text:
Şu ýanwar günleri paýtagtymyzda şaýbaly hokkeý boýunça ikinji çempionat badalga aldy. Onuň oýunlary şu ýyl paýtagtymyzyň buzly meýdançalarynyň birbada ikisinde—Gyşky oýunlar sport toplumynda we Içeri işler ministrliginiň institutynda geçirilýär.
Altyn medallar ugrunda bäsleşige toparlaryň sekizisi: ýurdumyzyň birinji çempionatynyň ýeňijisi IIM-niň "Galkan” topary, geçen ýyl Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogynyň eýesi--"Şir” topary, şol halkara ýaryşlarynyň kümüş medalynyň eýesi--"Oguzhan” topary, "Nesil”, "Merdana”, "Watançy”, "Alp Arslan” toparlary hem-de "Bürgüt” topary gatnaşýarlar.
Häzire çenli bäsleşikleriň ikisi geçirilip, olarda "Galkan”-"Nesil” hem-de "Oguzhan”-"Bürgüt” toparlary duşuşdylar. Birinji oýnuň ilkinji minutlarynda şaýbany tora salan "Nesliň” hokkeýçileri öz artykmaçlygyny oýnuň ahyryna çenli saklamagy başardylar. Emma oýnuň soňky minudynda olar ýalňyşlyga ýol berdiler we bäsdeşler 1:1 hasaby bilen arakesmä çykdylar. Arakesmeden soň "Galkanyň” oýunçylary köplükde tapawutlandylar we jemleýji oýnuň öňýanynda 3:1 hasaby bilen artykmaçlyk gazandylar "Galkan” topary oýnuň üçünji bölümini goranmak bilen geçirse, "Nesil” toparyna hüjüme geçmekden başga ýol galmady.e Emma IIM-niň institutynyň talyplaryna oýnuň ýagdaýyny üýtgetmek başartmady we eminiň jürlewüginiň sesi "Galkanyň” 6:3 hasabynda ýeňiş gazanandygyny aňlatdy, ol ilkinji 3 utugy toplap, ýaryş sanawynda ýokarky hatary eýeledi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrunda 2014-nji ýylda geçirilen Halkara ýaryşyň wise-çempiony "Oguzhan” topary toparynyň hokkeýçileri oýun wagtynyň 50 minudyna golaý döwrüniň dowamynda "Bürgütden” bolan bäsdeşlerine—Sport baradaky döwlet komitetiniň okuwçylaryna hötde gelip bilmediler. Üçünji döwrüň sekizinji minudy aýgytlaýjy bolup, ol duşuşygyň ykbalyny çözdi. "Oguzhanyň” hüjümçisi bäsdeşleriniň derwezesine iki gezek hüjüm etdi. Goşa nokdaundan soň "Bürgüdiň” hokkeýçileri aýňalyp bilmediler we netijede 4:0 hasaby bilen ýeňlişe sezewar boldular.
Ýurdumyzyň hokkeý çempionatynyň ilkinji oýunlarynyň netijeleri uly täsir döretmedi. "Galkanyň” we "Oguzhanyň” tejribe we ussatlyk toplaýan "Nesliň” we "Bürgüdiň” üstünden gazanan ýeňişleri çaklanypdy. Muňa garamazdan, ýaş hokkeýçileriň türkmen hokkeýiniň liderlerine tutanýerli garşylygy täze çempionatyň gyzykly oýunlary peşgeş berjekdigine ynam döredýär. Ýeri gelende ýatlatsak, oýunlar birnäçe aý dowam eder we iýunda tamamlanar.
Ýurdumyzyň çempionatyna gatnaşmakdan başga-da, türkmen hokkeýçileri fewral aýynda Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň hormatyna geçiriljek milli ýaryşa taýýarlyk görýärler. Bu ýaryşa toparlaryň sekizisi gatnaşar hem-de olaryň ussatlygynyň artmagy ýokarda ady agzalan hokkeý toparlarynyň islendigi şol ýaryşyň ýeňijisi bolup biljekdigini çaklamaga mümkinçilik berýär.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
On ýyl mundan ozal Merkezi Aziýada düýbi tutulan Özbegistanyň Yslam hereketi öz gurlan regionyndan ýüzlerçe kilometr günortada ýerleşýän Päkistanyň Weziristan welaýatynda köp özgermeleri başdan geçirdi.
Özbegistanyň Yslam hereketi (ÖYH) indi özbek režimini agdaryp, onuň ýerinde yslam döwletini gurmak isleýän bir kiçijik söweşiji topar däl. Ol bu gün täsiri giňden ýaýran, has uly maksatlara ymtylýan bir güýçli gurama öwrüldi. Bu özgerişlere on ýyl mundan ozal hiç kim garaşmandy.
2000-nji ýylda “Demirgazyk alýansyň” serkerdesi Ahmad Şah Masuda garşy hüjüminde Talybany goldamak üçin Merkezi Aziýadan Owganystana geçen ÖYH 2001-nji ýylyň noýabrynda Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky uruşlardan gaçyp, Päkistanyň demirgazyk-günbatar welaýatyna baryp sygyndy.
Nädip täze güýje öwrüldi?
Özüniň merkezi aziýaly müňlerçe söweşijileri bilen “Al-Kaýda”, Päkistandaky talybanlar we Päkistanyň beýleki jihadçy toparlary ýaly guramalaryň güýjüne güýç goşsa-da, Özbegistanyň Yslam hereketiniň ilki-ilkiler ady kän çykmandy. Iň soňunda Peşawaryň golaýynda ýerleşýän region Şabgadarda 2008-nji ýylyň fewral aýynda bir bombanyň partlamagy bu hereketiň täze güýje öwrülendigini görkezdi.
Bu hüjümde nyşana alnan dünýewi pikirli puştun syýasatçysy Afrasiýab Hattakdy. Ol indi senator we “Milli Awamy” partiýasynyň başlygy.
“‘Al-Kaýdanyň’ ýolbaşçylary arap bolsalar-da, onuň hataryny doldurýan merkezi aziýalylar. Bular özbek, çeçen we Orsýetiň günorta regionlaryndaky musulmanlardan. Köpüsi uzak wagtlap bu ýerde ýaşan adamlar däl. Olara Merkezi Aziýadan täze adamlar gelip goşulýarlar. Onsoň, demirgazyk Owganystana geçip, Merkezi Aziýa hem hüjüm edýärler” diýip, Afrasiýab Hattak belleýär.
Bu ýagdaýlar Özbegistanyň Yslam hereketiniň asyl formasynda bolmasa-da, öz asyl watanyna dolýanýandygyny görkezýär. Päkistanly žurnalist Ahmad Raşidiň garaýşyça, bu herekete indi bir bütewi organ diýip garap bolanok.
Köp zatlar üýtgedi…
“Köp zatlar üýtgäne meňzeýär. Ilki bilen olar köp toparlara bölünipdirler. Merkezi Aziýada indi ençeme topar bar. Olar ÖYH-den bölünip çykana meňzeýär. Mysal üçin, ‘Yslam jihad birligi’ we ‘Merkezi Aziýa talybany’ ýaly toparlar bar. Bularyň nähili formirlenendigini bilemzok. Ýöne bu işi bu toparlara kontrollyk üçin ‘Al-Kaýdanyň’ döreden bolmagy ähtimal” diýip, päkistanly žurnalist Ahmad Raşid belleýär.
Merkezi Aziýadaky režimler bu toparyň ýa beýleki jihadçy toparlaryň hüjümlerine ozalam uçramadykdan däl. Ýöne olaryň hiç biriniňem söweşde tejribe toplan duşman bilen ýüzbe-ýüz bolasy gelenok.
Päkistanyň prezidenti Asif Ali Zardarynyň metbugat sekretary Farhatullah Babaryň aýtmagyna görä, Özbegistan bolsun, Türkmenistan ýa Täjigistan, parhy ýok, Päkistanyň bu ýurtlar bilen gatnaşyklarynda birinji orunda söweşjeň toparlardan abanýan howpuň öňüni almak meselesi durýar. Ol: “Ýöne serhetleriň gowşakdygy we regionda jenaýatçylyga esaslanýan ykdysadyýetiň giň gerim alandygy sebäpli bu işde Päkistanyň eli bagly” diýýär.
“Hemmesinden hem möhüm zat - bu söweşjeň toparlaryň hereketine we maliýe girdejisine kontrollyk etmekdir. Olar nireden maliýeleşdirilýär? Neşe söwdasyndan. Şol sebäpden, neşe söwdasynyň öňi alynmaly. Söweşjeň toparlaryň erkin hereket edip bilmezligi üçin serhetlere gözegçilik güýçlendirilmeli” diýip, Päkistanyň prezidenti Asif Ali Zardarynyň metbugat sekretary Farhatullah Babar nygtaýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-nyň Wiskonsin ştatynda 15 musulman işçini dini sebäpden işden kowdy diýip aýyplanýan firma garşy raýatlyk hak-hukuklaryny bozandygy öňe sürlüp, federal derejede arz-şikaýat taýýarlandy.
Bu ABŞ-nyň Deňhukukly iş mümkinçilikleri komissiýasynyň (EEOC) kararyna garaşýan dört sany işden biridir. Ol gurama soňky 10 ýylda jemi 68 sany şeýle işe garapdyr.
2006-njy ýyldan bäri EEOC musulmanlaryň “McDonald's”, “Merril Lynch”, “Rite-Aid” “Pharmacy”, UPS we “Wal-Mart” ýaly uly firmalara garşy olaryň dinparazlyk edendikleri barasyndaky arz-şikaýatlara garady.
Geçirilen derňewiň netijesiniň aýan etmegine görä, Amerikada iş ýerlerinde dini temaly diskriminasiýa, ýagny ýekirmek barha artýar. “Tanenbaum” atly dinleriň arasyndaky hoşniýetlilik merkeziniň geçiren barlagynyň netijesinde 2004-nji ýyldan 2014-nji ýyla çenli dinparazlyk bilen baglanyşykly arz-şikaýatlar 87 prosent köpelipdir.
Arakesme
EEOC edarasyna ahyrky arz-şikaýat bolsa Waşingtonda ýerleşýän hukuk goraýjy gurama bolan Amerika-Yslam gatnaşyklary geňeşi tarapyndan ýetirilipdir. Wiskonsinde ýerleşýän "Ariens Company" atly önümçilik firmasynyň musulmanlara namaz arakesmesine çykmak üçin berilýän rugsady goýbolsun etmeginden soň närazylyk döräpdir we şeýlelik-de Somalili 15 musulman işçi işinden boşadylypdyr.
Bu bolsa 1964-nji ýylda kabul edilen Raýatlyk hukuklary düzgünnamasynyň 4-nji bendiniň bozulmagyny aňladýar. Onda nygtalyşyna görä, işgär işledýänler öz işçilerini dini, jynsy, teniniň reňki we milli aýratynlyk taýdan ala tutup bilmez.
Arz-şikaýatda aýdylmagyna görä. "Ariens" atly firma mundan owal musulman işçilere gaty gysga namaz arakesmelerine çykmaga rugsat berenem bolsa, ýanwar aýyndan başlap diňe iki gezek 10 minutlyk arakesmä çykmaga rugsat bermäge başlapdyr.
ABŞ-da ýaşaýan amerikan ilaty
"Ariens" atly firma bolsa öz düşündirişinde häzirki wagtda firmada 27 sany musulman işçiniň işleýändigini we firmanyň "olary namaz otaglary bilen üpjün etmegi dowam edýändigini" belleýär. Beýannamada şeýle-de: "Biz olaryň ynanjyna we ýerine ýetirýän işlerine hormat bilen çemeleşýäris" diýip nygtalýar.
Belläp geçsek, “Pew” derňew merkeziniň maglumatyna görä, ABŞ-nyň musulman ilatynyň sany 2007-nji ýyldan bäri "yzygiderli ýagdaýda köpelipdir". 2015-nji ýylda ABŞ-da 3,3 million musulmanyň ýaşaýandygy hasaba alnypdyr. Bu san bolsa ýurduň umumy ilatynyň ýüzden 1 göterimine barabardyr. “Pew” merkeziniň çaklamagyna görä, 2050-nji ýyla çenli ýurduň musulman ilatynyň sany 8.1 milliona, ýagny başgaça aýdylanda, ýurduň umumy ilatynyň ýüzden 2.1 göterimine eýe bolar.


text:
18-nji dekabrda Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasyndaky ilçihanasynda Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisine bagyşlanyp habar beriş serişdeleri üçin metbugat konferensiýasy gecirildi. Bu barada ýarym-resmi Türkmenistan.ru internet gazeti habar berýär.
Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasyndaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Halnazar Agahanow žurnalistleriň öňünde çykyş edip, täze ýola goýlan gaz geçirijiniň regiona ýetirjek pozitiw täsirleri barada belläp geçdi hem-de munuň Aziýanyň energiýa howpsuzlygy üçin möhüm ähmiýetiniň bardygyny belledi.
Ilçi Agahanowýn bellemegine görä, Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň işläp başlamagy, uglewodorod serişdeleriniň eksport ýollarynyň diwersifikasiýasy babatda Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň logiki netijesi boldy.
Ýakyn günlerde ýola goýuljak Türkmenistan - Eýran gaz geçirijisi hem şol syýasatyň ýene bir oňyn netijesi bolar diýip, Türkmenistan.ru internet gazeti ýazýar. Eýrana barýan gaz geçirijileriň göwrümi geljekde jemi 20 milliard kub metre çykarylar diýlip garaşylýar.
Bu proýektleriň durmuşa geçirilmegi, öz ugruny Hazaryň ýakasy bilen alyp gitjek Türkmenistan – Gazagystan – Orsýet gaz geçirijisiniň ünsden düşürilendigini aňlatmaýar diýlip, duşuşygyň barşynda nygtaldy.
Şu hepdäniň duşenbe güni işe girizilen Türkmenistan-Hytaý tebigy gaz turbaprowody babatda dünýä boýunça dürli reaksiyalar bolupdy. Ony türkmen mediasy “Asyryň möhüm wakasy” diýip atlandyrsa, ors metbugaty şol turbaprowodyň amala aşyrylmagy Orsýetiň daşary syýasatynyň şowsuzlygy diýip baha beripdi.
Metbugat konferensiýasynda, türkmen gazyny Ýewropa akdyrjak Nabukko proýektiniň ýa-da TAPI (Türkmenistan – Owganystan – Päkistan – Hindistan) proýektiniň agzalyp agzalmandygy barada maglumat berilmedi.
Türkmenistanyň tebigy gaz rezerwleri
Ýakyn wagtlarda Türkmenistanyň energiýa rezerwleriniň mukdary babatda halkara şübheler ýokarlanypdy. Ilçi Agahanow Günora Ýolöteniň Osman gaz ýataklaryna audit barlaglaryny geçiren britan-amerikan “Gaffney, Cline & Associates” kompaniýasynyň geçiren barlag işlerine ünsi çekip, degişli ýerde 14 trillion kub metr tebigy gazyň bardygy babatda gelnen netijäniň ýurduň eksport mümkinçiliklerine kepil geçýändigini aýtdy.
Şu ýylyň oktýabr aýynda, Orsýetiň «Wremýa nowosteý» gazeti audit boýunça “Gaffney, Cline & Associates” kompaniýasynyň geçen ýylyň güýzünde Türkmenistanyň Ýolöten-Osman gaz ýatagyndaky gazyň gory barada ýaýradan sanlarynyň hakykysyndan has çişirilen sanlardygy barada ýazypdy.
Şonuň yzy bilen, “Gaffney Cline & Associates” kompaniýasy öz metbugat beýanatyny ýaýratdy. Şol metbugat beýanatynda bu kompaniýa özleriniň Ýolötende audit barlagyny geçirendigini tassyklady.
“Gaffney Cline & Associates” kompaniýasy Türkmenistanda geçiren barlaglarynda Türkmenistanyň «Türkmengeologiýa» döwlet konserniniň beren dokumentlerinden peýdalanandygyny, emma Türkmenistanyň gaz rezerwleri baradaky özüniň ýaýradan sanlarynyň türkmen tarapynyň ýa-da beýleki halkara spesialistleriniň çaklamalaryna boýun egýän sanlar bolman, eýse hut şu kompaniýanyň öz geçiren barlaglarynyň netijeleridigini nygtapdy.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Döwlet sekretary Hillary Klinton Ermenistanyň paýtagty Ýerewanda Kawkaz hem Gündogar Ýewropa saparyny dowam etdirýär.
Klinton aerportda Ermenistanyň daşary işler ministri Eduard Nalbandiýan tarapyndan garşy alyndy we biraz soň prezident Serž Sarkisýan bilen gepleşik geçirdi.
Klinton Nalbandiýan bilen bile guralan metbugat ýygnagynda Birleşen Ştatlaryň Azerbaýjan bilen Ermenistanyň dawaly sebit Dagly-Garabag babatda parahatçylykly ylalaşyga gelmeklerini isleýändigini aýtdy.
«Bu meselede bile we berk durup, konflikti soňlamak barada kabul ederlikli çözgüde gelmek ilkinji nobatda Dagly-Garabag halkynyň bähbidine, ýöne şübhesiz Azerbaýjanyň, Ermenistanyň, tutuş sebitiň hem bähbidine» diýip, Klinton aýtdy.
Klinton Waşingtonyň bu meselede maksada etmek üçin hakyky progres görmek isleýändigini nygtady.
Şeýle-de Klinton Türkiýäni Ermenistan bilen gatnaşyklary kadalaşdyrmagy ilerletmäge hem iki ýurduň umumy serehetlerini açmaga çagyrdy.
Bakuwdaky gepleşikler
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillary Klinton Ermenistana Azerbaýjandan geldi. Klinton ol ýerde prezident Ylham Alyýew bilen duşuşdy.
Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew Klintona Dagly-Garabag dawasynyň çözülmeginde ABŞ-a bil baglaýandygyny bildirdi. Alyýew bu territorial dawany öz ýurdy üçin “uly howp” diýip atlandyrdy.
“Biz mümkin bolan iň gysga wagtda bu meseläniň çözülmegini isleýäris” diýip, Alyýew Hazar deňziniň kenaryndaky kabulhanasynda Klinton bilen ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen gepleşiklerden öň eden çykyşynda aýtdy.
Klinton Bakuwda Waşingtonyň Azerbeýjana we Ermenistana Dagly-Garabag meselesinde parahatçylykly çözgüde gelmäge kömekleşmäge taýýardygyny aýtdy.
Dawaly sebit
Dagly-Garabagda esasan hem etniki ermeniler ýaşaýar. Olar 1990-njy ýyllarda ýüze çykan söweşden soň Azerbaýjandan bölünip aýrylypdylar. Şol söweşde 30 müňe golaý adam heläk bolupdy. Dagly-Garabagyň garaşsyzlygy hiç bir döwlet tarapyndan ykrar edilmedi.
Azerbaýjan tarapy ýakynda, eger gerek bolsa, Dagly-Garabagy güýç bilen gaýdyp almaga taýýardygyny aýdypdy. 15 ýyla çeken halkara araçylyk tagallalary parahatçylyk ylalaşygyny gazanyp bilmedi.
Geçen aý Dagly-Garabagyň golaýynda bolan ok atyşykda bolsa dört sany etniki ermeni esgerleri we bir azeri esgeri heläk boldy.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary hökmünde Klintonyň Azerbaýjana sapary Baku bilen gatnaşyklary sazlamagy göz öňünde tutýar. Baku Waşingtony Dagly-Garabag dawasynda Ermenistanyň tarapyny çalmakda aýyplap, ABŞ bilen gatnaşyklaryny “täzeden gözden geçirip biljekdigini” duýdurypdy.
ABŞ tarpyndan goldanylýan Ermenistan-Türkiýe ýakynlaşmasy boýunça tagallalar hem Waşington bilen Bakuwyň arasynda gatnaşyklaryň sowamagyna getiripdi.
Azerbaýjan Owganystandaky ABŞ we NATO güýçleri üçin strategiki üpjünçilik ýoly bolup durýar. Şol bir wagtyň özünde bu ýurt möhüm energiýa merkezi.


text:
Anna güni giçlik BMG-niň synçylary Siriýanyň Tremşeh obasynyň golaýynda, uly gyrgynçylygyň bolan ýerine golaý ýerde barlag işlerini geçirdiler.
Ýerli ýaşaýjylar hepdäniň penşenbe güni şol obanyň töwereklerinde amala aşyrylan hüjümlerde 200 töweregi parahat ýaşaýjynyň öldürilendigini aýdýarlar.
Bu wakanyň bolan ýerinde alnan suratlarda we wideo ýazgylarda harby tanklaryň zynjyrlarynyň yzlaryny görmek bolýar.
Siriýaly aktiwistler hökümet güýçleriniň tanklar we artilleriýa ýaraglary arkaly parahat ýaşaýjylara garşy hüjüm edendiklerini aýdýarlar. Siriýanyň hökümeti bolsa bu gyrgynçylygyň ýaragly “terror toparlary” tarapyndan amala aşyrylandygyny öňe sürýär.


text:
Düwnügiň çäresi nanogyzyl
Nanotehnologiýa ugrundaky täze açyşlar lukmançylygyň hem soňky ösüşleri peýdalanyp biljekdigini aýdyň subut edýär.
Lukmanlar nanotehnologiýany ulanmak arkaly adamynyň bedenindäki her bir öýjügi aýry-aýry barlagdan geçirip, öýjügiň kesellidigine ýa-da sagdygyny anyklap bilerler. Şeýlelikde, keselli öýjükleriň bejergisi sag öýjüklere zyýan bermez. Elbetde, täze tehnologiýalar himoterapiýa ýa-da ionlanan şöhle arkaly bejergilere görä has oňaýly bolar. Sebäbi, häzirki wagtda ulanylýan bejergi usullary keselli agza hatda bedeniň durşuna täsirini ýetirýär, ýöne nanolukmançylyk tehnologiýalary arkaly keselli agzalaryň keselli öýjüklerini “partlatmak” bolýar.
Raýs uniwersitetiniň alymlary lazer hem-de altynyň nanobölejikleri arkaly nanolukmaçylykda täze eýýäm açaýan ýaly. Alymlaryň oýlap tapan usulynda, öýjükleriň içine ýerleşdirilen gyzylyň nanobölejikleri, lazer arkaly şöhlä tutuldy, bu amaldan soňra öýjügiň içini edil rentgende görlen ýaly görmek mümkin boldy. Taslamanyň ýolbaşçysy Dmitriý Lapotko öz beýanatynda: “Her öýjügiň bejergisini beýleki öýjüklere täsir ýetirmän ýerine ýetirmek, nanolukmançylykdaky arzuwymyzdy, oýlap tapan usulymyz arkaly bolsa maksadymyza doly ýetendiris öýdýärin. Biziň usulymyzy ulanmak arkaly, kesel bedene uly zyýan berip ýetişmäňkä, ony anyklamak bolýar. Ýöne kesel bedeni dolulygyna tutan bolsa, onda biziň usulymyz arkaly keselli öýjükleri ýekänme-ýekän “çenäp”, ýok edip bolýar” diýdi.
Bu usul ilkinji gezek 2009-njy ýylda, gan damarlarynyň dykylmagyny bejermek üçin ulanyldy. Bejergide hassanyň ganyna gyzylyň nanobölejikleri goýberildi, bu bölejikler damaryň içindäki dykylan ýere baranda bolsa, lazer arkaly “partladyldy”. Şeýlelikde, damaryň özüne zeper ýetirmesizden, lukmançylykdaky belkem, iň kyn operasiýalaryň biri aňsatlyk bilen amala aşyryldy.
Häzirki wagtda alymlar bu usul arkaly leýkemiýa hem-de düwnük keselleriniň bejergisini amala aşyrmagyň hem-de nanogyzyl arkaly keselli öýjüklere zerur bolan dermanlary eltmegiň üstünde işleýärler.


text:
Şu günler howanyň gyzmagy bilen Türkmenabadyň gök bazarynda et söwdasyny edýän söwdagerler kyn ýagdaýy başdan geçirýärler. Onuň sebäbi bazaryň esasy et pawilionlaryndaky sowadyjy enjamlaryň işlemeýänligi bilen bagly.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan etçileriň aýtmagyna görä, Türkmenabatda gündizki yssy 40 gradusdan geçýän häzirki günlerde, et täzeligine, ýagny mal soýlan güni, ýogsa-da, eger ol import et bolsa, onda daşyndaky gaby açylan güni satylyp gutarmasa, yssy onuň hiline täsir edýär, et derrew könelýär, tagamy gaçýar. Bu bolsa, satyja-da, alyja-da zyýan. Söwdagärleriň gazanjy ep-esli pese gaçýar.
Türkmenabadyň gök bazaryndaky et satylýan pawilionda on sany et söwdagäri bar we bu pawilion Türkmenabadyň iň uly et bazarlaryndan biri hasaplanýar. Et dükanlary bazaryň bir bölegini tutýar.
Split sistemalar işlemeýär
Et dükanlary üçin bazarda aýratyn şertler göz öňünde tutulypdyr, et dükanlarynda sowadyjy enjamlaryň gurulmagy-da şol çäreleriň biri. Emma et pawilionlarynda zerur temperaturany saklamak üçin goýlan split sistemalarynyň aglabasy işlemeýär. Bu barada bazar administrasiýasyna ençeme gezek şikaýat edilendigine garamazdan, ýagdaý öňküligine galýar diýip, et dükançylar gürrüň berýärler.
“Split sistemalar oturdylanda, könedi, olaryň öňem bir ýerde ulanylandygyny daşky görnüşi aýdýardy. Gurnan ussalar hem onuň könedigini hut özleri aýtdylar” diýip, Gök bazarynyň özüni Nepes diýip tanadan 45 ýaşlaryndaky et söwdagäri Azatlyk Radiosyna aýdýar.
Töleg we goşmaça şertler
Emma şol bir wagtyň özünde-de söwdagärlere eýeleýän ýerleri üçin her aýda tölemeli töleg doly töledilýär. Olaryň ýer üçin arenda tölegi-de, beýleki dükanlar bilen deňeşdirlende, ep-esli ýokary. Ýagny, beýleki söwda ýerleri üçin aýda 50 manat tölenýän bolsa, etçiler aýda 730 manat töleýärler.
Tölegiň ýokary bolmagynyň bir sebäbi hem etçiler üçin hamana şol dükanlarda döredilen goşmaça şertler we şol şertlerden birem – dükanlaryň içinde gurlan split sistemalary.
Galyberse-de, etçiler bazara yzygiderli aýlanyp duran barlagçylaryň üns merkezinde. Barlagçylar etiň hiline seredýärler, arassaçylyga we dükanyň içiniň temperaturasyna, etiň saklanyş sanitar normalaryna üns berýärler.
Jerime we dokument
Hökümet eýeçiligindäki bazar administrasiýasy tarapyndan üns berilmeýänligi zerarly işlemän duran sowadyjylar üçin hem söwdagärlere jerime salynýar. Jerimäniň näme üçin salnandygy barada dükançylara hiç hili dokument hem berilmeýär.
Emma salnan jerime hem düşnüksiz, käbir dükançylar, jerimäni barlagçylar bilen et görnüşinde ylalaşýandygyny aýtsalar, etçilerden özüni Öwez diýip tanadan 35 ýaşlaryndaky bir dükançy bazardaky ýagdaýdan şeýle gürrüň berdi: “Düşnüksiz, olar bahana gözleýärler, käbir söwdagärler 100 manat tölemeli edilse, käbirleri 200 manat tölemeli edilýär, garaz, sebäbi belli däl, eliňe dokumentem berlenok, bize sebäbini diňe çaklamak galýar”.
Häzirki wagtda Türkmenabadyň bazarlarynda bir kilogram uly malyň elin etiniň bahasy 18 manat.


text:
Prezident G.Berimuhamedow Orsýetiň Daşary işler ministriniň Aşgabada saparynyň ýurtlaryň arasyndaky syýasy, söwda-ykdysady we medeni-bilim ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyň ösüşine uly itergi berjegini belledi. Türkmenistanyň prezidentiniň sözlerine görä, Orsýet Türkmenistanyň strategik we ynamdar partnýory bolup durýar.
Resmi maglumatlara görä, Aşgabatdaky gepleşiklerde günüň möhüm regional we halkara meselelerine, hususan-da, energiýa howpsuzlygy meselesine üns berildi. Gepleşikleriň netijesinde ýurtlaryň daşary işler ministrlikleriniň arasynda 2010-njy ýyl boýunça hyzmatdaşlyk programmasyna gol çekildi.
Orsýetiň Daşary işler ministriniň Aşgabada saparyny käbir synçylar Türkmenistanyň köp ugurly energiýa strategiýasyny durmuşa geçirmek boýunça ädýän ädimleri, şol sanda “Nabukko” proýekti boýunça planlary bilen hem baglanyşdyrýarlar. “Nabukko” - “Günorta akym” Azatlyk Radiosynyň arhiwinden
Moskwadaky Syýasy informasiýa merkeziniň müdiri Alekseý Muhin soňky wagtda Orsýetiň “Günorta akym” proýektini oňe sürmek tagallalaryny güýçlendirenligini belledi.
Alekseý Muhiniň sözlerine görä, Orsýet “Nabukko” proýektine gyzyklanma bildirýän döwletleri öz proýektlerine çekmäge çalyşýar: “Orsýetiň Daşary işler ministri Lawrow we beýleki resmileri Merkezi Aziýa döwletlerine sapar edip, regional ýolbaşçylary "Nabukko" derek "Günorta akym" proýektini goldamaga yrjak bolýar. Maksat “Nabukko” proýektiniň gurluşygynyň ähmiýetini gowşatmakdan ybarat”.
Alekseý Muhin proýekte goşulmak teklibiniň Moskwa tarapyndan Merkezi Aziýa döwletlerinden daşgary Ýewropa Bileleşigine hem edilýänligini belledi.
Orsýet özüniň “Günorta Akym” proýektini regionyň gazyny Ýewropa akdyrmak boýunça “Nabukko” alternatiw hökmünde öňe sürýär we Merkezi Aziýa we Ýewropa döwletlerini “Günorta akym” proýektini bilelikde amala aşyrmagyň az çykdajyly boljakdygyny ynandyrmaga çalyşýar.
Şol bir wagtda-da “Nabukko” proýektini öňe sürmek bilen Ýewropa Bileleşigi öz gaz üpjünçiligini kepillendirmekden ötri energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek, ýagny Ýewropanyň energiýa üpjünçiligi taýdan Orsýet gazyna mätäçligini çäklendirmek maksadyny hem göz öňünde tutýar.
Ýakynda Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça we Birleşen Ştatlaryň energiýa meseleleri boýunça ýörite wekilleriniň Aşgabada sapary boldy. Gepleşiklerde taraplaryň energiýa hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça maslahat edilenligi aýdylan hem bolsa, bu hakda jikme-jik maglumat berilmändi.
“Nabukko” proýektine gyzyklanma bildirýän taraplar soňky döwürde käbir takyk ädimleri ädip başladylar. 4-nji martda Ýewropa Komissiýasy “Nabukko” proýektini maliýeleşdirmek kararyny yglan edip, “Nabukkonyň” gurluşygyna 200 million ýewro çykaryljagyny mälim etdi.
4-nji martda Türkiýäniň parlamenti “Nabukkonyň” gurluşygy baradaky ylalaşygy makullady. Ylalaşyk 2009-njy ýylyň iýul aýynda Ankarada Türkiýe we Ýewropa Bileleşiginiň dört agzasy, ýagny Awstriýa, Bolgariýa, Wengriýa we Rumyniýa tarapyndan baglaşylypdy.Nähili karara gelner?
Türkiýeli bilermen Mehmet Seyfetdin Türkmenistanyň şu günki gün alyp barýan syýasatynyň, ýurduň köp ugurly energiýa strategiýasyny durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýän proýektlerden, şol sanda “Nabukkodan” ýüz öwürmejegi barada pikir döredýänligini belledi.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Brýus Panniýer regionyň energiýa baýlyklary ugrunda bäsdeşlik gidýärkä, Türkenistanyň ençeme ugurlardan, şol sanda bir tarapdan Orsýet bilen, başga bir tarapdan Ýewropa Bileleşiginiň “Nabukko” proýekti arkaly gaz söwdasyny amala aşyrmak ukybyny aradan aýyrmaýar.
Orsýetli bilermen Alekseý Muhin şu günki gün teklip edilýän proýektleriň, hususan-da, “Nabukko” we “Günorta akym” proýektleriniň ikisiniň-de Türkmenistan üçin bähbitli taraplarynyň bardygyny belledi.
A.Muhiniň sözlerine görä, Orsýetiň proýektleri goşmaça şertnamalaryň baglaşylmagyny talap etmeýär we bu şertnamalary berjaý etmekde Türkmenistan üçin uly kynçylyklaryň bolmajagyny göz öňünde tutýar.
Muhin Ýewropa Bileleşiginiň teklip edýän “Nabukko” proýekti geljekde Türkmenistanyň gazynyň nyrhyny kesgitlemekde mümkinçiliklerini artdyrar we gaz bazaryndaky monopoliýanyň aradan aýyrylmagyna şert döreder diýip belleýär. “ Häzirki ýagdaýda Türkmenistanyň öňünde öz bähbitlerini ölçäp, karara gelmek meselesi keserip dur.”


text:
Rioda geçýän Paralimpiýa oýunlarynda sportuň powerlifting görnüşi boýunça Türkmensitana wekiliçlik edýän türgen şowsuz çykyş etdi.
72 kilograma çenli erkekleriň arasyndaky powerlifting bäsleşiginde türkmenistanly Sergeý Meladze – özüniň sargan – 190 kilogram agramlyk ştangany döşünden itip, galdyryp bilmedi. Meladzeniň üç synanyşygy hem şowsuz boldy.
“Parasport-news” neşiriniň berýän maglumatyna görä, ýekşenbe güni geçirilen bäsleşikde 36 ýaşly Meladze şowsuz çykyşyndan soň, maýyplar üçin arabajygyna münüp, “tukat ýagdaýda gidipdir”.
Meladze 2004-nji ýylda Afinylarda geçirilen tomusky Paralimpiýa oýunlaryna hem gatnaşyp, 152,5 kilogramlyk ştangany galdyryp, sekizinji orny eýelemegi başarypdy. Ol 2008-nji ýyldaky Paralimpiýa oýunlaryny sypdyrsa-da, 2012-nji ýylda Londonda geçirilen Paralimpiadada altynjy orny alypdy. Meladze şonda 185 kilogramlyk ştangany götermegi başarypdy.
Sergeý Meladze 2014-nji ýyldaky Aziýa Para Oýunlarynda-da çykyş edip, 185 kilogramy galdyryp, kümüş medaly eýeläpdi. Ol 2014-nji ýylda Dubaýda geçirilen IPC Powerlifting Dünýä Çempionatynda 190 kilogramy galdyryp, ýedinji ýeri alypdy.
Ýaryşlarda çykyş etmek bilen birlikde, Meladze powerlifting boýunça tälimçi bolup hem işleýär. “Parasport-news” neşiri onuň Aşgabatdaky Maýyplar üçin sport mekdebine ýardam berýändigini nygtaýar.
Sentýabryň 7-18- i aralygynda Rioda geçýän Paralimpiýa oýunlaryna Türkmenistana iki türgen wekilçilik edýär. Duşenbe güni 73 kilograma çenli aýallaryň arasyndaky jim, ýagny iki eliň bilen ştangany itip galdyrmak bäsleşiginde Maýagözel Ekeýewa öz güýjüni synap görer.


text:
Şu gün Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew parlamentiň iki palatasynyň-da wekilleriniň öňünde ýyllyk ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Özüniň bu ýüzlenmesinde ol Orsýetiň syýasy sistemasynda düýpli reformalary girizmek barada käbir taslamalary-da öňe sürdi.
Syýasy reformalar baradaky onuň bu teklipleri Orsýetde 4-nji dekabrda geçirilen parlament saýlawlary bilen baglanyşykly protest çykyşlarynyň giň gerim alan günlerine gabat geldi.
Prezident Medwedewiň teklipleriniň hatarynda regionlaryň gubernatorlaryny ýerli saýlawlar arkaly saýlamak, syýasy partiýalary hem-de prezidentlik saýlawlaryna kandidatlary hasaba almak prosesini ýeňilleşdirmek ýaly teklipler-de bar.


text:
Rim papasy Fransisiň aýdan iň ýörgünli alty jümlesi.
"Towşanlar" hakynda
Golaýda Filippinden gaýdyp gelýärkä papadan ekläp biljeginden artykmaç çaga dogurýän ene-atalar hakdaky pikrini sorapdyrlar.
Papa muňa şeýle jogap beripdir: "Hudaý adama jübütleşmek hakyny berýär. Ýöne şeýle hakdan jogapkärçilikli peýdalanmak gerek. Käbir adamlar şeýle suratlandyrma sebäpli, bagyşlaň welin, mömin katolik bolmak üçin edil towşan ýaly köpelmelidiris öýdýärler. Ene-ata bolmaklyk gaty jogapkärçilikli bir wezipedir".
Geýler hakynda
Gomoseksuallaryň özara nikalaşmagyna garşy çykýandygy bilinse-de, papanyň geýler hakynda golaýda beýan eden bir pikiri gaty köp katoligi ör-gökden getirdi.
Papa Rimden Braziliýa uçup barýarka metbugat işgärleriniň sowallaryna beren jogabynda, "Geý bolan bir adam Hudaýa çokunýan we niýeti düzüw bolsa, oňa dil uzadar ýaly men kim".
Geý aktiwistleri muňa rewolýusion pikir hökmünde baha berdiler.
Hudaý we "Katolik Hudaýy" hakynda
2013-nji ýylda "La repubblika" gazetiniň jogapkäri Ýewgenio Skalfari (ateist) bilen din hakynda söhbet eden mahaly papa käbir katolik ruhanylary tankyt edipdir.
Şonda olaryň "katolik merkezçi" garaýyşlaryna garşy çykypdyr we şeýle diýipdir: "Men Hudaýa ynanýaryn. Ýöne katolik Hudaýyna däl. Katolik Hudaýy ýokdyr. Hudaý bar we onuň inkarnasiýasy bolan Isa pygambere ynanýaryn".
Gymmat zatlary halaýan ruhanylar hakynda
Papa kasam dabarasy üçin Watikan köşgüniň deregine ýönekeýje bir [jaýy] saýlap almak bilen ruhanylara görelde bolmaga synanyşypdyr.
Ol "soňky çykan awtomobillere münýän" ruhanylary tankyt edipdir. Olara ulag alan mahaly ynsaply bolmaga çagyrypdyr: "Eger iň gymmat bahalysyny saýlap aljak bolsaň, ilki bilen dünýäde näçe çaganyň açlykdan ölýändigini bir pikir et".
Garry mama meňzeýän Ýewropa hakynda
2014-nji ýylda Ýewropa bileleşigindäki býurokratiýany tankyt eden papa, Ýewropany çaga dogrup bilmeýän önelgesiz garry mama meňzedip: "Ýewropada ählumumy bir ýadawlyk, garrap tapdan düşmek ýagdaýy bar" diýipdir.
Pygamberiň karrikaturasy hakynda
Muhammet pygamberiň karrikaturasyny çap edendigi üçin Parižde radikal yslamçylaryň hüjümine duçar bolan "Çarli Hedbo" žurnaly barasyndaky sowala hem papa: "Söz azatlygynyň hem bir çeni-çaky, ýagny çägi bardyr. Hiç kimiň özgeleriň ynanjyny äsgermezçilik etmäge haky ýokdur. Kimde kim meniň ejeme sögjek bolsa, ýumruk iýjegini gaty gowy bilmelidir. Bu adaty ýagdaýdyr" diýen görnüşde jogap beripdir.


text:
Owganystanyň paýtagty Kabulyň aeroportynda ölümine kaýyl bolanyň hüjümi netijesinde azyndan 3 adam heläk bolup, birnäçesiniň ýaralanandygy habar berilýär.
Owgan resmileriniň tassyklamagyna görä, heläk bolanlaryň hemmesi asuda ýaşaýjylar. Janyndan geçen hüjümçiniň ulagy ýaranlyk güýçleriniň howa bazasynyň golaýynda, aeroportyň girelgesinde partlady diýip, owgan polisiýasy maglumat berdi.
Talyplaryň metbugat sekretary bu hüjümiň jogapkärçiligini öz guramasynyň üstüne alýandygyny aýdyp, bu hüjümde NATO degişli 3 harby maşynyň ýok edilendigini habar berdi.
NATO-nyň resmileri entek bu waka bilen bagly jikme-jik maglumatlarynyň ýokdugyny aýdýarlar.


text:
Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň ýolbaşçylygynda Ýewropa Bileleşigi (ÝB) Orsýetiň Ukrainadaky hereketleri bilen baglylykda Moskwa garşy sanksiýalary ýene alty aýlyk uzaltmaga taýýarlyk görýärler. Şol bir wagtda-da ÝB-niň käbir agzalary has barlyşykly hereketlere çagyrýarlar.
ÝB-niň ministrleriniň 21-nji iýunda Luksemburgda geçiriljek duşuşygyň dowamynda 1-nji iýulda möhleti dolýan sanksiýalary uzaltmagyna garaşylýar.
Luksemburgda gelinjek kararyň ÝB-niň liderleriniň indiki hepdede Brusselde geçirjek maslahatynda tassyklanmagy talap edilýär.
Merkel Orsýetiň Ukrainanyň Krym ýarymadasyny basyp almagyna we öz düzümine goşmagyna, şeýle-de gündogar Ukrainada orsýetçi separatistleri goldamagyna garşy sanksiýalary güýçlendirmegiň tarapynda çykyş edip gelýär.


text:
Mugallymlara sowgat almak üçin mekdep okuwçylarynyň aram-aram pul goşýandygy köplere belli maglumatlaryň biri. Mysal üçin, klas ýolbaşçysy bolan mugallymyň doglan gününde şol klasyň okuwçylary 5-10 manat möçberinde pul goşup, mugallymyň doglan gününi gutlap, sowgat alyp berýärler.
Orta mekdebi tamamlaýan mekdep uçurymlary klas ýolbaşçysyndan başlap, mekdep direktoryna, özlerini okadan her bir mugallyma sowgat almak üçin 100 manada çenli pul goşýarlar. Ýöne sowgat almak üçin güzerany pes maşgaladan bolan okuwça «Pul goş» diýip, azar berilmeýär.
Kä halat käbir okuwçynyň, esasan, klas ýolbaşçysyna ýürekden çykaryp, özbaşdak sowgat berýän wagtlaram bar. Hatda bir klasyň beýleki klasdan kem galmajak bolup, ýolbaşçy mugallyma ýaryşyp sowgat alýan halatlarynyňam bardygyny aýtmak gerek. Emma bu zatlara garamazdan, okuwçylar üçin mugallyma sowgat bermek adata öwrüldi diýmek kyn.
Ilki bilen sowgatdan ýüz öwürmek türkmende uslyp hasaplanmaýar. Munuňam üstesine, mugallymlaryň uly bölegi ýolbaşçylyk edýän klaslarynyň okuwçylaryndan her ýylda däl-de, diňe bir gezek sowgady kabul edýärler.
Remont
Emma okuwçylardan mekdebiň remonty, haýsydyr bir çäräni geçirmek, klas jaýyny abadanlaşdyrmak üçin häli-şindi pul ýygnalýar. Mekdebiň hajatlary üçin okuwçydan pul ýygnamak klas ýolbaşçysy bolan mugallymyň boýnuna goýlan. Her klasdan talap edilen pul ýygnalmasa, klas ýolbaşçy bolan mugallym ýygnalmaly puluň üstüni öz hasabyna dolýar.
Häzir her mugallym mekdebiň hajatlary, berkidilen klasyny abadanlaşdyrmak, ony bezemek üçin aýda azyndan ortaça 50, ýylda bolsa 600 manatdan az bolmadyk puly sarp edýär. Mekdep okuwçysyndanam her aýda bolmanda 2-3 manat pul ýygnalandan soňra, ene-atalaryň käbiri şol puly mugallymyň özi alýandyr diýip şübhelenýär.
Bilim ministrliginden meniň bilen söhbetdeş bolan hünärmenler mekdebiň remonty, klasy abadanlaşdyrmak, mahlasy mekdebiň ähli hajaty üçin döwletiň pul goýberýändigini aýtdylar. Ýöne mekdep hajatlary üçin goýberilýän puluň gaty köp emeldaryň üstünden geçýändigi üçin ol pullar arada ýitip gidýän eken. Bilim hünärmenleriniň söhbetdeşlikde tassyklamagyna görä, döwletiň bilime, has dogrusy, mekdep hajatlaryna goýberýän puluň mekdebe baryp ýetmezligi aýratyn sud derňewine mätäç. Sebäbi mekdebiň zeruryýeti üçin okuwçydan pul ýygnalýandygy hemmelere belli hakykat.
Okuwçydan yzygiderli pul ýygnamagy bes etmek, şeýle hem «Mugallymlar okuwçydan pul ýygnap alýar» diýen düşünjäni aradan aýyrmak üçin ýa-ha mekdebiň ähli hajatyny döwlet öz boýnuna almaly, ýa-da ene-atanyň her okuwçysy üçin ýylda mekdep hajatyna näçe pul bermelidigi anyk kesgitlenip, olaryň şol puly mekdep kassasyna ýylda bir gezek tölemegini ýola goýmaly. Şeýle edilende, döwletiň mekdep hajatyna goýberýän, ýöne düşnüksiz sebäbe görä, gürüm-jürüm bolýan pulunyň nirä gidýäni belli bolar. Mundanam daşary okuwçydan üznüksiz pul ýygnamagyň soňuna çykylar. Şeýle hem okuwçylaryň mugallyma yzygiderli sowgat alýandygy, mugallymyň özi üçin pul ýygnaýandygy hakdaky şübheler öz-özünden aradan aýrylar.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Anna güni Pakistanyň dolandyryjy koalisiýasy tarapyndan premýer-ministrlik wezipesine hödürlenen Raja Perwez Aşrafyň kandidaturasy parlament tarapyndan tassyklanyldy.
Bu boýunça geçirilen ses berişlikde Raja Perwez Aşraf bilen birlikde Pakistan Musulman Ligasyndan kandidat Sardar Mahtab Ahmad Khan Abbasi hem sese goýuldy.
Ses berişlikde Pakistanyň Halk partiýasynyň wekili Raja Perwez Aşraf sesleriň köplügine eýe bolup, premýer-ministriň wezipesine tassyklanyldy.
Bu wakanyň öňýany, penşenbe güni Pakistanyň sudy prezident Asif Ali Zardari tarapyndan premýer-ministrlik wezipesine hödürlenen Mahdum Şahabuddini tussag etmek barada karar çykardy.
Sud ony saglyk ministri bolup işlän döwründe bikanun neşe söwdasyna dahylly iş alyp baranlykda aýyplaýar.
Şu hepdäniň başynda bolsa, Pakistanyň Ýokary sudy ýurduň hökümetine ýolbaşçylyk edip gelen Ýusuf Reza Gilanini prezident Asif Ali Zardarä garşy derňew işleriniň gozgalmagyna päsgelçilik berenlikde aýyplap, onuň wezipeden çekilmelidigi barada höküm çykarypdy.


text:
Penşenbe güni Gazagystanyň harby prokuraturasy esgerleri ýençmekde güman bildirilýän üç sany serhet goragçysynyň, şol sanda serhet zastawasynyň komandiriniň-de tussag edilendigini mälim etdi.
Bu tussag edişlige şu hepde bu gürrüňi edilýän serhet zastawasyndan 11 sany esgeriň gaçmagy sebäp boldy.
Maglumata görä, gazak-hytaý serhet ýakasyndaky zastawadan gaçan esgerler özleriniň bu zastawadaky ofiserler tarapyndan urulýandyklaryndan şikaýat edipdirler.
Mundan üç hepde ozal şol regiondaky başga bir serhet bölüminde 14 sany esgeriň we bir tokaý sakçysynyň jesedi tapylypdy. Bu wakada aýyplanyp, şol serhet bölüminde gulluk eden bir esger tussag edildi.


text:
Aşgabat, 25.02.2015. “Türkmenportal”.
2014-nji ýyl — Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyza düzüminde Horwatiýanyň iri kompaniýalarynyň wekilleri bolan wekiliýete baştutanlyk edip biziň ýurdumyza gelen Horwatiýa Respublikasynyň öňki Prezidenti Stepan Mesiçi kabul etdi.
2010-njy ýyl — rus Wikipediýasynda (internet ensiklopediýasy) 500 müňünji makala peýda boldy.
1999-njy ýyl — Gazagystanda garaşsyzlyk yglan edileninden soň, ilkinji ilat ýazuwy geçirildi.
1992-nji ýyl — Russiýanyň kosmos agentligi döredildi.
1921-nji ýyl — Sowet Soýuzynda Gruziýa SSR-i döredildi.
1856-njy ýyl — Pariž kongressi öz işine başlady. Onda Pariž ylalaşygyna gol çekildi.
1937-nji ýyl — Tomas Dewwenport hemişelik tok paýlaýan elektro hereketlendirijä patent aldy.
Kuweýt, Milli gün.


text:
Şu gün Pakistanyň prezidenti Asif Aly Zardari özüni ençeme ygtyýarlyklardan mahrum edýän täze kanunyň proýektini tassyklap, oňa gol çekdi.
Konstitusiýa girizilýän bu täze üýtgetmeler Pakistanyň prezidentini parlamenti dargytmak we premýer-ministri wezipesinden boşatmak ýaly ygtyýarlyklardan mahrum edýär.
Bu täze üýtgetmeler Pakistanyň ozalky prezidentleri Perwez Muşarraf bilen Zia ul Hakyň tagallasy bilen döwlet liderine berlen ygtyýarlyklaryň köpüsini indi yzyna alýar.
Bu täze kanunçylyk proýektine gol çekişlik dabarasynda eden çykyşynda Pakistanyň premýer-ministri Ýusuf Reza Gilani bu täze kanunçylyga demokratiýa we durnuklylyga tarap edilen taryhy ädim hökmünde baha berdi.


text:
Kreml prezident Wladimir Putin terrorizmi maliýeleşdirmäge garşy göreşýän bölümara komissiýany döretdi diýýär.
18-nji noýabrda gol goýlan karara laýyklykda, Putin ýurduň Baş prokuratura edarasyna, merkezi banka we regional häkimiýetlere täze komissiýany terrorçylyk hereketleri bilen şübhelenilýän guramalar we şahslar barada özlerinde bar bolan maglumatlar bilen üpjün etmegi tabşyrdy.
Bu çäre Orsýet geçen aý Müsürde orsýet uçarynyň heläkçilige uçramagyna bombanyň sebäp bolandygyny tassyklandan soň mälim edildi.
Putin Orsýetiň gizlin gullugyna şol wakanyň jogapkärlerini tapmagy tabşyrdy. Şeýle-de, ol Siriýada howa hüjümlerini güýçlendirmegi wada berip, “jenaýatçylar ar alynjakdygyna düşünmeli” diýdi.


text:
Şwesiýanyň premýer ministri Fredrik Reýinfeldt şu gün Orsýetiň adam hukuklary ýagdaýy aladalaryň artmagyna sebäp bolýar diýdi.
Şwesiýa häzir ÝB prezidentlik edýär we Reýnfeldt bu beýanaty Stokgolmdaky ÝB-Orsýet sammitiniň yzy bilen etdi.
Reýnfeldt rus prezidenti Dmitriý Medwedew, Ýewropa komissiýasynyň prezidenti Hoze Manuel Barroso, ÝB-niň daşary syýasat başlygy Hawiýer Solana dagy bilen bilelikde geçirilen metbugat ýygnagynda çykyp gürledi.
«Biz Orsýetde adam hukuklaryny, kanunyň hökmürowanlygyny, demokratiýany ilertletmek hakynda pikir alyşdyk. Hususan-da Orsýetde adam hukuklaryny goraýjylaryň ýagdaýy barada gürrüň etdik. Bu aladalaryň köpelmegine sebäp bolýar» diýip, Şwesiýanyň premýer ministri aýtdy.


text:
Germaniýanyň prezidenti Kristian Wulf Germaniýada ýaşaýan türkleriň nemes dilini hökman öwrenmelidigini aýtdy diýip, Türkiýäniň “Hürriýet” gazeti habar berýär.
Wulfyň bellemeginä görä, häzir Germaniýada 5 milliondan gowrak musulman ýaşaýar we olaryň köpüsi türk asylly.
Germaniýanyň prezidenti öz ýurdunda giň ýaýran migrasiýanyň käbir kynçylyklary döredýändigini hem sözüne goşdy.
Germaniýanyň prezidenti 5 günlik iş sapary bilen Türkiýä bardy.
Wulf Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gül bilen gepleşik geçirýär. Ol ýurduň parlamentinde hem çykyş eder.


text:
Janyndan geçen bombaçy Stambulda özüni partladyp, azyndan dört adamy öldürdi, 20 adamy bolsa ýaralady diýip, Stambulyň gubernatory Wazip Sahin aýtdy.
19-njy martdaky partlama şäheriň söwda merkezinde boldy. Ýaraly bolanlaryň käbiriniň ýagdaýynyň agyrdygy aýdylýar. Bombaçynyň özi hem öldi.
Ýerli telewideniýe polisiýa dikuçarlarynyň bu ýeriň üstünden aýlanyşyny görkezdi. Türkiýäniň «Dogan» habar gullugy ýaraly bolanlaryň üçüsiniň ysraýyl raýatdygyny aýtdy.
13-nji martda Ankarada bolan ulag partlamasy 37 adamy öldüripdi. Üç hepde ozal şol şäherde bolan ýene bir şoňa meňzeş hüjüm 29 adamyny öldürdi.
Ýanwarda janyndan geçeniň Stambulda bolan hüjüminde 12 adam öldi.


text:
Anna güni Haga sudunyň şikaýatlar boýunça sudýalary uruş jenaýatçylyklarynda aýyplanylýan horwatiýaly generallar Ante Gotowina bilen Mladen Markaçy aklap, olary tussaglykdan boşatmak barada karar çykardy.
2011-nji ýylda Ante Gotowina 24 ýyl tussaglyga, Mladen Markaç bolsa 18 ýyl tussaglyga höküm edilipdi.
Haganyň sudy şonda olary 1995-nji ýylda Horwatiýanyň şol wagtky prezidenti Frandjo Tujmaniň ýerli serbleri bu regiondan gysyp çykarmak boýunça gurnan jenaýatçylykly dildüwşügine gatnaşanlykda günäli tapypdy.
1995-nji ýylda Horwatiýanyň Kradjina regionyndaky etniki serbleriň 200 müň töweregi bu regiondan gysylyp çykarylypdy. Olardan azyndan 150-si bu operasiýada atylyp öldürilipdi. Ante Gotowina bilen Mladen Markaça Horwatiýada milli gahrymanlar hökmünde garalýar.


text:
Şenbe güni Orsýetiň hökümeti bu ýurtdaky hökümetden aýry guramalaryň Birleşen Ştatlar tarapyndan maliýeleşdirilmegini bu ýurduň “içerki işlerine goşulyşmaklyk” diýip häsiýetlendirdi.
Bu barada eden beýanatynda Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Aleksandr Lukaşewiç bu meselede ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat sekratary Wiktoriýa Nulandyň eden çykyşyna salgylandy.
Geçen hepdäniň penşenbe güni Wiktoriýa Nuland Birleşen Ştatlaryň üçünji bir araçyl ýurtlaryň üsti bilen Orsýetdäki hökümetden aýry guramalary maliýeleşdirmegini dowam etdirmekçidigini belläpdi.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary ABŞ-nyň bular ýaly çäreleriniň Orsýetdäki hökümetden aýry guramalary bu ýurduň kanunçylygyny bozmaklyga iterýändigini aýtdy.
Soňky birnäçe hepdäniň dowamynda Orsýetiň häkimiýetleri bu ýurtdaky hökümetden aýry guramalaryň täze kabul edilen kanuna eýerip-eýermeýändiklerini anyklamak maksady bilen giň gerimde barlag işlerini alyp barýarlar.


text:
Amerikanlaryň müňlerçesi çarşenbe güni Waşingtonda Martin Lýuter Kiňiň “meniň arzuwym bar” diýen taryhy çykyşynyň 50-nji ýyldönümini belleýärler.
1963-nji ýylda edilen bu çykyşa Birleşen Ştatlarda raýat azatlyklarynyň berjaý edilmegi ugrunda öwrülişikli pursat hökmünde garalýar. Şonda asly afrikaly amerikan ruhanysy ýurtda jyns taýdan bolan deňsizlik barada öz garaýyşlaryny mälim edipdi.
Bu waka tutuş dünýäde aktiwistleriň birnäçe nesillerinde zorluksyz garşylyk görkezmäge yhlas döredipdi. Martin Lýuter Kiňiň bu çykyşy şonda ABŞ-nyň paýtagtynda jemlenen 250 000 adamyň gatnaşmagynda geçirilen ýörişiň netijesinde edilipdi.
Şu gün geçirilýän çäräniň guramaçylary onuň maksadynyň geçmişi ýatlamakdan we şu günki sosial deňsizlige ünsi çekmeden ybaratdygyny aýdýarlar. Waşingtonda geçýän bu çäräniň dowamynda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň çykyş etjegi aýdylýar.


text:
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk Orsýeti Siriýadaky harby operasiýalarynda öz ünsüni prezident Başar al-Assada garşy söweşýän “Siriýanyň aram oppozisiýasyna“ däl-de “Yslam döwleti” toparyna gönükdirmäge çagyrdy.
Tusk bu barada 15-nji noýabrda dünýäniň ykdysady taýdan ösen döwletlerini birleşdirýän “Uly 20” (G20) guramasynyň Türkiýäniň günortasynda geçirilen sammitinde aýtdy.
Tusk ABŞ-nyň we Orsýetiň arasynda Siriýada “Yslam döwleti” ekstremist toparyna garşy göreş boýunça hyzmatdaşlygyň “iňňän wajypdygyny” aýtdy.
Orsýetiň Siriýadaky hereketleri bosgunlaryň täze tolkunyny döreder, diýip Tusk duýdurdy we “bizden munuň hakykatdan başlanandygy barada käbir signallar bar” diýdi.
ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa Siriýada we Yrakda bir ýyldan gowrak wagt bäri howa hüjümlerini amala aşyrýar. Orsýet Siriýada howa hüjümlerine 30-njy sentýabrda başlady.


text:
Ýekşenbe güni agşam Orsýetiň Astrahan şäherindäki bir zawoddan näbelli adamlar bahasy 5,7 million dollarlyk platin guýmalaryny ogurladylar.
Orsýetiň organ işgärleri bu wakada elleri sapançaly birnäçe ogrynyň gijeki iş smenasy wagtynda zawoda girip, işgärlere sapançalaryny çenäp, takmynan, 40 töweregi platin slitkasyny alyp gidendiklerini aýdýarlar.
Olaryň sözlerine görä, ogurlanan gymmatbaha platin sitkalarynyň umumy agramy 150 kilograma golaý.
Organ işgärleri häzirki wagt bu ogrulary ele salmak boýunça Astrahan oblastynda gözleg işleriniň alnyp barylýandygyny mälim etdiler.


text:
Birleşen Ştatlaryň Aşgabatdaky ilçihanasynyň maglumat we medeniýet bölüminiň maglumatyna görä, Türkmenistanda maýyplaryň Halkara gününe bagyşlanyp tegelek stol söhbetdeşligi geçirilipdir.
Bu söhbetdeşligiň esasy maksadynyň maýyplaryň jemgyýetdäki roluny nygtamak bolandygy habar berilýär.
Bu tegelek stol söhbetdeşligine halkara guramalarynyň wekilleri, ene-atalar, maýyplara tälim berýän mugallymlar, şeýle-de maýyplaryň meseleleri boýunça iş alyp barýan hökümete degişli däl guramalaryň wekilleri gatnaşypdyrlar.
Birleşen Ştatlaryň Türkmenistandaky işleri wagytlaýyn ynanylan wekili, ilçi Eýlin Malloý bu söhbetdeşlige gatnaşyjalara ýüzlenip, çykyş edipdir.
1992-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 3-nji dekabry maýyplaryň Halkara güni diýip yglan etdi.


text:
Owganystanyň resmileri ýurduň Helmand welaýatyndaky esasy bazada owgan howpsuzlyk güýçleri bilen “Talyban” söweşijileriniň arasynda birnäçe sagat dowam eden güýçli çaknyşyklardan soň, söweşijileriň bazadan çykarylandygyny habar berýärler.
Welaýat häkimliginiň metbugat sözçüsi Umar Žwak 28-nji noýabrda beren maglumatynda birsyhly bolmadyk ok atyşygy “Şorabak” harby bazasynyň gündogaryndan hem eşidip bolýandygyny aýtdy.
Mundan öň, Owgan armiýasynyň generaly Gulam Faruk 27-nji noýabrda güýçli ýaraglanan söweşijileriň harby baza hüjümleri başladandygyny mälim edipdi. Gürrüňi gidýän harby baza öňler “Bastion” lageri ady bilen hem tanalýardy.
Bu hüjümiň jogapkärçiliginiň “Talyban” hereketi öz üstüne aldy.
Žwagyň sözlerine görä, çaknyşyklarda 12 söweşiji we iki owgan esgeri öldürilipdir.
“Bastion” harby bazasy Helmand welaýatynyň paýtagty Laşkar Gah şäherinde ýerleşýär. 26-njy oktýabrda Owgan howpsuzlyk güýçleri bazanyň kontrollugyny öz gözegçiligine geçiripdi.


text:
Müsür sudy wezipeden çetleşdirilen yslamçy prezident Muhammad Morsiniň tarapdarlarynyň 100-den gowragyna tussaglyk hökümini çykardy.
Olar adam öldürmek we zorluga meçew bermek aýyplamalary esasynda 10 ýyllap türmede oturar.
Müsüriň döwlet telewideniýesi 102 tussaga çykarylan hökümiň 3-nji maýda okalandygyny aýtdy.
Morsiniň ýene iki goldawçysyna bolsa ýedi ýyl türme tussaglygy berlipdir.
Geçen hepde başga bir sud Morsiniň gadagan edilen «Musulman doganlygy» hereketiniň goldawçylarynyň 700-e golaýyny ölüme höküm edipdi.


text:
Halkara atom energiýasy guramasy öz ýadro programmasy bilen bagly Türkiýe bilen ylalaşyk gazanylandygy barada Eýrandan resmi hat alandygyny tassyklady.
Geçen hepde Braziliýanyň gatnaşmagynda Tähranda gelnen ylalaşyk Eýranyň pes derejede baýlaşdyrylan uranynyň uly bölegini Türkiýäniň territoriýasynda ýadro energetikasy üçin gerek ýangyja çalyşmagy göz öňünde tutýar.
HAEG-iň maglumatyna görä, gurama Eýranyň hatyny tanyşmak, öwrenmek üçin ABŞ-a, Orsýete, Fransiýa ugradar.
Mundan öň ABŞ Tähranda gelnen ylalaşyga şübhe bildirdi. Çünki ol Eýranda urany baýlaşdyrmagy doly ýatyrmagy göz öňünde tutmaýar.


text:
Eýranyň Rewolýusiýa sakçylary ballistik raketalaryň dürli görnüşlerini ulanyp, harby türgenleşik geçirmekçi. Bu barada resmi IRNA habar gullugy maglumat berýär.
Rewolýusiýa sakçylarynyň komandiri general Ami Ali Hajizadehiň aýtmagyna görä, “Beýik Pygamber-6” kod atly bu türgenleşiklere duşenbe güni başlamak göz öňünde tutulýar.
General Hajizadeh bu harby türgenleşikleriň üsti bilen “regiondaky döwletlere barlyşygyň we dostlugyň habary” berler diýdi.
Tähranyň bellemegine görä, Eýranyň Ysraýyla we Amerikanyň Ýakyn Gündogardaky bazalaryna çenli ýetmäge ukyply raketalary hem bar.


text:
2016-2017 ÝYLLAR ARALYGYNDA TÜRKMENISTANDA TESTLERIŇ GEÇIŞ SENELERI
TOEFL (TEST OF ENGLISH AS A SECOND LANGUAGE)
Şu aşakdaky saýtda kredit karta boýunça onlaýn bellige alyş mümkindir:
www.ets.org/toefl
Testiň tölegi: $170
TOEFL (Test of English as a Foreign Language, daşary yurt dili hökmünde iňlis dili biliminiň testi) iňlis dili boýunça iň bir giňden yayran testleriň biri bolup durýar, ol 9000-den gowrak kollejlerde, Awstraliýa, Kanada, Beýik Britaniýa hem-de ABŞ ýaly 130-dan gowrak ýurtlaryň uniwersitetlerinde we okuw guramalarynda kabul edilen. Siz nirede okamaga isleg bildirseňiz-de, TOEFL size şol ýere okuwa ýerleşmäge kömek eder.
TOEFL testiniň dowamlylygy 2 sagat 25 minut. Synag indiki bölümlerden ybarat:
TOEFL synagyny tabşyrmak üçin nähili bellige alynýar?
- http://www.ets.org/toefl/pbt/about saýtyna girmeli
- Soňra testi tabşyrmak üçin bellige alyş müminçiligini berýän sahypa açylar REGISTER FOR THE TEST
- Indiki sahypada hem REGISTER saylamaly
- SELECT A TEST CENTER sahypasynda Aşgabat şäherindäki P540 belgili test merkezi “Türkmenistan” saýlamaly
- Soňra anketany doldurmaly (ýagny F.A.A.a., salgy, poçta indeksi we ş.m.)
- Kredit kartyň kömegi bilen tölemek*.
*Amerikan Geňeşi ýa-da Okuw maslahat merkezi TOEFL synagyna hasaba durmak üçin tölegi amala aşyrmaýar. Siziň ýerli ýa-da halkara bank hasabyňyz bolmaly.
TOEFL nähili bahalandyrylýar?
TOEFL 310-dan (min) 677 (maks) bal aralygynda bahalandyrylýar.
TWE (Ýazuw) – bu esse (düzme) ýazmak, bu bölümde ballar TOEFL-dan aýratynlykda, 1-den 6 bal aralygyndaky şkala boýunça sanalýar.
TOEFL-iň bahasy näçe?
TOEFL-iň (PBT) (kagyz görnüşiniň) bahasy $170.
Giçki hasaba durmak ýok.
TOEFL-iň netijelerini nädip ibermeli?
Özüňiziň TOEFL netijeleriňizi uniwersitetlere we kollejlere mugt ibermek mümkinçiliginden peýdalanmak üçin siziň öz ýanyňyz bilen tesirlemä getirýän giriş petegiňiziň (Admission Ticket) yzky tarapynda olaryň kodlaryny görkezmeli. Uniwersitetleriň/kollejleriň 4 sanysyny mugtuna ýazmak rugsat edilýär.
Her bir amerikan okuw guramasynyň, şu web-saýtda aňsatlyk bilen tapyp bolýan, öz kody bar (faýly PDF formatda ýükläň ýa-da EAC koordinatorlaryndan haýyş ediň): http://www.toeflgoanywhere.org/univ0708.pdf
Şeýle hem bolsa, ýazyp görkezilen 4 sany uniwersitetlerden ýa-da kollejlerden başga goşmaça ABŞ-daky okuw guramalaryna ibermek üçin goşmaça $19 tölegi tölemek bilen, siz TOEFL netijeleri barada goşmaça hasabatlary buýurup bilersiňiz.
Magistratura we doktorantura programmalary üçin TOEFL testini tabşyrýanlar, şu ssylka boýunça tapyp bolýan bölümleriň kodlaryny görkezmeli: https://www.ets.org/s/toefl/pdf/PBT_dept_code_list.pdf
Siz öz TOEFL boýunça netijeleriňizi synag geçirilen gününden takmynan 2 aýyň dowamynda alarsyňyz. Emma amerikan kollejleri we uniwersitetleri siziň TOEFL boýunça netijeleriňizi has ir alarlar.
Tel./Fax: (993) (12) 36-90-16/21/22 (goş.116)
E-poçta: eac@americancouncilstm.org