text:
“Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy önümleri sertifikatlaşdyrmagyň täzelenen tertibini tassyklady. Onuň mazmuny Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň resmi sahypasynda ýerleşdirildi. Bu barada Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) resmi saýtynda anna güni habar berildi.
Bu resminama dokuz bapdan ybarat bolup, Türkmenistanda öndürilýän, daşary ýurtlara eksport edilýän, döwletiň çägine getirilýän önümleriň sertifikatlaşdyrylmagyny, şeýle hem daşary ýurt döwletleriniň sertifikatlaşdyrmak boýunça edaralarynyň beren laýyklyk resminamalarynyň ykrar edilmegini talap edýär.
Habarda bellenişi ýaly, täzelenen tertip käbir amallary sanlylaşdyrmak bilen sertifikatlaşdyrmak işini ýönekeýleşdirer. Meselem, önümleri sertifikatlaşdyrmak üçin diňe kagyz görnüşinde däl, internet arkaly elektron görnüşinde ýa-da elektron göterijide hem ýüz tutmaga mümkinçilik berler.
“Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy standartlaşdyryş, sertifikatlaşdyryş, metrologiýa, ýerasty baýlyklary we zähmeti goramak, senagat howpsuzlygy babatda döwlet gözegçiligini amala aşyrýar.


c: text/html

text:
«Lukoil Uzbekistan Operating Company» kompaniýasynyň direktory Stepan Guržiý «Lukoýl» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň ýolbaşçysynyň Azerbaýjan, Gazagystan, Özbegistan we Türkmenistan ýurtlaryndaky wekili wezipesine bellenildi.
Kompaniýanyň duşenbe güni ýaýradan metbugat beýanatyna görä, Russiýanyň «Lukoýl» nebitgaz kompaniýasynyň Dolandyryş komiteti bu barada degişli karary kabul etdi.
Beýanata görä, Stepan Guržiýiň jogapkärçilikleri ýokarda agzalan ýurtlar bilen «Lukoýl» toparynyň hyzmatdaşlygyny kämilleşdirmekden ybarat bolar.
Russiýanyň iri nebitgaz kompaniýasy Azerbaýjanda, Gazagystanda we Özbegistanda amala aşyrylýan nebitgaz taslamalaryna gatnaşýar. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Russiýanyň «Lukoil» açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň ýolbaşçysy Wagit Alekperow bilen fewral aýynyň 18-ne Aşgabatda geçiren duşuşygynda «Lukoýl» kompaniýasynyň «Dostluk» ýatagyny özleşdirmäge gatnaşmak meýlini Türkmenistanyň goldaýandygyny hem-de bu taslamany durmuşa geçirmek boýunça anyk maýa goýum tekliplerine garamaga taýýardygyny aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şu gün paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherçesinde futzal boýunça Türkmenistanyň 2019-njy ýyl üçin naýbaşy kubogynyň eýesi belli boldy. Jemleýji bäsleşik Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi «Deňizçi» topary bilen ýurdumyzyň çempiony «Köpetdagyň» arasynda boldy. Ýylyň jemi boýunça iň güýçli topary kesgitlemek ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän ugurlaryň bi...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
10.03.2019 08:43
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#326)


text:
Türk jinsi egin-eşiginiň Aşgabat şäherindäki resmi söwda nokady bolan «Mavi» dükany öz düregeý önümleri babatda (assortimentinde) 40% arzanladyş yglan edýär.
«Mavi» – dünýäde iň meşhur türk jinsi egin-eşik markalarynyň biridir. Bu markanyň egin-eşikleri dürli ululyklardaky modelleri bilen tapawutlanýar. «Mavi» markasynyň önümleri islendik beden görnüşine gabat gelmek we beden kemçiliklerini gizläp, onuň artykmaçlyklaryny bellemek maksady bilen döredilýär.
«Mavi» markasyna jinsi matasyndan taýýarlanylan köýnekler, şortikler (kelte balaklar), ýantorbalar, dürli görnüşli esbap daşlyklary we trikotaž önümleri degişlidir.
«Mavi» markasynyň önümleri bilen, onuň «Berkarar» söwda-dynç alyş merkeziniň ikinji gatynda ýerleşýän adybir dükanynda tanşyp bilersiňiz.
Habarlaşmak üçin telefonlar: +993 (61) 64-39-87; +993 (63) 71-94-47.
Şeýle-de okaň:
- Aşgabatdaky “Altınyıldız Classics” dükanynda 40%-e çenli arzanladyş
- Aşgabatdaky “Koton Women” dükany Gurban baýramy mynasybetli 40% arzanladyşa çagyrýar
- Aşgabatdaky Koton Kids dükany Gurban baýramy mynasybetli 40% arzanladyş yglan edýär
- Aşgabatdaky «Ramsey» dükany baýramçylyk mynasybetli arzanlaşyklar barada habar berýär


text:
Gudrat göreý diýseň - daglara bar
Daglar özleriniň belentligi, rowaýatlarda öz beýanyny tapýan gadymy wakalary öz goýnunda saklaýandygy bilen haýran galdyrýar. Olar bilen bolýan duşuşyklar köp açyşlary edýär! “Gudrat göreý diýseň – daglara bar” diýlip ýönelige aýdylmandyr.
Günorta tarapdan paýtagtymyzyň ýassanyp ýatan Köpetdagynda we onuň eteklerinde köp täsinlikleri görmek bolýar. Olar kert gaýaly, çuň jülgeli bolup, tebigatymyzyň ajaýyp dünýäsini açmak bilen, batyrlary we bilesigelijileri özlerine çekýärler. Merkezi Köpetdagyň ýapgytlary özüniň bejeriş aýratynlygy bilen meşhur bolan türkmen arçasy bilen örtülendir. Dag jülgelerinde uly bolmadyk şaglawuklary görmek bolýar.
Günbatar Köpetdag Hojagala, Sumbar we Çendir jülgelerine bölünýär. Olar türkmen topragynyň hakyky jennet künjekleridir. Bu ýerde söwüt we garagaç tokaýlyklary gabat gelýär, ýabany hozlar we miweli baglary ösýär. Bereketli topragyň Etrek we Sumbar derýalarynyň akýan ugurlarynda gymmat bahaly subtropiki baglar: zeýtun, injir, nar, hurma agaçlary ösdürilip ýetişdirilýär.
Syýahatçylyk ugry bilen gideniňde özüniň täsin landşafty we jana şypa beriji çeşmeleri bilen haýran galdyrýan Aý daglaryny görmek bolýar, bürgütleriň uçuşlaryny synlamak bolýar hem-de çeşmäniň bal ýaly suwundan ganmak boýar.
“Aşgabat” Döwlet syýahatçylyk kärhanasynyň işgäri Ogulgerek Durdynazarowanyň belleýşi ýaly, dynç günleri, bir we iki günlük daga syýahatçylyk etmegiň ugurlary işlenilip taýýarlanyldy. Köpetdag özüniň owadan künjekleri bilen meşhurdyr. Onuň eteginde tebigatyň döreden ajaýyp we täsin ýeri bolan Köwata ýerasty köli ýerleşýär, jülgelerde we derlerde bejeriş aýratynlyklary bolan kükürt wodorodly çeşmelere duş gelmek bolýar. Bu babatda Parhaý aýratyn şöhrata eýedir.
Bu ajaýyp we owadan ýerleri göreniňde ol seniň kalbyňda baky galýar, olar seni döredijilige ruhlandyrýar, sende täze, täsin duýgulary emele getirýär, bilimiň baýlaşdyrýar. Ýolbeletler daglaryň täsin dünýäsine aralaşmaga hem-de onuň ähli täsinlerini açyp görkezmäge kömek edýärler. Beýik akyldar şahyr Magtymgulynyň wasp eden daglary özleriniň owadanlygy bilen seni ýesir edýär we olar biziň ýüreklerimizde baky baky orun alýar.
Ýurduň tebigaty baý we dürli-dürlidir, Türkmenistanyň çäklerinde goraghanalar, jana şypa beriji çeşmeler, dinozawrlaryň aýak yzlarynyň yzy galan ýapgytly karst gowaklary ýerleşendir. Bularyň ählisi syýahatçylygy hem halkara derejesinde, hem içerki çäklerde ösdürmek üçin örän uly mümkinçiliklerdir.
Günorta tarapdan paýtagtymyzyň ýassanyp ýatan Köpetdagynda we onuň eteklerinde köp täsinlikleri görmek bolýar. Olar kert gaýaly, çuň jülgeli bolup, tebigatymyzyň ajaýyp dünýäsini açmak bilen, batyrlary we bilesigelijileri özlerine çekýärler. Merkezi Köpetdagyň ýapgytlary özüniň bejeriş aýratynlygy bilen meşhur bolan türkmen arçasy bilen örtülendir. Dag jülgelerinde uly bolmadyk şaglawuklary görmek bolýar.
Günbatar Köpetdag Hojagala, Sumbar we Çendir jülgelerine bölünýär. Olar türkmen topragynyň hakyky jennet künjekleridir. Bu ýerde söwüt we garagaç tokaýlyklary gabat gelýär, ýabany hozlar we miweli baglary ösýär. Bereketli topragyň Etrek we Sumbar derýalarynyň akýan ugurlarynda gymmat bahaly subtropiki baglar: zeýtun, injir, nar, hurma agaçlary ösdürilip ýetişdirilýär.
Syýahatçylyk ugry bilen gideniňde özüniň täsin landşafty we jana şypa beriji çeşmeleri bilen haýran galdyrýan Aý daglaryny görmek bolýar, bürgütleriň uçuşlaryny synlamak bolýar hem-de çeşmäniň bal ýaly suwundan ganmak boýar.
“Aşgabat” Döwlet syýahatçylyk kärhanasynyň işgäri Ogulgerek Durdynazarowanyň belleýşi ýaly, dynç günleri, bir we iki günlük daga syýahatçylyk etmegiň ugurlary işlenilip taýýarlanyldy. Köpetdag özüniň owadan künjekleri bilen meşhurdyr. Onuň eteginde tebigatyň döreden ajaýyp we täsin ýeri bolan Köwata ýerasty köli ýerleşýär, jülgelerde we derlerde bejeriş aýratynlyklary bolan kükürt wodorodly çeşmelere duş gelmek bolýar. Bu babatda Parhaý aýratyn şöhrata eýedir.
Bu ajaýyp we owadan ýerleri göreniňde ol seniň kalbyňda baky galýar, olar seni döredijilige ruhlandyrýar, sende täze, täsin duýgulary emele getirýär, bilimiň baýlaşdyrýar. Ýolbeletler daglaryň täsin dünýäsine aralaşmaga hem-de onuň ähli täsinlerini açyp görkezmäge kömek edýärler. Beýik akyldar şahyr Magtymgulynyň wasp eden daglary özleriniň owadanlygy bilen seni ýesir edýär we olar biziň ýüreklerimizde baky baky orun alýar.
Ýurduň tebigaty baý we dürli-dürlidir, Türkmenistanyň çäklerinde goraghanalar, jana şypa beriji çeşmeler, dinozawrlaryň aýak yzlarynyň yzy galan ýapgytly karst gowaklary ýerleşendir. Bularyň ählisi syýahatçylygy hem halkara derejesinde, hem içerki çäklerde ösdürmek üçin örän uly mümkinçiliklerdir.


text:
Oleksandr Turçinow penşenbe güni irden regionyň paýtagty Simferefoldaky binalaryň basylyp alynmagynda «harby lybasdaky jenaýatçylaryň» günäkärdigini aýtdy.
Ol Kyrymda Gara deňiz floty ýerleşýän Orsýete öz goşunlaryny bazalarynyň içinde saklamalydygy barada duýduryş berdi. Şeýle-de ol goşunlaryň islendik görnüşdäki hereketiniň harby agressiýa hasaplanjakdygyny aýtdy.
Ol binalary hakykatda kimleriň basyp alandygy bada-bat belli bolmady.
50 töweregi ýaragly adam
Krymyň premýer-ministri Anatoliý Mohilýow ol binalary 50 töweregi adamyň basyp alandygyny we hökümet işgärleriniň iş jaýlaryna girmeginiň öňüni kesendigini aýtdy.
Ol binalary eýelän ýaragly adamlaryň hiç bir talap etmändigini aýtdy, ýagny olar özlerine gepleşik geçirmäge ygtyýar berilmändigini aýdypdylar.
Binalaryň basylyp alynmagyna şaýat bolan Maksim bolan zatlar barada «Roýters» habar gullugyna şeýle gürrüň berdi:
"Häzirki pursatda içerde [parlament binasynyň içinde] nämeleriň bolýandygyny hiç kim bilmeýär. Biz diňe bu binanyň ele geçirilendigini gördük. Başda doly ýaraglanan 30 çemesi adam binanyň içine ylgap girdi. Olar binany ele geçirenlerinden soň ol ýerdäki polisiýany daşaryk çykaryp kowdular."
Parlament binasyny eýelän erkekleriň ýanyna baryp, olar bilen gürleşmek synanyşygyny eden žurnalistlere tarap uçgun granatlary zyňyldy.
Iş başyndaky içeri işler ministri Arsen Awakow polisiýanyň hüşgärlik ýagdaýyna getirilendigini aýtdy. Basylyp alnan binanyň töweregi gabsalyp, adam gelmez ýaly edildi.
Etniki ruslaryň hukuklary
Krymda, uly möçberde etniki ruslaryň ýaşaýandygy üçin, Moskwa tarapyndan goldanylýan prezident Wiktor Ýanukowiç iş başyndan çetleşdirileninden soň, bölünişik tendensiýalarynyň bolmagyndan alada edilýärdi.
Çarşenbe güni regional parlamentiň işiginde Orsýete tarapdar aktiwistler bilen Ukrainanyň täze liderlerini goldaýan etniki tatarlaryň arasynda tutluşyk boldy.
Orsýet Ukrainanyň täze häkimiýetleriniň kanuny durumyny sorag astyna aldy we Ukrainanyň gündogarynda hem günortasynda, şol sanda Kyrymda ýaşaýan rus dilli ilatyň hukuklarynyň bozulmaly däldigini duýdurdy.
Orsýetiň Daşary işler ministrligi penşenbe güni Twitterde öz watandaşlarynyň hukuklaryny goramagy halkara arenasynda dowam etdirjekdigini we ol hukuklar bozulan ýagdaýynda berk we eglişiksiz reaksiýa bildirjekdigini aýtdy.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin çarşenbe güni Orsýetiň günbatarynda, Ukraina bilen araçäklerde ýerleşýän rus goşunlaryny köpçülikleýin harby türgenleşikler üçin taýýarlyk ýagdaýyna getirdi.
Krymda bolup geçýän wakalar Ukrainadaky kanunçykarajylaryň Kiýewde täze hökümet üçin ses berjek gününe gabat geldi.
Täze hökümetiň düzümi çarşenbe güni agşam, Kiýewiň Garaşsyzlyk meýdanyna toplanan müňlerçe adamyň öňünde yglan edildi.
Täze hökümete ozalky premýer-ministr Ýuliýa Timoşenkonyň ýakyn ýarany, geçiş premýer-ministri Arseniý Ýatsenýuk ýolbaşçylyk eder.


text:
Halkara ekspertleriniň bir topary 1-nji awgustda gündogar Ukrainanyň orsýetparaz separatistler tarapyndan kontrollyk edilýän sebitinde urlup ýykylan “Malaýziýa howaýollaryna” degişli MH17 reýsli uçaryň gaçan ýerinde we onuň töwereklerinde bu heläkçilikde pida bolanlaryň jesetlerini tapmak üçin gözleg işlerine başlady.
Golland Adalat ministrliginiň ýaýradan beýanatynda “Gollandiýaly we awstraliýaly ekspertler anna güni irden uçar heläkçiliginiň bolan ýerine bardylar... Uçar heläkçiliginiň bolan ýerinde 70 ekspert gözleg işlerini geçirer” diýilýär.
“Malaýziýa howaýollaryna” degişli MH17 gatnaw ugurly uçar urlup ýykylanda 298 ýolagçynyň we ekipažyň ählisi heläk boldy. Ol uçaryň orsýetparaz separatistler tarapyndan urlup ýykylandygy aýdylýar.
Bu heläkçilikden soň Günbatar ýurtlarynyň häkimiýetleri Russiýany agzalýan uçary urup ýykmaga ukyply raketalary separatistlere bikanun ýagdaýda berenlikde aýyplady.
Russiýa inkär edýär
Russiýa bolsa separatistleri ýarag, maliýe serişdeleri we söweşijiler bilen üpjün edýändigi baradaky maglumatlary inkär edýär.
Gürrüňi gidýän uçar heläkçiliginiň bolan ýerinde pida bolanlaryň galan jesetlerini gözläp tapmak işine şu günki güne çenli Ukrainanyň hökümet güýçleri bilen orsýetparaz pitneçileriň arasynda dowam edýän söweşler päsgel berip geldi.
17-nji iýulda bolan uçar heläkçiliginde 193 raýatyny pida eden Nederlandlara 200-den gowrak tabyt ugradylypdy. Ýöne gündogar Ukrainada dowam edýän ýaragly çaknyşyklar zerarly heniz jesetleriň galan bölekleri gözlenip tapylmandy.
Ukrainanyň harbylary 1-nji awgustda orsýetparaz pitneçiler tarapyndan Şahtýorsk şäherçesiniň golaýynda gurnalan harby duzaga düşüp, 14 adamyň, şol sanda azyndan 10 esgeriň öldürilendigini habar berýär.
Bu şäherçe gürrüňi edilýän uçar heläkçiliginiň bolan ýeriniň golaýynda ýerleşýär.
Ykbaly näbelli...
Ukrain harbylary separatistler tarapyndan amala aşyrylan duýdansyz hüjümden soň, harby bölümiň hataryndaky 13 esgeriň ykbalynyň näbelli bolup galýandygyny mälim etdiler.
“Malaýziýa howaýollaryna” degişli uçar urlup ýykylaly bäri, Donetks we Lugansk şäherleriniň golaýyndaky birnäçe şäherçeden söweşijileri gysyp çykarmak arkaly Ukrainanyň güýçleri pitneçilere garşy harby hüjümleri güýçlendirdiler.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-Munyň ok atyşygy bes etmek baradaky çagyryşyna jogap hökmünde Ukrainanyň harby güýçleri “parahatlylyk gününi” yglan edensoň, uçar heläkçiliginiň bolan ýerine 31-nji iýulda ekspertleriň kiçeňräk topary ilkinji gezek baryp gördi.
1-nji awgustda Ukraina barýan gollandiýaly we awstraliýaly ekspertlere Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň resmileri ýoldaş bolýarlar.
Awstraliýanyň resmileri gürrüňi gidýän heläkçiligiň bolan ýerinde henizem 80 töweregi jesediň galan bolmagynyň mümkindigine ynanýandyklaryny aýdýarlar.


text:
Owganystanyň prezident bolmak ugrunda dalaşgärlik edýän iki bäsdeş kandidaty Abdylla Abdylla bilen Aşraf Gani Kabulda «bütewi hökümet» häkimiýet paýlaşygy şertnamasyna gol çekdi.
Gelnen ylalaşyga laýyklykda, ýurtda bütewi hökümet döredilip, Gani ýurduň prezidenti, Abdylla bolsa häkimiýetiň baş ýerine ýetirijisi bolar.
Bu ylalaşyk iýunda geçirilen ikinji tapgyr prezident saýlawlarynyň netijeleri barada aýlap dowam eden dawalary soňlaýar.
Aýdylmagyna görä, bu şertnama gol çekmek barada 20-nji sentýabr güni giçlik ylalaşyga gelnipdir.
Owgan telewideniýesi iki bäsdeş kandidatyň şertnama gol çekiş dabarasyndan soň gujaklaşyşyny, prezident Hamid Karzaýyň sözlän sözüni göni efire berdi.
Karzaý olary gutlady we Owganystanda parahatçylygyň hem abadançylygyň bolmagyna umyt bildirdi.
Karzaýyň sözçüsi Aýmal Faýzi Ganiniň indiki hepde prezident hökmünde kasam kabul etjegini aýtdy.
Saýlawlaryň netijeleri 21-nji sentýabrda giçlik yglan edilmeli.
"Öňe süýşmekde ynamy dikelder"
Obama adminstrasiýasy häkimiýeti bölüşmek ylalaşygyna gol çekilmegini öwdi.
Ak tamyň beýanatynda bu şertnama ýurduň syýasy krizisini «ýapmaga» hem-de «öňe tarap süýşmekde ynamy» dikeltmäge kömek eder diýilýär.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri bu ylalaşyk «adatdan daşary döwlet parasatlylyk pursaty» diýdi.
Ol Abdylla bilen Gani «Owganystanyň halkyny ilkinji orunda goýdy we olar öz ýurtlarynyň taryhyndaky ilkinji parahatçylykly demokratik geçişiň milli bütewilikden başlanmagyny kepillendirdi» diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky harby güýçler şu ýylyň aýagynda Owganystandan çykandan soň, ylalaşylan möçberdäki howpsuzlyk güýçlerini bu ýerde saklamak baradaky şertnama gol çekişmek üçin, Waşingtona täze prezident gerek.
Karzaý Birleşen Ştatlar bilen howpsuzlyk şertnamasyna gol çekmekden ýüz öwürdi.
Owganystanyň prezident saýlawlarynyň birinji tapgyry aprelde, ikinji tapgyry bolsa iýunda geçirildi. Emma giň ýaýran saýlaw galplyklary diýilýänler sebäpli ýeňijini kesgitläp bolmady.
BMG-niň howandarlygynda millionlarça sesiň auditi geçirildi, emma netijeler jemgyýetçilige aýan edilmedi.
Kandidatlaryň ikisi hem saýlawda ýeňendigini aýdýar, onsoň BMG we ABŞ, zorluklaryň möwjemeginden we etniki bölünişikden sowulmak üçin, «milli bütewilik hökümetini» gurmagy ündedi.
ABŞ-nyň ilçisi Jeýms Kanningem (James Cunningham) 18-nji sentýabrda Abdylla bilen Ganiniň arasyndaky gepleşiklerde araçylyk etdi. Şondan bir gün öň bütewi hökümet gurmak baradaky gepleşikler, saýlawlaryň ahyrky netijelerini nähili we haçan yglan etmeli diýen dawanyň üstünde, petige diräpdi.


text:
Aşgabat şäheriniň awtoulaglary hasaba alyş we tehniki taýdan guratlygyny anyklaýyş müdirliginiň öňünde adamlaryň we awtoulaglaryň uzyn nobatlarynyň emele gelendigi habar berilýär. Maglumata görä, bu nobatlaryň döremegine täze ýyldan, ýagny 2016-nji ýylyň ýanwar aýyndan başlap täze düzgünleriň güýje girjekdigi barada il içinde peýda bolan gürrüňler sebäp bolupdyr.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, aşgabatly ýazayjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Germaniýanyň hökümetiniň metbugat-wekili Saud Arabystanynyň patyşasy Salman bin Albulaziziň 7-8-nji iýulda Hamburgda geçiriljek Uly-20 guramasynyň sammitine gatnaşmajagyny mälim etdi.
Metbugat wekili Steffen Seibertiň 3-nji iýulda aýtmagyna görä, Saud Arabystanynyň hökümeti 81 ýaşly patyşanyň Uly-20 guramasynyň ýyllyk duşuşygyna barmajagyny Berline habar beripdir. Seibert patyşa Salmanyň saparynyň ýatyrylmagynyň sebäplerini mälim etmedi.
Emma Saud Arabystanynyň diplomatik çeşmeleriniň 3-nji iýulda dpa agentligine aýtmagyna görä, saparyň ýatyrylmagy Saud Arabystanynyň Katar bilen dawasyna bagly.
Iýun aýynda Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygynda goňşy ýurtlar Bahrein, Birleşen Arap Emirlikleri we Müsür Katary terrorçylygy goldamakda aýyplap, onuň bilen gatnaşygyny kesdiler.
Saud Arabystanynyň patyşasynyň ýerine maliýe ministri Mohammed al-Jadaan Uly-20 guramasynyň sammitine gatnaşar.


text:
Ozal habar berşimiz ýaly, Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligi paýtagtymyzyň döredilmeginiň 140 ýyllygy mynasybetli «Bagtyýar zamananyň döwrebap lybaslary» atly dizaýn bäsleşigini yglan etdi.
Bäsleşige gatnaşmak üçin Aşgabadyň modalar öýleri çagyryldy.
28-nji aprel güni sagat 10-da başlajak bäsleşige aşakdaky modalar öýleri gatnaşar:
― «Mähirli zenan»;
― Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň Modalar öýi;
― «Nurland».
Bäsleşik esasy 3 ugur (nominasiýa) boýunça geçirilýär:
- «Baýramçylyk lybaslarynyň kolleksiýasy» (ulular we çagalar üçin),
- «Sport egin-eşikleriniň kolleksiýasy» (ulular we çagalar üçin),
- «Gündelik geýilýän egin-eşikleriň kolleksiýasy» (ulular we çagalar üçin).
Ýeňijiler Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň şahadatnamasy we sowgatlary bilen sylaglanarlar.
Gözden geçiriliş «Bitarap Türkmenistan» şaýolunyň ugrundaky Modalar öýünde geçiriler.


text:
Shveıtsarııada Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy aıasynda shara ótti
JENEVA. QazAqparat - Jeneva qalasynda (Shveıtsarııa) QR Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyn merekeleý aıasynda «Qazaqstan – BUU: beıbitshilik úshin seriktestik» halyqaralyq konferentsııasy ótti, dep habarlaıdy QazAqparat Elbasy kitaphanasyna silteme jasap.
Shara Semeı ıadrolyq polıgonynyń jabylýynyń 30 jyldyǵy men 29 tamyz - ıAdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq kúres kúnine oraılastyryldy.
Konferentsııaǵa qazaqstandyq jáne sheteldik saıasatkerler, ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy sarapshylar, dıplomatııalyq ókildikter men mıssııalardyń ókilderi qatysty.
Elbasy kitaphanasynyń dırektory Baqytjan Temirbolat óz baıandamasynda memleketimizdiń Tuńǵysh Prezıdenttiń arqasynda saıası batyldyq tanytyp, «ıadrolyq klýb» músheliginen abyroımen bas tartqanyn belgiledi. 1991 jyly Semeı polıgonynyń jabylýy ıadrolyq qarýdy taratpaý men qarýsyzdaný protsesiniń jańa kezeńin bastady.
«Qazaqstan ıadrolyq qarýdy taratpaý men qarýsyzdaný máselelerindegi ashyqtyq úlgisin álemge is júzinde kórsetti. Bul ashyqtyqty ol syrtqy saıasat irgetasynyń bir kirpishine aınaldyrdy. Nátıjesinde elimiz ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne atom energııasyn beıbit maqsatta qoldaný salasyndaǵy barlyq irgeli halyqaralyq sharttarǵa qatysýshy atandy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Nursultan Nazarbaevtyń ıadrolyq qarýǵa qarsy bastamalaryn ilgeriletip, halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi saıasatty jalǵastyrýda. Memleket basshysy 2019 jyldyń qyrkúıeginde ótken BUU Bas assambleıasynyń 74-sessııasynda álemdi ıadrolyq qarýdan azat etý Qazaqstan úshin negizgi mindetterdiń biri ekenin atap ótken bolatyn», - dedi ol.
1949 jyldan 1989 jylǵa deıin Semeı polıgonynda júrgizilgen jarylystyń sany – 456. Bul kórsetkish álem boıynsha júrgizilgen ıadrolyq synaqtardyń (BUU málimeti boıynsha 2000 synaq) 25%-yn quraıdy. Radıatsııanyń zııandy áserinen 1,5 mıllıonnan astam adam zardap shekti. Sharýashylyq aınalymynan 300 myń sharshy kılometrden astam jer shyǵaryldy. Igerýge jaramsyz aýmaqtyń aýdany shamamen jeti Shveıtsarııaǵa teń.
BUU-nyń Jenevadaǵy bas dırektory Tatıana Valovaıa jahandyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa Qazaqstannyń qosqan úlesin tilge tıek etti: «40 jyl boıy ıadrolyq synaqtardan kóz ashpaǵan Semeı polıgonyn jabý týraly Tuńǵysh Prezıdentterińiz Nursultan Nazarbaevtyń saıası sheshimi – naǵyz erlik. Bul batyldyqtyń izimen Qazaqstan ıadrolyq qarýsyzdanýǵa baǵyttalǵan kóptegen dáıekti bastamalardy daıyndady. Osy tusta jer jahandy ıadrolyq qarýdan azat etý kúresin jalǵastyrý biz úshin de mańyzdy».
Konferentsııada Ulttyq ıadrolyq ortalyqtyń bas dırektory Erlan Batyrbekov, ıAdrolyq qarýǵa tyıym salý jónindegi halyqaralyq kampanııanyń dırektory Beatrıs Fın, BUU-nyń qarýsyzdaný máselelerin zertteý jónindegi ınstıtýt dırektory Robın Gaıss, t.b. baıandama oqydy.
Іs-shara barysynda «ıAdrolyq qarýsyz álemge betburys: Elbasy bastamalary» ǵylymı jınaǵynyń aǵylshyn tildi nusqasy usynyldy.
Bul basylymǵa qatysty aqparatqa Elbasy kitaphanasy dırektorynyń orynbasary Tımýr Shaımergenov pikir bildirdi.
«Nursultan Nazarbaevtyń jeke arhıvinen alynǵan jazbalar men qujattar zertteýshiler úshin asa mańyzdy bolmaq. Olardyń arasynda Elbasy kitaphanasy qyzmetkerleriniń Semeı qalasyndaǵy ǵylymı izdenisinde anyqtalǵan biregeı materıaldar da bar. Bul qujattar KSRO kezeńi tusynda ashylǵan polıgonnyń tarıhyn beıneleıdi. Buryn qupııa bolǵan olardyń kóbi búginde qalyń halyq nazaryna usynýly. Jer jahannyń adamdary ıadrolyq qarýdyń tarıhy men onyń Qazaqstanǵa áserimen tanyssyn dep bul materıaldardy aǵylshyn tiline arnaıy aýdardyq»,- dedi Tımýr Shaımergenov.
Aıta ketsek, aǵymdaǵy jyldyń 30 tamyzy men 1 qyrkúıegi aralyǵynda Elbasy kitaphanasy Jeneva qalasynda halyqaralyq uıymdardyń ókilderimen birqatar is-shara men kezdesý ótkizbek. Olardyń aıasynda jahandyq jáne aımaqtyq qaýipsizdiktiń, arhıvtik jáne tarıhı zertteýlerdiń, dıplomatııa men halyqaralyq qatynastardyń máselelerine qatysty yntymaqtastyqty damytýǵa baǵyttalǵan qujattarǵa qol qoıylady.
30 tamyzda Elbasy kitaphanasy Jeneva saıasat jáne qaýipsizdik ortalyǵymen yntymaqtastyq memorandýmyna, sondaı -aq BUU kitaphanasy men arhıvimen nıet týraly hatqa qol qoıdy.


text:
Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly 8-nji oktýabrda geçirilen giňişleýin mejlisinde şu ýubileý ýylynyň dokuz aýynda ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň ýerine ýetiren işleriniň jemlerine garaldy. Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, 2022-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan býujetden maliýeleşdirilýän edaralaryň, hojalyk hasaplaşygynda işleýän kärhanalaryň we jemgyýetçilik birleşikleriniň işgärleriniň aýlyk zähmet haklarynyň, pensiýalarynyň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberleri 10 göterim ýokarlandyryldy. Bu çözgüt Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» kesgitlenilen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini hem-de durmuş goraglylygyny mundan beýläk-de ýokarlandyrmak maksady bilen kabul edildi.
Milli Liderimiz şeýle hem ýurdumyz boýunça iň pes aýlyk zähmet hakynyň möçberine gaýtadan seretmegiň wagtynyň gelendigini belledi. Bu bir tarapdan, örän möhüm makrogörkezijidir, beýleki tarapdan bolsa, biziň her birimize düşnükli bolan görkezijidir. Sebäbi biziň esasy syýasatymyz — «Döwlet adam üçindir!» diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Bu çözgütler türkmenistanlylaryň ählisini Watanymyzyň abadançylygynyň bähbidine täze zähmet üstünliklerini gazanmaga ruhlandyrdy hem-de adam baradaky aladanyň hormatly Prezidentimiziň durmuş ugurly syýasatynyň esasyny düzýändigini nobatdaky gezek tassyklady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň we halkymyzyň kuwwatly döredijilik mümkinçiliklerine daýanmak bilen, berkarar döwletimizi beýik geljege ynamly öňe alyp barýar, Garaşsyz Watanymyzyň mundan beýläk-de okgunly ösüşini, ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň döwrebaplaşdyrylmagyny, ilkinji nobatda bolsa, türkmenistanlylaryň parahat, abadan we bagtyýar durmuşyny üpjün etmek boýunça kabul edilen milli hem-de pudaklaýyn maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirýär.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň şol mejlisinde şu ýylyň dokuz aýynda ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň pudaklarynda ýerine ýetirilen işleriň jemlerine baha bermek bilen, ýetilen sepgitleriň koronawirus pandemiýasynyň dünýä ykdysadyýetine ýetiren oňaýsyz täsiri zerarly ýüze çykan kynçylyklara garamazdan, Garaşsyz Watanymyzyň üstünlikli ösýändigini aýdyň görkezýär diýip belledi. Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny mynasyp garşylamaga gönükdirilen halkymyzyň döredijilikli zähmeti ägirt uly üstünliklere beslendi, ýubileý ýylynda ýokary ykdysady görkezijilere ýetildi.
Şeýle tutanýerli işleriň netijesinde, jemi içerki önümiň 6,2 göterim möçberde ýokary ösüş depginini saklap galmak başartdy. Daşary haryt dolanyşygy 12,3 göterim artdy we 9 milliard amerikan dollaryndan hem gowrak boldy.
Eksportyň möçberi hem geçen ýyl bilen deňeşdirilende, 20 göterime golaý artdy we ABŞ-nyň 6 milliard dollaryna golaý boldy. Iň esasy zat bolsa, eksportyň möçberi, ýangyç-energetika serişdeleri hasaba alynmanda 50 göterime golaý artdy diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Biziň alyp barýan içeri syýasatymyz bolsa ýurdumyzy ösdürmegiň tassyklanan maksatnamalaryna laýyklykda durmuşa geçirilýär. Prezident Maksatnamasy esasynda, häzirki döwürde ozalkysy ýaly, durmuş meselelerini çözmäge, täze kärhanalary gurmaga we işläp gelýänleriniň durkuny täzelemäge ägirt uly möçberde maýa goýumlary gönükdirilýär.
Iri halkara hem-de içerki taslamalar amala aşyrylýar. Şu geçen döwrüň içinde ýurdumyzda göz öňünde tutulan 30 desganyň deregine 62 sany iri desga işe girizildi. Umumy meýdany ýarym million inedördül metre golaý ýaşaýyş jaýlary, şol sanda ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary, myhmanhanalar we dynç alyş toplumlary, ençeme lukmançylyk merkezleri, umumybilim berýän mekdeplerdir çagalar baglary hem-de beýleki desgalar ulanmaga berildi diýip, milli Liderimiz belledi.
Häzirki döwürde Türkmenistanda umumy bahasy 35 milliard amerikan dollaryna golaý bolan 2,5 müň sany iri desganyň gurluşygy dowam edýär. Şolaryň hatarynda nebitgaz ýataklaryny özleşdirmegi we abadanlaşdyrmagy, esasy gaz geçirijileriň, sport desgalarynyň, ýollaryňdyr uly köprüleriň, durmuş maksatly desgalaryň gurluşygyny görkezmek bolar. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini, elektrik we optiki-süýümli aragatnaşyk geçirijilerini gurmak, şeýle hem beýleki halkara taslamalary amala aşyrmak boýunça hem netijeli işler alnyp barylýar.
Oba hojalygynda geçirýän özgertmelerimiz hem netije berip başlady. Şu ýyl gallanyň gowy hasyly ýygnaldy. Nesip bolsa, Hasyl toýuna çenli pagta taýýarlamak baradaky tabşyryk hem ýerine ýetiriler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge telekeçilerimiz hem saldamly goşant goşýarlar. Olar dürli pudaklarda işlemek bilen, hili daşary ýurt kompaniýalarynyňkydan birjik-de pes bolmadyk, has çylşyrymly we uly taslamalary amala aşyrýarlar.
Bilim, ylym we saglygy goraýyş ulgamlarynda hem özgertmeler üstünlikli dowam edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň hem-de eksport ugurly harytlaryň möçberlerini artdyrmak boýunça döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegini çaltlandyrmak, dürli pudaklarda bar bolan ägirt uly mümkinçilikleri netijeli peýdalanmak meselelerini ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Ykdysadyýetimizi ösdürmek boýunça amala aşyrylýan işleri diwersifikasiýalaşdyrmak arkaly dowam etmeli. Şeýle hem öndürilýän harytlaryň görnüşlerini artdyrmak hem-de olary daşarky bazara çykarmagyň ýollaryny giňeltmek gerek. Mundan başga-da, 2022-nji ýyl üçin Maýa goýum maksatnamasyny işläp taýýarlamaga hem-de tassyklamaga aýratyn üns bermek zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
2022-nji ýylda geçiriljek Türkmenistanyň ilatynyň we ýaşaýyş jaý gorunyň ýazuwy döwletimiziň mundan beýläk-de ösmegi hem-de abadançylygy üçin ygtybarly binýady goýmaga mümkinçilik berer. Ministrler Kabinetiniň 1-nji oktýabrda geçirilen mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öňde boljak çäräniň “Ilat ýazuwy — 2022: Jebislik, Bagtyýarlyk, Röwşen geljek” diýen şygaryny we Döwlet baýdagyny, “Ak öý” binasyny, türkmen halysynyň göllerini hem-de çäräniň geçirilýän ýylyny alamatlandyrýan “2022” sany şekillendirilen nyşany makullap, oňa halkara talaplaryna laýyklykda taýýarlanmak üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Öňde boljak çäre Türkmenistany ösdürmegiň döwlet, sebit we pudaklaýyn maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmek, Döwlet býujetini taýýarlamak üçin ygtybarly statistika maglumatlary bilen üpjün etmek hem-de ýaşaýyş jaý syýasatyny netijeli alyp barmak maksady bilen guralar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, halkymyzyň durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak üçin, ýetilen sepgitler bilen kanagatlanmaly däldiris. Öňde çynlakaý çemeleşmeleri we öňdengörüjilikli çözgütleri talap edýän täze, jogapkärli wezipeler durýar.
Şeýlelikde, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyz ýurdumyzyň ösüşiniň baş maksadyny eziz halkymyzyň abadançylygy we bagtyýarlygy hakyndaky alada diýip yglan etdi. Milli Liderimiz ösüşiň täze giňişliklerini açyp, bu aýdyň ýoly möhüm hem-de uly üstünliklere besläp, Türkmenistany belent maksada tarap ynamly öňe alyp barýar.


text:
Bul joly ákesiniń aıaqtaı almaı qalǵan kınojobasyn uly jalǵastyrady. Kúni keshe ǵana dúnıeden ótken kınorejısser Satybaldy Narymbetovtyń aıaqtaı almaı qalǵan «Uzaq jańǵyryq» kartınasyn marqumnyń uly Asqar Muhıt jalǵastyratyny belgili boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov jýrnalıstermen kezdesken kezde Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova fılmniń rejısseri qyzmetine marqum rejısser Satybaldy Narymbetovtyń uly Asqar-Muhıt Narymbetovtiń kandıdatýrasyn usynǵanyn, Satybaldy Narymbetov murasy aıaqtalýy kerek ekenin aıtty.
Ssenarıı avtorlarynyń biri Nurlan Sanjar bizben áńgimesinde Asqar Muhıttyń ákeleri bastap ketken isti jalǵastyra alatynyn, tek sáttilik tileıtinin aıtty. Nurlan Sanjar naqtylap ótkendeı, basty keıipker Adolf Iаnýshkevıch Kenesary hannyń zamandasy, qazaqtyń sońǵy hanymen kezdesken, pikir almasqan, úzeńgiles serigi bolǵan. «Kınojobada Han Keneniń ómiriniń sońǵy jyldaryn kórsetetetin kórinister bar. Demek, bul joba da Han Keneni túsirýge daıyndyqtyń basy bolatyn», deıdi Nurlan Sanjar.
Aıtpaqshy, Satybaldy aǵa osyǵan deıin bizdiń gazetimizge bergen suhbatynda bul jobaǵa úlken úmit artatynyn aıtqa. Osy suhbattyń sheńberine syımaı qalǵan áńgimesinde Adolf Iаnýshkevıch týraly kartına túsirgisi keletinin, onyń ot úkimimen ol Sibirge jer aýdaryldy, qazaq dalasynda bolǵanyn áigimelep bergen edi. «Aıdaýda ol kúndelikter júrgizdi, anasy men aǵasyna hat jazdy. Keńes jyldarynda professor Faına Steklova QazMÝ-de jumys istedi. Praga kitaphanasynda ol Iаnýshkevıchtiń buryn tarıhshylarǵa belgisiz bolǵan kúndelikterin kezdestirdi. Olardy polıak tilinen orys tiline Steklova aýdarǵan. Osy kitapty oqyp tańǵaldyq. Adolf Iаnýshkevıch erekshe adam jáne bizdiń dala ómiriniń, qazaqtardyń dástúrleriniń tamasha áńgimeshisi boldy. Ol Qazaqstandy jańa otanym dep tanydy, qazaq arasynda bola otyryp, halyq shyǵarmashylyǵy, án, aıtys, dástúr týraly súıispenshilikpen jazady» degen bolatyn.
Marqumnyń ekinshi uly Eskendir Narymbetovter áýleti atyna aıtylyp jatqan júrek jardy lebizder men onyń uldaryna kórsetilgen senim alǵys aıtty, fılmniń shyǵarmashylyq toby jumysty bastap ketýge daıyn ekenin jetkizdi.
Kezdesý nátıjesinde Asqar-Muhıt Narymbetovtiń kandıdatýrasy biraýyzdan qoldaý tapty. Satybaldy Narymbetovtyń uly Asqar-Muhıt kórermenderge senim bildirgeni úshin alǵysyn bildirip, qoldaǵy barlyq materıaldardy zerttep jatqanyn jáne dúısenbi, 2021 jyldyń 26 shildesine deıin kınostýdııa basshylyǵyna óz usynysyn jiberetinin aıtty.
Eske salaıyq, rejısser Satybaldy Narymbetovtyń polıak jazýshysy, jer aýdarylǵan revolıýsıoner jáne dala etnografııalyq qundylyqtaryn jınaýshy Adolf Iаnýshkevıchtiń taǵdyry týraly baıandaıtyn «Uzaq jańǵyryq» fılmi 2019 jyldyń aqpan aıynyń basynda óndiriske jiberilgen bolatyn.
2020 jyly naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi men «Qazaqfılm» kınostýdııasy arasynda kelisimge qol qoıyldy, oǵan sáıkes qalǵan somanyń 30% (399 074 000 teńge) - 119 722 200 teńge óndiristi jalǵastyrý úshin bólindi «Uzaq jańǵyryq» fılmi. Alaıda 2020 jyly elimizde jarııalanǵan koronavırýstyq pandemııa men karantındik rejım túsirilim prosesine óz túzetýlerin engizdi. Sondaı-aq, jaǵdaı avtorlardyń ıdeıasy boıynsha fılmderdi tek Qazaqstanda ǵana emes, sonymen qatar Vengrııada túsirý kerek bolatyndyǵymen qıyndady. О́kinishke oraı, sol kezde búkil álemde oryn alǵan óte qaýipti jaǵdaıǵa baılanysty bul múmkin bolmady.
2021 jyly «Qazaqfılm» AQ Sh.Aımanova Mádenıet jáne sport mınıstrligine 399 074 000 teńgeniń tolyqmetrajdy kórkem fılmin túsirý úshin qosymsha ótinim berdi. Qoldanystaǵy zańnama talaptaryna sáıkes, buryn qaıtarylǵan qarajatty alý úshin tıisti rásimderdi, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjettik komıssııanyń maquldaýyn ótkizý qajet. Osyǵan baılanysty «Uzaq jańǵyryq» fılmin qarjylandyrý máselesi 2021 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý kezinde respýblıkalyq bıýdjettik komıssııaǵa usynylyp, qoldaý tapty.
Adolf Iаnýshkevıchtiń basty róline akter, Polsha Respýblıkasynyń turǵyny Petr Polak bekitildi.
«Jańǵyrý joly» qozǵalysyn qaıta qurǵan jón - Prezıdent
Prezıdent • Búgin, 13:13
Boks • Búgin, 13:04
Elimizdiń bas sanıtarııa dárigeri jańa qaýlyǵa qol qoıdy
Koronavırýs • Búgin, 12:53
Saakashvılı Grýzııaǵa júk kóligine jasyrynyp keldi – Prokýratýra
Álem • Búgin, 12:45
Kúrshim ózeni de lastana bastady
Ekologııa • Búgin, 12:38
Toqaev el tarıhy jaıly Tik-Tok joba jasaýǵa qoldaý bildirdi
Prezıdent • Búgin, 12:38
Nur Otan saılaýaldy ýádelerin oryndady ma?
Úkimet • Búgin, 12:30
Pfizer vaksınasy týraly túsindirý jumysyn kúsheıtý qajet
Koronavırýs • Búgin, 12:22
Medısına • Búgin, 12:20
Shymkentte jyl basynan beri 3 myńǵa jýyq otbasy baspanamen qamtyldy
Aımaqtar • Búgin, 12:17
Qoǵamdyq kelisim mekemeleri qyzmetkerleriniń jalaqysyn kóbeıtý kerek – Prezıdent
Prezıdent • Búgin, 12:15
QR Aqparat mınıstrligi mańyzdy habarlama jarııalady
Qoǵam • Búgin, 12:12
Senator: Mektepter men ýnıversıtetterdi zeınetkerler kúzetedi
Qazaqstan • Búgin, 12:05
Prezıdent zańsyz mıtıngige shyǵatyndarǵa eskertý jasady
Prezıdent • Búgin, 12:04
Alakól jaǵalaýyndaǵy mobıldi ınternet jumysyn jaqsartý qajet - Senator
Týrızm • Búgin, 12:03
Túrkistan oblysynda Dostyq úıi salynady
Qoǵam • Búgin, 12:00
Shymkentke 9 aıda 260,7 mıllıard teńge ınvestısııa tartyldy
Aımaqtar • Búgin, 11:58
Aqtaýda «Caspian Ports and Shipping – 2021» II Halyqaralyq konferensııasy ótýde
Aımaqtar • Búgin, 11:55
Qazaqstannyń Ishki ister mınıstri EQYU DIAQB dırektorymen kezdesti
Qazaqstan • Búgin, 11:50
Pandemııa 2022 jyly da jalǵasýy múmkin – DDSU
Álem • Búgin, 11:45
Senatorlar qarý-jaraqty saqtaý boıynsha zańnamaǵa túzetýler engizdi
Parlament • Búgin, 11:40
Senatta Kaspıı teńizin lastanýdan qorǵaý týraly zań qabyldandy
Parlament • Búgin, 11:35
Qazaqstandyq gımnasttar álem chempıonatynda óner kórsetti
Sport • Búgin, 11:30
Prezıdent: Mektep túlekteri básekege qabiletti bolýy qajet
Prezıdent • Búgin, 11:23
Nur-Sultanda QHA keńesiniń keńeıtilgen otyrysy bastaldy
Elorda • Búgin, 11:18
Serik Sápıev jańa qyzmeti týraly aıtty
Qazaqstan • Búgin, 11:06
Qazaqstannyń biqatar memlekettegi elshileri taǵaıyndaldy
Prezıdent • Búgin, 10:55
Elde 650 sheteldik basshylyq qyzmet atqarady
Qoǵam • Búgin, 10:42
Rasýl Rahımov Esep komıtetiniń músheligine taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 10:35
21 qazanǵa arnalǵan valıýta baǵamy
Qarjy • Búgin, 10:27
Reseı bıligi tálipterdi moıyndaý shartyn atady
Álem • Búgin, 10:23
Qostanaıda jol jóndeý kezinde 27 mln teńgedan astam qarjy jymqyryldy
Aımaqtar • Búgin, 10:15
Prezıdent QHA keńesiniń keńeıtilgen otyrysyn ótkizedi
Prezıdent • Búgin, 10:05
Semeıde muǵalimderdi kóshe sypyrýǵa jibergender jaýapqa tartyldy
Aımaqtar • Búgin, 09:55
70-ten asqan zeınetker dúkende esirtki saqtaǵan
Aımaqtar • Búgin, 09:50
Qazaqstan ulttyq quramasy Tájikstan quramasymen joldastyq kezdesý ótkizedi
Fýtbol • Búgin, 09:40
Aımaqtar • Búgin, 09:35
Koronavırýstan 9 adam qaıtys boldy
Qazaqstan • Búgin, 09:28
О́tken táýlikte 1844 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 09:25
Emdelip jatqan 634 naýqastyń jaǵdaıy aýyr
Koronavırýs • Búgin, 09:22
Qazaqstanda vaksına saldyrǵandar sany artty
Koronavırýs • Búgin, 09:17
Almaty oblysy «qyzyl» aımaqqa ótti
Koronavırýs • Búgin, 09:15
Sport • Búgin, 09:07
Qazaqstan • Búgin, 09:05
О́ner • Búgin, 09:04
22 myńnan astam quqyq buzýshylyq anyqtaldy
Aımaqtar • Búgin, 09:02
Kómir kásipornyna – 4,6 mln teńge aıyppul
Aımaqtar • Búgin, 09:01
Sport • Búgin, 08:59
Tanym • Búgin, 08:56
Taǵy bir sport nysanynyń tusaýy kesildi
Aımaqtar • Búgin, 08:53
Stýdentterdiń ónertabystary halyqaralyq deńgeıde tanyldy
Qazaqstan • Búgin, 08:51
Veterınarııa salasyna serpin bergen ınstıtýt
Qazaqstan • Búgin, 08:49
Fızıkalyq ýran qoryna qatysady
Ekonomıka • Búgin, 08:46
543 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi
Ekonomıka • Búgin, 08:44
Áıelder kásipkerligi qoldaý taýyp jatyr
Ekonomıka • Búgin, 08:43
Álem • Búgin, 08:41
Oqý úderisin sapaly uıymdastyrǵan utady
Qazaqstan • Búgin, 08:38
El qorǵanysyn nyǵaıtýdaǵy jańa tásilder men mindetter
Saıasat • Búgin, 08:36
Saıasat • Búgin, 08:25
Prezıdent Qaraǵandy oblysynyń mádenı-áleýmettik nysandary men óndiris oryndarynda boldy
Prezıdent • Búgin, 08:20
Rýhanııat • Búgin, 01:10
О́ner • Búgin, 00:49
Aımaqtar • Keshe
Týrıstik ınfraqurylymǵa qarjy quıýǵa múddeli
Aımaqtar • Keshe
Rýhanııat • Keshe
Bapker aýystyratyn ýaqyt keldi
Sport • Keshe
Áıel álemi • Keshe
Jemqorlyqtyń jolyn keskender syıaqy alýda
Aımaqtar • Keshe
Qylmysqa qarsy kúresti tıimdi uıymdastyrý qajet
ANTIKOR • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Elordada Turan dańǵylynyń boıyndaǵy ǵımarattardyń birinen órt shyqty
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elordada Turan dańǵylynyń boıyndaǵy ǵımarattardyń birinen órt shyqty, dep habarlaıdy QazAqparat Nur-Sultan qalalyq Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«Saǵat 18-33 mınýtta Nur-Sultan qalasynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń Órt sóndirý bólimsheleri Turan dańǵyly 37/10 mekenjaıynda bolǵan órt ornyna jeke quramnan 44 adam men 11 tehnıkasy shaqyrtýǵa shyqty. Aldyn ala aqparat boıynsha ǵımarattyń shatyry jáne qaptaýy janýda. Shaqyrtý ornyna órt sóndirýshiler 5 mınýttan keıin jetti. Qazirgi ýaqytta barlaý jumystary júrgizilýde»,-delingen baspasóz qyzmetiniń habarlamasynda.


text:
5-nji oktýabrda prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hökümetiň giňişleýin mejlisini geçirdi. Şol mejlisde prezidentimiz Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň zerurlygy aradan çykandygyny şu sözler bilen beýan etdi: "Giň gerimli bu gurluşyklar hem-de pudaklary ösdürmek bilen bagly meseleleri netijeli çözmek üçin biz Ykdysadyýet we ösüş ministrl...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Syýasat |
05.10.2017 15:33
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#68)


text:
08 Maýsym, 2021 Ekonomıka
Foto: akorda.kz
Prezıdenttiń baspasóz hatshysy Berik Ýálı memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý úshin zeınetaqy jınaqtaryn paıdalanýǵa berý jónindegi tapsyrmasynyń oryndalýy týraly aıtty.
Onyń aıtýynsha, búginge deıin 16 075 qaryz alýshy buǵan deıin bankterden turǵyn úıleri úshin alǵan jalpy somasy 62 mıllıard 41 mıllıon teńge ıpotekalyq qaryzyn tolyq ótegen.
"47 133 qaryz alýshy jalpy somasy 144 mıllıard 53 mıllıon teńge bolatyn turǵyn úı ıpotekalyq qaryzdarynyń bir bóligin óteý úshin birjolǵy zeınetaqy tólem júıesin paıdalandy. 8889 qaryz alýshy bankterden jalpy somasy 150 mıllıard 361 mıllıon teńge bolatyn turǵyn úı ıpotekalyq qaryzdaryn alý úshin alǵashqy jarna retinde birjolǵy zeınetaqy tólemi qarajatyn paıdalandy.
Bankter boıynsha eń kóp qaryz alýshy "Otbasy Bank" aksıonerlik qoǵamynda tirkelgen. Olardyń jalpy sany – 37 228. Birjolǵy zeınetaqy tólemin paıdalaný arqyly turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesi boıynsha berilgen jańa turǵyn úı ıpotekalyq qaryzdarynyń mólsheri – 125 mıllıard 29 mıllıon teńge.
"Sberbank" AQ EB – qaryz alýshylar sany boıynsha ekinshi orynda. Olardyń jalpy sany – 11 483. Odan keıin "Qazaqstannyń Ulttyq Bank" aksıonerlik qoǵamynan – 9 488 jáne "Bank Sentr Kredıt" aksıonerlik qoǵamynan – 8 432 adam qaryz alǵan.
Atalǵan bankterden birjolǵy zeınetaqy tólemin paıdalaný arqyly jańadan alynǵan turǵyn úı ıpotekalyq qaryzdarynyń mólsheri – 23 mıllıard 167 mıllıon teńge" delingen jazbada.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Asqazannyń qaterli isigiАвтор: translator - Жарияланды 2018-11-26 10:03 - (545 Оқылымдар)
Asqazan as qorytý júıesiniń bóligi. Ol qabyrǵa aralyǵy, ishtiń joǵarǵy bóligine ornalasqan tolyq bir múshe bolyp tabylady.
Asqazannyń qabyrǵasy 5 qabattan turady:
• Ishki qabat (shyryshty): Bul qabatta as qorytatyn sóldi óndiretin as qorytý bezderi ornalasqan. Asqazannyń kóptegen qaterli isiginiń túrleri osy qabattan bastalady.
• Shyryshasty qabaty: onyń negiz qyzmeti asqazannyń shyryshty qabatyna anatomııalyq demeý berý bolyp tabylady.
• Bulshyqettik qabat: bul asqazan bulshyq etteri, olar tarylady, ishilgen tamaqty qorytý úshin asqazannyń tolqı jıyrylýyn týdyrady.
• Sirliasty qabaty: Syrtqy qabatqa anatomııalyq demeý beretin negizgi fýnktsııany atqarady.
• Syrtqy (sirli) qabyq: Syrtqy qabyq asqazandy jaýyp turady jáne onyń qursaq qýysynda fıksatsııalyq ornalasýyna jaǵdaı jasaıdy.
Tamaq (as) óńesh arqyly ótip, asqazanda shaıqalady. Asqazan suıyqtyq konsıstentsııasyn shyǵarǵanda tamaq dymqyldanady jáne ýatylady. Sodan keıin asqazanda jınalǵandar ary qaraı qorytylý protsessin jalǵastyrý úshin ash ishekke túsedi.
Materıal medıtsına ǵylymynyń professory Almaz Sharmannyń AQSh-tyń Ulttyq onkologııa ıstıtýtyndaǵy «Sizge asqazannyń qaterli isigi jaıly ne bilý kerek» atty maqalasynyń negizinde daıyndaldy. (What do you need to know about stomach cancer).
ASQAZAN
Asqazan as qorytý júıesiniń bóligi. Ol qabyrǵa aralyǵy, ishtiń joǵarǵy bóligine ornalasqan tolyq bir múshe bolyp tabylady.
Asqazannyń qabyrǵasy 5 qabattan turady:
• Ishki qabat (shyryshty): Bul qabatta as qorytatyn sóldi óndiretin as qorytý bezderi ornalasqan. Asqazannyń kóptegen qaterli isiginiń túrleri osy qabattan bastalady.
• Shyryshasty qabaty: onyń negiz qyzmeti asqazannyń shyryshty qabatyna anatomııalyq demeý berý bolyp tabylady.
• Bulshyqettik qabat: bul asqazan bulshyq etteri, olar tarylady, ishilgen tamaqty qorytý úshin asqazannyń tolqı jıyrylýyn týdyrady.
• Sirliasty qabaty: Syrtqy qabatqa anatomııalyq demeý beretin negizgi fýnktsııany atqarady.
• Syrtqy (sirli) qabyq: Syrtqy qabyq asqazandy jaýyp turady jáne onyń qursaq qýysynda fıksatsııalyq ornalasýyna jaǵdaı jasaıdy.
Tamaq (as) óńesh arqyly ótip, asqazanda shaıqalady. Asqazan suıyqtyq konsıstentsııasyn shyǵarǵanda tamaq dymqyldanady jáne ýatylady. Sodan keıin asqazanda jınalǵandar ary qaraı qorytylý protsessin jalǵastyrý úshin ash ishekke túsedi.
Qaterli isik degen ne?
Qaterli isik tinder túzetin, qurama elementter jasýshalarynan bastaý alady. Tinder múshelerdi túzedi.
Qalypty jasýshalar ósedi jáne bólshektenedi, aǵzanyń qajetine qaraı jańa jasýshalardy týdyrady. Kónergen jasýshalar joıylady, al olardyń orynyn jańa jasýshalar basady. Keıde, bur retti protsess buzylady. Aǵzaǵa qajet emes jańa jasýshalar túzilip, kóne jasýshalar oryn bosatpaı qoıady. Bul qosalqy jasýshalar jańatúzindi nemese isik dep atalatyn tinder massasyn túzedi.
Isikter zalaldy jáne zalalsyz bolyp bólinedi:
Zalalsyz iskterde qaterli isiktiń kategorııalary bolmaıdy.
• Zalalsyz isikter ómirge kóp qaýip tóndire bermeıdi.
• Ádette zalalsyz isikter joıylǵannan keıin qaıta paıda bolmaıdy.
• Zalalsyz isikterdiń jasýshalary mı tinderiniń aınalasyna ósip shyqpaıdy.
• Zalalsyz isiktiń jasýshalary basqa múshelerge jáne deneniń basqa bólikterine taralmaıdy.
Zalaldy isikter qaterli isikpen tikeleı baılanysty bolyp tabylady.
• Zalaldy isikter zalalsyzdarǵa qaraǵanda salmaqtyraq sımptomdarmen kórinis beredi. Olar naýqastyń ómirine qaýip tóndirýi de múmkin.
• Zalaldy isikter kóp jaǵdaıda joıylady, biraq qaıta paıda bolýy da múmkin.
• Zalaldy isikter ózine tıesili músheler men tinderdi zaqymdaýy múmkin, nemese olardy isitedi.
• Zalaldy isikterdiń jasýshalary basqa músheler men dene bólikterine taralady (metastazdanady). Qaterli isik jasýshalary taralyp, ózimen baılanysqan, qan aǵymyn nemese lımfa túıinderdi isite bastaıdy. Isik jasýshalary basqa múshelerde damıdy, ol jerde músheni zaqymdaıtyn jańa isikter túzedi. Basqa múshelerge taralǵan qaýipti isik jasýshalaryn metastazdar dep ataıdy, al olardyń taralý protsessi metastazdaný bolyp tabylady.
Isiktiń jaıylýy kezinde jáne basqa múshelerge nemese dene bólikterinde jańa isikterdiń túzilýi kezinde olar anomaldi jasýshalar quraıdy jáne olardyń barlyǵyn alǵashqylyq dep ataıdy. Mysaly, qýyq asty beziniń qaterli isigi súıekke jaıylsa, ol qýyq asty beziniń metastazdanýy bolady, súıektiń qaterli isigi bolyp sanalmaıdy. Eger ol osyndaı sebepterden týyndasa, súıek isigi emes, qýyq asty beziniń isigi boıynsha emdeledi. Dárigerler bulaı týyndaǵan isikterdi keıde «dıstantty» nemese metastatıkalyq aýrý dep ataıdy.
Asqazannyń qaterli isigi ózine jaqyn músheler men lımfa túıinderdi zaqymdaıdy:
• Asqazannyń qaterli isigi qursaq qabyrǵalary arqyly uıqy bezi, óńesh, ishek sekildi múshelerge ótip sol jerde jetiledi.
• Qaterli isik jasýshalary asqazannan qan arqyly baýyrǵa, ókpege jáne basqa múshelerge taralady.
• Qaterli isik jasýshalary lımfa arqyly aǵzanyń basqa bólikterinde ornalasqan lımfa túıinderge taralady.
ASQAZAN QATERLI ISIGINIŃ QAÝIP FAKTORLARY
Asqazan qaterli isiginiń naqty sebebi belgisiz. Qaterli isiktiń keıbir adamdarda damyp, al keıbir adamdarda damymaýy ne úshin ekeni de túsiniksiz.
Ǵylymı zertteýlerdiń nátıjesinde asqazan qyltamaǵyn damytatyn belgili bir qaýip faktorlaryn anyqtaýǵa múmkindik týdy.
Olar:
• Jas mólsheri: asqazan qaterli isigi kóbinese 72 jastan asqanda týyndaıdy eken.
• Jynysqa qatysty: asqazan qaterli isigine áıelderden qaraǵanda, er adamdar jıi tap bolady eken.
• Tamaqtanýǵa qatysty: ǵalymdardyń zertteýlerinshe asqazan qaterli isigin qaqtalǵan taǵamdar, tuzdy jáne buqtyrylǵan azyq-túlikter damytady eken. Al, jemis-jıdekter men kókónister kerisinshe asqazannyń qaterli isigin boldyrmaýǵa atsalysady eken.
• Helicobacter pylori H. Pylori ınfektsııasy – bul túrli bakterııalar asqazanǵa qonady da, túsken jerin qabyndyrady, jara qylady. Atalmysh bakterııa asqazan qaterli isigin de týdyrady. Biraq bul asqazannyń qaterli isigi esh jerde juqpaly dep tirkelgen joq. Sondyqtan, bul aýrý juqpaly dep sanalmaıdy, adamnan adamǵa juqpaıdy.
• Shylym shegý: Shylym shegetin adamdar, shylym shekpeıtin adamdarǵa qaraǵanda asqazannyń qaýipti isigine kóp urynatyndardyń qatarynda eken.
• Keıbir aýrýǵa beıim jaıttar: asqazannyń qabyný reaktsııasyn týdyratyn protsessster, asqazannyń qaterli isigin de týndatýy múmkin. Olar:
- Asqazanǵa hırýgııalyq operatsııa jasaý;
- Sozylmaly gastrıt (asqazannyń shyryshty qabyǵynyń qabynýy)
- Pernıtsıozdyq anemııa (asqazandy zaqymdaıtyn qan aýrýy)
• Otbasyna qatysty: Keı adamdarda asqazan qaterli isiginiń sırek kezdesetin formasy damıdy, ol otbasyna qatysty bolyp keledi.
Asqazan qaterli isiginiń qaýpi faktorlary bar kóptegen adamdarda qaterli isik damymaıdy. Mysaly, keıbir adamdarda H. pylori bakterııasy bolady, biraq olarda eshqashan asqazannyń qaterli isigi damymaıdy. Al taǵy bir jaǵdaılar bar, keıbir asqazannyń qaterli isigine ushyraǵan adamdar qandaıda bir qaýipti faktorlarǵa esh qatysy joq bolyp shyǵady. Eger sizde qaýipti faktorlar bolsa, medıtsınalyq tekserske merzimimen baryp turyńyz.
ASQAZAN QATERLI ISIGINIŃ SIMPTOMDARY
Asqazan qaterli isiginiń bastapqy satysynda eshqandaı sımptomy bilinbeıdi. Qaterli isik úlkeıe bataǵanda, tómendegideı sımptomdar kórinis berýi múmkin:
• Asqazan jaqta yńǵaısyzdyq sezimi bolady;
• Azdaǵan tamaq ishilse de toıyp turǵandaı sezim bolady;
• Júrek aınyp, qusýy múmkin;
• Salmaq túsedi.
Bul aıtylǵan sımptomdardyń bári birdeı asqazan qaterli isigimen baılanysty emes. Mysaly, asqazannyń oıyq jaraly aýrýy da osy kórsetilgen sımptomdardy bildirýi múmkin. Biraq, osyndaı sımptomdar boıyńyzda paıda bola qalsa, elemeı júre bermeı dárigerge habarlasý kerek. Dáriger aýrýdy erte anyqtap, onyń emin bastap ketýi múmkin.
ASQAZAN QATERLI ISIGINIŃ DIAGNOSTIKASY
Eger asqazannyń qaterli isigine qatysty sımptomdar týyndasa, bul sımptomdar shynymen de asqazan qaterli isiginen, álde basqa sebepterden be, tez arada anyqtaý úshin dárigerge habarlasý kerek. Osy maqsatta gastroenterologqa da (asqazan-ishek aýrýlaryn emdeıtin jáne dıagnostıkalaýmen aınalysatyn maman) habarlasýǵa bolady.
Mamannyń mindeti aýrýdyń burynǵy aǵymyn muqııat túsiný bolyp tabylady. Ol aýrýdyń otbasyna qatystylyǵyn da anyqtaıdy. Dáriger arnaıy dıagnostıkalyq test taǵaıyndaıdy.
Maman, budan basqa, tekserýdiń tómendegideı túrlerin ótkizýge keńes beredi:
Jalpy tekserý: Dáriger asqazandy qaraıdy, onda suıyqtyqtyń jınalýyn, sonyń saldarynan isik nemese basqa da ózgeristerdiń bar-joqtyǵyn tekseredi. Dáriger ondaı-aq, lımpfa túıinderdi sıpalap kóredi, olardyń potologııalyq úlkeıýin anyqtaıdy. Odan basqa, sary aýrýdy anyqtaý úshin teri men kózdiń túsi baǵalanady.
• Asqazan-ishek joldarynyń joǵarǵy bóligin rentgennen ótkizedi. Dáriger óńesh pen asqazanǵa rentgenologııalyq zertteý taǵaıyndaıdy. Zertteýdi ótkizý úshin naýqas, asqazannyń rentgendik kontýrlaryn kórý úshin barııden quralǵan ertindini jutýy kerek.
• Endoskopııa. Asqazan aýrýyn dıagnostıkalaý úshin gastroskopııa qoldanylady. Ol kezde asqazanǵa ushynda jaryǵy bar jińishke tútikshe (endoskop) engiziledi. Gastroskop asqazannyń ishki joǵarǵy jaǵyn barlap shyǵýǵa múmkindik beredi.
• Bıopsııa. Endoskop arqyly mıkroskopııalyq zertteý júrgizý úshin tinniń bóligin alýǵa bolady, ol arqyly qaterli isiktiń jasýshasyn, sonymen qatar olardyń taralý satysyn anyqtaýǵa múmkindik týady. Bul asqazan qaterli isigine naqty dıagnoz qoıýǵa kómektesetin birden-bir jol.
ASQAZAN QATERLI ISIGINIŃ DAMÝ SATYLARY
Emdeýdi durys josparlaý úshin, eń aldymen qaterli isiktiń damý satysynyń protsessin anyqtaý kerek.
Qaterli
isiktiń damý satysy boıynsha, isiktiń qaı satysynda isik aınalasyndaǵy tinderde kórinis bergenine, isiktiń taralý satysy boınsha, qaı múshege qaterli isiktiń taralǵandyǵyna baılanysty bolady. Asqazannyń qaterli isigi lımfa túıinderde, baýyrda, uıqy bezinde jáne basqa múshelerge taralýy múmkin.
Dáriger qaterli isiktiń damý satysyn anyqtaý úshin, tómendegideı testterdi taǵaıyndaýy múmkin:
• Qandy zertteý: Mundaı zertteýdiń kómegimen naýqastyń anemııasyn anyqtaýǵa bolady. Budan basqa, qan zertteýi baýyrdyń qyzmetin anyqtaýǵa kómek beredi.
• Keýde jasýshasyn rentgennen ótkizý. Rnetgenologııalyq zertteý ókpe keskindemesin, naqtyraq aıtsaq, ókpedegi qaterli isiktiń metastazdanýyn anyqtaýǵa múmkindik týǵyzady.
• Kompıýterli tomografııa: Bul zertteý kompıýterge jalǵanǵan rentgen qurylǵysynyń kómegimen júrgiziledi. Mundaı qadam arqyly keskinder serııasyn alýǵa bolady, onyń kómegimen kórinýge tıisti aǵzanyń detaldi kartınalaryn kórýge bolady jáne azǵantaı ózgeristi anyqtaýǵa da bolady. Keıde, baýyr isigin, uıqy bezi isigin jáne basqa múshelerdegi isikterdi anyqtaý úshin, arnaıy rentgenologııa boıaǵyshty qoldanýǵa asyǵady.
• Endoskopııalyq ýltradybysty zertteý: Aýrýlardyń aýyzy arqyly basynda jaryǵy bar jińishke tútikshe (endoskop) engiziledi, ol shaǵyn endoskop bolyp tabylady. Sońǵysynyń kómegimen ishki aǵzaǵa shaǵylysýy úshin ýltradybysty sıgnal jiberiledi, ol qurylymdyq erekshelikti anyqtaýǵa múmkindik beredi.
• Laparoskopııa: Bul atalmysh em-sharany júrgizý úshin hırýrg qursaq qabyrǵasyn azdap tiledi, jáne ol jerden ushynda jaryǵy bar (laparoskop) jińishke tútiksheni engizedi. Mıkroskoptyń kómegimen hırýrg belgili bir monıpýlıatsııany óndirýi múmkin, dálirek aıtsaq, lımfatıkalyq tinderdiń zaqymdanǵanyn joıady nemese bıopsııa úshin tin bólikterin irikteıdi.
Keıde asqazannyń qaterli isiginiń damý satysyn hırýrg isikti jáne jaqyn lımfa túıinderdi joıý úshin operatsııa júrgizbeıinshe anyqtaý qıynǵa soǵady.
Asqazannyń qaterli isiginiń damýynyń birneshe satysy bar:
• 0 satysy: Qaterli isik asqazannyń ishki qabatynyń qabyrǵasyna taralady. Bul satysy carcinoma in situ dep atalady.
• I satysy: Bul satysynda tómendegideı birnesheýi baqylanýy múmkin:
- Isik asqazannyń tek shyryshústi qabatynda damýy múmkin.
- 6 lımfa túıinderge deıin qaterli isik jasýshalaryn quraıdy.
- Nemese obyrlyq protsess bulshyqettik nemese shyryshasty qabatta taralady. Bul kezde rak jasýshalary lımfatıkalyq túıinder men basqa aǵzlarda tabylmaıdy.
• II satysy: Bul satysynda tómendegideı birnesheýi baqylanýy múmkin:
- Rak isikteri tek shyryshasty qabatta taralady, jáne rak jasýshalary 7-15 lımfatıkalyq túıinde kórinis beredi.
- Nemese rak isigi syrtqy qabatqa deıin damıdy, biraq jasýshalar lımfa túıinderde jáne basqa múshelerde boı kórsetpeıdi.
• III satysy: bul satysynda da birneshe jaıttar baqylanady:
- Isik asqazannyń bulshyqettik jáne syrtqy sýbserozdy qabyǵynda taralady, al rak jasýshalary 7-15 lımfotúıinderde tabylady.
- Nemese rak isigi asqazannyń syrtqy qabatyna taralady, al rak jasýshalary 1-15 lımfotúıinderde kórinis beredi.
- Nemese rak isigi jaqyn múshelerge – baýyr, kókbaýyrlarǵa taralady, biraq, rak jasýshalary lımfa túıinderde nemese basqa múshelerde bolmaıdy.
IV satysy: Bul satysynda tómenegideı birneshe jaıttar baqylanýy múmkin.
• Rak jasýshalary lımfa túıinderdiń 15-inen artyǵyraq taralady.
• Nemese rak isigi jaqyn múshelerge taralady, jáne rak jasýshalary ádettegilerden azyraq, bir lımfa túıinde boı kórsetedi.
• Nemese rak jasýshalary qashyqtaǵy múshelerge taralady.
Qaıtalanbaly qaterli isik: bul jaǵdaı qaterli isik protsessiniń belgili bir kezeńnen keıin qaıta mazalap turýymen sıpattalady. Ondaı isikti anyqtaý múmkin bolmaıdy. Odan ári qaraı, qaıtalanbaly isik tek asqazanda emes, basqa aǵzada da kórinis berip qalýy múmkin.
ASQAZAN QATERLI ISIGINIŃ EMDELÝI
Asqazan qaterli isigi bar dep dıagnoz qoıylǵan kóptegen naýqastar, emdelý sharasyna belsendi aralasqysy keledi, qajetti emdeý ádisterin oryndaýǵa tolyqtaı bekinedi. Biraq, qoıylǵan dıagnozdyń áserinen eseńgirep, kúızelip, aýrýdy adekvatty uǵynýdy qıyndatady, jáne aýrýlar ózderine qajetti, dárigrge qoıatyn kóptegen suraqtardy umytyp qalady. Belgilengen sebeppen dárigerge kelesi joly keler kezde, naýqas ózine kómekshi bolýy úshin qasyna týysyn nemese dosyn ertip alǵany jón.
Dáriger aýrýdy arnaıy mamanǵa joldaýy múmkin, mysaly, gastroznterologqa (as qorytý júıesi aýrýlaryn emdeıtin maman) nemese onkologqa (rak aýrýyn emdeıtin maman).
Emdeý ádisteri
Emdeý ádisin tańdaý isiktiń negizi men ornalasqan jerine, aýrýdyń satysyna jáne naýqastyń jalpy densaýlyq jaǵdaıyna baılanysty júzege asyrylady. Asqazan qaterli isigin emdeý úshin hırýrgııalyq aralasýlar, hımıoterapııa nemese radıatsıondy terapııa qajet bolýy múmkin. Keıbir aýrý jandarǵa emniń birneshe túri birden qoldanylýy múmkin.
Qaterli isikti emdeý úshin jergilikti emdeý túrleri qabyldanady, ony júıeli terapııa dep ataıdy.
• Jergilikti terapııa: Hırýrgııalyq aralasýlar men radıatsııaly terapııa jergilikti emdeý túrimen baılanysty. Olar asqazanǵa nemese oǵan jaqyn ornalasqan rak isigin buzýǵa nemese ony joıýǵa baǵyttalady. Tipti, rak isigi basqa múshelerge taralsa da, zaqymdanǵan aǵzadaǵy isiný prtsessin baqylaý úshin jergilikti terapııa qoldanylýy múmkin.
• Júıeli terapııa: Hımıoterapııa túrli júıeli terapııamen baılanysty. Ol úshin qan tamyrlyq arnaǵa rak isigin buzýǵa qabiletti jáne onyń basqa aǵzaǵa taralyp ketpeýin qadaǵalaıtyn arnaıy dári engiziledi.
Qanshama qaterli isikti emdeý joldary qoldaný barysynda saý jasýshalardy jáne tinderdi zaqymdady, mine ol janama áserdiń saldary joq emes degen sóz. Janama áserlerdiń beıimdiligi, sıpaty ár adamda ár túrli bolady. Ol jaǵdaı kóbinese bir emdeý kýrsyn basqasymen aýystyrǵanda týyndaıdy.
Hırýrgııalyq aralasý
Hırýrgııalyq aralasý asqazan qaterli isigin emdeý túrleriniń eń keń taralǵan túri. Hırýrgııalyq aralasý rak satysynyń taralý protsesine baılanysty júrgiziledi.
Hırýrgııalyq emdeýdiń 2 negizgi túri bar:
• Ishinara (sýbtotaldi) gastroektomııa: Hırýrg rak isigi bar asqazannyń bóligin kesip alyp tastaıdy. Joıylatyn bólikter óńesh pen ash ishek bolýy múmkin. Olarǵa jaqyn lımfa túıinderi jáne basqa da tinder joıylady.
• Tolyq (totaldi) gastroektomııa: Hırýrg asqazandy jaqyn lımfa túıinderimen birge, óńesh pen ash ishektiń bólikterimen birge, sondaı-aq, basqa da zaqymdanǵan tinderimen birge alyp tastaıdy. Bul kezde kókbaýyr da alynýy múmkin. Hırýrgııalyq protsess aıaqtalǵannan keıin hırýrg óńesh pen ash ishekti jalǵaıdy jáne «jańa asqazan» dep atalatyn ash ishektiń tinderin qaıta qurady.
Operatsııadan keıin asqazanda tamaq qabyldaǵan kezde qıyndyqtar týyndaıtyny sózsiz. Adam jetkilikti mólsherde qorektene alý úshin hırýrg operatsııa kezinde ash ishekke arnaıy zond ornatady. Bul arqyly qunarly as qospalaryn qabyldaýǵa múmkindik bolady.
Kóptegen naýqastar asqazanǵa jasalǵan hırýrgııalyq operatsııadan keıin biraz ýaqyt aralyǵynda álsizdikti sezinedi. Sonymen qatar, operatsııa saldarynan dıareıa nemese ish qatý sııaqty úlken dáretke barýda máseleler týyndaýy múmkin. Mundaı sımptomdardy dıeta jáne arnaıy dári-dármekter arqyly baqylaýda ustaýǵa bolady.
Hımıoterapııa
Hımıoterapııa – bul qaterli isiktiń kletkalaryn joıatyn, arnaıy dárilerdi qolaný arqyly júrgiziletin em shara túri bolyp tabylady. Mundaı dáriler qan aınalym aǵymyna túsip búkil aǵzadaǵy qaterli isik kletkalaryn joıyp turady.
Kóbinese hımıoterapııany hırýrgııalyq operatsııadan keıingi jaǵdaıda taǵaıyndaıdy. Sonymen qatar hımıoterapııamen qosa radıoterapııany taǵaıyndaýy múmkin.
Ádette, asqazan qaterli isigin emdeıtin dárilerdi tamyr arqyly engizedi. Alaıda, keıbir dárilerdi ishý arqyly qabyldaýǵa bolady. Hımıoterapııa qabyldaý úshin, aýrýhana jaǵdaıynda jatyp emdeledi. Degenmen shet elderde kúndizgi hımıoterapııa seansynan keıin naýqasty úıde qaraý tájirıbesi júrgizilýde.
Hımıoterapııanyń janama áseri, dáriniń túrine jáne ony qabyldaý mólsherine baılanysty bolady.
Qaterli isikke qarsy dáriler tez taralatyn aǵza kletkalaryna áseri bar. Aıryqsha aıtqanda:
Qan jasýshalary: bul jasýshalar ınfektsııalarmen kúresedi, qannyń uııýyna kómektesedi, jáne ottegini túrli múshelermen tinderge jetkizedi. Qan kletkalaryna áseri bar dárilerdi qoldanǵan kezde, ınfektsııa, deneniń kógerýi nemese qan ketý, sondaı- aq, álsizdik pen sharshaý sııaqty janama áserleri paıda bolýy múmkin.
Shash túbindegi jasýshalar: hımıoterapııa saldarynan shash túsýi múmkin. Em shara aıaqtalǵannan keıin, shashtyń ósýi qaıta qalyptasady, alaıda jańa shyqqan shashtyń sıpaty men túsi basqa bolýy múmkin.
Asqazan- ishek joldarynyń jasýshalary: hımıoterapııa tábettiń buzylýyna , júrek aıný, qusý, dıareıa, aýyz qýysynda jáne erin aınalasynda oıyq jaralardyń paıda bolýyna ákep soǵady.
Asqazan qaterli isigin emdeýge arnalǵan dárilerdiń áserinen teri titirkenip, qyshýy múmkin.
Kóptegen janama áserlerdi baqylaýda ustaý úshin arnaıy dáriler qoldanýǵa bolady.
Radıatsııalyq terapııa
Radıatsılyq terapııa (radıoterapııa) – bul joǵary energetıkalyq sáýleler arqyly qaterli isiktiń kletkalaryn joıatyn jergilikti qoldanatyn em túri.
Radıoterapııa tek sáýle túsken jerdegi qaterli isik kletkalaryn joıady. Radıoterapııany júrgizý úshin patsıent aptasyna 5 kún birneshe apta boıy emdeý mekemesinde bolýy tıis.
Radıoterapııanyń janama áseri qoldanǵan mólsheri men sáýlelendirgen dene bóligene baılanysty bolady. radıoaktıvti sáýleler ish aınalasyna jasalatyn bolsa, júrek aıný, qusý, dıareıa sııaqty janama áserleri týyndaýy múmkin. sonymen qatar, radıoterapııadan keıin teri qyzaryp, qurǵaıdy jáne serpimdiligi azaıady.
Ádette, radıoterapııadan keıin aýrý adamdar ózderin jadaý sezinedi, ásirese emdelýdiń sońǵy aptalarynda. Olar úshin birinshiden tynyǵý kerek, biraq, aýrýlarǵa belsendi qımyldaǵan áldeqaıda tıimdirek bolmaq.
Negizi radıoterapııanyń janama áserleri shynymen jaǵymsyz, alaıda, amalyn taýyp áıteýin bir jolymen ony baqylaýda ustaý kerek.
QOSYMShA JÁNE ALTERNATIVTI MEDITsINA
Keıbir qaterli isikke shaldyqqandar qosymsha jáne alternatıvti medıtsınanyń ádisterin ońtaıly dep sanaıdy:
Qosymsha ádister hmıoterapııa jáne radıoterapııa sııaqty mı isigin emdeýge arnalǵan standartty emdeý túrlerimen qatar qoldanylady. Alternatıvti ádis – standartty emdeý ádisteriniń ornyna qoldanylady.
Akýpýnktýra (ıneterapııasy), emdik massaj, shóp ónimderi, dárýmender nemese arnaıy dıeta, sonymen qatar, vızýalızatsııa, medıtatsııa jáne túrli rýhanı emder qosymsha nemese alretnatıvti medıtsınaǵa jatady.
Keıbir onkologııalyq aýrýlar qossymsha nemese alternatıvti terapııanyń arqasynda ózderin edáýir jaqsy ssezinip qalatyndyǵyn aıtyp júr. Jáne bir aıta keterligi, qosymsha jáne alternatıvti medıtsına hımıoterapııa men radıoterapııanyń keıbir mehanızmderiniń áserin ózgertedi. Bul ózgerister aýrýǵa aıtarlyqtaı zııanyn tıgizýi múmkin. Budan basqa, qosymsha jáne alternatıvti medıtsına, tipti jeke qoldanylsa da ózdiginen zııanyn tıgizip qoıýy da ǵajap emes. Keıbir qosymsha jáne alternatıvti medıtsınanyń túrleri qymbat turatyn bolyp keledi.
Aýrýlardyń kútimine qoldaý kórsetý
Qaterli isik sekildi kúrdeli aýrýmen ómir súrý ońaı emes. Keıbir adamdarǵa bul aýrýmen baılanysty emotsııalyq jáne praktıkalyq problemalaryn sheshý úshin kómek qajet. Ondaı jaǵdaıda aýrýǵa qandaı jaǵynan bolsyn kómek qolyn sozsa da paıdaly bolmaq. Bul uıǵarym ásirese batys jaqta jaqsy damyǵan. Qaterli isikpen aýyratyndar men atalmysh toptar bas qosyp turady, árqaısysy óz jaǵdaıymen bólisip, keıbireýleri emdelý úshin ózine paıdaly keńes alyp qaıtyp jatady.
Onkologııalyq aýrýy bar adamdar óz otbasy jaıly kóp oılaıdy, óziniń jumys ornynyń saqtalýyn, kúndelikti turmys-tirshiligin jıi ýaıymdap júredi. Ondaı aýrý adamdarǵa barynsha sabyr saqtap júrgen durys, olarǵa emdeletini jaıynda, emhanada alańsyz bolýy kerektigi jaıynda, medıtsınalyq kómekti barynsha durys qoldaný kerektigi jaıynda áńgimelesip turǵan júrgen jón. Onkologııalyq aýrýlardyń kóptegen suraqtaryna ádette medıtsına qyzmetkerleri jaýap beredi.
Durys tamaqtaný men fızıkalyq belsendilik
Onkologııalyq aýrýlardiń ózin ózi kútingeni asa mańyzdy bolyp tabylady. Ol úshin jaqsy tamaqtanyp, jetkilikti túrde belsendi qozǵalys jasaý kerek. Onkologııalyq aýrýlar salmaǵyn turaqty utap turý úshin nárýyzyǵa baı taǵamdarmen qorektenýi kerek. Ásirese aǵýyzy mol taǵamdardy paıdalanǵany abzal. Jaqsy tamaqtaný arqyly ózin-ózi jaqsy sezinedi jáne kóp energııa jınaıdy.
Asqazanǵa jasalǵan hırýrgııalyq operatsııadan keıin naýqastardyń kóbisiniń salmaǵy kúrt túsedi. Basqa da keń taralǵan asqazannyń asqynǵan operatıvti aralasýy depıng sındrom dep atalady. Ol ishekke tamaq óte tez túsip, sonyń saldarynan júrek aıný, ish kebý, dıareıa jáne bas aınalý jaǵdaılary oryn alǵanda baqylanady. Bul sındrom kezinde tamaqty azdan ishý kerek. Sondaı-aq buǵan shaldyqqan aýrýlar táttini aıtaryqtaı shekteýi kerek, sonymen qatar jemis-jıdek shyryndary men tátti sýsyndardy paıdalanbaǵany abzal.
Sondaı-aq aýrýlar asqazanǵa operatsııa jasatqannan keıin, V12 jáne kaltsıı sekildi dárýmen túrindegi túrli taǵamdyq qospalardy paıdalansa da bolady.
Onkologııalyq aýrýlar kóbinese emdelgen kezde nemese emdelgennen keıin tábeti nasharlap ketedi. Olar ózin delsal sezinedi nemese sharshańqy júredi, ne bolmasa, dám sezýi ózgerip ketedi. Budan basqa, emdeýdiń janama áserleri (tábetiniń nasharlaýy, júregi aınýy, qusýy nemese aýzynyń qyshýy sııaqty) salmaqty máselelerdi týyndatýy múmkin. Dáriger, dıetolog nemese basqa da medıtsınalyq qyzmetkerler tamaqtanýǵa baılanysty másselelerdi sheshýge kómektesýi múmkin. Kóptegen adamdar salaýatty ómir saltyn saqtaý arqyly ózin kádimgideı jaqsy sezinip júredi. Júrý, ıogamen aınalysý, júzý, jáne osyndaı sporttardyń biraz túrleri kúshtiń saqtalýyna jáne energııany turaqty ustaýǵa jáne ómirlik tonýsty kóterýge yqpal etedi. Jattyǵýlar emdelý protsesinde júrek aıný, aýrý sekildi jaǵdaılardy jeńildetedi. Olar sondaı-aq, kúızelisten aıyǵýǵa da kómek beredi. Dese de, fızıkalyq júkteme jaıynda dárigermen keńesip alýdyń mańyzy zor bolmaq. Eger fızıkalyq júktemeden aýrý nemese basqa da máseleler týyndap jatsa, ol jaıynda mindetti túrde dárigerge habarlaý kerek, dáriger atalmysh jattyǵýlardyń basqasha túrlerine baǵyttaýy múmkin.
Aldaǵy kútim
Emdelip bolǵan naýqasty baqylaýda ustaý óte mańyzdy bolyp tabylady. Tipti rak isigin joıǵannan keıin de isiný protsessi qaıta bastalyp ketýi múmkin. Sondaı-aq, rak jasýshalarynyń qaıta kórinis berýi de ǵajap emes. Dáriger isiný protsessiniń qaıta bastalýyna jol bermes úshin aýrýdyń jaǵdaıyn qatań baqylaýda alyp otyrý kerek. Merzimimen tekerý júrgizilip tursa ondaı qaýipti ózgeristerdi anyqtaýǵa bolady. Sol úshin saýyqqan jan, merzimimen zerthanalyq tekserýlerden ótip, rentgenologııalyq zertteýlerge qatysyp, kompıýterlik tomografııa jáne endoskopııalyq zertteýlerge yryq berip, basqa da emdeý-tekserý sharalaryna belsendi atsalysyp júrgeni durys.


text:
Howanyň maýlamagynyň öňüni almak üçin dürli taslamalar durmuşa geçirilýär. Dürli ugurlarda energiýanyň we çig malyň tygşytlanmagy, zaýaçylygyň öňüniň alynmagy, ulanyşdan galan zatlaryň gaýtadan çig mal hökmünde peýdalanylmagy, ýaşyl zolaklaryň artdyrylmagy ýaly çäreler global maýylganlygyň öňüni almakdaky esasy çäreler hasaplanýar. Şeýle çäreleriň çäklerinde howadaky kömürturşy gazyny ýygnap, ýeriň aşagynda saklaýan desgalar hem bar. Bu desgalaryň iň ulusy Islandiýada işe girizildi. Desga her ýylda 4 müň tonna kömürturşy gazyny arassalar. Bu görkeziji 790 awtoulagyň çykarýan zyýanly gazyna barabar.
Halkara Energiýa Agentliginiň (IEA) maglumatlaryna görä, geçen ýyl 31,5 milliard tonna kömürturşy gazy emele gelipdir. Howadaky zyýanly gazy emeli usullar arkaly ýygnamak alymlar tarapyndan teklip edilýän usullaryň biridir. «Orca» atly bu desga aýlanýan perleriň we süzgüçleriň kömegi bilen howadaky hapa gazlary ýygnaýar. Soňra bolsa suwa garyp, ýeriň aşagyna iberýär. Wagtyň geçmegi bilen hem garyndy gataýar.
Bilermenler şeýle desgalaryň häzirlikçe gymmada düşýändigini, tehnologiýanyň ösmegi we sanynyň artmagy netijesinde bahasynyň arzanlajakdygyny aýdýarlar.
IEA-nyň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda Ýer ýüzünde şeýle desgalaryň 15 sanysy bolup, olar her ýylda 9 müň tonnadan gowrak kömürturşy gazyny tutýar.
ABŞ-nyň «Occidental» atly nebit kompaniýasy hem Tehasdaky nebit käniniň golaýynda her ýylda bir million tonna kömürturşy gazyny ýygnaýan has uly desgany gurýar.
Howanyň maýlamagynyň öňüni almak üçin dürli taslamalar durmuşa geçirilýär. Dürli ugurlarda energiýanyň we çig malyň tygşytlanmagy, zaýaçylygyň öňüniň alynmagy, ulanyşdan galan zatlaryň gaýtadan çig mal hökmünde peýdalanylmagy, ýaşyl zolaklaryň artdyrylmagy ýaly çäreler global maýylganlygyň öňüni almakdaky esasy çäreler hasaplanýar. Şeýle çäreleriň çäklerinde howadaky kömürturşy gazyny ýygnap, ýeriň aşagynda saklaýan desgalar hem bar. Bu desgalaryň iň ulusy Islandiýada işe girizildi. Desga her ýylda 4 müň tonna kömürturşy gazyny arassalar. Bu görkeziji 790 awtoulagyň çykarýan zyýanly gazyna barabar.


text:
Tarbaǵataı aýdanynda eki qabatty qonaq úı órtendi
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysy Tarbaǵataı aýdanynda ekiqabatty qonaq úı órtendi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO Tótenshe jaǵdaılar departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, Aqsýat aýylynda dámhana men qonaq úı ornalasqan 2 qabatty ǵımaratta órt shyqqan. Qyzyl jalyn shatyrdyń aǵash qurylymdary men qonaq úı bólmelerindegi jıhazdy sharpydy.
«Oqıǵa ornyna órt sóndirýshiler shuǵyl kelip jetti. Jalyn jalpy aýdany 300 sharshy metrdi sharpydy. Qazirgi ýaqytta sol jerde jeke quramnan 8 adam men 2 avtotsısterna jumyldyrylǵan. Sonymen qatar Aqjar aýylynan qosymsha órt sóndirýshiler kele jatyr. Jergilikti atqarýshy organ ókilderi sý jetkizýdi uıymdastyrdy», - delingen aqparatta.
Qazir órttiń shyǵý sebebi anyqtalyp jatyr. Oqys oqıǵadan eshkim zardap shekpedi
Esterińizge sala ketsek, osyǵan deıin Shyǵys Qazaqstan oblysy Katonqaraǵaı aýdanynda naızaǵaıdan ormanda órt shyqqanyn habarlaǵan bolatynbyz.


text:
Ýurdumyzda döwrebap bank hyzmatlaryny ornaşdyrmak arkaly bank amallarynyň hilini kämilleşdirmek, halka edilýän hyzmatlarynyň göwrümini has-da giňeltmek we raýatlaryň pul serişdelerini öz maşgala agzalarynyň arasynda amatly şertlerde ulanmak üçin, ýyllyk 6% göterim möçberi bilen “Maşgala bank karty” atly täze bank hyzmaty ornaşdyryldy. Siz “Maşgala” bank kartynyň üsti arkaly şu aşakdaky amatlylyklardan peýdalanyp bilersiňiz:
- “Maşgala” atly bank kartyny almak üçin isleg bildirýän müşderleriň öz arzalary esasynda “Maşgala” bank karty açylýar. “Maşgala” bank kartynynyň esasy çeşmesi müşderiniň “Altyn Asyr” bank kart hasaby bolup durýar. Müşderiniň arzasyna laýyklykda ýa-da Internet bank hem-de Mobil bank hyzmatlary arkaly Müşderiniň “Altyn Asyr” bank kart hasabynyň çäginde “Maşgala” bank kartynyň hepdelik sarp ediljek pul mukdarynyň möçberini Müşderi özbaşdak kesgitleýär;
- Müşderi “Maşgala” bank kartynyň üsti bilen ähli nagt däl hasaplaşyk töleglerini amala aşyryp, şeýle-de bankomatlardan nagt görnüşinde pul serişdelerini alyp biler;
“Maşgala” bank kartyny açmak üçin Türkmenistanyň „Türkmenbaşy“ döwlet täjirçilik bankynyň Merkezi edarasyna we ähli şahamçalaryna ýüz tutup bilersiniz.
Habarlaşmak üçin telefonlar:
(+993 12) 44-72-08, 44-72-09.


text:
Altmyş ýyllyk taryhynyň dowamynda Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşigini ençeme gezek tankyt edipdiler. Ýeňijiniň gatnaşýanlaryň islegine we sungat ukybyna görä däl-de, syýasatyň gün tertibine görä saýlanandygyny öňe sürüpdirler. Gatnaşýan ýurtlar hem gaýta-gaýta guramaçylary we birek-biregini bäsleşigi syýasylaşdyrmak bilen aýyplapdylar.
Ýewrowideniýe bäsleşigine gatnaşýanlaryň ilkinji we iň esasy nägileligi goňşy ýurtlara ses bermek kadasy bilen arabaglanyşyklydyr. Bäsleşigiň şertlerine görä, öz aýdymçysyna ses berip bilmeýän ýurtlar indi ençe ýyldan bäri goňşy ýurtlaryň aýdymçylaryna ýokary bal berip gelýärler: Balkan ýurtlary, Russiýa we Belarus, Gresiýa we Kipr, Azerbaýjan we Türkiýe... Ondan soň internetde adamlar ýarym ýyllap Ýewrowideniýede berlen iň ýokary bahalaryň ýurtlaryň özara gatnaşygynyň gowulaşmagyna kömek edýändigini öňe sürýärler.
Britaniýa, Gürjüstan galmagallary
Ýewrowideniýede yzdaky orunlary eýelemek hemişe syýasy galmagallara sebäp bolýar. Meselem, britaniýalylaryň aglaba köpçüligi henizem ýurduň 2003-nji ýyldaky bäsleşikde sezewar bolan şowsuzlygynyň aýdyma görä däl-de, hut premýer-ministr Tony Blairiň Yraga goşun ibermegi bilen baglanşykly bolandygyna ynanýar. Şol ýyl Britaniýa bäsleşikde hiç hili baha alman, iň soňky orunda galypdy.
Juda närazy bolýan ýurtlar bolsa öz wekillerini bäsleşikden yzyna çagyrýar. Meselem, sekiz gün dowam eden uruşdan ýarym ýyl soň, ýagny 2009-njy ýylda Gürjüstan Moskwada geçirilen Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşigine gatnaşmakdan ýüz öwürýär. Gürjüstanyň içinde şol ýyl Ýewrowideniýä gatnaşmak üçin geçirilen bäsleşikde birinji orny eýelän aýdymyň ady "We Don'n Wanna Put In" ekeni. Russiýanyň tagallasy bilen Ýewropanyň teleradio ýolbaşçylary Gürjüstandan ol aýdymyň adynyň üýtgedilmegini, Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň adyny ýada salýan sözleriň hem aýrylmagyny teklip edýär. Ýöne Gürjüstan muňa razy bolman, şol ýyl bäsleşige gatnaşmakdan ýüz öwürýär.
Ermenistan hem öz gezeginde aýdym-saz bäsleşigini protest edýär. 2012-nji ýylda ýurduň wekilleri Ermenistan-Azerbaýjan serhedinde ermeni esgeriniň öldürilmegini ýazgaryp, Bakuwda geçirilen bäsleşige gatnaşmaýar. Ermenistanyň aýtmagyna görä, ol esgeri Azerbaýjanyň mergenleri atyp öldüripdir. Azerbaýjanyň prezidenti bolsa öz çykyşynda, öz ýurdunyň esasy duşmanynyň "ermeni diasporasy" bolup durýandygyny öňe sürýär. Şonda bäsleşige gatnaşmakdan gaty giç ýüz öwürendigi üçin, Ermenistany jerime tölemeli edýärler.
43 azerbaýjanly Ermenistana ses beripdir
Bu Ýewrowideniýe bäsleşiginde Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda bolan ilkinji galmagal däldir. Moskwada geçirilen bäsleşikde ermeni gatnaşyjylary öz taýýarlan wideolarynda, Daglyk Garabagda, Hankentde ýerleşýän ýadygärligi hem görkezýärler. Azerbaýjan öz ýurdundaky ýadygärligiň ol wideoda görkezilmegine nägilelik bildirýär we ondan soň wideonyň içinden şol kadrlar kesilip aýrylýar.
Ýöne şol bir wagtyň özünde, Azerbaýjanyň 43 raýaty Ermenistana ses berýär. Bäsleşigiň yz ýanyndan olardan käbiri watansöýer bolmandygy üçin soraga çekildi diýip, BBC neşiri habar beripdi.
Russiýa hem bu ýylky Ýewrowideniýäni protest etmegi göz öňünde tutýardy. Munuň sebäbi geçen saparky bäsleşikde Krym tatary bolan ukrainaly aýdymçynyň ýeňiji bolmagydyr. Geçen ýyl Stokgolmda geçirilen aýdym-saz bäsleşiginde, Jamala Krym tatarlarynyň öz watanyndan Özbegistana sürgün edilişini aňladýan "1944" atly aýdymyny ýerine ýetirýär. Şonda Russiýadaky käbir närazy tomaşaçylar protest gurnaýarlar. Olar Jamalanyň "bäsleşigiň kadalaryny bozany sebäpli" gazanan ornundan mahrum edilmegini, birinji ornuň bolsa Russiýanyň aýdymçysy Sergeý Lazarewe berilmegini talap edýärler.
Halk wekillerinden çagyryşlar
Halk wekilleri Witaliý Milinow we Iosif Kobzon Russiýanyň Ýewrowideniýe - 2017 bäsleşigine gatnaşmazlyga çagyrýarlar. Ýöne yüz tutmak möhletiniň dolmagyna birnäçe sagat galanda, 1-nji kanal ýurduň bäsleşige gatnaşjakdygyny habar berýär.
W. Milinow Awstriýanyň aýdymçysy Conchita Wurstyň ýeňiş gazanmagyndan soň, Russiýanyň Medeniýet ministrliginiň bäsleşige gatnaşman, özbaşyna "aýal eşik geýen erkek adamlaryň" gatnaşmaýan Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşigini gurnamagyny teklip edýär.
Aýal eşikli sakgally adamyň bäsleşikde ýeňiş gazanmagy Russiýanyň jemgyýetinde uly nägilelikleriň döremegine sebäp bolýar. Üstesine-de, bu waka Russiýada gomoseksualizmi gadagan edýän kanunyň kabul edilmeginiň ýarym ýyl dolmagyna gabat gelýär.
1998-nji ýylda ysraýylly transgender aýdymçy Dana Internasional bäsleşikde ýeňiş gazananda, ortodoks ýewreýler hem şuňa meňzeş reaksiýa görkezipdiler.


text:
Orsýetiň Daşary ministri Sergeý Lawrow Siriýanyň we Orsýetiň güýçleriniň galan gozgalaňçylaryň aglabasyny gündogar Goutadan çykarandygyny we Damaskyň töweregindäki etraplaryň 90 prosentine hökümetiň kontrollyk edýändigini aýtdy.
Lawrow 29-njy martda Birleşen Milletler Guramasynyň Siriýa boýunça ýörite wekili Staffan de Mistura bilen geçen duşuşykdan soňra: “Häzirki ýagdaýda ýarym harbylaryň aglaba köplügi çykaryldy” diýdi.
“Gündogar Goutanyň 90 prosenti hökümet güýçleriniň kontrollygynda we raýat durmuşyny täzeden dikeltmek boýunça tagalla edilýär” diýip, Lawrow aýtdy.
Damaskyň töweregindäki etraplary kontrollyk astyna almak barada fewraldan bäri alnyp barlan hüjüm ýurduň iň uly şäheri Aleppo ele geçirileli bäri Orsýet bilen Siriýanyň gazanan iň uly ýeňşi bolsa-da, ol ýedi ýyl bäri barýan raýat urşunyň has gandöküşikli kampaniýalarynyň biridir.
Birleşen Milletler Guramasynyň adam hukuklary toparlary parahat ilatdan 1600-den agdyk adamyň ölendigini, müňlerçe adamyň hem açlykdan, sepillikden we medisina kömekleriniň ýetmezçiliginden kösenendigini aýtdylar.
Günbatar ýurtlary parahat ilatyň ejir çekmeginiň öňüni almak we gumanitar kömekleriň ýetirilmegine mümkinçilik döretmek üçin, atyşyklaryň bes edilmegi ugrunda tagalla etseler-de, 24-nji fewralda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan çykarylan kararnama ýol almady. Sebäbi Orsýet bilen Siriýanyň bombalama kampaniýasy weýrançylykly netijelere getirdi.
Urşa gözegçilik edýän toparlar gündogar Goutanyň 90 prosentden gowagynyň Siriýanyň ýaragly güýçleriniň eline geçendigini tassykladylar. Orsýetiň araçylyk etmegi bilen gozgalaňçylaryň çekilmegi barada gelnen ylalaşyklar oppozisiýanyň regiondaky güýjüni gowşatdy.
Şular ýaly ylalaşyklaryň ikisini üpjün eden Moskwa häzir gabawdaky iň soňky şäher Douma kontrollyk edýän gozgalaňçy topar Jaýş al-Yslama şäheri terk etmegi üçin basyş edýär.
29-njy martda Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Mihail Bogdanow Jaýş al-Yslam (Yslamyň Goşuny) bilen gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy. “Habarlaşmak üçin iş topary bar. Olar biz bilen habarlaşýarlar, hat ýazýarlar, telefon arkaly gürleşýärler, duşuşýarys” diýip, Orsýetiň RIA habar gullugynyň Bogdanowa salgylanyp beren habarynda aýdylýar.
Yslam goşunynyň metbugat wekili Ammar al-Hasan Siriýa bilen Orsýet toparyň söweşijileriniň demirgazyga çekilmegini talap edýändigini we olaryň bu talaby ret edendigini aýtdy.
Siriýanyň döwlet telekanalynyň bildirmegine görä, Siriýa hökümeti Yslam goşunyna şäheri terk etmegi üçin, üç gün möhlet berip, muny etmeseler, olaryň regiony arassalamak üçin niýetlenen “giň gerimli hüjümlere” uçrajakdyklaryny aýdypdyr.
Orsýetiň goranmak ministri Sergeý Şoýgu Moskwada de Mustura bilen gürleşeninden soňra gozgalaňçylaryň ilaty Goutadan äkidip barýan awtobuslarda janyndan geçen hüjümçileri ýerleşdirmäge synanyşandygyny aýtdy. Plandan habarly bolan ors harbylary hüjümi amala aşyrmagy mümkin adamlary ýaragsyzlandyrypdyrlar.
Şoýgu: “Janyndan geçen hüjümçiler aýallary, çagalary alyp barýan awtobuslarda özlerini partlatsalar, näme zadyň boljakdygyny göz öňüne getirmek aňsat” diýdi.
Şoýgu Orsýet bilen Siriýanyň geçen iki hepdäniň içinde parahat ilatdan jemi 130 müň adamy, şeýle hem 11 müň gozgalaňçyny gündogar Goutadan çykarandygyny aýtdy. Bu regiondan çykarylan adamlaryň aglabasy Siriýada gozgalaňçylaryň iň güýçli ýeri bolan we ýurduň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Idlib welaýatyna getirilipdir.


text:
Sişenbe güni hukuk toparlary prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Nýu-Ýorka edýän saparyna gabatlap, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş binasynyň öňünde Türkmenistanyň pagta meýdanlarynda mejbury zähmetiň bes edilmegine çagyryp protest çäresini geçirdiler.
Agzalýan protest çäresini pagta meýdanlarynda mejbury zähmetiň, şeýle-de çaga zähmetiniň ulanylmagyna garşy iş alyp barýan “Pagta kampaniýasy” atly halkara koalisiýa we onuň düzümine girýän toparlar geçirdiler.
Berdimuhamedow BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji sessiýasynyň çäklerinde 29-njy sentýabr – 2-nji oktýabr aralygynda Nýu-Ýorka sapar etdi.
Halkara toparlaryň bu çäre bilen bagly ýaýradan bildirişinde Türkmenistanyň pagta senagatynda sistematiki mejbury zähmetiň ulanylmagyna garşy çykyş etmäge çagyryş edildi.
Onda pagta möwsüminde türkmen hökümetiniň býujet işgärlerini, mugallymlary, doktorlary we şepagat uýalaryny mejbury zähmete çekýändigi nygtalýar, hem-de çagalaryň Türkmenistanyň pagta önümçiligine mejbury gatnaşdyrylýandygyna ünsi çekildi.


text:
"Türkmenhowaýollary" awiakompaniýasy 28-nji sentýabrda Belarusda galan türkmen raýatlaryny Türkmenistana alyp gaýtmak üçin çarter uçuşyny amala aşyrmagy planlaşdyrýar diýip, hökümete tarapdar “Türkmenportal” neşiri habar berýär.
Howa menziliniň maglumat gullugynyň habaryna görä, Minsk-Türkmenabat uçary Boeing 737-800 ýolagçy uçarynda amala aşyrylar.
Bu uçuş Türkmenistanyň hökümetiniň buýrugy bilen gurnaldy diýip, habarda bellenýär. Düzgüne görä, pandemiýa aladalary bilen baglylykda, daşary ýurtdan gelýän raýatlaryň ählisi iki hepdelik karantin astynda saklanar we soňra maşgalalaryna gowşar.
Türkmenistanyň hökümeti mundan öň, pandemiýa çäklendirmeleri sebäpli ozal yzyna dolanyp bilmedik türkmen raýatlaryny yzyna getirmek üçin Türkiýä, Orsýete, Belarusa we Hindistana çarter uçuşlaryny gurady.
Türkmenistanyň 120 raýaty Özbegistandan gury ýer ýollary arkaly öz watanyna gaýdyp geldi diýip, neşir ýazýar.
Habarda pandemiýa döwründe daşary ýurtlarda galan türkmen raýatlarynyň sany, olaryň näçesiniň ýurda gelmegine kömek edilendigi anyklaşdyrylmaýar.
Daşary ýurtlardaky türkmen raýatlary türkmen hökümetini, şol sanda Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçihanalaryny we konsullyklaryny öz raýatlary hakynda alada etmezlikde we olar üçin goşmaça kynçylyk döretmekde tankyt edýärler.


text:
Çap we
dizaýn hyzmatlary
"Paýhasly Ýoldaş" mahabat-önümçilik kompaniýasy- Aşgabatdaky ýöriteleşdirilen önümçilik mahabat kompaniýasy. Biz sergi stendleriniň, giň formatly çap işleriniň we daşky mahabatyň önümçiliginde ýöriteleşýäris. Biziň kompaniýamyzda hususy önümçiligiň we dürli serişdeleriň bolmagy, çeýe nyrh syýasatyny alyp barmaga mümkinçilik berýär..
Bize ýüz tutuň ,Size hyzmatlaryň giň gerimi hödürlenýäris
- Dürli materiallarda giň formatly çap işler (banner, kendir mata(holst), stiker,tor, kagyz)
- Sergi stendleriniň gurnamasy (stendiň dizaýny, önümçiligi, montaž, demontaž, hyzmat (serwis) üpjünçiligi
- Interýer we eksterýer (binalaryň içki we daşky) mahabaty ( göwrümli hatlar, wyweskalar(atýazgylar), yşykly gutylar, tamüsti (bina üsti) gurluşlar, gözükdirijiler, posterler, baget ramkalar)


text:
Bıyl ShQO-nyń monıtorıngtik toptary 20 myńnan astam reıd júrgizdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Shákárim Buqtuǵutov óńirdegi vaktsınalaý jumystary týraly aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«2021 jyldyń aqpan aıynan bastap oblysta halyqty KVI-ge qarsy vaktsınalaý bastaldy. Vaktsınalaýǵa jatatyn halyqtyń 91 paıyzy ekpeniń 1 komponentin aldy, al vaktsınalaýdy aıaqtaǵandar – 73 paıyzdy qurady» - dedi Shákárim Buqtuǵutov.
Onyń aıtýynsha, 2021 jylǵy 21 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha Shyǵys Qazaqstan oblysynda «ASHYQ» jobasyna 8459 sýbekt qatysyp jatyr. Onyń ishinde resmı qatysýshylar - 8071, testileý obektileri – 388. Al 71 nysynda shekteý is-sharalarynyń buzylýy anyqtaldy.
«Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda koronavırýs ınfektsııasynyń taralýynyń aldyn alý, halyqtyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda karantın kezeńinde qyzmetin júzege asyratyn obektilerdiń sanıtarlyq-epıdemııaǵa qarsy rejımdi saqtaýyn baqylaý úshin monıtorıngtik toptar quryldy. Búgingi kúni oblys boıynsha 200 monıtorıngtik top jumys isteıdi. 2021 jylǵy 1 qańtardan 21 qyrkúıekke deıin Shyǵys Qazaqstan oblysynyń monıtorıngtik toptary 20 700 reıd júrgizdi, 59780 obekti tekserilip, 5310 nysanda talaptardy buzý anyqtaldy. 2021 jyldyń 1 qyrkúıeginen 21 qyrkúıegine deıin 2761 reıd júrgizildi, 9464 obekt tekserýlermen qamtylyp, onyń 237-inen ereje buzý faktileri anyqtaldy», - dedi Shákárim Buqtuǵutov.
- Almaty jedel járdem qyzmetine táýligine 2800 qońyraý túsedi
- Úı órtengende kishkentaı aerozoldiń ózi úlken qaýip týdyrady – órt sóndirýshimen suhbat
- Kókshetaýda dúrkiretip toı ótkizgender anyqtalyp, ákimshilik jazaǵa tartyldy
- Batys Qazaqstanda avtokólik aýdarylyp, eki adam mert boldy
- Túrkistan oblysynda jol apatynan 6 adam qaza boldy
- ShQO-da skrınıng nátıjesinde obyrǵa shaldyqqan 65 áıel anyqtaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam