text:
Ýewropa Bileleşigi Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlar, şol sanda Türkmenistan bilen, soňky döwürlerde öz aragatnaşygyny barha ýygjamlaşdyrýar.
Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili jenap Piýer Moreliň ýolbaşçylygyndaky delegasiýasy hut şeýle pursatda Merkezi Aziýada, şol sanda Türkmenistanda, resmi saparda boldy.
Bu barada Azatlyk radiosyndan Muhammad Tahir Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili jenap Piýer Morel bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk radiosy: Jenap Morel bu saparyňyzyň maksady barada gürrüň beräýseňiz?
Piýer Morel: Biz ilki bilen Gazagystana, soňra Gyrgyzystana, onuň yzy bilen Täjigistana we Özbegistana, soňra-da Türkmenistana bardyk.
Täjigistanda-da, yglan edişimiz ýaly, bu saparyň maksady sentýabryň ortalarynda howpsuzlyk meselesine bagyşlanyp Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlaryň Daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda geçirilmegi planlaşdyrylýan ýygnaga taýýarlyk görmekden ybarat boldy. Bu saparyň dowamynda bolup geçen wakalar barada size berip biljek maglumatym şolardan ybarat. Goşmaça bir zat aýdyp biljek däl, sebäbi bu sapary biz delegasiýa bolup amala aşyrdyk. Men hem şol toparyň bir agzasydym.
Emma bellenmeli zat, Duşenbede hem aýdyşymyz ýaly, ady agzalýan ýygnagy geçirmek baradaky meseläni biz bu ähli ýurtlaryň ýolbaşçylary bilen ara alyp maslahatlaşdyk we bu sammiti geçirmekde olar bize goldaw berdiler.
Azatlyk radiosy: Türkmen ýolbaşçylary bilen geçirilen duşuşyklaryňyz barada näme aýdyp biljek?
Piýer Morel: Türkmenistan bilen hem, beýleki ýurtlar bilen bolşy ýaly, ýokarda agzalyp geçilen temalar boýunça gürrüň etdik. Aşgabatdaky duşuşygymyz Şwesiýanyň gatnaşmagynda üçlügiň çäginde geçirildi.
Ýewropa Bileleşiginiň wagtlaýyn ýolbaşçysy hökmünde Şwesiýa Merkezi Aziýa bilen gaty gyzyklanýar. Şunlukda biz ady agzalýan ýygnagyň geçirilmegi ugrundaky aladalarymyz barada, beýleki dört ýurtdaky ýaly, 15-inji sentýabrda geçiriljek şol ýygnak boyunça, türkmen wekilleri bilen hem pikir alyşdyk.
Azatlyk radiosy: Azerbeýjan bilen Türkmenistanyň arasynda Hazar deňzindäki gaz ýataklarynyň eýeçiligi bilen bagly dörän dartgynlylykdan soňra türkmen gazynyň Ýewropa akdyrylmagy ugrundaky tagallalaryňyz nähili bolar? Türkmenler bilen geçiren duşuşygyňyzda bu barada gürrüň etdiňizmi?
Piýer Morel: Biz türkmenler bilen energiýa pudagy bilen bagly pikir alyşdyk. Sebäbi energiýa Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça strategiýasynyň bir bölegidir. Size bu barada berip biljek maglumatym diňe şondan ybarat.
Azatlyk radiosy: Duşuşykda bu mesele boýunça haýsydyr bir netijä gelindimi?
Piýer Morel: Ýok, üçlük daşary işler ministrleriniň ýygnagyna taýýarlyk görýär, biz energiýa boýunça ekspertler däl, emma biziň üçin möhüm bolan bu energiýa pudagy barada hem, elbetde, gürrüň etdik. Bu esasanam häzirki döwürde Türkmenistan üçin hem gaty möhüm bir mesele bolup durýar.
Azatlyk radiosy: Adam hukuklary meselesi barada hem gürrüň boldumy?
Piýer Morel: Biz adam hukuklary baradaky temany şol ýurtlaryň ählisinde gozgadyk. Bu Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça strategiýasynyň bir bölegidir.
Siziň-de bilşiňiz ýaly, mundan iki ýyl ozal Ýewropa Bileleşigi Merkezi Aziýa boýunça täze strategiýany kabul edende, biz bu ýurtlaryň ählisi bilen adam hukuklary boýunça dialogy ýola goýupdyk. Bu ýygnaklaryň ilkinjisi Özbegistan bilen geçirilipdi.
Häzirki döwürde bu dialog Merkezi Aziýada ýerleşýän bu bäş ýurduň ählisi bilen geçirilýär, hatda munuň çäklerini barha giňeldip, grajdan jemgyýetçiliginiň wekilleriniň gatnaşmagynda ýörite seminarlar hem gurnap başladyk.
Azatlyk radiosy: Emma hukuk goraýjy gurama bolan “Human Rights Watch” ýaly toparlar Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýada adam hukuklary meselesini ünsden düşürenligini aýdyp, sizi tankyt ediýär?
Piýer Morel: Öň hem aýdyşym ýaly, biz adam hukuklary meselesini ýatdan çykarmadyk, bu ugurda ýurtdaky häzirki ýagdaýlary göz öňünde tutup, adam hukuklaryna degişli ähli meseleler barada şol ýurtlaryň ýolbaşçylary bilen pikir alyşdyk. Bu biziň olar bilen geçirýän dialogymyzyň bir bölegidir. Bu ugurda biziň ýola goýlan strukturamyz bar. Her haçan duşuşyk geçirilende, biz bu ugurda olar bilen pikir alyşýarys. Bu gaty anyk we aşa guramaçylykly bir aladadyr.
Azatlyk radiosy: Siz Merkezi Aziýadaky bu ýurtlaryň ählisi bilen adam hukuklary barada gepleşikleriň geçirilýänligini aýtdyňyz, emma siz Özbegistana eden saparyňyzy tamamlap, ýurdy terk eden badyňyza, tanymal Özbek jurnalisti Dilmurat Seedi 12 ýarym ýyl türme tussaglygyna höküm edildi, siz bu barada näme aýtmakçy?
Piýer Morel: Bu waka bolanda, men ýoldadym. Meniň bu barada doly maglumatym ýok,. Biz bu mesele bilen gyzyklanarys, emma bu waka ilki bilen Ýewropa Bileleşigine ýolbaşçylyk edýän Şwesiýa üns bermeli.
Men islendik meselede siziň bilen mydama gepleşmäge taýýar, emma öň hem aýdyşym ýaly, men häzirki sapary diňe özüm däl, beýleki Ýewropaly ýolbaşçylar bilen bilelikde amala aşyrdym. Men, elbetde, Şwesiýanyň Bileleşigiň ýolbaşçysy hökmündäki roluna-da sarpa goýmaly.


c: text/html

text:
Türkmen bazarlary ýylyň ähli paslynda-da gök we bakja ekinleriniň bollugy bilen bu önümlere islegi bolan adamlary doly kanagatlandyryp bilýär diýsek, öte geçdigimiz bolmaz.
Aşgabadyň ýaşaýjysy, pensioner Nurly Orazowyň aýtmagyna görä, ukrop, petruşka, reýhan, şäbil ýaly gök otlar, kelem, käşir, şugundyr, gawun, garpyz ýaly gök ekin önümleri hemişe bol-elin satuwa çykarylýar.
Hyýaryň, pomidoryň, limonyň hususy hojalyklaryň ýyladyşhanalarynda ussatlyk bilen öndürilmeginiň netijesinde bu önümleri ýylboýy, islän wagtyň bazarlardan satyn alyp bolýar.
Soňky ýyllar daýhanlar ýyladyşhanalarda gyş pasly hem pomidor, hyýar bilen birlikde, badam, bulgar burç, şugundyr ýaly gök önümleri ýetişdirmegiň hötdesinden gelip başladylar.
Miweleriň, sitrus ösümlikleriniň Türkmenistanda ýetişdirip bolmaýan görnüşleri telekeçiler tarapyndan Eýran, Pakistan ýaly daşary döwletlerden getirilip, hemişe satuwa çykarylýar.
Nurly aga tomus paslynyň gelmegi bilen, bazarlarda gök we bakja ekin önümleriniň has hem bolandygyny, bazarlara baranyňda bu önümleri ýetişdirýän daýhanlara sag bolsun aýdasyň gelýändigini sözüniň üstüne goşdy.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň 24-nji iýunynda geçen mejlisinde ýurtda arassaçylygy berjaý etmek hem-de iýmit önümleriniň hilini we howpsuzlygyny üpjün etmek babatdaky meselä seredildi.
Maslahatda durmuş-sagdynlaşdyryş boýunça yzygiderli gözegçiligi amala aşyrmaly edaralaryň sanawy, iýmit önümleriniň hilini we howpsuzlygyny üpjün etmek baradaky döwlet gözegçilik we barlag edaralary hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak barada karar kabul edildi.
“Türkmenistanda azyk önümleriniň hili we howpsuzlygy üçin döwlet derejesinde hemişe-de alada edilýär. Bu ugurdan bar bolan gözegçilik edaralarynyň sany hem artdyrylýar. Ähli bazarlarda bu ugurdan hünärmenler işleýärler. Bazarlarda bar bolan barlaghanalar täze tehnologiýalar bilen hem doly üpjün edilen” diýip, Nurly aga aýdýar.
Emma, onuň aýtmagyna görä, satuwa çykarylýan gök önümlerde adam bedeni üçin zyýanly maddalaryň artykmaçlyk etmegi dowam edýär. “Bu ugurdan işleýän hünärmenleriň alyp barýan işlerindenem, laboratoriýa barlaglarynyň geçirilmegindenem göze görnüp duran netije ýok diýen ýaly”.
Nurly aganyň aýtmagyna görä, şu günler bazarlarda göwnüňi küýsedýän — ir ýetişen gawun-garpyzlardan iýmek adamynyň jan saglygy üçin howply bolup durýar.
Bahalaryň gymmatlygyna seretmezden, her kim täze çykan önümlerden alyp iýmäge çalyşýar. Emma azotyň, fosforyň güýji bilen wagtyndan öň ýetişdirilen gawun-garpyzy iýen her bir adamyň içgeçmeden, aşgazan-içege agyrysyndan kösenmeýäni az bolsa gerek.
Bazarlardaky barlaghana işgärleri tarapyndan möçberden artyk minerallaşdyrylan önümleriň ýüze çykarylyp, olaryň satuwdan aýrylýanyna duşup bolanok. Adamlaryň ýarawsyzlyk tapýanlaryna bolsa näçe diýseň duş gelse bolýar.
Bazarlarda arassaçylyk düzgünleri göwnejaý ýerine ýetirilýär. Emma önümleriň hili barada alada entek kemterlik edýär. Diňe bir gök önümlere däl, eýsem, et-süýt önümlerine hem gözegçiligi güýçlendirmegiň gerekdigini Nurly aga nygtaýar.
Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liwiýanyň Milli geçiş geňeşiniň goşunlary häkimiýetden agdarylan diktator Muammar Kaddafiniň soňky daýanç nokatlarynyň biri bolan Bani-Walid şäheriniň merkezine girdiler.
Kaddafiniň tarapdarlary gazaply garşylyk görkezýärler. Şäherde söweşler dowam edýär.
Sirte şäheriniň töweregi asuda.
Liwiýanyň günorta-günbatardaky serhetdeş ýurdy Mali hökümetiniň maglumatyna görä, birnäçe gün mundan öň tauregler taýpasyndan bolan, Kaddafiniň tarapynda söweşýän 400 töweregi ýaragly adam serhetden geçipdir.
BMG-niň Afrikanyň günbataryndaky wekili Seýit Jinnit bu herekete alada bildirdi we ýaragly toparyň Maliniň demirgazyk etraplarynda howpsuzlyga wehim salmagynyň mümkindigini aýtdy.
Bazar güni Liwiýanyň paýtagty Tripolide diktator Kaddafiniň köşgi ýykylyp başlandy. Bu işe gatnaşýan harbylar toparynyň serkerdesiniň sözlerine görä, Bab al-Azizi köşgüniň ornunda seýilgäh bolar.
Şu ýylyň awgust aýynda Milli geçiş geňeşiniň goşunlary köşgi basyp alanda, öňki režim döwri Bab al-Aziziň ýaşyl diwarynyň golaýyna barmaga gorkýan Tripoliniň ilaty möwriti geçip barýan döwrüň sowgatlyklarynyň satuwyny ýola goýdular.


text:
Malaýziýanyň geçen ýyl Ukrainanyň ýokarsynda ýykylan ýolagçy uçarynyň kimler tarapyndan urlandygyny derňeýän bäş ýurt jogapkärleri ýüze çykarmak üçin BMG-niň halkara tribunalynyň döredilmegine çagyrýar.
Malaýziýanyň BMG-däki ilçisi Ramlan Bin Ibrahim 25-nji iýunda “Biz BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň iýul aýynda bir rezolýusiýa taslamasyna seretmegine umyt baglaýarys” diýdi.
Bu ideýa Malaýziýa we Niderlandiýa tarapyndan öňe sürüldi we Awstraliýa, Ukraina we Belgiýa tarapyndan goldaw tapdy.
Urlup ýykylan uçar Malaýziýa degişli bolsa-da, onda ölen 298 syýahatçynyň köpüsi niderlandiýalydy. Kreml golaýda tribunal teklibi baradaky soraga düşündiriş bermekden boýun gaçyrdy.


text:
Sişenbe güni Fransiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Valeron Eýranyň metbugatynyň Fransiýanyň birinji hanymyna garşy şyltak atmalary “kabul ederliksiz” diýdi.
Eýranyň aşa yslamçy “Keýhan” hepdeligi 24-nji awgustdaky sanynda Karla Bruni Sarkozini “jelep” diýip atlandyrdy we onuň Eýranda ölüme höküm edilen zenany goldamagy “hakykatda onuň özüniň ölüme mynasypdygyny görkezýär” diýip ýazdy. Şeýle-de gazet Brunini öňki adamsyndan aýrylyşanlykda aýyplady.
Geçen hepde Fransiýanyň birinji hanymy Eýranda daşlanyp öldürilmäge höküm edilen Aştiýanini goldap hat ýazdy. Bruni Sarkozi Aştiýaniniň boşadylmagy ugrunda öz ýanýoldaşynyň alada edýändigini habar berdi.
Aştiýaniniň işi halkara derejede ünsi çekdi. Eýran bu jeza barada entek gutarnykly karara gelmedi.


text:
Sişenbe güni Pakistanyň parlament komissiýasy bu ýurduň territoriýasynda Birleşen Ştatlaryň pilotsyz uçarlarynyň amala aşyrýan harby hüjümleriniň haýdan-haý togtadylmagyna çagyryş edip, çykyş etdi.
Bu baradaky talap sişenbe güni Pakistan bilen Birleşen Ştatlaryň dartgynlaşan gatnaşyklaryny täzeden ýumşatmak meselelesi barada parlamentde geçirilen maslahatda yglan edildi.
Mundan daşary, Pakistanyň ýörite parlament komissiýasy geçen ýylyň noýabr aýynda 24 sany pakistanly esgeriň ölümine getiren hüjüm bilen baglanyşykly Birleşen Ştatlaryň hiç hili şert goýmazdan ötünç soramalydygyny öňe sürdi.
Şol gürrüňi edilýän ganly hüjümiň yzy bilen Pakistanyň hökümeti bu ýurduň üsti bilen NATO-nyň Owganystana ýük daşaýan transport ýoluny petikläpdi.


text:
Şenbe güni Aşgabadyň eteginde Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme maslahaty geçirilip, onda harby we kanun goraýjy organlaryň geçen 11 aýdaky işleriniň jemi jemlenildi. Bu maslahat Aşgabadyň etegindäki Kasamly jülge diýen ýerde geçirildi.
Maslahatda Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň düzümine girýän ministrlikleriň we edaralaryň ýolbaşçylary geçen 11 aýyň dowamynda öz dolandyrýan pudaklarynda edilen işleriň jemleri barada hasabat bilen çykyş etdiler.
Şu maslahatyň barşynda-da prezident G.Berdimuhamedow ýurduň adalat ministri M.Garryýewi “başga işe geçýändigi” diýen esasda wezipesinden boşadyp, onuň ornuna B.Çaryýewi belledi. B.Çaryýewiň terjimehaly barada resmi mediada jikme-jik maglumatlar berilmeýär.


text:
Halkara Olimpiýa komiteti we Sankaly sport boýunça halkara federasiýasy sankada typýan sportçy gürjüstanly Nodar Kumaritaşwilini ýatladylar. Gürjüstanly sportsmeniň ýogalmagyna dört ýyl doldy.
Nodar Kumaritaşwili 2010-njy ýylyň 12-nji fewralynda Wankuwerde geçen olimpik oýunlary ýaňy başlananda distansiýada heläkçilige uçrapdy. Ol 21 ýaşyndady.
Halkara olimpiýa komitetiniň metbugat-wekili Mark Adamsyň aýtmagyna görä, çarşenbe güni Kanadanyň Wankuwer şäherinde sankaly sport boýunça merkezde gül gowşurylyş dabarasy geçirilýär. Mark Adams çarşenbe güni Soçide eden bu çykyşynda sportsmene Gürjüstanda ýadygärlik dikmek ugrunda Kumaritaşwiliniň maşgalasy bilen işleşiljekdigini aýtdy.
Çarşenbe güni Soçide geçýän olimpiýa oýunlarynda sanki, bobsleý ýaly ýaryşlarda Kumaritaşwilini dymmak bilen ýatlandy.


text:
Golaýda Türkmenistanyň senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň spesialistlerinden ybarat topar kiçi hem orta telekeçiligi ösdürmek boýunça Awstriýa we Germaniýa okuw saparlaryny etdiler.
Olar Germaniýanyň we Awstriýanyň onlarça kiçi kärhanalaryna baryp, oba hojalyk, et-süýt, gök önüm kärhanalarynyň, gurluşyk kompaniýalarynyň we okuw merkezleriniň işleri bilen tanyşdylar.
“Neýtralniý Türkmenistan” gazetiniň ýazmagyna görä, bu sapar Türkmenistanyň hem Ýewropanyň bilelikdäki “Teacher” proýekti we Türkmenistanyň söwda-senagat palatasy tarapyndan gurnalypdyr.


text:
Soňky wagtlar Türkmenistanda eýesiz itleriňdir pişikleriň weterinar işgärler tarapyndan zäher berlip, öldürilýändigi barada maglumatlar peýda boldy. Azatlyk Radiosy bu meseläniň Orsýetde nähili çözülýändigi bilen gyzyklanyp, Moskwadaky eýesiz itleri köçeden ýygnaýan edaralaryň biri bolan “Služba otlowa” atly hususy şirketiň wekili Andreý Çižow bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Şu günki gün Moskwada eýesiz itler nähili problema döredýär we bu ugurda nähili çäreler görülýär?
Andreý Çižow:
Diňe bir biziň şirketimiziň özi bir aýyň dowamynda 200-e golaý iti köçeden ýygnaýar. Bu iş itler adamlaryň üstüne hüjüm eden ýa-da olary birahat eden ýagdaýynda amala aşyrylýar. Bu esasy sebäp bolýar.
Azatlyk Radiosy: Köçede tutulan itlere siz näme edýärsiňiz?
Gazagystanyň Semeý şäherindäki öý haýwanlarynyň jaýlanýan ýörite öwlüýäsi. Oktýabr, 2009.
Andreý Çižow:
Bu tutulan itler eýesiz haýwanlar üçin niýetlenilen ýörite tünek düşelgesine tabşyrylýar. Olaryň mundan soňky ykbaly şol ýerde çözülýär.
Azatlyk Radiosy: Eýesiz itleri köçeden ýygnamak işi näme esasynda amala aşyrylýar? Siziň şirketiňiz bu işde nämä esaslanýar?
Andreý Çižow:
Biz bu işi ýüz tutmalaryň esasynda amala aşyrýarys. Biziň şirketimiz hususy şirket bolansoň, biz bu ugurda Moskwanyň we Moskwanyň golaýyndaky şäherleriň häkimiýet edaralary bilen şertnama baglaşyp işleşýäris.
Azatlyk Radiosy: Eýesiz haýwanlaryň adamlara hüjüm etmegi bilen bagly wakalar köp bolýarmy?
Andreý Çižow:
Hawa, köp bolýar, her gün diýen ýaly bize jaň gelýär.
Azatlyk Radiosy: Size kimlerden jaň gelýär? Itler hüjüm eden halatynda adamlar nirä ýüz tutýarlar?
Andreý Çižow:
Adamlar başda öý-hojalygyny dolandyrýan ýerli edaralara ýüz tutýarlar. Bu edaralar bolsa, eýesiz itleri köçeden ýygnaýan şirketlere ýüzlenýärler.
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň kanunlarynda eýesiz itleri ýygnamak meselesine degişli nähili düzgünler bar?
Andreý Çižow:
Biziň işimiz ýörite düzgünlere we kanunlara laýyklykda amala aşyrylýar. Biz kanuny berjaý etmäge borçly. Hususan-da, köçeden ýygnalýan itler heläk bolaýsa, bu işi amala aşyrýan adamlaryň türme tussaglygy ýaly jeza sezewar edilmek töwekgelçiligi bar. Orsýetde kabul edilen kanuna görä, haýwanlary öldürmek ýa olara adamkärçiliksiz garamak üçin jenaýat işiniň gozgalmagy göz öňünde tutulýar. Munuň üçin iki ýyllyk türme möhleti kesgitlenýär.
Azatlyk Radiosy: Siz köçede duşan idegsiz itleriň ählisini ýygnaýarsyňyzmy?
Andreý Çižow:
Ýok, biz bu işi diňe takyk bir ýüz tutma boýunça amala aşyrýarys. Biziň ýolda gözümize ilen her bir iti ýygnamaga hakymyz ýok. Bize takyk adresler berilýär. Tutulan itler üçin bize pul tölenýär. Her bir itiň bahasy 2700 rubl.
Azatlyk Radiosy: Şol itlere soň näme bolýar?
Andreý Çižow:
Şol itler, adatça, ýörite weterinar barlagyndan geçirilýär, soň olar saklamak üçin bar bolan ýörite tünek düşelgesine äkidilýär.


text:
Türkmenistanyň wekiliýetiniň Halkara Olimpiýa Komitetiniň Prezidenti bilen duşuşygy
2017-nji ýylyň 20-nji ýanwarynda Halkara Olimpiýa Komitetiniň (HOK) Lozanna şäherinde ýerleşýän baş edarasynda Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň başlygy, Daşary işler ministriniň orunbasary, V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky guramaçy komitetiniň Ýerine ýetiriji sekretary we Türkmenistanyň Milli Olimpiýa komitetiniň Baş sekretary düzümindäki Türkmenistanyň wekiliýetiniň Halkara Olimpiýa Komitetiniň Prezidenti j-p Tomas Bah bilen duşuşygy geçirildi.


text:
4-nji maýda Italiýanyň paýtagtynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Italiýa Respublikasynyň Premýer-ministri Matteo Rensiniň arasynda gepleşikler geçirildi.
Belent mertebeli türkmen myhmanyny mähirli mübärekläp we oňa Italiýa respublikasyna sapar bilen gelmek baradaky çakylygy kabul edendigi üçin minnetdarlyk bildirip, Matteo Rensi bu duşuşygyň döwletara gatnaşygyny ösdürmegiň taryhynda täze möhüm sahypany alamatlandyrýandygyny nygtady. Italiýanyň Türkmenistan bilen doly möçberli hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyna ymtylýandygy barada aýdyp, Premýer-ministr häzirki gepleşikleriň özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemäge hem-de oňa taraplaryň bähbitlerine we häzirki zamanyň ýagdaýlaryna gabat gelýän täze depgin bermäge mümkinçilik berjekdigine ynam bildirdi.


text:
Yrakdaky partlamalarda we atyşyklarda 19 adam öldürildi.
Şenbe güni ýurduň ýokary derejeli harby serkerdesi, general leýtenant Abdul Amir al-Zaidiniň ulag kerwenine edilen hüjümde ýaragly adamlar onuň alty janpenasyny öldürdiler.
Bu waka Adeim şäheriniň golaýynda, Bagdadyň 100 km çemesi demirgazygynda boldy.
Daýala we Salahuddin welaýatlaryndaky hökümet güýçlerine komandirlik edýän Al-Zaidiniň özüne zeper ýetmedi.
Yrakdaky zorluklar ýylyň dowamynda ýokarlanmak bilen, ýöne musulmanlaryň mukaddes aýy bolan Ramadanda asuda ilata, howpsuzlyk güýçlerine edilýän hüjümleriň sany has artdy.


text:
Gyrgyzystanly kanun çykaryjylar «geý propagandasy» diýilýäni jenaýat hasaplamak baradaky kanun taslamasyny sese goýdy.
Bu kanun taslamasy 24-nji iýunda, bir palataly parlamentde aglaba köplügiň goldamagynda, ýagny 90 deputatyň goldamagynda, 2 deputatyň garşy çykmagynda, ikinji okaýyşda kabul edildi. Indi ol, prezidentiň gol çekmegine iberilmezinden öň, ýene bir gezek sese goýulmaly.
Ol kanunda «däp bolmadyk gatnaşygyň» bir ýyl türme tussaglygy bilen jezalandyrylýandygy, homoseksual gatnaşyklary wagyz edýän žurnalistleriň jogapkärçilige çekiljegi aýdylýar.


text:
Bu şäher iki dünýäniň sepgidinde bina bolupdyr. Soňky ýüz ýyllyklaryň dowamynda, ol türki halklaryň iň gür jemlenen ýerine öwrüldi. Ol dünýäniň örän kuwwatly hem uly döwletlerinden biri Osmanly türkleriň paýtagty bolansoň, onda beýleki milletlerem azlyk etmändir.
Alysdaky şäher
Biziň ilimizde, belki, tutuş sebitde Stambul ýaly köp ýatlanýan şäher az bolsa gerek. Türkmeniň çölünden alysda, dag-deňizlerden aňryda oturan şeýle bir şäheriň bardygyny hemmeler bilipdir.
Stambul bilen baglanyşykly käbir jümle halk ýadyna berk ornapdyr. Olaryň biri „Stambulda” diýen söz.
Bir zat ýok bolsa ýa ony almak, gazanmak mümkin bolmasa: „Ol aýdýanyň Stambulda” diýilýär. Diýmek, ol islenilýän zat gaty alysda bolmaly. Ýeriň aňry çetindäki zady gazamak kyn ýa-da asla mümkinem däl.
Kä halatda Stambul sözi gury ýeriň gutarýan çägini aňladypdyr.
Belki-de, biziň ilimizde bir kontinentiň – Aziýa topragynyň gutarýan çägine ýeriň aňy çeti hökmünde garalandyr. Umuman, çölde ýaşap ýören sada türkmeniň hyýalynda gury ýer Stambulda gutarýan bolmaly.
Bu şäher bilen baglanyşykly ikinji bir köp ulanylýan jümle „Stambula gitdiňmi?” diýen düşünje. Bu hem örän özüne çekiji pikir.
Bir adam bir ýerde köp eglense, wagty bilen yzyna dolanmasa oňa: „Stambula gitdiňmi?” diýilýär. Sebäbi halkda Stambula baran hiç wagt yzyna dolanmaz diýen düşünje bolupdyr. Eger baryp gelişmek mümkinçiligi bolsady, Stambul barada nähilidir syrly jümleler döremän, eýsem hakykat aýdylardy.
Salam göndermek
Bir wagt özi ýa-da ata-babalary biziň toprakdan giden meşhur Garajaoglan öz poeziýasynda „neslimiz Kazan dagyndan“ diýýär. Ol yzyny, gadymy Watanyndaky Gazan daglaryny, ýagny Gazanjygy küýsäpdir.
Şahyrda şeýle setir bar.
Biri gider bolsa, nama göndersem,
„Şuny meniň bir doganma ber“ diýip.
Bu setirler XV11 asyrda döräpdir. Şo zamanda Garagum çölüne tarap gidýän tapylmadyk bolarly. Elbetde, gatnaşyk bolandyr. Eger gatnaşyk bolmasa, halk arasynda Stambul bilen baglanyşykly düşünjeler ýaşamazdy. Garajaoglanyň goşgulary bolsa Türkmenistanda aýdym edilip aýdylmazdy.
Täze döwürde
Örän geň bolsa-da, ýagdaý biziň günlerimizde-de şeýleräk. Bu şähere gelýän köp, yzyna dolanýan az. Uzyn suw atly iki deňzi birleşdirip duran we iki dünýäni bölýän täsin bogaza ýetip, üsti arçaly-injirli daglary, ägirt uly şäheri göreniňde, nädip yzyňa dolanjak?
Elbetde, bu ýer mysapyrlar üçin Käbe bolsa-da, Jennet däl. Megerem, Jennete-de, dowzaha-da ýol şu ýerden başlanýandyr. Milletiň görmedik, bilmedik ýerini gowy saýmak, şol ýer ganymatdyr diýip pikir etmek endigi bar.
Stambul sada halkyň nukdaýnazaryndan erkinlik hem giňlik merkezi bolupdyr. Başgaçarak mümkinçilik agtarýanlar, öz durmuşyny özgertmek islänler, dogduk ýurdunda iş hem şert tapmadyklar Stambula gidipdir.
Bu şähere bagt gözläp gelýänlerem az däl. Ol örän uly şäher, ýöne şonda-da onça milleti bagta ýetirerden ejiz.
Stambul şu günki günde-de şeýle. Her halda, şäher adamlara erkinlikmi, gazanç üçin şertmi, garaz, bir zatlar berýän bolsa gerek. Oňa gelýäniň yzy üzülenok.
Giň dünýä
Onsoňam bu ýere ýeteniňde, bir düşünjäniň nädogrudygyna göz ýetirýärsiň. Stambul ýeriň guratýan çägi däl, uly dünýäniň başlangyjy. Ol giň älemiň gapysy. Şu ýerden bütin äleme ýol başlanýar. Şonuň üçin bu ýere ýetip bilen yzyna dolanmaýan bolsa gerek.
Bu ýere gelen türkmenler edil suwa oklanan daş ýaly, uly milletiň arasyna siňip gidýär. Şol ýitgi yzygiderli gaýtalanmadyk bolsa, “Stambula gitdiňmi?” diýen düşünje ýaşap bilmezdi.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň şahsy pikiri.


text:
Ýaňy-ýakynda Türkmenistanda BMG-niň Bütindünýä saglyk guramasynyň temmäki problemasy boýunça geçiren regional konferensiýasynda Türkmenistanyň çilimkeşlige garşy göreşine ýokary baha berildi.
Şol bir wagtda-da käbir garaşsyz çeşmeler Türkmenistanda çilimiň bahasynyň tutuş Merkezi Aziýa regiony boýunça iň ýokarydygyny habar berýärler.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanda çilimkeşlige garşy göreş we munuň çilimkeşlere ýetirýän täsirleri barada türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Düýn Orsýet Demirgazyk we Günorta Koreýa döwletlerine “birek-birege güýç görkezmegi” bes edip, ikitaraplaýyn dialoga geçmäge çagyrdy.
Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Alekseý Borodawkin Koreýa ýarym adasyndaky dartgynly ýagdaýlary maslahat etmek üçin gyssagly ýagdaýda altytaraplaýyn gepleşikleri geçirmek teklibini Hytaýyň hem goldaýandygyny sözüne goşdy.
Munuň bilen baglylykda düýn Hytaýyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Jiang Ýu Hytaýyň altytaraplaýyn gepleşikleri geçirmek baradaky teklibini nobatdaky gezek dile getridi.


text:
Soňky birki günlükde Marynyň meşhur “Gök bazary” ýapylyp, onuň daşyna haýat aýlandy. Bu ýere gurluşyk tehnikasy getirlip, häzirki wagtda bazaryň içinde käbir gurluşyk işleri alnyp barylýar. Häkimiýetler bu ýerde nähili işleriň geçirilýändigi barada halk köpçüligine hiç hili maglumat bermeýärler.
Emma il arasyndaky gürrüňlerden çen tutulsa, bu bazar rekonstruksiýa edilýärmiş, ýagny ol täzeden gurulýarmyş. Bu ýerde uly söwda merkeziniň guruljakdygyny aýdýanlar hem bar. Ýöne häkimiýetler welin, iň bärkisi bu gurluşygyň haçan gutarjagy hakda hem halka anyk zat aýdylmaýar.
Adatça, daşyna haýat aýlanan gurluşyk obýektlerinde nähili işleriň alnyp barylýandygy, gurluşygyň kim tarapyndan amala aşyrylýandygy, onuň gutarjak wagty barada maglumat ýazylan plakatlar asylýar. Emma Marynyň ”Gök bazarynyň” daşynda munuň ýaly plakatlar ýok.
Oňa derek göze ilýän ýagdaý - häzirki wagtda bu bazardaky öňki gyzgalaňly söwdadan indi nam-nyşan galmandygy, bazaryň boşap galanlygy. Bazaryň öňki söwdagärleri indi tapan ýerine göçýärler. Olaryň köpçüsiniň barýan ýerleri häzir Marynyň içindäki “Merw” “Güneş” “Lälezar” ýaly bazarlar.
Netijede häzir ol ýerlerde dükanlaryň gytçylygy emele geldi. Bu hem söwda nokatlarynyň arendasynyň galmagyna we öz harydyna satmaga ýer tapmadyk söwdagärleriň-de söwda-satygy iň bärkisi wagtlaýynça duruzmagyna getirdi.
Marynyň ”Gök bazary” şäheriň merkezinde bolansoň, iň gelim-gidimli bazarlaryň biri diýlip hasaplanýardy. Onsoň häzirki dörän ýagdaý öň gündelik diýen ýaly bu bazaryň hyzmatyndan peýdalanan ilata-da öz täsirini ýetirýär. Galyberse-de, bu bazar onlarça, belki-de ýüzlerçe maşgalanyň zähmet hem eklenç çeşmesidi.
Şu sebäpden Marynyň ”Gök bazarynyň” ýapylmagy diňe satyjylary däl, alyjylary hem alada goýdy. Söwdagärler kynlyk bilen ýola goýyan söwda-satygyny doly ýatyryp, täzeden başlamaly boldular. Aýtmaklaryna görä, dükanlaryny ýapmak üçin hem söwdagärlere diňe 4–5 gün möhlet berlipdir.
“Başda bazary boşaltmaly, bazar ýapylýar diýen gürrüň ýaýrady, emma soňundan gözegçiler gelip, bir hepdäniň içinde bazary boşatmaly diýdiler. Bu habary eşidip gaty gynandym, men bu ýeri 15 müň dollar berip, 5–6 aýlykda elden satyn aldym, indem özüni ödemänkä boşatmaly boldum” diýip, özüni Baýram diýip tanadan 35 ýaşlaryndaky söwdagär aýdýar.
Bu bazaryň içindäki söwdagärleriň hiç birine-de kompensasiýa, ýa bolmasa başga bazarlardan täze söwda nokatlary berilmändir. Bu ýagdaý Baýram ýaly onlarça söwdagäriň on müňlerçe dollar ýitirmegine sebäp bolýar.
Emma ýerli administrasiýa bolsa ýitgi meselesinde söwdagärleriň özleriniň günälidigini aýdýar. Adynyň agzalmazlygyny soran bazaryň administrasiýasynyň öňki işgärlerinden biri Azatlyk Radiosyna bu barada şeýle gürrüň berdi: “Bazar administrasiýasy söwdagärlere nähilidir bir kompensasiýa tölemäge borçly däl, sebäbi bazaryň içindäki söwda nokatlary söwdagärlere kireýine berilýär. Emma söwdagärler özara ylalaşyk bilen bu ýerdäki söwda nokatlaryny ýokary bahadan satýarlar”.
Bu ýagdaýa kimiň jogapkärdigine garamazdan, söwdagärler üçin olaryň öz anyk maliýe ýitgisi bir ýana, bazaryň geljekki ykbalynyň näbelliligi-de – bir ýana. Sebäbi bazaryň mundan beýläk ulanyşyga berlip-berilmejegi barada hem kelam agyz söz aýdylmaýar.
“Rekonstruksiýadan soňra dükanlarymyzy yzyna bererler, rekonstruksiýa diýlende diňe remont işleri geçiriler diýdiler. Onuň näderejede dogrudygyny men bilemok, bazar administrasiýasynyň bu gürrüňi başyndan sowjak bolup aýdýan bolmagam mümkin” diýip, özüni Ýusup diýip tanadan 40 ýaşlaryndaky beýleki bir söwdagär ildeşimiz gürrüň berýär.
Bu bazar ýurduň içindäki özboluşly gündogar arhitekturasyna laýyk edip gurlan, üsti gümmezli ýeke-täk ýapyk bazarlaryň biridi. 90-njy ýyllarda gurlan bu bazar il arasynda ozaldan ”Gök bazar” diýlip atlandyrylýar. Marynyň meşhur ”Gök bazarynda” häzire çenli 100-150 aralygynda söwda nokatlary bardy.


text:
Paýtagtyň walýuta alyş-çalyş nokatlarynda ABŞ-nyň dollaryny satyn almagyň täze düzgüni girizildi. Täze düzgün barada walýuta alyş-çalyş nokatlarynyň käbirlerinde Türkmenistanyň Merkezi bankynyň müdirligi tarapyndan 31-nji iýulda çykarylan 293-nji nomerli buýrugy asyldy.
Bu buýruga laýyklykda, nagt milli pula her adama satylýan daşary ýurt pulunyň möçberi bir aýyň dowamynda bir müň ABŞ dollary möçberinde çäklendirilýär. Bu buýrukda aýdylyşy ýaly, nobatdaky aýda peýdalanylmadyk walýuta limiti indiki aýlara geçmeýär.
Bu buýrukdan çen tutulsa, her bir adam walýuta alyş-çalyş nokatlarynda ýylyň dowamynda 12 müň dollary satyn alyp bilýär. Bu buýrugy berjaý etmek üçin, walýutany satyn alan adamynyň ýörite maglumat bazasyna girizilip, şol bir adam şol bir aýda çäklendirilen summadan artyk walýuta satyn alyp bilmezi ýaly gözegçilik edilýändigini paýtagtyň “Ors bazaryndaky” walýuta alyş-çalyş nokadynyň işgäri gürrüň berýär.
Walýuta babatynda girizilen bu täze çäklendirmäniň netjesinde walýuta alyş-çalyş nokatlaryndaky nobatlar has-da azaldy. Häzir olarda nobatlar ýok diýen ýaly. Şol bir wagtda hem bu nokatlara öz garyndaşlary bilen gelýänler hem köpeldi. Hatda, garry enelerini, atalaryny alyp gelýänler hem bar.
“Esasanam, daşary ýurtlara ownuk söwda etmäge gidýänler şeýle edýärler. Ýogsa, adam başyna müň dollar [iş üçin] ýetenok” diýip, paýtagtyň ýaşaýjysy Mergen aýdýar.
Şol bir wagtda hem bu täze düzgüniň girizilmegi bilen walýuta “gara bazarynyň” müşderileriniň sany hem köpelipdir. Il içinde “dollarçylar” diýip at alan bu walýuta “gara bazarynyň” wekilleri azaldylan-da bolsa, olary entäk bazarlarda görmek bolýar.
“Dollarçylarda” banklardaky ýaly çäklendirme ýok. Walýutany çäksiz satyn alyp bolýar. Gara bazardaky dollaryň nyrhy resmiden birneme ýokary satylýar” diýip, Mergen bu barada gürrüň berýär.
Ýatlap geçsek, ABŞ-nyň dollarynyň söwdasy babatynda çäklendirmeler geçen ýylda girizlip başlanypdy. Geçen ýylyň ahyrynda amerikan dollarynyň diňe möçberi däl-de eýse walýutany satyn almagyň ýer çäklendirilmesi hem girizildi.
Ýagny, her bir türkmenistanly ABŞ-nyň dollarny diňe öz ýazgy-da duran ýerindäki walýuta alyş-çalyş nokatlarynda satyn alyp bilýär. Şol sebäpden şondan bäri ABŞ-nyň dollaryny walýuta alyş-çalyş nokatlaryndan pasportyňy görkezip satyn almaly.
Şol bir wagtda hem ABŞ-nyň dollarynyň söwdasy babatynda girizlýän çäklendirmelerdir, düzgünler barada resmi metbugatda habar berilmeýär. Hatda olaryň käbirleri barada walýuta alyş-çalyş nokatlarynda hem hiç hili bildirişdir dokument asylmaýar.
Ýokarda agzalan täze düzgün baradaky bildiriş hem hemme walýuta alyş-çalyş nokatlarynda asylmandyr. Asla bu düzgüniň girizilmeginiň sebäpleri barada hem resmi düşündiriş beýan edilmeýär.
Walýuta alyş-çalyş nokatlarynyň işgärlerinden bu barada soralanda bolsa, olar diňe “dollar az” diýip jogap berýärler.


text:
Çarşenbe güni BMG-niň we Arap Ligasnynyň Siriýa boýynça wekili Kofi Annan BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçiren brifinginde Siriýadaky howpsuzlyk ýagdaýyna “gözgyny” diýip baha berdi we onuň “kabul ederliksizdigini” aýtdy.
K.Annan Hama şäherinde hökümet güýçleriniň awtomat ýaraglaryny ulanyp, birnäçe adamy öldürendikleri barada habar alnandygyny-da mälim etdi.
Kofi Annan Siriýa hökümetini parahatçylyk barada alty punkdan ybarat planyny gyssagly durmuşa geçirmeklige çagyrdy. Ol 12-nji aprelde güýje giren ok atmaklygy bes etmek baradaky karara Damaskyň we oppozisiýanyň hormat goýmalydyklaryny nygtady.
Bu brifingiň barşynda ABŞ-nyň ilçisi Suzan Raýs Siriýa synçylary ýerleşdirmekde Siriýanyň çäklendirmeleri öňe sürýändigini aýtdy


text:
Şu gün Pakistanyň polisiýasy terrorçylykly işlere dahyllylykda güman bildirilip, tussag edilen bäş sany amerikaly musulman studentleriniň Birleşen Ştatlara deportasiýa edilmekleriniň mümkindigini aýtdy.
Terrorçylykly hüjüm gurnamaklygy planlaşdyranlykda guman ädilýän amerikaly ýaş oglanlary sorag ätmek işine Pakistanyň howpsuzlyk işgärleri bilen birlikde Birleşen Ştatlaryň howpsuzlyk işgärleri-de gatnaşýarlar.
Pakistanyň resmileri bu ýaş oglanlaryň Pakistana barmazlaryndan öň jihadçi toparlar bilen internet arkaly maglumat alşyp, soňra olar bilen ýüzbe-ýüz duşuşmak üçin Pakistana barandyklaryny öňe sürýärler.


text:
Gazagystanda jynsy zorluga garşy çykýan tussaglykdaky bir aýal keselhana ýerleşdirildi. Bu barada ýurduň demirgazygyndaky Pawlodar regionynyň adam hukuklary boýunça guramasy maglumat berýär.
“Bikanunylyga garşy hereket” atly hökümete degişli bolmadyk guramanyň başlygy Ýelena Semýonowanyň aýtmagyna görä, 25 ýaşly Sabina Makhinina sakçylar tarapyndan ýenjilipdir.
Makhininanyň bu baradaky beýanaty duşenbe güni internetda peýda boldy. Beýanatda bellenişi ýaly, sakçylar ony zorluk bilen jynsy gatnaşyklara girmäge mejbur etjek bolupdyrlar. Muňa protest hökmünde ol 10-njy oktýabrda açlyk yglan edendigini aýdýar.
Ýerli zähmet düzediş koloniýasynyň resmisi Makhininanyň ýenjilip, keselhana ýerleşdirilendigini tassyklady. Makhinina neşe aýyplamalary esasynda alty ýyl türme tussaglygy berlipdi.


text:
Siriýanyň premýer-ministriniň orunbasary Kadri Jamil “Ženewa 2” diýlip atlandyrylýan Siriýa parahatçylyk gepleşikleriniň indiki tapgyrynyň 23-24-nji noýabrda geçiriljekdigini aýtdy.
Jamil bu barada penşenbe güni Moskwada mälim etdi. Ýöne onuň ýaýradan bu beýanatyny heniz Birleşen Milletler Guramasy tassyklamady.
Jamil konfliktlere syýasy çözgütler tapmak üçin geçiriljek konferensiýanyň senesiniň üýtgäp biljekdigini, ýöne onuň dekabrdan soňa goýulman geçiriljekdigini belledi.
Çarşenbe güni Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-mun duşuşygyň noýabr aýynyň ortalarynda geçirmäge synanyşmak üçin tagallalaryň güýçlendirilýändigini aýdypdy.


text:
Duşenbe güni Kiýewde bolan Ukraina-ÝB sammitinde erkin söwda zolagyny döretmek baradaky Şertnama boýunça uzaga çeken gepleşikleriň tamamlanandygy habar berildi.
Sammitde Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Herman wan Rompeý “gepleşikleriň tamamlanmagy prosesiň tamamlanandygyny aňlatmaýar” diýdi.
Şernama gol çekilmegini hem onuň makullanmagyny Brýussel geljek ýylyň güýzünde Ukrainada boljak parlament saýlawlarynyň adalatly geçirilmegi bilen baglanyşdyrýar.
Mundanam başga ÝB ýurtda söz azatlygy bilen bagly ýagdaýa hem ukrain sud sistemasynyň syýasylaşdyrylmagyna alada bildirýär. Herman wan Rompeý bu barada şeýle diýdi:
—Ukrainada duýarlyk derejede demokratiýa bilen bagly ýagdaýyň ýaramazlaşmagy, hukugyň gowşamagy ÝB-e agza ýurtlara, biziň döwletlerimiziň jemgyýetçiligine, Ýewroparlamente täsir ýetirýär. Biziň uly aladamyz – Ukrainada sud prosesleri geçirilende, ondaky syýasy äheňler bilen bagly. Timoşenkonyň işi boýunça proses muňa aýdyň mysal.


text:
Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat dünýäde ýaşaýyş üçin iň pes hilli şäherleriň hatarynda agzalýar. ABŞ-nyň “Merker” guramasynyň 2014-nji ýyl boýunça çap eden hasabatynda Türkmenistana Aziýa regionynyň çäginde garalýar. Aşgabat hasabat boýunça 206-njy ýerde, region boýunça bolsa ýaşaýyş üçin iň pes hilli bäş şäheriň arasynda üçünji ýeri eýeleýär.
Türkmenistanyň paýtagty bilen bir toparyň çäginde baha berlen bäş şäheriň arasynda ýaşaýyş üçin iň pes hilli diýlip Täjigistanyň paýtagty Duşenbe görkezilýär, ikinji ýerde Bangladeşiň paýtagty Dakka, ondan soň Aşgabat görkezilýär. Aziýa regiony boýunça ýaşaýyş üçin iň ýokary hilli diýlip agzalýan bäş şäherden birinjisi Singapur, galanlary-da Ýaponiýanyň paýtagty Tokio we bu ýurduň ýene-de üç sany beýleki şäherleridir.
“Merker” guramasynyň hasabatynda 2014-nji ýyl boýunça dünýäde ýaşaýyş üçin iň ýokary hilli şäheriň Awstriýanyň paýtagty Wenadygy aýdylýar. Yragyň paýtagty Bagdadyň bolsa dünýä boýunça ýaşaýyş üçin iň pes hilli şäherdigi bellenilýär.
Bahalar nämeden ugur alýar?
“Merker” guramasynyň şäherleriň durmuş derejesine berýän bahalary 39 faktora esaslanylýar we 10 kategoriýa bölünýär.
Hasabatda şäherlere baha berlende, syýasy we sosial şertlerden ugur alynýar we netijeler syýasy durnuklylygyň, jenaýatçylygyň we kanunlaryň goralyş derejesine esaslanylýar. Ykdysady şertlere baha berlende, pul çalşygynyň düzgünlerine we bank hyzmatlarynyň hiline üns berilýär. Şäherleriň sosial-medeni şertlerine baha berlende, olardaky köpçülikleýin habar serişdeleriniň elýeterliligi, senzuranyň barlygy-ýoklugy we hususy azatlygyň çäklendirilýändigi ýa-da çäklendirilmeýändigi ýaly faktorlardan ugur alynýar.
“Merkeriň” hasabatynda mundan başga-da medisina we saglygy saklaýyş hyzmatlarynyň hiline, ýagny şäherde keselçilik derejesine, mekdepleriň we bilim taýdan halkara mekdepleriniň elýeterliligine, jemgyýetçilik hyzmatlarynyň we transport hyzmatynyň hiline, elektrik togy we suw bilen üpjünçiligiň derejesine, jemgyýetçilik transportynyň işleýşine we ýol hereketiniň ýagdaýyna syn edilýär.
Dynç alyş üçin şertlere-de, ýagny restoranlaryň elýeterliligi we hili, alyjylar üçin dürli hyzmatlaryň derejesinea, meselem, kireýine jaý almak mümkinçiliklerine we bu hyzmatyň hiline, galyberse-de, tebigy şertlere görä şäherleriň ýaşaýyş üçin amatlylygynyň hiline baha berilýär.
“Merker” guramasy şäherlere berilýan bahalaryň ählisinde daşary ýurtlylar üçin ähmiýetli bolan faktorlary göz öňünde tutýar.
“Merker” guramasy dünýä boýunça 460 şäheriň dumuş derejesi boýunça ýyllyk hasabatlaryny taýýarlap gelýär. Soňky hasabatda
jemi 223 şähere berlen synyň 2013-nji ýylyň sentýabr we noýabr aýlarynda toplanan maglumatlara esaslanýandygy aýdylýar.


text:
Ukrainanyň gündogarynda hökümet güýçleri bilen orsýetparaz separatistleriniň arasynda ýüze çykan çaknyşykda azyndan alty adam öldi.
Bu çaknyşyk Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň we Fransiýanyň prezidenti Fransua Ollandyň rus prezidenti Wladimir Putin we ukrain prezidenti Petro Poroşenko bilen Berlinde geçiren duşuşyklarynda parahatçylyk gepleşiklerini ýaňadandan janlandyrmak tagallalaryndan 10 gün soň ýüze çykdy.
Kiýew separatistleriň “hüjümlerini ýaýbaňlandyrandygyny” aýdyp, soňky 24 sagadyň içinde bir ukrain harby gullukçysynyň ölendigini aýtdy.
Separatistleriň habar gullugy özüniň azyndan iki söweşijisiniň ölendigini, dokuzsynyň hem ýaralanandygyny mälim etdi.
Berlin sammitinde iki ýyl bäri dowam edip gelýän konflikti çözmek başartmandy. Häzire çenli çaknyşyklarda 9,600 töweregi adam öldi.


text:
Baýramaly etrabynda “Merw” bilen paýtagtyň “Hazynasynyň” arasyndaky duşuşyk bilen Türkmenistanyň futbol boýunça çempionatynyň ýokary ligasynda 7-nji tapgyryň ikinji oýun güni tamamlandy.
Ýer eýeleri bu oýny o diýen keýpiçag ýagdaýda garşylamadylar. Çünki soňky dört tapgyrdaky iki deňlik we iki ýeňliş Magtymguly Begenjowyň şägirtleriniň ýaryş tablisasynda ýedinji orna süýşmegine getirdi.
Oýun maryly futbolçylaryň hüjümleri bilen başlandy we eýýäm 9-njy minutda Söhbet Allanurow hasaby açdy. Arakesmeden soň, Jemşit Orazmuhammedow hasaby artdyrdy. Myhmanlara 78-nji minutda Begmyrat Baýewiň kömegi bilen bir jogap pökgüsini geçirmek başartdy.
Netijede dört oýundan soň 2:1 hasabynda ýeňiş gazanan “Merw” 11 utuk bilen dördünji orna geçdi.
Şu gün 7-nji tapgyryň “Balkan” bilen “Ahalyň” arasynda geçirilmeli jemleýji duşuşygy 20-nji iýuna süýşürildi.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
«Merw» – «Hazyna» – 2:1 (1:0)
18-nji aprel. Baýramaly etraby. «Sport desgasy». 1 000 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Söhbet Allanurow 9, Jemşit Orazmuhammedow 53 – Begmyrat Baýew 78.
Duýduryş alanlar: Guwanç Rejepow 60, Gurbanguly Aşyrow 90+3 (ikisi hem – «Hazyna»).
Emin: Mihail Litwinow.
Gözegçi emin: Batyr Urazsahadow.
7-nji tapgyrdan soň toparlaryň ýerleşiş tertibi
Iň köp pökgi geçirenler:
Myrat Ýagşyýew ("Balkan") – 8 pökgi (1 – 11 metrlik urgudan).
Altymyrat Annadurdyýew ("Ahal") – 6.
Berdi Şamyradow ("Aşgabat") – 6.


text:
Dünýä meşhur britan şahyry we dramaturgy Wilýam Şekspiriň aradan çykan gününiň 400 ýyllygyna gabat 15 ýurtda 18 müň adamyň arasynda geçirilen pikir soraýyş onuň öz watanyna garanda Meksikada, Brazilde has meşhurdygyny görkezdi.
Umuman alnanda bolsa, geçirilen barlaga görä, Şekspiriň daşary ýurtlarda meşhurlygy 65 prosent, Angliýada bolsa 59 prosent bolupdyr.
Wilýam Şekspiriň eserleri, şol sanda "Romeo we Julýetta", "Riçard III", "Nadaranyň nogtalanyşy" sowet ýyllarynda tanymal terjimeçi Annaly Berdibew (1932-2001) tarapyndan türkmen diline hem geçirilip, sahna çykarylypdy.
Şekspiriň ýogalan gününiň (23-nji aprel) 400 ýyllygyna gabat Azatlygyň okyjylaryna onuň bir goşgusynyň iňlisçeden terjimesini hödürleýäris.
Bu dünýe sahna durşuna
Bu dünýe bir sahna tutuşlygyna,
Onsoň ähli aýal-erkek diňe oýunçy munda;
Hem olaryň öz çykary, gireri bar oýunda,
Hem her kimiň köp görnüşli oýny bar,
Ýagny her kes çykyş edýär bolman ýedi rolda.
Ilki izzik bäbek bökýän enekäniň golunda,
Soň iňirdek, egni kitap bukjaly,
Säher ýüzi ýalpyldaýan, ýöne nalaç okuwçy,
Gurçuk kibi, her gün irden mekdep sary süýrenýän.
Soňra aşyk, otly peç deý haşşyldap,
Ýar gaşyny güldürmäge gamgyn oda bagyşlan.
A soň esger, dykalanan her hili geň kasamdan,
Gaplaň ýaly sakgallak. Namys üçin ölüşýär,
Birden tapyp dawa-jenjel, kör abyraý almakçy,
Hatda topuň agzyndan. A soňundan kazy ol,
Tos-togalak garynly, bakylan horaz mysaly,
Gözleri gazaply, göýä bir dindar,
Sakgaly gyrkylan şolaňky ýaly,
Sözi doly akyldan, gürleýär nakyl bilen;
Şeýdip ol öz bölümini oýnaýar. Geçýär altynjy bölüm
Içine dar hem şypbykly balagyň,
Gözlerinde äýnek, elinde halta,
Ozalky eşikler gowy saklanan,
Emma indi holpuk bolýar
Bir gysyma gelen gojaman göwrä,
Öňki ýognas sesi çagaňka dönüp,
Jyňňyl-jyňňyl edip ýaňlanýar çasly.
Şu-da hemme sahnaň soňy,
Geň-enaýy senelere baý bolan,
Hem ikinji çagalyk we huşsuzlyk,
dişsizlik, gözsüşlik, duýmazlyk tagam,
a soň hemme zatsyzlyk.


text:
Eger siziň dostuňyzda (joraňyzda) ýa-da hossaryňyzda AIW-ýokançlygy bar bolsa, size öň pikir edip görmedik we duçar bolmadyk köp soraglary çözmek zerur bolar. Ýakyn adamlaryňyza kesele garşy göreşde kömek etmäge taýyn boluň we şeýle kömegiň we goldawyň size hem gerek boljakdygyny nazara alyň.
Duçar bolan keselini kabul etmek üçin adama wagt gerek bolýar. Ähtimal, ilkibaşda näsag öz keseli barada hiç kime aýtman gizlin saklap biler. Köplenç AIW-ýokançlygy göterijiler ň ýakyn adamlary (enesi ýa-da atasy, köplenç ikisine hem, dosty) bilen öz syrlaryny, howsalalaryny paýlaşýarlar. Öz syryny size aýan edýän adama ýokançlygyň nähili ýol bilen ýokuşandygy sizde esasy gyzyklanma döretmeli däl. Bu indi wajyp däl. Siziň artykmaç we ýerliksiz soraglaryňyz adamda özüni günäkär duýma duýgusyny döredip, ony sizden daşlaşdyryp biler. Esasy delil – oňa gamgynlylygy, alaçsyzlygy ýeňip geçmäge kömek edip, ony öz keseli bilen ýalňyz goýmazlyk. Günäkärleri gözlemän, soralmasa maslahatlary bermän, oňa agyr keselli höküminde garaman, onuň ýaşaýşynyň hilini gowlandyrmaga we dowamlylygyny uzaltmaga goldaw we kömek beriň.
AIW-ýokançlygy göterijiligiň kesel däldigini, diňe özwagtynda alynmadyk bejergi sebäpli onuň AIDS-e getirip biljekdigini ýatda saklamalydyr. Esasan hem alamatlar ýüze çykanda, keseli dörediji petrowirusa garşy bejergi tapgyry başlananada, başga keselleriň birleşen we ýaýbaňlanýan wagtlary siziň goldawyňyza mätäçlik ýüze çykyp biler. Şeýle pursatlar mähirliligi, ýakyn goldawy aýan edýän hereketleri (elleri gysma, gujaklama) bildirmeden gorkmaň, çünki AIW ýokançlygynyň bir jaýda ýaşamak, öpmek, salamlaşmak, asgyrma we üsgürme, bir hajathanadan we wannadan peýdalanma, hammama ýa-da howuzlara barmak, mör-möjekleriň çakmasy arkaly ýokuşmaýandygy subut edilendir.
Ýakyn adamyňyza ýa-da hossaryňyza kömek etmek üçin AIW-ýokançlygy we AIDS barada doly maglumat berýän ýörite edebiýaty okaň. Eger sizde öý-ýaşaýyş şertlerinde ýokuşma babatda gorky bar bolsa, bu soraglar boýunça hünärmenleriň maslahatyny alyp bilersiňiz. Siziň islendik soragyňyz boýunça AIDS merkezleriň lukmanlary, ýokanç keselleri bejeriji lukmanlar doly maglumaty berip bilerler. AIW-ýokançlygyň jynsy gatnaşyklary we wirusly ganyň bedene düşmegi arkaly (gan guýmalar, sanjym edýän neşekeşler) ýokuşýandygyny nazara alsak, öý şertlerinde wirusy göteriji adamdan sag adama wirus diňe iki ýadgaýlarda geçip biler: bir päkiden we bir diş arassalanýan çotkadan peýdalanylan pursatlary. Her adamyň şahsy gigiýeniki serişdeleriniň we süpürgijiniň bolmalydygy bolsa şahsy arassaçylygyň esasy düzgünleri bolup durýandyr. AIW-ýokançlygy bolan adama öýde ilkinji kömegi bermek düzgünleri babatda hem ýakynlary habarly bolmalydyr. Oňa şikeslenme sebäpli ilkinji kömegi bermek ýa-da sanjymlary etmek diňe bir gezek ulanylýan rezin elliklerde geçirilmelidir. Ganly hasalar, ulanylan şprişler arassalaýjy serişdelerde ýatyrlandan soň, plastiki paketlere salnyp ýok edilmelidir.
Adamyny şahsy garaşsyzlykdan mahrum etmäň!
Öz keseli barada maglumaty bermek, öz ýaşaýyş düzgünini meýilleşdirmek, saglygyny saklamak, iýmek, dynç almak babatda adamynyň diňe özi çözgüt çykarmalydyr.
Öz ýakynlaryna kömek etmek maksady bilen köp halatlarda dost-ýarlar zyýan ýetiriji ýalňyşlyklary hem göýberýärler:
► Aşa alada bildirme we hemişe oňa howply keseliniň bardygy barada ýatladyp durma. Gerek bolanda ideg etme, dermanlaryny kabul etmelidigi barada ýatladyp durma, öýde mähirli gatnaşyklary ýola goýma ýaly aladalar bilen, gamgynlylyga, daşlaşma, özüni mejalsyz duýma getirýän aşa aladaçyllygyň arasynda uly tapawut bardyr. Ýalňyşlyk göýbermez ýaly, ýakyn adamyňyzyň siziň ol barada aladalaryňyzy nähili kabul edýändigine üns beriň.
► AIW-ýokançlygy göteriji hossaryňyzy tebiplere ugratmakdan saklanyň. Bütin dünýä boýunça häzire çenli tebipçilik bejergisiniň kömegi bilen sagalan näsaglar barada maglumat ýok, ýöne şeýle ýüzlenmeleriň ölümçilige getirendigi baradaky ýagdaýlar barada az aýdylyp geçilenok.
► Bolýan ýaramaz täsirleri üçin, derman serişdeleriniň kabul edilmegini bes etmek barada maslahat bermek. Eger näsaga wirusa garşy utgaşdyrylan bejergi bellenen bolsa, bu maslahat has hem howply ýagdaýlara sezewar edip biler: dermany kabul etmekligi bes etmek ýa-da arakesme etmek, bedende bu dermanlara durnukly wiruslaryň döremegine itergi berer. Bu bolsa geljekde näsagy netijeli bejergi tapgyryny almadan mahrum edip biler.
AIW-i göteriji hossarlaryňyz bilen gatnaşykda, olaryň mümkinçilkleri döränden soň, özwagtynda kömek bermäňizi goýmak wajypdyr. Bu olaryň öz şahsy garaşsyzlyklaryny, öýde we işde öz peýdalylyklaryny duýmagyna, durmuşa "arylyp-gatylmagyna" kömek berer.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Ekologiýa degişli meseleler soňky döwürde çynlakaý üns berilmegi talap edýär. Nesillerimiziň sagdyn, bagtyýar geljegi üçin bu meseleleri çözmek örän ähmiýetlidir. Ýöne şeýle global meseläni çözmek üçin ilki bilen adaty gigiýeniki çäreleriň hususy we jemgyýetçilik ýerlerinde berjaý edilmegi zerurdyr. Ösen ýurtlarda arassaçylyk babatda uly alada edilip, degişli kanunlar, kararlar çykarylýar, olaryň durmuşa ornaşdyrylmagyna uly üns berilýär. Munuň esasy sebäbi bolsa epidemiologik meseleleriň döremeginiň gigiýeniki meseleler bilen gönüden-göni baglanyşygyndadyr.
Gigiýena (hygieinos) adalgasy ýunan (grek) dilinde "saglyk getirýän" ýa-da "arassa" diýmegi aňladýar. Gigiýena adamlaryň sagdyn bolmagyny, keselleriň öňüniň alynmagyny üpjün edýär. Dogrudan hem, arassaçylyk-saglygyň girewidir. Adam ýaşaýan, işleýän, dynç alýan ýerini arassa saklamaga çalyşýar. Ol günde-günaşa öýleri ýygnaşdyrýar, howany tämizleýär, tozanlary süpürişdirip, zibilleri aýyrýar. Iş ýerinde hem öz töwereginiň arassa bolmagyny gazanýar...
Ýöne, gynansak-da, köpçülik ýerlerinde hem arassaçylyk düzgünleriniň berjaý edilmelidigini unudýanlar az däl. "Diňe öý bilen iş! Köpçülik ýerlerinde bolmaga-da elimiz degenok", – diýýänler hem bar. Emma, pikir edip görsek, biziň her birimiz günde-günaşa jemgyýetçilik ýerlerine barýarys: öýden işe we işden öýe barýan ýollar-ýodalar, duralgalar, dükanlar, howlular... Çagalary hem günüň dowamynda birnäçe gezek açyk arassa howada gezelenje çykarmaly bolýar. Olary öýüň töweregindäki ýörite çagalar üçin gurnalan meýdançalarda oýnatmaly ýa-da golaýda ýerleşýän seýilgählerde gezdirmeli . Bu olaryň sagdyn bolmaklary, köpräk hereket etmekleri üçin örän zerurdyr. Emma şeýle ýerlerde hem arassaçylyk düzgünleriniň bozulýandygyny görmek bolýar. Dynç alýanlar ýany bilen iýer-içer ýaly zatlary hem alýarlar. Elbetde, dynç alnandan soň adamlar yzlaryny ýygnasalar, munuň zyýany ýok. Ýöne kagyz, çüýşe ýa-da beýleki galyndylar taşlanylsa, gezelenje gelýän beýleki çagalaryň we ulularyň saglygyna howp abanyp, olara dürli şikesleriň ýetmek töwekgelligi artýar. Bu ýerleriň arassa bolmagy biziň ählimize baglydyr. Her geçen pyýada ýa-da sürüji ýekeje kagyz ýa-da beýleki bir gerekmejek zady taşlap geçse, çigit gabygyny atsa, jemgyýetçilik ýerleri zir-zibil atylýan ýere öwrülmezmi? Elbetde, şäheriň arassaçylygyna jogapkär döwlet edaralary bolýar. Olar jemgyýetçilik ýerlerinde arassaçylyk düzgünleriniň talabalaýyk berjaý edilmegi ugrunda işleri alyp barýarlar. Uly we kiçi köçeleriň gyralarynda hapa atar ýaly gaplar goýulýar, olar yzygider arassalanyp durýar. Ýere taşlanan hapalary kommunal hojalygynyň işgärleri aýyrýar, köçeleri, ýan ýodalary, ýaşaýyş jaýlaryň töweregini arassalaýarlar. Şonda-da, medeniýetli, aňly-düşünjeli adam arkaýynlaşyp, köpçülik ýerlerinde hem özüni mynasyp alyp barmagy, arassaçylygyň iň ýönekeýje düzgünlerini berjaý etmegi unutmaly däldir. Her birimiz jemgyýetçilik ýerlerinde arassaçylyk düzgünlerini berjaý etmek bilen çäklenmän, eýsem şol düzgünleri bozýanlara hem biperwaý garaman, olara jemgyýete ýetirýän zyýanyny düşündirjek bolmaly.
Gynansak-da, bu bize hemişe başartmaýar. Şäher ilatynyň uly bölegi köp otagly ýaşaýyş jaýlarynda ýaşaýar. Şeýle jaýlarda umumy basgançak meýdançalary, umumy howly ýaly hemme ýaşaýjylaryň deň hukukly ulanýan ýerleri bolýar. Elbetde, arassaçylyk düzgünleri ýaşaýjylar tarapyndan deň derejede amala aşyrylsa, hiç hili mesele ýüze çykmaýar. Ýöne bir otagda ýaşaýanlar jaýyň içiniň we töwereginiň arassa bolmagyny alada edinse, beýleki bir otagdakylar bolsa bu işe biperwaý garasa, arassaçylygy saklamak örän kyn bolýar. Käbir ýaşaýjylar zibilleri wagtynda ýörite zibil yaşlanýan ýere zyňmagyň deregine gapyň daş ýüzüne çykaryp goýýarlar. Ýöne näme üçindir özlerine ýaramaýan zibilleriniň otagyň daşyndakylara hem ýaramajagy barada azda-kände pikir etmeýärler. Käte zibilleri ýoluň ugrunda taşlaýanlar az däl. Näme üçindir şol hapalaryň ýanyndan özleriniň we çagalarynyň geçýändigini, şol zibilleriň töwerek-daşa ýel bilen göterilip, dürli keselleriň ýaýramagyna (!) eltýändigini unudýarlar. Olara zibil taşlanýan ýere ýetmäge näme päsgel berýärkä? Ýaramaz terbiýemi ýa-da ýaramaz endik?
Ýene-de bir ýygy duş gelýän ýagdaýlaryň biri – ýaşaýyş jaýlaryndaky basgançak meýdançasyna çykyp, halyçalary, palaslary we beýleki düşekleri, tozanly zatlary silkmek. Basgançakdan ýokary galyp ýa-da aşak düşüp barýan uly adamyň, çaganyň üstünden hapa silkip durmak nämäniň alamaty? Elbetde, biperwaýlygyň, ýaltalygyň we medeniýetsizligiň! Netijede, öýüň içi-de, onuň töweregi-de zibil atylýan ýere çalym edýär. Özüni ýaşaýan ýerinde şeýle alyp barýan adam jemgyýetçilik ýerlerinde hem arassaçylyk düzgünleriniň berjaý edilmegi barada pikir etmeýär. Ol uly ýoldan ýöresin, ýodadan ýöresin, ulagda bolsun-oňa tapawudy ýok, özüne gerekmejek zibili, çilim galyndysyny, çigit gabygyny töwerekdäki adamlardan utanman, jemgyýetçilik ýerlerinde arassaçylyk düzgünleriniň berjaý edilmegi barada birjik-de aladalanman ýere taşlap hem bilýär. Elbetde, köpçülik ýerlerinde arassaçylyk düzgünlerini bozýanlara garşy kanuna laýyklykda jerime töledilýär ýa-da beýleki administratiw çäreler görülýär. Ýöne şonda-da bir sorag öz-özünden ýüze çykýar: Şeýle ýagdaýlar näme sebäpli döreýär?
Arassaçylyk meselesi barada, onuň düzgünleriniň köpçülik ýerlerinde amala aşyrylyşy barada söz açylanda, ildeşlerimiziň käbiri bu meseläni terbiýe bilen baglanyşdyrýarlar. Ululary, olaryň ýaramaz gylyk-häsiýetlerini, endiklerini üýtgetmek kyn bolýar: birnäçe gezek duýduryş alyp, jerime töländen soň hem "köne heňine" tutup, töwerek-daşyň arassaçylygyna gözüni ýumýar. Emma biziň her birimiz çagalara öýde we köçede, dükanlarda we bazarlarda, seýilgählerde we dynç alyş merkezlerinde, beýleki köpçülik ýerlerinde arassaçylygy saklamagy öwretsek, arassaçylygy endige öwürsek, onuň her birimiziň saglygymyz üçin ähmiýetini düşündirsek, olar ulalanlarynda-da jemgyýetçilik ýerlerinde özlerini mynasyp alyp bararlar. Ulular gören ýerde zir-zibil taşlap ýörse, çaga-da şol hereketi gaýtalamak bilen bolar. Oňat terbiýelenen adam bolsa töweregindäkileriň haýsydyr bir zatdan ynjamagyna ýol bermez.
Arassaçylyk meselesini diňe terbiýeçilik bilen baglanyşdyrmak hem nädogrudyr. Käte pyýada gezelenje çykýan adam buzgaýmak ýa-da daşyna kagyz dolanan işlekli alnyp iýýär. Soňra kagyzy ýa-da buzgaýmagyň daşyny taşlamak üçin hapa atylýan gap gözleýär. Gynansak-da, şeýle gaplar käbir köçeleriň ugrunda seýrek duş gelýär ýa-da olaryň arasy örän daş bolýar. Käbir köçeleriň ugrunda, seýilgählerde zibil atar ýaly gaplaryň asla goýulmandygyny hem görmek bolýar. Bu meseläni bolsa kommunal hojalyklar, häkimlikler, şäheriň arassaçylyk ýagdaýyna jogapkär gulluklar çözmelidirler.
Adam hemişe kämilleşmek, ösmek bilen bolýar. Jemgyýetçilik ýerlerine öz öýüň hökmünde garamak, arassaçylyk düzgünlerini berjaý edip, adam saglygyny, watanyň gözelligini goramak hem kämilligiň we ösüşiň aýdyň nyşandyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Aşgabat, 30-njy ýanwar. «Türkmenportal».
2013-nji ýyl – Türkmenistanyň aragatnaşyk ministrliginde «Altyn asyr» ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini esaslandyryjylaryň geňeşiniň birinji mejlisi geçirildi. Oňa Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösuş ministrliginiň, Maliýe ministrliginiň, Ýokary gözegçilik edarasynyň, Merkezi bankyň, Baş döwlet salgyt gullugynyň wekilleri gatnaşdylar.
2013-nji ýyl – Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi saýlaw toparynyň mejlisi geçirildi. Ol Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň çykyp giden agzalarynyň ýerine saýlawlary geçirmäge taýýarlyk görmek meselelerine bagyşlandy.
2009-nji ýyl – Plesesk kosmodromyndan “Silkan — 3” raketa-göterijiniň kömegi bilen “Koranas-Foton” rus emeli hemra enjamy uçuryldy.
2007-nji ýyl – Windows Vista operasiýon gurluş satuwa çykaryldy.
1998-nji ýyl – GDA gatnaşyjy ýurtlaryň Goranmak ministrlikleriniň şahsy düzümi bilen işlemek boýunça ýolbaşçy organlarynyň Komiteti döredildi.
1969-nji ýyl – Savile Row 3-de Apple Corps LTD-niň binasynyň üçeginde The Beatlesiň iň soňky konserti.
1894-nji ýyl – Çarlz King oýlap tapan urulýan çekijine patent aldy.
1868-nji ýyl – Russiýada Çarlz Darwiniň tebigy seçgi baradaky kitaby çap edilýär.
Azerbaýjan. Gümrükhana işgärleriniň güni.
Hindistan. Hindistanyň garaşsyzlygy ugrunda göreşijileriň ýatlama güni.
Russiýa. Aýaz babanyň we Garpamygyň güni.


text:
2015-nji ýylyň martynda Saud Arabystany nebit alnyşyny rekord derejä, bir gije-gündizde 10,3 million barrele ýetirdi. Munuň özi ýurduň taryhyndaky iň ýokary görkezijidir. Nebitçiler tarapyndan öňki goýlan rekord (2013-nji ýylyň awgusty) bir gije-gündizde 10,2 barrele deň bolupdy.
Birnäçe hepde mundan ozal Saud Arabystanynyň nebit we mineral serişdeler ministri Ali ben Ibragim an-Nuaými nebit alnyşynyň bir gije-gündizde 10 million barrelden geçirilmejekdigine güwä geçipdi — diýip, TASS habar berýär. Ýurduň patyşasy Salman ibn Abdel Aziz Al Saud 10-njy martda “gara altynyň” bahasynyň peselendigine garamazdan, döwletiň täze nebit ýataklarynyň gözleglerini dowam etjekdigini mälim etdi. Şunlukda, Saud Arabystanynyň ykdysadyýetinde birnäçe girdeji çeşmesi dörär, diýip ol belledi.


text:
Ukrainanyň häzir iş başyndaky wagtlaýyn prezidenti Oleksandr Turçinow ýurduň hökümetiniň nähili bolmalydygy barada umumyhalk referendumyň geçirilmegine ukrain hökümetiniň “garşy däldigini” aýtdy.
Turçinow 14-nji aprelde telewideniýede eden çykyşynda referendumyň 25-nji maýda geçirilmegi planlaşdyrylýan prezidentlik saýlawlary bilen bir günde geçirilip bilinjekdigini belledi. Turçinow ukrainleriň aglabasynyň birleşen we garaşsyz ýurdy goldajagyna ynanýandygyny sözüne goşdy.
Moskwada bolsa, Russiýanyň daşary işler ministri Segeý Lawrow Kiýewde maslahat edilen referendum barada has köp maglumata zerurlyk bardygyny aýtdy.
Referendum geçirmeklik Ukrainanyň gündogaryndaky hökümet binalaryny gabawlykda saklaýan Russiýa tarapdary separatistleriň esasy talaplarynyň biridir.
Russiýa tarapdary şol separatistleriň hökümetiň beren ultimatumyna, ýagny soňky duýduryşyna boýun bolup, ýaraglaryny tabşyrmaga we eýelän hökümet jaýlaryny terk etmäge taýýarlyk görýändigini görkezýän alamatlar göze ilmeýär.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 27-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan, Estoniýadan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini, dizel ýangyjyny we gidroarassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. Owganystandan gelen işewürler şeýle hem Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen dizel ýangyjyny satyn aldylar. Mundan başga-da, daşary ýurt walýutasyna nah ýüplük, aşgarlanmadyk matalar, pagta süýümi, pagta linti ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, Beýik Britaniýa, BAE, Türkiýe, Malta we beýlekiler. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 58 million 158 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Türkiýäniň we Hindistanyň işewürleri umumy bahasy 7 million 399 müň manatlykdan gowrak arassalanan pagta ýagyny we nah ýüplük satyn aldylar.


text:
ABŞ-nyň Halkara Ösüş Boýunça Agentliginiň Merkezi Aziýadaky regional missiýasynyň täze direktory – Endrýu Sisson 31-nji awgustda wezipesine başlady, diýlip ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň ýaýradan metbugat beýanatynda aýdylýar.
Bu agentligiň dünýäniň 100-e golaý ýurdynda iş alyp barýandygy, Merkezi Aziýa regionynda bolsa onuň 1992-njy ýyldan bäri hereket edýändigi habar berilýär.
Bu gullugyň programmalary ykdysadiýetiň ösüşine, medisina hyzmatlarynyň we bilim pudagynyň hiliniň ýokarlanmagyna şeýle hem Merkezi Aziýa regionynda demokratik institutlarynyň ösmegine ýardam bermäge gönükdirilen diýlip, ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň metbugat beýanatynda aýdylýar.


text:
Azerbaýjanyň Milli Ylymlar akademiýasynyň (AMEA) A. A. Bakyhanowyň adyndaky Taryh institutynyň ylmy geňeşiniň karary bilen "Türkmen taýpalary" (Garagoýunly we Akgoýunly döwletleriň taryhy hakda "Eýranyň Kembrij taryhyndan" goldanmalar) atly kitaby halk köpçüligine hödürlendi.
AMEA-dan Azerbaýjanyň döwlet habar gullugy "AZƏRTAC"-a berlen maglumatda bu täze kitabyň aslynda "Eýranyň Kembrij taryhyndan" atly ensiklopediýasynyň 4-nji tomundan terjimedigi aýdylýar. Kitaby terjime eden institutyň ylmy işgäri, taryh ylymlarynyň filosofiýa boýunça doktory Nergiz Ahundowa.
Terminleri we taýpalaryň atlarynyň sözlügini öz içine alýan kitap XV asyrda Garagoýunly we Akgoýunly döwletlerinde ýüze çykan esasy taryhy hadysalary beýan edýär.
Kitap Azerbaýjanyň orta asyrlar taryhy bilen gyzyklanýan kitapsöýüjiler köpçüligi bilen birlikde taryhçylara, mugallymlara we talyplara niýetlenip neşir edilipdir.


text:
Niderlandiýanyň polisiýasy Haagada rus ilçihanasynyň işgärleriniň ýaşaýan ýerine bikanun girmek synanyşygyny derňeýär.
Gollandiýanyň daşary işler ministri Frans Timmermans penşenbe güni bolan zat üçin ötünç sorady.
Golland metbugaty ol binanyň Orsýetiň diplomatik missiýasynyň bir bölegi bolmandygyny, eýsem rus ilçihanasynyň işgärleriniň belli bolmadyk böleginiň ýaşaýan jaýy bolandygyny ýazdy.
Bu iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary biraz dartgynlaşdyran birnäçe wakanyň soňkusydyr.
Şu hepdäniň başlarynda iki adam elektrikçi bolan bolup, golland diplomatyny öz Moskwadaky kwartirasynda urupdy.
Moskwa bu wakanyň Niderlandiýada rus diplomatynyň urulmagyndan we Orsýet tarapyndan 30 sany grinpis aktiwistiniň tussag edilmeginden soň bolandygyny aýdýar.
Ol aktiwistler golland baýdagy dakylan gämide Arktikadaky nebit burawyna garşy protest geçiripdiler.


text:
Liwanyň premýer-ministri Saad Hariri öz ýurdunda täze syýasy krizise ýol bermezlik üçin Eýrana iki günlük saparyna başlaýar.
Köp sanly ekspertler Liwanyň öňki premýer-ministri Rafik Haririniň ölümine gatnaşykda “Hezbollah” şaýy toparynyň agzalarynyň ençemesine aýyplama bildirilmeginiň mümkinligi bilen bagly liwan hökümetinde durnuklylygyň howp astyndadygyny belleýärler.
Şol jenaýaty BMG-niň ýörite tribunaly derňeýär.
“Hezbollahy” goldap gelýän Tähran Liwanyň syýasy güýçleriniň arasynda bolmagy mümkin garşy durmalardan gaça durmaga kömek berer diýip, Saad Hariri umyt baglaýar.


text:
Kopengagende 192 ýurduň wekilleriniň gatnaşmagynda klimatyň üýtgemegi boýunça 12 günlük konferensiýa açyldy.
BMG-niň klimatyň üýtgemegi bilen bagly konferensiýasynyň açylşynda daniýaly gyzlar aýdym aýtdylar.
192 döwletden alymlaryň gatnaşmagynda howanyň global derejede maýlamagynyň öňüni almak dogrusyndaky geplşikleriň oňyn boljagyna umyt edilýär.
12 günläp dowam etjek konferensiýanyň atmosfera adamlar tarapyndan zyňylýan zäherli gazlaryň azaldylmagynda we munuň bilen bagly problemlara jogap tapmakda ähmiýetli boljagy öňe sürülýär.
Geljek hepde tamamlanjak konferensiýanyň ahyrky gününde dünýäniň azyndan 100 döwletinden baştutanlaryň gatnaşjakdygy çak edilýär. Şol bir wagtyň özünde-de ylmy guramalardan, hökümete degişli bolmadyk gurmalardan we klimat bilen bagly iş alyp barýan toparlardan 15 müň çemesi synçy-da Kopengagendäki maslahata gatnaşýarlar.
Öňde goýlan wezipeler
Konferensiýanyň öz öňünde goýýan wezipeleri diýseň giň diýip, onuň guramaçylary aýdýarlar. Maslahaty açan Daniýanyň premýer-ministri Lars Lokke Rassmussen delegatlara ýüzlenip şeýle diýdi: «Iki hepdelik maslahata hoş geldiňiz, bu maslahatda biz aşa kyn meseleler hakynda pikir alşarys, kynam bolsa, dag ýaly ösüp barýan problemalary çözmek üçin häzirki wagtda belli bir karar kabul etmegimiz zerur».
Dünýä liderleri geljek onýyllyklarda howanyň ortaça maýyllygynyň global möçberde iki gradus azaldylmagy bilen, umuman, ylalaşdylar. Ýöne alymalar howanyň temperaturasy ortaça ýene bir gradus ösüp, üç gradus derejä ýeten ýagdaýynda betbagtçylyga uçralyp bilinjegi barada duýduryş berýärlar.
Howanyň yssylygy global derejede üç gradus artan halatynda demirgazyk okeandaky buzluklaryň eräp biljegi hem-de kenardaky şäherleriň suwuň aşagynda galyp biljegi, BMG tarapyndan geçirilen ylmy maslahatda öňe sürüldi. Şol bir wagtyň özünde-de munuň güýçli toklunlaryň ýany bilen guraklyga-da sebäp boljagy aýdyldy. Ýöne dünýä möçberinde zäherli gazlaryň atmosfera zyňylýan mukdaryny azaltmak boýunça ylalaşyga gelmek aňsat däl.
Döwletleriň pozisiýasy dürli-dürli
Konferensiýanyň öň ýanynda bir topar döwletler zäherli gazlaryň azaldylmagynda meýletin iş alyp barjakdyklaryny söz berdiler. Ýöne zäherli gazlaryň dürli görnüşleriniň öndürilmegine sebäp bolýan käbir döwletler olary azaltmak hakynda bellenilen möhlete onçakly razy bolmaýarlar.
Garyp ýurtlar bolsa, zäherli gazyň öndürilmeginiň azalmagyna kömek bolar ýaly baý döwletleriň özlerine tehniki ýardam bermeklerini talap edýärler. Konferensiýany gurnaýjylar köp mukdarda zäherli gaz öndürýän uly döwletleri, şol sandan Hytaýy we Birleşen Ştatlary zäherli gazlaryň atmosfera zyňylmagyny azaltmga ýa-da oňa kontrollyk etmäge çagyrdylar.
BMG-niň klimat meselesi boýunça ýokary derejeli resmisi Ywo Boer 6-njy dekabrda eden çykyşynda howanyň uly möçberde maýlamagy bilen bagly soňky 17 ýylyň dowamynda geçirilen maslahatlara häzirkisi ýaly köp döwletlerden wekilleriň gatnaşmandygyny mälim etdi. Indi bu meselä halk köpçüliginiň-de köp üns berýändigi aýdylýar.
Dürli ýurtlarda neşir edilýän abraýly 56 sany gazet öz döwlet ýolbaşçylaryny howanyň global möçberde gyzmagynyň iki gradus derejede çäklendirilmegi bilen ylalaşmaga çagyrdylar. Ýönekeý adamlar-da Kopengagen maslahatynda klimat meselesinde oňyn bir netijäniň çykaryljagyna bil baglaýarlar.
Kopengagendäki maslahat 18-nji dekabrda tamamlanar.


text:
Patrisiýa Flor ýakynda Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili wezipesine girişdi. Ol mundan ozal Germaniýanyň Kawkaz we Merkezi Aziýa boýunça wekili bolup işläpdi.
Hanym Flor Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda ÝB-niň Merkezi Aziýa, hususan-da Türkmenistan barada alyp barjak sýyasaty we strategiýasy, şeýle hem Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistany gyzyklandyrýan dürli meseleler barada gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosy: Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça strategiýasy bäş ýaşyna girdi. Siz onuň üstünlikli bolandygyny aýdýarsyňyz, emma käbir tankytçylar şol strategiýada adam hukuklaryna ýeterlik orun berilmändigini aýdýarlar. Türkmenistan we Özbegistan ýaly ýurtlar bilen aragatnaşygyňyz barada aýdylanda, ol esasy gün tertibinde duran maddalardan biri bolmaly. Şeýlelikde, tankytçylaryň adam hukuklaryna degişli soraglaryna nähili jogap berip bilersiňiz?
Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili Patrisiýa Flor
Patrisiýa Flor:
Hawa, bu biziň gün tertibimiziň örän möhüm meselesi, onuň hem sebäbi bar. Eger men Merkezi Aziýa boýunça uzak möhletleýin maksatlarymyz barada gürrüň bersem, onda başda duran maddalar howpsuzlyk, durnuklylyk we yzygiderli ösüş baradadyr.
ÝB-niň yzygiderli ösüş boýunça tejribesi şuny görkezýär: yzygiderli ösüşi diňe adamlaryň ählisi karar kabul ediji mehanizme gatnaşdyrylsa, olaryň hak-hukuklary goralsa we ýurtda demokratik düzgünler ornaşdyrylsa gazanyp bolýar. Bu biziň amala aşyrmak isleýän maksatlarymyzyň bir bölegi bolup durýar.
Men edilýän tankytlara düşünýärin, adamlaryň islegleri örän uly, olar munuň ýaly meselelerde gysga wagtyň içinde ösüş gazanylmagyny isleýärler. Ýöne Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlary göz öňünde tutup aýdanymyzda, biz bu regionyň özüne mahsus geçmişiniň, däp-dessurlarynyň bardygyna göz ýetirmeli. Şonuň üçin bu regionda alyp barmaga synanyşýan ösüş programmamyz uzak möhletli plandan ybaratdyr.
Şunlukda, Ýewropa Bileleşiginiň geçen bäş ýylyň dowamynda agzalýan ýurtlar bilen adam hukuklary baradaky dialogy guramalaşdyrmagy başarmagyna uly üstünlik diýip baha berse bolar.
Häzirki wagtda biz Merkezi Aziýadaky hyzmatdaşlarymyz bilen adam hukuklarynyň nämedigi we nämäni ösdürmegiň gerekdigi barada aç-açan gürrüň edip bilýäris. Beýleki bir mesele hem hukuk düzgüni boýunça inisiatiwadyr. Siz Özbegistan barada belläp geçdiňiz, meselem ol ýerde häzir türmelerde düzgünleri kadalaşdyrmak üçin uly proýekt alnyp barylýar.
Ýene-de bir gezek belläp geçmek isleýän, agzalan maddalar hemme zady dessine düýpgöter üýtgetmez, sebäbi bu şol ýurtlarda adam hukuklaryny ösdürmek we kanunynyň dabaralanmagyny gazanmak üçin goýulýan uzak möhletli maýadan ybaratdyr. Biziň isleýän zadymyz hem şu. Biz muny geljekki ýyllarda hem dowam etdirmek isleýäris.
Azatlyk Radiosy: Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça öňki ilçisi jenap Piýer Moreliň tankytçylary onuň şol ýurtlarda hereket edýän graždan jemgyýeti bilen duşuşmakda örän haýal hereket edendigini aýdýarlar. Siz hem regiona sapara gideniňizde şu usul bilen hereket edersiňizmi?
Patrisiýa Flor:
Meniň Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlarda roly bolan ähli toparlar, adamlar bilen işleşmek niýetim bar. Elbetde, ÝB ýaly guramanyň ilkinji hyzmatdaşlary hökümet, prezident we ministrler bolup durýar. Ýöne bu duşuşyk geçiriljek toparlaryň diňe bir bölegi. Olaryň beýleki bölegi adamlar we raýat jemgyýetçiligidir. Uzak möhletleýin ösüş üçin raýat jemgyýetçiliginiň proýektlere gatnaşmagy örän möhümdir. Şonuň üçin parlamentiň agzalary, esasan hem orta we kiçi biznes kärhanalarynyň, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň wekilleri bilen duşuşmagym mümkin. Şunlukda, hiç kimi ýatdan çykarmazlyk meniň öňümde goýan iň wajyp maksadym.
Azatlyk Radiosy: ÝB-niň iň uly proýektleriniň biri “Nabukko” bilen “Transhazar” gaz geçirijisi. Onuň maksady hem gazy Türkmenistandan Azerbaýjanyň üsti bilen Ýewropa akdyrmakdyr. Häzirki döwürde bu iki döwletiň hökümetleri dawalaşyp ýörkä, proýektiň geljegi barada siz näme pikir edýärsiňiz?
Patrisiýa Flor:
Ýewropa Bileleşiginiň nukdaýnazaryndan aýtsak, ilki bilen maksadymyz Günorta Koridory açmakdan ybaratdyr. Bu meseläni gozgamagymyň sebäbi, ýakynda Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasynda “Transanatoliýa” geçirijisi barada ylalaşyga gol goýuldy. Bu ylalaşyk Hazary Türkiýäniň üsti bilen Ýewropa Bileleşigine baglaýar. Günorta Koridor ençeme proýekti öz içine alýar. Elbetde, “Nabukko” olaryň arasynda iň köp gürrüňi edilýänlerden biri, ol amala aşar diýen umyt häzir hem bar, ýöne onuň amala aşmagy ençeme faktorlara baglydyr.
“Transhazar” gaz geçirijisi Kawkaz bilen Merkezi Aziýanyň energiýa resurlaryny biri-birine baglaýan iň esasy köpri bolup durýar. Edil şu sebäpden hem Ýewropa Komissiýasy degişli wekillerimize Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň “Transhazar” boýunça ylalalaşyga gol goýmaklary üçin tagalla etmäge çagyryş edip gelýär.
Eger-de, ýakynda eşidişimiz ýaly, olar öz aralarynda dawalaşyp ýörseler ýa ylalaşman dursalar, bu ýagdaý özara ynam döretmegi kynlaşdyrýar. Şol bir wagtyň özünde-de, olaryň ikisi hem onuň bähbitli hem-de amala aşyrylmaga mynasyp bir proýektdigi bilen ylalaşýarlar. Şeýle-de Hazar deňzi we onuň serhet meselesi boýunça düşünişmezlikleri bu proýekt arkaly çözüp bolmajakdygyna hem göz ýetirýärler.
Şunlukda, ilki bilen Hazar dawasy we bu proýekt baradaky meseläni biri-birinden aýyrmaly. Mysal üçin, bir tarapdan şol deňiz bilen bagly çözülmedik problemalaryň bardygyny ykrar edip, wagtal-wagtal käbir dawalaryň ýüze çykjakdygyna göz ýetirmeli. Beýleki tarapdan bolsa, şeýle problemalara garamazdan, bu proýektiň iki ýurduň hem bähbidine tamamlanýandygyna düşünip, işleşip başlamaly. Meniň pikirimçe, dogry ädim şu bolsa gerek.


text:
Türkmenistanyň ähli bankomatlarynda «Altyn asyr» plastiki kartlary üçin SMS habar hyzmaty ýola goýuldy. Bu hyzmatyň üsti bilen müşderiniñ plastik kartynyndan pul alynan wagty el telefonyna plastik kartdan pul alynandygy barada SMS gelyar.
Öñ bular ýaly hyzamaty Daşary ykdysady bankynyñ berýän VISA kartynda görmek bolýardy. Bu hyzmaty birikdirmek üçin müşderiniñ islendik bankomata baryp SMS hyzmatyny saýlap, el telefonynyň belgisini ýazmagy ýeterlikdir. Türkmenistanyň ähli ýerlerindäki bankomatlarda ýola goýlan bu hyzmat töleglidir we munuň üçin her aýda müşderiniň hasabynda 1 manat pul alynýar. Şeýle hem müşderi islän wagty bankomadyň ýadynda saklan beligisini üýtgedip ýa-da hyzmaty öçürip biler.
«Altyn asyr» plastiki kartlar arkaly SMS hyzmatyny birikdirmegiň ýollary:
- Kartyňyzy bankomata ýerleşdiriň.
- Gizlin koduňyzy giriziň.
- SMS hyzmatyny saýlaň.
- Görkezilen bölüme el telefonyňyzyň belgisini ýazyň.


text:
Geçen hepde ýerli harbylar tarapyndan saklanan üç žurnalist Liwiýada azat edildi.
Şolaryň ikisi “Frans Press” agentliginiň žurnalisti, üçünjisi “Getty “ atly amerikan fotoreportažlar agentliginiň korrespondenti. Olaryň üçüsem şu gün Tripolä getirildi. Olary kärdeşleri garşylady.
Emma, muňa garamazdan, “Al-Jazeera” arap telekanalynyň dört žurnalisti tussaglykda saklanýar.
“Frans Press” agentliginiň bellemegine görä, Liwiýadaky soňky wakalary beýan edýän wagty bärsinden iki žurnalist heläk bolupdyr.


text:
Tatarystanda yslamçy “katakomba” sektasynyň azyndan dört wekiline, çagalara zulum etmek boýunça aýyplama bildirildi. Gürrüňi gidýän sektanyň wekilleriniň on ýylyň dowamynda çagalary ýerzeminde saklandyklary aýdylýar.
Sektanyň lideri, 83 ýaşly Faýizrahman Sattarowa “eden etdilikde” aýyplama bildirildi.
Resmiler ýerzeminde saklanylýan 70 töweregi adamyň üstüni açdylar. Olaryň arasynda 27 çaga we 38 uly adam hem bar. Ýerzemin Sattarowyň öýüniň aşagynda gazylypdyr.
Ýerzemindäki çagalaryň käbirleri hat-da şol ýerde dogulyp, olar hiç haçan günüň ýagtylygyny-da görmändirler. Çagalaryň iň kiçisi 18 aýlyk, iň ulusy bolsa 17 ýaşyndaky göwreli bir gyz.


text:
Gazagystanyň hasaba alynmadyk Alga (Öňe) oppozision partiýasynyň lideriWladimir Kozlow möhletinden öň, şertli ýagdaýda türmeden boşadyldy.
Kozlow Almatynyň golaýyndaky Zareçnidäki türmeden 19-njy awgustda boşadyldy. Ol türmäniň işiginde öz aklawçysy Aýman Umarow, graždan aktiwisti Ýulia Kozlowa dagy tarapyndan garşy alyndy.
Kapşagaý şäher sudy Kozlowyň möhletinden öň boşadylmak baradaky talabyny 4-nji awgustda kanagatlandyrdy, emma bu karar diňe 19-njy awgustda güýje girdi.
Kozlow 2012-nji ýylyň ýanwarynda, Žanaözen şäherindäki nebitçi işçileriň köpçülikleýin iş taşlamagy bilen baglylykda tussag edilipdi.
Bu iş taşlaýyş 2011-nji ýylyň dekabrynda, zorluk bilen soňlandy. Žanaözendäki gozgalaň wagtynda polisiýa azyndan 16 adamy atyp öldürdi, 100-den gowrak adam ýaraly boldy.
Kozlow 2012-nji ýylyň oktýabrynda sosial nägileligi öjükdirmekde günäli tapylyp, 7 1/2 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Kozlow özüne garşy işiň syýasy matlaplydygyny aýdyp geldi.


text:
Aşgabat, 28.02.2015. “Türkmenportal”.
3-4-nji martda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýe Respublikasyna resmi sapary bolar.
Nobatdaky ýokary derejedäki türkmen-türk gepleşikleri netijeli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge ýardam etmäge gönükdirilendir. Gepleşikleriň jemleri boýunça döwletara hyzmatdaşlygynyň kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny has-da berkitjek ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek göz öňünde tutulýar.
Saparyň maksatnamasynda milli Liderimiziň Stambula baryp görmegi göz öňünde tutulýar. Şol ýerde Türkmenistanyň Halkara maýa goýum maslahaty geçiriler.


text:
Türkmenistanyň prezidenti soňky hökümet maslahatlarynda ilata mellek ýerlerini, jaý salmak üçin ýer uçastoklaryny bölüp bermek barada anyk tabşyryklar berdi.
Azatlyk radiosy ýurtda ýer, mellek problemasy baradaky ýagdaýlara öňräkden bäri syn edip gelýär we prezidentiň bu mesele barada oňyn çözgüde gelmegi ilatda uly gyzyklanma döretdi diýen habarlar gelýär.
Şonuň bilen bir wagtda ýerlerde melllek berlişi adamlary o diýen kanagatlandyrmaýan ýaly. Habarçymyz Soltan bu mesele barada daşoguzly pensioner Şirin daýza bilen söhbetdeş boldy.


text:
Balkan welaýatynda iş saparynyň ikinji gününiň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda täze döwrebap sport toplumynyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy. Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň ähli sebitlerini, şol sanda deňiz ýakasyny toplumlaýyn ösdürmäge, onuň baý kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga aýratyn üns berýär. Munuň özi ýurdumyzy …Dowamy »
Gyzgalaňly Hokkeý Döwri
Sport baradaky döwlet komitetinde Sportuň gyşky görnüşleri milli merkeziniň nobatdan daşary maslahaty boldy. Onda bu guramanyň täze ýolbaşçylyk düzümi saýlandy. Jora Hudaýberdiýew Merkeziň başlygy boldy. Häzirki wagtda Içeri işler ministrliginiň sportuň gyşky görnüşleri sport toplumynyň müdiri bolup işleýän J.Hudaýberdiýewiň bu ulgamda uly iş tejribesi bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda …Dowamy »
Türkmenistanda Aziada 2017-niň Hormatyna Köpçülikleýin Maşklar Geçirildi
Ýurdumyzyň ähli ministrlikleriniň we edaralarynyň we kärhanalarynyň, şol sanda Ministrler Kabinetiniň, Türkmenistanyň Mejlisiniň işgärleri, ýokary okuw mekdepleriniň talyplary ýerlerde önümçilik maşklaryny ýerine ýetirdiler. Bu iri möçberli çäre şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna hem-de häzirki wagtda ýarpy ýoluny geçen we ýaryşlaryň …Dowamy »
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Paýtagtymyzyň Sport Merkezlerinde Türgenleşik Geçdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz egindeşleri bilen bilelikde esasy desgalarynyň gurluşygy tamamlanan paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginde ir bilen türgenleşik geçdi, şeýle hem Awtosport merkezinde sport awtoulagyny ýokary tizlikde sürmegiň ussatlygyny görkezdi. Döwlet Batutanymyzyň bu gezekki türgenleşikleri hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen yglan edilen Sagdynlyk we ruhubelentlik ýylynyň ilkinji günlerine gabat gelýändiginiň aýratyn …Dowamy »
Aziýa Oýunlary Mynasybetli Geçirilýän Atly Ýöriş Lebap Welaýatyna Bardy
Mundan laýyk 250 gün ozal, 2016-njy 5-nji maýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gadymy “Nusaý” döwlet taryhy-medeni goraghanasynyň ýanynda Aziada-2017 mynasybetli ýyndam hem-de owadan ahalteke bedewine atlanan 17 çapyksuwaryň gatnaşmagyndaky atly ýörişe badalga berdi. 500 günüň dowamynda atly ýöriş ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan geçer hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V …Dowamy »
Lebap Welaýatynyň Zähmetsöýer Ilaty! Eziz Watandaşlar, Mähriban Halkym!
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 250 gün galmagy mynasybetli Lebap welaýatynyň zähmetsöýer ilatyna hem-de Türkmenistanyň ähli halkyna. Lebap welaýatynyň zähmetsöýer ilaty! Eziz watandaşlar, mähriban halkym! Sizi Garaşsyz, hemişelik Bitarap Turkmenistan döwletimiziň we agzybir halkymyzyň at-abraýyny, şan-şöhratyny has-da belende göterjek 2017-nji ýylyň şanly wakasy bolan Yapyk …Dowamy »
Sagdynlygyň we Ruhubelentligiň Ýyly, Aziada-2017 Wideo
“Sowgat” atly gysga göwrümli film. Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylyna, Aziada-2017-ä bagyşlanýar.Dowamy »
Türkmenistanyň DIM-i Halkara KHBS-lerinde, Sport we Diplomatik Toparlarda Aziada-2017-niň PR Kompaniýasyny Ýaýradýar
Şu ýylyň sentýabr aýynda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maglumat üpjünçüligini ilerletmek maksady bilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi beýleki döwlet düzümleri bilen bilelikde çäreleriň Meýilnamasyny işläp taýýarlady, ol dünýä jemgyýetçiligini ýurdumyzyň häzirki ýeten sepgitleri, üstünlikleri we gazananlary, şeýle hem Aziada-2017-ä görülýän taýýarlyk işleri bilen tanyşdyrylmagyna …Dowamy »
Alabaý Ýapyk Binalarda we Söweş Sungaty Boýunça V Aziýa Oýunlarynyň Resmi Keşbi
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň resmi keşbi we tumary milli amaly – haşam sungatynyň däp bolan bezeg nyşanlarynyň äheňinde döredildi, emma ol häzirkizaman bezeg görnüşinde täzeçe işlenildi. Hususan-da, Oýunlaryň nyşanlarynda türkmen halysynyň belli nagyşlary, gölleri, milli lybaslaryň keşdeleri öz beýanyny tapdy. Hemmeleriň eý görýän alabaý iti …Dowamy »
Türkmen Hokkeýçileri Gyşky Aziada Taýýarlanýarlar
Hokkeý boýunça milli ýygyndy toparymyz Minskide (Belarus) “Raubiçi” olimpiýa sport toplumynyň binýadynda geçirilen halkara okuw-türgenleşik ýygnanyşygyndan dolanyp geldi. Şeýle hem buz üstünde oýnamak boýunça biziň ussatlarymyz ýerli toparlar bilen ýoldaşlyk duşuşygynyň ikisini geçirip, olarda ynamly ýeňiş gazandylar. Häzirki ýygnanyşyklar türkmenistanlylar üçin indiki aýda Sapporo şäherinde (Ýaponiýa) geçiriljek VIII Aziýa gyşky …Dowamy »


text:
Bu regionda ýaňy-ýakynda Orsýet üçin ilkinji real bäsdeşler, hususan-da, Hytaý bilen Eýran peýda boldy. Merkezi Aziýa regiony babatynda Günbataryň, aýratynam Birleşen Ştatlaryň görkezýän aktiwligi hem Orsýetiň ýolbaşçylaryna ynjalyk bermeýän bolmaly. Şu babatda Sergeý Lawrowyň öz saparynda Orsýetiň Türkmenistan bilen gatnaşyklarynyň strategik häsiýete eýedigini nygtamagy hem şol bir meselä syrygýar.
Gysga görnüşde aýdylan bu diplomatik termin, adaty dile geçirilende, Moskwanyň bu regiony öz konkurentlerine bermek islemeýändigini anladýar we Gurbanguly Berdimuhamedowa bolsa Orsýetiň bu region babatyndaky bähbitleriniň üýtgewsiz bolmagynda galýandygyny ýatladýar.
Elbetde, Orsýetiň bu ugurda göz öňünde tutýan maksatlary türkmen prezidentini Nabukko proýektine gatnaşmakdan saklamaklygy hem öz içine alýar. Orsýet tarapynyň bu ugurdaky aladalaryna käbir halkara synçylary-da ünsi çekýärler. Ýöne ýerden däl
Orsýetiň bu jan çekmesi ýöne ýerden däl. Sebäbi, şu ýylyň aprelinde Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistan ”Nabukko” proýekti boýunça ýörite ylalaşyga gol çekmekligi planlaşdyrýarlar. Şol gol çekiljek ylalaşygyň netijesinde Türkmenistanyň Orsýetden sowa Ýewropany gaz bilen üpjün etjek esasy çeşmelerden birine öwrülmegi-de mümkin.
Moskwa öz gezeginde Türkmenistanyň üstünden saklap gelen ozalky monopoliýasyny täze peýda bolan konkurentler bilen paýlaşmaklyga uýgunlaşyp bilenok. Sergeý Lawrowyň Türkmenistana saparynyň esasy maksatlaryndan birem hut şular ýaly konkurentleriň sanyny azaltmak synanyşygyndan ybarat boldy.
Eger-de häzirki wagtda Hytaý bilen Eýranyň bu regiona gelmegi eýýäm äşgär fakt bolsa, heniz amala aşmadak “Nabukko” proýektiniň öňünde Orsýetiň käbir päsgelçilikleri döredip biläýmegi-de ahmal. Bu meselede Kremliň ýumşak duýduryşlarynyň aňyrsynda nämäniň ýatandygyna we ol duýduryşlar alga alynmasa, Orsýetiň nähili ädimleri ädip biljekdigine kim düşünmese-de, Gurbanguly Berdimuhamedow düşünýän bolsa gerek.
Türkmenistanyň gaz geçirijisiniň ugrunda partlamanyň ýüze çykaly bäri heniz şeýle bir kän wagt geçenok. Şol wakadan soň türkmen gazynyň Orsýete akmasy ençeme aýlap kesilipdi. Türkmenistan bu wakanyň netijesinde milliardlarça dollar pul ýitirdi. Aşgabat nämälere sezewar bolarka?
Eger-de Gurbanguly Berdimuhamedow ”Nabukko” proýekti boýunça Ýewropa Bileleşigi bilen ylalaşyga gol çekäýse, Aşgabat indi nämälere sezewar bolarka?
Türkmen prezidenti geçenki konfliktde Orsýetiň öňünde ýaýaplap durmady. Ozalkylar bilen deňeşdirilende, şu günki gün Moskwanyň basyşlaryna döz gelmek oňa has hem ýenil bolaýjak ýaly. Sebäbi indi onuň arkasynda täze güýçli energiýa partnýorlary dur. Ol partnýorlar bilen bolsa Türkmenistanyň energiýa we syýasy hyzmatdaşlyklarynyň ümzügi diňe öňe.
Ýöne, beýleki tarapdan, Türkmenistan bilen dawalara girmek Orsýetiň özi üçinem bähbitsiz boljak. Sebäbi Moskwa bilen Aşgabadyň arasynda täze dartgynlygyň ýüze çykmagy Hytaýyň bu regiondaky rolunyň has hem artmagyna getirmegi mümkin.
Iň perspektiw partnýorlardan biri bolan Ýewropa Bileleşigini elden gidermän, Gurbanguly Berdimuhamedowyň agyp-dönüp duran bu ýagdaýdan Türkmenistanyň bähbidini goramak üçin nähili peýdalanyp biljekdigi häzirlikçe sorag bolup galýar. Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Moskwanyň Eýrana “S-300” kysymly raketa ulgamyny satmagy gadagan edýän karary ýatyrýan resminama gol goýdy.
2010-njy ýylda Günbataryň basyşy astynda Russiýa, Eýrana “S-300” kysymly raketa ulgamyny satmak baradaky kontrakty, ýagny şertnamany bozup, oňa gadagançylyk girizipdi. Bu çäre Tähranyň ýadro işjeňliligine garşy Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan girizilen sanksiýalaryň soňky tapgyry güýje girizilende amala aşyrylypdy.
Putin bu karara, dünýäniň iň kuwwatly alty ýurdunyň we Eýranyň araçylary agyr ykdysady sanksiýalary gowşatmak şerti bilen, Tähranyň ýadro programmasyny jylawlamak barada çarçuwalaýyn ylalaşygy baglaşandyklaryny mälim edenden iki hepde soň gol goýdy.
Kremliň metbugat gullugynyň 13-nji aprelde beren maglumatyna görä, gürrüňi gidýän karar Russiýanyň Eýrana “S-300” kysymly raketa ulgamyny transport etmegi ýa-da satmagy çäklendirýän gadagançylygy ýatyrýar.
Bu çäre Russiýany Eýrany raketa ulgamy bilen üpjün etmezlige çagyran Ysraýyly gazaplandyrjaga meňzeýär.


text:
Düýn Eýranyň şikaýat sudy belli žurnalist Ahmad Zeýdabadyň şikaýatyny ret edip, oňki hökümi öz güýjünde galdyrdy. Oňa 6 ýyl türme tussaglygy hem uzakdaky şäherleriň birinde 5 ýyllyk sürgünlik jezasy berlipdi.
Žurnaliste Eýran Yslam respublikasynyň döwlet gurluşyna garşy gönükdirilen propaganda ýaýratmakda günä bildirilip, iş kesilipdi.
Zeýdabady beýleki onlarça jemgyýetçilik işgärleri we oppoziciýa aktiwistleri ýaly, iýun aýynda prezident saýlawlarynyň netijeleri ygldan edilenden soň geçirilen köpçülikleýin protest çykyşlaryndan soň suda çekilipdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hassan Ruhana Tähran şäherindäki “Plasko” söwda merkeziniň …Dowamy »
-
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentine Gynanç Hatyny Iberdi
-
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
-
Türkmenistanyň Prezidenti Karara Gol Çekdi
-
Kuwwatlylygy Ýylda 30 Milliard Kubmetr Gaz Akdyrmaga Niýetlenen «Gündogar-Günbatar» Gaz Geçirijisine Gaz Berlip Başlanyldy
-
Türkmen Telekeçileri Gurluşyk Işlerini Dünýä Derejesinde Ýokary Hilli Ýerine Ýetirmekde Ýeterlik Derejede Tejribe Topladylar
-
Lebap Welaýatynyň Serdarabat Etrabynda Agyz Suwy Zawody Işe Girizildi
Lebap welaýatynda suw arassalaýjy desgalaryň döwrebap toplumy işe girizildi. Ol Serdarabat etrabynyň ilatyny ýokary hilli …Dowamy »
-
Kuwwatlylygy Ýylda 30 Milliard Kubmetr Gaz Akdyrmaga Niýetlenen «Gündogar-Günbatar» Gaz Geçirijisine Gaz Berlip Başlanyldy
-
Türkmen Telekeçileri Gurluşyk Işlerini Dünýä Derejesinde Ýokary Hilli Ýerine Ýetirmekde Ýeterlik Derejede Tejribe Topladylar
-
TAPI Pipeline Company Limited Kompaniýasy Bilen ILF Beratende Ingenieure GmbH Kompaniýasynyň Arasynda Şertnama Gol Çekildi
-
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mary DES-de Täze Taslamanyň Ekologiýa we Eksport Atykmaçlyklaryna Baha Berdi
-
Aşgabadyň Mekdepleriniň Ýokary Synp Okuwçylary Aziada-2017-de Meýletinler Bolmaga Işjeň Taýýarlanýarlar
Mekdebara meýletinler Merkeziniň işini Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň esasy hünärmeni Döwlet Amangeldiýew we 130-njy …Dowamy »
-
Olimpiýa Şäherjiginde Geçirilen Metbugat Maslahaty
-
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň Täze Sport Toplumynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
-
Gyzgalaňly Hokkeý Döwri
-
Türkmenistanda Aziada 2017-niň Hormatyna Köpçülikleýin Maşklar Geçirildi
-
Lebap Welaýatynyň Serdarabat Etrabynda Agyz Suwy Zawody Işe Girizildi
Lebap welaýatynda suw arassalaýjy desgalaryň döwrebap toplumy işe girizildi. Ol Serdarabat etrabynyň ilatyny ýokary hilli …Dowamy »
-
Ýurdumyzda 2017-nji Ýylda Geiriljek Bag Ekmek Çäresiniň Çäklerinde Üç Million Agaç Nahallary Oturdylar
-
Türkmenistanyň Prezidenti Mary DES-niň Zähmetkeşler Toparynyň Agzalary Bilen Duşuşdy
-
Energetika Pudagynyň Kuwwaty Eksporta Ugardylyşyny Artdyrmaga Mümkinçilik Berýär
-
Aşgabatda Türkmenistan Bilen Hytaýyň Arasyndaky Diplomatik Gatnaşyklaryň 25 Ýyllygyna Bagyşlanylan Bilelikdäki Konsert
-
Aşgabadyň Mekdepleriniň Ýokary Synp Okuwçylary Aziada-2017-de Meýletinler Bolmaga Işjeň Taýýarlanýarlar
Mekdebara meýletinler Merkeziniň işini Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň esasy hünärmeni Döwlet Amangeldiýew we 130-njy …Dowamy »
-
Hyundai Engineering Co.,Ltd Kompaniýasy Täze Okuw Kurslaryny Açdy
-
Türkmenistanyň Prezidenti Bilim Ulgamynda Işgärleriň Hünär Derejesi Baradaky Meseläni Ilkinji Derejeli Hatara Çykardy
-
Ylym we Bilim Ulgamy
-
Magtymguly Adyndaky TDU-nyň Talyplary Ýokary Okuw Mekdepleriniň Talyplarynyň Arasynda Geçirilen Olimpiýadanyň Ýeňijileri
-
Lebap Welaýatynyň Serdarabat Etrabynda Agyz Suwy Zawody Işe Girizildi
Lebap welaýatynda suw arassalaýjy desgalaryň döwrebap toplumy işe girizildi. Ol Serdarabat etrabynyň ilatyny ýokary hilli …Dowamy »
-
Ýurdumyzda 2017-nji Ýylda Geiriljek Bag Ekmek Çäresiniň Çäklerinde Üç Million Agaç Nahallary Oturdylar
-
Türkmenistanyň Prezidenti Mary DES-niň Zähmetkeşler Toparynyň Agzalary Bilen Duşuşdy
-
Energetika Pudagynyň Kuwwaty Eksporta Ugardylyşyny Artdyrmaga Mümkinçilik Berýär
-
Aşgabatda Türkmenistan Bilen Hytaýyň Arasyndaky Diplomatik Gatnaşyklaryň 25 Ýyllygyna Bagyşlanylan Bilelikdäki Konsert
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mary DES-de Täze Taslamanyň Ekologiýa we Eksport Atykmaçlyklaryna Baha Berdi
-
Demirgazyk Sebitiň Tarp Ýerlerinde Döredilen Oba Ilaty Ýokary Hilli Agyz Suwy Bilen Üpjün Edilýär
Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabynda Oguzboý obasynyň ýaşaýjylary täze suw geçirijisine eýe bolar. Onuň gurluşygy ilaty …Dowamy »
-
2017-nji Ýylyň Ilkinji Körpesi
-
10 Ýaş Biziň Geljegimiz Atly Fotosuratlar Bäsleşiginiň Jemi Jemlenildi
-
Türkmenabatda Köpugurly Welaýat Hassahanasynyň Işgärleri Üçin Ýaşaýyş Jaý Toplumly Lukmançylyk Şäherjigi Gurulýar
-
Hökümet Edaralarynyň we Raýatlyk Jemgyýetleriniň Wekilleri
-
Aşgabadyň Mekdepleriniň Ýokary Synp Okuwçylary Aziada-2017-de Meýletinler Bolmaga Işjeň Taýýarlanýarlar
Mekdebara meýletinler Merkeziniň işini Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň esasy hünärmeni Döwlet Amangeldiýew we 130-njy …Dowamy »
-
Olimpiýa Şäherjiginde Geçirilen Metbugat Maslahaty
-
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň Täze Sport Toplumynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
-
Gyzgalaňly Hokkeý Döwri
-
Türkmenistanda Aziada 2017-niň Hormatyna Köpçülikleýin Maşklar Geçirildi
-
Gruziýa we Türkmenistan Türkmen Nebitini Üstaşyr Geçirmek Baradaky Ylalaşyga Gol Çekdi
Gruziýa we Türkmenistan türkmen nebitini üstaşyr geçirmek baradaky ylalaşyga gol çekdi. Resminama laýyklykda, 1,5 mln …Dowamy »
-
Pekinde HHR Bilen Merkezi Aziýa Ýurtlarynyň Arasynda Diplomatik Gatnaşyklarynyň Ýola Goýulmagynyň 25 Ýyllygyna Bagyşlanyp Dabaraly Çäre Geçirildi
-
BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik Utgaşdyryjysy Bilen Duşuşyk
-
Türkmenistan Dünýäniň Ulag Ulgamyna Işjeň Goşulyşýar
-
Türkmenistanyň DIM-i Halkara KHBS-lerinde, Sport we Diplomatik Toparlarda Aziada-2017-niň PR Kompaniýasyny Ýaýradýar
-
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentine Gynanç Hatyny Iberdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hassan Ruhana Tähran şäherindäki “Plasko” söwda merkeziniň …Dowamy »
-
Ramazan Durdyýew, Meretdurdy Gurbanow we Jumanazar Annaýew Saýlawçylar Bilen Duşuşdy
-
Maksat Annanepesow Mary Welaýatynyň Saýlawçylary Bilen Duşuşdy
-
Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Dalaşgär Bekmyrat Atalyýewiň Daşoguz Welaýatynyň Saýlawçylary Bilen Duşuşygy Geçirildi
-
23-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Dalaşgärler Bilen Saýlawçylaryň Nobadaky Duşuşyklary Geçiriler


text:
Russiýanyň iň uly ikinji şäherindäki howpsuzlyk resmileri şäherde gadagan edilen yslamçy guramanyň agzasy diýlip güman edilýän iki adamyň tussag edilendigini habar berýärler.
Sank-Peterburg şäherindäki federal howpsuzlyk gullugynyň işgärleriniň 2-nji aprelde beren maglumatyna görä, ady köpçülige mälim edilmeýän iki rus raýaty “Hizb ut-Tahrir” toparynyň gürrüňi gidýän şäherdäki bölümine ýolbaşçylyk etmekde güman edilýär.
Gürrüňi gidýän iki adam terrorçylykly topary guramalaşdyrmak we terrorçylykly guramanyň işlerine gatnaşmak aýyplamalary bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.
“Hizb ut-Tahrir” topary düýbi Londanda ýerleşýän sünni syýasy gurama bolup, bu gurama ähli musulman ýurtlaryny bir Yslam halyfatyna birleşdirmäge synanyşýar.
Bu gurama Merkezi Aziýadaky öňki sowet respublikalarynda hem gadagan edilendir.


text:
Hoň-Koňdaky kanun çykaryjylar Pekiniň goldaýan syýasy reforma paketini ret etdiler. Demokratiýa tarapdar kanunçylar bu teklibe garşy çykdylar.
Habarlarda hökümete tarapdar deputatlaryň köpüsiniň 18-nji iýunda bolan Kanun geňeşinden çykyp gidendigi aýdylýar. Netijede, 37 kanun çykaryjynyň gatnaşmagynda berlen sesleriň 8-si Pekiniň teklibini goldady, 28-si bolsa oňa garşy çykdy.
Bu reforma 2017-nji ýylda geçiriljek saýlawlarda Pekin tarapyndan tassyklanan kandidatlaryň baş dolandyryjynyň wezipesine göni saýlanmagyna ýol açmalydy.
Bu plan soňky bir ýylda «galp demokratiýa» garşy protestleriň döremegine getirdi.


text:
Azerbaýjan bilen Ermenistanyň prezidentleri separatistik Daglyk-Garabag regionynda atyşyklary bes etmek we konflikti parahatçylykly ýollar bilen çözmek baradaky borçnamalaryny täzelediler.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Fransiýa we Orsýet tarapyndan çykarylan bilelikdäki beýannamada ermeni prezidenti Serž Sarkisýan bilen azeri prezidenti Ylham Alyýewiň gepleşikleriň indiki tapgyryny ikitaraplaýyn bellenen ýerde geçirmek boýunça ylalaşandyklary aýdylýar.
Bu ylalaşyga Birleşen Ştatlaryň, Orsýetiň we Fransiýanyň araçylygy bilen 16-nji maýda Wenada gelindi.
Duşuşyk aprel aýynyň başlarynda Daglyk-Garabag sebitinde dört günläp dowam eden ganly çaknyşyklardan bäri Alyýew bilen Sarkisýanyň arasynda geçen ilkinji ýüzbe-ýüz duşuşykdyr.
Daglyk-Garabagyň üstünde Baku bilen Ýerewanyň arasyndaky uzaga çeken bu konflikt öňki Sowet Soýuzynyň gowşan ýyllarynda başlanypdy.
Ilaty esasan ermenilerden durýan Daglyk-Garabag özüni Azerbaýjandan garaşsyz diýip yglan etdi. 1988-nji ýyldan 1994-nji ýyla çenli dowam eden uruşda, çak edilişine görä, 30 müň adam ölüp, ýüz müňlerçe adam öý-owzardan aýryldy.
Separatistleri goldýan Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda 1994-nji ýylda atyşyklary bes etmek geleşigi baglaşylaly bäri Daglyk-Garabag ýaňy 2-nji aprelde iň ýaramaz zorlukly hereketlere şaýat boldy.
Orsýetiň araçylyk etmegi bilen 5-nji aprelde atyşyklar bes edildi. Ýöne şondan bäri iki tarap birek-biregi ylalaşygy bozmakda aýyplap gelýär.
Aprelde turan çaknyşyklarda iki tarapdan parahat iltatdan ençeme adam bilen birlikde 75 esger öldi.
Tutaşyp ugran konflikti ýatyrmak maksady bilen Minsk topary diýilýän - Birleşen Ştatlar, Orsýet we Fransiýa - iki ýurduň ýolbaşçysyny Awstriýanyň paýtagtyna çagyrdylar.
Duşuşykdan soň çykarylan beýannamada bildirilmegine görä, atyşyklary bes etmek düzgüniniň ýerine ýetirilişine edilýän gözegçiligi hem artdyrmak barada ylalaşyldy. Gözegçiligi ýerine ýetirýän Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmadaşlyk Guramasynyň häzir front liniýasynda diňe alty işgäri bar.


text:
Türkmenistandan gowşan maglumatlara görä, ýakynda girizilen daşary ýurtlara okuwa gidýänleriň birnäçe döwlet edaralaryndan rugsat almaklary boýunça düzgün 17-nji awgustdan başlap ýatyryldy.
Öňki habarlara görä, daşary ýurtlara okamaga gidýän abituriýentler hem-de studentler 1-nji awgustdan başlap ilki Bilim ministrliginde, soň Döwlet Migrasiýa Gullugynda, soňra bolsa Harby komissarlykda hasaba alnyp, Aşgabadyň aeroportunda degişli dokumentleri görkezmelidiler.
Häzirki düzgüne görä, olar diňe Bilim ministrliginde bellige alnyp, daşary ýurtlara gidip bilýärler.
Azatlyk radiosynyň Aşgabatdaky habarçysynyň maglumatyna görä, düzgüne girizilen bu üýtgetmeleri Döwlet Migrasiýa Gullugy hem tassyklaýar.
Raýatlaryň pikirine görä, rugsat almak düzgüni halkara habar beriş serişderleri tarapyndan giňden ýaýradylandan soň bu karara gelnipdir.


text:
Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatyna gabatlanyp, “Aeroport — Gyýanly — Awaza” awtomobil ýolunyň çatrygynda “Daýanç” we “Ýelken” atly monumentleri dikeldildi.
Bu binalar “Gündogdy” türkmen hususy gurluşyk kompaniýasy tarapyndan guruldy.
“Daýanç” binasy labyr görnüşinde ýerine ýetirilip, beýikligi 30 metre, ini 60 metre barabardyr. Onuň düzüminde howanyň basyşyny ölçeýän termometr, kompas, sagat bilen üpjün edilen, momumentiň tutuş boýy türkmen haly gölleri bilen şekillendirilendir.
Bu ýerden uzak bolmadyk ýerde “Ýelken” görnüşli monument gurlup, onuň beýikligi 36 metre, ini 60 metre barabardyr. “Daýanç” binasy ýaly, bu bina hem bütin beýikligi boýunça ajaýyp türkmen halylarynyň göli we 12 sany çarlak guşlaryň şekili bilen bezelipdir.
Toplumlaryň daş-töweregi abadanlaşdyrylyp, tebigy gözelligiň döwrebap meýilleri nazara alyndy. Özboluşly suw çüwdürimleri toplumlara öwüşgin çaýýar.
Labyr we ýelken görnüşindäki monumentler türkmen halkynyň umyt-arzuwyny we Türkmenistanyň röwşen geljegini alamatlandyrýar. Türkmen döwleti bu gün Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň döredijilik syýasaty netijesinde ösüşiň we rowaçlygyň ýoly bilen öňe ynamly gadam
urýar.


text:
Birleşen Ştatlar Orsýetiň Ukrainanyň territoriýasyna harby interwensiýasyny ýazgardy we Orsýetiň öz goşunlaryny Krymdaky bazalaryna, yzyna çekmegine çagyrdy.
Ak tam şenbe güni prezident Barak Obamanyň Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen 90 minutlap telefonda gürleşip, oňa aladalary aradan aýyrmagyň dogry-düzüw ýoly ukrain hökümeti we halkara araçy guramalar bilen «parahatçylykly we göni gepleşiklere» bagly diýendigini aýtdy.
Prezident Barak Obama
Şeýle-de ol Moskwanyň halkara kanunçylygyny bozmagy dowam etdirmeginiň has beter syýasy-ykdysady izolýasiýa alyp geljegini duýdurdy.
Kreml Putin Obama Moskwanyň öz bähbitlerini we Ukrainadaky rus dili ilaty goramak hukugyny özünde galdyrýandygyny aýtdy diýdi.
Pentagonyň duýduryşy
Şu arada Pentagon ABŞ-nyň goranmak sekretary Çak Heýgeliň rus kärdeşi Sergeý Şoýgu bilen gürleşip, oňa Orsýet sebitdäki durnuksyzlygy ilerletmek, halkara jemgyýetçiliginde izolýasiýa, Ýewropa hem halkara howpsuzlygyna wehim salyp biljek eskalasiýa töwekgelligine baş goşýar diýendigini aýtdy.
Amerikan ilçisi Samanta Power BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň adatdan daşary sessiýasynda çykyş edip, Orsýeti halkara borçlaryny ýerine ýetirmezlikde aýyplady.
Şeýle-de ol ÝHHG-nyň we BMG-niň synçylaryny derhal Ukraina ibermek bilen, ol ýerdäki dartgynlaşmalary aradan aýyrjak bolmaga çagyrdy:
"Orsýetiň Ukraina interwensiýasyny soňlamagyň wagty geldi. Orsýetiň harbylary yza çekilmeli, ukrain halkynyň arzuw-isleglerine hormat goýulmaly we syýasy dialogyň dowam etmegine ýol bermeli."
Ukrainanyň BMG-däki ilçisi Ýuriý Sergeýew Howpsuzlyk geňeşini Orsýetiň «argressiýasyny» togtatmak üçin mümkin bolan ähli zady etmäge çagyrdy.
"Sowuk akyla eýermeli"
BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary Jan Eliasson taraplaryň ählisiniň arasynda dialoga çagyrdy:
"Bu guramanyň missiýasyny ýatda saklamak möhüm: hemişe dawalary parahatçylykly çözmegiň ýoluny gözlemeli. Bu BMG-niň Düzgünnamasynyň özeni we şu ýagdaýda biziň esasy gollanmamyz bolup hyzmat etmeli. Häzir duýgulary goýup, sowuk akyla eýerilse gowy bolar."
NATO, Ukrainadaky ýagdaýy ara alyp maslahatlaşmak üçin, ýekşenbe güni ýaranlygyň esasy syýasy karar çykarýan guramasynyň, Demirgazyk Atlantik geňeşiň adatdan daşary ýygnagyny çagyrdy.
NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen Twitterde yglan eden beýanatynda «Orsýet Ukrainanyň özygtyýarlylygyna, territorial bitewiligine we serhetlerine hormat goýmaly» diýdi.
Ketrin Aşton
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Ketrin Aşton Moskwany halkara borçlaryny berjaý etmäge, Ukrainadaky goşunlaryny yza çekmäge we öz garaýyşlaryny parahat görnüşde wagyz etmäge çagyrdy.
ÝB bileleşigiň daşary işler ministrleriniň duşenbe güni Ukraina barada gyssagly maslahat geçirjegini aýtdy.
Birleşen Ştatlar bilen Kanada Soçide geçirilmegi planlaşdyrylýan 8-ler sammitine gatnaşmak taýýarlyklaryny togtatdylar. Kanadanyň Moskwadaky ilçisi konsultasiýa üçin ýurduna çagyrylýar.