text:
7-nji awgustda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýe Respublikasyna iş saparynyň ikinji – jemleýji güni Prezident Rejep Taýyp Ärdogan bilen duşuşdy.
... Ir bilen döwlet Baştutany özüniň kabulhanasy ýerleşýän “Çiragan Palace” myhmanhanasynyň töwereginde gezelenç etdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow günüň ikinji ýarymynda Türkiýe Respublikasynyň Prezidentiniň “Tarabýa” köşgüne geldi. Bu ýerde belent mertebeli myhmany Prezident Rejep Taýyp Ärdogan doganlarça garşylady.
Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň Türkiýä bu sapary diňe bir özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek bilen çäklenmän, eýsem, umumy taryhy kökleri bolan iki doganlyk halkyň barha berkeýän dostlugyny hem alamatlandyrýar.
Duşuşygyň çäklerinde taraplar şeýle hem özara gyzyklanma bildirilýän sebit we halkara syýasatynyň möhüm meseleleriniň birnäçesi boýunça pikir alyşdylar.
Soňra duşuşyk iki ýurduň wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdi.
Prezident Rejep Taýyp Ärdogan ýygnananlaryň öňünde çykyş edip, türkmen-türk gatnaşyklaryna ýokary baha berdi we döwletara hyzmatdaşlygynyň strategiki häsiýete eýedigini nygtady hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürmäge uly şahsy goşandyny aýratyn belledi.
Türk lideri Türkiýäniň energetika, ulag-aragatnaşyk ulgamy, senagat pudagy ýaly wajyp ugurlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge uly gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
Türkiýäniň baştutany döwletara gatnaşyklarynyň möhüm ugry bolup durýan gumanitar ulgamda özara gatnaşyklar meselelerine ünsi çekip, bilim, ylym we medeniýet ugurlary boýunça däp bolan netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmagyň wajypdygyny belledi. Syýahatçylyk ulgamynda hem hyzmatdaşlyk üçin oňat mümkinçilikler bar. Bu ulgamy ösdürmäge iki ýurtda-da uly ähmiýet berilýär.
Türkiýäniň Prezidenti Türkmenistanyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny kabul etmäge taýýarlyk görýändigini aýdyp, türkiýeli hyzmatdaşlaryň bu ulgamda hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlyk etmäge, Oýunlary ýokary derejede guramak we geçirmek üçin kömek bermäge taýýardygyny nygtady.
Türkmenistanyň Mary şäheriniň 2015-nji ýylda türki dünýäsiniň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegi bizde ata Watanymyza bolan buýsanç duýgusyny has-da artdyrdy. Şunuň bilen baglylykda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreleriň, şeýle hem özara Medeniýet günleriniň iki doganlyk ýurt üçin ägirt uly ähmiýeti bardyr diýip, türk Lideri aýtdy.
Prezident Rejap Taýyp Ärdogan şeýle hem Türkmenistany aprel aýynyň üçünji ongünlüginden oktýabr aýyna çenli Antaliýada geçiriljek “Expo 2016” Bütindünýä botanika sergisine gatnaşmaga çagyrdy.
Türk lideri iki doganlyk halkyň bähbitlerine laýyk gelýän türkmen-türk hyzmatdaşlygyny yzygiderli ösdürmekde we suňlaşdyrmakda Türkmenistanyň Prezidentiniň şahsy goşandyna ýokary baha berip, bu gatnaşyklaryň diňe bir ikitaraplaýyn özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin däl-de, eýsem tutuşlygyna sebitiň durnukly ösüşi, häzirki döwrüň möhüm meselelerini çözmekde ägirt uly ähmiýete eýedigini nygtady.
Türkmenistanyň Prezidentine söz berilýär. Milletiň Lideri mähirli kabul edilendigi üçin Prezident Rejap Taýyp Ärdogana ýene-de bir gezek minnetdarlyk bildirip, iki ýurduň we halklarynyň arasyndaky doganlyk gatnaşyklaryň mizemezdigini nygtady.
Türkmenistan we Türkiýe Respublikasy syýasy, söwda-ykdysady we medeni-gumanitar ulgamlarda üstünlikli hyzmatdaşlyk edýärler, köpasyrlyk taryhy gatnaşyklar, doganlyk däp-dessurlary we bilelikdäki tejribe biziň halklarymyzyň bahasyna ýetip bolmajak gymmatlygyna öwrüldi. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, haryt dolanyşygynyň möçberleriniň yzygiderli artmagy doganlyk türkmen-türk gatnaşyklarynyň aýdyň mysaly bolup durýar. Haryt dolanyşygynyň möçberlerini ýakyn ýyllarda ep-esli artdyrmak üçin ähli mümkinçilikler bar.
Türkmen döwletiniň Baştutany şeýle hem nebitgaz, ulag, elektroenergetika, gurluşyk, senagat we gaýtadan işleýän pudaklarda, beýleki ulgamlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygyň köpsanly anyk mysallaryny getirip boljakdygyny kanagatlanmak bilen belledi. Bu ulgamlarda türk kompaniýalaryna iri taslamalar ynanyldy.
Bu babatda dokma senagaty has ýokary görkezijilere eýedir. Şonuň bilen birlikde, heniz hyzmatdaşlygyň ähli mümkinçilikleri doly herekete girizilmeýär. Türkmenistanyň şol sanda syýahatçylygy, ýurdumyzyň bäsleşige ukyply ýangyç-energetika we ulag toplumyny hem-de deňiz porty düzümlerini ösdürmek bilen baglanyşykly ägirt uly meýilnamalary täze mümkinçilikleri açýar.
Ulag-kommunikasiýa pudagy özara bähbitli hyzmatdaşlygyň möhüm ugrudyr. 2013-nji ýylda iki ýurduň Liderleriniň gatnaşmagynda düýbi tutulan täze halkara deňiz porty ýurtlary we halklary birleşdirmäge ýardam berer we tutuş yklymyň uly ähmiýetli logistika merkezine öwrüler.
Bu babatda Türkiýe ýurduň ykdysadyýetinde uly ähmiýete eýe bolan ösen we işler göwnejaý ýola goýlan deňiz port hojalygyna eýedir, bu bolsa deňiz-ulag ulgamynyň işini guramakda Türkmenistan üçin uly gyzyklanma bildirilýän pudakdyr.
Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz portunyň taslamasyny taryhy gurluşyk diýip atlandyrmak bolar, onuň durmuşa geçirilmegi biziň ýurdumyzy halkara hyzmatdaşlygynyň täze derejesine çykarar, ykdysady gatnaşyklaryň halkara ulgamyna doly derejede goşulyşmagyna ýardam berer hem-de möhüm üstaşyr geçiriji merkez hökmünde Türkmenistanyň ornuny ýokarlandyrar.
Köpsanly bilelikdäki taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagy Türkiýäniň işewürlik toparlary üçin hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny açýar hem-de maýa goýumy üçin amatly şertler döredilen geljegi uly türkmen bazarynda olaryň ornuny berkitmäge şert döreder, bu bolsa ykdysady ulgamda, şol sanda energetika we ulag pudaklarynda, maýa goýum işlerini giňeltmäge bilelikdäki düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmäge ýardam berer. .
Syýahatçylyk ulgamy özara gatnaşyklaryň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny döretmek boýunça taslamany durmuşa geçirmek babatda Türkiýäniň kuwwatly şypahana düzümini kemala getirmekdäki tejribesi Türkmenistan üçin uly gyzyklanma döredýär. Bu tejribe bolsa şol ulgamdaky öňdebaryjy gazanylanlara hem-de iň ýokary görkezijilere esaslanýar. Türkmenistanyň milli ykdysadyýeti üçin geljegi uly bolan bu pudakda tagallalaryň birleşdirilmegi örän netijeli bolar.
Türkmenistan we Türkiýe ylym we bilim ulgamlarynda hem netijeli gatnaşyklaryň uly tejribesini topladylar. Bu tejribe bolsa döwletara gatnaşyklaryny iş ýüzünde ösdürmek üçin ygtybarly esasy döredýär. Aşgabatda Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň täze binasynyň gurluşygy alnyp barylýar. Biziň talyplarymyzyň müňlerçesi Türkiýäniň ýokary okuw mekdeplerinde okap, ýokary hilli bilim we zerur bolan hünärleri ele alýarlar.
Medeniýet, gumanitar ulgamlarda özara gatnaşyklary ösdürmek, türkmen we türk halklarynyň taryhy hem-de arheologiki mirasyny aýawly saklamak hem uly ähmiýete eýedir. Şunuň bilen baglylykda döwlet Baştutany Gurbanguly Berdimuhamedow TURKSOÝ-yň ugry boýunça özara gatnaşyklara uly ähmiýet berilýär, onuň çäklerinde köpsanly medeni çäreler guralýar diýip belledi.
Syýahatçylyk ulgamynda hem netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin uly mümkinçilikler bar. "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçen ýyllaryň dowamynda döwrebap düzümleýin desgalaryň ençemesiniň gurulmagy hem türkiýeli hyzmatdaşlar bilen özara gatnaşyklaryň netijesi bolup durýar. Bu ulgamda toplanan tejribe bu işiň gerimini has-da giňletmek üçin ygtybarly binýady döredýär.
Türkmen Lideri Türkiýäniň iri işewürlik toparlarynyň wekilleri bilen düýn bolan duşuşygyň netijelerine kanagatlanma bildirdi we möhüm meseleleriň ençemesini hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ýollaryny ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik beren bu işewürlik çäresiniň ýokary derejede guralandygy üçin Prezident Rejep Taýyp Ärdogana minnetdarlyk bildirdi. Şunuň bilen baglylykda, türkmen döwletiniň Baştutany türk kompaniýalaryny umumy uzynlygy 1800 kilometre barabar bolan Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmäge gatnaşmaga çagyrdy. Bu gaz geçirijisi Aziýa sebitiniň döwletleriniň energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge we durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösmegine saldamly goşant goşmalydyr.
Türkmenistanyň Baştutany doganlyk türkmen-türk gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de okgunly ösdüriljekdigine ynam bildirdi. Ikitaraplaýyn duşuşyk we geçirilýän netijeli gepleşikler munuň aýdyň subutnamasydyr. Milletiň Lideri Prezident Rejap Taýyp Ärdogana berk jan saglyk we jogapkärli döwlet işinde uly üstünlikler, Türkiýäniň doganlyk halkyna bolsa bagtyýarlyk, abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýäniň Baştutany Rejep Taýyp Ärdogany türkmen Bitaraplygynyň 20 ýyllygy mynasybetli şu ýylyň dekabr aýynda Aşgabatda geçiriljek dabaralara gatnaşmaga çagyrdy. Türk Lideri Türkmenistana gelip görmek baradaky çakylygy üçin kärdeşine hoşallyk bildirip, ählumumy abadançylygyň, parahatçylygyň we ösüşiň bähbidine türkmen-türk dostlugynyň mundan beýläk-de berkidiljekdigine, iki ýurduň netijeli hyzmatdaşlygynyň giňeldiljekdigine ynam bildirdi.
Duşuşyk tamamlanandan soň, Türkmenistanyň we Türkiýäniň Prezidentleri mähirli hoşlaşyp, iki ýurduň hyzmatdaşlygyň uly kuwwatyndan netijeli peýdalanmagyň ýollaryny işjeň gözlemegi dowam etdirmäge taýýardygyny tassykladylar.


c: text/html

text:
Ýakynda janyna kast etmek synanyşygy amala aşyrylan ermenistanly prezidentlige kandidat Paruýr Haýrikýan prezidentlik saýlawlarynyň iki hepde yza süýşürilmegini haýyş edip, ýurduň Konstitusion suduna ýüz tutdy.
Indi bu mesele boýunça karar çykarmak üçin suduň ygtyýarynda dört gün möhlet bar. Ozalky planlaşdyrylyşyna görä, prezidentlik saýlawlary 18-nji fewralda geçirilmeli. Onda ýedi sany dalaşgär özara bäsleşmekçi.
Ýöne 31-nji ýanwarda dalaşgärlerden biri Paruýr Haýrikýanyň janyna kast etmek synanyşygy amala aşyrylanda onuň ok ýarasyny almagy sebäpli, ol öz saglyk ýagdaýynyň göz öňünde tutulyp, saýlawlaryň iki hepde yza süýşürilmegine aýak direýär.
Anna güni Ermenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasy ýurduň prezidentligine dalaşgärlerden biri, “Milli barlyşyk” partiýasynyň lideri Aram Harutiunýanyň dalaşgärlikden çykmak baradaky haýyşyny kanagatlandyrdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kosowanyň demirgazygynda, Serbiýa bilen serhetdäki barlag-geçiriş nokadynda ýerli serbler tarapyndan gurlan berkitme-päsgelçilikleri aýyrmak ýene bir gün yza süýşürildi.
Bu barasynda serb jemgyýeti bilen gepleşikler geçirenden soň, parahatçylyk dörediji halkara güýçleriniň komandowaniýesi görkezme berdi.
Kosowa bilen Serbiýanyň serhedinde durýan parahatçylyk dörediji güýçleriň üpjünçiligine päsgelçilik döretmek üçin, ýerli serbler 16 berkitme gurupdy.
Belgradda bolşy ýaly, kosowaly serbler hem Kosowanyň garaşsyzlygyny ykrar etmeýär. Kosowa garaşsyzlygyny 2008-nji ýylda yglan edipdi.


text:
Amyderýanyň sag kenaryndaky Ýaşyldepe nebitli ýatagyndan ol özleşdirilip başlanaly bäri iki millionynjy tonna nebit alyndy-diýip, “Türkmenistan: altyn asyr” internet saýty ýazýar.
Gyzylgumuň aşagyndan ilkinji tonna nebit bäş ýyl mundan öň-2004-nji ýylyň noýabr aýynyň soňunda çykarylypdy. Şondan bäri Ýaşyldepäniň nebiti üznüksiz Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodyna akyp dur. Şu maksat üçin Ýaşyldepäni Amyderýanyň sag kenaryndaky Pelwert terminaly bilen birleşdirýän uzynlygy 60 kilomatrlik turba çekildi. Şu nebitden alynýan önümleriň 90% gowragy eksport edilýär - diýip, internet saýty ýazýar.


text:
Pakistanyň bir sudy ýurduň öňki harby lideri Perwez Muşerrefi 2007-nji ýylda öňki premýer-ministr Benazir Bhuttonyň öldürilmeginde günäleýär.
Rawalpindidäki sud Muşerrefe sişenbe güni 3 maddada, şol sanda adam öldürmek we adam öldürmek boýunça dildüwşük guramakda günä bildirdi.
Jemgyýetçilige açyk bolmadyk sud diňlenişiginde Müşerref özüniň günäsizdigini aýtdy. Onuň aklawçysy Afşan Adil hem müşderisine bildirilýän günäleri ret etdi. Adil öz çykyşynda: "Öňki prezidentiň bu işde asla eli ýok. Meniň pikirimçe, ýöňkelýän günäleriň ýekejesi-de prezidente ýokaşmaz" diýip belledi.
Ýöňkelýän günäleri Muşerrefiň partiýasy-da ret edýär.
"Bütinpakistan Musulman Ligasy" partiýasynyň sözçüsi Aasia Işakue Muşerrefe bildirilýän günäler "toslama" diýdi. Ol: "Öz döwründe bolan bir ganhorluga prezident nädip jogapkär bolup biler?" diýen soragy berdi.
Ýeterlik howpsuzlyk çäreleri
Muşerref 2007-nji ýylyň dekabr aýynda öldürilen Bhuttony ýeterlik howpsuzlyk çäreleri bilen üpjün etmänlikde aýyplanýar. Hanym Benazir Bhutto Yslamabadyň golaýynda ýerleşýän Rawalpindi şäherinde geçirilen syýasy üýşmeleňde onuň garşysyna edilen bombaly hem ýaragly hüjümde öldürildi.
Prokurorlar we Bhuttonyň tarapdarlary, ençeme gezek goşmaça howpsuzlyk çäreleri soralyp, resmi taýdan berlen haýyşnamalara garamazdan, Muşerrefiň Bhuttony, bolmalysy ýaly, goramandygyny aýdýarlar. Olar bu barada ondan öň bolan hüjümlerde Bhuttonyň tarapdarlaryndan ençeme adam ölüp, onuň öz janynyň hem howp astyndadygy barada ýaýran habarlara salgylanýarlar.
Suduň bu karary Muşerrefiň ýa Pakistanyň haýsy hem bolsa bir öňki harby ýolbaşçysynyň jenaýat iş sebäpli ilkinji gezek günälenmegidir.
Mart aýynda ýurda dolanaly bäri Muşerrefe 1999-njy ýyldan 2008-nji ýyla çenli dowam eden hökümdarlygy bilen baglanyşykly ençeme günä bildirildi.
Iýun aýynda premýer-ministr Nawaz Şerif Muşarref barada watana dönüklik etmekde bildirilýän aýyplama boýunça barlag geçirilmegini buýurdy. Şerif: "Muşerref öz günälerine sud öňünde jogap berer" diýdi.
Ol Muşerrefi 1999-njy ýylda Pakistanyň saýlanan hökümetini agdaryp, 2007-nji ýylda kazylary işden boşadyp, ýurtda adatdan daşary ýagdaýy yglan etmek bilen konstitusiýany bozanlykda aýyplady.
Dönüklikde günäli tapylan halatynda Muşerrefe ömürlik türme tussaglygy ýa ölüm jezasy berilmegi mümkin.
Muşerrefe bulardan başga ýene iki babatda günä bildirilýär. Bularyň biri onuň 2007-nji ýylda wezipeden boşadylan ýokary derejeli kazyny tussag edendigi. Ikinjisi, 2006-njy ýylda Bulujystanda bir milletçi ýolbaşçynyň harby operasiýada öldürilmegi. Bu işde-de Muşerrefiň eliniň bardygy aýdylýar.


text:
Daniel Defo
Daniel Defo (iňl. Daniel Defoe); doglandaky ady Daniel Foe; 1660 töweregi, London — 26 aprel, 1731, London) Londonda, söwdagäriň maşgalasynda dünýä inipdir. Oňa ilki dini bilim berlipdir, emma Daniel çagalykdan çeper edebiýaty okamagy halaýan eken. Ol Nýuington akademiýasynda grek, latyn dillerini, nusgawy edebiýaty öwrenipdir. Okuwy tamamlanyndan soň Daniel ilki birnäçe ýyllap söwda edýär, soňra ep-esli wagtlap galamgär, neşirýatçy, içaly we başga-da dürli-dürli kärlerde işleýär. Üstesine-de döwrüň ähli syýasy çarelerine işjeň gatnaşyp, syýasatçy hökmünde-de tanalypdyr. Has hem galamgär hökmünde uly meşhurlyk gazanypdyr. Onuň häli-şindi çap edilýän makalalary ýurduň syýasaty-jemgyýetçilik durmuşyna uly täsir edipdir. Ýazyjy diňe 59 ýaşanynda çeper edebiýat bilen ymykly meşgullanyp ugraýar. Defo uzak wagtlap galamgär bolup işlänsoň, onuň ýazyş usuly çeper eserlerine-de öz täsirini ýetiripdir, eserler sada hem düşnükli, dogruçyl dilde ýazylypdyr. Ýazyjynyň ilkinji döreden romanlary gaty bir uly üstünlik gazanmandyr. Diňe 1719-njy ýylda, «Robinzon Kruzo» romany çap edileninden soň, Defo diňe bir Angliýada däl, bütindünýä meşhurlygyna eýe bolýar. Üstünlige başyny aldyran ýazyjy derrew eseriň dowamyny ýazypdyr, emma olar zehini bilen hem, şöhraty bilen hem romanyň birinji kitabynyň derejesine ýetip bilmändir. Defonyň başga-da birnäçe belli eserleri bardyr. Olaryň arasynda has hem «Meşhur Moll Flendersiň begenji hem hasraty»(1722), «Gyrgynly ýylyň gündeligi»(1722), «Roksana»(1724), «Deňiz galtamançylygynyň taryhy»(1724) romanlary, «Jonatan Waýldyň ömri we etmişleri» atly öz döwrüniň belli jenaýatçysy baradaky kitaby hem üns berilmäge mynasypdyr. Bu eserler häzir hem özüniň gymmatyny ýitirmediler. Emma bu eserleriň hiçisi-de bütin adamzat medeniýetinde yz galdyran «Robinzon Kruzo» romany bilen bäsleşip bilmez. Daniel Defo umuman 200-e golaý kitap çap etdiripdir. Ol 1731-nji ýylda, 70 ýaşynda, Londonda aradan çykypdyr.


text:
Garaşsyzlyk döwründe Aşgabatda ”protokol” diýlip atlandyrylýan köçeler we şol köçeler sebäpli günüň belli wagtlarynda adamlaryň bu ýollardan ýöremegine, ulag gatnawynyň tertip-düzgünine täsir ýetirýän ýagdaý peýda boldy.
Bu ýagdaý, prezidenti maşyn kerweni geçende, şol köçäniň maşynlardan, hatda janly jandardan arassalanmagy, köçäniň töwereginde ýaşaýan adamlaryň durmuşynyň aşa çäklendirilmegi bilen bagly.
Eýsem, Aşgabatdaky “protokol” köçeleri beýleki köçelerden nähili tapawutlanýar? We bu ýagdaý şol köçäniň töwereginde ýaşaýan ýaşaýjylara nähili täsirini ýetirýär?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp, Aşgabadyň “protokol” köçeleriniň biriniň ugrunda ýaşaýan aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Ak tamyň berýan maglumatyna görä, Birleşen Ştatlaryň wise-prezidenti Joe Baýden (Joe Biden) telefon arkaly gepleşikde Ukrainanyň täze premýer-ministri Wolodymyr Hroýsmany ýurtda reformalary gyssagly amala aşyrmaga çagyrypdyr. Bu waka 14-nji aprelde ukrain parlamenti täze premýer-ministri saýlandan soň boldy.
Baýden Hroýsmany täze eýeleýän wezipesi we ukrain kanunçykaryjylarynyň täze kabineti tassyklamagy bilen gutlap, Kiýewe berilýän halkara goldawyny ugrukdyrmak üçin “täze toparyň reforma programmasy boýunça çalt depgin bilen öňe tarap hereket etmelidigini” belledi diýip, Ak tamyň beýanatynda aýdylýar.
Gürrüňi edilýän reformalaryň düzümine Ukrainanyň Halkara Walýuta fondunyň borçnamalaryny ýerine ýetirmegi, gündogar Ukrainada Orsýete tarapdar separatistler bilen konflikti düzgünleşdirmegi maksat edinýän Minsk ylalaşygyny amala aşyrmagy ýaly borçnamalar girýär diýip, Ak tam habar berýär.


text:
Russiýanyň resmileri durnuksyz Demirgazyk Kawkazyň Kabardino-Balkariýa regionynda üç söweşijiniň, şol sanda ýaragly toparyň lideriniň öldürilendigini habar berýärler.
Terrorçylyga garşy göreş boýunça milli komitetiň berýän maglumatyna görä, üç söweşiji 18-nji dekabrda regionyň Baksan etrabynda geçirilen operasiýalarda öldürilipdir.
Komitetiň maglumatynda öldürilenleriň biri Kabardino-Balkariýanyň demirgazyk-günorta bölegindäki “jenaýatçylykly topara” ýolbaşçylyk etmekde gözlenýän 28 ýaşyndaky Andzor Guçapşew diýlip mälim edilýär.
Demirgazyk Kawkazyň ilatynyň aglabasy musulmanlardan ybarat welaýatlary hüjümlerden we howpsuzlyk güýçleri bilen söweşijileriň arasynda bolýan çaknyşyklardan ejir çekýär.
Bu sebitde yslamçy söweşijiler we jenaýatçylykly toparlar Russiýanyň harby işgärlerini we ýerli resmileri yzygiderli nyşana alýarlar.


text:
Eýranyň döwlet eýeçiligindäki IRNA habar agentliginiň Tähranyň Baş prokurory Abbas Jafari Döwletabadiýä salgylanyp, 9-njy noýabrda habar bermegine görä, birnäçe amerikan syýahatçylaryna içalyçylykda aýyplama bildirlipdir.
Bu üç amerikanla resmi taýdan aýyplamanyň bildirilendigi entek anyk däl. Ýöne Eýranyň prokurory tarapyndan şeýle beýanatyň edilmegi güman edilýän aýyplamanyň köplenç eýýäm ýöňkelendiginiň alamaty bolup durýar.
Amerikan syýahatçylary, 27 ýaşly Shaine Bauer, 31 ýaşly Sara Shoud we 27 ýaşly Josh Fattal 31-nji iýulda Demirgazyk Yrakdan, bilmezlikden Eýranyň territoriýasyna geçenlerinde, tussag edildiler. Amerikan hökümeti we olaryň hossarlary bu üç adamynyň syýahat maksady bilen sebite barandyklaryny aýdýarlar.
Aýyplamalar barada subutnama ýok
ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillari Klinton Berlin diwarynyň ýykylmagynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen dabara gatnaşmak üçin Berline geldi. Şonda ol öz çykyşynda bu üç amerikanla ýöňkelen aýyplama barada subutnamanyň ýokdugyny aýtdy.
«Biz bu ýaş adamlaryň hem-de olaryň hossarlarynyň adyndan öz islegimizi gaýtalaýarys, ýagny Eýran hökümetiniň rehimdarlyk edip, olary erkinlige goýbermegini isleýäris. Biz bu meseläni ABŞ-nyň Tährandaky diplomatiýasyna wekilçilik edýän Şweýsariýanyň ilçihanasynyň kömegi bilen yzarlaýarys» diýip, hanym Klinton mälim etdi.
Şweýsariýaly wekiller tarapyndan bu üç adama ýöňkelýän aýyplamanyň tassyklanandygy hakynda özlerine heniz maglumatyň gowuşmandygyny-da Ak tam bildirdi. Ýöne Döwlet sekretarynyň wekili Ian Kelly, eger-de bu maglumat dogry bolsa, onda ABŞ bu serpmeden gaýdan ýaly edýän meselä çözgüt tapmaly diýdi.
Ak tamyň metbugat sekretary Robert Gibbs tussaglykda saklanylýan bu üç amerikanlynyň günäsiz ýaş adamlardygyny aýdyp, Eýran hökümetiniň olary erkinlige goýbermelidigini nygtady. Olaryň erkinlige goýberilmegi tizleşdirilmeli diýip, ol nygtady.
Bu üç adamynyň hossarlary-da ö ýaýradan beýannamalarynda olara ýöňkelen içalylyk aýyplamany ret edip, Eýran hökümetini olary derhal erkinlige goýbermäge gyssagly çagyrdylar.


text:
Şenbe güni Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary institutynyň konferensiýa zalynda maslahat geçirildi.
Türkmen metbugaty Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça halkara borçlaryny üpjün etmek baradaky pudagara komissiýasynyň nobatdaky maslahatyna Mejlisiň, ministrlikleriň we kanun goraýjy edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleriniň gatnaşandygyny ýazýar.
Maslahatda prezident G.Berdimuhamedowyň parlamentiň deputatlary bilen duşuşygyndan gelip çykýan wezipeler, kanunçylygy mundan beýläk-de kämilleşdirmek, şol sanda komissiýanyň geçen ýylky işiniň jemleri barada gürrüň edilipdir.


text:
Ak tam Orsýetiň harby eskalasiýasyna garşy duýduryş berip, Birleşen Ştatlaryň wise-prezidenti Jo Baýdeniň 22-nji aprelde Ukraina barýandygyny aýtdy.
Ak tamyň 12-nji apreldäki beýanatynda Baýdeniň hökümet ýolbaşçylary, raýat jemgyýeti toparlary bilen duşuşyklarynda Birleşen Ştatlaryň «birleşen, demokratik Ukraina berk goldaw» berjeginiň nygtaljagy aýdylýar.
Beýanatda Baýden bilen ukrain resmileriniň golaýda gündogar Ukrainada, görnüşinden, Moskwanyň goldawy bilen, orsýetçi separatistleriň öjükdirmek we ukrain döwletini durnuksyzlaşdyrmak üçin edýän dowamly kampaniýasy barada hem maslahat etjegi bellenilýär.
Duşuşyklarda Ukrainanyň gysga we uzak wagtlyk energiýa howpsuzlygy barada hem maslahat ediler.
Ak tamyň Milli howpsuzlyk geňeşiniň sözçüsi Laura Lukas Magnuson 12-nji aprelde şeýle diýdi:
«Biz prezident (Wladimir) Putini we onuň hökümetini Ukrainany durnuksyzlaşdyrmak üçin edýän ähli tagallalaryny bes etmäge çagyrdyk, harby interwensiýany mundan aňryk ilerletmeli däldigini duýdurdyk.»


text:
Ukrainanyň täze saýlanan prezidenti Wiktor Ýanukowiç bilen ors prezidenti Dmitriý Medwedew öten hepde Harkowda bir şertnama gol çekişmek bilen, Ukrainanyň Günbatara ýykgyn eden öňki ýolbaşçylarynyň simwoliki ähmiýetli syýasatlaryny tersine öwürdiler.
Ýanukowiç Sewastopol portundaky harby-deňiz bazasyny Orsýetiň Gara deňiz flotunyň ulanmagy baradaky şertnamanyň möhletini uzaldyp, ony iň azyndan ýene 25 ýyla ýetirdi.
Ukrainleriň aglabasy bu bazany orslar duşmançylykly maksat üçin ulanýar diýen pikirde. Öňki prezident Ýuşenko 2017-nji ýylda möhleti tamamlanansoň, bu şertnamany uzaltmazlygy wada edipdi.
Indi Ukrainanyň täze prezidenti Wiktor Ýanukowiçiň bu möhleti has uzaltmagy bilen, Orsýet hem öz gezeginde Ukraina satýan gazynyň bahasyny 30 prosent aşaklatdy. Bu hem Kiýew üçin aşa köp pul. Ors resmileri bu ylalaşyga begenýändiklerini gizläp hem durman, ony “taryhy ylalaşyk” diýip atlandyrdylar.
“Moskwa üçin puldan ýokarda durýar”
Premýer-ministr Wladimir Putin: “Baza üçin gaz, bu gymmat töleg. Ýöne Ukraina bilen hyzmatdaşlyk Moskwa üçin puldan ýokarda durýar” diýdi.
“Harby ugurda hyzmatdaşlyk iki ýurduň arasynda birek-birege bolan ynam derejesini artdyryp, bize ykdysadyýetde, sosial sferada, şeýle hem syýasatda ynam bilen işleşmäge mümkinçilik berýär. Iň möhümi şu” diýip, Putin belledi.
Ýanukowiçiň häkimiýet başyna gelenine ýaňy iki aý boldy. Ýöne Harkow ylalaşygy onuň öňki prezidentiň ýurtda Moskwanyň täsirini azaltmak baradaky syýasatyny üýtgetmek üçin eden ýeke-täk göçümi däl.
Ukrainanyň käbir oppozisiýa wekilleri: “Saýlaw kampaniýasynda Ýanukowiç ýurduň daşary syýsatynyň esasy maksadynyň Ýewropa Bileleşigine ýakynlaşmaklyk boljakdygyna wada beren-de bolsa, onuň syýasaty iş ýüzünde Kiýewi Moskwanyň täsiriniň astyna dolaýar” diýýärler.
Oppozisiýa gazaba münýär
Häzir oppozisiýa ýolbaşçylyk edýän öňki premýer-ministr Ýulia Timoşenko Harkow ylalaşygyny “Ukraina duşmançylykly” ädim diýip atlandyrdy.
“Bu diňe bir dönüklik däl. Bu biziň ýurdumyzyň garaşsyzlygyny, ýokary döwlet häkimiýetimizi sistemalaýyn dargatmagyň başlangyjy” diýip, Timoşenko häsiýetlendirdi.
Günbatarda köp adamlar Ýanukowiç belli bir derejä çenli bitarap syýasat alyp barar diýip, pikir edipdiler. Ýöne, bu garaşylanlar çykman, ol Ukrainanyň Orsýet bilen gatnaşygynda esasy mesele bolup durýan tebigy gazyň baha meselesinden peýdalanyp, Moskwanyň täsirini güýçlendirdi.
Ýanukowiçiň beýle çalt herekete geçmegi Ukrainada köp adamlary aňk-taňk etdi. Syýasy ekspert Wolodymyr Fesenkonyň pikiriçe, täze prezidentiň eden-etdilikli hereketleri Ukrainanyň syýasy sistemasynyň özenini üýtgedýär.
“Formal taýdan ýurt parlamentar-prezidentlik respublikasy. Iş ýüzünde welin, bizde prezidentlik-parlamentar sistemasy bar. Bu bolsa, iň esasy syýasy organ, karar çykarýan esasy güýç prezident diýmekdir” diýip, syýasy ekspert Wolodymyr Fesenko belleýär.


text:
Türkmenistan bilen Belarusyň arasynda maýa goýum we bilim ulgamlaryndaky gatnaşyklar ösýär. Bu barada Belarusyň Milli ýygnagynyň Respublika Geňeşiniň başlygy 17-nji iýunda Türkmenistanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Nazarguly Şagulyýew bilen bolan duşuşykda aýtdy diýip, BELTA-nyň habarçysy habar berýär.
“Söwda gatnaşyklaryny saklaýan beýleki ýurtlara seredeniňde, bu ýerde (Türkmenistan bilen gatnaşyk göz öňünde tutulýar — BELTA-nyň belligi) maýa goýum we bilim ulgamlary girizilýär” diýip, Mihail Mýasnikowiç aýtdy.
Şeýle hem ol: “Biziň aramyzda örän hoşniýetli we ynanyşmaga esaslanýan gatnaşyklar ýola goýuldy. Biziň şu günki duşuşygymyza örän şat. Şeýle duşuşyklaryň yzygiderli häsiýete eýe bolmagyny isleýärin”. Spiker iki ýurduň Liderleriniň arasynda hem hut şeýle gatnaşyklaryň alnyp barylýandygyny belledi.
Duşuşyga BMTU-niň rektory Boris Hrustalýow hem gatnaşdy: “Onuň milli kadrlar ulgamyny kämilleşdirmek boýunça örän gyzykly teklipleri bar” diýip, Mihail Mýasnikowiç ünsi çekdi. Mundan başga-da, ol şu ýyl Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygynyň belleniljekdiginiň üstünde durup geçdi. Şeýle-de, duşuşykda kaliý dökünlerini öndürmek boýunça Garlyk dag-magdan kombinatynyň gurluşygyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Habar berlişi ýaly, Mihail Mýasnikow 24—28-nji martda iş sapary bilen Türkmenistanda boldy. Onuň barşynda kombinatyň gurluşygynyň, şeýle hem hereket edýän otlulara hyzmat etmek boýunça demir ýol toplumyny döretmegiň meseleleri we beýlekiler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bilim ulgamy barada aýdylanda, Belarusda Türkmenistanyň 9,3 müň raýaty bilim alýar, munuň özi Respublikada okaýan daşary ýurtly talyplaryň deň ýary diýmekdir.


text:
Düýn Britaniýanyň sudy Ysraýylyň ozalky daşary işler ministri Zipi Liwnini uruş jenaýatçylygy bilen baglanyşykly aýyplamalar esasynda tussag etmek barada order çykardy.
Britaniýanyň «Guardian» gazýetiniň ýazmagyna görä, ýurduň Westminister magistrat sudy şu ýylyň başynda Gaza Sektorynda bolan uruşda ejir çeken palestinlileriň adwokatlarynyň haýyşy boýunça düýn hut şeýle karar çykarypdyr.
Ýöne, maglumata görä, birneme soňra Zipi Liwniniň Britaniýa barmandygy belli bolandan soň, sud ony tussag etmek baradaky görkezmesini ýatyrypdyr.
Bu wakanyň öňýany Zipi Liwni Britaniýa barar diýlip garaşylypdy. Britaniýanyň Daşary Işler ministrligi hanym Liwniniň britan sudunyň bu kararyndan habarly bolandygyny ýa bolmandygyny anyklamaklyga çalyşýandygyny mälim etdi.
Zipi Liwniniň edarasy onuň bu wakadan habarsyz bolandygyny öňe sürýär.
Şu ýylyň başynda Ysraýylyň harby güýçleriniň Gaza Sektorynda amala aşyran harby hüjümlerinde palestinlilerden müňe golaýy ölüpdi. Şol döwürde Zipi Liwni Ysraýylyň daşary işler ministri bolup işleýärdi.


text:
Biziň ýurdumyzda çalt we amatly emläk tapynmak uly kynçylyk döredýär we kän wagty özine çekýär. Gowy gözlän ýagdaýynda gowy hem amatly teklip tapynsada hem boljak, ýöne bu gözleg kyn amala aşyrylýar. Bu ähli kynçylyklar bolsa, bir ýerde çöpläp biljek arenda we satlyk jaýlar ýa-da kwartiralar teklipleriň meýdançasynyň ýoklygyndan gelip çykýar. Şol sebäpli teklipleriň ählisini bir ýerde çöpläp boljak we ahli adamlara ýeňillik döretmek maksady bilen, biziň reklama portalymyzda "Jaýlar" atly bir bölüm döredildi. Bu ýerde reklamalar(başgaça - bildiriş) jaýlaryň eýeleri we emläk agentligi tarapyndan ýerleşdirilýär.
Indi ähli internet-sahypanyň ulanyjylary bu bölümde öz reklamasyny mugt ýerleşdirip biler. Arenda we satlyk jaý ýa-da kwartiralaryň bahasyny bildiriş ýerleşdiren adamlaryň özi kesgitleýär. Olar bilen habarlaşmak üçin bildirişde ýerleşen telefon belgi arkaly jaň edip, islän soragyňy berip bolar. Ondan daşary Line Id eýesi tarapyndan gorkezilen ýagdaýynda, hat görnüşde hem habarlaşyp bolar. Habarlaşan ýagdaýyňyzda eýesine bildirişi Tariksoda tapanyňyzy aýtmany unutmaň.
Biziň online reklama portalymyz islän wagt çalt we size amatly teklipleri gözläp tapmana kömek eder. Öz ýerleşýän ýeriňizi saýlap gözlegi dowam etdiriň. Şol ýagdaýda biziň internet-sahypamyz şol ýerde ýerleşen teklipleri biziň ähli bildirişleriň arasyndan süzläp berer. Ondan daşary ýurdumyzyň başga şäherlerindäki jaýlar bilen bahalary deňemek hem mümkinçilik bar.
Eger-de size biziň reklama portalymyzy rus dilinde ulanmak ýeňil düşýän bolsa, onda dilini çalyşmak hem mümkinçiligi bardyr. Onuň üçin ýokarda ýerleşen bellikleriň arasyndan "ru" diýip ýazylgysyna basmaly.
Ýurdumyzyň ähli arenda we satlyk jaý, emläkleriň ähli tekliplerini bu bölümde çöpläp, siziň gözlegiňizi ýeňilleşdirmek we siziň gözleg wagtyňyzyň peýdaly geçmegi maksady bilen döredilendigini ýadyňyza düşüresimiz gelýär. Biz mundan daşary internet-sahypamyzyň ulanylyşy has hem ýeňilleşer ýaly ençeme işler amala aşyrjakdygyzyma söz berýäris.


text:
Şu gün Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutogly Yraga sapara bardy. Bu saparynyň barşynda Türkiýäni daşary işler ministri Yragyň günortasyndaky Basra şäherine baryp, ol erde turk konsullygynyň açylyş dabarsyna gatnaşdy.
Türkiýäniň söwda ministri Zafer Çaglaýan bilen bilelikde daşary işler ministri Ahmet Dawutogly yrakly kürtleriň awtonom regionynyň merkezi bolan Irbil şäherine-de şu gün sapar etmekligi planlaşdyrýar.
Ol ýerde Türkiýäniň ministrleri Kürdüstan awtonom regionynyň prezidenti Massud Barzani bilen duşuşarlar diýlip garaşylýar.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 8-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde Türkmen döwletiniň Baştutanyna milli ykdysadyýetimize maýa goýumlaryny çekmek, "Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynda" bellenilen çäreleri ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler hakynda hasabat berildi.
2015-nji ýylda önümçilik we durmuş-medeni ulgamyny ösdürmäge gönükdirilen düýpli maýa goýumlarynyň hasabyna iri möçberli taslamalar durmuşa geçirildi. Hasabat döwründe Milli maksatnamanyň çäklerinde özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberi 4,9 milliard manada barabar bolup, meýilnama 132 göterim ýerine ýetirildi. Bu görkeziji Ahal welaýaty boýunça 1 milliard 133 million manada, Balkan welaýaty boýunça 1 milliard 142 million manada, Daşoguz welaýaty boýunça 814 million manada, Lebap welaýaty boýunça 964 million manada, Mary welaýaty boýunça 850 million manada deň boldy.
2015-nji ýylda ýurdumyzyň welaýatlarynda hassahanalaryň 2-si, saglyk öýleriniň 16-sy, mekdebe çenli ýaşly çagalar edaralarynyň 14-si, orta mekdepleriň 15-si, medeniýet öýleriniň 9-sy, sport mekdepleriniň 3-si, sport desgalarynyň 2-si, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 4-si guruldy, suw, gaz, elektrik geçirijileriniň 3968 kilometri çekildi, dik guýularyň 27-si gazyldy, awtomobil ýollarynyň 239 kilometri guruldy, telefon ulgamlarynyň 2346 kilometri çekildi.
Hasabat döwründe Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 30-njy martyndaky Buýrugyna laýyklykda, gurulmagy meýilleşdirilen önümçilik we durmuş maksatly iri desgalaryň 290-syndan 265-si bina edildi. Olaryň 76-sy önümçilik we 189-sy dürli maksatly desgalardyr.
Hasabatda aýdylyşy ýaly, “Türkmenistanda döwlet eýeçiligindäki kärhanalary we desgalary hususylaşdyrmagyň 2013-2016-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna” laýyklykda, kärhanalaryň we desgalaryň 36-sy hususylaşdyryldy.


text:
Ýalançy palman
Biri 14-15 ýaşly işşekjer jahyl wagty täleýine garadyp, pal atdyrýar. Palçy (palman) “Sen geljekde ähli gazanjyňy aýal-gyzlara harç edersiň” diýýär. Aradan 20-25 ýyl geçýär. Pal atdyran özüne pal atan, kempire dönen aýala tötänlikde sataşýar. Ol:
-Ýadyňa düşýärmi, mundan kän ýyl ozal maňa pal atyp “Sen ähli gazanjyňy aýal-gyzlara harç edersiň” diýdiň. Gül ýaly maşgalam bar. Ähli gazanjymy aýalyma hem-de üç gyzyma harç edýän. Pal atyp, adamlary aldap, galp gazanç edýän ekeniň- diýip igenipdir.
Toý dony
Biri toýa gitmekçi bolýar. Äriniň üst-başyna syn eden aýaly “Ilimizde “Toýa barsaň doýup bar, toý donuňy geýip bar” diýen paýhas bar. Egniňdäki adaty iş eşikleriňi çykar. Toýa toý eşikleriňi geýip git! Bäş ýaşly çaga akyl öwreden ýaly, mydama saňa akyl öwretmeli” diýip igenýär. Äri yzyna dönüp, toý eşigini geýip, aýalynyň oturan otagyna gelýär. Özüne timar berip çykan äriniň üst-başyny synlan aýalynyň kalbynda gabanç, müňkürlik ody alawlaýar. Ol:
-Sen toýa däl-de, özüňe gaş kakýan gelin bilen duşuşyga barýan bolmaly. Şeýle bolmasa, beýle bezenip-beslenmezdiň. Toýa barýanyň çyn bolsa, il ýaly sypaýy geýin- diýip, goh edipdir.
Däli deňiz
Zähmet rugsadynda aýaly bilen deňiz ýakasynda dynç alan işe çykýar. Işdeş ýoldaşlary dynç alşyň nähili-niçiksi geçendigi bilen gyzyklanýar. Dynç alyp gelen:
-Şahyrlaryň goşgusynda deňze “Däli” diýşi dogry eken. Günlerde bir gün deňiz tolkuny aýalymy holtumyna alyp gitdi. “Aýalym gark boldy” diýip, wagtyndan has ir begenen ekenim. Ikinji tolkun deňiziň dälidigine güwä geçip, aýalymy suw ýüzüne alyp çykdy. Ol diri- diýip, gussaly dillenipdir.
Dawagär
Biri awtoulagy bilen nagymdan (tunnelden) çykan dessine köçe-ýol hereketine gözegçilik edýän polisiýa inspektory saklap “Tunnelde çyra ýakmadyň. Jerime tölemeli bolarsyň” diýip, protokol ýazmaga başlaýar. Awtoulagyň sürüjisi:
-Ol ýerde tunneldäki çyrany ýakyp-öçürýän düwmäniň ýerleşýän ýerini görkezýan çyzgy ýok. Ilki öz etmeli işiňizi berjaý edip, tunneliň çyrasyny ýakmalydygy hakda ýazgy ýazyň, düwmäniň nirdedigini görkezýän çyzgy çyzyň, soňra bizden çyra ýakmagy talap ediň! Umuman, menden bäş manat ýonjak bolup yrs aramagyňy bes et. Bolmasa, ýolbaşçyňyza arz ederin. Tapdyň keçe telpek türkmeni- diýip, onuň üstüne sürnüpdir.
Il içinden çöplän, taraşlan Amanmyrat Bugaýew


text:
27-nji noýabrda Bakunyň etegindäki obanyň ýaşululary bu ýerde polisiýanyň zorluga öwrülen reýdiniň ertesi häkimiýetler bilen gepleşiklere çagyrdylar.
Ýaşulular 26-njy noýabrda Nardaran obasynda bolan wakany derňemegi soradylar.
Azerbaýjanyň häkimiýetleri iki polisiýa ofiseriniň we söweşiji bolmakda güman edilýän dört adamyň Içeri işler ministrligi tarapyndan “jenaýatçy topara” garşy reýd diýip atlandyran çäräniň netijesinde ölendigini habar berdi.
26-njy noýabrda Bakunyň etegindäki Nardaran etrabynda geçirilen reýdiň dowamynda azyndan 14 adam, şol sanda toparyň lideri Taleh Bagirzade tussag edilipdir.
Içeri işler ministrliginiň we Baş prokuraturanyň aýtmagyna görä, Bagirzade “Musulman birligi” atly topara ýolbaşçylyk edipdir. Resmiler bu toparyň “köpçülikleýin çaknyşyklary we terrorçylykly hüjümleri” arkaly diniň arkasyna bukulyp, ýurdy “durnuksyzlandyrmagy planlaşdyrandygyny” aýtdylar.
Esasan şaýy musulmanlaryň ýaşaýan etrabynyň ýaşaýjylary adam pidalarynyň “ençeme dinçiniň” tussag edilmeginiň döreden zorlukly protestleriň netijesinde bolandygyny AÝ/AR-na aýtdylar.


text:
Gazagystanyň Almaty şäherindäki garaýolda gurluşygy dowam edýän köpriniň ýumrulmagy netijesinde 19 gurluşyk işçisi ýaralandy.
Bu waka 24-nji aprelde öýlän wagty ýüze çykdy.
Almatynyň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça departamentiniň başlygynyň orunbasary Nurlan Madiarowyň habarçylara beren maglumatyna görä, halas ediş topary köpriniň harabalygynyň aşagynda galan bolmagy mümkin bir işgäri gözleýär.
Madiarowyň aýtmagyna görä, wakada ýaralanan 19 işçi keselhana ýerleşdirildi. Olaryň üç sanysynyň saglyk ýagdaýynyň agyrydygy habar berilýär.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysynyň wakanyň bolan ýerinden berýän maglumatyna görä, halas ediş topary ýörite türgenleşdirilen itleriň kömegi bilen köpriniň galyndysynyň aşagynda galan bolmagy mümkin işgärleri gözleýärler.
Bu wakanyň bolan mahaly, köprüde azyndan 50 işçiniň bardygy habar berilýär.


text:
Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç şäheriniň içinde we daşynda köprüleriň birnäçesi bar. Onlarça ýyl mundan ozal gurulan bu köprülere seredilende olaryň awtoulaglar we pyýadalar üçin diňe bir oňaýsyz däl-de, hatda, howpludygy barada hem pikir döreýär. Şäherde soňky ýykyň dowamynda gurulan iki sany täze köpri, bolsa, entek ulanylyşa berilmedi.
Azatlyk Radiosy Köneürgenç şäheriniň ýaşaýjylarynyň köprülerden näderejede peýdalanýandygy, nähili kynçylyklary başdan geçirýändigi we nähili çykalga tapýandygy bilen gyzyklanyp, bu ýagdaý barada Türkmenistandaky habarçysy Mekan Täşliýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Orsýetiň Birleşen Milletler Guramasyndaky ýörite ilçisi Witaliý Çurkin Owganystanda ýagdaýlaryň barha ýaramazlaşýandygyny aýdýar. Ol öz 17-nji martdaky çykyşynda Owganystanda howpsuzlygy goldaýan halkara güýçleriň ýurdy terk etmegi bilen bagly ähli meselelere has düýpli syn edilmeginiň zerurdygyny nygtady.
Orsýetiň ITAR-TASS habar agentliginiň berýän maglumatyna görä, rus ilçisi Çurkin şol çykyşynda bu howpuň, esasan, Owganystanda hereket edýän “Özbegistanyň Yslam Hereketi” tarapyndan abanýandygyny aýdýar. Onuň sözlerine görä, “27-nji fewralda türkmen serhetçilerine edilen hüjüm agzalan toparyň söweşijileriniň diňe daglarda ýerleşmeýändigini görkezýän anyk alamatdyr”.
Orsýetiň Birleşen Milletler Guramasyndaky ýörite ilçisi Witaliý Çurkin
Orsýetiň BMG-däki ilçisi Witaliý Çürkiniň agzan şol wakasynda “Talybana” degişlidigi aýdylýan ýaragly toparyň söweşijileri Türkmenistanyň döwlet serhedini bozup, ýurduň territorýasyna girip, üç sany türkmen esgerini atyp öldüripdiler. Bu hadysada ýene-de iki sany türkmen esgeriniň-de ýaralanandygy habar berlipdi.
Ilçi Çurkin mundan ozal Owgan hökümeti tarapyndan kontrollyk edilýän territoriýalaryň belli bir böleginiň häzir ýaragly toparlaryň elindedigini aýdyp, Owganystanyň demirgazygynda ýagdaýlaryň barha ýaramazlaşyp barýandygyny öňe sürdi.
Çurkin Owganystandaky ýagdaýlar barada 17-nji martda BMG-niň degişli Komitetinde geçirilen ýygnakda “Talyban” we “Al-Kaýda” toparlary tarapyndan regiona abanýan howpuň asla agzalmandygyna ünsi çekipdir. ITAR-TASS-yň berýän maglumatyna görä, ors ilçisi bu barada, hususan-da, şeýle diýipdir: “Bu toparlar, hamana, asla Owganystanda ýok ýaly”.
Ors ilçisi Çurkin bu bellikler bilen Owganystanyň demirgazygynda ýerleşýän Farýab welaýatynda birki günlükde bolan we köp sanly adam pidalaryna getiren bomba partlamasynyň öňüsyrasynda çykyş edipdi.
Janyndan geçen bombaçy tarapyndan amala aşyrylan şol partlamada azyndan 18 adamyň ölendigi aýdylýar.
Farýab welaýatynyň häkimi Muhammedylla Fataş öz 18-nji martdaky çykyşynda bu wakanyň köp adamly bazaryň girelgesinde bolandygyny aýtdy. Bu hadysa bilen baglanyşykly henize çenli hiç bir topar partlamanyň jogapkärçiligini öz üstüne alanok.


text:
Russiýanyň resmileri Wladiwostok şäherindäki polisiýa ofiserini atyp öldürmekde güman edilýän adamyň polisiýa bilen bolan kowalaşykdan soň, özüni atyp öldürendigini habar berýärler.
Wladiwostok şäher polisiýasynyň resmileriniň berýän maglumatyna görä, neşe maddasyny satmakda güman edilýän 40 ýaşly Wladimir Bespalow polisiýa tarapyndan gabawa alnandan soň, 26-njy martda özüni kellesinden atyp öldüripdir. Resmiler onuň keselhanada aradan çykandygyny aýdýarlar.
24-nji martda Bespalow özüni sud zalyndan türmä alyp barýan iki polisiýa ofiserinden biriniň ýaragyny alyp, olaryň ikisine hem ot açdy. Munuň netijesinde polisiýa ofiserleriniň biri öldi, beýlekisi agyr ýaralandy.
Wakanyň bolan ýerinden gaçan Bespalow iki gün soň ele salyndy. Polisiýanyň maglumatyna görä, ol özüni resmilere tabşyrmakdan boýun gaçyrypdyr we jaýyň üçegine dyrmaşyp, şol ýerde özüni atypdyr.


text:
Türkmenistanda ýokary bilimli saglyk işgärleriniň, hususan-da maşgala wraçlarynyň ýiti ýetmezçilik edýändigi, şol bir wagtda ozal işden çykan ýa dynç alyşda ýören lukmanlaryň hem işe çagyrylýandygy aýdylýar.
Mälim bolşy ýaly, ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň ýurdy dolandyran ýyllarynda bir topar saglyk öýleri ýapylyp, saglyk işgärleri köpçülikleýin işden boşadyldy. Mundan başga, ýurt içinde saglyk ugrundan ýokary bilim almak mümkinçiliginiň hem azalandygy, işine ökde wraçlaryň onlarçasynyň, iş şertleriniň ýaramazlygy zerarly, başga ýurtlara çykyp gidendigi aýdylýar.
Aýdylmagyna görä, soňky ýyllarda daşary ýurtlara «saglyk syýahatyna» gidýän türkmenistanlylaryň sanynyň köpelmegi hem şu ýagdaý bilen bagly.
Resmi metbugatda wraçlaryň boş duran iş ýerleri barada maglumat berilmegi häkimiýetleriň, nähilem bolsa, bu meseläni boýun alýandygyny görkezýär.
Azatlyk radiosy bu ýagdaý bilen gyzyklanyp, Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýew bilen söhbetdeş boldy.
Eger bu söhbeti diňläp, Türkmenistanda saglyk pudagynyň ýagdaýy, lukmanlaryň iş şertleri, hassalaryň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary barada öz pikirleriňizi, tejribeleriňizi paýlaşsaňyz, sizden minnetdar bolarys.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow anna güni geçiren hökümet maslahatynda ýurduň ykdysadyýetini dürlüleşdirmek, daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberini artdyrmak baradaky meseläni gozgap, türkmen önümleriniň bazar mümkinçiliklerini öwrenýän ýörite bir institut döretmegiň maksada laýyk boljakdygyny aýtdy.
«Biz ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek barada köp aýdýarys, emma muňa garamazdan, bu ugurdaky işler entek talaba laýyk we çalt depginler bilen alnyp barylmaýar» diýip, perzident Berdimuhamedow belledi.
Döwlet baştutanynyň sözlerine görä, Türkmenistanda «bilelikdäki kärhanalary döretmek baradaky taslamalar hem az».
Ol «özümizde öndürilip, daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberlerini we görnüşlerini giňeltmek boýunça hem entek anyk maksatnamanyň ýokdugyny» belledi.
Türkmen lideriniň tabşyrygy boýunça, ýurduň Ministrler kabinetiniň başlygynyň orunbasarlary basym bilelikde işläp, daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak boýunça uzak möhlete niýetlenen maksatnamany taýýarlamaly bolar.
«Biz ýurdumyzda öndürilýän harytlary nähili ugurlar boýunça we haýsy döwletlere ibersek gowy boljagyny hem anyk bilmelidiris» diýip, perzident nygtady.
Türkmen prezidentiniň aýtmagyna görä, «şu ýörelgelerden ugur alyp, ilkinji nobatda ykdysadyýetiň haýsy pudaklaryny ösdürmegiň has maksada laýyk boljagy kesgitlenmeli we şol esasda maýa goýumlarynyň esasy böleginiň haýsy pudaklara gönükdirilmelidigi belli edilmeli».
Hökümet maslahatynda prezidentiň öz orunbasarlaryna beren tabşyrygyna görä, Türkmenistanda öndürilýän önümleri ýerlemegiň bazarlaryny öwrenýän ýörite bir institut döretmek meselesi hem içgin öwrenilmeli edildi.


text:
Täjigistanyň kanun çykaryjylary prezident Emomali Rahmona prezident dinastiýasyny döretmäge ygtyýar bermek barada ýurduň konstitusiýasyna goşmaçalary makulladylar.
22-nji ýanwarda kabul edilen goşmaçalara laýyklykda, 1992-nji ýyldan bäri ýurdy dolandyrýan öňki kolhoz başlygy 63 ýaşly Rahmon döwlet başyna çäksiz gezek saýlanmaga ukyply bolar.
Şeýle-de goşmaçalarda prezident bolmak üçin dalaşgäriň ýaşyna degişli edilýän talabyň 35 ýaşdan 30 çenli azaldylmagy göz öňünde tutulýar. Bu bolsa, Rahmonyň uly ogly Rustamyň 2020-nji ýylyň prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmagyna ýol açýar.
Konstitusiýa üýtgetmeler Konstitusion sud tarapyndan tassyklanyp, milli referendum arkaly makullanandan soň güýje girer.


text:
Ministrler kabinetiniň anna güni geçirilen maslahatynda Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna okuwa kabul ediljek daşary ýurt raýatlary barada maglumatberildi.
Metbugat habaryna görä, Türkmenistanyň hökümeti bilen Owgan Yslam respublikasynyň arasynda baglaşylan bilim şertnamasyna laýyklykda, 2016-2017-nji okuw ýylynda Owganystanyň 30 raýatynyň Seýitnazar Seýdi adyndaky pedagogika institutynda tölegsizbir ýyllyk dil kurslaryna kabul edilmegi teklip edilýär.
Bu dil kurslaryny geçen ýyl tamamlan 26 owganystanly bolsa, Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna, şol sanda Halkara nebit-gaz uniwersitetine, Türkmen oba hojalyk uniwersitetine, Döwlet energetika institutyna we ady agzalan pedagogika institutyna kabul ediler.


text:
26-njy iýunda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Lebap welaýatyna iş saparynyň çäginde Serdarabat etrabyndaky çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezini açyp, ulanmaga berdi. Çagalar dynç alyş zolagynyň desgalary 5 gektara golaý meýdanda ýaýylyp gidýär. Olarda çagalaryň birbada 300-si dynç alyp biler. Ýaş türkmenistanlylar üçin döwrebap toplum hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda gurluşyk ulgamynda işleýän türkmen telekeçileri — “Nahal” we “Perhar” hojalyk jemgyýetleri tarapyndan guruldy.
Çagalar sagaldyş merkezinde oňaýly ýatylýan jaýlardan başga-da, mejlisler zaly bolan medeni merkez, kompýuter otaglary çagalaryň ygtyýaryndadyr. Bu ýerde şeýle hem 300 orunlyk kinoteatr, 115 orunlyk amfiteatr bar.
Aýratyn binalarda naharhana, dürli lukmançylyk hyzmatlaryny hödürleýän lukmançylyk merkezi ýerleşýär. Özboluşly akwapark hem çagalaryň hyzmatyndadyr. Döredijilik bilen meşgullanýan çagalar, aýdym-saz studiýasynda, fotolaboratoriýada, halk we çeper senetçilik boýunça sapaklarda öz zehinlerini açyp bilerler. Aýry-aýry otaglar dürli gurnaklaryň işlemegi, stoluň üstünde oýnalýan oýunlar, tennis, şaşka, küşt boýunça sapaklary geçirmek üçin ýörite enjamlar bilen enjamlaşdyrylypdyr.
Çagalar şäherjiginde saglygy berkitmek üçin hem ähli şertler döredilipdir. Täze sagaldyş merkeziniň abadanlaşdyrylan çäginde sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmak üçin enjamlaşdyrylan meýdançalaryň birnäçesi ýerleşýär. Suw attraksiony, açyk we ýapyk suw howdanlary, futbol meýdançasy, tennis korty, woleýbol, basketbol, gimnastika, ýeňil atletika meýdançasy – bularyň ählisi bu ýerde gyzykly ýaryşlary geçirmäge mümkinçilik berýär.
Özboluşly girelge derwezesiniň öňünde uly awtoduralga ýerleşdirildi. Çagalar sagaldyş merkezi özbaşdak durmuş üpjünçilik ulgamy bilen üpjün edildi. Merkeziň gurluşygynda döwrebap şähergurluşyk ulgamynda öňdebaryjy gazananlar we milli binagärligiň gadymy däpleri ulanyldy. Binalaryň ählisi amatly geçelgeler we pyýadalar üçin niýetlenen ýodajyklar bilen birleşdirildi. Köpsanly baglar, özboluşly dynç alynýan ýerler, oýun meýdançalary, haýwanlaryň şekilleri bilen bezelen ýodajyklar we köprüjikler toplumyň çägine aýratyn öwüşgin çaýýar.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň ýurtda dowam edýän graždan urşunda gepleşikler arkaly däl-de söweş arkaly ýeňiş gazanmak isleýändigini aýtdy. “Başar al-Assadyň gowy niýetli gepleşikler arkaly däl-de söweş meýdany arkaly ýeňiş gazanmak isleýändigi mese-mälim görünýär”, diýip Kerri aýtdy.
Kerriniň duşenbe güni Jakartada eden bu çykyşy Britaniýanyň we Fransiýanyň Assadyň režimini şenbe güni Ženewada parahatçylyk ugrundaky gepleşiklere zyýan bermekde aýyplamagynyň yzýany boldy. Fransiýanyň daşary işler ministri laurent Fabius Assadyň režiminiň “ähli öňegidişlikleriň öňüne böwet salandygyny” aýdan bolsa, Britaniýanyň daşary işler ministri William Hague “jogapkärçiligiň Assadyň režiminiň boýnundadygyny” aýtdy.
Ýekşenbe güni Siriýanyň daşary işler ministri Walid al-Muallem Waşingtony Ženewadaky dialogyň ikinji tapgyrynda “negatiw şertleri” döretmäge synanyşmakda aýyplady.
Siriýa boýunça halkara wekili Lahdar Brahimi gepleşikleriň şowsuzlygy üçin Siriýanyň halkynyň öňünde ötünç sorady. Siriýada parahatçylygy gazanmak ugrunda gepleşikleriň üçünji tapgyrynyň geçiriljek wagty mälim edilmedi.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow “soýuzdaş dälleriň hereketi” diýlip atlandyrylýan topara agza ýurtlaryň sammitine gatnaşmak üçin Eýranyň paýtagty Tährana barýar.
Munuň özi “soýuzdaş dälleriň hereketi” diýlip atlandyrylýan guramanyň 16-njy sammitidir. Bu gurama dünýäniň 120 ýurduny öz içine alýar.
Tährandaky bu sammite köpsanly döwlet liderleri bilen bir hatarda BMG-niň Baş sekretary Ban Ki Mun hem gatnaşýar.
Ol penşenbe güni bu sammitde eden çykyşynda Eýranyň Ysraýyla garşy duşmançylykly çykyşlaryny we onuň “Holokost” tragediýasyny inkär etmegini ýazgardy.
Şeýle hem, Ban Ki Mun Eýranyň häkimiýetlerini urany baýlaşdyrmak meselesinde BMG-niň rezolýusiýalarynyň talaplaryna eýermeklige çagyrdy.


text:
Gazagystanyň ýaşaýjylary ýurduň Garaşsyzlyk gününi belleýärkä, aktiwistler ýurtda geçirilen protest aksiýalarynyň dowamynda wepat bolan demonstrantlary ýatlamak boýunça ýörite çäreleri geçirýärler.
Gazagystanyň iň uly şäheri Almatynyň häkimi Bauyržan Baibek 16-njy dekabrda garaşsyzlyk senesini belläp, Garaşsyzlyk ýadygärligine gül goýdy.
Günüň dowamynda onlarça aktiwist hem oppozisiýanyň liderleri Žarmahan Tuýakbaýyň we Žasaral Kuanyşaliniň ýolbaşçylygynda bu ýadygärlige gül goýdular we 2011-nji ýylyň 16-njy dekabrynda Žanaozen şäherinde nebit pudagynyň işgärleriniň gandöküşikli protestiniň pidalarynyň hatyrasyna matam tutdular.
Bir aýdan gowrak dowam eden iş taşlaýyşdan soň demonstrantlara garşy edilen basyşyň netijesinde 16 protestçi polisiýa tarapyndan atylyp öldürilipdi we 100-den gowragy ýaralanypdy.
Gazagystan 1991-nji ýylda Sowet Soýuzy dargandan soň garaşsyzlygyny yglan eden 15 sowet respublikasynyň biri.


text:
16-njy sentýabrda Stambulda türki döwletleriň baştutanlarynyň gatnaşmagynda sammit bolup geçdi. Oňa Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem gatnaşdy.
Sammitiň dowamynda türki döwletleriň «Hyzmatdaşlyk geňeşi« döredildi we işe başlady. Sammitiň çäginde Türkiýäniň energetika boýunça ministri Taner Ýyldyz özüniň azerbaýjanly we türkmenistanly kardeşleri Natik Aliýewdir Baýramgeldi Nedirow bilen duşuşyk geçirdi.
Duşuşykdan soň Taner Ýyldyz Türkiýäniň Malaýziýanyň «Petronas» nebit we gaz kompaniýasynyň Hazaryň türkmen ýalpagynda özleşdirilýän gazyny satyn almaga taýýardygyny mälim etdi.
"Nabukkonyň" başlangyjy
Sammitden soň türki dilli döwletleriň baştutanlary žurnalistler üçin metbugat konferensiýasyny geçirdiler. Onda prezident Berdimuhamedow türkmen gazyny eksport etmek boýunça žurnalistleriň käbir soraglaryna jogap berdi.
Prezident Berdimuhamedow Türkmenistanda başlanan Gündogar- Günbatar gazgeçirijisini gurmak proýektiniň «Nabukkonyň» başlangyjy bolup biljekdigini nygtady. Şeýle-de bu meselede Azerbaýjan bilen ortada hiç hili dawaly çözülmedik meseleleriň ýokdugyny-da sözüniň üstüne goşdy.
Häzir Şwesiýada ýaşaýan ýazyjy Ak-Muhammet Welsapar Türkmenistanyň “Nabukko” proýektine goşulmagy Orsýeti begendirip bilmez diýip, sözüni şeýle dowam etdirýär: “Ynha, oktýabr aýynda Medwedew Tükmenistana barmaly, şonda ol Berdimuhamedowy “Nabukko”goşulma diýip yrjak bolar. Ýöne Türkmenistanyň bähbitleri şol “Nabukko”proýektine goşulmak”.
Hazar deňzinde ynjalyk ýok
Häzire çenli Hazaryň gaz ýataklary meselesi çözülmän gelýär. Bu mesele Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň gatnaşyklarynyň sowuklaşmagyna getiren esasy mesele bolup durýar. Ak-Muhammet Welsapar eger-de bu mesele çözülmese, Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň gatnaşyklaryna ýaramaz täsir etjekdigini aýdýar.
“Iki goňşynyň arasynda dawa bar bolsa, ondan peýdalanjak bolýan has güýçli ýurtlar bar. Meselem, Azerbaýjanyň Daglyk-Garabagyň üstünde Ermenistan bilen arada güýçli konflikt bar. Orsýet şol dawany çözmese-de, elmydam çözmäge kömek berjekdigini aýdýar. Eger-de Hazar deňzindäki nebitli ojaklaryň üstünde Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasyndaky dawa ýatmasa, Orsýet bu dawany ulanyp, iki has ýakyn ýurduň arasyny ymykly bozup biler. Munuň üçin Orsýet Azerbaýjana basylyp alnan territoriýasyny gaýdyp almaga kömekleşjek diýse – ýeterlik… Şonda Azerbaýjan Orsýeti diňlemän bilmez” diýip, Ak-Muhammet Welsapar belleýär.
Şu mahala çenli Hazar ýaka döwletleriň arasynda Hazaryň durumy meselesinde hem anyk bir karara gelinmedi. Ýazyjy Ak-Muhammet Welsapar bu ýagdaýyň «Nabukko» proýektiniň amala aşyrylmagyna päsgel berjekdigini öňe sürýär: “Sebäbi “Nabukko” proýekti uly proýekt. Oňa ullakan maýa goýumlary goýulmaly. Şonsuz ol proýekti amala aşyryp bolmaz, sebäbi gazgeçirijini deňziň düýbünden geçirmel”.
Oňşuksyzlyk dowam etse...
Käbir syýasaty öwrenijiler bolsa türki döwletleriň döwlet baştutanlary öz aralarynda ylalaşan ýagdaýynda hem Hazaryň gaz ýataklary we statusy meselesi çözülmese, bu proýektiň amala aşmagynyň ikuçludygyny aýdýarlar. Özbegistanly syýasaty öwreniji Daşpolat Ýoldaşowyň sözlerine görä, “Bu meseläni çözmek kyn. Sebäbi Hazar ýaka döwletleriň pozisiýalary her hili we goýýan talaplary uly”.
Ýoldaşowyň sözlerine göra, «Nabukko» proýekti amala aşyrylan ýagdaýynda Türkmenistanyň gazynyň hyrydarlarynyň sany artar. “Bir tarapdan – Hytaý, ikinji tarapdan – Ýewropa. Bu ýagdaýda Türkmenistan Orsýetiň öňünde öz şertlerini goýmagy başarar hem-de öz garaşsyzlygyny berkider. Dünýä bazaryna öz nebitini we gazyny çykarar. Bu ýagdaý Orsýetiň gaharyny getirmän durmaz” diýip, Daşpolat Ýoldaşow aýdýar.
Stambulda geçirilen metbugat konferensiýasynda “Transowgan” gaz geçirijisi barada hem sowallar berildi. Berdimuhamedow bu proýektiň oňa gatnaşýan döwletler, ýagny Türkmenistan, Owganystan, Pakistan we Hindistan üçin bahbitli boljakdygyny bellemek bilen bu proýektiň ykdysady taýdan Türkmenistan üçin ikinji derejede durýandygyny nygtady.


text:
Ýewropa Geňeşiniň Parlament Assambleýasy Strasburdaky maslahatynda Orsýet we Gürjüstan barada toplanan maglumatlar meselesine sereder.
2008-nji ýylyň awgust aýynda bolan Orsýet-Gürjüstan konfliktinden bäri Ýewropa Geňeşiniň Parlament Assambleýasy her bir maslahatynda diýen ýaly Moskwa bilen Tbilisiniň gatnaşyklaryna seredýär.
Düýn Parlament Assambleýasy Demirgazyk Kawkazda adam hukuklarynyň ýagdaýy barada rezolýusiýa kabul etdi, ony Orsýet goldady.
“Ýewropa Geňeşiniň ygtyýarlyklarynyň hereket edýän tutuş territoriýasynda ýagdaýyň iň çylşyrymly ýeri Çeçenistan, Inguşystan hem Dagystan” diýlip, dokumentde bellenýär.
Rezolýusiýa şeýle-de regionda köp sanly adam öldürmeler, adam ogurlygy hem gynamalar ýaly hadysalary obýetiw derňemäge çagyrýar.


text:
Orsýetiň harby-deňiz güýçleri özleriniň bir uruş gämisiniň Ortaýer deňzine, ýurduň bu sebitdäki uruş gämilerine goşulmaga tarap ýola düşendigini aýdýar.
Gara deňiz flotynyň sözçüsi «Malakhit» ganatly raketalary bilen ýaraglanan «Miraž» gämisiniň Sewastopoldaky Krym bazasyny 6-njy oktýabrda terk edendigini aýtdy.
«Miraždan» öň, 5-nji oktýabr güni giçlik bu sebite Gara deňiz flotynyň uzak aralyga ýetýän ganatly, «Kalibr» raketalary bilen ýaraglanan iki uruş gämisi ugrapdy.
Harby-deňiz güýçleri gämileriň iberilmeginiň Moskwanyň sebitdäki deňiz güýçleriniň «planlaşdyrylan gezekleşdirmesiniň» bir bölegidigini aýtdy.
Bu çäre Moskwa Siriýadaky harby deňiz bazasy Tartusa uçara garşy S-300 raketa sistemasyny iberendigini tassyklanyndan soň görüldi.
Şeýle-de bu wakalar Waşingtonyň Orsýet bilen Siriýadaky zorlukly wakalary soňlamak synanyşyklary baradaky gepleşiklerini togtadýandygyny aýdanyndan soň bolýar.


text:
Özbek häkimiýetleri Gyrgyzystanda Orsýetiň harby bazasynyň açylmagy bilen bagly plany tankyt edip çykyş etdiler.
Özbegistanyň Daşary işler ministrliginiň bu barada ýaýradan beýanatynda, bu hereketiň regionda “radikal ekstremizmiň” gaýtadan güýjemegine täsir edip, durnuksyzlygyň emele gelmegine getirip biljekdigi bellenilýär.
Geçen hepde, Gyrgyzystan bilen Orsýetiň arasynda Gyrgyzysytanda ýene bir harby bazanyň açylmagy babatda ylalaşyga gelnipdi. Özbegistanyň serhedine ýakynda ýerleşdirilmegi planlaşdyrylýan bu harby baza, Orsýetiň Gyrgyzystandaky 2-nji bazasy bolmaly.
Öň Gyrgyzystanda Orsýetiň bir howa harby bazasynyň bardygy habar berilýär. Şeýlede bu ýurtda ABŞ-nyň Owganystandaky hereketlerini goldamaga niýetlenen bir harby howa bazasy hereket edýär.


text:
Azatlyk Radiosy: 2009-njy ýylyň aprel aýyndan bäri Türkmenistandan Orsýete gaz akmaýar. Bilişiňiz ýaly, şol gaz geçirijide partlama bolupdy. Orsýet 9-njy ýanwardan başlap türkmen gazynyň gaýtadan Orsýete akyp başlajakdygyny aýdýar. Moskwanyň sekiz aýdan soňra ýene türkmen gazy bilen gyzyklanmagynyň sebäpleri näme bilen baglanyşykly bolup biler?
Tabib Huseýnow:
Bize rus ýolbaşçylarynyň bu barada haýsy şertlerde, nähili karara gelendiklerini takyk bilmek kyn. Şol partlamadan soňra Moskwa türkmen gazyny alman, Aşgabadyň özüne garaşlydygyny duýdurmaga synanyşan bolmagy mümkin.
Türkmenistan hem öz-nobatynda gaz eksportyny köp ugurly etmäge çalyşmak bilen, özüniň diňe Orsýete bagly bolup galmak islemeýändigini görkezýär.
Ýaňy-ýakynda türkmen gazyny Hytaýa akdyrjak turbanyň açylmagy hem türkmenleriň bu ugurda edýän tagallasynyň netijesidir. Elbetde, Hytaý Türkmenistan üçin alternatiwalardan diňe biridir. Azatlyk Radiosy: Orsýeti gaýtadan türkmen gazy bilen gyzyklanmaga mejbur edýän zat näme? Aprelde bolan wakadan soňra, Moskwanyň türkmen gazyny almaga islegli däldigi aýdylýardy, şeýle dälmi?
Tabib Huseýnow:
Elbetde, Orsýetiň Ýewropa ýurtlaryny gaz bilen üpjün etmäge ýagdaýy ýok. Şonuň üçin türkmen gazy Orsýet üçin gaty möhüm. Ýagny, Orsýet hem özünden edilýän talaplary ýerine ýetirmek üçin Türkmenistanyň gazyna mätäç. Moskwa şol gazy arzan bahadan alyp, ony Ýewropa satýar. Azatlyk Radiosy: Orsýete akýan türkmen gazy kesilenden soň, häzirki wagt Aşgabat Hytaýa, hat-da Eýrana hem uly möçberde gaz akdyryp başlady. Şunlukda, türkmen gaz bazarynyň üstünden Moskwanyň agalygy soňuna golaýlady diýip bolarmy?
Tabib Huseýnow:
Türkmen gazynyň Orsýetiň üsti bilen beýleki ýurtlara eksport edilmegi ugrundaky gözleg mundan beýlägem dowam eder. Türkmenistan ýene-de azyndan ençeme ýyl Orsýeti tranzit ýurt hökmünde ulanmaga mejbur. Ýagny, türkmen gazynyň Orsýetden sowa beýleki ýurtlara akdyrylmagy hakda gürrüňem ýok.
Emma häzirki döwürde Türkmenistanyň alada edýän zady - Orsýete çakdanaşa garaşly bolmaz ýaly, öz gaz ekesportyny köp ugurly etmek. Şonuň üçin Türkmenistan Eýrana satýan gazynyň möçberini artdyrmaga synanyşýar we Hytaýa gaz akdyrmak barada alada edýär.
Ýöne, barybir, Aşgabat gaz tranziti meselesinde henizem Orsýete belli bir derejede bagly bolup galýar. Emma geljek ýyllaryň dowamynda bu baglylyk kem-kem azalar. Azatlyk Radiosy: Türkmenistandan Hytaýa ýa-da Eýrana gaz akdyrjak goşmaça turbanyň gurulmagyna Orsýet nädip ýol berdi?
Tabib Huseýnow:
Bu gaty çylşyrymly mesele. Sebäbi Nabukkonyň öňünde päsgelçilik döretmek üçin Orsýetiň elinde mümkinçilikleri bar. Ýagny, Hazar deňziniň statusynyň anyk bolmazlygy Orsýete bu deňizden geçmegi mümkin islendik turbanyň öňüne böwet bolmaga ýol berýär.
Emma häzirki döwürde Türkmenistan Orsýetiň territoriýasyna aralaşman, Hytaýa gaz akdyryp başlasa, Orsýetiň oňa päsgelçilik döretmegi mümkin däl. Çünki bu Orsýetiň dahyly bolmadyk, diňe Hytaý bilen Türkmenistana bagly mesele.
Şol bir wagtyň özünde Orsýet Hytaý bilen hem öz aragatnaşygyna zeper ýetirmek islemeýär. Şonuň üçin bu meselede Türkmenistanyň pozisiýasy has güýçli bolup çykýar. Azatlyk Radiosy: Şeýle ýagdaýda Nabukko proýektiniň geljegi nähili bolar?
Tabib Huseýnow:
Meniň pikirimçe, Nabukko proýekti boýunça öňden planlaşdyrylan maksatlara ýetmek mümkin däl. Ýagny, Merkezi Aziýanyň gazyny Hazaryň üstünden ýa-da astyndan geçirip, Azerbeýjanyň, Gürjüstanyň we soňra-da Türkiýäniň üsti bilen Ýewropa akdyrmak başartmaz.
Nabukko proýekti Yrakdan, belki-de, gelejekde Eýrandan eksport edilmegi mümkin gaz bilen üpjün ediler. Hazaryň hukuk statusy anyk bolmadyk ýagdaýda Merkezi Aziýa ýurtlary Nabukko proýektine goşulyp bilmezler. Azatlyk Radiosy: Hakykatdanam, türkmen gazy hazirki wagt diňe Hytaýa we Eýrana akýar, galyberse-de, Orsýete akyp başlajakdygy çak edilýär. Munuň hem üstesine, türkmen hökümeti ýakynda Ýolöten gaz ýataklaryny özlesdirmek boýunça gündogar firmalary bilen kontraktlara gol goýdy. Şeýlelikde, Türkmenistan ýüzüni Gündogara öwrüp başladymy diýen sorag döreýär. Bu barada siz nähili pikirde?
Tabib Huseýnow:
Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynyň aňyrsynda ýatan maksat onuň ykdysady bähbitleridir. Hazaryň üsti bilen öz gazyny Ýewropa eksport edip bilmänsoň, Aşgabat alternatiw ýollary agtarmaga mejbur. Şeýle alternatiw ýollardan biri-de Hytaýa gaz akdyrjak uly bir turbanyň gurulmagydyr. Türkmenistan hem bu ýoly saýlap aldy. Türkmenistan diňe öz ykdysady maksatlaryndan ugur alýar.
Eger Hazaryň hukuk statusy anyk bolan bolanlygynda ýa-da, anyk bolmasa-da, Orsýet Hazar deňziniň asty bilen gaz geçirijiniň gurulmagyna garşy çykmaýan bolanlygynda, türkmen gazynyň uly bir bölegi Nabukko proýekti arkaly Ýewropa akdyrylardy. Emma bu häzirki wagt mümkin däl.
Şeýle ýagdaýda Türkmenistan Gündogar ýurtlary bilen bir hatarda Eýrana alternatiw hökmünde garamaga mejbur bolýar. Munuň ykdysady bähbitlerden başga maksady ýok. Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň Gündogarda ýerleşýän ýurtlar, şol sanda, Eýran bilen aragatnaşygyny artdyrmagy bu ýurduň Günbatar bilen aragatnaşygynyň geljegi üçin nämäni aňladyp biler? Şeýle ädimleriň syýasata dahyly ýokmy?
Tabib Huseýnow:
Bu wakalaryň syýasata dahylly tarapy - indi Hytaýyň Merkezi Aziýada öz täsirini artdyranlygy baradaky hakykatdyr. Eger mundan ozal Merkezi Aziýanyň agasy Orsýet bolan bolsa, häzirki döwürde Hytaý hem regionda uly güýçlerden birine öwrülip başlady.
Geljekde, belki, Merkezi Aziýada öz täsirini artdyrmak üçin Hytaý bilen Orsýet özara ýaryşarlar. Emma bu ýakyn wagtlarda boljak bir zat däl. Ýöne häzirki döwrüň hakykaty - bu regionda Hytaýyň syýasy hem ykdysady bähbitleriniň artyp barýanlygydyr. Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde bolup geçýän bu wakalar Türkmenistan bilen Günbataryň aragatnaşygynyň geljegi nukdaýnazaryndan nämäni aňladýar?
Tabib Huseýnow:
Türkmenistanyň öz gazyny Günbatara akdyryp bilmezligi, elbetde, Ýewropanyň Aşgabada ýetiräýmegi mümkin täsirlerini hem azaldýar. Sebäbi Ýewropa Türkmenistanyň ýerasty baýlyklary sebäpli oňa gyzyklanma bildirýär. Emma olar bu baýlyga ýetip bilmeseler, elbetde, Aşgabat Ýewropanyň üns merkezinde mydamalyk galmaz.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri, Eýranyň daşary işler ministri bilen ikiçäk gepleşikleri geçirenden soň, Tähranyň ýadro gepleşikleri boýunça täze tutumyndan göwnüniň hoş bolandygyny aýtdy.
BMG-niň Nýu-Ýorkda bolan Baş Assambleýasynyň sessiýasynyň çäginde penşenbe güni Kerri bilen Mohammad Jawad Zarifiň arasynda gysga wagtlyk duşuşyk geçirildi. Bu gepleşik 1979-njy ýylda amala aşyrylan Eýran Yslam rewolýusiýasyndan bäri ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky iň ýokary derejeli duşuşyklaryň biri boldy.
Duşuşykdan soň Kerri: “Men edil ýaňy onuň [daşary işler ministri Zarif] bilen duşuşdym. Biz şu hepdäniň başynda Baş Assambleýada prezident Barak Obamanyň çykyşy esasynda öňegidişligiň täze mümkinçilikleri barada pikir alyşdyk” diýdi.
Ýadro programma
Bu duşuşyk Eýranyň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik bäş agzasy we Germaniýa bilen geçiren gepleşiklerinden soň boldy. Şonda Tähranyň dawaly ýadro programmasy maslahat edildi.
Kerri şol gepleşikleriň oňaýly geçendigini aýtdy. Zarif hem bu garaýşy goldap çykyş etdi: “Gepleşikler juda esasly we mazmunly geçdi. Biz meseläniň gysga wagtyň içinde pozitiw tarapa özgerjekdigine umyt edýäris. Biz bu çözgüdiň eýran halkynyň parahatçylykly maksatlara gönükdirilen ýadro tehnologiýalaryna bolan hukugyna esaslanar diýip tama edýäris. Şeýle-de munuň halkara jemgyýetçiliginde dartgynly ýagdaýlary döretmejekdigine umyt baglaýarys”.
Mundan soň Kerri ABŞ-nyň telewideniýesine beren interwýusynda Tähran ýadro ýaragyny özleşdirmeýändigini doly aýdyň edýänçä, Waşington tarapyndan girizilen sanskiýalaryň aýrylmajakdygyny aýtdy.
Kerri Eýranyň Kum şäheriniň golaýyndaky urany baýlaşdyrmak üçin niýetlenen Fordow merkeziniň BMG-niň inspektorlaryna açylmagynyň bu ugurda gowy başlangyç bolup biljekdigini hem belledi.
Tähran ýadro ýaragyny özleşdirmek babatynda Günbataryň özüne ýöňkeýän aýyplamalaryny dowamly inkär edip gelýär.


text:
Onore de Balzak
Onore de Balzak
(1799-1850)
Beýik fransuz ýazyjysy Onore de Balzak 1799-njy ýylda Tur şäherinde, daýhan maşgalasynda dünýä inýär. Kakasy ogluny aklawjy edip ýetişdirmekçi eken, şonuň üçin Balzak ilki Wandom kolležinde, soňra Parižiň hukuk mekdebinde bilim alýar. Emma özdiýenli Balzak eýýäm ýetginjeňlik döwründen ömrüni edebiýata bagş etmek kararyna gelýär. 1823-nji ýyldan başlap Balzak dürli lakamlary ulanyp, neşirýatda birnäçe romanlary bilen çykyş edip başlaýar, emma onuň bu gowşak eserleri üstünlik gazanmaýar. Diňe ilkinji gezek öz adyndan çykaran “Şuanlar” atly taryhy romany oňa meşhurlyk getirýär. 1830-nji ýylda çykaran “Gobsek” powesti onuň adyny Fransiýanyň iň öňdebaryjy ýazyjylarynyň hatarynda goýýar. Balzagyň mundan soňky döreden “Şagren derisi”, “Otuz ýaşly aýal”, “Gorio ata”, “Ýewgeniýa Grande”, “El üzülen arzuwlar”, “Polkownik Şaber”, “Sezar Birotto”, “Lui Lamber” eserleri eýýäm öz döwründe bütin dünýä edebiýatynyň altyn hazynasyna girdiler. Ýazyjy ýazan ähli eserlerini bir topluma düzüp, oňa “Adamzat komediýasy” diýip, umumy at goýýar, şonuň üçin eserleriň ählisi belli bir derejede biri-biri bilen baglanyşýar, biri-biriniň üstüni ýetirýär. Şeýle etmek bilen Balzak öz döwrüniň Fransiýasynyň taryhyny hemmetaraplaýyn açyp görkezmek isläpdir. Onore de Balzagyň döwürdeşlerine ýetiren täsiri örän ulydyr. Stendal, Gýugo, Lew Tolstoý ýaly ýazyjylar onuň ägirtligini ykrar edipdirler. F.M. Dostoýewskiý ýaş wagty Balzagyň “Ýewgeniýa Grande” romanyny rus diline terjime edipdir. Balzak 1850-nji ýylda Parižda aradan çykýar. Edebiýatda Balzak iň bir zähmetsöýer ýazyjylaryň biri hasaplanylýar. Ol eserleriniň üstünde günde 15-16 sagat işleýän eken. Her ýyl azyndan üç, dört, käwagtlar bolsa bäş, alty kitap dagy çykarýan eken. Ol “Adamzat komediýasy” üçin 115 sany roman ýazmakçy eken, emma diňe 98 sanysyny doly tamamlap ýetişipdir.


text:
Eýran özüniň ýadro programmasy bilen baglanyşykly meseleler boýunça Birleşen Ştatlar bilen özara göni gepleşiklere taýýardygyny mälim etdi.
Bu barada ýekşenbe güni Mýunhende halkara howpsuzlyk konferensiýasynda eden çykyşynda Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi durup geçdi.
Ol Birleşen Ştatlaryň şeýle özara gepleşiklere “adalatly we real” matlaplar bilen gelmelidigini nygtady.
“Bu gapma-garşlylykly bir pozisiýa: bir tarapdan siz ýadro meseleleri boýunça Eýran bilen gepleşiklere girmek isleýändigiňizi aýdýarsyňyz, emma beýleki tarapdan bolsa siz ‘ähli çäreleriň ulanylmagy mümkin, basyşlar we gepleşikler we dialoglar dowam etdirilmeli’ diýýärsiňiz. Bu zatlar biri-birine laýyk gelmeýän zatlar” diýip, Salehi belledi.
Baýden hem şony gozgady
Mýunhendäki bu howpsuzlyk konferensiýasynda şenbe güni ABŞ-nyň wise-prezidenti Josef Baýden Waşingtonyň Eýran bilen ýadro meselesi barada göni gepleşiklere girmek baradaky isleglerini ýene bir gezek gaýtalap, çykyş etdi.
Dünýäniň dürli ýurtlaryndan ýokary derejeli resmileriň 400-e golaýynyň gatnaşmagynda üç günläp dowam eden bu halkara konferensiýasynda Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly meseleler esasy üns merkezinde bolan meselelerden biri boldy.
Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi konferensiýanyň jemleýji gününde eden çykyşynda dünýäniň alty döwletiniň 25-nji fewralda Gazagystanda Eýran bilen täze gepleşiklere başlamaklygy planlaşdyrýandygyny-da mälim etdi.
Emma ol Birleşen Ştatlaryn, Orsýetiň, Hytaýyň, Britaniýanyň, Fransiýanyň we Germaniýanyň gatnaşmagynda gurnalmagy planlaşdyrylýan bu gepleşiklere Eýranyň öz razylygyny berendigi ýa bermändigi barada anyk bir zat aýtmady.


text:
Ykdysadyýet
Erdogan bu barasynda Ankarada geçirilen açylyş dabarasynda aýtdy
Prezident R.T.Erdogan ykdysadyýetde soňky günlerde başdan geçirilýän şertleri seljermek üçin degişli ministrler we ýokary derejeli býurokratlar bilen duşuşdy
Bütindünyä Ykdysadyyet Forumynyň adaty Dawos sammiti 100-den gowrak yurtdan 3 müň syyasatçynyň we işewür dünyäsiniň liderlerinin gatnaşmagynda şu gün açylar
Türkiýäniň Hasabat guramasy senagat önümçiliginiň noýabr aýyndaky görkezijileri hakynda beýanat berdi
Bütindünýä Ykdysadyýet forumy adaty ýagdaýda Şweýsariýanyň Dawos şäherçesinde geçirilýär
Halkara maýdarlar Türkiýe-Pars aýlag hyzmatdaşlyk geňeşi arkaly Türkiýä maýa goýmaga taýarlanýar
Ykdysadyýet ministri Nihat Zeýbekji Merkezi bankyň ykdysadyýetde Türkiýä garşy herekete geçirilen spekulýatiw çemeleşmä çäre görjek güýje eýedigini aýtdy
Russiýanyň Wise-premýeri Olga Golodets ýurtda işleýän pes kwalifikasiýaly bosgunlaryň galkynyşa ýaramaz täsir ýetirýändigini belledi
ABŞ-nyň prezidentligine saýlanan we 20-nji ýanwarda wezipesine başlajak Donald Trampyň düýn agşamly beýanatyndan soň global bazarlar pozitiw bolmagynda galýar
Gazprom Türk akymynyň Günorta-Gündogar Ýewropadaky potensial sarp edijileriniň 2016-njy ýylda alýan gazynyň mukdaryny artdyrandygyny habar berdi
Efiopiýanyň paýtagty Addis-Abebany Jibutiniň paýtagty we port şäheri Jibuti şäheri bilen birleşdirjek demir ýol liniýa dabara bilen açyldy
Türkiýe awtoulag we ýeňil söwda ulaglaryň jemi bazarynda 983,7 mün satuw bilen iň ýokary çäge ýeten ýyly bolan 2016-njy ýylda awtoulag senagaty bolsa 1,48 million önümçilik we 1,14 million eksport bilen täze rekord goýdy
Türk çaý öndürijileri 2015-nji ýylda hem 6 million kilogramlyk çaý eksport edip 23,8 million dollarlyk girdeji gazanypdy
Dünýäniň funduk önümçiliginde esasy orun eýeleýän Türkiýe geçen ýyl 227 müň 556 tonna funduk eksport etdi
Yrak Nebit eksport edýän ýurtlar guramasynyň nebit önümçiliginiň azaldylmagy hakyndaky kararyny täze ýyl bilen birlikde durmuşa geçirmäge başlady


text:
Şu gün Orsýetiň hökümeti Ukrainanyň prezidentiniň Ikinji Jahan urşy ýyllarynda köp parahat ýaşaýjylary öldürmekde aýyplanylýan ukrainaly milletçi Ostap Bendere «Ukrainanyň gahrymany» diýen ady bermegini ýazgaryp çykyş etdi.
Ikinji Jahan urşy ýyllarynda Ostap Benderiň ýolbaşçylygyndaky Ukrainanyň milletçi goşunlary sowet hem-de nemes goşunlaryna garşy göreş alyp barypdy.
Käbir gözli şaýatlar we arhiw materiallary Ostap Benderiň ýolbaşçylygyndaky milletçi güýçleriň Ukrainanyň territoriýasynda örän köp parahat ilatyň wekillerini öldürendigine şaýatlyk edýärler.


text:
Tähranyň we dünýäniň iň kuwwatly alty ýurdunyň wekilleri Eýranyň ýadro meselesi boýunça gepleşikleri doňup duran ýerinden gozgamak boýunça 23-nji noýabr duşuşygynda uly kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri 22-nji noýabrda eden çykyşynda gepleşikleri alyp barýan taraplaryň “öňegidişlik gazanmak ugrunda” iş alyp barýandygyny belledi, emma “uly boşlugyň” henizem galýandygyny aýtdy.
Kerri 22-nji noýabrda Wenada Eýranyň daşary işler ministri Jawad Zarif bilen üç günüň dowamynda dördünji gezek duşuşmak üçin Pariže saparyny yza tesdirdi.
Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Steinmeier 23-nji noýabryň “hakykat üçin pursat” boljagyny aýtdy. 24-nji noýabrda taraplaryň kesgitlän wagt möhleti dolýar.
“Anyk ylalaşyk”
Günbatar habar beriş serişdeleri ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň Wenadaky gepleşiklerdäki resmisine salgylanyp, Waşingtonyň wagt möhleti dolýança Eýran bilen ylalaşygy baglaşmaga umyt baglaýandygyny, emma “mümkinçilikleri” synap hem görýändigini habar berdiler.
Gepleşiklere ýakyn ýewropaly çeşme taraplaryň gepleşiklerde “uly bir öňegidişlik” gazanmandygyny belledi we doly ylalaşyga gelmek üçin “eýranlylar düýpli ugurdan hereket etmeli”, diýip 22-nji noýabrda aýtdy.
Bu çeşmäniň adynyň agzalmazlyk şerti bilen žurnalistlere aýtmagyna görä, maksat “anyk ylalaşyk” baglaşmakdan ybarat.
Emma ýewropaly çeşme: “Ähli zatlary 24-nji noýabra çenli jemlemek ideýasy fiziki taýdan mümkin däl. Hatda biz syýasy ylalaşyga gelsek-de, onuň tehniki taraplary taýýar bolmaz”, diýip Wenada aýtdy.
Gatnaşýan taraplar
Şol bir wagtyň özünde-de, Orsýetiň habar agentlikleri Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň 23-nji noýabrda agşam Wena barýandygyny habar berdiler.
Munuň öňüsyrasynda Orsýetiň Daşary işler ministrligi Lawrowyň Afrikanyň ilçileri bilen 24-nji noýabrda Moskwada planlaşdyrylan duşuşyklary yza tesdirendigini habar berdiler.
ABŞ, Britaniýa, Fransiýa, Hytaý, Orsýet we Germaniýa Eýranyň ýadro ýaragyny döretmejegine kepil geçýän ylalaşygy baglaşmak ugrunda Tähran bilen gepleşikleri alyp barýarlar.
Eýran bolsa özüne päsgelçilik döredýän halkara ykdysady sanksiýalarynyň ýatyrylmagyny talap edýär.
Emma Eýranyň urany baýlaşdyrmak boýunça rugsat berilýän işleriniň möçberine degişli gapma-garşylyklar saklanyp galýar. Eýran özüniň ýadro programmasynyň diňe parahatçylykly maksatlara gönükdirilýändigini aýdýar.


text:
Dünýä liderleriniň aýtmaklaryna görä, Eýranyň ýadro programmasy barada teklip edilen geljekgi gepkleşikler hiç bir deslapky şert goýulmazdan “çynlakaý” bolmalydyr we “anyk netijeleri” gazandyrmalydyr.
Düýbi Wenada ýerleşýän Halkara atom energiýasy gullugynyň ýörite maslahatynda kabul edilen Birleşen Ştatlaryň, Hytaýyň, Orsýetiň, Fransiýanyň, Britaniýanyň we Germaniýanyň bilelikdäki beýannamasynda Eýranyň öz şübheli harby obýektlerine halkara inspektorlaryň barmagyna rugsat bermegine hem çagyrylýar.
Şu ýylyň başynda Eýran Birleşen Milletler Guramasynyň inspektorlarynyň “Perçin” desgasyna barmagyna rugsat bermedi.
Dünýäniň iri döwletleriniň we Eýranyň arasyndaky gepleşikleriň geçiriljek ýeri we güni barada entek aýdylmady.
Geçen ýyl Stambuldaky şuňa meňzeş gepleşikler netijesiz tamamlanypdy.


text:
Halkara jemgyýeti Demirgazyk Koreýanyň kosmosa ütünlikli raketa uçurmagyny ýazgarýar. Phenýangyň aýtmagyna görä, çarşenbe güni raketa uçurylmagynyň yz ýany bilen howa hemrasy orbitada ýerleşdirilipdir.
ABŞ şol desganyň ýeriň orbitasyna ýerleşdirilendigini tassyklaýar. BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun bu ýagdaýy BMG-niň rezolýusiýasynyň “açyk bozulmagy” diýip atlandyrdy.
Günorta Koreýa, Ýaponiýa we ABŞ synagy gadagan edilen bu uzak aralyk üçin niýetlenen raketanyň uçurylmagyny ýazgardy. Orsýet bilen Hytaý, Phenýanyň bu hereketine gynanjyny bildirdiler.
Diplomatlaryň aýtmagyna görä, çarşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň adatdan daşary ýygnagyny geçirmek üçin tagallalar dowam edýär.
Tankytçylar Demirgazyk Koreýanyň režimini ýadro ýaraglaryny daşap bilýän raketalary özleşdirmegini örtmek üçin raketa uçuşlaryny amala aşyrmakda aýyplaýarlar.


text:
Ukrain parlamentiniň deputatlary Kiýewde ozalky premýer-ministr Ýuliýa Timoşenkonyň türmeden boşadylmagyny sese goýdular. 322 deputat onuň boşadylmagy üçin ses berdi.
Ukrainanyň oppozisiýa lideri Witaliý Kliçko ýurduň parlamenti prezidenit Wiktor Ýanukowiçi işden çetleşdirmeli we 2014-nji ýylyň 25-nji maýyndan gijikmän irki prezident saýlawlarynyň geçirilmegini bellemeli diýdi.
Kliçko şenbe güni parlamente «Ýanukowiç paýtagtdan gitdi we şu gün parlament ýurtdaky ýeke-täk kanuny häkimiýet» diýdi.
Metbugat habarlarynda şenbe güni 13 deputatyň Ýanukowiçiň Regionlar partiýasy fraksiýasyndan çykandygy aýdylýar.
Biraz öň hökümete tarapdar parlament spikeri Wolodimir Rybak, saglyk ýagdaýym sebäpli diýip, işden çekildi.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti prezident Wiktor Ýanukowiçiň Kiýewden ýurduň günortasyndaky Harkow şäherine, öz häkimiýetiniň esasy daýanýan ýerine maslahatlaşmaga gidendigini aýdýar.
Ukrainanyň metbugat serişdeleri Ýanukowiçiň şenbe güni Bütinukrain jemgyýetçilik birleşigi bolan Ukrain fronty bilen, onuň regionlar partiýasyna goşulan topar bilen duşuşmakçydygyny ýazýar.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iş maslahatyny geçirdi. Ol maslahatda Türkmenistanda hökümetiň elektron resminamalar dolanyşygyny ornaşdyrmak meselelerine garaldy. Bu barada resmi media habar berýär.
Maslahatda Berdimuhamedow halk hojalygyna resminamalar dolanyşygy ulgamyny giňden ornaşdyrmagyň derwaýysdygyny nygtady hem-de bu ulgam döwlet dolandyrylyşynda işi mundan beýläk-de kämilleşdirmäge we netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam etmelidir diýip aýtdy.
Maslahatyň barşynda ýurduň prezidentine monitorda Türkmenistanda elektron aragatnaşygyny guramak ulgamy görkezildi. Şeýle hem Berdimuhamedow tutuş halk hojalyk toplumy boýunça dürli wezipeleriň çözülmegini çaltlaşdyrmak üçin elektron resminamalar dolanyşygy ulgamynyň giň mümkinçilikleri bilen tanyşdyryldy.
XX asyrdan XXI asyra
Şu günki güne çenli ýurduň welaýatlarynyň hem-de etraplarynyň administrasiýalarynda internet ulgamynyň düýbünden bolmazlygy köpleri geň galdyrýar. Internet ulgamy hatda paýtagtda ýerleşýän ministrliklerde hem doly ornaşdyrylmadyk.
Etraplar bilen welaýatyň, welaýatlar bilen paýtagtyň, ministrlikler bilen merkezi apparatyň arasynda göni elektron aragatnaşyk ulgamynyň ýoklugy sebäpli, iş dolanyşygy geçen asyryň tehnologiýalary boýunça alnyp barylýar.
Ýurduň welaýatlarynyň hem-de etraplarynyň hiçisinde özlerine degişli elektron saýtlary we elektron poçtolary ýok. Ministrliklerde hem ýagdaý welaýatlardyr etraplaryňkydan öwerlikli däl.
Ýurduň etraplaryndan welaýat merkezlerine gerekli maglumatlar faks apparatynyň üsti bilen iberilýär. Eger-de maglumatlar elektron görnüşde iberilmeli bolsa, onda olar disklere göçürilip, ýörite kurýerleriň üsti bilen ençeme kilometr aşylyp, gerekli ýerine gowşurylýar.
Prezidentiň iş maslahatynda belleýşine görä, elektron resminamalar dolanyşygy ulgamy ýurduň ministrlikleridir pudaklaýyn edaralarynda bolşy ýaly, welaýatlarda hem giriziler. Bu bolsa, hususan-da etraplardyr welaýat häkimlikleriniň möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşyna ýokary hilli gözegçilik etmegine ýardam eder.
Etrap merkezleri tehniki progresden daşda
Türkmenistanda internet ulgamy soňky üç ýylyň dowamynda giňden ornaşdyryldy. «Türkmentelekomdan» başga, MTS hem-de «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamlary öz müşderilerine simsiz internet hyzmatyny edýär.
Ýurduň 3 sany internet prowaýderlerinden peýdalanýan müşderileriň sany kän. Ýöne muňa garamazdan, ýurduň etrap administrasiýalarynyň birinde-de internet ulgamy ýok. Olar şu günki güne çenli diňe faks apparatlary bilen işleýärler.
Dogrusy, etrap administrasiýalarynyň kompýuterler bilen üpjünçiligi hem juda gözgyny. Bu ýerlerdäki kompýuterleriň köpüsiniň modelleri gaty köne bolup, olaryň içinde hatda üstünden on ýyl geçenleri hem bar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Nagasakide Ýaponiýanyň günorta şäherine atom bombasynyň taşlanmagynyň 70 ýyllygyna gabat ýatlama çäreleri geçirildi.
Aman galanlar, halkara myhmanlary we beýlekiler 9-njy awgustda ýyllyk ýatlama dabarasyna toplandylar.
Olar, adat boýunça, irden 11.02-de, Birleşen Ştatlaryň atom bombasyny taşlan wagtynda birsellem dymyşlyk edýärler.
Şonda 70 müňden gowrak adam ölüp, Ýaponiýa Ikinji Jahan urşunda ýeňlendigini boýun alypdy. Şondan üç gün öň Hiroşimo şäherine taşlanan ilkinji atom bombasy 140 müň adamy öldüripdi.
Ýaponiýanyň premýer-ministri Şinzo Abe ýatlama dabarasynda çykyş edip, şeýle diýdi:
«Dünýäniň uruş döwründe atom bombasynyň elhençiliklerini başdan geçiren ýeke-täk ýurdy hökmünde, şeýle-de özümiziň ýadro ýaraglaryndan saplyk babatdaky üç ýörelgämize laýyklykda, men özümiziň dünýäni ýadro ýaraglaryndan azat ýere öwürmek baradaky tagallalaryň öňüni çekmek wadalarymyzy ýene bir gezek dile getirýärin.»


text:
Parižiň sudy “Christian Dior” brendiniň ozalky dizaýneri Jon Galýanony anti-semitik şygarlary aýtmakda günäli tapdy.
Britan dizaýneri Galýonynyň özüniň gatnaşmadyk sud diňlenişiginde oňa 6 müň ýewro möçberinde jerime salyndy.
Derňewiň bellemegine görä, dizaýner Parižiň restoranlarynyň birinde ýewreýlere garşy çykyş edipdir. Galýanonyň özüniň aýtmagyna görä, ol içgili eken, bolup geçen zatlar ýadyna düşenok.
Bu dawa sebäpli, Jon Galýano “Christian Dior” brendiniň moda öýüniň baş dizaýneri wezipesinden boşadylypdy.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri we Halkara atom energiýasy gullugynyň başlygy (HAEG) Eýrany ýadro meselesinde öňegidişlige çagyrdy.
Kerri duşenbe güni Riýadda çykyş edip, Eýranyň ýadro programmasynyň diplomatiki çözgüdi hemişe açyklygyna galman hem biler diýdi.
Ol Eýran bilen aradaky gapma-garşylygy çözmek üçin henizem wagtyň bardygyny, ýöne munuň üçin Tähranyň bu meselä çynlakaý çemeleşmeginiň gerekdigini aýtdy.
"Häzirki wagtda üns merkezindäki mesele, ilkinji nobatda we has köp üns berilýän zat [Eýranyň] ýadro programmasy babatdaky kynçylyk bolmagynda galýar. Bu tutuş sebite howp salýar we hakykatda, ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk meselesi sebäpli, global wehim bolup durýar. Eýran bilen gepleşikler gepleşik geçirmek hatyrasyna dowam etdirilip bilinmez. Gepleşikler wagt utmak we ahyrynda ýagdaýy has howply derejä ýetirmek üçin gurala hem öwrülip bilmez. Şeýlelikde, wagtyň hem öz çägi bar" diýip, Kerri aýtdy.
Şu arada, Ýukiýa Amano, HAEG-nyň başlygy hem Eýrany bikanun ýadro programmasy babatdaky gepleşikleri gerekmejek ýerden uzaltmazlyga çagyrdy.
Ol duşenbe güni HAEG-nyň ýolbaşçylar geňeşiniň Wenada bolan maslahatynda gepleşikleriň gaýragoýulmasyzlyk nukdaý nazaryndan we ýakyn wagtda anyk netijeleri gazanmak niýeti bilen dowam etdirilmelidigini nygtady.
Tähran şübheleri aradan aýyrmaly
Halkara atom energiýasy gullugy Tährana basyşy güýçlendirmek bilen, Eýrany ýadro ýaragyny edinmekçi bolýandygy baradaky şübheleri aradan aýyrmaga çagyrdy.
Dünýä boýunça ýadro ýaraglaryna gözegçilik edýän gurama Eýranyň Parçin harby desgasyna baryp görmek isleýär. Günbataryň aňtaw gulluklary Parçin ýadro ýaragynyň esasy elementleriniň synag edilýän ýeri bolmasyn diýip güman edýärler.
Günbatar döwletleri Eýrany ýadro ýaragyny edinjek bolmakda güman edýärler, Tähran muny inkär edýär. Eýran özüniň parahatçylykly maksat üçin uran baýlaşdyrmak hukugynyň bardygyny, Tährana garşy girizilen sanksiýalaryň ýalňyşdygyny we ýönekeý adamlary köseýändigini aýdýar.
Amano bu çagyryşyny Eýran we dünýäniň alty uly döwleti, ABŞ, Britaniýa, Fransiýa, Orsýet, Hytaý we Germaniýa geçen hepde Gazagystanda ýadro gepleşikleriniň täze tapgyryny geçirenden soň etdi.


text:
5-nji ýanwarda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Mejlisiniň Başlygynyň, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, käbir pudaklaýyn düzümleriniň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Maslahatyň barşynda Ministrler Kabinetiniň milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlarynda 2015-nji ýylyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri boýunça geçiriljek giňişleýin mejlisine taýýarlyk görmek bilen bagly bolan meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Iş maslahatynda 2016-njy ýylda Türkmenistany ösdürmek bilen bagly möhüm wezipeleriň birnäçesine, şeýle hem tiz çözülmegini talap edýän käbir beýleki meselelere garaldy.
Iş maslahatyna gatnaşyjylar gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, "Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly" diýlip yglan edilen 2016-njy ýylda öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmegiň ugurlary, şeýle hem ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamadan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdiler.
Hasabatlaryň barşynda döwletiň we jemgyýetiň durmuşynyň ähli ulgamlarynda kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak, ykdysadyýetimiziň sazlaşykly ösüşine gönükdirilen kadalaşdyryjy hukuk namalaryny işläp taýýarlamak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada habar berildi.
Mundan başga-da, ilatyň durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak, ýurdumyzyň senagat düzümini kämilleşdirmek, täze önümçilik kuwwatlyklaryny işe girizmek hem-de pudaklaryň eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ýyllyk iş meýilnamalarynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça işlenip taýýarlanylan döwlet maksatnamalaryny has netijeli amala aşyrmak boýunça çäreler kesgitlendi.
Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň 8-nji ýanwarynda geçiriljek giňişleýin mejlisine taýýarlygyň çäklerinde pudaklaryň işini kämilleşdirmäge, olara dünýäniň ösen tejribesini, täzeçil tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmaga, döwletara gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge, bilelikdäki iri möçberli taslamalary durmuşa geçirmäge bolan çemeleşmeler ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Italiýadyr Ispaniýada hem çempionatyň täze möwsüme badalga almagyndan soň, yklymyň öňdebaryjy çempionatlaryndan başlamadygy galmady. Ýewropanyň öňdebaryjy çempionatlarynda geçen tapgyrda 0-0 hem-de 1-1 hasabynda deňlikde gutaran duşuşyklaryň köplügi aýratyn ünsi çekdi. Angliýada 3, Ispaniýada 4, Fransiýadyr Russiýada-da 1 oýunda hasap açylmady. Şol sanda Angliýada 3, Germaniýada 4, Russiýada 2 duşuşyk 1-1 hasabynda deňlikde tamamlandy. Italiýada ýurduň belli klublary ýeňliş bilen çempionata başlady. Ispaniýada “Real” 3 utuksyz başlan bolsa, “Barselona” Super kubokda utulan garşydaşy “Atletik Bilbaony” 1-0 hasabynda ýeňdi. Angliýada “Çelsi” ahyry 3 utuk gazanmagy başardy. Soňky çempionlar – Portugaliýada “Benfika”, Türkiýede “Galatasaraý”, Italiýada “Ýuwentus” garaşylmadyk ýagdaýda garşydaşlaryndan asgyn geldi. “Bundesligada” “Borussia Dortmundyň” şemaly belentden öwüsýär. Belgiýada bolsa garaşylmadyk ýagdaýda “Ostende” topary 5-nji tapgyrda-da ýeňilmän 13 utuk bilen sanawda 1-nji orunda barýar. Gollandiýada “Aýaks” taryhynda 3-nji gezek ilkinji 3 tapgyrda gol geçirtmezden ýeňiş gazanmagy başardy (1967/68, 1995/96, 2015/16 möwsümleri). Indi bolsa, Ýewropanyň öňdebaryjy çempionatlarynyň soňky tapgyrlarynda oýnalan duşuşyklaryň käbirine gysgaça ser salalyň.
ÝEŇSE-DE, ÝEŇILSE-DE GÜRRÜŇ TAPÝAR
“PREMIER LEAGUE” (Angliýa). Ilkinji 2 tapgyrda ýitirilen 5 utuk üçin hemişekileri ýaly başga-başga zatlary ýa-da adamlary günäkärleýän Žoze Mourinio bu gylygyny ýeňiş gazananyndan soň hem dowam etdirdi. Täze transfer Pedronyň işjeň gatnaşmagynda ( 1 gol, 1 asist) kynlyk bilenem bolsa, 3 utuk bilen tanyşan “Çelsiniň” tälimçisi toparyň kapitany Jon Terriniň gyzyl petek almagy barada şeýle diýdi: “Men indiden soň, 10 oýunçy bilen 11 oýunçynyň garşysyna nädip göreşmeli diýip türgenleşik geçirmekçi”. Garaz, möwsümiň 3-nji tapgyrynda 2 oýunçysy gyzyl petek alan “Özboluşly” (Special One) tälimçi ýeňse-de, ýeňilse-de üýtgeşik beýanatlar bilen hemişe ünsden düşenok. Aslynda, “Çelsi” bu oýunda-da eger Morrison penaltini salan bolsa, 3 utuk almazlygy gaty ähtimaldy. “Man. Ýunaýted” 1-2-nji tapgyrlarda gazanylan 1-0-ly ýeňişleri 3-nji tapgyrda soňlandy. Entek, näme-de bolsa bir zady doly ýetmeýän klub öz meýdançasynda “Nýukasly” bilen 1 utugy paýlaşdy. Edil şonuň ýaly “Liwerpul” hem kynlyk bilen gazanylan 1-0-ly ýeňişlerinden soň, “Arsenal” bilen 0-0 hasabynda deňme-deň oýnady. “Türkmenistan sporty” teleýaýlymynda göni ýaýlymda görkezilen bu oýunda “Arsenala” 1-nji tapgyrda şowsuzlyk getiren Petr Çeh örän erjel çykyş etdi. Tapgyryň iň golly oýny “West Ham” bilen “Bornmut” toparlarynyň arasynda boldy. Ýer eýeleriniň 3 goluna garşylyk, liganyň täze wekili 4 pökgi bilen jogap berdi. Duşuşykda Kallum Wilson het-trik edip, toparynyň ýeňiş gazanmagynda uly rol oýnady. Wise-çempion “Mançester Siti” ýeňlişsiz ýörişini dowam etdirýär. Olar bassyr 3-nji oýnunda torlaryna gol goýbermedi.
SUPER KUBOGYŇ ARYNY ALDY
“LA LIGA” (ISPANIÝA). Geçen hepdäniň başynda Ispaniýanyň Super kubogyny “Atletige” aldyryp, 2009-njy ýyldan soň, 2015-nji ýyly-da 6 kubok bilen tamamlamagy arzuw edinen “Barselonanyň” bu hyýaly paşmady. Munuň azda-kände ahmyry bilen “Atletik Bilbaonyň” garşysyna meýdança çykan “katalonlar” minimal hasap bilen ýeňiş gazandy. Messiniň penalti gaçyran oýnunyň ýeke-täk goluny 54-nji minutda Luis Suares öz adyna ýazdyrdy. Bu ýeňşiň ähmiýeti “Real Madridiň” myhmançylykda 2 utuk ýitirmeginden soň, has-da artdy. Gihonda “Sporting” bilen duşuşan “Real” esasy düzümde ýyldyzlaryny-da oýnadan hem bolsa, olara hasaby açmak başartmady. “La Ligada” 5 duşuşyk deňlikde gutaryp, şolaryň biri-de “Malaga” bilen “Sewilýanyň” arasyndaky möwsümiň açylyş oýnudyr.
TARYHDA ILKINJI GEZEK
“SERIE A” (ITALIÝA). Soňky 4 ýylyň çempiony “Ýuwentus” Italiýanyň çempionatynyň taryhynda möwsümiň ilkinji oýnunda öz meýdançasynda 1-nji sapar utuldy. “Udinezeden” 1-0 hasabynda asgyn gelen “Goja sinýora” 47 oýundan soň, “Ýuwentus” stadionynda ýeňlişe sezewar boldy. Topar iň soňky sapar 2013-nji ýylyň ýanwarynda öz meýdançasynda ýeňlipdi. “Serie A”-da diňe bir “Ýuwentus” däl, eýsem täze ýyldyzlar bilen hataryny bezän “Milan” hem myhmançylykda “Fiorentinadan” 2–0 hasabynda asgyn geldi. Merkezi goragda iki ýaş oýunça ynam bildiren Mihailowiç duşuşykdan soň, ýarymgoragçylaryň oýnundan närazydygyny aýtdy. Ýöne “Milanyň” geçirden 2 golunyň-da esasy sebäpkärleri Eli bilen Romanýoli bolup, olaryň 1-njisi gyzyl petek alyp, meýdançadan kowlan bolsa, beýlekisi-de penaltiniň bolmagyna sebäp boldy. “Napoli” hem 3-nji minutda Marek Hamşigiň goly bilen öňe saýlanandygyna garamazdan, “Sasuoladan” 2-1 hasabynda utuldy. “Sampdoria” liganyň täze wekili we ilkinji sapar ýokary ligada çykyş edýän “Karpini” 5-2 hasabynda ýeňdi. Bu “Karpi” üçin özboluşly “hoşgeldiň sýurprizi” boldy. Duşuşykda Eder bilen Murieliň hersi 2 gezekden tapawutlandy. “Inter” welin täze transfer Ýowetiçiň 90+3-nji minutdaky goly bilen ýeňşini baýram etdi. Paýtagtyň wekilleri – “Roma” “Weronada” deňme-deň oýnan bolsa, “Lasio” “Bolonýany” 2-1 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi.
“4x4 BORUSSIA DORTMUND”
“BUNDESLIGA” (GERMANIÝA). Geçen möwsümi şowsuz tamamlan Dortmundyň “Borussiasy” täze möwsüme alaw ýaly başlady. 1-nji tapgyrda atdaş toparyny 4-0 hasabynda ýeňen “Borussia” bu gezek şeýle hasap bilen liganyň täze kluby “Ingolştady” utmagy başardy. Ginter, Roýs, Kagawa we Obemeýang dortmundlylaryň gollaryny derwezä girizdi. Çempion “Bawariýa” myhmançylykda Hoffenhaým bilen duşuşdy. Eýýäm 1-nji minutda ýer eýeleri Wolland bilen hasaby açdy. 41-nji minutda Müller hasaby deňledi. 90-njy minutda-da Lewandowski “Bawariýa” ýeňiş getiren goly tora saldy. Bawariýanyň indiki tapgyrdaky garşydaşy Lewerkuzeniň “Baýeri” Hakan Çalhanoglunyň owadan jerime urgusy bilen “Hannoweri” ýeňen bolsa, “Şalkedir” “Wolfsburg” bu tapgyrda öz garşydaşlary bilen deňme-deň oýnady.
“LIGUE 1” (FRANSIÝA). Soňky 3 ýylyň çempiony PSŽ myhmançylykda “Monpeli” toparyny Matuidiniň ýeke-täk goly bilen utdy. 1-2-nji tapgyrda utulan we tälimçisi Bielsa bilen ýoluny aýyran “Marsel” kluby “Trua” toparynyň torundan jogapsyz 6 pökgi girizdi.
“PREMÝER LIGA” (RUSSIÝA). Russiýanyň ýokary ligasynda ildeşimiz Gurban Berdiýewiň tälim berýän “Rostowy” şu möwsümde ilkinji sapar ýeňlişe sezewar boldy. Olar myhmançylykda 2-1 hasabynda Moskwanyň SSKA-syndan asgyn geldi. 10-njy minutda Serdar Azmun bilen öňe geçen myhmanlaryň torundan ýeňiş toplaryny 66-njy minutda Ahmet Musa, 88-nji minutda-da Alan Dzagoýew saldy. Häzirki çempion “Zenit” myhmançylykda “Rubini” 3-1 hasaby bilen ýeňdi. Gazanylan ýeňiş şu gün 63 ýaşyny dolduran Gurban Berdiýew üçin özboluşly sowgat bolup bilerdi.
“SÜPER LIG” (TÜRKIÝE). Geçen möwsümde 3 kubok gazanan “Galatasaraý” öz meýdançasynda liganyň täze kluby “Osmanlyspordan” 2-1 hasabynda ýeňildi. Bu Hamza Hamzaoglunyň “Galatasaraý” bilen öz meýdançasyndaky ilkinji ýeňlişi diýlip hasaba alyndy. Şol sanda Stambulyň beýleki 2 kluby-da bu tapgyrda ýeňiş gazanyp bilmedi. Şenol Güneşiň tälimçligindäki “Beşiktaş” onuň ozalky klubundan Stambulda asgyn geldi. Kuarežmanyň gol geçirip gyzyl petek alan oýnunda myhmanlaryň adyndan Erdogan bilen Erkan Zengin tapawutlandy. Şenol Güneş “Trabzonsporyň” garşysyna oýnan 12-nji oýnunda 11-nji sapar ýeňildi. “Fenerbahçe” hem myhmançylykda “Çaýkur Rizespor” bilen 1 utugy paýlaşdy.


text:
Penşenbe güni BMG-niň Nýu-Ýorkdaky edarasynyň töweregine ýüzlerçe adam ýygnanyp, Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejadyň BMG-niň Baş Assambleýasyndaky çykyşyna protest bildirdiler.
Protesti eýranly amerikanlaryň assosiýasiýasy gurnady.
Demonstrasiýa gatnaşanlar Ahmedinejada garşy şygarlary we Eýranda adam hukuklarynyň bozulýandygy baradaky faktlar ýazylan plakatlary göterip çykdylar.
Şol wagt prezident Ahmedinejad BMG-niň Baş Assambleýasynda söz sözleýärdi we esasan Amerika hem Günbatara garşy çykyş edýärdi.
Ahmedinejad çykyş edýärkä, günbatarly delegatlar Baş Assambleýanyň sessiýasyny terk etdiler.


text:
Düýn Tähranda ýadro ylmy boýunça eýranly tanymal alym Massud Mohammadiniň janyna kast edildi. Massud Mohammadi remout-kontrol arkaly amala aşyrylan partlamanyň pidasy boldy.
Eýranyň döwlet telewideniýesi bu hüjümiň Ysraýyl hem-de Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan gurnalandygyny görkezýän käbir alamatlaryň bardygyny öňe sürdi.
Ýöne Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň metbugat sekretary Mark Toner bu aýyplamany «samahyllama» diýip atlandyrmak bilen, ony ret etdi. Ysraýyl tarapyndan bu aýyplama hiç hili reaksiýa bolmady.
Käbir çeşmeler ýadro ylmy boýunça eýranly alym Massud Mohammadiniň adynyň Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly halkara «gara sanawynda» hem bardygyny habar berýärler.


text:
Türkmenistandan ynamly çeşmäniň beren maglumatyna göra, 12-13-nji sentýabr günleri Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň başlanýan ýeri bolan Samandepede hytaýly we türkmenistanly gurluşykçylaryň arasynda çaknyşyk bolup geçipdir.
Resmi bolmadyk maglumatlara görä, iki tarapdan hem ejir çekenler bar. Hytaýlylardan 15-e golaýyny keselhanalara alyp barypdyrlar. Çaknyşyga gatnaşan türkmenistanlylaryň käbirleriniň tussag edilendigi hem aýdylýar.
Adamlaryň arasynda peýda bolan gürrüňlere görä, iki tarapdan hem adam pidalary bolupdyr. 200-e golaý adam tussag edilipdir. Ynamdar çeşmaniň maglumatyna göra, Lebap welaýatynda içeri işler we kanun tertibini göräýjy organ işgärileri şu günler güýçlendirilen režimde işleýärler.Ýol gözegçiligi postlarynda hem polisiýanyň işgärleri nobatçylyk çekýärler.
Ynamly çeşmäniň wakanyň bolan ýerinde, gurluşykda işleýän bir ýigidiň sözlerine salgylanyp aýtmagyna göra, çaknyşygyň sebäbi hytaýlylar ýerli gurluşykçylary äsgermeýärler, olar bilen gödek gürleşýärler. “Hytaýly ussalar, eger-de diýenleri bolmasa, ýerli gurluşykçylara el götermekden hem gaýtmaýarlar. Şonuň üçin hem hytaýlylar bilen türkmenistanlylaryň arasynda hemişe dartgynly ýagdaý saklanyp galýar. Ownukly-irili çaknyşyklar günde-günaşa ýüze çykýar.Bu gezekki çaknyşygyň has ula ýazmagynyň sebäbi zähmet hakynyň öz wagtynda berilmändigi. Türkmen işçileriniň gahar-gazabyna sebäp bolýan zat, şol bir iş üçin hytaýlylara türkmenistanly işçileriňkiden 2-2,5 esse köp hak berilýänligidir.”
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi olarda beýle maglumatyň ýokdugyny aýtdy. Hytaýyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň metbugat gullugynyň işgäri-de, özlerinde beýle maglumatyň ýokdugyny aýtdy.,
Wakanyň düýp sebäpleri näme?
Synçy Suhbat Abdullanyň pikirine göra, Hytaý hazir ösüp barýan ýurt. “Hytaý tebigy, gazylyp alynýan baýlyklara mätäç ýurt. Şonuň üçin hem Hytaýyň maksady tebigy baýlyklary arzan bahadan satyn almak we özüniň bir gezeklik, arzan harytlaryny şu ýurtlara satmakdan ybaratdyr. Bu ýerde türkmenler bilen hytaýlylaryň arasynda çaknyşygyň bolmagynyň sebäbi hytaýlylaryň özleridir. Hytaýyň alyp barýan syýasatydyr”.
Abdullanyň aýtmagyna görä, hytaýlylar ýörüte hünärli işçileri işe almak bahanasy bilen ähli gowy işlere öz işgärlerini alýarlar, Gara, agyr işlere bolsa, ýerli işçileri alýarlar. “Şunuň özi-de, adamlaryň hukuklarynyň eýýäm bozulýandygyny görkezýär. Eger-de Hytaýyň hökümeti dogry syýasat alyp barmakçy bolsa, işgärleriň deň ýaryny hytaýlylardan, deň ýaryny-da ýerli ilatdan almaly”.
Suhbat Abdullanyň sözlerine göra, öz territoriýasyndaky gurluşyklarda öz raýatlarynyň işlemegini, iş bilen üpjün edilmegini gazanyp bilmändigi hem türkmen häkimiýetleriniň kemçiligidir. “Eýse, türkmen raýatlarynyň akyly şol gaz geçirijiniň gurluşygynyň derejesine ýetmedimikä? Resmiler şertnamany düzen wagtlarynda bu proýektde öz raýatlarynyň işlemelidigini göz öňünde tutup, ýörüte madda goşmaly ekenler”.
Jemgyýeti öwreniji Kamron Aliýewiň pikirine göra bolsa, soňky döwürde hytaýlylaryň arasynda milletçilik güýçlenipdir. “Bu ýagdaýy Hytaýyň öz içinde bolýan wakalardan we hadysalardan hem görmek mümkin”.
“Türkmenler bilen bolan çaknyşygyň sebäbi iş tertibindäki tapawutlar, iş hakynyň azlygy we aýlygyň öz wagtynda berilmändigi, mentalitetdäki tapawutlar, onsoňam türkmen häkimiýetleriniň diňe türk kompaniýalary bilen işläp, hytaýlylar bilen işleşmek tejribesiniň azlygyndan hem bolmagy ahmal» diýip, jemgyýeti öwreniji Kamron Aliýew aýtdy.
Hytaýly we türkmenistanly gurluşykçylaryň arasynda bolan çaknyşyk barasynda Türkmenistanyň metbugatynda entek hiç hili maglumat berilmedi.


text:
Sişenbe güni ABŞ-nyň Maliýe ministrligi Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykda güman edilýän 10 sany kommersiýa firmasynyň garşysyna sanksiýa girizilýändigini yglan etdi.
Bu ýerde gürrüň Men adasyndaky sekiz kompaniýa, şeýle-de Malaýziýadaky we Şweýsariýadaky firmalar barasynda barýar.
Eýranda köpçülikleýin gyryş ýaraglarynyň bolmazlygy üçin girizilen sanksiýalardan öwrüm edip geçmäge şol kompaniýalaryň ýardam edendigi tassyklanýar.
Şol 10 firma eýýäm garşysyna amerikan maliýe çäklendirmeleri hereket edýän Eýranyň “Millet” bankynyň we Eýranyň döwlet gämiçilik kompaniýasynyň hasabyna açylandyr diýip, Waşingtonda çaklaýarlar.


text:
Britaniýanyň «Guardian» gazetiniň žurnalisti Lýuk Harding Orsýetiň «mafiýa döwletine» öwrülendigi barada ýaýradan maglumaty üçin Orsýetiň territoriýasyna goýberilmedi.
«Guardian» gazeti bu gazetiň Moskwadaky habarçysy Lýuk Hardingiň şu geçen ýekşenbe güni Londondan yzyna dolanyp barmakçy bolanda, onuň ýurda goýberilmändigini habar berdi.
Maglumata görä, onuň Moskwanyň aeroportundan yzyna ugradylmagynyň sebäbi barada Orsýetiň resmileri hiç hili anyk düşündiriş bermändirler.
Bu wakanyň öňýany žurnalist Lýuk Harding Londonda bolanda «WikiLeaks» internet saýtyndan alnan maglumatlary kommentirläpdi.
Onuň ýaýradan şol maglumatlarynda Orsýetiň «mafiýa döwletine» öwrülendigi barada-da gürrüň edilýärdi.


text:
Braziliýa tarapyndan ýaýradylan beýannamada korrupsiýa baş goşan resmileriň, syýasatçylaryň we biznesmenleriň häzire çenli daşary ýurt banklaryndaky hasaplarynda saklan 125 million dollarynyň döwlet gaznasyna gaýtarylandygy mälim edilýär.
Adalat ministrliginiň bildirmegine görä, bu ýurda öňki on ýyllykda gaýtarylan ogurlyk korrupsion pullaryň möçberinden sekiz esse köpdür.
Häkimiýetler güman edilýän şahsyýetler bilen geçirilen gepleşikleriň agzalýan pullaryň ýurda gaýtarylmagynda esasy rol oýnandygyny belleýärler.
Ol pullaryň aglaba böleginiň “Petrobras” döwlet nebit firmasynyň üsti bilen daşary ýurtlardaky banklarda açylan hasaplara iberilendigi mälim edilýär.
Gizlin kodlaýyn ady "Ulag ýuwmak operasiýasy" (Operation Car Wash) bolan bu operasiýanyň netijesinde onlarça syýasatçylar we firmalaryň ýolbaşçylary ýa tussag edilipdir ýogsa-da aýyplanýan, güman edilýän şahsyýet hökmünde göz astyna alnypdyr.
Derňewçileriň aýtmagyna görä, daşary ýurt hasaplarynda gizlenen pullar soňra para-peşgeş bermek üçin we ýurtdaky saýlaw kampaniýalarynda tarapgöýlük maksady bilen ulanylýar ekeni.
Braziliýada portugal dilinde çykýan "Folha de S.Paulo" atly gazet 2003-2014-nji ýyllar aralygynda ýurtdan ogurlanyp äkidilen pullaryň diňe 15 million dollara deň bölegini "repatriasiýa" etmegiň, ýagny yzyna ýurda dolap getirmegiň başardandygyny ýazýar.
2015-nji ýylda daşary ýurt banklaryndaky hasaplara goýlan ogurlyk puluň 95 milliony "Ulag ýuwmak" operasiýasynyň üsti bilen ýurda gaýtarylyp getirilipdir.
Ýurduň gaznasyndan ogurlanan pullaryň esasanam Şweýsariýanyň banklaryndaky käbir hasaplarda saklanylýandygy belli edilipdir.