text:
Ilkinji täsir hemişe has uly yz galdyrýar. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş we ýapylyş dabaralarynyň guramaçylygy bilen meşgullanýan “Balich Worldwide Shows” kompaniýasy Türkmenistana gelip, sentýabr aýynda tutuş dünýäni haýran galdyrjak wakany gurnaşmakda jan çekýär.
Aşgabat 2017-niň açylyş we ýapylyş dabaralarynda çykyş eder ýaly takmynan 10000 tansçy we ýerine ýetiriji gerekdir. Häzirki wagtda çykyş etjekleri saýlap almakda uly işler amala aşyrylýar.
Maý aýynyň başyndan başlap, Aşgabat 2017-niň şowhunly dabaralarynda çykyş etjekleriň arasynda bolmagy arzuw edýän müňlerçe türkmenler 45 000 orunlyk “Aşgabat” stadionyna gelýärler.
Bu ýer işiň gyzgalaňly ýeridir. Eýýäm hasaba alşyk we her adam üçin döşe dakylýan belgi, akkreditasiýa we dürli lybaslary taýýarlamak üçin zerur bolan suratlary düşürmek, synanyşyga gatnaşýan höwesjeň we hünärmen tansçy toparlaryna goşulmak boýunça ýaryş işleri geçirilýär.
Dabaralaryň prodýuserleri bolan “Balich Worldwide Shows” tarapyndan Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen bilelikde gurnalýan seçip almak hereketi uly üstünlige beslendi. Her günde 1000-e golaý adamlaryň gatnaşmagynda synanyşyklar geçirilýär. Olaryň käbirleri indiki tapgyra geçýärler.
Talyp Ýazgül Ataýewa seçip almak hereketine gatnaşýandygy barada öz hyjuwly duýgularyny beýan etdi: “Men bu hereket barada köpçülik habar beriş serişdelerinden bildim we eşiden badyma gatnaşmagy maksat edindim. Men hemişe tansçy bolmagy arzuw edýärdim. Dabaralaryň birine saýlanmaklyk maňa geljekki kärimde örän wajyp bolar we arzuwyma ýetmäge ýardam berer. Men örän tolgunýaryn”.
Ýene-de bir ýaş tansçy Sähra Kakanowa sentýabr aýynda geçiriljek açylyş dabarasyna sabyrsyzlyk bilen garaşýandygyny aýtdy: “Men talyp we köp wagtdan bäri birnäçe tans boýunça ýaryşlara we dürli çärelere gatnaşyp gelýärin. Men öz ene topragymda müňlerçe tomaşaçylaryň öňünde çykyş etmegi arzuw edýärin. Men talaplary berk bolan seçip almak hereketinde üstünlikli netije gazanjakdygyma ynanýaryn”.
Türkmen döwlet medeniýet institutynyň talyby Seýran Gurbangulyýew özüniň açylyş dabarasynda çykyş etmäge saýlanjakdygyna ynamlydygyny aýtdy: “Men tans etmegi we saz çalmagy ömürboýy öwrenip gelýärin. Men türkmen milli saz guraly bolan dutary çalyp bilýärin we tans oýnaýaryn. Birnäçe gezek sahnada çykyş edendigime garamazdan, Aşgabat 2017-de çykyş etmek aýratyn tejribe bolar diýip pikir edýärin.”
2017-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda Aşgabat 2017-niň açylyş dabarasynda 16-27-nji sentýabr aralygynda sportuň 21 görnüşi boýunça geçiriljek Oýunlaryň resmi açylyşy bolar. Aprel aýynda Aşgabat 2017-niň açylyş we ýapylyş dabaralarynyň guramaçysy hökmünde bütin dünýä meşhur “Balich Worldwide Shows” kompaniýasy bellendi.
ashgabat2017.gov.tm
http://www.ashgabat2017.gov.tm/tm/news/2017-06-02T1213-Turkmenistanlylaryn-munlerchesi-Ashgabat-2017-nin-achylysh-we-yapylysh-dabaralaryna-gatnashmak-uchin-synanyshyklara-gatnashyarlar-
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2017 Email: zenan@mail.com


c: text/html

text:
- Umumy maglumat
- Syýasat we instiksiýa
- Magistr derejesinidaki dernewleriň dowamlygy
- Ýewropadaky doktorlyk derejeleri
- Aspirantlaryň hünärmen derejeleri
Umumy maglumat
Bolon prossesiň (ýada Bolondaky ylalaşygyň) maksady ewropanyň ýokary bilimiň çagini döretmekden ybaratdyr (EÝBÇ), ýagny ýewropadaky akademiki we hiliň statnartlaryny (ülňelerini) gawat getirip, esasanam Lissabon ylalaşygyň konwensiýasyna laýyklykda. Bu ylalaşygyň ady onuň kabul edilen ýerine mynasybetli dakylan. Italiýanyň Bolonýa şäheriniň Bolon uniwersitetinde 1999-nji ýylda 29 ýewropa ýurtlaryň Bilim ministrleri tarapyndan Bolon deklarasiýasyna gol çekildi. Ýewropa bileleň beýleki ýurtlaryna şol ylalaşyga gatnasmagyna hem mümkünçiik döredildi: soňra hökümetara geplesikler 2001-nji ýylda Pragada, Berlinde (2003), Bergende (2005), 2007-nji ýylyň ýazynda Londonda.
Ýewropa bileleşigi UNESKO-nyň ýewropa sebitiniň agzalalary bilen bilelikde Bolon prossesi üçin köp ýurtlar tarapyndan ratifisirlenen, akademiki derejesini deňlemek boýunça Lissabon ylalaşygyny taýyarlady
Bolon deklarasiýasy — Bolon prosessiň esasy dolandyryş resminamasydyr. Bu 29 ýurtalaryň bilim ministralary tarapyndan 1999-nji ýylda Bolonýa şäherinde tassyk edildi. Soňra bu 2001-nji ýylda Pragadaky Communiqué, Berlin Communiqué (2003), Bergen Communiqué (2005) arkalaly kämillesdirildi. Täze dususyk 2007-nji ýylda Londanda geçerildi we London Communiqué emele getirdi. 2009-nji ýylyň aprel aprel aýyň 28—29 Belgiýanyň Leuven/Louvain-la-Neuve şäherinde 6-nji mistrleriň Bolon konferesiýasy geçiriler.
Çeşme http://en.wikipedia.org/wiki/Bologna_process we http://en.wikipedia.org/wiki/Bologna_declaration aragatnas gatnasik ssylka bilen Болонская Декларация от 19 июня 1999
Syýasat we instiksiýa
Bolon prosessiň esasy resminamalar
Mistrlikleýin deklarasiýalar we Communiqué (şu aragatnasyk arkaly russiýanyň maglumatlarybilen hen tanysyp bolýar)
Güjini deňlemek baradaky Lissabon ylalaşygy.
2005-nji ýylyň maý aýnda mistrlerleriň kabul eden Ýewropanyň ýokary bilim ulgamynda hilini barlamak boýunça standartlar we esasy prinsipler (ýorelgeler) (ESG).
2005-nji ýylyň maý aýnda mistrlerleriň kabul eden Ýewropanyň ýokary bilim ulgamynda derejeleriň düzümi.
2007-nji ýylda mistrlerleriň kabul eden boýunça EHEA üçin strategiý.
Bolon prossesi global düzgünlesdirmekde barada habarnama — ikinji derejeli habarnama
Başga ulanyp boljak resminamalar
EHEA-nyň we Bolon prossesiň bukletu — tor görnüşi, çap we hünärmenleriň çap eden maglumatlary görnüşi
Umumy maglumatlar ministrlik konferesiýalara taýyarlanyldy
2005, 2007 Tukkeleme barada maglumatlar
Bolonýa talyplaryň gözleri bilen 2005, 2007
Ewredika: Ýewropada ýokary bilimiň düzimine serediň Bolon prosessinde milli meýyiller 2006/2007
Işçi topar 2007-nji ýyl barada hasabat berýär
2007-2009-nji ýýllaryň Bolon maksatnamasy
Ýewropadaky ýaly Ýokary bilimiň ulgamyny döretmek (EHEA)
Bolon prossesiň esasy maksady Ýewropadaky ýaly Ýokary bilimiň ulgamyny döretmek (EHEA), milletara hyzmattaslykda we akademiki çalyşmada esaslanan, ýewropaly talyplara we ştatly talyplar üçin özüne çekijiligi bilen tapawutlanýar. Göz öňune tutulan ýewropadaky ýaly ýokary bilim çakleri (EHEA) aşakdakylary amala aşyrmaly. Ýokary bilimli diplomly hünärmeniň, talyplaryň hereketlerini ýenilleşdirmeli.
Demokratiki jemgyýetde talyplary aktuw raýat hökmünde olary gelejege taýyarlamaly we olaryň sahsy ösüşine ýardam etmeli:
- Demokratiki prinsiplerine, akademiki azatlygyna esaslanýan ýokary hilli ýokary bilimini almaklygyna giňişleýin mümkünçilikleri döretmeli;
- 3 sikl düzümli gurnalylan ýenil deňeşdirilýan derejeleri amala aşyrmaly (mysal üçin bakalawr eýesine doktorantura).
- Şu wagty döwürde ýurtlar özüniň derejeleriniň milli düzümlerini EHEA bilen gawat getermeligine çemelesýar we 3 siklyň her haýsynyň netijelerini öwrenýärler:
- Ýewropanyň Ýokary biliminiň çäklerinde (ÝÝBÇ — ESG) hiliň gözegçiligini Dolandyryjy prinsiplerine we standartlaryna laýyklykda düzmeli
- Ýewropa /Unesko-nyň Ylalaşyk Geňeşiniň Признание laýyklykda Dasary ýurt ylmy derejeleriniň we ýokary biliminiň beýleki derejeleriniň güjini deňlemekligini adalatly serlerinde amala aşyrmaklygyny üpjün etmeli
Uly durmuş ähmiýetli ulgamlarda hem işler alynyp barýar ýagny ýokary bilimleriň arasyndaky aragatnasyklar, derňewlerde we täzeliklerde: deňhukukly gatnasyk we ourboýýy öwrenmeklik.
Dowam edýän özgertmeleriň täsiri yly, sebäbi ýewropanyň ýokary bilimi beýleki ýurtalaryň ýokary bilemene gatnasyklydyr. Suňa laýyklykda ministrler Global düzgünlesdirmekde Ýewropanyň Ýokary biliminiň çäkleri üçin strategiýsany kabul etdiler.
Beýleki maglumatlary bilen aşakdaky wesaýtlada tanysyp bolýar
EHEA-nyň we Bolon prossesiň bukletu — tor görnüşi, çap we hünärmenleriň çap eden maglumatlary görnüşi
- Gansýan guramalar we döwletler
- 1999—2007 ýyllaryndaky ministleriň derejesindäki düşuşyklar
- Hereketiň meýyilleri (çyzygy)
- Esasy resminamalar
- 2007—2009 ýyllarynda Bolon prossesiň Prezidentligi
- Bolon sekretariaty
- Bolonyň Milli websaýtlary
- Bolon kitapçasy EUA
(2007—2009) ýylarynda Beniluks Bolonyň sekretariaty
2007-nji ýylyň 1-nji býulyndan Bolon Prossesi Sekretariýat tarapyndan goldanylýar we oňa. Belgiýa, Niderland, Luksemburg flamand bileleşikleri bilen fransus ýokary bilim ministrleri bilelikde dolandyrýarlar. Köp milletli Sekretariatyň ofisi Brusselde ýerleşýär. Sekretariatyň we olon prossesiň resmi dili — inglis. Edil şol bir wagytda bas üstüne niderland, fransus, nemes ýa-da ispan dillinde hem ýüzlenip bolýar.
Biziň salgymyz
Bolon Sekretariaty
H. Wyzdanyň binasy
Koning Albert Ikinji -LAAN 15
B-1210 Brussel (Belgiýa)
T +32 2 553 98 09
F +32 2 553 98 45
Elektron poçta: secr@bologna2009benelux.org
websaýt: www.bologna2009benelux.org
Magistr derejesi
Bolon prossesi Ýokary biliminiň ýewropa çaklerini amala aşyrýar (EHEA). Şol çäklerde talyplar we diplomly hünärmenler yurt ara erkin geli-gitmek üçün sert döredilýär ýagny bir ýurtda gazanan öňki derejeleri başga ýurtda hem gözlegleri ýerine ýetirmek üçün ýeterlikli talap hem bolum durýar. Esasy ylalaşylan maksatlar seýle:
1. «Derejeleriň enillik bilen kesgitlenýän we deňeşdirilýän sistemany kabul etmeklik» ýagny ýutlar umumy standartlary we kesgitlemeleri kabul etmeli
2. «Baslangyç we diplomly hünärmen siklna esaslanýan sistemany kabul etmeklik. Ikinji siklna geçmekligi gözlegleriň birinji siklny üsünlikli tamamlamagyny talap etmeli we azyndan 3 ýyl dowam etmeli. Birinji siklndan soňra berilen dereje derejanyň degisli derejesini saýatlygy edýänligi üçin ýewropanyň zähmet bazaryna hem gawat gelýär. Köp ýewropa ýurtlaryndaky ýaly ikinji sikl doktorantura derejesine ýetirýär».
Ylmy Derejeleriň eýeleri hünärmen tejribesiniň ýada degisli gözlegleriň çäklerini we ussatlygy üpjün edýär. [1]. Diplomly hünärmenler derejäniň eýeleri akademiki we professional-tehniki ukuply, tema boýunça iň soňky teoretiki we amaly dusunjesi bar bolan; seljerme we kritiki baralandyrma ukuply: professional hasabatlara ýerine ýetirip bilýän we çylsyrymly problemelary çözüp bilýän takyk we garassys oýlanyp bilýän bolmaly
Sungat boýça derejäniň eýeleri (magistr artium) we ylmda derejäniň eýesi (магистр scientiæ) — derejň esasy görnüşidir. Olar okalan kurslaryň esasynda, derňewlweiň ýa-da köplenç ikisiniň bileleikdäki netijesinde eýelenýär. Maksatnama görä kä wagt dissertasiýanyň zerur bolmazlygy mümkün. Taryhy sebäplere görä käbir derejeler, mysal üçin inzener derejesi, baça atlandyrylýär.
aspirant Käbir uniwersitet maksatnamalar 4—5 ýyldan soňra bakalawr we magistr derejelerini birikdirilen görüsini göz öňüne tutýarlar Käbir uniwersitet maksatnamalar 4—5 ýyldan soňra bakalawr we magistr derejelerini birikdirilen görüsini göz öňüne tutýarlar
Atlar we gysgaldylmalar
Käbir dillerde magistr derejelerini magistr diýip atlandyrylýar. ABS-da gysgaldylan görnüşi MS [3] ýada MSc или M.Sc. milletleriň birlesiginde we Ýewropada.
Magistr derejesiniň sanawy
Magistr derejesinidäki derňewleriň dowamlygy
Ýakyn wagytda islär taýýarlanan Ýewropanyň ýokary biliminiň standartlaryna laýyklykda magistr derejesi aspirantyň 1—2 ýyllyk maksatnamasyna gawat gelýär (60 — 120 ECTS karzlar), iň bolmanda 3 ýyl dernewlwer bilen mesgul bolamazdan soňra. Bu bolsa derejäniň hilini ýokarlandyrmagyna ýardam edip doctor dissertasiýasyna taýýarlyp bolup durýar. Emma düzümi we dowamlygy okuw mekdepler boýunça tapawutlanar:
- Kabir ABS we Ýaponiýa ýurtlarda ýaly magistr derejes, we akademiki aspirant derejesi dowamlygy 1- 6 ýyl akademiki okuwlaryň tamamlanandan soňra berilýär.
- Käbir Daniýa ýaly ýurtlarda 1- 5 ýyl akademiki okuwlaryň tamamlanandan soňra berilýär.
- Käbir Angliýa, Şotlandiýa, Şwesiýa (2007-nji ýylyň iýul aýyndan soňra talyp bolanlar üçin) ýaly ýurtlarda magistr derejesi 4 (käwagyt 5 ýyldan) akademiki okuwlaryň tamamlanandan soňra berilýär: aspirant derejesi bolsa akademiki okuwlaryň tamamlanmagyna 1—2 geçenen soňra berilýär.
Uniwersitetleriň giriş tölegleri
Magistr derejesine giriş tölegi ilkinji nobatda bakalawr derejesini almaklygyny talap edyär ((в Великобритании степень бакалавра ’почестей). Edil şol bir wagytda degişli iş tejribesi dalaşgär üçin derejäni eýelemegine ýardam etemegi mümkün. Doktorlyk maksatnamasyny ýerine ýetirmekligi magistr derejesiniň bolmagyny talab edýär. Käbir ulgamlarda ýa-da maksatnamalarda bakalawr derejesinden edil şol wagyt doktorantura boýunça işleri alyp bolýar. Emma bu ýol bilen diňe coursework üstünlikli tamamlanandan soňra we belli bir ekspertiza geçirilenden soňra gidip bolýar. Käbir ugrlarda talybyň bakalawr derejesi göz öňüne tutulýän magistr derejesiniň hünärine gawat gelmelidir ýa-da onuň bilen ugradas bolmaladyr. Käbir ugrularda bakalawr derejesiniň orny yly däl
Ýewropa derejeler
Käbir ýewropa ýurtlaryndaky magistr derejeleri şu günki (standartizirlenen) derejä gawat gelýär (mysal üçin uniwersitetiň nemes dili Diplom/magistr ýa-da şonuň ýaly bir näçe dersler boýünça grek, ispan, inalýan, polsa dilleri boýunça 5-ýyllyk diplom berilýär, we politehniki dersler boýunça)
Fransiz dilli ulanylýan (В Франкофон страны) ýurtlarynda, DEA aspirant magistr derejesine gawat gelýär (mysal üçin fransiz dilinde gepleýän Belgiýada DEA lisenziýa alandan 1—2 ýyl geçenden soňra) Bolon prosessiň kesgitlemesinden soňra DEA MAS ady dakyldy (Ýörite derňewleriň magistri)
Şwesariýada 4—5 ýylyk lisensiýä magistr derejesine gawat gelýär.
Ýewropada Ýurdyň derejesini kesgitlemesiniň usullary
Ýewropada derejeler Bolon prossesi arkaly ylalaşylýar. Olar 3-tapgyrly derejelere esaslanýar: bakalawr (Fransiýada lisensiýa arkaly), magistr we doktor. Bu sistema kem kemden käbir ýurtlarda ulanylýan iki tapgyrly derejäniň ornuny tutýar.
Şu wagytky döwürde bu sistema Awstraliýada, Kanadada, Täze Zelandiýada, Portugaliýada, Şwesiýada, Niderland, Beýik Britaniýada, Serbiýa, Horwatiýa ýurtlarynda ulanylýar.
Awstiýa
Şu wagytky dowürde Awstriýada akademiki derejeleriň 2 sany paralel sistemasy ulanylýar.
- Kadaly iki siklly sistema Magistr /Diplom — doktorantura сопровождаемый
- Bolon prossesinde kesgitlenilen Üç siklly sistema Bakalawr, Magistr, doktorantura С
Käbir kadadan çykmalary bilen iki siklly sistema kem-kemden 2010-njy ýyla çenli giriziler [9] Derejäniň alamatlaryň käbir bölekleri saklanylýar we uniwersitetlere «Diplom-Ingenieur» we Magistr derejesini bermekligine mümkünçilik doredýär.
Fransiýa
Fransuz uniwersitetlerinde akademiki sistemasy örän kynlasdyrylan: birinji derejesi baccalauréat (hakykatdan orta mekdepden soňra berelýärär), onda iki ýýylyk diplom diplôme d’études universitaires générales (DEUG) ýada bas sikl (tamamlanmadyk bilim) onda bir ýýllyk lisensiýa, bir ýýyllyk maîtrise (magistr derejesi), ikinji siklyň 1—2 ýýyl Diplôme d’Études Approfondies. Derňewleriň ýörite derejesi we 3-ýýllyk doktorantura, (aspirantyň bilimi_) troisième. Bolon prossesiň sistemasy örän ýeňňillesdirilen (A- tapgyryň derejesi): baccalauréat, lisenziýa (bakalawr), magistr (täze iki ýýlyk dereje, maîtrise и DEA öz içine alýar we doktorantura. Fransiýada bu sistemany «LMD» diýip atlandyrylýar, bu bolsa licence-master-doctorat tapgyrlaryny görkezýär.
Germaniýa
Kada bolsy ýaly Germaniýada talyplar ýokary bilimini 4—6 ýyldan soňra berilýär Artium magistri (gysga M.A.), jemgyýetçilik ylymlarynda, gumanitar ylymlar, lingwistika we sungat ýada Diplom derejesini tebigat ylymlar, ykdysadyýet, menejment we derňewlerde. şol derejeler ilkinjidi. Edil şol bir wagytda olar filisofiý doktory däl/ Doktoranturaň ornuny kem kemden başgalar eýelär. Magistr we diplom derejeleri magistr derejesine gawat gelýär we 4-6 ýýllyk okuwuň netijesi bolup biler we magistr derejesindäki ýaly jemleýji hasabat taýýarlanylýar.
Ekspertizanyň ýörite görnüşi — Staatsexamen. Bu akademiki dereje däl-de ekspertizany
Lisensirleýän hökümetdir, gelejekki doktorlar, mugallymlar, aklowjylar, kazylar, prokurorlar öz hünäri boýunça isläp bilmek üçin şol ekspertizany geçmeli. Talyplar köplenç 4-6 ýylyň dowamynda okaýarlar birinji Staatsexamen alýança. ikinji Staatsexamen almak üçin soňra mugallymlar, ýuristlar 2 ýylyň dowamynda okuwyny dowam edýärler. ikinji Staatsexamen bolsa olaryň işçi orunlarynda olaryň hakyky amala ukuplygyny aňladýar.Birinji Staatsexamen M.Sc. или M.A. derejelerini gawat gelýär.
1999-njy adat bolan derejeler ýuwas-ýuwasdan Bakalawr we Magistr derejelerine çalyşýarlar (Bolon prossesini seret). Bu ütgesmeleriň esasy sebäpleri derejeleri öz ara internasional deňeşdirilen etmeklik, we nemes sistemanyň girizmeklik. Olar az wagyt talap edýär. Nemes talyplar magistr we diplom derejelerini eýelemek üçin 5 ýyl sarp edýärler. Käbir uniwersitetler globalizasiýanyn peýdasyna bu ütgetmeleri makullaýarlar. Uniwersitetler täze standartlary 2007-nji ýylyň ahyryna ýerine ýetirmeli. Gelejekde Diplom we Magistr derejeleri berilmeýär.
Köp görnüşli ylymlaryý bolanlygy sebäpli doktorantlaryň atlary hem köpdir: mysal üçin Doktor der Naturwissenschaften /tebigi ylymlaryň doktory/); Doktor der Rechtswissenschaften (ýurudiki ylymlaryň doktory/; Doktor der medizinischen Wissenschaft (mediki ylymlaryň doktory); Doktor der Philosophie (folosofiýa ylymlaryň doktory) we başgalar. Köp sanly doktoranturalar we hormatly doktorlar nemes dilinde geplesilýän ýurtlarda ýüzlenmäň görnüşlerinde giňden ulanylýar. Uniwersitet diplomynyň eýesi, magistr ýada Staatsexameniň eýelän talyp doktorantura geçip bilýär. Doktor derejesi (mysal üçin к Dr.rer., Dr.phil. we beýlekiler) filosofiýanyň doktory derejesine ekwiwalendir we gazanyp bolýan iň uly akademiki derejesidir. Mediki ylymlaryň doktorlygy Dr.med dürli usullar arkaly gazanylýar. Mediki talyplaryň käbirleri derňewlwe tamalanandan soňra edil şol wagyt doctor tezislerini (dissertasiýasyna) taýýarlaýarlar. Beýleki ylymlarda talyplar diplom ýazýarlar ýada magistryň hasabatyny taýýarlamaly.
Kämahall taýýarlygy dereje hökmünde nä dogry alynýar. Taýýarlyk bu Germaniýada we Awstiýada akademiki derejesi bolup durýar. Ol doktoranturadan soňra gözlegler makullanalanda okatmaga mumkünçilik doredýär. Bu ikinji tezisini ýazýan (Habilitationsschrift) ýada ýeke-täk çap edilen işleriň eýesi bolanda şol derejäni gazanyp bilýär. Taýýarlygyň anyk talaplaryna uniwersitetleriň öz bolsylygyna baglydyr. «Habil»., bu gysgaldylma doktorantura tamamlanandan soňra berilýär. Kada bolsy ýaly bu adaty dereje bolup priwat-dosentligi (lektor) derejesini aňladýar. Akademiki professorlykda (şu wagyt W2 we W3 diýip atlandyryýar). Käbir nemes uniwersitetler Taýýarlygy /может это аспирантура/ talap edenoklar. Emma şol derejýniň eyelerine artyk görülýär.
Irlandiýa
Irlandiýada milli diplom bakalawr derejesinden pes hasaplanýar. 2003-nji ýylda kabul edilen Täze /NQAI /Milli derejeleriň düzümi, milli diplomy ýönekeý bakalawr derejesi bilen ornuny tutýardy. Şol resminama düsündirýär bakalawr derejesinden soňra has ýokary diplom alynan bolsada onuň derejesi bakalawr bilen deňdir
Diplom — bu resminama diplomyň eýesi derňewleriň belli bir talaplaryny kanagatlandyýanlygy aňladýar. Onuň tersine ylym derejesi bolsa şol derejäniň eýesiniň akademiki äleminde tutýan ornuny görkezýär. Şonuň üçin diplomlar berilýär. Derejeler bolsa dakylýar graduand. Diplomly hünärmen graduand derejesine goýberilýär. Edil şol bir wagytda adam diplomyň alýar, ýone hünärmen bolsa belli bir derejäniň eýesi bolýar.
Italiýa
Italiýada uniwersitetlere diňe orta mekdebi tamamlanandan soňra goýberilýär. диплом ди maturità diýip atlandyrylýar. Ony 5 ýyl belli bir derse gönükdirilen ýöritrlesdirilen mekdepde gözlegler geçirenden soňra 19 ýasda alynylýar (mysal üçin liceo classico — klassiki derslerine gönükdirilen we öz içine gadymy grek, latyn dillerini alýar: liceo scientifico — ylmy derslerine gönükdirilen, ýöne latyn edebiýatyny öz içine alýar, liceo linguistico dillere, istituto tecnico trhnika gönükdirilen).
Diplomdan soň belli bir ugury saýlap (mysal üçin fizika, medisina, himiýa, gözlegler, arhitektura) uniwersitete girip bolýar: Belli bir mekdebi tamamlamaly diýýelen talap ýok. Köp uniwersitetler test arkaly talyplaty saýlaýarlar. Şu wagyt iki akademiki derejelerini teklip edýärler. Birinji dereje (laurea triennale) 3 ýyl gözlegleden saňra alynýar we bir ders boýunça gysgajyk hasabat taýýarlanmalydyr. Ikinji dereje (laurea Specialistica/Magistrale — LS/LM) gosmaça iki ýýyl gözlegleri geçirilenden soňra we saýlan dersiň belli bir sahamçasyn ýöritelesdirilýär (mysal üçin elementar bölejikleriň fizikasy, we s/m/) laurea magistrale ylmy isiň maslahaty geçirilenden soňra berilýär.
Diňe käbir talyplar uniwrsitet kärlerini dowap edýärler. Дотторато ди ricerca derejesine (filosofiýa doktorlyga gawat gelýän) diňe yhlasly talyplar amala aşyrýarlar. Dereje bolsa gözlegleri boýunça edilen ylmy isiň maslahaty geçirilenden soňra berilýär.
Gaptalyndan laurea triennale и laurea magistrale derejeleri alynandan soňra magistr derejesini alyp bolýar. Birinji derejeli magistrlygy laurea triennale soňra;Ikinji derejeli magistlygy laurea magistrale soňra, Bu derejeleri köp uniwersitetler we hususy edaralar dürli dersler boýunça, dürli möhletli we dürli bahal boýunça teklip edýärler (Italiýda magistratirada okan bir ýylyň uniwersitetde okan döwürden gymmat bolmagy mümkün) we jemleýji internaturany öz içine alýar.
Niderland
seret: Niderlandaky bilim
Niderlanda akademiki gözlegleriň düzümi oňden bäri ütgedilen ýagny 1982-nji ýylda. Şol ýylda gollandiýanyň magaryf ministi tarapyndan iki tapgyrly düzüm girizildi. Şol iki tapgyr arkaly dürli gözlegleri standartizirlemek synasyldy we olary bir tertibe salmaklygy çemelesildi. Gosmaça effekti, talyplar şol berilen möhletde işler geçirilmese ondan gözlegleri ýatyrmaly bolmalygyna ynandylar. Bu iki tapgyr Bolon prossesine gawat gelýär.
Golland talyby üçin uniwersitet bilimini almak üçin ol basda uniwersiteden öňdäki orta bilimi almaly Вурбереиденд Ветеншаппелиджк Ондервиджс” (VWO (Gimnaziýa — Атеней) — 6 ýyl. Onuň başga ýollary hem bar. Ýöne ahyrynda haýsy bir bilimiň netijesi WWO derejä gawat gelse uniwersitet bilimine goýberilýär. Käbir gözlegler üçin belli bir dersler hökmany bolup durýar ýagny fizika, biologiýa, himiýa dersleri öwrwnmwdikler medesina boýunça ylmy işleri alyp bilmeýär.
Niderlantda käbir ylymlar üçin belli bir san çaklendirmeler bolýar. Seýdip hökumet şol hünärler boýunça diplomly hünarmenleriň sanyny dolandyrmagyň ugury bolup durýar. Olaryň iň belli bolan ugurlar medisina we stomatologiýa.
Her ýýyl uniwersitetden öňündäki orta biliminiň gowy maksatnamalaryň sowhunlyk bilen kombinasiýalary, we käbir gosmaça serteleri bilen bilelikde olaryň haýsysy numerus clauses baslap biljegi barada çözgütker kabul edilýär. Kabul edilen Çözgütler garassysdyr. Emma kämahal aýratyn ýagdaýlarda gözlegleri başga uniwersitetler geçirmeklik hem rugsat edilýär (mysal üçin, käbir uniwersitetler bilen baglasykly masgala taryhy). Mysal üçin Golland korollyk masgalasynyň hemmesi Leýden uniwersitetde okadylar sebäbi olaryň arasynda taryhy aragatnasyklary saklanyp gelýär.
Gollandiýanyň köp uniwersitetleri hökumet tarapyndan goldalynýar. Bir näçe hususy uniwersitetler hem bar. Leýden uniwersiteti iň gadymy uniwersitetleriň biri. Ol 1575 ýylda döredilen.
Ýokardaky bellenilisi ýaly Niderlandlaryň uniwersitet gözlegleri 4 ýýl möhelrtli we 2 tagyrdan ybarat:
- “propedeutische ” (1—2 ýýyl):Egerde talyp bu tapgyry şol möhletde gutaryp bilmese ol onda bu gözlegleri goýmaly we soňra bolsa ony dowam etmek üçin oňa rugsat berilmeýär. Bu tapgyry tamamlandan talyp ayglosaks bakalawr derejesine gawat gelýän derejäni eýeleýär: tebigi ylymlaryň bakalawry (ylymlaryň bakalawry), Bariý *sungat bakalawry), LLB *kanunlar boýunça bakalawry)
- «Doctorale — (3—4 ýyl):Birinji tapgyry üstünlikli tamamlan talyp ikinji tapgyra ýol açýar. Bu tapgyrda talyp 3—4 okaýar. Ýenede bu tapgyr hem wagtynda tamamlanmasa okuwy bes etemegine ýetirýär. Bu tapgyrda «doktorlyk synagy» tabsyrylýar. Bu filosofiýa doktorlyk derejesini berýän ýönekeý doktorlyk synagy däldir. Ony üstünlikli tamamlana golland derejesi «doctorandus» ýa-da gysgaldylan «drs» derejesi berilýär. Bu golland ady köplenç anglisaks atlary bilen MSc (Ylmyň Magistri), MA (sungat magistri), и LLM (kanun magistri) atlandyrylýar. Medisina talyplar üçin «doctorandus» MD (medisina doktoryna) gawat gelmeýär we mediki talybyna pasiýenleri bejermek hukugyny berenok. Onuň üçin ýene-de iki ýýyl ýöritelesdirilen okuwlary zerurdyr. Medisina gözleglerini geçiren golland lukmany üçin, ýöne folosofiýa doktorlygyň gözleglerini geçirmedik bolsa «drs» diýýip atlandyrylýar. Seýlelikde a doctorandus “meester«adyny götermeklige rugasat edýär, fizikada bolsa «ingenieur» ady (injener).
Adaty golland «drs» gysgaldylan ady beýleki yurtalda düsünmezlige getirmegi mümkün, sebäbi bu hemme ugurlara degisli folosofiýanyň doktory diýýip düsünilýär.
Şu wagyt köp golland üniwersitetler MSc belli bir gözleglrini geçirmäge mümkünçilik doredýärler. Seýlelikde hakara ylmy bileleşigi bilen birigýär.Ondan başgada niderland dilli sebitlerde («hoor колледжи») köp golland uniwersitetlerinde okuw maksatnamalary inglis dilinde geçirlýärler.
«Drs» ýa-da MSc üstünlikle gazanandan soňra talyp folosofiýanyň doktory derejesini almaklygyna gönürdirilip biler, netijede doktoranrur germek üçin. Olar hem 4—6 ýýldan ybaratdyr. Şol 4—6 ýýylyň dowamynda folosofiýa doktorlygyndaky talyp mentored bolup bilýär. Filosofiýa doktorlygy iň bolmanda ylmy iş bilen tamamlanmaly we bellinen tertipde goranmaly. Şu wagytky tejribede (käbir derslerde hökmany) — folosofiýa doktorlygy döwründe talyp ýazmaly we ylmy nesirlerde şol makalalary çap etmeli. Çap edilen işleriň sany köp maslat edilýär emma azyndan 4 sany bolmaly takyk ylymlar — fizika, himiýa, tehniloigiýa medisina ugurlarda bolsa 1-ne ýeterlikli.
Ylmy isi ustünlikli goralandan soňra talyba «doktor» ady berilýär. Golland hünärmenleriň köpüsi üçin filosofiýa doktory bu diplomly hünärmenlerdir. Filosofiýa doktorynda haýsy ugur boýunça alynlygy bellenilenok. Netijede filosofiýa doktory kanunda, medisinada ýa-da matematikada bolmagy mümkün. Hemmesinin öňünden doktor diýip bellenilýär. “Doctorandus“derejesi hem edil şonuň ýalydyr. Filosofiýa doktorlary diplomly nürärmenler hökmünde uniwersitetlerde mugallymçylygy dowam edip bilýärler ýagny “Mugallym Universitair“(UD — dosent). Wagty bilen ýa-da üstünlikleri bilen “Universitair Hoofd Mugallym «(UHD — adýunkt — professor) derejä ýetip bolýar. Resmi taýdan UHD «hoog leraar» tabynlygynda işleýär, we bolüm müdüri köplenç professor bolup durýar. «Hoog leraar» dereje iniwersitetde iň ýokary ylmy derejesi bolup durýar we amerikanlary «doly» professorlygyna deňdir.
Niderlandlarda professor ady belli bir funksiýa bilen baglydyr. Hakykatda professor — uniwersitetleriň bölüminiň müdüri. Emma bu hökmany sert däldir,bölümi derejesiz adam hem ýolbasçylyk etmegi mümkin. Folosofiýa doktory bilimde, üstünliklerine we ekspertiza esaslanan. Uniwersitet bilen bagly bolmasaň resmi taýdan professor adyny ulanyp bolanok. Egerde professor uniwersitetden çyksa ol şol professorlyk derejesini ulanmaklyk aýratyn hukukygy ýirirýär. Emma durmuşda otstawkadaky professorlar ozüniň derejesini ulanylýarlar.
Beýleki ýewropa ýurtlardan tersine Niderlandlarda akademiki derejeler uniwersitetlerden dasary seýrek ulanylýar, mysal üçin Germaniýadaky ýaly sürüjileriň lisensiýalarynda ýa-da pasportlarynda.
Norwegiýa
2003-nji ýyla çenli Norwegiýanyň ýokary bilim ulgamynda 50sany dürli görnüşli derejelr we maksatnamalar barda. 2003-nji ýylda halkara ulgamyna geçmek boýunça özgertmeler yglan edildi.
Mysal üçin köp derejeler latyn atlaryny öz içine alýardy candidatus/candidate. Adyň ikinji bölegi hünariň ýa-da okan uguryny aňladýardy 2003-nji ýýylda bu derejeleriň hemmesi aýýryldy.
Norwegiýanyň ýokary biliminiň özgertmeleri, Kvalitetsreformen («Hil Reformasy»)
Parlamende 2001-nji ýýlda tassyklanyldy we 2003/2004 okuw ýyllarynda durmuşa geçirildi. Bu gözlegleriň we magistlygyň we bakalawryň (baccalaureus) kadaly möhlertlerini kesgitlrdi.
Dejere erki magistrlyk derejesi bilen tehnologiýadaky magistrlyk derejeleriň arasynda tapawutlanýar. Soňkysy öňki sivilingeniør derejesinden ýazylýar raýar gurlusykdaky derejesi bilen çalyşmas ýaly. Bu köp sanly derejeleriň biri bolup durýar we täze diplomly hünärmenler üçin ulanylýar. Hemme 2001-nji ýýylyň öňündäki doktorlyk derejeleri «Doktoryň filosofiki derejesine» geçirildi, ýazmaça philosophiæ doktory (kadaly filosofiýanyň doktory). Doktor philos. Derejesi filosofiýanyň doktory derejesinden has ýokary bolup durýar we doktorlyk derejäniň ýöritelesdirilen okuwlaryna gatnasmany şol derejäni alanlar üçin saklanylýar.
Polsha
Polshanyň sistemasy nemes ulgamyna gawat gelýär. Mysal üçin Warshawadaky uniwersitet aşakdaky diplomlary we atlary berýär:
- adt licencjat (iň bolmanda 3 ýyl gözleglerden soňra berilýäe Bakalawr derejesine gawat gelýär),
- ady inzynier (iň bolmanda 4 ýyl gözleglerden soňra berilýäe injener derejesine gawat gelýär)
- ady магистра (5 ýyl gözleglerden soňra berilýär ýada öňündäki derejeleriň eýeleriniň gosmaça 2 ýyl gözleglerden soňra Magistr derejesine gawat gelýär),
- doktor derejesi (doktor derejesi, Filosofiýa doktory),
- doktor habilitowany dereje
Profesor ady (professor) resmi taýdan Polshanyň Przidenti berýär.
Russiýa, Ukraina we SSR-ň käbir yurtlary
Russiýa, Ukraina we SSR-ň käbir yurtlarynda akademiki derejeleriň gňrnüsleri we ylmy gözlegleri bilen bagly adademiki derejeleri örän tapawutlanýarlar.
Bilim derejeleri kolledjiň okuwlaryny tamalanandan soňra berilýär. Bilimiň bir näçe derejeleri bar:
- Bakalaw derejesi — köolenç kolldjiň 4 ýylyny talap edýär (ýokary bilimi iň pes derejesinde ykrar etmek üçin zerurdyr)
- Hünärmen derejesi kolledjiň 5 ýýyl okuwyndan soňra berilýär. (4 + 1)
- Magistr derejesi kolledjiň 6 ýýyl okuwyndan soňra berilýär. (4 + 2)
Köplenç Hünärmen ýa-da magistr derejesi öz içine bakalawr derejesini öz içine alýar. Ýöne ýokary derejadaki dereje ahyrky diplomynda kesgitlenen. Hünärmen we Bakalawr derejesi döwlt synagyna talap edýär we diplom isini (köplenç 50—70 sahypa) we takmynan magistr derejesine gawat gelýär.
Akadameki derejäniň birinji başganjagy «ylymlaryň kandidaty» diýip atlandyrylýar (mysal üçin fiziki-matematiki ylymlaryň kandidaty; tehniki, taryhy ylymlaryň kandidaty). Bu dereje ylmy gözlegler boýunça köp tagallany talap edýär: ylmy zurnallarda 5 çap edilen makalalary we ylmy isi (80—2000 sahypadan ybarat). Ýöritelesdirilen ylmy geňeş şol ylmy isi sedýärler, dasyndan bir-näçe syn berilýär we soňra ylmy iş goraga çykarmaga rugsat berilýär. Açyk goragdan soňra şol geňeşiň 2/3 aglaba bölegi şol isi makullasa onda ylymlaryň kandidaty derejesi berilmäňe maslahat berilýär diýýilip karar çykarylýar. Soňra hemme resminamalar ylmy iş bilen bilelikde Ýokary attestasion komissiýa iberilýär. Ol ahyrky makkullama netijenamasyny berenden soňra «ylymlaryň kandidaty» atly diplomy çykarýar.
Ylymlaryň kandidaty tamynan amerikanlaryň folosofipa doktoryna gawat gelýär. Emma bu dereje gözlegler boýunça köp wagyt talap edýär, köp çap edilen işlerini *hakykatda amerikanlaryň derejesinde çap işler talap hem edilenok), çuňňur goragyny talap edýär.
Russiýa, Ukraina we SSR-ň käbir yurtlarynda ahyr soňy ylymlaryň doktory bar (Doktor nauk). Bu dereje belli alymlar tarapyndan gazanylýar. Olaryň ylma bolan gosandy açyslar belli bir ugury döretmekden ybaratdyr. Bu täze hadysana ýa-da täze nazaryýeti açmagyny talap edýär. Bu köplenç ylymlaryň kandidaty derejesi alynandan soňra onlarça ýylary talap edýär, köp sanly çap edilen işleri resenriýa edilýän zurnallaryna (köplenç 50—300 sahypa), bir näçe çap edilen monografiýalary, durli konferensiýalarda taslamalarda gatnasmagyny we özüniň ýolbasçylygynda bir näçe ylymlaryň kandidatlary taýýarlamagyny we ylmy mekdebini döretmegini talap edýär. Bu örän çuňňur we öňde baryjy ylmy isi talap edýär (Köplenç 300—800 sahypadan ybarat(we şol isiň belli alymlaryň oňňünde edil ylmlaryň kandidaty ýaly şol ýsiň goragyny talap edýär. Netejede «ylymlaryň doktory» baradaky diplom berilýär.
Amerikanyň akademiki sistemasynda ylymlaryň doktoryna hiç hili gawat gelýän dereje ýok. Ol takmynan Germaniýanyň, Fransipanyň, Awstiýanyň we käbir ýewropa ýurtlaryndakt derejelerine kybapdas.
Ispaniýa
Bolon prossesiň öňünde Diplom (Bakalawr derejesi 3-ýyllyk üçin) we Licenciado *5-ýyllyk üçin). Emma hemme uniwersitetler (medisina we ahritektura uniwersitetlerden başgalary. Bu uniwersitetler magistr derejesini gorandan soňra berilýärdi, haçanda olaryň 5 ýyl nünärmen stzy bolsa) Grado geçenden soňra Magistlyk derejesi kreditlar sistemasy boýunça berilýär (1—2 ýylyň içinde 60—120 EÇTS kreditlar) we doktorlyk gözlegler tamam edilse.
Örän möhümdir: resmi magistrlyk üçin ETCS kreditlary almaklygyna çalyşmaly sebäbi käbir uniwersitetler kreditsys hem beriýär emma Bolon prossesiň çňklerinde bu örän zerurdyr. http://en.wikipedia.org/wiki/Diploma (08 сентября). Seret. diplomlaryň aratapawudy
Şwesariýa
Bolon prossesiň öňünde bu ýurtda 3 sany resmi diller bar (nemes, fransus we italian). Ylmy derejeler hem tapawutlanýardy dile görä. Fransus dilli uniwersitetlede birinji akademiki dereje Lisensiýa: 4—5 ýyl gözlegler, Beýik Britaniýanyň we ABS-nyň magistrlyk derejesine gawat gelýärdi [10]. Aspirantlyk derejesi diplôme d’études DEA или DESS approfondies: 1—2 ý gözlegler, ýörite gözlegleriň magistrlyk derejesine gawat gelýär. Swesar-nemes uniwersitetlerde birinji derejäni Lizentiat, diýip atlandyrýardylar, 4-ýyllyk dereje. Ikinjini Diplom nach демодулятор ersten akademischen Gradiýent.
Italiýan dilli uniwersitetlerde birinji derejäni licenza 4-ýyllyk dereje.Ikinji post laurea — 1-2 ýyl. Doktoral derejesi hemme uniwersitetlerde iň soňky dereje hasaplanýar we uguryna görä 3-5 ýyly talap edýär.
Beýik Britaniýa
Angliýa we Uells
Angliýa we Uellsde kada boýunça berenji dereje Bakalawr derejesine gawat gelýär gosmaçalar bilen (mysal üçin Bariý (hons) sungat dersleri boýunça BEng (hons gözlegler üçin we tebigi ylymlaryň bakalawry üçin hons — ylymlar üçin. Bu köplenç 3 ýyl gözlegleri talap edýär.
Gosmaçalaryň hormatlaryň derejelerini (Степени почестей) köplenç 4 sortlaryňa bölünýär.
- Birinji klass hormatlar
- Ikinji klass hormatlar
- Üçinji klass hormatlar
Standarta ýetmeýän talyplar tapawutsys diplomy berseň bolýar
Graduateship (GCGI soň) şäher we London institutlaryň gildiýasy tarapyndan berilen we Beýik britaniýanyň hormat derejeleriň sanawyna girizilen.
Käbir talyplar integrirlenen Magistrlygy öwrenýär, bu bolsa entäk birinji dereje bolup durýar. Bu gözlegleriň 4 ýylyny talap edýär we dersiň görnüşi bilen kesgitlenýär, mysal üçin MEng gözlegler üçin, MPhys — fizika üçin, MMath -matematika üçin. 4-ýyllyk derejeden ýokary bolan britaniýanyň bas uniwersitetlerinde MEng, gözlegleriň birinji derejesi bolup durýar we 3-ýyllyk BEngiň ornuny tutup.
ABS-den tapawutly tarapy, bilimde ikri ýöridelesdirme bolanlygy sebäpli Magistriň derejesi diňe bir ýyll gözlegleri öz içine almagy mümkün we filosofiýa doktory üçin kadaly möhlet 3 ýyll. Şol sebäpden ABS-de bakalawr derejesinden doktorantura çenli 9 ýýyl bolan bolsa, Beýik Britaniýada 7 ýýyl ýa-da 6 ýyl *sebäbi magistlyk derejesi filosofiýa doktorlygy almak üçin hökmany sert däldir).
Ýakyn wagytda käbir öz ara baglansykly dersler (vocationally) boýunça Aspirantlaryň diplomlaryny berýän kurslaryň sany artdy. Köp edaralar (eg Açyk uniwersitetler) şol kurslara 1 ýyll teklip edýärler, we gosmaça bir ýyll magistrlyk derejesini almak üçin.
Şol kurslaryň giňden ýaýranlygy kanunçylyk talaplary üçin hem artýar. Sebäbi ölar guramaçylaryň durmuş ulgamy bilen bagly meselelere ýardam edýänligini saýýatlandyrýar.
Fondyň derejesini proffessional-tehniki gözlegleri geçirenligini görkezýär. Fondyň derejesi amerikanyň hyzmatdas derejesine kywatdas we ýokary bilimli kolledj bilen kesgitläp bolýar.
Şotlandiýa
Şotlandiýanyň birinji derejesi Sungat magistri we gumanitar ylymlar üçin ýa-da ylymlaryň bakalawry tebigi ylymlar we sosiologiýa üçin. Olar umuman öwrenilip bilner ýa-da derejeler boýunça. Umumy dereje (MA ýa-da tebigi ylymlaryň bakalawry) tamamlamak üçin 3 ýyly talap edýär: hormat derejesi (степень почестей) (MA Hons ýa-da tebigi ylymlaryň bakalawry HONS) 4 ýyl: Umumy dereje belli bir kesgitlenen ders boýunça bolanok, we ukubyna görä utgasdyrylan dersler bolmagy mumkün.
Hormat derejesi umumy dersler boýunça 2 ýyll gözlegleri talap edýär. Soňra 2 ýyll bolsa belli bir ugur bolsa ýöritelesdirme geçýär. (mysal üçin, klassika, taryh, himiýa, biologiýa).
Bu hem Sotlandiýanyň ýrta bilimini aňladýar. Bu ýerde kadaly 5 ýyl Highers öwrwnildi 3 sany englis öa-da walliý dilleriň A-derejesi. Ondan ýokary — bir ýylyň kwalifikasiýasy. Sotland derejeleriň A- derejesi — 2 ýyl, ýagny Angliýanykdan bir ýyl artykmaç. Öndebaryjy Highers orta bilimiň ahyrky ýyly. Olar talyplara Sotlandiýanyň uniwersitetleriniň 2 ýylyna girmek mümkünçilik berýär.
MA ýa- bakalawr üçin hormatlar 3 klasslara bölünen:
- Birinji klass hormatlar
- Ikinji klass hormatlar
- Üçinji klass hormatlar
Hormat derejeleri üçin hemme talaplary ýerine ýetiren talyplara ýöne oňa mynasyp bolmasa onda şol talyba Ýöritelesdirilen dereje birilip bilner.
Magistr derejesindäki aspirant käbir dersler boýunça teklip edip bolar. Emma Angliýa bilen Uelsdan tapawudy ol sungat magistr derejesini berenok sebäbi bu okadylmaýan dereje. Aspirant derejesi sungatda we gumanitar ylymda köplenç hunarmen (MLitt) derejesi bilen kesgitlenýär; tebigi we jemgyýetçilik ylymlarda ylymlaryň magistri (MSc). Doktorlkyk derejeleri bolmady aspirantyň gözlegleri köplenç filosofiýanyň magistri (MPhil) ýa-da gözlegleriň magistri (MRes) derejeleri bilen kesgitlenýär. (MLitt) derejesi bilen kesgitlenýär; tebigi we jemgyýetçilik ylymlarda ylymlaryň magistri (MSc). Doktorlkyk derejeleri bolmady aspirantyň gözlegleri köplenç filosofiýanyň magistri (MPhil) ýa-da gözlegleriň magistri (MRes) derejeleri bilen kesgitlenýär.
Basda doktorlyk derejeleri sungatda, ylymda gumanitar ylymlarda Filosofiýa doktory derejesi bilen kesgitlenýär.
Ýewropadaky doktorlyk derejeleri
1999-njy ýylyň iýun aýynda 29 sany ýokary bilim boýunça ýewropa ministrleri Bolon deklarasiýa gol çekdiler. Bu deklarasiýa 2010-njy ýyla çenli Ýewropanyň Ýokary bilimiň çäklerini (EHEA ýada ÝÝBÇ) bellemekligine çemelesýär. 2000-nji ýylyň ýanwar aýynda Ýewropa komissiýanyň teklibi boýunça Ýewropanyň Gözlegleriň we innowasiýalarytyň çäklerini (ERIA ýa-da ÝGIÇ) kesgitlemek barada karar kabul edildi. ÝGIÇ-nyň esasy maksady ylmy gözlegler üçin gowy sertleri döretmek we sonyň esasyndy Bilimli Ýewropany döretmek, sebäbi Ýewropanyň öndebaryjy pudagy bu bilimdir.
Bu iki «ugur» alada bolup durýar. Sebäbi adam kapitalyň ösüşi gönüden-göni bilim, okuw bilen baglydyr. Doktorlyk we postdoktorlyk programmalar bolsa Ýewropanyň Ýokary bilimiň çäkleri we Ýewropanyň Gözlegleriň we innowasiýalarytyň çäkleriniň arasynda özbolsly köpri bolup durýar we Ýewropanyň ýokary bilimiň ösmegi babatdaky jedellere giňden girisýär.
Şu wagyt doktorlyk derejeleriň we kwalifikasiýalaryň ösusi Bolon prossesiň gün tetibinde wajyp meseleleriň biri bolup dur. ЮНЕСКО özüniň hyzmatddaslary bilen «Doktorlyk derejeleri we kwalifikasiýalary Ýewropanyň Ýokary bilimiň çäkleri (EHEA ýada ÝÝBÇ) we Ýewropanyň Gözlegleriň we innowasiýalarytyň çäkleri bilen baglylykda (ERIA ýa-da ÝGIÇ)» atly taslamaň üstünde isläp baslady.
Doktorantura — bu iň ýokary akademiki derejesidir. Doktorantura sözi latyn doktor sözünden emele geldi we «mugallym» diýip aňladýar. Bu orta asyr ýewropada döredi haçanda uniwersitetde pkatjak bolsan lisensiýa zerurdy. Bu manyda doktorlyk okuwlary gildiýa gildiýa okuwçylyk bolup durýardy. Täze mugallymlar üçin «Sungatyň magistrlyk» gildiýasyny eýelemek üçin 7 ýyl okuw geçmelidi. Bu möhlet beýleki dersler üçin ýalydy. Ilki basda magistr we doktorlyk derejeleriň möhletleri deň bolupdy. Soňra bolsa doktorantura magistraturadan has ýokary kwalifikasiýa diýip hasaplanyldy.
Doktoranturanyň orny we ýeri wagyt geçmegi bilen ütgedi we sebitleýin ütgemelerine baglydy. Mysal üçin XX asyra çenli inglis dili ulanylýan uniwersitetlerde doktorlyk derejeli mugallymlar köp däldi, olary diňe uly ýasly ya-da bir mukkades alymlar degişledi. Ondan soňra nemes dili ulanylýan uniwersitetlerde lektor bolmak üçin «gözlegler doktoranturasyny» tamamlamagyny talap etdi. Ondan soňra bu tejribe giňden ýaýrap baslady. Uniwersitetleriň ütgemegi bilen olarda gözleg işleriň ýaýramagy bilen doktoranturanyň wajyplygyny has-da artdyrdy. Şu gün doktorantura akademiki mertebesini ýokarlandyrmagynyň öňünden döreýän sertdir. Emma edil şol bir wagytda doktorlyk derejesini eýeleýänleriň hemmesi uniwersitetiň agzasy bolup duranok. Köp uniwersitetler aýratyn hormata mynasyp adamlara, ýa-da jemgyýetiň uniwersitetiň ösüşini aýratyn gosand edenlere «hormatly doktor» derejeleri hem berýärler.
Doktorantura akademiki mertebesi üçin standart kwalifikasiýasy hokmünde kabul edilen bolsa+da bu otnositel täze açyslaryň biridir. Uly görnüşli doktorantura (şu wagyt Beýik Britaniýada köplenç has ýokary doktorantura diýip atlandyrylýar) has köp wagyt talap edýär, sebäbi dalasgärler özüne şol dersler boýunça ekspert bolup biljekligini görközmeli. Şu görnüşli doktoranturalar şu wagytky döwürde seýrek bolup durýar. Emma seýle görnüşli taýýarlyk Ýewropa bileleşgiň çäklerinde ulanylýar we uly möçberli ylmy isini talap edýär we çap edilen isltriň sanawyny. Bu okuw garassys özbasdak ylme gözlegleri alyp bilýänligi görkezýär, we ltksiýalary we okuwlary geçirmekde tejribesiniň bfrlygyny saýatlyk edýär. Taýýarlyk (подготовка) ýokary doktorlykdan soň berilýän kwalifikasiýa hökmünde bahalandyrylýar. Doktoranturadan soň köp ýyl geçenden soňra Priwat-dosenti ýa-da professor derejesini almak üçin zerur bolmagy mümkün (Germaniýa)
Şonuň ýaly sistema adaty bolsy ýaly Russiýada saklanýar. Russiýa imperiýasynda akademiki ylymlaryň doktory derejesi (doktor nauk) iň ýokary akademiki derejesi bolup durýardy. Bu sistema SSSR dowründe we postsowet ýurtlaryň köpüsinde ulanylýardy.
Doktoranturalaryň görnüşleri
Orta asyrlardan bäri dunýa boýunça uniwersitetlar tarapyndan teklip edilýän doktoranturalaryň görnüşleri, sany usullary artýar, we yurtlar boýunça tapawutlanýar. Umuman alynanda doktoranturalar aşakdaky toparlara bölünip biler:
Gözlegleriň doktoranturasy
Gözlegleriň doktoranturasy ylmy nesirlerde çap edilen ýa-da monografiýa görnüşli akademiki gözleglerini we onuň iň bolmanda adamzat bilimine ujypsyz gosand edenligini göz öňüne tutup berilýär. Gözleg köplenç dissertasiýa görnüşinde kabul edlýär we bellenilen tertipde goralýar.
Geçen asyrda giňden ýaýran bu görnüşiň iň umumlasdyrylan mysaly — Filosofiýaň doktorynyň derejesi. Beýleki mysallar Gözlegleriň Doktory (EngD) ABS-de we Beýik Britaniýada, Bilimiň Doktory (EdD), Praktiku ähmiýetli lingwistika boýunça Doktory tebigi bilimleriň doktory (Dr.rer.nat). Germaniýada.
Doktoranturanyň möhletleri öz ara tapawutlanýar: Beýik Britaniýada we ABS-da filisofiýa doktory üçin ayndan 3 ýyldan az bolmadyk wagty talap edýär. Basda talyp magistrlyk derejesini tamamlaýar. Bu köp bolmadyk dersler üçin gawat gelýar Bu köp bolmadyk dersler we yurtlar üçin kada bolup durýar (mysal üçin Beýik Britaniýda sungat we gumanitar ylymlar üçin). Olar üçin okadylýan dowür birinji derejeden filosofiýanyň doktory derejesine çenli artmaly. Bu möhletde tamamlamagy mümkün emma muňa garamazdan köp dalasgärler gosmaça ýýlary alýarlar: ortaça 5—10 ýýyl. 1990-nji ýýylyň ahyrynda britaniýanyň sowetleri 4 ýýylyň dowamynda talyplar ylmy işlerini tabsyryp bilmeýän bölümler üçin jerime girizdiler (malelesdirmzni kemeltmek görnüşinde). Fizika ylymlaryndaky talyplar sungatdaky talyplardan köplenç öňüräk işlerini tamamlaýarlar, sebäbi olaryň maliýlesdirmesi gowrak. Beýik Britaniýda we ABS-da gözleg doktoranturasy köplenç 3—4 ýýyl özbasdak ylmy gözleglerini we netijede şol ylmy isiniň goramagyny talap edýär. Hemme ýurtlarda doktorantura gözlegleriň aýýrylamasyz bölegi bolup durýar. Ýewropa kanunlara laýýyklykda Ýewropa bileleşigindäki ýurtlaryndaky gözlegler doktoranturasy beýleki ýurtalarda hem Kabul edilýär.
Has ýokary doktoranturalar
Käbir ýurtlarda aýratyn hem Beýik Britaniýada, Irlandiýada we skandinaw ýurtlaryň käbirlerlerinde has öokary doktoranturalar bar. Olar sokarhilli çap edilen işleriň esasynda berilýär. Mysal üçin Ylymlaryň doktory Britaniýada we страны содружества we Dat diliň doktoranturasy (doktorgrad; mysal dr.theol., doktorр theologiæ, latyn din doktory üçin).
Doktorlykdan son nemes diliň taýýarlygy kämahal şol derejä degisli diýýip hasaplanýar. Emma bu taýýarlyk akademiki derejesi däl-de, nemes uniwersitetde okatmaklygyna hukuk berýän hünärmen lisensiýasy bolup durýar.
Has ýokary doktorantiralar uniwersitetler adamyň ýöritelesdirilen ulgamynda eden gosantlaryny makkullamak üçin hem berilýär.
Professional doktoranturalar
Professional doktoranturalar belli bir ulgamlarda berilýär haçanda dalasgär akademiki ulgamynda işlemän belli bir hünär bilen mesgullanýarlar kanun ýaly, saz ýa-da ministrliklerde. Mysal üçin amerikan derejeler Medisina doktory (MD)
Ýurisprundensiýa doktory (JD) stomatologiýa doktory (MDDr). и Weteranariýa doktory (MVDr).
Beýik Britaniýda we Awstraliýada, Professionalyň doktoranturasyň möhleti amaly gözlegleriň kämillesdirmegi üçin ulanylýar. Olar folosofiýa doktoryna we Bilim doktory (EdD), Amaly ligwistika menejmentiň doktory *maglumat binýadyň admistraroru(derejelerine gawat gelýär. Bu derejeleri almak üçin ylmy iş edil dissertasiýa ýaly bolmalydyr, emma alynan netijeler tejribe ähmiýetli bolmalydyr. Bu derejelr coursework we gözlegeleri geçirmekligini öz içine alýar olar bolsa amerikanyň folosofoa doktorlygyna gawat gelýär.
Hormatly doktoranturalar
Haçanda uniwersitet adamyň üstünliklerini we onuň ýöritelesdirilen ulgama eden gosandyny ykrar edesi gelende ol şol adama hormat köplenç doktorlyk derejesini beip bilýär. Bu ýagdaýda uniwersitet özüniň kadaly talaplaryny ýatyrýar. Köplenç adamyň üstünlikleri akademiki ulgamda bolmgu mümkün ýa-da beýleki ulgamlarda.
Ýewropa uniwersitetleriň Ligasy (LERU)
LERU — bu ýewropadaky 20 sany gözlegleri tarapyndan iň güýçli uniwersitetleridir. Olar doktorlyk okuwlarynda ýewropa standartlaryny üpjün etmegiň madellini girizmekligine çalyşýarlar. Bolon prossesiň 3 sikly doktorlyk bilimi beýleki 2 sikldanýrän tapawutlanýar. LERU aşakdaky punktlary aýratyn nygtap geçýär.
Bizness, senagat bilen aragatnasygy saklamaly, hyzmatdaslyk we çalyşma jemgyýetiň zerurlygyna uns çeker. Doktorlyk diplomly hünärmenleriň mümkünçilikleri barada wagyz işlerini geçirmeli. Uniwersitetler doktorlyk okuwlaryň gummatlyklaryny wajyplygyny akademiýaň dasyndaky sferada giňden ýaýratmaly.
Doktorlyk okuwlary Bolon prossesiň 1—2 sikllaryndan düýbinden tapawutlanmalydyr. Bu ýerde hiç hili ýewropa kreditlary ulanmaly däl. Doktorlyk okuwlaryň hiliniň barlaglary bolsa derejäni beriýän edara tarapyndan yzygiderli baha bermek arkaly amala aşyrylmalydyr.
LERU agzalalaryň uniwersitetleri doktorlyk biliminde iň ýokary hiliň standartlaryny öz ara hyzmattaslyk arkaly kämillesdirýärler we gözlegleriň ýewropa modellini başga ýerlerde ornasdyrmagyna çalyşmaly. Seýlelikde LERU gözlegleriň hemme ýerlerde ornasdyrmagyna öäüniň garassyz gosandyny ejek bolsar we Lissabondaky güt tertibindäki maksatlaryny durmuşa geçirmegine ýardam eder.
Doktorlyk derejelerine aragatnasyk
Terjimeden http://en.wikipedia.org/wiki/Category:Doctoral_degrees
Aspirantlaryň hünärmen derejeleri
MBA özüniň bilimini, tejribesini kämillesdirmegine çalyşýan hemme menejerler üçin standart bolup durýar. Ondan başga-da MBA köp kompaniýalar tarapyndan işçi orunlaryň gowy kwalifikasiýasyny subutlandyrýan dereje hölmünde makullanan. Bu diplomyň netijelegini mertebäniň ýokarlyndyrmagyna ýardam etmegi bilen häsiýetlendirilýär.
Belli halkara Programmalar
MBA programmasyny tekip edip bilmek her bir edara üçin örän wajypdyr. Bu halkara makullygy ösdürmegiň mümkünçiligidir. Şu gün Fransiýanyň esasy isjewur mekdepleri iki dilde fransuz we inglis dilinde şol diplomlary tekip edýär we amerikanyň belli uniwersitetleri bilen baslesik etjek bolup. INSEAD в Fontainbleu MBA-ň ýewropadaky MBA-ň ekwiwalenti we 1996-njy ýylda iň gowy uniwersotetleriň sanyna girde Warton Garward bilen bilelekde. Bu akkredidasiýa ýewropanyň beýleki edaralaryň hem hilini ýokarlandyrmagyna ýardam etdi.
Emma Fransiýadaky MBA programmalar fransus dilinde el mydama okadylanok. Şol sebäpden haçanda edara iň gowy talyplary ise aljak bolsa onda inglis dilini bilmek wajyp sert bolup durýar. Bu edaralaryň köpüsi gowy TOEFL we GMAT talap edýär.
Öewropaly MBA-ň mýhleti 10—15 aý. Emma Ренном belläp geçisi ýaly «Bu biziň programmasynyň hili pesligi däl-de biz talyplardan köpüräk soraýarys» Bu sistemanyň güýçli tarapy — maýa goýumlary wagtynda peýda berýärler. Şu wagytky döwürde amrikan menejerler MBA-ny Ýewropada hem tamamlaýarlar. Sebäbi olar bir wagytda pul gazanyp bilýärler, täze medeniýetleri we dolandyrmalary öwrenip bilýärler.
Senagat boýunça okuwlar
Fransiýadaky geçirilýan okuwlar amaly ahmiýetli. Nazaryýet ähmiýetli Amerikan sistemasynyň bilen deňeşdireniňde fransuz kurslary senagata ýakynlasdyrylandyr. Sebäbi olaryň edaralarynyň düzüminiň özbolusly we ýerli Söwda palatasy tarapyndan goldanýar. Menejerler bilen kompaniýalada dususyklar yzygiderli geçirilýärler. Ondan başga-da uçrymlaryň sistemasy örän netijeli.
Fransus MBAs ýenede güýçli taraplary köp. Amerikan uniwersitetlerden çykdaýjylary az we programmalar esasanam sana däl-de hile gönükdirilen. Olar hem dürli medeniýetlere halkaara meselelerine gönükdirilen we alys-çalyş programmalr hem köp esasanam ýewropa uniwersitetleri bilen. Kompaniýalar bilen integrirlenenligi sebäbli olar bazara gönükdirilen netejeli kurslary tekip edýärler.
Haçanda biz Ýewropany amerikanyň MBA sistemasy bilen deňeşdiremizde Ýewropa esasan Fransiýa dürli görnüşli programmalary teklip edýär. Inglis dilindäki в INSEAD, HEC, ESC Париж, ESC Ренн, ESC Марсель) ESC, ESC Ренн, ESSEC, distension okuwlaryny 20 ýurtlar bilen gowrak MBA okatmaklygy baradaky ylalaşygy bar. Käbir edaralar ýöritelesdirilen programmalary hem döretdiler mysal üçin imitiň marketingi в L’Idrac, Ýa-da informasion tehnologiýalary Thesus institutynda.
Ýewropadaky MBA programmalaryň nusgalary
Beniluks: Nyenrode Universiteit, TianNimbas
Finländiýa: LSE
Fransiýa: Audencia, Bordeaux Business School, CNAM IIM’, EIPM, EM Lyon, ENPC, ESC Lille, ESC RouenManagement School, ESCP-EAP, Grenoble GSB, International University of Monaco, PGSM, Reims Management School, Schiller International University, Science Po, Theseus Edhec
Italiýa: SDA Bocconi
Ispaniýa: EADA, IESE, Instituto de Empresa, Pompeu Fabra
Şwetsariýa: BSL, GSBA Zurich, IMD, St. Gallen, Strathclyde Business School-Swiss Center
UK: Ashridge, Granfield, London Business School
Italiýa: SDA Bocconi
Ispaniýa: EADA, IESE, Енститюто де Эмпреза, Pompeu Fabra
Swesariýa: BSL, GSBA Цюрих, IMD, С-. Gallen, Стратклайдский Деловой школьно-швейцарский
Beýik Britaniýa: Ashridge, Granfield, Лондонская Деловая Школа
MBA assosiasiýasy
MBAs assosiasiýasy 1967-nji ýylda aspirantyň bilimine garassyz garaýan halkaara edara. Biziň hyzmatlarymyz we akkredidatiýamyz hemme MBA üçin standart. Biz 9000 gowrak MBA talyplar we hünärmenler üçin ýeketäk hünärmen assosiasiýasy.
Biziň akkredidasiýamyz hemme menejemntiň magistrlary üçin global standarty hökmünde makullanan. Menejementiň doktoranturasy *maglumat binýadynyň admistratory) we Biznesiň magistlygy *Bizness admistation). Biz şu wagyt 155 isjewur mekdeplerinde 69 yurtlarda MBM programmalara akkredidasiýa berdik.
MBAs barada köpräk bilesiň gelse şu ýerde syrkyldadyp goýberiň.
Ref . http:/ /science.gov.tm
Filed under: Bütin Temalar, Bilim |

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
8-nji awgust güni Täjigistan ýurtda 90-njy ýyllarda bolup geçen raýat urşunda görnükli adamlaryň öldürilmegi, şol sanda 1999-njy ýylda ýurduň şol wagtky parlamentiniň başlygy Safarali Kenjaýewiň janyna kast edilmegi bilen Eýranyň ilteşiklidigini aýdyp, ony aýyplady.
Täjigistanyň döwlet telewideniýesinde efire berlen 45 minutlyk dokumental filmde ýurduň Içeri işler ministrligi Tähranyň Täjigistanda bolup geçen raýat urşunyň oduny körükdirendigini, onuň “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” (IRPT) partiýasyna maliýe kömegini berendigini we agzalýan partiýa bilen ilteşikli jeňçileriň Eýranyň territoriýasynda söweş tälimini alandygyny öňe sürdi.
Ministrligiň aýtmagyna görä, Eýranyň maliýe goldawy we jana kast edişlik baradaky görkezmeleri ýurduň goranmak ministriniň ozalky orunbasary Hoji Halim Nazarzodanyň üsti bilen “IRPT-niň” söweşijilerine berlipdir. Nazarzoda 90-njy ýyllarda yslamçy oppozisiýa partiýasynyň komandirleriniň hataryndady we ol 2015-nji ýylyň sentýabr aýynda täjik paýtagty Duşanbäniň golaýynda geçirilen döwlet agdarylyşygyna garşy operasiýada öldürildi.
Täjigistanly birnäçe ilhalar adam – professor Mohammet Asimi, doktor Yusup Iraki, ýazyjy Saif Afardi, prezidentiň syýasy maslahatçysy Karim Ýuldaşow we Täjigistanyň ozalky müftüsi, şol sanda 20 rus ofiseri 1997-2004 – nji ýyllar aralygynda öldürildi.
Dokumental filmde özüni yslamçy oppozisiýanyň ozalky söweşijisi diýip tanadýan bir adam 1995-nji ýylda özüniň Eýrana gidendigini, Eýranyň Kom şäherinde 2 ýüz täjigistanly bilen bir hatarda türgenleşik geçendigini aýtdy. Ol 1997-nji ýylda syýasatçylary we jemgyýetçiligiň görnükli wekillerini öldürmek boýunça anyk görkezme bilen Täjigistana dolanandygyny aýtdy.
Özüni söweşiji diýip tanadan adamyň şahsyýetini ýa-da onuň aýdýan gürrüňleriniň çyndygyny dessine anyklamak başartmady. Post-sowet ýurtlarynda döwlet telewideniýesinde efire berilýän dokumental filmler hökümetiň tankytçylaryna ýa-da garşydaşlaryna aýyplama bildirmek üçin ulanylýar.
Täjigistanda bäş ýyllap dowam edip 1997-nji ýylda gutaran raýat urşunda Eýran bilen Orsýet araçylyk edipdi.
Gürrüňi edilýän dokumental film “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” partiýasy boýunça Täjigistan bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň fonunda efire berildi. “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” partiýasy uruş gutaransoň 15 ýyllap täjik parlamentinde resmi derejede çykyş etdi, ýöne ol 2015-nji ýylda Täjigistanyň Ýokary sudy tarapyndan “terrorçylykly gurama” diýlip kabul edidi.
Partiýanyň birnäçe ýolbaşçylary dürli aýyplamalar bilen uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edildiler. Olar özlerine bildirilen aýyplamalara syýasy matlaply diýýärler. Bu bolsa BMG-niň we adam hukuklaryny goraýjy toparlaryň ýagdaýy tankyt etmegine ýol açdy.
Mundan ozalam Täjigistan bilen Eýranyň arasynda dartgynlylyk möwjäp, Duşanbe Tähranyň diplomatlaryny Täjigistanda aşa köp işleri alyp barmakda aýyplapdy.
Ýöne dokumental filmi efire bermek bilen Duşanbe Eýrany raýat urşundan soň syýasatçylary öldürmekde we adam öldürmekligi maliýeleşdirmekde ilkinji gezek aç-açan aýyplaýar.


text:
Mukaddes Kitap-Bu nähili kitap? Bu Hudaýyň sözi, Beýik Hudaýyň bütin adamzada ýollan Mukaddes Kitabydyr. Mukaddes Ruhdan ylhamlanan kyrka golaý awtorlar tarapyndan 1500 ýyllyk döwrüň içinde ýazylyp, dünýä we adamzadyň ýaradylyş syryny açyp berýän bu kitap Mukaddes Ýazgylar ýygyndysyndan ybaratdyr. Mukaddes Kitap iki bölüme, ýagny Köne Ähte we Täze Ähte bölünýär (“äht” sözi Hudaýyň adamzat bilen aýratyn gyzyklanyşyny görkezýär). Töwrat, Zebur we pygamberleriň ýazgylaryndan ybarat bolan Köne Äht Isa Mesihden ozal gadymy ewreý dilinde ýazylypdyr. Köne ähtde Hudaýyň älem-jahany ýaradyşy, adamzadyň günä batyşy, şeýle hem Hudaýyň saýlan hlaky Ysraýylyň taryhy hakda maglumat berilýär. Ol gadymky pygamberleriň ýazgylaryny, Süleýmanyň Tymsallaryny, Zebur atly kitaplary öz içine alýar. Bu erde siz Töwradyň käbir böleklerini, pygamberleriň beýleki ýazgylary bilen tanyşyp bilersiňiz.
Töwrat:


text:
Fransiýa - Türkmenistan Söwda palatasynyň agzalary bilen Ilçiniň duşuşygy, Pariž, 2017-nji ýylyň 7-nji fewraly [fr] [ru]
Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlary Ilçileriniň her ýyldaky geçirilýän sebit ýygnagyna gatnaşmak üçin Parižde bolanynda, sişenbe güni 2017-nji ýylyň 7-nji fewralynda Fransiýa - Türkmenistan Söwda palatasynda Ilçi kabul edildi. Bu duşuşyk Fransiýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky söwda gatnaşyklaryň jemini jemlemäge we 2017-nji ýyldaky ikitaraplaýyn ykdysady gatnaşyklaryň perspektiwalaryny ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik berdi.


text:
Şu ýylyň 26-njy Iýulynda, gije sagat 22-den soňra Aşgabadyň döwlet ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan Parahat-7, Parahat-8 etrapçalarynyň ýaşaýjylarynyň awtoulaglaryny zorluk bilen etrapçadan 3 kilometre golaý uzaklykdaky awtoduralga ugradyp başladylar.
“Ulagy bolan ýaşaýjylara şol günden bäri rahatlyk ýok. Nämemiş, ulagyňy ýaşaýyş jaýlarynyň arasynda goýmaly dälmiş” diýip, bu etrapçanyň 65 ýaşly ýaşaýjysy Ata aga aýdýar. Onuň sözüne görä, her gün agşam sagat 22-00-töweregi şol bir çasly ses bilen ýol gözegçilik gullugy etrapçanyň içine aýlanýarlar.
“Eýýäm öwrenişäýmeli ýaly bolsa-da, çasly ses çykanda endam-janyň jümşüldäp gidýär. Ýarawsyz ýatan adamlara, ukuda ýatan ýaş çagalara bu çasly ses juda ýakymsyz bolup eşidilýär. Sallançakdaky çagalar tisginip oýanyp, gözüni depesine dikip ýatyrlar” diýip, Ata aga sözüne goşýar.
“Ýaşaýjylar uzak aralyga awtoulaglaryny äkitmäge höwesek däl, ýöne awtoinspeksiýanyň işgärleriniň geljekdigine, ilata rahatlyk bermejekdigine gözleri ýetse-de, her kim aýak ulagyny öýüniň golaýragynda saklajak bolýar.
Bu çäräni ýerine ýetirmekde diňe bir ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri däl, polisiýanyň uçastok inspektorlaryndan düzülen brigada hem ýaşaýyş jaýlarynyň daş-töwereginde aýlanşyp, awtoinspeksiýanyň işgärlerine kömek edilýändigini ýaşaýjylar aýdýarlar.
Awtoinspeksiýanyň işgärleri awtoulaglary aýyrdyp gidýärlerem welin, bir sellemden ýaşaýjylar awtoulaglaryny yzyna alyp gelýärler.
“Muny gören polisiýa işgärleri dessine awtoinspeksiýanyň işgärlerine telefon bilen habar berýärler. Olar wagty-biwagt diýmän, awtoulaglarynyň çasly sesi bilen gaýtadan gelýärler.
Kiçi etrapçanyň içi bolýar bir başagaýlyk, ýaşaýjylar ne wagtynda ýatyp bilýärler, ne-de bir oturyp dem-dynç alýarlar” diýip, Ata aga janygýar.
Şol bir wagtda-da awtoulagyny jaýlaryň arasyndan aýyrmak çäresiniň hemme ýaşaýjylar üçin deň däldigi hem aýdýarlar. Beýleki ýaşaýjylar başagaý edilip duran halatynda organda işleýän ýaşaýjylaryň awtoulaglaryna degilmeýändigine, olaryň öz awtoulaglaryny göz-görtele jaýlaryň öňünde goýup, arkaýyn bolýandyklaryna ýaşaýjylar ünsi çekýär.
Awtoduralgada goýulmadyk awtoulagyň belgisini goparyp alanlaryndan soňra bir ýaşaýjy bilen awtoinspektorlaryň arasynda uruş-sögüş bolandygy barada hem maglumat bar.
Awtoulag belgisini goparyp alanlarynda, ony yzyna almak üçin garşylyk görkezen ýaşaýjyny polisiýa işgärleriniň kömegi bilen polisiýa bölümine alynyp gidilendigini ýaşaýjylar aýdýarlar.
Şeýle çaknyşyklardan soňra Parahat-7 etrapçasynyň golaýyndaky Etalon merkezine ýanaşyk ýerden awtoduralga üçin ýaşaýjylara ýer bellenipdir.
Emma ol ýer ne kadaly tekizlenipdir, ne-de yşyklandyrlypdyr, oňa entek gözegçi-de bellenipdir. Şeýle-de bolsa, giden bir boş meýdanda awtoulagyňy taşlap gaýtmaga mejbur edýärler. Şeýle ýagdaýda goýulan awtoulaglaryň gapylarynyň çyzylýan, tigirleriniň goparylyp alynýan faktlarynyň bardygyny ýaşaýjylardan eşitmek bolýar.
Ol ýerde awtoulagny goýasy gelmeýän ýaşaýjylaryň köpüsi jaýlaryň aralarynda goýan öz awtoulaglarynyň belgisini özleri goparyp, öýlerinde goýýarlar. “Onda-da awtoulagyňdan rahatlanyp bolanok, häli-şindi baryp aýlanyp gaýtmaly bolýar. Bize görkezilen meýdançada awtoulagyňy goýsaňam dynmak ýok. Gije ýatman awtoulagymyzyň daşyndan aýlanyp ýörüs. Indi 10 gün bäri biziň etrapçamyzdaky ulagly adamlara rahatlyk ýok” ýaşaýjylar nygtaýarlar.
Azatlyk Radiosyna paýtagtyň Parahat-7 we Parahat-8 etrapçalarynyň ýerli häkimliginden ýa-da Içeri işler bölüminden bu ýagdaý barada kommentraiý almak başartmady.


text:
1 Biz size ezelden bar bolan Ýaşaýyş Sözi barada yglan edýäris. Biz Ony gulagymyz bilen eşidip, elimiz bilen tutup, gözümiz bilen gördük. 2 Bu Ýaşaýyş aýan boldy, biz Ony gördük. Ata bilen bile bolan bu ebedi Ýaşaýyş bize äşgär boldy. Indi biz bu hakda şaýatlyk edip, ony size habar berýäris. 3 Hawa, siziň-de biziň bilen şärikçiligiňiz bolar ýaly, görüp-eşidenimizi size mälim edýäris. Biziň şärikçiligimiz bolsa Ata we Onuň Ogly Isa Mesih bilendir. 4 Şatlygymyza dolup-daşsyn diýip, bulary size ýazýarys.
Nurdaky ýaşaýyş
5 Biziň Isa Mesihden eşidip, size yglan edýän habarymyz şudur: Hudaý nurdur, Onda hiç tümlük ýokdur. 6 Biz Onuň bilen şärikçiligimiziň barlygyny aýdyp-da, tümlükde ýaşaýan bolsak, onda ýalan sözleýändiris, hakykaty berjaý edýän däldiris. 7 Onuň nurda bolşy ýaly, biz hem nurda gezýän bolsak, onda biri-birimiz bilen şärikçiligimiz bardyr, Onuň Ogly Isanyň gany bizi ähli günäden tämizleýändir. 8 Günämiz ýokdur diýsek, onda biz özümizi aldaýandyrys, bizde hakykat ýokdur. 9 Emma günälerimizi boýun alsak, sadyk hem adalatly Hudaý günälerimizi bagyşlar we bizi her hili ýamanlykdan tämizlär. 10 Günä etmedik diýsek, Ony ýalançy edýändiris. Diýmek, Onuň sözi kalbymyza ornaşmandyr.
Hudayyng Mukaddes Sozi bolan Isa Mesihdaki shayatlyk yagny Injil-Hosh Habar kabir dindaki yaly bir adamyng yagny “dini orta chykaran” ynsanyng oz aydan sozlerine esaslanman, Hudayyg Sozi bolan Isa Mesihi oz gulaklary bilen eshiden, gozleri bilen goren we elleri bilen tutan shayatlaryng yagny resullaryng shaytlygyna esaslanyar. Bilshimiz yaly Kone Aht dowrunde Hudayyng Sozi perishde arkaly Hudayyng saylan ynsanlaryna ayan bolyardy. Shol Hudayyng oz sozuni ayan eden ynsanlaryna hem pygamberler yada resullar diyilyar. Bu wagt bolsa shol ozal bashda ezelden bar bolan Hudayyng Sozuning Ozi yer yuzune Ynsan bolup bizing gorup bilmegimiz uchin, gulagymyz bilen Ony eshidip, ellerimiz bilen tutup bilmegimiz uchin ynsanlar arasynda yashamaga gelipdi. Shonung uchin-de Isa Mesihing saylap Ozuni ayan eden shagirtlerine resullar yada pygmberler diyilipdi, sebabi olar shol Sozung Ozuni gorupdiler, Ony dinglapdiler! Munung ajayyplygy bolsa shol Hudayyng Sozi bolan Isa Mesihing Yashayyshdygydyr. Ol ozal bashda Hudaydady, bu wagt bolsa bize ayan bolupdy. Ol Yashayysh, Baky Soz, Nur bolan Isa Mesih arkaly Huday ynsanlar bilen aragatnashygyny dikeldip olar bilen sharikchilikde bolmak isleyardi. Isa Mesihing resuly bolan Yahya munga guwalik gechip, bu sharikchiliging ozunde bardygyny we Isa Mesihe iman eden her bir imanlyda bardygyny bu ayatlar arkaly bildiripdir. Bu bolsa ajayyp bir dushunjedir! Bu imana eye bolan yagny Isa Mesihing bizing uchin gokden inip gelendigine, Oung yashayysh, Soz we Nurdygyna kalbyndan iman getirenlering bolsa durmushy shatlykdan dolup dashyandyr.
Bu Huday bilen bolan aragatnashygyng dikeldilmegi uchin Hudayyng Sozi bize gerekdir, chunki bizi Hudaydan ayyran, bizi sheytanyng guly eden boyun bolmazlyk yagny guna we gunaning naletleri we belalary Halasgar bolan bizing uchin Oz janyny beren, mukaddes gany arkaly bizing gunalerimizi yuwan Isa Mesih arkaly bolup gechyar. Shonung uchin yokarda Yazgy bize, “Onuň Ogly Isanyň gany bizi ähli günäden tämizleýändir.”
diyyar. Shonung uchin “ozumizing gunalidigimizi, gunaning bolsa bizi Hudaydan baky ayyryp bizi baky dowzah oduna tarap alyp baryandygyna, ozumizing bolsa Hudayyng Halasgari bolmasa oz-ozumizi din arkaly hem, gowy ishler arkaly hem, hich bir zat bilen hem bu naletden halas edip bilmejegimize dushunmeli, boyun almaly we Yashayysh, Nur, Hakykat we Yol bolan baky Sozi -Isa Mesihi kabul etmelidiris, Ony kalbymyza chagyryp iman arkaly Onung bizing uchin edenlerine ynanmalydyrys. Shonda Huday bizing gunalerimizi bagyshlar, Sozi arkaly bizi Oz ongunde dogry hasaplar. “Günämiz ýokdur diýsek, onda biz özümizi aldaýandyrys, bizde hakykat ýokdur. 9 Emma günälerimizi boýun alsak, sadyk hem adalatly Hudaý günälerimizi bagyşlar we bizi her hili ýamanlykdan tämizlär. 10 Günä etmedik diýsek, Ony ýalançy edýändiris. Diýmek, Onuň sözi kalbymyza ornaşmandyr.”
Gadyrdan ildeshim, sen bu gun nahili yagdayda? Heniz hem oz guyjunge, dininge, etjek we eden yagshy ishleringemi bil baglayarsyng? Ozunging syrkawdygyny we Lukmana matachdigingi bilyarmising?
Hudayyng gutulyshyna, Nuryna, Yashayshyna, Merhemetine iman getir!


text:
Kerim Ilmyradow,
TDLI-niň dosenti, lukmançylyk ylymlarynyň doktory.
Tigir adamyň durmuşynda uly ähmiýetli orny eýeleýär. Biri ony ulag hökmünde ulanýar, beýlekisi ýöne dynç almak üçin tigirli gezelenç edýär. Üçünji biri üçin tigir – saglygy pugtalandyrmagyň ygtybarly serişdesi. Islendik ýagdaýda-da, tigriň saglyga peýdaly täsir edýändigi şübhesiz. Ylmy barlaglaryň netijelerine görä, tigir sürlende 206 süňk we 600-e golaý myşsa işe gatnaşýar. Munuň özi bütin daýanç-hereket apparatyny berkitmäge ýardam edýär.
Tigir giňden ulanylýan ýurtlarda ýürek-damar keselleriniň seýrek duşýandygyny ylmy barlaglar görkezýär. Bu tötänden däl. Tigir sürülýän halatda myşsalaryň ýygrylyp-ýazylmagy ritmiki ýagdaýda (sazlaşykly) utgaşýar. Bu bolsa ýürek-damar ulgamyny pugtalandyrmakda we dem alşy türgenleşdirmekde uly ähmiýete eýe bolup durýar.
Tigir sürmek bilen meşgullanmagyň diňe düzgünleri berjaý edilende peýdaly täsir edýändigi mälim. Ilkinji nobatda onuň eýeriniň üstünde dogry oturmagyň möhümdigini bellemeli. Bükülip-küýkerilip oturylanda diafragmanyň (garyn-döş germewi) aşaklygyna hereketi kynlaşýar. Netijede gapyrga-diafragmal – tygşytly däl, az netijeli, ýagny hereketdäki bedeni kislorod bilen üpjün etmek üçin bedenden goşmaça energiýa harçlamagy talap edýän dem alyş esasy dem alyş tipine öwrülýär (iň tygşytly dem alyş – diafragmal-gapyrgaara).
Nädogry dem alşyň endige öwrülmeginiň öňüni almaga, netijeli dem alyş endiklerini pugtalandyrmaga ýardam edýän maslahatlary ýerleşdirýäris.
1. Pulsy (damar urgusy) barlamaly.
2. 5 minutlap el-aýaklary ýazmak üçin geçirilýän deslapky maşklary (razminka) etmeli. Endamyň gurşugyny aýyrmak üçin tigri haýal sürmeli. Ýagdaýyň gowy bolsa tizligi biraz ýokarlandyrmak mümkin. Deslapky maşklardan (razminka) soň, pulsy ýene-de ölçemeli. Eger ol adaty ýagdaýdan 75 % ýa-da ondan hem ýokarlanan bolsa, onda indiki gezek deslapky maşklar (razminka) geçirilende bedene düşýän agramy azaltmaly.
3. Deslapky maşklardan (razminka) 3-4 minut geçenden soň, diafragmal-gapyrgaara dem alyş endiklerini özleşdirmäge girişmeli. Ikä çenli sanap ýa-da pedaly iki gezek aýlap diafragmanyň hasabyna demi içe çekmeli. Dem alşa gapyrgaara myşsalary hem goşmak bilen demi içe dartmagy ýene-de iki gezek aýlaýançaň dowam etmeli. Soňra demi erkin ýagdaýda kem-kemden doly goýbermeli (dodaklary çömmeltmeli). Sapak 15-20 minutlap dowam etdirilýär. Ol tamamlanandan soň, pulsy ýene-de barlamaly.
Ikinji tapgyrda dem içe çekilende säginmek bilen garyşyk dem alyş endiklerini özleşdirmeli. Bu döş kapasasynyň myşsalaryny has giňelen wagtynda üýtgewsiz durmaga öwrenişdirmek üçin zerur.
Esasy sapak 5-6 minutdan soň başlanýar. Has güýçli depgin bilen hereket edip, düşýän agramy artdyrmaly. Dem içe çekilende, goýberlende, saklananda sanamagy 3-e çenli köpeldýäris. Yranman endigan dem almaly. Sapagyň dowamlylygy – 15-20 minut. Puls sapak döwründe ýygylaşýar, ol tamamlanandan soň, 5-6 minutdan, kadalaşýar. Sapakdan soň, öz-özüňi owkalamak peýdaly.
Информационного Центра здравоохранения Туркменистана
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Saglyk |


text:
Italýan alymlarynyň gelen netijesine görä, ukynyň ýetmezçiligi beýniniň ýagdaýyna ýaramaz täsir edýär, has takygy ol nerw öýjügi bolan neýronlaryň arasyndaky baglanşyklary – sinapslary dargydýar. Hünärmenleriň bellemegine görä, bu hadysa adamda Alsgeýmeriň keseliniň we başga newrologiki keselleriň döremeginiň töwekgelçiligini ýokarlandyrýarlar. Bu maglumaty subut etmek üçin alymlar birnäçe toparlara bölünen syçanlaryň beýnisini deňeşdirdiler. Tejribe geçirilýän syçanlaryň birinji toparyna ukysyny 8 we ondan hem köp sagat almak üçin mümkinçilik berdiler. Ikinji toparyň syçanlary 5 gün ýatmadylar we olarda ukysyzlygyň dowamly görnüşi döredildi. Iki toparyň syçanlarynyň beýnisiniň astrositlerine we mikrogliýalaryna baha berildi. Astrositler beýnini ulanylmadyk sinapslardan arassalasalar, mikrogliýalar bu agzany şikeslenen öýjüklerden arassalaýarlar. Hakykatdan hem, köp ýatan syçanlaryň birinji toparynyň asrtositleriniň sinapslaryň 5%-ni, 8 sagat ýatan toparda 8%-ni, ýatmadyk syçanlarda bolsa 13%-i dargydandygy kesgitlendi. Bu sanlar, ukynyň ýetmezçiliginde beýniniň öýjükleriniň arasyndaky baglanşyklaryň dargadylmagy üçin şert döredilýändigini görkezdi. Alymlaryň bellemegine görä, nerw öýjükleriň şeýle ýokary işjeňligi ýatkeşligi peseldip biljek nerw bozulmalarynyň emele gelmegine getirip biler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygy mynasybetli dabaralara gatnaşdy
Aşgabat, 27-nji oktýabr (TDH). Şu gün türkmenistanlylar Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döredijilik, giň möçberli özgertmeler, rowaçlyk hem-de gülläp ösüş ýoly bilen ynamly öňe barýan ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyny bitewi we agzybir maşgala bolup garşylaýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow durky täzelenen “Köpetdag” stadionynyň açylyşyna gatnaşdy
Aşgabat, 4-nji awgust (TDH). Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow durky täzelenen “Köpetdag” stadionynda ýurdumyzyň Kubogy ugrunda geçirilen futbol duşuşygyna gatnaşdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Uçarmansyz uçýan enjamlar merkeziniň işine ak pata berdi
Aşgabat, 4-nji awgust /TDH/. Şu gün ir bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Içeri işler ministrligine degişli täze bina edilen Uçarmansyz uçýan enjamlar merkezine geldi. Merkeziň ýanyndaky meýdançada ýurdumyzyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýew döwlet Baştutanymyza hasabat berdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Mejlisler merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşdy
Aşgabat, 21-nji iýul /TDH/. Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzda gurlan Mejlisler merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşdy. Şeýle hem ýurdumyzda “Saglyk” döwlet maksatnamasynyň kabul edilmeginiň 20 ýllygynyň hem-de Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň hünär baýramçylygynyň giňden bellenilýän güni bu ýerde ýurdumyzyň we daşary döwletleriň sungat ussatlarynyň konserti guraldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara saglygy goraýyş maslahatynyň açylyşyna gatnaşdy
Aşgabat, 21-nji iýul (TDH). Şu gün irden türkmen paýtagtynda “Gazanan üstünliklerimizi berkitmek sagdyn geljegimiziň esasydyr” atly halkara saglygy goraýyş forumy öz işine başlady. Halkara maslahatynyň açylyş dabarasyna hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.


text:
Skip to content
Salam gadyrly ildeşler! Bilşiňiz ýaly bu günlerde Türkmen halky özüniň söýgüli we beýik halk şahyry Magtymguly şahyryň gününi baýram hökmünde belläp geçýärler. Bu mynasybetli biz hem siziň hemmäňizi bu baýramçylyk bilen gutlaýarys. Magtymguly şähryň arzuw eýlän ruhy gymmatlyklary esasynda durmuşyňyzy gurmaklyga we olardan gelýän bereketleri siziň ähliňize arzuw edýäris.
Kär Bile
Gapyl adam, gam astynda ýatyp sen,
Ötdi ömrüň uşak-düşek kär bile,
Dünýä mardyr-ýastanyp sen, ýatyp sen,
Ynjalarmy bile ýatan mar bile?
Iman gazan, ynsabyňny ýutmagyl,
Göre-bile özüň oda atmagyl,
Bidar bolup, gijelerde ýatmagyl,
Munça dözüp ýatajak sen gör bile.
Her ýan gitseň, barar ýeriň gör bolar,
Haýyr gazan, ýatan ýeriň nur bolar.
Ýagşy bolsaň jaýyo jennet, hüýr bolar,
Ýaman bolsaň, köýdürerler nar bile.
Gözüň ýumdyň, senden aýrylar malyň,
Öleňsoň, tirikler nä biler halyň,
Ýagşy-ýaman herne eden agmalyň
Garşyň alyp durar mydam bar bile.
Ömrüňe aldanma, ötgenňe ýanma,
Malyňa guwanma, mülke daýanma,
Munda bet iş etme, anda utanma,
Hasap güni haýryň alyp bar bile.
Magtymguly, dogry söze ten bergil,
Sogap mundan ötmez –tapsaň, nan bergil.
Köňlüň tapan dost ýolunda jan bergil,
Işiň nedir seni diýmez ýar bile!
BOLMAK HAKDYR
Eý, ýaranalar, adam ogly
Boz toprakdan bolmak hakdyr.
Asly häkden önen adam
Guma garlyp galmak hakdyr.
Kelamda bar iş beýandyr,
Barça iş Haka aýandyr,
Ynansaň saňa imandyr,
Ölmek hak, dirilmek hakdyr.
Eýup bolmadyň sabyrda,
Takatyň ýokdur jebirde,
Müňkür, Nekir dar gabyrda
Sorag, sowal kylmak hakdyr.
Eden işleriň soralar,
Gün gyzar, mizan gurular,
Tug çekiler, alam urlar,
Ýowuz günler gelmek hakdyr.
Magtymguly, azsaň ýoluň,
Ol gün niçik geçer halyň,
Bu gün zorlap alan malyň
Erte gaýdyp bermek hakdyr.
Post navigation


text:
Oba hojalyk önümçiligi üçin ýeňillikli
Türkmenistanyň Prezidentiniň kararlaryna laýyklykda döwlete dahylsyz bölegine Oba hojalyk önümçiligi üçin ýeňillikli.
Oba hojalyk önümçiliginde peýdalanmak üçin täze ýerleri özleşdirmek we taşlanan ýerleri dikeltmek, öz oba hojalyk önümçiligiňi ösdürmek we giňeltmek, gaýtadan işläp taýýarlanylýan önümiň göwrümini artdyrmak, şol sanda oba hojalyk tehnikasyny edinmek, mal ýataklary, fermalary, kiçi-önümçiligi gurmak, mallary, öý guşlaryny, ot-iýmleri, weterinariýa derman serişdeleri, ösümlikleri goramagyň himiki serişdelerini, mineral dökünleri, tohumlary, şitilleri, agaç nahallaryny satyn almak üçin berilýär.
Girew emlägi höküminde şeýle-de karz serişdeleriniň hasabyna alnan we Türkmenistana getirilen (satyn alnan mallardan we guşlardan başga) emläk hyzmat edip biler we onuň doly bahasynyň 70%-den artyk baha kesilmeýär.


text:
Siriýanyň goşuny demirgazyk Homs welaýatynda ozaldan planlaşdyrylan hüjüme geçdi.
Habar berlişine görä, Siriýa goşunynyň gozgalaňçylaryň elindäki Homs şäheriniň demirgazygynda ýerleşen şäherlere gönükdirilen hüjümine Orsýetiň söweş uçarlary-da gatnaşýar.
Siriýanyň Adam hukuklary boýunça synçy topary Orsýetiň howa zarbalarynyň 15-nji oktýabrda Talbiseh we Teir Malla şäheriniň töweregindäki obýektlere gönükdirilendigini aýtdy.
Russiýanyň hüjümleri
Britaniýada ýerleşýän bu toparyň bildirmegine görä, bu harby operasiýany Siriýanyň esgerleri bilen birlikde Liwanyň "Hizbullah" toparynyň söweşijileri alyp barýarlar.
Soňky günlerde howa hüjümlerini artdyran Orsýet 13-nji oktýabrdan soň geçen 24 sagadyň içinde özüniň 88 operasiýany amala aşyrandygyny aýtdy. Bu onuň Siriýada howa zarbasyny urmaga başlaly bäri [nyşanalary] iň köp bombalan günüdir.
Moskwa özüniň "Yslam döwleti" toparynyň jeňçilerini nyşana alýandygyny aýdýar, ýöne Waşington bilen onuň ýaranlary Orsýeti öz gadymy ýarany Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimini güýçlendirmek üçin ilkinji nobatda Günbatar tarapyndan goldanylýan aram gozgalaňçy toparlary bombalamakda aýyplaýarlar.
Çaknyşma howpy
Moskwanyň ara girmegi Orsýet bilen Amerikanyň reaktiw uçarlarynyň bir wagtda bir ýurduň ýokarysynda uçýandygyny aňladýar. Şeýlelikde bu ikisiniň tötänden çaknyşma howpy döreýär.
Birleşen Ştatlaryň we Orsýetiň harbylary Siriýada tötänden döremegi mümkin çaknyşygyň öňüni almak maksady bilen gepleşik geçirdiler.
14-nji oktýabrda Ak tam prezident Putiniň Siriýada Amerika bilen harby hyzmatdaşlyk barada pikir alyşmak üçin premýer-ministr Dmitriý Medwedewi Birleşen Ştatlara ibermek baradaky teklibini ret etdi.
Ak tamyň sözçüsi Joş Earnest Orsýetiň teklibini "umytsyzlygyň" alamaty diýip häsiýetlendirdi.
Earnest "Orsýet biziň [”Yslam döwletine”] garşy tagallalarymyza konstruktiw goşant goşmaga meýil görkezmese, bu iş bizi gyzyklandyranok" diýip, Amerikanyň pozisiýasyny ýene bir gezek tekrarlady.
"Orsýetiň öz plany bar. Prezident Putiniň bu çykgynsyz ýagdaýda ors hökümetiniň ikinji derejeli resmisini Birleşen Ştatlara iberip, bizi özlerine goşulmak üçin yrmaga synanyşmagy meni onçakly geň galdyranok" diýip, Earnest sözüniň üstüne goşdy.
Kremliň sözçüsi Dmitriý Peskow Birleşen Ştatlaryň bu teklibi ret edenine "gynanç" bildirdi.
15-nji oktýabrda Putin Waşingtony Siriýa babatynda "konstruktiw däl" diýip aýyplady.


text: Ykdysady we maliýe ministrliginiň (Baş gazna müdirligi) we Daşary işleri we halkara ösüş ministrliginiň (kontinental Ýewropa müdirligi) wekillerinden düzülen delegasiýa 2016-njy ýylyň sentýabr aýynyň 28-30 aralygynda Fransiýa bilen Türkmenistanyň ykdysady we söwda gatnaşyklaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin Aşgabada geldi. Delegasiýa Baş gazna müdirliginiň Ikitaraplaýyn işler we Baş gazna müdirliginiň şeretlerini halkaralaşdyrma bölüminiň başlygy Hanym Sandrin Goden ýolbaşçylyk etdi. Ilçi we delegasiýa köp ministrliklerde we Türkmenistanyň edaralarynda, Türkmenistanyň telekeçiler we senagatçylar birleşiginiň başlygy tarapyndan kabul edildi. Olar Aşgabatda Halkara maliýe institutlarynyň wekilleri bilen, şeýle hem fransuz işewürleriniň agzalary bilen duşuşdylar.


text:
`Binali Ýyldyrym` Netijeler
Habarlar
- “Geljegiňiz bar bolsa, görjegiňiz hem bar”
- “Adatdan daşary ýagdaý raýatlaryň gündelik durmuşyna täsir ýetirenok”
- ÝB Binali Ýyldyrymy gutlady
- Premýer ministr Günbataryň terror meselesindäki iki ýüzli çemeleşmesine garşylyk görkezdi
- Ýyldyrym: “Adatdan daşary ýagdaýyň möhledini uzaltmak üçin MHG-e teklip bildireris”
- Binali Ýyldyrym Martin Şulz bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
- Premýer ministr Binaly Ýyldyrym Malta bardy
- Türkiýäniň Premýer ministri Özbegistanyň premýer ministriniň orunbasaryny kabul etdi
- Premýer ministr Binali Ýyldyrym Diýarbakyra bardy
- “FETÖ ähli guramalardan aýryldy, indiki nobat PKK-da”
- Premýer ministr Ýyldyrym Stambuldaky hüjümde ýaralanan adamlar bilen duşuşdy
- Premýer ministr Ýyldyrym: “Fetullah Gülen Türkiýä gelip hasabyny berer”
- Türkiýäniň Premýer ministri Ýyldyrym grek kärdeşi bilen duşuşdy
- Torontonyň ýyldyrymlary
- Gidip barýan ulaga ýyldyrym çakdy


text:
Futbol boýunça Halkara federasiýasy (FIFA) milli ýygyndy komandalaryň aprel aýy boýunça reýting sanawyny çap etdi.
Sanawda postsowet ýurtlaryň arasynda Özbegistan öz pozisiýasyny gowulandyryp, ozalkysyndan üç sentir ýokary galdy we Orsýetden öňe çykyp, 60-njy setiri eýeledi.
Türkmenistan hem öz pozisiýalaryny gowulandyryp, sanawda dört setir ýokary galdy we 140-njy orny eýeledi.
FIFA-nyň aprel aýy boýunça täze sanawynda dünýä derejesinde futbol boýunça iň güýçli komandalaryň onlugynda birinji ýere Braziliýa çykdy, Argentina birinji setiri elden berip, ikinji ýere geçdi.


text:
21 Şubat 2015 Cumartesi
Merdana Nesiller
Hormat Garawulynyň orkestriniň we Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi Serkerdeler öýüniň “Merdana nesiller” aýdym we tans ansamblynyň bilelikdäki döredijilik topary – umumylykda elli töweregi harby gullukçylar Balkan welaýatynyň garnizonlarynyň ählisi boýunça aýlanyp, konsert programmalary bilen çykyş etdiler.
Konsertler Türkmenistanyň baky bitaraplyk derejesiniň ykrar edilmeginiň 20 ýyllygynyň hormatyna yglan edilen Bitaraplyk we parahatçylyk ýylyna bagyşlandy. Maýor Muhammet Akmuhammedowyň ýolbaşçylygyndaky birleşdirilen topar harby bölümlerde harby gullukçylaryň öňlerinde, şeýle hem Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby-deňiz institutnda okaýan ýaşlaryň öňünde çykyş etdiler. Konsert programmasy iň gowy aýdym we saz kompozisiýalaryndan, şol sanda ilkinji sapar geçirilýän gastrol üçin ýörite taýýarlanan aýdym-sazlardan ybarat boldy.
Bu ilkinji nobatda harby-watanperwerlik temasyna degişli bolan aýdymlardan we ýörüşe bagyşlanan sazlardan, şeýle hem häzirki zaman gaýtadan işlenen türkmen sazlaryndan ybaratdyr. Sebäbi orkestriň saz gurallarynyň düzüminde türkmen milli saz gurallary bolan dutardyr gyjak hemişelik ulanylýar. Şeýle hem toparyň düzüminde akkordeonçy Kemal Orazalyýew, şeýle hem dürli žanrlar bilen çykyş edýän ýaş artist, möhletli harby gullukçy Döwran Mätiýew çykyş etdiler. Ol öz çykyşlarynda degişme pantomimalaryň we akrobatikanyň elementleri bilen çykyş edýär.
Bu orkestr Hormat garawulynyň Rotasynyň düzüminde 1992-nji ýylda döredildi. Türkmenistanyň hormatly myhmanlaryny we hökümet wekilýetlerini dabaraly garşylamak, dabaraly çärelere we dabaraly ýörüşlere gatnaşmak bu orkestriň wezipesi bolup durýar.
Bu döredijilik topar hemişe gözlegde. Ol özüniň döredileli bäri aýdym we dabaraly ýörüşlere bagyşlanan sazlaryň giň repertuaryny döretdi hem-de täze kompozisiýalar bilen onuň ýylba-ýyl üsti ýetirilip durulýar. Ýeri gelende aýtsak, köp ýyllardan bäri orkestr üçin sazy maýor Nurygandym Hojamuhammedow ýazýar. Hormat garawulynyň Rotasynyň orkestri köp sanly estrada kompozisiýalaryny, dünýä nusgawy saz medeniýetiniň kolleksiýasyndan eserleri hem ýerine ýetirýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Iň soňky habarlar
Dünýä sportunyň ýyldyzlary – “Aşgabat 2017” oýunlarynyň myhmanlary
Şu günler türkmen paýtagtynda bolýan köp sanly daşary ýurtly myhmanlaryň arasynda dünýä derejesindäki sport ýyldyzlary, şol sanda köp nesilleriň söýgüsini gazanan meşhur hokkeýçi Wladislaw Tretýak hem-de belli figuryçy Irina Rodnina hem bar. Indi olar meşhur jemgyýetçilik işgärleri we sportuň wagyzçylarydyr. Olar sportuň ilçileri bolmak bilen dürli ýurtlarda diplomatik wezipäni ýerine ýetirýärler. W.Tretýak we I.Rodnina ...
Pygy Baýramdurdyýew: Oýunlar ýurdumyzyň beýik gazananlaryny alamatlandyrýar
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň alawyny ýakmak ynanylan , Türkmenistanyň at gazanan atşynasy, “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň ýolbaşçysy Pygy Baýramdurdyýew interwýu berdi: - Türkmenleriň taryhy ahalteke bedewi bilen aýrylmaz baglydyr.Türkmenler: “Atym – ganatym” diýýär. Bedew – türkmenleriň ganaty, taryhyň barşyna okgunlylyk beren gymmatlygy.Hut şoňa görä-de, ...
Azerbaýjanyň Türkmenistandaky ozalky Ilçisi Wahdat Sultan-zade sport baýramyndan galan täsirler barada gürrüň berýär
„Aşgabat 2017“ Oýunlarynyň açylyş dabarasyna çagyrylan myhmanlaryň arasynda öz wekilçilik eden döwletleri bilen Türkmenistanyň arasynda ynanşykly gatnaşyklary ýola goýmaga we köpugurly hyzmatdaşlygy giňeltmäge uly goşant goşan daşary ýurtly diplomatlar-da bar. Olaryň biri-de Azerbaýjan ...
500 günlük atly ýörişe gatnaşyjylar V Aziýadanyň alawyny Aşgabada getirdiler
2016-njy ýylyň 5-nji maýynda Nusaý döwlet taryhy-medeni goraghanasynda badalga berlen 500 günlük atly ýörişi dabaraly tamamlandy. Şonda bu ägirt uly ýörişiň başlanmagy mynasybetli geçirilen baýramçylyk dabarasyna diňe watandaşlarymyzyň müňlerçesi däl-de, eýsem Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň wekilleri, şeýle hem daşary ...
Nebit, dokma önümleri, pagta süýümi we bugdaý birža söwdalarynyň esasy önümleri boldy
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 52-si hasaba alyndy. Daşary ýurt walýutasyna Täjigistandan we Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini, gidro usulda arassalanan dizel ýangyjyny, ýangyç mazudyny ...
Türkmenistanyň we Russiýanyň at gazanan tälimçisi Ýuriý Ambarsumow „Aşgabat 2017“ Oýunlarynyň myhmany
Köpýyllap tälimçi bolup işlän döwri Ýuriý Sergeýewiç Ambarsumow sambo hem dzýudo boýunça Türkmenistanyň ençeme gezek çempiony we halkara ýaryşlarynda baýrakly orunlary eýelän türgenleriň ençemesini ýetişdirdi. Onuň hyzmatlaryna baha berlip, ol „Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi“ diýen ada ...
Türkmenistan we BMG strategiki hyzmatdaşlygy ösdürmegiň täze tapgyryna çykýar
Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkdaky ştab-kwartirasynda (ABŞ) BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahaty öz işine başlady. Onda ýurdumyzyň wekiliýeti hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Türkmenistanyň BMG-niň we beýleki abraýly halkara guramalaryň çäklerindäki özara gatnaşyklaryň möhüm ...
“Türkmentelekom” Aşgabat Aziýadasynyň aragatnaşyk ulgamlarynyň üznüksiz işlemegini üpjün eder
Ýakyn günlerde Aşgabatda badalga aljak Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň we ony geçirmegiň möhüm düzüm bölegi aragatnaşyk we telekommunikasiýa ulgamynyň üznüksiz işlemegini üpjün etmekden ybaratdyr. “Türkmentelekom” döwlet elektroaragatnaşyk kompaniýasy ...
Türkmen nakgaşlary Aziada bagyşlanan döredijilik bäsleşigine gatnaşdylar
„Aşgabat 2017“ Oýunlarynyň öň ýanynda Çeperçilik sergileri merkezinde sport mowzugyna bagyşlanan döredijilik bäsleşiginiň jemi jemlenildi. Iň gowy žiwopis eseri üçin baş baýrak „Parfiýadan başlanan badalga“ atly işi üçin Walentin Kudrýaşowa berildi. Bu ussadyň işleri reňkleri bilen tapawutlanýar: asman çekse, ol açyk gök, otuň suraty bolsa—zümerret reňkli. Onuň suratlaryna syn edeniňde, keýpiň çaglanýar. ...
Tanymal we ýaňy döredijilige başlan nakgaşlar öz eserlerini V Aziada bagyşlaýarlar
Daşoguzly nakgaş Merdan Kakabaýew we onuň Gubadag etrabynyň çagalar çeperçilik mekdebinde sapak berýän okuwçylary „Aşgabat 2017“ Oýunlaryna bagyşlap suratlar tapgyryny çekdiler. Olaryň suratlary Daşoguz welaýatynyň Taryhy-medeni muzeýiniň zallarynyň birinde görkezilýär. „Türkmen göreşi“, „Bedew“, „Aziadanyň çaparlary“ we Olimpiýa stadiony“ suratlary, şeýle hem ak mermere bürenen Aşgabadyň binagärlik ...
“Aşgabat 2017” oýunlary - “Türkmenistan Sport” žurnalynyň esasy mowzugy
“Türkmenistan Sport” žurnalynyň nobatdaky sany 17-nji sentýabrda paýtagtymyzda badalga alýan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanandyr. Bu döwürleýin neşiriň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” atly aýdymynyň sözleri we sazynyň notasy ...
Döwlet muzeýindäki sergide türkmen sportunyň taryhyndan şanly sahypalar görkezilýär
„Aşgabat 2017“ Oýunlarynyň öňüsyrasynda Döwlet muzeýinde açylan tematiki sergi şu uly möçberli sport çäresi tamamlanýança dowam eder. Aşgabat Aziadasyna gatnaşyjylara we türkmen paýtagtynyň myhmanlaryna ýurdumyzda sport hereketiniň taryhy barada gürrüň berýän eksponatlar bilen tanyşmaga, şeýle hem ajaýyp türkmen ...
Ýokary amatlykly kottejler toplumy paýtagtyň şäher gurluşygynda täze sahypa açýar
Şäheri gurmagyň 15-nji tapgyrynyň çäklerinde paýtagtymyzyň günorta-günbatarynda ýokary amtlykly kottejleriň iki ýüzden gowragy we on iki gat ýaşaýyş jaýlarynyň 18-si bina edildi, olary ýurduň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň kompaniýalarynyň ýigrimä golaýy gurdylar. Ýokary amatlykly täze ýaşaýyş jaý toplumuny ...
TÜRKMENISTANAN HOŞ GELDIŇIZ
Türkmen tebigaty özboluşly gözelligi bilen haýran edýär
Ulydepe gaýasynyň günbatar çetindäki Sekizýap we Germap jülgelerinden Şarlawuk derýajygyndan Arçabiljik we Gökderejik aryklarynyň aşak ýerleri syýahatçylyk edilýän ýerleridir. Olar gezende syýahatçylaryň halaýan ýerleridir, çünki o taýda işjeň durmuş ýörelgesine höweseklere ýaraýjak zatlaryň ählisi—kiçeňräk depelerdir barmasy kyn gaýalar, ...
Lebap welaýatynyň Atamyrat etrabyndaky Allamberdar we Astanababa aramgählerine ýudumyzyň çar künjeginden zyýarata gelinýärler
Lebap welaýatynyň Atamyrat etrabynda ýerleşýän Allamberdar aramgähine ýerli ilat Allamberdaryň ýa-da Allamdar tugçynyň mazary diýýär. Çeşmeleriň habar bermegine görä, bu ýerde 1204-nji ýylda duşman elinden wepat bolan Samanileriň soňky hökümdary Allamberdar diýlip atlandyrylan ...
Gadymy Dargangalasy Horezm Türkmen - seljuklar döwletiniň düzümine geçenden soň abadançylyk ýoluna düşüpdir
Bu arheologik ýadygärlik Lebap welaýatynyň Birata etrabynda Daşoguz welaýatynyň golaýynda ýerleşýär. Adybir şäherçeden 4,5 kilometr daşlykdaky bu gala 8 gektar meýdany tutýar. Dargangala VII-VIII asyrlara degişlidir, onuň ýerli ilat arasyndaky ady “Köne galadyr”. Ol Amyderýanyň aýagynda Merkezi ...
Daýahatyn binagärlik ýadygärligi - Gündogar bilen Günbataryň arasynda söwdanyň gülläp ösen döwründen bäri durky gowy saklanyp galan kerwensaraýlaryň biridir
Lebap welaýatynyň demirgazygynda Türkmenabatdan 170 kilometr aralykda ýerleşýän kerwensaraý müň ýyl töweregi mundan ozal Beýik Ýüpek ýolunyň demirgazyk böleginde gurlupdyr. Onuň diwarlarynyň bezegi, arkanyň-aýlawly örümleri, güberçekleri we ...
Pederlerimiziň dag gaýalarynyň içinde gazan guýylary Köýtendagyň gözel ýerleriniň biridir
Köýtendagyň belent gaýalarynda gadymdan galan üç guýy bar. Jöwzaly yssyda olaryň arassa sowuk suwundan teşneligiňi gandyranyňda daşlaryň arasynda şeýle guýy gazanlaryň ussatlygyna „Aperin“ diýýärsiň. Ýurdumyzyň gündogarynda ýerleşýän Köýtendag diňe bir ençeme millionlarça ýyllaryň dowamynda kemala gelen ...
Lebap welaýaty: senagat merkezi, ruhy gymmatlyklaryň we tebigatyň merjen ýadygärlikleriniň jemlenen ýeridir
Ýapyk binalardaky we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanan deňsiz-taýsyz atly ýörüş dowam edýär. Türkmen ýigitleri Türkmenistanyň gadymy topragynyň gündogar bölegi Lebap welaýatyna gadam basdylar. Bu toprak dinozawrlaryň aýak yzlarynyň we birgeňsi daş gowaklaryň, ajaýyp jülgeleriň, ...


text:
Şu gün Türkiýäniň harby güýçleriniň ozalky baş komanduýuşisi general Ilker Başbug suduň karary bilen, wagtlaýyn tussag astyna alyndy.
Türkiýäniň sudy general Ilker Başbuga häkimiýeti agdarmak synanyşygy bilen baglanyşykly bildirilýän aýyplamalar boýunça sud prosesi başlanýança, onuň tussaglykda saklanmagy barada karar çykardy.
Türkiýede 2007-nji ýylda başlanan giň gerimdäki jenaýat-derňew işlerinde häkimiýeti agdarmak synanyşygynda aýyplanylyp, ýüzlerçe adam tussag edildi. Olaryň arasynda ýokary derejeli ozalky harby ofiserler, alymlar, ýuristler we žurnalistler-de bar.
Türkiýäniň käbir oppozision toparlary ýurduň hökümetini bu jenaýat işlerini toslamakda we ony öz syýasy garşydaşlarynyň sesini sem etdirmek üçin ulanýanlykda aýyplaýarlar.


text:
1 LOT № 104. Mebelleri we enjamlary satyn almak. Satyn alyjy: Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti.
2 LOT № 105. Kompýuter programma üpjünçilini gurnamak,degişli elektron maksatnama üpjünçiligini döretmek we web sahypasyny täzeden döretmek satyn almak we işlerini geçirmek. Satyn alyjy: Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti.
1 LOT № 81. Çiller ulgamynda, basyş güýji bilen işleýän nasoslarynda we ýangyn söndüriji enjamlarynda bejeriş işlerini geçirmek maksady bilen, ätiýaçlyk şaýlary we enjamlary satyn almak. Satyn alyjy: Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi.
2 LOT № 82. Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Baş üpjünçilik we tyl müdirligine degişli emläkleri satyn almak. Satyn alyjy: Türkmenistanyň Goranmak ministrligi.


text:
Zenanlar gününe bagyşlanan dabara
Bahar paslynyň başynda köňülleri joşdurýan Halkara zenanlar güni Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda-da gowy günleriň buşlukçysy bolup ýurdumyza ýaň saldy. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde hem bu ajaýyp gün dabara bilen garşy alyndy. Muzeýde 2017-nji ýylyň 3-nji martynda Zenanlar güni mynasybetli “Zenan kalbynyň gözelligi atly serginiň açylyş dabarasy boldy. Sergi muzeýiň gaznalarynda goralyp saklanylýan gymmatlyklaryň esasynda taýýarlanyldy. Sergide zenan şaý-sepleri, halylaryň birnäçe görnüşi, ussat suratkeşlerimiziň çeken eserleri hem-de häzirki döwürde döredilen zergärçilik eserleriniň birnäçesi orun aldy. Şonuň ýaly-da, bu ýerde milli zenan lybaslarymyzyň gadymy nusgalaryda sergilendi. Nakgaşlaryň çeken eserlerinde ajaýyp gülleriň şekili, çeper elli gyz-gelinlerimiziň döreden önümleri öz beýanyny tapsa, zergärçilik eserlerinde berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň beýik ösüşleri wasp edilýär.
Dabara gatnaşan myhmanlaryň arasynda dürli pudaklarda zähmet çekýän gyz-gelinleriň, şonuň ýaly-da, şahyrlaryň agdyklyk etmegi ýöne ýere däl. Zenan gözelligi, zenanlaryň belent adamkärçilik sypatlary ir döwürlerden bäri türkmen şahyrlary tarapyndan wasp edilip gelinýär. Wagtlaýyn serginiň açylyş dabarasynda çykyş eden Türkmenistanyň halk ýazyjysy, şahyr Sona Ýazowa, şahyr Bahargül Kerimowa, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynyň işgäri, şahyr Öre Daşgynow, „Dünýä edebiýaty“ žurnalynyň bölüm redaktory, şahyr Güljemal Garaýewa dagynyň eden çykyşlary, okan goşgulary dabara gatnaşyjylarda uly täsir galdyrdy. Şonuň ýaly-da, dabarada Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Milli sazly drama teatrynyň artisti Gülşirin Annamyradowa, Aşgabat şäher häkimliginiň Ýaşulylar geňeşiniň agzasy, zähmet weterany Ogulnabat Owlakowa, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň uly ylmy işgäri Akgözel Mukymowa, Türkmen Döwlet medeniýet institutynyň estrada we sirk oýunlary orkestriniň çeper ýolbaşçysy Rüstem Gulnyýazow dagy çykyş edip, gyz-gelinleri ajaýyp baýramlary bilen gutlap, olar babatda ýagşy dilegler etdiler. Türkmen Döwlet medeniýet institutynyň sungat studiýasynyň, Türkmen Döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň we Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň talyplary bolsa dabaranyň hormatly myhmanlary hökmünde bu uly şatlyk-şowhunyň şaýady boldular.
Zenanlar gününe bagyşlanan wagtlaýyn serginiň açyk diýlip yglan edilmegi bilen myhmanlar onda görkezilen eksponatlar bilen ýakynda tanyş boldular.


text:
TRT-niń Gysgaça Taryhy
Esasy Seneler
- 1-nji maý 1964-nji ýyl
359-njy kanunyń güýje girmegi bilen TRT döredildi we radio kanallary TRT-niń edarasyna degişli edildi.
- 31-nji oktýabr 1968-nji ýyl
TRT Ankara Telewideniýesi synag ýaýlymlaryna başlady..
- 9-njy Sentýabr 1974-nji ýyl
Türkiýäniń radiolary, TRT-1 ady bilen 24 sagat ýaýlym bermäge başlady.
- 17-nji Aprel 1979-njy ýyl
TRT ilkinji gezek “Gurbansoltan Aýynyń 23-i Halkara Çagalar Festiwalyny gurady we Ýewropanyń 27 kanalynda göni ýaýlymda alnyp görkezildi.
- 6-njy oktýabr aýynyń 1986-njy ýyl
TRT-2 telewideniýe kanaly ýaýlyma başlady.
- 2-nji oktýabr 1989-njy ýyl
TRT-3 we TRT-GAP telewideniýe kanallary ýaýlyma başlady.
- 28-nji fevral 1990-njy ýyl
İlkinji halkara kanal bolan TRT-İNT Ýewropada ýaýlyma başlady.
- 30-njy iýun 1990-njy ýyl
Terbiýeleýiji aýratynlykdaky TW kanaly bolan TRT-4 İzmirden ýaýlyma başlady.
- 3-nji dekabr 1990-njy ýyl
TRT “Telegün” ady bilen teletekst synag hyzmatyna başlady.
- 27-nji aprel 1992-nji ýyl
TRT Awrasýa kanaly, Türk Dilli Döwletlere niýetlenen ýaýlymlaryna başlady.
- 14-nci avgust 1998-nji ýyl
Berlinde TRT-niń ilkinji resmi ofisi açyldy.
- 5-nji Ýanvar 1999-njy ýyl
Öýjükli Ýaýlym Tehnologiýalary Merkezi (SAÝTEK) döredildi.
- 1-nji maý 1999-njy ýyl
TRT-niń internet web saýty açyldy.
- 15-nci iýun 1999-njy ýyl
TRT-FM-iń we Türkiýäniń Sesi Radiosynyń ýaýlymlary Awstraliýadan hem dińlenmäge başlandy.
- 25-nji iýul 1999-njy ýyl
TRT-İNT telewideniýe kanalynyń ýaýlymlaryna Awstraliýa materiginde we Täze Zelandiýada tomaşa edilmäge başlandy.
- 20-nji sentýabr 1999-njy ýyl
Radio-4, Türk aýdym-sazlaryny gińden ýaýbańlaşdyrmak maksady bilen ýaýlyma başlady.
- 7-nji iýun 2000-nji ýyl
TRT-İNT-iń, Türkiýäniń Sesi Radiosynyń (TSR) we TRT-FM-iń (Radio 2) ýaýlymlary ABŞ-na we Kanada ýetirildi.
- 31-nci ýanwar 2001-nji ýyl
TRT-niń telewideniýe kanallary täze guramaçylykly kartlar we täze tugralar bilen täzeden bezeldi.
- 2-nji iýun 2001-nji ýyl
TRT-niń Azerbaýjan-Baku ofisi açyldy.
- 16-njy iýun 2001-nji ýyl
TRT-niń Müsür-Kair ofisi açyldy.
- 1-nji iýun 2002-nji ýyl
TRT, Günorta Koreýa bilen Ýaponiýanyń Seul we Tokio şäherlerinde bilelikde guran, Türk Milli Ýygyndy futbol toparynyń hem üçünjilik eýelän Bütin Dünýä Futbol Çempionatynda, ýer eýesi ýurtlaryń düşüren sýujetlerini göniden alyp görkezmek bilen birlikde öz düşüren sýujetlerini hem göni ýaýlyma degişli edip, tomaşaçylarynyń dykgatyna ýetirdi. Gysga ady EBU/UER bolan Ýewropa Ýaýlym Bileleşigi, taryhynda ilkinji gezek çempionadyń ýaýlym hukuklaryny satyn alyp bilmedi.
- 2-nji iýun 2002-nji ýyl
TRT Turizm Radiosy, 24 sagat üznüksiz ýaýlym bermäge başlady. Antaliýanyń Lara etrapçasynda ýerleşýän studiolaryndan dińleýjilerine hyzmat berýän radio, ińlis, fransuz, nemes, rus we grek dillerinde ýaýlym berýär.
- 8-nji awgust 2002-nji ýyl
TRT-niń daşary ýurtlardaky 6-njy ofisi Amerikanyń Waşington şäherinde açyldy.
- 24-nji maý 2003-nji ýyl
TRT, ýurdymyzyń adyndan gatnaşan 48-nji Ýewrowideniýe Aýdym-Saz bäsleşiginde Sertab Ereneriń ýerine ýetirmegindäki “Ewerý Waý that Y jan” atly aýdym bilen ýeńiji boldy.
- 20-nji ýanwar 2004-nji ýyl
Türksat 1C sputniginiń Türkiýe-Ýewropa çägini öz içine alýan tolkunlaryndan TRT-1, TRT-2, TRT-3, TRT-4 we TRT-İNT telewideniýe ýaýlymlary bilen ähli radio ýaýlymlarymyzdan ybarat bolan konstruktiw TRT ýaýlymymyz berilmäge başlandy.
- 12-nji maý 2004-nji ýyl
TRT, 49-njy Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşşigi, Stambulda ýurdymyzyń we guramamyzyń ýer eýeçiliginde ilkinji gezek iki tapgyrly görnüşde guralyp, 36 ýurda göni ýaýlym arkaly ýetirlendir.
- 3-nji noýabr 2004-nji ýyl
TRT-niń web saýty (trt.net.tr) täze grafikasy we gowulandyrlan infrasrtukturasy bilen özgerdilen görnüşde täzeden açylandyr. Bu çäkde mazmun taýdan başlaşdyrlyp, ähli tehnologik ulgamlar arkaly syn edilip bilinýän, dolanşygy ýeńil, tiz we düşnükli, telewideniýe, radio, praým-taým gepleşikleriniń tanadylşyna ýer berlen, tomaşaçylaryń gepleşikler barada maglumat almagyna şert döredýän aýratynlyklar kämilleşdirlendir.
- 14-nji dekabr 2004-nji ýyl
TRT-TURK TW we Türkiýäniń Sesi Radiosynyń türk dilindäki ýaýlymlary Türksat 1C sputniginiń Türkiýe-Orta Aziýa gińişligini öz içine alýan gündogar şöhlesinden öýjükli örnüşde ýaýlyma berilmäge başlanandyr.
- 24-nji iýun 2005-nji ýyl
TRT-niń daşary ýurtlardaky 7-nji ofisi Özbegistanyń Daşkent şäherinde açyldy.
- 10-njy awgust 2005-nji ýyl
Halkara İzmir Uniwersiade Olimpiada Oýunlary ýurdyń içine we daşary ýurtlara üstünlikli ýagdaýda ýaýlym berendir.
- 1-nji noýabr 2005-nji ýyl
TRT-(ABU) Aziýa-Ýuwaş Umman Ýaýlym Bileleşigi, Asiawision Şertnamasyna gol çekişildi.
- 22-nji iýun 2006-njy ýyl
Halkara Buena Wista Telewideniýesi bilen gazanylan ylalaşyga laýyklykda, Walt Disneýe degişli multifilm, multi-kinofilmleriniń Türkiýedäki ýaýlym hukuklaryny 4 ýyl möhlet bilen TRT aldy.
- 16-njy mart 2007-nji ýyl
2010-2014-nji ýyllardaky Dünýä Kuboklary bilen FİFA-nyń beýleki dürli çempionatlarynyń (Konfederasiýa kuboklary ýaly) ýaýlym hukuklary TRT-nińki boldy.
- 13-20 aprel 2008-nji ýyl
TRT, Türkiýäniń Prezidentiniń 44-nji Halkara Tigir Turniriniń Türkiýedäki ýaýlym hukuklaryny aldy.