text:
2018-nji ýylyň 1-nji fewralynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň binasynda 2017-nji ýylda Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň esasy netijeleri, Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2017-2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyny durmuşa gecirmegiň çäginde geçen ýyl boýunça DIM-niň işiniň netijeleri, şeýle hem 2018-nji ýyl üçin meýilleşdirilýän çäreler bilen tanyşdyrmak boýunça brifing geçirildi.
Brifingiň işine Ilçihanalaryň we halkara guramalaryň işgärleri, Türkmenistanda akkreditirlenen köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Brifingiň gatnaşyjylaryna geçen ýylda geçirilen uly ähmiýetli çäreler barada maglumat berildi. Ilki bilen ýurtda köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketleriniň we sportuň ösdürilmegine aýratyn üns berilýändiginiň aýdyň mysaly bolan, ägirt uly sport çäresiniň – V Aziýa oýunlarynyň üstünlikli geçirilmegini bellemeke gerek. Şeýle hem, Türkmenistanyň BMG-de 25 ýyllyk agzalygy bilen bilelikde, ýurtda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň taryhynda ähmiýetli waka bolup durýan BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň paýtagtymyzda açylmagynyň 10 ýyllygy bellenildi.
Brifinge gatnaşyjylara 2017-nji ýylda Türkmenistanyň başlangyjy esasynda kabul edilen üç sany kararnamalar barada aýdyldy. Türkmen döwletiniň ýolbaşçysy tarapyndan öňe sürülýän döredijilikli başlangyçlar beýleki aktual ugurlarda bolşy ýaly, dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan goldanylýandygynyň tassyknamasy boldy.
Şeýle hem, Türkmenistanyň teklibi esasynda Aşgabatda noýabr aýynda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça VII Ministrler maslahatynyň (RECCA VII) geçirilendigi barada beýan edildi. Bu forumyň netijeleri boýunça agza-döwletleriň we halkara guramalaryň geljekde özarabähbitli hyzmatdaşlygyny ösdürmäge taýýarlygyny şöhlelendirýän Aşgabat jarnamasy kabul edildi.
Geçen ýylda biziň ýurdumyz Halkara Energetika Hartiýasynda başlyklyk etdi. Dünýä ösüşiniň häzriki döwür ýagdaýyny we akymlaryny, şeýle hem global energetika meseleleri boýunça maslahatlaşmak üçin ýokary derejeli gepleşik meýdançasynyň derejesini ýene-de bir gezek tassyklap, bu guramanyň 28-nji sessiýasy 50 sany ýurduň 200-den gowrak wekilleri Aşgabatda ýygnandy.
Brifinge gatnaşyjylara berlen maglumat boýunça, umuman 2017-nji ýylyň dowamynda daşary işler ministrliginiň üsti bilen jemi 584 sany dürli derejedäki wekiliýet döwletimize sapar bilen geldi. Bu döwürde Türkmenistandan daşary ýurtlara 624 sany wekiliýet gitdi. Şeýle hem, Türkmenistanda we daşary ýurtlarda 235 sany dürli derejeli maslahatlar, duşuşyklar we beýleki çäreler guraldy. Döwletimiziň halkara gatnaşyklarynyň hukuk binýadyny berkitmek maksady bilen, jemi 226 sany halkara resminamasy taýýarlanyldy we olara gol çekildi. Mundan başga-da, Türkmenistan 6 sany halkara konwensiýalaryna goşuldy. Häzirki wagtda döwletimiz 145 sany halkara konwensiýasyna gatnaşýar. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň we beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy maslahatlaşmalary geçirmek boýunça işler hem alnyp barylýar. Hasabat döwründe bu ugurda 47 sany duşuşyk gurnaldy. 2017-nji ýylda ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara toparlarynyň 18 sany, işewürler maslahatynyň 14 sany mejlisi geçirildi. Häzirki wagtda Türkmenistan dünýäniň 145 sany döwleti bilen diplomatik gatnaşyklaryny ýola goýdy. Döwletimiziň daşary ýurtlarda 38 sany diplomatik wekilhanalary we konsullyk edaralary işleýär. Türkmenistanda bolsa, daşary ýurt döwletleriniň 35 sany diplomatik wekilhanalary we konsullyk edaralary işleýärler. Şeýle hem ýurdumyzda 15 sany halkara guramasynyň wekilhanalary ýerleşýär.
Brifinge gatnaşyjylara 2018-nji ýylyň birinji çärýeginde meýilleşdirilýän umumy döwlet ähmiýetli çäreleri babatda maglumat berildi.
Brifingiň ahyrynda garaşsyz, bitarap Türkmenistanyň dünýäde parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmek adam siwilizasiýasynyň ösüşine we öňe gidişine öz goşandyny goşmak üçin ähli zerur tagallalary etjekdigi aýratyn bellenildi.
Çeşme : www.mfa.gov.tm
Resmi Facebook Hasabymyz üçin :
https://www.facebook.com/AtavatanTurkmenistanJournal/
Resmi Line Hasabymyz üçin
https://line.me/R/ti/p/%40atavatanjournal
Line İD : @atavatanjournal
Resmi Twitter Hasabymyz üçin
https://twitter.com/AtavatanJournal
Resmi Linkedin Hasabymyz üçin
https://www.linkedin.com/in/atavatan-turkmenistan-journal-91a056134/


c: text/html

text:
Gündogar Gara deňizde suw guşlarynyň sanawy geçirildi
Gündogar Gara deňizde 26 826 guş suw guşy anyklandy
"Samsun On dokuz maý” uniwersitetiniň ýolbaşçylygynda Riza, Trabzon, Artwin äw Giresun welaýatlarynda “Gündogar Gara deňiz gyşyň ortasy suw guşy” sanawy geçirildi.
Sanaw suwly ýerlerde 15-nji ýanwar-15-nji fewral aralygynda geçirildi.
Tebigaty goramak we milli parklar edarasynyň işgärleri bilen “On dokuz maý” uniwersitetiniň Ornitologiýa ylmy-derňew merkeziniň işgärleriniň geçiren sanawynda guşlaryň görnüşleri we sanlary sanaldy.
Rizede guşyň 23 görnüşinden 6511-i, Trabzonda guşyň 18 görnüşinden 6165-i, Artwinde guşyň 16 görnüşinden 5775-si we Giresun welaýatynda 19 görnüşinden 8375-siniň bardygy anyklandy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Erdogan Britaniýanyň Premýer ligasynda oýnaýan türk futbolçylary kabul etdi
Erdogan resmi sapar bilen giden Britaniýanyň paýtagty Londonda duşuşyklar geçirdi
Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdogan Britaniýanyň Premýer ligasynda oýnaýan türk futbolçylar Jenk Tosuny, Mesut Özili we Ilkaý Gündogany kabul etdi.
Erdogan resmi sapar bilen giden Britaniýanyň paýtagty Londonda duşuşyklar geçirdi.
Londondaky myhmanhanalaryň birinde türk futbolçylar bilen metbugata ýapyk häsýetde geçen duşuşykda Tosun, Özil we Gündogan Prezident Erdogana gollary çekilen formalaryny sowgat etdiler.
Ilkaýyň we Mesutyň Germaniýanyň milli futbol ýygyndysy bilen şu ýylyň tomusynda Russiýada geçiriljek Dünýä çempionatynda oýnamagyna garaşylýar.
Futbol kärini Britaniýada dowam etdirýän Ilkaý Gündogan Mançester Siti komandasynda, Jenk Tosun Ewerton komandasynda, Mesut Özil bolsa Arsenal komandasynda oýnaýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň Saud Arabystanyna saparynyň ikinji gününde Riýaddaky regional sammitde, onlarça musulman ýurdunyň liderleriniň öňünde söz sözlemegine garaşylýar.
AP-niň sözlenjek sözüň taslamasyndan alan maglumatyna görä, Trampyň 21-nji maýdaky sözünde ekstremizme we çydamsyzlyga garşy bir-bitewi pozisiýa çagyrmagyna garaşylýar.
Tramp saud patyşasy Salman bilen bilelikde 50-den gowrak regional lideriň gatnaşmagynda “Yslam döwleti” ekstremist toparyna we beýleki ekstremistlere garşy göreş meseleleri barada maslahat eder.
Bu söz onuň ilkinji daşary ýurt saparynyň esasy pursatlarynyň biri bolar.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň başda durmagynda syýasatda, ykdysadyýetde, medeniýetde we halkara gatnaşyklarynda düýpli we giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Agzybir halkymyzyň döredijilikli zähmeti hem-de içerki we daşarky syýasatyň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde ýurdumyzyň ähli pudaklarynda beýik ýeňişlere ýetilýär. Bitarap ýurdumyzyň halkara abraýy artýar, esasy görkezijiler boýunça Türkmenistan Watanymyz bu gün dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna girip, täze ýeňişlere tarap öňe barýar. Ata Watanymyzda amala aşyrylýan şeýle ygtybarly özgertmeler Türkmenistanyň Prezidentiniň parasatly hukuk syýasatyndan ugur alýar, bu bolsa milli kanunçylyk ulgamynyň kämilleşmegi bilen sazlaşykly arabaglanyşyklydyr.
“Hukuk namalary hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň 52-nji maddasyna laýyklykda, kadalaşdyryjy hukuk namalaryň döwlet hasaby Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň nusgalyk maglumatlar toplumyny alyp barmagy öz içine alýar, ol Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan amala aşyrylýar diýip bellenilendir.
Türkmenistanyň Prezidentiniň, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň 2016-njy ýylyň 4-nji oktýabrynda çykaran 14970-nji karary bilen tassyklanan, Türkmenistanyň Adalat ministrligi hakynda Düzgünnamada ministrlik öz üstüne ýüklenen wezipelere laýyklykda, Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryny döwlet tarapyndan hasaba alýar, tertipleşdirýär, şeýle-de olaryň nusgalyk maglumatlar toplumyny, kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň elektron binýadyny, hukuk maglumatlarynyň we hukuk maglumatlaryny döwletara alyşmagyň ulgamlarynyň ýöredilmegini hem-de Türkmenistanyň Prezidentine, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine, beýleki döwlet häkimiýet edaralaryna bellenen tertipde hukuk maglumatlaryny berilmegini üpjün edýär diýip bellenilen.
Hereket edýän Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň döwlet hasabynyň ýöredilmeginiň, tertipleşdirilmeginiň maksady Türkmenistanyň kanunçylygynyň pudaklarynyň Umumy hukuk klassifikatoryna laýyklykda kadalaşdyryjy hukuk namalaryň ulgamlaşdyrylan nusgalyk maglumatlar toplumyny emele getirip, onuň esasynda hukuk maglumatlar ulgamyny döretmek, yzygiderli üýtgetmeleri we goşmaçalary girizip, olary gözegçilik ýagdaýynda saklap, bu resminamalary peýdalanyjylar üçin elýeter bolmagyny üpjün etmek we ony ulanmakda amatly şertleri döretmek bolup durýar.
Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 1990-2018-nji ýyllar aralygyndaky kabul edilen Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň, Türkmenistanyň kodeksleriniň, Türkmenistanyň kanunlarynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanlarynyň we kararlarynyň, Türkmenistanyň Mejlisiniň kararlarynyň, şeýle hem, 1995-2018-nji ýyllar aralygynda ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryň döwlet belligine alnan kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň soňky girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen üsti ýetirilen ýagdaýyndaky maglumatlary özünde jemleýän «Adalat» elektron maglumat toplumy programmasy taýýarlanylyp, şahslaryň işlerinde ulanmaklary üçin mümkinçilikler döredildi.
Şeýle hem, täze «Adalat» elektron maglumat toplumy programmasyna «Türkmenistanyň kanunçylygynyň pudaklarynyň Umumy hukuk klassifikatoryny tassyklamak hakynda» Türkmenistanyň Prezidentiniň 2017-nji ýylyň 7-nji fewralynda çykaran 15116-njy karary bilen tassyklanan, Umumy hukuk klassifikatory hem-de rusça-türkmençe düşündirişli hukuk sözlügi hem ýerleşdirildi.
«Adalat» elektron maglumat toplumy programmasyna on müňden gowrak Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary girizilip, degişli namany gözläp tapmakda bir sözi ýazyp, ýa-da namanyň adyny, ýylyny ýa-da kabul edilen belgisini ýa-da bolsa Umumy hukuk klassifikatorynyň indeksini görkezip ýeňillikli usullarda gözläp tapmak mümkinçilikleri döredilendir.
«Adalat» elektron maglumat toplumy programmasyndaky kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň türkmen we rus dillerindäki görnüşi, şeýle-de bir wagtda iki görnüşindäki beýanynyň görnüşini okamak üçin mümkinçilik bar.
Şahslar «Adalat» elektron maglumat toplumy programmasyny almaga gyzyklanma bildiren halatynda, Türkmenistanyň Adalat ministrligine ýa-da welaýat adalat bölümlerine ýüz tutup bilerler.


text:
18 Mayıs 2016 Çarşamba
Köpçülikleýin Futbol Güni
Paýtagtymyzyň köp ugurly «Aşgabat» sport toplumynyň stadionlarynyň birinde «millionlaryň oýnunyň» Aziýa konfederasiýasynyň (AFK) baýdagy astynda geçirilýän «Grassroots» köpçülikleýin futbolyň gününiň çäklerinde futbol gözden geçirilişi boldy.
Futbol federasiýasynyň Sport baradaky döwlet komiteti bilen bilelikde guran bu sport çäresi dürli ýaş toparlaryndan 200-e golaý türgeni özünde jemledi. Paýtagtymyzyň ýöriteleşdirilen sport mekdepleriniň ikisinden, Bagyrdan we Gökjeden hem-de Ahal welaýatynyň maýyplar bedenterbiýe-sport merkeziniň toparlaryndan, zenanlar toparlaryndan «gaýyş pökginiň» ýaşajyk ussatlary sport çäresine gatnaşmak üçin meýdança çykdylar.
Gözden geçirilişe gatnaşyjylar diňe bir futbol ýaryşlarynda güýçlerini synamak bilen çäklenmän, dürli bäsleşikler— hereket sazlaşygy, topy ýere gaçyrman oýnamak, dürs urgy geçirmek, topy eliň bilen uzaga zyňmak we beýleki bäsleşikler boýunça hem bäsleşdiler.
Sport baýramçylygyny guramaga «Y-PEER. Ýaşlar hereketiniň meýletinçileri we BMG-niň Ilat gaznasynyň wekilleri uly kömek etdiler. Olar türgenleriň arasynda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek we temmäkä garşy göreşmek bilen baglanyşykly sowallary öz içine alýan paýhas bäsleşigini guradylar. Bäsleşige gatnaşanlar her dogry jogaby üçin sowgada mynasyp boldular.
«Graassroots» köpçülikleýin futbol güni ilkibaşda diňe Ýewropa ýurtlarynda bellenilýärdi. Ýöne 2013-nji ýylda AFK futboly, ilkinji nobatda, çagalaryň arasynda giňden wagyz etmäge gönükdirilen bu sport çäresini yklymyň Aziýa böleginde hem geçirip başlady.
16-njy martda Mary welaýatynyň merkezinde futbol boýunça 2001-nji ýylda doglan ýetginjekleriň arasynda Türkmenistanyň birinjiligi ugrunda ýaryş badalga alýar. Onda ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň toparlary ýaryşyň baş baýragy ugrunda bäsleşer.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
25-nji aprelde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmen bedewiniň baýramçylygy mynasybetli guralan dabaraly çärelere gatnaşmak üçin ýurdumyza gelen Saud Arabystany Patyşalygynyň içeri işler ministriniň geňeşçisini emir Muhammed Ben Saad Ben Halid Ben Muhammed Al Saudy kabul etdi.
Myhman ýüzbe-ýüz duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, döwlet Baştutanyny şanly baýramçylyk bilen gutlady we Türkmenistan bilen ýola goýulýan dostluk hem-de netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna Saud Arabystanynda aýratyn gadyr goýulýandygyny nygtady. Milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň üstünlikli durmuşa geçirýän parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasat strategiýasy we ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeler Türkmenistanyň ýokary halkara abraýa eýe bolmagyny şertlendirdi. Bu babatda alnyp barylýan işlere dünýä jemgyýetçiligi uly gyzyklanma bilen syn edýär.
Döwlet Baştutany hoşniýetli sözleri üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň Saud Arabystany bilen däp bolan netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine ygrarlydygyny nygtady we ikitaraplaýyn tagallalaryň netijesinde soňky ýyllarda hyzmatdaşlygyň okgunly ösüşe eýe bolandygyny aýtdy. Möhüm ylalaşyklaryň gazanylmagy, dürli pudaklarda bilelikdäki taslamalaryň üstünlikli ýerine ýetirilmegi işjeň hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze derejä çykandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Şeýle hem atçylyk we atçylyk sporty ulgamyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mümkinçilikleri boýunça gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalar boldy. Türkmenistanda we Saud Arabystanynda bu ugruň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Milletiň Lideriniň yzygiderli alada etmegi netijesinde Türkmenistanda häzirki zaman atçylyk toplumlarynyň gurlandygy, gadymy milli atşynaslyk däpleriniň dikeldilmegi, dünýä ýüzünde şöhrat gazanan ahalteke bedewleriniň baş sanynyň artdyrylmagy ugrunda maksatnamalaýyn çäreler durmuşa geçirilýär.


text:
Türkmenistanyň döwlet edaralarynda Aziýa oýunlarynyň sport ýaryşlaryna baryp, olara yzygiderli tomaşa etjek janköýerleri saýlap-seçmek çäreleri geçirilýär diýip, “Hronika Türkmenistan” neşiri habar berýär.
Neşiriň 28-nji awgustda beren maglumatyna görä, saýlanan adamlaryň pasportlary talap edilýär we pasportdaky maglumatlara laýyklykda, adamyň şahsyýetini tanatmaga niýetlenen döşüňe dakylýan ýörite belgi taýýarlanylýar.
“Emma “kastingden” ýa-da saýlap-seçmek çäresinden diňe pasportyňy tabşyryp geçip bolmaýar. Munuň bilen birlikde, adamlar özleriniň üç arkasy baradaky maglumatlary hem tabşyrmaly bolýarlar. Öz maşgalasynda “ynamsyz adamlar” bolan raýatlar dessine bu sanawdan çykarylýar” diýip, neşir öz ýurt içindäki çeşmelerine salgylanyp ýazýar.
Bu maglumaty Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri hem tassyklap, ýurduň käbir ministrlikleriniň Aziýa oýunlaryna janköýer diýlip saýlanan adamlaryň ilki üç arkasy baradaky maglumatlaryny barlaýandygyny, soňra döşüňe dakylýan ýörite belgileriň taýýarlanýandygyny aýdýarlar.
“Bularyň ählisi [Aziýa oýunlarynyň] açylyş dabarasyna janköýerleri saýlap-seçmek çäresine girişilenden soň başlandy. Saýlap-seçmek çäresine adaty raýatlaryň açylyş dabarasyna biletleri satyn almaýandygy sebäpli girişildi. Köp adam transport çäklendirmeleri sebäpli sport ýaryşlaryna barmak islemeýär. Sebäbi pyýada gitmek üçin, stadion gaty uzakda ýerleşýär” diýip, Azatlygyň söhbetdeşi aýtdy.
Mundanam başga, ol Aşgabat şäheriniň etraplara bölünendigine ünsi çekip, bu etraplaryň her birine degişli döwlet işgärleriniň ýörite kesgitlenen reňkdäki köýnekleri geýmelidigini hem sözüniň üstüne goşdy.
“Her bir etrabyň öz reňki bar. Şeýle-de, aýal-gyzlaryň ählisine ätiýaç üçin şol bir reňkde ýene bir köýnegiň bolmalydygy duýduryldy” diýip, Azatlygyň söhbetdeşi gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki ýene bir çeşmesi döwlet işgärleriniň we ýokary okuw jaýlarynyň studentleriniň ençemesine salgylanyp, Aziýa oýunlarynyň dürli sport ýaryşlaryna janköýerlik etmeli diýlip kesgitlenen adamlaryň sport eşiklerini öz hasabyna almalydygyny, munuň üçin olaryň her biriniň 500-800 manat aralygynda pul çykdajysyny etmelidigini aýdýar.
Ýeri gelende ýatlatsak, Türkmenistanda döwlet derejesinde geçirilýän çärelere raýatlaryň saýlanyp-seçilmegi, saýlanan adamlaryň üç arkasy baradaky maglumatlary ýygnamak çäresi öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwründen başlanyp, häzirki prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwründe hem belli derejede dowam etdirilýär.
Şu ýylyň mart aýynda prezidentiň Lebap welaýatyna etjek saparynyň öňýanynda, Berdimuhamedowy garşy almak çäresine gatnaşjak mekdep okuwçylarynyň ençemesinden, üç arkasy baradaky resminamanyň talap edilendigi aýdylypdy.
Mundan ozal, Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki habarçylary käbir ýyllarda 1-nji klasa kabul edilýän çagalardan hem beýleki resminamalar bilen bir hatarda, üç arka baradaky anketini tabşyrmagyň talap edilýändigini habar beripdiler.
Türkmenistanda raýatlardan öz maşgala agzalary barada jikme-jik maglumat soralmagy bilen bagly dürli garaýyşlar bolup, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir raýatlar bu düzgüniň raýatlary döwlet tarapyndan kontrollyk astyna almak maksady bilen girizilendigini aýdýarlar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, Azatlyk Radiosyna ýokarda gürrüňi edilýän ýagdaýlar dogrusynda, Aşgabadyň şäher we etrap häkimliklerinden haýsydyr bir kommentariý almak başartmady. Bu barada Türkmenistanyň resmi media serişdelerinde hem ilat köpçüligine maglumat berilmeýär.


text:
Siriýa parahatçylyk gepleşikleriniň indiki tapgyry 12-13-nji iýunda gazak paýtagty Astanada geçiriler diýip, rus habar gulluklary Siriýanyň Moskwadaky ilçisiniň 3-nji iýunda aýdan sözlerine salgylanyp habar berdiler.
"Biz Gazagystandaky gepleşiklere gatnaşmak barada çakylyk aldyk, ol12-13-nji iýunda geçer” diýip, RIA ilçi Riad Haddadyň sözlerini sitirledi.
Emma muňa garamazdan, oppozisiýa entek bu gepleşiklere gatnaşyp-gatnaşmajagy barada belli karara gelenok diýip, Siriýa oppozisiýanyň wekili Ýahýa al-Aridi 3-nji iýunda TASS habar gullugyna aýtdy.
Astanada geçen aý geçirilen gepleşikler tapgyrynyň soňunda Türkiýe, Orsýet we Eýran 4-nji maýda Siriýada howpsuz zona döretmeklige çagyrýan jarnama gol çekdiler. Emma Siriýa oppozisiýasynyň käbir wekilleri bu gepleşiklerden çykyp gitdi.


text:
Ýüpek – külalyň guraly, tigir, hat ýazuwy we pul kimin dünýäni özgerden, ony diňe bir has siwilizlenen derejä çykarman, eýsem gözel eden zatlaryň biridir. Inçeden nepis sapajyklardan dokalan ýalpyldap duran, ýeňil hemtene ýakymly bu matany baryp eneolit eýýamynda Hytaýda ýüpek gurçugyndan almagyň tärini tapypdyrlar. Bu jadyly mata barada Hytaýdan has alyslarda-da bilinip, ony beýleki ýurtlarda hem öndürip başlaýançalar üç müň ýyl geçipdir. Gadymy döwürlerde hem, Orta asyrlarda hem ol gaýry ýurtlaryň şalary üçin gymmat sowgat-serpaý bolupdyr. Şeýle peşgeşler hakda maglumatlar kän. Mysal üçin, gadymny hytaý sene ýazary Syma Sýan 1100 ýyl mundan ozal Parfiýa çenli gelip ýeten tanymal ilçi we “Günbatara ilki ýol açan” Çžan Sýan ýurduna dolanyp barandan soň Udi imperatora “günbatar ýurtlary” barada gürrüň berendigini habar berýär. Tizara şol ýurda hytaý ilçileri ugradylýar, olar sowgat-peşgeş diýip altyndyr beýleki gymmat zatlar bilen birlikde ýüpek hem alypdyrlar. “Ýüpek diplomatiýasy” birnäçe asyryň dowamynda hytaýlylaryň oýlap tapan bu geň usulyny öwrenen ýurtlaryň ählisinde gülläp ösüpdir. Bir ýarym müň ýyldan gowrak dowam eden Beýik Ýüpek ýolunyň taryhy şundan başlanypdyr. Hytaý bilen Rimiň, Hindi bilen Rusuň arasyndaky ençeme ýoldan kimler geçdikä, äwmezek kerwenler bilen dag-u-çöl- beýewandan, derýa-deňizlerden aşyp, ýol geçenler kimlerkä? (2-nji surat).
Ozaly bilen olar: ilçiler, täjirler hem-de syýahatçy-ýurt öwrenijiler bolupdyr. Täjirleri söwda gyzyklandyran bolsa, syýahatçy-bezirgenler nätanyş ýerleri köpräk öwrenip, dünýäni öwrenmegi we takyk geografik karta düzmegi maksat edinipdirler. Gündogar ýurtlarda hem, Günbatar illerde hem bu ugurdan tagalla bary edilipdir. Gury ýerden Aziýa üsti ýollar barada, meselem, rimli tanymal geografiýaçy Klawdiý Ptolomeý öz döwri üçin wajyp maglumat taýýarlapdyr. 160-180-nji ýyllarda ol özünden öň ýaşap geçen, ýöne işleri biziň günlerimize çenli saklanyp galmadyk gadymy grek kartografiýaçysy Marin Tirskiniň maglumatlaryndan peýdalanypdyr. Onda, hususan-da, makedoniýaly, ozaldan ata-baba kesbi täjirçilik bolan, öz adamlaryny has gadymy döwürlerde Günbatarda “serler ýurdy” diýlen Hytaýa iberen Maes Tisian ýatlanylyp geçilýär. Başga bir tarapdan, miladynyň V asyrynda “Kiçi Han nebereleriniň taryhy” atly hytaý senenamasynda baryp 98-nji ýylda, ýagny I asyryň ahyrynda imperator Hediniň Günbatar ülkedäki (häzirki Sinszýan) hökümdarynyň Rim imperiýasyna öz ilçisini iberendigi barada maglumat bar.
Araplaryň gelmegi bilen VIII asyrdan başlap, täze diniň-Yslamyň Demirgazyk-Günbatar Afrikadan tä Semireçýä (Gazagystanyň günorta-gündogaryna) we Hindistanda Gang jülgesine çenli ýaýramagy netijesinde siwilizlenen dünýä dini ugurlara bölünipdir. Ýewropadyr Wizantiýada hristian dini agalyk etse, Hindistanda, Uzak Gündogarda we Günorta-Gündogar Aziýada buddaçylyk öňe çykypdyr. Taryhyň hut şu döwri—XIII asyrda mongol basybalyşy çozuşlary başlanýança halkara söwdasy we Beýik Ýüpek ýolundan gitmek babatda has amatly bolupdyr.
Gadymy yklym üsti ýollar bilen birlikde sol ýüzýyllyklarda sebit ýollarynyň ähmiýeti hem ýokarlanypdyr, diňe bir begzadalaryň ulanan zynatlary däl, eýsem köpçülikleýin senet önümleri söwda edilýän harytlar bolupdyr.
Geografik düşünjeleri artdyrmakda arap alymlarynyň we syýahatçylarynyň hyzmaty aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Häzirki Türkmenistanyň topragynda ýerleşen şäherlerdir obalary barada ilkinji anyk maglumatlar 922-nji ýylda arap halyfynyň Wolga Bulgariýasyna ilçihanasynyň syýahatyny Ibn-Fadlanyň beýan eden ýazgylarynda saklanyp galypdyr. Ýurdumyzyň Dehistan, Ürgenç, Şähryslam, Nusaý, Abiwerd, Sarags, Daňdanakan, Merw, Amul, Zemm (Kerki) ýaly taryhy şäherleri barada anyk maglumatlar IХ asyrda ýaşap geçen Ibn Hordabehiň we al-Ýakubynyň, Х asyr geografiýaçylary Kudamy ibn Jafaryň, al-Istahrynyň, al-Makdisiniň, Muhammet ibn al-Münewwer Mehneýiniň (ХI asyr), ХII asyryň ikinji ýarymynyň – ХIII asyryň birinji ýarymynyň awtorlary Ibn al-Asiriň, Muhammet an-Nesewiniň, şeýle hem pars taryhçylary Hamdallah Kazwininiň (XIV asyr), Hafiz-i-Abrunyň (XV asyr) we başga-da ençeme awtorlaryň işleriniň terjimelerinden bize mälim boldy.
Sisiliýanyň patyşasy Rožer II-niň we arap geografiýaçysy Muahmmet al-Idrisiniň hyzmatdaşlygy netijesinde XII asyryň ortasynda peýda bolan karta şol döwrüň adamlarynyň gatnaşyklarynyň we gözýetiminiň giň bolanlygyna aýdyň şaýatlyk edýär. Onuň dünýä kartasy bilen birlikde kümüşde haşamlanan ylmy işi iň gadymy döwürleriň we Orta asyrlaryň geografiýa ylmynyň naýbaşysy hasaplanylýar. Nemes taryhçysy Rihard Hening ol barada şeýle ajaýyp zatlary ýazýar: “Idrisi, gürrüňsiz, orta asyr arap geografiýasynyň daragtynyň iň ajaýyp gülüdir. Ptolomeýiň iň gadymy geografiýanyň ösüşini jemleýşi ýaly, Idrisi mongol çozuşlaryndan öňki eýýamyň geografiýasyny jemleýär, olar täze geografik açyşlara itergi beripdi”.
Gaýry ýerlere howply ýollardan menzil aşýan her kerwende alymlardyr ilçiler bolmasa-da, ýeke kerwenem täjirsiz ýola çykmandyr. Hut şu ady nämälim galan syhaýatçylaryň tagallasy bilen bazarlarda gaýry ýurtlaryň harytlary peýda bolupdyr, köpsanly medreseleriň kitaphanalaryna Merw, Ürgenç, Buhara, Hyrat, Yspyhan, Bagdat ýa-da Kair ýaly iri ylym ojaklaryndan kitaplar getirilipdir. Bu hem esasan dürli haklaryň folklorynyň giňden ýaýramagyna ýardam edipdir, şo sebäplem häli-häzirem bir-birinden has alysdaky ýurtlarda hem ýordumy meňzeş henekler, ertekiler, dessanlardyr eposlar duş gelýär.
Orta asyrlarda söwda esasan birnäçe topara bölünen asly täjirleriň elimde bolupdyr. Söwda düzgünleri we görnüşleri hakynda ylmy iş ýazan Abul-Fadl ibn Aly ad-Dimaşki täjirleri bezirgenlere, lomaý söwda edýänlere we harytlary ýurduň daşynda ýerleýänlere bölüpdir. Üstaşyr söwda girdejili bolupdyr, ýöne onda kynçylyklaram kän eken. Iň girdejilisi deňiz aşylyp edilýän söwda ekeni, ýöne onuň howpam ýeterlik bolupdyr; şonuň üçinem: “Deňizde bezirgeniň haýry topukdan, ýitgisi bokurdakdan” diýen söz bar eken.
Iri we orta söwdagärler (bezirgenler bilen täjirler) bilen bir hatarda onuk söwdagärler- bazarylar hem bolupdyr. Soňky topara esasan öz elinden çykan harydyny ýerli bazarlarda satýan senetçi- söwdagär şäher ialty giripdir. Olar gök önümler, et, tüwi, şeker, hoşboý ysly we gaýry zatlary satýanlar eken. Olaryň aglabasy zordan güzeranyny dolandyrypdyrlar.
Iri söwda dolanşygynda şertnamalaýyn geleşikler (muamala) ýörgünli bolupdyr. Täjirlerdir bezirgenler diňe bir nagtyna däl, eýsem harydy karzyna bermäge-de şertnama baglaşypdyrlar. Dini-ahllak taýdan unalmasa-da, bahasy galaryna umyt edilip, geçgini bolmadyk harytlar satyn alnypdyr. Öte çemeçil we açgöz söwdagärler harytlary, esasanam gallany gymmat satmak üçin satyn alyp goýupdyrlar. Alyp-satarlaryň adatça öz dükanlary bolup, olar kömekçileri saklapdyralr, olar işine görä hak (“şagirdana”) alypdyrlar.
Dogrusy, Gurhana we şerigata ters gelse-de, söwdada göterimine pul bermäge-de ýol berlipdir. Orta asyrlarda hat-da arassa söwdanyň ahlak taglymaty-da bolupdyr, onda Yslam diniň täsiri güýçli duýlupdyr. Yslam alymlary we hukuk kanunlaryny öwredijiler harytlary rugsat edilen–halal, gadagn edilen –haram we unalmaýan–mekruh ýaly toparlara bölüpdirler. Ýazgarylmagyna we unalmaýandygyna garamazdan, tutuş Gündogar musulman ymmatynda sarf söwdada we alyş-çalyşda ýörgünli bolupdyr. Suftaja diýilýäni—harydy başga ýerde satmak üçin öz hasabyna äkitmek şerti bilen nesýe bermek hem giňden ýaýrapdyr. Nagt däl-de, töleg haty, şeýle hem karz beriji bilen bergidaryň ylalaşygy boýunça bergini geçirmek (hawalat) hem söwdada ualnylypdyr. Geleşikler kanuny taýdan resmileşdirilipdir, ýöne täjirler zerury çykanda ýüz öwrere gaçybatalga gözläp, dilhaty bermekden gaça durupdyrlar.
Söwdada gaýry ýurtlaryň pullaryny çalyşmak köp ualnylypdyr, ony ýörüte serraplar ýerine ýetiripdirler. Seljuklar döwründe Merwde serraplar mähellesi bolupdyr, şol döwrüň edebiýatynda olar barada ýazgylar saklanyp galypdyr. Iri serraplaryň arasynda jöhütler köp bolupdyr, olaryň bileleşigi Orta Aziýanyň we Eýranyň şäherleriniň birnäçesinde bar eken. Yspyhan jöhütleriniň halkara söwdasyny edendikleri we olaryň Bagdadyň bank edaralary bilen ýakyn gatnaşykda bolanlygy mälimdir.
Aýratyn-da beýleki ýurtlar bilen söwda eden täjirler şereketlere birleşipdirler. XI-XII asyrlaryň ýazuw çeşmelerinde haryt söwdasynda aýratyn şereketleriň bolandygy agzalýar. Olaryň agzalarynyň arasyndaky gatnaşyklar adatça şertnama bilen düzgünleşdirilipdir, onda goşulan maýanyň, degişlilikde –girdejiniň hem möçberi görkezilipdir. Barjamly emeldarlar, gurply begzadalar şeýle bileleşikleriň paýçylary bolsa-da, olaryň işi esasan wekillerini kerwene goşup ugradýan ýa-da özi dürli ýurtlara gidýän täjirlere bagly bolupdyr. Iri söwdagärler bilen birlikde olaryň arasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlary alyp-satar ortaça ýaşaýan söwdagärler hem bar eken. “Baştutanlaryň” (mälik at-tüçjarlaryň) ýolbaşçylyk edýän baý hem abraýly şereketleri Gündogar ýurtlarynyň birnäçesinde tutuş söwdany öz elinde saklapdyr.
Bar zat ýüpekden başlanypdyr, indi welin onuň meňzetme bolmagam mümkin, biz onuň kömegi bilen diňe bir bireýýämki döwri beýan etmän, eýsem iki müň ýyl töweregi mundan ozal kemala gelen yklymara ýollary bolan dünýä taryhynyň üýtgeşik özboluşly döwrüni täzeden dikeldýäris. Ol ozal Köne Dünýäniň bir-birinden üzňe Gündogarda Hytaý we Günbatarda Orta deňiz medeniýetlerini baglanyşdyrypdyr, Orta Aziýa ýurtlaryny we halklaryny öz çägine çekip, olaryň gülläp ösmegine ýardam edipdir hem-de XXI asyra biziň taryhymyzyň bir bölegi we Beýik Ýüpek ýolunyň sebitindäki her bir döwletiň milli baýlygy bolup giripdir.


text:
Dünýä
Ysraýylly esgerleriň Gaza serhedinde ABŞ-niň ilçihanasyny Iýerusalime göçürmegini protest eden demonstrantlara od açmagy netijesinde şehit bolan palestinalylaryň sany 60-a ýetdi
Fransiýanyň Prezidenti Emmanuel Makron Ysraýylyň ýaragly güýçleriniň Gazadaky zulumyny ýazgardy
Günbatar Şeriýada ähli şäherlerde, etraplarda, etrapçalarda we bosgun düşelgelerinde Gaza sektorynda düýn geçirlen ýörişlerde 59 palestinalynyň şehit edilmegi sebäpli umumy iş taşlaýyş yglan edildi
Beýanatda “Gazadaky ysraýylly esgerleriň yzyna çekilmegini isleýäris. Ilçimiz Sisa Ngobane golaýda yzyna geler” diýildi
Palestinanyň hökümeti Abbasyň ýolbaşçylygynda basyp alyşlyk astyndaky Günbatar Şeriýanyň Ramallah şäherindäki Prezident köşgünde jemlenişdi
BMG-nyň Howpsyzlyk Geňeşiniň 10 agzasy BMG-nyň Baş sekretary Antoniu Guterreşe hat iberdi
BMG-nyň Howpsyzlyk geňeşiniň wagtlaýyn agzasy Kuweýdiň çakylygyna laýyklykda Howpsyzlyk geňeşiniň şu gün jemlenişmegine garaşylýar
Amerikanyň Birleşen Ştatlary Ysraýyldaky ilçihanasynyň Iýerusalime göçürilmeginden soň ýüze çykan we 59 palestinalynyň şehit bolmagy bilen netijelenen wakalar barada ýerliksiz beýanat berdi
Çagalaryň galan böleginiň bolsa çaknyşyklar sebäpli haraba öwrülen mekdeplerde bilim alýar
Wladimir Putin geçen hepde premýer ministrlige saýlanan oppozision lider Nikol Paşinýan bilen Soçi şäherinde duşuşdy
Eýranyň Daşary işler ministri Jawad Zarif ABŞ-nyň Tel Awiwdäki ilçihanasyny Iýerusalime göçürmeginiň howplydygyny belledi
ABŞ-niň Prezidenti Donald Tramp ýurdunyň Iýerusalimdäki ilçihanasynyň açylyşyna wideoşekilli göni aragatnaşyk arkaly gatnaşdy
Britaniýanyň Premýer ministri Tereza Meý Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani bilen telefon arkaly söhbetdeş boldy
Gazada ABŞ-niň ilçihanasyny Iýerusalime göçürmek bilen bagly kararyny protest etmek üçin köçelere çykan palestinalylaryň 52-i ysraýylly esgerleriň od açmagy netijesinde şehit boldy, 1500-den gowrak palestinaly bolsa ýaralandy
Gaza Sektorynda ABŞ-nyň Iýerusalim kararyna garşy köçelere çykan palestinalylardan 24 sanysy Ysraýyl esgerleri tarapyndan atylyp öldürildi, ýüzlerjesi bolsa ýaralandy
Bu barada Peskowyň beýannamasynda aýdylýar


text:
Iň täzeler
- Türkmenistanyň Prezidenti Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentini gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady
- Gasemi: Saudylar Sionistleriň ýanynda Ortagündogarda jenaýatyň simwolyna dönendirler
- Kamalwwandi:ýadro ylalaşygyň bozulmagy halkara köpçüligine urgy mysalyndadyr
- Eýranyň ýadro işlerine Braziliýa goldaw berýär
- Eýran bilen Orsýetiň parlament hyzmatdaşlyklary barada bir ylalaşyga gol goýuldy
- Ruhani:ýadro ylalaşygyň bozulmagy bilen ygraryndan dänen taraplar puşman boljakdyrlar
- Aşgabada Aziýa futbol konfederasiýasynyň wekiliýeti bardy
- Minskde GDA-nyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi geçirildi
- Hytaý bilen Orsýet ýadro ylalaşygyny bozmak dogrusyndaky Amerikanyň hereketini ýazgardylar
- Brujerdi: ýadro ylalaşygyndan peýdalanyp bilýän mahalyna çenli Eýran ýadro ylalaşygyndan çykmaz
Friday, 16 February 2018 19:50
Yragyň Mosul sebitinde DAEŞyň onlarça agzasy heläk boldy
Wednesday, 14 February 2018 19:59
Zarif Kuweýtde Heýdar Al-Ebadi bilen duşuşyp gürrüçň etdi
Wednesday, 14 February 2018 19:08
Yragy gaýtadan abatlamak boýunça halkara konferensiýasy
Friday, 19 January 2018 19:01
Aljaburi: Yragyň parlament saýlawlary amatly ýagdaýda geçiriljekdir
Saturday, 09 December 2017 17:16
Yrakda DAEŞ toparyna garşy göreş soňlady
Wednesday, 08 November 2017 16:14
halkara Arbaein ýygnagynyň Kerlelada geçirilmegi
Sunday, 29 October 2017 19:01
Masud barezani wezipesinden kenara çekilmegi isledi
Tuesday, 17 October 2017 10:31
Kerkukiň özgerişleri barada Yragyň daşary işler ministrliginiň çykaran beýannamasy
Sunday, 01 October 2017 20:59
Seýit Hasan Nasrolla: Amerika we Ysraýyň režimi Yrak Kürdüstanynyň garaşsyzlygyny goldaýandyrlar
Sunday, 13 August 2017 15:55
Yragyň türkmenleri bu ýurduň kürdüstan sebitiniň garaşsygy baradaky referendoma gatnaşmaýarlar
Wednesday, 19 July 2017 21:45


text:
9 Mayıs 2016 Pazartesi
Garaşsyz Watanymyzyň Şöhratly Geçmişine, Häzirki we Geljekki Döwrüne Buýsanç
Watanymyz we mähriban halkymyz üçin göreşen milli gahrymanlarymyzy, edermen ata-babalarymyzy, wepat bolan ähli ildeşlerimizi hatyralamak türkmen halkynyň gadymdan gelýän asylly däpleriniň biridir. Bu däbe eýerilip, “Halk hakydasy” diýen belent ýadygärlikler toplumy bina edildi. Ol her bir türkmenistanlynyň kalbynda halkymyzyň şöhratly taryhyna, Watan goragçylarynyň deňsiz-taýsyz edermenligine we gahrymançylygyna bolan buýsanç duýgyny döretmäge gönükdirilendir.
Altynjy maýda, Ýeňiş gününiň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna gül goýmak dabarasyna gatnaşdy.
Milli Liderimiz 1948-nji ýylyň Aşgabat ýer tirtemesiniň şehitleriniň “Ruhy tagzym”, soňra 1941-1945-nji ýyllaryň urşunda, Gökdepe galasyny goramak ugrundaky söweşlerde, Watan üçin beýleki ýowuz uruşlarda wepat bolanlaryň “Baky şöhrat” hem-de “Milletiň ogullary” diýen ýadygärliklere gül desselerini goýmak çäresi tamamlanandan soň, neşir edilen kitaplaryndan düşen galam hakynyň hasabyna ýörite gurnalan ýerde mukaddes Käbä zyýaraty mynasybetli, sadaka berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Saud Arabystany Patyşalygyna resmi sapary geçen hepdäniň örän möhüm wakasy boldy. Uly üstünliklere beslenen bu sapar däp bolan döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda täze sahypany açdy we iki ýurduň netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hem-de artdyrmaga, ählumumy bähbitlere laýyk gelýän mümkinçilikleri durmuşa geçirmäge bolan gyzyklanmalaryny äşgär etdi.
Iki döwletiň asylly we ozaldan gelýän gatnaşyklarynyň esasynda taryhy, ruhy, dini we medeni däpler babatda umumylyklaryň bardygyny, olaryň ykdysady gatnaşyklary netijeli ösdürmek üçin oňyn binýat bolup durýandygyny bellemeli. Milli Liderimiziň Muhammet Pygamberiň mukaddes topragynda Mekgä we Medinä, yslamyň beýik ruhy gymmatlyklaryna zyýarat etmegi hem-de umra haj parzyny ýerine ýetirmegi biziň halklarymyzyň ruhy taýdan ýakyndygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Mukaddes Käbäniň içinde namaz okamak mümkinçiliginiň döredilmegi döwlet Baştutanymyza we biziň ýurdumyza tutuş musulman dünýäsinde bildirilýän ýokary hormat-sarpanyň aýdyň subutnamasyna öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Saud Arabystanyna bildirilen uly hormat-sarpa, döwlet Baştutanymyzyň bu ýurda gelen ilkinji pursatlaryndan başlap mähirli kabul edilmegi diňe bir ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň strategiki häsiýete eýedigini däl, eýsem, soňky ýyllarda ýola goýlan gatnaşyklaryň anyk we işjeň ýagdaýa mahsusdygyny alamatlandyrdy. Er-Riýad şäherinde hormatly Prezidentimiziň we Onuň Alyjenaby, Iki Mukaddesligiň Hyzmatkäri, Patyşa Salman ben Abdulaziz Al Saud bilen bolan gepleşikleriniň barşynda gazanylan ylalaşyklar hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine kuwwatly itergi berer.
Ýokary derejede geçirilen gepleşikleriň barşynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň, sebitara we halkara syýasatynyň meseleleriniň giň toplumy ara alnyp maslahatlaşyldy. Abraýly halkara guramalarynyň, ilkinji nobatda bolsa, BMG-niň çäklerinde häzirki zamanyň ählumumy wezipelerini çözmek babatda ýola goýulýan gatnaşyklara, şeýle hem ykdysady we ynsanperwer ugurdaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge aýratyn ähmiýet berildi. Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyna möhüm orun degişli bolan energetika pudagyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi. Nebithimiýa we gazhimiýa pudaklarynda, senagatda, gurluşyk serişdeleriniň önümçiliginde, dokma senagatynda, şeýle hem ulag ulgamynda netijeli gatnaşyklary ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikler bar.
Hökümetara we pudagara derejelerinde, şol sanda maliýe-ykdysady pudagynda, söwdada, senagatda, DIM-niň ugry boýunça, sportda, ylym, bilim, medeniýet pudaklarynda, howa gatnawlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek bilen baglanyşykly ikitaraplaýyn taslamalaryň bukjasyna gol çekilmegi geçirilen gepleşikleriň netijeli häsiýete eýe bolandygyny alamatlandyrdy.
Milli Liderimiz saparyň barşynda birnäçe işewür duşuşyklary geçirdi. Saud Arabystany Patyşalygynyň paýtagtynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow goranmak, daşary işler, saglygy goraýyş, söwda we senagat, maliýe ministrleri, şeýle hem “SABIC” kompaniýasynyň ýolbaşçysy bilen duşuşyklary geçirdi. Olaryň barşynda gatnaşyklary işjeňleşdirmäge, iki ýurduň ösüşiniň mümkinçiliklerini we ileri tutulýan ugurlaryny nazara almak bilen, işjeň hyzmatdaşlyga bolan çemeleşmeleri ylalaşmaga bolan gyzyklanmalar beýan edildi.
Er-Riýad şäherindäki Söwda-senagat edarasynda geçirilen işewürler maslahatynda çykyş etmek bilen, döwlet Baştutanymyz dostlukly ýurduň işewür toparlarynyň wekillerini dürli forumlardaky, şol sanda energetika, ulag we logistika, gurluşyk senagaty, oba hojalygy ýaly pudaklarda bilelikdäki iri taslamalary durmuşa geçirmäge gatnaşmaga çagyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Patyşa Abdulaziz adyndaky Ylym we tehnologiýalar şäherçesine baryp görmegi ylmy-amaly barlaglar, hemra tehnologiýalaryny ösdürmek, Gün energiýasy ulgamynda tejribe alyşmak, suw arassalamak ýaly ulgamlardaky gatnaşyklaryň ýola goýulmagy üçin oňyn binýady emele getirdi. Türkmenistanyň häzirki döwürde uly üstünlik gazanan gazhimiýa senagaty boýunça alymlaryň tagallalaryny utgaşdyrmak meselesi hem wajyp ähmiýete eýe boldy. Öňde özleşdirilmedik ägirt uly mümkinçilikleriň bardygy bellenilip, şunlukda, toplanylan oňyn tejribe alyşmak, şeýle hem Gün energiýasyny ulanmak babatda hyzmatdaşlygyň zerurdygy bellenildi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz açyk asmanyň astynda ýerleşen “Ad-Diriýa” taryhy muzeýi bilen tanyşdy. Munuň özi türkmen-saud gatnaşyklarynyň köpugurly häsiýete eýe bolandygyny, medeni-gumanitar gatnaşyklaryň hyzmatdaşlygyň esasy ugruny emele getirýändigini alamatlandyrýar.
Döwlet Baştutanymyz Jidda şäherinde Yslam ösüş bankynyň ştab-kwartirasyna baryp gördi. Abraýly halkara guramanyň ýolbaşçysy bilen bolan duşuşygyň barşynda Türkmenistanda amala aşyrylýan iri möçberli özgertmeleriň, hususan-da, ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine gönükdirilen täze taslamalary we maksatnamalary maliýeleşdirmegiň çäklerinde özara gatnaşyklary giňeltmegiň geljegi we mümkinçilikleri boýunça netijeli pikir alyşmalar boldy.
Gepleşikler tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz we YÖB-niň baştutany ikitaraplaýyn resminamalara – Geljekki ösüş taslamalaryny maliýeleşdirmäge gatnaşmak boýunça hyzmatdaşlygy güýçlendirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Yslam ösüş bankynyň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasy boýunça baha kesgitleýji toparyň netijeleri barada “Türkmengaz” döwlet konserni bilen Yslam ösüş bankynyň arasynda Teswirnama gol çekmek dabarasyna gatnaşdylar.
Şol günlerde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Saud Arabystanyna guran saparyna dünýä jemgyýetçiliginiň, halkara habarlar agentlikleriniň, ilkinji nobatda bolsa, Patyşalygyň metbugat serişdeleriniň ünsi gönükdi. Hormatly Prezidentimiziň bu ýurtda bolmagy hakyndaky maglumatlara Saud Arabystanynyň merkezi gazetleri möhüm orun berdiler. Olar ýokary derejede geçirilen gepleşiklere ýokary baha berdiler. Bu ýurduň jemgyýetçilik we syýasy durmuşynda möhüm bolan wakalar telewideniýäniň täzelik ýaýlymlarynda giňden beýan edildi.
Hormatly Prezidentimiz Saud Arabystanynyň “Er-Riýad” gündelik neşiriniň wekiline interwýu berdi. Munuň özi dostlukly ýurduň Türkmenistanyň häzirki döwrüne, onuň amala aşyrýan daşary we içeri syýasatyna, has takygy, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şahsyýetine okyjylar köpçüliginiň ägirt uly gyzyklanma bildirýändiginiň aýdyň subutnamasyna öwrüldi.
Geçen hepdede biz, hakykatdan-da ýene bir şanly wakanyň şaýady bolduk. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tutuş ýurdumyzy gurşap alan dabaraly atly ýörişe badalga berdi. Ol Aşgabadyň Olimpiýa şäherjiginde Aziada— 2017-niň açylýan gününde tamamlanar. Şeýle hem şol gün Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 günüň galmagynyň hasabyny yzlygyna ýöretmek başlandy.
“Nusaý” döwlet taryhy-medeni goraghanasynda döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda guralan dabaralaryň öňüsyrasynda Saglyk ýoly boýunça köpçülikleýin ýöriş amala aşyryldy we “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” biraýlygynyň tamamlanmagy mynasybetli medeni çäreler, onuň çäklerinde guralan bäsleşikleriň ýeňijilerini sylaglamak we “Türkmenistan-sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy” atly oýunlaryň jemlerini jemlemek dabaralary bilen utgaşdy.
Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Aşgabada Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek hukugyny bermek baradaky çözgüdi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegini döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlän asylly başlangyjynyň rowaç alýandygyny has aýdyňlygy bilen äşgär etdi. Sagdyn we ruhubelent nesilleriň kemala getirilmegine gönükdirilen bu oňyn syýasat özüniň anyk netijelerini berýär. Milli Liderimiziň yzygiderli üns –aladasy netijesinde Türkmenistanda bedenterbiýe hereketi gün-günden giňelýär, köpçülikleýin sportuň depginleri ýokarlanýar we abraýly halkara ýaryşlary geçirilýär.
Döwlet Baştutanymyz Saglyk ýoly boýunça geçirilen ýörişiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasy tamamlanandan soň, awtoulagda Köpetdag we Çandybil şaýollarynyň çatrygyna geldi. Ol ýerden milli Liderimiz welosipedde Bitarap Türkmenistan şaýoluna çenli aralygy geçdi.
Soňra dabaralar “Nusaý” döwlet taryhy-medeni goraghanasynda dowam etdi. Gadymy galanyň diwarlarynyň ýanyndan milli Liderimiziň başlangyjy boýunça Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 gün galmagynyň hormatyna deňi-taýy bolmadyk atly ýörişe badalga berildi.
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň möçberli dabaralary guramak üçin Gadymy Nusaý galasynyň ýanynyň saýlanyp alynmagy tötänden däldir. Türkmen halkynyň ajaýyp medeni mirasynyň biri bolan taryhy-arheologiki ýadygärligiň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmegi, onda “behişdi bedewlere” möhüm ornuň degişli bolmagy aýratyn bellenilmelidir. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 günüň galmagy mynasybetli dabaralaryň bu ýerde guralmagy döwürleriň, geçmişiň, häzirki döwrüň we geljegiň arabaglanyşygyny alamatlandyrýar.
Döwlet Baştutanymyz, Türkmenistanyň Milli Olimpiýa Komitetiniň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ak patasy bilen ýola düşen atly ýörişiň ugry ýurdumyzyň ähli sebitlerini öz içine alýar. Türkmenistanyň, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdaklaryny, şeýle hem Aziada—2017-niň alawy ýakyljak nyşany gollarynda göterýän atlylaryň 17-si ýola düşdüler. Atly ýörişe gatnaşyjylar her welaýatda 100 gün bolarlar we sebitiň taryhy-medeni ýadygärliklerine, ajaýyp ýerlerine syn ederler. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, tutuş ýurdumyz boýunça guralýan atly ýörişiň barşynda geçirilýän çäreler däl, eýsem, türkmen halkynyň baý taryhy-medeni we ruhy ýadygärlikleri wagyz ediler. Bu bolsa iň oňat milli däpleriň ösdürilmegini, biziň medeniýetimiziň, sungatymyzyň, halk döredijiligimiziň çuňňurlygyny we olaryň gözelligini açyp görkezer. Bu giň möçberli çäre ähli türkmenistanlylara öňde boljak V Aziýa oýunlaryna dahylly bolmaga mümkinçilik berer.
Teswirlemäni dowam etmek bilen, döwlet Baştutanymyz Aziada—2017-niň başlanmagyna 500 gün galmagy mynasybetli dabaralara gatnaşmak üçin ýurdumyza gelen Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň (AOG) prezidenti şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabahy kabul edendigini bellemeli.
Sport baýramçylygy tamamlanandan soň, paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginde geçirilen duşuşygyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz we AOG-nyň ýolbaşçysy bilelikde bu täsin sport toplumyny gözden geçirdiler hem-de bu ýerde alnyp barylýan işler bilen tanyşdylar. Bu ägirt uly taslamanyň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzda ýokary netijeler sportuny hem-de Olimpiýa hereketini mundan beýläk-de okgunly ösdürmäge, sport döwleti hökmünde Türkmenistanyň halkara abraýyny pugtalandyrmaga ýardam etmelidir.
Hormatly Prezidentimiziň “Polimeks” türk kompaniýasynyň ýolbaşçysy Erol Tabanja bilen bolan duşuşygynyň barşynda işewür gatnaşyklaryň möhüm ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ministrler Kabinetiniň 6-njy maýda geçirilen mejlisinde milli ykdysadyýetimizde şu ýylyň dört aýynda gazanylan ösüşiň netijeleri jemlenildi, döwlet durmuşynyň möhüm meseleleriniň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy. Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 106,3 göterim üpjün edilendigi, şol sanda bu görkezijiniň senagat pudagynda 102,4 göterime, gurluşykda 105,6 göterime, ulag we aragatnaşyk pudagynda 110,1 göterime, söwdada 116,7 göterime, oba hojalygynda 106 göterime we hyzmatlar ulgamynda 109,8 göterime deň boldy. Munuň özi 2015-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende ýurdumyzda öndürilen önümleriň mukdarynyň 3,2 göterim ýokarlanandygyny alamatlandyrýar.
Hasabat döwründe bölek-satuw haryt dolanyşygy 16,8 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijisi bellenen çäklerde saklanyldy. Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky 9,6 göterim ýokarlandy. Özleşdirilen maýa goýumlaryň mukdary 5,7 göterim ýokarlandy. Ýurdumyzda umumy bahasy 50 milliard amerikan dollaryndan gowrak bolan dürli desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar.
Şeýle hem mejlisde sebitleriň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine, Aşgabadyň abadanlaşdyrylyşyna, orta mekdeplerde geçiriljek gutardyş synaglaryna, ýokary we ýörite orta okuw mekdeplerindäki giriş synaglaryna, çagalaryň dynç alyş we sagaldyş merkezlerini tomusky dynç alyş möwsümine taýýarlamak bilen baglanyşykly meselelere aýratyn üns berildi.
Mejlisiň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow obasenagat toplumyny, senagat, ulag we aragatnaşyk pudaklaryny, maýa goýum-gurluşyk toplumyny, şeýle hem medeniýet, ylym, bilim we saglygy goraýyş ulgamlaryny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça birnäçe wezipeleri kesgitledi. Milli Liderimiz ykdysadyýetimiziň döwlete dahylly bolmadyk pudagynyň ýokary depginde ösýändigini belläp, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümçilige, ýurdumyzyň eksport harytlarynyň möçberleriniň artdyrylmagyna gönükdirilen döwlet maksatnamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz “Türkmenistanda 2016-njy ýylda şaly öndürmek hakyndaky” hem-de “Türkmenistanda 2016-njy ýylda gant şugundyryny öndürmek hakyndaky” kararlara gol çekdi. Bu resminamalara laýyklykda, Daşoguz we Lebap welaýatlarynda 18 müň 300 gektar ýer şaly ösdürip ýetişdirmek üçin bölünip berler. Balkan we Mary welaýatlarynda 17 müň 900 gektar meýdanda gant şugundyry ösdürilip ýetişdiriler.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onuň barşynda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynda şu ýylyň dört aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine garaldy, şeýle hem olaryň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça möhüm meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mahlasy, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary we içeri syýasatynyň döredijilikli kuwwaty geçen hepdede bolan şanly wakalarda öz beýanyny tapdy. Dogrusy, ykdysady taýdan ösüşiň belentliklerine tarap ynamly gadam urýan ýurdumyzyň nurana eýýamyna öwrülen Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her bir güni milli Liderimiziň asylly ýörelgesi bilen ruhlanýar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Wulkan
Wulkanlar — ýer gabygynyň ýa-da başga bir planetanyň gabygynyň ýüzünde döreýän geologik emele gelmeler bolup, olarda magma ýeriň ýüzüne çykýar we lawalary, wulkan gazlaryny, daşlary (wulkan bombalaryny) we piroklastik akymlary emele getirýär.
"Wulkan" diýen söz gadymy rimlileriň ot hudaýy bolan Wulkanyň adyndan gelip çykypdyr.
Wulkanlary öwrenýän ylma wulkanologiýa, geomorfologiýa diýilýär.
Wulkanlar formasy (galkan görnüşliler, stratowulkanlar, şlak konuslar, gümmez şekilliler), işjeňligi (hereket edýän, ukudaky, sönen), ýerleşişi (ýerüsti, suwasty, buzasty) we ş.m. boýunça klassifisirlenýär.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy hem-de döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibiniň meselelerine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer hereket edýän milli kanunçylygyň esasynda gymmat bahaly metallardan bolan döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň Tertibiniň işlenip taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.
Şunuň bilen bir hatarda, wise-premýer “Durnukly ösüş strategiýasyna ýardam-Türkmenistanda energiýa we daşky gurşawy goramak ulgamynda tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak” atly taslamany amala aşyrmak bilen bagly mesele boýunça hasabat berdi. Bu taslama tehniki hyzmatdaşlygyň çäklerinde Ýewropa Bileleşigi bilen bilelikde amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gymmat bahaly metallardan ýasalan döwlet sylaglaryny ýurdumyzyň çäginden daşary alyp gitmegiň Tertibiniň taslamasyny makullap, ýewropaly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary has-da berkitmek meselesine ünsi çekdi. Bu ýagdaý eziz Watanymyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz daşky gurşawy goramak, tebigy baýlyklary rejeli we netijeli peýdalanmak boýunça maksada gönükdirilen çäreleriň
uzakmöhletleýin geljegi nazara almak bilen Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň toplumlaýyn meýilnamalary bilen gös-göni baglydygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere bu bilelikdäki taslamany amala aşyrmak hem-de bu babatda öňdebaryjy halkara tejribesini öwrenmek barada degişli görkezmeler berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew nebitgaz toplumynyň käbir pudaklarynda işleriň ýagdaýy,
“Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” amala aşyrmagyň barşy hakynda hasabat berdi.
Wise-premýer uglewodorod çig malynyň çykarylýan möçberini artdyrmak, şol sanda nebitgaz guýularynyň önüm berijiligini ýokarlandyrmagyň, kese gapdallaýyn, belli bir ugurly gapdallaýyn, çuňlaşdyrma burawlamagyň, olary düýpli abatlamagyň hasabyna artdyrmak maksady bilen geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmagyň, pudagyň çig-mal binýadyny berkitmegiň ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň öňünde durýan, ileri tutulýan wezipeleriň hataryna girýändigini belledi. Döwrebap tehnologiýalaryň esasynda içerki hem-de daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýän ýokary hilli önümleri öndürmäge mümkinçilik berýän nebithimiýa we gazy gaýtadan işleýän önümçilikleriň gurulmagy hem energetika strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz döwletimiziň nebitgaz senagatyny ösdürmäge uly möçberde serişdeleri goýberýändigini belläp, wise-premýere bu ugurda işleriň depginini güýçlendirmek we netijeliligini ýokarlandyrmak babatda anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow ýurdumyzda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi. Wise-premýer güýzlük bugdaýa ideg etmek, şol sanda ak ekinlere suw tutmak, olary mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, haşal otlara garşy göreşmek boýunça zerur agrotehniki çäreleriň geçirilýändigini aýtdy.
Şunuň bilen birlikde, gowaça hem-de beýleki oba hojalyk ekinleriniň ýaz ekişine işjeň taýýarlyk görülýär, ýerleri şüdügärlemek we tekizlemek işleri dowam edýär.
Derýalaryň, şol sanda Amyderýanyň we Murgap hem-de Garagum derýalarynyň, suw howdanlarynyň kenarlaryny berkitmek, suwaryş ulgamlaryny arassalamak işleri alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanda obasenagat toplumyny özgertmek boýunça ýaýbaňlandyrylan işleriň möhüm meselelerine ünsi çekdi. Şol özgertmeleriň esasy maksady bolsa, milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudagyny häzirki döwrüň talaplaryna kybap gelýän täze derejä çykarmakdan ybaratdyr.
Döwlet Baştutanymyz ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmaga, olary suw bilen üpjün etmäge aýratyn üns bermegi talap edip, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz gowaça we beýleki oba hojalyk ekinleriniň ekişine taýýarlyk görülýän döwürde tehnikalara hyzmat etmek hem-de ýokary hilli tohumlar bilen üpjün etmek meselelerini berk gözegçilikde saklamagyň wajypdygyny belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy, hususan-da, döwlet Baştutanymyzyň ýüpekçilik pudagyny has-da ösdürmek, dokma kärhanalary üçin ýokary hilli çig malyň möçberini artdyrmak boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Dokma senagaty ministrliginiň garamagyndaky “Türkmen ýüpek” paýdarlar jemgyýeti tarapyndan ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimlikleri bilen bilelikde, 2017-nji ýylda pile taýýarlamak boýunça möwsümi üstünlikli geçirmek boýunça işler yzygiderli amala aşyrylýar. Bu ugurda görülýän çäreler, şol sanda iýmlik binýady bolan tut nahallarynyň ekilişini artdyrmak, ýüpekçileri ýokary hilli gurçuk tohumy hem-de ýüpek gurçugyny ösdürip ýetişdirmegiň netijeli tehnologiýalary bilen üpjün etmek gaýtadan işleýän kärhanalary çig mal bilen üpjün etmäge, ondan taýýarlanan önümleri içerki we daşarky bazarlara ýerlemäge uly mümkinçilik berýär.
Şunuň bilen baglylykda, 2017-nji ýylda pile öndürmek baradaky meýilnamany 2030 tonna möçberinde, şol sanda Ahal welaýatynda 155 tonna, Balkan welaýatynda 25 tonna, Daşoguz welaýatynda 485 tonna, Lebap welaýatynda 960 tonna, Mary welaýatynda 405 tonna möçberde tassyklamak baradaky teklip döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz milli ykdysadyýetimiziň ähmiýetli pudaklarynyň biri bolan dokma senagatyny ösdürmek babatda ýüpekçilige uly ornuň berilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz pudagy ösdürmek, ony häzirki döwrüň senagat derejesine çykarmak boýunça yzygiderli çäreleri görmegiň möhümdigini belläp, milli däplerimizi dowam etmek arkaly önümçilikde öňdebaryjy tehnologiýalary peýdalanmak bilen ýüpekçilere hemmetaraplaýyn goldaw bermegiň hem-de olaryň işe bolan höwesini artdyrmagyň möhümdigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz degişli meseleleri berk gözegçilikde saklamak wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew ýurdumyzda ýol-ulag düzümini döwrebaplaşdyrmak maksady bilen, durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berip, gurulmagy göz öňünde tutulýan köpriniň taslamasyny hormatly Prezidentimiziň garamagyna hödürledi.
Bellenilişi ýaly, bu baradaky maglumat şekilli görnüşlerde beýan edildi. Türkmenistanyň ulag-üstaşyr kuwwatyny ýokarlandyrmak, ýük daşamagyň we ýolagçy gatnatmagyň döwrebap ulgamyny kemala getirmek boýunça ýurdumyzda köp işler durmuşa geçirilýär. Munuň şeýledigine ýol-gurluşyk pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň pugtalandyrylmagy, Diýarymyzda döwrebap, halkara ölçeglerine kybap gelýän awtomobil we demir ýollarynyň, köprileriň gurlandygy hem aýdyň şaýatlyk edýär. Bu şertler bolsa ýurdumyzyň dünýä döwletleri bilen ulag gatnawy babatda hyzmatdaşlygymyzy pugtalandyrmaga ýardam berýär.
Şunuň bilen baglylykda, demirbeton gurluşly iki gatnawly iki sany hereket zolagyndan ybarat bolan täze awtomobil köprüsini gurmak göz öňünde tutulýar.
Geçiriljek döwrebaplaşdyrylyş işleri ýurdumyzyň sebitleriniň arasyndaky haryt dolanyşygyny artdyrmaga, goňşy döwletleriň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny berkitmäge, ýük we ýolagçy gatnawlaryny yzygiderli amala aşyrmaga ýardam berer.
Döwlet Baştutanymyz ulag-aragatnaşyk düzümlerini döwrebaplaşdyrmak we has-da ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň örän wajypdygyny nygtap, yzygiderli durmuşa geçirilýän çäreleriň logistika merkezlerini hem-de täze ulag geçelgelerini döretmek, häzirki wagtda dünýä ykdysadyýetiniň strategiki ugurlarynyň biri hem-de ählumumy durnukly ösüşiň aýrylmaz bölegi bolup durýan üstaşyr-ulag ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça Türkmenistan tarapyndan öňe sürülýän möhüm başlangyçlary ýerine ýetirmek babatda anyk ädimler bolup durýandygyny aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemme zerur bolan taslama resminamalarynyň tiz wagtda işlenilip taýýarlanmagynyň zerurdygyny aýdyp, wise-premýere bu ugurda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döwlet Baştutanymyzyň bu guramanyň agzalarynyň öňünde goýan wezipelerini çözmek, hususan-da, ýerli çig maly oýlanyşykly peýdalanmaga gönükdirilen taslamalary durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleriň esasy ugurlary barada hasabat berdi.
Häzirki wagtda Türkmenistanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlary azaltmak hem-de ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmaga gönükdirilen täze önümçilikleri döretmek boýunça işler alnyp barylýar. Olar esasan oba hojalyk ýerleriniň hem-de mineral-çig mal serişdeleriniň, şol sanda gurluşyk önümlerini çykarmaga niýetlenen serişdeleriň gaýtadan işlenilmeginiň özleşdirilmegi bilen baglanyşyklydyr.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň senagatyny hem-de bäsdeşlige ukyply önümleriň öndürilişini artdyrmak babatda milli ykdysadyýetimiziň döwlete degişli däl ulgamynyň barha artýan kuwwatyny kanagatlanma bilen belledi hem-de ýerli serişdeleriň gaýtadan işlenilmegine öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagyň wajypdygyny nygtady.
Hormatly Prezidentimiz mineral-çig mal binýadynyň netijeli özleşdirilmeginiň baş maksadynyň ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň depginlerini çaltlandyrmak hem-de ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak bolup durýandygyny aýtdy hem-de hojalyk, işewür başlangyçlary mundan beýläk-de höweslendirmegiň, içerki bazaryň bolçulygyny artdyrmakda we eksport kuwwatyny ösdürmekde türkmen işewürliginiň mümkinçiliklerini durmuşa geçirmek üçin şertleri döretmegiň zerurdygyny görkezdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän pudaklarynda işleriň barşy barada hasabat berip, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň 2017-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag ulgamynyň takyk işlemeginiň Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan üstünlikli ösdürilmegini üpjün edýän kesgitleýji ýagdaýlaryň biridigini belledi. Bu ulgama häzirki döwürde ýük daşamagyň we ýolagçylary gatnatmagyň ýokary hili we ygtybarlylygy babatda möhüm talap bildirilýär. Bu bolsa netijeli halkara hyzmatdaşlygyna, yklymara üstaşyr-ulag ugurlarynyň üstünlikli peýdalanylmagyna ýardam bermäge gönükdirilendir.
Döwlet Baştutanymyz adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almaga jogapkär düzümleriň işlerini kämilleşdirmek meselelerine döwletimiziň hemişe uly üns berýändigini belläp, “Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň 2017-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny tassyklamak hakyndaky” karara gol çekdi hem-de onuň ýerine ýetirilişine berk gözegçilik etmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa fewral aýynda geçiriljek baýramçylyk dabaralaryna we şanly wakalara, bu senelere gabatlanyp, durmuş-medeni ähmiýetli desgalaryň açylmagyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Fewral aýynda Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynyň yglan edilmegi, Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň çäklerinde ýurumyzyň sport toplumlarynda, ýokary, ýörite we orta okuw mekdeplerinde, saglygy goraýyş edaralarynda, Ylymlar akademiýasynyň institutlarynda, medeni ojaklarda, kinokonsert merkezlerinde baýramçylyk duşuşyklary, maslahatlar, sergiler, konsertler geçiriler.
Ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda “Türkmenistan—ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy” diýen şygar astynda VIII uniwersiadanyň hem-de spartakiadanyň düzümine girýän sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlar geçiriler we Saglyk ýoluna çykylar. D.Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda ýokary okuw mekdepleriniň meýletinçileriniň arasynda “Iň başarjaň meýletinçi” atly bäsleşigi geçirmek göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Diplomatik işgärleriniň güni mynasybetli 18-nji fewralda geçiriljek baýramçylyk çäreleriniň maksatnamasyny DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynda halkara ylmy maslahaty we baýramçylyk dabarasy, şeýle hem Türkmenistanyň Mejlisinde ýurdumyzyň demokratik, dünýewi döwlet gurmakda toplan oňyn tejribesine bagyşlanan maslahat düzýär.
19-njy fewralda umumyhalk baýramy—Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli uly dabaralar guralar. Şol gün baýramçylyk dabaralary welaýatlaryň merkezi meýdançalarynda hem geçiriler.
Paýtagtymyzda täze desgalaryň—“Parahat-7” ýaşaýş jaý toplumynda döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň ulanylmaga berilmegi mynasybetli döredijilik çäreleri taýýarlanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda bolup geçýän ägirt uly wakalaryň ählisine döredijilik taýdan akyl ýetirmegiň, Türkmenistanyň häzirki zaman gazananlaryny giňden wagyz etmegiň zerurdygyna ünsi çekip, geçiriljek baýramçylyk dabaralaryň hem-de täze desgalaryň açylmagy mynasybetli meýilleşdirilen medeni-köpçülikleýin çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek barada wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz bu çäreleriň hemmesiniň türkmen halkymyzyň özboluşly däp-dessurlaryny, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik kuwwatyny beýan etmelidigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň daşary döwletler bilen gatnaşygyny täze mazmun bilen baýlaşdyrmaga gönükdirilen halkara medeni we beýleki çäreleri geçirmegiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew
şu ýyl Aşgabat şäherinde halkara sport synag ýaryşlaryny geçirmäge taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, 16-30-njy aprel aralygynda agyr atletika we kikboksing boýunça Aziýa çempionatlaryny hem-de suwda ýüzmek boýunça sebitleýin halkara ýaryşyny geçirmek teklip edildi. Jemi 40-dan gowrak döwletden 800-den gowrak wekilleriň gatnaşmagynda şeýle ýaryşlaryň geçirilmegi Olimpiýa şäherjiginiň desgalaryny hem-de üpjünçilik ulgamlaryny has doly kuwwatda işledilen ýagdaýynda synamaga we olaryň V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk derejesini, şeýle hem meýletinçileriň, sport žurnalistleriniň, eminler toparynyň we beýleki gulluklaryň işini barlamaga hem-de zerur işleri geçirmäge uly mümkinçilik berer.
Wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna «2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde halkara synag ýaryşlaryny geçirmek hakyndaky» kararyň taslamasyny hödürledi.
Hormatly Prezidentimiz olary geçirmek bilen bagly ähli guramaçylyk meseleleriniň üstünde oýlanyşykly işlemegiň hem-de sport çärelerine hyzmat etmekde daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesini ulanmagyň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz karara gol çekip, synag ýaryşlarynyň nusgalyk derejede geçirilmeginiň wajypdygyny belledi.
Wise-premýer şeýle hem 2017-nji ýylyň Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly diýlip yglan edilmegi bilen bagly göz öňünde tutulan çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, bu ýyly ýokary derejede we guramaçylykly geçirmek maksady bilen degişli ministrlikler hem-de pudak edaralary, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde geçiriljek dabaralaryň we çäreleriň meýilnamasynyň taslamasynyň işlenip taýýarlanylandygy habar berildi. Meýilnamanyň taslamasynda, hususan-da, köpçülikleýin arassaçylyk we abadanlaşdyryş işlerini geçirmek üçin fewral-sentýabr aýlarynda köpçülikleýin ýowarlaryny, bedenterbiýe hem-de sport çäreleriniň giň toplumyny, şol sanda wagyz-nesihat işlerini, iri köpçülikleýin sport çärelerini, Saglyk ýoluna ýörişleri, maslahatlary hem-de sergileri geçirmek göz öňünde tutulýar. Meýilnamada medeniýet işgärlerini, köpçülikleýin habar beriş serişdelerini, muzeýleri, kitaphanalary we beýleki ulgamlary çekmek arkaly köpsanly medeni çäreler geçirmek meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2017-nji ýylyň Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly diýlip yglan edilmeginiň milletiň genofonduny pugtalandyrmaga, halkymyzyň ruhy kuwwatyny açyp görkezmäge hem-de jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmäge, sporty mundan beýläk-de wagyz etmäge gönükdirilendigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz «2017-nji ýylyň «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly» diýlip yglan edilmegi bilen bagly meseleler hakyndaky» karara gol çekip, wise-premýere onuň berjaý edilişine gözegçilik etmek babatda anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklyk etmeginiň meseleleri barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, strategiki ugurlarda halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň we ösdürmegiň ýurdumyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýandygy bellenildi. Mälim bolşy ýaly, 2007-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 62-nji mejlisinde döwlet Baştutanymyz energetika howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça täze halkara-hukuk guralynyň döredilmegi baradaky teklibi öňe sürdi. 2008-nji we 2013-nji ýyllarda BMG energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmeginiň meseleleri boýunça ýörite kararnamalary kabul etdi. Bu resminamalarda energetika ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň esasy ýörelgeleri we çemeleşmeleri beýan edildi.
Bu ulgamda Türkmenistan iri halkara guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýär hem-de köpsanly duşuşyklaryň we forumlaryň geçirilýän ýeri bolup durýar. Şunda Energetika Hartiýasy bilen ýola goýlan hyzmatdaşlygy aýratyn bellemek gerek. Ozal habar berlişi ýaly, 2014-nji ýylyň dekabr aýynda türkmen paýtagtynda bu ýöriteleşdirilen düzüm bilen bilelikde, “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi” atly Aşgabat forumy guraldy, şeýle hem BMG-niň Baş Assambleýasynyň 67-nji mejlisinde kabul edilen Kararnama laýyklykda, bu mesele boýunça bilermenleriň birinji halkara duşuşygy geçirildi. Bu hyzmatdaşlygyň dowamy hökmünde 2015-nji ýylda Brýussel we Pekin şäherlerinde, 2016-njy ýylda bolsa Tirana şäherinde halkara bilermenleriň maslahatlary geçirildi.
Geçen ýylyň 25-26-njy noýabrynda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň Tokio şäherinde geçirilen mejlisinde ýurdumyz 2017-nji ýyl üçin bu Guramanyň konferensiýasynyň Başlygy wezipesine biragyzdan saýlanyldy. Türkmenistanyň başlyklyk edýän döwründe halkara çärelerini ýokary derejede guramak we geçirmek maksady bilen degişli guramaçylyk topary döredildi. Bu toparyň şu ýylyň 21-nji ýanwarynda geçirilen ilkinji mejlisiniň netijeleri boýunça birnäçe teklipler taýýarlanyldy we döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Ilkinji nobatda, Türkmenistanyň 2017-nji ýylda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklyk etmegi boýunça Konsepsiýanyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy. Onda bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygynyň energiýa serişdeleriniň çeşmeleriniň köpdürlüligini üpjün etmek, olaryň çägini giňeltmek; energiýa serişdelerini netijeli ulanmak we olary aýawly saklamak maksady bilen, täzeçil tehnologiýalary we dolandyryş usullaryny ulanmak; daşky gurşawy goramagy we energiýanyň täzelenýän çeşmelerini ulanmagy üpjün etmek maksady bilen, ýokary tehnologiýaly pudaklary ösdürmek; energiýa serişdelerini ibermegiň ygtybarly ulgamyny döretmek üçin olaryň halkara derejesinde üstaşyr geçirilmegini deňhukukly we täjirçilik taýdan esaslandyrylan ýörelgelere görä amala aşyrmak; halkara energetika hyzmatdaşlygynda maýa goýum işlerini ösdürmek maksady bilen, energetika pudagyna maýa goýumlaryny çekmek we olary goramak boýunça degişli işleri geçirmek ýaly ileri tutulýan ugurlaryna aýratyn üns berildi. Durnukly energetika ugrunda halkara hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň 28-nji maslahatynyň netije resminamasynda beýan ediler.
Şunuň bilen birlikde, 2017-nji ýylyň dowamynda Türkmenistanyň Energetika Hartiýasy bilen bilelikde döwletimizde we daşary ýurtlarda geçirilmegi meýilleşdirilýän çäreleriň maksatnamasy işlenip taýýarlanyldy. Şol çäreler Aşgabatda, Brýusselde, Nýu-Ýorkda, Pekinde, Gonkongda, Tähranda geçiriler. Şol birwagtda Belgiýanyň paýtagtynda Energetika Hartiýasynyň Sekretariatynyň içeri guramaçylyk duşuşyklarynyň 10-syny geçirmek meýilleşdirilýär.
Mundan başga-da, 8 ugur boýunça çäreleriň meýilnamasynyň taslamasy taýýarlanyldy, oňa laýyklykda Türkmenistanda we daşary ýurtlarda media-forumlary, maslahatlary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen duşuşyklary we ýörite okuw sapaklaryny geçirmek göz öňünde tutulýar.
Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna Türkmenistanyň Başlyklygy boýunça ýörite Internet web-saýtyň taslamasy taýýarlanyldy. Bu elektron habar beriş serişdesiniň sahypalarynda dürli mowzuklaýyn makalalar çap ediler, Aşgabatda we dünýäniň beýleki şäherlerinde halkara energetika ugry boýunça geçiriljek çäreler barada maglumatlar berler.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, energetika ulgamynda özara gyzyklanma bildirilýän we deňhukukly hyzmatdaşlygyň we XXI asyrda ählumumy durnukly ösüşiň möhüm şertleriniň biri bolup durýandygyny belledi. Ýurdumyz ägirt uly energiýa kuwwatyna eýe bolmak bilen hem-de ony ählumumy abadançylygyň bähbidine peýdalanmaga çalşyp, tutuş adamzadyň bähbidine laýyk gelýän hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga hem-de ösdürmäge gönükdirilen başlangyçlary iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça netijeli işleri alyp barýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň ählumumy parahatçylygy, abadançylygy we durnukly ösüşi üpjün etmek babatda strategiki ähmiýete eýe bolan meseleleri çözmäge mundan beýläk-de işjeň gatnaşjakdygyny aýdyp, ýurdumyzyň Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň Başlyklygyna saýlanmagynyň onuň dünýä giňişliginde abraýynyň barha artýandygynyň nobatdaky subutnamasydygyny belledi. Ýurdumyz ýangyç-energetika ulgamynda köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy höweslendirmek we ösdürmek boýunça anyk teklipleri öňe sürüp, gatnaşýan taraplaryň ählisiniň bähbitleriniň sazlaşygyna esaslanýan we uzakmöhletli geljek üçin niýetlenen özara gatnaşyklaryň täze netijeli nusgalaryny işläp taýýarlamaga saldamly goşandyny goşýar.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklyk etmeginiň hem öňde goýlan maksatlara ýetmäge ýardam etmelidigini belläp, bu jogapkärli wezipäniň ýokary derejede ýerine ýetirilmegini hem-de şol döwürde göz öňünde tutulan halkara çäreleriň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek boýunça ähli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň beýleki käbir meselelerine hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlryň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.


text:
Tölegleri kabul ediş terminallary
Biziň kompaniýamyz Size elektron pin-kodlary berýän terminallaryň kömegi bilen tölegleri kabul etmegiň tehnologiýasyny hödürleýär.
Bu tehnologiýa biziň kompaniýamyzyň müşderileri tarapyndan öýjükli aragatnaşyk hyzmatlary üçin tölegleriň tölenmegini sadalaşdyrýar.
Tölegleri kabul ediş terminalyndan berilýän çekdäki 12 sandan ybarat bolan pin-kody USSD-buýrugyň kömegi bilen müşderiň öýjükli telefonyna girizmeli:
*112#[12-belgili pin-kod]#SEND
Tölegleri kabul ediş terminalyndan berilýän çek, Ekspress töleg kartynyň (ETK) meňzeşidir.
Bu tehnologiýa biziň kompaniýamyzyň müşderileri tarapyndan öýjükli aragatnaşyk hyzmatlary üçin tölegleriň tölenmegini sadalaşdyrýar.
Tölegleri kabul ediş terminalyndan berilýän çekdäki 12 sandan ybarat bolan pin-kody USSD-buýrugyň kömegi bilen müşderiň öýjükli telefonyna girizmeli:
*112#[12-belgili pin-kod]#SEND
Tölegleri kabul ediş terminalyndan berilýän çek, Ekspress töleg kartynyň (ETK) meňzeşidir.
Tölegleri kabul ediş terminalynyň kömegi bilen, satuwlaryň diler nokatlarynda hasaby doldurmak bolýar.


text:
“Talyban” jeňçileri 6-njy maýda demirgazyk Owganystanyň Gunduz şäheriniň golaýyndaky etraby ele geçirdi diýip, resmiler aýtdylar.
Gündogar Owganystanyň polisiýa sözçüsi Mahfouz Akbari howpsuzlyk güýçleriniň, 24 sagatdan gowraga çeken agyr söweşden soň, Kalaýi-Zal etrabyndan yza çekilendigini aýtdy.
“Talybanyň” sözçüsi Zabihullah Mujahid pitneçileriň polisiýanyň edara jaýlaryny, hökümetiň howlusyny we howpsuzlyk barlag nokatlarynyň ählisini ele geçirendiklerini aýtdy.
Ol birnäçe polisiýa ofiseriniň we esgeriň öldürilendigini we ýaraly bolandygyny hem sözüne goşdy.
“Talyban” jeňçileri soňky 18 aýda iki gezek Kjunduzyň şäher merkezini gysga wagtlyk ele geçirmegi başardylar.


text: 2017-nji ýylyň 19-njy we 20-nji oktýabr aralygynda TGÝMJ-niň “Milli jemgyýetiň ynsanperwerlik işinde kömekçi wezipesini goldamak” taslamasynyň utgaşdyryjysynyň we TGÝMJ-niň Mary welaýat bölüminiň Halkara ynsanperwerlik hukugy boýunça hünärmeniniň gatnaşmagynda Mary welaýatynyň Mary şäherindäki hünärmenleri taýýarlaýan harby mekdebinde esgerleriň we serkerdeleriň arasynda ’’Halkara ynsanperwerlik hukugy”, Ženewa Konwensiýalary we oňa goşmaça teswirnamalar, “Halkara Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý” herketiniň döreýşi, taryhy we esasgoýujy ýörelgeleri, Maşgala aragatnaşyklaryny dikeltmek we gözleg gullugy, “Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý” nyşanlaryny peýdalanmak we goramak hakynda hem-de TGÝMJ-niň alyp barýan işleri barada maglumat beriji okuw çäresi geçirildi we wideo filim görkezidi. Okuw çäresiniň jeminde esgerler we serkerdeler TGÝMJ-niň işgärlerine minnetdarlyklaryny bildirdiler.


text:
Türkiýe we Katar bilelikde harby türgenleşik geçirýärler
Katardaky bazada 200-e golaý türk esger bar
Türk-Katar umumy harby türgenleşik üçin Katara giden türk esgerleriniň ilkinji topary paýtagt Doha şäherine bardylar.
Kataryň Goranmak ministrliginden berilen beýanatda türk esgerleriniň ilkinji harby türgenleşigini Taryk Bin Ziýad harby bazasynda geçirendigi habar berildi.
Beýanatda Türkiýe-Katar umumy türgenleşiginiň Katar krizisinden ozal meýilleşdirilendigi, taraplaryň goranmak ukyplaryny ýetişdirmegiň bir bölegidigi mälim edildi.
Katardaky bazada 200-e golaý türk esger bar.


text:
Bir çaga telefonyňyzda multi film seretýän wagtynda ýalňyşlyk bilen telefonyň sazlamalaryna ýa-da çaganyň ýaşy ýetmedik maglumatlara girip biler. Bu ýagdaýlar kiçi çagaly maşgalalarda köp duş gelýän bolsa gerek. Bu ýagdaýyň öňüni almak mümkindir. Touch Lock atly mugt görnüşünde hödürlenen programanyň kömegi bilen öňüni alyp bilersiňiz.
Programany aktiw eden mahalyňyz telefonyňyzyň sensoryny gulplar. Ýagny Ekrana näçe basyň hiç hili täsir etmez.
Programany aktiw ýada öçürmek gaty aňsat. Ilki açjak wagtyňyz ekranyňyzyň ýokarsynda duran şekiljige basyp aktiw edersiňiz. Aktiw edeniňizden soňra ekranyň sensory gulplanar, gulpy aýyrmak üçin bolsa sag tarapda duran şekiljige iki gezek yzly yzyna basan wagtyňyz programa öçüriler.
Suratlara seredip hem programanyň kömek etýän ýerlerini görüp bilersiňiz.
Programany almaküçin şu ýere bas
5,806 gezek okaldy


text:
Türkmenistandaky Fransuz Institutynda "Ahalteke we Fransiýa" atly serginiň açylyş dabarasy we konferensiýa. [fr] [ru]
21-nji aprelda sagat 15:00-da Türkmenistandaky Fransuz Institutynda "Ahalteke we Fransiýa" atly serginiñ açylyş dabarasy bolar.
Sergi 21-nji apreldan 12-nji maýa çenli dowam eder.
Partnýorlarymyz tarapyndan gurnalýan furşediñ dowamynda, myhmanlar üç sany sergiler zalynda türkmen suratkeşleriniñ bedewe bagyşlanan eserlerini synlap bilerler.
Birinji sergiler zaly atlaryñ morfologiýasyna we Ahalteke atlarynyñ jynsyna bagyşlanar.
Ikinji sergiler zalynda myhmanlara Ahalteke atlarynyñ taryhy barada we onuñ Türkmenistanyñ taryhynda tutýan orny barada sungatyñ üsti bilen gürrüñ beriler.
Üçünji sergiler zalynda bedewlerden ruhlanyp döredilen atlar temasyna bagyşlanan eserler görkeziler.
Serginiñ çäklerinde, 21-nji aprelda sagat 16.30-da Fransiýanyñ Ahalteke birleşmesiniñ Prezidenti, Ahalteke atlarynyñ seýisi Madam Eluaz Girardiniñ gatnaşmagynda konferensiýa gurnalar. Konferensiýa fransuz dilinde geçer.


text:
BEDENTERBIÝÄNIŇ YLMY NAZARYÝETINIŇ ÖSÜŞI
Ýazylan wagty: 15 мая 2018 Ýazan Mayichka
BEDENTERBIÝÄNIŇ YLMY NAZARYÝETINIŇ ÖSÜŞI XIX asyryň ikinji ýarymy Orsýetde bedenterbiýäniň nazaryýetiniň has ösen, milli medeniýetiň ýokary göterilen we şol döwrüň ynsanperwer jemgyýetçilik hereketiniň ösen döwri hasaplanylýar. Bedenterbiýäniň ynsanperwer nazaryýetiniň ösmegi üçin Çernyşewskiniň, Dobrolýubowyň işleri aýratyn ähmiýete eýe bolupdyr. Çernyşewskiý (1828-1889) we Dobrolýubow (1836-1861) öz işlerinde adamyň akyl taýdan, ahlak we beden güýjüniň ösüşiniň hökmanylygyny tebigy ylymlaryň esasynda subut edipdirler. Olar beden terbiýäniň esasy wezipelerini adamdaky oňat fiziki ösüşde, pikiriň aýdyňlygynda, halkyna berlenliginde hasaplapdyrlar. Beden terbiýäniň serişdeleri saýlanylanda guraldyr enjamlaryň tebigylygyna üns beripdirler, şahsy gigiýena, günüň dogry tertipde bölünmegi we ylgamak bilen baglanyşykly beden maşklaryna ünsi güýçlendiripdirler. Dobrolýubow material taýdan birlige we adamyň bedeniniň bütewüligine esaslanypdyr. Ol haýsydyr bir bedeniň ösüp, beýlekä zyýan ýetirmegini doly sagdyn beden diýip hasap etmeli däl diýipdir. Gimnastikanyň peýdasyny tassyklamak bilen Dobrolýubow myşsalaryň adatdan daşary maşklar bilen meşgullanmagyna garşy çykypdyr. Beden terbiýäniň nazaryýetiniň ösmegine demokrat, magaryfçy, tankytçy we publisist D. Pisarýow (1840-1868) ägirt uly goşant goşýar. Çagalaryň saglygyny goramak (dürli ýaşda), ösdürmek, berkitmek, mekdeplerde oýunlary girizmek onuň öňe süren taglymatlary bolupdyr. K. D. Uşinskiý (1824-1870) bedenterbiýäniň işeňňir göreşýän tarapdar pedagogy bolupdyr. Onuň “Adam terbiýäniň predmetidir” diýen işi bedenterbiýäniň esaslaryny tebigy hem ylmy taýdan ösdürmekde uly ähmiýete eýe bolupdyr. Uşinskiý diňe bir bedenterbiýäniň mekdepde hökmandygy hakda meseläni goýman, eýsem onuň ägirt uly terbiýeçilik ähmiýetini subut edipdir. Oýunlar we beden maşklary çagalaryň dynç almalarynyň, gyzyklanmaryň üstüni ýetiripdir, olaryň dürli taraplaýyn ösüş endiklerini ösdüripdir. Beden terbiýesiniň aýratynlyklaryny esaslandyrmak üçin I. I. Pirogowyň (1810-1881) we I. M. Seçenowyň (1829-1905) işleriniň ähmiýeti uly bolupdyr. Meşhur hirurg Pirogow anatomiýa funksiýasynyň täze ugrunyň başyny başlaýjy bolup çykyş edipdir. Adam bedeniniň anatomiki gurluşyny öwrenmek arkaly şonuň esasynda adam bedeniniň gurluşynyň olaryň funksiýalaryna – wezipelerine baglydygyny tassyk etdi. Bu adam bedeniniň görnüşiniň ösmeginde beden maşklarynyň täsirini ýüze çykarmakda uly ähmiýetiniň bardygyny tassyklady. Lukmanlar Ý. Petrowskiý (1834-1895), Ý. Dementýew (1830-1918) bedenterbiýäniň nazaryýetiniň ösmegine köp täzelikler girizdiler. Olar çagalaryň maşgalada, mekdepde funksional ösüşiniň tarapdarlary bolupdyrlar. Olar oýunlaryň we beden maşklarynyň fiziki güýji ösdürmekde, saglygy berkitmekde ähmiýetiniň uludygyny tassyklapdyrlar.
Okalan sany: 11 Jogaplar: ( 0 )


text:
21 Mayıs 2016 Cumartesi
Türkmenistanyň Prezidenti Müsür Arap Respublikasynyň Prezidentine Gynanç Bildirdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Müsür Arap Respublikasynyň Prezidenti Abdel Fattah El-Sisä “EgyptAir” awiakompaniýasynyň uçarynyň heläkçilige uçramagy we bu heläkçiligiň netijesinde ýurduň köpsanly raýatynyň gurban bolmagy zerarly, gynanç hatyny iberdi.
Döwlet Baştutanymyz şu agyr pursatda Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan gurban bolanlaryň magalalaryna, dogan-garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna çuňňur gynanjyny hem-de medet beriji sözlerini beýan etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Fransiýa Respublikasynyň Prezidentine gynanç bildirdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Fransiýa Respublikasynyň Prezidenti Fransua Ollanda “EgyptAir” awiakompaniýasynyň uçarynyň heläkçilige uçramagy we bu heläkçiligiň netijesinde ýurduň köpsanly raýatynyň gurban bolmagy zerarly, gynanç hatyny iberdi.
Döwlet Baştutanymyz şu agyr pursatda Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan gurban bolanlaryň magalalaryna, dogan-garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna çuňňur gynanjyny hem-de medet beriji sözlerini beýan etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Amuldan Hazara çenli: kerwen ýollarynyň taryhynyň ýadygärlikleri
Amuldan Hazara çenli: kerwen ýollarynyň taryhynyň ýadygärlikleri. Orta asyr türkmen şäherleri – lukmançylyk ylymlarynyň merkezi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň 9-njy fewraldaky mejlisinde Mary welaýatyndaky Daňdanakan galasynda alymlaryň tapan täze arheologik tapyndylaryň taryhy ähmiýetini nygtady. Mary şäheriniň günbatarynda ýerleşýän bu orta asyr ýadygärligindäki arheologik tapyndylar Beýik Ýüpek ýolunyň taryhy-medeni mirasyny öwrenmek boýunça işleriň çäginde alnyp barylýar.
Bu ýerde köp sanly aýna önümleriň bölekleri we saklanyp galan aýna gaplar, şeýle hem birnäçe ownuk metal gurallar tapyldy. Deňeşdirme derňewleriniň görkezişi ýaly, bu tapyndylar orta asyrlaryň lukmançylyk gurallary bolup durýarlar.
Döwlet Baştutanymyz Daňdanakan galasyndaky tapyndylaryň türkmenleriň ýokary medeniýetine olaryň ylmy ösdürmäge hem-de umumadamzat medeniýetine goşan goşantlaryna aýdyň şaýatlyk etmek bilen, ýurdumyzyň geçmişini anyklaşdyrmakda möhüm ähmiýetlidigini belledi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, türkmen topragy gadymy Beýik Ýüpek ýolunyň merkezinde ýerleşmek bilen özüne geçen asyrlaryň köp sanly açylmadyk syrlaryny we wakalaryny saklaýar. Türkmenistan olary açmak bilen özüniň baý taryhyna bütin dünýäniň ünsüni has doly çeker.
4. Orta asyr türkmen şäherleri – lukmançylyk ylymlarynyň merkezi
Orta asyr çeşmelerinden belli bolşy ýaly, Türkmenistanyň çäginden geçen Beýik Ýüpek ýolunyň boýundaky şäherleri özleriniň hassahanalary – maristanlary bilen meşhur bolupdyrlar. Olar diňe bir bejeriş jaýlary bolman, lukmançylyk mekdepleriniň sahawat edaralarynyň işlerini hem özlerinde utgaşypdyrlar. Olar daşky görnüşleri we ýerleşişleri boýunça merkezinde, adatça, suw howdany bolan uly içki howluly orta asyr medresesini ýatladýarlar. Maristanlara diňe bir ýerli ýaşaýjylar däl, eýsem, ýolda näsaglan ýolagçylar üçin ýüz tutupdyrlar. Haýsydyr bir meşhur lukman ýaşan ol ýa-da beýleki şäherlere adamlar uzakdaky künjeklerden ýörite kerwenler bilen gelipdirler. Biruni we Awisenna (Ibn Sina) ýaly bütin dünýä belli lukmanlar we alymlar hem hut şu maristanlarda öz amaly işlerini alyp barypdyrlar.
Gadymy türkmen şäheri Köneürgençde deň-duş bolan bu alymlaryň ikisi hem Horezm şasy Mamun II köşgünde işläpdirler, bu şäherde XI asyryň ähli gündogar ylmynyň meşhur alymlary ýygnanan köşk akademiýasy 1017-nji ýyla çenli işläpdir. Ondan bäri tutuş müň ýyl geçen hem bolsa, olaryň işleri häzire çenli gaýta-gaýtadan neşir edilýär. Meselem, “Farmakognoziýa” ylmy işi özünde dermanlyk ösümlikleriň sanawyny saklaýar. Bu işiň çeşmeleri iki ýarym müňe golaý pars, grek, siriýa we hindi golýazmalary boldular. Beýik ensiklopedik alym Ibn Sinanyň Köneürgençde ýaşan döwürleri ýazan “Lukmançylyk ylymlarynyň kanunlary” atly bäş tomluk zähmeti dünýäde aýratyn bellidir. Bu ylmy işde lukmançylygyň arassaçylygy hem öz içine alýan ähli bölümleri bar. Ol bu eserinde çagalary kesellerden nähili goramak hakda ýazypdyr, häzire çenli gyzyklanma döredýän agyr keselleriň ençemesini bejermek boýunça anyk düşündirişler beripdir. Ol özüniň tejribesini we lukmançylyk hünäriniň mazmunyny “Lukmanda üç ýarag: söz, ösümlik, pyçak bardyr” diýip, gysga kesgitlemede beýan edipdir.
Orta asyrlarda ähli musulman dünýäsinde bolşy ýaly, Türkmenistanyň çägindäki şäherlerde hem lukmançylyk teologiýa, tebigat, matematika, taryh, geografiýa we edebiýat bilen bir hatarda umumy bilimiň möhüm bölegi bolupdyr. Köneürgençde, Merwde we Nusaýda XII asyra çenli bu ugurdaky gadymy bilimleri saklaýan we ösdürýän lukmançylyk mekdepleri we hassahanalary bolupdyr. Olar Ispaniýada, Italiýada, Germaniýada we Fransi ýada lukmançylygyň ösdürilmegine düýpli täsir edipdir. Orta asyr Ýewropasynda lukmançylyk ylmynyň kemala gelmegine IX — XI asyrlardaky gündogar awtorlarynyň latyn diline geçirilen ylmy işleri aýratyn gymmatly çeşmeler bolupdyr.
Merwde lukmançylyk ensiklopediýasynyň awtory Ali ibn Sahl Rabban (XI asyr) we onuň döwürdeşi Ibn Musa ýaly görnükli lukmanlar ýaşapdyr. Ibn Musa özünden soň iýmitlenmegiň, suw bilen bejermegiň düzgünlerine, gan goýbermegiň ýörelgelerine, farmokognostika hem-de birnäçe dermanlyk ösümliklere häsiýetnama berýän botanika işleri galdyrypdyr. Lukmançylyk sungatynyň ösmegine milli lukmançylygyň esasyny goýujy, Gündogar lukmançylygynda düýpli yz galdyran Seýit Ysmaýyl Gürgenli (1057 — 1137) uly täsir edipdir. Ol ömrüniň soňky ýyllaryny Merwde Soltan Sanjaryň köşgünde geçiripdir.
Olar hirurgiýa, oftalmologiýa, farmakologiýa, weterinariýa degişli işleri ýazypdyrlar, himiýany we botanikany öwrenipdirler, terapewtika, psihiatriýa lukmançylygyň taryhyna degişli birnäçe ylmy işleri düzüpdirler, şeýle hem amaly lukmançylyk bilen meşgullanypdyrlar. Olar özleriniň beýleki kärdeşleri we döwürdeşleri ýaly, epidemiýanyň öňüni almak maksady bilen, tejribäniň esasynda ýokanç keselleriniň ýaýramagynyň ýollaryny tapmaga synanyşypdyrlar.
Merwiň tebigaty öwrenijileri gerbarileri we minerallary ýygnamak, olara häsiýetnama bermek we ulgamlaşdyrmak bilen meşgullanypdyrlar. Al-Andalusdan (Ispaniýa) bolan meşhur arap alymy-botanigi, farmasewti we lukmany Ibn al-Baýtar XIII asyryň birinji ýarymynda mongollaryň çozuşynyň öň ýanynda Merwiň kitaphanalaryndan äkidilen golýazma kitaplaryndan peýdalanypdyr. Ol bularyň esasynda “Lukmançylyk we berhizçilik adalgalary hakynda kitabyny” düzüpdir. Bu kitap terapewtik ähmiýeti we lukmançylyk ulanyşlary görkezilen 1400-den gowrak dermanlyk ösümlikleriň, iýmitleriň we emleriň doly beýan edýän dermanlyk jisimleriniň hakyky ensiklopediýasydyr.
Alymlaryň birnäçesiniň atlary olaryň doglan we ýaşan ýeriniň Merwdigini görkezýän “nisbu” Merwezi//Merwli diýen at bölegini saklaýar. XIII asyryň başynda ýaşap geçen arap geografiýaçysy Ýakut al-Hamawiniň “Başga hiç bir şäher özünde şular ýaly köp sanly alymlaryň we her dürli meşhur adamlaryň gelip çykyşy bilen öwnüp bilmez” diýip bellemegi ýöne ýerden däldir.
Beýik Seljuklar döwründe Merw dünýäniň dürli künjeklerinden paýtagta gelýän Beýik Ýüpek ýolunyň esasy ugurlarynyň boýunda ýerleşen hemra şäherler bilen gurşalyp alnypdyr. Häzirki wagtda olar özlerine arheologlaryň aýratyn ünslerini çekýärler. Orta asyr ýadygärlikleriniň merkezindäki Soltan galanyň daş-töweregini gurşap alan onlarça taryhy şäher-ýadygärlikleriniň her biri muzeý tapyndylarynyň üstüni doldurmaga ukyply gymmatly artefaktlar barada aýtmanyňda-da, heniz ylma mälim bolmadyk maglumatlaryň birgidenini özünde gizläp saklaýar.
Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we rejelemek baradaky milli müdirliginiň hem-de “Gadymy Merw” döwlet taryhy-medeni goraghanasynyň topary tarapyndan häzirki Mary şäheriniň 30 kilometr günbatarynda ýerleşýän Daňdanakan (Daşrabat) şäheriniň galyndylarynda arheologiýa barlag işleri eýýäm birnäçe ýyl bäri alnyp barylýar. Bu şäher Sarahsyň we Merwiň arasynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşipdir.
Ol ýerde mundan birnäçe wagt öň gazyp agtaryşlar mahalynda häzirki wagtda Türkmenistanyň Döwlet muzeýinde saklanylýan binagärlik bezegleriniň ajaýyp nusgalary tapyldy. Bu tapyndylar iki ýyl mundan öň Nýu-Ýorkuň Metropoliten-muzeýinde seljuk sungatyna bagyşlanan sergide üstünlikli görkezildi.
Geçen ýylyň güýzünde geçirilen soňky meýdan möwsüminde Daňdanakanda adaty bolmadyk jaýlary bolan, ýakylan kerpiçden gurlan orta asyr desgasynyň galyndylary ýüze çykaryldy. Olaryň birinde döwük aýnanyň ownuk bölekleriniň uly mukdary hem-de IX — XII asyrlara degişli birnäçe aýna gaplaryň we ownuk metal gurallaryň bitin diýen ýaly ajaýyp nusgalary tapyldy. Otra asyr hünärmençileriň bu inçe işleriniň barlaghana seljermeleri we deňeşdirip öwrenmeleri dermançylaryň (attarlaryň) we lukmanlaryň (tebipleriň) gurallary hökmünde peýdalanandygyny barada şübhe galdyranok. Eýsem, bu jaý maristanyň harabalygy bolaýmasyn? Belki-de, mundan beýläkki geçiriljek gazuw-agtaryş işleri bu sowala jogap tapmaga mümkinçilik berer.
Ýöne eýýäm bir zat aýdyňdyr. Bu tapyndylaryň netijesinde alymlar Beýik Seljuklar döwründe lukmanlaryň we dermançylaryň peýdalanan gurallarynyň we gaplarynyň nusgalaryny ele saldylar. Uzak wagtlap saklamak boýunça degişli işler geçirilenden soň, olar Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň ýanyndaky muzeýde ýa-da Mary welaýatynyň taryhy-ülkäni öwreniş muzeýiniň bahasyz gymmatlyklary bolup bilerler.
Dünýäniň iri ylmy merkezleri arheologiýalar, medeni gymmatlyklary dikeldiş ulgamlarynda türkmenistanly kärdeşleri bilen eýýäm birnäçe ýyl bäri hyzmatdaşlyk edip gelýärler. Meselem, Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we rejelemek baradaky milli müdirligi Miho ýapon muzeýi bilen bilelikdäki taslamany amala aşyrmaga girişdi. Bu taslama Köneürgenjiň syrçalanan keramikasynyň we şeýle hem orta asyr aýna önümleriniň taýýarlanyş tehnologiýasyny we işläp bejeriş usullaryny seljermäge gönükdirilendir. Italiýadan we Gresiýadan gelen hünärmenler türkmen-italýan ekspedisiýasynyň geçirýän gazuw-agtaryş işleriniň barşynda Nusaýda we Merwde, şeýle hem Goňurdepede bürünç eýýamynda meşhur ýadygärlikde tapylan demir jisimleriň köpýyllyk barlaglaryna gatnaşýarlar.
Daňdanakanda täzeden ýüze çykarylan artefaktlar Gadymy Merwiň bu we şuňa meňzeş beýleki ýadygärlikleriň mundan beýläk-de has çuňňur öwrenilmegine höwes döredýär. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň işlenip taýýarlanylan ýurdumyzyň çäklerinde Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän ýadygärliklerde arheologiýa gazuw-agtaryş işlerini geçirmegiň 2018 — 2021-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň netijesinde bu işlere ABŞ-nyň we Beýik Britaniýanyň alymlary hem gatnaşýarlar.
Köneürgençde hem şeýle işler öz geçiriljek wagtyna garaşýarlar. Onuň örän baý medeni gatlaklarynda Mamunyň Akademiýasynyň yzlary galandyr. Olar geljekde uly ähmiýetli açyşlaryň ençemesiniň boljakdygyna umyt döredýär.(TDH)


text:
Eýranyň ýokary ruhany lideri Saud Arabystanynyň liderlerini Birleşen Ştatlar bilen ýaranlyk guranlaryüçin “samsyklar” we “dereksizler” diýip atlandyrdy.
Şeýle-de ol ahyrynda olaryň alyp barýan syýasatlarynyň “belli bir gaýtgynlyga” uçrajagyny öňe sürdi.
Aýatolla Ali Hameneýi 27-nji maýda, ABŞ bilen prezident Donald Trampyň 20-nji maýdaky saparynda 110 milliard dollarlyk goranyş we ýarag şertnamasyny baglaşandan soň, saudlylary “amerikanlaryň sagylýan sygyrlary” diýip atlandyrdy.
Ýarym resmi Fars habarlar gullugy Hameneýiniň olar “yslamyň duşmanlary bilen pul arkaly dost bolaryn öýdýän samsyklar” diýendigini habar berdi.
Ol saud liderlerini ellerine musulman dünýäsiniň bir böleginiň ykbaly düşen “başarnyksyz we dereksiz tomlum” hökmünde häsiýetlendirdi.
“Olar yslamyň duşmanlary babatda ýürekdeşlik görkezýärler we edil şol wagt hem Bahreýniň we Ýemeniň musulman ilaty babatda başgaça hereket edýärler” diýip, Hemeneýi musulmanlaryň agyz bekleýän Oraza aýynyň başlanmagy sebäpli guralan dini ýygnanyşykda aýtdy diýip, onuň twitter hasabynda habar berildi.
"Olar belli bir çökgünlige uçrar” diýip, ol mähellä ýüzlenip aýtdy.
Hameneýiniň bu sözleri täzeden saýlanan prezident Hassan Rohaniniň Kataryň emiri bilen eden telefon gürrüňinde Aýlak arap ýurtlary bilen gatnaşyklary gowulandyrmaga çagyran gününe gabat geldi.
"Biz ýurtlaryň arasyndaky gatnaşykda aramlyk we rasionallyk düzgünleriniň saklanmagyny isleýäris we syýasy çözgüt ileri tutulmaly diýip hasaplaýarys” diýip, Rohani Kataryň şeýhi Emir Tamim bin Hamad al-Tanä aýtdy diýip, IRNA habar gullugy habar berdi.
"Sebitdäki krizisden çykmak üçin regionyň ýurtlary has kän hyzmatdaşlyga we konsultasiýalara mätäç we biz bu ugurda hyzmatdaşlyk etmäge taýýar” diýip, Rohani emire aýtdy.
Rohani golaýda bolan prezident saýlawlarynda görnetin tapawut bilen gaýtadan saýlananda ýeňen-de bolsa, ýokary dolandyryjy hökmünde, Hamaneýi ýurduň strategik meseleleri çözülende ähli ygtyýary öz elinde saklaýar.