text:
Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XVIII konferensiýasyna gatnaşyjy, Täjigistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň diş lukmany Berdi Bekmyradow:
— Maňa indi ikinji gezek ata Watanymda bolup görmek bagty miýesser etdi. Men ilkinji gezek Türkmenistana 2010-njy ýylda gelipdim. Ine, aradan bäş ýyl geçensoň, men Aşgabadyň tanalmaz derejede özgerendiginiň şaýady bolýaryn. Türkmenistanyň paýtagtynyň çägi giňeldilipdir, täze ýollar, dürli maksatly binalaryň onlarçasy gurlupdyr.
Meni lukman hökmünde Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda bolup geçýän özgertmeler aýratyn begendirýär. Bu ýerde halkyň, her bir raýatyň saglygy we bolelin durmuşy baradaky alada döwlet syýasatynyň ileri tutulýan meselesiniň derejesine göterilipdir we ol milletiň Lideriniň aýratyn gözegçiliginde saklanýar.
Aşgabatda gurlan, iň täze enjamlar bilen üpjün edilen häzirki zaman lukmançylyk desgalary aýdylanlara aýdyň güwä geçýär. Şunuň bilen birlikde häzirki döwrüň talaplaryny ödeýän saglygy goraýyş edaralarynyň soňky ýyllarda iň çetki obalara çenli ähli welaýatlarda gurulýandygy hem aýratyn bellemek gerek. Munuň özi ilata ýokary derejeli lukmançylyk kömegini bermegi üpjün edýär.
Bu zatlaryň bary Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýdyň durmuş ugry bolan çuňňur oýlanyşykly syýasatynyň miweleri bolup bolup, ol dünýä jemgyýetçiligi we iri halkara guramalary, şol sanda BMG hem onuň iri düzümleri — Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSG), Çagalar gaznasy (ÝUNISEF) we beýlekiler tarapyndan giň ykrarnama eýe boldy.
Täjigistanda 25 müňden gowrak türkmen ýaşaýar. Olaryň ählisi ata Watanda bolup görmegi, Türkmenistanyň Prezidenti, Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başda durmagynda amala aşyrylýan beýik özgertmelere doganlyk türkmen halky bilen bilelikde guwanmagy-buýsanmagy arzuw edýär.


c: text/html

text:
2-nji fewralda Türkmenistanyň Mejlisinde Awstriýa Respublikasynyň Milli Geňeşiniň ikinji prezidenti jenap Karlhaýns Kopfyň ýolbaşçylygynda paýtagtymyza gelen wekiliýetiň agzalary bilen duşuşyk geçirildi.
Söhbetdeşligiň barşynda myhmanlar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda alnyp barylýan Türkmenistanyň daşary we içeri syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bilen tanyşdyryldy. Ýurdumyzda durmuşa geçirilýän özgertmeler maksatnamalaryny kanunçylyk taýdan üpjün etmekde möhüm orun berilýän milli parlamentiň işleriniň wajyp ugurlary duşuşygyň mowzuklarynyň biri boldy.
Wekiliýetiň baştutany ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlary barada pikir alyşmalaryň çäklerinde Awstriýa Respublikasynyň Milli Geňeşiniň düzümi we orny bilen tanyşdyryp, iki dostlukly ýurduň parlamentarileriniň arasynda netijeli hyzmatdaşlygy berkitmek üçin örän uly mümkinçiligiň bardygyny belledi. Şu babatda, taraplaryň ikisi üçin hem gyzyklanma döredýän kanunçykaryjylyk işinde tejribe alyşmak maksady bilen, has ýygjam gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna gyzyklanma beýan edildi.
Saparynyň çäklerinde myhmanlar Türkmenistanyň Ministrler Kabinetinde we Daşary işler ministrliginde hem duşuşyklary geçirdiler. Olaryň barşynda türkmen-awstriýa gatnaşyklaryny has-da giňeltmegiň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gazagystan latin elipbiýine geçmek planynyň çäginde täze alfawitiň şu ýylyň aýagyna çenli taýýarlanjagyny yglan etdi.
Bilim we ylym ministri Erlan Saghadiýewiň 26-njy iýulda Astanada žurnalistlere aýtmagyna görä, 13-nji aprelde döredilen ýörite komissiýa latin elipbiýi esasynda gazak dili üçin “has amatly” görnüşini döretmegiň üstünde işleýär.
Saghadiew tutuş ýurt boýunça mekdeplerde 500-den gowrak klasyň sentýabrdan başlap iňlis dilinde okadyljakdygyny aýtdy.
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew 2025-nji ýyla çenli ähli neşirleriň, dokumentleriň , köçe belgileriniň kiril alfawitinden latin alfawitine geçirilmegini tabşyrdy.
Bu çärä ýurduň gazak medeniýetini ösdürmek we Orsýetden daşlaşmak ugrundaky ädim hökmünde garalýar.
Bu ädim 80 ýyllap kiril alfawitini ulanan öňki sowet ýurdunda üýtgeşiklik boldy.
1929-njy ýylda sowet häkimiýetleri Sowet Soýuzynyň düzümindäki musulman halklarynyň öň ulanan arap elipbiýini latin elipbiýine geçiripdi. 1940-njy ýylda latin alfawiti kiril alfawitine çalyşypdy.
1991-nji ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyndan soň, Azerbaýjan we Türkmenistan latin alfawitine geçipdi. Özbegistan 1992-nji ýyldan bäri kiril we latin alfawitleriniň ikisini-de ulanýar.


text:
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«Türkmenistan» gazeti,
12.07.2016ý.
2016-njy ÝYL MIRASA SARPA GOÝMAK, WATANY ÖZGERTMEK ÝYLY
GOWHERIŇ GYMMATYNY SARRAF BILER
Orta asyr türkmen edebiýatynda edep hakynda
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Bu möhüm meselede ata-babalarymyzyň durmuş tejribelerinden we ýiti zehininden kemala gelen gadymy golýazmalarymyz möhüm orny eýeleýär. Soňa görä-de, diňe bir öz ýurdumyzyň çäklerinde däl, eýsem, daşary ýurt kitaphanalarynda saklanylýan, halkymyza degişli gadymy golýazmalary toplamak we olary ylmy esasda öwrenmek, şeýlelikde, milli mirasymyzyň taryhynda öçmejek yz goýan akyldarlarymyzyň atlaryny ýüze çykarmak, olaryň döreden edebi-ylmy gymmatlyklaryny halka ýetirmek babatynda örän uly işler amala aşyrylýar.
Biz bu makalamyzda TÝA-nyň Milli golýazmalar institutynyň hazynasynda aýawly saklanylýan, Italiýanyň kitaphanalaryndan getirilen gadymy golýazmalaryň biri-takmynan, XIII XIV asyrlarda Anadoluda ýaşap geçen türkmen akyldary Ýahýa ibn Halylyň «Futuwwetnama» atly eseri barada gürrüň etmegi makul bildik.
Futuwwetnamaçylyk däbi orta asyrlarda bütin musulman dünýäsinde giň gerime eýe bölüp, türki, arap, pars dillerinde ýazylan «Futuwwetnamalaryň» dürli gömüşleri taryhda mälimdir. Ýahýa ibn Halylyň bize miras galdyran «Futuwwetnama» eseri türkmen dilinde ýazylan «Futuwwetnamalaryň» iň gadymysy hasaplanýiýar.
«Futuwwet» köne türkmen sözi bölüp, ol «feta» diýen sözdendir. «Feta» häzirki zaman türkmen dilinde «ýigit» diýen manyny aňladýar. «Ýigit» diýlende, gowy hasiýetlerin ählisini özüne siňdiren iň bir kamil adam göz öňünde tutulýar. Has dogrusy, ol biziň häzirki ulanýan «ar» diýen sözümiz bilen manydaşdyr. Türkmenler göwni ýeten kişisine «ar kişi» diýýändir.
şeýlelikde, iň gowy hasiýetleri özünde jemleýän we başgalara-da dogry ýoly salgy berýän kamil kişä «ýigit-är», ýagny «feta» diýlipdir. Olaryň tutýan ýoluny bolsa «futuwwet» diýip atlandyrypdyrlar.
Futuwwet barada awtor şeýle diýýär: «Futuwwet dogruçyllykdan we arassalykdan, ynançdan we pak ýüreklilikden, sahylykdan we jomartlykdan, edepden we haýadan kemala gelendir. Eger, ol bir agaç bolsa, onda onuň pudaklary dogruçyllyk we arassalykdyr, ýapraklary edepdir we haýadyr, köki bitewülikdir we berklikdir, miwesi ylym-bilimdir we ýagşy-zadalaryň söhbedidir».
«Futuwwetnama» kitabyndan alnan «Göwherleriň, jöwherleriň we dürleriň gymmatyny sarrap biler» (Sarrap gymmatbaha daşlary tanaýan, olara baha kesýän adam) diýien jümlelerde simwoliki beýan edijilik bilen aýdylýan göwher, jöwher, dür «Futuwwetnama» kitaby bölüp, sarrap bu kitabyň gadyr-gymmatyna düşünip okaýan okyjydyr. Göwhere-düre deňelen bu kitabyň ähmiýetiniň, gymmatynyň bimöçber uludygyny aýratyn nygtasymyz gelýär.
Çünki her bir adamy ylymly-bilimli etmek, iň bir kämil hasiýetleri, ýokary ahlak sypatlaryny ündemek bilen, onuň ruhy dünýäsini baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek, şol esasda-da «feta ýigit» diýen mertebä mynasyp bolan kamil ynsany kemala getirmek bu akyldaryň «Futuwwetnama» eseriniň özeni bölüp durýar. Elbetde, eseriň gymmaty hem şondadyr. Çünki munuň özi diňe bir geçmişiň däl, eýsem, häzirki zamanyň hem baş meselesidir.
Halkymyzyň gadymdan bäri saklap we berjaý edip gelýän milli däp-dessurlary, ahlak-edep ýörelgeleri bilen baglylykda, eserde 124 edep beýan edilýär. Bu edep kadalarynyň käbiri, ýagny türkmeniň myhmansöýerlik bilen baglanyşykly ahlak-edep ýörelgeleri eserde şeýle beýan edilýär:
Myhmançylyga biwagt barmaly däl. Myhmançylyga çagyrmaga gelseler, onda gelen kişiniň öňüne düşüp gitmeli däl. Ol senden uly ýa kiçi bolsa-da, onuň yzyna düşüp gitmeli. Myhman ýerine baryp, içeri gireninde, sag aýagyňy ätläp girmeli. Gapydan içeri gireninde, «Bismilla» diýip girmeli, öýe gireninden soň, öňi bilen sag tarapyňa salam bermeli. Oý eýesiniň görkezen ýerinde oturmaly. Öňüňde goýlan tagama at dakman iýmeli. Nahardan soň köp oturmaly däl. Habaryň alynýança, ýagny öý eýesinden öň söze başlamaly däl. Köp sözlemeli däl.
Birini myhmançylyga çagyrmak üçin baranyňda, berjaý edilmeli edepler hem ünsi çekijidir:
Ilki bilen, baran öýüňe hormat goýmaly. Çagyrjak adamyňy gapyda durup, çagyrmaly däl. Gaýdanyňda, özüň myhmanyň öňünden ýöremeli.
Gelen myhmany garşylamak we ugratmak bilen baglanyşykly eserde berilýän nesihatlar, birinjiden, biziň ata-babalarymyzyň myhmanyň sarpasyny nähili belent saklandyklaryna has aýdyň göz ýetirmegimize kömek etse, ikinjiden, olar häzirki ýaşlarymyz üçin hem nusga alarlyk pentlerdir:
Gelen myhmany güler ýüz, süýji söz bilen garşylamaly. Myhmana öýüň töründen orun bermeli. Myhmany söwüş edip hezzetlemeli. Gowy hezzet-hormat edilenden soň, myhmanyň habaryny almaly.
Her hili ýagdaý ýüze çyksa-da, öý eýesi myhmanyň göwnüne degmeli dal, onuň göwnü-ne başgalaryň degmegine hem ýol bermeli däl.
Myhmany ugradanyňda, ilki bilen, onuň köwşüni öňüne alyp bermeli. Köwşi çep elin bilen alyp, myhmanyň öňüne goýmaly. Myhman köwşüni geýýänçä, sen hem geýmeli däl. Gelen myhmany boş goýbermeli däl. Myhmany halat-serpaý ýapyp, sowgatly ugratmaly.
Ýahýa ibn Halylyň bu gymmatly eserinde arassaçylyk düzgünlerini berjaý etmegiň ýada iýip-içmegiň, dogry naharlanmagyň sertleri, şeýle hem nahar wagtynda berjaý edilmeli edep-kadalar barada aýdylýan öwüt-ündewler ynsan saglygyny goramakda hem ähmiýetlidir. Olar şeýle beýan edilýär:
Tagam iýmeziňden ön, elini ýuwmaly we süpürmeli. Tagama «Bismilla» bilen başlamaly. Tagamy ör turup ýa-da tirsekläp ýatyp iýmeli däl. Tagamy arkaýyn oturyp iýmeli. Nahary azajykdan, howlukman çeýnäp we tämiz iýmeli. Agzyňda nahar bar wagty, eger ol söz göwher hem bolsa, geplemeli däl, Tagam iýilýän wagty asgyrasyň ýa-da üsgüresiň gelse, agzyňa ýaglyk tutmaly. Ýöräp barýarkaň, tagam iýmek ýa-da suw içmek bolýan däldir. Tagam iýip otyrkaň, biri gelsede, ýerinden turup gitmeli däl. Saçak başynda başyňy gaşap, gülüp ýa-da artykmaç gepläp oturmaly däl. Her bir tagamy hormat we lezzet bilen iýmeli. Nahardan soň, iýlen tagamyň lezzetini duýup, gerekli doga-dilegleri etmeli. Nahar iýip bolanyňdan soň hem elini ýuwmaly we süpürmeli.
Syrkawlan, hassa adamyny soramaga barmagyň ýa-da ýas ýerlerine barmagyň gadymy-ýetden gelýän däp-dessurlary, edep-kadalary bilen baglanyşykly eserde ündelýän peniler, şeýle hem söz sözlemekde saklanylmaly edepler, egin-eşik geýmegiň edebi, ýol ýöremegiň edebi ýaly görnüşde aýratyn toparlara bölünip görkezilýän edep-kadalar hem örän ähmiýetlidir.
Ýahýa ibn Halylyň «Futuwwetnama» eserinde ündelýän her bir pikiriň, öwüt-ündewiň ýokary çeperçilikde beýan edilendigini hem bellemek gerek:
Gül bilen ýoldaş bölüp, onuň bilen bile duran toprak hem güle meňzär, ondan gül ysy geler.
Gül bilen ýoldaş bolandygy üçin bilbiliň ýeri gülzarlyk boldy. Diýmek, bilbil bilen ýol daş bolanyň hem ýeri gülzarlykdyr.
Bal sirke bilen ýoldaş bolsa, ýagny onuň bilen goşulsa, süyji tagam ondan gider. Emma bir damjajyk hem deňze golaý baryp, onuň bilen goşulyşsa, özi hem deniz bolar.
Yhlas bilen seretseň, ýönekeý bir daş hem lagyl bolar.
Ylym deňizdir, oňa gutarma ýokdur.
Ýokary çeperçilikde beýan edilen şunuň ýaly paýhasly pentler eseriň içinden eriş-argaç bölüp geçýär.
Mahlasy, Ýahýa ibn Halylyň bize miras galdyran «Futuwwetnama» eseri adamlara pak ahlaklylygy, ýagşy gylyk-häsiýetleri ündäp, olary hemmetaraplaýyn ajaýyp ynsan bolmaga çagyrýar. Munuň özi umumadamzat ähmiýetli meseledir.
Täjigözel HOJAGELDIÝEWA,
TÝA-nyň Milli golýazmalar institutynyň esasy ylmy işgäri,
dil we edebiýat ylymlarynyň kandidaty.


text:
Zanetti
Hawyer Zanetti 1973nji yylyn 10njy awgustynda Argentinanyn Buenos-Ayres shaherinde dogulyar. Lakamy-El Capitano. Hazirki wagtda bu flang goragchy we yarymgoragchy Interda kapitanlyk derejesini berk eyelap dur. Interin rowayaty we nyshany hasaplanyan weteran, hem Argentinada we Interin duzuminde in kop oyun gechiren rekordsmendir. Futbol yoluny Hawyer 1992de Argentinan 2nji ligasynda chykysh edyan Talyeres klubunda bashlayar. Shol yerde ozuni tanatdyryp,eyyam 93de ony Argentinan in meshhur toparlaryn biri bolan Banfildy ozune chekdiryar. 2 yyl Banfiltde oynap, berk we durs goragda oz meshhurlygy artdyrdy.We 95de ony Boka Huniors we Riwer Pleyt aljak bolup nache alada etdi.
Emma Zanetti Italiyany saylap,Intere gechyar. Interde tiz wagtda tiffozilerin soygusini gazanyp, 1999njy yylda Bergomi ona hem oz kapitanlyk roluny gowshuryar.Zanetti hem oz soyguli gollary yatlap gechen wagty,98nji yyldaky Uefa kubogynyn finalyndaky Lasio garshy gechiren golyny we 98nji yyldaky dunya chempionatynyn Angliyan derwezine gechiren pokguleri elmydama yadymdan chykmaz diyyar. Zanetti Interin duzuminde 600e golay oyun gechirip,15 goly bar.Inter bilen 5 sapar Serie A-da chempion boldy, Italiyan kubogynyn we Superkubogynyn 4ni gazandy, Chempionlar ligasyny we Uefa Kubogyny hem oz adyna yazdyrdy. Klublar-ara dunya chempionatynyn yenijisi, FIFA-100 sanawynda hem ona yer berildi.2010njy yylda bolsa Tottenheme gol urup, Chempionlar ligasynda gol gechiren in yashuly futbolist boldy.Argentinan milli yygyndysynda 1994den bari chykysh edip gelyar.
Jemi 145 oyun gechirip, 5 pokgusi bar. Yurt bilen 2 sapar Amerika kubogynyn we Konfederasiya kubogynyn kumush medalchysy bolyar.


text:
21 Ağustos 2015 Cuma
Aşgabatda Goňşy Ýurduň ХI Ýöriteleşdirilen Sergisi Açyldy
Paýtagtymyzdaky Sergi köşgünde Eýran Yslam Respublikasynyň ХI ýöriteleşdirilen sergisi öz işine başlady. Sergini Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Eýranyň "Pars Pegah Tejarat" kompaniýasy bilelikde gurady. Dostlukly ýurduň senagat babatda ýeten derejeleriniň däp boýunça türkmen paýtagtynda geçirilýän sergisi iki goňşy ýurduň işewür toparlarynyň arasyndaky özara peýdaly hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine mynasyp goşant boldy.
Häzirki döwürde Eýran ägirt uly senagat we ylmy kuwwatlyklara eýe bolmak bilen, biziň ýurdumyz bilen daşary söwda dolanygyşynda öňdäki orunlaryň birini eýeleýär we möhüm ähmiýeti bolan hem-de sebitleýin derejedäki giň möçberli bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçrilmegine gatnaşýar.
Sergä gatnaşyjylaryň ägirt uly düzümi bu gezekki gözden geçirilişine taraplaryň uly ähmiýet berýändiginiň subutnamasydyr. Eýran wekiliýetiniň düzüminde 300-den gowrak adam bolup, olaryň hatarynda döwlet düzüminiň wekilleri, 100-den gowrak iri kompaniýalaryň ýolbaşçylary, menejerleri, bilermenleri we söwda wekilleri, žurnalistler bar. Olaryň köpüsi indi birnäçe ýyl bäri biziň ýurdumyzyň ygtybarly hyzmatdaşlary bolup durýarlar. Olaryň paýtagtymyzla we welaýat merkezlerinde wekilhanalary hereket edýär. Türkmenistana ilkinji gezek gelýän kompaniýalar üçin bu sergi işläp taýýarlan taslamalaryny, taýýar önümlerini we dürl hyzmatlaryny hödürlemek, şeýle hem bilelikdäki iş üçin geljekki ugurlary kesgitlemäge ygtybarly meýdança bolup durýar.
Serginiň açylyş dabarasyna ýurdumyzyň hökümetiniň agzalary, Mejlisiň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, şäher häkimliginiň ýolbaşçylary, daşary ýurtly işewürler, jemgyýetçililik guramalarynyň wekilleri, ýurdumyzyň telekeçileri we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleri gatnaşdylar.
Medeniýet we sungat ussatlarynyň aýdym-sazly çykyşlary, türkmen bagşylarynyň ýerine ýetiren aýdymlary bu günki guralan dabara özboluşly öwüşgin çaýdy.
Dabara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sergä gatnaşyjylara iberen Gutlagyny uly üns bilen diňlediler. Gutlagda döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, Türkmenistan özüniň ykdysady kuwwatyny yzygiderli artdyrmak bilen, giň möçberli özgertmeleri amala aşyrýar we täze tehnologiýalary we öňdebaryjy usullary önümçilige yzygiderli ornaşdyrýar. Bu bolsa geljegi uly saýylýan türkmen bazarynda işleýän daşary ýurtly hyzmatdaşlarda, şol sanda eýranly işewürlerde uly gyzyklanma döredýär.
Millli Liderimiz şeýle hem Gutlagynda Aşagbatda geçirilýän bu gezekki sergi Eýran Yslam Respublikasynyň işewür toparlarynyň Türkmenistan bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary hemmetaraplaýyn giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýändigini we oňa gatnaşyjylara köpugurly sergi ýakyndan tanyşmaga, uzak geljek üçin meýilnamalary hem-de işewür teklipleri kesgitlemäge mümkinçilik berýändigini äşgär edýär diýip belleýär.
Eýran Yslam Respublikasynyň senagat, magdan we söwda ministri Mohammed Reza Nematzade dabara gatnaşyjylaryň we myhmanlaryň öňünde eden çykyşynda köpasyrlyk türkmen-eýran gatnaşyklarynyň Türkmenistanyň Prezidentiniň durmuşa geçirýän işjeň daşary syýasaty netijesine häzirki döwürde täze ösüşe eýe bolýandygyny belledi. Biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň ýokary derejesi munuň subutnamasydyr. Bellenilişi ýaly, taraplar bu görkezijini has-da artdyrmaga meýillidirler.
Eýran Yslam Respublikasynyň önümçilik tehnologiýasynda iň täze
ylmy-tehniki gazananlary özünde jemleýän senagat kärhanalarynyň diwarlyklary giň möçberli serginiň esasyny düzdi. Olar sergä gatnaşyjylarda uly gyzyklanma döretdi.
Nebitgaz we elektroenergetika, himiýa senagaty, ýol-ulag pudagy, suw we oba hojalygy, gurluşyk materiallary senagaty ýaly pudaklar üçin enjamlaryň we tehnikalaryň görnüşleri, şekilleri sergide görnükli orun eýeleýär.
Şeýle hem bu ýerde "Ista Steel Struсture сomp" kompaniýasynyň alýuminden we plasmasdan öndüren metal gurnamalary we profilleri, "Apadana Sanat" kompaniýasynyň sorujylary we elektrik enjamlary, "Shahid Ghandi Сorporation" kompaniýasynyň mis, elektrik we optika süýümli kabelleri, "Polyetmhlene Hoghavemat Bandar" kompaniýaynyň plastik turbalary, "Сhloran сhemiсal produсtion сompony" kompaniýasynyň himiýa önümleri, "Adak Behin Niroo" kompaniýasynyň bölüji abzallary, "Сala" kompaniýasynyň nebit himiýa önümleri we beýlekiler görkezilýär. Mundan başga-da. suw üpjünçiligi, suw arassalaýjy ugama, bezeg we gurluşyk materiallarynyň, daşdan edilen dürli örtgüleriň, plasmas önümleriň we elektrik panelleriň, agajy gaýtadan işleýän stanoklaryň, metal kesijileriň, ýylmaýjy stanoklaryň, burawlaýan enjamlaryň dürli görnüşleri görkezilýär.
Sergide Eýranyň ýeňil senagatyna degişli önümleri bilen tanyşmak bolýar. Bu ýerde dürli fabrik halylary, gaplaýjy enjamlar, aýna gaplary görkezilýär. Häzirikzaman ýyladyşhanalaryny we onuň enjamlaryny taslamalaşdyrmakda hem getirmekde iri düzüm bolup durýan "Marsus сom" kompaniýasynyň önümleri has-da uly gyzyklanma döretdi. Bu kompaniýalar polietilen plýonkalary, beýleki enjamlary, ýagtylyk saklaýjy ulgamlary, ýyladyşhanalary, howa arassalaýjylaryny, şeýle hem balyk we guş köpeldilýän kärhanalaryň gurluşygynyň taýýar taslamalaryny hödürleýär "Kimiadam" kompaniýasy guşçulyk fabrikleri üçin konsentrirlenen iýmleriň dürli görnüşleri görkezýär.
Şeýle hem sergide işewür toparlaryň wekilerniň arasynda ýygjam gatnaşyklary ýola goýmak üçin zerur şertleriň döredilmegine mynasyp goşnat goşýan Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň ýanyndaky Medeniýet merkezi, "Sederat-Eýran" bankynyň wekilhanasy öz diwarlyklaryny guradylar.
Elde dokalan eýran halylarynyň dürli görnuşleri, bezegli gap-gaçlar, sowgatlyk önümleri we beýlekiler sergä özboluşly bezeg berdi. Munuň özi Eýran halkynyň gadym medeniýetiniň baý taryhynyň we sungatynyň bardygyny äşgär edýär.
Sergä gatnaşyjylar birnäçe günüň dowamynda iň täze tehnologiýalary we işläp taýýarlamalary görkezýän köpugurly sergi bilen ýakyndan tanyşmaga, geljekki meýilnamalary we özara gyzyklanmalar esasynda işewür teklipleri taýýarlamaga mümkinçilik alarlar.
***
Günüň ikinji ýarymynda paýtagtymyzdaky "Mizan" işewürlik merkezinde türkmen-eýran işewurlik maslahaty geçirildi. Onuň gün tertibine ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklary we maýa goýum hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň, gatnaşykaryň has möhüm ugurlaryny kesgitlemegiň meseleleri girizildi. Maslahaty Türkmenistanyň
Söwda-senagat edarasy bilen Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasy bilelikde guradylar.
Maslahatyň açylyşynda bellenilişi ýaly, türkmen-eýran gatnaşyklary sazlaşykly ösýär. Şunlukda, iki ýurduň döwlet Baştutanlarynyň duşuşygy mahalynda gazanylan ylalaşyklar hyzmatdaşlygyň möhüm hukuk binýadyny emele getirýär. Duşuşygyň barşynda iki goňşy ýurduň taraplaryň hoşniýetli erkine, köpýyllyk tejribä we özara bähbitlere laýyk gelýän hyzmatdaşlygyň bar bolan mümkinçiliklerini durmuşa geçirmäge bolan meýillere daýanýan gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we gejegi hakynda gyzyklanma bildirýän pikir alyşmalar boldy.
Maslahata gatnaşyjylaryň hatarynda ýurdumyzyň birnäçe ministrlikleriniň we pudaklaýyn edaralarynyň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri bar. Şeýle hem Eýran tarapyndan goňşy ýurduň ýangyç-energetika toplumynda, gurluşyk materiallarynyň önümçiliginde, himiýa senagatynda we oba hojalygynda ýöriteleşdirilen kompaniýalaryň, firmalaryň ýolbaşçylary hem-de wekilleri bar. Şol sanda maslahata "Pars Pegah Tejarat", "Iriteс", "Sadid Group" we beýleki kompaniýalaryň wekilleri gatnaşdylar.
Maslahatyň barşynda bellenilişi ýaly, bu gezekki duşuşyk ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrylmagyna hyzmat eder we hyzmatdaşlygyň geljegine oňyn täsirini ýetirer. Hususan-da, Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Seýed Mohammad Musa Haşemi Golpaýegani öz ýurdunyň işewür toparlarynyň ägirt uly serişde we ykdysady mümkinçiliklere eýe bolan hem-de dünýäde ygtybarly we durnukly hyzmatdaş hökmünde ykrar edilen döwlet bolan Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmäge ýokary gyzyklanma bildirýändiklerini nygtady.
Ýangyç-energetika pudagy, söwda-ykdysady ulgam, himiýa senagaty, oba hojalygy we azyk önümleriň önümçiligi ýaly pudaklar hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezildi.
Ýurdumyzda daşary ýurtly maýadarlar üçin amatly şertleriň we giň mümkinçilikleriň döredilmegi Eýranyň işewür toparlarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen gatnaşyklara bolan gyzyklanmalaryny ýokarlandyrýar diýip, myhmanlar bellediler.
Maslahatyň çäklerinde iki ýurduň işewür toparlarynyň we dürli pudaklarynyň wekilleriniň arsayndla ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirildi. Onuň barşynda ykdysady gatnaşyklaryň mundan beýläk-de berkidilmegine gönükdirilen täze bilelikdäki taslamalar boýunça pikir alyşmalar boldy we Türkmenistanyň we Eýranyň iki goňşy halkyň bähbidine laýyk geläýn köp asyrlyk dostluk we özara peýdaly hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna üýtgewsiz ygrarlydygy tassyklandy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Ak Tam prezident Donald Trampyň 21-nji awgustda etjek halka ýüzlenmesinde “Amerikanyň Owganystan we Günorta Aziýa boýunça ädimleri barada” düşündiriş berjekdigini aýtdy.
Ak Tamyň beýanatyna görä, Tramp Waşingtonyň golaýyndaky Fort Myer harby bazasynda çykyş eder. ABŞ-nyň liderleriniň Owganystan boýunça göz öňünde tutýan çäreleri ýurtdan doly çekilmek ýa-da goşunynyň düzümini artdyrmak we “Talybana” hem beýleki söweşijilere garşy owgan hökümetiniň alyp barýan göreşine berýän ýardamyny güýçlendirmek ýaly mümkinçilikleri öz içine alýar.
20-nji awgustda Iordaniýa eden saparynyň dowamynda ABŞ-nyň goranmak sekretary Jim Mattis Owganystana degişli täze strategiýa boýunça harby liderler bilen ylalaşdy, emma detallary mälim etmekden saklandy.
“Prezident karara geldi. Onuň aýdyşyna görä, ol bu barada amerikan halkyna özi aýtmak isleýär” diýip, Jim Mattis aýtdy.


text:
15 Haziran 2015 Pazartesi
Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Wekiliýeti Bilen Geçirilen Gepleşikler
2015-nji ýylyň 12-nji iýunynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň binasynda biziň ýurdumyza iş sapary bilen gelen Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Federal Daşary işler ministrliginiň globalizasiýa meseleleri, energetika we howanyň üýtgemegi boýunça ýörite wekili jenap Peter Fişer bilen duşuşyk geçirildi. Gepleşiklere Germaniýanyň Federal Daşary işler ministrliginiň Merkezi Aziýada suw meseleleri boýunça utgaşdyryjy-bilermeni hanym Daniela Şes we Araly halas etmek boýunça Halkara Gaznasynyň (ECIFAS) tehniki direktory jenap Has-Ulrih Im dagylar gatnaşdylar.
Ara alnyp maslahatlaşmalaryň esasy mowzugy suw hojalygy meseleleri boldy. Suw serişdelerini tygşytly peýdalanmakda tagallalary birleşdirmek boýunça pikir alyşmalaryň dowamynda Türkmenistanyň suw meseleleri boýunça syýasatynyň esasy ugurlary barada gürrüň edildi.
Şunuň bilen birlikde nemes tarapy Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “suw diplomatiýasyny” amala aşyrmak boýunça öňe süren halkara başlangyçlary bilen içgin gyzyklandy. Suw meselelerini ulgamlaýyn çözmek boýunça Türkmenistanyň alyp barýan işlerini seljerip, taraplar geljekde bu ugurda bilelikde hyzmatdaşlyk etmek we tagallalary birleşdirmek babatynda gyzyklanmalaryny beýan etdiler.
Gepleşikleriň barşynda Berlin prosessiniň wajyplygyny belläp, taraplar 2015-nji ýylyň 7-8-nji sentýabrynda Berlinde geçiriljek “Suw we Merkezi Aziýada hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary” atly ministrler derejesindäki maslahatyna taýýarlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Taraplar Merkezi Aziýada suw syýasatynyň we agzalan maslahatda seredilmegi mümkin bolan meselelere bilelikde garamagy şertleşdiler.
Duşuşygyň ahyrynda taraplar Türkmenistan bilen Germaniýa Federatiw Respublikasynyň arasynda toplanylan özara hereketleriň oňyn tejribesine daýanýan hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem işjeňleşdirmäge taýýarlyklaryny beýan etdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Artykmaç ýatkeşligiň syrlary
Ynsan beýnisiniň ukyplarynyň kämilleşmegi barada alymlar birnäçe ýyl bäri gyzyklanýarlar, ylmy-derňew işlerini geçirýärler.
Garward uniwersitetiniň neýrofiziologiýa ugry boýunça ylmy iş alyp barýan alymlary “Ýatkeşligiň we aňlaýyş ukybynyň kämilleşmegi” atly seminarda ýatkeşligiň syrlaryny mälim etdiler. Ýatkeşligiň göz öňümize gelmejek derejede kämilleşmegi üçin şu aşakdakylaryň zerurlyklaryň bardygyny aýratyn nygtap geçdiler:
– Wagtly-wagtynda iýmitlenmek. Beýniniň öýjükleri üçin iň esasy iýmit uglewod bolandygy üçin ýatkeşligini kämilleşdirmek isleýän adamlara berhiz saklamazlyk maslahat berilýär.
– Beýniniň gan aýlanyşyny gowulandyrmak. Munuň üçin beýni zerur bolan B witaminini rejeli we kadaly ýagdaýda almalydyr.
– Ýatda saklamagy endik edinmek üçin türgenleşik geçmek. Türgenleşik üçin aýratyn wagt ýa-da ýer gözlemeli däldir. Türgenleşigiň barşynda günüň dowamynda iň bolmanda ýekeje beýt goşgy ýatlamak, her gün agşam günüň wakalaryny ýatlap geçmek, seneleri, atlary we telefon belgilerini ýatlamak mümkin.
– Wagtynda ukyňy almak. Halklaryň arasynda “Agşamyň şerinden ertiriň haýry ýagşy” diýlip, ýöne ýere aýdylmaýar. Alymlaryň aýtmaklaryna görä, maglumatlaryň ýadymyzda galmagy üçin uky juda zerurdyr. Sebäbi adam uklan wagty neýronlaryň özara gatnaşygy täzeden dikelýär diýip, alymlar belleýärler.
Zaman


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Eýrany dünýäniň güýçli döwletleri bilen baglaşan ýadro gepleşiginiň “ruhuna laýyk hereket etmeýänlikde” aýyplap, Birleşen Ştatlar muňa basym bir jogap tapar diýdi.
20-nji aprelde Ak tamda Italiýanyň premýer-ministri Paola Gentiloni bilen bilelikde geçirilen metbugat ýygnagynda Tramp tankydyny gaýtalap: “Bu bir elhenç ylalaşykdy...bular ýaly ýaramaz ylalaşyk meniň ozal gören zadym däl” diýdi.
“Eýran ylalaşygyň ruhuna laýyk hereket edenok. Olar muny etmeli. Biz muny jikme-jik seljerip, bu barada bir zat aýdarys, bu uzaga çekmez” diýip, Tramp aýtdy.
Trampyň bu beýanatyndan ozal Administrasiýanyň ýokary derejeli resmileri-de Tähran bilen 2015-nji ýylda gelnen ylalaşygy tankytladylar. Eýran bu tankytlary ret edýär. Ylalaşykda Eýrandan Günbatar döwletleri tarapyndan girizilen sanksiýalaryň ýatyrylmagynyň dereginde ýadro işjeňligini çäklendirmek talap edilýär.
ABŞ-yň döwlet sekretary Reks Tillerson bir gün mundan ozal geleşik Eýranyň atom ýaraglaryny öndürmek maksadyny togtatmakda şowsuzlyga uçrady, ony diňe yza süýşürdi diýdi.
Tillerson bu tankytlara garamazdan, 19-njy aprelde Eýranyň geleşigiň özüne degişli taraplaryny ýerine ýetirendigini tassyklap, sanksiýalaryň gowşadylmagy bilen ylalaşdy.
Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif 20-nji aprelde Tillersonyň beýanatyny tankytlap, “Amerikanyň esassyz aýyplamalary” onuň Eýranyň ýadro ylalaşygyny ýerine ýetirýändigini boýun alýandygyny gizläp bilmez diýdi.
Tähranyň ylalaşygy, iň azyndan tehniki taýdan, ýerine ýetirýändigi administrasiýa tarapyndan ykrar edilýärkä, Trampyň Eýran ylalaşyga laýyk hereket edenok diýmeginiň sebäbi belli däl.
Tramp öz beýanaty hakda düşündiriş berenok. Ýöne Birleşen Ştatlar ballistik raketa synaglary sebäpli Eýrany ýygy-ýygydan tankytlaýar. Resmiler Tähran ylalaşygyň özüni däl, ruhuny bozýar diýýärler.
Eýran hem ballistik raketa synaglary sebäpli sanksiýalaryň ýatyrylmaýandygyna salgylanyp, ýadro ylalaşygynyň ruhuny saklanok diýip, Birleşen Ştatlary aýyplaýar.
Amerikanyň Birleşen Milletler Guramasyndaky ilçisi Nikki Haleý hem Eýrany Ýakyn Gündogardaky konfliktlerde “esasy günäkär” diýip atlandyrmak bilen öňki tankytlaryň üstüne ýene tankyt goşdy. Ol bu guramany her zatdan öň Eýran meselesine garamaga çagyrdy
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň açyk duşuşygynda çykyş eden Haleý Eýrany Siriýada, Yrakda we Ýemende konfliktlerde bolan ýurtlary “durnuksyzlaşdyrmak” üçin “ölümli ýarym harbylara” türgenleşik bermekde aýyplady.
“Olar onlarça ýyllap, tutuş regionda terrorçylykly işleri alyp bardylar” diýip, Haleý aýtdy. Ol soňra hem Eýran konflikt turuzmak üçin, liwanly Hizbullanyň ýarym harbylary bilen hyzmatdaşlyk etdi diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Haleý: “Eýran özüniň regional niýetlerini amala aşyrmak üçin, Hizbullany ulanýar. Olar Ýakyn Gündogara ekstremistik ideologiýany ýaýratmakda özara hyzmatdaşlyk edýärler” diýdi.
Eýranyň ilçisi Golamaly Hoşro hem Amerika “adamlary ýalňyş ýola salmak üçin” Eýranyň garşysyna kampaniýa alyp barýar diýip, aýdylýan zatlary “esassyz” diýip häsiýetlendirdi.
Hoşro Birleşen Ştatlar bilen Ysraýyly “Ýakyn Gündogarda ähli konfliktleriň merkezi bolan Palestina meselesini açyk çekişikden” çykarmaga synanmakda aýyplady.
Orsýetiň BMG-däki ilçisiniň orunbasary Petr Ilýiçew hem Eýranyň tarapyny çalyp, Ýakyn Gündogar baradaky duşuşykda Haleýiň Palestina meselesini ýa “Yslam döwleti” ýaly ekstremistik toparlardan abanýan howplary agzamanlygyny sorag astyna aldy.
“Munuň deregine biz bu toparlara garşy göreşýänlere terroristler diýip garamaga çagyrylýarys” diýip Ilýiçew aýtdy.
Ol Eýran tarapdan goldalýan ýarym harbylar hem Siriýada hem-de Yrakda “Yslam döwletine” garşy söweşde esasy roly oýnaýarlar diýdi.


text:
Her bir adam bitewi jemgyýetiň aýrylmaz bir bölegidir. Ynsanlar şol jemgyýetde bir-birleri bilen hemişe sazlaşykly gatnaşykda bolmalydyr. Şeýle gatnaşyklar bolsa esasan dil, sözleýiş, umuman – gürrüňdeşlik arkaly amala aşyrylýar. Siziň her bir aýdýan sözüňiz, gepläniňizde edýän hereketleriňiz, bütin durkuňyz diňleýjä öz täsirini ýetirýär. Biz geplänimizde, haýsydyr bir psihologik täsir barada pikirlenmeýäris, emma adamlaryň arasynda aýdýan her bir sözümiz olara özboluşly täsir edýär. Bary-ýogy iki adamyň arasynda bolup geçýän söhbetdeşligiň hem psihologiýasy bolýandyr. Bu bir özboluşly kanun ýalydyr. Biz bolsa öz gezegimizde bu kanunlary berjaý etmelidiris.
Söhbetdeş bolmagyň psihologiýasynyň käbir düzgünleri
Biz diňe özümize oňaýly we ýakymly zatlar barada gürrüň etmän, eýsem diňleýjä kabul etmek ýakymly we aňsat boljak zatlar barada gürrüň etmelidiris. Siziň sözleýşiňiz many-mazmunly, düşnükli bolsa, sesiňiz we sözleýiş äheňiňiz ýakymly we aýdyň bolsa, siz diňleýjileriň ünsüni özüňize çekmegi aňsatlyk bilen başararsyňyz. Bir zady gürrüň bereniňizde, duýgularyňyza we hereketleriňize üns bermek hem ähmiýetlidir. Olar çäklendirilse, aýtjak bolýan zatlaryňyza düşünmek kyn bolmaz.
Iki adamyň arasyndaky söhbetdeşlikde hem bir adam beýleki adamy diňlemegi başarmalydyr, onuň aýdýan zatlaryna düşünjek bolmalydyr. Gürrüň berýän adam sizde öz duýgudaşyny görmek isleýär. Ol sizi özüne meňzedip, ähli aýdýan zatlaryna düşünýändigiňize, ony gyzyklanma bilen diňleýändigiňize çyn ýüregi bilen ynanýar.
Emma söhbetdeşiňiziň aýdýan zatlaryny gülki we gödek hereketleriňiz bilen kabul etseňiz, elbedte, ol sizde duýgudaşyny däl-de, garşydaşyny görer, size hiç wagt syryny, biynjalyk edýän meselelerini beýan etmez.
Adam çalt, emosional we gaty gepleýän bolsa, siz hem şoňa görä geplejek boluň. Ol ýuwaş, howlukman geplese, siz hem howlukmajak boluň. Ol degişýän bolsa, siz hem degişiň. Siz muny başarmasaňyz, ýöne üns berip diňlemäge çalşyň. Beýle diýildigi, siziň hut söhbetdeşiňize öýkünmeli diýildigi däldir.
Ýene-de bir üns bermeli kadalaryň biri- "ýok" diýen sözi seresaplyk bilen aýdyň. Bu söz köplenç söhbetdeşligi ýakymsyz bir waka öwürmegi başarýar. Her bir adam öz pikirlerini daşyndan aýdanda, olaryň dogrulydyna, gowudygyna ynanýar. Biz öz pikirlerimizi kimdir birine aýdanymyzda, onuň goldanyljakdygyna, makullanjakdygyna ynanýarys. Biz öz söhbetdeşimizden "Sen dogry aýdýarsyň" diýen ýaly sözlere garaşýarys. Emma, biz bilen razylaşmagyň deregine, diňleýjimiz "Ýok-la, bu düýbünden başgaça" diýen ýaly jogap berýär. Biziň şol bada oňa ýene-de bir zat aýtmaga bolan höwesimiz ýok bolup gidýär, oňa bolan ynam ýitýär.
Ýöne "ýok" sözüniň örän gerekli ýerleri hem az däl. Adamyň durmuşynda bu sözüň aýdylmaly ýerleri hem az bolmaýar. Bir zat barada gürrüň edýän wagtyňyz, söhbetdeşiňiz barada hem unutmaň. Gürrüň diňe siz üçin gyzykly bolman, eýsem töwerekdäkileri hem gyzyklandyrmalydyr.
Käte biz öz aladamyz bilen ýakynlarymyzyň halyndan habar almalydygyny unudýarys. Bir öýden girip- çykyp, hal- ahwal soraşmaýarys. Elbetde, bu örän nädogry hereket. Işden gelip, diňe özümize degişli meseleler barada aýdýarys, duýgudaşlyga garaşýarys. Ýöne näme üçindir töwerekdäkiler hemişe bizi diňlemeli diýip pikir edýäris? Diňleýji sabyrly bolsa-da, wagtynda oňa gezek bermegi unutmaň. Mümkin, onuň hem siz bilen öz meseleleri barada gürrüňdeş bolmagy isleýändir ýa-da şatlygy bilen paýlaşasy gelýändir?
Gürrüňdeş bolmagyň psihologiýasy maşgalada hem uly orna eýedir. Her bir adam üçin maşgala galadyr. Emma şol galada her bir adam öz başyna ýaşasa, birek-birek bilen içgin gürrüňdeş bolmak islemese, onuň peýdasy barmyka? Elbetde, maşgala agzalarynyň hemmesi öz gerekligini duýmalydyr. Birki sany ýakymly söz göwni galkyndyryp bilýär. Aýdalyň, siz işden ýadap geleniňizde, ýakynlaryňyz size "Arma, biz saňa şeýle bir garaşdyk!" diýseler, ýadawlygyňyz ýatdan çykýar. Siz hem öz gezegiňizde gowy sözler bilen jogap bermek islärsiňiz.
Bilşimiz ýaly, käbir adam örän gürrüňçil bolýar, käbiri bolsa diňe diňlemegi halaýar. Şeýle adamlaryň arasyndaky gürrüňdeşlik asuda bolýar. Emma biri beýlekisine bir söz aýtmaga-da pursat bermeýänleriň arasynda bolýan gürrüňdeşlik manysyz galmagala öwrülip bilýär, sebäbi olar bir-biriniň sözüni bölýär. Medeniýetli, edepli adamlar üçin bu, elbetde, örän nädogry hereketdir. Adamlar käte söhbetdeşiniň sözüni bölmeli bolýar. Şonda hökman: "Bagyşlaň, sözüňizi bölmeli bolaýdym" ýa-da "Sözüňiz agzyňyzda" diýip ötünç soramagy unutmaň. Bu gürrüň berýän we ony diňleýänler üçin örän ähmiýetlidir.
Söhbetdeş bolmagyň düzgünleri bilen tanyşmak, olary endik edinmek çagalyk döwründen başlanýar. Ähli babatda bolşy ýaly, çaga köp zady maşgalada öwrenýär. Şol maşgalada ulular çaý başynda birek – birek bilen mähirli gürrüňdeş bolsalar, bir-birlerini gyzyklandyrýan ýa-da biynjalyk edýän meseleler barada söhbetdeş bolsalar, çaga hem olardan gowy görelde alar, töweregindäkileri diňlemegi, olar bilen gürrüňdeş bolmagy öwrener. Çaga kiçilikden üns berip diňlemegi, manyly sözlemegi, biri geplände, onuň sözüni bölmezligi öwretmäge çalyşmaly.
Mähriban adamlar! Durmuşda duş gelýän kynçylyklara garamazdan, töweregiňizdäkiler bilen mylakatly, mährem gürleşmegi, ýakynlaryňyzyň, dost-ýarlaryňyzyň halyndan habar almagy unutmaň. Ýagşy söz aýdyp, birine duýgudaşlyk bildirseňiz, diňe gürrüňdeşiňiziň däl-de, eýsem siziň öz ruhuňyz göteriler, göwnüňiz açylar.
Ulanylan WEB Salgy
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy Türkmenistanyň fiziki we ýuridiki şahslary bilen Türkmenistanda hasaba alnan we onuň çäginde öz işini amala aşyrýan daşary ýurtlaryň ýuridiki şahslary, olaryň şahamçalaryny we wekilhanalaryny goşmak bilen, şeýle hem, Türkmenistanyň çäginde bolýan daşary ýurtlaryň fiziki şahslary we raýatlygy bolmadyk adamlary bilen Türkmenistanyň çäklerinden daşyna gidýän raýatlaryň saglygyny meýletin ätiýaçlandyryş şertnamasyny baglaşýar.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasynyň düzüminde iri töwekgelçilikleri ätiýaçlandyryş we gaýtadan ätiýaçlandyryş bölümi hereket edýär, bu bölümiň işi iri töwekgelçilikleri ygtybarly ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün etmeklige gönükdirlendir.
Hormatly raýatlar we edara-kärhanalaryň ýolbaşçylary!
Awtomobil ulag serişdeleriniň eýeleriniň (gatnadyjylaryň) üçünji taraplaryň öňündäki raýat-hukuk jogapkärçiliginiň hökmany döwlet ätiýaçlandyryş polislary resmileşdirmegiňizi Size ýatladýarys.


text:
Salam hormatly lukman! Meniň size şeýleräk soragym bar. Men 19 ýaşymda, ýöne mende entek sakgal çykanok. Sakgalyň gür bolup ösmekligi ýa-da ösmezligi üçin sebäp bolup bilýän zat barmy? Sakgaly tiz osdürmäge kömek berýän çäreler bar bolsa, bizi şolar bilen tanyşdyrmagy haýyş edýäris. Sag boluň.
Saýtyň okyjysy.
Salam lukman! Sakgalyň gür ýa-da selçeň bolup ösmegi bedendäki haýsy sebäplere bagly bolup biler? Soragyma jogap berseňiz Sizden hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
>>>
Ýalňyşmaýan bolsam, bu sorag ýetginjeklik döwrüni tamamlap barýan oglanlaryň 80%-ni gyzyklandyrýan bolsa gerek. Her bir ýetginjek oglan kämillik döwrüne mese-mälim bildirýän, rejelenip idedilen we erkek adamynyň esasy häsiýetnamasy bolan, ýüzünde garalyp duran sakgaldyr murty bilen gadam basasy gelýär. 16 ýaşa çenli ýetginjegiň ýüzünde gyl örtüginiň bolmazlygy kadaly hasaplanýan bolsa, 19-20 ýaşa ýeten ýigitde onuň bolmazlygy birnäçe sebäpler bilen düşündirilip bilner.
Gama batmazdan öň, sakgalyň ösmeginiň nesil yzarlaýjylyk häsiýetine baglydygyny göz öňüne tutyp, öz ataňyzda, kakaňyzda onuň näçe ýaşda peýda bolandygyny anyklamak ýerlikli bolar. Mümkin, siziň kakaňyz 26-27 ýaşda sakgalyny syryp başlandyr.
Bedende endokrin üýtgemeleriň gijigip tamamlanmagy hem seýrek sakgally bolma mümkinçiligini döredip biler. Şol sebäpden hem, galkan şekilli mäziň gormonlaryny we erkeklik gormony bolan testosteronyň derejesini anyklamak üçin endokrinolog lukmanyna ýüz tutma hem ýerlikli bolardy. Mümkin, lukman barlaglaryň netijesini göz öňüne tutyp, size degişli gormon serişdesi bilen bejergini bellär. Ondan başga-da, beýni we oňurga şikeslenmeleri başdan geçirilen halatlary ýa-da käbir derman serişdeleriniň ulanylan ýagdaýlary hem gür sakgallylygyň bolmazlygynyň sebäbi bolup biler.
Çynlakaý sebäpler bolmadyk ýagdaýlarda, öý şertlerinde birnäçe peýdaly hasaplanyp, ulanylyp görlen usullardan peýdalanma zyýan etmezmikä diýip hasaplaýarys:
► 3 aýyň dowamynda kastor (sürgi) ýagyny ýuwulan, arassa kellä çalyň. Bejergi agşam, ýatmazdan öň geçirilse amatly bolar. Edilýän täsiri güýçlendirmek üçin, kastor ýagyny kamfora ýagy bilen garyp ulanma peýdalydyr. Ýaglaryň ikisi hem saç haltajyklarynyň ýagdaýyna ýaramly täsir edip, ondaky gan aýlanşygy güýçlendirýändirler. Ýaglaryň utgaşdyrylan ýapgysyny, her gün 15-20 minut saklap ýuwmalydyr. Bu bejergini 6 aý dowam etme maslahat berilýär.
► Deriniň gan aýlanşygyny güýçlendirip, saçyň ösmegini tijendirmek üçin gyzyl burçdan, gadyrdan (repeýnik) ösümliginden alnan ýagdan ýasalan ýapgylary ulanma hem peýdaly netijeleri berip biler.
► Çopantelpegiň, çeňňeliň, atgulagyň, çit-çitiniň gaýnatmalaryna ýuwunma hem maslahat berilýär. Bu otlar saçlary berkidip, onuň ösüşini tijendirýändir.
► Derman senagatynyň öndürýän we saçy ösdürmek üçin hödürleýän, gormon saklamaýan serişdelerini (meselem, Minoksidil ýa-da şoňa meňzeş serişdeler)hem, lukmanyň maslahatyndan soň ulanma peýdaly bolar.
► Öý şertlerinde taýynlanýan ýörite ýapgylar hem, gyl örtüginiň ösmegine itergi berip biler. Meselem, süýdi, baly we süläni alyp, mazaly gatyşdyryň. Taýyn bolan ýapgyny ýüzüňize çalyp, 20-25 minut saklap ýuwuň.
► Dogry iýmitlenme, elbetde, saç örtüginiň sagdyn we çalt ösmeginiň şerti bolup durýandyr. Kadaly iýmitlenip, öz iýmitiňize sygyr etini, dorog, süýt we süýt ömümlerini, ýumurtgany goşuň. Bedende belogyň we kalsiý mineralynyň doly üpjün bolmagy, saçlaryň (şol sanda sakgalyň) hem ösmegi üçin gowy şert bolup durýandyr. Kalsiý we sink minerallaryny saklaýan witamin we mineral toplumlaryny kadaly kabul etmäge çalşyň.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Çagalar öwrenmäge taýar bolup dogulýarlar.Emma bu olaryň hökmany suratda mekdebe taýardygyny aňlatmaýar. Bu düşünje çagalaryň has ir wagytdan mekdebe gitmäge
taýarlygy barasyndaky meselelere degişli Merkezi Aziýa sebitiniň we Gazagystanyň wekilleriniň gatnaşmagynda Türkmenistanda geçiriljek tehniki maslahatda şeýle ölçegleriň döredilmegini ara alyp maslahatlaşmaga itergi bolup hyzmat edýär. Bu maslahat 2005-nji ýylyň Sanjar aýynda Aşgabatda geçirildi. Merkezi Aziýa sebitiniň we
Gazagystanyň bilim boýunça şol forumynyň maksady Bilim hemmeler üçin we Müňýyllygyň ösüş maksatlary atly
maksatnamalaryň çäginde gazanylan üstünlikleri üns merkezinde goýmak we bilim ulgamynyň dürli mowzuklary boýunça ýurdara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak we mundan beýläk hem tizleşdirmek boldy.
Şu ýylyň içinde sebitiň bilim ministrlikleriniň we saglygy goraýyş ministrlikleriniň wekilleri ÝUNISEF bilen bilelikde kiçi ýaşly çagalaryň ösüş nukdaý nazaryndan mekdebe gitmäge taýar lygyny artdyrmaklyga gönükdirlen maslahatlara gatnaşdylar we çagalary has kiçi ýaşdan okatmagyň ölçeglerini işläp düzmegi öwrendiler. Çagalary has kiçi ýaşdan okatmak meseleleri boýunça bilermen, ABŞyň hökümetiniň bilim syýasaty boýunça maslahatçysy Şeron Linn Keýgeniň aýtmagyna görä çagalaryň öwrenmeginiň netijeli bolmagy üçin olara ýörite şertler döredilmeli. Ilki bilen çagalar hereketlendiriji ukyplaryny, durmuş, dil we akyl ýetirme ukyplarynyň kämilleşmegini gazanmaly. Emma bu ýeterlik däl. Çaganyň okamak ukyby onuň saglygyna we iýmitlenmegine, maşgalanyň goldawyna, maş g a lanyň ykdysady ýagdaýyna, şeýle hem mekdep syýasatyna, hut şeýle-de jemgyýete we hökümetiň goldawyna bagly bolup
durýar. Çaganyň irki ösüşine degişli meseleler boýunça sebitde öň hatarda bolmaga T ü r k m e n i s t a n y ň gyzyklandyrma bildirmegi eýýäm bu ugurda ilkinji ädimini edenligini aňladýar.
Ç a g a l a r y ň mek d e b e taýynlygyna degişli ölçegler boýunça ylalaşyga gelinmegi we şol ölçegleriň her ýurt tarapyndan özüne mahsus aýratynlyklaryna laýyklykda utgaşdyrlyp ulanylmagyna höweslendirilmegi şol maslahatdan garaşylýan netijeleriň biri boldy. “Ölçegler nämälim düşünjelere kesgitlilikdir çürt-kesiklik berýär, edýän işimiziň hem has gowy bolmagyna gündeki maksatlarymyza ýetmäge ýardam edýär we üstünlik gazanmaga esas döredýär. Ölçegler adalatly netijelere alyp barýar. Eger-de biz çagalaryň hukuklaryna ynanýan bolsak, onda biz çaganyň irki ösüşine degişli hemme ölçeglere hem ynanmalydyrys. Ölçeglere şeýle bilelikde çemeleşme häsiýeti mahsusdyr”, diýip doktor Keýgen nygtaýar.
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Bilim, Durmyş |


text:
بمناسبت صدمین سالگرد شخصیت ادبی و ملی ترکمن
آخمات آخوندوف گورگنلی
Ahmat Ahundow Gürgenli barada 1 sagatlyk gepleşik
Türkmen halkynyň alym ogly, gündogarşynas, akademik, faşisitk hitleçilere garşy söweşde wepat bolan Ahamet. A. Gürgenlini 100 ýaşyna bagyşlap, Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy «Bir Türken, bir ykbal» programmasynda ýörite 1 sagatlyk gepleşigi efire berilýär.Gepleşik merkezi Ýewropa wagty bilen Bazar guni sagat 17 we 19-da we 1-nji gün (dushenbe) irden sagat 004-de efire beriler.
-------------------------------------
Ahmat Ahundow Gürgenli(23.031909– İýune 1943)
Merheba eý türkmen ogly, sen ajap at eýlediň,
Gylyjyň syýryp bu gün, köňlüm meniň şat eýlediň.
Zalymyň zarbasyndan köňlümde ýygnalmyşdy dügün,
Sen ony weýran edip, derdimi berbat eýlediň.
Sen Görogly neslisiň, aslyňa dil ýetmez seniň,
Kör teke – Keýmir kemin ganyma perýat eýlediň.
Ýusup – Ahmet, Bamsy Böwrek, Depegözüm senmidiň,
Şol goçaklar zoruny bu günki gün ýat eýlediň.
Gan döken, ülke ýykan Hosrow Perwiz, Gitlere,
Ol şirin watan üçin özüňi Perhat eýlediň. 1941


text:
esasy
Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň ýanyndaky jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna
we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek boýunça
utgaşdyryjy Pudagara iştoparynynyň düzümi
Pudagara iş toparyň düzümine düzüm birlikleriniň ýolbaşçylary ýa-da olaryň orunbasarlary girýär:
– Türkmenistanyň Maliýe ministrligi
– Türkmenistanyň Adalat ministrligi
– Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi
– Türkmenistanyň Içeri işler ministrligi
– Türkmenistanyň Daşary Işler ministrligi
– Türkmenistanyň Baş prokuraturasy
– Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi
– Türkmenistanyň Neşelere garşy göreşmek baradaky döwlet gullugy
– Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy
– Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugy
– Türkmenistanyň Baş döwlet salgyt gullugy
– Türkmenistanyň Merkezi banky
– Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky Döwlet komiteti
– Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasy
Pudagara iş toparynyň düzümi ýokarda agzalan ministrlikler we pudak edaralary bilen ylalaşylyp, Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň buýrugy bilen tassyklanýar.
Pudagara iş toparynyň düzümi barada buýruk № 29 15.03.2011ý.
esasy