text:
Şu gün ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Ak tamda Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan bilen duşuşar. Duşuşygyň dowamynda Türkiýäniň ýaranlygy baradaky möhüm soraglar orta atylar diýlip garaşylýar.
Iki lideriň duşuşygy Ýakyn Gündogar syýasaty we Eýrana sanksiýalar boýunça Waşingtonuň we Ankaranyň arasynda tapawutly garaýyşlaryň ýüze çykan wagtyna hem-de Owganystandaky operasiýalar boýunça ýaranlyk güýçleriniň goşan goşmaklary üçin ABŞ-nyň tagalla edýän döwrüne gabat gelýär.
Geçen aý Ankarada çykyş eden ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi Filip Gordon, Ärdoganyň Waşingtona saparynyň dowamynda gozgaljak ençeme meseleleriň bardygyny we Eýran, Owganystan, Yrak, Ýewropa Bileleşigi, Ermenistan we Kipr boýunça hem maslahat ediljekdigini mälim edipdi.
Emma gepleşikleriň barşynda möhüm bir sorag, ýagny käbir synçylaryň aýdyşy ýaly, Türkiýäniň Günbatardan ýüz öwrüp-öwürmändigi baradaky sorag gün tertibiniň merkezinde durar. Brýusselde we Waşingtonda bu baradaky aladalar duýulýar.
Eýranyň ýadro ýaraglaryň gözleginde däldigi baradaky Ärdoganyň ýakynda eden çykyşy we Ankaranyň Tähran bilen giňeýän gatnaşyklary bu argumentlere delil görkezilipdi.
Munuň bilen birlikde, adamzada garşy jenaýatlary amala aşyrandygy barada Gagada ýerleşýän Halkara sudy tarapyndan höküm çykarylan Sudanyň prezidenti Omar Al-Başiriň Ystambula resmi sapary planlaşdyrylypdy.
"Kuwwatly we giň gerimli"
Geçen hepde ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Lan Kelli ABŞ bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklaryň “kuwwatly we giň gerimlidigini” aýdanynda, dartgynlygyň hem bardygyny ýaňzydypdy. “Beýle diýmek biziň Türkiýe bilen ylalaşmaýan meselelerimiziň ýokdugyny aňladanok. Biziň ähli ýaranlarymyz bilen ylalaşmaýan meselelerimiz bar we biz olary hem hususy ýollar arkaly hem-de açyk görnüşde maslahat edýäris. Şeýle hem biz premýer-ministr Ärdoganyň sapar edende, gatnaşyklarymyzyň ähli ugurlary barada pikir alyşmagy göz öňüne tutýarys.”
Ankarada çykyş eden ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi Filip Gordon, “tutumyň üýtgandigi baradaky aýdylýanlar, Türkiyede bolup geçýän zatlaryň örän çişirilmegidir” diýip belläpdi.
Emma muňa garamazdan, Gordon halkara ylalaşygy gazanmak üçin ABŞ-nyň edýän tagallalaryna Ärdoganyň käbir beýanatlarynyň oňyn täsir etmeýändigini hem boýun aldy.
Aprel aýynda Türkiýä sapar eden Obama, Eýran bilen bar bolan düşünişmezlikleri ýumşatmak boýunça Ankaranyň pozitiw rol oýnap biljekdigini aýtdy.
Tähran boýunça dartgynlyga garamazdan, Päkistan, Yrak, Ýakyn Gündogar we Owganystan babatdaky ugurlary öz içine alýan daşary syýasat meseleleri boýunça Türkiýe ABŞ-nyň möhüm ýarany bolmagynda galýar.


c: text/html

text:
Şu gün Türkiýäniň daşary işler ministri Fransiýanyň senatynyň Osman imperiýasy zamanynda ermenilere garşy genosid edilendigini inkär etmekligi jenaýat diýip hasaplamak barada kanuny kabul eden ýagdaýynda muňa garşy täze jogap ädimlerini ätjekdigini duýdurdy.
Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutogly bu ädimler barada takyk maglumat bermekden saklandy.
Şu gün Fransiýanyň senatynda bu kanunyň taslamasy maslahata goýuldy. Bu kanunyň taslamasyna görä, ermenilere garşy genosid edilendigini inkär eden adama bir ýyl türme tussaglygy we 45 müň ýewro çenli jerime göz öňünde tutulýar.
Mundan ozal Fransiýanyň aşaky palatasy tarapyndan bu kanunyň tassyklanmagy sebäpli Türkiýe Fransiýadaky ilçisini konsultasiýa üçin yzyna çagyrypdy we harby, ykdysady hyzmatdaşlygyny wagtlaýynça togtadypdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Başikadaky türk esgerler Mosul DAIŞ-den saplanýança çenli ol ýerde bolar”
Fikri Yşyk Kyrykkalede metbugat işgärleriniň soraglaryna jogap berdi
Türkiýäniň Goranmak ministri Fikri Yşyk türk esgerleriniň Yragyň Mosul şäheriniň terror guramasy DAIŞ-den saplanýança çenli Başika bazasynda galjakdygyny belläp: “Sebitiň ähli ýeri DAIŞ-den saplananyndan soň, Türkiýe we Yrak Başik bazasy barada gepleşikler geçirer” diýdi.
Fikri Yşyk Kyrykkalede metbugat işgärleriniň soraglaryna jogap berdi.
Fikri Yşyk: “Mosulyň DAIŞ-den saplanmagy Yrak ýaly Türkiýe üçin hem wajyp. Başikada türk esgerleriniň bolmagy örän möhüm. Häzirki wagta çenli terror guramasy DAIŞ-e agza 700 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi” diýdi.
Ministr Yşyk sebitiň terrorçylardan saplananyndan soň yrakly resmiler bilen Başika bazasy babatynda ýaňadandan gepleşikleriň geçiriljekdigini habar berdi.
Geçen hepdäniň ahyrynda Yraga sapar guran Premýer ministr Binali Ýyldyrym hem türk esgerleriniň Başikadaky barlygyny dowam etdirjekdigini mälim edipdi.


text:
Türkmen türgeni Gülbadam Babamyratowa 1-nji oktýabrda Özbegistanyň paýtagtynda başlanan dzýudo boýunça Gran-pri görnüşindäki halkara ýaryşynda altyn medaly eýeledi. Ol Halkara dzýudo federasiýasynyň ýaryşynyň senenamasyna girýän abraýly sport bäsleşikleriniň biridir.
Daşkentde geçirilen Gran-pri ýaryşlarynda 2016-njy ýylda Rio-de –Žaneýro (Braziliýa) şäherinde geçiriljek XXXI tomusky Olimpiýa oýunlaryna ýollanmany üpjün edýän baýrakly orunlar we ýokary utuklar ugrunda dünýäniň 52 ýurdundan güýçli türgenleriň 355-si gatnaşdy. Olar 200 erkek türgenleriň, 155 bolsa zenan türgenleriň arasynda geçirilen bäsleşiklerdir. Zenanlaryň arasynda geçirilen ýaryşlarda 52 kilograma çenli agram bäsleşikde çykyş edýän gyrgyzystanly Kseniýa Beldýagina we Türkmenistandan Gülbadam Babamyratowa ýarym finalda duşuşdylar. Türkmen türgeni bu bäsleşikde ýeňiş gazandy.
Lebaply 24 ýaşly halkara derejeli sport ussady final oýunlarynda germaniýaly Mariýa Ertlden “ippon” bahaly (ýapon söweş sungaty görnüşlerinde türgeniň gazanýan iň ýokary bahasy) arassa we netijeli ýeňşi gazanyp, altyn medala mynasyp boldy. Hünärmenler G.Babamyratowanyň ýeňişli hereketine haýran galandyklaryny bellediler. Türkmen türgeniniň bu emeline teleýaýlymlar arkaly birnäçe gezek tomaşa edildi.


text:
“Talyban” hereketiniň ozalky lideri Molla Muhammad Omaryň ýakyn ýaranlarynyň biri bu topara baştutan bellenen täze şahsyýet babatynda hereketiň öz içinde käbir gapma-garşylykly garaýyşlaryň bardygyny aýtdy.
30-njy iýulda Molla Omaryň ölümini tassyklan "Talyban" 1996-2001-nji ýyllarda bu radikal hereket Owganystany dolandyran döwründe ýurduň awiasiýa ministri bolan molla Ahtar Mohammad Mansuryň ”Talybanyň” nobatdaky baştutany saýlanandygyny habar berdi.
Emma “Talybanyň” häkimiýeti döwründe ýurduň Gandagar welaýatynyň häkimi bolan molla Mohammad Hassan Rahmani Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugy bilen söhbetdeşliginde Mansuryň toparyň diňe käbir az sanly liderleri tarapyndan baştutanlyga saýlanandygyny aýtdy.
Rahmani Mansuryň bu wezipä bellenmegine garşy beýleki täsirli komandirleriň, şol sanda molla Abdurazigiň we molla Abdul Kaýym Zakeri dagylaryň garşy çykýandygyny aýtdy.
Rahmani özüniň we öz tarapdarlarynyň merhum Molla Omaryň 23 ýaşly ogly Mawlawi Ýakubyň “Talybanyň” täze lideri saýlanmagyny isleýändiklerini aýtdy. Emma bu wezipä Mansury saýlanlar Molla Omaryň ogly Ýakubyň ”Talyban” hereketine baştutanlyk ederden entek has ýaşdygyny aýdýarlar.
Rahmani owgan hökümeti bilen alnyp barylýan ýaraşyk gepleşikleri babatynda toparyň öz içinde hiç hili gapma-garşylyklaryň ýokdugyny aýtdy. Bu gepleşikler Molla Omaryň ölüminden soň yza süýşürilipdi.
Mundan öň Pakistanyň Daşary işler ministrligi owgan hökümeti bilen “Talyban” hereketiniň wekilleriniň arasyndaky 31-nji iýula planlaşdyrylan gepleşikleriň – Molla Omaryň ölümi baradaky habar zerarly - gaýra goýlandygyny yglan edipdi.
30-njy iýulda ýaýradylan beýanatda Molla Omaryň ölendigi baradaky maglumatyň geljekki gepleşikler ykbaly babatynda “nämälimligi” döredýändigi aýdylýar.
Käbir maglumatlarda “Talyban” hereketiniň has aram liderleriniň ýaraşyk gepleşikleriniň tarapynda çykyş edýändigi, berk pozisiýadan çykyş edýänleriň bolsa 14 ýyl bäri alnyp barylýan uruş hereketleriniň dowam etdirilmeginiň tarapyny tutýandyklary aýdylýar.


text:
Owganystan bilen Pakistanyň ýolbaşçylary Owganystanyň öňki prezidenti Burhanuddin Rabbaniniň ölüminiň sebäplerini bilelikde derňemek barada ylalaşyga geldiler. Bu maglumat 1-nji noýabrda Türkiýäniň Stambul şäherinde agzalýan ýurtlaryň liderleri bilen Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gülüň gatnaşmagynda geçirilen ýygnakdan soňra yglan edildi.
Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül
Şol gepleşiklerden soňra eden çykyşynda Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül
şeýle diýdi:
—Şu günki sammitiň iň möhüm kararlaryndan biri Owganystanyň öňki prezidenti Rabbaniniň janyna kast edilmeginiň sebäplerini bilelikde derňemek boýunça Pakistan bilen Owganystanyň arasynda hyzmatdaşlyk mehanizminiň döredilmegi barada gelnen ylalaşykdyr. Bu iki ýurduň çyn ýürekden işleşýändigini aňladýar.
Gülüň aýtmagyna görä, bu baradaky derňewler iki ýurduň Daşary işler ministrlikleriniň we aňtaw gulluklarynyň gatnaşmagynda bilelikde alnyp barlar.
Owganystanda “Talyban” bilen gepleşikler geçirmek üçin döredilen ýokary geňeşiň ýolbaşçysy bolan Rabbani 20-nji sentýabrda janyndan geçen bombaçy tarapyndan öldürilipdi. Owganystan şol hüjümiň Pakistanyň Kueýta şäherinde ýerleşýän “Talyban” topary tarapyndan amala aşyrylandygyny aýdyp, “Talyban” bilen barlyşyk boýunça alnyp barylýan gepleşikleri ýatyrýandygyny yglan edipdi.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý Owganystanda janyndan geçen bombaçylar tarapyndan amala aşyrylýan hüjümlerde Pakistanyň harbylarynyň aňtaw gullugynyň rolunyň bardygyny aýdyp gelýär. Yslamabat bolsa bu aýyplamalary ret edýär.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý
gelnen bu ylalaşygy makullap, Rabbaniniň ölüminiň bu iki ýurduň öňden hem dartgynly bolan gatnaşygyna ýaramaz täsir ýetirenligini belläp, şeýle diýdi:
—Biziň aramyzda barlyşyk boýunça gepleşikler ýatyryldy diýen ýaly. Şu mesele barada aýdylanda, şu gün Türkiýede prezident Abdullah Gülüň gurnamagynda geçirilen duşuşyk juda möhüm ähmiýete eýedir. Men hem-de prezident Gül we prezident Zardari - hemämiz Rabbaniniň ölüminiň sebäplerini derňemek barada ýola goýlan bu mehanizmiň üstünlikli we iki ýurduň aragatnaşygynyň geljegi barada gowy netije bilen tamamlanjagyna umyt edýäris.
Pakistan bilen Owganystanyň harby we aňtaw gulluklarynyň ýolbaşçylary hem türkiýeli kärdeşleriniň gatnaşmagynda gepleşikler geçirdiler. Şeýle-de howpsuzlyk we ykdysady pudaklary öz içine alýan ençeme ylalaşyklara-da gol goýuldy.
Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardari
Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardari
öz eden çykyşynda Owganystan bilen Pakistanyň arasyndaky dartgynlygy köşeşdirmek boýunça Türkiýäniň oýnap biljek roly babatda şeýle diýdi:
—Problema regionyň içinde çözgüt tapmaly. Region bu barada jogapkärçiligi öz boýnuna almaly. Uzaklarda ýerleşýän gowy hem pozitiw niýeti bolan dostlarymyzyň bize kömek etmek isleýän bolmagy mümkin, emma olar biziň medeniýetimize hem-de däp-dessurlarymyza düşünmeýärler. Bir dost we musulman ýurt hökmünde, bu barada ýardam etmek hem-de zerur ädimleri ätmek barada ýol görkezmek nukdaýnazaryndan Türkiýäniň pozisiýasy has amatly.
Karzaý bilen Zardari özara gepleşiklere başlamak barada pozitiw pikir beýan etseler hem, Owganystanyň öňki lideri Rabbaniniň ölüminden soňra, prezident Karzaý “Talyban” bilen barlyşyk boýunça gepleşikleriň gaýtadan başlanmagynyň häzirlikçe göz öňünde tutulmaýanlygyny aýtdy.
2-nji noýabrda Owganystan bilen Pakistan Türkiýe tarapyndan howandarlyk edilýän hem-de regionyň daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda geçirilýän sammite hem gatnaşdylar.
Owganystan boýunça geçirilen hem-de ösüşe we ýardama gönükdirilen bu sammite Hytaýyň, Hindistanyň, Eýranyň, Orsýetiň we Merkezi Aziýada ýerleşýän bäş ýurduň wekilleri hem gatnaşdylar.
Synçylaryň aýtmagyna görä, ABŞ we NATO güýçleriniň Owganystany terk edip başlan häzirki pursatynda, dekabrda Germaniýanyň Bonn şäherinde we 2012-nji ýylda bolsa ABŞ-nyň Çikago şäherinde Owganystana gönükdirilip geçiriljek sammitlerden ozal, Pakistan bilen Owganystanyň syýasy gatnaşygynyň kadalaşdyrylmagy zerur hasaplanýar.


text:
2009-njy ýylyň awgust-sentýabr aýlarynda daşary ýurtlarda okaýan, emma okuwyny dowam etdirmek üçin ýurtdan çykarylmadyk türkmenistanly studentlere daşary ýurtda okuwyny dowam etdirmäge rugsat berildi.
Bu maglumat 22-nji ýanwar güni Türkmenistanyň Howpsuzlyk geňeşiniň maslahatynda ýurduň prezidenti Migrasiýa gullugynyň işinden öz nägileligini bildirenden soň peýda boldy. Eýse, bu ýurtdaky syýasy ýagdaýyň gowulyga tarap üýtgeýandiginiň alamaty bolup bilermi?
Aşgabatdaky habar çeşmesiniň maglumatyna görä, 23-nji ýanwar güni Aşgabatdaky halkara ACCELS wekilhanasynyň direktory Karter Jonson Amerikanyň Döwlet departamentiniň TASP programmasy boýunça bilim alýan studentlere ýeke-ýekeden jaň edip, özlerine ýurtdan çykmaga rugsat berlendigini aýdypdyr.
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanansynyň wekili bu maglumaty tassyklady. Ilçihananyň metbugat gullugynyň beren maglumatyna görä, 23-nji ýanwar güni üç studentden ybarat topar, ýekşenbe guni ýedi student, şu gün irden bolsa 39 student okuwyny dowam etdirmek üçin Bolgariýa uçdylar.
Bişkekdäki Amerikanyň Merkezi Aziýa boýunça uniwersitetiniň jemgyýetçilik bilen gatnaşyklar bölüminiň direktory Kimel Tohtomyşew bu maglumatyň olar üçin guwançly hoş habar bolandygyny aýdýar: “Biz bu habary eşidip, guwandyk. Bu mesele boýunça degişli edaralar, guramalar, organlar, studentler we olaryň ene-atalary bilen köp iş etdik. Emma türkmen tarapyndan anyk bir jogap alyp bilmedik. Şuny belläp geçmeli: okuwyny dowam etdirmek üçin gelip bilmedik türkmen studentleriniň hemmesiniň gowy häsiýetnamasy bardy. Eger-de studentlere ýurtdan çykmaga rugsat berseler, olar gelip, öz okuwyny dowam etdirerler diýip, umyt edýaris. Biz olara garaşýarys.”
Esasy tema boldy
Türkmen hökümetiniň hiç hili düşündirişsiz, studentleriň ýurtdan çykmagyna rugsat bermändigi halkara habar beriş serişdeleri üçin esasy tema öwrülip, adamlaryň arasynda dürli oý-pikirleri döredipdi. Gyrgyz mediasynda hem bu hakda maglumat ýaýradylypdy.
Tomus dynç alyş kanikulynda Türkmenistana gitmekden çekinip, okaýan ýurdunda galan türkmen studenti bu hakda öz pikirini şeýle beýan edipdi: “Birinjiden, men munuň sebäbini uniwersitetiň akkreditasiýasynyň ýoklugyndan görýärin. Meniň pikirimçe, häzir Türkmenistandan daşarda okaýan studenler öz ýurdunda bilim almaly diýen täze karar kabul edilen bolmagy ahmal. Biziň hökümetimiziň beýle karara gelmegine şol sebäp bolan bolmagy mümkin.”
Şol uniwersitetde okaýan Azamatyň sözlerine görä, Türkmenistandan çykyp bilmän galan studentler indi ýurtdan çykyp bilmezler diýen gürrüň bar: “Meniň pikirimçe, bu Türkmenistandaky syýasy režim sebäpli olary başga ýurtlara okuwa iberman saklaýarlar. Biziň alan maglumatlarymyza görä, studentleriň ene-atalaryny işlerinden boşadyp, soraga çekip, azar berýärmişler.”
Gyrgyzystanyň bilim, sport we medeniýet boýunça komitetiniň öňki başlygy parlamentiň deputaty Isaömur Kulowyň sözlerine görä, ýaşlar ýurduň geljegi diýilýan bolsa, olaryň ylymly-bilimli bolmagy, daşary ýurtlara çykyp, bilim almagy demokratik ösüş ýoluna düşen her bir döwlet üçin möhümdir.
Onuň pikirine görä, bu problemanyň döremegine sebäp bolan zat - Türkmenistanyň içki syýasaty. ”Türkmenistanda bolýan wakalar barada gürrüň etmek etika dogry gelmeýar. Ynsan hukuklaryna nähilidir bir gadagançylyk girizmek gowulyga getirmez. Ynsan hukuklaryna asla çaklendirmeler girizmeli däl.”


text:
Türkmenistanyň kanun sistemasynyň üstüni ýetirýän täze kanunlaryň döwlet, sosial-ykdysady we jemgyýetçilik durmuşynyň ösüşi üçin zerur şertleri döredýänligini bellemek bilen TDH gullugy kabul edilen täze kanunlaryň Türkmenistanyň milli bähbitlerini hasaba alýanlygyny, şeýle-de halkara kanunlarynyň we ylalaşyklarynyň umumy kadalarynyň berjaý edilişini üpjün edýänligini habar berdi.
Maglumatda Türkmenistanyň “Migrasiýa gullugy baradaky” kanunyň şu günki günüň ýagdaýlaryna laýyklykda kämilleşdirilenligi bellenildi emma täze kanunyň aýratynlyklary takyklanmady. “Migrasiýa gullugy baradaky kanun” näme?
Hukukçy Timur Misrikhanowyň sözlerine görä, “Migrasiýa gullugy baradaky” kanun we Migrasiýa gullugyň özi 2003-nji ýylda döredildi we ýörite döredilen bu gulluga daşary ýurtlulary registrasiýa etmek ygtyýary berlipdi.
Timur Misrihanow “Migrasiýa gulluk baradaky” täze kanunyň kabul edilmeginiň Türkmenistanyň Baş kanunyndaky üýtgetmeler bilen baglydygyny çak etdi. “Üýtgetmeler esasan raýatlaryň ýurduň daşyna çykmak düzgünlerine bagly bolup biler diýip, çak edýärin. Ozalky kanunda döwletiň öz raýatlarynyň hereket azatlygyny çäklendirmäge 14 punktdan ybarat ygtyýarlyklary göz öňünde tutulýar. Emma şol punktlaryň hiç biri soňky ýyllaryň dowamynda ýurtdan çykmakda kynçylyk çeken raýatlaryň işine gabat gelmeýär. Şonuň üçin täze kanunyň kabul edilmegi raýatlary ýurduň daşyna çykarmazlygy kanunlaşdyrmak çäresi bolup biler” diýip, T.Misrihanow aýtdy.
Hukukçyiň sözlerine görä, halk içinde “Gara sanaw” diýlip atlandyrylýan sanawda 10 müňden gowrak adamyň ady görkezilen. Ol raýatlar ýurduň daşyna çykmak mümkinçiliginden doly mahrum edilýär. Raýatlary Türkmenistandan başga ýurtlara çykarmazlyk bilen bagly wakalar ýaňy-ýakynda ýene ýüze çykdy.
ABŞ-nyň Merkezi Aziýadaky we Bolgariýadaky uniwersitetlerinde okamak islän, emma Türkmenistandan goýberilmedik ýaşlardan birnäçesiniň ýakyn günlerde uçara we gury ýer barlag-geçiş nokatlaryndan goýberilmänligini “Türkmen inisiatiwasy” guramasy habar berdi. “Gara sanaw”
Şol bir wagtda-da “Gara sanawa” gatnaşygy bolmadyk raýatlaryň-da ýurtdan çykmagynyň çakdanaşa agyrdygy habar berilýär.
Türkmenistanyň raýatlaryna, öz wagtynda bolşy ýaly Migrasiýa gullugyndan çykyş rugsadyny almak düzgüni resmi derejede ýatyrylan hem bolsa, galyberse-de täze kanunlaryň kabul edilmegine we düzgünleriň üýtgedilmegine garamazdan, ýurduň serhet gulluklarynyň köne düzgünlerden örän uly kynçylyk bilen el çekýänligi gürrüň berilýär.
Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy.
Häzirki wagtda daşary ýurtlaryň birinde ýaşaýan Jeren Baýramowa Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Öň çykyş wizasyny urdurmalydy, soň düzgüni ýeňilleşdirdiler. Emma köp ýerde hazire çenli adamlar köne düzgünler boýunça işleýärler, meselem KPP-lerde. Kanunlar üýtgese-de, köp ýerlerde täze düzgünler boýunça işlänoklar. Gaty gorkýarlar adamlar. Şeýle bir öwrenişipdirler türkmenler daşyna çykarmaly däl diýip. Inisiatiwany öz eline alyp, ýerlerde çözüp boljak meseleleri-de aňsat-aňsat çözmeýärler. Şonuň üçin serhetlerde para bermek gaty ýörgünli”.
Aýratynam aýallara ýurtdan çykmagyň hasam agyrdygyny we olaryň ýurtdan çykarylman, yzyna köp gaýtarylýanlygyny Jeren Baýramowa gürrüň berdi.Daşary ýurtlularyň öňündäki kynçylyklar
Türkmen raýatlary ýurduň daşyna çykmak bilen bagly kynçylyklara duçar bolýan bolsalar, daşary ýurtlular Türkmenistana barmak üçin wiza almagyň örän kyndygyny aýdýarlar.
Şol bir wagtda-da soňky ýyllarda Türkmenistana baryp gaýtmak düzgünleri resmi taýdan belli bir derejede ýeňilleşdirildi. Türkmenistana ozalky ýyllara garanda daşary ýurtlular has köp baryp başladylar. Meselem, halkara konferensiýalardyr-sergilere köp barýan daşary ýurt resmilerinden hem biznes wekillerinden daşgary, resmi toparlaryň düzüminde bolmadyk orsýetli hem günbatarly zurnalistleriň hem Türkmenistanyň ilçihanalaryna wiza üçin ýüz tutup, Türkmenistana özbaşdak syýahat edýänligine birnäçe mysallar bar.
Häzirki wagtda ýurduň açyk bolmagynyň örän ähmiýetlidigini belläp, Timur Misrikhanow öz raýatlarynyň hereket azatlygyny üpjün etmek meselesini çözmegiň ilkinji nobatda Türkmenistanyň özüne bähbitlidigini nygtady.
Türkmenistan daşary syýasy, ykdysady gatnaşyklaryny we syýahatçylyk pudagyny ösdürmäge taýýarlyk bildirýär. Ýurduň kanunlaryny halkara kanunlaryna laýyk getirmek islegini mälim edip, Türkmenistan halkara konsultasiýalaryny hem geçirýär.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 23-nji iýulda bolup geçen Mejlisinde Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow obalarda öň berlen hem-de indi beriljek ýerlerde iki gatdan ýokary bolmadyk ýaşaýyş jaýlaryny gurup başlamaga rugsat berýän Karara gol çekdi.
Kararda aýdylyşyna görä, bu gurluşyklary döwlete bagly bolmadyk gurluşyk edaralary alyp bararlar. Gurluşyk işleri «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin milli maksatnamada» göz öňüne tutulýan şertler boýunça geçiriler.
Maksatnama laýyklykda etraplaryň we şäherleriň häkimlikleriniň we hususy ýaşaýyş jaýy gowulandyrmaga zerurlygy bolan Türkmenistanyň raýatlarynyň ýüz tutmalary boýunça üçtaraplaýyn şertnama esasynda obalarda, şäherçelerde, etrapdaky şäherlerde, şäherlerde, etraplaryň we welaýatlaryň merkezlerinde Türkmenistanyň gurluşyk kadalaryna laýyklykda gurmagy Türkmenistanyň ygtyýarlandyrylan banklaryndan prosentsiz alynýan karzlaryň hasabyna amala aşyrmak göz öňüne tutulýar.
Ýurduň ýolbaşçysynyň Kararlarydyr Permanlarynda obalary, oba adamlarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini mundan beýläk-de gowulandyrmak, türkmen obalarynda Ýewropanyň ösen döwletlerinde gurulýan jaýlar ýaly jaýlary gurmak barada aýdylýar.
Häzirki wagtda ýurduň welaýatlaryndaky etraplarda eýýäm üç taraplaýyn şertnama boýunça diýilýän jaýlar gurlup başlandy. Bir gatly bu jaýlaryň bahasy 45 müň amerikan dollaryna barabar bolup, olar otuz ýyllyk kredit bilen berilýär. Jaýy alan birbada on prosenti töleýär. Bäş ýyla çenli bolsa ol hiç bir tölegi geçirmezlige hukuklydyr. Bäş ýyldan soň bolsa, jaýy satyn alan her aýdaky tölegini banka geçirmäge borçludyr.
Beýleki tarapy
Etraplarda gurlup ulanylmaga berilýän bu jaýlar ýokary hilliligi bilen tapawutlanýarlar. Emma «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin milli maksatnamasynyň» herekete girizilip, şeýle jaýlary gurmaga iki ýyldan gowrak wagtyň geçendigine garamazdan, oba ýerlerinde jaýlaryň gurluşyklary juda haýal barýar. Munuň hem sebäbini işçi güýjüniň ýetmezligi bilen düşündirýärler.
Gurulýan jaýlaryň otaglary giň hem-de tüýs obaly türkmen maşgalalary üçin niýetlenen. Ýöne häzirlikçe bu jaýlary, esasan, býujet edaralarynda işleýänler alyp bilýärler. Oba adamlary şäherliler ýaly aýlykly işde işlemeýärler. Maldarçylyk, daýhançylyk bilen meşgullanmagyň netijesinde pul gazanmak aňsat däl.
Elbetde, otuz ýyllyk möhlet bilen berlende-de jaý üçin gerek pullary üzmek gerek. Şeýle aladalar, kynçylyklar bolanlygy sebäpli, oba adamlary bu agzalyp geçilen Maksatnamada hem-de Kararda göz öňünde tutulýan jaýlary almaga kän bir ymtylmaýarlar. Ýogsa jaý hemmelere gerek. Aýratyn-da, köp çagaly hojalyklaryň ýaşaýan ýeri bolan obalarda jaý zerurlygy örän güýçli.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko: «gatnaşyklaryň ösmeginiň deregine, Minsk Günbatar döwletlerine öz döwletinde ýörite bir mümkinçilikleri bererine garaşmaly däl» diýdi.
Iki ýyl mundan ozal, energiýa babatynda Orsýet bilen gatnaşygy sowaşan Belarus, Günbatar döwletleri, ylaýta-da Ýewropa Bileleşigi bilen gatnaşyklaryny ösdürmäge synaşyp gelýär.
«Orsýet bilen gatnaşyklarymyzyň bozuljakdygyny hiç kim pikir etmesin» diýip, Lukaşenko aýtdy.
Geljek hepde ol, rus kärdeşi Medwedew bilen duşuşmakçy.


text:
Yrak türkmenleriniň halk wekiliniň «Dünýä türkmenleri» gepleşigimiziň nobatdaky sanynda gürrüň bermegine görä, Yrakdaky uruş-gowga zerarly ýaşaýan ýerinden bosan we bosgunlyk şertlerinde ýaşaýan türkmenleriň arasynda aç galany ýok.
Emma ol Yrakdaky etniki türkmenleriň ruhy we syýasy taýdan juda gözgyny, agyr şertler astynda ýaşaýandygyny aýdýar.
«Dünýä türkmenleri» gepleşigimiziň yrak türkmenleriniň häzirki çylşyrymly günlerde çekýän kynçylyklaryna we olara edilýän ynsanperwer kömeklerine bagyşlanan sanyny diňläp, öz pikirleriňizi aýtmagyňyza çagyrýarys.


text:
Özbegistanda eýýäm 23 ýyl bäri gözenegiň aňyrsynda saklanylýan syýasatçynyň tussaglyk möhleti ýene-de uzaldyldy.
72 ýaşly Samandar Kukonow 6-njy oktýabrda azat edilmelidi.
Onuň maşgala agzalarynyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, resmiler Kukonowyň “türmedäki düzgünleri bozandygy üçin”, onuň tussaglyk möhletine ýene-de üç ýylyň we bäş günüň goşulandygyny mälim edipdirler.
Kukonow 1993-nji ýylyň iýulynda ogurlyk aýyplamalary bilen tutulypdy.
Onuň tarapdarlary munuň ýörite gurnalan iş bolandygyny aýdýarlar.


text:
Daşoguz welaýatynyň Özbegistan bilen serhedinde ýaşaýan Mehriban gelin indi bäş ýyla golaý wagt bäri adamsyny we ogluny görüp bilmeýändigini aýdýar. 35 ýaşyndaky gelin muňa özbek-türkmen serhediniň golaýyndaky ilat üçin ýeňilleşdirilen wiza düzgüniniň ýatyrylmagynyň sebäp bolýandygyny gürrüň berýär.
“Mundan ozal Özbegistanyň, Türkmenistanyň [serhet ýakadaky ilatyna] hiç hili wizasyz üç gün geçmäge rugsat berilýärdi. Şol sebäpli Özbegistanyň raýaty adamym her aýda Türkmenistana arkaýyn gelip bilýärdi. Bu düzgüniň ýatyrylmagy bilen adamym we oglum ýurda gelip bilmeýär. Bäş ýyl bäri ogluma zar boldum” diýip, Mehriban Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, adamsy Türkmenistanyň raýatlygyny alyp, Daşoguzda iş tapmak üçin köp tagalla eden bolsa-da, onuň bu synanyşyklary başa barmandyr.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, mundan ozal Türkmenistanyň we Özbegistanyň serhetýaka regionlarynyň ýaşaýjylaryna ýeňillikli syýahat mümkinçilikleri döredilip, olar goňşy ýurda her aýda üç gün möhlet bilen wizasyz geçip bilýärdiler.
Şahsyýeti kemsidiji soraglar
Bu düzgün 2013-nji ýylyň güýzünde ýatyrylandan soň, serhet ýakalaryndaky adamlar Türkmenistanyň demirgazyk goňşusyna gidip gelmek üçin, 10 günlük wizany almaly bolýarlar.
Emma adamlar 10 günlük bu wizany almak üçin resminamalaryň ençemesini taýýarlap, soňra-da Aşgabada birnäçe gezek gidip gelmek üçin hem wiza töleginden başga-da, ýüzlerçe manat çykdajy etmeli bolýandyklaryny aýdýarlar.
Mundan daşgary hem, migrasiýa gullugynyň işgärleriniň adamsy özbegistanly gelinlere berýän şahsyýeti kemsidiji soraglaryna hem döz gelmeli bolýarsyň diýip, Mehriban gelin gürrüň berýär.
“Resminamalary ýygnamak üçin ençeme edara barmaly bolýarys, bir harpy ýalňyş bolsa-da, hemme zada gaýtadan başlamaly. Olary ýygnanyňdan soňra-da, Aşgabada birnäçe gezek baryp gelmeli, ýol harajatlaryň $170 möçberindäki wizadan has gymmada düşýär. Ondan başga-da, migrasiýa gullugynyň işgärleriniň “Näme üçin özbege durmuşa çykdyň? Ol ýerde näme işlejek bolýaň?” diýen ýaly kemsidiji sözlerini eşitmeli bolýarys” diýip, Mehriban aýdýar.
Ýüzlerçe maşgala
Türkmen-özbek serhediniň ýakasyndaky adamlar üçin ýeňilleşdirilen wiza düzgüniniň ýatyrylmagy zerarly öz dogan-garyndaşlaryny görüp bilmeýän ýa-da olaryň ýasyna, toýuna wagtynda gatnaşyp bilmeýän ýüzlerçe maşgala bar.
Ýakynda Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan we Özbegistandan Türkmenistana gelin bolup düşen Dilobar gelin ýeňilleşdirilen wiza düzgüniniň ýatyrylmagy sebäpli öz ejesini soňky ýoluna ugratmak üçin, atasy öýüne wagtynda baryp bilmändigini gürrüň beripdi.
Ýeri gelende ýatlatsak, 2004-nji ýylyň noýabr aýynda Buharada iki döwletiň prezidentleri duşuşanlarynda, “Raýatlaryň özara gatnaşyklary we serhet ýakasyndaky welaýatlarda ýaşaýan raýatlara ýeňilleşdirilen gatnaw tertibi” dogrusynda hökümetara ylalaşyga gelnipdi.
Emma ýokarda hem belleýşimiz ýaly, 2013-nji ýylda türkmen-özbek serhediniň golaýyndaky adamlara niýetlenen ýeňillikli wiza režimi ýatyrylypdy. Bu ädimiň sebäpleri we munuň haýsy tarapyň islegi boýunça edilendigi barada hiç hili maglumat berilmedi.


text:
Duşenbe güni Gaza zolagynda Ysraýylyň harbylary palestinaly söweşijiler bilen çaknyşdy. Bu barada Ysraýylyň resmileri habar berýär.
Ysraýylyň Goranmak ministrliginiň metbugat wekiliniň beren maglumatyna görä, ýurduň harbylary Ysraýylyň territoriýasyna minomýotlardan ot açan söweşijilere garşy operasiýany geçiripdir.
Maglumatda palestinaly iki söweşijiniň öldürilendigi hem nygtalýar.
Bu aralykda Gaza sebitindäki Beit Hanun şäherine Ysraýylyň amala aşyran howa hüjüminde, azyndan bir adamyň ýaralandygy habar berilýär. Ysraýylyň resmileri bu maglumaty tassyklap, munuň minomýotlardan amala aşyrylan hüjümlere jogap hökmünde edilendigini bellediler.


text:
Ýewropa Parlamenti, Merkezi Aziýa ýurduny Ýewropa Bileleşigine golaýlatmak maksady bilen, gaza baý Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk şertnamasyna başlangyç ýaşyl çyrany ýakdy. Ýöne bu taslama şertnama repressiw režimi kanunlaşdyrmak töwekgelligi üçin tankyt edilýär.
Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistan Partnýorluk we Hyzmatdaşlyk Şertnamasyna (PHŞ) baryp 1998-nji ýylda gol çekipdi. Emma bu şertnamanyň güýje girmesi ýurtdaky nämälim syýasy ýagdaý hem adam hukuklary aladalary sebäpli uzak wagtlap gijikdirilip gelindi.
Partnýorluk we Hyzmatdaşlyk Şertnamasy ÝB-niň Sowet Soýuzynyň dargamagy netijesinde dörän ýurtlar bilen işleşmek üçin ulanýan standart hyzmatdaşlyk formalarydyr. Olar syýasy-ykdysady gepleşikler üçin kanuny esas berýär we demokratiýany hem-de funksional (işleýän) bazar ykdysadyýetiniň kemala getirilmegini goldaýar.
Ýewropa Parlamentiniň Daşary gatnaşyklar komiteti düýn bu şertnamanyň güýje girmegini goldaýan rezolýusiýa we rekomendasiýa boýunça bir karar kabul etdi. Bu karar maý aýynda, parlament delegasiýasynyň Türkmenistana saparyndan soň, aýgytly görnüşdäki doly ses berişlige alyp gelmeli. Fransuz we britan parlamentleri hem entek bu şertnamany tassyk edenoklar.
Türkmenistan özüniň Brýussel bilen gatnaşyklarynda adam hukuklary we demokratiýa meselelerinde 10 ýyldan gowrak hiç hili baglanyşyga girmedik ýeke-täk Merkezi Aziýa ýurdudyr. Partnýorluk we Hyzmatdaşlyk Şertamasynyň bu kejikdiriji açyklygy gutarnykly ýapmagyna umyt baglanýar.
Ýewropa Parlamenti şu çynlakaý kemçiligi düzetmek üçin Partnýorluk we Hyzmatdaşlyk Şertnamasyna Türkmenistandaky demokratiýalaşmany ýakyndan yzarlar ýaly bir mehanizmiň goşulmagyny soraýar. Bu Ewropa Bileleşiginiň assambleýasynyň şunuň ýaly gözegçilik işine ilkinji gezek goşulyşy bolar.
“Eger adam hukuklary we demokratizasiýa meseleleri hormatlanmasa, bu şertnama togtadylar” diýip, Ýewropa Parlamentiniň agzasy Norika Nikolaý 25-nji ýanwardaky ses berişlikden öň bolan çekişmede aýtdy.
Emma parlament agzalary bu şertnamanyň täsiri meselesinde iki bölek bolup galýarlar. Geçen senýabrda taslanan rezolýusiýa kararyna 162 düzediş girizildi.
“Köplenç söwdany ilerletmek döwletleri açar we repressiýany gowşadar diýip aýdylýar, emma munuň Türkmenistan babatda beýle däldigi açyk” diýip, Ýewropa Parlamentiniň agzasy we Merkezi Aziýa bilen gatnaşyklar boýunça parlament delegasiýasynyň wise prezidenti Bart Staes Azatlyk Radiosyna aýtdy. “Türkmenistanyň ÝB bilen ýakynrak gatnaşyklary şu wagta çenli bu ýurda adam hukuklary we demokratiýa meselesinde hiç bir gowulaşma getirmedi” diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.


text:
ABŞ-nyň uly derejeli senatory Azerbaýjan adam hukuklary aktiwisti Leýla Ýunusy azat etmeli we türmä basylan hökümet tankytçysynyň öz aklawçylary we doktorlary bilen görüşmegine rugsat bermeli diýdi
“Leýla Ýunus aklawçylary bilen duşuşmaga we saglygyna seretdirmäge mätäç, Azerbaýjan ony derrew azat etmeli” diýip, ABŞ-nyň senatory Ben Kardin 31-nji oktýabrda öz twitter hasabynda aýtdy.
Ýunus şu hepde ýazan hatynda öz aklawçysy Jawad Jawadowyň özüne sudda wekilçilik etmegine gadaganlyk girizilendigini aýtdy.
Ýunus we onuň adamsy Arif Ýunus geçen tomusda, dönüklikde aýyplanyp tussag edildi.
Emma är-aýal özleriniň syýasy sebäpler esasynda saklanýandyklaryny aýdýarlar.


text:
Pakistanda oppozisiýanyň müňlerçe tarapdary geçen ýyldaky umumyhalk saýlawlarynda boldy diýilýän galplyklara garşy ýurduň paýtagty Yslamabatda protest geçirdi.
Bu proteste öňki kriket ýyldyzy we häzirki wagt syýasatçy Imran Han ýolbaşçylyk etdi. Bu protestlere gatnaşan takmynan 25 müň adamyň üýşmeleňi ýurduň parlament binasynyň öňünde demonstrasiýa geçirmek üçin Pakistanyň dürli künjeginden Yslamabada bardy.
Han protestçilere ýüzlenip eden çykyşynda 2013-nji ýylyň parlament saýlawlaryndaky boldy diýilýän galplyklardaky roly üçin ýurduň hökümetini tankyt etdi. Ol dört saýlaw merkeziniň netijelerine närazylygyny bildirýär.
Şeýle-de, Han ýurduň saýlaw komissiýasynyň işden çekilmegi üçin çagyryş etdi.
Pakistanda 2013-nji ýylyň maý aýynda geçirilen saýlawlar ýurduň hökümetiniň ilkinji demokratik geçişi bolupdy. Premýer-ministr Nawaz Şarifiň “Musulman Ligasy-Nun” (Muslim League-Noon) partiýasy geçen ýyldaky saýlawlarda parlamentiň 342 orunlyk ýerinde 190 orun eýeläp, hökümet başyna geçipdi.


text:
Ysraýylyň goranmak ministri Ehud Barak ýekşenbe güni Türkiýede boldy.
Baragyň aýtmagyna görä, onuň bu sapary Türkiýe bilen Ysraýylyň arasynda ýakynda dörän diplomatik krizisiň köşeşmegine kömek etdi.
Ol Ankarada žurnalistlere beren interwýusynda, ýakynda Ysraýylyň daşary işler ministriniň orunbasarynyň Türkiýäniň bu ýurtdaky ilçisini kemsidenligi baradaky wakadan soňra bu iki ýurduň aragatnaşygynyň gowulyk bilen dartgynlygy yzda galdyranlygyny aýtdy.
Ysraýylyň daşary işler ministriniň orunbasary Türkiýäniň bir telekanalynda görkezilen tele-seriýal barada protest etmek üçin türk ilçisini edarasyna çagyryp, ony özünden pes ýerde oturdypdy.
Ysraýyl bu mesele boýunça Türkiýeden ötünç sorady. Barak ilçi bilen bagly ysraýylly ýolbaşçynyň eden hereketiniň ýalňyşdygyny aýdyp, soňra bu barada diplomatik normalara mynasyp ädim ädildi diýdi.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan Baragyň beren jogabyndan özüniň razydygyny aýdyp, Türkiýäniň bu meseläni dowam etdirmejekdigini mälim etdi.


text:
11-nji aprelde Birleşen Milletler Guramasynyň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Kofi Annan Siriýanyň esasy ýarany Eýrandan Siriýadaky zorlygy bes etmek baradaky öz planyny goldamagy haýyş etdi we “geljekde bu konfliktiň harbylaşdyrylmagynyň weýrançylyga getirip biljekdigini” aýtdy.
Bu barada Kofi Annan Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi bilen Tähranda duşuşandan soňra žurnalistlere aýtdy. Kofi Annanyň Siriýadaky zorlygy bes etmek baradaky planyna görä, Damask öz harbylaryny, tanklaryny şäherlerden çykarmaly we hökümet güýçleri hem gozgalaňçylar özara atyşyklary bes etmeli.
Eýranyň daşary işler ministri Salehiniň aýtmagyna görä, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad Siriýadaky konfliktiň ýagdaýyna garamazdan, häkimiýet başynda galmaly. Ol Başar al-Assadyň häkimiýetden çetleşdirilmeginiň Siriýada “häkimiýet boşlugyny” döretjekdigini duýduryp, munuň soňunyň örän ýaramaz bolmagynyň mümkindigini belledi.


text:
Dünýäniň ýüzden gowrak musulman alymy we liderleri “Yslam döwleti” atly toparyň lideri Abu Bakr al-Bagdada (Abu Bakr al-Baghdadi) açyk hat ugratdy. Olar öz hatynda toparyň yslamyň mukaddes kitabyndan alnan setirleri ulanmagynyň kanuny esasynyň ýokdugyny we haýasyzdygyny aýdýarlar.
24-nji sentýabrda ýaýradylan hatda adam gynamalary, gulçulyk, adamyň dinini zor bilen çalyşdyrmak, aýallaryň we çagalaryň hukuklaryny ret etmek we günäsizleri öldürmek ýaly “Yslam döwleti” atly topar tarapyndan amala aşyrylýan çäreler yslamda gadagan edilendir diýilýär.
Şeýle-de, hatda halyfatyň gündogar Siriýadan günbatar Yraga çenli territoriýany eýeleýändigi barada Bagdadynyň aýdanlary howaýy gürrüň diýlip atlandyrylýar. Hatda “Yslam döwleti” atly topar ýol berilmesizdir diýlip, onuň jyhad baradaky çagyryşlary ýazgarylýar.


text:
Pakistanyň demirgazyk-günbatarynda hökümet agzasyna garşy edilen bombaly hüjümde azyndan iki adam wepat boldy, ministriň özi aman galdy.
Pakistanyň jaý we zähmet boýunça federal ministri Akram Hana garşy bu hüjüm 26-njy noýabrda, ol Hyber Pahtunkhwa welaýatynyň Bannu etrabyna syýahat eden wagtynda amala aşyryldy.
Polisiýa saglyk departamentiniň iki agzasynyň öldürilendigini AÝ/AR-na habar berdi.
Hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne alan bolmady.
Durrani “Jamiat Ulema-e-Islam-Fazl” (JUI-F) syýasy partiýasynyň lideri we “Muttahaida-Majils-e-Amal” dini bileleşiginiň tanymal agzasy.
Şeýle-de Durrani Hyber Pahtukhwa welaýatynyň baş ministri wezipesini ýerine ýetiripdi.


text:
Orsýetiň Başgyrdystan respublikasynyň Ýokary sudy ýerli hukuk aktiwistine çykarylan sud hökümini güýjünde galdyrdy.
Sud 28-nji iýulda Aýrat Dilmuhamedowa berlen üç ýyl türme tussaglygyny öňküligine galdyrdy. Dilmuhamedow mart aýynda, paýtgat Ufanyň Kirow etrap sudy tarapyndan, «terrorizme jemgyýetçilik goldawyny bermekde» günäli tapyldy.
Şeýle-de sud ony iki ýyl žurnalizm bilen meşgullanmasyz etdi. Dilmuhamedow resmi taýdan 2013-nji ýylyň iýulynda, internetde «Ahyrzaman» atly makalasy çap edileninden soň aýyplandy.
Sülçüler bu makalada ekstremizme, Başgyrdystanyň Orsýetden bölünmegine çagyryş bar diýýärler.
Dilmuhamedow özüniň bigünädigini aýtdy.
Başgyrdystanda köp adam Dilmuhamedowyň garşysyna bildirilen aýyplamalaryň syýasy sebäplidigini, onuň hukuk işjeňligi üçin ýanalýandygyny aýdýar.


text:
Çäklendirilmedik görnüşinde 128 kbit/sek. tizlikli nyrhnamasyny ulanyp gelýän we 2016-njy ýylyň 30-njy noýabryna çenli bu nyrhnama birikjek raýatlaryň dykgatyna!!!
“Türkmentelekom” DEAK-sy, 2016-njy ýylyň 1-nji dekabryndan çäklendirilmedik görnüşinde 128 kbit/sek. tizlikli nyrhnamasyny ulanyp gelýän we täze birikjek müşderilere amatly bahadan her aýdaky tölegi 135 manada deň bolan çäklendirilmedik görnüşinde 256 kbit/sek tizlikli nyrhnamasyna geçmäge mümkinçilik döretdi.
Täze nyrhnama geçmek üçin arzalar 2016-njy ýylyň 15-nji noýabryndan 31-nji dekabryna çenli kabul edilýär.
Nyrhnamany üýtgetmegiň tölegi 1 manat.
__________________________________________________________________________________
2016-njy ýylyň 1-nji dekabryndan, raýatlar üçin amatly baha bilen çäklendirilmedik görnüşinde 1024 kbit/sek. tizlikli nyrhnamasynyň aýdaky tölegi 300 manada deň bolar.
Habarlaşmak üçin: 95-59-07; 26-01-04


text:
Russiýanyň içerki howpsuzlyk boýunça esasy gullugy nätakyk daşary ýurt aňtaw gulluklarynyň 5-nji dekabrdan başlap “giň gerimli” kiber hüjümleri başlatmak baradaky dildüwşügini böwüsmek üçin çäreleriň görülýändigini aýdýar.
Maglumatda bu kiber hüjümleriň Russiýanyň ençeme bankynyň işini bozmaga we ýurduň maliýe ulgamyny durnuksyzlaşdyrmaga gönükdirilendigi aýdylýar.
Russiýanyň Federal howpsuzlyk gullugy (FSB) 2-nji dekabrda beren maglumatynda planlaşdyrylan hüjümlere gatnaşan kompýuter serwerleriniň Niderlandlarda ýerleşendigini we onuň Ukrainanyň websaýtlary kabul edýän “BlazingFast” kompaniýasynda hasaba alnandygyny aýtdy.
Russiýanyň Merkezi banky bu howpdan özüniň habarlydygyny aýdyp, özleriniň islendik hüjüme garşy göreşmek üçin ýörite planyň işlenilip taýýarlanylandygyny aýtdy.


text:
Ýewropanyň tele-radio Bileleşigi Bakuda geçiriljek “Ýewrowideniýe” aýdym-saz bäsleşigine Ermenistanyň gatnaşmakdan ýüz öwrendigi üçin, oňa jerime salmak barada karar çykardy.
Azerbaýjan bilen ýakymsyz gatnaşykdaky Ermenistan şu aýyň ahyrynda Bakuda geçiriljek bu halkara festiwalyna gatmaşmakdan ýüz öwürdi.
Bu çäräni gurnaýjy Ýewropanyň tele-radio Bileleşigi Ermenistanyň, barybir, beýleki gatnaşyjylar bilen deň hatarda festiwala tölemeli töleg paýyny tölemelidigini we, munuň üstesine, onuň indi şol puluň 50 prosent möçberindäki jerime tölegini-de tölemeli boljakdygyny aýtdy.
Ýewropanyň tele-radio Bileleşigi bu festiwalyň 26-njy maýda geçjek final bäsleşigini hem Ermenistanyň öz döwlet telewideniýesinde görkezmelidigini şert edip goýýar.


text:
Abrikosow Alekseý Iwanowiç
Abrikosow Alekseý Iwanowiç (1875-1955) - sowet patolog anatomy, SSSR Ylymlar Akademiýasynyň (1939) we SSSR MYA-nyň akademigi (1944), Sossialistik Zähmetiň Gahrymany (1945), Döwlet baýragynyň laureaty (1942). 1939-njy ýyldan SSKP çleni. Abrikosow 1899-njy ýylda Moskwa uniwersitetini gutarýar. Ol 1920-nji ýyldan ömrüniň ahyryna çenli Moskwa uniwersitetiniň medisina fakultetiniň (1930-nji ýyldan Moskwanyň 1-nji medisina institutynyň) professory, 1944-51 ýyllarda SSSR MYA-nyň Hormal we patologik morfologiýa institunyň direktory. Abrikosow patologik anatomiýanyň dürli meseleleri hakdaky köp sanly ylmy işleriň awtorydyr, Abrikosow pataloglaryň Moskwadaky ylmy jemgyýetini esaslandyryjy we onuň hormatly başlygy (1938). Abrikosowyň ylmy işleri, esasan, öýken inçekeseline, simpatik nerw düwünleri, myşsa çiş kesellerine degişlidir. Abrikosow ýokary medisina okuw jaýlaryny üçin patologik anatomiýa boýunça okuw kitaplarynyň we birnäçe gollanmalaryň awtorydyr. Ol Polşa Ylymlar Akademiýasynyň kopp-çleni. Abrikosow Lenin ordeniniň ikisi we "Zähmet Gyzyl Baýdak" ordeni bilen sylaglanýar.


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi Gyrgyz Respublikasynda Yssykkölüň kenarynda myhmanhana gurmak barada taslama taýýarlady. Bu taslama şu birleşmäniň agzalarynyň serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylar.
Desganyň umumy tutýan meýdany 4,37 gektara barabar bolup, 80 orunlyk myhmanhana, ýapyk ýüzülýän howuz, sport we çagalar üçin meýdançalar hem-de awtoduralga göz öňünde tutulýar. Taslamany “Döwlet gurluşyk” hojalyk jemgyýeti 24 aýyň dowamynda amala aşyrmagy meýilleşdirýär.
Bu taslamanyň amala aşyrylmagy syýahatçylyk ulgamynda türkmen-gyrgyz hyzmatdaşlygyny ösdürmäge nobatdaky möhüm ädim bolar, bu ulgamda iki ýurduň hem uly mümkinçilikleriniň bar.


text:
Penşenbe güni Müsüriň Merkezi saýlaw komissiýasy prezidentlik saýlawlarynyň netijesini yglan etmekligi yza süýşürdi.
Ozalbaşda saýlawlaryň netijesiniň penşenbe güni yglan ediljekdigi habar berlipdi. Ýöne Müsüriň saýlaw komissiýasy saýlawlarda galplyklaryň bolandygy baradaky şikaýatlara garamakçydygyny aýdyp, onuň netijesini yglan etmekligiň yza süýşürilendigini mälim etdi.
Müsürde şenbe we ýekşenbe günleri geçirilen ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlarynda “Musulman Doganlygy” partiýasyndan kandidat Muhammad Mürsi bilen ýurduň ozalky premýer-ministri Ahmed Şafik özara bäsleşdi.
Saýlawlaryň resmi netijesine garaşmazdan, olaryň ikisi-de özleriniň ýeňiş gazanandyklaryny öňe sürýärler.


text:
Bagdadyň şäher häkimi Saber Issawi ýurt boýunça ýerli resmileriň korrupsiýa aýyplamalary esasynda işden gitmegini talap edip geçirilýän protestlerden soň işden çekilmek üçin arza berdi.
Ol geçen annadaky «Gahar güni» protestlerinden bäri işden çekilen üçünji häkimdir. Ondan öň Basra hem al-Hilla şäherleriniň häkimleri işden çekildi.
Geçen annada protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda bolan çaknyşyklarda 18 adam ölüp, 140-dan gowrak adam ýaralandy.
Bu annada hem protestler dowam etdirilmekçi.


text:
Anna güni Owganystanyň we Birleşen Ştatlaryň resmileri ABŞ-nyň gözegçiliginde bolan owgan türmelerini owgan häkimiýetlerine geçirmek baradaky dokumente gol goýdular.
Kabulda gol goýlan dokumentde ABŞ-nyň gözegçiliginde bolan Bagram harby bazasyndaky türmeleriň alty aýyň içinde owgan häkimiýetlerine tabşyryljakdygy aýdylýar.
Ylalaşyga Owganystanyň goranmak ministri Abdul Rahim Wardak we NATO-nyň hem Birleşen Ştatlaryň Owganystandaky güýçleriniň komanduýuşisi, amerikan generaly Jon Allen gol goýdy.


text:
Ak Tamyň anna güni aýtmagyna görä, indiki hepdede Nýu Ýorkda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň we Eýranyň prezidenti Hassan Rohaniniň arasynda duşuşygyň geçirilmegi planlaşdyrylmaýar. Prezidentleriň ikisiniň-de BMG-niň Baş Assambleýasynda çykyş etmeklerine garaşylýar.
Emma ABŞ-nyň Milli howpsuzlyk boýunça geňeşçisiniň orunbasary Ben Rodesiň bellemegine görä, iki tarapyň arasynda dürli derejelerde käbir gepleşikleriň geçirilmegi ähtimal.
19-njy sentýabrda Ak Tamyň metbugat wekili Jaý Karneý eger Tähran özüniň ýadro programmasyndan el çekýändigini çynlakaý aýdýan bolsa Barak Obamanyň Hassan Rohani bilen duşuşyp biljekdigini mälim edipdi.
Waşington we onuň ýaranlary Tähranyň ýadro ýaragyna eýe bolmak üçin gizlin iş alyp barýandygyny aýdýarlar. Eýran muny ret edýär. 18-nji sentýabrda NBC telekanalyna beren interwýusynda Rohani Eýranyň hiç wagtda ýadro ýaragyny döretmejegini aýdypdy.


text:
Birleşen Ştatlar we birnäçe arap döwleti «Yslam döwletiniň» jeňçileriniň Siriýadaky güman edilýän nyşanalaryna garşy howa zarbalaryny urmaga başladylar.
Mundan ozal şeýle howa zarbalary «Yslam döwleti» toparynyň diňe Yrakdaky nyşanalaryna gönükdirilendi we täze zarbalar bu alnyp barylýan kampaniýanyň gerimini giňeldýär.
Pentagonyň çap eden beýanatynda bu kampaniýa gatnaşýan arap ýaranlarynyň arasynda Iordaniýanyň, Saud Arabystanynyň we Aýlak döwletleri bolan Bahreýniň, Kataryň we Birleşen Arap Emirlikleriniň bardygy aýdylýar.
Beýanatda Birleşen Ştatlaryň YD bilen ilteşikli nyşanalara 14 howa zarbasyny urandygy aýdylýar. Bu zarbalar söweş uçarlaryndan, bombaçylardan, daşdan dolandyrylýan dronlardan we Tomahawk raketalaryndan urlupdyr.
Birleşen Ştatlaryň Gyzyl deňizdäki we Demirgazyk Arap aýlagyndaky gämilerinden jemi 47 Tomahawk raketasy atyldy.
"Bu zarbalar YDYL-yň bir topar nyşanasyny ýok etdi ýa-da olara zeper ýetirdi. Ýok edilen we zyýan ýetirilen nyşanalar YDYL-yň söweşijelerini, tälim binalaryny, ofis jaýlaryny we komanda hem kontrolluk desgalaryny, maliýe merkezlerini, üpjünçilik ulaglaryny we harby tehnikalary öz içine alýar» diýip, beýanatda aýdylýar.
"Gatnaşdylar ýa goldaw berdiler"
Pentagon arap döwletleriniň bu howa zarbalarynyň urulmagyna «gatnaşandygyny ýa-da goldaw berendigini» aýtdy, emma şundan aňryk geçmedi.
Siriýanyň Adam hukuklary obserwatoriýasy, ýagny Britaniýada ýerleşýän gözegçilik topary howa zarbalarynyň demirgazykdaky Rakka welaýatyny, onuň paýtagtyny, şeýle-de gündogarda, Yrak bilen serhetleşýän Deir el-Zour welaýatyny nyşana alandygyny aýtdy. Rakka «Yslam döwleti» toparynyň jeňçileriniň esasy mesgenidir.
Obserwatoriýanyň ýolbaşçysy Rami Abdurrahman özünde YD söweşijileriniň arasyndaky pidalar barada tassyklanan maglumatlaryň bardygyny aýtdy.
Pentagon Birleşen Ştatlaryň aýratynlykdaky sekiz howa zarbasynyň «Horasan topary» diýip bilinýän ozalky «Al-Kaýda» nökerlerine garşy gönükdirilendigini aýtdy.
Adam hukuklary obserwatoriýasynyň başlygy Abdurrahman Aleppo welaýatyndaky nyşanalara urlan zarbalarda “Al-Kaýda» bilen ilteşikli «Nusra frontuň» 30 söweşijisiniň, asuda ilatdan sekiz adamyň, şol sanda çagalaryň heläk bolandygyny aýtdy.
NATO 23-nji sentýabrda Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygynda YD jeňçileriniň Siriýadaky nyşanalaryna garşy urlan zarbalara özüniň galtaşygynyň bolmandygyny aýtdy.
Orsýet bu howa zarbalarynyň Siriýanyň özygtyýarlylygyny we halkara kanunçylygyny bozandygyny aýtdy.
Siriýanyň Daşary işler ministrligi Damaska howa zarbalaryndan birnäçe sagat öň Birleşen Ştatlaryň we Waşingtonyň käbir ýaranlarynyň onuň territoriýasyndaky YD jeňçilerini nyşana aljakdygy aýdyldy diýdi.
Telewideniýede okalan beýanatda ýurduň Daşary işler ministrligine howa zarbalaryndan öň Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerriniň Yragyň üsti bilen iberen haty gelip gowuşdy diýilýär.
Birleşen Ştatlaryň harby uçarlary, bombaçylary we dronlary awgustyň başyndan bäri Yrakdaky YD jeňçileriniň nyşanalaryna 190 çemesi howa zarbasyny urdy.
Birleşen Ştatlaryň hasaplamalaryna görä, YD jeňçileriniň üçden ikisine golaýy Siriýada ýerleşýär.
YD jeňçileri Siriýanyň içinden başlanyp, demirgazyk we günbatar Yrakda uly giňişligi öz içine alýan giň territoriýany basyp aldylar.
Şeýle-de olar müňlerçe adamy jezalandyryp öldürdiler, Birleşen Ştatlaryň iki žurnalistiniň, Britaniýanyň bir kömek işgäriniň kellesini kesdiler.


text:
Balkanabat şäheriniň “Suwçy” posýologynda ýaşaýan raýat aktiwisti Gurbandurdy Durdygulyýew
ýerli häkimiýetleriň özüni ýanamaklaryny hem-de gatnaşyk saklaýan adamlaryny gorkuzmaklaryny dowam etdirýändiklerini aýdýar.
Onuň telefon söhbetdeşliginde tassyklamagyna görä, Balkanabat şäheriniň Jebel şäherçesiniň geňeşiniň arçyny ýanwar aýynyň ikinji ýarymynda aktiwistiň Jebelde ýaşaýan garyndaşy Kyýas Weliýewi geňeşlige çagyryp, ondan G.Durdygulyýew bilen nähili garyndaşlygynyň bardygyny sorapdyr.
G.Durdygulyýew arçynyň Weliýewden özi bilen gatnaşygy kesmegi talap edendigini aýdýar. Ol şunuň ýaly basyşlaryň öz garyndaşlaryna ilkinji gezek edilmeýändigini, mundan öňem şeýle wakalaryň bolandygyny gürrüň berdi.
Yzarlanmalaryň sebäbi
G.Durdygulyýew bu yzarlanmalaryň sebäbini Türkmenistanda bolan soňky prezident saýlawynyň öňüsyrasynda alyp baran syýasy işleri, hususan-da Ogulbaýram Kulyýewanyň prezidentlige kandidat bolmak ugrundaky tagallalaryna goldaw bermek üçin inisiatiwa toparyna goşulmagy bilen düşündirýär.
Ýöne internetdäki maglumatlar, Azatlyk Radiosynyň arhiwindäki söhbetdeşlikler G.Durdygulyýew bilen türkmen häkimiýetleriniň arasyndaky gapma-garşylygyň öňräkden gaýdýandygyny tassyklaýar.
Ol, mysal üçin, 2004-nji ýylyň fewralynda, prezident S.Nyýazowyň doglan gününe gabatlap, Balkan welaýaty derejesinde hökümetiň alyp barýan syýasatyna garşy parahatçylykly protest geçirmäge rugsat sorap, ýerli häkimiýetlere ýüz tutupdyr we bu barada Azatlyk Radiosyna interýiew berdipdir.
Şondan soň G.Durdygulyýew mejbury ýagdaýda ruhy hassahana ýerleşdirilip, iki ýyl gowrak şol ýerde saklandy. Ol bu hassahanadan Birleşen Ştatlaryň elliden gowrak kongresmeniniň prezident Nyýazowa ýazan açyk haty sebäpli boşadyldy.
"Ýiten" pasport
Ýöne raýat aktiwistiniň ýanalmalary munuň bilen hem gutarmadyk ýaly görünýär. Ol, öz aýtmagyna görä, 2006-njy ýylyň iýulynda, Birleşen Ştatlaryň Aşgabatdaky ilçihanasynyň çakylygy bilen, ABŞ-nyň garaşsyzlygynyň 275 ýyllygyny bellemek üçin paýtagta gitmekçi bolanda, ýerli häkimiýetler tarapyndan saklanýar we pasporty elinden alynýar.
G.Durdygulyýew şu ýagdaýlar bilen baglylykda 46 ýyl işläni üçin almaly pensiýasyny, ikinji topar maýyplygy üçin almaly kömek puluny, awtoulagly adamlara mugt berilýän benzin hakyny alyp bilmeýändigini aýdyp, ýurduň prezidentine çenli arza ýazypdyr.
Şeýle-de ol posportynyň ýoklugy üçin saýlamak, saýlanmak hukuklaryndan kesilýändigini, hereket azatlygynyň çäklendirilýändigini gürrüň berýär.
Öwez puly meselesi
Emma bu ýerde meseläniň ýene bir tarapy bar: G.Durdygulyýewiň özüniň hem tassyklamagyna görä, häkimiýetler oňa täze pasport teklip edipdirler, ýöne ol munuň üçin öňki pasportyny ýitirendigini tassyk etmeli. Raýat aktiwisti häkimiýetleriň bu teklibini kabul etse, özüniň şunça ýyllap ýitiren pensiýasynyň öwezini talap edip bilmejegini öňe sürýär.
Biz balkanabatly raýat aktiwistiniň pasport meselesi bilen gyzyklanyp, Balkanabat şäher häkimligine telefon etdik we häkimligiň adynyň tutulmagyny islemedik resmisi G.Durdygulyýewiň bu mesele bilen özlerine ýüz tutmandygyny, eger ýüz tutsa, oňa ilkinji nobatda kömek beriljegini aýtdy.


text:
Iordaniýanyň şa maşgalasynyň bir agzasy bolan şazada Ali şeýle diýýär: "FIFA, [ondaky] bolup geçen [negatiw] wakalara dahyly bolmadyk täze bir şahsyýet ýolbaşçylyk etmelidir".
Mişel Platininiň özüni FIFA-nyň geljek ýylyň 26-njy fewralynda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynda dalaşgär görkezmeginiň yzysüre iki sany garşydaşy ony berk tankyt etdiler.
60 ýaşyndaky UEFA-nyň prezidenti dünýä futbolynyň iň ýokary wezipesini eýelemek üçin öz kandidaturasyny hödürlände korrupsiýa ýesir düşen FIFA-nyň öz taryhynda "täze sahypany" açmagy maksat edinýändigini öňe sürýär.
Şazada Ali: "Platinini saýlamak erbet bolar"
Onuň iki garşydaşy bolan şazada Ali bin al-Hussein bilen Musa Bility metbugata beren beýannamalarynda bu ugurdaky öz garaýyşlaryny şeýle beýan edýärler: "Platinini saýlamak erbet bolar".
Soňky prezident saýlawynda Blatterä garşydaş bolan şazada Ali "Futbol janköýerleri we oýunçylary has gowy ýolbaşça mynasyp" diýip nygtaýar.
Iordaniýanyň şa maşgalasynyň bir agzasy bolan şazada Ali şeýle diýýär: "FIFA, [ondaky] bolup geçen [negatiw] wakalara dahyly bolmadyk täze bir şahsyýet ýolbaşçylyk etmeli".
Liberiýanyň futbol bileleşiginiň prezidenti Musa Bility bolsa Platini ýaly bir ýolbaşçynyň FIFA-ny "hasam dargatjakdygyny we [bu gurama] haos bilen [diňe] problema" getirip biljekdigini aýdýar.
Ýewropa Platinini goldaýar
Fransiýanyň milli ýygyndy futbol toparynyň owalky kapitany, üç gezek "Ballon d"Or" baýragyna eýe bolan Platini, FIFA prezident saýlanmak babatda çynlakaý mümkinçilige eýe we, belki-de, ol bu ugurda Ýewropa konfederasiýalaryndan goldaw tapar.
Mişel Platini, FIFA agza 209 futbol bileleşiginiň prezidentlerine we ýolbaşçylaryna iberen hatynda "futbolyň janköýerleri üçin irmän-arman iş alyp barjakdygyny" nygtaýar we "Soňky ýarym asyrda FIFA-nyň diňe iki prezidentiniň bolandygyny" ýatladýar.
Platini öz üstüni şeýle ýetirýär: "Üýtgemezlik, çalt özgerýän dünýäde paradoks hasaplanyp bilner. Soňky bolup geçen wakalar hem dünýä futbolynyň geljeginde täze sahypa açmagy we dolandyryş babatda hem täzeçe garaýşy talap edýär".
Mişel Platini bu hatynda UEFA-nyň işlerinde hut özüniň baştutanlygynyň düşümli bolandygyny ýatladýar.


text:
Täjigistanda ýaşaýan etniki özbekleriň lideri birnäçe günden bäri ýitirim hasaplanýar.
Täjigistanyň Khalton regionynyň Içeri işler ministrliginiň edarasynyň Azatlyk Radiosyna duşenbe güni beren maglumatyna görä, Salim Şamsiddinow 16-njy mart güni ýitirim bolupdyr.
Geçen ýylyň maýynda 58 ýaşly Şamsiddinow näbelli hüjümçiler tarapyndan ýenjilipdi. Mundan öň Şamsiddinow ýerli habar serişdelerine täjik hökümetiniň “milletçilik” syýasatyny alyp barýandygyny nygtap, interwýu beripdi.
Şeýle-de Şamsiddinow Khalton regionynda ýaşaýan etniki özbeklere öz ene dilinde bilim almagyna mümkinçilik döredilmeýändigini hem aýdypdy.
Täjigistanda ýaşaýan etniki özbekleriň sany umumy ilatyň 15% düzýär.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerry bilen Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow çarşenbe güni Parižde duşuşýarlar. Gepleşigiň esasy temasy Ukrainada dowam edýän dartgynlylykdan ybarat bolar.
Orsýetiň daşary işler ministri Lawrow bu gepleşik başlamazdan ozal Ispaniýanyň paýtagty Mardridde eden çykyşynda Ukrainada dowam edýän häzirki dartgynlyga, Günbataryň Kiýewde hökümete garşy çykyş edýän protestçileri goldamagynyň sebäp bolandygyny öňe sürdi.
"Men problemanyň esasy sebäbini Ukrainada ýaragly toparlar tarapyndan ýurduň kanunlaryna çapraz gelýän görnüşde gurnalan protestler bilen bagly halkara jemgyýetçiligi hökmünde belli bir pozisiýany eýeläp bilmänligimizde görýärin. Hatda şol toparlara goldaw berildi" diýip, Lawrow öz çykyşynda aýtdy.
Ol aýratynam Krymda ýerleşýän harbylary yzyna, ýagny bazalaryna çagyryp bilmejegini, sebäbi olaryň Orsýetiň regulýar harbylary däl-de, eýse olaryň öz-özlerini goramak maksady bilen döredilen ýerli güýçlerdigini öňe sürdi.
Sözüni dowam etdirip, Sergeý Lawrow ýene-de şeýle diýdi: "Biz olara buýruk beremzok. Olar biziň tabşyryklarymyza tabyn däl. Orsýetiň Gara deňizdäki bazasynda ýerleşýän harbylar rugsat edilen çäklerinde galmaklaryny dowam etdirýärler. Elbetde, Gara deňizde ýerleşýän şol bazanyň howpsuzlygyny goramak üçin goşmaça çäreler görüldi".
Orsýetiň daşary işler ministri goşmaça halkara harby güýçleriň çagyrylyp-çagyrylmazlyk meselesiniň Krymyň hemem Ukrainanyň resmilerine baglydygyny aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde-de Ukrainanyň daşary işler ministriniň wezipesini wagtlaýyn berjaý edýän Andreý Deşytsa bolsa Kiýewiň bu dartgynlygyň parahatçylykly ýagdaýda çözülmeginiň tarapdarydygyny nygtady.
Sanksiýalar
Fransiýanyň daşary işler ministri Lawrant Fabios bolsa Kerry bilen Lawrowyň arasynda bolmagyna garaşylýan duşuşykdan ozal beren interwýularynyň birinde häzirki dartgynlylyk köşeşdirilmese, Orsýetiň basym çynlakaý sanksiýalar bilen ýüzbe-ýüz bolmagynyň mümkindigini duýdurdy.
"Eger-de dartgynlylyk köşeşdirilmese, onda ertirden beýläk wiza meselesinde we dowam edýän özara ykdysady gatnaşyklarda, şeýle-de käbir orsýet oligarhlarynyň mümkinçiliklerini çäklendirýän anyk sanksiýalar güýje girer" diýip, Fransiýanyň daşary işler ministri mälim etdi.
Şol bir wagtyň özünde-de Ýewropa Komissiýasy çarşenbe güni Ukraina üçin geljekki bäş ýyla niýetlenip taýýarlanylan 11 milliard ýewrolyk ykdysady goldaw paktyny yglan etdi.
Ukrainadan gowuşýan maglumatlardan çen tutulsa, Orsýetiň harby güýçleri Ukrainanyň Krymda ýerleşýän raketa hüjümlerinden goranyş harby bazalarynyň käbirini basyp alypdyrlar. Orsýetiň Interfaks habar agentligi azyndan iki sany şeýle bazanyň rus güýçleriniň eline geçendigini habar berýär.
Donetskide bolsa Orsýeti goldaýan protestçiler tarapyndan basylyp alnan regional hökümet binalarynyň Ukrainanyň howpsuzlyk güýçleri tarapyndan yzyna alnandygy we binanyň depesinde Ukrainanyň baýdagynyň dikilendigi baradaky maglumatlar gelip gowuşýar.


text:
Türkmen ýolbaşçylarynyň aragatnaşyk üçin satellit edinmek plany adatdan daşary gowy zat, şol bir wagtda-da örän ýaramaz zat.
Şol inisiatiwanyň özi aslyýetinde gürrüňsiz gowy, pozitiw, çünki, G.Berdimuhamedowyň sözlerine görä, öz satellitiň ýa emeli hemraň bolsa, ýurtda aragatnaşyk ulgamynyň, internetiň gaty çalt ösmegine güýçli itergi bolar, umumymilli programmalaryň ençemesini amala aşyrmaga ýardam eder.
Ykdysadyýeti, kompýuter tehnologiýasyny, bilimi ösdürmek üçin satellitiň Türkmenistanda möhümdigi barasynda kim jedel edip biler?
Ýöne başga bir ýagdaý bar: döwletiň kontrollygy astynda boljak şol satellit ýa emeli hemra howply bir roly-da ýerine ýetirip biler. Ol yzarlamalar hem gözegçilik işlerinde ýene bir goşmaça güýçli ýarag bolup, hyzmat edip biler.
Türkmen propagandasy informasiýa ugruna häkimiýetiň aýratyn üns berýändigini gizlejegem bolmaýar. Informasiýa döwletiň durmuşda iň köp hem güýçli kontrollyk edýän ugurlarynyň biri.
Sowet zamanynda-da, Nyýazow döwründe-de informasiýa hiç hili erkinlik berilmedi. Onuň üstünden diňe bir ideologik gurluşlar däl, Döwlet howpsuzlyk gulluklary hem ýiti gözegçilik alyp bardylar.
Gazaply düzgünler saklanýar
“Halkara demokratik standartlary esasynda täze düzgünler ornaşdyrylýar” - diýip, häkimiýetleriň tassyklamasyna garamazdan, şol köne, gazaply düzgünler häzirem saklanýar. Şol standartlar, has dogrusy, häkimiýetleriň öz peýdasyna, öz bähbidine özgerdýän standartlary Gyrgyzystandaky soňky wakalaryň fonunda özüni görkezdi. Türkmen jemgyýeti gyrgyz wakalary barasynda nähili habar aldy?
Ideologik organlar prezident Bakyýewi ýurtdan çykyp gaçmaga mejbur eden Bişkek gozgalaňy barasynda türkmenler hiç zat bilmesin diýen karara geldiler. Türkmen ýolbaşçylarynyň nukdaýnazaryndan gyrgyz wakalary, gyrgyz jemgyýetindäki sarsgynlar türkmen jemgyýeti üçin düýbünden peýdasyz.
Eger häkimiýetleriň şunuň ýaly informasiýa çemeleşişinden çen tutulsa, täze satellit sistemasynyň nähili rol oýnajakdygyny çaklamak kyn däl. Türkmen režimi emeli hemra edinse, şondan soň telefon setini we interneti goşmak bilen ýurtdaky tutuş aragatnaşyk sistemasy we informasiýa akymy topbagy bilen döwletiň kontrollygynda bolar.
Ýokary hilli aragatnaşyk we internet hyzmatlary awtomatik usulda döwlet tarapyndan ýaňky agzalanlara gözegçiligiň hilini-de güýçlendirýär. Bu işi ýurtdaky iň güýçli edaralaryň biri – Döwlet howpsuzlyk gullugy düzgünleşdirýär, kontrolda saklaýar.
Diýmek, täze kosmiki enjam onsuzam berk gözegçilik düzgünli ýurtda yzarlamagyň, göz astynda saklamagyň usullaryny hem mümkinçiliklerini artdyrar, diňe ýerden däl, kosmosdanam ýurduň her bir graždanynyň üstünden agalygy güýçlendirer.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Germaniýanyň polisiýasy Fransiýanyň Alp daglarynda ýolagçy uçaryny bilkastlaýyn aşak gaçyran ýaly bolup görünýän ýaş egindeş pilotyň öýüni dökdi. Gürrüňi gidýän uçar heläkçiliginde 150 adam öldi.
Fransuz prokurorlary uçaryň kabinasynda edilen gürrüňleriň ýazgysy 27 ýaşyndaky Andreas Lýubitsiň 24-nji martda “Germanwings” uçarynyň kapitanyny kabinanyň içine goýbermän, uçary bile-göre Fransiýanyň Alp daglaryna baryp urmaga gönükdirendigini aňladýar diýýärler.
Fransuz we german resmileri ol ýerde Lýubitsiň terrorçydygyny görkezýän zadyň bolmandygyny aýtdylar, emma onuň hereketlerini düşündirer ýaly garşylykly teoriýalary teklip etmediler.


text:
Soňky on günüň dowamynda türkmenistanlylar Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň dollarlaryny satyn almakda kösençlik çekip başladylar.
Banklardaky daşary ýurt pullarynyň alyş-çalyş nokadynda ABŞ-nyň dollaryny almak isleýänleriň nobaty barha artýar. Nobata durýanlaryň köpüsi alyş-çalyş nokatlarynda bar bolan dollaryň tizden tamamlanmagy sebäpli, «gara bazara» gitmeli bolýarlar.
1 amerikan dollarynyň bahasy resmi kurs boýunça 2,86 manat. «Gara bazarda» bolsa häzir 1 amerikan dollarynyň bahasy 2,94 manada baryp ýetdi. Ýöne bu ýerde-de dollaryň diňe ownuk kupýuralaryny tapyp bolýar. 100-lük kupýurany diňe bir «gara bazarda» däl, eýsem, ýurduň banklarynda hem tapmak kyn.
Banklarda dollaryň azalmagy barada resmi düşündiriş berilmeýär.


text:
Braziliýada Dünýä kubogy ugrundaky ýaryşyň geçýän şäherinde gurulyp gutarmadyk köpri ýumruldy.
Belo Horizonte şäherinde 3-nji iýulda köpriniň ýumrulmagy zerarly azyndan iki adamyň heläk bolandygy, 19 adamyň ýaralanandygy barada habar berildi.
Gurulyp duran köpriniň bölekleri onuň aşagyndan geçip barýan ýolagçy awtobusyň üstüne gaçyp. Ulagyň bir bölegini mynjyratdy, ýene bir ulag ençeme sagatlap ýumrulan köpri bölekleriniň astynda galdy.
Betbagtçylyk sport stadionyny halkara aeroporty bilen birleşdirýän esasy köçeleriň birinde ýüze çykdy. Bu köpri resmileriň Dünýä kubogyna taýýar etmegi wada beren obýektleriniň biridir.
Belo Horizonte şäherinde Dünýä kubogynyň bäş futbol oýny geçirildi we indiki hepdede ýarym final duşuşygy geçirilmeli.


text:
Kann kinofestiwaly şu ýyl zenan režisýoryň filmi bilen açylýar.
Bu kinofestiwalyň açylyş dabarsy fransuz režisýory Emmanuelle Bercot-yň "Başyňy dik tutup" atly filmi bilen başlar.
Bu filmiň baş zenan keşbini meşhur aktrisa Catherine Deneuve ýerine ýetirýär.
Filmde ýetginjek jenaýatkär Meloniniň durmuş hekaýasy suratlandyrylýar.
Meloniniň durmuşyna we sud işine seredýän kazy, onuň durmuşyna goşulyşmaga synanyşýar.
Deneuve filmde kazy roluny ýerine ýetirýär.
Kann kinofestiwaly maý aýynyň 13-ne başlaýar. Bu festiwal 30 ýyla golaý wagtdan bäri ilkinji gezek zenan režisýoryň filmi bilen açylýar.
Şu ýylky festiwalyň obrazy hökmünde hem şwed-amerikan zenan aktrisasy Ingrid Bergman saýlandy.
Soňky ýyllarda uly kinostudiolar zenanlara garşy diskriminasiýany heniz hem aradan aýryp bilmezlikde we zenan režisýorlara az flmleri tabşyrmakda tankyt edilýärler.


text:
Penşenbe güni Birleşen Ştatlaryň Siriýadaky ilçisi Robert Forduň ýurduň Hama şäherine sapar edip, protestçiler bilen geçiren duşuşygyndan soň, Siriýanyň hökümeti Birleşen Ştatlary öz içerki işlerine goşulyşmakda aýyplady.
Siriýanyň Daşary işler minstrligi bu barada ýaýradan beýanatynda Robert Forduň Hama şäherine eden özbaşdak saparynyň Waşingtonyň Siriýanyň içerki işlerine goşulyşýandygyny görkezýän aýdyň subutnamadygyny nygtapdyr.
Şu hepde amerikan ilçisi Hama şäherine eden saparynda ol ýerdäki hökümete garşy çykyş edýän protestçileriň bir topary bilen duşuşypdy.
Hama şäheri soňky günler prezident Başar al-Assadyň režimine garşy protestleriň iň bir uly gerim alan şäherlerinden biri hasaplanylýar.


text:
Eger Eýranyň ýadro programmasy bilen bagly konflikt Günbatar bilen ýaragly çaknyşyga alyp gelse, Eýran üsti uçarly amerikan harby gämilerine zarba urar diýip, ýekşenbe güni Eýran telewideniýesi boýunça eden çykyşynda Yslam rewolýusiýasynyň sakçylarynyň harby-howa güýçleriniň serkerdesi Amir-Aly Hajyzade aýtdy.
Şu ýylyň fewral aýynda Eýranyň raketa synagyny geçirendigini, onuň Hindi okeanynyň kenaryna, Ormuz aýlagyna baryp ýetendigini Hajyzade boýun aldy. Şol aýlagyň üstünden dünýäde deňiz arkaly eksport edilýän nebitiň üçden biri daşalýar.
Eýranyň şol aýlagy böwetlemek mümkinçiligi Eýranyň Günbatar döwletleri bilen konfliktinde möhüm faktordyr.


text:
Ýadro programmasy sebäpli Eýranyň garşysyna girizilen sanksiýalaryň ýerine ýetirilişi hakda Birleşen Ştatlaryň maliýe ministriniň terrorizmiň maliýeleşdirilmegine garşy göreş boýunça kömekçisi Deýwid Kohen bilen söhbetdeşlik. Söhbetdeşligi alyp baran Farda Radiosynyň habarçysy Kawýan Hosseini.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Özüňiziň we Maliýe ministrliginiň beýleki işgärleriniň näme sebäpden bütin dünýä aýlanyp, öz kärdeşleriňiz bilen duşuşýanlygyňyzy aýdyp beräýseňiz?
Deýwid Kohen:
Birleşen Ştatlaryň maliýe ministriniň kömekçisi Deýwid Kohen
Meniň saparymdan we edilýän beýleki saparlardan maksat – Eýranyň garşysyna Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi, Ýewropa Bileleşigi we Birleşen Ştatlar tarapyndan girizilen sanksiýalar hakda öz ýaranlarymyz bilen pikir alyşmak we bu işleri koordinirlemek.
Biz halkara arkalaşygy hökmünde iki ýoly tutýarys: olaryň biri diplomatiýa, beýlekisi-de gysyş görkezmek. Bu iki ugurly strategiýada Maliýe ministrliginiň roly sanksiýalaryň berk ýerine ýetirilmegini üpjün etmek. Dogrymy aýtsam, biz gerek bolan halatynda Eýrana basyş etmäge goşmaça ýollar hakda-da oýlanýarys.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Ýene 7-8 günden Türkiýede ýadro ýaraglary baradaky gepleşikleriň ikinji tapgyry geçer. Basyşy artdyrmak bilen siz şu wagt Eýranyň hökümetine nämäni duýdurjak bolýarsyňyz?Deýwid Kohen:
Gepleşiklere gidiljek bolnup ýörkä, Eýran hökümetine bildiriljek bolunýan zat - halkara arakalaşygynyň gerek bolan mahalynda berk sanksiýalar barada agzybir duranlygy, olary güýçli goldaýanlygy. Esasy maksat diplomatlara öz işlerini bitirmäge bir mümkinçilik, amatly pursat döretmek. Ýöne muňa gerek zat: eýranlylaryň Stambula çynlakaý taýýarlykly, bu aladany aradan aýyrmak üçin halkara arkalaşygy bilen işleşmek islegi bilen gelmegi.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Birleşen Milletler Guramasynda türk hökümeti Eýran baradaky sanksiýalara garşy ses berdi. Şindi-de Eýran bilen söwda işlerini alyp barýan köp türk kompaniýalary bar. Siz muňa bir problema hökmünde garaýarmysyňyz?Deýwid Kohen:
Türkiýe Eýrana öz gapysyny açyp, oňa halkara sanksiýalaryndan sypmaga bir mümkinçilik döredermi ýa döretmez, mesele ine şunda. Beýle bir zada gözümiz düşenok. Ine, açyk aýdýaryn, munuň nähili problemalara getirjekidigi barada biz Türkiýedäki ýaranlarymyz bilen maslahatlaşyp ýörüs. Beýleki tarapdan bolsa, Türkiýäniň maliýe guramalarynyň gaty ätiýaçly hereket edýändigini görýäris. Olar Eýranyň maliýe guramalary bilen gatnaşyklaryny kesýärler. Umumy ritorika bilen hususan işiň arasynda tapawut bar.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Eýranlylaryň aglabasy Eýrandan şu wagt amerikan hökümetine näme howplaryň abanýandygyny bilmek isleýär.Deýwid Kohen:
Bizi Eýran hökümeti we terrorizm barada aladalandyrýan zat, hususan onuň Liwanda “Hizbullahy”, umuman, tutuş dünýäde terroristik işleri goldaýanlygy. Terrorizme döwlet goldawyny bermekde Eýranyň deňi-taýy ýok.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Sanksiýalarda takyk nyşana alynýan näme? Eýranda ýönekeý adamlar sanksiýalardan ejir çekýän iň soňunda ýene biz diýýärler.
Deýwid Kohen:
Biz sanksiýalarda başardykça edil bikanun işlere goşulýan adamlary, kompaniýalary we guramalary nyşana alýarys. Şol sebäpdenem Eýranyň ýadro raketa programmasyny goldaýan maliýe guramalarynyň haýsy guramalardygyny anykladyk.
Çenelen bolsa-da, sanksiýalaryň zyýanynyň beýlekilere-de ýetýändigini bilýäris. Ýöne bu Eýran hökümeti bilen geňeşilmeli mesele.


text:
Ýekşenbe güni “Turkmenistan.ru” internet gazeti we Türkiýäniň "Sondakika.com" internet gazeti prezident G.Berdimuhamedowyň günä geçişlik baradaky permany esasynda Gazagystanyň-da tussaglykdaky ýedi raýatynyň azatlyga goýberilendigini habar berdiler.
Gazagystanyň bu ýedi raýaty geçen ýylyň oktýabrynda Türkmenistanyň serhedini bikanun kesip geçendikleri üçin tussag edilipdiler.
Şonda Gazagystanyň resmi häkimiýetleri bu tussag edilen ýedi adamdan dördüsiniň Mangystau oblastynyň Karakiýan etrabynyň milisiýa işgärleridigini, beýleki üç adamyň bolsa şol regionyň ýerli ýaşaýjylarydygyny tassyklapdylar.
Birneme soňra, dekabr aýynyň başynda habar agentlikleri Türkmenistanyň sudunyň bu gazak raýatlaryndan birine 8 ýyl, galan altysynyň her birine bolsa 7 ýyl türme tussaglygyny berendigini habar berdiler.


text:
Golaýda Azerbaýjanyň parlamentiniň öňki spikeri Rasul Guliýew azerbaýjanlylary öz täze döredýän “Garşylyk hereketine” goşulmaga çagyrdy. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjan gullugy habar berýär.
Rasul Guliýew “YouTube” saýtynda goýan wideoýazgysynda 1996-njy ýylda öňki prezident Haýdar Aliýewiň garşysyna protest hökmünde parlamentiň spikeri wezipesinden çekilendigini habar berýär:
—Men ýurdy terk edelim bäri siziň kömegiňiz bilen Azerbaýjanda käbir özgerişleri amala aşyrmaga synanyşdym. Gynansak-da, 1995-nji ýyldan bäri Azerbaýjanda geçirilen saýlawlaryň ählisi galplaşdyryldy we 1996-njy ýyldan ýurdy dolandyrýan režimde korrupsiýa ösdi. Azerbaýjandaky döwlet gurluşlary garaşsyz däl.
64 ýaşly Guliýewiň sözlerine görä, ýurtda ähli meseläni prezident Ylham Aliýew çözýär. Ol bu hakda şeýle diýýär:
—Patyşanyň islegi bilen ilatyň aýlyklary galdyrylýar, kesilýär, adamlar türmä basylýar, türmeden boşadylýar ýa-da tussaglara günä geçiş yglan edilýär. Azerbaýjanda hukuk bazasy ýok.
ABŞ-da ýaşaýan Rasul Guliýewiň ýene-de aýtmagyna görä, eger Azerbaýjanda şeýle ýagdaýlar dowam etse, onda ýurtda “haosyň we düzgünsiz protestleriň bolmagy, gan dökülmegi, daşary ýurt interwensiýasynyň bolmagy mümkin. Hatda Azerbaýjanyň 1991-nji ýyldan bäri ýitiren territoriýasyndan has köp territoriýany ýitirmegi-de ahmal.
Guliýew “YouTube” saýtynda goýan wideoýazgysynda “garşylyk hereketini” döretjekdigini yglan edýär we Azerbaýjanyň halkyndan oňa goşulmagy haýyş edýär:
—Men ýurtdaky ähli nogsanlara garşy durmak üçin täze internet tehnologiýasyny ulanyp, “Garşylyk hereketini” döretmekçi. Men blog açyp, öz pikirlerimi okyjylar bilen paýlaşmakçy. Men hökümetiň mundan beýläk saýlawlary galplaşdyryp bilmejekdigini duýmagyny isleýärin. Çünki biz olara muny etmäge ýol bermeris.
Prezident Ylham Aliýewiň ikinji prezidentlik möhleti 2013-nji ýylda tamamlanýar. Emma ýurduň Baş kanunyna girizilen goşmaçalar prezidentlik möhletiniň çäklendirilmegini ýatyrdy.
Rasul Guliýewiň “Açyk jemgyýet” partiýasynyň başlygy Wagif Mahmudowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, bu wideoçykyş azerbaýjan halkynyň öz ykbaly ugrunda saýlawlar arkaly göreşmegi we halkyň öz maksadyna ýetip bilýändigini görkezmek üçin edildi.
Guliýew Azerbaýjan parlamentine 1993-1996 ýyllarda ýolbaşçylyk etdi. Ol 1996-njy ýylda öz wezipesinden çekildi we ýurdy dolandyrýan partiýadan çykmaga mejbur edildi. Mundan soňra Guliýew Amerika gitdi we öňki prezidentiň hem onuň hökümetiniň ýiti tankytçysyna öwrüldi. Ol Aliýewiň maşgalasynyň ýurdy dolandyryşyny tankytlaýan kitaplary hem ýazdy.
Azerbaýjan häkimiýetleri Rasul Guliýewi korrupsiýada, döwletiň emlägini öz haýryna peýdalananlykda we başga-da ykdysady jenaýatlarda aýyplaýarlar.


text:
Türkmenistanyň kanunlarynda maýyp, ýagny mümkinçiligi çäkli adamlara kanun ýeňillikleri göz öňünde tutulýar. Bu olaryň özlerini jemgyýetiň doly bahaly agzalary hökmünde duýup, gowy durmuşda ýaşap bilmekleri üçin görlen çäreleriň bir bölegidigi aýdylýar.
Şeýle-de Türkmenistandan gelip gowuşýan maglumatlarda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet başyna geçmegi bilen mümkinçikleri çäkli adamlaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerine has köp üns berlip başlanandygy, olaryň maýyplyk pensiýalarynyň ýokarlandyrylandygy aýdylýar.
Ýöne bu kanuny ýeňillikleri almak, kanunda oz öňünde tutulan kömek-ýardamdan doly peýdalanmak meselesinde para-peşgeşiň böwet bolýandygyny aýdýan ildeşlerimiz hem bar.
Adynyň efirde agzalmagyny islemedik daşoguzly bir ildeşimiz öz gelniniň ýüzbe-ýüz bolan ýagdaýlaryny gürrüň berýär.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanda saparda ýören Hytaýyň Sinszýan-uýgur awtonom regionynyň hökümetiniň başlygynyň orunbasary hanym Szin Nonyň ýolbaşçylygyndaky delegasiýa Aşgabatda birnäçe möhüm duşuşyklary geçirdi.
Hususan-da, hytaýly bu delegasiýa Türkmenistanyň Bilim ministrliginde, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde hem-de Türkmen döwlet medisina uniwersitetinde kabul edildi.
Bu duşuşyklarda taraplar kadrlary taýýarlamak, bilim beriş ugrundan tejribe alyşmak, student alyş-çalşyklaryny ösdürmek we okuw jaýlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlyklary ösdürmek ýaly meseleler boýunça pikir alyşdylar.


text:
Onlarça müň orsýetliler şenbe güni Kremle garşy protest geçirmek üçin köçelere çykdylar. Bu çäräni birnäçe şäherlerde geçirmeklik planlaşdyrylýar.
Internetdäki sosial ulgamyň üsti bilen jemlenen oppozisiýanyň protest çykyşlarynda täzeden parlament saýlawlaryny geçirmeklik, şeýle hem hepdäniň dowamynda ýörişlerde tussag edilenleriň azat edilmekleri talap edilýär. Şol ýörişlerde polisiýa 1000-e golaý adamy tussag etdi.
Protestlerden öň, daşky gurşawy goraýjy aktiwist, graždan jemgyýetiniň baş liderleriniň biri Ýewgeniýa Çirikowa
Azatlyk Radiosynyň Ors gullugyna şeýle diýdi:
—Müňlerçe adam diňe Moskwada däl, eýsem Orsýetiň 80 şäherinde meýdançalara çykar. Russiýa Federasiýasynyň taryhynda bu ilkinji gezek bolýar. Ozal bular ýaly çäre hiç haçan geçirilmändi. Raýatlar ahyry soňy oýanýarlar we hakyky raýata öwrülýärler.
Moskwadan 8 sagat tapawut edýän gündogardaky Wladiwostokda 500-den 1000-e çenli adam eýýäm köçelere çykdy. Şol bir wagtyň özünde Uzak Gündogardaky Habarowskda 100-e golaý adam tussag edildi. Azatlyk Radiosynyň Ors gullugy bu protestleri göni efirde alyp görkezýär
.
Moskwada häkimiýetler howpsuzlyk derejesini güýçlendirdiler. Wertolýotlar Moskwanyň howasynda gözegçilik edýär. Bu seýrek ýagdaý we, umuman, diňe planlaşdyrylan protestler sebäpli amala aşyrylýar.
Şu hepdäniň başynda Içeri işler ministrliginiň işgärleriniň müňlerçesi paýtagta jemlendi. Şenbe güni ir ertirden nol gradus garly howada Rewolýusiýa meýdançasynyň golaýynda eýýäm onlarça polisiýa awtoulagy ýerleşdirildi.
“Facebook” saýtynda 36 müň orsýetli Moskwada demonstrasiýalara çykjakdygyny mälim etdi. “Vkontakte” saýtynda bolsa 21 müň adam ýörişe goşuljakdygyny ýazdy.
Meşhur blogger we de fakto oppozisiýa lideri Alekseý Nawalnynyň we “polisiýanyň düzgünlerini bozany üçin” 15 gün tussag edilen “Solidarnost” toparynyň lideri Ilýa Ýaşiniň aktiwligini gören häkimiýetleriň ýörişler baradaky aladalary ýitileşdi.
Çirikowanyň aýtmagyna görä, häkimiýet başyndaky "Bütewi Orsýet" partiýasyny “kezzaplaryň we ogrularyň partiýasy” diýip atlandyran Nawalnyý Orsýetiň nägile orta gatlagyny hereketlendirmegi we birleşdirmegi başardy.


text:
Birleşen Ştatlaryň goşuny amerikan esgerleriniň öldürilen owganlaryň gapdalynda düşen suratlary üçin ötünç sorady.
Bu beýanat birinji gün, Amerikadaky «Rolliň ston» žurnaly öz Web saýtynda Owganystana degişli grafiki suratlary çap edenden soň ýaýradyldy.
Geçen hepde Germaniýanyň «Der Şpigel» žurnaly hem şeýle şekilleri çap edipdi.
Amerikan goşunynyň beýanatynda «Rolliň stonuň» çap eden suratlary elhenç we Birleşen Ştatlaryň goşunynyň ölçeglerine hem gymmatlyklaryna düýpden ters gelýär» diýilýär.
«Goşun bu suratlaryň sebäp bolan gam-hasraty üçin ötünç soraýar» diýip, beýanatda aýdylýar.


text:
Gabawdaky Madaya şäherine ynsanperwer kömegi alnyp barylar. Adam hukuklaryny goraýjy toparlar bu şäheriň ýaşaýjylarynyň açlykdan heläk bolýandygyny aýdýarlar.
Gozgalaňçylaryň elindäki bu şähere 10-njy ýanwarda eltilmeli bu gyssagly azyk üpjünçiligi yza tesdirildi.
Siriýadaky “Halkara gyzyl haç” guramasy ynsanperwer kömeginiň Madaya şäherine, şeýle-de gozgalaňçylaryň gabawyndaky Foua we Kefraýa şäherlerine alnyp baryljakdygyny 11-nji ýanwarda habar berdi.
Siriýanyň Liwan bilen serhediniň golaýyndaky 40 müň ilatly Madaya şäheriniň ýaşaýjylarynyň aman galmak üçin oý haýwanlaryny we ot iýýändikleri aýdylýar.
“Serhetsiz lukmalar guramasy” (MSF) Madaya şäherine kömegiň yzygiderli bolmalydygyny aýdýar.


text:
“Saryja” maldarçylyk daýhan birleşigi Serhedabat etrabynyň Murgap derýasynyň kenarynda ýerleşýär. Serhedabadyň beýleki obalarynda suwuň ýetmezçiligi köseýän bolsa, bu obada adamlary suwuň aşa bollugy alada goýýar.
Sebäbi “Saryjanyň” ýaşaýjylaryna eýýäm ençeme wagtdan bäri häzirki oturymly ýerlerinden derýanyň ugry bilen ýokarlygyna göçmeli boljakdyklary aýdylyp gelinýär. Çünki Murgap derýasynyň suwunyň derejesiniň ýokary galmagy bilen her ýyl diýen ýaly obany suw alar diýen howp saklanyp galýar.
“Ine göçmeli, şindi göçmeli” diýip ýaşamaklyk bolsa obalylaryň durmuşyna uly täsir ýetirýär. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir saryjalylar özleriniň gurluşyk planlaryny amala aşyryp, isleglerine görä giňiş jaýlary gurup bilmeýändiklerini aýdýarlar.
“Göçüp, nirä gideris?”
Şol bir wagtyň özünde-de, obany sil alar ýa-da oba göçer aladasyna garamazdan, käbir gurluşyklaryň dowam edýändigini hem görse bolýar. Ol gurluşygyň biriniň eýesi Ýazberdi aga Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Eýýäm näçe wagtdan bäri bize “ine göçmeli” diýip gelýärler, ýöne men ogullarymy öýlendirdim, indi bolsa häzirki ýaşaýan üç otagly jaýymyz bize darlyk edýär. Şonuň üçin mejbury täze jaý salmaly bolýarys”.
Saryja obasynyň ýaşaýjylarynyň Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolanlarynyň aglabasy “Göçmeli bolsa, göçsegem bolar” diýen pikiri goldaýarlar, hatda obadan meýletin göçenler hem bar. Emma göçmedikleriň aglabasy hökümet tarapyndan goldaw bolmansoň, “göçüp, nirä gideris?” diýen alada bilen ýaşaýarlar.
Şol bir wagtyň özünde-de, suwuň ýyldan-ýyla ýokary galmagy derýa ýakyn ýerlerde ýaşaýan adamlaryň durmuşyna hem erbet täsirini ýetirip başlapdyr. Sebäbi derýanyň suwunyň ýokary galmagy, käbir ýerlerde ýokary galyp, soňra-da ýene peselmegi obanyň içinde zeý suwlaryň döremegine sebäp bolupdyr.
Bu zeý suwlarynyň bolsa ýaşaýş jaýlaryna eýýäm ýaramaz täsir ýetirip başlandygyny görse bolýar. Obada şorlap, suwagy opurylyşyp ýatan jaýlar bilen bir hatarda, ýumrulmaga juda ýakyn jaýlara hem duş gelmek mümkin.
Problemalar
Mundan 10-20 ýyl ozal ekin ekip, gowy hasyl alyp bolýan melleklerde-de häzirki gün diňe zeý suwlarynyň dolup ýatandygyny ýa bolmasa, gar ýagan ýaly şorlap, duz örtülen mellekleri görse bolýar. Onsoň indi obada gök önüm hem bitmeyär.
Oba getirilýän gök önümleriň köpüsini adamlar goňşy etrapdyr-obalardan getirýärler. Gök getirilýän obalaryň iň ýakyny bolsa Tagtabazar etrabynyň obalarydyr, Saryja obasy bilen olaryň arasy bolsa azyndan 60 kilometre barabar.
Saryja obasynyň problemalaryndan hökümetem bihabar däl. Ýylda göterilýän damba bilen bir hatarda obanyň ýokarsynda gurlan uly täze mekdep we gyrasynda gurulýan çagalar bagy soňky döwürlerde hökümet tarapyndan alnyp barylýan işlerden diňe käbirleri.
Emma obanyň iň uly problemasy, ýagny jaýlary sil almak howpy göz öňünde tutulyp, ýaşaýjylary uzagrakdan ýer bilen üpjün etmek barada welin, resmi alada o diýen göze ilmeýär. Oba ýaşaýjylary bir tarapdan obanyň gün saýyn erbetleşip barýan ekologik ýagdaýy, beýleki tarapdan bolsa, sil almak howpunyň aladasy bilen günlerini geçirýärler.
Şol bir wagtyň özünde-de “göçmeli, gitmeli” diýlen gürrüňlere garamazdan, göçmek isleýän adamlara hökümet tarapyndan häzirlikçe hiç hili goldaw berilmeýär.


text:
Anna güni Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin 2012-nji ýyldan «Günorta akym» gaz geçirijisiniň gurluşygynyň başlanmagyna görkezme berdi.
Bu barada «Gazprom» kompaniýasynyň direktory Alekseý Miller bilen geçiren gepleşiginde Putin bu gaz proýektiniň gurluşygyna geljek ýylyň ahyryna çenli başlamaklygyň ýerlikli boljakdygyny belledi.
Orsýet şu «Günorta akym» gaz proýekti arkaly Ýewropanyň ýurtlaryna ýylda 63 milliard kubometr gaz akdyrmaklygy planlaşdyrýar.
Geçen hepde bu gaz geçirijiniň Türkiýäniň Gara deňizdäki territoriýasyndan geçmegine Ankaranyň öz razylygyny bermegi bilen, bu proýektiň öňündäki esasy päsgelçilik aradan aýryldy.


text:
Asly Gürjüstanyň Pankisi jülgesinden bolan ýene bir adam Siriýada “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň hatarynda uruşýan mahaly öldürildi.
Gürjüstanyň Ahmeta etrabynyň häkimligindäki resmileriň 13-nji oktýabrda žurnalistlere beren maglumatyna görä, Pankisi jülgesiniň Duisi obasyndan bolan 22 ýaşyndaky Guram Gumaşwili ýakynda Siriýanyň Kobani şäherinde bolan çaknyşyklarda öldürilipdir.
Gumaşwiliniň dogan-garyndaşlary Guramyň Türkiýede işçi migranty bolup işleýändigini aýtdylar. Olar Guramyň haçan Siriýa gidendigi barada özlerinde hiç hili maglumatyň ýokdugyny bellediler.
Gumaşwili häzire çenli “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň hatarynda ölen asly pankisili ýedinji raýatdyr.


text:
Türkmenistanyň Lebap welaýatynyň paýtagty Türkmenabatda Özbegistanyň ilkinji prezidenti Yslam Kerimowyň ady ebedileşdirilýär.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow üç aý çemesi ozal özbek kärdeşini soňky ýoluna ugratmaga baranda, Yslam Kerimowyň adynyň Türkmenistanyň çar künjeginde köçelere, skwerlere dakyljakdygyny aýdypdy.
Golaýda Türkmenistanda iş saparynda bolan özbek žurnalistleri merhum Yslam Kerimowyň adynyň dakyljak köçesine baryp, ýörite suratly reportaž taýýarladylar.
Kun.uz neşiriniň çap eden suratlarynda Yslam Kerimowyň adyny göterýän skwer, onuň heýkeli we alnyp barylýan gurluşyk işleri görkezilýär.
Özbegistana iki onýyllykdan gowrak ýolbaşçylyk Yslam Kerimow 2-nji sentýabrda ýogaldy.


text:
Baýramalynyň ýag kombinaty gaty ir döwürlerde gurlan. Öňki döwürde-de özüniň pagta çigidinden alýan ýagy bilen belli bolan bu ýag zawody häzirki wagtda Türkmenistanyň azyk senagaty assosiasiýasyna degişli kombinata öwrüldi.
Kombinatda iş prosesleri ýyl-ýyldan kämilleşýär. Kombinatyň «Ak pamyk» ady bilen çykarýan, bir litrlik hem bäş litrlik plastmassa çüýşelerdäki ýagy uly iliň islegini gazandy. Doly arassa hem tagamly ýag hasaplanýar.
Türkmenistanyň daşarky dünýä bilen gatnaşyp başlamagynyň netijesinde, her hili görnüşdäki, plastmassa çüýşe gaplarda dürli hilli ýaglaryň ýurda getirilmegi türkmenistanly, şol sanda baýramalyly ýag öndürijileriň-de işlerine gowy täsirini ýetirdi.
Baýramalynyň ýag kombinatynyň ýag gaplaýan çüýşeleriniň gapagyny açmak öňler örän kyndy. Olar Sowet soýuzynyň ähli zawodlarynyň goýberýän çüýşeli önümleriniň gapagy ýalydy - olary diňe pyçak bilen kesip açyp bolýardy. Indi bolsa kombinatyň ýag gaplaýan çüýşeleriniň gapagyny towlap, örän aňsatlyk bilen açyp bolýar hem-de şol gapaklary ýene çüýşä geýdirip bolýar. Hut daşary ýurtlardan gelýän günebakar ýaglarynyň tipinde.
Daşarky dünýä bilen gatnaşyklaryň kämilleşmegi türkmenlere köp zatlary öwredýär. Bir sapar ulanylyp taşlanýan çüýşeleriň önümçilige ornaşdyrylmagy, zawod-fabrikleriň içiniň arassaçylygyny dünýä standartyna laýyklamagy öwredýär.
Gigiýena meselesi ýok däl
Hökümete degişli zawod-fabriklerde, iýmit öndürilýän ýerlerde arassaçylyk dünýä standartyna laýyk ýola goýulýar. Ýöne şahsy ýag öndürijilerde welin bir problema bar. Olar öz öndürýän ýaglaryny agyz suwy zawodlarynyň öndürýän suwlaryndan boşan plastmassa çüýşelere guýup satýarlar. Her kim «Coca-Cola», «Pepsi-Cola», «Tarhun» we ş.m. suwlary içensoň, suwdan boşan çüýşesini çem gelen ýere oklap goýberýär.
Ullakan ganarlary eginlerine göterip ýören aýallardyr erkek kişiler aram-aram halkyň içine aýlanyp, dürli içimlik suwlardan boşan plastmassa çüýşeleri çöpläp çykýarlar. Olara beýle çüýşeleri zir-zibil taşlanýan ýerlerden çöpläp berýänler-de bar. Beýle, zyňlan çüýşeleri ýene iýmite degişli meselede ulanmagyň ýokanç keselleriň döremegine sebäp bolýandygyna köpler düşünmeýärler.
Ikinji gezek ulanmaga degişli bolmasa-da, halk ol çüýşeleri ulanýar. Çüýşe çöpleýjiler ol tapyndy çüýşeleri halkdan dört teňňä satyn alyp, şahsy ýag öndürijilere ýigrimi teňňä satýarlar. Şahsy ýag öndürijiler bolsa, ol çüýşelere öz öndürýän çigit ýaglaryny (pagta çigidinden öndürilen) guýup satýarlar.
Şeýle çüýşelere guýlup satylýan ýaglar Marynyň bazarlarynda-da örän köp. Şahsy eýeçilige ýol açylyp, şahsy hojalyklarynda ýagdyr beýleki iýmit önümlerini öndürýän işewür adamlaryň köpelmeginden, hökümetiň-de olaryň işine giň ýol açmagyndan halk hoşal. Ýöne adamlar şahsy hojalyklarda öndürilýän önümleriň-de gigiýena tarapyna - arassaçylygyna üns berilmegini isleýär.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Anna güni Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý öz ýurdunyň geljegi bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin Waşingtonda prezident Barak Obama bilen duşuşýar.
Bu gepleşikde Karzaý bilen Obama 2014-nji ýylyň ahyrynda halkara koalision güýçleri Owganystandan doly çykarylandan soňra näçe möçberde amerikan harbylaryny bu ýurtda saklap galmak meselesi barada maslahat ederler diýlip garaşylýar.
ABŞ-nyň resmileri Owganystanda galdyryljak amerikan harbylarynyň Owganystanyň esgerlerine tälim bermek hem-de howpsuzlyk işlerine ýardam bermek bilen meşgullanjakdyklaryny aýdýarlar.
Şu hepdäniň penşenbe güni Hamid Karzaý Waşingtonda Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton we Goranmak sekretary Leon Panetta dagylar bilen-de gepleşik geçirdi.


text:
Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde ýyllyk kuwwaty 1 million 155 müň tonna karbamid öndürmäge niýetlenen zawod gurulýar. Taslama “türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan “Misubishi Corporation” (Ýaponiýa) we “Gap Inşaat” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumy bilen bilelikde amala aşyrylýar. Gazhimiýa toplumy Daniýanyň “Haldor Topsoe”, Italiýanyň “Saipem”, Niderlandlaryň “Uhde Fertilazer”, ABŞ-nyň “UOP” kompaniýalarynyň döwrebap tehnologiýalary we häzirkizaman enjamlary bilen üpjün ediler.
Gurluşyk-gurnama işlerinde türkmen we daşary ýurt raýatlarynyň üç müňden gowragy işleýär, şeýle hem ýörite gurluşyk tehnikalarynyň üç ýüze golaý işledilýär. Häzirki wagtda ammiak önümçiliginde ammiak toplaýjylar we kömürturşy gazyny bölüp aýryjy enjamlary gurnamak işleri tamamlandy. Karbamid bölüminde bolsa enjamlary we metal gurnamalary gurnamak işleri alnyp barylýar.
Häzirki wagtda “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň Türkmenabat şäherindäki tehniki orta hünär okuw mekdebiniň Garabogaz şäherindäki bölüminde 287 hünärmen taýýarlanylýar. Talyplar önümçilik tejribeligini konserniň “Tejenkarbamid” we “Marykarbamid” zawodlarynda geçýärler.
Desga ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmagyň maksatnamasyna laýyklykda bina edilýär, ol maksatnama ýurdumyzyň kuwwatlyklarynyň peýdalanylmagyna, ekspota iberilýä harytlaryň möçberleriniň artdyrylmagyna gönükdirilendir.


text:
Öten agşam Kanadanyň Wankuwer şäherinde geçýän gyşky olimpiýa oýunlarynda erkekleriň arasynda sankada çalt tizlikde typmak boýunça bäsleşikde germaniýaly Feliks Loh altyn medala eýe boldy.
Mundan daşary, düýn erkekleriň arasynda lyžada typmaklygyň mogul görnüşi boýunça geçirilen bäsleşikde ýerli kanadaly sportsmen Aleksandr Bilodau altyn medala mynasyp boldy.
Şeýle hem, öten agşam konkide çalt tizlikde 3 müň metr aralyga typmak boýunça aýallaryň arasynda geçirilen ýaryşda Çehiýa respublikasyndan Martina Sablikowa birinji ýeri aldy.


text:
Köpçülikde el telefonda gürleşende özüni ker bilen gürleşýän ýaly alyp barýanlara duşmadygymyz ýok bolsa gerek. Şeýle ýagdaýlarda köpümiz ýylgyryp oňýan bolsak, köpümiziň rahatlygymyz bozulýandyr. Köpümiz biygtyýar ol kişiniň gürrüňlerine ünsümizi berýändiris. Köpümiz bolsa içimizden zeýrenýändiris. "Ker bilen gürleşýän" adam bolsa töwereginden bihabar gürrüňini dowam etdirýändir.
Aramyzda näçämiz şeýle wakalardan täsirlenip, öz telefonda gürleşme ýollarymyzy derňewden geçirýärkäk? Näçämiz özümizi telefon ulanmakda kämil diýip hasaplaýarkak? Eýsem, siz telefon ulanmagyň hem öz edebi düzgünleriniň (etika) bardygyndan habarlymysyňyz?
Häzirki zamanda telefon gürrüňdeşlikleri arkaly adamlar köplenç gödekligini we edepsizligini ýüze çykarýarlar. Emma şunuň şeýle bolmasy dogry däl. Adamlaryň köpüsiniň edýän ýalňyşlyklaryny gaýtalamazdan ozal aşakdaky kadalary okap, öz-özüňize sorag beriň: "Men şulary berjaý edýärinmi?"
► Jemgyýetçilik ýerlerinde telefon ulananaňyzda ses badyňyzy peseldiň.
► Telefon arkaly gürleşeniňizde, siziň daş-töweregiňizdäki adamlar size on ädimden ýakyn durmaly däldir. Şonuň üçin awtobusa, otla ýa-da uçara gireňizde telefon ulanmakdan gaça duruň. Sebäbi töweregiňizdäki adamlara jaňyňyzyň sesi ýa-da edýän gürrüňiňiz päsgel berip biler.
► Haçanda teatrda, restoranda, keselhanada ýa-da uçarda "Telefon ulanmak gadagan" bildirişli tagtajygy göreniňizde, haýal etmän telefonyňyzy sessiz düzgüne goýuň. Telefon ulanmagyň edebine görä, bildiriş tagtajygy bolmadyk ýagdaýynda-da kinoteatrlara, restoranlara we şuňa meňzeş ýerlere girilende telefonlar sessiz düzgüne goýulmalydyr.
► Gürrüňiňiziň eşdilip bilinjek ýerlerinde (işde, okuwda, supermarket dukanlarda) şahsy gürrüňleri etmekden saklanyň. Onuň deregine il içinde gürrüň edip bolýan mowzuklar barada gürrüňleşiň.
► Haçan-da telefon arkaly gürleşeňizde ajyksaňyzam, suwsasaňyzam iýip-içmekden daş duruň.
► Adamlar bilen ýüzbe-ýüz gürleşeniňizde telefonyňyza gelýän jaňlara jogap bermekden gaça duruň we telefonyňyzy derrew sessiz düzgüne geçiriň. Emma siz gyssagly bir jaňa garaşyp duran bolsaňyz, onda gürrüňdeşiňiziň razylygy bilen jaňy açyp bilersiňiz.
► Edil gelýän jaňlar ýaly, gelýän sms hatlaryňyzy hem gürrüňdeşiňiziň ýanynda açyp okamaň. Gyssagly bolaýan yagdaýynda, bir-iki agyz gürrüňdeşiňize düşündireniňizden soň, onuň razylygy bilen kän wagt eglemän okap, jogap berip bilersiňiz.
► Eger-de siz kinoteatra ýa-da teatra gelen bolsaňyz girmezden ozal telefonyňyzyň ekranynyň ýagtylygyny peseldiň. Sebäbi jaň ýa-da sms geläýen ýagdaýynda-da gapdalyňyzdakylaryň ünsüni çekmän jogap berip bilersiňiz.
► Ulag sürýän mahalyňyzda jaň geläýen ýagdaýynda iň gowusy, ulagyňyzy ýoluň gyrasynda saklap, soňra jaňa jogap bermekdir. Eger-de siz bir wagtda ulag sürüp we nauşnikler arkaly gürleşseňiz, onda hem özüňiziň hem-de daş-töweregiňizdäki adamlaryň janlaryna howp salyp bilersiňiz.
► Telefonda gürleşeniňizde gürrüňdeşiňiziň size jogap bermegi üçin gürrüňiňiziň arasyna maý salyp gürleşiň. Eger-de siz gürrüňiňizi kesmän yzygiderli gürleseňiz, onda bu hormatsyzlygy we gürrüňdeşiňiziň pikirlerine üns bermeýänligiňizi görkezer.
► Hiç-haçan jaň edýän adamyňyzy jaňyňyzyň kesileni ýa-da jaň edeňizde düşmänligiňiz üçin günäkärlemäň. Sebabi beýle ýagdaýlara jaň edýän adamyňyz däl-de, telefon operatorlary günäkar bolup biler.
► Dost, garyndaş ýa-da nätanyş bilen gürleşýän wagtyňyz ünsüňizi telefonyňyzdan daşary hiç zada bölmäň. Meselem, telefonda gürleşýän wagtyň telewizora seretmek, telefonda gürleşýän wagtyň telefonyňdaky başga zatlar bilen meşgullanmak we ş.m.
► Internet profiliňize edebi kadalara laýyk gelmeýän suratlary çap etmekden esewan boluň. Sebäbi siz Internet arkaly jaň edeniňizde, jaň edýäniňiziň ekranynyň ýüzünde siziň profiliňizdäki suratyňyz çykýar. Eger-de siz Internetde dostuňyz ýa-da joraňyz bilen bile düşen suratyňyzy goýjak bolsaňyz, onda etika görä siz ilki onuň razylygyny soraň. Sebäbi käbir adamlar öz şahsy durmuşlaryny gizlin saklamak isleýärler.
Biz jemgyýetçilik ýerlerinde el telefonlarynda gürleşenimizde haýsy kadalar gödek bozulýar? Haýsy gülküli, gynançly wakalara duş gelýärsiňiz?
Makalanyň awtory: Leýli Annageldiýewa
Teswirlemeler
bagyshlan bu makalan saglyk b.n name baglanshygy barka?! Goniden goni saglyk b.n baglanshykly makalalar yazylsa has hem maksada layyk (netijeler) bolarmyka diyyan!
Bu makalanyñ psihalogiýa bilen baglansygy bar, añ-bilim bilen baglansykly
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň hasaba alynmadyk Kommunist partiýasynyň lideri Serdar Rahymowyň işi günä geçiş baradaky komissiýa geçirilipdir. Orsýet federasiýasynyň Kommunist partiýasynyň merkezi komitetiniň harby-watançylyk meseleleri baradaky komissiýasynyň başlygy Ýewgeniý Kopyşew Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde özüniň prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa iberen on çemesi hatynyň soňkusyna Türkmenistanyň Moskwadaky ilçisi Halnazar Agahanowdan jogap gelendigini, onuň bu mesele barada türkmen ýolbaşçylaryndan maglumat sorandygyny we Aşgabatdan Serdar Rahymowyň işi günä geçiş baradaky komissiýa geçirildi diýen jogaby alandygyny aýtdy.
Ýewgeniý Kopyşewiň pikirine görä, Serdar Rahymow indi sekiz ýyl bäri bikanun türmede saklanýar.
Nobatdaky günä geçişden edilýän umytlar
Türkmenistanda, her bir baýramçylygyň öňünden bolşy ýaly, ýene günä geçişlige garaşylýar. Häkimiýetleriň Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyny has dabaralandyrmak üçin edýän tagallalary halk içinde bu uly baýramçylykdan öň “altyn amnistiýa” yglan ediler diýen umydy döretdi diýip, ýerli çeşmeler habar berýär. Belki, Serdar Rahymow ýaly syýasy bendi hasaplanýan tussaglar hem nobatdaky şol günä geçişiň sanawyna giriziler.
Moskwada Türkmenistanda adam hukuklary we demokratiýa ugrunda iş alyp barýan guramanyň başlygy Anatoliý Fomin Serdar Rahymowyň öz dostudygyny we eger ol azatlyga çyksa, gaty gowy boljagyny aýdýar.
Ýöne Fomin Türkmenistanda boljak nobatdaky günä geçişlikde hem, adatça bolşy ýaly, o diýen ähmiýetsiz tussaglaryň azat ediljegini, emma syýasy tussaglaryň boşadylmajagyny çaklaýar. Fominiň pikirine görä, türkmen prezidenti syýasy sebäpler esasynda türmä basylan adamlary özüne konkurent, ýagny bäsdeş hasaplaýar. “Belki ol Serdary bäsdeş hasaplaýan däldir, bilmedim” diýip, adam hukuklaryny goraýan aktiwist Azatlyk Radiosyna Moskwadan telefon arkaly beren gürrüňinde aýtdy.
“Ýaş prezident” we ykbaly näbelli tussaglar
Türkmenistanyň hasaba alynmadyk Kommunist partiýasynyň lideri Serdar Rahymow 2002-nji ýylyň noýabryndan soň, prezident Nyýazowyň janyna kast ediş synanyşygy diýilýän iş bilen ilteşikli tussag edilipdi. Pragada ýaşaýan türkmen ýazyjysy Hudaýberdi Hally bu iş bilen bagly tussag edilen adamlaryň içinde syýasata goşulmadyk we asla ady agzalmaýan, bilinmeýän bendiler-de bar diýýär. Ol şeýle tussaglardan Aşgabatdaky pedagogiki uçilişäniň mugallymy bolup işlän Owezmyrat Ýazmyradowy, öňki bankir Aşyr Serçäýewi gowy tanandygyny gürrüň berdi. Onuň pikirine görä, bu ženaýat işi Nyýazowa potensial garşydaşlar bilen bilelikde dürli ýollar bilen gurplanan adamlary we olaryň bigünä garyndaşlaryny hem türmä basmaga bahana boldy.
Türkmenistanyň içindäki hem daşyndaky aktiwistleriň köpüsiniň tassyklamagyna görä, 25-nji noýabr wakasy bilen bagly tussaglar baradaky maglumatlar örän gizlinlikde saklanýar. Şonuň bilen bir wagtda ozal dürli döwlet işlerinde işläp, soňra anyk bolmadyk aýyplamalar esasynda, ýapyk sudlarda sud edilip, uzak möhletli türmä basylan öňki resmileriň sany hem belli däl. Olaryň içinde türmede ýogalanlaryň hem bardygy aýdylýar. Emma resmi Aşgabat ýa-da türkmen metbugaty bu hili tussaglaryň ykbaly barada açyk maglumat bermeýär.
Prezident Berdimuhamedow 2007-nji ýylyň sentýabrynda Birleşen Ştatlardaky Kolumbiýa uniwersitetinde ol tussaglar dirimi diýip berlen soraga “men entek ýaş prezident, bu meseleler bilen meşgullanamok, men halkyň abadançylygy bilen meşgullanýaryn, ýöne olaryň diridigine ynanýaryn” diýip jogap beripdi.
Ozalky türkmen diplomaty Çary Işannnyýazow golaýda ÝHHG-niň Warşawada geçiren adam hukuklary konferensiýasynda çykyş edip, ozalky türkmen resmilerinden Tagandurdy Hallyýew, Batyr Saryjaýew, Rejep Saparow, Annamyrat Hojamyradow dagynyň türmede ölendigini habar berdi. Emma resmi Aşgabat bu beýanata açyk reaksiýa bildirmedi.
Prezident Berdimuhamedowyň täze döreden komissiýalarynyň seljermeleri netijesinde 25-nji noýabr wakasy bilen ilteşiklilikde tussag edilen adamlardan hem birnäçesi, möhleti dolup ýa günä geçiş esasynda azatlyga çykdy. Olardan ýazyjy Ýusup Haýydowy, Milli howpsuzlyk gullugynyň ozalky başlygy Saparmyrat Seýidowy, telekeçi Esenaman Yklymowy ýatlamak bolar.
Wyždan bendileriniň azat edilmegine garaşylýar
Synçylar Türkmenistanda geçirilýän günä geçişlerde köplenç neşe bilen ilteşikli ýyl kesilen adamlaryň azatlyga çykýandygyny, syýasy tussag ýa wyždan bendisi hasaplanýan bendileriň bolsa sanynyň köpelýändigini aýdýarlar. Şu aýyň başynda žurnalist Döwletmyrat Ýazgulyýewe gümürtik aýyplama esasynda 5 ýyl iş kesilmegi bu aladany has-da güýçlendirdi.
Birleşen Ştatlaryň dört kongresmeniniň 12-nji oktbýarda žurnalist Döwletmyrat Ýazgulyýewiň, Türkmen Helsinki fondunyň agzalary Annagurban Amangylyjowyň, Sapardurdy Hajyýewiň, graždan aktiwisti Gulgeldi Annanyzowyň ykbaly barada alada bildirip, türkmen häkimiýetlerine hat ýazmagy hem şu ýagdaý bilen bagly.
“Türkmen inisiatiwasy” toparynyň başlygy Farid Tuhbatullin Türkmenistanda garaşylýan günä geçişde häkimiýetler azyndan wyždan bendileriniň, žurnalistleriň, şol sanda golaýda sud edilen Döwletmyrat Ýazgulyýewiň azat edilmegi ýaly ädimleri ätseler gowy bolar diýýär. Awstriýada ýaşaýan hukuk goraýjy Tuhbatulliniň pikirine görä, bu hili ädimler Türkmenistanyň hökümetiniň abraýyna bolar.


text:
Ukrainanyň häzir iş başyndaky prezidenti Oleksandr Turçinow ýurduň günortasyndaky Harkow şäheriniň häkiminiň atylmagy bilen bagly bilelikde derňewleri geçirmegi üçin Içeri işler ministrligine we Döwlet howpsuzlyk gullugyna tabşyryk berdi.
Gennadiý Kernes 28-nji aprelde Harkowyň golaýynda welosipedde aýlanýan mahaly nämälim ýaragly adam tarapyndan arkasyndan atyldy.
Harkowyň hirurgiýa institutynyň müdiri Waleriý Boýkonyň žurnalistlere beren maglumatyna görä, Kernesiň “birnäçe organyna agyr şikes ýetipdir”.
Şeýle-de, Boýko Kernesiň huşsuz ýatandygyny we onuň saglyk ýagdaýynyň agyrdygyny aýtdy.
Ukrainada Russiýa tarapdary separatist protestçiler şu aýyň başynda Harkowdaky we ýurduň gündogaryndaky beýleki şäherlerdäki hökümet jaýlaryny eýeläpdiler.


text:
TÜRKMENISTANYŇ WE OWGANYSTANYŇ PREZIDENTLERINIŇ ARASYNDAKY GEPLEŞIKLER IKI ÝURDUŇ WEKILIÝETLERINIŇ AGZALARYNYŇ GATNAŞMAGYNDA DOWAM EDÝÄR
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň arasyndaky gepleşikler iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam edýär. Gepleşikler hormatly Prezidentimiziň Owganystana resmi saparynyň çäklerinde Kabul şäherinde geçirilýär.
Gepleşikleriň barşynda türkmen-owgan gatnaşyklarynyň sebitde parahatçylygyň, durnukly ösüşiň we howpsuzlygyň üpjün edilmeginde möhüm ähmiýetiniň bardygy bellenilýär. Aýdylyşy ýaly, Türkmenistan bilen Owganystanyň arasyndaky gatnaşyklar berk dostluk, birek-birege dşünişmek we goldaw bermek esasynda ýola goýulýar. Munuň özi ynamly ösüş hem-de bilelikdäki uzak möhletleýin meýilnamalary işläp taýýarlamak üçin has-da möhümdir.
Owgan tarapynyň gatnaşmagynda energetika we ulag pudaklary ýaly möhüm ugurlarda iri düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmek göz öňünde tutulýar. Şunlukda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan halkara gaz geçirijisiniňt taslamasynyň durmuşa geçirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Munuň özi Owganystanda durnukly syýasy ýagdaýy, bu ýurduň ykdysady we durmuş taýdan ösüşini, onuň sebitleýin we dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulmagyny üpjün etmek babatda möhüm şert bolup durýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Owganystana resmi sapary dowam edýär.