text:
Biz kimi ätiýaçlandyrýarys?
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy Türkmenistanyň fiziki we ýuridiki şahslary bilen Türkmenistanda hasaba alnan we onuň çäginde öz işini amala aşyrýan daşary ýurtlaryň ýuridiki şahslary, olaryň şahamçalaryny we wekilhanalaryny goşmak bilen, şeýle hem, Türkmenistanyň çäginde bolýan daşary ýurtlaryň fiziki şahslary we raýatlygy bolmadyk adamlary bilen Türkmenistanyň çäklerinden daşyna gidýän raýatlaryň saglygyny meýletin ätiýaçlandyryş şertnamasyny baglaşýar.
Ätiýaçlandyryş ätiýaçlandyrýanyň öz peýdasyna, şeýle-de, üçünji şahsyň peýdasyna geçirilip bilner.
Ätiýaçlandyryjy ätiýaçlandyrylan şahs daşary ýurda gelende, duýdansyz kesellemegi ýa-da betbagtçylykly hadysanyň bolup geçmegi bilen baglanyşykly talap edilýän gyssagly saglygy goraýyş kömegi, şeýle hem, oňa gerek bolanda saglygy goraýyş awtoulag hyzmatlaryny ýerine ýetirmek boýunça ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edýär.
Biz nämäni ätiýaçlandyrýarys?
Ätiýaçlandyrylan şahsyň ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edýän möhletinde, ätiýaçlandyryş çägine gelen wagtynda bolup geçen ätiýaçlandyryş halaty netijesinde onuň ömrüne ýa-da saglygyna zelel ýetirilmegi bilen baglanyşykly ätiýaçlandyrýanyň emläk bähbitleri ätiýaçlandyryşyň obýekti bolup durýar:
-betbagtçylykly hadysa – ätiýaçlandyryş çägine gelen wаgtynda ätiýaçlandyrylan şahs bilen ýüze çykyp biljek islendik duýdansyz ýa-da çak edilmeýän wakanyň netijesinde ätiýaçlandyrylan şahsyň saglygyna zelel ýetmegi ýa-da onuň aradan çykmagy;
-duýdansyz kesellemek – ätiýaçlandyrylan şahsyň beden ýagdaýynyň öňünden duýulmadyk islendik ýagdaýdaky üýtgemesiniň ýüze çykmagy, ätiýaçlandyryş çäginde bolup geçýän we saglygy goraýyş edarasynda ýa bolmasa oňa hususy lukmançylyk iş tejribesi bilen meşgullanmaga döwlet tarapyndan berlen rugsatnamanyň çäklerinde işleýän lukmandan gyssagly saglygy goraýyş kömegini almagyň zerurlygyny ýüze çykarýan ýagdaý.
Ätiýaçlandyryş şertnamasyny baglaşmagyň tertibi
Ätiýaçlandyryş şertnamasy Türkmenistanyň çäklerinden daşyna anyk gidişlik (syýahat, iş sapary, okuw, sport ýaryşlary we beýlekiler) üçin baglaşylýar.
Haçanda ätiýaçlandyrylan şahs ätiýaçlandyryş çägine giren pursatynda ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edilýän möhletiniň hereketi başlanýar we onuň ätiýaçlandyryş çägini goýup giden pursatynda ätiýaçlandyryş hereketi bes edilýär.
Ätiýaçlandyryş şertnamasy Türkmenistanyň çäklerinden daşynda ätiýaçlandyryş çäklerinde işlenilen we dynç alnan wagty, işewürlik bilen sapar bolan wagty, dynç almak maksady bilen gezelenç edilen mahaly, okuwa gidilen mahaly we sport ýaryşyna gatnaşmak üçin gidilen mahaly bir gije-gündizde 24 sagatlap hereket edýär.
Ätiýaçlandyryş polisini baglaşmak üçin haýsy resminamalar gerek?
1) Türkmenistanyň raýatynyň daşary ýurda gitmek üçin ulanýan pasportynyň asyl nusgasy we göçürmesi (Ätiýaçlandyrýana ätiýaçlandyrylan şahs bolmadyk ýagdaýynda Türkmenistanyň raýatynyň döwlet pasportynyň asyl nusgasy we göçürmesi gerek)
2) Ätiýaçlandyrýan 18 ýaşa ýetmedik ýagdaýynda, ynanç hatynyň asyl nusgasy we göçürmesi.
3) Arza
Ätiýaçlandyryş pul möçberi
Ätiýaçlandyrylan şahsyň ömrüne ýa-da saglygyna zelel ýetirilmegi bilen baglanyşykly gyssagly saglygy goraýyş kömegini etmek baradaky çykdajylaryň, oňa öwezini doluş tölegini tölemek boýunça ätiýaçlandyryş pul möçberiniň (jogapkärçilik çäginiň) möçberi ätiýaçlandyryjynyň we ätiýaçlandyrýanyň arasyndaky ylalaşyk boýunça bellenilýär.
Ätiýaçlandyryş jogapkärçiliginiň möçberi
Ätiýaçlandyryjy ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edýän möhletinde—ätiýaçlandyryş çäginde, ýagny ätiýaçlandyryş halaty netijesinde saglygy goraýyş edarasynyň görkezmesi boýunça zerurlyk ýüze çykanda, ätiýaçlandyrylan şahsa geçirilen gatnaw bejergi we hassahana ýerleşdirmek üçin saglygy goraýyş hyzmatlarynyň çykdajylaryny tölemegi kepillendirýär.
Ätiýaçlandyryjy saglygy goraýyş kömeginiň şu aşakdaky görnüşleri boýunça çykdajylaryň öwezini dolýar:
-
saglygy goraýyş taýdan gözden geçirmek we bejermek, şol sanda hassahanada ýatymlaýyn bejermek (haçanda näsagyň ýagdaýy ony raýatlygy bolan ýa-da hemişelik ýaşaýan ýurduna ibermäge mümkinçilik berýänçä);
-
gyssagly ýagdaýda hirurgiki taýdan gatyşmak we bejermek;
-
göwreliligiň 28 hepdeden köp bolmadyk möhletinde gyssagly ginekologiki we akuşerlik kömegi;
-
lukmanyň ýazyp beren zerur bolan dermanlaryny satyn almak;
-
ýiti diş agyrysy mahaly gyssagly stomatologiki kömek.
Ätiýaçlandyryş gatançlary (ätiýaçlandyryş baýraklary)
Ätiýaçlandyryş gatançlary (ätiýaçlandyryş baýraklary) - ätiýaçlandyryş şertnamasy bilen göz öňünde tutulan tertipde ätiýaçlandyryş boýunça kabul edilen töwekgelçilikleriň ýerine ätiýaçlandyrýan ýa-da ätiýaçlandyrýanyň adyndan beýleki şahs tarapyndan ätiýaçlandyryja tölenilýän pul möçberidir.
Ätiýaçlandyryş gatanjy (ätiýaçlandyryş baýragy) ätiýaçlandyryş pul möçberi kesgitlenen pul birliginde tölenilýär.
Ätiýaçlandyryş gatanjy (ätiýaçlandyryş baýragy) bir wagtda nagt pul serişdesinde ýa-da nagt däl hasaplaşyk ýoly bilen ätiýaçlandyryş şertnamasy baglaşylanda tölenýär. Töwekgelçiligiň derejesine (sport türgenleri, adamyň ýaşy we ş.m.) baglylykda ätiýaçlandyryş gatanjy (baýragy) boýunça ýokarlanýan koeffisiýentler ulanylyp bilner.
Ätiýaçlandyryş halaty
Ätiýaçlandyrylan şahsyň ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edilýän möhletinde, ätiýaçlandyryş çägine gelen wagtynda bolup geçen şertlerde duýdansyz kesellemegi, betbagtçylykly hadysa uçramagy, şeýle hem, aradan çykmagy ätiýaçlandyryş halaty diýlip ykrar edilýär.
Ätiýaçlandyrylan şahs (onuň aradan çykan halatynda – mirasdarlar) ätiýaçlandyryş halatynyň ýüze çykmagyny we ätiýaçlandyryjynyň öwezini dolmaga degişli çekilen çykdajylarynyň möçberini subut etmäge borçludyr.
- Ätiýaçlandyryş halaty ýüze çykan ýagdaýynda ätiýaçlandyrýan haýal etmän, ätiýaçlandyryş polisinde görkezilen hyzmat ediji kompaniýanyň belgisine jaň etmeli
- Ätiýaçlandyrylan şahs barada maglumatlary, onuň ätiýaçlandyryş polisiniň belgisini, bolup geçen waka barada giňişleýin habar bermeli, ätiýaçlandyryş halaty boýunça ähli resminamalary üpjün etmeli we bejergi, dermanlary satyn almak, daňy serişdeleri boýunça harajatlaryň hasaplamalaryny almaly.
Ätiýaçlandyryjy şular üçin ätiýaçlandyryş pul möçberini (ätiýaçlandyryş öwezini doluş tölegini) tölemekden boşadylýar we jogapkärçilik çekmeýär:
-
öňüni alyş barlaglarynyň islendik görnüşleri, bilermen görkezijileri bolmazdan barlaglar, umumy lukmançylyk gözden geçirmeleri, öňüni alyş alamatlary (sanjym), hassahana ýerleşdirmek bilen baglanyşykly çykdajylar üçin;
- 28 hepdeden köp möhletdäki göwrelilik mahaly çaga dogrulmagy, göwreliligiň çylşyrymlaşmagy, onuň getirýan netijeleri bilen baglanyşykly çykdajylar üçin, şeýle hem, göwreliligiň togtadylmagy bilen baglanyşykly çykdajylar üçin;
- öňüni alyş çäreleri, ýörite iýmit, şypahanada bejergi üçin;
- howply täze dörän çişleri, şeýle hem, şolar bilen şertlenen çylşyrymlaşmalary, şol sanda, çiş häsiýetli ganyň keselini, gemofiliýany, orak görnüşli-öýjükli gan keselini, nerw merkeziniň ulgamynyň ähli çişlerini bejermek üçin;
- beterlemek tapgyryndan daşary dowamly keseller bilen baglanyşykly saglygy goraýyş hyzmatlary üçin;
- dowamly keselleriň netijeleri we çylşyrymlaşmagyny gyssagly saglygy goraýyş kömegine degişli bolman, bejerilen ýagdaýlary üçin;
- jynsy ýollar bilen geçýän keselleri bejermek, immun ýetmezçiliginiň wirusy, WIÇ goşaňda we onuň getirýän netijeleri bilen baglanyşykly çykdajylar üçin;
- sözenek keselleri bejermek we öňüni almak üçin;
- süýji keseli bilen baglanyşykly çykdajylar üçin;
- ruhy keselleri, ýa bolmasa ýüze çykarylmagynyň möhletine garamazdan, akyl taýdan üýtgemeleri bejermek üçin;
- kliniki görnüşine we dowam etmeginiň tapgyryna garamazdan, inçekesel, polimiolit, neýroýokanç, adaty däl pnewmoniýa wirusy, gyrgyn, mergi, örgünli garahassa ýaly ýokanç keselleri we olaryň getirýän netijelerini bejermek üçin we wagtynda sanjym geçirmek bilen olaryň öňüni almak üçin;
- immunirlemegi geçirmek üçin;
- fotodermatidi bejermek üçin;
- çuň mikozlary, psoriazy bejermek üçin;
- himiki, fiziki, biologiki sebäpleriň, senagat tozanynyň, aýry-aýry synalara we ulgamlara artyk agram düşmeginiň täsiri bilen baglanyşykly hünär kesellerini bejermek üçin;
- semremegi ýa-da adamyň bedeniniň agramynyň üýtgemegini hirurgiki taýdan bejermek, adam bedenini modifikasiýalaşdyrmak üçin;
- eger munuň özi ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edýän möhletinde betbagtçylykly hadysa netijesinde alnan şikesi bilen şertlenmedik bolsa, plastiki/kosmetiki, dikeldiş we meýilnamalaýyn hirurgiýa bilen baglanyşykly çykdajylar üçin;
- eger munuň özi beden taýdan zelel ýetmegine getiren we saglygy goraýyş kömegini talap edýän betbagtçylykly hadysa ýüze çykan mahaly lukman tarapyndan öň maslahat berlen sazlaýjy saglygy goraýyş enjamlaryny ýa-da esbaplaryny çalyşmak bilen baglanyşykly bolmasa, sazlaýjy saglygy goraýyş enjamlaryny ýa-da esbaplaryny (äýnekler, eşidiş abzallary, eşidiş gurallary, kontakt linzalary, protezler) satyn almak (taýýarlamak), abatlamak üçin;
- islendik görnüşdäki protezlemek, adamyň beden agzalarynyň we (ýa-da) dokumalarynyň transplantasiýasyny (oturdylmagy) başga ýere geçirmek üçin;
- öz-özüňi öldürmäge, bilkastlaýyn beden agzalaryna zelel ýetirmäge synanyşygyň, alkogolly içgileri, neşe serişdelerini sarp etmegiň getirýän netijeleri üçin;
- ätiýaçlandyrylan şahsyň ätiýaçlandyryş halatynyň ýüze çykmagyna gönükdirilen ýa bolmasa onuň ýüze çykaryp getiren bilkastlaýyn hereketleri üçin (zerur goranyş ýagdaýynda amala aşyrylan hereketler muňa girmeýär);
- ätiýaçlandyrylan şahsyň saglygyna ýadro partlamasynyň, radiasiýanyň ýa-da radioaktiw zäherlenmäniň, harby hereketleriň, raýat urşunyň, halk hereketleriniň, köpçülikleýin topalaňlaryň, heläkçilikleriň, terrorçylyk hereketleriniň täsirinden ýüze çykan zelel ýetmegi ýa-da onuň aradan çykmagy üçin;
- haçanda olar ýerli bejergä laýyk gelýän we syýahaty dowam etdirmäge päsgel bermeýän, kesel bilen kesellän ýa-da zelel alan halatynda hemişelik ýaşaýan ýurduna gitmegi üçin;
- daýwing, suw lyžasy, suw motosikl, motoçapyşyk, awtoçapyşyk, tramplinden suwa bökmek, paraşýutdan bökmek ýaly güýmenjeleriň has dartgynly görnüşleri bilen meşgullanmak netijesinde alnan zelel üçin;
- eger syýahat ätiýaçlandyrylan şahsyň saglygyna ýaramaýan bolsa we/ýa-da bar bolan keselini güýçlendirýän bolsa (onuň ýitileşmegine sebäp bolsa), ätiýaçlandyrylan şahsyň olar barada bilendigine we şolar boýunça bejergi geçirilendigine ýa-da geçirilmändigine garamazdan, şeýle hem, ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edilýän möhletiniň we/ýa-da ätiýaçlandyryş çägine gitmegiň başlanmagyna çenli bar bolan keselleri bejermek ýa-da zerur bejermek üçin;
- ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün edilýän möhletiniň hereketi başlanmazyndan öň, ätiýaçlandyrylan şahsa mälim bolan dowamly kesel ýa-da kesel sebäpli satyn alnan dermanlar üçin, uzak möhletli işe ukypsyzlygyň öňüni almak üçin, halas ediş ýa-da hökmany saglygy goraýyş taýdan gatyşylýan halatlar muňa girmeýär;
- hassahana, lukman ýa-da şepagat uýasy tarapyndan edilýän hyzmatlar üçin, şolarda kesel anyklaýşy ýa-da bejergi bellemek üçin zerurlyk ýok we/ýa-da olara ýiti däl häsiýetdäki kesel ýa-da ýeňil zelel ýetmek ýüze çykan mahaly kömek edilmegi üçin;
-
meýilleşdirilen operasiýalar we şolar boýunça ýiti zerurlyk ýok bolan operasiýalar üçin;
- maşgala agzalary we ýakyn dogan-garyndaşlary tarapyndan ideg edilmegi we bejerilmegi üçin;
- duýdansyz kesellenilmegi, zelel ýetmegi bilen baglanyşykly bolmadyk saglygy goraýyş anyklamasy we gözden geçirilmesi üçin;
- ätiýaçlandyrylan şahs tarapyndan uçýan abzallary (uçar, dikuçar, deltaplan we ş.m.) dolandyran mahaly bedene zelel ýetmegini bejermek üçin;
- hünär işi bilen ýüze çykan betbagtçylykly hadysanyň getirýän netijesini bejermek bilen baglanyşykly hyzmatlar üçin;
- ýörite stomatologiki bejergi, äňiň ortopediýasyny, dişiň ortodontozyny bejermek, diş kanallaryny aýyrmak, koronkalary we köprüleri goýmak üçin;
- däp-dessur hyzmatlary we jaýlamak boýunça çykdajylar üçin;
- gyssagly hassahana ýerleşdirmek we gyssagly saglygy goraýyş kömegini etmek bilen baglanyşykly bolmadyk saglygy goraýyş awtoulag çykdajylary üçin
Ätiýaçlandyrylan şahs aradan çykan halatynda:
-
ätiýaçlandyrýan barada habar bermeli;
- ätiýaçlandyryja ätiýaçlandyryş halaty boýunça gerekli resminamalary bermeli.
Şu ýagdaýda ätiýaçlandyryjy hyzmat ediji kompaniýanyň üsti bilen ätiýaçlandyrylan şahsyň jesediniň iberilmegi üçin hemme zerur çäreleri görer we/ýa-da raýatlygy bolan ýa hemişelik ýaşaýan ýurdunda jaýlamak, çak edilýän has ýakyndaky howa menziline eltmek üçin edilen çykdajylary töleýär, munuň özi, şol sanda, jesedi kesip öwrenmek we oňa güwä geçmek, halkara gatnatmalary üçin talap edilýän tabyt hem-de jesediň galyndylaryny jaýlanylýan ýurdundaky howa menziline eltmek üçin çykdajylary hem öz içine alýar.
Ätiýaçlandyryş şertnamasynyň bes edilmegi
Ätiýaçlandyryş şertnamasy şu halatlarda bes edilýär:
-
hereket edýän möhleti geçende;
-
ätiýaçlandyryjy tarapyndan şertnama boýunça borçnamalar doly möçberde ýerine ýetirilende;
- şertnamada bellenilen möçberlerde we möhletlerde ätiýaçlandyrýan tarapyndan ätiýaçlandyryş gatançlary (ätiýaçlandyryş baýraklary) tölenmedik ýagdaýynda.


c: text/html

text:
Belarusyň paýtagtynda Türkmenistanyň iki raýaty bikanun gyzyl söwdasy bilen baglylykda tussag edildi.
Içeri işler ministrliginiň Minsk şäheri boýunça baş edarasynyň resmi maglumatyna görä, 26 we 36 ýaşlaryndaky türkmenistanly iki dogan 2-nji fewralda 10 sany göwher daşyny satmakçy bolanda ele salnypdyr. Olaryň gymmatly daşlary 950 amerikan dollaryna satmak isländigi maglumatda aýdylýar.
Habar berlişine görä, Grodno şäherinde gaýybana okaýan türkmenistanlylar 26-njy ýanwarda Belarusa sessiýa barypdyr. Olara garşy Belarus Respublikasynyň Jenaýat kodeksiniň gymmatly metallaryň ýa-da daşlaryň söwdasynyň düzgünini bozmak boýunça 223-nji maddasynyň 1-nji bölegine laýyklykda jenaýat işi gozgaldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2017-nji ýylyň 7-8-nji noýabrynda paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Merkezi we Günorta Aziýada sebitleýin energetika hyzmatdaşlygy boýunça maksatlaýyn toparyň (RECA) 14-nji maslahaty geçirildi. Kabul ediji tarap hökmünde Türkmenistanyň Energetika ministrligi çykyş etdi.
Maslahatyň işine Türkmenistanyň, Owganystanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň degişli ministlikleriniň we pudaklaýyn edaralarynyň işgärleri we hünärmenleri, Halkara Energetika Hartiýasy, GDA, USAID ýaly halkara we sebitleýin guramalaryň wekilleri şeýle hem Merkezi Aziýadaky döwletleriň energetika kompaniýalarynyň wekilleri gatnaşdylar.
Maslahatyň barşynda gatnaşyjylar sebitleýin we sebitara infrastruktura boýunça taslamalaryň durmuşa geçirlişi şeýle-hem maglumatlary we ylymlary alyşmak üçin ulgamlaýyn ýollaryň üsti bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirmek barada pikir alyşdylar. Halkara bilermenler serhetara söwdany giňeltmek boýunça ýol kartasyny döretmegiň usulynyň üstünde jikme-jik durup geçdiler. Milli we sebitleýin energetika howupsuzlygyny üpjün etmekde serhetara elektrik energiýasynyň söwdasynyň orny ara alnyp maslahatlaşyldy.
Maslahatyň işi aýratyn sessiýalar görnüşinde geçdi, olaryň barşynda dürli edaralaryň bilermenleri energetika ulgamyndaky sebitleýin hyzmatdaşlygy ösdürmek, sebitleýin we sebitara aragatnaşyk we infrastruktura ulgamyna baha bermek, söwda, üstaşyr geçelgeler we kommunikasiýa işiniň kadalaryny sebitleýin ýeňilleşdirmegiň mümkinçilikleri we kuwwaty barada pikir alyşdylar. Maslahat energetika hyzmatdaşlygy boýunça gepleşikler üçin energetika bazarlarynyň integrasiýasy, üpjünçiligiň çeşmelerini diwersifikasiýalaşdyrmak we durnukly ösüşi gazanmak üçin meýdança bolup hyzmat eder.
Çeşme: http://www.mfa.gov
Habarlar
Merkezi we Günorta Aziýada sebitleýin energetika hyzmatdaşlygy boýunça maksatlaýyn toparyň (RECA) maslahaty
2017-nji ýylyň 7-8-nji noýabrynda paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Merkezi we Günorta Aziýada sebitleýin energetika hyzmatdaşlygy boýunça maksatlaýyn toparyň (RECA) 14-nji maslahaty geçirildi. Kabul ediji tarap hökmünde Türkmenistanyň Energetika ministrligi çykyş etdi.


text:
Tertipler
Halkara, döwletara (sebit) standartlarynyň, daşary ýurt döwletleri tarapyndan kabul edilen beýleki kadalaşdyryjy resminamalaryň Türkmenistanyň çäginde ulanylmagynyň TERTIBI
Azyklyk we tohumlyk däne saklanyljak ammarlara we elewatorlara netijenama bermegiň hem-de olarda döwlet gözegçilik barlagyny geçirmegiň TERTIBI
Hünär kesellerini derňemegiň we hasaba almagyň TERTIBI
Önümi sertifikatlaşdyrmagyň TERTIBI
Senagat howpsuzlygyny sertifikatlaşdyrmagyň TERTIBI
Döwlet edaralarynyň, synag barlaghanalarynyň (merkezleriniň) we bilermen-auditorlaryň sertifikatlaşdyrmak babatda işine gözegçiligi amala aşyrmagyň TERTIBI
Sertifikatlaşdyrylan önüme döwlet gözegçiligini amala aşyrmagyň TERTIBI
Döwlet akkreditasiýasynyň (attestasiýasynyň) TERTIBI
Hyzmatlary sertifikatlaşdyrmagyň TERTIBI
Oba hojalyk desgalarynda zähmeti goramak we senagat howpsuzlygy babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryň talaplarynyň berjaý edilişine gözegçilik barlaglaryny guramagyň we amala aşyrmagyň TERTIBI
Rezerwuarlary temmelemegiň (konserwasiýanyň) TERTIBI
«Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň welaýatlardaky döwlet gulluklary tarapyndan senagat howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça ygtyýarlyklarynyň çäklerinde gözegçilik barlaglaryny geçirmäge degişli bolan önümçilikleriň, işleriň we desgalaryň Sanawyny tassyklamak barada
Gurulýan we durky täzelenýän desgalaryň we binalaryň, gurnalýan we ornaşdyrylýan tehnologiki usullaryň we enjamlaryň taslamalarynyň zähmeti goramagyň talaplaryna laýyk gelmegine tehniki seljermäni geçirmegiň TERTIBI
Gazan gözegçiligi we göteriji desgalary barlamagyň TERTIBI
0,07 MPa (0,7 kgs/sm2) –dan ýokary basyş astynda işleýän bug we suw gyzdyryjy gazanlary hasaba almak boýunça Gözükdirme
Ýuridik we fiziki şahslaryň metrologik üpjünçiligi hakynda kepilnamalary bermegiň TERTIBI
Fiziki şahslaryň eýeçiliginde bolan awtoulag serişdeleri bilen howply ýükleri daşamak üçin howpsuzlyk sertifikatlaryny resmileşdirmegiň TERTIBI
«Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň garamagyndaky edaralar tarapyndan 0,07 MPa-dan ýokary bolmadyk basyş astynda ýa-da 115 0С çenli gyzgynlykda işleýän bug we suw gyzdyryjy gazanlary hasaba almagyň TERTIBI
Zähmeti we ýerasty baýlyklary goramak hem-de senagat howpsuzlygy babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryň we kadalaşdyryjy resminamalaryň talaplarynyň berjaý edilişine döwlet gözegçilik barlaglaryny amala aşyrmagyň TERTIBI
Metrologik gözegçiligi we döwlet gözegçilik barlagyny amala aşyrmagyň TERTIBI
Elektrik energiýasyny sarp ediji edaralarda zähmeti goramak we senagat howpsuzlygy babatda kadalaryň talaplarynyň berjaý edilmegine döwlet gözegçilik barlaglaryny geçirmegiň TERTIBI
Standartizasiýa we metrologiýa babatynda işi ygtyýarlylandyrmak boýunça işleri geçirmegiň TERTIBI
Partladyş işlerini amala aşyrmaga ygtyýarlyklary bolan edara-kärhanalar tarapyndan senagatda ulanylýan partlaýjy maddalaryň synaglary geçirilende zähmeti goramak we senagat howpsuzlygy babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryň talaplarynyň berjaý edilişine döwlet gözegçiligini amala aşyrmagyň TERTIBI
Sertifikatlaşdyrmak boýunça Döwlet sanawynyň emele getirilmeginiň we ýöredilmeginiň TERTIBI
Liftleriň we göteriji desgalaryň seljermesini geçirmegiň we hasaba almagyň TERTIBI
Ululyklaryň birlikleriniň döwlet etalonlaryny döretmegiň, tassyklamagyň, saklamagyň we ulanmagyň TERTIBI
Deňeşdirip barlamaga we kalibrlemäge degişli ölçeg serişdeleriň we olaryň döwürleýinligiň SANAWY
Ölçegleriň serişdeleriniň we standart nusgalaryň synaglaryny geçirmegiň we olaryň kysymynyň tassyklanylmagynyň TERTIBI
Döwlet klassifikatoryny tassyklamagyň TERTIBI
Ölçegleriň serişdelerini we standart nusgalary deňeşdirip barlamagyň, kalibrlemegiň we döwlet metrologik synagynyň geçirilmeginiň TERTIBI
Ölçegleri ýerine ýetirmegiň hem-de deňeşdirip barlamagyň usulyýetini işläp düzmegiň we onuň synagynyň geçirilmeginiň TERTIBI
Zähmeti goramak baradaky toparlar hakynda BIRKYSMY DÜZGÜNNAMA
Ölçeg serişdeleri taýýarlamak, abatlamak, deňeşdirip barlamak we kalibrleme işleri amala aşyrýan synag barlaghanalaryny attestatlaşdyrmagyň TERTIBI
Bellikler:
1. Şu tertipleri «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugyndan rugsatsyz doly ýa-da bölekleýin görnüşde täzeden ýazmak, köpeltmek we ýaýratmak gadagandyr.
2. Şu tertipleri «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň Türkmen standartlar maglumat merkeziniň Standartlaryň döwlet gaznasy bölüminden satyn alyp bilersiňiz.
Biziň salgymyz: Aşgabat şäheri , 1995-nji köçäniň 12-nji jaýy
Telefon: 49-38-53, 42-64-30


text:
Hormatly müşderiler! Ýetip gelýän Täze — 2014-nji ýylyňyz gutly bolsun! Biz Size Täze ýylda uly üstünlikleri arzuw edýäris! “Altyn Asyr” ÝGPJ-ti Täze ýyl mynasybetli aksiýa geçirýär. Bu aksiýa laýyklykda 2013-nji ýylyň 25-nji dekabryndan 2014-nji ýylyň 5-nji ýanwaryna çenli (5-nji ýanwar bu aksiýa girmeýär) 10 (on) manat we 10 (on) manatdan ýokary nagt pul tölegini geçiren müşderilere ulgam içi boýunça 30 minut çykyş jaňlaryny we (+993) kodlary bolan belgilere 15 sany çykyş SMS habarlaryny sowgat hökmünde tölegsiz (mugt) berýäris.Bu hyzmat müşderileriň belgisine awtomatlaşdyrylan usulda birikdirilip, diňe fiziki taraplar üçin niýetlenendir.
Hormatly müşderiler! Biz size bu aksiýany görkezilen 11 günüň dowamynda ulanylmalydygyny, bu aksiýanyň diňe bir gezeklikdigini ýatladýarys!
Hormatly müşderiler! Täze ýyla niýetlenen bu mümkinçilikden peýdalanyň!Habarlar→


text:
14-nji maýda günortanyň öňýanynda, aglabasy türkmenistanly we özbegistanly migrantlar bilen hukuk geňeşdarlygy firmalarynyň işgärleriniň gatnaşmagynda Stambulyň migrasiýa edarasynyň öňünde protest geçirildi.
Читайте также на русском
Proteste gatnaşýanlar soňky wagtlarda Stambulyň migrasiýa edarasynyň ýaşaýyş rugsadyny almak ýa-da onuň möhletini uzaltmak isleýänlere oňaýsyz jogap berip, migrasiýa işgärleriniň hem diýseň gödek çemeleşýändigini öňe sürüp, ýerli metbugatyň öňünde öz nägileligini bildirdiler.
“Turkpermit” atly hukuk geňeşdarlygy firmasynyň ýolbaşçysy Murat Erşahin proteste gatnaşyp duran ýerinden Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda, Stambulyň migrasiýa edarasynyň kabul edýän "kanuny tutaryksyz negatiw kararlaryndan“ iň köp türkmenistanly migrantlaryň we olardan soň hem ikinji derejede özbegistanly migrantlaryň uly zyýan çekýändigini aýan edip, bu ýagdaýa nägilelik bildirmek we bu ugurdaky arz-şikaýatlara ýokary wezipeli ýolbaşçylaryň hem ünsüni çekmek maksady bilen aglabasy türkmenistanly bolan migrant müşderileri bilen bilelikde proteste gatnaşyp durandygyny gürrüň berdi.
Howpsuzlyk sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny sorap Azatlyk Radiosyna maglumat beren proteste gatnaşýan türkmenistanly migrantlardan bir zenan hem, özüniň ýaşaýyş rugsadynyň möhletini uzaltmak barada beren arzasyny Stambulyň migrasiýa edarasynyň kabul etmändigi sebäpli, özüniň we 4-nji klasda okaýan oglunyň kyn ýagdaýa düşendigini aýtdy.
Stambulyň migrasiýa edarasynyň öňündäki proteste gatnaşýan, anonim ýagdaýda Azatlyk Radiosyna interwýu beren iki çagaly türkmenistanly jübüt bolsa, ähli dokumentleriniň düzüwdigine garamazdan Stambulyň migrasiýa gullugynyň zähmet rugsadyny ret edip, maşgala agzalarynyň ýaşaýyş rugsatlaryny hem ýatyrandygyny gürrüň berdi.
"Stambulyň migrasiýa edarasyndan jaň etdiler. Soň ol ýere bardyk welin, meniň zähmet rugsadymyň goýbolsun edilendigini we ähli maşgala agzalarymyň meniň üstümden alan ýaşaýyş rugsadynyň hem şol sebäpden ýatyrylandygyny aýtdylar. Migrasiýa gullugynyň resmileri biziň bir aýyň içinde öz ýurdumyza dolanmalydygymyza üns çekdiler. Onsoň meniň işleýän ýerimiň aklawçysy Stambulyň migrasiýa edarasynyň kararynyň goýbolsun edilmegi üçin biziň adymyzdan kazyýete arza berdi we häzir sud işi dowam edýär. Biziň ýaly kösenýän gaty köp türkmenistanly migrant maşgala bar Stambulda. Gaýrat edip bize kömek etsin ýokardaky ýolbaşçylar. Türkmenistana dolanmak islemeýäris, sebäbi o taýda güzeran aýlar ýaly ýagdaý ýok. Ynha, şu gün bu ýere proteste goldaw bermäge geldik maşgala bolup“ diýip, iki çagaly türkmenistanly migrant jübüt Azatlyk Radiosyna maglumat berdi.
Ýatlap geçsek, Azatlyk Radiosy bilen habarlaşýan Türkiýedäki türkmen migrantlary diňe bir ýaşaýyş ýa-da zähmet rugsadyny almak, şol bir wagtyň özünde-de, onuň möhletini uzaltmak isleýänlere däl, beýleki tarapdan BMG-niň goragy astynda bolan türkmenistanly raýatlara hem Stambulyň migrasiýa edarasynyň ret jogabyny berýändigini aýdýarlar.
Bu ugurda Azatlyk Radiosyna maglumat beren we özüni Kerim diýip tanadan bir türkmenistanly migrantyň aýtmagyna görä, şeýle ýagdaý diňe Stambulda däl, eýsem Türkiýäniň beýleki ýerlerinde hem bar.
Meselem, Gaziantep welaýatynyň migrasiýa gullugy ony ýanwar aýynda BMG-niň goragyndan çykaryp, ýaşaýyş rugsadyny hem ýatyryp, deportasiýa etmek üçin göz astyna alypdyr. Kerim, BMG-niň hyzmatdaşlyk edýän aklawçylarynyň deportasiýa kararyny kazyýet arkaly goýbolsun etdirendigine we 18-nji maýda BMG-niň Ankaradaky bosgunlar komitetine çagyrylandygyna garamazdan, Gaziantep migrasiýa edarasynyň ony henizem goýbermän, göz astynda saklaýandygyny Azatlyk Radiosyna aýdan maglumatynda öňe sürdi.
Sözi jemlesek, ýokarda agzalýan ýagdaýlar barasynda Azatlyk Radiosynyň ähli synanşygyna garamazdan, Türkiýäniň migrasiýa gullugynyň resmilerinden nähilidir bir kommentariýa almak häzirlikçe başartmaýar.


text:
Lwowda rus dilinde aýdym aýtmak we rus aýdymlaryny diňlemek gadagan edildi
Ukrainanyň günbatarynda, milletçileriň köp bolan Lwow welaýatynda rus diliniň köpçülikleýin ýerlerde ulanylmagy gadagan edildi
Lwowyň häkimligi Rusça medeniýet önümleriniň ulanylmagynyň gadagan edilmegi baradaky karary tassyklady.
Kararyň “Russiýanyň Ukraina basyp alyjylygyny bes edýänçä çenli” dowam etjekdigi aýdylýan gadagançylygyň çäginde, Lwow welaýatynyň serhetleriniň çäginde adamlaryň üýşen ýerlerinde rusça aýdym aýtmak, diňlemek, rus dilindäki telewideniýe kanallaryna tomaşa etmek gadagan edildi.
Gadagançylygyň düzgünleri bozulan halatynda nähili jezanyň beriljekdigi entek doly kesgitlenmedi. Emma rus dilindäki çykyşlaryň we aýdymlaryň ýerine ýetirilýän ýerleriniň ygtyýarnamalarynyň ellerinden alynyp bilinjekdigi, rus dilini döwlet edaralarynda ulanan adamlara garşy hukuk taýdan çäre görülip bilinjekdigi aýdylýar.
Lwowly resmiler gadagançylygyň bütin Ukrainada bolmagyny teklip etdiler.
Ukraina ozal bolsa rus dilinde bilim berilmegini gadagan edipdi.
rus saýtlarynyň gadagan edilen, mediada rus ýaýlymlaryň çäklendirilen ýurtda, Dostoýewskiý, Tolstoý ýaly rus ýazyjylaryň eserleri hem okuw meýilanamalaryndan çykarylypdy.


text:
Arassalanan pagta ýagy: azyk bolçulygyna mynasyp goşant
Häzirki wagtda ýurdumyzda azyk
bolçulugyny üpjün etmek maksady bilen giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Önüm
öndürmäge degişli bolan önümçilik kärhanalarynyň ählisinde ýurdumyzda azyk
bolçulygyny döretmek, ilaty arassa hem ýokary hilli önümler bilen üpjün etmäge degişli alnyp barylýan işlere
mynasyp goşant goşmak maksadynda iş depgini artdyrylyp, öndürijilikli zähmet
gaýnap joşýar. Munuň aýdyň mysalyny bolsa Daşoguzuň ýag öndürýän zawodynyň
mysalynda hem görmek bolýar. ...
Ýazylan wagty: 15 октября 2018 Ýazan Meret
0
Okalan sany: 10 Jogaplar: 0
Birža täzelikleri
Birža täzelikleri
Ýazylan wagty: 15 октября 2018 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 16 Jogaplar: 0


text:
Marokko Patyşalygynyň Agadir şäherinde geçirilýän dzýu-do boýunça “Agadir Grand Prix” abraýly turnirinde watandaşymyz Batyr Hojamuhammedow bürünç medal eýeledi.
Deslapky tapgyrda B.Hojamuhammedow ussatlyk görkezip, ýaryşyň 18-nji sekundynda möhletinden öň ukrain türgeninden üstün çykdy. Ol çärýek finalda turniriň geljekki ýeňijisi russiýaly Kirill Denisowdan ýeňlendigine garamazdan, hormat münberine çykmagy başardy.
Türkmen türgeni bürünç medal ugrundaky bäsleşikde Patrik Mozer (Şweýsariýa) bilen güýç synanyşdy. Çekeleşikli tutluşygyň üçünji minudynda B.Hojamuhammedow aýgytlaýjy emeli ulanyp, bäsleşigi möhletinden öň ýeňiş bilen tamamlady we dzýu-do sportunda ýokary netije hasaplanylýan “ippon” derejä mynasyp boldy.
“Agadir Grand Prix” turniriniň jemleri boýunça türkmen dzýudoçylary iki bürünç medal eýelediler. Ozal habar berlişi ýaly, 52 kilograma çenli agram derejesinde çykyş edýän, halkara derejeli sport ussady Gülbadam Babamyradowa hem ýygyndy toparymyzda bir bürünç medal eýeläpdi. Ol iki gezek örän netijeli emeli ulanyp, bäsleşigiň birinji minudynda ýeňiş gazanmagy başardy.


text:
Halkymyz “kompýuterşik” ýa-da “kompýuterçi” diýýär käbirlerine. Kim olar? Näme diýmek ol? Aslynda “kompýuter operatory” manysyny berýän iş wezipesi. Hawa, köp iş ýerinde görýädim öňler, birnäçe ýaş oglan-gyzlar, güni bilen Word-da tekst ýazmak bilen bolýadylar. Işe girjek bolanyňda kompýuter bilýänler üçin has hem aňsat bolýady işe girmek.
Indi bolsa meniň öz pikirlerim we synlaryma geleli.
Kompýuter bilmek nämedir?
Orslaryň şul ýerde “julk” diýip oturýan sözi bar, компютерная грамотность. Türkmençede “kompýuter sowatlylygy” diýip bolar belki. Bul edil başlangyç mekdeplerinde bize öwredilen sowatlylyk ýaly zat. Ýöne harplar we sanlaryň ýerine kompýuteri açyp ýapmak, tekst ýazmak we belki-de “fleşka” faýllary kopiýalamak bolup durýar. Munyň ýanyna birnäçe ukyplylygy hem goşsa bolar, ýöne esas diýjek bolýan maksadymdan kän daşlaşyp bilmez.
Ýeke kompýuter bilmek bilen iş gutarýan bolsa onda hemmämiz ussat bolmalydyk belki-de. Asyl kompýuter biziň işimizi aňsatlaşdyrýan gural. Iki adam hat ýazmak islese, biri kompýuteri ulanyp bilmeýär, beýlekisi bols bilýär. Ikisiniňem ýazuw sowatlylygy deň diýip hasaplasak. Kimden has peýdaly netije alyp bilers?
El bilen ýazan biri galam bilen kagyzda ýazyp başlar. Aralarda ýalňyşlyk hem edip biler, pozguç bilen öçürip ýa-da üstünden çyzyp täzeden ýazar. Ýazuwy näçe owadan hem bolsa haty okan wagtymyz wagt ýitirers, üsti çyzyk bolany üçin gözümiz ýadar.
Kompýuterde ýazylan hat bolsa ilki bilen basma hat bilen ýazylany üçin harplarda gyşyklyk, ýa-da ýazuwy sebäpli okamak kynçylygy meselesi bolmaz. Ýalňyşan wagty hem dogrulap täzeden ýazmak hem aňsat.
Başga bir mysal:
Hasapçy aýlyk ýa-da kwartal hasabatyny çykarýan wagtynda uly kagyzda el bilen ýazyp we ýeke ýeke hasaplamak ýerine Excel-da tablisa açyp diňe sanlary goýuşdyranda hemme hasaby özi edýär onuň ýerine. Iki işiň arasynda ýalňyşmak ähtimaly kimde uly? Elbetde elde ýazylan hasabatda.
Bul mysallar köpelip gidiberýär aslynda. Meniň indi diýjek bolýan zadyma geleli. Biz bir nokatdan beýleki nokada gitmek üçin gural hökmünde ulaglary ulanýarys. Edil şeýle-de bir kär, ýa-da hünär edinenimizde kompýuter hem gurallaryň arasynda bolmaly. We işe girjek bolýan biri “Men kompýuter bilýän.” diýmän, eýsem “Men hatlary kompýuter kömegi bilen has çalt we ýalňyşsyz ýazýan.”, ýa-da “Men hasabatlarymy kompýuter kömegi bilen effektiw we çalt taýynlaýaryn.” ýaly birzatlar diýse.
Mowzugyň ahyrynda Agajanyň aýdyp beren bir wakasy bilen tamamlaýyn.
Garyndaşlaryndan biri jaň edipdir, we printeri bejerip bermesini haýyş edipdirler. Agajanam printerden düşünmeýändigini aýdanynda garşydaky “Sen kompýuterçi dälmi?” diýip, haýran galypdyrlar. Ýok, Agajan programmist. =)


text:
2018-nji ýylyň 5-nji iýunynda Moskwa wagty bilen 7:57-de «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,19 göterim ýokarlanyp, 75,43 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,51 göterim gymmatlap, 65,08 amerikan dollaryna barabar boldy.
Düýnki gün aşaklan nebitiň bahalary agşamlyk güýçli aşak düşdi. Maýadarlar ABŞ-da we OPEC+ ýurtlarynda nebit çykarylyşyna gözegçilik etdiler.
4-njy iýunda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 1,95 göterim pese düşüp, 75,29 amerikan dollaryna, şeýle-de Nýu-Ýorkuň «NYMEX» haryt biržasynda «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 1,61 göterim aşaklap, 64,75 amerikan dollaryna barabar boldy.


text:
«Ajyrasam» deýshilerge 7 keńes
Asyl dinimiz Islam otbasyǵa, onyń ishinde er men áıeldiń kórkem qarym-qatynasyna asa mán beredi. Islamda er men áıeldiń ózine jarasa quqyqtary, qurmeti men haqylary bar. Allanyń ruqsat etken nársesine amal etip, tyıym salǵanynan aýlaq bolǵan adam mindetti túrde baqytqa keneledi. Óıtkeni, Jaratýshy Iemiz óziniń jaratqan qulyna neniń qajet ekenin jaqsy biledi.
Elimizdegi otbasyǵa qatysty statıstıkalyq málimetterdi qaraıtyn bolsaq, ókinishke qaraı, bir jylda 50 myńnan astam shańyraqtyń shattyǵy toqtap, jesir men jetimniń sany kóbeıetin kórinedi. Árıne, bul jaqsylyqtyń nyshany emes. Ásirese, er azamattardyń ózderi tańdap alǵan jaryna talaq aıtyp, aq nekege jaýapkershilikpen qaraı almaýy janymyzǵa batady. Dinı aǵymda júrgen keıbir adamdar talaq aıtyp, ajyrasa salýdy ońaı sanaıtyn boldy. Nekeni oıynshyqqa aınaldyrǵandardyń sebebinen qoǵamda jalpy musylman jamaǵatyna degen salqyn kózqarastyń paıda bolǵany da jasyryn emes. Osy máseleni sheshýdiń joldary týraly óz oılarymyzben bólisýdi jón kórip otyrmyz.
1. Izgi jar tańdaý
Paıǵambarymyz Muhammed (s.ǵ.s.) jar tańdaýda 4 nársege kóńil bólýdi ósıet etken: «Áıel zatyna úılený tórt nársege negizdeledi: baılyǵy úshin, ataǵy (tegi) úshin, sulýlyǵy úshin jáne dini úshin. Sen dini baryn tańda, áıtpese kóp jaqsylyqtan qur qalasyń!»
Rasynda, áıel balasy eń áýeli ar-uıatymen, ımanymen kórikti. Abaı atamyz óziniń ósıetti óleńderiniń birinde jastarǵa bylaısha nasıhat aıtady:
«Jasaýly dep, maldy dep baıdan alma,
Kedeı qyzy arzan dep qumarlanba.
Ary bar, aqyly bar, uıaty bar,
Ata-ananyń qyzynan ǵapyl qalma».
2. Ózgeden emes ózinen bastaý
Islam dini musylman adamnyń jaqsy amalda ózgege birinshi bolyp úlgi bolýǵa tárbıeleıdi. Ásirese, er azamat óz otbasyn jaqsylyqqa shaqyryp, jamandyqtan tyıý qajet. Áıel, bala-shaǵasynyń tirshiligi men qulshylyǵynda bir Allaǵa boısunýyna, olarǵa ımanı tárbıe berýge asa kóńil bólýi kerek.
Alla Taǵala qasıetti Quranda adamzat balasyna: «Otbasyńa namaz oqýdy buıyr. Óziń de namaz oqýda tabandylyq tanyt»[1], – dep buıyrǵan.
Aıattan túsingenimizdeı, otaǵasy otbasy aldynda jaqsy isterde jetekshi bolýy kerek. Musylman adam ózgeni túzetýden buryn ózin túzeýi tıis. Sonda onyń sózi de ótimdi, amaly nátıjeli bolady. Jaqsylyqqa umtylǵan januıa jamandyqtan irgesin aýlaq ustaıdy.
3. Ajyrasýǵa asyqpaý
Paıǵambarymyz Muhammed (s.ǵ.s.) bir hadısinde: «Allanyń quzyrynda ruqsat etilgenimen, qatty unamsyz is – ajyrasý», – degen. Alla Taǵala er men áıeldiń bolmashy nárseler úshin ajyrasýyn qalamaıdy. Sol sebepti nekeni buzýdyń ózindik sharttary, ýaqyttary, ádepteri bar. Bul sebepter eki jaqtyń «ajyrasamyn» degen oılarynan qaıtý úshin jasalǵan úlken múmkindikter esigi dep túsingen abzal.
Rabbymyz barsha adamzat balasyna nekeni áıeldiń úsh etekkirden tazarǵan kezinde ǵana buzýyna ruqsat etti. Úsh etekkirden tazarmaǵan áıeldi úıinen shyǵaryp jiberý – durys emes. Alla Taǵala ár nárseni kórkem túrde, jaqsy jaǵdaıda rettep, sheshýdi buıyrǵan. Al Quran úkimi mynadaı:
«Ýa, Paıǵambar! Qashan áıelderdi talaq etseńder, olardy belgili merziminde ajyratyńdar jáne ol merzimdi esepteńder. Rabbylaryń Alladan qorqyńdar. Olardy úılerińnen shyǵarmańdar ári ózderi de ketpesin, tek ashyq arsyzdyq istese ǵana bolady. Al, qashan olardyń merzimderi jetse, olardy durystyqpen ustańdar nemese týralyqpen ajyrasyńdar»[2].
4. «Ajyrasamyn» dep ázildemeý
Qaljyń sózben «talaq» dep aıtylǵan sóz de talaq retinde eseptelip ketýi múmkin. Sondyqtan er men áıel bul sózdi aıtýdan asa saq bolýy qajet. Al, asyl dinimizde «talaq» dep ázildep aıtýǵa ruqsat joq. Islam nekeni oıynshyqqa aınaldyrmaýǵa shaqyrady. Alla Elshisi Muhammedtiń (s.ǵ.s.): «Úsh nárseniń shyny da shyn, ázili de shyn: olar – neke, qul azat etý, talaq», – degen hadısin esten shyǵarmaýymyz kerek.
Islamnyń keıbir ǵalymdary «talaq» dep ázildep bolsyn aıtylǵan sóz talaq retinde esepteledi degen tujyrymǵa kelgen. Al, keıbir ǵalymdar bolsa, bul máseleni adamnyń nıetine qaldyrǵan. Budan uǵatynymyz – «talaq» sózin qaljyńdap bolsyn aıtýǵa, tipti «senimen ajyrastym», «nekeni buzdym» dep te sóıleýge bolmaıdy. Mundaı jaǵdaıda er kisiniń úsh talaq berý múmkindiginiń bireýi ketedi.
5. Adamnyń jaqsy minezin kóre bilý
Ajyrasý máselesinde baıqalatyn jaǵdaıdyń biri – adamnyń kemshiligin kóbirek kórý. Osy jaǵdaı túbi jaqsylyqqa ákelmeıdi. Al, hadıste ne deıdi: «Múmin er adam esh ýaqytta múmin áıeldi jek kórýshi bolmasyn. Eger de qandaı da bir múmin áıeldiń áldebir minezi kóńiline jaqpasa, basqa bir qasıetin unatar».
Eshbir adam kirshiksiz emes. Barlyq adamnyń álsiz tusy bolady. Álsiz tusy onyń jaman ekenin bildirmeıdi. Jaqsy minezi álsiz tusynan basym bolýy – onyń jaqsy adam ekenin aıǵaqtasa kerek. Sondyqtan bir álsizdigi úshin 10 jaqsy tusyn joqqa shyǵarý – ádiletsizdik emes pe?
6. «Eń jaqsylaryń – áıelderińe jaqsy qaraǵandaryń...»
Paıǵambarymyz Muhammedtiń (s.ǵ.s.): «Iman turǵysynan múminderdiń eń kámili – minez-qulqy eń jaqsy bolǵandar. Eń jaqsylaryń – áıelderimen jaqsy qarym-qatynasta bolǵandaryń», – degen hadısi bolashaq otaǵasynyń jadynda árdaıym jańǵyryp tursa jaqsy.
Amr ıbn ál-Ahýas ál-Jýshamı (r.a.) myna oqıǵany bylaı baıandaıdy: «Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) qoshtasý qajylyǵynda Alla Taǵalaǵa maqtaý aıtyp, shúkirshilik bildirgen soń jamaǵatqa bylaı dep nasıhat aıtqanyn estidim: «Áıelderińe jaqsy qarańdar, óıtkeni sender shyn máninde olarǵa jaýaptysyńdar. Anyq arsyzdyq jasamaıynsha (kúıeýine opasyzdyq jasamaıynsha nemese boısunýdan bas tartpaıynsha), olarmen tek jaqsy qarym-qatynasta bolýǵa tıissińder. Sender úshin budan basqa jol joq...».
7. Er men áıeldiń haqylary men mindetteri
Otbasyndaǵy kelispeýshilik nemese túsinbeýshilik erli-zaıyptylardyń bir-biriniń mindetterin jiti bilmeýinen týyndap jatady. Eki tarap ózine qatysty mindetterdi bilmegen soń keıbir máselede shekten shyǵyp qalady. Bul shekten shyǵýshylyq jaqsylyqqa ákelmeıtini anyq. Al, Alla Taǵala óz quldaryna qatysty mindetterdi Quranda baıandap qoıǵan:
«Er adamdar áıelderine basshy (ıaǵnı, áıeldi baǵyp-qaǵý, qorǵaý jáne tárbıeleý – er adamnyń mindeti). Óıtkeni, Alla Taǵala (kúsh-qýat turǵysynan) olardy bir-birinen (er adamdy áıel zatynan) ústem qyldy ári er adamdar (otbasynyń) nápaqasyn tabýshy. Al, salıqaly áıelder Allaǵa jáne erlerine basy bútin boısunady. (Erleri joq kezde) Alla olardyń quqyǵyn qalaı qorǵasa, olar da erleriniń haqysyn qorǵap, abyroılaryn ári erleri tapqan dúnıe-múlikti saqtaıdy hám aralaryndaǵy syrǵa berik bolady»[3].
Qoryta aıtqanda, májbúrlikten tys sebepsiz, jónsiz ajyrasý – eki jaqqa da abyroı, jaqsylyq ákelmeıtin is. Bir-birin syılaı bilgen, syılata bilgen, qadirin bilip, qurmet tutqan jandardyń baqyty baıandy bolmaq. Halqymyzda: «Eri áıelin syılasa – erdiń baqyt tapqany, erin eli syılasa – áıel baqyt tapqany», – degen naqyl sóz bar.
Alla Taǵala musylman otbasyna berekesin jaýdyryp, árbir shańyraqqa shattyq, baqyt násip etkeı!


text:
Rus häkimiýetleri Dagystanda terrorizme garşy geçirilen operasiýa mahalynda güman edilýän üç jeňçiniň öldürilendigini aýdýar.
Terrorçylyga garşy milli komitet 17-nji dekabrda,“terror jenaýatlaryny” etmekde güman edilýän jeňçileriň Karabudakkent etrabyndaky Gubden obasynda gizlenýän hususy jaýy barada maglumat alanyndan soň, operasiýa başlandygyny aýtdy.
Jeňçileriň gizlenýän jaýynyň daşy gabaldy we atyşykda güman edilýän üç jeňçi öldürildi.
Kanun goraýjylardan we asuda ilatdan ölen bolmady diýip, beýanatda aýdylýar.


text:
Ilki bilen hemmäňize salam. Men bu gün talyplar.coma täze agza boldum we ilki bilen şu taryhy gyzykly faktlary size ýetirmek isledim.
Lomakiniň birinji Ahalteke ekspedisiýasyna gatnaşyjy W. A.Tugan-Mürze-Baranowskiý türkmenleriň batyrlygy, gylyç işletmäge ezberligi hakda gaty köp faktlary mysal getirýär. Meselem:
Gruzin polkunyň praporşigi Beloborodowyň üstüne topulan bir türkmen gylyç bilen onuň kellesini kakyp goýberipdir. Onuň göwresi kellesi alnandan soňam esli wagtlap ýykylman durupdyr, soňra birden gürpüldäp gaýdypdyr.
Bir gezek alty sany dagystanly bir türkmeniň daşyna geçipdir. Ol diňe gylyjy bilen olaryň altysyny hem ýaralamaga ýetişipdir. Knýaz Witgenşteýniň ordinaresi onuň üstüne topulanda, onuňam elini çapypdyr. Ahyry dagystanlylaryň biri ony arkasyndan tüpeňläp öldüripdir.
Bir topar rus soldaty geçip barýarka, olara üç gezek ok atylypdyr. Soldatlar ol ýerde birnäçe adam bardyr öýdüpdirler. Tüpeň atylan ýeriň daşyny gabapdyrlar. Görseler bir gyz pistoletine ok salyp otyrmyş, gapdalynda-da ýene iki sany pistolet ýatyrmyş. Ony tutup naçalnigiň ýanyna getiripdirler. Naçalnik oňa: «Gorkma, biz saňa erbet zat etmeris» diýipdir. Gyz oňa: «Serdar, men hiç zatdan gorkamok, meniň bilen islän zadyňyzy edip bilersiňiz. Ýöne, kapyrlar, siz bizden gorkuň hem heder ediň, sebäbi siziň biriňizem biziň ýurdumyzdan diri gitmersiňiz» diýip jogap beripdir. Bu merdana gyzy boşadyp göýberipdirler.
Bir gezek bolsa käliň içinde rus soldatlaryny tüpeňläp oturan garry aýaly görüpdirler. Soldatlar ony şobada kerçäp taşlapdyrlar.
Bir gezek bir ofiser arkasyna güýçli zarba degensoň ýalta yzyna öwrülse, eli pilli bir kempir ikinji gezek urmaga taýýarlanyp durmuş.
Hatda çagalaram gorky-ürkini bilmän, duşmanyň üstüne batyrlyk bilen topulypdyrlar. Tagan-Mürze-Baranowskiý dokuz ýaşly bir oglanjygynyň eline ullakan pyçak alyp, Eriwan polkunyň ofiseriniň üstüne topulanyny görendigi barada ýazýar.
Şular ýaly faktlar rus harby işgärleriniň ýatlamalarynda ýeke-ýeke sanardan kän. Bular diňe Baranowskiniň eserlerinde ýazylanlar.
Gyzykly taryhy wakalarymyz
Ilki bilen hemmäňize salam. Men bu gün talyplar.coma täze agza boldum we ilki bilen şu taryhy gyzykly faktlary size ýetirmek isledim.
-
SiziňÝalyBiri
2 months ago
- Goşup bilersiňiz!
-
messibet
2 months ago
- Näme üçin beýlakä? Wagşy ýaly edip ýazan ekenler.
-
SiziňÝalyBiri
2 months ago
- @Messibet
Baranowski rus taryhçysy
-
yeke yurek
2 months ago
- Ay wandam bilenem urusdurup gormeli solary
-
SiziňÝalyBiri
2 months ago
- wandam äkelseň meň özümem urşaryn


text:
Dürenstein söweşi
Dürenstein söweşi (Dürrenstein söweşi ýa-da Dürnstein söweşi hem diýilýär) Napoleonçylyk Uruşlarynyň Üçünji Koalisiýa urşy döwründe bolup geçen çaknyşyk. Söweş 11 noýabr 1805-de, Ulm söweşinden üç hepde soň Austerlitz söweşinden bolsa üç hepde ozal Awstriýanyň Wachau jülgesinde ýerleşýän Dürenstein (häzirki Dürnstein) şäheriniň golaý-goltumynda, Dunaý derýasynyň boýunda, Şirýürekli Richardyň bendilikde saklanylan galasynyň alkymynda bolup geçdi.
Napoleonyň fransuz goşunynyň esasy korpusy Dunaý derýasynyň günorta ýakasy bilen yza çekilýän rus hem-de awstriýa soýuzdaş goşunlarynyň söbügine münüp Wena şäherine tarap müňzäp barýardy. Rus hem-de awstriýa goşunynyň yza çekilmegini bökdemek niýeti bilen VIII fransuz korpusyny Dunaý derýasynyň demirgazyk ýakasyny syryp ýöremekligi üçin ugratdy. VIII korpus marşal Édouard Mortieriň umumy ýolbaşçylygyndaky üç sany pyýada goşun hem-de bir sany kawaleriýa diwiziýasyndan ybaratdy. Bu korpus 1805-nji ýylyň noýabr aýynyň başynda Linzde hem-de Passauda Dunaý derýasyny kesip geçdi we pyýada goşun Dunaýy alkymlap gündogarlygyna tarap ugrady, korpusyň kawaleriýa diwiziýasy bolsa, has dermirgazykda aňtaw işlerini geçirdi. General Gazanyň diwiziýasy (6,000 adam çemesi) başy çekip barýardy, onuň yz ýany bilen bolsa general Dupontyň diwiziýasy (4,000 adam) bir günlük menzilden gelýärdy, general Dumonceaunyň diwiziýasy (4000 adam) tyly goraglaýardy. Korpusa Dunaýyň beýleki kenary bilen aragatnaşygy üpjün etmekde bir flotiliýa goldaw berýärdi.
Mortieriň korpusynyň başyny çekýän diwiziýa 10 noýabr 1805-de Dürnsteine baryp ýetdi hem-de şäheriň günorta eteginde rus dozory bilen tutluşyga girdi. Rus feldmarşaly Mihail Illarionowiç Kutuzowyň birçak soýuzdaşlaryň ähli goşunyny Dunaýyň bu tarapyna geçirendiginden Mortieriň habary ýokdy, şonuň üçin hem VIII korpus san taýdan agdyklyk edýän güýçler bilen ýüzbe-ýüz boldy. Soýuzdaşlar Gazanyň ýekelikdäki diwiziýasynyň üstüne çozmak mümkinçiliginden peýdalandylar. Bagrationyň korpusy tarapyndan penalanýan Miloradowiçiň korpusy Gazanyň diwiziýasyna gündogar tarapdan ýakynlaşyp, fransuzlary duran ýerlerinden butnatmaly däldi, Dohturow bilen Strickiň baştutanlygyndaky iki sany korpus bolsa, fransuzlaryň deňinden aýlanyp geçip, günbatar we demirgazyk tarapdan olaryň üstüne çozmalydy.
11 noýabr 1805-de, Miloradowiçiň goşunyna degişli bir kolonna Mortieriň awanpostlaryna hüjüm etdi. Mortier general Gazana garşylyklaýyn hüjüme geçmekligi hem-de Stein şäherine baka gündogara tarap herekete geçmekligi buýruk berdi. Ol hem ur-tut öňe okduryldy, emma tiz wagtdan garşydaş goşunyň arýergarddan has güýçlüdigi mesaňa-mälim boldy. Garpyşyk Ýokarky Loiben, Aşaky Loiben we Rothenhof obalarynda dowam etdi. Mortier Dupontyň diwiziýasyna Gazanyň ysgyndan gaçan goşunyna kömek bermek üçin öňe tarap alňasamaklygy buýurdy. Şol wagt, Strickiň kolonnasy gelip ýetdi, ýöne 4-nji Fransuz otrýadynyň berk gaýtawul bermegine duçar bolup yza çekildi.
Günortan sagat 2 töwereginde söweşe böwşeňlik aralaşdy, sebäbi Mortier Duponta, Kutuzow bolsa Dohturowa garaşýardy. Dohturow ilkinji bolup geldi we fransuzlary Dürnsteinden gysyp çykardy. Iki sany uly goşunyň arasyna düşen fransuzlar Dürnsteiniň üsti bilen yza tarap böwsüp geçmeli diýen netijä geldiler. 100-nji pyýada toparyň başy çekmeginde fransuzlar garaňky gatlyşan badyna hüjüme geçdi. Dupontyň diwiziýasy hem tüýs wagtynda gelip ýetişdi-de, Dohturowyň korpusyny arka tarapyndan gabap şäherden kowup çykardy. Mortier bolsa derýadaky flotiliýadan peýdalanyp öz korpusyny günorta kenara ewakuirlemäge maý tapdy. Gazan 1,800 esgerini, soýuzdaşlar bolsa 2,000 çemesi adamyny, şol sanda imperatorlyk feldmarşaly Schmidti ýitirdi.
Iki tarap hem özüniň ýeňiş gazanandygyny öňe sürýär: fransuzlar söweş meýdanyny taşlap gitdiler, ýöne welin ruslar hem özleriniň san artykmaçlygyndan peýdalanyp bilmediler.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 54-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan we we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen gidrousulda arassalanan dizel ýangyjy, polipropilen, az kükürtli ýangyç mazudyny satyn aldylar. Bulardan başga-da, Russiýa Federasiýasyndan, BAE-den, Türkiýeden, Serbiýadan, Owganystandan, Ukrainadan, Gruziýadan, Ermenistandan, Özbegistandan, Gyrgyzystandan gelen telekeçiler daşary ýurt puluna nah ýüplük, portlandsement, buýanyň köküni we baldagyny satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 92 million 743 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine BAE-niň, Türkiýäniň, Hindistanyň we Gonkongyň işewürleri jemi bahasy 3 million 697 müň manatlykdan gowrak nah ýüplügi satyn aldylar.


text:
Hususy habarçymyz TDSG-nyň borçnamalaýyn harby gullukçysy Balhiýew Habib Mennikulowiç bilen söhbetdeş boldy. Söbetdeşimiziň aýtmagyna görä, 1941-1945-nji ýyllarda bolup geçen uruşda gazanylan Beýik ýeňiş adamzadyň taryhynda Watan goragy ugrunda gazanylan iň uly ýeňişleriň biri diýsek ýalňyşmarys. Ýagny, türkmen halky hem öňki SSSR-iň düzümine girýän doganlyk Respublikalaryň raýatlary bilen bir hatarda ata watany, ene topragy basybalyjylardan goramak üçin gahrymançylyklary görkezen halklaryň biridir. Ýurdumyzda, ata-babalarmyzyň, ene-mamalarmyzyň özboluşly mynasyp goşant goşmagynda gazanylan Beýik Ýeňiş her ýylyň 9-njy maýynda döwlet derejesinde bellenip geçilýär. Şol bir wagtda ýurdumyzyň welaýatlarynda hem bu şanly senä bagyşlap, şu günki günler birnäçe medeni we sport çäreleri geçirmek, uruş weteranlarmyza we olara deňeşdirilenlere pul sylaglaryny, sowgatlary dabaraly ýagdaýda gowşurmak işleri dowam edýär. Hazarýaka Türkmenbaşy şäherinde häzirki wagtda 3 sany uruş weterany we 2 sany olara deňeşdirilen gojalar bolup, olar biziň göz guwanjymyzdyr. Beýik Ýeňişiň 73 ýyllygyna bagyşlanyp, olara şu ýyl hem döwlet tarapyndan 200 manat pul sylagy we jemgyýetçilik guramalaryň hem-de harbylaryň adyndan dürli görnüşli gymmat bahaly sowgatlar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Weteranlarmyz Watany söýmekde we oňa ak ýürekden wepaly gulluk etmekde görelde mekdebi bolup, olaryň gatnaşmagynda geçirilýän duşuşyklaryň ýaşlara terbiýeçilik ähmiýeti we täsiri örän ulydyr.
Ine bu gün hem Türkmenbaşy şäher sport we ýaşlar syýasaty bölüminiň guramagynda Türkmenbaşy şäherinde ýagny, Hazar deňziniň kenaryna ugurdaş bolan Bahry-Hazar köçesiniň ugrunda Beýik Ýeňşiň 73 ýyllygyna bagyşlanyp, estafeta ylgaw ýaryşy geçirildi. Şu marşrut boýunça estafeta ylgaw ýaryşy 05.05.1939-njy ýyldan bäri geçirilip, 1991-nji ýyldan bäri bolsa çäre Ýeňiş baýramçylygyna bagyşlanýar. Bu günki estafeta ylgaw ýaryşyna Türkmenbaşy şäheriniň ýokary synp mekdep okuwçylaryndan, edara-kärhanalaryň işgärlerinden, ýokary we ýörite-orta okuw jaýlarynyň talyplaryndan şeýle-de harby talyplardan ybarat jemi 600 adam gatnaşyp, ýaryş diýseň çekeleşikli ýagdaýda gyzykly geçdi. Geçirilen sport we medeni çäreler raýatlaryň baýramçylyk keýpini has hem galdyrdy. Olaryň ýüzündäki şatlykly ýylgyryşlar bagtyýar durmuşy, Watana bolan söýgini, ýagty geljege bolan ynamy alamatlandyrýar. Men şu günki ýaryşda 1-nji orny eýeledim. Harby gullukçy hökmünde estafeta ylgaw ýaryşynda ýeňiji bolmak meniň üçin buýsandyryjy wakadyr.
Ýatlap geçsek, “Türkmenistan-Beýik ýüpek ýolunyň ýüregidir” ýylynda Türkmenistanyň Prezidentiniň gatnaşmagynda 25.02.2018-nji ýylda Türkmenabat şäherinde “Beýik ýüpek ýoly” atly köpçülikleýin ylgaw ýaryşa, welosipedli ýörişe hem-de “Amul-Hazar” atly halkara awtoralli ýaryşyna badalga berildi.
Häzirki döwürde Watanymyz dünýä döwletleri bilen hoşniýetli gatnaşyk saklap, Garaşsyz, Baky Bitarap döwlet hökmünde adamzadyň howpsuzlygyny, dünýäde parahatçylygy üpjün etmek boýunça global meseleleri çözmekde mynasyp goşandyny goşýar. Ýurdumyzyň alyp barýan açyk, aýdyň demokratik ýörelgelere esaslanýan içeri we daşary syýasaty türkmen halkyny dünýäniň halklary bilen ysnyşdyryp, dost-doganlyk gatnaşyklary günsaýyn berkidýär. Pederlermiziň arzuwlan Berkarar döwletimizde bu günki günde Türkmenistan ösüş strategiýasyny, syýasatyň ugurlaryny özbaşdak kesgitläp, halkyny bagtyýar geljege alyp barýar. Ýurdumyzda parahatçylyk höküm sürüp, halkymyz rahat durmuşda ýaşaýar. Her bir adam şeýle asuda, parahat döwletde ýaşaýandygyna buýsanmaga haklydyr we eşretli durmuşyň gadryny bilip, Watanyny söýmäge, ýurduň at-abraýyny, çäk bitewiligini goramaga borçlydyr. Goý hiç haçan uruş bolmasyn. Dünýäde diňe asudalyk, parahatçylyk dost-doganlyk höküm sürsün. Gahryman weteranlarmyza şöhrat!!!
Sagdyn we ruhubelent ýaşlar Ýeňiş baýramyny bellediler
Hususy habarçymyz TDSG-nyň borçnamalaýyn harby gullukçysy Balhiýew Habib Mennikulowiç bilen söhbetdeş boldy. Söbetdeşimiziň aýtmagyna görä, 1941-1945-nji ýyllarda bolup geçen uruşda gazanylan Beýik ýeňiş adamzadyň taryhynda Watan goragy ugrunda gazanylan iň uly ýeňişleriň biri diýsek ýalňyşmarys. Ýagny, türkmen halky hem öňki SSSR-iň düzümine girýän doganlyk Respublikalaryň raýatlary bilen bir hatarda ata watany, ene topragy basybalyjylardan goramak üçin gahrymançylyklary görkezen halklaryň biridir. Ýurdumyzda, ata-babalarmyzyň, ene-mamalarmyzyň özboluşly mynasyp goşant goşmagynda gazanylan Beýik Ýeňiş her ýylyň 9-njy maýynda döwlet derejesinde bellenip geçilýär. Şol bir wagtda ýurdumyzyň welaýatlarynda hem bu şanly senä bagyşlap, şu günki günler birnäçe medeni we sport çäreleri geçirmek, uruş weteranlarmyza we olara deňeşdirilenlere pul sylaglaryny, sowgatlary dabaraly ýagdaýda gowşurmak işleri dowam edýär. Hazarýaka Türkmenbaşy şäherinde häzirki wagtda 3 sany uruş weterany we 2 sany olara deňeşdirilen gojalar bolup, olar biziň göz guwanjymyzdyr. Beýik Ýeňişiň 73 ýyllygyna bagyşlanyp, olara şu ýyl hem döwlet tarapyndan 200 manat pul sylagy we jemgyýetçilik guramalaryň hem-de harbylaryň adyndan dürli görnüşli gymmat bahaly sowgatlar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Weteranlarmyz Watany söýmekde we oňa ak ýürekden wepaly gulluk etmekde görelde mekdebi bolup, olaryň gatnaşmagynda geçirilýän duşuşyklaryň ýaşlara terbiýeçilik ähmiýeti we täsiri örän ulydyr.


text:
1 ýaşyňda: Seni elleri bilen bezäp besledi, ýuwundyrdy. Bütin gije ýatyrman aglap, sagbolsun aýtdyň.
2 ýaşyňda: Saňa ýöremegi öwretdi. Seni çagyryp seslenende ondan gaçyp, sagbolsun aýtdyň.
3 ýaşyňda: Saňa naharlar taýýarlap berdi. Döküp-saçyp iýip, sagbolsun aýtdyň.
4 ýaşyňda: Eliňe reňkli galamlar berdi. Bütin diwarlara surat çekişdirip, sagbolsun aýtdyň.
5 ýaşyňda: Seni owadan geýimler bilen bezedi. Guma bulaşyp oýnap, sagbolsun aýtdyň.
6 ýaşyňda: Saňa birtopar sowgatlar etdi. Goňşyň äpişgesini döwüp, sagbolsun aýtdyň.
7 ýaşyňda: Mekdebe äkitdi. Köçede: "gitjek däääl" diýip aglap, sagbolsun aýtdyň.
10 ýaşyňda: Doglan günlere, tans mekdeplerine äkitdi. Maşyndan böküp düşüp, yzyna seretmän gidip, sagbolsun aýtdyň.
11 ýaşyňda: Seni dostlaryň bilen kino, teatra äkitdi. Sen: "Biz bilen oturma" diýip, sagbolsun aýtdyň.
12 ýaşyňda: "TW-da erbet peredaçalary görme diýdi". Ol öýde ýok wagty seredip, sagbolsun aýtdyň.
15 ýaşyňda: Seni lagerlere goýberdi, ýekeje hat ýazman sagbolsun aýtdyň.
17 ýaşyňda: Oturlyşyklara goýberdi, birje gezek jaň etmän öýüňe giç gelip, sagbolsun aýtdyň.
18 ýaşyňda: Mekdebi gutaraňda hemme gerek zatlaryňy alyp berdi, ugratdy.
Ony dostlarym üstümden gülmesin diýip ýanyna eltmän, sagbolsun aýtdyň.
21 ýaşyňda : Saňa okuw, iş bilen bagly maslahatlar bermek isledi. "Men sen ýaly boljak däl" diýip sagbolsun aýtdyň.
22 ýaşyňda: Okuwy gutaraňda saňa guwanyp gujaklady. Syýahat üçin pul isläp sagbolsun aýtdyň.
24 ýaşyňda: Durmuş gurjak bolýan ýanýoldaşyň bilen tanyşmak isledi. "Entek ir, hökman däl" diýip sagbolsun aýtdyň.
25 ýaşyňda: Toý tutup berdi, begendi, duýgulandy. Sen başga ýerlere göçüp gidip, sagbolsun aýtdyň.
30 ýaşyňda: Çaga terbiýesi hakda akyl bermek isledi. "Indi beýle terbiýe berlenok, ol diýýänleriň gadymy döwürde galdy" diýip sagbolsun aýtdyň.
40 ýaşyňda: Saňa jaň edip, bir ýakynyň doglan gününi ýatlatdy. "Işim başymdan agdyk, wagtym ýok" diýip sagbolsun aýtdyň.
50 ýaşyňda: Ol erbet keselledi, ony görmäge baranyňda begendi. Oňa "Garrylar çaga ýaly ejiz, näzik, ynjyk bolýar" diýip sagbolsun aýtdyň.
Diýeli bir gün.. Ol öldi..
Bu güne çenli onuň bilen geçiren wagtyň, eden işleriň ýyldyrym bolup kalbyňa urdy. Şonuň üçin entek wagt barka, entek ol dirikä, wagt aýryp gidiň, gyzyklanyň onuň bilen. Şu güne çenli berip bilmedik söýgiňizi beriň oňa..Pursat barka söýgiňizi bildiriň. Bagtly ediň. Gijä galmaň!
Howluk..
Seret wagt geçip dur..
Ene saňa ýeke gezek berilýär,
Söý eneňi! Söýmegiňi dowam et!
Enäniň gadyryn bilmeýän bolsaň,
Enesini ýitirenden sowal et!
Eje
1 ýaşyňda: Seni elleri bilen bezäp besledi, ýuwundyrdy. Bütin gije ýatyrman aglap, sagbolsun aýtdyň.
-
Näzijek
2 months ago
- Gurban93 beter gowy mowzuk jan


text:
12-nji iýunda Türkiýäniň Eskişehir şäherinde bäş ýurduň prezidentleriniň gatnaşmagynda Trans-Anadoly (TANAP) gazgeçirijisiniň açylyşy boldy diýip, Türkiýäniň döwlet eýeçiligindäki “Anadoly” habar agentligi habar berdi. 2-nji iýunda Rejep Taýýip Erdogan bilen Gurbanguly Berdimuhamedowyň arasynda türk tarapynyň başlangyjy bilen geçirlen telefon söhbetdeşliginde Erdogan türkmen kärdeşini dabara çagyrypdy, ýöne Berdimuhamedow açylyşa gatnaşmady.
Читайте также на русском
Açylyş dabarasynda eden çykyşynda Erdogan: “Energiýanyň Ýüpek ýoly atlandyrylýan Günorta gaz koridorynyň esasy sütüni bolan Trans-Anadoly gazgeçirijisiniň açylyşyny amala aşyrýarys” diýdi.
2018-nji ýyly “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” yglan eden Berdimuhamedow bu halkara taslamanyň açylyşyna gatnaşmady. Ýogsam, döwlet eýeçiligindäki TDH 2-nji iýun güni Türkiýäniň prezidenti bilen Berdimuhamedowyň arasynda türk tarapynyň başlangyjy bilen telefon söhbetdeşliginiň geçirilendigini, onuň dowamynda Erdoganyň türkmen kärdeşini TANAP-yň açylyş dabarasyna çagyrandygyny habar berdi. Habaryň mazmunynda bu çakylyga “diplomatik ýollar arkaly bellenilen tertipde garalar” diýlip bellenip geçilipdi.
Aslyýetinde, Azatlygyň hökümete ýakyn çeşmesi mundan has ozal agzalýan telefon söhbetdeşlik barada maglumat berip: “Ýokarkyny açylyşa çagyrýarlar. Çakylyk kabul edilendigine garamazdan, ol oňa gatnaşmaz. Munuň özi onuň Türkiýä we Erdogana bolan gaharyny açyp görkezýär. Ol “gülençiler” diýilýänleri kösäp, türkleriň göwnüni awlaryn öýtdi. Ol türklerden kredit sorady, ýöne olar kömek etmek islänok. Sebäbi bizde bergini yzyna töläre ýagdaý ýok” diýipdi.
Ýene-de bir bellemeli ýagdaý, şu wakalaryň töwereginde başga-da bir “geň tötänlik” bolup geçýär. Ýagny, Azatlykda 30-njy maý güni “Hyzmat” hereketi diýilýänler bilen gatnaşyk saklamakda güman edilip, uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edilen Türkmenistanyň “gülençi” diýilýän 18 raýatynyň Gadyr gijesinde geçiriljek günä geçişlikde azatlyga goýberilmeginiň ahmaldygy barada biri-birinden garaşsyz iki çeşmäniň habar bermeginde maglumat çap edilipdi.
Täsin tötänlik, maglumatyň çap edilmeginden, ýagny 30-njy maýdan heniz 3 gün geçip geçmänkä, 2-nji iýunda türk prezidenti Erdogan türkmen kärdeşine jaň edip, ony Oraza bilen gutlaýar, TANAP-yň açylyşyna çagyrýar we söhbetdeşligiň dowamynda başga-da “özara gyzyklanma bildirilýän wajyp meseleler ara alyp maslahatlaşylýar”
Şeýlelikde, uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edilen türkmenistanly “gülençi” diýilýänleriň Gadyr gijesi mynasybetli günä geçişlige ilip ilmändikleri häzirlikçe nämälimliginde galýar.
Galyberse-de, Birleşen Milletler Guramasynyň Eden-etdilikli tussag edilmeler boýunça Işçi topary geçen ýylyň noýabr aýynyň aýagynda geçiren 80-nji sessiýasynda gürrüňi edilýän 18 türkmenistanlynyň “eden-etdilikli ýagdaýda tussag edilendigi” barada netije çykardy.
TANAP barada aýdylanda, bu halkara taslama Günorta gaz koridorynyň bir bölegi bolup, onuň üsti bilen Bakunyň gazynyň Gürjüstanyň we Türkiýäniň üstünden Gresiýa, Ýewropa akdyrylmagy göz öňünde tutulýar. Erdogan açylyş dabarasynda eden çykyşynda, bu taslamanyň başlangyç kuwwatynyň 16 milliard kub metr tebigy gaza deň boljakdygyny, agzalýan mukdaryň 6 milliardynyň Türkiýä, galan 10 milliard kub metr mawy ýangyjyň Ýewropa akdyrylmagynyň göz öňünde tutulýandygyny, galyberse-de, taslamanyň kuwwatynyň bildirilýän talaplara laýyklykda, ilki 21 milliard kub metre, soňlugy bilen onuň 31 milliard kub metre çenli artdyrylmagynyň göz öňünde tutulýandygyny aýtdy.
TANAP-yň açylyş dabarasyna Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew, Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko, Serbiýanyň prezidenti Aleksandr Wuçiç, Demirgazyk Kipr türk respublikasynyň prezidenti Mustafa Akynjy we öý eýesi Rejep Taýýip Erdogan gatnaşdy.
Türkmenistan Trans-Hazar gazgeçirijisini gurmak arkaly TANAP-a birikmäge isleg bildirýär. Ýöne Orsýet bilen Eýran arzuw edilýän taslamanyň Hazaryň gurşawyna zyýan ýetirjekdigini aýdyp, muňa garşy çykýar.


text:
“Margiana – Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyrynyň şalygy”
Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Berlin şäherinde “Margiana – Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyrynyň şalygy” atly geçirilýän arheologik sergisi mynasybetli Türkmenistandaky Germaniýa Federatiw Respublikasynyň ilçihanasynyň guramagynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde 2018-nji ýylyň 19-njy maýynda aýdym-sazly dabaraly çäre geçirildi.
Çärä gatnaşan myhmanlara dürli dillerde ekskursiýa berildi.
Soňra Nury Halmämmedowyň, Lýudwig wan Bethoweniň, Frederik Şopeniň, Baýram Hudaýnazarowyň hem-de Mendelsonyň döreden eserleri Şaislam Komiljanowyň ýerine ýetirmeginde ýaňlandy.
Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje etrabynda doglan, 19 ýaşly Şaislam Komiljanow sazçylyk mekdebinde fortepiano ugrundan 2008 – 2017-nji ýyla çenli bilim alýar. 2015-nji ýylda ýaş pianinoçylaryň milli bäsleşiginde birinji baýraga mynasyp bolýar. Ol 2017-nji ýyldan başlap, Daşoguz şäheriniň Magtymguly Garlyýew adyndaky sazçylyk mekdebinde fortepiano ugrundan halypa – mugallym Barno Mämmedowanyň şägirdi bolýar.


text:
Zaharowa: “Russiýa Ýewfrat derýasynyň gündogaryndaky hadysalara alada bildirýär” diýdi
Russiýa, ekstremist terror guramasy ÝPG/PKK-nyň, ABŞ-den alan goldawy bilen özbaşdak dolanşyk emele getirmäge synanyşmagy sebäpli, Ýewfrat derýasynyň gündogaryndaky hadysalara alada bildirýändigini habar berdi
Mariýa Zaharowa, hepdelik metbugat ýygnagynda Ýewfrat derýasynyň gündogarynda başdan geçirilýän wakalar bilen bagly beýanat berdi.
Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat geňeşçisi Mariýa Zaharowa, ABŞ-niň goldawyny alýan ÝPG/PKK-nyň özbaşdak dolanşyk emele getirmäge synanyşmagy sebäpli, Ýewfrat derýasynyň gündogaryndaky hadysalara alada bildirýändiklerini mälim etdi.
“Ýewfrat derýasynyň gündogar kenarynda başdan geçirilýän hadysalar barha biynjalyk edýär” diýen Zaharowa, amerikalylaryň sebitdäki gurluş bilen hyzmatdaşlyk içindedigini habar berdi.
Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat geňeşçisi Mariýa Zaharowa sebitiň halkynyň ABŞ tarapyndan goldanýan howpsyzlyk güýçleriniň eden-etdiliginden hoşal däldigini hem sözleriniň üstüne goşdy.


text:
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 1-nji maýda Türkmenbaşyda hökümetiň göçme mejlisini geçirip, sebitde ilatyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmak boýunça edilýän işleriň netijelerine seretdi diýip, TDH habar berýär.
Emma neşiriň bu mejlisden taýýarlan habarynda Balkan welaýatynyň çarwa obalarynda ýaşaýan adamlaryň kynçylyklary, öňki prezident S.Nyýazowyň “Täze oba” syýasaty döwründe dörän uly işsizlik we beýleki sosial problemalar agzalmaýar.
Azatlygyň Balkan welaýatyndaky diňleýjileri soňky alty-ýedi ýylda “gowy edilen işler” hökmünde obalaryň köpüsine tebigy gaz turbalarynyň çekilendigini, elektrik togundan kösenýän obalara tok çekilendigini aýdýarlar. Emma bu sebitdäki durmuş-ýaşaýyş şertleriniň gowudygyny, ähli meseläniň çözülendigini asla aňlatmaýar.
“Ylaýta-da ýagdaý medeni zona diýilýänden 250-400 km uzaklykda ýerleşýän obalarda agyr, bu ýerlerde ýaşaýan adamlaryň gün-güzerany ýyl-ýyldan kynlaşýar” diýip, Azatlygyň Balkandaky çeşmesi gürrüň berdi.
Mysal üçin, Türkmenbaşy etrabyna degişli Awlamyş, Gumsepişen, Goýmat, Gökdere, Haraýman obalarynda; Bereket etrabyna degişli Jamal, Burgun obalarynda; Serdar etrabyna degişli Ýylgynly, Melegoç, Dawaly, Bada, Akýaýla, Baleýşem obalarynda haýal etmän çözülmegine garaşýan uly sosial problemalar bar diýip, ýerli ýaşaýjylar gürrüň berýärler.
S.Nyýazowyň “Täze oba” syýasatyndan öň bu obalardamaldarçylyk, düýedarçylyk fermalarynyň merkezleri ýerleşýärdi. Meselem, Krasnowdsk şäherinden 300 kilometre golaý daşlykda ýerleşýän, Türkmenbaşy etrabyna degişli Gyzylgaýa posýologynda üç sowhozyň merkezi ýerleşýärdi, ol sowhozlaryň ikisi maldarçylyk, biri düýedarçylyk sowhozlarydy, emma olar hökümetiň oýlanyşyksyz syýasaty, korrupsiýa esasynda dargady, olarda işlän adamlaryň köpüsi işini ýitirdi.
Netijede, işsiz galan adamlar gazanç gözleginde medeni zona golaý ýerlere göçdüler, ozal etniki gazaklaryň ýaşan Goşoba, Sülmen, Söýli, Hasan ýaly obalarynda ýerleşdiler. Emma bu obalarda hem, gazaklardan boşan jaýlardan başga, iş şertleri ýok diýerlikdi.
“Emma hökümet boşap galan obalary dikeltmek, iş ýerlerini döretmek, obalylaryň öz işlerini açmagy barada alada etmän, obanyň gelşigini bozýar bahanasy bilen, boşan jaýlary ýumurdy, bir topar mekdep ýapyldy, çagalar daşdaky obalara gatnap okamaly boldy” diýip, balkanly ýaşaýjylar Azatlyk radiosyna habar ýetirdiler.
Aýdaly, Krasnowodsk, häzirki Türkmenbaşy şäherinden 100 km uzaklykda ýerleşýän Goşobada 600 okuwça niýetlenen mekdep jaýy bardy, emma iki ýyl ozal baramda, ol ýerde 12 okuwçy okaýan ekeni diýip, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Mundanam başga, Balkan welaýatynyň gyrak-çetde ýerleşýän obalarynda adamlaryň mobil telefon aragatnaşygyny ulanmak mümkinçilikleri hem ýok diýip, Azatlygyň habarçylarybilen gürleşen obalylar aýtdy. “Biz hatda mobil telefonda gepleşmek, gyssagly habar ýetirmek üçin hem motosikletli 60-70- kilometr ýol geçip, goňşy oba gelmeli” diýip, adynyň aýdylmazlygyny soran obaly aýtdy.
Bu ýagdaýyň üstesine, balkanly diňleýjilerimiziň tassyklamagyna görä, soňky döwürde oba adamlaryna ýene bir emeli kynçylyk döredilýär.
Ýollar ýykyk, köprüler ýumrulan, emma oba adamlary şahsy hojalygynda öndüren önümini, süýt, süzme, sygyr gatygy,goýun-geçi süýdünden edilýän ýogurt ýaly önümlerini Türkmenbaşy etrabyndaky obalardan 25-30 km ýol geçip, Türkmenbaşy şäherindäki işewürlere getirip satjak bolsalar, “seniň maşynyň gara ýa köne, şähere girmek bolanok” diýip, ýol-gözegçilik polisiýasy olary yzyna gaýtarýar.
“Şeýlelikde, S.Nyýazowyň “Täze oba" syýasatyndan başlanan işsizlik we güzeran aýlamak kynçylyklary täze bahanalar bilen berkidilse berkidilýär, emma çözülmeýär” diýip, howpsuzlyk aladalary sebäpli adynyň aýdylmazlygyny soran balkanly çeşme Azatlyk radiosyna aýtdy.


text:
Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň aprelinden oktýabr aýy aralygynda Germaniýanyň paýtagty Berliniň Täze muzeýinde «Margiana Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyryň şalygy» atly sergi geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Goňşy we beýleki döwletler bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklarymyz gün-günden ösýär» diýip parasatly bellemegi, Türkmenistanyň söwdada, ykdysadyýetde, syýasatda we medeni gatnaşyklarda dünýäniň ençeme ýurtlary bilen hoşniýetli, dostlukly gatnaşyklarynyň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar.
Beýik Seljukly döwletiniň meşhur weziri Nyzamalmülk «Syýasatnama» atly eserinde hökümdarlar barada şeýle diýýär: «Hökmigüýçli her döwürde bir adamy saýlap alyp, onuň şan-şöhratyny arşa çykarýar, oňa şalyk derejesini eçilýär.
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly syýasaty netijesinde, halkymyzyň mizemez agzybirligi dünýä ýaýyýar.
Halkymyz iňňän gadymy döwürlerden bäri ylma, bilime uly sarpa goýup gelýän halklaryň biri.
Halkara forum GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça döwletara gaznasynyň guramagynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde halkymyzyň milli mirasyny öwrenmäge, ony dünýä ýaýmaga uly üns berilýär.
Halkymyz gyz çagalara at dakanlarynda elmydama owadan atlary saýlamaga çalyşýarlar.
Berkarar diýarymyzda ylym-bilim ulgamyny özgertmek, ösdürmek, innowasiýalary giňden durmuşa ornaşdyrmak meselesi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Hormatly Prizidetimiz geçen hepdäniň anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi hakynda durup, diýarymyzyň uzak ýaşly raýatlary barada mähirli sözleri aýtdy.
Türkmenler gadym wagtlardan bäri baýdaga aýratyn sarpa goýupdyrlar. «Baýdak» häzirki wagta çenli dilimizde işjeň ulanylyp gelnen gadymy türkmen sözüdir.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň baş milli maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklary, şol sanda deňiz we derýa ulaglar ulgamy hem döwrebaplaşdyrylýar, kämilleşdirilýär we dünýä ylmynyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalarynyň esasynda ösdürilýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda türkmen halkymyzyň milli medenýetine, mirasyna uly üns berilýär.
Türkmen halky ylym-bilime hemişe belent sarpa goýup gelen halklaryň biri.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynyň, şol sanda ylym we bilim ulgamynyň has-da kämilleşmegine, rowaçlanmagyna, onuň dünýä ülňülerine laýyklykda ösdürilmegine giň ýol açyldy.
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Ata Watanymyz Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi hasaplanýar.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda, şol sanda ylym, bilim we medeniýet ulgamynda-da giň gerimli özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«Türkmenistan» gazeti
2018-10-07
HALK HAKYDASYNA HORMAT
Ýurdumyzda her ýyl bellenilip geçilýän Hatyra gününde «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna gül çemenli baryp, Watan gahrymanlarymyzyň belent ruhunyň öňünde tagzym etmek, indi arzyly hem asylly däbe öwrüldi. Gözel paýtagtymyzyň «Baky şöhrat», «Milletiň ogullary», «Ruhy tagzym» ýadygärlikleriniň bir ýere jemlenen bu täsin künjegine zyýarat edeniňde, özüni Watana bolan beýik söýginiň sallançagynda ýaly duyýarsyň. Bu ahwal pederlerimizden miras galan mukaddeslikleri ezizlemek babatda duýgularymyzy barha joşdurýar, watanperwerligimiz, şu günki nesilleriň parahat, abadan, bolelin ýaşaýşynyň binýadyny berkarar eden şöhratly pederlerimiziň ruhlaryna ygrarlylygymyz has-da belende göterilýär.
Ata Watanymyzyň taryhynda ýetmiş ýyl mundan ozal bolup geçen tebigy betbagtçylyk öwezini dolup bolmajak ýitgileri getirdi. XX asyryň iň elhenç tebigy weýrançylyklarynyň biri bolan bu hadysa müňlerçe ynsanyň pida bolmagyna sebäp boldy. 1882-nji ýylda dünýä kartasyna «Aşgabat şäheri» ady bilen giren paýtagtymyz Orta Aziýanyň, Kawkazyň, Russiýanyň we Eýranyň örän möhüm ulag we söwda ýollarynyň çatrygydy. Munüň özi, ilkinji nobatda, paýtagtymyzyň tebigy we geografiýa taýdan amatly ýerde ýerleşýändigi bilen şertlenýär. 1885-nji ýylda Aşgabat Hazar (Türkmenbaşy ş.), 1899-njy ýylda Aşgabat Çärjew Daşkent demir ýollarynyň, olaryň ýany
bilen Mara, Bal-kanabada gara ýollaryň, goňşy Eýran döwletine sary rowan bolan Aşgabat Howdan gara ýolunyň çekilmegi bilen gözel paýtagtymyz tutuş Orta Aziýanyň syýasy, ykdysady we medeni merkezine öwrülýär. Şoňa görä-de, diňe ýurdumyzyň dürli künjekleriniň däl, eýsem, Russiýanyň, Kawkazyň, Eýranyň we beýleki goňşy döwletleriň täjirleri, dürli ugurlardan hünärmenleri, ruhy-medeni ulgamyň öňdebaryjy wekilleri nöwjuwan Aşgabada gelip, şäheriň tiz ösmegine we giňemegine goşantlaryny goşýarlar. Şäherde bir-näçe ýylyň dowamynda senagat we gurluşyk kärhanalary, bazarlar, kerwensaraýlar, myhmanhanalar, orta, hünärment we ýokary okuw mekdepleri, ylmy ojaklar, kitaphanalar, teatrlar we beýleki medeni-durmuş maksatly binalaryň onlarçasy gurulýar. 1941-1945-nji ýyllaryň urşy döwründe öňki soýuzyň ençeme merkezi edaralary, belli alymlary, lukmanlary, ýazyjylary, kompozitorlary Aşgabada wagtlaýyn göçürilýär. Munuň özi paýtagtymyzyň öňdebaryjy senagat, ylmy-medeni merkeze öwrülmegine güýçli täsir edýär. Emma 9 bala barabar bolan ýertitreme şeýle arzyly şäherimiziň weýran bolmagyna getiripdir.
1948-nji ýylyň 6-njy oktýabrynda gije 1 sagat 12 minutda bolup geçen bu hadysanyň merkezi paýtagtymyzyň merkezinden 25 km günorta-gündogar tarapynda bolýar. Episentriň çäklerinde Ýer gabygynda uly jaýryklar emele gelýär. Ýertitremesiniň netijesinde guýulardaky suwuň derejesi 2 metr ýokary galýar. Gözbaşyny Köpetdagdan alan 10-dan gowrak täze çeşme peýda bolýar. Ylmy gözlegleriň netijesinde ýertitremäniň ojagynyň 1015 kilometr çuňlukda bolandygy kesgitlenýär. 9 bally zonadaky iň güýçli ýertitreme 600800 km2 meýdany öz içine alýar. Kabir jaýlary hasaba almasaň, Aşgabat şäheri we onuň töweregindäki obalar doly diýen ýaly weýran bolýar.
Ýertitremäniň güýji Aşgabat şäherinde, Guryhowdanda, Änewde we Gurtlyda 9 bal; Gäwersde, Kasamly jülgesinde, Bagyrda, Gökdepede, Gypjakda we Yzgantda 8 bal; Aksuwda, Germapda, Akdepede, Ýaňgalada we Keletede 7 bal; Bokurdakda, Kakada, Babadurmazda, Arçmanda 6 bal; Tejende, Bamyda, Serdar, Magtymguly, Bereket etraplarynyň çäklerinde 5; Lebapda, Maryda, Daşoguzda, Balkanabat we Türkmenbaşy şäherlerinde 4 bal bolýar. 9-njy oktýabrda hökümet tarapyndan «Aşgabada we önuň töweregindäki obalara ýertitremäniň ýetiren täsirini aradan aýyrmaga gaýragoýulmasyz kömek bermek» barada Karar kabul edilýär. Ony ýerine ýetirmegiň çäklerinde halas ediş toparlary döredilip, meýdan hassahanalary badabat işe girişýär. Döwlet ammaryndan ätiýaçlyk un, et, şeker, ýag, süýt we beýleki gündelik möhüm azyklyk harytlary goýberilýär. Moskwadan, Daşkentden, Bakuwdan, Ýerewandan we beýleki şäherlerden uçarlar arkaly halas ediş harby toparlary kömege gelýär. Doganlyk halklarymyz azyk harytlaryny, eşik, aýakgap, gap-gaç, gurluşyk materiallaryny, awtoulaglary ugradýarlar. Şeýle agyr pursatda halkymyzyň agzybirligi we merdanalygy bilen sanlyja günde Aşgabat şäherini dikeldiş işleri ýola goýulýar. Taryhy maglumatlara görä, eýýäm, şol ýylyň 13-nji oktýabrynda Aşgabadyň täzeden dikeldilen 2-nji çörek kärhanasynda çörek bişirilip başlanýar. Soňra onuň gerimi gitdigiçe artdyrylýar. 20-nji oktýabrdan başlap, şäheriň mekdeplerinde okuwlar başlanýar. 27-nji oktýabrda bolsa, binasy ýykylman galan şäheriň iri kärhanalarynyň biri bolan dokma, 31-nji oktýabrda Aşgabadyň 8-nji mart adyndaky ýüpek-egirme fabrikleriniň işe başlandygy barada maglumatlar bar.
Görnüşi ýaly, bu pajygaly waka, onuň ýürekleri lerzana salan ýitgileri baradaky ýatlamalar, ylmy maglumatlar henize çenli halkymyzyň hakydasynda ýaşaýar. Gahryman Arkadagymyzyň mähriban atasy Berdimuhamet Annaýew hem Aşgabat ýertitremesinde şehit bolan müňlerçe atalarymyzyň biri.
Şeýle agyr tebigy betbagtçylygy başdan geçiren gözel paýtagtymyz bu günki gün ýedi yklymdan gelýän myhmanlar üçin gujagyny giňden açan parahatçylyk söýüji paýtagt hökmünde dünýäde meşhurdyr.
Aşyklaryň şäheri ady bilen arzylanýan Aşgabat özüniň birmahalkykeşbini üýtgetdi, birmeňzeş jaýlary hatarlanyp gidýän köçeler, selçeň agaçly seýilbaglary öz ornuny şaýollara, başy asmana ýetýan döwrebap ymaratlara, ajaýyp seýilgählere berdi. Ýylsaýyn däl, günsaýyn, ylham bilen döredilýän köşkler, keşde ýaly çekilýan ýollar, sünnälenip gumlýan ymaratlar bu günki gün göreni haýran edýär. Şäher gurluşygynda mizemez ýörelge bolan millilik bolsa ajaýyp gümmezlerde, binalaryň ýüzühdäki ajaýyp mozaika eserlerinde we ençeme milli gurluşyk ähenlerinde öz beýanyny tapýar. Munuň aňyrsynda, Gahryman Arkadagymyzyň her bir işe ylmy nukdaýnazardan çemeleşmek ýörelgeleri dur. Alym Prezidentimiziň tagallasy bilen Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň düzüminde Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy ylmy-barlag instituty döredilip, ýurdumyzyň çäklerinde gurulýan her bir bina ýertitremesine garşy durnuklylygy boýunça çuň barlaglardan geçirilensoň, ulanylyşa berilýär. Munuň özi iň soňky tehnologiýalar we enjamlar ulanylyp, binýady berkden tutulýan ajaýyp binalara beslenen Aşgabadyň mizemezligini kepillendirýär.
Agamyrat BALTAÝEW,
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň
Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alym katibi.


text:
Lebap welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow iş maslahatyny geçirdi we onda sebit we halkara ähmiýetli möhüm ulag-aragatnaşyk taslamalarynyň durmuşa geçirilişi bilen tanyşdy. Maslahata Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlary, birnäçe ministrlikleriň we edaralaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary, şeýle hem Lebap welaýatynyň häkimi gatnaşdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew ýangyç-energetika toplumynda işleriň ýagdaýy hem-de...
Söwda-ykdysady gatnaşyklaryny diwersifikasiýalaşdyrmak meseleleri Daşkentde geçirilen Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek hökümetara iş toparynyň nobatdaky mejlisinde seredilip geçildi, diýlip Interfaks Özbegistanyň hökümetiniň habarlar gullugyna salgylanyp habar berýär.
«Iş toparynyň mejlisinde Özbegistan bilen Türkmenistanyň arasyndaky barha ýokary depginlere eýe bolýan haryt dolanyşygyny mundan beýläk hem artdyrmak, söwda-ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýalaşdyrmak, eksport-import nomenklaturalaryny giňeltmek meseleleri ara...
Reuters-iň çeşmelere salgylanyp habar bermegine görä, OPEK nebitiň çykarylyşyny bir günde 32,5 mln barrele çenli azaltmak kararyna geldi. Bu görkeziji awgustdakydan 2,7 göterim azdyr (bir günde 33,4 mln barrel). Şeýle hem, her ýurt üçin nebit çykarmaklygyň derejesiniň noýabrda geçjek resmi duşuşykda kesgitlenilmegine garaşylýar.
Petromatrix-iň analitigi Olwýe Jeýkobyň bellemegine görä, häzir bazarlar duşuşygyň nebitiň bahasyna nähili täsir...
27-29-njy sentýabrda paýtagtymyzdaky «Arçabil» myhmanhanasynda harytlaryň we hyzmatlaryň halkara söwdasy boýunça statistika maglumatlarynyň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilen sebit maslahaty geçirildi. Maslahat Birleşen Milletler Guramasynyň Statistika bölümi, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti we BMG-niň Ösüş maksatnamasy tarapyndan guraldy.
Maslahatyň işine BMG-niň Statistika bölüminiň, Eýranyň, Hytaýyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň wekilleri, Gazagystanyň hem-de Hindistanyň ykdysadyýet we söwda döwlet edaralarynyň hünärmenleri...
26-28-nji sentýabrda Alžirde Halkara energetika forumy geçirildi. Bu çäräniň çäklerinde OPEK guramasyna girýän döwletleriň resmi däl duşuşygy meýilleşdirildi. Şol duşuşykda nebiti çykarmagyň derejesini peseltmek babatdaky gepleşikleri gaýtadan dikeltmeklige garaşylýar.
Şunuň bilen bir hatarda bilermenleriň aglabasy nebiti çykarmagyň derejesini çäklendirmek boýunça ylalaşyklaryň OPEK-iň çäklerinde gazanylyp bilinjekdigine şübhelenýärler. Galyberse-de, Eýran bilen Saud Arabystanynyň garaýyşlary bu ýerde esasy hökmünde...
«Türkmennebit» döwlet konserniniň nebit we gaz guýularyny berkitmek boýunça müdirligi öňlerinde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirýärler. Şu ýylyň başyndan bäri 32 million manatlyk hyzmat gurnaldy, 8 aý üçin meýilnama 122,7 göterim ýerine ýetirildi.
Şeýle hem sütünleri sementlemek boýunça işler üstünlikli ýerine ýetirildi. Bu ýerde 22 göterim derejeli ösüş meýilnamalaşdyrylan sepgitden has artyk boldy.
«Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň...
Türkmenistanyň günorta-gündogarynda ýerleşýän möhüm ähmiýetli Uzyndada meýdanynda «Türkmennebit» döwlet konserniniň Körpeje barlag-buraw müdirliginiň işgärleri täze uglewodorod ýataklaryny tapmak maksady bilen ýurduň taryhynda ilkinji aşa çuňlukdaky guýyny burawlamagy dowam edýärler. Guýynyň taslama çuňlugy 7150 metre barabardyr.
Şeýle jogapkärli iş «Gaýrat» medalynyň eýesi, tejribeli burawçy Annatuwak Saparowyň ýolbaşçylygyndaky topara tabşyryldy.
Häzirki wagtda burawçylar 4500 metr çuňluga ýetdiler. Bu çuňluga...
26-27-nji sentýabrda Daşkentde geçirilen Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek hökümetara iş toparynyň nobatdaky mejlisinde özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Işewür gepleşikleriň gün tertibine söwda-ykdysady gatnaşyklaryň dürli ugurlary, ulag-üstaşyr ulgamynda, energetikada, oba we suw hojalyk ulgamlarynda, maşyngurluşykda, himiýa senagatynda hyzmatdaşlyk meseleleri girizildi.
23-nji sentýabrda geçirilen Ministrler kabinetiniň mejlisinde Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi...
Nýu-Ýorkda BMG-niň Baş Assambleýasynyň umumysyýasy gepleşikleriniň «meýdançasynda» wise-premýer, Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow howanyň üýtgemegi barada Pariž ylalaşygyna gol çekdi, diýlip BMG-niň habarlar merkezinde habar berilýär.
Bellenilişi ýaly, Pariž ylalaşygy howanyň üýtgemegi baradaky BMG-niň Çarçuwaly Konwensiýasyna agza-gatnaşyjy ýurtlaryň 21-nji mejlisinde kabul edildi. Bu ylalaşyk az uglerodly we ekologiýa taýdan durnukly geljegi üpjün etmäge gönükdirilendir. Onda...
Häzirki wagtda Türkmenistanyň esasy daşarky söwda hyzmatdaşlary hökmünde Hytaý, Türkiýe we Eýran çykyş edýär, diýip Trend agentligi «Нейтральный Туркменистан» gazetine salgylanyp ýazýar.
2012-2015-nji ýylda Hytaý bilen daşary söwda dolanyşygy 7-den 9,5 mlrd amerikan dollaryna çenli barabar boldy. Türkmenistanyň Hytaýa eksportynyň esasyny tebigy gaz düzýär. Şunuň bilen birlikde, Türkmenistanyň Hytaý bilen söwda dolanyşynda arassa girdejisi amatly durnukly...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 28-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan we Gazagystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen polipropileni, gidroarassalanan dizel ýangyjyny, uçar kerosinini, binýatlyk ýagy satyn aldylar. Bulardan başga-da, Russiýa, Beýik Britaniýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Şweýsariýa, Türkiýe, Azerbaýjan, Ukraina ýaly ýurtlardan gelen...
Energetika, ulag we ynsanperwer ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin oňaýly şertleri döretmek meseleleri Azerbaýjanyň DIM-niň ýolbaşçysy Elmar Mamedýarow bilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri Raşid Meredowyň arasynda geçirilen gepleşikleriň özenini düzdi, diýip Trend habarlar agentligi Azerbaýjanyň DIM-ne salgylanyp habar berýär. Duşuşyk Nýu-Ýorkda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisine gatnaşmaklygyň çäklerinde bolup geçdi.
Bellenilişi ýaly, duşuşygyň...
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisine gatnaşmak üçin Nýu-Ýork şäherine iş sapary bilen gelen türkmen wekiliýeti Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça ýurdumyzyň ileri tutulýan garaýyşlaryny beýan eder, diýlip Türkmenistanyň DIM-niň saýtynda habar berilýär.
Olaryň hatarynda ählumumy parahatçylygy hem-de howpsuzlygy saklamak we pugtalandurmak, durnukly ösüşiň bähbidine hyzmatdaşlyk, ulag ulgamynda hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi, energetika ulgamynda hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi we...
Türkmenistanyň Mary welaýatynda gazkompressor bekediniň (GKB) gurluşygyna başlandy, diýlip Azerbaýjanyň Trend habarlar agentliginiň penşenbede ýaýradan habarynda aýdylýar.
Şeýle hem bu GKB-niň 2015-nji ýylda ulanyşa girizilen we günbatar ugurda hem eksport harytlaryny ibermäge mümkinçiligi bolan içerki «Gündogar-Günbatar» gaz geçirijisi üçin gurulýandygy barada bellenilýär.
Magistralyň bütin dowamynda GKB-leriň ýedisi gurlar: beketler üçin esasy enjamlary Dresser-Rand S.A. kompaniýasy getirer. «Türkmengaz»...
Aziýanyň ösüş bankynyň (AÖB) prezidenti Takehiko Nakao Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen bolan duşuşygynda hökümetiň ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça tagallalaryny goldaýandygyny beýan etdi, diýlip AÖB-niň pres-relizinde aýdylýar.
AÖB-niň pikirine görä, Aşgabadyň bu syýasaty ýurduň uglewodorod toplumyny baglylygyny azaltmaga we ilatyň barha artýan zähmete ukyp bölegini iş bilen üpjün etmäge ýardam eder.
Şeýle hem ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagy goldamak boýunça AÖB...


text:
Orsýetiň Federal türme gullugy rus türmesinde açlyk yglan eden ukrain kinorežissýory Oleh Sentsowyň üç aýa golaý wagtda 30 kilogram agramyny ýitirendigini ret etdi.
TASS habar gullugynyň 11-nji awgustda sitirlän beýanatynda aýdylmagyna görä, türme edarasy “Şu günki günde onuň horlanandygy we saglygynyň ýaramazlaşandygy görünmeýär” diýdi.
Bu beýanat fransuz prezidenti Emmanuel Makron rus kärdeşi Wladimir Putin bilen telefonda gürleşende Sentsowyň meselesini gozganyndan soňra peýda boldy.
Putin “Sentsowyň saglygy baradaky jikme-jiklikleri derhal aýan etmegi wada berdi” diýip, Fransiýanyň prezident edarasy aýtdy.
ÝB 10-njy awgustda rus häkimiýetlerini Sentsowy saglyk desgasyna geçirmäge we oňa düzüwli medisina gözegçiligini etmäge çagyrdy.
Sentsowyň aklawçysy Dmitry Dinze 7-nji awgustda öz müşderisiniň ýanyna baryp gaýdanyndan soň, AFP habar agentligine açlykda oturan Sentsowyň 30 kg agramyny ýitirendigini aýtdy.


text:
Garaşsyz yurdumdyr egsilmez bagtym- dillerde dessandyr gozel paytagtym!
BMG-synyň bütindünýä şäherler gününe bagyshlanyp
Garaşsyz yurdumdyr egsilmez bagtym- dillerde dessandyr gozel paytagtymEdit
Gaýtalanmajak gözelligi, kalbyňa mukam bolup siňýän nuranalygy bilen aklyňy haýran edýän mermer säher Ashgabat öran ýash säherleriň biri. Şoňa garamazdan merjen paýtagtymyz öz gözbashyny gadymyýetden alyp gaýdýar. Adyndan belli bolşy ýaly, Aşgabat aşyklaryň şäheri diýmegi aňladýar. Arap sözi “eşh” dan gelip çykan türkmen sözi “aşk”, “söýgi”, “mähremlik” diymegi aňladýar. “Abat” sözi bolsa, “parahat”, “asuda” diyen manyny berýär. “Aşk” sözüniň gelip çykyşy barada ýene birnäçe taryhy çeşmeler bar. Käbir alymlar bu sözi gadymy Gündogar rowaýatlarynda gabat gelýän, söýginiň we hasyllylygyň hudaýy hasaplanan Astartyň hem-de ermenileriň taryhy çeşmelerinde Aşk I ady bilen belli bolan, Parfiýa şasy Arşak I-iň ady bilen baglanyşdyrýarlar. Başga bir rowaýatda aýdylyşyna görä, Nusaýyň patyşasy Nurahmediň gyzy bilen Änewiň hökümdary Pirahmediň ogly bir-birine aşyk bolupdyrlar. Özlerine näme garaşýandygyny duýan aşyk-magşuklar çölde gizlenipdirler we suwsuzlykdan ejir çekip Köpetdaga gelipdirler we bir guýy tapypdyrlar. Emma guýy bireýýäm guran eken. Ýaňky aşyk-magşuklar ýollaryny dowam edipdirler ýolda olar bir dag çeşmesiniň üstünden barypdyrlar. Emma bu dag çeşmejigi hem iň soňky pursatda bugaryp asmana galypdyr. Ýaňky aşyk ýigit çeşmäniň gözbaşyny gazmaga başlapdyr. Muňa bolsa hudaýyň gahary gelip, ajalyň perişdesi Ezraýyl perişdäni bularyň yzyndan iberipdir. Bu ýaş juwanlaryň janyny almana gelen Ezraýyl perişde şagyzyny görüp oňa aşyk bolupdyr we öz niýetini ýatdan çykarypdyr. Edil şol pursatda ýaňky aşyk ýigidiň gazyp oturan ýerinden suw joşup çykypdyr. Aşyk- magşuklar öz durmuşlaryny halas eden täsin çeşmäniň boýnunda mesgen tutmagy makul bilipdirler. Bu wakany eşiden adamlar, Ezraýylyň rehimini gazanmak umydy bilen, bu ýaş juwanlara goşulypdyrlar. Şeýdibem aşyklaryň şäheri Aşgabat döränmişin. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny gazanan ilkinji gününden başlap, paýtagtymyzyň şöhratly taryhynda täze bir sahypa açyldy. Sanlyja ýyllaryň içinde gözel paýtagtymyz täze syýasy merkez hökmünde, keşbini hasda gözelleşdirip, ösen infrastrukturany döretmekde maksada okgunly ädim ätdi. Örän gysga wagtyň içinde, Aşgabatda we onuň töwereklerinde, üýtgeşik we täsirli gurluşyklar peýda boldy. Soňky ýyllarda şäheriň ýaşaýjylarynda we myhmanlarynda uly gyzyklanma döretmek bilen, binagärlik sungatynyň eserleri türkmen paýtagtynyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Türkmen halkynyň asyrlar boýy arzuw edip ýeten Garaşsyzlygynyň, hormatly Prezidentimiziň atalyk aladalarynyň netijesinde batly depginde ösyän paýtagtymyz bu gün parahat ýurdumyzyň dünýa tarapyndan ykrar edilen syýasy, ykdysady, ylym-bilim we medeniýet merkezine öwrüldi. Öziniň parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty we asuda, durnukly içerki syýasaty bilen özini dünýä tanadan ýurdumyzyň gözel paýtagty Aşgabat häzirki wagtda yklymda parahatçylygyň, zähmetsöýerligiň ojagy hasaplanýar.Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda millilik we döwrebaplyk äheňinde utgaşdyrylan binagärlik sungaty bilen haýran galdyrýan, gün-günden gözelleşýän ak şäherimiz Aşgabady görmäge göz, wasp etmäge söz gerek. Orta Aziýanyň merjeni saýylýan paýtagtymyzyň täsin binalarynyň ençemesiniň- Oguzhan suw çüwdürimler toplumynyň, “Türkmenistan” teleradioýaýlymlar merkeziniň, 133 metr belentlikde parlaýan Baş Baýdagymyzyň, “Älem” medeni-dynç alyş seýilgähiniň çarhynyň dünýä täsinlikleriniň hatarynda Ginnesiň Bütindünýä Rekordlar kitabyna girizilmegi külli türkmen halkynda egsilmez buýsanç duýgusyny döretdi. Ine, bu sanawyň üstüne bolsa ýakynda eziz Arkadagymyzyň gatnaşmagynda ulanmaga berlen Aşgabat Halkara Howa Menziliniň ajaýyp desgasy hem “Iň uly göl” diýlip atlandyrylan binagärlik aýratynlygy bilen goşuldy. Döwrebap Aşgabat şäheri binalary ak mermerden gurlan. Dynç almak üçin ýörite seyilgähler, çagalar meýdançalary, medeni- dynç alyş merkezleri öziniň ajaýyplygy bilen haýran edýär. Dürli öwüşginli suw çüwdürimleri rahatlandyryjy keýpiň göteriji täsirini ýetirýär. Ajaýyp köşkler, ýadygärlikler, myhmanhanalar, metjitler, edil zergärçilik eserleri ýaly gözüňi galkyndyrýar. Aşgabat öziniň gözel tebigaty bilen görenleri haýran edýär. Milli Liderimiziň parasatly we öňdengörüjilikli ýolbaşçylygynda Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek, onuň tebigatyny has-da baýlaşdyrmak maksady bilen ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Biz hem Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzy, paýtagtymyzy ösdürmekde alyp barýan işlerinde uly uly-uly üstünlikleri arzuw edýäris