text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 18-nji dekabrda geçiren iş maslahatynda paýtagtyň jemagat gulluklarynyň işinden nägilelik bildirip, ýyladyş, energiýa we gaz, suw üpjünçilik ulgamlarynyň bökdençsiz işlemegine gözegçilik etmegi ýene bir gezek talap etdi.
Şondan iki gün soň “Neýtralnyý Turkmenistan” gazeti “Aşgabatgazyň” mawy ýangyjy tygşytly peýdalanmak baradaky haýyşly bildirişini çap etdi. Gaz edarasy bir adama ýylda mugt berilýäntebigy gazyň möçberiniň 600 kubmetrdigini ýatlatmak bilen, ýylynmak üçin elde ýasalan gaz peçlerini ulanmagyň gadagandygyny duýdurýar.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanda 1-nji noýabrdan jemagat hojalygy hyzmatlarynyň täze nyrhlary girizildi. Ýöne paýtagtdaky we regionlardaky ýyladyş ulgamy mugtçulyk ýyllarynda hem öwerlik däldi diýip, Azatlygyň çeşmeleri gürrüň berýärler.
Häzir ýewropa ýurtlarynyň birinde ýaşaýan ozalky mugallymyň sözlerine görä, Aşgabadyň “Parahat” mikroraýonlar toplumyndaky 9 gat jaýlaryň ýyladyş ulgamynyň adamlary gönendiren wagty juda az. “Men şol 9 gat jaýlaryň biriniň 3-nji gatynda on ýyl çemesi ýaşadym, her gyşda üç çagam, adamym bilen bir otagda, elektrik pejiň daşyna egrilip ýatýardyk, gaz plitasynyň üstünde bişen kerpiç gyzdyryp, irden, agşamlyk aşhanany ýyladýardyk” diýip, adynyň efirde aýdylmazlygyny soran ozalky dil-edebiýat mugallymy gürrüň berdi.
“Parahat” mikroraýonynda bu problema şindi hem saklanyp galýar we soňky döwürde ýarym ýerzeminlerdäki hususy dükanlaryň köpüsiniň ýapylmagy zerarly, 9 gatly jaýlaryň ýylaýanlary hem ýylamaýar.
“Aşgabatda geçen asyryň 80-njy ýyllarynyň ikinji ýarymynda we 90-njy ýyllaryň birinji ýarymynda gurlan 9 gatly jaýlarda ýyladyş sistemasy umuman ýalňyş gurlan, sebäbi ýyladyş merkezinden gelýän ýyly suw aýlanyp, yzyna gitmeýär we diňe ýerzeminlerdäki turbalardan suw goýberilse, jaýlar biraz ýylaýar, ýogsa-da ýylamaýar” diýip, aşgabatly ýaşaýjylaryň biri aýtdy.
Bu ýerzeminlerde dükan açanlaryň köpüsi indi, jemagat hojalygy hyzmatlarynyň nyrhlary gymmatlansoň, dükan ýerlerini yzyna tabşyrýarlar we olar köplenç ýapyk dur diýip, çeşmeler habar berýär.
Paýtagtyň köne mikroraýonlarynda hem ýyladyş ulgamy gowy işlemeýär we 2016-njy ýyldaýyladyş turbalaryny çalşyrmak arkaly görlen çäreler hem ýeterlik netije bermedi diýip, Azatlygyň ýene bir çeşmesi gürrüň berdi. “Ýer astyndan geçýän ýyladyş turbalaryny täzelänlerinde täze turba goýman, ozal başga ýerde ulanylan köne turbalary getirip goýdular, indi her hepde diýen ýaly bir mikroraýondaýyladyş turbasy ýarylýar” diýip, aşgabatly ýaşaýjy aýtdy.
Aşgabatdaky ýaşaýyş jaýlarynyň gyşyna ýeterlik ýylamazlygynyň ýene bir sebäbi ýyladyş merkezleriniň tas ählisiniň gündizlerine öçürilmegi bilen bagly. “Diňe agşamara, sagat 19-a, 20-ä golaý kotelniler işläp başlaýar, gije sagat 23-e, 24-e çenli jaýlar ýylamaga ýetişenok, ertesi irden sagat 8-9-a ýene kotelniler öçürilýär” diýip, Aşgabatda ýaşaýan 68 ýaşlyýaşaýjy aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow soňky geçiren iş maslahatynda ýaşaýyş jaýlary bilen bilelikde medeni-durmuş maksatly binalaryň ýyladyş ulgamlarynyň ygtybarly işini ýola goýmak talabyny hem gaýtalady.
Bu hem ýurtda uzak ýyllar bäri çözülmeýän mesele. Ýerli çeşmeler regionlardaky sport mekdepleriniň medeniýet öýleriniň gyş aýlary ýyladylmaýandygyny habar berýärler.
Etrap merkezleri barada aýdylanda, ýyladyş ulgamy köp ýerde ýok we bolanlary hem juda ýaramaz işleýär. “Diňe keselhanalarda, mekdeplerde we çagalar baglarynda, özbaşyna ýyladyş sistemasy gurlan bolsa, menden saňa barýança diýen ýaly ýyladyş bar” diýip, ýagdaýdan habarly çeşme aýtdy.
Türkmenistanyň oba mekdepleri sowet ýyllarynda kömür ýa çölden getirilen sazak, ojar bilen ýyladylardy. Garaşsyzlyk ýyllarynda obalara gaz çekildi, emma 15-20 metr gapdalyndan gaz turbasy geçip, henizem sazak ýakyp ýyladylýan mekdepler bar. Sebäbi olara gaz turbalary çekilmändir. Bereket etrabynyň Jamal obasyndaky mekdebi, Serdar etrabynyň Ýylgynly obasyndaky mekdebi muňa mysal getirip bolar.
Şeýle-de, gyş aýlary ýurduň regionlaryndaky gaz, elektrik üpjünçiliginiň peselýändigi we munuň ýyladyş ulgamynda uly bökdençlik döredýändigi habar berilýär.
Maglumat üçin aýdylsa, şu günler Aşgabatda gündizlerine -4, -5 gradus, gijelerine -7 gradus sowuk howanyň bolýandygy aýdylýar.


c: text/html

text:
2018-02-12
«Türkmenistan: altyn asyr» elektron gazeti
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
09.02.2018
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge, mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň daşary syýasatyna degişli wajyp meselelere garaldy hem-de birnäçe resminamalara gol çekildi.
* * *
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow bilim we ylym, saglygy goraýyş, sport ulgamlaryny ösdürmek, jemgyýetimiziň aň-paýhas kuwwatyny artdyrmak barada döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklaryna laýyklykda geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ylmyň, önümçiligiň we bilimiň arasyndaky gatnaşyklary mekdep döwründe ösdürip, okuwçylaryň höwes bildirýän hünär ugruna aýratyn üns bermegiň möhümdigini belledi. Şahsyýeti sazlaşykly we hemmetaraplaýyn ösdürmäge, bilim bermegiň usulyýet binýadyny kämilleşdirmäge gönükdirilen täze usullary we tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak möhümdir. Döwlet Baştutanymyz iň esasysy hem ýokary tehnologiýalardan oňat baş çykarýan halkara derejeli hünärmenleri taýýarlamagyň zerurdygyny belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň Ylymlar akademiýasyna «Sanly Türkmenistan» atly täze döwlet maksatnamasyny işläp taýýarlamagy tabşyrmak baradaky wezipä wise-premýeriň ünsüni çekdi. Onuň esasy maksady ýurdumyzyň jemi içerki önüminde maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalary ulgamynyň goşmaça ösüşini üpjün etmekden hem-de sanly aragatnaşyk babatda welaýatlaryň, şäherleriň we obalaryň arasyndaky tapawudy aradan aýyrmakdan ybarat bolmalydyr.
Bu maksatnama ykdysadyýetiň ylmy gazanylanlary köp talap edýän pudaklarynda ilatyň iş bilen üpjünçiligini ýokarlandyrmaga, öňdebaryjy tehnologiýalary önümçilikde ulanmagy çaltlandyrmaga, elektron resminamalar dolanyşygyna hem-de elektron şahsyýetnamalar ulgamyna doly geçmegi üpjün etmäge ýardam etmelidir.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, telelukmançylyk, kompýuter hem-de telekommunikasiýa tehnologiýalaryny ulanmak arkaly uzak aralykdan maslahat we bilim bermek ýaly goşmaça elektron hyzmatlary ýerine ýetirmegiň hasabyna sanly düzümleri ösdürmek babatda hem ep-esli mümkinçiligiň bardygyny belledi.
Milli Liderimiz häzirki döwürde raýatlarymyzyň internet hyzmatlary bilen oňat üpjün edilendigini belläp, ýokary tizlikli internet ulgamyny ornaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz kompýuter sowatlylygyny gowulandyrmak we ýokarlandyrmak maksady bilen, ýurdumyzyň ähli umumybilim berýän mekdepleriň, başlangyç, orta hünär we ýokary okuw mekdepleriniň kompýuter synplary hem-de mugallymlary bilen üpjünçiligini barlamagyň zerurdygyny belledi.
* * *
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşanlara işlerinde uly üstünlikleri, «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Global Perspektiw 38 Globallaşýan Dünýä-Gatnaşyklaryny Çäklendirýän Günbatar
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Professor Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Globallaşýan Dünýä-Gatnaşyklaryny Çäklendirýän Günbatar
1990-njy ýyllaryň başlarynda ýaş ylmy işgär hökmünde ilkinji gezek globallaşma bilen gyzyklanmaga başladym. Eýsem bu tapgyr Türkiýäniň başda durmagynda ösüp barýan ýurtlara nähili täsir ýetirer? Globallaşma boýunça nähili pozisiýa eýelenmeli? Näderejede goldanmaly, näderejede garşy durulydyk?
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Professor Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Şu we şuňa meňzeş analizler soňky ýyllarda doktorlyk işimi bu temada tamamlamagyna sebäp boldy. Dogrusy, men ilki başlarda azatlyga we adamzadyň bähbidine bolan globallaşma garaýyşyna ýakyn durýardym. Emma işimi tamamlanymdan soň çap edilen kitabymyň söz başysy meniň çemeleşmämi görkezýärdi: “Kyn we Razylyk, Globallaşmalaryň Arasyndaky Türkiýe”. Globallaşma bir ölçegli däl, köp ölçegli, bir taraply däl, eýsem köp taraply, agyr we basyş ediji tarapy bilen bilelikde pursatlar we razylyk taraplaryny hem öz içine alýan çylşyrymly tapgyrlar ulgamydy.
Globallaşma baradaky düýnki garaýyş
Işe başlanymda, günbatar globallaşmanyň çempionydy. Harytlaryň we inwestitsiýanyň erkin dolanşygynyň, syýasy serhetleriň funksiýasyny ýitirendigini, manysynyň galmandygyny beýan edýärdi. Bäsdeşlik, hyzmatdaşlyk, gümrükleriň, kwotalaryň aýrylmagy ileri tutulýan esasy adalgalardy. Halkara guramalar hem proteksionizmsiz, açyk, bäsdeşlige esaslanýan dünýä üçin tagalla edýärdi. Yzagalak ýa-da ösüp barýan ýurtlardan globallaşma garşy reaksiýalar bildirilýärdi. Bu tapgyryň günbatar ýurtlaryň bähbidine bolandygy, proteksionizmiň, gümrükleriň bes edilmeginiň, aç-açan, erkin we bäsleşige esaslanýan hyzmatdaşlygyň esasan günbatar ýurtlary we firmalary üçin bähbit getirjekdigi beýan edilýärdi. Şol syýasatlar bilen özleriniň hasam ejizlejekdigini, bäsleşik güýjüniň peseljekdigini öňe sürýärdiler.
Ideologik derejede bolsa globallaşmanyň kapitalizmiň täzeçe görnüşi bolandygy, ekspluatasiýany hasam agyrlaşdyrjakdygy, şol maksada laýyklykda milli döwletleriň ejizledilmek isleýändigi öňe sürülýärdi. Edilmeli zadyň imperialist globallaşma garşy soňky gaçybatalga bolan milli döwletleri egilşiksiz goramakdan ybaratdygy beýan edilýärdi.
Reaksiýalar geljege däl, geçmişe garaýardy, goranyşa esaslanýardy, reaktiwdi. Globallaşma kapitalizmiň täzeçe görnüşi bolýan bolsa, şol täzeçe görnüşe kapitalizmiň köne görnüşi bolan milli döwlet bilen nähili garşy duruljakdygy analiz edilmeýärdi.
Iş ýüzüne geçen şertler
2020-nji ýyllara golaýlanýarka aradan 30 ýyl geçenden soň, şu günki günde 1990-njy ýyllardaky şol çemeleşmeleriň, gorkularyň näderejede iş ýüzüne geçendigini indi has arkaýyn görmek bolýar.
Şu günki günde ýeten sepgidimizde indi günbatar globallaşmanyň çempiony däl. Globallaşmada iň uly paýy alan günbatar ýurtlary däl. Globallaşmadan ýeterlik derejede gazanmaýandyklary üçin ABŞ-nyň başda durmagynda günbatar ýurtlary ösüp barýan ýurtlaryň tas 1990-njy ýyllardaky tezislerini öňe sürýärler. Syýasy serhetleriň aýrylandygyna garamazdan, erkin dolanşykdan, bäsleşikden, aç-açanlykdan tas hiç dil ýarmaýarlar. Esasanda ABŞ-nyň daşary ýurtlardaky maýa goýumlary yzyna çagyrmagy, tas ähli ýurtlara garşy gümrük diwarlaryny beýgeltmegi, kwota goýmagy globallaşma garşy syýasatyň anyk görkezijisi. 1990-njy ýyllarda ÝB-ne agza ýurtlaryň artýan göç edişlige garşy syýasy serhetlerini goramak üçin 10 müň adamlyk goşun döretmek islejekdigini kim pikir ederdi? ABŞ we ÝB-ne agza ýurtlar şu günki günde hamala nasionalist syýasada dolanyp barýan ýaly.
Muňa garamazdan globallaşma tapgyrlaryndan bähbit gazanan ýurtlar 1990-njy ýyllaryň ösüp barýan ýurtlaryna öwrüldiler. Hytaý, Hindistan, Braziliýa, Türkiýe ýaly ýurtlar bu tapgyrda öňe saýlandylar. Hytaý günbataryň öňünde globallaşma syýasatynyň tarapyny tutýar. Türkiýe 2000-nji ýyllardan soň globallaşma tapgyryndaky oýuny üstünlik bilen oýnady. Dünýä bilen bitewileşdi. Demokratiýalaşma we azatlyk derejesini beýgeltdi. Ýurtdaky howandarlyk ulgamy ejizledigi we erkinlikleriň gerimi giňedigi saýyn ýurduň ykdysadyýeti hem ösdi. 2000 dollara barabar bolan milli girdeji birnäçe esse ýokarlady. Türkiýäniň günbatar bilen bolan gatnaşyklarynyň dartgynlaşmagynyň sebäplerinden biri hem ösen ykdysady derejesi we ynamy sebäpli Türkiýäniň pozisiýasynyň berkemegidir.
Intelligeniýamyz garaýyşlaryny özgertmeli
Emma henizem Türkiýede we dünýade käbir intellektuallar 30 ýyllyk möhletde globallaşmanyň tapgyrlarynyň günbatarda we beýleki jemgyýetlerde nähili netijelenendigine göz ýetirmeýärler. 1990-njy ýyllarda ýat tutan tezislerini okamaga dowam edýärler. Günbataryň globallaşmadan ýeterlik derejede gazanmandygy üçin günsaýyn gazaplanýandygyny, şol sebäpli daşky gatnaşyklary çäklendiriji, proteksionist syýasatlara dolanyp barandygyny, syýasy serhetleriň ähmiýetini öňe sürýändiklerini ýa görmeýärler ýa-da görmek islemeýärler. Şu günki günde serhetleriň açylmagyny, aç-açanlyk syýasatlaryny, inwestitsiýanyň dolanşygyny günbatar ýurtlary däl, globallaşmada ýokary gazanç eden ýokarda ady agzalanan ýurtlar isleýärler.
Globallaşma tapgyrlaryndan şübhesiz ähli ösüp barýan ýurtlar deň derejede peýdalanyp bilmedi. Şol tapgyrlardan zyýan çeken ýurtlar hem bolup biler. Çünki şol tapgyrlar hemmelere deň derejede pursat döreden pursatlar däldi. Aýtjak bolýan zadym, bu tapgyrlaryň düzgüni berjaý etmän halatynda öz özünde günbatar ýurtlary bilen birlikde haýsydyr bir ýurda gazandyrmaýandygy. Şol sebäpli monopolist däl, analitik; ret ediji ýa-da boýun egiji däl sagdyn pikirli; ýüz ugra däl, derňeýji çemeleşilmeli.
“Düýnki gün bilen şu günki eşik guradylmaz” diýilýän söz bar. Esasanda günbatarly bolmadyk jemgyýetlerdäki intelligentler, döwlet adamlary soňky 30 ýyldaky wakalar bile ýakyndan gyzyklanmaly. Maglumatyň çaltlyk bilen özgerýän döwründe düýnki maglumatyň şu günki güni düşündirmäge ýetmejekdigine göz ýetirmeli. “Giňelme, dykyzlyk, tizlik we täsir” ýaly adalgalar bilen kesegitlenýän hem-de çaltlyk bilen özgerýän globallaşma döwründe statiki, durgun çemeleşmeler ertiri däl, şu günki güne düşünmek üçin hem ýeterlik däl.


text:
Türkiýäniň premýer-ministri Binali Ýildirim öz ýurdunyň goşunlarynyň Siriýa bilen aradaky serhetden geçendigini we Ankaranyň indi ikinji gün kürtleriň elindäki sebitde harby operasiýa geçirýändigini aýdýar.
Ýildirim 21-nji ýanwarda goşunlaryň Afrin regionynyň içine girendigini aýtdy. Bu sebit Siriýanyň kürt YPG milisiýasynyň kontrollygynda ýerleşýär diýip, türk metbugaty habar berdi.
Olar türk goşunlarynyň Azat Siriýa goşuny bilen gapdallaşyp ilerleýändiklerini aýtdylar.
Ýildirim bu operasiýanyň Siriýanyň 30 km çemesi içinde howpsuzlyk zonasyny döretmegi maksat edinýändigini aýtdy diýip, metbugatda habar berildi.
Türk güýçleri 20-nji ýanwarda ABŞ tarapyndan goldanylýan YPG milisiýasyny Afrinden çykarmak ugrundaky operasiýa başlady. ABŞ bu çäräniň sebitdäki ýagdaýlary has-dadurnuksyzlaşdyrmak ähtimallygyny duýdurdy.
Türkler YPG-ny bikanun diýlip yglan edilen Kürdistan Işçiler partiýasy (PKK) bilen ilteşikli hasaplaýar.


text:
Moskwanyň sudy Siriýadaky “Yslam döwleti” terroristik toparyna goşulmakçy bolmakda aýyplanýan Moskwanyň döwlet uniwersitetiniň talybynyň deslapky tussaghanadaky möhletini uzaltdy.
Moskwanyň etrap harby sudy 20 ýaşly Aleksandra Iwanowanyň 13-nji dekabra çenli tussaglykda saklanmalydygy barada karar çykardy. Iwanowa geçen ýylyň iýunynda Türkiýäniň üsti bilen Siriýa geçmekçi bolanda ele salnypdyr.
Iwanowanyň sud diňlenişigi 5-nji oktýabrda başlanmaly.
Onuň aklawçylary öz müşderileriniň hiç haçan “Yslam döwletine” goşulmak niýetiniň bolmandygyny öňe sürýärler.


text:
Gürjüstanda pikir soraýyşlarda netijeleri açyk galan parlament saýlawlary başlandy we alty partiýaly dolandyryjy koalisiýa dört ýyl ozal ses berişlikde üstün çykan toparynyň garşysyna göreşýär.
Resmiler günortana çenli saýlawçylaryň diňe 20 prosentiniň ses berendigini aýtdylar.
3.5 million saýlawçyly post-sowet kawkaz ýurdunda bir palataly we 150 orunly parlamente saýlanmaga çalyşýan otuza golaý partiýa we birleşik bolup, olar 8-nji oktýabrdaky saýlawlara dürli partiýa sanawlary we bir mandatly okruglar akaly goşuldy.
"Bu saýlawlar Gürjüstanyň demokratik ýewropa döwleti hökmündäki abraýyny güýçlendirmek babatynda öňe süýşmekde örän möhüm ädim” diýip, premýer-ministr Giorgi Kvirikaşvili ses bereninden soň žurnalistlere aýtdy.
Uly koalision, merkez-çepçi “Gürjüstanyň arzuwy” partiýasy milliarder biznesmen Bidzina Iwanişwili tarapyndan guruldy we köp pikir soraýyşlarda biraz öňe saýlandy, emma ozalky prezident Mihail Sakaşwiliniň merkez-sagçy Birleşen milli hereketi we onuň ýaranlary olaryň edil söbügini basyp gelýärler.
Şol bir wagtda, pikir soraýyşlar saýlawçylaryň üçden biriniň entäk belli pikire gelmändigini görkezýär, sebäbi olar ykdysadyýetdäki bökdençlikler, gymmatlaýan bahalar, tankytçylaryň aýdyşy ýaly, Kwirikaşwiliniň hökümetiniň ýerine ýetirmedik wadalary sebäpli ikirjiňlenýärler.
Şu hepde ýarylan we kanun çykaryjy deputaty ýeňilräk ýaralan ulag bombasy hem-de golaýda öň alnan terror hüjümi baradaky habarlar bolsa ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýyna hem ünsi çekdi.
Golaýdaky Ukrainada öz meýline bosgunlykda ýaşaýan we Odessa sebitine gubernatorlyk edýän Sakaşwili öz partiýasynyň ýeňjekdigini aýdýar we bu çaklama çyna öwrülen ýagdaýynda ýurduna gelmegi wada berýär. Ýogsa onuň garşysyna Gürjüstanda jenaýat işi açylan, emma ol bu işiň syýasy sebäplidigini aýdýar.
Eger-de “Gürjüstanyň arzuwy” köplükden az bolup ýeňse,ol birnäçe potensiýal koalisiýadan hyzmatdaş seçmeli boljaga meňzeýär.
Analitikler Tbilisiniň NATO we Ýewropa Bileleşigine goşulmak arzuwy bu saýlawlara täsir ýetirene meňzemeýär diýýärler, sebäbi gürjüstanlylar goňşy Orsýet bilen Ýewropa aralygyndaky kyn çatrykdan gaýdan çarkandak ýolda erjellik bilen öňe dyzamaklaryny dowam etdirýärler.


text:
Paýtagtymyzyň günorta bölegindäki Parahat — 7/3 ýaşaýyş toplumynda gurlan täze köp gatly jaýlaryň ikisi umumymilli baýramçylygyň — ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk gününiň öň ýanynda aşgabatlylara ajaýyp sowgat boldy. Şäher häkimliginiň, jemgyýetçilik guramalarynyň, döredijilik toparlarynyň wekilleriniň, hormatly ýaşulularyň hem-de bagtly öý eýeleriniň gatnaşmagynda täze jaýlaryň açylyş dabarasy uly baýramçylyga öwrüldi.
Täze Parahat-7/3 ýaşaýyş toplumy etrapçany gurmagyň bir bölegi hökmünde batly depginler bilen bina edilýär. Bu toplum Ýunus Emre, Alty Garlyýew, Baba Annanow hem-de “10 ýyl abadançylyk” köçeleriniň çäklerindäki umumy meýdany 30 gektardan gowrak bolan ýerde gurulýar. Şu ýerde eýýäm gurulmagy meýilleşdirilen 9 gatly jaýlaryň 27-sinden 8-si, 600 orunlyk umumybilim berýän orta mekdep hem-de 160 orunlyk çagalar bagy, saglyk öýi we söwda merkezi ulanmaga berildi. Geljekde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmesi boýunça bu ýerde ýenede bir mekdebi we çagalar bagyny gurmak bellenildi.
Şu gün bagtly jaý eýeleri köp gatly jaýlaryň ikisinde otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan öýleriň 144-siniň açaryny aldylar. Birmeňzeş jaýlar binýatlarynyň, üçekleriniň, örtükleriniň, diwarlarynyň netijeli çözgütleriniň esasynda taslanyldy, şolar timarlananda döwrebap ýylylyk saklaýjy serişdeler ulanyldy.
Jaýlaryň biri bir, iki, üç hem-de 4 otagly öýleriň 108-sinden ybarat bolup, ikinji jaýda dört we bäş otagly öýleriň 18-si bar, olaryň uly ýaşaýyş meýdany bar. Aşhana, eýwan — bularyň hemmesi ýokary amatlylygyň talaplaryna doly laýyk gelýär. Öýlerde oturdylan ýokary hilli mebeller ýurdumyzyň önümleri bolup, döwrebap bezege eýedir. Dürli-dürli durmuş tehnikalary bolsa, daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň öndüren täze nusgalaryna kybap gelýär.
Soňky habarlar
Archive news
Aşgabatda 144 hojalyga täze ýaşaýyş jaýy berildi
Paýtagtymyzyň günorta bölegindäki Parahat — 7/3 ýaşaýyş toplumynda gurlan täze köp gatly jaýlaryň ikisi umumymilli baýramçylygyň — ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk gününiň öň ýanynda aşgabatlylara ajaýyp sowgat boldy. Şäher häkimliginiň, jemgyýetçilik guramalarynyň, döredijilik toparlarynyň wekilleriniň, hormatly ýaşulularyň hem-de bagtly öý eýeleriniň gatnaşmagynda täze jaýlaryň açylyş dabarasy uly baýramçylyga öwrüldi.


text:
Futzal boýunça Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysynyň Aziýa çempionaty 2019-yň saýlama tapgyryndaky geçirjek duşuşyklarynyň wagtlary belli boldy.
Geçirilen bije çekişlikde ýaşlar ýygyndymyz “A” toparçada Eýranyň hem-de Owganystanyň ýygyndylary bilen bäsleşmäge mümkinçilik alandygyny ýatladýarys.
Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrynda üç sebite bölünen ýygyndylaryň 18-si özara bäsleşerler. Merkezi, Gündogar hem-de Günbatar zolaklara bölünen ýygyndylar toparçalaryň ikisinde (her zolakda) özara güýç synanyşarlar.
Ýygyndymyzyň çykyş edýän Merkezi zolakdan ýygyndylaryň üçüsi Aziýa çempionatynyň final tapgyrynda çykyş etmäge mümkinçilik alar - her toparçanyň ýeňijisi hem-de ikinji orunlary eýelän ýygyndylaryň arasynda geçiriljek pleý-off duşuşygynyň ýeňijisi.
Merkezi sebitiň saýlama tapgyryndaky duşuşyklar Özbegistanyň Daşkent şäherinde 1-4-nji dekabr aralygynda geçiriler.
“A” toparça: Eýran, Owganystan, TÜRKMENISTAN
“B” toparça: Özbegistan, Gyrgyzystan, Täjigistan
Geçiş tertibi:
1-nji tapgyr, 1-nji dekabr
Gyrgyzystan – Özbegistan
TÜRKMENISTAN – Eýran
2-nji tapgyr, 2-nji dekabr
Täjigistan – Gyrgyzystan
Owganystan – TÜRKMENISTAN
3-nji tapgyr, 3-nji dekabr
Özbegistan – Täjigistan
Eýran – Owganystan
Pleý-Off, 4-nji dekabr
“А” toparçanyň 2-nji orny– “В” toparçanyň ikinji orny


text:
TM HYZMAT BILMELI
Futbol äleminden gyzykly faktlar
Bir duşuşykda iň köp gol salan
Bir oýunçy bir duşuşykda näçe gol salyp biler? Bu nominasiýada Stefan Santis rekord goýdy. Bu waka 1942 ýylyň 13-nji dekabrynda Fransiýanyň kubogynda “Lans” we “Obri-Astýuri” duşuşygynda bolup geçdi. Duşuşygyň netijesi 32:0 bolup Santis 16 gol saldy. Görenleriň aýtmagyna, garşydaşyň goragy pes bolup, Stefanyň her urgysy diýen ýaly ştrafnoýdan amala aşyryldy. Gyzykly ýeri, uruş döwründe futbolistlara oýun üçin pul tölenmeýär ekeni, olar nahar üçin ýa-da öz islegleri boýunça oýnaýardylar. Albert Ýüs “Lans” toparynyň treneri öz toparyna her bir salynan gol üçin balyk bermegi söz beripdi. Ynha-da oýunçylar, şol wagtlar ajaýyp naharlaryň birini gazanmak üçin tijendiler.
Iň agyr we gödek futbol duşuşygy
Her bir futbol söýüjiniň ýadynda hökmany suratda gyzyl we sary kartlar köp bolan oýun saklanyp galandyr. Esasy zatlaryň biri, bu “köplük” düzgün bozulanlygy üçin iki toparyňam başyna kartlar düşýärdi. A siz taryhda iň gödek we gaty bolany duşuşygy bilýärsiňizmi?
Şeýlelikde 1969-njy ýylyň 3-nji noýabrynda Beýik Britaniýanyň çäginde sport diýlip atlandyrmak kyn bolan futbol duşuşygy geçirildi. Oýun “Tonghem atly ýaş Sureý” klub bilen “Hauli” atly topary arasynda geçirildi. Oýunuň dowamynda toparlar 22 sany gyzyl kart aldylar. Bu nämäni aňladýanyna düşünýäňizmi? Her oýunçy düzgün bozma üçin meýdançadan çykarylypdy. Şol sanda gyraky sudýa hem oýunçylaryň çözgüdine goşulandygy üçin çykaryldy. Belli däl ýa arbitryň keýpi gowy däl bolmaly ýa-da oýunçylar beter çyzykdan çykan bolmaly, nähili bolsada meýdançadan hemme oýunçylar çykaryldy we oýnamaga adam galmady.
Iň çalt golkiper
Djo Hart atly derweze goragçy iň çalt golkiper adyna eýe boldy. Bu waka “Mançester Siti” – “Mançester Unaýted” toparlarynyň duşuşygynda bolup geçdi. “Mançester Siti” topary 0-1 hasap bilen utulyp gelýärdiler. Duşuşygyň soňky minutlary gidip başlanda oýunçylar derweze goragçy bilen bile hüjüme geçip, gury utulmazlygy ýüregine düwdiler. Emma wakalar garaşylmadyk ýagdaýa öwrüldi, topy garşydaşlar alyp kontrataka geçdiler. Hart atly derwezeçi hemme hüjüme gelýän oýunçylardan geçip, derweza urulan topy çykarýar, netijede öz toparyny ýene bir goldan halas edýär.
Indi bolsa sanap göreli: meýdanyň uzynlygy 106 metr. Golkiper meýdançanyň ikinji böleginden ýörap başlady, diýmek ondan derwezä çenli 86 metr galýar. Djo Hart bu aralygy 11 sekuntda ylgap geçdi. Eger hasaplasak, onda 100 metri derwezeçi 12.8 sekuntda geçip bilerdi. Netije elbetde iň gowsy däl, emma garşydaşlaryň tizligi bilen deňeşdirilende bu netije gaty gowydyr.
Futbolyň taryhynda iň çalt gol
Ginnes rekordlar kitabynda iň çalt gol salynan duşuşyk bellige alynypdyr. Duşuşyk başlanyndan soňra 2.8 sekuntda gol salyndy. Elbetde 2.8-denem irräk salynan duşuşyk bar.
Mysal üçin: Angliýanyň söýüjiler liganyň oýunçysy Mark Berrouzy alsak (ol wagt 2004-nji ýyl) “Kouz” toparynyň ätiýaçlyk toparçada oýnaýardy. Grafstfanyň futbol çempionaty başlady. Bir zat bilen tapawutlanmak maksady forwarda duşuşyk başlap, eminiň sigyrmagyndan soňra ähli güýji bilen garşydaşyň derwezesine topy depip göýberdi. Top derweza barmak üçin 2 sekunt wagt gerek boldy. Marka howa şertleri kömek etdi diýlip hem aýdylýar, emma fakt fakt bolup galýar.
Kimbir biriňizi geň galdyrýan bolsa, ynha ýenede professional duşuşykda bellige alynan fakt. “Al Hilal” bilen “Al Şoalah” – atly toparlaryň arasynda duşuşyk geçirilende, 21-ýaşly Nawaf Al Abed atly oýunça Mark Berrouzyň üstünligini gaýtalap bildi we oýun başlanyndan soňra topy 2 sekuntda derwezä salmagy başardy. Elbetde salynan goly derwezeçiň ünsüzligine çekip bolar, emma fakt ýene-de fakt bolup galýar.
Makala baha ber:
Okaldy: 281. Şü gün okaldy: 2
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(1)
Gyzykly makala
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk


text:
Hormatly agzalar “Suw damjasy - Altyn dänesi” baýramçylygy mynasybetli “NextTM.com”-yň administrasiýasy nobatdaky bäsleşigine başlaýar. Bäsleşikde agzalar “Suw damjasy - Altyn dänesi” atly mowzuga degişli türkmen äheňindäki manyly, owadan suratlaryny ýerleşdirip bilerler. Netijede köpçülik tarapyndan halanan iň gowy suratlaryň awtorlaryndan ýeňijiler saýlanar. Bäsleşigiň möhleti 2013-nji ýylyň aprel aýynyň 6-na çenli dowam edýär.
Ýaryşda ýeňijilere gymmat bahaly sowgatlar garaşýar. Olar:
1-nji ýer: 50 manat
2-nji ýer: 35 manat
3-nji ýer: 20 manat
pul sylaglary bilen sylaglanylar. Ýaryş administrator tarapyndan gözegçilik edilip, köpçülik tarapyndan baha beriler. Kim köp ses gazansa (ýürejikleri gazansa) şolar hem ýeňiji bolarlar.
Hormatly agzalar, şu mowzuga degişli saýlap seçen iň gowy suratlaryňyzy ýerleşdirbermeli! Şowlulyk ýaryňyz bolsun! Baýramyňyz gutly bolsun!
25 марта 2013
Gyzykly täzelik, sag bol habaryňyza
27 марта 2013
Suratlary Ýratyn ýerleşdirmelimi ýa-da jogaplara ýerleşdirmelimi?
27 марта 2013
Suratlary aýratyn mowzuk görnüşinde “Suw damjasy - Altyn dänesi” baýramçylygy mynasybetli bäsleşige diýip görkezäýmeli.
29 марта 2013
Munyňyza bolýar, Sylaglary nähili ýagdaýda gowşurýaňyz bu aldow däldirde...


text:
Birleşen Ştatlar özüniň Eýranyň garşysyna gönükdiren täze sanksiýalar toplumyny şu gün, ýagny 6-njy awgustda yglan eder. Bu sanawda walýuta çäklendirmeleri ilkinji hatarda durýar.
Amerikanyň döwlet sekretary Maýk Pompeonyň žurnalistlere aýtmagyna görä, prezident Donald Tramp Eýran bilen dünýäniň güýçli alty döwleti arasynda 2015-nji ýylda baglaşylan ýadro geleşiginden çekileninden soňra aýdyşy ýaly, Birleşen Ştatlar “bu sanksiýalary güýje girizer”.
Singapurda geçen sammitden soňra Waşingtona dolanyp barýan Pompeo belli bir wagty agzaman Ak tam sanksiýalaryň jikme-jigini 6-njy awgusta planlaşdyrylan yglannamada bildirer diýdi.
Ýöne amerikan resmileri Eýranyň hökümeti sanksiýalaryň bir bölegi hökmünde ir ertir 7-nji awgustdan beýläk amerikan dollaryny satyn alyp bilmez diýýärler.
Olaryň bellemegine görä, giň gerimli sanksiýalar ýurduň dürli senagatyny, şol sanda Eýranyň meşhur halylaryny-da öz içine alar.
Pompeo Tährana edilýän güýçli basyşdan “Eýranyň zyýanly işjeňligini yza serpikdirmek” maksat edinilýär diýdi.
Ol soňra hem eýran halky “öz ýolbaşçylarynyň beren ykdysady wadalaryny ýerine ýetirmegi başarmandygyndan närazy” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
“Munuň eýranlylaryň öz hökümetlerinden we prezidentlerinden närazydygy hakdadygy mese-mälim. Biz kimleriň öz liderleri bolmagy hakda eýran halkynyň güýçli sesiniň bolmagyny isleýäris” diýip, ABŞ-nyň döwlet sekretary aýtdy.
Eýran täze sanksiýalardan gaça durup bilermi diýlen soraga bolsa, Pompeo: “Birleşen Ştatlar sanksiýalary güýje girizmekçi” diýip, jogap berdi.
Belli bir derejede ABŞ-nyň täze sanksiýalaryndan gorky zerarly Eýranyň ykdysadyýeti soňky aýlarda ýaramazlaşyp, ykdysady kynçylyklar sebäpli ýurduň dürli şäherlerinde protestler döredi.
Walýuta transaksiýasyna girizilmegi mümkin çäklendirmeler ýurduň puly ryýala agyr zarba bolup degdi.
5-nji awgustda Eýranyň döwlet telekanaly aprel aýyndan bäri öz hümmetiniň ýarpysyny ýitiren ryýalyň çökmegini bökdemek üçin hökümetiň walýuta alyş-çalyş düzgünini gowşatjakdygyny aýtdy.
Eýran häkimiýetleri şol güni ýurduň Merkezi bankynyň başlygynyň orunbasary Ahmad Arakçini tussag etdiler. Ol walýuta söwdasynda bikanun işlere ýüz uranlykda aýyplanýar.
Adalat ministrliginiň metbugat wekili onuň ykdysady jenaýatlar diýilýan aýyplamalar bilen tutulmazyndan bir gün öň wezipeden çetleşdirilendigini bildirdi.
Ýadro programmasyny çäklendirmegiň deregine 2015-nji ýylda gelnen ýadro ylalaşygy Tähranyň sanksiýalardan çekýän kynçylygyny ýeňilleşdiripdi.
Tramp Eýran özüni ylalaşygyň ruhuna laýyklykda alyp baranok diýip, maý aýynda Birleşen Ştatlary bu ylalaşykdan çykaryp, Eýranyň garşysyna täzeden sanksiýa girizjekdigini aýtdy.
Soňky wagtlarda bolan ýakymsyz ritorika garamazdan, Tramp 30-njy iýulda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary gowulandyrmagyň ýollary hakda pikir alyşmak üçin “öňünden şert goýmazdan” özüniň Eýranyň prezidenti Hassan Rohani bilen duşuşmaga meýillidigini bildirdi.
Emma ondan bir gün soňra Eýranyň Daşary işler ministrligi bular ýaly gepleşikleriň “hiç bir ähmiýeti bolmaz”, ol diňe “kemsitme” bolar diýip, Trampyň teklibini ret etdi.


text:
Häzirki zaman ulag-aragatnaşyk düzümini kemala getrimek Hormatly Prezidentimiz tarapyndan Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Biziň ýurdumyz sebitleýin we sebitara ýollaryň çatrygynda amatly ýerleşmek bilen, ägirt uly üstaşyr kuwwata eýedir.
Düýn ýurdumyzda taryhy ähmiýete eýe bolan waka, ýagny Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Nazarbaýewiň we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhanynyň gatnaşmaklarynda “Gazagystan-Türkmenistan-Eýran” halkara demirýolunyň açylyş dabarasy boldy.
Hormatly Prezidentimiz Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherinde bolan duşuşykda bu taslama barada şeýle belläp geçdi: “Bu taslama täze gurlan Hazarýaka sebitini ösdürmäge, onuň ulag önümçilik we durmuş üpjünçilik ulgamyny giňeltmäge hem güýçli itergi berer. Ykdysady bähbitlerden başga-da, bu demirýol döwletleriň arasyndaky hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny has-da berkitmäge-de ýardam berer”.
Dabarada demirýoluň gurluşygyna, onuň ähmiýetine bagyşlanan sergi hem görkezildi. Sergide görkezilen wideofilmde bolsa, demirýoluň umumy uzynlygy, onuň her ýurduň çäginden geçýän möçberleri, demirýoluň demirgazykda we günortada haýsy halkara ýollaryna birikýänligi barada giňişleýin gürrüň berilýär. Demirýoluň umumy uzynlygy 900 kilometre barabar bolup, şonuň has uzyn bölegi, ýagny 700 kilometre golaýy Türkmenistanyň çäginden geçýär. Filmde görkezilşi ýaly bu ýolda ýylyň dört paslynda hereket amala aşyrmak üçin zerur şertler döredilipdir.
“Gazagystan-Türkmenistan-Eýran” täze demirýoluň ugrunda döwletara polat ýolunyň köpsanly ulag we inžener-tehniki düzüminiň desgalary dabaraly açylyp, olaryň hatarynda Däneata, Döwletýar, Bugdaýly, Balguýy, Madaw hem-de Etrek beketlerinde demirýol menzilleri hem-de demirýolçularyň maşgalalary üçin niýetlenen oňaýly ýaşaýyş jaýlary we beýlekileri bar.
Bu demirýoluň Madaw obasynyň ustünden geçmegi meni aýratyn begendirýär hem buýsandyrýar. Sebäbi, meniň şu ýyl Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň we Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň bilelikdäki gurnan “Ýaş alymlaryň we talyp ýaşlaryň arasyndaky ylmy işleriň” bäsleşigine hödürlän ylmy işimiň obýekti edil Madaw obasyndan 20 km uzaklykda ýerleşýär. Bu demirýoluň açylmagy bolsa, Dehistan taryhy mirashana aňsat hem hemmetaraplaýyn amatly ýol bilen gitmäge, gerekli enjamlary we abzallary kynçylyksyz ol ýere eltmäge, şeýlelikde ylmy işimi dowam edip, täze açyşlary etmäge uly mümkinçilik berer.
Bize, ýagny talyp ýaşlara – ýaş alymlara şeýle mümkinçilikleri döredip berýän Hormatly Prezidentimize talyp ýüregimden uly minnetdarlyk bildirýärin. Onuň janynyň sag, il bähbitli, ýurt ähmiýetli işleriniň hemişe rowaç bolmagyny Beýik Alladan dileýärin!
Bu gün hasyl bolup maksatly işler,
Diýarymyz gülläp, özgerip barýar!
Zähmet gaýnap-joşup sähra-çöllerde,
Dostluk ýollar, polat ýollar gurulýar!
Halklary, illeri birleşdirýän ýol,
Arzuwlary maksatlara ýetriýär.
Kerwen gurap gelýän otly kerweni,
Gül diýara dostluk nurun getirýär!
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň
Binagärlik-gurluşyk fakultetiniň dekany
Ýolly Myradow
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň
“Binagärlik” kafedrasynyň müdiri
Äşe Gubaýewa
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň
“Binagärlik” hünäriniň 3-nji ýyllyk talyby
Şirin Annagulyýewa


text:
Her ýyl bolşy ýaly bu ýyl hem Amerikanyň Birleşen Ştatlary (ABŞ) bütin dünýäde Green Card lotereýasyny başlatdy. Amerikan hökümeti Resmi Migrassiýa gullugy tarapynda neşredilen resmi beýannama görä Green Card ýüz tutmalary 3-nji Oktýabr 2017 Sişenbe güni başlap 7-nji Noýabr 2017-ä çenli dowam etjekdigi yglan edildi. Ýöne tehniki sistema näsazlyklar...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Umumy Maglumat |
09.10.2017 01:53
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#72)


text:
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde Ýaragly Güýçleriň dürli bölümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak maksady bilen şu ýylyň iki aýynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň alyp baran işleriniň netijelerine garaldy hem-de ýakyn geljek üçin ileri tutulýan wezipeler kesgitlenildi.
Ilki bilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ý.Berdiýew garalýan döwürde ýurdumyzyň goranyş ukybyny pugtalandyrmaga we Milli goşunyň kuwwatyny güýçlendirmäge gönükdirilen toplumlaýyn harby özgertmeleriň çäklerinde durmuşa geçirilýän anyk çäreler, şeýle hem Belent Serkerdebaşymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, kabul edilen hem-de üstünlikli durmuşa geçirilýän goranyş häsiýetli Harby doktrinanyň ýurdumyzyň parahat we asuda durmuşynyň doly kepili bolup hyzmat edýändigini, Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan depginli ösdürmek, halkara derejede öňdebaryjy orunlara çykarmak üçin hemme şertleri döredýändigini nygtady. Milli Liderimiz Ýaragly Güýçleri iň täze ýörite tehnikalar bilen enjamlaşdyrmagy hem-de serkerdeleriň we esgerleriň üstünlikli gulluk etmegi, ýaşaýyş-durmuşy üçin şertleri döretmegi esasy ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak meselelerine aýratyn üns berilmelidigini nygtap, goranmak ministrine birnäçe görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde ýurdumyzda taryhyň giňden, düýpli we köptaraply öwrenilmegine uly ähmiýet berilýändigine ünsi çekdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, halkymyzyň baý geçmişli taryhynda ýitmejek yz goýan türkmen serkerdeleri, meşhur şahsyýetleri örän köp. Olaryň bitiren işleri taryhyň gatlaryna ýazyldy, goýan öwüt-ündewleri bolsa bahasyz gymmatlykdyr. Hormatly Prezidentimiz bular barada aýtmak bilen, ýaş esgerlere terbiýeçilik çärelerini guramagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Milli Liderimiz mejlisiň dowamynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň harby gullukçylaryny hem-de işgärlerini döwlet sylaglary bilen sylaglamak hakynda Permana gol çekdi.
Soňra içeri işler ministri I.Mulikow ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň ýanwar-fewral aýlarynda düzgün bozmalaryň öňüni almak, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek, ýol-ulag hereketini düzgünleşdirmek boýunça alyp baran işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz häzirki döwürde IIM-niň işgärleriniň öňünde kanunylygy we düzgün-tertibi berkitmek, raýatlaryň konstitusion hukuklaryny goramak boýunça möhüm wezipeleriň durýandygyny belläp, içeri işler edaralarynyň dürli bölümleriniň işgärleriniň her biriniň hemmeler üçin halallygyň, watançylygyň, işine ussatlygynyň hem-de belent abraýyň nusgasy bolmalydygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiz geçirilýän işleriň netijeli bolmagy üçin ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň jogapkärçiligini ýokarlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, ministrligiň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi.
Soňra çykyş eden Döwlet serhet gullugynyň başlygy B.Gündogdyýew ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň alyp barýan işleri hem-de Watanymyzyň mukaddes araçäklerini goramak boýunça iki aýda görlen çäreler barada hasabat berdi.
Belent Serkerdebaşymyz hasabaty diňläp, döwlet serhediniň goralmagyny üpjün etmek, gadymy döwürlerden bäri Türkmenistany däp bolan dostluk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklary baglanyşdyrýan ähli goňşy ýurtlar bilen ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny saklamak boýunça serhet goşunlarynyň gullukçylarynyň üstüne ýüklenen aýratyn jogapkärçilige ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, gullugyň ýolbaşçysyna şu ugurlar boýunça işleri dowam etmek, merdana Watan goragçylarynyň netijeli gulluk etmegi we durmuşy üçin amatly şertleriň döredilmegine yzygiderli üns bermek tabşyryldy.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow polkownik B.Gündogdyýewe general-maýor harby ady dakmak hakynda Permana gol çekdi.
Mejlisiň dowamynda Ýokary kazyýetiň başlygy G.Hallyýew şu ýylyň iki aýynda milli kazyýet ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň çäklerinde görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, kazyýet edaralarynyň işiniň Türkmenistanyň alyp barýan durmuş ugurly syýasatynyň belent maksatlaryna hem-de wezipelere tutuşlygyna laýyk gelmelidigini belledi. Şol syýasatyň möhüm ileri tutulýan ugurlarynyň biri her bir raýatyň kanuny hukuklarynyň we bähbitleriniň goralmagyny üpjün etmek bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz bu ugurdaky işleri güýçlendirmegi talap edip, Ýokary kazyýetiň ýolbaşçysyna degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Baş prokuror B.Atdaýew 2018-nji ýylyň ilkinji iki aýynda ýurdumyzda kanunylygyň we düzgün-tertibiň takyk berjaý edilmegi babatda geçirilen barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen, ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz özbaşdak döwletimiziň bähbitlerini ileri tutup hem-de raýatlaryň hukuklaryny gorap, konstitusion gurluşyň goragynda durmagyň, halkymyzyň asuda durmuşy we döredijilikli zähmet çekmegi, mähriban Watanymyzyň has-da gülläp ösmegi üçin hemme şertleriň döredilmegine ýardam bermegiň bu edaranyň işgärleriniň esasy wezipeleridigini aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow adalaty üpjün etmegiň hem-de demokratiýany dabaralandyrmagyň bähbidine hukuk düzgün bozulmalaryň we jenaýatçylygyň garşysyna aýgytly hem-de barlyşyksyz göreş alnyp barylmalydyr diýip aýtdy hem-de Baş prokurora birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Milli howpsuzlyk ministri D.Baýramow ýanwar-fewral aýlarynda ýolbaşçylyk edýän düzüminde alnyp barlan işler hem-de döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy bu ministrligiň işleriniň ileri tutulýan ugurlaryna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz esasy ugurlaryň hatarynda MHM-iň düzüm bölümleriniň işlerini kämilleşdirmek, şahsy düzümiň hünär ussatlygyny ýokarlandyrmak wezipeleriniň durýandygyna ünsi çekip, ministrligiň ýolbaşçysyna degişli görkezmeleri berdi.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy A.Osmanow ýanwar-fewral aýlarynda ýolbaşçylyk edýän edarasynyň alyp baran işleriniň jemleri barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň daşary döwletler bilen ykdysady aragatnaşyklarynyň giňeldilmegi hem-de Türkmenistanyň halkara üstaşyr-ulag ýollarynyň çatrygynda ýerleşmegi gümrük serhedinden geçýän harytlaryň möçberleriniň artmagyna ýardam edýär. Döwlet Baştutanymyz täze tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan ýerlerdäki barlag-geçiriş bölümleriniň mümkinçiligini has doly derejede peýdalanylmagyna, edaranyň işgärleriniň hünär taýýarlygynyň ýokarlandyrylmagyna ilkinji derejede üns berilmelidigini belläp, bu babatda degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy podpolkownik A.Osmanowa polkownik harby ady dakmak hakynda Permana gol çekdi.
Türkmenistanyň ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň ýolbaşçysy M.Çakyýew korrupsiýa garşy göreşmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde meýilleşdirilen çäreleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, 2018-nji ýylyň başyndan bäri alnyp barlan anyk işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz bu ugurda işleriň halkara hukugynyň hem-de milli kanunçylygyň kadalaryna pugta laýyklykda alnyp barylmalydygyny aýdyp, bu ýaramaz ýagdaýlaryň döremeginiň sebäplerini we şertlerini düýpgöter aradan aýyrmak üçin netijeli çäreleri görmegiň wajypdygyna aýratyn ünsi çekdi. Milli Liderimiz bu ulgam üçin işgärleri taýýarlamak meselelerine ünsi çekip, gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Adalat ministri B.Muhamedow şu ýylyň iki aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri hem-de döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, toplumlaýyn we yzygiderlilik esasda täze kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny kabul etmek boýunça teklipleri taýýarlamagyň çäklerinde hereket edýän kanunçylyga gözegçiligi amala aşyrmagy tabşyrdy. Şonuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz öz hukuklaryny we borçlaryny takyk bilmegi üçin ilata güýje girýän kanunlary düşündirmek işinde täze usullaryň peýdalanylmagy tabşyrdy.
Soňra Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow geçen iki aýda edaranyň düzüm bölümleriniň alyp baran işleriniň netijeleri hem-de Belent Serkerdebaşymyz tarapyndan ozal berlen tabşyryklary ýerine ýetirmek boýunça amala aşyrylýan çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz soňky ýyllarda okgunly ösýän Türkmenistana, onuň baý taryhyna we medeni mirasyna ýokary gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlularyň sanynyň barha artýandygyny aýdyp, gullugyň gönüden-göni borçlaryndan we ygtyýarlyklaryndan gelip çykýan birnäçe gaýragoýulmasyz wezipeleri kesgitledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň netijelerini jemläp, parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirýän Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmen döwletiniň dünýäniň döwletleri bilen, abraýly halkara guramalary bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýup, saýlap alan ýoluna ynamly eýermegini dowam edýändigini nygtady. Häzirki döwürde türkmen halkymyzyň parahat we asuda durmuşyny üpjün etmegiň bähbidine, milli howpsuzlygy pugtalandyrmaga hem-de goşunyň goranyş ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn maksatnama yzygiderli durmuşa geçirilýär. Döwlet Baştutanymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň beýik maksatlaryna tarap üstünlikli öňe ilerlemegiň aýrylmaz şerti bolan parahatçylygy, asudalygy, kanunylygy we hukuk tertibini üpjün etmek üçin netijeli çäreleri görmegiň wajypdygyna ünsi çekip, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna degişli görkezmeleri berdi.
Mejlisde şeýle hem birnäçe meselelere garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlaryň ählisine olaryň möhüm we jogapkärli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Maýkl Kerrol mekdebi tamamlap musurçy bolup ishleyardi. Gunlerde bir gun lotereyasyndan 14million dollar utyar. Shol wagt Maykl ýañy 19ýaşyndady..
Bagty çöwen Kerrol ilki bilen özine in gymmat maşynlardan 3-4dsanagyny, soñra ozi ucin ayratyn öý satyn alyar. Oyime hem görk bolsun diyip. Ite düşünmeZ halyna 3-4sany gymmat bahalary itleri alyar. Gün sypdyrman her gije oyunde wecerinda şagalañ gurnap bashlayar. Dostlary we ozi ucin yörite puluna gyzlary getiryar keyp etmek ucin.. bir yylyñ icinde diñe kü_ti gyzlar ucin sowan puly 200mun dollardan gecipdir. Mesligine cydamadyk Kerrol bular bilen hem çäklenmäni kokain edip bashlayar. Her gunki kokaini ucin 20mun dollar gerek bolupdyr. Garaz oglan keyp bolsa edip cykyar. Gonshylary arz etyar, soygulisi tashlap gityar. Koplere yigrenci bolup gorunyar, özi yaly garyp adamlary adam hasap etman bashlayar.. wagt gecyar Kerrolyñ puly nola direyar. Aborotlary sowdasyna uns bermanson olaram yapylyar. Ilki mashynlarny sonra jayyny satdy. 14million dollarly baylygy goterip bilmedik oglan iñ soñunda önki oyune ejesiniñ yanyna dolanyp bardy. Maykl hazir yene şol öñki isine musurçy köçe renkleýänci bolup ishleyar.. hazirki girdeyjisi hepde-de 300 dollar.
(300 dollar kop bolup gorunse.de A.B.Ş.rynda ol pula gaty azdyr)


text:
ABŞ Ýaponiýa 133,3 million dollarlyk ýarag satar
Ady agzalýan 133,3 million dollarlyk ýarag şertnamasy tehiniki we logistiki goldawy hem öz içine alýar
Amerikan hökümeti Ýaponiýa 133,3 million dollarlyk ýarag satjakdygy barada Kongrese maglumat berdi.
ABŞ-nyň Döwlet sekretarlygyndan bir ýolbaşçy Kongres ýarag satuwyny tassyklan halatynda Amerikan halky üçin iş uly mümkinçiliginiň dörediljekdigini we satuwyň ABŞ-nyň goranyş senagaty taýdan hem möhümdigini nygtady.
Ýaponiýanyň bolsa sebitde Demirgazyk Koreýa howpuna garşy özüni goramalydygyny aýdan ýolbaşçy, ýarag satuwynyň sebit taýdan hem möhümdigine ünsi çekdi.
Ady agzalýan 133,3 million dollarlyk ýarag şertnamasy tehiniki we logistiki goldawy hem öz içine alýar.


text:
Erdogan: Afrin sebitinde täsirsiz ýagdaýa getirilen terrorçylaryň sany 4205-e ýetdi
Türkiýäniň Prezident R.T. Erdogan Siriýanyň Afrin sebitinde täsirsiz ýagdaýa getirilen terrorçylaryň sanynyň 4205-e ýetendigini habar berdi
Erdogan partiýasynyň TBMM-däki maslahatynda çykyş etdi.
Erdogan Türkiýäniň Ýaragly güýçleriniň Siriýanyň Afrin sebitinde ekstremist terror guramasy PKK/KCK/PÝD-ÝPG we DAIŞ-e agza terrorçylary täsirsiz ýagdaýa getirmek, sebitiň dost we dogan halkyny basyşdan we zulumdan halas etmek maksady bilen 20-nji ýanwarda başladan Zeýtun şahajygy operasiýasynyň üstünde durup geçdi.
Çykyşynda terrora garşy göreşi arakesmesiz we tutanýerlilik bilen dowam etdirýändiklerini aýdan Erdogan: “PKK-a serhediň hem öz içinde hem-de serhediň daşynda dem almaga bermeýäris. Zeýtun şahajygy operasiýasynyň başlan güni bolan 20-nji ýanwardan bäri ýurdyň öz içinde 209 terrorçyny, Yragyň demirgazygynda 341 terrorçyny jemi 550 terrorçyny täsirsiz ýagdaýa getirdik. Afrinde alynyp barylýan Zeýtun şahajygy operasiýasynda häzirki wagta çenli täsirsiz ýagdaýa getirilen terrorçylaryň sany bolsa 4205-e ýetdi” diýdi.
Beýleki tarapdan Fetullahçy terror guramasyna garşy göreşiň hem dowam edýändigini aýdan Erdogan: “FETÖ-niň ýurdyň hem öz içindäki hem-de daşary ýurtlardaky agzalaryny tussag edilmäge dowam edilýär, FETÖ-niň tussaghanadaky agzalary adalata jogap berýär, ýurdyň içindäki we daşary ýurtlardaky gaçan agzalary bolsa ýürekleri agzynda. Alada bilen durmuşlaryny ýaşamaga synanyşýarlar. Ählisiniň soňy daşary ýurtlardan getirilen 80-den gowrak agzasyndan tapawutly bolmaz” diýdi.
Erdogan ABŞ tarapyndan hemaýat edilýän FETÖ-niň ýolbaşçysynyň hem olardan tapawutly bolmajakdygyny belläp: “Öňi-soňy ony hem alarys. Bu ýurda we bu millete dönüklik eden her kim öňi-soňy özüne laýyk jezasyny alar” diýdi.


text:
Eýranda hökümete garşy protestler ikinji hepde-de dowam edýär. Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Tramp protestçilere “wagty gelende” kömek bermegi teklip edensoň, Tähran ABŞ-y öz içerki işlerine gatyşmakda aýyplaýar.
Hökümet maglumatyň ýaýramagynda bökdençlik döretmek üçin, sosial media ulgamlaryny petiklänsoň, ýurtda 4-nji ýanwarda geçirilen protestleriň gerimi nämälim galdy.
Hökümete garşy geçirilýän agzalýan protestlerde azyndan 22 adam öldürilip, 1 müňden gowrak adamyň tussag edilendigi habar berilýär. Bu protestler soňky on ýylyň dowamynda Eýranyň ýolbaşçylaryna garşy geçirilýän iň güýçli nägilelik çäreleridir.
Tähranda, Kazerunda, Malaýerde, Nowşahrda we beýleki şäherlerde hökümet baştutanlaryna garşy geçirilen protestlerde düşürildi diýilýän wideolar peýda boldy, ýöne AÝ/AR wideolaryň düşürilen wagtyny we olaryň hakykydygyny garaşsyz çeşmeleriň üsti bilen anyklap bilmedi.
Eýranly ýaşlaryň we işçi gatlagyň ýüzbe-ýüz bolýan ykdysady kynçylyklary sebäpli tutaşan protestler soňlugy bilen elita we hususan-da, ýokary lider Aýatollah Ali Hamaneýä garşy öwrüldi.
Nobel baýragynyň eýesi eýranly Şirin Ebadi 4-nji ýanwarda saudlaryň eýeçiligindäki “Asharq Al-Awsat” gündelik neşirine beren interwýusynda, öz watandaşlaryny ýurduň çar künjünde geçirilýän protestlerde berk durmaga çagyrdy.
“Eger-de hökümet size 38 ýyllap gulak asmadyk bolsa, siziň häzir borjuňyz hökümetiň size aýdýan zadyna üns bermezlik” diýip, Londonda ýaşaýan we 2003-nji ýylda Nobel baýragyna mynasyp bolan eýranly agzalýan gazetde çap edilen interwýusynda aýdýar.
Protestleriň köçedäki ýaňy gowşana çalym etse-de, bu diplomatik kanallar arkaly güýçlenýär.
Tähranyň BMG-däki ilçisi Gulamaly Hoşru 3-nji ýanwarda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşine iberen hatynda, Birleşen Ştatlaryň hökümetini “tötänleýin dörän protestleri goldamak bahanasy bilen Eýranyň içerki işlerine ebeteýsiz gatyşmakda” aýyplady.
Hoşru ABŞ-y halkara hukugy bozmakda we BMG-niň ýörelgelerine eýermezlikde günäkärledi hem-de beýleki döwletleri Waşingtonyň beýanatlaryny ýazgarmaga çagyrdy.
“Birleşen Ştatlaryň prezidenti we wise-prezidenti özleriniň birnäçe absurd twitleri bilen eýranlylary bulagaýçylyga öjükdirdi” diýip, Hoşru Howpsuzlyk Geňeşine we BMG-niň baş sekretary Antonýu Guterrişe ugradan hatynda aýdýar.
“ABŞ-nyň Döwlet departamenti öte geçip, Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň Eýrandaky hökümeti ýykmak üçin, protestçileri ruhlandyrmak isleýändigini boýun aldy; Döwlet departamenti ABŞ-yň Facebook we Twitter arkaly Eýranyň içerki işlerine gatyşýandygyny boýun aldy” diýip, ol hatda ýazýar.
Agzalýan hat Trampyň Eýranyň halkyna hökümeti “yzyna almaga” kömek etmegi wada bermeginiň we Ak tamyň demonstrasiýaçylary basyp ýatyrmaga gatnaşanlara garşy sanksiýa girizmegi göz öňünde tutmagynyň yzýany çap edildi.
Tramp protestçileri goldap, birnäçe gezek Twitter arkaly beýanat ýaýratdy. 3-nji ýanwarda ýazan twitinde ol özüniň “Eýran halkyna sarpa goýýandygyny, sebäbi olar korrumpirlenen hökümetden dynmagyň aladasyny edýändigini” aýtdy.
Tramp sosial mediada ýazan hatynda: “Siz wagty gelende ABŞ-nyň egsilmez goldawyny görersiňiz” diýdi.
Birleşen Ştatlaryň wise-prezidenti Maýk Pens Trampyň twitlerini goldap, Eýran halkyny özleriniň azatlyk we demokratiýa ugrundaky göreşlerinde Birleşen Ştatlaryny özleriniň “tebigy ýarany” hasaplamaga çagyrdy.
“Meniň baş maksadym, meniň ýürekden çykýan doga-dilegim, Eýranyň ýaş we bilimli halkynyň Birleşen Ştatlaryň we amerikan halkynyň özleriniň ýaranydygyna düşünmegidir. Biz olaryň azat we demokratik geljege eýe bolmagyny isleýäris. Biz olaryň dünýäni bulamagy dowam edýän režimden çetde durmagyny isleýäris” diýip, Pens 3-nji ýanwarda “Amerikanyň sesine” beren interwýusynda aýtdy.
Şeýle-de, ABŞ Eýrandaky protestleri maslahatlaşmak we Eýrana garşy täze sanksiýalary göz öňünde tutmak üçin, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşini duşuşyga çagyrdy.
“Biz Eýran halkynyň sesleriniň ýaňlanmagyna kömek etmek isleýäris” diýip, ABŞ-yň BMG-däki ilçisi guramany herekete geçmäge çagyryp aýtdy.
BMG-niň geňeşi ABŞ-yň protestler boýunça adatdan daşary ýygnak geçirmek üçin eden haýyşy barada heniz karara gelmedi. Diplomatlar käbir beýleki döwletler bilen bir hatarda, Orsýetiň we Hytaýyň Eýrana garşy görüljek çärelere garşy çykmagyna garaşylýandygyny aýdýarlar.
3-nji ýanwarda amerikan mediasy Trampyň administrasiýasynyň resmilerine salgylanyp, Eýranyň protestlere ýowuz daramagy boýunça Birleşen Ştatlaryň oňa garşy täze sanksiýalary göz öňünde tutýandygyny aýtdy.
Amerikaly resmiler protestçileri goldap çykyş edýän wagty, ýewropaly liderler seresaplylyga çagyrdy. Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron Waşingtondan, Ysraýyldan we Saud Arabystanyndan protestler boýunça edilýän kommentarileriň mazmuny “uruş turuzjak” äheňe çalym edýär diýdi.
Eýranyň ikinji iň iri şäheri bolan Maşatda azyk-harytlaryň we beýleki zerur serişdeleriň bahalarynyň galmagy boýunça turan protestler gysga wagtyň içinde ýurduň dürli künjegine tutaşyp, demonstrasiýalar hökümete garşy gazabyň beýan edilýän çärelerine öwrüldi.
3-nji ýanwarda ir bilen Tähran demonstrasiýalara garşy giň gerimli demonstrasiýa çärelerini gurnap, onda müňlerçe adam hökümeti goldamak üçin köçä çykdy.
Hökümete garşy protest çärelerinde Hamaneýä garşy “diktatora ölüm” diýen şygarlar aýdylan bolsa, demonstrasiýalara garşy geçirilen demonstrasiýalaryň dowamynda Ýokary lideri goldap, onuň şanyna “damarda akýan ganymyz liderimize gurban”, “biz liderimizi ýeke goýmarys” diýen şygarlar aýdyldy.
Demonstrasiýalara garşy geçirilýän köpçülik çäreleri Eýranyň Rewolýusion sakçylar korpusynyň komandiri general-maýor Mohammad Ali Jafariniň 3-nji ýanwarda: “Bu gün ýurtda turan syýasy bulagaýlygyň soňuna çykyldy. Ýurt boýunça bulagaýçylyga gatnaşan arabozarlaryň sany 15 müňden köp däl” diýip aýtmagynyň yzýanyna gabat geldi.
Jafari baş galdyrýanlara erk etmek üçin Ispihan, Lorestan we Hamadan welaýatlaryna öz güýçleriniň ýerleşdirilendigini aýtdy.
Günbatar bilen ýadro ylalaşygyna gol çekilmeginiň yzýany halkara sanksiýalaryň ýatyrylmagy bilen ýurduň nebit pudagy ösen-de bolsa, ýönekeý eýranlylaryň aglaba bölegi üçin ýagdaý üýtgemedi, sebäbi ykdysadyýetiň beýleki ugurlary gowuşgynsyzlygynda galýar.
Hususan-da, ýaş eýranlylaryň arasyndaky işsizligiň derejesi we infliýasiýa artýar.
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani 3-nji ýanwarda Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýýip Erdogan bilen geçiren telefon söhbetdeşliginde, hökümete garşy protest çäreleriniň derhal soňlanmagyny umyt edipdir.
Türkiýäniň ozalky ýowuz garşydaşy Eýran bilen gatnaşyklarynyň yzygiderli gowulanmagynyň alamaty hökmünde Erdogan “parahatçylygy we durnuklylygy” saklamak bilen bir hatarda adamlaryň protest geçirmek hukugy “kanun bozmalara ýol açmaly däl” diýip, Rohani bilen ylalaşypdyr.


text: Türkmenistan döwletimizde alnyp barylýan işler ilkinji nobatda adam hakyndaky alada bolup durýar. Adam hakynda alada edilýän ýerde ýurt baýlygy ýurt abadançylygy öň hatarda durýar. Muňa jogap edip ýurdumuzda ulanmana berilýän ýaşaýyş jaýlary hemme taraplaýyn ýaşamaga ukuply edip ulanmana berilen, ýene-de çagalar baglary mekdepler dünýä ülňelerne ýaýbaň gelýän enjamlar bilen enjamlaşdyrlan. Ýokory okuw jaýlar ýaşlarmyz ylymly-bilimli bolar ýaly şertlerde gurlup ulanmaga berilen. Bu okuw merkezlerinde bilim alýan ýaşlarmyz geljekde döwlet dolandyrmaly päkýerlikli ynsanperwer watana wepaly ylym-bilim adamlary kemala getirýän mukades ojok hasap edilýär. Çagalary berk bedenli watansöýji hemme taraplaýyn kämil adamlar bolmagyna gönden-göni döwletimiz tarapyndan aladalaryň edilmagi bolup durýar. Ýurdumuzuň öňe barýan ösüşlerinde bu müňkinçilikler aňyr ýany bilen ýurdumuzda täzeleniş döwri dowam edýär. Sagaldyş merkezleri edara jaýlary, seýilgähler, söwda merkezleri, köşükler, ýollar, ýer asty ýer üsti köprüleriň gurulup ulanmaga berilmegi, milli gymatlyklarymyzyň durmuşa ornaşdyrylmagy muňa şaýatlyk edýär. Şonuň ýalyda 2017-nji ýylyň sentýabr aýynyň 17-ne ýapyk binalarda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna dünýäniň 62 döwletinden türgenler gatnaşýar. Şol sanda biziň ýurdumuzda hemme türkmen türgenler gatnaşýar. Bu şanly waka Türkmenistan döwletimiziň ösüşlere şanly wakalar bilen barýandygyna şaýatlyk edýär.


text:
Taýýarlanyş usuly:
Hoşboýuň bir çöpjagazyny stakana goýmaly, 100ml gyzgyn gaýnak suwy üstüne dökmeli garyşdyrmaly, 1-2 minut demini almana goýmaly. Günde 2-3 sapar ýyly görünüşde içmeli. Çöpjagaz stakanda köprak wagt demini alanynda çökündi döremegi ahmal.
Belleme:
“Hoşboý”- sagaldyjy çaý, derman ösimliklerinden ybarat. Immunly we iýmit siňdiriş sistemalarynyň işlemegini kadalaşdyrýar we oňatlaşdyrýar.
Immunitedi güýçlendirýär, depressiýa we ýadowlygy aýyrýar. 15 sany bir saparlyk çöpjagazlar, her biri 2 gr.
Düzümi% : Ýandagyň Oty we Güli-15, huşberiniň oty-35, adaty boýbodron -28, ajy yowşan oty -12; Gök Çaý-10
Saklama düzgüni: gury, ýagty ýerden goranan ýerde
Ýaramlylyk möhleti: 2 ýyl


text:
Resmi Waşington Russiýa we Hytaýa goşmaça sanksiýa goýar…
ABŞ-nyň döwlet Sekretarlygy Russiýada goranyş pudagynda we howpsyzlyk boýunça iş alyp barýan 33 adama we gurama sanksiýa goýmak barada karar kabul etdi
Döwlet sekretarlygy täze sanksiýalary Prezident Donald Trampyň “Sanksiýalar arkaly Amerikanyň duşmanlaryna garşy göreş” kanunyna laýyklykda çykara permanyna laýyklykda goýdy.
Döwlet sekretarlygynyň metbugat geňeşçisi Hedyr Noýertiň goly bilen berilen ýazmaça beýanatda ABŞ Russiýa Federasiýasynda harby we howpsyzlyk pudaklarynda işleýän 30 adamy we 3 guramany kanunyň 231-nji bölümindäki “Ýörite kesgitlenen adamlaryň” sanawyna goşdy.
Şol sanawa goşulan adamlar we guramalar bilen mundan beýläk işleşen adamlar hem-de guramalar ABŞ-nyň sanksiýalaryna sezewar ediler.
Beýleki tarapdan sekretarlyk şol beýanatynda Russiýa Federasiýasy bilen harby gatnaşyklary sebäpli Hytaýa degişli bir guramany we guramanyň müdirini sanksiýa sanawyna girizdi.
Geçen ýyl Kongresde kabul edilen “Sanksiýalar arkaly Amerikanyň duşmanlaryna garşy göreş” kanuny Russiýanyň Ukraina hüjüm etmegi we ABŞ-nyň Prezident saýlawlaryna goşulyşmaga synanşmagy sebäpli resmi Moskwa sanksiýalaryň goýulmagynyň öňüni açypdy.


text:
Akmurat Gürgenli
Gürgen Radiosi
Türkmenleriñ ıaşaıan
döwletlerinde boluşı ıalı Irandakı türkmenleriñ-de ene
dillerinde gepleşik berıän Gürgen şäherinde bir radio(stansiıasi)
bar. Şular ıalı radio gepleşikler Irakda da bar.
1956-njı ıılda häzirki Gürgen
şäherinde 10 kw güıjli radio(stansiıa) ıola goıuldı. Radionıñ ıerleşen
jaıı, şäheriñ şol wagtki post we medeniıet öıi Talar ferheng we
huner bolup, oña Edare-ıe ettelat we radio dilerdi. 2 ııl soñra 1958-nji
ıılıñ agust aıında ilkinji gezek türkmen dilinde
gepleşikler berilip başlandı. Bu işden maksat, pars dilini
bilmeıän türkmenleriñ arasında patışanı
mahabatlandırmakdan we türkmenleriñ Aşgabat radiosınıñ
gepleşikleriniñ diñlemegine böwet döretmekden ıbaratdı. Ikinji
bir tarapdan-da halkara sahnasında Iranda ıaşaıan milli
azçılıklarıñ milli we medeni hak-hukuklarını hormatlaıanlıgını
täsirini döretmäge niıetlenipdi. Şu jehetden bu sııasast edil soviet
saıuzı döwründe kommunistleriñ ıöreden daşkı görnüşi milli,
içki mazmunı boıunça soviet diıen sııasata çalım edıär. Bu
barada Aşgabadıñ mañlaıında ıerleşen Bujnurt şäheriniñ
häkimi Sedekıanı, 1953-nji ıılıñ 2-nji iıun aıında
2/137 nomerli Hurasan welaıatınıñ häkimine ıazan hatına şeıle
dilipdir:
Gizlin hem göni
9-njı welaıatıñ häkimine
Hormat bilen 64 nomerli iberlen hatımıñ dowamında bu edera
öz garaışını bu ıerde ıaşaıan iılat barasında ıene
şeıle bildirıär:
Araçägiñ ıakasında ıaşaıan türkmenleriñ köpüsinde radio bar. Olar
pars dilini düşünmeıän-dikleri üçin, daşarı ıurtdan berilıän we
olara zııanlı propaganda edıän radio gepleşikleini diñleıäerler.
Meniñ pikrime görä türkmenler-de Iranı söımek duıgusını oıarmak
üçin Maşat ıa-da Tehran radio stansiıalarından olarıñ öz
dillerinde gepleşikler berilse örän ıerlikli bolar. Bu barada barlag
işleriñ alnıp barılmagı ugrundakı çäreleriñ amala
aşırılmagını haıış edıärin.
Hormat bilen: Bujnurt şäheriniñ häkimi
Sedekıanı
Hatıñ bir nusgası içeri işler ministerligine-de iıberildi.
Gürgen radiosınıñ ıola goıulmagında
diñe içki meseleler täsirli bolman, eısem sowuk urşı ııllarında
Amaerikanlarıñ Iranıñ demirgazıgında şol sanda türkmen
topragından peıdalanıp, bäsdeşi bolan Şöwrew-e
garşı hereketleri-de sebäp bolupdır. Şol merkezleriñ birisi
Marawa-depäniñ garşısındakı İekeçınarıñ golaıında
döredilen radar sistemasını agzamak bolar. Bu barada Iranıñ
şol wagtkı gizlin gullugı SAVAK-iñ ıolbaşçısı
Huseıin Ferdust ıazan İatlamalar kitabında şeıle maglumat berıär:
Amerikanlılarıñ
bu radar sistemasını haçan döredendikleri barasında biziñ gizlin
gullugımız SAVAK-da maglumat ıok, ıöne 1960-njı ııllarda
men bu edarada işe başlamda eııäm Amerikanlılarıñ Türkmensährada iş alıp
barandıklarını anıp galdım. SAVAK edarasınıñ
4-nji bölüminiñ başlıgı jenap Kengerlu-nıñ beren
maglumatlarına görä bu radar 5000 km-likden sesleri eşidip bilıän güıje
eıe bolup, bütin Türkmenistanı öz içine alıp bilipdir.
Gürgen radiosınıñ ıola goıulşı
we onuñ maksatları barasında Türkmenistanñ ılımlar akedemiıasınıñ
Şaja Batırov adındakı tarıh inistitutınıñ
Gündogarı öwreniş bölüminiñ alımı Serdar Ataıev 1990-njı
ıılda çap etdiren Gürgen radio stansiıası we onuñ ideologiıası
adlı kıtapçasında şeıle diııär:
2-nji jahan urşundan
soñkı ııllarda Amerikanlılarıñ Irana edıän täsiri ıene-de
güıçlenıärdi. 1950-nji ııllarıñ ahırlarında Iran
Şası Mämedreza şah, sosıalızm ideıasınıñ Irana
aralaşmagında heder edip, türkmenleriñ ıaşaıan
topraklarında olarıñ dilinde Radio gepleşiklerini ıola goımak
hakında karar çıkarıar. Munuñ gurulşına 1956-njı ııllarında
başlanıar we oña Amerikan injinıerleri kömek berıär.
1965-nji ııldan başlap M. R. Şah
we onuñ Ak ınkılabınıñ has mahabat-landırılıan ııllarında
Gürgen radiosınıñ täze binası Gürgen şäheriniñ şol
wagtkı Şalıkubı köçesinde iki gat jaıa göçrüldi.
Pählevi rejiminiñ ähli propaganda
hereketlerine garamazdan, Gürgen radiosınıñ Türkmen bölüminiñ
işgärleri Latıp Güli, hanım Huma Lor, Annagurban
Gılıçtaganı, Çarşemgulı Meherju, Hajımuhammet
Gılıçı, Huşeng Güli, Ännebibi Güli, Musa Jürjanı we
Hıdırı dagı türkmenleriñ medeni añ-düşünjelerini
ösdürmekde gaırat edıärdiler.
Gürgen radiosı her gün Iranıñ
milli gimni, (srudı) bilen başlaıardı, onda patışa
mahabatlandırılıardı.
Gürgen radiosında
hökümetiñ sııasatını propaganda etmegiñ ıanı bilen
Türkmensähranıñ habarları, daıhanlar we maldarlar, Nazdurdı
Nuşın we Nurberdi Jürjäniñ tagallaları bilen anna günleri
Maşatgulı Gızıl, Muhammet Berazende Gojuk we Settar
Sowgı ıalı şahırlarıñ gatnaşmagında
Goşgular gepleşigi, çagalar hakında ıörite gepleşikler
berilıärdi.
Radionıñ Gürgen şäherinden türkmenleriñ
köplük bolup oturıan Kümmetgawuz şäherine geçirilmegi ugrunda köp alada
edilse-de ol häzir bu güne çenli amala aşman gelıär.
Islamı hökümet iş
başına geçenden soñ, edil ozalkısı ıalı, ıene-de
hökümetiñ ideologiıası propaganda edilip gelıär. Takmın 10 ııl
mundan ozal Gürgen radiosınıñ Serhetden daşarı bölümi
açıldı, ondan berilıän rus dilindäki gepleşikleri Türkmenistana
niıetlenıändigi aıdılıar.
Mämedreza şah Pähleviniñ rejimi
agdarılmazdan bırnäçe ııl öñ ıagnı 1976-njı ıılda,
Radıonıñ Türkmenlerıñ köplük bolup oturan ıeri bolan
Kümmetgawuza geçirilmegi talap etdıler, ıöne bu sınanşıklar
netije bermedi. Radionıñ türkmen gullugınıñ işgärleri iñ
bolmanda, Kümmetgawuzda ses ıazıan bir studionıñ gurulmagını
talap etdiler emma bu-da netijesiz galdı. Hatta türkmenleriñ ıaşaıan
şäherleriniñ birisinde teater binasını gurmak üçin niıetlenen
pul, Gürgen şäherine siñdirildi.
1979-njı ıılıñ güız aılarında
patışalık rejimine garşı demonestratsiıalar ıurduñ
dört künjünde möwç alıp ugradı. Indi gizlin gulluk SAVAK
radionıñ üstünden ıızıgiderli kontrollık edip bilmeıqrdi.
Türkmensähralı ıazıjı-şahırlarıñ ara atıan oı-düşünjeleri
radiodan efire berilip başlandı. Ses ıazgılar oñünden ıazılman,
göni efire berilip başlandı. Şol günler şu setirleriñ
ıayijisi radio bilen ıakından hızmatdaşlık edip,
Gırıldı indi zınjırlar goşgumı senzur
bolmazdan diñleıjilerime eşitdirmegi başarıpdım.
Patışa rejimi agdarılndan soñra
Gürgen radısınıñ müdüri edip, Hasan Beıkini bellediler. Şol
döwürde Türkmensährada özerkinlik (hodmohtari) gazanmak ugrundakı
göreşler gün saııñ möwç alıardı. Hökümet bilen türkmenleriñ
sııası ıolbaşçılarınıñ arası
açılıp ugradı. Türkmenler Gürgen radiosına onçaklı
kontrol edip bilmeıärdi. Şol sebäpden olarıñ hereketleriniñ radiodan
berilmegi, dura-barada kesilip başlandı. 1980-nji ıılıñ
ahırlarında bolsa Türkmensähralı sııası liderleriñ
atılıp öldürilmegi we Sährada höküm süren terror atmosfera ıüzünden
Gürgen radiosında hatta türkmenleriñ hereketleri ıazgarılıp,
duşmançılıklı hereket hökmünde häsıetlenip
başlandı.
1983-nji ııllarında Gürgen
radiosınıñ başlıgına Islamı hökümete
wepadarlıgını dolı subut eden Halımberdi Adel diıen
bir türkmen getirildi, ol şol bir wagtıñ özünde PM-riñ sünni
musulmalar boıunça geñeşçisidi. Onuñ döwründe orta okuwunı tamamlan
birnäçe türkmen ıigidi işe alındı, olardan köpüsi soñra
işden kowulan ıa-da özleri giden hem bolsa, işläp ıörenleri-de bar.
Islamı hökümet şol ııllardan
başlap, anna günlerinde ıarım sagatlap Türkmen dilinde televizıon
gepleşiklerini-de ıola goıdı. Iran radio we Televizıon merkezinde,
Islamı ınkılabı goñşı döwletlere ıaımak
maksadı bilen Serhetden daşarı bölümi açıldı. Onda
araçäkde ıaşaıan ozalkı Söwrewi jemhuriıetleriñ halkalrınıñ
dillerinde Radiodan gepleşikler berilip başlandı, şol
esasda Ermeni, Azeri dillerinde gepleşikler efire berilse, türkmenlere
gezek gelende, Rus dilinde gepleşikler taııarlanıp, Gürgen we
Maşat şäherleriniñ radio merkezlerinden Türkmenistana niıetlenen
gepleşikler goıberilıärdi. Onuñ näme üçin Türkmençe bermeıändigi, kader ıetmezçiliginden
däldi, sebäbi Gürgen radiosında işleıän Türkmen işgärleriñ ençemesini
Tehrana alıp gidipdiler.
Häzir Iran
radiosınıñ dürli dillerde beıän gepleşiklerini internet
arkalı diñläp bolıar. Onda Bluç, Kürt ıalı dillerdäki
gepleşikleri diñläp bolsa-da, türkmen dilindäki gepleşikler
internetiñ sahıpasında ıerleşdirilmändir. Gürgen radiosınıñ
Türkmensähradan berıän habarları türkmençe däl-de, pars dilinde berilıärö
diımek türkmen dilinde habar berilmeıär. Bu bolsa okama-ıazmaları az bolan
ıaşulı we ıaş enelerimizdir, käbir orta gatlakalrıñ, öz
daş-töwereginde bolıan zatlardan habarsız galmagına alıp
gelıär.


text:
TURKMENPORTAL – yň täze dizaýny – saýty ulanmaga has rahat we gelşikli etmek, şeýle hem Siziň saýta bolan talaplarynyňyzy doly adaptirlemek üçin edildi.
Sebäbi biziň öňümizde goýýan esasy maksadymyz – hut Siz üçin saýty has peýdaly we gyzykly etmek!
Şol nukdaý nazardan hem bize Siziň garaýşyňyzy bilmek möhümdir. Eger-de Siz täze saýtymyz hakynda öz pikiriňizi bize poçta üsti bilen paýlaşsaňyz, örän minnetdar bolardyk. Bu bary ýogy 5 minut alar.
Şeýle etmek bilen Siziň goşjak goşandyňyz örän ähmiýetli bolar. Sebäbi ol TURKMENPORTAL üçin üstünliklere ýetmäge aň-bilim we tejribe bilen alyş-çalyşyga, esasan da saýtyň asyl maksadynyň ýerine ýetirilmegine elter.
Hyzmatdaşlygyňyz üçin we sarp eden wagtyňyza köp sag boluň!
Hormatlamak bilen,
saýtyň administrasiýasy
Biziň poçtamyz: info@turkmenportal.com


text:
Ak öýli
Umumy maglumatlar[üýtget | edit source]
Orta asyr türkmen-oguzlaryň düzüminde şeýle atda uly taýpa bolupdyr. Taryhy çeşmelerde bu adyň gadymy görnüşi we manysy barada dürli çaklamalar getirýärler. Meselem, XI asyryň görnükli dilçi alymy Mahmyt Kaşgarlynyň «Türki sözler diwany» atly ajaýyp sözlüginde alkabölük 22 türkmen taýpasynyň biri hasaplanýar. XIV asyr taryhçysy Reşidetdin bu taýpanyň adyny alkyr-ewli görnüşinde ýazýar we ony Oguz hanyň Günhan diýen oglundan bolan üçünji agtygynyň ady hasaplaýar. Ýazyjy oglunyň (XV asyr) we Salar Baba Gulaly oglunyň işlerinde-de bu at alka-ewli görnüşinde getirlipdir. Rwşidetdin Alkyr-ewli diýen adam (soňra taýpa) adynyň manysyny «her ýerde bolsa-da, ýakymly bolar» diýip, Abulgazy hem (XVII asyr) Oguz hanyň Alkaöýli diýen agtygynyň hem-de onuň neberelerinden emele gelen türkmen taýpasynyň adyny «muwapyk», laýyk, ýakymly» diýip terjime edýärler. Salar baba bolsa bu adyň «baý we bagtly» diýen manysynyň tarapyny tutýar. Gürrüňi edilýän etnonimiň türki (türkmen) sözlerinden emele gelendigine seretmezden, onuň anyk manysy «ynha şu» diýip aýdaýmak gaty çetin, çünki taryhy çeşmelerde bu at dürli görnüşlerde duş gelýär. Şonuň üçin onuň asyl köki, haýsy sözlerden we goşulmalardan ybaratdygyny belli bolman galýar. Türkmenleriň soňky döwüre degişli tire-taýpalarynyň atlarynda-da bu sözüň dürli görnüşlerde ulanylýandygyny bellemelidiris. Meselem, Horezm oblastyndaky salyrlaryň düzüminde alabölükli diýen etnonimler duş gelýär. Etnograf一alym Ata Jykyýew ony «ala börükli», ýagny «ala tahýa geýýänler» diýip düşündirýär. Ýöne bu adyň Mahmyt Kaşgarly tarapyndan agzalýan alkabölük diýen etnonimiň bir az fonetik üýtgeşmä sezewar edilen görnüşidigini aňlamak kyn däl. Ürgenç raýonynda ýaşaýan salyrlaryň bir bölegine alaöýlükli diýilýär. Türkmen halkynyň taryhyny ürç edip öwrenen moskwaly alym G. P. Wasilýewa bu etnonimiň aslynda gadymy alabölük taýpasyndan gaýdýanlygyny çak edýär, çünki bu ýerde alabölük diýen türkmen urugy 1779-njy ýylda-da bar eken. Ýöne bu alym alaöýlükli diýen tire-urug adyny «keseki öýli», «başga öýli» diýip düşündirýär. Düşündirişler köp, ýöne olaryň hiç haýsy ylmy tarapdan doly esaslandyrylan we ynandyryjy däl. Biz hem bu etnonimiň hakyky manysyny häzirlikçe anyklap bilmedik, ýöne onuň iň ir (XI asyrda) duşýan alkabölük wariantyndan ugur alyp, bu etnonimiň alka we bölük diýen iki sözden durýandygyny aýtmakçydyrys. Onuň bölük sözi «bölek», «topar» (ýagny «urug, tire») diýen manyda bolsa gerek, ýöne wagtyň geçmegi bilen bölük sözüniň öýli (ewli) sözi bilen ornuny çalyşmagy iňkise goýýar. Bu ýagdaýy «garabölük - garaöýli» diýen türkmen etnoniminde-de synlamak bolýar. Alkabölük etnoniminiň birinji sözüni alka, alkyr, alkyn ýaly sözler bilen birlikde bir kökden dörän hasaplasak, onda alka sözi hem «ýygyn», «topar» ýa-da «galyndy» («göçmän galanlary») ýaly manylarda ýüze çykandyr diýip hasaplamak mümkin. Deňeşdirmek üçin, çagataý türkleriniň alkyn sözüni «ýygyn» manysynda ulanandygyny, türkmen şiwelerinde alkyndy sözüniň «galyndy» («sabyn») manyda duş gelýändigini şu ýerde ýatlap geçeliň. Eger bu söz etnonimiň düzüminde ilki alka däl-de, ala görnüşinde ulanylan bolsa, onda onuň gadymy türki (karaim, kaşgar, kuman) dillerindäki alaý sözüniň gysgalan görnüşidigini çaklamak mümkin. Bu dillerde alaý sözi «ýygyn», «topar» (has dogrusy, «urug», «tire») manysynda ulanylypdyr. Eger şu çaklamamyz dogry bolsa, onda alabölük diýen etnonimiň iki sözi-de şol bir manyny ýagny «topary», «urugy» aňladýar.


text:
Ardaşir I
Ardaşir I — Ärsakylar döwründe Parsda Bazrangidler nesilşalygy dolandyrypdyr. Olaryň iň soňky patyşasy Goçihr bolupdyr. Parsyň paýtagty Istahr şäheri bolupdyr. Pars birnäçe kiçi böleklere bölünipdir. Şeýle satraplyklaryň birine ýolbaşçylyk eden, Sasanylar nesilşalygyndan bolan Papak 208-nji ýylda patyşa Goçihrany öldürip häkimiýeti ele alýar.222-nji ýylda Papak aradan çykansoň onuň ogly Ardaşir goňşy welaýatlar bolan Kermany, Huzistany we başgalary basyp alýar. Soňra uly goşun toplap,Parfiýa patyşasy Artaban V garşy urşa başlaýarlar. Aýgytlaýjy söweş 224-nji ýylda Midiýada Ormizda düzlüginde bolup geçýär.[1] Bu söweşde Ardaşir Parfiýa goşunlaryny derbi-dagyn edýär.Taryhy maglumatlara görä, Ardaşir Artaban V ýesir alyp öldüripdir. Ardaşir häkimiýeti ele alansoň Oňki dagynyk Parfiýanyň ýerine merkezleşen Sasanylar döwleti emele gelýär. Ardaşir I 226-njy ýylda "patyşalaryň patyşasy" diýen at berilýär. Döwletiň paýtagty Tigr derýasynyň boýundaky iki şäher Ktesifon-Selewkiýa bolýar. Şeýlelikde Ardaşiriň öňünde özbaşdaklygyny alan ýa-da ýarym patyşalyklary bir ýere jemlemek meselesi ör boýuna galýar. Döwletiň çäklerinde Arsakylar hökümdarlygyny goldaýan satraplyklar hem az bolmandyr. Artaban V ogly Artabaz öz kakasynyň tagtyny yzyna gaýdyp almaklyga synanyşypdyr.Ony birnäçe satraplyklar goldapdyr.Muňa onuň öz adyndan 227-nji ýyla çenli pul çykarmagy subutnamadyr.[1]


text:
Mekdep okuwçylarynyň 7 müňden gowragy gyşky dynç alyşlaryny Gökderäniň sagaldyş merkezlerinde geçirerler
Çagalar we ýetginjekler köşgüniň öňündäki meýdançada dabaraly çäre boldy. Bu çäre çagalaryň gyşky dynç alyş möwsümine badalga berdi. Çagalar Türkmenistanyň iň ajaýyp künjekleriniň birine—gözel Gökderä ugraýarlar. Şol ýerde 10-dan gowrak dynç alyş we sagaldyş merkezleri ýerleşýär.
Şu günler paýtagtymyzdaky Çagalar we ýetginjekler köşgüniň öňündäki meýdança ertekileri ýada salýan şäherjige öwrüldi. Owadan bezelen arçadan başga-da, wepaly dost hem-de goragçy alabaý dabaranyň esasy nyşanlarynyň birine öwrüldi. Gündogar senenamasy boýunça ol 2018-nji ýylyň nyşanydyr. Okuwçylary Gökderä dabaraly ýagdaýda ugratmak üçin bu ýere Aýazbaba we Garpamyk hem-de çagalaryň söýgüli ertekileriniň gahrymanlary-da geldi. Olar şadyýan aýdym-sazyň owazy astynda Çagalar we ýetginjekler köşgüniň döredijilik gurnaklarynda terbiýelenilýänler bilen bilelikde şowhunly Täze ýyl dabarasyny taýýarladylar.
Artistler şadyýan aýdym-sazlar hem-de joşgunly tanslar bilen çagalary ugratdylar. Şondan soňra baýramçylyk lybasyna beslenen awtobuslaryň kerweni olary Gökderä alyp gitdi.
Köpetdagyň etegindäki ajaýyp künjekde, arça tokaýlyklary emele gelen täsin dereleriň arasynda çagalara giň möçberli dynç alyş maksatnamasy garaşýar. Şol maksatnama laýyklykda, çagalar owadan arçalaryň daşyndan aýlanar, dürli paýhas çäreleri, oýunlar we bäsleşikler, ýurdumyzda meşhur aýdym-saz toparlarynyň gatnaşmagynda konsertler geçiriler.
Arassa dag howasy, ajaýyp ýerlere gyzykly gezelençler, sagaldyş merkezleriniň sport toplumlarynda meşgullanmak, oýun hem-de kompýuter otaglary, geljekki konstruktorlar hem-de el-işleri bilen meşgullanjak üçin gurnaklaryň ussahanalary orta mekdepleriň okuwçylaryna saglygyny berkitmäge hem-de täze bilimleri almaga kömek eder.
Şu ýyl 7 müňden gowrak okuwçyny kabul etjek Gökderedäki 14 sany saglygy bejeriş merkezlerinden başga-da, ýurdumyzyň welaýatlarynda gurlan bäş sany täze merkezde çagalar üçin Täze ýyl dynç alyşy guralar.
Gyşky dynç alyş möwsüminde Türkmenistanyň ähli künjeklerinde çagalar üçin giň medeni-dynç alyş maksatnamasy taýýarlandy. Oňa laýyklykda, teatrlarda çagalar sahna oýunlary görkeziler, döredijilik duşuşyklary, sport ýaryşlary guralar. Olar çagalara geljekki okuw çärýeginiň öňüsyrasynda göwnejaý dynç almaga hem-de güýç toplamaga ýardam berer.


text:
Daniýa
Daniýa (dat. Danmark [ˈd̥ænmɑɡ̊]), resmi ady — Daniýa Korollygy (dat. Kongeriget Danmark) — Demirgazyk Ýewropada ýerleşýän döwlet, Farer adalary bilen Grenlandiýany hem öz içine alýan Daniýa Korollygynyň döwletleriniň arkalaşygynyň uly agzasy. Ol Skandinaw ýurtlarynyň iň günortadakysy bolmak bilen, Şwesiýanyň günorta-günbatarynda we Norwegiýanyň günortasynda ýerleşýär, günorta tarapynda bolsa Germaniýa bilen guryýer serheti bar. Daniýanyň kenarlaryny Baltika we Demirgazyk deňizleri ýuwýar. Ýurduň territoriýasyna uly Ýutlandiýa ýarymadasy (dat. Jylland) we Dat Arhipelagynyň 409 sany adasy girýär, ol adalaryň 90 sanysynda ilat ýaşaýar, olaryň iň bellileri Zelandiýa (dat. Sjælland), Fýun (dat. Fyn), Demirgazyk Ýutlandiýa (dat. Vendsyssel-Thy), Lolland, Falster we Bornholm adalary bolup durýar.


text:
Belgiýa
Belgiýa (niderl. België, HFE: [ˈbɛlɣijə]; fr. Belgique, nem. Belgien), Belgiýa korollygy (niderl. Koninkrijk België, fr. Royaume de Belgique, nem. Königreich Belgien) — Demirgazyk-Günbatar Ýewropada ýerleşýän döwlet, ÝB-niň, BMG-nyň we NATO-nyň agzasy. Meýdany — 30 528 km², ilat sany — 11,25 mln adam (2016). Ýurduň ady kelt taýpasy bolan belgleriň etnonimiden gelip çykýar. Paýtagty — Brýussel.
Demirgazykda Niderlandlar, gündogarda Germaniýa, günorta-gündogarda Lýuksemburg, günortada we günbatarda bolsa, Fransiýa bilen araçäkleşýär. Demirgazyk-günbatarda kenarýakasyny Demirgazyk deňzi ýuwýar.
Häkimiýet formasy — Konstitusion parlament monarhiýasy, administratiw-territorial gurluşynyň formasy — federasiýa. (federasiýa)


text:
Bu tomus Istanbulda hich yere gidip bilman galdyngmy? Amerikanyng Birleshen Shtatlarynyng Universitet studentleri bilen tanyshmak isleyarmising we olar bilen dostlashmak we English dilini owrenmek yada olaryng medeniyeti barada owrenip oz medeniyetingi olara owretmek isleyarmising? Eger bular sening ilseging bolsa , onda ine bu email adresse hat yaz: americanscrossingculture@yahoo.com yada Istanbuldaky bu telefon nomerine jang et: 05375239537
Bu tomus sening uchin gyzykly we ajayyp bir wagt gechirmek bolar diyip umyt edyaris!
(bu chakylyk gonuden-goni Turkmen Ilime Hosh Habar Websayt administrasiyasynyng chakylygy bolman, bizing kabir dostlarymyzyng hayyshy bilen chakylyk bizing websaytymyzda hem yerleshdirilendir!)


text:
Bir gün Soltan Söýüniň wezirlerleri Myrala berilýan aýratynlykdan nagilediklerini aýdypdyrlar. Wezirler üýşen wagty diýip Soltan Söýün şeýle sorapdyr \"Çyn bilen ýalanyň arasa näçe ?\". Biri jogap berýa \"Çyna hytaý bolýa, ýalanam günbatar bolýa, onda aralyk 3 aý ýol\". Ýene biri bir zat diýýa hiç göwne jaý jogap ýok diýýa. Birden gapydan Myraly giripdir, soragy oňa da sorapdyrlar. Myraly dört barmagyny galdyryp \"Çyn bilen ýalanyň arasy dört barmakdyr\" diýipdir. Hemmeler haýran galypdyr. Dört sagat pikirlenip duran weziriň biri diýýa \"Myraly, sen ýer, ýurt ýaly zatlar näme bilýäňmi ?\". Soltan Söýün ýylgyryp \"O nähili bolýa\" diýen. Myraly ine diýip dört barmagyny gözi bilen gulagynyň arasyna goýupdyr. Eşiden deň bolmaz, gören göz bile... Magtymguly Pyragy
Çyn bilen ýalanyň arasa näçe ?
-
Farabi
10 years ago
- Şu \"çyn\" bilen \"ýalan\" has dogrusy \"dogry\" bilen \"nädogry\" temasy pelsepäň iň jedelli temalaryndan biri.
-
diwana
10 years ago
- mc_merw, gaty haladym yazanyny, sag bol.
esasanam \"chyn hytay bolya, yalanam gunbatar\" diylen jogaby. :D
Myraly-soltansoyun hekayalaryny kim yazypdyrka? aydaysanyz.
yene bir zat unsumi cekdi. kop adam shol jogap gozlap oturanlar yaly dashardan gozleyarler, hemme zadyn jogabyny. emma olar koplenc adamyn ozunde bolyar. adamlaryn wakalara garayshyna bagly bolyar. myralynyn jogaby shol tarapdanam manyly. olar gulak bilen goze bagly ilki bilen.
shol tarapdan seretsek \"chyn hytay bolya, yalanam gunbatar\" diylen sozde hem many bar. hytay gundogarda yerleshyar. indi gunbataryn hakykat gozleyshine seretsek; ol yerde umuman alanda dashardan gozlenyar. emma gundogarda adamyn icinden gozlenipdir mydama, yagny kalpdan. meselem, pygamberler gundogarda yashapdyr. gunbatarda has kop filosof, \"scientist\" yetishipdir. gunbatarda bolsa \"tasavvufcu\" (mistik) yetishipdir. biri dashardan gozleyar, beylekisi icerden.
yalan bilen chyn hakda hem shu tarapdan seredip bir pikre gelse bolar diyip pikir edyan..
-
mc_merw
10 years ago
- Myraly (Mīr Alī Shīr) bolanda Alişir Nowaýy bolýa. Bu ýazgylar rowaýat görnüşinde halka halka geçip gelipdir, anonim.
-
akgül
10 years ago
- wiy dogrydanam mı?? men myraly\'ly bir kitap bardy oyde.. şonda okap hayran galyadym..
alişir nowayı mı onda o? bah..
-
kolyadze
10 years ago
- dört barmak welin menem merwden tanyshaly
-
shahyr
10 years ago
- Kakabaý durşuň bilen spam oglan ekeniňaý :D
-
agajanh
10 years ago
- nämow kakabaý aryň köýdümi? :-)
-
kakabay
10 years ago
- SHAHYR ben ögrenji,ýalňyşyp basdym.MC MERW MENİ BAGYŞLA.BOLJAK İŞ BOLANSOň BAGYŞLA DİýENİňPEýDASY ýOK.MEN ŞONDA-DA diýjek BAGYŞLA.
-
garabekewul
10 years ago
- kakabay--- dort barmakly diyip yazyp 14 gezek goyberipsina how:):):):)
-
ata
10 years ago
- şu myraly bn soltansöýüniň, birem gülpamyň arasynda geçen manyly(üýtgeşik) gürrüňleriň ýygyndysyny şu ýerde edäýmeli ekenik?!
Örän gowy maslahatlar we sapaklar bar olarda!
Berekellah, mç_merw!
-
ihlasxs
9 years ago
- novayi ,omar hayyam we juneyit han hakindaki yazgilari onar onat goryan...
kone mowzuklara goz atyan welin gizikli eken...
-
chopan
9 years ago
- govi movzuk eken!


text:
Türkmenistanyň Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli geçirilýän çäreleriň çäklerinde Döwlet muzeýinde güýzlük galla we gowaça bagyşlanan sergi açyldy. Serginiň öňýanynda geçirilen maslahatda gurak howa şertlerinde oba hojalygyny ýöretmegiň aýratynlyklary, oba hojalyk önümçiliginiň taryhy we häzirkizaman ugurlary barada gürrüň edildi.
Çykyşlarda sergide goýlan Beýik Ýüpek ýolunyň taryhyna degişli artefaktlar, gadymy ekarançylyk gurallary görkezildi. Etnografiýa bölüminde halkyň durmuşy we suwdan we ýerden peýdalanmagyň ýörelgeleri barada gürrüň berilýär.
Dehistana ylmy sapar wagty tapylan bir gysym gowaça tohumy sergä gelenleriň ünsüni özüne çekdi. Alymlaryň pikirine görä, ol azyndan iki ýüz ýyl mundan ozalky döwürden galan bolmaly. Onuň mundan beýläkki öwrenilmegi şol döwrüň pagtaçylygy barada düşünje almaga ýardam eder.
Fotosuratlar geçen asyryň 30-njy ýyllarynda pagta ýygymyny beýan edýär. Beýleki bölüm seçgi işlerine, görnüşleriň synaglaryna, şeýle hem gowaça ýetirşdirmek we pagtany gaýtadan işlelmek babatda häzirki döwürde gazanylanlara bagyşlanypdyr. Kitap muşdaklaryna dürli temalardan neşirýat önümleriniň ençemesi hödürlenýär.
Soňky habarlar
Archive news
Döwlet muzeýiniň sergisi gallanyň we gowaçanyň ýetişdiriliş taryhy bilen tanyşdyrdy
Türkmenistanyň Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli geçirilýän çäreleriň çäklerinde Döwlet muzeýinde güýzlük galla we gowaça bagyşlanan sergi açyldy. Serginiň öňýanynda geçirilen maslahatda gurak howa şertlerinde oba hojalygyny ýöretmegiň aýratynlyklary, oba hojalyk önümçiliginiň taryhy we häzirkizaman ugurlary barada gürrüň edildi.


text:
Altynjan Hatyn romanynyñ sesli ýazgysy we başgalar..
Ýazyjy O.Ödäniñ halkymyzyñ arasynda giñden meşhurlyk gazanan "Altynjan Hatyn" roman-trilogiýasynyñ 3 kitaby Alp-Arslan teatrynyñ artistleriniñ ussatlyk bilen ýerine ýetirmeginde ilkinji gezek kitapcy.ml edebi saýtynda Siziñ üçin goýuldy.
Şeýle hem Magtymguly Pyragynyñ Diwany we Tûrkmenistanyñ Halk ýazyjysy Atamyrat Atabaýewiñ öz okamagyndaky goşgulary saýtymyzyñ kitaphanasynda goýuldy.
Islendik adam olary özüne alyp, telefonunda, komýuterinde, awtoulagynda diñläp biler.
Audio-kitaplar kitap muşdaklarynyñ wagtyny tygşytlamak ýaly dürli artykmaçlyklary döredýär. Audio-kitaplar diñe bir kitaphonlary däl, ýönekeý raýatlary hem özûne imrindirip bilýän serişde. Bu mümkinçilikden peýdalanyñ!
(Biziñki mugt :)), sesli kitaplary ýûkläniñizde diñe internede girende döwlet tarapyndan saklanylyan pul ýygymy alynýar. Kitaplar üçin saýta hiç hili töleg ýok)
Altynjan Hatyn romanynyñ sesli kitaby we başgalar...
Altynjan Hatyn romanynyñ sesli ýazgysy we başgalar..


text:
Şwesiýada ýolda hereket edip barýan ýeňil we ýük ulaglaryna zarýad berýän ulgam taýýarlanýar. “eRoadArlanda” atly taslamanyň çäklerinde köçä demir ýola meňzeş elektrik geçirijiler düşeldi. Ulagyň aşagynda oňa birikdirilen bölek bolup, şol geçirijiden ulaga ýolda barýarka zarýad berilýär. Ulag ýoldan sowulmaly bolanynda, ol abzal awtomat ýagdaýda aýrylýar we ulag öz batareýasyndan peýdalanyp, ýoluny dowam etdirýär. Hünärmenler bu elektrik geçirijileriniň hiç hili howpunyň ýokdugyny belleýärler. Birnäçe ýyldan bäri ýapyk ýollarda synagdan geçirilýän bu taslama indi adaty ýol hereketiniň bar ýerlerinde ulanylmaga başlandy. Golaýda Stokgolm-Arlanda aeroportundaky ýük terminaly bilen Rosersberg logistika meýdanynyň aralygynda 2 kilometrlik ýola bu ulgam düşeldi. Häzirlikçe bu ýoldan ýurduň poçta edarasyna degişli ýük ulagy peýdalanýar. Garaşylan netije alnan ýagdaýynda, ýurduň beýleki ýerlerinde hem şeýle ýollaryň gurulmagy göz öňünde tutulýar. “eRoadArlanda” taslamasynyň hünärmenleriniň berýän maglumatlaryna görä, ýurtdaky 20 müň kilometrlik ýoly şeýle ulgam bilen üpjün etmek üçin 9,5 milliard dollar gerek bolar. Emma bu çykdajy bary-ýogy 3 ýylda özüni ödär.
Esasy Dünýä täzelikleri Elektrik energiýaly ýollar


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Hatyra güni mynasybetli «Mukaddes hakyda» atly sergi guraldy
2018-nji ýylyň 4-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Hatyra güni mynasybetli guralan «Mukaddes hakyda» atly serginiň açylyşy boldy. Serginiň açylyşyna ýurdumyzyň tanymal alymlary, medeniýet işgärleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlarydyr talyplary gatnaşdylar.
Türkmenistanda 6-njy oktýabrda 1948-nji ýyldaky Aşgabat ýertitremesiniň pidalarynyň Hatyra güni bellenip geçilýär. Şondan bäri 70 ýyl geçdi, Aşgabat şäheri halkymyzyň gaýduwsyzlygy, edermenligi, ruhubelentligi, tutanýerli we irginsiz zähmeti netijesinde harabalykdan dikeldildi.
Hatyra gününe bagyşlanan sergi dört bölümden ybarat bolup, Gahryman Arkadagymyzyň portreti we dürdäne setirleri, şeýle hem hormatly Prezidentimiziň atasy Berdimuhamet Annaýewiň hala çitilen portreti bilen başlanýar. Birinji bölümde Aşgabat şäheriniň ýertitremesinden öňki görnüşleri görkezilýär.
«Ýertitreme» diýlip atlandyrylan ikinji bölümde ýer yranmasy netijesinde ýykylan jaýlaryň, dürli desgalaryň dokumental fotosuratlary, nakgaş eserleri ýerleşdirildi. Sergi arheologiýa gaznasyndaky gymmatlyklar bilen baýlaşdyrylyp, monitorda ýertitremesi döwründe düşürilen wideoýazgylar görkezildi, tekjelerde dürli maglumatlary özünde jemleýän taryhy kitaplar hem ýerleşdirildi.
«Aşgabatlylara kömek» atly üçünji bölümde tebigy heläkçilikden ejir çeken adamlaryň halas edilişini beýan edýän fotosuratlara orun berildi.
«Ak şäherim Aşgabat» atly dördünji bölümde Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe paýtagtymyzda gurlup ulanmaga berlen dürli binalar we desgalar görkezildi. Sergi milli Liderimiziň ýurdumyzy bedew bady bilen ösüşlere alyp barýan ägirt uly işlerini beýan edýän fotosuratlar we sungat eserleri bilen jemlenýär.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Hatyra gününe bagyşlanyp guralan «Mukaddes hakyda» atly sergini muzeýiň direktory, taryh ylymlarynyň kandidaty Öwezmuhammet Mämmetnurow açdy. Soňra Türkmen döwlet maliýe institutynyň Jemgyýeti öwreniş ylymlary kafedrasynyň professory, taryh ylymlarynyň kandidaty Meret Öwülýagulyýew, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň professory, geografiýa ylymlarynyň kandidaty Amanguly Magtymow, TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň bölüm müdiri, taryh ylymlarynyň kandidaty Agamyrat Baltaýew, Aşgabat şäher häkimliginiň Ýaşulular guramasynyň agzasy, zähmet weterany Kadyr Jepbarow, TYA-nyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň bölüm müdiri Täzegül Hapyzowa, «Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi» žurnalynyň bölüm redaktory, Ýaşlar baýragynyň eýesi Atamyrat Şagulyýew, «Dünýä edebiýaty» žurnalynyň terjimeçisi, Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşiginiň ýeňijisi Myrat Goşlyýew, «Garagum» žurnalynyň bölüm redaktory Nurtäç Annamuhammedowa, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mugallymy, geologiýa-mineralogiýa ylymlarynyň kandidaty Anatoliý Buşmakin, Türkmenistanyň Döwlet kitaphanasynyň I derejeli kitaphanaçysy, Türkmenistanyň Medeniýetde at gazanan işgäri Oguljemal Orazdurdyýewa, Türkmen döwlet Binagärlik we gurluşyk institutynyň uly mugallymy, zähmet weterany, «Gaýrat» medalynyň eýesi Züleýha Orazowa, Aşgabat şäher häkimliginiň Ýaşulular guramasynyň agzasy, Aşgabat şäheriniň 51-nji orta mekdebiniň mugallymy Ogulnabat Owlakowa çykyş etdiler. Şeýle-de Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň ylmy işgärleri, Döwlet kitaphanasynyň, Şekillendiriş sungaty muzeýiniň işgärleri, Türkmen döwlet Binagärlik we gurluşyk institutynyň talyplary myhman hökmünde gatnaşdylar.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna gelen hatlarda daşary ýurtly döwlet ýolbaşçylary 60 ýaş toýy bilen tüýs ýürekden gutladylar.
Berk jan saglygyny we abadançylyk arzuw edip, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin, Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon öz hatlarynda mähirli gutladylar.
Tüýs ýürekden çykýan iň oňat gutlaglaryny hem-de berk jan saglyk, gülläp ösüş we üstünlikler baradaky arzuwlaryny Birleşen Arap Emirlikleriniň Prezidenti Halifa bin Zaýed Al Nahaýan, Koreýa Respublikasynyň Prezidenti Mun Çže In, Serbiýa Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Wuçiç, Moldowa Respublikasynyň Prezidenti Igor Dodon hatlarynda beýan etdiler.
Şeýle hem gutlag hatlaryny Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygy Dmitriý Medwedew, Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň Başlygy Walentina Matwiýenko, Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblasytynyň gubernatory Aleksandr Žilkin, Abu-Dabiniň mirasdüşer Şazadasy, Birleşen Arap Emirlikleriniň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň orunbasary Muhammed Bin Zaýed Al Nahaýan, Birleşen Arap Emirliginiň wise-prezideni, Premýer-ministri, Dubaýyň häkimi Muhammed Bin Raşid Al-Maktum iberdiler.


text:
Kislorodyň maksimal ulanylyşy
Ýazylan wagty: 12 июня 2018 Ýazan Mayichka
Kislorodyň maksimal ulanylyşy. Bedende üznüksiz ỳagdaỳda öỳjük gurluşlarynyň dargamagy we emele gelmegi bolup geçỳär. Maddalaryň emele gelmegine assimilỳasiỳa, olaryň dargamagyna dissimilỳasiỳa diỳilỳär. Madda çalşygyna latyn dilinde metobolizm diỳilỳär. Maddalaryň öỳjükde sintezlenmegine anobolizm, dargamagyna-katobolizm diỳilỳär. Madda çalşygy 3 sany iỳmit maddalarynyň (beloklaryň, ỳaglaryň, uglewodlaryň) we witaminleriň, suwyň we duzyň çalşyklaryndan ybarat bolỳar. Beloklar bedeniň öỳjükleriniň gury maddasynyň 50% -ni tutỳarlar we organiki maddalaryň arasynda wajyp ähmiỳete eỳedirler. Köp sanly biologiki hadysalar – dem alyş, iỳmit siňdiriş, bölüp çykaryş, hereketlenme beloklaryň üsti bilen amala aşyrylỳar. Madda çalşygy netijesinde iỳmit bilen düşen çylşyrymly organiki birleşmeleriň potensial energiỳalarynyň ỳylylyk, mehaniki, elektriki, energiỳalara öwrülmegi bolỳar. Bu energiỳalar diňe bedeniň temperaturasyny saklamak ỳa-da iş ỳerine ỳetirmek üçin dälde, öỳjükleriň gaỳtadan dikelmegi, olaryň ỳaşaỳşy, ösmegi üçin ulanylỳar. Energiỳa kaloriỳa we djoul birlikde ölçenilỳär. 1kal 1ml H2O – 1ºC gyzdyrỳar. Bedeniň energiỳa emele gelşini hasaplaỳan usuala kalorimetriỳa diỳilỳär. Olar göni we göni däl kalorimetriỳa görnüşlerine bölünỳär. Göni kalorimetriỳa – biokalorimetrleriň kömegi bilen ýerine ýetirilýär. Olaryň göwrümi uly bolỳar, we şol sebäpli az ulanylýar. Göni däl kalorimetriỳa – energiỳanyň emele gelmegini O2-nyň harçlanmagy, CO2 – nyň emele gelmegine esaslanyp geçirilýär. Gaz çalşygynyň derejesini anyklamak bilen energiỳa çalşygyň derejesi anyklanỳar. Şonuň üçin göni däl. Göni däl ỳoly bilen hasaplamak usulynyň iň ỳaỳran görnüşi Duglas – Holdeỳniň usulydyr. Bu usul boỳunça barlag edilỳän adamyň arkasyna howa geçirmeỳän haltany dakyp oňa 10-15 min dowamynda çykarylỳan demi ỳygnalỳar. Bedene siňdirilen O2 uglewodlaryň, ỳaglaryň, beloklaryň, okislenmegi üçin harçlanỳar. Bu maddalaryň 1 gr okislenmegi üçin dürli mukdarda O2 talap edilỳär. Şonuň üçin 1 litr O2 harçlananda dürli mukdarda energiỳa bölünip çykỳar. Bu bolsa haỳsy maddanyň okislenmegine baglydyr.
Okalan sany: 52 Jogaplar: ( 0 )


text:
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasy prezidentlik saýlawlaryna kandidatlary hasaba almagyň tamamlanandygyny yglan etdi, türkmen telewideniýesi dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklarynyň dowam edýändigini habar berýär.
Prezident saýlawlary barada maglumat bermek üçin döredilen ýörite saýtda 17-nji ýanwarda habar berilmegine görä, saýlaw kodeksine laýyklykda, Türkmenistanda 2017-nji ýylyň 12-nji fewralyna bellenen saýlawlara 25 gün galanda bäsleşige goşuljak kandidatlary hasaba almak bes edildi.
Ozal habar berlişi ýaly, bu gezekki prezident saýlawlaryna Demokratik, ozalky Kommunistik partiýadan iş başyndaky prezident Gurbanguly
Berdimuhamedowdan başga ýene sekiz kandidat gatnaşýar. Ol kandidatlaryň ikisi syýasy partiýalaryň - Senagatçylar we telekeçiler,Agrar partiýalarynyň wekilleri bolsa, galan altysy saýlawçylaryň inisiatiwa toparlarynyň hödürlän dalaşgärleri hökmünde bäsleşige gatnaşýar.
Türkmen mediasy prezidentlige kandidatlaryňsaýlawçylar bilen duşuşyklarynyň «ýokary guramaçylyk ýagdaýynda dowam edýändigini» habar berýär. Ýöne türkmen telewideniýesiniň reportažlaryndan saýlawçylaryň kandidatlara berýän soraglaryny ýa-da kandidatlaryň öz sözleri bilen berýän jogaplaryny eşidip bolmaýar.
Bellemeli ýeri, türkmen telewideniýesi prezident Berdimuhamedowdan beýleki kandidatlaryň ählisiniň öz programmalary bilen çykyş edişini görkezdi. Emma synçylar olaryň ählisiniň öz programmalaryny başyny kagyzdan galdyrman okandygyny aýdýarlar.
Şol bir wagtda kandidatlaryň ählisiniň progrmmalarynda «döwlet adam üçindir» diýen syýasaty goldaýarys, döwletimiz ozalam kuwwatly, ösen döwlet, biz ony mundan beýläk hem ösdürmek üçin elden gelen zady ederis» diýen ýaly umumy sözleriň aýdylýandygy, olaryň hemmesiniň häzirki syýasaty doly goldaýandygy habar berilýär.
Azatlyk radiosy bilen söhbetdeş bolan ýerli synçylar indiki aýda boljak prezident saýlawlaryna halk içinde hiç bir gyzyklanmanyň görünmeýändigini, adamlaryň ol ýa-da beýleki kandidat, onuň aýdan zatlary barada hiç hili gürrüň etmeýändiklerini aýtdylar.
«Kandidatlar bilen duşuşyklara barýanlaryň ählisi, telewideniýede görnüşinden belli bolşuna görä, çagyrylyp getirilen adamlar – ýaşulular, ak gyňaçly eneler, ýaşlar, birki sany adam ýerinden turup sowal berýär,ýöne olaryň näme soraýandygy belli bolman galýar» diýip, adynyň aýdylmazlygyny soran aşgabatly 67 ýaşly saýlawçy aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow golaýda Balkan welaýatynda saparda bolanda Garabogazdaky karbamid zawodynyň işçileri bilen hem duşuşdy. Şonda işçiler özleriniň saýlawda Berdimuhamedowa ses berjekdiklerini aýtdylar.
Bu Berdimuhamedowyň gatnaşýan üçünji prezident saýlawy bolup, ol, resmi maglumatda aýdylmagyna görä, 2007-nji ýylda 6 kandidat, 2012-nji ýylda bolsa 8 kandidat bilen bäsleşipdi.
Türkmenistanda SSSR döwründe, 1990-njy ýylda geçirilen ilkinji prezident saýlawyndan öň, prezidentlige kandidat S.Nyýazow bilen Balkan welaýatynda saparda bolan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew şol wagtNebitdagda, Krasnowodskde işçileriň döwlet baştutanyna aljyradýan anyk soraglary berendiklerini ýatlaýar.
S.Nyýazow 1992-nji ýylyň maýynda kabul edilen türkmen konstitusiýasyndan bir aý gowrak soň täzeden saýlaw geçirip, prezidentlige gaýtadan saýlandy we 2006-njy ýylyň dekabryna çenli, aradan çykýança «ömürlik» prezident boldy.
Türkmenistanyň geçen ýyl kabul edilen täze konstitusiýasy esasynda prezident indi ozalkysy ýaly 5 däl-de, 7 ýyllyk möhlet bilen saýlanýar. HRW guramasynyň dünýä ýüzünde adam hukuklarynyň ýagdaýy barada golaýda çap eden hasabatynda Türkmenistanda 2016-njy ýylyň sentýabrynda Ýaşulular maslahaty we parlament tarapyndan kabul edilen täze konstitusiýanyň prezidentlige kandidatyň aňry ýaş çägini aýryp, ýurtda ömürlik prezidentlige ýol açýandygy aýdylýar.


text:
18-nji maýda ýurdumyzda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününiň bellenýän wagty bu şanly senä bagyşlanan dabaraly çäreler daşary ýurtlarda hem geçirildi. Şeýle wakalaryň biri Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň güýji bilen Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynyň Priwolžsk raýonynyň Funtowo obasynda gurlan mekdebiň açylyş dabarasy boldy.
Çärä Astrahan oblastynyň gubernatory A.Žilkin, Russiýa Federasiýasynyň daşary işler ministriniň orunbasary G.Karasin hem-de Russiýa Federasiýasynyň bilim we ylym ministriniň orunbasary P.Zenkowiç, “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň Astrahan sebit bölüminiň we oblast dumasynyň wekilleri, şeýle hem wise-premýer, ýurdumyzyň daşary işler ministri R. Meredowyň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň resmi wekiliýeti gatnaşdy. Dabara köp sanly ýerli ýaşaýjylar ýygnandylar, Astrahanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmen talyplary hem geldiler.
Beýik türkmen nusgawy şahyrynyň ady dakylan mekdep bilen birlikde, Magtymguly Pyragynyň ýadygärliginiň açylyşy hem boldy. Ýadygärlik binasyny ajaýyp söz ussadynyň öçmez-ýitmez setirleri bezedi. Taryhçylaryň maglumatlaryna görä, Magtymguly Pyragy Asrtahan toparynda ençeme gezek bolupdyr we hut şu ýerde birnäçe ýüz ýyl mundan ozal şahyryň türkmen dilindäki eserleriniň ilkinji ýygyndysy neşir edilipdir.
2009-njy ýyldan bäri Astrahanda meşhur şahyryň we akyldaryň ýadygärliginiň durandygyny belläp geçmek gerek. Onuň döredijilik mirasy dünýäniň ruhy genji-hazynasynyň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Şonda Pyragynyň Watanynda taýýarlanylan ýadygärlik bu şäheriň 450 ýyllygy mynasybetli Astrahana sowgat berildi hem-de şäheriň merkezinde, Astrahan döwlet uniwersitetiniň ajaýyp seýilgähinde oturdyldy.
Täze mekdep üçin ýer tötänleýin saýlanmady. Funtowo obasynda Astrahan sebitinde iň köp türkmen kowçumlary ýaşaýar. Mekdebiň binasy 3,5 müň inedördül metrden gowrak bolan umumy meýdany tutup, 190 okuwça niýetlenen iki gatly okuw toplumydyr.
Iň döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrylan giň, oňaýly, ýagty otaglar okuwçylara garaşýar. Olarda mugallymyň awtomatlaşdyrylan iş orny gurnaldy, interaktiw tagtalar hem-de sanly proýektorlar oturdyldy.
Mekdepde kompýuter otagy, fizika, himiýa, biologiýa we taryh, barlaghana otaglary, terbiýeçi-psihologyň we logopediň otaglary, oglanlar üçin ähli zerur gurallary bolan zähmet otagy, gyzlar üçin bolsa aşhana, tikin-çatyn iş ediş otaglary bar.
Şeýle hem bu ýerde kitaphana, meýdany 280 inedördül metrden gowrak bolan üsti ýapyk sport zaly, naharhana, uly mejlisler zaly, lukmançylyk otagy, lift hem-de beýlekiler bar. Mekdebiň ýanaşyk ýerlerindäki meýdançada sport we geografiki ýerler gurnaldy. Başlangyç synplaryň okuw binasynda uzaldylan güne gatnaýan toparlar üçin oýun oýnalýan otag, birinji synpda okaýanlar üçin ýatylýan otaglar göz öňünde tutuldy.
1-nji sentýabrda ozallar okamaga goňşy şäherçä giden Funtowo obasynyň oglan-gyzlary täze partalaryň başynda oturarlar. Indi bolsa töwerekdäki obalaryň çagalary mekdebiň ajaýyp binasy peýda bolan Funtowa okamaga gelerler.
Bilim edarasyny gurmagyň taslamasyna 2016-njy ýylyň martynda badalga berildi. Onuň gurluşygy döwrebap ölçeglere laýyklykda hem-de türkmen tarapynyň serişdeleriniň hasabyna alnyp baryldy. Gurluşyk serişdeleri sebitde iri “Berkarar” ulag-ýolagçy ýük gämisi bilen daşaldy.
Çeşme: turkmenportal.com
Astrahan oblastynda Türkmenistanyň Prezidentiniň sowgady bolan Magtymguly Pyragy adyndaky mekdep açyldy
18-nji maýda ýurdumyzda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününiň bellenýän wagty bu şanly senä bagyşlanan dabaraly çäreler daşary ýurtlarda hem geçirildi. Şeýle wakalaryň biri Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň güýji bilen Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynyň Priwolžsk raýonynyň Funtowo obasynda gurlan mekdebiň açylyş dabarasy boldy.