text:
Ezop
(latynça – Aisopos, iňlisçe – Aesop, rusça – Эзоп)
B.e. öň VI asyrda ýaşap geçen, basnýa žanryny oýlap tapan ýa-da kadalaşdyran gadymy grek ýazyjysy. Onuň durmuşy barada dürli rowaýatlar bar. Şeýle rowaýatlara görä, Ezop erkin, azatlyga çykan gul bolupdyr, ol Lidiýa patyşasy Kreziň köşgünde gulluk edipdir we Delfyda gynalyp öldürilipdir. Antiki döwrüň belli basnýalarynyň köpüsiniň sýužeti Ezopyňky hasaplanýar. Şol sýužetleriň gysgajyk ýazgysy b.e. öň IV-III asyrlardan başlap «Ezopyň basnýalary» diýen sözbaşy bilen ýygynda jemlenýär we ol ilki mekdep okuw kitaplary üçin material, aýdyşyklarda gönükme hökmünde peýdalanylýar, soňra giçki antiki we Wizantiýa döwürlerinde «köpçülikleýin edebiýata» öwrülýär. Onuň giçkiräk golýazmalarynda (X—XV asyrlarda) 300-den gowrak «öwüt-nesihat» berýän basnýalary saklanyp galypdyr. Ol basnýalar ideýa taýdan skeptik, pessimistik häsiýetlidir; personažlarynyň (esasan, haýwanlar) şertlidigi açyk duýulýar; ýazylyşy gysgajykdan gönümel, dili ýönekeý we gepleşik diline ýakyn. Ezopyň sýužetleri Fedr we Babriden başlap, Ž. Lafonten we I.A. Krylowa çenli Ýewropa çeper basnýalarynyň sýužetiniň esasy fonduny düzýär.


c: text/html

text:
Hormatly jenap Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti!
Hormatly döwlet Baştutanlary!
Gadyrly maslahata gatnaşyjylar!
Ilki bilen, Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti jenap Hasan Ruhanä myhmansöýerlik we netijeli işlemäge döredilen şertler üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Dünýä energetika giňişligindäki, şol sanda gaz pudagyndaky häzirki ýagdaý biziň öňümizde uly we çylşyrymly wezipeleriň birnäçesini goýýar. Energetika howpsuzlygyny üpjün etmek zerurlygy esasy meseleleriň biri bolmak bilen bütindünýä ykdysadyýetiniň yzygiderli we sazlaşykly ösmegi üçin möhüm şert bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, tebigy gazy öndürýän, üstaşyr geçirýän we sarp edýän ýurtlaryň bähbitlerini nazara almaga we deň derejede üpjün etmäge niýetlenen täsirli çäreleriň zerurdygy barha aýdyň duýulýar. Şoňa görä-de, bu ugurda hyzmatdaşlyk edýän döwletleriň arasynda özara gatnaşyklaryň aç-açan, kemsitmelere ýol bermeýän, aýdyň kadalaryny işläp taýýarlamak möhüm ähmiýete eýedir.
Türkmenistan öz energetika syýasatynda şeýle garaýşa esaslanýar. Bu bolsa, biziň öňe sürýän tekliplerimiziň we iş ýüzünde amala aşyrýan çärelerimiziň mazmunyny we ugruny kesgitleýär.
Energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň ygtybarly we goragly bolmagyny üpjün etmek boýunça kepillikler barada Türkmenistanyň öňe süren başlangyçlary dünýäde barha köp goldaw tapýar. Türkmenistanyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan energiýa serişdelerini ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirmek baradaky 2008-nji we 2013-nji ýyllardaky Rezolýusiýalaryň biragyzdan kabul edilmegi hem bu aýdylanlaryň aýdyň subutnamasydyr. Bu Rezolýusiýalaryň awtordaşlary hökmünde 70-den gowrak döwlet çykyş etdi. Men pursatdan peýdalanyp, bu goldaw üçin hemmelere minnetdarlyk bildirýärin.
Häzirki döwürde bütindünýä energetika giňişliginde işleri umumy kadalara eýerip alyp barmak barada Birleşen Milletler Guramasynyň täze halkara - hukuk resminamasyny işläp taýýarlamak boýunça zerur işler geçirilýär. Bu resminamany taýýarlamak boýunça halkara bilermenler topary döredildi. Bu topary kämilleşdirmek boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Bu Toparyň birinji mejlisi geçen ýylyň ahyrynda Aşgabatda geçirildi.
Halkara energetika ulgamyna täze sebitleriň we bazarlaryň çekilmegi dünýäde senagat önümçiligine, söwdanyň ösmegine, maýa goýumlarynyň artmagyna goşmaça kuwwatly itergi berer. Şonuň ýaly-da, täze iş orunlaryny döretmäge ýardam eder. Bu bolsa sebitleriň we döwletleriň syýasy ýagdaýynyň durnuklaşmagyna uly goldaw berer.
Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy bu ugurda möhüm ähmiýete eýedir. Biz bu taslama birek-birege hormat goýup, deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmegiň mysaly hökmünde garaýarys. Bu taslama gatnaşýan ýurtlaryň uzak möhlete niýetlenen bähbitler we ösüş gazanmak boýunça maksatlary umumydyr. Biz bu döwletleriň taslamany durmuşa geçirmäge jogapkärli we hakyky ýagdaýlardan ugur alyp çemeleşýändiklerine ýokary baha berýäris.
Biziň Aziýadaky we Ýewropadaky hyzmatdaşlarymyz, örän iri maliýe edaralary, ilkinji nobatda bolsa, Aziýanyň Ösüş banky bu taslamany durmuşa geçirmäge uly goldaw berýär. Bu bolsa Türkmenistan–Owganystan–Pakistan – Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny amala aşyrmagyň möhüm ähmiýetiniň bardygyna düşünmek bilen garalýandygyny aýdyň subut edýär. Häzirki döwürde bu taslama iş ýüzünde durmuşa geçirilip başlandy. Türkmenistan ýakyn günlerde bu gaz geçirijiniň öz çäklerinden geçýän böleginiň gurluşygyna başlar. Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasynyň ylalaşylan möhletlerde, ýagny 2018-nji ýylda
doly tamamlanjakdygyna men berk ynanýaryn!
Mümkinçilikden peýdalanyp, Owganystanyň, Pakistanyň we Hindistanyň ýolbaşçylaryna, taslama boýunça taýýarlyk işlerine gatnaşan hyzmatdaşlarymyzyň ählisine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Türkmen tebigy gazyny Ýewropa ugry boýunça ibermek babatda taslamalary durmuşa geçirmek ugrunda hem gyzyklanma bildirýän taraplar bilen netijeli gepleşikler alnyp barylýar.
Şonuň bilen birlikde, Türkmenistanyň durmuşa geçiren, gatnaşýan we amala aşyrmagy göz öňünde tutýan gaz geçirijileriniň taslamalarynyň ählisiniň oňa gatnaşýan ýurtlar üçin bähbitlidigini bellemek isleýärin. Bu taslamalar çäklerinden gaz geçirijiler geçýän ähli ýurtlaryň ykdysady we täjirçilik bähbitlerinden ugur alnyp amala aşyrylýar. Şunuň bilen baglylykda, gaz pudagynda amala aşyrylýan halkara hyzmatdaşlygynda hemmetaraplaýyn oýlanyşykly ykdysady ölçeglere eýermek zerur diýip hasap edýäris. Ilkinji nobatda, tebigy gaz üçin we onuň üstaşyr geçirilmegi üçin esaslandyrylan nyrhlardan ugur almak maksadalaýyk bolar diýip pikir edýäris.
Hormatly maslahata gatnaşyjylar!
Türkmenistan dünýäde tebigy gazy öndüriji iri ýurtlaryň biri bolmak bilen, bu energiýa serişdesini ibermek boýunça halkara taslamalaryna gatnaşýar. Şoňa görä-de, biziň ýurdumyz bu ugurda özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmegiň ekologiýa meselelerine ýokary derejede jogapkärli çemeleşýär. Turbageçirijiler gurlanda ekologiýa talaplaryny berjaý etmek, tebigy gurşawy gorap saklamaga aýawly we uzak döwri göz öňünde tutup çemeleşmek häzirki döwürde energetika pudagynyň öňünde durýan möhüm wezipeleriň biridir.
Uglewodorod serişdelerini çykarmak ýokary ekologiýa talaplaryna laýyklykda amala aşyrylmalydyr. Ykdysady bähbitleri, halkara hyzmatdaşlygyny ekologiýanyň talaplaryny berjaý etmek bilen utgaşdyrmak biziň umumy wezipämizdir.
Energiýa serişdeleri çykarylanda we iberilende ekologiýa töwekgelçiliginiň örän az derejede bolmagyny gazanmak, önümçilik toplumlaryna netijeli gorag tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, häzirki zaman dolandyryş usullaryny ulanmak möhüm ähmiýete eýedir. Şu maksatlardan ugur alyp, Türkmenistanyň maslahata gatnaşýan ýurtlar, energiýa serişdelerini sarp edýän we üstaşyr geçirýän döwletler, halkara guramalary bilen bu ugurda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge we ösdürmäge taýýardygyny bellemek isleýärin.
Biz bu meselede anyk ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirýäris.
Türkmenistan energiýa serişdelerini jogapkärli we ygtybarly öndüriji hem-de iberiji ýurtlaryň biridir. Şoňa görä-de, biziň ýurdumyz ählumumy energetika strategiýasynyň ähli meseleleri boýunça aç-açanlyga eýerýän, sazlaşykly usullary işläp taýýarlamak üçin dürli döwletler we halkara guramalary bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk etmäge taýýar. Biziň ýurdumyz 2017-nji ýylda Energetika hartiýasyna başlyklyk etjek döwründe özara bähbitli hyzmatdaşlygyň bu ugruna aýratyn üns berer.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Hytaýa akdyrýan gazynyň mukdary artdyrylsa-da, ondan gelýän girdeji öňküsine görä peselipdir.
Naturalgasworld neşiriniň Hytaýyň gümrük gullugynyň statistiki maglumatlaryna salgylanyp berýän maglumatyna görä, 2016-njy ýylda türkmen gazynyň Hytaýa eksporty 6% artyp, 29,64 milliard m3 deň bolan bolsa, ondan gelýän girdeji 28% peselip, $5,48 milliarda barabar bolupdyr.
Makalada ýokarky ýagdaýlara Hytaýyň diňe ýeke-täk bir üpjünçä bagly bolman, eýse gaz importýorlarynyň gerimini giňeldýändigine meňzeýän meýilleriniň sebäp bolmagynyň mümkindigi öňe sürülýär.
Ýeri gelende ýatlatsak, türkmen gazy Hytaýa – ýyllyk 55 milliard m3 gazy eksport etmäge mümkinçilik berýän, üç ugur boýunça akdyrylyp gelinýär. Ozalky planlara görä, Özbegistanyň, Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň üstünden geçjek dördünji, “D” liniýasyny çekmek hem göz öňünde tutulypdy.
Aşgabat Türkmenistan-Hytaý gaz ulgamynyň dördünji liniýasy 2020-nji ýyla çenli çekilip gutarandan soň, ähli dört ugur boýunça Hytaýa ýylda 70 milliard m3 gazyň eksport edilmegine garaşýardy.
“D” liniýasy diňe Türkmenistanyň gaz ýataklaryny günbatar Hytaýa birikdirýän dört gaz geçirijiniň iň ulusy bolmak bilen çäklenmän, şol bir wagtyň özünde Türkmenistany haýsy-da bolsa bir alyjy döwlete birikdirýän iň uly ýeke-täk gaz liniýasy bolmalydy.
Emma mundan iki aý ozal, “RIA Nowosti” habar gullugy Hytaýyň milli nebit kompaniýasy bilen “Uzbekneftegaz” kompaniýasynyň liniýanyň özbek territoriýasyndaky gurluşygyny näbelli wagta çenli yza süýşürendigini habar beripdi.
Şol bir wagtda, Naturalgasworld neşirinde çap bolan makalada, Pekiniň diwersifikasiýa syýasatynyň arkasynda şu ýylyň başynda türkmen gazynyň Eýran ugry boýunça akdyrylmagynyň kesilmeginiň hem duran bolmagynyň mümkindigi çaklanylýar.
Ýatladyp geçsek, şu ýylyň başyndan bäri, iberilen gazyň tölegi meselesindäki ylalaşmazlyk netijesinde, türkmen gazynyň Eýrana akdyrylmagy bes edilipdi.
Mundanam başga, Azatlyk Radiosynyň ozal-da habar berşi ýaly, Russiýanyň “Gazprom” kärhanasy-da geçen ýylyň ýanwarynda, Türkmenistandan gaz almagyny doly togtadypdy. Bu ýagdaýlaryň netijesinde, türkmen gazynyň ýeke-täk müşderisi – Hytaý bolup galypdy.
Bu aralykda, Naturalgasworld neşirisi Pekiniň Özbegistandan alýan gazynyň mukdarynyň 2,8 esse, ýagny ýylda 4,34 milliard m3-a, Gazagystandan import edýän gazynyň hem 20% çemesi, ýagny ýylda 430,74 milliard m3-a çenli artandygyny nygtap geçýär.
Galyberse-de, ýokarda beýan edilen ýagdaýlar, energiýa serişdeleriniň dünýä bazaryndaky bahalarynyň ep-esli aşak gaçan, şeýle-de Türkmenistanyň ykdysady kynçylyklary başdan geçirýän döwrüne gabat geldi.
Bu ýagdaýlar dogrusynda ne türkmen resmileri, ne-de resmi metbugaty nähilidir bir maglumat bilen çykyş etdiler.


text:
Yrakda, Bagdadyň geçen ýyl “Yslam döwleti” ekstremistik toparynyň üstünden ýeňiş gazanandygyny yglan edeninden bäri, ilkinji gezek parlament saýlawlary geçirilýär.
Pikir soralyşyklaryň netijelerine görä, premýer-ministr Haýder al-Abadi öňde barýar. Şaýy Abadiniň Ýeňiş Alliansy partiýasy, geçen ýylyň dekbarynda “Yslam döwleti” ekstremistik toparynyň üstünden ýeňiş gazanandygyny yglan edenden soň, köpçüligiň goldawyny gazanmagy başarypdy. “Yslam döwleti” topary 2014-nji ýylda ýurduň üçden bir bölegini öz gözegçiligine geçirmegi başarypdy.
Emma, Abadi ýurduň ykdysadyýetini özgerdip bilmezlikde tankytlanýar.
Abadiniň esasy garşydaşlary: ozalky premýer-ministr Nuri al-Maliki we Eýranyň goldaýan şaýy kommandiri Hadi al-Amiridir.


text:
Ali Akbar Haşemi Rafsanjany.
1934-nji ýylda Kerman welaýatynyň Rafsanjan şäheriniň golaýyndaky Bahraman obasynda dogulýar. Kakasy iri pisse bagynyň eýesi bolupdyr. Şaýylaryň dini merkezi Kum şäherindäki Faýziýe medresesini üstünlikli tamamlapdyr. Ol Homeýniniň täsiri bilen şa düzgünine garşy göreşe goşulýar. 60-70-nji ýyllarda özüniň syýasy garaýyşlary üçin birnäçe sapar türme tussaglygynda bolýar. Tähranda hususy çaphanasyny açyp, dini-syýasy äheňli kitaplary neşir etdirýär. Ynkylapdan birnäçe ýyl öň Ýewropada we ABŞ-da bolup görýär. Yslam ynkylabynyň ýetşinden soň içeri işler ministri “yslam medeni ynkylabynyň“ baş ştabynyň agzasy wezipelerinde täze düzgüni berkitmäge işjeň gatnaşýar. 1980-nji ýylyň iýulynda eýran mejlisiniň (parlament) başlygy bolýar. 1984, 1988-nji ýyllarda bu wezipd iki gezek gaýtadan saýlanýar. 1989-njy ýylyň 4-nji iýunynda ymam Homeýni aradan çykansoň Haşemi Rafsanjany EYR-yň prezidentligine saýlanýar. 1993-nji ýylda tomsunda ol bu wezipd ikinji gezek saýlandy.
Ali Akbar Haşemi Rafsanjanynyň prezidentligi.
80-nji ýyllaryň ahyryndan başlap Eýran uly özgerişler döwrüni başdan geçirýär. Ösüşiň yslam ýolunyň täze basgançagy prezident Rafsanjanynyň ady bilen baglanşyklydyr.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 9-njy iýunda Gazagystana sapara baryp, “Astana EKSPO —2017” atly ýöriteleşdirilen halkara serginiň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
“Geljegiň energiýasy” diýen şygar astynda geçirilýän sergi “energiýanyň alternatiw çeşmeleri bilen bagly meseläni şöhlelendirer” diýip, TDH-nyň habarynda bellenýär.
Şeýle-de neşir prezident G.Berdimuhamedowyň Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bilen duşuşyp, döwletara gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýyny we geljegini ara alyp maslahatlaşandygyny, iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny giňeltmek barada pikir alşandygyny habar berýär.
Mundanam başga, Berdimuhamweow gazk kärdeşini Aşgabada, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmaga çagyrdy. Habarda N.Nazarbaýewiň çakylyk üçin hoşallyk bildirendigi aýdylýar, emma onuň Aziada-2017-niň açylyşyna geljegi ýa gelmejegi barada şondan aňryk geçilmeýär.
Emma muňa garamazdan, TDH gazak lideriniň iki ýurduň arasyndaky özara gatnaşyklaryň ösüşine ýokary baha berendigini belleýär.
Türkmen lideri Astanadaky açylyş dabarlary aýdym-saz programmalary bilen jemlenenden soň, bu ýere sapara gelen hytaýly kärdeşi Si Szinpin bilen duşuşdy.
Prezident Berdimuhamedowyň Gazagystana iş sapary dowam edýär.


text:
Näme üçin Isanyň yzyna eýerdiler? atly kitap Mukaddes Kitabyň hakykylygy, Isanyň kimligi we Onuň bize näme üçin gerekligi barada wajyp soraglara jogap berýär. Bu kitapda yslamyň däpleri mesihileriň öwredýän zatlary bilen deňeşdirilýär we Injiliň ýada Hoş Habryň aýdýan zatlaryny okamak we olara ynanmak üçin anyk esaslar görkezilýär.
Näme üçin Isanyň yzyna eýerdiler? atly kitap mesihilige düşünmeklikde hakykaty gözleýän musulmanlara kömek berýär.
Stiwen Masud Päkistanda, Orta Gündogarda we Britaniýada ýaşapdy we ýazyjy we dini öwrenýän alym hökmünde gowy tanalýar we hormatlanýandyr.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Täze zaman ýaşaýyş toplumynyň täze tapgyrynyň çäklerinde bina edilen durmuş maksatly desgalaryň iri toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşyny üpjün etmek, ýurdumyzyň şäherlerinde we obalarynda halkara ölçeglerine kybap düzümi döretmek - milli Liderimiziň alyp barýan döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolup, adam hakynda hemmetaraplaýyn alada onuň esasyny düzýär. Aşgabatda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde gurlan köpsanly täze binalar, ilkinji nobatda, ähli amatlyklary bolan ajaýyp ýaşaýyş jaýlary şol syýasatyň aýdyň nyşanlarydyr.
Döwrebap megapolise öwrülýän paýtagtymyzda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasy ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli gowulandyrmak boýunça wezipeleri çözmäge gönükdirilendir.
Ýurdumyzda bolup geçýän beýik özgertmeleriň merkezinde bolan ak mermerli Aşgabat sazlaşykly ösýän şäheriň özboluşly nusgasyny özünde jemleýär. Şunda binagärlik babatda öňdebaryjy meýiller hem-de milli gurluşyk sungatynyň iň gowy däpleri, gözellik we amatlylyk sazlaşykly utgaşyp, öňdebaryjy tehnologiýalar hem-de inženerçilik-tehniki işläp düzmeler işjeň ornaşdyrylýar.
Geçen ýylyň oktýabrynda milli Liderimiziň gatnaşmagynda paýtagtymyzda şäheri gurmagyň 15-nji tapgyrynyň desgalar toplumy, şol sanda iki gatly kottejler, ýokary amatlykly 3, 4 we 12 gatly jaýlar, şeýle hem durmuş düzüminiň beýleki desgalary açyldy.
Bularyň ählisi Türkmenistanda milli Liderimiziň baştutanlygynda ýaşaýyş jaý syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Şunuň ýaly giň möçberli özgertmeleriň ýurdumyzyň ähli sebitlerinde amala aşyrylýandygyny we halkymyzyň şäherlerde bolşy ýaly, obalarda hem häzirki zaman talaplaryna laýyk gelýän durmuş ülňüleri bilen üpjün edilýändigini bellemeli.
Iri we ähmiýetli gurluşyk taslamalarynyň başyny başlamak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow olary durmuşa geçirmegiň ähli tapgyrlaryny – aýry-aýry etraplary gurmagy meýilleşdirmekden başlap, desgalary ulanmaga bermäge çenli ähli işleri öz gözegçiliginde saklaýar.
Täze zaman diýen simwoliki ada eýe bolan hem-de paýtagtymyzyň Bagtyýarlyk etrabynda ýerleşen ýaşaýyş toplumy munuň aýdyň mysalydyr. Şu gün bu ýerde iki we bir gatly jaýlaryň 1 müň 152-si ulanmaga berildi. Bulardan başga-da, 179,85 gektar meýdany eýeleýän bu tapgyryň täze binalarynyň hatarynda 600 okuwçy orunlyk orta mekdep, her biri 160 orunlyk çagalar baglarynyň ikisi, Saglyk öýi, azyk harytlary dükany bar.
Desgalaryň ýanaşyk ýerleri doly abadanlaşdyryldy we bagy-bossanlyga büreldi. Şeýle hem degişli ýol-ulag we inženerçilik-tehniki düzüm göz öňünde tutuldy. Ähli işler ýurdumyzyň gurluşykçylary tarapyndan amala aşyryldy.
Ýeri gelende ýatlasak, Täze zaman ýaşaýyş jaýlarynyň ilkinji toplumy 2014-nji ýylda milli Liderimiziň gatnaşmagynda açyldy. Soňra onuň çäginde otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan köpsanly ýaşaýyş jaýlary, durmuş-medeni we beýleki maksatly desgalar bina edildi, birnäçe seýilgäh zolaklary guruldy. Ine, bu gün bolsa bu ýerde nobatdaky täze jaý toýlary tutulýar.
..Dabaranyň başlanmagyna ähli zatlar taýýar edildi. Ir ertirden ýaşaýyş toplumynyň çäginde ruhubelent, baýramçylyk ýagdaýy höküm sürýär.
Şanly waka mynasybetli bu ýere Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň hem-de pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, Aşgabat şäheriniň häkimi, jemgyýetçilik guramalarynyň we habar beriş serişdeleriniň, şeýle hem giň jemgyýetçiligiň wekilleri ýygnandylar. Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalaryň baştutanlary, daşary ýurtly işewürler bar.
Hemmeler Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy uly joşgun bilen mähirli garşylaýarlar. Dabaraly pursat gelip ýet ýär—Türkmenistanyň Baştutany ajaýyp bezelen derwezäniň ýanyna gelýär hem-de bu ýere ýygnananlaryň şowhunly elçarpyşmalary astynda çagalar bilen bilelikde dabaraly ýagdaýda toý bagyny kesýär – Täze zaman ýaşaýyş toplumynyň nobatdaky tapgyry açylýar.
Hormatly Prezidentimiz çagalar bilen bilelikde täze desgalar bilen tanyşmaga başlaýar. Ýol ugrunda milli Liderimizi ýerli ýaşaýjylar mähirli we ruhubelent ýagdaýda garşylaýarlar. Bu gün olar üçin şatlykly we ýatdan çykmajak güne öwrüldi.
Bu ýerde hakyky türkmen toýuna mahsus bolan myhmansöýerlik hem-de däbe öwrülen hödür-kerem etmek ýaly dessurlara beslenen dabara ýaýbaňlandy. Ähli ýerde ajaýyp aýdymlardyr sazlar ýaňlanýar, joşgunly tanslar ýerine ýetirilýär, türgenler sportuň dürli görnüşlerinde öz ussatlyklaryny görkezýärler. Elbetde, bu gün baýramçylyga milli oýunlar hem öz öwüşginini çaýdy.
Ýaşaýyş toplumyň çäginde dikilen ak öýler, gadymdan gözbaş alýan halk däpleri, şol sanda toý dessury, behişdi bedewleri çapyp barýan atlylar, şeýle hem ýoluň ugrunda sahnalaşdyrylan gündogar bazary dabara gaýtalanmajak özboluşly öwüşgin çaýýar, bu ýere uzak illerden üsti dürli harytly kerwen gelýär. Golaýda gadymy ylmy kitaplaryny okap oturan alymlary görmek bolýar. Bularyň hemmesi Beýik Ýüpek ýoly döwrüni janlandyrýar. Onuň bir ugry ençeme asyrlar mundan ozal türkmen topragyndan geçipdir, häzir bolsa täze mazmuna eýe bolup, gaýtadan dikeldilýär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halkynyň durmuşynyň aýratynlyklaryny nazara almak bilen gurlan täze jaýlara barýar. Ýeri gelende aýtsak, Täze zamany gurmagyň nobatdaky tapgyrynyň çäklerinde birnäçe görnüşdäki ýaşaýyş jaýlary: 5 otagly 2 gatly jaýlaryň 168-si hem-de 1 gatly jaýlaryň 284-si, 4 otagly, 1 gatly jaýlaryň 284-si hem-de 3 otagly jaýlaryň 416-sy bina edildi. Olaryň hemmesinde ýaşaýjylar üçin ähli amatlyklar, şol sanda giň otaglar, zerur bolan aşhana, durmuş tehnikalary we beýleki zatlar göz öňünde tutuldy. Her jaýyň mellek ýeri bolup, olar ekin we agaç nahallaryny oturtmak üçin niýetlenendir, şeýle hem awtoulag üçin ýer hem-de çörek bişirmek üçin tamdyr göz öňünde tutuldy.
Bu gün Türkmenistanyň Prezidenti iki gatly jaýlaryň birine baryp gördi. Bu ýerde şol pursat jaý toýuny beýan edýän sahna görkezildi.
Jaýyň howlusynda milli Liderimizi täze jaý eýeleri uly şatlyk duýgusy bilen garşyladylar. Bu ajaýyp 5 otagly kottej jaý “Türkmenistan” awiakompaniýasy” açyk paýdarlar jemgyýetiniň awiatehnigi bolup işleýän Mergen Hojamämmedowyň maşgalasyna nesip etdi.
Hormatly Prezidentimiz jaýa girip, bagtly öý eýelerini jaý toýy bilen gutlady, jaýyň otaglarynyň ýerleşişi we gurluşy, şeýle hem ýaşamak üçin döredilen amatlyklar bilen gyzyklandy.
Döwlet Baştutanymyz bilen söhbetdeşlikde jaýyň eýesi raýat awiasiýasynda işleýändigini, aýalynyň tikinçilik bilen meşgullanýandygyny, çagalarynyň – gyzynyň orta mekdepde bilim alýandygyny hem-de mekdebe çenli ýaşdaky iki oglunyň bardygyny gürrüň berdi.
Täze jaýyň eýesi häzir Türkmenistanda adamlaryň abadan durmuşda ýaşamagy, netijeli zähmet çekmegi hem-de dynç almagy üçin ähli şertleriň döredilendigini belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa halkymyz barada edýän ýadawsyz aladasy, ýurdumyzyň raýatlary üçin döwrebap jaýlary edinmäge döredilen mümkinçilik üçin maşgala agzalarynyň adyndan tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Söhbetdeşligiň dowamynda milli Liderimiz Täze zaman ýaşaýyş toplumynyň çäginde gurlan her bir jaýyň mellek ýeriniň bardygyny aýdyp, täze jaý eýelerine ony netijeli ulanmagy hem-de bu ýerde miweli agaçlary we gök ekinleri ekmegi maslahat berdi. Munuň özi maşgalany diňe gök önümler bilen üpjün etmäge mümkinçilik bermek bilen çäklenmän, eýsem, ýaş nesli zähmet çekmek göreldesi bilen terbiýelemäge ýardam eder. Galyberse-de, agaç nahallarynyň oturdylmagy ýaşaýyş toplumynyň howasyna oňaýly täsirini ýetirer.
Döwletimiz geljekde hem ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak boýunça maksada gönükdirilen çäreleri görer diýip, hormatly Prezidentimiz myhmansöýer jaý eýeleri bilen hoşlaşdy hem-de olara bagt we maşgala abadançylygyny arzuw etdi. Şanly waka mynasybetli döwlet Baştutanymyz täze jaý eýelerine gymmat bahaly sowgatlary gowşurdy.
Milli Liderimiz täze jaýlary gözden geçirmegi dowam edip, bir gatly jaýlaryň birine baryp gördi. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy täze jaý eýeleri uly şatlyk bilen garşylap, hormatly Prezidentimize türkmenistanlylaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmak meselelerine berýän ünsi üçin tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini aýtdylar hem-de berk jan saglyk, uzak ömür, eziz Watanymyzyň we halkymyzyň bähbidine alyp barýan asylly işlerinde täze üstünlikleri arzuw etdiler.
Bu jaýa Enäniň we çaganyň saglygyny goraýan ylmy-kliniki merkezde anesteziolog – reanimatolog bolup işleýän lukman Nurmuhammet Nazarowyň maşgalasy göçüp geldi. Onuň aýaly orta mekdepde mugallym bolup işleýär. Dört sany çagalary – ogly we üç gyzy bar.
Döwlet Baştutanymyz jaý eýeleriniň ýaşaýyş şertleri, isleg-arzuwlary bilen gyzyklanyp, olary şatlykly waka bilen gutlady hem-de ähli gowulyklary arzuw etdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze jaý eýeleri bilen gürrüňdeş bolup, olaryň iş-aladasy bilen gyzyklandy. Öý eýesiniň gürrüň berşi ýaly, ol lukman bolup işleýär. Şunda myhmansöýer maşgalabaşy göçüp gelen giň 5 otagly jaýynda amatly ýaşamak üçin zerur ähli şertleriň göz öňünde tutulandygyny aýtdy.
Milli Liderimiz ýaşaýjylary täze jaý toýy bilen gutlap, döwrebap jaýda bagtly durmuşda ýaşamagy hem-de çagalaryny hakyky watançylyk, ene topraga we halkymyza wepalylyk duýgusynda terbiýeläp ýetişdirmegi arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz täze jaýyň otaglarynyň ýerleşişi bilen tanşyp, bu ýerde döredilen şertlere ýokary baha berdi. Milli Liderimiz mellek ýerini netijeli peýdalanmak hem-de ýaşlary zähmetsöýerlik ruhunda terbiýelemek baradaky gürrüňi nobatdaky gezek gozgamak bilen, bu ýerde dürli miweli baglaryň öz elleriň bilen ekilmeginiň şol işlere ýardam etjekdigini, saglyk üçin uly peýda berjekdigini belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti öý eýelerine täze jaý toýy mynasybetli gymmat bahaly sowgatlary gowşurdy. Ýurdumyzda döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň gurulmagy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildiren täze jaý eýeleri geljekde hem tutanýerli zähmet çekip, eziz Watanymyzyň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösmegine mynasyp goşant goşjakdyklaryna ynandyrdylar.
Soňra döwlet Baştutanymyz ýaşaýyş toplumyň seýilgäh zolagyna tarap ugraýar. Ýol ugrunda döredijilik toparlary döwlet Baştutanymyzy dürli öwüşginli çykyşlary bilen garşylap, bagşylaryň ýerine ýetirmeginde ajaýyp aýdymlar ýaňlandy, ähli ýerde şatlyk-şagalaň ýagdaýy emele geldi, halk senetleriniň ussatlary öz başarnyklaryny görkezdiler.
Bu gün Täze zamanda körpeler üçin çagalar baglarynyň ikisi gapylaryny giňden açdy, olarda çagalaryň sazlaşykly ösmegi hem-de wagtyny gyzykly geçirmegi üçin ähli şertler döredildi.
Ösüp gelýän nesil barada ählitaraplaýyn alada, onuň abadançylygy hem-de bagtly geljegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan we yzygiderli geçirýän Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar. Soňky ýyllarda ýurdumyzda gurlan hem-de bina edilýän çagalar bagynyň ählisi hökmany öňdebaryjy tehnologiýalar, häzirki zaman multimediýa, interaktiw we beýleki zerur enjamlar bilen enjamlaşdyrylýar. Bu bolsa dürli okuwlary, şol sanda ilkibaşlangyç kompýuter sowatlylygyny özleşdirmek we daşary ýurt dillerini okatmak boýunça dersleri üstünlikli geçmek, çagalaryň baý gözýetimini kemala getirmek, olary mekdebe taýýarlamak üçin giň mümkinçilikleri üpjün edýär.
Täze çagalar baglarynda körpeleriň özlerini örän oňaýly duýmagy üçin ähli şertler döredildi. Giň ýagty otaglar, şol sanda çagalaryň ýatmagyna niýetlenen rahat otaglar we ýaş aýratynlyklary göz öňünde tutulyp gurnalan naharhana körpeleriň ygtyýaryndadyr. Şeýle hem aýdym-saz we sport derslerini geçmek üçin şertler, lukmançylyk otagy bar. Çagalar baglarynyň ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrylyp, tomsuna gezim etmek üçin ýerler hem-de hemme degişli serişdeleri bolan oýun meýdançalary ýerleşdirilipdir.
Umuman, çagalaryň öz wagtyny şadyýan, işjeň we peýdaly geçirmegi üçin hemme zat göz öňünde tutuldy.
Ozal belleýşimiz ýaly, ulanmaga tabşyrylýan täze gurluşyklaryň hatarynda Täze zamanyň ýaşaýjylarynyň ýaş nesliniň döwrüň talaplaryna kybap gelýän ýokary hilli bilim alyp bilmegi, başarjaň, ruhy taýdan baý we beden taýdan berk ösmegi üçin hemme şertler döredilen ajaýyp mekdep hem bar.
Başlangyç synplara hem-de dürli okuw derslerini okatmaga niýetlenen mekdebiň okuw otaglary interaktiw hem-de beýleki gerekli enjamlar we degişli görkezme esbaplary bilen enjamlaşdyrylandyr. Şeýle hem mekdep okuwçylarynyň zähmet dersi, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy, çagalaryň döredijilige gyzyklanmasyny höweslendirmek üçin hemme zerur zatlar göz öňünde tutulypdyr.
Ýene-de bir möhüm durmuş desgasy - täze enjamlar bilen üpjün edilen Saglyk öýi bolup, ol 5 müň ilata maşgala ýörelgesi boýunça hyzmat etmäge niýetlenendir. Bu ýerde dünýä ölçeglerine laýyklykda, ähli şertler döredildi. Saglyk öýi maşgala lukmançylygy, zenanlara maslahat beriş, çaganyň irki ösüşi, fiziobejeriş, şeýle hem gündizki hassahana otaglardan ybaratdyr. Bu ýerde amatly howa ýagdaýyny üpjün edýän lukmançylyk edarasynyň degişli ulgamyny goşmak bilen has oňaýly şertler döredilipdir.
Saglyk öýüniň maşgala lukmançylygy bölümleriniň otaglary döwrebap enjamlar, şol sanda ykjam ultrases barlag enjamy, dermotoskop, dinamometr, otoskop, oftalmoskop we beýleki enjamlar bilen üpjün edildi.
Şeýlelikde, bu Saglyk öýünde keselleriň öňüni almagyň, anyklamagyň we olary bejermegiň täze usullaryny ulanmak bilen, ilata ilkinji saglygy goraýyş kömegini bermek, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesini berkitmäge gönükdirilen çäreleri geçirmek üçin ähli mümkinçilikler göz öňünde tutuldy.
Häzirki zaman lukmançylygynyň öňdebaryjy gazananlaryna garamazdan, fitoterapiýa häzire çenli hem öz möhümligini ýitirenok. Şu maksat bilen, täze Saglyk öýünde fitobar açyldy. Saglygy goraýyş edarasynyň ýanynda bolsa türkmen topragynda ösüp ýetişýän dermanlyk ösümlikleriň sergisi guraldy. Bu ýerde şol ösümliklerden taýýarlanan, saglygyňy berkitmäge hem-de dürli keselleri bejermäge ýardam edýän bejeriş häsiýetli çaýlardan we içgilerden içip görmäge şert döredildi.
Täze zaman ýaşaýyş toplumynyň çäklerinde dükan hem gurlup, alyjylara ýokary hilli hem-de islegine laýyk gelýän azyk önümleriniň köp dürli görnüşleri hödürlenilýär. Onuň tekjelerindäki harytlar bereket bolçulygyny alamatlandyrýar: bu ýerde täze süýt we et önümlerini, çörek we çörek önümlerini, süýji-köke hem-de aş önümlerini, gök we miwe önümlerini, miwe suwlary hem-de datly içgileri we beýlekileri almak bolýar.
Ýörite ýer bölegi bölünip berlen seýilgäh zolagyna baryp, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu günki wakadan ýadygärlik hökmünde ýaş agaç nahalyny oturdyp, täze ýaşyl zolagyň düýbüniň tutulmagyna badalga berdi. Döwlet Baştutanymyzyň göreldesine eýerip, bu asylly işe dabara gatnaşyjylaryň ählisi hem höwes bilen goşuldylar. Ýeri gelende aýtsak, şeýle çäreler ýurdumyzda asylly däbe öwrüldi. Soňky ýyllarda ýurdumyzda köpsanly seýilgähler, tokaý zolaklary peýda bolup, olar şäherimizi hem-de ilatly ýerleri diňe bir bezemän, eýsem, ekologiýa abadançylygynyň üpjün edilmegine amatly täsirini hem ýetirýär.
Ekologiýa meselesi bu gün bütin dünýäde möhüm meseleleriň biri bolup, hormatly Prezidentimiz daşky gurşawyň goralmagyna uly üns berýär. Giň gerimli durmuş-ykdysady maksatnamalar we maýa goýum taslamalary hem öz gezeginde adamlaryň durmuşynyň ähli ugurlarynda möhüm şert bolup durýan ekologiýa bilen baglanyşyklydyr.
Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen ýurdumyzyň şäherlerini we obalaryny, dag eteklerini, akabalaryň we derýalaryň kenarlaryny bagy-bossanlyga öwürmek boýunça iri möçberli maksatnamalar durmuşa geçirilýär. Tebigata aýawly çemeleşmek geljekki nesilleriň abadançylygy hakyndaky aladadyr diýip, milli Liderimiz belleýär.
Aşgabadyň eteklerinde we ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde döredilen ýaş tokaý zolaklary haýwanat dünýäsiniň köpsanly wekilleriniň mesgen tutan künjegine öwrülýär, olar topragyň ýaramazlaşmagynyň öňüni alýar, onuň çyglylygyny saklaýar, amatly howa ýagdaýyny döredýär.
Gök zolaklary döretmek strategiýasy Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan döwletimizi ykdysady we durmuş taýdan ösdürmegiň, öňdebaryjy tejribelere, innowasiýa tehnologiýalaryna hem-de köpasyrlyk milli ýörelgelere esaslanýan durnukly ösüşiň gurallarynyň biri hökmünde öňe sürülýär hem-de ahyrky netijede adamlaryň durmuşynyň hil derejesini täsin türkmen tebigaty bilen sazlaşykda ýokarlandyrmaga, daşky gurşawy sagdynlaşdyrmaga hem-de ýurdumyzyň gülläp ösüşine gönükdirilendir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dabara tamamlanandan soň, täze öý eýelerine ýene-de bir gezek saglyk, bagtyýarlyk we maşgala abadançylygyny arzuw etdi hem-de hemmeler bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.


text:
Olimpiýa stadionynda «Aşgabat 2017» oýunlarynyň açylyş dabarasy boldy
Paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň, birnäçe ýurtlaryň döwlet we hökümet Baştutanlarynyň, daşary ýurtlaryň belli hünärmenleriniň, halkara guramalarynyň ýolbaşçylarynyň hem-de beýleki hormatly myhmanlaryň gatnaşmagynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň resmi açylyş dabarasy boldy.
Häzirki döwürde Aşgabadyň ykrar edilen parahatçylyk söýüjilik we iri sport merkezine öwrülmegi üçin ägirt uly mümkinçilikler açylýar. Merkezi Aziýada ilkinji gezek Aziýa oýunlarynyň geçirilýän ýerine öwrülen paýtagtymyzda Olimpiýa şäherjiginiň gurulmagy ýurdumyzyň täze belentliklerine we sportuň ýokary netijelerine bolan çalyşmalarynyň aýdyň nyşanyny alamatlandyrdy. Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň şeýle çözgüdi kabul etmeginde bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegini döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlän hormatly Prezidentimiziň başlangyçlaryna möhüm orun degişlidir. Türkmenistanyň Milli Olimpiýa Komitetiniň Prezidenti milli Liderimiz sportuň ösdürilmegine goşan ägirt uly goşandy üçin Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň ýokary sylagy bolan Hormat ordenine mynasyp boldy.
...Günüň ikinji ýarymynda döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasynyň binasynyň ýanyna geldi.
Edaranyň binasynyň eýwanynda hormatly Prezidentimiz ýurdumyz we tutuş sebit üçin ähmiýetli waka bolan “Aşgabat 2017” oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin paýtagtymyza gelen döwlet derejesindäki wekiliýetleriň agzalary bilen görüşdi.
Mähirli salamlaşanlaryndan soň milli Liderimiz olaryň her biri bilen surata düşdi we belent mertebeli myhmanlary binanyň VIP zalyna çagyrdy. Soňra Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasy mynasybetli resmi kabul edişlik boldy.
Agşamlyk naharynyň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Prezidenti şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah söz sözlediler.
Halkara Olimpiýa komitetiniň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň agzasy bolan Türkmenistan halkara olimpiýa hereketiniň ösdürilmegine mynasyp goşant goşýar. Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň işine netijeli gatnaşmak ýurdumyzyň sport ulgamyndaky halkara hyzmatdaşlygynyň möhüm ugrudyr. Biz Aziýa döwletleriniň dünýä olimpiýa hereketiniň ilerledilmegine pugta ygrarly bolmak bilen, häzirki döwürde olimpiýa hereketiniň asylly ýörelgesi bolan sportuň halklaryň özara düşünişmeginiň we dostlugynyň işjeň gurallarynyň biri bolup durýandygyna pugta ynanýarys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Ýurdumyza Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek hukugynyň ynanylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu ynam Türkmenistanyň sport ulgamynda ýeten derejesiniň we gazanýan üstünlikleriniň ykrar edilýändiginiň, sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, adamlary bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmaga giňden çekmek boýunça alyp barýan işlerimiziň oňyn netije berýändiginiň aýdyň nyşanydyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
V Aziýa oýunlary Türkmenistana dünýäniň sport ulgamynda giň möçberli halkara derejesindäki sport bäsleşiklerini guramaga ukyply ýurt hökmünde mynasyp orun eýelemegine mümkinçilik berer.
Türkmenistanyň goldaw bermegi we myhmansöýerligi netijesinde, bu ýaryşlara Okeaniýa ýurtlarynyň goşulandygy aýratyn guwançly ýagdaýdyr. Aziýa we Okeaniýa ýurtlarynyň bilelikdäki tagallalary netijesinde, paýtagtymyzda Aziýa oýunlarynyň geçirilmegi dünýä sportunyň mundan beýläk-de ösdürilmegini şertlendirer. Aşgabatda geçirilýän bu ýaryşlara dünýäniň örän köpsanly ýurtlarynyň gatnaşmagy onuň asylly parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerinden habar berýär. Bu oýunlaryň halklaryň arasyndaky dostluk we özara düşünişmek gatnaşyklaryny berkitmekde, Ýer ýüzünde parahatçylygy üpjün etmekde aýratyn ähmiýeti bolar.
Söwda-senagat edarasyndan hormatly Prezidentimiziň we daşary ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň bilelikdäki ulag kerwenleri Olimpiýa şäherjigine tarap ugrady.
Olimpiýa stadionynyň merkezi girelgesiniň öňündäki meýdançada dabara gatnaşýan belent mertebeli myhmanlaryň resmi surata düşmek dabarasy boldy.
...Münberlerde tolgundyryjy pursatlar boldy. Dabara gatnaşyjylaryň hemmesi ýatdan çykmajak täsirli wakalara garaşýar. Baýramçylyk joşguny stadionda özboluşly tolgundyryjy ýagdaýy döretdi. Belent ruha beslenen joşgunly duýgular tutuş Olimpiýa şäherjigine, Aşgabada we ýurdumyzyň ähli künjegine tolkun bolup ýaýrady. Türkmenistanlylar hem-de beýleki ýurtlaryň millionlarça tomaşaçylary dünýä derejeli taryhy wakanyň şanyna guralýan dabaralaryň şaýady boldular.
Soňra stadionda daň säherler asmanda emele gelýän örän syrly we özboluşly öwüşgini alamatlandyrýan görnüş döredi. Açylyş dabarasynyň başlanmagyna galan soňky 17 sekuntlyk pursatlar geçip başlady. Belgileriň biri-birini çalşyryp azalýan wagtynda dabara gatnaşyjylar agzybirlik we uly şowhun bilen görkezilýän sanlary sanap başladylar. Belgileriň ýürek urgusyna çalymdaş ýagdaýda çalşyp durmagy, sanlaryň tamamlanmagyna ýakynlaşýar we bu ýerdäki joşgun artýar.
“0” belgide stadionyň tutuş çägi zümerret öwüşginli ýaşyl reňke boýalýar we şowhunly dabara gatnaşyjylar aýlaw ugry bilen stadionyň merkezine gelip, “Aşgabat 2017” oýunlarynyň resmi nyşanynyň şekilinde düzülýärler. Reňkleriň sazlaşygy şekile özboluşly öwüşgin çaýýar. Meýdançada Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň esasy nyşany bolan ahalteke bedewiniň şekili emele gelýär.
Çykyş edýänler beýleki bir şekile – oýunlaryň tumary görnüşindäki şekile düzülýärler. Onda köp öwüşginli reňklerde ýurdumyzyň taryhy we medeniýeti barada çeper dilde gürrüň berilýär. Soňra Oguzhanyň sekizgyraňlyk ýyldyzy görnüşindäki şekil emele getirilýär. Şeýle “janly” ýyldyzlary stadionyň münberlerinde hem görmek bolýar.
“Ýaşa sen, Arkadag!” diýen aýdym ýerine ýetirilýär. Onda tutuş türkmen halkynyň öz Lideri bilen jebisliginiň alamaty, ajaýyp eýýamda, ajaýyp ýurtda ýaşamak we döretmek bagtyna çäksiz hoşallyk duýgusy beýanyny tapýar.
Dabaranyň resmi bölümi başlanýar. Dabarany alypbaryjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy, ähli türkmen halkyny we dabara gatnaşyjylary oýunlaryň açylyşy bilen gutlaýarlar.
Stadiona Türkmenistanyň Döwlet baýdagy getirilýär. Uly ýaşyl baýdagy Hormat garawuly rotasynyň esgerleri getirýärler.
Soňra stadiona Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Baýdagy getirilýär.
Tomaşaçylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy ör turup, şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylaýarlar. Milli Liderimiz bu ýere ýygnanan döwlet Baştutanlaryna, wekiliýetleriň ýolbaşçylaryna hem-de agzalaryna, myhmanlara we oýunlara gatnaşyjylara, ähli ildeşlerimize gutlag sözi bilen ýüzlenýär.
Sizi türkmen topragynda tüýs ýürekden hoş gördük diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şu gün biz Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna badalga berýäris. Döwlet Baştutanymyz bu şanly waka bilen mähriban watandaşlarymyzy, gadyrly myhmanlarymyzy, halkara sport jemgyýetçiligini tüýs ýürekden gutlap, mundan 7 ýyla golaý ozal - 2010-njy ýylyň 17-nji dekabrynda El-Kuweýt şäherinde Türkmenistanyň Olimpiýa komiteti bilen Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň arasynda ýurdumyzda 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek baradaky ikitaraplaýyn resminama gol çekilendigini ýatlatdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu çözgüt üçin, Türkmenistana bildirilen ynam üçin, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşine, onuň prezidenti, gadyrly şeýh Ahmad Al Fahad Al-Sabaha tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Biz bu çözgüde ýurdumyza goýlan hormatyň, onuň sporty we bedenterbiýäni ösdürmekde bitiren hyzmatlarynyň, halkara sport hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga goşan goşandynyň hem-de dünýä olimpiýa hereketiniň asylly ýörelgelerine wepalylygynyň ykrar edilmeginiň nyşany hökmünde garaýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Geçen döwürde Türkmenistanda bu Oýunlary mynasyp geçirmäge taýýarlyk görmek boýunça ägirt uly işler amala aşyryldy diýsek, artdyryp aýtdygymyz bolmaz. Aşgabatda Olimpiýa şäherjigi guruldy. Onuň umumy taslama bahasy 5 milliard amerikan dollaryna golaýdyr. Şäherjigiň 157 gektardan ybarat meýdanynda 40-a golaý desga guruldy. Şol sanda sportuň dürli görnüşleri boýunça milli we halkara derejelerinde ýaryşlary geçirmek üçin 16 sany sport desgasy bina edildi.
Toplum suwda ýüzmek we suwa bökmek üçin ýapyk we açyk howuzlary, şeýle hem iki sany türgenleşik we 10 sany tennis meýdançalaryny öz içine alýar.
Bu ýerde bouling, badminton we stoluň üstündäki tennis üçin meýdançalar, ýapyk welotrek, ylgalýan ýodajyklary bolan köpugurly sport meýdançalary, futbol, ýeňil atletika, fehtowaniýe we boks, sportuň oýun görnüşleri, gimnastika üçin türgenleşik meýdançalary we zallary bar. Şeýle hem, iň täze häzirki zaman enjamlary bilen enjamlaşdyrylan lukmançylyk dikeldiş merkezi ýerleşýär.
Toplumyň tutuş uzynlygyna welosiped we ylgalýan ýodajyklar geçýär. Bu ýerde türgenlere we tomaşaçylara amatly ýagdaýy üpjün etmek üçin ähli zerur şertler döredildi.
Şolaryň hatarynda ýaşaýyş, medeni we söwda merkezlerini, myhmanhanalary, restoranlary, dükanlary, durmuş hyzmatlary kärhanalaryny we awtoduralgalary, şeýle hem pyýada geçelgeleri we monorels ýoluny görkezmek bolar.
Şu döwürde üpjünçilik desgalaryndan başga-da, ýurdumyzyň V Aziýa oýunlaryny geçirmäge doly derejede taýýarlygyny tassyklan dürli sport çäreleri geçirildi.
Mysal üçin, 2016 - 2017-nji ýyllarda Olimpiýa şäherjiginde Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň talaplaryna laýyklykda sambo, türkmen milli göreşi, guşakly göreş, jiu-jitsu ýaly sportuň görnüşleri boýunça Aziýanyň synag ýaryşlary guraldy. Şeýle hem tennis, ýeňil atletika, basketbol we suwda ýüzmek boýunça halkara synag bäsleşikleri geçirildi.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň barşynda maglumat üpjünçiligine hem uly üns berildi. Ýurdumyzda birnäçe iri halkara sport media-forumlary, sergiler we maslahatlar geçirildi. Dünýäniň onlarça ýurtlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda guralan bu çäreler milli hem-de halkara köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde giňden beýan edildi.
2016-njy ýylyň 5-nji maýynda Aşgabadyň etegindäki, gadymy Parfiýa döwletiniň paýtagty - ÝUNESKO-nyň Bütindünýä medeni mirasynyň sanawyna girizilen Nusaý galasynyň ýanynda V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 gün galmagy mynasybetli deňi-taýy bolmadyk atly ýörişe badalga berildi.
Atly ýörişe gatnaşyjylar Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny hem-de Aziadanyň alawyny ýurdumyzyň çäklerinden göterip geçdiler. Garaşsyz döwletimiziň iň bir uzakdaky künjeklerinde boldular. Munuň özi bu sport baýramyna iş ýüzünde bütin halkymyzyň gatnaşmagyny alamatlandyrdy.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň barşynda halkara sport bileleşigi bilen hyzmatdaşlyk etmegiň oňat tejribesi, bilimleriň netijeli gory toplandy. Biz bu tejribäni geljekki ýaryşlaryň guramaçylary bilen paýlaşmaga taýýar diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taýýarlyk döwründe bize bahasyna ýetip bolmajak goldaw we ýardam beren ähli daşary ýurtly dostlarymyza hem-de hyzmatdaşlarymyza tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
2017-nji ýylyň V Aziýa oýunlary gatnaşyjylaryň düzümi boýunça hem, sport ugurlarynyň sany boýunça hem köp babatda özboluşly, aýratyn häsiýete eýedir. Şoňa görä-de, bu Oýunlar bilen baglanyşykly «ilkinji gezek» sözüniň ýygy- ýygydan ulanylmagy geň ýagdaý däldir.
Hormatly Prezidentimiz bu Oýunlara ilkinji gezek Merkezi Aziýa wekilçilik edýän döwletde geçirilýändigini belläp, şu ýagdaýyň biziň sebitimizde sporty ösdürmäge güýçli itergi berjekdigine, onuň halkara sport işlerine mundan beýläk-de has ýakyndan we işjeň çekilmegine ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Bu ýaryşlaryň taryhynda Aziýa kontinentiniň wekiliýetlerinden başga-da, oňa ilkinji gezek Okeaniýanyň 19 döwletiniň türgenleri hem gatnaşýar. Jemi 65 topar sportuň 21 görnüşi boýunça bäsleşer.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, V Aziýa oýunlaryna Bosgunlaryň sport toparynyň hem ilkinji gezek gatnaşmagy bizi aýratyn buýsandyrýar.
Olimpiýa hereketiniň belent ynsanperwer ýörelgelerini goldanyp, Türkmenistan parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak işine Bosgunlaryň Olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek baradaky bilelikdäki Jarnamanyň taslamasyny hödürledi. Bu taslama Adam hukuklary boýunça Geňeşiň Ženewada geçiriljek 36-njy mejlisiniň garamagyna berler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Biz sporta, halkara ýaryşlaryna gatnaşmaga bolan hukugyň hemmelerde, şol sanda emele gelen ýagdaýlar sebäpli, öz milli baýdaklary astynda çykyş edip bilmeýän türgenlerde hem bolmalydygyna ynanýarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Häzirki döwürde halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi diýip, milli Liderimiz nygtady. Bu işleriň çäklerinde ýurdumyz Halkara Olimpiýa Komiteti, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşi, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüşiň we parahatçylygyň hatyrasyna sport boýunça halkara býurosy, ÝUNESKO-nyň Bedenterbiýe we sport boýunça hökümetara komiteti, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, sportuň görnüşleri boýunça halkara we sebit guramalary bilen hyzmatdaşlygy saklaýar we barha giňeldýär.
Türkmenistan sportuň arassalygyny gorap saklamak maksady bilen, Bütindünýä dopinge garşy göreş agentligi bilen yzygiderli hyzmatdaşlyk edýär.
Myhmanlar şu ýerde bolýarka, Aşgabadyň nähili özgerendigine, ýurdumyzda ajaýyp sport desgalarynyň gurlandygyna, özi hem, diňe bir paýtagtymyzda däl-de, eýsem ähli welaýatlarymyzda gurlandygyna doly göz ýetirerler. Bu, elbetde, tötänden däldir. Sporty we bedenterbiýäni ösdürmek biziň döwlet syýasatymyzyň örän möhüm ugurlarynyň biri hökmünde öňe çykýar.
Biziň ýurdumyz tutuş halkara bileleşigi bilen bilelikde Bütindünýä saglyk gününi giňden belläp geçýär. Bu baýram milli senenamamyzyň şanly seneleriniň sanawyna girizildi.
Häzirki döwürde Türkmenistan doly hukuk bilen päk ahlaklylygyň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy diýlip atlandyrylýar. Şoňa görä-de, biz sport we bedenterbiýe bilen meşgullanmagyň ýurdumyzyň ýüz müňlerçe raýatlarynyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrülendigini uly buýsanç bilen aýdýarys.
Häzirki zaman dünýäsinde sport halkara hyzmatdaşlygynyň örän möhüm bölegi bolmalydyr. Ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny emele getirmäge saldamly goşant goşmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Türgenler parahatçylygyň ilçileridir. Olar öz ussatlygy we başarnygy bilen ak ýürekli bäsleşikde Olimpiýa hereketiniň belent ýörelgelerini dabaralandyrýarlar. Ýaşlarda işjeň, döredijilikli durmuş garaýyşlaryny, beýleki halklara dostlugy we hormat goýmagy kemala getirmekde görelde bolýarlar.
Elbetde, V Aziýa oýunlary ýaly ýaryşlar türgenler üçin hem, millionlarça adamlar üçin hem uly baýramdyr. Şoňa görä-de, Ýer ýüzüniň onlarça döwletleriniň adamlary bu ýaryşlara uly gyzyklanma bilen tomaşa ederler.
Garaşsyz ýurdumyzda onlarça döwletleriň we halklaryň wekillerini kabul etmek biziň üçin uly hormatdyr. Biz bu Oýunlary geçirmek hukugynyň Türkmenistana berilmegini ýurdumyzyň parahatçylyk söýüji, bitarap, netijeli we hakyky hoşniýetli goňşuçylyk daşary syýasatyny yzygiderli amala aşyrýandygynyň netijesi diýip doly esas bilen aýdyp bileris.
Hakykatdan-da, Türkmenistan üçin parahatçylyk, dostluk, hyzmatdaşlyk, ähli halklary, olaryň medeniýetlerini we däp-dessurlaryny hormatlamak milli aň- düşünjeliligiň aýrylmaz bir bölegine öwrüldi. Biz bu düşünjeleri alyp barýan halkara işlerimiziň ähli ugurlaryna, şol sanda sport ulgamyna hem giňden ornaşdyrýarys.
Biz 2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny örän ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur çäreleri göreris. Bu Oýunlara gatnaşyjylaryň ählisiniň türkmen topragynda halkymyzyň myhmansöýerligini hem-de göwnaçyklygyny duýar ýaly ähli tagallalary ederis diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
“Goý, bu ýaryşlar Olimpiýa hereketiniň, halklaryň arasynda dostluk we hyzmatdaşlyk ýörelgelerine wepalylygyň nyşany hökmünde geçsin! Goý, bu ýaryşlar sport bäsleşiginde ak ýürekliligiň we hormat goýmagyň nusgasyna öwrülsin!” diýip, milli Liderimiz aýtdy we bu ýaryşlara gatnaşyjylaryň ählisine uly ýeňişleri we üstünlikleri arzuw etdi we Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny açyk diýip yglan etdi.
Döwlet senasynyň owazynyň astynda Türkmenistanyň Döwlet baýdagy ýokary galdyrylýar. 45 müň orunlyk stadiony dolduryp oturan adamlar ör turup, elini ýüregine goýup, Döwlet senasyny ýerine ýetirýärler.
Soňra Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Prezidenti şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabaha söz berilýär.
Ol öz çykyşyny hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa, beýleki döwletleriň Baştutanlaryna hem-de dürli ýurtlardan gelen ýokary wezipeli myhmanlara, sport federasiýalarynyň, Milli olimpiýa komitetleriniň ýolbaşçylaryna, ähli türgenlere we tomaşaçylara hoşallygy bilen başlaýar.
“Agşamyň haýyrly bolsun, Aşgabat! Agşamyň haýyrly bolsun, Türkmenistan!” Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirýän ýurduň ajaýyp paýtagtynda Aziýa salam, Okeaniýa salam diýip, AOG-niň Baştutany sözüni dowam etdi. Aziýadan we Okeaniýadan gelen türgenler hem-de resmi adamlar üçin taryhy waka mynasybetli bu ajaýyp şäherde bolmak uly hormatdyr diýip, belent mertebeli myhman aýtdy we 2010-njy ýylda AOG-niň Aşgabady Oýunlaryň geçirilýän ýeri hökmünde yglan eden gününden bäri Aziada taýýarlyk görlüşini üns bilen synlandygyny nygtady.
Oýunlara taýýarlyk görmegiň her bir tapgyryna ýolbaşçylyk eden Türkmenistanyň Prezidentiniň taýsyz tagallalary netijesinde Aşgabat dünýä derejeli sport desgalaryny hem-de ähli türgenler üçin has oňaýly şertleri üpjün etmegi başardy diýip, şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah aýtdy we bu asylly işi hem-de şeýle jogapkärli işe wepalylygy üçin döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýene-de bir gezek tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Men örän gyzykly we üstünlikli Oýunlaryň şaýatlary boljakdygymyza ynanýaryn diýip, şeýh aýtdy. AOG-niň ýolbaşçysy şeýle hem Okeaniýanyň türgenlerini hem-de Aziýa oýunlaryna ilkinji gezek gatnaşýan bosgunlaryň toparyny mübäreklemegiň özi üçin örän ýakymlydygyny belledi.
Prezident Tomas Bahyň ýolbaşçylygynda Halkara Olimpiýa komiteti jemgyýetiň ähli gatlaklaryndan erkeklere hem-de zenanlara sport bilen meşgullanmak üçin ähli tagallalary edýär diýip, belent mertebeli myhman nygtady.
Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Prezidenti ýaryşlara gatnaşyjylary özleriniň ähli mümkinçiliklerini we iň gowy netijeleri görkezmäge, ýaryşlardan boş günleri türkmen halkynyň baý taryhy we täsin medeniýeti bilen has ýakyndan tanyşmaga çagyrdy.
AOG-niň ýolbaşçysy şeýle hem iri ýerli we sebit kompaniýalaryna, halkara korporasiýalaryna oýunlara howandarlyk edýändikleri, olaryň umumy üstünlige bolan ynamy üçin hoşallyk bildirdi.
Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Baştutany köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ornuny belledi. Olar bu Oýunlary şöhlelendirip, dünýäde dostluk, parahatçylyk we özara düşünişmek ýörelgelerini ilerletmäge ýardam ederler.
Meýletinçileriň adyna hem aýratyn hoşallyk sözleri aýdyldy. Meýletinçilersiz oýunlaryň ýokary derejesini gazanmak mümkin bolmazdy diýip, şeýh aýtdy.
Myhmansöýerlik hem-de mähirlilik üçin aşgabatlylara we tutuş Türkmenistanyň halkyna ägirt uly hoşallyk bildirildi.
Soňra Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň nyşany şekillendirilen ak baýdak galdyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Aşgabat 2017” oýunlaryna ak pata berýär we jaň kakýar.
Biziň sabyrsyzlyk bilen garaşan dabaramyz başlanýar.
Bir pursatlyk tomaşaçylaryň münberlerini tümlük gaplap alýar, soňra olarda, göýä, gijeki asmandaky ýaly ýyldyzjyklar şöhle saçýar, Stadionyň ýagty meýdanynda hereket başlanýar, atly ýigitleriň altysy Aziýa yklymynyň bäş sebitini hem-de Okeaniýa ýurtlaryny alamatlandyrýan ýazgylary göterip stadiona girýärler.
Bu şekiller uly gyzyl ýyldyza birleşdirilýär. Ol AOG-niň nyşanyny bezeýän ýyldyzy ýatladýar.
Stadionyň meýdanyna silindr görnüşindäki monitor aşak düşürilýär, onuň şöhlesi daş-töwerege ýaýraýar. Bu şöhle wagtyň we giňişligiň hereketini alamatlandyrýan täsin görnüşi emele getirýär – bu eýýamlaryň çarhydyr.
Tomaşa täsin we haýran galdyryjy görnüşler bilen dowam etdirilýär. Rawy öz hekaýatyna başlaýar.
Rawynyň gürrüň bermegi bilen, tomaşaçylar Türkmenistanyň ähli bäş welaýatynyň taryhy eýýamlaryna “syýahat” edýärler. Şol pursatlarda stadionyň meýdançasy al-ýaşyl öwüsýän ýaýlalara ýa-da ajaýyp haly göllerine, ummasyz gum alaňlaryna öwrülýär.
Ine, uç-gyraksyz Garagumdan kerwenler ýöräp barýar – Beýik Ýüpek ýoluny görkezýän kompozisiýa janlandyrylýar.
Stadiondan üsti ýükli hakyky düýeler barýarlar (ýeri gelende aýtsak, sahnalaşdyrylan dabara 7,5 müň ýerine ýetirijiler, sazandalaryň 200-e golaýy bilen birlikde, jandarlaryň 100-si gatnaşýar).
Türkmen kompozitorlarynyň sazlary ýaňlanýar. Meýdançada Paryzdepe we Nusaý galalary 3D görnüşinde şekillendirilýär. Bu şekilleriň üsti gadymy gymmatlyklar we arheologiki tapyndylar bilen ýetirilýär. Öz döwründe şol gymmatlyklar taryh ylmynda uly açyşlary etdi.
Dabaranyň bu bölegi “Parfiýa” diýlip atlandyrylýar. Milli lybasly gyzlar ritonly tanslary ýerine ýetirýärler. Şu pursat ýetginjegiň ata mündiriliş dessury görkezilýär: ýetginjek ajaýyp bedewe atlanyp, öňe tarap okdurylýar.
Hereket edýän şekillerde kuwwatly Parfiýa patyşalygynyň durmuşyndan parçalar beýan edilýär.
Dabaranyň indiki bölümi Dehistana bagyşlanýar. Merkezi monitorda Maşat-Misserianyň taryhy ýadygärlikleri görkezilýär, çykyş edýänler alaw bilen suwuň hereketini görkezip, tebigy baýlyklara eýe bolan çölüň we deňziň keşbini alamatlandyrýarlar. Deňizde gämiler ýüzüp barýar. Multimediýa tehnologiýalarynyň kömegi bilen çölüň we deňziň keşbini aýdyňlyk bilen görkezýän täsin sahna döredilýär.
Soňra gyzykly hekaýat tomaşaçylary ussalaryň hem-de akyldarlaryň şäheri bolan Köneürgenje alyp barýar - Ibn Sina, Nejmeddin Kubra we Al-Horezmi ýaly meşhur alymlaryň hem-de filosoflaryň ýaşan döwri suratlandyrylýar.
Ekranda Köneürgenjiň meşhur kümmetleri, minaralary we beýleki binagärlik gymmatlyklary yzly-yzyna peýda bolýar. Bu toprakda Gündogaryň ylmynyň ösüşine täsir eden taglymatlar döredilipdir, beýik açyşlar hem-de oýlap tapyşlar edilipdir. Sahnalaryň birinde dünýäde ilkinji globusyň döredilişi barada gürrüň berilýär.
Ýurdumyzyň demirgazyk sebitinden Lebap welaýatyna, bu ýerde baý söwda şäheri bolan Amulyň gülläp ösen döwrüne aralaşýarys. Tomaşaçy Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen, biziň günlerimize çenli saklanyp galan Daýahatyn kerwensaraýyna tomaşa edýär. Sahnada Gündogar bazarynyň durmuşyndan parçalar ýaýbaňlandyrylýar. Bu ýerde söwda gyzyşýar, jarçylar harytlary mahabatlandyrýarlar, arabalaryň üsti dürli-dümen önümden doly, hut şol ýerde senetçiler der döküp işleýärler, köçe artistleri – gurjakçylar, akrobatlar adamlara şatlyk paýlaýarlar. Bu ýerden täjirleriň kerwenleri alys ýola ugraýar. Olar deňziň aňyrsyndaky ýurtlara meşhur türkmen halylaryny, gawunlaryny we beýleki harytlaryny alyp gidýärler.
Birdenkä meýdança dym-dyrslyk aralaşýar, adamlar duran ýerlerinde doňup galýarlar, wagt durup galana meňzeýär. Ýene-de stadionyň meýdançasynda alaňly çöl şekillendirilýär. Çägeleriň içi bilen kerwenler öz ýoluny dowam edýär.
Bu şekiller adam durmuşynyň bakylygynyň aýdyň alamatyny şöhlelendirýär, uç-gyraksyz çölüň gözelliginiň hem-de täze sepgitlere, ýagty geljege tarap kyn ýoly geçýän kerweniň özboluşly sazlaşygyny görkezýär.
Dowam edýän sahnalar tomaşaçylary Marguş ýurdunyň taryhynyň ýollaryna alyp gidýär. Stadionyň meýdançasynda Marguş medeniýetiniň ýokary derejede ösendigine şaýatlyk edýän täsin gymmatlyklar şöhlelendirilýär. Ýöne, bu ýerde şol sungat eserleriniň göwrümi ýüzlerçe esse artdyrylyp görkezilýär. Şöhle-lazer usuly arkaly kuwwatly gala diwarlary bilen gurşalyp alnan gadymy şäheriň gumuň astyndan peýda bolşy täsirli görkezilýär.
Marguşda geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň barşynda tapylan köpsanly tegelek möhürlerdäki şekiller hem birnäçe esse ulaldylypdyr. Şol möhürleriň piktogrammalarynda dünýä siwilizasiýasynyň taryhy merkezleriniň bäşisiniň biri hökmünde ykrar edilen bu täsin ýurduň ýazuwynyň syrlary gizlenip ýatan bolmagy mümkin.
Aýlanýan tegelek ekranda Gadymy Merwiň ýadygärlikleri, Soltan Sanjaryň meşhur kümmeti, Gyzgalanyň özboluşly galalary görkezilýär. Sahnanyň bu görnüşi ýatdan çykmajak täsir galdyrýar. Aýratyn hem adamlar meýdandan çykyp we geçen asyrlaryň bahasyna ýetip bolmajak şaýatlary hökmünde marguş heýkeljikleriniň şekilleri, göýä, direlip, birnäçe müň ýyl mundan ozal gülläp ösen patyşalygyň ýaşaýjylarynyň nesillerine täsin gözleri bilen bakyşlary haýran galdyrýar.
Wagt geçip barýar. Stadionyň merkezindäki jadyly ekran tutuş meýdançany gurşap alan täsin yşyjyklar bilen şöhlelenýär, monitorda paýtagtymyzdaky “Arkadag” binasynyň, Aşgabadyň Olimpiýa şäherjiginiň şekilleri peýda bolýar.
Dabaraly sazyň owazy ýaňlanýar. Taryh baradaky gürrüň häzirki döwrüň wakalaryna geçýär hem-de onda ak mermerli paýtagtymyzyň ajaýyp keşbi janlandyrylýar.
Soňra dabaranyň özboluşly bölegi başlanýar. Uly göwrümli silindr görnüşindäki displeý nesilleriň dowamatlylygyny alamatlandyrýan üznüksiz sapajyklaryndan emele gelen altyn ýumak üçin sandyjaga, asyrlaryň dowamynda toplanan ruhy we medeni gymmatlyklaryň genji-hazynasyna öwrülýär. Şunda halkymyzyň ruhubelentliginiň, erk-isleginiň we zehininiň egsilmez çeşmesi äşgär bolýar.
Meýdançada feýerwerkler ýakylýar, olaryň täsin şöhleleri, aýratyn enjamlaryň kömegi bilen adamlaryň şekilleri hem ýokaryk galýar. Pirotehniki şüweleň stadionyň ýokarsynda dürli reňklerde öwşün atýan şöhleler bilen dowam edýär.
Tomaşaçylar, göýä, agramsyzlyk ýagdaýynda, öwşün atýan lybasly adamlaryň gaýyp ýören şekillerine haýran galmak bilen syn edýärler. Şol pursat asmanda peýda bolan ýyldyzlar hakyky älemiň suratyny emele getirýär.
Dabara gatnaşýanlaryň köpüsiniň ellerinde ilki bilen uly bolmadyk çyrajyklar peýda bolýar, soňra bolsa olar has uly ýyldyzlary ýakýarlar. Bularyň ählisi herekete girip, biziň galaktikamyzyň spiral şekilini ýatladýar. Täsin “älem tansy” dabara özboluşly öwüşgin çaýyp, batyrgaý arzuwlaryň hemişe adamzady öňe alyp gidendigini, ynsanlaryň öňünde täze mümkinçilikleri açandygyny ýatlatdy.
Bu kompozisiýanyň ahyrynda bolsa meýdançada türkmen Tuguny bezeýän nyşan—bäş ýyldyzly ýarymaýyň şekili peýda boldy.
Soňra stadionda haýran galdyrýan yşyklaryň we döwrebap sazyň astynda “Aşgabat 2017” oýunlarynyň maksatnamasyna girizilen sportuň 21 görnüşi beýan edildi. Horeografiki suratlarda olaryň piktogrammalary şekillendirildi, monitorda oýunlaryň şekili – Wepalynyň keşbi suratlandyryldy, ýaş türgenler bolsa degişli lybaslarda sportuň ol ýa-da beýleki görnüşi boýunça esasy emelleri görkezdiler.
Bu köp ölçegli hem-de köp adamly kompozisiýany döredijiler sportuň her bir görnüşi barada örän gyzykly gürrüň bermek üçin bu çärä döredijilikli çemeleşmeli boldular. Özi-de, sportuň käbir görnüşleri “asmandan” görkezildi. Mysal üçin, welosipedçiler “asmandan uçup geldiler”, futzalçylar we tennisçiler hem öz ussatlyklaryny ýokarda görkezdiler, suwda ýüzüjiler stadionyň ýokarsyndan “ýüzüp geçdiler”, tansçylaryň jübütleri ýokarda “pyrlandylar”. Öýjükleri şöhlelenýän ägirt uly küşt tagtasynyň kömegi bilen küşt oýny hem örän gyzykly görkezildi.
Merkezi monitorda “Hoş geldiňiz!” diýen ýazgy peýda boldy we daş-töwerek ýaşyl reňkli şöhlä beslendi. Meýdançada ýagtylyk şöhlesi giň ak ýodajygy emele getirdi. Alypbaryjylar türgenleriň ýörişiniň başlanýandygyny yglan edýärler.
Ýörişi ýetginjek “Aşgabat 2017” oýunlarynyň şekiline öwrülen alabaýy bilen açýar. Onuň yzysüre oglanjyklar bu tohum itiň güjüjiklerini alyp geçýärler. Olaryň yzy bilen, elipbiý tertibinde Aziýanyň we Okeaniýanyň 64 ýurdunyň ýygyndy toparlary, şeýle hem Aziýa oýunlaryna ilkinji gezek gatnaşýan Bosgunlaryň topary geçdi. Türgenleri köpsanly janköýerler hem-de tomaşaçylar mübärekleýärler. Ýörişiň ahyrynda Aziadany geçirýän ýurduň—Türkmenistanyň wekilleri geçýärler.
7-nji sentýabrda, ýurdumyzda oýunlaryň başlanmagyna 10 gün galmagy mynasybetli dabaralar geçirilende, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ýygyndymyzyň agzalaryna ak pata berdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň türgenleriniň halkara ähmiýetli sport baýramçylygyna öwrüljek V Aziýa oýunlarynda watançylygyň, hakyky ussatlygyň nusgasyny görkezjekdiklerine hem-de Bitarap Türkmenistanyň sport abraýynyň has-da belende galmagyna mynasyp goşant goşjakdyklaryna berk ynam bildirdi.
Bu gün uly ýeňişlere türkmen türgenleri türkmen estradasynyň ýyldyzlarynyň ýerine ýetirmeginde “Aşgabat 2017” oýunlarynyň senasy astynda ýörişden geçýärler. Ol sena bolsa, “Öňe, diňe öňe, jan Watanym, Türkmenistan!” diýen aýdymdyr. Aýdymyň sözlerini we sazyny milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýazdy.
Münberlerde oturan türkmenistanlylaryň ählisi bu joşgunly hem-de nurana aýdymyň sözlerine öz seslerini goşdular. Bu aýdym halkymyzyň iň söýgüli aýdymlarynyň birine öwrüldi. Ony diňe bir oýunlaryň senasy hökmünde däl, eýsem, ählimize hoşniýetli arzuwlar hökmünde hem baýramçylyklarda uly höwes bilen aýdýarlar.
Soňra “Hakdan halatly Arkadag” diýen aýdym ýaňlanýar.
Olimpiýa stadionyndaky baýramçylyk dabarasy beýleki bir giň möçberli sahnalaşdyrylan şüweleň bilen dowam etdirilýär.
Ajaýyp ahalteke bedewlerine atlanan ýigitler ellerinde baýdaklary saklap, meýdança çykýarlar. Meýdançanyň merkezinde silindr görnüşindäki ekran ýokaryk galdyrylýar, onda Oguzhanyň nyşany – lira görnüşinde şahlaryň arasynda ýerleşdirilen gün diski açylýar. Soňra meýdançada türkmen halkynyň nesilbaşysy Oguzhanyň heýkeli örboýuna galýar.
Oguzhanyň alty ogly, 24 agtygy at üstünde peýda bolýarlar. Şol pursatlarda asmandan altyn peýkamlaryň altysy uçup gelýär we ýere düşýär. Bu edebi sahna Oguzhanyň öz nesillerine ähli güýjüň agzybirlikdedigi baradaky wesýeti bilen baglanyşyklydyr. Çünki, diňe bilelikde we agzybirlikde ähli kynçylyklary ýeňip geçmek, duşmany yzyna gaýtarmak, kuwwatly döwleti gurmak bolýar.
Soňra dünýä taryhynda öçmejek yz galdyran beýik türkmen şahsyýetleriniň – akyldar Gorkut atanyň, Görogly begiň, Togrul begiň, Alp Arslanyň, Ärtogrul Gazynyň, Magtymguly Pyragynyň Türkmenistanyň Bitaraplyk binasynyň golaýyndaky seýilgähde oturdylan heýkelleriniň ägirt uly nusgalary peýda bolýar.
Watany goramak, gaýduwsyzlyk mowzugy bilen baglanyşykly giň möçberli kompozisiýadan soň, meýdançada gelin-gyzlar haly dokamak sungatyny görkezýärler.
Tans ýerine ýetirilýän mahalynda, stadionyň meýdançasynda türkmen halysynyň dokalýan pursadyny alamatlandyrýan dürli nagyşlar peýda bolýar. Şüweleňi döredijiler tomaşaçylara halynyň esasynyň nähili usulda döredilýändigini görkezmek kararyna geldiler. Munuň üçin olara howa akrobatlar topary gerek boldy. Olar dokmaçylyk sungatyny alamatlandyrýan çylşyrymly hereketleri ýerine ýetirdiler.
Dabaranyň indiki böleginde Türkmenistanyň ähli bäş welaýatynyň medeni däpleri görkezildi. Stadionyň meýdançasyna yzly-yzyna Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap hem-de Mary welaýatlarynyň sungat ussatlary çykýarlar. Her bir sebitiň toparynda artistler – aýdymçylar hem-de sazandalar çykyş etdiler. Olaryň çykyşy mahalynda ol ýa-da beýleki bir welaýata mahsus bolan ägirt uly göller şekillendirildi. Tans toparlarynyň halk äheňindäki çykyşlary hem dabara özboluşly öwüşgin çaýdy.
Olaryň ählisi bilelikde gadymdan gelýän küşt depdi tansyny ýerine ýetirdiler.
Soňra alypbaryjylar Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynyň “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň çykyşyny yglan edýärler. Bu toparyň çykyşlary islendik baýramçylygyň bezegine öwrülýär, gaýduwsyz ýigitler we ussat gyzlar dünýäniň köp ýurtlarynda tomaşaçylary haýran galdyrdylar. Olar sirk sungatynyň bütindünýä festiwallarynyň baş baýraklarynyň ençemesine mynasyp boldular.
Şu gün olar ýene-de at çapmagyň ýokary nusgasyny görkezdi hem-de haýran galdyryjy akrobatiki emelleri ýerine ýetirip, tomaşaçylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdylar. Toparyň agzalary her bir tilsimi ýeňillik we ussatlyk bilen ýerine ýetirýärler. Ýelden ýüwrük bedewleriň özleri hem ýyndamlygy, owadanlygy hem-de syratlylygy bilen haýran galdyrýar. Ýöne, münberleriň öňünden atyň üstünde ýyldyrym çaltlygy bilen geçen körpeje gyzjagaz tomaşaçylarda has uly täsir galdyrdy. Bu ýere ýygnananlar onuň çykyşyny şowhunly elçarpyşmalar bilen garşyladylar.
“Galkynyş” toparynyň esasy çykyşy üç gatly piramida bilen baglanyşyklydyr. Bu gün ýigitleriň ussatlyk bilen emele getiren piramida şekilli üstünde Türkmenistanyň Döwlet baýdagy hem-de Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagy parladyldy.
Soňra maksatnama laýyklykda, ýurdumyzyň ak mermerli paýtagty baradaky wideoşekiller görkezildi. Soňky ýyllarda tanalmaz derejede özgeren Aşgabat özüniň günüň şöhlesine lowurdaýan köşkleri we suw çüwdürimleri, belent binalary hem-de täsin binagärlik desgalary, täze yşyklary bilen suratlandyryldy.
Stadionyň meýdançasynda Konstitusiýa binasy, Bitaraplyk binasy, “Türkmenistan” teleradio merkezi, “Ýyldyz” myhmanhanasy, Garaşsyzlyk binasy şekillendirilýär. Ýokardan paýtagtymyzyň tutuş Olimpiýa şäherjigini hem görmek bolýar, bu ýerde ýokary sport netijelerini gazanmak üçin ähli şertler döredildi.
Soňra dabaranyň “ykdysady” bölegi başlandy. Onda esasy pudaklaryň, ilkinji nobatda bolsa, nebitgaz senagatynyň döwrebaplaşdyrylyşy barada gürrüň berildi. Munuň özi hem çuňňur manysy bardyr: Aziadanyň alawy ägirt uly “Galkynyş” gaz ojagynda ýakyldy.
Turbageçirijiler mowzugy “tehnologiki” sahnada hem öz beýanyny tapdy. Onda türkmen topragyndan alynýan energiýa diňe bir ýurdumyzy özgertmek bilen çäklenmän, eýsem, tutuş dünýä ýaýraýar. Horeografiki kompozisiýada türkmen gazynyň dürli ugurlara akdyrylyşy, onuň ýylylyk we ýagtylyk hem-de abadançylyk getirişi görkezildi.
Ykdysady ösüş bilen birlikde, Türkmenistanda ylym we bilim, medeniýet hem-de sungat ulgamlary hem işjeň ösdürilýär.
Stadionyň meýdançasynda aýdym-saz çykyşy ýaýbaňlandyrylýar. “Arkadagym toý tutýar” atly aýdym ýaňlanýar, köpsanly tansçylaryň joşgunly çykyşy uly baýramçylyga özboluşly öwüşgin çaýýar.
Soňra çykyş edijiler meýdançada “Aşgabat 2017” diýen ýazgyny, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň nyşanyny şekillendirýärler.
Milli göreş boýunça türkmen ýygyndysynyň agzasy Rejepaly Orazalyýew we emin Amanmuhammet Batyrow ýurdumyzyň türgenleriniň hem-de eminler toparynyň adyndan kasam edýärler.
Ýene-de stadionyň meýdançasynda şöhleleri ulanmak arkaly giň göwrümli şekil emele gelýär: göýä, alaw ýeriň aşagyndan çykmaga synanyşmaga çalyşýar. Ýokardan “Aşgabat 2017” oýunlarynyň nyşany şekillendirilen sekizgyraňly ýyldyz goýberilýär.
Soňra türkmen estradasynyň ýyldyzlary çykyş edýärler.
Monitorda ýurdumyzyň ähli sebitlerini gurşap alan 500 günlük atly ýörişiň ýylýazgysyndan pursatlar görkezilýär.
Biraz salymdan soň, “Aşgabat 2017” oýunlarynyň alawyny elinde saklap gelýän atly ýigit stadiona gelýär. Zenanlar gadymdan gelýän däbe görä, ýörite çanaklarda ýüzärlik tütedip, asylly başlangyja ak pata berýärler.
Meýdançanyň merkezinde diň peýda bolýar we alawly ýigit atyny basgançaklar boýunça onuň depesine gönükdirýär. Çapyksuwar bedewi çarpaýa galdyryp, alawy sekizburçly ýyldyza degirýär, şondan soňra onda iki “kometa” peýda bolup, Olimpiýa stadionynyň münberlerini bezeýän ägirt uly bedewiň şekiliniň ýokarsynda ornaşdyrylan çanaga tarap okdurylýar. Çanakda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň alawy ýakylýar.
Dabaranyň ahyrynda paýtagtymyzyň asmanyny ýagtylandyran baýramçylyk feýerwerkleri öwşün atyp başlaýar. Göýä, köpsanly symrug guşlary dürli reňkde öwşün atýan ganatlaryny ýaýyp, şäheriň asmanynda, Olimpiýa stadionynyň ýokarsynda uçup barýana meňzeýär. Bu ajaýyp görnüş esli wagt dowam edip, bu ýere ýygnananlarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Şeýlelikde, oýunlara badalga berildi. Öňümizde bize sportuň dabaralanmagyny, ruhubelentligi, dostlugy we parahatçylygy alamatlandyrýan 10 gün garaşýar!
TDH


text:
Hazar deňziniň hukuk derejesi boýunça Konwensiýa 2018-nji ýylyň awgustynda Hazarýaka döwletleriniň Astanada geçiriljek sammitinde gol çekilip bilner, diýip RF-iň DIM-iniň ýolbaşçysynyň orunbasary Grigoriý Karasin belledi. Bu barada Interfaks-Azerbaýjan habar berýär.
«Bilermenleriň derejesinde örän içgin işler alnyp barylýar. Biz awgusta meýilleşdirilen Hazarýaka döwletleriniň sammitiniň netijeli tamamlanmagyny we onuň jemleri boýunça Hazar deňziniň hukuk ýagdaýy boýunça Konwensiýa gol çekilmegini isleýäris» - diýip G.Karasin Bakuda aýtdy.
Onuň bellemegine görä, bu resminama gol çekilmegi «sebitde durnuklylyga ýardam eder».


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
GARNY DOK ÇAGA BELA ÝOK: MEKDEP TAGAMLARY WE ÇAGALAŇ SAGLYGY
Meniň mekdep döwürlerim arzan bahadan kädili we etli somsa alyp iýýänim ýadyma düşýär. Sowet döwründe-de mekdebiň naharhanasynda elýeter bahadan arkaýyn iýip-içip bolýan ekeni. Daýym: "50 köpüge gyzgyn nahar düşýärdi. Pirožka, somsa 30 köpükdi" diýip, okuw wagtyny ýatlap gürrüň berdi. Daýzamam: "Çiburek, koržik, orsuň şokolady, limonad bardy, bahalary 30-20 köpükdi" diýip, goşuldy. Bu gün mekdeplerimiziň menýusy has hem baýlaşdy. Ol dürli işdäaçarlary, 1-nji we 2-nji naharlary, garnirleri, hamyr önümlerini we dürli içgileri öz içine alýar. Çagalaryň öýde we daşarda iýmitlenişi nähili zerur mowzuk hasaplanýan bolsa, olaryň mekdepde iýmitlenişi hem şonça zerurdyr. Çünki ol ýerde çagalar her günleriniň ýarym salkynyny geçirýärler.
Mekdeplerde nahar mugt bolmalymy?
Gürrüňdeş bolan ildeşlerimizden biri "Mekdepde nahar mugt bolmalymy?" diýip soramda: "Elbetde, mugt bolsa gowy bolardy, emma muňa hökümediň býujeti ýetmez. Men mekdepleriň tölegsizdigine begenýärin" diýip, jogap berdi. Adatça, okuw naharlary köp ýurtlarda tölegli. Şwesiýa, Finlandiýa, Çehiýa we Estoniýa bu köpçülige goşulmaýar. Bu ýurtlarda mekdep tagamlary mugt. Amerikada bolsa maşgala ýagdaýy pes çagalary hökümet mugt ýa-da bahasy arzanladylan iýmit bilen üpjün edýär. Şeýle däp biziň ýurdumyzda hem ýola goýulsa bu müňlerçe ýagdaýy pes çagalary kem iýmitlenmeden halas bolmagyna sebäp bolardy. Çünki bizde mekdep nahalaryny satyn almak beýlede dursun, çagalaryny öýde ýeterlik iýmitlendirmäge güýji ýetmeýän maşgalalar kän. Mekdep nahary üçin günde ortaça 3 manat gerek, aýlyklar bolsa 800-1000 manat aralygy. Ildeşimiz: "Bu aýlyk bilen ýetirinmek kyn" diýip, zeýrendi.
Oka, öwren, dogry iýip-iç
Mekdep tagamlary nähili bolmaly? Çagalar näme iýse sagdyn bolup okuwlarynda başarnykly bolarlar? Dogry nahar çaganyň gowy okamagyna güýç berýär, onuň sagdyn ösmegine kömek edýär. Mekdep tagamlary witaminlere baý we ýokumly bolmaly. Ir-iýmişler we gök önümleri ýokumlylyga gezek gelende birinji ýerde bolup, hemişe çagalaryň öňünde bolmaly. Ýaglar halkara iýmit guramalary tarapyndan çagalar üçin maslahat berlen möçberinden artykmaç bolmaly däl. Bugdaý önümleri bolan çörek, tüwi we makaron menýuda bolmaly, sebäbi olaryň ýokumlylygy uly. Içgä gezek gelende halkara guramalary süýdi ýa-da suwy nesihat berýärler. Gazly içgilerden çagalar daşda durmaly. Gepiň tümmek ýeri, mekdep tagamlary "balanslanan" bolmaly, ýagny dürli-dümeni öz içine almaly. Bugdaý önümleri, ir-iýmişler, gök-önümleri, et we proteinli iýmitler, süýt önümleri okuwçylaryň stoluny bezäp, olara gerekli witaminleri berer we fiziki we akyl taýdan güýçlendirer.
Biziň menýumyz
Paýtagtymyzyň bir mekdebiniň menýusyna göz aýlalyň. Ol nä derejede ýokarda aýdylan dogry dieta gabat gelýär? Menýuda miweler düýbünden ýok. Etli we ýagly naharlar juda kän we iň köp şolar iýilýär. Gök önümlerden işdäaçarlar, çorbalar we hamyrly tagamlar bar, ýöne men bu naharlaryň köp iýilýändigine şübhelenýärin. Içgiler biraz begendirýär, sebäbi gazlysy ýok. Olaryň deregine peýdaly kampot bar. Umuman, menýuda peýdaly iýmitler bilen birlikde zyýanly tagamlar hem bar. Menýunyň esasy kemçiligi bolsa ol "balanslanan" däl, ýagny naharlar garylan tabaklar (dürli iýmitleri öz içine alýan tagamlar toplumy) görnüşde däl-de, ýekejeden satylýar. Eger her bir nahary aýratyn almaly bolsa, çagalaryň köpüsi etli we ýagly naharlary saýlarlarmyka diýýän. Çagalaryň iýýän zatlaryna gözegçilik edýän hem ýok. Şonuň üçinem "gök-önüm iýeýin" ýa-da "ýeňiljek şüle iýeýin" diýip oturan çaga ýokmuka diýýärin. Muňa çözgüt hökmünde "balanslanan" menýuny teklip edýärin. Bir günortanlyk naharynda hemme peýdaly tagamlardan az-az porsiýalar bolmaly. Meselem, işdäaçar, 1-nji nahar gök-önümli çorba, 2-nji nahar etli bolup biler, miwelerden biri we içgi.
Ene atalar
Ýurdumyzda çagalarynyň mekdepde näme iýýändiklerini pikir edýän ene-atalar bar bolsada gaty azdyr. Biziň ildeşlerimiziň köpüsiniň düşünjesi "garny aç bolmasa bolýar" ýa-da "garny doka bela ýok" bilen ýöreýär. Her bir ene-ata öz çagasynyň nä derejede gerekli witaminlerini alyp durandygyny idäp durmaly. Çagalaryň iýýän naharlaryna öýde-de mekdepde-de üns bermeli.
Sagdyn ýaşaýşa hemmämiz mätäç, şol sanda mekdeplerdäki jigilerimiz, gyzlarymyz we ogullarymyz hem. Gerekli witaminleri öz içine alýan we dürli-dümenden bolan tagamlar mekdep okuwçysynyň gündelik nahary bolsa olara okuwlaryny üstünlikli okamana kömek eder. Okuwçylaryň saglygy döwlet derejesinde alada edilmeli, sebäbi sagdyn nesil – bilimli nesil we bilimli nesil – kuwwatly Watan.
Awtor: Sapar Esenow
- 201 gezek okalan


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
DÝUFALAGY NÄHILI KABUL ETMELI?
Hormatly okyjy!
Dýufalak işegede suwuň saklanmagyny we täretiň ýumşamagyny, işegäniň içinde osmiki basyşyň ýokarlanmagyny we işegeleriň işjeňliginiň ýokarlandyrylmagyny üpjün etmek netijesinde içiň gatamagyny bejerýän serişdedir. 6 ýaşdan uly çagalara bejerginiň birinji günlerinde dýufalagyň 20-30 ml. mukdaryny berýärler, soňundan günde bir gezek nahar wagty 10-15 ml. berilýär. Dýufalak öwrenişmä getirmeýär, içiň gatamagynyň sebäbine baglylykda bejerginiň dowamlylygy bir aýa çenli dowam edip bilýändir. Bu serişde içegäniň mikroflorasyny kadalaşdyrmaga kömek edýän serişde höküminde hem dowamly ulanylýar.
Içiň gatamagyna garşy peýdaly serişdeler höküminde Guttalaks serişdesini hem belläp geçip bolar. Bu serişde hem öwrenişmä getirmeýär, şomuň üçin hem dowamly ulanmak üçin maslahat berlip biler. Köplenç bu serişdäniň irden 10 damja mukdarda ulanylmagy hem peýdaly netijeleri berip biler. Derman miwe şiresiniň ýa-da gaýnan suwuň köp bolmadyk mukdarynda eredilip kabul edilýär.
Içiň gatamagynyň öňüni alamakda iýmitiň görnüşleriniň köpdürli bolmagyna üns berip, iýmitde iri süýümli önümleriň (kelem, süle we greçka şülesi, guradylan garaly, noýba) agdyklyk etmegine üns bermelidir. Şonuň ýaly hem, täret bölekleriniň gatamazlygy üçin çaga günde 1-1,5 l. çenli suw içmek maslahat berilýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 1076 gezek okalan


text:
Hawa, LINE bot daşyndan seredenimizde LINE-yň yzyna bot sözüni goşupdyrlar we LINE Bot hasaplaryna goşulmak islänimizde bizden rugsat soraýar.
Näme üçin rugsat soraýar? Şahsy maglumatlarymy ele geçirýärmi? LINE bot ,LINE@ hasaby dälde aslynda LINE içinde işleýän aýratyn bir programmadyr. Ýagny LINE bot açylanda Diňe LINE-da api keýlerini çekýändir. Rugsat soramagynyň bir manysy hem siz LINE-dan daşary bir programma hakykatdanam goşulmak isleýärsiňizmi? Programma siziň diňe şu maglumatlaryňyzy ulanyp biler diýip rugsat sahypasynda görkezýändir. LINE Bot hasaplaryň üsti bilen hiç bir LINE hasaplary ele geçirmek ýada üýtgetmek mümkin däldir. Diňe Biziň atlarymyzy, suratlarymy, we email poçtalarymyzy görüp bilýändir. Olar hem şol LINE bot programmasynda ulanmagymyz üçin görkezilýändir.
LINE bot näme programma düşünmedim?
LINE BOT bilen öz sistemiňdäki maglumatlary ulanyjylaryňa LINE serwer üsti bilen ýetirip bilýärsiňiz.
LINE BOT – Eger seniň bir web saýtyň bar bolsa, we şol web saýtyňdaky ýazgylary, wideolary, suratlary we.şm maglumatlary LINE söhbet otagynda ulanyjylara göni ýetirmek isleýän bolsaň BOT arkaly ýerine ýetirip bilersiň.
LINE bot hasabyny açmak üçin Programmirlemeden ýokary derejede bilmek zerurdyr. Çünki LINE BOT açyp soňra öz web saýtyňa api keyleri çekmeli oňarmaly işlemeli, garaz şuňa meňzeşler.
LINE bot hasabyny programmirleme bilmän hem açsaň bolar, ýöne size ýazylan hatlary görüp bilmersiňiz. Diňe Lenta ýazylanlary görüp bilersiňiz. Şeýle hem LINE bot diňe LINE@ admin web saýtynyň üsti bilen ulanyp bilýärsiňiz. LINE@ programmasynda LINE bot hasaby görünmeýär.
LINE bot hasabyň beýleki aýratynlyklary bolsa Söhbet otagyndaky menýu funksiýasyna surat ýada düwmeler goşup bilýärsiňiz.
LINE bot Hasabyny açmak üçin gysgaça:
Ilki bilen LINE iş merkezine giriň. https://business.line.me/ Login parol ýerine öz LINE hasabyňyzyň email we parolyny ýazyň.
Soňra Serwisleriň arasyndan Messaging Api bölümüne giriň.
Start Using Messaging API düwmesine basyň.
Soňra bolsa täze açjak bolýan hasabyňyz hakynda maglumatlar beriň. Surat goýuň at ýazyň, hasap bölümlerini saýlaň we OK basyň
Hasabyňyzy üstünlükli açdyňyz indi hasabyňyzyň API funksiýasyny işlediň. Işletmek üçin suratda gören daşy çyzykly ýere basyň.
Bu ýerden bolsa Wkluçit API düwmesine basyň. Şeýlelik bilen LINE BOT hasabyňyzy açdyňyz.
LINE BOT hakynda indiki ýazgylarymyzda görüşýänçäk hoş sagboluň!
Düşünmedik ýeriňiz bar bolsa FORUM arkaly kömek alyp bilersiňiz. Foruma gitmek üçin https://forum.tsoltanov.com/
6,882 gezek okaldy


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 13-nji iýunda Goranmak sekretary Jim Mattise ygtyýarlyk bermek bilen Owganystanda harbylaryň sanynyň artdyrylmagyna ýol açdy.
Owganystanda ABŞ-nyň harbylaryna we halkara güýçlerine ýolbaşçylyk edýän goşun generaly John Nikolson özüne harbylaryň şu günki sany 8400-den “ýene birnäçe müň” köp gerekdigini aýtdy.
Pentagonda goşmaça harbylaryň 3000-5000 aralygyndaky sany maslahat edildi. Olardan ençemesiniň ABŞ-nyň ýaranlary tarapyndan iberilip bilinjekdigi, goşmaça harbylaryň esasy bölegini howa güýçleriniň we owgan harbylaryny goldamak üçin türgenleşdirijileriň emele getirjekdigi aýdyldy.
Trampyň Owganystanda 15 ýyl bäri dowam edýän urşa çemeleşmekde harbylara seresaplygyny artdyrmak boýunça ygtyýarlygyny bermek karary şu ýylyň başynda ABŞ-nyň generallaryna Yrakda we Siriýada amerikan goşunlaryny dolandyrmakda has köp ygtyýar bermeginiň yzýanyna gabat geldi.
Owganystanda ABŞ-nyň harbylarynyň sanynyň köpeldilmeginden soň hem olaryň sany 2011-nji ýylyň derejesinden has pes bolar. Şonda ABŞ-nyň harbylarynyň sany 100 müň adam çemesidi. Käbir resmiler häzirki wagtda harbylaryň artdyryljak sanynyň Owganystandaky urşuň gidişine täsir ýetirmäge ukyply boljagyny sorag astyna alýarlar.


text:
Bu ýazgymyzda size internetde birnäçe sosial saýtlaryndan wideo indirmegi hödürledik.
1. YouTubeInMP4 – Bu web sahypa arkaly Youtube wideo portalyndan aaňsat ýol bilen indirip bilersiňiz! Etmeli işiňiz Youtube wideo linkini kopýalap saýtyň içinde duran boşluga goýmaly we aşagynda duran gyzyl düwmä basmaly!
2. Twitter Video İndir – Bu saýtyň kömegi bilen Twitterda paýlaşylan wideolary indirip bilersiňiz. Onuň üçin Twitterdäki Wideo linkini kopýalap saýtda duran boşluga goýup aşagyndaky düwmä basmagyňyz ýeterlidir.
3.Instagram Wideo indirmek – Bu saýtyň kömegi bilen Instagramda paýlaşylan wideolary indirip bilersiňiz. Onuň üçin Instagramdäki Wideo linkini kopýalap saýtda duran boşluga goýup aşagyndaky düwmä basmagyňyz ýeterlidir.
4. FB Down – Bu saýtyň kömegi bilen Facebookdaky paýlaşylan wideolary indirip bilersiňiz. Onuň üçin Facebookda paýlaşylan Wideo linkini kopýalap saýtda duran boşluga goýup aşagyndaky düwmä basmagyňyz ýeterlidir.
5. YooDownload – Facebook, Twitter, YouTube, Vimeo, Instagram, Vid.me we SoundCloud ýaly meşhur sahypalary goldaýan bu YooDownload hyzmatynyň kömegi bilen hem agzalan portallaryň wideolaryny we mp3lerini indirip bilersiňiz!
8,123 gezek okaldy


text:
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly Berdimuhamedowa
Siziň Alyhezretiňiz,
Siziň ýurduňyzyň Birleşen Milletler Guramasyna agza bolmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli Size we Türkmenistanyň halkyna gutlaglarymy kabul etmegiňizi haýyş edýärin.
Men Birleşen Milletler Guramasynyň we Türkmenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyga, şol sanda Siziň ýurduňyzyň BMG-niň öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Merkezi Aziýa üçin sebit merkezini goldaýandygyna, BMG-niň ýurt topary bilen ysnyşykly gatnaşyklara, şeýle hem Türkmenistanyň ulag, energetika we sebit howpsuzlygy ulgamlaryndaky ählumumy başlangyçlaryna ýokary baha berýärin.
Parahatçylyk we ösüş meselelerinde hyzmatdaş hökmünde Türkmenistana bil baglaýaryn, şeýle hem Türkmenistanyň, Merkezi Aziýanyň we dünýäniň halklarynyň bähbidine bilelikdäki tagallalar bilen ysnyşykly hyzmatdaşlygymyzy mundan beýläk-de ösdürip biljekdigimize umyt edýärin.
Birleşen Milletler Guramasynyň, öňküsi ýaly, Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga, hususan-da, 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamyndaky gün tertibini durmuşa geçirmek boýunça hyzmatdaşlyga ygrarlydygyna Sizi ynandyrýaryn.
Siziň Alyhezretiňiz, Size çuňňur hormat goýýandygym baradaky ynandyrmalarymy kabul etmegiňizi haýyş edýärin.
Antonio Guterreş,
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň gurluşygy Türkmenistanyň döwletimiziň geoykdysady taýdan amatly ýerde ýerleşýändigi nazarda tutup, «Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portuny we Türkmen deňiz söwda flotuny 2020-nji ýyla çenli ösdürmegiň Baş meýilnamasyna» laýyklykda amala aşyryldy. Bu halkara portuň gurluşygyna Hormatly Prezidentimiziň 2014-nji ýylyň 29-njy maýynda gol çeken Karary esasynda badalga berildi.
Hazar deňziniň kenarynda bina edilen Türkmenbaşy Halkara deňiz porty milli ykdysadyýetimiz we tutuş sebit üçin täze «deňiz derwezesi» ähmiýetine eýe bolup, täjirçilik pudagynyň esasy ugry hökmünde hyzmat eder. Gündogar-Günbatar we Demirgazyk-Günorta ugurlary boýunça täze söwda gatnaşyklaryna ýol açjak Halkara deňiz portuna deňiz ýoly bilen gelip gowşan ýükleri barmaly ýerine çenli bökdençsiz äkitmek maksady bilen, portuň demir we awtomobil ýollary integrasiýasy göz öňünde tutuldy.
Logistikanyň esasy maksady bolan tiz we ynamdar hyzmaty ýerine ýetirmek üçin portuň düzüminde ýükleri barlaýan döwlet gulluklarynyň edara binalary, innowasion barlag enjamlary, ýükleri düşüriji we ýükleýji tehnikalar ýerleşdirildi. Şeýlelikde, portuň çäginde gurnalan hyzmat ediş binalary, içeri işler, migrasiýa we gümrük gulluklary üçin binalar, demir ýol dolandyryş binasy bu ugurda hereket etjek ýükleriň barmaly ýerine has çalt ýetirilmegine uly goşant goşar.
Çeşme: nexttm.com
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty - halkara logistikanyň altyn halkasy
Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň gurluşygy Türkmenistanyň döwletimiziň geoykdysady taýdan amatly ýerde ýerleşýändigi nazarda tutup, «Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portuny we Türkmen deňiz söwda flotuny 2020-nji ýyla çenli ösdürmegiň Baş meýilnamasyna» laýyklykda amala aşyryldy. Bu halkara portuň gurluşygyna Hormatly Prezidentimiziň 2014-nji ýylyň 29-njy maýynda gol çeken Karary esasynda badalga berildi.


text:
11 Haziran 2015 Perşembe
Türkmenistanda Koreýa Respublikasynyň Wekiliýeti Bilen Duşuşyk
2015-nji ýylyň 10-njy iýunynda Türkmenistanyň DIM-nde Aşgabat şäherine «Berkara döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahatyna gatnaşmak üçin gelen, Koreýa Respublikasynyň Parlamentiniň agzasy j-p An Hong-Jun tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän Koreýanyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Şeýle hem duşuşyga Merkezi Aziýa bilen Koreýa Respublikasynyň Dostluk Assosiasiýasynyň Başlygy hanym Li Ok Rýon gatnaşdy.
Duşuşygyň başynda ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň ýokary görkezijilerini belläp, taraplar syýasy, ykdysady, medeni-gumanitar ulgamlaryndaky hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň çalt depginler bilen ösüşi barada aýdyp, taraplaryň wekilleri ikitaraplaýyn bähbitli hyzmatdaşlygyny ösdürmek, şeýle hem sebitde we tutuş dünýäde parahatçylygy we durnuklylygy berkitmek boýunça tagallary birleşdirmekde iki döwletiň Ýolbaşçylarynyň ähmiýetli ornuny bellediler. Mundan başga-da taraplar ýaragsyzlandyrmak, köpçülikleýin gyryş ýaraglaryny ýaýratmak bilen göreşmekde we ýadro ýaragyndan azat zolagyny döretmek boýunça bilelikdäki tagallalary bellediler. Halkara guramalarynyň çäklerinde hyzmatdaşlygyna degişlilikde, taraplar bu ugur boýunça özara gatnaşyklaryň ösdürilmeginiň tarapdarydyklaryny aýtdylar.
Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň işewürler toparlarynyň arasyndaky gatnaşyklary artdyrmagyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Köpugurly, netijeli we köpmaksatly ulag-tranzit geçelgeleriniň döredilmegi ýaly iri strategiki taslamalarynyň çäginde hyzmatdaşlyk etmäge uly gyzyklanma bildirildi.
Şol bir wagtda taraplar öňdebaryjy tehnologiýalary, hususan hem, demir ýol gurluşyk, portlaryň gurluşygy, nebit-himiýa önümçiligi, agrosenagat toplumy, gümrük düzümlerini kämilleşdirmek boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Medeni-gumanitar ulgamyndaky gatnaşyklarynyň uly mümkinçiliklerini bellemek bilen, wekiliýetleriň agzalary bu ugur boýunça hyzmatdaşlygyň zerurlygyny aýdyp, bilelikdäki ylmy taslamalaryny döretmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunlukda Merkezi Aziýa bilen Koreýa Respublikasynyň Dostluk Assosiasiýasynyň wajyp ahmiýeti bellenildi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
3 Mart 2017 Cuma
Türkmen Hokkeýçileri – Gyşky Aziadanyň Ýeňijileri Watanymyza Gaýdyp Geldiler
Türkmenistanyň hokkeý boýunça ýygyndysy Ýaponiýadan gaýdyp geldi. Ýakynda şol ýerde VIII gyşky Aziýa oýunlary tamamlandy. Ozal habar berlişi ýaly, biziň ildeşlerimiz şeýle wekilçilikli toplumlaýyn ýaryşlarda ilkinji gezek çykyş edip, ikinji dewiziona gatnaşyjylaryň arasynda “kiçi” altyn medala mynasyp boldular.
Oýunlaryň toparlaýyn tapgyrynda türkmen hokkeýçileri Malaýziýanyň (9:2), Hytaýyň Makaosynyň (16:0) we Indoneziýanyň (12:2) toparlaryndan üstün çykmagy başardylar. Bu ýeňişler Baýram Allaýarowyň şägirtlerine finalda çykyş etmäge mümkinçilik berdi. Final duşuşygynda biziň hokkeýçilerimiz Gyrgyzystanyň ýygyndysyny 7:3 hasabynda ýeňmegi başardy. Eýran Yslam Respublikasynyň türgenleri bilen ýoldaşlyk duşuşygy geçirildi. Bu duşuşykda biziň ýygyndymyz 13 hokkeý topuny geçirmegi başaryp, uly hasap bilen ýeňiş gazandy. Öz derwezelerine bolsa bary-ýogy 2 hokkeý topuny goýberdi.
Biziň toparymyzyň düzüminde hüjümçi Baýmyrat Baýmyradow 6 hokkeý topuny geçirmegi başardy. Ahmet Gurbanow (kapitan), Pawel Barkowskiý, Döwlet Söýünow, Ezizmuhammet Akmuhammedow we Ýakut Berdiýew ýaly oýunçylaryň her biri 5 hokkeý topuny geçirdi. Maksat Ataýew, Meýlis Kulyýew we Aleksandr Wahowskiý 4 hokkeý topuny öz hasabyna ýazmagy başardylar. Dmitriý Sawin we Döwlet Hydyrow ýaly oýunçylaryň her biri 3 hokkeý topuny geçirmegiň hötdesinden geldi. Aman Aganyýazow hem-de Işan Weleýew iki gezekden tapawutlandylar, Nurmuhammet Nuryýew bilen Ewald Gaýer garşydaşlaryň derwezesine bir hokkeý topuny geçirmegi başardylar.
Paýtagtymyzyň esasy toparlarynyň dördüsiniň oýunçylaryndan (“Galkan”, “Şir”, “Oguzhan” we “Nesil”) düzülen Türkmenistanyň ýygyndysy indi öňümizdäki aýda Kuweýtde geçiriljek Aziýanyň Kubogy ugrundaky ýaryşlara taýýarlyk görýär. Oýunlaryň toparlaýyn tapgyrynda biziň ildeşlerimiz ýene-de Hytaýyň Makaosyndan bolan hokkeýçiler bilen duşuşarlar. Mundan başga-da, olar Filippinleriň, Omanyň, Kataryň, Hindistanyň toparlary bilen güýç synanyşarlar.
Türkmenistanyň çempionatynyň 6-njy martda Aşgabadyň buzly meýdançalarynda badalga aljak oýunlary taýýarlygyň oňat tapgyry bolar. Ýaryşlara sekiz topar – “Galkanyň” birinji we ikinji düzümleri, “Şir”, “Nesil”, “Oguzhan”, “Merdana”, “Watançy” we “Alp Arslan” toparlary gatnaşar. Ýeňiji hem-de baýrakly orunlara mynasyp bolanlar maý aýynyň ikinji ongünlüginde belli bolar.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmen-hokkeycileri-gysky-aziadanyn-yenijileri-watanymyza-gaydyp-geldiler/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)