text:
Eýranyň Milli gaz kompaniýasy Türkmenistan Eýrana akdyrýan gazyny keseni üçin jerime tölemeli bolar diýdi. Aşgabat bolsa Eýrana akdyrylýan türkmen gazynyň çäklendirilmek ähtimallygy barada, Tähranyň öňünden duýdurylandygyny aýdýar.
Eýranyň “Asr-e Iran” atly websaýtynyň 2-nji ýanwarda beren maglumatyna görä, Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň metbugat wekili Majid Boujarzadeh “Türkmenistan öz üstüne düşýän borçnamalaryny ýerine ýetirmelidir. Bu borçnamalary ýerine ýetirmedik ýagdaýynda, oňa jerime salnar” diýdi.
Ýatladyp geçsek, 1-nji ýanwarda Eýranyň Milli gaz kompaniýasy ýörite beýanat ýaýradyp, Türkmenistan iki ýurduň arasyndaky gaz dawasy bilen baglylykda Eýrana akdyrýan gazyny “birden” kesdi diýdi. Tähranyň ýaýradan beýannamasynda Türkmenistanyň bu hereketi iki ýurduň arasyndaky gaz ylalaşygynyň açyk bozulmasy diýlip atlandyryldy.
Bu aralykda, 3-nji dekabrda Türkmenistanyň ýarymresmi “Turkmenistan.ru” neşiri hem ýurduň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan beýanatyna salgylanyp, “Eýranyň we käbir beýleki döwletleriň media serişdelerinde Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky gaz gatnaşyklary bilen baglanyşykly gapma-garşylykly maglumatlaryň peýda bolandygyny” ýazdy.
“Öňünden duýduryldy”
“Olaryň käbirlerinde Eýrana akdyrylýan türkmen gazynyň, hamana, birden we ikitaraplaýyn ylalaşmazdan kesilendigi aýdylýar. Käbir beýleki metbugat serişdelerinde bolsa, Eýran Türkmenistan bilen türkmen gazyny satyn almak barada 5 ýyllyk ylalaşyga gol goýdy diýlip ýazylýar” diýlip, beýanatda aýdylýar.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bu maglumatlary esassyz diýip atlandyryp, “Hakykatda, 1997-nji ýyldan bäri Eýrana gaz akdyrmak boýunça türkmen gazyny satmak we satyn almak baradaky şertnama laýyklykda, Türkmenistan ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň ähli düzgünlerini doly berjaý edýär” diýýär.
Muňa garamazdan, gynansak-da, 2013-nji ýyldan bäri Eýranyň Milli gaz kompaniýasy Eýran yslam respublikasyna öň akdyrylan türkmen gazy üçin bergisini tölemekde zerur bolan tagallalary etmedi diýlip, ministrligiň beýanatynda aýdylýar.
Şeýle-de, beýanatda 2016-njy ýylyň dowamynda gaz pudagyndaky ýakymsyz ýagdaý we Eýrana akdyrylýan türkmen tebigy gazynyň çäklendirilmeginiň mümkindigi dogrusynda Eýran tarapynyň resmi derejede yzygiderli habarly edilendigi, öz-özüni dolandyrýan ‘Türkmengaz’ döwlet konsernine tölenmeli berginiň gijikdirilmeginiň Türkmenistanyň gazyny Eýrana akdyrýan gaz sistemalaryndaky işiň tehniki taýdan durmagyna getirip biljekdiginiň duýdurylandygy bellenilýär.
Şol bir wagtda, bu meseläniň operatiw çözgüdi üçin, türkmen tarapynyň ençeme teklipleri hödürländigi hem nygtalýar.
Dostlukly bolmadyk hereketler
Muňa garamazdan, Türkmenistanyň konstruktiw inisiatiwalaryna Eýranyň Milli gaz kompaniýasyndan oňaýly reaksiýa bolmany we onuň özara kabul ederlikli çözgütleri tapmakda passiw bolmagy, 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap Eýrana akdyrylýan tebigy gazyň mejbury kesilmegine getirdi diýlip, türkmen Daşary işler ministrligi aýdýar.
Beýanatyň soňunda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bu meseläniň syýasylaşdyrylmagy boýunça islendik synanyşyklara Türkmenistan babatynda dostlukly bolmadyk hereketler hökmünde garaljagyny we türkmen tarapynyň olary dessine ret etjekdigini nygtady.
Ýatladyp geçsek, 2016-njy ýylyň dekabr aýynda Tähran Türkmenistanyň 2007-2008-nji ýyllarda Eýrana akdyran gazy üçin 1,8 milliard dollar bergisiniň bardygyny öňe sürüp, gaz akdyrmagyny bes etmek bilen haýbat atýandygyny mälim edipdi.
Türkmenistanyň gazy kesmek baradaky kararynyň öňýany, ýagny 30-njy dekabrda Aşgabatda gaz dawasy bilen baglylykda, eýran wekilleri bilen türkmen resmileriniň arasynda gepleşikler geçirilipdi.
Türkmenistan soňky sapar 2007-2008-nji ýyllaryň gyşynda Eýrana eksport edýän gazyny kesipdi. Aşgabat şonda muny “geçirijidäki tehniki işler” bilen düşündirse-de, bu ädim türkmen gazynyň bahasy ugrundaky gepleşiklere gabat gelipdi.


c: text/html

text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew Merkezi Aziýa ýurdunda 15-nji oktýabrda beriljek ses berişligiň öňündäki dartgynlyklar arasynda, ýurtda öz ornuna prezident saýlamak üçin geçirilýän saýlawlaryň öňdebaryjy kandidatyny daşary ýurduň “şestýorkasy” (altylygy) diýip atlandyrdy.
Atambaýew 13-nji oktýabrda eden çykyşyynda hiç bir kandidatyň ýa ýurduň adyny agzamady, emma ol sözler saýlawa gatyşmakda we dolandyjy partiýanyň kandidatynyň esasy garşydaşy, biznesmen Ömürmek Babanowy goldaýan Gazagystana gönükdirilendi.
"Indi daşary ýurduň puldarlary we häkimiýet eýeleri biziň boýnumyza öz altylyklaryny atjak bolýarlar” diýip, Atambaýew günortadaky Batken regionyna sapary wagtynda aýtdy.
"Bizi öz pullary bilen satyn almagy başarmansoňlar, olar indi bizi gorkuzmaga çalyşýar” diýip, ol gyrgyz resmileriniň serhet barlaglarynyň güýçlendirilendigi we munuň Gazagystana barýan adamlaryň we maşynlaryň sagatlap gijä galmagyna sebäp bolandygy barada aýdanlaryny nazara alyp aýtdy.
"Azyndan 3 müň ýyllyk taryhy bolan gyrgyz halky hiç wagt üç günlük gabaw bilen gorkuzylyp bilinmez we hiç haçan kimdir birleriniň altylygyna ses bermez” diýip, Atambaýew aýtdy.
Atambaýew konstitusiýa esasynda ikinji möhlet prezidentlige dalaş edip bilmeýär we alty millionly ýurduň indiki prezidentiniň Sooronbaý Jeenbekow bolmagyny, ýagny onuň saýlawlarda üstün çykmagyny isleýändigini açyk-aýdyň etdi. Sooronbaý Jeenbekow onuň ozalky premýer-ministri we dolandyryjy Sosial demokratik partiýanyň kandidaty bolup durýar.
Babanowyň kampaniýasy 13-nji oktýabrda Atamaýewiň “kandidata beren masgaralaýjy bahasyny” ret etdi we prezidenti “dogruçyl saýlaw” geçirmek barada beren “wadasynda” durmaga hem-de kandidatlaryň hiç birini açyk goldamazlyga çagyrdy diýip, Russiýanyň “Interfax” habar gullugy habar berdi.
"Siziň aýdýan sözleriňiz, soňky ýyllaryň görkezişi ýaly, kanun goraýjy häkimiýetleriň we sudlaryň çykarýan kararlaryna gönüden-göni täsir ýetirýär. Biz bu adalatsyzlyk, kanuny, açyk we bäsleşikli saýlaw prinsiplerini bozýar diýip hasaplaýarys” diýip, “Interfax” habar gullugy Bişkekde çap edilen beýanata salgylanyp ýazdy.
Atambaýewiň soňky aýdan sözleri onuň 7-nji oktýabrda gazak häkimiýetlerini “Gyrgyzystanyň içerki işlerine gatyşmakda” we Babanowy açyk goldamakda aýyplap eden çykyşynyň bölekleýin gaýtalanmasy boldy.
Atambaýew şol çykyşynda sowet döwründen bäri häkimiýetde oturan gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýewi uzak wagtlyk dolandyryşy üçin tankyt etdi.
Bu aýyplamalar Nazarbaýew 19-njy sentýabrda Babanow bilen duşuşandan soň ýüze çykdy. Babanow Jeenbekow bilen bilelikde saýlawlardaky bäsleşigiň öňüni çekýär we goňşy ýurduň saýlaw kampaniýasy wagtynda olaryň biri bilen duşuşmagy o diýen kadaly zat däldi.
Babanowa edilýän basyşy artdyrmak bilen, Gyrgyzystanyň Baş prokuraturasynyň edarasy 13-nji oktýabrda onuň günorta Gyrgyzystandaky etniki özbeklere aýdan sözleriniň içinde “etniki ýigrenje meçew bermek elementleriniň” bolandygyny aýtdy.
Emma bu meselede resmi derňew geçiriljekdigi ýa-da onuň nähili netijelere getirip biljekdigi aýdylmady.
Gyrgyzystanyň Merkezi saýlaw komissiýasy 10-njy oktýabrda şol sözleri üçin duýduryş çap etdi we olaryň etniki agzalalyk döretmek ähtimallygynyň bardygyny aýtdy.
Bu Babanowyň kampaniýa düzgünlerini bozmakda aýyplanyp alan üçünji duýduryşydyr, birinji duýduryşy ol kampaniýa plakatlary bilen baglylykda, ikinjisini, saýlaw resmileriniň aýtmaklaryna görä, yslamçy ruhanyny öz kampaniýasyna gatnaşdyrandygy üçin aldy.
Bu duýduryş komissiýanyň Babanowyyň saýlawa gatnaşmagyny gadagan etmäge çalyşmak ähtimallygy barada alada döretdi we tarapdarlary munuň saýlaw gününe şeýle golaý galanda bikanun boljakdygyny öňe sürdüler.
Atambaýewiň “gabaw” diýen sözleri gyrgyz-gazak serhedindäki ýagdaýlary nazarda tutýar, sebäbi ol ýerde onuň Gazagystany tankytlan ilkinji çykyşyndan bäri uly nobatlar döredi we gazak häkimiýetleri geçýän adamlaryň we maşynlaryň barlagyny haýalladan ýaly göründi.
Gazak resmileri gyrgyz saýlawlaryna gatyşýandyklary barada aýdylanlary ret etdiler we serhet geçelgesindäki haýallamalaryň “planlaşdyrylan serhet operasiýalarynyň” netijesidigini aýtdylar.
Gazagystanyň Merkezi saýlaw komissiýasy (OSK) 13-nji oktýabrda komissiýa agzasy Marat Sarsenbaýew saýlawlara syn etmek baradaky gyrgyz çakylygyny, “biziň ýurdumyzyň ol ýa-da beýleki görnüşde Gyrgyzystandaky ses berişlige gatyşmakda aýyplanmagyndan ätiýaç edip”, ret etdi diýdi.
Komissiýa bu karary goldady. Başlygyň orunbasary Konstantin Petrow “Gyrgyzystanyň prezidentiniň Gazagystan baradaky görlüp-eşidilmedik beýanatyndan soň” OSK gyrgyz saýlawlaryna gözegçilik etmez diýdi.
Emma muňa garamazdan OSK, GDA ýurtlarynyň, ÝHHG-nyň we Türki dilli ýurtlaryň Hyzmatdaşlyk geňeşiniň saýlaw gözegçileri missiýasynyň çäginde, 46 sany gazak resmisiniň saýlawlara syn etjekdigini hem aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) düzüminde pudaklaýyn assosiasiýalar dörediler. Bu assosiasiýalar dürli önümleriň önümçiligi bilen meşgullanýan hususy işewürleri birleşdirer. Bu barada TSTB-niň resmi saýtynda anna güni habar berildi.
Habarda bellenilişi ýaly, häzirki wagtda iki sany assosiasiýany döretmek boýunça işler alnyp barylýar. Olaryň biri ýurdumyzyň guşçulyk bilen meşgullanýan işewürlerini, beýlekisi bolsa ýyladyşhanalarda miwe we gök önümleri öndürijileri birleşdirer.
Täze assosiasiýalar oba-hojalygynyň senagat önümçiliginiň esasy ugurlaryny, esasan hem importyň ornuny tutýan we eksporta gönükdirilen önümleriň önümçiligini artdyrmak maksady bilen döredilýär.
TSTB-niň resmi saýtynda bellenilişi ýaly, assosiasiýalar hususy kompaniýalaryň işini utgaşdyrmaga we bu pudakda ýüze çykýan meseleleriň öz wagtynda çözülmegine ýardam berer. Şeýle hem birleşmeler kärhanalara alyp barýan işlerinde hukuk we konsultatiw maslahatlary berer.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi 2008-nji ýylda döredildi. Häzirki wagtda TSTB ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda iş alyp barýan 25 müňden gowrak telekeçini özünde jemleýär.


text:
Saıram aýdanynda ekpe saldyrýshylardyń qatary artyp keledi
SAIRAM. QazAqparat - Túrkistan oblysy Saıram aýdanynda ekpe saldyrýshylardyń qatary artyp keledi. Qazir aýdanda 7 ekpe egý pýnkti ashylyp, 29 egý brıgadasy jumys isteýde, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Quramynda dáriger men vaktsınator, tirkeýshi bar top aýyldardy aralap, ekpe sharalaryn júrgizýde. Sonymen qatar, úıinen shyǵa almaıtyn turǵyndar úshin aýdanda 8 jyljymaly brıgada uıymdastyrylǵan. Barlyq mamandar ekpe egý boıynsha arnaıy daıyndyqtan ótip, jyljymaly brıgadalarǵa kólik bekitilgen.
Budan bólek, aýdanda ekpe qutylaryn saqtaýǵa arnaıy qoıma uıymdastyrylǵan. Onda qutylardy saqtaýǵa jáne tasymaldaýǵa 2 statsıonarly muzdatqysh, 5 refrıjerator men termokonteıner bar. Egý tirekteriniń árqaısysy 1 muzdatqysh kamerasy bar tońazytqyshtarmen qamtamasyz etilgen. Saıram aýdanynda 49 480 adamǵa ekpe egý jumystaryn júrgizý josparlanǵan bolsa, búgingi kúnge deıin, 1-komponentpen 31 430 adam, 2- komponentpen 19 562 adam qamtylyp otyr.
Aýdanda ekpe saldyrýshylardyń qatarynyń artýy baıqalady.
- QazVac vaktsınasyn ázirlegen qazaqstandyq ǵalymdarǵa memlekettik syılyq berilmek
- BQO-da 235 myńnan astam adam koronavırýsqa qarsy ekpe aldy
- Qaraǵandyda qarashanyń sonynda revaktsınatsııa bastalady
- Túrki keńesi Túrki álemi ýnıversıtetter odaǵynyń V Bas Assambleıasy ótti
- Qyzylordada koronavırýs juqtyrǵanyna qaramastan qydyryp júrgender aıyppul tóleıdi
- SQO-da ótken táýlikte koronavırýstan 5 adam qaıtys boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aqtóbede jeksenbi kúni de avtobýstar júretin boldy
AQTÓBE. QazAqparat – Aqtóbede qoǵamdyq kólikterdiń jeksenbi kúni de júrýine ruqsat berildi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq departamentiniń basshysy Nursulý Berkimbaeva jańa qaýlyǵa qol qoıdy. Endi qalada jeksenbi kúni de qoǵamdyq kólik ishke erejege saı júretin boldy. Meıramhanalar jumysyna tyıym salynǵanymen, «Ashyq» jobasyna qatysatyn kásipkerlerge 7:00-00:00 aralyǵynda jáne «kóshbasshylary» 7:00-02:00 aralyǵynda jumys isteýge ruqsat berildi. Tek adam sany 50-den aspaýy tıis. Senbi-jeksenbi kúnderi munda tek «jasyl» mártebesi bar adamdar kire alady.
«Meıramhanalarda ujymdyq basqosý, saltanatty shara ótkizýge bolmaıdy. Tek karantın shekteýin saqtap, tamaqtaný uıymdastyrýǵa ruqsat. Azyq-túlik satatyn dúken de ishke erejege saı qyzmet kórsetedi. Sporttyq is-shara da «Ashyq» jobasyna qatysatyn nysandarǵa ruqsat. Senbi, jeksenbi kúnderi «jasyl» mártebesi bar adamdarǵa ǵana kire alady», - dep jazylǵan qaýlyda.
- Karantın: ShQO-da túngi klýbtar jumysyna ruqsat berildi
- Semeıde soqtyǵysqan eki kóliktiń biri jaıaý júrginshini qaǵyp ketti
- Qostanaıda tasjoldaǵy apat: kóliktegi balany arnaıy quralmen shyǵarýǵa týra keldi
- 1 qarashadan bastap astananyń eski vokzalynda tegin avtoturaq bolmaıdy
- BQO-da jaǵdaıy aýyr bosanǵan áıel tikushaqpen Oralǵa jetkizildi
- SQO-da koronavırýstan qaıtqandardyń 78 paıyzy - 61 jastan asqandar
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
TÜRKMENABAT, 26-njy iýun (TDH). Şu günler Amyderýanyň kenaryndaky şäher ýurdumyzyň işjeň ösýän hem-de köpöwüşginli döredijilik ruhunda ýaşaýan medeni merkezine öwrüldi. Bu ýerde geçirilýän Medeniýet hepdeliginiň şu günki maksatnamasyna žurnalistler üçin brifing, usulyýet maslahaty hem-de “Saz rowaýaty” atly sahna oýnunyň ilkinji görkezilişi girizildi.
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» atly duşuşygy Lebap welaýat kitaphanasynyň mejlisler zalynda guraldy.
Öňdebaryjy tehnologiýalary hasaba almak bilen, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek, Garaşsyzlyk ýyllary içinde milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda gazanylan üstünlikleri giňden wagyz etmek, «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýen şygar bilen geçýän ýylda ýurdumyzyň durmuşynda bolup geçýän wakalary beýan etmekde halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek meseleleri bu çäräniň baş maksady boldy.
Türkmenabat şäheriniň medeniýet öýünde guralan usulyýet maslahatyna gatnaşyjylar medeni mirasy, halk sazlarynyň we tanslarynyň, folklor döredijiliginiň gadymy nusgalaryny gaýtadan dikeltmek hem-de wagyz etmek, halk köpçüligini bu ugurda gazanylanlar bilen giňden tanyşdyrmak boýunça oba medeniýet ojaklarynda geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Welaýatlaryň her biriniň aýdym-saz sungatynyň, gözbaşyny gadymdan alyp gaýdýan hem-de häzirki döwürde uly ösüşe eýe bolan döredijilik ýörelgeleriniň özüne mahsus aýratynlyklary bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, milletimiziň mirasyny gorap saklamak, öwrenmek, geljekki nesillere ýetirmek, dünýäde giňden wagyz etmek medeniýet ulgamynyň işgärleriniň öňünde durýan möhüm wezipedir.
Maslahata gatnaşyjylar türkmen halkynyň köpasyrlyk çeper döredijilik ýörelgelerinden, ýiti zehininden kemala gelen sazandalyk, bagşyçylyk, gadymy däp-dessurlaryny beýan edýän tanslary ýerine ýetirmek sungatynyň tomaşaçylara ýetirýän ruhy täsiriniň güýjüni ýitirmeýändigini bellediler. Şunuň bilen baglylykda, milli medeniýetimizi we sungatymyzy, döredijilik ýörelgeleriniň dowamatlylygyny gorap saklamakda hem-de halkara derejede giňden wagyz etmekde, ata-babalarymyzyň asyrlaryň dowamynda döreden ruhy gymmatlyklaryna aýawly çemeleşmekde uly ähmiýete eýe bolan döredijilik bäsleşikleriniň, festiwallaryň we beýleki çäreleriň ähmiýeti nygtaldy.
Mälim bolşy ýaly, bagşylaryň ýerine ýetirýän aýdymlarynda we dessanlarynda halkymyzyň bagtyýarlygy hem-de başdan geçiren kynçylyklary, inçe duýgulary, şatlyklary we umyt-arzuwlary dogruçyl, tolgundyryjy beýan edilýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öz eserleriniň birini halk aýdym-saz sungatyna bagyşlap, ony “Ile döwlet geler bolsa...” diýip atlandyrmagy çuňňur many-mazmuna eýedir. Milli Liderimiz öz kitabynda halkymyzyň ruhy mirasy baradaky toplan düýpli bilimleri esasynda türkmen sungatynyň nusgawy wekillerine uly sarpa hem-de aýratyn hormat goýmak bilen, milli mukamlaryň we saz döretmegiň aýratynlyklaryny ussatlarça beýan edýär, halypaçylyk ýörelgeleriniň dowamatlylygyny hem-de dürli döredijilik ýollarynyň kemala gelşini düýpli seljerýär, asyrlaryň dowamynda, şol sanda häzirki wagtda türkmen medeniýetinde bagşylaryň ornuny açyp görkezýär diýip, maslahata gatnaşyjylar bellediler.
Gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan döredijilik ýörelgeleri bu gün has-da ösdürilýär. Muňa şu gezekki maslahata gatnaşyjylar doly göz ýetirmäge mümkinçilik aldylar, olar üçin bagşy-sazandalaryň ýerine ýetirmeginde gadymy mukamlar we aýdymlar ýaňlandy.
Ähli durmuş kynçylyklaryny ýeňip geçmekdäki sungatyň eýeleýän orny “Saz rowaýaty” sahna eseriniň özenini düzýär, ony Lebap welaýatynyň Seýitnazar Seýdi adyndaky Döwlet sazly-drama teatrynyň döredijilik topary tomaşaçylara hödürledi. Lebaply artistleriň täze sahna eseri döwlet Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlandy.
Rowaýat äheňindäki bu sahna eserinde XVI asyrda bolup geçen wakalar çeper beýan edilýär. Bagşy maşgalasynda üç ogul we bir gyz ösüp ýetişýär. Oglanlar üçin sazandalyk hünäri adaty ýörelge bolsa-da, gyzyň dutarda saz çalmagyny hem-de aýdym aýtmagyny onuň kakasy goldamaýar, sebäbi şol döwürde zenanlaryň sungatyň bu görnüşi bilen erkekler bilen deň hatarda meşgullanmaga hukugy bolmandyr.
Beýik Biribar Nowgül atly gyza uly zehin eçilipdir. Onuň aýratyn üýtgeşik zehini bejerip bolmaýan kesele ýolugan ynsanyň derdini dep edýär. Öz zehinini ösdürmegi, ruhy güýji bu gyza diňe bir orta asyrlarda zenanlar baradaky nädogry garaýyşlary ýeňip geçmäge ýardam bermän, zenanlar üçin bagşyçylyk sungatyna hem ýol açýar.
Mälim bolşy ýaly, türkmen zenanlary halkymyzyň saz medeniýetiniň iň gadymy görnüşlerinden başlap, häzirki döwrüň opera sungatyna çenli ösüşinde aýratyn orny eýeläpdirler. Olaryň dutarda saz çalmakda görkezen ajaýyp başarnyklary baradaky köp sanly rowaýatlar we hekaýatlar halk arasynda bellidir. Zenanlar halk sazlarynyň örän çylşyrymly nusgalaryny ussatlarça ýerine ýetirip, käbir halatlarda meşhur erkek sazandalardan hem üstün çykypdyrlar.
“Saz rowaýaty” atly şowhunly sahna oýny kämil milli öwüşgine eýe bolup, tomaşaçylara türkmen däp-dessurlarynyň özboluşlylygyny, iň esasysy bolsa, döredijilik güýjüniň we ylhamyň baky gözbaşy bolan köpasyrlyk milli däp-dessurlary, ruhy gymmatlyklary gorap saklamaga hem-de baýlaşdyrmaga bolan jogapkärçiligi güýçlendirýär.
Sahna oýny aýdym-sazly görnüşde goýlupdyr. Ruhuňy jadylaýan halk aýdymlary we sazlary onuň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Sahna oýnunyň çeperçilik bezegi hem milli öwüşgine eýedir. Onuň ahyryndaky çykyşlar dürli taryhy döwürleri ýakynlaşdyrýar hem-de pederlerimiziň iň gowy däplerini aýawly gorap saklaýan we ösdürýän häzirki türkmen jemgyýetiniň belent ruhy gymmatlyklarynyň wajypdygyny tassyklaýar.
Täze goýlan sahna oýnuna teatr sungatynyň tanymal wekilleri bilen bir hatarda, döredijilik ýoluna täze başlan artistler hem gatnaşdylar. Baş gahryman Nowgülüň keşbini Lebap welaýatynyň ýöriteleşdirilen sungat mekdebiniň talyby ýerine ýetirdi.
Seýitnazar Seýdi adyndaky Döwlet sazly-drama teatrynda tomaşaçylar tarapyndan uly isleg bildirilýän dürli görnüşli sahna oýunlarynyň 30-a golaýy bar. Her ýyl teatr täze sahna oýunlaryny tomaşaçylara hödürleýär. Türkmen we daşary ýurtly tomaşaçylaryň ykrarnamasyna eýe bolan “Daýahatyn” sahna oýny ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçirilen halkara teatr festiwallaryna gatnaşdy. “Watan jandan ileri” hem-de “Üç derwüşiň paýhasy” atly sahna oýunlaryna uly baha berildi. Bularyň soňkusy Aşgabadyň şanly 140 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen “Türkmen teatr sungaty” festiwal bäsleşiginde tomaşaçylara hödürlenildi.
Tomaşaçylaryň şowhunly el çarpyşmalary “Saz rowaýaty” atly sahna eseriniň üstünliginiň aýdyň subutnamasy boldy.
***
TÜRKMENABAT, 27-nji iýun (TDH). Şu gün ýurdumyzda Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni giňden bellenildi. Şu baýramçylyga gabatlanan Medeniýet hepdeligi — 2021 hem “Türkmeniň ak öýi” binasynda sungat ussatlarynyň gala-konserti bilen tamamlandy.
Baýramçylyk dabaralary Türkmenabat şäheriniň merkezinde ýerleşen we türkmen nusgawy şahyrlarynyň ýedisiniň ýadygärligi oturdylan “Ýedigen” seýilgähinde başlandy. Bu ýerde görnükli akyldar şahyr Magtymguly Pyragynyň ýadygärligine gül desselerini goýmak dabarasy boldy.
Ir bilen seýilgähe Türkmenabat şäheriniň edara-kärhanalarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular we ýaşlar ýygnandylar. Olaryň hatarynda ýurdumyzyň gündogar welaýatynda uly dabara bilen geçen Medeniýet hepdeligine gatnaşyjylar hem bar. Ýadygärligiň etegine goýlan ajaýyp gül desseleri halkymyzyň akyldar şahyryň döredijilik mirasyna çuňňur hormatyny alamatlandyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu şanly waka mynasybetli iberen Gutlagynda beýik nusgawy şahyry we ýurdumyzyň medeniýet işgärlerini hormatlamak çäresiniň bilelikde geçirilmeginde çuňňur manynyň bardygy barada aýdylýar. “Magtymguly Pyragynyň umman ýaly şygryýet dünýäsi ýazyjy-şahyrlarymyzyň, bagşy-sazandalarymyzyň nusgalyk döredijilik mekdebine öwrüldi” diýlip, milli Liderimiziň Gutlagynda bellenilýär. Milli medeniýetimiziň ägirt uly mümkinçiliklerini we ýeten derejesini açyp görkezen Medeniýet hepdeligi — 2021 munuň aýdyň subutnamasydyr.
Sungat baýramçylygynyň çäreleri özüne çekijiligi, mazmun baýlygy bilen tapawutlandy. Olar ýurdumyzda döredijilik ösüşiniň we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda halkymyzyň abadançylygynyň, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine alnyp barylýan ägirt uly işleriň dowamlylygyny görkezdi.
Türkmenabatda ýurdumyzyň iň gowy döredijilik toparlary ýygnandylar, olar milli medeniýetimiziň we sungatymyzyň ähli ugurlaryna wekilçilik etdiler. “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” hem-de Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda geçirilen Medeniýet hepdeligi — 2021 şanly seneleri giňden dabaralandyrýan jemgyýetimiziň ýokary ruhy galkynyşyny görkezdi.
Döredijilik forumynyň çäklerinde guralan milli dessurlary we häzirki zaman baýramçylyk medeniýetini utgaşdyrýan köp sanly çäreleriň öwredijilik ähmiýeti uly boldy, olar adamlara ýakymly duýgulary paýlady. Şu gün giň gerimli döredijilik çärelerini geçirmek üçin uly mümkinçilikleri bolan “Türkmeniň ak öýi” binasyndaky sungat ussatlarynyň gala-konsertine gatnaşanlar hem şeýle duýgulary başdan geçirdiler.
Ajaýyp binanyň sahnasynda ýurdumyzda giňden bellenilýän Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni mynasybetli gutlag sözleri belentden ýaňlandy. Şeýle hem halkymyzyň şöhratly taryhynyň, baý medeniýetiniň öwrenilmegini, onuň maddy we ruhy mirasynyň saklanmagyny hem-de wagyz edilmegini, häzirki zaman sungatynyň ösmegini, giň möçberli çäreleriň durmuşa geçirilmegini şertlendirýän oňyn syýasaty üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk sözleri aýdyldy.
“Türkmen medeniýeti, türkmen sungaty” atly edebi-sazly kompozisiýada hut şu ugurlar öz beýanyny tapdy. Ýurdumyzyň bäş welaýatynyň artistleriniň, aýdymçylarynyň we folklor toparlarynyň bilelikdäki çykyşlarynda sungatyň ylham beriji güýji beýan edildi. Kompozisiýanyň baş gahrymany ynsan kalbynyň beýik aýdymçysy, türkmen şygryýetiniň ägirdi, türkmenistanlylaryň häzirki we geljekki nesillerine bahasyna ýetip bolmajak ajaýyp döredijilik mirasyny bagyş eden Magtymguly Pyragynyň keşbidir.
Konsertiň dowamynda halk aýdym-sazlaryna, häzirki zaman sungat eserlerine, yşky-liriki aýdymlara, milli şahyrana we nusgawy saz eserlerine möhüm orun berildi. Magtymguly Pyragynyň goşgy setirlerine döredilen, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni, Arkadag Prezidentimiziň beýik işlerini wasp edýän aýdymlar baýramçylyk çäresiniň baş bezegine öwrüldi.
Tomaşaçylaryň şowhunly el çarpyşmalary “Biz — bagtyýar çagalar” atly kompozisiýada çykyş eden milli sungatymyzyň ýaş wekilleriniň çykyşlaryna berlen ýokary baha boldy. “Magtymguly, sözlär tili türkmeniň!” atly kompozisiýada çykyş eden bagşylar topary ajaýyp aýdymlaryny ýurdumyzyň welaýatlaryna mahsus äheňde ýerine ýetirdiler. Olaryň bilelikdäki çykyşlary milli saz medeniýetiniň örän baý many-mazmuna we ýörelgelere eýedigini görkezdi.
Asylly däbe görä, sungat ussatlary öz hünär baýramçylyklary mynasybetli täze eserleri döretdiler. Meşhur aýdymçylaryň, ýaş ýerine ýetirijileriň, döredijilik bäsleşikleriniň ýeňijileriniň çykyşlary gadymy saz eserleri bilen häzirki zaman aýdymlarynyň, joşgunly estrada we tans çykyşlarynyň sazlaşygyny özünde jemläp, olaryň belent heňleriniň nobatdaky beýanyna öwrüldi.
Ajaýyp sahnada artistleriň baýramçylyk mynasybetli taýýarlan sahna eserlerinden parçalar görkezildi. Şunuň ýaly dabaraly pursatlar bilen utgaşýan çykyşlaryň çäklerinde we hormatly Prezidentimiziň 2022-nji ýylda Medeniýet hepdeligini geçirmek hakynda Kararyna laýyklykda, hepdeligi Lebap welaýatyndan Mary welaýatyna geçirmek çäresi boldy.
Umumadamzat möçberindäki gymmatlyk hökmünde ykrar edilen we milli medeniýetiň ruhy güýjüni, sazlaşygyň kuwwatyny özünde jemleýän gadymy “Küştdepdi” tansy konserte aýratyn bezeg berdi. Bu ýerde guralan baýramçylyk çäreleri milli sungatyň gadymy ýörelgeleriniň häzirki zaman tejribeleri bilen arabaglanyşyklydygyna ýene bir ýola göz ýetirmäge mümkinçilik berdi.
“Gahryman Arkadag — dillerde sena” ady bilen ýaňlanan belent owazly aýdym “Türkmeniň ak öýi” binasynda geçirilen baýramçylyk konsertini jemledi. Ol beýik özgertmeler eýýamynyň, Arkadag Prezidentimiziň baştutanlygynda türkmen halkynyň üstünlikli amala aşyrýan beýik işleriniň senasy bolup ýaňlandy. Sahnada oturdylan monitorda häzirki döwrüň döredijilik güýjüni beýan edýän görnüşleriň aýdym-sazlar bilen utgaşmagy çykyşyň täsirliligini has-da artdyrdy.
Bu ýere ýygnananlar — kalplary mähriban Watanymyza buýsançdan we hormatly Prezidentimize hormatdan doly tomaşaçylar watansöýüjilige ýugrulan bu aýdymyň sözlerini ör turup diňlediler. Baýramçylyk konserti türkmen halkyny täze zähmet ýeňişlerine we döredijilik üstünliklerine ruhlandyryp, sungatyň ruhy güýjüniň aýdyň beýanyna öwrüldi.
Medeniýet hepdeligine gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna Ýüzlenme kabul etdiler. Onda milli medeniýetimiziň ösdürilmegi, ýurdumyzda döredijilik işiniň we döwletara ynsanperwer hyzmatdaşlygyň hemmetaraplaýyn giňeldilmegi ugrunda ähli amatly şertleriň döredilýändigi hem-de döredijilik forumyny ýokary derejede guramak boýunça mümkinçilikler üçin milli Liderimize hoşallyk bildirilýär. Şeýle hem olar döwlet Baştutanymyzy mähriban halkymyzyň abadançylygynyň, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine milli medeniýetimiziň has-da ýokary derejelere çykmagy ugrunda ukyp-başarnyklaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Surata düşüren Merdan ORAZOW.


text:
Belarussiýanyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko häzirki wagta çenli Döwlet harby-senagat Geňeşiniň başlygy wezipesinde işlän Roman Golowçenkony ýurduň Baş ministri edip wezipä belledi.
Belarus Respublikasynyň Prezidentiniň sözlerine görä, Roman Golowçenko hökümetiň dürli wezipelerinde işläp gören bolup, ýokary derejedäki bilime eýe hünärmendir. Esasan hem, diplomatiýa ulgamynda tejribesi ýokary döwlet işgäridir. Onuň geleşikleri baglaşmak sungatyny ýokary derejede eýeländigi, şeýle-de harby-senagat ulgamyny dolandyrandygy onuň bu uly wezipäni hiç hili kemçiliksiz ýerine ýetirip biljekdigini tassyklaýar.
Täze Baş ministr 47 ýaşynda bolup, ol adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçi derejesine eýedir. Ol iňlis, arab, nemes we polýak dillerini bilýär. Belarussiýanyň Hytaýdaky ilçisi wezipesinde işlän Nikolaý Snopkoý bolsa täze Baş ministriň birinji orunbasary wezipesini eýeledi. Şeýle-de, A. Lukaşenko tarapyndan respublikanyň ministrliklerine beýleki pudak edaralaryndaky köpsanly wezipelere ýolbaşçylar bellendi
Belarussiýanyň Ministrler Kabinetini 2018-nji ýyldan bäri Sergeý Rumas dolandyryp gelýärdi. Aleksandr Lukaşenko telekeçilige ýol açmak üçin birnäçe kararlary kabul eden öňki Baş ministr babatda hiç hili närazylygynyň ýoklugyny, gaýtam onuň bu kararlaryny makullaýandygyny mälim etdi. Ýöne Golowçenkonyň bu wezipä has hem laýykdygyny nygtady.
Toýly Muhammetdurdyýew
Magtymguly adyndaky TDU-nyň žurnalistika hünäriniň talyby


text:
6,5 mln tonna astyqty eksportqa shyǵarýǵa múmkindigimiz bar – Asqar Mamın
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizde egin jınaý jumystary 95 paıyzǵa jýyq oryndaldy. Bul týraly Úkimet otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Álemdegi bıdaı jınaý boıynsha jaǵdaı kúrdeli bolyp otyr. Ózderińizge málim, aýa raıynyń qolaısyz bolýy – astyq shyǵymynyń tómendeýine yqpal etti. Qazaqstanda dándi daqyldar men maıly daqyldardy jalpy jınaýdy 18 mln tonnaǵa, sonyń ishinde dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardy 16 mln tonnaǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr», - dedi Úkimet basshysy.
Onyń atap ótýinshe, búgingi kúni egin jınaý jumystary 95 paıyzǵa jýyq oryndaldy.
«Bıylǵy qurǵaqshylyqtyń saldarynan bıdaı kólemi azaısa da, elimizdegi bıdaıǵa degen ishki qajettilik tolyq qamtamasyz etildi. 6-6,5 mln tonnaǵa jýyq bıdaıdy eksportqa shyǵarýǵa múmkindigimiz bar», - dedi Asqar Mamın.


text:
Abu Aly Ibn Sina
Gündogaryň beýik akyldary Abu Aly Ibn Sina 980-nji ýylda Buharanyň golaýyndaky Afşana diýen obada dünýä inýär. Akyldar «Ikinji mugallyma», ýagny Abu Nasr Al Faraba özüniň halypasy hökmünde garapdyr: «Ol (Faraby) körlere ýagtylyk berdi, ol biziň mugallymymyz» diýip, öz ruhy halypasyna uly sarpa bilen garapdyr.
Ibn Sinanyň ömrüniň belli bir bölegi saparlarda geçipdir. Ol özüniň gymmatly eserleriniň köpüsini şu saparlar wagtynda döredipdir. Ibn Sinanyň Merkezi Aziýanyň ençeme ylym ojaklarynda, şol sanda Köneürgenç hem-de Nusaý şäherlerinde ylmy işlerini ýazandygy we hassalary bejerendigi hakynda taryhy maglumatlarda duş gelmek bolýar. Ibn Sina iň köp kitap ýazan alymlaryň biridir. Onuň eserleriniň sany 450-den gowrak bolup, olar filosofiýa, lukmançylyga hem-de ylmyň beýleki dürli ugurlaryna degişli işlerdir. Ibn Sina Gürgenjiň, Merwiň, Buharanyň iri kitaphanalarynda saklanan gadymy grek alymlarynyň — Gippokratyň, Galeniň we beýleki akyldarlaryň lukmançylyk bilen bagly arap diline terjime edilen eserlerini içgin öwrenipdir. Alym öz ýazgylarynda lukmançylyk ylmy hakynda şeýle belläp geçýär: «Lukmançylyk kyn ylymlardan däl, şonuň üçinem men ony şeýle bir gysga wagtyň içinde öwrendim welin, lukmançylygyň iň bir güýçli adamlary hem lukmançylyk ylmyny menden öwrenmäge başladylar». Akyldar 16 ýaşyndaka Buhara emiri Nuh Ibn Mansury agyr keselden halas edip, onuň köşk kitaphanasyndan peýdalanmaga mümkinçilik alýar. «Men bu kitaphanada şeýle bir kitaplar tapdym, olar hakda ozal eşitmändim we olary şondan soňky ömrümde hiç haçan görmedim» diýip, gymmatly hem seýrek kitaplary ezberlik bilen okap, ylmy dünýägaraýşyny baýlaşdyrandygyny ýatlaýar.
Ibn Sina 21 ýaşynda ilkinji uly göwrümli kitabyny «Al-Majma» ýa-da «Al-Aruzy» («Ýygyndy») atly ylmyň birnäçe ugurlary hakynda söhbet açýan eserini ýazýar. Soňra şol döwrüň belli tefsirçi alymy Abu Bakr Barakanyň haýyşy boýunça fikh we pelsepe mazmunly «Al-Hasil wa-l-mahsul» atly 20 tomdan ybarat kitabyny hem-de «Kitab al-birri wa-l-ism» («Oňat iş etmegiň we günäniň kitaby») atly eserlerini ýazýar.
Garahanlylaryň Buharany basyp almagy sebäpli Ibn Sina Gürgenje (Köneürgenç) göçmeli bolýar. Ol wagt Ibn Sina 32 ýaşynda eken. Akyldar bu ýerde Abu Reýhan Biruny, Ibn Yrak, Mäsihi, Hammar we beýleki alymlar bilen ýakyndan tanyş bolýar. Olar bilen birlikde «Mamunyň akademiýasynda» zähmet çekýär. «Ömür ýazgysy» atly terjimehal işinde ýazyşyna görä, Ibn Sina Gürgençden soň Nusaý we Abywert şäherlerinde birnäçe ýyl ýaşapdyr. Jürjen şäherinde özüniň geljekki şägirdi Abu Ubeýt Jüzjany bilen tanyş bolýar. Akyldar bu şäherde 46 sany ylmy eserini, şol sanda «Lukmançylyk ylmynyň kanunlary» atly meşhur eseriniň birinji bölümini ýazýar.
Mahmyt Gaznawynyň yzarlamalary sebäpli Ibn Sina Jürjenden Reý (Tähran) şäherine göçmeli bolýar. Reý şäheriniň hökümdary Mejd-ed-Daula gara basma keselinden saplanmaga kömek edýär. 1015-nji ýylda Ibn Sina Eýranda ýerleşýän Hemedan şäherine barýar. Hemedanyň emiri Şams Daulany içagyry keselinden halas edýär. Emir akyldary özüne wezir belleýär.
Akyldar 1023-nji ýylda dogany Mahmyt hem-de öz şägirtleri bilen Yspyhana barýar. Ony şäheriň ilaty ýokary derejede garşy alypdyr. Yspyhan şäheri beýik akyldaryň has öndümli işlän, zähmet çeken ýeri hasaplanýar. Ol bu ýerde «Logika», «Almagest», «Danyşnama» atly pelsepewi eserlerini, 18 tomdan ybarat «Aş-Şifa» («Şypa»), «Lukmançylyk ylmynyň kanunlary» atly iri göwrümli eserlerini ýazyp tamamlapdyr. Ibn Sina 1037-nji ýylda 57 ýaşynda Yspyhanda aradan çykýar, ol Hemedanda jaýlanylýar. Soňra birnäçe aýdan soň alymyň mazary Yspyhana, emiriň kümmetine göçürilýär.
Ibn Sinanyň «Lukmançylyk ylmynyň kanunlary» atly eseri XII asyrda latyn diline terjime edilýär. XII asyrda ýaşan Nyzamy Aruzy Samarkandy diýen alym: «Kanun» bilen tanşylandan soň, galan lukmançylyk kitaplaryny okamak artykmaçlyk eder» diýip, onuň ähmiýetine ýokary baha beripdir.
ROWAÝAT. Lukman özüniň ömrüniň ahyrlarynda, ölüminiň golaýlaşandygyny aňyp, ony duýup, oňa garşy göreşmegi ýüregine düwüpdir. Ol kyrk dürli derman taýýarlap, olary kyrk gaba guýupdyr. Dermanlary öz wepaly okuwçysy Jüzjana berip, özi aradan çykansoň, şu dermanlary ýeke-ýekeden agzyna damdyrmagy tabşyrypdyr. Akyldar haýsy dermany haçan we nähili yzygiderlilikde bermelidigini şägirdine aýdyp gidipdir. Ibn Sina ölenden soň, Jüzjany onuň tabşyrygyny berjaý edipdir. Gudrat bilen Ibn Sina özüne gelip başlapdyr. Kyrkynjy dermany guýmaly bolanda bu gudrata haýran galan şägirdi soňky dermany elinden gaçyrypdyr, derman ýere dökülipdir.
Bu rowaýatyň üsti bilen beýik lukmanyň farmakologiýadan oňat baş çykarandygyny, peýdaly dermanlary ýasap bilendigini göz öňüne getirmek mümkin.
Ýusup TUWAKOW


text:
Ýkraınada áýe shary qulady: bir adam qaza taýyp, beseýi jaraqattandy
KIEV. QazAqparat – Ýkraınanyń batysynda Hmelnıtsk oblysyndaǵy Kamenets-Podolsk qalasyna jaqyn jerde ishinde jolaýshylary bar áýe shary qulady. Bul týraly Ýkraınanyń Ulttyq polıtsııasynyń oblystyq basqarmasy óziniń Facebook paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Kamenets-Podolsk aýdanynda áýe sharynyń qulaýy saldarynan bir adam qaza taýyp, taǵy bes adam jaraqat aldy. Oqıǵa ornynda jedel tergeý toby jumys isteýde», - dep málim etti polıtsııa.
Qaıǵyly jaǵdaı 22 mamyr kúni keshqurym Kamenets-Podolsk aýdanynda Kýlchıevtsy eldi mekeniniń janynda oryn aldy. Áýe sharynyń bortynda ushqysh pen bes jolaýshy bolǵan. Olardyń barlyǵy Hmelnıtsk pen Kamenets-Podolsk qalalarynyń turǵyndary. Bir er adam qaza tapty, taǵy bes adam túrli dárejede jaraqat aldy. Olardyń arasynda ushqysh ta bar.
Áýe reısteriniń erejelerin buzý baby boıynsha tergeý bastaldy.
Buǵan deıin qalalyq keńes óziniń Facebook-tegi paraqshasynda Kamenets-Podolsk qalasynda osy demalys kúnderi «Podol kýbogy» áýe sharlary festıvali ótedi, dep habarlaǵan bolatyn.
- Aıajan Edilovany zorlap, óltirgen kúdiktiniń isi sotqa jetti
- Aqtaýda eki kólik soqtyǵysyp, júrgizýshi kóz jumdy
- Óskemende jeńil kólik pen tramvaı soqtyǵysty
- Batys Qazaqstanda eki avtokólik soqtyǵysyp, júrgizýshi aýrýhanaǵa tústi
- Mańǵystaýda kólik qaqqan jaıaý júrginshi oqıǵa ornynda mert boldy
- Túrkistan polıtseıi kópirden sekirmek bolǵan áıeldi qutqardy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli şanly senäni — mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyny bellemäge taýýarlyk görýän eziz Diýarymyzda çagalar üçin gapylaryny giňden açan täze mekdepleriň birnäçesi ulanylmaga berildi. Bu desgalaryň gurluşygy ýurdumyzyň telekeçileri tarapyndan amala aşyryldy, olar öz öňünde goýlan wezipäniň hötdesinden abraý bilen geldiler. Täze binalaryň hatarynda Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynda gurlan ýöriteleşdirilen 42-nji orta mekdep hem bar. Bu mekdebe Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň karary bilen, Annak Sähetmyradowyň ady dakyldy.
Häzirki döwürde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistanda şöhratly taryhymyzy, halkymyzyň özboluşly däp-dessurlaryny hem-de baý ruhy mirasyny düýpli öwrenmek, olary gaýtadan dikeltmek boýunça giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Dürli döwürlerde Watanymyzyň syýasy, durmuş-ykdysady, medeni ösüşine uly goşant goşan meşhur ildeşlerimize belent sarpa goýulýar, olaryň atlaryny ebedileşdirmek barada alada edilýär.
Mugallym, okuw-terbiýeçilik işiniň işjeň guramaçysy, ähli bilimini we tejribesini Diýarymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine ýaş nesle döwrebap bilim hem-de terbiýe bermäge bagyşlan, 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda söweş meýdanlarynda gaýduwsyzlyk görkezen watançy esger Annak Sähetmyradowyň zähmet we durmuş ýoly şu günki türkmen ýaşlary üçin görelde mekdebi bolup hyzmat edýär.
Ir bilen täze mekdebiň ýanynda baýramçylyk hem-de ýokary ruhubelentlik ýagdaýy emele geldi. Mekdebiň açylyş dabarasyna Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalary, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, bilim işgärleri, hormatly ýaşulular gatnaşdylar. Şanly waka mynasybetli sungat işgärleri aýdym-sazly çykyşlary ýaýbaňlandyrdylar.
Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine iberen Gutlagyny uly ruhubelentlik bilen diňlediler. Milli Liderimiz öz Gutlagynda giňden bellenilýän baýramçylyk hem-de 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli hemmeleri tüýs ýürekden gutlady.
“Bilim almak, hünär öwrenmek türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda berk eýerip gelen durmuş kadasydyr. Sebäbi ylym-bilim bagtyýarlygyň hem-de rowaçlygyň gözbaşydyr. Şoňa görä-de, biz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bilimiň we ylmyň jemgyýetimiziň döredijilik güýjüniň binýady hökmünde yzygiderli kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berýäris” diýip, döwlet Baştutanymyz öz Gutlagynda türkmenistanlylaryň ýaş nesline okuwda üstünlikleri, mugallymlara bolsa Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan asylly işlerinde rowaçlyklary arzuw etdi.
Dabarada çykyş eden A.Sähetmyradowyň gyzy D.Orazdurdyýewa we beýlekiler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýadawsyz tagallalary netijesinde, bu gün bilim ulgamynyň innowasiýa esasynda yzygiderli ösdürilýändigini, onuň düzüminiň, okatmagyň usulyýetiniň hem-de maksatnamalarynyň halkara ölçeglere laýyklykda döwrebaplaşdyrylýandygyny bellediler.
Eziz Diýarymyzyň obalarynda we şäherlerinde häzirki zaman mekdepleriniň hem-de mekdebe çenli çagalar edaralarynyň gurulýandygy, şolaryň iň döwrebap kompýuterler, beýleki zerur enjamlar we okuw gollanmalary bilen üpjün edilýändigi, okuw işlerine ylmyň öňdebaryjy gazananlarynyň, interaktiw-multimedia hem-de sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylýandygy nygtaldy. Bu ulgam üçin ýokary derejeli işgärleriň taýýarlanylmagyna, mugallymlaryň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyna aýratyn üns berilýär.
Ýygnananlar milli Liderimize ýaş nesliň sazlaşykly ösmegi, bilimli, giň dünýägaraýyşly, zähmetsöýer, watançylyk ruhuna hem-de halkymyzyň ruhy-ahlak gymmatlyklaryna ygrarly ýaşlaryň kemala gelmegi barada edýän atalyk aladasy üçin hoşallyk sözlerini beýan etdiler.
Dabaranyň dowamynda işde tapawutlanan gurluşykçylara döwlet Baştutanymyzyň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
Tolgundyryjy pursat gelip ýetýär — ilkinji jaň nobatdaky okuw ýylynyň başlanandygyny mälim edýär. 960 okuwçy orunlyk ajaýyp mekdep oglanlary we gyzlary özlerine garaşyp duran giň synp otaglaryna çagyrýar. Täze mekdebiň açylmagy mynasybetli okuwçylar baýramçylyk çykyşlaryny taýýarladylar.
Dabara gatnaşyjylar täze mekdep bilen tanyşdylar, bu ýerde okuwlaryň, terbiýeçilik işiniň, bedenterbiýe-sport we medeni çäreleriň ýokary derejede guralmagy üçin ähli şertler döredildi. Okuwçylar döwrebap enjamlar, öňdebaryjy tehnologiýalar hem-de dürli dersler boýunça okuw kitaplary bilen üpjün edilen synp otaglarynda bilim alarlar.
Hususan-da, lingafon otagynda daşary ýurt dillerini öwrenmek üçin ähli şertler göz öňünde tutuldy. Bilimleri üstünlikli özleşdirmek üçin matematika, informatika, biologiýa, himiýa we beýleki derslere niýetlenen otaglarda degişli amatlyklar döredildi. Zähmet sapagy hem-de bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmak üçin zerur enjamlar ornaşdyryldy.
Hormatly ýaşulular ýola goýlan asylly däbe görä, 1-nji synpa gelen körpelere hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan sowgat hökmünde “Bilimli” kompýuterlerini gowşurdylar. Munuň özi bilimler dünýäsine gadam basýan körpe okuwçylaryň şatlygyny has-da artdyrdy.
Umuman, Babarap obasyndaky Annak Sähetmyradow adyndaky ýöriteleşdirilen 42-nji orta mekdep milli Liderimiziň başyny başlan we yzygiderli amala aşyrýan täze bilim syýasatynyň aýdyň nyşanyna öwrüldi.
Şu gün Ahal welaýatynyň Änew şäherinde 720 orunlyk, Ak bugdaý etrabynda 960 orunlyk, Tejen etrabynyň Babadaýhan geňeşliginde 640 orunlyk, Babadaýhan etrabynda 960 orunlyk täze, döwrebap umumybilim berýän mekdepleriň ýene-de dördüsi açyldy. Şu baýramçylyk güni täze mekdepleriň okuwçylary üçin ýatdan çykmajak waka öwrüldi. Döwlet Baştutanymyzyň adyna ata Watanymyzyň geljegi bolan ýaş nesliň abadançylygy barada edýän hemmetaraplaýyn aladasy üçin çuňňur hoşallyk sözleri aýdyldy.
***
Şu gün — Bilimler we talyp ýaşlar gününde Saýat etrabynyň Çowdur we Lebaby geňeşliklerinde gurlan döwrebap mekdepleriň 2-si Lebap welaýatynyň umumybilim berýän edaralarynyň üstüni ýetirdi. Şolaryň her biri 600 okuwça niýetlenendir.
Täze mekdepler baýramçylyga beslenip, dabaraly ýagdaýda açyldy. Bu şanly waka bilen okuwçylary hem-de mugallymlary bilim ulgamynyň, welaýat we etrap häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular gutladylar.
Çykyşlarda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary, bilim ulgamynda başyny başlan özgertmeleriniň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde, Türkmenistanda ýaş nesliň oňat bilim almagy we hemmetaraplaýyn ösmegi, mugallymlaryň netijeli işlemegi üçin ähli şertleriň döredilýändigi bellenildi. Dabaralara gatnaşyjylar milli Liderimize ýurdumyzyň bilim ulgamyny düýpli kämilleşdirmäge hem-de dünýä derejesine çykarmaga gönükdirilen oňyn strategiýasy üçin hoşallyk sözlerini beýan etdiler.
Täze mekdepleriň açylmagy ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyna ajaýyp sowgat boldy. Mekdeplerde giň we ýagty synp otaglary, lingafon hem-de ders otaglary, sport we maslahat zallary, naharhanalar, saglygy goraýyş bölümleri ýerleşdirildi.
Döwrebap kompýuterler hem-de beýleki zerur enjamlar, innowasion tehnologiýalar fizika, himiýa, matematika we beýleki dersler boýunça okuw işlerini netijeli alyp barmaga mümkinçilik berýär. Mekdepleriň her birinde kitaphanalar hem-de okuwçylaryň döredijilik zehinlerini özleşdirmekleri üçin niýetlenen saz otaglary bar. Oglanlardyr gyzlar zähmet sapagy üçin, degişli enjamlar bilen üpjün edilen synp otaglarynda bilim alarlar.
Täze mekdepleriň abadanlaşdyrylan çäklerinde futbol, woleýbol we basketbol meýdançalaryny, ylgaw ýodalaryny öz içine alýan sport şäherjikleri bar.
Şu günki dabaranyň şanyna bu ýerde, ýurdumyzyň ähli mekdeplerinde bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan 1-nji synplaryň okuwçylaryna “Bilimli” kompýuterleri gowşuryldy.
Şeýlelikde, şu gün gapylaryny giňden açan täze umumybilim berýän mekdeplerde okuwçylaryň aň-bilim we beden taýdan kämilleşmekleri, döwrebap bilimlere eýe bolmaklary üçin ähli şertler göz öňünde tutuldy. Şol bilimler ýaşlara geljekde ata Watanymyzy has-da ösdürmäge mynasyp goşant goşmaga mümkinçilik berer.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
https://tdh.gov.tm/tk/post/28535/turkmenistanda-bilimler-we-talyp-yaslar-guni-ginden-bellenildi


text:
Veterınarııa komıtetinde uıymdasqan qylmystyq top shekaradan zańsyz mal ótkizip kelgen
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Veterınarııalyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıtetiniń laýazymdy tulǵalary kásipkerlerden maldy shekaradan kedergisiz shyǵarǵany úshin para alýdyń sybaılas jemqorlyq shemasyn uıymdastyrǵan. Bul týraly QazAqparat QR Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaıdy.
Vedomstvonyń málimeti boıynsha, 2021 jyldyń maýsym aıynan bastap agenttik ókilderi Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha agroónerkásiptik kesheninde sýbsıdııalaý salasyna aýqymdy taldaý júrgizip jatyr.
Sol arqyly sýbsıdııa berýdiń ashyq, ádil júıesin qamtamasyz etý, sybaılas jemqorlyq pen bıýrokratııa deńgeıin tómendetý, bıznes júrgizýge kedergi keltiretin ákimshilik kedergilerdi joıý kózdelip otyr.
«Taldaý aıasynda Veterınarlyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti men onyń aýmaqtyq ınspektsııalarynyń laýazymdy tulǵalarynyń áreketinen uıymdasqan qylmystyq toptyń belgileri anyqtaldy. Atalǵan top kásipkerlerden maldy shekaradan kedergisiz shyǵarǵany úshin júıeli túrde para alýǵa múmkindik beretin sybaılas jemqorlyq shemasyn uıymdastyrǵan. Bul rette memleket sýbsıdııalaǵan asyl tuqymdy maldy áketý, janýarlardy epızootııalyq baqylaýsyz tasymaldaý faktileri anyqtaldy. Saldarynan epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa teris áser kelýi múmkin», - dep jazady agenttiktiń baspasóz qyzmeti.
Antıkordyń málimetinshe, qylmystyq toptyń ár múshesi óz «mindetin» múltiksiz oryndap otyrǵan.
«Qoldanystaǵy erejeler boıynsha eksportqa nemese ımportqa ruqsatty beıindi komıtettiń basshysy ǵana bere alady. Jemqorlyq shemasy boıynsha komıtettiń eki bas sarapshysy osy quzyretke zańsyz ıe bolǵan. Qylmystyq shemaǵa Túrkistan, Jambyl, Aqtóbe jáne Qostanaı oblystary, Almaty jáne Shymkent qalalary boıynsha óńirlik ınspektsııalardyń ınspektorlary da tartylǵan. Árbir ruqsat úshin top qatysýshylarynyń nemese olardyń týystarynyń jeke kartalaryna 10-nan 50 myń teńgege deıin aqsha aýdarylyp otyrǵan. Máselen, tek Túrkistan oblysy boıynsha komıtettiń aýmaqtyq ınspektsııasyndaǵy bas mamannyń shotyna 2020 jyldan bastap 45 mln teńgeden astam qarjy túsken. Komıtet bas sarapshysynyń áıeliniń kartasyna 13,5 mln teńgeden astam qarajat túsken», - delingen agentttiktiń baspasóz qyzmeti taratqan aqparatta.
25 tamyzda bastalǵan arnaıy operatsııanyń qorytyndysy boıynsha 10-nan astam laýazymdy tulǵaǵa aıyp taǵylyp otyr.
«Olardyń kóbi kinásin moıyndady. Úsh aıyptalýshyǵa, onyń ishinde komıtettiń ortalyq apparat qyzmetkerleri qamaýǵa alynǵan. Tergeý jalǵasýda», - delingen resmı málimette.
- «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 70 myń otbasylyq sharýashylyq qurylady - Erǵalıev
- Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary bıýdjet qarajatyn ysyrap etti degen kúdikke ilindi
- Qazaqstanda et qymbattaýy múmkin – mınıstrlik
- Ulttyq joba: Aldaǵy 5 jylda elimizdiń agroónerkásiptik kesheni qalaı damytylady
- Aýyl sharýashylyǵy mınıstri bıylǵy astyq túsimine boljam jasady
- SQO-da mektep oqýshylary aeroponıka ádisimen jıdek ósirýdi qolǵa almaq
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Rollar we giriş hukuklary
Ýumuşdaky rollary paýlaň: jogapkär, gurnaýjylar, synçylar. Taslama tabşyrygyny, möhleti yza süýşürmegi we delegasiýa hukuklaryny düzüp bilersiňiz.
Dürli tertipde taslamany dolandyrmak
Wagtlary we ýerine ýetirijileri yzarlamak üçin sanawlary, gözegçilik sanawlaryny, Gant diagrammalaryny ýa-da Kanban tagtalaryny ulanyň. Ähli kanallardan talaplyklary ýygnaň: saýtlardaky formalary, onlaýn söhbetdeşlikler, telefon jaňlary we sosial ulgamlar. Aragatnaşyklar, hemme hat alyşmalar we gepleşikleriň ýazgylary CRM-de saklanar.
Taslama şablonlary we robotlar
Yzygiderli meseleler üçin şablonlary dörediň,
hatlaryň awtomatiki iberilmegini, jogapkäriň üýtgemegini we meseläniň statusyny düzüň.
Taslamalar bilen işlemegiň amatly usulyny saýlaň, jogapkär adamlary belläň, yzygiderli meseleler üçin gözegçilik sanawlaryny we şablonlaryny ulanyň.


text:
Bütindünýä bankynda tejribe.
Bütindünýä bankynyň tejribe maksatnamasy ýokary höwesli adamlara Bütindünýä bankynyň wezipesi bilen tanyşmaga we halkara ösüşinde işlemäge mümkinçilik berýär. Tejribe adamlara Bütindünýä bankynyň işine täze garaýyşlary, innowasiýa ideýalaryny we öňdebaryjy gözleg tejribesini getirmäge we dürli gurşawda işleýän wagtynda hünärlerini ösdürmäge mümkinçilik berýär.
Kriteriýalar:
Dalaşgärler bakalawr derejesiniň eýeleri bolmaly we doly iş gününe gaýdyp gelmek meýilnamasy bilen doly magistr ýa-da PhD programmasyna ýazylmaly. Ýaş çäklendirmeleri ýok.
Iňlis dilinde erkin gürlemeli. Fransuz, Ispan, Rus, Arap, Portugaliýa we Hytaý ýaly dilleri bilmeli, şeýle hem kompýuter bilen işlemek ýaly başarnyklar aýratynlyk bolar.
Iş ýerindäki dürlülige ýokary baha berýäris we dürli hünärli we akademiki derejesi bolan ähli hünärmenleri, esasanam aýallary gatnaşmaga çagyrýarys. Biziň maksadymyz dünýädäki iň gowy zehinleri çekmek we işe almak.
Goşmaça maglumat:
WB tejribe programmasy adatça aşakdaky ugurlar boýunça dalaşgärleri gözleýär:
– ykdysadyýet, maliýe, adam ösüşi (jemgyýetçilik saglygy, bilim, iýmitleniş, ilat);
– jemgyýetçilik ylymlary (antropologiýa, sosiologiýa), oba hojalygy, daşky gurşaw, inženerçilik, şäher meýilnamasy, tebigy baýlyklary dolandyrmak, hususy pudagy ösdürmek;
– beýleki baglanyşykly ugurlar ýa-da korporatiw goldaw (buhgalteriýa, aragatnaşyk, adam resurslary, maglumat tehnologiýasy, gazna we beýleki kärhana hyzmatlary).
Bütindünýä banky gatnaşyjylaryň hemmesine bir sagatlyk aýlyk töleýär we guramaçynyň islegi boýunça 3000 dollara çenli syýahat çykdaýjylary üçin kömek puluny berýär. Bu syýahat çykdaýjylary diňe nobat stansiýasyna ýa-da şäherden syýahat çykdajylaryny (uçuş petekleri) öz içine alyp biler. Gatnaşyjylar öz ýaşaýyş jaýlary üçin jogapkärdirler. Işewürlik zerurlyklaryna seredende, tejribe işleriniň köpüsi Waşington şäherinde, käbirleri WB ýurt ofislerinde ýerleşýär. Tejribe mümkinçilikleri azyndan dört hepde dowam edýär.
WB tejribe ýylda iki gezek hödürlenýär:
- Tomus paslyndaky (maý – sentýabr) tejribe üçin tabşyryş möhleti: 1-nji dekabrdan 31-nji ýanwara çenli.
- Gyş paslyndaky tejribe (noýabr – mart) tejribe üçin tabşyryş möhleti: 1-31 oktýabr.
Ähli arzalar onlaýn we degişli arzanyň dowamynda tabşyrylmalydyr (E-mail boýunça arzalary kabul edilmeýär).
J1 wizasy bolanlar işe başlamazdan ýa-da WB-de tölenmedik tejribe geçmezden ozal daşary ýurtda G4 wizasyny almaly.
Arzanyň tabşyryş prossesi:
Arzaňyzy taýýarlaň we şahsy maglumatlaryňyzy dolduryň. Aşakdaky resminamalary ýüklemeli bolarsyňyz:
- CV;
- Höweslendiriş haty;
- Kabul edilendigi barada şahadatnama.
Ähli arzalar zerurlyklara esaslanyp saýlama ýolbaşçylary tarapyndan maslahat berilýän maglumatlar bazasynda saklanýar. Dalaşgärlere saýlaýan guramaçynyň tejribä almak isleýän gysga sanawynda görkezilmese, duýduryş berilmejekdigini ýadyňyzdan çykarmaň. Ýolbaşçylar tejribe bazasyna fewral-iýul aýlarynda (tomusky tejribe) we noýabr-ýanwar aýlarynda (gyşky tejribe) girip bilerler. Möwsümde tejribe boş iş ýerleriniň sany öňünden kesgitlenmeýär. Her möwsüm üçin kabul ederlik diňe işiň zerurlyklaryna esaslanýar.
Has giňişleýin maglumat üçin: https://www.worldbank.org/en/about/careers/programs-and-internships/internship


text:
ShQO-da aıyppuly tólenbegen 110 kólik aıyp turaǵyna qoıyldy
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń polıtsııa qyzmetkerleri 3 kún ishinde boryshkerlerden 29 mln teńge óndirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO Polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, tártip saqshylary óńir aýmaǵynda «Boryshker» jedel aldyn alý sharasyn júrgizdi. 3 kún ishinde memleket bıýdjetine 29 mln teńgeden astam qarajat óndirilgen. Sondaı-aq jol erejesin buzyp, aıyppul tólemegen 110 adamnyń avtokóligi mamandandyrylǵan turaqqa qoıyldy.
«Polıtseıler Óskemende Hyundai markaly kólikti tizgindegen Nur-sultan qalasynyń 30 jastaǵy turǵynyn toqtatty. Onyń «Sergek» apparattyq-baǵdarlamalyq kesheni kameralaryna tirkelgen 8 aıyppuly bar bolyp shyqty. Bereshektiń jalpy somasy – 131 265 teńge», - dedi ShQO PD ákimshilik polıtsııa basqarmasynyń bastyǵy Ernar Bazarov.
Barlyq quqyq buzýshylyqtar QR ÁQBtK-niń 592-baby (belgilengen qozǵalys jyldamdyǵyn arttyrý) boıynsha jasalǵan. Osyǵan baılanysty boryshkerdiń kóligi aıyppuldardy tolyq ótegenge deıin mamandandyrylǵan turaqqa qoıyldy.
- Qordaıda kólikpen jylqyny qaǵyp ketken júrgizýshi kóz jumdy
- Karantın: ShQO-da túngi klýbtar jumysyna ruqsat berildi
- ShQO-da 1 jarym gektardy sharpyǵan dala órti sóndirildi
- Semeıde soqtyǵysqan eki kóliktiń biri jaıaý júrginshini qaǵyp ketti
- Qostanaıda tasjoldaǵy apat: kóliktegi balany arnaıy quralmen shyǵarýǵa týra keldi
- 1 qarashadan bastap astananyń eski vokzalynda tegin avtoturaq bolmaıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Babda Guralan Terrorçylykly Hüjümde 1 Adam Ýogaldy
Partlama sebäpli golaýdaky ulaglara we dükanlara uly zeper ýetirildi
Siriýanyň demirgazygynda ýerleşýän Bab etrabynda bomba goýlan ulagyň ýarylmagy sebäpli asuda ilatdan 1 adam ýogaldy, 4 adam ýaralandy.
Türk ýaragly güýçleriniň 2016-njy ýylyň awgust aýynda başladan we 2017-nji ýylyň mart aýyna çenli dowam eden “Ýefrat Galkany” operasiýasy netijesinde terrordan saplanan Bab etrabyndaky senagat zolagynda ulaga goýlan bomba ýaryldy.
Terrorçylykly hüjümde ilkinji kesgitlemelere görä, asuda ilatdan 1 adam ýogaldy, 4 adam ýaralandy.
Partlama sebäpli golaýdaky ulaglara we dükanlara uly zeper ýetirildi.
Degişli Habarlar
Günorta Koreýanyň Döwlet baştutany Demirgazyk Koreýa bilen parahatçylyk gepleşiklerini dowam etdirer
ABŞ bilen Demirgazyk Koreýanyň arasyndaky ýadro gepleşikleriň geçirilmeginde möhüm orun eýeleýän Munyň 5 ýyllyk wezipe möhledi 2022-nji ýyly maý aýynda dolýar
Nigeriýada tussaghanadan gaçan 838 tussaglynyň 446-sy tussag edildi
Nigeriýanyň Oýo ştatynda tussaghana guralan ýaragly hüjümde tussaghanadan gaçan ýüzlerçe tussaglynyň 446-synyň tussag edilendigi aýan edildi
“DAEŞ, Messep Çaknyşygynyň Başlamagyny Isleýär”
"DAEŞ-iň şaýylara degişli metjitlere guran terrorçylykly hüjümleri ýurtda messep çaknyşygynyň başlamagyny maksat edinýär"


text:
`kanun kabul edildi` Netijeler
Habarlar [501]
- Hindistan Syýahatçylary Kabul Etmäge Başlady
- Prezident Erdogan, Indoneziýanyň Daşary Işler Ministrini Kabul Etdi.
- Türkiýe Owganystana 33 tonna azyk kömegini ugratdy
- Türkiýe Owganystanda guralan hüjüm bilen bagly beýanat berdi
- Owganystanyň paýtagty Kabulda bombaly hüjüm guraldy
- Eýran Samsungdan we LG-den Enjam Almagy Gadagan Etdi
- Taliban Kabul howa menziliniň halkara uçar saparlaryna açykdygyny habar berdi
- Prezident Erdogan, Albaniýanyň Premýer Ministri Edi Ramany Kabul Etdi
- Mewlüt Çawuşogly Owganystan bilen bagly beýanat berdi
- Aşraf Gani owgan halkyndan ötünç sorady
- Owganystandaky täjik lider Mesud: "Garşylyk görkezmäge dowam ederis" diýdi
- Katardan ugradylan ynsanperwer kömek Kabula bardy
- Muammar Kaddafiniň ogly Sadi Kaddafi azat edildi
- TRT Owganystandaky Bagram howa bazasyny görkezmäge dowam edýär
- Akar: "Türkiýe Owganystandaky hadysalara ýakyndan gözegçilik eder" diýdi
- Owgan raýatlar Kabuldaky banklardan pul çekmek üçin nobata durýarlar
- ABŞ Owganystandaky diplomatik missiýasyny bes etdi
- Kabulda Howa Menziline Guralan Täze Raketa Hüjüminiň Öňü Alyndy
- ABŞ: "Taliban 31-nji awgustdan soň hem howpsuz geçişe rugsat berjekdigini habar berdi" diýdi
- Kabul howa menziliniň golaýynda partlamanyň sesleri eşidildi
- Mewlüt Çawuşogly Bakuda Prezident Ilham Aliýew tarapyndan kabul edildi
- Prezident Erdogan ABŞ-nyň Döwlet sekretary Reks Tillersony kabul etdi
- Şuşa Ermeni Basybalyjylaryndan Azat Edildi…
- Taryhda Ilkinji Sanjym Haçan Edildi…
- Owganystanyň paýtagty Kabulda guralan hüjümlerde ýogalan adamlaryň sany artdy
- Kabulda partlama boldy
- Türk esgerler Kabul howa menzilinde bir bäbege kömek etdiler
- Erdogan çempionlary kabul etdi
- Prezident Erdogan Germaniýanyň Federal Kansleri Angela Merkeli kabul etdi
- Taliban Kabulda Prezident köşgüni ele geçirdi
- Owganystanyň paýtagty Kabulda hüjüm guraldy
- Kabulyň Howa Menzilinde Çylşyrymly Pursatlar Başdan Geçirildi
- ABŞ-nyň Merkezi Razwedka gullugynyň Kabuldaky gizlin bazasy
- Prezident Erdogan NATO-nyň Baş sekretary Stoltenbergi kabul etdi


text:
SQO-da qyrmannan 40 tonna jasymyq urlanǵan, shyǵyn - 11 mln teńge
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda polıtseıler «Astyq» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy aıasynda qyrman basynda jasalǵan urlyqty ashty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Taıynsha aýdanynyń polıtsııa bólimi qyzmetkerleri «Astyq» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy barysynda Mnogotsvetnoe eldi mekenindegi qyrmannan jasymyq urlady degen kúdikpen aýdan ortalyǵy Taıynshanyń turǵyndaryn ustady. Aýyl turǵyndary osyndaı birneshe urlyqqa qatysty bolýy múmkin.
Birer kún buryn aýdan ortalyǵy Taıynshadan 15 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Mnogotsvetnoe aýyly mańyndaǵy kásiporyndardyń birinen jumysshylar 4 tonna jasymyqtyń urlanǵanyn baıqaǵan. Bul fakti týraly polıtseılerge habarlanady.
Taıynsha aýdany polıtsııa bólimi bastyǵy Nurlyjan Aqtanovtyń sózinshe, urlyq qyrkúıek boıy jasalyp kelgen. Jedel-izdestirý is-sharalary nátıjesinde kúdiktiler anyqtalyp, ustaldy. Olar osy tokta jumys isteıtin Taıynshanyń eki turǵyny bolyp shyqty. Urlanǵan jasymyqtyń jalpy salmaǵy 40 tonna, shyǵyn somasy 11 mln teńge shamasynda.
Jasymyqty qyrmannan shyǵarýǵa bes tehnıka - 2 KamAZ, 2 ZIL jáne júk tıegish paıdalanylǵan. Qazirgi ýaqytta tehnıkany júrgizgen eki jumysshynyń qylmysqa qatystylyǵy tekserilip jatyr. Urlanǵan ónim osy aýdandaǵy aýyldardyń birine ótkizilip otyrǵan. Jasymyqtyń bir bóligi alyndy.
Atalǵan fakti sotqa deıingi tergep-tekserýlerdiń biryńǵaı tizilimine engizildi. Ustalǵandardyń ekeýi ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamaldy. Tergeý amaldary júrgizilip jatyr.


text:
GÖZÜM DÜŞDI
Bu berkarar döwlet içre döwrana gözüm düşdi,
Ýene Arkadag gurduran binaga gözüm düşdi,
Hak emrinden kerem tapan kemala gözüm düşdi,
Köpetdaga ýaň beren Senama gözüm düşdi,
Göwünlere ganat baglan zamana gözüm düşdi,
Ak şäherme dowamat dowama gözüm düşdi.
Il-gün oňlap ak ýürekden «Arkadag» goýmuş ismine,
Binagärlik sungatynyň mähri siňmiş keşbine,
Dost-dogana supra ýaýmak ýazylandyr kesbine,
Degresinde elwan baglyk, bilbil düşmüş yşkyna,
Ertekiden çykan dek ogşamyş şa köşgüne.
Arkadagymyň ýapdygy serpaýa gözüm düşdi.
Bagtyýarlyk döwründen tälim alan ymarat,
Durkuň diňe gözellik hem söýgüden ybarat,
Garaşsyzlyk toýuna ýaýdygyň goşa ganat,
Täsin mukam simfoniýa, gözellige syýahat,
Bakdy müňläp göreçler, ýatdan çykmaz bu halat,
Dumly-duşa uzaýan ak ýola gözüm düşdi.
Gör, ne ajap bina sen, başyň öpmüş asmany,
Ata-ba¬ba ýö¬rel¬gäm — eziz gör¬mek myh¬ma¬ny,
Bu gün girer taryha, öňem taryhda şany,
Bu gün dünýä bagyş eden iň söýgüli Ynsany,
Saňa berip ak pata, ýüze syldy desmaly,
Ilin Arşa göteren Merdana gözüm düşdi.
Nowruz Gurbanmyradow


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Çökgünligi
Hepdäniň syny
BMG, sowuk söweşiň gutarmagyndan soň global dolanşyk ulgamynda özüne has merkezi pozisiýa edinen hem bosla, halkara ulgamyň özgermegine parallel özgerlişigi başdan geçirmedi.
SETA-nyň Daşary syýasaty öwreniş bölüminiň Direktory Prof.Dr. Murat Ýeşiltaşyň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Ýeke bloklylyk sebäpli emele gelen Amerikan merkezli global ulgamda BMG strategik gurama bolman, eýsem günsaýyn taktiki “enjama” öwrüldi. Gumanitar operasiýalar meselelerinde öňe saýlanýan hem bolsa, Balkanlarda serp geosoýasy agressiýanyň hüjümparazlygyna we Afrikada etniki saplaýyş syýasatlaryna garşy durup bilmedi. 8 müň bosniýaly musulmanyň Gollandiýanyň gözegçiliginde bolan BMG-niň zolagynda etniki gyrgynçylyga sezewar bolmagy, BMG ulgamynyň nähili çökgünlige sezewardygyny görkezipdi. Kosowada BMG-niň ýerine NATO-nyň çäre görüp, gyrgynçylyklaryň öňüni almagy BMG-däki weto ulgamynyň näme derde ýaraýandygyny hem görkezipdi.
Sowuk söweşden soň başdan geçirilen global derejedäki geosyýasy, syýasy, howpsuzlyk, ykdysady we jemgyýetçilik durnuksyzlyklar sebäpli emele gelen global dolandyryş çökgünligi bolsa BMG-niň “näsazlyklarynyň” hasam özüni görkezmegine sebäp boldy. Şu günki günde bolsa BMG-niň taryhynda görülip eşidilmedik çözgünlik başdan geçirilýär. BMG-niň esaslandyryjy pelsepesine garşy gönüden äsgermezçiligi ýüze çykaran çökgünlik, guramanyň legallygynyň giňişleýin seljerilmegini hem ýany bilen alyp getirýär.
Legallyk çökgünliginiň özeninde BMG-nin şunça geosyýasy özgerlişige garamazdan bäştaraplaýyn gurluşa boýun egmeginin dowam etmegidir. Global ulgam Sowuk söweşden soň çuňňur özgerlişige sezewar boldy we şol özgerlişik, bäş ýurduň söz hakyny dowam etdirmeginiň mümkin bolmandygyny görkezýär. Köp blokly we köp merkezli halkara ulgam öz ykballaryny bäş ýurduň kararlaryna tabşyrmak islemeýän beýgelýän güýçler tarapyndan ugrukdyrylýar. Ol hem BMG-niň bar bolan geosyýasy güýç balanslaryny beýan etmekden daşda durýandygyny görkezýär. Beýleki tarapdan BMG çuňňur wekilçilik çökgünligini başdan geçirýär. Medeni taýdan köpmedeniýetlilikden daşda we günbatar-merkezçi häsýete eýedir. Netijelilik meselesi, BMG-niň bar bolan ulgamynda dowam etmegini hem kynlaşdyrýar. Halkara çökgünliklerde wagtynda çäre görüp bilmeýän, çökgünlikleriň agyrlaşmagyna sebäp bolýan we çökgünlikleriň çözgüdini çäkli bähbit hasaplaryna terk edýän gurama gün tertibinde. Aç-açanlyk BMG-nin öňünde durýan legallyk meselesini hasam çuňlaşdyrýar. Kararlaryn kabul ediliş usuly, alynan kararlaryň çökgünligiň tebigaty bilen utgaşyksyzlygy BMG-niň aç-açan gurama bolmakdan günsaýyn daşlaşýandygyny görkezýär.
Global ulgamyň esasanda Kowid-19 pandemiýasyndan soň başdan geçiren çuňňur çökgünligi Sowuk uruşdan bäri halkara syýasatyň özboluşlygynda giň gerimli özgerlişigiň bosagasynda durandygymyzy görkezýär. Şol özgerlişik diňe bir güýçleriň bölüşilmeginiň ýaňadandan kadalaşdyrylmagy taýdan däl, güýjüň agyrlyk merkeziniň hem günbatardan gündogara tarap süýşýändigini görkezýär. Günbataryň geosyýasy üstünliginde geçen 200 ýyllyk geoýasy döwür, gündogaryň geosyýasy deňagralaşmasy bilen täze bir geosyýasy zamananyň döremegine sebäp bolup biler. Güýjüň bölüşilişiniň we geosyýasy ulgamyň düýpli özgerlişige sebäp boljakdygy, emma geçen döwürlerden tapawutlylykda iňňän metis global ulgamyň ýüze çykmagyna sebäp boljak täze döwürde BMG-niň özgerdilmegi ähli zatdan möhüm we gyssagly meseledir.
Global güýç bölünişine üns bermeýän we global meselelere wagtynda netijeli hem-de adalatly çözgüt tapmasa, BMG-niň legallyk meselesi hasam çuňlaşar. Bu çökgünlik bar bolan halkara hukuk ulgamynda alternatiw normalaryň ýüze çykmagyna sebäp bolar we parallel hukuk dünýäsiniň emele gelmegine sebäp bolar. Häzirki wagtda alternatiw sebitleýin guramalaryň syýasy, ykdysady we howpsuzlyk taýdan kabul eden kararlary BMG-de tarapyndan kabul edilen normalaryn ýerini sebitleýin merkezli normalaryň almaga başlandygyny görkezýär. Beýleki tarapdan ýokary halkara gurama hökmünde BMG-niň ýerine alternatiw sebitleýin guramalaryň döredilmegi BMG-nin dolulygyna ýok bolmagyna ýa-da ejizlemegine sebäp bolar.


text:
Gysga görnüşde aýdylan bu diplomatik termin, adaty dile geçirilende, Moskwanyň bu regiony öz konkurentlerine bermek islemeýändigini anladýar we Gurbanguly Berdimuhamedowa bolsa Orsýetiň bu region babatyndaky bähbitleriniň üýtgewsiz bolmagynda galýandygyny ýatladýar.
Elbetde, Orsýetiň bu ugurda göz öňünde tutýan maksatlary türkmen prezidentini Nabukko proýektine gatnaşmakdan saklamaklygy hem öz içine alýar. Orsýet tarapynyň bu ugurdaky aladalaryna käbir halkara synçylary-da ünsi çekýärler.
Ýöne ýerden däl
Orsýetiň bu jan çekmesi ýöne ýerden däl. Sebäbi, şu ýylyň aprelinde Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistan ”Nabukko” proýekti boýunça ýörite ylalaşyga gol çekmekligi planlaşdyrýarlar. Şol gol çekiljek ylalaşygyň netijesinde Türkmenistanyň Orsýetden sowa Ýewropany gaz bilen üpjün etjek esasy çeşmelerden birine öwrülmegi-de mümkin.
Moskwa öz gezeginde Türkmenistanyň üstünden saklap gelen ozalky monopoliýasyny täze peýda bolan konkurentler bilen paýlaşmaklyga uýgunlaşyp bilenok. Sergeý Lawrowyň Türkmenistana saparynyň esasy maksatlaryndan birem hut şular ýaly konkurentleriň sanyny azaltmak synanyşygyndan ybarat boldy.
Eger-de häzirki wagtda Hytaý bilen Eýranyň bu regiona gelmegi eýýäm äşgär fakt bolsa, heniz amala aşmadak “Nabukko” proýektiniň öňünde Orsýetiň käbir päsgelçilikleri döredip biläýmegi-de ahmal. Bu meselede Kremliň ýumşak duýduryşlarynyň aňyrsynda nämäniň ýatandygyna we ol duýduryşlar alga alynmasa, Orsýetiň nähili ädimleri ädip biljekdigine kim düşünmese-de, Gurbanguly Berdimuhamedow düşünýän bolsa gerek.
Türkmenistanyň gaz geçirijisiniň ugrunda partlamanyň ýüze çykaly bäri heniz şeýle bir kän wagt geçenok. Şol wakadan soň türkmen gazynyň Orsýete akmasy ençeme aýlap kesilipdi. Türkmenistan bu wakanyň netijesinde milliardlarça dollar pul ýitirdi.
Aşgabat nämälere sezewar bolarka?
Türkmen prezidenti geçenki konfliktde Orsýetiň öňünde ýaýaplap durmady. Ozalkylar bilen deňeşdirilende, şu günki gün Moskwanyň basyşlaryna döz gelmek oňa has hem ýenil bolaýjak ýaly. Sebäbi indi onuň arkasynda täze güýçli energiýa partnýorlary dur. Ol partnýorlar bilen bolsa Türkmenistanyň energiýa we syýasy hyzmatdaşlyklarynyň ümzügi diňe öňe.
Ýöne, beýleki tarapdan, Türkmenistan bilen dawalara girmek Orsýetiň özi üçinem bähbitsiz boljak. Sebäbi Moskwa bilen Aşgabadyň arasynda täze dartgynlygyň ýüze çykmagy Hytaýyň bu regiondaky rolunyň has hem artmagyna getirmegi mümkin.
Iň perspektiw partnýorlardan biri bolan Ýewropa Bileleşigini elden gidermän, Gurbanguly Berdimuhamedowyň agyp-dönüp duran bu ýagdaýdan Türkmenistanyň bähbidini goramak üçin nähili peýdalanyp biljekdigi häzirlikçe sorag bolup galýar.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Duşenbe güni Weziristanyň demirgazygyndaky Datta Hel şäherinde bolan hüjümde söweşiji diýilip güman edilýän azyndan üç adam öldürildi.
Gürrüňi edilýän bu regionda uruş komandirleri Hafiz Gul Bahaduryň we “Hakkani” atly toparyň söweşijileri agdyklyk edýär.
Agzalýan iki topar hem goňşy Owganystanda NATO goşunyna garşy hüjümleri amala aşyrmakda güman edilýär.
Bu soňky günlerde pilotsyz uçarlaryň amala aşyrlan ikinji howa zarbasydyr. Ýekşenbe güni tire-taýpalar regionyna edilen hüjümlerde hem üç söweşiji öldürilipdi.


text:
Pakistan «Talyban» bilen owgan hökümetiniň arasyndaky parahatçylyk prosesiniň «işledip boljak planyny» düzmäge çagyrdy.
Owganystanyň, Pakistanyň, Birleşen Ştatlaryň we Hytaýyň wekilleri, Kabul bilen «Talybanyň» arasyndaky parahatçylyk gepleşikleriniň esasyny goýmak üçin, Yslamabatda gepleşikleriň üçünji tapgyryny geçirýärler.
«Biziň pikirimizçe, owgan hökümeti bilen talyban toparlarynyň arasyndaky parahatçylyk prosesi üçin gowy işlenip düzülen, hereket edip boljak plan möhüm» diýip, Pakistanyň daşarky meseleler boýunça geňeşçisi Sartaj Aziz 6-njy fewralda başlanan gepleşikleriň başynda aýtdy.
Emma bu iki tarap, on ýyldan hem uzaga çeken uruşdan soň, bir-birinden örän üzňelikde galýar. Owgan liderleri parahatçylyk prosesine goşulmadyk islendik görnüşdäki pitneçiligi köki bilen köwläp aýyrmagy wada berdiler.
«Talyban» bolsa, gepleşiklerden öň ähli daşary ýurt güýçleriniň ýurtdan çykarylmagy baradaky talabyny gaýtalaýar.
Şeýle-de «Talyban» talyban tussaglarynyň boşadylmagyny, nähilem bolsa yslam dolandyryşynyň gurulmagyny talap edýär.


text:
Owgan resmileriniň aýtmagyna görä, “Talyban” Owganystanyň günorta-gündogaryndaky etraby basyp aldy. Bu, birnäçe günüň dowamynda söweşiji toparyň eline geçen üçünji etrapdyr.
“Talyban” Pakistan bilen serhetde ýerleşýän Paktia regionynda Khel etrabyny basyp aldy.
Welaýat geňeşiniň başlygy Serdar Han Malangzoiniň dpa agentligine aýtmagyna görä, etrap 25-nji iýulda irden hökümet güýçleri bilen gazaply söweşleriň netijesinde söweşijileriň eline geçipdir.
Emma welaýatyň polisiýasynyň metbugat-wekili howpsuzlyk güýçleriniň etrabyň merkezine henize çenli gözegçilik edýändigini we hüjüm astynda galýandygyny aýtdy.
Malangozi “Talybanyň” etrabyň häkimligini, polisiýa edaralaryny we saglygy saklaýyş jaýyny basyp alandygyny aýtdy.
“Talyban” öz beýannamasynda etraby ele salandygyny yglan etdi.
23-nji iýulda “Talyban” Gor welaýatynda Taýwara etrabyny we Farýap welaýatynda Kohistan etrabyny basyp aldy.


text:
Boýnuň meýdanyny berkitmek we täzeden düzmek, gyrmalary görnetin azaltmak we dekolte meýdançasyny ýaşartmak, menopauza wagtynda ýüz keşbini dikeltmek üçin krem
Täzeçillik kreminde tebigy gelip çykyşy bar. Wildabany fern ýapragynyň ekstraktyndan fito-aktiw, deri öýjükleriniň täzelenmegini güýçlendirýär, elastikligi dikeltmäge gatnaşýar. Kompensasiýa toplumy [Pro-Xylan - Hepes - Gidrowans - Gialuron kislotasy] deriniň öz kollageniniň önümçiligini işjeňleşdirýär, gatlak bilen gatlak döredýär we ajallary az görünýär. Gepler we gidrowans içerden täzeleniş proseslerini çaltlaşdyrýarlar, gialuron turşusy derini güýçli nemlendirýär.


text:
Ýüpek Ýoly proýekti Türk Dünýäsi üçin näme many aňladýar?
Ýüpek Ýoly proýekti 2003 ýylynda Hytaý baştutany Şi Jinping tarapyndan teklip edildi. Proýekit, Hytaýyň gara ýoldan we deniz ýolyndan Günbatar tarapa dogry ýol alan ekonomik hereketi diýlip hasiýetlendirilýär. Aslynda bu proýekt täze däldir. Taryh boýunça Ýüpek Ýoly (Hytaý) we Baharat Ýoly ( Hindistan) diýlip bilinen bu iki ýolyň gatnawy taryhda ýaşanan dürlü wakalaryň sebäbi bile bu gatnaw ýoly üýtgedilipdir. Ýada bir bölegi gysgaldylypdyr. Hytaýyň ýerine ýetiren bu iş söwda ýolynyň döwrebap manyda täzeden janlandyrylmasydyr. Ýüpek Ýoly proýektiniň deniz ýoly gatnawy häzirlikçe mowzugymyzyň daşynda galsyn. Bizi asyl gyzyklandyran pikir gara ýoly yzarlan bölegidir. Pekinden Londana çenli uzanan bu söwda ýolynyň köp bölegi Türk Dünýäsiniň, ýer alan geografiýasynyň içinden geçýär. Hytaý bu gatnaw ýolynda ýer alan bütin döwletleri çagyrdy. Munuň bilen baglanyşykly bolup, dürlü döwletler bilen birnäçe şertnama gol çekdi. Türkiýe hem bu gatnaw ýolynyň esasy nokatynda ýer alýar. Muňa mysal Baku-Tbilisi- Kars demirýolynyň ulanylmasy bilen birlikde Hytaýdan çykan bir önümüň 15 gün içinde Ýewropada bolup biljegi çak edilýär.
Barlagçylar taryhda boluşy ýaly ekonomik güýjüň Günbatardan täzeden Gündogara süýşüp biljegini we munuň geljek ýyllarda hasam köpeljegini çak edýarler. Ähtimal edilişi ýaly, bu geçiş Hýtaýyň üstü bilen ýerine ýetiriljek we gürrüňüni edýänimiz proýektiň düýbüniň tutylmasyna goldaw berjekdir. Şeýlelik bilen Türk Dünýäsiniň ýeri we orny nähilidir, nähili bolmalydyr? Türk Dünýasi bu ýagdaýdan nähili tasirlenjekdir? Ýokarda hem belläp geçişimiz ýaly Türk Dünýasi bu gatnaw ýolynyň uly böleginde ýer alýar. Bu döwletleriň ýolbaşçylary isle Hytaý bilen, isle öz aralarynda dürlü taýýarlyk proýektlerine gol çekip durmuşa geçirmek üçin plan gurýarlar. Umuman, taýýarlyk babatynda haýsam bolsa bir uly mesele ýok. Ýöne welin esasy mesele, bu ýolda emele gelen önümleriň gatnawyna Türk Dünýäsiniň goşandy nähili boljak? Başgaça aýdanymyda nahili önüm öndürip satyp biljekler? Ýogsa başkaça ýagdaýda Hytaýdan gelen önümiň gelmesini çaltlandyrjakdyr. Bu sebäp bilen Türk Döwletler ortak iş birligi içinde öz aralarynda hem söwdanyň köpelmesi üçin okgunly hereket etmesi gerek.


text:
Häzirki wagtda Türkmenistanyň Lebap welaýatynyň ýaşaýjylary koronawirusa garşy waksina etdirmek üçin elektron saglyk kitapçalaryny edinmäge howlugýarlar. Bu ýurt öz çäginde koronawirus keseliniň ýokdugyny resmi taýdan yglan edýän hem bolsa, ýaňy-ýakynda COVID-19 garşy rus sanjymlaryny hasaba aldy we ilata waksinasiýa etmäge taýýarlanyp başlady.
Saglyk kitaplaryny açmak işi ilat üçin ençeme guramaçylyk kynçylygyny döretdi, ilkinji nobatda maddy taýdan agram saldy.
Azatlygyň welaýatdaky habarçylarynyň maglumatlaryna görä, saglyk kitapçasy üçin sebitde işleýän adamlaryň aýlyk haklaryndan 3% möçberinde pul tutulyp başlandy. Pensionerler we işlemeýän adamlar her aýda bankyň üsti bilen 15 manat tölemeli edildi.
Mundan başga-da, käbir ýagdaýlarda kitapçany açmak isleýän adamlardan geçen 2020-nji ýyl üçin töleg tölemek talap edilýär. Ilata saglyk kitapçasy bolamadyk ýagdaýynda COVID-19 garşy waksinanyň edilmejegi duýduryldy.
Azatlyk Radiosy elektron saglyk kitapçasyny almagyň düzgünlerini we waksinasiýa iş tertibiniň jikme-jiklerini Lebap welaýatynyň hem-de ýerli banklaryň wekillerinden resmi taýdan anyklap bilmedi.
Azatlygyň Türkmenistandaky habarçylary ýurtda waksinasiýanyň ýanwar aýynyň başyndan bäri taýýarlanýan sanawlara laýyklykda amala aşyryljagyny aýdýarlar. Ilkinji nobatda waksina ediljek raýatlaryň sanawyna garrylar, lukmanlar, mugallymlar we hroniki keselleri bolan adamlar girýär.
Şu günler saglyk kitapçasy üçin alynýan tölegler, ykdysady çökgünlikden, agyr işsizlikden, derman we azyk ýetmezçiliginden kösenýän ilat üçin goşmaça kynçylyklar döredýär.
Koronawirus pandemiýasy bilen baglanyşykly çäklendirmeler ýurduň ilatynyň aglaba böleginiň maliýe ýagdaýyny hasam erbetleşdirdi.
2-nji fewralda Azatlygyň habarçylary keselhanalarda saglyk kitapçalaryny açmak üçin barýan adamlaryň köpdügi sebäpli uly nobatlaryň ýüze çykandygyny habar berdiler.
Lebap welaýatynda waksinasiýa entek başlanmandyr. Habarçylarymyz bilen anonim gürleşen ýerli medisina işgärleriniň sözlerine görä, waksinasiýanyň indiki hepde Aşgabatda planlaşdyrylýan hökümet, pudak we sebit ýolbaşçylarynyň gatnaşmagyndaky giňişleýin ýygnakdan soň başlanmagyna garaşylýar.
Mundan öň Türkmenistandaky habarçylarymyz ýurtda Orsýetiň koronawirusa garşy "Sputnik V" waksinasynyň 15-nji fewralda başlamagyna garaşylýandygyny habar beripdi. Ýurduň häkimiýetleri ilata sanjym edilmeginiň wagtyny resmi taýdan yglan etmedi.
3-nji fewralda Aşgabatdaky habarçylarymyz paýtagtyň saglygy saklaýyş edaralarynyň lukman işgärleriniň arasynda COVID-19 keseline garşy "Sputnik V" waksinasy bilen sanjym edilip başlandygyny habar berdiler. Koronawirusa garşy waksina ediljek adamlaryň sanawyna girizilen aşgabatlylaryň sözlerine görä, medisina işgärleri waksinasynyň wagtyny mälim etmändir, diňe goşmaça jaň etjekdiklerini aýdypdyr.
Öz çäginde koronawirus keseliniň hasaba alynmandygyny resmi taýdan yglan edýän Türkmenistan, birbada COVID-19 garşy iki sany sanjymy hasaba aldy we Merkezi Aziýada "Sputnik V" rus waksinasyny hasaba alan ilkinji ýurt boldy. Şeýle-de, dünýäde "EpiVacCorona" rus sanjymyny Orsýetden başga hasaba alan ýeke-täk ýurda öwrüldi.
Häzirki wagtda türkmen häkimiýetleri çäklendirmeleri güýçlendirýärler. Ýurduň welaýatlarynda maska režiminiň berjaý edilmegine gözegçilik güýçlendirildi. Hususan-da, Maryda polisiýa jemgyýetçilik ulaglarynda reýd geçirýär, ýolagçylary we köçelerdäki pyýadalary maskalary nädogry dakynandygy üçin saklaýar we jerime salýar.
Ilata waksina etmek we çäklendirmeleri girizmek işleri ilat arasynda COVID-19 alamatly keseliň ýaýramagynyň dowam edýän wagtynda amala aşyrylýar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Prezident Jo Baýden Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna sentýabr aýyna çenli köpçülikleýin imuniteti gazanmagyň "gaty kyn" boljagyny aýtdy.
Baýden 7-nji fewralda CBS habar gullugyna "Munuň durmuşa geçirilip bilinjekdigini we şu tomus aýynyň ahyryna çenli köpçülikleýin immuniteti döretmek maksadyna ýetmek gaty kyn mesele" - diýdi.
Köpçülikleýin immunitet, ilatyň aglaba böleginiň waksina ýa-da keseli başdan geçirmek arkaly wirusa ýokaşmak howpundan tebigy goraga eýe bolmagyny aňladýar. Şeýle immunitetiň bolmagy, koronawirusyň aýratyn immuniteti bolmadyk adamlara ýokaşmak ähtimallygyny peseldýär. Alymlar ilatyň azyndan 75 göterimi sanjymlar ýa-da keselden soň antitela ýagny organizmiň kabul etmeýänini öndürmek arkaly goralsa köpçülikleýin immunitetiň ösüp biljekdigini aýdýarlar.
Baýden köpçülikleýin immuniteti bilen baglanyşykly meseläniň bir böleginiň logistika we üpjünçilik ýetmezçiligi bilen baglanyşdyrdy. Mundan başga-da, wirusyň täze ştamlary ABŞ-da, Ýewropada we dünýäniň beýleki ýerlerine ýaýrady.
Üçünji gezek milli derejede girizilen çäklendirmeler gowşadyp başlan Ysraýylda 7-nji fewralda geçirilen barlaglar Pfizer-BioNTech waksinasynyň wirusa garşy, şol sanda ýurtda ýaýran britan ştammyna garşy hakyky täsirini görkezdi.
Günorta Afrika saglygy goraýyş işgärlerine 7-nji fewralda AstraZeneca waksinasyny sanjym etmek meýilnamasyny togtatdy, kiçijik kliniki synag onuň ýurtda ýaýran täze ştamynyň öňüni almakda netijesizdigi görkezdi.


text:
Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli dabaralaryň öňüsyrasynda ýakyn wagtda Türkmenistanda bilim ulgamynyň işgärleriniň döwlet maslahaty geçiriler. Maslahatyň barşynda ýurdumyzyň orta we ýokar okuw mekdepleriniň işini mundan beýläk hem kämilleşdirmek babatda möhüm çözgütler kabul ediler.
Öň habar berşimiz ýaly, meýilleşdirilýän bu möhüm ähmiýetli çäreleriň guramaçylygyna Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ýakyndan gözegçilik edýär.
1-nji awgustdan dynç alşa çykan türkmen Lideri «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda bilim işgärleriniň, mekdep okuwçylarynyň we talyp ýaşlaryň durmuşynda möhüm ähmiýeti bolan şanly seneler mynasybetli geçiriljek dabaralaryň guramaçylyk derejesine uly üns berilmelidigini belledi.


text:
Medıtsınalyq zattardy zerthanalyq synaqtan ótkizý ortalyǵy qurylady
NUR-SULTAN. QazAqparat –Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov eldegi sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmetterdi materıaldyq-tehnıkalyq kúsheıtý týraly aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«12 zerthana joǵary tehnologııalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etiledi. Bul óz kezeginde azyq-túlik, balalar oıynshyqtaryn, sý men ózge de ónimdi zertteýge múmkindik beredi. ıAǵnı toksındi elementterdi, tuzdardy, metalldardy anyqtaý maqsatynda júrgiziledi. Sonymen qatar medıtsınalyq zattarǵa qatysty zerthanalyq ári tehnıkalyq synaqtan ótkizý boıynsha ortalyq qurylady. Osy oraıda halyqaralyq standarttar turǵysynda dári-dármek pen medıtsınalyq zattardy qaýipsizdik pen sapa boıynsha synaqtan ótkizýge múmkindik beredi», - dedi Úkimet basshysynyń orynbasary onlaın baspasóz máslıhatynda.
Budan buryn habarlanǵandaı, Úkimette bıylǵy jylǵy tórtinshi toqsanda Pfizer vaktsınasyn jetkizý eskerilgenin aıtty.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov bıologııalyq qaýipsizdik týraly qujat boıynsha pikir bildirdi.
- Antırekord: Reseıde bir táýlikte 1 075 adam koronavırýstan kóz jumdy
- Azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrýdyń mańyzy zor — Asqar Mamın
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Ózbekáli Jánibekovke Almaty men Túrkistanda eskertkish ornatylmaq
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: Atyraý oblysy «jasyl» aımaqqa ótti
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 162 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Howandarlyga mätäç çagalaryň Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna şu ýyl Lebap welaýatynda 5 çaga operasiýa edildi. Bu barada «Türkmen gündogary» gazeti habar berýär.
Welaýat Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezinde geçirilen bu operasiýalar üstünlikli amala aşyryldy. Häzirki wagtda çagalaryň saglyk ýagdaýy gowy.
Operasiýa geçirilen çagalaryň üçüsi Welaýat çagalaryň saglygyny dikeldiş okuw-terbiýeçilik toplumyndan. Olardan Şiraly Awlýakulowa çep tarap dyz bogunyň çekiji peýlerini uzaltmak, Ulugbek Hudaýbergenowa çep dabanyň ahiloplastikasy, Alihan Muhammedowa bolsa sag tarap dyz bogunynyň çekiji peýlerini uzaltmak operasiýalary geçirildi. Welaýat çagalar öýünden çagalaryň ikisine bolsa heýloplastika operasiýasy geçirildi.
Operasiýalary merkeziň tejribeli hünärmenleri äň-ýüz hirurgy Ziýada Baltaýewa, trawmatolog-ortaped lukmanlary Çary Bazarow, Hojageldi Kerimow hem-de Hemra Tekäýew dagy üstünlikli amala aşyrdylar.
Umuman, ýokarda ady agzalan haýyr-sahawat gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna welaýatda jemi 40 çagany operasiýa etmek meýilleşdirilýär. Şol sanda olaryň käbiri paýtagtymyzdaky halkara derejeli saglyk merkezlerinde operasiýa ediler.
Ýeri gelende, şu ýyl döredilen gaznanyň serişdelerinden iýun aýynda welaýatyň hassahanalarynyň çagalar bölümlerine «Tiz kömek» ulaglarynyň 10-sy sowgat berlipdi.


text:
Nıderland áleýmettik qashyq shekteýin alyp tastady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Nıderland Koroldiginde 18 aıdaı ýaqyt ótken soń koronavırýs pandemııasy jaǵdaıynda qalypty ómirge qaıtyp oralýǵa úlken qadam jasap otyr, dep habarlaıdy QazAqparat DW saıtyna silteme jasap.
14 qyrkúıek kúni Nıderlandy premer-mınıstri Mark Rıýtte 25 qyrkúıekten bastap koroldikte 1,5 metr áleýmettik qashyqty saqtaý erejesi joıylatynyn málimdedi. Bul adamdardyń kópshilik jınalatyn kontsert, teatr, meıramhanalar men dámhanalarǵa barýyna múmkindik beredi. Endi eldiń joǵarǵy fýtbol dıvızıonynyń matchtary 2020 jyldyń kókteminen beri adam tolyq jınalǵan stadıondarda ótedi.
Qoǵamdyq tamaqtaný oryndary, mádenı jáne sport sharalaryna kelýshiler ekpe jasalǵany kórsetilgen kovıd qujatyn nemese koronavırýspen aýyrǵany týraly anyqtamany, ne SARS-CoV-2 vırýsyna anyqtaıtyn testiniń teris nátıjesin usynýy tıis. Bul rette koroldik úkimetiniń basshysy azamattardy saq bolýǵa úndedi.
«Bul koronavırýs pandemııasyna deıingi ýaqyt emes, sebebi ınfektsııa juqtyrý oqıǵalary áli de kóp, aýrýhanalarda dertke shaldyqqan adamdar áli qanshama», - dedi Rıýtte.
Onyń aıtýynsha, ınfektsııanyń kúzde qalaı órbıtini belgisiz. El úkimeti kovıd qujatyn engizý arqyly turǵyndardy vaktsına alýǵa yntalandyrmaq. Búginde Gollandııa azamattarynyń 63 paıyzǵa jýyǵy ekpe saldyrtqan. Medıtsına bıliginiń baǵalaýynsha, qazirgi kezde elde ınfektsııanyń iri oshaǵy – mektepter. Aýrýhanalardaǵy jaǵdaı azdap jaqsarǵan, biraq áli de kúrdeli bolyp qalýda.


text:
Türkmen häkimiýetleri geljek aýda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçiriljek Aziýa oýunlarynyň öňünden Aşgabatda spirtli içgileriň satylmagyny gadagan etdiler.
Bu gadaganlyk ozaly ýerli söwda urlan zarba bolsa, ikinji tarapdan spirtli içgilere garaşly raýatlaryň ýagdaýyny agraldar, arak-şerabyň “gara bazaryny” döreder diýip, ýerli synçylar aýdýar.
19-njy awgustda çykan metbugat habarlarynda türkmen paýtagtyndaky azyk dükanlarynyň tekjelerinden alkogolly içgileriň ählisiniň aýrylandygy, diňe içgi satýan dükanlaryň bolsa ýapylandygy habar berilýär.
Şol bir wagtda ýurduň döwlet eýeçiligindäki mediasy bu gadaganlyk barada hiç bir düşündiriş ýa habar çap etmedi.
AP habar gullugynyň maglumatyna görä, içgi dükanlarynyň satyjylary häkimiýetlerden berlen görkezme esasynda, alkogolly içgileri satmagy oktýabra çenli bes edipdirler.
AFP habar gullugy Söwda ministrliginde bir ady aýdylmaýan resmä salgylanyp, onuň bu gadaganlygy Aşgabatda 17-nji sentýabrdan 27-nji sentýabra çenli aralykda geçýän Aziýa oýunlary bilen baglanyşdyrandygyny habar berýär.
Neşiriň maglumatyna görä, Söwda ministrligindäki resmi täze girizilen gadaganlygyň Aziýa oýunlaryndan öň jemgyýetçilik tertibini üpjün etmek maksadyndan ugur alýandygyny aýdypdyr.
"Gadaganlygyň esasy maksady, hukuk goraýjy guramalaryň 17-nji awgustdagirizilen güýçlendirilen düzgüni bilen baglylykda, parahatçylygy we jemgyýetçilik düzgün-tertibini üpjün etmekden ybarat” diýip, anonim çeşme AFP habar gullugyna aýtdy.
Azatlyk radiosynyň ozal habar berşi ýaly, Türkmenistan golaýda harby we kanun goraýjy gulluklaryň güýçlendirilen iş tertibini girizjekdigini, şeýle-de serhediň ýapyljagyny we wiza düzgünleriniň çäklendiriljegini aýtdy.
15-nji awgustda geçirilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan gol çekilen buýruga görä, Aziýa oýunlarynyň howpsuzlygyny doly üpjün etmek çäreleri 17-nji awgustdan güýje girip,27 sentýabra çenli dowam etdiriler.
“Şu döwürde ýurduň ähli harby we hukuk goraýjy edaralary gije-gündiziň iş düzgünine geçýärler. Serhet ýapylýar, wiza düzgünleri hem çäklendirilýär, gümrük gözegçiligi güýçlendirilýär” diýip, Berdimuhamedow Türkmenistanyň milli telewideniýesinde görkezilen çykyşynda aýtdy.
Döwlet baştutany mejlisde Oýunlar bilen bagly başga çäreleriň hem nazarda tutulýandygyny aýtdy, emma alkogollyiçgileriň gadagan ediljegi barada hiç zat diýmedi.
Ýerli synçy Amanmyrat Bugaýew şenbe güni alkogolly içgilere girizilen gadaganlygyň hakykatdanam güýje girendigini tassyklap, dükançylaryň oňa esasy gazanç çeşmeleriniň biriniň ýitirilmegi hökmünde seredýändiklerini, sebäbi Türkmenistanda arak-şerabyň örän geçginli harytdygyny aýtdy.
“Indi ýasama araklar köpeler, hili pes araklar zerarly ölüm-ýitim köpeler, bu zatlary öň 86-njy ýylda Gorbaçýowyň sersaglygynda başdan geçiripdik” diýip, Bugaýew aýtdy.
Synçynyň sözlerine görä, Türkmenistanda S.Nyýazow döwründe giň ýaýran neşekeşlige garşy göreş yglan edilenden soň, köp adam neşesini goýup, araga geçdi we şonuň bilen aman galdy. Ikinji tarapdan, Türkmenistanda toýlar, oturylyşyklar hem arak-şeraply geçirilýär we spirtli içgiler esasy sarp edilýän önümleriň biri bolup durýar.
Söwda dolanyşygynda esasy harytlaryň biri bolsa-da, ýerli synçylar Türkmenistanda arak-şerap satýan dükanlaryň 70-80 prosentiniň resmi ygtyýarnamasynyň ýokdugyny, beýle rugsady almagyň juda kynlaşdyrylandygyny, emma bu söwdanyň barlaga gelýän resmiler bilen “özara dil tapyşmak esasynda gülleýändigini” belleýärler.
Mundan öň Türkmenistanda çilim, temmäki önümleriniň söwdasy doly döwlet monopoliýasyna geçirilip, dükanlaryň öňünde uly nobatlar emele geldi.
Şonuň bilen bir wagtda, hususy dükanlarda gadagan edilendigine garamazdan, döwlet dükanlaryna getirilýän çilim, temmäki önümleriniň uly böleginiň bikanun hususy dükanlara geçirilip, ilata has gymmat bahadan satylýandygy, bu gadaganlyklaryň çilime garaşly raýatlaryň maşgala býujetine goşmaça agram salýandygy aýdylýar.


text:
Dün agşam göni ýaýlymdan bu oýuna tomaşa etdim, barselona neymarsiz gaty gowşapdyr, diňeje suarez bilen messi bar barselonada beýlekiler ruhsyz oýnaýa, messi'niň bir özi hem kän bir zat edip bilmeli. Hemişe aýdylýan zat bardy, argentina milli maçlarda messi'niň bir özi hem kän bir zat edip bilenok diýip. Indi şuňa meňzeş ýadgaý barselonada bu ýyl k...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
14.08.2017 07:11
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#8)


text:
Şeýle maslahaty Türkmenistanyň hökümeti ilkinji gezek geçirdi. Ýakynda gurlup ulanylmaga berlen «Oguzhan» köşkler toplumynda ýurduň ähli künjekleri bilen wideoşekilli göni aragatnaşyga çykmagy üpjün edýän häzirki zaman täze telearagatnaşyk enjamlarynyň ýola goýlandygy barada türkmen mediasy habar berýär.
Türkmenistanda elektron resminamalar dolanyşygyny we «Elektron hökümet» elektron resminamalar dolanyşygyny ornaşdyrmak meselesi babatda Berdimuhamedow ilkinji gezek 2010-njy ýylyň 26-njy awgustynda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde aýdypdy. Şonda prezident elektron resminamalar dolanyşygynyň oba hojalygynda çalt ornaşdyrylmagynyň zerurdygyny aýdypdy.
23-nji maýda geçirilen ilkinji göni aragatnaşyk arkaly wideoşekilli iş maslahatynda welaýat häkimleri bilen prezidentiň arasynda, esasan, şu hepdäniň ahyrlarynda ýurtda galla oragyna girişmek babatda boldy.
“E-Government” ýa-da Elektron hökümet
Elektron resminamalar dolanyşygy ulgamynyň ýurtda ornaşdyrylmagy hökümet dolandyryşynyň netijeliligini artdyrmaga ýardam eder diýen umytlar bar. Dolandyryş işewürlik prosesleriniň ähli tapgyrlarynda ykjam gözegçiligi amala aşyrmaga, resminamalaryň geçişiniň tapgyrlaryny we esasy işleriň ýerine ýetirilişiniň wagtyny gysgaltmaga, ýolbaşçylar üçin dolandyryş çözgütlerini kabul etmek babatda zerur bolan maglumatlary çalt gözlemäge we tapmaga mümkinçilik berýär.
10-njy ýanwarda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde Berdimuhamedow Türkmenistanda Hökümet elektron ulgamyny döretmeklik we bu ulgama geçmeklik göz öňünde tutulýandygyny mälim edip, ýurduň ýolbaşçy wezipesinde işleýänleriň kompýuterden sowatly bolmalydygy hakynda aýdypdy. Prezidentiň şol mejlisde beren tabşyrygyna laýyklykda, ýolbaşçylaryň kompýuteri özleşdirmekleri üçin ýörite kurslar açylmaly edildi.
Ýylyň ikinji çärýeginden başlap, prezidentiň tabşyrygyna laýyklykda ýurduň ministrlikleriniň, edara-kärhanalarynyň, daýhan birleşikleriniň ýolbaşçylary, orunbasarlary, welaýat häkimleri üçin ýörite kompýuter sowatlylygy boýunça tölegli kurslar öz işine başlady.
Kompýuter sowatlylygy boýunça kurslar üç aý dowam edip, onuň ahyrynda okuw geçýän ýolbaşçylara ýörite sertifikatlar gowşurylar. Okuwlar tamamlanandan soň, olara gatnaşan ýolbaşçylar ýörite synagdan geçiriler. Eger ýolbaşçy synagdan geçip bilmese, onda ol başga işe geçiriler.
XX asyrdan XXI asyra
Bu çärelere garamazdan, häzir ýurduň welaýatlarynyň hem-de etraplarynyň administrasiýalarynda internet sistemasynyň bolmazlygy köpleri geň galdyrýar. Internet hatda paýtagt Aşgabatda ýerleşýän ministrliklerde hem doly ornaşdyrylmadyk.
Etraplar bilen welaýatyň, welaýatlar bilen paýtagtyň, ministrlikler bilen merkezi apparatyň arasynda göni elektron aragatnaşyk sistemasynyň ýoklugy sebäpli, iş dolanyşygy geçen asyryň tehnologiýalary boýunça alnyp barylýar.
Ýurduň welaýatlarynyň hem-de etraplarynyň hiçisinde özlerine degişli elektron saýtlary we elektron poçtalary, ýagny e-mail adresleri ýok. Ministrliklerde hem ýagdaý welaýatlardyr etraplaryňkydan öwerlikli däl.
Ýurduň etraplaryndan welaýat merkezlerine gerekli maglumatlar faks apparatynyň üsti bilen iberilýär. Eger-de maglumatlar elektron görnüşde iberilmeli bolsa, onda olar disklere göçürilip, ýörite kurýerleriň üsti bilen ençeme kilometr aşylyp, gerekli ýerine gowşurylýar.
Türkmen hökümetiniň döwlet dolandyryşy boýunça reforma geçirmek we ony pugtalandyrmak, elektron dolandyryşy, kadrlary taýýarlamak we olaryň kwalifikasiýasyny ösdürmek boýunça Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlyk edýändigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçysynyň maglumatlary hem-de arhiw materiallary esasynda taýýarlandy.


text:
Türkmenistanda pagta ýygym kampaniýasyna taýýarlyklar başlandy. Resmi metbugatda berilýän maglumata görä, pagta ýygym kampaniýasyna 29-njy awgustda başlanar.
Şeýle-de, maglumatda Türkmenistanda 545 müň gektar ýere ekilen pagtany ýygmak üçin 500 sany pagta ýygnaýan kombaýnlaryň, pagtany transport etmek üçin niýetlenen ýük maşynlaryň we beýleki zerur bolan tehnikalaryň taýýarlanandygy habar berilýär.
Mary welaýatynyň Türkmengala etrabyndan özüni Annagözel diýip tanyşdyran kärendeçi zenan geçen ýylky pagta hasyly, ondan alan girdejisi barada Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaýew prezidentlige gaýtadan saýlanmak üçin 26-njy aprelde geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş etjekdigini aýdýar.
Ol bu barada häkimiýetdäki Nur Otan partiýasynyň ýygnagynda mälim etdi. Astanada geçirilen bu ýygnakda Nazarbaýewiň Nur Otan partiýasynyň agzalary gazak prezidentiniň kandidaturasyny teklip etdiler.
Öňki polat erediji işçisi 74 ýaşly Nazarbaýew 1989-njy ýyldan bäri Gazagystany dolandyrýar.
6-njy martda Nazarbaýew belki “ssenariýni üýtgetmegiň wagty gelendir” diýip, wagtyndan öň geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş edip-etmejegini nätakyklygyna saklap galypdy.
Gazagystanda öňümizdäki prezidentlik saýlawlary 2016-njy ýylda geçirilmelidi, emma “Gazagystanyň Halk bileleşigi” saýlawlaryň şu ýyl geçirilmegini teklip etdi.


text:
Finlandiýanyň premýer-ministri Juha Sipila öz jaýyny bosgunlara teklip etjegini aýdýar, onuň hökümeti bolsa şu ýyl Finlandiýada oturym beriljekleriň sanyny iki esse köpeldip, 30 müňe çenli ýetirjegini aýtdy.
Sipila 5-nji sentýabrda özüniň Kempelede, demirgazyk Finlandiýada ýerleşýän jaýynyň häzirki wagtda az ulanylýandygyny we ony ýylyň başyndan gaçybatalga soraýanlara berip biljekdigini aýtdy.
Polşa ozal wada beren 2 müň bosgunyndan başga bolsgun alyp bilmejegini aýdýar.
Polşa, Çeh respublikasy, Wengriýa we Slowakiýa ÝB-niň bosgunlary ýerleşdirmek boýunça islendik kwotasyny ret edýär.


text:
Ahal welaýatynyň Owadandepe diýen ýerinde tebigy gazdan sintetiki benzin öndürmek üçin gurulýan zawodyň açylmaly senesi ýarym ýyl yza süýşürildi diýip, “Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri habar berýär.
Bu desgany 2018-nji ýylda açmak planlaşdyrylypdy, indi TDH onuň şu ýylyň tomsunda ulanmaga beriljekdigini habar berýär.
Tslamanyň tehniki bölegine Ýaponiýanyň Kawasaki Heavy Industries, Ltd. we Sojitz kompaniýalary jogap berýär, prezidentiň ogly Serdar Berdimuhamedow martyň aýagynda Ýaponiýa sapar edende olaryň wekilleri bilen duşuşdy.
Ahal welaýatynda gurulýan zawodyň gurluşygy “Türkmengaz” döwlet konserni we Ýaponiýanyň Kawasaki Heavy Industries Ltd. We Türkiýäniň Ronesans Endustri Tesisleri Insaat Sanayi ve Ticaret A.S. kompaniýalarynyň döreden konsorsiumy tarapyndan alnyp barylýar.
Bu taslama Ýaponiýanyň JBIC banky tarapyndan maliýeleşdirilýär we oňa $2 mlrd serişde goýberildi diýip, “Fergana” habar gullugy ýazýar. Täze zawod ýylda Euro-5 standartyndaky A-92 benzininiň 600 müň tonnasyny öndürmäge niýtlenip gurulýar.
Habar neşirleriniň maglumatlaryna görä, bu kärhananyň geljegi şübheli görünýär, sebäbi gazdan alynýan benzin nebitden alynýan benzine garanda gymmat düşýär.
Täze Zelandiýada, Malaýziýada we ABŞ-nyň Luiziana ştatynda şunuň ýaly desgalar global nebit bahalary arzanlamazyndan öň batyp galdy diýip, habarlarda aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramyna bagyşlanan sergi sişenbe güni Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň Sergiler merkezinde öz işine başlady.
Bu şanly sene mynasybetli gurnalan iki günlük sergä ýurdumyzyň ykdysadyýetiň döwlet böleginiň düzümleri, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň, Dokma senagaty ministrliginiň, Bilim ministrliginiň, Döwlet haryt-çig mal biržasynyň, “Türkmengaz”, “Türkmenhimiýa” döwlet konsernleriniň we beýleki ulgamlarynyň, şeýle-de hususy pudagynyň wekilleri gatnaşýarlar.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň hökümetiniň agzalary we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşýarlar.
“Beýik Garaşsyzlygyň şöhratly 30 ýylynyň dowamynda döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bolan ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny innowasiýa taýdan özgertmekde, senagatymyzy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekde, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny artdyrmakda, halkymyzyň durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmakda, ählumumy ykdysady giňişlikde ýurdumyzyň ornuny barha berkitmekde belent sepgitlere ýetildi” diýip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň sergä gatnaşyjylara iberen gutlag hatynda aýdylýar.
Sergide ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllarynda ösüşiň, milli ykdysadyýetimizde we durmuş ulgamlarynda gazanylan üstünlikler görkezilýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti oba hojalyk toplumyny ösdürmek boýunça maslahat geçirdi
30-njy martda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän orunbasary E.Orazgeldiýewiň hem-de Türkmenistanyň oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministri M.Baýramdurdyýewiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
30-njy martda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän orunbasary E.Orazgeldiýewiň hem-de Türkmenistanyň oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministri M.Baýramdurdyýewiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Ýurdumyzyň meýdanlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň geçirilişi hem-de Türkmen bedewiniň milli baýramyna taýýarlyk görlüşi aýratyn ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Orkestriň ýaňy
Halkara Bitaraplyk gününiň baýram edilýän aýynyň başynda, 4-nji dekabrda, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly-drama teatrynda, Hemişelik Bitaraplygymyzyň 25 ýyllyk baýramyna bagyşlanan «Galkynyş» türkmen-awstriýa simfoniki orkestriniň konserti boldy.
Halkara onlaýn çäresiniň konsertiniň başynda gutlag sözleri bilen çykyş eden Türkmenistanyň medeniýet ministri Atageldi Şamyradow we Türkmen-awstriýa jemgyýetiniň prezidenti Neda Berger bu halkara çäresiniň guramaçylykly geçirilmegi barada beren giň goldaw-hemaýatlary üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden çykýan alkyşly sözlerini beýan etdiler. Olar türkmen-awstriýa doganlyk-dostluk gatnaşyklarynyň ösdürilýändigi, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk baýramynyň halkara derejesinde bellenilişi, eziz Diýarymyzda alnyp barylýan dost-doganlyk syýasaty hakynda durup geçip, bu halkara çäresine gatnaşyjylaryň ählisine sagbolsunlar aýdyp, olary we beýlekileri Garaşsyz Türkmenistanyň halkara Bitaraplyk gününiň ýigrimi bäş ýyllygy bilen gutladylar.
Soňra Türkmenistanyň döwlet simfoniki orkestriniň ýerine ýetirmeginde Ý. Ştrausyň «Gök Dunaý» eseri ýaňlandy, «Galkynyş» türkmen-awstriýa simfoniki orkestriniň Awstriýa düzümi tarapyndan ýerine ýetirilen R. Nepesowyň «Fantaziýa» eseriniň wideogörkezilişi boldy. Şeýle-de R. Rejebowyň «Jemalyň daragty» çeper filminde ýaňlanan sazy, W. A. Mosartyň «Gijeki serenada», Nury Halmämmedowyň «Nar agajy», «Şükür bagşy» çeper filminde ýaňlanan sazlary, Ý. Ştrausyň «Polka» eseriniň ýaňlanmagy bilen konsertiň jemi jemlendi.