text:
First Turkmen football blog. News, stats, pictures, videos and etc.. all about turkmen football.
November 28, 2008
2008 Kubok Merwde. Merw 2-1 HTTU
Munuň özi «Merw» komandasynyň ýaryşlarynyň 17 ýyllyk taryhynda 4-nji, HTTU üçin bolsa ikinji final oýny boldy. Şu günki ýaryşa çenli garşydaşlaryň hersi bir gezek kubok eýeleri bolupdylar. «Merw» 2005-nji ýylda, HTTU bolsa 2006-njy ýylda kuboga mynasyp boldular. Şunlukda bu komandalaryň ikisi hem alty gezek Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi we çempion bolan paýtagtymyzyň «Köpetdagyndan» öňe geçip, final oýna çykdylar.
«Merw» final ýaryşyna öňi bilen birinji ligada oýnaýan «Marguş» komandasyny iki gezek ýeňdi we iki oýnuň jemleri boýunça geçen ýylky bürünç baýragyň eýesi Balkanabadyň «Nebitçisinden» 2:2 we 3:1 hasaby bilen öňe geçmegi başardy. Ýarym finalda bolsa geçen ýylky Kubok eýesi bolan Türkmenbaşynyň «Şagadamyny» 3:1 we 3:2 hasaby bilen utdy. HTTU komandasy hem öz nobatynda geçirilen pökgüler boýunça artykmaçlyk gazanyp, ýokary liga dalaş edýän paýtagtymyzyň «Altyn asyr» komandasyny ýaryşdan çykardylar. Soňra olar Türkmenabadyň «Bagtyýarlygyny» 9:0 we 3:1 hasabynda ýeňdiler, şeýle hem ýurdumyzyň Sport we syýahatçylyk milli institutynyň komandasyndan iki oýnuň jemleri boýunça öňe saýlandylar.
Final oýny diňe bir aşgabatly janköýerlerde ýokary gyzyklanma döretmek bilen çäklenmedi. Bu bäsleşige söýgüli komandasyny goldamak maksady bilen Mary welaýatyndan hem ýüzlerçe janköýerler geldiler we olar öz toparynyň ýeňşiniň şaýady boldular.
Komandalaryň ikisinde hem oýnuň birinji we ikinji bölümlerinde hasaby açmaga mümkinçilikler az bolmady. Oýnuň 31-nji minutynda maryly oýunçy Gurbanmuhammet Gurbanmuhammedow ynamly pas bilen Witaliý Alikperowy urgy pozisiýasyna çykardy. Şeýlelikde 16 metrlikden urlan pökgi derwezä girdi. HTTU-nyň oýunçysy Mämmedaly Garadanow ýaryşyň birinji bölüminiň gutarmagyna iki minut galanda hasaby deňledi. Oýnuň 50-nji minutynda Witaliý Alikperowyň uran pökgüsi «Merwe» ýeňiş getirdi.
«Merwiň» tälimçisi Magtymguly Begenjowyň TDH-niň habarçysyna beren gürrüňine görä, möwsüm başlamanka komandanyň öňünde ýurduň Kubogyny eýelemek wezipesi goýuldy. Bir bellemeli zat, ol hem M.Begenjow üç ýyl mundan ozal komandanyň hatarynda oýunçy döwründe «Merw» kubok eýesi boldy. Ine, indem tälimçi hökmünde birinji gezek uly üstünlik gazandy.
M.Begenjowyň sözlerine görä, ol bu ýaryşa özüniň kömekçisi Merdan Nursähedow bilen gowy taýýarlyk gördüler. Agzybir komandanyň futbolçylary örän berk tertip-düzgüne, durnukly häsiýete we meýdançada bolsa mertlige bil bagladylar. Bu bolsa olara üstünlik getirdi.


c: text/html

text:
Özbegistan Mýanma çagyryş berdi
Özbegistanyň Daşary işler ministrligi tarapyndan berilen beýanatda Mýanmadaky ýagdaýyň, esasan hem arakanly musulmanlara garşy artan hüjümleriň Özbegistanda alada sebäp döredýändigi mälim edildi
Adam hukuklarynyň global beýannamasy we BMG-da bellenen ýörelgeler we Yslam hyzmatdaşlyk guramasynyň maksat we wezipelerine esaslanyp Özbegistanyň eden-etdiligiň ähli görnüşlerini ýazgarýandygy aýdylýan beýanatda: “Mýanmanyň hökümetiniň günäsiz musulmanlara garşy edýän hüjümlerini bes etmegini, hüjümleriň öňüniň alynmagy we meseläniň parahatçylykly ýollar bilen çözülmegi üçin gerek bolan ähli çäreleri görmäge çagyrýarys” diýilýär.
Beýanatda mundan başgada Özbegisatnyň hökümetiniň arakanly bosgunlaryň zerurlyklary üçin ynsanperwer kömek ibermek barada karar kabul edendigi habar berildi.
Mýanmanyň goşunynyň ýaragly başbozarlara garşy göreş bahanasy bilen ýurdyň Arakan sebitinde asuda ilata garşy 25-nji awgustda başladan hüjümlerinde müňlerçe musulman ýogaldy. Mýanmanyň hökümetiniň sebite girmegi gadagan etmegi sebäpli ýogalan adamlaryň anyk sany kesgitlenip bilinenok.
Hüjümlerde 150-den gowrak oba ýudryň Ýaragly güýçleri we budist milletçiler tarapyndan ýok edildi. On müňlerçe arakanly musulman sebitden uzaklaşmaga synanyşýar. Mýanmadan gaçan asuda ilat daglyk ýerlere, Naf derýasynyň ýa-da deňiz ýolunyň üsti bilen Bangladeşe geçýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
6 ýyl ozal
Palwan__ men halayan adym :) manysyny öziniz bilyansiniz! men adym daldir Palwan :D
6 ýyl ozal
oglan atlarynda wepa(bilshiniz yaly wepalylygy anladya),gyz atlaryndan şirin(suyjije)
6 ýyl ozal
Kerim adam prikol :D Kerim Kerim Ker Gulak,Her çetinde Gyzaryp duran bir gulak :D :D
6 ýyl ozal
a men ozum gyz atlaryndan Nazik ady oglan atlaryndan bolsa Muhammet, Yakup,Yusup atlary owadan goryarin. Yone yakup diymek name anladyarka?
6 ýyl ozal
leyli bn bossan aisha atlary gowy göryan gyzlardan a oglanlardan dowran bn batyr
6 ýyl ozal
yaramaztalyp senem shustryja ekenin ;-)
6 ýyl ozal
adam adyny Baş harp bilen yazyan kiçi çykya gaty görişdi yokdyr Kerim :D
6 ýyl ozal
men bir zady bilesim gelyar kabirler yetip bilmedik taýynyn shanyna ya da ilkinji soygusinin shanyna ilkinji oglyny ya da gyzyn shon adyna dakmak niyetlän bamyka?=)
6 ýyl ozal
howa bar men bir joramyn dayysyna oz halashan gyzyny alyp bermeyaler olar 4 yyl soyushyaler yone manlaydyrda toy etmek yokdurda birnace yyl gecenson gyzjagazy bolyar adynada ilkinji soyen gyzynyn adyny goyyar
6 ýyl ozal
ay biz tarapda Mama Bilen Baba goyya ady :)
6 ýyl ozal
siz tarap bolanda haysy tarap bolya))))))))
6 ýyl ozal
Aymelek senem gaty köp bilmiş ekening :))
6 ýyl ozal
wi o name ucin?
6 ýyl ozal
meng adym namani anlatya bilene belang sapyny beryan:D wakr wakr
6 ýyl ozal
özing gowy bilyansinglay aymelek :)
6 ýyl ozal
öwezgeldi eşegi öldi zor zor tay :D:D
6 ýyl ozal
bilman soradymda menem yaramaztalyp
6 ýyl ozal
lebap taraplary bolya :)
6 ýyl ozal
ana indi dushnukli))
6 ýyl ozal
Oglan atlary eziz emir dawut selim azym, gyzlardan aylar nurana ayperi.
6 ýyl ozal
a mana ha tarzan at gowy heheheeh
6 ýyl ozal
aga saña ölüm!
6 ýyl ozal
eşektalyp!:)
6 ýyl ozal
a men oglanlardan Mukam, Islam,Ibragim, Ybrayym atlary. Gyzlardan bolsa Leyli, Zuleyha, Meryem atlary gowy göryan
6 ýyl ozal
Mana gyz atlaryndan Nowcha a oglan atlaryndan kayum ady has gowy goryan.
6 ýyl ozal
Yaramaztalyp Kerim at bn beydp oyun etme hou Hudayn adydr. Ependijan gaharlanma senem
6 ýyl ozal
men adym wepa )))))))))) wepalyda gyzlar dushinayn)))
6 ýyl ozal
Reklama
6 ýyl ozal
Yokarda biri sorag beripdir oz birinji soygusinin adyny goyyalarmy diyip? Hava goyyalar menin adym kakamyn birinji halashyp aljak bolan gyzynyn ady yagny,mahrijemal ol gyz toyundan on yaraman yogalypdy :-( son bash yyldan kakam ejem bn durmus gurya ikisi kursdash . Birinja doganym bolya ady bagul ejemin halan ady,ikinjem men kakamyn halan ady! Yone mana mahrijemal dp dine kakam diyya sebabi doly adymy kan ozum halamok!
6 ýyl ozal
Gyz atlaryndan Maral, Jeren, Aysha, Leyla a oglan atlaryndan Rowshen, Atajan, Muhammet.
6 ýyl ozal
at diyilse gulesim gelyarow arada blyat gayi saklady znacogynda Goyunlyyew d.p dur menem guldimda ne za chto yazda sukan gayisi
gyz ady jennet oglan italmaz:-)
6 ýyl ozal
ependi gulagyng aşagyny gyzardyp gaydaryn hazir :D
6 ýyl ozal
auditor prosta degişme hou
6 ýyl ozal
Yo men dushunyanle yaramaztalyp yone heme zat bn oyn etmeldal dijek boldm
6 ýyl ozal
maňa oglan atlardan selim, eziz a gyzlardan jennet, meňli, mahym
6 ýyl ozal
hi hi mañada kawagtjyk Menli diyyarler
6 ýyl ozal
oooooo perijik seň adyň meňlimi meniň bolsa iň ýakyn joram meňli
6 ýyl ozal
yok meñ adym Meñli däl yöne meñim bolansoñ diyyärler
6 ýyl ozal
?
3 aý ozal
Yenede Jennet bada Ayjennet yok Men adimin namani anladyanina blmk Ayyn Jennedimika ya Jennedin Ayymyka bilmedim
3 aý ozal
Perhat, arap-pars dillerinden geçen söz. Pars dilinde Pyrkat, özbek dilinde Furkat, Farhat, Faryod (ses üýtgemelerine sezewar bolan görnüşleri), türk dilinde Ferat — aýralyk, jyda düşmek manylaryny berýär. Meselem: Pyrkat — Pyragy sözler goşulmasy üýtgän düýbi bir söz, Pyragy sözi hem şol manylary berýär. Edil bu ady goýanlarynda ony göz öňüne tutandyrlar öýdemok manysyna seretseň-ä, emma "Şirin-Perhat" dessany bar, ýedi aşygyň biri Perhat, şoňa esaslanyp goýulan bolmaly.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi we onda harby hem hukuk goraýjy edaralaryň şu ýylyň sekiz aýyndaky işleriniň netijelerine, şeýle-de ýene bir gezek Aziýa oýunlary döwründe Aşgabatda howpsuzlygy üpjün etmek meselesine seredildi.
Döwlet eýeçiligindäki TDH habar agentliginiň maglumatyna görä, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ýaýlym Berdiýew mejlisde “giň möçberli harby özgertmeleriň” amala aşyrylyşy barada hasabat beripdir, emma habardan bu diýilýän özgertmeleriň nämelerden ybarat bolandygy belli bolmaýar.
Şol bir wagtda prezident, ekspertleriň we ýerli synçylaryň türkmen kadrlarynyň, soň sanda harbylarynyň taýýarlygynyň pesdigi barada aýdýanlaryny gytaklaýyn tassyklap, harby kadrlary taýýarlaýan ýokary okuw jaýlarynyň rektorlaryndan nägileligini bildirdi.
“Harby talyplar türkmen we daşary ýurt harby sungatynyň tejribesine eýe bolup, jemgyýetde kanunylygy hem-de düzgün-tertibi hemmetaraplaýyn berkitmelidir” diýip, prezident harby hem hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň rektorlaryna ýüzlenip aýtdy.
Şeýle-de prezident Berdimuhamedow Aziýa oýunlarynyň geçirilýän döwründe asudalygy we howpsuzlygy ýokary derejede üpjün etmegiň wajypdygyny nygtap, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna anyk tabşyryklary berdi diýip, habarda aýdylýar.
Mundan öň Türkmenistan Aziýa oýunlary mynasybetli serhetleri ýapyp, ýurda gelýän-gidýänler babatynda täzeçäklendirmeleri girizdi, köçe-ýol gatnawlaryny çäklendirdi we alkogolly içgileriň söwdasyny dilden gadagan etdi. Şeýle-de ýurduň bazarlarynda, parklarynda gözegçilik güýçlendirildi, paýtagta girilýän esasy ýerlerde harbylardan we polisiýa işgärlerinden ybarat patrullar goýuldy.
Bu çäreler resmi Aşgabat näme üçin howpsuzlygy beýle alada edýär, ýa bu ýerde çynlakaý alada galmaga esas berýän, şol bir wagtda jemgyýetçilige açyk aýdylmaýan zatlar barmy diýen soragy döredýär.
Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça eksperti Brýus Panniýeriň pikirine görä, bu mesele iki sany ýagdaýy ýatda saklamaly:
“Birinjisi, aýdylmagyna görä, kimdir birleri iýunda owgan serhedinden Türkmenistana geçdi we biz olar jeňçiler diýip eşitdik.Bu aýdylýanyň çyn bolmagy ähtimal, sebäbi şondan soň serhet goşunlarynyň başlygyna işini talaba laýyk ýerine ýetirmeýändigi üçin käýinç berildi” diýip, Panniýer Owganystandan abanmagy ahmal wehimiň türkmen hökümetini howsala salman bilmejegini belledi.
Munuň üstesine Türkiýäniň ýörite gulluklary Aşgabatda nähilidir bir terror aksiýasynyň gurnalýan bolmagynyň ahmallygy barada habar berdi diýen gürrüň-de bar diýip, ol aýtdy. Panniýeriň pikirinegörä, türkmen hökümeti hemişe gorkuda ýaşaýar we soňky gürrüňi edilen ýagdaýlar Aşgabady has-da uly howsala saldy.
Panniýer “Ol ýerde Aziýa oýunlaryna ynanarlykly howpsuzlyk wehimi abanýarmy, şeýle zat barmy?” diýen soraga “Biz muny bilmeýäris” diýip jogap berdi.
Aşgabatly synçylaryň biri, adynyň aýdylmazlyk şerti bilen gürleşip, prezident Berdimuhamedow ozaly ýerli ilatdan, olaryň barha agyrlaşýan durmuş sebäpli nägilelik bildirmek ähtimallygyndan gorkýar diýen pikiri öňe sürdi. Onuň pikiriçe, ýollara we bazarlara patrul goýlan harbylar halkyň howuny basmak üçin köpeldilýär we olaryň Aziada geçenden soň hem saklanyp galmagy mümkin.
“Eger ol öz ilatyndan gorkýan bolsa, men muňa geň galmazdym, olgorkmaly hem, sebäbi olar bu Oýunlaryň harjyny çekmäge taýyn däldi we Berdimuhamedow hakykatda häzir gurluşygy tamamlanýan desgalary halkyň rysgalynyň hasabyna gurdy” diýip,Brýus Pänniýer aýtdy.
“Ol adamlaryň aýlyklaryndan tutýar, ýurduň bazarlaryndaky harytlaryň bahalaryny galdyrýar we ilatyň köpüsiniň hatda bu oýunlary baryp görmäge-de ýagdaýy ýok, sebäbi bu Oýunlar ýurtda işsizligiň derejesiniň 50 prosentden aşýan wagtyda geçirilýär” diýip, ekspert aýtdy.
Mundanam başga, Oýunlar üçin gurlan desgalar welaýatlardan gelýän migrant işçiler üçin esasy eklenç çeşmesi boldy, Aziadanyň geçmegi bilen bu iş ýerleri hem ýitirilýär we ýurt raýatlary basym 1990-njy ýyllaryň başyndan bäri berlen sosial ýeňilliklerden hem mahrum edilýär, “türkmen halkyna hökümet tarapyndan berilýän zat ýok, berlen zatlary hökümethemişe yzyna alýar, hiç zat gowulaşanok, ýurtda ýagdaý barga ýaramazlaşýar” diýip, Panniýer Azatlyk radiosyna aýtdy.


text:
به زبان ترکمنی
Kafedralar:
§ Dünýä tejribesini öwreniş kafedrasy.
§ Medisina parazitologiýasy we genetika kafedrasy.
§ Akuşerçilik we ginekologiýa kafedrasy.
§ Kadaly fiziologiýa kafedrasy.
§ Şöhle diagnostikasy, terapiýasy we onkologiýa kafedrasy.
§ Medisina himiýa kafedrasy.
§ Adam anatomiýasy, topografik anatomiýa we operatiw hirurgiýa kafedrasy.
§ Sud medisina we hukuk kafedrasy.
§ Anesteziologiýa we reanimatologiýa okuwly umumy hirurgiýa kafedrasy.
§ Iç keselleriň propedewtikasy kafedrasy.
§ Patologiki fiziologiýa kafedrasy.
§ Nerw keselleri we reýrohirurgiýa kafedrasy.
§ Saglygy dikeldiş okuwly fakultet terapiýa kafedrasy.
§ Urologiýa okuwly fakultet hirurgiýa kafedrasy.
§ Gospital hirurgiýa kafedrasy.
§ Trawmatologiýa, ortopediýa we harby-meýdan hirurgiýa kafedrasy.
§ Göz keselleri kafedrasy.
§ Kliniki farmakologiýa we endokrinologiýa okuwly gospital terapiya kafedrasy.
§ Maşgala medisina kafedrasy.
§ Gulak, burun we bokurdak keselleri kafedrasy.
§ Inçekesel kafedrasy.
§ Akuşerçilik we ginekologiýa boýunça diplomdan soňky taýýarlyk kafedrasy.
§ Patologiki anatomiýa kafedrasy.
§ Fakultet pediatriýa kafedrasy.
§ Çaga keselleriniň propodewtikasy kafedrasy.
§ Psihiatriýa we narkologiýa kafedrasy.
§ Ýokanç çaga keselleri kafedrasy.
§ Gospital pediatriýa kafedrasy.
§ Gistologiýa, embrionologiýa we sitologiýa kafedrasy.
§ Saglygy goraýşyň guralyşy, dolandyrylyşy we ykdysadyýeti kafedrasy.
§ Çaga hirurgiýasy kafedrasy.
§ Deri we weneriki keseller kafedrasy.
§ Medisina ekologiýaly gigiýena kafedrasy.
§ Wirusologiýa mikrobiologiýa kafedrasy.
§ Epidemiologiýa we ýokanç keseller kafedrasy.
§ Ortopediki we hirurgiki stomatologiýa kafedrasy.
§ Terapewtiki stomatologiýa kafedrasy.
§ Farmasiýa kafedrasy.
§ Farmakologiýa kafedrasy.
§ Diller kafedrasy.
§ Ýörite taýýarlaýyş kafedrasy.
Fakultetler:
§ Kesel bejeriş fakultetinde esasan maşgala lukmanlaryny, şeýle hem ýöriteleşdirilen lukman hünärmenlerini taýýarlamak amala aşyrylýar. Olar häzirki zaman saglygy goraýyşda wajyp gerek bolan hirurg, terapewt, kardiolog, akuşer-ginekolog, onkolog, oftalmolog, deri-wenerolog, endokrinolog, reanimatolog, urolog we onlarça beýleki hänärmenlerde.
§ Pediatriýa fakultetinde çaga keselleriň öňüni alýan, anyklaýan we bejerýän köp ugurly çaga lukmanlaryny taýýarlanylýar.
§ Keselleriň-öňüni alyş fakultetinde döwletimizde sanitar-epidemiologiki abadançylygy gowulandyrmak üçin bakteriolog, epidemiolog, sanitary lukmany, gigiýenist, diýetolog ýaly hünärmenler taýýarlanylýar.
§ Dermançylyk fakulteti ýurdumyzyň derman senagatynda işlemek üçin prowizor-tehnologlary we prowizor-analitikleri taýýarlaýarlar.
§ Stomatologiýa fakultetinde terapewt stamotolog, ortoped-stomatolog, hirurg-stomatolog, ortodont atly hünärmenler ýetişdirilýär.
Türkmen döwlet lukmançylyk institutynda ylmy-barlag işleriniñ ugurlary we olardan alnan netijeler
1. Ýiti pnewmoniýanyň döreýiş, kliniki geçiş, bejeriş we öňüni alyş aýratynlyklary (Fiziologiýa ylmy-kliniki merkezli hassahana bilen bilelikde). (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçylar: Ő.Annadurdyýew, M.Hudaýberdiýew. Bu ylmy işiniň netijesinde Hazar deňziniň gyzyl (Polisiphonia Caspila) we ýaşyl (Cladophora wagabunda) suwotylaryň pnewmoniýaly keselleriň umumy bejerigisinde ulanmaklygyň ýokary derejede bejerijilik häsiýetinin bardygy anyklynyldy. Mundan başga-da suwotylarynyň öýjük (T-limfositler) we gumoral (B-limfositler) immunitetleriniň işlerini ýokarlandyryjy täsirleriniň bardygynyň üsti açylypdyr. Işi ýerine ýetirijiler ýiti pnewmoniýanyň immun anyklamak usulyny işläp düzüpdirler.
2. Ehinokokkozyň anyklanylyşy we onuň hirurgiki bejerilişini kämilleşdirmek. (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçy: K.Nurlyýew, A.Abdullaýew. Türkmenistanda köp duş gelýän ehinokokkoz keseleriniň hirurgiki bejerilişiniň birnäçe görnüşlerini işläp düzmeklik bilen, olaryň ahyr netijelerine, gaýraüzülmelerine baha berilipdir. Işi ýerine ýetirijiler 234 sany näsaglaryň hirurgiki bejergileriniň netijelerini saýgarmak bilen ehinokokkozyň hirurgiki bejerilişiniň hususy usulyny işläp düzüpdir.
3. Şikesden soňky gaýraüzülmeler, olaryň öňüni alyş we bejeriş çäreleri.(2004-2006 ý.ý.)Ýolbaşçy: N.Batyrow. Ahyrlaryň süňk şikeslerinden soň ýüze çykýan gaýraüzülmeleriň sebäpleri anyklanylypdyr we olar toparlara bölunipdir. Jemi 129 sany näsaglaryň maglumatlary esasynda şikeslerden soňra ýüze çykýan gaýraüzülmeleriň öňüni alyş we toplumlaýyn bejeriş çäreleri işlenilip düzülupdir.
4. Türkmenistanda dowamly bagyr keselleriniň anyklanyşynyň, bejerilişiniň we öňuni alyş çäreleriniň kämilleşdirilişi.(2006-2008 ý.ý.) Ýolbaşçy: O.Nepesowa Dowamly bagyr keselleriniň anyklanyşynyň takyklygyny artdyrmak üçin immun-ferment barlagyny geçirmeklik ýola goýulypdyr. B görnüşli wirus gepatitiniň öňüni almak maksady bilen waksinasiýa geçirmeklik ýola goýulypdyr. Görkezmeleri bolan näsaglara “tentiz” we “ROCH” ugur boýunça wirusa garşy täsiri bolan Roferon-A derman serişdelerini bellemeklik girizilipdir.
5. DOTS ýörelgesi boýunça gysga wagtlaýyn himiýa-bejergi bilen bejerilýän inçekeselli näsaglarda bejerginiň netijeliligine baha bermek. (2006-2007 ý.ý.) Ýolbaşçy: M.Durdyýewa Häzirki döwrüň netijeli bejergileriň görnüşi bolan DOTS ýörelgeleriň Türkmenistanda ornaşdyrylmagynyň aýratynlyklary öwrenildi. Bu ýörelgäniň milli aýratynlyklary işlenilip düzüldi we olaryň esasynda inçekeseli bejermegiň DOTS usuly welaýatlarda ornaşdyrylyp başlanyldy.
6. Aýallaryň önelge ulgamy-nyň işiniň bozulmagynyň käbir görnüşleriniň anyklanyşyny we bejergisini kämilleşdirmek. (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçy: N.Myratnazarowa. Aýallaryň önelge ulgamynda käbir bozulmalaryň ýygylygy we bu hadysalarda gaýnaglamanyň we endokrin özgermeleriň orny kesgitlendi. Önelge ulgamynyň kesellerinin öňuni alyş we bejeriş usullary hödürlendi.
7. Türkmenistanyň şertlerin-de giçki gestozlarda sagdyn nesli almagy çaklamakda fetoplasentar ulgamyny bahalandyrmagyň esaslary. (2006-2009 ý.ý.) Ýolbaşçy: G.Hojamberdiýewa Giçki gestozly göwreli aýallaryň merkezi gemodinamikasy we fetoplasentar ulgamynyň aýratynlyklary öwrenildi. Alnan maglumatlaryň netijesinde giçki gestozlaryň geçiş aýratynlyklary, öňüni alyş çäreleri we derman serişdeleri bilen bejeriş usullary işlenip düzülipdir.
8. Çagalarda peşew çykaryjy ýoluň daralmasynyň bejeriş usullaryny kämilleşdirmek (Gurbansoltan eje adyndaky EÇSG YKM bilen bilelikde). (2005-2007 ý.ý.) Ýolbaşçy: G.Geldiýewa. Çagalarda peşew çykaryjy ýolunyn inçelmesiniň bejermekliginde kämilleşdirmekligiň täze usuly işlenip düzülipdir. Bu usul opartiw bejerginiň ýerini tutýa hem öz gezeginde ekonomiki taýdan uly ähmiýeti bar.
9. Beden arssalaýjy we bakteriýalara garşy häsiýetini ýüze çykarýan käbir ösümlikleri öwrenmek. (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçy: M.Atagaraýew. Gara çaýryň we kyr bogun otunyň farmakologiki derňewleri geçirilip, olary tanamakdaky tapawutlandyryjy alamatlary, çig mallary taýýarlamagyň düzgünleri öwrenilipdir. Bu dermanlyk ösümlikleriniň mikroba garşy, peşew kowyjy, böwrekden daş aýyryjy, gan akmasyny duruzyjy häsiýetleri öwrenilipdir.
10. Käbir gulak, burun we bokurdak kesellerini bejermekde ýerli derman ösümlikleriniň netijeliligini öwrenmek we olaryň ulanyş usullaryny kämilleşdirmek. (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçy: A.Gurbandurdyýew, S.Pleskanowskaýa. Dowamly gulak, burun, bokurdak kesellerini bejermekde türkmen arçasynyň we ýapon saforasynyň ýokary netijeliligi anyklanyldy. Bu ösümlikleri ulanmaklygyň usullary işlenip düzüldi.
11. Antioksidant ulgamynyň ýagdaýyny we ferment gistidazanyň işjeňligini kesgitlemek. (2004-2006 ý.ý.) Ýolbaşçy: H.Gurbanow, G.Ataýewa. Enzimo-anyklaýyş usulyny ulanmak bilen bagyrda patomorfologiki özgermeler emele gelmänkä – bagyr patologiýasynyň molekulýar derejede geçýän özgerişleri anyklamak mümkinçilikleriniň bardygyny görkezmeklik işiň esasy maglumatydyr. Enzimo-anyklaýys usulynyň bagyr kesellerini öňüni alyş çärelerini işläp düzmekde uly ähmiýetiniň bardygy nygtalýar.
12. Wagotomiýanyň dürli görnüşleriniň aşgazanyň gurluşyna we işine edýän täsirini öwrenmek. (2005-2007 ý.ý.) Ýolbaşçy: G.Bäşimow. Wagotomiýanyň 3 görnüşiniň arasyndaky tapawutlar morfometriki hem-de funksional usullar bilen ýüze çykaryldy. Alnan netijeleriň esasynda wagotomiýanyň selektiw proksimal we seromuskulýar nemasty görnüşleri morfologiki-funksional taýdan amatly diýlip bellenildi. Wagotomiýanyň seromuskulýar nemasty görnüşi kafedrada oýlanyp tapyldy, onuň netijeleri beýleki görnüşlerden has tapawutlanýar.
science.gov.tm
Filed under: آخـریـن مـطـالـب پـزشـکی, ترکمنی Türkmençe, خواندنـیـها از شـهرسـتانهـا


text:
Geljekki ilat ýazuwyny halkyň arasynda wagyz etmek onuň bilen bagly bolan taýýarlyk çäreleriniň toplumynda aýgytlaýjy orun eýeleýän işleriň biridir. Bu ilatyň hut özüniň ýazuwda iň esasy gatnaşyjysy hökmünde çykyş edýänligi bilen baglanyşyklydyr. Şol sebäpli-de bu çäräniň üstünlikli amala aşyrylmaklygy üçin ilkinji nobatda oňa ilatyň işjeň gatnaşmagyny gazanmak zerurdyr. Ilatyň ýazuwa işjeň gatnaşmagyny üpjin etmeklik bolsa öz gezeginde onuň ýazuwyň nämeüçin geçirilýänligine, onuň peýdasyna we zerurlygyna doly düşünmekligini gazanmak bilen baglanyşyklydyr. Ilat ýazuwy hakyndaky wagyz işleriniň esasy maksady halk köpçüligini we jemgyýetçiligi ilat ýazuwy we onuň maksatlary barada habardar etmeklikdir.
Ilat ýazuwyny geçirmeklik näme üçin gerek?
Ilki bilen ol ýurduň ilatyny hasaplamak üçin gerek. Ilatyň sany barada gündelik ýöredilýän maglumatlar, nebsimiz agyrsa-da, ilatyň takyk hasabyny anyklamaklyga doly mümkinçilik berip bilmeýär. Mysal üçin, hasaba alynmadyk migrasiýa. Bziň sanymyzyň hakykatdan naçeligi baradaky has takyk maglumaty diňe ilat ýazuwy berip bilýär. Ýa-da aýdaly, biziň ýurdumyzda haýsy milletleriň wekilleriniň ýaşaýanlygy we olaryň sany baradaky maglumatlary toplap almaklyk üçin ilat ýazuwy ýeketäk çeşme bolup hyzmat edýär. Bu babatda biz entek köplenç halatlarda 1995 -nji ýylda geçirilen ilat ýazuwynyň maglumatlaryna daýanmaklyga mejbur bolýarys, emma ýagdaýyň welin, ol döwürden bäri ep-esli üýtgänligi ikiuçsyz.
Onsoňam, ykdysady we sosial ösüşiň uzak möhletlere niýetlenilen maksatnamalaryň hemmesiniň esasyny ilat baradaky maglumatlar düzýär. Ilat ýazuwynyň netijeleri esasynda biz diňe kabul edilen maksatnamalaryň ýerine ýetirlişiniň monitoringini amala aşyrmaklyk üçin mümkinçilik alman, eýsem degişli döwlet strukturalaryna olara käbir zerur üýtgeşmeleri girizmek hakynda hem teklipler berip bilýäris.
Ilat ýazuwlary häzirki döwürde umumyadamzat siwilizasiýasynyň elementi bolmak bilen olar BMG-niň çözgüdi esasynda onýyllyklaýyn raundlaryň (tapgyrlaryň) çaginde bütin dünýäde geçirilýär.
Sosial statistikanyň maglumatlarynyň derwaýyslygy
Alymlaryň aýtmagyna görä statistikada ýazuw görnüşinde geçirilýän ýöriteleýin çäreler esasan hasabatda ýetmezçilik edýän maglumatlary toplamak ýa-da bar bolan maglumatlary goşmaça barlap görmek üçin ulanylýan synlama häsiýetli derňewleriň biridir. Köplenç halatlarda ýazuwlar statistiki taýdan synalýan obýektiň göwrümi, düzümini we ýagdaýyny belli bir alamatlar arkaly şol bir wagtlar aralygynda geçirilýär.
Ilat ýazuwlarynyň maksady ýurduň ilatynyň sanyny we onuň sebitler boýunça paýlanylşyny, adamlaryň jyns, ýaş, iş bilen meşgullygynyň görnüşleri hem-de beýleki alamatlara görä bölünşini kesgitlemekden ybaratdyr.
Alymlaryň aýtmaklaryna görä islendik sosial prosessi öwrenmek ilatyň bu prosese gatnaşýan toparlarynyň sanyny we düzümini anyklamazdan mümkin däldir. Sebäbi ilatyň dürli toparlarynyň islegleri biri-birleriniňkiden tapawutlydyr.
Munuň şeýledigini, mysal üçin, dürli ýaşdaky, jynsdaky adamlaryň şeýle hem saglyk ýagdaýy we zähmet şertleri boýunça tapawutlanýan adamlaryň azyk harytlaryny sarp ediş modelleriniň biri-birleriniňkä gabat gelmeýänligi hem subut edýär. Oba we şäher ýerleriniň ilatynyň, dürli sosial we etniki toparlaryň durmuş obrazlary hem biri-birlerinkiden düýpgöter tapawutlanýar.
Mundan başga-da, ilatyň gurplylyk derejesi pes bolan gatlaklarynyň (pensionerleriň, köp çagaly maşgalalaryň, çagasyny ýeke özi ekleýän eneleriň, maddy üpçinçiligi kemter bolan maşgalalaryň) sosial goragynyň döwlet tarapyndan amala aşyrylýanlygy üçin ýurduň statistiki gulluklary bu meseleler dogrusynda zerur bolan maglumatlary yzgiderli toplap durmaklyga borçlydyrlar.
Şeýle maglumatlar üçin bolsa degişlilikde ilatyň demografik, etniki, sosial, hünär we kär aýratynlyklary hem-de sebitler boýunça bölünişi hakynda maglumatlar hökmanydyr. Sosial prosesleri öwrenmeklik üçin ilatyň bilim derejesi, eýeleýän wezipeleri, ykdysady işleriň görnüşleri boýunça bölünişi hakyndaky maglumatlar hem zerurdyr. Sosial statistikanyň maksatlary üçin ilatyň gazanç çeşmeleriniň görnüşleri boýunýa bölünişi hakynda, eýeçilik gatnaşyklary, maşgaladaky ykdysady ýüküň agramy ýaly häsiýetnammalar boýunça toparlandyrylşy hem uly ähmiýete eýedir.
Ilatyň sosial toparlara bölünşinde demografiki (jynsy, ýaşy, nika ýagdaýy, çagalylygy, maşgalanyň düzümi) we etniki (milleti, ene dili we gepleşik dili) häsiýetnamalar aýratyn orun eýeleýär. Sosial meseleleriň köpüsiniň oňyn çözgüdini tapmaklyk üçin ilatyň oba we şäher ýaşaýjylaryna, kiçi we uly şäherleriň ýaşaýjylaryna bölünişi hakyndaky maglumatlar hem gerekdir.
Ilat ýazuwlary häzirki döwürde dünýäniň beýleki ýurtlarynda nähili geçirilýär?
Statistik barlaglaryň häzirkizaman alternatiw usullarynyň barlygyna garamazdan, dünýäniň köp ýurtlary üçin ilatyň demografik we sosial görkezijiler boýunça ýagdaýyny öwrenmeklikde maglumatlaryň ýeketäk we iň ygtybarly çeşmesi hökmünde ilatyň her bir adam bilen aýratynlykdaky söhbetdeşligine esaslanan däpleýin uly göwrümli ýazuwlary hyzmat edýär.
Birleşen Milletler Guramasy ilatyň şeýle «fotoportretlerini» iň azyndan her on ýyldan bir gezek alyp durmaklygy maslahat berýär. Munuň sebäbi, bir tarapdan, geçen ýazuwdaky toplanylan maglumatlaryň ýyllaryň geçmegi bilen könelýänligi, ikinji tarapdan bolsa, öňki ýazuwdaky ulanylan usullaryň täzelendirilmeginiň zerurlygynyň ýüze çykýanlygy bilen baglydyr.
Mundan başga-da, BMG tarapyndan ilat ýazuwlaryna jemgyýetiň demokratiýaşmagyna itergi berýän çäre hökmünde hem aýratyn ähmiýet berilýär. Munuň sebäbi ilat ýazuwlarynyň maglumatlarynyň demokratik saýlawlaryň geçirilmegi üçin, jemgyýetçilik resurslarynyň adalatly paýlanylmagy üçin ygtybarly çeşme bolup durýanlygy bilen baglanyşyklydyr.
Dünýäniň tas hemme ýurtlarynda diýen ýaly statistika barada ýörite kanunlar hereket edip, olara laýyklykda ilat ýazuwynyň dowamynda toplanylan maglumatlaryň diňe statistik maksatlar üçin ulanylyp, olaryň hökmany suratda gizliginliginiň üpjin edilýänligi kepillendirilýär. Her bir adam hakyndaky alynan maglumatlar hiç bir gurama ýa-da başga bi adama berilmeýär.
Dürli ýurtlarda ilat ýazuwynda ulanylýan sowalnama kagyzlary esasan birmeňzeşdir. Käbir ýurtlarda ilat ýazuwynyň sowalnama kagyzllaryna amala aşyrylýan sosial programmalar üçin zerur bolan maglumatlary almaklyga niýetlenilen sowallar girizilýär. Mysal üçin, adamlaryň öz iş ýerlerine nähili baryp gaýdýandyklary we ýola näçe wagt sarp edýändikleri hakyndaky sowalyň üsti bilen alynan maglumatlar jemgyýetçilik ulaglary bilen baglanyşykly programma üçin zerur.
Ilat ýazuwy geçirilende her bir ýuruň milli däplerdir dessurlary, ýerli aýratynlyklary hem göz öňünde tutulýar. Dünýäniň köp ýurtlarynda ilatyň her on ýyldan bir gezek geçirilýän ilat ýazuwlaryndan başga-da hasaby ýöredilýär. Mysal üçin, käbir ýurtlarda ol ilat ýazuwyndan indiki ilat ýazuwynyň ortalygynda ilatyň seçimleýin görnüşli kiçi ýazuwlary (miniýazuw) geçirilýär, ilatyň registri girizilýär.
Ilat ýazuwlarynyň esasy ýörelgeleri
Olara şu aşakdakylar degişlidir:
Ilatyň ýazuw bilen uçdantutma gurşalyp alynmagy., ýagny her bir ýaşaýjynyň ýazgy döwründe hasaba alynmaklygynyň üpjin edilmekligi;
Maglumatlaryň her bir adamdan aýratynlykda söhbetdeşlik esasynda alynmaklygy;
Sowallara nähili jogap bermelidigini her bir adamyň diňe özüniň kesgitlemekligi. Bu bolsa adamlardan beren jogaplaryny tassyklaýan resminamalaryň talap edilmeýänliggini aňladýar;
Ilatdan alynan maglumatlaryň gizliginliginiň kepillendirilmegi. Bu barada ýazuw kagyzlarynda ýörite «Gizligin» diýen bellik edilýär.
Ilat ýazuwy arkaly alynan maglumatlaryň takyklygy we deňeşdirmeklik üçin laýyk bolmaklygy şu aşakdaky şertleriň ýerine ýetirilmegi esasynda gazanylýar:
Ilat ýazuwynyň ýurduň bütin çäginde şol bir ýeke täk programma we düzgünler esasynda geçirilmekligi;
Maglumatlaryň şol bir senä, şol bir anyk kesgitlenilen sagada görä geçirilmekligi.
Ilat ýazuwynyň netijeleri statistiki maglumatlaryň toplumy görnüşinde neşir edilýär. Her bir aýratyn adam, maşgala we öý hojalygy baradaky maglumatlar aýratynlykda neşir edilmeýär. Türkmenistanyň «Döwlet statistikasy hakyndaky» Kanunynyň 13-nji maddasyna laýyklykda ýazuwa jogapkär adamlaryň hiç biri (sanaýjydan başlap Türkmenistanyň Statistika baradaky komitetiniň başlygyna çenli) şahsy maglumatlary mälim etmeklige haksyzdyr.


text:
Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Baş konsullygy tarapyndan, 2017-nji ýylyň 22-23-nji martynda konsullyk çäginde ýerleşen Uşak welaýatyndaky Uşak uniwersitetinde Türkmenistanda 2017-nji ýylyň “Sagdynlygyň we Ruhubelentligiň ýyly” diýlip yglan edilmegi hem-de paýtagtymyzda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň tanyşdyrylyş dabarasyna bagyşlanan ylmy-amaly maslahat geçirildi. Maslahata uniwersitetiň professor-mugallymlary we bu uniwersitetde bilim alýan türkmen hem-de daşary ýurtly talyplar gatnaşdylar. Maslahatda Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Hormatly Prezidentimiziñ parasatly ýolbaşçylygynda Türkmenistan döwletimiziň ýeten belent sepgitleri, 2017-nji ýylyň “Sagdynlygyň we Ruhubelentligiň ýyly” diýlip yglan edilmeginiň çuňňur many-mazmuny hem-de Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýurdumyzyň halkara abraýynyň has-da ýokarlanmagy babatdaky ähmiýeti barada bellenilip geçildi. Netijeli häsiýete eýe bolan ylmy-amaly maslahatyň dowamynda Türkmenistanda geçiriljek ägirt uly sport çäresi bolan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny mahabatlandyrýan wideo görnüşleri gatnaşyjylaryň dykgatyna ýetirildi. Bu görnüşlerde, paýtagtymyzda Aziada-2017-niň geçiriljek ýeri bolan Olimpiýa şäherjiginiň ajaýyp binalary hem-de bu ýaryşlarda bäsleşjek türgenler we oýunlara tomaşa etjek janköýerler üçin döredilen amatlyklar barada gürrüň berilýär. Düýpli ylmy häsiýete beslenen maslahat ýokary gatnaşygy bilen tapawutlandy hem-de gatnaşyjylarda güýçli täsirleri galdyrdy. Mundan başga-da Uşak uniwersitetinde bilim alýan türkmen talyplarynyň we daşary ýurtlardan gelen talyplaryň gatnaşmagynda, 2017-nji ýylyň “Sagdynlygyň we Ruhubelentligiň ýyly” diýlip yglan edilmegi we Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanyp sport bäsleşigi geçirildi. Örän gyzgalaňly we şowhunly ýagdaýda geçen bäsleşikde türkmen talyplardan düzülen ýygyndy topar ýeňiji boldy. Ýeňiji bolan ýygyndy toparyň oýunçylaryna baýrak hökmünde, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň nyşany ýerleşdirilen köýnekçeler sowgat berildi.
Şeýle hem, maslahatyñ dowamynda Berkarar döwletimiziň energetika pudagynda amala aşyrýan dünýä nusgalyk işleriniň netijeliligi hem-de Türkmenistanyň Energiýa Hartiýasyna başlyklyga saýlanmagynyň Watanymyzyň sebitde we dünýä derejesinde nusgalyk ýurtlaryň birine öwrülendiginiň aýdyň subutnamasydygy nygtaldy.
Aýratyn-da, Gahryman Arkadagymyzyň halkara bileleşigine yzygiderli hödürleýän umumy adamzat ähmiýetli teklipleriniň ähliumumy ykrara eýe bolýandygy, Türkmenistan döwletimiziň sebitde iň ähmiýetli meselelere çemeleşmelerde teklip edýän başlangyçlarynyň gyzgyn goldawa eýe bolýandygynyň görkezijisi hökmünde Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň başlyklygyna saýlanmagy barada aýdyldy.
Maslahatyň barşynda uniwersitetiň wekilleri hem çykyş edip, Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasynyň arasynda alnyp barylýan dostlukly gatnaşyklaryň, aýratyn-da bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň ähmiýeti barada durup geçdiler. Doganlyk Türkmenistanyň ähli ugurlarda gazanýan üstünlikleriniň özleri üçin buýsandyryjy ýagdaýdygyny bellediler.
Dabaraly çäräniñ ahyrynda Uşak uniwersitetinde bilim alýan Türkmen talyplary özleri üçin atalyk aladasyny edýän we ýaş neslimiziň dürli ýurtlarda ýokary bilim alyp, halkara derejedäki hünärmenler bolup ýurdumyza dolanmaklary üçin giň mümkinçilikleri döredip berýän Mähriban Arkadagymyza ýürekden çykýan alkyş sözlerini aýtdylar hem-de Hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, belent başynyň aman, alyp barýan döwlet işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw etdiler.
Çeşme: http://istanbul.tmconsulate.gov.tm


text:
Sowukda üşän goja......
Gyşyň sowuk bolan ýyly bir gün Garry goja kempiri bilen ýyljajyk öýde çaý içip otyr ekenler, bir salymdan gök çaý içip keýpini go...
Ýazylan wagty: 18 декабря 2012 Ýazan Betman
2
Okalan sany: 439 Jogaplar: 1
Söýgi näme?.......
Söýgi näme diýip soradym taldanol diýdi söýgümi gidirip goldan,örtenip miwesiz galdym men guzym,indi miwäm ýok-daboýum bar uzyn...söýgi näme diýip soradym Hozdanhoz diýdi ýenilip bir ajap gyzdangabygym gatady çüruşdi maňzymondan beýlesinemözüň bil oglum...!
söýgi näme diýip soradym bir gara gargaol diýdi: Sataşyp yşk diýen urga,garalyp galdym men bişirdi hazanedil pamyk ýaliak guşdum ozal....
söýgi näme diyip ýüzlendim serçäol diýdi: Entedip gijeden gijäagrammy myşgala getirdi yşgymmen ozal dunýädein uly guşdum....
Söýgi näme diýdim zynjyrly Daläpikiriň bilmek aýip zat däl-ä !Dali jogap berdi elhenç ses bilenmen men men !!!ynha söýgi men....
söýgi näme diýdim bir ajap GYZAol iki elini uzadyp yza,diýdi: soygi meniň edebim haýamýogsa şol ýigidiGysardym eýýäm...söýgi näme diýdim şahyra garapşahyr bir ýilgyrdy kellesin yrapdiýdi: sorag bar-da jogap ýok yşka,jogap bir basgadyrsöýgi bir başgaa.....
Ýazylan wagty: 18 декабря 2012 Ýazan Marala
2
Okalan sany: 3103 Jogaplar: 3
Последний человек на Луне
14 декабря прошло ровно 40 лет с тех пор, как нога человека в последний раз ступала по поверхн...
Ýazylan wagty: 17 декабря 2012 Ýazan Shutnick
12
Okalan sany: 562 Jogaplar: 7
Futbol boýunça klublaryň arasyndaky DÜNÝÄ ÇEMPIONATY 2012
Futbol boýunça klublaryň arasyndaky DÜNÝÄ ÇEMPIONATY 16-njy dekabrda tamamlandy. Koriantians (Braziliýa) - Çelsi (Angliýa) arasyndaky ýaryş Ýaponiýanyň Ýokogama ş. Halkara stadionynda 94.40 minut dowam etdi. Gerrero Hose-Paolo (Koriantians) 9-njy belgili oýunçy tarapyndan 69-njy minutda pökgini Çelsiniň derwezesinden geçirýär we şonluk bilen ýeňiş brazillerde galyar. 3-nji ýer boýunça Monterreý (Meksika) - Al-Ahli (Müsür) arasyndaky ýaryş bolýar. Monterreýiň oýunçylary 3-nji minutda Korona Hesus we 66-njy minutda Delgado Sezar tarapyndan Al-Ahli-niň (Müsür) derwezesinden geçirýärler we ýeňiş gazanýarlar....
Ýazylan wagty: 16 декабря 2012 Ýazan NEXTTM
18
Okalan sany: 528 Jogaplar: 6
Bitaraplyk bayramynyň 17-i ýyllyk şanly toýy.....
Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistan Watanymyzyň mähriban halky, men siziň hemmäňizi Bitaraplyk bayramynyň 17-i ýyllyk şanly toýy hem-de Talyplar güni bilen gutlaýaryn. Gutlamak bilen Size berk jan saglyk, agzybirlik,asudalyk,uzak ömür, öýleriňizde bereketiňiziň köp bolmagy we çaga gülküsiniň hemişe ýaňlanyp durmagyny Beýik biribardan arzuw edýärin. Şeýle-de bu gün Bitaraplyk baýramçylygyny we Talyplar gününi hem ýatdan çykmajak günleriň biri höküminde kabul edip bilersiňiz. Sebäbi şu ýyl, günüň-aýyň- ýylyň (12-12-12) biri-birine meňzeş sanlaryň gabat gelmegi bilen öz aýratynlygyny görkezýär. Hormatly agzalar şular ýaly meňzeş sanlaryň ýene-de müň ( 1000) ýyldan gaýtalanýandygy üçin biri-birimize baýramçylyk gutlaglary,ýatdan çykmaýan we gaýtalanmajak pursatlary, öz maşgalalaryňyz we dostlaryňyz hem-de siziň bilen durmuş gurup,ömir baky bile boljak söýen gyzyňyz bilen Kafedyr-restoranlarda, saçak başynda, seýilgählerde 12,12,12-sine Bitaraplyk we Talyplar güni mynasybetly biri-biriňiz bilen bir näçe wagtdan soňam, ýatlar ýaly gowy pursatlary bellemegiňizi arzuw edýärin. Baýramyňyz gutly mübärek bolsun!...
Ýazylan wagty: 12 декабря 2012 Ýazan Betman
12
Okalan sany: 751 Jogaplar: 1
В ОСЛО СОСТОЯЛАСЬ ЦЕРЕМОНИЯ НАГРАЖДЕНИЯ НОБЕЛЕВСКОЙ ПРЕМИЕЙ МИРА
Лауреатом в этом году стал Евросоюз. Диплом, а также чек на 8 миллионов шведских крон получили глава Еврокомиссии Жозе-Мануэл Баррозу, председатель европейского совета Херман Ван Ромпей и глава Европарламента Мартин Шульц. По решению Норвежского Нобелевского комитета награда присуждена, в частности, за 60 летний вклад Союза и его предшественников в продвижение мира, демократии и прав челвоека в Европе.Лауреаты самой престижной из мировых премий 10 декабря получают заслуженные награды. Но денег им достанется меньше, чем предшественникам...
Ýazylan wagty: 10 декабря 2012 Ýazan Shutnick
13
Okalan sany: 482 Jogaplar: 1
Sessiz Söýgi
Ezizim git diýäýseň ezilýär ýürek, asmanda ýyldyzlar aý bolsa gerek,...
Ýazylan wagty: 10 декабря 2012 Ýazan Betman
3
Okalan sany: 1034 Jogaplar: 2
TANYŞ BOLUŇ !
Ýene az wagtdan "National Geographic" žurnaly her ýylky geçirýän megaýaryşy (15 dekabr töweregi) boýunça öz ýeňijisini aýan eder. Elbetde ýaryşyň ý...
Ýazylan wagty: 09 декабря 2012 Ýazan HEZRET
47
Okalan sany: 3621 Jogaplar: 1
Рефлексотерапия: правильный массаж стоп
В Таиланде мы долго думали, на какой именно массаж пойти. В итоге решили перепробовать практически все, что предлагают. И почетное первое место в моем рейтинге занял массаж стоп!...
Ýazylan wagty: 06 декабря 2012 Ýazan HEZRET
18
Okalan sany: 514 Jogaplar: 1
Gyş pasly
Turkmen, ermeni, ors,we turk bolyp uly tokaýda tokýda ýeke özleri galypdyrlar, hiç zat ýok tokaýmyş weli...
Ýazylan wagty: 01 декабря 2012 Ýazan Betman
14
Okalan sany: 1731 Jogaplar: 0
Ýatdan çykmajak pursatlar
Demirýol menzili nikalar öýünden köp görendir ýürekden çykýan söýgi posalaryny.
Ýazylan wagty: 28 ноября 2012 Ýazan Betman
32
Okalan sany: 443 Jogaplar: 0


text:
Halkara Futbol federasiýasy FIFA dünýä sanawyny çap etdi
Türkiýäniň Milli futbol ýygyndysy Halkara Futbol federasiýasy FIFA-nyň dünýä sanawynda 33-nji orunda
FIFA-nyň internet saýtynda beýan edilen awgust aýynyň dünýä sanawyna görä Türkiýäniň ýygyndysy geçen aý bolşy ýaly 33-nji ornundaky ýerinde galdy.
Braziliýa geçen aý Germaniýa beren 1-nji ornuny ýaňadandan yzyna aldy.
Polşanyň futbol ýygyndysy bolsa taryhynyň iň ýokary derejesi bolan 5-nji oruna geçdi.
Namibiýanyň ýygyndysy 20 basgançak ýokaryk galyp, sanawyň 136-njy ornuna geçdi. Namibiýa bu aý iň ýokarlan ýygyndy boldy.
FIFA-nyň indiki dünýä sanawy 14-nji sentýabrda çap ediler.


text:
Salam, hormatly lukman! Ujydyñ (penisiñ) ululygy erkek adamlaryň hemmesini-de gyzyklandyrýan bolsa gerek. Biz erkekler hemmämiz hem ujydymyzyň ulurak bolanyny kem göremzok (hut menin özüm 18 sm bolmagyny isleyän, su wagt 27 yasymda)! Su tema barada internetde birnäçe zatlara gabat geldim: ujydyñ boyuny ösdürmek ücin tabletkalar, enjamlar, yörite mashklar... Ýöne bu zatlar näderejede dogruka? Hakykatdan hem medisinada ujydyñ (penisiñ) boýuny, inini uzaltmagyň bir usuly barmy? Eger bar bolsa nirä ýüz tutmaly? Şular barada giňişleýin düşündiris berseňiz, gaty hoşal bolardyk!
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Ujydy ösdürmek üçin lukmançylykda birnäçe usullar ulanylyp, adamyň umumy ýagdaýyna, endokrin ulgamyň işjeňligine, ujydyň ilkibaşdaky ululygyna baglylykda olary diňe lukman maslahat berip biler (!).
Iň köp ulanylýan usullardan aşakdakylary belläp bolar:
1. Testosteron gormonynyň peselmegi bilen geçýän endokrin näsazlyklary aradan aýryp, gormon sanjymlary we melhemleri ulanmak. Bejergini we gözegçiligi endokrinolog lukmany amala aşyrmalydyr.
2. Ýörite ekstendor abzalynyň kömegi bilen ujydy uzynlygyna we ýogynlygyna ulaltmak.
Ekstendor ujydyň uzak wagtlap çekilmesini amala aşyrýan ýörite abzal bolup, ony hemişe geýip gezmek zerurlygy ýokdur. Bir günüň dowamynda ony arakesmeler bilen geýip gezmek hem bejerginiň netijeliligine hiç hili täsir edip bilmeýär. Siziň islegiňiz bolsa ony geýip ýatmak hem bolar.
Ekstendorlar peşew bölünip çykma ýagdaýyna, seksual işjeňliginiň derejesine hiç hili täsirini ýetirmeýär. Kadaly ulanylanda, bu usuly ulanan adamlarda 2-3 aýdan ujydyň ortaça 20-25% ulalandygy bellenildi.
3. Ujydy ulaltmak maksady bilen kosmetologiýa hirurgiýasynda esasan iki usul ulanylýar:
- Ujydy ulaltmak üçin – ujydy saklaýan baglaýjylary kesip gowşatmak, ujydyň dartylyp durmasyny gowşadyp, onuň uzynlygyny artdyrýar. Baglaýjylar gaýtadan düşmez ýaly, 5-6 aý ujydy çekip saklaýan enjamlary geýip gezmek zerurdyr.
- Ujydy ýogynlygyna ösdürmek – bu maksat üçin ýörite transplantatlar ujyda oturdylýar we gerekli ýogynlyk derejesi gazanylýar.
Hirurgiki usullaryň hem öz ýetmezçilikleri we gaýraüzülmeleri bolup, urolog lukmanlaryň maslahatyny almak hökmandyr.
Ujyd juda ynjyk we duýujy agza bolup, ony ulaltmak babatda çäreleri başlamazdan öň çynlakaý pikirleniň. Eger ol kadaly ölçegde we kadaly "işleýän" bolsa, belki bu çäreleriň geregi hem ýokdur?!
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Siz diyyaniz tuweleme tkm yaslary onsuny uzaltmanda basga zatlary cozilene menzeya diyipsiñ welin, Elbetde her kim ozine gerek zady soramaly bolara .Keypine soralanok bu zatlar hakykatdanam seyle bolansoñ soralya.
Saýtymyzyň "Gözleg" bölüminde " Ujydy ulaltma " diýip ýazyp ugratsaňyz, bu mesele barada lukmanyň ýazan makalasy we şuňa meňzeş soraglara lukmanyň beren birnäçe jogaby bilen tanşyp, özüňiz üçin doly maglumat alyp bilersiňiz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
ÝAKYMSYZ AÇYŞ: ÝUMURTGALYKLARYŇ RAK KESELI BILEN BEDENDEN DAŞARY TOHUMLANDYRMA USULYNYŇ ARABAGLANŞYGY BAR.
Alymlaryň kesgitlemegine görä, ekstrakorporal (bedenden daşary) tohumlandyrmany başyndan geçiren aýallarda wagtyň geçmegi bilen ýumurtgalyklaryň rak keseline ýolukma töwekgelçiligi 3 esse ýokarlanýar. Olar nesil önelgeliligiň soraglary bilen işleýän lukmanlara şeýle usuldan peýdalanjak aýallary goşmaça barlagdan geçirmegi maslahat berýärler. Şeýle netijeler 20 ýylyň dowamynda bedenden daşary tohumlandyrmany başdan geçiren 2.550.000 aýalyň saglyk ýagdaýynyň öwrenilmegi netijesinde alyndy.
Şeýlelikde, bedenden daşary tohumlandyrma rak keseline ýolukmany 37% ýokarlandyrýar. Ilkibaşdan, aýallarda hem önelgelilige, hem rak keseline sebäp bolýan faktorlaryň bolmagy göz öňüne tutulyp bilner. Bu usuly amala aşyrma (ony geçirmek üçin ulanylýan serişdeler) hem bu töwekgelçiligi ýokarlandyryp biler. Bu töwekgelçilik has hem bu usul geçirlenden soň, 3 ýylyň dowamynda ýokarlanyp biler.
Alymlar bedenden daşary tohumlandyrmanyň saglyk üçin howpsuz däldigi babatda ylalaşýarlar. Bu çäräniň çäginde ýumurtgalyklara bir aýallyk öýjügiň deregine birnäçe öýjükleri emele getirmegi mejbur edýärler. Bu bolsa beden üçin kadasyz ýagdaýdyr. Ýöne bu soragyň ençeme anyklanmadyk taraplary bardyr. Nähili bolanda hem alymlar howatyr almaklykdan saklanmaga çagyrýarlar: barlaglar geçirilýän wagty bu usuly ulanan her 10.000 aýalyň diňe 15-de rak keseli anyklanyldy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Eýran Wan şäherinde ýerleşýän buthana degişli 7 asyrlyk jaňy yzyna berer
Eýranyň medeni miras, el hünärleri we syýahatçylyk edarasy Urmiýe muzeýindäki 7 asyrlyk jaňy Türkiýä yzyna berer
Eýranyň medeni miras, el hünärleri we syýahatçylyk edarasynyň başlygynyň orunbasary Mirhadi Kareseýýed Romani “Eýrandaky ähli taryhy ýadigärlikleriň we eserleriň degişli ýurtlaryna yzyna berilmegi syýasatyny alyp barmaga başladyk” diýdi.
Romani şol syýasatlarynyň Eýranyň parahatçylyk we dostluk medeniýetine esaslanýandygyny belledi.
1377-nji ýylyň 7-nji iýulynda Wandaky Keramatly Bibi Merýem buthanasyna berlen jaň, söweş ýyllarynda Eýrana alnyp gidilipdir we häzir Urmiýe muzeýinde sergilenýär.


text:
Ngugi Wa Thiongo
Ngugi Wa Thiongo
Keniýaly dünýä belli ýazyjy Ngugi Wa Thiongo 1938-nji ýylda, Naýrobi şäheriniň golaýyndaky Kamiriithu obasynda dünýä indi. Geljekki ýazyjy Uganda döwletindäki Makerere Uniwersitetinde okapdyr.
1962-nji ýylda Ngugi özüniň ilkinji eserini – «Aglama, bala!» romanyny çap etdirýär. Bu eser dessine ýazyja bütindünýä şöhratlygyny getirdi. 1967-nji ýylda çykarylan «Bugdaý dänesi» romany bolsa onuň şöhratyny has berkitdi. 1977-nji ýylda «Ganly ýaprak» romanyny tamamlanyndan soň, Ngugi ABŞ göçmeli bolýar. Ýazyjy bu ýerde Ýell Uniwersitetinde, Nýu-Ýork Uniwersitetinde hem-de Irwaýnyň Kaliforniýa Uniwersitetinde mugallymçylyk edýär, emma edebi döredijilik işini hem togtatmaýar. Keniýa taryhyndan söz açýan birnäçe şygyrlar ýygyndylarynda, hekaýalarynda, pýesalarynda, «Tussaglanan. Zyndan gündeligi»(1981) atly awtobiografik powestinde Ngugi Wa Thiongo özüniň ussat, şahyrana hem realist ýazyjydygyny ýene bir gezek subut etdi. 1983-nji ýylda çap edilen «Haçlanan şeýtan» romany ýazyjynyň iň ajaýyp eserleriniň biri hasaplanylýar. Öz Watanyna küýsäp giden ýazyjy 2004-nji ýylda Keniýa dolanýar we şu wagt hem şol ýerde ýaşaýar.
Ngugi Wa Thiongonyň ady birnäçe ýyl bäri Nobel baýragyna dalaş edýän ýazyjylaryň arasyndan galman gelýär. Ony Günbatar hem Merkezi Afrikanyň iň ussat ýazyjysy hasaplaýarlar. Nguginiň eserleri köp ýurtlaryň ýokary okuw jaýlarynda öwrenilýär. Ýazyjynyň ogly Mukoma Wa Ngugi hem ýazyjy-şahyr bolup ýetişdi.


text:
Ginnesiň rekordlar kitaby üçin maglumatlary ýygnamak bilen meşgullanýan “Guinness World Records” kompaniýasynyň wekilleri Aşgabadyň täze gözel ýerleriniň käbir desgalaryny ölçegleri boýunça örän iri hökmünde bellige aldylar. Munuň şeýledigini tassyklaýan güwänamalara laýyklykda, Aşgabadyň täze döwrebap Olimpiýa stadionynyň münberini bezeýän ahalteke bedewiniň çeper keşbi atyň dünýäde iň uly nyşany hökmünde, Aşgabadyň Olimpiýa şäherjiginiň Sportuň suw görnüşleri merkezi bolsa halkara ölçegleriň ýokary talaplaryna laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa serişdelerden taýýarlanan, häzirki zaman tehnologiýalarynyň esasynda bina edilen, dünýäde iň uly suwda ýüzülýän üsti ýapyk howuz hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň üns merkezinde durýan, Aşgabat Aziadasyna görülýän düýpli taýýarlyk binagärlik işlerinde hem öz aýdyň beýanyny tapýar: paýtagtymyzda özboluşly sport toplumy — diňe Merkezi Aziýa sebitinde däl eýsem, onuň çäklerinden alyslarda hem deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesi bina edildi.
Munuň özi naýbaşy taslamanyň diňe giň gerimli ölçegine däl-de, eýsem, desgalaryň 30-dan gowragyny öz içine alýan şäherçäniň üpjünçilik derejesine, onuň ýokary tehnologiýaly düzümine, amatlylygyna hem-de gaýtalanmajak estetiki keşbine hem degişlidir. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň uly dabaralaryna we ýaryşlaryna gatnaşyjylaryň ählisiniň depesinden biziň milli taryhymyzyň nyşany, mirasymyzyň hem-de täze döwrüň döredijilik güýjüniň alamaty bolan ahalteke atynyň äpet uly keşbiniň garap durmagy kanunalaýykdyr. Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen atyň şekiliniň beýikligi 40,05 metre (131 fut 4,9 dýuým), uzynlygy 37, 69 metre (123 fut 7, 9 dýuým) hem-de ini 40, 24 metre (132 fut 0,6 dýuým) barabardyr. At bilen birlikde Aziýa oýunlarynyň alawunyň çanagy hem belentlikde ýerleşýär. Ol milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen türkmenleriň däp bolan ýüzärliginiň dessesi görnüşinde bezeldi. Üstünligiň hem-de goramagyň tumarynyň wezipesini alaja hem ýerine ýetirýär. Ol alawyň çanagyny hem-de bedewiň boýnuny bezeýär. Ol hem oýunlaryň açylyş dabarasynda alawy ýakmak pikiri ýaly, döwlet Baştutanymyzyň teklibi bilen bu keşbi bezemäge girizildi.
Şeýle hem, Aşgabadyň Olimpiýa şäherçesiniň Sportuň suw görnüşleri merkezi mynasyp bolup, ol halkara ölçegleriniň ýokary talaplaryna laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa serişdelerden taýýarlanan, häzirki zaman tehnologiýalaryň esasynda bina edilen, dünýäde iň uly suwda ýüzülýän üsti ýapyk howuz hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi.
Suwda ýüzmek we suwa bökmek ýaryşlarynyň geçirilýän bu toplumynda bir wagtyň özünde bäş müň tomaşaçy ýaryşlara tomaşa edip biler. Toplumyň içinde ýaryşlary geçirmek we türgenleri taýýarlamak üçin niýetlenen dürli ölçegdäki howuzlaryň 4-si ýerleşdirildi. 2017-nji ýylyň 26-njy aprelinde rekordlar kitabynyň wekilleriniň geçiren ölçeglerine laýyklykda, howuzlaryň umumy meýdany 4 müň 976, 65 inedördül metre (53 568 inedördül fut) deň boldy.
Tomaşaçylar üçin münberlerde janköýerler üçin hem degişli şertler göz öňünde tutuldy. Täze suw toplumynyň düzümine sport terapiýasynyň meýdançasy, sport-sagaldyş zaly, oňaýly egin-eşik çalşyrylýan otaglar hem-de türgenler üçin dynç alyş otagy, ilkinji lukmançylyk kömegini berýän bölüm girýär. Bulardan başga-da, taslamada restoran, kafe birnäçe garbanyşhana göz öňünde tutuldy.


text:
Milli elektron köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, daşary ýurtlaryň milli olimpiýa komitetleriniň hem-de Halkara sport federasiýalarynyň web-serişdelerini işjeň peýdalanmak, şeýle hem Youtube, Facebook, twitter, instagram we beýleki halkara durmuş ulgamlarynyň mümkinçiliklerini ulanmak bellenildi.
Aziýa oýunlaryny giňden beýan etmekde tanyşdyryşlary fewral aýynda Ýaponiýanyň Sapporo şäherinde geçiriljek Gyşky Aziýa oýunlarynda, Gazagystanyň Almaty şäherinde ýanwar-fewral aýlarynda geçiriljek Bütindünýä gyşky uniwersiadada, iýul aýynda Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda geçiriljek Yslam sport oýunlarynda we beýleki iri çäreleriň barşynda, BMG-niň Nýu-Ýorkdaky we Ženewadaky ştab-kwartiralarynda sergileri we tanyşdyryşlary geçirmek meýilleşdirilýär.
Maksatnamalaýyn meýilnama laýyklykda, Türkmenistanda we daşary ýurtlarda halkara media-forumlary, metbugat maslahatlaryny geçirmäge, Aziada-2017-ä bagyşlanan ýörite sahypalary dürli žurnallarda we beýleki köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çap etmäge taýýarlanylýar.


text: Zergärleriň zikgelän şaý-seplerindäki gaşlar bezeg önümleriniň ähli görnüşlerini-de has-da owadan hem-de nepis edýär. Gaşlaryň şaý-sep bilen sazlaşyp, dürli reňkde lowurdap durmasy kalbyňa ýakym çaýýar. Gadym zamanlarda-da, entek adamlar ulanýan zatlaryna baha kesmänkäler, gymmatbaha daşlary tapawutlandyryp, olar bilen özlerini, öýlerini, egin-eşiklerini bezäpdirler. Ýöne ol döwürler gymmatbaha daşlar tebigy, häli işlenilmedik görnüşinde ulanylypdyr. Wagtyň geçip, adamzat akylynyň ösmegi bilen daşlar islendik görnüşde ýonulyp, has-da gözel keşbe getirilipdir.


text:
Medeni täzelikler
-
Fransiýa we Türkmenistanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 25 ýyllygyny bellemek üçin 3-nji martda Aşgabatda Arar duetiniň konserti
2017-nji ýylyň 3-nji martynda, agşamara, Fransiýanyň Türkmenistandaky Ilçihanasy bilen Türkmenistanyň Fransuz instituty, 1992-nji ýylyň 6-njy martynda ýola goýulan, Fransiýa we Türkmenistanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 25 ýyllygyny saz bilen bellemek üçin Türkmenistanyň abraýly Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda Arar duetiniň konsertini gurnadylar. Bu konsert Türkmenistanyň Mediýet ministrligi bilen hyzmatdaşlykda, Thales we Total fransuz kompaniýalarynyň maliýe ýardamy bilen geçirildi. Lyonyň abraýly saz we tans milli konserwatoriýasynyň diplomyny alan iki sazanda, pianinoçy Jodyline Gallavardin we skripkaçy Alexis Rousseau ussatlarça, uly lezzet paýlap, pýanino we skripka üçin César Franckyň, Maurice Raveliň sonatalaryny, şeýle hem, Türkmenistanyň hormatyna, Nury Halmämmedowyň « Nar agajy » eserini ýerine ýetirdiler.
-
Frankofoniýa bäsleşigi 2017
Bäsleşik 3 kategoriýa boyunça : ýazmaça, terjime we aydym.
Her bäsleşigiň baş baýragy: Fransuz institutynda bir ýyllyk mugt okuw( 3 sessiýa).
Ýazylyşyk: 2017-nji ýylyň 13-24 fewral aralygy
Jemleýji tapgyr 8-nji aprelda Frankofoniýa baýramçylygynda geçiriler.


text:
Adamzat bireýýämden bäri derman serişdeleriň "guluna" öwrüldi. Siz geň galýarsyňyzmy?! Biz öz gündelik aladalarymyza gümra bolup, öz bedenimiziň ýagdaýyna üns bermegi ýatdan çykarýarys ýa-da oňa wagt hem tapmaýarys.
Derman gerdejigi ýa-da sanjymy bilen az wagtyň içinde öz saglygymyzy dikeltmäge çalyşýarys. Başga birleri bolsa, tersine, öz bar ünsüni we wagtyny saglygyna bagyş edip, şol maksadyň ugrunda islendik dermany kabul etmäge taýyn bolýarlar.
Säher çaglary maşklary ýerine ýetirmäge, agşamlaryna bolsa ukusyzlyk kösemez ýaly gezelenç etmäge ýaltanýarys. Owadan gutujyklarda dürli-dürli witaminler, iýmit goşundylary satylýarka, ýaramaz iýmitlenmeden saklanyp, peýdaly tagamlary taýynlama nämä gerek?
Hemme kynçylyklaryň "halasgäri" bolan gerdejigi öý dermanhanamyzdan çykaryp kabul edip bolýarka, zähmet çekme, pikirlenme, alada galma gerekmikä?
Dermanlar bizi kellagyrydan we ukusyzlykdan, ýaramaz iýmitlenme sebäpli aşgazanda dörän "ýanma" duýgusyndan, artykmaç agramlylykdan, bokurdakdaky agyrydan basym dynmaga kömek eder ahyryn.
Telewizoryň ekranyndan mahabatlandyrylýan derman serişdeleriniň jadyly güýjüne ynanyp, näderejede ýalňyşýanlygymyz barada pikir etme kellämize hem gelenok.
Alyjylara hödür edilýän hemme dermanlaryň bejergi häsiýete eýe däldigini bilýärsiňizmi?
Azyk önümleriň we dermanlaryň hiline gözegçilik edýän amerikan guramasynyň seljermesine görä, 1981-1988-nji ýyllar aralygy ABŞ-da öndürillen 348 täze derman serişdeleriniň diňe 3%-i häzirki zaman farmasewtiki senagatynyň ösüşine öz peýdaly goşandyny goşmaga ýaramly boldy.
Täze dermanlaryň umumy sanynyň 13%-i adam saglygyny goramakda az goşandyny goşup, wagtyň geçmegi bilen derman bazarynda ýitip giden bolsa, galan 84%-i asla derman serişdesi höküminde hiç hili peýda getirmedi.
Elbetde, bu serişdeleriň farmasewtiki kompaniýalary baýatmak üçin öndürilýändigi aýan zatdyr.
"Proof Britan" žurnalynda çap edilen "Lukmanlar size näme barada aýtmaýarlar" atly makalasynda öndürilýän dermanlaryň 80%-iň howpsuzlygynyň subut edilen däldigi bellenilýär. Bu maglumat pikirlenmäge esas döredýändir.
Alymlaryň geçiren barlaglarynyň görkezişi ýaly, derman serişdeleri her ýyl 100 müň adamyny ölüm ýagdaýyna getirýän bolsa, 2 mln adamy agyr kesellere sezewar edip bilýändir. Bu ýagdaý ylymda derman keseli adyny aldy.
Ylmy barlaglaryň görkezişi ýaly, ýüze çykan ýagdaýlaryň ýarysyndan gowragynda, dermanlaryň ýaramaz täsirleri olaryň uly mukdarynyň ulanylýanlygy sebäpli ýüze çykdy. Bu bolsa lukmanlaryň ýalňyşlyklaryna degişli edilýändir.
Köp halatlarda, näsaglaryň köpüsi lukmanlary özünde dermanlara bar bolan allergiki täsirlilik ýagdaýy barada habardar etmeýärler, şol sebäpli hem köp derman serişdeleri näsagyň oňa bolan duýgurlylygy kesgitlenmezden bellenilýär.
Lukmanlar näsag maslahata gelenden derman serişdelerini ýazmaga howlugýarlar.
Biziň düşünjämiz boýunça lukman elimize dermannamalary ýazyp bermese, biziň ondan garaşýan tamamyz kanagatlandyrylmadyk ýaly bolup dörünýär.
Biz özümizi biynjalyk edýän alamatlaryň sebäbini bilip aradan aýyrmaga ymtylmaýarys. Lukmanlaryň bolsa köplenç ol maglumatlary takyk anyklamaga wagty hem bolmaýar...
Meselem, ukusyzlyk sebäpli ýüz tutýan näsaglaryň köpüsine lukmanlar ukladýan serişdeleri belleseler hem, onuň ýaly ýagdaýyň sebäbiniň gije kabul edilen kofe, içilen çaý, stress ýagdaýy, gündizki uky ýa-da fiziki işjeňligiň ýetmezçiligindendigini unudyp, şol faktorlary aradan aýyrmagy maslahat bermeýärler.
Alkogol içgileri kabul etmek, çilimkeşlik, kofe içgisine höwesek bolmak, kadasyz we peýdaly bolmadyk iýmitlenme, stress ýagdaýlary, ýaşaýyş tertibiniň tertipsizligi, ýeterlik ukyňy almazlyk, fiziki işjeňliginiň ýetmezçiligi ýaly esasy faktorlar göz öňüne tutulanda, agyrsyzlandyryjy, ukladyjy, iýmit siňdiriş ulgamy kadalaşdyryjy dermanlaryň uzak kabul edilmeginiň öňüni almaga kömek ederdi.
Toronto we Garward uniwersitetiniň barlagçylary derman bellemeleriň basgançakly ahwalatyny açdylar. Onuň düýp manysy, adamyň kabul edýän derman serişdeleriniň ýaramaz täsiriniň lukman tarapyndan başga bir keseliň alamaty höküminde kabul edilip, täze bejergi serişdesini bellemekden ybaratdyr. Ol bellenen serişdäniň ýaramaz täsiri bolsa ýene başga bejeriş çäreleri bellemäge lukmany mejbur edýär. Meselem, ruhy gamgynlylyga garşy ýa-da allergiki täsirlilige garşy serişdeler içegeleriň işini togtatsa, bu ýagdaý lukmany iç sürüji dermanlary bellemäge mejbur edýär.
Ýürek myşsasyna täsir edýän (kardiotrop) serişdeleri Parkinsonyň keseliniň alamatlaryna mahsus alamatlary döredip, bu ýagdaý lukmanda parkinsonizm keselini bejermek üçin serişdeleri bellemäge esas döredýär.
Derman keseliniň döremeginiň esasy sebäbi, derman serişdeleri hökmünde güýçli himiki maddalaryň ulanylmagy we olaryň peýdaly bejeriş mukdary bilen zyýanly mukdarynyň arasynda tapawudy kesgitlemegiň kynlygydyr. Sebäbi ol aratapawut gaty çäksiz bolup bilýändir.
Her derman serişdesiniň belli bir ýaramaz täsiriniň ony ulanmaga garşy görkezmelerini düzüp bilýändigini ýatdan çykarmaly däldir.
Göräýmäge iň howpsuz derman serişdesi hem howply bolup biler. Meselem, aspiriniň ulanylmagy ganakmalara töwekgelçiligi bolan ýa-da aşgazanyň we içegäniň baş keselinden ejir çekýänler üçin örän howply bolup biler. Aspirin demgysmaly näsaglarda tutgaýlaryň başlanmagynyň sebäbi bolsa, çagalarda howply bolan Reanyň alamatlar toplumyny dörediji serişdä öwrülip biler.
Derman keseliniň döremeginiň ýene bir sebäbi, dermanlaryň biri-biri bilen utgaşmazlyk ýagdaýynyň döräp bilmegidir. Dürli serişdeler biri-biri bilen täsir edişme netijesinde, öz peýdaly häsiýetlerini üýtgedip, ýaramaz täsirlilik berip bilerler.
Keselhanalarda näsaglara 5-10, käwagt 15-20 derman serişdesiniň bellenilmegi olaryň utgaşmazlyk ýagdaýyny döredip biljekdiginden güwä geçýär.
Dogrusyny dogry aýtmaly, biziň özümiz hem lukmanlara maslahat salmazdan, öz-özümize bejergi bermäge çalyşýarys. Dostumyza, goňşymyza kömek eden dermanyň bize hem melhem boljakdygyna ynanýarys.
Wiruslar bilen dörän dümew keselinde antibiotikleri kadasyz kabul edip (bejergi tapgyry gaty gysga ýa-da juda uzak ýa-da esassyz) içegäniň disbakteriozy, olara dörän durnuklylyk ýagdaýyny, ganyň düzüminiň üýtgemegini özümize "peşgeş" alýarys.
Witamin toplumyny saklaýan gerdejikleri kabul edip, allergiki täsirliligi gazanýarys. Hakykatdan bolsa, witaminleriň utgaşmasynyň peýdaly düzümini saklaýan serişdeleriň azdygyny, häzirki wagtda düzüminde 12 esasy witaminleri (A, E, D, C, B1, B2, B12, PP, foliý turşulygy, pantoten turşulygy, biotin) we magniý, kalsiý, sink hem-de demir saklaýan toplumynyň peýdaly hasaplanýandygyny bilmelidir. Başga witaminleriň we minerallaryň düzümi we mukdary näsagyň ýagdaýyna görä, aýratyn kesgitlenmelidir. Şonuň ýaly-da, iç sürüji serişdeleriň uzak ulanylmagynyň içegeleriň nemli örtüginiň zeperlenme ýagdaýyna, bagryň, böwregiň işiniň bozulmalaryna, kaliý mineralynyň ýetmezçiligine getirip biljekdigini unutmaly däldir.
Biz dermanlaryň ýaramaz taraplaryny tankytlap, howply, çynlakaý çemeleşmeli kesellerde (AIDS, inçekesel, howply döremeler, süýji keseli, gepatit we başgalar) olaryň möhümliligini aradan aýryp bilmeris.Peýdaly dermanlary ulanmazdan, ýokary gan basyşly keselden, ýürek agyrydan, sepsisden,dürli agzalaryň alawlama ýagdaýyndan we başga çynlakaý kesellerden üstün çykyp bolmajakdygyny hemmämiz hem bilýäris. Esasy düzgün-derman serişdelerini zerurlygy boýunça dogry kabul etmekdir.
Ýöne Size derman keseliniň pidasyna öwrülmezlik üçin birnäçe maslahatlary beresimiz gelýär:
♦ Islendik derman serişdesini kabul etmezden öň, oňa degişli bolan gollanma bilen tanşyp, onuň ýaramaz täsirleri, kabul ediş tertibi baradaky maglumaty alyň;
♦ Derman bazarynda 5 ýyldan az wagt belli bolan dermanlary ulanmaň. Sarp edijilik bazaryna düşmezden öň, her derman serişde meýletinçilerde öwrenilip, olaryň peýdalylygy kesgitlenýär. Ýöne bu barlag ýeterlik däldir. Dermanyň howpsuzlygyny bilmek üçin ony ýüzlerçe müň adamlarda barlamak zerurdyr. Derman çykandan soň, ilkinji 5 ýylyň içinde onuň hemme häsiýetnamasy belli bolup, ony öndürme ýa-da öndürmezlik soragy çözülýändir;
♦ Her derman serişdesini ulanmaga başlanyňyzda ýa-da ulanyş tertibini üýtgedeniňizde lukman bilen maslahatlaşyň. Öňki ulanan derman serişdeleriňiz, olara bolan täsirliligiňiz, alan netijeleriňiz barada doly maglumaty berjek boluň;
♦ Anyk, çynlakaý görkezme bolmasa, lukmandan täze derman serişdelerini ýazdyryp almaga synanyşmaň. Iň gowusy dermansyz, başga bejeriş usullary ulanmak barada maslahatlaşmak peýdaly bolar;
♦ Düzümi utgaşykly dermanlary ulananyňyzdan, eger täsiri birmeňzeş bolsa, düzüminde bir derman saklaýan serişdäni ulanmaga çalşyň;
♦ Ulanyş möhleti geçen, köne dermanlary dermanhanajygyňyzda aýlap saklaman taşlaň;
♦ Size netijeli bolan serişdäni başga adamlara maslahat bermekden saklanyň.
Derman serişdelerini barlagdan soň diňe lukman bellemelidir.
Derman serişdelerini gowy tarapdan görkezýän mahabatlandyrmalara ynanmaň. Beýle ýagdaýlarda dermanlaryň kemçilikleri barada hiç hili maglumat berilmeýär.
Dermanhanalaryň işgärleriniň maslahatlaryna bütinleý uýmak bolmaz. Sizi birinji gezek görýän dermanhana işgärleriniň ýagdaýyňyzy anyklap, degerli bejergi bermäge mümkinçiligi bolmaýar.
Derman serişdeleri köp ýagdaýlarda biziň saglygymyzy dikeldýän serişdeler bolup, görkezme boýunça olary kabul etmeli ýagdaýlar hem köp bolýar.
Ýöne her gezek dermanhananyň bosagasyndan ätläniňizde ýa-da öz dermanhanajygyňyzy açanyňyzda özüňize sorag bermegi endik ediniň: "Maňa şu pursat şu derman gerekmikä?!"
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Asyrlaryň jümmüşinden öz gözbaşyny alyp gaýdýan maşgala gatnaşyklary düzgünleriniň gadymylygyna garamazdan, är-aýalyň gijeki ukysynyň bile ýa-da aýry alynmagynyň dogrulygy baradaky soragyň töwereginde jedeller şindiz hem azalanok. Elbetde, şeýle pynhan meselede belli bir düzgünlere eýermegiň asla geregi ýok. Sebäbi bir maşgala jübüdi üçin ýaramly düzgüniň, başga jübütde agzalalyk döredip, maşgalanyň dargamagyna getirip biler.
Geň bolup görünse hem, dünýä statistikasynyň bellemegine görä, her 100 nika bozulmalarynyň 7-si är-aýal düşeginde jübütleriň haýsy hem bolsa biriniň günäsi bilen ukynyň dowamly alnyp bilmezligi sebäpli döräpdir. Elbetde ukynyň ýeterlik alynmazlygynyň adamynyň gaharjaň, ýadaw bolmagyna, dowamly ýadawlyk sindromynyň ýüze çykmagyna, maşgalada düşünişmezlikleriň, dawalaryň, seksual sowuklygyň, işde bolsa iş öndürijiligiň pese gaçmagyna getirip biljekdigi şübhesizdir.
Lukmanlaryň hemmesi bir pikirde: doly dynç alma we fiziki hem-de ruhy taýdan taplanma üçin adama günde 7 sagatdan az bolmadyk wagt uklama wajypdyr. Köp alymlar bolsa zenanlar üçin bu wagtyň ýene 2 sagat dowamly bolmagyny ündeýärler.
Ýöne "Uky şalygyna" syýahaty bile geçirmelimi ýa-da aýry? Aýry düşekde we otagda ýatmagyň tarapdarlary şeýle düşündirişleri delillendirýärler:
► Adamsy ýa-da aýaly ukuda gaty hor çekýär. Dogry, dermanhanadan ýörite gulaklary ýapyp bolýan serişdeleri alyp ulanyp bolar. Ýöne bu usulyň hem kömek etmeýän halatlary az bolanok.
► Maşgalada öz otagynda we düşeginde ýatmak islemeýän kiçi ýaşly çagalar bar. Şeýle ýagdaý seýrek duş gelenok. Oňa her ikinji maşgala jübütleri sezewar bolýarlar. Hemişe diýen ýaly kiçi çagalar bilen ene ýatýar, ýöne maşgalada iki we ondan hem köp kiçi çaga bolsa, beýle borjy ene-ata deň paýlaşmaly bolýar.
► Adamsy alkogol içgileri kabul etmäge ýykgyn edýär. Elbetde, aragyň ysy "burk urýan" otagda ýatyp, ondan dem alma ýakymly bolasy ýok.
► Adamsy we aýaly günüň dürli wagtlary işläp, dürli wagtda uklamaly bolýarlar. Köplenç olaryň biri soňky düýşleri görýärkä, beýlekisi işden surnugyp gelip, ýatmaga taýynlanýar.
► Är-aýalyň biri hemişe ýorgany öz üstüne çekýär. Ýöne şeýle ýagdaýda aýry ýorganlary ýapynma oňaýly bolardy.
► Düşek ýa-da är-aýal ýatak kürsüsi näçe giň bolsa-da, olaryň biri el-aýaklaryny atyp, bar düşegi eýeleýär we öz ýanýoldaşyny düşegiň gyrasyna süýşürýär.
► Käbir adamlar öz ýanýoldaşyň gözüne saçlary hüžžük, ýuwunylmadyk, serenjam berilmedik halda görünmegiň gereginiň ýokdugyny we bu ýagdaýyň özüňeçekijiligi peseldýändigini belleýärler.
► Seksopatologlar geçirilen tejribelerden soň, seksual sazlaşygyň jynsy gatnaşyk wagty bir düşegi ulanyp, soňundan aýry ýatýan maşgala jübütlerinde ýokarydygyny bellediler.
Ýöne köp maşgala jübütleri ýokarda bellenen delillere kynçylyk höküminde garamaýarlar we bu babatda olaryň öz pikirleri bar:
► Maşgala jübütleriniň aýry düşekde we otagda ýatmagy, olaryň düşünişme ukybyny hem-de seksual islegini gowşadýar. Olar üçin bir düşekde uklama – ynamlylygyň, mähriň we söýginiň nyşany bolup durýar. Gadymy gruzin naklynyň aýtmagyna görä "Söýýänler paltanyň gynynda hem uklarlar".
► Aýry otaglarda ýatmak howplydyr. Näme üçin? Ol saglyk üçin howplydyr. Jübütleriň birinden biri özüni erbet duýan wagty, ýanynda derman alyp berere ýa-da lukmany çagyrara adam bolmasa, bu ýagdaýyň pajygaly gutarjagy bellidir.
► Käbir psihologlaryň pikirine görä, uklama wagty är bilen aýalyň arasynda döreýän aralyk iru-giç aýry-aýry diňe bir ukyňy almaga mümkinçilik bermän, eýsem biri-birsiz ýaşap boljakdygy baradaky pikire hem getirip biler. Pikirlenmeleriň we hyýallaryň bolsa amala aşýandygy bellidir. Bizi biynjalyk edýän zat barada bir gezek pikire batyp, biraz wagtdan onuň durmuşda amala aşandygyny görüp bolýar.
Dürli pikirlere we delillere garamazdan, gijeki ukyňy bile ýa-da aýry alma meselesini diňe jübütleriň özi çözüp biler. Ukynyň nähili ýagdaýda alynýandygyna garamazdan, esasy zat – ol siziň duýgularyňyza, gatnaşyklaryňyza, maşgalanyň ýagdaýyna täsirini ýetirmän, peýdaly we sagdyn bolmalydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Norwegiýa
Norwegiýada okuw barada gürrüň etmezden öň Norwegiýa barada gysgaça maglumatlar bilen tanyşalyň.
Doly ady: Norwegiýa patyşalygy
Ýerleşýän ýeri: Demirgazyk Ýewropada ýerleşýän Şwesiýa, Finlandiýa we Orsýet bilen serhetleşýän döwlet.
Meýdany: 385 müň 252 km2.
Ilaty: 4 milýon 830 müň 86
Paýtagty: Oslo
Dili: Norweg dili we Sámi dili, ýöne halkyň aglabasy Iňlis dilini bilýär.
Ykdysatyýeti: Kişi başyna düşýän ýyllyk girdejisi boýunça dünýäniň iň öňde gelýän döwletleriniň (wikipedia’daky maglumata görä 3-nji orunda) biri bolup durýar.
Ylym
Norwegiýada berilýän bilimiň derejesi gaty ýokary bolup durýar. Şonuň üçin hem 12000-den gowrak talyp daşary ýurtdan gelen talyplar Norweg ýokary okuw mekdeplerinde (jaýlarynda) bilim alýar. Daşary ýurtdan gelip bu ýerde okamak isleýän ýaşlarymyz bu ýerde uniwersitet derejesinden (Bakalawr derejesi) başlap masterlik we doktorlyk ýaly ýokary derejelere çenli okap bilerler. Bu ýurtda okamak üçin döwlet uniwersitetlerine okuw puly hökman däl we uniwersitetleriň aglabasy döwletiňkidir. Elbetde bu gaty begendiriji habar bolsa-da bu ýerde ýaşamak üçin beýleki Ýewropa döwletlerinden köpräk pul harjamaly bolýar.
Haýsy ugurda okamak amatly
Norwegiýada okamak üçin bize amatly bolup biljek ugurlar esasanam şular:
1. Nebit-gaz ugry, esasanam Norwegiýanyň deňizastyndan gaty köp nebit alýandygyny nazar alsak bu biziň döwletimiz üçin gaty wajyp ugurdyr.
2. Lukmançylyk we bu ugurdakay ylmy gözlegler.
3. Habarlaşma we Informasiýa Tehnologiýasy (Kompýuter bilimi, Internet, Telefon we beýlekiler)
4. Biotehnologiýa
5. Balykçylyk we deňiz baradaky ugurlar. Bu biraz geň hatda käbir kişiler üçin gülkünç görünse-de Türkmenistanda bu ugurda edere gaty iş köpmikä diýýän. Hazar deňziniň ýakasynda nebitden başga-da gaty uly baýlyklar bar.
6. Azyk ugry
Ýokary okuw ulgamy
Norwegiýada okuw ýyly Awgustyň ortasyndan Iýunyň ortasyna çenli dowam edýär we uniwersitetlerinde ECTS standardy (European Credit Transfer System) ulanylýar. Bu standardyň oňat tarapy Ýewropanyň beýleki uniwersitetlerinde siziň alan sapagyňyzyň kabul edilmesidir (elbetde sapakdan geçilen ýagdaýynda). Mysal üçin Norwegiýada 2 ýyl okap soň Germaniýa ýada Daniýa okamaga gitmek isleseňiz gaty köp zat ýitirmän öňki okan sapaklaryňyzy täze baran uniwersitetinizde okamaga mejbur dälsiňiz.
Ýokary okuw sistemasy gysgaça şeýleräk:
A) Bakalawr (3 ýyl) + Masterlik derejesi (2 ýyl)
B)Soňunda Masterlik derejesini alyp bolýan okuw programmalary (5 ýyl).
Garaz ýokardaky iksiniň haýsysyny seçeniňizde-de jemi 5 ýyl okamaly bolýar. Masterlik derejesini alanyňyzdan soň ylymlaryň doktory derejesini almak üçin ýene-de 3 ýyl okamaly we ylmy gözleg geçirmeli.
Ýokary okuw jaýlaryna giriş
Ýokary okuw jaýlaryna girmek üçin ilki bilen özüňize görä bir bölüm seçip şol ugurda haýsy uniwersitetde okap biljegiňizi bolsa uniwersitetleriň salgýlary berilen şu internet sahypasyndan seçiň: http://www.studyinnorway.no/sn/Where-can-I-study/List-of-institutions. Gerekli dokumentler uniwersitetlere her ýylyň 15-nji Ýanwary bilen 15-nji Mart arasy tabşyrylmaly. Gijä galan dokumentler köplenç ýagdaýda kabul edilýän däldir.
Uniwersitetde bakalawr derejesini berýän programmalar (adaty biziň uniwersitetlerde berilýän ýokary bilim) üçin gerekli dokumentler gysgaça şeýle:
1. Mekdepi gutarandygyň barada dokument – attestat.
2. Norweg dilini bilýändigiňiziň subutnamasy, eger siziň seçen programmaňyzda Norweg dilinde sapak ýok bolsa bu hökman däl.
3. Iňlis dilini bilýändigiňiziň subutnamasy: TOEFL synagyndan 500-550 arasy baha (kompýuter synagyndan 170) ýa-da IELTS synagyndan 5.0 (kompýuter synagyndan 6.0) baha gerek.
4. Türkmenistanyň raýatlarynyň attestaty Norweg uniwersitetlerine girmek üçin ýeterlik däl şonuň üçin hem goşmaça Türkmenistanyň uniwersitetlerinde 2 ýyl okandygyňyzyň subutnamasy hem gerek. Beýleki döwletler bilen bilelikde Türkmenistanyň raýatlarynyň uniwersitetlere girmek üçin gerekli bolan ylmy aýratynlyklary bu salgyda Iňlis dilinde berilendir: http://www.nokut.no/graphics/NOKUT/Artikkelbibliotek/Utenlandsk_utdannin…
Masterlik we doktorlyk derejeleri üçin bolsa gerekli dokumentler edil beýleki Ýewropa döwletleriniňki ýalydyr (www.bayjan.com salgysynyň Daşary ýurtda okuw bölümine seredip bilersiňiz). Ýagny Masterlik üçin degişli ugurda bakalawr derejesi we Iňlis dilini bilýändigiňiziň subutnamasy. Masterlik derejesini almak isleýän kişiler üçin bu sahypa ilk başlangyç bolup biler: http://www.studyinnorway.no/sn/Masters-course-search Doktorlyk derejesi üçin bolsa degişli ugurda Masterlik derejesi we Iňlis dilini bilýändigiňiziň subutnamasy.
Stipendiýalar
Norweg uniwersitetlerinde okamak üçin birnäçe stipendiýalar bar, ýöne olaryň içinden diňe biri biziň raýatlarymyza degişli bolup onuň ady “Quota Scheme” bolup durýar. Bu stipendiýanyň kömegi bilen her ýyl 1100 kişi Norwegiýada okap biler. Bu 1100-iň 300-i Merkezi we Gundogar Ýewropa we Merkezi Aziýa (Orta Aziýa) döwletlerine aýyrylandyr. Diýeli munuň 100-i Merkezi Aziýa döwletlerine aýyrylandyr diýsek, onda Türkmenistanyň raýatlaryndan hem iň azyndan her ýyl 10 kişi bu stipendiýanyň kömegi bilen Norwegiýada okap biler. Bu stipendiýanyň beýlekilerinden aýratynlgy hem berilen puluň 30%-i kömek we 70%-i bolsa karz hökmünde berilýär. Haçanda uniwersiteti gutaryp yzyňyza Türkmenistana dönmeseňiz onda bu 70%-lik karz puly Norweg döwletine yzyna tölemeli bolýar. Başga döwlede dönseňiz hem bu puly tölemeli bolýar. Okuwy gutaryp Türkmenistanda 1 ýyl galanyňyzdan soň bu stipendiýa berýän gurama Türkmenistanda 1 ýyl galadygyňyz barada arza ýazsaňyz onda bu berilen karz pul siziň adyňyzdan aýyrylyp biler. Bu stipendiýanyň içinde her ýylky öýüňize gidip-geliş puly hem bar we haçan-da okuwy gutaranyňyzdan soň 3 aýyň içinde Türkmenistana dönseňiz onda ol puly hem bu stipendiýany berýän gurama töleýär.
Elbetde bu stipendiýany ulanyp ähli uniwersitetlerde okap bolmasa-da köp uniwersitetlerde okamak mümkin. Onuň üçin ýokarda berilen uniwersitetleriň salgysyndan haýsy uniwersitetde bu stipendiýa bilen okap bolýandygyny uniwersitetleriň internet sahypasyna girip öwrenip bilersiňiz.
Wiza
Norwegiýadan wiza almak üçin gerekli dokumentler gysgaça şeýleräk:
1. Şu sahypada berilen formu (anketany) doluduryň we oňa pasport surady hem gereklidir.
2. Pasportyň kopiýasy.
3. Uniwersitetden kabul edilendigiňiz barada çakylyk haty.
4. Okuw plany.
5. Norwegiýada galjak ýeriňiz barada subutnama.
6. Ýeterlik derejede puluňyzyň barlygynyň subutnamasy. Bu subutnama üçin başga şahyslaryň siziň üçin pul tölejekdigi baradaky dokumentler kabul edilmeýär. Hatda ene-ataňyzyň biziň şunça baýlygymyz bar diýip subut etmesi hem kabul edilmeýär. Diňe Norwegiýanyň bankyna 13000 dollar töweregi (bu her ýyl üýtgäp biler) pul geçirilenden soňra bu subutnama geçerli bolýar.
Iň esasy hem gelen ýurduňyza dönjekdigiňiz barada kepilnama bolmadan bu ýurda wiza alyp bolmaýar.
Wiza işleri üçin Norwegiýanyň ilçihanasyna 180 dollar töweregi pul tölemeli. Norweg ilçihanalary baradaky maglumatlary www.norway.info salgysyndan alyp bilersiňiz. Ol ýerdäki maglumatlar görä Türkmenistanlylaryň talyp wizasy işlerine Norwegiýanyň Orsýetdäki ilçihanasy seredyär. Degişli maglumatlary şu salgydan tapyp bilersiňiz http://www.norvegia.ru/visas/oppholdstillatelser/residencepermit_student… . Ýöne diňe Schengen wizasy üçin Germaniýanyň Aşgabatdaky ilçihanasyna gidip bilersiňiz.
Ulanylan çeşmeler
1. Wikipedia: www.wikipedia.org
2. Study in Norway: http://www.studyinnorway.no/
3. Quota Scheme: http://siu.no/en/Programme-overview/Quota-Scheme
çeşme : Bayjan
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Ylmy Guramalar |


text:
Salam hormatly lukman! Özüm 65 yaşymda. Meni gündüzlerine peşewiň hayal bölünip çykmagy, gijelerine bolsa bu ýagdaýyň has hem haýallamagy ynjalykdan gaçyrýar. Bu nämänin alamatyka we ony nahili bejermelikä? Operasiya etman bejerip bolarmy?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Peşewiň haýal bölünip çykmagy erkeklik jyns mäziniň adenomasy (howply däl döreme) hem-de bu mäzde ýüze çykýan sowuklama hadysalaryna (prostatit) mahsus alamat bolup, şeýle ýagdaýlarda ýygy-ýygydan, esasan hem gije buşukma, gasyklarda, ýamyzda döreýän agyrylar, jynsy gatnaşykdan soň döreýän sanjylar ýaly alamatlar hem ýüze çykyp bilýändir. Sizi biynjalyk edýän alamatyň sebäbini anyklamak maksady bilen urolog lukmanyna ýüz tutup, degişli barlaglary (göni içegeden barlama, ýokançlyklara barlag, mäziň USB-gy) geçmek zerurlygy ýüze çykýar. Erkeklik jyns mäziniň adenomasynyň irki tapgyrlary derman serişdeleri bilen bejergini, ötüşen ýagdaýda hirurgiki bejergini talap edýän bolsa, bu mäziň sowuklamasy ýokançlyklara garşy dermanlaryň ulanylmagy üçin görkezme bolup durýandyr. Lukmana özwagtynda ýüz tutulmagynyň bolup biljek gaýraüzülmeleriň öňüni alyp biljekdigini ýatladasym gelýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
1-nji Iýun, Halkara Çagalar Güni – Türkmen ene-atalaryna oýlanyşykly hereketler etmäge goldaw bermek isleýärmiň? Islegiňi bu haýyr-sahawat kampaniýasyna goşulmak arkaly hasyl et!
Biz hem, Saglyk topary bolup, iýun aýynyň soňuna çenli dowam etjek ýörite haýyr-sahawat kampaniýasyny gurnadyk. Sen hem bu ähmiýetli işe öz goşandyňy goşup bilersiň!
Saglyk türkmen ene-atalarynyň çagalaryna bolan yhlasyny we çagalary bilen aragatnaşyklaryny ösdürmäge bolan çäksiz tagallalaryny dabaralandyrýar. Saglyk.info türkmen ene-atalaryny çagalaryň we ýetginjekleriň fiziki, ruhy, jynsy saglygy barada ýerlikli we ylma esaslanan türkmen dilindäki maglumatlar, materiallar bilen üpjün edýän ýeketäk platformadyr.
Saglyk.info-nyň çagalaryň saglygyna we ösüp ýetişişine degişli 200-den gowrak hemmetaraplaýyn makala we blog ýygyndysy bar. Şeýle-de bolsa, talaplar we çagalaryň psihiki we fiziki saglygyna degişli türkmen dilindäki maglumatlary ideýän ene-atalaryň sany barha artýar.
Türkmenistandaky çagalaryň sagdyn ösmegine maddy peşgeş & ýardam bermek arkaly goşant goşmagyňyzy haýyş edýäris. Siziň goldawyňyz bize çaga we ýetginjek saglygyna degişli mugt, ygtybarly, ylmy esaslara daýanýan maglumatlary köpeltmekde we ilata hödürlemekde alyp barýan işlerimizde ullakan kömek bolar. Türkmen ene-atalary hem, bu işlerimiziň netijesinde düşünjeli we oýlanyşykly hereketler edip bilerler.
Şu salga geçipkampaniýa goşulup bilersiň.
Şu haýyr-sahawat kampaniýasy barady öz dost-ýarlaryňa, garyndaşlaryňa, tanyşlaryňa ýetirersiň diýip umyt baglaýarys. Türkmenleriň "Ýekäniň çaňy çykmaz" diýip aýdyşy ýaly, biz ýekelikde köp zady etmegi başarmarys. Şonuň üçin-de, biz Seniň ýardamyňa mätaç! Il saglygyna öz goşandyňy goşup bilýandigiňi unutma!
Teswirlemeler
Adminjan ereksia, erkek jynsy islegliligi ya jynsy gatnaşyga degişli temalary açayyñda ????
"Men näme diýýän dutarym näme diýýäre"bardy.Ereksiýaly temalardan az wagtlyk daşlaşyp,hany çagalara kömek edeliň.))31 ne blondinkalaň,güni bolsa 1 iýun çagalary goramagyň halkara güni.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Yrak resmileri 2-nji sentýabrda azyndan üç sany janyndan geçeniň döwlet eýeçiligindäki elektrik stansiýasyna hüjüm edip, ýedi adamy öldürendigini, ýene birnäçe adamy bolsa ýaralandygyny aýdýarlar.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini “Yslam döwleti” ekstremist topary öz üstüne aldy. Hüjüm Samarra şäherinde, Bagdatdan 125 km uzaklykda boldy diýip, resmiler aýtdylar.
Elektrik ministrliginiň sözçüsi Musaab al-Mudaris elektrik stansiýasynyň ýedi işgäriniň öldürilendigini, howpsuzlyk gullugynyň sekiz ofiseriniň ýaraly bolandygyny aýtdy.
Ýaraly bolanlaryň sany baradaky maglumatlar dürli-dürli.
Al-Mudaris hüjümçileriň sanynyň dört bolandygyny, emma biriniň atylyp öldürilendigini aýtdy diýip, “Associated” Press habar gullugy habar berdi. Beýleki hüjümçiler özlerini ýaryp ýetişdiler diýip, ol AP-ä aýtdy.


text:
Wladimir Gudilin: türkmen ýeňil atletikasynyň geljegi uly
Ukrainanyň at gazanan tälimçisi, halkara derejeli sport ussady, tanymal ýekedaban zyňyjy Wladimir Nikolaýewiç Gudilin türkmen ýeňil atletikaçylaryny V Aziada taýýarlar. 45 ýyllyk tälimçilik eden döwründe ukrainaly hünärmen diňe bir öz ýurdunda däl, eýsem Kuweýt, Hindistan ýaly ýurtlarda hem dünýä çempionatlaryna, Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan türgenleri ýetişdirdi.
-Men Türkmenistanda işlemäge çakylyga höwes bilen seslendim,-diýip W.Gudilin gürrüň berýär.- Giň möçberli özgertmeler we Aziada 2017-ä düýpli taýýarlyk işleri meni haýran etdi. Iň esasy-da, türkmen türgenleri ýokary netijelere ymtylýarlar we ussatlygyň belentliklerine ýetmek üçin erjel türgenleşýärler. Tälimçi hökmünde olaryň mümkinçiligini açmagy we olarda özüne ynam döretmegi baş wezipäm hasaplaýaryn. Türgeniň zehini, tälimçilik sungaty, olaryň doly derejeli taýýarlygy we dynç almaklary üçin zerur şertleriň döredilmegi--üstünlik gazanmagyň şertleridir.
Türkmen türgenleri üçin ýurtda geçirilýän Aziada-çynlakaý synagdyr, meniň wezipäw-olary üstünlige gönükdirmek: üstünlige ynanmak we ynam --üstünlige ýetirer.
Ýygyndy topara dalaşgärleriň ählisi günde iki gezek türgenleşik geçýärler. Daş zyňyjylar Tejen Hommadowyň we Maksat Mämmedowyň ýeňiş gazanmaga mümkinçilkleri bar. Zenanlaryň arasynda bäsleşikleriň köp görnüşinde çykyş edýän Irina Welihanowa we Alýona Hudaýbergenowa hem bil baglaýarys.
-Türmenistany Aziýa sebitiniň beýleki ýurtlaryndan tapawutlandyrýan zadyň nämededigini bilýärmisiňiz? - Sport siziň ýurduňyzda ösüş ýolunda. Aziada 2017 sportda, hususan-da ýeňil atletikada ýokary netijeleri gazanmaga güýçli itergi berer. Ýörüteleşdirilen ýeňil atletika mekdepleri, hünärine ussat tälimçiler peýda bolar.
Aprel aýynyň ahyrynda geçiriljek Türkmenistanyň çempionaty Aziada saýlama oýunlar bolar. 15-20-nji maýda ýygyndy topar Bakuwda geçiriljek Yslam ýurtlarynyň oýunlaryna gatnaşar, 1-nji iýunda bolsa Hindistanda Aziýa çempionaty başlanýar.
Yssy tomus günleri Ýewropa ýurtlarynyň birinde türgenleşik ýygnanşygyny geçireris, güýze ýakyn bolsa, Olimpiýa şäherçesiniň ýeňil atletika manežinde türgenleşeris. Biz üstünlik gazanmak üçin maksada okgunly işleýäris we türkmen ýeňil atletikasynyň geljeginiň ulydygyna ynanýarys.


text:
20-nji iýunda “Yslam döwleti” (YD) ekstremist topary Owganystanyň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Jöwüzjan welaýatynyň Darzap etrabyny basyp alandygyny öňe sürdi.
Beýleki toparlar ‘YD-yň’ etraby doly öz eýeçiligine geçirendigi bilen ylalaşmaýar, ýöne bu ýerde aýratyn bellemeli ýagdaý, ýagny ‘YD’ ilkinji gezek demirgazyk-günbatar Owganystanda bir etraby basyp alandygyny öňe sürdi.
Bu ýagdaý Jöwüzjan welaýatynda howpsuzlygyň ýaramazlaşýandygyny alamatlandyrýar. Peýda bolýan habarlar diňe bir owgan hökümeti üçin däl, eýsem Jöwüzjan welaýaty bilen araçäkleşýän Türkmenistan üçin hem oňlarlykly habar däl.
21-nji iýunda Jöwüzjan welaýatynyň polisiýa bölüminiň başlygy Rahmatulla Türkistany Azatlyk Radiosyna: “Daeş [‘YD’] etraby dolulygyna basyp almady” diýdi.
Şeýle-de Türkistani: “Harby obýektler hökümet güýçleriniň gözegçiliginde galýar. Biz Darzaba goşmaça güýçleri ugradýarys” diýdi.
Özüniň Owganystanyň “Tolo News” habar gullugyna beren başga bir interwýusynda Türkistani ‘YD-yň’ Darzapda diňe bir hökümet güýçleriniň üstüne howp bolup abanmaýandygyny aýtdy. Ol: “Eýsem, hökümet güýçleri bilen bir hatarda hökümetiň tarapyndaky “ýerli ýaşaýjylardan” düzülen güýçler hem etrabyň demirgazygynda “Talybana” garşy göreşýär. Şol bir wagtyň özünde olar “DAEŞ-e”-de garşy söweşýär” diýdi.
Darzapda ‘YD-a’ garşy “Talyban” hem söweşýar.
‘YD’ Darzapda 2016-njy ýylyň oktýabr aýyndan bäri peýda bolup başlady. Etrabyň şol döwürdäki häkimi Rahmatulla Haşar “YD-e wepaly adamlaryň” etrapda birnäçe obany basyp alandygyny we olaryň diňe bir ýerli ýaşaýjylary öldürmän “Talybanyň” bir komandirini hem öldürendigini aýdypdy.
2016-njy ýylyň soňlarynda “Afghan Islamic Press” habar agentligi, Darzaply oba ýaşaýjylaryna salgylanyp ‘YD-çylaryň’ Darzapda 60 çemesi öýi ot berendigini we üç adamy öldürendigini habar beripdi.
Fewral aýynda ‘YD’ söweşijileri Jöwüzjan welaýatyndaky “Gyzyl haç” halkara komitetiniň alty sany owganystanly işgärini öldürmekde aýyplandy.
Jöwüzjan welaýatynyň welaýat geňeşiniň agzasy Halima Sadyk Azatlyk radiosyna, “Ýerli güýçler esli wagtdan bäri DAEŞ-e garşy söweşip gelýär” diýip, gürrüň berdi.
Ol ‘YD-yň’ Darzaby doly ele geçirendigi bilen ylalaşman urşuň dowam edýändigini aýtdy we, “eger-de merkezi hökümet kömek etmese Jöwüzjanyň paýtagty Şebergan DAEŞ-yň eline geçer” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
‘YD-çylar’ ilki Jöwüzjanda peýda bolup başlany bäri olar barada dürli-dürli çaklamalar we spekuliýasiýalar orta atylýar.
Biz “Kişlok Owowzi” (Qishloq Ovozi) atly blogumyzyň geçen sanynda Jöwüzjandaky ‘YD-çylar’ barada makala çap edipdik.
Olaryň düzümindäki adamlaryň käbirleri “Özbegistanyň yslam hereketi” (‘ÖYH’) toparyndan galana çalym edýär. Olary 2015-nji ýylyň ahyrynda ‘ÖYH-yň’ lideri Osman Gazy Herat welaýatyna ugradypdy.
Osman Gazy öz toparynyň käbir söweşijilerini, “Talybandan” dörän emma ‘YD-a’ wepalylyk kasamyny içen beýleki bir toparyň Heratda adaty “Talybana” garşy göreşine kömege ugratmazdan ozal onuň özi (Gazynyň özi) hem ‘YD-a’ wepalylyk kasamyny edipdi.
Şonda adaty “Talyban” ‘YD-çy Talybany’ ýeňipdi we munuň netijesinde ‘YD-çy’ topar gündogara, ýagny Badgysa, Farýaba we Jöwüzjana tarap gaçypdy. Agzalýan welaýatlaryň ählisi Türkmenistan bilen araçäkleşýär.
Jöwüzjanyň häkiminiň metbugat wekili Muhammedryza Gafuriýniň 21-nji iýunda Azatlyk radiosyna beren gürrüňinden çen tutsaň ol Darzapdaky ‘YD’ söweşijileriniň şahsyýetlerini anyklap tassyklana meňzeýär.
“ ‘Özbegistanyň yslam hereketi toparynyň’ söweşijileri we olaryň maşgala agzalary Jöwüzjan welaýatynyň Darzap we Goşdepe etraplaryna gelip mesgen tutdular” diýip, Gafuriý Azatlyk radiosyna gürrüň berdi.
Ol ýerdäki söweşijileriň takyk sanynyň näçedigi näbelliliginde galýar. 20-nji iýunda “Afghan Channel One TV” telewizion kanaly “500-den gowrak ‘Yslam döwleti’ söweşijisi Darzap etrabyna hüjüm etdi” diýip habar berdi.
Gürrüňi edilýän sanlaryň ulaldyp aýdylýan bolmagy ahmal, sebäbi ‘YD’ bir etraba hüjüm etmek üçin munça söweşiji goýbermez.
Şeýle-de owgan mediasy “Talyban” söweşijileriniň Darzabyň käbir ýerlerini ele geçirendigini habar berýär.
“Talyaban” we ‘YD’ toparlarynyň ikisi-de howpsuzlyk postlaryny ele geçirene meňzeýär. Peýda bolan käbir habarlardan çen tutulsa, Darzabyň käbir ýerlerinde “Talyban” “Yslam döwleti” toparynyň söweşijilerine hüjüm edipdir.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugynyň habar bermegine görä Kary Aman diýlip tanalýan “Talyban” komandiri Aka Şamsulla bäş egindeşi bilen bilelikde 22-nji iýunda öz jan penasy tarapyndan atylyp öldürilipdir.
Aýdylyşyna görä gürrüňi edilýän jan pena ‘YD-e’ hyzmat edýän ekeni.
Kary Amanyň adamlary Darzapda ‘YD-a’ garşy aldym berdimli söweş alyp barýan ekeni. Ýöne onuň ölümi ‘YD-iň’ agzalýan etrapda has güýjemegine getirip biler.
Darzap etraby Jöwüzjan welaýatynyň iň günortasynda ýerleşýär, diýmek, aslynda Türkmenistanyň araçäginde uruş ýok. Ýöne, Jöwüzjan welaýatynyň beýleki etraplarynda eýýäm üç ýyldan bäri hökümet güýçleri bilen “Talybanyň” arasynda uruş dowam edýär. Olardan Garkyn we Hamýap etraplary Türkmenistan bilen araçäkleşýär.
Hatda Garkyn etraby Özbegistan bilen hem serhetleşýär.
Orsýet Owganystanda ‘YD-iň’ güýçlenmegi bilen baglanyşykly Merkezi Aziýa döwletlerini duýduryp gelýärdi.
Türkmenistan Orsýetiň duýduryşlaryna üns bermäni gelýär. 2015-nji ýyldan bäri owgan güýçleri bilen “Talyban” söweşijileriniň arasyndaky söweş telim gezek türkmen serhedine baryp ýetendigine garamazdan, Aşgabat özüniň owgan serhedinde hiç hili howpsuzlyk meselesiniň ýokdugyny öňe sürýär.
Gürrüňi edilýän serhetdäki çaknyşyklar “Talybana” garşy alynyp barylýardy. “Talybanyň” bolsa Owganystanyň daşyna çykmak aladasy ýok.
Ýöne, ynha ‘YD-iň’ welin serhet gaýgysy ýok; olar halkara çäklerde hereket edýän ekstremist topar. Söweşiji toparyň Darzap etrabyndaky üstünligi Azatlyk radiosynda, Türkiýäniň Türkmenistana ‘YD’ toparyna agza bolmakda güman edilýän dört raýatyny bermegi we olaryň Türkmenistanda terror hüjümlerini planlaýandyklaryny Türkmen hökümetine duýdurmagy baradaky habaryň peýda bolmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
“Yslam döwleti” toparynyň Jöwüzjandaky ýeňşi, diňe bir ekstremist toparyň howpsuzlyga haýbat atýanlygy üçin däl, eýsem Orsýetiň we Orta Aziýaly beýleki goňşularyň Türkmenistandan, “türkmen-owgan serhedinde hiç hili mesele ýok” diýip ýaýradýan beýanatlaryndan başga, has içgin çäreleri talap edip başlajakdyklary üçin Türkmenistany azara goýar.
Bu makala Azatlyk Radiosynyň direktory Farruh Ýusufiý we Radio Azadydan Kadyr Habyp goşant goşdy.
Blogda agzalýan pikirler Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Salam, hormatly Lukman! Men häzir 49 ýaşymda. Men 45 ýaşymdakam, bagrymdan ehinokokky aýyrtmak üçin operasiýa edildim. Operasiýa şowly geçdi, ýöne bagrymyň daşynda az-kem yza (agyry) bar. Soňky wagtlar çep dyzymda hem agyry peýda boldy. Lukmana ýüz tutsam, gan basyşyňyz dyzyňyza urupdyr diýip, bejergi belledi. Ýöne bu bejergi netije bermedi. Men papawerin, sinepar, magniy, trental dermanlaryny kabul etdim, melhemleri ulandym. Gadyrly Lukman, Sizden kömek etmegiňizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Sizi biynjalyk edýän alamatlaryň sebäbini anyklamak üçin haýsy anyklaýyş barlaglaryndan geçdiňiz?
Siz bagryň ehinokokkozy babatda hirurgiki bejergini alandygyňyz barada ýazýarsyňyz. Bagryň we öt haltanyň işine baha bermek üçin, ol agzalaryň USB-ny geçmek, ganyň biohimiki derňewini geçirmek zerurlygy döreýär. Alnan netijelere görä, bagryň öýjükleriniň işine, öt haltanyň işini kadalaşdyryjy dermanlary, derman ösümlikleri, gerek bolsa ýörite berhiz çärelerini geçirmek peýdaly bolardy.
Çep dyzyňyzda döreýän agyry bilen gan basyşyň arabaglanşygy ýok. Siziň dyzyňyzda öň şikeslenme bolmadymy? Dyz bogunda ýüze çykýan agyrylar şikeslenme netijesinde döreýän üýtgemeler, ýaşa laýyklykda bogun bölekleriniň üýtgemegi (osteoartroz), guryagyry keselinde, bognuň sowuklama ýagdaýlarynda, şeýle hem bedeniň alyş-çalyş ýagdaýlarynyň üýtgemelerinde (podagra) döräp biler.
Şu sebäpleri anyklama we bejergi çärelerini geçirmek üçin trawmatolog-ortaped lukmanyň maslahaty gerekdir. Bar bolan saglyk kynçylyklaryny (bagyrda, bogunda agyry, kadasyz gan basyşy) aradan aýyrmak üçin Size doly anyklaýyş çärelerini geçirip, degişli lukmanlaryň bejergisini almagy maslahat berýäris.
Hormat bilen, Lukman.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Özbegistanyň hökümeti 1-nji oktýabrdan başlap raýatlara nagt daşary ýurt puluny satyn almaga rugsat beriljegini aýdýar. Şeýle mümkinçiligiň Özbegistanyň 1991-nji ýylda öz garaşlygyny yglan edenden soňky döwürde ilkinji gezek döredilýändigi aýdylýar.
Premýer-ministr Abdulla Aripow bu özgerişlik barada 23-nji sentýabrda yglan etdi.
Bu çäre Özbegistanyň hökümetiniň çärýek asyr ýurdy dolandyran awtokrat prezident Yslam Kerimowyň ölüminden soňky döwürde ýurdy üzňelikden çykarmak boýunça ädýän ädimleriniň biridir.
5-nji sentýabrda Merkezi Bank özbek somunyň dewalwasiýasyny, ýagny onuň daşary ýurt walýutasy babatyndaky hümmetini gowşatdy. Netijede, resmi kursa görä, bir amerikan dollarynyň 4210 somdan 8100 soma çenli üýtgemegine ýol berildi.
Ýurduň öňki prezidenti Kerimowyň milli puluň hümmetiniň amerikan dollaryna gatnaşygyny uzak wagtlap saklamagy, ýurtda walýuta alyş-çalyşygynyň “gara bazarynyň” döremegine getiripdi.


text:
Salam.
Ilkinji gijede yuze cykjak näsazlyklaryň nädip öňüni almaly? Ilkinji jynsy gatnaşyk barada ginişleyin maslahat beräýseňiz minnetdar bolardym.
Saýtyň okyjysy Myrat.
Hormatly Myrat!
Ilkinji jynsy gatnaşyklaryň aýratynlyklary barada we ol babatda ýüze çykyp biljek soraglara jogaby saýtymyzda ýerleşdirilen "Ilkinji gijäniň pynhan syrlary we.... ýalňyşlyklary" atly makaladan tapyp bilersiňiz.
Ilkinji gijede ýüze çykyp biljek käbir näsazlyklar baradaky ýene bir makalany ýakyn günlerde Siziň dykgatyňyza hödürläris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.