text:
Koronavırýs ókpe men júrek-qan tamyr júıesine áser etedi- reabılıtolog
ALMATY. QazAqparat- Koronavırýspen aýyrǵan naýqastar emotsıonaldy qıyndyqtarǵa ushyraýy múmkin. Bul týraly Almaty qalalyq №4 qalalyq emhanasynyń reabılıtology Aıgúl Soltanbek aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aıgúl Soltanbektiń aıtýynsha, aýrýdyń aldyn alý óte mańyzdy jáne bul úshin maska rejımin saqtaý qajet. Azamattar halyq kóp jınalatyn jerlerde maska kıip, olardy durys kııýdi ádetke aınaldyrýy qajet.
Sonymen qatar, ol aýrýǵa shaldyqqandardyń barlyǵy ońaltýdan ótýleri tıis ekenin tilge tıek etti. Tipti, dert jeńil ótse de.
«Jalpy alǵanda, ár naýqas saýyǵyp ketýi múmkin, bul úkim emes. Biz koronavırýstyń ókpe men júrek-qan tamyr júıesine áser etetinin jıi baıqaımyz. Sondyqtan ońaltý emdelý kezeńinde bastalady jáne shyǵarylǵannan keıin jalǵasady – emhanada nemese úıde. Ońaltýdyń qarsy kórsetilimderi bar, sondyqtan ár naýqas úshin naqty sharalardy emdeýshi dáriger anyqtaıdy. Siz aýyr aýrýdan keıin de saýyǵyp kete alasyz», - dedi dáriger.
Aıgúl Soltanbek naýqastadyń ókpesi 10% ǵana zaqymdalǵanymen, derttiń aýyr bolýy múmkin ekenin atap ótti.
«Dárigerler ókpeniń zaqymdaný dárejesine emes, aǵzanyń rezervine nazar aýdarady. Biz ókpeniń ǵana emes, basqa músheler men júıelerdiń zaqymdalýyn da emdeımiz», - dep tolyqtyrdy reabılıtolog.
Koronavırýs ınfektsııasynan keıin naýqastarda pnevmoskleroz men ókpe fıbrozy qaýpi joǵary bolady.
«Bizdiń emhana emdelýdiń úshinshi kezeńimen aınalysady, bul ókpeniń qalpyna kelý kezeńi. Saý kúıde olar serpindi jáne dem alatyn bolýy kerek, al fıbroz kezinde tyrtyqtar paıda bolady, sondyqtan reabılıtolog dárigerler jeke em taǵaıyndaıdy», - dedi ol.
Ókpeniń jumysyn jaqsartý jáne qandaǵy otteginiń qanyqtylyǵyn kóterý úshin emhanada tynys alý keshenderi men deneshynyqtyrýdyń arnaıy baǵdarlamalary jasaldy.
Reabılıtolog dáriger Almaty turǵyndaryn vaktsınalaýǵa shaqyrdy.
«Vaktsınalanǵan adamnyń aýrýy áldeqaıda jeńil. Mundaı naýqastardyń ımmýndyq júıesi jumylýǵa qabiletti jáne tezirek saýyǵýǵa yqpal etedi. Vaktsınalar ımmýnıtetti tómendetpeıtinin, kerisinshe ony kóteretinin bilgen jón. V tobyndaǵy vıtamınder men amınqyshqyldar da deneni qalpyna keltirýge kómektesedi», - dedi spıker.
- SQO-da 134 myń zeınetkerdiń 18 paıyzy ǵana koronavırýs ekpesin alǵan
- Almatyda bıyl 2 myńnan astam kúrdeli operatsııa jasaldy – onkolog
- Koronavırýs: Ózbekstanda jyl sońyna deıin turǵyndardyń 80 paıyzy vaktsınalanady
- Batys Qazaqstanda bir aptada jedel járdemge 6 myńǵa jýyq qońyraý shalyndy
- SQO-da eki aptada koronavırýsty juqtyrý kórsetkishi 1,7 ese artty
- Almatyda bıyl elektr samokat tepken 5 adam qaza tapty
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
Jańalyqtar
Shymkentte "II Shymkent Film Festival" ótedi
Kınofestıval dırektory – rejısser Rahymjan Qaldykóz.
04.06.2020
THEATRE ONLINE: synshylar kózimen
Kúlli álem adamzat tirshiligine ózgeris ákelgen qubylyspen kúres júrgizip jatqan ýaqytta, ómirdiń mánin ónerden izdeıtinder, sonyń ishinde tiri óner – teatr ókilderi men jaqtaýshylary onyń búgingi háli men bolashaq taǵdyryna alańdaýshylyq bildirýde.
26.05.2020
Beısen Quranbek atyndaǵy "Jiger" syılyǵy jarııalandy
Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi kórnekti jýrnalıst Beısen Quranbek atyndaǵy «Jiger» syılyǵyna baıqaý jarııalady.
23.05.2020
“Theatre Online” halyqaralyq ǵylymı konferenııa baǵdarlamasy
Halyqaralyq teatr synshylary birlestigi uıymdastyrýymen ótetin "Theater Online-2020" atty syrttaı halyqaralyq ǵylymı konferenııanyń baǵdarlamasy. Konferenııa 11-mamyr, Nur-Sultan ýaqyty 13:00 de bastalady.
11.05.2020
Qazaqstanda "Mobile Blockbuster film festival" baıqaýy ashyldy
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdeti – Elbasy Qory Qazaqstanda alǵash uıymdastyrylǵan mobıldi kıno festıvaline qoldaý bildirdi.
08.05.2020

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 3 Men şeýle diýdim: «Ýakubyň baştutanlary,Ysraýyl hökümdarlary, diňlemegiňizi haýyş edýärin!+Siz adalatly bolmaly dälmi näme?2 Siz ýagşylygy ýigrenip+, ýamanlyk etmegi halaýarsyňyz+,Halkymyň hamyny soýup,Etini süňkünden sypyrýarsyňyz+.3 Siz halkymyň hamyny soýup,Etini iýýärsiňiz+.Gazana atyljak, gazanda gaýnadyljak et kimin,Halkymyň süňklerini bölek-bölek edýärsiňiz+.4 Siz şol gün Ýehowadan kömek sorarsyňyz,Emma ol jogap bermez.Şol gün Hudaý sizden ýüz öwrer+,Sebäbi siz erbet işleri edýärsiňiz+.5 Halkymy azdyrýan pygamberler+,Aklyk berilse*+: „Parahatlyk!“ diýýärler+.Hiç zat bermeýänlere bolsa gargaýarlar*.Ýehowa olara şeýle diýýär:6 „Siz tümlükde bolarsyňyz+, görnüş* görmersiňiz+,Sizi garaňkylyk gaplar, palçylyk etmersiňiz.Pygamberleriň Güni batar,Gündizi garaňkylyga döner+.7 Görgürler* masgara bolar+,Palçylar utanja galar.Alladan jogap bolmansoň,Ählisi utançdan ýaňa ýüzüni* ýapar“».8 Ýehowanyň ruhy güýjüme güýç goşdy.Ol maňa adalatly hem batyrgaý bolmaga kömek etdi,Şonda men Ýakubyň turzan gozgalaňyny,Ysraýylyň günäsini paş etdim.9 Ýakubyň baştutanlary,Ysraýyl hökümdarlary, diňlemegiňizi haýyş edýärin!+Siz adalaty ýigrenýärsiňiz, hakykaty ýoýýarsyňyz+.10 Siony gan döküp, Iýerusalimi adalatsyzlyk edip gurduňyz+.11 Onuň baştutanlary para alyp, höküm çykarýarlar+,Ruhanylary tölegli sapak berýärler+,Pygamberleri pul üçin pal atýarlar+.Olar Ýehowa daýanyp:«Ýehowa biziň bilendir!+Bizden bela-beter sowa geçer»+ diýýärler.12 Siz sebäpli Sion mellek kimin sürler,Iýerusalim harabaçylyga döner+.Dagyň depesindäki ybadathana jeňňele öwrüler+.


text:
ZENAN ORGAZMY NIREDE "ÝAŞAÝAR"?
Soňky ýyllarda türkmenistanly zenanynyň öz bedenine, öz seksual isleglerine bolan gyzyklanmalarynyň, düşünme synanşyklarynyň döremegi meni, aýal lukmanyny begendirýär. Köplenç bolşy ýaly, seksual gatnaşyklarynyň esasy manysyny çaga dogmada we adamsyna lezzet we keýp bermede jemleýän zenanlarymyzyň bu gün öz seksual islegleri barada oýlanmalary, bu gatnaşyklarda özgermeleriň bolup geçýändiginden habar berýär.
Aýallar bilen söhbetdeşlikde "Näme üçin men adamym bilen gatnaşykda hiç zat duýamok?", "Aýal ugrumdan nemiň gelmegi meniň dökendigimi aňladýarmy?" ýaly soraglary eşitmek bolýar. Men aýallaryň aglaba böleginiň öz duýgulary barada aýdanynda "orgazm" sözüni ulanmaýandygyny we bu düşünjäni her aýalyň özüçe suratlandyrýandygyny belläsim gelýär.
Orgazm näme?
Orgazm (gadymy grek sözi – dyňzama, çişme manyny aňladýar) – seksual gyjynmanyň jemleýji tapgyry bolup, güýçli kanagatlanma, lezzet almak duýgusy bilen häsiýetlendirilýär.
Orgazm köpelmäniň, nesli dowam etmäniň hökmany şerti bolmasa hem (göwrelilik şonsuz hem döreýär), aýal üçin jynsy gatnaşygy gyzykly we özüne çekiji etmäge kömek berýändir. Orgazm duýgusyna erogen nokatlar, şol sanda jynsy agzalaryň gyjyndyrylmasy netijesinde, jynsy gatnaşyklaryň adaty däl görnüşleri (oral we anal gatnaşyklary), masturbasiýa, erogen nokatlaryň eller bilen gyjyndyrylmagy netijesinde ýetip bolýandyr. Ukyda seksual häsiýetli düýşleri görüp hem orgazma ýetmek bolýar; erkek adamlarda bu dölüň dökülmegi bilen bolup geçip, "pollýusiýa" diýip atlandyrylýandyr. Bu ýagdaýa esasan ýetginjeklik döwründe syn edilýär. Şeýle-de, gyjynma netijesinde, jyns agzalar ellenmezden ýa-da gipnoz ýagdaýynda hem orgazm ýüze çykyp bilýändir.
Orgazm nähili ýüze çykýar?
Aýallarda orgazm duýgusy duýdansyz "doňup galma" ýagdaýyna getirip, soňundan kinnigiň ýanynda ýa-da jynshananyň içinde güýçli itilme ýüze çykýar we bütin bedeni ýaýraýan ýylylyk düýgusy gurşap alýar. Bedenden bir zat itilip çykarylýan ýaly duýgy döreýär. Ýaýraýan ýylylyk duýgusy soňundan jynshanada, kiçi çanaklykda, käwagtlar daşky jyns agzalarda ygtyýarsyz ýygrylmalaryň döremegi bilen çalşylýar we lezzet almak duýgusy döreýär. Aýallaryň käbirinde jynshanadan nemli bölünip çykmalar bolup bilýändir, ýöne bu orgazmyň esasy alamaty däldir.
Hemme aýallar orgazma ýetip bilýärmi?
Orgazma ýetmek we ony başdan geçirmek başarnygy her aýalda dürli bolup, ol merkezi nerw ulgamynyň doga häsiýetnamalaryna baglydyr. Şeýle-de, ol fiziologiki aýratynlyklara hem baglydyr: daşky jyns agzalaryň we ýatgynyň boýunjygynyň nerw süýümleri bilen üpjünçiligi, kinnigiň ýerleşiş ýagdaýy (eger ol jynshana girelgeden biraz daşda ýerleşýän bolsa), gormonal durkuň ýagdaýy, duýujy reseptorlaryň mukdary.
Fiziologiki häsiýetnamalardan başga hem, orgazm almak başarnygyna aýalyň kämilleşme we ýetişme derejesi, onuň ösüp ýetişen maşgalasyndaky ýagdaýy we terbiýesi, saglyk ýagdaýy, dini garaýyşlary, masturbasiýa endigi we onuň ýygylygy, adamsy bilen gatnaşygy, emosional sarsmalaryň we stressleriň bolmagy ýaly ýagdaýlar öz uly täsirini ýetirýändir. Orgazma ýetmek başarnygy jynsy gatnaşygyň geçiriliş ýagdaýyna we usulyna, erogen nokatlaryň gyjyndyrylyş derejesine we aýalyň ýoldaşynyň özüni alyp barşyna juda bagly bolup durýandyr
Erkek adamlarda her dölüň dökülmegi (eýakulýasiýa) orgazm bilen jemlenýän bolsa, aýallara orgazma ýetmek üçin köpräk wagt gerek bolýandyr. Aýallar diňe gyjynmanyň ýokary derejesine ýetenlerinden soň (gyjynma tekizligi) orgazm almak mümkinçiligine eýe bolýandyrlar. Orgazmdan soň gyjynma duýgusy ol diýen peselmeýär we gyjyndyrmalar dowam eden halatynda aýal ýene orgazma ýetip bilýändir. Erkeklerden tapawutlylykda, bir jynsy gatnaşykda aýallaryň birnäçe gezek orgazma ýetip bilmek ukyby "multiorgazmiýa" diýip atlandyrylýar.
Aýal orgazmy nirede "ýaşaýar"?
Häzirki zaman ylmy garaýyşlara laýyklykda, "klitoral" (kinnigi gyjyndyrmak arkaly ýetirýän orgazm) we "waginal" (jynshanany gyjyndyrmak arkaly ýetilýän orgazm) orgazmlaryň görnüşleriniň bardygy ret edilip, ol ikisi bir agzanyň dürli hili gyjyndyrmalary ýaly kabul edilýändir. Günbatar seksologlary kinnigi esasy agza hasaplap, onuň gönümel gyjyndyrylmasynyň klitoral orgazma, göni däl – jynshananyň üsti bilen (jynsy gatnaşykda) gyjyndyrylmasynyň bolsa waginal orgazma ýetirýändigini belleýärler.
Aýallar masturbasiýa wagty kiçi jynsy dodaklary süýndirip (gönümel däl gyjyndyrma), çekip, onuň ýokarky gatlagynda ýerleşýän kinnigi gyjyndyrmanyň kömegi bilen hem orgazma ýetip bilýärler.
Orgazma ýetmegiň ýene bir adaty bolmadyk, seýrek usuly bellenilýär – miotoniki orgazm. Bu görnüşde orgazma but myşsalarynyň güýçli gysyp saklanmagy we butlaryň biri-birine gysylmagy netijesinde ýetilýär. Ýoldaşly jynsy gatnaşygyndan tapawutlylykda, beýle orgazma çalt ýetilip, aýratyn erogen nokatlaryň gyjyndyrylmagy talap edilmeýär. Şeýle görnüşli orgazma masturbasiýa wagty ýetmek bolýandyr.
Aýallaryň käbiri jynsy agzalary gyjyndyrmazdan hem orgazm almaga ukyplydyrlar. Meselem, göwüs emzikleriniň ýa-da göbekleriň sypalanmagy, dodaklaryň öpülmegi. Hatda erotiki edebiýatynyň (erotiki manyly eserler) okalmagy we göz öňüne getirilmeler arkaly hem aýal orgazma ýetip bilýändir.
Seksologlaryň bellemegine görä, orgazma ýetmegiň usullary köp hem bolsa, ol esasan beýnide "ýaşaýar". Belläp geçişimiz ýaly, oňa jyns agzalaryna galtaşmazdan hem, ukyda, gipnozyň kömegi bilen ýa-da güýçli emosional gyjynma arkaly hem ýetip bolýar.
Orgazma ýetmek ukyby we başarnygy aýallarda öz seksuallygyna ynam döredip, olaryň lezzet almaga hukugynyň bardygyny äşgär edýär.
Awtor: Selbi Myradowa
- 888 gezek okalan


text:
Bakýde Semeı polıgonynyń jabylý tarıhyna arnalǵan kezdesý ótti
BAKÝ. QazAqparat – Qazaqstan Respýblıkasynyń Bakýdegi Elshiliginde Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylǵanyna 30 jyl tolýyna arnalǵan kezdesý ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ázerbaıjandaǵy Elshiligi uıymdastyrǵan dóńgelek ústelde Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń aýmaǵynda júrgizilgen ıadrolyq synaqtardyń aýqymdy áseri talqylandy. Sharaǵa Ázerbaıjannyń memleket jáne ǵylym qaıratkerleri, sarapshylar qaýymdastyǵy men zııaly qaýym ókilderi qatysqan bolatyn.
Qazaqstannyń Ázerbaıjandaǵy Elshisi Serjan Ábdikárimov Semeı ıadrolyq polıgonyn jabýǵa belsene qatysqan tulǵalar týraly málimet berdi.
«Semeı polıgony jabylǵan 30 jyl ishinde antııadrolyq qozǵalystyń úni kún saıyn qatty estilip keledi. Qazaqstan bul iste álemdik aýqymdaǵy kóshbasshy retinde kezekti ıadrolyq qarý jarysynyń tutanýyna jol bermeý úshin kúresýge daıyn. Qarýsyzdaný jáne taratpaý isindegi elimizdiń tarıhı murasy búkil álem úshin shabyttandyrýshy úlgi bolyp qala beredi», - ded Elshi.
Shara qonaqtaryna brıtandyq rejısser A.Sıngerdiń «Where the Wind Blew» («Jeldiń baǵytymen») atty derekti fılmi kórsetildi. Onda AQSh-tyń Nevada shtatynda jáne Qazaqstannyń Semeı qalasynda ıadrolyq synaqtardyń tutas halyqtyń taǵdyry men qorshaǵan ortaǵa áseri týraly baıandalǵan. Kezdesýge qatysqan QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Ábilfas Hamedov Qazaqstan ıadrolyq qarýdan Nursultan Nazarbaevtyń arqasynda óz erkimen bas tartqanyn aıtty.
«Bizdegi qarýdy saqtap qalý úshin qandaı ýádeler berilgeni esimizde. Bir ol basqa jolmen júrdi jáne ol joldyń durys ekenin búkil álem moıyndady. Qazaqstanda Ázirbaıjan shekaralas aýdandarynan jer aýdarylǵan 250 myń ázirbaıjandyq turady. Búginde Qazaqstanda dostyq pen ultaralyq kelisim bar, bul Qazaqstan men Ázirbaıjan arasynda odan ári júzege asyrylýy tıis», - dedi A.Hamedov.
Al «Halyqaralyq qatynastardy taldaý ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Farıd Shafıev Qazaqstandaǵy polıgonnyń jabylýy búkil óńir úshin mańyzdy bolǵanyn atady.
«Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyz elge aınalýynyń sımvoldyq, saıası jáne áskerı strategııalyq máni bar. Áli kúnge deıin ıadrolyq qarý men tehnologııany satyp alǵysy keletin elder bar. Qazaqstannyń tájirıbesi eldiń qaýipsizdigin, aýmaqtyq tutastyǵyn ıadrolyq qarýsyz-aq qamtamasyz etýge bolatynyn kórsetti. Qazaqstan men Semeı polıgony – bul jaı ǵana tarıh emes, búgingi qaýipsizdiktiń kepili», - dedi sarapshy.
Saıası sarapshy Farhad Mammadov 30 jyl buryn Nursultan Nazarbaev bastaǵan Qazaqstan bıligi ıadrolyq qarýsyzdaný týraly tarıhı sheshim qabyldaǵanyn atap ótti.
«Qazirgi geosaıasatta ıadrolyq qarý – qaýipsizdiktiń basty elementi degen pikir bar. Ondaı qarýy joq elderdiń turaqtylyǵyna, aýmaqtyq tutastyǵyna alańdamaı otyra almaıdy degen paıymdar aıtylýda. Degenmen, 30 jyl buryn qabyldanǵan sheshim áli de ózekti. Reseıdiń men Qytaıdyń AQSh-pen qarym-qatynasyndaǵy daǵdarysy kúsheıip turǵan kezeńde bul qadam durys sheshim bolǵanyn kórsetip otyr. ıAǵnı, ıadrolyq qarýdyń bolmaýy ǵana onyń qoldanylmaıtynyna kepil bola alady», - dedi F.Mammadov.
Shara sońynda qatysýshylarǵa Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı Elshilik uıymdastyrǵan fotoekspozıtsııa men qazaqtyń ulttyq dastarhany kórsetildi.
Eske salsaq, osydan týra 30 jyl buryn, 1991 jylǵy 29 tamyzda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev «Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly»tarıhı Jarlyqqa qol qoıǵan bolatyn. Polıgondaǵy ıadrolyq synaqtardyń jalpy sany 456-ǵa jetken bolatyn. Munda jarylǵan zarıadtardyń jalpy qýaty Hırosımaǵa tastalǵan bombanyń qýatynan 2,5 myń ese kóp edi.


text:
Amerikanyň «Google» korporasiýasy «Tensor» kompaniýasynyň hususy çipi bilen çykarylan «Pixel 6» smartfonlarynyň satuwyny gyzdyrmak üçin çipsy (gyzardylyp gowrulan ýeralma) çykardy. Bu barada «Секрет фирмы» saýty habar berýär.
Çipsylaryň gaby täze gadjetiň bezegini gaýtalaýar we şonuňky ýaly reňklerde ýerine ýetirilen. «Google» jemi 10 000 gap çipsy çykardy, ýöne olary satmakçy däl. Tagamly sowgat ýörite sargyt dolduran «Pixel 6»-ny satyn alana berler.
Çipsylar «Google Original Chips» diýlip atlandyrylýar. Muny «Google original çipsylary» ýa-da kompaniýanyň dört ýyllap işläp taýýarlan «Tensor» mikoprosessorlaryny görkezýän «Google original çipleri» diýip terjime edip bolar.


text:
9 Hudaý Nuh bilen ogullaryna ak pata berip, şeýle diýdi: «Perzent dünýä indirip, köpeliň, ýer ýüzüni dolduryň+.2 Ýer ýüzündäki haýwanlar, asmanda uçýan jandarlar, süýrenijiler* we deňizdäki balyklar mundan beýlägem sizden çekinip, gorkuda ýaşar. Olary siziň eliňize berýärin+.3 Ähli janly-jandarlary iýip bilersiňiz+. Gök önümleri berişim ýaly, olary hem iýmit edip berýärin+.4 Ýöne olaryň etini gany bilen iýmäň+, sebäbi jan* gandadyr+.5 Onsoňam, adamyň ganyny döken islendik jandardan, adamdan hasap soraryn. Eger bir jandar adamy öldürse, onuň özi-de öldüriler. Biri adam öldürip, doganynyň ganyna galsa-da, öňümde jogap bermeli bolar+.6 Kimde-kim adam öldürse, onuň özi hem ynsan eli bilen öldüriler+, sebäbi Hudaý adamy öz keşbinde ýaratdy+.7 Siz bolsa perzent dünýä indirip, köpeliň, bütin ýer ýüzüni dolduryň»+.8 Soňra Hudaý Nuha we ogullaryna:9 «Siziň bilen, nesilleriňiz bilen,10 ýanyňyzdaky janly-jandarlar: guşlar, haýwanlar, ýerdäki her dürli jandarlar, siziň bilen gämiden çykanlaryň ählisi+ bilen äht baglaşýaryn+.11 Men siziň bilen şeýle äht baglaşýaryn: indi adamlary we haýwanlary hiç haçan suw-sil bilen ýok etmerin. Gaýdyp ýer ýüzüni tupan bilen weýran etmerin»+ diýdi.12 Hudaý sözüni dowam edip: «Siziň bilen, ýanyňyzdaky janly-jandarlar bilen baglaşýan, nesilden-nesle dowam etjek ähtimiň alamaty şudur:13 bulutlar arasynda älemgoşar çykararyn. Ol ýer ýüzi bilen baglaşan ähtimiň alamaty bolar.14 Eger asmana gara bulutlary üýşürsem, hökman älemgoşar çykar.15 Şonda siz bilen, janly-jandarlar bilen baglaşan ähtimi ýada salaryn. Indi adamlar we haýwanlar hiç wagt tupan bilen ýok edilmez+.16 Men bulutlar arasynda çykan älemgoşary gören badyma, siz bilen, janly-jandarlar bilen baglaşan ebedilik ähtimi ýada salaryn» diýdi.17 Hudaý Nuha ýene bir gezek gaýtalap: «Bu siziň bilen, ýer ýüzündäki janly-jandarlar bilen baglaşýan ähtimiň alamatydyr»+ diýdi.18 Şeýlelikde, Nuh ogullary Sam, Ham we Ýafet+ bilen gämiden çykdy. Soňra Hamyň Kengan+ diýen ogly boldy.19 Bütin dünýäniň ilaty Nuhuň şol üç oglundan döräp, çar tarapa ýaýrady+.20 Nuh üzüm ekip, daýhançylyk bilen meşgullanyp başlady.21 Bir gün ol şerapdan serhoş bolup, çadyrynda ýalaňaç ýatyrdy.22 Kenganyň kakasy Ham öz kakasynyň ýalaňaçdygyny görüp, daşaryk çykdy-da, iki doganyna aýtdy.23 Şonda Sam bilen Ýafet ýapynja alyp, hersi bir ujundan tutdy-da, arkanlygyna ýöräp baryp, kakalarynyň üstüni ýapdylar. Ýüzlerini başga tarapa sowup, onuň ýalaňaçdygyny görmediler.24 Nuh serhoşlykdan açylyp, kiçi oglunyň näme edendigini bilende,25 şeýle diýdi:«Kengana nälet bolsun+.Goý, ol doganlaryna gul bolsun»+.26 Ol sözüni dowam edip, şeýle diýdi:«Samyň Hudaýy Ýehowa şöhrat bolsun!Goý, Kengan Samyň guly bolsun+.27 Hudaý Ýafete birgiden mülk bersin,Goý, ol Samyň çadyrlarynda mesgen tutsun,Kengan onuňam guly bolsun».28 Tupandan soň Nuh ýene 350 ýyl ýaşady+.29 Ol 950 ýaşap, dünýäden ötdi.
Çykgytlar
^ Gemrijiler, mör-möjekler hem göz öňünde tutulýar.


text:
Şu ýylyň 6-njy awgustynda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda halkara ähmiýetli möhüm çäreleriň biri bolan Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy geçiriler. Bu duşuşyk Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň 3-nji duşuşygy bolar. Ýeri gelende bellesek, birinji duşuşyk 2018-nji ýylda Nursultanda, ikinjisi bolsa 2019-njy ýylda Daşkent şäheri...
30-njy iýulda Adam söwdasy bilen göreşmegiň Bütindünýä gününe gabatlap Ýaşlar forumy geçirildi, onda guramaçylar bolup USAID halkara ösüş boýunça ABŞ-nyň agentligi, Ýewraziýa gaznasy we Halkara migrasiýa guramasy çykyş etdi. Forum 60-dan gowrak gatnaşyjynyň we guramaçylaryň tagallasy bilen GDA ýurtlaryndan çagyrylan hünärmenleri, Türkmenistanyň ministrlikleriniň, ed...
29-njy iýulda “Grand Turkmen” myhmanhanasynda döwlet, hususy we jemgyýetçilik pudaklarynyň wekilleri, KHS, talyplar jemgyýetiniň wekilleri we DÖM Ýaş ilçileri tarapyndan wekilçilik edilýän ýaşlar arasynda “Şäher şertlerinde galyndylary dolandyrmak” atly temada tegelek stol duşuşygy geçirildi. Çäräni Türkmenistandaky Ýewropa Bileleşiginiň wekiliýeti gurady. Çäräniň e...
30-njy iýulda bütin dünýäde möhüm şanly sene — Halkara dostluk güni bellenýär. Bu halkara güni bellemek başlangyjy Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet boýunça guramasyna (ÝUNESKO) degişlidir.
2011-nji ýylyň 27-nji aprelinde BMG-niň Baş Assambleýasy 65-nji mejlisinde 65/275 belgili Rezolýusiýasy bilen 30-njy...
Soňky 13 ýylyň dowamynda Bütindünýä gepatit keseline garşy göreş bileleşiginiň öňe sürmegi bilen we Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasy (BSSG) tarapyndan tassyklanan gepatit keseline garşy Bütindünýä göreş güni her ýyl bellenilip geçirilýär. Bu senäniň bellenilip geçirilmeginiň baş maksady gepatitiň dürli görnüşleriniň adam saglygyna ýetirýän zyýanly täsirleri barad...
"Bir göçümi, iki göçümi däl-de tutuş meýilnamany gözle."
Znosko-Borowskiý
20-nji iýul - 1924-nji ýylda Halkara şahmat federasiýasynyň esaslandyrylan güni hökmünde taryha girip, şol gün bütin dünýäde Halkara küşt güni bellenilýär. 1861-nji ýylda berk düzgünleri bolan oýnuň wagt ulgamy d...
Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan parahatsöýüjilikli daşary syýasatyň we diplomatiýanyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň döwletleri bilen gatnaşyklara aýratyn orun degişlidir. Türkmenistanyň dostlukly hyzmatdaş döwletleriniň biri hem Hindistan Res...
BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasynyň sebit merkezi (UNRCCA) 2021-nji ýylyň 14-16-njy iýuly aralygynda Merkezi Aziýanyň we Owganystanyň ýaş hünärmen diplomatlary üçin onlaýn okuw sapaklaryny gurady. Bu çäre merkeziň esasy ileri tutulýan ugurlaryndan biri hökmünde hökümetleriň arasyndaky gatnaşyklarda öňüni alyş diplomatiýasynyň ö...
Her ýylyň 15-nji iýulynda dünýä jemgyýetçiligi Birleşen Milletler Guramasynyň başlangyjy esasynda 2014-nji ýylda ýaşlaryň başarnyklaryny ösdürmäge, olaryň durmuş-ykdysady şertlerini gowulandyrmaga maýa goýmagyň ähmiýetine düşünmek maksady bilen döredilen Bütindünýä başarnyklar gününi giňden belleýär. Bu sene ýaşlara tehniki we hünär okuwlaryny öz...
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Berkararlyk etrap häkimliginiň, Berkararlyk etrap Kazyýetiniň, Berkararlyk etrap polisiýa bölüminiň we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň wekilleriniň gatnaşmagynda ýaşlaryň ruhubelentlik ýörelgeleri esasynda terbiýelenmäge bagyşlanan wagyz-nesihat çär...


text:
Aragon korollygy
Aragon korollygy XII-XIII asyrda peýda bolup, bu Ispaniýanyň yza galan welaýatyň biridir. Katoloniýa muňa görende ösendigi bilen tapawutlanýardy. 2 ýerde iri ýer eýeleriniň ezişi güýçlidi. Maşgala agzalalygy üçin hem aýry jerimeler salnypdyr, hat-da senýoryň howlusynda ýangyn bolaýsa-da, jerime salnypdyr. Aragon korollygynda iri ýer eýeleri syýasy taýdan özbaşdakdy, özara soýuzlar baglaşypdyrlar, korola garşy uruşmak yglan edip bilýärdi. Dworýanlar olara garaşlydy. Aragonda ykdysady taýdan pes ösen şäherleriň syýasy täsiri hem güýçli däldi.
Balear aýlagyny (XIII as.) Sisiliýa (1302), Sordgeniýa (1324) we Neopolitan korollygy (1442) Argon korollygyna birleşdirilip güýçli korollyga öwrülýär.


text:
1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 76 ýyllygy mynasybetli Watan üçin edermenligiň, merdanalygyň hem-de gahrymançylygyň belent nusgasyny görkezen uruş weteranlaryny sarpalamak dabaralary baýramçylygyň many-mazmunyny artdyrýar. Welaýat, şäher häkimlikleriniň, TDP-niň welaýat, şäher komitetleriniň, Daşoguz şäher medeniýet merkeziniň bilelikde guramaklarynda geçirilen duşuşyk dabarasy hem baýramçylyk çäreleriniň üstüni ýetirdi.
Uruş weterany Jumabaý Nurmedowyň öýüne baryp, hormatly Prezidentimiziň adyndan baýramçylyk sowgadynyň hem-de ter gül çemenleriniň dabaraly ýagdaýda gowşurylmagy nesilleriň arasyndaky jebisligiň baky mizemezligiň alamatyna öwrüldi. Dabaraly duşuşygyň dowamynda Jumabaý aga geçen söweş ýoly barada täsirli gürrüňler berdi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni gazanyp beren Gahryman Arkadagymyzyň häzirki alyp barýan döwlet syýasatynyň halkyň bagtly durmuşyny, döwletimiziň deňsiz-taýsyz ösüşini üpjün edýändigini, şol aladalaryň gadyr-gymmatyny duýup ýaşamagyň, oňa işjeň goşulyşmagyň her bir raýatyň mukaddes borjy bolmalydygyny nygtady. Dost-doganlygyň, merdi-merdanalygyň, edermenligiň, gaýduwsyzlygyň, Watana wepalylygyň belent mekdebi bolup taryha siňen Beýik Watançylyk urşunyň gahrymanlaryny hemişe uly hormat bilen ýatlaýan bagtyýar nesillere guwanyp-buýsanýandygyny uly tolgunma bilen beýan etdi. Özleri barada irginsiz aladalar edýän hormatly Prezidentimiziň adyna tüýs ýürekden alkyşlar aýtdy.
Jumabaý Nurmedowyň döwletli ojagynda guralan dabara bagşy-sazandalaryň ýerine ýetirmeginde hoş owazly nagmalar bilen utgaşdy.
BELENT SARPANYŇ BEÝANY
1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 76 ýyllygy mynasybetli Watan üçin edermenligiň, merdanalygyň hem-de gahrymançylygyň belent nusgasyny görkezen uruş weteranlaryny sarpalamak dabaralary baýramçylygyň many-mazmunyny artdyrýar. Welaýat, şäher häkimlikleriniň, TDP-niň welaýat, şäher komitetleriniň, Daşoguz şäher medeniýet merkeziniň bilelikde guramaklarynda geçirilen duşuşyk dabarasy hem baýramçylyk çäreleriniň üstüni ýetirdi.


text:
Aşgabadyň “Altyn asyrynyň” we futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň baş tälimçisi Ýazguly Hojageldiýew 2018-nji ýylyň jemleri boýunça “Türkmenistanyň iň gowy tälimçisi” diýlip yglan edildi. Bu barada, ýurdumyzyň sport žurnalistleriniň we futbol toparlarynyň hünärmenleriniň arasynda geçirilen ses berlişige esaslanyp, Türkmenistanyň Futbol federasiýasy habar berýär.
Geçirilen ses berlişigiň netijesinde, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ýazguly Hojageldiýewden soň iň köp sesi geçen möwsümde Mary DES-niň “Energetik” futbol topary bilen çempionatyň bürünç medalyny gazanan, Kubok ýaryşynda bolsa finala çenli baryp ýeten ýaş tälimçi Mekan Nasyrow toplady. Üçünji orny bolsa ýurdumyzyň wise-çempiony “Ahalyň” baş tälimçisi Röwşen Meredow bilen Türkmenistanyň kubogynyň eýesi bolan Aşgabadyň “Köpetdagyna” tälim berýän Said Seýidow paýlaşdylar.
27-nji fewralda 42 ýaşyny doldurjak Ýazguly Hojageldiýew geçen möwsümde “Altyn asyr” bilen bassyr bäşinji gezek Türkmenistanyň çempionlygyna, ýurdumyzyň Naýbaşy kubogyna ýetmegi we AFK-nyň kubogynda türkmen futbolynyň taryhynda ilkinji gezek final duşuşygyna gatnaşmagy başardy.
Aşgabadyň “Altyn asyr” futbol toparynyň we Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň 25 ýaşly ýarym goragçysy Altymyrat Annadurdyýew 2018-nji ýylyň jemleri boýunça ýurdumyzyň iň gowy futbolçysy diýlip yglan edildi. Ol bu derejäni Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan sport žurnalistleriniň hem-de futbol toparlarymyzyň hünärmenleriniň ses bermeginde gazandy.
Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan berlen magumata görä, ýeňijiden soň ikinji orny “Altyn asyryň” we milli ýygyndymyzyň merkezi goragçysy Mekan Saparow eýeledi.
Ilkinji gezek 2015-nji ýylda uly futbola gelen Altymyrat Annadurdyýewiň Ýokary ligada çykyş eden dördünji möwsüminde ýurdumyzyň iň gowy futbolçysy saýlanylmagy ýokary üstünlik we uly başarnykdyr. “Pökgi bilen dostlugyna” Aşgabadyň “Galkan” toparynda başlan A.Annadurdyýew 2014-nji ýylda geçirilen Türkmenistanyň çempionatynda 10 pökgi bilen iň netijeli futzalçy bolmagy başardy. 2015-nji ýylda bolsa uly futbola ilkinji ädimlerini ädip, “Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň “Ahal” futbol topary bilen şertnama baglaşdy. Täze topary bilen ilkinji gezek ýaşyl meýdana halkara duşuşuşykda - AFK-nyň kubogynyň saýlama tapgyrynyň çäginde Aşgabatda Gyrgyzystanyň “Dordoýy” bilen geçirilen duşuşykda çykdy. Şeýlelikde, futbolçylaryň köpüsinden tapawutlylykda, uly futbola halkara duşuşyk bilen ilkinji ädimini äden A.Annadurdyýew şol duşuşygyň eýýäm 9-njy minudynda tapawutlanmagy hem başardy. Şol ýyl çempionatda geçiren ilkinji duşuşygynda hem (“Ahal” - “Energetik”) dört gezek tapawutlanan A.Annadurdyýew türkmen futbolynyň geljekki ýyldyzynyň dogup gelýändiginiň buşlugyny şol günlerden berdi. 2016-njy ýyldan bäri Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň “Altyn asyr” futbol toparynda çykyş edip gelýän oýunçy milli ýaryşlarda kuboklaryň ençemesini gazandy, 2018-nji ýylda bolsa AFK-nyň kubogynyň finalyna çenli baryp ýetdi. Şol bir wagtyň özünde ol 15 pökgi bilen yklym ýaryşynda iň köp tapawutlanan türkmen futbolçysy diýen ady hem özünde saklaýar.
Altymyrat Annadurdyýew Türkmenistanyň milli ýygyndysyndaky ilkinji duşuşygyny 2015-nji ýylyň 1-nji iýunynda Dünýä kubogy - 2018-iň saýlama tapgyrynda Guama garşy geçirdi. Milli ýygyndydaky ilkinji pökgüsini bolsa 2017-nji ýylyň 26-njy martynda Taýwanyň ýygyndysynyň derwezesine geçirdi.
Altymyrat Annadurdyýew Türkmenistanyň futbol federasiýasy tarapyndan düzülen 2018-nji ýylyň nusgalyk düzüminde hem ýer alýar. Futbolçy ýakyn günlerde Birleşen Arap Emirliklerinde geçiriljek Aziýa kubogynda hem milli ýygyndymyzyň üstünlikleri üçin göreşer.


text:
Paleontologlar Hytaýyň günorta-günbataryndaky Siçuan welaýatynyň Szygun şäherinde dünýäniň iň kiçi dinozawr aýak yzlaryny tapdylar. Şol bir daş plitada uzynlygy 10,2 mm we ini 9,6 mm bolan 40-dan gowrak dürli aýak yzlary tapyldy. Alymlaryň pikiriçe, bu üç aýakly aýak yzlary, takmynan 12 santimetr uzynlygynda bolan galatorlara degişlidir. Hünärmenleriň belleýşi ýaly, ösüşiň dürli tapgyrlarynda kiçi termopod dinozawrlaryň aýak yzlarynyň ýygyndysyny görkezip bilýän gaýa plitasynda dürli ululykdaky aýak yzlary saklanyp galypdyr.
Esasy Dünýä täzelikleri Dünýädäki iň kiçi dinozawr aýak yzy tapyldy


text:
Memleket basshysy Іshki ister mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisin ótkizdi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Іshki ister mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa májilisi ótti. Jıynda bıylǵy 9 aıda ishki ister organdary atqarǵan jumystyń qorytyndylary jáne Prezıdent tapsyrmalaryn oryndaý barysy qaraldy, dep habarlaıdy QazAqparat Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Sharaǵa ІІM qyzmeti men polıtsııanyń aýmaqtyq departamentteriniń basshylary jáne elimizdiń barlyq aımaqtarynyń ýchaskelik ınspektorlary qatysty.
Memleket basshysy jıynǵa deıin ishki ister organdaryna qarasty arnaıy tehnıkalardy qarap shyǵyp, Nur-Sultan qalasy Polıtsııa departamenti Jedel basqarý ortalyǵynyń qyzmetimen tanysty.
Prezıdent koronavırýs pandemııasy kezinde ýaqytpen sanaspaı óz mindetterin abyroımen atqarǵan ishki ister organdarynyń barlyq qyzmetkerlerine rızashylyq bildirdi.
Memleket basshysy ІІM júıesindegi kúndelikti jumystyń qaýip pen qaterge toly ekenin atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, Táýelsizdik jyldarynda óziniń qyzmettik mindetterdi oryndaý kezinde 797 polıtseı qaza taýyp, 2604 qyzmetker aýyr dene jaraqattaryn alǵan.
– Memlekettiń turaqtylyǵyn jáne qoǵamnyń bereke-birligin saqtaý – basty mindet. Osyndaı sátte polıtsııa qyzmetkerleriniń kásibı deńgeıine, otanshyldyq rýhyna, qajyr-qaıratyna kóp nárse baılanysty. Muny ishki ister organdarynyń barlyq qyzmetkerleri jete túsinedi dep oılaımyn, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, bıyl Qordaı aýdanynda jáne Sátpaev qalasynda bolǵan qaıǵyly oqıǵalardan sabaq alý qajet.
– Beıbit kúnde halqymyzdyń amandyǵyn, bereke-birligin saqtaı almasaq, memleketimizge syn. Ultaralyq kelisim men tatýlyq, qoǵamdaǵy turaqtylyq – bizdiń basty qundylyqtarymyz. Halyqtyń kóńili alańsyz, uıqysy tynysh bolýy kerek. Polıtsııa tártip saqshysy ekenin sóz júzinde emes, is júzinde dáleldeı bilýge tıis, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent ishki ister organdary men azamattardyń ózara qarym-qatynasynda qyzmet kórsetý modelin engizý mańyzdy ekenin, oǵan «polıtsııa qadamdyq qoljetimdilikte» qaǵıdatyn negizge alý kerektigin atap ótti.
– Ýchaskelik ınspektor – belgili bir aýmaqtaǵy qylmysty boldyrmaýda, jergilikti halyqtyń máselelerin sheshýde, qylmystyń tikeleı nemese janamama túrde aldyn alýda, azamattardyń ómir sapasyn arttyrýda basty tulǵa sanalady. Halyqpen ashyq dıalog júrgizý kerek. Olardyń jergilikti polıtsııadan ne kútetinin bilip, kómek kerek kezinde qastarynan tabylýy qajet. Otandastarymyzdyń senimine basqasha ıe bolý múmkin emes, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy qurylymdyq ózgeristerdi jalǵastyra berýdi, onsyz qolǵa alǵan reformalardy tabysty júzege asyrý múmkin emes ekenin aıtty. Onyń oıynsha, polıtsııa qosalqy fýnktsııalardan ókinbesten bas tartýy kerek.
– Qazir polıtsııa tikeleı óz mindetterine jatpaıtyn jumystarmen aınalysatyn ýaqyt emes. Bul baǵytta alǵashqy qadam jasaldy. ІІM-niń quramynan tótenshe jaǵdaılar jónindegi qyzmet bólindi. Іshki ister organdary qurylymdaryn odan ári ońtaılandyrý jumystary Quqyq qorǵaý jáne sot júıesin reformalaý jónindegi komıssııanyń sheńberinde júzege asyrylatyn bolady. Biraq bul polıtsııanyń qyzmetin álsiretý degen sóz emes. ІІM jáne onyń qurylymdyq bólimsheleri tártipti qamtamasyz etýde memlekettiń negizgi tirek kúshi bolǵan jáne solaı bola beredi, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysy kadr saıasatyna basa mán berdi. Ol polıtsııa qyzmetin jańǵyrtý jónindegi jol kartasy aıasynda vedomstvolyq oqytý mekemeleri qaıta uıymdastyrylyp, qyzmetkerlerdi irikteý jumysy jetildirilgenin atap ótti.
– Polıtsııada dórekilik pen biliksizdikke jol berilmeýi kerek. Munda joǵary daıyndyqpen kelgen jáne óz isine shynaıy berilgen mamandar jumys isteýi qajet. Memleket pen qoǵam ońtaıly ózgeristerdi kútip otyr. Tártip saqshylary azamattarǵa úlgi bolýǵa tıis, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent polıtsııa qyzmetin tsıfrlandyrý, zańsyz esirtki aınalymymen kúresti kúsheıtý, túzetý júıesiniń jaǵdaıyn jaqsartý kerek ekenin málimdedi.
– Eldegi kúrdeli áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıda qylmystyń órshýine jáne túrme «tártibiniń» taralýyna múlde jol berýge bolmaıdy. Ondaǵy jaǵdaıdyń asa máz emes ekeni málim. Bas bostandyǵynan aıyrmaı jazalaýǵa qatysty túıtkilder bar. Mınıstrlik qylmystyq-atqarý júıesindegi máselelerdi sheshý boıynsha nátıjeli jumystar kórsetýi kerek, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent óz sózinde Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı, zańǵa sáıkes, azamattarǵa jáne jalpy memleketke qaýip keltirmeıtin qylmys jasaǵan adamdarǵa amnıstııa jasalatynyn jetkizdi.
Sondaı-aq Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke elordalyq polıtsııa departamentine jańa ǵımarat salý máselesin tapsyrdy.
Memleket basshysy polıtsııa qyzmetkerlerin jan-jaqty áleýmettik qoldaý negizgi mindetterdiń biri ekenin aıtty. Prezıdent tártip saqshylaryna baspana jaldaýǵa ótemaqy retinde 15 mıllıard teńgeden astam qarjy bólinetinin jetkizdi. Keler jyldyń 1 qańtarynan bastap osy maqsattarǵa qosymsha 10 mıllıard teńge bólinedi. Bul shara aıasynda kezekshi bólimniń qyzmetkerleri, qaraýyl qyzmeti, arnaıy kúzet uıymdary, vedomstvolyq oqý mekemeleri jáne qylmystyq-atqarý júıesiniń qyzmetkerleri qamtylyp, jalpy 8 myń adamǵa qoldaý kórsetiledi.
Qasym-Jomart Toqaev ishki ister salasy qyzmetkerleriniń eńbekaqysy tómen ekenin aıtty. Bul kópten beri qordalanǵan máselelerdi biri. Osyǵan oraı ol Úkimetke 3 jyldyń ishinde tártip saqshylarynyń eńbekaqysyn 30 paıyzǵa kóterý týraly tapsyrma berdi.
Prezıdent barlyq memlekettik basqarý júıesine úlken synaq bolǵan COVID-19 pandemııasy kezinde polıtsııa qyzmetkerleriniń erekshe eńbegin atap ótti.
– Qazirgi jaǵdaıda dárigerlermen qatar maıdannyń alǵy shebinde polıtsııa qyzmetkerleri de júr. Óıtkeni azamattardyń qaýipsizdigi ǵana emes, olardyń densaýlyǵy men berekeli ómiri sizderdiń jumystaryńyzǵa tikeleı baılanysty. Sondyqtan búgingideı kúrdeli jaǵdaıda memleket indetke qarsy turǵandardyń barlyǵyn qoldaıdy. Meniń tapsyrmam boıynsha pandemııanyń birinshi kezeńinde karantın sharalaryn qamtamasyz etýge qatysqan ishki ister organdarynyń qyzmetkerlerine syıaqy tóleýge 6,6 mıllıard teńge bólindi. Jyl sońyna deıin taǵy da 11,5 mıllıard teńge beriledi, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent sóz sońynda joǵaryda atalǵan mindetterdi tolyq oryndaý qajet ekenin aıtyp, ІІM bul jumysty abyroımen atqaratynyna senim bildirdi.
Alqa májilisinde Іshki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev sóz sóılep, Prezıdentke elimizdegi qylmystyq jaǵdaı, azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý sharalary, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý, uıymdasqan qylmysqa qarsy is-qımyldar, adam saýdasy, esirtki jáne tonaý qylmysy jaıynda baıandady. Mınıstr ishki ister organdaryna reforma júrgizý, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy aıasynda polıtsııa jumysynyń jarııalylyǵy men ashyqtyǵyn qamtamasyz etý sharalary jóninde Memleket basshysy bergen tapsyrmalardyń oryndalý barysy týraly da aqparat berdi.
Jıynda budan bólek Nur-Sultan qalasy Polıtsııa departamentiniń bastyǵy Erjan Sádenov jáne Aqtóbe oblysy Polıtsııa departamentiniń ýchaskelik ınspektory Narıman Ýlıanov baıandama jasady.
- Memleket basshysy: Kópulttylyq – bizdiń baǵymyz
- Prezıdent etnosaralyq qatynas taqyrybynda praktıkalyq zertteýler júrgizýdi tapsyrdy
- Elimizdegi birlik pen tatýlyqqa qarsy aıtylǵan birde-bir sóz jaýapsyz qalmaýy kerek -Toqaev
- Prezıdent etnostardyń áleýmettik-mádenı oqshaýlanýyna qarsy sharalar ázirleýdi usyndy
- Assambleıaǵa patrıottyq uıym retinde qurmet kórsetýimiz kerek – Toqaev
- Árbir óńirde halyqtar dostyǵyna arnalǵan saıabaqtar ashýǵa bolady - Memleket basshysy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
12.04.2021
Şu gün paýtagtymyzda “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň hem-de “Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň dolandyryş edaralarynyň täze binalarynyň açylyş dabarasy boldy. Şu mynasybetli dabaralara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2018-nji ýylyň 15-nji fewralynda gol çeken Kararyna laýyklykda, gurluşygy amala aşyrylan bank ulgamynyň desgalarynyň açylmagy şanly senä — Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlandy, olar ýurdumyzyň yzygiderli ykdysady ösüşiniň, halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlanýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
“Bouygues Batiment International” meşhur fransuz kompaniýasy tarapyndan gurlan banklaryň täze binalary Aşgabadyň günorta böleginde, soňky ýyllarda paýtagtymyzyň işewürlik merkezi kemala gelen Çandybil şaýolunyň ugrunda ýerleşýär.
Döwlet Baştutanymyzyň awtoulagy “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň açylyş dabarasynyň geçirilýän ýerine gelýär. Milli Liderimizi Mejlisiň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, medeniýet işgärleri garşylaýarlar.
Ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň çykyşlary dabara ajaýyp öwüşgin çaýdy. Döredijilik toparlary bu waka mynasybetli ajaýyp çykyşlaryny taýýarlapdyrlar. Sazly-horeografiýa sahnasynda gündogar hökümdarlarynyň köşk gaznasynyň baýlygyny görkezýän görnüşler, şonuň ýaly-da, asyrlaryň jümmüşinden gelýän söwda däpleri janlandyryldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlar bilen mähirli salamlaşyp, “Türkmenbaşy” bankynyň merkezi girelgesine barýar.
Dabaraly pursat gelip ýetýär — dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda milli Liderimiz toý bagyny kesýär, şol pursat asmana howa şarlary uçurylýar.
Döwlet Baştutanymyz bankyň täze binasy bilen tanşyp başlaýar.
Bank ulgamyny ösdürmek milli Liderimiziň ykdysady strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biridir. Ykdysady syýasatda maliýe-bank ulgamynyň edaralarynyň eýeleýän möhüm orny olara berilýän wajyp wezipe bilen şertlenendir — şol wezipeler halk hojalyk toplumynyň dürli pudaklarynyň arasynda pul görnüşindäki serişdeleriň netijeli paýlanylmagyny üpjün etmekden, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň bäsdeşlige ukyply we täzeçil bolmagyna ýardam bermekden ybaratdyr.
Türkmenistanda Garaşsyzlyk ýyllarynda alyp barlan sazlaşykly döwlet syýasaty netijesinde, milli bank ulgamy kemala getirildi. Onuň hereket etmeginiň binýadynda goýlan düýpli ýörelgeler durmuş ugurly ykdysadyýetiň talaplaryna laýyk gelýär.
Häzirki wagtda berkeýän bazar gatnaşyklarynyň we giň gerimli özgertmeleriň şertlerinde banklaryň ygtybarlylygyny we durnuklylygyny üpjün etmäge “Türkmenistanyň bank ulgamyny 2011 — 2030-njy ýyllarda ösdürmegiň Döwlet maksatnamasy” uly goşant goşýar. Ýurdumyzyň bank ulgamynyň ygtybarlylygynyň ep-esli ýokarlandyrylmagy şol maksatnamanyň doly durmuşa geçirilmeginiň esasy netijesi bolmalydyr.
Maliýe edaralarynyň hünärmenleri döwlet Baştutanymyzyň öňde goýan jogapkärli wezipelerini üstünlikli ýerine ýetirmek üçin öz işlerini yzygiderli kämilleşdirýärler. Şol jogapkärli wezipeleriň hatarynda manadyň durnuklylygyny saklamak, bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek we hilini ýokarlandyrmak, müşderilere hödürlenilýän hyzmatlar ulgamyna dünýä tejribesini, öňdebaryjy usullary we täzeçil tehnologiýalary ornaşdyrmak, pul serişdeleriniň gyradeň dolanyşygyny üpjün etmek, ilatyň pul serişdelerini maýa goýum hökmünde önümçilikde peýdalanmak üçin maliýe dolanyşygyna girizmek, ykdysadyýeti, ilkinji nobatda bolsa, onuň ileri tutulýan pudaklaryny karzlaşdyrmagyň möçberini artdyrmak, döwlet we pudaklaýyn maksatnamalara laýyklykda, maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek wezipeleri bar.
Bank işini kämilleşdirmek, hususan-da, karz berlişiniň möhüm ugurlaryny kesgitlemek baradaky meseleler bank işini guramaga häzirki döwrüň ykdysady ýagdaýlaryny hem-de döwlet ösüşiniň geljegini göz öňünde tutup, innowasion taýdan çemeleşmegiň zerurdygyny belleýän hormatly Prezidentimiziň hemişe üns merkezinde durýar. Bu ulgamyň hünärmenleri goýumçylaryň we maýadarlaryň bähbitlerini goramak arkaly olaryň ynamyny gazanmagyň derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen uly işleri geçirýärler. Bank işini düzgünleşdirýän kanunçylyk namalary halkara ölçeglere kybaplaşdyrylýar.
Soňky ýyllarda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ykdysadyýetiň döwlete degişli bolmadyk ulgamyny ösdürmek maksady bilen başy başlanan hem-de, ilkinji nobatda, önümçilik ulgamyny höweslendirmäge we täze iş orunlaryny döretmäge gönükdirilen maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmekde bank düzümleriniň hususy pudak bilen hyzmatdaşlygy barha uly gerime eýe bolýar.
Obasenagat toplumyny, ulag we aragatnaşyk, maglumat tehnologiýalary, hyzmatlar, saglygy goraýyş we syýahatçylyk ulgamlaryny ösdürmek bilen baglanyşykly maýa goýum taslamalary, şeýle hem telekeçilik işleriniň dürli, hususan-da, innowasion görnüşleri ýeňillikli karzlaşdyrmaga degişlidir. Mundan başga-da, türkmenistanlylara oňaýly ýaşaýyş jaýlaryny gurmak we satyn almak üçin ýeňillikli şertlerde karzlar berilýär.
«Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik banky hem-de “Senagat” paýdarlar täjirçilik banky hyzmatlaryň möçberi boýunça ýurdumyzyň esasy banklarydyr. Dürli ýaşdaky raýatlar üçin «Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik bankynyň «Pensiýa», «Ruhubelent nesiller», «Watan gerçekleri», «Möhletli», «Zenan kalby» hem-de «Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň «Täze manat — täze durmuş», «Çagalara niýetlenen maksatly goýum», «Ene-atalar hakynda alada», «Halkyň saglygy — Watan baýlygy», «Çagalar — biziň geljegimiz», «Bähbitli» goýumlaryny nagt we nagt däl goýumlaryň mysaly hökmünde belläp bolar.
Häzirki zaman bank düzümleri bu işleriň ýerine ýetirilmegine laýyk gelýär. Türkmenistanyň banklarynyň köp bölegi hem-de olaryň şahamçalary öňdebaryjy tehnologiýalar we döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen täze binalarda ýerleşýär. Banklaryň täze, häzirki zaman edaralary gurulýar we maliýe hem-de maddy-enjamlaýyn binýady pugtalandyrylýar.
Munuň mysaly hökmünde şu gün ulanylmaga tabşyrylýan bank edaralarynyň on bäş gatly belent binalaryny görkezmek bolar. Şol binalar paýtagtymyzyň işewürlik böleginiň binagärlik toplumyna sazlaşykly utgaşýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik bankynyň binasyna baryp, maliýe edarasynyň täze desgasynyň binagärlik aýratynlyklary bilen tanyşdy.
Binanyň umumy meýdany 17 müň inedördül metrden gowrakdyr. Edaralaryň birinji we ikinji gatlarynda amallar zallary, depozitariýa, pulhanalar, mejlisler zaly we naharhana, dürli maksatly beýleki otaglar ýerleşýär. Köp sanly gulluklar we hünärmenleriň iş otaglary-da hemme zerur enjamlar bilen üpjün edildi. Täze binada gymmatlyklary ygtybarly saklamak düzgünlerini we şol bir wagtda müşderilere hyzmat edilmegini üpjün etmek üçin hemme şertler göz öňünde tutuldy.
Tanyşlygynyň dowamynda döwlet Baştutanymyza «Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik bankynyň gazanan üstünlikleri hem-de hünärmenler we müşderiler bilen işlemek üçin onuň täze edarasynda döredilen şertler barada doly maglumat berildi.
Täze binada döwrebap kompýuter enjamlary bilen üpjün edilen iş orunlarynyň 300-den gowragy gurnaldy. Bankyň hünärmenleri bir wagtyň özünde 250-den gowrak müşderini kabul edip, olara ýokary derejede hyzmat edip bilýärler.
Bankyň işgäri işlemäge döredilen şertler üçin milli Liderimize hoşallyk bildirip, sanly ulgamyň kömegi bilen bankyň esasy ykdysady görkezijilerini hem-de hödürlenilýän döwrebap bank hyzmatlaryny görkezmäge rugsat sorady.
Döwlet täjirçilik bankynyň ilkinji döredilen wagtyndan başlap, bu ýerde milli we daşary ýurt pullarynda goýumlary kabul etmek, gymmatly kagyzlar bazarynda amallary, uzak möhletleýin karz bermek hem-de pul geçirimleri we hasaplaşyklary geçirilýär.
Häzir «Türkmenbaşy» döwlet täjirçilik bankynyň gullugy hem-de onuň 23 sany şahamçasy tutuş ýurdumyz boýunça hereket edýär, 600 müňden gowrak müşderä hyzmat edip, olara amatly goýumlaryňdyr hyzmatlaryň giň görnüşlerini, kiçi we orta telekeçiligiň ösdürilmegini karzlaşdyrmak bilen birlikde, karz serişdeleriniň dürli görnüşlerini hödürleýär.
Türkmenistanyň “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik banky milli ykdysadyýeti ösdürmegiň döwlet maksatnamalaryndan ugur alyp, özüniň işinde nebitgaz toplumy, ulag-aragatnaşyk, gurluşyk pudaklaryndaky taslamalary maliýeleşdirmek meselelerine uly üns berýär. Onuň karz beriş syýasatynyň esasy ugry ýurdumyzyň haryt öndürijilerini goldamaga hem-de ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Bank işewürlik taslamalarynda karz bermek goldawyny amala aşyrýar. Şolaryň hatarynda “Ýigit” ýyladyşhana toplumy hojalyk jemgyýeti, “Mizan” gallany gaýtadan işlemek boýunça zawodlar toplumy hojalyk jemgyýeti, azyk önümlerini öndürmek boýunça köp sanly kärhanalar bar. “Döwletli — Döwran” hojalyk jemgyýeti bankyň karz beren serişdeleriniň hasabyna keramiki bezeg kerpiçleriniň, “Ak çeşme” hojalyk jemgyýeti bolsa haly önümçiligini ýola goýdy.
“Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň maýa goýumlary döwlet düzümleri, şol sanda nebitgaz, ulag-aragatnaşyk toplumlary, beýleki pudaklaýyn edaralar tarapyndan hem ulanylýar.
Türkmenistanyň “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik banky 2009-njy ýyldan başlap, “Deutsche Bank Trust Company Americas”, “Deutsche Bank Frankfurt am Main” iri dünýä banklarynda hasaplaryny açyp, müşderilere daşary ýurt pulunda eksport-import söwda geleşiklerini bökdençsiz amala aşyrmaga mümkinçilik döretdi.
13 ýyl mundan ozal, SWIFT Bütindünýä bankara maliýe telekommunikasiýalar jemgyýetiniň agzasy bolup, bank özüniň müşderilerine daşary ýurt pulundaky tölegleri ibermek mümkinçiligini döretdi.
“Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik banky ilkinjileriň biri bolup, “Ýyldyrym” içerki pul ibermeleriniň ulgamyny hem-de “Western Union” halkara elektron ulgamynyň işini ýola goýdy.
“Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna” hem-de “Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň döwlet Maksatnamasyna” laýyklykda, “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik banky öz işini yzygiderli kämilleşdirýär.
Döwlet Baştutany bankyň onlaýn hyzmatlary bilen jikme-jik gyzyklandy.
“Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň hünärmeniniň habar berşine görä, häzirki zaman tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy bank amallarynyň köpüsini düýpli kämilleşdirmäge mümkinçilik döretdi. Mysal üçin, bank hyzmatlarynyň doly toplumyny öz içine alýan internet-bank ulgamynyň girizilmegi müşderilere öz serişdelerini uzak aralykdan dolandyrmaga, dürli töleg amallaryny we beýlekileri amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Onlaýn görnüşde karzlary resmileşdirmek, özüňiziň bank hasaplaryňyzdan maglumatlary elektron görnüşinde almak, elektron tabşyrygyny taýýarlap, internet arkaly töleg geçirimlerini amala aşyrmak mümkinçiligi bardyr. Şonuň ýaly-da, onlaýn görnüşinde täze bank kartlaryny açmak, bu amal üçin zerur resminamalary elektron görnüşinde ugratmak, hyzmatlar üçin tölegi “Altyn asyr” bank karty arkaly amala aşyrmak mümkindir.
Hünärmen bankyň internet sahypasy arkaly müşderileriň jemagat hyzmatlarynyň töleglerini nädip onlaýn görnüşinde amala aşyryp bilýändigini görkezdi. Müşderi zerur sahypany açyp, peýdalanyjynyň adyny ýazmaly hem-de “şahsy otaga” girmeli. Bu sahypada elektrik energiýasy, agyz suwy, gaz hem-de ýaşaýyş jaý tölegleri göz öňünde tutulandyr.
Şonuň ýaly-da, onlaýn goýumlar boýunça bank amallary hem-de onuň ähli derejeleri giňişleýin görkezildi.
Hyzmatyň kämilleşdirilen görnüşiniň, ýagny karz almak isleýän raýatlardan uzak aralykdan elektron arzalary kabul etmek üçin hem-de müşderä bu arzalaryň derejesi barada uzak aralykdan habar bermek üçin “onlaýn kabulhana” döredildi.
Bankyň bu hyzmatlary müşderilerde uly gyzyklanma döredýär. “Internet-bankingden” hem-de “Mobil-bankingden” peýdalanýanlaryň sanynyň artmagy muňa şaýatlyk edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bankyň täze enjamlary bilen tanşyp, bu gün ýurdumyzda maliýe edaralarynyň netijeli işlemegi üçin ähli şertleriň döredilendigini we banklaryň işiniň milli ykdysadyýetimizi onuň mümkinçiliklerine gabat gelýän has ýokary sepgitlere çykarmaga niýetlenen toplumlaýyn maksatnamalary durmuşa geçirmäge gönükdirilmelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň bank ulgamynyň öňünde durýan möhüm wezipelere ünsi çekip, banklaryň milli walýutanyň hümmetini pugtalandyrmaga, karz syýasatynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga ähli tagallalaryny gönükdirmelidigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk baýramy we ak mermerli Aşgabadyň 140 ýyllygy bellenilýän ýylda durnukly içerki pul dolanyşygynyň wajypdygyna ünsi çekip, pul serişdeleriniň möçberiniň sazlaşykly dolandyrylmagy boýunça çäreleri gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow pul-karz syýasatyny oýlanyşykly geçirmegiň hem-de maliýe serişdelerini dolandyrmagy kämilleşdirmegiň, karz serişdelerini ykdysadyýeti ösdürmek üçin maksatlaýyn ulanmagyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny belledi.
Milli Liderimiz bankyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň, ony sanlylaşdyrmagyň, goýumçylar üçin bähbitli şertleri döretmegiň, bank hyzmatlarynyň ilat üçin elýeterliligini üpjün etmegiň wajypdygyny nygtap, degişli ýolbaşçylara anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň bank-maliýe düzümlerine häzirki zaman usullaryny ornaşdyrmagyň, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň, bu ugurda dünýä tejribesini ulanmagyň mümkinçiliklerini düýpli öwrenmegiň şu günüň wajyp talabydygyny nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bankyň işgärleriniň adyndan ulgamy ösdürmek, onuň hünärmenleriniň netijeli işlemegi babatda döredilen şertler üçin tüýs ýürekden hoşallyk beýan edildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ykdysadyýetini has-da ösdürmegiň, bank ulgamynyň işini kämilleşdirmegiň we döwrebaplaşdyrmagyň, sanly ulgamyň ornaşdyrylyşyny ýaýbaňlandyrmagyň, müşderilere hödürlenilýän hyzmatlaryň hilini gowulandyrmagyň we görnüşlerini giňeltmegiň möhümdigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň bank ulgamynyň yzygiderli ösdürilmeginiň Türkmenistanyň ykdysadyýetini täze sepgitlere çykarmaga mümkinçilik berjekdigini nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz “Türkmenistanda 2011 — 2030-njy ýyllarda bank ulgamyny ösdürmegiň döwlet maksatnamasynyň” mundan beýläk-de üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň ähmiýetini nygtady. Bu maksatnama milli ykdysadyýetimiziň bazar gurallarynyň berkidilmegini hem-de ýurdumyzda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeleri göz öňünde tutmak bilen, bank ulgamynyň ygtybarly we durnukly ösüşini üpjün etmäge gönükdirilendir.
Bu ulgamyň edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipeleriň hatarynda manadyň durnuklylygyny üpjün etmek, nagt däl hasaplaşyklaryň möçberlerini artdyrmak, bank amallaryny kämilleşdirmek, hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak hem-de täze görnüşlerini ornaşdyrmak, dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaýy göz öňünde tutmak bilen, işlere yzygiderli seljerme geçirmek, maliýe serişdeleriniň maksatlaýyn ulanylyşyna gözegçilik etmek, ykdysadyýete, ilkinji nobatda, onuň iri pudaklaryna karzlaryň berlişiniň möçberlerini artdyrmak, döwlet hem-de pudaklaýyn maksatnamalaryň çäklerindäki maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek wezipeleri bar.
Milli Liderimiz bank işini kämilleşdirmek meselelerinde, hususan-da, karz berlişini ösdürmegiň möhüm ugurlaryny kesgitlemekde, şonuň ýaly-da, bank işini guramakda häzirki döwrüň ykdysady ýagdaýlaryny hem-de döwlet ösüşiniň geljegini göz öňünde tutup, innowasion taýdan çemeleşmegiň zerurdygyny nygtady we şunuň bilen baglylykda, degişli ýolbaşçylara birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hormatly myhmanlaryň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.
Soňra milli Liderimiz “Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň täze binasynyň açylyş dabarasynyň geçirilýän ýerine ugrady.
Artistleriň ýerine ýetirmeginde ýaňlanýan sazlar we joşgunly aýdymlar baýramçylygyň şowhunyny artdyrýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlar bilen salamlaşyp, “Senagat” bankynyň merkezi girelgesine gelýär hem-de dabara gatnaşyjylaryň el çarpyşmalary astynda toý bagyny kesýär we ýurdumyzyň iri täjirçilik bankynyň işinde täze sahypany açýar.
Soňra döwlet Baştutanymyz esasy girelgeden “Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň ikinji gatyna barýar hem-de täze edara binasynyň binagärlik aýratynlyklary bilen tanyşýar. Onuň umumy meýdany 16 müň inedördül metrden gowrakdyr. Beýikligi bolsa, 76,5 metre, ini 35,5 metre barabardyr. “A” toplumda dolandyryş, hojalyk we tehniki otaglary ýerleşýär. 1-nji gatda 247 orunlyk maslahatlar zaly we beýleki otaglar, 2 — 11-nji gatlarda iş otaglary bar. Binanyň ýokarky gatlarynda bankyň ýolbaşçylarynyň iş otaglary ýerleşýär.
Paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzda bina edilýän häzirki zaman desgalarynyň ählisinde bolşy ýaly, bank edarasynda işgärler üçin amatly, doly kompýuterleşdirilen otaglary goşmak bilen, ähli şertler döredildi.
“B” toplumda ikinji gatda amallar zaly, müşderiler bilen işlemek üçin otaglar, kassalar ýerleşýär. Şeýle-de bu ýerde gazna, naharhana, gulluk ulaglary üçin duralga bar.
Bina durmuş üpjünçiliginiň ähli ulgamlary bilen enjamlaşdyryldy. Binanyň içki bezeg işlerinde milli nakgaşlygyň nusgalary ulanyldy. Binanyň girelgesiniň öňündäki gök begresli meýdançada ýaş nahallar oturdyldy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara amallary hem-de elektron tölegleri dolandyrýan bölüme baryp, hünärmenleriň işlemegi we müşderilere hyzmat edilmegi üçin döredilen şertler bilen tanyşdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz amallar zalyna bardy. Bu ýerde hünärmen döwlet Baştutanymyza sanly tehnologiýalar arkaly, bankyň ýeten sepgitleri hem-de onuň mundan beýläkki innowasion işi üçin döredilen şertler barada gürrüň berdi.
Mälim bolşy ýaly, “Senagat” paýdarlar täjirçilik banky Türkmenistanyň öňdebaryjy täjirçilik banklarynyň biridir, ýurdumyzda bankyň 13 şahamçasy hem-de bir bank gullugy işjeň hereket edýär.
Bank ilkinjileriň biri bolup, kiçi we orta telekeçilige maliýe goldawyny berip başlady Onuň hyzmatlaryndan hususy telekeçiler, eýeçiligiň ähli görnüşlerindäki kärhanalar, bilelikdäki kärhanalaryň we daşary ýurt kompaniýalarynyň wekilleri peýdalanýarlar. Mundan başga-da, bank ýurdumyzda gymmatly kagyzlaryň bazaryny guramak boýunça işleri geçirýär. “Senagat” banky “Aşgabat gazna biržasy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini esaslandyryjylaryň biridir.
“Senagat” banky 2008-nji ýylda SWIFT ulgamynyň agzalygyna birikdirildi. Bankyň müşderileriniň daşary ýurt pulunda eksport-import söwda geleşikleriniň bökdençsiz ýerine ýetirilmegi üçin ähli mümkinçilikler döredildi.
«Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň «The Banker» žurnalynyň 2015-nji we 2016-njy ýyllarda geçiren bäsleşikleriniň netijesinde, iki gezek «Türkmenistanyň iň gowy banky» adyna mynasyp bolandygyny bellemek gerek. Bu hormatly at degişli ulgamyň edaralarynyň Türkmenistanyň bank bazarynda öňdäki orunlary eýelemeginiň ykrarnamasydyr. 2013-nji ýylda Halkara işewürlik assosiasiýasynyň (Business Initiative Directions) howandarlygynda Şweýsariýada (Ženewa ş.) geçirilen B.I.D hil boýunça XXV Halkara Konwensiýasynda “Senagat” PTB «Century International Quality ERA» baýragyna mynasyp boldy. Türkmen banky bu baýraga hil, öňdebaryjylyk, tehnologiýalar we innowasiýalar üçin eýe boldy.
“Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň ileri tutýan ugry ýurdumyzyň haryt öndürijilerini goldamakdan ybaratdyr. Bank ýuridik we fiziki şahslar üçin karzlaşdyrmak, kepillendirilen depozit amallary, elektron pul geçirimleri, elektron tölegleri we beýleki bank hyzmatlaryny ýerine ýetirýär.
“Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň esasy maksady ilatyň pul serişdelerini goýumlara çekmek bolup durýar. Şol serişdeler uzak möhletli maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek üçin zerur karz goýumlarynyň möhüm çeşmesine öwrülýär.
Häzirki wagtda bank ilatyň isleglerini we tekliplerini nazara almak bilen, dürli şertleri bolan goýumlaryň 9 görnüşini hödürleýär.
Karz syýasatyna laýyklykda, “Senagat” paýdarlar täjirçilik banky bazarlary haryt bilen doldurmak, täze iş orunlaryny döretmek bilen meşgullanýan hususy kärhanalar we telekeçiler üçin amatly şertleri döredýär. Häzirki wagtda müşderileriň isleglerine baglylykda, bank ýuridik şahslara we hususy telekeçilere önümçilik karzlarynyň dürli görnüşlerini teklip edýär.
“Senagat” banky ulag hyzmatlary, saglygy goraýyş we bilim ulgamlary, hyzmatlaryň beýleki görnüşleri üçin nagt däl hasaplaşyklaryň, bank karzlarynyň möçberini artdyrýan döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça işleri alyp barýar. «Senagat» paýdarlar täjirçilik banky paýtagtymyzyň jemgyýetçilik ulaglarynda — awtobuslarda tölemäge niýetlenen nagt däl hasaplaşygy üçin gurluşy oturtdy, elektron kartlary boýunça nagt däl hasaplaşyk hyzmatlaryny ýola goýdy.
Bankyň işiniň sanly ulgama geçirilmegi müşderiler üçin mümkinçilikleri artdyrmaga, nagt däl hasaplaşyklar boýunça amallary ösdürmäge, hyzmatyň hilini ýokarlandyrmaga, hyzmatlaryň täze, döwrebap görnüşleriniň — «Internet-banking», «Mobil-banking», “Galtaşyksyz töleg”, «Goýum bank karty», «Maşgala», «Ýol karty» hyzmatlarynyň peýda bolmagyna ýardam etdi.
Bank öz müşderilerine «Cash baсk» höweslendiriji hyzmatyny hödürleýär. Onuň aýratynlygy degişli terminallaryň oturdylan ýerlerinde — iri söwda merkezlerinde we jemgyýetçilik iýmiti kärhanalarynda “Altyn asyr” ýa-da “Goýum” karz kartlary bilen töleg geçirmek bolup, şunda her aýyň ahyrynda bank müşderiniň kartyna hasaplaşygyň göterimini geçirýär.
«Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň hünärmeni döwlet Baştutanymyza karzlaşdyrmagy kämilleşdirmek, edara-kärhanalara hem-de raýatlara hödürlenilýän bank hyzmatlaryny giňeltmek hem-de hilini gowulandyrmak boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada maglumat berip, bankyň resmi saýty arkaly onlaýn ýüz tutma hyzmaty barada jikme-jik gürrüň berdi. Şunda ol resmi www.senagatbank.com.tm internet sahypasy arkaly karz almak işiniň tutuş tapgyryny beýan etdi.
Internet söwdasy bankyň täze hyzmatlarynyň biridir. «Elektron söwda» hyzmaty Internet arkaly harytlary we hyzmatlary hödürlemäge mümkinçilik berýär. «Elektron söwda» hyzmatlaryna bolan isleg barha artýar, munuň özi nagt däl görnüşde elektron söwdany amala aşyrýan bankyň müşderileriniň sanynyň köpelýändigini tassyklaýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bankyň tehniki aýratynlyklary bilen tanyşdy.
Hünärmen hormatly Prezidentimizi döwrebap bankomat bilen tanyşdyrdy. Ol dürli amallary, şol sanda nagt däl tölegleri geçirmäge niýetlenendir. Şunda raýatlar pullaryny kartyndan çekmek bilen çäklenmän, eýsem, töleg geçirip, kartynyň hasabyny barlap bilýär. Bulardan başga-da, bankyň müşderileri kartlaryndaky puluň möçberini tutumsyz artdyryp bilýärler, şunda olar bu amaly bank işgäri gatnaşmazdan, özbaşdak geçirýärler diýip, hünärmen amalyň kadalaryny iş ýüzünde görkezdi.
Şeýle hem şu ýerde hormatly Prezidentimize gadymy şaýy pullaryň nusgalary hem-de asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alýan we milli mirasymyzyň aýrylmaz bölegine öwrülen zergärçilik sungatynyň önümleri görkezildi. Gymmatlyklaryň hatarynda ussat zergärleriň zehini we ylham joşguny bilen döredilen nepis şaý-sepler — altyn we kümüş bilezikler, gymmat bahaly daşlar bilen bezelen gülýakalar, ýüzükler, monjuklar bar.
Bu ýerde Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan çykarylan ýubileý we ýadygärlik şaýy pullar hem bar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bankyň işi bilen tanyşmagyny tamamlap, “Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň işini döwrüň talaplaryna laýyklykda guramagyň, müşderilere hödürlenýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmagyň we olary artdyrmagyň möhümdigini aýdyp, bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bankyň göterýän adyna laýyklykda, halk hojalygynyň senagat ugurly ähli pudaklaryna hyzmat etmegi bilen bagly meseläni öwrenmek barada degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi. Senagat ähli ugurlarda — gurluşykda hem, ulaglarda hem, beýleki ulgamlarda hem bar diýip, döwlet Baştutanymyz bu ugurda geçiriljek işleriň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin ýurdumyzy senagatlaşdyrmak boýunça maksatnamany üstünlikli amala aşyrmaga hem-de halk hojalyk toplumynyň ähli ulgamlaryna döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmaga ýardam etjekdigini belledi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Hormatly myhmanlar üçin kitapda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.
Döwlet Baştutanymyz bankyň işgärlerini täze jaý toýy bilen ýene-de bir gezek gutlap, olara işde üstünlikleri arzuw etdi hem-de bu ulgamy ösdürmegiň we döwrebaplaşdyrmagyň täze taryhy döwürde Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dabara gatnaşyjylar bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.
Türkmenistan Döwlet habar gullugy (TDH)


text:
Orsýetiň Adalat ministrligi adam hukuklaryny goraýan, hökümete degişli bolmadyk “Memorial” atly guramany “Russiýa federasiýasynyň konstitusion düzgünleriniň esaslaryny opurmakda” we ýurtda “syýasy režimi üýtgetmäge çagyrmakda” aýyplady.
9-njy noýabrda bu ministrlik adam hukuklaryny goraýan “Memorial” merkezine, onuň “daşary ýurduň agenti” diýlen resmi statusyna laýyklykda, ýyllyk hasabaty bilen bagly duýduryş ýollady.
Adam hukuklaryny goraýan “Memorial” merkezi 6-njy noýabrda resmi taýdan Orsýetiň hökümetiniň “daşary ýurt agentleri” atly sanawyna goşuldy.
Adalat ministrliginiň hasabatynda hökümete degişli bolmadyk gurama babatynda çäre göz öňünde tutulmaýar.
Hasabatda getirilen sitatalar
“Memorial” guramasynyň Kanunçylyk bölümi boýunça direktory Kiril Koroteýew özüniň “Kommersant” neşirine beren maglumatynda “Memorial” ministrligiň bu hasabaty guramany ýapmak ýa-da onuň resmilerine garşy jenaýat işlerini gozgamak üçin kanuny taýdan talapnama ugratmga esas hökmünde ulanyp biljekdigine ynanýar diýdi.
Ministrligiň hasabatynda “Memorial” guramasynyň 2014-nji ýylyň awgust aýynda çykaran beýanatynyň netijelerinde Orsýetiň Ukrainadaky hereketleriniň “agressiýa kesgitlemesine gabat gelýändigi” baradaky böleginden sitata getirilýär.
Şeýle-de, hasabatda gürrüňi edilýän guramanyň 2014-nji ýylyň fewral aýynda ýaýradan beýanatyna salgylanylyp, onda prokurorlaryň we kazylaryň, 2012-nji ýylda Bolotnoýa meýdançasynda bolan hökümete garşy ýörişlerde köpçülikleýin bidüzgünçiligi öjükdirmekde aýyplanýan orsýetlilere garşy gozgalan işi “galplaşdyrandygynyň” öňe sürülýän böleginden sitata getirilýär.
“Daşary ýurt agentleri” sanawy
10-njy noýabrda “Memorial” guramasy Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda bu barada ýörite beýanat çap etdi.
“Biz Orsýetiň Konstitusiýasynyň 28-nji we 30-njy maddalarynda kepil geçilýän söz we pikir azatlygymyzy hem-de assosiasiýa erkinligimizi amala aşyrýarys. Biz resmileriň, şol sanda ýokary derejeli resmileriň adam hukuklaryny we halkara kanunçylyk normalaryny bozýandygyny görsek,sessiz galyp bilmeris” diýlip, beýanatda aýdylýar.
Hökümete degişli däl “Memorial” guramasy ministrligi özlerini ýene-de geçmişe, ýagny “sowet hökümetiniň dissidentlere garşy göreşen döwrüne alyp barýanlykda” aýyplaýar. Şeýle-de, gurama ministrligiň hasabatyny, konstitusiýa laýyk gelmeýän karar hökmünde, şikaýat etjekdigini belleýär.
Orsýetde daşary ýurtlar tarapyndan maliýeleşdirilýän hökümete degişli bolmadyk guramalary “daşary ýurt agentleri” diýip hasaba almagy talap edýän kanun 2012-nji ýylda kabul edildi. Häzirki wagtda bu sanawyň düzümine 10 guramanyň ady goşuldy.
Näresmi görnüşde “Memorial” guramasynyň düýbi 1987-nji ýylda tutuldy, adam hukuklaryny gorap çykyş edýän “Memorial” merkezi bolsa biraz soňra, ýagny 1991-nji ýylda döredildi.


text:
Bilnişi ýaly Türkiýe, türkmenistanly zähmet migrantlaryň agdyklyk edýän ýurtlarynyň biri.
Stambul şäheri bolsa türkmen migrantlar bilen dürli saý-sebäpden gelýän türkmen raýatlarynyň iň köp ýerleşen ýeri. Şonuň üçin hem ylaýta-da Stambulyň Atatürk adyndaky aeroportunda bolan soňky hüjümler ünsi bu ýerdäki türkmen raýatlaryna we olaryň howpsuzlyk ýagdaýyna gönükdirdi.
Ýatlap geçsek, Stambulyň Atatürk adyndaky halkara aeroportunda gurnalan terrorçylykly hüjümlerde bir türkmenistanly raýatyň hem ýaralanandygy mälim edilipdi.
Stambulda bolýan terrorçylykly hüjümler bu ýerdäki türkmen migrantlarynyň we beýleki türkmenistanly raýatlaryň iş hem durmuş şertlerine nähili täsir edýär? Türkmen migrantlar terrorçylykly hüjüm howpuna garşy ätiýaçlymy we bu ugurda olar nähili hereket edýärler?
Azatlyk Radiosy Dünýä türkmenleri gepleşiginiň nobatdaky sanyny Stambuldaky terrorçylykly hüjümleriň türkmen migrantlara ýetirýän täsirine gönükdirdi.


text:
Buıryq boıynsha Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jerge ornalastyrý komıtetiniń tóraǵasy M.Temirjanov Qazaqstan Respýblıkasynyń jerlerdi paıdalaný jáne qorǵaý jónindegi bas memlekettik ınspektory bolyp taǵaıyndaldy, dep habarlaıdy "Adyrna" portaly.
"Aǵymdaǵy jyldyń 30 maýsymynda fýnkııalardy qaıtarýdy kózdeıtin «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jer qatynastaryn damytý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıylǵanyn atap ótken jón. jerdi paıdalaný men qorǵaýdy memlekettik baqylaýdy ortalyq ýákiletti organnyń bólimine onyń astanasynda, oblystary men respýblıkalyq mańyzy bar qalalarynda onyń aýmaqtyq bólimshelerin qura otyryp tapsyrý basty mindet", - delingen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń saıtynda.
"Adyrna" ulttyq portaly


text:
Ösümlikleriň köpüsi tozanlamak arkaly köpelýär, hasyl berýär. Gül açýan ösümlikler şemalyň kömegi bilen ýa-da mör-möjekler arkaly tozanlanýar. Bu mör-möjekler nektar almak üçin ösümlikden ösümlige geçenlerinde, polenler bedenine ýapyşyp beýleki güle geçýär. Golaýda Sýurihdäki ýokary tehniki mekdebiniň hünärmenleri käbir arylaryň ösümlikleriň wagtyndan ir güllemegine we miwe bermegine sebäp bolýandygyny ýüze çykardylar.
Arylar iýmitlenmek üçin güle zerurlyk duýýarlar. Geçirilen barlagda arylar ýeterlik iýmit tapmadyk ýagdaýynda ösümlikleriň wagtyndan ir güllemegi üçin ösümligiň ýapragyny dişleýändigi anyklandy. Ylmy gözlegi geçiren topara professor Konsuelo De Moraes ýolbaşçylyk edipdir. Arylaryň “özüni alyp barşyny” görmek maksady bilen ilki köp gül bolan meýdanda, soňra bolsa gülsüz ýerde birnäçe synag işleri geçirildi. Bu barlaglar açyk meýdanda, şeýle hem laboratoriýada aýratynlykda geçirilip, meňzeş netije alyndy. Hünärmenler arylaryň aç bolanda pomidoryň we gara gorçisa ösümliginiň ýapraklaryny dişleýändiklerini anykladylar. Netijede, pomidor adatdakysyndan birnäçe gün ir gülledi. Iýmitlenmegi üçin töwereginde ýeterlik gül bolan ýagdaýynda arylaryň ýapraklara zeper ýetirmeýändigi öwrenildi. Aslynda, ösümlikleriň ir güllemegine sebäp bolýan zat henizem syr bolmagynda galýar. Arylar ýapraklara ýarym tegelek şekilli “nagyş çekýärler”. Emma hünärmenler şeýle şekili emeli usulda ýasanlarynda ösümligiň ir güllemegi üçin täsiri bolmandyr. Professor De Moraes arylaryň ýapraklara “sanjym” edýän bolmagynyň mümkindigini aýdýar. Häzirki wagtda hünärmenler ösümlikleriň ir güllemegi üçin arylaryň kömeginden peýdalanmagyň usulyny öwrenýärler. De Moraes “New Scientist” žurnalyndaky makalasynda janly-jandarlar barada köp zat bilýändiklerini, emma entek üsti açylmadyk zatlaryň hem az däldigini belleýär.
Ösümlikleriň köpüsi tozanlamak arkaly köpelýär, hasyl berýär. Gül açýan ösümlikler şemalyň kömegi bilen ýa-da mör-möjekler arkaly tozanlanýar. Bu mör-möjekler nektar almak üçin ösümlikden ösümlige geçenlerinde, polenler bedenine ýapyşyp beýleki güle geçýär. Golaýda Sýurihdäki ýokary tehniki mekdebiniň hünärmenleri käbir arylaryň ösümlikleriň wagtyndan ir güllemegine we miwe bermegine sebäp bolýandygyny ýüze çykardylar.


text:
Bakalawr ýokary hünär taýýarlykly, medeniýetli we salyhatly, halkyň bähbidini arap bilýän, Watanyna, halkyna, Prezidentine wepaly, häzirki zaman türkmen jemgyýetiniň talaplaryna, Türkmenistanyň Prezidenti Hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan içerki we daşarky syýasatlaryna doly we dogry düşünýän hem-de olary gyşarnyksyz durmuşa geçirip bilýän şahs bolmalydyr.
Bakalawr köpçülik bilen işleşmegi, oňa ýolbaşçylyk etmegi, işgärleri agzybirlik, maksadaokgunlylyk, watansöýüjilik ruhunda terbiýelemegi, alan nazary bilimini we tejribe endiklerini yzygiderli kämilleşdirmegi, öz ugruna degişli bar bolan ylmy maglumatlary işinde ýerlikli ulanmagy, zähmeti ylmy esasda guramagy başarmalydyr.
Bakalawr ylmy we amaly taýdan düýpli taýýarlykly, ugruny kämil ele alan, öz bilimini, dünýägaraýşyny, gözýetimini hemişe giňeltmäge we çuňlaşdyrmaga çalyşýan, köpçülik bilen agzybirlikde işlemegi başarýan şahs bolmalydyr.
Bakalawr dürli guramalarda (edara-kärhanalarda) guramaçylyk işlerini alyp barmagy, innowasion, maýa goýum taslamalary işläp düzüp, taslamalary dolandyrmak boýunça ähli işleri alyp barmagy başarmalydyr, guramaçylyk işlerini kämilleşdirmegi, sazlamagy we alyp barmagy, işgärleri dolandyrmagy, kärhana zerur bolan hünärmenleri kesgitlemegi başarmalydyr.
Işgärleri dolandyryş ugrunyň bakalawry işgärleri dolandyrmakda strategiýalary işläp düzýän, guramaçylyk işleri meýilnamalaşdyrýan we amala aşyrýan, dolandyş meselelerini çözmeklikde höweslendirmegiň, lider bolmaklygyň esasy nazaryýetlerini ulanmaklygy başarýan, işgärleri dolandyrmakda häzirki zaman tehnologiýalar bilen peýdalanyp bilýän bakalawrlardyr. Şeýle hem, olar önümçilik tehnologiýalary, ykdysadyýetiň we telekeçiligiň esaslaryny bilmelidirler, kärhananyň, innowasion işiň ykdysadyýetini, işgärleri dolandyrmakda innowasion menejmentiň usullaryny bilmegi we ulanmagy, işgärleri höweslendirmegi, guramaçylyk tertibini we medeniýetini, innowasion işinde töwekgelçilikleri dolandyrmagy, innowasion pudagynyň marketingini bilmelidirler we işgärleri, adam we intellektual resurslary dolandyrmagy başarmalydyrlar.
Işgärleri dolandyryş ugruny tamamlan bakalawrlar edara-kärhanalaryň ähli görnüşinde ýolbaşçy, dolandyryjy, işgärler bölüminiň gözegçisi, rekruter, işgärler bölümi boýunça hünärmen, işgärleri öwretmek boýunça hünärmen, işgärleri saýlamak boýunça hünärmen, işgärleri seljermek we ýerlemek boýunça dolandyryjy, işgärlerde, hünärmenlerde zerurlygy kesgitlemek we çaklamak boýunça hünärmeni, kärhanalaryň maksatlary we meseleleri boýunça işgärler we hünärmenler bilen üpjün etmek boýunça işleri gurnaýan we dolandyrýan hünärmeni ýaly wezipeleri eýeläp, zähmet çekip bilerler.
Bakalawr islendik tehnologik pudaklarda, edara-kärhanalarda, şu ugra degişli bolan öndüriji kärhanalarynyň (zawodlaryň) dürli bölümlerinde, ylmy-barlag edaralarynda bakalawra niýetlenen wezipelerini eýeläp işläp biler.
Intellektual resurslary dolandyrmak, işgärleri dolandyrmakda innowasion menejmentiň usullaryny bilmek, dolandyryş çözgütleri kabul etmek, innowasion we maýa goýum taslamalary işläp düzmek, seljermek we dolandyrmak, guramaçylyk işlerini gurnamak, alyp barmak we dolandyrmak, edara-kärhanalarda işgärleri öz hünärleri we başarnyklary boýunça ýerlemek, marketing gözleglerini alyp barmak we derňemek, welaýatlary innowasion ösdürmek, kreatiw pikirlenmek we standart däl meseleleriniň algoritmini işlemek, işleri meýilleşdirmek we gurnamak, zähmet hukugyny bilmek, kärhananyň adam resurslaryny meýilleşdirmek we guramak – işgärleri dolandyryş ugrunda taýýarlanylýan bakalawrlaryň esasy wezipeleridir.


text:
14 Qarasha, 2020 Aqtóbe oblysy
Foto: Aqtóbe oblysy baspasóz qyzmeti
Senbi, 14- qarasha Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalın is- saparmen Alǵa aýdanyna qarasty Saryqobda aýylyndaǵy gaz qubyrynyń qurylysymen tanysty. Qurylys jumystary jeltoqsan aıynda aıaqtalady. Joba iske qosylsa, 92 turǵyn úı, 3 áleýmettik nysan kógildir otynmen qamtamasyz etiledi. Bul úshin 195 mln tg qarjy bólingen. Budan soń aımaq basshysy 415 turǵyny bar Bolgarka aýylyna kelgen gazdy resmı túrde iske qosty. Turǵyndarmen kezdesip, oblysta atqaralyp jatqan birqatar jumystardy atap ótti.
“ Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda da basty baǵyt halyqtyń áleýetin arttyrý jaıyna aýdarylǵan.Eldegi saıası turaqtylyq, ekonomıkalyq damý úrdisi uıymdasa atqarylǵan eńbegimizdiń jemisi. О́ńirde gazdy qajet etetin 323 eldimekenniń 128i tabıǵı otynǵa qol jetkizdi. Al aýdannyń 95,2% turǵyndary kógildir otyn ıgiligin kórýde. Jyl sońyna deıin bul kórsetkishti 97% deıin jetkizemiz, odan ózge «JQJK» baǵdarlamasy aıasynda bıyl 1 mlrd. teńgege jýyq 13 ınfraqurylymdyq joba iske asyrý kózdelgen”,-dep atap ótti Ońdasyn Orazalın.
Oblys ákimi Temir aýdanynda boldy. Shubarqudyq kentinde 60 oryndyq ınternatymen salynǵan 320 oryndyq mekteptiń ashylýyna qatysty. Jańadan boı kótergen 3 qabatty bilim oshaǵynyń arqasynda aýdan ortalyǵyndaǵy 3 aýysymdylyq máselesi sheshimin tapty.
“Keler jyly el Táýelsizdigine – 30 jyl tolady. Memleket basshysynyń yqpalymen elimizdiń ekonomıkasy órkendep, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıy jaqsardy. Osyǵan oraı elimizde júzdegen bilim nysandary salynyp, paıdalanýǵa berilýde.
Aǵymdaǵy jyly oblysta 5875 orynǵa arnalǵan 20 mektep qurylysy júrgizilýde. Atalǵan maqsatqa 6,4 mlrd. teńge bólindi.
Sonymen qatar, «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda oblysta 4,7 mlrd.teńgege 56 bilim berý uıymyna kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizilýde”,- dedi óńir basshysy. Ońdasyn Orazalın zamanaýı úlgide boı kótergen mektep- ınternattyń ǵımaratyn aralap,sport zal, jatyn bólmeler men synyptardyń sapasyn qarady. Qurylysy 2018 jyly bastalǵan nysanǵa 1,2 mlrd tg qarjy qaralǵan. Aýdan boıynsha 7 myńnan astam oqýshy, 25 mektep bar.
Oblys ákimi Dosshan Ishan kesenesi mańynda júrgizilip jatqan qurylys qarqynyn qarady. Munda bıyl oblys ákiminiń bastamasymen “Rýhanı jańǵyrý” baǵdarlamasy aıasynda ashyq aspan astyndaǵy mýzeı salý jumystary bastalǵan. Respýblıka qorǵaýyna alynǵan tarıhı- mádenı nysan jóndeýi 2021j aıaqtalady.
Aımaq basshysynyń jumys sapary Muǵaljar aýdanynda jalǵasty. Oblys ákimine Saǵashıli aýylynda júrgizilgen jol jóndeý jumystary tanystyryldy. Bıyl “JQJK” baǵdarlamasymen jalpy quny 184 mln tg Qunanbaev, Báıishov, Jubanov, Moldaǵulova, Jeńis kósheleri asfalttalǵan, jáne oǵan jergilikti 30 ǵa jýyq azamat jumysqa tartylǵan. 2021 jyly Momyshuly, Áıteke bı kóshelerin asfalttaý josparda.
Ońdasyn Orazalın úzyndyǵy 215 km quraıtyn “Aqtóbe-Atyraý” RF shekarasy(Astrahanǵa) respýblıkalyq mańyzy bar joldyń 100-300 km aýmaǵynda júrgizilip jatqan qaıta jańǵyrtý jumysyn qarady. Onyń ishinde uzyndyǵy 89 km bolatyn “Aqtóbe-Qandyǵash” jolyn qaıta jańǵyrtý jumystary 2021 jyldyń kókteminde bastalady. Qazirgi tańda jobany júzege asyrý úshin merdiger mekemeler anyqtalyp, daıyndyq jumystary bastalyp ketti.
О́ńir basshysy Qandyaǵash qalasynda iske asyrylǵan aýlalardy abattandyrý, avtomobıl joldaryna júrgizilgen kúrdeli jóndeý jumystarymen tanysyp, jıhaz óndiretin “Aıtymbetov” sehynda boldy. 2020 jyly «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy aıasynda quny 20 mln.tg
iske qosylǵan shaǵyn seh jylyna 350 birlik keńselik jáne úı jıhazdaryn shyǵarýǵa qaýqarly. Nátıjesinde 10 jańa jumys orny ashyldy.
Ońdasyn Orazalın Alǵa, Temir, Muǵaljar aýdandarynyń ákimderine memlekettik baǵdarlamalardy tıimdi paıdalana otyryp, ınfroqurylymdy damytýdy, jumys oryndarynyń sanyn arttyrý qajettigin tapsyrdy.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
― 30-njy kiçi etrapçadaky Ýüpek fabrigi
― 30-njy kiçi etrapçadaky Sagat diňi
― 30-njy kiçi etrapçadaky Aleksandr Newskiniň ybadathanasy (церковь)
― Rus imperiýasynyň Aşgabatdaky merkezi bankynyň binasy
― Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek hem-de rejelemek baradaky milli müdirliginiň edara binasy
― Leniniň ýadygärligi
― Puşkiniň ýadygärligi
― Bagyr obasynda ýerleşýän Kerimberdi işanyň metjidi
― «Aşgabat» seýilgahi we onuň içindäki baglar (agaçlar)
― Aşgabat şäheriniň ýol düzümi (Magtymguly, Türkmenbaşy şaýollary, Görogly, Şewçenko köçeleri we beýlekiler)


text:
Her möwsümiň özüne mahsus häsiýetiniň bolşy ýaly, tomus paslynyň hem özboluşly aýratynlyklary bar. Adamlar tomsuna yssy howa, bedeniň çyglylygynyň peselmegi, iýmit siňdirişiň kynlaşmagy ýaly birnäçe ýagdaýlar bilen ýüzbe-ýüz bolup, has köp energiýa sarp edýärler. Mundan başga-da, Gün radiasiýasyna, epgek öwüsmelerine, tozan bölejiklerine döz gelmeli bolýarlar. Bulary ýeňip geçmek üçin bolsa, möwsüme görä saýlanan iýmit üpjünçiligi zerurdyr. Şol sebäpli iýmit sanawynda miweler, şerbetler, balyk, süýt we bakja önümleri hökmany bolmalydyr.
Tomus – miweleriň möwsümi
Tomus erik, alma, armyt, ülje we ýene-de köp sanly miweleriň ýetişýän möwsümidir. Şonuň üçin hem miweleriň dürli görnüşlerini gündelik iýmit sanawyňyza goşup, bedeni witaminler bilen güýçlendirmek zerurdyr. Miweleri az-azdan iýmek bolsa miweleriň çalt özleşmegini we iýmit siňdirişiň az energiýa harçlamagyny üpjün edýär.
Gök önümler
Gök önümler bedeniň deňagramlylygyny saklamak üçin zerur bolan witaminleri özünde jemleýän iýmit toplumydyr. Sogan, hyýar, pomidor, şugundyr, käşir tomusky iýmitleniş üçin amatlydyr. Olardan taýýarlanan işdäaçarlara limon suwuny, az mukdarda zeýtun ýagyny hem goşup bilersiňiz.
Hoşboý ysly otlar
Gök otlar işdäaçara, çorba goşulanda hoşboý tagam berýär. Bazilik, reýhan, sarymsak, petruşka, ukrop, gorçisa tohumy iýmit sanawynda bolmaly esasy zatlardyr. Hoşboý ysly otlar metabolizmi ep-esli çaltlandyrýar we kaloriýany ýakýar, kadaly agramy üpjün edýär.
Içgiler
Bedeni gandyrýan derejede suw içiň! Şekerli, gazlandyrylan içgilere bil baglamaň! Olar aşa köp sarp edilse agramyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Oňa derek limon bölekleri garylan arassa suw, içi gök önümli ýa-da otly aýran, düýe çaly, sowuk gök çaý, garpyz şerbedini, ter miwelerden taýýarlanan içgileri, miwe şirelerini içmek maslahat berilýär. Eger köp mukdarda suw içmekden kynçylyk çekýän bolsaňyz, onuň ýerini düzüminde köp mukdarda suw saklaýan miweler bilen çalşyp bilersiňiz.
Tomusda önümleri nähili saýlamaly?
Yssyda iýmit has çalt zaýalanýar, şonuň üçin gök önümleriň, miweleriň, etiň we süýt önümleriniň hiline üns bermeli. Çalt çüýreýän ýa-da terligini ýitirýän gök önümleri diňe gerekli mukdarda satyn alyň! Galyberse-de, iýmit sowadyjynyň daşynda 2 sagat duranyndan soň, patogen bakteriýalar işjeň köpelýär we zäherlenmä sebäp bolýan toksinler bölünip çykýar. Şol sebäpli iýmitleriň kadaly şertlerde saklanmalydygyny unutmaň!
Arassaçylyk sagdynlygyň açarydyr. Saçaga goýlan miwedir gök önümleri talabalaýyk ýuwmagy ýatdan çykarmaň! Iýýän ýa-da içýän zadyňyzyň arassadygyna we ulanyş möhletiniň ýaramlydygyna göz ýetiriň! Nahar iýmezden ozal, eliňizi ýuwuň we ýygy-ýygydan zyýansyzlandyryş serişdelerini ulanyň!
Aýna Şadurdyýewa,
Kerki etrabynyň Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreş gullugynyň işgäri.


text:
NATO-nyň Owganystandaky Aýgytly goldaw missiýasy regional harby ýolbaşçylaryň Kabulda geçirilen iki günlük konferensiýada terrorizme we neşe söwdasyna garşy göreşde hyzmatdaşlyk etmegi wada berendigini mälim etdi.
Missiýanyň metbugat-wekili Tom Gresback “12 ýurduň goranmak resmileri regionda terrorizme garşy göreşe taýýarlygyny tassykladylar we neşe gaçakçylygy hem beýleki serhetaşyr aladalar boýunça işleşmegiň ýollaryny maslahat etdiler” diýip, 14-nji fewralda AÝ/AR-na aýtdy.
Pakistan ýurtda söweşiji toparlaryň hereket edýändigi sebäpli Owganystanyň we ABŞ-nyň resmileri tarapyndan basyşa sezewar bolýar. Pakistan goňşy Owganystana hüjüm edýän söweşijilere pena berýändigi barada öz adyna edilýän aýyplamalary ret edýär.
Şol bir wagtda-da Brusselde ABŞ-nyň NATO-daky ilçisi Pakistany “Talybanyň” “duşmançylykly hereketlerini bes etmek üçin ABŞ, NATO bilen işleşmäge” çagyrdy.
Kabulyň günbatar ýurtlary tarapyndan goldanýan hökümeti 2014-nji ýylda NATO-nyň goşunlarynyň ýurtdan çykarylmagyndan soň “Talybana” we beýleki söweşiji toparlara garşy öz güýji bilen göreşýär.


text:
13 qyrkúıek. QazAqparat kúntizbesi
NUR-SULTAN. QazAqparat – QazAqparat oqyrmandaryna 2021 jylǵy 13 qyrkúıekke arnalǵan kúntizbesin usynady.
ESTE QALAR OQIǴALAR
1930 jyly №4 áskerı qoıma negizinde Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń №44959 áskerı bólimi quryldy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde jáne Aýǵanstanǵa halyqaralyq kómek kórsetý kezinde ol zaýyttardan shyqqan daıyn ónimdi saqtaý, oq-dárileri bar poıyzdardy maıdanǵa jiberý isimen aınalysty. Búginde Qazaqstanda oq-dárilerdi saqtaıtyn jáne olardy synaqtan ótkizetin jalǵyz monıtorıng zerthana quryldy, zenıtti-basqarylatyn zymyrandardy synaýǵa arnalǵan sheberhana iske qosyldy. Ótken jyldan bastap ınjenerlik jáne atýǵa arnalǵan oq-dárilerdi qaıta óneýde arnalǵan qurylǵy iske qosyldy.
2007 jyly Astanada № 50 mektep-lıtseıge aty ańyzǵa aınalǵan Raıymbek batyr esimin berý rásimi ótti. Raıymbek batyr (1705–1785) – XVIII ǵasyrdaǵy uly qazaq batyry, Uly júzdiń Alban rýynan shyqqan ataqty Hangeldi batyrdyń nemeresi. Jetisý jerin jońǵar basqynshylarynan azat etken ańyzǵa aınalǵan epıkalyq kúresker. Batyrlyǵy úshin Abylaı han Raıymbekti óz qolbasshylarynyń biri etip taǵaıyndaǵan.
2012 jyly Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdentiniń Qazaqstanǵa resmı sapary aıasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev pen Lı Men Bak qýaty 1320 MVt-tyq Balqash Jylý elektr stansysynyń 1-shi modýliniń qurylysyn bastaý rásiminde boldy.
2013 jyly ShYU memleket basshylary Keńesiniń 13-otyrysynyń jumysy aıaqtalǵan soń Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Reseı Federatsııasy, Tájikstan, Ózbekstan prezıdentteri, sondaı-aq QHR Tóraǵasy Bishkek deklaratsııasyna qol qoıdy. Bul qujatta ShYU-ǵa múshe memleketterdiń ShYU Hartııasynyń qaǵıdattary men erejeleri jáne Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymynyń basqa da qujattary negizinde ózara is-qımylǵa beıildiligi kórsetilgen.
2016 jyly Qazaqstanda Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi quryldy. Ol – dinı birlestiktermen ózara is-qımyl, dinı senim bostandyǵyna azamattardyń quqyqtaryn qamtamasyz etý, sondaı-aq memleket pen azamattyq sektordyń ózara is-qımylyn júzege asyratyn Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy organy. Qazirgi kúni Qoǵamdyq damý mınıstrligi bolyp ataýy ózgertildi.
2016 jyly Pavlodar oblysy Tereńkól aýylynda qyzmetin atqarý barysynda qaza bolǵan polıtsııa kapıtandary Ahmetqalı Tezekpaev pen Farıd Kakabaevtyń eskertkish qoıyldy. Kachır AІІB bastyǵynyń orynbasary, polıtsııa kapıtany Ahmetqaly Tezekbaev 1997 jyldyń 1 tamyzyna qaraǵan túni qaıtys boldy. Ahmetqalı aýdandyq polıtsııa bólimine ákelýi kerek bolǵan kúdiktilerdiń biri kenetten polıtsııa qyzmetkerine myltyq atyp, saldarynan quqyq qorǵaý organynyń qyzmetkeri oqıǵa ornynda jan tapsyrdy. Kachır aýdandyq polıtsııa bóliminiń ýchaskelik ınspektory, polıtsııa kapıtany Farıd Kakabaev 2008 jyldyń 26 shildesinde qaıtys boldy. Kezekti demalysynda júrgen oǵan jappaı tóbeles bolyp jatqandyǵy týraly týraly habarlama túsedi. Ol oqıǵa ornyna jetip, belsendi qatysýshylarynyń biriniń izine túsedi. Al qylmysker órtten qashýǵa tyrysyp, polıtsııa qyzmetkeriniń basyna beton taqtaıshany laqtyrǵan. Jaraqat saldarynan polıtsııa qyzmetkeri kóz jumdy.
2016 jyly Qazaqstannyń vızajıster komandasy OMC Europe Cup – 2016 makııajdan Eýropa chempıonatynyń altyn kýbogyn jeńip aldy. Álemniń absolıýtti chempıony Vıktorııa Stanevıch bastaǵan Qazaqstan quramasy Eýropada úzdik atandy. Makııaj akademııasynyń oqytýshylary Vıktorııa Stanevıch, Marına Basova jáne Elena Ýshakova bes júldeli orynǵa ıe bolyp, komandany týrnırdiń úzdikter qataryna shyǵardy.
2018 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasyna «Qazaqstan» latyn grafıkasyndaǵy «Qazaqstan» sózin jazý bóliginde standarttyń búkil mátini boıynsha ózgerister engizildi. Ózgeristerdi jumys toby Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaq tili álipbıin kırıllıtsadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» Jarlyǵyna sáıkes ázirledi.
2019 jyly Túrkııa Respýblıkasynyń astanasy Ankaradaǵy Anadoly órkenıetteri mýzeıiniń kórme zalynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıiniń «Uly dala: tarıh jáne mádenıet» kórmesi ashyldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq mýzeıi «Altyn adamnyń álem mýzeılerine sherýi» halyqaralyq týryn jarııalady. Osy aýqymdy joba aıasynda kórme Belarýs, Reseı, Ázirbaıjan, Qytaı, Polsha, Ońtústik Koreıa, Tatarstan, Ózbekstan jáne Soltústik Makedonııa mýzeılerinde úlken tabyspen ótti.
2019 jyly Baıqońyr qalasy ákimshiligi basshysynyń orynbasary Irına Nazarova Qazǵarysh delegatsııasynyń qatysýymen «Baıqońyr qalasy jáne ǵarysh aılaǵy» medalin «QazAqparat» agenttiginiń menshikti tilshisi Sara Nurǵalıevaǵa tabys etti. Medal tilshiniń qala men Baıqońyr ǵarysh aılaǵynyń jetistikterin dáripteýdegi belsendi qyzmeti, Baıqońyr qalasynyń ákimshiligimen kópjyldyq jemisti yntymaqtastyǵy úshin berildi.


text:
Türkmenistanyň „Türkmenbaşy“ paýdarlar täjirçilik banky, özüniň täze “Cash back” sylaglandyrmak hyzmatyny hödürleýär.
Türkmenistanyň «Türkmenbaşy» paýdarlar täjirçilik banky, Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli, bankyň «Altyn asyr», «Goýum bank karty» we «Maşgala» bank kartlaryny saklaýjy müşderilerine 2021-nji ýylyň 16-njy iýunyndan 01-nji oktýabryna çenli söwda we hyzmat ediş nokatlarynda nagt däl görnüşinde hasaplaşyklar geçirilende, her bir geçirilen amalyň möçberinden «Cash back» höweslendiriş pul sylagy hökmünde 2 göterim yzyna gaýtarlyp berilýändigini habar berýär.
Habarlaşmak üçin telefon belgilerimiz:
(+993 12) 44-41-90, 44-41-91.


text:
MILLI WEZIPELER
12.1. Ähli ýurtlaryň gatnaşmagynda (şunda oňa birinji bolup ösen ýurtlar girişmelidirler) we ösüp barýan ýurtlaryň ösüşini we mümkinçiligini hasaba almak bilen, sarp edişiň we önümçiligiň rejeli modellerini peýdalanmaga geçmek boýunça hereketleriň on ýyllyk strategiýasyny amala aşyrmak
12.2. 2030-njy ýyla çenli tebigy serişdeleriň rejeli özleşdirilmegini we netijeli peýdalanmagyny gazanmak
12.3. 2030-njy ýyla çenli ilatyň jan başyna hasaplanyňda bölek satuw we sarp ediş derejesinde azyk galyndylarynyň umumy dünýä möçberini iki esse azaltmak we önümçilik-ýerleýiş hatarynda iýmitiň ýitgilerini, şol sanda hasyl ýygnalandan soňky ýitgileri azaltmak
12.4. 2030-njy ýyla çenli himiki maddalaryň we olaryň dowam edýän döwrüniň bütin dowamynda ähli galyndylaryň ylalaşylan halkara ýörelgelerine laýyklykda ekologiýa taýdan rejeli peýdalanylmagyny gazanmak we olaryň adamlaryň saglygyna we daşky gurşawa ýaramaz täsirini peseltmek üçin olaryň howa, suwa we topraga düşmegini düýpli azaltmak
12.5. 2030-njy ýyla çenli olaryň emele gelmeginiň öňüni almak, olary azaltmak, gaýtadan işlemek we gaýtadan peýdalanmak boýunça çäreleri görmek ýoly bilen galyndylaryň möçberini düýpli azaltmak
12.6. Kompaniýalara, aýratyn hem transmilli kompaniýalara önümçiligiň durnukly usullaryny peýdalanmagy we öz hasabatlarynda serişdeleriň rejeli peýdalanylyşy baradaky maglumatlary görkezmegi maslahat bermek
12.8. 2030-njy ýyla çenli bütin dünýä boýunça adamlarda durnukly ösüş we tebigat bilen sazlaşykly durmuş düzgüni barada degişli maglumatlaryň bolmagyny üpjün etmek
12.b. Iş ýerleriniň döredilmegine, ýerli medeniýetiň ösmegine we ýerli önümleriň öndürilmegine ýardam edýän durnukly syýahatçylygyň durnukly ösüşe edýän täsirine gözegçilik etmegiň gurallaryny işläp taýýarlamak we ornaşdyrmak
12.с. Milli şertleri hasaba almak bilen bazar disprosiýalaryny aradan aýyrmak arkaly, şol sanda salgyt salmagy kämilleşdirmek we olaryň ekologiýa netijelerini hasaba almak üçin, olaryň bar ýerinde zyýanly subsidiýalardan ýüz döndürmek ýoly bilen, gazylyp alynýan ýangyjy peýdalanylmagy üçin berilýän, netijesizligi bilen tapawutlanýan, şol ýangyjyň bisarpa harçlanmagyna alyp barýan subsidiýa bermegi rejeli etmek, şunda ösüp barýan ýurtlaryň aýratyn zerurlyklaryna we şertlerine doly derejede üns bermek we ilatyň mätäçlik çekýän we ynjyk toparlarynyň bähbitlerini goramak üçin şol ýurtlaryň ösüşi üçin mümkin bolan ýaramaz netijeleri pes derejä düşürmek.


text:
Şu hepdäniň başynda Gyrgyzstanyň harby tribunaly ýurduň ozalky goranmak ministri, oppozision syýasatçy Ysmail Isakowy korrupsiýada aýyplap, ony 8 ýyl türme tussaglygyna höküm edipdi. Oppozisiýanyň käbir aktiwistleri munuň syýasy matlaplara esaslanýan çäredigini aýdýarlar.
Şeýle hem, şu hepde ynsan hukuklaryna gözegçilik ediji Freedom House guramasy öz ýaýradan hasabatynda Gyrgyzstany syýasy taýdan «azat däl» ýurtlaryň toparyna goşup, bu ýurtdaky syýasy azatlygyň ýagdaýynyň pese düşýändigini belläpdir.


text:
Goranmak sekretary Robert Geýts çarşenbe güni Liwiýa garşy uçmasyz zona düzgünini girizmek uruş yglan etmek bilen deňeçer bolar diýdi.
Ol uçmasyz zona düzgüniniň Liwiýa garşy hüjüm bilen başlanjagyny, sebäbi munuň üçin bu ýurduň howa goranyşyny weýran etmelidigini aýtdy.
Ak Tam Waşingtonyň ýagdaýy seljermegini dowam etdirýändigini, entek hiç bir ähtimallygyň aradan aýrylmandygyny aýtdy.
Birleşen Ştatlar eýýäm iki sany harby deňiz hüjüm gämisini Ortaýer deňzine süýşürdi we Kaddafini häkimiýetden çekilmäge çagyrdy.
Liwiýada barýan söweşlerde gozgalaňçylaryň Kaddafä wepaly güýçleriň Brega şäherini gaýtaryp almaga eden synanyşygyna gaýtawul berendigi aýdylýar.
Kaddafi iň soňky aýal-erkege çenli söweşjegini we eger günbatar güýçleri ýurda girse, müňläp adamyň öljegini aýdyp, haýbat atýar.


text:
Katerina Taraşenko, Nataliýa Dowgodko, Anastasia Koženkowa we Ýana Dementiýewa dagynyň komandasy ýaryşy 6 minut 35.93 sekuntda tamamlamak üçin bir sydyrgyn tehnika ulandy. Bu ýaryşda Germaniýa kümüş, Birleşen Ştatlar bolsa bürünç medal utdy.
Şu aralykda, günorta koreýaly Jiýeon Kim aýallaryň arasynda geçirilýän başa-baş gylyçlaşmak ýaryşynda orsýetli kümüş medal eýesi Sofýa Welikaýany 15-9 hasabynda ýeňip, altyn medal utdy. Bu Günorta Koreýanyň aýallaryň arasyndaky gylyçlaşma ýaryşynda alan ilkinji altyn medalydyr.
Ukrainaly Olga Harlan Birleşen Ştatlardan gelen Mariýel Zagunisi 15-10 hasabynda ýeňip, bürünç medal aldy.
Aýallaryň arasynda tigir sürmek boýunça geçirilen ýaryşda Birleşen Ştatlardan gelen Kristin Armstroň özüniň tapgyr ikinji altyn medalyny gazandy. Germaniýaly Judith Arndt kümüş, orsýetli Olga Zabelinskaya bürünç medal utdy.
38 ýaşyndaky Armstroň 2008-nji ýylda Pekinde geçirilen Olimpiýa oýunlarynda çempion bolupdy.
Özbegistanly Galiulina oýundan çykaryldy
Çeperçilik gimnastikasy boýunça ýaryşa gatnaşýan özbegistanly Luiza Galiulina çarşenbe güni Londonda geçýän Olimpiýa oýunlaryndan çykaryldy. Barlaglar onuň gadagan edilen furosemid maddasyny ulanýandygyny görkezdi. Ol Londonda geçýän Olimpiýa oýunlaryndan gadagan edilen maddalary ulanany üçin çykarylan üçünji atletdir.
Köplenç “Lasix” diýen at bilen satylýan furosemid ýokary gan basyşyny, ýürek kesellerini we suwuklygyň artyklygy netijesinde dörän çişleri bejermek üçin ulanylýar. Şeýle-de ol ýaryşda atlaryň burnunyň ganamagynyň öňüni almak üçin ulanylýar.
Halkara Olimpiýa komiteti çarşenbe güni London oýunlaryna gatnaşýan 8 badmintonçyny hem oýundan çykardy. Olar bilkastdan gowşak oýnamakda aýyplandy.
Olimpiýanyň futbol ýaryşynda müsürli erkekleriň komandasy, belarus komandasy bilen bolan soňky tapgyr oýnuň ikinji ýarymynda derwezä 3 pökgi salyp, 3-1 hasabynda ýeňiş gazandy we çärýek finalda öňe saýlandy.
Çarşenbe güni aýallaryň arasynda geçirilýän basketbol ýaryşynyň dowamynda Orsýet Britaniýany 67-61 hasabynda utmagy başardy.
Şu aralykda, Orsýetiň komandasy aýallaryň arasynda geçirilýän woter polo, suw pökgüsi ýaryşynda Londonda şu wagta çenli oýnan ikinji oýnunda Italiýany 7-4 hasabynda utmagy başardy.
Bu ýeňiş rus aýallaryny B toparynyň ýokary başynda goýýar.


text:
Täjigistanyň ýetip gelýän prezidentlik saýlawlary häzirki awtoritar prezidentiň öz wezipesinde galmagy üçin gurnalýan dabaraly bir çäre boljaga meňzeýär. Oppozisiýanyň agzalary saýlawlara gatnaşmak mümkinçiligine eýe bolmagyň-da kyndygyny aýdýarlar.
Prezidentlige dalaş edýänleriň resmi derejede dalaşgär hökmünde hasaba durmak üçin müňlerçe ses toplap tabşyrmagyna sanlyja gün galdy. Bu bolsa oppozisiýanyň dalaşgärleri üçin agyr böwetdir.
Gol toplamak
Potensial dalaşgärlere ähli registrasion düzgünleri berjaý etmek, şol sanda 250 müň ses toplamak üçin 25 günlük wagt berildi. Oppozisiýanyň ses toplamakdaky kynçylyklary saýlaw häkimiýetleriniň ýurduň daşynda zähmet çekýän 1.2 million migrantyň gollaryny kabul etmezligi bilen bagly.
Täjigistanyň oppozision “Sosial-demokratik” partiýasynyň lideri Rahmatillo Zoirow migrantlaryň seslerini hasaba almazlygyň hökümet tarapyndan döredilýän agyr päsgelçilikdigini belledi. Zoirowyň sözlerine görä, resmi düzgünlerde görkezilen – sesleri ýurduň içinde toplamak talabyny berjaý etmek oppozisiýa üçin mümkin däl, sebäbi hökümet ähli administratiw gurallara gözegçilik edýär.
Oppozisiýa tarapyndan dalaşgär hökmünde öňe sürlen Oinihol Bobonazarowa “Yslam galkynyş” partiýasyny, “Sosial-demokratik partiýany” we ýene birnäçe toparlarydyr aýry başga aktiwistleri öz içine alýan “Birleşen reformaçy güýçleriň” wekili hökmünde hereket edýär. Ol 3-nji oktýabra çenli diňe 110 müň gol toplap bilipdir.
”Aziýa-Plus” neşiriniň habar bermegine görä, ýurduň Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Abdumannon Dodoýew iki partiýanyň, ýagny Kommunistik we Demokratik partiýanyň ses toplamak üçin bellenen wagty uzaltmagy sorandyklaryny habar beripdir.
Migrantlaryň saýlaw hukugy
Dodoýew 3-nji oktýabrda geçirilen metbugat konferensiýasynda ýene birnäçe günüň beriljekdigini yglan etdi. Şeýle-de Dodoýewyň sözlerine görä, ýurduň daşynda işleýan migrantlar ses toplamak prosesine gatnaşdyrylmaýan hem bolsa, olar 6-njy noýabrda prezident saýlawyna gatnaşyp, se berip bilerler.
Saýlaw resmileri Orsýetde işleýän täjikleriň hasaba alnan takyk adresleriniň ýokdugyny we olaryň çekýän gollaryny tassyklap bolmaýandygyny aýdýarlar.
Oppozisiýa wekili Zoirow bolsa ”Sosial-demokratik partiýanyň” agzalarynyň 60%- iniň Orsýetde işleýändigini aýdýar we çäklendirmeleriň Täjigistanyň ses bermäge hukugy bolan 4 million ilatynyň uly bölegine täsir ýetirýändigini belleýär.
Orsýetde ýakynda çap edilen resmi maglumatlara görä, Täjigistanyň 18 ýaşyna ýeten raýatlarynyň 1.1 milliony häzirki wagtda Orsýetde ýaşaýar.
Rahmatillo Zoirow “Gazagystanda, Belarusda, Ukrainada we Eýranda işleýänler bilen bilelikde jemi 2 million täjik raýatynyň” öz ýurdunyň daşynda ýaşaýandygyny belleýär.


text:
Gazagystanda Täze ýyl gijesi restoranlaryň birinde ýüze çykan ýakalaşykda bir gazak raýatynyň öldürilmeginden soň, adamlar “adalaty” talap edip, Karaganda şäherinde protest geçirdiler.
1-nji ýanwarda, biri etniki ermenilerden ybarat, ýaş ýigitleriň iki topary öz aralarynda uruşanlarynda, bir adam pyçaklanyp öldürildi. Ýakalaşygyň netijesinde pyçak bilen ýaralanan beýleki üç adam keselhana ýerleşdirildi.
6-njy ýanwarda demonstrantlar Karagandanyň ýerli polisiýa edarasynyň binasynyň daşynda ýygnanyp, bu hadysa boýunça içgin derňewiň geçirilmegini talap etdiler. Protestçileriň käbiri ermenileriň ýurtdan deportasiýa edilmegine hem çagyryş etdiler.
Ýerli häkim Erlan Koşanow protestçiler bilen duşuşyp, “ölüme sebäpkär bolanlaryň ählisiniň jezalandyryljakdygyny” aýtdy.


text:
Şu gün Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli 12 günlük halkara sergi öz işine başlady.
Sergide her pudagyň gazanan üstünlikleri, şol sanda milli Liderimiziň başlangyjy esasynda önümçilige täzeçil tehnologiýalary we sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça gazanylanlar, Diýarymyzda öndürilýän bäsdeşlige ukyply dürli önümleriň nusgalary görkeziler.
10-njy dekabrda ýurdumyzyň welaýatlarynyň hem-de paýtagtymyzyň baýramçylyk sergisi guralar. Sergide ýurdumyzy 2025-nji ýyla çenli durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Prezident maksatnamasyndan, Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi, dürli ekerançylyk we maldarçylyk önümleri görkeziler.
Şanly sene mynasybetli guralýan gözden geçiriliş Türkmenistanyň ähli künjeklerinde ýaýbaňlandyrylan gurluşyk işleriniň gerimi, ýerli çig mallary özleşdirmegiň esasynda gaýtadan işleýän senagatyň kuwwatyny artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada aýdyň düşünje almaga hem mümkinçilik berer.