text:
Türkmenistanda, býujet edaralarynyň zerurlyklary üçin haryt üpjünçilerini seçmek boýunça tender geçirmegiň düzgünlerini kadalaşdyrmak maksady bilen, pudagara tender komissiýasy döredildi diýip, “Türkmenistan.ru” internet gazeti habar berýär.
Bu komissiýa baradaky karara prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hökümet mejlisinde gol çekdi.
Gelen karara laýyklykda, täze döredilen pudagara tender komissiýasy döwlet býujetinden maliýeleşdirilýän ministrlikler we pudak edaralary, şeýle-de býujet serişdelerinden töleg edilýän gurluşyk işleri üçin haryt üpjünçilerini tender esasynda seçip alar.
Türkmenistan soňky ýyllarda energiýa nyrhlarynyň arzanlamagy, iki sany iri gaz alyjysyny ýitirmegi bilen ykdysady kynçylyk çekýär we döwlet harajatlaryny we importy azaltmaga, eksporty köpeltmäge çalyşýar.


c: text/html

text:
Türk Dünýäsinden Habarlar
Türk dünýäsiniň tapawutly ýerlerinden bize gelip gowuşan möhüm wakalar bilen bagly habarlar
Gepleşigimizi Türkmenistandan gelip gowuşan habarymyz bilen başlamak isleýäris.
Guterreş Berdimuhamedowa minnetdarlyk hatyny ugratdy.
BMG-niň Baş Sekretary Antoniu Guterreş Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa myhmansöýerligi üçin minnetdarlyk hatyny ugratdy
Orta Aziýa saparynyň çäginde 13-nji iýunda Türkmenistana baran BMG-niň Baş Sekretary Antoniu Guterreş Türkmenistanyň Prezidenti Berdimuhamedowa hat ugradyp, Aşgabada guran saparynyň dowamynda mähirli garşylama we myhmansöýerligi üçin sagbolsun aýtdy.
Türkmenistanyň Döwlet Habalar Gullugynyň habar bermegine görä Baş Sekretar Guttereş hatynda; durnukly ösüş, üstaşyr geçiş, terrorçylyga garşy göreş, sebitleýin hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi ýaly umumy maksatlar ugrundaky tagallalary mynasybetli Türkmenistanyň hökümetine minnetdarlyk bildirdi.
Türkmenistanyň “BMG-niň Terrorizme Garşy Global Göreş Strategiýasynyň” çäginde “BMG-Orta Aziýa Dialogynyň” dowam etdirilmegine berýän goldawynyň möhümdigini nygtan Guterreş; 13-nji iýunda Aşgabatda geçirilen maslahatdan soň kabul edilen jarnamanyň Orta Aziýa ýurtlarynyň ählisiniň BMG bilen terrorizme we beýleki howplara garşy utgaşykly göreş üçin hyzmatdaşlyk etmäge taýardygyny görkezýändigini beýan etdi.
13-nji iýunda Aşgabatda Orta Aziýa ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda geçirilen “BMG-Orta Aziýa Ýokary Derejeli Dialog Maslahatynda” sebitde ýerleşýän ýurtlara zyýan ýetirýän terror howplary ara alynyp maslahatlaşylyp, terrorizme garşy göreşde hyzmatdaşlygyň dowam etmegi barada bilelikdäki jarnama kabul edilipdi.
Gepleşigimizi Özbegistandan gelip gowuşan habarymyz bilen dowam etdirýäris.
Özbegistan we Gyrgyzystan serhet meselesini ara alyp maslahatlaşdylar. Özbegistanyň we Gyrgyzystanyň bilelikdäki iş toparlary 9 günüň dowamynda jedelleşikli sebitlerde iki ýurdyň arasyndaky serhetleriň kesgitlenmegi bilen baglanşykly gepleşikler geçirdiler.
Özbegistanyň Daşary işler ministrliginden berilen beýanata görä iki ýurdyň hökümetleri tarapyndan döredilen umumy iş toparlary Gyrgyz Respublikasynyň paýtagty Bişkek şäherinde bir ýere jemlendiler.
Umumy topar Özbegistan-Gyrgyzystan döwlet serhetleriniň kesgitlenmegi bilen baglanşykly gepleşikler geçirdiler.
Dostlyk we doganlyk atmosferasynda geçen gepleşiklerden soň gelinen ylalaşyklaryň netijesinde umumy protokola gol çekildi.
Beýanata görä umumy iş toparynyň özbek wekiliýetiniň başlygy Ilhom Nematow bilen Gyrygyz wekiliýetiniň başlygy Kurbanbaý Iskandarow Gyrgyzystanyň Premýer ministri Sooronbaý Jeenbekow tarapyndan kabul edildi.
Duşuşykda Premýer ministr Jeenbekowa gepleşikler bilen baglanşykly maglumat berildi.
Nematow mundan başgada Wise-premýer Jeniş Razzakow bilen hem serhet meselesini ara alyp maslahatlaşdy.
Özbegistan-Gyrgyzystan umumy iş topary aprel we maý aýlarynda hem serhediň kesgitlenmegi bilen baglanşykly meýdan we topografiýa işlerini gözden geçiripdiler.
Taraplar geçen ýylyň noýabr aýynda Fergana şäherinde geçiren maslahatlarynda garaşsyzlygyň ilkinji ýyllaryndan bäri iki ýurdyň arasyndaky jedelleşikli 7 serhet araçägi babatynda ylalaşyga gelipdiler, şeýlelik bilen iki ýurdyň arasyndaky ylalaşyga gelinen serhet araçäginiň sany 56-a ýetipdi.
Garaşsyzlyklaryna 1991-nji ýylda eýe bolan Özbegistanyň we Gyrgyzystanyň arasynda 1378 km uzynlygynda serhet bar. Taraplar garaşsyzlyklaryndan soň başlan serhet kesgitleme işlerinde serhediň 300 km-lik ýerinde entek ylalaşyga gelip bilmediler.
Soňky habarymyz Gazagystandan gelip gowuşdy. Gazagystanyň ilaty 18 milliondan geçdi.
Gazagystanyň ilaty 2017-nji ýylyň 1-nji iýunynda 18 million 14 müňe ýetdi.
Gazagystanyň Milli Hasabat guramasy 2017-nji ýylyň 1-nji iýunynda ýurdyň ilaty bilen baglanşykly habarnama çap etdi.
Şoňa görä ýurdyň ilaty geçen ýylyň iýun aýyndan bäri 1,3 göterimlik ýagny 239200 adamlyk artyş bilen 18 million 14 müňe ýetdi.
Ýurdyň ilatynyň 10 million 358 müňi şäherlerde, 7 million 656 müňi bolsa oba ýerlerinde ýaşaýar. 2017-nji ýylyň ýanwar-maý aýlary aralygynda 155 400 çaga doguldy.
Täze dogulan bäbekleriň derejesi geçen ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende 6,2 göterim azaldy. 1 ýaşyna çenli çaga ölümleriniň derejesi geçen ýyla garanyňda 16,8 göterim azaldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu sorag bilen baglanşykly biziň jemgyýetimizde bolup geçýän ýagdaýlar barada statistiki maglumatlaryň bolmazlygyna garamazdan, bizde çaga şarpyk çalmagyň tarapdarlarynyň "aýaly başdan, çagany ýaşdan!" diýip pikir ýöredýänleri kän bolmaly diýip hasaplaýaryn. Ýöne bu gezek gürrüňi aýal-gyzlara garşy edilýän zulumluk barada alyp barman, çagalarymyzyň terbiýesinde ulanylýan usullar barada alyp barmakçy.
Köp ýyllaryň dowamynda bu soragy owrenip gelýän hünärmenler çaga şarpyk çalmagy, urmagy, onuň terbiýesinde güýç ulanmagy netijesiz, zyýanly we howply usullar diýip hasaplaýarlar. Şarpygyň ene-atany sylamaga öwretmän, olardan gorkmagy mejbur edýändigi üçin ony netijesiz we ýerliksiz hasaplap bolar. Çalnan şarpygyň çaga gaty degip şikeslendirip bilýändigi we çaganyň nädogry düşünjä eýe bolmagyna mümkinçilik döredýändigi sebäpli, ony terbiýeçilik usullarynyň netijesiz görnüşidigi diýip bellesek ýalňyşmazmykak diýýärin. Ene-ataň çagasyna çalan şarpygy: "Başga adamlaram urup öz diýeniňi gögerdip bolar!" diýen düşünjäniň döremegine esas bolýar. Psihologlaryň bellemeklerine görä, çagalykda urlan adamlarda olaryň soňky durmuşynda agressiw häsiýetliligiň döremeginiň towekgelçiligi artýandyr.
Hünärmenleriň maslahatlaryna garamazdan çagasyna temmi berýän ene-atalaryň sany näme üçin azalmaýarka? Biz olaryň maslahatlaryna eýermek islämzokmy ya-da olaryň bilmeýän zadyny bilýärismi?
"Şarpyldadyp urmak" näme?
Ilki bilen "şarpyldadyp urmak" düşünjäniň nämäni aňladýandygyny anyk kesgitläliň. Rus dilinde "отшлепать" sözi çaganyň eline ya-da otyrýerine şarpyldadyp ( eliň aýasy bilen) urmagy aňladýar. Ýöne onuň manysyny her ene-ata özüçe düşündirip, oňa bolan dürli garaýşyny beýan edýärler. Barlaglar geçirlende çagasyny urýan ene-atalaryň hataryna diňe eli bilen däl-de, kemer bilen hem, başga zatlar bilen hem ýençýän ene-atalar bir topara girizilýärler. Bir zatda ene-atalar bilen hünärmeler ylalaşýarlar – çaga garşy çendenaşa güýç ulanmak hyýanat etmeklige barabardyr we ýerliksizdir.
Çaga temmi bermegiň tarapdarlary bolan ene-atalar hem we olaryň garşysyna çykýan ene-atalaryň hem öz sebäpleri bar. Ýöne iň esasy sebäp – olaryň öz çagalyk döwründen gelip çykýar. Çagalykda urlan ene-ata öz çagasyny urmaga ýykgyn bolýar. Bellemeli zatlaryň biri hem, çagalykda temmi alan ene-atalaryň özleri ulalansoňlar köp halatlarda öz ene –atalaryny ýazgarmaýarlar. Olar: "Meni çagalykda urýardylar, ýöne bu temmä men mynasyp bolandyryn, sebäbi gaty garagoldym we günäkärdim" diýip hasaplaýarlar.
Täsirler
Öz täze "Ilkidurmuş zorlugy" ("The Primordial Violence") atly kitabynda Möry Straus (Murray Straus), Niýu Hampşer (New Hampshire) uniwerstitetindäky proffesor, bu ugurda 40 ýylyň dowamynda alyp baran işleriniň we barlaglarynyň netijesini jemleýär. Kitapda subutnamalara, barlaglara esaslanyp urmagyň çaga edýän täsiri barada giňişleýn maglumat berilýär. Bu kitap Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky 7000-e golaý maşgaladan, 32 dürli ýurtlarda öwrenilen maglumatlaryň we soňky barlaglaryň netijelerini okyja hödürleýär. Kitapda dürli medeniýetlerde, ýurtlarda çaga temmi bermegiň terbiýede ulanylşy we olaryň çaga we jemgyýete edýän tasiri barada dürli maglumatlar beýan edilýär.
Stros öz pikirini şeýle beýan edýär: "Barlaglar çagany urup, onuň özüni nädogry alyp barşyny düzedip bolýär diýen düşünjeleriň agdyklyk edýändiginden maglumat berýärler. Ýöne urmak usuly bäşga terbiýeliş usullardan, meselem "burçda goýmak", çaga düşündirme, ony gowy görýan zadyndan wagtlaýyn mahrum etmek ýaly usullar bilen deňeşdirlende ýokary netijeliligi bilen tapawutlanýan däldir. Şundan başga-da, urmak bilen gazanylan netijäniň "bahasy" gaty ýokary bolýar. Çaga bilen ene-atanyň arasyndaky aragatnaşygyň gowşamagy we çaganyň başga çagalaram urmak töwekgelçiliginiň artmagy bu usulyň ýaramaz tarapy bolup durýandyr. Ulalanda urlan çaganyň halaýan ya-da öýlenen gyzyny urmagy we oňa garşy güýç ulanmagy, şeýle gyzyň öz halaýan ýigidi bilen oňşuksyz bolmagy ähtimaldyr. Onsoň hem, şarpyk çalmak çaganyň aklynyň ösmegini bökdäp, onuň mekdepde üstünlikli okamak mümkinçiligini peseldýar".
Kitabyň awtorlarynyň iş topary çagalaryň urulmagyny azaltmak we soňra bu tejribäni doly aradan aýyrmak maksady bilen anyk çäreleri teklip edýärler. Meselem, köpçüligiň üýşýän ýerlerinde "Çagalary urmaň!" diýen manyly bildirişleri ýaýratmak, ene-atalara çaga dogluş şahadatnamasy gowşurlanda çaga temmi berilmeginiň onuň saglygyna getirip biljek zyýany barada maglumat bermek, çagalary bilen gatnaşykda kynçylyklar dörän ene-atalara kömek bermek ýaly anyk çareler teklip edýärler. Awtorlar çäreleriň wajyplygynyň subutnamasy höküminde şeýle faktlary hödürleýärler:
► Maşgalada urulmaýan çaganyň adamlar bilen gowy aragatnaşyk gurmak ukyby we okuwda üstünlikleri artýar.
► Hemişe temmi berilýän çaganyň, ulalan döwri özüni ýaramaz alyp barmagynyň we jenaýatçylyga baş goşmagynyň ähtimallygy ýokarydyr.
Ene-atalara Stros şeýle maslahat berýär: "Siz çagaňyz uçin, onuň bagtly we sagdyn durmuşa bolan mümkünçiligini artdyrmak uçin sowgat gözleýän bolsaňyz hem-de onuň gowy işi tapyp, zorluksuz maşgala durmuşyny gurmagyny isleýän bolsaňyz, onda kitapdaky subutnamalardan ugur alyp, özüňiziň hiç haçan çagaňyzy urmajakdygyňyza söz bermegiňiz gerek. Bu ädimiň çagaňyzyň size bolan hormatyny we söýgüsini artyrmagy ahtimal. Beren wadaňyzda durup, ony berjaý etmäge siziň çagaňyzyň özüniň hem kömek etjegini belläsim gelýär".
Stros kitapda öz pikirini şeýle jemleýär: "20-den gowrak döwletde çaga şarpyk çalmak gadagan edilen. Bu çagalaryň esasy hukuklarynyň biri hasaplanyp, dürli ýurtlarda bu düşünje babatda ylalaşma döredi. Birleşen Milletler Guramasy hemme halklary çaga şarpyk çalynmagyny we urulmagyny gadagan etmäge çagyrýar. Temmi berilmezlik diňe jenaýatçylygyň we dürli psihiki keselleriň döreme töwekgelçiligini peseltmän, edil aýal-gyzlaryň hem geçen asyrda zorluklardan azat bolma hukugyny gazanşy ýaly, çagalaryň ösmeginde "terbiýelemek" diýip ulanylýan fiziki zorlukdan azat ösmegini üpjün eder".
Teswirlemeler
Netije nähili? Sylama, hormat goýmak jemgyýetde gaty öwerlik ösendä.
dogry ayytyanyz gorkasa sylamaz, bu hemme kisha degishli....
Menä bilýän kiçi çagakam, ýagny ylgap ýörkäm, mekdepde okamda örän garagoldym. Ulularam, ejem, kakamam şarpyk çalardylar. Şol bir hili meni köşeşdirip, bet çaga bolmakdan daşlaşdyran ýaly.
dogry ayytyan ka wagtlar 1 sharpyk yarym sharpyk gerek bolayar....
Türkmende zannynda bolsun diýilişi ýaly düşbüje, rahat çagany urjak bolup eliňem galmaýar. Beýliki bir çagany terbiýelemek iňňe bilen guýy gazandan enaýy bolman örän kyn bolýar.Nätjekdä?
Onda-da ka wagtlar 1 sharpyk yarym sharpyk chalmaly hem bolayarda.....
Türkmenlerde bir aýdylýan söz "Gormasa sylamaz". Şu güne çenli çagalar üçinem, beýleki uly adamlar üçinem ulanylyp gelýär ahyryn. Belkäm bu durmuşda wajyp bolansoň öz ähmiýetini ýitirýän däldir.
Netije nähili? Sylama, hormat goýmak jemgyýetde gaty öwerlik ösendä.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Toronto şäherinde, Canada Türkmenleriniň Umumy Birleşen Jemgyỳetiniň Merkezi tarapyndan, bütin dünỳä Türkmenleriniň milli baỳramy hökminde uly dobara bilen Toỳlandy.
*************
October aỳynyň 31-i güni, Kanada Fedrassiyasynyň Toronto şäherinde ỳaşaỳan Türkmenler Garaşsyz Türkmenistan Jemhuriyetiniň 17-nji ỳyl özbaşdaklygyny toỳ-baỳram dabarasy bilen bellediler. Bu baỳramçylyga bütin dünỳä türkmenlerinden, Yrakdaky - Kerkuk Türkmenleriniň yolbaşçy wekilleri we dürli jemgyỳetleri şeỳle hem Eỳrandaky milletleriň wekilleri: Güneỳ Azerbayjan Türkleri, Bluç, Al-Ahwaz Araplary we Pars-Lor milletleriniň wekilleri gatnaşdylar. Olar bütin dünỳä we aỳry-aỳry döwletlerde ỳaşaỳan Türkmen milletleriniň adyndan, Türkmen Milli Garaşsyzlygy barada uly gyzyklanmalar döredip, gyzykly çykyşlary ỳerine ỳetirdiler. Bu baỳramçylyk Kanada-da ỳaşaỳan Türkmenleriň milli buỳsanjy hökmünde Türkmen ruhy baỳlyklaryny belentlige göterdi. Bu oturşykda Türkmen we beỳleki milletleriň aydym-sazly çykyşlary örän ỳerlikli we gyzykly ỳerine ỳetirildi. Bu Türkmen at-abraỳly oturşykda, Bütin dünỳä Türkmen milletleriniň wekilleri: - Mundan beỳläk-de her bir Türkmen milletine degişli we bellik edilen Türkmen Milli Günlerini bellemek hakynda karara geldiler. Baỳramçylykda ỳerine ỳetirilen aỳdym-sazlar we dürli myhmanlaryň çykyşlary, ỳakyn günlerde düşirilen surat yazgylary bilen köpçilige hodirlener.
Canada Türkmenleriniň Umumy Birleşen Jemgyỳetiniň Merkezi.
Universal Union of Canadian Turkmen Community Centre.


text:
30 Nisan 2016 Cumartesi
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Göçme Mejlisi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini geçirdi. Onda Ahal welaýatynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýyna seredildi.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, onuň barşynda Watanymyzy dünýäniň ösen döwletleriniň birine öwürmäge, halkymyzyň, oba adamlarynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine garaljakdygyny habar berdi. Şeýle hem ýurdumyzda kabul edilen beýleki maksatnamalaryň durmuşa geçirilişi bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda, welaýaty ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryna seredildi, welaýatyň we onuň şäherleriniň, etraplarynyň ýerine ýetiren we alyp barýan işleri baradaky hasabatlary diňlenildi hem-de olaryň işine baha berildi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, pederlerimiziň gadymy däplerine eýerilip, sebitiň ilaty bilen bu möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşmak çözgüdine gelindi. Şunuň bilen baglylykda, göçme mejlise Ahal welaýatynyň ähli şäherleriniň we etraplarynyň wekilleri çagyryldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşýanlara ýüzlenip, indi 25 ýyl bäri garaşsyz döwletimiziň öz saýlap alan ýoly bilen barýandygyny nygtady. Şu döwürde ýurdumyzyň durmuşynyň ähli ulgamlarynda belent sepgitlere ýetilendigi, uly üstünlikleriň gazanylandygy bellenildi. Ilatymyzyň durmuş derejesi yzygiderli ýokarlanýar. Güneşli Diýarymyzyň keşbi tanalmaz derejede özgerýär, döwrebap obalar we şäherçeler döreýär. Paýtagtymyz Aşgabat şäheri barha gözelleşýär.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň Konstitusiýasyny we kanunlaryny häzirki döwrüň talaplaryna laýyk derejede kämilleşdirmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça şu ýylyň birinji çärýeginiň netijeleri Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň uly üstünliklere beslenýändigini we onuň halkara abraýynyň ýokarlanýandygyny alamatlandyrdy. Özygtyýarly Watanymyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň üç sany komissiýasynyň agzalygyna saýlanmagy onuň aýdyň subutnamasydyr. Bir söz bilen aýdylanda, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly gadam urýar.
Mejlisiň gün tertibiniň esasy bölümine geçmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyzlyk ýyllarynda Ahal welaýatynda hem uly üstünlikleriň gazanylandygyny belledi. Welaýatyň ykdysadyýeti ösdi, ilatyň hal-ýagdaýy gowulandy. Diňe 2008–2015-nji ýyllarda welaýatda hassahanalaryň, saglyk öýleriniň we merkezleriniň 40-sy, orta mekdepleriň we mekdebe çenli çagalar edaralarynyň 90-sy guruldy. Medeniýet öýleriniň 18-si, sport mekdepleriniň we desgalarynyň 29-sy, umumy meýdany 1 million 34 müň inedördül metrden hem köp bolan ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi.
Uzynlygy 2050 kilometr bolan suw geçirijiler, 1176 kilometr bolan awtomobil ýollary, 2175 kilometr bolan elektrik geçiriji ulgamlar işe girizildi. Häzirki döwürde welaýatda Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, medeni-durmuş maksatly 20 desga gurulýar. Ak bugdaý etrabynyň “Gäwers” geňeşliginde ähli amatlyklary bolan döwrebap şäherçäniň, Derweze etrabynda täze obanyň gurluşygy güýçli depginler bilen alnyp barylýar.
Oba ilatynyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmak, ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak, ýaş maşgalalary goldamak maksady bilen, ýörite karar esasynda welaýatlarda mellek ýer gaznasy döredildi diýip, milli Liderimiz aýtdy. Şol gaznadan häzire çenli Ahal welaýatynda 29 müň 260 maşgala mellek ýerleri berildi.
Emma, gazanylan üstünliklere garamazdan, entek welaýatda alnyp barylýan işlerde köp sanly kemçilikler hem bar diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Ahal welaýatyny ösdürmäge biz uly üns berýäris. Welaýat paýtagtymyza golaý ýerleşýär. Şoňa görä-de, welaýatyň we onuň etraplarynyň ýolbaşçylaryna bildirilýän talap hem ýokary bolar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz mejlisi dowam edip, Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyýewe söz berdi. Ol Ahal welaýatynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy boýunça geçirilen barlaglaryň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, welaýatda ýyladyşhana hojalygyny ösdürmek, täze ýyladyşhanalary gurmak we ozal bar bolanlarynda netijeli işleri amala aşyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan işlerde birnäçe kemçilikleriň bardygy ýüze çykaryldy.
Soňra Ahal welaýatynyň ähli künjeklerinde Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi boýunça geçirilen seljerme işleriniň netijeleri barada ýurdumyzyň Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Ç.Gylyjow hasabat berdi. Ol etraplarda alnyp barylýan gurluşyk işlerinde, ekerançylyk meýdanlarynda we beýleki düzümlerde alnyp barylýan işleriň birnäçesinde köpsanly kemçilikleriň ýüze çykarylandygy barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde, şol sanda Ahal welaýatynda hem halk hojalygynyň dürli ulgamlarynda alnyp barylýan işler boýunça seljermeleriň yzygiderli geçirilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň Baş prokuroryna we Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygyna ýerlerde alnyp barylýan işlerde barlaglary geçirmek, emele gelen ýagdaýy jikme-jik seljermek hem-de durmuşa geçirilýän çäreleri yzygiderli gözegçilikde saklamak boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra welaýatyň Ak bugdaý etrabynyň häkimi H.Aşyrowa söz berildi. Ol häzirki döwürde etrapda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginleriniň pesdigini, ýollaryň ýagdaýyna seredilmeýändigini, obalara awtobuslaryň kadaly gatnamaýandygyny aýdyp, etrapda alnyp barylýan işleriň netijelerine nägilelik bildirdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Ak bugdaý etrabynyň häkimi H.Aşyrowy etrapda alnyp barylýan işlere gözegçiligi gowşadandygy üçin eýeleýän wezipesinden boşatdy we degişli resminama gol çekdi.
Altyn asyr etrabynyň häkimi G.Orazmämmedow öz gezeginde etrabyň ähli ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň netijeleri boýunça hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz etrapda maýa goýumlaryň ýaramaz özleşdirilýändigini, ilatyň elektrik energiýasy, tebigy gaz, arassa agyz suwy, aragatnaşyk hyzmatlary bilen üpjünçiliginiň ýaramazdygyny aýdyp, häkimiň bu babatda alnyp barylýan işleriň depginini ýokarlandyrmak boýunça hiç hili çäre görmändigini belledi. Hormatly Pezidentimiz G.Orazmämmedowy işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Altyn asyr etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Soňra Babadaýhan etrabynyň häkimi G.Baýgeldiýew etrabyň çäklerinde ýerine ýetirilýän işler, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz G.Baýgeldiýewi başga işe geçýändigi sebäpli eýeleýän wezipesinden boşadyp degişli resminama gol çekdi.
Soňra Baharly etrabynyň häkimi M.Porhanowa söz berildi. Ol etrapda amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz bu etrapda işleriň ýagdaýyna tankydy belligini aýdyp, M.Porhanowy işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin Baharly etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Gökdepe etrabynyň häkimi Ý.Gurbanow öz gezeginde etrapda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, dürli maksatly binalary gurmak boýunça ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işleri guramakda ýol beren kemçilikleri üçin, Gökdepe etrabynyň häkimi Ý.Gurbanowa berk käýinç yglan etdi.
Soňra Kaka etrabynyň häkimi D.Hezretgulyýew häzirki döwürde etrapda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Kaka etrabynyň ilatynyň köpüsiniň elektrik energiýasy, tebigy gaz bilen üpjün edilmeýändigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz bu babatda we beýleki köpsanly kemçilikleri üçin häkimiň işine nägilelik bildirip, ýol berlen kemçilikleri düzetmek barada tagalla etmändigi hem-de işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, D.Hezretgulyýewi eýeleýän wezipesinden boşatdy.
Sarahs etrabynyň häkimi O.Nurlyýew öz gezeginde häzirki döwürde etrapda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz etrapda ýyladyşhana gurmak barada alada edilmeýändigini, oba ýollarynyň köpüsine aswalt düşelmändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz bular we beýleki köpsanly kemçiliklere ýol berendigi, olary düzetmek boýunça zerur tagallalary etmändigi hem-de işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, O.Nurlyýewi Sarahs etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Tejen etrabynyň häkimi K.Rejebow etrapda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, etrapda ekin dolanyşygynyň talabalaýyk ýola goýulmaýandygyny, zeýkeşleriň arassalanmaýandygyny, şorlan ýerlere ýuwuş suwunyň berilmeýändigi üçin häkime nägilelik bildirdi. Hormatly Prezidentimiz etrabyň dürli ulgamlarynda birnäçe kemçilikleriň ýüze çykarylandygy hem-de işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, K.Rejebowy Tejen etrabynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Soňra Tejen şäheriniň häkimi K.Orazberdiýew şäheri abadanlaşdyrmak, köçeleri abatlamak we olaryň arasssaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Pezidentimiz binalary düýpli abatlamak we abadanlaşdyrmak üçin goýberilen serişdeleriň özleşdirilmeýändigini, gurluşyk işlerinde haýal-ýagallyga ýol berilýändigini, şäherde köçeleriň arassaçylygyna gözegçiligiň gowşadylandygyny aýdyp, häkimiň bu işleri guramakda guramaçylyksyz işleýändigini aýdyp, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, ony Tejen şäheriniň häkimi wezipesinden boşatdy.
Soňra Ahal welaýatynyň häkimi A.Ýazmyradow häzirki döwürde welaýatda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, Oba milli maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirmek boýunça işlenip taýýarlanylan meýilnamanyň ýerine ýetirilişi, ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak babatda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreleriň berjaý edilişi barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz A.Ýazmyradowa ýüzlenip, onuň uzak ýyllaryň dowamynda ýolbaşçy wezipelerde zähmet çekip, tejribe toplandygyny, suw hojalyk ministri wezipesinde işländigini, soňky birnäçe ýylyň dowamynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinde oba hojalyk toplumynyň işine ýolbaşçylyk edendigini belledi.
Ahal welaýatynyň paýtagtymyza golaý ýerleşmegi bilen bu ýerde potratçy gurluşykçy guramalar hem, ýokary hünärli işgärler hem näçe diýseň bar, döwletimiz welaýaty ösdürmäge köp möçberde serişde-de goýberýär diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Emma, muňa garamazdan, welaýatda Oba milli maksatnamasynyň, kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişi kanagatlanarly däl.
Hormatly Prezidentimiz A.Ýazmyradowy Ahal welaýatynyň häkimi wezipesinden boşadyp, Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmekde yzda barýan Baharly etrabynyň häkimi wezipesine belledi.
Milli Liderimiziň aýdyşy ýaly, A.Ýazmyradow etrap häkimi wezipesinde işleri talabalaýyk ýola goýup, bar bolan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzedip, Baharly etrabyny göreldeli etraba öwürmegi başarar. Eger-de, ol bu wezipeleri ýerine ýetirip bilmese, onda başga çäreleriň görüljekdigi oňa duýduryldy.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, “Döwlet adam üçindir!” diýen syýasaty durmuşa geçirmek bilen, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmagy, raýatlarymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmagy baş maksat edinýäris. Bu wezipeleriň ýerine ýetirilmegi ugrunda ägirt uly serişdeleriň goýberilýändigini belläp, milli Liderimiz olaryň käbir ýolbaşçylaryň günäsi bilen doly özleşdirilmeýändigini aýtdy. Önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalaryň, şol sanda has oňaýly ýaşaýyş jaýlarynyň, hassahanalaryň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, ýollaryň, köprüleriň gurluşygy haýal alnyp barylýar.
Bu ugurda kabul edilen maksatnamalaryň ýerine ýetirilmegi üçin welaýat, şäher we etrap ýolbaşçylarynyň gönüden-göni jogapkärçilik çekýändigini belläp, döwlet Baştutanymyz alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada olaryň kanun esasynda jogap bermelidiklerini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Ahal welaýatynyň täze ýolbaşçylary işlere çalt girişip, bu meselelere aýratyn üns bermelidirler we bar bolan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmek üçin yhlas bilen, tutanýerli zähmet çekmelidirler. Önümçiligiň netijeli bolmagyny, ýer-suw gorlarynyň tygşytly ulanylmagyny gazanmalydyr, suw tygşytlaýjy täze tehnologiýalary önümçilige giňden ornaşdyrmalydyr.
Welaýatyň täze ýolbaşçylarynyň öňünde goýlan wezipeleriň hatarynda ekerançylyk ýerleriniň melioratiw ýagdaýyny gowulandyryp, hasylyny artdyrmak, zeýkeşleri talabalaýyk saklamak, ýerleriň şorlamagynyň öňüni almak üçin ekerançylyk meýdanlarynda, ýaplaryň, ýollaryň gyralarynda tokaý zolaklaryny döretmek ýaly möhüm wezipeler bar diýip, milli Liderimiz belledi.
Welaýatda zerur bolan hassahanalary, mekdepleri, çagalar baglaryny, ýollary giň gerim bilen gurmak üçin ähli çäreleriň görülmegi zerurdyr. Şäherdir oba ilatyny arassa agyz suwy, elektrik energiýasy, tebigy gaz bilen doly üpjün etmek boýunça zerur işleri geçirmeli diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Adamlara şahsy kömekçi hojalygy ýöretmek üçin mellek ýerlerini, ýaşaýyş jaýyny gurmak üçin bank karzlary berilmelidir, olara beýleki möhüm ýaşaýyş-durmuş meselelerini çözmekde ýardam edilmelidir.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylarynyň adyna hem tankydy bellikleri aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ähli ýolbaşçylara öňde durýan wezipeleriň çözgüdi boýunça berk talap ediljekdigini duýdurdy.
Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak bilen bagly alnyp barylýan işleriň yzygiderli dowam ediljekdigini aýdyp, milli Liderimiz wise-premýerlere bu ugurda durmuşa geçirilýän çäreleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisiniň barşynda Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygynyň orunbasary G.Baýramowanyň Ahal welaýatynda dolandyryş-çäk gurluşyny tertipleşdirmek boýunça Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny nazara alyp, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 63-nji maddasy esasynda Türkmenistanyň Mejlisi tarapyndan işlenip taýýarlanylan degişli resminamanyň taslamasy baradaky habary diňlenildi.
Bellenilişi ýaly, taýýarlanylan taslama laýyklykda, Ahal welaýatynyň Derweze etrabynyň “Owadandepe” geňeşliginiň Täze zaman we Gülzada obalarynyň, şeýle hem Aşgabat şäherine degişli täze gurulýan döwrebap obanyň ýerlerini paýtagtymyza geçirmek göz öňünde tutulýar.
Hasabatyň barşynda Ahal welaýatynyň Derweze etrabyny dolandyrmagyň ykdysady taýdan amatsyzdygyny göz öňünde tutup, ony ýatyryp, onuň çäklerini Ak bugdaý hem-de Gökdepe etraplaryna geçirmek, ýagny Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýoluny araçäk hökmünde belläp, bu ýoluň demirgazyk-günbatar tarapyndaky, şeýle hem Aşgabat şäheriniň günorta tarapyndaky ýerleri Gökdepe etrabyna, bu ýoluň gündogar tarapyndaky ýerleri bolsa Ak bugdaý etrabyna geçirmek bellenilýär. Şunda, degişli çäklerde ýerleşýän obalar, geňeşlikler, şäherçeler Gökdepe hem-de Ak bugdaý etraplaryna geçirilýändigi habar berildi.
Mundan başga-da, welaýatyň Kaka etrabynyň Kaka şäherçesine etrap hukukly şäher derejesini bermek, Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabyny ýatyryp, onuň dolandyryş çägini we ilatly ýerlerini Tejen etrabyna birikdirmek bellenilýär. Ak bugdaý etrabynyň Berkarar şäherçesiniň häzirki wagtda Kaka etrabynyň dolandyryş çäginde ýerleşýändigi üçin şäherçäniň degişli ýerlerini Ak bugdaý etrabyna geçirmek, şeýle hem Altyn asyr etrabynyň ýerlerinden, ýagny Mary welaýatynyň Oguzhan etrabynyň birnäçe obasynyň ýerleşýän ýerlerini Sarahs etrabynyň çägine geçirmegiň meýilleşdirilýändigi bellenildi. Şeýle hem çykyşyň dowamynda Daşoguz we Mary welaýatlarynyň birnäçe obalaryny Ahal welaýatynyň tabynlygyna geçirmegiň meýilleşdirilendigi habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen taslamany makullap, degişli resminamany kabul etmek hakyndaky meseläni Türkmenistanyň Mejlisiniň garamagyna girizmäge ygtyýar berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýewe Türkmenistanyň Mejlisi, Ahal welaýatynyň we Aşgabat şäheriniň häkimleri bilen bilelikde düzüminde birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň wekilleri bolan topary döretmek barada tabşyryk berildi. Bellenilişi ýaly, bu topar ýatyrylan etraplara degişli binalaryň we desgalaryň hasapdan hasaba geçirilişine gözegçilik eder. Şeýle hem häkimlikleriň işgär wezipe sanawyny üýtgedip täze wezipeleri girizmek bilen baglanyşykly meselelere garamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz degişli resminamalaryň taslamasyny taýýarlap, olary Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tassyklamagyna bermegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisi dowam etmek bilen guramaçylyk meselelerine geçdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz E.Orazgeldiýewi Ahal welaýatynyň häkimi wezipesine belläp, ony Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aýtdy.
Milli Liderimiz H.Aşyrmyradowy Ak bugdaý etrabynyň häkimi wezipesine, N.Nazarmyradowy Altyn asyr etrabynyň häkimi,
Ş. Amangeldiýewi Kaka etrabynyň häkimi, M.Baýramdurdyýewi Sarahs etrabynyň häkimi, G.Baýgeldiýewi Tejen etrabynyň häkimi,
D. Muhammedowy bolsa Tejen şäheriniň häkimi wezipelerine belledi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumy boýunça orunbasary wezipesine R.Bazarowy bellemek baradaky Permana gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ýene-de biraz wagtdan Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisinde Balkan welaýatynda Oba Milli maksatnamasynyň we kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine serediljekdigini aýtdy. Şol mejlisiň barşynda welaýatyň we onuň etraplarynyň ýolbaşçylarynyň hasabatlary diňleniler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ata Watanymyzy dünýäniň ösen döwletleriniň birine öwürmek boýunça öňümizde möhüm wezipeleriň durandygyny belledi. Şu belent maksatdan ugur alyp, ýurdumyzyň her bir raýaty yhlas bilen, tutanýerli zähmet çekmelidir. Öňde duran wezipeleri üstünlikli amala aşyryp, Berkarar döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk şanly baýramyny ýokary netijeleri gazanmak bilen garşylamalydyr diýip, milli Liderimiz belledi. Men Ahal welaýatynyň zähmetsöýer adamlarynyň bu wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirjekdiklerine, eziz Diýarymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alnyp barylýan tutumly işlere Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda hem mynasyp goşant goşjakdyklaryna berk ynanýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini jemlemek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, mähriban Watanymyzyň we halkymyzyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
TÄZE GURULÝAN DEMIR ÝOLLAR BU DOSTLUK WE HYZMATDAŞLYK ÝOLLARYDYR
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzyň ähli pudaklary bilen bir hatarda ykdysadyýetimiziň iň möhüm ugurlarynyň biri bolan ulag we aragatnaşyk ulgamynda il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli işler durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzyň ösüşleri, içerki we daşarky bazar gatnaşyklarynda gazanylýan üstünlikler, möhüm ähmiýete eýe bolýan ulag ulgamynda bitirilýän uly işler munuň aýdyň subutnamasydyr.
Ulag ýollarynyň köp ugurly ulgamyny döretmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistany yklym üsti ýollaryň möhüm merkezine öwürmek boýunça ägirt uly maksatlaryna laýyklykda, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan ugry bolup, sebitiň ägirt uly ykdysady kuwwatyny amala aşyrmaga we şonuň bilen birlikde parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy berkitmäge, ählumumy durnukly durmuş-ykdysady ösüşi üpjün etmäge ýardam edýär.
Hormatly Prezidentimiziň tagallalary bilen demir ýol ulaglar pudagynyň maddy enjamlaýyn binýadyny berkitmeklige hem-de Gündogar bilen Günbatary, Demirgazyk bilen Günortany birleşdirýän täze ýollary döretmek ugrunda möhüm işler amala aşyrylýar. Häzirki wagtda Türkmenistanyň demir ýollarynyň umumy uzynlygy 5113 kilometre barabardyr Ýurdumyzyň polat ýollarynyň ählisinde gurlan köprüleriň sany 742-ä barabardyr. Soňky döwürde amala aşyrylan möhüm ähmiýetli taslamalaryň biri hem Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demir ýolydyr. 2014-nji ýylyň 3-nji dekabrynda açylan bu polat ýol Demirgazyk-Günorta halkara ulag geçelgesiniň altyn halkasyna öwrülip, Ýewropadan Pars aýlagyna çenli ýoly 600 kilometr gysgaltdy. Uzynlygy 1050 kilometre barabar bolan bu ýoluň iň uzyn bölegi Türkmenistanyň çäginden çekildi.
Ýakynda Lebap welaýatynda Amyderýanyň üstünden geçýän ulag geçelgeleriniň üsti ýene-de täze ägirt uly injenerlik desgalarynyň ikisi bilen ýetirildi. Türkmenabady we Faraby birikdirýän bu demir ýol köprüsi tiz akymly Amyderýanyň şertlerine uýgunlaşdyrylyp, dünýäniň köpri gurluşyk ulgamynda öňdebaryjy tehnologiýalaryny ulanmak bilen guruldy. Desga gurlanda, agyr ýükli otlulary nazara almak bilen, ýokary seýsmiki durnuklylygy we ulanyş mäkämligi bolan gurluşlar ulanyldy.
Häzirki döwürde uly göwrümli we agyr agramly ýükleri hem-de köp sanly ýolagçylary ygtybarly gatnatmakda demir ýol ulaglary möhüm ähmiýete eýedir, emma demir ýol ulaglary ýa-da ulaglaryň beýleki görnüşleri bilen gatnawy guramagyň kyn bolan şertlerinde ýük we ýolagçy gatnatmakda awtomobil ulaglarynyň hyzmatyndan peýdalanmak amatly çözgütdir. Hut şu nukdaýnazardan Türkmenabat- Farap aralygynda täze awtomobil köprüsi hem ulanylyşa girizildi.
Köprüniň dört zolakly hereket ediş böleginiň ini 21,5 metre barabardyr. Awtoulaglaryň hereket howpsuzlygyny üpjün etmek üçin köprüniň öňlerinde uzynlygy 6 kilometr bolan pandusly ýol aýrytlary guruldy.Olar gapdal ýollardan girýän we çykýan awtoulaglara garşylyklaýyn zolaga çykmazdan hereket ugruny üýtgetmäge mümkinçilik berýär. Köpüniň her tarapynda metal germewli, ini 1,5 metr bolan pyýada ýodalary göz öňünde tutuldy. Köpriniň ýol örtügi döwrebap polimer materialdan ybarat bolup, ol ýokary mäkämligi, uzak möhletliligi, ultramelewşe şöhlesine durnuklylygy bilen hem-de asfalt beton bilen deňeşdirilende ýukalygy hem-de ýeňilligi bilen tapawutlanýar.
Amyderýanyň üstünden çekilen köprüleriň ähmiýeti örän uludyr. Olar Aziýa-Ýuwaş ummany sebitiniň döwletlerinden, Günorta Aziýadan Hazar deňzine we soňra Gara deňzi sebitlerine, Ýewropa, Zakawkaziýe, Ýakyn we Orta Gündogar ýurtlaryna ýükleriň daşalmagy üçin göni çykalgany açýar.
Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary bilen ulag we aragatnaşyk pudagynda häzirki zaman tehnologiýalaryň injenerlik çözgütleriniň we ylymyň soňky gazananlarynyň ornaşdyrylmagy, olara erk edip biljek öz hünärinden kämil derejede baş çykarýan hünärmenleri talap edýär, bu bolsa döwletimizde ulag we aragatnaşyk ugry boýunça ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamakda ýeke-täk ýokary okuw mekdebi bolan Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň öňünde duran esasy wezipeleriň biridir.
Hormatly Prezidentimiziň ulag we aragatnaşyk toplumyna yzygiderli berýän goldawy esasynda bu ulgamyň ähli pudaklarynda ösüşleriň bedew bady bilen ŷene-de belent derejelere galjakdygyna şübhe ŷokdur. Bize ajaýyp zamanada işlemäge, döretmäge ähli mümkinçilikleri dӧredip berýän hormatly Prezidentimize köp sag bolsun aýdýarys. Eziz Arkadagymyzyñ janynyñ sag, başynyñ belent bolmagyny, il-ýurt bähbitli, dünýä ähmiýetli beýik işlerinde rowaçlyklaryñ ŷaran bolmagyny arzuw edýäris.
TDUmaksat


text:
Hormatly lukman! Göwredäki çaga 1 aýdan 9 aýa çenli nähili ösýärkä? Oňa näçe aýda jan girýär? Ol haçan hereket edip başlaýar? Şu zatlar barada gürrüň berseňiz, hoşal bolardyk.
Saýtyň okyjysy.
GÖWRELILIGIŇ AÝLAR BOÝUNÇA ÖSÜŞ AÝRATYNLYKLARY
Çagany göterip, soňundan dogurmak aýal maşgala berlen uly bir peşgeşdir. Durmuşyň bu jogapkärli böleginde ol bir kiçijik öýjükden täze bir janly bedeniň emele gelýän jadyly mekanyna öwrülýär.
Göwrelilik döwri ortaça 280 gün dowam edip, ol 10 akuşer aýy (28 günli) ýa-da 9 kalendar aýy öz içine alýandyr. Şol wagtyň dowamynda ýatgyda bir kiçijik öýjükden doly kemala gelen düwünçek – kiçijik adam emele gelip, onuň bedeni ýatgydan daşarky durmuşa doly taýyn bolýandyr.
Siz her aýda öz çagaňyzyň nähili ösýändigi bilen gyzyklanýaňyzmy? Geliň, göwreliligiň ösüş kalendaryny okap göreliň.
1-nji aý (göwreliligiň 1 – 4 hepdesi)
Aýal jyns öýjüginiň tohumlanan döwründen başlap, ýatgynyň turbasynda öýjükleriň bölünme mehanizmi goýberilýär. Öýjükleriň bölünme tizligini göz öňüne tutup, "Seniň çagaň günsaýyn däl-de, sagatsaýyn ösýär" diýseň hem boljak.
- Tohumlanmadan soňky üçünji gün bedende adam horion gonadotropin gormony emele gelip başlaýar. Bu gormon aýal bedeninde bolup geçýän özgermeleri amala aşyrýandyr.
- Birinji üç hepdede bölünen öýjükler (zigota) embriona (tohum düwünçegine) öwrülýändir.
- Düwünçekde hemme agzalar emele gelip başlaýar.
- Dördünji hepdäniň ahyrynda embrionda gan aýlanyşygy başlap, geljekde emele geljek çaga ýoldaşy bilen arabaglanyşyk hökmünde göbek bagy emele gelýär.
- Embrion ýatgynyň bir diwaryna beklenýär (implantirleýär).
- Birinji aýyň soňuna embrionda göz hanalary, aýajyklaryň we elleriň sudury emele gelýär.
Dördünji hepdäniň soňuna embrion öz daşky görnüşi boýunça gulak ýelkenini ýada salyp, ol tozgajygyň ululygyna (1mm golaý) deňdir.
2-nji aý (göwreliligiň 5 – 8 hepdesi)
Embrion hemme daşky bardalary bilen ýatgynyň içki diwaryna beklenenden soň, ol öňküsi ýaly çaga düwünçeginiň haltajygyndan däl-de, ejesiniň bedeninden iýmitlenip başlaýar. Şol sebäpden hem ol çalt ösüp başlaýar.
- Ösüşiň birinji aýynda çaga düwünçegi iki gatlakdan – endoderma (içki) we mezoderma (ortaky) gatlaklardan ybarat bolsa, 5-nji hepdede 3-nji gatlak ektoderma (daşky) gatlak emele gelip, ol nerw ulgamyň, deriniň, saçlaryň, diş syrçasynyň esasyny düzýär. Embrionyň yzky böleginde ternawjyk emele gelip, ol ýuwaş-ýuwaşdan düýrlenýär. Şol ternawjyk nerw trubkasy, horda, soňundan bolsa merkezi we periferiýa nerw ulgamynyň başlangyjy bolar. Döşde ýönekeý trubka görnüşde ýürek emele geler.
- 6 hepdede Siziň çagaňyzyň hemme agzalary emele gelip, ol ýagdaýy organogenez diýip atlandyrýarlar
- 7-nji hepdede beýniniň ulalmagy sebäpli çaganyň kelle çanagy çalt ösüp başlaýar. Ol tegelenip göz hanalary görnüp başlaýar. Burnuň, agzyň başlangyjy emele gelýär. Geljekde emele geljek dem alyş ulgamynyň iki sany bronhial şahasy döreýär. Çaganyň ýüreginiň bölümleri bilen bilelikde arteriýalar hem bölünip başlaýar. Wena damarlary, bagyr, dalak we öt halta emele gelip başlaýar, ýöne, olar entek öz işlerini ýerine ýetirmeýärler.
- UZB-niyň görkezişi ýaly, 8-nji hepde-de embrion özüniň birinji hereketlerini amala aşyryp, onda barmajyklar bilen elleri aňşyryp bolar, ýöne aýajyklar biraz giç görnüp başlar. Şeýle hem ýokarky dodagy, burny we gulak ýelkenjiklerini görmek başardar.
Embrionyň uzynlygy 2-nji aýda 13 mm barabardyr.
3-nji aý (göwreliligiň 9 – 12 hepdesi)
3-nji aýyň dowamynda Siziň çagaňyz embrion tapgyryny geçip, akuşerçilikde "düwünçek" diýip atlandyrylýan tapgyra gadam basar.
- Göwreliligiň 9-njy hepdesinde çaganyň skeleti (gaňyl ulgamy) bilen bagly üýtgemeler bolup geçýär. Ellerdäki kekirdewükler süňklere öwrülip başlaýar. Eller we aýaklar epilip başlaýar. Düwünçegiň boýny emele gelýär. Ondan başga-da, gabaklar emele gelýär, ýöne olar entek biri-biri bilen sepleşendir.
- 10-njy hepdede – çaganyň embrional döwrüniň tamamlanýan wagtydyr. Elleriň we aýaklaryň barmaklary biri- birinden aýrylandyr, olaryň arasyndaky perde ýitip gidýändir. Çaganyň daşky jyns agzalary bilinmeýän bolsa-da, oglanjyklarda testosteron işläp çykyp başlaýandyr.
- 11-nji hepdede tutuşlaýyn guýrujak ýitip gidýändir. Çaga kiçijik adamyň sypatyny alsa hem, onuň beden bölekleriniň aragatnaşygy onuň doglan wagtyndakysyndan mese-mälim tapawutlanýandyr. Ösüşiň bu tapgyrynda çaganyň agramynyň 10%-ni bagryň agramy düzýändir. Çagajykda böwrekler işläp başlap, olar çaganyň ýansuwlarynyň üstüni ýetirip durýan peşewi bölüp çykarýandyrlar.
- 12-nji hepdede agzalaryň emele gelme ýagdaýy tamamlanýar. Emele gelen agzalar ulgamy düwünçegiň ösüş döwründe öz kämillik derejesine ýetýärler. Beden agzalarynyň emele gelýän birinji üç aýynda bellenilmedik dermanlary kabul etmekden, himiki maddalaryň, radiasiýanyň, ýokançlyklaryň täsirinden geljekki ene gaça durmaga çalyşmalydyr.
3-nji aýyň soňunda düwünçegiň boýy 61 mm, agramy 14 grama deňdir.
4-nji aý (göwreliligiň 13 – 16 hepdesi)
- 14-nji hepdede çaganyň skeletini düzýän kekirdewükler süňke öwrülýändir. Düwünçegi jynsy taýdan tapawutlandyryp bolsa hem, USB-de olar görünmeýär.
- 15-nji hepdede kellede saç örtügi, ýüzde bolsa gaşlar emele gelip ugraýar. Bu möhletde öt halta hem işläp başlaýandyr.
- 16-njy hepdede çaganyň gözleri we gulaklary doly emele gelýär. Onuň aýaklary uzalyp, bedeniň uzynlygyna görä deňleşýär. Bu möhletde çagajygyň dyrnaklary doly emele gelýär.
Göwreliligiň 4-nji aýynda düwünçegiň agramy 130 g, boýy bolsa 12 sm barabardyr.
5-nji aý (göwreliligiň 17 – 20 hepdesi)
- Eliň aýasynda we ökjede, her adamda özboluşlylygy bilen tapawutlanýan ýodajyklar (deri suraty) emele gelýär.
- Çaganyň we onuň ýoldaşynyň agramy deňleşýär.
- 18-nji hepdede çaga daşky sesleri eşidip, olara hereket bilen jogap berip başlaýar. Bu döwürde çaga bilen gepleşmäge, oňa mähirli sözleri diýmäge, rahat, şirin sazlary eşitdirmäge çalşyň. Siz çaga öz söýgüňizi bildirersiňiz.
- 19-ny hepdede çaganyň çalt ösmesi peselip, deri asty ýag gatlagy emele gelip başlaýar. Öýkenlerde howa geçiriji turbajyklar – bronhiolalar emele gelip, birnäçe hepdeden olar işlemäge taýyn bolarlar. Çaga ýagtylygy duýup başlaýar.
- 20-nji hepdede gyzjagazlarda jynshana entäk bolmasa hem, ýatgy doly emele gelip gutarýar.
5-nji aýyň ahyryna çaganyň boýy 16 sm, agramy – 320 grama deňdir.
6-njy aý (göwreliligiň 21 – 24 hepdesi)
- Çaganyň nerw ulgamynyň kämilleşýänligi sebäpli, ol indi öz ýan suwlaryny ýuwdup hem bilýär.
- USB-de diş etlerinde süýt we hemişelik dişleriň suduryny görmek bolýar.
- Çaganyň kellesinde saçjagazlaryň ösmegi dowam edýär, ýöne olar entek reňksizdir, sebäbi melanin pigmenti biraz giç emele geler.
- 23-nji hepdede USB-de, çaga ýatanda gözleriniň çalt hereketlenmegini görmek bolýar. Bu beýniniň ösýändiginden habar berýändir.
- 24-nji hepde – çaganyň ýaşaýşa ukyply döwrüniň başlangyjydyr. Öýkendäki kapillýar damarjyklaryň soňunda haltajyklar emele gelip, olar alweolalardan (dem alýan öýjükleri) ýuka barda bilen araçäklenendir. Öýkende dem alnanda şol kapillýar haltajyklar bitişmez ýaly, üsti örtüji madda-surfaktant emele gelýär.
6-njy aýyň soňunda düwünçegiň boýy 21 sm, agramy – 630 grama deňdir.
7-nji aý (göwreliligiň 25 – 28 hepdesi).
- Deri asty ýag gatlagy köp emele gelse hem, çagajyk şindiz hem horja görünýändir. Onuň derisi häzir hem gyzylymtyl reňkdedir we gasyn-gasyndyr.
- Çaganyň dilinde tagam biliş emzijekleri emele gelýär.
- Çaganyň hemme agzalary işlese hem, ösmegini we kämilleşmegini dowam etdirýärler. Şonuň ýaly-da beýnide ösme ýagdaýy dowam edýär.
- 28-nji hepde çagajyk gözlerini açýar. Bu döwürde oglanjyklarda ýumurtgajyklar ýumurtga haltasyna düşüp başlaýar.
7-nji aýda çaganyň agramy 1 kg, boýy – 35 sm deňdir.
8-nji aý (göwreliligiň 29 – 32 hepdesi)
- Kuwwatlylygyň çeşmesi bolan deriasty ak ýagyň emele gelmegi dowam edýär.
- Çaganyň immun ulgamy hem işläp başlaýar, ýöne bu döwür goraglylyk öýjükleri (antitelalary) çaga ejesinden hem alýandyr.
- Diş etindäki dişlerde diş syrçasy emele gelýär.
- Enesiniň içinde çaga özbaşdak ýaşamaga taýynlyk görýär: ol ýansuwlary ýuwudýar. (öýkeniň göwrümini ulaldar ýaly dem alyş maşky), öz barmajyklaryny ýa-da ýumrujygyny sorýar, şeýdip, sorujylyk refleksi kämilleşýär.
- Çagajyk biraz "semreýär", deriniň aşagynda indi gan damarlary görünmeýär.
Bu döwürde çaganyň boýy 40-41 sm-e, agramy 1600 gama deňdir.
9-njy aý (göwreliligiň 33 – 36 hepdesi)
- Çaganyň hereketleri has hem köpelýär, gün geçdigiçe onuň suw otagynyň araçäkleri darlyk edip ugraýar.
- Onuň agramynyň 8 %-ni ak deriasty ýag tutýandyr.
- Çaganyň öýkeninde surfaktant işläp çykmagy uly depginlerde amala aşyrylýar.
9-njy aýyň soňunda çaganyň boýy takmynan 45 sm, agramy – 2500 g we ondan ýokary bolup biler.
10-njy aý (göwreliligiň 37 – 40 hepdesi)
- Çagada onuň kellesini we bedenjigini örtýän saçjagazlar – lanugo düşýär.
- Çaganyň derisini goraýan ýag örtügi azalýar.
- Çaga bir ýatyş ýagdaýyny eýeläp, şol ýagdaýda hem dogulýar (dyzlary eňeklerine mäkäm gysylan).
- Ol enesinden daşarky durmuşa taýyndyr.
Doly wagty ýeten çaganyň boýy 51-53 sm, agramy – 3400-3500 g we ondan hem uly agrama deňdir.
Çaganyň ösüş tapgyrlary tamam bolýar, öňde Size aýgytly we jogapkärli synag – dogrum garaşýar. Diňe şondan soň Siz öz garaşyp ýeten perzendiňizi eliňize alyp, dünýäde iň sylanýan, hormatly, söýgüli Ene diýen ada eýe bolup bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň ginekolog lukmany.
Teswirlemeler
Göwreliligiň 9-njy aýynda içde döreýän agyrylar wagtyndan öň dogma howpy (36 hepdä çenli), dogruma taýynlaýjy ýozbur (36-37 hepdeden soň) ýüze çykanda hem döräp biler. Güýçli agyrylar çaga ýoldaşynyň (çörekçäniň) wagtyndan öň sypyrylmagy netijesinde döräp, gyssagly kömegi talap edýändir.Göwrelilik döwründe peşew haltanyň we içegeleriň näsazlyklary netijesinde hem içde dürli derejede döreýän agyrylar ýüze çykyp biler.Anyk sebäbi kesgitlemek üçin ginekolog lukmanyň gözegçiligi zerurdyr.
Göwreliligiň 24-nji hepdesinden başlap, çaga 1 sagadyň dowamynda ortaça 10-15 hereket etmelidir.
Çaganyň hereket işjeňligi göwreliligiň 24-nji hepdesinden 32-nji hepdesine çenli güýjäp, soň ol ýuwaş-ýuwaşdan peselýändir.
Dogrum wagtynyň ýakynlamagy bilen hereketleriň peselmegi has hem duýulýandyr. Göwreli aýalyň ýagdaýy kanagatlanarly bolup, göwrelilik wagty ýüze çykýan gaýraüzülmeler howp salmaýan hem-de ginekolog lukmanyň barlaglary çaganyň ýürek urşunyň kadalylygyny (1 minutda 140-160 urgy) anyklan bolsa, Size biynjalyk bolmaga esas ýokdur.
Dr. Serdar - Canada
http://serdar.edublogs.org/
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Liwiýanyň soňky himiki ýaraglary ýok edildi
Üzümji Liwiýanyň himiki ýaraglaryň gadagan ediliş etabynyň çäginde 500 müň tonnalyk himiki ýaragyň ýok edilendigine aýratyn ünsi çekdi
Himiki ýaraglaryň gadagan edilmegi guramasynyň Baş müdüri Ahmet Üzümji 2016-njy ýylda Germaniýa alnyp gidilen Liwiýanyň soňky himiki ýaraglarynyň ýok edilendigini habar berdi.
Üzümji Germaniýadaky GEKA himiki ýaraglaryň ýok ediliş merkezinde geçirlen dabarada eden çykyşynda “Şu gün başdan geçirilýän wakalar ýaragsyzlanma we halkara howpsyzlyk üçin taryhy pursatdyr” diýdi.
Üzümji Liwiýanyň himiki ýaraglaryň gadagan ediliş etabynyň çäginde 500 müň tonnalyk himiki ýaragyň ýok edilendigine aýratyn ünsi çekdi.


text:
Daşoguz welaýatynda paýlanýan mellek ýeriniň ilatly punktlardan uzakda ýerleşýän territoriýalardan paýlanyp berilýändigini käbir ýerli ýaşaýjylar aýdýarlar. Şol mellek ýerlerinde hem, ýaşaýyş üçin zerur bolan şertleriň ýeterlik bolmandygy sebäpli ýaşaýjylaryň mellek ýerini almakdan ýüz öwürýändigi aýdylýar.
Bu mesele barada Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje etrabynyň Rejepguly Ataýew adyndaky daýhan birleşiginden özüni Baýrambibi diýip tanyşdyran pensioner zenan Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
BMG-synyň bosgunlar boýunça ýokary komissiýasynyň Tährandaky wekili Siwanka Danapala 4 oň ýyllyk bäri Owgan bosgunlar hakynda Eýranyň bitiren işleri barada gadyrdanlygyny bildirdi.
Isna habarlar gullugynyň beren habaryna görä,dünýäniň käbir ýurtlarynda bosgunlaryň sylanmaýanlygy barada neşir edilýän hasabatlara garamazdan Eýran Yslam Respublikasy bosgunlary kabul edip olara gowy hyzmatlary ýetirýändir diýip nygtady.
Siwanka Danapala sözüniň dowamynda Eýranyň döwleti bosgunlary sagdynlyk ätiýäçlandyryş programasyna goşmak bilen bosgunlar hakynda täze başlangyjyň başyny başlandyr diýip sözüne goşdy.


text:
ÝÜREK BUÝSANJY
“Bedenterbiýe, sport we sagdyn durmuş ýörelgeleri dünýä medeniýetiniň örän möhüm gymmatlyklarydyr” diýen parasatly pikirleri bilen Hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bu ulgamyň ägirt uly ösüşlerine ýol açdy. Garaşsyzlyk ýyllarynda bu has-da öz äşgär beýanyny tapdy.
“Bedenterbiýe we sport” žurnalynyň döredilmegi-de munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu neşir ýurdumyzyň bedenterbiýe we sport ulgamyndaky aýajyp öňegidişlikleri öz sahypalarynda giňden beýan edýär hem-de yzygiderli şöhlelendirýär.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny we özygtyýarlygyny pugtalandyrmakda, bedenterbiýäni we sporty ösdürmek boýunça döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde uly üstünlikleri gazanýandygy hem-de köp ýyllaryň dowamynda çeken halal, yhlasly we göreldeli zähmetimi nazara alyp, şeýle hem baky Bitarap döwletimiziň beýik
Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli Hormatly Prezidentimiz meni“Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna” atly Türkmenistanyň ýubileý medaly bilen sylaglady. Bu diňe maňa däl, eýsem tutuş žurnalyň redaksiýasynyň iýgärleriniň zähmetine berlen ýokary baha diýip düşünýäris.
Pursatdan peýdalanyp, berlen şa serpaýy üçin Arkadag Prezidentimize çäksiz hoşallygymy bildirýärin! Goý, onuň jany sag, başy dik, ömri uzak bolsun, alyp barýan il-ýurt bähbitli, dünýä ähmiýetli işleri elmydama rowaçlyklara beslensin!
Maýsa Öwezowa,
“Bedenterbiýe we sport” žurnalynyž baş redaktory, FIDE-niň ussady.


text:
Habarlar 15 july 2017
Ykdysadyýet
Türkmenistanyň DHÇMB-niň söwdalarynyň şertnamasy ABŞ-nyň 7 million 500 müň dollaryna golaý möçberden ybarat boldy
Daşary ýurt walýutasyna Türkiýeden we Maltadan gelen telekeçiler “Türkmengaz” döwlet kärhanasynyň tehnika önümleriniň birnäçesini satyn aldy. Şonuň bilen bir hatarda daşary ýurt walýutasyna dürli reňkli ýumşak nah ýüplük önümleri satyldy. Olary Russiýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Türkiýe, Gruziýa we beýleki döwletler satyn aldy. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 5 million 242 müň dollaryndan gowrak boldy.
Medeniýet
Döwlet muzeýinde ekerançylyk däplerine bagyşlanan sergi öz işine başlady
Sergä gatnaşyjylara asylly däbe görä, duz-çörek bilen garşylandy we olar saçak başyna çagyryldy. Myhmanlaryň türkmen çöregi, pişme, külçe ýaly milli tagamlar hödürlenildi.
Jemgyýet
Paýtagtymyzda ýol-ulag mümkinçilikleri ýokarlanýar
Hoja Ahmet Ýasawy köçesiniň açylyş dabarasy paýtagtymyzyň halkara howa menziliniň golaýynda köçäniň Bitarap Türkmenistan şaýoly bilen kesişýän ýerinden başlandy.
Jemgyýet
Paýtagtymyzda “Rysgal” paýdarlar täjirçilik bankynyň täze binasynyň açylyş dabarasy boldy
10 gatly binanyň umumy eýeleýän meýdany 4430 inedördül metr bolup, onuň 5-10-njy gatlarynda işewürlik merkezi ýerleşdirildi. Binanyň birinji gatynda müşderlere ilkinji hyzmatlary ýola goýýan bölümler ýerleşdirildi. Şeýle hem bu ýerde köp sanly monitorlar oturdylyp, olarda dünýä ýurtlarynda erkin hereket edýän pullaryň nyrhlary, milli manadymyzyň hümmeti, mundan başga-da, olarda birža söwdalaryna degişli maglumatlar On-laýn tertibinde görkezilýär. Munuň özi müşderleriň degişli maglumatlary alyp bilmegini üpjün edýär.
Jemgyýet
Paýtagtymyzyň täze Parahat-7 etrapçasynda jemi 800 orunlyk birbada bäş sany çagalar bagynyň açylyş dabarasy boldy
Şanly waka mynasybetli guralan dabaranyň çäklerinde milli tagamlar, toý pişmeleri taýýarlanyp, olar dabara gatnaşyjylara hödür edildidi. Şunlukda, uly şatlyk-şowhun, aýdym-sazlaryň dabarasy bilen täze gurlan çagalar bagy gapylaryny giňden açdylar. Dürli reňkdäki howa şarlarynyň asmana uçyrylmagy bu ýerde guralan toý çärelerine özboluşly badalga berdi.
Jemgyýet
Paýtagtymyzda birbada 2 müň 540 maşgala täze öýleriň açarlary gowşuryldy
Bu ýerde ýurdumyzyň Senagatylar we telekeçiler birleşmesiniň “Birleşme-Gurluşyk” jemgyýetçilik guramasynyň kärhanasynyň buýurmasy esasynda ýerli hususy gurluşyk kärhanalary we hojalyk jemgyýetleri tarapyndan 4 gatly ýaşaýşy jaýlarynyň 60-sy bina edildi. Şeýle hem Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň buýurmasy esasynda 4 gatly döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň 8-si gurlup, ulanmaga berildi.
Ylym
2017-nji ýylyň giriş möwsümi: täze mümkinçilikler, ýakyn perspektiwalar
Jemagat hojalygy instituty açylyşa taýýarlyk görýärkä, oňa okuwa girmäge dalaşgärlerden resminamalar Türkmen döwlet binagärlik we gurluşyk institutynda kabul edilýär. Olar giriş synaglaryny-da şu ýerde tabşyrarlar. Jemagat hojalygy institutynda 7 ugurdan 12 hünär boýunça hünärmenler taýaýrlanylar. Mysal üçin, „gurluşyk we binagärlik“ ugrundan dört hünär: gozgalmaýan emläge ekspertiza we ony dolandyrmak; gara ýollaryň, köprüleriň we tonneleriň gurluşygy, ulanylyşy we tehniki abatlaýylyşy; ýylylyk-gaz üpjünçiligi we wentilýasiýa; suw akdyryjy we suw serişdelerini goramak ýaly ugurlar bar.


text:
"Men Klonery dermanynyň hiç hili zyýansyz boyuňy ösdürýändigini eşitdim. Eger mümkin bolsa bu barada ginişleýin maglumat berseňiz, size minnetdar bolardym".
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Klonery derman serişdesi boýuňy ösdürýän gormon bolmadyk serişde bolup, şahsy Ýapon farmasewtiki kompaniýanyň önümi bolup durýandyr.
Ýapon alymlaryň barlaglary, adamynyň boýunyň 35 ýaşa çenli ösüp bilýändigini we bu ösüşiň esasan oňurganyň oňurgara diskleriniň ösmegi netijesinde ýerine ýetirilýändigini anyklady. Klonery serişdesi ösüş gormonynyň işjeňligini we sunk dokumasyndaky belok we mineral çalşygyny ýokarlandyryp, boýuň ösüşini gazanmaga kömek edýär. Derman bilen bejerginiň dowamlylygy 4 aýa barabar bolup, öndürijileriň bellemegine görä ortaça her aýda 1-1,5 sm. ösüş gazanma mümkindir. Netijeliligi has basym gazanmak üçin, bu derman bilen bejergini ýörite mask etmeler bilen utgaşdyrma maslahat berilýär.
Öndürijileriň bellemegine görä, dermanyň ýaramaz täsirleri ýokdur. Oňa garamazdan, Klonery dermanyny ulanmazdan öň trawmatolog-ortoped lukmanlary bilen maslahatlaşma peýdaly bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI MALAÝZIÝANYŇ PREMÝER-MINISTRI BILEN DUŞUŞDY
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Nýu-Ýorkda geçýän 70-nji mejlisiniň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Malaýziýanyň Premýer-ministri Najib Tun Razak bilen duşuşdy.
Türkmen Lideri we Malaýziýanyň hökümetiniň ýolbaşçysy mähirli salamlaşyp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşmaga, deňhukuklylyk we özara bähbitlilik ýörelgelerine esaslanýan döwletara gatnaşyklaryny mundan beýläk-de giňeltmäge gönükdirilen anyk ädimleri ylalaşmaga döredilen mümkinçilige kanagatlanma bildirdiler.
Söhbetdeşler daşary syýasat ulgamynda türkmen-malaýziýa gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete eýedigini aýdyp, dünýä syýasatynyň esasy meseleleriniň ençemesi boýunça ýurtlarymyzyň umumy garaýyşlara we çemeleşmelere eýerýändiklerini, ilkinji nobatda, bütin dünýäde, Merkezi Aziýada hem-de Aziýa –Ýuwaş umman sebitinde durnukly ösüşi we howpsuzlygy üpjün etmek maksatlaryndan ugur alýandyklaryny bellediler.
Premýer-ministr Najib Tun Razagyň nygtaýşy ýaly, Malaýziýa Türkmenistanyň durmuşa geçirýän oňyn Bitaraplyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny, şeýle hem ýurdumyzyň häzirki döwrüň ählumumy meselelerini çözmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlaryny goldaýar. Şunuň bilen baglylykda, Malaýziýanyň hökümetiniň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu sammitde beýan eden durnukly ösüş baradaky täze döredijilikli teklipleriniň ähmiýetini belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, şu ýyl türkmen halky dünýä bileleşigi bilen bilelikde taryhy senäni – Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyny belleýär. Malaýziýa ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny ilkinjileriň biri bolup ykrar etdi we ilki bilen Goşulmazlyk hereketine gatnaşýan ýurtlaryň maslahatynda, soňra bolsa Birleşen Milletler Guramasynda Türkmenistana Bitaraplyk derejesiniň berilmegini goldady diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de Premýer-ministr Najib Tun Razagy bu şanly waka mynasybetli şu ýylyň dekabrynda Aşgabatda geçiriljek halkara maslahatyna we baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmaga çagyrdy.
Pursatdan peýdalanyp, Malaýziýanyň hökümetiniň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 20 ýyllygy bilen gutlady we Malaýziýanyň wekilleriniň dekabr aýynda türkmen paýtagtynda geçiriljek çärelere gatnaşjakdygyny belledi.
Milli Liderimiz Malaýziýanyň Premýer-ministrine biziň ýurdumyzyň halkara başlangyçlaryny goldaýandygy, şeýle hem BMG-niň 2013-2015-nji ýyllar üçin Ykdysady we Durmuş Geňeşine we 2012-2017-nji ýyllar üçin ÝUNESKO-nyň Ýerine ýetiriji geňeşine saýlawlarda Türkmenistany goldandygy üçin minnetdarlyk bildirdi. Biz şeýle hem Malaýziýa bilen Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlarynyň Assosiasiýasynyň çäklerinde döwletlerimiziň ykdysady, durmuş we medeni ösüşi üçin bilelikdäki taslamalary işläp taýýarlamak maksady bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardyrys diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Işjeň ýagdaýda geçen duşuşygyň barşynda söhbetdeşler türkmen-malaýziýa hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary babatda onuň häzirki ýagdaýyny hem-de geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Premýer-ministr Najib Tun Razak netijeli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek üçin uly kuwwatyň hem-de giň mümkinçilikleriň bardygyny nygtap, oňyn syýasy gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň we söwda-ykdysady aragatnaşyklary ösdürmegiň wajypdygyny aýtdylar.
Biziň ýurtlarymyz energetika ulgamynda baý hyzmatdaşlyk tejribesini topladylar diýip aýtmak bilen, milli Lıderimiz Türkmenistanda “Petronas” kompaniýasynyň alyp barýan işine ýokary baha berilýändigini, kompaniýanyň ýurdumyzyň ykdysady ösüşine, nebitgaz pudagy üçin işgärleri taýýarlamaga uly goşant goşýandygny belledi. Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, ýurdumyzda Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň ösdürilmegine, nebitgaz pudagy üçin hünärmenleriň taýýarlygyna gönükdirilen taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýan Malaýziýanyň kompaniýalarynyň alyp barýan işlerine ýokary baha berilýär.
Ynsanperwer ulgam ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň möhüm ugrunyň hatarynda görkezildi. Ylym, bilim, medeniýet we sungat ugurlary boýunça netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmak üçin bu babatda oňat mümkinçilikler bar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň hem-de Malaýziýanyň özboluşly baý medeni mirasa eýe bolan ýurtlardygy we bu ulgamda hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmeginiň giň möçberli döwletara gatnaşyklaryny ösdürmäge ýardam etjekdigi bellenildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilim we ylym ulgamlarynda bilelikdäki maksatnamalaryň işenip taýýarlanylmagynyň, syýahatçylygy ösdürmek boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny nygtady.
Türkmenistanyň Prezidenti bilim we ylym ulgamynda maksatnamalary, Malaýziýanyň syýahatçylyk ugrunda toplan uly tejribesini göz öňünde tutup, syýahatçylygy ösdürmek boýunça bilelikdäki taslamalary işläp düzmek baradaky pikiri aýtdy, bu "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny dünýä derejesinde ilerletmekde netijeli peýdalanylyp biliner. Döwlet Baştutanymyz Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlarynyň geçiriljekdigini hasaba almak bilen, sport boýunça hyzmatdaşlygyň möhümdigini belledi.
Duşuşygyň barşynda sebit we halkara syýasatynyň özara gyzyklanma bildirilýän meseleleriniň hem birnäçesine garaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Malaýziýanyň Premýer-ministri däp bolan dostlukly türkmen –malaýziýa gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirip, iki ýurduň halklaryna parahatçylyk, abadançylyk we gülläp ösüş arzuw etdiler.


text:
Sarkofag ýasamasynyň ýerine goýular
Gerakl sarkofagy Türkiýä getirileninden soň Antalýa muzeýine gowşurylar we ol ýerde sergilenmäge başlar
Gadymy Perge şäherinde bikanun ýagdaýda geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde tapylyp, takmynan 50 ýyl ozal daşary ýurda alynyp gidilen Gerakl serkofagy Şweýsariýadan Türkiýä 13-nji sentýabrda şu gün getiriler.
Medeniýet we syýahatçylyk ministligi tarapyndan berilen beýanata görä Antalýanyň Aksu etrabyndaky gadymy Perge şäherinde geçirilen bikanun gazuw-agtaryş işlerinde tapylan we daşary ýurda äkidilen Gerakl sakofagy ministrligiň resmileri tarapyndan Ženewada kabul edildi.
Takmynan 50 ýyl soň degişli bolan ýurdyna getiriljek Gerakl sarkofagy Türkiýä getirileninden soň Antalýa muzeýine gowşurylar we ol ýerde sergilenmäge başlar.


text:
24-nji ýanwarda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Täjigistan Respublikasynyň täze bellenen
Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Farruh Homiddin Şarifzodany kabul etdi
Diplomat wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy hem-de Täjigistanyň Prezidenti Emomali Rahmonyň mähirli salamyny we iň gowy arzuwlaryny ýetirdi.
Ilçi öz ýurdunyň Gaşasyz hem Bitarap Türkmenistan bilen ýola goýlan netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýändigini nygtap, düýpli özgertmeler ýoly bilen ynamly öňe barýan ýurdumyzda diplomatik wekilhananyň ýolbaşçysy wezipesine bellenendigine örän şatdygyny aýtdy. Bellenilişi ýaly, Täjigistanda Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik syýasatyna hem-de sebitde we tutuş dünýäde parahatçylygyň, howpsuzlygyň hem-de durnukly ösüşiň esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen möhüm halkara başlangyçlaryna ýokary baha berilýär we hemmetaraplaýyn goldanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, dostlukly ýurduň ýokary derejeli ýolbaşçylaryna hem-de halkyna bagt we abadançylyk baradaky arzuwlaryny beýan etdi hem-de özygtyýarly Türkmenistanyň oňyn başlangyçlaryny dünýäniň syýasy giňişliginde goldaýandygy üçin täjik tarapyna minnetdarlyk sözlerini aýtdy. Häzirki wagtda Türkmenistan dünýäniň ähli ýurtlary, ilkinji nobatda bolsa, iň ýakyn goňşulary bilen özara düşünişmek, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny guramakda özüniň Bitaraplyk hukuk derejesini üstünlikli durmuşa geçirýär.
Türkmen-täjik gatnaşyklaryny ösdürmegiň geljegi barada özara gyzyklanma bildirilen pikir alyşmalaryň barşynda häzirki wagtda taraplaryň ikisiniň hem netijeli gatnaşyklaryň toplanan tejribesini baýlaşdyrmaga, tutuş Merkezi Aziýa sebitiniň bähbitlerine durmuşa geçirilýän täze giň möçberli taslamalar arkaly şol tejribäni has-da berkitmäge taýýardygy nygtaldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda we oňa gatnaşyjy ýurtlar tarapyndan goldanylan Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýoluny gurmak baradaky taslamanyň gurluşygyna üstünlikli girişilmegi bu babatda uly ähmiýete eýedir. Bu taslamanyň üstünlikli amala aşyrylmagy sebit ulag ulgamynyň ösmegine täze itergi berer hem-de tutuş Ýewraziýa giňişliginde söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmäge ýardam eder.
Bellenilişi ýaly, bu örän wajyp taslamanyň durmuşa geçirilmegine biziň ýurtlarymyzyň Merkezi Aziýa sebitini ösdürmegiň ugurlary we döwletara gatnaşyklarynyň has netijeli usulyny ýola goýmaga özara gyzyklanma bildirilmegi babatda garaýyşlarynyň umumydygynyň ýene-de bir aýdyň subutnamasy hökmünde baha bermek bolar.
Döwlet Baştutanymyz hem-de Täjigistan Respublikasynyň ilçisi ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, iri halkara guramalaryň hem-de abraýly sebit düzümleriniň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän türkmen-täjik gatnaşyklarynyň ýokary derejesini kanagatlanma bilen belläp, syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda özara gatnaşyklary mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek üçin Söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara toparynyň işine uly ähmiýet berilýändigini nygtadylar.
Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow jenap Farruh Homiddin Şarifzoda işinde üstünlik arzuw edip, diplomatyň özara bähbitlere laýyklykda ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga saldamly goşant goşjakdygyna ynam bildirdi.


text:
Salam, hormatly lukman! Men sähelçe aç bolsam, aşgazanym agyryp başlaýar. Suw içsem, agyrym güýjeýär. Lukman barlagyndan geçemok. Nahar iýsem, agyrym aýrylýar. Meniň ýaşym on sekiz, oglan. Meniň aşgazan agyrym barada maslahat bermegiňizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň beýan edýän alamatlaryňyz gastrit keseli, aç ýagdaýyňyzda bolsa agyrylaryň güýjemeji aşgazanyň baş keseli üçin hem mahsusdyr. Kesel kesgidini anyk kesgitläp, doly bejergi çärelerini bellemek üçin gastroenterolog lukmanyna ýüz tutmagy maslahat berýäris. Keseli anyklamak maksady bilen ezofagogastroduodenoskopiýa barlagyny geçirme netijeli bolup biler.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
>>
Teswirlemeler
Siziň her soragyňyzda beýan edýän alamatlaryňyz sizde bar bolan gastrit keseline hem mahsus bolup biler. Ondan başga-da, diliňde döreýän jaýryklar witamin ýetmezçilikleri (esasan hem A,PP,C witaminleri), gan azlylyk, endokrin üýtgeşmeleri, diliň alawlama keseli bolan glossit keselinde ýüze çykýan bolsa, diliň ganamagy diliň gemangiomasy keseline mahsusdyr.
Bar bolan alamatlaryň anyk sebäbini anyklamak üçin size stomatolog we gastroenterolog lukmanyna ýüz tutmak peýdaly bolardy.
Minnetdar maslahatyñyz üçin,eger kyn görmeseñiz oña gerek lukmany Paýtagta degişli haýsy hassahanadanwe haýsy bölüminden tapyp boljagyny aýdaýsañyz dogrysy menâ gaty çekinýân ol hem menden beter.
Nâme diýip ýüz tutup bileris sözi nâmeden başlaly.
Alla ýalkasyn kömegiñiz üçin.
Jogaba sabyrsyzlyk bn garaşýan.
Beçebazlygyň döremeginiň düýp sebäpleriniň biride,genetiki bozulmalardan başga-da, çagalykdan gözbaşyny alyp gaýdýan ruhy kynçylyklar we içki gapma-garşylyklardyr.Bu ýagdaýyň çözgüdini 3-4 söz bilen aýtma asla mümkin däldir.Eger Siziň tanşyňyzda aglama ýüze çykýan bolsa, diýmek ol öz hereketleriniň kada laýyk gelmeýändigine düşünýär.Bu ýagdaýda tanşyňyzyň psihiki ýagdaýyna, dünýägaraýşyna,ony gurşap alýan sosial durmuşyna laýyklykda hereket etmeli.Düýpli ruhy kynçylyklaryň (ýuridiki hem) öňüni almak üçin tejribeli psiholog-seksopatolog lukmanyna ýüz tutulmagy,bu ugurda ediljek uly ädimleriň biri bolar.Bejergi usullarynyň utgaşmasynyň geçirilmegi lukmandan uly tejribäni we takaty talap edýän bolsa, gapma-garşylyklardan doly ýoly geçmek üçin tanşyňyzdan sabyrlylygy we üýtgeme islegini talap eder.
Size bu sorag geñ bolmagam mümkin,ýòne men birine kòmek edesim gelýàr.
Ýagny ondaky kesel ýer yùzinde gaty kàn,men diýjek bolyan derdim beçebazlykdyr.
Ol oglan kùýsetmesi geçensoñ oturyp aglaýar, emma kùýsàn wagty hiç zadam bilenok,keypi geçinçe.
Bu ýagdaý mydama bolanok onda aýda bir iki sapar.
Nàme maslahat berip bilersiñiz alla ýalkasyn aladañyz bu saýdynyz ùçin.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text: Halkara Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý Hereketiniň döredilen güni mynasibetli 2017-njy ýylyň may aýynyň 3-ne Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýeti tarapyndan birnäçe çäreler geçirildi. Şol sanda, sporty we sagdyn durmuş endiklerini wagyz etmek maksady bilen, TGÝMJ-niň hünärmenleriniň we meýletinçileriniň arasynda futbol ýaryşy geçirildi. Bütindünýa Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý Hereketiniň we Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli Jemgyýetiniň alyp barýan işleri we esasy ýörelgeleri barada ýerli halkyň habarlylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen “Berkarar” söwda- dynç alyş merkezinde uly maglumat beriş çäresi geçirildi. Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýeti we meýletinçileri tarapyndan söwda merkezine gelen adamlaryň arasynda sorag-jogap bäsleşigi geçirildi. Sorag-jogap bäsleşigine jemi 500-e golaý adam gatnaşdy. Dogry jogap berenlere ýadygärlik sowgatlary gowşuryldy, dogry jogaby bilmeýanlere düşündiriş işlerini beýan edýän habar beriş broşuralary ýaýradyldy.


text:
Bermuda üçburçlugy
Atlantik okeanyň bu böleginde esasanam 1960-njy ýyllarda birnäçe gämidir uçarlar gözden gaýyp bolup, olardan hiç bir yz galmandyr. Hiçkimiň düşündirip bilmeýän bu täsin wakasy, birnäçe adamlar hat-da alymlar tarapyndan hem “tebigy bolmadyk birnäçe güýçleriň birleşýän ýeri” bolup tanadyldy we şeýle galdy. Emma uzyn ýyllar edilen tejribe işleri ýakyn geçmişde netije berdi we bu üýtgeşik, geň wakalaryň ýönekeýje “tebigi gazyň” oýnamasydygy orta çykdy.
Ýeriň aşagyndan çogup çykýan tebigi gazlar diňe uly daş bölekleriniň aşagyndan däl, deňiz we okeanlaryň aşagyndan hem çogup çykýarlar. Sebabi deňiziň aşagy hem üsti suw bilen gaplanan (gury)ýer bölegidir. Şeýlelikde okeanlar gaty çuň bolany üçin aşagynda güýçli basyş bardyr. Ine, bu güýçli basyşyň aşagyndaky ýerlerden çykýan tebigy gazlar, çuňlukdaky ýylylygyň pesligi netijesinde “gaty” ýagdaýa gelerler we “hidrat” diýilýän ak we hek (мел) ýaly bir madda halyna öwrülýärler. Okeanyň iň çuň ýerlerine çenli çümüp bilýän robot kameralaryň ol ýerdäki gar ýaly ak okeanyň aşagyny we birnäçe gämi harabalaryň suratlaryndan soňra bu ýagdaýa ylmy düşündiriş getirilendir: Ýer şarynyň bu bölegi “Gulf Stream” diýip atlandyrylýan ýyly suwuň akyp geçyan ýeridir. Ýeriň aşagynyň käwagt ýylanmasyndan soňra bu “hek gazlar” ereýär we suwdan ýeňil bolany üçin ýokary galýarlar. Şol wagt suwuň aşagyndan ýokarsyna çenli boşluk (wakuum-deşigi) emele gelýär, okean deşilen ýaly bolýar. Şeýle ýagdaý bolup duran wagty şol ýerden geçýän näme bar bolsa çuňňur guýa gaçýan ýaly ýokary tizlik bilen okeanyň düýbüne gaçar. Sebäbi suwuň aşagyndan çykýan gazyň göterme güýji gämileri galdyryp bilmejek derejede pesdir. Gazyň çogup çykmagy gutaranda bolsa boşluk ýene öňküsi ýaly dolar we hiç hili yz galdyrmaz.
Uçarlaryň suwa gaçyp ýitmesi hem ýene şol sebäpdendir. Ýokary çykan tebigy gazlar howadan ýeňil bolany üçin ýene ýokary galmaga dowam edýärler. Bu gezek wakuum şol ýerdäki howada (atmosferada) emele geler. Şo ýerden tötänleýin geçýän uçarlar derrew kontrolyny ýitirer we motorlary durar. Sebäbi motorlardaky benziniň ýanmasy üçin kislorod gereklidir we bu boşlukda (wakuumda) howa bolmadygy üçin kislorod hem bolmaz. Şoň üçinem uçarlar tizlik bilen okeanyň düýbüne gaçarlar. Megerem biziň onlarça ýyllap gyzyklanan Bermudamyz ýönekeýje tebigy gaz sebäpli üýtgeşik, geň ýagdaýa eýe bolupdyr.


text:
Türkmenistanyň döwlet eýeçiligindäki metbugaty ýurduň regionlarynda, şol sanda gyrak-bujaklardaky oba-şäherçelerde hem ilaty agyz suwy bilen üpjün etmekde uly işleriň alnyp barylýandygyny habar berýär.
“Türkmenportal” täzelikler neşiriniň tassyklamagyna görä, Köneürgenç etrabynda gurulýan täze şäherçe hem ýokary hilli agyz suwy bilen üpjün ediler. Bu ýerde, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek baradaky milli programma esasynda, “Ýüpek ýoly gurluşyk” hojalyk jemgyýeti tarapyndan döwrebap suw üpjünçilik ulgamy gurulýar we eýýäm 15 kilometre golaý aralyga turba çekildi diýip, resmi habarda aýdylýar.
Emma muňa garamazdan, Azatlyk radiosynyň habarçylary bilen söhbetdeş bolýan ýerli ýaşaýjylar ýurduň diňe regionlarynda, oba ýerlerinde däl, eýsem paýtagt Aşgabatda hem agyz suwy bilen üpjünçiligiň örän ýaramaz bolmagynda galýandygyny gürrüň berýärler. Şol bir wagtda, ýerli synçylaryň tassyklamagyna görä, agyz suwy bilen üpjünçiligiň iň ýaramaz ýerleri Daşoguz we Balkan welaýatlary bolup durýar.
Adam hukuklaryny goraýan “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň başlygy Farid Tuhbatulliniň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, Daşoguz şäherinde agyz suwy ilata sagatlap, günde iki-üç gezek, örän çäkli ýagdaýda berilýär we suw bäş gatly jaýlaryň üçünji gatyndan ýokaryk kän çykmaýar. Şeýle-de Tuhbatullin suwuň hiliniň gowulaşmandygyny, dabaraly ýagdaýda ulanmaga berlen suw tämizleýji zawodyň diňe belli bir wagtlarda işleýändigini aýtdy.
“Suw satyn almak üçin ol ýere baryp bolýar, ýogsa suw jaýlara çekilmelidi, emma beýle zat ýok, şol bir wagtda Daşogzuň köp köçesi gazylgylygyna , asfaltsyz-beýlekisiz ýatyr” diýip, huhuk goraýjy aýtdy.
Ýerli synçylaryň berýän maglumatlaryndan tapawutlylykda, resmi habarlarda Balkan welaýatynda hem ilaty agyz suwy bilen üpjün etmek üçin uly tagalla edilýändigi aýdylýar. Mysal üçin, resmi medianyň iýun aýynda beren maglumatyna görä, Esenguly etrabynyň Ekerem obasynyň golaýynda guruljak suw zawodlarynyň birinde bir gije-gündiziň dowamynda 50 müň kubmetr arassa suw işlenip taýýarlanylar; Hazar şäherinde guruljak beýleki zawodda bolsa, bir gije-gündiziň dowamynda 5 müň kubmetr arassa suw taýýarlanar.
Şeýle-de häzir ýurduň deňizýaka regionlarynda deňiz suwuny duzsuzlandyrýan birnäçe zawodyň işleýändigi, şol sanda Türkmenbaşy etrabynyň Gyýanly obasynda günde 50 müň kubmetr we Awazada 35 müň kubmetr arassa suw işläp çykarýan desganyň bardygy aýdylýar.
Azatlygyň ýerli çeşmeleriniň maglumatyna görä, Balkan welaýatynda ilatyň mugt berlen suw ýeňilliginden peýdalanyp bilýän bölegi hemişe juda azlygyna galdy we şäher jaýlaryna suw hemişe günde birnäçe gezek, çäkli wagtda berilýär. “Turbalardan günde diňe iki-üç sagat suw akansoň, olar poslaýar we suw gelende başda esli wagt posly suw akýar” diýip, ýagdaýy gözi bilen görenler gürrüň berýär.
Şol bir wagtda Türkmenistan sebitde suwy juda köp möçberde bisarpa ulanýan ýurt hökmünde tankyt edilýär. Oba hojalyk ministriniň ozalky orunbasary Sapar Yklymowyň Azatlyk radiosyna beren maglumatyna görä, Türkmenistanyň 22 milliard kub metr suw resursy bar, ol suwuň 85 prosenti goňşy ýurtlardan gelýär, 96 prosenti bolsa diňe oba hojalygynda ulanylýar.
“Ysraýyldan 13 esse kän suw resursymyz bar, olar bize 7-8 esse kän oba hojalyk önümini öndürýär” diýip, Yklymow Azatlyk radiosyna aýtdy.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiriniň berýän maglumatyna görä, Türkmenbaşy şäherindäki jaýlarda suw diňe öýlän sagat 18-den agşam 20.00-a çenli aralykda berilýär we adamlar bu agyr ýagdaý sebäpli öýleriniň ýanynda uly suw gaplaryny goýduryp, suw satyn almaga mejbur bolýarlar.Aýdylmagyna görä, adamlar bir maşyn suw üçin 100 manada çenli pul töleýärler.
Emma indi suw öňküleri ýaly mugt däl we ýurduň prezidenti golaýda ilat üçin berilýän ýeňillikleriň ählisini, şol sanda mugt suw üpjünçiligini ýatyrmaga çagyrdy.
Prezident Berdimuhamedow bu çagyryşyny ýeňillikleriň bazar ykdysadyýetine geçmäge päsgel berýändigini, ikinji tarapdan bolsa ilatyň indi durmuş, ýaşaýyş derejesiniň ösendigini aýdyp delillendirdi. Şu aralykda, “Türkmenistanyň Hronikasynyň” maglumatyna görä, Aşgabat şäheriniň ýaşaýjylaryndan 2016-njy ýylda ulanylan suw üçin hem töleg talap edilýär.


text:
Hyjuwdan doly NOWRUZ.
Gündogaryň iň gadymdan gelýän toý-baýramlarynyň biri Nowruzdyr. Ol gyşyň sowlup töwerege jan girmegi bilen ýüreklerde dörän heýjanyň baýramy. Çyga garylan toprakdan ýaşyl otlaryň dümterip ösüşini, jadyly düwünçek çözülen ýaly pyntyklar ýarylyp ýaşyl ýapraklaryň çykyşyny, gunçalaryň güle öwrülip, çar-ýanyň dürli owazdan doluşyny gören ýürek neneň heýjana gelmesin?!
„Gelse Nowruz äleme, reň kylar jahan peýda“ diýip ýazan, her görnüşden asyl manyny çykaran beýik şahyr Magtymguly Pyragynyň nowruzy wasp edýän täsin şygry bar. Şygyrýet sungatynyň bu öçmejek ýadygärligi örän çeper ýazylanlygy bilen haýran galdyrýar hem-de dünýä düşünmäge kömek edýär.
„Wabeste dahan guşlar kylarlar zyban peýda“, ýagny guşlar saýrap dil açarlar. Hakykatdanam baharda-ýazda owazlar täsin eşidilýär.
Gülleriň açylýan döwri Magtymguly Pyragy Allahdan gül ýaly iman dileýär. Ynsanlara ýamanlyk etmekden saklanyp sogap işleri, ýagşy niýetde ýaşamagy ündeýär. On ýedinji asyrda ýaşap geçen bir türkmen şahyrynyň Nowruz bilen baglanyşykly şygyry ýazyp, bu edilen dilegi hemme asyrlara we adamlara degişli ýaly bolup eşidilýär.
NOWRUZ
Nowruz geldi, ýaz geldi!
Saýrak guşlar açdy dil.
Durna bilen gaz geldi,
Oýandy bagda bilbil.
Öwsüp ýazyñ howasy
Bahar toýun toýlaýar.
Guşlañ näzik owazy
Gülleñ başyn aýlaýar.
Çöllerde owlak-guzy
Sährañ bile biteni.
Geýindi türkmen düzi,
Gyzyl-ýaşyl keteni.
Täze ýylyň başlanmagyny we tebigatyň janlanmagyny alamatlandyrýan Nowruz häzirki wagtda-da baky juwanlygyň we galkynyşyň dabaralanýandygyny görkezýär. Nowruz türkmen halkynyň baý däp-dessurlarynyň aýrylmaz bölegi bolup, baharyň gelendigini aňladýan şuglasy bilen daş-töweregiň görküni artdyrýar hem-de biziň her birimiziň güýjümize güýç goşup, kuwwatymyzy artdyryp, ýagşy işleri bitirmäge we döretmäge iterýär.
Bu günki gün ata Watanymyzyň ähli künjeklerinde — Hazaryň kenarlaryndan başlap, Amyderýanyň giňişliklerine çenli aralykda Nowruzyň özboluşly ruhy we gözelligi duýulýar.
Şol bir wagtyň özünde, Nowruzyň mart aýynda guralýan dabaralara öz öwüşginini çaýýandygy has aýdyň görünýär. Bu baýramçylygy bellemegiň ýörelgeleri müňýyllyklardan aşyp, biziň günlerimize ýetip geldi we häzirki döwre mahsus bolan dabaralar bilen baýlaşdyrylýar: şonda, Milli gymmatlyklarymyz, däp-dessurlarymyz we adatlary wagyz etmek maksady bilen ýerlerde ruhy baýlyga we aň-bilime bagyşlanan çäreler, seýilgählerde konsertlerler, duşuşyklar we söhbetdeşlikler we bäsleşikler hem-de dürli sport çäreleri şowhunly ýagdaýda geçireriler. Howruz baýramyňyz gutly bolsun!
18 марта 2013
halladym,Türkmenistan Nowruz baýramçylygyna gowy taýarlyk görýärler, bu baýramçylykda türkmeniň däp dessurlarylarymyzy dünýä ýaýyp belleýärler, hemmelriň baýramy gutly bolsun!
19 марта 2013
nesip bolsa şaman oduny ýakyp daşyndan aýlanarys, ýaman gyzykly bola ýöne bir az howa ýagynlyrak diýmeseň


text:
Milli aýakgabyň taryhyndan
Uly adamlar üçin türkmen milli aýakgaplarynyň ökjesiniň beýikligi, ýiti reňk öwüşginleri we bezemenligi ýaly umumy sypatlary bolupdyr. Ahli tire-taýpalaryň ýaşy uly adamlary pes ökjeli, az -kem bezegli goýy-gök ýa-da gara reňkli mesi geýipdirler. XX asyryň başyna çenli baý maşgalalaryň zenanlary toý-dabaralara gülli mesili çykypdyrlar.
Ýaşlaryň ädigidir köwşi çylşyrymly biçüwli, ýiti reňkli we bezegli bolupdyr. Ýokary gatlagyň wekilleri gön, mişi, mahmal ýaly gymmatly serişdeler, şeýle hem altyndyr kümüş ulanylyp tikilen aýakgap geýipdirler.
Gadym zamanlarda aýagyň ölçegine, tüňňüligne bakmazdan, sagyny-çepini saýgarman iki taý köwşem bir ülňüde deň tikipdirler. Gowy aýakgap hemmä ýetdirýän zat däl eken. Onuň reňkidir şekili özboluşlylylgy bilen tapawutlanypdyr. Aýakgaplar inçeburun we ýasyburunlylara bölünipdir.
Zenan aýakgaplary erkekleriňkiden bezemen, tumarly giň gonçlylygy bilen tapawutlanypdyr.
Gelin-gyzlar dürli reňkli ýüpek sapaklar bilen keşdelenen deriden tikilen apgyrtsyz beýik ökjeli köwüş, şeýle hem gönden we mişiden tikilen jüýk burun ädik geýipdirler.
Türkmenlerde erkekler we zenanlar ökjesi ýuka mesi geýipdirler. Ol gara geçi derisinden tikilipdir. Ilki-ilkiler din hadymlary we emeldaarlar, täjirler şu hili aýakgap geýipdirler. Soň-soňdan ol ähli gatlagyň wekillerine elýeterli bolupdyr.
Türkmenistanyň çöllük ýerlerinde gyzgyn çägeden we tikenlerden goraýan sandallar ýörgünli eken. Köplenç at üstünde gezýän maldalaryň arasynda aýagy üzeňňide ykjam saklaýan ökjeli aýakgap ýoň bolupdyr.
Ähli tire-taýpalarda çaryk iň oňaýly aýakgap bolupdyr. Çopanlardyr daýhanlaryň gündelik bu aýakgaby sygryň, düýäniň ýa-da öküziň eýlenmedik çig derisinden taýýarlapdyrlar. Dagdyr çöllerde ýeňiljek, oňaýly çarygyň belli bahasy bolmandyr.
Erkek kişiler at münende çöwrülen deriden tikilen pessejik ökjeli ädik geýipdirler. Barjamly adamlar toý-dabaralarda ökjesi nally, çüňki gaňtarylgy, gonjy seçekli gyzyl ädik ýa-da ökjesi ak mişili ädik geýipdirler.
Ýerli ussalar Hywadan ýa-da Russiýadan getirilen, eýlenen goýy ýa-da mele galyň deriden (gönden) erkeklerdir zenanlar üçin dürli nysakly toý aýakgaplaryny taýýarlapdyrlar. Erkekleriň arasynda burny basma keşdeli gyrmyzy köwüş-çepek ýörgünli bolupdyr, onuň burny açyk reňkli sapaklar mis simler bilen tikilipdir. Ony esasan tomsuna geýýän ekenler.
Zenanlar toý-dabara çüňki gaýtarylan we sütük derili bökejem köwüşli çykypdyrlar. Käte onuň tüýüne jaňjagazlar berkidilipdir, olar her ädimde ses edipdir.
ХVIII asyrda zenan aýakgaplary olaryň aýagyny keseki gözlerden gizlemäge niýetlenipdir. Gyşda ýaş gelinler mişiden tikilen ädigiň içinden beýik gonçly gülli ýüň jorap geýipdirler. Ädikler basma nagyşly bolupdyr, burma burnuna bolsa demir bölejii kakylypdyr. Galyň ökjesin sygyr ýa-da öküz derisinden taýýarlapdyrlar. Erkekle ýylboýy şeýle aýakgap geýipdirler, gyşyna bolsa ony gülli ýüň joraplaryň üstünden geýipdirler.
Geçmişde obalylaryň halaýan köwşi galoşlary çig deriden tikipdirler.Olar ýumşak, ýeňil, aýaga geliwli bolup, çyg geçirmändir. ХХ asyrydan başlap arassa deriden tikilen ýerli galoşlara derek Russiýanyň fabrikleriniň Orta Aziýalylar üçin rezinden taýýarlanan aýakgaplary getirilipdir. Käbir kemçiligine garamazdan ýerli howa şertlerinde rezin galoşlar oňaýly bolupdyr. Obada ýaşaýan ýaşy uly adamlar häli-häzirem galoş geýýärler.


text:
Salam lukman! Men golaýda garamyk keseli bilen keselledim. Şonda bedenimiñ ähli ýerinden ýaralar çykdy. Onsoñ ähli yerime göwheriñ ýaşyl erginini çaldym. Ondan soñ bolsa "sigmaderm" melhemini çaldym. Şondan son ýüzümdäkiler aýrylşyp başlady. Ýöne ýüzümde we bedenimiñ käbir ýerlerinde yzlar galdy. Şol yzlary nädip aýryp bolarka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Garamyk keselinden soň deride galýan ýara yzlarynyň özbaşdak aýrylyp gitmeýän halatlary hem bolýar. Şunuň ýaly ýagdaý garamygyň ýetginjekler ýa-da uly adamlar tarapyndan geçirilen halatlarynda has hem köp duş gelýär.
Deriňiziň ýagdaýyna, zeperleniş derejesine baglylykda ýara yzlaryndan özbaşdak ýa-da dermatolog lukmanyň kömegi bilen dynyp bilersiňiz. Deri öýjükleriniň dikeldiş işjeňligini ýokarlandyryp, onuň tekizlenmegini gazanmak üçin, özbaşdak kakao ýagyny, C witaminini saklaýan melhemleri, ýüzi owkalama, ýörite her gün ulanmak üçin niýetlenen iýmitlendiriji melhemleri çalmak ýaly bejeriş çärelerini ulanyp bilersiňiz.
Eger bu çäreler oýjagaz bolup duran ýara yzlary aýyrmaga kömek etmese, onda dermatolog-kosmetolog lukmanlara ýüz tutuň. Häzirki zaman kosmetologiýa bejeriş çäreleriniň mümkinçilikleri uly bolup, olar ýara yzlary kollagen bilen doldurmak, deriniň üstki gatlagyny himiki serişdeler bilen aýyrmak, mikrokristallaryň kömegi bilen bejergi, lazer bilen tekizlemek usullaryny öz içine alýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Garamyk keselinde deriniň ýüzünde emele gelýän içi suwluja düwmejiklere el degirmän, arassa saklamak zerur bolup durýandyr.Olary elleme ýa-da gijeme synanşyklary ýokançlyklaryň ýokuşyp, düwmejikler aýrylandan soň, ýerlerinde bildirýän tygjagazlaryň galmagynyň sebäbi bolup biler.Örgünleri arassa saklamak üçin ýaşyl jöwheriň spirtli ergini, marganes turşulygynyň goýy bolmadyk (margansowka) ergini bilen olary işlemek (kellede çykan örgünler hem)zerurdyr.Garamygyň örgünleri ýaňy örüp başlanda asiklowir melhemini, sikloferonyň suwuk görnüşini ulanma hem maslahat berilýär.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Döwlet Baştutanymyz institutyň öňündäki meýdançada gutlag sözi bilen çykyş etdi. Hormatly Prezidentimiz hemmeleri täze okuw ýylynyň başlanmagy, Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de bilim we saglygy goraýyş ulgamynyň täze desgalarynyň açylmagy bilen gutlap, Berkarar Watanymyzyň öz täze taryhyndaky ajaýyp senäni — Garaşsyzlygynyň 26 ýyllyk baýramyny uly üstünlikler bilen garşylaýandygyny belledi.
Ýokary hilli bilim almak, hünär öwrenmek, jemgyýetiň durmuşyna işjeň gatnaşmak her bir adam üçin uly bagtdyr. Ylym-bilim halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda toplan, nesilden-nesle geçirip gelýän gymmatly baýlygydyr. Durmuş kadalarynyň, medeniýetiň hem-de tejribäniň egsilmez çeşmesidir.
Şoňa görä-de, ýurdumyzy syýasy, ykdysady we medeni-durmuş taýdan ösdürmegiň döwlet maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmek örän ýokary ussatlygy, ylmy kuwwatymyzy yzygiderli artdyrmagy, giň dünýägaraýyşly, häzirki zamanyň ösen tehnologiýalaryndan oňat baş çykarýan ylymly-bilimli, watansöýüji hünärmenleri taýýarlamagy talap edýär.
Bu wezipeleri netijeli amala aşyrmakda Jemagat hojalygy institutynyň, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň himiýa fakultetiniň professor-mugallymlaryna we talyplaryna hem uly orun degişlidir diýip, milli Liderimiz belledi.
Iki müň talyba niýetlenen Jemagat hojalygy institutynyň täze binalar toplumynyň meýdany 25 gektara ýetýär. Täze ýokary okuw mekdebinde 5 fakultet we 17 kafedra bolup, ýurdumyzyň jemagat hojalygy üçin zerur bolan 12 ugur boýunça hünärmenler taýýarlanar. Institutyň hünäri ýokarlandyryş fakultetinde hem pudagyň işgärleri hünär derejelerini ýokarlandyrarlar.
Ýokary okuw mekdebinde jemi 44 sany barlaghana bolup, olar dünýä standartlaryna laýyk gelýän kämil tehnologiýalar we enjamlar bilen üpjün edildi.
Iki gatly binada 350 orunlyk okalga zaly, Internet-kafe, iş otaglary we mejlisler zaly bar. Binanyň aşaky gatynda 350 müň kitaba niýetlenen gazna ýerleşýär.
Hersi 325 orunlyk dört gatly dört toplumdan ybarat umumyýaşaýyş jaýlarynda institutyň talyplarynyň ýaşamagy we talabalaýyk dynç almagy üçin ähli şertler döredilendir. Olaryň birinde ýaş hünärmenler üçin bir we iki otagly öýleriň 32 sanysy göz öňünde tutulan. Beýleki iki ýaşaýyş jaýynda bolsa mugallymlaryň 32-siniň maşgalasy üçin ähli mümkinçilikler üpjün edildi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň himiýa fakultetiniň bir müň talyba niýetlenen üç gatly täze binalar toplumynda hem ýaşlarymyza döwrebap bilim almak we hünär öwrenmek üçin ähli şertler döredildi.
Fakultetiň binalar toplumynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän ýokary tehnologiýaly enjamlar bilen üpjün edilen okuw otaglary ýerleşýär. Himiýa tejribehanalary, diplom işlerini ýazmak üçin barlaghanalar, lingafon we kompýuter otaglary, döredijilik tejribehanalary, okalga hem-de multimediýa zallary talyplara hyzmat eder. Bu ýerde iş we usulyýet otaglary, kafe we 644 orunlyk umumy ýaşaýyş jaýy hem bar.
Ýurdumyzda jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adamdyr diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady. Şoňa görä-de, döwletimiziň we jemgyýetimiziň durnukly, sazlaşykly ösüşini gazanmagyň, raýatlarymyzyň saglygyny goramagyň, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün etmegiň örän möhüm şerti hökmünde saglygy goraýyş ulgamy hem yzygiderli kämilleşdirilýär. Bu ugurda milli maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylýar, toplumlaýyn özgertmeler geçirilýär.
Halkara Saglyk merkezleri müdiriýetiniň Aşgabat şäherinde täze gurlan Halkara endokrinologiýa we hirurgiýa merkezi muňa doly şaýatlyk edýär.
Ilata döwrebap endokrinologiýa we hirurgiýa kömegini bermäge niýetlenen ýedi gatly iki binadan ybarat 300 ýerlik bu merkezde 120 orunlyk endokrinologiýa we 180 orunlyk hem hirurgiýa bölümleri bar. Täze merkezde dünýä ölçeglerine laýyk gelýän lukmançylyk enjamlary oturdyldy.
Hormatly Prezidentimiz soňra TDU-nyň himiýa fakultetiniň täze binasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Bilim ministrliginiň buýurmasy boýunça TDU-nyň himiýa fakultetiniň häzirki zaman binalar toplumy Türkmenistanyň şähergurluşyk ulgamynda öňden gelýän hyzmatdaşy hem-de tutuş uniwersitet şäherjiginiň potratçysy bolan Fransiýanyň «Buig Batiman International» kompaniýasy tarapyndan bina edildi. Bu ýerde bir wagtyň özünde 1000 talyp bilim alar.
Biri-birine ýanaşyk ýerleşýän üç gatly binalarda — merkezi we iki gapdal binada leksiýa we tejribe sapaklaryny geçmek üçin 35 okuw otagy ýerleşdirilipdir. Şeýle hem bu ýerde 22 himiýa tejribehanasy we diplom işlerini ýerine ýetirmek üçin 4 tejribehana, daşary ýurt dillerini öwrenmek üçin 8 lingofon okuw otagy, 13 kompýuter otagy göz öňünde tutulandyr.
Halkara endokrinologiýa we hirurgiýa merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşyjylaryň hemmesi hormatly Prezidentimizi uly ruhubelentlik bilen garşyladylar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň paýhasly ýolbaşçylygynda «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi ugrunda ägirt uly işler bitirilýär. Ilatyň saglygyny has-da gowulandyrmak, onuň ortaça ömrüni uzaltmak, saglygy goraýyş ulgamynyň hyzmatlaryny ýokary halkara ölçeglerine laýyklykda ösdürmek, täzeçil tehnologiýalary, öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmak bu maksatnamanyň esasy ugurlary bolup durýar.
Aýratyn-da, ýokanç däl keselleriň ösüşini we ýaýramagyny şertlendirýän töwekgelçilikleriň öz wagtynda ýüze çykarylmagyna, işjeň bejerilmegine we bejergi döwründe yzygiderli gözegçiligi ýola goýmak boýunça doly derejeli çäreleriň amala aşyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilýär.
Endokrin keselleriniň arasynda has köp gabat gelýäni süýji keselidir. Häzirki döwürde bu kesel dünýäniň ilatynyň 6 — 10 göterime golaýynda bar diýlip hasaplanylýar. Süýji keselini öz wagtynda anyklamak we ony bejermek has çylşyrymly ýagdaýlaryň öňüni alýar. Şeýle keseli bolan näsaglary bejermek işleriniň yzygiderli we dürs ýerine ýetirilmegi köp babatda näsaglaryň özüne bagly bolupdy.
Hormatly Prezidentimiz Halkara endokrinologiýa we hirurgiýa merkezinde ornaşdyrylan enjamlar bilen tanyşdy.
Halkara endokrinologiýa we hirurgiýa merkeziniň maslahatlar zalynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Germaniýanyň süýjüli diabet keselleri jemgyýetiniň hem-de Daşky gurşaw boýunça saglygy goraýyş gaznasynyň wekilleri paýtagtymyzyň täze lukmançylyk merkezine berlen ýörite güwänamalary gowşurdylar.
Maslahatlar zalynda hormatly Prezidentimiz Bordo şäheriniň uniwersitetiniň hormatly doktory hanym Eni Sasko we Kýoln uniwersitetiniň professory, Endokrinologiýa departamentiniň ýolbaşçysy Rudolf Maýsa söz berdi. Myhmanlar Türkmenistanda saglygy goraýyş ulgamynyň ösdürilmegine we bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine aýratyn üns berilýändigini nygtadylar.
Döwlet Baştutanymyz Germaniýanyň süýjüli diabet keselleri jemgyýetiniň hem-de Daşky gurşaw babatda saglygy goraýyş gaznasynyň ýolbaşçylaryna we ähli işgärlerine Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda alyp barýan işini ykrar edendigi hem-de oňa goldaw berýändigi üçin ýene bir ýola minnetdarlyk bildirip, olary Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna myhmançylyga çagyrdy hem-de bu ýere ýygnananlary Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de Gurban baýramy bilen gutlady.
Hormatly Prezidentimiz Halkara endokrinologiýa we hirurgiýa merkezi bilen tanyşlygy tamamlap, Hormatly myhmanlar üçin niýetlenen kitapda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.


text:
2017-nji ýylyň 31-nji martynda Türkmenistanda Garlyk kaliý dag-magdan gaýtadan işleýji kombinatynyň açylyş dabarasy geçiriler. Iň häzirki zaman tehnologiýalary bilen üpjün edilen bu kombinat tutuş Aziýa sebitinde türkmen himiýa senagatynyň esasy görkezijisi bolar.
Bu kompleksiň gurluşygy Türkmenistanyň kaliý duzlaryny öndürmekde we eksport etmekde dünýäde öňdäki orunda durýanlygyny tassyklaýar.
Ýakyn ýyllarda Kanada, Russiýa Federasiýasy we dünýäniň beýleki döwletleri ýurduň kaliý gorlarynyň ösmegini üpjün ederler.
Bilermenler Garlyk ýatagynyň kaliý duzlaryna örän ýokary baha berýärler. Olaryň berýän ýokary bahalaryna görä, kombinatyň önümleri dünýä ülňülerine doly laýyk geler. Garlyk dag-magdan gaýtadan işleýji kombinatyň gurluşygynda durmuş infrastrukturasyna degişli ähli mümkinçilikler göz öňünde tutulandyr, şol sanda bilim we lukmançylyk edarasy we medeni-dynç alyş merkezleriniň binalaryny öz içine alýar.
Garlyk kombinatynyň ulag-logistiki düzümi onuň esasyny düzýändir. Awtomobil we demir ýollary gurulyp, olar önümleri ulanyjylara Türkmenistanyň çägine we daşary ýurtlara ýetirmäge mümkinçilik berer.
Bellemeli zatlaryň biri hem, Garlyk dag-magdan gaýtadan işleýji kombinatynyň gurluşygy Türkmenistanyň hökümet serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylanlygydyr.
Bu iri kompleksiň gurulmagy Türkmenistanyň işläp düzen düýpli döwlet strategiýasynyň innowasion-tehnologiki gorunyň ýokarlanýandygyny görkezýär.


text:
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (ilkibaşda)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (0 -4 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4 – 6 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6 – 8 hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8-nji hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (8 – 12-nji hepde)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (3-4-nji aý)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (4 – 6-nji aý)
GÖWRELILIK DÖWRÜNIŇ ÖSÜŞ BIOLOGIÝASY (6-nji aý -dogluş )
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Saglyk |


text:
Bingölde PKK-ly terrorçylar bilen çaknyşyk ýüze çykdy
Çaknyşykda 1 esger şehit boldy
Bingöl welaýatynyň Genç etrabynda geçirilýän operasiýada gözegçilik we saplaýyş işlerini geçirýän howpsyzlyk güýçleri bilen aýralykçy terror guramasy PKK-ly terrorçylaryň arasynda ýüze çykan çaknyşykda 1 esger şehit boldy, 1 esger bolsa ýaralandy.
Ýaralanan esger hassahanada bejergi astyna alyndy.
Beýleki tarapdan Türkiýäniň Ýaragly güýçleri tarapyndan terror guramasy PKK-a garşy ýurdyň Şyrnak, Hakkari we Mardin welaýatlarynda dowam etdirilýän operasiýalarda soňky 1 hepdede jemi 32 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi.
Operasiýada terrorçylaryň ulanan gaçypatalgalary, gowaklary we ammarlary ýer bilen ýegsan edildi, guramanyň maliýe çeşmelerinden biri bolan neşe söwdasyna garşy operasiýalarda bolda 200 düýp kenep, 346 kg neşe maddasy, 6 726 102 paket çilim we 90 müň litr ýangyç ele salyndy.