text:
Duşenbe güni 300 çemesi adam Bişkekde hökümet binasynyň öňüne pikete ýygnandy. Olar Talas regionynda amala aşyryljak kömür pudagy boýunça proýektlere närazylyk bildirdiler.
“Andaş” kömür kompaniýasy geçen aýyň başlarynda Andaş jülgesiniň tebigatyna ýa-da ýerli ilata zeper ýetirmezlik üçin, ol ýerde barlag geçirmek hem-de altyn we metal gazyp almak baradaky planlaryny ýatyrýandygyny yglan etdi.
Şonuň ýaly-da, bu kompaniýa öz işlerinde himiki maddany ulanmazlygy we öri meýdanlaryndan peýdalanandygy üçin çopanlara pul tölemegi wada berdi.


c: text/html

text:
Germaniýanyň daşary işler ministri Moskwa bilen ýaraglary kontrol etmek barada täze ylalaşygy baglaşmaga çagyryş etdi. Bu çagyryş Orsýet we NATO tarapyndan amala aşyrylýan güýçlendirilen harby türgenleşikleriň bilmezlikden urşy oýandyrmagynyň mümkindigi barada aladalaryň artan mahalyna gabat geldi.
Frank-Walter Ştaýnmaýer (Frank-Walter Steinmeier) 26-njy awgustda “Frankfurter Allgemeine Zeitung” atly nemes gazetine beren maglumatynda 2014-nji ýyldan bäri Orsýetiň onlarça ýylyň dowamynda dikelden ynam baglaryny, şol sanda parahatçylygyň esasy prinsiplerini bozandygyny aýdyp, “biziň ählimiz bu düwnüň has-da çigişmeginiň öňüni almak isleginde birleşmelidiris” diýdi.
“Biz kontinentimiziň howpsuzlygy üçin jogapkärçilige eýe bolan ähli partnýorlarymyz bilen strukturaly, gurluşly dialogy alyp barmak isleýäris” diýip, Ştaýnmaýer aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ýemeniň hökümeti Eýranyň BMG-ä Ýemen babatda tabşyran parahatçylyk planyny ret etdi.
Saud Arabystany we sünni arap döwletleriniň koalisiýasy Eýran bilen ýaranlaşan huti pitneçilerini üç hepde bäri bombalap, olaryň Ýemeni doly kontrol astyna geçirmegini togtatmaga çalyşýar.
Eýran planynda atyşygyň we ähli daşary ýurt hüjümleriniň bes edilmegine, ynsanperwerçilik kömegine, ähli taraplary öz içine alýan milli bütewilik hökümetini gurmak üçin has giň milli dialogy dikeltmäge çagyrylýar.
Ýemen hökümetiniň sözçüsi 18-nji aprelde «Roýterse» Eýranyň inisiatiwasy diňe syýasy manýowr diýdi.


text:
Garaşsyzlyk ýyllarynyň dowamynda Türkmenistanda çözülmän gelýän, ilat köpçüligini uly kynçylyklara sezewar edýän meseleleriň biri - mellek ýeri.
Ýer berilmeýändigi üçin birnäçe gelniň bir maşgalada ýaşamaga mejbur bolýandygyny ýurduň dürli künjeklerinden aýdýarlar.
Daşoguz welaýatynyň Ýylanly (häzirki ady Gurbansoltan eje) etrabyndan özüni Ogulsabyr diýip tanadan 64 ýaşly zenan bilen mellek ýer meselesinde Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
Ogulsabyr daýza: Men Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje etrabynyň ýaşaýjysy. Türkmenbaşy öz döwründe medeni zonalardan ilata mellek, ýaşaýyş jaýlaryny bermeli däl etdi. Çagalarymyz üçin mellekler berilse diýip, ýerli guramalara ýüz tutsak: “Şasenem massiwinden paýlanýar. Bu taýda paýlanmaýar, Şasenem massiwine gidiň” diýip, jogap berýärler. Emma paýlanmaly däl diýlen ýerlerdenem paýlaýarlar mellek. Jaý ýerini galdyrýarlar, jaý salyp başlaýarlar. Onsoň biz bilip galýarys. Ony kim paýlaýar, kim berýär? Onam bilemzok. Ogullarymyz ýetişdi, gelinlerimiz bar. Her haýsy aýratyn hojalyk bolaýsa diýip, bizem şonuň aladasynda.
Azatlyk Radiosy: Mellek teklip edilýän ýere – Şasenem massiwine gitmäge sizde mümkinçilik barmy?
Ogulsabyr daýza: Mümkinçilik ýok. Oglanlarymyzyň, gelinlerimiziň işleýän ýerlerem ýok. Onsoň bizde şoňa gitmäge mümkinçilik ýok. Maşgalamyz agyr. Bizden gitmek kyn, güýç ýetenok, mümkinçilik ýok. Baranyňda-da noldan başlamaly. Oňa-da bizde güýç ýok. Maşyn-ulag, hiç zat ýok oňa barmaga, gatnamaga.
Azatlyk Radiosy: Hojalygyňyz ulumy, onda näçe maşgala bar?
Ogulsabyr daýza: Bir hojalykda şu wagt dört maşgala bar. Ulymda dört çaga bar. Kiçimde üç çaga bar. Ýene birinde iki, yzyndakyda bir çaga bar. Şolaryň her haýsyny bir öý-ojak etsek, oňşugam kynrak bolýar. Şolar aýratyn öýli bolaýsa gowy boljak. Gelinler öýde, her haýsynyň çagalary bolansoň, olaryň agyzlaryny birläp saklamagam kyn. Hersi wagtynda aýry hojalyk bolsa, gowy boljak. Wagyrdy, agzalaçylygam dörejek däl. Ýaşaýyşlaram gowuja boljak. Yhlasly boljak hojalyga. Hersiniň aýry mellegi bolsa, yhlasly seretjekler hem önjekler, ösjekler. Häzir hemmesi bir ýerde bolandan soň, aýratyn bir öseslerem gelenok, önelge-de kemräk gelinlerde.
Bir mellek ýerde şonça agyr maşgala bolandan soň, ol ýerde ýeterlik mal-gara saklaýyn diýseň-ä ýer dar. Saklamaýyn diýseňem, gün-güzeran görmegem kynrak bolup dur. Durmuşam gymmatlap barýar. Ýer beriläýen ýagdaýynda-da, jaý gurmagam kynlaşyp barýar. Şol meselä-de seredilse.
Azatlyk Radiosy: Şasenem massiwinden ýer sorap, arza berdiňizmi?
Ogulsabyr daýza: Ýok, bermedik. Oba ýerinden almak üçin arza berdik. 10-12 ýyl bolandyr. Garaşyp otyrys.
Azatlyk Radiosy: Arzaňyza nähili jogap berýärler?
Ogulsabyr daýza: “Bereris, paýlanmaly bolsa bereris” diýýärler. Yzy gelenok.
Azatlyk Radiosy: Eger ýerli ýolbaşçylar şeýle diýýän bolsa, etrap, welaýat häkimliklerine ýüz tutup gördüňizmi?
Ogulsabyr daýza: Ýok, barmadyk şoňa. Daýhan birleşigiň ýolbaşçylary çözer diýen umyt bilen gezip ýörün. Mellekden kösenýän diňe men däl, menden başga-da milletiň köpüsi kösenýär. Bütin Türkmenistan halky kösenýär. Biziňem hemmämiziň islegimizi kanagatlandyryp, mellek ýerleri paýlansa, ýerli-ýerinde her kime berilse, şoňa döwlet derejesinde üns berilse gowy boljak. Şony hormatly prezidentimiz göz astyna alsa, minnetdar bolardyk.


text:
Orsýetdäki parahorluk we korrupsiýa meselesi ýurduň oppozisiýasy tarapyndan häzirki režime garşy işjeň ulanylýan problemadyr. Ýöne häzirki wagtda prezident Wladimir Putiniň tarapyny tutýan “Bütinrussiýa Halk Fronty (ONF)” atly milli gurama, karikatura žanryny ulanyp, Putini korrupsiýa garşy berk göreşýän ýolbaşçy edip görkezmäge çalyşýar.
Geçen ýylyň dowamynda, korrupsiýa bilen aýyplanýan we özlerini aklamaga çalşan käbir regionlarynyň baştutanlarynyň ýanynda, olary üns bilen diňläp duran Putini görkezýän karikaturalar çap edildi. Her karikaturada, Putin elindäki abzalyň düwmesine basan badyna, parahordugy aýdylýan başlyk garaňky gorpa gidýär ýa-da ony ýer hopýar.
Meselem, parahor kişi ol görnüşleriň birinde hajathanada suw goýberilende, gürüm-jürüm bolýar, beýlekisinde parahor başlyk lazer bilen ýakylýar, ýene-de birinde bolsa parahory piranalar, ýagny ownuk ýyrtyjy balyklar iýýärler.
Belkem, bu karikaturalardaky iň täsirli ölüm agaç öndürýän Kareliýa regionynyň tebigy resurslar boýunça ministri Wiktor Çikalýugyňky ölümi bolsa gerek. Ol ýolbaşçy byçgy bilen bölek-bölek edilýär. (Hakykatda Çikalýuk häzir hem Kareliýada wezipe başynda).
Rus žurnalisti Alisa Iwanitskaýa hemme parahorlugyň soňlaryny birleşdirmek bilen karikaturanyň rehimsizligini nygtaýar. Karikatura rehimsiz Putiniň ýalbaryp duranlary yzly-yzyna öldürişini görkezýär.
Bu montažlar Putiniň metbugat wekili Dmitriý Peskow we Baş prokuror Ýuri Çaýka ýaly möhüm şahsyýetleriň parahorlukda aýyplanmagy netijesinde ýurtda syýasy ýagdaýlaryň sarsan döwrüne gabat geldi.
BBC telekanalynyň 26-njy ýanwardaky “Panorama” programmasynda Putiniň 16 ýyl häkimiýet başynda galyp, özüne ägirt uly baýlyk toplandygy aýdylýar. Birleşen Ştatlaryň resmisi Putiniň özüni alyp barşyny “korrupsiýanyň suraty” diýip atlandyrdy. Oppozision syýasatçy Alekseý Nawalnyý onuň bidüzgünçiliklerini paş etmek bilen milli at-abraýa eýe boldy.
Şol bir wagtyň özünde Russiýa ýaňy-ýakynda Putiniň attutary Çeçenistan respublikasynyň başlygy Ramzan Kadyrowyň, Putiniň garşydaşlaryny “dönük” we “halk duşmany” diýip yglan etmäge çagyrýan beýanaty netijesinde syýasy sarsygyna uçrady. Kadyrowyň şu hepde öz Instagram hasabynda ýurduň öňki premýer-ministri we oppozision lider Mihail Kasýanowyň we oppozision aktiwist Kara-Murzanyň snaýper, ýagny mergen tüpeňiniň nyşanasyna alnandygyny görkezýän wideoýazgy ýaýratdy.
2015-njy ýylyň maý aýynda Kara Murza syrly hassalygyň pidasy boldy. Ol munuň öz syýasy hereketleri sebäpli zäherlenmeginiň netijesidigine ynanýar. Angliýanyň sudunyň öňki Federal Howpsuzlyk Gullugynyň agenti Aleksandr Litwinenkonyň 2006-njy ýylda Londonda öldürilmeginde Putiniň ilteşiginiň bardygy barada ýaýradan hasabaty hem Orsýetdäki syýasy atmosfera güýçli täsir etdi.
Oppozisiýanyň Putiniň hökümetini korrupsiýada aýyplamagy häkimiýetdäki we ykdysady elitadaky şahslara gönükdirilen bolsa, munuň tersine ONF multfilmlerinde o diýen tanalmaýan resmiler bilen baglanyşykly näbelli ýagdaýlar görkezilýär.
Meselem, “Don boýundaky Rostow” aeroportunyň komissiýasynyň müdiri Gennadiý Ýewstafýew muňa degişli diýlip bilner. (Ol aeroportuň awtobusy tarapyndan erbet ýenjilýär). Ýewstafýew wezipesinden çetleşdirilendigine garamazdan, onuň korrupsionerdigi ýa-da para almaga synanyşandygy barada hiç bir subutnama ýok.
Başga bir wideoda 2015-nji ýylyň noýabryndan bäri günorta Sahalin şäheriniň jogapkär resmisi bolup işleýän Iwan Fýodorowy görkezýän karikatura gahrymanynyň üstüne ullakan çigildem gaçyp öldürýär. Ýerli mediada 2015-nji ýylyň dekabrynda habar berlişine görä, Fýodorow henizem öz wezipesini dowam etdirýär.
Sahaliniň öňki häkimi Aleksandr Horoşawiniň rolunda oýandylýan karikatura bolsa, ol, hamana, Putiniň kabinetinde otyrka oturgyjyň aşagynda gazylan gizlin gorpa gaçýar we soňra-da hajathananada suw goýberilýän pursatynyň sesi gelýär. Horoşawin 2014-nji ýylyň aprel aýynda uly korrupsiýada güman edilenden soň, wezipesinden çetleşdirildi. Onuň derňew işi henizem dowam edýär.
Karikaturalar Russiýanyň sentýabr aýynda geçiriljek milli, sebitleýin we ýerli parlament saýlawlaryna taýýarlanylýan döwre gabat geldi. 2018-nji ýylyň mart aýynda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynda Putiniň indi dördünji prezidentlik möhletine dalaş etmegine garaşylýar.
Ozalky prezidentlik saýlawlary döwründe Sankt-Peterburgyň mum muzeýinde gurnalan bir sergide Putiniň harby eşikde “parahor resmileri” palta bilen jezalandyryp duran pursady suratlandyrlypdy. Başga bir sergide bolsa Putiniň we şol wagtky prezident Dmitriý Medwedewiň ata münüp, ony şaha galdyryp duran we “parahorluk ýylanyny” depeläp duran suraty görkezilipdi. Bu surat Aleksandr Puşkiniň “Bürünç atly” atly goşgusyndaky beýik Pýotryň atyň üstünde duran meşhur heýkelini ýatladýar.
“Trasparency International” guramasynyň 2015-nji ýyldaky “Korrupsiýa görkezijisi indeksi” boýunça hasabatynda Russiýa parahorlukda we korrupsiýada Azerbaýjan, Gaýana we Sierre Leone bilen bilelikde 119-njy orny eýeleýär.


text:
Aşgabat, 05.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Mejlisi “Aşgabat şäheriniň dolandyryş-çäk meseleleri hakynda” Karar Kabul etdi. Resminama laýyklykda Aşgabat şäheriniň iki etraby (Çandybil we Arçabil) etraplary birikdirildi.
Arçabil adyny aljak täze etraba Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynyň çäginde 3910 ga bölünip berler.
Çandybil eteabynyň ýapylandygy sebäpli bu etrabyň halk maslahatynyň agzalary Arçabil etrabynyň halk maslahatynyň düzüminde degişli möhletde saklanyp galar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany bilen täze döredilen etrabyň häkimi wezipesine Çary Akyýewiç Baýmyradow bellenildi. Şeýle hem yurt Baştutanynyň Karary bilen etrap häkiminiň üç orunbasarynyň ady belli boldy.


text:
Duşenbe güni Boliwiýanyň prezidenti Ewo Moralesiň Eýrana üç günlük resmi sapary başlandy.
Moralesiň aýtmagyna görä, ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek we Eýranyň inwesitisiýalaryny ýurda getirmek barada maslahat ediler.
Saparyň dowamynda iki ýurduň prezidentleriniň duşuşmagyna we birnäçe hyzmatdaşlyk şertnamalaryna gol goýmaklaryna garaşylýar.
Bu sapar Ewo Moralesiň soňky iki ýylyň dowamyda Eýrana edýän ikinji saparydyr.2007-nji ýylda Ahmedinejad Boliwiýa sapar eden Eýranyň ilkinji prezidenti boldy.
Şol duşuşyklaryň dowamynda iki ýurduň gol goýan ylalaşyklarynyň umumy bahasy 1,1 milliard dollara barabar boldy.


text:
Şenbe güni Ukrainanyň lukmanlary ýurduň ozalky premýer-ministri, tussaglykdaky Ýuliýa Timoşenko üçin hakykatdanam keselhana bejergisiniň zerurdygyny boýun alyp, beýanat ýaýratdylar.
Şu günki güne çenli Ukrainanyň häkimiýetleri Timoşenkonyň saglyk ýagdaýynyň ýaramazdygyny ýa-da oňa gödek daraşylýandygyny inkär edip gelipdiler.
Ýöne hökümet tarapyndan bellenen lukmanlar topary şenbe güni Ýuliýa Timoşenkonyň hakykatdanam newrologik oňurga keselinden ejir çekýändigini tassyklady.
Wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanyp, ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilen Ýuliýa Timoşenko häzirki wagt Harkow şäherindäki türmede ýerleşýär.


text:
Bir zamanlar Ýolöten şäheriniň bir gyrasyndan geçen demir ýol indi, töweregindäki jaýlaryň köpelmegi, ilatyň gürelmegi, awtoulag we pyýada gatnawynyň artmagy bilen, şäher ilaty üçin käbir amatsyzlyklary döredýär.
Ýurt içinden gelýän maglumatlara görä, bu demir ýoluň 4-5 ýüz metrliginde ýerleşýän jaýlar bilen bilelikde, oňa juda golaý, 20, käte bolsa 5-6 mert golaý aralykda ýerleşýän binalaryň hem bardygy aýdylýar.
Mundanam başga, demir ýoluň we otly gatnawynyň şäheriň ortasyndan geçýändigine garamazdan, onuň döredýän goh-galmagalyny nazara almanyň-da hem, adamlar, ulaglar üçin howpsuzlyk kadalaryny üpjün edýän geçelgeleriň hem ýeterlik däldigi aýdylýar.
Azatlyk radiosy bu ýagdaý bilen gyzyklanyp, golaýda Ýolötende bolup gelen žurnalist Soltan Açylowa bilen söhbetdeş boldy.


text:
Duşenbe güni Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad ýurduň geljegi barada özüniň planyny, şol sanda ýurduň Konstitusiýasyna üýtgetmeleri girizmek boýunça ädiljek ädimleri, şeýle-de täze saýlaw kanunyny işläp düzjek “milli dialog” komitetiniň düzüljekdigini yglan etdi.
Mart aýynda Assadyň režimine garşy başlanan protestlerden soň, bu onuň köpçülige ýüzlenip edýän üçünji çykyşydyr. Assad soňky çykyşynda häzir Siriýada ýüz berýän ýagdaýlary ýurduň taryhyndaky “aýgytlaýjy pursat” diýip häsiýetlendirdi. Şeýle-de ol “geljege tarap öňe ymtylmaga” çagyryş etdi.
Assad özüniň çykyşynda soňky ädiljek ädimleriň “ähli taraplaryň gatnaşjak milli dialogynda” maslahat ediljekdigini aýtdy: “Meniň öň hem aýdyşym ýaly, duşuşyklar arkaly bolýan wakalara has anyk göz ýetirmegi maksat edinýärin. Ýöne men özümi milli dialogyň bir bölegi hökmünde görýärin. Milli dialog diňe käbir sektorlar boýunça çäklendirilen görnüşde bolmaz. Bu hökümet bilen oppozisiýanyň arasyndaky dialogy hem aňlatmaýar. Şeýle-de bu diňe bir syýasy matlaplar bilen çäklendirilmeli däldir. Bu ähli tarapyň milli meseleler boýunça dialogy bolmalydyr”.
Assad çykyşynda demonstrantlaryň öňe sürýän esasy talabyndan, ýagny özüniň häkimiýetden tiz wagtyň içinde çetleşmegi baradaky talapdan sowa geçdi.
Protestçiler Assadyň režiminiň tarapdarlarynyň adam öldürmelerini we gynamalaryny bes etmegine, şeýle-de azat metbugata girizilen gadaganlyklary ýatyrmaga hem çagyrýarlar.
Assad özüniň çykyşynda adam hukuklaryny goraýan toparlaryň ýurduň demirgazygynda hökümet güýçleriniň protestleri gazaply basyp ýatyrýandygy baradaky habarlaryny hem ret etdi.
Basyp ýatyryş
Hökümetiň protestleri basyp ýatyrmak boýunça geçirýän çärelerinde 1,400 töweregi adam öldürilipdir hem 10,000-e golaý adam tussag edilipdir.
Oppozisiýa aktiwistleriniň berýän maglumatlaryna görä, hökümetiň protestleri basyp ýatyrmak boýunça geçirýän çärelerinde 1,400 töweregi adam öldürilipdir hem 10,000-e golaý adam tussag edilipdir. Şeýle-de 11, 000 töweregi bosgun Siriýany terk edip, Türkiýä gaçyp geçdi.
Amerikanyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Wiktoria Nuland Siriýanyň hökümetiniň öz raýatlaryna garşy zalymlygyny “elhenç” diýip häsiýetlendirdi. “Siriýda öldürilen bigüna adamlaryň aglabasy howpsuzlyk güýçleriniň elleri bilen ýok edildi” diýip, Nuland belledi.
Şeýle-de Assadyň çykyşyndan soň, Britaniýanyň daşary işler ministri William Hag Siriýanyň režiminiň kanunylygyny ýitirýändigini belledi.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew hem duşenbe güni özüniň çykyşynda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň kabul etjek rezolýusiýasynyň garşysyna özleriniň weto hukugyny ulanyp biljekdigini aýtdy. Ol bu rezolýusiýanyň Siriýa garşy harby çäre üçin ulanylmagynyň mümkindigini öňe sürýär.
Emma prezident Medwedew Siriýa barada beýleki çagyryşlaryň, “şol sanda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinden beýanatlaryň bolmagynyň mümkindigini” sözüniň üstüne goşdy.


text:
Siriýada armiýa komandirleri prezident Başar al-Assada garşy çykýan protestçileri “mümkin bolan ähli serişdeler” bilen saklamaga, kä halatlarda olara garşy gönüden-göni ot açmaga hem buýruk beripdirler. Bu barada “Human Rights Watch” guramasy maglumat berýär.
HRW-niň täze hasabatynda bellenmegine görä, harby komandirler we aňtaw ofiserleri “bikanun ýagdaýda adamlary tussag etmäge, ýençmäge we gynamaga” hem görkezme beripdirler.
BMG-niň maglumatyna görä, Assadyň režimine garşy dokuz aý bäri dowam edýän protestleriň gazaply basylyp ýatyrylmagynda ölen adamlaryň sany 5 müňe ýetipdir.
Assadyň özi protestleriň wagşylyk bilen basylyp ýatyrylmagyna görkezme bermändigini aýdýar.


text:
Taýland 100-e golaý uýgury zor bilen Hytaýa ugradyp, adam hukuklary toparlarynyň tankydyna, Türkiýede bolsa protestlere sebäp boldy.
Taýlandyň premýer-ministri, general Praýus Çan-oka 9-njy iýulda öz ýurdunyň Pekinden uýgurlara adalatly çemeleşmek barada kepillik alandygyny aýtdy.
BMG-niň Bosgunlar baradaky ýokary komissarlygy Hytaýa dolanmak islemedik adamlaryň, şol sanda aýallaryň we çagalaryň zor bilen uçara mündürilmegine örän geň galandygyny aýtdy.
Türkiýe geçen hepde Taýlandda tussaglykda saklanýan 173 uýgury, esasan aýallary we çagalary kabul edipdi.
Ýerli protestçiler uýgurlaryň Hytaýa zor bilen ugradylmagyna Türkiýede Taýlandyň hormat konsullygynyň äpişgelerini döwmek we käbir zatlaryny talamak bilen jogap berdiler.


text:
Düýn Türkiýäniň parlamentiniň başlygynyň orunbasary Newzat Pakdiliň ýolbaşçylygyndaky ýörite delegasiýa Türkmenistanyň paýtagty Aşgabada bardy.
Düýn günüň dowamynda Türkiýäniň delegasiýa agzalary Türkmenistanyň parlamentinde kabul edildiler. Ol ýerde Türkmenistanyň we Türkiýäniň resmileri iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyklaryň dürli ugurlary barada pikir alyşdylar.
Türkmen Döwlet habarlar gullugy Türkiýäniň delegasiýa agzalarynyň Mary we Baýramaly şäherlerine-de baryp, ol ýerde türkmen-türk mekdeplerine, şeýle hem, Mary welaýatyndaky gadymy taryhy we medeni ýadygärlikleriň ýerleşýän ýerlerine-de sapar etjekdiklerini habar berýär.


text:
Orsýetiň Waşingtondaky ilçihanasynyň maglumatyna görä, häzirki wagtda Moskwadaky bilermenler Orsýetden ogullyk alnan we şu ýylyň başynda ABŞ-nyň Tehas ştatynda ýogalan çaganyň jesediniň barlaglaryny öwrenýärler. Bu waka halkara derejesinde jedelli meselä öwrüldi.
Ilçihananyň metbugat wekili Ýewgeniý Horişkonyň AÝ/AR-a aýtmagyna görä, Maks Şattonyň jesediniň barlaglarynyň nusgasy “ekspertler tarapyndan öwrenilmegi üçin Orsýete iberlipdir”.
Tehas Ştatynyň Tarrant okrugynyň raýat işleri boýunça etrap wekili Eşli Fourt bu dokumentiň nusgasyny 27-nji martda Orsýetiň Hýustondaky konsulhanasynyň resmisi Sergeý Azizowa gowşurandygyny habar berdi.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti bu mesele boýunça Orsýetiň ilçihanasy we orsýet resmileri bilen gatnaşygyň alnyp barylýandygyny” mälim etdi.
Orsýetiň garaýşy
Orsýetiň ilçihanasynyň resmisi Horişko bu dokumentde çaganyň “tötänleýin” heläk bolandygy barada gelnen resmi netijeleriň orsýet häkimiýetleri tarapyndan nähili kabul edilendigini aýtmakdan boýun gaçyrdy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda üç ýaşly Maks Şattonyň (onuň ozalky ady Maksim Kuzmin) ony ogullyk alan amerikan maşgalasynda heläk bolmagy Orsýetde uly goh turzupdy. Orsýet häkimiýetleri çaganyň ölüminde ony özüne ogullyk alan amerikaly zenan Laura Şattony günälediler. Orsýet resmileri bu wakanyň orsýetli ýetim çagalaryň amerikan maşgalalary tarapyndan alynmagyny gadagan edýän kanunyň esaslydygyny görkez
ýändigini aýdýarlar.
Çaganyň jesedini barlan amerikan lukmanlary onuň tötänden heläk bolandygyny 1-nji martda köpçülige ýetirdiler. Lukmanlar garnyna zeper ýetip heläk bolan çaganyň ruhy taýdan hassalygy sebäpli öz-özüne zyýan ýetirendigini aýtdylar.
Amerikan häkimiýetleri çagany ogullyk alan maşgala garşy jenaýat işiniň gozgalmajagyny aýan etdiler. Orsýetiň çagalaryň hak-hukuklary boýunça wekili Pawel Astahow bu karary tankytlady. Orsýet ABŞ-nyň derňewlerini talabalaýyk däl diýip atlandyrdy we heläk bolan çaganyň jesediniň barlaglarynyň netijelerini talap etdi.
Barlaglaryň netijesi
Şu hepdede Tehasyň ýerli gazeti bolan “Odessa Amerikan” neşiri amerikan resmileriniň hasabatyny öz websaýtynda çap etdi.
Hasabatda Maks Şattonyň tutuş bedeninde onuň kellesinden başlap, tä dabanlaryna çenli şikes ýetirilen gök ýerleriň 30-dan gowragynyň tapylandygyny aýdylýar.
Dokument medisina derňewçileriniň Laura Şatto bilen geçiren söhbetdeşliginiň tekstini hem öz içine alýar. Bu söhbetdeşlikde Laura Şatto çaganyň ruhy taýdan şikesli bolandygyny aýdýar we onuň öz kellesine uran, özüni ýere oklan ýa-da özünden giden pursatlarynyň köp bolandygyny gürrüň berdi.
Hasabatda lukmanlaryň çaganyň ruhy hassalygy zerarly oňa psihikany köşeşdirýän “Risperidon” ýaly dermanlary ýazyp berendigi, emma bu dermanyň çaganyň saglygyna erbet täsir ýetirmeginden howatyrlanyp, Laura Şattonyň ony çaga bermekden saklanandygy aýdylýar.
Astahow amerikan tarapynyň barlaglarynyň netijelerini “obýektiw bolmadyk we howlukmaç” düzülen diýip atlandyrdy. Ol çaganyň ene-atasynyň ony gözegçiliksiz galdyrandygy sebäpli jenaýat işine çekilmelidigini aýtdy.
Tehas ştatynyň Ektor okrugynyň etrap wekili Bobbi Bland orsýet tarapyny wakalaryň gidişinden habarly etmek üçin hyzmatdaşlyk alyp barandygyny aýtdy.
Tehas ştatynyň resmisi Bobbi Bland Maks Şattonyň ölümi bilen bagly waka boýunça görlen ähli çäreleriň faktlara esaslanýandygyny belledi.


text:
Hytaýyň gündogar regionynyň resmileri diri öý guşlarynyň söwdasyny doly gadagan etdiler. Munuň guş dümewiniň H7N9 görnüşi ýokuşan adamlaryň sanynyň artmagy bilen baglydygy aýdylýar.
Sişenbe günki bu habar Hytaýyň täze ýyl baýramçylygynyň öňüsyrasynda peýda boldy. Hytaýyň “Ksinhua” habar agentliginiň maglumatyna görä, wirus Hytaýyň günorta we gündogar regionlarynda azyndan 20 adamyň ölümine sebäp boldy. Hytaýyň 40 günläp dowam edýän täze ýyl baýramçylygy ýurda edilýän syýahatçylygyň iň gyzgalaňly döwri bolýar.
Hong Kongda H7N9 wirusy guşlarda tapylansoň 20 müň towuk öldürildi. Bu towuklar Hytaýdan eksport edilipdi. Hytaýda guş dümewi soňky gezek geçen ýylyň fewral aýynda ýüze çykypdy.


text:
Perişde Ýaradana ýüzlenip: "Ol diýseň ýumşak, eý Ýaradan, bu jandar näme?" diýip soraýar. Ýaradan: "Hawa, ol ýumşak we näzik. Üstesine ol berk we çydamly. Onuň näçe zatlary çydap başarýanyny sen göz öňüne hem getirip bilýän dalsiň!" diýip jogap berýär. "Ol pikirlenip bilýärmi?" – diýip perişde ýene sorag edýär. Ýaradan: "Ol diňe pikirlenmän, öz nukdaý nazaryny beýan edip, söhbetdeşlik gurup bilýär" – diýip jogap berýär. Şol wagt, perişde zenanyň ýaňagyna elini degirip geň galýar: "Eý Ýaradan, ol suw geçirýär. Görýän welin ol aýdyşyň ýaly berk däl". "Ýok, ýok ol suw geçirenok. Bu onuň göz ýaşlary. Ol göz ýaşlarynyň üsti bilen, özüniň begenjini, gaýgy-hasratyny, agyrsyny, ýekeligini we buýsanjyny beýan edip bilýär" – diýip jogap berýär. Bularyň ählisini eşiden perişde, "Eý Ýaradan, sen dogurdanam üýtgeşik jandar ýaradypsyň. Bu zenan hakykatdanam üýtgeşik! Deňi-taýy ýok we bolmadyk" – diýip begençli jogap berýär.
Zenanlar erkekleri özüniň çydamlylygy, näzikligi we şol wagtyň özünde mähirden doly kalby bilen haýran edýärler. Olar çagalara terbiýe berýärler, ähli kynçylyklary çekip çydaýarlar we şol wagtyň özünde daş-töweregine bagt, söýgi we şadyýanlyk saçýarlar. Olarda, başga hiç kimde bolmadyk güýç bar. Müňýyllyklaryň dowamynda zenanlar nesil dowam edijiler hökmünde hasap edilýärdiler. Zenanlar maşgala ojagynyň ýeke-täk goraýjylary hasap edilip, daşky dünýä bilen aragatnaşyk diňe erkekleriň borjy bolupdyr. Netijede, erkekler aýallary özlerinden has pes tutmaga başlapdyrlar. Emma tehnologiki ösüşiň, ylmy açyşlaryň we feminizm ýörelgeleriniň ösmegi bilen ýagdaý düýpgöter üýtgedi. Häzirki döwürde, aýallaryň jemgyýetdäki eýeleýän ornunyň üýtgemegi hem-de olaryň başga jemgyýetçilik derejesiniň peýda bolmagy bilen dünýägaraýşlary, islegleri, gymmatlyklary we borçlary hem üýtgedi.
ŞEÝLE DÜRLI ZENANLAR...
Biziň jemgyýetimizdäki aýallaryň dürli toparlara bölünýändigini görmek bolýar:
► Ýolbaşçy (lider) aýallar. Şeýle aýallar, köplenç öňünde goýan maksatlarynyň ählisine öz güýçleri bilen ýetýärler. Olar amatly pursatlara garaşmaýarlar. Diňe öz güýçlerine ynanýarlar we başga hiç kimden kömege garaşmaýarlar. Beýik Britaniýada ilkinji aýal premýer-ministr bolmagy başaran Margaret Tetçer, ABŞ-nyň baş döwlet sekretarynyň wezipesinde işlän Kondoliza Raýs we Hillary Klinton ýaly aýallar, häzirki döwrüň lider aýallaryň aýdyň mysaly bolup durýarlar.
► Karýerist (işleýän işinde ýokary netijeleri gazanyp, ösüşe ymtylýan) aýallar. Bu aýallar üçin erkekler we maşgala iň soňky ýerde durýarlar. Olar ilki bilen telekeçilikde, iş ýerinde we jemgyýetde ýokary derejelere ýetmek üçin işleýärler. Bu täsin aýallaryň aklynda nämeleriň bolup geçýändigini hiç kim bilmeýär. Olar diňe işlemek üçin ýaşaýan ýaly. Jemgyýetde öz ornuny tapmaklyk we hünärmenlik ukyplaryny ösdürmeklik olara ylham berýar. Amerikan aktrisasy we BMG-nyň meýletin hoşniýetli ilçisi Anželina Joli, metbugat telekeçisi, aktrisa we filantropist Opra Winfri, hukukçy we ýazyjy Amal Alamuddin-Kluni, kazy we adam hukuklarynyň goragçysy Şirin Ebadi ýaly aýallar häziriki döwrüň karýerist aýallarynyň mysaly bolup durýarlar.
► Öý bikeleri. Şeýle aýallar durmuşa çykan ýa-da çykmadyk bolup bilerler. Olar biziň söýgüli ertekimiziň gahrymany Zoluşkanyň obrazyny alan aýallar. Hojalyk işlerini ýerine ýetirip, çagalaryny terbiýeläp, ärleriniň sözünden çykman ýaşaýan aýallar. Köplenç ärleri, olary gabanjaňlyk, gorky we egoizm häsiýetleri sebäpli "öýden çykarmaýarlar". Bu aýallar köplenç, ykdysady we maliýe taýdan ärine doly garaşly bolýarlar.
AÝAL WE JEMGYÝET GARAÝYŞLARY
Aýallaryň jemgyýetde eýeleýän orny esasan olaryň çagalykda alýan terbiýesine we eşidýän zatlaryna bagly bolýar. Haçanda oglan çaga dogulanda "ol geljekde telekeçi/prezident/hukukçy bolar" diýýärler. Gyz bäbekleriň durmuşyny bolsa onuň geljekdäki durmuşa çykjak ýan ýoldaşy we maşgalasy bilen baglanyşdyrýarlar. Umuman jemgyýetdäki jynsy aýratynlyklar bilen bagly garaýyşlar ýaş gyzlaryň, gelinleriň, aýal maşgalalaryň durmuşynyň ähli döwürlerinede öz täsirini ýetirýär. Jynslaryň ikisi üçin hem ýetilip bilinjek üstünliginiň derejesi bellenen. Egerde erkek adamlar üçin hünärmenlik we ykdysady ösüş üstünlik bolup durýan bolsa, onda aýal maşgalalar üçin agzybir maşgala gurmak, gowy terbiýelenen çagalar we şuňa meňzeşler ýetilmeli üstünlikler bolup durýandyr. Egerde gyzlara çagalykdan "gowy biş-düş etme we soňy bilen ärine goldaw berip, çagalara terbiýe berme barada" gulagyna guýulmaýan bolsa, onda olaryň jemgyýetde tutýan orny başga bolup bilerdi. Özüniň hünärmenlik ukyplaryny ösdürmek we karýera gurmak isleýän aýal-gyzlar köplenç çylşyrymly ýagdaýlara sezewar bolýarlar. Sebäbi, bu ýerde olaryň "enelik" we "karýera" borçlary biri-birine garşy gelýär.
Ýokarda bellenip geçilşi ýaly, globallaşmak aýal-gyzlaryň birnäçe toparlara bölünmegine getirdi. Aýal-gyzlaryň jemgyýetdäki hakyky orny nämeden ybarat? Agzybir maşgala gurup, ýan-ýoldaşyna goldaw bermekdenmi? Ýa-da karýera gurup, erkekler bilen bir hatarda üstünliklere ýetmekdemi? Bu soraglara jogap tapmak her bir gyzyň özüne bagly. Ýöne bellenip geçilmeli wajyp zatlaryň biri hem, maşgalada jynslaryň rollarynyň üýtgemän, şol sebäpli hem döwürdeş aýallaryň borçlarynyň we talaplarynyň iki esse köpelendigindedir. Olar hünärleri bilen bagly borçlarynyň üstüne öý işlerine hem ýetişip, çagalara terbiýe bermeli bolýarlar. Netijede, aýallar ähli borçlaryna ýetişjek bolup, özüniň hakyky zenanlyk ukyplaryny we mylaýymlylygyny ýitirýärler. Olar erkekleriň häsiýetlerini özüne alyp, has gödek we ýoknasyz bolýarlar. Aýal we erkegiň arasynda durmuşy meseleler ýüze çykýp, maşgala agzalalygyna getirýär.
Türkmen aýal-gyzlarynyň maşgalada we jemgyýetde tutýan orny ägirtdir. Olar maşgala-hojalyk işlerinden başga-da, maşgala agzalarynyň arasynda agzybirlik saklaýarlar, işläp pul gazanýarlar we çagalarynyň gowy ýaşamagy üçin ähli zady edýärler. Jemgyýetiň ösmegi üçin ylymy, bilimi, tehnologiýalary, el-hünärlerini ösdürmekde öz uly goşantlaryny goşýarlar. Şeýlelikde, aýal-maşgalanyň jemgyýetde tutýan orny wajyp. Aýal maşgalalaryň işi, gyzyklanýan güýmenjeleri bolup biler. Emma özüniň hünärmenlik borçlaryndan başga, maşgala-hojalyk işlerini hem ýerine ýetirip bilip, özüniň zenan mylaýymlygyny ýitirmez ýaly, olary goldamak möhümdir. Olara diňe "biş-düş edýänçi" hökmünde garaman, eýsem, her bir zenanyň aýratyn bir şahsyýetdigini we olara hem şahsy ösüşiň wajypdygyny unutmaly däldir. Sebäbi adamzadyň geljegi zenanlara baglydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Nigeriýanyň prezidenti Gudlak Jonatan ýurtdaky geçirlen prezidentlik saýlawlarynyň ýeňijisi hökmünde yglan edileninden soň, ýurduň demirgazygynda dörän tolkunşyklar sebäpli, ýurdy agzybirlige we milli birlige çagyrdy.
Saýlaw resmileriniň berýän maglumatyna görä, ýurduň hristiýan günortasyndaky sebitinden bolan Jonatan sesleriň 57% alyp, öz garşydaşy musulman, öňki harby ýolbaşçy Muhammadu Buhariden üstün çykypdyr.
Halkara gözegçileri bu saýlawlary, umuman, ynamly diýip häsiýetlendirdiler. Buhariniň tarapdarlary saýlawlarda bidüzgünçilikleriň bolandygyny öňe sürýärler.
Duşenbe güni ses berişligiň netijeleriniň yglan edilmeginiň yz ýany, aglba köplügi musulman bolan, ýurduň demirgazyk sebitlerinde tolgunşyklar döredi.
Berilýän maglumata görä, köçä çykan adamlar bilen polisiýanyň arasynda çaknyşyklar hem bolupdyr. Heläkçilikler barada entek habar gowuşmady.


text:
Türkiýäniň türmelerinde, dürli jenaýatlar üçin, 268 türkmen raýaty otyr. Bu barada ýarym resmi "Anadoly" habar gullugy Türkiýäniň Adalat ministrliginiň maglumatlaryna salgylanyp habar berdi.
Habara görä, Türkiýäniň türmelerinde dünýäniň 105 döwletinden, iki müňden gowrak daşary ýurt raýaty saklanýar.
Türmelerde oturan daşary ýurtly raýatlaryň sany boýunça birinji orunda Eýran (462), ikinji orunda Türkmenistan (268) we üçünji orunda Gürjüstan (132) durýar.
Mundan başga-da, türk türmelerinde Germaniýa, Orsýet, Özbegistan, Azerbaýjan ýaly ýurtlaryň raýatlarynyň bardygy habar berilýär.


text:
Türkmenistanda bilim pudagyna bagyşlanyp, üç gün dowam eden serginiň hem ylmy maslahatyň işi tamamlandy.
Ýurduň Bilim ministrligi hem Türkmenistanyň söwdä-senagat palatasy tarapyndan gurnalan bu sergä ýurduň bilim edaralaryndan we bu ugurdan iş alyp barýan hususy kärhanalaryndan 50-ä golaý wekiliň gatnaşandygy habar berilýär.
Şeýle hem, bu çärä 40-a golaý daşary ýurt kompaniýasynyň, halkara guramalarynyň wekilleriniň, dürli ýurtlaryň ýokary okuw jaýlarynyň hem ylym-bilim merkezleriniň wekilleriniň gatnaşandyklary aýdylýar.
Sergide interaktiw kompýuter tehnikasynyň, laboratoriýalara hem daşary ýurt dillerini öwrenmek üçin lingafon klaslaryna niýetlenen enjamlaryň, okuw esbaplarynyň, bilim pudagynda ulanylýan informasion tehnologiýalaryň we dürli kompýuter programmalarynyň ençemesi görkezilipdir.


text:
Geçen aýyň başynda, 3-nji noýabrda, geçen nobatdaky göni aragatnaşyk arkaly wideoşekilli iş maslahatynda prezident Berdimuhamedow degişli ýolbaşçylardan, gyş paslynyň golaýlamagy bilen, ýyladyş ulgamynyň kadaly işlemegini üpjün etmegi talap etdi. Ýurt baştutanynyň bu çykyşyndan soň bir aýdan gowrak wagt geçdi. Howa sowady.
Ýurduň Howa maglumatlary gullugynyň berýän maglumatlaryna görä, Aşgabatda şu günler howanyň temperaturasy selsiýa boýunça plýus 10 gradusdan ýokary galanok. Gijelerine bolsa howa has hem sowap, minus derejä düşýär. Mysal üçin, geçen gije howanyň temperaturasy -2, -3 gradus sowuk boldy.
Emma, prezidentiň eden talabyna garamazdan, paýtagtlylaryň köpüsiniň kwartiralaryndaky ýyladyş sistemalary kadaly işlemeýär. Paýtagtyň 2-nji, 6-njy, 30-njy mikroraýonlaryndaky käbir ýaşaýyş jaýlarynyň merkezi ýyladyş sistemalary asla işlemeýär.
Merkezi ýyladyş sistemalary işlemeýän bu jaýlaryň ýaşaýjylary elektrik peçlerini ulanyp, öýlerini ýyladýarlar. Olaryň käbirleri 1-2 sany elektrik pejini ulanýan bolsa, käbirleri öýi göwnejaý ýylatmak üçin hatda 3-4 sany peji ýakmaly bolýarlar.
"Elektrik pejini ulansaňam, iň soňy kwartirany ýyladyp bolmaýar. Howa maýylrak bolsa, ýylaýar.
"Elektrik pejini ulansaňam, iň soňy kwartirany ýyladyp bolmaýar. Howa maýylrak bolsa, ýylaýar. Ýogsamam, diňe şol pejiň golaýynda oturaýmasaň, sowuk bolýar" diýip, 6-njy mikroraýonyň ýaşaýjysy Arslan gürrüň berýär.
Arsalanyň aýtmagyna görä, onuň ýaşaýan jaýynyň ýyladyş ulgamy eýýäm iki ýyl bäri işlemeýär. Arslan, goňşulary bilen bile ýerli öý uprawleniýesine ýüz tutanlarynda, ol ýerde ”bejereris” diýip söz berýändiklerini, emma munuň boş wada bolup çykýandygyny, öz jaýlarynyň ýyladyş ulgamynyň henizem işlemeýändigini gürrüň berýär.
Paýtagtyň käbir ýaşaýyş jaýlarynyň bolsa ýyladyş ulgamynyň ýarpysy işläp, galan ýarpysy işlemeýär. Mysal üçin, paýtagtyň Parahat-2 mikroraýonynyň 24-nji jaýynyň birinji girelgesindäki kwartiralaryň bir gapdalyndaky ýyladyş sistemasy işleýän bolsa beýleki tarapyndaky işlemeýär. Ýaşaýjylaryň bu ýagdaý boýunça häkimiýetlere eden arz-şikaýatlary netijesiz galýar.
Şol bir wagtda hem soňky birnäçe ýylyň dowamynda paýtagtyň ýyladyş sistemasyny oňarmak boýunça häkimiýetler tarapyndan käbir işler hem edilýär. Mysal üçin, ýaşaýyş jaýlarynyň ýyladyş ulgamynyň poslap, içi biten köne turbalary çalşyldy. Köne radiatorlar aýryldy. Ýöne täze radiatorlary ýaşaýjylaryň özleri, öz hasaplaryna goýmaly boldular.
Elbetde, geçirilen abatlaýyş işleri öz oňyn netijelerini hem berdi. Öň gyzmaýan radiatorlar ýylap başlady. Emma radiatorlary gyzýan öýleriň köpüsinde-de, eger goşmaça ýyladyjy enjam goýulmasa, kwartirany doly ýyladyp bolanok.
Ylaýta-da Parahat mikroraýonyndaky ýaly beton ýaşaýyş jaýlaryny merkezi ýyladyş ulgamyň radiatorlary bilen ýyladyp bolmaýanlygyny bu etrabyň ýaşaýjylary aýdýarlar. Şol sebäpden ýaşaýjylar elektrik peçlerini ulanmaly bolýarlar. Kähalatda bolsa gaz peçlerini hem ulanýarlar.
“Radiatorlaryň kämahal ýylatmaýan mahalam bolýar. Radiator gyzýan hem bolsa, kwartirany ýyladyp bilmeýär. Kämahal bolsa radiatorlar asla gyzmaýar” diýip, Aşgabadyň Parahat mikroraýonynyň ýaşaýjysy Aman gürrüň berýär.
Türkmenistanyň Gidrometeorologiýa baradaky milli komitetiniň berýän maglumatlaryna görä, ýakyn günlerde hem howanyň temperaturasy şu günlerdäkiden o diýen tapawut etmez. Şu gije bolsa -3 -1 gradus sowuk boljakdygy Türkmenistanyň Gidrometeorologiýa baradaky milli komitetiniň ”Altyn asyr” websaýtynda berlen howa maglumatynda hem görkezilýär.


text:
Belarusyň Brest şäherinde okaýan türkmen studenti 17-nji martda sagat 14:35-de Moskwa şossesiniň ýakasyndaky tokaýda agaçdan asylgy ýagdaýda tapyldy diýip, “BelaPAN” informasion habarlar gullugy habar berdi. Aýtmaklaryna görä, ol oglan öz söýüşýän gyzy bilen aýrylyşansoň, öz janyna kast etmegi ýüregine düwüpdir. Emma ol ýigidiň käbir egindeşleri bu çaklamany ret edýärler.
Geçen ýyl Gomel şäherinde-de ýigrimi ýaşly türkmen studenti öz janyna şeýle ýagdaýda kast edipdi. Minsk şäherinde hem başga bir türkmen studenti öz ýaşaýan umumy ýaşaýyş jaýynyň balkonyndan özüni aşak oklamaga, şeýdip hem öz janyna kast etmäge synanyşypdy. Emma MÇS gullugynyň işgärleri ony saklamagy başardylar.
“Özüňi öldürmek talyplaryň arasynda ýoň boldy. Geçen ýyl biziň okaýan medisina uniwersitetimizde şeýleräk ýagdaý boldy: öz halaşýan ýigidi bilen sögüşen türkmen gyzy ony gorkuzmak üçin balkonyň gyrasyna bardy, şol ýerde-de aýagy taýyp aşak gaýtdy we aradan çykdy” diýip, Minsk şäheriniň uniwersitetinde okaýan türkmen talyplarynyň biri aýdýar. “Belki ol özüni öldürmek islän hem däldir, ýöne bu waka özüňi öldürmek diýlen zadyň talyplaryň arasynda ýaýrandygyny görkezýär”.
Bu ýagdaý diňe Belarusda okaýan talyplara mahsus däl. Türkmenistanda bolup geçen şeýle wakalar hem barmak basyp sanardan kän. Mekdepde okaýan ýaşlaryň, ýolbaşçy wezipede işleýän adamlaryň arasynda öz janyna el urýanlaryň köpelýändigini duýmak bolýar. Pylany janyna kast edipdir, pylany özüni öldüripdir diýlen gürrüňler häli-şindi eşidilýär. Ýurduň habar beriş serişdelerinde bolsa bu problema barada dil ýarylmaýar.
“Biziň gonşymyzyň gyzy Gyrgyzystanda dört ýyl okady, soňam ony yzyna goýbermediler. Çykgynsyzlykdan, ol gyz uksus içip öz janyna kast etdi” diýip, lebaply daýza aýdýar.
Ýaş gyzlaryň arasynda nikasyz göwreli bolup, bu ýagdaýdan utanyp, iki jany birden heläk edýänler hem bar. Köp halatlarda il içindäki gürrüňlerden çekinilip, bu ýagdaý barada dil ýarylmaýar, derňew işleri geçirilmeýär. Geçirilýän hem bolsa, bu barada köpçülige maglumat berilmeýär. Sebäbi aýyp hasaplanýar.
Sebäpsiz çöp başy gymyldamaz diýilşi ýaly, her bir zadyň öz sebäbi bar. Günbatar ýurtlarynyň birnäçesinde şol sebäpleri öwrenmek we adamlaryň şeýle ýola baş goşmaklarynyň öňüni almak üçin alymlaryň, psihologlaryň hyzmatlaryndan peýdalanýarlar. Ejir çekenler, kyn ýagdaýa düşenler we neşekeşler üçin ýörite anonim telefon hyzmatlary ýola goýlan. Şeýle ýagdaýlarda psihologlar adamyň dadyna ýetişýär.
Adamyň öz janyna kast etmegi sosial problemamy ýa-da şahsy mesele? Bu barada anyk zat aýtmak kyn. Ýöne, belki, bu mesele boýunça Günbatar ýurtlarynyň tejribelerinden öwrenere zat kändir?
Maksat Arlyýew Günbatarda bilim alýan türkmen studentiniň edebi lakamy. Blogdaky pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Hytaýyň prezidenti Si Jinpiň Gazagystana bardy, bu onuň Merkezi Aziýanyň dört ýurduna edýän saparynyň ikinji duralgasydyr.
Si Astana anna güni, Sankt Peterburgdan geldi. Ol Gazagystan bilen Hytaýy möhüm goňşular we köptaraply strategiki partnerlar diýip atlandyrdy.
Ol bu iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň olaryň halklaryny anyk peýda getirendigini hem sözüne goşdy.
Si şenbe güni gazak prezidenti N.Nazarbaýew bilen duşuşýar, gazak lideri bu saparyň dowamynda 20 çemesi ikitaraplaýyn dokumente gol çekiljegini aýtdy.


text:
Täjigistandaky selefileriň lideri "Yslam döwleti" (YD) ýaragly toparyny berk ýazgarýan makala bilen çykyş etdi. Makalada "Yrak we Lewant yslam döwleti" (YLYD) "şeýtanyň öýjügi', onuň lideri bolsa Ysraýylyň howpsuzlyk gullugy Mossadyň "oýunjagy" diýlip atlandyrylýar.
Täjigistanda "Molla Muhammadi" lakamy bilen tanalýan Muhammad Rahmullato ýurduň paýtagty Duşenbede iş alyp barýan, ýöne resmi hasapda durmaýan ”Salafiýýe” dini toparynyň baştutanydyr. Ol Pakistanyň medresesinde bilim alypdyr. Onuň goly bilen "Farazh" gazetiniň internet sahypasynda çap edilen makala şeýle sözbaşy goýlupdyr: "Mujahit bolmaklygyň bahasy 70 müň dollardyr".
Rahmullatonyň öz makalasynda beýan etmegine görä, YD guramasy Muhammet pygamberiň ýolundan çykan bir hereketdir. Täjigistanly selefileriň lideri şeýle-de "Yslam döwleti", Siriýadaky ”Jabhat Al-Nusra”, ”Özbegistanyň yslam hereketi” we ”Jamaat Ansarullah” toparlaryny terrorçy topar diýip atlandyrmaklyk bilen bir hatarda olara goşulan ýaş täjikleriň indi musulman däldigini bildiripdir. Ol, YD toparyna goşulan her bir söweşiji üçin Ysraýylyň onlarça müň dollar töleýändigini öňe sürüpdir.
Rahmullato, YD-nyň lideri Abu Bakr Al-Bagdadini hem şeýle görnüşde berk tankyt edipdir: "Özüni "Emir al-möminin" diýip yglan eden Bagdadi, aslynda Ysraýylyň önümi we ol ýurduň howpsuzlyk guramasy bolan Mossadyň oýunjagydyr".
Awtoryň ýazmagyna görä, "adam söwdasyny edýän bu elhenç jenaýatkärleriň" toruna düşen bisowat musulmanlar şol "dönük ekstremistleriň eýmenç" planlaryndan bihabardyr.
Siriýadaky täjikler
Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugynyň taýýarlan resmi hasabatyna görä, häzirki wagtda Siriýada 300-e golaý täjik söweşýär. Diňe geçen hepde Yragyň Kerkuk şäherinde YD toparynyň hatarynda söweşen 4 täjigiň öldürilendigi habar berlipdir. Olaryň birem Täjigistanyň günorta-günbataryndaky Hatlon etrabynyň ýaşaýjysy, sportda düzgünsiz uruş ugry boýunça üç gezek Täjigistanyň ýeňijisi bolan Alan Çikranow ekeni.
Geçen ýylyň dekabr aýynda Täjigistanyň kazyýeti Siriýadaky yslamçy toparlara goşulmaga taýýarlanýan 46 sany ýaş ýigidi tussag edipdir. Ýaşy ýigrimi bilen otuzyň arasynda bolan ol ýaşlar, daşary ýurtlardaky ýaragly çaknyşyklara gatnaşmaklyk maksady bilen jenaýatkär topar döretmeklikde aýyplanypdyrlar.


text:
Düýn Kubanyň türmelerinden boşadylan syýasy tussaglardan ýedisi öz maşgala agzalary bilen bilelikde Ispaniýa baryp düşdüler.
Şu aýyň başynda Rim Katolik kelisesiniň araçyllyk etmeginde Kubanyň we Ispaniýanyň resmileri kubaly 52 sany syýasy tussagyň türmeden boşadylmagy hem-de olaryň daşary ýurtlary goýberilmegi barada ylalaşyga gelipdiler.
Bu gürrüňi edilýän tussaglaryň türmelerden boşadylan halatynda, munuň özi soňky 10 ýylyň dowamynda Kubanyň türmelerinden iň köp tussagyň boşadylmasy hökmünde alamatlanar.
Ispaniýanyň daşary işler ministri Miguel Angel Moratinos geljek iki günüň dowamynda ýene kubaly dört syýasy tussagyň Ispaniýa barjakdygyny mälim etdi.


text:
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi Glonass-GPS monitoring ulgamyny girizmek üçin tender yglan etdi.
Tenderde görkezilen iki lotdan görnüşi ýaly, Awtomobil ulaglary ministrligi paýtagtda hereket edýän 825 sany jemgyýetçilik awtobuslary hem-de 300 sany taksi-awtomobiller üçin monitoring, nawigasiýa we gözegçilik edýän Glonass-GPS ulgamyny satyn almak isleýär.
23-nji martda Çandybil şaýolunyň açylyş dabarasynda täze duralgalar köpçülige görkezilipdi. Bu döwrebap duralgalar salkynladyş we ýyladyş ulgamlary bilen üpjün edilip, olarda GPS ulgamy hem hereket edýär. Täze duralgalaryň GPS ulgamy barada Berdimuhamedow daşary ýurt diplomatlaryna hem gürrüň beripdi.
GPS ulgamy hereket edýän döwrebap duralgalar häzir diňe täze açylan Çandybil şaýolunyň ugrunda goýlan. Jemgyýetçilik awtotransportlarynda Glonass-GPS monitoring ulgamynyň giriziljek bolunmagy Türkmenistan üçin täzelikdir.
Glonass-GPS monitoring ulgamy transportlaryň marşrutlaryna doly gözegçilik edýän ulgamdyr. Ol islendik ulagyň nirede ýerleşýändigini, onuň näçe ýol geçendigini takyk görkezýär. Bu ulgam arkaly sürüjileriň awtoulaglary öz bähbitlerine peýdalanmagy aradan aýrylýar. Ulaglar alnyp gaçylaýan ýagdaýynda Glonass-GPS monitoring ulgam arkaly ony tiz tapmak başardar.
Häzirki wagtda Aşgabatda dürli-dürli marşrutda hereket edýän awtobuslar ýeterlik bar. Olaryň gatnawyndan paýtagtlylar kän bir nägile bolmaýarlar. Emma döwlet derejesinde geçirilýän köpçülikleýin çärelerinde paýtaglylary daşaýan awtobuslar marşrutlaryndan aýrylýarlar we çärä gatnaşyjylaryň hyzmatyna berilýär.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Orsýetiň Prawoslaw Kelisesiniň liderleri ýurduň ähli keliselerine we prawoslaw hristianlaryna öz uýýan dinini goramak üçin ýekşenbe güni köpçülikleýin doga-deleg güni diýip atlandyrylan çärä gatnaşmaga çagyryş etdiler.
Kelisäniň aýtmagyna görä, bu çäräni geçirmeklige itergi beren zat prawoslaw düzgünine ters gelýän birnäçe hereketleriň ýüz bermegi bolupdyr. Olaryň arasynda 21-nji fewralda Pussy Riot aýdym-saz toparynyň Moskwadaky Halas ediji Isa pygamberiň ybadathanasynyň öňünde dawwaly aksiýasyny gurnamagy bolupdyr.
Şol gün bu topar ýurtda prezident saýlawlarynyň öň ýanynda Wladimir Putini Kelisäniň goldaýandygy barada aýdym aýtdy. Häzir huligançylykda aýyplanan bu toparyň agzalary sud diňlenişigine garaşýarlar.
Moskwa şäher administrasiýasynyň maglumatyna görä, Rus Prawoslaw Kelisesiniň başlygy Patriarh Kiriliň ýolbaşçylygynda on müňlerçe prawoslaw dininiň wekili Halas ediji Isa pygamberiň ybadathanasynyň öňünde daşarda geçirilýän köpçülikleýin doga-dileg çäresine gatnaşypdyr.
Patriarh ir ertir doga-dileg etmek bilen çäräni başlady. Kelisäniň dindarlary ikonalaryň we beýleki dini esbaplaryň Pussy Riot toparynyň we beýlekileriň Rus keliselerine eden hüjümlerinde “zaýalanandygyny” aýtdýarlar.
Doga-dileg çäreleri ýurduň beýleki regionlarynda hem geçirilýär.
Moskwada Kelisäniň käbir tarapdarlary şenbe güni ýygnanyşyp başladylar. Olaryň arasynda “Gijeki möjekler” atly motor sürüjileriň klubynyň agzalary hem bar.
Bu klubyň agzalarynyň biri Aleksandr Zaldostanow motor sürmek möwsüminiň başlanmagy bilen gabat gelýän prawoslaw kelisesiniň geçirýän çäresini öz toparynyň goldaýandygyny görkezmek üçin ýygnanyşandygyny aýtdy:
"Biz (motor sürmek möwsüminiň başlanmagy bilen) Rus Prawoslaw Kelisesini goldaýandygymyzy, oňa raýdaşlygymyzy bildirmek isleýäris. Biz kelisä garşy durýan aklyndan azaşanlar bilen däl-de, ýurdumyz we öz dinimiz bilen biledigimize ünsi çekmek isleýäris”.
Rus Prawoslaw Kelisesiniň sözçüsi, dindar Wsewolod Çaplin şenbe güni baýkerleriň we kelisäniň has adaty wekilleriniň arasynda boldy. Ol bu çäräniň Kelisäniň hatyrasy üçin ýylyň ýörite bellenen gününde ähli prowaslaw hristianlary bile üýşürmeklik üçin geçirilýändigini aýtdy:
"Biz bu ýere Kelisäni goldaýandygymyzy, Hristian ruhuna we Hudaýa ynanjymyzy aýdyň beýan etmek üçin ýygnandyk. Prawoslaw Hristianlary bolup Pasha günlerinde biledigimizi duýmak gaty möhümdir."
Moskwanyň häkimiýetleri düzgün-tertibi saklamak üçin Pussy Riot toparynyň tarapdarlarynyň aýratyn ýörüş geçirýän ýerinde müňlerçe polisiýa işgärini ýerleşdirmek barada görkezme berdiler.


text:
Rim katolik papasy Fransis Watikanda özüniň bu wezipedäki ilkinji Krismas ybadatyny geçiriýär.
77 ýaşly asly Argentinaly papa öz baýramçylyk çykyşynda Ysa pygamberiň dogulmagyny dabaralandyrmakda çopanlaryň rolunyň ähmiýetli bolandygyny belläp geçdi.
Papa Fransis katolikleri öz ýüreklerini açmaga we birek-biregi doganlarça gowy görmäge çagyrdy.
Papa öz çykyşynda adamlaryň Hudaýa ýüzlenip, eden günäleri üçin toba etmekden çekinmeli däldigini, her kimiň Hudaýyň söýgüsinden paýyny almalydygyny aýtdy.
Dinçileriň goldawy
Bu baýramçylyk ybadatynyň öňüsyrasynda dinçiler mukaddes Peter ybadathanasynyň öňündäki meýdançada jemlendiler. Dindarlaryň köpüsi papa Fransisiň soňky ýylyň dowamyndaky dini ýörelgesine goldaw bildirdiler.
Argentinaly Dolores Di Benedetto şeýle diýýär: “Täze papa Fransisden göwnümiz hoş. Biz ony Buenos Aýresden tanaýarys. Onuň gelmegi bilen katolik buthanasynda täze döwür başlandy. Buthana [indi] garyp adamlara has köp üns berýär, ol has ýönekeý we has janly häsiýetde dünýäde her bir adamyň aladasyny edýär”.
Italiýaly Sabello Giaççino papany öz gözi bilen görmek üçin baýramçylyk ybadatyna ýörite barandygyny gürrüň berdi.
Baýramçylyk ybadaty
Çarşenbe güni Fransis Watikana we tutuş dünýä niýetlenen "Urbi et Orbi" çykyşy bilen köpçülige ýüzlenýär.
Şol bir wagtyň özünde-de, katolik Krismas dabarasy mynasybetli dünýäniň dürli künjeklerinde dini ybadatlar geçirilýärkä Fransiýanyň Alp daglaryndaky bir kiçijik buthanada edil ybadat geçip durka jaýyň üçegi çöküp, ruhanynyň depesinden inipdir. Bu wakada diňe ruhany ýaralanypdyr.


text:
Aşgabat, 08.03.2015. “Türkmenportal”.
Ýekşenbe güni Aşgabatda, Daşoguzda we Baýramaly etrabynda geçirilen duşuşyklar bilen Türkmenistanyň futbol çempionatynyň ýokary ligasynda birinji tapgyr tamamlandy.
“Aşgabat” stadionynda ýurdumyzyň häzirki çempiony “Altyn asyr” milli çempionata ilkinji gezek gatnaşýan “Hazynany” kabul etdi. Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutyna wekilçilik edýän bu topar geçen aýda döredildi. Topara ýaş tälimçi Ahmet Agamyradow ýolbaşçylyk edýär. Oňa Fazil Mämmedow bilen Waleriý Kirillow kömek edýärler.
“Hazynanyň” düzüminde ýaş oýunçylar bilen birlikde tejribeli futbolçylar hem az däl. Olardan Guwanç Rejebowy, Didar Durdyýewi, Guwanç Abylowy, Döwran Orazalyýewi, Begli Annageldiýewi görkezmek bolar.
Talyplar topary çempionatyň ilkinji duşuşygynda näçe jan etse-de, Türkmenistanyň çempiony “Altyn asyrdan” 0:2 hasabynda asgyn geldi. Pökgüleri Şöhrat Söýünow (5-nji minut) bilen Süleýman Muhadow (72-nji minut) geçirdi. Ýeri gelende bellesek, Ş. Söýünow bu oýunda tapawutlanmak bilen, öz doglan gününi sowgatly garşylady. Çünki ol 8-nji martda 23 ýaşady.
Türkmenbaşynyň “Şagadamy” hem myhmançylykda 0:4 hasabynda ynamly ýeňiş gazandy. “Daşoguzyň” derwezesine pökgüleri Azat Garajaýew (44-nji we 90-njy minutlar) bilen Hemra Amanmämmedow (62-nji we 77-nji minutlar) geçirdiler.
Baýramalyda “Merw” soňky minutlara çenli ýeňlip gelýärdi. Çünki “Aşgabadyň” hüjümçisi Berdi Şamyradowyň 49-njy minutda geçiren pökgüsi tä duşuşygyň esasy wagtynyň soňky minutyna çenli oýundaky ýeke-täk pökgi bolmagynda galýardy. Ýöne ýer eýeleri ruhdan düşmän soňuna çenli göreşdiler. Netijede 90-njy minutda Ilýa Tamurkin hasaby deňledi. Emin tarapyndan goşulan wagtyň 3-nji minutynda bolsa Toýly Goçnazarow “Merwe” ýeňiş getirdi — 2:1.
Birinji tapgyrdan soň 3 utuk toplan “Ahal”, “Şagadam”, “Altyn asyr”, “Merw” we HTTU öňde barýar.
Bu oýunlar hakyndaky maglumtlar bilen şu ýerde tanşyp bilersiňiz!


text:
Geçen hepdede Ukrainanyň premýer-ministri Kiýewiň 24-nji ýanwarda “Royal Dutch Shell” nebit kompaniýasy bilen 10 milliard dollarlyk ylalaşyga gol çekjekdigini aýtdy. Bu ylalaşyk Kiýewiň “Şewron” kompaniýasy bilen eýýäm baglaşan şertnamasy bilen bilelikde Ukrainanyň özüniň Orsýetiň tebigy gazyndan garaşlylygyny azaltmak ugrunda alyp barýan strategiýasynyň bir bölegidir.
Ukrainanyň özüniň Orsýetiň energiýasyndan garaşsyzlygyny üpjün etmek meselesiniň çözgüdi häzir ýeriň astynda ýatyr. Ukraina 1.2 trillion kubometr möçberdäki slanes gazynyň goruna eýe bolup, ýurt bu tebigy baýlygynyň ululygy boýunça Ýewropada üçünji orunda durýar.
Ukrainanyň 24-nji ýanwarda “Royal Dutch Shell” kompaniýasy bilen önümçiligi paýlaşmak boýunça şertnama gol çekmegine garaşylýar.
Mümkinçilikler
Ylalaşyga laýyklykda, Ukrainanyň gündogar böleginde ýerleşýän “Ýuziwska” gaz ýatagynda, täze tehnologiýalaryň ulanylmagynda, önümçilik işleri başlanar. Bu işleriň bahasynyň 10 milliard amerikan dollaryna durjagy habar berilýär.
2012-nji ýylda Kiýew Ukrainanyň günbatar böleginde ýerleşýän gaz ýatagynda şuňa meňzeş işleri amala aşyrmak üçin özüne partnýor hökmünde “Şewron” kompaniýasyny saýlap alypdy.
Brýusseldäki Günbatar-Gündogar institutynyň analitigi Danila Boçkarew slanes gazynyň we tebigy gazyň beýleki adaty bolmadyk görnüşleriniň Ukrainanyň geljegi üçin uly ähmiýete eýe bolup biljekdigini belledi.
Danila Boçkarewiň pikirine görä, Ukraina öz zerurlyklary üçin ulanýan gazynyň ýarpysyny ýa üçden iki bölegini daşardan satyn alýarka, slanes gazy ýurduň energiýasy üçin möhüm çeşme bolup biler.
Orsýetden satyn alýan energiýa serişdeleriniň importyny azaltmaklyk Ukraina üçin wajyp mesele bolup durýar. Moskwa Kiýewe syýasy taýdan basyş etmek üçin gaz söwdasyny ulanyp gelýär. Moskwa Ukrainanyň Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky Gümrük bileleşigine goşulan ýagdaýynda, Kiýewe satýan gazynyň nyrhyny azaltmakçydygyny duýdurýar
.
Päsgelçilikler
Emma Ukrainanyň “Ýuziwska” gaz ýatagyny özleşdirip başlamagy meseläniň tiz ýa-da doly çözüljegini aňlatmaýar. Kiýewiň planlary üstünlikli başa barsa bu gaz ýatagyndan ýene 10 ýyldan, her ýylda 8-10 milliard kubometr mukdarda gaz öndürip bolar. Ýene 15 ýyldan bolsa, öndürilýän gazyň mukdaryny ýylda 20 milliard kubometre ýetirip bolar.
Deňeşdirme üçin Ukrainanyň tükenip barýan gaz ýataklaryndan häzirki wagtda ýylda 20 milliard kubometr mukdarda gaz öndürilýär. Ukrainaly energiýa bilermeni Pawlo Zahorodnýuk bu sanyň geljekki onýyllykda ýene-de azaljagyny çak edýär.
Kiýewiň slanes gazyny özleşdirmek boýunça planlarynyň başa barmagy ekologiýa meselelerine-de bagly.
Harkow we Donetsk şäherleriniň ýaşaýjylary gaz önümçiliginiň ekologiýa ýetirýän zyýany barada aýdyp, gaz önümçiligine garşy çykyş edýärler. “Swoboda”, ýagny “Azatlyk” atly syýasy partiýanyň ýerli bölümi slanes gazynyň önümçiliginiň suwy hapalaýandygyny we ekin meýdanlaryna zyýan ýetirýändigini aýdyp, suda ýüz tutmakçy bolýar. “Swoboda” partiýasynyň parlamentdäki wekili Ihor Şwaika ekologiýa taýdan köpçülikleýin barlaglaryň zerurdygyny aýtdy.
Analitik Danila Boçkarew Ukrainanyň slanes gazynyň önümçiligini ýola goýmak boýunça edýän tagallalary Günbatar Ýewropanyň energetika üpjünçiligine degişli ýagdaýyny iru-giç özgerder diýip hasap edýär.


text:
Türk-siriýa serhediniň Bab al Salama geçelgesinde ýarylan ulag bombasy azyndan 17 adamy, esasan siriýaly pitneçi söweşijileri öldürdi diýip, şaýatlar we Siriýanyň Londondaky Adam hukuklary guramasy aýdýar.
Bu partlama 13-nji oktýabr güni giçlik, Azat Siriýa goşunynyň barlag nokadynyň golaýynda boldy. Ýaraly bolan 25 adamyň sekizisiniň ýagdaýynyň agyrdygy aýdylýar we olar serhet ýakasyndaky türk hassahanalaryna alnyp gaýdyldy.
Bu serhet geçelgesi Azaza, Türkiýe tarapyndan goldanylýan we günbatar tarapyndan aram siriýa söweşijileri diýilýän, «Yslam döwleti» jeňçi toparyna garşy uruşda uly operasiýalara gatnaşýan gozgalaňçylaryň mesgeniniň golaýynda ýerleşýär.
YD jeňçisi bir hepde ozal demirgazyk-günbatar Siriýa bilen Türkiýäniň arasyndaky Atmeh serhet geçelgesinde özüni partladyp, azyndan 25 adamy öldüripdi.
Şonda nyşana alnanlar hem esasan Türkiýe tarapyndan goldanylýan we Ankaranyň «Ýefrat galkany» kampaniýasynda YD-ny demirgazyk Siriýadan çykarmaga çalyşýan söweşijiler bolupdy.


text:
Eýranyň mediasy häkimiýetleriň Eýranyň we Britaniýanyň goşa raýatyny içalyçylykda güman edip, tussag edendigini habar berdi.
16-njy awgustda IRNA döwlet täzelikler agentligi ady agzalmadyk tussagyň “Eýran bilen bagly ykdysady ugurda hereket edendigini” habar berdi.
Britaniýanyň hökümeti maglumat babatynda dil ýarmady.
Eýranyň häkimiýetleri içalyçylykda we howpsuzlyk bilen bagly jenaýatçylyklarda aýyplap, goşa raýatlyga eýe bolan ýene azyndan alty adamy tussag etdi.
Eýran goşa raýatlygy ykrar etmeýär, netijede tussag edilenleriň hiç birine konsullaryň kömegini soramak mümkinçiligi elýeterli däl.


text:
Aşgabadyň Nyýazow etrabynyň 26 ýaşly ýaşaýjysy Arzuw öz ýaşaýan köp hojalykly jaýyndaky suw ýetmezçiligi we beýleki meseleler barada gürrüň bermek üçin Azatlyk Radiosyna jaň edipdi. Azatlyk Radiosy Arzuw bilen söhbetdeşligi 22-nji fewralda efire beripdi.
Arzuw şol söhbetdeşlikde jaýyny dolandyrýan edarada we etrap häkimliginde arzynyň diňlenmeýänligini, tersine, meseläni çözmäge borçly işgärleriň öz wezipesini ýerine ýetirmegiň ýerine şikaýat edýän zenana basyş görkezip, ony türmä basmak haýbaty bilen gorkuzmaga çalşandyklaryny habar beripdi.
Azatlyk Radiosy Arzuw bilen 1-nji martda ýene söhbetdeş boldy
. Arzuw şonda radio beren interwýusynyň käbir netijeleri berendigini aýdypdy.
Eýsem Arzuwyň gozgan meselesi nähili çözüldi?
Azatlyk Radiosyna ynamdar çeşmeden gowşan maglumatlara görä, aşgabatly Arzuwyň öz ýaşaýan ýeri bilen bagly arz-şikaýatynda gozgan meseleleri çözülýär. Ýagny onuň ýaşaýan jaýynyň daş-töweregine esewan edilýär, jaýyň töweregindäki köçeleriň çukur-sukurlary gömlüp, täze asfalt düşelipdir, esli ýyl bäri ideg görmedik agaçlar, baglar taraşlanyp, gowy tertibe salnypdyr. Ol ýerde suw meselesiniň hem çözülendigi aýdylýar.
Şeýle hem, ýaşaýyş jaýlaryny ulanmak baradaky edaranyň Arzuwyň üstüne gygyran işgärine, adamlar bilen gödek gürleşýänligi üçin, berk duýduryş berlipdir.


text:
Ýekşenbe güni BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa meseleleri boýunça ýörite wekili Kofi Annan Moskwada prezident Dmitriý Medwedew bilen gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikde Kofi Annan Siriýadaky krizisleri parahatçylykly ýollar bilen çözmek meselesinde Orsýetiň möhum rol oýnap biljekdigini nygtady.
Bu wakanyň öňýany Orsýetiň hökümeti Siriýadaky ýaragly söweşijilere daşardan syýasy we ýarag goldawlarynyň berilýändigini aýdyp, tä bu goldawlar bes edilýänçä bu ýurtdaky meseleleriň parahatçylykly çözülip bilinmejekdigini nygtap çykyş etdi.
Kofi Annan Moskwa saparyndan soň, sişenbe we çarşenbe günleri Siriýadaky krizisler barada Hytaýyň ýokary derejeli resmileri bilen gepleşik geçirmekligi planlaşdyrýar.


text:
Günbataryň gaz alýan çeşmelerini baýlaşdyrmagy göz öňünde tutýan “Nabukko” proýekti Hazar sebitinden we Orta Gündogardan Ýewropa ýurtlaryna ýylda 31 milliard kubometr töweregi gaz akdyrmagy maksat edinýär. Günbatarda bu proýekte Orsýetiň gaz resurslaryna garaşlylygy azaltmagyň bir çäresi hökmünde garalýar.
“Nabukko” proýektini maliýeleşdirmek we bu proýekt üçin zerur bolan gaz çeşmelerini tapmak meselesi soňky wagtlar çözülmesi kyn meselelerden biri bolup geldi. Äşgär kynçylyklary göz öňünde tutmak bilen bu proýektiň iş ýüzünde amala aşjakdygyna şübhelenýänler hem az bolmady.
Ýöne ýakynda, 4-nji martda, Türkiýäniň parlamentiniň “Nabukkonyň” tranziti baradaky hökümetara ylalaşygyny goldap ses bermegi bilen bu meseledäki durgunlylyk soňlanana meňzeýär. Çünki “Nabukkonyň” tranziti baradaky hökümetara ylalaşygyna girýän döwletleriň arasynda Türkiýe iň soňky bolup, bu ylalaşyga ses berdi.
Mundan öň bu ylalaşygy Awstriýa, Bolgariýa, Wengriýa we Rumyniýa gutarnykly tassyklapdylar.
"Nabukko" proýektiniň jogapkär direktory Reýnhard Mitçek Türkiýäniň bu baradaky ylalaşygy tassyklamagynyň ähmiýetine şeýle baha berdi: «Bu hökümetara ylalaşyk möhüm dokument, sebäbi ol bäş ýurduň üsti bilen umumy bir geçirijiniň işe girizilmegine kanuny ýol açýar. Bu bolsa "Nabukko" ýaly döwletara geçirijisi üçin örän möhüm zat. Bu baradaky ylalaşyga hökümetara şertnamasy görnüşinde gol çekildi. Beýle diýildigi onuň bäş ýurduň kanunçylygynyň hem çygryndan çykýan ylalaşykdygyny aňladýar. Ol ylalaşygyň 50 ýyllyk güýji bar. Şeýlelikde, ol inwestorlar, banklar we tranzitçi ýurtlar üçin amatly, howpsuz we ygtybarly ylalaşyk bolup durýar». Türkiýe - Azerbaýjan
Käbir synçylar Türkiýäniň bu dokumenti tassyklamaga howlukmanlygynyň sebäbini onuň Azerbaýjan bilen alyp baran gepleşikleri bilen baglanyşdyrýarlar.
“Nabukkonyň” häzirki geçirijisiniň gözbaşy Gürjüstan bilen Türkiýäniň serhetlerinden gaýdýar. Şol serhet ýakasynda-da ol Azerbaýjandan gözbaş alýan başga bir geçiriji bilen sepleşýär. Ol geçiriji arkaly Azerbaýjandan göni gaz alyp bolýandygyna garamazdan, Türkiýe bilen Azerbeýjanyň arasynda gazyň bahasyny özara ylalaşmak işi köp wagt aldy.
Rim uniwersitetiniň geosyýasat boýunça analitigi Federiko Bordonaro Türkiýäniň "Nabukko" proýekti boýunça hökümetara ylalaşygyny tassyklamagynyň sebäbini Türkiýedir Azerbaýjanyň ýakynda özara ylalaşyga gelmegi bilen baglanyşykly diýip hasaplaýandygyny aýtdy.
“Nabukko” üçin beýleki bir oňyn öňegidişlik bolsa ýakynda, 10-njy martda, bu proýektiň aksionerlerinden biri bolan Germaniýanyň RWE kompaniýasynyň Azerbaýjandaky Nahiçiwan gaz ýatagyny özleşdirmek boýunça bu ýurt bilen özara memoranduma gol çekmegi boldy.
RWE kompaniýasynyň özleşdirjek bu gaz ýatagyndan alynjak tebigy gaz hut "Nabukko" proýektini gaz bilen üpjün etmek üçin ulanylar diýlip garaşylýar.
Geçen ýyl Germaniýanyň şu RWE kompaniýasy ýurduň günbataryndaky gaz ýataklaryndan birini özleşdirmek boýunça Türkmenistan bilen-de kontrakt baglaşypdy.
"Nabukko" proýektiniň jogapkär direktory Reýnhard Mitçek bu proýekte gatnaşyjy aksioner kompaniýalaryň soňky wagtlar şular ýaly potensial energiýa üpjünçileri bilen baglaşan kontraktlarynyň ähmiýetine ýokary baha berýändigini aýtdy.


text:
Orsýetdäki türmeler we koloniýalar agentligi «Pussy Raýotyň» tussag edilen agzasy Nadežda Tolokonnikowanyň indiki saklanjak türmesine alnyp barylýandygyny, ýagny ýoldadygyny habar berdi.
Anna güni ýaýradylan beýanatda Tolokonnikowanyň hiç bir şikaýatynyň ýokdugy, onuň saglyk ýagdaýynyň kanagatlanarlydygy aýdylýar.
Tussagyň indi haýsy ýerdäki türmede saklanjagy barada hiç bir maglumat berilmeýär.
Ozalky saklanýan türmesindäki şertlerden nägile bolup, başga türmä geçirilmek talaby bilen açlyk yglan edeninden soň, ýagny 22-ji oktýabrdan bäri Tolokonnikowanyň nirededigi bilinmeýär.
«Amnesty International» çarşenbe güni rus häkimiýelerini Tolokonnikowanyň nirededigini aýtmaga çagyrdy.
Ol Moskwa buthanasynda prezident W.Putini tankytlap aýdym aýdany üçin türmä basyldy.


text:
Osama bin Laden 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Birleşen Ştatlara edilen hüjümi suratlandyrmakda "jihat" sözüni ulanaly bäri bu gadymy arap sözüne iň gara manylar ýöňkelip gelinýär. Şol sebäpli-de "Jihat" sözi indi 10 ýyl bäri musulmanlar hem musulman däller tarapyndan Günbatara garşy yslam urşy manysynda giňden ulanylýar.
Arap-yslam gatnaşyklary baradaky geňeşiň Çikagodaky ofisiniň direktory Ahmed Rehab öz alyp barýan jyhadynyň bu sözi yzyna gaýtaryp almakdygyny aýdýar. Ol öz puly we öz işini goldaýan beýleki adamlardan gelen maliýe kömegine daýanyp, bir düşündiriş kampaniýasyny ýola goýupdyr. Kampaniýadan maksat - jihat sözüniň köp bilinmeýän manysyny ile bildirmek.
"Bu manylaryň biri gowy orun ugrunda, öz ýaşaýşyňy we beýlekileriň ýaşaýşyny gowulandyrmak ugrunda tagalla etmek, aňsat zady däl-de, dogry zady etmek" diýip, Rehab gürrüň berýär.
Çikagoda, San-Fransiskoda we Waşingtonda awtobuslarda hem otlularda asylýan reklamalarda bir güler ýüzli amerikan musulman göze ilýär. Ol reklamalar Rehabyň bu söze nähili düşünýändigini görkezýär. Ol muny öz el-aýagy ysmaz bolan enesinden öwrenipdir.
"Bu meniň jyhadym"
"Men ondan munuň bilen nädip oňýarsyň diýip soramda, ol maňa 'oglum, bu meniň jihadym' diýip, ýönekeýje jogap berdi. Bu maňa güýçli täsir etdi. Sebäbi bu onuň bu bir synag, böwet, göreş diýdigidi" diýip, Rehab gürrüň berýär.
Kampaniýanyň şygary: "Yslamy musulman we musulman däl ekstremistlerden yzyna gaýtaryp almak".
Ahmed al-Rahim Wirjiniýa uniwersitetinde yslam barlaglary boýunça kömekçi professor. Ol: "Bu kampaniýada musulman ekstremistleri diýilýänler salafistler" diýýär.
"Bular yslamyň aýratyn puritançylyk many ýüküne eýerýärler. Olar jyhadyň mukaddes uruş aspektini nygtaýarlar, bu sözüň häzir ulanylyşy ýaly onuň gazaply, urşa çalymdaş häsiýetini nygtaýarlar. Olar onuň asyl manysynyň şeýledigini aýdýarlar. "Jyhat" sözüni täzeden dikeltmek, täzeden definirlemek barada musulmanlaryň arasynda dürli ýollar bar. Bu-da jyhadyň bir görnüşi" diýip, al-Rahim belleýär.
Rehab "jihat" sözüniň manysyny ogurlan beýleki topara Pamela Geller ýaly adamlar wekilçilik edýär diýýär.
Geller "Amerikan Azatlygyny goramak inisiatiwasy" diýip atlandyrylýan topara ýolbaşçylyk edýär. Ol Rehab we ony goldaýanlar barada şeýle diýýar: "Olar jyhady arassalap, ýuwmarlaýarlar. Aslynda olaryň edýäni – bu ýurduň hopwsuzlygyna açyk abanýan uly howpuň öňünde amerikan halkyny ýaragsyzlandyrmak".
Jihat - Hudaýyň ýolunda jan etmek
Yslam alymy, Pensilwaniýa uniwersitetinde yslam pikirleri boýunça professor Jamal Elýasyň aýtmagyna görä, iňlis dilinde "jihat" sözüniň ekwiwalenti, ýagny şol manyny aňladýan ekiztaýy ýok.
"Ol dürli ýollar bilen aňladylýar. Onuň asyl manysy 'tagalla etmek' ýa 'yhlas etmek, göreşmek'. Uzynrak manysy bolsa 'Hudaýyň ýolunda jan etmek'. Netijede anyk manysynda, halkyň häzir pikir edişi ýaly, onda zorlugyň hiç bir formasyna açyk salgylanma ýok. Bu bir gaty gowşak kesgitleme. Onuň içine köp zatlar girip bilýär" diýip, Elýas düşündirýär.
Elýas syýasy kontekstde jihad sözüne köplenç ýaragly işjeňligiň käbir formasy diýip düşünilýändigini boýun alýar. "Ýöne musulmanlar, umuman, ony ulananlarynda - bu bir taryhy fakt - köplenç şahsy derejede özüňi gowulandyrmak diýip ulanypdyrlar" diýip, Elýas nygtaýar.


text:
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy bäsleşik yglan edýär 30.12.2016 — 08.01.2017
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan milli walýutada «Нейтральный Туркменистан» gazetinde 22.07.2016-da neşir edilen BÄSLEŞIGINIŇ möhletini uzaldýandygyny yglan edýär:
Rezerwuarlary satyn almak boýunça
Tender boýunça teklipler Türkmenistan, Balkan welaýaty, Türkmenbaşy şäheri, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň DYA bölümine tender neşir edilen senesinden soňky 10 günüň dowamynda kabul edilýändir.
Habarlaşmak üçin telefonlar: +993243 2-48-49, 96-2-33 (arzany ugratmak üçin tel/faks: +993243 2-22-04)


text:
ITAR-Tass habar agentliginiň Orsýetiň ýokary derejeli ýolbaşçysyna salgylanyp çap eden maglumatyna görä, Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedew 20-njy dekabadan soňra Türkmenistana barar.
Bu sapar barada taýýarlyklar dowam edýär. Medwedew Aşgabatda rus mekdebiniň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Türkmenistana barar diýip, ýokary derejeli orsýetli wekil Sergeý Prihodko maglumat berdi.
Bu Medwedewiň soňky bir näçe aýyň dowamynda Türkmenistana etjek ikinji sapary bolar. Ol 2009-njy ýylyň sentýabr aýynda Türkmenbaşyda geçirilen awt-ralli çäresine tomaşa etmäge-de barypdy.
Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow hem 29-njy noýabrda Orsýetde boldy.


text:
Aşgabatdaky özboluşly keşbi bilen tanalan "Türkmenistan" myhmanhanasy geçen hepde ýumruldy. Bu waka şaýat bolan aşgabatly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow
şeýle diýdi:
—Geçen hepde Aşgabadyň Gogol (Bitaraplyk) köçesi bilen maşynly barýarkam, "Türkmenistan" myhmanhanasynyň ýykylýandygyny görüp, gynandym. "Türkmenistan" myhmanhanasy Aşgabadyň myhmanlary üçin ýerleşýän ýeri boýunça örän çemeli hem-de arzan myhmanhanady. Onuň özboluşly hem özüne çekýän arhitekturasy bardy.
"Türkmenistan" myhmanhanasy Aşgabadyň administratiw we söwda merkeziniň golaýynda ýerleşýärdi. Ýerli synçy Ýaýlym Begow
bu ýagdaýyň myhmanhanada ýaşaýan myhmanlar üçin amatly bolandygyny aýdýar:
—Türkmenistan" myhmanhanasy Aşgabadyň merkezinde gurlansoň, ol hemme tarapdan örän amatlydy. Myhmanlara gerek bolan edara jaýlary myhmanhana örän golaýdy. Gelýän myhmanlar, komandirowka gelýän adamlar her hili işlerini aňsatlyk bilen bitirip bilýärdiler. Sowet döwründen galan ýadygärlik hökmünde garalýan bu üç gatly myhmanhanada 60 sany otag bolup, her otagda duş bilen wanna, kondisioner, hemra telewideniýesi bardy. Myhmanhananyň myhmanlary saunanyň, massaž kabinetiniň, dellekhananyň hyzmatlaryndan hem peýdalanyp bilýärdiler. Myhmanhananyň restorany bolsa diňe bir myhmanlaryň däl, eýse aşgabatlylaryň hem gelim-gidimli ýeridi.
"Türkmenistan" myhmanhanasy Aşgabadyň administratiw we söwda merkeziniň golaýynda ýerleşýärdi.
"Türkmenistan" myhmanhanasy 1948-nji ýyldaky Aşgabat ýer titremesinden soň, 1950-nji ýylda gurlupdy. 1995-nji ýylda ýugoslaw gurluşykçylary bu myhmanhanada düýpli abatlaýyş işlerini geçirdiler. Emma, muňa garamazdan, myhmanhana özüniň arhitektura aýratynlygyny saklap galypdy. Ýaýlym Begow
bu barada şeýle diýýär:
—Her nomeriň gurluşy o diýen uly hem däldi: iki adamlyk, dört adamlyk otaglar bardy. Hemme gerekli enjamlar bilenem üpjün edilendi. Özem arassa saklanýardy. Gapdalynda-da restoran bardy. Onda diňe myhmanhanada ýaşaýanlar däl-de, şäherli adamlar, şol töwerekde işleýänler günortanyna, hezil edinip, nahar iýip, dynç alyp gidýärdiler. Onsoňam, myhmanhananyň demirgazyk tarapynda "Gorka" diýip, bir taryhy ýadygärlik bardy. Onuň üstünde hem dynç almaga tomusky kafe bardy. Ol ýerde hem adamlar dynç günleri gelip, dynç alyp gidýärdiler.
Graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow
ýaşy 50-den geçen aşgabatlylaryň ýaşlyk döwürleriniň ýatlamasy bolan sowet döwrüniň binalarynyň ýykylmagyna öz garaýşyny şeýle beýan etdi:
—50-70 ýaşa çenli islendik adamdan şäheriň ýüzi nähili diýip soranyňda, şäheriň merkezindäki jaýlary, başga-da şäheriň käbir ýerlerindäki özboluşly jaýlary agzarlar. Emma häzirki alnyp barylýan gurluşyk şäheri arhitektura taýdan taryhsyz goýup barýar.
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň binasynyň golaýynda ýerleşen "Türkmenistan" myhmanhanasynyň deregine Türkmenistanyň hökümetiniň täze binasynyň guruljakdygy barada maglumatlar bar.


text:
"Tehran Times" gazeti Russiýa Federasiýasynyň çempionatynda şu hepdäniň duşenbe gününde geçirilen "Rostow" - "Dinamo" duşuşygynda şikeslenen Eýranyň mili ýygyndysynyň hüjümçisi Serdar Azmunyň, klubyň lukmanynyň maglumatyna görä, 2-3 hepde ýaşyl meýdana çykyp bilmejekdigini habar berýär.
Eýranyň "Tasnim" habarlar agentligi bolsa 33 ýaşly goragçy Jalal Hosseýniniň şikes sebäpli türkmen futbolçylary bilen boljak duşuşyga gatnaşyp bilmejekdigini ýazýar. Milli ýygyndy bilen 100-nji duşuşygyna çykmagyň bosagasynda duran goragçy 3 hepde ýaşyl meýdana çykyp bilmez.
Mundan başga-da, 28 ýaşly goragçy Wuriýa Gafuri hem şikes sebäpli ildeşlerimiz bilen boljak duşuşyga gatnaşyp bilmez.
Eýranyň hem-de Türkmenistanyň futbol ýygyndylarynyň arasyndaky duşuşyk 12-nji noýabrda Tähranyň "Azady" stadionynda geçiriler.
Dünýä çempionatynyň AFK boýunça saýlama tapgyrynyň "D" toparçasynda omanly futbolçylar 11 utuk bilen öňde barýar. Olardan 3 utuk az toplan Eýranyň ýygyndysy ikinji, 7 utukly ildeşlerimiz üçünji orunda.
Saýlama tapgyrda Türkmenistanyň hem-de Eýranyň futbol ýygyndylarynyň arasynda 16-njy iýunda Daşoguzda geçirilen ilkinji duşuşyk 1:1 hasabynda deňlik bilen tamamlanypdy.


text:
6-njy maýda Türkmenistanyň Mejlisinde Türkiýe Respublikasynyň Beýik Milli Mejlisiniň Başlygy jenap Jemil Çiçegiň ýolbaşçylygyndaky türk parlamentarileriniň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň barşynda doganlyk ýurduň parlamentiniň ýolbaşçysy Türkmenistanyň ýokary kanun çykaryjylyk edarasynyň esasy işleri hem-de wezipeleri, onuň düzümi we Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň kanun çykaryjylyk ulgamynda başyny başlan düýpli özgertmeleri babatda işiniň esasy ugurlary bilen tanyşdyryldy. Kanunçylygyň kämilleşdirilmegi döwlet ösüşiniň geçirilýän uly möçberli özgertmeler maksatnamalarynyň barşyny tizleşdirmäge gönükdirilendir.
Nygtalyşy ýaly, häzirki wagtda biziň ýurdumyzda kanun çykaryjylygyň dünýä tejribesiniň esasy ugurlaryny özünde jemlän pugta kanunçylyk binýady döredildi. Birleşen Milletler Guramasynyň möhüm Konwensiýalaryna gol çekmek we goşulmak bilen bir hatarda geçirilýän işler biziň döwletimiziň dünýäniň hukuk giňişligine üstünlikli goşulyşmagyna hemmetaraplaýyn ýardam berýär. Işlenip taýýarlanylýan we kabul edilýän kanunlar we kanunçylyk namalary milletiň Lideriniň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistany syýasy, ykdysady we durmuş taýdan ösdürmek babatda öňde goýan wezipeleriniň üstünlikli çözülmegine gönükdirilendir.
Şunuň bilen baglylykda, türkmen parlamentarileriniň baş maksady demokratik, hukuk we dünýewi döwletiň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak, Türkmenistanyň ykdysady we durmuş ösüşine uly depgin bermek, onuň halkara abraýyny berkarar etmek, ýurduň ilatynyň durmuş hal-ýagdaýynyň şertlerini gowulandyrmak, adamyň hukuklaryny we azatlygyny üpjün etmek bolup durýar.
Duşuşygyň barşynda döwletara türkmen-türk gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürmäge gönükdirilen ileri tutulýan ugurlar we parlamentara hyzmatdaşlygynyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Bellenilişi ýaly, iki doganlyk halkyň ýola goýlan taryhy aragatnaşygy hem-de Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasy bilen depginli ösdürilýän hyzmatdaşlygy biziň ýurdumyzyň Mejlisiniň Türkiýäniň kanunçykaryjylyk edarasy bilen özara peýdaly gatnaşyklarynyň işjeňleşmegine ýardam edýär. Şu babatda 2012-nji ýylda


text:
Orsýetiň Ýekaterinburg şäheriniň aktiwistleri köçelerde emele gelýän çukurlar bilen bagly problema resmileriň ünsüni çekmek üçin täze usuly oýlap tapdylar. Olar “Resmileri işlär ýaly et” atly proýektiň çäginde aýyň 23-den 24-ne geçýän gijede köçelerdäki çukurlaryň töweregine ýokary derejeli resmileriň karikaturalaryny çekdiler.
Ýekaterinburgyň şäher dolandyryjysy Aleksandr Ýakob, bu şäheriň häkimi Ýewgeniý Porunow hem-de Swerdlowsk welaýatynyň häkimi Ýewgeniý Kuýwa dagyny utandyrjak bolup edilen bu çäre netije berene meňzeýär.
Bu karikaturalaryň suratlary Twitter, Vkontakte we LiveJournal sosial ulgamlarynda ýyldyrym çaltlygynda ýaýrady.
Ýekaterinburg şäheriniň häkimi ilkibaşda bu karikaturalary “rugsatsyz çekilen, ýerliksiz, şäheri hapalaýan suratlar” diýip atlandyrdy. Ýöne 24-nji iýulda günortan ýollarda abatlaýyş işlerini geçirýän gullugyň işçileri karikaturalary pozup, çukurlary dolduryp başladylar.
Ýekaterinburgyň şäher dolandyryjysy Aleksandr Ýakob üçin çekilen karikatura, 23-nji iýul.
Swerdlowsk welaýatynyň häkimi Ýewgeniý Kuýwa üçin çekilen karikatura, 23-nji iýul.
Ýollarda abatlaýyş işlerini geçirýän gullugyň işgärleri Swerdlowsk welaýatynyň häkimi Ýewgeniý Kuýwa üçin çekilen karikaturany pozýarlar, 23-nji iýul.


text:
Şenbe güni Owganystanyň resmileri ýurduň Samangan welaýatynyň paýtagty Aýbak şäherinde toý dabarasy wagtynda amala aşyrylan partlamada azyndan 17 adamyň, şol sanda ýerli parlament deputatynyň-da ölendigini habar berdiler.
Bu partlama özbek milletinden bolan parlament deputaty Ahmad Khan Samanganiniň gyzynyň durmuşa çykmagy bilen bagly gurnalan toý dabarasynda janyndan geçen bir hüjümçi tarapyndan amala aşyrylypdyr.
Demirgazyk Owganystan boýunça polisiýanyň metbugat sekretary Lal Mohammad Ahmadziýanyň aýtmagyna görä, bu partlamada parlament deputaty Ahmad Khan Samangani bilen birlikde, welaýatyň howpsuzlyk gullugynyň başlygy Khan Mohammad we regionyň harby komanduýuşisi hem ölüpdir.
Ýaralananlaryň arasynda regionyň polisiýa edarasynyň komanduýuşisi Saýd Ahmad Samehiň we Sari Pul welaýatynyň ozalky häkimi Saýd Ekbal Munibiň hem bardygy habar berilýär.
“Milli bitewülige garşy hüjüm”
Talyban toparlary bu hüjüme özleriniň dahylly däldiklerini yglan etdiler we bu işiň deputat Ahmad Khan Samanganiniň öz şahsy duşmanlarynyň gurnan işi bolmagynyň mümkindigini öňe sürdüler.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý bu hüjümde bigünä parahat ýaşaýjylaryň we deputat Samanganiniň nyşana alynmagyny milli bitewülik ugrundaky tagallalara garşy edilen hüjüm diýip häsiýetlendirdi.
Prezident Karzaý bu bolan wakany derňemek üçin ýurduň baş prokurorynyň orunbasary Rahmatullah Nazariniň ýolbaşçylygynda ýörite delegasiýany bu wakanyň bolan ýerine ýollady.
Hamid Karzaý bu partlamada ejir çekenleriň maşgalalaryna jaň edip, olara öz gynanjyny we ýürekdeşligini bildirdi.
Demirgazykda täsirli şahsyýetdi
Özbek milletinden bolan parlament deputaty Ahmad Khan Samangani Demirgazyk Owganystanda prezident Karzaýy ýakyndan goldap gelen syýasatçylardan biri hasaplanylýar.
Şol bir wagtyň özünde-de, onuň täsirli etniki özbek syýasatçysy we fraksiýa lideri general Abdul Raşid Dostumyň syýasy garşydaşydygy-da aýdylýar.
Talyban toparlarynyň sözçüsi Zabihullah Mujahed parlament deputaty Ahmad Khan Samanganiniň Demirgazyk Owganystanda täsirli şahsyýet hasaplanylýandygyny we hiç bir şübhesiz ýagdaýda onuň duşmanlarynyň-da bardygyny aýtdy.
Emma, bu ýagdaýlara garamazdan, Samangan welaýatynyň polisiýa edarasynyň başlygy Mohammad Halil Andarabi Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda bu hüjümiň amala aşyrylmagynda Al-Kaýda bilen baglanyşygy bolan terrorçylaryň güman edilýändigini aýtdy.


text:
Düýn Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhammedow «Türkmenistanda aýlyk haklaryny, pensiýalary, döwlet posobiýalaryny we studentleriň stipendiýalaryny ýokarlandyrmak baradaky» täze permana gol çekdi.
Bu gol çekilen permanda 2010-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan býujet edaralarynyň, hojalyk hasaplaşygyndaky edaralaryň we jemgyýetçilik guramalaryň işgärleriniň aýlyk haklarynyň, şeýle hem, uruş we zähmet weteranlarynyň pensiýalarynyň, döwlet posobiýalarynyň we studentleriň stipendiýalarynyň 10 prosent ýokarlandyrylmalydygy aýdylýar.
Bu permana laýyklykda, eýeçiliginiň görnüşine garamazdan edara-kärhanalaryň we gurmalaryň işgärleriniň ortaça aýlyk haky 598 manatdan az bolmadyk möçberde kesgitlenilmeli, iň ýokary zähmet pensiýasynyň möçberi aýda 532 manat, uruş weteranlaryna berilýän pensiýanyň iň ýokary möçberi aýda 580 manat, uruş weteranlaryna berilýän pensiýanyň iň az möçberi aýda 435 manat, ähli beýleki pensiýalaryň we döwlet posobiýalarynyň iň az möçberi 121 manat bolar.
Pensiýalaryň bu täze moçberlerini göz öňünde tutup, häzirki perman Turkmenistandaky ortaça aýlyk hakynyň möçberini 678 manat diýip kesgitleýär.


text:
Abadan (öňki Büzmeýin) şäherinde 7-nji iýulda öýlän sagat dörtler töweregi dörän partlama hem ýangyn barasynda Türkmen Döwlet habarlar gullugy şeýle habary çap etdi: “Türkmenistanyň prezidentiniň başlyklyk etmeginde Ministrler Kabinetiniň we Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki nobatdan daşary maslahaty geçirildi. Onda Abadan şäheriniň eteginde pirotehika saklanýan ýörite skladda bolan ýangyn bilen bagly dörän adatdan daşary ýagdaýa seredildi. Ýangyn soňky günler dowam edýän adatdan daşary yssy sebäpli döredi”.
Ekspertiň garaýşy
Orsýetli garaşsyz harby ekspert Aleksandr Golts partlamanyň sebäbi barasynda Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugyna şeýle diýdi: “Hemme zat ok-däriniň saklanyşyna bagly. Ýörite gurlan ok-däri ammarlarynda belli bir derejede temperatura saklanýar. Şol ammar gurlanda, belli bir temperaturany saklamagyň göz öňünde tutulmandygyny aýtmak kyn. Sebäbi ýakyp-ýandyryp barýan yssy Türkmenistan üçin täzelik ýa garaşylmadyk zat däl. Ok-därini saklamagyň haýsydyr bir düzgünleri bozulandyr”.
Türkmenistanda hemme zat häkimiýetleriň berk kontrollygynda. Şeýle ýagdaýda Abadan şäherinde munuň ýaly waka nädip ýüze çykdy? Bu soraga Golts şeýle jogap berdi: “Praktikanyň görkezişi ýaly, hemme zada tutuşlygyna kontrollygy elde saklamaga synanyşyk edilse, iň möhüm zatlara gözegçilik sypdyrylýar. Şol gorhanany goraýan ofiserleriň keýpine kontrollyk edip bolar, olar öz nobatynda tehniki howpsuzlygy bilmeýärler. Awtoritar režimlerde ähli zady elde saklamaga çalyşýarlar, iň esasy, iň möhüm ugurlara gözegçlik ýok bolup çykýar”.
Adam pidalary
TDH-niň maglumatyndan sitata: “Adam pidalary, uly weýrançylyklar ýok. Ilata medisina we beýleki kömekler berilýär. Wakanyň bolaň ýerine ýakyn ýerde ýaşaýan adamlar howpsuz ýerlere göçürildi”.
Türkiýäniň “Cihan” habar agentligi bolsa Abadan şäherindäki öz çeşmelerine salgylanyp, ölenleriň 100 töweregi adamdygyny habar berýär.
Aşgabadyň ýaşaýjysy gören zatlary barada Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Ýaňy bir gelin geldi wokzala çagalary bilen, ýüzleri gan. “Adamym şäherde işleýärdi, şonuň yzyndan geldim” diýýär. “Eger ol meniň yzymdan giden bolsa erbet, aňram gaty erbet, 90-njy razýezdden aňryk geçirenoklar” diýýär. Oklar uçup gelip degýändir-dä, ýüz-gözi gan şol aýalyň. Miliseler ýanyna eltenok”.
TDH gullugynyň habaryndan sitata: “Prezident Berdimuhamedow harby hem kanun goraýjy organlaryň ýolbaşçylarynyň hasabatyny diňläp, ähli zerur çäreleri görmäge, şeýle-de ýarylmadyk partlaýjy serişdeleriň gözlegini dowam etdirmegi görkezme berdi”.
Soňky maglumatlara görä, partlama we ýangyn heläkçiligini başdan geçiren Abadan şäherinde ýagdaý kadalaşýar, adamlar ýuwaş-ýuwaşdan öýlerine dolanmaga başladylar. Şähere barýan ähli ýollar açyldy.


text:
Yragyň resmileri Bagdadyň gyzgalaňly sebitinde iki bombaly ulag partlamasynyň amala aşyrylandygyny, hüjümleriň netijesinde azyndan 12 adamyň ölendigini we başga-da takmynan 30 sanysynyň ýaralanandygyny habar berýärler.
17-nji noýabrda amala aşyrylan hüjümleriň biri Bagdadyň gündogaryndaky Maştal sebitinde, beýlekisi şäheriň günbataryndaky Amiriýah sebitinde boldy, diýip Yragyň polisiýasy öz maglumatynda belleýär.
Bu iki hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç bir topar öz üstüne almady.
Bagdatda her gün diýen ýaly bombaly hüjümler ýa-da ok atyşyklar amala aşyrylýar. Şol hüjümleriň netijesinde her aý ýüzlerçe adam öldürilýär.


text:
Bu ýurtda şu esasda halky bagtyýar etmek göz öňünde tutulýar.
Şwesiýa 6 sagatlyk iş düzgünine geçmäge taýýarlanýar. Bütin ýurtda garrylar öýleridir keselhanalar bilen bilelikde ähli iş ýerleri 6 sagatlyk iş gününe geçmäge taýýarlyk görüp başlaýar.
Şu esasda işde öndürijiligi ýokarlandyrmak we adamlary hem hoşwagt etmek göz öňünde tutulýar. Netijede 8 sagatlyk iş güni 2 sagat gysgalar.
"Science Alert" atly internet sahypasynyň maglumatyna görä, ýolbaşçylar gysgaldylan iş wagtynyň dowamynda işgärleriň hasam hyjuwly işläp, galan wagtda bolsa şahsy durmuşdan owalkysyndan hem köp lezzet almagy üçin iş wagtynyň kadasyna üýtgeşiklik girizmäge başladylar.
Şwesiýanyň ikinji uly şäheri bolan Göteborgda ”Toýota” firmasynyň merkezleri mundan 13 ýyl owal 6 sagatlyk iş gününe geçipdiler. Firmanyň merkezi hasabatynda aýdylyşyna görä, şeýle üýtgeşikligiň netijesinde firmanyň işgärleri has hoşwagt bolup, kärhananyň gazanýan girdejisini has hem ýokarlandyrypdyrlar.
Paýtagt Stokholmda goşmaça mobil programmalary taýýarlaýan ”Filimundus” firmasynyň merkezleri bolsa geçen ýyl 6 sagatlyk iş gününe geçdiler.
Sosial media seretmäge rugsat berilmeýär
"8 sagatlyk iş güni çak edilişi ýaly öndürjilikli däl" diýip, ”Fast Company” firmasynyň baş müdiri Linus Feldt nygtaýar. Ol soň sözleriniň üstüni şeýle ýetirýär: "8 sagatlyk iş gününde bar ünsüňi anyk bir meselä gönükdirmek ullakan problema. Şeýle kynçylygyň hötdesinden gelip bilmek üçin birgiden goşmaça çärelere baş goşmaly bolduk. Edilýän işde ünsi hasam güýçlendirmek üçin ýörite gyzykly arakesmeler berdik. Ýöne şonda-da işden galan wagtda şahsy durmuşy isleýşimiz ýaly ugrukdyrmak aladasy bilen ynjalyksyzlanmagy dowam etdik".
Jenap Feldt 6 sagatlyk iş wagty kadasy hakda bolsa şeýle diýýär: "Täze kada boýunça işgärlere ofisde sosial media seretmäge rugsat berilmeýär. Ýagny, işgärleriň ünsüni böljek täsirler azaldylýar we olary işden sowatjak päsgelçilikler boldugyndan çäklendirilýär. Şeýlelikde olary işde has öndürijilikli işlär ýaly ýagdaýa getirmäge synanyşylýar".
Has hyjuwly bolmak
Baş direktoryň sözlerine görä, täze iş wagt düzgüni adamlaryň işden çykan mahaly has hyjuwly bolmagyna, şeýle-de şahsy durmuşyna hem has köp wagt aýyrmagyna kömek eder. Muny 8 sagatlyk iş wagty bolan mahaly başarmak gaty kyn bolýar.
"Science Alert" atly internet sahypasynyň ýazmagyna görä, ýurtdaky käbir keselhanalarda lukmanlar we şepagat uýalary eýýäm 6 sagatlyk iş gününe geçipdirler.
Göteborgdaky garrylar öýi bolsa, şu ýylyň başyndan bäri synag üçin 6 sagatlyk iş gününe geçdi. Synag ýylyň ahyryna çenli dowam eder. Garrylar öýüniň ýolbaşçylary bolsa, iş wagtynyň gysgalmagynyň öwezini dolmak üçin, täze işgärleri işä kabul etmegiň çykdajysyny hasaplaýarlar. Şonuň ýaly-da hyzmat edilýän garrylaryň hoşallygy hem işgärleriň ruhy ýagdaýyndaky özgerişlikler babatynda-da degişli barlaglar geçirilýär.


text:
Gazagystanyň Karaganda şäherindäki aýallar türmesiniň tussaglary gazaply sil suwy sebäpli ewakuasiýa edildi.
Karagandanyň içeri işler resmileri Azatlyk radiosynyň Gazak gullugyna 16-njy aprelde Koksun şäherçesindäki türmäniň 943 tussagynyň sil zerarly başga türmelere geçirilendigini aýtdy.
Gazagystanyň premýer-ministriniň orunbasary Bahtyžan Şahintaýew 16-njy aprelde Habiden Mustafin obasyna baryp gördi, bu ýerde sil 700 çemesi bina zyýan ýetirdi.
Bu obanyň 4 müň çemesi ýaşaýjysy soňky günlerde başga ýere göçürildi.
Sil uly ýollary petikläp, Akmolada, gündogar Gazagystanda, Demirgazyk Gazagystanda, Pawlodar regionlarynda hem adamlary ewakuasiýa etmäge mejbur etdi.
Güýçli gelen sil zerarly 2 müň çemesi ýaşaýyş jaýyna zyýan ýetendigi aýdylýar, pidalar barada habar ýok.


text:
ABŞ-nyň Türkmenistandaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi wezipesine Robert Pattersonyň kandidaturasy tassyklandy. Bu karar 14-nji aprelde ABŞ-nyň Kongresiniň ýokarky öýi tarapyndan bir agyzdan makullandy.
Robert Pattersonyň kandidaturasynyň ABŞ-nyň Kongresiniň ýokarky öýi tarapyndan tassyklanmagy onuň ABŞ-nyň Türkmenistandaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellenmegi üçin zerurdy. Bu wezipä Robert Pattersonyň kandidaturasyny ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama hödürledi.
1985-nji ýyldan bäri diplomatik ugurdan işleýän we ors dilini bilýän Robert Patterson mundan ozal Orsýetde, Wengriýada, Ukrainada, Ermenistanda we Keniýada ABŞ-nyň ilçihanalarynda dürli wezipelerde işledi.
5-nji aprelde ABŞ-nyň Senatynyň Daşary gatnaşyklar komitetinde geçirilen diňlenişikde Robert Patterson Türkmenistanda ilçi bellenen ýagdaýynda türkmen tarapy bilen konsultasiýalarda adam hukuklarynyň dürli ugurlary, şol sanda adamlaryň tussag edilmegi, söz we hereket azatlygyna garşy dowam edýän çäklendirmeler barada pikir alyşmakçydygyny aýtdy.
Adam hukuklary
Robert Pattersonyň gatnaşmagynda geçirilen şol diňlenişiklerde Türkmenistanda käbir oňyn özgerişlikleriň bolmagyna garamazdan, adam hukuklary boýunça problemalaryň dowam edýänligi aýratyn nygtaldy.
Apreliň başynda türkmenistanly medisina işgärleriniň bir topary “Community Connection” atly alyş-çalyş programmasy boýunça ABŞ-a gitmekçi bolanda, Aşgabadyň halkara aeroportunyň pasport gözegçiliginde, sebäbi düşündirilmezden, yzyna gaýtarylypdy.
7 sany medisina işgäriniň Türkmenistandan çykarylmanlygyny Azatlyk Radiosyna ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynda aýtdylar. Ilçihananyň jemgyýetçilik gatnaşyklary boýunça bölüminiň resmisi Bradleý T. McGuire soňky wakanyň ýurtlaryň arasyndaky alyş-çalyş programmasyna ters gelýänligini belledi. Onuň sözlerine görä, türkmen lukmanlarynyň ABŞ-a gitmegine degişli ýagdaý bilen baglanyşykly täzelik ýok.
Ilçihana ilçisiz galypdy
Amerikan resmileriniň sözlerine görä, ABŞ-nyň Türkmenistanda öz täze ilçisini bellemegi ýurduň öz bähbitlerini goramagy üçin zerur.
Mundan ozal ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçisi wezipesini Treýsi Ann Jeýkobson ýerine ýetirdi. Onuň Türkmenistandaky diplomatik işi 2007-nji ýylyň aprel aýynda tamamlandy. Şondan bäri Aşgbatdaky amerikan ilçihanasy ilçisiz galypdy.
2010-njy ýyldan bäri ABŞ-nyň Türkmenistandaky diplomatik missiýasyna ilçihananyň işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Eýlin Malloý ýolbaşçylyk edip geldi.


text:
Taýland özüniň ýer hemralarynyň biriniň Hindi okeanynda dürli ululykdaky 300 obýekti ýüze çykarandygyny habar berýär. Gürrüňi edilýän bu territoriýa Malaziýanyň ýiten uçarynyň gözlenýän sebitiniň golaýynda ýerleşýär.
Käbir obýektleriň uzynlygynyň 16 metre çenli barabardygy çaklanylýar. Gürrüňi edilýän bu obýektleriň ýekşenbe güni Fransiýanyň ýer hemrasynda görnen anyk bolmadyk 122 obýektiň ýerleşýän territoriýasyndan takmynan 200 kilometr uzaklykdadygy aýdylýar.
Gürrüňi edilýän bu obýektleriň Malaziýanyň ýiten 370 kysymly uçaryna degişli bolup bolmandygy nämälimligine galýar.
Gürrüňi edilýän uçar 239 ýolagçy bilen 8-nji martda ýitirim bolupdy.


text:
BMG-nyň Türkmenistandaky Ösüş programmasy (UNDP) ýurduň bäş welaýatyndan we Aşgabat şäherinden etrap saýlaw komissiýalarynyň 80 agzasyny “Bridge” programmasy boýunça okatdy.
Programmanyň metbugat beýanatynda bellenmegine görä, ýerli saýlaw komissiýalarynyň agzalary halkara saýlaw standartlary, prinsipleri, funksiýalary, saýlaw komissiýasynyň gurluşy, saýlaw komissiýasynyň agzalarynyň özüni alyp baryş kodeksi, strategik hem maliýe taýdan planlaşdyryş, ýerli hem halkara synçylaryň işi we saýlawlar wagty, köpçülikleýin habar serişdeleri bilen aragatnaşyk ýaly meseleler bilen tanyşdyryldy.


text:
Halkara pul fondy dünýä ykdysadyýetiniň gowşaklygyna galýandygyny, gelýän ýylda ösüşiň haýal bolmagyna garaşylýandygyny aýdýar.
Halkara pul fondunyň dünýä ykdysadyýetine syn boýunça taýýarlan täze hasabatynda global ykdysadyýetiň şu ýyl 3.3 prosent ösjekdigi aýdylýar. Iýul aýynda bu ösüşiň 3.5 prosent boljagy çaklanypdy.
Hasabat Ýewropadaky we Birleşen Ştatlardaky syýasatçylar öz ykdysady meselelerini çözmek üçin ýeterlik çäre görmese, ykdysadyýetdäki aşaklamanyň uzaga çekmeginiň ahmaldygyny duýdurýar.


text:
Paýtagtyň bazarlarynda täze ýyl dabaralary üçin pirotehniki önümlerini söwda nokadynyň çäginde satmagyň gadagandygy hakda bildirişli ýazgylar asylyp çykyldy.
Her ýyl täze ýyl baýramçylygy golaýlaberende hususy telekeçiler tarapyndan ýurduň çägine daşary ýurtlardan pirotehniki önümleri getirilip başlanýar. Täze ýyl baýramçylygynyň başlanmazynyň iki hepde öňünden ýaş-ýeleňler petardalary gören ýerlerinde atyp, goh baryny döredýärler. Dumly-duşda atylýan petardalaryň sesi misli, söweş gidýän meýdana düşen ýaly edýär.
Pirotehniki önümlerini ýurduň çägine esasan 1996-njy ýyllardan getirmek ýoň bolup başlandy. Özem petardalaryň bahasy şol döwürler şeýle bir arzan bolansoň, çagalar olary gaty köp mukdarda satyn alýardylar hem-de gören ýerlerinde olary atyp oýnaýardylar.
Ulanmak üçin gaty howply bolmasa-da, petardalar sebäpli, her ýyl birnäçe çaga düýpli ten şikeslerini alyp, keselhanalara düşüp başlady. Özem bu ýagdaý ýyl geldigiçe köpelip başlady. Şol sebäpden, soňky iki ýylyň dowamynda daşary ýurtlardan getirilýän pirotehniki önümlerini erkin bazarda satmaga gadagançylyklar girizilip başlandy. Düzgüni bozan telekeçilere bolsa düýpli jerimeler töletdirildi.
Gizlin satylýar emma gymmat
Ýerli häkimlikleriň pirotehniki önümleriniň satylmagyna berk gözegçilik girizmegi ilat tarapyndan gaty gowy garşylandy. Asuda köçeden geçip barýarkaň, ýaş oglanlaryň petardasyndan çykýan tarkylda zähresi ýarylan dek bolýan raýatlar indi ýaramaz endiklerden azat boldular.
Ýöne ýerli häkimlikler pirotehniki önümlerine näçe gözegçiligi güýçlendirseler-de, bazarlarda bu önümler gizlin ýagdaýda satylýar. Hususan-da paýtagtyň «100 fontan» hem-de «Lälezar», Jygyllyk bazarlarynda içinde 50 sany petarda bolan gutyny 80 müň manada satyn almak bolýar.
Gadagançylyk girizilen harydyň bahasy juda artýar. Pirotehniki önümlerininiň gizlin ýagdaýda gorka satylmagy hem-de onuň bahasynyň juda ýokary bolmagy, ýaşlaryň arasynda ol önümleri satyn alamaga bolan höwesi ep-esli derejede pese gaçyrdy.
Ýerli habarçylaryň beren maglumatlary esasynda taýýarlanyldy.


text:
Azerbaýjanyň, Türkmenistanyň we Türkiýäniň prezidentleriniň ýylyň aýagyna çenli sammit geçirmegi planlaşdyrylýar diýlip, Azerbaýjanyň mediasy habar berýär.
Üç ýurduň arasyndaky gepleşiklere ýakyn çeşmä salgylanmak bilen berilýän maglumata görä, Türkmenistanda geçirilmegi planlaşdyrylýan ýokary derejeli gepleşikde, hususan-da, Trans-Hazar gaz geçirijisiniň gurluşygy ara alnyp maslahat ediler, diýip Trend agentligi berlleýär.
Hazar deňziniň düýbünden çekiljek gazgeçiriji arkaly türkmen gazyny Azerbaýjanyň üstünden Türkiýä akdyrmak boýunça proýekt 2015-nji ýylyň maý aýynda Aşgabatda geçirilen köptaraplaýyn gepleşiklerde maslahat edilipdi. Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Türkiýäniň we Ýewropa Bileleşiginiň arasynda energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlyk boýunça deklarasiýa gol çekilipdi.
Azerbaýjan proýektiň durmuşa geçirilmegi üçin köptaraplaýyn goldaw bildirýär. Türkmenistan kanuny statusy kesgitlenmedik Hazar deňziniň üsti bilen gazgeçirijiniň durmuşa geçirilmegi üçin proýekte gatnaşýan taraplaryň razylygy ýeterlik diýip hasap edýär.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Katerine Aşton Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiçe Assosiasiýa ylalaşygyna gol goýmagyna böwet bolan "gysga möhletleýin" maliýe meseleleriniň çözüljekdigine ynanýandygyny aýtdy.
Aşton bu barada duşenbe güni Brýusselde geçiriljek ÝB-niň Daşary işler boýunça geňeşiniň masalatynyň öňünden çykyş etdi. Ýewropaly resmi "bar bolan meseleleri çözmek üçin" ÝB-niň Ýanukowiç bilen işleşip biljekdigini aýtdy.
Aşton muny gönümel ÝB, maliýe institutlary ýa bolmasa hususy pudak arkaly durmuşa geçirip boljakdygyny hem belläp geçdi.
Şeýle-de Aşton bu krizis Ýewropa Bileleşigi bilen Russiýanyň gatnaşyklaryna oňaýsyz täsir etmeli däldir diýdi. Russiýa Ukrainanyň Assosiasiýa ylalaşygyna gol goýmazlygy üçin Kiýewe basyş etmekde aýyplanýar.
Ýekşenbe güni Ýewropa Bileleşigi Kiýew bilen söwda we syýasy pakt baradaky gepleşiklerini soňa goýýandygyny yglan edipdi.
Bu arada Kiýewde müňlerçe adam protest çärelerini geçirmäge dowam edýärler.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk komissiýasy, şeýle-de ABŞ-nyň Helsinki Komissiýasy diýlip tanalýan komissiýa “Yslam döwleti” toparynyň Merkezi Aziýada daşary ýurtly söweşijileri hakyna tutmagyna degişli 10-njy iýunda diňlenişik geçirdi.
Respublikan senator Kris Smithiň (Chris Smith) ýolbaşçylygyndaky bu komissiýanyň resmi maglumatyna görä, diňlenişikde kanun çykaryjylar Merkezi Aziýanyň näme sebäpden “Yslam döwleti” atly radikal topar üçin daşary ýurtly söweşijileriň bol çeşmesine öwrülendigi baradaky sorag boýunça pikir alyşdylar. Şeýle-de bu diňlenişikde ABŞ-nyň Merkezi Aziýada esktremizme garşy göreşe we regionyň ýaşaýjylarynyň, şol sanda ýaşlaryň daşary ýurtlardaky radikal guramalara goşulyşmagynyň öňüni almak boýunça tagallalary netijeli goldamagyny nädip ýaýabaňlandyrmalydygy maslahat edildi.
“Halkara Krizis Toparynyň” maglumatyna görä, 4 müň çemesi daşary ýurtly söweşiji Merkezi Aziýanyň bäş ýurdundan barypdyr. Diňe bir geçen hepdede biz Täjigistanyň terrorizme garşy programmasynyň – biziň hökümetimiz tarapyndan ýokary derejede taýýarlanan adamyň – öz wezipesini terk edip, “Yslam döwletine” goşulandygyny bilip galdyk diýip, senator Smith bu diňlenişikde aýtdy.
“Bu terrorçylyga ýykgyn edýän erkek we aýal adamlary Ýakyn Gündogara meýletin syýahat etmekden saklamak tagallalar babatynda näme aňladýar?” diýip, Smith, şeýle-de “biziň hökümetimiz beýlekiler we ÝHHG ýaly guramalar bilen işleşende, öz serhetlerimizde radikallaşma garşy göreşde has berk herekete geçmeli, şeýle-de daşary ýurtly söweşijileriň dolanyp jyhady we zorlugy öz öýlerine getirmejegine kepil geçmeli” diýdi.
Helsinki Komissiýasy 57 ýurtda Helsinki ylalaşygynyň berjaý edilişine syn edýär we adam hukuklary, demokratiýa, ykdysady, ekologiýa hem-de harby hyzmatdaşlyk arkaly köptaraplaýyn howpsuzlygy öňe sürýär.
Komissiýanyň 10-njy iýunda geçiren diňlenişiginde çykyş edenleriň Merkezi Aziýanyň raýatlarynyň radikallaşmagynyň faktorlaryna üns berendikleri, şeýle-de daşary ýurtly söweşijileriň hakyna tutulmagyna garşy milli we halkara derejelerde edilýän tagallalar boýunça goşmaça teklipleriň edilendigi resmi maglumatda habar berildi.
“Merkezi Aziýa ýurtlary we dünýäniň ýurtlary Siriýada we Yrakda daşary ýurtly terrorçy söweşijileriň howpy meselesinde oýanmaly” diýip, Döwlet sekretarynyň Merkezi Aziýa boýunça orunbasary Daniel N.Rosenblum ABŞ-nyň bu meselede halkara institutlary, regional toparlar we milli hökümetler bilen işleşmegi dowam etdirmegi planlaşdyrýandygyny aýtdy. Rosenblum “ynamly statistika bolmasa-da barlaglar Siriýada we Yrakda söweşýän merkezi aziýaly söweşijileriň aglaba böleginiň öz ýurtlarynyň daşynda, esasan Orsýetde hakyna tutulýandygyny görkezýär” diýdi.
Helsinki komissiýasynyň maslahatynda ”Halkara Krizis Toparynyň” müdiriniň orunbasary Jennifer Leonard Merkezi Aziýa hökümetleriniň jyhadizmiň regionda döredýän uzak möhletleýin howpuny nazara alyp, demokratiýa ýol açmak, kemsidiji kanunlary we syýasaty ýatyrmak ýaly düýpli çäreleri amala aşyrmalydygyny belledi.
ABŞ-nyň Federal hökümetiniň garaşsyz edarasy bolan Helsinki Komissiýasy diýlip tanalýan Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk boýunça komissiýasy Helsinki ylalaşygynyň we ÝHHG-niň beýleki borçnamalarynyň berjaý edilişine syn etmek maksady bilen 1976-njy ýylda döredilipdi. Ol hiç bir partiýa degişli bolmadyk edara bolup, onuň düzümine ABŞ-nyň senatyndan 9 agza, Wekiller öýünden 9 adam we döwlet, goranmak we söwda departamentleriniň hersinden bir agzadan girýärler.


text:
Gazak we awstraliýa metbugaty gazak professorynyň Awstraliýada öz aýalyny öldürmekde aýyplanandygyny ýazýar.
53 ýaşyndaky Serik Elibaý 16-njy fewralda, polisiýa onuň Adelaýde şäheriniň ýanyndaky öýüne gelip, aýalynyň, 55 ýaşyndaky Aýnur Ismagüliň jesedini tapanyndan soň tussag edildi.
Ismagül tanymal gazak žurnalisti Žumagali Ismagulowyň gyzydy. Elibaý 18-nji fewralda adam öldürmekde aýyplandy.
Awstraliýanyň mediasy Elibaýy we onuň aýalyny Adelaýdede ýerleşýän ylmy-barlag işlerine gatnaşan tanymal alymlar hökmünde häsiýetlendirýär.
Olar 2006-njy ýylda Awstraliýada ornaşmazlaryndan öň Ukrainada, Kanadada, Germaniýada we Wengriýada oba hojalyk ekinleri barada ylmy iş geçiripdirler.


text:
Halkara Olimpiýa komitetiniň (HOK) saýlap-seçiş komissiýasy 23-nji martda Hytaýda baş gün dowam etjek seljeriş saparyna başlady. Bu waka 2022-nji ýylda geçiriljek Gyşky Olimpiýa oýunlaryny öz ýurdunda geçirmek boýunça Hytaý bilen Gazagystanyň arasyndaky bäsleşik soňky tapgyra ýeten mahaly bolýar.
Gürrüňi gidýän komissiýa Pekindäki we Hebeý welaýatynyň Zhangjiakou şäherindäki 19 desgany seljerip, transport we infrastruktura şertlerine baha bererler.
Halkara Olimpiýa komiteti Gazagystanyň Almaty şäherindäki seljerişlerini şu ýylyň fewral aýynda tamamlady we bu komitet nobatdaky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň geçiriljegi şäheriň adyny 31-nji iýulda köpçülige mälim eder.
Komitetiň düzgünlerine laýyklykda, Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň geçiriljegi ýurduň hökümetleri adam hukuklaryny, zähmet hukuklaryny we daşky-gurşawy goramaga borçly edilýär.


text:
1999-njy ýylda ýewro pul birligi girizileni bäri ýewrony ulanýan 17 ýurtda iş gözleýänleriň sany rekord derejä ýetdi.
Ýewropa Bileleşiginiň Ýewrostat statistiki edarasy ýewro zolagynda fewral aýynda işsizligiň derejesiniň 11 prosente golaýlandygyny we işsizleriň sanynyň 17 milliondan geçendigini mälim etdi.
Ýewro zolagynyň ýedi ýurdunda işsizligiň derejesi 10 prosentden pes bolan bolsa, Ispaniýada ol 24 prosente barabar bolupdyr.
Işsizligiň iň pes derejesi Awstriýada bolup, onuň 4,2 prosentdigi aýdylýar.


text:
Türkmen nakylynda "Saglyk agyzdan, görk eginden" diýilýär. Şeýle-de saglygyň köp derejede içilýän, azyk önümleri, nahar üçin ulanylýan suwa baglydygy aýdylýar.
Bütindünýä saglyk guramasynyň 2013-2020-nji ýyllar boýunça "Suwuň hili hem saglyk strategiýasy" programasynda bellenilmegine görä, içilýän we öý maksatlary, azyk önümçiligi, gaýtadan döretmek üçin ulanylýan suwuň hiliniň ynsan saglygyna uly täsiri bar.
Emma muňa garamazdan, entek dünýäde arassa agyz suwunyň howpsuzlygy we ilata elýeterliligi hemme ýerde deň däl.
Türkmenistanda suw ilata mugt berilýän harytlaryň hatarynda agzalýar, şol bir wagtda ilatyň arassa agyz suwy bilen üpjünçiligi babatda entek çözülmeli meseleleriň az däldigi aýdylýar.
Türkmen hökümeti soňky ýyllarda ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek, çeşme suwlaryny toplamak, suw arassalaýan zawodlary gurmak barada tagalla edýändigini aýdýar, bu işe döwlet serişdesi goýberilýär.
Emma il içinden gowuşýan habarlarda ýerli häkimiýetleriň ilatyň arassa agyz suwy bilen üpjünçiligine ýeterlik üns bermeýändigi, adamlaryň suw kösençliginiň dowam edýändigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosy nobatdaky "Tegelek stol» söhbetdeşligini şu meselä bagyşlaýar.
Bu söhbete gatnaşyp, pikirleriňizi aýtmaga, tejribeleriňizi paýlaşmaga çagyrýarys.


text:
Düýn Şwesiýanyň sudy «WikiLeaks» internet saýtynyň eýesi Julian Assanjy aýal maşgalany zorlamak we aýal maşgala el gatmak bilen bagly jenaýat aýyplamasy boýunça soraga çekmek barada karar çykardy.
Edil häzir özüniň nirededigini gizlin saklaýan Julian Assanj özüne bildirilýän bu aýyplamalary ret edýär we muny özüniň ýakynda ýaýradan gizlin harby dokumentleri üçin ar almak diýip häsiýetlendirýär.
Stokgolm şäheriniň ýerli sudunyň çykaran bu karary Julian Assanjy tussag etmek boýunça halkara derňewiniň ýola goýulmagyna getirmegi mümkin diýlip çaklanylýar.
Julin Assanjyň esaslandyran «WikiLeaks» internet saýty soňky bir ýylyň dowamynda Birleşen Ştatlaryň Yrakdaky we Owganystandaky harby hereketleri barada gizlin dokumentleriň ýüz müňlerçesini jemgyýetçilige aýan etdi.


text:
Belarusdaky Orsýetiň žurnalistleriniň işiniň çäklendirilmegi geljekde bu ýurduň häkimiýetlerine karz pul bermek meselesine ýaramaz täsir ýetirer diýip, Kremldäki çeşmäniň aýdandygyny Itar-Tass habar berýär.
Ýewraziýa ykdysady hyzmatdaşlygy guramasynyň Krizise garşy fondy bilen Belarusyň Maliýe ministrligi hepdäniň penşenbe güni Minskä üç ýylyň dowamynda 3 milliard dollar bermek baradaky ylalaşyga gol çekişdi.
Prezident Aleksandr Lukaşenko maý aýynyň ahyrynda Belarusda birnäçe daşary ýurduň, şol sanda Orsýetiň köpçülikleýin habar serişdeleriniň ýapylmak mümkinçiligi barasynda aýdypdy.
Soňky aýlar Orsýetiň köp sanly žurnalistlerine Belarusyň territoriýasyna girmek gadagan edildi.