text:
Aşgabatda geçýän Medeniýet hepdeliginiň şu günki güni iri döredijilik çäresine gatnaşyjylar üçin “Nusaý” döwlet taryhy-medeni goraghanasyndan başlandy.
Açyk asmanyň astyndaky muzeý - uly şäherler bolan Gadymy we Täze Nusaý ýerli medeni däpleri hem-de gadymy grek we rim sungatynyň öwüşginlerini özünde sazlaşykly utgaşdyran gadymy siwilizasiýanyň yzlaryny saklaýar.
Medeniýet hepdeligine gatnaşyjylar goraghananyň muzeýinde arheologlaryň tapyndylary arkaly görkezilen Parfiýa patyşalygynyň ýadygärlikleriniň öwrenilişiniň taryhy bilen tanyşdylar, mundan beýläk-de öwrenilmegini talap edýän bu desganyň uly gymmatlygyny tassyklaýan alymlaryň soňky açyşlary barada düşünje aldylar.
2007-nji ýylda UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Nusaýda onýyllyklaryň içinde dürli ýurtlardan meşhur alymlar barlag işlerini geçirdiler. Şol işler gadymy taryhyň ençeme syrlarynyň üstüni açdy we Beýik Ýüpek ýolunda ýerleşen we Rim, Hindistan, Hytaý hem-de beýleki ýurtlar bilen ysnyşykly medeni hem-de söwda aragatnaşyklaryna eýe bolan Parfiýa imperiýasynyň şöhratly paýtagtynyň durmuşynyň köp ugurlary hakynda has köp bilmäge mümkinçilik berdi.
Türkmenistanyň muzeýlerinde Nusaýyň gymmatly genji-hazynalary saklanylýar. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň medeni mirasynyň ajaýyp nyşanlarynyň birine öwrülen piliň süňkünden ýasalan ritonlar, ak mermerden sünnälenip ýasalan heýkeller, toýundan, metaldan önümler, dürli şekiller beýan edilen owadan pannonyň galyndylary we elbetde, ata-babalarymyzyň ösen derejeli hat-ýazuwyň eýeleri bolandygyny jedelsiz subut edýän maddy subutnamalar bolan parfiýa ýazuwlarynyň ýadygärlikleri bar.
Şonuň bilen birlikde, Nusaýyň çäkleri arheologiýa barlag işlerini dowam etmegi talap edýän ýene-de ençeme syrlary saklaýar. Bu ýerde döwürleriň we nesilleriň, geçmişiň, şu günüň hem-de geljegiň janly arabaglanyşygy aýratyn duýulýar. Gadymy galanyň diwarlarynyň ýanynda Aziada-2017-niň başlanmagyna çenli 500 günüň galmagy mynasybetli milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen guralan tutuş ýurdumyz boýunça deňsiz-taýsyz atly ýörüşe badalga berilmegi tötänden däldir.
Medeniýet hepdeliginiň möhüm bölegi bolan taryhy ýadygärliklere baryp görmek, ony geçirmegiň özeninde medeni däpleriň dowamatlylygy, olaryň häzirki zamanda ösdürilişi baradaky pikiriň goýlandygyny äşgär edýär. Bu barada muzeý işiniň hünärmenleriniň, medeniýeti we sungaty öwrenijileriň, amaly-haşam sungatynyň ussatlarynyň, giň jemgyýetçiligiň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde “Medeni miras-halkyň milli buýsanjy” atly maslahatda-da gürrüň edildi.
Maslahatyň açylyşynda bu ýere ýygnananlara “Milli mirasyň genji-hazynasy” atly owadan bezelen täze neşir hödürlenildi. Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi tarapyndan taýýarlanan bu neşir ýurdumyzyň gadymy taryhynyň subutnamasy bolan muzeý gymmatlyklarynyň beýan edilýän görnüşindedir.
Maslahatda edilen çykyşlarda medeniýet syýasatynyň durmuşa geçirilişiniň meselelerine deglip geçildi. Şol syýasatyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri-de halkymyzyň baý taryhy-medeni mirasyny, medeniýetiň we sungatyň bu günki üstünliklerini halkara derejesinde wagyz etmekden, gorap saklamakdan we öwrenmekden ybaratdyr.
Maslahata gatnaşyjylar taryhy we medeniýeti öwreniş ylmy-barlag işleriniň anyk netijeleri barada habar berdiler. Şol netijeler milli sungatyň dürli ugurlarynyň kemala gelşiniň we ösüşiniň aýratynlyklarynyň üstüni açýar. Bu ýere ýygnananlar döwlet Baştutanymyzyň türkmen halkynyň täsin ruhy baýlygyny gorap saklamak we artdyrmak, giň halkara ölçeglerde milli mirasymyzy wagyz etmek, medeni gatnaşyklary işjeňleşdirmek bilen bagly işleri kämilleşdirmek babatda bildirýän talaplaryna aýratyn üns berdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan alnyp barylýan ösüşlere beslenen içeri we daşary syýasatyň, medeniýet ulgamyna berilýän hemmetaraplaýyn goldawyň ägirt uly kuwwaty durmuşa geçirmäge täze giň mümkinçilikleri açýandygy nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, maslahata gatnaşyjylar döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, öz öňlerinde goýlan wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirjekdiklerine milli Liderimizi ynandyrdylar.
Şekillendiriş sungaty muzeýinde geçirilen ylmy-amaly maslahatyň gün tertibinde-de milli taryhy-medeni mirasy mundan beýläk-de öwrenmegiň hem-de wagyz etmegiň wajyp meseleleri beýanyny tapdy. Bu maslahata gatnaşmak üçin arheologlar, rejeleýjiler, muzeýleriň hünärmenleri, suratkeşler, sungaty öwrenijiler, alymlar, döredijilik ugurly ýokary okuw mekdepleriň mugallymlary we talyplary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri çagyryldy. Maslahatyň barşynda ýurdumyzyň dürli sebitlerinde geçirilýän arheologiýa barlaglarynyň, ylmy-barlag işleriniň netijeleri baradaky habarlar diňlenildi. Şol netijeler halkymyzyň gadymy taryhynyň hem-de baý medeniýetiniň sahypalarynyň üstüni açýar.
Häzir Türkmenistanda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen we ýolbaşçylygynda täsin medeni mirasy döwlet tarapyndan goramagyň hukuk binýadyny has-da pugtalandyrmak boýunça maksada görnükdirilen çäreler durmuşa geçirilýär, ähli welaýatlarda yzygiderli esasda arheologiýa we binagärlik ýadygärlikleriniň ýüzlerçesiniň ýagdaýyna gözegçilik edilýär, Watanymyzyň hem-de daşary ýurtlaryň ylmy-barlagçylary üçin uly gyzyklanma döredýän desgalarda ylmy işler alnyp barylýar.
Bellenilişi ýaly, geçmişiň uly yzlary diňe bir hünärmenlere däl, eýsem, tutuş jemgyýetçilige-de gyzyklydyr, arheologiýa bolsa taryhy ylmyň düýpli sowallarynyň ençemesine takyk jogap berýär we medeni giňişlikde ygtybarly ugurlary görkezýär. Munuň subutnamasy hökmünde maslahata gatnaşyjylara Şekillendiriş sungaty muzeýiniň arheologiki gymmatlyklary görkezildi hem-de işleriň ýazky möwsümi tapgyrynda türkmen arheologlary tarapyndan ýüze çykarylan tapyndylar bilen tanyşdyryldy.
Olaryň hatarynda Mary welaýatynyň çäklerinde ýerleşen orta asyr döwründe meşhur gadymy Dandanakandan tapylan gymmatlyklar bar. Orta asyr taryhynyň bu täsin ýadygärliginde geçirilen barlag işleriniň barşynda toýundan ýasalan gap-gaçlaryň, bürünç önümleriň, binagärlik bölekleriň nusgalary tapyldy. Türkmen alabaýynyň tohum häsiýetlerini açyp görkezýän itiň kiçijik syrçadan edilen heýkeljigi örän täsin hem-de garaşylmadyk açyş boldy. Bu gymmatlyk arheologiki tapyndylaryň şu sergisinde mynasyp orny tutdy. Bu heýkeljigiň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçiriljek ýylynda tapylmagynyň çuňňur manysy bar. Çünki Alabaý bu oýunlaryň şekili hökmünde saýlanyldy.
Soňky maglumatlardan çen tutsaň, gadymy Merwden 60 kilometrlikde ýerleşen we VIII asyryň orta asyr çeşmelerinde ilkinji gezek ýatlanylýan Dandanakan has ir ýüze çykypdyr. Alymlaryň belleýşi ýaly, Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we gaýtadan dikeltmek boýunça milli müdirldigiň hünärmenleri tarapyndan başlanan, birwagtlar halkara kerwen söwda ýollarynyň çatrygynda ýerleşen bu künjekde geçiriljek gazuw-agtaryş işleriniň ýene-de birnäçe täsin açyşlary berjekdigi gürrüňsizdir.
Maslahata gatnaşyjylar taryhy-medeni miras baradaky maglumatlary mundan beýläk-de öwrenmek we dünýäde wagyz etmek, ýaşlar bilen ruhy-terbiýeçilik hem-de watançylyk işi babatda ony işjeňleşdirmek, şeýle hem syýahatçylyga has-da işjeň çekmek boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan öňde goýlan wezipeleri çözmegiň ýollaryny ara alyp maslahatlaşdylar.
“Aşgabat” kinomerkezinde Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde şu gün “Seýis” atly çeper filmiň görkezilmegi halkymyzyň medeniýeti we taryhy baradaky bilimleri giňden wagyz etmäge gönükdirilendir. Kino görkezmegiň öňüsyrasynda ony döredijiler tomaşaçylara türkmen halkynyň buýsanjy bolan ahalteke bedewleri köpeltmegiň we seýislemegiň däplerine bagyşlanylan hem-de halypaçylyk, ýaşulularyň we ýaşlaryň özara gatnaşygy baradaky meseläni gozgaýan filmiň döredilişi barada gürrüň berdiler. “Seýis” kinofilmi tomaşaçylara ruhy gymmatlyklary hem-de köpasyrlyk halk däp-dessurlaryny gorap saklamak we artdyrmak baradaky öwüt-ündewli çagyryşy özünje jemleýär.
Bu pikir Medeniýet hepdeliginiň ajaýyp çäreleriniň biriniň, ýagny, “Aşgabat” medeni-dynç alyş seýilgähinde paýtagtymyzyň çagalar çeperçilik mekdepleriniň çykyşlarynyň maksatnamasyna hem goşuldy.
Çagalaryň döredijilik baýramçylygy netijesinde, milli medeniýetimiziň baý köpöwüşginliginde özboluşlylygyny saklan dowamatlylyk mekdebiniň deňsiz-taýsyz ähmiýetini görkezdi.
Täze zehinleriň ýüze çykmagyna, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemäge ýardam berýän döredijilik çäresi sungatyň dürli ugurlarynyň ýaş wekillerini barha köp özüne çekýär. Ýaş sazandalar, tansçylar, aýdymçylar, suratkeşler we çeper okaýjylar ähli çärelere gatnaşýarlar, şeýle hem olara aýry konsert maksatnamasynda çykyş etmäge mümkinçilik berilýär.
Çärä gatnaşyjylar aýdym-saz we horeografiýa çykyşlarynda ýiti, çeper zehinleri, ýerine ýetirijilik ussatlygy bilen şugla saçdylar, saz gurallarynda saz çalmak bilen, tomaşaçylaryň ruhuny göterdiler.
Ösüp gelýän nesliň sazlaşykly ösüşini gazanmak döwletimiziň aýratyn aladasydyr. Häzir diňe paýtagtymyzda däl, eýsem, ýurdumyzyň iň alysdaky şäherlerinde we obalarynda hem çagalar we ýetginjekler üçin çeperçilik merkezleri, ýörite döredijilik mekdepleri işleýär, medeniýet öýleriniň döwrebap binalary, dynç alyş seýilgähleri gurulýar. Olarda ýaşlaryň we çagalaryň sungat dünýäsine aralaşmagy üçin hemme şertler döredilýär. Ençeme ýyllaryň dowamynda döwlet derejesinde hormatly Prezidentimiziň howandarlygynda umumymilli we halkara möçberinde çagalaryň döredijilik bäsleşikleri hem-de festiwallary geçirilýär. Olara ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan we Aşgabat şäherinden müňlerçe ýaş artistler gatnaşýar. Şeýlelik bilen, olar öz köptaraply zehinlerini görkezmäge mümkinçilik alýarlar, milli we dünýä medeniýetiniň genji-hazynasyna aralaşýarlar. Hut şol ýaşlar eýýäm ýakyn geljekde ýurdumyzyň medeni durmuşyna özleriniň mynasyp goşantlaryny goşarlar.
Taryhyň, halk hakydasynyň akymynyň üznüksizdigi, nesilleriň ruhy jebisligi “Döwlet guşy” sahna eserinde hem beýanyny tapdy. Bu sahnany görmäge aşgabatlylar we paýtagtymyzyň myhmanlary Baş drama teatryna çagyryldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adybir romany boýunça döredilen sahna oýny tomaşaçylaryň olaryň aýratyn söýgüsinden peýdalanýar.
Dünýäniň ykbaly hem-de gadyry bilinmeli we goralmaly parahat durmuş baradaky pikir ýöretmeler romanyň hem-de esasy pikirleriniň biridir.
Sahna oýny belent sarpa hem-de adamkärçilik, ýagşylyk we söýgi, egsilmez ahlak gymmatlyklar barada gürrüň berip, ruhy çagyryşy, tutuşlygyna kalbyňy tolgundyrýan hem-de biparh goýmaýan ajaýyp döredijilik güýjüni özünde jemleýär. Ol şu güni tomaşaça ýakyndyr we düşnüklidir hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri bolan Garaşsyz, Bitarap türkmen döwletiniň hakyky gülläp ösýän eýýamynda ýaşaýan nesle niýetlenendir.
Döredijilik hepdeligiň üçünji güni Lebap hem-de Mary welaýatlarynyň medeniýet we sungat ussatlarynyň uly bilelikdäki konserti bilen tamamlandy. “Aşgabat” seýilgähiniň sahna meýdançasynda halk we häzirki zaman aýdym-sazlary ýaňlandy, joşgunly tanslar ýerine ýetirildi.


c: text/html

text:
Salam, lukman! Meniň berjek soragym birza gödegräk. Dogrymy aýtsam, gňnüden-göni lukmana ýüz tutmaga utanýan. Meniň içim adatdan köp ýellenýär, içimiň ýelini goýbermesem, garnym çişip durýar. Munuň sebäbi nämekä? Bejergisi barmyka ýa-da bu tebigy zatmyka? Kömek edip, gerekli maslahatlary berseňiz, şu saýt üçin zähmet çekýänlerden razy bolardym. Jogabyňyza garaşýaryn.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Içegeleriň sowuklama ýagdaýlary, içege disbakteriozy, onda işläp çykýan fermentleriň ýetmezçiligi, öt haltanyň öt bölüp çykaryş bozulmalary içegede artykmaç howanyň emele gelmegine, ýagny içegeleriň ýellenmegine sebäp bolup biler.
Köp halatlarda käbir önümleriň (noýba önümleri, kelem, turp, sarymsak, sogan) aşa köp kabul edilmegi hem içegeleriň ýellenmegine getirip biler.
Öt haltanyň we içegeleriň kesellerini öz wagtynda bejerme, içege mikroflorasyny kadalaşdyrma, iýilýän önümlere üns berme bu oňaýsyz ýagdaýyň döremeginiň öňüni alyp biler.
Ýüze çykan bozulma baglylykda, iýmit siňdiriş fermentlerini (panzinorm, kreon, festal), içege disbakteriozyny aradan aýyrma (bifidumbakterin, enteroseptol, kolibakterin) serişdeleri, adsorbent (sorujy) serişdeleri (enterosorbent, işjeňleşdirilen kömür) ulanmak peýdaly netijeleri berip biler.
Ýüze çykan näsazlyklary anyklap, içege ýellenmesiniň bejergisini almak üçin gastroenterolog lukmanlaryna ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
14 Şubat 2017 Salı
Türkmenistanyň DIM-nde Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş Sekretary Bilen Duşuşyk
Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow Türkmen paýtagtyna Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) halkara synçylar toparyna baştutanlyk edip gelen Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş sekretary Rashid Alimowy kabul etdi.
Duşuşygyň dowamynda taraplar ŞHG-nyň kuwwaty sebit howpsuzlygynyň berk deňagramlylygyny saklamak üçin, gapma-garşylyklara ýol bermezlik we gepleşikleri olary çözmegiň ýeke-täk guraly hökmünde ykrar edilmegi üçin ulanylmalydyr diýip bellediler. Bu çarçuwada Türkmenistan özüniň ŞHG bilen gatnaşyklaryny ösdürmegi ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny ösdürmek bilen we sebit ykdysady taslamalara özüniň gatnaşmagynyň ileri tuýan ugry bilen kesgitlenýan çäklerde görýändigi bellenildi.
Pursatdan peýdalanyp Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş sekretary 12-ji fewralda geçiriljek Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna çakylyk üçin minnetdarlygyny bildirip we bu örän möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäräni geçirmekde üstünlikler arzuw etdi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-dim-nde-sanhay-hyzmatdaslyk-guramasynyn-bas-sekretary-bilen-dususyk/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Fermentatiw ingibitor
INGIBIOTORLAR (lat. inhibeo - togtatyan, duruzyan) - biyalogiyada fermentlerin aktiwligini peseldyan tebigy we sintetik maddalar: olar tasir edishleri, mahsus ayratynlyklary we bashga hasiyetleri boyunca tapawutlandyrylyar. Janly organazimde gecyan madda calshygynyn onumleri, fermentlerin tebigy I-y bolup bilyarler. I. fermentlerin katalitik tasirlerinin mehanizmini owrenmek, beloklaryn funkksiyonal toplarynyn tebigatyny takyklamak, durli-durli fermentatiw proseslerin madda calshygyndaky rolyny ashgar etmek ucin ginden ulanylyar. I-nyn praktiki ahmiyeti uludyr, mes zyyanly mor-mojeklere we hashal otlara garshy goreshmek ucin zaherli himikatlary ulanmaklyk I-yn shol organizmlerin yashamagy ucin mohum prosesleri ingibirlemek ukyplary bilen baglanshyklydyr. Kabir farmaklogik serishdelerin we dermanlaryn tasirleri hem fermantatiw reaksiyalaryn ingibirlenmegine esaslandyrylyar. “I” termini, esasan, haysyda bolsa bir cylshyrymly biologic prosesin gecmegine pasgel beryan maddalary (mesrelem osumligin osmeginin ingibiotorlary) gorkezmek ucin ulanylyar.


text:
Biz 21 asyrda ýaşaýarys. Bay-garyp temasy henizem aradan aýrylanok. Baý kim, garyp kim – bu barada her kimiň bir düşünjesi bar. Kaşaň jaýyň bolsa, owadandan ýüwgir maşynyň bolsa, eliň uzadan ýerine ýetip dursa – onda saňa biri baý diýýär, beýlekisi bolsa haram pul ugrynda selpäp ýören diýýär. Garypja tünegiň bolsa, köneje maşyn edinmek etip bolmajak arzuwlaryň biri bolsa, ertirki güniň aladaň bolsa – onda saňa biri garyp diýýär, beýlekisi bolsa seni adam sanyna goşanok. Yslam dini bolsa iman baýlygyny öňe sürýär. Emma biziň aramyzda ony eýgerýän örän az. Diýmek biziň köpümiz garyp. Men bu ýerde kimiňki dogry diýen jedeli çözmek maksadym ýok. Bu ýone bir özüm üçin edilen bellik.
Öňräk Internetde okan bir makalam ýadyma düşýär. Onda “garyplyk obýektiw bir reýallyk dälde, eýsem ol dünýägaraýşyň netijesi” diýlip aýdulýar. Asly ýaponiýaly Robert Kiýosaki öz “Garyp ata, baý ata” atly kitabynda şeýle bir deňeşdirmäni getirýär.
Iki atanyň çagasyna berýän maslahatlary:
Garyp: “ Gowja oka, baý kompaniýada iş taparsyň”.
Baý: “Gowja oka, baý kompaniýany satyn alarsyň”.
Garyp: “ Men baý däl, sebäbi men kopçagaly maşgalaň atasy”.
Baý: “Men baý bolmaly, sebäbi men kopçagaly maşgalaň atasy ”.
Garyp: “ Puluňa hatyrjem bol, bagtyňy synajak bolup pulsuz galaýma”.”.
Baý: “Bagtyňa barýan ýoly özüň tap ”.
Garyp: “ Aladasyz ýaşamak üçin işle”.
Baý: “Pula mätäç bolma ”.
Garyp: “ Aňryňa pul süýşir”.
Baý: “Pulyňy amatly ýerleşdir”.
Garyp: “Terjimehalyňy sowatlyja ýaz, gowy iş taparsyň”
Baý: ” Biznes planyňy sowatlyja düz, ýörgünli kompaniýa açarsyň”.
Ýene-de bir zat: baýlyk-garyplygyň derejesini her kim öz dünýägaraýşyna, bilimine, alan terbiýesine esaslanyp ölçeýär. Şonuň üçinem bu hakda köp pikir etmän, ile zelelsiz gazanan hakyňy gelejek üçin ýerlikli ulanyp ýaşabermelimikän diýýän.
Ref. INNOVATION
Filed under: Bütin Temalar, Bilim |


text:
Neşekeşlige baş goşan neşekeş bütin maşgalasyna ejir çekdirýär. Öýden puluň belli bir mukdarynyň yzygiderli ýagdaýda ýitip durmagy maşgala agzalaryny diýseň howsala salyp başlaýar. Neşekeşe günde 4-5 manat pul gerek bolýar. Şonuň üçin-de, neşekeş bir atymlyk neşesiniň puluny tapmak üçin hemme zada taýyndyr. Neşe azarlamasynyň artan mahaly pul tapaýmak aňsat bolmansoň, ol ogurlyga ýüz urýar. Oňat terbiýe alan adam hiç haçan ogurlyga ýüz urmaz diýen düşünje neşekeş babatda çapraz gelýär.
Neşäniň adamyň ruhy ýagdaýyna erbet täsir edýändigi ýadyňyzda bolsun. Adam nähili oňat hem bolsa, terbiýeli hem bolsa, neşä özüni aldyransoň, düýpgöter üýtgeýär. Ol ogurlykdan gaýtmaýar.
Neşekeş öz syryny öýdäkilerden näçe gizlin saklajak bolsa-da, bu başa barmaýar. Onuň neşe çekýändigi tiz wagtda tutuş maşgala mälim bolýar. Käwagt maşgala neşekeşden ýüz öwürýär, käwagt bolsa neşekeşiň özi maşgaladan çykyp gidýär. Neşekeş öz ýagdaýyna "düşünýän" ülpetleriniň ýanynda bolanyny gowy görýär. Neşekeşleriň ýygnanýan öýleriniň hemmesi diýen ýaly birmeňzeşdir: aňrybaş hapaçylyk, jindä öwrülen ýorgan-düşekler, jaýyň törüni basyp ýatan zir-zibil, ýakylyp ýandyrylan gap-gaçlar we ş.m. Emma bu ýagdaý neşekeşleri birjik-de hopukdyrmaýar. Onuň üçin iň esasy zat — şol ýerde arzuwlaýan bir atymlyk neşesini tapmak.
Maşgalanyň erkegi neşekeş bolsa, ol köplenç özüniň aýalyny hem neşekeşlige ýykgyn etmäge ymtylýar. Ynsanýetiň ahlak gymmatlyklary neşekeş üçin ikinji derejeli bir zada öwrülýärler, soňabaka bolsa bütinleý ýitýärler.
Eýsem neşekeşi nähili saýgarmaly? Neşekeşiň ilkibada iş ýerinde ähli görkezijiler düýpli peselýär. Islendik iş onuň üçin öz gyzygyny ýitirýär. Sebäbi onuň iň easasy arzuwy indi bir atymlyk neşäni tapmakdyr. Soňra sebäpsiz ýere işden galmaklyk başlanýar. Tiz wagtda neşekeş işden çykarylýar. Ol indi işläýin diýende-de gurbaty ýok. Ine, şu ýerde-de ogrulyk başlanýar. Indi neşekeş öz dostlaryndan-da, garyndaşlaryndan-da, tanyşlaryndan-da ogrulamakdan gaýtmaýar. Bir çekimlik neşäni tapmak üçin ol hatda adam öldürmekden gaýtmaz.
Neşä garaşly bolan adamyň psihiki-ruhy ýagdaýy maşgala agzybirliginiň soňuna çykýar. Ony göwnüçökgünlik, sustupeslik we dürli nogsanlyklar heläkleýärler. Kelleagyrylar, arkadaky, bildäki agyrylar, ukusyzlyk — bularyň bary neşekeşiň organizmindäki bozulmalar. Neşekeşiň häsiýetiniň diňe erbet tarapa üýtgeýändigi sebäpli onda düşündirip bolmajak rehimsizlik we sütem-zorluga bolan isleg ýüze çykýar. Neşekeş ene-atanyň öz çagalaryna rehimsiz daraýan wagtlary az däldir. Olary ölüm hetdine ýetirýärn wagtlary hem bolýar.
Maşgala durmuşynyň beýleki bir tarapynda-da sütem-zorluk höküm sürýär. Neşekeş erkekler öz erkeklik güýçlerini ýitirendikleri sebäpli gabanjaňa öwrülýärler. Ol öz aýalyny ýerliksiz ýere gabanyp, ony urup, ejir berip başlaýarlar.
Aýal öz adamsynyň elhenç neşe girdabyna düşendigini nädip bilmeli? Muny haýsy alamatlar boýunça bilip bolar?
- Daşyndan göräýmege neşekeş arakhor ýaly hereket edýär, ýöne ondan aragyň ysy gelenok.
- Adamyň aňy üýtgeýär. Sustupeslik, tutuklyk, ümezleýän göreçler neşekeşe mahsus bolýar.
- Neşekeşiň keýpiniň gelip-gitmegi onuň bahanasyz gülmegine ýa tukatlanmagyna eltýär. Neşekeş çaga ýaly begenip, bir salymdan-da tutuş älem-jahana sögünýär.
- Adatdan daşary ellerini hereketlendirip, gaty gürläp başlaýar. Onuň hereketindäki sazlaşyk ýitýär, ol bir ýerde oturyp bilmeýär.
- Onuň ýüzi bir agaryp, birden-de gyzarýar.
- Neşekeşiň göreji käwagt kiçelip, nokat ýaly bolýar, käwagt bolsa ulalýar. Iki gözüň göreçleriniň biri-birinden ululygy boýunça tapawutlanýan ýagdaýlary hem duş gelýär.
- Neşekeşiň agzy guraýar ýa-da gyllygy akyp durýar
- Neşekeş çalt gürlände bir mowzukdan başga bir mowzuga "böküp" geçýär.
Adamyň neşekeşlige baş urandygyndan habar berýän başga-da alamatlar bardyr. Ynha olaryň käbirleri:
- Adamyň işiwürligi düýpli üýtgeýär. Siziň ýakyn adamyňyzda niredendir bir ýerden gujur-gaýrat peýda bolup, onuň işiwürligi birdenkä artsa, ikirjiňleniň. Tersine, mydama işeňňir, gujurly bolup, birdenem işe bolan höwesini ýitirse, ikirjeňleniň.
- Neşekeş gerekse-gerekmese, derman serişdeleri bilen gyzyklanyp başlaýar. Ol dermanlaryň adam organizmine edýän täsirleri bilen düýpli gyzyklanyp başlaýar.
- Adam dermanhanalara we saglyk öýlerine ýygy-ýygydan gatnap başlaýar.
- Neşekeş lukmançylyk pudagynda işleýänler bilen tanyşlyk açmaga ymtylýar.
- Adamyň hususy zatlarynyň arasynda derman gutujyklary, şprisler we ýakyp-ýandyrylan gap-gaçlaryň bolmagy hem howatyrlanmaga esasdyr.
Eger şu alamatlar peýda bolan bolsa, onda siziň ýakyn adamyňyzyň neşe girdabyna düşen bolmagy gaty ahmal.
Ulanylan WEB Salgy
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Siriýada ABŞ-nyň goldawyna daýanýan güýçler Rakka şäherini “Yslam döwleti” (YD) toparynyň elinden almak boýunça amala aşyrýan söweşleriň dowamynda şäheriň gadymy böleginiň daşyndaky haýatdan geçmegi başardylar diýip ABŞ-nyň Merkezi ýolbaşçylygy 3-nji iýulda aýtdy.
“Koalision güýçler [Siriýanyň demokratik güýçlerini] goldap, Rakkanyň iň berkidilen bölegine ýetdiler we şäheriň gadymy böleginiň daşyndaky Rafigah diwarynda iki sany kiçi aralygy açdylar” diýip, merkezi harby ýolbaşçylygy aýdýar.
Maglumata görä, Siriýanyň demokratik güýçleri YD toparynyň söweşijileriniň berk garşylygyna duçar boldular. Söweşijiler söweş pozisiýalaryny ulandyrlar, minalary we partlaýjy serişdeleri ulandyrlar.


text:
Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň ýaş hünärmenleri Ýaponiýada kämilleşdiriş okuwlaryny geçdiler. Okuw-tejribe sapaklary ýapon halkara hyzmatdaşlygy agentliginiň “Merkezi Aziýa we Kawkaz ýurtlarynyň ýaş liderleri. Sebit syýahatçylygynyň ösüşi” maksatnamalaýyn meýilnamasynyň çäklerinde guraldy. Myhmansöýerlik ugruny dolandyrmagyň ýapon tejribesini öwrenmegiň neneň-niçik geçendigi barada “Syýahat” žurnalynyň nobatdaky sanyndaky makalada gürrüň berilýär.
“Ýaş liderler” meýilnamasy gelejekde syýahatçylyk ulgamyny ösdürmäge we şu pudak bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge goşant goşmaly işgärleriň hünär bilimlerini we iş endiklerini çuňlaşdyrmaga gönükdirilendir. Kämilleşdiriş okuwlary syýahatçylykda döwlet we hususy eýeçiligiň orny, sebitlerde syýahatçylygyň ösüşi ýaly ugurlary öz içine aldy.


text:
20 Ocak 2017 Cuma
23-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Dalaşgärler Bilen Saýlawçylaryň Nobadaky Duşuşyklary Geçiriler
2017-nji ýylyň 23-nji ýanwarynda saýlawçylaryň Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärler bilen duşuşyklary geçiriler.
Merkezi saýlaw toparynda habar berlişi ýaly, Jumanazar Annaýew bilen duşuşyk Marynyň M.Kemine adyndaky döwlet drama teatrynda, Bekmyrat Atalyýew bilen duşuşyk Lebap welaýatynyň S.Seýdi adyndaky döwlet drama teatrynda, Ramazan Durdyýew bilen duşuşyk Daşoguz welaýatynyň N.Andalyp adyndaky döwlet drama teatrynda, Meretdurdy Gurbanow bilen duşuşyk Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň Medeniýet öýünde, Serdar Jelilow bilen duşuşyk Ak bugdaý etrabynyň Gämi obasynyň Medeniýet öýünde bolar.
Duşuşyklar sagat 10-da başlanýar.
http://www.turkmenhabargullugy.com/23-nji-yanwarynda-turkmenistanyn-prezidenti-wezipesine-dalasgarler-bilen-saylawcylaryn-nobadaky-dususyklary-geciriler/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Bütindünýä ýaýran doňuz dümewine garşy ilkinji sanjymyň Hytaýda öndürilendigi, geçirilen synaglaryň hem üstünlik bilen tamamlanandygy habar berildi.
Hytaý metbugatynyň habar bermegine görä, merkezi Pekinde bolan “Sinowak Biotek Ko.” şereketi tarapyndan öndürilen bu sanjym halkara standartlaryna laýyk gelýär. 1614 adamda synag edilen dermanyň başga erbet täsiri ýok. “Sinowak Biotek Ko.” şereketi 19- njy iýunda Pekinden 4 million dozalyk sargyt kabul edendigini we munuň sentýabryň ahyryna çenli taýyn ediljekdigini habar beripdi.
Şereketiň sentýabrda goşmaça sargyt kabul etjekdigi we jemi sargydyň 10 milliona ýetjekdigi hem mälim edildi.
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


text:
Salam, lukman! Men 18 ýaşymda. Meniñ dilim günde gaýnayar. Nahar iýip bilemok. Pomidor we hoz iýsem beterleyar. Soñ ýakyn dogan-garyndaşymyz ýumurtganyn sarysy bilen nowakaýin garyp çalmaly diýdi. Menem edil aýdyşy ýaly etdim, ýöne hiç hili täsir etmedi. Şony nädip gaýnamaz yaly edip bolýar? Edilýän belli bir emi barmyka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň aýdýan alamatlaryňyza görä, Sizde glossit – diliň sowuklama ýagdaýy döräpdir. Bu ýagdaýyň döremegine diliň şikeslenmeleri (zaýalanan dişleriň gyrasy, süňkler), dili gyjyndyryjy iýmitler (ajy, ýiti iýmit) kabul etmek, bedeniň immunitetiniň peselmegi sebäp bolup biler.
Diliň üýtgemegi B12-witamin ýetmezçilikli gan azlylykda, käbir ýokanç kesellerde hem duş gelýändir. Ýüze çykan ýagdaýda şikeslendiriji faktorlary aradan aýryp, ýokançlyga garşy serişdeler bolan furasilin, kaliniň permanganat (margansowka) ergini bilen agzy çaýkamalydyr. Agyryny aýyrmak üçin agyrsyzlandyryjylary saklaýan (meselem, Kamistad ýa-da lidokainiň çopantelpek oty bilen garyndysy) serişdeleri, ýaranyň bitmegi üçin itburnuň (şipownik) ýagyny, witamin A serişdesini, "Aktowegin", "Winisol" serişdelerini ulanmak maslahat berilýär. Diliň zeperlenmesiniň anyk sebäbini anyklamak üçin lukmana ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Arada bir tanşyma jaň etdim. Ondan-mundan gürleşip ugradyk. "Näme edýäň bu wagt?" diýip sorasam, "maşynym bilen bir ýere gidip barýan" diýdi. Tisgindim-de, "Seň ölmezden öňürti gürleşen soňky adamyň men bolasym gelenok, janyňy gora!" diýip telefony öçürdim.
Başga bir gün hem bir talyp tanşymyň Facebook-da "Meniň häzirki ýagdaýym: hem finallaryma taýýarlanýan, hem maşgalam bilen habarlaşýan, hemem gowy görýän seriýalymy sypdyrman görjek bolýan." diýen postuna gözüm düşdi. Muňa ýylgyryp, içimden "hemem Facebook-a güýmenýäň" diýenimi duýman galypdyryn.
Gündelik durmuşdan alnan, ýokarky wakalardaky meňzeşligiň nämedigini eýýäm aňan bolsaňyz gerek. Muňa multihereket (iňlisçesi: multitasking) diýilýär. Bu düşünjäniň türkmen dilinde bir söz bilen aňladylýan terjimesini görmedigim üçin makalamda "multihereket" diýip ulanmagy makul bildim. Multihereket – bu birnäçe işi bir wagtda etmekdir (ýa-da türkmençilikde aýdylyşy ýaly "bir elde iki garpyz tutmak").
21-nji asyrda, tehnologiýanyň adam durmuşyny düýpli özgertmegi bilen, biziň her birimiz ýygy-ýygydan, bilip ýa bilmän, multihereket bilen ýüzbe-ýüz bolýarys. Bu ýagdaýyň döremegine köplenç biziň baky hemralarymyza öwrülen elektroniki enjamlarymyz sebäp bolýarlar. Amerikanyň ABC News-iniň habar bermegine görä, adaty adam gün içinde el telefonyny ortaça 150 gezek barlaýar. Öýde, işde, okuwda, köpçülik ýerlerinde, naharlanýan wagtymyz, garaz, gündelik durmuşymyzdaky dürli işleriň/hereketeriň arasynda elektroniki enjamlarymyzy ulanyp görmedigimiz ýok bolsa gerek. Bularyň ählisi multiherekete degişlidir. Bulardan başga-da, işde ýa okuwda, käwagt, ýumuşlarymyzy wagtynda etmän, soňky ýumuşlarymyz bilen üýşürip, iň soňky minutda hemme zady birlikde etjek bolup multiherekete sezewar bolýarys. Göräýmäge wagty utup, gysga wagtda birnäçe işiň amala aşmagyny gazanýan ýaly hem bolsak, hakykat ýüzünde multihereket bizi köp zatdan mahrum edýär. Indi bolsa Amerikanyň Psihologlar Guramasynyň (APA) multihereketiň zyýanlary barada geçiren barlaglaryna seredeliň:
→ Ölüm howply. Bu ýagdaý esasan hem adam ulag sürýärkä başga zatlara(elektroniki enjamlar, aýdym-saz, naharlanmak) ünsüni bölende ýüze çykýar. Ýoldan bir sekuntlyk ünsüni aýran sürüji bolsa ullakan töwekgelçilik astynda galýar.
→ Ünsüň bölünmegi. Alymlaryň tassyklamalaryna görä, adam beýnisi bir wagtda diňe bir zada ünsi gönükdirip bilýär. Haçanda adam birnäçe işi birwagtda ýerine ýetirende, beýniniň üns bermek ukyby peselýär.
→ Ýatkeşligiň peselmegi. Biriniň bir işi edip oturan mahaly onuň daş-töweregindäki adamlar, elektroniki enjamlar ýa-da beýleki ýumuşlar bilen birsyhly bimaza edilmesi, onuň ýadynyň gowşamagyna alyp barýar. Adamyň işinden dykgaty kesilen halatynda, oňa şol işi üstünlikli tamamlamak üçin zerur bolan wagt we beýniniň işjeňligi hem kesilýär. Bu bolsa onuň edip oturan işindäki köp maglumatlary tiz unutmagyna sebäp bolýar. Şeýle hadysalaryň köp bolup geçmegi adamyň işine, okuwyna degişli möhüm zatlary tiz unutmagy bilen, onuň gowşak ýatkeşlikden kösenmegine getirýär.
→ Pes netijeler. Multihereketde wagty ünsüniň häli-şindi bir zatdan başga bir zada bölünip durandygy sebäpli, adamyň eden işleriniň netijesi hem şol işleri multihereketsiz eden biriniňkiden has pes bolýar. Netijede mutihereket eden kişi birnäçe işi az wagtda bitirip wagty utan hem bolsa, hil taýdan utulýar.
→ Stres. Ýeri gelende aýtsak, multihereketiň adam saglygyna iň bir howply taraplarynyň biri hem stresdir. Adamlaryň köpüsi gysga wagta birtopar işleri ýerine ýetirmeli bolanlarynda, olary dartgynlylyk we gaýgy gurşap alýar. Bu esasan adam işleriniň köpüsini iň soňky minuda goýanda döreýär. Yzygiderli strese uçramak bolsa saglyga örän zyýanly bolup, wagtyň geçmegi bilen howply keselleriň döremegine eltip bilýär.
Köplenç ýagdaýda multiherekete bilmezlikde duçar bolýan hem bolsak, bu çäresiz mesele däldir. Ýüzlerçe makalalaryň we onlarça psihologiki kitaplaryň awtory lukman Jim Taylor multihereketiň öňüni alyp, onuň zyýanly täsirlerinden goranmak üçin aşakdaky maslahatlary berýär:
⇒ Kalendar ulanmak. Kalendar ulanmagy endik ediniň. Oňa ähli etmeli işleriňizi möhletleri we edilmeli tertibi boýunça ýazyp goýuň. Işleriňizi kalendaryňyzdaky tertipde we wagtyndan gijä goýman ýerine ýetiriň.
⇒ Iň möhüminden başlamak. Her gün işe ýa-da etmeli ýumuşlaryňyza girişeniňizde, ilki bilen iň ulusyndan we iň möhüminden başlaň. Soňra möçberine görä kem-kemden kiçilerini berjaý ediň.
⇒ Birahat etjek zatlardan el cekmek. Işlemäge ýa-da okamaga oturan mahalyňyz sizi bimaza etjek zatlardan daşda oturyň. Ähli elektroniki enjamlaryňyzy öçürip goýuň. Eger edýän işiňiz üçin olary ulanmaly bolýan bolsaňyz, onda olaryň içindäki siziň ünsüňizi böljek zatlary wagtlaýynça öçüriň.
⇒ Topar bolup etmek. Okamak, işlemek ýa-da islendik bir ýumşy ýerine ýetireniňizde, başarsaňyz, töweregiňize diňe siziň edýän zadyňyza sarpa goýýan we size kömek etmek isleýän adamlary üýşürip ediň. Ýumşy olar bilen bilelikde berjaý etseňizem, ýeke özüňiz etseňizem olar size elmydama goldaw bererler we sizi birahat etmezler. Işjeň we wagtyny bereketli dolandyrýan adamlar bilen bolmak siziň hem höwesiňizi, oňat häsiýetleriňizi artdyrar.
⇒ Arakesme bermek. Beýniniň bir wagta birden köp zada üns berip bilmeýşi ýaly, bir zada 45 minutdan uzak üns berip bilmek ukyby hem gaty pesdir. Bu hasap adamdan-adama üýtgeýändir. Şonuň üçin hem, islendik bir işiň arasynda, her 30 minutdan ýa-da bir sagatdan arakesme alyň. Daşary çykyň, howaňyzy täzeläň, maşk ediň, halaýan aýdymlaryňyzdan diňläň, garaz, göwnüňize rahatlyk berýän birzatlar edip, bedeniňizi sussupeslikden, beýniňizi bolsa ýadawlykdan goraň.
Könelerimiz "Az bolsun, uz bolsun" diýip ýönelige aýtmandyrlar. Sagdyn durmuşyň syry bedenimizi oňa mahsus bolmadyk tälimler bilen kösemek däl-de, onuň ukyply bolan zatlaryny netijeli peýdalanyp bilmegi başarmakdadyr.
Awtor: Maýa Amanowa
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmen gazyny Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Hindistana akdyrmaga mümkinçilik berjek gazgeçiriji proýektiniň Owganystan we Pakistan bölekleriniň gurluşygynyň guramaçylyk işleri alnyp barylýar, diýip türkmen resmileri maglumat berýärler.
Mundanam başga, umumy uzynlygy 1 müň 814 kilometre deň gazgeçirijiniň 214 kilometrlik türkmen böleginiň gurluşygynyň kesgitlenen plana görä dowam edýändigi hem mälim edildi. Ýatladyp geçsek, ýylda 33 milliard m3 gazy akdyrmaga mümkinçiligi boljakdygy aýdylýan bu gazgeçirijiniň türkmen böleginiň gurluşygyna 2015-nji ýylyň dekabrynda badalga berilipdi.
Umumy bahasy 10 milliard amerikan dollaryna barabar TOPH gazgeçirijisiniň gurluşygynyň 85%-ni maliýeleşdirmegi resmi Aşgabat öz üstüne aldy.
Türkmen resmileri bu proýektiň halkara derejesinde uly ähmiýetiniň bardygyny gaýta-gaýta tekrarlaýarlar. Emma, energiýa ekspertleri Owganystandaky we Pakistandaky howpsuzlyk ýagdaýlarynyň bu proýektiň amala aşmagyna badalga bolup biljekdigini öňe sürýärler.
Şu günki gün Türkmenistan tebigy gazyny diňe Hytaýa satýar.


text:
KÖPÇÜLIKLEÝIN HABAR BERIŞ SERIŞDELERI ÜÇIN MAGLUMAT
Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň (EMGK) resmi internet saýtynda ýerleşdirilen maglumatyna degişlilikde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi şu aşakdakylary belleýär.
EMGK-niň esassyz we obýektiw bolmadyk maglumatyna öz tarapymyzdan Kompaniýanyň türkmen tarapyna bolan bergisini üzmek bilen bagly meselede hemmäni ýalňyş pikire ugrukdyrmak synanyşygy hökmünde garaýarys.
Hususan hem, «Türkmengaz» Döwlet konserni tarapyndan üpjün edilýän gazyň hili we möçberi bilen bagly şertnamanyň düzgünleriniň bozulmagy baradaky tassyklama hakykata laýyk gelmeýar.
Hakykatda, Eýrany tebigy türkmen gazy bilen üpjün etmek hakyndaky şertnamanyň ýerine ýetirilmeginiň dowamynda EMGK tarapyndan öz üstüne alynan borçlarynyň ençeme gezek ýerine ýetirilmändigi bellenilipdi. Hususanda, Şertnamanyň esasy ýörelgeleriniň biri «take or pay» - «al ýa-da töle» bolup durýandygyna garamazdan, Eýranyň milli gaz kompaniýasy birnäçe ýyllaryň dowamynda şertlendirilen gazyň esli möçberiniň alynmagyny üpjün etmedi. Şol bir wagtda, Kompaniýa türkmen tarapyna hiç hili maliýe öwez töleglegrini üpjün etmedi.
EMGK-niň geçirilen «köpsagatlyk netijesiz gepleşikler» baradaky birtaraplaýyn beýannamalary delilsiz we esassyz bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda hut türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Eýranyň nebit ministrliginiň we EMGK-niň wekilleri bilen yzygiderli esasda gepleşikleriň geçirilendigini bellemelidir. Bu ugurda türkmen tarapy diňe bir uzakmöhletleýin Şertnama boýunça gazyň iberilmegi bilen baglylykda ýüze çykýan meseleleriň çözülmegine gönükdirilen anyk teklipler bilen çäklenmän, gaz pudagyndaky türkmen-eýran hyzmatdaşlygyny giňeltmäge degişli teklipler bilen hem çykyş etdi. Türkmen tarapynyň bu konstruktiw çemeleşmeleri esasynda gaz ulgamyndaky Türkmenistanyň we Eýranyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň wajyp meseleleri boýunça netijeleri gazanmaga mümkinçilikler döredi.
Kompaniýanyň «iki kompaniýalaryň arasyndaky hukuk jedeline Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň gatyşmagy Şertnamanyň bozulmagy» diýen belligi nädogry maglumatyň nusgasy bolup durýär.
Bu ýagdaýda kadanyň bozulmagy hiç bir düzgün boýunça esaslandyrylyp bilinmeýär. Sebäbi şuňa meňzeş meseleler söwda şertnamalarynda ýa-da ylalaşyklarynda bellenilmeýär. Şol bir wagtyň özünde, hemmelere mälim bolşy ýaly, islendik döwletiň daşary syýasat edarasynyň esasy wezipeleriniň biri ýurduň bähbitlerini (şol sanda ykdysady), onuň raýatlarynyň we ýuridiki şahslarynyň hukuklaryny goramak bolup durýar. Ýokarda agzalan meseläni şöhlelendirmekde Türkmenistanyň DIM-niň işjeňligine hut şu nukdaýnazardan düşünmeli.
Türkmenistanyň DIM-niň
Metbugat gullugy


text:
Hytaýyň, Saud Arabystanynyň, Hytaý Taýpeýiniň we Gazagystanyň Olimpiýa komitetleriniň wekillerinden ybarat bolan myhmanlara häzirki wagtda tamamlaýjy tapgyrda barýan Aziadanyň desgalarynyň gurluşygynyň barşy barada wideoşekiller görkezildi. Myhmanlar türgenleriň ýaşajak jaýlary bilen hem tanyşdylar we otaglaryň gelşikliligine, bezegine ýokary baha berdiler.
Şäherjigiň çäklerinde monorels ýodasy bilen gezelenç guralanda, kiçi otlynyň penjirelerinden ykjam telefonlary, wideokameralary bilen her bir zady surata düşürýändikleri olaryň haýran galýandygyny äşgär görkezdi.
Daşary ýurtly myhmanlar sport desgalarynyň hil derejesine ýokary baha berip, olaryň käbiri şeýle toplumlary heniz görmändigini bellediler.
Günüň ikinji ýarymynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetinde daşary ýurtly sport hünärmenleri bilen duşuşyk geçirildi.


text:
DOGRY IÝMITLENMÄNIŇ ESASY KADALARY
Dogry iýmitlenmäniň esasy kadasy: çenden artyk iýmezlik.
Nahar iýlende sarp edilen kuwwatlylygyň öwezini dolar ýaly halda iýmelidir. Ýöne bedeniň gije-gündiziň dowamyndaky bioritmini hem unutmaly däldir. Mysal üçin giç ýatýan adamlar irden bir käse çaý ýa-da kofe bilen oňsa, ir ýatyp, ir turýan adamlar ertirligi oňat edinmegi halaýarlar. Işdäsiz iýlen naharyň peýdasynyň azdygy ýadyňyzda bolsun. Sebäbi işdä hem endik ýalydyr. Ony hökman hasaba almalydyr. Mysal üçin, ertirlik edinilende spirtli içgileri ýa-da agyr nahar iýmejek bolmaly, ýogsa bagra agramyň düşmegi mümkin. Emma gündiz sagat 15-de saçak başyna geçseňiz, nahardan uly lezzet alarsyňyz, sebäbi günüň şu wagtynda duýuş organlaryň, aýratyn hem ys we tagam biliş organlarynyň duýujylygy diýseň ýitelýändir.
Haçan naharlanmaly?
Her iki sagatdan, özi-de şol bir belli wagtda naharlanylsa, biziň organizmimiz üçin örän oňat bolardy. Sebäbi iýmit belli bir wagtda kabul edilende biziň organizmimiz nahar siňdirýän komponentleri öňünden taýynlap goýýar. Günüň dowamynda kabul edilýän ilkinji iýmite, ýagny ertirlige aýratyn üns bermelidir. Eýsem biz näme üçin tomsuna ertirligi sagat 7-ä çenli, gyşyna bolsa sagat 8-e çenli kabul etmeli? Ir säheri göz öňüňize getiriň. Tebigatyň bir pursatda oýanyşyny: guşlaryň dürli sesler bilen saýraýyşlaryny, ösümlik dünýäsiniň janlanyşyny, mallaryň öz iýmine garaşyşyny ýada salyň. Täze gün, täze durmuş başlanýar. «Organizm öz iýjek naharyny gazanmalydyr» diýýän adamlara gulak gabartmaň. Organizmiň size bergisi ýok. Siz welin oňa bergilisiňiz. Sebäbi ol siziň edýän ähli heketlriňize çydap, sazlaşykly işlemegi başarýar. Şonuň üçin-de, düýnki iýlen nahardan soň öt haltasynda galan zäherli ödi aýyrmak üçin bellenilen wagtda ertirlik ediniň.
Iýmitleriň özara utgaşdyrylyşy barada
Gök önümler, ir-iýmişler we bal özara iň oňat «oňuşýan» iýmitdir. Ýöne turşy we süýji miweleri aýry-aýry wagtda kabul edileni gowudyr. Ösümlik ýagy goşulan gök önümler öz şypa berijilik häsiýetlerini artdyrýandyrlar. Diňe gawun başga hiç bir zat bilen «oňuşýan» däldir. Ony içegede özbaşdak, ýagny beýleki gök önümlerden we ir-iýmişlerden aýry wagtda iýmelidir.
Noýba, nohut, merjimek dagylary diňe ter otlar we ösümlik ýagy bilen utgaşdyrylsa oňatdyr.
Ýumurtgany ter otlar we gök önümler bilen iýse bolýar. Ony gündiz sagat 14.00-den soň iýip, tomus möwsüminde mukdaryny azaltmalydyr. Ýumurtgany mesge ýagy bilen utgaşdyrmaly däldir, sebäbi olaryň utgaşmasynyň netijesinde emele gelýän holesteriniň mukdary adam üçin zyýanlydyr.
Et ter otlar we gyzyl reňkli gök önümler bilen oňat utgaşýandyr. Düzüminde belok bolan iýmitleriň hemmesi özara «oňuşmaýarlar», sebäbi olaryň käbiri mallardan alynýan bolsa, beýlekileri ösümliklerden alynýandyr. Şonuň üçin-de, et bilen süýt, süýt bilen ýumurtga, et bilen peýnir, et bilen hoz özara «oňuşýan» däldir.
Düzüminde belok bolan iýmiti (eti, guş etini, balyk etini, ýumurtgany, tworogy, peýniri, süýdi, hozlary) we krahmal bolan iýmiti (çöregi, ýer almasyny, un önümlerini) aýry-aýry wagt iýmelidir.
Täze süýt iýmitiň hiç haýsysy bilen oňuşýan däldir. Uly ýaşly adamlaryň organizmi süýdi asla-da siňdirip bilýän däldir.
Düzüminde belok ýa-da krahmal bolan iýmit şeker bilen erbet utgaşýar, sebäbi ol aşgazanda siňdirilmän, içegede siňdirilýär. Şeker belokly ýa-da krahmally iýmit bilen kabul edilende, aşgazanda «eglenmeli» bolýar. Munuň netijesinde bolsa sarygaýnamalar ýüze çykýar.
Adaty ýagdaýlarda duzy ulanmazlyk ýagşydyr. Sebäbi diňe böwrek üständäki mäzleriň işiniň gowşamagynda duz zerurlygy ýüze çykýar.
Gök önümleri halaýanlaryň dykgatyna: gök önümleri az suwda bişirmelidir. Iň esasy zat — agaçda we joýalarda bitýän önümleri aýry-aýry wagt kabul etmelidir. Diňe limony gök önümleriň islendigi bilen utgaşdyrsa bolýandyr.
Filed under: Bütin Temalar, Saglyk |


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni Aşgabatdaky “Ruhyýet” köşgünde Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň başlygy, şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabahy kabul etdi, ol ýurda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçirilýän 5-nji Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin geldi.
Şeýle-de türkmen prezidenti bu dabara gatnaşmaga gelen moldowan kärdeşi Igor Dodon bilen duşuşdy.
Bu duşuşygyň yz ýanyndan türkmen prezidentine Moldowanyň ýokary döwlet sylagyny, “Respublika ordenini” gowşurmaklyga bagyşlanan dabara boldy diýip, TDH döwlet habar agentligi habar berýär.
Moldowanyň prezidenti Igor Dodon by sylagyň türkmen prezidentine iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmekde bitiren hyzmatlary, şeýle-de käbir sosial meseleleri çözmäge eden ýardamy üçin moldowan halkynyň adyndan minnetdarlyk bildirdi.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň goňşy Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlanýar. Goňşy döwletde geçiriljek ikitaraplaýyn gepleşikler halklaryň bähbidini nazarlap, döwletleriň durmuşyna degişli täze wezipeler kesgitlär.
Saparyň çäklerinde iki ýurduň Baştutanlarynyň arasynda aragatnaşyk, söwda, syýahatçylyk, tehnologiýa, sport, ylym, saglygy goraýyş pudaklary boýunça mundan beýläk hem hyzmatdaşlyklary nazarlaýan gepleşikleriň geçirilmegine we ylalaşyklaryň gazanylmagyna garaşylýar. Esasan hem, bilim ulgamy boýunça hyzmatdaşlyklaryň geriminiň giňeldilmegine üns berler.


text:
Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Gämi geňeşliginiň çäginde ýerleşýän «Älemgämisi» hususy kärhanasy köpimize tanyş bolsa gerek. Bu hususy kärhana turuw başdan il içinde özüne mynasyp orun tapmagy başardy. Kärhananyň hereket edip başlanyna 3-4 aýdan köp wagt geçmedik hem bolsa, önümleri çagalaryň söýgüli iýmitlerine öwrüldi. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň düzümine girýän bu kärhananyň önümleri ähli söwda nokatlarynda uly islegden peýdalanýar. Ýerli önüm öndüriji kärhanalarymyzyň ýyl geçdigiçe köpelmegi bolsa, göwün guşumyza ganat baglaýar. Bir sehden ybarat bu kärhanada 15 hünärmen zähmet çekýär. She önümçiliginiň esasy ugry ýeralmadan taýýarlanýan çipsile rbolup, bu ýerde dünýäniň ýokary tehnologiýaly enjamlarynyň ornaşdyrylmagy ýokary hilli önüm öndürmäge mümkinçilik berýär. Önümleriň hili barlaghanalarda barlanyp, gözegçilikde saklanylýar. Önümçilik yzygiderliliginde, çigmallar ýuwujy, kesiji, bişiriji we gaplaýjy enjamlaryň kömegi bilen taýýar görnüşine getirilýär. Çipsileriň duzly, ajyburç, bulgar hem-de şaşlik, uýadylan gaýmak tagamly 12 görnüşi bar. Hünärmenler sarp edijileriň isleglerini öwrenip, şoňa laýyklykda önüm öndürmek ugrunda uly yhlas edýärler. Häzirki wagtda sehiň kuwwatlylygy her aýda 2-2,5 tonna önüm öndürmek mümkinçiligine eýedir. Diýarymyzyň ähli söwda nokatlarynda uly islegden peýdalanýan çipsili gaplaryň 5 görnüşi 120 gram, 1 görnüşi 80 gram, 6 görnüşi 20 gram agramly görnüşleri bar. Geljekde kärhananyň önümçilik gerimini giňeltmek we çipsileriň görnüşlerini artdyrmak göz öňünde tutulýar.
Çipsi bilen şähdňi açmak isleýän ildeşlerimize «Älem gämisi» hususy kärhanasynyň önümlerinden almagy we ýerli önümiň süýji lezzetini duýmagy maslahat berýäris!


text:
V Aziada guşakly göreş ýaryşlarynyň ikinji güni nusgawy görnüşdäki tutluşyklar bilen dowam etdi. Biziň türgenlerimiz sportuň bu görnüşinde ýokary netijeleri görkezýärler. Türkmen pälwanlarynyň 14-si final duşuşygyna çykdylar, özi-de iki finalda diňe ildeşlerimiz gatnaşar. Bu bolsa ýygyndy toparymyza altyn we kümüş medallary kepillendirýär. Ýeňijiler günüň ikinji ýarymynda kesgitlener.
Nusgawy görnüşde bürünç baýragynyň eýeleri eýýäm kesgitlendi. Türkmen türgenleriniň arasynda bürünç medallary Myrathan Azadow (55 kg), Agajan Täçmuhammedow (60 kg), Orazmyrat Orazmyradow (70 kg), Gulfiýa Jumaýewa (55 kg), Dinara Hallyýewa (65 kg) dagy eýeledi.
Şu gün başa-baş söweşleriň ýene-de biri bolan kuraş boýunça ýaryşlar başlandy. Bu ýaryşda hem milli ýygyndymyz ýokary netijelere dalaş edýär.
- Sowda
- •
- 20.09.2017
V Aziada guşakly göreş ýaryşlarynyň ikinji güni nusgawy görnüşdäki tutluşyklar bilen dowam etdi. Biziň türgenlerimiz sportuň bu görnüşinde ýokary netijeleri görkezýärler. Türkmen pälwanlarynyň 14-si final duşuşygyna çykdylar, özi-de iki finalda diňe ildeşlerimiz gatnaşar. Bu bolsa ýygyndy toparymyza altyn we kümüş medallary kepillendirýär. Ýeňijiler günüň ikinji ýarymynda kesgitlener.


text:
Biz nirede we haýsy çäklerde ýaşaýandygymyza garamazdan, daşky gurşawyň ekologiki ýagdaýy saglyk ýagdaýymyza öz täsirini ýetirip, bedenimizi belli bir derejede zyýanly maddalar: zäherli gazlar, agyr metallar, nitratlar, derman serişdeleri we ş.m. bilen zäherleýändir. Bu zyýanly maddalar bedenimize howa, suw, iýmit arkaly aralaşýandyr. Mundan başga-da, biz köplenç şol bir zatlary iýmäge endik edip, maşgalada adat bolan tagamlaryň "çäklerinden" seýrek çykýarys. Biz doýmak üçin, köp iýýäris, uzak aralyklary geçmek üçin ulag serişderelinden peýdalanýarys. Umuman, köp iýip, az hereket edýäris. Şeýlelikde, biz kem-kemden diňe aşgazan – içege ulgamyna däl, eýsem ýürege, gan damarlaryna – tutuş bedenimize agram salýarys. Bedenimiz iýmiti doly özleşdirip bilmänsoň, bedendäki madda alyş-çalyş ýagdaýy bozulyp, bedenimiz "zibilhana" meňzäp başlaýar. Bu "zibiller" tutuş bedenimizi zäherläp, bedeniň kesele garşy durma ukybyny peseldýär. Şonuň üçin-de, biz öz bedenimizi şeýle "zibillerden" wagtal-wagtal arassalap durmalydyrys. Şeýle arassalaýyş çäreleriň biri-de agyz beklemeklikdir. Biz şu makalamyzda agyz beklemeklige dini nukdaýnazaryndan däl-de, onuň adam bedenine we ruhy ýagdaýyna edýän täsiri barada gürrüň etmekçi.
Agyz beklemäniň bedenimize we ruhy ýagdaýymyza ýetirýän peýdasy
Agyz bekleme döwri – üýtgeşik döwür
Agyz bekleme döwri bedenimize agram salýan artykmaç zatlardan dynmaga ýardam edýär. Adamlaryň köpüsi muny dini parz diýip hasaplap, ony diňe Hudaýa ynanýanlar berjaý etmelidir öýdýärler. Aslynda welin bu beýle däl. Adamlar agyz beklemek arkaly beden we ruhy dünýäsiniň "ýowaryny" geçirmäge mümkinçilik alýar. Agyz bekleme döwründe adamyň bedeni köp iýmekden "halas edilip" özüni "dürsemäge" mümkinçilik alýar. Agyz bekleme döwründe adamyň bedeni we ruhy şypa alyp, ol hemmelere bagt we ýagşylyk arzuwlaýar. Agyz bekleme döwründe adam özüniň kimdigi, nähilidigi we öz edýän işleri barada oýlanýar. Agyz bekleme döwründe adam dawa-jenjelden, göriplikden, ýamanlykdan, gybatdan, pýyş sözlerden, arakdan, çilimden, umuman erbet zatlardan gaça durýar. Bular bolsa ýüregimiz, köňlümiz, tutuş bedenimiz üçin hakyky peşgeşdir.
Biziň döwrümizde aç bolmagyň saglyk üçin peýdalydygy ylmy taýdan tassyklanandygy üçin, ol lukmançylykda bejergi usullaryň biri hökmünde ulanylýar. Şeýle usulyň peýdasy barada lukmançylygyň professorlary Nikolaýew we Nilow "Azyk önümleri" atly žurnalda 1967-nji ýylda çap edilen "Açlygyň saglyk üçin peýdasy" diýen makalalarynda şeýle ýazýarlar: "Daşky gurşawyň ekologiýasy gitdigisaýy erbetleşýär. Şeýle şertlerde sagdyn bolmak, bedeni "zibillerden" arassalamak, artykmaç ýaglardan dynmak üçin ýylyň dowamynda azyndan 3 (ýöne 4-den köp däl) hepde aç bolmalydyr". Açlyk – adam bedeni üçin peýdaly bolup, onuň goraýjylyk ukybyny galkyndyrýandyr. Sebäbi adamyň bedenine iýmitiň barmasy kesilen ýagdaýynda, ol ähli güýjüni bedendäki zyýanly mikroblary öldürmäge, "zibillerden" arassalanmaga, howply çişlerden we täze döremelerden dynmaga gönükdirýär.
Açlygy bejergi çäresi hökmünde öwrenen nemes alymlary ýylyň dowamynda 3-4 hepde sagat 10.00-dan 15.00 aralygynda hiç zat iýmän-içmezligiň saglyk üçin örän peýdalydygyny subut etdiler. Doktor Bill Şernber bolsa ýylyň dowamynda 3-4 hepde agyz beklemäniň uzak ýaşamagyň esasydyr diýip hasaplaýar.
Agyz beklemäniň beden üçin peýdasy köpdürlüdir:
1. Agyz beklemäniň netijesinde bedeniň artyk agramyndan dynyp bolýar.
2. Agyz bekleme immun ulgamynyň işini gowulandyrýar, sebäbi limfa düwünleriň işi 10 esse gowulanyp, öýjükleriň sany köpelýär. Bu öýjükler bolsa immun ulgamynyň işini sazlap, bedeniň köp kesellerden saplanmagyna ýardam berýär.
3. Agyz bekleme döwründe bagyr we böwrekler arassalanyp, bedeniň alyş-çalyş ýagdaýlary kadalaşýar. Agyz beklemäniň netijesinde ganda natriniň mukdary köpelip, kaliniň kristallaşmagynyň öňüni alýar. Ganda moçewinanyň köpelmegi bolsa peşew çykaryjy ýollarynda daşlaryň döremeginiň öňüni alýar.
4. Agyz bekleme iýmit siňdiriş ulgamynyň işini ýeňilleşdirýär. Şeýle ýagdaýda tüýkülik mäzleri, aşgazan, bagyr, aşgazanasty mäzi, içege dynç alýar.
5. Agyz bekleme endokrin mäzleriniň işine kömek edýär. Bu mäzler iýmitdäki ýokumly maddalaryň özleşdirilýän wagtynda alyş-çalşygynyň sazlaşykly bolmagyny üpjün edýär. Bu bolsa öz gezeginde aktiw gormonlaryň bölünip çykmagyna ýardam berip, bedeniň gormanal deňagramlylygyny kadalaşdyrýar.
6. Erkekleriň we aýallaryň önelgelilik ulgamynyň ýagdaýy gowulanýar.
7. Agyz bekleme jynsy islegleri we höwesleri peseldip, jemgyýeti ahlak bozuklygyndan goraýar, öz jynsy höweslerimize erk etmäge kömek edýär.
8. Agyz bekleme döwründe bedendäki ýarawsyz we gowşak öýjükler dargap, täze öýjükleriň sany artýar.
9. Agyz bekleme döwründe bedeni zäherleýän ammiagyň çykarylmagy 100 (!) esse artýar.
10. Agyz bekleme döwründe çilimden we spirtli içgilerden saklanmak – öýken we bagyr üçin hakyky "dynç alşa" öwrülýär.
11. Agyz bekleme döwründe adamyň köňli dynç alýar. Durmuş ýagdaýlary we dartgynlylyk adamyň nerw ulgamyny zeperlendirýär. Häzirki döwrüň lukmanlary ölen nerw öýjükleriniň dikeldilmeýändigini belleýärler. Emma agyz bekleme döwründe geçirilen ylmy-barlaglaryň netijesinde munuň beýle däldigi tassyklanyldy. Nerw öýjükleriň dikeldilmegi üçin köňül rahatlygy gerek.
12. Agyz bekleme döwründe adam öz isleglerini we höweslerini "jylawlamagy" başarýar. Bu bolsa onda özerkliligi türgenleşdirýär.
13. Agyz bekleme döwründe adam başgalar barada erbet pikir etmezlige, görip bolmazlyga çalyşýar. Umuman, göriplik hemme erbetlikleriň gözbaşydyr. Şeýle erbet häsiýetden dynmaklyk adamy ruhy taýdan baýlaşdyryp, beden taýdan sagdyn edýär.
14. Agyz beklemeklik adama sabyr-takatly bolmagy öwredýär. Sabyr-takatlylyk bolsa adamy tötänlikde edilýän ýalňyşlardan goraýar.
15. Agyz bekleme döwründe adam dünýäniň hysyrdyly işlerinden daşlaşyp, durmuşyň hakyky manysy barada oýlanýar. Özünde bar bolan (ýagşy zatlar) we bolmadyk (erbet zatlar) zatlar babatda şükürli bolmagy öwrenýär. Adam başgalaryň günäsini bagyşlaýar, özüniň-de bagyşlanylmagyny soraýar. Bular bolsa adamyň köňlüne rahatlyk berip, onuň ruhy "zibillerden" arassalanmagyna ýardam edýär.
Agyz bekleme kimler üçin maslahat berilmeýär?
Lukmançylyk jähtinden, bedeniniň saglyk ýagdaýyny we bolup biljek gaýraüzülmeleri göz öňüne tutup, şu sanawdaky adamlara agyz beklemek maslahat berilmeýär:
- keselli adamlara;
- göwreli ýa-da çaga emdirýän aýallara;
- agyr zähmet bilen meşgullanýanlara;
- agyr beden kesellerini geçirip, tapdan düşen näsaglar.Öz saglyk ýagdaýlaryny dikeltmek maksady bilen olara kadaly iýmitlenmek zerurdyr;
- iýmit siňdiriş ulgamynyň kesellerine (öt çykaryş ýollarynyň kadasyz işlemegi, öt haltanyň we aşgazan asty mäziň keselleri) ýoluganlara;
- süýji keseli bolanlara;
- süňkleri şikeslenen hem-de süňkleriniň portlugyndan (osteoporoz) ejir çekýän adamlar.
- Agyz beklemezden öň, dowamly keselleri bolan adamlar lukman bilen maslahatlaşyp, degerli bejergi we taýýarlaýyş çärelerini almagy unutmaly däldir.
Çeşme: saglyk.info


text:
Fransiýa we Türkmenistanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 25 ýyllygyny bellemek üçin 3-nji martda Aşgabatda Arar duetiniň konserti [fr] [ru]
2017-nji ýylyň 3-nji martynda, agşamara, Fransiýanyň Türkmenistandaky Ilçihanasy bilen Türkmenistanyň Fransuz instituty, 1992-nji ýylyň 6-njy martynda ýola goýulan, Fransiýa we Türkmenistanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 25 ýyllygyny saz bilen bellemek üçin Türkmenistanyň abraýly Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda Arar duetiniň konsertini gurnadylar. Bu konsert Türkmenistanyň Mediýet ministrligi bilen hyzmatdaşlykda, Thales we Total fransuz kompaniýalarynyň maliýe ýardamy bilen geçirildi. Lyonyň abraýly saz we tans milli konserwatoriýasynyň diplomyny alan iki sazanda, pianinoçy Jodyline Gallavardin we skripkaçy Alexis Rousseau ussatlarça, uly lezzet paýlap, pýanino we skripka üçin César Franckyň, Maurice Raveliň sonatalaryny, şeýle hem, Türkmenistanyň hormatyna, Nury Halmämmedowyň « Nar agajy » eserini ýerine ýetirdiler.


text:
Türkiýede ten söwdasynda tutulýan türkmenistanly migrantlar barasynda yzygiderli habarlar çykmagy dowam edýär. Stambulyň Beýlikdüzü we Esenýurt etraplarynda gurnalan operasiýada, gündelik kireýine tutulýan 42 jaýda, ten söwdasyny etmekde aýyplanýan 20 sanysy daşary ýurtly zenan bolan, jemi 35 adam saklanypdyr. Olaryň arasynda türkmenistanly zenanlaryň hem bardygy mälim edilýär.
Türk mediasynda ýaýran habarlarda, Stambul polisi soňky wagtlarda jenaýat, ten söwdasy we ogurlyk ýaly wakalaryň artmagyndan ugur alyp, 3 aýlap alyp baran fiziki we tehniki aňtaw işiniň netijesinde, 11-nji noýabrda agşam sagat dokuz töwereginde, Ahlak býurosynyň işgärleri Beýlikdüzü we Esenýurt etraplaryndaky 52 salgyda, şol bir wagtyň özünde operasiýa geçirdi.
"Beýlikdüzüsakinleri" atly internet neşriniň ýazmagyna görä, içeri işler ministrliginiň ýörite tälimli güýçleriniň goldawynda geçirilen operasiýalarda "guramaçylykly ýagdaýda ten söwdasyny gurnandygy" öňe sürülýän Türkmenistanyň, Moldowanyň, Ukrainanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň, Russiýanyň, Ispaniýanyň we Paraguaýyň raýatlary bolan jemi 20 sany daşary ýurtly zenan bilen olaryň "müşderisidigi" güman edilýän 15 adam saklandy. Şol bir wagtyň özünde, öýlerini ten söwdasyny edýänlere gündelik kireýine berendigi güman edilýän 8 adam hem "ten söwdasyna araçylyk etmekde aýyplanyp" kazyýetde suda çekilmegi üçin tussag edildi.
Polis we ýerli çeşmeler ten söwdasynda güman edilip tutulan daşary ýurtly 20 zenanyň arasynda näçesiniň Türkmenistanyň raýatydygy we olaryň ykbaly barasynda jikme-jik maglumat bermeýär.
Türk telekanallarynda görkezilen wideo şekillerde, polisleriň ten söwdasy üçin gündelik kireýine tutulan jaýlarda barlag geçirýän mahaly käbir penjirelerden aşak şübheli zatlaryň we jisimleriň zyňlandygy göze ilýär. Polis işgärleri 1 bikanun rugsatsyz tüpeň bilen 1 kilogram neşe maddasyny tapypdyr. Türk polisi penjirelerden aşak zyňlan zatlaryň hemmesini jikme-jik barlagdan geçirýär. Barlagyň netijesinde güman edilýänlerden 2 sanysy neşe söwdasyndan suda çekilmegi üçin polis merkezine äkidilýär.
Türk metbugaty operasiýada ten söwdasynda aýyplanýan daşary ýurtly zenanlaryň polisdäki işi tamamlanandan soň deportasiýa edilmegi üçin, migrasiýa gullugyna tabşyryljagyny we beýleki saklananlaryň bolsa kazyýetde sud ediljegini habar berýär.
Ten söwdasy üçin jaýlary şertnamasyz ýagdaýda bikanun kireýine beren öý eýelerine, her öý başyna 11 müň türk lirasy, ýagny 2850 amerikan dollary möçberinde jerime kesildi we jaýlar şäher häkimliginiň işgärleri tarapyndan ýapylyp, gapysy möhürlendi.
Gepiň gerdişine görä ýatlap geçsek, Türkiýäniň köpçülikleýin habar serişdelerinde ýurtda ten söwdasyna garşy yzygiderli gurnalýan operasiýalarda ele salynýan daşary ýurtly zenanlaryň arasynda türkmenistanly raýatlaryň bardygy beýan edilýär. Geçen hepde Türkiýäniň Egeý sebitinde ýerleşýän Manisa welaýatynyň respublikan sülçüliginiň geçiren operasiýada biri türkmenistanly iki zenan bilen jemi 21 adam ele salnypdy. Türkiýäniň köptiražly "Milliýet” gazetiniň habaryna görä, türk polisiniň Bodrum şäheriniň Gümbet diýen ýerinde şu ýylyň iýun aýynyň ortasynda we oktýabr aýynyň ahyrynda geçiren operasiýalarynda, ten söwdasynda güman edilýän türkmenistanly zenanlar tutulypdyr. Şu ýylyň aprel aýynyň ahyrynda, Bolu şäheriniň Tabaklar mähellesindäki bir öýe duýdansyz gurnalan operasiýada hem biri 22, beýlekisi bolsa 42 ýaşynda bolan türkmenistanly iki zenan bilen olaryň ten söwdasyny ýola goýup, gazanç etmekde aýyplanýan türk raýaty M.S. atly zenan ele salnypdy. Şeýle-de awgust aýynyň ahyrynda Kojaeli polisiniň kireýine tutulan jaýlarda gurnan operasiýasynda hem ten söwdasynda aýyplanýan Türkmenistanyň, Özbegistanyň we Täjigistanyň raýatlaryndan ybarat bolan 5 sany daşary ýurtly zenanyň tutulandygy we soň deportasiýa edilendigi maglumat berildi.
Sözi jemläp aýtsak, Türkmenistanyň döwlet kontrollyndaky metbugatynda Türkiýedäki türkmen migrantlarynyň başdan geçirýän ýagdaýlary barasynda söz açylmaýar. Şol wagtyň özünde, şeýle ýagdaýlara duş gelýän türkmen migrantlarynyň ykballary barasynda degişli türkmen ýa-da türk resmilerden jikme-jik maglumat ýa-da haýsam bolsa bir kommentariýa almak hem Azatlyk Radiosyna başartmaýar.


text:
Mälim bolşy ýaly, geçen ýyl ýurdumyzyň çempionatyny kümüş medal bilen tamamlan «Balkan» topary AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň Merkezi Aziýa boýunça toparçasyna girmek üçin saýlama duşuşyklaryny geçirmeli. Ildeşlerimiziň garşydaşy — Gyrgyzystanyň çempionatynyň kümüş medalçysy — «Dordoý».
«Dordoý» ýer eýesi höküminde duşuşyklaryny ýurduň paýtagty Bişkek şäherindäki stadionlaryň birinde geçirýän hem bolsa, 31-nji ýanwardaky pleý-of duşuşygy Bişkege goňşy şäher bolan Oş şäherinde geçiriler. Bu karara paýtagtdaky howa ýagdaýlary hem-de stadionyň halkara duşuşyk geçirmäge taýýar däldigi üçin gelindi. Oş şäherindäki Ahmetbek Suýumbaýew adyndaky stadionda geçiriljek duşuşyk ýerli wagt bilen sagat 14:00-da başlar.


text:
2017-nji ýylyň netijeleri boýunça Hytaý tebigy gazyň importyny ýyllyk aňlatmada 26,9 göterim artdyryp, 68,57 mln tonna ýetirdi. Bu barada HHR-iň Baş gümrük müdirliginiň hasabatynda aýdylýar.
Satyn almalaryň jemi bahasy 23,28 mlrd amerikan dollaryna barabar bolup, öňki ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 41,2 göterim ýokarydyr.
2017-nji ýylyň dekabrynda Hytaý 2,99 mlrd dollarlyk 7,89 mln tonna gazy import etdi.
2016-njy...
Yragyň, Gazagystanyň we Azerbaýjanyň Gazy eksport ediji döwletleriň forumynyň doly hukukly agzalary bolmaklyga oňat mümkinçilikleri bar. Bu barada forumyň Baş sekretary Ýuriý Sentýurin belleýär.
Onuň belleýşi ýaly, ol gözegçi bolup durýan şol ýurtlar bilen iş geçirmekligi meýilleşdirýär: «Olarayň gurama gatnaşyk derejesini ýokarlandyrmaga ynanadyrmagy umyt edýärin».
Ýuriý Sentýuriniň düşündirişi ýaly, tebigy gazyň dünýä bazarynda iberijiler blen sarp edijileriň...
Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy Günorta we Merkezi Aziýanyň infrastrukturasynyň integrasiýasyna oňaýly täsir eder, çünki ol iberijiniň hem, satyn alyjylaryň hem energetika howpsuzlygyny berkitmäge ýardam eder. Bu barada Glazgo uniwersitetiniň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Luka Ançeşi Azernews-e habar berdi diýip, Trend belleýär.
«Turbageçirijiniň sebit üçin ähmiýeti Owganystandaky ýagdaýy we onuň ykdysadyýetini...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Malaýziýanyň daşary işler ministri Dato Sri Anifah Amanyň arasynda geçirilen duşuşykda döwletara hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary maslahatlaşyldy.
Diplomatyň belleýşi ýaly, Malaýziýada möhüm hem-de geljegi uly hyzmatdaş hökmünde ykrar edilen Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly üns berilýär.
Döwlet Baştutany Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary, şol sanda dünýäniň sazlaşykly ösýän döwletleriniň biri bolan Malaýziýa bilen...


text:
Özbegistanyň Milli tele we radio gepleşikler kompaniýasynyň ýolbaşçysy Bobur Alikhonow eýeleýän wezipesinden boşadyldy, diýip media maglumatlarynda aýdylýar.
Alikhonow prezident Şawkat Mirziýoýewiň 2016-njy ýylyň sentýabrynda häkimiýet başyna geçeli bäri, wezipesinden boşadylan üçünji media ýolbaşçysy boldy.
Maglumatlara görä, Alikhonow we prezidentiň metbugat edarasynyň ýolbaşçysy Asadjon Hojaýew 29-njy awgustda wezipelerinden aýrylypdyrlar.
Munuň bilen baglylykda, döwlet tarapyndan hiç hili kommentariýa berilmedi.


text:
HTTU — «Balkan»
Ýokary liganyň 3-nji aýlawy 8-nji awgustda HTTU bilen «Balkanyň» arasyndaky duşuşyk bilen başlanar. Mundan iki ýyl öňki iň möhüm duşuşyk ähmiýetini biraz ýitiren HTTU — «Balkan» duşuşygynda kimiň has rüstemdigini çaklamak kyn. Ýöne soňky 2 ýyl bäri HTTU-nyň öz meýdanynda «Balkandan» asgyn gelmeýändigini aýdyp bileris.
Ýeňiş bolsa toparlaryň ikisi üçin hem möhüm. Şol sanda utulyş howply. Sebäbi häzir ýaryş tertibiniň 6-njy basgançagyndaky HTTU bilen 7-nji basgançakdaky «Hazynanyň» arasynda bary-ýogy 1 utuk tapawut bar. Edil şonuň ýaly hem 3-nji aýlawa 3-nji orundan girişjek «Balkan» 4-nji orundaky «Şagadamdan» bary-ýogy 2 utuk öňde. Üstesine «Şagadam» bu tapgyrda Ýokary liganyň iň ejiz toparlarynyň biri hasaplanylýan «Daşoguz» bilen duşuşýar. Diňe şu sanlaryň özi hem duşuşygyň juda çekeleşikli geçjekdigini aýdyň görkezýär.
Şu duşuşyk «Balkan» üçin ýubileý duşuşyk bolar. Çünki «nebitçiler» Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň meýdanynda Ýokary ligadaky 670-nji duşuşygyny geçirerler.
Duşuşykda derwezelere giriziljek pökgüler barada hem käbir sanlara ýüzlenip bolar. Mysal üçin, HTTU bilen «Merw» şu tapgyrda ýekeje gol geçirse, onda bu toparlar şu ýylky çempionatda garşydaş derwezelere 20 we ondan kän gol geçiren 7-nji hem-de 8-nji toparlarlar bolar. HTTU öz derwezesine ýekeje gol geçirtse welin, şu çempionatda 30 gol geçirden 3-nji topar bolar. Bu «ýaryşyň» birinji basgançagynda «Daşoguz» (60 gol geçirden) we «Energetik» (40 gol geçirden) toparlary bar.
Ýokarda-da aýdyşymyz ýaly, HTTU soňky 2 ýyl bäri öz meýdanynda «Balkandan» ýeňlenok. Toparlaryň şu möwsümiň birinji tapgyryndaky duşuşygynda-da HTTU 1:0 hasaby bilen üstün çykdy. Ýöne Balkanabatdaky duşuşykda «nebitçiler» «talyplary» jogapsyz pökgüleriň dördüsi bilen ýeňlişe sezewar etdiler.
«Ahal» — «Energetik»
«Ahal» bilen «Energetigiň» duşuşygy hakynda gürrüň açylanda, 1-nji tapgyrdaky 6:0 hasaby biygtyýar ýadyňa düşýär. Hawa, şol wagt Türkmenistanyň adyndan AFK-nyň Kubogynda çykyş edip ýören «Ahal-a» möwsüme juda şowly, Ýokary liganyň täze wekili, entek tejribesiz «Energetik» bolsa, garaşylyşyndan hem beter şowsuzlyk bilen başlapdy. Ýene şol duşuşyga meňzeş oýun bolarmyka ýa-da Türkmenistanyň Kubogynda nobatdaky tapgyra çykyp, şu ýyl myhmançylykda ilkinji gezek ýeňiş gazanyp gören, şol ýeňişdenem ruhlanan «Energetik» garaşylmadyk oýnuny görkezip bilermikä? Her niçigem bolsa, «Energetigiň» ýeňşine garaşmag-a kyn. Eger «Ahal» öňki ýaly gowy oýun görkezip bilse, soňky 3-4 tapgyrdaky gollary bilen iň netijeli hüjümçileriň sanawynda 3-nji orna çenli çykan Altymyrat Annadurdyýewe bu sanawyň lideri bolmaga-da mümkinçilik bar.
Indi käbir sanlara nazar aýlalyň! «Ahal» häzir 10 utuk aratapawut bilen ýaryş tertibiniň lideri «Altyn asyrdan» yzda barýan hem bolsa, bu tapgyrdaky deňlik ýa-da utulyş bilen eýeleýän ornuny gidirmez. Sebäbi 3-nji orundaky «Balkan» bilen «Ahalyň» gazanan utuklarynyň arasynda 4 utuk tapawut bar (35 – 31). Edil şonuň ýaly hem ýeňläýen-de «Energetik» 9-njy orundaky ýerini «gorap biler». Ýaryş tertibiniň iň soňky ornunda barýan «Daşoguza» «Energetigiň» yzyndan ýetmek üçin «Daşoguzyň-a» 3 gezek ýeňmegi, «Energetigiňem» şonça gezek utulmagy gerek.
Eger duşuşyk «Ahalyň» peýdasyna tamamlansa, onda bu ýeňiş «Ahalyň» Ýokary ligadaky 150-nji ýeňşi hökmünde taryha girer. Galyberse-de, bu ýeňiş «Ahalyň» yzygider gazanan 5-nji ýeňşi bolar. Toparyň şu tapgyrda «Energetigiň» derwezesine bary-ýogy ýekeje pökgi geçirmegi bilen, «Ahal» şu möwsümde öz meýdanynda 20 we ondan hem kän gol geçiren 3-nji topar bolar.
Gürrüňsiz, artykmaçlyk, «Ahalyň» tarapynda. Ýöne bu Guwançmuhammet Öwekowyň şägirtleriniň arkaýynlaşmalydygyny aňlatmaýar. Toparlaryň arasynda şu möwsümiň 10-njy tapgyrynda, Baýramalyda bolan duşuşygy ýatlalyň! Şol oýun 1:1 hasabyndaky deňlik bilen tamamlanypdy...
«Altyn asyr» — «Hazyna»
9-njy awgustda boljak duşuşyklar ýaryş tertibiniň lideri «Altyn asyr» bilen «Hazynanyň» arasyndaky duşuşyk bilen başlar. «Hazyna» tomusky arakesmede düzümini güýçlendirenem bolsa, rüstemlik we artykmaçlyk ýene-de «Altyn asyryň» elinde ýaly görünýär. «Altyn asyr» ýaly güýçli düzümdäki toparyň Ýokary liganyň täze wekilinden ýeňiljekdigini çaklamagam kyn.
Bu sözlerimiz «Hazyna» göwnüýetmezçilik däl. Toparda Guwanç Abylow ýaly güýçli ýarym goragçynyň bardygy nämä degmeýär. Bize mälim bolan maglumatlara görä, Gurban Annaýew hem indi «Hazynanyň» düzüminde. Gurban esasy hüjümçi Didar Durdyýewiň ýokdugyny bildirmese gerek. Belki, «Merw», «Şagadam» ýaly güýçli toparlary ýeňmegi başaran «Hazyna» garaşylýanyndan has gowy oýun görkezip biler. Muny bize diňe oýun we wagt aýdyp bilse gerek.
Şeýle-de bolsa utulyş «Hazyna» üçin howply. Ýaryş tertibine ser salanymyzda 7-nji orundaky «Hazynanyň» 23, 8-nji orundaky «Merwiň» bolsa 21 utugynyň bardygyny görýäris. Üstesine, «Merw» bu tapgyrdaky duşuşygy öz meýdanynda geçirer. «Merw» öz meýdanynda aňsat-aňsat ýeňilmeýän toparlaryň biri.
Edil ýeňiş ýaly, garşydaş derwezä, bolmanda, bir pökgi girizip galmak hem «Hazyna» üçin möhüm. Çünki ady «Hazyna» bolsa-da, myhmançylykda garşydaş derwezelere gol geçirmekde toparyň hüjüm «hazynasy» ýetmezçilik edýär. Eger şu tapgyrda «ykdysadyýetçiler» «aragatnaşykçylaryň» derwezesine ýekeje gol girizip bilse, onda «Hazyna» şu möwsümde 10 we ondan kän gol geçiren 7-nji topar bolar.
«Altyn asyr» bilen «Hazynanyň» arasynda şu möwsümde olan duşuşyklaryň netijesi artykmaçlygyň «Altyn asyryň» elindedigini ýene bir gezek görkezýär. Toparlaryň arasynda 1-nji tapgyrda bolan duşuşyk 2:0, 10-njy tapgyrda bolan duşuşyk 2:1 hasabynda «aragatnaşykçylaryň» peýdasyna tamamlandy.
«Daşoguz» — «Şagadam»
Şu duşuşyk hem tapgyryň köp golly duşuşyklarynyň biri bolsa gerek. Birinji, ikinji aýlawlarda garşydaşlarynyň gol hazynasynyň «baýamagyna ýardam eden» «Daşoguz» bilen «Şagadam» 1-nji tapgyrda 0:4 hasabynda oýun geçiripdiler. 10-njy tapgyrdaky duşuşyk hem 5:2 hasabynda «kenarlylaryň» peýdasyna tamamlanypdy. Myhmançylykda oýnaýan hem bolsa, ýeňiş «Şagadama» suw, howa ýaly zerur. Sebäbi 4-nji orunda ýerleşen «Şagadam» bilen 5-nji orundaky «Aşgabadyň» arasynda bary-ýogy ýekeje utuk tapawut bar. Käbir çeşmelerde, «Şagadamyň» we «Ahalyň» düzümine daşary ýurtlardan oýunçylaryň goşulandygy aýdylýar. Belki, şu duşuşykda daşary ýurtly futbolçylaryň oýunlaryna hem tomaşa edip bileris.
«Merw» — «Aşgabat»
Edil häzirki ýagdaý-da «Aşgabat» «Merwden» 3 basgançak ýokarda barýar. Toparlaryň arasyndaky utuk tapawudy bolsa 7. Ýöne «Merw» öz meýdanynda «Aşgabady» ýeňip biljek topar. 1-nji tapgyrda duşuşygyň soňky minutlarynda geçirilen gollar bilen gazanylan ýeňiş ýadymyzda galypdyr. Belki ýene-de şeýle bolar, belki-de başgaçarak, ýöne «Merwiň» bu oýunda hem ýeňilmejekdigini çaklap bileris. Ýöne diňe çaklap bileris, anyk aýtmak kyn. Sebäbi 5-nji orunda barýan hem bolsa, «Aşgabat» Ýokary liganyň iň güýçli toparlarynyň biri. Birnäçe ýyllap, Russiýanyň «Rubininde», «Rostowynda», Ukrainada, Türkiýede, Moldowada tejribe toplan, häzir bolsa Watan goraýan hüjümçi Wahyt Orazsähedowyň hem «Aşgabadyň» düzümine goşulandygy baradaky maglumatlar bar. Her niçik hem bolsa, bu duşuşygyň tapgyrdaky iň gyzykly oýunlaryň biri boljakdygyna ynanyp bileris.
«Merw» bilen «Aşgabadyň» arasynda şu möwsümde bolan iki duşuşygyň netijeleri:
1-nji tapgyr (07.03.2015 ý.), «Merw» – «Aşgabat» 2:1
10-njy tapgyr (09.05.2015 ý.), «Aşgabat» – «Merw» 1:0


text:
, rak keseli babatda iş alyp barýan, ABŞ-nyň esasy merkezleriniň biri bolan uly ylmy barlarglar, bilim we bejeriş merkezidir. NCCC jemgyýetçilik uçin niýetlenen täze maglumatlar kampaniýasynda, kitapçalarynda we plakatlarynda köpçüligi süýt mäziniň howply döremeleri, rak keseli barada habarly etmek maksady bilen limonyň şekilini ulandy. Dartmouth-Hitchcock Norris Cotton Cancer Center (NCCC)
Maglumatlar kampaniýasynyň esasy maksady – bilim derejesine garamazdan,jemgyýetiň ähli sosial gatlaklaryndan bolan aýal-gyzlary süýt mäzleriniň saglygyna gözegçilik etmekleriniň wajypdygyny ynandyrmakdyr.
Aýallaryň we erkekleriň fiziologiki aýratynlyklary diňe önelgelilik ulgamy bilen çäklenmeýär. Görlüp oturylsa, jynslaryň reňkleri we yslary kabul edişi, garaňkyda görme, pikirlenme ukyplylygy diýseň tapawutlanýar eken. Geliň, bu tapawutlyklara belli bir tertipde seredip geçeliň.
1. BEÝNI
Erkek adam, düzgün bolşy ýaly, bir meseläni çözmek üçin ünsüni jemlemäge ukyply bolsa, aýallar birnäçe meseläni, bir wagtda çözmäge ukyplydyrlar. Onuň sebäbi beýniniň gurluş aýratynlygyndadyr: aýallarda beýniniň sag we çep ýarym şarlaryny nerw süýümleriniň köp mukdary birleşdirýändir. Erkeklerden tapawutlylykda, aýallarda gepleme merkezleriniň beýniniň iki ýarym şarlarynda hem ýerleşýändigi sebäpli, olara daşary ýurt dillerini öwrenme ýeňil düşýär. Ýöne giňişlikde ugur tapma ukyplylygy boýunça aýallaryň erkek adamlardan has yza galýandygyny bolsa boýuň almalydyr.
Aýal jyns agzalarynyň keselleriniň arasynda, jynshananyň nemli örtüginiň sowuklama keseli (waginit, kolpit) has ýygy duş gelýändir. Sowuklama daşky jyns agzalaryny hem şikeslendirse, onda ol wulwowaginit diýlip atlandyrylýar. Mehaniki şikeslenmeler, allergik täsirler, bakterial, kömelek we wirus ýokançlyklary (şol sanda jyns gatnaşygy arkaly ýokuşýanlar), ýaş üýtgeşmeleri waginitiň döremegine sebäp bolup bilýär. Käte waginit birnäçe sebäpleriň täsiri bilen hem döräp bilýändir.
GÜNÄKÄR WIRUS
Barlaglaryň görkezişi ýaly, aýal jyns agzalarynyň howply täze döremeleriniň arasynda yatgynyň boýunjygynyň rak keseli esasy orunlaryň birini tutýandyr.
Meselem, Rossiýada her ýyl 13 müň aýala bu howply kesel kesgidi goýlup, olaryň 6 müňüsi, ýagny her ikinji aýal şol sebäpden ölümçilige sezewar bolýandyr.
Bu howply keseliň tebigaty belli bolup, onuň döremeginde adamyň papilloma wirusyna uly orun berilýändir. Sag öýjükleri howply bölünýän öýjüklere öwürip bilmek başarnygy, ony ýatgynyň boýunjygynyň rak keseline getirýän howply faktor höküminde öňe çykarýar.
Eger aýal seksual gatnaşykda kynçylyk çekýän bolsa, onuň sebäbi nämedekä? Bu ýagdaý lukmana ýüz tutmaga esas döredýärmikä?
"Aýal seksuallygy" düşünjäniň tebigatyna doly göz ýetirme başardarmyka? Hatda seksologiýanyň "soltany" bolan Z. Freýd hem, erkek seksuallygynyň adatylyklara baýdygyny bellese-de, aýal seksuallygyň tebigaty onuň üçin çözüp bolmajak bir tapmaça bolupdyr.
Ýöne Z. Freýd XIX we XX asyrlaryň sepgidinde ýaşapdy. Belki, ondan bäri köp zat üýtgändir...
Göwreliligiň gormonal öňüni alyş serişdeleri (gormonal kontrasepsiýa) – iň netijeli we ýygy ulanylýan usullaryň biri bolup, dünýäde 120 mln-dan gowrak aýal bu usuldan peýdalanýandyrlar. Dogry ulanylan halatynda onuň netijeliligi 99,9%-e deňdir.
Kontrasepsiýa üçin ulanylýan serişdeler öz düzüminde aýal jyns gormonlary bolan estrogeni we gestageni saklaýandyrlar. Häzirki zaman gormonal serişdeleriniň ýaramaz täsirliligi ýokdur we olary lukmanyň gözegçiligi astynda 6-12 aýlap kabul edip bolýandyr.
Bu ýagdaý hemme aýallarda duş gelýär diýýärler. Ony aýallaryň ikilenç jynsy alamatyna degişli edip, bolmaly adaty ýagdaý hasaplaýarlar. Ýöne bedende ol alamatyň bolmazlygy üçin her aýal elinde baryny edýär. Elbetde, gürrüň sellýulit barada gidýär. Eýsem sellýulit näme we ondan dynmak mümkinmikä?
Deriasty ýag gatlagynyň (gipodermanyň) zeperlenmegine sellýulit diýilýär. Gan aýlanyşygynyň we limfanyň (beden suwuklygy) haýallamagy gipodermada suwuklygyň saklanmagyna getirýär. Bu bolsa ýag öýjükleriniň daşynda çişginliligi emele getirip, olarda ýaglaryň we zäherleriň toplanmagyna sebäp bolýar. Bedeniň zeperlenen ýerlerinde hemme alyş-çalyş ýagdaýlary bozulyp, ýag öýjükleriniň daşynda birleşdiriji dokumanyň we düwünleriň emele gelmegine getirýär. Olar öz gezeginde gan we limfa damarlaryny basyp, alyş-çalyş ýagdaýlarynyň bozulmalaryny has hem beterleşdirýär.
Zenanlaryň durmuşynda öz geçiş aýratynlygy, alamatlary we getirýän üýtgemeleri bilen aýbaşydan galma döwri uly özgermeleriň başyny başlaýar. Aýbaşydan galma döwri – genetiki nukdaýnazardan meýilleşdirilen, bedeniň adaty ýagdaýy bolup, 45-55 ýaş aralygynda aýallarda aýbaşynyň kesilmegi bilen häsiýetlendirilýär.
Ýaşaýan ýerine, howa şertlerine, milletine we başga faktorlara bagly bolmazdan, hemişe hem bu döwrüň başlanma möhleti üýtgewsiz bolupdyr. Onuň başlanjak wagtyna diňe nerw dartgynlylygyň güýçlenmegi (meselem, uruşlar), sosial- ykdysady şertleriň ýaramazlaşmagy (fiziki we ruhy ýadawlylyk, ýeterlik iýmitlenmezlik) täsir edip bilýändir.
Ösen ýurtlarda çilim çekýän zenanlaryň sany ýylsaýyn azalýar, ösýän ýurtlarda bolsa şeýle zenanlaryň sany ýylsaýyn artýandyr.
Başgalaryň elindäki oýnawaç
Temmäki öndürýän kompaniýalar ozallar zenanlara öz müşderileri hökmünde garamaýardylar. Sebäbi ХХ asyra çenli zenanlaryň arasynda puluny temmäkä sarp edip bilýänleri sanlyjady. Maşgala girdejesi erkekleriň elindedi. Galyberse-de, ozallar çilim çekýän zenana azgyn, biedep aýal hökmünde garaýardylar. Ýöne ХХ asyrda zenanlar deňhukuklygy gazanmak bilen, işläp başladylar. Bu bolsa olaryň öz hususy pullarynyň bolmagyna mümkinçilik döretdi. Indi zenanlar puly öz islän zadyna harçlamaga ygytyýarlydylar. ХХ asyrda bolup geçen Birinji we Ikinji Jahan uruşlary erkekleriň sanyny diýseň azaltdy. Netijede, temmäki öndürýän kompaniýalar öz müşderilerileriniň köp bölegini ýitirdiler.
Biziň döwrümiziň jemgyýetinde zenanlaryň orny mese-mälim özgerendir. Zenanlar köp asyrlaryň dowamynda öz hukuklary ugrunda göreşip, deňhukuklygy aldylar. Indi zenanlar diňe öý hojalykçy däl, eýsem işewür zenanyň işlerini hem başarýandyr. Emma ol işewür zenana öwrülmek bilen, ýanýoldaşy, çagalary, öýi baradaky alada-hysyrdalary heniz-de onuň gerdenindedir. Şeýle agyr ýük eýsem zenan saglygyna täsir etmezmi? Elbetde eder!
Ýöne zenanyň döwrebap gadam urup, bu ýüküň astynda maýrylman, ýegşerilmän, gara gözüniň röwşenligini ýitirmez ýaly näme etmeli?


text:
Alabama Uniwersitetiniň alymlar topary öz geçiren barlaglary esasynda, çeýnelen sakgyja siňýän tüýküligi öwrenip, bedende bar bolan täze döremeleriň görnüşlerini anyklap bolýandygyny aýtdylar. Biotehnologiýalar ugrundan iş alyp barýan kompaniýanyň işgärleri tarapyndan öýkeniň, aşgazanasty mäziň we süýt mäzleriniň täze howply döremelerini anyklamaga kömek etjek ýörite düzümli sakgyç döredildi. Bu täzeligiň düýp manysy şeýledir – sakgyç çeýnelende tüýkülikdäki ragyň käbir görnüşlerine mahsus bolan himiki birleşmeler onda saklanyp galýandyr we olary öwrenme bedende bar bolan rak keseliniň görnüşini anyklamaga kömek edip biler. Ondan başga-da, bu usul netijesi köp wagty talap edýän barlaglaryň ýerini tutup biler. Şeýle açyş rak keselini irki döwürde anyklamaga kömek berip, köp adamlaryň janyny halas etmäge mümkinçilik açar.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Wikipediýa:Garalama
Ärtogrul Gazy 1198-nji ýylda Merw şäheriniň töwereklerinden eneden bolýar. Ol Oguz-Türkmenleriň Gaýy taýpasyndan bolup, onuň kakasy Gündiz Alp, ejesi Haýme Hatyn. Gündiz Alp Gaýy taýpasynyň baş begi bolupdyr. Gaýy taýpasy şol döwürlerde Horezmşalara gulluk edýän eken. 1221-nji ýylda Tatar-mongollaryň, Horezmşalary derbi-dagyn edeninden soň, Ärtogrul öz taýpasyny halas etmek üçin, Anadola göçüp gitmeli diýen pikire gelýär. Gaýy taýpasynyň kiçi bölegi öz beginiň yzyna düşýär (400-500 gara öý). Anadola ýetende Ärtogrul, Seljuk Soltany Alaeddin Keý-Kubada ýüz tutýar. Soltan häzirki Äskişähiriň töwereklerinden ýer bölüp berýär. Ärtogrul bu ýerde Söýgüt şäherini esaslandyrýar. Wagt geçmegi Ärtogrul Wizantiýa Imperiýasynyň ýerlerini basyp alyp, öz begliginiň ýerlerini giňeldýär. Soltan Alaeddin Keý-Kubat, Ärtogrula öz gyzyny Halime hatyny aýal edip berýär. Ärtogrul bilen Halime hatynyň üç ogly bolýar. Olar Gündiz, Osman, Sawçy. Onuň Osman ogly begligi döwlete öwürip, Osman Imperiýasynyň esaslandyrjysy bolýar. Ärtogrul 1281-nji ýylda aradan çykýar.
salgylanma sepleshdirmegi test[edit source]
Şu hilidir [1]
-
- ikimizin hem eden referansymyz yazgy dowamynda 1 bilen gorkezilen, men ozumide skobka ichinde 2 diysem hem yene bir gorkezyar, nadip 2 gorkezdirmelika?!
- ok, chozdum. owrendim indi.
- ikimizin hem eden referansymyz yazgy dowamynda 1 bilen gorkezilen, men ozumide skobka ichinde 2 diysem hem yene bir gorkezyar, nadip 2 gorkezdirmelika?!
test2[edit source]
Ronaldo 1985nji yyldyr. [2] asdffgh Adamzat taryhyndaky ýagdaýlar uytgewsiz galdy.
- REDIRECT [[]] [[Kategoriýa:]] [[Ulanyjy:]] Şablon:U

test: surat yuklap gorjek commonsdan.
- bolyan eken.


text:
Türkmen dokmasynyň bäsdeşlige ukyplylygy – ýokary hil we ekologiýa derejesi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow köp pudakly senagaty sazlaşykly ösdürmek, onuň bäsdeşlige ukyplylygynyň ýokary derejesini üpjün etmek, ýurdumyzyň önüm öndürijileriniň harytlarynyň, şol sanda türkmen dokma önümleriniň dünýä bazaryndaky ornuny pugtalandyrmak boýunça wezipeleriň çalt çözülmeginiň wajypdygyna ünsi çekip, Türkmenistany çig mal iberýän ýurtdan taýýar önümleri köp möçberde öndürýän hem-de daşary ýurtlara iberýän döwlete öwürmek boýunça strategiki maksada ýetmekde bu pudaga aýratyn üns berilýändigini nygtaýar.
Şeýlelikde, Türkmenistanyň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek hem-de toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak boýunça giň möçberli strategiýada dokma toplumy esasy orunlaryň birini eýeleýär. Ol kuwwaty önümçilik düzümine hem-de uly çig mal binýadyna eýedir.
Özüniň tebigy-howa şertleri boýunça ýurdumyz orta we inçe süýümli pagtanyň iň gymmatly görnüşlerini öndürmek üçin has oňaýly zolak bolup durýar. Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanda senagatyň kemala gelip başlan döwründe ýurdumyzda öndürilýän pagtanyň bary-ýogy 3-4 göterimi gaýtadan işlenilen bolsa, häzirki wagtda onuň kuwwaty pagta arassalaýjy zawodlardan gelip gowuşýan çig malyň ýarysyndan gowragyny gaýtadan işlemäge ukyplydyr.
Innowasion tehnologiýalara esaslanan önümçiligi guramakda arassa pagta süýümi gymmatly çig mal bolmak bilen, daşary ýurtlara iberilýän iň amatly harytlaryň birine öwrülýär. Çünki, arassa çig maldan öndürilýän egin-eşiklere we beýleki köp görnüşli önümlere dünýäde isleg barha artýar. Pagta dokma çig malynyň ýetmezçiliginiň öwezini dolmak bilen çäklenmän, belli bir görkezijiler babatda ýüňden we zygyrdan ýokarda durýar.
Daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň gatnaşmagynda täze ýokary tehnologiýaly kärhanalaryň gurluşygyna uly möçberdäki maýa serişdeleriniň goýulmagy netijesinde giň möçberli içerki bazara önümleriň dürli görnüşleriniň iberilmegini ýola goýmak mümkinçiligi döredi. Ýurdumyzda öndürilýän önümleriň görnüşleri yzygiderli artdyrylyp, olar daşary ýurtlaryň önüm öndürijileriniň harytlary bilen mynasyp bäsleşýärler.
Dokma ulgamy boýunça birnäçe iri senagat düzümleriniň “çig mal—taýýar önümler” ýörelgesiniň çäklerinde işlemegi bu usulyň has netijelidigini görkezdi. Özleriniň mümkinçilikleri boýunça täsin bolan, Merkezi Aziýa sebitinde iri kärhanalar hasaplanylýan Ruhabadyň dokma toplumy we Aşgabadyň dokma toplumy munuň aýdyň mysaly bolup durýar. Bu kärhanalar eksport ugurly önümleriň dürli görnüşlerini öndürmek bilen ýurdumyzyň içerki bazarlaryny hem bu önümler bilen doly üpjün edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy netijesinde şol kärhanalaryň birinjisinde ilat arasynda uly islegden peýdalanýan emeli ýüpekden taýýarlanylan ýokary hilli we dürli görnüşli ştapel matalarynyň önümçiligi ýola goýuldy. Şeýle hem täze gabardin, kanwas, dürli geýimleriň tikinçiligi üçin laýkr goşulan gabardin önümçiligi ýola goýuldy. Şu matalardan Jinsi toplumynda “Bedew” milli nyşanly ýokary hilli erkek kişileriň jalbarlarynyň önümçiligi ýola goýuldy.
Paýtagtymyzdaky ägirt uly kärhanada ýokary hilli nah matadan hem-de tüýjümek matadan öýde ulanylýan dokma önümlerini öndürmek boýunça täze senagat ulgamy açyldy.
Täze dokma önüminiň çykarylyp başlanmagy ýurdumyzyň dokma senagatynyň tikin we trikotaž ulgamlarynyň ösmegine, içerki bazary owadan hem-de ýokary hilli önümler bilen doldurmaga kuwwatly itergi berdi. Munuň özi bolsa, öz nobatynda, “Türkmenistanda öndürildi” diýen belgili önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini we görnüşlerini ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berdi.
Aşgabadyň “Ahal”, Daşogzuň “Çeper”, Marynyň “Ýeňiş”, şeýle hem Türkmenabadyň tikin fabrigi ýaly ýurdumyzyň iri tikin kärhanalarynyň düýpli durky täzelendi we döwrebaplaşdyryldy, olarda tikin we trikotaž önümleriniň öndürilişiniň möçberlerini ýokarlandyrmaga, olaryň görnüşlerini artdyrmaga, şol sanda dürli edaralar üçin ýörite eşikleri, sport lybaslaryny öndürmegiň hasabyna artdyrmaga mümkinçilik döredi.
Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilişini ýola goýmak baradaky maksatnamanyň durmuşa geçirilmegi pudagyň ähli ugurlarynyň sazlaşykly ösmeginiň möhüm şertidir. Onda täze senagat önümçilikleriniň döredilmegi ýa-da öňden bar bolanlarynyň döwrebaplaşdyrylmagy göz öňünde tutulýar. Bu wezipäniň oňyn çözülmegi ýokary hilli hem-de elýeterli bahadan öz harytlarymyzyň giň görnüşleriniň hasabyna daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň möçberlerini ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berdi.
2016-njy ýylda paýtagtymyzdaky nah-mata toplumynda ýyllyk kuwwaty 2 million 500 müň jübüt jorap öndürmäge niýetlenen seh ulanmaga berildi. Jorap önümçiliginiň ösdürilmegi ilatymyzy zerur bolan harytlar bilen üpjün etmek wezipeleri bilen şertlendirilendir. Şu önümleriň köp görnüşleriniň önümçiliginde ýurdumyzyň tebigy-howa şertleri göz öňünde tutuldy.
Mundan başga-da, Aşgabadyň Modalar öýüniň binýadynda ýylda 23 müň örme önümleri, zenanlar üçin niýetlenen milli nagyşly donlary öndürýän trikotaž bölümi açyldy. Önümleriň bu görnüşiniň döwrebap nusgalary ýurdumyzyň dizaýnerleri tarapyndan işlenip taýýarlanylýar. Ilatymyzyň isleglerini doly kanagatlandyrmak üçin şeýle önümçiligi ýurdumyzyň dokma kärhanalarynyň birnäçesiniň binýadynda ýola goýmak göz öňünde tutulýar.
Häzirki döwürde desgalaryň 70-e golaýyny – iri toplumlary, pagta egriji, dokma, tikin-trikotaž we ýüpek kärhanalaryny özüne birleşdirýän pudagyň döwrebap önümçilik binýady ýylda 118 müň tonna nah ýüplügi, matalaryň 178 million inedördül metrini öndürmäge mümkinçilik berýär.
Munuň özi içerki sarp edijileriň isleglerinden has ýokarydyr. Ýurdumyzda öndürilýän dokma önümleriniň 70 göterimi eksporta ugradylýar. Ol önümler ekologiýa taýdan arassalygy, tehnologik hili we göze gelüwliligi bilen daşary ýurt sarp edijilerini özüne çekýär. Olaryň esasy böleginiň öý hojalygynda ulanylýan, bütindünýä belli IKEA, Lidl, River, Island we beýleki kompaniýalary tarapyndan öndürilýän önümlerdigini bellemek zerurdyr.
Ýurdumyzda öň öndürilmedik önümleri çykarmaga gönükdirilen senagat önümçilikleri pudagyň eksport kuwwatyny artdyrmak maksatlaryna hyzmat edýär. Mysal üçin, 2016-njy ýylda Aşgabadyň dokma toplumynyň binýadynda ýylda 5 müň tonna regenirlenen süýüm bolan dokma galyndylaryny gaýtadan işleýän zawod işe girizildi. Kärhananyň taslama kuwwaty ýurdumyzyň dokma kärhanalarynyň ählisinde emele gelýän önümçilik galyndylarynyň umumy möçberi bilen şertlendirilendir. Galyndylary gaýtadan işleýän bu täze önümçilik ulgamy Türkmenistanda ilkinji gezek ornaşdyrylyp, ýakyn wagtda dünýäniň ençeme ýurtlarynda, şol sanda Türkiýede, Hytaýda we beýleki döwletlerde uly isleg bildirilýän önümleriň çykarylyşyny ýola goýmaga mümkinçilik berer.
Kakanyň “Serdar” pagta egriji fabriginde çykarylýan işilen ýüplük hem daşary ýurtlaryň bazarynda uly islegden peýdalanýar. Bu kärhanada ýylda 1 müň 300 tonna işilen ýüplük öndürýän seh açyldy. Bu ýüplük tüýjümek we trikotaž matalary, köýnekleri tikmek üçin ulanylýan matalary taýýarlamak üçin niýetlenendir. Bu matalardan taýýar önümleriň köp görnüşleri – inçe süýümli pagtadan ýorgan-düşekler, trikotaž sport lybaslary, köýnekler, çagalaryň lybaslary, erkekler üçin niýetlenen köýnekler we beýleki önümler öndürilýär.
Türkmen halkynyň medeni mirasynyň ajaýyp däpleriniň biri bolan ýüpekçilik dokma senagatynyň geljegi uly ugurlarynyň biri bolup durýar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu pudagyň ösdürilmegine aýratyn üns berýär. Ýurdumyzda öndürilýän piläniň möçberlerini artdyrmak, gaýtadan işleýän kärhanalary gymmatly çig mal bilen doly üpjün etmek, ýüpegi gaýtadan işleýän kärhanalary döwrebaplaşdyrmak, matalaryň dürli görnüşlerini we olardan taýýarlanylýan önümleri çykarmak boýunça görülýän çäreler munuň aýdyň subutnamasydyr.
Şu maksat bilen tut ekilen meýdanlary giňeltmek, önüm öndürýän daýhanlary ýokary hilli ýüpek gurçugynyň tohumy we pile ýetişdirmegiň netijeli tehnologiýalary bilen üpjün etmek göz öňünde tutulýar. Geçen ýyl Lebabyň “Welaýatýüpek” birleşigine degişli kärhananyň binýadynda Türkmenabadyň ýüpek gurçugynyň tohumyny öndürýän zawody işe girizildi. Doly önümçilik kuwwatyna çykanyndan soň, kärhanada ýylda ýurdumyzyň howa şertlerine has uýgunlaşan ýüpek gurçuklarynyň naýbaşy tohumlarynyň 700 kilogramdan gowragy taýýarlanylar.
Dokma işewürliginiň häzirki zaman dünýäsinde pileden taýýarlanylýan ýüpek çig maly türkmen eksportunyň möhüm ugruny düzýär. Daşary ýurtlaryň galantereýa önümlerini, lukmançylykda, awiasion we goranyş senagatynda, ykdysadyýetiň beýleki pudaklarynda ulanylýan tehniki dokma önümlerini öndürýän kompaniýalaryndan ýokary hilli ýüpek süýümini eksport etmek boýunça möhüm teklipler gelip gowuşýar.
Häzirki wagtda doly durky täzelenen hem-de awtomatiki enjamlar bilen üpjün edilen Aşgabadyň ýüpekçilik fabrigi hem-de Türkmenabadyň ýüpek önümçilik birleşigi sarp edijileriň buýurmalary boýunça islendik görnüşdäki ýüpek ýüplükleri öndürýärler. Bu önümler iň ýokary halkara ülňülerine laýyk gelýär. Paýtagtymyzdaky kärhananyň ýyllyk kuwwaty matalary öndürmekde ulanylýan ýüpek sapaklaryň 79 tonnadan gowragyny öndürmäge barabardyr. Ýurdumyzda pudagy döwrebaplaşdyrmak we ösdürmek üçin görülýän çäreleri nazara almak bilen, onuň kuwwatyny has-da artdyrmak bolar.
Ýüpek süýüminden başga-da, fabrikde ajaýyp ýüpek halylary, keteni matalary we gyňaçlary öndürilýär. Bu önümler daşary ýurtly sarp edijileriň uly isleginden peýdalanýar.
Türkmenabadyň ýüpek birleşigi arassa ýüpekden matalaryň we tikin önümleriniň dürli görnüşlerini çykarmak bilen, möhüm buýurmalary ýerine ýetirmek – türkmen hünärmenleri tarapyndan işlenip taýýarlanylan “baýdak” matasyndan Döwlet baýdaklaryny taýýarlamak bilen meşgullanýar.
Ýüpek süýümi Ruhabadyň panbarhat matasyny öndürýän fabriginiň bökdençsiz işlemegini üpjün edýär. Bu owadan mata bütin dünýäde zenanlaryň arasynda uly meşhurlyga eýedir. Kärhanada ýüpek çig malyny ilkinji gezek gaýtadan işlemekden başlap, dünýä ülňülerine laýyk gelýän ýokary hilli ahyrky önümleri öndürmäge çenli doly önümçilik ulgamy takyk ýola goýuldy.
Häzirki döwürde ýüpegi gaýtadan işleýän kärhanalaryň önümleriniň diňe bir ýurdumyzyň dokma pudagynyň dokma we tikinçilik ulgamlarynda däl, eýsem, beýleki ugurlarda hem uly isleg döredýändigi has äşgär ýüze çykýar. Dürli reňkli we köp öwüşginli ýüpek ýüplüklerine hem-de sapaklaryna islegleriň ep-esli artmagy hususy kärhanalarda elde dokalýan halylaryň, soňky ýyllarda okgunly ösýän amaly-haşam sungatynyň önümleriniň, mysal üçin, milli nagyşlaryň we keşdeleriň öndürilmegi bilen şertlendirilendir.
Dokma pudagynyň kärhanalarynyň işiniň esasy ugry ýurdumyzda bedenterbiýäni we ýokary netijeli sporty ösdürmek baradaky döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde lybaslary taýýarlamak bolup durýar. Sport baradaky döwlet komiteti bilen alnyp barylýan gatnaşyklar bu ugurda ýola goýlan hyzmatdaşlygyň üstünlikli ösdürilýändigini alamatlandyrýar. Onuň çäklerinde türkmen türgenleriniň iri milli we halkara ýaryşlaryna gatnaşmagy üçin degişli nyşanlary we milli aýratynlyklary bolan gelşikli geýimleri taýýarlamak baradaky ýörite buýurmalar ýerine ýetirilýär.
Ägirt uly “Aşgabat 2017” taslamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde giň möçberli işler geçirildi. Şu ýylyň sentýabr aýynda paýtagtymyzda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny üstünlikli geçirmek, sport döwleti hökmünde ýurdumyzyň abraýyny has-da artdyrmak maksady bilen pudagyň kärhanalary tarapyndan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanylan V Aziýa oýunlarynyň nyşanlary bolan lybaslar we degişli serişdeler, sportuň dürli görnüşleri üçin milli lybaslaryň toplumlary taýýarlanyldy. Ýurdumyzyň dizaýnerleri tarapyndan işlenip taýýarlanylan, Oýunlaryň açylyş we ýapylyş dabaralary üçin baýramçylyk lybaslarda, milli ýygyndy toparlarymyz, meýletin ýardamçylar we degişli işgärler üçin ýurdumyzda taýýarlanylýan lybaslarda milli bezeg aýratynlyklary bilen häzirki zaman ýörelgeleri utgaşdyrylýar.
Sport lybaslary taýýarlanylanda, ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa we oňaýly matalaryň ulanylmagy esasy talap bolmagynda galýar. Bu önümler Ruhabadyň dokma toplumynda çykarylýan nah we garyşyk matalardan, Gypjagyň, Gökdepäniň dokma toplumlarynda, paýtagtymyzyň “Aşgabatdokma” we “Türkmenbaşydokma”, Jins toplumlarynda, şeýle hem “Ahal”, “Bahar”, “Bezeg” tikin fabriklerinde degişli nyşanlar bilen lybaslaryň taýýarlanylýandygyny bellemeli.
Dokma senagatynyň işgärleriniň gününe gabatlanylyp her ýyl geçirilýän Halkara sergi Dokma senagatynyň gazanýan üstünliklerini görkezýär. Forum dokma önümlerini öndürýän we iň täze tehnologiýalary hödürleýän dünýäniň esasy kompaniýalarynyň we firmalarynyň ünsüni özüne çekýär. Olar türkmen dokmaçylary bilen işjeň hyzmatdaşlygy has-da giňeltmäge çalyşýarlar.
Ýurdumyzyň dokma önümçilikleri üçin bu ulgamda öňdebaryjy hasaplanylýan “Trutschler”, “Sсhlafhorst”, “Zinser” (Germaniýa), “Marzoli”, “Vamatex” (Italiýa), “Picanol” (Belgiýa), “Uster”, “Sulzer”, “Benninger” (Şweýsariýa), “Tsudakoma”, “Juki” (Ýaponiýa) kompaniýalarynyň we beýlekileriň ýokary tehnologiýaly iň täze enjamlaryny getirmek boýunça işewür gatnaşyklaryň ýola goýulmagy daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklaryň aýdyň netijeleri bolup durýar.
Häzirki wagtda Türkmenistan dünýä, täze tehnologiýalar, täze ykdysady gatnaşyklar, öňdebaryjy tejribe üçin açykdyr. Halkara hyzmatdaşlygyna işjeň gatnaşyjy hem-de iri dokma önümlerini öndüriji hökmünde ýurdumyz özüniň toplan tejribesini, köp pudakly milli ykdysadyýetiň mümkinçiliklerini paýlaşmaga taýýardyr.
Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça ministrlikler we pudak edaralary tarapyndan senagaty önümçilik we tehniki taýdan döwrebaplaşdyrmak maksatnamalaryny işläp taýýarlamak, özümiziň tebigy serişdelerimiziň esasynda ylym bilen baglanyşykly önümçilikleri döretmek boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Täze senagat kärhanalarynyň döredilýän düzümi biziň önümlerimiziň daşarky bazarlarda ýokary bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmäge gönükdirilendir hem-de Türkmenistanyň dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna girmegine mümkinçilik berer.


text:
Türkmenistanyň futbol boýunça çempionatynyň 30-njy tapgyry gyzgalaňly başlandy. Tapgyryň Aşgabatda bir wagtda geçirilen ilkinji iki duşuşygynda 12 gol geçirildi! Şeýle hem iki oýnuň hem birmeňzeş 3:3 hasabynda tamamlanmagy özüne çekmän duranok.
“Aşgabat” – “Balkan” duşuşygynda ilki başda ähli zat ýer eýeleriniň peýdasynady. Olar 14-nji minutda Ruslan Gurbanowyň dürs ýerine ýetiren 11 metrlik urgusyndan soň öňe saýlandylar – 1:0. Arakesmä bolsa 2:0 hasabynda çykdylar. 39-njy minutda Berdi Şamyradow özüniň häzirki çempionatdaky 18-nji goluny geçirdi. Ikinji ýarymda Rustam Matrizaýewiň 54-nji minutda we çempionatyň iň netijeli oýunçylarynyň sanawynda öz öňdebaryjylygyny pugtalandyran Myrat Ýagşyýewiň 58-nji we 66-njy minutlarda geçiren gollary netijesinde “Balkan” öňe saýlandy – 3:2. Emma bu artykmaçlyk uzaga çekmedi. Iki minut soňra Ruslan Gurbanow ikinji gezek tapawutlanyp, “Aşgabady” ýeňlişden halas etdi.
Netijede, duşuşygy deňlikde tamamlan toparlaryň ikisi hem —“Balkan” çempionlyk ugrunda göreşde, “Aşgabat” bolsa bürünç medal ugrundaky bäsleşikde özlerine zerur bolan iki utugy ýitirdiler.
“Hazyna”- “Ahal” duşuşygynyň wakalary hem juda dartgynly boldy. Duşuşygyň dowamynda myhmanlar iki gezek öňe saýlandylar. Ilkibaşda – 1:0, arakesmeden soňra bolsa – 2:1. Emma soňra Ahmet Agamyradowyň şägirtleri oýny öz ellerine aldylar we “Hazynanyň” iň netijeli oýunçysy Didar Durdyýewiň 54-nji we 74-nji minutlarda geçiren gollary netijesinde öňe saýlanmagy başardylar – 3:2. Duşuşygyň esasy wagtynyň tamamlanmagyna iki minut galanda Rahmet Şermetowyň ikinji golunyň kömegi bilen “Ahal” ýeňlişden halas boldy.
30-njy tapgyr “Energetik”- “Merw”, “Daşoguz”- HTTU we “Altyn asyr” – “Şagadam” duşuşyklary bilen tamamlanar.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
"Aşgabat" – "Balkan" – 3:3 (2:0)
20-nji oktýabr. Aşgabat. "Aşgabat" stadiony. 300 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Ruslan Gurbanow 14 (11 metrlik urgudan), 68, Berdi Şamyradow 39 – Rustam Matrizaýew 54, Myrat Ýagşyýew 58, 66.
Duýduryş alanlar: Annaberdi Çaryýew 16 – Serdaraly Ataýew 3, Aşyrgeldi Saryýew 13, Amir Gurbani 40.
Emin: Çarymyrat Gurbanow.
Duşuşygyň inspektory: Çaryýar Ataýew.
"Hazyna" – "Ahal" – 3:3 (1:1)
20-nji oktýabr. Aşgabat. Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň stadiony. 100 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Begenç Akmämmedow 45+1, Didar Durdyýew 54, 74 – Rahmet Şermetow 8, 88, Myrat Hamraýew 48.
Duýduryş alanlar: Berdimyrat Rejepow 78 – Orazmuhammet Işangulyýew 31, Myrat Hamraýew 53, Mihail Titow 78.
Emin: Maksat Seýitgulyýew.
Duşuşygyň inspektory: Wadim Baratow.
21-nji oktýabra çenli toparlaryň ýerleşiş tertibi
Iň köp gol geçiren futbolçylar:
Myrat Ýagşyýew ("Balkan") – 27 (2 – 11 metrlik urgudan) gol.
Süleýmän Muhadow ("Altyn asyr") – 23.
Altymyrat Annadurdyýew ("Ahal") – 22.
Berdi Şamyradow ("Aşgabat") – 18 (1).
Hemra Amanmämmedow ("Şagadam") – 16 (6).