text:
Şeýle hem okaň
14.08.2019 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hazar strategiýasy — dünýä metbugatynyň sahypalarynda
05.08.2019 | Türkmen zyýaratçylary Mekgä we Medinä haja ugradylar
01.08.2019 | Ylym — jemgyýetiň hereketlendiriji güýji
30.07.2019 | Aşgabatda Aral boýunça sebitleýin iş toparlarynyň duşuşygy geçirilýär
30.07.2019 | Arhiw döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň aýnasydyr
30.07.2019 | Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýar
Türkmenistanyň Döwlet sirki dynç güni nobatdaky möwsümini açdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen Diýarymyzda täzeden dikeldilen sirk sungaty soňky ýyllarda ýurdumyzyň medeni durmuşynda hem-de paýtagtymyzyň ýaşaýjylarynyň we myhmanlarynyň dynç alyş günlerinde görnetin hadysa öwrüldi. Milli sirk mekdebi berkäp, işjeň ösüşine eýe boldy. Biziň sirk artistlerimiz watandaşlarymyzy gyzykly çykyşlary bilen begendirmek bilen çäklenmän, eýsem, halkara festiwallaryň sylaglaryna hem mynasyp bolýarlar.
Täze möwsümiň ilkinji sirk çykyşyny şüweleňe gatnaşyjylaryň däbe öwrülen ýörişi açdy, olar täsirli çykyşlara garaşýan märekäni mübäreklediler. Sirk toparynyň täze maksatnamasy dürli çykyşlary öz içine aldy. Şolar sazly çykyşlar, howada akrobatika, ekwilibristika we žonglirleme, masgarabazlaryň hem-de dört aýakly artistleriň — enaýy güjükleriň, geçileriň, düýeleriň gatnaşmagynda baş öwretme çykyşlaryndan ybarat boldy. Çykyşlaryň biriniň gahrymanlary ştangaçylar boldular, munuň özi ýakyn wagtda Aşgabatda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna özboluşly bagyşlanma boldy.
Ussatlygy we çakganlygy bilen haýran galdyrmagy dowam edýän jigitleriň çykyşlary, hemişe bolşy ýaly, çykyşlaryň içinden eriş-argaç bolup geçdi.
Häzir Türkmenistanda sirk pajarlap ösýän dynç alyş ulgamynda öz mynasyp ornuny eýeledi. Ony diňe çagalar däl-de, eýsem, ulular hem gowy görýärler. Ol dynç almagyň “maşgala” görnüşi bolup durýar, çünki ähli nesilleri bir duýgynyň äleminde birleşdirýär.
Maneždäki çykyşlar jadyly dünýäniň gapylaryny açýar, onda batyrgaýlyk we çeýelik, ajaýyplyk we gözellik, zehin dabaralanýar. Şonuň üçin hem sirkde sungat görnüşinde terbiýeçilik ähmiýeti hem mynasyp orny eýeleýär. Döwlet Baştutanymyz bu ugur barada aýratyn belläp, onuň milli mirasymyzyň sirk sungatynyň üsti bilen wagyz edilmegi barada aýdýar.
“Galkynyş” hem-de “Türkmen jigitleri” ata Watanymyzyň çäklerinden alyslarda şeýle meşhurlyga eýe boldular.
Geçen dynç günleri Russiýanyň “Zwezda” teleýaýlymynda görkezilen “Sirkiň rowaýatlary” atly meşhur gepleşigiň ýörite sany Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynyň “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparyna bagyşlandy.
Russiýa Federasiýasynyň halk artisti, Moskwanyň Uly döwlet sirkiniň ýolbaşçysy Edgard Zapaşnyý öz gepleşiginiň gahrymanlary bilen tanyşdyranda, olaryň dünýä sirkiniň we tutuş milletiň — türkmen halkynyň hakyky buýsanjydygyny aýtdy.
Bu gün şu topar dünýäde iň gowy atçylyk sport topary hasaplanylýar. Olaryň abraýly bäsleşiklerde we festiwallarda gazanan sylaglarynyň hatarynda altyn medallar agdyklyk edýär.
Şu ýylyň maýynda Sankt-Peterburg şäherinde geçirilen “Fontankada” atly I Halkara sirk sungaty festiwalynda gazanylan “Altyn Gaetano” baýragy meşhur toparyň baýraklarynyň üstüni ýetirdi. Bu sylag halkymyzyň dünýäniň esasy arenalarynda Garaşsyz, Bitarap döwletimize mynasyp wekilçilik edýän watandaşlaryna bolan ýürek buýsanjyny nobatdaky gezek artdyrdy.
Türkmen atlylary Russiýanyň demirgazyk paýtagtynda çykyş edip, at üstündäki oýunlary, akrobatiki hem-de gimnastiki tilsimleri, at çapmagyň ussatlyk mekdebi bilen tomaşaçylary we emin agzalaryny haýran galdyrdylar. Şeýle-de bolsa, olaryň çykyşlarynda esasy zat tilsimleriň çylşyrymlylygy hem-de çapyksuwarlaryň dogumlylygy däl-de, eýsem, adamlaryň we atlaryň toparynyň jebisligi bolup durýar. Şolaryň hemmesi bilelikde sirk sahnasynda bir bitewi göwre bolup görünýär, şonsuz özüne çekiji gyzykly çykyşlary görkezip hem bolmaz, sebäbi märekäni özüne bendi edýän şol täsirli, emma töwekgelçilikli tilsimler birek-birege doly ynamy hem-de sözüň doly manysynda, dostuň ynamynyň zerurlygyny talap edýär.
Munuň şeýledigine “Sirkiň rowaýatlary” atly gepleşigiň tomaşaçylary hem göz ýetirmäge mümkinçilik aldy. Bu gepleşikde Sankt-Peterburgda geçirilen festiwalda “Galkynyş” toparynyň täsirli çykyşlary görkezildi.
“Sahnada — dogumly ýigitler hem-de iň ýyndam atlar — diýip, synçy teswirleýär. Tomaşaçylar olara arkaýyn seredip bilmeýärler, çünki bu çykyşlar dartgynly ýagdaýy döredýär. Her bir tilsim özboluşly hatarly bolup, şolaryň käbiri akylyňy haýran edýär”.
Mysal hökmünde gepleşikde örän çylşyrymly tärleriň biri görkezilip, ony türkmen atlylary bedewiň çapyp barýan pursadynda eýeriň kemerinden dişleri bilen saklanyp, ýerine ýetirýärler. Şonda çapyksuwaryň bir aýagy aýlaw boýunça çapyp barýan bedewiň astyndaky halkadan asylyp durýar.
At üstündäki oýunlarda täze we täsin galdyrýan çykyşy taýýarlamak örän kyn — diýip, sirk dünýäsinde meşhur neberäniň wekili Edgard Zapaşnyý belledi. Emma “Galkynyş” toparynyň jigitleri örän talapkär märekäni ýene-de täzeden haýran galdyrmagy başarýarlar hem-de muny örän ussatlyk bilen ýerine ýetirýärler. Mysal üçin, olar entek hiç kimiň görkezip bilmedik tilsimini oýlap tapypdyrlar — çapyp barýan iki atyň aşagyndan geçmek akylyňy haýran edýän tilsim bolup durýar.
Ady agzalan gepleşikde biziň ussat artistlerimiziň çykyşlarynyň özünde galdyran täsirleri bilen “Fontankada” atly I Halkara sirk sungaty festiwalynda alypbaryjy bolan belli aktrisa Kristina Asmus paýlaşdy. Ol gözleri daňlan çapyksuwaryň bedewleriň aşagyndan geçen pursadyna tolgunmak bilen tomaşa edendigini gürrüň berdi. Şunda çapyp barýan bedewiň, onda-da, iki bedewiň güýjüni göz öňüne getirmek üçin bu tolgundyryjy pursady duýmak gerek.
Festiwalda düşürilen filmde märekäniň arasynda “goldaw toparyndan” bolan ýaşlary hem görmek boldy, olar ellerinde ýaşyl baýdaklary galgadýardylar. Watandaşlarymyz, ähtimal, talyplar bu çykyşlary görmäge, öz ildeşlerine ruhy goldaw bermäge gelendir.
Gepleşikde ahalteke bedewlerine aýratyn üns berildi. Olar barada ähli ýerlerde ajaýyp häsiýetlendirmeler bilen gürrüň edýärler. Olary behişdi we ganatly, başy belent, altynsow bedewler diýip atlandyrýarlar.
Ahalteke bedewleriniň şöhratyny goramak we artdyrmak işinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa örän uly hyzmatlar degişlidir. Milli Liderimiziň taýsyz tagallalary netijesinde, Türkmenistan atşynaslygyň halkara merkezine öwrülýär, biziň bedewlerimiz hem-de çapyksuwarlarymyz bolsa, daşary ýurtlarda geçirilýän abraýly atçylyk sport ýaryşlarynyň we aýlawlaryň ýeňijileri bolýarlar.
Bu Sankt-Peterburgda hem şeýle boldy, şu ýerde geçirilen halkara festiwal Belgiýadan, Germaniýadan, Hytaýdan, Koreýadan, Portugaliýadan, Italiýadan Norwegiýadan, Russiýadan, Türkmenistandan, Gazagystandan, Keniýadan, Ukrainadan we beýleki döwletlerden sirk artistlerini bir ýere jemledi.
Okgunly, ajaýyp we owadan bedewler hemmeleri haýran galdyrdylar, olar sahna ýöne ylgap çykman, ilki bilen, ýapyk böwetden böküp geçýärdiler, bu bolsa olaryň hereketini artdyrmaga ýardam edýärdi. Atlaryň bu tohumy dünýäde iň gymmat hasaplanýar, emma türkmen üçin bu bedewler bahasyna ýetip bolmajak baýlykdyr!
Arassa ganly ahalteke bedewleri münülýän atlaryň nusgasy diýlip ykrar edildi, olar bäş müňýyllygyň dowamynda beýleki tohumlar bilen çakyşdyrylman, türkmen seýisleriniň aladasy we zehini bilen öz ajaýyp, gaýtalanmajak gözelligini hem-de güýjüni, çydamlylygyny, ýyndamlygyny saklap galdylar we kämilleşdirdiler.
Gepleşikde bellenilişi ýaly, dünýäde arassa tohumly ahalteke bedewleriniň jemi üç müňüsi bolup, şolaryň ýarysy Türkmenistanda — bu behişdi bedewleriň taryhy mekanynda saklanýar. Her bir şeýle at hakyky baýlyk, aýawly saklanýan milli mirasyň gymmatly bölegidir.
Ady rowaýata öwrülen behişdi bedewler ýurdumyzda bellenilýän ähli milli dabaralaryň bezegi bolup durýar diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär. Başy belent atlaryň gözelligi we ýyndamlygy, şeýle hem çapyp barýan atyň üstünde çylşyrymly tilsimleri ýerine ýetirýän türkmen jigitleriniň ussatlygy tomaşaçylary hemişe bendi edýär. Özüne çekiji şüweleňde ahalteke bedewleriniň üstünde ussat çapyksuwarlar at münmegiň gadymy sungatynyň ähli tärlerine eýe bolup durýandygyny görkezip, şolary täze nusgalar bilen baýlaşdyrýarlar.
“Galkynyş” toparynyň bedewleri — bu hakyky tohum atlary bolup, olaryň diňe ajaýyp nesli däl-de, eýsem, Türkmenistanyň Prezidentiniň howandarlygynda hak hossary bar diýip, Edgard Zapaşnyý aýratyn belledi.
“Galkynyş” topary hut milli Liderimiziň başlangyjy bilen at münmegiň, olaryň üstünde dürli oýunlary görkezmegiň halk däplerini ösdürmek maksady bilen döredildi. Toparyň ýolbaşçysynyň belleýşi ýaly, hut döwlet Baştutanymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde, türkmen jigitleri halkara giňişlikde uly üstünlikleri gazanýarlar. Türkmenistanyň Prezidentiniň şunuň ýaly aladasy olary has-da netijeli çykyş etmäge, dünýäde ajaýyp ahalteke bedewleri bilen tanyşdyrmakda täze özboluşly çözgütleri we çemeleşmeleri ýadawsyz, döredijilikli gözläp tapmaga ruhlandyrýar.
Ahalteke bedewleri dünýäde nähili gymmat bolsa-da, türkmenlerde bu ajaýyp atlar satylmaýar. Sebäbi milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, olaryň gymmatlygynyň hakyky barabar bahasy ýokdur. Türkmenler öz atlaryny dostlugyň we hoşallyk bildirmegiň alamaty hökmünde sowgat berip, ýüregine iň ýakyn hem-de gymmatly zadyna garaýşyny, ony paýlaşmaga taýýardygyny beýan edýär.
Bu baradaky gürrüňimizi dowam edip, türkmenlerde atyň gadymy döwürden bäri güýjüň, tizligiň we argynsyzlygyň, gaýduwsyzlygyň hem-de harby şöhratyň nyşany bolandygyny bellemek gerek. Atyň mizemez keşbi hemişe serkerdeligiň üstünligi, ak at bolsa hakyky beýik ýeňşiň nyşany bolupdy. Şähere ak atyň üstünde girmegiň ajaýyp ýeňşi gazanandygyňy aňladýandygy hasaplanandygy ýöne ýerden däldir.
2010-njy ýylyň 9-njy maýynda Moskwada geçen dabaraly ýöriş mahaly Gyzyl meýdandan görkezilen wideoşekillere ajaýyp ahalteke bedewinde, ýagny ady rowaýata öwrülen marşal G.Žukowyň 1945-nji ýylda uzak garaşdyran Ýeňiş ýörişini kabul eden atynyň nesliniň üstünde türkmen atlysy hem gepleşige girdi.
Gyzyl meýdandan ýöriş sazynyň mukamy astynda halkyň söýgüsini gazanan gahryman goragçy meşhur “Görogly” eposyndaky at kimin biziň Gyratymyz ajaýyp we dürs hereketler bilen geçdi. Bu pursatlary ýatlap, “Galkynyş” toparynyň ýolbaşçysynyň beren interwýusynda şol wagt şeýle täsin at üçin iki million dollar hödür edendikleri, isleg bildiren alyja üýtgewsiz jogabyň: «biziň atlarymyz satylmaýar» diýip aýdylandygy bellenildi.
Gyzyl meýdandan Ýeňiş ýörişinde üstünde ildeşimiz oturan Gyratyň buýsançly ýörişiniň tomaşaçylarda beýan edip bolmajak şatlyk döredendigi geň däldir. Bu pursatlary synlanlaryň köpüsi Türkmenistana, onuň halkyna we medeniýetine, bu ajaýyplygy — ahalteke tohumyny döreden halka bolan tüýs ýürekden we hakyky gyzyklanmany oýaran ýatdan çykmajak sowgada öwrülendigini beýan etdiler.
Ýurdumyzyň öňe tarap mizemez hereketiniň nyşanyna öwrülen ahalteke bedewi ýeňiş gazanmagyň hem-de täze beýik özgertmelere tarap ymtylyşyň, ösüş, parahatçylyk we döredijilik baradaky maksatlara beslenen hyzmatdaşlygyň alamaty hökmünde ençeme gezek biragyzdan ykrar edildi.
...Gepleşik “Galkynyş” toparynyň döreýşi we kemala gelşi hakynda gürrüň bilen dowam etdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu topar üçin öz athanasyndan iň gowy bedewleri — ahalteke tohumynyň saýlama atlaryny berdi. Çünki wezipe diňe gyzykly çykyşlar üçin oňat topary düzmekden däl-de, eýsem, at çapmagyň iň gowy däplerini aýawly saklamakdan hem-de nesillerimize ýetirmekden, ahalteke bedewiniň ajaýyplygyny we gözelligini tutuş dünýä görkezmekden ybaratdy. Diýmek, topar hem dünýäde iň gowy topar bolup, meşhurlyga eýe bolmalydyr.
Häzir bu zatlar biziň atlylarymyzyň tagallalary hem-de döwlet Baştutanymyzyň olara hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde gazanyldy.
Haýwanlara baş öwredip gelýän nesliň wekili Edgard Zapaşnyý örän täsirli tälimleriň birini ýerine ýetirmäge synanyşdy. Ony “Galkynyş” toparynyň çykyşlarynda ajaýyp bedew ýa-da ýanyp duran bedew diýip atlandyrylyşy ýaly, Kanun atly bedew örän täsirli görkezýär.
Tälim berijiniň at bilen synanyşygy başa bardy, emma ol bedewiň ýanynda eýesiniň bolandygy sebäpli mümkin boldy. At öz eýesine ynanýar hem-de özdiýenli häsiýetine garamazdan, oňa gulak asýar.
Türkmen jigitleriniň baý mazmunly çykyşlarynda bolsa şeýle tälimleriň ençemesi bar. Olar çapyp barýan atyň arkasyna bökmek, olaryň üstünde akrobatik piramidalary düzmek, okdurylyp barýan atyň aşagyndan geçmek hem-de kemeri dişläp, öz agramyňy saklamak ýaly tilsimlerdir. Şolaryň hemmesi örän töwekgelçilikli tälimlerdir, emma topar ýetilen sepgitde saklanmakçy bolmaýar. Geljekde täze, özboluşly çykyşlary we tilsimleri döretmek hem-de işläp taýýarlamak meýilleri bar.
Milli Liderimiziň başlangyjy bilen döredilen “Galkynyş” toparynyň taryhy hem-de dünýä şöhratynyň belentliklerine okgunly çykmagy bu zatlaryň mümkindigini tassyklaýar. Topar ilkinji üstünligini 2013-nji ýylda geçirilen “Idol” atly sirk sungatynyň Bütindünýä festiwalynda gazandy, şonda biziň ussat çapyksuwarlarymyz bu festiwalyň ýeňijileri bolup, uly seslenme döretdiler.
Ýeňijileriň belleýşi ýaly, şol üstünlik olaryň özleri üçin hem garaşylmadyk waka öwrüldi, olar “altyn” barada pikir hem etmändiler, diňe özlerini halkara sirk bileleşigine ilkinji gezek görkezmek isläpdiler. Hut “Idol” olara beýleki sirk festiwallaryna ýol açdy, “Galkynyşy” dünýä ýüzi tanap ugrady. Şondan bäri hem şeýle bäsleşiklerde her bir çykyş olar üçin esasy baýraklara beslenýär.
Türkmen atşynaslary bilen gürrüňdeşlikde Türkmenistanyň Prezidentiniň başga ýurtlarda guralýan festiwallara atlary amatly şertlerde alyp gitmek üçin ýörite uçar, şeýle hem beýleki ýeňillikleri berýändigine Russiýa Federasiýasynyň halk artisti Edgard Zapaşnyý haýran galdy, biziň ýurdumyzda bedewler aýratyn alada bilen gurşalandyr.
Bularyň ählisi biz üçin geň zatlar däldir. Türkmenleriň bütin köp müňýyllyk taryhy ahalteke bedewleri bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Atlaryň bu täsin tohumynyň ösdürilmeginiň özi halkymyzyň ýokary atşynaslyk ussatlygyna şaýatlyk edýär, sebäbi ähli tagallalary, zehini, kalbyňy berip, tebigat bilen bilelikde şeýle gudraty kemala getirmek mümkindir.
Milli Liderimiziň behişdi bedewlere nähili sarpa goýýandygy hemmelere mälimdir. Döwlet Baştutanymyz olara birnäçe kitabyny bagyşlady. Şol kitaplar dünýäniň dürli dillerine terjime edilip, giň okyjylar köpçüliginiň ýankitabyna öwrüldi hem-de alym-atşynaslar üçin gymmatly ylmy çeşme bolup hyzmat edýär. Türkmen halkynyň örän baý medeni mirasyny, gadymy däp-dessurlaryny, atşynaslyk sungaty bilen baglanyşykly ýörelgelerini gaýtadan dikeltmek hem-de gorap saklamak meseleleri döwlet Baştutanymyzyň hemişe üns merkezinde saklanylýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň gadymy milli mukaddeslikleriniň dowam etdirilmegine gönükdirilen syýasaty ahalteke bedewleriniň, türkmen atşynaslarynyň hem-de çapyksuwarlarynyň şan-şöhratynyň belende göterilmegine ýardam edýär. Medeni mirasymyzda ahalteke bedewlerine aýratyn orun degişlidir. Olaryň şan-şöhraty bolsa türkmen atçy-türgenleriň halkara ýaryşlarynda we sirk festiwallarynda gazanýan ajaýyp ýeňişleri bilen barha artýar.
Biziň atly jigitlerimiziň Sankt-Peterburgda geçirilen festiwalda üstünlikli çykyşy “Sirkiň rowaýatlary” atly gepleşigiň esasyny düzüp, artistleriň ajaýyp we akylly ahalteke bedewleri bilen gündelik türgenleşikleriniň netijesidir. Emma bu gezek biziň ussatlarymyz garaşylmadyk kynçylyklaryň hötdesinden gelmeli boldular. Bu baradaky gürrüň gepleşige drama ýitiligini girizdi. Çinizelli sirkiniň manežiniň rezin örtügi biziň atlarymyz üçin örän typanjak boldy. Olaryň toýnaklary örtügiň ýüzünde ýüzýärdi, bu ýerde bir sekunda we bir ädime çenli ähli zatlar barlanypdy, çylşyrymly we howply tilsimleri ýerine ýetirmelidi.
Toparyň agzalary bu ýagdaýdan hem çykalga tapdylar, çykyşdan öň olaryň özleri maneži ýuwup, arassaladylar. Atlaryň şonuň üstünde ylgap, tizligini saklap bilmegi üçin işler geçirildi. Emma alada ýene-de artdy, atlar ähli tilsimleri birkemsiz ýerine ýetirip bilermi?...
Jigitlerimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň batly gadamlaryny alamatlandyrýan behişdi belewlere atlanyp, özlerine bildirilen ynamy buýsanç bilen, abraý bilen berjaý etdiler. Olar Döwlet tugumyzy nobatdaky gezek belende galdyryp, ata Watanymyzyň dünýädäki abraýyny has-da artdyrdylar.
Türkmen jigitleriniň bu üstünlikli çykyşlary ýurdumyzyň sirk sungatyny dünýä derejesine çykarmak boýunça milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýän toplumlaýyn işleriň netijeliliginiň nobatdaky aýdyň subutnamasyna, daşary ýurtlarda ahalteke bedewlerini we türkmen jigitleriniň ussatlygyny dünýä ýaýmakda ýene-de bir möhüm ädime öwrüldi.
Milli Liderimiziň yzygiderli tagallalary netijesinde bu pudagyň düzümlerini ösdürmek, sportuň atçylyk görnüşlerini we at çapmagyň milli ýörelgelerini ösdürmek boýunça giň möçberli çäreler durmuşa geçirilýär. Döwlet Baştutanymyzyň Kararyna laýyklykda, ähli welaýatlarda häzirki zaman halkara ölçeglere laýyk gelýän atçylyk sport toplumlary guruldy, şolar diňe bir at çapyşyklaryny geçirmek üçin däl-de, sportuň giň meşhurlyga eýe bolan bu milli görnüşini wagyz etmegiň hem-de köpçülikleýin ösdürmegiň merkezine öwrüldi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen, 2010-njy ýylyň awgustynda ştab-kwartirasy Aşgabatda ýerleşýän Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy döredildi. Türkmenistanda, şeýle hem halkara giňişlikde ahalteke atçylygyny ösdürmek işinde bitiren uly işleri üçin ahalteke bedewleriniň hakyky muşdagy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu assosiasiýanyň Prezidentligine biragyzdan saýlanyldy. Türkmen halkynyň umumadamzat medeniýetiniň genji-hazynasyna örän gymmatly goşandy bolup durýan ahalteke bedewleriniň dünýä dolan şöhratyny artdyrmak, daşary ýurtlarda arassa ganly atlaryň takyk hasabyny ýöretmek, halkara atçylyk sport ýaryşlaryny guramak, halkara atçylyk guramalary bilen tejribe alyşmak arkaly hünärmenleriň nazaryýet we hünär taýýarlyk derejesini ýokarlandyrmak, ahalteke bedewleriniň genofonduny goramak hem-de olaryň baş sanyny artdyrmak onuň esasy maksady bolup durýar.
Her ýyl tutuş ýurdumyz boýunça türkmen bedewiniň hormatyna uly dabaralar geçirilýär — 2018-nji ýylda bu baýramçylyk milli derejä eýe boldy. Şöhratly ahalteke bedewiniň taryhy watany hökmünde Türkmenistan halkara bileleşigiň öňünde dünýä atçylygynyň iri merkezi derejesinde ýene-de ör-boýuna galdy. Bu ýerde behişdi bedewleri ösdürip ýetişdirmegiň hem-de seýislemegiň gadymy däpleri döwrebap ösüşe eýe bolýar.
Milli we dünýä medeniýetiniň taryhy özboluşlylygy bolan ahalteke bedewi ata Watanymyzyň döredijiligiň hem-de rowaçlygyň belentliklerine tarap öňe gitmeginiň, ýurdumyzyň üstünlikleriniň nyşanyna, milli mirasyň dowamatlylygynyň, türkmen halkynyň döredijilik zehininiň ajaýyp miwesine, ata-babalarymyzyň amala aşan arzuwynyň keşbine öwrüldi.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


c: text/html

text:
09 Tamyz, 2019 NEWS
QTJ da taǵy da daý. Bul joly jolserik esirtki tasymaldaǵan
Saraptamaǵa sáıkes, 3742 gramm "keptirilgen marıhýana" esirtkilik zaty tabyldy.
Elordanyń kólik polısııasy esirtki tasymaldaǵan jolserikti ustady, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi inform.kz-ke silteme jasap.
"9 naýryz kúni saǵat 6:10-da Kólik polısııasy departamentiniń qyzmetkerleri Nur-Sultan qalasynyń temirjol vokzalynda jedel-izdestirý sharalaryn júrgizý barysynda "Qyzylorda-Kókshetaý" baǵytyndaǵy poıyz jolserigi – Qyzylorda oblysynyń 43 jastaǵy turǵynyn ustady. Tergeý soty sanksııalaǵan jeke tintý barysynda asa iri kólemde esirtki tasymaldaǵany úshin alǵan 80 000 teńge qarajat tabyldy. Sál keıin kúdikti sómkeni kútip alatyn adamdy izdestirý sharalarynyń nátıjesinde, 1982 jyly týǵan er adam ustaldy. Onyń jeke zattarynan saraptamaǵa sáıkes, 3742 gramm "keptirilgen marıhýana" esirtkilik zaty tabyldy", – delingen kólik polısııasy departamentiniń habarlamasynda.
Asa iri kólemde esirtki zatyn tabý faktisi boıynsha eki kúdiktige qatysty sotqa deıingi tergeý jumystary sol kúni bastaldy. Olarǵa QR Qylmystyq kodeksiniń 296-baby, 4-bóligi jáne 297-baby, 2-bóligi boıynsha aıyp taǵyldy. Tergeý aıasynda 43 jastaǵy er adamnyń qyzmettik ókilettigin paıdalanyp, Qyzylorda oblysynan elordaǵa birneshe ret esirtki zattaryn tasyǵany anyqtaldy. Nur-Sultan qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń úkimimen sottalýshy QR QK 296-baby, 4-bóligi boıynsha aıypty dep tanylyp, 4 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Qylmystyq istiń ekinshi fıgýranty QR QK 296-baby, 4-bóligi boıynsha 3 jylǵa abaqtyǵa qamaldy.
Aıjan Serikjanqyzy
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
09 Tamyz, 2019 Álemde
Atambaevtyń qorǵaýshysy: Bul basynan josparlanǵan ssenarıı ǵoı
Sýrette Qyrǵyzstannyń eks-prezıdenti tolyqtaı jáne profıldi túrde túsirilgen.
Atambaevtyń tergeý ızolıatoryndaǵy sýreti jelide paıda boldy dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi 24.kg saıtyna silteme jasap.
Sýrette Qyrǵyzstannyń eks-prezıdenti tolyqtaı jáne profıldi túrde túsirilgen. Almazbek Atambaevqa sybaılas jemqorlyq isi boıynsha resmı aıyp taǵylǵany týraly habarlanǵan. Bul týraly portalǵa onyń advokaty Sergeı Slesarev habarlady.
Onyń aıtýynsha, Ishki ister mınıstrliginiń tergeýshisi Azız Batýkaevty zańsyz bosatqany týraly qylmystyq is qozǵaǵan.
"Aıyp negizsiz taǵylyp otyr. Meniń qorǵalýshymdy kýáger retinde shaqyryp, biraq áli tergemegen bolsa, qalaısha aıyp negizdi bolýy múmkin? Oǵan birden kúdikti retinde habarlama bergen. Bul basynan josparlanǵan ssenarıı ǵoı. Bul áreketter zańsyz, sebebi Atambaevta eks-basshy retinde tıispeýshilik quqyǵy bar", - deıdi Sergeı Slesarev.
Zańgerdiń sózinshe, Atambaevqa basqa da aıyptar taǵylýy múmkin be joq pa, áli belgisiz.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Pakistanyň premýer-ministriniň ýörite kömekçisi Nadim Babaryň ýolbaşçylygyndaky hökümet wekiliýeti iş sapary bilen Aşgabada geldi. Wekiliýet 21-nji maýda başlanýan Türkmenistanyň X Halkara gaz kongresine gatnaşar, «Türkmengaz» döwlet konserninde, «TAPI Pipeline Company Limited» kompaniýasynda işewür duşuşyklary geçirer, şeýle hem Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan (TOPH) transmilli gaz geçirijisiniň taslamasyna gatnaşyjy beýleki taraplar bilen bu gaz geçirijiniň gurluşygy biýunça anyk çäreleri maslahatlaşar.
TOPH taslamasynyň durmuşa geçirilişi Türkmenistanyň X Halkara gaz kongresiniň gün tertibiniň esasy meseleleriniň biri bolar. Bu taslama gaz forumynyň çäklerinde geçiriljek tematiki bölümçeleriň birinde ara alnyp maslahatlaşylar.
«TAPI Pipeline Company Limited» kompaniýasynyň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda Owganystanyň we Pakistanyň çäklerinde inženerçilik gözleg, turba geçirijiniň ugruny öwrenmek, inženerçilik işleri tamamlandy, taslama-tehnologik resminamalara hem-de TOPH-nyň daşky we sosial gurşawa täsiri hakyndaky hasabat taýýar edildi. Gaz geçirijiniň geçjek ugruna ýerleri bölüp bermek işleri tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar.
Belläp geçmeli zatlaryň biri, mart aýynda Yslamabat TOPH taslamasynyň Pakistanyň çäklerinde şu ýyl durmuşa geçirilip başlanjakdygyny belledi. Bu karar Türkmenistanyň wekiliýetiniň Pakistana saparyndan bir hepde soň kabul edildi. Şol saparyň jemleri boýunça iki ýurduň hökümetiniň arasynda TOPH-ny gurmak boýunça şertnamannyň esasy şertlerini kesgitleýän resminama gol çekildi.
Pakistanyň çäklerinde turba geçiriji Çaman, Multan, Kwetta we Der-Ysmaýyl-Han şäherleriniň töwereginden geçer.
2018-nji ýylyň noýabrynda Pakistanyň Prezidenti Arif Alwi Türkmenistanyň ilçisi bilen duşuşygynyň dowamynda TOPH taslamasyny tiz wagtda durmuşa geçirmekde öz ýurdunyň borçlaryny tassyklady.
TOPH gaz geçirijisiniň taslama kuwwaty ýylda 33 mlrd kub metr gaza barabardyr. «TAPI Pipeline Company Limited» kompaniýasynyň lideri «Türkmengaz» DK-dyr. Konsorsiuma şeýle hem Owgan gaz korporasiýasy, Pakistanyň «Inter State Gas Systems (Private) Limited» we hindileriň «GAIL» girýär.
TOPH gaz magistraly boýunça «mawy ýangyç» «Galkynyş» ägirt uly gaz käninden pakistan-hindi serhedindäki Fazilka çenli iberiler.
По газовой магистрали ТАПИ «голубое топливо» будет транспортироваться от супергигантского газового месторождения Галкыныш в Туркменистане до населенного пункта Фазилка на пакистано-индийской границе.


text:
Şeýle hem okaň
24.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň telebäsleşigine gatnaşyjylara gutlag hatyny iberdi
23.08.2019 | Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
19.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde Ýaragly Güýçleriň dürli bölümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak maksady bilen şu ýylyň iki aýynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň alyp baran işleriniň netijelerine garaldy hem-de ýakyn geljek üçin ileri tutulýan wezipeler kesgitlenildi.
Ilki bilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ý.Berdiýew garalýan döwürde ýurdumyzyň goranyş ukybyny pugtalandyrmaga we Milli goşunyň kuwwatyny güýçlendirmäge gönükdirilen toplumlaýyn harby özgertmeleriň çäklerinde durmuşa geçirilýän anyk çäreler, şeýle hem Belent Serkerdebaşymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, kabul edilen hem-de üstünlikli durmuşa geçirilýän goranyş häsiýetli Harby doktrinanyň ýurdumyzyň parahat we asuda durmuşynyň doly kepili bolup hyzmat edýändigini, Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan depginli ösdürmek, halkara derejede öňdebaryjy orunlara çykarmak üçin hemme şertleri döredýändigini nygtady. Milli Liderimiz Ýaragly Güýçleri iň täze ýörite tehnikalar bilen enjamlaşdyrmagy hem-de serkerdeleriň we esgerleriň üstünlikli gulluk etmegi, ýaşaýyş-durmuşy üçin şertleri döretmegi esasy ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak meselelerine aýratyn üns berilmelidigini nygtap, goranmak ministrine birnäçe görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde ýurdumyzda taryhyň giňden, düýpli we köptaraply öwrenilmegine uly ähmiýet berilýändigine ünsi çekdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, halkymyzyň baý geçmişli taryhynda ýitmejek yz goýan türkmen serkerdeleri, meşhur şahsyýetleri örän köp. Olaryň bitiren işleri taryhyň gatlaryna ýazyldy, goýan öwüt-ündewleri bolsa bahasyz gymmatlykdyr. Hormatly Prezidentimiz bular barada aýtmak bilen, ýaş esgerlere terbiýeçilik çärelerini guramagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Milli Liderimiz mejlisiň dowamynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň harby gullukçylaryny hem-de işgärlerini döwlet sylaglary bilen sylaglamak hakynda Permana gol çekdi.
Soňra içeri işler ministri I.Mulikow ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň ýanwar-fewral aýlarynda düzgün bozmalaryň öňüni almak, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek, ýol-ulag hereketini düzgünleşdirmek boýunça alyp baran işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz häzirki döwürde IIM-niň işgärleriniň öňünde kanunylygy we düzgün-tertibi berkitmek, raýatlaryň konstitusion hukuklaryny goramak boýunça möhüm wezipeleriň durýandygyny belläp, içeri işler edaralarynyň dürli bölümleriniň işgärleriniň her biriniň hemmeler üçin halallygyň, watançylygyň, işine ussatlygynyň hem-de belent abraýyň nusgasy bolmalydygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiz geçirilýän işleriň netijeli bolmagy üçin ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň jogapkärçiligini ýokarlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, ministrligiň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi.
Soňra çykyş eden Döwlet serhet gullugynyň başlygy B.Gündogdyýew ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň alyp barýan işleri hem-de Watanymyzyň mukaddes araçäklerini goramak boýunça iki aýda görlen çäreler barada hasabat berdi.
Belent Serkerdebaşymyz hasabaty diňläp, döwlet serhediniň goralmagyny üpjün etmek, gadymy döwürlerden bäri Türkmenistany däp bolan dostluk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklary baglanyşdyrýan ähli goňşy ýurtlar bilen ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny saklamak boýunça serhet goşunlarynyň gullukçylarynyň üstüne ýüklenen aýratyn jogapkärçilige ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, gullugyň ýolbaşçysyna şu ugurlar boýunça işleri dowam etmek, merdana Watan goragçylarynyň netijeli gulluk etmegi we durmuşy üçin amatly şertleriň döredilmegine yzygiderli üns bermek tabşyryldy.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow polkownik B.Gündogdyýewe general-maýor harby ady dakmak hakynda Permana gol çekdi.
Mejlisiň dowamynda Ýokary kazyýetiň başlygy G.Hallyýew şu ýylyň iki aýynda milli kazyýet ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň çäklerinde görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, kazyýet edaralarynyň işiniň Türkmenistanyň alyp barýan durmuş ugurly syýasatynyň belent maksatlaryna hem-de wezipelere tutuşlygyna laýyk gelmelidigini belledi. Şol syýasatyň möhüm ileri tutulýan ugurlarynyň biri her bir raýatyň kanuny hukuklarynyň we bähbitleriniň goralmagyny üpjün etmek bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz bu ugurdaky işleri güýçlendirmegi talap edip, Ýokary kazyýetiň ýolbaşçysyna degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Baş prokuror B.Atdaýew 2018-nji ýylyň ilkinji iki aýynda ýurdumyzda kanunylygyň we düzgün-tertibiň takyk berjaý edilmegi babatda geçirilen barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen, ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz özbaşdak döwletimiziň bähbitlerini ileri tutup hem-de raýatlaryň hukuklaryny gorap, konstitusion gurluşyň goragynda durmagyň, halkymyzyň asuda durmuşy we döredijilikli zähmet çekmegi, mähriban Watanymyzyň has-da gülläp ösmegi üçin hemme şertleriň döredilmegine ýardam bermegiň bu edaranyň işgärleriniň esasy wezipeleridigini aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow adalaty üpjün etmegiň hem-de demokratiýany dabaralandyrmagyň bähbidine hukuk düzgün bozulmalaryň we jenaýatçylygyň garşysyna aýgytly hem-de barlyşyksyz göreş alnyp barylmalydyr diýip aýtdy hem-de Baş prokurora birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Milli howpsuzlyk ministri D.Baýramow ýanwar-fewral aýlarynda ýolbaşçylyk edýän düzüminde alnyp barlan işler hem-de döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy bu ministrligiň işleriniň ileri tutulýan ugurlaryna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz esasy ugurlaryň hatarynda MHM-iň düzüm bölümleriniň işlerini kämilleşdirmek, şahsy düzümiň hünär ussatlygyny ýokarlandyrmak wezipeleriniň durýandygyna ünsi çekip, ministrligiň ýolbaşçysyna degişli görkezmeleri berdi.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy A.Osmanow ýanwar-fewral aýlarynda ýolbaşçylyk edýän edarasynyň alyp baran işleriniň jemleri barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň daşary döwletler bilen ykdysady aragatnaşyklarynyň giňeldilmegi hem-de Türkmenistanyň halkara üstaşyr-ulag ýollarynyň çatrygynda ýerleşmegi gümrük serhedinden geçýän harytlaryň möçberleriniň artmagyna ýardam edýär. Döwlet Baştutanymyz täze tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan ýerlerdäki barlag-geçiriş bölümleriniň mümkinçiligini has doly derejede peýdalanylmagyna, edaranyň işgärleriniň hünär taýýarlygynyň ýokarlandyrylmagyna ilkinji derejede üns berilmelidigini belläp, bu babatda degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy podpolkownik A.Osmanowa polkownik harby ady dakmak hakynda Permana gol çekdi.
Türkmenistanyň ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň ýolbaşçysy M.Çakyýew korrupsiýa garşy göreşmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde meýilleşdirilen çäreleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, 2018-nji ýylyň başyndan bäri alnyp barlan anyk işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz bu ugurda işleriň halkara hukugynyň hem-de milli kanunçylygyň kadalaryna pugta laýyklykda alnyp barylmalydygyny aýdyp, bu ýaramaz ýagdaýlaryň döremeginiň sebäplerini we şertlerini düýpgöter aradan aýyrmak üçin netijeli çäreleri görmegiň wajypdygyna aýratyn ünsi çekdi. Milli Liderimiz bu ulgam üçin işgärleri taýýarlamak meselelerine ünsi çekip, gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Adalat ministri B.Muhamedow şu ýylyň iki aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri hem-de döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, toplumlaýyn we yzygiderlilik esasda täze kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny kabul etmek boýunça teklipleri taýýarlamagyň çäklerinde hereket edýän kanunçylyga gözegçiligi amala aşyrmagy tabşyrdy. Şonuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz öz hukuklaryny we borçlaryny takyk bilmegi üçin ilata güýje girýän kanunlary düşündirmek işinde täze usullaryň peýdalanylmagy tabşyrdy.
Soňra Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow geçen iki aýda edaranyň düzüm bölümleriniň alyp baran işleriniň netijeleri hem-de Belent Serkerdebaşymyz tarapyndan ozal berlen tabşyryklary ýerine ýetirmek boýunça amala aşyrylýan çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz soňky ýyllarda okgunly ösýän Türkmenistana, onuň baý taryhyna we medeni mirasyna ýokary gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlularyň sanynyň barha artýandygyny aýdyp, gullugyň gönüden-göni borçlaryndan we ygtyýarlyklaryndan gelip çykýan birnäçe gaýragoýulmasyz wezipeleri kesgitledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň netijelerini jemläp, parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirýän Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmen döwletiniň dünýäniň döwletleri bilen, abraýly halkara guramalary bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýup, saýlap alan ýoluna ynamly eýermegini dowam edýändigini nygtady. Häzirki döwürde türkmen halkymyzyň parahat we asuda durmuşyny üpjün etmegiň bähbidine, milli howpsuzlygy pugtalandyrmaga hem-de goşunyň goranyş ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn maksatnama yzygiderli durmuşa geçirilýär. Döwlet Baştutanymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň beýik maksatlaryna tarap üstünlikli öňe ilerlemegiň aýrylmaz şerti bolan parahatçylygy, asudalygy, kanunylygy we hukuk tertibini üpjün etmek üçin netijeli çäreleri görmegiň wajypdygyna ünsi çekip, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna degişli görkezmeleri berdi.
Mejlisde şeýle hem birnäçe meselelere garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlaryň ählisine olaryň möhüm we jogapkärli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Ingalýasiýa
Ingalýasiýa (lat. Inhalo - dem alyaryn) – dem alma arkaly derman maddalary organizme girizme metody. I. ucin derman maddalary bug, gaz, aerosol (tusse cygly we yagly duman) gornushunde peydalanylyar. I. tebigy hem-de emeli bolyar. Sagaldysh maksatlaryy ucin peydalanylyan deniz, ceshme, tokay (purli agaclaryn) ya-da dag howasy tebigy I. derman maddalaryndan dem almak bolsa emeli I-dyr. Emeli I. durli apparatlaryn (ingalyatorlaryn) komegi bilen dem alysh yollarynda derman maddalaryny goybermek arkaly Amala aşyrylýar. Bug halynda Kabul edilyan derman maddalary bugun ya-da gysylan howanyn komegi bilen tozadylyar we guyguc formally cuyshe ya-da agzy-burny ortyan maska arkaly dem alysh yoluna dushurilyar. Dem alynyan bugun t-sy 45 gradus toweregi bolmaly. I. ucin ashgarlar, ereyji sulfamid preparatlary, antibiotikler peydalanylyar. I aglaba dem alysh organlarynyn cishme kesellerinde Kabul edilyar. Organism ucin zyyanly shertlerde= himiya, sement we b. zadlarda ishleyan ishciler ucin yorite ingalyator gurulyar. I apparatlarynyn gocme we stasionar tipleri bolyar


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2019-nji ýyl – Türkmenistan – rowaçlygyň Watany
Täzelikler
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdak...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hazar strategiýasy – dünýä metbugatynyň sahypalarynda
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen, Hazaryň türkmen kenaryndaky "Awaza" milli syý...
Birinji Hazar ykdysady forumynyň taryhy ähmiýeti
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň işjeň täzeçil syýasaty durmuşa geçirmegi netijesinde Türkmenistan ...
Birinji Hazar ykdysady forumyna sebitiň ýurtlarynyň hökümet Baştutanlary gatnaşdylar
Şu gün bu ýerde, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň Kongresler merkezinde birinji Hazar ykdysady forumy geçirildi, ...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyna iş saparynyň çäklerinde M...
Türkmenistanyň Prezidenti «Çalyk Holding» kompaniýalar toparynyň ýolbaşçysyny kabul etdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow birinji Hazar ykdysady forumyna gatnaşmak üçin ýurdumyza gele...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze binalaryň hem-de Awaza şypahana zolagyny ösdürmegiň taslamalary bilen tanyşdy
Şu gün ir bilen Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hazaryň kenaryndaky «Awaza» milli syýahatçylyk zo...
Häzirki döwrüň ählumumy howplaryna garşy durmakda hyzmatdaşlyk
Aşgabatda Migrasiýa boýunça halkara guramanyň ýurdumyzdaky wekilhanasy tarapyndan okuw maslahaty geçirildi. Ol gurama...
Mary welaýatynyň çäginde ýerleşýän kärhanalaryň, guramalaryň, edaralaryň hem-de hususy telekeçileriň, şeýle hem welaýatyň ýaşaýjylarynyň dykgatyna!
Sakarçäge etrabynyň zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi bölümi 2019-njy ýylyň 14-nji iýunynda Sakarçäge etrabynyň medeniýet bölüminde sagat 10:00-dan 12:00-a çenli aralykda boş iş orunlarynyň hödürleniş çäresini geçirýändigini habar berýär!
Kärhanalaryň, guramalaryň, edaralaryň hem-de hususy telekeçileriň özlerindäki boş iş orunlary baradaky maglumatlary bilen bilelikde agzalan çärä wekilleriniň gatnaşmaklaryny üpjün etmeklerini;
işe ýerleşmek isleýän raýatlaryň bolsa, şahsyýetini tassyklaýan resminamasy, eger bar bolsa, zähmet depderçesi hem-de hünärini tassyklaýan resminamasy bilen agzalan çärä gatnaşmaklaryny haýyş edýäris.
Çäräniň geçiriljek ýeriniň salgysy:
Sakarçäge etrabynyň Sakarçäge şäheriniň Gahryman Baýnazarow adyndaky köçesniň 104-nji A jaýy.
Habarlaşmak üçin telefon belgiler:
(800566) 5-34-30.
(800522) 7-41-46, 7-41-88
okamak


text:
Sátbaev turǵyndaryna arnalyp jańa úıler salynýda
QARAǴANDY. QazAqprat - Sátbaev qalasynda jańa turǵyn úıler salynyp jatyr. «Nurly meken» shaǵyn aýdanyndaǵy úsh bes qabatty turǵyn úı qyrkúıek aıynda paıdalanýǵa beriledi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Taǵy eki turǵyn úı jyldyń sońyna deıin daıyn bolady. Barlyq bes úıdiń jalpy aýdany - 14,3 myń sharshy metr. Onda 240 páter ornalasqan. Qazir úsh úıdiń tóbesi men qabyrǵalary salynyp jatyr. Qalǵan eki úıde qurylys jumystary keste boıynsha júrip jatyr.
Qaraǵandy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanov Vesovaıa jáne Krestovka aýyldarynan jańa úılerge kóshken turǵyndardyń páterlerine baryp qaıtty. Óńir basshysy salynyp jatqan úılerdiń sapasyna nazar aýdardy. Qonys toıyn toılaýshylar jańa baspanalaryna rıza ekenderin jetkizdi.
«Biz qysty osy úıde turdyq, baspanamyz jyly boldy. Qazir jaz, ystyq. Biraq, sizder kórip turǵandaı, páterimizde salqyn. Bizde aýa salqyndatqyshtar joq, alaıda bul úıler qysta jyly al jazda salqyn bolatyndaı etip salynǵan. Bul óte jaqsy. Onyń ústine páterdi bizge jóndelgen kúıinde berdi. Biz tek jıhazdarymyz ben zattarymyzdy alyp kirdik», deıdi ótken jyly Sátbaev qalasynyń Vesovaıa kentinen kóshken zeınetker Natalıa Berezkına.
Oblys ákimi sondaı-aq «Nurly meken» shaǵyn aýdanynyń turǵyndarymen kezdesti. Olar óńir basshysyna balabaqsha men mýzyka mektebiniń qurylysy, sondaı-aq aýlalardy abattandyrý týraly suraqtar qoıdy.
«Balabaqsha qurylysy - bul ózekti másele, ol aıtarlyqtaı qarjylyq shyǵyndy talap etedi, shamamen 800 mln teńgedeı. Biz osy máseleni eki jyl ishinde sheshemiz. Mýzyka mektebine keler bolsaq, men qaladaǵy óner mektebin qaıta jańǵyrtýdy oılastyrýǵa tapsyrma berdim», - dep jaýap berdi Erlan Qoshanov.
Ol qysqa merzimde jańa shaǵyn aýdannyń aýlalaryn abattandyrýdy tapsyrdy. Oryndyqtar jáne kúnqaǵary bar ústelder ornatý kerektigi de aıtyldy.
Esterińizge sala keteıik, Vesovaıa, Krestovskoe, Rýdnıchnoe jáne basqa aýyldardan turǵyndardy kóshirý Jezqazǵan, Sátbaev qalalary men Ulytaý aýdanyn áleýmettik-ekonomıkalyq damytýdyń 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary aıasynda júrgizilýde. Alǵashqy 15 kópqabatty turǵyn úı 2016 jyly turǵyzyldy. Ol kezde 805 otbasy páter aldy. Shaǵyn aýdanǵa magıstraldy jylý júıesi salynyp, úıler qajetti ınjenerlik kommýnıkatsııalarmen qamtamasyz etildi, munda sondaı-aq jańa mektep salyndy.


text:
4-nji dekabrda Şawkat Mirziýoýewiň Özbegistanyň prezidenti wezipesine saýlanmagyna 1 ýyl doldy.
Ol 2003-nji ýyldan bäri Özbegistanyň premýer-ministri wezipesinde işleýärdi, ýöne ýurduň ilkinji prezidenti Yslam Kerimow 2016-njy ýylyň 2-nji sentýabr güni öldi diýlip habar berlende, Mirziýoýew konstitusiýanyň premýer-ministre wagtlaýyn prezidentlik wezipesi boýunça gadagançylyk girizýändigine garamazdan, ýurtdaky bu iň ýokary wezipä geçdi.
15 aýyň dowamynda Mirziýoýewiň hereketleri we beýanatlary ýurduň içinde we daşynda Özbegistan ýarym-üzňelik syýasatyndan halas bolup, regional we halkara meselelerde işjeň hyzmatdaş bolar diýen umydyň döremegine ýol açdy.
Mirziýoýew hökümet başyna geçeli bäri Özbegistanda ösüşleriň bolandygy hakykat, ýöne bellemeli bir ýagdaý bar, ýagny Mirziýoýewe lagşan döwlet miras galdy. Şol sebäpden ýurtda islendik tijeniş progres hökmünde kabul edilip bilner.
Mirziýoýew hakykatdan-da nämeler gazandy we onuň geljek üçin nähili planlary bar, ýa-da ol diňe bir abatlaýyş-bejeriş işlerini geçýärmi?
Mirziýoýew 2017-nji ýylyň 8-nji fewralynda ýurduň 2017-2021-nji ýyllary üçin bäş sany esasy ösüş maksatnamasyny kesgitledi:
- Döwlet we jemgyýetçilik gurluşy ösdürmek
- Kanunyň hökmürowanlygyny gazanyp, kazyýet we kanunçylyk ulgamlaryny reformirlemek
- Ykdysadyýeti liberallaşdyryp, ony ösdürmek
- Sosial sferany ösdürmek; howpsuzlygy, etniki toparlaryň arasyndaky ysnyşygy we dini tolerantlygy gazanmak
- Deňagramly, özara peýdaly we konstruktiw daşary syýasaty ýola goýmak
Elbetde, syýasy prosese jemgyýetçiligiň aralaşdyrylmagy barada kelam agyz gürrüň edilmedi we bu meselede häzir çenli hiç hili iş bitirilmedi. Diýmek, azyndan 2021-nji ýyla çenli ýurtda hakyky syýasy oppozisiýa partiýalary ýa-da garaşsyz dalaşgärler hasaba alynmaz. Şeýle-de, ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýyny gowulandyrmak ýa-da garaşsyz media serişdelerine rugsat bermek barada asla dil ýarylmady.
Mirziýoýewiň häkimiýet başyna geçmegi bilen, hususan-da, Özbegistanyň daşary syýasatynda oňyn özgerişler bolup geçdi. Bu bolsa wagtal-wagtal aşa höwesli optimizmiň döremegine getirdi.
Ýurduň içeri syýasatynda käbir zatlar üýtgemedige çalym edýär. Özbegistanda pagta ýygymy üçin ýurt boýunça 1 million adamyň çekilmeginde mejbury zähmetiň ulanylmagy halkara derejede tankyt edilip gelýär.
Prezident Mirziýoýew we beýleki resmiler bu çäräniň togtadylmagyna çagyrdylar we hatda zor bilen pagta meýdanlaryna çekiljek bolýan adamlara öz ýagdaýlary barada degişli edaralary arz etmegi tabşyrdylar. Ýöne 2017-nji ýylyň dowamynda raýatlaryň mejbury zähmet esasynda pagta meýdanlaryna çekilmegi dowam etdi.
Düýbi Özbegistanda ýerleşýän özbek-german forumy we AÝ/AR-yň halk arasynda Ozodlik diýlip tanalýan Özbek gullugy 2017-nji ýylda ýurtda alnyp barylýan pagta kampaniýalaryny yzarladylar. Mysal üçin, Samarkant welaýatynyň häkimi telekeçilerden ýygym üçin pagtaçy tapmagy tabşyrdy, Andijanyň häkimi Hokimjon Abdulazizow döwlet kärhanalarynyň başlyklaryndan öz işgärleriniň pagta ýygýandygyny görkezýän suratly subutnamalary talap etdi, işçileri awtobuslara ýükläp, hatda kadaly ýuwunmaga-da şert bolmadyk ýerlerde hepdeläp ýaşap, pagta ýygmaga mejbur edildiler.
Düýbi Norwegiýada ýerleşýän we dini azatlyklar barada iş alyp barýan “Forum 18” topary ýurtda protestantlaryň ýygnaklaryna edilen reýdler barada, adamlaryň Gurhan we Injil kitaplarynyň ellerinden zor bilen alnyşy barada, baptist, protestant we ýegowa şaýatlaryna salnan jerimeler, hatda olaryň gysga möhletli türmä basylmaklary barada, şeýle-de, musulmanlaryň türme tussaglygyna höküm edilmegi barada habarlary çap etdi.
Şeýle-de fewral aýynda Rahmon Norboýew türme tussaglygynda wagty we Zokir Kurbanow polisiýada saklanýan wagty syrly ýagdaýda öldi. Ahyrsoňy iýun aýynyň ortalarynda türmede wagty aradan çykan hukuk goraýjy Nuriddin Jumaniýazowyň 2016-njy ýylyň 31-nji dekabr güni inçekeselden ölendigi resmi taýdan habar berildi.
Maý aýynda adam hukuklaryny goraýjy Polina Braunerg we dekabr aýynda ozalky syýasy tussag Murad Juraýew aradan çykdy. Olaryň ikisi-de agyr saglyk problemalaryna duçar bolupdylar, ýöne saglygyna bejertmek üçin daşary ýurda çykyş wizasyny alyp bilmediler.
21-nji sentýabrda prezident Mirziýoýew “ýurduň daşynda ýaşaýan we ýurduň ösüşine goşant goşmak isleýän ähli watandaşlaryny” Özbegistana dolanmaga çagyrdy. Bu sözler ‘daşary ýurtda ýaşaýan ozalky oppozisiýa wekilleri ýurda gorkusyz dolanyp bilerler’ diýen manyny aňladýandyr diýlip pikir edildi.
27-nji sentýabrda özbegistanly dissident we ýazyjy Nurullo Otahonow (Nurullo Muhammad Raufhan) Türkiýeden Daşkende dolanyp bardy. Ýöne ol paýtagtyň howa menzilinde tussag edildi. Ýazyjy aradan bir hepde geçensoň boşadylanam bolsa, ol henizem jogapkärçilige çekilýär.
Oppozisiýa websaýtlarynda özbek hökümetini tankytlap makalalar ýazan garaşsyz žurnalist Bobomurad Abdullaýew 27-nji sentýabrda Milli howpsuzlyk gullugynyň işgärleri tarapyndan tussag edildi. Abdullaýew Özbegistandaky konstitusion gurluşy ýykmaga synanyşmakda aýyplanyp jogapkärçilige çekilýär. Oňa diňe bir gezek aklawçysyny görmäge mümkinçilik döredilipdir.
Bulara garamazdan, Mirziýoýew hökümet başyna geçeli bäri ona golaý dissident, şol sanda žurnalist Muhammad Bekjon (Bekjonow), syýasy aktiwist Rustam Usmanow, BMG-niň işgäri we Goranmak ministrliginiň ozalky resmisi Erkin Musaýew, žurnalist Solijan Abdurahmanow we Azam Farmanow türme tussaglygyndan boşadyldylar.
Olaryň türmeden boşadylmagynyň oňatlykdan alamatdygyny aýtmak bilen bir hatarda, halkara hukuk goraýjy guramalar ol adamlaryň ählisiniň şübheli şertlerde tussag edilendiklerini, şeýle-de olaryň köpüsiniň 10-20 ýyllap tussaglykda oturandygyny we häzirki wagtda 60-70 ýaşlaryndaky adamlardygyny nygtadylar.
Şeýle-de, özbek häkimiýetleri awgust aýynda müňlerçe güman astyndaky musulmanlaryň atlaryny gara sanawdan aýyrdy. Hökümet resmileri we dini ruhanylar ozal dini ekstremist toparlara gatnaşmakda günä bildirilen adamlar bilen maslahat beriş gürrüňdeşlikleri geçirdiler.
Özbegistanyň içinde hereket edýän garaşsyz media guramalaryň henizem ýokdugyna garamazdan, sanlyja media guramalary administrasiýanyň syýasatlaryna tankydy çemeleşigi tejribe edip başladylar. Özbek telewideniýesinde ýurduň ozalky prezidenti Islam Kerimowyň ýalňyş syýasatyna, hususan-da, onuň goňşy döwletler bilen agzala gatnaşyklaryna tankydy çemeleşildi.
Elbetde, bu çäreler örän çäkli amala aşyryldy, mysal üçin ýurduň premýer-ministri Abdullo Aripow göni ýaýlymda efire berilýän “Halkara press kluby” atly telewizion programma gatnaşanynda, ol gepleşigiň dowamynda özüne aýdylan käbir bellikdir teswirlerden gaty gördi.
Prezident Mirziýoýew oba ýaşaýjylarynyň ýüzbe-ýüz bolýan problemalaryna üns bermäge çalyşdy. Mirziýoýew hünär taýdan oba-hojalyk uniwersitetinde bilim alan. Ol Özbegistanyň maddy taýdan kösençlikli Garagalpak regionyna ýanwar aýynda sapar edeninde, döwlet pes girdejili maşgalalary towuk bilen üpjün etmeli diýen karara geldi. Ol bu çözgüdi maşgalalar towuklaryň guzlaýan ýumurtgalaryndan iýmitlener, galan ýumurtgalary bolsa satyp girdeji edinerler diýen pikir bilen teklip etdi. Ondan soň Mirziýoýew pes girdejili maşgalalar limon agaçlaryny ekmeli diýdi we aradan köp wagt geçmänkä oba ýerlerinde ýaşaýan hojalyklar geçi eklemeli diýdi.
“Towukly” we “limonly” gürrüňler başa barmady. Noýabr aýynda Özbegistanyň banklary bu pudaklardaky önüm öndürijilere kredit bermek mümkinçiliklerini ýatyrdy. Ýöne Mirziýoýewiň pes girdejili maşgalalaryň aladasyny etmegi örän bellärlikli ädim boldy. Ol henizem oba hojalygyny mehanizasiýalaşdyrmak boýunça meýilnamalary, şeýle-de pagtanyň ýerine zagpyran we başga zatlary ösdürip ýetişdirmekligi göz öňünde tutýar.
Ýurtdaky beýleki wajyp özgerişler heniz amala aşyrylmady. Mirziýoýew ýanwar aýynda sowet döwründen galan ýurtdan çykmak üçin zerur bolan wizalary ýatyrmagy teklip etdi, ýöne awgust aýynda munuň üçin 2019-njy ýyla çenli garaşmaly diýen karara geldi.
Prezidentlik wezipesine saýlanmagyndan iki gün geçensoň Mirziýoýew esasan günbatar ýurtlaryndan syýahatçylyk maksady bilen Özbegistana gezelenje gelýän 27 ýurduň raýatlaryna wiza çäklendirmeleri gowşatjakdygyny aýtdy. Ýöne 9-njy ýanwarda prezident bu karara 2021-nji ýyla çenli garaşyljakdygyny aýtdy.
Köpler bu çäreleriň gijikdirilmegini hökümetiň içindäki güýç gowgasy bilen düşündirýär. Mirziýoýew öz adamlaryny hökümete çekip, Kerimowyň döwründen galan ýokary wezipelileri boşatmak üçin iş alyp bardy. Kerimowyň döwründen galan adamlaryň arasynda ýurduň maliýe ministri Rustam Azimow hem bar. Ol ozallar Kerimowyň ornuna geçer öýdülýärdi. Azimow iýun aýynda wezipeden boşadyldy.
Mirziýoýewiň öz adamlary diýilýän toparda bolsa Kerimowyň döwründe işden boşadylan ýa-da türmä basylan käbir adamlar bar. Mysal üçin, 2012-nji ýylda häzirki premýer-ministr Abdullo Aripow prezident Kerimowyň uly gyzy Gülnaranyň garşysyna bikanun biznes gatnaşyklary boýunça halkara derňew işi gozgalanda, Maglumat ulgamlary we tele-aragatnaşyk edarasynyň başlygy wezipesinden boşadylypdy. TeliaSonera kompaniýasyny derňeýän şwesiýaly prokurorlar käbir dokumentlerde Aripowyň goly bar diýipdi. Gülnaranyň agzalýan kompaniýa bilen maliýe bähbitleriniň bolandygy öňe sürüldi.
Şeýle-de bolsa, Özbegistanda ykdysady ugurlarda we regional syýasatda bolup geçýän özgerişler ýagdaýlara umytly çemeleşmäge esas döredýär.
Kerimow ölende Özbegistanyň ykdysadyýeti ýurtdaky oba hojalyk mümkinçiliklerine we tebigy baýlyklara garamazdan, agyr kynçylyklary başdan geçirýärdi. Ykdysadyýetiň güýçli merkezleşdirilmegi we giň ýaýran korrupsiýa Özbegistany özünde bar bolan tebigy mümkinçiliklerinden mahrum edýärdi.
2016-njy ýylyň noýabr aýynyň aýaklarynda döwlet mediasy ýurtda nagt pul we walýuta çalyşmak barada 2017-nji ýylda täze düzgünleriň durmuşa geçiriljekdigini habar berdi. Bu örän oňyn ädim boljakdy, sebäbi uzak ýyllaryň dowamynda Özbegistanda käbir gatlaklar walýutanyň gara bazardaky bahasyndan ummasyz köp mukdarda girdeji gazanypdy. Gara bazarda kähalatlarda Özbegistanyň milli puly, ýagny somuň walýuta bolan gatnaşygy resmi kursdan tas iki esse diýen ýaly ýokarydy.
2017-nji ýylyň başlarynda 1 dollaryň bahasy 3309 som bolsa, ýurduň Merkezi Banky sentýabryň başynda 1 dollaryň bahasyny 4247 soma düşürdi. 5-nji sentýabrda Merkezi Bank milli puluň gözegçilikde hümmetsizlendirilmegini amala aşyryp, 1 dollaryň bahasyny 8 müň som töweregine çykardy.
Häkimiýetler telekeçileriň walýuta elýeterliligini aňsatlaşdyrdy, şeýle-de raýatlar özlerinde bar bolan milli pullaryny walýuta çalyşmak mümkinçiliklerine eýe boldy. Häkimiýetleriň aýtmagyna görä, bu çäreleriň netijesinde özbek banklaryna millionlarça dollar girdi.
Halkara maliýe guramalary Özbegistana başgaça garap başlady.
Mysal üçin, Ýewropanyň Dikeldiş we ösüş banky fewral aýynda Özbegistana özüniň wekilçilikli toparyny ýollady. Olar soňky 10 ýylyň dowamynda Özbegistana ilkinji gezek sapar etdiler we 8-nji noýabrda Daşkentde öz edaralaryny açdylar.
Maý aýynda Ýewropa Bileleşiginiň ilçisi Eduard Stipraisiň ýolbaşçylygynda ýewropaly delegasiýa Özbegistana sapar etdi. Ol ÝB-niň Özbegistanyň dünýä açylmagyny makullaýandygyny aýdyp, ÝB-özbek gatnaşyklarynyň ösdürilmegine çagyrdy.
ÝB-niň daşary syýasat boýunça başlygy 2017-nji ýylyň dowamynda Brýusselde telim gezek özbek resimleri, şol sanda iýul aýynda Özbegistanyň daşary işler ministri Abdulaziz Kamilow bilen duşuşdy. 10-11-nji noýabrda Mogerini Özbegistanyň Samarkant şäherinde geçirilen halkara howpsuzlyk konferensiýasynda çykyş etdi .
2017-nji ýylda özbek-rus gatnaşyklarynda ýokary sepgitlere ýetildi.
Kerimowyň döwründe Merkezi Aziýada diňe howpsuzlyk ýagdaýlary ýaramazlaşanda özbek-rus gatnaşyklary gowulaşardy.
Ýöne Orsýet Özbegistanyň birnäçe ykdysady problemalaryna gyssagly çäreleri hödürledi.
Orsýete ÝB-den import edilýän miwe we bakja önümleri Kremliň olara gadagançylyk girizmegi bilen Özbegistandan satyn alnyp başlandy. Günbatarly ýurtlar Orsýete garşy onuň Ukrain konfliktindäki roly sebäpli sanksiýalar girizensoň, Kreml Ýewropadan miwe we bakja önümleriniň import edilmegini gadagan edipdi.
Orsýetiň “LUKoil” we “Gazprom” kompaniýalary Özbegistanyň nebit-gaz pudagyna birnäçe milliard dollar maýa goýjakdyklaryny aýtdylar. 3-nji noýabrda “LUKoil” Özbegistanyň Buhara welaýatynda gazy gaýtadan işleýän desganyň gurluşygynyň birinji tapgyryna başlady. Bahasy 3,3 milliard dollara barabar bolan bu proýektiň amala aşyrylmagy bilen ýylda 8 milliard kub metr gaz çykarmak göz öňünde tutulýar.
“Gazpromuň” nebit pudagynda iş alyp barýan “LUKoil” we “Gazpromneft” kompaniýalary Omsk-Pawlodar-Şymkent nebit geçirijisi arkaly Orsýetden 10 million tonna nebti Özbegistana eksport etmäge mümkinçilik döretjek taslamanyň üstünde-de işleýärler.
Özbegistan häzirki wagtda benzin gytçylygy bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Noýabr aýynda ýangyç nokatlarynda benziniň bahasy 30 göterim çemesi gymmatlady.
Özbegistan 600 million barrel nebit gorlaryna eýedir, ýöne nebit önümçiligi mundan on ýyl çemesi ozal pese gaçdy. Ýurduň “Buhara”, “Alty-Arik” we “Fergana” nebiti arassalaýjy zawodlary öz kuwwatlylygyndan, pes derejelerde işleýär.
Ýagdaý şeýle bolansoň, ýakyn geljegiň dowamynda Orsýetiň nebti Özbegistan üçin zerur bolup durýar. Orsýet Özbegistandan 5 milliard kub metr gaz satyn alýar. Bu mukdar Özbegistanyň tutuş gaz eksportynyň ýarysyna deňdir.
Özbegistan köp döwlet bilen gatnaşyklary ösdürmäge çalyşdy, ýöne iň uly özgeriş Özbegistanyň regional syýasatynda durmuşa geçirildi. Bu aslynda prezident Mirziýoýewiň täze hökümetiniň şu wagta çenli gazanan iň uly ýeňişleriniň biridir.
Kerimow beýleki Merkezi Aziýa döwletleri bilen gatnaşyklary boldugyndan gysypdy.
Mirziýoýewiň ilki bilen Merkezi Aziýadaky goňşulary, şol sanda Owganystan bilen kadaly gatnaşyklary ýola goýmagyň üstünde işledi. Mirziýoýew prezidentlik wezipesine girişensoň ilkinji resmi saparyny Türkmenistana, ondan soň Gazagystana amala aşyrdy.
Mirziýoýewiň sentýabryň başynda Gyrgyzystana eden sapary tas baýramçylyk dabarasynda beslendi. Gyrgyz-özbek serhedinde täze ylalaşyklara gol çekildi. Özbegistanyň beýleki ýurtlar bilen ähli serhet araçäklerinde gatnaşyklary gowulaşýar. Bu ýagdaý örän wajyp, sebäbi Özbegistan Merkezi Aziýadaky ähli döwletler, şol sanda Owganystan bilen araçäkleşýän ýeke-täk döwletdir.
Geljege nazar aýlanymyzda, Özbegistanyň ykdysadyýeti ikuçsyz öser. Ýurdy regional üstaşyr koridor hökmünde açmak, Özbegistanyň daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen özara söwda gatnaşyklaryny ýola goýmagyna we ýuduň ykdysadyýetini mundan beýläk ösdürmegine has-da ýardam berer.
Ýurtda sosial we syýasy sferalarda amala aşyrylmaly reformalar barada bu jelagaýda gürrüň ediljege meňzänok. Ýöne köp ýyllaryň dowamynda ykdysady kynçylyklary başdan geçiren halkyň durmuş şertleriniň gowulandyrylmagy Mirziýoýewiň Özbegistandaky hökmürowanlygyny berkitmek üçin ýeterlik bolar.
Bu blogda beýan edilen pikirler AÝ/AR-yň pozisiýasyny aňlatmaýar.


text:
Şeýle hem okaň
14.08.2019 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hazar strategiýasy — dünýä metbugatynyň sahypalarynda
05.08.2019 | Türkmen zyýaratçylary Mekgä we Medinä haja ugradylar
01.08.2019 | Ylym — jemgyýetiň hereketlendiriji güýji
30.07.2019 | Aşgabatda Aral boýunça sebitleýin iş toparlarynyň duşuşygy geçirilýär
30.07.2019 | Arhiw döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň aýnasydyr
30.07.2019 | Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýar
Şu gün Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginde ýurdumyzyň 2020 — 2022-nji ýyllar döwri üçin Bütindünýä azyk maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji Geňeşiniň, 2020 — 2024-nji ýyllar döwri üçin BMG-niň Ilat we ösüş boýunça Komissiýasynyň hem-de 2020 — 2023-nji ýyllar döwri üçin BMG-niň Neşe serişdeleri boýunça Komissiýasynyň agzalygyna saýlanylmagyna bagyşlanan maslahat geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýöredýän daşary syýasaty netijesinde, ýurdumyz dünýäniň syýasy, ykdysady we hukuk giňişligine üstünlikli goşulyp, Birleşen Milletler Guramasy ýaly iri gurama öz täsirini artdyrýar. Milletler Bileleşiginiň esasy agentlikleri we ýöriteleşdirilen düzümleri bilen berkeýän gatnaşyklar soňky ýyllarda täze mazmuna eýe boldy we uly netijeleri berdi.
Maslahatda şol ugurlarda hormatly Prezidentimiziň toplumlaýyn durmuş syýasatyny amala aşyrmak boýunça toplanan milli tejribä, ony ýaýratmagyň mümkinçiliklerine hem-de ady agzalan edaralaryň agzalygyna saýlanmak bilen baglylykda öňde durýan wezipelere, Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmegiň hatyrasyna dünýä giňişliginde geljekki gatnaşyklaryň mümkinçiliklerine seredildi.
Duşuşyga alymlar, hünärmenler, Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň mugallymlary we talyplary, halkara guramalaryň wekilleri gatnaşdylar.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň BMG-niň ady agzalan edaralaryna agzalyga saýlanylmagy döwletiň azyk howpsuzlygyny üpjün etmekde, saglygy goraýyş we lukmançylyk-demografiýa özgertmelerini ösdürmekde, ilat arasynda sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmekde hem-de neşeleriň bikanun ýaýradylmagyna garşy netijeli göreşi guramakda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň üstünliklerine dünýä bileleşiginde üns berilýändigine şaýatlyk edýär.
Şeýlelikde, azyk howpsuzlygy, iýmitlenmegiň düzümini we gurluşyny gowulandyrmak hem-de azyk önümleriniň käbir görnüşlerini zerur bolan lukmançylyk goşundylary bilen baýlaşdyrmak babatda Türkmenistanyň tejribesi ýokary baha eýe boldy. Hususan-da, ýurdumyzda öndürilýän we daşyndan getirilýän azyk harytlary attestasiýaly ýörite barlaghanalarda hökmany hil hem-de howpsuzlyk barlagyndan geçirilýär. Sertifikatlaşdyrma, döwlet sanitariýa-epidemiologiýa gözegçiligi degişli derejede alnyp barylýar.
2012-nji ýylda sarp edijileriň saglygyny goramak hem-de azyk önümleriniň ynsaply söwdasyna ýardam etmek maksady bilen, Türkmenistan BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) howandarlygynda hereket edýän «Kodeks Alimentarius» Komissiýasynyň agzalygyna saýlandy.
Maşgala gurmak, enäniň we çaganyň, aýratyn-da, ýetginjekleriň saglygyny goramak babatda BMG bilen hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berilýär.
Ynsanperwerligiň belent ýörelgeleri, saglygy goraýyş ulgamynyň ylmy we hukuk esaslaryny berkitmek, ähli derejelerde, şäherlerde we obalarda BSGG-niň ýörelgelerine laýyklykda, lukmançylygy ösdürmek — bularyň hemmesi Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk we ykdysady ylymlaryň doktory, professor, daşary ýurtlaryň birnäçe uniwersitetleriniň, institutlarynyň, halkara akademiýalarynyň we ylmy merkezleriniň hormatly akademigi, professory we doktory, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň saglygy goraýyş ulgamynda alyp barýan döwlet syýasatynyň aýratynlyklarydyr.
Ilatyň saglygyny goramaga, bu babatda adamlaryň konstitusion hukuklaryny üpjün etmäge gönükdirilen durmuş-ykdysady we lukmançylyk çäreleriniň ulgamyny peýdalanmakdan ýokary netijäniň alynmagyny ugur edinýän döwlet syýasatyny işläp taýýarlamak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow saglygy goramak meselelerine giňişleýin çemeleşmäni iş tejribesine ornaşdyrdy. Onuň esasynda adam mümkinçiliklerini ösdürmek, şol sanda demografiýa boýunça ösdürmek babatda geljegiň strategik meýilleri durýar.
Türkmenistan reproduktiw saglyk babatda hem birnäçe möhüm maksatnamalary durmuşa geçirip, sagdyn eneligi we çagalygy goramak üçin iň oňat şertleri göz öňünde tutýan maksada gönükdirilen demografik syýasaty alyp barýar. Saglygy goraýyş ulgamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde eneleriň, täze doglan bäbekleriň, çagalaryň we ýetginjekleriň saglygyny goramak babatda hyzmatlary gowulandyrmak boýunça milli strategiýa yzygiderli amala aşyrylýar. «Howpsuz enelik» diýen milli maksatnama laýyklykda, bu ulgamda lukmançylyk hyzmatlarynyň hili ýokarlanýar.
Türkmenistanyň milli reproduktiw saglyk strategiýasynyň GDA döwletleriniň arasynda ilkinji bolup kabul edendigini bellemek gerek. BMG bilen hyzmatdaşlygyň çäklerinde maşgalany gurmagy meýilleşdirmek hem-de reproduktiw saglyk boýunça bilelikdäki maslahatlar geçirilýär, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde degişli otaglar döredildi.
20 ýyl töweregi wagtyň dowamynda Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi BMG-niň Neşe serişdeleri we jenaýatçylyk boýunça müdirligi bilen netijeli hyzmatdaşlyk edýär. Şol hyzmatdaşlygyň çäklerinde milli we sebit derejelerindäki maksatnamalar we taslamalar amala aşyryldy hem-de durmuşa geçirilmegi dowam edýär.
Bellenilişi ýaly, 2015-nji ýylyň sentýabrynda BMG-ä agza döwletleriň ählisi tarapyndan kabul edilen Durnukly ösüş maksatlary 2030-njy ýyla çenli ählumumy derejede Gün tertibiniň esasyny düzýär. Türkmenistan Durnukly ösüş maksatlaryny uýgunlaşdyrmak boýunça geňeşmelere başlan dünýäde ilkinji ýurtlaryň biri boldy. 2016-njy ýylyň 20-nji sentýabrynda Türkmenistan Durnukly ösüş maksatlarynyň 17-sini, wezipeleriň 148-sini we ugur görkezijileriň 187-sini resmi kabul etdi. Döwletiň öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmek üçin Durnukly ösüş maksatlaryny gazanmak boýunça hereket etmegiň meýilnamasy işlenip taýýarlanyldy.
3-nji maksada ýetmek, ýagny islendik ýaşda hemmeler üçin sagdyn durmuş ýörelgesini üpjün etmek we abadançylyga ýardam bermek boýunça hereketleriň meýilnamasyny doly amala aşyrmak üçin döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň öňüni alyş işleriniň giň gerimini gurşap alýan öňünden duýdurmak ulgamyny döretmäge hem-de BMG-niň edaralary bilen işjeň gatnaşyk etmäge gönükdirýär.
Bu bilelikdäki işler, hususan-da, esasy ugurlaryň üçüsi: sport arkaly ýaşlaryň arasynda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, ata-eneleriň terbiýe beriş endiklerini gowulandyrmak babatda bilim maksatnamalary («Maşgala we mekdep bilelikde», «Berk maşgala») arkaly psihoaktiw maddalary ulanmagyň öňüni almak, ýokary hünär derejeli lukmançylyk kömeginiň elýeterli bolmagyny ýokarlandyrmak boýunça guralýar.
Kanunçylyk derejesinde hem çäreler görüldi. Ýurdumyzda «Neşe serişdeleri, psihotrop maddalar we prekursorlar we olaryň bikanun dolanyşygyna garşy hereket etmek hakynda», «Raýatlaryň saglygynyň temmäki tüssesiniň täsirinden we temmäki önümlerini ulanmagyň netijelerinden goralmagy hakynda», «Alkogolyň zyýanly täsiriniň öňüni almak hakynda» Kanunlar we beýlekiler hereket edýär.
2016 — 2020-nji ýyllar döwri üçin neşe serişdeleriniň we beýleki psihoaktiw maddalaryň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek, şeýle hem neşe serişdelerine bagly bolan adamlara kömek bermek boýunça; sagdyn durmuş ýörelgesini giňden ýaýratmak we sagdyn jemgyýetiň howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça hereketleriň meýilnamasy göz öňünde tutuldy.
Türkmenistanyň BMG-niň azyk, ilat we neşe serişdeleriniň howpuna garşy göreşmek babatdaky ählumumy hyzmatdaşlygy utgaşdyryjy düzümleriniň üçüsine saýlanmagynyň ýurdumyzda «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» şygary astynda geçýän ýyla gabat gelmegi özboluşly mana eýedir. Çünki rowaçlygyň esasy — munuň özi sagdyn jemgyýetdir we onuň howpsuzlygydyr, ähli esasy ölçegler boýunça durmuş taýdan goraglylygy üpjün edýän güýçli döwletdir, halkyň ýaşaýyş-durmuşynyň derejesiniň we hiliniň yzygiderli ýokarlandyrylmagydyr. Şol bir wagtda-da, döwletimiziň barha artýan halkara abraýynyň ýene-de bir nyşanydyr, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň diplomatik strategiýasynyň üstünligidir.
Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan Milletler Bileleşiginde öz üstüne ýüklenen wezipäni mundan beýläk-de abraý bilen ýerine ýetirip, netijeli halkara gatnaşyklary işjeňleşdirmäge ählitaraplaýyn ýardam bermek bilen, özüniň parahatçylyk döredijilik mümkinçiligini BMG tarapyndan yglan edilen Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge gönükdirer.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
ÝAPONIÝA - TOKIO
Türkmenistan Garaşsyzlygyny gazanandan soňra ýurtda bedenterbiýe we sport hereketlerini ýola goýmagyň täze usullary kemala gelip ugrady hem-de şol ugurda halkara hyzmatdaşlygy alyp barmagyň düýp esasy goýuldy. 2007-nji ýylda Gurbanguly Berdimuhamedowyň Prezident wezipesine saýlanylmagy bilen döwlet gurlyşynyň we jemgyýetiň ähli ulgamlarynda, şol sanda sport ulgamynda hem özgertmeler geçirilip başlandy. Şol döwürden bäri ýurdumyzda bedenterbiýäniň we sportuň kämilleşmegi, adamyň kuwwatynyň maddy we ruhy taýdan sazlaşykly utgaşmagy netijesinde sagdyn durmuş ýörelgesine eýe bolmagy, şeýle hem sport ugry boýunça halkara hyzmatdaşlygyň giňelmegi döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri boldy.
Şeýle syýasaty durmuşa geçirmek maksady bilen diýarymyzyň ähli welaýatlarynda köpugurly stadionlar, bedenterbiýe we sagaldyş toplumlary, aýlawlar, sport mekdepleri we başga-da ş.m. desgalar bina edildi. Ýurdymyzda türgenlerdir hünärmenleri taýýarlamagyň täze usullary we sport oýunlaryny geçirmegiň tejribesi kämilleşdirildi, türkmen türgenleri bolsa daşary ýurtlarda geçirilýän sport ýaryşlaryna işjeň gatnaşyp başladylar. 2012-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri «Türkmenistan–sport» telekanaly “Türkmenistan – sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy” şygary astynda alnyp barylýan bedenterbiýe we sport ugrunda gazanylan üstünlikleri beýan etmek, sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek üçin ýaýlymda yzygiderli gepleşikleri bermegini dowam edýär.
Türkmenistanyň aýratyn howa-klimat şertlerine garap, bu ýerde sportuň gyşky görnüşleri bilen meşgullanmaga giň mümkinçilikler döredildi. Aşgabatda sportuň gyşky görnüşleri boýunça Sport toplumy, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda bolsa uly göwrümli buz meýdançalaryndan ybarat bolan köpugurly sport toplumy guruldy. Ýurdumyzda hokkeý boýunça milli çempionat oýunlary indi birnäçe ýyl bäri geçirilýär, şeýle hem sportyň figuralaýyn buzda typmak we şort-trek ýaly görnüşleri ösdürilýär.
Şaýbaly hokkeý iň meşhurlaryň hatarynda, onuň çempionatlary biziň ýurdumyzda eýýäm birnäçe ýyl bäri geçirilýär. Soňky birnäçe ýylyň dowamynda Türkmenistanyň hokkeý boýunça ýygyndy topary halkara derejesine çykdy. Şeýdip, 2017-nji ýylda Ýaponiýanyň Sapporo şäherinde geçirilen VIII Gyşky Aziýa oýunlarynda türkmen hokkeý türgenleri Hytaýyň, Malaýziýanyň we Indoneziýanyň toparlaryndan, jemleýji oýunda bolsa Gyrgyz Respublikasynyň toparyndan üstün çykyp, ýeňiş gazandylar. Türkmenistanlylaryň bu ýeňişi 2021-nji ýylda Hytaý Halk Respublikasynyň paýtagty bolan Pekin şäherinde geçiriljek indiki IX Gyşky Aziýa oýunlaryna gatnaşmaga mümkinçilik berdi.
Ýyl-ýyldan amala aşyrylýan özgertmeler sport ussatlygynyň ýokary derejelere çykmagyna ýardam edýär. Eger 2007-nji ýylda türkmen türgenleri halkara ýaryşlaryna gatnaşyp, bary-ýogy 10 medal alan bolsalar, 2016-njy ýylda ol medallaryň sany 643-e ýetdi. 2017-nji ýylda biziň sport ussatlarymyz halkara ýaryşlarynda baýrakly orunlara mynasyp bolanlaryň sany 776-a çenli ýokarlandy. Olardan 253 sany altyn medal, 239 sany kümüş we 284 sany bürünç medaldyr.
Bularyň ählisi “Türkmenistany 2011-2030-njy ýyllar aralygynda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli Maksatnamasynyň”, “Obalary, şäherleri we etrapdaky şäherçeleri 2020-nji ýyla çenli döwür üçin sosial-durmuş taýdan özgertmegiň Milli Maksatnamasynyň” hem-de “Türkmenistanda bedenterbiýäni we sporty ösdürmekligiň we goldamaklygyň 2011-2020-nji ýyllar üçin Milli Maksatnamasynyň” durmuşa geçirilmegi bilen mümkin boldy.
Bedenterbiýäniň we sportuň ösüşi “Bedenterbiýe we sport baradaky”, “Professional sport baradaky”, “Atçylyk we atçylyk sport ýaryşlary baradaky”, “Döwlet ýaşlar syýasaty baradaky”, “Meýletinçilik baradaky”, şeýle-de “Sportda dopinge garşy göreş baradaky” Türkmenistanyň Kanunlarynda berkidilendir.
Sport ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny has-da berkitmek maksady bilen we bütindünýä olimpiýa hereketine girişmek üçin Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet boýunça ýöriteleşdirilen edarasynyň sportda doping serişdelerini ulanmaklyga garşy göreşi boýunça Halkara Konwensiýasyny tassyklady, olimpiýa nyşanlaryny gorap saklamak baradaky Naýrobi ylalaşygyna goşuldy, şeýle-de ýurtda Milli antidoping agentligi döredildi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň halkara giňişliginde sport ulgamynda alyp barýan syýasatyny we başlangyçlaryny öňe sürmek üçin, şeýle-de bu ugra degişli ýurduň jogapkär edaralarynyň we diplomatik wekilhanalarynyň işini we hereketlerini utgaşdyrmak maksady bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen 2012-nji ýylda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň düzüminde Halkara sport hyzmatdaşlygy bölümi döredildi we ol bölüm Birleşen Milletler Guramasy , Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet boýunça ýöriteleşdirilen edarasy, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, Halkara Olimpiýa komiteti, Aziýanyň Olimpiýa geňeşi, şeýle hem beýleki halkara we sebitleýin sport guramalary bilen sport diplomatiýasynyň mehanizmleri arkaly sporty ösdürmek meseleleri boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklary ýola goýmaga we giňeltmäge mümkinçilik berdi.
Türkmenistan halkara sport hyzmatdaşlygy düşünjesine ýokary ynsanperwer manyny goýýar we ony gönüden-göni BMG-niň 2030-njy ýyla çenli Durnukly Ösüş Maksatlarynyň kabul edilmegi bilen baglanyşdyrýar. 2017-nji ýylyň 7-8-nji aprelinde, ýagny Bütindünýä saglyk güni “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda “Aziada – 2017: halkara sport hyzmatdaşlygy agzybirlik we ösüş ugrunda” ady bilen nobatdaky halkara sport kongresi geçirildi we onuň Jemleýji jarnamasy BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji sessiýasynyň resminamasy hökmünde ýaýradyldy. 2017-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda BMG-niň Adam hukuklary boýunça geňeşiniň 36-njy mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy bilen “Bosgunlaryň olimpik ýygyndysynyň parahatçylygy we adam hukuklaryny berkitmek boýunça gymmatly goşandyny höweslendirmek boýunça” atly ýüzlenme kabul edildi. Biziň ýurdumyzyň başlangyjy esasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni hökmünde yglan etdi.
Ikitaraplaýyn kanuny esasda 60-dan gowrak döwlet bilen sport ulgamyndaky hyzmatdaşlyk hereketleri düzgünleşdirilýär. Bulardan başga-da, sport boýunça hyzmatdaşlyk meselesi döwlet baştutanlarynyň saparlary dowamynda kabul edilýän jarnamalarda we beýannamalarda, şeýle hem ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça hökümetara bilelikdäki toparlaryň jemleýji resminamalarynda öz mynasyp ornuny tapýar.
Halkara sport hyzmatdaşlygy ulgamynda hem-de sport diplomatiýasyny ösdürmek boýunça esasy möhüm ugurlaryň biri dünýä ýüzüne türkmen milli göreşini yzygider ýaýratmak bolup durýar. 2015-nji ýyldan başlap Bütindünýä göreş federasiýasynyň ştab-kwartirasy Aşgabatda öz işine başlady. Şeýle federasiýalar 20-den gowrak döwletde hereket edýär. 2017-nji ýylda Ýewropa, Afrika we Günorta Amerikanyň yklym federasiýalary döredildi we türkmen milli göreşi boýunça Ýewropanyň we Afrikanyň çempionatlary geçirildi. Türkmen milli göreşini dünýä ýaýratmak ugrundaky işler häzirki wagtda hem dowam edýär.
Sport hereketiniň ösdürmekligiň 10 ýylynyň we Türkmenistan tarapyndan halkara sport hyzmatdaşlygynyň doly döredilmeginiň iň ýokary derejesi Aşgabatda 2017-nji ýylyň 17-27-nji sentýabry aralygynda, “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk” şygary astynda geçirilen iň uly we wekilçilikli Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary boldy. Onda türgenleriň 6000-den gowragy sportyň 21 görnüşi boýunça ýaryşdylar, bäsleşikleriň dowamynda dünýäniň 82 ýurdundan 550-den gowrak žurnalist işledi. Paýtagta 35 müňden gowrak daşary ýurtly myhmanlar gelip, olaryň arasynda döwlet ýolbaşçylary, hökümet we parlament ýolbaşçylary, onlarça döwletleriň ministrlikleriniň ýolbaşçylary, şeýle-de abraýly syýasy we jemgyýetçilik işgärleri gatnaşdylar. “Aşgabat 2017–niň” aýratyn tarapy ol hem, 45 sany Aziýa döwletleri bilen bir hatarda Okeaniýanyň 19 döwletinden (dünýä döwletleriniň üçden biri) we bosgunlaryň sport topary hem şeýle derejedäki bäsleşige ilkinji gezek gatnaşdylar.
Oýunlarda Türkmenistanyň milli topary üstünlikli çykyş etdi. Bäsleşigiň ilkinji gününden başlap ahyryna çenli türkmen türgenleri öňdeligi elde sakladylar we umulykda 245 sany medala, olardan 89 gyzyl, 70 kümüş we 86 bürünç medala mynasyp boldular. Ikinji orna Hytaý Halk Respublikasynyň türgenleri mynasyp bolup, 97 medal gazandylar, olardan 42 gyzyl, 32 kümüş, 23 bürünç medaldyr. Baýrakçylaryň üçlügine Eýran türgenleri hem girip, olar 118 medal gazanyp, olaryň içinden 36 altyn, 23 kümüş, 59 bürünç medaldyr.
Bäsleşikler Aşgabatda oýunlar üçin ýörite gurulan, Merkezi Aziýa sebitinde deňi-taýy bolmadyk we umumylykda bahasy 5 mlrd. amerikan dollaryna barabar bolan Olimpiýa şäherçesinde geçirildi. Şäherçede 40–dan gowrak dürli desgalar gurulyp, olaryň ikisi Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi, bu Olimpiýa stadionynyň ýokarsynda ýerleşdirilen atyň dünýäde iň uly çeper–monumental şekili we dünýäde üsti ýapyk iň uly sportuň suw görnüşleriniň toplumydyr. Bütin sport toplumy, şeýle-de onuň aýratyn bölümleri häzirki zaman ülüňlerine laýyk gelip, islendik halkara derejesindäki bäsleşikleri geçirmeklige ukyplydyr.
Türkmenistanyň Daşary syýasy ugrunyň 2017-2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynda ýurduň halkara olimpiýa hereketine integrasiýasy we doly hukukly goşulmagy göz öňünde tutulandyr. Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek bilen Türkmenistan halkara derejesindäki şeýle uly sport çäresini geçirmäge we halkara sport bileleşiklerini özüne çekmäge ukyply bolan ýurtlaryň hataryna goşuldy. Muny nazara almak bilen, ýakyn geljekde Türkmenistanda geçiriljek halkara derejesindäki sport ýaryşlaryna taýýarlyk görmegiň toplumlaýyn meýilnamasy taýýarlanylýar.
Ýakyn geljekde geçiriljek halkara derejesindäki iri ýaryşlaryň arasynda – sentýabr aýynyň 9-15 aralygy “Amul-Hazar 2018” awtorallisi. Onuň marşruty Garagum çölüniň üsti bilen ýurdumyzyň Gündogaryndan Günbataryna çenli uzap gidýär. 2018-nji ýylyň oktýabr aýynyň 2-7 aralygy “Awaza” Milli syýahatçylyk zolagynda Hazarýaka döwletleriň mekdep medeni-sport festiwaly geçiriler. 28-nji oktýabr we 10-njy noýabr aralygy bolsa paýtagtymyz Aşgabatda Agyr atletika boýunça halkara federasiýasynyň (IWF) ýerine ýetiriji komitetiniň kabul eden karary boýunça sportuň bu ugry boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionaty geçiriler.
2019-njy ýylda, Türkmenistanyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna başlyklyk etmeginiň çäklerinde, milli göreş boýunça halkara ýaryşyň geçirilmegi, şeýle-de Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna girýän döwletleriň gatnaşmagynda sportuň we oýunlaryň milli görnüşleriniň 2-nji festiwalynyň geçirilmegi göz öňüne tutulýar.
Häzirki wagtda döwletimiziň milli ýygyndysy 2020-nji ýylda Ýaponiýada geçiriljek XXXII Tomusky Olimpiada gatnaşmak üçin işjeň taýýarlyk görýärler.


text:
Aşgabadyň Onkologiýa merkeziniň binasynda sowadyjylar işlemeýär. Bu barada paýtagtyň merkezindäki bu keselhana baryp gaýdan Azatlygyň habarçylary 16-njy iýulda gürrüň berdiler.
- Häzir tomsuň 47 gradusa ýetýän iň yssy pursadynda köp gatly binanyň içerki sowadyjy sistemasy işlemeýär. Merkeziň içi hassalardan hyryn-dykyn, adamlar analizlerini tabşyrmak üçin her bir kabinetiň öňündäki nobatlarda birnäçe sagadyny yssyda geçirýärler, käbirleri özünden gidýärler. Lukmanlaryň kabinetleriniň içinde hem howa dymyk. Olaryň köpüsi öz şahsy wentilýatorlaryny ulanýarlar. Operasiýa ediljek hassalar wentilýatorlary ýany bilen getirýärler, - diýip habarçylarymyzyň biri aýtdy.
Onkologiýa merkeziniň 12 gatly binasy Aşgabadyň merkezinde ýerleşýär. Bina 45 million amerikan dollaryna 2009-njy ýylda gurlupdy.
Häzirki wagtda keselhananyň binasynda sowadyjylaryň işlemezligi bilen bir hatarda onuň aýnalary hem açylmaýar.
- Jaýyň howasyny täzelemek üçin aýnalar açylmaýar, sebäbi Arçabil şaýoly 'protokol köçesi' diýilýän esasy köçeleriň biri, - diýip habarçymyz aýtdy.
Azatlygyň habarçylarynyň ýene biriniň sözlerine görä, Onkologiýa merkezinde sowadyjylaryň işlemezligi bilen bagly problema birnäçe ýyl bäri dowam edýär.
Azatlyk Radiosy bu döwrebap binanyň howasyny täzelemek we sowatmak boýunça sistemasynyň näsazlygynyň sebäplerini anyklamaga synanyşýar. Emma bu barada keselhananyň özünden kommentariý alyp bolmady.
Türkmenistanyň Saglygy saklaýyş we derman senagaty ministrligine degişli bu keselhana öz müşderilerine pully hyzmatlary hödürleýär.
- Operasiýalar pully, olaryň ortaça bahasy 2000 manat çemesi, şeýle-de lukmanlar üçin tölegleri aýratyn ylalaşýarlar. Şonuň üçin olaryň işi yzygiderli tertipde amala aşyrylýar, operasiýalar köplenç taýýarlyksyz amala aşyrylýar. Näsagyň şekerini, holesterinini peseltmeýärler, ganyny suwuklandyrmaýarlar. Operasiýalardan soň hassalaryň ýagdaýynyň agyrlaşýan halatlary köp bolýar. Üstesine, hassalar operasiýa üçin ähli däri-dermanlary, medisina ýüplerinden hasa çenli özleri satyn alyp getirmeli bolýarlar. Käte, getirilmeli serişdeleriň doly sanawyny hem bermeýärler, şonda mydama käbir zatlary, hatda agyz suwuny goşmaça satyn almaly bolýar, - diýip, Azatlygyň habarçysy aýdýar.
Azatlygyň habarçylarynyň we redaksiýamyza ýüzlenýän türkmenistanlylaryň sözlerine görä, saglygyny barlatmak we bejertmek hyzmatlary köpler üçin elýeterli däl.
- Saglygyňy bejertmegiň bahalary pensionerler, az girdejili maşgalalar we işsizler üçin elýeterli däl, şonuň üçin ilatyň uly bölegi medisina kömeginden mahrum bolup, onkologiýa kesellerinden ölýär, - diýip Azatlyk bilen söhbetdeş bolan Aşgabadyň ýaşaýjysy aýtdy.
Türkmenistanda ilat tarapyndan giňden ulanylýan Imo sosial ulgamynda hem rak keselinden, aýratyn-da, leýkemiýadan ejir çekýänlere kömek etmegi soraýan adamlaryň çagyryşlary yzygiderli çap edilýär.
Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we sosial meseleler boýunça departamentine hödürlenen Türkmenistanyň Meýletin milli synyna görä, Türkmenistanda ilatyň ölümine getirýän esasy keselçilikleriň biri ýürek-damar kesellerinden soň, onkologiýa keselleri bolup durýar.
Maglumatda adam ölümleriniň 12 prosentini emele getirýän onkologiki keseller barada statistiki sanlar getirilip, Türkmenistanda erkek adamlaryň ölümlerine getirýän esasy keselleriň hatarynda traheýanyň we bronhlaryň rak keseli, ýagny bokurdak düwüni, inçekesel, aşgazandaky düwün, hem-de bagyrdaky düwün we öt haltanyň kanallaryndaky düwün agzalýar. Maglumatda Türkmenistanda aýallarda duş gelinýän esasy onkologiki keseller boýunça süýt mäzlerindäki düwün hem-de ýatgy boýunjygyndaky düwün agzalýar.
Soňky aýlarda Türkmenistanda derman gytçylygy hem güýçlendi. Habarçylarymyzyň sözlerine görä, munuň bilen bir wagtda-da, ýurtda resmi medisina derek ilatyň tebiplere ýüz tutýan ýagdaýlary köpleýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
CAME
CAME şereketi 1972-nji ýyldan bäşlap giriş, garaž we senagat derwezeleri, awtoulag duralgalary we giriş gözegçiligi ulgamlary üçin awtomatikalaryň dürli görnüşlerini öndürip, “akylly öý” we gorag signalizasiýanyň öümçiligi bilen hem meşgullanýar. Bu günki gün CAME GROUP 118 döwletiň bazarlarynda çykyş edýär.
CAME elmydama innowasion çözgütleriň gözlegine we täze ýöriteleşme pudaklaryny özleşdirmeklige gönükdirilendir. Şereket awtomatikanyň, gorag ulgamlarynyň we öý awtomatlaşdyrma ulgamynyň üsti bilen amala aşyrylýan öýüň global dolandyrylyşynyň pudagyndaky ýeke-täk nou-hau tilsimatlarynyň eýesi bolup durýar. Köpçülik ýerlerinde girişleri awtomatlaşdyrmak pudagynda CAME şereketi ýolagçy we awtoulag akymlaryny dolandyrmak üçin toplumlaýyn çözgütleri hödür edip bilýär.
Öndürilýän önümleriniň uniwersallygy we çeýeligi sebäpli, CAME şereketi derwezeleriň ýönekeý awtomatikadan has öňddebaryjy we global awtomatlaşdyrma konsepsiýasyna geçmekligi başardy. Bu çemeleşme diňe bir öýüň içinde we daşynda däl-de, eýsem şäheriň köpçülik ýerleriniň geriminde ähli awtomatlaşdyrlan enjamlaryň işleýşini sazlamaga mümkinçilik berýär. CAME şereketiniň islendik önümi, paýhasly çözgütler we rahatlyk duýgusy bilen gurnalan, päsgelçiliklerden erkin bolan ýaşaýyş hilini üpjün etmek maksady bilen taýýarlanylýar. Önümeriň taslamasyny işläp taýýarlamak prosessinde ýaşuly adamlaryň we mümkinçilikleri çäklendirilen adamlaryň zerurlyklary doly derejede göz öňünde tutulýar.
CAME öz önümlerini diňe Italiýada işläp taýýarlaýar we öndürýär – 100% Made in Italy.
CAME şereketi we onuň tilsimatlary hakynda has giňişleýin maglumat almak üçin: https://www.camerussia.com


text:
Hormatly Arkadagymyz bu yaly yagdaylardan habar tapsyn!
Biz şu wagt Turkiyede bilim alýarys, ýöne gynansak-da kartlarymyzdan pul çekip bilemizok.
Öňki ay Russia dovletindeki talim alyan studentler puldan gysylypdy, indi bolsa biz 20 gunden bari visa, MasterCard plastik kartlarymyzdan nagt puluny alyp bilemizok.
Bize turkiye vatandaşlary umumy yaşayyş jayyny hem bermeyarler. Gynansak-da, kireyine 7-8 oglan bolup, jay kireyine almaly bolyarys.
Meniñ kakam oyde pensioner, oñki puldan 1 million 700 muñ manat pensiya alya, ozumem öylan sagat 2 den gijeleri sagat 3e cenli kafe stalavotlarda işlemeli bolyaryn.
Irdenem sagat 8:30 da universitetde bolmaly bolya, men işlemane gynanamok, yone sapakda univerde yadav kellä hic zat girenok. yone gynansak-da türk milleti bize synaglarda, kopculikleyin konferanslara gatnaşmasakda bize uly yardam etyarler.
Hemmesine-de mugallym, talyplara kop kop sag bolsun aydyaryn, baş egyarin. Emma biziñ Çuññur hormatlanyan ,,Arkadagymyz" oz pensiyasyndan meniñ jigilerimiñ rysgalyndan tutup maña a z bolsada 50-60$ biziñ kurs bilen gecirenini hem alyp bilemok.
Diñe men dal gapdalymda bolyan turkmem doganlarym hem kartlaryndan 800-900$ pul bolupam 1 cent cekip bilenoklar, bilemok... hayyş sizden başga cydamok.
Şu gepleriñ hemmesini kopculige YouTube kanalyñyza goyuñlar.
Hormatly Arkadagymyz bu yaly yagdaylardan habar tapsyn, gurluşyk firmalarynyñ haramhor yolbaşcylaryna kayinç berenden bize azajyk bolsada ozuniñ agzynda bir agyz gep bilen bityan sozuni ayaman bize daşary yurt student talyplarymyza kömek etsin, etjeginede govnim yetyar.
Biz yaşlar öz dovletimize gerekli yaşlar bolup yetişjegimize soz beryaris, Hayyş sizden, yadadym işlemekden, azyrak bolsada taze yylda Normal adamlar yaly bayramy bellemek isleyaris, size hayyş şu gepleriñ hemmesini kopculikleyin YouTube kanalyñyza goyuñlar.
Taze Yyl bayramlaryñyz hemmamizr gutly bolsun
Redaksiýadan: Okyjylaryň hatlary bolşy ýaly çap edilýär. Hatlarda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383. Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýar. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
TÜRKMENISTANYŇ WE RUSSIÝANYŇ DAŞARY IŞLER MINISTRLERI IKITARAPLAÝYN GATNAŞYKLARY ÖSDÜRMEGIŇ MÜMKINÇILIKLERINE SEREDIP GEÇDILER
2019 ýylyň 6 fewralynda Türkmenistanyň DIM-de Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň ýurdumyza iş sapary bilen gelen Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen gepleşikleri geçirildi.
Gepleşikleriň barşynda iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylary tarapyndan syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwerlik ulgamlaryndaky ikitaraplaýyn strategiki hyzmatdaşlyklarynyň derwaýys meselelerine seredildi. Şonuň ýaly-da energetika, ulag, aragatnaşyk we kommunikasiýa ulgamlarynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň, ylym-bilim we sport gatnaşyklarynyň hemmetaraplaýyn goldanylmagynyň meselelerine garaldy.
Duşuşykda şeýle hem halkara gün tertibiniň meselelerine, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň BMG-niň we beýleki halkara guramalarynyň çäklerinde giňeldilmeginiň aýratynlyklaryna seredilip geçildi, bu babatda 2019 ýylda Türkmenistanyň GDA başlyklyk etmeginiň aýratynlyklarynyň nazarda tutulmagy bilen GDA-nyň çäklerindäki hyzmatdaşlyga hem aýratyn üns berildi.
Taraplar iki ýurduň Hazar meseleleri boýunça özara hereketlerini, hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň sammitlerinde öz üstlerine alan kararlarynyň durmuşa geçirilmeginiň barşyny ara alyp maslahatlaşdylar, şeýle hem rus tarapynyň Türkmenistanyň şu ýylyň awgustynda birinji Hazar ykdysady forumyny «Аwaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirmek, şeýle hem Altynjy Hazar sammitini Türkmenistanda geçirmek baradaky başlangyçlaryny goldaýandygynyň nazarda tutulmagy bilen bu ugurlar boýunça geljekki hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan taraplaryny bellediler.
Gepleşikleriň ahyrynda iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylary Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda 2019-2020-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna gol çekdiler.
Iş saparynyň çäklerinde Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministri S.W.Lawrow Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynda leksiýa bilen çykyş etdi, oňa Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplary hem gatnaşdylar.
Ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary hem-de talyplary Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrowa iki ýurduň arasyndaky özaragatnaşyklara degişlilikde özlerini gyzyklandyrýan sowallary berdiler, Russiýanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy öz nobatynda bu sowallara giňişleýin jogap berdi.


text:
Daşoguz welaýat çaphanasynyň ýerleşýän ýeri we öndürýän neşir önümleri, hyzmatlary barada maglumat.
Çaphananyň ýerine ýetirýän işleri:
— Iş kagyzlaryny, gazet, kitap we beýleki çap önümlerini öndürmek boýunça çaphana işleri;
— Döwlet edaralarynyň, eýeçiligiň ähli görnüşlerindäki kärhanalaryň we guramalaryň, resmi blankalaryny, möhürleri we möhürçeleri ýasamak baradaky işler;
— Ilata hyzmat etmek boýunça nusgalaýjy işler;
— Hasabat kagyzlary we kitaplary, tanyşdyryş kagyzlary, bukjalar, kitapçalar, okuw kitaplary, düşündiriş kitapçalary, dabara kitaplary, önüm ýazgylary, plakatlar, çagyryşlar, çakylyklar, depderler, gündelikler, ýan kitapçalar, çyzuw we surat depderler, iş kagyzlarynyň önümleri, senenamalar.
Salgysy: Daşoguz welaýat, Daşoguz şäher Gahryman Gurbansoltan eje adyndaky köçesiniň 8-nji jaýy.
Telefonlar: kabulhana +993 322 2-57-73, önümçilik bölüminiň başlygy +993 322 2-49-25, baş buhgalter +993 322 2-27-81.


text:
Aşgabadyň harby bölümleriniň işgärleri daşary ýurtlarda bilim alýan ýaşlaryň ene-atalaryna jaň edip, olaryň harby gulluk borjuny ýerine ýetirmegi üçin ýurda dolanmagyny talap edýärler.
Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysynyň sözlerine görä, paýtagtyň harby bölümleri martda daşary ýurtlaryň ýokary okuw jaýlarynda okaýan türkmenistanly ýaşlary harby gulluga çekmek üçin olaryň ene-atalaryna jaň etmek işini tutuş aýyň dowamynda amala aşyrypdyr.
Azatlyk Radiosy bu ýagdaý barada Türkmenistanyň harby resmilerinden kommentariý we düşündiriş alyp bilmedi.
Türkmenistanda goşun gullugyna häzirki çagyryş 20-nji martda yglan edildi. Ýurduň raýatlary goşuna aprel-iýun aýlarynyň aralygynda alnar.
Türkmenistanda ýaragly güýçlere çagyryşlar ýylda iki gezek bahar we güýz aýlarynda iki ýyllyk möhlet bilen amala aşyrylýar.
Ýokary okuw jaýlarynyň okuwçylary, şol sanda ýurduň daşynda bilim alýanlar goşun gullugyna çagyrylmakdan wagtlaýyn boşadylanlaryň toparyna girýär.
Azatlygyň Aşgabatdaky habarçylarynyň sözlerine görä, studentleriň ene-atalary soňky hepdelerde harby bölümlere gatnaýarlar we dil hat ýazmaly bolýarlar.
"Ene-atalar dil hat ýazyp, ogullarynyň okuwdan soň Türkmenistana dolanjagyna we goşunda gulluk etjegine kepil geçýärler" diýip, habarçymyz belleýär.
Türkmenistanda ýaşlary adatça mekdebi tamamlan badyna goşuna alýarlar. Emma soňky ýyllarda okuw jaýlaryň okuwçylaryny mekdebi gutarmanka goşuna alynýan ýagdaýlary seýrek däl. Şeýle ýagdaýda olaryň okuwy gutarandygy hakyndaky şahadatnamalary ene-atalaryna berilýär.
Azatlygyň çemeleriniň sözlerine görä, bu ýurduň daşynda okap ýurda dolanmaýan raýatlaryň köpdügi bilen bagly.
Mundan öň Azatlygyň Türkmenistandaky habarçylary saglyk komissiýalarynyň ozalky ýyllarda harby gulluga ýarawsyz diýlip hasap edilen ýaşlary şu ýyl ýarawly diýip hasaba alyp başlandygyny habar beripdi. Goşuna şu ýylky çagyryşa degişli saglyk komissiýalary öz işine 23-nji ýanwarda başlapdy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda Türkmenistan öz ýagaly güýçleriniň düýbüniň tutulmagynyň 27-nji ýyl dönümi belledi.
Türkmen goşunynyň esasy problemalarynyň arasynda esgerleriň harby taýýarlygynyň pesdigini we azyk üpjünçiliginiň gowşaklygyny bellemek mümkin.
Türkmenistanyň döwlet mediasynyň habar bermegine görä, harbylar ýurduň azyk üpjünçiligine goşant goşýarlar. Hususan-da, esgerleriň prezident Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly kitabynda görkezilýän tebigy usullar esasynda dermanlyk serişdeleri taýýarlaýandygy, daglyk ýerlerden pisse we hoz ýygnaýandygy resmi metbugatda habar berilýär.
Şeýle-de, iki ýyllyk goşun gullugyndaky esgerler yzygiderli häsiýetde pagta ýygyma çekilýärler.
Türkmenistan milli goşunyň düzümindäki harbylarynyň resmi sanlaryny çap etmeýär. Garaşsyz çeşmeleriň maglumatlarynda ýurduň ýaragly güýçleriniň düzüminiň 30 we 35 müň aralygynda harbydan ybaratdygy bellenýär.
1995-nji ýylda özüni resmi taýdan bitarap döwlet yglan eden Türkmenistan 2016-njy ýylda öz harby doktrinasyny täzeledi. Ýurduň ýolbaşçylary ýurduň harby syýasatynyň diňe goranmak häsiýete eýedigini aýdýarlar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýar. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz.
Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
2018-nji ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçrildi. Bu geçirilen saýlawlar ozalkylar ýaly, giň bäsdeşlik esasynda, demokratik we aýdyňlyk ýagdaýynda geçdi.
Bu gezekki saýlawlara ägirt uly taýýarlyk işleri geçirilip, oňa welaýat halk maslahatynyň agzalygyna dalaşgärleriň 489-sy, etrap we şäher halk maslahatlarynyň agzalygyna dalaşgärleriň 2570-si, Geňeşleriň agzalygyna bolsa 13 müň 215-si we syýasy partiýalardan hem raýat toparlaryndan Mejlisiň deputatlygyna görkezilen dalaşgärleriň 284-si hasaba alyndy.
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparynyň berýän maglumatlaryna görä, saýlaw okruglarynyň çäklerinde bar bolan saýlaw uçastoklarynyň hemmesi ses bermek üçin bellenen tertipde, öz wagtynda amala aşyryldy. Aşgabat şäherinde 299, Ahal welaýatynda 364, Balkan welaýatynda 272, Daşoguz welaýatynda 523, Lebap welaýatynda 559, Mary welaýatynda bolsa 548 saýlaw uçastoklary döredilendir.
Bu işlere ähli derejedäki döwlet düzümleriniň wekilleriniň bolşy ýaly, syýasy partiýalaryň we jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri hem çekildi. Saýlawlara taýýarlyk döwletimizde hereket edýän Saýlaw kodeksine hem-de halkara hukugyň kadalaryna laýyklykda amala aşyryldy. Uçastok saýlaw toparlary öz borçlaryny ýerine ýetirmäge aýratyn jogapkärçilik bilen çemeleşdiler. Şol saýlaw toparlarynyň düzümine syýasy partiýalaryň, zähmet toparlarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň abraýly wekilleri girdiler. Işjeňleriň tagallalary bilen ýerlerde ilat arasynda düşündiriş işleri geçirildi. Mundan başga-da adamlar saýlawlar gününde haýsydyr bir sebäbe görä, ýaşaýan ýerinde bolup bilmejeklerini nazara alyp, möhletinden öň ses bermek hukugyndan peýdalandylar. Olaryň dolduran saýlaw býulletenleri sesleriň sanalmagynyň başlanýan pursadyna çenli möhürlenen ýörite gutularda saklandy.
Saýlawçylaryň dalaşgärler bilen duşuşyklary kesgitlenen we ylalaşylan tertibe laýyklykda geçirildi. Olaryň geçiriljek wagty hem-de ýeri köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň üsti bilen öňünden habar berildi.
Saýlawlara milli synçylaryň 4 müňden gowragynyň gatnaşmagy onuň açyklyk we aýdyňlyk ýagdaýda geçmegine ýardam berdi. Döwlet häkimiýet edaralarynda, şol sanda, Döwlet häkimiýetiniň ýerlerdäki wekilçilikli edaralarynda we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynda saýlawlary bir günde geçirmeklik halkara tejribesinden ugur alyndy. Ýurdumyzda geçirilen bu saýlawlaryň geçişini synlamak üçin halkara synçylaryň uly topary gatnaşdylar. Türkmenistanyň saýlawlaryna syn etmek üçin giň dünýä jemgyýetçiliginiň wekilleri, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň wekilçilikli topary hem-de ÝHHG-niň demokratik institutlar we adam hukuklary baradaky edarasynyň bilermenleri geldiler.
Şu ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanda giň bäsdeşlik esasynda Mejlisiň deputatlygyna, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalygyna geçirilen saýlawlar örän guramaçylykly ýagdaýda geçrildi. Bu syýasy waka türkmen halkymyzyň ýurdumyzda mähriban Watanymyzyň bagtyýar geljeginiň bähbidine ýaýbaňlandyrylýan demokratik ýörelgelerine işjeň gatnaşmaga bolan isleglerini äşgär etdi.
Ir sagat 7-de Türkmenistanyň döwlet senasy ýaňlandy ähli saýlaw uçastoklarynda Türkmenistanyň Döwlet senasynyň ýaňlanmagy bilen ähli saýlaw uçastoklarynda dabaralar başlandy. Ildeşlerimiz öz konstitusion hukuklaryndan peýdalanyp, raýatlyk borjuny ýerine ýetirdiler. Olar Mejlise, wekilçilikli ýerli ýerine ýetiriş häkimiýet hem-de öz-özüňi dolandyryş edaralaryna öz mynasyp wekillerini saýladylar. Ýurdumyzyň ähli ýerlerinde bu syýasy waka bilen baglanyşykly çäreler ýokary baýramçylyk derejesinde geçirildi. Medeniýet we sungat işgärlerimiz aýdym-sazly çykyşlary bilen saýlawçylaryň ruhuny göterdiler.
Türkmenistan döwletimiziň durmuşyna köp partiýalylyk ornaşdy. Ýurdumyzda hereket edýän demokratik, agrar hem telekeçiler partiýasy – ýagny syýasy partiýalaryň üçüsi hem bu syýasy waka işjeň gatnaşdylar. 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçirilen saýlawlarda syýasy partiýalaryň ählisinden ýörite wekiller dalaşgärlige görkezildi. Ýagny bir ýere iki, üç adamyň görkezilmegi ýurdumyzda demokratiýanyň, aç-açanlygyň giňden ýaýbaňlandyrylýandygyny görkezýär. Dalaşgärleriň hatarynda oba zähmetkeşleri, döwlet edaralarynyň wekilleri, dürli pudaklaryň öňdebaryjy hünärmenleri, ykdysadyýet, bilim, ylym, medeiniýet, saglygy goraýyş pudaklarynyň işgärleri, syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik guramalaryň we birleşmeleriň işjeň agzalary bar. Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna ýurdumyzdaky syýasy partiýalardan we raýat toparlary tarapyndan hödürlenen 284 dalaşgäriň 26,06 göteriminiň, welaýat we Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalygyna hödürlenen 489 dalaşgäriň 24,13 göteriminiň, etrap, şäher halk maslahatlarynyň agzalygyna hödürlenen 2570 dalaşgäriň 33,70 göteriminiň, şeýle-de Geňeşligiň agzalygyna hödürlenen 13215 dalaşgäriň 28 göteriminiň gelin-gyzlar bolmagy saýlawlarda gender deňligine aýratyn ähmiýet berilendigini aýdyň görkezdi. Türkmenistan döwletimizde raýatlarymyz jemgyýetimiziň ösüşine mynasyp goşant goşup, uly işjeňlik görkezýärler. Sebäbi halk bütewi bir güýç bolup durýar.
Bu möhüm syýasy waka hormatly Prezidentimiziň parasatly ýöredýän ynsanperwer ýörelgeleriniň halk demokratiýasynda dabaralanýandygynyň we ýurdumyzda asudalygyň, agzybirligiň höküm sürýändiginiň kepili bolup, täze eýýamyň taryhyna girer.
Saýlaw geçirildi
2018-nji ýylyň 25-nji martynda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary geçrildi. Bu geçirilen saýlawlar ozalkylar ýaly, giň bäsdeşlik esasynda, demokratik we aýdyňlyk ýagdaýynda geçdi.


text:
Magtymguly. "Alnyñda"
Nä günüñe şat bolar sen, adamzat, Sansyz hatar ahu-zarlar alnyñda. Niçik takat kylar bir müşt toprak, Ýedi dowzah atly narlar alnyñda. Biwepada bäş gün bolan şadyña, Aldanmagyn, ol gün düşer ýadyña. ...
Tegler: magtymguly, gosgy
Ependi (türk). Аýalymdan adyny sorap näme edeýin!
Aýaly bilen aýrylyşmak üçin Hoja kazyhana barypdyr. Kazy onuñ aýalynyñ hem-de aýalynyñ kakasynyñ adyny ýazmagy mürzesine tabşyrypdyr. Ol Hojadan aýalynyñ adyny soraýar welin ol: -Bilemok- diýip joga...
Hasap manady
Ýazan: Joker
Hasabymyzdaky manatlar name peydasy bar, bilyan barmy?...
Täze Türkmen Saýt
Ýazan: Joker
Salam gadyrly adamlar. Men size bugün bir sany ýaňy ýakynda açylan tm saýt hakda aýtmakçy.Saýt www.Mugtyna.com. Mugt Türkmen aýdym, surat, telefon üçin programma we oýun alyp bilersiňiz(skaçat ). Wide...
Birbal "Gülmelimi ýa-da aglamaly?"
Günlerde bir gün Akbar patyşanyñ köşgüni örän oñat edip bezäpdirler. Eýrandan mertebeli myhmanlaryñ gelmegine garaşylýar ekeni. Olar Delä gelip, patyşa bilen duşuşyga garaşypdyrlar. Hemmeler ýygnany...