text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
2016-njy ýylyň 30-njy sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine, milli maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine hem-de öňümizdäki möhüm çärelere taýýarlyk görlüşine garaldy, birnäçe resminamalar kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa söz berdi. A.Nurberdiýewa milli parlamentiň kanun çykaryjylyk işi, ýurdumyzda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeleriň hukuk binýadyny pugtalandyrmak we ösdürmek, döwletimiziň öňe sürýän halkara başlangyçlaryny goldamak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler hakynda habar berdi.
Kanun taslamalarynyň birnäçesiniň üstünde işleriň dowam edýändigi, deputatlaryň ýurdumyzyň Konstitusiýasynyň täze kabul edilen rejelenen görnüşiniň, beýleki kanunçylyk namalarynyň hem-de tutuşlygyna döwlet Baştutanymyz tarapyndan alnyp barylýan oňyn içeri we daşary syýasatyň many-mazmunyny hem-de ähmiýetini düşündirmek boýunça ýerlerde iş alyp barýandyklary bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, Türkmenistanyň häzirki zaman ösüşiniň tapgyrlaryny, ýurdumyzda alnyp barylýan demokratik özgertmeleri nazara almak bilen, milli kanunçylygyň binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça işleri dowam etmegiň aýratyn möhümdigini nygtady. Milli Liderimiz Mejlisiň kanun çykaryjylyk işiniň döwletimiziň durmuş ugurly syýasatyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň hukuk üpjünçiligine gönükdirilendigini aýdyp, raýat jemgyýetiniň pugtalandyrylmagyna, demokratik ýörelgeleriň kemala getirilmegine, ilatyň durmuş - ýaşaýyş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna ýardam etmelidigini belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow ýurdumyzyň wekiliýetiniň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisine gatnaşmagynyň jemleri hakynda hasabat berdi. Abraýly halkara guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Şol ugurda BMG bilen hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça Nýu-Ýorka amala aşyrylan iş saparynyň çäklerinde ýurdumyzyň wekiliýeti halkara çäreleriniň brnäçesine gatnaşdy hem-de ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn duşuşyklaryň tapgyryny geçirdi.
22-nji sentýabrda türkmen tarapy BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisiniň işiniň barşynda çykyş edip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň degişli ugurlar boýunça halkara başlangyçlaryny beýan etdi. Ýurdumyzyň häzirki döwrüň howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek, howanyň üýtgemegi, bosgunlaryň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň meseleleri bilen bagly möhüm wezipelere garaýşyny mälim etdi. Bellenilişi ýaly, milli Liderimiziň ähli netijeli teklipleri ählumumy parahatçylygyň, abadançylygyň hem-de ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän sebit we halkara gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge gönükdirilendir. Şeýle hem şol gün Türkmenistanyň wekiliýeti Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň her ýyl geçirilýän utgaşdyryjy duşuşygyna gatnaşdy.
23-nji sentýabrda türkmen tarapy döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygyna laýyklykda, 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Fransiýa Respublikasynyň paýtagtynda makullanan “Pariž ylalaşygyna” gol çekdi. Türkmenistanyň bu möhüm resminama goşulmagy howanyň üýtgemegi hem-de Durnukly ösüşiň maksatlaryny ýerine ýetirmek bilen bagly meseleleri çözmekde dünýä bileleşiginiň jogapkär we ygtybarly hyzmatdaşy hökmünde ýurdumyzyň abraýynyň uludygyny aýdyň tassyklady.
Nýu-Ýorka iş saparynyň barşynda türkmen wekiliýetiniň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Pan Gi Mun, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisiniň başlygy Piter Tomson, Baş sekretaryň kömekçisi, BMG-niň Terrorçylyga garşy komitetiniň Ýerine ýetiriji direktory bilen duşuşyklary boldy. Olar bilen bir hatarda, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň syýasy, ykdysady, durmuş we maglumatlar meseleleri boýunça orunbasarlary bilen hem duşuşyklar geçirildi. Şol duşuşyklaryň çäklerinde BMG-niň ýokary wezipeli wekilleri Türkmenistanyň Prezidentiniň dürli ugurlary gurşap alýan hem-de dünýä giňişliginde ählumumy goldawa we ykrarnama mynasyp bolan halkara başlangyçlarynyň möhümdigini we zerurdygyny aýratyn bellediler.
Ýurdumyzyň wekiliýeti käbir döwletleriň daşary işler ministrleri, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi hem-de “Türkmenistan-ABŞ” işewürler geňeşiniň ýerine ýetiriji direktory bilen ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirdiler. Iş saparynyň barşynda Türkmenistanyň we Indoneziýa Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda ikitaraplaýyn geňeşmeler boýunça Özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň hem-de BMG-niň hyzmatdaşlygynyň strategiki häsiýetini belläp, ýurdumyzyň geljekde hem sebitde we dünýäde ählumumy parahatçylygy hem-de howpsuzlygy berkitmek, netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen däbe öwrülen şol gatnaşyklary giňeltmäge ýardam etmäge taýýardygyny tassyklady. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň Milletler Bileleşiginiň garamagyna hödürlän netijeli teklipleri şol maksatlary gazanmaga gönükdirilendigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz BMG bilen gatnaşyklaryň ýokary derejesini kanagatlanma bilen belledi. Şol gatnaşyklar soňky döwürde has işjeň we sazlaşykly häsiýete eýe bolup, dürli ugurlary öz içine aldy. Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisiniň Başlygynyň orunbasarlygyna saýlanylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr, bu waka Bitarap Watanymyzyň halkara abraýynyň artýandygyna, parahatçylyk söýüjilikli döredijilikli daşary syýasy ugrunyň ykrar edilýändigine şaýatlyk edýär.
Milli Liderimiz dünýä bileleşigine ýurdumyzyň Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlaryny, netijeli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň mümkinçiliklerini, häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň sazlaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamagyň ugurlaryny, ählumumy durnukly ösüş üçin zerur bolan şertleriň döredilmegine ýardam edýän halkara başlangyçlarynyň many-mazmunyny hem-de ileri tutýan ugurlaryny düşündirmek boýunça işleri dowam etmegiň möhümdigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna BMG-niň ugry boýunça köpugurly gatnaşyklary has-da berkitmek bilen bagly degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň barşynda milli Liderimiz degişli resminamalara gol çekip, ýurdumyzyň daşary döwletlerdäki ilçileriniň birnäçesini wezipelere belledi. Döwlet Baştutanymyzyň Permanlary bilen Türkmenistanyň Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi M.Orazow şol bir wagtda biziň ýurdumyzyň Kanadadaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi wezipesine, Türkmenistanyň Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Patyşalygyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Ý.Serýaýew şol bir wagtda biziň ýurdumyzyň Şwesiýa Patyşalygyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellenildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedow gözegçilik edýän ulgamyndaky işleriň ýagdaýy, ýurdumyzda ýer üçin tölegi hem-de kärende tölegini hasaplamagy we tölemegi kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan çäreler hem-de gurluşyk işlerini kadalaşdyrmak meseleleri barada hasabat berdi. Bu babatda kadalaşdyryjy-hukuk namalaryň birnäçesine üýtgetmeleriň we goşmaçalaryň girizilmegi göz öňünde tutulýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýer üçin tölegi hem-de kärende tölegini hasaplamak we tölemek ulgamyny kämilleşdirmegiň çäklerinde geçirilýän işleriň oba hojalyk önümçiligini ösdürmäge, ýer hojalygyny ýöretmegiň dürli görnüşlerini ulanmaga, telekeçiligi höweslendirmek üçin şertleri döretmäge gönükdirilendigini belledi. Milli Liderimiz ýurdumyzyň Mejlisi bilen bilelikde “Ýer hakynda” Türkmenistanyň Bitewi Kanunyna goşmaçalary girizmegiň maksadalaýyklygyny öwrenmegiň wajypdygyny nygtap, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gurluşyk işlerini kadalaşdyrmagyň meseleleri hakynda teklip edilen resminamalaryň taslamasyny makullap, bu ugurda ädilýän anyk ädimleriň degişli düzümler tarapyndan bellenen meýilnamalaryň ählisiniň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligi üpjün etmäge ýardam etjekdigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz “Türkmenistanda gurluşyk işlerini kadalaşdyrmagyň meseleleri hakyndaky” Karara gol çekip, wise-premýere birnäçe görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň işi barada hasabat berdi. ýurdumyzyň energetika syýasatyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde nebitgaz pudagyny tehniki taýdan toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak işleri alnyp barylýar. Wise-premýer dünýäniň esasy önüm öndürijileri hem-de nebitgaz enjamlaryny iberijiler bilen bu ugurda hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilýändigini aýtdy. Çig maly çykarmak ulgamynda iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmaga hem-de innowasion işläp taýýarlamalary ulanmaga aýratyn üns berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, uglewodorod serişdeleriniň baý gorlaryna eýe bolan döwletleriň ýangyç-energetika ulgamyndaky öňdebaryjy tejribesini öwrenmegiň wajypdygyny nygtady. Katar Döwleti şeýle ýurtlaryň biri bolup durýar. Milli Liderimiz bu döwlet bilen hyzmatdaşlygyň dostlukly häsiýete eýedigini belläp, nebitgaz we nebiti gaýtadan işleýän ulgamlarda türkmen-katar gatnaşyklaryny ösdürmegiň mümkinçiliklerine wise-premýeriň ünsüni çekdi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň wekiliýetini Katar Döwletine ibermek bilen baglanyşykly görkezme berip, bu babatda wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow obasenagat toplumyndaky işleriň ýagdaýy hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi. Wise-premýer şu güne çenli 590 müň 614 tonna pagta hasylynyň ýygnalyp, Watan harmanyna tabşyrylandygyny habar berdi. Şeýle hem oba hojalyk tehnikalaryndan netijeli peýdalanmagyň hasabyna pagta ýygymynyň depginini güýçlendirmek maksady bilen geçirilýän çäreler barada aýdyldy.
Şunuň bilen birlikde, ýurdumyzyň ekin meýdanlarynda güýzlük bugdaý ekişi dowam edýär. Şu güne çenli ýurdumyz boýunça 513 müň 755 gektar meýdanda ekiş geçirildi. Şunuň bilen birlikde, ekinlere ideg etmek boýunça degişli agrotehniki çäreler amala aşyrylýar.
Hasabatyň çäklerinde wise-premýer şu ýylyň 8-nji oktýabrynda paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň sebitlerinde geçiriljek ählihalk ýowaryna görülýän taýýarlyk barada habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer ýurdumyzda bag ekmek boýunça geçiriljek ählihalk ýowarynyň meýilnamasy we ýowar geçiriljek ýeri bilen baglanyşykly maglumat berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki wagtda oba hojalygynda amala aşyrylýan oňyn özgertmeleriniň öz netijesini berýändigini aýdyp, döwletimiziň daýhanlaryň netijeli işlemegi üçin ähli amatly şertleri döredýändigini nygtady. Ekerançylar ýokary hilli tohumlar, dürli döwrebap tehnikalar, suw we beýleki zerur serişdeler bilen üpjün edilýär. Munuň özi oba hojalyk önümleriniň möçberleriniň durnukly ösmegini üpjün edýär.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýeriň ünsüni oba hojalyk toplumynyň möhüm wezipelerine çekip, pagta ýygymy bilen baglanyşykly meseleleri hemişe gözegçilikde saklamagy talap etdi. Milli Liderimiz munuň üçin mehanizatorlaryň, ýük awtoulaglaryny sürüjileriniň, umuman, pagta ýygymyna gatnaşýan ähli adamlaryň işini takyk we sazlaşykly guramagyň wajypdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Milli tokaý maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň möhümdigini nygtap, “Ýurdumyzda bag ekmek boýunça ählihalk ýowaryny geçirmek hakyndaky” Karara gol çekip, ýurdumyzda bag ekmek boýunça ählihalk ýowaryny guramaçylykly geçirmek babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow döwlet Baştutanymyzyň elektron senagatynda bilelikdäki kärhanalary döretmek bilen baglylykda, ozal beren tabşyrygynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Wise-premýeriň habar berşi ýaly, Türkmenistanda elektron enjamlarynyň dürli görnüşlerini öndürmek boýunça kärhanalary döretmegiň Döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmek maksady bilen, ýurdumyzyň Senagat ministrliginiň “Türkmenmaşyngurluşyk” konserniniň hem-de “Jahan elektronik” hususy kärhanasynyň arasynda “Elektronik senagaty” hojalyk jemgyýetini döretmek boýunça degişli çäreler geçirildi. Bu bilelikdäki kärhananyň işe girizilmegi netijesinde häzirkizaman elektrik enjamlarynyň dürli görnüşlerini öndürmäge mümkinçilik bolar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň tutuş halk hojalygyny mundan beýläk-de okgunly ösdürmek üçin milli elektron senagatynyň döredilmeginiň uly ähmiýetini belledi. Häzirki wagtda ykdysadyýetiň hiç bir pudagynyň ösüşini elektron tehnikasyny hem-de ýokary tehnologiýalary ulanmazdan göz öňüne getirmek mümkin däldir, olary satyn almak hem-de önümçilige ornaşdyrmak üçin ägirt uly serişdeler sarp edilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, döwlet maksatnamasynda bellenilen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, elektron we elektrotehniki senagaty kärhanalarynyň işini guramak boýunça toplumlaýyn çäreler göz öňünde tutulýar, olar innowasiýa häsiýetli, ýokary tehnologiýaly serişde we energiýa tygşytlaýjy abzallar bilen üpjün ediler, bu ulgam üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiz elektrik abzallaryny, öndürýän bilelikdäki kärhanalaryň döredilmeginiň ähmiýetini nygtap, wise-premýere bu meseläniň üstünde gaýtadan işlemegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew türkmen paýtagtyny ösdürmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmek, ýurdumyzyň baş şäherini Garaşsyzlyk baýramçylygy mynasybetli geçiriljek dabaralara taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler hem-de görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Häzirki wagtda dürli maksatly desgalaryň, şol sanda ýerli gurluşyk kompaniýalary tarapyndan bina edilýän desgalaryň gurluşygynyň giň gerimde dowam etdirilýändigi bellenildi. Degişli meýilnama laýyklykda, şäheriň ýol-ulag düzümini döwrebaplaşdyrmak, täze inženerçilik we elektrik ulgamlaryny çekmek, köprüleri gurmak, paýtagtymyzyň seýilgähleriniň we seýilbaglarynyň durkuny täzelemek, ýaşaýyş jaý toplumlaryny abadanlaşdyrmak boýunça işler alnyp barylýar.
Milli Liderimiz tutuş ýurdumyz üçin nusga hasaplanylýan, döwletimiziň ykdysady hem-de syýasy ösüşiniň, jemgyýetimiziň medeni we ruhy durmuşynyň derejesiniň görkezijisi bolan Aşgabadyň gaýtalanmajak keşbiniň giň möçberli şähergurluşyk maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine gönüden-göni baglydygyny belläp, ýurdumyzyň baş şäherini mundan beýläk-de abadanlaşdyrmak, durmuş ulgamyny kämilleşdirmek, jemagat hojalygynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça zerur çäreleriň görülmelidigini nygtady we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzda baýramçylyk dabaralaryny guramaga degişli meseleleriň ählisiniň üns merkezinde saklanylmalydygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew Türkmenistanyň ykdysady üstünlikleriniň ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramyna bagyşlanyp 11–12-nji oktýabrda Aşgabat şäherinde geçiriljek sergisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer bu sergide ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary, edara-kärhanalary, häkimlikleri, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan degişli ugurlarda ýetilen sepgitler bilen tanyşdyrýan 100-den gowrak sergi diwarlyklarynyň guralmagynyň göz öňünde tutulýandygyny habar berdi.
Şeýle hem wise-premýer 26-27-nji sentýabr aralygynda Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde geçirilen Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň 12-nji mejlisiniň netijeleri barada hasabat berdi. Mejlisde söwda dolanyşygyny artdyrmak, ulag we üstaşyr ulgamlarda bar bolan mümkinçilikleri netijeli peýdalanyp, ýük daşalyşynyň barha artýan möçberlerini yzygiderli dowam etdirmek, oba we suw hojalygynda, senagat pudaklarynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmegiň ugurlarynyň ara alnyp maslahatlaşylandygy aýdyldy. Şeýle hem medeni-ynsanperwer ugurlarda ýola goýlan gatnaşyklary has-da ösdürmek boýunça pikir alşyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, baýramçylyga gabatlanyp geçiriljek serginiň Türkmenistanyň Garaşsyz ösüşiniň 25 ýyl içinde amala aşyrylan düýpli özgertmeleri, ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda, şol sanda senagatda we oba hojalygynda, gurluşyk we energetika, ulag hem-de aragatnaşyk pudaklarynda we beýleki ulgamlarda gazanylan üstünlikleri giňden görkezmelidigini nygtady we bu giň möçberli forumyň ýokary derejede guralmagyny üpjün etmek babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz türkmen-özbek gatnaşyklary barada durup geçip, onuň baý tejribesiniň bardygyny hem-de milli ykdysadyýetleriň serişdelerini we üstünliklerini nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň söwda-ykdysady gatnaşyklarda täze sepgitlere ýetmäge gönükdirilendigini belledi. Hormatly Prezidentimiz bilelikdäki toparyň nobatdaky mejlisiniň netijeleriniň köp ugurlar boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam etjekdigini belläp, onda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmek boýunça degişli çäreler görmek barada anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa gözegçilik edýän düzümlerinde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyny baýram etmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, şanly senä gabatlanyp maslahatlaryň, baýramçylyk konsertleriniň, sergileriň geçirilmegine taýýarlyk görülýär, dürli görnüşli neşir önümleri çap ediler. Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýurdumyzyň garaşsyzlyk ýyllary içinde ýeten sepgitleri giňden beýan edilýär, milli Liderimiziň baştutanlygynda döwletimiziň we jemgyýetimiziň ähli ugurlarynda ýaýbaňlandyrylan oňyn özgertmeleriň many-mazmunyny hem-de ähmiýetini düşündirmek boýunça yzygiderli işler geçirilýär. Ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde dabaraly ýörişe taýýarlyk görülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şanly sene mynasybetli taýýarlyk işleriniň medeni maksatnamasyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz baýramçylyk çäreleriniň ýokary döredijilik ruhunda geçirilmelidigini, milli öwüşgini şöhlelendirmelidigini hem-de agzybir halkymyzy eziz Watanymyzyň täze belentliklerine tarap okgunly ösüşe ruhlandyrmalydygyny belläp, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy, Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine daşary ýurt raýatlaryny okuwa kabul etmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda bilim ulgamynda üstünlikli amala aşyrylýan syýasat degişli ugurda netijeli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin uly mümkinçilikleri açýar. Netijede Türkmenistanyň ýokary we ýörite orta okuw mekdeplerinde daşary ýurtly raýataryň bilim almagy üçin hem amatly şertler döredilýär.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna 2016-2017-nji okuw ýylynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine daşary ýurtlardan talyplary okuwa kabul etmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli bilim ulgamynyň kämilleşdirilmeginiň, bu möhüm ugurda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklaryň giňeldilmeginiň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi.
Häzir ýurdumyzyň täze enjamlar we öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen ýokary okuw mekdeplerinde ýurdumyzda okamak isleýän daşary ýurtly ýaşlary okuwa kabul etmek üçin mümkinçilikler döredildi. Türkmenistan dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk däplerine üýtgewsiz ygrarly bolmak bilen, doganlyk Owganystany durmuş-ykdysady taýdan dikeltmäge, şol sanda hünärli işgärleri taýýarlamak babatda goldaw berýär. Milli Liderimiz bu barada aýdyp, goňşy ýurduň ykdysadyýeti üçin zerur bolan hünärleri nazara almak bilen bu meseläni gutarnykly işlemek babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow Türkmenistanyň Aragatnaşyk, Awtomobil we Demir ýol ulaglary ministrlikleri hakyndaky Düzgünnamalary kämilleşdirmek hem-de Demir ýol ulaglary ministrliginiň düzüm birligine üýtgetme girizmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň köpugurly hem-de bäsdeşlige ukyply ulag-aragatnaşyk toplumyny ösdürmäge hemmetaraplayn üns berýändigini nygtap, wise-premýere bu pudagyň kärhanalarynyň netijeli işlemegini üpjün etmek meselesine gözegçiligi güýçlendirmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz Türkmenistanyň okgunly ösýän ykdysadyýetiniň ýurdumyzyň ulag düzüminiň geçirijilik ukybyny ýokarlandyrmak, täze tehnologiýalary we innowasion çözgütleri ornaşdyrmak babatda möhüm wezipeleri goýýandygyny belläp, bu ulgamda amala aşyrylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ähli çäreleriň görülmegini talap etdi.
Döwlet Baştutanymyz demir ýol toplumynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen guramaçylyk çäreleriniň kabul edilmeginiň ähmiýetine ünsi çekip, hojalygy dolandyrmagyň netijeli usullaryny işjeň ornaşdyrmagyň wajypdygyny nygtady hem-de bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň ahyrynda ertir oktýabr aýynyň başlanýandygyny, munuň bolsa şanly baýramyň – mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýyllygynyň barha golaýlaşýandygyny aňladýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz ýygnananlaryň ählisine bu baýramy mynasyp garşylamak babatda, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň, halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
TDH


c: text/html

text:
Soňky Gülkünç
-
Kakasy oglunyň çeken suratlaryny iň gülkünç hakykata öwürýär
Çagalar göz öňüne getirmegi we surat çekmegi diýseň gowy görýärler. Biziň her birimiz bols...
-
Şäherçä baý turist gelip, oteliň hojaýynyna 100$ girewine berýär we otaglary görmäge çykýar...
Şäherçä baý turist gelip, oteliň hojaýynyna 100$ girewine berýär we otaglary görmäge çykýa...
-
Gadymy sungat UKY -FU gerçekleri
Bu adamlar UKY-FU sungatyny kämil derejede özleşdirip, ony başgalara islendik ýerde we isl...
-
Keýpiňizi galdyryp biljek gülkünç daşlyklar!
Şatlyk ýaýratmak örän aňsat - bar gerek bolany biraz gülki we ugurtapyjylyk! Bu göze düşýä...
-
Surat aldyrmak islemeýän çagalar
Internet süýji balajyklaryň suratlary bilen dolup daşýar. Ene-atalar bolsa, şu suratlarda...
-
Dogry wagtda alnan suratlar
Suratçylyk-sungatdyr. Herkim gyzykly ýa-da tötänleýin oňaýly ýagdaýlara şaýat bolup bilen...
-
Bu ene-atalaryň selfileri çagalarynyňkydan hem bet
Bu juwan adamlar selfilerini owadan çekmek islediler, emma olaryň ene-atalary üstün çykdy....
-
Çaga dogmazdan öň we soň çekilen suratlar
Bu suratlar belki size-de ylham berer.
-
Katastrofadan 1 sekunt öň
Göwnüňizi açyň! Suratlardaky ýaly ýagdaýa düşen wagtyňyz örän bialaç bolup bilersiňiz, emm...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillari Klinton Awstraliýa bilen Birleşen Ştatlaryň arasyndaky harby hyzmatdaşlyklary çuňlaşdyrmak barada gepleşmek üçin Awstraliýa geldi.
Awstraliýanyň goranmak ministri Stefen Smit we daşary işler ministri Bob Karr bilen geçiriljek gepleşiklere ABŞ-nyň goranmak sekretary Leon Panetta hem gatnaşar.
Bu ýyllyk sammit prezident Barak Obama bir ýyl ozal Awstraliýa birinji gezek sapar edeli bäri ilkinji gezek geçirilýär.
Şonda Obama Birleşen Ştatlaryň 2500 çemesi deňizçi esgeriniň Awstraliýanyň Darwin şäherindäki bazada bilelikdäki türgenleşiklere gatnaşjagyny yglan edipdi.
Bu habar Awstraliýanyň iň uly söwda hyzmatdaşy bolan Hytaýyň kejebesini daraldypdy.


text:
Düýn Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedýew Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Gündogar we Merkezi Ýewropada harby radar sistemasyny ýerleşdirmek baradaky ozalky planlaryny üýtgetmek barada gelen kararyny hoşallyk bilen garşy alandygyny aýtdy.
Orsýetiň telewideniýesinde eden bu çykyşynda Dimitriý Medwedýew amerikan prezidenti Barak Obamanyň we Goranmak sekretary Robert Geýtsiň bu barada kabul eden täze kararyny «jogapkärçilikli ädim» diýip häsiýetlendirdi we özüniň Waşington bilen dialoglaryny dowam etdirmäge taýýardygyny nygtady.
Şu hepde Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama bilen Goranmak sekretary Robert Geýts Gündogar we Merkezi Ýewropada Amerikanyň harby radar sistemasyny ýerleşdirmek baradaky ozalky planlary üýtgetmek kararyna gelnendigini aýdyp, çykyş etdiler.


text:
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň işiniň ilerlemegi üçin prezident Berdimuhamedowyň başlangyç tagallalary soňky dört ýylyň başky günlerinden belli bir derejede öz netijelerini berip ugrady. Emma reformalaryň depgini ençeme harbylary kanagatlandyrmaýar.
Beýleki pudaklara we ministrliklere garanyňda Goranmak ministrliginiň işgärleri üçin paýtagt Aşgabat şäherinde ýaşaýyş jaýlarynyň uly toplumy gurlup, ulanylmaga berildi. Serhetýaka harby bölümleriň birnäçesinde hem serhetçileriň maşgalalary ýaşaýyş jaýlaryny edindiler.
Şu ýylyň 7-nji ýanwarynda bolsa Aşgabat şäherinde Alyşir Nowaýy köçesi bilen Türkmenbaşy şaýolunyň çatrygynda Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň täze edara binasy gurlup, ulanylmaga berildi. Dürli öwüşginli suw çüwdürimleri bu binany has hem görke getirýär.
Goranmak ministrliginiň Garaşsyzlyk şaýolunyň başlanýan ýerinde bäş ýyl mundan ozal gurlup ulanylmaga berlen edara jaýyna garanyňda täze gurlan binanyň daş keşbi has döwrebap görnüşde bolup, onuň öňünde Göroglynyň hem ýadygärligi oturdylypdyr.
“Her bir döwletde harbylar üçin edilýän alada döwletiň öňünde durýan wajyp mesele bolmaly. Türkmenistanyň ýolbaşçylary hem muňa gowy düşünýärler” diýip, aşgabatly pensioner Baýmyrat aga buýsanç bilen aýdýar. Emma onuň bilen ylalaşmaýan harby işgärleriň maşgalalary hem bar.
“Ýurduň welaýatdyr-etraplarynda ýaşaýan we Watana gulluk edýän harby işgärleriň welin, köpüsiniň jaý bilen üpjünçiligi ýabygorly” diýip, ýurduň Balkan welaýatynyň Serdar (öňki Gyzylarbat) şäherinden bolan harby işgäriň maşgalasy Taganbibi Altyýewa aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, bar bolan ýaşaýyş jaýlarynyň ýerli ilatdan, harby gulluga degişli däl adamlara berilýän halatlary az däl: “Sebäbi harby bölümlerde parahorluk artýar. Ministrligiň işgärleri ‘jaý ýetmezçiligi barada bilýäris’ diýip jogap berýärler. Şonuň bilen hem mesele çözülmän galýar”.
Geçen ýylyň ahyrynda Döwlet serhet gullugynyň işgärleri hem Aşgabat şäheriniň Hoja Ahmet Ýasawy köçesiniň ugrunda gurlan, daşy mermer bilen örtülen, 5 gatly ýaşaýyş jaýyny sowgat aldylar. Töwerek-daşy abadanlaşdyrylan bu jaýyň golaýynda 600 orunlyk çagalar bagy hem bar.
Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Eýranyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň söwda boýunça attaşe wekili Hamid Goozalian Eýranda öndürilen harytlarynyň Türkmenistana eksportynyň möçberiniň geçen ýylyň dowamynda 70%-den aşanlygyny aýdýar. Bu barada Eýranyň ýarym resmi “Fars news” agentligi habar berýär.
Eýranyň resmisi Tähran bilen Aşgabadyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň 4 milliard dollardan ybaratdygyny bellemek bilen, iki ýurduň ykdysady we söwda gatnaşyklarynyň regionyň çäginde, aýratynam Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda iň ýokary derejede alnyp barylýanlygyny nygtady.
Eýranyň habar serişdelerinde Türkmenistanyň Tährandaky ilçisi Ahmet Gurbanowyň sözünden hem sitata getirilip, iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygynyň ýokary derejesiniň ýurtlaryň "gowy gatnaşyklaryna we dürli ugurlardaky birligine" baglydygy bellenildi.
Bilermenler Eýranyň soňky döwürde Turkmenistana eksport eden harytlarynyň möçberiniň artdyrylmagynyň sebäbini geçen ýylyň dowamynda Tährana garşy girizilen halkara sanksiýalary bilen baglanyşdyrýarlar. Şol sanskiýalar Eýranyň alyp barýan ýadro programmasy sebäpli ýola goýlupdy.
2010-njy ýylyň tomsunda Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi, Ýewropa Bileleşigi we Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan Eýranyň garşysyna girizilen sanksiýalar halkara söwdasyna we bu ýurduň üstünden ýük gatnawyna degişli çäklendirmeleri öz içine alýar.
ABŞ-nyň maliýe ministriniň terrorizmiň maliýeleşdirilmegine garşy göreş boýunça kömekçisi Deýwid Kohen Eýranyň ýadro programmasyndan we terroçylygy goldamakdan el çekmegini gazanmakda diplomatik tagallalara we gysyş görkezmek boýunça halkara arkalaşygyna bil baglanýanlygyny Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Aşgabadyň pozisiýasy
Türkmenistan Eýranyň haryt öndürijileri we dürli ugurlar boýunça biznes gatlaklary bilen hyzmatdaşlygy aktiwleşdirmek isleýär. 17-nji ýanwarda Eýranyň Maşad şäherinde açylan Türkmenistanyň haryt önümleriniň sergisi hem hut şu maksada gönükdirildi diýip, türkme metbugaty ýazýar.
Ýanwar aýynyň başynda Eýran yslam respublikasynyň nebit-gaz ministri we Milli nebit-gaz kompaniýasynyň başlygy Jawad Oudjiniň Türkmenistana resmi sapary boldy. Aşgabatdaky gepleşiklerde taraplar energiýa pudagyndaky gatnaşyklaryň giň derejeli döwletara dialog üçin örän ähmiýetlidigini nygtadylar.
Bilermenler Eýranyň Türkmenistana eksportynyň möçberiniň artmagynyň sebäbini Eýranyň daşary söwda mümkinçilikleriniň çäklendirilmeginden daşgary-da, Türkmenistanyň göz öňünde tutýan öz bähbitleri bilen hem baglanyşdyrýarlar.
Orsýetiň Syýasy barlaglar institutyndan syýasaty öwreniji Aždar Gurdowyň sözlerine görä, Eýranyň Türkmenistana eksport edýän harytlary esasan azyk önümlerinden, ýeňil maşynlardan, "Tiz kömek" ýaly ýörite ulaglardan we ýolagçy awtoulaglaryndan ybarat.
Bilermen Gurdowyň sözlerine görä, Türkmenistan bu söwdada Eýrana gaz eksportyny artdyrmak, tebigy gazy özüne amatly bahadan satmak we Eýrandan maýa goýumlaryny ýurda çekmek ýaly maksatlary göz öňünde tutýar.
Ýangyç söwdasy
2010-njy ýylyň ýanwarynda Türkmenistandan Eýrana täze gurlan Döwletabat -Hangyran gaz geçirijisi işe girizildi, noýabry aýynda bu gaz geçirijiniň ikinji bölegi açyldy. Bahasy 1 milliard 200 million dollarlyk, uzynlygy 1,024 kilometrlik bu gaz geçiriji günde 50 million kubometr gaz akdyrmaga ukyply.
Ýarym resmi “Fars news” agentligi, Döwletabat-Hangyran turbasynyň Eýrana türkmen gazyny alyp, ony beýleki ýurtlara satmaga hem mümkinçilik berýändigini aýdýar. Emma Eýrana garşy girizilen halkara sanskiýalar bu ýurduň türkmen gazyny dünýä bazarlaryna çykarmagyna kynçylyk döredýär.
Gurdow Eýranda haryt we ýolagçy gatnawynyň esasy bölegi awtoulaglar arkaly amala aşyrylýarka, bu ýurduň özi hem benzin ýetmezçiligini duýýar diýýär: “Benzine bolan uly talaplaryň üstesine ýangyç söwdasyny çäklendirýän halkara sanksiýalaryň hem girizilmegi Eýranda ýangyç ýetmezçiligini hasam güýçlendirdi”.
“Türkmenistan üçin eksport derejesini galdyrmak boýunça iň perspektiw ugur ýangyç önümleriniň söwdasydyr. Bu ýurtda eksport üçin ýangyç önümleri ýeterlik. Emma Aşgabadyň Tähran bilen bu ugurdan alyp barýan söwdasyna degişli maglumatlar köpçülige elýeterli däl” diýip, Gurdow Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Türkmenistan Eýranyň Demirgazyk Horasan, Razewi Horasan, Gülüstan, Mazanderan we Gilan welaýatlary bilen serhetdeş. Iki ýurduň 1,200 km uzaklykdaky özara serhedi bar. Häzir Türkmenistanyň Tähranda ilçihanasy we Maşad şäherinde-de konsullygy bar.


text:
Garaguş (Akguýruk)
Garaguş (Akguýruk) – (haliaeetus albicilla). Türkmenistanyň Milli tebigat hazynasyna girýän bu haýwan Türkmenistan üçin goramaga iň kritik bir sürüsidir.
Gysgaça beýany[üýtget | edit source]
Ol uly yrtyjy guş. Ýetişen uly guşlaryň gyska ak guýrugyndan başka erleriniň eleginiň renki goňurdur.[1]
Biýologiýasynyň aýratynlyklary[üýtget | edit source]
Türkmenistanda onuň höwürtgelýändigi barada ähtibarly maglumat ýok, ýöne Türkmenistanyň serhedine golaý demirgazyl Eýranda akguýruk garaguşlar höwürtgelýärler. Türkmenistanda tomsuna olar ýeke-täklikde gelýär.[2]
References[üýtget | edit source]
- ↑ [Türkmenistan SSR-niň Gyzyl Kitaby. I tom. Oňurgaly haýwanlar we ýokary derejeli ösümlikler], ( 1985). “Türkmenistan” Publishing House, Aşgabat O. Kuliýew köçesi, 31. 1985.
- ↑ [Türkmenistan SSR-niň Gyzyl Kitaby. I tom. Oňurgaly haýwanlar we ýokary derejeli ösümlikler], ( 1985). “Türkmenistan” Publishing House, Aşgabat O. Kuliýew köçesi, 31. 1985.


text:
Orsiýetiň prezidenti Wladimir Putin Moskwanyň öz “Yslam döwleti” toparyna garşy alyp barýan harby operasiýalaryny mundan beýläk has hem ýygjamlaşdyrjakdygyny aýtdy.
”Biz hiç zady we hiç kimi ýadymyzdan çykaramzok. Sinaýda biziň watandaşlarymyza garşy amala aşyrylan jenaýat heläk bolan adamlaryň sany boýunça [Orsýetiň graždan awiasiýasynyň taryhynda] iň ganly wakadyr” diýip, Putin öz çykyşynda belledi.
Onuň bu sözleri agzalýan pajyga bilen bagly Orsýetiň Federal aňtaw gullugynyň ýolbaşçysy Aleksandr Bortnikowyň çykyşyndan soň köpçülige ýetirildi. Bortnikow bolsa munuň öň ýanyndaky çykyşynda oktýabr aýynda Sinaýda heläkçilige uçran rus uçarynyň terroristler tarapyndan urlup ýykylandygyny resmi derejede tassyklady.
“Terroristik hereket”
”Metrojetiň” A321 kysymly ors uçary Müsüriň Şarm el-Şeýh şäherinden Orsýetiň St. Peterburg şäherine barýarka ýolda partlady we bu heläkçilikde ölen 224 ýollagçynyň hemmesiniň diýen ýaly Orsýetiň raýatlarydygy aýdylýar.
Şol hüjümiň jogapkärçiligini “Yslam döwleti” toparyna degişli jeňçiler boýun aldylar. Emma edil şol wagt Orsýetiň syýasy ýolbaşçylary bu heläkçiligiň sebäpleri barada anyk bir zat aýtmakdan saklandylar we gutarnykly karara gelmek uçin resmi derňewleriň netijesine garaşjakdyklaryny aýtdylar.
Orsýetiň Federal aňtaw gullugynyň ýolbaşçysy Aleksandr Bortnikow 16-nji noýabrda eden çykyşynda biz Sinaýda bolan şol wakanyň terroristik hereketdigini doly tassyklap biljek diýdi.
Ol prezident Putiniň ýolbaşçylygynda 16-njy noýabrda geçirilen ýygnakda agzalýan uçaryň ýarylmagyna içki däl-de, daşky täsir sebäp bolupdyr diýdi.
“Sapak bolsun”
Bortnikow , uçaryň içinde ýerleşdirilen bomba partlandan soň, onuň asmanda dargandygyny we edil şu ýagdaý sebäpli uçaryň bölekleriniň uzak aralyga pytrandygyny belledi.
Prezident Putin, şol wakada dahyly bolan adamlar nirede bolsa-da, ýüze çykarylyp, olaryň jezalandyryljakdygyny mälim etdi.
Ol aýratynam Orsýetiň Daşary işler ministrligine ýüzlenip, “Bu meselede öz kärdeşleriňiz bilen habarlaşyp, olardan şol waka dahyly bolan adamlary tapmaga we olary jezalandyrmaga kömek soraň” diýdi.
Orsýetiň prezidenti öz çykyşynda Orsýetiň Siriýada alyp barýan howa hüjümlerini güýçlendirjekdigini mälim edip, bu şeýle jenaýatlary amala aşyrýanlara sapak bolsun diýdi.
Orsýet, mälim bolşy ýaly, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady goldamak maksady bilen 30-njy sentýabrda Siriýada öz howa hüjümlerine başlapdy. Ol bu hüjümlerde Siriýadaky oppozision söweşiji toparlary, şol sanda ”Yslam döwletini” nyşana alýar.
Orsýet, Parižde bolan terroristik aksiýanyň yzysüre, özüniň Siriýadaky howa hüjümlerini güýçlendirjekdigini habar berdi. Geçen hepdäniň soňunda Parižde bolan hüjümlerde azyndan 129 adam öldürildi we şol hüjümleriň jogapkärçiligini “Yslam döwleti” topary öz üstüne aldy.


text:
Käbir türkmenistanlylar Fransiýada bolan terrorçylykly waka duýgudaşlyk bildirip, Fransiýanyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň öňünde gülleri goýup, şem ýakdylar. 13-nji noýabrda fransuz paýtagty Parižiň dürli ýerlerinde amala aşyrylan atyşyklarda we partlamlarda 132 adamyň ölendigi habar berilýär.
Şu gün Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa Fransiýanyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň öňüne aýlanyp geldi. Fransuz ilçihanasynyň öňündäki ýagdaýlar barada Soltan Açylowa bilen geçirilen söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Türkmenistаnda welaýat, etrap we şäher maslahatlaryna saýlawlar geçirildi. Resmi maglumatlarda 23-nji noýabrda geçirilen bu ses berişligiň ýokary guramaçylyk derejesinde we halkyň ýokary gatnaşygynda amala aşyrylandygy, ilatyň 92,76 %-tiniň ses berendigi habar berildi.
Azatlyk Radiosy Aşgabadyň ýaşaýjylary ýazyjy Amanmyrat Bugaýew, graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow we Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýew bilen söhbetdeş bolup, olaryň soňky saýlaw tejribeleri, gatnaşyp-gatnaşmandygy barada gürrüň bermegi sorady.


text:
Azerbaýjanly 40 ýaşly Nowruz Allahwerdiýew Çowdar obasynda palçykdan salnan jaýda ýaşaýar. Şahtaçylaryň bu kiçeňräk obasy daglyk ýerde, Ermenistan bilen serhediň golaýynda ýerleşýär. Ol 1990-njy ýyllaryň başynda Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda bolan uruş zerarly Daglyk Garabagdan göçürilen 800 müň adamdan biri.
Allahwerdiýew şonda ýene 60 sany bosgun maşgala bilen bilelikde Çowdar obasynyň golaýyndaky daglyk ýerde başpena tapypdy we oba hojalygy bilen meşgullanyp başlapdy. Agyr günde ýaşaýan beýleki garyp obadaşlary ýaly, Nowruz Allahwerdiýew hem öz watançylyk duýgularyny ýaşyrmaýar. Onuň köneje jaýynyň diwarlarynda prezident Ylham Aliýewiň we onuň merhum atasy Geýdar Aliýewiň suratlary asylyp goýlan.
Häzir Allahwerdiýewiň maşgalasy ýene bir problema bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Britaniýaly dag magdançylyk şirketi Allahwerdiýewiň ýeriniň bir bölegini eýeledi we obany suw bilen üpjün edýän ýaplaryň birini petikledi. Allahwerdiýew ýaşaýan obasynyň bu kynçylyklardan saplanmagyna prezidentiň ýardam berjegine ynanýar.
“Britan” şirketi?
Aliýewiň maşgalasynyň altyn känlerindäki paýy. (Ulaltmak üçin üstüne basyň.)
Emma onuň bu umydynyň başa barjagy gümana. Allahwerdiýew täze känä eýeçilik edýän şirketiň prezident Aliýewe we onuň maşgalasyna degişlidigini bilmeýär.
2007-nji ýylda kabul edilen kararlara laýyklykda, Azerbaýjan döwleti Çowdardaky altyn känini we ýene birnäçe känleri özleşdirmek işini AIMROC, ýagny Azerbaýjanyň Halkara Mineral Resurslaryny Dolandyrjy Kompaniýasyna tabşyrypdy. Bu şirket känleriň 70%-ine eýeçilik edýär, şol bir wagtda-da känleriň diňe 30%-i döwletiň eýeçiliginde galýar.
Azerbaýjanyň Halkara Mineral Resurslaryny Dolandyrjy Kompaniýasynyň düzümini anyklamak aňsat däl. Çowdar obasynyň ýaşaýjylary öz başyna düşen kynçylyklarynda iňlisleri günäleýärler, hakykat bolsa başgaça bolup çykýar. Agzalan şirketiň düzümine girýän “Londex Resources, S.A.”, “Willy and Meyris S.A.”, “Fargate Mining Corporation” we “Globex International LLP” atly dört şirket, Azerbaýjanyň resmilerine görä, känlere eýeçilik etmek üçin ýörite döredilen kompaniýalar. Bäşinji şirket Ýaponiýanyň “Mitsui Mineral Development Engineering Co. Ltd.” (MINDECO), dag-magdançylyk we maşyn-gurluşyk kompaniýasy. Emma onuň ygtyýarlyklary proýekt boýunça resmi synçy hökmünde kesgitlenýär we ol hiç hili emläge eýeçilik etmeýär.
Azerbaýjanyň Halkara Mineral Resurslaryny Dolandyrjy Kompaniýasy düzümine girýän we şirketiň emläginiň 11%-ne, ýagny 200 million dollarlyk paýyna eýeçilik edýän “Globex International LLP” kompaniýasy prezident Ylham Aliýewiň Leýla we Arzuw gyzlaryna, şeýle-de şweýsariýaly biznesmen Oliwýe Mestelana degişli.
Maşgala gatnaşygy we girdejiler
“Globex International LLP” kompaniýasy prezident Ylham Aliýewiň Leýla (sagda) we Arzuw (çepde) gyzlaryna, şeýle-de şweýsariýaly biznesmen Oliwýe Mestelana degişli
Prezident Aliýewiň resmi edarasy aliýewler maşgalasynyň altyn känleriň eýeçiligine gatnaşygy baradaky sowallara jogap bermekden boýun gaçyrdy. Prezidentiň resmi wekili Azer Gasimow telefon arkaly edilen jaňlara jogap bermekden ýüz öwürdi, ol özüne ýazmaça görnüşde iberilen sowallara hem jogap bermedi.
Azerbaýjanyň Halkara Mineral Resurslaryny Dolandyryjy Kompaniýasynyň esaslandyrylyşy hem köp soraglary döredipdi. 2006-njy ýylda prezident Ylham Aliýew kompaniýany esaslandyrmak barada permana gol çekende, ol bu konsorsiumyň düzümine “Globex International LLP” şirketini hem goşupdy. 2007-nji ýylda döwlet Azerbaýjanyň Halkara Mineral Resurslaryny Dolandyrjy Kompaniýasy bilen ylalaşyga gol çekip, oňa 30 ýylyň dowamynda tebigy serişdelere baý regionlary özleşdirmek işini tabşyrypdy.
Diňe bir Çowdar käniniň özi-de örän girdejili obýektdir. Azerbaýjanyň Tebigat meseleleri boýunça ministrliginiň berýän bahasyna görä, Çowdaryň altyn zapaslary 44 tonna, kümüş zapaslary bolsa 164 tonna barabar bolup, çak bilen 2,5 milliard dollara durýar.


text:
Şwesiýaly aýdymçy Mans Zelmerlow Wenada geçen Ýewrowideniýe aýdym saz bäsleşiginiň final tapgyrynyň ýeňijisi boldy. 28 ýaşly Zelmerlow rus we italiýan bäsdeşlerinden üstün çykmagy başardy.
Ikinji orny russiýaly aýdymçy Polina Gagarina eýeledi. Gagarinanyň ýerine ýetiren aýdymynda “Biziň ählimiz bir dünýäniň adamy. Biz üýtgeşik bolsak-da, biz birdiris” diýen sözleri bar. Bu Russiýadaky gomoseksuallara garşy kabul edilen kanunyň garşysyna edilen bir hereket hökmünde hem kabul edildi. Russsiýanyň prawoslow kilisesiniň partiarhy Kirill bäsleşikden öň çykyş edip, Gagarinanyň ýeňilişe sezewar boljakdygyna umyt edýändigini aýdypdy.
Şwesiýa Ýewrowideniýe bäsleşigini jemi 6 sapar ýeňipdi.


text:
Türkmenistanly futbolçylar Arkalaşyk kubogy ugrundaky ýaryşy estoniýaly futbolçylary utmak bilen başladylar.
2012-nji ýylyň Arkalaşyk kubogy Orsýetiň futbol bileleşiginiň 100 ýyllyk baýramçylygynyň çäklerinde geçirilýär. “Peterburgskiý” sport kompleksinde 19-njy ýanwarda Türkmenistan bilen Estoniýanyň ýetginjekler komandasynyň arasynda geçirilen ýaryş 1:0 hasabynda Türkmenistanyň komandasynyň peýdasyna gutardy.
Arkalaşyk kubogy ugrundaky bu nobatdaky turnir Sankt-Peterburgda 19-29-njy ýanwar aralygynda geçirilýär. Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysy “A” toparda çykyş edip, 20-nji ýanwarda Gazagystanyň, 22-nji ýanwarda bolsa Orsýetiň ýaşlar komandasy bilen bäsleşýär.
Bu ýaryşa Ukrainanyň, Moldowanyň, Gyrgyzystanyň, Latwiýanyň, Belarusyň, Eýranyň, Täjigistanyň we Litwanyň komandalary hem geldiler. Azatlyk Radiosy Ýewropada ýaşaýan türkmen studenti we türkmen futbolçylarynyň janköýeri Arslan bilen düýnki ýaryş we indi boljak oýunlar barada gysgaça söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Arslan, Türkmenistanyň futbol boýunça ýaşlar ýygyndysy 18-nji ýanwarda bolan ýaryşda Estoniýanyň ýaşlar ýygyndysyny 1:0 hasabynda utmagy başardy. Siz türkmen futbolçylarynyň janköýerleriniň biri hökmünde bu oýna nähili baha berýärsiňiz?
Arslan: Elbetde, bu ýeňiş şowlulyk, nesibe bilen bagly. Biziň oýunçylarymyzyňky şowuna boldy, sebäbi estoniýalylar öz mümkinçiliklerini gowy ulanyp bilmediler. Ýöne, şol bir wagtda-da, biziň oýunçylarymyz ýeterlik derejede erjellik, tutanýerlilik görkezdiler we hut şunuň netijesinde-de, ýurdumyz üçin örän möhüm bolan ýeňşi gazanmagy başardylar.
Azatlyk Radiosy: Türkmen futbolçylarynyň indiki garşydaşlarynyň rus we gazak futbolçylary boljagy aýdylýar. Siz bu oýunlardan nämä garaşýarsyňyz? Ýagny, bu oýunlarda kim utar öýdýärsiňiz?
Arslan: Rus futbolçylarynyň komandasyna garşy durmak örän çylyşyrymly bolar, sebäbi häzir Orsýetde futbol uly galkynyşda we ol ýerde ýaş oýunçylary ýetişdirmäge, olaryň oýun başarnygyny ýokarlandyrmaga uly üns berilýär. Şeýle-de, Orsýetde futbolyň ähli ugurlaryny dikeltmek üçin örän kän pul dökülýär.
Azatlyk Radiosy: Siz türkmen futbolçylarynyň şular ýaly ýaryşlarda has netijeli çykyş etmegi üçin Türkmenistanda nämeler edilmeli diýip pikir edýärsiňiz?
Arslan: Ilkinji nobatda döwletiň biziň ýurdumyzda sporty dikeltmek bilen çyndan gyzyklanmagy gerek. Onsoňam, men Türkmenistanyň daşary ýurtly trenerleri ýurda çagyryp getirmegi örän möhüm rol oýnarmyka öýdýärin.
Men adamlaryň sport bilen gyzyklanmagy, sporta gelmegi üçin, ozaly, strukturany, gurluşy dikeltmeli diýip hasaplaýaryn. Ýurtda geçirilýän sport çärelerini adamlar biler ýaly, ýaryşlar ýarym boş stadionlarda, ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçmez ýaly, olary telewideniýede has köp bermeli.
Eger janköýerleri gyzyklandyrmagy başarsaň, olary sport ýaryşlaryny görmäge köp çekip bilseň, tutuş strukturany dikeldip bilersiň. Bu iş sporty ösdürmegiň örän möhüm bölegi.


text:
Şu gün 20 ýyldan gowrak häkimiýet başynda otyrup, dürli repressiýalara ýol beren Türkmenistanyň birinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň ölenine 3 ýyl boldy.
Bu gün geçen iki ýylda Nyýazowyň ýatlama güni hökmünde bellenipdi.
Bu ýyl 21-nji dekabyryň bellenilşi barada türkmenistanly žurnalist Aşyrguly Baýriýew bize şeýle maglumat berdi. “Türkmenistanyň häzirki ýolbaşçylary, ilatyň sosial-ykdysady durmuşyna degişli meseleler boýunça Nyýazowyň dowründe edilen ýalňyşlyklary ýuwaş-ýuwaş düzetmäge synanşýarlar. Emma Nyýazowyň döwründe başgaça pikirler üçin tussag edilen oppozisiýanyň wekilleriniň, graždan aktiwistleriň köpisi henize çenli tussaglykda saklanýar”.
Onuň aýtmagyna görä, Nyýazowyň döwründe bolşy ýaly, onuň ölümine üç ýyl wagt geçendigine garamazdan Türkmenistanda erkin metbugata, söz azatlygyna, köp partiýalylyk sitemasyna henize çenli ýol berilmeýär.
Şeýle hem şu gün Orsýetiň köp şäherlerinde, millionlarça adamyň ölümine sebäp bolan Iosif Staliniň doglan güniniň 130 ýyllygy bellenilýär.
Moskwada kommunistik partiýasynyň lideri Genadiý Zuganow Staliniň mazaryna gül goýup, ýörite dabara geçirmegi planlaşdyrýar diýip, “Eho Moskwy” radiostansiýasy habar berdi.
Staliniň ölüminden soň häkimiýet başyna gelen Nikita Hruşew üç ýyldan soň, 1956-njy ýylda, Staliniň döwründäki eden etdilikleri, repressiýalary açaçan ýazgaryp çykyş etdi.
Şol döwür Hruşewiň “maýylganlyk döwri” diýlip atlandyrylypdy.


text:
Häzirki wagt Fransiýada tussaglykda saklanylýan gazak tütjary Muhtar Ablýazowyň ýarany diýlip aýdylýan rus raýaty Gazagystanda “etniki ýigrenji möwjetmekde” güman edilip, gözlenýär.
Gazagystanyň Baş prokuratura edarasynyň resmileri 18-nji noýabrda Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda Aleksandr Below ady bilen hem tanalýan Aleksandr Potkine garşy derňewleriň başlandygyny mälim etdiler. Rus raýaty Potkin Russiýada Bikanun migrasiýa garşy anti-migrant hereketiniň öňki lideridi.
Geçen aý Potkin Moskwada tussag edilip, düýbi Almatyda ýerleşýän “BTA” bankyndan ogurlanan hapa pullary ýuwmaga kömek etmekde aýyplanypdy.
“BTA” bankynyň öňki başlygy Ablýazow takmynan 5 milliard amerikan dollaryny ogurlamakda güman edilip, Gazagystan, Russiýa we Ukraina tarapyndan gözlenýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Agyr atletika
Agyr atletika güýç derejesini görkezýän esasy synag bolup, onuň düzümine türgenleriň ştangany kellesinden ýokara götermek maşklary girýär. Agyr atletikanyň iki sany görnüş bolup, olar birden götermek we itip galdyrmakdyr. Birden götermek görnüşi ştangany ýerden kelläň ýokarsyna bir gezekde galdyrmagy öz içine alýar. Itip galdyrmak iki aýratyn hereketden, ýerden egniňe çenli , soňra kelläňden ýokara galdyrmagy öz içine alýar. Her bir görnüşi ýerine ýetirmek üçin türgenleriň üç synanyşygy bar. Her bir türgeniň birden götermek we itip galdyrmak synanyşygynda görkezen iň gowy netijesi onuň jemleýji ballyny kesgitlemek üçin goşulýar.
Türgenler agram derejesine laýyklykda, erkekler üçin sekiz derejä we aýallar üçin şonça derejä bölünýär. Türgeniň esasy üstünligi onuň güýjüne bagly, emma türgeniň hereketine,, tizligine, wagta, deňagramlylyga we çeýelige hem üns berilýär.
Gysgaça maglumatlar
- Agyr atletika gadym döwürde Gresiýada döräp, ol erkekleriň güýjüni görkezýän esasy synag hasaplanypdyr
- Agyr atletika boýunça ilkinji dünýä çempionaty 1891-nji ýylda Britaniýada geçirilipdir
- Ýaryş geçirilýän döwründe türgenler öz agramlyk derejesiniň üç essesine çenli göterip bilýär
- Erkekleriň ýaryşynda ştanganyň agramy 20 kg. Aýallaryň ýaryşynda onuň agramy 15 kg
Sport görnüşleri
Jemi 21 sany sport görnüşi boýunça ýaryşlar geçiriler.
KüştKüşt oýny 32 sany gara we 32 sany ak, jemi 64 öýjükden ybarat bolan tagtanyň üstünde oýnalýan oýundyr. Küşt çöpleri iki topara bölünip, olar iki sany dürli reňkden ybarat bolýar – gara we ak.
Küşt
FutzalFutzal sporty ilki bilen Günorta Amerika ýurtlary bolan Urugwaý we Brazilýa ýurtlarynda oýnalyp başlandy.
Futzal
TennisÝaryşyjylar pökgisini raketka arkaly tordan geçirmek üçin gezekleşip urýarlar. Sportuň bu görnüşinde ýekeleýin (bire bir) we jübütleýin (iki ikä garşy) çäreler erkekler we aýallar üçin, şeýle hem garyşyk jübütler (her bir topar bir erkek we bir aýal oýunçydan ybarat) üçin gurnalýar.
Tennis
TaýboksTaýboks Tailandyň göreş sporty bolup, dürli klinçiň usullaryny ulanmak bilen dik duryp söweşmek arkaly oýnalýar. Bu fiziki we aň taýdan kämil bolmagy talap edip, injekleriň birleşmegini öz içine alýanlygy sebäpli, “ sekiz uçluklaryň (eliň we aýagyň) sungaty” diýlip atlandyrylýar.
Taýboks
SamboSambo “Samooborona Bez Oruzhia" adalgasynyň gysgaldylan görnüşidir we ol “özüňi ýaragsyz goramak” diýmegi aňladýar.
Sambo
KuraşKuraş sporty gadymy döwürde häzirki Özbekistanyň çäklerinde döredilip, söweş sungatynyň bir görnüşi bolup durýar. Ylmy barlaglaryň soňkularyna esaslanylsa, Kuraşyň ýaşy azyndan üç ýarym müň ýyla barabardyr.
Kuraş
Ju-jitsu"Ju" sözi “mylaýym, ýumşak, çeýe” ýaly sözlere, “jitsu” sözi bolsa “sungat” ýa-da “tehnika” diýmekligi aňladyp, goranýanyň öz güýjüni däl-de, garşydaşynyň güýjüni özüne özüne gönükdirmegi aňladýar.
Ju-jitsu
BowlingBowling “zyňylýan” sport görnüşi bolup, pökgi nyşanada düzülen “çüýşelere” tarap güýç bilen zyňylmaly we olary ýykmaly. Şoňa görä-de utuk gazanylýar.
Bowling
Welosport (trek)Welosport tiz depginli we çekeleşikli ýaryş bolup, ol dürli toparly we ýeke täk şahslar üçin çäreleri öz içine alýar.
Welosport (trek)
Suwda ýüzmek“Gysga aralyk” adalgasy howuzyň uzynlygynyň 25 metrden ybaratdygyny aňlatmak üçin ulanylýar.
Suwda ýüzmek
Basketbol 3/33x3 basketbol oýny üç agzadan ybarat bolan iki toparyň arasynda torly halkanyň bir sanysyndan ybarat bolan basketbol oýun meýdançasynyň ýarymynda oýnalýar.
Basketbol 3/3
Agyr atletikaAgyr atletika güýç derejesini görkezýän esasy synag bolup, onuň düzümine türgenleriň ştangany kellesinden ýokara götermek maşklary girýär.
Agyr atletika
Ýeňil atletikaÝeňil atletika türgenleri ýeňil atletika boýunça 13 çärä gatnaşýarlar
Ýeňil atletika
TaekwondoTaekwondo bu koreý sözi bolup, ol “Aýaklaryň we elleriň usuly” diýmegi aňladýar. Pälwanlar garşydaşynyň göwresine we kellesine el bilen urmak we aýak bilen depmek arkaly utuk gazanýarlar- iň köp utuk gazanan pälwan ýaryşy ýeňýär.
Taekwondo
Tans sportyTans sporty diýip öňler ball tansynyň ýaryşyna aýdylýardy. Bu hili lezzetli çäräniň ady häzirki zamanda talap edilýän sporty aňlatmak üçin üýtgedildi.
Tans sporty
Kik-boksingKik-boksing bu söweş sungatyna degişli sport görnüşi bolup, onda ýaryşyjylar ýörite boks elliklerini geýip boks sportundaky ýaly ýumruklaşmaly we açyk aýaklary bilen karate sportundaky ýaly depmek usullaryny ulanýarlar.
Kik-boksing
Guşakly göreşGuşakly göreş milli göreşiň iň gadymy görnüşleriniň biridir. Bu görnüş taryhda ýazga girizilen sportlaryň biridir.
Guşakly göreş
Sport göreşiGöreş sportuň başa -baş söweş görnüşi bolup, ol aýlawly halkada, hiç hili enjamy we goragly guraly ulanmazdan alnyp barylýar. Göreşiň erkin usulynda pälwanlar ähli bedenini ulanyp bilýär.
Sport göreşi
Bilýard sportyBilýard üç sporty özünde jemleýär, ýagny stol üsti, karambol we snuker.
Bilýard sporty
Atly sport KonkurAtçylyk sportunda erkekler we zenanlar biri-biri bilen oýun meýdançasynda ýaryşýarlar. Üstünligiň esasy görkezijisi fiziki güýç bolman, tehniki usullar bolup durýar.
Atly sport Konkur
Türkmen milli göreşiMilli göreşiň guşagy ulanmaga we ulanmazlyga baglylykda üç emeli bardyr: guşakdan tutup (yzygiderli guşagy goýbermän), guşagy goýberip (guşakdan erkin tutup) we guşakdan tutman göreşmek.
Türkmen milli göreşi


text:
Türkmen metbugatynda berlen maglumatlarda Gyzyl Haç guramasynyň delegasiýasynyň Türkmenistana sapar edýändigi aýdylýar.
Delegasiýa bu guramanyň Merkezi Aziýa boýunça regional wekilçiliginiň ýolbaşçysy Iw Jowanonniniň ýolbaşçylyk edýändigi habar berilýär.
Düýn Gyzyl Haç guramasynyň delegasiýasy Türkmenistanyň Mejlisinde kabul edildi we milli parlamentiň gurluşy bilen tanyşdyrylyp gepleşikler geçirildi.
Bu gepleşiklerde Türkmenistanyň milli kanunçylygynda halkara gumanitar hukuklaryň (HGH) kadalaryny amala aşyrmak, şeýle hem Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň statusy hakynda Türkmenistanyň Kanunynyň proýektini taýýarlamak, Türkmenistanyň Ýaragly güýçlerinde we ýurduň okuw jaýlarynda halkara gumanitar hukuklary öwrenmek babatdaky meselelere garalandygy aýdylýar.
Şu gün Gyzyl Haç guramasynyň delegasiýasy Merkezi Aziýa ýurtlarynyň milli jemgyýetleriniň ýolbaşçylarynyň forumyna gatnaşýar diýlip, habar berilýär.


text:
Marokkonyň Marrakeş şäherindäki kafeleriň birinde mundan bir hepde ozal amala aşyrylan partama dahyllylykda gümän edilip, ýurduň üç raýaty tussag edildi.
28-nji aprelde “Argana” kafesinde amala aşyrylan şol partlamada 16 adam, şol sanda ençeme daşary ýurtly turist öldi, 20 töweregi adam ýaralandy.
Içeri işler ministrliginiň berýän maglumatyna laýyklykda, tussag edilenleriň arasynda bu partlamanyň esasy gurnaýjysy-da bar. Aýdylmagyna görä, ol “Al-Kaýda” topary bilen hem ilteşikde bolupdyr.
Tussag edilen beýleki iki adam barada hiç hili maglumat berilmedi.


text:
Yrakda Mosuly “Yslam döwleti” ekstremistik toparyndan azat etmek boýunça geçirilýän harby operasiýanyň çäginde, hökümet güýçleri şäheriň aeoroportuna ýakynladylar.
General-leýtenant Raid Şakir Jawdatyň beren maglumatyna görä, hökümet güýçleri Mosulyň 15 kilometr günortasyndaky Hammam al-Aliliň merkezini ele geçiripdirler.
Ol beýleki harby birikmeleriň Tigris derýasynyň günbatar akymy boýunça ilerländiklerini we häzir olaryň aeroportdan 4 km uzaklykda ýerleşýändiklerini hem sözüne goşdy.
Mosul “Yslam döwleti” ekstremistik toparynyň iň soňky berkitmesidir. Ony azat etmek boýunça Yragyň hökümet we kürtleriň Peşmerga güýçleri söweşýärler.


text:
Şu gün Italiýanyň paýtagty Rimde dünýäde açlyk jebrini çekýän ýüzlerçe million adama kömek etmegi maksat edinen sammit açyldy.
3 günläp dowam etjek sammite 60 çemesi döwlet baştutany, oba hojalyk ministrleri we beýleki resmiler gatnaşýar.
Bu sammit BMG-niň Azyk we oba hojalygy guramasy tarapyndan geçirilýär. Emma muňa agaramazdan, oňa dünýäniň iň ösen senagat ýurtlarynyň 8-liginden diňe Italiýanyň premýer ministri Silwio Berluskoniniň gatanşmagyna garyşylýar.
BMG-niň baş sekretary Ban Ki-Mun sammitiň açylyşynda çykyş edip, Kopenhagende dekabrda boljak klimat özgermesi sammitinde ylalaşyga gelinmegi global açlyga garşy durmakda gaty möhüm diýdi.


text:
Yrakda soňky üç günüň dowamynda amala aşyrylan dürli hüjümlerde jemi 75-den gowrak adam öldi. Munuň özi soňky aýlaryň dowamynda Yrakdaky iň uly ýitgili hüjümler hasaplanylýar.
Soňky uly ýitgili hüjümlerden biri anna güni Bakuba şäherinde amala aşyryldy. Bu şäherdäki sünni musulmanlarynyň metjitlerinden biriniň golaýynda yzly-yzyna amala aşyrylan iki sany partlamada 40-dan gowrak adam öldi.
Anna güni Bagdatda aşyrylan başga bir partlamada bolsa 20 töweregi adamyň ölendigi habar berilýär.
Bu partlamalaryň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almandyr. Partlamalary amala aşyryjylaryň maksady hem häzirlikçe belli bolman galýar.


text:
1-nji noýabrda ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Merkezi Aziýanyň taryhy Samarkant şäherinde merkezi aziýa döwletleriniň daşary işler ministrleri bilen duşuşdy. Jon Kerri ABŞ-nyň döwlet sekretary hökmünde Merkezi Aziýa ilkinji saparyny geçirýär.
ABŞ sebitiň awtoritar hökümetleriniň adam hukuklaryna we demokratiki gymmatlyklara hormat goýmaklaryny isleýär. Munuň netijesinde regiondaky ekstremizm howplarynyň has peseljekdigine ynanylýar.
31-nji oktýabrda Jon Kerri Gyrgyzystanda bolan mahaly öz sapar edýän ýurtlaryny tankyt etmekden çekinmejekdigini duýdurdy. Şol bir wagtda ABŞ-nyň resmisi bar bolan aladalanmalara garamazdan, regionyň ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy we özara gatnaşyklary ösdürmäge taýýardygyny hem aýan etdi.
“Inisiatiwalar boşlukda amala aşyrylmaýar”
Kerri özbek şäheri Samarkantda Merkezi Aziýanyň, şol sanda Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Türkmenistanyň daşary işler ministrleri bilen geçiren duşuşygynda Birleşen Ştatlaryň sebitiň ýurtlary bilen özara, şol sanda energiýa howpsuzlygy, bilim ulgamy, ykdysady pudak boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmäge isleglidigini aýtdy.
Şol bir wagtda ol “ykdysady, sosial we medeni inisiatiwalaryň howasyz boşlukda amala aşyrylmaýandygyny” hem belläp, “olar dolandyryşyň hili we demokratik institutlaryň berkligi bilen baglanyşyklydyr” diýdi.
Kerri, “beýleki ýerlerde bolşy ýaly, Merkezi Aziýanyň halklary hem jogapkärçilikli we täsirli hökümete örän mätäç” diýip, “Merkezi Aziýanyň ýurtlary hem öz garaşsyzlygyny alandan soň, döwlet gurluşyny halkara standartlaryna gabat getirjekdiklerini wada beripdiler we olaryň her biri şol standartlara laýyk gelmek üçin biziň bilen we özleri bilen işleşýärler. Biz demokratik dolandyryşdaky progresiň gürrüňi edilýän beýleki pudaklaryň her biriniň bähbidine boljakdygyna şübhelenmeli hem däldiris” diýdi.
Ykdysady çökgünlik
Emma ol žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda Merkezi Aziýa ýurtlaryndaky adam hukuklarynyň ýagdaýy barada aç-açan gürrüň etmekden saklandy.
1-nji noýabrda Kerri žurnalistleriň öňünde Özbegistanyň awtoritar prezidenti Yslam Karimow bilen aýrylykda geçiren gepleşiklerinde hem ýurtdaky adam hukuklaryndan dil ýarmady. Emma ol özüniň “adam ölçegleriniň ýerine ýetirilişi, şahslar meselesi we olaryň jemgyýete gatnaşygy barada” maslahat etmek isleýändigini aýtdy.
Ykdysady çökgünlige uçrap başlan Merkezi Aziýanyň hökümetleri ABŞ-nyň goşunlarynyň Owganystandan çekilmegi bilen Waşingtonyň sebite bildirýän gyzyklanmasynyň hem peselmeginden howatyr edýärler.
Sebitiň eksport edýän nebitiniň bahasynyň gaçmagy, şeýle-de regionyň esasy söwda hyzmatdaşlarynyň biri bolan Russiýa garşy sanksiýalaryň girizilmegi netijesinde häzirki wagtda merkezi aziýanyň döwletleri duýarlykly kynçylyklary başdan geçirýärler.
Munuň netijesinde Merkezi Aziýada jemgyýetçilik durnuksyzlygynyň döremeginden we yslam ekstremizminiň ýaýbaňlanmagyndan howatyr edilýär.


text:
Sony, Aşgabat Telefon
Aşgabat satlyk telefonlar, mobilniy telefon bahalary, täze we ulanylan ykjam telefonlar bärde tapyp bilersiňiz. Apple , Samsung, HTC , Nokia, LG ýaly tanalýan markalaryň telefonlaryny satın alıň ýa-da öz telefonyňyzy satyň. Şeýle hem krutoý (bet) we prýamoy, ýatda galyjy nomerleri bärden tapyp bilersiňiz. Telefon we nomerleriň bahalaryny görüp eýesinden satyn alyp bilersiňiz.
Aşgabat x, 📦 Satlyk harytlar » Telefonlar we planşetler » Telefon x, Telefon markasy:Sony x View all


text:
Şu gün Yragyň paýtagty Bagdadyň çäklerinde 10-dan gowrak partlama amala aşyryldy. Yragyň saglyk ministri Ziýad Tarik edil häzirki wagt bu partlamalarda ölenleriň sanynyň azyndan 57-ä ýetendigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, ýaralananlaryň sany 170-den gowrak.
Bu partlamalaryň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almady.
Soňky günler Yragyň Içeri işler ministrliginiň sünnüleriň “Irakiýa” partiýasynyň liderlerinden biri, wise-prezident Tarek al-Haşemini terror işlerine dahyllylykda aýyplamagy bilen baglanyşykly şaýy we sünni syýasy toparlarynyň arasyndaky oňşuksyzlyklar has-da ýitileşdi.


text:
Fransuz hökümeti ekstremizmi, onuň haýsy formadadygyna garamazdan, ýok etmegi wada etdi. Ýöne musulman ýolbaşçylar we musulman toparlar ýurtda yslamofobiýa, ýagny yslama duşmançylykly garaýyşlar, artýar diýip, duýduryş berýärler.
Bu beýanatlar 11-nji awgustda Lion şäheriniň daşynda ýerleşýän bir metjide hüjüm etmegi planlaşdyranlykda güman edilýän bir harby gullukçy tutulanyndan soň ýaýrady. Aýdylyşyna görä, ol musulmanlaryň oraza baýramyna gabatlap, bu metjide ýaragly hüjüm etmegi planlaşdyrypdyr.
Içeri işler ministrligi tarapyndan "aşa sagçylyga ýakyn" diýip hasiýetlendirilen harby gullukçy ozal hem bir metjide hüjüm edenlikde aýyplandy. Onuň tutulmagyna seslenen Lion şäheriniň Uly metjidiniň ymamy Kemal Kabtane hökümeti musulmanlaryň gorkusyny köşeşdirmek üçin çäre görmäge çagyrdy.
“Meseläniň sebäbini öwrenmeli”
"Bu tutuşlaýyn ýok edilmeli bir bela-beter. Biz näme üçin bir parlament komissiýasyny döretmek arkaly yslamofobiýa garşy berk çemeleşmeýäris? Ilki meseläniň sebäpleri öwrenilmeli. Soňra hem hemmämiz bilelikde oňa garşy göreşmegiň ýollaryny öwrenmeli" diýip, Kabtane aýtdy.
Bu wakadan soň ýurduň içeri işler ministri Manuel Walls özüniň "respublikanyň gymmatlyklaryna zyýanly ekstremistik ideologiýalardan ylham alýan zorlugyň ähli formalaryna garşy göreşmäge” ygtyýarlydygyny nygtady.
Fransiýada Yslamofobiýa garşy komitetiň aýtmagyna görä, musulmanlara garşy edildi diýlip habar berlen zorluklar we atylan haýbatlar soňky ýyllarda birsyhly artypdyr.
Bu komitetiň sözçüsi Marwan Muhammad muny şeýle düşündirýär: "Gynansak-da, biz aşa sagçy belli pikirleriň äsgermezçilige salynýandygyny görýäris. Bu pikirler adaty partiýalar tarapyndan ýaýradylýar. Muny hem adaty raýatlar alyp göterip, [musulmanlara garşy] diskriminasiýa, sögünje we fiziki agressiýa öwürýärler”.
35 prosent artdy
Bu topar üstümizdäki ýylyň birinji ýarymynda şular ýaly wakalaryň 108 gezek bolandygyny habar berip, musulmanlara garşy gönükdirilen duşmançylykly işleriň öten ýylkydan 35 prosent artandygyny subut etdiler.
Hasabatda musulmanlara garşy edilendigi aýdylýan zatlaryň arasynda otlamak, fiziki hüjüm we sögünç-de bar. Bu hadysalaryň uly bölegi, mysal üçin, adamlar döwlet edaralarynda gerekli işleri edip ýörkäler bolýar. Hüjümlere uçraýanlar köplenç başy bürenjekli aýallar.
Başy bürenjekli zenan
Ýaňy iýun aýynda, Parižiň Argenteuil etrabynda kimligini anyklamak üçin ýüzi bürenjekli bir zenandan şahsy dokumentleriň soralmagy, howpsuzlyk güýçleri bilen şol ýerde duran adamlaryň arasynda çaknyşyga getirdi.
Köp musulmanlaryň pikiriçe, Fransiýada ilatyň gitdigiçe agressiw hereket etmegine sebäp bolýan musulmanlaryň kanun we media tarapyndan kemsidilmegi. Aşa sagçylar hem muňa öz goşandyny goşýarlar.
Aşa sagçy "Milli front" partiýasynyň wise-prezidenti Florian Filippot Fransiýada musulmanlara garşy çydamsyzlygyň artýandygyny inkär edýär. Filippot bu ugurda öz pikirini şeýle beýan edýär: "Jemagatlaryň arasyndaky dartgynlylyk artýar. Sebäbi biz bir kommunitariýanistik jemgyýete girdik. Problema, ine, şu. Yslamizim meseleleri çözülip, yslam radikalizmi aradan aýrylmasa, bu problema inkär edilse, bu problema ýok diýilse, biz bu zatlary aýdanymyzda, bize jynsparaz, çydamsyz diýilse, onsoň musulmanlara, elbetde, garşylyk görkeziler".


text:
Aşgabat, 1-nji ýanwar. «Türkmenportal».
Ispaniýanyň we Italiýanyň çempionatyndaky arakesmeden peýdalanyp, Madridiň “Realy” bilen “Milan” Täze ýylyň öňýanynda öz aralarynda ýoldaşlyk duşuşygyny geçirmegi karar etdiler.
Ýöne bu duşuşygyň diňe türgenleşik däl, eýsem täjirçilik maksadyny hem öňünde goýandygy üçin ony Dubaýda guramak bellenildi. Mälim bolşuna görä, bu duşuşygyň guramaçysy Madridiň “Realyna” şu oýna gatnaşanlygy üçin 4 000 000 € töläpdir.
Oýnuň derejesine laýyklykda, iki tarapam oňa asuda ýagdaýda girişdi. Bu bolsa onuň hakyky tomaşa öwrülmegine ýaramaz täsirini ýetirdi. Netijede, “Milan” 4:2 hasabynda utup, “Realyň” 22 oýun bäri dowam edip gelýän ýeňişli ýörişini togtatdy. Emma bu oýnuň ýoldaşlyk duşuşygydygy, resmi bäsleşik däldigi sebäpli Karlo Ançelottiniň tälim berýänleri ispan futbolynyň taryhyndaky täze rekordy goýmaga tarap ynamly ädim ädip bilerler. Muňa garamazdan, Dubaýdaky ýeňlişiň “Realyň” degnasyna degendigini aýtmak gerek. Olar 4:1 hasabynda ýeňlip durkalar, diňe soňky minutlarda penaltiden bir goly tora salyp, uly hasap bilen utulmakdan halas boldular. “Milan” ýeňiş gazanmaga mynasypdygyny subut etdi, Filippo Indzagi bolsa özüniň ozalky tälimçisi Karlo Ançelottiden ökde çykdy. Duşyşyk tamamlanansoň, ýeňiş gazanan topara “Dubai Football Challenge” atly kubok gowşuryldy.
Duşuşyk ýoldaşlyk häsiýetli bolsa-da, klublaryň arasyndaky dünýä çempionatynyň ýeňijisi hökmünde meýdança çykan ilkinji ýeňilmegi madridlilere ýokuş degdi.
Iki taparyňam hyzmatdaşy bolan “Emirates” awiakompaniýasy bu oýnuň howandary hökmünde çykyş etdi. Duşuşygyň guralan “The Sevens Stadium” stadionynda ozalam meşhur klublar ýoldaşlyk duşuşyklaryny geçiripdirler. 2009-njy ýylda “Milan” bilen “Gamburgyň” arasynda guralan oýna 28 müň tomaşaçy ýygnanypdyr.


text:
Penşenbe güni Müsüriň paýtagty Kairde Palestin awtonomiýasynyň prezidenti Mahmud Abbas bilen “Hamas” toparynyň bosgunlykdaky lideri Haled Maşal gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikde, esasan, Palestinanyň “Fath” partiýasy bilen “Hamas” toparynyň özara barlyşmak meseleleri maslahat edildi.
2007-nji ýylda “Hamas” topary Gaza Sektorynda öz kontrollygyny doly ornaşdyranyndan soň, Mahmud Abbasyň “Fath” partiýasy diňe Günbatar kenarda öz kontrollygyny saklap galdy.
Şol wakadan bäri bu iki toparyň arasyndaky gatnaşyklar dartgynly görnüşde dowam edip geldi.
Şu ýylyň maýynda bu iki topar Palestina awtonomiýasyny bilelikde dolandyrmak barada ylalaşyk baglaşdylar. Emma wagtlaýyn hökümete kimiň ýolbaşçylyk etmelidigi baradaky meselede “Fath” partiýasy bilen “Hamas” topary henizem özara dil tapman gelýärler.


text:
Siz kimdir biriniň: «Tekiz ýerden barýarkam büdräp, aýagymy döwdüm», «Ýerimden turjak bolanymda, topugym çat açdy» diýenlerini, belki, eşidensiňiz. Biz çagalyk döwründe agaçlardan ýa-da haýatlardan bökenimizde, hiç ýerimiz döwlüp-ýenjilmeýärdi ahyryn. Eýsem indi näme üçin şeýle ýagdaýlar ýüze çykýarka? Näme üçin uly ýaşyndaky adam çalaja büdräýse-de, onuň elini ýa-da aýagyny gipse salmaly bolýar?
Bu adamyň süňkleriniň wagtyň geçmegi bilen inçelip, öz berkligini we çeýeligini ýitirýändigi zerarly bolýar. Belli bir şertlerde adamyň süňklerinde üýtgeşmeler ýüze çykyp, olar gubka ýaly bolýarlar. Süňkleriň düzümindäki kalsiý ýuwlup çykarylýar-da, olarda öýjükler emele gelýär. Bu ýagdaýyň birnäçe sebäpleri bardyr. Bu organizmdäki alyş-çalyş prosessiniň bozulyp, kalsiniň özleşdirilmeýän ýagdaýy bolup bilýär. Şeýle ýagdaýlar adamyň organizminde garmonlaryň deňagramlygynyň bozulmagynyň netijesinde, dowamly arakhorlugyň, çilimkeşligiň ýa-da iýmit siňdirişiň bolzulmalarynyň netijesinde hem bolup bilýär. Bu ýagdaýa оsteoporoz diýilýär. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) maglumatlaryna görä, ýer ýüzündäki ilatynyň arasynda osteoparoz süňk keselleriniň iň ýaýran görnüşidir.
Osteoparoza esasan-da gartaşan adamlar uçraýar. Adamyň içegeleriniň işleýşi wagtyň geçmegi bilen ýaramazlaşýar. Şoňa görä-de, kalsiý we witaminler öňküsi ýaly özleşdirilmeýär. Adam ýörände ýagyrnysynda güýçli agyrylary duýýar, onuň süňkleri ejiz bolýar. Keseliň agyr görnüşlerinde adamyň boýy käwagt on bäş santimetr dagy kiçelip bilýär. Bu oňurganyň görnüşiniň bozulmalarynyň netijesinde ýüze çykýar.
Erkekler aýallara garanyňda bu keseler iki esse az uçraýandyrlar. Aýallar bolsa bu kesele esasan-da menopauza, ýagny aýbaşydan galma döwründe duçar bolýarlar. Osteoporoz hemme döwürlerde duş gelse-de, bu ýagdaýyň aýallaryň aýbaşydan galma döwri bilen gönüden-göni baglydygy ýaňy-ýakynda mälim boldy. Dogrudan-da, şu döwürde adam süňkleriniň düzümindäki kalsiý köp mukdarda ýitirilýär. Bu keseliň alamaty däl-de, adam organizminde bolup geçýän adaty üýtgeşmeleriň alamatydyr. Ýöne şonda-da aýal (ginekolog) lukmanlaryň köpüsi osteoparozyň ilkinji alamatlarynda estrogen kabul etmegi maslahat berýärler. Bu derman serişdesiniň goşmaça göwneýakymly täsiri bardyr. Ol köp aýallara aýbaşydan galmaklygy inkär etmäge mümkinçilik berýär. Estrogen serişdesi kabul edilende, aýalyň organizmi heniz-de ýaşdyr, hiç üýtgeşmeler bolmaýandyr öýdüp, aldanylýar. Eýsem süňkleriniň heksizlenmeginden we kalsiý ýetmezçiliginden gorkýan adam bu meseläni näme üçin gormon serişdelersiz çözüp bilmeýär? Sebäbi aýbaşdan galma döwründe düzüminde kalsiý bolan serişdeleriň kabul edilmegi peýdasyzdyr. Organizm özüne berilýän kalsini artykmaç hasap edip, ony erjellik bilen daşyna çykarýar. Organizm indi özüne öňki ýaly berk skelet gerek däl diýip hasaplaýar. Sebäbi ol özünde bolup geçýän üýtgeşmeler barybir durmuşa bolan garaýşy üýtgeder, ýagny durmuş gyzyklanmalary indi daşky hereketjeňlikden içki oýlanmalara, ruhy ýörelgelere gönüger diýip pikir edýär. Emma muňa garamazdan, organizmi estrogen serişdeleri arkaly aldap, ony öňküsi ýaly süňklerde kalsiniň gerekli mukdaryny alyp galmagyny yrýarys.
Osteoparozyň ýüze çykmagyna käbir dermanlar hem sebäp bolup bilýärler. Bu dermanlara kortikosteroidler, barbituratlar we tutgaýlara garşy dermanlar degişlidir. Eger bu dermanlary uzak wagtyň dowamynda kabul edilse, organizmde garmonlaryň deňagramlylygy bozulýar-da, osteoparoz ýüze çykýar. Osteoparoz keseliniň bu görnüşine ikinji derejeli osteoparoz diýlip, ol seýrek duş gelýär. Bu keseliň duş gelýän ýagdaýlarynyň diňe 5%-inde osteoparozyň şu görnüşi duşýar.
Şunlukda, siz haýsy ýagdaýlarda öz süňkleriňiziň ýagdaýyna has ünsli garamaly?
- eger haýsydyr bir garyndaşyňyz şu kesele öň uçran bolsa;
- eger düzüminde kalsiý köp bolan önümleri az iýýän bolsaňyz (süýt-gatyk önümleri, balyk eti);
- eger siz az hereket edýän bolsaňyz;
- eger göwräňiz çepiksizje bolsa;
- eger çaga dogmadyk bolsaňyz;
- eger kyrk bäş ýaşdan öň aýbaşydan galan bolsaňyz;
- eger araga we çilim çekmekligige ýykgyn bolsaňyz.
Ulanylan WEB Salgy
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Şu günler Türkmenabadyň bazarlarynda azyk harytlary gymmatlaýar. Hususan-da, daşary ýurtlardan getirilýän we gündelik ulanylýan harytlar bolan çigit ýaglary, şeker, dürli görnüşlerdäki gaplanan we ýapyk harytlaryň bahalary öňki nyrh bilen deňeşdirilende, takmynan 30% gymmatlady. Gymmatlama soňky üç-dört aýdan bäri dowam edip gelýär.
Meselem, häzirki wagtda bir kilogram şekeriň bahasy 4,30 manat bolsa, onuň öňki bahasy üç manat töweregindedi. Bir litr günebakar ýagynyň häzirki bahasy takmynan 8 manat, onuň öňki bahasy 6 manatdan geçmeýärdi.
Azyk harytlaryň tas ählisiniň gymmatlamagynyň ýerli ýaşaýjylara ýaramaz täsir edýändigi aýdylýar. Döwlet edaralarynda ortaça aýlyk 600-800 manat hasaplanýar, emma beýle aýlyk almaýan maşgalalar üçin, azyk harytlarynyň gymmatlamagy has hem kyn bolýar.
Sebäpleri
Söwdagärler azyk harytlarynyň gymmatlamagynyň sebäplerini hökümetiň dollara girizen çäklendirmeleri we onuň “gara bazardaky” nyrhynyň ýokarlanmagy bilen baglanyşdyrýarlar. Ýatlap geçsek, bu günki gün “gara bazardaky” 1 dollaryň bahasy 6-7 manat aralygynda bolmagynda galýar.
“Azyk harytlary indi gymmat bolar, sebäbi ony daşary ýurtlardan getirýäris, daşary ýurt söwdasy bolsa diňe dollar ýa-da ýewro bilen kesgitlenýär. Getirilýän zatlaryň aglabasy özümizde önenok ýa bolmasa bazary üpjün edip ýetişenok” diýip, özüni Erkin diýip tanadan, 40 ýaşlaryndaky türkmenabatly söwdagär aýdýar.
Erkiniň sözüne görä, dollar satylmasa daşary ýurtlardan gidip haryt getirmekligiň hem hiç hili girdejisi bolmaýar. “Girdeji bolmasa haryt getirilişi azalýar, bu içki bazarda harytlaryň gytçylygyna sebäp bolýar” diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
Haryt getirýänleriň sany “azalýar”
Harytlaryň gymmatlamagynyň ýene bir sebäbi hem daşary ýurtlardan azyk harytlaryny getirýänleriň sanynyň azalmagy bilen baglanyşdyrýarlar. Ençeme söwdagärleriň ýuwaş-ýuwaşdan daşary ýurtlardan haryt getirmeklerini goýup başlandyklary barada söwdagärler Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde aýdýarlar. Olaryň öz işini goýmaklarynyň sebäbi hem dollaryň “gara bazardaky” nyrhynyň barha ýokarlanmagy we dollaryň gitdigiçe gytalýandygy bilen bagly diýip aýdýarlar.
“Getiren harydyňy dollaryň bir bahasy bilen getirýäň, emma getirýänçäň baha üýtgeýär. Şol sebäpden biz hem şoňa görä gymmatlatmaly bolýarys” diýip, türkmenabatly söwdagär Rüstem aýdýar.
Emma häzirki wagtda Türkmenabadyň bazarlarynda diňe daşary ýurtlardan gelýän harytlar däl, eýse ýurduň içindäki harytlaryň hem bahasynyň gymmatlap başlandygyny görse bolýar. Meselem ýurduň içinde pagta çigidinden öndürilýän “Ahal” ýaglarynyň bir litr gutusynyň bahasy häzirki wagtda Türkmenabadyň bazarlarynda 6 manatdan satylýar. Şeýle-de, Mary welaýatynda öndürilýän şekeriň bir haltasynyň bahasy 210 manatdan satylýar.
Öňki bahadan satmaly
Azyk harytlarynyň bahalarynyň ýokarlanmagyny saklamak ugrunda, ýerli häkimiýetler tagalla edip başlana meňzeýär. Şu hepdäniň başyndan bäri Türkmenabadyň “Gök bazarynda” çigit ýaglary we şeker ýaly önümleri öňki bahasyndan satylmaly diýen buýrugyň berlendigini söwdagärler aýdýarlar. Emma bu buýruk bilen nägile bolýan söwdagärler az däl.
“Özleri palançadan satsynlar diýýärler welin, men bu harydy öz puluma aldym, şondan girdeji görmesem, satmaryn. Olar eger gymmat bolmasyn diýseler, özleri önüm bilen üpjün etsinler” diýip, “Gök bazarda” oturan söwdagär Leýla aýdýar.
Aýdylmagyna görä, hökümet tarapyndan bahasy üç manatdan bolan şeker getirilip bazarda satylýar, emma onuň mukdary az bolansoň derrew gutarýandygyny aýdýarlar.
Häzirki wagtda Türkmenabadyň gök bazarlarynda daşary ýurtlardan getirlen harytlaryň sany hem azalýar. Soňky gezek azyk harytlarynyň bahasy 2014-nji ýyldan 2015-nji ýyla geçilen ýylyň başynda manadyň hümmetsizlenmegi we benziniň bahasynyň galmagy bilen gymmatlapdy.


text:
“Türkmenistan. Altyn Asyr” Internet sahypasynyň ýaýradan maglumatyna görä, düýn prezident Berdimuhamedow bilen Ýewropa Bileleşiginiň daşary siýasat boýunça baş wekili Hawýer Solananyň arasynda telefon gepleşigi boldy.
Olar Ýewropa bileleşigi bilen Türkmenistanyň hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary hususanda, energetika, söwda ykdysady hyzmatdaşlygy, gumanitar gatnaşyklary ösdürmek barada gürrüň etdiler.
Şeýle-de Berdimuhamedow we Solana Halkara syýasatynyň möhüm meseleleri barada gürrüň etdiler.
Bu telefon gepleşigi Solananyň inisiatiwasy bilen boldy diýip “Türkmenistan. Altyn Asyr” Internet sahypasy ýazdy.
Soňky döwürde Türkmenistanyň we Ýewropa Bileleşiginiň energiýa boýunça hyzmatdaşlygy ösdi. Çünki, bileleşik diňe Orsýediň gazyna garaşly bolmak islemeýändigi üçin Hazaryň tebigi baýlyklary akdyryljak Nabukko proýektiniň durmuşa geçirilmegi ugrunda ýadawsyz tagallalar edýär.
Türkmenistanyň gazyny halkara bazarlara ýetirmek üçin Nabukko proýektine hem goşulmak isleýändigini prezident Berdimuhamedow yzygiderli aýdýar.


text:
Ukrainanyň parlamenti Wolodymyr Hroýsmany ýurduň premýer-ministri wezipesine saýlady.
“Men size ýurda ýolbaşçylyk etmegiň hakykatda nähili bolmalydygyny görkezerin” diýip, Hroýsman ses berişigiň öňýanynda aýtdy. Bu ses berişigiň dowamynda ukrain premýer-ministri Arseniý Ýatsenýugyň hem wezipesinden çekilmegi baradaky resminama tassyklandy.
Hroýsmanyň dalaşgärligi 257 kanunçykaryjy tarapyndan goldanyldy.
Mundan ozal, Hroýsman parlamentde eden çykyşynda ýolbaşçylygyndaky hökümetiň korrupsiýa ýol bermejekdigini we Ýewropa bilen gatnaşyklary güýçlendirmäge çalyşjakdygyny aýtdy.


text:
Paýhas bäsleşigi
Paýtagtymyzdaky Küşt we şaşka mekdebiniň giň we ýagty zalynda paýhas oýny bolan küşt boýunça ýokary ligada çykyş edýän zenan küştçileriniň arasynda geçen Türkmenistanyň çempionaty tamamlandy. Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň guramagynda geçen ýaryşa Berkarar döwletimiziň iň saýlama zenan küştçileriniň 16-sy gatnaşdy.
Elbetde bu ussat küştçiler şu çempionata gatnaşmak üçin birnäçi ýeňil boplmadyk tapgyrdan geçdiler. Ýagny ilki bilen, küşt we şaşka mekdebinde zenanlaryň arasynda Türkmenistanyň çempionatynyň 1-nji ligasynyň oýunlary geçirldi. Ol ýaryşa jemi 28 küştçi gatnaşdy oýunlaryň netijesinde öňdäki onlyga düşen küştçileriň sekizisi ýokary ligada çykyş etmek mümkinçiligini gazandy. Ýokary ligada bar bolan öňki sekiz küştçi bilen bilelikde alanyňda jemi 16 küştçi ýokary liganyň çempionatynda oýnamak hukugyny gazandy. Şeýlelikde 16 sany zenan küştçi Türkmenistanyň çempionatynyň ýokary ligasynyň duşuşyklaryna gatnaşdylar. Çempionatyň her bir duşuşygy täsin tilsim hereketlerine, syrly göçümlere baý boldy. Netijede mümkin bolan 15 utukdan 12 utuk gazanan Jemal Öwezdurdyýewa Türkmenistanyň çempiony diýen hormatly ada mynasyp boldy we sport ussatlyk derejesini doldurdy.
Jemal Öwezdurdyýewa entek ýaş küştçi. Ol Paýtagtymyzdaky 32-nji orta mekdebiň 10-njy synpyny tamamlady. Onuň ilkinji we häzirki güne çenli tälimçisi Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Şöhrat Myratgulyýewdir. Jemal entek alty ýaşyndaka Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Küşt sport mekdebinde türgenleşip başlaýar. Tebigy zehin we zähmetsöýerlik ýaly düşünjeleriň sazlaşygy netijesinde Jemal tiz wagtdan zähmetiniň miwesini görüp başlady. 2010-njy ýylda Türkiýe döwletinde 13-ýaşa çenli küştçileriň arasynda geçen dünýä çempionatynda Bürünç medal gazandy.
Umuman, ýokary ligada çylyş edýän zenan küştçileriň arasynda geçen bu çempionatda Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň Küşt sport mekdebiniň küştçileri şowly çykyş etdiler. Olar ýurdumyzyň ýygyndy toparynyň esasyny düzýärler. Olardan Tawus Baýramsähedowa, Hurma Weliýewa, Meňli Öwezowa, Ogulgerek we Gözel Atabaýewalaryň atlary hormat bilen tutulmaga mynasyp. Indi ussatlaryň öňdäki altylygyna Jemal Öwezdurdyýewa hem goşuldy.
Berkarar döwletimizde küşt sporty zenanlaryň arasynda hem meşhurlyga eýe. Zenan küştçileriň arasynda Mähri Geldiýewa ilkinji bolup halkara gorreýstmeýstri derejesini doldupran zenan küştçidir. Häzirki güne çenli hem Mähri Geldiýewa 1-nji orunda bolmagynda galýar. Onuň oýunlary häzirki ýaşlarymyz üçin nusga bolup durýar.
Umuman zenan küştçileriniň her bir üstünlikleri paýtagtymyzda geçiriljek ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda Türkmenistanly küştçileriň şowly çykyş etjekdiklerine bolan ynamy goşalandyrýar.
19 июня 2015
Ýaş küştçi gyzlarymyza uly üstünlik arzuw edýâris.


text:
“Türkmenhowaýollarynyň” işindäki kemçilikler 19-njy iýulda geçirilen hökümet maslahatynda gürrüňi edilen esasy meseleleriň biri boldy.
Resmi maglumatlara görä, ýurduň howa gatnawyna degişli kemçilikleriň arasynda uçar biletlerini ýerleşdirmek meselesindäki kemçiliklere aýratyn üns berildi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow, awiabiletleri satyn almaga uly isleg bildirilýänligine garamazdan, aýry-aýry ugurlar boýunça uçuşlary ýerine ýetirýän uçarlaryň ýolagçydan doldurylman gatnadylýanlygyny aýdýar.
Soňky aýlarda “Türkmenhowaýollarynyň” uçarlarynyň gatnawynda ýolagçylar üçin iň uly kynçylykly ugurlaryň biri Orsýet boldy. Iýun aýynyň ortalaryndan başlap, günde onlarça adam Moskwanyň Domodedowo aeroportunda birnäçe günläp garaşmaly boldy. Käbir günlerde Aşgabada uçup bilmän galan ýolagçylaryň sanynyň 100-den geçip, 200-e golaýlanlygy hem habar berlipdi.
Azatlyk Radiosyna gowuşýan maglumatlara görä, “Türkmenhowaýollarynyň” ýolagçylarynyň Türkmenistana uçup bilmän, aeroportda galmagy bilen bagly ýagdaýlar, hususan-da, Pekiniň we Kiýewiň aeroportlarynda hem ýüze çykýar.
Orsýet, Hytaý we Ukraina türkmenistanly ýaşlaryň bilim almak üçin iň köp gidýän ýurtlary. Türkmenistana gatnaýan uçarlara münmek bilen bagly kynçylyklar birnäçe ýyl bäri dowam edip gelýär. Bu ýagdaý studentleriň kanikuly döwürlerinde hasam agyrlaşýar.
Häzir ýagdaý nähili?
Kanikul döwri bireýýäm başlanyp, tiz wagtda studentleriň okaýan ýurtlaryna gaýtmak wagtynyň ýakynlaşýanlygyna garamazdan, käbir ýolagçylar Moskwadan Aşgabada uçmagyň henizem kyndygyny aýdýalar. Olar ilkinji nobatda açyk möhletli biletlere bron goýdurmagyň kyndygyny habar berýärler.
“Türkmenhowaýollarynyň” Moskwanyň Paweletskiý demirýol wokzalynda ýerleşýän kassasynda Aşgabada gitmek üçin uçar biletleriniň 11-nji sentýabra çenli satuwda ýokdugyny aýtdylar. Emma, kassada aýdylmagyna görä, Aşgabatda bron etdirilen ýagdaýynda “ertirki uçara-da bilet satylýar”.
Şol günüň özünde azyndan iki adam Moskwadan Aşgabada gitmek üçin “Türkmenhowaýollarynyň” ertirki uçaryna bronsyz bilet satyn alypdyr. Efirde adynyň tutulmagyny islemedik söhbetdeşimiziň sözlerine görä, bir uçar biletiniň bahasy 7500 rubl, ýagny 250 amerikan dollary çemesi. “Bileti arkaýyn alyp bolýar, hatda şu günki reýsde-de boş ýer az däl eken” diýip, söhbetdeşimiz aýtdy.
“Düýpli seljeriş”
19-njy iýulda geçirilen hökümet maslahatynda Türkmenistanyň prezidenti “Türkmenhowaýollarynyň” ýolagçylarynyň uçar biletleri bilen doly üpjün edilmeýänliginiň sebäplerini “düýpli seljermegi” tabşyrdy.
“Türkmenhowaýollarynyň” uçar biletlerini satmagyna, öňünden satan biletlerine bron goýmagyna, bronsyz ýolagçylar üçin uçarlarda ýer tapmagyna degişli kynçylyklaryň sebäpleri köpleri gyzyklandyrýan meseleleriň biri.
“Türkmenhowaýollarynyň” işgärleri munuň sebäbini uçarlarda ýeterlik boş ýeriň galmaýanlygy bilen düşündirseler, kabir ýolagçylar kynçylyklaryň sebäbini korrupsiýadan görýärler.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolanlaryň köpüsi para berseň, bilet hem satyn alyp bolýanlygyny, biletlere bron hem goýduryp bolýanlygyny aýdýarlar. Garaşsyz çeşmeler, şol sanda “Türkmenhowaýollarynyň” Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ýolagçylary paranyň möçberine degişli käbir sanlary, ýagny onuň 70-150$ aralygyndadygyny aýtdylar.
“Türkmenhowaýollary” Türkmenistanyň üstünden başga ýurtlara gidýän syýahatçylar üçin çarter uçuşlaryny hem amala aşyrýar. Hususan-da, Moskwa - Aşgabat - Bangkok syýahatçylaryň arasynda iň meşhur ugurlaryň biri. Käbirleri bilet ýetmezçiligini tomus aýlarynda çarter syýahatçylarynyň sanynyň köpelmegi bilen-de baglanyşdyrýarlar.
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanyň prezidenti “Türkmenhowaýollarynyň” ýolbaşçysyndan bar bolan kemçilikleri gysga wagtda düzetmegi talap etdi, şeýle-de, eger iş “talaba laýyk ýola goýulmasa”, onuň eýeleýän wezipesinden boşadyljagyny duýdurdy.


text:
“Serhetsiz reportýorlar” guramasy 4-nji ýanwarda Türkmenistanda güýje giren Media baradaky kanun dogruda ýörite beýannama ýaýratdy we bu kanuna öz garaýşyny beýan etdi.
Žurnalistleri goraýan “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň wekili Ýohan Bir, guramanyň beýannama ýaýratmagynyň sebäbini düşündirip, Türkmenistanyň Media baradaky täze kanunynyň çap edilmegi bilen “uly ähmiýete eýe bolan bu wakany duşundan geçirmän, ony kommentirlemek isländigini” aýtdy.
“Bu kanun pikir azatlygyna güwä geçýär we senzurany gadagan edýär, emma dünýäniň iň ýapyk we repressiw ýurtlarynyň biri bolan Türkmenistanda resmi derejede aýdylýan sözler bilen iş ýüzünde edilýän hereketleriň arasynda bar bolan uly tapawudyň aradan aýrylmagy üçin şu çaka çenli hiç zat edilmedi” diýip, “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň beýannamasynda bellenýär.
Beýannamada “Habar serişdelerine eden-etdilikli çemeleşilýän ýurtda Media baradaky kanunyň kabul edilmegi öňe tarap kiçijik bir ädimdir” diýip bellenýär. Şeýle-de kanundaky düzgünleriň durmuşa geçirilip başlanmagy üçin ýurtda köp zadyň üýtgemelidigi aýdylýar.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa bölüminiň wekili Ýohan Bir Media baradaky kanunyň mazmuny “kagyz ýüzünde kämil” görünýän hem bolsa onuň žurnalistleri goramaga ukyply boljagynyň şübheli görünýändigini aýtdy. Ýohan Biriň sözlerine görä, Türkmenistan media azatlygy boýunça halkara hasabatlarynda ýyllar boýy iň erbet ýurtlaryň arasynda agzalýar we ähli habar serişdelerine gözegçilik edýän döwlet hökmünde tanalýar.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň pikirine görä, Türkmenistanda hakyky demokratik reformalar geçirilmese, bu kanun kagyzda galar. “Bu kanunda kepillendirilýän hukuklaryň hakyky manysynda durmuşa geçirilmegi üçin, jemgyýetiň bu hukuklary talap etmegi we olardan peýdalanmagy üçin häkimiýetleriň garaýşy, ýurduň syýasy we kanuny goraýjy sistemasy üýtgedilmeli” diýip, guramanyň beýannamasynda aýdylýar.
Şeýle-de “Serhetsiz reportýorlar” guramasy Türkmenistanyň Media baradaky kanunyny düzmek işine ÝHHG-niň goşant goşandygyny makullaýar. Gurama indi Türkmenistanda täzelikleri we informasiýany ýaýradýanlaryň hak-hukuklara eýedigini ykrar edýän kanunyň bardygyny belläýär we häkimiýetleriň öz kanunlaryna hormat goýmaga borçludygyny olara ýatladyp durmaga özüniň çekinmejegini duýdurýar.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasy Türkmenistanda garaşsyz žurnalistleriň howp astynda işleýändigini belleýär we Sapardurdy Hajyýewiň hem Annagurban Amangylyjowyň alty ýyla golaý wagtlap tussaglykda saklanýandygyny ýatladýar.
Türkmenistanyň 4-nji ýanwarda güýje giren Media baradaky kanuny ýurtda maglumatlary toplamak, täzelikleri we informasiýany taýýarlamak hem ýaýratmak işini düzgünleşdirýär, şeýle-de maglumat ýaýradýanlaryň hukuklaryny, wezipelerini we jogapkärçiligini kesgitleýär.


text:
Gara geýimli ýaragly adamlar 16-njy dekabrda Peşawarda harbylara degişli mekdebe hüjüm edip, esasan çagalardan ybarat azyndan 130 adamy öldürdiler we onlarça adamy ýaraladylar. Bu hüjümiň jogapkärçiligini pakistanly “Talyban” hereketi öz üstüne aldy.
Pakistanyň demirgazyk-günbatar böleginde ýerleşýän şäheriň mekdebine hüjüm edilip, birnäçe sagatlap ýüzlerçe okuwçylar we mekdep işgärleri içinde galýarka, zamun alnanlaryň saklanýan jaýynyň içinde atylýan oklaryň we partlamanyň sesi ýaňlananda, harbylar we hasratly ýagdaýdaky ene-atalar mekdebiň daşynda garaşyp durdylar.
Welaýatyň ýolbaşçy ministri Perwez Khattak başda azyndan 104 adamyň, şol sanda 84 çaganyň wepat bolandygyny habar berdi. Soňra-da 126 adamyň öldürilendigi we 122 adamyň ýaralanandygy habar berildi.
Mekdebiň içinde
Khattak günüň birinji ýarymynda 8-10 çemesi “terrorçynyň” goşunyň jemgyýetiçlik mekdebine we kollejine hüjüm edip, “töwerek-daşyny oka tutup başlandygyny” gürrüň berdi.
Özüni Ebad diýip tanadan 10-njy klasyň okuwçysy öz klasdaşlarynyň onlarçasynyň öldürilendigini aýtdy.
Ol bu hakda şeýle gürrüň berýär: "Bizi goşun polkowniginiň ilkinji kömek boýunça türgenleşigine auditoriýa çagyranlarynda, ir sagat 10:30-dy. Biz baran badymyza ok atyldy we olar (söweşijiler) auditoriýa girdiler. Olar ençeme studenti atyp öldürdiler, men öz golaýymda 40-50 çemesi okuwçynyň öldürilendigini gördüm, olar polkownigi hem oka tutdular. Şol ýerde bomba partlamasy hem boldy. Men gara geýim geýnen 4-5 sany hüjümçini gördüm”
Hüjümiň jogapkärçiligi
Pakistanyň “A Tehrik-e-Taliban” toparynyň özüni Muhammad Khorasani diýip tanadan metbugat wekili Azatlyk Radiosynyň Pakistan gullugyna jaň edip, hüjümiň jogapkärçiligini öz üstlerine aldy we hüjümiň harbylaryň Demirgazyk Weziristandaky harby hereketlerine jogap hökmünde ar alyş çäresi bolandygyny aýtdy.
Pakistanyň harbylary ozal iýun aýyndan bäri Demirgazyk Weziristanda howa zarbalaryny, toplary we guryýer goşunlaryny ulanmak arkaly geçirýän harby çäreleriniň netijesinde 1 100 söweşijini öldürendigini habar berdiler.
Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif ýagdaýy öwrenmek üçin Peşawara sapar edendigini aýtdy we Peşawary öz içine alýan regionda üç günlük matam yglan etdi.
“Talybanyň” wekili Khorasani hüjümçilere “çagalara zeper ýetirmän, diňe harby gullukçylary nyşana almak görkezmesiniň berlendigini” aýtdy.
Emma häkimiýetler wepat bolanlaryň köpüsiniň çagalardygyny aýdýarlar.
Harby ýolbaşçylar hüjüm edilen wagtynda mekdebiň içinde 500 çemesi okuwçynyň we olaryň mugallymlarynyň bolandygyny çak edýärler.
Pakistanyň harbylary dört hüjümçini öldürip, galanlaryny gözleýändiklerini aýdýarlar. Hüjümiň ekzamenleriň geçýän wagtynda bolandygy habar beilýär.


text:
Owgan taýpalarynyň biri pitneçilere pena berenleriň öýüni otlajagyny we 20 müň amerikan dollaryny tölemäge mejbur etjegini aýdyp, Talybany öz ýerlerinden daşda saklamak üçin şertnama gol çekdi.
Birleşen Ştatlaryň harby resmileri Şinwari tiresiniň bu kararyny gutlap, olaryň tire fonduna 1 million amerikan dollaryny, iş programmasyna bolsa 200 müň dollar berjegini aýtdy.
Nangrahar welaýatynyň 5 etrabynda agalyk edýän şinwarileriň sany 600 müň çemesi. Olar Talybana bilelikde garşy durmak üçin 170 aksakgalyň şertnama gol çekmeginde ylalaşyk baglaşdylar.


text:
Birleşen Ştatlaryň Orta Gündogar wekili Jorj Mitçel Ysraýylyň premýer ministri Benýamin Netenýahu bilen Ysraýyl-Palsetin konflikti barada geçiren gepleşiklerinde “gowy öňgidişlik” gazanylandgyny aýtdy.
Bu duşuşyk Ysraýylyň Palestinanyň basylyp alnan ýerlerinde gurýan obalary baradaky meseläni üns merkezine alypdy. Birleşen Ştatlar basylyp alnan ýerledäki gurluşyklaryň togtadylmagyny talap edýärdi. Emma Netenýahu bu talaba gulak asmaýardy. Bu ýagdaý iki ýaran ýurduň arasynda dartgynlyk döretdi.
Şeýle-de Mitçel özüniň bu sebite dört günlük saparynyň dowamynda Siriýa, Müsüre, Iordan derýasynyň Günbatar kenaryna bardy.


text:
Hytaýyň prezidenti Si Jinping we ýurduň beýleki liderleri Nanking gyrgynçylygynyň 77-nji ýyl dönümini ýatlap geçirilen hatyra çäresine gatnaşdylar. 1937-nji ýylyň dekabrynda basybalyjy ýapon güýçleri sebitde adam öldürmelerini amala aşyrypdylar.
Prezident Si gyrgynçylygy ret edýän Ýaponiýanyň aşa-milletçilerini tankytlady. Ol: “Taryh hiç kime Nanking gyrgynçylygyny inkär etmäge mümkinçilik bermez” diýdi.
Nanking gyrgynçylygynda 40,000-300,000 müňe çenli adamyň öldürilendigi çaklanylýar. Alty hepdeläp dowam eden haosda 20 müň töweregi zenan maşgalanyň hem zorlandygy çaklanylýar.


text:
Fransiýada 2012-nji ýylyň 22-nji aprelinde prezidentlik saýlawlary geçiriler. Bu barada 11-nji maýda ýurduň häzirki prezidenti Nikolýa Sarkoziniň edarasy habar berdi.
22-nji aprelde dalaşgärleriň hiç birine sesleriň 50%-den gowragyny almak başartmasa, saýlawlaryň ikinji tapgyry 6-njy maýda geçiriler.
Nikolýa Sakoziniň ikinji geçek prezidentligiň 5 ýyllyk möhletine dalaş etmegine garaşylýar.
Sarkoziniň saýlawlardaky esasy garşydaşlarynyň Fransiýanyň Sosialistik hem Milli Front partiýalaryndan hödürlenjek kandidatlaryň bolmagy mümkin.
2012-nji ýylyň 10-njy hem 17-nji iýunynda fransuz parlamentiniň aşaky palatasyna hem saýlawlar geçiriler.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin rus habar beriş serişdelerinde daşary ýurtly eýeleriň diňe 20% paý eýe bolup bilýändigi baradaky kanun taslamasynyň kanun görnüşinde güýje girmegi üçin gol goýdy.
15-nji oktýabrda rus metbugatynda çykan maglumatlarda Putin tarapyndan gol goýlan bu kanun ýurtdaky habar beriş serişdeleriniň daşary ýurtly toparlar ýa-da şahslar, şol sanda goşa raýatly orsýetliler tarapyndan maliýeleşdirilmegini we dolandyrylmagyny hem gadagan edýär.
Şeýlede, kanunda metbugat kompaniýasynyň düzüminde 20%-den ýokary paý eýeleýän daşary ýurtly şärigi bar bolan kompaniýa eýelerinden bu möçberi 2017-nji ýyla çenli kemeltmek talap edilýär.
Gürrüňi gidýän kanun taslamanyň awtorlarynyň biri we Russiýanyň Döwlet Dumasynyň deputaty Wadim Dengin geçen aýda beren maglumatynda bu kanun Russiýada hereket edýän 30 sany, şol sanda “Wedomosti”, “Kommersant” we “Forbes” ýaly metbugat serişdelerine öz täsirini ýetirer diýipdi.
Käbir metbugat serişdelerine maýa ýatyrýanlar bu kanun Kremliň ýurtdaky metbugat azatlygyna basyş etmek üçin edýän soňky synanyşygy diýip, ony tankyt etdiler.


text:
Adamlaryň nirededir bir ýerde yzy üzülmeýän hatarlary ýasap, yzy üzülmeýän nobatlary döretmegi köne döwürden galan edähet.
Dogrusy, bu hakda degişme-de bar. Käbir adamlardan: «Sowet Soýuzynyň ýaşan ýetmiş ýylynyň içinde sen näme etdiň?» diýip sorasaň, olar ýylgyryp: «Nobata durdum» diýip, jogap berýärler.
Şeýle diýmezçe-de däl, niräni görseň, haçan görseň, adam nobatlary. Adamlar hatar-hatar bolup, topar-topar bolup nobata durlar. Olar muňa endigem edipdirler. Nobatda üç-dört sagatlap durmaly bolsa-da, şol, irkilişip durlar.
Türkmenistanda ýagdaý häzirem şeýle. Köne endik saklanyp galypdyr. Türkmenistanyň indi garaşsyz gadam urýanlygyna garamazdan, öňden galan nobata durmak endigi ýok bolup gidenok. Banklara barsaňam - nobat, uçar üçin bilet satyn almaga barsaňam - nobat, otly üçin bilet satyn aljak bolsaňam - nobat, keseliňe diagnoz goýdurjak bolsaňam - nobat...
Adam mähellesi deňiz tolkunlary ýaly hallan atýar. Adamdan hyryn-dykyn zallar seslerden ýaňa hyňlap, güwläp dur. Indi ýurt garaşsyz döwlete öwüldi. Otly gatnawlarynyň sany artdy. Türkmenistanyň dünýä ýurtlary bilen gatnaşyp başlamagy bu ýurda köp döwletlerden gelýän uçarlaryň sanyny artdyrdy. Gidýän-gelýän köp. Bilet satylýan kassalarda bolsa şol bir nobat. Gitjek ýeriňe gerekli bilediňi alýançaň, sütüniň süýnýär. Şeýle ýagdaýda bilet satýan kassalaryň sanyny artdyraýmaly ahbeti.
Keselhanalar, poliklinikalar, diagnostika nokatlary… «Sanasaň - sogaby bar» diýenleri. Şol bir - yzy üzülmeýän adam nobatlary… Keseli anyklamak üçin (diagnoz goýmak) Saparmyrat Nyýazow adyndaky keselhanada-da, «Ene mähri» merkezinde-de, onkologik keselleriň ylmy-barlag merkezinde-de, ýürek kesellerini bejerýän keselhanada-da nobata durmadan adamlaryň sütüni süýnýär.
Magtymguly şaýolundaky Diagnostika merkezinde registrasiýa üçin ýa-da kassa pul tölemek üçin nobata durlaýmasa, lukmanyň gözegçiligine girmek üçin känbir nobat ýok. Sebäbi her näsagyň lukmanyň ýanyna gelmegi üçin belli bir wagt bellenipdir. Adamlaryň hersi lukmanyň ýanyna özlerine bellenen wagtda gelýär welin, asla nobat bolanok. Bolaýanda-da on bäş-ýigrimi minutdan kän garaşmaly bolanok.
Kassalaryň sanyny köpeltmek bilen şeýle tertibi wokzalda, aeroport kassalarynda, banklarda-da ýola goýup bolar. Şeýle edilse, adamlar üçin iş orunlary-da açylardy.
Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Pakistanda “You Tube” saýtyna girmek bölekleýinem bolsa dikeldildi.
Pakistanyň Informasiýa tehnologiýalary boýunça ministrliginiň düýnki beren habaryna görä, “Facebook” bilen “You Tube” saýtlarynyň musulmanlary masgaralaýjy wideosy bolan sahypalary öňküleri ýaly ýapyk bolar.
“Facebook” bilen bagly karar sud diňlenişiginiň netijeleri boýunça maý aýynyň ahyrynda çykarylar.
Pakistanda “ Facebook” saýtyny Muhammet pygamberiň karikaturasyny ýerleşdireni üçin ýapdylar.
Köp musulmanlar şol suratlaryň peýda bolmagyny hudaýa dil, şek ýetirmek hasap edýärler.


text:
Gurbannazar şahyr Pöwrizе ýolundaky söwütleriň saýasynda oturyşyna bary-ýogy ýarym sagadyň içindе şu goşgyny ýazanda, nämäni wе niräni göz öňündе tutandygy hiç kimе, hat-da onuň gapdalynda oturan şu sеtirlеriň awtoryna-da bеlli däldi.
Aglaba okyjynyň göwnünе bolmasa, şahyr diňе akar suwuň iki gyrasynda hеllеwlеşip oturan lеýlisaç tallaryň ykbaly hakda söhbеt açypdy. Ýönе:
«Olar miwе gеtirеr,
Emma gamly oturar,
On kеnary gowy diýip,
Aglar, ömrün ötürеr»
- diýen sеtirlеrdеn soň sowut agajynyň miwе gеtirmеýändigi birbada kеllämizе-dе gеlmändir! Diňе:
«Çеp kеnar saga zardyr,
Sagam zarydyr çеpiň»
diýen sеtirlеrе ençеmе ýyldan soň gözümiz büdräp, tok uran dеk titräp gidеnimizi duýman galdyk. Gürrüň bu ýerdе hеrsi bir kеnarda oturan iki agaç barada däl-dе, gara dagyň iki tarapynda, Siam ekizlеri ýaly, biri-birindеn goparylyp galan bir millеtiň ykbaly hakda barýan bolup göründi!
Ýalňyşýandyrys-a öýdеmzok. Anyk ýa kеsgitli tеkrarlaýmagam aňsat däl. Awtordanam sorap bolanok. Ak ýoluň üstündе gara gülläniň pidasy bolan bеýik şahyryň bary-ýogy otuz bäş ýaşynda dünýedеn armanly ötеninе şu ýylyň güýzündе otuz sеkiz ýyl dolýar...
Bir zady wеlin açyk aýdyp bilеris – egеr Gurbannazar şol goşgusynyň ýekеjе ýerindе Eýran sözüni agzan bolsa ýa-da şu günki iki-ýеkе nadan syýasatçynyň edişi ýaly – «ilеriň türkmеni, gaýraň türkmеni» diýen çüýrük tеrmini ulanan bolsa, «Iki agaç» atly goşgy hiç ýerdе çap hеm edilmеzdi, Atagеldi Garýagdy hеm bu gamgyn sеtirlеri ýerliksiz şadyýanlyk bilеn aýdyma zowladyp bilmеzdi...
Goşgyny hеr sapar okamda ýa aýdymyny diňlämdе, altmyşynjy ýyllary biygtyýar ýatlamaly bolýan, çünki, o döwürlеr efir tolkunlarynyň öňünе bilkastlaýyn böwеt basylýany zеrarly durşuna žagyr-žugur bolup duran könеjе radionyň içinе giräýjеk bolup, Gürgеndеn bеrilýän «bеrnamalary», ýagny, gеplеşiklеri diňlärdik. Aýratynam bir zada agzymyzy açyp gеň galardyk – hеr agşam programmalar tamam bolanda, diktor: «Biz ertirе dеňiç sizi Hudaýa tabşyrýas, Alla ýaryňyz bolsun» diýerdi.
Dogrusy, bеýlе bir dindaram däldik, ýönе o zamanlar ilata ýüzlеnip, radioda şеýlе sözlеri aýdyp bolýandygyna akyl ýetiräýmеk aňsadam däldi.
Soň-soňlar görüp-eşidip otursak, dagyň aňry tarapynda-da Aşgabatdan bеrilýän gеplеşiklеri ýa aýdym-sazlary diňlеjеk bolup, radiosyny bagryna basyp oturan türkmеn bärkidеn az däl ekеn...
«Akar akar-da gidеr,
Baryp bir tеşnä ýetеr.
Haýsy kеnar gowy diýip
Agaçlar pikir edеr...»
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani öz ýurdunyň ABŞ bilen gatnaşyklarynyň has gowy bolmalydygyny, emma Waşingtonyň Tähran bilen gatnaşygyny “duşmançylyga” öwürendigini aýtdy.
“Eýranyň we ABŞ-nyň dostlukly gatnaşykda bolmagy mümkindi. Emma munuň açary Tähranyň edilnde däl-de Waşingtonyň elindedi” diýip Rohani 27-nji ýanwarda Rimde metbugat-konferensiýasynda eden çykyşynda aýtdy.
Rohani Italiýa edýän saparyndan soň 27-nji ýanwarda Fransiýa barar.
Eýranyň dünýäniň iň täsirli ýurtlary bilen geçen ýylda baglaşan ylalaşygynyň esasynda 16-nji ýanwarda halkara sanksiýalarynyň ýatyrylmagyndan soň daşary ýurt maýa goýumlaryny gözleýär.
Rohaniniň bu sapary Eýranyň prezidentiniň 20 ýylyň dowamynda Ýewropa edýän ilkinji saparydyr.