text:
11.06.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna seredildi.
Hormatly Prezidentimiz, ilki bilen, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowany hem-de Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýewi göni aragatnaşyga çagyrdy.
Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa ýurdumyzyň kanun çykaryjy edarasynyň Türkmenistanda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň hukuk binýadyny pugtalandyrmak boýunça alyp barýan işleri barada maglumat berdi.
Häzirki wagtda amala aşyrylýan durmuş ugurly syýasatyň esasy ugurlary bilen baglylykda, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň degişli hünärmenleriniň we wekilleriniň gatnaşmagynda täze kanunlaryň birnäçesiniň taslamalaryny taýýarlamak işi dowam etdirilýär. Şeýle hem milli kanunçylygy kämilleşdirmek maksady bilen, hereket edýän kanunçylyk namalaryna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek boýunça işler alnyp barylýar. Dürli pudaklaryň işini kadalaşdyrýan degişli kadalaşdyryjy hukuk namalary seljerilýär, bu ugurdaky işiň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça çäreler kesgitlenilýär.
Deputatlar täze kanunlaryň many-mazmunyny düşündirmek boýunça wagyz işlerini alyp barýarlar. Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalarynyň we Mejlisiň deputatlarynyň, ýurdumyzyň zenan ýolbaşçylarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň agzalarynyň hem-de ene-mamalarymyzyň gatnaşmagynda “Arkadagly döwür — abadan durmuşyň binýady” atly maslahat geçirildi. Onda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygyna taýýarlyk görmek hem-de ösüp gelýän ýaş nesilleri maşgala gymmatlyklarynyň we ahlak ýörelgeleriniň esasynda terbiýelemekde zenanlaryň ornuny ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly gelin-gyzlaryň arasynda wagyz-nesihat we düşündiriş işlerini işjeňleşdirmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlisiň wekilleri halkara we parlamentara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilen çäreleriň birnäçesine gatnaşdylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Milli Geňeşiň Mejlisiniň türkmen döwletiniň hukuk esaslaryny has-da kämilleşdirmek, onda hakyky demokratik däpleri pugtalandyrmak boýunça geçirýän işleriniň örän möhümdigini nygtady.
Türkmenistanyň düýpli özgertmeler ýoluna düşmek bilen, kanunyň hökmürowanlygyny, jemgyýetiň iň uly gymmatlygy hökmünde öz raýatlarynyň bähbitlerini, hukuklaryny we azatlyklaryny goramagy öz ösüşiniň ileri tutulýan ugry hökmünde yglan etdi.
Döwlet Baştutanymyz häzirki döwrüň möhüm wezipelerini, şol sanda demokratiýa we hukuk, çaganyň hukuklaryny goramak, gender hem-de beýleki düýpli meseleleri çözmekde iri halkara guramalar bilen özara gatnaşyklaryň oňyn tejribesini ulanmagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Soňra Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew milli parlamentiň ýokarky palatasynyň birinji mejlisiniň netijeleri hem-de geçirilýän wagyz işleri barada maglumat berdi.
Halk Maslahatynyň birinji çagyrylyşynyň şu ýylyň 5-nji iýunynda geçirilen birinji mejlisinde Mejlisiň maslahatynda kabul edilen kanunçylyk resminamalary makullanyldy, olar boýunça degişli kararlar kabul edildi hem-de Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň işi bilen baglanyşykly kanunlaryň taslamalary tassyklanyldy.
Halk Maslahatynyň agzalary Mejlisiň deputatlary, jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň wekilleri bilen bilelikde, Çagalary goramagyň halkara güni, Bütindünýä welosiped güni, Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni mynasybetli geçirilen maslahatlara we duşuşyklara hem-de düşündiriş we wagyz çärelerine gatnaşdylar, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde yzygiderli çykyş etdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň işini häzirki döwürde döwlet ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryny hem-de halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny nazarda tutmak bilen alyp barmagyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz kanun çykaryjylyk ulgamynda tejribe alyşmaga, halkara jemgyýetçiligi Türkmenistanyň garaşsyz ösüş ýolunda taryhy tejribesi, häzirki döwürde gazanýan üstünlikleri bilen tanyşdyrmaga ýardam edýän halkara hyzmatdaşlygy we parlamentara gatnaşyklary giňeltmegiň möhümdigini belledi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz, Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, degişli resminamalara gol çekdi hem-de olary sanly ulgam arkaly K.Babaýewe iberdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz sanly ulgam arkaly wise-premýer M.Geldinyýazowy hem-de onuň gözegçilik edýän düzümleriniň — ylym, bilim, saglygy goraýyş, sport ulgamlarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylaryny göni aragatnaşyga çagyrdy.
Ilki bilen, saglygy goraýyş we derman senagaty ministri N.Amannepesow ýurdumyzda tomusky dynç alyş möwsüminiň guralyşy boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, tomus möwsüminde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda oňat dynç almagy üpjün etmek üçin öňüni alyş çärelerini görmegiň zerurdygyny nygtap, Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary topara ýolbaşçylyk edýän ministre degişli tabşyryklary berdi.
Hususan-da, deňze dynç almaga gelýänlere hökmany sanjym geçirilişine, dynç alyş-sagaldyş merkezleriniň degişli derejede saklanylyşyna we umuman, tomusky dynç alşyň saglyk üçin has peýdaly geçirilişine berk gözegçiligi üpjün etmek tabşyryldy. Şeýle hem ilatyň arasynda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, dürli keselleriň öňüni alyş çärelerini güýçlendirmek boýunça toplumlaýyn işleri artdyrmagyň zerurdygy nygtaldy.
Bilim ministri O.Gurbanow ýurdumyzda bilim özgertmelerini amala aşyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine giriş synaglaryna hem-de täze okuw ýylyna düýpli taýýarlyk görmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Täze okuw ýylynyň başlanmagyna çenli ähli mekdeplerde we okuw binalarynda abatlaýyş hem-de timarlaýyş işleri geçirilmelidir.
Milli Liderimiz okatmagyň täzeçil usullaryny işjeň ornaşdyrmagyň, häzirki zamanyň bilim maksatnamalaryny we okuw serişdelerini ulanmagyň örän möhümdigini nygtap, bilim edaralarynyň işini döwrüň talabyna laýyk kämilleşdirmek, ýokary okuw mekdeplerini hojalyk hasaplaşygy usulyna geçirmek boýunça has anyk çäreleri görmegi tabşyrdy.
Sport we ýaşlar syýasaty ministri G.Agamyradow Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli geçirilmegi meýilleşdirilýän sport ýaryşlaryny guramak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini hem-de sportda ýokary gazanylanlary has-da ösdürmek, türkmenistanlylaryň ýaş neslini watançylyk ruhunda terbiýelemek boýunça işleriň netijeliligini ýokarlandyrmagyň zerurdygy barada görkezme berdi. Ýaşlar mähriban Watanymyza wepalylyk we söýgi ruhunda terbiýelenip ösmelidirler.
Soňra jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary özlerine ynanylan ulgamlarda işleriň ýagdaýy hem-de öňde goýlan jogapkärli wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, jemgyýetimiziň we döwletimiziň durmuşynda syýasy partiýalaryň hem-de jemgyýetçilik guramalarynyň eýeleýän aýratyn ornuny belläp, bu düzümleriň ýolbaşçylaryna adamlaryň arasynda wagyz-nesihat işlerini işjeň ýola goýmak, Garaşsyz Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatyny giňden beýan etmek, “Döwlet adam üçindir!” diýen ýörelge esasynda alnyp barylýan döwlet syýasatynyň mazmunyny düşündirmek hem-de aýratyn ähmiýetli jemgyýetçilik-syýasy çäreleri guramaçylykly geçirmek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra milli Liderimiz hökümet mejlisiniň gün tertibine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamynyň edaralarynda ýerine ýetirilýän işler, ähli ugurlarda telekeçiligiň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak, hususy ulgamyň milli ykdysadyýetdäki paýyny artdyrmak hem-de kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek üçin şertleri döretmek babatda görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde döwletiň garamagyndan aýrylmaga hem-de hususylaşdyrylmaga degişli bolan döwlet eýeçiligindäki kärhanalar we desgalar boýunça geçirilen seljermeleriň netijeleri boýunça taýýarlanan teklip hödürlenildi.
Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Pudagara merkezi toparyň mejlisinde 21 sany desgany hususylaşdyrmak meselesine bellenen tertipde seredildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn geçmegiň amala aşyrylýan döwlet strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Şunda döwlet eýeçiligindäki desgalary tapgyrlaýyn hususylaşdyrmaga, hojalygy ýöretmegiň döwrebap usullaryny işjeň ornaşdyrmaga, kärhanalary dolandyrmak boýunça eýeçiligiň dürli düzümlerini döretmäge aýratyn ähmiýet berilýär.
Milli Liderimiz hödürlenen teklipleri seljermegiň hem-de bu işleri bildirilýän talaplara laýyklykda geçirmek üçin zerur çäreleri görmegiň möhümdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklar berildi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow gözegçilik edýän pudaklaryndaky işleriň ýagdaýy, çig nebitiň we tebigy gazyň gaýtadan işlenilýän mukdaryny artdyrmak, dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply ýokary hilli önümleri öndürmek we daşary ýurtlara ibermek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna «Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň çig nebiti satyn almagy hakyndaky» Kararyň taslamasy hödürlenildi. Resminama laýyklykda, 2021-nji ýylyň dowamynda Önümi paýlaşmak hakyndaky ylalaşyklar esasynda işleýän daşary ýurt kompaniýalaryndan 500 müň tonna çenli çig nebiti satyn almak göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine saldamly goşant goşmaga gönükdirilen nebitgaz toplumynyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň bu gün möhüm wezipe bolup durýandygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz nebitgaz ulgamyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, innowasion esasda onuň düzümini döwrebaplaşdyrmagyň, ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda uly isleg bildirilýän nebit önümleriniň öndürilýän mukdaryny artdyrmagyň bu ulgamyň öňünde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmegiň ileri tutulýan ugurlarydygyny belläp, bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz degişli Karara gol çekip, ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberdi we şol resminamanyň düzgünleriniň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary türkmen gazynyň dünýä bazarlaryna iberilmegini diwersifikasiýalaşdyrmaga hem-de gaz pudagynyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmaga — Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisini gurmaga we dünýädäki iň iri “Galkynyş” gaz känini tapgyrlaýyn özleşdirmäge gönükdirilen taslamalary durmuşa geçirmek üçin “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan çekilen daşary ýurt karz serişdelerini gaýtarmak meseleleri boýunça hasabat berdi.
Häzirki wagtda bu bergiler doly gaýtaryldy. Bu barada Hytaýyň Döwlet ösüş bankynyň Sinzýan şahamçasy tarapyndan 2021-nji ýylyň 8-nji iýunynda resmi habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, dünýä ykdysadyýetindäki çylşyrymly ýagdaýa garamazdan, görlen çäreleriň netijesinde, Türkmenistanyň öz ösüşiniň ýokary depginini, maliýe-ykdysady durnuklylygyny saklap galýandygyny belledi. Ýurdumyzda ykdysadyýeti döwrebaplaşdyrmak hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, sanly ulgama geçmek, ýokary tehnologiýaly senagat önümçiliklerini döretmek boýunça giň gerimli maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylýar.
Durmuşa geçirilýän özgertmeler gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy, şol sanda nebitgaz senagatynda hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin giň mümkinçilikleri açýar. Nebitgaz toplumy milli ykdysadyýetiň esasy pudaklarynyň biri bolup durýar.
Tebigy gazyň gorlary boýunça Türkmenistan dünýäde dördünji orny eýeleýär. Häzir ol Merkezi Aziýa sebitinde “mawy ýangyjy” iberýän esasy döwletleriň hataryna girýär. Geosyýasy taýdan amatly ýerleşmegi hem-de uglewodorod serişdeleriniň baý gorlarynyň bolmagy netijesinde, ýurdumyz dürli ugurlar boýunça, şol sanda Ýewropanyň we Aziýanyň bazarlaryna gazyň eksportuny artdyrmak üçin ägirt uly mümkinçiliklere eýedir. Bu ulgamda durmuşa geçirilýän syýasat açyklyk, özara jogapkärçilik ýörelgeleri esasynda guralýar.
Dünýäniň energetika döwletleriniň hataryna girýän ýurdumyzyň baý uglewodorod serişdeleriniň doly derejede ulanylmagy Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmaga, mähriban halkymyzyň abadançylygyny has-da ýokarlandyrmaga hyzmat etmelidir. Şunuň bilen birlikde, bu ulgamda amala aşyrylýan iri maýa goýum taslamalary Durnukly ösüş we abadançylyk maksatlaryna laýyk gelýän netijeli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam edýär.
Türkmenistan — Hytaý transmilli gaz geçirijisi munuň aýdyň subutnamasydyr. Onda müňýyllyklaryň dowamynda Ýewraziýanyň halklaryny baglanyşdyran Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek pikiri öz beýanyny tapdy. Şu ýylyň ýanwarynda “Malaý” ýatagynda täze kuwwatly gaz gysyjy bekediň işe girizilmegi türkmen tebigy gazyny uzak möhletleýin esasda HHR-e ygtybarly iberilmegini üpjün etmegiň ýolunda möhüm ädim boldy.
Hytaýyň öňdebaryjy tehnologiýalara eýe bolan iri nebitgaz kompaniýalary bilen bilelikdäki işiň netijesinde, Amyderýanyň kenar ýakasyndaky ýataklary gözlemekde we özleşdirmekde, tebigy gazyň uly gorlaryna eýe bolan “Galkynyş” gaz käninde täze guýulary burawlamakda we gazy gaýtadan işleýän zawodlary gurmakda ägirt uly tejribe toplanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň iri ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolan Hytaý Halk Respublikasy bilen gatnaşyklara ýokary baha berip, döwletimiziň ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini nygtady. Şol gatnaşyklar strategik häsiýete eýe bolmak bilen, deňhukuklylyk, özara hormat goýmak hem-de birek-biregiň bähbitlerini berjaý etmek ýörelgelerine esaslanýar.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň daşary ýurt karz serişdelerini öz wagtynda we doly möçberde gaýtarandygyny belledi. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady taýdan kuwwatly we gurply, öz üstüne alan borçnamalaryna ygrarly hem-de jogapkärli çemeleşýän döwletdigini görkezýär. Bu bolsa Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň dünýädäki abraýyny has-da artdyrýar. Milli Liderimiz wise-premýere gaz ulgamynda bar bolan döwletara ylalaşyklary durmuşa geçirmäge, täze özara bähbitli bilelikdäki taslamalary amala aşyrmaga degişli birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzda suw üpjünçiligini gowulandyrmak, suw serişdelerini netijeli peýdalanmak we goşmaça suw gorlaryny döretmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň suw hojalygyny ösdürmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da pugtalandyrmak hem-de bu pudaga döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berildi. Bu babatda öňde duran wezipeleri öz wagtynda ýerine ýetirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti tarapyndan zerur suw göterijileri, elektrik enjamlaryny, ätiýaçlyk şaýlaryny we sarp ediş serişdelerini satyn almak boýunça bäsleşik geçirilýär. Şunuň bilen bir hatarda, welaýatlarda täze suw howdanlaryny gurmak hem-de bar bolanlarynyň göwrümlerini giňeltmek boýunça işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, suwdan oýlanyşykly peýdalanmagyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugrudygyny nygtady. Munuň özi, ilkinji nobatda, obasenagat toplumyny depginli ösdürmek, daşky gurşawy goramak we ilaty arassa agyz suwy bilen yzygiderli üpjün etmek baradaky wezipeleri çözmek bilen baglanyşyklydyr.
Giň gerimli suw hojalyk taslamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi bugdaýyň, pagtanyň hem-de beýleki oba hojalyk önümleriniň öndürilişiniň möçberini artdyrmaga we ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge, obasenagat ulgamynyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmaga ýardam berýär.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere ekerançylyk meýdanlaryny ösüş suwy bilen üpjün etmek, tehniki binýady kämilleşdirmek, suwarymly ekerançylykda häzirki zamanyň suw tygşytlaýjy tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, suw tehniki desgalaryny gurmak meselelerini üns merkezinde saklamak tabşyryldy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew sementiň täze görnüşleriniň önümçiligini ýola goýmak hem-de olaryň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi pudagy ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri, hususan-da, ýurdumyzda amala aşyrylýan gurluşyk işleri hem-de ykdysadyýetiň beýleki pudaklary üçin zerur ýokary hilli gurluşyk serişdelerini çykarmak, döwrebap tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan täze zawodlary ulanmaga girizmek, ýerli mineral-çig mal serişdeleriniň esasynda önüm öndürmek boýunça öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirýär.
Ministrligiň garamagyndaky sement zawodlarynda aktiw mineral goşundylary — bazalt porfiritleri we opoka çig malyny goşmak arkaly portlandsementiň önümçiligi ýola goýuldy.
“Balkan” kän müdirliginiň bazalt porfiritleriniň “Ufra” ýatagynyň we Lebap welaýatynyň Döwletli etrabyndaky Akbulak meýdançasynyň dag jynslary bu önümçilik üçin çig mal bolup hyzmat edýär. Bu mineral daşlary özüniň fiziki we himiki häsiýetleri bilen tapawutlanyp, ýokary hilli sement öndürmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda sarp edijileri zerur önümler bilen üpjün edip bilýän kuwwatly gurluşyk senagatyny kemala getirmegiň zerurdygyna ýene-de bir gezek ünsi çekdi.
Milli Liderimiz pudagyň kuwwatyny yzygiderli artdyrmagyň hem-de ýurdumyzda we daşary ýurtlarda uly islegden peýdalanýan ýokary hilli gurluşyk serişdeleriniň öndürilişini köpeltmegiň möhümdigini nygtap, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow gözegçilik edýän ulag-aragatnaşyk toplumynda, şol sanda raýat awiasiýa ulgamynda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, ulag geçelgeleriniň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmak, üstaşyr howa gatnawlarynyň ýygylygyny artdyrmak we çägini giňeltmek, bu ulgamda edilýän hyzmatlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny hem-de hilini ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berildi. Şu maksatlar bilen, halkara tejribeden ugur alnyp, döwlet Baştutanymyzyň 2009-njy ýylda gol çeken Buýrugy bilen tassyklanan Türkmenistanyň howa giňişligini peýdalanmak üçin sargytnamalary bermegiň möhletlerini hem-de daşary ýurtlaryň howa gämileriniň onuň çägine gonmagynyň düzgünlerini kadalaşdyrýan Tertibi döwrebaplaşdyrmak we oňa degişli üýtgetmeleri girizmek teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň çäk taýdan örän amatly ýerleşmek bilen, sebit hem-de yklym ähmiýetli möhüm ulag-üstaşyr we logistiki merkez hökmünde eýeleýän ornuny pugtalandyrýandygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz bu ulgamda ägirt uly kuwwata eýe bolan ýurdumyzyň özara bähbitli halkara hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny aýtdy.
Giň gerimli işleriň geçirilmegi hem-de iri taslamalaryň amala aşyrylmagy netijesinde, ýurdumyzda döwrebap düzüm döredildi. Munuň özi ulaglaryň ähli görnüşleri boýunça, şol sanda üstaşyr howa gatnawlary ulgamynda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary üçin giň mümkinçilikleri açýar. Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa öňümizdäki Medeniýet hepdeligine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiziň Kararyna laýyklykda, 22 — 27-nji iýun aralygynda Lebap welaýatynda geçiriljek hepdeligiň maksatnamasy dürli çäreleri, şol sanda maslahaty, ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň konsertlerini, çeper filmleriň ilkinji gezek görkezilişini hem-de ýurdumyzyň kino sungatynyň wekilleri bilen döredijilik duşuşygyny, welaýatyň taryhy-medeni ýadygärliklerine barlyp görülmegini özünde jemleýär.
Medeniýet hepdeligine gabatlanyp, welaýatda durmuş-medeni we beýleki maksatly desgalaryň, şol sanda Kerki şäherinde howa menziliniň, Türkmenabatda “Türkmeniň ak öýi” binasynyň we Farap etrabynda “Çagalar dünýäsi” medeni-dynç alyş merkeziniň açylyş dabaralaryny geçirmek meýilleşdirildi.
Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni mynasybetli dürli mazmunly birnäçe çäreler guralar. Magtymguly adyndaky Milli sazly drama teatrynda täze sahnalaşdyrylan “Gül — Bilbil” operasynyň ilkinji görkezilişi bolar.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli maksatnamany hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, her ýyl geçirilýän döredijilik çäresiniň ähmiýetini nygtady. Ol ýurdumyzyň medeniýetiniň we sungatynyň gülläp ösýändiginiň, milli ruhy mirasymyzy dünýäde giňden wagyz etmek we gorap saklamak boýunça alnyp barylýan netijeli işleriň aýdyň subutnamasyna öwrüldi hem-de bu ulgamy has-da ösdürmäge itergi berip, täze zehinleri ýüze çykarmaga ýardam berýär.
Milli Liderimiz halkymyzyň özboluşly däp-dessurlarynyň, jebisliginiň we Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik güýjüniň aýdyň beýan edilmegi üçin Medeniýet hepdeliginiň, täze durmuş maksatly desgalaryň açylyş dabaralarynyň geçirilmeginiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyryp, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň haly kärhanalarynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Halkymyzyň milli gymmatlygy bolan halyçylyk sungaty Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ägirt uly üstünlikleri gazandy. Häzirki wagtda «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň düzümine jemi 11 kärhana girýär.
Milli el halyçylyk işini has-da ösdürmek we kämilleşdirmek boýunça birnäçe anyk teklipler döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Wise-premýeriň nygtaýşy ýaly, bu çäreler ýokary hilli haly önümleriniň döredilmegine, dokalan halylara islegiň ýokarlanmagyna we ýerlenilýän mukdarynyň artmagyna, ýüpek ýüplükleriň hem-de önümçilikde ulanylýan beýleki serişdeleriň oýlanyşykly peýdalanylmagyna we ahyrky netijede, kärhanalaryň ykdysady taýdan has netijeli hereket etmegine, düşewüntleriň we girdejileriň möçberiniň ýokarlanmagyna ýardam berer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ajaýyp halyçylyk hünärini has-da kämilleşdirmegiň we giňden wagyz etmegiň, Diýarymyzyň halyçylyk pudagynyň önümçilik düzümini kämilleşdirmegiň hem-de halyçy gelin-gyzlaryň netijeli zähmet çekmegi we döredijilik pikirleriniň amala aşyrylmagy üçin mynasyp şertleri döretmegiň möhümdigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz hödürlenilýän teklipleriň wajypdygyna ünsi çekip, ýokary hilli haly önümleriniň öndürilýän we eksport edilýän mukdaryny köpeltmek hem-de dünýä bazarlaryna çykarylyşyny işjeň öňe ilerletmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijeliligini mundan beýläk-de artdyrmak barada wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça geçirilen bäsleşigiň jemleri hakynda hasabat berdi we döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli kararyň taslamasyny hödürledi.
Her ýylda geçirilýän däp bolan bäsleşik ýurdumyzda 12-nji iýunda dabaraly ýagdaýda bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli Ylymlar akademiýasy hem-de Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan guraldy.
“Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda ylmy bäsleşik ylmyň hem-de tehnologiýalaryň iler tutulýan 6 ugry boýunça geçirildi. Şolaryň hatarynda nanotehnologiýalar, himiki tehnologiýalar, täze materiallary öwrenmek we energetika; biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika; maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary; häzirki zaman lukmançylyk we derman serişdeleri öndürmek tehnologiýalary; innowasion ykdysadyýet; ynsanperwer ylymlary ugurlary bar. Yglan edilen bäsleşige ýaşlaryň jemi 1053-si gatnaşyp, baýrakly orunlara hödürlenen ýaşlaryň 57-si — 32 talyp hem-de 25 ýaş alym bäsleşigiň ýeňijiligine mynasyp görüldi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ähli döwürlerde dünýäde bolup geçýän oňyn özgertmeleriň ählisiniň esasy bolup hyzmat eden ylmyň ösüşine aýratyn ähmiýet berilýändigini nygtady.
Häzirki döwrüň talaplaryny nazara almak bilen, ylym ulgamyny düýpli özgertmek işi başlandy. Şol özgertmeler bolsa ylmy işläp taýýarlamalaryň netijeliligini ýokarlandyrmaga, geljegi uly ugurlarda düýpli we amaly ylmy barlaglary işjeň geçirmäge, ýurdumyzyň ylmy-barlag edaralarynyň hem-de ýokary okuw mekdepleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da pugtalandyrmaga gönükdirilendir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlaryň arasynda her ýyl geçirilýän ylmy işleriň bäsleşiginiň ýurdumyzyň ylmyny giňden wagyz etmäge, häzirki zaman jemgyýetinde onuň ornuny artdyrmaga ýardam edýändigini belläp, degişli Karara gol çekdi we ony sanly ulgam arkaly wise-premýere iberdi hem-de ylmy bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasynyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, bu ýokary okuw mekdebiniň hormatly Prezidentimiziň milli diplomatiýa mekdebini döretmek baradaky başlangyjynyň esasynda hem-de döwlet Baştutanymyzyň 2008-nji ýylyň martynda gol çeken Permanyna laýyklykda döredilendigi bellenildi.
Häzirki wagtda Halkara gatnaşyklary institutynda fakultetleriň 4-si, kafedralaryň 6-sy, merkezleriň 3-si hereket edýär. Milli Liderimiziň ýurdumyzyň diplomatik gullugy üçin hünärmenleri taýýarlamak ulgamyny özgertmek boýunça beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, degişli teklipler işlenip taýýarlanyldy.
Hususan-da, iki basgançakly bakalawr we magistr bilim maksatnamasyna geçmek üçin öňümizdäki okuw ýylynda ýokary okuw mekdebinde tölegli esasda käbir ugurlary açmak teklip edilýär. Geljek ýyllarda beýleki hünärler boýunça şu esasda okatmak hem-de instituty hojalyk hasaplaşygyna geçirmek göz öňünde tutulýar.
Şunuň bilen birlikde, Halkara gatnaşyklary institutynyň düzümini kämilleşdirmek bilen baglylykda, täze okuw bölümlerini, şol sanda ýokary okuw mekdebiniň ýanynda ýaş diplomatlaryň mekdebini, strategik barlaglar boýunça ylmy merkezi açmak, şeýle hem sanly ulgamlar we kommunikasiýa bölümini döretmek maksadalaýyk hasaplanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Halkara gatnaşyklary institutynyň taýýarlaýan ýaş hünärmenleriniň ýakyn geljekde daşary ýurtlarda, abraýly halkara guramalarda, dünýäniň ykdysady, ynsanperwer, hukuk we maglumat giňişliginde Türkmenistana mynasyp wekilçilik etmelidigini nygtady. Watanymyzyň daşary syýasy ugruny yzygiderli amala aşyrmak türkmen diplomatlarynyň işiniň esasy we aýratyn jogapkärli wezipesidir. Oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de giň netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgeleri daşary syýasy ugruň esasyny düzýär.
Milli Liderimiz ýokary okuw mekdebinde talyplaryň häzirki zaman bilimlerini hem-de seçip alan hünärleri boýunça hünär tälimlerini, öňdebaryjy sanly tehnologiýalary özleşdirmekleri, bilimini ýokarlandyrmaklary, ugurdaş ylym bilen meşgullanmagy üçin ähli şertleriň üpjün edilmelidigini belledi. Soňra bilim alan ýaş hünärmenler ýurdumyzyň daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmäge, Türkmenistanyň umumy abadançylygyň bähbitlerine laýyk gelýän döredijilikli başlangyçlaryny ilerletmäge saldamly goşant goşmalydyrlar.
Döwlet Baştutanymyz hödürlenen teklipleri makullap, wise-premýere, daşary işler ministrine ýurdumyzyň diplomatik gullugy üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak boýunça işleri yzygiderli dowam etdirmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy S.Berdimuhamedow hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça şu ýylyň 9 — 11-nji iýunynda hökümet wekiliýetiniň Birleşen Arap Emirliklerine amala aşyran gulluk iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi.
Saparyň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň Abu-Dabiniň Mirasdüşer şazadasy, BAE-niň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň orunbasary Şeýh Mohammed bin Zaýed Al Nahaýýan, BAE-niň Premýer-ministriniň orunbasary, Prezidentiň işleri boýunça ministri Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýýan hem-de BAE-niň daşary işler we halkara hyzmatdaşlyk ministri Şeýh Abdulla bin Zaýed Al Nahaýýan bilen duşuşyklary geçirildi.
Döwletara gatnaşyklaryň geljegi baradaky pikir alyşmalaryň çäklerinde, giň gerimli ugurlar boýunça türkmen-emirlikler hyzmatdaşlygynyň depginli ösüşi nygtaldy. Munuň şeýle bolmagyna ýokary derejedäki yzygiderli we ynanyşmak syýasy gatnaşyklary ýardam berýär. Şonuň bilen birlikde, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy, hususan-da, söwda-ykdysady we maýa goýum ulgamlarynda has-da pugtalandyrmaga iki dostlukly döwletiň gyzyklanma bildirýändigi beýan edildi.
Duşuşyklaryň dowamynda energetika, ulag, maýa goýum, oba hojalygy ulgamlarynda we beýlekilerde gatnaşyklaryň gerimini giňeltmek nukdaýnazaryndan türkmen wekiliýetiniň BAE şu saparynyň ähmiýetlidigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, Dubaý şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýän “EKSPO” halkara serginiň möhümdigine aýratyn üns çekildi. Bu sergä türkmen tarapy işjeň gatnaşmaga taýýarlyk görýär.
BAE-niň daşary syýasat edarasynda ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň hatarynda halkara we sebit gün tertibine degişli möhüm meseleler boldy.
Saparyň çäklerinde türkmen wekiliýeti Abu-Dabiniň Ösüş gaznasynyň baş direktory Mohammed Saif Al Suwaidi bilen duşuşyk geçirdi. Onuň barşynda türkmen-emirlikler gatnaşyklarynyň işjeň häsiýeti nygtaldy. Bu babatda şu ýylyň fewralynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Abu-Dabiniň Ösüş gaznasynyň arasynda gol çekilen ikitaraplaýyn resminamalaryň wajypdygy bellenildi. Munuň özi söwda-ykdysady we maýa goýum gatnaşyklaryny giňeltmäge ýardam bermäge gönükdirilendir. Şeýle hem gazhimiýa, maliýe we ulag pudaklarynda ýurdumyzda emirlikler tarapynyň gatnaşmagynda amala aşyrylmagy meýilleşdirilýän taslamalary durmuşa geçirmek boýunça anyk çäreler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Saparyň çäklerinde bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge gönükdirilen birnäçe ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Birleşen Arap Emirlikleriniň Türkmenistanyň öňden gelýän hem-de iri söwda-ykdysady hyzmatdaşydygyny nygtady. Soňky ýyllarda netijeli döwletara gatnaşyklary täze hile we anyk mazmuna eýe bolup, yzygiderli ösdürilýär.
Biziň ýurtlarymyz gazylyp alynýan peýdaly serişdeleriň gorlary boýunça dünýäniň iň baý döwletleriniň biri bolup durýarlar, bu bolsa dürli ugurlarda tagallalary netijeli birleşdirmek üçin zerur şertleri döredýär diýip, milli Liderimiz aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen-emirlikler gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň möhümdigini nygtap, özara eksport-import mümkinçiligini artdyrmak, haryt dolanyşygynyň möçberini köpeltmek hem-de ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek maksady bilen, iki ýurduň wekiliýetleriniň arasynda geňeşmeleri yzygiderli geçirmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň wekiliýetiniň BAE bolan gulluk iş saparynyň netijeleri boýunça gol çekilen ikitaraplaýyn resminamalaryň ähmiýetlidigine ünsi çekip, wise-premýere, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygyna gazanylan hökümetara ylalaşyklaryň durmuşa geçirilişine degişli meseleleri üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow harby we hukuk goraýjy edaralar tarapyndan hormatly Prezidentimiziň sanly ulgama geçmek meseleleri boýunça kararlarynda kesgitlenen wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Häzir gulluk işlerinde peýdalanmak üçin bitewi maglumat gorlaryny döretmek, maglumat-telekommunikasiýa torlaryny giňeltmek, elektron resminama dolanyşygy ulgamyny ornaşdyrmak, maglumat we kiberhowpsuzlygy üpjün etmek üçin programma-enjamlaýyn serişdeleri gurnamak boýunça işler dowam etdirilýär.
Bu işleriň çäklerinde degişli harby we hukuk goraýjy edaralar tarapyndan raýatlara berilýän hyzmatlary, resminamalary sanlylaşdyrmaga mümkinçilik berýän ulgamlar işe girizilýär. Şunuň bilen baglylykda, hyzmatlary amala aşyrmakda, jemgyýetçilik howpsuzlygyny üpjün etmekde netijeli ulanylýan sanly ulgamlaryň işe girizilendigi habar berildi.
Abraýly halkara guramalar we daşary ýurtlaryň ugurdaş düzümleri bilen hyzmatdaşlykda degişli ulgamlarda öňdebaryjy tejribäni öwrenmek we işjeň ulanmak maksady bilen, halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen işler alnyp barylýar.
BMG-niň Ösüş maksatnamasy hem-de Söwda we ösüş boýunça konferensiýasy bilen hyzmatdaşlykda ýurdumyzyň daşary ykdysady işine gatnaşýan ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň arasynda gümrük amallary boýunça “Bir penjire” ulgamyny döretmek ugrunda işler dowam edýär.
Wise-premýer resmi we internet web-saýtlary hem-de ýokary okuw mekdepleriniň okuw-usulyýet işlerine iň täze tehnologiýalara esaslanýan sanly ulgamlaryň ornaşdyrylyp, sanly bilim portallarynyň, elektron kitaphana ulgamynyň döredilendigi, onlaýn görnüşinde sapaklary geçirmegiň ýola goýlandygy barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, döwletimiz tarapyndan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň goranmak ukybyny pugtalandyrmak, milli Ýaragly Güýçlerimizi döwrebaplaşdyrmak, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek meselelerine hemişe uly üns berilýändigini belledi. Bu ulgamda amala aşyrylýan özgertmeleriň esasy wezipesi harby we hukuk goraýjy edaralarynyň öňünde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin şertleri döretmekden ybaratdyr. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz sanly ulgama geçmek boýunça öňde goýlan wezipeleri takyk ýerine ýetirmegiň möhüm talapdygyna ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwrebap maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalarynyň ulanylmagynyň bu edaralaryň harby gullukçylarynyň hem-de işgärleriniň üstüne ýüklenen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmekleri üçin uly mümkinçilikleri açýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz bu ugurda göz öňünde tutulan meýilnamalaryň durmuşa geçirilişine berk gözegçiligi üpjün etmegiň zerurdygyna ünsi çekip, wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna birnäçe anyk tabşyryklary, şol sanda işgärler düzümini pugtalandyrmak hem-de bu edaralaryň işgärleriniň hünär derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly tabşyryklary berdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, 12-nji iýunda eziz Diýarymyzda Ylymlar gününiň bellenilýändigine ünsi çekmek bilen, hemmeleri güneşe baý bereketli tomus paslynyň ilkinji günlerinde dabaraly bellenilýän bu ajaýyp baýram bilen tüýs ýürekden gutlady.
Milli Liderimiz beýik Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyny şanly wakalar bilen dabaralandyrýan «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda bu baýramçylygyň şanyna geçirilýän çäreleriň mähriban halkymyzy, aýratyn hem ýurdumyzyň ylmy jemgyýetçiligini beýik işlere galkyndyryp, berkarar döwletimizde gazanylýan üstünliklere çäksiz buýsanç duýgularyny döretjekdigine berk ynam bildirdi.
Jemgyýetimiziň we döwletimiziň ösüşiniň hereketlendirijisi hökmünde biz ýurdumyzda ylmyň we tehnikanyň bitewi hem-de öňe gidýän ösüşini üpjün edýän ylmy-tehniki syýasatymyzy üstünlikli alyp barýarys. Ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlary boýunça geçirilýän barlaglaryň netijelerini önümçilige ornaşdyrmak, döwrebap senagat kärhanalaryny döretmek, ykdysadyýeti sanly ulgama geçirmek bilen, durnukly ykdysady ösüşi gazanýarys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Kuwwatly ykdysady, ylmy-medeni mümkinçiliklere eýe bolan döwlet hökmünde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň dünýä bileleşigindäki abraýyny has-da pugtalandyrýarys. «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda, ylym ulgamynyň kuwwatyny, adamyň aň-bilim mümkinçiliklerini artdyrmak bilen, ykdysadyýetimiziň innowasiýalara, tehnologiýalara we öňdebaryjy tejribelere daýanýan ösüşini üpjün etmäge möhüm ähmiýet berýäris diýip, milli Liderimiz nygtady.
Şonuň bilen birlikde, Ylymlar akademiýasynyň institutlarynda, pudaklaýyn ylmy-barlag edaralarynda we ýokary okuw mekdeplerinde nano, himiýa, kompýuter, häzirki zaman lukmançylyk we derman serişdelerini öndürmek tehnologiýalary, täze materiallary öwrenmek, energetika, biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika, maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, innowasion ykdysadyýet, ynsanperwer ylymlary ýaly ileri tutulýan ugurlarda netijeli işler alnyp barylýar.
Ylym pudagyna degişli döwlet maksatnamalarynyň tapgyrlaýyn amala aşyrylmagynyň netijesinde häzirki zaman tehnologiýalaryna, sanly bilime, öňdebaryjy tejribä esaslanýan adam mümkinçiligi yzygiderli kämilleşdirildi, ekologiýa taýdan arassa we galyndysyz ykdysady-önümçilik düzümler — kuwwatly zawod-fabrikler guruldy diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Garagum sährasynyň hem-de Hazar deňziniň ösümlik we haýwanat dünýäsiniň gymmatly görnüşlerini gorap saklamaga, «Altyn asyr» Türkmen kölüni we onuň şor suw akabalaryny oba hojalygynda peýdalanmaga, Aralyň tebigy heläkçiliginiň öňüni almaga gönükdirilen täze tehnologiýalar döredildi.
Türkmen topragynyň köp dertlere em bolan mineral suwlaryny, bejeriş palçyklaryny we dermanlyk ösümliklerini ulanmagyň ylmy esaslary işlenilip taýýarlanyldy. Ýerli çig mallardan ýokary hilli derman serişdeleriniň öndürilmegi ýola goýuldy. Miwe, ir-iýmiş, gök, bakja ekinleriniň, dowarlaryň, gara mallaryň, düýeleriň, guşlaryň we balyklaryň täze tohumçylygy döredildi.
Türkmen halkynyň emele gelşiniň we ösüşiniň gözbaşlary, gadymy, orta asyrlar, täze we iň täze taryhdaky türkmen döwletleriniň kemala geliş we ösüş taryhy, Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän taryhy-medeni ýadygärliklerimiz, dilimiz, edebiýatymyz, medeniýetimiz we sungatymyz ylmy esasda yzygiderli öwrenilýär diýip, milli Liderimiz belledi.
Häzirki zaman bilimleriniň we ylymlarynyň dünýäniň ykdysady, medeni, innowasion ösüşlerine gönükdirilmegi parahatçylykly, dostlukly, hoşniýetli gatnaşyklary ýola goýmagyň örän möhüm şerti bolup durýar. Şu nukdaýnazardan, Türkmenistan ylym, bilim we innowasion tehnologiýalar babatda Birleşen Milletler Guramasy, beýleki iri halkara guramalar hem-de daşary ýurt döwletleri bilen hyzmatdaşlygyny yzygiderli pugtalandyrýar.
Şeýle hem mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlaryň ählisini Ylymlar güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady hem-de olara berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, ylmy hem-de döredijilik işlerinde täze üstünlikleri we açyşlary, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)


c: text/html

text:
News
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna bardy
Behişdi bedewleriň watany Türkmenistanyň atçylyk düzümi ösdürilýär
More
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Köpetdagyň eteginde guruljak athananyň taslamasy bilen tanyşdy
More
Hormatly Prezidentimiz Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda baýramçylyk dabaralaryna gatnaşdy
More
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna bardy
More
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna bardy
More
Şu gün milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Köpetdagyň etegindäki gözel künjekleriň birinde ýerleşýän Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynda bolup, ynsan gylykly bedewleri bilen didarlaşdy.
Bu ýerde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Serdar Berdimuhamedow şu ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde Türkmen bedewiniň milli baýramy bilen Türkmen alabaýynyň baýramynyň bilelikde bellenilen pursatlarynda ýurdumyzyň atşynaslarynyň adyndan Arkadag Prezidentimize şanly sene mynasybetli sowgat berlen, 2018-nji ýylda doglan Hankerwen atly bedewi hem-de toý lybaslaryny hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa uly hormat bilen gowşurdy.
Bu gün ýurdumyzyň dürli künjeklerinde hereket edýän atçylyk toplumlarynda, aýlawlarda zähmet çekýän ussat seýisler, yhlasly atbakarlar ganatly bedewlerimiziň şöhratly taryhynyň döwrebap derejede dowam etdirilmegine saldamly goşant goşýarlar. Munuň özi milli atşynaslyk däpleriniň gadymy ýörelgeleriniň häzirki zamanyň ruhuna laýyklykda ösdürilýändiginiň aýdyň beýanydyr.
Bu görnüşler ynsan bilen bedewiň aýrylmaz arabaglanyşygyny, milletiň buýsanjyna öwrülen ajaýyp bedewleriň Diýarymyzda giňden tutulýan toý-baýramlaryň esasy bezeglerdigini alamatlandyrdy. Türkmenistanyň ösüşleriň we beýik ýeňişleriň belentliklerine tarap batly gadamlary bedew badyna meňzedilýär.
«Hankerwen» diýen sözüň aňyrsynda türkmen ilinde mukaddeslik derejesine göterilen dowamat bar. Kerwen hatarlarynyň uzap gidişi ýaly, bu ugurda bar bolan asylly ýörelgeler taryhyň dowamynda nesilden-nesle geçip, dowam bolsun diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Milli Liderimiz Serdar Berdimuhamedowyň Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň we Halkara “Türkmen alabaý itleri” assosiasiýasynyň ýolbaşçysy hökmünde bu ajaýyp bedewe özleriniň eýe çykmagynyň dogry boljakdygyny aýdyp, atşynaslarymyzyň behişdi bedewlerimiziň dünýä ýüzündäki abraýynyň mundan beýläk-de belende galmagynyň bähbidine zerur tagallalary etjekdiklerine ynam bildirdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz “Atyň aýagy batly bolsun, bili kuwwatly bolsun, bedew şöhratly bolsun!” diýen ganatly jümleleri aýdyp, iň gowy arzuw-umytlar bilen bedewi Serdar Berdimuhamedowa gowşurdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz bu ýerde idedilýän Hanbeg, Serdar Berdimuhamedow bolsa, Şapolat atly bedewlerde çapuw ýodasynda gezim etdiler.
Munuň özi peder-perzent mekdebiniň asyrlar aşyp gelýän asylly ýörelgeleriniň bu gün mynasyp derejede dowamata atarylýandygynyň, milli atşynaslyk däpleriniň täze mazmun bilen ösdürilýändiginiň aýdyň beýanydyr.
Ata-babalarymyzyň tutanýerli zähmeti netijesinde mukaddes türkmen topragynda ýetişdirilen we ajaýyplygy, syratlylygy hem-de ýyndamlygy bilen şan-şöhrata eýe bolan behişdi bedewler halkymyzyň milli gymmatlygydyr, olar Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň toý-baýramlarynyň, şanly seneleriniň esasy bezegidir.
Häzir ýurdumyzda atçylygy ösdürmek we ahalteke bedewleriniň tutuş dünýädäki şan-şöhratyny artdyrmak boýunça netijeli çäreler geçirilýär. Atçylyk pudagyny ylmy taýdan ösdürmek, bu ugurdaky amala aşyrylýan işleri yzygiderli kämilleşdirmek üçin niýetlenen döwrebap atçylyk-sport toplumlaryny gurmak meselelerine aýratyn ähmiýet berilýär.
Hormatly Prezidentimiz hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Serdar Berdimuhamedow atly gezelenjiň dowamynda eziz Diýarymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamada kesgitlenen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda alnyp barylýan işleri, ýurdumyzyň gündelik durmuşynyň wajyp meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Döwlet Baştutanymyz häzir ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmeginde her bir adamyň mynasyp goşandynyň bolmalydygyny aýdyp, bu ugur boýunça durmuşa geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmek babatda atalyk pentlerini, degişli tabşyryklaryny berdi. Aýratyn-da, halkymyzyň bagtyýar durmuşy, ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösüşi, şöhratly pederlerimiziň döreden milli gymmatlyklarynyň dowamata atarylmagy bilen baglanyşykly meseleler hemişe üns merkezinde saklanylmalydyr.
Bu gün ýurdumyzda atçylyk pudagynyň okgunly ösdürilmegine itergi bermäge, at çapyşyklarynda, atly sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlarda, hususan-da, konkur hem-de at üstündäki milli oýunlar boýunça bäsleşiklerde üstünlikli çykyş etmäge ukyply türgenleri taýýarlamaga uly üns berilýär. Bu bolsa milli atşynaslyk däpleriniň döwrebap derejede ösdürilýändiginiň misilsiz subutnamasydyr.
Arassa ganly ahalteke bedewlerini köpeltmäge, bu tohumy kämilleşdirmäge hem-de ajaýyp tohumçylyk häsiýetlerini ösdürmäge ýöriteleşdirilen dürli ýurtlaryň atşynaslarynyň duşuşyklary hem-de özara gatnaşyklary üçin netijeli gurama öwrülen Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň giň gerimli işi behişdi bedewleriň tutuş dünýäde şan-şöhratyny artdyrmaga ýardam edýär.
Çeşme: TDH

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biz öz öňümizde “alyjylaryň islendik islegini kanagatlandyrmaly” diýen möhüm meseläni goýýarys
Marynyň "Ýeňiş" tikin fabriginiň esasy önümçiligi erkek adamlaryň we çagalaryň köýneklerini tikmek bilen, içerki bazarlarymyzda indi birnäçe ýyllar bäri öndürilýän önümleriň oňat hilliligi bilen öňdebaryjylaryň hatarynda tanalyp gelýär.
Biziň esasy maksadymyz-alyjylaryň islegini hemme taraplaýyn kanagatlandyrmak bolup durýar. Bu bolsa ýokary hil, döwrebap önümler, köýnegiň jana ýakymlylygy, rahatlygy. Biziň kärhanamyz köýnekleriň görnüşlerini elmydama täzeläp durýär. Köýnek öndürmek üçin çig malyň düzümi esasy orun tutýar.
Bizde tikilýän köýnekleriň çig malynyň düzümi arassa ak pagta, ýüpek pagta, şeýle hem garyşyk düzümde (80%-pagta, 20%-polýester). Ýene-de biziň üns berýän zadymyz - bu köýnekleriň bahalarynyň elýeterli bolmagydyr.
Doly maglumat


text:
Kerwen agadyr Gyrmyzy gelnejäniň işigine üçünji sapar gyz idelip gelindi. Göräýmäge, sypaýy, epeý, salyhatly görünýän sawçylar, turuwbaşdan, gyz berilmese, elini çekjek däldiklerini duýdurjak bolýana çalymdaş, özleriniň sylanýan ýerdendiklerini öwran-öwran nygtadylar. Öý eýeleri soraşyp-ideşjekdiklerini aýdyp, olary zordan ugratdylar.
Gyzlaryndan rugsat sorara salym geçirmän, ýene-de üstüni basdylar. Gyrmyzy gelneje adamsynyň ýüzüne seretse, olam haýran bolup, aýalynyň ýüzüne garap-garap goýdy. Sawçylara salym bermeklerini, däbiň şolar ýalydygyny düşündirmeli boldy.
— Ana, ejesi, diýeniň geldi — diýip, myhmanlary ugradan Kerwen aga işikden girip-girmän, Gyrmyzy gelnejä ýüzlendi.
— Ýeri, näme diýenmişim men?! — diýip, onsuzam sawçylaryň bolşuna gahary gelip duran aýaly tasanjyrady. Sawçylar üçin ýazylan, heniz ýygnalmadyk saçagyň başyna geçen Kerwen aga basyrylgy duran çäýnegi öňüne çekdi.
— «Iki egniňde perişde oturarmyş. Agzyňdan gaçyran zadyňa el göterermiş» diýen ýalydym men saňa. Ana, diýenim bolmadymy?
— Aýdan bolsam, ýagşylyga aýdandyryn. Beýle boljagyny men öňünden gurra taşlap bilmerin ahyry. Onsoňam, özüň bilýäň-ä, gyzyňa gaharym gelen wagty diýäýýän-dä. Derrewjik Aýşat jany çykarasymyzam ýok-la. Onda-da tanamaýan-bilmeýän ýeriňe.
Kerwen aga aýalynyň bolşuna ýylgyrdy:
— Ozal iki gezek gyz çykaryp gördüň. Bular ýaly keýpiň gaçgyn wagtyn-a görmändim, keýwany! Şü körpe gyzyňy söýýäniňe, käýeýäniňe düşünemok men-ä.
Gyrmyzy gelnejäniň öňküsi ýaly gyzlaryna guwanyp gepleýän badyhowa gürrüňleri bu gezek diliniň ujunda galdy.
Gyzynyň sesini çykarman, razylyk alamaty hökmünde başyny aşak salmagyna, şondanam kän wagt geçmän, sawçylaryň ýene-de gapysynyň agzynda ulagdan düşmeklerine äm-säm bolan ata-enä ýalandanam bolsa, ýylgyryp, olary saçak başyna geçiräýmekden başga alaç galmady. Bu gezek diňe är-aýal bolup gelen myhmanlar köne tanyş ýaly, öý eýeleri bilen gadyrly saglyk-amanlyk soraşdylar.
Gürrüňçilik uzaga çekdi. Iki tarapyňam kemsizje sorag-ideg edendigini, bir-birege göwünleriniň ýetendigini olaryň arasynda tanyş-bilişleriň adynyň agzalmagam äşgär edýärdi.
Orta bugaryp duran palawyň getirilmegi bilen, gürrüňdeşligiň arasyna böwşeňlik aralaşdy. Uzak ýoluň argynlygyny palawyň yzyndan getirilen gök çaýam aýyrsa aýrandyr weli, öý eýeleriniň: «Sözüňizi aldyk» diýmesiniň özem myhmanlaryň keýpini görnetin gowulandyrdy. Kerwen agadyr Gyrmyzy gelnejäniň biri-biriniň ýüzüne seredibermesiniň aşagynda bir zadyň ýatandygyny duýan Myrat aga oturyp bilmedi:
— Kerwen guda, görýän weli, sizi bir zad-a biynjalyk edýän ýaly…
Adamsynyň gökden düşen ýaly bolan bu sowalyny Jemal gelneje ýuwmarlamaga çalyşdy:
— Diýýäniň näme, Myrat! Heniz özüň gyz çykaryp görmäňsoň diýäýýäň-dä. Onda-da uzak ýere gözüň agy-garasyna deňäp oturan perzendiňi eliň bilenjik ugratmaly bolsaň… Entegem gudalar mert durlar.
Kerwen aga içindäkini çaltrak aýdyp dynmasa, özüne jaý tapmajagyny bilen borly, mus-muslap durmady-da, aýalyna bakyp, gürrüňe ýol arçady:
— Neme-dä, Myrat inim! Siziň-ä birinji gezek ogul öýlendirjek bolşuňyz. A biz mundan öňem iki ogul öýlendirdik, iki gyz çykardyk. Tüweleme, enteg-ä: «Ogluň gyzymyza azar berdi, gyzyňa terbiýe berip bilmänsiň» diýip, gapymyzdan ätlän adam ýok. Gaýtam, terbiýe beren çagalarymyz sebäpli alkyş alyp otyrys.
Ol: «Galanyny sen aýt!» diýen terzde aýalynyň ýüzüne gözledi-de, dymdy. Halynyň gülüni dyrmap oturan Gyrmyzy-da agyr ýüküň aşagynda galan ýaly, başyny galdyrman gepledi:
— Neme-le, o diýen bir wawwaly dälem ýaly, bir seretseň, ynjygrak mesele ýalam, ýa biziň göwnümize şeýlemi?!
Sözleri alnan sawçylaryň olaryň bolşuna geňirgenişleri bilner-bilinmez biri-biriniň ýüzüne garaýyşlaryndan duýuldy. Muny aňan Gyrmyzy gelneje gönülemese bolmajagyny bildi:
— Jemal guda, bu gürrüň aslynda ikimiziň aramyzda bolaýmaly ýaly weli, özüň bilýänsiň-le, häzirki gyzlar atasynyň hakyky läligi bolupjyk çykaýýarlar.
Gürrüňiň özüne ýöňkeljegini ozaldanam aňyp oturan Kerwen aga ýylgyrdy-da oňaýdy. Aýaly dowam etdi:
— Körpämiz bolansoň, läliksiredip, näme iýjek diýse, agzyna tutup beripdirismi, şunymyzyň-a nahar dannamasy bardyr.
«Wawway» meseläniň düýp özenine düşünip bilmän, öý eýeleriniň agzyna bakyşyp oturan myhmanlar olaryň bu gürrüňine hezil edişip gülüşdiler. Emma Kerwen agadyr Gyrmyzy gelnejäniň bu mahal gülki ýadyna düşenokdy. Myrat aga gülküsiniň arasynda özüne geňirgenip bakan Kerwen aga ýüzlendi:
— Aý, guda, köneleriň bilmän aýdýan zady ýog-ow! Näme diýilýändir-ä Jemal, gaýyn-gelin barada, hä, hä, ýadyma düşdi, «Gaýyn bilen gelniň topragy bir ýerden alnarmyş». Gudalara gaty yhlas edenimiz eýýäm bildirip başlad-ow, enesi!
Olaryň gülüşmesiniň asyl sebäbi onuň ýaşlyk ýatlamasyndan soň düşnükli boldy:
— Biz köp çagaly maşgaladyk. Jemal bolsa biriniň ýeke gyzydy. Toý edenimizde, aç galýan günleri köp boluberensoň, iýmeýän naharlarynam iýmäge mejbur boldy. Asyl, nahar dannamaga wagt bolmasa näme munda?! Onda-da on çagaň içinde. Şeýle dälmi, Jemal?
— Islänimi iýip, islänimi geýip ýören döwrümiň atam öýümde galanyny aňlamaga köp wagtam gerek bolmady, maňa — diýip, Jemal gelneje-de güldi.
— Beý diýsek, gyzymyz hor bolarmyka diýip oýlaýmaweriň, gudalar! Köpümiz-küjümiz ýok. Bary-ýogy üç sanyjak gözümiziň agy-garasyna deňäp oturanymyz bar. Onsoňam, gyz diýeniň gyzyl güldür. Açylyp oturan bägüle nähili garalýan bolsa, gyz-gelne-de şonuň ýaly seretmelidir. Nesip bolsa, Aýşat jany törümize geçirsek, ol halan zadyny iýip, halanyny geýer — diýip, Jemal gelneje gudalary arkaýynlaşdyrdy.
Sawçylar işiklerini kakaly bäri, ýüreklerini ünjä goýup duran mesele-de çözülensoň, öý eýeleriniň göwünleri açyldy. Bileleşilip, maslahat bilen toý sähedi bellendi. «Entek durmuşa çyksaň görersiň. Ejeň öýi ýokdur saňa. Açja galan wagtyň meniň naharlarymy köp ýatlarsyň entek. Gaýyn ene diýilse, ejeň ýalydyr öýtmegin!» diýip, soňky wagtlarda häli-şindi gyzyna käýinýän pursatlary, onuňam adamsyna ýokman: «Goý, şu gürrüňleriňi!» diýşi göz öňüne gelen Gyrmyzy gelnejäniň gözlerine ýaş aýlandy. Ony assyrynlyk bilen synlaýan Kerwen aga-da duýdy. Ýüreginden bir zat üzülen ýaly boldy-da, kalby ezildi. Ýöne myhmanlaryň öý eýeleriniň ýüreklerinde bolup geçýän galpyldylardan bu mahal asla habarlary ýokdy.
Gyz maşgalanyň ozaldan ýazgydy şeýle: ata-enäni gynandyryp, bagt öýüne ýola düşmeli. Ata-enäniň gujagy, öýüniň töri boşar, emma balasynyň bagty üçin hemme zada taýyn bolar.
Kerwen aga bilen Gyrmyzy gelneje-de şeýtdi. Ýüreklerinde dörän adaja yzany basyp, açyk ýüz bilen ellerini göterip, körpe gyzlaryna bagt arzuwladylar.
GYZYM BAR, GYZYL GÜLÜM BAR
Kerwen agadyr Gyrmyzy gelnejäniň işigine üçünji sapar gyz idelip gelindi. Göräýmäge, sypaýy, epeý, salyhatly görünýän sawçylar, turuwbaşdan, gyz berilmese, elini çekjek däldiklerini duýdurjak bolýana çalymdaş, özleriniň sylanýan ýerdendiklerini öwran-öwran nygtadylar. Öý eýeleri soraşyp-ideşjekdiklerini aýdyp, olary zordan ugratdylar.


text:
Hindistan Türkmenistan – Owganystan – Pakistan Hindistan trans milli gaz geçirijisi arkaly Türkmenistandan satyn alynjak gazyň bahasynyň täzeden ylalaşylmagyny isleýär diýip, “Financial Express” neşiri şu gün habar berdi.
“Global energiýa nyrhlarynyň pese gaçýan wagty, Hindistan TOPH geçirijisi arkaly akdyryljak gazyň bahasynyň täzeden ylalaşylmagyny soraýar” diýip, Hindistanyň neşiri ýokary derejeli bir resminiň sözlerini getirdi.
Türkmen metbugaty, bu trans milli taslamanyň ýurduň energiýa ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak ugrunda möhüm ädimdigini tekrarlaýar. Bahasy dürli çeşmeleriň maglumatlaryna görä 8-10 milliard aralygynda boljakdygy çak edilýän bu gazgeçirijiniň üsti bilen Türkmenistan Günorta Aziýa ýurtlaryna tebigy gaz eksport etmegi göz öňünde tutýar.
Bu taslamanyň türkmen böleginiň gurluşygyna 2015-nji ýylyň dekabr aýynda Owganystanyň, Pakistanyň hem-de Hindistanyň ýokary derejeli resmileriniň gatnaşmagynda Mary şäheriniň golaýynda ýerleşýän “Galkynyş” gaz ýatagynyň alkymynda badalga berildi.
Şeýle-de, şu ýylyň fewral aýynda geçirijiniň owgan böleginiň gurluşygyna ýene dört ýurduň döwlet baştutanlarynyň gatnaşmagynda Owganystanda girişildi.
Halkara energiýa bilermenleri, şol sanda Merkezi Aziýa boýunça ekspert Brýus Panniýer Owganystandaky ýaramaz howpsuzlyk şertleri sebäpli bu taslamanyň durmuşa geçirilmegine şübheli garaýar.
Hindistan gazyň bahasyna täzeden garalmagyny soraýar
Hindistanyň “Financial Express” neşiri ýokary wezipeli bir çeşmä salgylanyp, ýurt resmileriniň mawy ýangyjyň bahasy boýunça täzeden maslahat etmegi müwessa görýändigini mälim etdi.
Neşiriň ýazmagyna görä, 2013-nji ýylda TOPH-dan akdyryljak gazyň bahasy boýunça dört ýurduň resmileri ylalaşdy. Şol ylalaşyga laýyklykda, Hindistan türkmen gazynyň 1000 kub metri üçin Türkmenistana arassa 265 dollar tölemeli, Owganystan we Pakistan üçin tranzit töleglerini goşanda agzalýan mukdardaky ýangyç Hindistana 372 dollara düşýär. Neşiriň ýazmagyna görä, Hindistandaky ýerli salgytlary we transport çykdajylaryny hem hasaba goşanda Türkmenistandan akdyrylan 1000 kub metrlik gaz Hindistanyň içerki sarp edijilerine takmynan 460 dollara düşýär.
Habarda aýdylmagyna görä, bu töleg Hindistanyň häzirki wagtda gaz öndürijelerden satyn alýan bahasynyň 2 esseden gowragyna barabar bolýar.
Owganystanda TOPH bilen bagly ýer meselesi döredi
TOPH bilen baglylykda Hindistanyň gazyň bahasyna täzeden garalmagyny soramagyna aýakdaş ýaýran beýleki bir habarda bu taslamanyň Owganystanda-da ýer söwdasy bilen bagly ýuridik päsgelçiliklere duçar bolýandygy habar berilýär.
“Ýewraziýa Habarlary” neşiri, eurasiantimes.com, TOPH-yň owgan ýuristine salgylanyp, geçirijiniň Owganystandan geçýän böleginde gazyň çekiljek ugrundaky ýerleriň diňe 45 %-niň resmileriň eýeçiligindedigini, galan 55 %-niň hususy eýeçilikdedigini, geçirijiniň gurluşygyny amala aşyrmak boýunça ýer eýeleri bilen bagly dawalaryň kähalatlarda kazyýete geçirilendigini habar berdi.
Pakistan Eýran bilen has ýakyn energiýa hyzmatdaşlygyna ‘göz gyzdyrýar’
Beýleki bir tarapdan, Pakistanyň täzelikde wezipä girişen premýer-ministri golaýda pars metbugatynda eden çykyşynda özleriniň Eýran bilen has ýakyn energiýa hyzmatdaşlygyna isleg bildirýändigini mälim etdi. Ol “[TOPH] taslamasy amala aşyrylan ýagdaýynda-da”, Yslamabadyň Eýrandan energiýa üpjünçiligine zerurlyk duýjakdygyny mälim etdi.
Türkmenistan TOPH arkaly degişli döwletlere ýylda 33 milliard kub metr gaz akdyrmagy maksat edinýär. Ilkibaşda bu taslamany 2019-njy ýylda işe girizmek göz öňünde tutulypdy, ýöne soňy bilen onuň tamamlanjak wagtynyň 2020-nji ýyla yza süýşürilendigi metbugat serişdelerinde habar berildi.
Hindistanyň gazyň bahasy boýunça täze teklibi barada aýdylanda, ol mundan ozal hem nyrhlar bilen baglylykda öz garşylygyny beýan edip gelipdi. “Times of India” neşiri 2016-njy ýylyň mart aýynda Hindistanyň TOPH geçirijisinden akdyryljak türkmen gazy üçin uzak möhletleýin kesgitlenen nyrh ýa-da belli bir formula boýunça baha tölemegi göz öňünde tutmaýandygyny ýurduň ýokary derejeli energiýa resmisine salgylanyp habar beripdi.
Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan gazgeçirijisiniň uzynlygy 1814 kilometre deň bolup, onuň 816 kilometri Owganystanyň üstünden çekiler. Türkmenistanyň ýerli metbugaty taslamanyň türkmen böleginiň gurluşygynyň tamamlanandygyny habar berdi.
Maliýe “kynçylyklary”
Galyberse-de, Türkmenistanyň bu halkara taslamany maliýeleşdirmekde-de kynçylyga duçar bolýandygy aýdylýar. Soňky üç ýylyň dowamynda taslamanyň halkara gün tertibine has çynlakaý girmegi bilen dürli döwürlerde Hytaý, Katar, Saud Arabystany, Özbegistan we şuňa meňzeş beýleki döwletler bu proýekte goşulmaga isleg bildirýändigini, ekspertleriň aýtmagyna görä, “kiçi dilden bärde” aýdyp geldi.
“Şu ýerde bellärlikli bir ýagdaý bar, Hytaý geçen ýyl-da [TOPH-a] goşulmaga isleg bildirýändigini aýtdy, wagtal-wagtal “Gazprom” hem muňa goşuljak diýdi, ýerli gelende Özbegistan TOPH-a goşuljak diýdi. Ýöne olar muňa nä derejede çynlakaý çemeleşýär, ony bilmedim. Aýdyşym ýaly, köpler TOPH-a goşulmaga isleg bildirýändigini aýdyp geldi, ýöne bu gürrüňler iş ýüzünde amala aşyrylmaýar” diýip, Merkezi Aziýa boýunça ekspert Brýus Panniýer Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Türkmenistan gaz söwdasynda 2016-njy ýylyň ýanwar aýynda Orsýeti, 2017-nji ýylyň ýanwarynda Eýrany ýitirenden soň, ol bu ugurda diňe Hytaýa garaşly galdy.
Geçen aý Orsýetiň energiýa ministriniň orunbasary Türkmenistan bilen Orsýetiň arasyndaky gaz söwdasyny täzeden dikeltmegiň mümkinçilikleri barada metbugatda çykyş etdi.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:02
-
-
keshe 21:35
-
-
Almaty jylytý maýsymyna daıyn
ALMATY QazAqparat – Almaty jylý kesheni kúz-qys maýsymyna tolyq daıyn. Bul týraly onlaın brıfıng barysynda qalalyq Energotıimdilik jáne ınfraqurylymdyq damý basqarmasynyń basshysy Evgenıı Pak málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Spıkerdiń sózinshe, jylytý maýsymyna 8257 turǵyn úı, 443 bilim berý jáne 91 densaýlyq saqtaý obektisi daıyn tur.
«Jylytý maýsymyna daıyndyq mamyr aıynda bastaldy. Gıdravlıkalyq synaqtar júrgizildi, nátıjesinde 626 zaqym anyqtaldy jáne joıyldy. 82 qazandyqta jóndeý jumystary júrgizildi, qazandyqtardy aýystyrýmen tehnologııalyq jáne qosalqy jabdyqtar jóndeldi, gaz jabdyqtary aýystyryldy. Bıyl Naýryzbaı aýdanyndaǵy vokzal qazandyǵyn, sondaı-aq «Premera» qazandyǵyn qaıta jańartý bastaldy», - dedi Energotıimdilik jáne ınfraqurylymdyq damý basqarmasynyń basshysy.
Sonymen qatar, ol 82 qalalyq qazandyqta jáne jylý kózderinde, turaqty túrde, tórt aýysymda jedel personal táýlik boıy kezekshilik etetinin aıtty.
Apat kezinde 13 jedel jáne jóndeý brıgadasy jumys isteıdi. Sondaı-aq 229 myń tonna kómir men 23,4 myń tonna mazýttyń avarııalyq rezervi jınaqtaldy.
Almatyda Túrksib pen Jetisý aýdandarynda halyqqa arnalǵan 8 kómir bazasy bar, aldyn ala 90 myń tonna kómir qoryn jınaý josparlanǵan. Búginde 27 myń tonna qor jınaldy, taǵy 3,5 myńy jolda.
Evgenıı Pak elektr jáne gaz jelileriniń daıyndyǵy týraly aıtty.
«Almatyda elektr jelisiniń uzyndyǵy 8,5 myń shaqyrym. Olardyń daıyndyǵy 100%. «Alataý Jaryq Kompanııasy» AQ 871 shaqyrym elektr jelilerinde jóndeý jumystaryn júrgizdi. Almatydaǵy «QazTransGaz Aımaq» AQ 4746 shaqyrym gaz jelisin basqarady, olar da sýyq aýa raıynyń bastalýyna tolyq daıyn»,-dedi spıker.
Sonymen qatar, ol Almaty qalasyndaǵy úılerdiń 94,5%-y jylýdy esepke alatyn qondyrǵylarǵa qosylǵanyn, qalǵandary kazarma tıpindegi úıler ekenin nemese apatty úılerge tıesili ekenin tilge tıek etti.
- Almatyda birqatar kolledj modernızatsııadan ótti
- Almatyda ruqsat etilmegen eki iri qoqys úıindisi anyqtaldy
- Almatyda «Jasyl qala» naýqany aıasynda kóshetter tegin taratylyp jatyr
- Almatyda iz-túzsiz ketken 8 jasar oqýshy tabyldy
- 21 qazan kúni ótetin mańyzdy sharalar ańdatpasy
- Ákim: Halyq sanaǵy Almatynyń áleýmettik jáne ınfraqurylymdyq damýy úshin mańyzdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Onlaın sanaqqa qatysýshy neni bilýi kerek – Ulttyq statıstıka bıýrosy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búginde elimizde onlaın sanaq ótip jatyr. QR Ulttyq statıstıkanyń búgin bergen málimetine sáıkes 2 mln-nan astam qazaqstandyq sanaqtan onlaın ótti. Osy oraıda sanaqqa qatysýshy neni bilýi kerek jáne suraq týyndaǵanda qaıda habarlasýǵa bolady? Atalǵan saýaldarǵa «Halyq sanaǵy-2021» resmı ókili. Oljas Saılaýbekuly jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Onlaın sanaqtan ótkende qatysýshy ózimen qatar otbasy múshelerin de tirkeı alady. ıAǵnı otbasynyń ár múshesiniń jeke tirkelýiniń qajeti joq. Bul yńǵaıly ári kóp ýaqyt almaıdy. Búkil otbasy múshelerine qatysty tıisti málimetterdi tirkegen soń sanaqtyń qorytyndysy habarlama túrinde keledi. Búginde onlaın sanaq qarqyndy túrde júrip jatyr jáne eshqandaı zań buzýshylyq oqıǵasy tirkelgen emes», - dedi Oljas Saılaýbekuly.
Onyń aıtýynsha, 1 qazannan bastap sanaq jumysyna ıntervıýerler kirisedi.
«Bizde 1446 baılanys ortalyǵy jumys isteıdi. Azamattar Call ortalyqqa habarlasyp ózin tolǵandyrǵan suraqtarǵa jaýap alady. Habarlasý tegin jáne ortalyq táýlik boıy jumys isteıdi. Ortalyqqa osy ýaqytqa deıin habarlasqan azamattar kóbinese onlaın sanaqtan ótý protsesi men tirkelýge qatysty suraıdy. Óz kezeginde bizdiń mamandar barlyq suraqtarǵa jaýap beredi», - deıdi ol.
Sondaı-aq, resmı ókil sanaq saýalnamasyna toqtalyp ótti. Málimdeýinshe ondaǵy suraqtar halyq talqysynan ótken.
«Suraqtar elimizde 2009 jyly ótken sanaq saýalnamasynyń negizinde qurastyryldy. Sondaı-aq, onyń ishinde memlekettik quzyrly organdardyń usynysy boıynsha engizilgen suraqtar da bar. Odan bólek, halyqaralyq uıymdardyń da pikir, usynysy eskerildi. Atap aıtqanda, Eýropalyq statıster konferentsııasy jáne Vashıngton toby sekildi syrt uıymdar. Sonymen qatar bıylǵy onlaın sanaqtyń saýaldary Ashyq NQA alańyna jarııalanyp, halyq talqysynan ótip, memlekettik organdarmen kelisilgen», - dedi O. Saılaýbekuly.


text:
Duşenbe güni Mollah Omar 2014-nji ýyldan soň ABŞ-nyň harbylarynyň Owganystanda galmagy hakynda gelinjek howpsuzlyk ylalaşygyň ýurtda urşuň dowam etmegine alyp barjakdygyny we onuň “erbet netijeleriniň boljakdygyny” aýtdy.
Mollah Omaryň bu beýanaty Gurban baýramyndan bir gün ozal emeýl arkaly habar serişdelerine ýaýradyldy.
Owgan prezidenti Hamid Karzaý we Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri ikitaraplaýyn şertnama barada deslapky ylalaşyga geldiler. Ýöne 2014-nji ýyldan soň amerikan esgerleriniň eldegirmesizdigi hakyndaky meseleler heniz çözülmedi.
Karzaý şertnama barada takyk netijä gelmezden ozal “Loýa Jirga” bilen maslahatlaşjakdygyny aýtdy. “Loýa Jirga” Owganystanyň taýpa ýolbaşçylarynyň assambleýasydyr.


text:
HAÝYŞ EDÝÄRIN, MAŇADA ÜNS BERÄÝIŇ!
10-njy sentýabr – özüňe kast etmä garşy göreşmegiň Halkara günidir.
Adam durmuşy şeýle köptaraply we dürli öwüşginli bolup, ol dürli ýagdaýlaryň täsiri bilen üýtgäp durýar. Biz okaýarys, işleýäris, belli bir işleri meýilleşdirýäris, halaýarys, dotlaşýarys, söhbetdeş bolýarys, ýalňyşýarys... Adamyň durmuşy edil gije-gündiz ýaly, ýagty, şatlykly, üstünlige beslenen günler bilen, "garaňky", arassa howa kimin gerek bolan umydyň, arzuwlaryň bizi wagtlaýyn taşlap giden pursatlaryndan "dokalan" bolýar. Durmuşymyzda ýüze çykan şol pursatda alaçsyzlyga, gaýgy-hasrata, umytsyzlyga ten bermän, "gamgynlylyk kölünden" çykmak üçin adam gaýratlylyga, ýardamlylyga, ýakyn adamlaryň kömegine juda mätäç bolýar.
Adamlar ýüzlerçe ýyllaryň dowamynda durmuşyň agyr labyryna düşüp, çykalga tapmaýan pursatlary, köňülde döreýän agyryny ýeňip geçmegiň ebeteýni gözläpdirler. Ýöne olaryň daşyny gurşap alýan biz-adamlar, köplenç öz aladalarymyz bilen ýakynlarymyzyň kynçylyklaryny görmeýän we bilmeýän "gözli körlere" we "gulakly kerlere" öwrülýäris.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň habar bermegine görä, ýer ýüzünde her ýyl 800. 000 golaý adam öz ömrüni özüne kast etmek ýoly bilen tamamlaýar, ýagny her 40 sek. bir adamyň ömri kesilýär. Statistiki maglumatlar her özüne kast eden uly adama 20 sany özüne kast etmäge synanşan adamlaryň bolup biljek pajygaly gatnaşygyny äşgär edýärler. Bu sanlaryň bolmazlygy üçin biziň her birimiz nämeler edip bilýäris?
Howsala döredip biljek alamatlar
Ýakyn adamlaryňyzy olarda dörän kynçylyklardan, ruhy gamgynlylykdan, durmuş bilen biwagt hoşlaşma isleginden halas etmek we wagtynda goldaw bermek üçin hemişe olara ünsli boluň.
Bu ýagdaýyň döräp biljek töwekgelçilik toparlaryndan habarly boluň:
► Agyr ezýetlere getirip biljek beden keselli adamlar;
► Ruhy keselleri we geçmişde öz-özüne kast etme synanşyklary geçiren adamlar;
► Agyr ruhy kynçylyklary başdan geçirýän adamlar (ýeke galma, ýakyn adamlaryň ölümi, tussag edilme, iş ýeriniň ýitirilmegi, aýrylyşma we baş.);
► Neşe we alkogol serişdeleri ulanýan adamlar.
Şeýle-de,
► Emosional sarsgynlyklara durnuksyz;
► Hakyky dostlary, maşgala gatnaşyklary, durmuş gymmatlyklary bolmadyk;
► Öz mümkinçiliklerinden göwni geçen ýa-da tersine, aşa gopbam, özüne göwni ýetýän adamlar hem üns bermeli toparlara degişli edilip bilner.
Özüne kast etmegi meýilleşdirýän adamlara mahsus çynlakaý alamatlar hem bellenilýär:
♦ Öz gutarylmadyk işleriniň hemmesini tamamlamak (eger bu häsiýet adama öň mahsus bolmadyk bolsa);
♦ Hoşlaşmak we durmuşynyň dürli döwürlerinde oňa kömek beren adamlara minnetdarlyk bildirmek (eger bu häsiýet adama öň mahsus bolmadyk bolsa);
♦ Dowamly ruhy gamgynlylykdan soň, adamyň şeýle çözgüdi kabul edip birden arkaýynlaşmagy, ukysyzlygyň döremegi;
♦ Adamyň hat üsti bilen ýa-da dilden duýdurmalary: "Meniň tanşym şeýle iş edipdir...", "Men şeýle etsem nähili bolardy?".
Jemgyýetde bar bolan toslamalar
Biziň jemgyýetimizde hakykata deň gelmeýän, öz-özüňe kast etme ýagdaýyna degişli birnäçe toslamalar bolup, olar adamyň ruhy dünýäsinde bolup geçýän hadysalara düşünmäge we dogry baha bermäge bökdençlik döredýär.
Jemgyýetde özüne kast etme barada gürrüň edýän adamynyň hiç haçan ony amala aşyrmajagy barada toslama ýaýrandyr. Hakykatdan bolsa şeýle düşünjäniň howplydygy psihologlar tarapyndan subut edildi. Hakykatdan bolsa, beýle hyýaly meýilleşdirýänler ilki bu barada umumy kynçylyk ýaly söz açsalar, soňundan özüne degişli äheňde ýetirmäge çalyşýarlar ("Eger birden men ölsem...", "Men bolmasam şeýle etmegiňizi haýyş edýärin" we ş. m.), ýörite alyp barýan gündeliklerinde ýazyp, bu barada gazet-žurnallardan alnan bölekleri "tötänleýin" ýakynlarynyň eline düşer ýaly edýärler, öz maşgala lukmanyna özüni gurşap alan gamgynlylyga we ýaşamaga bolan islegiň we güýjüň ýoklugyna arz edip duýduryp bilýärler.
Statistiki maglumatlara görä, özüne kast etmegi ýüregine düwen adamlaryň 80%-den gowragy öz meýilleri barada başga adamlary dürli ýollar bilen habarly etmäge çalyşýarlar. Bu bolsa beýle meýilleriň birden döremeýändiginden (birden döreýän ruhy şikes ýetiriji hadysalaryň täsirini nazara almanyňda) habar berip, adamynyň hyýalynda ol pikirlenme-ýerine ýetirme tapgyrlaryny geçip "bişişýändigini" aňladýandyr.
Öz-özüňe kast etmeleriň esasy sebäbi ömrüňi üzmek islegi dälde, çykalgasy diňe ölümde görülýän ruhy agyrlykdan we çydap bolmajak agyrydan, dörän çykalgasyz ýagdaýdan dynmak islegidir. Her özüňe kast etme synanşygynyň aslynda kömege mätäçlik duýgusy ýatandyr. Ýagty jahan bilen hoşlaşma synanşygynyň esasynda: "Haýyş edýärin, meniň ýagdaýyma hem üns berip, kömek edäýiň!" diýen zarynly ýollanma ýatandyr.
Ýene bir nädogry düşünjeleriň biri hem, özüne kast edýän adamlary ruhy taýdan gowşak we näsag hasaplamakdyr. Hakykatda bolsa, ruhy taýdan näsaglar olaryň 40-50%-i düzüp, galanlary ruhy taýdan sag, ýöne öz şahsy häsiýetleriniň we garaýyşlarynyň esasynda çylşyrymly ýagdaýa düşüp, ondan çykalga tapyp bilmedik şahsyýetlerdir.
Edil şu sebäpden hem, öz wagtynda beriljek kömek adamyny merhumlar dünýäsinden ýaşaýşa alyp barjak halas ediji köpri bolup, şonsuz adam eke-täk çykalga höküminde ölümi saýlap biler.
Özüňe kast etme pikirleriň döremeginiň garşysyna nämeleri goýup bolar?
Adamy alaçsyzlyk girdabyndan çykarmak üçin onuň köňlüniň haýsy tarlaryny "kakyp", haýsy gymmatlyklary ulanma mümkinkä?
Düzgün bolşy ýaly, öz-özüňi ýok etme synanşygyna garşy edip adamynyň öz şahsy gymmatlyklaryny we dünýägaraýşynyň aýratynlyklaryny ulanyp bolar:
► ýakynlaryna bolan emosional baglylygy we olar barada aladalanma borjyny ýadyna salna;
► özüňe ýetirip bilinjek şikeslenmeden we agyrydan gorky;
► hemme bar bolan durmuşy mümkinçilikleri ulanmaga gönükdirme (çykalga gözleme, ony hormatlaýan we halaýan adamlaryň kömegini ulanma we baş.);
► jemgyýetçilik, şol sanda ýakyn hossarlar tarapyndan ýazgarylma gorkusy;
► adamda bar bolan ahlak, dini gymmatlyklary, şeýle-de bar bolan we ýetilmeli maşgala, hünärmenlik hem-de döredijilik meýillerini ýatlatmak.
Elbetde, özüne kast etme synanşygyny başyndan geçiren ýa-da onuň hyýalynda bolan adama hünärmenleriň (psiholog, narkolog) kömegini alma hökmandyr. Ýöne aladaly we ünsli ýakyn adamlaryň üznüksiz kömegi hem örän gymmatly we ýerlikli bolup biler.
BIRI-BIRIŇIZE ÜNSLI BOLUŇ!
- 3363 gezek okalan


text:
Tarazda qaza bolǵan qutqarýshylardyń otbasylary 20 mln teńgeden alady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Taraz qalasyndaǵy jarylystar kezinde qaza tapqan qutqarýshylardyń otbasylary jalpy alǵanda 20 mln teńge alady. Oǵan qosa, saqtandyrý tólemderi jasalady, dep habarlaıdy QazAqparat «Habar 24» telearnasyna silteme jasap.
«Ulttyq múdde» baǵdarlamasynyń stýdııasynda júrgizilgen eksklıýzıvti suhbat kezinde QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstri ıÝrıı Ilın bıylǵy jyldyń tamyzynda oq-dáriler qoımasyndaǵy jarylystar kezinde qaza bolǵan qaharmandardyń otbasylaryna kórsetiletin materıaldyq kómek somasy neden quralatynyn baıandap berdi.
«El úkimeti tarapynan qaza bolǵandardyń árqaısysynyń otbasyna 10 mln teńge aýdarý týraly sheshim qabyldandy. Sonyń ishinde 5 mıllıon teńge jergilikti bıýdjet esebinen aýdarylady. Biz nıet bildirgen qyzmetkerlerdiń birkúndik jalaqysyn jınadyq. Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi qajatay esebinen 5 mln teńge jınalǵan. Em alýǵa muqtaj jigitterge kómek qory da bar. Memleket tarapynan mindetti saqtandyrý qorynan qaza bolǵandardyń otbasylaryna 60 aılyq aqshalaı nápaqa tólenedi. Munda kóptegen nıýanstar bar, muragerlik quqyq anyqtalsa, olar bul kómekti mindetti túrde alady», - dedi suhbat barysynda mınıstr.
- Atyraýda sheteldikterge kúsh kórsetken polıtseıler tergelip jatyr
- Aqtóbe dámhanasyna «jarylǵysh zat qoıǵan» jigit ustaldy
- Qylmys jasaǵan 3 sheteldik Jambyl oblysynda jasyrynyp júrgen
- Aqtóbede qoqys polıgony órtenip, aýaǵa azot dıoksıdi tarady
- Aqmola oblysynda mektepten órt shyqty
- Oralda avtokólik qaǵyp ketken 5-synyp oqýshysy kóz jumdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
ShQO-da 197 mılıonnan astam aǵash otyrǵyzylmaq
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda aldaǵy úsh jylda 197 mıllıonnan astam aǵash otyrǵyzý josparlanyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Memleket basshysy ótken jylǵy 1 qyrkúıektegi el halqyna Joldaýynda 2 mlrd aǵash otyrǵyzýdy jáne osy jumystardyń oryndalý barysyn baqylaý úshin ınteraktıvti karta ázirleýdi tapsyrǵan edi. Osyǵan oraı Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimdiginde ótken jınalys barysynda óńir aýmaǵyn kógaldandyrý máselesi talqylandy.
«Aldaǵy úsh jylda óńirde 197 mıllıonnan astam aǵash otyrǵyzý kózdelgen. Aımaq boıynsha kógaldandyrý jumystaryn júrgizý úshin naqty jospar quryldy. Alaıda keıbir ákimder úlken áleýeti bar iri qalalarda otyrǵyzylatyn aǵash sanyn aýdandarmen birdeı qylyp kórsetken. Bul durys emes. Sondyqtan on kún ishinde osy olqylyqtyń ornyn tolyqtyrýdy tapsyrdym», - dedi ShQO ákimi Danıal Ahmetov.
Esterińizge sala ketsek, osyǵan deıin 2 mıllıard aǵash otyrǵyzý maqsatynda jasalyp jatqan jumysty baqylaý úshin ınteraktıvti karta ázirlenip jatqandyǵy habarlanǵan bolatyn.


text:
Ákim saılaýy: PTR-test pen vaktsına pasporty kimderge qajet
NUR-SULTAN. QazAqparat – Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talap boıynsha, saılaý komıssııalarynyń músheleri, senimdi ókilder, baıqaýshylar men BAQ ókilderi saılaý ýchaskelerine kirýi úshin ózimen birge vaktsına pasportyn alyp júrýi kerek, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul talap tek ekpege qarsy medıtsınalyq kórsetilimi bar adamdarǵa ǵana júrmeıdi. Degenmen, ondaı adamdar saılaý ýchaskesine kirgisi kelse, PTR-testiń merzimi 3 kúnnen aspaǵan qorytyndysy bolýy kerek.
Elimizdiń bas sanıtar dárigeriniń qaýlysy boıynsha, daýys berýge protsesine qatysatyn adamdardyń bári jeke qorǵanysh quraldarymen qamtamasyz etilgen bolýy kerek jáne áleýmettik ara qashyqtyqty saqtaýǵa mindetti.
Sondaı-aq, saılaý ótetin ǵımarattyń ishinde kelýshiniń janasýynsyz iske qosylatyn termometr men sanıtaızerler bolýy shart. Kelýshilerdiń arasynda dene qyzýy joǵary adamdar bolsa jáne koronavırýstyń ózge de belgileri baıqalǵan jaǵdaıda birden oqshaýlaıtyn arnaıy oqshaý bólme bolýy kerek.Eske salsaq, 25 mamyrda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev saılaý týraly Konstıtýtsııalyq zańǵa ózgertýler men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtin qujatqa qol qoıǵan bolatyn.
Saılaý ótkizilgennen keıin úsh kún ishinde búgingi kúnniń qorytyndysy shyǵarylýy kerek. Jeti kún ishinde saılanǵan ákimdi tirkeý júzege asyrylady. Bul rette saılanǵan ákimniń ókilettigi ony tıisti aýmaqtyq saılaý komıssııasy tirkegen kezden bastalady.
Jalpy bıyl jyl aıaǵyna deıin 775 aýyl ákimi saılanady. Elimizde barlyǵy 2346-ǵa jýyq aýyl ákimi bar. Osyny eskersek 2022 jyldyń basynda aýyl ákimderiniń quramy úshten birge jańarady degen sóz.


text:
Kabul: “Talyban” haýbat atýar
“Talyban” hereketi Owganystanda 5-nji aprelde geçiriljek prezidentlik saýlawlaryny nyşana almaga wada berýär.
Gürrüňi edilýän topar duşenbe güni email, ýagny elektron görnüşde habar gulluklaryna ýaýradan beýanatynda “biz mujahedlerimiziň, kiçi toparlarymyzyň ählisine öňümizdäki ýasama saýlawlaryň bulaşdyrylmagy üçin bar güýjüni ulanmaklary üçin tabşyryk berdik” diýilýär.
Gürrüňi edilýän hereketiň metbugat wekili Zabihullah Mujahid “Talyban” tutuş ýurtdaky ruhanylara ýurtda geçiriljek saýlawlaryň “amerikan dildüwşigidigini” wagyz etmegi tabşyrandygyny aýtdy.
Beýanatda “Talyban” söweşijileriniň “ähli işgärleri, aktiwistleri, halky saýlawlara gatnaşmaga çagyrýanlary, howpsuzlyk enjamlary we edaralary nyşana aljakdygy” bellenilip, owganlaryň ses bermäge gatnaşyp özlerini howp astyna salmak ýerine olaryň ses bermekden gaça durmaklary üçin çagyryş edilýär.
Owganystanda 2009-njy ýylda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda parahat ilatdan azyndan 31 adam we 26 polisiýa işgäri we esger öldürilipdi.


text:
Aşgabat şäheriniň medeniýet müdirliginiň Bagyr oba medeniýet öýi
Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary netijesinde medeniýetimiziň ösen gadymy ojagy bolan Bagyr obasynda 2016-njy ýylda döwrebap oba medeniýet öýi gurlup ulanylmaga berildi. Medeniýet ojagynda milli toý-baýramlarymyzy döwrümiziň talaplaryna laýyklykda guramak, çeper höwesjeňler gurnaklarynyň, döredijilik toparlarynyň işini talabalaýyk guramak üçin ähli zerur mümkinçilikler bar. Medeniýet öýüniň 200 orunlyk tomaşaçylar zalynda konsertler, döredijilik agşamlary, eziz Watanymyzy gülläp ösdürmekde alyp barýan beýik işleri üçin Arkadag Prezidentimize hoşallyk çäreleri yzygiderli guralýar. «Garaşsyzlygyň merjen däneleri», «Ýaňlan diýarym» telebäsleşikleriniň etrap, Aşgabat şäher tapgyrlary hem adatça şu medeniýet ojagynda geçirilýär. Medeniýet edarasynda guralýan baýramçylyklarda çykyşlaryň sahna, saz, ses, çyra ýaly tehniki serişdeleri, bezegleri göwnejaý gurnamak üçin döwrümiziň iň ösen tehnologiýalary bilen üpjün edilen.
Medeniýet öýünde hereket edýän «Bagtyýar nesil» deprekçiler gurnagyna höwesjeň çagalaryň 24-si gatnaşýar. Topar 2016-njy ýylda döredilip, Aşgabat şäheriniň etrap medeniýet müdirlikleriniň arasynda geçirilen bäsleşiklerde birnäçe gezek ýeňiji boldy. «Şadyýan gurjaklar» drama gurnagy hem çagalaryň iň köp höwes bildirýän çeper höwesjeňler toparydyr. Çagalaryň gatnaşmagynda sahnalaşdyrylan «Böwenjik», «Haýwanlaryň aýdymy», «Horaz we it» ýaly gurjak oýunlary tomaşaçylaryň gyzgyn söýgüsine mynasyp boldy. Gurnaga gatnaşýan çagalara gurjaklary taýýarlamagyň inçe tärlerini-de öwredilýändigi aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Mundan başga-da, medeniýet öýünde milli sungatymyzyň estrada aýdym-saz, dutarçylar, el hünäri, çeper okaýyş ugurlary boýunça çeper höwesjeňler gurnaklary hereket edýär. Olara gatnaşýan çagalar medeniýet öýünde we paýtagtymyzda geçirilýän medeni köpçülikleýin çärelerde yzygiderli çykyş edýärler.
Medeniýet öýüniň binasynda ýerleşýän Aşgabat şäheriniň Bagyr ýaşaýyş toplumynyň kitaphana şahamçasynda hem işler talabalaýyk guralýar. Bu döwrebap paýhas hazynasynyň 6840-dan gowrak kitaby, 1000-e golaý okyjysy bar. Kitaphanada diňe bir okyjylar üçin göwün islän eserini erkin saýlap okamaga, gerek maglumatlaryny öwrenmäge zerur şertler döredilmän, eýsem dürli ýaşdaky adamlaryň okyjylyk medeniýetiniň yzygiderli kämilleşmegine-de aýratyn ähmiýet berilýär. Kitaphanada Gahryman Arkadagymyzyň kitaplarynyň tanyşdyrylyş dabaralary, belli senelere bagyşlanan sesli okaýyşlar, alymlar, ýazyjy-şahyrlar, žurnalistler bilen duşuşyklar, çeper okaýyş boýunça bäsleşikler, täze neşir edilen kitaplaryň sergileri, elektron kitaphana ulgamynyň mümkinçiliklerini tanyşdyrmak maksady bilen gezelençler ýaly medeni-köpçülikleýin çäreler yzygiderli guralýar. Munuň özi, okyjylary kitaphana çekmekde örän täsirli işler bolup, kitabyň ynsan durmuşyndaky ähmiýetini barha ýokarlandyrýar.
Medeniýet edarasynyň hünärmenleri medeni hyzmat edýän ilatyň arasynda ekerançylygyň we käriz suw ulgamyny peýdalanmagyň, seýisçiligiň, el işleriniň gadymy mirasyny, taryhy-medeni ýadygärlikleriň taryhyny içgin bilýän ýaşuly nesliň wekilleri bilen gürrüňdeşlikler geçirip, gadymy rowaýatlary, nakyllary, aýtgylary toplaýarlar. Şeýle gymmatly maglumatlara esaslanylyp, döredijilik toparlarynyň çeper çykyşlary sahnalaşdyrylýar.
Medeniýet öýünde geçirilýän işler, çeper höwesjeňler toparlaryna gatnaşýan çagalaryň ýaňlanýan şatlykly nagmalary agzybirligiň, abadanlygyň, gülleýşiň, rowaçlygyň belent nagmalary bolup, köňüllere şatlyk paýalaýar. Munuň özi, Gahryman Arkadagymyzyň goldaw-hemaýaty bilen ýurdumyzyň medeniýetiniň barha gül açýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Agamyrat BALTAÝEW


text:
Geljekki teleseriallary döredijileri okatmak boýunça dünýädäki ilkinji kinomekdep duşenbe güni Fransiýanyň demirgazygyndaky Lill şäherinde işe başlady. Bu barada France Bleu radiostansiýasy habar berýär.
Uçilişe France T l visions döwlet mediaholdinginiň we TF-1 iň uly hususy fransuz teleýaýlymynyň filialy bolan Newen kompaniýasynyň bilelikdäki tagallalary bilen döredildi. Kinomekdebiň müdiriýetiniň başlygy Rodolf Bolmeriň aýtmagyna görä, “Lilli Ýewropanyň teleseriallar paýtagtyna, biziň döwrümiziň bu sungat eserlerini taýýarlamagyň, seljermegiň we döretmegiň merkezine öwürmek gerek” diýip, TASS belleýär.
Uçilişede bilim üç ugur boýunça alnyp barlar. “Ewrika” adyny alan birinji gurluş sentýabr aýynyň başynda ilkinji okuwçylaryny – Ýewropanyň dürli ýurtlarynda bu ugurda eýýäm işleýän 10 hünärmeni – esasanam, ssenariýaçylary we prodýuserleri kabul eder. 14 hepdäniň dowamynda olar teleseriallary döretmek we täjirleşdirmek boýunça hem nazary, hem amaly taýýarlygy geçerler. Okuwyň bahasy 3,5 müň ýewro, ýöne okuwçylaryň bir bölegi taslamany döredijilerden stipendiýa alar.
Ikinji ugur “magistr” derejesiniň diplomyny almaga mümkinçilik bermek bilen, taryh, ykdysadyýet, hukuk, dramaturgiýanyň esaslary ýaly dersler boýunça taýýarlygy öz içine alýar. Bir ýylyň dowamynda bu okuw kursuny on iki talyp geçer. Bu kurs Lilliň Syýasy ylymlar mekdebiniň bazasynda gurnaldy.
Üçünji ugur resmi däl “Tramplin” ady almak bilen, 2022-nji ýyldan başlap 17 – 25 ýaş aralygyndaky ýigrimi sany ýaş adamy, liseýleriň, kollejleriň we beýleki bilim edaralarynyň okuwçylaryny taýýarlamak üçin niýetlenendir. Olaryň teleserial boýunça hünär taýýarlygy esasy okuw bilen parallel alnyp barlar.
Teleseriallary döretmek boýunça hünärmenleri taýýarlamak baradaky taslama Fransiýanyň demirgazyk sebitinde O-de-Frans sebit geňeşiniň, Lill metropoliýasynyň we Milli kinematografiýa merkeziniň goldaw bermegi bilen amala aşyrylar.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň degişli Buýrugyna laýyklykda, XXXII tomusky Olimpiýa oýunlarynyň resmi açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň wekiliýeti Ýaponiýanyň paýtagty Tokio şäherinde gulluk iş saparynda bolýar.
Diýarymyzyň durmuşynda möhüm ähmiýeti bolan şanly seneleriň dabaralandyrylýan 2021-nji ýylda ýurdumyzyň sport ulgamynda taryhy wakalar köp boldy. Şu döwürde türkmen türgenleri sebit we halkara derejeli sport bäsleşiklerine gatnaşyp, Watanymyzyň sport abraýynyň belende galmagyna mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Ýakynda geçirilen Türkmenistana sportuň dürli görnüşleri boýunça dünýä derejesindäki esasy bäsleşiklerde wekilçilik etjek milli ýygyndy toparymyzy ugratmak dabarasy milli Liderimiziň yzygiderli tagallalary netijesinde ýurdumyza sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmak hem-de ýokary netijeli sporty ösdürmek üçin halkara ölçeglere laýyk gelýän ähli şertleriň döredilýändiginiň, dünýä derejeli türgenleriň taýýarlanylmagyna uly üns berilýändiginiň aýdyň subutnamasy boldy.
Paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherçesiniň “Sport” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda geçirilen dabara wise-premýer, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi S.Berdimuhamedow, şeýle hem Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň, milli sport merkezleriniň, federasiýalaryň ýolbaşçylary, Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň mugallymlary hem-de talyplary gatnaşdylar.
Bellenilişi ýaly, biziň türgenlerimiziň dünýäniň iň iri ýaryşlaryna gatnaşmagy köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini we ýokary netijeli sporty ösdürmegi döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde yglan eden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli atalyk aladasy hem-de ünsi netijesinde mümkin boldy. Türkmenistanyň ýokary derejeli wekiliýetiniň Tokio şäherine iberilmegi bolsa ýurdumyzyň türgenleriniň ýeňiş gazanyp, Watanymyzyň Tuguny belentde parlatjakdygyna bolan ynamy artdyrýar.
Milli Liderimiziň öňde boljak dünýä derejesindäki bäsleşiklerde Türkmenistana wekilçilik etjek sport wekiliýetiniň agzalaryna iberen Ýüzlenmesinde biziň türgenlerimiziň Olimpiýa oýunlarynda ajaýyp ýeňişleri gazanyp, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramyna toý sowgatlary bilen geljekdiklerine, sportda “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.” şygaryny öňe sürýän eziz Watanymyzyň sagdynlygyň we ruhubelentligiň ülkesi hökmünde halkara derejedäki abraýyny has-da belende göterjekdigine, şeýle hem türkmen sportuny Ýer ýüzünde şöhratlandyrjakdygyna ynam bildirýärin diýlip bellenilýär. Munuň özi türkmen ýaşlaryny ajaýyp üstünliklere ruhlandyrýan dabaraly çagyryşdyr.
Ýeri gelende aýtsak, Aziýa — Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary bilen durmuş-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek milli Liderimiziň parasatly baştutanlygynda amala aşyrylýan oýlanyşykly daşary syýasatyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Türkmenistanyň möhüm we ygtybarly hyzmatdaşy bolan Ýaponiýa bilen köpugurly gatnaşyklaryň ösdürilmegi bu ugurda alnyp barylýan işleriň netijeli häsiýete eýe bolmagyny şertlendirýär.
Soňky ýyllarda deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak, ynanyşmak arkaly ýola goýulýan dostlukly döwletara gatnaşyklaryň täze mazmun bilen baýlaşdyrylyp, hil taýdan ýokary derejä çykandygyny bellemek gerek. Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça türkmen wekiliýetiniň Ýaponiýa saparynyň netijeli bolmagyna, onuň dürli ugurlar, şol sanda sport ulgamyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň köpugurly esasda ösdürilmegine giň ýol açar.
Şu ýylyň maý aýynda hormatly Prezidentimiziň Ýaponiýanyň Premýer-ministri bilen bolan telefon arkaly söhbetdeşliginde abraýly halkara guramalaryň çäklerinde ählumumy hem-de sebit möçberindäki oňyn başlangyçlara we tekliplere özara goldaw berilýändigi bellenildi we gatnaşyklary dürli ugurlar boýunça ýygjamlaşdyrmaga bolan ikitaraplaýyn gyzyklanmalar tassyklanyldy.
Nebitgaz toplumy, elektroenergetika, ulag we aragatnaşyk pudaklary, suw hojalygy we dokma senagaty, sport we syýahatçylyk ulgamlary ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary hökmünde kesgitlenildi. Şunuň bilen birlikde, iki döwletiň halklarynyň ýakynlaşmagynyň we olaryň arasyndaky dostluk gatnaşyklarynyň berkidilmeginiň möhüm şerti bolan medeni-ynsanperwer ulgama möhüm ornuň degişlidigi bellenildi.
Mälim bolşy ýaly, Ýaponiýanyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň gatnaşmagynda birnäçe iri düzümleýin taslamalar amala aşyryldy. Mary welaýatynda ammiak we karbamid önümçiligi boýunça zawodlar toplumy, Balkan welaýatynda “Garabogazkarbamid” zawody hem-de Gyýanlyda polimer gazhimiýa toplumy ulanylmaga berildi. Himiýa senagaty we energetika pudagy boýunça täze bilelikdäki kärhanalary gurmakda tagallalary utgaşdyrmak boýunça ägirt uly mümkinçilikler bar. Ahal welaýatyndaky tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygy netijeli hyzmatdaşlygyň anyk mysalydyr.
Türkmen türgenleriniň XXXII tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmagy türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň sport ugry boýunça hem işjeň ösdürilýändiginiň nobatdaky mysalydyr. Soňky ýyllarda gönüden-göni milli Liderimiziň yzygiderli tagallasy netijesinde ýurdumyzyň şäherlerinde we obalarynda häzirki zaman sport-sagaldyş toplumlary we köpugurly döwrebap stadionlar guruldy. Ýokary derejeli türgenleşikleri geçirmek hem-de sportuň dürli görnüşleri boýunça halkara ýaryşlary guramak üçin zerur mümkinçilikleri özünde jemleýän köpugurly sport toplumlary türkmen türgenleriniň halkara ýaryşlara gatnaşmaklary üçin möhüm binýady emele getirýär.
2017-nji ýylda ýurdumyzda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň we beýleki abraýly halkara sport ýaryşlarynyň üstünlikli geçirilmegi türkmen türgenleriniň has-da kämilleşmeginde we olaryň halkara sport ýaryşlarynda ýokary üstünlikleri gazanmagynda aýratyn ähmiýetli boldy. Munuň özi ýurdumyzyň sport ulgamyny döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirmäge, bedenterbiýäni we ýokary netijeli sporty ösdürmäge giň mümkinçilikleri açýar.
Aşgabatda Merkezi Aziýa sebitinde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesiniň gurulmagy, onuň sportuň Olimpiýa görnüşleri boýunça döwrebap toplumlary türkmen sportunyň täze, has belent derejelere çykmagynda wajyp orun eýeleýär. Sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegini yzygiderli wagyz edýän milli Liderimiz ýurdumyzyň ilatynyň, aýratyn-da , ýaşlaryň köpçülikleýin bedenterbiýe we sport bilen işjeň meşgullanmagyny üpjün edýän sport toplumlarynyň guralmagyna möhüm ähmiýet berýär.
Jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň hem-de ruhubelentligiň berkarar bolmagy, sportuň dürli görnüşleriniň hemmetaraplaýyn ösdürilmegi hem-de bedenterbiýe-sagaldyş hereketiniň wagyz edilmegi bilen bir hatarda, ýokary derejeli türgenleri we tälimçileri, şeýle hem ugurdaş hünärmenleri taýýarlamak meselelerine uly üns berilýär. Bu ugur boýunça netijeli halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek arkaly türkmen türgenleriniň we tälimçileriniň dünýäniň iri ýaryşlaryna işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek boýunça degişli işler geçirilýär.
Türkmenistanyň Agyr atletika federasiýasynyň baş kätibi Çarygeldi Mämmedowa ýurdumyzyň sportunyň taryhynda ilkinji gezek Olimpiýa oýunlarynyň agyr atletika ýaryşlaryna eminlik etmek hukugynyň berilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň türkmen sportuny ösdürmek, halkara derejeli türgenleri we tälimçileri taýýarlamak boýunça edýän yzygiderli aladasynyň aýdyň netijesidir. Şeýle hem Ç.Mämmedowyň Agyr atletika boýunça dünýä çempionatlaryna, Aziýa we beýleki halkara ýaryşlaryna emin hökmünde gatnaşandygyny bellemek gerek. Bu bolsa ýurdumyzyň sport ulgamyna degişli hünärmenleriniň taýýarlyk derejesiniň ýokary halkara görkezijilere doly laýyk gelýändiginiň nobatdaky beýanydyr.
XXXII tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşýan türkmen türgenleriniň Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan döwletimize mynasyp wekilçilik edip, uly üstünlik gazanmaklaryny arzuw edýän halkymyz olaryň abraýly bäsleşiklerde uly ýeňişleri gazanjakdyklaryna, şeýlelikde, Türkmenistanyň dünýäniň sport giňişligindäki abraýynyň has-da belende galmagyna mynasyp goşant goşjakdyklaryna ynam bildirýär.
Watanymyzyň, halkymyzyň ynamyna mynasyp bolup, belent sepgitleri eýelemek, uly ýeňişleri gazanmak türkmen ýaşlary üçin mukaddes borçdur.


text:
Qazaqstan Respýblıkasynyń «Bіlіm týraly» Zańyna sáıkes jáne QR Bіlіm jáne ǵylym mınıstrlіgіnіń (budan árі – Mınıstrlіk) normatıvtіk-quqyqtyq aktіlerіnіń negіzіnde aǵymdaǵy jyldyń maýsymnyń jıyrmasy men shіldenіń jetіsіaralyǵynda mektep bіtіrýshіler úshіn ulttyq bіryńǵaı testіleý( budan árі –UBT) ótkіzіledі.
Búgіnde mektep partasynda otyrǵan jasóspіrіm– erteńgі el azamaty. Sol jastardyń bіlіmіn saralap, keleshekke joldama beretіn tetіk — UBT.Oǵan daıyndalý oqý qyzmetіndegі ár oqýshynyń sabaqqa úlgerіmі, onyń derbes erekshelіkterіne, oılaýǵa, este saqtaýǵa, zeıіnіne, jyldamdyǵyna, jeke basynyń erekshelіkterіne baılanysty. Sapaly bіlіm alý, nátıjelі іske baǵyttalý maqsatynda «Ulttyq bіryńǵaı testіleýdі ótkіzýdі uıymdastyrý» barysyna toqtalar bolsaq, aýdanymyzda 693 túlekten 650-і ótіnіsh berіp otyr.
Ata-analardy jáne oqýshylardy UBT-nyń erejesіmen, jadynamasymen qosymsha aqparattandyryp, ár oqýshy bіlіm sapasyn basty nazarǵa alý kerektіgі jaıly baǵyt-baǵdar berіlіp, semınar-keńester ótkіzіldі. Mektep ákіmshіlіgі, aýdandyq bіlіm bólіmіnіń qyzmetkerlerі oqýshy jáne onyń ata-anasymen kezdese otyryp, mynadaı naqty derekter qorymen tanystyrdy.
– Bıyl mektep bіtіrýshі túlekterіmіz óz qalaýy boıynsha UBT-ny qazaq tіlіnde, orys tіlіnde jáne aǵylshyn tіlіnde tapsyra alady.
– Shyǵarmashylyq emtıhan 2 pánnen tapsyrylady. (Oqý saýattylyǵy jáne Qazaqstan tarıhy).Pedagogıkalyqmamandyqtarǵa túsýgejosparlaǵandarózі tańdaǵan oqý ornynda bіr arnaýly emtıhan (pedagogıkalyqjaǵdaıdy sheshý) tapsyrady. Ol «ÓTTI», «ÓTPEDI» degen krıterııler arqyly baǵalanady.
Ár mekteptіń UBT-ǵa ótіnіsh bergen oqýshysy bazaǵa engіzіlіp, erejege saı20.06-05.07 aralyǵynda ekі kezeńmen test tapsyrady. Sondyqtan da ár oqýshy UBT-nyń ereje-talaptaryn nusqaýlyq boıynsha saqtaýy tıіs ekendіgіn, qandaı jaǵdaıda apellıatsııaǵa berýge bolatynyn jáne jaýap paraǵyndaǵy sheńberdі durys boıaý kerektіgіn erekshe aıtyp ótkіm keledі. Tyıym salynǵan zattarǵa bıyl erekshe baqylaýda bolatyny eskere otyryp, bıylǵy oqý jylynda baqylaý kamerasynan bólek vıdeoregıstratorlar(sóz jazylatyn qural)ornatylatynyn jáne oǵan arnaıy 1 adam bekіtіletіnіn eskerіńіzder.
2019 jylǵy test tapsyrmalarynyń qory logıkalyq esepter engіzý arqyly ózgergendіgі,oqýshylardyń UBTO,QR Bіlіm jáne ǵylym mınıstrlіgіnіń jáne AI test,USTADY saıttaryna kіrіp test tapsyrmalarymen tanysyp,oryndap, óz múmkіndіgіn, jan-jaqty bіlіmderіn tolyqtyrý qajet ekendіgі jónіnen keńes berіldі.Bіlіm granty jaıynda medıtsınalyq mamandyqtar boıynsha JOO-na 65 – ten joǵary,Ulttyq JOO-na 65-ten joǵary ball kórsetken jaǵdaıda grant ıegerі atanýǵa múmkіndіgі bar.
Qorytyndy attestattaýda basty talap bіlіm sapasyna qoıylatynyerekshe ekendіgіn eskere otyryp, búgіngі kúnі oqýshylardyń daıyndyq jumystary jan-jaqty pysyqtalyp,saralanyp,únemі mektep ákіmshіlіgі, pán muǵalіmderі jáne ata-analary tarapynan qatań qadaǵalanyp otyrý qajettіlіgі úzdіksіz júrgіzіlýі tıіs.Barlyq túlekterge, bolashaq mamandyǵyn durys tańdap,aldaǵy ómіr jolynda bıіk asýlarǵa jetіńіzder degen tіlek bіldіrgіm keledі.
M.TÓLEÝJANOV,
aýdandyq bіlіm bólіmіnіń basshysy.


text:
Elektron söwdany näme üçin başlamaly? Semaltdan 4 sebäp
Haýsy işe başlajak bolsaňyz, elektron söwda köp sanly mümkinçiliklere eýe. Elektron söwda, hatda täze başlanlaryň hem işläp bilýän ýönekeý bir ugry. Käbir ýönekeý gurallar we çeşmeler elektron söwda prosesini bu ýönekeý bolmaga mümkinçilik berýär. Bu sanly marketing gurallarynyň köpüsi mugt däl, ýöne bazarda hem mugt başlangyç bar. Elektron söwda bilen iş salyşanyň iň möhüm tarapy, iş etikasyny saklamak we ýadawlyksyz işlemekdir.
Elektron söwdada köp sanly proses bar. Bularyň köpüsi, markaňyz, esasanam SEO üçin güýçli onlaýn gatnaşmagy öz içine alýar. Elektron telekeçilik işine başlamagyň köp sebäbi bar.
“ Semalt Digital Services” -iň Müşderi Üstünlik Dolandyryjysy Oliwer King, elektron söwda işinde tejribe gazandy we bu işe başlamagyňyzyň sebäplerini paýlaşmaga taýyn.
1. Elektron söwda çalt ösýär.
Islendik iş üçin marketing strategiýasyny saýlanyňyzda, bazar meýillerini seljermek peýdalydyr. ABŞ-da elektron söwdanyň 2018-nji ýyla çenli 18% -e çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Bütin dünýäde elektron söwdanyň 1,6 trillion dollardan gowrak bolmagy bilen iň ýokary bolmagyna garaşylýar. “E-Marketer” 2,5 trillion dollara çenli ösüşi çaklady. Şonuň üçin elektron söwda, çäksiz bazar potensialyny almak üçin ajaýyp ýerdir. Beýleki gözlegler, dünýä ilatynyň 80% -e golaýynyň onlaýn satandygyny ýa-da satjakdygyny görkezdi. Telekeçiler bu bazar mümkinçiliklerini almak üçin elektron söwda bilen meşgullanýarlar.
2. sleepatanyňyzda gazanyp bilersiňiz.
Elektron söwdada onlaýn dükan açmak hakyky fiziki dükan açmak bilen şuňa meňzeýär. Birnäçe web sahypasy, dünýäniň dürli künjeklerinden alyjylary aljak dürli dükanlary aňladyp biler. Elektron söwdada gowy zat, işlemeli däl. Bu kärhana özbaşdak, bütinleý oflayn bolup biler. Elektron söwda hünärmenleri, diňe bir SEO blog ýazgysy ýa-da sosial media ýazgysy bilen dünýädäki millionlarça müşderä ýüz tutup bilerler. Şahsy adamlar, bar bolan tehnologiýadan peýdalanyp, elektron söwda arkaly passiw girdeji gazanyp bilerler.
3. Turmak we ylgamak aňsat.
Elektron söwdada köp amallary awtomatlaşdyryp bilýän köp sanly gural bar. Mysal üçin, web sahypalaryny, programmalary, SEO awtomatizasiýasyny we açar söz tapmak, süýräp-çykarmak proseduralary bolan her bir adam tarapyndan amala aşyrylyp bilner. “Bootstraps” ýaly çeşmeler onlaýn ýagdaýda köp. Elektron telekeçilik işini ýola goýmagyň iň kyn tarapy, önümi we ýerini saýlamakdyr. Haçan-da bu ikisi elýeterli bolsa, tutuş proses gönüden-göni gyzyklanýan mowzuklaryňyzda bolýar. Mundan başga-da, halaýan zadyňyzy gaýta-gaýta etmek başarnygyňyzy artdyrýar.
4. Köp müşderä has köp satmak mümkin.
Elektron söwda dünýäde millionlarça müşderä ýetmek mümkinçiligine eýe. Ol ýerde köp sanly müşderini öwürmäge mümkinçilik berýän köp gural bar. Mysal üçin, CartHook ýaly güýçli gurallar. Adamlar mazmun marketingini we SEO-ny amala aşyrdylar, bu bolsa köp okyjyny köp bloglary, önümleri we sosial media mazmunyny yzarlamaga mejbur etdi. Şonuň üçin elektron söwda önümiň satuw bahasy barada aýdylanda çäksiz potensiala eýe bolup biler.
Netije
Üstünlikli elektron söwda işi başlaýan kompaniýa üçin uly peýdaly bolup biler. Mysal üçin, elektron söwda öwrülişikler arkaly satuw bahasyny artdyryp biler. Beýleki ýagdaýlarda, üstünlikli elektron söwda platformasy bolan kompaniýalar isleg bildirýänlere satuw bolup biler. Sanly marketing platformasy arkaly, esasanam SEO bilen görkezilişi ýaly uly üstünlik gazanyp bolar.


text:
«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşygyny, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenanlarynyň dialogyny we olar bilen bagly çäreleri guramaçylykly geçirmek boýunça baglaşylýan şertnamalar esasynda satyn alnyp Türkmenistanyň gümrük çägine getirilen harytlaryň erkin dolanşyga goýberilmegi üçin gümrük taýdan resmileşdirilende zerur bolan resminamalar
1. Daşary ykdysady geleşik amala aşyrylan mahalynda baglaşylan şertnama;
2. Geleşigiň pasporty eger-de baglaşylan şertnamanyň umumy bahasy erkin aýlanýan puluň çäginden geçmedik halatynda şu resminama talap edilmeýär;
3. Harytlaryň gümrük serhedinden geçirilmegi bilen baglanyşykly geleşikleriň amala aşyrylmagyny tassyklaýan hasap-faktura;
4. Ýükläp ugradyş we gaplaýyş listleri;
5. Harytlaryň gelip çykyşyny tassyklaýan resminamalar;
6. Harydyň ýany bilen iberilýän ulag (daşaýyş) resminamalary;
7. Gelip çykyşy haýwanlardan bolan önümler üçin Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň ýanyndaky Döwlet weterinariýa gullugy tarapyndan berlen rugsatnama;
8. Gelip çykyşy ösümlikden bolan önümler üçin Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň ýanyndaky Ösümlikler boýunça döwlet karantin gullugy tarapyndan berlen rugsatnama;
9. Iýmit önümleri we gaplaýyş materiallary babatynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň beren laýyklyk sertifikaty;
10. «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň beren laýyklyk sertifikaty;
11. Esaslandyryş resminamalary:
a) ýuridik şahs üçin:
- esaslandyryş resminamasy;
- ýuridik şahslarynyň ýeke-täk döwlet sanawyndan göçürmesi.
- daşary ykdysady işe gatnaşyjynyň şahadatnamasy;
b) hususy telekeçi üçin:
- bellige alyş şahadatnamasy;
- patent;
12. Ygtyýarly wekil üçin:
- ýuridik şahsyň wekilçilik edýän işgärine ynanç haty;
- hususy telekeçiniň zähmet şertnamasy boýunça wekilçilik edýän işgärine ynanç haty;
- şahsyýetini tassyklaýan resminama;
13. Bellenen tertipde doldurylan ýük gümrük deklarasiýasy.
Bellik:
* Bu çäreleri guramaçylykly geçirmek üçin getirilýän harytlar Türkmenistanyň çägine gelip gowşanda, gümrük taýdan resmileşdirmek işler ileri tutma tertibinde ýerine ýetirilýär. Şunda, serhetýaka gümrük edarasy tarapyndan bu harytlar gümrük serhedinden ýeňillikli, ýönekeýleşdirilen tertipde geçirilýär we gümrük taýdan resmileşdirilmegi üçin Türkmenbaşy Halkara deňiz portunda ýerleşýän Gullugyň Balkan welaýat gümrükhanasynyň «Beýik Türkmenbaşy» gümrük nokadyna iberilýär.
** Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 17-nji iýulyndaky 2348-nji Kararynyň 11-nji bendine laýyklykda, Halkara sergisinde görkezmek we çärelerde ulanmak üçin Türkmenistana getiriljek we yzyna alnyp gidiljek harytlary, enjamlary we esbaplary hem-de beýleki önümleri gümrük töleglerden boşadylýar;
bu Kararyň 13-nji bendine laýyklykda, çäreleri guramaçylykly geçirmek boýunça baglaşylýan şertnamalaryň taraplary şol şertnamalary ýerine ýetirmek bilen bagly işler amala aşyrylýarka birža ýygymlaryny, gümrük paçlaryny we gümrük ýygymlaryny hem-de sertifikatlaşdyrmak boýunça töleglerden boşadylýar.
*** Harytlary gümrük taýdan resmileşdirmek üçin Gümrük dellalynyň hyzmatyndan peýdalanyp bilersiňiz! Gümrük dellallarynyň Sanawy Baş sahypada ýerleşdirilen.