hasaplaşyklary ösdürmek we katlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan çykarylýan “Visa” we “Mastercard” kartlaryna 2017-nji ýylyň 27-nji sentýabryndan täze nyrhlary girizildi, ýagny:
• daşary ýurt banklarynda we bankomatlarynda nagt puluny almak üçin ýygymy 3% (iň az möçberi 3,5 USD) möçberinde bellenildi;
• bir gije-gündiziň dowamynda nagt pul serişdeleri almak boýunça çägi şu aşakda gorkezilen görnüşinde bellenildi:
(1) VISA Gold/ MasterCard Gold halkara plastik kartlary boýunça 100 USD ýa-da 350 TMT möçberinde bellenildi;
(2) Halkara plastik kartlarynyň beýleki görnüşleri boýunça 100 USD ýa-da 350 TMT möçberinde bellenildi.
Şonuň bilen birlikde, müşderiler Visa we MasterCard kartlary bilen islendik harytlaryň, hyzmatlaryň töleglerini öz ýurdunyň çäginde we daşary ýurtlarda nagt däl görnüşinde hem-de Internet üsti bilen hasaplaşyklary çäklendirilmedik möçberinde geçirip bilerler.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky boýunça amala aşyrylýan hyzmatlaryndan alynýan ýygymlaryň adaty nyrhlarynyň we nagt pul almak barada çäklendirmeleriniň üýtgedilen görnüşi 2017-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda bankyň resmi saýtynda we bankyň binasynda ýerleşdirildi.


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň haýyşy boýunça dikuçarda paýtagtymyzda alnyp barylýan iri gurluşyklaryň, birnäçe desgalaryň, şäheriň durmuş düzümini ösdürmek, abadanlaşdyrmak boýunça maksatnamanyň iş ýüzünde ýerine ýetirilişi bilen tanyşdy. Milli Liderimiz uçuşyň dowamynda paýtagtymyzyň ekologiýa ýagdaýyna aýratyn üns berdi.
Döwlet Baştutanymyz dikuçaryň ýanynda paýtagtymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň çäklerinde bina edilen we gurulmagy meýilleşdirilýän desgalaryň taslamalary bilen tanyşdy. Paýtagtymyzyň häkimi hormatly Prezidentimiziň garamagyna ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň gurluşygy bilen bir hatarda, söwda merkeziniň, Parahat — 7 ýaşaýyş toplumynda gurluşygy tamamlanan metjidiň görnüşini, beýleki desgalaryň taslamalaryny, şeýle hem täze döwrebap myhmanhananyň ýerleşjek ýeriniň çyzgylaryny görkezdi.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabadyň häzirki zaman şähergurluşyk syýasatyny üstünlikli amala aşyrmakda bar bolan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegiň zerurdygyna ünsi çekip, gurulýan desgalarda milli binagärlik ýörelgeleri bilen bir hatarda häzirki zaman tejribeleriniň utgaşdyrylmalydygyny belledi. Şunlukda, bina edilýän desgalaryň ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi bilen, şolaryň öz wagtynda ulanmaga berilmegi häzirki döwrüň möhüm talaby bolup durýar.
Soňra milli Liderimiz dikuçarda guşuçar belentlikden ak mermerli Aşgabatda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli gurluşyk işleriniň barşy bilen tanyşdy. Döwlet Baştutanymyzyň yzygiderli tagallasy netijesinde, paýtagtymyz gülläp ösdi we dünýäniň owadan şäherleriniň birine öwrüldi. Aşgabat ak mermerli belent binalary bilen ýyl-ýyldan öz çägini giňeldýär, paýtagtymyz abadanlaşdyrylýar we häzirki zaman şäherine, halkara derejedäki syýasy we işewürlik merkezine öwrülýär.
Döwlet Baştutanymyzyň dikuçary paýtagtymyzy ösdürmegiň 15-nji tapgyrynda bina edilen ýaşaýyş jaý toplumlarynyň ýokarsyndan öwrüm etdi. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerdäki binalaryň ýagdaýy bilen gyzyklanyp, gurluşygyna girişilen söwda merkezinde alnyp barylýan gurluşyk işlerini synlady.
Milli Liderimiz Bekrewe ýaşaýyş toplumyna gidýän ýoluň ugrunda gurulýan Ýanyk şikeslerini bejeriş merkezinde alnyp barylýan işleriň derejesi bilen gyzyklanyp, onuň gurluşygynyň hiliniň häzirki zamanyň ýokary talaplaryna kybap gelmegi we öz wagtynda gurlup gutarylmagy bilen baglanyşykly wezipeleri hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Saglygy goraýyş ulgamyna degişli düzümleriň gurluşygynyň häzirki zaman ölçeglerine laýyk gelmegi möhüm talap bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiziň dikuçary häzirki döwürde şäheri ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň çäklerinde gurluşygy batly depginde alnyp barylýan ýer bolan Köşä tarap ugur aldy. Bu taslama köp öýli we birnäçe gatly onlarça ýaşaýyş jaýlarynyň hem-de beýleki binalaryň gurluşygyny özünde jemleýär.
Bu ýerde durmuş maksatly binalaryň gurluşyk işleri döwrüň talabyna laýyk derejede alnyp barylýar. Bu işleriň ýokary hilli bolmagy gurluşygyň beýleki tapgyrlarynyň sazlaşykly ýola düşmegini, desgalaryň ygtybarlylygyny we seýsmiki durnuklylygyny hem-de howpsuzlygyny üpjün eder.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow guşuçar belentlikden giň möçberli gurluşyk işlerini synlady. Dikuçardan bu ýerde alnyp barylýan işleriň tutuş görnüşi, gerimi, bellenilen tertipnama laýyklygy we tehnikalaryň ulanylyşy aýdyň görünýär.
Şäheriň bu künjeginde döwrebap ýol-ulag düzümi, adamlaryň ýaşaýşy üçin aňrybaş şertleri üpjün edýän inženerçilik-aragatnaşyk ulgamy, binalaryň gurluşygy bilen bir hatarda, seýilgähler, gök zolaklar dörediler, binalaryň ýanaşyk ýerleri göwnejaý abadanlaşdyrylar. Döwlet Baştutanymyz şäher ilaty üçin amatly ekologiýa gurşawynyň döredilmegini paýtagtymyzy ösdürmegiň esasy şerti hökmünde öňe sürýär.
Soňra döwlet Baştutanymyzyň dikuçary Aşgabadyň günorta-günbatar künjegine tarap ugur aldy. Gadymy Parfiýa döwletiniň paýtagty bolan Nusaýyň ýadygärlikleriniň töweregi we umuman, Köpetdagyň dag etekleri güýzüň hoştap howasyndan nurlanyp, has-da gözel görnüşe eýe boldy.
Soňky ýyllarda bu ýerler tanalmaz derejede özgerdi. Paýtagtymyzyň ilatynyň dynç almagy üçin ýakymly howasy we oňyn şertleri bolan bu künjekde ýylyň ähli paslynda gök öwüsýän tokaý zolaklary kemala geldi. Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasy bilen “Nusaý” döwlet taryhy-medeni goraghanasynyň ýadygärlikler toplumynyň aralygynda ýerleşýän baýryň üstünde täze myhmanhanany gurmak boýunça tabşyryk berdi.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygyna laýyklykda, myhmanhananyň gurluşygynda hem-de bezeg aýratynlyklarynda gadymy milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zaman gurluşyk tejribeleri utgaşdyrylar. Onda Nusaý, Gadymy Köneürgenç, Gyzgala ýaly gadymy ýadygärlikleriň, minaralaryň, galalaryň gurluşyk usullary, Garagum sährasynyň altynsow alaňlarynyň reňk aýratynlyklary öz beýanyny tapar.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, täze myhmanhananyň binagärlik çözgüdi taryhy Nusaýyň nusgasynda täze Nusaýyň döredilýändiginiň güwäsine öwrüler. Hormatly Prezidentimiz bu ýerde gurulmagy göz öňünde tutulýan döwrebap myhmanhananyň ýerleşjek ýeri, bu künjegiň tebigy aýratynlyklary bilen tanyşdy.
Döwlet Baştutanymyz täze myhmanhana toplumynyň ýerleşjek ýerini gözden geçirip, onuň binagärlik çözgüdinde gadymy Parfiýa şalarynyň köşgüniň gurluş aýratynlygynyň öz beýanyny tapmalydygyny belledi. Munuň özi ady rowaýata öwrülen taryhy Nusaýyň täzeden dikeldilýändigini alamatlandyrar.
Döwlet Baştutanymyz myhmanhananyň binasynyň ýerli tebigy aýratynlyk bilen utgaşmalydygyny belläp, onuň taslamasy taýýarlanylanda, şu ýagdaýlaryň göz öňünde tutulmalydygyny tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiziň dikuçary paýtagtymyzyň häzirki zaman işewürlik merkeziniň kemala gelýän ýeri bolan günorta künjegine tarap ugur aldy. Köpetdagyň eteginden geçýän Çandybil şaýolunyň ugrunda birnäçe edara binalarynyň gurluşygy dowam edýär. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow edara binalar toplumynyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy, şolary gurmak Fransiýanyň “Buig Batiman” kompaniýasyna ynanyldy.
Çandybil şaýolunyň ugrunda ýakyn geljekde Halkara maslahat merkeziniň we kaşaň myhmanhananyň binalar toplumy emele geler. Bu desgalar Aziýanyň merjeni hasaplanýan paýtagtymyzyň özboluşly bezegine öwrüler. Şeýle hem paýtagtymyzyň bu künjeginde iň döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen edara binalary gurlar. Şolaryň bu ýerde kemala gelýän düýpli binagärlik toplumy bilen sazlaşygy emele getirjekdigi şübhesizdir.
Hormatly Prezidentimiz gurluşyk meýdançalaryndaky işleriň ýagdaýy bilen tanşyp, dikuçardan ýerine ýetirilen işleri synlady. Şeýle hem Köpetdagyň etegindäki bu gözel künjekde türkmen halkynyň akyldar şahyry Magtymguly Pyragynyň ýadygärliginiň gurluşygyna başlandy. Mundan başga-da, bu künjekde soňky ýyllarda ýurdumyzda sazlaşykly ösdürilýän welosiped sportuna bagyşlanan özboluşly ýadygärlik toplumyny gurmak meýilleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, şäheriň bu künjeginde gurulýan desgalaryň gurluşygynda ýerli tebigy aýratynlyklaryň, dag görnüşiniň we ugurdaş binalar bilen sazlaşyk göz öňünde tutulmalydyr.
Döwlet Baştutanymyz şäheriň çäginde gurluşyk işleri meýilleşdirilende seýilgähleriň we gök zolaklaryň döredilmeginiň möhümdigini belläp, bu babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Paýtagtymyzda degişli ekologiýa derejesini saklamak esasy talaplaryň biri bolup durýar. Mundan başga-da, Aşgabadyň gök zolaklary we ösümlik dünýäsi şäheriň keşbine gözellik çaýýar hem-de özüne çekijiligini artdyrýar.
Paýtagtymyzyň sazlaşykly ösüş ýoluna düşen künjegi bolan Parahat — 7 ýaşaýyş toplumynda alnyp barylýan işler häzirki döwrüň talabyna laýyk gelýär. Bu ýerde dürli maksatly binalar yzly-yzyna gurlup, ulanmaga berilýär. Şolaryň hatarynda şäheriň binagärlik keşbi bilen ajaýyp sazlaşygy emele getiren metjidiň gurluşygynyň hem bardygyny bellemeli.
Durmuş ulgamyna degişli desgalara aýratyn üns berýän hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzy ösdürmegiň, şol sanda ýaşaýyş jaýlaryň gurluşygynyň meýilnamasynyň durmuşa geçirilmeginde adam hakyndaky hemmetaraplaýyn aladanyň, amatly ýaşaýyş hem-de dynç alyş, döredijilikli zähmet üçin ähli zerur şertleriň döredilmeginiň zerurdygyny belledi we bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda alnyp barylýan işler bilen tanyşlygy şäheriň demirgazyk künjeginde dowam etdi. Milli Liderimiz ýüzugra Hoja Ahmet Ýasawy köçesiniň ugrunda umumy eýeleýän meýdany 10 gektara barabar bolan täze “Garagum” myhmanhanasynyň ýerleşjek ýerlerini synlady. Hormatly Prezidentimiz bu ýerde häzirki zaman söwda merkeziniň we hyzmat ediş binalary bolan işewürlik merkeziniň gurulmagynyň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Şu ýerde 320 orunlyk çagalar bagynyň, 720 orunlyk orta mekdebiň, söwda we dynç alyş merkeziniň, Hoja Ahmet Ýasawy köçesiniň ugrunda täze edara binalarynyň gurluşygy meýilleşdirildi. Şeýle hem bu ýerde eýeleýän meýdany 10 gektara golaý bolan seýilgäh toplumy gurlar. Onuň merkezi böleginde Oguz hanyň ýyldyzy şekilinde ýerleşdirilen suw çüwdürimler toplumy bina ediler.
Bellenilişi ýaly, söwda we dynç alyş merkezi “Garagum” myhmanhanasy bilen bir bitewi utgaşyklygy emele getirer. Ýeri gelende aýtsak, bu binalaryň hemmesiniň ýanaşyk ýerleri göwnejaý abadanlaşdyrylar, gök zolaklar dörediler. Munuň özi paýtagtymyzda ekologiýa derejesiniň ýokarlanmagynda aýratyn ähmiýetlidir.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň Halkara howa menziliniň golaýyndaky könelişen we häzirki zaman jemagat hojalygy gulluklarynyň talabyna laýyk gelmeýän şertleri bolan jaýlaryň ugrunda döwrebap seýilgäh zolagynyň döredilmelidigine ünsi çekdi. Şäheriň ilaty ýokary derejeli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün edilmelidir.
Paýtagtymyzyň ulag düzüminiň işi barada aýdylanda bolsa, häzirki döwürde bu ýerde hereket edýän halkara awtoterminalyň golaýynda ulaglar we sürüjiler üçin ähli amatlyklary özünde jemleýän döwrebap awtoduralganyň gurluşygy dowam edýär.
Aşgabadyň toplumlaýyn ösdürilmegi, şäher düzüminiň maksatnamalaýyn esasda döwrebaplaşdyrylmagy döwlet Baştutanymyzyň hemişe üns merkezinde saklanýar. Milli Liderimiz paýtagtymyzda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli gurluşyk işleri bilen yzygiderli tanşyp durýar.
Soňra milli Liderimiz Ahal welaýatynyň çäginde ýerleşen Owadandepede gurulýan tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygynyň gidýän ýerine tarap ugur aldy. Bu täzeçil taslama milli ykdysadyýetimiziň esasy ugruny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky ädimdir. Dünýäniň energetika ýurtlarynyň hataryna girýän Türkmenistanyň baý uglewodorod serişdelerini doly hem-de netijeli peýdalanmak şol syýasatyň esasy ugry bolup durýar.
Bularyň ählisi eziz Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň mundan beýläk-de artmagyna, türkmenistanlylaryň abadançylygynyň ýokarlanmagyna ýardam eder.
Owadandepede gurulýan iri önümçilik dünýädäki ilkinji gazhimiýa toplumydyr. Bu ýerde tebigy gazy gaýtadan işlemek arkaly ýokary hilli we ekologiýa taýdan arassa benzin öndürýän dünýäde ilkinji gazhimiýa toplumynyň gurluşygyny synlady.
Häzirki döwürde desgadaky işler ýokary depginde tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar. Kärhanany häzirki zaman enjamlary bilen üpjün etmek, tehniki ulgamlary oturtmak boýunça degişli işler dowam edýär. Taýýar önümleri sarp edijilere ýetirmek üçin taslama laýyklykda, awtomobil we demir ýollaryň çekilmegi göz öňünde tutuldy.
Uçuş tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze taryhy eýýamda Türkmenistany dünýäniň senagat taýdan ösen döwletleriniň birine öwürmek babatdaky belent maksadyň üstünlikli amala aşyrylýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli ykdysadyýetimiziň köpugurly esasda ösdürilmegine we önümçilige täzeçil tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna aýratyn üns berilýär.
Ýurdumyzda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeler maksatnamalarynyň we taslamalarynyň ählisi esasy maksada ýetmäge — eziz Watanymyzyň gülläp ösmegine, onuň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösmegine we mähriban halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagyna gönükdirilendir.
©Seýsmiki Taýdan Durnukly Gurluşygyň Ylmy-Barlag Instituty


text:
Britaniýanyň premýer-ministri Tereza Meýiň 26-njy ýanwarda Birleşen Ştatlarda aýtmagyna görä, Günbatar Orsýet bilen iş salyşmaly, ýöne Moskwanyň niýetleri barada seresaply bolmaly.
Meý amerikan prezidenti Donald Tramp bilen duşuşmazdan öň Respublikan partiýasyna degişli kanun çykaryjylaryň öňünde eden çykyşynda öňki prezident Ronald Reýganyň sowet kärdeşi Mihail Gorbaçew bilen gepleşiklere nähili çemeleşendigine salgylandy
“Orsýet barada aýdanyňda, köplenç bolşy ýaly, paýhasly hereket prezident Reýgany görelde edinmekdir. Ol öz kärdeşi Mihail Gorbaçew bilen alyp baran gepleşiklerinde “ynam et, ýöne barla” diýen nakyla eýerdi” diýip Meý aýtdy.
Ol soňra hem: “Prezident Putin barada meniň öwüdim şu: iş salyş, ýöne seresap bol” diýip sözüniň üstüne goşdy.
Britaniýanyň premýer-ministri bu beýanatlary Tramp bilen Filadelfiýada geçmeli duşuşygyň öň ýanynda etdi. Duşuşyk amerikan prezidentiniň öten hepde wezipe başyna geleli bäri çet ýurtly bir lider bilen geçirýän ilkinji ýüzbe-ýüz duşuşygydyr.
Meý bu çykyşdan peýdalanyp, terrorizm ýaly global problemalara çemeleşmekde iki ýurt arasyndaky “aýratyn gatnaşygyň” möhümdigini nygtady.
“Ýolbaşçylyk üçin biz – iki ýurt bilelikde- jogapkärdiris. Sebäbi, beýlekiler ilerlände biz yza çekilsek, onda bu Amerika üçin, Britaniýa we bütin dünýä üçin gowy bolmaz” diýip, Meý eden çykyşynda aýtdy.
Ol şol bir wagtyň özünde-de: “Ýöne bu geçmişiň başa barmadyk syýasatlaryna dolanmalydygyny aňladanok” diýdi.
“Britaniýa bilen Amerikanyň dünýäni öz göz öňüne getirişlerine görä guramak maksady bilen özbaşdak ýurtlaryň içeri işlerine garyşan döwri ötdi. Ýöne abanýan howp hakyky bolup, garyşmak bähbidimize bolan mahalynda hiç bir iş etmän çetde durup bilmeris” diýip Meý belledi.
Ol Eýran bilen baglaşylan we Trampyň berk tankytlaýan ýadro ylalaşygyny gorady. Ýöne Eýranyň ýadro programmasyny jylawlamagyň öwezine Tähranyň garşysyna girizilen sanksiýalary ýeňletmek işi örän seresaply we berk gözegçilikli bolmaly.
Meý Orsýeti berk tankytlap, aýratyn-da onuň 2014-nji ýylda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmegini “bikanun” diýip atlandyrdy.
Tramp terrorizme garşy göreş we Siriýa ýaly meselelerde Orsýet bilen köpräk hyzmatdaşlyk etmek isleýändigini aýdýar. Ol saýlaw kampaniýasynda Obama adminsrtasiýasynyň anneksiýa jogap edip, Moskwanyň garşysyna girizen sanksiýalarynyň ýatyrylmagynyň hem mümkindigini aýtdy.
Saýlawyň dowamynda Birleşen Ştatlaryň aňtaw gulluklary Tampyň saýlanmagyna kömek etmek maksady bilen Orsýetiň kiber hüjümlerini amala aşyrandygyny aýtdylar.
Kreml bu aýdylanlary ret edýär.Tramp bäsdeşi Hillari Klintonyň kampaniýasyna garşy gönükdirilen kiber hüjümleriniň aňyrsynda Orsýetiň ýatan bolmagy mümkin, ýöne bu hüjümleriň saýlawyň netijelerine eden täsiri ýok diýýär.
Tramp şeýle hem NATO “köneldi” diýmek bilen Gündogar Ýewropanyň bu ýaranlyga agza ýurtlaryny aladalandyrdy.
Meý eden çykyşynda regiondaky ýaranlary berk goldap, Günbatar “Orsýet bilen goňşy ýurtlara olaryň howpsuzlygynyň sorag astynda däldigi hakda arkaýynlyk bermeli” diýdi.
“Biz prezident Putiniň bu özüniň täsir çygryna degişli diýmegini kabul edip, prezident Reýgan we [Britaniýanyň öňki premýer-ministri] Tetçeriň Gündogar Ýewropa getiren erkinligini howp astyna salmaly däldiris” diýip Meý aýtdy.
Ol soňra hem: “Orsýet bilen Günbataryň arasyndaky konflikt gutulgysyz diýen zat ýok, Sowuk uruş döwrüne dolanmak dolanuwsyz diýen zat ýok” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
“Ýöne biz Orsýet bilen güýçli pozisiýadan iş salyşmaly, konflikte däl-de hyzymatdaşlyga mümkinçilik döretjek gatnaşyklary, sistemalary we prosesleri gurmaly”.


text:
Günleriň birinde bir aşyk köp wagt bäri görüşmedigi magşugyny göresi gelipdir...hiç hili çydap bilmändir we magşugyna tarap ýollara düşüpdir.
Magşugy başga bir şäherden bolanlygy üçin günlerçe ýol ýöräpdir. Gelipdir magşugynyň gapysyna we umyt bilen kakypdyr gapysyny. Içerden ses gelipdir :
- kim ol?
Aşyk : "men geldim" diýipdir. Içerden ýene-de ses gelipdir :
- "sen henizem bar bolsaň, gelen hem sen bolsaň git ýene-de biraz ýan. heniz birleşmegmiziň wagty gelmändir..." diýipdir.
Aşyk hiç zada düşünmändir. Bu sözlerden soň näme etjegini bilmän gidipdir uzaklara. Ençeme çölleri söküpdir. Pikirlenipdir, ýene pikirlenipdir : "magşugym näme diýmekçi bolduka bu sözler bilen" diýip. Ençeme ýyl özüni horlapdyr, özüni pida edipdir. Yzynda özüne mahsus bolan hiç bir eser galmanmyş, özi hem...
Ýyllar soňra ýene-de gelipdir magşugynyň gapysyna. Gapyny ýene kakypdyr. Içerden bir ses gelipdir :
- kim ol?
- "sensiň, sen geldiň." diýeninde, gapy soňuna çenli açylypdyr.
"Yşk" gelmek üçin "men"-iň gitmesine garaşar.
Eger, "sen" henizem bar bolsaň bu dünýäde, eger senden henizem zerre ýaljak hem bolsa bir eser bar bolsa...eger magşugyň ýanynda sen hakda bir söz sözlenip bilinýän bolsa, araňyzda "hakyky söýgi" ýokdur...


text:
Hormatly okyjylar bugün Size Halkara Ynsanperwer Ylymlary we Ösüş Uniwersitetiniň Halkara Ykdydsadyýet we Menejment Fakultetiniň Talyby Aýnatäç Sözenowanyň puluň taryhyny seljeren makalasyny ýetirýäris.
Adamzat jemgyýetiniň taryhy, gazuw – agtaryş işleriniň ,ýazgy çeşmeleriniň we ýadygärlikleriň üsti bilen öwrenilýär. Türkmenistan döwletimiz hem geo-ykdysady ýerleşişi we taryhy beýik ýüpek ýolunyň üstünde ýerleşýändigi sebäpli taryhy ýadygärliklere baý ýurtlaryň biridir. Şu nukdaýnazardan seredenimizde, bu yadygärlikleriň arasynda pullaryň taryhynyň hem ähmiýetiniň uludygyny görmek mümkindir.
Biziň taryhymyzy öwrenmek üçin uly mümkinçilikler döredilýär. Şularyň biri hem dünýä ülňülerine laýyk gelýän muzeýleriň döredilmegidir. Muzeýlerimizde milli gymmatlyklarymyz bilen bilelikde taryhymyzda ulanylan pullar, ýadygärlik pullar we Garaşsyzlyk döwrümizde dolanyşyga giren pullar hem saklanylýar. Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda 2018-nji ýylyň hem “Türkmenistan – Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” diýip bellenilmegi hem biziň taryhymyza bolan sylag hormatymyzyň aýdyň subutnamasydyr.
Taryhda pullary öwrenýän ylma Numitiki ylmy diýilýär. Puluň özi jemgyýetçilik hadysasydyr. Jemgyýetden üzňe pul ýokdyr. Taryha ser salanymyzda adamlar ilki döwürlerde nagt puly ulanmandyrlar. Sabäbi adamlar öz gerek zatlaryna gerek däl zatlaryny çalşypdyrlar ýagny, alyş – çalyş edipdirler. Soňraky döwürlerde ýagny b.e.ö 600-njy ýyllarda pullar yagny altyn – kümüş ýüze çykyp başlapdyr. Bu pullar ilkinji gezek Liwalylar tarapyndan basylypdyr. Bu metal pullar çykmazdan öň adamlar pul hökmünde gaty kän harytlary synap görüpdirler we ulanypdyrlar.
Taryhda pullaryň özgerişine ser salanymyzda aşakdaky seneler has öňe çykýar.
B.e.ö 600: Ilkinji pullar basylyp başlaýar. Ýagny bu pullar metal görnüşde bolup, olar sanalmany diňe agramy ölçelip baha kesilipdir.
1250 – nji ýyl : Söwdanyň ösmegi. Ýagny söwdanyň ösmegi bilen adamzat jemgyýetinde pullaryň hümmeti galyp başlady we altyn pullar peýda bolup başlady. Soňra kagyz pullar ýüze çykyp başlady. Taryhda söwda esasan hem beýik ýüpek ýolunyň üsti bilen ösdürildi.
1871 – nji ýyl : Elektron pullaryň ýüze çykmagy. Bu ýylda adamlar elektron poçtalaryň üsti bilen pul ugradyp başlaýarlar. Netijede adamlaryň durmuşy aňsatlaşýar. Soňraky ýyllarda çekler ýüze çykyp başlady. Adamlar ýörite kagyzlaryň ýüzüne gerek mukdary ýazyp töleg edip başladylar.
1950 – nji ýyl: Ilkinji elektron kartlaryň peýda bolmagy. Ilkinji kartyň ady Diners Club Card bolupdyr. Frank Mcnamara atly şahs, bir gün restoranda agşam nahary iýenden soň ýanynda ýeterlik derejede nagt pulynyň ýokdygyna göz ýetirýär. Şol sebäpli hem aýalyny çagyryp töleg etmäge mejbur bolýar. Şonuň üçin bu ýagdaýyň gaýtalanmazlygy üçin ilkinji elektron karty bolan Dinners Club Cardy oýlap tapypdyr. Dinner diýmegiň özi hem iňlis dilinde,agşamlyk nahar diýmegi aňladýar.
1967 – nji ýyl: ATM leriň ýüze çykmagy. Dünýädäki ilkinji ATM Demirgazyk Angliýada 1967 nji ýylda guruldy.
1993- nji ýylda Türkmenistanda manat-walýuta görnüşde pullar basylyp başlanýar.
2009 – njy ýyl : Bitcoinlaryň ýüze çykmagy. Bitcoin sanly (kodly) pul birliginiň we halkara töleg sistemasynyň adydyr. Bu pul birligi dünýädaki ilkinji merkezilleşdirilmedik kodly pul birligidir. Ýagny, bu töleg sistemasy merkezi banklardan garaşsyz ýagdaýda işleýär. Bu sistemada arada hiç hilli araçy bank ýokdyr. Ulanyjylar birek – birek bilen gönüden - göni işleşýärler. Şu sistemada bolup geçýän hereketler Blockchain diyip atlandyrylýan hasaba alyş kitabynda hasaba alynýar.
Ýagny ýokarda berlen maglumatlar, ýyllaryň geçmegi bilen puluň özgerýändigini we adamlaryň durmuşynyň aňsatlaşýandygyny görkezýär. Häzirki döwürde adamlar nagt puly has az ulanýarlar. Onuň ýerine elektron kartlary ulanýarlar. Günsaýyn özgerýän Türkmenistan döwletimizde hem elektron kartlaryň ulanylmagy döwrebap tehnologiýalar bilen üpjün edilen banklarymyzda, marketlarymyzda we ähli töleg nokatlarynda giňden ýaýbaňlaşdyrylýar.
Türkmenistan döwletimizde ykdysadyýetiň ösmegi, bank ulgamlarynyň kämilleşmegi we halkara derejesinde banklaryň açylmagy bizi diýseň guwandyrýar. Bu mümkinçilikleri döredip berýän hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň janynyň sag, ömrüniň uzak, il – ýurt bähbitli işleriniň elmydama rowaç bolmagyny arzuw edýäris!
Aýnatäç SÖZENOWA
Halkara Ynsanperwer Ylymlary we Ösüş Uniwersitetiniň
Halkara Ykdydsadyýet we Menejment Fakultetiniň Talyby


text:
Prezident Erdogan Hasan Ruhani we Angela Merkel bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Prezident R. T. Erdogan Palestinadaky soňky wakalar meselesinde Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani we Germaniýanyň Federal Kansleri Angela Merkel bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Prezident Erdogan Ruhani bilen ABŞ-nyň Tel Awiwdäki ilçihanasyny Iýerusalime göçürmegi we ysraýylly esgerleriň Gazada palestinalylary nyşana almagyndan soň sebitde başdan geçirilýän dartgynlyk barada pikir alyşdy.
Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň anna güni Stambulda geçiriljek nobatdan daşary maslahatynyň musulmanlaryň jebislikde waka garşylyk görkezmegi taýdan möhümdigini nygtan iki lider, BMG derejesinde mesele bilen ýakyndan gyzyklanmaga dowam etjekdiklerini nygtady.
Prezident Erdogan Germaniýanyň Federal Kansleri bilen hem ABŞ-nyň ilçihanasyny Iýerusalime göçürmegi we Gazadaky palestinalylaryň nyşana alynmagyndan soň başdan geçirlen wakalar barada pikir alyşdy.
Erdogan bilen Merkel telefon söhbetdeşliginde şeýle hem özara gatnaşyklar bilen birlikde sebitara meseleler barada pikir alyşdy.