text:
1-nji martda, ýagny milli çempionatymyzyň başlanmagyndan 3 gün öň futbol boýunça Türkmenistanyň Naýbaşy Kubogy ugrunda duşuşyk geçiriler. Paýtagtymyzyň «Aşgabat» köpugurly sport toplumynda geçiriljek duşuşykda ýurdumyzyň geçen ýylky çempiony we Kubogyň eýesi «Altyn asyr» bilen Kubok ýaryşynyň finalçysy «Aşgabat» duşuşar.
Naýbaşy Kubok ugrundaky duşuşyklar 2005-nji ýyldan bäri geçirilýär. Bu Kuboga «Altyn asyr» 2 (2015, 2016), «Aşgabat» bir (2007) gezek mynasyp boldy. Eger-de «aragatnaşykçylar» şu duşuşykda hem ýeňiş gazansalar, Kuboga bassyr 3 ýyl mynasyp bolan ilkinji topar bolarlar. Şeýle hem «Altyn asyr» bu Kubogy 3 gezek muzeýine äkiden HTTU-dyr «Balkan» bilen deňleşer. Duşuşyk «Aşgabadyň» peýdasyna tamamlansa, «paýtagtlylar» 10 ýyldan soň Türkmenistanyň Naýbaşy Kubogyna mynasyp bolarlar.
Duşuşyk 1-nji martda sagat 15:00-da başlanar.


c: text/html

text:
Eýran Yslam Respublikasynyň “Touse’e-ýe saderat” atly halkara žurnalynyň öz birinji sanynda, “Eýran atlary 100 ýyldan soň dünýä eksport eilýär:” diýlen mowzuk berilipdir.
Şonda şeýle setirlere gabat gelýäris. Eýranyň Türkmen we Hazar atlarynyň iň soňky gezek daşary ýurtlara eksport bolanyndan eýýäm 100 ýyl geçipdir. Indi bolsa, atçylaryň kooperatiw firmasynyň tagallasy we “Jahad-e Keşawärzi (ekerançylyk hojalygy)” ministrligi hem “At çapyşyk ýarym federasiýasy” we “Çowgan oýunlary” sportynyň kömegi bilen Eýranyň soý atlary dünýäniň dürli künjeklerine eksport boljakdyr." - Diýip, nygtaýarlar. »»
Iň soňky gezek Gajar türkmenleriniň hanedanlygy mahaly Nasretdin şahyň döwründe, daşary ýurtlylar Eýranyň Türkmen atlaryna gyzyklanyp, atlary gämi bilen öz ýurtlaryna alyp gidipdirler. Eýranyň “äsbdaran kooperatiw firmasy” hem “Türkmen Atlaryny Nesilleşdiriş we Geňeş Firmasynyň” ýerine ýetiriji müdiri Abdyljelil Kyýadynyň aýtmagyna görä:
“ Eýran atlaryny (türkmen atlary) täzeden eksport edilip başlansa, onda bu sungaty ösdürmegiň we atçylyk önüminiň giňeldiş şertleriniň taryhda ýene bir gezek ör-boýuna galjakdygy ikiuçsyzdyr.” Ol geçen ýyllarda bu sungatyň daşary ýurtlara eksport edilmediginiň sebäbini ýurtda gurakçylygyň bolandygy üçin -diýip nygtaýar.
Geçen ýyllarda önümiň gymmatlygy we içeri bazaryň ýoklygy sebäpli Eýranda at saklamak meselesi kynçylyk bilen gabatlaşdy. Bu sungata höwesi bolan seýisler we atçylar diňe öz göwünleri we ata bolan söýgisi üçin bu iş bilen meşgullanýardylar. Eger atçylyk sungatynda şeýle kynçylyklar dowam etse Eýranyň türkmen soý atlary genetiki boýunça ýitip ýurduň gadymy we uly baýlygyny elden gidirip, işsizlik dörär! – diýip belleýärler.
A. Kyýady öz sözüniň dowamynda şeýle belleýär: “Atlary eksport etmeklik, Eýran atlarynyň ýitip barýan nesilleriniň täzeden janlanmagyna sebäp bolar. Iki ýyl bäri Kanada Federassiýasynyň “Milli atçylar komandasynyň” aktuwal bir topary “Hazar” we “Türkmen” atlary satyn almaga çynlakaý alada edip başladylar.
Ol üstümizdäki ýylyň dowamynda eksport ediljek atlary satmakdan maksat, ýurda walýuta siňdirmek niýeti bilen däl-de, eýsem atlaryň Eýrandaky pes bahasyny deňeşdirenimizde, atlaryň halkara bahasyndan has arzan oruny özüne eýeleýär. Şonuň üçin halkara bahasyny ýokarylandyrmakda öz täsirini galdyrmakdadyr. ...
Kyýady şeýle diýýär: “Üstümizdäki ýylda atlary eksport etmekden maksadymyz; Türkmen atlarynyň nesllerini dünýä bazarlaryna çykarmak we tanatmak hem halkara dünýä bazarlarynyň derwezesini-de, Eýran atlarynyň öňüne açmakdyr.”.
“Äsbdarlar kooperatiwi” firmasynyň ýerine ýetiriji müdiri Kanada Federassiýasyna eksport etmek üçin göz öňüne tutulan atlary bir aýlap Eýranda we 2 aýlap Kanada-da karantyn gözleginde saklanjagyny belläp şeýle diýýär: “Häzirki wagt 22 sany Türkmen atlary, 18 sany Hazar atlary we 17 sany hem beýleki sürülerden we dürli adamlardan kanadaly toparyň tarapyndan saýlanyp, göz öňüne tutuldy. Şonda Türkmen atlarynyň öňünde goýulan bahasy 50 müň dollar görkezildi.”.
Ýurtda esasanam Bežnurdyň Raz we Jergelan oazislerinde atlary ösdürip ýetişdirmekde Hojalyk Ministrliginiň, maldarçylyk işleriniň orunbasarlygy hem ýurduň çowgan we atçapyşyk Federasiýasynyň tehniki orunbasarlyklarynyň görkezýän kärdeşlikleri babatda jenap Kyýady agzap geçip şeýle diýdi: Eýran we Türkmenistanyň serhetlerinde ýerleşen bu oazisde köpçülikde türkmen soý atlary terbiýeläp kemala ýetirmekde çäksiz umyt we gyzyklanmalar döretdi. [1]
Eýranda at we atçylyk işlerine esasanam Türkmensährada has ähmiýetli garaýarlar. Şonuň üçin Kümmetkowus, Bendertürkmen hem Akgala ýaly şäheristanlarda ýörite atçapgy meýdanlary döredilipdir. Şolaryň arasynda Kümmetkowus şäheriniň atçapgy ýaryş meýdanynyň kolleksiýasy ýaňy ýakyn ýyllarda ähliýurt boýunça Orta Aziýada iň bir uly we owadan sport kolleksiýasy adyny özüne eýeripdi. Ýöne şu günki gün ulylykdan diňe ady galypdyr. Türkmenistan öz Garaşsyzlygyny alnadan bäri gadymdan gelýän türkmen däp-dessurlaryna üns berilip başlandy. Şolaryň arasynda atçylyk meselesine hem örän gyzykly üns berilip ony ösdürmegiň ugrunda toý baýramçylyklarda dürli ýaryşlar goýulyp hemem ony ylmy taýdan ýaýbaňlandyrmagyň ugrunda dürli konferensiýalar we seminarlar ýola goýuldy.
Hatda käbir ýaş alymlar mysal üçin Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Taryh Institutynyň alymy Öwez Gündogdyýew ýaly alymylar, türkmenleriň taryhynda atçylyk meselesi barada ylmy işler hem ýazyp goradylar.
Garaşsyz Türkmenistanda bu meseläniň ähmiýeti ýokarlanany üçin Türkmensährada-da öz täsirini ýetirip, bu işe gyzyklanylyp başlandy. Kümmetkowus şäheriniň ippodrom ( at çapgy ) meýdany halkyň we gazýet işgärleriniň ünsüni özüne çekip ol hakda makala hem ýazypdyrlar. Bu at çapgy meýdany hakda Gülüstan gazýeti oňa ýetişiklik edilmäni, gözden düşürileni üçin tankydy göz bilen “Ýurduň iň uly atçapgy kolleksiýasy täzeden gurulmaga mätäçdir” diýlen bir makala çap edipdir. [2]
Eýranyň ykbalyndan öň gurulan bu kolleksiýany gözden düşürilip seredilmändir. Onda, üýtgedilip gurulmandygy sebäpli harabaçylygyň nyşanyny hem ýumrulan taraplaryny edil giren badyňa onuň asfalt köçelerinden görse bolýar.
Onuň köçesi iň uly we owadan atçapgy meýdanynyň kolleksiýasynyňky diýeniňden, akgyn-çukgynly bir köçelere meňzäp dur diýeniň jaýdar bolýar.Atlary saklanýan tomus ýataklaryna aýlanyp göreniňde atşynaslar, seýsler hem olaryň ýortowullarynyň atlara ýetişiklik edip duranyny görýärsiň. Şeýle hem çapyksuwar at oglanlaryň ýatyp-turýan hem naharlanýan mekany şol ýataklardadygyny aňyp galýarsyň. Atlary saklamak üçin niýetlenen bu ýataklar, atçapgy sportynyň esasy sermaýadarlarydygyny ýatdan çykarmalydäldir.
Atlaryň bu ýataklarynda ýaşaýan adamlaryň aýtmagyna görä, bu mekanda arassaçylyk diýlen zadyň namy nyşany ýok, esasanam ýaz aýlarynyň çapgylarynyň başlan wagty howa yssylaşyp başlanýar. Şonda ol ýeriň hemişelik myhmany sypranyň üstündäki çörek suwlaryň daşynda aýlanyşyp, uçuşyp ýören siňekler bolup durýar. Bu at ýatakhanasynyň arka tarapyndaky ekerançylyk üçin niýetlenen açyk meýdanda görnüp duran jaýlar hem atlara berilýän bede samanlaryň ammarlarydyr.
Ippodrom aýlawynyň göze ilteşýän demir aýaklarynyň betundan gurulan oturgyçlarynyň oýulyp durmagy, muňa hiç hili seredilmäni harabaçylyga öwrülendiginden habar berýär.
Kümmetkowusyň ippodrom kolleksiýasy öňlerde ösen elektronik ulgamlary bilen ýagny photofinishing (soňky çyzga ýetip öňe çykýan atlary belleýän foto enjamy), ýapyk arbitally telewizorlar ýaly enjamlar bilen kämilleşipdir. Ýöne bu gün ol çärelerden hiç hili alamat galmandyr. Aýtmaklaryna görä, olary başga bir ýerlere äkidilipdir.
Atçapgy meýdanyny biri-birinden aýralaşdyran demir setka diwarlary ýere ýykylyp öz häsiýetini ýitirmegi hem bu kolleksiýa ýetişiklik edilmändiginiň alamatydyr. Bu setka diwarlarynyň aňry gözýetimleri bu kolleksiýanyň ekeran meýdanlaryny goramak üçin niýetlenen enjamlaryň hem ýykylyp ýatandyklary göze ilteşýär.
Kümmetkowus şäheriniň sport ippodrom kolleksiýasy diňe bir sport gurluşyklary däl-de, eýsem onda adamlar üçin ýatakhana hem iki sany ýaşaýyş plýažy dynç almak üçin niýetlenen gurluşyklary hem bar. Bu kolleksiýanyň ýerine ýetiriji müdiriniň aýtmagynagörä, bir miln. 500 müň riýal býudjet bilen şu ýylyň dowamynda bir sany ýaşaýyş plýažynyň ýetmezçiliklerini täzeden gurlyp, ony gerekli çäreler bilen enjamlaşdyrdylar. “Yslam Respublika” habar pressiniň habarçysy bu plýažy barlap görende, ony abraýly enjamlaşdyryp täzeden remont bolamdygyny nygtapdyr.
Ýaryş döwürlerde her hepde 5 müň sany atçapga muşdak tomaşaçylary özünde ýerleşdirýän bu kolleksiýa, iliňe bir kiçi öýi, ol hem ýaňy ýakynda dikilen namazhanadan ybarat bolýar. Açyk ýalazy çemenleriň üstünde namaz okap duran adamlary göreniňde ýa-da bu namazhanadan habarlary ýok ýa bolmasa-da, ol ýere namaz okamaga gyzyklanmaýarlar. Gum-syrkyn garyşyp duran açyk meýdandaky ýerde iýgi-içgi satyşyp oturan satyjylaryň özlerini alyp barşyny göreniňde, olaryň satyp duran harytlarynyň arassalygy hakda bir uly sorag ýüze çykýar.
Olary göreniňde tomaşaçylaryň talabyna laýyk her bir arassa restoran ýa-da namazhana salmaga gurplary çatmadymyka? Diýlen sorag ýüze çykýar. Bu kolleksiýanyň öňki arassaçylyk enjamlaryny gören her bir synçy adam ony soňky wagtlarda täzeden guruljak bolandygyna ünsi çekilýär. Eger şeýle bolan ýagdaynda bu serwisler talaba laýyk bolup durardy.
Bu kolleksiýada diňe bir sport gurluşyklary däl-de, onda ekerançylyk ýerleri hem bagçylyk meýdanlary-da bar. Onda gurap solup oturan bag-bakjalar oňa ýetişiklik edilmändigini aňladýar, her ýylda bugdaý ekişine göýberilýän 100 gektar ýere hem-de 27 gektar iň önümli ekerançylyk ýerde ýerleşen bagçylyk meýdany onuň esasy sermaýasy bolup durýar. Onuň müdiriniň aýtnagyna görä, “Geçmişde örän çuňňur gazylan skwažina guýy gurluşygy hem beýleki ekeran enjamlaryny ýöriteleşdirmekde hiç hili çäre görülmändir.”
Onuň jogapkär işgäri Abdylkerim Suwrynyň aýtmagyna görä, bu kolleksiýada ekerançylyk üçin niýetlenen üç sany guýysyndan iki sany doly bozulan, ol birisi işlesede suw çykaryş gurby iňňän pes derejede dur.
Bu işgär şeýle diýýär: “Onda ulanylýan 8 traktordan 4 traktor işlemäge gurby çatýar. Beýlekiler bolsa, bozulany üçin ulanylmaýar. Ol ýokardaky kemçilikleri nygatamk bilen, bu kolleksiýany täzeden doly gurmak üçin pesinden 2 milliard riýal pul çykdajysy gerekdigini belleýär.”.
Wezipesini ýylyň başlarynda boýun alan Kümmetkowusyň ippodrom kolleksiýasynyň müdiri şeýle diýýär: “Bu kolleksiýanyň kemçilikleri we bozulmaga tarap hereket etýän nuksanlyklaryny we işde ýüze çykýan bökdençleri hakda gerekli barlaglary geçirildi kem-kemden bu nuksanlaryň ýerini doldurmaga ädim ädilýär.”
Elbetde täzeçe gurmak prosesi arassaçylyk serwisleri we ýaşaýyş plýažlary başlansada munuň kemçilikleriniň köpdigi sebäpli döwletiň býudjet serişdelerinden puly köpräk göýberilmegi talap edýär. [3]
Eýranda atçylyk hünäri dile gelende Eýranyň Gajar hanedanlygynyň prinsessi Luiza Firouzy ýatlamasaň bolmaz. Sebäbi bu zenan öz döwründe “ Banuýe äsb-e iran (Eýranyň At Hatyny)” dilen ada eýe bolupdyr. Bu zanan hakda wikipediýanyň açyk inseklopediýasynda şeýle setirlere gabat gelýäris: “ – Amerikada dogulan Louise Firouz Eýranyň atşynasy hem atlaryň täze tohumlaşdyryş ylmynyň döredijisi hökmünde tanalýar. Şeýle hem ol Eýranyň Gajar soltanlyk maşgalasyndan we Eýranlylaryň prinsessi bolmaklygy bilen, ady “ Eýranyň At Zenany” lakamy bilen hem meşhurdy.".[1]
Luise Firouz türkmen Kaspien atly atlaryny(Hazar atlary) täzeden ösdürip ýetişdiriş, Eýranda atlary nesilleşdiriş ulgamlarynyň dübüni tutan şahsyýetleriň ýeke-täk biridir. Hazar atlary tohumy türkmen atlarynyň has ýitip barýan nesilleri bolupdyr. Firouz hanym ony täzeden instrumental döretmegi başarypdyr.
Ol özüniň ýarym asyr ömrüni Eýranyň demirgazyk böleginde geçirýar. Soňky wagtlarda Türkmensährada “Türkmen Atlary Nesilleşdiriş we Geňeş” firmasy bilen ýakyndan işleşip başlap, türkmen işöwürlere gerekli kömekleri berip durupdyr.
----------------> Çykgytlar we Edebýat:
* Bir näçe surat:
*******
Eýran Atçylyk- Dr. J. Giýady

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aktual Meseleler
Türk ýarym gyzylaý hökmünde ilkinji gezek 1868-nji ýylda esgerlere, hassalara we ýaralylara bidat hem-de ýardam jemgyýeti ady bilen döredilýär
Saýlawda ýekelikde häkimiýet başyna geçmäge hukuk gazanan Ak partiýa wadalaryny iş ýüzüne geçirmek üçin işe girişdi
Musulmanlaryň ilkinji kyblasy özboluşlygyna eýe bolan Al Aksa metjidiniň gözegçiligi bilen bagly jedelleşikler dowam edýär
Ekerançylyk önümleri edarasynyň (TMO) “Çöregiňi isrip etme” atly kampaniýasy bilen 2,8 milliard lira tygşytlandy
Ýewropanyň gapysynda garaşýan millionlarça siriýaly bosgun meselesiniň çözülmeginde Türkiýäni möhüm ýurt hökmünde görýär
“Parahatçylyk suwy” taslamasyErdoganyň we Dawutoglynyň gatnaşmagynda dabaraly ýagdaýda ulanylmaga berildi


text:
Yrym edip dört ýaprakly marsiliýa (Marsilea quadrifolia) ösdürýärsiňizmi?
Dört ýaprakly marsiliýa (Marsilea quadrifolia) dört ýaprak görnüşindäki ýapraklary bolan ösümlikdir – paporotnikdir. Ösümlik – paporotnik we dört ýaprakly sözleri biri-birine gabat gelmeýär, şeýle dälmi? Tersine, bu sözler adaty bolmdyk, dekoratiw we bagbançylykda belli bolmadyk ösümligi aňladýar.
Marsiliýanyň botinkanyň bagjygyna meňzeýän uzyn kök baldagy bar. Kök baldagyndan ýapraklar ösüp çykýar, olar dogry formadaky dört gülýapragyna bölünendir we ilki göreniňde dört ýaprakly ýorunja meňzeýär. Güýzüne kök baldagy suwdan çykarylanda noýbanyň ululygynda “şelpeleri” görmek bolýar. Olarda sporalar saklanýar we olar ösümligiň paporotnik diýip kesgitlenmegine sebäp bolýar. Marsiliýa Günorta Amerikadan başga ähli kontinentlerde ýokumly maddalara baý bolan tebigy we emeli suw rezerwuarlarynda ösýär. Ol Günorta Amerika-da getirildi we ol ýerde agressor ösümlik hasaplanýar. Marsiliýa indi Polşada tebigatda gögermeýär, Goçalkowisk kölünde ony ekosistema gaýtaryp almak boýunça tejribe geçirilýär. Slowakiýada marsiliýa Latorisa derýasynyň basseýninde 7 ýerde ösýär. Şeýle hem öň bu ösümlik Bodrog, Labores we Ug derýalarynyň töwereginde duş gelýärdi. Çehiýada bolsa ol duş gelmeýär.
Tropiki ýerlerde onuň birnäçe biri-birine ýakyn görnüşleri ösýär. Olar ýylylygy gowy görýärler, şonuň üçin biziň şertlerimizde ösdürmek kän bir amatly bolmaýar. Olaryň käbir görnüşleri akwariumlarda ösdürilýär.
Dört ýaprakly marsiliýany (Marsilea quadrifolia) ösdürmek örän aňsat. Onuň üçin islendik suwly gap bilen bagdan alnan az mukdardaky toprak ýeterlikdir. Ony arkaýyn 20×20× 10 sm ölçegdäki wannada ösdürip we bütin ýyl daşarda goýup bilersiňiz (ony sowuk urmaýar). Bu ösümligi, kanagatlylygy we köpeltmegiň aňsatlygy sebäpli islendik adam, islendik ýerde ösdürip biler (hatda kiçi wannajykda ýa-da, düýbi deşiksiz gül küýzesinde, daşarda penjiräniň öňlerinde).
Ýer mümkinçiligi çäkli bolan höwesjeň bagbanlar üçin marsiliýany ösdürmegiň ideal usuly gurluşyk laýy üçin wannalarda ösdürmekdir (bu wannalar 60 we 80 litrlik bolup, bahasy 10 ýewro golaýdyr). Wannanyň düýbüne bir pil gum atmaly (düýbünden 5 sm çenli ýeterlik bolýar). Wannany doly suw bilen doldursaňyz, marsiliýa üçin iň amatly şerti döredersiňiz. Wanna ulanmagyň aýratynlygy ony gyşky bagda ýa-da öýde, ösümlik öýüň iň güneşli we ýyly ýerinde bolar ýaly penjiräniň ýanynda goýup bolýanlygydyr (balkonda goýsaň has gowy bolýar). Tomsuna wannany günorta tarapda ýerleşýän balkona ýa-da baga goýup bilersiňiz.
Emma ony bagdaky köljagazda goýsaňyz has owadan görüner. Köljagazda goýulanda düýbüne biraz bagyň toýunsow topragyny dökmeli we oňa marsiliýanyň kök baldagynyň uly bolmadyk bölejigini berkitmeli. Mundan soňra ösümlik hakynda alada etmek gerek däl, onuň öz-özi öser. Suwuň derejesine marsiliýanyň özi öwrenişýär we suwuň hili oňa zyýan bermeýär. Şonuň üçin ony islendik derejedäki (5–100 sm) suwly rezerwuarda ösdürip bilersiňiz. Marsiliýa, ýapraklary suwuň üstünde ýüzer ýaly ýapraklarynyň sapaklaryny uzaldýar.
Marsiliýany köpeltmegiň iň amatly usuly kök baldagynyň bölünmegidir. Munuň üçin uly bolmadyk kök baldagy (10 sm) ýeterlikdir we tomusda suwuň ýüzünde dört ýapraklydan ajaýyp “gazon” peýda bolar.
««« Öňki makala: Çörek agajy Artocarpus odoratissimus Indiki makala: Biz awokado ýetişdirýäris »»»
Sişenbe 1.12.2009 06:49 | Print | Suw we batga ösümlikleri
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
Türkmenistanyň Halk suratkeşi Çary Amangeldiýewiň şahsy sergisi
2013-nji ýylyň noýabr aýynyň 22-ne Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky şekillendiriş sungaty muzeýinde Türkmenistanyň Halk suratkeşi Ç.Amangeldiýewiň şahsy sergisini guraýar. Türkmenistanyň Halk suratkeşi Ç.Amangeldiýew 1933-nji ýylyň 5-nji iýunynda eneden bolýar. 1951-nji ýylda Aşgabadyň Ş.Rustaweli adyndaky çeperçilik mekdebini, 1965-nji ýylda Moskwanyň W.I.Surikow adyndaky döwlet çeperçilik institutyny tamamlaýar. Sungatyň inçe syrlaryny kämil ele alan suratkeş özüniň diplom işini türkmen halyçylaryna bagyşlap, “Türkmen halyçylary” diýen eserini ýazýar. 1957-nji ýyldan başlap öz ýurdumuzda we halkara sergilere gatnaşyp başlaýar, özbaşdak sergilerini geçirýär. 2002-nji ýylda Daşkentde geçirilen häzirki zaman sungatynyň 2-nji biýennalyna gatnaşýar.
Döredijilik sapary bilen Argentinada, Bolgariýada, Eýranda, Mongoliýada, Türkiýede, Ýaponiýada boldy. Onuň eserleri Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky şekillendiriş sungaty muzeýinde, Tretýakow galereýasynda, Moskwanyň Gündogar halklarynyň sungaty muzeýinde, ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň hususy kolleksiýalarynda saklanylýar.
Ç.Amangeldiýewiň eserlerinde türkmen durmuşy, mähriban Diýaryň gözellikleri, onuň adamlarynyň nurana keşbi çuňňur mana ýugrulyp, reňkleriň ajaýyp sazlaşygynda öz beýanyny tapýar. Onuň Şekillendiriş sungaty muzeýiniň gaznasynda saklanýan eserlerinden guralan bu günki sergisinde, döwletimiziň döredijilik adamlarynyň portretleri, baý tebigatymyzy wasp edýän tematiki işleri ýerleşdirildi.
Bu sergide ussadyň reňk toplumyndan emele gelen Hanlar hany Baýram hanyň portretinden başlap, N.Ýomudskiniň, Şükür bagşynyň, Kordyşyň, Akademik Smirnowyň, syýasy ýolbaşçy N.Saryhanowyň portretleriniň üsti bilen ussat türkmen taryhy, ylmy barada söz açýan bolsa, S.Jepbarowyň, B.Annanowyň, A.Durdyýewiň, suratkeş A.Kulyýewiň, M.Garlyýewiň, O.Ylýasowyň portretleriniň üsti bilen türkmen medeniýeti, bagşy-sazandalary, olaryň belent owazlary barada söhbet edýär. “Baýyrdaky şäher”, “Enelik”, “Hiňňildik” atly eserlerinde bolsa Ç.Amangeldiýew gündelik durmuşy wasp edýär .
Türkmen nakgaşlarynyň arasynda tanymal suratkeşleriň biri hasaplanýan bu ussat nakgaş, uly taryhy we köp portret eserleri bilen çykyş edýär. Ondan başga-da Ç.Amangeldiýewiň döredijiliginde peýzažlar uly orny eýeleýär we ol grafika eserlerinde hem üstünlikli işleýär.
Türkmenistanyň Halk suratkeşi Çary Amangeldiýewe geljekde hem janynyň sag bolup, sungat äleminde uly döredijilik üstünliklerini arzuw edýäris.
See more at: http://gundogar-news.com
25 ноября 2013
Iň birinji suratdaky meň öýümde ýaşaýana meňzäp dur.


text:
Lipoma – ýag dokumasyndan emele gelýän howply bolmadyk täze döremedir. Köplenç deriniň üstki gatlagynyň aşagynda ýerleşip, ýekeje çiş bolup ýüze çykýarlar, ýöne deriniň hemme gatlagynda, hat-da myşsa gatlaklarynda hem peýda bolup, köpleýin hem ýüze çykyp bilýärler. Lipomalaryň ösüşinde howply çiş keseline geçmek töwekgelçiligi örän kiçi bolup, ol haýal ösýändir.
Lipomanyň derasty ösýän görnüşi has köp duş gelip, peýda bolýan lipomanyň 95% görnüşi ýekelikde ýüze çykýandyr. Toparlaýyn ýüze çykýan görnüşleri endokrin näsazlyklary bolan adamlarda köp gabat gelýär. Şeýle hem köplük bolup ýüze çykýan görnüşi erkek adamlara garanyňda, aýallarda ýygy duşýar.
Lipomalar bedende dürli dokumalardan döräp bilýärler: derasty, myşsalardan (miolipomalar), nerw süýümleriň ýanyndan, mäzlerden (adenolipomalar), içki agzalardan.
Lipomalaryň ulalmagy näsagda oňaýsyzlygy döredip (bedeniň niresinde ýerleşýänine baglylykda) biler. Haçanda köp sanly lipomalar elde ýa-da aýakda peýda bolanynda, eliň, aýagyň hereketleri çäklenip, dokumalaryň gan üpjünçiliginiň bozulmagyna getirýär. Lipoma çalt ösende myşsalaryň hereketiniň ýiti bozulmalary bolup bilýändir.
Haçanda lipoma ösüp, ulalyp başlanda töweregindäki damarlary, nerwleri we dokumalary gysyp ugraýar. Bu ýagdaý bolsa agyry, çişler, duýujylygyň bozulmagy ýaly alamatlaryň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler.
Sebäpleri
Lipoma ilkibaşda deride kiçijik ölçegde peýda bolýar. Ellenilende ýa-da degilende hiç hili agyry alamatlary bolmaýar. Lukmanlar lipomanyň ýüze çykmagynda nesilleýin meýillikleriň täsiriniň bardygyny belleýärler. Käbirleri bolsa lipomanyň ýüze çykmagyna iterýän başga sebäpleriň bardygyny nygtaýarlar. Şeýle hem bolsa, keseliň ýüze çykmagyna iterýän anyk sebäpler häzirki wagtda ýüze çykarylmady.
Lipomanyň ýüze çykmagyna itergi berip biljek täsirler:
► 40 ýaşdan uly adamlar;
► bedene täsir edýän söhleler;
► çilimkeşlik;
► immunitetiň pesligi;
► witamin, belok ýetmezçilikleri;
► süýji keseli;
► lipid (ýag) çalşygynyň bozulmagy bilen geçýän keseller (nesilden-nesle geçýän keseller hem);
► dokumalaryň gysylmagy we şikesler.
Eger iki ýa-da birnäçe sebäpler bolan halatynda lipomanyň çalt ösüp ulalmagy mümkindir. Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, lukmanlar keseliň ýüze çykmagynda nesle geçijiligiň uly täsiriniň bardygyny belleýärler. Eger maşgalanyň agzasynyň birinde lipoma dörän bolsa, beýlekilerinde hem onuň ýüze çykmak töwekgelligi ýokarlanýandyr.
Lipoma özüne mahsus bolan alamata eýedir: näsagyň horlanmagy bilen ol kiçelmeýär, kähalatlarda ösmek bilen bolýar. Howply çiş keseline öwrülmegi örän seýrek halatlarda, myşsa ýa-da birleşdiriji dokumalarynda öseninde ýüze çykyp bilýändir. Eger lipoma nerw süýümlerine zeper ýetirip, gysyp ugran ýagdaýynda agyry alamaty döreýändir.
Alamatlary
Lipomanyň ilkibaşda hiç hili çynlakaý bir alamatlary bolmaýar ýa-da nasagyň ýaşaýyş hiline hiç hili täsirini ýetirmeýär. Adamlaryň aglaba bölegi lukmana ýüz tutmak üçin esas görmeýärler, çünki ol bedende zyýansyz, töweregindäki dokumalara zeper ýetirmeýän kiçijik bir çişjagaz mysaly kabul edilýär. Lipomanyň üstüni örtýän deri hiç hili reňkini üýtgetmeýär we hereketini saklaýar.
Eger näsag fizioterapiýanyň islendik görnüşini kabul edýän bolsa, özünde lipomanyň bardygyny bilen halatynda bu barada bejeriş emlerini geçiriji lukmany habardar etmelidir. Fizioterapiýa çäreleri ters täsir edip, lipomanyň has çält ösmegine getirip biljekdir. Şonuň ýaly-da, eger bedeniňizde haýsydyr bir çişjagaz ýüze çykarylan halatynda lukmandan rugsatsyz owkalama geçirmek gadagandyr!
Ýag dokumasyndan diňe bir lipomalar emele gelmän, eýsem ateroma (ýag çykarýan mäzlerden döreýän döreme) hem döräp bilýändir. Ateromalar lipoma meňzeş bolup, olaryň tapawudyny tejribeli lukmanlar saýgaryp bilýändir:
♦ Ateroma deriniň ýag mäzlerinden peýda bolýandyr. Lipoma bolsa hemişe ýag dokumasynyň töwereginde ýüze çykmaýar;
♦ Ateroma ýag mäzlerini dykýar, lipoma ýag mäzlerine täsir etmeýär;
♦ Lipoma deriniň aşagynda döräp, oňa berk birleşmeýär we ol hereketjeň bolýar, ateroma bolsa deriniň bir bölegi bolup, onuň üstünde emele gelýär.
Lipoma adaty ýagdaýda derastynda düwün şekilli bolup, gabyk (kapsula) bilen gurşalyp alynandyr. Tiz ösüp ulalýan halatynda, ýag dokumasy ösüp gurşap alýan gabygyndan çykýar.
Köplenç 1-5 sm ölçegli lipomalar duş gelýän bolsa hem, seýrek halatlarda uly ölçegdäki görnüşlerine hem duşmak bolýar. Uly ölçegdäki lipomalarda aşakdaky alamatlar ýüze çykýandyr:
• lipomanyň peýda bolan ýerinde oňaýsyzlyk, agram bermegi;
• lipomanyň ösüp deriden sallanmagy;
• sallanýan lipomada gan aýlanşygynyň peselmegi we onuň has çişmegi.
Lipoma adamynyň saglygyna uly howp ýetirmeýän hem bolsa, ony wagtynda anyklap, gözegçilik etmek we zerur halatlarda bejermek möhümdir.
Anyklanylşy
Eger dörän çiş lipomadyr diýlip güman edilende, lipomadan biopsiýa (dokumanyň bölejigini almak) barlagy geçirilýär. Eger lipomanyň araçäklerini anyklamak zerurlygy ýüze çykanda ultrases barlagy, rentgen, magnit-rezonans ýa-da kompýuter tomografiýasy anyklaýyş usullary ulanylýar.
Deri lipomasyny bu usullary ulanmazdan hem anyklamak mümkindir. Anyklaýyş çäreleri esasan içki agzalardan, myşsalardan döreýän lipomalary ýüze çykarmak we olaryň araçägini kesgitlemek maksady bilen ulanýarlar.
Bejergisi
Lipomalar diňe hirurgiki usul bilen bejerilýär. Hirurgiki bejergi üçin aşakdaky ýagdaýlar görkezme bolup biler:
→ güýçli we dowamly agyry peýda bolanynda;
→ lipomanyň çalt ösýän ýagdaýynda;
→ kosmetiki kynçylyklar dörände (adamynyň daşky görnüşini üýtgedende);
→ töweregindäki agzalary we dokumalary basyp, päsgel beren halatynda.
Lipomanyň bejergisinde aşakdaky usullar ulanylýar:
⇒ Adaty hirurgiki usul – deri gatlagyny kesip, lipomany çykarmakdan we onuň daşky örtügini (kapsulany) gyryp aýyrmakdan ybaratdyr. Lipomanyň täzeden döremezligi babatynda has netijeli usul bolsa hem, deride gelşiksiz tyg yzynyň galmagy we operasiýadan soňky dikeldiş döwrüniň dowamly bolmagy bu usulyň kemçilikleri bolup durýandyr.
⇒ Lazer şöhleleri bilen bejergi – ultratolkun şöhleleri lipoma dowamly we gözegçilik astynda täsir etdirilýär. Zeperlenen bölek gatlaklaýyn aýrylýar we töweregindäki dokumalara zeper ýetirilmeýär. Hünärmenler lazer bejergisini iň amatly usullaryň biri diýip belleýärler. Häzirki wagtda bu usul köpsanly bejeriş hassahanalarynda, kosmetalogiýada giňden ulanylýar. Bu usul dikeldiş döwrüniň gysga bolmagy we tyg yzlaryň galmaýanlygy bilen tapawutlanýandyr.
⇒ Radiotolkunly hirurgiýa usuly – täze usullaryň arasynda netijeliligi boýunça ikinji orundadyr. Bu usulda radiotolkunly şöhleleriň täsiri bilen lipomanyň düzümindäki ýagly dokuma gyzdyrylýar we gatlaklaýyn deriden aýrylyp gaýdýar. Bu usulda kesilen deriden gan akmaýar, şikeslenme az bolýar we radiotolkun şöhleleriň arassalaýjy täsiri ulanylýar.
⇒ Deşip-sordurma usuly – lipoma deşilip, ýöriteleşdirilen abzalyň kömegi bilen içindäki ýag dokumasy sordurylyp alynýar. Bu çäre mikrowideo endoskopynyň kömegi bilen geçirilýär. Ýag dokumalarynyň hemme bölekleriniň we gabygynyň doly aýryp bilinmezligi – bu usulyň kemçiligi bolup durýandyr.
Görkezmeler dörän halatynda geçirmeli bejergi çäresiniň görnüşini ýagdaýa görä lukman kesgitleýändir we näsag bu usullar, dörap biljek gaýraüzülmeler dogrusynda habarly bolmalydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Halkara hyzmatdaşlygy ýokary bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagyň möhüm ugrydyr. Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri milli ykdysadyýetiň dürli pudaklary üçin kärine ussat hünärmenleri taýýarlamak üçin ýakyn we daş ýurtlaryň esasy ylym-bilim merkezleri, pudaklaýyn iri kompaniýalary bilenözara hereket edýär.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň goldamagynda “Doýçe Bankyň” hünärmenleri bilen duşuşyk geçirildi, onda talyplar halkara söwdasy, halkara telekeçilik şertnamalary, dokumentar täjirçiligiň gurallary, şeýle hem dokumentar akkreditiwiň amatlyklary ýaly maliýe-ykdysadyýet işiniň ugurlary bilen tanyşdyryldy.
Geçirilen okuw-türgenleşigi wajyp halkara täzelikleri göz öňünde tutulyp, yldysadyýet ugrundan geljekki hünärmenleri taýýarlamagyň usullaryny kämilleşdirmäge gönükdirilendir.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda şeýle çäreleriň geçirilmegi ýokary bilim ulgamy babatda halkara bileleşigine goşulyşmak ugruna laýyk gelýär. Bu ýokary okuw mekdebinde şu çäreden biraz öň Halkara walýuta gaznasynyň wekilleri bilen hem duşuşyk geçirilipdi.


text:
Indoneziýa Kommunistik Partiýasy
INDONEZIÝA KOMMUNISTIK PARTIÝASY (IKP; Partai Komunis INDONESIA)-1920 ýýlyn 23 maýýnda esaslandyrylýar. 1920 ýýlda Kominterne girýär. Kominternin kömegi netijesinde partiýa çepli gysharmanyn ýol beren ýalnyshlyklaryndan kem-kemden saplanyp, marksistik-leniňçilik teoriýany rewolişiýöň strategiýany we taktikany ozleshdirip bashlaýar. Indoneziýa halkynyň milli-azatlyk göreşhiňde OKP-nyň roly güýçlenýär. IKP 1926-27 ýýllarda halkyň golland kolonizatorlaryna garshy eden gozgalanyna ýolbashçylyk edýär. Gozgalanyň ýeňilmegi bilen IKP-e hem uly zarba we ol gadagan edilýär. 1935 ýýlda IKP-nyň ýolbashçylaryndan biri bolan M. Mussonyn inisiatiwasy boýunça Ýawa adalarynda gizlin kommunistik gurama döredilýär. Bu gurama IKP-ni täzeden dikeltmegiň özeni bolýar. Ýaponiýa okkupasyýasy döwründe (1942-45) IKP gizlinlikde hereket edip, milli-azatlyk rewoluşyýasyna (1945 ýýlyn awgusty) ishennir gatnashýar we ýurtda täsirli sýýasy güýje öwrülýär. Indoneziýanyn garashsyz respublikasy diýlip yglan edilmegi bilen IKP-nyň wekilleri ýurdyň ähli ýolbashçy organlaryna girýärler. MK-nyň Sýýasy býurosynyň çleni A. Sharifuddin goranmak ministry (1945-47) we primiýer-minister (1947) bolýar. 1948 ýýlda bolan partiýa konferensiýasy Ishçiler we Sosialistik partiýalaryň KP bilen birleshmegi barada karar Kabul edýär. 1948 ýýlda Madiun shaherinin sebitiňde (Gd.Ýawa) bolan gan döküşhikli wakalar IKP-a uly zýýan ýetirýär. IKP-nyň ençeme görnükli ýolbashçylary, shol sanda Musso, Sharifuddan heläk bolýar. Emma eýýäm 1951 ýýla çenli IKP özüni tijemegi basharýar. D.I.aýdytyň bashtutanlygynda partiýanyn täze ýolbashçylary saýlaňýarlar. Partiýa ýene-de bashlaýar. IKP=in 5 gurultaýý (1954) köpçülikleýin partiýany we ýeke-tak milli fronty döretmek sýýasatyny öne sürýär. IKP 1955 ýýldaky parlament saýlawlarynda 6.mln, 1958 ýýlyn saýlawlarynda 8mln-dan gowrak ses alýar. 60-njy ýýllaryn ortalarynda IKP kapytalistik ýurtlarynyň in uly kompartiýasynyn öwrülýär. (shol wagt onuň çelenleriniň we çlenligine kandydatlarynyň sany 3,5mln-a ýetýärdi.) we ýurduň ençeme jemgyýetçilik guramalary IKP-nyň ýolbashçylarynda hereket edýär. Emma IKP-nyň ýolbashçylary maoizmin k9onsepsiýalarynyn täsirine dushup, özleriniň ozalky, marksistik-leniňçilik ýörelgelerinden dashlashyp bashalýar. Olar Indoneziýanynn prezdenti Sukarnonyn hakyndaky, ýagny prezdentin ýeke-tak diktaturasynyň güýçlenmegi barasyndaky konsepsiýanyn doly goldaýarlar, sheýle hem oolar partiýanyn sýýasatyny prezdentin hereketine we sýýasatyna uýgunlashdyrmaga çalyshýarlar IKP-nyň adatdan dashary 7 gurultaýý Sukarnonyn sýýasy programmasyny ( ) partiýanyn ikinji programmasy diýip jar edýär. Dashary sýýasat barada IKP-nyň ýolbashçylary Sukarnonyn -Pekin döretmek baradaky ideýasyny halklaryň azat edijilik göreşhiňde ýurtlarynyň aýratyn roly hakyndaky maoistik konsepsiýasy goldadylar we Aziýa-Afrika ýurtlarynyň üzňelikdäki üznüklikdäki guramalaryny döretmek taktikasynyň durmuşha geçirilmegine ýardam etdiler. 1964-65 ýýllarda Indoneziýanyn ykdysady ýagdaýýnyn ýaramazlashmagyndan köpçüligin nägileliginiň artmagynyň peýdalanylyp, içerki reaksiýa aýaga galyp bashlaýar. Munda esasy roll gury ýer goshunlarynyn komandowaniýesi oýnaýardy, sýýasy häkimýeti basyp almak üçin çepçi ofiserler dilduwsjik guraýarlar (1965), bu reaksiýon harby hereket 30-njy sentýabr diýen ady alýar. IKP-nyň ýolbashçylarynyn kiçijik topary bu hereketi goldamagy karar edýär. Emma bu barada partiýanyn MK-syna habar berilmeýär. 30-njy sentýabr koshk pitnesine öwrülip, ony halkyň giň köpçüligi goldamady, ýurtda gan döküşhikli terror ýaýbaňlaňdy. IKP-nyň we çepli jemgyýetçilik guramalarynyň ýüzlerçe mun çleni (aýdit, Lukman, Hoto, Sudisman, Hoho we b) heläk boldular. 1966 ýýlyn martyňda IKP gadagan edildi. Muňa garamazdan, çün podpolede ishleýän kommunistik toparlar IKP-ni Marksizm-leňinizm esasynda gaýtadan dikeltmek, maoçylardan arany açmak ugrunda çykysh edýärler. Podpolede, rewoluşyýanyn dogry ýola (1967), komunistik hereketiniň wajyp atly marksistik -leniňçilik dashary ýurtlarda partiýanyn marksistik-leniňçilik güýçlerini jebisleshdirmek hem-de IKP-nyň halklara komunistik hereketi bilen aragatnaşhygy dikeldip ösdürmek barada uly ish alyp barýar. IKP-nyň delegaşyýalary komunistik we ishçiler partiýalaryň Halkara Maslahalaryň dokumentlerini goldadylar.
Edebiýat[üýtget | edit source]
- D.N.Kratkaýa istoriýa Kominiçişkiý partii Indoneziýa. M 1956
- Ýurýew A. Ýü. Indoneziýa posle sobytiý 1965 goda. M 1973


text:
Hormаtly lukmаn! Gyzymyn doglаnynа 9 аý boldy. Ýöne ol aýaklaryna duranok. Käwagtlar аýаklаryny ýygryp çygyryp aglaýar. Bu name sebäpden bolup biler?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Her çaga genetiki ýagdaýyna, beden gurluşyna, saglyk ýagdaýyna, häsiýetiniň aýratynlyklaryna baglylykda, bellenilen umumy kadalardan azajyk üýtgeşik möhletlerde oturmaga, emedeklemäge, ýerinden galyp, ýöremäge ýykgyn edip biler. Esasan, çagalar 8-10 aýlyk möhletde aýaklaryna galyp durmaga başlaýarlar.12-15 aýlyk ýaşda bolsa ýöreýärler. Eger siziň gyzyňyzyň saglyk ýagdaýy we ösüşi kadaly bolup, aýaklarynda dik durmaýan bolsa, diýmek entek wagty däldir.
Çaga çanaklyk-but bognunyň doga zeperlenmelerinde ýa-da çykyklarynda hem dik durma, ýöreme hereketlerini etmekde kynçylyk çekip biler.
Bu sorag babatda Size gözegçilik edýän çaga lukmanynyň ýa-da newropatolog lukmanynyň maslahatyny almak ýerlikli bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Göz merjenjigi ýagtylyk şöhlelerini döwüp, olaryň gözüň torly bardasyna ýygnanmagyny üpjün edýär.Netije-de, şekiller aýdyň görünýär.Merjenjigiň çeýeligi bize zatlary ýakyndan has aýdyň görmäge mümkinçilik berýär.Merjenjik gözi öňki we yzky böleklere bölýär we öňki gözi aýna görnüşli bedeniň agramlylygyndan goraýar.
Merjenjik aýrylsa, göz almasynyň hereketlenmegi netijesind aýna görnüşli beden gözüň diwarlaryna urular. Bu bolsa gözüň torly bardasynyň sypyrylmagy, gan ýygnanmalar ýaly agyr gaýraüzülmeleriň döremegine getirip bilýändir.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
ABŞ we Orsýet iki ýurduň arasynda bar bolan ýiti meseleleri çözmek boýunça ýokary derejeli gepleşikleri janlandyrýarlar diýlip, Döwlet departamentiniň 11-nji iýulda çap eden beýanatynda aýdylýar.
Bu beýanatyň öňýanynda Orsýetiň baş diplomaty eger ABŞ Orsýetiň Nýu Ýorkdaky we Marylandaky iki sany diplomatik toplumyny gaýdyp bermese özüniň jogap berjegini aýdyp, haýbat atdy. Bu diplomatik kompleksler dekabr aýynda Obamanyň administrasiýasy tarapyndan alnypdy.
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň orunbasary Tom Şannon Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkow bilen 17-nji iýulda Waşingtonda duşuşar. Gepleşiklerde Kreml tarapyndan ileri tutulýan mesele hökmünde kesgitlenen diplomatik toplumlar meselesiniň maslahat ediljegine garaşylýar.
ABŞ-nyň Maliýe ministrligi Orsýete Ukrainadaky agressiýasy bilen bagly täze sanksiýalary yglan edenden soň, Moskwa Rýabkowyň we Şannonyň arasynda ozalky gepleşigi geçen aýda yza tesdiripdi.


text:
2009 ýylyñ 23-nji maýynda Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde beýik türkmen klassyk şahyry Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanan Halkara konferens bolup geçdi.
Çöl üstünden öser ýeli türkmeniñ;
Gül-gunçasy – gara gözüm garasy,
Gara dagdan iner sili türkmeniñ.***
Magtymgulynyñ ömri we döredijiligi baradaky edebi konferense diñe bir türkmenleriñ däl, eýse dürli halklaryñ wekilleri gatnaşdylar. Dabara gatnaşan şwed we iñlis ýazyjylary konferensiñ gurnalyşyna we onda şahyryñ döredijiligi dogrudaky edilen çykyşlara örän ýokary baha berdiler. Şwed ýazyjysynyñ sözlerine görä, bu ýatdan çykmajak waka bolan bolsa, iñlis ýazyjysynyñ sözlerine görä, Magtymgulynyñ ömri we döredijiligi hakda iñlis we şwed dillerinde edilen çykyşlar olar üçin hakyky açyş boldy.
Göteborgly türkmenleriñ köpüsi 23-nji maýda şäher kitaphanasynyñ konferens zalyna milli egin-başlaryny geýip geldiler. Konferense bu şäherde ýaşaýan parslar hem köpçülikleýin geldiler. Konferensiñ başynda giriş sözüni sözlän şäher häkimliginiñ medeniýet bölüminiñ başlygy Helena Nyhus şeýle diýdi: ”Men bu gün şäher kitaphanasynda geçirilýän bu dabara begenýärin. Biziñ şäherimiz köpmilletli, şol milletleriñ hemmesi-de biziñ şäherimiziñ umumy medeniýetine uly goşant goşýarlar. Bu gün şäheriñ merkezi kitaphanasynda türkmen klassyk şahyryna bagyşlanan konferens geçirilýär. Eger-de Göteborgda diñe şwedler ýaşan bolsa, bu tukat bolardy. Häzir welin, biziñ şäherimiz dürli medeniýetlerden ybarat ullakan baýlyga eýe. Men size bu konferensiñ üstünlikli geçmegini arzuw edýärin!”
Helena Nyhusuñ giriş sözünden soñ konferens zalynyñ sahnasyna dabarany alypbaryjylar – milli lybasly türkmen gelni Elmaý Durdypur bilen Nureddin Ýaraly çykdylar. Olar ilki sözi Türkmensähradan myhman çagyrylan we bu dabarany başdan-aýak aýdym-saz bilen bezän belli bagşy Mansura gezek berdiler. Kämil türkmen halk sazyndan soñra çykyşlar başlandy. ... Dowamy


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Mongoliýanyň saýlanan Prezidentini gutlady
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Mongoliýanyň saýlanan Prezidenti Haltmaagiýn Battulgany gutlady
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow jenap Haltmaagiýn Battulga, onuň Mongoliýanyň Prezidenti wezipesine saýlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny iberdi.
Türkmenistanyň Baştutany şu ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, Haltmaagiýn Battulga berk jan saglyk, bagtyýarlyk hem-de dostlukly ýurduň mundan beýläk-de öňe gitmeginiň we gülläp ösmeginiň hatyrasyna ýokary döwlet wezipesinde uly üstünlikler gazanmagy baradaky arzuwlaryny beýan etdi. (TDH)


text:
"Afrindäki terrorçylar boýun egmän halatynda operasiýa gurap bileris"
Prezident Erdogan Adalat we ösüş partiýasynyň Elazygda geçirlen 6-njy kongresine gatnaşdy
Prezident R. T. Erdogan Adalat we ösüş partiýasynyň Elazygda geçirlen 6-njy kongresine gatnaşdy.
Prezdent Erdogan kongresde sözlän sözünde “Munbije we Idlibe guran operasymyz ýaly bir gün duýdansyz ýagdaýda Afrine hem operasiýa gurarys” diýdi.
Prezident Erdogan Siriýanyň Afrin şäherindäki terrorçylar boýun egmän halatynda operasiýa gurap biljekdiklerini belledi.
R. T. Erdogan terror guramasynyň Türkiýede hüjüm gurap bilmändigi sebäpli bu gezek ýurduň günorta serhetlerinde terror koridoryny açmak üçin işe girişendigini nygtady.
Erdogan “Idlib operasiýasy bilen bu koridoryň günbatar ganadyny täsirsiz ýagdaýa getirýäris. Afrindäki terrorçylar boýun egmän halatynda Afrine hem operasiýa gurarys” diýdi.
Prezident Erdogan ABŞ-nyň ekstremist terror guramasy PKK-nyň Siriýadaky bölegi ÝPG-ä ýarag kömegini bermegine ýene-de bir gezek garşylyk görkezdi.


text:
“Senagat” paýdarlar – täjirçilik bankynyň Ženewada Halkara işewürlik assosiasiýasynyň (Business Initiative Directions) howandarlyk etmeginde Hil boýunça halkara konwensiýasynyň (B.I.D.) hil, öňdebaryjylyk, tehnologiýalar we innowasiýalar bilen bagly toparda halkara sylagynyň “Altyn” derejesine eýe bolmagy soňky günlerde milli bank ulgamyndaky möhüm wakalaryň birine öwrüldi. Şeýle hem Türkmenistanyň bankynyň wekillerine degişli sertifikat gowşuryldy. Bu waka Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlyk etmeginde Türkmenistanda maýa goýumlary babatdaky işjeňligi artdyrmakda we ýurdumyzyň ykdysady taýdan yzygiderli ösüşe eýe bolmagyny üpjün etmekde bank ulgamynyň ornunyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen oňyn özgertmeleriň halkara bilermenleri we seljerijileri tarapyndan oňlanýandygyny we muňa oňyn baha berilýändigini görkezýän subutnamalaryň birine öwrüldi.
Mälim bolşy ýaly, bank ulgamyny kämilleşdirmek türkmen döwletiniň Baştutanynyň bazar ykdysadyýetine tapgyrlaýyn geçilmegine we ýurdumyzyň mundan beýläk-de dünýädäki hojalyk gatnaşyklarynyň döwrebap ulgamyna goşulyşmagyna gönükdirilen ykdysady strategiýasynyň esasy jähetleriniň biridir. “2011-2030-njy ýyllarda bank ulgamyny ösdürmegiň döwlet maksatnamasynyň” kabul edilmegi anyk netijeleri gazanmagyň we öňde goýlan wezipeleri üstünlikli berjaý etmegiň ýolundaky wajyp ädimleriň birine öwrüldi.
wagtda ol maksatnama laýyklykda ýurdumyzyň banklary ykdysadyýetiň pudaklaryna berilýän karzlaryň möçberini artdyrmak, banklaryň maliýe hasabatlaryny halkara standartlaryna geçirmek, has kämil tehnologiýalary ornaşdyrmak, kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, bankara we halkara hasaplaşyk-töleg ulgamyny döwrebaplaşdyrmak boýunça maksada okgunly işleri alyp barýarlar.
Şeýle hem bank kartoçkalary arkaly nagt däl hasaplaşyklaryň möçberleriniň artdyrylmagyna, orta we kiçi telekeçilige karz berilmeginiň ösdürilmegine, ipoteka boýunça karz berilmegine, bankyň täze önüminiň ornaşdyrylmagyna we hyzmatlaryň hiliniň has ýokarlandyrylmagyna, bank işgärleriniň hünär ussatlygynyň derejesiniň artdyrylmagyna gönükdirilen toplumlaýyn çäreler amala aşyrylýar. Umuman alanyňda, bank ulgamynyň gurluşynda düýpli özgertmeleriň amala aşyrylmagy milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň yzygiderli we utgaşdyrylyp ösdürilmegini üpjün etmäge mümkinçilik döredýär.
“Senagat” paýdarlar – täjirçilik banky Türkmenistanyň esasy täjirçilik banklarynyň biri bolup, 1989-njy ýyldan bäri işleýär we milli ykdysadyýetiň ösüşine önjeýli goşant goşýar. Häzirki wagtda bank milli we daşary ýurt walýutalarynda hasaplaşyklary geçirýär we şol bir wagtyň özünde karz bermek baradaky maksatnamalary, taslamalaryň maliýeleşdirilmegini ösdürip, ýurdumyzyň bazar ykdysadyýetindäki ornuny pugtalandyrýar. Ýeri gelende aýtsak, “Senagat” banky ilkinjileriň biri bolup, kiçi we orta telekeçilige maliýe taýdan goldaw berip ugrady. Bankyň hyzmatlaryndan hususy telekeçiler, eýeçiligiň ähli görnüşlerindäki kärhanalar, hususy telekeçiligiň, bilelikdäki kärhanalaryň we daşary ýurt kompaniýalarynyň wekilleri peýdalanýarlar.
Mälim boşy ýaly, Hil boýunça halkara konwensiýasy Business Initiative Directions (B.I.D.) garaşsyz halkara guramasynyň her ýyllyk maksatnamalarynyň biri bolup durýar. Dünýäde korporatiw işewürligiň imijine goldaw bermek boýunça bu iri kompaniýanyň esasy işi ähli ýurtlaryň öňdebaryjy kompaniýalarynda hiliň medeniýetiniň ýaýradylmagyna gönükdirilendir. Hil boýunça halkara konwensiýasy işiň dürli ugurlarynda kompaniýalaryň, guramalaryň we hünärmenleriň bitiren hyzmatlarynyň ykrar edilmegine gönükdirilendir. Olara gazanan ýokary netijeleri üçin altyn, platina, göwher derejeleri boýunça sylaglar gowşurylýar.
Her ýylda (geografiki taýdan haýsy ýerde ýerleşýändigine garamazdan) hyzmatlaryň we önümçiligiň dürli ugurlary boýunça kärhanalar we guramalar Business Initiative Directions guramasynyň halkara baýraklary bilen sylaglanýar. Şu ölçegler: müşderini kanagatlandyrmak; kommunikasiýalaryň strategiýalary; bençmarking (kompaniýanyň öz işini gowulandyrmak maksady bilen onuň netijeli hereket etmeginiň bar bolan mysallaryny kesgitlemek, oňa düşünmek we uýgunlaşdyrmak); maglumatlar we serjeriş; pudakda öňdebaryjy orunlary eýelemek, meýilleşdirmek; işgärler we olaryň hünär ussatlygyny yzygiderli artdyrmak; ýokary ykdysady netijeler; hil boýunça ISO halkara standartlaryna laýyk getirmek boýunça ýokary görkezijileriň gazanylmagy sylagy almak üçin esas döredýär.
ýylda sylaglamak dabarasyna dünýäniň 74 ýurdunyň kompaniýalarynyň wekilleri, şeýle hem işiň dürli ugurlary boýunça öňdebaryjylar, ykdysadyýet, sungat, korporatiw imij boýunça hünärmenler, hil boýunça bilermenler we diplomatik korpusyň wekilleri gatnaşdylar.
“B.I.D.” guramasynyň saýlap-seçýän komiteti CQE Century International Quality ERA Halkara baýragy bilen sylaglanmaga mynasyp kompaniýalary ozal sylaglanan kompaniýalaryň arasynda ses berilmegi esasynda ykrar edýär. Guramalaryň haýsysyny sylaglamak baradaky gutarnykly çözgüt CQE Century International Quality ERA saýlap-seçýän komiteti tarapyndan Hiliň Modeliniň (Total Quality Management) ýörelgeleri esasynda kabul edilýär.
hem telekeçilik kommunikasiýasy boýunça bilermenleriň “B.I.D.” halkara guramasyndan maglumatlar gelip gowuşýar, şol bilermenler inženerlerden, ykdysatçylardan, fiziklerden, arhitektorlardan, aklawjçylardan, žurnalistlerden, sosiologlardan we psihologlardan ybaratdyr. Bu hünärmenler köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, metbugat we makalalar, mahabat we sergiler, önümçilik marketingi boýunça kärhanalar we uniwersitetler, ilçihanalar we söwda edaralary, telekeçilik wekilhanalary ýaly köp sanly şahsy we jemgyýetçilik çeşmelerini öwrenýärler.
Türkmenistanyň “Senagat” paýdarlar-täjirçilik bankynyň üstünlikleriniň ykrar edilmegi bankyň öz ugry we işewürlik ulgamy boýunça eýeleýän orny we öňdebaryjylygy baradaky maglumatlaryň ýaýradylmagyna düýpli esas döredýär.
Bu abraýly halkara sylagyny gowşurmak dabarasynda bellenilişi ýaly, “Senagat” banky ýagdaýlaryň yzygiderli kämilleşdirilmegini we işewürlik dünýäsinde öňdebaryjy ornuň eýelenmegini ugur edinýän ussat hünärmenleriň toparydyr. Bu waka Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça ýurdumyzyň mundan beýläk-de ösdürilmegine gönükdirilen we anyk netijeleri berýän oňyn ykdysady özgertmelere esaslanýan strategiýasynyň üstünlige getirýändigini aýdyň görkezýän ýene-de bir subutnamadyr.
15 марта 2013
Türkmenistanda ekanomikanyň ösdürilmegi we täjirlere üns berilmegi türkmen halkynyň azarsyz bizarsyz baý ýaşamagyna getirer. sagbol ♥!
15 марта 2013
halladym+, bizde ol durmuşda ýaşamak üçin ulydan uly söwada merkezleri gurulmaly özem el ýeter bolmaly, ana şondan döwlete girdeýjili bolar we halk üçinem banklaram biraz kredit bermekde tijenmeli, häzir bir banka kredit ber diýip barsaň aňsatlyk bilen berenoklar, nädip onsaň.......
15 марта 2013
maral bagyshlan welin bank uglamlara kredit diyip yuzlenmane baranda arkayin kabul edyaler ozum alam son bilyan!!!


text:
21 Ağustos 2015 Cuma
Türkmenistanyň we Täjigistanyň Prezidentleriniň BILELIKDÄKI BEÝANNAMASY
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çagyrmagy boýunça Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň 2015-nji ýylyň 19-20-nji awgustynda Türkmenistana resmi sapary boldy.
Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň Prezidentleri dostlukly ýagdaýda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýagdaýyny we ony ösdürmegiň mümkinçüiklerini, şeýle hem özara gyzyklanma bildirilýän möhüm halkara we sebit meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Döwletleriň Baştutanlary häzirki döwürde iki ýurduň gatnaşyklarynyň işjeň ösýändigini kanagatlanmak bilen bellediler. Dostlugyň, deňhukuklylygyň, özara hormatlamagyň bu gatnaşyklary ösdürmegiň esasy ýörelgeleri bolup durýandygy barada umumy pikir beýan edildi. Ýolbaşçylar iki döwletiň bähbitlerine hyzmat edýän ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga özleriniň eýerýändiklerini beýan etdiler.
Prezidentler öz döwletleri agzalary bolup durýan halkara guramalarynyň çäklerinde arkalaşykly hereket etmegiň zerurdygyny bellediler. Taraplar ählumumy meseleleri çözmekde, dünýäde durnukly ösüşi üpjün etmekde, howpsuzlygy we durnuklylygy pugtalandyrmakda hemmetaraplaýyn gural hökmünde Birleşen Milletler Guramasynyň we onuň edaralarynyň ähmiýetini tassykladylar.
Ykdysady meselä degip geçmek bilen, Prezidentler iki ýurduň arasynda ykdysady gatnaşyklaryň işjeňleşýändigini bellediler hem-de ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga, onuň geljegi has uly bolan ugurlaryny ýüze çykarmaga we durmuşa geçirmäge mundan beýläk-de ýardam berjekdiklerini beýan etdiler.
Döwletleriň Baştutanlary ulag, energetika, senagat, söwda we oba hojalygy pudaklarynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek üçin amatly şertleriň bardygyny bellediler. Şunuň bilen baglylykda, Taraplar işewür gatnaşyklary höweslendirmek, iki ýurtda öndürilen önümler bilen özara tanyşdyrmak, eksport-import mümkinçiliklerini öwrenmek hem-de ykdysady hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini gözlemek boýunça tagallalaiy dowam etdirmegiň zerurdygy barada aýtdylar.
Prezidenler ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmakda Söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-täjik hökümetara topaiynyň orauny bellediler hem-de onuň işini goldajakdyklaryny beýan etdiler.
Ýolbaşçylar ulag ulgamynda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň iki ýurduň, sebitleriň we kontinentleriň arasynda halkara söwdasyny ösdürmekde esasy ähmiýetiniň bardygyny tassykladylar. Halkara ulag geçelgelerini döretmek boýunça dürli taslamalara özara gatnaşmagyň ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we giňeltmäge, ulag-üpjünçilik ulgamlatyny ösdürmäge hem-de iki döwletiň ulag-kommunikasiýalaryna üstaşyr ýükleri çekmäge ýardam berjekdigi bellenildi.
Döwletleriň Batutanlary medeni gatnaşyklary berkitmegiň Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň arasyndaky hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmäge saldamly goşant goşjakdygy, iki ýurduň halklarynyň arasynda dostlugy we özara düşünişmegi çuňlaşdyrmaga ýardam berjekdigi barada umumy garaýşy beýan etdiler. Şunuň bilen baglylykda, Taraplar bilim, ylym we medeniýet babatda ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge goldaw bererler.
Prezidentler sebitde suw, energetika serişdelerini ulanmak babatda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň möhümdigini bellediler.
Taraplar Owganystany çalt durnuklylaşdyrmagyň we dikeltmegiň sebitde howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek üçin uly ähmiýetiniň bardygyny nygtadylar. Owganystany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge ýardam berýän sebit we halkara taslamalaryny durmuşa geçirmegiň ähmiýeti bellenildi.
Döwletleriň Baştutanlary terrorçylyk, guramaçylykly jenaýatçylyk we neşe serişdelerimň bikanun dolanyşygy ýaly serhetüsti howplara garşy göreşde tagallalary mundan beýläk-de artdyrmagyň zerurdygyny bellediler.
Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon mähirli we dostlukly kabul edendigi üçin, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa, ähli türkmen halkyna çuňňur minnetdarlyk bildirdi hem-de Türkmenistanyň Prezidentini özi üçin amatly wagtda resmi sapar bilen Täjigistan Respublikasyna gelmäge çagyrdy. Çakylyk minnetdarlyk bilen kabul edildi. Saparyň möhleti diplomatik ýollar boýunça ylalaşylar.
Türkmenistanyň Prezidenti Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow Emomali Rahmon
Aşgabat, 2015-nji ýylyň 2O-nji awgusty
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
NATO-nyň baş sekretary Jens Stoltenberg Demirgazyk Koreýanyň ýadro we raketa programmasy “global howp” diýdi we onuň “global gaýtawuly” talap edýändigini aýtdy.
Stoltenberg 10-njy sentýabrda BBC bilen söhbetdeş bolup, Demirgazyk Koreýanyň bolşuny “geleňsizlik” hökmünde häsiýetlendirdi we NATO “global gaýtawulyň” bir bölegi bolmaly diýdi.
Ol Demirgazyk Koreýany öz “ýadro we raketa programmalaryny” taşlamaga hem-de indiden aňryk synag geçirmezlige çagyrdy.
Şeýle-de ol Demirgazyk Koreýanyň soňky ýadro we raketa synaglarynyň BMG-nyň Howpsuzlyk geňeşiniň birnäçe rezolýusiýasyny gödek bozmak bolandygyny, olaryň halkara howpsuzlygyna we durnuklylygyna wehim salýandygyny sözüne goşdy.
Stoltenberg ABŞ-nyň Ýuwaş okeandakyGuam territoriýasyna hüjüm edilmegi NATO-nyň kollektiwleýin goranyş çäresine sebäp bolarmy diýen sowala jogap bermekden boýun gaçyryp, “Men 5-nji maddanyň bu hili ýagdaýda ulanylyp-ulanylmajagy barada gürrüň etjek däl” diýdi.


text:
Salam, hormatly lukman! Meniň doganymyň burny ganayar. Ol 10 ýaşynda, oglan. Gahary gelse, gaýgylansa, burny ganaýar. Lukman barlagyndan geçmedik. Şu barada maslahat berseňiz, minnetdar bolardyk.
Hormat bilen, saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Adamyny görüp, degişli barlaglary geçirmezden zeperlenmäniň sebäbini kesgitlemek kynçylyk döredip biler. Burundan ganyň gelmegi ýokary gan basyşynda, bowrek kesellerinde, gan damarlarynyň üýtgemelerinde (meselem, olaryň giňelmegi, gyzamyk, hörezek ýokanç kesellerinden soň), gan kesellerinde (meselem, gemofiliýa-gany lagtalandyryş faktorynyň doga bolmazlygy ýa-da ýetmezçiligi), ýerli ýüze çykýan sebäplerden bolsa, burun germewinde ýerleşýän damar sepleşmeleriň ýüzleý ýerleşmegi, howply bolmadyk täze döremeler (polip), C witaminiň ýetmezçiligi ýaly sebäpleriň täsir etmegi netijesinde ýüze çykyp bilýändir. Çaganyň burny gananda ony köşeşdirip, oturdyp, kellesini öňe egmegiň (gan bokurdaga gitmez ýaly) wajyplygyny ýatladasymyz gelýär. Lukmana ýetilýänçä, burna 3%-li wodorodyň öteturşusynyň ergini, naftizin, galazolin siňdirilen pamyk dykysyny salma, burnuň daşky deşiklerini burun germewine gysyp saklama peýdaly netijeleri berip biler. Burun ganamalaryň sebäplerini anyklamak üçin jigiňize otorinolaringolog, görkezme bilen gematolog lukmanynyň maslahatyny alma ýerlikli bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň gün tertibi
Garadeňiz Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasy
Mundan birnäçe wagt ozal Garadeňiz Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň (GYHG) Daşary işler ministrleriniň maslahaty Stambulda geçirildi. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda GYHG-ny hem-de onuň sebite ýetirýän täsirlerini analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele baradaky analizini dykgatyňyza ýetirýäris.
GYHG-na agza ýurtlaryň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň 36-njy maslahaty 2017-nji ýylyň 27-nji iýunynda Stambulda geçirildi. Maslahatda sebitdäki meseleler bilen birlikde GYHG-nyň aktual meselelere has ýerlikli çözgüt tapjak görnüşde güýçlendirilmegi barada agzalaryň arasynda pikir alyşyldy. Maslahatdan soň Türkiýe Respublikasy bilen Ukrainanyň arasynda GYHG-nyň döwürleýin ýolbaşçylygynyň tabşyrlyş dabarasy guraldy. Ukrainanyň GYHG-da başlyklyk döwri 1-nji iýuldan 1-nji dekabra çenli dowam eder. Ukrainanyň Daşary işler ministri Pawlo Klimkin Ukrainanyň gurama başlyklyk etjek möhletinde gün tertibiniň esasy ugrunyň Gara deňiz sebitinde bar bolan howpsyzlyk meselelerine garamazdan ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginden ybarat boljakdygyny nygtady.
Mälim bolşy ýaly Türkiýe 2017-nji ýylyň birinji ýarymynda GYHG-nyň döwürleýin başlyklygyny ýerine ýetirdi. Türkiýe şol möhletde “Durnukly ösüş üçin hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi” temasyny işledi. 2017-nji ýylyň 22-nji maýynda Stambulda Türkiýäniň Prezidenti R.T.Erdoganyň ýolbaşçylyk etmeginde GYHG-nyň 25-njy ýyllygyna bagyşlanan ýokary derejeli maslahaty geçirildi. GYHG-nyň Ykdysadyýet ministrleriniň derejesindäki maslahaty we GYHG-nyň Obahojalyk ministrleriniň derejesindäki maslahaty Türkiýäniň döwürleýin başlyklyk etmeginde geçirilen çärelerden käbirleri.
GYHG, agza ýurtlaryň potensiallaryndan, geografiki ýakynlyklaryndan, ykdysadyýetleriniň biri-birlerini tamamlaýyjy özboluşlyklaryndan peýdalanyp, aralaryndaky özara we köp taraply ykdysady, tehnologik, sosial gatnaşyklaryň diwersifikasiýalaşdyrylmagyny we has-da ösdürilmegini isleýär. Şeýlelikde Gara deňiziň deltasyny parahatçylyk, durnuklylyk we abadançylyk zolagyna öwürmegi maksat edinýär. Şol maksada ýetmek üçin seçilip alynan esasy serişde bolsa ykdysady hyzmatdaşlyk. Başlangyçda GYHG-nyň maksadynyň Gara deňize kenardaş ýurtlaryň arasynda tapgyrlaýyn häsýetde erkin söwda zolagynyň döredilmegi bolandygy beýan edilipdi. Emma soňky geçirilen maslahatlarda GYHG-nyň “ykdysady hyzmatdaşlygynyň” çäginde seljerilmelidigi nygtaldy. GYHG-nyň esaslandyryjy agzalary; Türkiýe, Azerbaýjan, Ermenistan, Gürjistan, Moldowa, Russiýa Federasiýasy, Ukraina, Bolgariýa, Rumyniýa. Soň bolsa Albaniýa, Serbiýa we Gresiýa agza boldular.
Gara deňiz sebiti türk daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryndan biri bolan Kawkaz bilen Balkanyň arasynda geçelge häsýetine eýe. Şol sebäpli sebit taryhda we biziň döwrümizde sebitdäki ýurtlar üçin uly ähmiýete eýe. Türkiýäniň ýerleşýän Gara deňize sebitine bolan halkara gyzyklanma günsaýyn artýar. Türkiýe GYHG-nyň döredilmegine işjeň gatnaşdy. Guramanyň işlerine saldamly goşant goşýar we ony goldaýar. GYHG-nyň sekretariýaty Stambul şäherinde ýerleşýär. Şeýle-de GYHG-nyň çäginde konkret taslamalaryň iş ýüzüne geçirilmegi üçin hyzmatdaşlyklary ýola goýmak ugrunda tagalla edýär.
GYHG-da Baş Sekretaryň birinji orunbasarlygy wezipesi üýtgewsiz görnüşde Türkiýä berilen. 2015-nji ýylyň iýun aýyndan bäri şol wezipäni hormatly dynç alyşdaky ilçi Tahsin Burjuogly alyp barýar. GYHG-nyň ýeke-täk karar kabul ediş organy, ýylda iki gezek geçirilýän we ses bermek usuly bilen karar çykarýan Daşary işler ministrleriniň geňeşi. Agza ýurtlaryň daşary işler ministrlerine wekilçilik edýän we olaryň adyndan hereket edýän Ýokary derejeli gullukçylar toparynyň başlangyç borjy bolsa Geňeşiň çykaran kararlarynyň iş ýüzüne geçirilmegini üpjün etmek.
2011-nji ýylda gurulmaga başlanan we 2020-nji ýylda tamamlanmagy meýilleşdirilýan Garadeňiz aýlawly awto magistraly bolsa GYHG-nyň esasy taslamalaryndan biri. Taslamanyň çäginde Türkiýäniň Gara deňiz kenarýaka zolagynyň gurluşygy mundan 10 ýyl ozal tamamlandy. Russiýadan geçýän bölegi bolsa 2014-nji ýyldaky Soçi olimpiadalaryndan ozal tamamlanypdy.
GYHG, ÝB bilen gatnaşyklaryň dartgynlaşýan döwründe Türkiýe üçin möhüm alternatiwlerden biri. Ykdysady güýji taýdan ÝB bilen deňeşdiriljek derejede däl. Emma GYHG döredilen gününden bäri 25 ýyllap ÝB modeline meňzeş pozisiýa eýelemegiň hötdesinden geldi.
Şu günki günde Gara deňiz sebitinde ýerleşýän ýurtlaryň arasynda käbir syýasy, hat-da harby meseleler bar. Emma GYHG şol meselelerden çetde duran halatynda netijeli işleri durmuşa geçirip biler. Hat-da guramanyň düşnüşmezlikleriň çözülmegine goşant goşmagy mümkin bolup biler. İne şonuň üçin hem çykgynsyz syýasy çekeleşiklere baş goşman, gepleşikler dowam etdirilmeli. Aslyna Türkiýe hem döwürleýin başlyklygynda şeýle etmäge synanşdy.
Söwdanyň we maýa goýumlarynyň durnukly dowam etmeginiň şerti asudalyk hem-de durnuklylykdyr. Şol sebäpli sebitiň durnukly we asuda şertlerde ösmegi agza ýurtlaryň esasy maksady bolup durmaly.


text:
Çilimkeşlige garşy göreş plany tassyklandy
Nazar Hudaýberdi
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda 2012-1016-njy ýyllar üçin çilimkeşlige garşy göreş boýunça çäreleriň planyny tassyklady. Plan 2012-nji ýylyň 6-njy ýanwarynda geçirilen giňişleýin hökümet maslahatynda tassyklandy.Hökümet maslahatynda kabul edilen “2012-2016-njy ýyllar üçin çilimkeşlige garşy göreş boýunça çäreleriň plany” bilen bagly “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň 21-nji we 26-njy ýanwar sanlarynda iki sany baş lukmanyň çykyşy çap edildi.
—Jemgyýetiň ähli gatlaklary tarapyndan goldanan bu karar möhüm umumydöwlet wezipesine öwrüldi. Ol häzirki zaman türkmen jemgyýetinde sagdyn durmuş obrazyny, türkmenistanlylaryň sagdyn ýaş neslini terbiýeläp ýetişdirmegi maksat edinýär.
Esasy çäreleriň biri hökmünde öňüni alyş, sagdyn durmuş obrazyny wagyz etmek, rasional iýmitlenmek, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmak, ýaramaz endiklere garşy göreş ýaly çäreler agzalýar.
Çilimi goýdurmak üçin, gürrüňi edilýän plan bilen bagly, saglygy saklaýyş edaralary tarapyndan çilimkeşlere anyk teklipler, maslahatlar berilýärmi? Bu soraga Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew şeýle jogap berdi: “Hökümet tarapyndan edilýän anyk teklip ýok. Döwlet tarapyndan anyk, aýdyň programma halka hödürlenmedi”.
Türkmenistan geçen ýylyň maý aýynda Bütindünýä saglyk guramasynyň çilimkeşlige garşy göreş boýunça Konwensiýasyna goşuldy. Şondan soň ýurtda temmäki önümleriniň gytçylygy ýüze çykyp, ol çilimiň bahasynyň birnäçe esse galmagyna getirdi. Şol gymmatçylyk hem gytçylyk garaşylýan netijäni berdimi, çilimkeşleriň azalmagyna getirdimi? Kyrk alty ýyl bäri çilim çekýän Amanmyrat Bugaýew bu barada şeýle diýdi:
—Çilimiň gytalmagy, bir-ä bazarlarda gara söwdanyň ösmegine, bahalaryň uçursyz galmagyna getirdi. Iň erbet ýerem – gelýän çilimleriň hili pes. Göräýmäge, şol öňki alýan çilimlerimiz. Ýöne çilimkeşler şol çilimi çekende, gyzylödegi agzyna gelýär. Häzir Ermenistandan zem Gazagystandan gelýär çilim. Beýleki daşary ýurtlardan gelýän çilimler doly kesildi. Jemgyýetçilik ýerlerinde – köçelerde, okuw jaýlarynda, naharhanalarda, hat-da öz hususy ulagyňda-da çilim çekmegi gadagan edýän kararlaryň, geçen ýylyň ortalaryndan bäri çilim gytçylygynyň özüne erki ýetýän, çilimi taşlamagy berk ýüregine düwen ýek-tük adamyň ýaramaz endikden salanmagyna sebäp bolandygyny aýdýanlaram bar.
10 ýyldan soň…
Balkanabatly (ozalky Nebitdag) graždan aktiwisti Gurbandurdy Durdygulyýew çilime gadaganlyk girizileni bäri 10 ýyl töweregi wagt geçenem bolsa, türkmen jemgyýetiniň bu ýaramaz endikden saplanyp bilmändigini, gadaganlygyň garaşylýan netijäni bermeýändigini aýdýar:
—Şu wagt çilimi-nasy gadagan etseň, adamlaryň ony alaga-da hemmesi taşlap bilenok. Ozal Gorbaçýowyň arak goýdurmaly diýenini görüp geçdik nähili bolýanyny, netijesini. Mejbur edip, goýduryp bolmaýar. Gaýtalaýaryn, Gorbaçýow aragy goýdurmaly diýende, adamlar troýnoý odekalon içip gezdiler. Halky gorkuzyp, hiç wagt hiç zady goýduryp brolmaýar.
Çilime gadanglyk, çilimkeşlige garşy göreş programmasy netijesinde döwlet dükanlarynda çilim söwdasy ýatyrylypdyr. Amanmyrat Bugaýew munuň söwdagärleriň täze-täze hokgalar tapmagyna getirendigini aýdýar. Onuň sözlerine görä, ýurduň gündogar welaýatlarynda öndürilen pes hilli temmäkini gizlin satmak barha ýaýbaňlanýar. (Temmäki ekmek hem Türkmenistanda gadagan). Bu hakda Gurbandurdy Durdykulyýew şeýle diýdi:
—Haýsy bir zady gadagan etseň, gapdalyndan hökmany ol tapylýar, ol tapylmasa bu tapylýar. Keýp diýýäniň hemmeleriň bir barada taşlap bilýän zady däl. Ol başartmaýar. Ol hiç kime, hiç haçan başardan zadam däl. Ol soňundan teleke zada alyp barýar.
Amanmyrat Bugaýew çilimi goýmak isleýänlere döwlet tarapyndan dünýä tejribesi esasynda maslahatdyr anyk teklipleriň edilmelidigini aýdýar: —Çilimi goýdurýan merkezler, ýene gaýrylar açylsa, elbetde, çilimi goýjaklar köpeler. Häzir eýýäm hususy dükanlarda: “Şu sakgyjy çeýneseň, çilimi goýup bolýar, şu dermany atsaň, çilimi goýup bolýar” diýip, gelip çykyşy juda nämälim zatlaryň söwdasy ýüze çykyp ugrady. Şolam entek çilimiň garşysyna taýynlyksyz göreşiň alnyp barylýandygyna güwä geçýär. Islendik gadaganlyk özi bilen birgiden problemany getirýär, çilime girizilen gadaganlygam şeýle bolar. 1998-nji ýylda Türkmenistanda temmäki önümleriniň reklamasy gadagan edildi. Bir ýyldan soň okuw jaýlary çilimden azat zolak diýlip yglan edildi. 2000-nji ýylda prezident “Jemgyýetçilik ýerlerinde, ähli edara-kärhanalarda, köçelerde çilim çekmegi gadagan edýän karara” gol çekdi. Saparmyrat Nyýazow 2002-nji ýylda maşynyň rulunda çilim çekmegi-de gadagan edipdi.
http://www.azathabar.com/content/article/24470315.html
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Habarlar, Saglyk |


text:
16 Ağustos 2015 Pazar
Hünärmenleri Taýýarlamagyň Täze Ugurlary
Gazylyp alynýan peýdaly magdan känlerini özleşdirmek
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy ösdürmegiň, şol sanda halk hojalyk toplumynyň ähli ugurlaryny senagatlaşdyrmak, Diýarymyzyň senagat kuwwatlyklaryny artdyrmak boýunça öňde goýan möhüm wezipeleri eziz Watanymyzyň gazananlaryny berkitmegiň bähbidine öňdebaryjy dünýä tejribesiniň esasynda türkmen hünärmenlerini taýýarlamagyň zerurlygyny talap edýär. Döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärleriň 8-sini, şol sanda Halkara nebit we gaz uniwersitetinde “Gazylyp alynýan peýdaly magdan känlerini özleşdirmek” hünärini açmak hakyndaky çözgüdi hem şu maksada ýetilmegine hyzmat edýär.
Täze hünär häzir gurluşygy alnyp barylýan Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy kärhanasy üçin ýokary derejeli hünärmenleriň taýýarlanylmagyny ugur edinýär. Täze hünär boýunça bilim aljak talyplar okuw meýilnamasynyň 1-nji we 2-nji tapgyry tamamlanandan soň şu hünärler boýunça bölüner: gazylyp alynýan peýdaly magdan känlerini ýerastynda özleşdirmek; şahtalaýyn we ýerasty gurluşyk; magdan maşynlary we enjamlary (ýerasty gazuw işleri).
“Gazylyp alynýan peýdaly gaty magdan känlerini gözlemek, agtarmak we özleşdirmek” kafedrasynda dag-magdan işleri boýunça hünärler--gazylyp alynýan peýdaly magdan känleriniň geologiki surata düşürilmegi we gözlegi, dag magdanlaryny açyk usulda özleşdirmek, magdan gazylyp alynýan känleri öwrenmek işi, gazylyp alynýan peýdaly magdanlary baýlaşdyrmak hünärleri hereket edýär.
Eger magdan geologlary minerallaryň düzümini we häsiýetini öwrenseler, dag inženerlerine döwrebap usullary peýdalanmak bilen dag-magdan önümçiliginiň wezipelerini çözmek, gazylyp alynýan peýdaly magdanlary ýerastynda işläp taýýarlamagyň ösen tehnologiki ulgamlaryny ornaşdyrmak, känleriň gorlaryny takynlamagy we işläp düzmegi taslamak işleri hem-de beýlekiler degişlidir.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan dünýä ähmiýetli ägirt uly nebitgaz serişdelerinden başga-da, gazylyp alynýan peýdaly magdanlara we senagat ähmiýetli suw minerallaryna-da baýdyr.
Türkmenistanyň Döwlet balansynda senagat taýdan özleşdirilmäge taýýarlanan gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň we suw mineral çig malynyň känleriniň 200-den gowragy bar. Olaryň arasynda dürli mineral duzlary, ýod-brom senagat suwlary, selestin, kükürt, bentonit we kaolin palçyklary, ozokerit, barit, gips, örtgi we syrça daşlary, himiýa senagaty üçin karbonat çig maly, dürli gurluşyk serişdelerini öndürmek üçin dürli mineral çig mallary bar.
Gorlaryň hili we mukdary boýunça aýry-aýry görnüşleri dünýä gorlary bilen barabardyr. Diňe selestin magdanlarynda bar bolan stronsiniň tapylan gorlary GDA ýurtlarynyň balans gorlarynyň 85 göteriminden gowrakdyr.
Soňky ýyllaryň geologiýa--gözleg işleriniň barşynda ýüze çykarylan marganes, mis, demir, gurşun, sink, altyn we platinoidler kuwwaty ýurdumyzyň känlerinde bu metallaryň senagat möçberindäki gorlaryny gözläp tapmaga ýokary baha bermäge mümkinçilik berýär.
Türkmenistanyň ýerleri aýratyn-da dürli mineral duzlarynyň—nahar, kaliý, sulfat we magniý duzlarynyň känlerine baýdyr. GDA ýurtlarynyň kaliý duzlarynyň iri ýataklarynyň ýedisinden ikisi ýurdumyzyň çäginde ýerleşýär.
Iri Garabogazköl ýatagy dünýä belli natriý sulfat känleriniň dördüsiniň biri bolup, bişofitiň we epsomitiň hem uly gorlary bar.
Türkmenistan Merkezi Aziýada ýod-brom senagat suwlarynyň gorlary boýunça öňdäki orunlaryň birini eýeleýär. Öz hili boýunça dünýäniň iri gorlary bilen deňeşdirip boljak bentonitler hakynda aýratyn aýtmak gerek. Ýurdumyz gymmatly we örän seýrek duş gelýän çig malyň-ozokeritiň dünýä möçberindäki gorunyň 40 göterimden gowragyna eýedir.
Türkmenistan himiýa senagaty üçin mineral çig mal boýunça dünýäde esasy orunlaryň birini eýeleýär. Şunda Lebap welaýatynyň Köýtendag etraby ägirt uly kuwwata eýe bolup, bu ýerde gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň onlarça görnüşi bar. Geologlar bu ýerde kükürt, fosfat, daş duzy, gips känlerini, selestin, ýarym metal, hek we beýleki gazylyp alynýan peýdaly çig mallaryň üstüni açdylar. Olaryň esasynda himiýa önümlerinden başga-da, gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi çalt depginler bilen ösdüriler.
Orta Aziýada iri kaliý dökünleri öndürýän dag-magdan baýlaşdyryjy toplumyny gurmagyň taslamasy şu strategiki meýilnamalar bilen gös-göni baglydyr. Ol bir ýylda 1,5 million tonna çenli dökün öndürmäge ukyply Garlyk kaliý duzlarynyň käniniň binýadynda işlär.
Oba hojalygyny özgertmek, azyk bolçulygyny üpjün etmek bilen baglylykda, köp isleg bildirilýän ýokary hilli mineral dökünlerini, şol sanda kaliý dökünini öndürmek babatda ýurdumyzyň himiýa pudagynyň kuwwatlygyny artdyrmak Türkmenistanyň Prezidentiniň özgertmeler strategiýasy we Diýarymyzyň ägirt uly çig mal serişdeleri bilen şertlendirilendir. Garlyk käni tebigy kaliý duzlarynyň iri ýatagydyr.
Häzir Türkmenistanyň ähli sebitlerinde, şol sanda Lebap welaýatynda-da halk hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmak, bereketli türkmen topragynyň baý serişdelerini netijeli peýdalanmak bilen bagly uly özgerişlikler bolup geçýär. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli ykdysadyýetimizi özgertmek boýunça alyp barýan strategiki ugrunyň baş wezipesidir. Kaliý dökünlerini öndürýän dag magdan baýlaşdyryjy toplumynyň gurluşygy hem şu wezipäniň çözgüdi bilen gös-göni baglydyr. Käni özleşdirmek hem-de bu ýerde Türkmenistanyň milli ykdysadyýeti üçin strategiki ähmiýetli desgany— kaliý duzuny çykarýan we baýlaşdyrýan zawody gurmak ýurdumyzyň himiýa senagatyny ösdürmekde täze sahypany açar.
Mälim bolşy ýaly, täze kärhananyň düýbi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň gatnaşmagynda 2009-njy ýylyň iýun aýynda tutuldy.
Häzir 100 gektardan gowrak meýdany eýeleýän himiýa senagatynyň geljekki ägirt uly desgasynyň çäginde gurluşyk--gurnama işleri üç iş çalşygynda alnyp barylýar. Gurluşykda baş potratçynyň --“Belgorhimprom” açyk paýdarlar jemgyýetiniň hem gurluşykçylary we dürli döwlet hususy kärhanalaryndan bolan ýerli hünärmenler—jemi 1 müň 280-den gowrak adam zähmet çekýär. Olardan 1 müňe golaýy türkmen gurluşykçylarydyr.
Dökün öndürmek boýunça doly kuwwatlylyga çykmak üçin her ýyl 200-den 1000 metre çenli çuňlukda ýerleşen magdanyň 7 million tonnadan gowragyny çykarmak we gaýtadan işlemek meýilleşdirilýär. Önümli gatlaklary açmak dik guýularyň ikisi bilen amala aşyrylar. Şeýle guýulary gazmak örän çylşyrymly tehnologiki iş bolup, täsin amallaryň birnäçesini öz içine alýar.
Häzir gazylyp alnan magdany çykarmak, käne arassa howa geçirmek üçin niýetlenen birinji guýunyň gurluşygy 200 metrden gowrak çuňluga baryp ýetdi. Adamlary hem-de ýükleri düşürmek we galdyrmak üçin niýetlenen ikinji guýunyň hem gurluşygy şol çuňluga bardy. Guýularyň gurluşygynda ýerasty suwlarynyň uly akymlary ýüze çykaryldy.Tehnologiýa boýunça dik guýularyň daş-töwereginde “baky doňaklyk” döredilmelidir. Şunuň bilen baglylykda, doňduryjy enjamlaryň goşmaça 31-si oturdylar.
Senagat toplumynyň beýleki desgalarynda—dag-magdan bölüminde, 80 müň tonna çig mal saklamaga niýetlenen magdan ammarynda, ýokary galdyryjy ulaglaryň binasynda, esasy howany tämizleýji zalda, inženerçilik kommunikasiýalaryny, şol sanda içerki eltiji demir ýollaryny çekmekde iş depginleri artýar.
Ägirt uly gurluşygyň dürli düzüm meýdançalaryna getirilýän tehnologiki enjamlar Germaniýadan, Russiýadan, Belarusdan we beýleki ýurtlardan dünýä belli önüm öndürijileriň önümleridir.
Garlyk dag magdan baýlaşdyryjy toplumyň gurulmagy Türkmenistanyň ykdysadyýetini mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekde uly ähmiýete eýedir. Şonuň bilen birlikde, gündogar sebitiň durmuş-ykdysady taýdan ösmegi üçin uly mümkinçilikler açylýar. Bu bolsa adamlaryň täze durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen degişli düzümiň döredilmegini şertlendirýär.
Mälim bolşy ýaly, 2013-nji ýylyň iýunynda Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabynyň Garlyk şäherçesinde durmuş maksatly täze desgalaryň toplumy dabaraly ýagdaýda ulanylmaga berildi. Olaryň hatarynda Geňeşligiň, umumybilim berýän we sport mekdebiniň, medeniýet öýüniň, çagalar bagynyň, hassahananyň, ýaşaýyş jaýlarynyň binalary bar.
Garlyk şäherçesini gurmagyň baş meýilnamasyna laýyklykda, ýene-de täze desgalaryň ençemesiniň gurulýandygyny bellemek gerek. Şäherçäni gazlaşdyrmak üçin uzynlygy 250 kilometrden gowrak bolan ýokary basyşly Bagtyýarlyk-Garlyk gaz geçirijisi çekildi.
Häzir hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary netijesinde dag magdan känlerini senagat taýdan özleşdirmek üçin bu we beýleki maksatnamalary durmuşa geçirmäge oňaýly şertler döredildi. Ozal ulag meselesinde ýüze çykýan kynçylyklar belli bir derejede ösüşi bökdeýärdi. İndi bu mesele çözüldi: Türkmenabat-Atamyrat-Kerkiçi demir ýolunyň çekilmegi hem-de Amyderýanyň üstünden demir ýol köprüsiniň gurluşygynyň tamamlanmagy bu ýerleri Türkmenistanyň polat ýollarynyň esasy ugurlary bilen baglanyşdyrdy. Bu bolsa ýurdumyzyň iňňän uly ykdysady kuwwaty bolan günorta-gündogar sebitinde özgertmeleri düýpli çaltlaşdyrdy.
Häzirki döwürde Hazaryň himiýa we Balkanabadyň ýod zawodlarynda ýola goýlan ýod-brom senagatynyň geljegi uludyr. Olaryň esasy önümleri bolan ýokary derejedäki arassa tehniki ýod derman serişdelerini, foto serişdelerini, elektronika, sintetiki kauçuk, dürli himiki täsir ediji maddalary öndürmekde giňden ulanylýar. Deňiz ýakasyndaky zawodda öndürilýän kaliý ýodaty Türkmenbaşy şäheriniň demirgazygynda, deňiz kenarynda ýerleşýän, duz gatlaklaryny işläp taýýarlaýan “Guwlyduz” kärhanasyna hem iberilýär. Bu ýerde ýoda baýlaşdyrmak üçin ýörite tehnologiki ulgamlar işe girizildi.
Hazaryň kenarynyň demirgazyk böleginde ýerleşen Garabogazköl aýlagy hem örän özboluşlydyr. Onuň suwlarynda Mendeleýewiň sanawyna girýän elementleriň 60-dan gowragy gabat gelýär. Bu ýeri dünýäde natriý sulfatynyň we beýleki gymmatly duzlaryň tebigy şertlerde senagat möçberinde kristallaşmasy bolup geçýän seýrek ýerleriň biridir. Aýlagdaky baý ýataklary işläp taýýarlamagy “Garabogazsulfat” önümçilik birleşigi amala aşyrýar. Bu birleşigiň önümleri bolan kükürtturşy natriý (natriý sulfaty) we magniý (epsomit), şeýle hem hlor gatyşykly magniý (bişofit) ISO-9001 halkara hil ölçeglerine laýyk gelýändigi barada güwänama mynasyp boldy. Bu önümler önümçiligiň köp pudaklarynda- aýna, kagyz, ýuwujy serişdeler, teletin öndürmekde, metallurgiýa, himiýa, gurluşyk senagatynda hem-de oba hojalygynda ulanylýar.
Türkmenistanyň esasy gazylyp alynýan baýlyklary nebit bilen tebigy gazdyr. Ýurdumyzyň çäkleriniň dörtden üç bölegi nebitiň we gazyň iňňän köp mukdaryny özünde saklaýar.
Türkmenistanyň çäklerinde gaza baý sebitleriň ençemesi bar. Hünärmenler olaryň arasyndan Günbatar Türkmenistan, Merkezi Garagum, Böwrideşik, Türkmenabat, Üňüz aňyrsyndaky Garagum, Murgap, Garabil-Bathyz ýaly ýerleri tapawutlandyrýarlar. Günbatar Türkmenistanda Günbatar Türkmen çöketligindäki neogen gatlaklaryndan nebit bilen bilelikde ugurdaş gaz alynýar.
Tüwergyrda, Uly Balkanda, Köýtendagda daş kömür gatlaklary bar. Tüwergyr kömür käni Günbatar Türkmenistanda, Garabogazdan 60 kilometr töweregi gündogarda ýerleşýär. Bu ýerde Gapakly, Çaýyrly, Amanbulak, Salakbent, Üçtagan, Çagyl we beýleki onlarça açyk kömür känleri ýerleşýär. Tüwergyryň kömri goňrumtyk reňkde. Şeýle kömür ýura eýýamynyň gatlaklarynda duşýar hem-de 0,3-den 2 metre çenli galyňlykda bolýar. Geçirilen buraw işleri Gyzylgaýa we Çagyl obalarynyň arasynda 10 metre çenli galyňlykdaky kömür gatlagynyň bardygyny ýüze çykardy. Tüwergyr kömür käniniň gorlary 2 milliard tonna golaý diýlip çaklanylýar.
Tüwergyrda, Köýtendagda we käbir beýleki ýerlerde paleogen gatlaklarynda marganesiň birleşmeleri tapyldy. Köýtendagda ýura eýýamynyň hekli çökündilerinde gurşunyň we sinkiň gatlaklary büdür-südür we oýuk görnüşde ýüze çykaryldy. Köýtendagda mezozoý eýýamynyň çökündi jynslarynda mis magdany hem gabat gelýär. Günbatar Köýtendagda barit gorlarynyň barlygy anyklanyldy. Käbir ýataklardaky baritiň düzüminde gurşun bilen sink bar.
Soňky geçirilen barlaglar simap almakda çig mal bolup hyzmat edýän kinowar maddasynyň ýataklarynyň 200 töweregini ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi. Simap minerallary Köýtendagda, Uly Balkan daglarynda duşýar. Köpetdagyň käbir ýerlerinde witerit we flýuorit ýüze çykaryldy.
Ýer ýüzünde iň köp duşýan himiki madda alýuminiý hasaplanylýar. Ony esasan boksit magdanyndan alýarlar. Türkmenistanda boksit Tüwergyrda gabat gelýär. Ol ýura eýýamynyň toýunly-çägeli çökündilerinde duşýar.
Türkmenistanda gymmat baha daşlardan ýaşma, halsedon, oniks gabat gelýär. Ýaşma dürli reňkli bolup, jaýlaryň içki bezeginde ulanylýar. Ol Tüwergyrda bar, şol ýerde halsedonyň hem dürli görnüşleri duşýar. Şeýle hem halsedon Uly Balkan daglarynda gabat gelýär.
Türkmenistanda duş gelýän gymmat baha daşlaryň arasynda iň owadany mermer görnüşli oniksdir. Gadym döwürden bäri ony şaý-sep ýasamakda ulanypdyrlar. Oniksiň esasy gorlary Köýtendagyň karst gowaklarynda jemlenendir. Şeýle hem ol Köpetdagda gabat gelýär.
Görşümiz ýaly, Türkmenistan ýerasty we ýerüsti gazylyp alynýan peýdaly dag-magdan baýlyklarynyň ummasyz gorlaryna eýedir. Senagat ähmiýetli täze känleriň açylmagy olary işläp taýýarlamak üçin kuwwatlyklary döretmegiň zerurlygyny ýüze çykarýar. Bu bolsa ýurdumyzyň himiýa senagaty kärhanalarynyň ösüşini üpjün eder. Önümçilikde täze tehnologiýalary ulanmak arkaly geçirilýän özgertmeler we ylmyň gazananlary, şeýle hem şu ugurdaky enjamlara bildirilýän ähli talaplara jogap berýän täze önümçilik kuwwatlyklary bu ösüşiň düzüm esasy bolup durýar.
Himiýa senagaty üçin çig malyň mukdary boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýän Türkmen döwleti ajaýyp tebigy baýlyklary toplumlaýyn özleşdirmäge ileri tutulýan wezipe hökmünde garaýar. Bu bolsa öz gezeginde milli ykdysadyýetimiziň geljegi uly pudagy bolan himiýa senagatynyň ösüşiniň häzirki tapgyrynda birnäçe wezipeleri ýüze çykarýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynda özgertmeleriň geçirilmegi netijesinde ýurdumyzyň ylym ulgamynda gysga wagtda möhüm düzüm üýtgetmeleri amala aşyryldy. Täze ylmy-barlag institutlaryň birnäçesi döredildi, dünýäniň ylmy-tehniki enjamlaryny öndürijileriniň iň täze enjamlary bilen üpjün edilen Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýa merkezi açyldy. Ýurdumyzyň döwrebaplaşdyrylan ylym ulgamy indi doly güýjünde işleýär. Ylmy-barlag institutlarynda döwrüň wajyp meseleleri boýunça maksatlaýyn işler yzygiderli ýerine ýetirilýär. Olar halk hojalygynyň dürli pudaklarynda işjeň ulanylýar.
Himiýa institutynda ýoduň, bromyň we beýleki seýrek duş gelýän elementleriň birleşmelerini ýüze çykarmagyň ylmy esaslary öwrenildi. Bu bolsa ýodlaşdyrylan we bromlaşdyrylan suwlary toplumlaýyn işläp taýýarlamagyň tehnologiýasyny önümçilige ornaşdyrmaga mümkinçilik berdi. Halk hojalygy üçin zerur bolan ýerli maddalaryň sintezi boýunça düýpli barlaglaryň netijesinde, natriý sulfatynyň tebigy şertlerde kristallaşmagynyň bolup geçýän ýeri bolan dünýäniň iň täsin künjekleriniň biri Garabogazkölüň baýlyklaryny toplumlaýyn işläp taýýarlamagyň täze tehnologiýasy işlenip taýýarlanyldy. Alymlar mineral dökünleri, melioratlary, biostimulýatorlary öndürmegiň täze tehnologiýalaryny, Türkmenistanyň fosfor magdanlaryny baýlaşdyrmagyň tehnologiýasyny ösdürmäge uly goşant goşýarlar.
Institutyň işgärleri Türkmenistanyň täze ýataklaryndan alynýan nebitiň, gazyň we gaz kondensatynyň himiki düzümlerini öwrenip, alnan netijeler boýunça olary täzeden işlemegiň tehnologiýasyny kämilleşdirdiler. Bu bolsa alynýan önümiň hiliniň ýokarlanmagyna ýardam berdi. Şeýle hem alymlara nebitgazy gaýtadan işleýän zawodlaryň senagat galyndylaryny täzeden işlemegiň mümkinçiliklerini we geljekde olaryň önümçilige ornaşdyrylmagyny ylmy taýdan esaslandyrmak başartdy.
Ýurdumyzda duşýan gazylyp alynýan peýdaly baýlyklaryň onlarça görnüşi, şol sanda suw mineral we mineral baýlyklar, kaliý we natriý duzlary, kükürt, hek, dürli metallar, gymmat bahaly daşlar, uglewodorod baýlyklarynyň ägirt uly gorlary agrosenagat toplumy üçin diýseň zerur bolan azot, fosfor, kaliý dökünleriniň öndürilişini artdyrmaga mümkinçilik berýär.
Şeýle hem Türkmenistan gün energiýasyna we düzüminde ekologiýa taýdan arassa elektrik energiýasyny almaga mümkinçilik berýän enjamy döretmek üçin zerur bolan kremniý düzümli çägä baý döwlet hökmünde daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ünsüni özüne çekýär. Bu babatda dünýä energetikasynyň geljegi üçin möhüm ähmiýetli bolan, örän ýokary hilli kremnini almagyň täzeçil tilsimatlaryny işläp düzmek we barlaglary geçirmek boýunça türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň geljegi uludyr.
Bu giň göwrümli meýilnamalary durmuşa geçirmekde ýurdumyz gazylyp alynýan peýdaly baýlyklary almakda, gaýtadan işlemekde we daşamakda daşky gurşawa zyýan ýetirmezlik barada hukuk esaslaryny işläp taýýarlamagyň tarapdarydyr. Türkmenistan ekologiýa meselesinde täze teklipleri we başlangyçlary öňe sürmek bilen, halkara derejesinde peýdaly hyzmatdaşlygy ösdürmäge meýillerini beýan edýär.
Bu hyzmatdaşlyga milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugry üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamagy kämilleşdirmek, bilim ulgamyny dünýä ölçeglerine laýyklykda döwrebaplaşdyrmak wezipesini amala aşyrýan Halkara nebit we gaz uniwersiteti mynasyp goşant goşýar. Şunuň bilen baglylykda, ýokary okuw mekdebinde “Gazylyp alynýan peýdaly magdan känlerini özleşdirmek” hünäriniň açylmagynyň ýurdumyz üçin hem, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürülýän “açyk gapylar” syýasatyny alyp barýan Türkmen döwleti bilen ikitaraplaýyn bähbitli hyzmatdaşlyk etmek isleýän daşary ýurtly hyzmatdaşlar üçin hem geljegi uludyr .
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Men adaty türkmen maşgalasynda önüp-ösdüm. Ejem bilen kakamyň özleri ýokary bilimli bolansoňlar meni hem "Gowy okasaň we zähmetsöýer bolsaň hor bolmarsyň. Il içinde abraýyň uly bolar" diýip ulaltdylar. Men muňa pugta ynandym. Okuwy, uniwersiteti iň zehinlileň, iň ezberleň hatarynda bolup gutardym. Emma, iş durmuşyna aýak basyp, täze adamlar bilen täze gatnaşyklar gurup başlamda şowlulygyň açarynyň diňe zehinlilik bilen zähmetsöýerlik däldigine göz ýetirdim. Bu ýagdaý köpümize nätanyş bolmasa gerek. Türkmenistanda ene-atalar we mugallymlar çagalaryň zehin taýdan başarjaňlygyna üns berip, adamlar bilen sagdyn gatnaşyk etmekde gerek bolan esasy elementi – Emosional Zehinliligi – öwretmegi ýatdan çykarýarlar.
Emosional Zehin (iňlisçe "Emotional Intelligence") – bu adamyň öz duýgularyna düşünip, olara fiziki we ruhy taýdan erk edip bilme, özgeleriň duýgularyna we hereketlerine oýlanyşykly jogap berip bilme ukybydyr. Bu sypat aň taýdan zehinli bolmak bilen baglanyşykly däldir. Şoňa görä-de IQ-yň (zehinlilik derejesi – iňlisçe "Intelligence Quotient") ýokary bolmagy adamyň emosional zehinliligine güwä geçmeýär.
Bilermenleriň barlaglaryna görä, durmuşyň dürli pudaklarynda adaty IQ-ly adamlar ýokary IQ-lylardan 70% köp üstünlik gazanýarlar. Munuň sebäbi bolsa olaryň emosional zehininiň ýokarydygyndadyr. Beýle diýmek adaty IQ-lylaň hemmesiniň ýokary emosial zehini bar diýmek däl. Emosional zehin IQ ýaly adamda ömürboýy şol bir derejede saklanmaýar. Käbir adam tebigy taýdan emosional zehinli bolup bilýär, emma köp adam muňa türgenleşip ýetýär. Ýokary emosional zehinli adamlary tanamak kyn däldir. Töweregimize syn edip görsek olar iň täsirli, iň başarjaň, iň nusgawy adamlardyr. Olar özlerini gowy tanaýarlar. Islendik ýagdaýda özlerine erk edip bilýärler. Duýgularyny saýgarmagy we dolandyrmagy başarýarlar. Olara arkaýyn ynam bildirip we bil baglap bolýar. Şonuň esasynda-da olar töweregindäkiler bilen aýawly gatnaşyklar alyp barmaga ukyply bolýarlar. Adamlar bilen umumy dil tapmagy we köplere özlerini aldyrmagy başarýarlar. Bu häsiýetler bolsa öýde bolsun, işde bolsun, ýa başga köpçülik ýerinde bolsun adama diňe şowlulyk getirýär.
Emosional zehin esasy 4 başarnykdan ybaratdyr:
► Özhabarlylyk – duýgularyňa eýe çykmak we olary tanap bilmek.
► Özerklilik – duýgularyňa düşünjeli çemeleşmek. Erkiňi elden bermezlik.
► Millihabarlylyk – özgeleriň duýgularyny tanap, olara düşünip bilmek.
► Gatnaşykda erklilik – özgeleriň duýgularyna düşünjeli çemeleşip, aragatnaşyklaryň üstünlikli bolmagyny gazanmak.
Emosional zehin çaga terbiýesiniň özeni bolmalydyr. Hut şonuň üçinem EQ-yň (iňlisçe "Emotional Intelligence Test") üsti açylany bäri Ýewropada we Amerikada mekdep programmalary çagalaryň EQ-syny gowy türgenleşdirmegiň çäklerinde düzülýär. Ene-atalara hem muňa maşgalada düýpli üns bermek ürç edilýär. Ýaşyna garamazdan çagalarda öýde emosional zehin öwretmek üçin ene-atalara aşakdaky usullary ulanmak maslahat berilýär:
♦ Çagalaryňyza duýgularyny tanamagy öwrediň. Olara gahar, ýadawlyk, gaýgy we şatlyk ýaly güýçli duýgulary başdan geçirenlerinde olary dil bilen düşündirmegi öwrediň. Şonda olar öz duýgularyna eýelik etmäni başararlar. Duýgulary biri-birinden tapawutlandyrmany, olaň özlerine we özgelere edýän täsirini hem-de özgeleriň duýgularyna-da düşünmäni kämilleşdirerler.
♦ Öz duýgularyňyzdan söz açyň. Çaga "çaga nämä düşünýär!" diýip parhsyzlyk etmän, her bir inçe duýgyňyzy olar bilen paýlaşyň. Diňe paýlaşyp goýman, duýgularyňyzy nädip dolandyrýandygyňyzy olara görkeziň. Bir ýeriňiz agyrýarmy? Muny çagalaryňyza düşündirip, mundan saplanmak üçin nämeleri etmelidigiňizi görkeziň.
♦ Olara duýgularyna erk etmäni öwrediň. Çagalar köplenç ulularyň özlerine dözmeýändigini bilip, yrsaramak, gaharlanmak, gynanmak ýaly duýgularyna ulularyň eýelik etmegini isleýärler. Meselem, çagaňyz magazinden öz islän zadyny äbermegiňizi talap edip, aýak depip duran bolsa oňa "Muňa häzirlikçe pulumyz ýetenok, belki oň ýerine başga zat saýlap bileris?" ýaly alternatiw ýollary hödürlemek arkaly ýa-da eger çagaňyzyň başga bir çagadan göwni galan bolsa oňa "Aman seň gowy dostuň. Sen oň bilen oýnamany gowy görýäň, olam seni örän gowy görýär. Ýöne kämahal bilmezlikde göwne degişlik bolaýýar. Belki gaty görmäge derek öz duýgularyňy Amana beýan edersiň? Şeýtseň ol hem ötünç sorap biler" ýaly maslahat bermek arkaly olara öz duýgulary barada has dogry pikirlenip, olardan baş alyp çykmak üçin iň gowy ýoly tapmaga kömek edip bilersiňiz.
Adamzat duýgularyň şasydyr. Duýgusyz ýaşamak mümkin däl. Emma olaryň dürli-dürlüdigine görä hersiniň öz ýeri bar. Äňedilmedik duýgular adamy örän kyn günlere düşürip bilýär. Şonuň üçin "beýik IQ üstünligiň açarydyr" diýen toslamadan daşlaşyp, emosional zehinimizi türgenleşdireliň. Emosional zehinlilige eýe bolmakda belli ýaş ýokdur. Ýaşkiçi bolsun ýa ýaşuly, emosional zehinlilik hemmeleriň hökmany edinmeli ukybydyr. Çünki durmuşda bagtly gatnaşyklar we şahsy & karýera ösüşi duýgularyny seljerip bilmegi, olara erk edip bilmegi başarýanlara nesip edýär.
Makalanyň awtory: Medine Gulamowa
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
6-njy awgustda türkmen paýtagtynda Hytaý Halk Respublikasynyň Medeniýet günleriniň ýapylyş dabarasy hem-de türkmen we hytaý artistleriniň gatnaşmagynda dostluk konserti boldy.
Jemleýji agşam Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde häzirki zaman hytaý we türkmen sungatynyň köpsanly muşdaklaryny ýygnady. HHR-nyň Medeniýet günleriniň ýapylyş dabarasynda bellenilişi ýaly, häzirki duşuşyk iki ýurduň sungat wekilleriniň arasynda täze netijeli döredijilik we hünär gatnaşyklaryny ýola goýmaga, biziň halklarymyzyň dostluk we köpugurly gatnaşyklaryny berkitmäge hyzmat etdi.
Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günlerine gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa ýöredýän giň halkara hyzmatdaşlyk syýasaty üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Şol syýasat parahatçylygy we halklaryň özara düşünişmegini berkitmäge, iki ýurduň döredijilik işgärleriniň arasyndaky netijeli gatnaşyklary has-da ösdürmäge ýardam edýär.
Soňra bu ýerde guralan konsertiň maksatnamasyny türkmen we hytaý artistleriniň çykyşlary düzdi. Oňa dürli öwüşginli aýdym-sazlar, tans we akrobatik çykyşlar girdi.
Öz döredijiliginde gadymy akrobatikany dikeldýän hem-de balet tansynyň we akrobatik tärleriniň näzikligini özünde birleşdirýän täze teatrlaşdyrylan çykyşlary döredýän belli hytaý akrobatik toparynyň artistleriniň ýerine ýetirmeginde tomaşaçylar “Suw meteorlary”, “Akrobatik oýunlary”, “Saýawanlar bilen oýun görkezmek”, “Sirk halkalary bilen oýnamak” we “Balet” atly çykyşlara tomaşa etdiler.
Pekin operasynyň aýdymçysynyň çykyşy uly täsir galdyrdy. Onuň bu sintetik sungat üçin döreden keşbiniň ruhy baýlygy diňe wokal we plastika, ümler we ýüz-gözüň hereketleri bilen däl-de, eýsem, gahrymanyň häsiýet aýratynlyklaryny alamatlandyrýan dürli reňkleri bilen tapawutlanýan özboluşly grim arkaly beýan edildi.
Belli türkmen aýdymçylary we toparlary—Türkmen döwlet tans topary we “Galkynyş” döredijilik-tans topary myhmanlaryň çykyşlarynyň üstüni sazlaşykly ýetirdi. Artistler aýdymlaryň, sazlaryň, tansyň we akrobatikanyň bitewüliginiň üsti bilen tomaşaçylara milli medeniýetleriň özboluşlylygyny açyp görkezdiler.
Gadymy türkmen tansy bolan küştdepdini ýerine ýetiren türkmen we hytaý artistleriniň bilelikdäki çykyşy tomaşaçylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Ýerine ýetirijileriň täsin tanslaryndan, kämil we güýçli wokalyndan ruhy lezzet alan tomaşaçylar sungat bilen ýatdan çykmajak duşuşygy peşgeş beren sahna ussatlaryna şowhun bilen el çarpdylar.
“Eziz Türkmenistanym” atly watançylyk aýdymy türkmen-hytaý dostluk baýramçylygynyň jemleýji çykyşa öwrülip, ol sahnada konserte gatnaşyjylaryň hemmesini birleşdirdi. Hut döredijilik gatnaşyklary halklara biri-birini tanamaga, ynanyşmaga we parahatçylygyň, rowaçlygyň we ählumumy ösüşiň bähbidine netijeli gatnaşmaga ýardam edýär.


text:
1 hepde ozal
salam)))Men entak talyp dal yone talyp bolmagy arzuv edyan mana sizin komeginiz gerek mana D.Azady adyndady institutyn rus dili fakultetinin gecen yylky ya ondan gecen yylky soraglary ba bolsa menin bn havarlasayynda hayyş
1 hepde ozal
salam)))Men entak talyp dal yone talyp bolmagy arzuv edyan mana sizin komeginiz gerek mana D.Azady adyndady institutyn rus dili fakultetinin gecen yylky ya ondan gecen yylky soraglary ba bolsa menin bn havarlasayynda hayyş
1 hepde ozal
Men edýän şol diýýänleriňi welin näme konditer seh üçin gerekdimi?
1 hepde ozal
Yok podarka ucin
1 hepde ozal
Etyan bolsanyz habarlasyp bolmazmyka