text:
Tokaý we seýil bag hojalygy kafedrasy Agroekologiýa fakultetiniň düzüminde durýar. Bu kafedra 2019-njy ýyldan bäri hereket edýär.
Kafedrada uniwersitetdäki degişli hünärleriň okuw meýilnamalarynyň ýörite dersler toplumynyň düzümine girýän degişli dersler boýunça umumy, tejribelik we amaly okuwlaryny geçirmek bilen, Tokaý we seýil bag hojalygy hünäri boýunça hünärmenleri taýýarlamaklyga ýolbaşçylyk edýär.
Kafedranyň mugallymlary tarapyndan giň möçberlerde alnyp barylýan bagy-bossanlyk işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak, Türkmenistanyň Tokaý kodeksinden gelip çykýan wezipeleri durmuşa geçirmek, bezeg bag nahallaryny we gülleriniň köpeltmekligi, olara edilýän ideg işlerini kämilleşdirmegiň usullaryny bilmekligiň wajyplygyny esaslandyrmak we bu wezipeleri çuňlaşdyryp öwretmeklik işleri alnyp barylýar.


c: text/html

text:
Ýewropa çempionaty – 2020-niň 1/8 final tapgyryna gatnaşyjylaryň ählisi belli boldy.
Ýewro-2020-niň pleý-off tapgyryna gatnaşyjylar:
Italiýa — Awstriýa. 26-njy iýun, London
Belgiýa — Portugaliýa. 27-nji iýun, Sewilýa
Bu jübüdiň ýeňijileri çärýek finalda öz arasynda duşuşarlar. Duşuşyk 2-nji iýulda Mýunhende geçiriler.
Fransiýa — Şweýsariýa. 28-nji iýun, Buharest
Horwatiýa — Ispaniýa. 28-nji iýun, Kopengagen
Bu jübüdiň ýeňijileri 2-nji iýulda Sankt-Peterburgda duşuşar.
Şwesiýa — Ukraina. 29-njy iýun, Glazgo
Angliýa — Germaniýa. 29-njy iýun, London
Bu jübüdiň ýeňijileri 3-nji iýulda Rimde duşuşar.
Niderlandlar — Çehiýa. 27-nji iýun, Budapeşt
Uels — Daniýa. 26-njy iýun, Amsterdam
Bu jübüdiň ýeňijileri 3-nji iýulda Bakuda duşuşar.
Ýewropa çempionatynyň ýarym final duşuşyklary 6-njy, 7-nji iýulda Londonda geçiriler. Final duşuşygy 11-nji iýulda «Uembli» stadionynda geçiriler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Özbegistanda – ol ýerden soňra Türkmenistana geçirmek planlaşdyrylan – 25 kg geroin ele salyndy. Bu barada Özbegistanyň "Nuz.uz" internet neşiri ýurduň howpsuzlyk gulluklaryna salgylanyp, habar berýär.
Maglumatda bellenişi ýaly, Özbegistanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň işgärleriniň Samarkant welaýatynyň Taýlak raýonynda geçiren operatiw-barlag işleriniň netijesinde welaýatyň bir ýaşaýjysynyň öýünde gizlenip goýlan geroin tapylypdyr.
Özbek internet neşiriniň maglumatyna görä, bu iş bilen bagly tussag edilen üç sany neşe gaçakçylary gürrüňi gidýän 25 kg geroini goňşy Türkmenistana geçirmegi göz öňünde tutandyklaryny boýun alypdyrlar.
Bu wakanyň jikme-jikligi barada Özbegistanyň degişli gulluklaryndan hiç hili kommentariý almak başartmady.
Beýleki ýagdaýlar
Şol bir wagtda soňky döwürde Türkmenistana neşe serişdelerini geçirjek bolan gaçakçylaryň ençemesiniň ele salnandygy barada maglumatlar gelip gowuşýar.
BMG-niň maglumatlarynda umumy neşe önümçiligi geçen ýylka garanyňda 7% artandygy aýdylýan Owganystandan Türkmenistana diňe soňky bir aýyň dowamynda neşe geçirmek synanyşyklarynyň azyndan dört gezek öňi alyndy.
Ýatladyp geçsek, oktýabr aýynyň ortalarynda Owganystandan Türkmenistana 40 kg gowrak geroini geçirmekçi bolan bir raýat tussag edildi; bu wakadan bir hepde geçer-geçmez 50 kg neşäni, şol sanda 17 kg geroini türkmen-owgan serhedinden aşyrmakçy bolan bir student ele salyndy. Şeýle-de aýry-aýrylykda degişlilikde 75 kg we 90 kg neşe serişdelerini Türkmenistana geçirmekçi bolan gaçakçylar tutuldylar.
Owgan resmileri soňky döwürde Owganystandan Türkmenistana neşe serişdelerini geçirmek synanyşyklarynyň artandygyny aýdýarlar. Türkmenistan bilen serhetleşýän Jowuzjan welaýatynyň polisiýa başlygy Fakrymuhammet Jowuzjany Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde türkmen tarapyna, esasan, tirýek bilen geroin geçirmäge synanyşyk edilýändigini aýtdy.
Maglumat
Türkmenistan öz serhet araçäklerinde ele salynýan neşe serişdeleri barada takyk statistiki maglumatlary çap etmeýär.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň Neşä garşy göreş edarasynyň 2014-nji ýylda çap eden hasabatynda neşe serişdeleriniň, esasan, türkmen-owgan we türkmen-eýran serhetlerinde saklanýandygy aýdylýar. Neşe serişdeleriniň Türkmenistana ýük ýa-da ýolagçy ulaglary, käte hatda adamlaryň ýa-da haýwanlaryň garyn boşlugynda gizlemek arkaly geçiriljek bolunýandygy bellenilýär.
Türkmenistanda häkimiýet başyna Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçmegi bilen Neşe serişdelerine garşy göreşmek boýunça döwlet gullugynyň döredilmegi, şeýle-de neşe gaçakçylygy bilen baglylykda tussag edilenleriň amnistiýa goýberilmezligi ýaly çäreleriň netijesinde ýurtda neşekeşligiň azalandygy bellenilýär.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň Neşä garşy göreş edarasynyň 2014-nji ýylda çap eden hasabatynda Türkmenistanda neşe serişdeleriniň üpjünçiliginiň kemelmegi netijesinde, beýleki Merkezi Aziýa döwletleri bilen deňeşdirilende, neşe serişdeleriniň bahasynyň ýokarydygy nygtalýar.


text:
Aşgabat şäher häkimligi hem-de Ýangyn howpsuzlygy edarasy bilen bilelikde düzülen ýörite komissiýa tarapyndan paýtagtyň çäginde ýerleşýän ähli restoranlardyr kafe-barlar gözden geçirildi.
Ýangyn howpsuzlygynyň talaplaryny ödemeýän restoranlardyr barlaryň ählisiniň işleri wagtlaýynça togtadyldy. Hususan-da köp gatly jaýlaryň podwallarynda ýerleşýän restoranlaryň köpüsiniň ýangyn howpsuzlygynyň talaplaryna laýyk gurnalmandygy üçin, olar wagtlaýynça ýapylmaga degişli edildi.
Paýtagtda ýerleşýän köp restoranlar köp gatly jaýlardaky podwallardan ýer alnyp, gurnalýar. Bu restoranlarda, köplenç diwarlara tagta kakylyp, köne türkmen öýleri, gamyşdan çatmajyklar goýulýar.
Aşgabat şäher häkimligi hem-de Ýangyn howpsuzlygy edarasy bilen bilelikde düzülen ýörite komissiýa bolsa şeýle ýagdaýdaky restoranlaryň ýangyn howpsuzlygynyň talabyny ödemeýändigini kesgitläp, bu restoranlary ýapdylar.
Ýapylan restoranlar ýangyn howpsuzlygyny doly üpjün edensoňlar, ýene-de işe başlamaga ygtyýar alyp bilerler.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
NHL ýagny Milli hokkeý ligasy we Halkara hokkeý federasiýasy bu barada anna güni ylalaşyga geldiler. Birnäçe aýyň dowamynda geçirilen gepleşikleriň netijesinde NHL 2013-2014-nji ýyllaryň adaty oýunlaryny ýatyryp, 120 öýunçynyň fewral aýynyň ortalarynda Soçide boljak halkara ýaryşlaryna gatnaşmagyna mümkinçilik döretmäge razylyk berdi.
Bu karar 1998-nji ýylda Naganoda bolan ýaryşlardan bäri Milli hokkeý ligasynyň öýunçylarynyň gyşky Olimpiýa öýunlaryna bäşinji sapar yzygiderli gatnaşjagyny aňladýar.


text:
ABŞ-da ýaragly adam mekdep otagynda ot açyp, dokuz adamy öldürdi. Hüjümçi polisiýa tarapyndan atylyp öldürildi.
Günorta Oregonda Roseburg şäheriniň jemgyýetçilik mekdebinde bolan bu ok atyşykda hüjümçiniň dört sany ýaragy ulanandygyny CNN habar berdi. Ýedi adam ýaralanypdyr.
Diri galanlaryň biriniň sözlerine görä, hüjümçi ok atmakdan ozal pidalardan öz dinini aýtmagy talap edipdir.
Prezident Barak Obama bu habar bilen baglylykda eden çykyşynda ABŞ-nyň köpçülikleýin ok atyşyklara ýol berýän “syýasy islegi” ykrar edendigini aýdyp, ýurtda ýarag götermegiň kanunlaşdyrylmagyny goldaýan esasy topary Milli tüpeň assosiasiýasyny tankyt etdi.


text:
Aşgabatda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçiriljek Oýunlara ýene bir hemaýatçy tapyldy.
TDH döwlet habar gullugynyň maglumatyna görä, “Hyundai Engineering” kompaniýasy Oýunlarynyň resmi hemaýatkäri hökmünde çykyş eder.
“Hyundai Engineering” Günorta Koreýanyň “Hyundai Motor Group” kompaniýasynyň agzasy bolup, 2009-njy ýyldan bäri Türkmenistandaky inženerçilik proýektlerine gatnaşýar we ýerli “Çandybil” futbol toparynyň resmi hemaýatkäri bolup durýar.
Mundan öň Aziada “Mastercard”, “Dragon Oil, CNPC we “Türkmenhowaýollary” kompaniýalarynyň hemaýatçy boljagy habar berlipdi.


text:
17-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hormatly myhman hökmünde Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň sammitine gatnaşmak üçin Täjigistan Respublikasynda iş saparynda boldy.
Hormatly Prezidentiň uçary Täjigistan Respublikasynyň paýtagtynyň Halkara howa menziline gelip gonýar. Bu ýerde baýdak sütünlerinde ŞHG-niň sammitine gatnaşýan ýurtlaryň Döwlet baýdaklary galdyryldy. Howa menzilinde döwlet Baştutanyny resmi adamlar garşyladylar. Asylly däbe görä, belent mertebeli türkmen myhmanyna gül gowşuryldy.
Hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow howa menzilinden “Kasri Millat” köşgüne tarap ugrady. Bu ýerde döwlet Baştutanyny Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon doganlarça garşylady we ýokary derejede ikitaraplaýyn duşuşyk geçirildi.
Soňra döwlet Baştutany ŞHG-niň sammitiniň geçirilýän ýeri bolan “Nowruz” köşgüne tarap ugrady. Bu sammit guramanyň döredilmeginiň 20 ýyllygyna bagyşlandy.
Bu ýerde hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowy ŞHG-niň agza döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň şu gezekki mejlisine başlyklyk edýän Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon ýene-de mähirli garşylady.
Sammit başlanmazdan öň, wekiliýetleriň Baştutanlarynyň bilelikde resmi surata düşmek dabarasy boldy.
Duşenbedäki sammit gurama agza ýurtlaryň Liderleriniň — Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýewiň, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparowyň, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň, Pakistan Yslam Respublikasynyň Premýer-ministri Imran Hanyň hem-de ŞHG-niň ýanynda synçy derejesine eýe bolan döwletleriň birnäçesiniň Baştutanlarynyň, şol sanda Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň, Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Seýed Ebrahim Raisiniň we Mongoliýanyň Prezidenti Uhnaagiýn Hurelsuhyň (sanly ulgam arkaly) gatnaşmagynda geçirildi.
Hindistan Respublikasynyň Premýer-ministri Narendra Modi, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin we Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin mejlise sanly ulgam arkaly gatnaşdylar.
Sammite gatnaşyjylara sanly ulgam arkaly BMG-niň Baş sekretary Antoniu Guterriş ýüzlendi. Mejlise sebit guramalarynyň birnäçesiniň, şol sanda GDA-nyň, YHG-nyň we beýlekileriň ýolbaşçylary-da gatnaşdylar.
Bilelikde resmi surata düşmek dabarasy tamamlanandan soň, “Zarandud” zalynda ŞHG-ä agza döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi.
Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon bu ýere ýygnananlar bilen mähirli salamlaşyp, duşuşygy açdy hem-de sammite gatnaşyjylara söz berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisde çykyş edip, ilki bilen, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň şu mejlisiniň guramaçylaryna bu möhüm hem-de wekilçilikli duşuşyga hormatly myhman hökmünde gatnaşmaga çakylygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşyny tamamlap, ýurdumyzyň bilelikdäki netijeli işe taýýardygyny tassyklady.
Döwlet Baştutany Täjigistan Respublikasyna iş saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soň, Duşenbe şäheriniň Halkara howa menzilinden ata Watanymyza ugrady.


text:
Küşdüň çalt oýnalýan görnüşi (blitz) boýunça Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli geçirilen Aşgabadyň onlaýn açyk çempionaty tamamlandy. Şanly sene mynasybetli geçirilen paýtagtymyzyň açyk onlaýn çempionatyna jemi 140 türgen gatnaşdy. Bu ýaryşda ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan küştçüler, şol sanda Türkiýe Respublikasy, Russiýa Federasiýasy, Belarus Respublikasy we Birleşen Arap Emirlikleri ýaly daşary ýurtlardaky ildeşlerimizem güýç synanyşdylar. Olaryň arasynda Bütindünýä Küşt Olimpiýadasynyň ýeňijisi hem, çagalaryň we ýetginjekleriň arasynda dünýäniň çempionatlarynyň ýeňijileri hem, Aziýa yklymynyň çempionlary hem bardy.
Ýaryşa gatnaşýan türgenler ýaş we jyns tapawutlary boýunça 4 toparda bäsleşdiler. «A» toparda Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň 5-nji ýyl talyby, Türkmenistanyň çempiony, halkara sport ussady Saparmyrat Atabaýew 1-nji orny eýeledi. 21 ýaşly türgen 2016-njy ýylda Soçi şäherinde geçirilen dünýä çempionatynda 17 ýaşa çenli oglanlaryň arasynda altyn medala mynasyp bolupdy. Şol institutyň ýene-de bir talyby, Türkmenistanyň 3 gezek çempiony, FIDE-niň ussady Jemal Öwezdurdyýewa zenanlaryň arasynda 1-nji orny eýelemegi başardy. Ol hem 2018-nji ýylda 20 ýaşa çenli gyzlaryň arasynda Aziýa yklymynda bürünç medalyň eýesi bolupdy.
Erkekleriň arasynda sport ussatlygyna dalaşgär Gurbangeldi Amangeldiýewiň 2-nji orna düşmegi düýbünden garaşylmadyk waka boldy. Çünki ol 3-nji orny eýelän halkara sport ussady Meýlis Annaberdiýew bilen grossmeýster Maksat Atabaýewden öňe geçmegi başardy.
Zenanlaryň arasyndaky bäsleşikde halkara grossmeýster Mähri Geldiýewa bilen I derejeli türgen Ogulsuraý Baýrambaýewa deň utuk topladylar. Goşmaça görkezijiler boýunça 2-nji orun halkara grossmeýster Mähri Geldiýewa berildi. Aşgabat şäheriniň 16-njy orta mekdebiniň okuwçysy Ogulsuraýyň bu abraýly ýaryşda gazanan üstünligi onuň ilkinji görkezen netijesi däldir. Ol 2019-nji ýylda uly ýaşly zenanlaryň arasynda I liganyň çempiony we 2020-nji 18 ýaşa çenli gyzlaryň arasynda Türkmenistanyň çempiony bolmagy başardy. 16 ýaşa çenli türgenleriň arasynda birinji derejeli küştçüler Amanmuhammet Hommadow bilen Eneş Arazmedowa 1-nji orny eýeledi.
Ýaryşda baýraklary orunlary eýelän türgenler Aşgabat şäher häkimliginiň gymmat bahaly sowgatlary we Aşgabat şäheriniň sport we ýaşlar syýasaty Baş müdirliginiň Hormat hatlary bilen sylaglanylýar.
Ýaryşa gatnaşan iň ýaşuly türgen hökmünde 68 ýaşly Myrat Ýakubowa, iň ýaşajyk türgen hökmünde 5 ýaşly Söhbet Agamämmedowa (ikisem Daşoguz şäheri), şeýle-de mümkinçiligi çäklendirilen türgenleriň arasynda iň gowy netije görkezen Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi, FIDE-niň tälimçisi we emini, sport ussady Aýdogdy Atabaýewe Türkmenistanyň Küşt federasiýasy tarapyndan goýlan ýörite baýraklar gowşuryldy.
«7/24.tm».


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanowyň arasyndaky gepleşikler tamamlanandan soň, ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Bu barada TDH habar berýär.
Türkmenistanyň Döwlet energetika instituty bilen Kazanyň Döwlet energetika uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Ähtnama, Türkmenistanyň telekommunikasiýa we informatika instituty bilen "Uniwersitet Innopolis" ýokary bilim guramasynyň arasynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Şertnama, Türkmen Döwlet ykdysadyýet we dolandyryş instituty bilen Kazanyň federal uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyga gol çekildi.
"Türkmennebit" Döwlet konserni bilen W.D. Şaşin adyndaky "Tatneft" açyk paýdarlar jemgyýetiniň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gol çekilmegi ýangyç-energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmäge bolan meýilleri görkezdi.
"Türkmenhimiýa" Döwlet konserni bilen "Ker-Holding" jogapkärçiligi çäklendirilen jemgyýetiň arasynda özara düşünişmek hakynda gol çekişilen Ähtnama himiýa pudagynda hyzmatdaşlygy giňeltmegi maksat edinýär.
Şeýle-de, Türkmenistanyň senagat we kommunikasiýa ministrliginiň "Türkmenawtoulaglary" agentligi bilen "KAMAZ" açyk paýdarlar jemgyýetiniň arasynda awtoulag tehnikalary bilen üpjün etmek we olara tehniki hyzmatlary bermek boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşyga gol çekişildi.


text:
Orsýetiň goranmak ministri Aşgabada sapar edýär. Armiýanyň generaly Sergeý Şoýgunyň çarşenbe güni etjek saparynyň dowamynda türkmen-owgan serhediniň golaýynda mesgen tutandygy aýdylýan “Yslam döwleti” toparynyň söweşijilerine garşy durmak meseleleriniň maslahat ediljekdigi habar berilýär.
Ýeri gelende bellesek, bu Şoýgunyň 2012-nji ýylda goranmak ministri wezipesine bellenenden bäri Türkmenistana ilkinji sapary bolar.
“Ъ” neşiriniň Russiýanyň Goranmak ministrligindäki çeşmelerine salgylanyp berýän maglumatlaryna görä, rus generaly Aşgabatda özüniň türkmen kärdeşi Ýaýlym Berdiýew bilen gepleşikler geçirer.
Owgan "howpy"
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, rus resmileri Owganystandan Merkezi Aziýa döwletlerine abanýan howp barada ýygy-ýygydan çykyş edip gelýärler. Şu ýylyň ýanwarynda Russiýanyň daşary işler ministri hem Türkmenistana eden saparynyň dowamynda Owganystandan abanýan howp barada “pikir alşylandygyny” aýdypdy.
Sergeý Lawrow Aşgabadyň türkmen-owgan serhedini berkitmek ugrundaky tagallalaryna Moskwanyň kömekleşip biljekdigini, şol bir wagtda-da “kömegiň diňe goldawa mätäçlik bolanda berilýändigini” belläpdi.
“[Gepleşikleriň dowamynda Aşgabat] türkmen häkimiýetleriniň [Owganystan bilen] serhediniň howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça döwrebap tehnologiýalar arkaly alyp barýan goşmaça çäreleri barada maglumat berdi. Eger-de bu tagallalarda biziň [Russiýanyň] goldawymyz gerek bolsa, biz, elbetde, munuň bilen gyzyklanarys. Emma, ýene bir gezek ýatladyp geçesim gelýär, bu gün türkmen häkimiýetleri özleriniň Owganystan bilen aradaky serhedi nähili berk saklaýandygy barada jikme-jik maglumat berdiler. Biz hem şundan ugur alyp hereket edýäris” diýip, Russiýanyň baş diplomaty aýdypdy.
Şol bir wagtda-da “Ъ” neşirine maglumat beren rus harby çeşmesi, “Türkmenistanyň abanyp biljek howplara garşy durup biljekdigi baradaky beýanatlaryna garamazdan, 700 kilometrden hem aşa türkmen-owgan serhedini ýekebara gorap boljakdygyna kepil geçip bolmaýar” diýip, kommentariý berýär.
Russiýanyň Goranmak ministrligindäki kimdigi anyklaşdyrylmadyk bir çeşme “Biz pudak edaralarynyň bu ugurdaky tagallalaryny koordinirlemegi güýçlendirmegi teklip ederis. Belki-de, olaryň muňa garşylyklaýyn teklipleri bolar” diýip, maglumat berýär.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, Owganystanyň Türkmenistan bilen 744 kilometrden gowrak umumy serhediniň ýakasyndaky demirgazyk etraplarynda soňky ýylyň dowamynda ýaragly toparlaryň hüjümleriniň güýçlenmeginiň ýurduň howpsuzlygyna wehim salmagy bilen bagly aladalanmalar artdy.
Şol bir wagtda-da Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi-de, resmi habar serişdeleri-de Sergeý Şoýgunyň Aşgabada etjek sapary we bu agzalan ýagdaýlar dogrusynda häzirlikçe hiç hili maglumat bermeýärler. Azatlyk Radiosynyň türkmen resmilerinden kommentariý almak synanyşyklary hem netije bermedi.
Russiýanyň goranmak ministri Aşgabada etjek saparynyň öňüsyrasy, sişenbe güni Gazagystana sapar edip, özüniň gazak kärdeşi bilen hem duşuşar. Şoýgunyň Astana edýän sapary Gazagystanyň Aktobe şäherinde ýüze çykan atyşyklara gabat geldi.
Sergeý Şoýgunyň häzirki saparynyň dowamynda Gazagystandan we Türkmenistandan başga Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlaryna, şol sanda Owganystan bilen serhetleşýän döwletlerine-de sapar etjekdigi barada hiç hili maglumat ýok.


text: 2 Şeýlelikde, ähli erbetlikden+, ýalançylykdan, ikiýüzlülikden, göriplikden we gep-gybatdan gaça duruň.2 Ýaňy doglan bäbekler ýaly+, arassa süýdi, ýagny Hudaýyň sözüni küýsäň, sebäbi siz ol arkaly halas bolup bilersiňiz+.3 Siz Halypamyzyň ýagşylygyny dadyp gördüňiz.4 Siz Halypamyzyň, ýagny diri daşyň huzuryna geldiňiz. Adamlar ondan ýüz öwürseler-de+, Hudaý şol daşy saýlady, sebäbi ol onuň üçin gymmatlydy+.5 Siz hem ruhy öýi gurýan diri daşlar bolduňyz+. Siz Isa Mesih arkaly+ Hudaýa ýaraýan ruhy gurbanlyklary bermek üçin+ mukaddes ruhany bolduňyz.6 Şonuň üçin mukaddes kitaplarda: «Ine, men Sionda saýlanan daşy, gymmatbaha düýp daşy goýýaryn. Oňa iman eden lapykeç bolmaz»+ diýilýär.7 Ol siziň üçin hem gymmatlydyr, sebäbi iman etdiňiz. Emma iman etmeýänler üçin «ussalaryň zyňan daşy+ indi esasy daş* boldy»+.8 Şeýle-de ol «büdredýän daş* we ýykyp-ýumurýan gaýa boldy»+. Şeýle adamlar Hudaýyň sözüne gulak asman büdreýärler. Olar hakda öňden bäri aýdylýar.9 Emma siz garaňkylykdan ýagtylyga çagyranyň+ «ajaýyp häsiýetlerini* ähli ýerlerde yglan etmäge+ saýlanan millet+, ruhanylaryň patyşalygy we mukaddes hem eziz halk*+ bolduňyz».10 Siz öň halk däldiňiz, indi Hudaýyň halky bolduňyz+. Size öň rehim edilmeýärdi, indi bolsa rehim edilýär+.11 Eziz doganlarym, gelmişekler we wagtlaýyn ýaşaýjylar+ hökmünde şuny ündeýärin: size garşy söweşýän+ günäli höweslerden+ uzakda duruň.12 Sizi erbet iş edýänler hökmünde günäkärleýän adamlaryň arasynda ýagşy edim-gylymly boluň+. Şonda olar ýagşy işleriňizi görüp+, barlag güni Hudaýy şöhratlandyrarlar.13 Halypamyzyň hatyrasyna ähli ynsan häkimiýetlerine+: patyşa+14 ýa-da häkimlere tabyn boluň. Olar erbetlere temmi berýär, ýagşylyk edýänleri bolsa öwýär+.15 Sebäbi Hudaý siz barada nädogry zatlary aýdýan akylsyz adamlary dymdyrmak üçin ýagşylyk etmegiňizi isleýär+.16 Siz azat adamlar+, ýöne azatlygyňyzy erbet işleriňizi gizlemek* üçin däl-de+, Hudaýyň gullary bolmak üçin ulanyň+.17 Ähli adamlara hormat goýuň+, bütin dünýädäki doganlary* söýüň+, Hudaýdan gorkuň+, patyşany sylaň+.18 Hyzmatkärler hojaýynlaryna uly hormat goýup tabyn bolsunlar+. Diňe ýagşy we paýhasly hojaýynlara däl-de, ynjyk hojaýynlara-da tabyn bolsunlar.19 Sebäbi ynsabyny päk saklamak üçin adalatsyzlyga duçar bolýan we kynçylyklara* çydaýan adamy Hudaý halaýandyr+.20 Eger etmişleriňiz üçin uranlarynda çydaýan bolsaňyz, öwner ýaly näme edýärsiňiz?+ Emma ýagşy işleriňiz üçin kynçylyklara döz gelseňiz, Hudaýy razy edýärsiňiz+.21 Aslynda, siz şonuň üçin hem çagyryldyňyz, sebäbi Mesih hem siziň üçin horluk çekip+, yzyna gyşarnyksyz eýermegiňiz üçin görelde galdyrdy+.22 Ol hiç hili günä etmedi+, agzyndan ýekeje ýalan söz hem çykmady+.23 Sögenlerinde+, sögmedi+, görgi görende+, haýbat atmady, gaýtam özüni adalatly höküm çykarýan Hudaýyň eline tabşyrdy+.24 Ol bizi günäden azat edip*+, dogruçyl ýaşatmak üçin jebir pürsüne*+ çüýlendi, günälerimizi bedeninde göterdi. «Onuň ýaralary size melhem boldy»+.25 Siz azaşan goýunlar ýalydyňyz+, indi bolsa janyňyzy goraýan çopana+ we gözegçä dolandyňyz.


text:
La Liganyň prezidenti Hawier Tebas Ýewropadaky futbol möwsüminiň maý aýynyň ortalarynda täzeden başlamagyna umyt baglaýar.
«Häzir anyk bir zat diýmek kyn. Elimizde hiç hili meýilnama ýok, dogrusyny aýtmaly bolsa. Emma Ýewropa ligalary we Ýewropa kubok ýaryşlary maý aýynyň ortalarynda täzeden başlamaly. Aýratynlykda diňe Ispaniýanyň çempionatyny başlamak mümkin däl, bularyň hemmesiniň bilelikde başlamagy gerek. Hemme zat pandemiýanyň ýagdaýyna bagly bolar. Belki ýaryşlar has öňräk açylar, belli däl, ýöne şu aýdanym – biziň häzirki wagtda göz öňünde tutýan senämiz bolup durýar» – diýip, Tebas belleýär.
Ýewropa ligalarynyň tutuş yklymy gurşap alan koronawirus epidemiýasy sebäpli saklanandygyny ýatladýarys. Ispaniýanyň çempionatynyň tamamlanmagyna bolsa ýene 11 tapgyr galypdy.
La Liganyň prezidenti Hawier Tebas Ýewropadaky futbol möwsüminiň maý aýynyň ortalarynda täzeden başlamagyna umyt baglaýar.


text:
Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Baş arhiw müdirliginiň Türkmenistanyň Prezidentiniň Arhiw gaznasy tarapyndan neşir edilýän «Syýasat we jemgyýet» ylmy-amaly žurnalynyň ýörite sany çapdan çykdy. Onda ýerleşdirilen makalalar Bitaraplyga, «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» şygary astynda geçen ýylda Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 25 ýyllyk senesine we onuň çäklerinde geçirilen dabaralara bagyşlandy.
Birnäçe makalalar Bitarap Türkmenistanyň köptaraply öňüni alyş diplomatiýasynyň täzeçilligini beýan edýär.
Makalalaryň birinde hemişelik oňyn Bitaraplygyň türkmen usulynyň özboluşlylygyna syn berilýär.
Žurnalyň sahypalarynda gozgalýan mowzuklaryň hatarynda bilim ulgamyny kämilleşdirmek we sanly ulgama geçmek ýaly ugurlar boýunça gürrüň berýän makalalar bar.
“Syýasat we jemgyýet” ylmy-amaly žurnalynyň ýene bir makalasy Türkmenistanyň ekologiýa syýasatyna we tebigy serişdeleriň rejeli peýdalanylmagyna bagyşlanýar.
Žurnalyň jemleýji sahypasynda ýerleşdirilen bezegli şekiller we suratlar şäherlerimiziň hem-de obalarymyzyň şu günki keşbine, eziz Diýarymyzyň ykdysadyýetiniň ösüşine we ýeten derejesine hem-de medeniýetde, sportda we syýahatçylykda gazanylýan üstünliklere göz ýetirmäge mümkinçilik berýär.


text:
AHAL WELAÝATYNDA HALKARA BITARAPLYK GÜNI MYNASYBETLI MASLAHAT GEÇIRILDI
2019-njy ýylyň 9-njy dekabrynda Türkmenistanyň Ahal welaýat häkimligi hem-de Daşary işler ministrliginiň Ahal welaýaty boýunça wekilhanasy tarapyndan Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplygynyň şanly 24 ýyllygy mynasybetli Ahal welaýatynyň Änew şäherçesinde ýerleşýän Ak Bugdaý muzeýinde dabaraly maslahat geçirildi.
Dabaraly maslahata Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary, Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýadaky öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň wekili, şeýle hem Ahal welaýatynyň häkiminiň orunbasary, häkimligiň, TDIM-iň Ahal welaýaty boýunça wekilhanasynyň, syýasy partiýalarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri gatnaşdylar.
Halkara Bitaraplyk güni we Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplygynyň şanly 24 ýyllygy mynasybetli geçirilen maslahatda çykyş edenler Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň daşary syýasatynda alnyp barylýan ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gatnaşyklaryň işjeňligi hem-de Halkara Bitaraplyk gününiň ähmiýeti barada nygtap geçdiler.
Şeýle hem, Türkmenistan döwletimiziň bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanyp, Milli Liderimiziň hut özüniň çuňňur paýhasly çemeleşmeleri bilen sebit meselelerini çözmekde, ýakyn goňşy we dünýä döwletleri bilen dostlukly gatnaşyklaryny has-da berkitmekde ýetilen belent sepgitler barada giňişleýin belläp geçdiler we 2019-njy “Türkmenistan-rowaçlygyň watany” ýylynda Hormatly Prezidentimiziň içeri we daşary syýasatynyň ugurlary boýunça alyp barýan beýik işlerinde rowaçlyklary arzuw etdiler.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: energiýa howpsuzlygy, ulag we ekologiýa sebit hyzmatdaşlygynyň möhüm ulgamlarydyr
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Gazagystan Respublikasynyň ilkinji Prezidenti — Ýelbasy, Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşiniň hormatly başlygy Nursultan Nazarbaýewiň çakylygy boýunça Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşiniň sanly ulgam arkaly geçirilen (Türki geňeş) resmi däl maslahatyna hormatly myhman hökmünde gatnaşdy.
Bu halkara guramanyň 2009-njy ýylyň oktýabrynda döredilendigini bellemek gerek. Häzirki wagtda Azerbaýjan Respublikasy, Gazagystan Respublikasy, Gyrgyz Respublikasy, Özbegistan Respublikasy we Türkiýe Respublikasy Türki geňeşiň agzalary bolup durýar.
Türkmenistan oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik hem-de netijeli halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de ikitaraplaýyn, şonuň ýaly-da, köpugurly görnüşde özara bähbitli hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürýär.
Türki dilli ýurtlar bilen netijeli özara gatnaşyklar munuň aýdyň mysallarynyň biridir. Şol ýurtlaryň halklary bilen türkmen halkyny müňýyllyklaryň jümmüşine uzap gidýän taryhy kökleriň, medeni hem-de ruhy däpleriň umumylygy baglanyşdyrýar. Häzirki döwürde bu hoşniýetli däpler täze dowamata hem-de mazmuna eýe bolup, köpugurly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de işjeňleşdirmek üçin oňyn şertleri döredýär. Onuň binýadynda hoşniýetli erk, egsilmez mümkinçilikler hem-de öňegidişlige we gülläp ösüşe gönükdirilen umumy maksatlar durýar.
Döwlet Baştutanymyzyň Türki geňeşiň ýokary derejede geçirilýän forumlaryna ençeme gezek gatnaşandygyny bellemek gerek. Bu biziň ýurdumyzyň sebit hem-de halkara düzümler bilen hyzmatdaşlyk etmek, türki dilli döwletleriň Ýewraziýa yklymynda eýeleýän ägirt uly giňişliklerinde netijeli söwda-ykdysady we ynsanperwer-medeni gatnaşyklar üçin bar bolan mümkinçilikleri doly durmuşa geçirmek meselelerinde tutýan oňyn ornuny iş ýüzünde tassyklaýar.
Bu gezekki maslahata Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew, Gazagystan Respublikasynyň ilkinji Prezidenti — Ýelbasy, Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşiniň hormatly başlygy Nursultan Nazarbaýew, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparow, Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdogan, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew, Wengriýanyň Premýer-ministri Wiktor Orban, Türki geňeşiň Baş sekretary Bagdad Amreýew gatnaşdylar.
Forumyň gün tertibine umumy abadançylygyň hem-de durnukly ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän köpugurly döwletara hyzmatdaşlygy giňeltmegiň we pugtalandyrmagyň meseleleri girizildi.
Türkmen döwletiniň Baştutanyna söz berilýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow maslahatda eden çykyşynda Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň döwletara derejede, sebit hem-de halkara çäklerde netijeli özara gatnaşyklara ygrarlydygyny ýene bir gezek tassyklady.
Milli Liderimiz türki dilli ýurtlaryň Baştutanlaryna ýüzlenip, Türkmenistan bilen hoşniýetli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmek ugrunda edýän tagallalary we halkara giňişlikde, hususan-da, Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde biziň ýurdumyza berýän goldawy, şeýle hem Türkmenistanyň oýlanyşykly içeri syýasata esaslanýan parahatçylykly daşary syýasat ýörelgeleriniň durmuşa geçirilmegine yzygiderli berýän ýardamy üçin, olara tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi. Bu ýagdaý biziň milli häsiýetlerimize mahsus bolup, dost-doganlyk, özara goldaw we raýdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Döwlet Baştutanymyz pursatdan peýdalanyp, uly sarpa bilen bu halkara maslahata hormatly myhman hökmünde çagyrandygy üçin, Onuň Alyhezreti, Gazagystan Respublikasynyň ilkinji Prezidenti — Ýelbasy, Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşiniň hormatly başlygy jenap Nursultan Nazarbaýewe aýratyn minnetdarlyk bildirdi.
Şeýle hem milli Liderimiz türki dilli döwletleriň arasyndaky dostana gatnaşyklaryň we birek-birege amatly hyzmatdaşlygyň has-da ösdürilmegini maksat edinýän şu günki ýokary derejeli duşuşygyň netijeli geçirilmegi babatda döredilen amatly şertler üçin hoşallyk bildirdi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, şu günki ýokary derejeli duşuşyk biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklaryň has belent sepgitlere çykarylmagynda uly ähmiýete eýe bolup durýar. Onuň gün tertibine türki dilli döwletleriň sazlaşykly hereketleriniň we toplumlaýyn işleriniň ugurlaryny kesgitlemäge gönükdirilen iri mowzuklar girizildi. Hususan-da, maslahatyň dowamynda häzirki döwrüň we uzak möhletli geljegiň derwaýys soraglary ara alnyp maslahatlaşylýar. Şol bir wagtda, birnäçe möhüm guramaçylyk meselelerine hem seredilýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow duşuşygyň netijesinde kabul ediljek çözgütleriň ähli taraplar üçin hem bähbitli boljakdygyna ynam bildirdi.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan halkara syýasatyň gün tertibine girýän derwaýys meseleler boýunça möhüm başlangyçlary öňe sürdi. Bu başlangyçlar, hususan-da, ählumumy howpsuzlygyň gazanylmagy, energiýa howpsuzlygynyň üpjün edilmegi, ulag pudagynyň ösdürilmegi, daşky gurşawyň goralmagy, söwda-ykdysady gatnaşyklaryň güýçlendirilmegi ýaly meseleleri we beýleki ugurlary öz içine alýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Biziň döwletimiz dünýä derejesindäki bu teklipleri iş ýüzünde amala aşyrmaga örän çynlakaý çemeleşýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bular barada aýdyp, ýokary derejedäki duşuşyga gatnaşyjylaryň ünsüni halkara ähmiýetli käbir meselelere çekdi.
Döwlet Baştutanymyz ählumumy energiýa howpsuzlygynyň üpjün edilmeginiň döwrümiziň gaýragoýulmasyz işleriniň biri bolup durýandygyny aýdyp, Türkmenistanyň dünýäniň energiýa serişdelerinden deňhukukly we adalatly peýdalanmagyň zerurdygy baradaky düşünjeden ugur almak bilen, bu serişdeleriň dünýä bazarlaryna iberilmeginde degişli taraplaryň ählisiniň bähbitlerini göz öňünde tutýan ygtybarly we durnukly ulgamyň döredilmegi ugrunda çykyş edýändigini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan halkara guramalaryň çäklerinde, esasan hem, Birleşen Milletler Guramasynyň derejesinde bütindünýä energiýa howpsuzlygy boýunça gepleşikleriň ýola goýulmagyny teklip etdi. Bu ugurda işlenip düzülen degişli Kararnamalar Guramanyň Baş Assambleýasy tarapyndan giň goldaw tapdy. Türkmen tarapy ählumumy energiýa howpsuzlyk ulgamynyň döredilmegine gyzyklanma bildirýän ýurtlary bu işe işjeň gatnaşmaga çagyrýar.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň bu ugurdaky tagallalaryny mundan beýläk-de dowam etdirmegi meýilleşdirýändigini, şol sebäpli ýurdumyzyň nebitgaz serişdeleriniň we elektrik energiýasynyň dünýä bazarlaryna çykarylmagy ugrunda netijeli halkara hyzmatdaşlygy alyp barjakdygyny nygtap, munuň ähli ýurtlar, şol sanda türki dilli döwletler üçin hem örän peýdaly boljakdygyna ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ulag we aragatnaşyk pudagynyň häzirki döwürde möhüm ähmiýetli ykdysady ugurlaryň hatarynda durýandygyny belläp, türki dilli ýurtlaryň bu ugurlarda ýokary netije berýän bilelikdäki işleri amala aşyrmak üçin örän uly mümkinçiliklere eýedigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan özüniň döwrebap ulag-aragatnaşyk ulgamynyň ösdürilmegi hem-de sebit we halkara ulag-üstaşyr geçelgeleriniň döredilmegi üçin zerur işleri durmuşa geçirdi, şol çäreler halkara bileleşigiň tagallalaryny birleşdirmäge mümkinçilik berýär.
Mundan ozal Türkmenistanyň başlangyjy we şu duşuşyga gatnaşýan ýurtlaryň goldamagy bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy ulaglaryň ähli görnüşlerini ösdürmek barada üç sany Kararnama kabul etdi. Asylly maksatlara gönükdirilen bu halkara resminamalary iş ýüzünde amala aşyrmak maksady bilen, häzirki wagtda ählumumy ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek boýunça örän köp işler durmuşa geçirilýär.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz doganlyk türki dilli döwletleriň mundan beýläk-de halkara ulag üpjünçilik ulgamlaryny ösdürmegi maksat edinýän bilelikdäki hereketlere işjeň gatnaşjakdyklaryna ynam bildirdi.
Türkmenistanyň halkara işleriniň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hem ekologiýany we daşky gurşawy goramakdyr. Bu häzirki döwürde jemgyýetiň we durmuşyň derwaýys soraglarynyň biri bolup durýar. Merkezi Aziýa sebiti barada aýdylanda, ilkinji nobatda, Aral deňziniň çylşyrymly ýagdaýy ünsi çekýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky gürrüňi dowam etdirip, bu ekologik wehim Aralýaka sebitde we beýleki döwletlerde ýaşaýan halklaryň durmuşyna we saglyk ýagdaýyna gönüden-göni täsir edýär diýip belledi. Şu sebäpli hem, agzalan heläkçiligi we onuň oňaýsyz täsirlerini aradan aýyrmak gaýragoýulmasyz häsiýete eýedir.
Türkmenistan ekologiýanyň we daşky gurşawyň goralmagy babatdaky tagallalaryny ählumumy derejede işjeň görnüşde alyp barýar. Biziň ýurdumyz «Birleşen Milletler Guramasy bilen Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda» Baş Assambleýanyň Kararnamasynyň awtory bolup çykyş etdi, şeýle hem Aral deňzi sebitiniň ýurtlary üçin Birleşen Milletler Guramasynyň Ýörite maksatnamasyny işläp düzmek baradaky başlangyjy öňe sürdi. Häzirki wagtda Türkmenistan bu ugurda dünýä bileleşigi, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasy bilen ysnyşykly hyzmatdaşlygy alyp barýar.
Milli Liderimiz bu zerur işleriň biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge we giňeltmäge ýardam berjekdigini aýdyp, ähli taraplary agzalan resminamalaryň iş ýüzünde amala aşyrylmagyna işjeň gatnaşmaga çagyrdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokarda agzalan üç ugur we halkara hyzmatdaşlygyň beýleki möhüm ugurlary boýunça alnyp barylýan işleriň maksadynyň türki dilli döwletleriň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilen resminamalarda öz beýanyny tapjakdygyna berk ynam bildirdi.
Şonuň ýaly-da, döwlet Baştutanymyz maslahata gatnaşyjy ýurtlaryň arasyndaky dost-doganlyk gatnaşyklarynda medeniýete, ylma we bilime uly ornuň degişlidigini nygtap, umumy medeni-ruhy mirasyň we gymmatlyklaryň döwletlerimiziň arasyndaky gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagy we giňeldilmegi üçin berk esas bolup hyzmat edýändigini nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Türki halklaryň medeniýeti we sungaty boýunça halkara guramasy bolan TÜRKSOÝ-nyň çäklerinde amala aşyrylýan bilelikdäki maksatnamalaryň we taslamalaryň giňeldilmeginiň maksadalaýyk hasaplaýandygyny aýdyp, meşhur şahyrlarymyzyň we ýazyjylarymyzyň, tanymal medeniýet we sungat işgärlerimiziň eserleriniň dünýä derejesinde tanyşdyrylmagy we ýaýradylmagy üçin degişli işleriň geçirilmegini teklip etdi.
Häzirki wagtda Türkmenistanda 2024-nji ýylda meşhur türkmen nusgawy şahyry Magtymguly Pyragynyň 300 ýyllygyny bellemek boýunça taýýarlyk işlerine başlandy. Bu ugurda halkara hyzmatdaşlyga, hususan-da, türki dilli ýurtlar bilen bilelikdäki işleriň durmuşa geçirilmegine uly üns berilýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýdylanlary jemläp, ýurtlarymyzyň medeniýet ulgamynda alyp barýan hyzmatdaşlygyny has-da işjeňleşdirmegiň zerurdygyna ynam bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz çykyşyny dowam edip, özüniň daşary ýurtly kärdeşleriniň ünsüni ýene-de bir derwaýys meselä çekdi. Malim bolşy ýaly, häzirki wagtda bütin dünýä örän çynlakaý synagy başdan geçirýär. Indi bir ýyldan gowrak wagt bäri täze görnüşli koronawirus pandemiýasy ähli ýurtlara uly howp bolup abanýar. Bu howply ýagdaýy ýeňip geçmek üçin dünýä jemgyýetçiliginiň bilelikde uly tagalla etmegi zerur bolup durýar. Türkmenistan ilkinjileriň hatarynda COVID-19 howpunyň öz çäklerine aralaşmagynyň öňüni almak boýunça toplumlaýyn çäreleri geçirdi.
Şol bir wagtda, biziň ýurdumyz bu ýokanjyň ýaýramagyna garşy göreşmek boýunça bilelikdäki we özara ylalaşykly çözgütleriň taýýarlanylmagyna gönükdirilen halkara başlangyçlaryny öňe sürdi. Şeýle hem bu ugurda sebit derejesinde anyk çäreleriň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşdy. Şunuň bilen birlikde, Türkmenistan häzirki döwrüň wehimlerine we howplaryna garşy göreşde ähli ýurtlaryň jebisleşip, öz tagallalaryny we güýçlerini birleşdirmekleriniň tarapdary bolup çykyş edýär. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, biziň döwletlerimiz bu ugurda bilelikde işlemek boýunça belli bir derejede tejribe topladylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow geljekde ýurtlarymyzyň saglygy goraýyş ulgamlarynyň we ylmy-barlag edaralarynyň koronawirus pandemiýasyna garşy göreşde egin-egne berip, dünýä jemgyýetçiligi bilen birlikde iş alyp barmaklarynyň örän dogry boljakdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz sözüni jemlemek bilen, bu günki ýokary derejeli duşuşygyň we onuň dowamynda seredilen soraglaryň ýurtlarymyzyň we halklarymyzyň arasyndaky deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň hem-de dost-doganlyk gatnaşyklarynyň has-da ösdürilmegine ýardam berjekdigine berk ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşy sammite gatnaşyjylar tarapyndan uly gyzyklanma hem-de üns bilen diňlenildi.
Maslahata gatnaşýan döwlet Baştutanlary öz çykyşlarynda ählumumy howpsuzlygy we durnuklylygy, hyzmatdaş ýurtlaryň ykdysadyýetiniň durnukly ösüşini üpjün etmek bilen baglylykda, sammitiň ähmiýetini bellediler.
Sammite gatnaşyjylar türki dilli döwletleriň Merkezi Aziýada çäk taýdan amatly ýerleşen, özüni ygtybarly hem-de jogapkär hyzmatdaş hökmünde görkezen Türkmenistan bilen köpugurly hyzmatdaşlygy giňeltmäge gyzyklanma bildirýändigini beýan etdiler. Bu hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän döredijilikli daşary syýasat strategiýasynyň netijesi hem-de tutuş adamzadyň bähbitlerine netijeli başlangyçlary öňe sürýän Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň dünýä derejesindäki belent abraýynyň nyşanydyr.
(TDH 31.03.2021 ý.)


text:
Eýranyň Daşary Işler ministirliginiň metbugat sekretary Ramin Mahmanparast özleriniň Britan ilçisini çagyryp, Eýranyň içeri işlerine bu ýurduň goşulyşmagyna düşündiriş talap etjekdiklerini aýtdy. Bu ugurda başga-da çäreleriň kabul ediljekdigini eýran resmisi nygtady.
Şeýle hem Eýrandan gelen maglumatlarda Nobel baýragynyň laureaty Şirin Ebadiniň aýal doganynyň tussag edilendigi aýdylýar.
Geçen gije Eýranda ady belli žurnalistiň hem aýallaryň hukugyny goraýjy aktiwistiň tussag edilendigi habar berildi.


text:
Bu adalar toparyny Hytaý hem, Ýaponiýa hem öz territoriýasy hasaplaýar.
Hytaýyň Milli geodeziýa, kartografiýa we geomaglumat adminstrasiýasy sişenbe güni metbugat ýygnagyny geçirip, ýurduň territorial adalarynyň ählisini karta geçirmek isleýändigini mälim etdi.
Kartalaşdyrmagyň ikinji tapgyrynda Hytaý tarapyndan Daýaoýu, Ýaponiýa tarapyndan Şenkaku atlandyrylýan adalar kartalaşdyrylar.
Tokionyň sentýabr aýynda bu adalary özleriniň ýaponiýaly hususy eýelerinden satyn almak kararyna gelmegi Hytaýda protest aksiýalaryna we ýapon bizneslerine hüjüm edilmegine getirdi.


text:
Türkmenistanyň hökümet başlygynyň orunbasary Goçmyrat Myradow Ministler kabinetiniň anna güni geçirilen mejlisinde kapitalyň we emlägiň amnistiýasyny geçirmek boýunça kanunçylyk aktlarynyň taýýarlanylýandygy barada habar berdi.
TDH döwlet habar gullugy bu çäräniň milli ykdysadyýete goşmaça maliýe serişdelerini çekmäge ýardam etjekdigini belleýär.
Prezident Berdimuhamedow “şahsy taraplaryň maýasyny we emlägini aýawly saklamagyň, olaryň bähbidini goramagyň hukuk kepilliklerini üpjün etmegiň möhümdigini belledi” diýip, habarda aýdylýar.
Türkmenistan nebit-gaz nyrhlarynyň global arzanlamagy we ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçirilen 5-nji Aziýa oýunlaryna edilen uly harajatlar bilen baglylykda garaşsyzlyk ýyllaryndaky iň agyr ykdysady krizisini başdan geçirýär.
Şol bir wagtda synçylar ýurtda dürli ýollar bilen baýan adamlaryň başardyklaryndan öz emläklerini daşary ýurtlara çykarandyklaryny ýa-da banklarda däl-de, esasan öýlerinde gizläp saklamaga ýykgyn edýändiklerini aýdýarlar.


text:
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň baş
direktory wezipesine Döwran Gurbangeldiýewiç Çişiýew bellenildi.
TDH-nyň habar bermegine görä, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly
Berdimuhamedow bu Karara anna güni gol çekdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 3-nji iýulda geçen giňişleýin
mejlisinde ýurt Baştutany TNGIZT-iň şol wagtky baş direktory Batyr Amanowy
döwlet ministri – “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy wezipesine belläpdi.
Häzirki güne çenli iri kärhananyň baş direktory wezipesini toplumyň baş
inženeri wagtlaýyn ýerine ýetirdi.
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy ýylyň
birinji ýarymynda 2 million 950 müň tonna golaý nebit çig malyny gaýtadan işläp,
meýilnamany 103 göterim ýerine ýetirdi.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň baş


text:
ARENDA SKLAD 200 METR KWADRAT,3 KOMNATLY ÝAŞAÝYŞ JAÝY BILEN
- Категория Дом
Arenda SKLAD berilýär tutýan meýdany 200 metr kwadrat iki sany uly girelge derwezesi bar,ýaşaýyş 3 komnatly jaýy bilen berilýär, ýerleşýän ýeri wagzalnyý köçede,howly 8 sotok, bahasy dogowornaýa, gyzyklandyrýan soraglaryňyz boýunça şu nomera jaň edip bilersiňiz +99364037563
Похожие объявления
GURTLYDAN EYESINDEN JAY ALJAK
СДАЁТСЯ ДОМА
🔥Kireyne jay gerek srocno🔥
ARENDA JAY BERMEK WE ALMAK KOMEK EDYARYS
Büzmeýinde 1 komnat jaý satyn aljak
Аренда
SerdarЧастное лицо
- Опубликовано: 14.10.2021 г.
- 40 просмотров


text:
Dáriger óziniń bilimi men biliktiligin únemi jetildirip otyrýy tıis - kardıolog
ALMATY. QazAqparat - Ár dáriger óziniń bilimi men biliktiligin, quzyreti men kásibı deńgeıin únemi jetildirip, medıtsına salasyndaǵy jańalyqtardy oqyp-bilip otyrýy tıis. Bul týraly Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń basqarma tóraǵasy, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor Roza Qýanyshbekova aıtty, dep habarlıady QazAqparat tilshisi.
Sımýlıatsııalyq bilim ortalyqtarynyń ár bilim alýshyǵa óz betinshe talap etiletin protsedýralardy oryndaýǵa múmkindik beretin vırtýaldy jáne robottalǵan manekenderdi paıdalana otyryp, jas dárigerlerdi oqytý kezinde praktıkalyq bilimi men daǵdylaryn meńgerýdegi alatyn orny zor.
Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń basqarma tóraıymy, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor Roza Qýanyshbekovanyń aıtýynsha, qazirgi kezde medıtsına qarqyndy damýda, dárigerdiń jumysy únemi jańa tehnologııalardy, dıagnostıka men emdeýdiń jańa ádisterin meńgerýdi talap etedi.
«Sımýlıatsııalyq tehnologııalardy qoldaný oqý úderisin tıimdi etýge múmkindik beredi, nátıjege patsıentterge, oqytyshylar men tyńdaýshylarǵa qaýip tóndirmeı qol jetkiziledi, ásirese pandemııa kezinde. Bul tehnologııalardy qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý protsesine engizý – obektıvti qajettilik», – deıdi Roza Toqtanáliqyzy.
Instıtýtta qyzmet etetin júrek-ókpe reanımatsııasy, ınterventsııalyq kardıologııa jáne arıtmologııa sımýlıatsııa ortalyqtary, sondaı-aq gıbrıdti zerthanalar rezıdentter men dárigerlerge teorııalyq jáne praktıkalyq daǵdylaryn meńgerýge múmkindik beredi.
«Bilim alýshylardyń Simbionix ANGIO Mentor Suite sımýlıatorynda endovaskýlıarlyq aralasýlardyń daǵdylaryn meńgerýge múmkindikteri bar. Bul - naqty ýaqyt rejıminde rentgenoskopııanyń baqylaýymen oryndalatyn endovaskýlıarlyq protsedýralardyń kompıýterlik medıtsınalyq sımýlıatory. Ol angıografııa, angıoplastıka jáne stentteý sekildi endovaskýlıarlyq protsedýralardy júrgizýdiń jeke nemese komandalyq jattyqtyrýyn usynady», - deıdi rentgenoendovaskýlıarlyq operatsııa blogynyń meńgerýshisi, ınterventsııalyq kardıolog, rentgenhırýrg Alekseı Kolesnıkov.
Júıeniń anatomııalyq qurylymdardy shynaıy 3D kórsetý jáne ınterventsııalyq quraldardy paıdalana otyryp protsedýralardy shynaıy ımıtatsııalaýǵa jáne taktıldi sezimder jasaý qabileti bar.
Simbionix ANGIO Mentor koronarlyq aralasýlardyń negizgi daǵdylary jónindegi modýldi qamtıdy, onda júrek tamyrlaryn stentteý kezindegi asqynýlar boıynsha sımýlıatsııalyq baǵdarlamalar, asqynýlarmen kúresýdiń praktıkalyq daǵdylaryn ázirleý jáne jiti koronarlyq sındrom kezindegi ınterventsııalyq aralasýlar engizilgen.
Sonymen qatar, daǵdarystardy zertteý ortalyǵynyń (Lıtva, Kaýnas qalasy) qoldaýymen qurylǵan gıbrıdti zerthana jumys isteıdi.
Daǵdarystardy zertteý ortalyǵy ázirlegen oqytý ádistemesi bilimdi tez jáne tıimdi taratýǵa, sondaı-aq personaldyń praktıkalyq daǵdylaryn praktıkada qoldanýǵa múmkindik beredi.
Zerthana 7/24 jumys isteı alady, bul personalǵa qolaıly ýaqytta zerthanada jumys isteýge jáne praktıkalyq daǵdylaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Kardıologııa kafedrasynyń basshysy, medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty Aısulý Musaǵalıevanyń aıtýynsha, barlyq sabaqtar beınetaspaǵa jazylady, olardy nusqaýshy qarap otyrady.
Kýrs aıaqtalǵannan keıin qorytyndy tapsyrma beriledi, ol da beınetaspaǵa jazylady jáne nusqaýshy baǵalaıdy.
Gıbrıdti zerthananyń bazasynda túrli taqyryptar boıynsha, mysaly «Jedel kardıologııalyq kómek», «Mamandandyrylǵan reanımatsııalyq kómek», «Bastapqy baǵalaý jáne COVID-19 ınfektsııasy bar patsıentterdi emdeý» jáne taǵy basqa taqyryptaǵy kýrstar júrgiziledi.


text:
Türkmenistanyň Aşgabatdaky oba-hojalyk uniwersitetiniň we Türkmenabadyň Seýitnazar Seýdi adyndaky Döwlet mugallymçylyk institutynyň talyp gyzlaryndan, indi gyşyna gara penjegiň deregine pagta dykylyp tikilen gyzyl don, begres geýmek talap edilýär.
Ýatladyp geçsek, mundan ýedi ýyl çemesi ozal Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň tas ählisinde okaýan talyp gyzlara okuw formasynyň üstünden gyşyna diňe gara penjek, bahar-güýz pasyllarynda bolsa gyzyl reňkli ýuka dony geýmelidikleri barada ýörite görkezme berlipdi.
Türkmen talyp gyzlarynyň geýim-gejimlerine degişli bu soňky talabyň haçan güýje girendigi we munuň ýurtdaky ýokary okuw jaýlarynyň ählisine degişli bolup-bolmandygy barada Azatlyk Radiosyna türkmen resmilerinden maglumat almak başartmady.
Emma käbir talyplaryň aýtmagyna görä, ýokary okuw jaýynyň ýolbaşçylary munuň sebäbini köpçülikleýin çärelerde talyp gyzlary sowukdan goramak maksady bilen edilýän tagalla diýip düşündirýärler.
“Stipendiýamyzyň köpüsi egin-eşige gidýär”
Ýeri gelende ýatlasak, Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň talyplaryndan ýörite okuw formasy talap edilýär. Oglanlardan ak köýnek, gara kostýum-balak, gara penjek, gara köwüş, tahýa geýmek we gara galstuk dakmak talap edilse, gyzlaryň okuw formasy her okuw ýyly diýen ýaly çalşyrylýar.
Käbir talyp gyzlar bolsa, ýokary okuw jaýlarynyň talaplaryndan halys ýadandyklaryny aýdyp, özlerinden talap edilýän egin-eşikler üçin stipendiýalarynyň aglaba bölegini sarp etmeli bolýandyklaryny gürrüň berýärler.
“Çäreler üçin aýratyn egin-eşik geýmeli. Mysal üçin: sport formasy ýa-da gyzyl köýnek, gyzyl don, gara köwüş geýmeli. Çärelere gatnaşýan her bir toparyň öz formasy bolýar. Bir pombarh köýnek tikinseň, şu wagt azyndan 200 manat çykdajy edýäň. Täze don üçinem şonça çykdajy etdik” diýip, özüni Oba-hojalyk uniwersitetiniň üçünji kurs talyby diýip tanyşdyran Näzli (howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli ady üýtgedildi) aýdýar.
Näzliniň sözlerine görä, bu egin-eşikler ýa-da köýnekler üçin niýetlenen matalar okuw jaýynyň ýolbaşçylary tarapyndan ýörite buýrulýar we köplenç olaryň bahasy bazardakysyndan azyndan iki esse gymmat bolýar.
“Bizden talap edilýän formany özüň alsaň ýa-da tikdirseň arzan düşýär. Ýokary okuw jaýyndan aljak däl diýseň, onda bize “bazardan alan köýnegiňizi geýmäge rugsat ýok. Şu ýerde okajak bolsaň, biziň satýan matamyzy alarsyň” diýýärler. Okuwda azar bermesler bolýar diýip, matalary, egin-eşikleri adatdakysyndan iki esse gymmada satyn alýarys” diýip, Näzli gürrüň berýär.
Türkmenabadyň Seýitnazar Seýdi adyndaky Döwlet mugallymçylyk institutynyň adynyň efirde agzalmazlygyny soran talybynyň aýtmagyna görä, studentler özlerine berilýän stipendiýalary aýyň soňuna çenli ýetirmekde kynçylyk çekýärler. Studentleriň her aýda alýan 640 manat stipendiýasynyň 100 manada golaýy Kärdeşler arkalaşygy, şäheri abadanlaşdyrmak, Gyzylýarym aý jemgyýeti üçin saklanylýar. Şeýle-de, olar ýurtda neşir edilýän gazet-žurnallarda-da mejbury abuna ýazylmaly bolýarlar. Onuň üçin studentleriň stipendiýalaryndan pul saklanylýar.
Talaplar we borçlar
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanyň ýokary okuw jaýynda okaýan talyplardan edilýän talaplaryň, borçlaryň sany barada anyk maglumat bolmasa-da, olaryň onlarçadygyny aýtsa bolar.
Mysal üçin, okuw jaýynda her bir student boýnundan öz adyny, haýsy fakultetdendigini görkezýän maglumatly tarketka dakynýar. Gyz ýa oglan bolsun tapawudy ýok, olaryň döşlerinde baýdajygyň şekilindäki nyşan bolmaly.
Oglan studentler okuwa sakgally gelmeli däl. Olaryň saçy hem gysga bolmaly. Student gyzlar ökjeli köwüş geýmeli däl. Olaryň saçlary goşa örüm hem uzyn bolmaly, onsoň hut şol sebäpli gyzlaryň käbiri öz saçyna ýasama örme saç dakynmaga mejbur bolýarlar.
Şeýle-de, student gyzlaryň gymmat bahaly altyn şaý-seplerini dakynmaklaryna, kosmetika ulanmaklaryna hem gözegçilik edilýär. Kosmetika minimal möçberde ulanylmaly. Uzyn dyrnak ýa-da goşaryňda alaja diýen ýaly zatlar hem bolmaly däl. Gyzlardan öz alyn saçlaryny göni açmak talap edilýändigi hem aýdylýar.
Galyberse-de, her bir talybyň elinde, okuw esbaplaryny götermek üçin niýetlenen gara portfel bolmaly.
Häzirki wagtda ýurduň ýokary okuw jaýlarynda okaýan studentleriň sany baradaky takyk resmi maglumaty tapmak başartmady. Ýöne Türkmenistanyň resmi metbugatynda şu ýyl, ýagny 2016-2017-nji okuw ýylynda ýurduň Ýokary okuw jaýlaryna 7 256 studentiň kabul ediljekdigi aýdylypdy.


text:
Kórneki sýret
Qytaıdyń áskerı-teńiz jattyǵýlary júrip jatqan kezde Amerıkanyń "U-2" barlaý ushaǵy ushýǵa bolmaıtyn aımaqqa kirdi. Bul oqıǵa sońǵy ýaqttan beri saýda, adam quqyqtary men áskerı operasııalar jaǵynan qatynastary nasharlaǵan AQSh pen Qytaı arasyndaǵy shıelenisti ýshyqtyrdy.
Qytaıdyń qorǵanys mınıstrliginiń ókili Ý Sıan óte jaqyn ushýǵa eskertý jasady. Onyń aıtýynsha, amerıkalyq "U-2" barlaý ushaǵy Qytaı azat etý armııasynyń soltústik áskerı aımaǵyndaǵy ushýǵa tyıym salynǵan aýmaqqa kirgen.
Ushaq Qytaıdyń áskerı-teńiz kúshteri oq-dárimen jattyǵý jasap jatqan kezde ótken.
Beıjiń AQSh-tyń áreketterine narazylyq bildirip, Vashıngtonǵa yqtımal apatqa baılanysty resmı eskertý jasaǵan.
Qytaı ókili AQSh-tyń ushýy "aıqyn arandatýshylyq" bolǵanyn jáne eki el arasyndaǵy qarym-qatynas úshin apatty bolýy múmkin ekenin málimdegen.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Mollanepesiň ýubileýiniň baýramyny bellemek boýunça döwlet tarapyndan tassyklanan meýilnama laýyklykda on günüň dowamynda 40-dan gowrak çäreler geçiriler.
Yşk mülküniň şasynyň ýubileýi bilen bagly çärelerden başga-da, şahyryň «Zöhre we Tahyr» dessany owadan çeper bezegler bilen kitap görnüşinde türkmen we rus dillerinde neşir edildi.
Mundan başga-da, şahyryň şygyrlarynyň türkmen, azerbaýjan, özbek dillerindäki ýygyndylary çap edilip, okyjylar köpçüligine hödürlenildi.
Mollanepesiň ýubileýiniň şeýle dabaraly ýagdaýda bellenilip geçilmeginde ýurduň prezidentiniň bu senäni bellemek baradaky karara bir ýyl öňünden gol çekmegi bilen düşündirse bolar. Şu sebäpden hem bir ýyl möhletiň dowamynda ýurduň her bir teatry öz sahnasynda şahyryň ömri bilen bagly spektakllary sahnalaşdyrmaga, «Türkmenfilm» bolsa şahyr barada çeper-publisistik film düşürmäge mümkinçilik tapdylar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Orsýetiň daşary işler ministrligi 26-njy iýunda Birleşen Ştatlaryň çap eden ýyllyk adam hukuklary hasabatynyň «syýasy äheňlidigini», onda Ukrainadaky hukuk bozulmalaryna göz ýumlandygyny aýtdy.
«Interfaks» habar gullugy Daşary işler ministrliginiň sözçüsi Aleksandr Lukaşewiçiň «bu hasabat reallykdan üzňe we döwletleriň demokratiýa derejesini «meýle görä» kesgitleýär» diýendigini habar berýär.
Şeýle-de Lukaşewiç hasabatda Birleşen Ştatlardaky «gelşiksiz» hukuk bozulmalaryna, ukrain hökümet güýçleriniň halkara ynsanperwerçilik kanunlaryny bozmagyna, neo-nasistleriň ýaragly toparlarynyň Donbasdaky hereketlerine göz ýumlandygyny aýdypdyr.
ABŞ-nyň 25-nji iýunda çap eden ýyllyk adam hukuklary hasabatynda Orsýetdäki syýasy sistemanyň, başga pikirlileri basyp ýatyrýan täze çäreler bilen, barha beter awtoritarlaşýandygy aýdylypdy.


text:
Globalfirepower reýtingleri (derejeleri) çap etdi we oňa laýyklykda Özbegistanyň goşuny Merkezi Aziýada iň güýçli diýlip ykrar edildi (dünýä derejesinde 48-nji orunda), onuň yzyndan Gazagystan gelýär (53-nji orun) we regionda öňdäki üçlügiň soňuny Türkmenistan – reýtingdäki 84 orun bilen jemleýär.
Türkmenistandan soň reýtingde Gyrgyzystan (109) we Täjigistan (112) gelýär diýip, StanRadar (http://www.stanradar.com/news/full/24888-armija-uzbekistana-priznana-samoj-silnoj-v-tsentralnoj-azii.html)
habar berýär.
GDA ýurtlarynyň arasynda Özbegistan Russiýadan we Ukrainadan (30-njy orun) yzda durýar.
Goşunlaryň reýtinginiň öňüni ABŞ, Russiýa, Hytaý, Hindistan we Fransiýa çekýär. Şeýle-de, harby döwletleriň onlugyna Angliýa, Ýaponiýa, Türkiýe, Germaniýa we Italiýa girýär.
Reýting düzülende goşundaky esgerleriň sany, harby tehnikalaryň möçberi we gury ýerde, howada hem deňizde söweş alyp barmak ukyby, jemi 50 töweregi faktor hasaba alynýar. Şol bir wagtda ýurtlaryň ýaraglanyşyga harçlap bilýän ykdysady serişdeleri, reýtinge gatnaşýanlary geografiki ýerleşişi nazara alyndy.


text:
Yragyň Parlamentinde eden bu baradaky çykyşynda Jawad al-Bolani içeri işler ministrliginiň suda hödurlän degerli delilleriniň esasynda bu aýyplanýanlara suduň ölüm jezasyny bermek barada karar çykarandygyny hem aýtdy.
Düýn Yragyň içeri işler ministri bilen birlikde goranmak we milli howpsuzlyk ministri-de bu waka bilen baglanyşykly alnyp barlan işler barada Parlamentde ýörite hasabat bilen çykyş etdiler.
Geçen hepdäniň sişenbe güni Bagdatda amala aşyrylan şol giň gerimdäki partlamalarda jemi 127 adam ölüp, 450 töweregi adam hem ýaralanypdy.


text:
BMG-niň Bosgunlar agentliginiň ýyllyk hasabatyna görä, bosgunlaryň we öz ýurdunyň çäginde öýlerini terk eden adamlaryň sany 2013-nji ýylyň aýagynda 51.2 million adama ýetipdir we ozalky ýyl bilen deňeşdirilende 6 million çemesi artypdyr.
Hasabat 20-nji iýunda Bütindünýä bosgunlar gününe gabatlanyp çap edildi.
BMG-niň bosgunlar boýunça baş komissary Antonio Guterres metbugat üçin eden çykyşynda dünýäniň “adamlaryň zor bilen göçürilmegine degişli örän güýçli böküş, ýagny aýylganç ýaýbaňlanma” bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýdýar.
Bosgunlaryň sany
Siriýadaky graždanlyk urşunyň özi 9 million adamy öz öýlerinden göçmäge mejbur etdi. 2011-nji ýylda konflikt başlanaly bäri 2.5 million adam Siriýany terk etdi we 6.5 million adam öz ýurdunyň çäginde göçmäge mejbur boldy.
Agentligiň aýtmagyna görä, täze krizisler, şol sanda Ukrainadaky we Yrakdaky söweşler öz öýlerini terk edýän adamlaryň sanynyň ýene-de ýokarlanmagyna getirer.
BMG-niň Bosgunlar agentligi dünýä derejesinde bosgunlaryň 86%-niň ösýän ýurtlar tarapyndan kabul edilendigini aýdýar. Jemi 1.6 million bosgunyň mekan tutan ýurdy bolan Pakistan bosgunlary iň köp kabul edýän ýurtdyr, onuň yzyndan Eýran we Liwan barýar.
BMG-niň agentligi gaçybatalga gözleýän çagalaryň sanynyň artmagy bilen bagly aladalanma bildirdi. Agentligiň maglumatyna görä, 2013-nji ýylda 25300 sany ene-atasyz çaga daşary ýurtlarda gaçybatalga gözläpdir.
Howpsuzlyk Geňeşi tankyt edilýär
BMG-niň Bosgunlar boýunça baş komissary Antonio Guterres BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň “dünýä boýunça ençeme wajyp meselelerde ysmaz” ýagdaýa salnyp, “konfliktleriň öňüni almaga ýa-da tamamlamaga” ukypsyz bolandygyny aýdýar.
Amnesty International guramasy Bütindünýä bosgunlar güni ýaýradan beýannamasynda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşini tankyt etdi we onuň halkara derejesinde parahatçylygy we howpsuzlygy saklamakda “agirt uly şowsuzlyga” uçrandygyny aýtdy. Gurama Howpsuzlyk Geňeşiniň Siriýada, Yrakda we beýleki ýurtlarda dowam edýän konfliktlere çemeleşmekde görkezen “netijesizliginiň we berýän jogaplarynyň gijikmeginiň” zorlugyň güýçlenmegine we sanardan köp jemgyýetleriň weýran bolmagyna ýol açýandygyny belledi.
Amnesty International Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary Orsýeti we Hytaýy Siriýa boýunça islendik “manyly hereketiň” öňüne böwet salmakda aýyplady we olaryň global bosgunlar krizisini çözmäge goşan goşandynyň ujypsyz bolandygyny belledi.


text:
Orsýetlileriň esasy köpçüligi dünýä habarlaryny Orsýetiň döwlet telewideniýesinden almagy dowam etdirýär. Olar Malaýziýanyň 17-nji iýulda gündogar Ukrainada ýykylan ýolagçy uçary barada näme gördüler?
Malaýziýanyň ýykylan uçary baradaky habar çykyp-çykman, Orsýetiň döwlet telewideniýesi bu habaryň dürli tarapa barmak çommaldýan dürli wersiýalaryny orta atmaga howlukdy, ýöne onuň Orsýete we gündogar Ukraindaky moskwaçy jeňçilere galtaşyk ähtimalyna welin baş galdyrmady.
Dünýä mediasy armazlyk bilen delilleri, bu uçary jeňçileriň Orsýetde ýasalan uçara garşy «Buk» sistemasyny ulanyp, bilmezlikden uran bolmagynyň ahmaldygy baradaky subutnamalary yzarlaýan bir wagtynda, Orsýetiň döwlet telewideniýesi başga taraplara seretdi.
"Raketa? Bir hadysa? Uçaryň üstündäki terrorçy? NTV-niň agşamky habarynda diktoryň Malaýziýanyň gündogar Ukrainada ýykylan uçary barada ilkinji agzan ähtimallyk teoriýalary şular boldy.
NTV-niň wakanyň bolan ýerinden habar berýän habarçysy bolsa, özleri özlerini jar eden Donetsk halk respublikasynyň iki resmisine bu hili uçary ýykmaklyga tehniki mümkinçiliginiň ýokdugyny aýtdyrmak üçin söz bermezinden öň, hatda ukrain häkimiýetlerini wagtyndan öň separatistleri günälemekde hem aýyplady.
"Hadysanyň sebäbi malaýziýa we ukrain häkimiýetleri tarapyndan bada-bat döredilen komissiýa tarapyndan seljeriler» diýip, NTV-niň habarçysy aýtdy. "Tebigy zat, betbagtçylykdan soňky ilkinji minutlarda uçaryň urlup ýykylandygy barada habar peýda boldy. Onsoň bada-bat diýen ýaly, wakanyň töwereginde hiç bir derňew geçirmezden, ukrain häkimiýetleri bu işiň jeňçiler tarapyndan edilendigini, olarda uçara garşy «Buk» sistemasynyň bolmalydygyny yglan etdiler. Şol pursatda biz DHR-iň – Donetsk halk respublikasynyň – wakanyň bolan ýerindäki lideri bilen telefonda habarlaşdyk. Ynha, onuň aýdan zatlary...»
Umuman, NTV bu betbagtçylyga, Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň bu hadysa haýsy ýurduň territoriýasynda bolsa, şonuň hem jogapkärdigi baradaky beýanaty bilen bilelikde, jemi 14 minut bagyşlady.
"Azaşan bolmagy mümkin"
Orsýetiň 17-nji iýuldaky agşamky habarlarynyň köpüsinde Malaýziýanyň uçarynyň howa giňişliginiň ýapyklygy zerarly ugrundan azaşan bolmagynyň mümkindigi ýa-da ony ukrain häkimiýetleriniň urup ýykan bolmagynyň ahmaldygy baradaky pikirlere ýykgyn edildi.
NTV raýat uçarlarynyň bu zonadan uçmagyny dowam etdirmegine «ukrain hökümetiniň jeňçilerde şeýle belentlikden uçup barýan uçarlary ýykyp biljek ýaraglar ýok diýen pikire aşa ynanmagy sebäp boldy» diýdi.
Rossiýa-1 telekanalynyň "Vesti" habar programmasynda Ukrainanyň baş prokurorynyň Donetskdäki jeňçiler uçara garşy «Buk» sistemasyny basyp almadylar diýen beýanaty getirilip, bu jeňçilerde şeýle ýaraglaryň ýokdugyna «delil» hökmünde görkezildi. Emma hut şol programmada, 29-njy iýunda, separatist jeňçileriň «Buk» sistemasyny basyp alandygy we ony Donetskiniň howa giňişligini goramakda ulanjakdygy habar berlipdi.
Beýleki programmalarda bolşy ýaly, "Vesti" hem ukrain harbylarynyň 2001-nji ýylda, Gara deňizde geçirilen türgenleşik mahalynda Orsýetiň ýolagçy uçaryny tötänden urup ýykandygyny ýatlatdy.
"Biz munuň Ukrainanyň howa giňişliginde ýolagçy uçary babatda bolan adatdan daşary ýagdaýyň ilkinjisi däldigini ýatladýarys” diýip, 'Vesti' aýtdy. "On üç ýyl ozal, Ukrainanyň uçara garşy raketasy Sibir Howaýollarynyň Tel Awiwden Nowosibirskä gelýän Tu-154 uçaryny urup ýykypdy. Uçaryň üstündäki hemme adam ölüpdi."
"Vestiniň" «ýarag eksperti» diýip tanadylan Andreý Klintsewiç bilen guran 35 minutlyk gepleşigi iň köp analizli gepleşik boldy
Klintsewiç Orsýet Dumasynyň deputaty, 12-nji iýulda Rossiýa-24-de ukrain goşunlary Slowýanskdäki söweş mahalynda fosfor ýaraglaryny ulandy diýip «tassyklan» Frnats Klintsewiçiň ogly.
Klintsewiç jeňçileriň şeýle belentlikden we çalt uçup barýan uçary urup ýykyp bilmejekdiklerini aýdyp, aýak depdi.
"Biziň gelip biljek esasy netijämiz, siziň hem düşünişiňiz ýaly, jeňçileriň iş ýüzünde şeýle uçary urup ýykmagynyň mümkin däldigidir. Sebäbi ol örän çalt hereket edýärdi, «Buk» sistemasynyň ony urup ýykmagy üçin bir minutdanam az wagt bar» diýip, ol aýtdy. «Şeýle karara gelmek üçin bu wagt gaty az bolýar. Türgenleşmedik ekipaž şeýle ýagdaýda aňsat çalasyn herket edip ýetişmez» diýip, ol aýtdy.
Levada merkeziniň iýunda geçiren pikir soraşlygyna görä, Orsýetlileriň 94 prosenti Orsýet we dünýä baradaky maglumatlaryny telewideniýeden alýar, şol bir wagtda olaryň 9 prosenti öz maglumatlaryny internetden alýandyklaryny aýtdylar. Olaryň 50 prosentden gowragy beýle maglumatlary diňe bir çeşmeden alýandygyny aýtdy, 60 prosent çemesi bolsa döwlet telewideniýesiniň Ukraina degişli habarlary dogruçyl beýan edýändigine özleriniň ynanýandygyny aýtdy.
Emma Moskwada we beýleki uly şäherlerde hemme kişi Orsýetiň döwlet telewideniýesiniň jadysynda däl.
"Birinji kanal bu uçar ukrain (hökümetiniň) raketalary tarapyndan urlup ýykyldy diýende, men, dogrusy, haýran galdym» diýip, 32 ýaşly Ilýa Nemets 18-nji iýulda Moskwanyň merkezinde Azat Ýewropa we Azatlyk radiosyna aýtdy. "Olar hiç bir çeşmä salgylanmadylar. Bu biraz gorkunç ýagdaý. Biz ynamdar habary nireden alyp biljegimizi bilmeýäris."
(Azat Ýewropa we Azatlyk radiosynyň Moskwadaky habarçysy Tom Balmfortyň Moskwadan kömek etmeginde ýazyldy.)


text:
Bilnişi ýaly her ýyl Türkmenistanda Garaşsyzlyk baýramçylygy üçin döwlet derejesinde uly taýýarlyklar görülýär.
Eýse, Türkmenistan garaşsyzlygyny alandan bäri dürli ýurtlara işlemäge ýa-da ýaşamaga giden türkmen migrantlary garaşsyzlyga nähili baha berýärler? Türkmen migrantlary Garaşsyzlyk baýramyny belleýärlermi? Migrantlar, Türkmenistanda garaşsyzlykdan nämä garaşýardy we nähili netije aldylar? Garaşsyzlygyň migrantlaryň durmuşynda nähili roly ýa-da täsiri boldy?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny garaşsyzlygyň migrantlaryň durmuşyna ýetiren täsirlerine gönükdirýär.
Hemmeleri "Garaşsyzlygyň migrantlara täsiri" diýem tema boýunça geçirjek gepleşigimize gatnaşmaga hem goşant goşmaga çagyrýarys. Habarlaşmak üçin biziň elektronik hat salgylarymyz: hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com
Şeýle-de aşakdaky foruma öz teswirleriňizi ýazyp bilersiňiz.


text:
Ispaniýa göwreli zenanda Zika wirusynyň tapylandygyny tassyklady. Bu, Ýewropada şeýle wakalaryň ilkinjisidir.
Saglyk ministrliginiň 4-nji fewralda aýtmagyna görä, zenan ýakynda Kolumbiýadan gaýdyp gelipdir we keseliň oňa şol ýerde ýokaşan bolmagy hasap edilýär.
Çybynyň ýaýradýan we dogabitdi şikeslere sebäp bolýandygy aýdylýar bu wirus Amerikada tutaşdy.
Bütindünýä saglyk guramasy wirusyň howpy bilen baglylykda global derejede adatdan daşary ýagdaýy yglan etdi we onuň kontinentde dört milliona çenli adamyň arasynda we tutuş dünýäde ýaýramagynyň ähtimaldygyny aýtdy.
Zika adatça çybynyň dişlemegi arkaly geçýär. Şeýle-de wirusyň jynsy taýdan geçmegi bilen bagly bir ýagdaý şu hepdede ABŞ-da hasaba alyndy.
Zikanyň öňüni almak we ony bejermek boýunça derman ýok. Häzirki wagtda keselçilik Amerika kontinentlerinde azyndan 26 ýurtda tutaşdy.


text:
“Azatlygyň çeşmesi türkmen türmesinde ýiten Konstantin Şyhmyradowy Garabogazda gördüm diýýär” ady bilen Azatlykda çap edilen maglumat boýunça “Olary diri görkeziň!” atly halkara hukuk goraýjy kampaniýasy 2-nji martda beýanat ýaýratdy.
Bu halkara gurama öz ýaýradan beýanatynda agzalýan makaladaky maglumata “toslama” diýip, onuň “peýda bolmagyny öz bähbitleri üçin Azatlyk Radiosyny bihaýalyk bilen ulanan türkmen häkimiýetleriniň prowokasiýasy” atlandyrdy.
Ýatladyp geçsek, 28-nji fewralda (1-nji martda goşmaçalar girizilen) Azatlyk Radiosy bilen uzak wagtdan bäri hyzmatdaşlyk edip gelýän Türkmenistandaky çeşmämiziň 2016-njy ýylyň awgust aýynda Garabogaz şäherinde (öňki Bekdaş) Konstantin Şyhmyradowyň hut özüni görendigini, ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň janyna kast etmek synanyşygynda aýyplanyp ömürlik tussag edilen Türkmenistanyň ozalky wise-premýeri Boris Şyhmyradowyň inisi Konstantin Şyhmyradowyň öz sözlerine görä onuň ol ýerde sürgünlikde ýaşaýandygyny habar beren maglumatlaryna salgylanyp makala çap edipdik.
“Olary diri görkeziň!” kampaniýasynyň ýolbaşçylaryndan, şeýle-de Demokratik ösüş we adam hukuklary merkeziniň prezidenti Ýuriý Jibladze Azatlygyň soraglaryna hat üsti bilen beren jogabynda ýene bir gezek guramanyň pozisiýasyny tassyklady we bu maglumatyň çap edilmegini Türkmenistanyň häkimiýetleriniň prowokasiýasy atlandyryp, onuň türkmen türmelerinde dereksiz ýiten syýasy tussaglar bilen baglanyşykly meseläniň ara alyp maslahatlaşylmagyny abraýdan gaçyrmaga gönükdirilen çäredigini nygtady.
“Nämä esaslanyp biz muny bilkastlaýyn ters maglumatly prowokasiýa diýip hasap edýäris? Birinjilik bilen – maglumatyň peýda bolan wagty; biziň beýanatymyzda bellenişi ýaly, “çeşmäniň ” siziň redaksiýaňyz bilen eden gürrüňdeşliginiň ÝHHG-nyň Wenadaky ştab-kwartirasynda geçirilen wajyp bir çäräniň edil 2-3 gün yzyýanyna gabat gelmegi tötänlik däldir. Çäräniň dowamynda biziň kampaniýamyz diplomatlara ÝHHG-nyň 2003-nji ýylda Türkmenistan boýunça kabul eden Moskwa mehanizminiň çäklerinde çap eden hasabatynyň 15 ýyllygy mynasybetli brifing gurnady. Bu örän taryhy waka bolup, diňe bir geçen duşuşykda maslahatlaşylmady, eýsem giňden [başga duşuşyklarda-da] gozgalýar. 15 ýyl mundan ozal Türkmenistanda bolup geçen köpçülikleýin tussag edişlige we adalatsyzlyga, adam hukuklary boýunça dörän ýiti krizise gaýtawul hökmünde ÝHHG-nyň agzalýan mehanizmi işjeňleşdi. Halkara jemgyýetçiliginiň Türkmenistanda dowam edýän dereksiz ýitirim edilmelere garşy mundan beýläk görülmeli çäreler dogrusynda maslahata girişýän wagty, birdenem Konstantin Şyhmyradowyň hamana uzak wagtdan bäri türmede däldigi, eýsem sürgünde ýaşaýandygy, onuň asla dereksiz ýitirim bolmandygy barada şol maglumat peýda bolýar. Muny şeýle etmek bilen türkmen hökümeti halkara jemgyýetçiligine şeýle diýjek bolýar, ýagny hiç hili ýitirim edilme barada gürrüň ýok, ol adamlaryň hiç haýsysy hiç ýere gaýyp bolmady, ýitenler barada çap edilýän sanawlar boş gürrüň we halkara jemgyýetçiligi bilen biziň edere gürrüňimiz ýok” diýip, “Olary diri görkeziň!” atly halkara hukuk goraýjy kampaniýanyň esaslandyryjylaryndan biri bolan Ýuriý Jibladze aýty.
Şeýle-de ol türkmen häkimiýetleriniň Saparmyrat Nyýazowyň janyna kast etmäge synanyşyk diýip düşündirýän 2002-nji ýylyň “noýabr” wakalarynda tussag edilen adamlaryň ýowuz ykballarynyň aradan geçen şunça ýylyň dowamynda ýumşadylmazlygy Azatlygyň çeşmesiniň hakykata gabat gelmeýän maglumat berendigini görkezýär diýdi.
Şol bir wagtyň özünde, Ýuriý Jibladze Azatlyga hökümetiň resmi “Adalat” gazetiniň 31-nji ýanwarda çapdan çykan neşirinden nusgalaryň göçürmelerini hödürledi. Onda Türkmenistanyň Ýokary sudunyň binýadynda düzülen Adalat geňeşiniň maglumatlaryna ýer berilýär we ol ýerde Konstantin Şyhmyradowyň 17 ýyl türme tussaglygyna höküm edilendigi, bu möhletiň 12 ýylynyň agyr režimli koloniýa şertlerine 5 ýylynyň bolsa türme tussaglygyna höküm çykarylandygy bellenýär.
1-nji martda Azatlykda çap edilen makalada çeşmämiz özünde bar bolan maglumatlara salgylanyp, Konstantin Şyhmyradowyň türme tussaglygyna däl-de 17 ýyllyk sürgünlige höküm edilendigini aýtdy. Soňra çeşme, Azatlygyň 28-nji fewralda eden haýyşy boýunça Şyhmyradowlaryň bir maşgala dosty bilen habarlaşdy. Çeşmäniň sözlerine görä ol hem Konstantiniň Garabogazda sürgünlikde ýaşaýandygyny tassyklapdyr. Galyberse-de, çeşmäniň bellemegine görä, bu maşgala dosty Konstantin Şyhmyradowyň bir ýakyn dogan-garyndaşy bilen habarlaşypdyr we ol hem Konstantiniň içerki sürgünlige höküm edilendigini tassyklapdyr.
Belleýäris, çeşmäniň 2016-njy ýylda bolan duşuşyk barada Azatlyga näme sebäpden häzir aýdandygy baradaky soraga ol muňa ähmiýet bermändigini, şeýle-de Konstantin Şyhmyradowyň türkmen türmelerinde ýitenleriň sanawyna girizilenleriň hataryndadygyndan bihabar bolandygyny aýtdy.
Owadandepäniň 2-nji blogunda saklanýanlar
Şeýle-de, gürrüňi edilýän hadysa barada Azatlygyň Ýuri Jibladze bilen geçiren ikibara gürrüňdeşliginden soňra, 6-njy martda biz türkmen hökümetindäki beýleki bir çeşme bilen habarlaşdyk. Bu resmi hem Konstantin Şyhmyradowyň ýa-da 2002-nji ýylyň noýabr wakalary bilen ilteşikli tussag edilen islendik adamyň Owadandepäniň AN-T/2 jeza koloniýasyndan daşarda bolmak ähtimallygyna şübheli garaýandygyny aýtdy.
“Olaryň ählisi Owadandepäniň 2-nji blogunda saklanýar. Ýogsa-da, ol ýerde saklanýan 40-dan gowrak adamyň sany şunça ýylyň dowamynda 10-danam azaldy. Men şu wagta çenli ol ýerden biri diri çykypdyr diýip eşitmedim. Olaryň ykbalyny diňe “iň uly” (prezident Berdimuhamedowy göz öňünde tutýar – Red.) çözüp bilýär. Eger-de ony (K. Şyhmyradowy) gören bolsalar (gaýtalaýaryn, munuň şeýle bolmak ähtimallygy gaty pes) bu diýmeklik “iň ulynyň” rehimlilik tutgaýynyň tutandygyny alamatlandyrýar. Munuň hem şeýle bolmak ähtimallygy tas nola deň” diýip, anonim şertinde çykyş eden türkmenistanly resmi nygtady.
2013-nji ýyldaky hat
Konstantin Şyhmyradowyň ýerleşýän ýeri barada ahmal bolan maglumatlaryň peýda bolmagynyň yzýany Azatlyk Boris Şyhmyradowyň ogly Baýram Şyhmyradow bilen habarlaşdy. Baýram Şyhmyradow agasynyň 2016-njy ýylyň tomsunda Garabogazda bolmak ähtimallygyny düýbünden ret edip, munuň “akyla sygmajakdygyny” aýtdy.
Baýram Şyhmyradow Garabozgazda Konstantiniň ogly Myradyň görlen bolmagynyň ahmaldygyny, onuň 12,5 ýyl koloniýada bolup, edil 2016-njy ýylda Garabogazda ýaşandygyny aýtdy. Belleýäris, Myrat Şyhmyradow 2001-nji ýylda, ýagny 2002-nji ýyldaky noýabr wakalaryndan öň başga bir jenaýat işi boýunça uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edildi.
Azatlygyň Baýram Şyhmyradow bilen 1-nji martda geçiren söhbetdeşliginde ol ne özüniň ne-de özüniň maşgalasynyň 2003-nji ýylyň ýanwarynda tussaglyga höküm edilmeginden bäri Konstantin Şyhmyradowdan habar eşidendigini aýtdy. “Olary diri görkeziň!” kampaniýasynyň ýaýradan beýanatynda-da Konstantin Şyhmyradowyň şunça ýyllap üzňe türmede däl-de sürgünlikde saklanan bolsa, onda näme üçin onuň dogan-garyndaşlary bilen asla habarlaşmandygy barada soraglar berilýär. Şol bir wagtyň özünde Azatlyk bilen söhbetdeşlikde Ýuriý Jibladze Baýram Şyhmyradowyň 2016-njy ýylda beren bir interwýusynda özlerine üç ýyl şondan ozal, ýagny 2013-nji ýylda Konstantin Şyhmyradowyň adyndan hatyň gelip gowşandygyny, hatda ol özüniň diridigini we türmededigini belländigini ýatlatdy.
“Diňe biz däl, uzak ýyllaryň dowamynda başga-da guramalar we diplomatlar bu mesele boýunça iş alyp barýarlar. Biz häkimiýetler tarapyndan aşa gorkuzylmadyk ýa-da hüjüm edilmedik maşgala agzalary bilen isle gizlinlik şertlerinde isle daşary ýurtlarda bolup aç-açan şertlerde içgin habarlaşýarys. Biz ynam bilen aýdyp bileris, ýagny bu maglumat (K. Şyhmyradowyň ýerleşýän ýeri Garabogaz bolanda – Red) adamlara mälim bolardy. Mysal üçin, Baýramyň (Şyhmyradow) ýazan makalasynda Konstantiniň (Şyhmyradow) üç ýyl mundan ozal maşgalasyna özüniň diridigini we türmededigini aýdyp hat ýollandygyny aýtdy. Meniň bilişime görä bu maglumat şunça ýylyň dowamynda maşgala gelip gowşan ýeke-täk maglumat” diýip, Ýuri Jibladze belledi.
“Beýlekiler” diýilýänler kimler?
Şeýle-de, “Olary diri görkeziň!” kampaniýasynyň ýaýradan beýanatynda Azatlykda çap edilen maglumatda hamana çeşmäniň “25-nji noýabr wakalary bilen bagly uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edilenleriň beýleki käbirleriniň-de türmede däldigini, “olaryň doly erkindigini”, “işleýändigini we aýlyk alýandygyny”, “kireýine alnan jaýda ýaşaýandygyny” aýdandygy bellenilýär. Azatlyk Radiosynyň redaksiýasy halkara kampaniýanyň ýaýradan şeýle bellikleriniň hakykata gabat gelmeýändigini nygtaýar.
Azatlygyň 1-nji marta çap eden habarynda çeşmäniň “Kostýa (Konstantin Şyhmyradow – Red.) dagy doly erkin, ýöne olaryň Garabogazdan, Bekdaşdan çykmagy gadagan. Işleýärler, aýlyklaryny alýarlar. Türme şerti däl, özbaşlaryna kwartira-zat edinipdirler, ýagny kireýine ýaşaýarlar” diýen sözleri sitirlenýär. Beýanaty taýýarlanlar çeşmäniň sözlerindäki “dagy” sözüni 2002-nji ýyldaky hadysa bilen bagly tussag edilen adamlara salgylanylýar diýip kabul eden bolmaly. Aslynda, Azatlygyň çeşmesiniň hem soňra aýdyňlaşdyrmagyna görä, ol “dagy” diýmek bilen “Olary diri görkeziň!” kampaniýasynyň dereksiz ýitenler diýýänleriniň sanawynda agzalmaýan, “noýabr hadysady” bilen ilteşiksiz, başga jenaýatlarda jogapkärçilige çekilip, Garabogazda sürgünlikde ýaşaýan beýleki adamlary göz öňünde tutandygyny mälim etdi.
Belleýäris, çeşme Azatlygyň redaksiýasyndan öz adynyň aýdylmazlygyny soramady, emma biz käbir sebäplerden onuň adyny agzamazlyk kararyna geldik.
Şeýle-de kampaniýanyň beýanatynda çeşmäniň Konstani Şyhmyradowyň 14 ýyl mundan ozal kakasynyň ýasyna, 10 ýyl ozal ejesiniň ýasyna gatnaşmagy barada aýdan belliklerine fakt taýdan nätakyklyk hökmünde çemeleşilýär. Hakykatdan-da, Boris we Konstantin Şyhmyradowlaryň kakasy Oraz Şyhmyradow 2002-nji ýylda, ýagny Konstantiniň tussag edilmeginden iki ýyl ozal aradan çykýar. Soňky geçiren söhbetdeşligimizde Azatlygyň çeşmesi mundan habarlydygyny, Oraz Şyhmyradow bilen özüniň dostlukly gatnaşyk saklandygyny aýtdy. Çeşme Konstantin Şyhmyradow bilen 1 ýarym ýyl mundan ozal bolan söhbetdeşligiň mazmuny barada gürrüň edýändigini aýtdy. Şeýle-de maşgalanyň ejesi Mariýa Şyhmyradowanyň 2009-njy ýylda 97 ýaşyň içinde aradan çykandygyny bellemek gerek.
Azatlygyň çeşmesi 1-nji martda beren gürrüňinde özüniň 2016-njy ýylyň awgust aýynda Garabogazda hut Konstantin Şyhmyradowyň bilen duşuşandygyny, onuň bilen birnäçe sagat gürrüň edendigini ýene-de bir gezek nygtady.
Dereksiz ýitenleriň sanawy ýyl-ýyldan artýar
Şol bir wagtda, Türkmenistanyň häkimiýetleri şu wagta çenli 15 ýyl gowrak mundan öň tussag edilen onlarça raýatyň saklanylýan ýerleri we ykballary barada maglumat bermeýär, halkara guramalary olary zorlukly ýitirim edilmegiň pidalary hasaplaýar.
Çeşmäniň Konstatin Şyhmyradowyň azatlykda gezip ýörendigi baradaky gürrüňi ÝHHG-nyň Türkmenistan boýunça Moskwa mehanizminiň işe girizilmeginiň 15 ýyllygyna, şeýle-de 50-den gowrak halkara guramasynyň türkmen türmelerinde zorlukly ýitirim edilmeleriň bes edilmegi üçin gyssagly halkara çäreleriniň görülmek zerurlygy barada eden bilelikdäki ýüzlenmesine gabat geldi.
“Olary diri görkeziň” kampaniýasynyň 23-nji fewralda täzelenen sanawynda Konstantin Şyhmyradowyň ady Türkmenistanyň türmelerinde dereksiz ýitenleriň arasynda getirilýär. Sanawda, hukuk goraýjylaryň sözlerine görä, zorlukly ýitirim edilenleriň 113-siniň ady getirilýär, olaryň hakyky sanynyň iki esse kän bolmagy-da mümkin.
2016-njy ýyldan soňky döwürde zorlukly ýitirim edilmeleriň pidalarynyň sanawyndaky adamlaryň birnäçesiniň ykbaly belli boldy, olaryň jesetleri garyndaşlaryna jaýlamak üçin berildi.


text: 10 Öli siňek atyry porsadar we zaýalar, şonuň ýaly bir akylsyz iş hem paýhasly adamy abraýdan düşürer+.2 Akyldaryň ýüregi dogry ýoly görkezýär, akylsyzyň ýüregi bolsa erbet ýola sowýar+.3 Akmak haýsy ýoldan ýörese-de, akyly kemlik edýär+. Akmaklygyny hemmeler görýär+.4 Patyşa saňa gazaplansa, ornuňy taşlap gitme+, sebäbi özüňi rahat alyp barsaň, agyr günäleriň hem bagyşlanar+.5 Gök* astynda ruhdan düşürýän bir zat bar. Hökümdarlar şeýle ýalňyşlyk goýberýär+:6 akmagy ýokary wezipä belleýärler, zehinli* adamy bolsa pes ýerde oturdýarlar.7 At üstünde oturan gullary, gul kimin pyýada barýan şazadalary gördüm+.8 Adam öz gazan çukuryna özi düşer+; diwary deşeni ýylan çakar.9 Daş döwýän adam ýaralanar, odun çapýan howply ýagdaýa uçrar*.10 Kütelen palta ýiteldilmese, köp güýç gerek bolar, akyldarlyk bolsa üstünlik getirer.11 Ýylan oýnadýan adam tüýdügini çalmanka, ýylan çaksa, tüýdükçiniň ukybyndan ne peýda?12 Akyldaryň agzyndan çykan sözler ýakymlydyr+, akmagyň dili özüni heläk edýär+.13 Agzyndan ilki bilen akmaklyk çykýar+, akmaklygy bolsa heläkçilik bilen gutarýar.14 Şonda-da akmak agzyny ýummaýar+.Adam näme boljagyny bilmeýär, ol dünýäden ötse, kim ony yzyna getirip, boljak zatlary aýdyp biler?+15 Akylsyzy agyr zähmet ýadadýar, ol hatda şähere barýan ýoly tapmaýar.16 Ýaş oglan patyşa bolsa, han-begleri ir-ertirden keýp çekmäge başlasa, ol ýurduň dat gününe!+17 Patyşasy abraýly maşgaladan bolsa, han-begleri serhoşlyk etmän, wagtynda nahar iýip, güýç toplasa, ol ýurt gülläp ösýär!+18 Ýaltanyň üçegi çökýär, elini gowşuryp oturýanyň üçeginden suw geçýär+.19 Çörek ýüregi şatlandyrýar, şerap keýpi göterýär+, pul hem zada zar etmeýär+.20 Patyşa içiňden-de* gargama+, baý adamy düşegiňde-de näletleme, sebäbi gögüň guşlary gargyşyňy ýetirer, guşlar aýdan sözleriňi habar berer.


text:
Aşgabat, Türkmenistan, 2020-nji ýylyň 8-nji oktýabry – “Şaýlan” hususy türkmen logistika kompaniýasynyň ulag we ammar ulgamyny sanly ulgama geçirmekde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Halkara Ösüş Guramasy (USAID) ýardam berýär. “Şaýlan” kompaniýasy ammar desgalary, sowuklandyryş enjamlar we sowadyjy ulaglaryň awtoparky bilen üpjün edilen döwrebap kompaniýasydyr.
«Şaýlan» daşary söwda kompaniýalaryna netijeli logistika hyzmatlaryny hödürläp, Türkmenistanyň ulag üstaşyr mümkinçiliklerini kämilleşdirmäge çalyşýar. Kompaniýanyň ähli maglumat dolandyryş ulgamyny kämilleşdirmek bolsa kompaniýanyň logistika hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek we işiň netijeliligini ýokarlandyrmakda möhüm adimleriniň biri bolup durýar. USAID-iň «Bäsdeşlige ukyplylygy, söwda we iş orunlaryny döretmek» taslamasynyň innowasiýa boýunça gaznasynyň üsti bilen, taslama «Şaýlan» kompaniýasy bilen bilelikde kärhananyň ammarlaryna, ulaglaryna awtomatlaşdyrylan dolandyryş ulgamyny ornaşdyrylmagyny maliýeleşdirdi. Taze girzilen ulgam kompaniýanyň netijeliligini ýokarlandyrar diýip umyt edýär, bu bolsa 2021-nji ýylyň ikinji ýarymynda ýyllyk girdejisini otuz göterimden gowrak ýokarlandyrmaga kömek eder.
«Şaýlan» kompaniýasynyň baş direktory Soýunhanowyň belleýşi ýaly: Biz USAID-iň «Bäsdeşlige ukyplylygy, söwda we iş orunlaryny döretmek» taslamasy bilen hyzmatdaşdygymyza buýsanýarys we bu ägirt uly sanly tehnologiýalar taslamasyny ýerine ýetirmegine girişýäris. Bu biziň maýa goýumlarymyzyň başlangyjydyr, geljekde müşderilerimize onlaýn elýeterliligi üpjün etmegi we hyzmatlaryň gerimini giňeltmegi meýilleşdirýäris, bu daşary ýurt söwda kompaniýalaryny özüne çekmäge kömek eder, bu bolsa öz gezeginde daşary ýurt kompaniýalaryna Türkmenistanyň geografiki ýerleşişinden peýdalanmaga mümkinçilikleri döreder”.
USAID-iň «Merkezi Aziýada bäsdeşlige ukyplylygy, söwda we iş orunlaryny döretmek» taslamasynyň innowasiýa gaznasy, girdeji gazanmagy we taze iş orunlaryny döretmegi isleýän, miwe we gök önümleri, ulag, logistika we syýahatçylyk bäsdeşlik esasynda saýlanan kärhanalaryň innowasiýa başlangyçlaryny maliýeleşdirýär.
###
USAID ösüş maksatlaryny öňe sürýän dünýäde öňdebaryjy halkara ösüş guramasy bolup durýar. USAID/Merkezi Aziýa barada has giňişleýin maglumat üçin web sahypamyza giriň: https://www.usaid.gov/central-asia-regional.


text:
Daily Archives: 2021-09-23
24-nji sentýabr ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama
Hormatly okyjylarymyz! “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com internet saýty her gün täleýnamany dykgatyňyza ýetirýär. Siz hem öz ýyldyzyňyza görä täleýnamaňyz bilen gyzyklanýan bolsaňyz, onda www.atavatan-turkmenistan.com internet saýtyndan daşlaşmaň. Siz saýtymyzyň “Seniň...
ABŞ sanjymlaryny paýlaşar
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy ABŞ-nyň koronawirus ýokanjyna garşy sanjym kömegini bermegini dowam etdirjekdigini belledi. ABŞ-nyň hökümeti ösüp gelýän ýurtlarda köpçülikleýin sanjyma kömek bermek maksady bilen...
“Türkmenhaly”: haly önümlerini karzyna alyp bolar
«Türkmenhaly» döwlet birleşigi, öz müşderilerine el haly we haly önümlerini karzyna satyn almak maksady bilen, Türkmenistanyň “Halkbank” DTB arkaly möhleti 3 ýyla çenli, ýyllyk...
Mähirli zenan ömre dowam
Ýakynda, şanly Garaşsyzlygymyzyñ 30 ýyllyk baýramy mynasybetli gözel paýtagtymyzda ýerleşýän Söwda-senagat edarasynda sergi geçirildi. lki gün dowam eden serginiň dowamynda türkmen telekeçileriniň öndürýän önümleriniň...
Garaşsyzlyk — bagtyň ganaty
Garaşsyzlyk baýramy Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň dabarasy uludan tutulýan baş baýramlarynyň biridir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkymyzyň bagtyýar we eşretli geljegi, röwşen durmuşy üçin...
Baky bagtyň Watany
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyz taryhy özgerişlere beslenýär, ykdysady kuwwaty artýar, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi has-da ýokarlanýar. Ata Watanymyz dünýä...
Bu duşuşyk türk çempionatynyň taryhyna girdi
Türkiýäniň futbol çempionatynyň iň ýokary ligasy bolan Superliganyň 6-njy tapgyrynyň çägindäki «Gaziantep» ― «Başakşehir» duşuşygy çempionatyň taryhyna girdi. Duşuşykda «Gaziantep» myhman topary 1:0 hasabynda ýeňdi....
Iýilýän waksina dörediler
ABŞ-nyň Kaliforniýa Riwersaýd uniwersitetiniň alymlary tarapyndan durmuşa geçirilen täze taslama arkaly koronowirus pandemiýasynyň iýilýän waksinasy öndüriler. Ylym we saglyk dünýäsine uly täzelik bolup girjek bu...
Halkara üm arkaly gürleşmek güni
Her ýylyň 23-nji sentýabrynda “Halkara üm arkaly gürleşmek güni” dünýäde giňden bellenilýär. Bu sene öz gözbaşyny 2017-nji ýylyň dekabr aýynda geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň...
Aýdyň gijelerde ösüşler güýç alýar
21-22-nji sentýabrda Türkmenistanyň söwda we senagat edarasynda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramy mynasybetli köpugurly sergi guraldy. Oňa ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň döwlet böleginiň düzümleri, Türkmenistanyň...
12Page 1 of 2


text:
Bu oppozision Geňeş Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimini häkimiýetden çetleşdirmek ugrunda ýurduň içinde alnyp barylýan göreşe ýakyndan ýardam bermekligi göz öňünde tutýar.
Bu wakanyň fonunda ýekşenbe güni Siriýanyň resmi habar çeşmeleri oppozision söweşijileriň bäş gün bäri ýaragly garşylyk görkezýän Rastan şäherini hökümet güýçleriniň doly öz kontrollygyna alandygyny habar berdi.
Rastan şäherini öz kontrollyklaryna almak üçin Siriýanyň häkimiýetleri bu şähere 40 müň töweregi esger, şol sanda ýüzlerçe tanklarydyr harby wertolýotlary-da sürdüler.


text:
Waşington hökümetden aýry guramalaryň işgärleriniň yzarlanýandygy sebäpli Müsüre her ýyl berýän bir milliard 300 million dollarlyk harby kömegini doňdurjakdygyny duýdurdy.
Müsüriň premýer-ministri Kamal al-Ganzury düýn Kairde bolan metbugat konferensiýasynda şeýle diýdi:
—Müsür häkimiýetleri kanun boýunça şeýle hereket etmäge borçly. Olar borçlaryny ýerine ýetirýärler. Müsür swilizasiýasynyň ýaşy müňýyllyklar bilen ölçelýär. Ol kömek beriljegine ýa berilmejegine garamazdan, kanundan çykyp bilmez.
19-sy ABŞ-nyň graždany bolan jemi 43 adam özleriniň hökümete degişli däl guramalarynyň bikanun işi boýunça bildirilýän günä esasynda Müsür suduna çekilmeli.
Amerikalylaryň arasynda ABŞ-nyň transport ministriniň ogly Reýa La Huda hem bar.


text:
Futbol Birleşiginiň şeýle beýanat etmegine orsýetli tomaşaçylaryň Polşada bidüzgünçilikleri döredendikleri we jynsparaz çagyryşlar edenlikleri barada peýda bolan maglumatlar sebäp boldy.
Ýewropa Futbol Geňeşi (UEFA) bu gürrüňi edilýän wakalar boýunça eýýäm derňewleriň alnyp barylýandygyny mälim etdi.
Wideo ýazgylar peýda boldy
Mälim bolşy ýaly, Ýewropa futbol çempionatynyň ilkinji güni Polşanyň Wroslaw şäherinde Orsýetiň futbol komandasy Çehiýanyň komandasyny 4-1 hasap bilen utdy.
Ýöne bu ýaryşyň yzýany stadionyň zalynda orsýetli futbol janköýerleriniň stadionyň dört sany işgärine garşy hüjüm edip, olary ýençýändiklerini görkezýän wideo ýazgy internetde we habar serişdelerinde peýda boldy.
Bu wakada orsýetli tomaşaçylaryň ýene bir toparynyň milletçilik simwolly baýdaklary göterip, Çehiýanyň komandasyndaky garaýagyz futbolçy Teodor Gebre Selassini kemsidiji jynsparaz şygarlary gygyryşýandyklaryny-da görmek bolýar.
Bu ýüz beren wakalaryň netijesinde Orsýetiň Futbol Birleşigine jerime salynmagynyň mümkindigi aýdylýar. Ýöne synçylar bu wakalar sebäpli Orsýetiň futbol komandasynyň gazanan utuklarynyň azaldylmagyna ýa-da komandanyň ýaryşdan çykarylmagyna garaşmaýarlar.
Aladalar saklanýar
Azatlyk Radiosynyň Rus gullugynyň maglumatyna görä, Polşanyň Wroslaw şäherinde ýüze çykan şol çaknyşyklarda aýyplanyp, Orsýetiň Içeri işler ministrligi tarapyndan dört sany orsýetli raýat tussag edilipdir.
Bu wakalar bilen baglanyşykly ýekşenbe güni Orsýetiň Futbol Birleşigi resmi beýanat bilen öz futbol janköýerlerine ýüzlendi.
Bu Birleşigiň resmi saýtynda ýerleşdirilen beýanatda “Özüniň syýasy ýa-da beýleki pozisiýalaryny yglan etmek üçin sport arenasyny ulanmaga çalyşýan adamlar üçin tribunalardan orun bolup bilmez” diýlip nygtalýar.
Şeýle hem, bu beýanatda “Biz Polşadaky ähli janköýerlere ýüzlenýäris. Siz öz ýurduňyza wekilçilik edýändigiňizi unutmaň. Özüňize, öz Watanyňyza we öz komandaňyza hormat goýuň” diýlip ýüzlenilipdir.
Hepdäniň sişenbe güni, 12-nji iýunda Orsýetiň komandasy Polşanyň komandasy bilen Warşawada duşuşmaly. Bu soňky wakalaryň fonunda bu iki garşydaş komandanyň janköýerleriniň arasynda çaknyşyklaryň bolmagynyň mümkindigi baradaky aladalar has-da artdy.


text:
Bu ýyl bäsleşige gatnaşýanlaryň arasynda ilkinji gezek bir türkmen aýdymçysy-da bar. Türkmen aýdymçysy Anna bagşy 220 dalaşgäriň arasyndan saýlanyp, öňdäki 12 aýdymçynyň arasyna giripdir.
Anna bagşyny beýleki aýdymçylardan tapawutlandyrýan zat, onuň bu derejä türkmen klassyky aýdymlaryny aýdyp ýetmegidir. Azatlyk Radiosy Anna bagşynyň bu üstünlikleri barada onuň bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ilki bilen özüňiz bilen tanyşdyrsaňyz.
Anna bagşy: Meniň adym Arnajuma, lakamym Şirzban, ýörgünli adym bolsa Anna bagşy. Owganystanyň Bathyz welaýatynyň Murgap etrabynyň Marçak obasyndan bolýan.
Azatlyk Radiosy: ”Tolo” atly hususy telekanalda “Owgan ýyldyzy” atly aýdym-saz bäsleşigi geçirilýär. Siz bu bäsleşige gatnaşýan ilkinji türkmen. Bäsleşikde ýeňiş gazanaryn diýen umydyňyz barmy?
Anna bagşy: ”Tolo” telekanaly “Owgan ýyldyzy” atly bäsleşigi eýýäm birnäçe ýyldan bäri gurnaýar. Men Owganystanda ýaşaýan üç milliondan gowrak türkmen ilatynyň adyndan, öz türkmen halkymyň adyndan dalaşgär boldum. Birki ekzamenden üstün çykdym.
Nesip bolsa diňe türkmen dilinde däl-de, belkem, Owganystanda ýörgünli dilleriň ählisinde hem aýdym aýdaryn. Ony, inşallah, hemmeler teleýaýlym arkaly görerler. Belkem, birinji bolaryn diýen umyt bilen-ä bardym özüm.
Azatlyk Radiosy: Siz eýýäm iki sany synagdan geçipsiňiz, şol synaglar nähili geçirildi?
Anna bagşy: Hawa, men eýýäm iki gezek synagdan geçdim. Onda ussatlar oturyp aýdymyň galyba, ýagny bir ritme deň gelip-gelmeýänligini diňleýärler. [Aýdymy] türkmen dilinde aýtsaň-da, ol ritme deň gelmeli. Men şol synaglarda üstün çykdym we nesip bolsa, gelejekde-de üstün çykaryn diýip umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Siziň ýaryşda ýerine ýetiren aýdymlaryňyz diňe türkmen dilindedimi, ýogsa başga dillerde hem aýtdyňyzmy?
Owganystandaky ýörgünli aýdymlaryň arasynda türkmen dilindäki aýdymlar beýik.Anna bagşy
Men olaryň türkmen diliniň özboluşly öwüşginli aýdym-sazynyň bardygyny doly derejede düşünsin diýen pikir bilen diňe ene dilimde, ýagny türkmen dilinde aýtdym. Nesip bolsa, gelejekde hemme dillerde aýdaryn.
Azatlyk Radiosy: Siziň aýdymlary türkmen dilinde ýerine ýetirmegiňize nähili baha berdiler?
Anna bagşy: Umuman, türkmen aýdymlaryny ussatlyk bilen ýerine ýetirýän adam juda az. Elbetde, Owganystandaky ýörgünli aýdymlaryň arasynda türkmen dilindäki aýdymlar beýik. Sebäbi onuň birinjiden tony beýik. Başga dilde aýdýan aýdymçylar türkmen dilinde aýtjak bolsa, bokurdagy gyrylýar.
Azatlyk Radiosy: Synagda türkmen aýdymlaryndan haýsysyny aýtdyňyz?
Anna bagşy: Men ”Zöhre-Tahyr” dessanyndan “Bir ýar üçin sergezdan” diýen aýdymy dutarda aýdyp berdim. Ikinji aýdym dutarsyz bolup, “Açdym saňa ýüregimi, çemen berdim gülden, läläm” diýip başlanýan [”Dillen, läläm!”] diýen türkmen aýdymyny ýerine ýetirdim.
[Eminler] örän ussatlyk bilen aýdýaň diýdiler, biz sözlerine düşünmesek-de aýdymlaryň, bir-ä, galyba laýyk gelýär, birem, tony beýik diýdiler.
Azatlyk Radiosy: Bu bäsleşige täze aýdymçylaryň näçerägi gatnaşýar?
Meniň arzuwym – türkmen halkynyň aýdym sazynyň beýikdigini bütin dünýä tanatmakAnna bagşy
Ikinji we üçünji orunlar hem bar. Emma iň derejelisi birinji we ikinji orunlar, olara soňundanam köp zatlar berilýär, daşary ýurtlara sapar etmäge-de mümkinçilik berýärler ýa-da maşyn berýärler, maddy taýdanam köp ýardam berýärler.
Onsoňam meniň arzuwym – türkmen halkynyň aýdym sazynyň beýikdigini bütin dünýä tanasyn diýen umyt bilen şuňa dalaşgär boldum.
Azatlyk Radiosy: Bu bäsleşikde birinjiligi alan bütin Owganystanyň ýyldyzy diýip yglan ediler, şeýlemi?
Anna bagşy: Hawa, birinjiligi alan aýdymçy Owganystanyň ýyldyzy diýen ady alýar. Men bu bäsleşige birinji gezek gatnaşýaryn. Inşallah, Alla ýarlyk etse, ussatlarymyň kömegi bilen, olaryň eden yhlasy bilen men birinji bolaryn diýip umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Bäsleşigiň ýeňijisini tomaşaçylar sms ugradyp saýlaýarlar, türkmen muşdaklaryňyzdan başga-da, size beýleki halklardan ses bererler diýip pikir edýärsiňizmi?
Anna bagşy: Nesip bolsa, sebäbi men öňden bäri aýdymçy we meni tanaýarlar. Mysal üçin, özbek doganlarymyz bar, puştun, pars doganlarymyzam bar, Owganystanda ýaşaýan beýleki milletler, belkem, [ses bererler].
Milletçilik, elbetde, bar, emma hünäre hem baha berip biljek adamlar hem aramyzda az däl, köpdür. Inşallah, nesip bolsa, olardan umydym gaty kändir.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, beýle bäsleşikleriň geçirilmegi Owganystanda aýdym-sazyň ösmegine kömek edip bilermi?
Anna bagşy: Bilişiňiz ýaly, her bir zat ony teşwiklandyrmak (dabaralandyrmak) bilen, ony şowuklandyrmak (şowhunlandyrmak) bilen bolýar. Owganystanyň dürli halklarynyň arasynda geçirilýän bu bäsleşik, halk arasynda gaty haýajaly (abraýly) zat bolar. Näme üçin diýende, bu bäsleşikde her kim özüni, öz hünärini görkezmek islär. Men bu Owganystan üçin gaty gowy zat diýip hasaplaýaryn.
Nesip bolsa, aýdymçylaryň çytraşygy öňküsindenem köpeler, gowurak aýtjak bolarlar, bu mümkinçilikden ylham, ýörelge alarlar we bu olar üçin ussatlyk derejesi bolar.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, bu bäsleşik arkaly talantly ýaşlar saýlanýar?
Anna bagşy: Hawa, olaryň sesine, özüni alyp barşyna üns berilýär. Diňe aýdym aýtmak bilen bagşy bolup bolmaýar, halkyň islegini bilmek, halk arasynda özüňi gowy alyp barmak, ýagny halkyň ýüreginden turmak [gerek].
Umuman, bagşylar hoş owaz bilen halkyň ýüregini hoşlamak bilen çäklenmän, her kim öz milletiniň geçmiş taryhyny, geçen şahyrlaryny hem halk arasynda tanadýarlar.
Şahyrlar galam ujy bilen kitaba [girip], sessiz galsalar, bagşylar [olaryň ýazan şygyrlaryny] süýji owaz bilen halka diri şekilinde görkezýärler.


text:
Ol bu boýun alşy Oprah Winfreýiň dördünji gün efire berlen teleşowuna beren interwýusynda etdi.
Ol öz tigir sürmek karýerasy bilen bagly kuwwat beriji dermanlary ulanandygy üçin özüni erbet duýmaýandygyny, emma mundan soňky ömrüni adamlaryň ynamyny gaýtadan gazanmak üçin sarp etmeli boljagyny aýtdy.
Şeýle-de, ol özüniň şeýle dermany soňky gezek 2005-nji ýylda ulanandygyny, emma 2009-2010-njy ýyllardaky yza dolanyş mahalynda beýle dermanlary ulanmandygyny aýtdy.
Armstroň bu dermanlary ulanany üçin ähli sport derejelerinden mahrum edildi we sponsorlaryny ýitirip, 1997-nji ýylda döreden sahawatçylyk fondy bilen galdy.


text:
Indi respublikanyň çägine girmek isleýänler elektron görnüşli formany
doldurmaly bolarlar.
Respublikanyň Saglygy goraýyş ministrligi, Türkiýä uçuşlaryň hemmesinde
koronawirusa gözegçilik etmek üçin kagyz anketasyny doldurmak baradaky
talaplary ýatyrýar.
Täze düzgünlere laýyklykda, gelýän ýolagçylar (türk raýatlaryny hem goşmak
bilen) syýahatdan 72 sagat öň Saglyk ministrliginiň web sahypasynda blankany
doldurmaly, bu çap islendik elektron enjamyna göçürilmeli. Mundan başga-da,
uçuş wagtynda howa menzilindäki awiakompaniýanyň işgärine anketany
görkezmeli.
Şeýle hem, türk bölüminiň web sahypasynda hasaba alnanda ulgamyň işleýän
jübi telefonyny görkezmegini talap etjekdigi aýdyňlaşdyryldy. Bu maksatnama,
syýahatçylara ýurduň içinde aýlanmak, myhmanhanalary barlamak we dürli
obýektlere we çärelere baryp görmek üçin zerur bolan özboluşly HES-kod berer.
Indi respublikanyň çägine girmek isleýänler elektron görnüşli formany


text:
«Astana Opera» teatrynyń Kameralyq zalyna Kúlásh Baıseıitovanyń esimi beriledi
NUR-SULTAN. QazAqparat - «Astana Opera» Kameralyq zaly áıgili ánshi Kúlásh Baıseıitovanyń esimimen atalatyn bolady, dep habarlaıdy teatrdyń baspasóz qyzmeti.
Osynaý ataýly kúnniń qurmetine oraı 13 qyrkúıekte «Qazaqtyń bulbuly» kontserti ótedi.
«Búgingi tańda «Astana Opera» Kameralyq zaly – kóptegen mýzykanttar óner kórsetýge umtylatyn elimizdiń bedeldi kontserttik alańy. Bul zal klassıkalyq murany saqtap, jańaryp otyratyn qazaqstandyq qoǵamnyń rýhanı suranystaryn qanaǵattandyratyn qazaq jáne álemdik mýzyka mádenıeti dástúrlerin tasymaldaýshy. Atalmysh sahnada Qazaqstannyń ǵana emes, dúnıejúziniń áıgili ártisteri óz ónerlerin pash etken, qazir de óner kórsetip júr. Kameralyq zaldyń budan keıin Kúlásh Baıseıitova zaly bop atalýy biz úshin zor qurmet. Ol «KSRO halyq ártisi» joǵary ataǵynyń alǵashqy ıegerleriniń jáne sol ataqty jas kezinde alǵan tulǵalardyń biri. Onyń tabıǵı mýzykalyq daryny men álemdik mýzykanyń asyl qazynasyna qaldyrǵan muralary bizdiń jadymyzda. Ol somdaǵan Shuǵanyń beınesi ánshiniń sheberlik turǵydan óskenin kórsetti, al E.G.Brýsılovskııdiń «Qyz-Jibek» operasyndaǵy Jibektiń partııasy ánshige klassıkalyq opera óneriniń shyńyna kóterilýge jol ashty», - dedi Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Astana Opera» dırektory Ǵalym Ahmedıarov.
«Budan bólek, kóptegen ártisterimiz Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynda jumys istep, kórnekti ánshige degen mahabbaty men qurmetin saqtap, ózderimen «Astana Operaǵa» tamasha operalyq dástúrlerdi ala keldi. Asqaq ónerge oryndaýshylyq ónerdiń juldyzdaryna aınalǵan on myńdaǵan túlek syılaǵan tamasha mýzyka mektebi jumys isteıtin Almaty qalasymen qatar, endi qalamyzda Kúlásh Baıseıitovanyń esimi qaıta jańǵyratyny qýantady», - dep sózin qorytyndylady teatr dırektory.
Osy mańyzdy oqıǵa qarsańynda Kúlásh Baıseıitovanyń qyzy – Qarlyǵash Baıseıitova óziniń balalyq shaǵy týraly jyly estelikteri týraly aıtty, óziniń meıirimdi jáne qamqor anasynyń arqasynda qandaı baqytty bolǵany týraly kóp áńgimeledi. Ol elordanyń mádenı ómiri úshin «Astana Opera» Kameralyq zalynyń aty ańyzǵa aınalǵan tulǵa – Kúlásh Baıseıitovanyń esimimen atalýy úlken qýanysh ekenin atap ótti.
Qyzy anasynyń alǵys hattarynyń birneshe kóshirmesin, sondaı-aq áıgili ánshiniń jeke muraǵatynan alynǵan fotosýretti teatrdyń art-galereıasyna tapsyrdy. 13 qyrkúıekte teatr foıesinde aıtýly oqıǵaǵa oraı kórme ótedi.
«Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Kameralyq zal sahnasynda óner kórsetetin barlyq ártisterge tabys tileımin, premeralar men kontsertter odan da kóp bolsyn dep tilegim keledi, – dedi Qarlyǵash Baıseıitova.


text: Halkara Mekdep Halkara Debrecen mekdebiniň konseptual tegelek görnüşi goragy, agzybirligi we jemgyýeti alamatlandyrýar. Dürli funksiýalar birleşdirilen dişli, ýaýda ýerleşdirilen setirdäki pawilionlar ýaly görünýär. Spaceeriň bölünmegi synp otaglarynyň arasynda dürli jemgyýetçilik ýerlerini döredýär. Täze kosmos tejribesi we tebigatyň hemişe bolmagy okuwçylara döredijilikli pikirlenmäge we pikirlerini görkezmäge kömek edýär. Daşarky bilim baglaryna we tokaýa alyp barýan ýollar, gurlan we tebigy gurşawyň arasynda gyzykly geçiş döredýän tegelek düşünjäni tamamlaýar.


text:
“People's Daily” neşiri kompýuter howpsuzlygy boýunça “McAfee Inc.” kompaniýasynyň çarşenbe güni ýaýradan hasabatyny “jogapkärçiliksiz” diýip häsiýetlendirdi. Şol hasabatda käbir synçylar bu hüjümleriň arkasynda Hytaýyň duran bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar.
Hasabatda bellenmegine görä, “Operation Shady RAT” atly operasiýa bäş ýylyň dowamynda Amerikanyň, Kanadanyň, Hytaýyň, Günorta Koreýanyň, Taýwanyň, Wýetnamyň hökümetlerini, şeýle-de beýleki ýokary derejeli guramalary nyşana alypdyr.
Hytaýyň resmileri häzirlikiçe muny resmi taýdan inkär etmediler.
Birleşen Ştatlar hem Hytaýy gizlinlikde internet hüjümlerini amala aşyrmakda günäkärläpdi.


text:
Bu topar şu gün bu barada “kawkazcenter” internet saýtynda ýörite beýanat ýaýratdy. Onda partlamalardan biriniň janyndan geçen bir adam tarapyndan amala aşyrylandygy ret edilýär we ol adamyň tötänleýin bomba partlamagy netijesinde ölendigi aýdylýar.
Bu ekstremistik topar özüniň bu hüjümini Gazagystanyň hökümetiniň ýakynda dini guramalaryň işini çäklendiriji täze kanuny kabul etmegine garşy duýduryş hökmünde amala aşyrandygyny mälim edipdir.
Düýn Gazagystanyň howpsuzlyk resmileri ýurduň Atyrau port şäherinde iki sany bomba partlamasynyň amala aşyrylandygyny habar beripdiler. Partlamalardan birinde bir adamyň ölendigi barada maglumat alyndy.


text:
“Akýikat” atly oppozision partiýanyň başlygy Alikbek Jekşenkulowyň Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, duşenbe güni agşam ýurduň baş telekanalynda görkezilen wideoda oppozisiýanyň agzalarynyň atlary sanap geçirilipdir. Şonuň üçin olar sişenbe güni öýlän Milli howpsuzlyk ministrligine çagyrylypdyr.
Bu wideo ýazgysynda ýaş aktiwist Erlanbek Omuraliýew oppozision syýasatçylaryň Naryn derýasyny zäherlemek we bu işde altyn öndürýän “Kumtor” atly korporasiýany aýyplamak üçin dildüwşük gurnaýandygy barada özüniň habarlydygyny aýdýar.
Şeýle-de, Erlanbek Omuraliýew oppozision syýasatçylaryň ýurtda gadagan edilen “Hizb ut-Tahrir” yslamçy toparynyň agzalaryny öz tarapyna çekip, hökümete garşy köpçülikleýin protest aksiýalaryny geçirmegi planlaşdyrýandygy barada aýtdy.


text:
Hytaýyň prezidenti Si Jinpingiň Russiýa, Gazagystana we Belarusa sapar etmegine garaşylýar.
Hytaýyň Daşary işler ministrliginiň berýän maglumatyna görä, Si 7-nji maýda ilki bilen Gazagystana barar, soňra II Jahan urşunyň tamamlanmagynyň 70-nji ýyldönümi mynasybetli 9-njy maýda Moskwada geçiriljek dabaralara gatnaşar.
Synçylar Siniň Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen ýakyn gatnaşyklary saklaýandygyny aýdýarlar.
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik agzasy Hytaý we Russiýa dawaly meselelerde, şol sanda Siriýadaky uruşda Başar al-Assadyň režimini goldamakda meňzeş pozisiýalary eýeleýärler.