text:
Penşenbe güni Ýewropanyň Merkezi Banky Kipre pul karzlarynyň berilmegi üçin Kipriň talabalaýyk teklipleri işläp düzmelidigini aýdyp, munuň üçin oňa şu geljek duşenbe gününe çenli möhlet berýändigini mälim etdi.
Ýewropanyň Merkezi Banky häzirki wagt Kipriň banklaryna pul bermegini togtatdy we Kipriň banklary bu ýurduň merkezi bankynyň adatdan daşary ýagdaýlar boýunça fondlaryndan peýdalanyp başladylar.
Ýewropanyň Merkezi Banky Kipr tarapynyň karz almak barada anyk bir ylalaşyga gelmedik halatynda, özüniň bu ýurduň banklaryna pul bermesini bütinleý togtatjakdygy bilen duýduryş berýär.
Şu hepdäniň sişenbe güni Kipriň parlamenti Ýewropa Bileleşiginiň hödürlän 10 milliard ýewro kreditinden ýüz öwürmekligi karar etdi.
Ýewropa Bileleşiginiň hödürlän bu krediti Kipriň banklaryndaky pul goýumlaryna salynýan salgytlary görnetin ýokarlandyrmaklygy şert edip goýýar.
Häzirki wagt Kipriň hökümeti ýurduň býujet defisiti bilen baglanyşykly problemadan çykalga tapmak ugrunda dürli taraplar bilen gepleşikler alyp barýar.


c: text/html

text:
Türkiýäniň sudy hökümeti agdarmak synanyşygynda aýyplanyp sud edilýän 275 adamyň işi bilen baglanyşykly höküm çykaryp başlady. Aýyplanýanlardan türk armiýasynyň öňki baştutany general Ilker Başbug ömürlik türme tussaglygyna höküm edildi.
2008-2010-njy ýyllar aralygynda türk goşunyna baştutanlyk eden general Başbug bu aýyplamalary ret etdi.
Diňlenişikden soň aýyplanýanlardan 21 adam boşadyldy, galanlary bolsa dürli möhletler bilen azatlykdan mahrum edildiler. Türmä basylanlaryň arasynda oppozisiýanyň hataryndaky üç sany öňki parlament agzalary hem bar. Oar 12-35 ýyl aralygynda azatlykdan mahrum edildiler.
Aýyplanýanlaryň arasynda ýokary derejeli harby ýolbaşçylar, aklawçylar, alymlar bilen bir hatarda žurnalistler hem bar. Olar ”Ergenekon” we ”Arson” atly terroristik guramalara agzalyk, bikanun ýarag saklamak, Rejep Taýyp Erdoganyň hökümetini agdarmaga halky öjükdirmek ýaly maddalarda aýypanýarlar.
Sud diňlenişigi dowam edýän Siliwri türmesiniň töwereginde howpsuzlyk güýçleri berk çäre görüp, olar 5-nji awgustda sud binasy ýerleşýän etraba ýöriş geçirmäge synanyşan toparyň öňüni almak üçin göz ýaşardyjy gaz ulandylar.
“Tankytçylardan ar almak praktikasy”
Türkiýäniň dünýewi oppozision partiýalary 2008-nji ýyldan bäri dowam etdirilýän bu sud diňlenişigine “tankytçylardan ar almak praktikasy” diýip at berip, bu meselede hökümeti ýazgarýarlar. Özlerini Türkiýäniň esasy kanunynyň goragçylary diýip atlandyrýan Türkiýäniň dünýewi armiýasy bilen ýurdy dolandyrýan yslamçy partiýanyň ýolbaşçylarynyň arasyndaky dartgynlylyk gizlin däl.
Türk goşuny 1960-njy, 1971-nji we 1980-nji ýyllarda hökümeti agdarypdy. 1997-nji ýylda bolsa türk harbylarynyň basyşy sebäpli yslamçy lider Nejmetdin Erbakanyň hökümeti wezipesinden çekilmäge mejbur bolupdy.
Premýer-ministr Rejep Taýyp Erdogan 2002-nji ýylda häkimiýet başyna geçeli bäri ýurtda ýüzlerçe harbylar tussag edildiler. Hökümetiň tankytçylary bu çäräni armiýany ýurduň syýasatyndan çetleşdirmek üçin alnyp barylýan göreş diýip häsiýetlendirýärler.
2012-nji ýylyň sentýabr aýynda Siliwride geçirilen beýleki bir sud diňlenişiginde öňki we häzirki döwürde wezipe başynda oturan 300-e golaý harby ofiser, hökümeti agdarmaga synanyşmak ýaly aýplamalar esasynda, dürli möhletler bilen azatlykdan mahrum edildiler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Täjigistanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat gullugynyň başlygy Döwlet Nazriýew 4-nji ýanwarda köp sanly žurnalistleriň gatnaşmagynda geçirilen brifingde Özbegistanyň, hiç hili resmi duýduryş bermezden, Täjigistana gaz satmagyny togtadandygyny habar berdi.
Resminiň sözlerine görä, 4-nji ýanwar güni irden Özbegistanyň Duşenbedäki ilçisi Şokosim Şoislamow degişli ministrlige çagyrylypdyr. Oňa prezident Imomali Rahmonyň Özbegistanyň prezidenti Islam Karimowa ýüzlenmesi tabşyrylypdyr. Ýüzlenmede şeýle diýilýär: “Täjigistan tarapy Özbegistan bilen uzak ýyllardan bäri saklanyp gelýän gowy goňşuçylyk prinsiplerine we döwletara hyzmatdaşlyga daýanyp, bu meseläniň ýakyn günlerde çözüljekdigine umyt edýär”.
Özbegistanyň Täjigistana tebigy gaz satmagyny togtadandygy baradaky habary “Täjiktransgaz” döwlet şirketiniň wekilleri hem tassykladylar. Edaranyň ykdysady bölüminin başlygy Huseýn Asrorow bu hakda: “Özbek ‘Uztransgaz’ şirketi öňünden hiç hili duýduryş bermezden, birtaraplaýyn kabul edilen kararyň esasynda 4-nji ýanwardan Täjigistana tebigy gaz bermegini togtatdy” diýdi.
“Jogapsyz galdy”
Asrorowyň sözlerine görä, “Täjiktransgaz” edarasy geçen ýylyň noýabrynda “Uztransgaz” şirketine ýollan resmi hatynda tebigy gazyň importy baradaky şertnama gol çekmegi sorapdyr. Ondan başga-da Täjigistanyň premýer-ministriniň orunbasary Murodali Alimerdanow hem özbegistanly kärdeşine şeýle mazmunda hat ýollapdyr.
“Emma gynansakda biziň haýyşymyz jogapsyz galdy” diýip, “Täjiktransgaz” şirketiniň resmisi Huseýn Asrorow aýtdy.
Şol bir wagtda-da “RIA Nowosti” habar agentligi Özbegistanyň premýer-ministriniň birinji orunbasary Rustam Azmowyň Täjigistana jogap hatynda “Özbegistanyň tebigy gazynyň esasy müşderisi hasaplanýan Orsýet we Hytaý bilen hem tebigy gaz satmak boýunça şertnama entek gol çekilmändigini we şol sebäpli-de Täjigistan bilen şertnama gol çekmek mümkinçiliginiň ýokdugyny” aýdandygyny ýazdy.
Azatlyk Radiosy bu mesele boýunça “Uztransgaz” şirketinden hem maglumat almaga synanyşdy. Emma netije bolmady.
2011-nji ýylda Täjigistan Özbegistan bilen 180 million kubometr tebigy gazyň importy boýunça şertnama gol çekipdi. “Täjiktransgaz” döwlet şirketiniň resmisi Huseýn Asrorowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, ýylyň dowamynda tebigy gazyň 160 million kubometri import edilipdir.
Özbek gazynyň bahasy Täjigistan üçin bir ýylda iki gezek gymmatlady. “Uztransgaz” 2011-nji ýylyň noýabrynda Täjigistana satýan tebigy gazynyň her müň kubometriniň bahasyny 311 amerikan dollary derejesinde kesgitläpdi.
Alýumin zawody
Bir bellenmeli ýagdaý: Özbegistandan satyn alynýan tebigy gazyň esasy hyrydarlary TALKO alýumin zawody we “Täjiksement” zawodydyr.
Garaşsyz analitikler Özbegistanyň Täjigistana tebigy gaz satmagyny doly duruzmagyna TALKO zawodynyň töweregindäki howatyrlanmalaryň sebäp bolandygyny aýdýarlar.
Özbegistanly ekologlar TALKO zawodynyň daş-töwerege ýaýradýan zäherli maddalarynyň Özbegistanyň territoriýasyndaky ekologik ýagdaýy ýaramazlaşdyrýandygyny yzygiderli aýdyp gelýärler. Hut şunuň bilen baglanyşykly geçen ýyllarda Surhanderýa welaýatynda regionyň ilatynyň gatnaşmagynda närazylyk aksiýalary geçirilipdi. Aksiýa gatnaşyjylar TALKO alýumin zawodynyň işiniň doly duruzylmagyny talap edipdiler.


text:
Derňew komitetiniň başlygy bir hepde ozal Müsüriň Sinaý ýarymadasynyň asmanynda heläkçilige uçran rus uçarynyň gara gapyrjagynyň uçar kabinasynda geçiren ýazgysynyň soňky sekundynda gümpüldi eşidilýändigini aýdýar.
Emma Aýman ýel-Mukadem 7-nji noýabrda uçaryň näme sebäpden beýle ýagdaýa düşendigi barada entek kesgitli bir zat aýdardan irdigini, ekspertleriň entek maglumat toplamak bilen meşguldygyny hem sözüne goşdy.
Birleşen Ştatlaryň we Britaniýanyň resmileri, aňtaw maglumatlaryna salgylanyp, 31-nji oktýabrda Şarem el-Şeýhden Sankt Peterburga gelýän uçaryň heläkçiligine bortda goýlan bombanyň sebäp bolandygyny öňe sürýärler.
Onuň üstünde 224 adam bardy. "Yslam döwleti» toparynyň Sinaý ýarymadasyndaky bölümçesi, delil getirmezden, bu işi özüniň amala aşyrandygyny aýdýar.


text:
Kürdüstanyň söweşiji topary Stambulda şu hepdede bolan heläkçilikli bomba partlamasynyň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
Türkiýede gadagan edilen “Kürdüstanyň işçi partiýasynyň” bir bölegi bolan “Kürdüstanyň Azatlyk Gyrgylary” atly topar 7-nji iýunda janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran we 11 adamyň ölümine sebäp bolan hüjümi amala aşyrandygyny aýtdy.
Stambulyň merkezinde awtoulagda goýlan bomba irden köçede adam köp bolan wagtynda polisiýanyň awtobusynyň geçen wagtynda partladyldy. Bomba partlamasy Stambul uniwersitetiniň ýerleşýän ýerinde şäheriň esasy syýahatçylyk böleginde boldy.


text:
BMG-niň adam hukuklary boýunça Geňeşindäki Orsýetiň wekili Wladimir Jeglow adamlary saklamak üçin gizlin merkezler baradaky hasabatyň guramanyň saýtyndan aýrylmagynyň zerurdygyny aýtdy.
Jeglowyň sözlerine görä, BMG-niň garaşsyz ekspertler topary tarapyndan taýýarlanan hasabat BMG-niň resmi dokumenti hökmünde çap edilip bilinmez.
Ol Kawkazdaky gizlin obýektler barada gürrüň berýän şol doklady “konfrontasiýa häsiýetli” atlandyrdy.
Ekspertler tarapyndan ýygnalan maglumatlar ýene-de ençeme ýurdy, şol sanda ABŞ we Beýik Britaniýany tankytlaýar.
Hasabaty geljek aý Geňeşiň mejlisinde ara alyp maslahatlaşmagy amerikaly we ýewropaly diplomatlar teklip etdiler.


text:
Resmiler “Üç käse çaý” atly dawaly kitabyň soawtorynyň özüni heläkländigini aýdýarlar.
Bu kitapda Owganystanda we Pakistanda gyzlar üçin gurlan mekdep barada gürrüň berilýär.
Saglyk resmileri Deýwid Oliwer Reliniň noýabryň ortasynda, Birleşen Ştatlaryň Oregon ştatynda özüni öldürendigini tassyk etdiler.
“Üç käse çaý” 2006-njy ýylda çap edildi we şondan bäri onuň 4 million çemesi satyn alyndy. Bu kitapda onuň beýleki egindeş awtory Greg Mortensonuň Owganystanyň we Pakistanyň garyp obalarynda mekdep, hususan-da gyz mekdeplerini gurmak işine gatnaşyşy barada gürrüň berilýär.
Bu kitap geçen ýyl derňew astyna düşdi, amerikan žurnalistleri Mortensonyň esasy elementleri galplaşdyrandygyny we ýylmandygyny öňe sürdiler.
“Assoşeýted pres” Reliniň ýuridiki dokumentlerde bu aýyplamalaryň öz durmuşyna ýaramaz täsir edendigini boýun alandygyny ýazýar


text:
Britaniýanyň täze daşary işler ministri Boris Jonson Orsýetiň Siriýadaky graždan nyşanlaryna urýan zarbalary sebäpli «ýek görülýän» döwlete öwrülmek töwekgelligi bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýdýar.
"Olar ilki bir bomba taşlap, soň kömek işgärleriniň çykaryna garaşýarlar, graždan adamlar ýaralylary harabalaryň aşagyndan çekip çykarýar, şondan bäş minut soň olar ýene bir bombany taşlaýarlar" diýip, Jonson 30-njy sentýabrda Britaniýanyň “Sun» gazetine beren interwýusynda aýtdy.
"Bizde subutnama bar. Bizde muny orsýetlileriň özleriniň edýändigini aýtmaga esas bar" diýip, ol aýtdy.
"Biz bularyň baryny dokumentleşdirmäge çalyşýarys, sebäbi bu, meniň pikirimçe, gep-gürrüňsiz uruş jenaýaty bolup durýar.”
Gözegçi topar 30-njy sentýabrda Orsýeti bir ýylyň dowamynda Siriýada uran howa zarbalary esasynda 10 müňe golaý graždan adamy öldürmekde günäledi.
Jonson Britaniýa bilen Birleşen Ştatlaryň Moskwa basyş etmek üçin bir topar çäräniň pikirini edýändigini, ýöne ýeke-täk we iň güýçli ýaragyň utançdygyny aýtdy.
"Dünýäniň Orsýete garaýşy berkeýär we men Orsýet gözden düşen döwlet bolmak howpy bilen ýüzbe-ýüz bolýar diýip pikir edýärin” diýip, ol aýtdy.


text:
Hepdäniň duşenbe güni ýurduň günörtasynda ýerleşýän Jalal-Abad şäherinde azyndan 1 ýarym müň adam protest geçirdi. Olar parlamentiň üç oppozision agzasyny boşatmagy talap etdiler.
Geçen hepdede “Ata-Žurt” partiýanyň liderleri Kamçybek Taşiýew, Sadyr Japarow we Talant Mamytow tussag edilipdi, olar 3-nji oktýabrda Bişkekde 1 müň adamyň gatnaşmagynda bolan zorlukly protest bilen baglylykda jemgyýetde bulaşyklygy döretmekde aýyplandy.
Şonda protestçiler Gyrgyzystanyň Kumtor atly iň uly altyn känini millileşdirmegi talap edipdiler. Bu kän Kanadada ýerleşýän şirketiň eýeçiliginde.
Taşiýew üýşmeleňe goşulyp, hökümeti agdarmaga çagyrypdy. Protestçiler parlamentiň daşyndaki haýaty döwüpdi, poliýsa protestçileri dargadypdy. Üç oppozisiýa wekiliniň tussaglyk möhleti geçen anna güni iki aýa çenli uzaldyldy.


text:
Adwokatura raýat jemgyýetiniň hukuk instituty bolup durýan we döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralarynyň ulgamyna girmeýän, adwokatlaryň adwokatlyk işini amala aşyrmak maksady bilen döredilen we öz-özüňi dolandyrmak ýörelgelerine eýerýän professional birleşigidir.
Adwokatyň Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki ýuridik kömekleri bermäge hem hukugy bardyr.
Ýuridik kömek üçin ýüzlenen adam adwokat saýlap almakda erkindir. Eger adwokat saýlanyp alynmadyk bolsa ýa-da oňa mümkinçilik bolmadyk ýagdaýynda oňa ýuridik kömegi bermek üçin adwokat bellenilýär.
Adwokatlyk işi adwokat bilen ynanyjynyň ýa-da onuň ynanylan wekiliniň arasynda baglaşylan şertnama esasynda amala aşyrylýar. Bu şertnama raýat-hukuk gatnaşyklary häsiýetinde bolup, adwokat bilen ynanyjynyň ýa-da onuň ynanylan wekiliniň arasynda ýönekeý ýazmaça görnüşde baglaşylýar.
Adwokat öz üstüne alan borçlarynyň ýerine ýetirilmegini üçünji bir adama berip bilmez.
Adwokatlar tarapyndan berilýän ýuridik kömek üçin, şu maddanyň 5-nji böleginde görkezilenden beýleki ýgdaýlarda, töleg ylalaşyk esasynda tölenilýär.
Ýuridik maslahathananyň adwokatlary tarapyndan berilýän ýuridik kömek üçin ylalaşyk bolmadyk ýagdaýynda ýuridik kömek üçin töleg Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan tassyklanan gözükdirme esasynda ýuridik maslahathananyň müdiri tarapyndan bellenilýär.
Ýuridik maslahathanada, adwokatlaryň beýleki birleşiklerinde işleýän, şeýle-de adwokatlyk işi bilen özbaşdak meşgullanýan welaýat, welaýat hukukly şäher adwokatlar kollegiýasynyň agzalarynyň adwokatlyk işi üçin tölenilýän tölegler degişlilikde ýuridik maslahathananyň, adwokatlaryň beýleki birleşiginiň pulhanasyna ýa-da bankdaky hasabyna geçirilýär.
Adwokatyň Türkmenistanyň jenaýat iş ýörediş kanunçylygynda göz öňünde tutulan esaslarda jenaýat kazyýet önümçiliginde anyklaýyş edarasy, sülçi, prokuror, kazy ýa-da kazyýet tarapyndan bellenilen ýagdaýlarynda ýa-da beýleki ýagdaýlarda adwokatyň işi üçin töleg döwletiň hasabyna tölenilmeli edilen bolsa, onda şol tölegiň möçberi we tölemegiň tertibi Türkmenistanyň kanunçylygy esasynda kesgitlenilýär.
Adwokatyň işi üçin töleg adwokatlar birleşiginiň serişdeleriniň hasabyna tölenilen ýagdaýynda şol tölegiň möçberi we tölemegiň tertibi şol birleşigiň ygtyýarly edarasy tarapyndan kesgitlenilýär.
1) Fiziki şahslara ýuridik kömek, olaryň haýyşy boýunça şu halatlarda tölegsiz berilýär
a) hak isleýjilere alimentleri (hossarlyk eklenç serişdesini) töletmek, iş bilen baglylykda ekleýjisiniň ölümine, maýyp bolmagyna getiren ýa-da jan saglygyna başga hili şikes ýetirilmegi sebäpli ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak hakyndaky işler boýunça dilden maslahatlar görnüşinde ýuridik kömek berlende we ýazmaça resminamalar düzülende;
b) Türkmenistanyň Gahrymanlaryna, weteranlaryň toparyna girýän adamlara, çagyryş boýunça gullugy geçýän harby gullukçylara, I we II topar maýyplara, pensionerlere, "Ene mähri" diýen hormatly ada mynasyp bolan enelere we ýetim çagalara maslahatlar görnüşinde telekeçilik işiniň meseleleri bilen baglanyşykly bolmadyk ýuridik kömek berlende;
c) pensiýa ýa-da kömek pullaryny bellemek hakyndaky arzalar düzülende;
d) Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan beýleki halatlarda.
2) Fiziki şahslaryň ýuridik kömegi tölegsiz almagyň tertibi Türkmenistanyň kanunçylygy bilen kesgitlenilýär.
3) Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulandakylardan başga halatlarda adwokatlaryň ýolbaşçy edarasy ýa-da şol edaranyň ýolbaşçysy, şeýle hem özleriniň önümçiliginde işi bolan anyklaýyş, deslapky derňew edarasy, prokuror, kazy we kazyýet, fiziki şahsyň emläk ýagdaýyndan ugur alyp, ony ýuridik kömek üçin tölenilýän tölegden doly ýa-da bölekleýin boşatmaga hukuklydyr.
Fiziki şahsy ýuridik kömek üçin tölenilýän tölegden adwokatlaryň ýolbaşçy edarasy ýa-da şol edaranyň ýolbaşçysy tarapyndan boşadylanda, adwokatyň zähmet hakynyň tölegi adwokatlar birleşiginiň serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylýar.
Fiziki şahsy ýuridik kömek üçin tölenilýän tölegden anyklaýyş, deslapky derňew edarasy, prokuror, kazy ýa-da kazyýet boşadanynda, adwokatyň zähmet hakynyň tölegi bellenilen tertipde döwletiň hasabyna tölenilmäge degişli edilýär.
Aşgabat şäher adwokatlar kollegiýasy - 2050 köçe, 17 jaý
Bagtyýarlyk etrap ýuridik maslahathanasy
2050-nji (Mejlauka) köçesiniň 17-nji jaýy +993 (12) 36-38-32
Berkararlyk etrap ýuridik maslahathanasy
Saparmyrat Türkmenbaşy şaýolunyň 25/22 jaýy +993 (12) 94-51-14
Köpetdag etrap ýuridik maslahathanasy
B.Garryýew köçesiniň 62-nji jaýy +993 (12) 93-60-14
Ruhabat etrap ýuridik maslahathanasy
Ruhabat ý.t. Oguzhan köçesiniň 2-nji jaýy +993 (12) 24-49-83
Ahal welaýat adwokatlar kollegiýasy - Ak bugdaý etraby Änew şäheri, Ahal köçe 5 jaý
Ak bugdaý etrap ýuridik maslahathanasy
Ak bugdaý etrabynyň Ahal köçesiniň 5-nji jaýy +993 (137) 3-35-07
Derweze etrap ýuridik maslahathanasy
Ruhabat etrabynyň Oguzhan köçesiniň 5-nji jaýy +993 (12)24-49-83
Gökdepe etrap ýuridik maslahathanasy
Babarap obasynyň Geňeşligi +993 (65) 10-73-12
Baharly etrap ýuridik maslahathanasy
Baharly şäheriniň Ýaşlyk köçesiniň 6-njy jaýy +993 (131) 20-8-42
Kaka etrap ýuridik maslahathanasy
Kaka şäheriniň Garaşsyzlyk köçesiniň 11-nji jaýy +993 (133) 3-15-13
Altyn asyr etrap ýuridik maslahathanasy
Altyn asyr şäheriniň A.Nyýazow köçesiniň 23-nji jaýy: +993 (135) 4-61-03
Sarahs etrap ýuridik maslahathanasy
Sarahs şäheriniň A.Nyýazow köçesiniň 6-njy jaýy +993 (134) 2-28-67
Tejen şäher, etrap ýuridik maslahathanasy
Azatlyk köçesiniň 11-nji jaýy +993 (135) 4-87-70
Babadaýhan etrap ýuridik maslahathanasy
Babadaýhan şäheriniň Gülzar köçesiniň 1-nji jaýy: +993 (136) 4-14-15
Balkan welaýat adwokatlar kollegiýasy - Balkanabat şäheri. 154/1
Balkanabat şäher ýuridik maslahathanasy
154-nji ýaşaýyş jaý toplumynyň 1-nji jaýy +993 (222) 6-07–88;6-07-89
Türkmenbaşy şäher ýuridik maslahathanasy
Azatlyk köçesiniň 29-njy jaýy +993 (243) 2-44-54;2-21-54
Türkmenbaşy etrap ýuridik maslahathanasy
Türkmenbaşy etrabynyň Magtymguly köçesiniň 11-nji jaýy +993 (243) 7-97-39
Serdar etrap-şäher ýuridik maslahathanasy
Serdar şäheriniň Ý. Geldimämmedow köçesiniň 21-nji jaýy
Daşoguz welaýat adwokatlar kollegiýasy - Daşoguz şäheri. Al-Horezmi köçe, 33/2
Daşoguz şäher ýuridik maslahathanasy
Al-Horezmi köçesiniň 33-2 jaýy
Akdepe etrap ýuridik maslahathanasy
Akdepe şäheriniň S.Türkmenbaşy köçesiniň 21-nji jaýy
Boldumsaz etrap ýuridik maslahathanasy
Boldumsaz şäheriniň P.Ýegendurdyýew köçesiniň 10-njy jaýy
Görogly etrap ýuridik maslahathanasy
Görogly şäheriniň S.Nyýazow köçesiniň 23-nji jaýy
Gubadag etrap ýuridik maslahathanasy
Gubadag şäheriniň Özbegistan köçesiniň 26-njy jaýy
Gurbansoltan eje adyndaky etrap ýuridik maslahathanasy
Gurbansoltan eje adyndaky şäheriniň Geňeşlik köçesiniň 10-njy jaýy
Köneürgenç etrap ýuridik maslahathanasy
Köneürgenç şäheriniň G.Gurbanmedow köçesiniň 7-nji jaýy
S.A.Nyýazow etrap ýuridik maslahathanasy
Nyýazow şäheriniň
S.Türkmenbaşy şayolunyň 8-nji jaýy
S.Türkmenbaşy etrap ýuridik maslahathanasy
S.Türkmenbaşy adyndaky şäheriniň R.Hojamow köçesiniň 34-nji jaýy
Lebap welaýat adwokatlar kollegiýasy - Türkmenabat şäheri S.A.Nyýazow şaýoly, 33 jaý
Türkmenabat şäher ýuridik maslahathanasy
S.A. Nyýazow şaýolynyň 33-nji jaýy +993 (422) 3-36-53
Serdarabat etrap ýuridik maslahathanasy
Türkmenabat şäheriniň S.A. Nyýazow şaýolynyň 79-njy jaýy +993 (422) 3-94-82
Halaç etrap ýuridik maslahathanasy
Halaç şäheriniň S.A.Nyýazow köçesiniň 18/2 jaýy +993 (441) 2-11-82
Seýdi şäher ýuridik maslahathanasy
Bitaraplyk köçesiniň 22-nji jaýy +993 (461) 2-22-65
Garaşsyzlyk etrap ýuridik maslahathanasy
S.A. Nyýazow şäherçesiniň Ýeňiş köçesiniň 1-nji jaýy +993 (432) 5-30-67
Beýik Türkmenbaşy adyndaky etrap ýuridik maslahathanasy
Beýik Türkmenbaşy adyndaky etrabynyň Gurluşykçy köçesiniň 29-njy jaýy +993 (465) 2-07-27
Sakar etrap ýuridik maslahathanasy
Sakar şäheriniň S.A. Nyýazow köçesiniň 12-nji jaýy +993 (449) 3-32-67
Garabekewul etrap ýuridik maslahathanasy
Garabekawul etrabynyň Seýdi köçesiniň 41-nji jaýy +993 (443) 4-03-56
Farap etrap ýuridik maslahathanasy
Farap şäheriniň Gurbansoltan eje köçesiniň 8-nji jaýy +993 (448) 5-44-49
Köýtendag etrap ýuridik maslahathanasy
Köýtendag etrabynyň Çaryýew köçesiniň 12-nji jaýy +993 (449) 2-09- 96
Galkynyş etrap ýuridik maslahathanasy
Galkynyş şäheriniň Atamyrat aga köçesiniň 1-nji jaýy +993 (446) 5-59-64
Atamyrat şäher ýuridik maslahathanasy
Atamyrat şäheriniň S.A.Nyýazow köçesiniň 23-nji jaýy +993 (444) 2-10-70
Hojambaz etrap ýuridik maslahathanasy
Hojambaz etraby ýuridik maslahathanasy +993 (66) 84- 93-57
Mary welaýat adwokatlar kollegiýasy - Mary şäheri Aga Hanjaýew köçe 51 jaý
Mary şäher ýuridik maslahathanasy
Aga Hanjaýew köçesiniň 51-nji jaýy
Baýramaly şäher ýuridik maslahathanasy
Bitaraplyk köçesiniň 5-nji jaýy
Mary etrap ýuridik maslahathanasy
Mary şäheriniň Magtymguly köçesiniň 2-nji jaýy
Murgap etrap ýuridik maslahathanasy
Murgap şäheriniň Sähetmyradow köçesiniň 16-njy jaýy
Wekilbazar etrap ýuridik maslahathanasy
Mollanepes şäherçesiniň Ýa.Berdiýew köçesiniň 7-nji jaýy
Garagum etrap ýuridik maslahathanasy
Garagum etrabynyň Bitaraplyk köçesiniň 1-nji jaýy
Baýramaly etrap ýuridik maslahathanasy
Baýramaly şäheriniň Merw köçesiniň 1-nji jaýy
Türkmengala etrap ýuridik maslahathanasy
Türkmengala etrabynyň Türkmenbaşy şaýolunyň 1-nji jaýy
Serhetabat etrap ýuridik maslahathanasy
Serhetabat şäherçesiniň Garaşsyzlyk köçesiniň 24-nji jaýy
Tagtabazar etrap ýuridik maslahathanasy
Tagtabazar şäherçesiniň Magtymguly köçesiniň 23-nji jaýy
Ýolöten etrap ýuridik maslahathanasy
Ýolöten şäheriniň Atçaparow köçesiniň 78-nji jaýy
Sakarçäge etrap ýuridik maslahathanasy
Sakarçäge şäheriniň Daýhan köçesiniň 2-nji “a” jaýy
Oguzhan etrap ýuridik maslahathanasy
Şatlyk şäherçesiniň Halklaryň Dostlugy köçesiniň 2-nji jaýy


text:
Ýewropa Bileleşiginiň energiýa boýunça komissary Maros Şefçowiç Ýewropa Türkmenistanyň tebigy gazyny Eýranyň üsti bilen import edip biler diýdi. Şefçowiçiň bu çykyşy Ýewropa Bileleşigi Russiýanyň energiýa çeşmelerine bolan öz garaşlylygyny aradan aýyrmaga synanyşýan mahaly bolup geçdi.
Şefçowiç 30-njy aprelde Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Aşgabatda geçiren gepleşikleri döwründe Hazarüsti gazgeçirijisini gurmagyň mümkinçilikleri, şeýle-de Eýranyň territoriýasyny ulanmak barada hem gürrüň edilendigini belledi. Onuň sözlerine görä, Eýran bilen ýakynda gazanylan “oňyn” diplomatik ösüşler bu mümkinçiligiň döremegine sebäp boldy.
Eýranyň resmileri Hazarüsti gazgeçirijisini gurmagyň maliýe taýdan amatsyz boljakdygyny yzygiderli gaýtalap gelýärler. Olaryň aýtmagyna görä, bu gazgeçirijini Eýranyň üsti bilen gurmak has amatly bolar.
Türkmenistan dünýäniň iň uly dördünji gaz ýatagyna eýedir, emma ol gazgeçiriji infrastrukturanyň ýetmezçiliginden ejir çekýär.


text:
Daşoguz welaýatynyň käbir etraplarynda mellekleriň şordugy we munuň ilatyň ekinlerine ýaramaz täsir ýetirýändigi barada Azatlyk Radiosyna ýygy-ýygydan maglumatlar gelip gowuşýar. Şol bir wagtda munuň, ylaýtada, käbir etraplardaky melleklerde has ýiti göze ilýändigi habar berilýär.
Eýse, bular haýsy etraplar? Şeýle-de, mellekleriň şorlaşmagy ilata nähili täsir ýetirýär?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp, ýakynda Daşoguz welaýatynyň käbir etraplaryna sapar eden aşagabtly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen bir salym ozal söhhbetdeş boldy.


text:
Orsýetiň resmileri ABŞ-nyň mikroblog, ýagny gysga maglumatlary çap edýän Twitter ulgamynyň Orsýetiň çäginde böwetlenmeginiň mümkindigini aýdýarlar.
Orsýetiň Federasiýa Geňeşiniň ýolbaşçysynyň maslahatçysy Ruslan Gattarow “Twitteriň Orsýetiň internete gözegçilik edýän Roskomnadzor döwlet agentliginiň talaplaryny äsgermezligi kabul ederlikli däl”, diýip 16-njy maýda aýtdy. Orsýet resmisi Twitteriň hususan-da “gadagan edilen informasiýany” çäklendirmek talaby äsgermändigini mälim etdi.
“Roskomnadzor” döwlet edarasynyň metbugat-wekili Wadim Ampelonskiý 16-njy maýda “Eho Moskwy” radiosy bilen söhbetdeşliginde Twitteriň pozisiýasyny “konstruktiw däl” diýip atlandyrdy we onuň ekstremistik mazmunly maglumatlary öçürmek barada Orsýetiň Baş prokuraturasynyň talabyndan ýüz öwürendigini aýtdy.


text:
Azatlyk Radiosy: Jenap Ilham Şaban, Hazar deňziniň hukuk durumy barada penşenbe güni Bakuwda açyljak sammitden nähili netijelere garaşmak mümkin? Ilham Şaban:
Bakuwda açyljak bu sammitde Hazar deňzi barada bir jarnama gol goýulmagy mümkin. Onuň mazmuny Hazarda howpsuzlyk meseleleri boýunça hyzmatdaşlyk etmek bolar. Howpsuzlyk meselesi diýlende, bu hazarýaka döwletleriň özara hyzmatdaşlygyny göz öňünde tutýar. Mundan başga hiç bir täzelige garaşylmaýar. Azatlyk Radiosy: Sowet Soýuzy dargaly bäri Hazar deňziniň hukuk durumyny kesgitlemek boýunça gepleşikler geçirilýär. Ýöne henize çenli haýsy-da bolsa bir üstünlik gazanylmady. Siziň pikiriňizçe, munuň esasan nähili sebäpleri bolmagy mümkin?
Ilham Şaban:
Hazar deňziniň hukuk durumynyň henize çenli kesgitlenmändiginiň esasy sebäbi syýasat. Hut syýasy meseleler Hazaryň hukuk statusyny kesgitlemekde kynçylyklary döredýär. Mysal üçin, geçen hepde Eýranyň daşary işler ministri Manuçehr Mottaki Hazar deňziniň 20%-den köpräginiň öz ýurdunyň paýydygyny öňe sürdi. Eýran şeýle diýmek bilen Hazaryň hukuk statusy dogrusynda hiç bir alada etmeýändigini görkezdi. Eýran muny aýtmak bilen özüniň ýadro, howpsuzlyk meselelerinde söwda edýär. Ýagny, beýleki hazarýaka döwletlere, “siz bu meselelerde sorag döretmeseňiz, men Hazar boýunça käbir meselelere göz ýumaryn” diýmek isleýär.
Ýene-de bir bellemeli zat, Eýranyň Hazar sektorynda nebiti we gazy ýok. Indoneziýanyň kompaniýasy ol ýerlerde geçiren barlag işleriniň netijesinde Eýranyň ýataklarynda nebit gaz zapaslarynyň ýokdugyny anyklady. Eger Eýranyň özi şol ýerlerde nebit ýa-da gaz tapsa-da, onuň hiç hili peýdasy bolmaz. Sebäbi Eýranyň dünýä bazaryna çykalgasy ýok. Azatlyk Radiosy: Eýse, siz Hazar meselesinde Kremliň roluna nähili baha berýärsiňiz?Ilham Şaban:
Kreml Hazaryň hukuk durumy boýunça kän bir alada etmeýär. Çünki Hazar deňzi arkaly Gazagystan, Türkmenistan, Azerbaýjan arkaly Türkiýä çenli turba geçirijini çekmek we Hazaryň nebitini Ýewropa akdyrmak göz öňünde tutulýar. Men ýene-de bir gezek gaýtalaýaryn, Hazaryň hukuk durumynyň kesgitlenmändiginiň esasan syýasy sebäpleri bar. Eger Hazaryň ýakasyndaky iki iri döwlet: Eýran we Orsýet käbir meselelerde özara ylalaşmasalar, onda Hazaryň hukuk durumy kesgitlenilmez.
Dogrusyny aýtsam, bu meseläniň çözülmän galmagynyň Hazar ýakasyndaky Türkmenistana, Gazagystana we Azerbaýjana hiç bir zyýany ýok. Çünki Hazaryň durumy çözülmese-de, Azerbaýjan Türkmenistanyň nebitini we gazyny tankerler arkaly daşar. Şeýle diýmek bilen Hazaryň hukuk durumy kesgitlenmese-de, Türkmenistan we Gazagystan öz nebitini, gazyny tankerler bilen Azerbaýjan arkaly dünýä bazaryna ýetirip bilerler. Bu barada gepleşikler geçirilýär.Azatlyk Radiosy: Jenap Şaban, siziň bilşiňiz ýaly, Hazardaky ýataklar boýunça Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda özara oňşuksyzlyk bar. Siziň pikiriňizçe, bu ugurda haýsy-da bolsa bir pozitiw ösüş barmy?Ilham Şaban:
2009-njy ýylyň iýun aýynda prezident Berdimuhamedow Azerbaýjany Halkara ykdysady suda bermegi tabşyrdy. Şondan bäri öten bir ýarym ýylyň dowamynda Hazar meselesi boýunça Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda hiç bir gepleşik geçirilmedi. Iki ýurduň arasynda hökümetara we döwlet edaralarynyň gatnaşmagynda Hazar meselesi boýunça hiç bir ylalaşyk gazanylmady.Azatlyk Radiosy: Eýse, Hazaryň hukuk durumyny kesgitlemek üçin hazarýaka döwletler näme etmeli?Ilham Şaban:
Bu ugurda nähili işleriň edilmelidigi köp wagtdan bäri belli. Orsýet, Gazagystan we Azerbaýjan hökümet hem parlament derejesinde gepleşikleri geçirip, Hazaryň özlerine degişli territorýalaryny bölüşmek barada ylalaşdylar. Indi bu ylalaşyga Türkmenistan hem goşulyp, Hazaryň territoriýasy boýunça ylalaşmaly. Mundan soňra belli bir derejede Eýrana täsir edip, onuňam bu gepleşiklere goşulmagyny gazanmaly. Şundan başga çykalga ýok.


text:
Şu gün Fransiýanyň howpsuzlyk resmileri Parižiň golaýynda geçirilen ýörite derňewlerde yslam radikalçylary diýlip güman edilýän ýedi adamyň tussag edilendigini habar berdiler.
Fransiýanyň Içeri işler ministrliginiň bir resmisi adynyň tutulmazlyk şerti bilen, Parižiň demirgazygyndaky iki sany ilatly punktda geçirilen bu derňewleriň ýurtdaky jihädçi toparlary anyklamak boýunça alnyp barylýan uly gerimdäki operasiýanyň bir bölegidigini aýtdy.
2-nji maýda “Al-Kaýdanyň” lideri Osama bin Ladeniň öldürilmeginiň yzy bilen Fransiýa we käbir beýleki Ýewropa ýurtlary bolaýmagy mümkin terror hüjümlerine garşy hüşgärligi has-da güýçlendirdiler.


text:
Türkmen we ukrain prezidentleri çarşenbe güni Aşgabatda duşuşyp, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dürli meseleleri barada maslahat etdiler. Ukrain prizedenti Wiktor Ýanukowiçiň Türkmenistana sapary dowam edýär.
Türkmen metbugaty iki lideriň Aşgabatda ozalky baglaşylan şertnamalaryň ýerine ýetirilişi, regional we halkara syýasatynyň wajyp meseleleri we türkmen-ukrain hyzmatdaşlygynyň perspektiwalary hakynda maslahat edendigini ýazýar.
TDH-nyň ýazmagyna görä, prezident G.Berdimuhamedow ukrain kärdeşi bilen geçiren gepleşiklerinden soň, iki ýurduň arasyndaky syýasy dialogyň işjeňleşmeginiň, ozaly bilen, taraplaryň häzirki zamanyň wajyp problemalary babatdaky garaýyşlarynyň umumylygy, pozisiýalarynyň gabat gelmegi ýa-da ýakynlygy bilen baglydygyny nygtapdyr.
Söwda-ykdysadyýet perspektiwalary
Ikitaraplaýyn söwda-ykdysadyýet partnýorlugy barada aýdylanda bolsa, prezident Berdimuhamedow taraplaryň bu ugurdaky tijeniş üçin uly perspektiwasynyň bardygyny belläpdir.
Bu meselede nebit-gaz, transport, şäher gurluşygy pudaklarynda durmuşa geçirilen bilelikdäki taslamalar oňyn mysal hökmünde getirilýär we bu ugurdaky özara bähbitli hyzmatdaşlygyň geljekde hem dowam etdiriljegi aýdylýar.
Prezident Berdimuhamedow penşenbe güni ukrain lideriniň gatnaşmagynda Lebap welaýatynda düýbi tutulýan transport-kommunikasiýa obýektiniň munuň aýdyň mysalydygyny belläpdir.
Şeýle-de prezident bu ýurt bilen aradaky hyzmatdaşlyk perspektiwalarynyň täze bir ugruna, syýahatçylyga ünsi çekip, ukrain kompaniýalaryny Türkmenistanyň turizm infrastrakturasynyň ösüşine gatnaşmaga çagyrypdyr.
Mundan başga, iki ýurduň medeni-gumanitar, ylym we bilim pudagyndaky hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmek nazarda tutulýar we bu ugurda bir topar ylalaşyga gol çekilipdir.
Aşgabatda we Kiýewde Söwda öýleri dörediler
Ukrain prezidenti Wiktor Ýanukowiç Türkmenistan bilen Ukrainanyň Aşgabatda we Kiýewde Söwda öýleriniň döredilmegi barada gelnen ylalaşygyň ikitaralaýyn söwda-ykdysadyýet hyzmatdaşlygynyň wajyp mehanizmi boljagyny belläpdir. Şeýle-de ol Ukrainanyň energiýa pudagyndaky gyzyklanmasyny tassyklapdyr.
Berilýän maglumatlara görä, Ukriana Türkmenistandan tebigy gaz almagyny dikeltmek barada deslapky ylalaşyga gelipdir. Ukrainanyň energetika ministri Eduard Stawitskiniň 13-nji fewralda Aşgabatda žurnalistlere aýtmagyna görä, ukrain we türkmen liderleri bu baradaky ylalaşyga gol çekipdir. Şeýle-de ol bu baradaky şertnama doly tamamlanýança beýleki taraplar bilen hem gepleşiljegini aýdypdyr.
Bu ylalaşygyň baglaşylmagy üçin tranzit ýurtlar bolan Gazagystanyň we Orsýetiň razylygy gerek. Ukraina öz energiýa zerurlyklaryny ödemek üçin rus gazyna alternatiwa gözleýär.
Türkmenistan Ukraina 2006-njy ýyla çenli ýylda 36 milliard kub metr gaz berýärdi.
Türkmen metbugaty Aşgabat bilen Kiýewiň oba hojalyk önümlerini işläp bejerýän bilelikdäki kärhanalary döretmek bilen hem gyzyklanýandyklaryny ýazýar.
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow Ukraina 2012-nji ýylyň martynda sapar edipdi. Soň bu iki lider geçen dekabrda, GDA ýurtlarynyň döwlet ýolbaşçylarynyň Geňeşiniň Aşgabatda geçirilen maslahatynda duşuşypdylar.


text:
Ýekşenbe güni Eýranyň Daşary işler ministrligi Siriýanyň territoriýasynda Ysraýylyň geçiren hüjümlerini berk ýazgaryp, regionyň ýurtlaryny Ysraýylyň beýle çärelerine tutanýerli garşy durmaklyga çagyrdy.
Eýranyň “Press TW” atly telewideniýesine beren interwýusynda Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ysraýylyň bu hüjümlerini “agressiýa” diýip atlandyryp, muny regionda durnuksyzlyk döretmek üçin “hasaplanylyp” amala aşyrylan iş hökmünde häsiýetlendiripdir.
Ýekşenbe güni irden Siriýanyň döwlet mediasy Ysraýyly paýtagt Damaskdaky bir harby barlaglar merkezine hüjüm geçirmekde aýyplap, maglumat ýaýratdy. Ýöne bu hüjümde çekilen ýitgiler we weýrançylyklar barada anyk maglumat berilmeýär.
Ysraýyl tarapy bu soňky hüjüm barada häzirlikçe hiç hili maglumat ýaýratmady. Emma mundan iki gün öň Ysraýylyň resmileri anna güni irden Siriýanyň territoriýasynda Ysraýyl tarapyndan başga bir howa hüjüminiň geçirilendigini tassyklapdylar.


text:
Eýranyň goranmak ministri Ahmad Wahidi şenbe güni Döwlet telewideniýesinde ýurduň gysga aralyga niýetlenen “Fateh-110” ballistik raketasynyň täzelenen görnüşiniň üstünlikli synag edilendigini aýtdy.
Eýran Yslam respublikasynyň habar gullugy Wahidiniň sözlerine salgylanyp, bu raketalaryň 300 kilometre çenli ýetýändigini we “Pars aýlagyndaky we Oman deňzindäki, şeýle-de gury ýerde ýerleşen nyşanalary urup biljegini” habar berdi.
Goranmak ministri bu raketany “öňüni alyjy” atlandyrdy we onuň diňe Eýrana ýamanlyk niýetinde bolanlaryň garşysyna ulanyljagyny sözüne goşdy.
Emma Wahidi bu raketanyň haçan synag edilendigini aýtmady.


text:
Şu gün Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli onuň adyna ýurduň dürli kollektiwlerinden yzygiderli gutlaglaryň gelýändigi habar berilýär.
Maglumata görä, düýn bu waka bilen baglanyşykly Türkmenistanyň ähli welaýat administrasiýalaryndan, hökümet edaralaryndan, umumymilli «Galkynyş» hereketiniň düzümine girýän ähli guramalaryň ýolbaşçylaryndan-da prezidentiň adyna gutlaglar gelipdir.
Sişenbe güni prezident administrasiýasynyň jogapkär işgärleri bolan W.Hramowyň, A.Žadanyň, Y.Paromowyň, H.Muhammedowyň, G.Hojaberdiýewiň, K.Çaryýardurdyýewiň we G.Töräýewiň adyndan hem prezident Berdimuhamedowa ýörite gutlagyň gelendigi habar berilýär.
Sişenbe güni prezident Berdimuhamedow öz doglan gününiň edil öňisyrasy bir günüň dowamynda daşary ýurt kompaniýalarynyň 20-ä golaýynyň ýolbaşçylaryny aýry-aýrylykda kabul etdi.
Prezidentiň kabul eden biznesmenleriniň hatarynda Orsýetiň «Kamaz» aksionerler jemgyýetiniň baş direktory, Türkiýäniň «Polimeks» kompaniýasynyň başlygy, Birleşen Ştatlaryň «Şewron» korporasiýasynyň wise-prezidenti, Fransiýanyň «Medef International» atly telekeçiler assosiasiýasynyň başlygy, Orsýetiň nebit-gaz senagatçylarynyň bileleşiginiň geňeş başlygy, Fransiýanyň «Winçi Konstruksýon Gran Prože» atly belli gurluşyk kompaniýasynyň prezidenti we köpsanly beýleki daşary ýurt kompaniýalarynyň ýolbaşçylary boldular.
Duşuşykda bu biznesmenleriň hemmesi prezident Berdimuhamedowy doglan güni bilen gutlap, özleriniň Türkmenistan bilen ýakyn hyzmatdaşlyklara gyzyklanma bildirýändiklerini-de mälim etdiler.


text:
At çapyşygynyň ýazky möwsüminiň ikinji güni
14.04.2013
Möwsümiň ikinji güni çapyşyklara başlanmazdan öňürti toplumyň öňündäki meýdançada dürli medeni-sport çäreleri, sergileri guraldy. Joşgunly ýaňlanan aýdym-sazyň owazy astynda türkmen sportunyň dürli görnüşlerine wekliçilik edýän türgenler futbol, woleýbol, gylyçlaşmak, küşt, karatä boýunça görkezme çykyşlary bilen öz başarnyklaryny görkezdiler. Sportuň milli görnüşleri bolan ýaglyga towusmak, göreş boýunça bäsleşikler has-da gyzykly boldy. Toý-baýramlarymyzyň bezegi bolan ýaşulularymyz bolsa aýdym-saz diňläp, özaralarynda söhbet guraýarlar. Meýdançanyň ýene bir ýerinde bolsa dürli azyk önümleriniň, gelin-gyzlaryň uz barmaklaryndan çykan milli el işleriniň sergileri guraldy.
Soňra at çapyşyklaryna başlandy. Çapyşyklaryň şu gün jemi 12 çapyşyk geçirildi. Atlar 1200, 1400, 1800, 2000, 2400 metr aralyklarda öz ýyndamlyklaryny görkezdiler. Ýaryşlara dördünji topardan çykan üç ýaşar atlar, üçünji topardan çykan üç ýaşar atlar, dört we uly ýaşar atlar gatnaşdyryldy.
Çapyşyklaryň hemmesem biri-birinden gyzykly boldy. Birinji çapyşyga 1200 metr aralyga dördünji topardaky uly ýaşar atlaryň 13-si goşuldy. Şonda Türkmenistanyň Prezidentiniň ahalteke atçylyk toplumyndan Kesearkaç diýen dor at pellehana birinji bolup geldi. Onuň görkezen wagty 1 minut 23,3 sekunda deň boldy.
Ikinji çapyşyk özüne çekiji boldy. Onuň bu aýratynlygy ýaryşa goşulan 13 atyň içinden bellenen 1200 metr aralygy 1 minut 21,9 sekuntda geçmegi başaran Türkmenistanyň Prezidentiniň ahalteke atçylyk toplumynyň Gaýrat diýen dor atynyň bäsdeşlerinden arany açyp gelmeginden ybarat boldy.
Üçünji çapyşykda dördünji topardan çykan üç ýaşar atlaryň arasyndaky bäsleşigiň örän dartgynlylygy we çekeleşikli bolandygyny bellemek gerek. Bedewleriň ýyndamlylygy biri-birinden peslär ýaly däl. Janköýerleriň şowhunyndan göýä bat alýan ýaly bolup ýaryşa goşulan nur kamatly görkana ahalteke bedewleriniň aýak uruşlary has-da batlandy. Olaryň haýsynyň ýeňiji boljakdygyny aýtmak çetindi. Netijede, Ýeňiş diýen at pellehanadan ilkinji bolup geçip, ýeňiji bolmagy başardy. Onuň görkezen wagty 1 minut 24,0 sekunt boldy.
Dördünji çapyşyk hem şowhunly boldy. Ol hem 1200 metr aralyga goşulan 13 sany bedewiň ýyndamlylygyny görkezişinden döredi. Şonda Göwher diýen gara dor at beýlekilerden turuwbaşdan öňe saýlanyp, 1 minut 22,6 sekunt wagtyň içinde pellehana ilkinji bolup gelmegi başardy..
Bäşinji çapyşyk hem örän dartgynlylygy bilen ünsi çekdi. Muňa pellehana tas deňeçer diýen ýaly bolup gelen ilkinji üç atyň görkezen wagtlary-da güwä geçýär. Bu çapyşygyň ýeňijisi bolan Perhat diýen gara at bu aralygy 1 minut 24,4 sekuntda geçmegit başardy.
Ýazky möwsümiň ikinji gününiň 11-nji çapyşygy barada-da durlup geçilse ýerlikli bolar. Bu ýaryşda dört we uly ýaşar atlar 2400 metr aralyga güýç synanyşdylar. Bedewleriň çydamlylygyny we ýyndamlygyny saýhallan bu çapyşykda bäsdeşlerinden arany ep-esli açyp, pellehanadan ilkinji bolup Dorsekil II diýen dor at geçdi. Ol 2400 metr aralygy 2 minut 46,4 sekuntda geçmegi başardy.
Umuman, ýazky at çapyşyk möwsüminiň ikinji gününde geçirilen bedew bäsleşikleriniň ählisi-de dartgynly boldy. Janköýerler çapyşyklara uly höwes bilen tomaşa etdiler. Ýetip gelýän Türkmen bedewiniň baýramyna ajaýyp öwüşgin çaýýan şeýle çapyşyklar bolsa biziň toý baýramlarymyzyň bezegidir.
Türkmen Döwlet habarlar gullugy


text:
Gazagystanyň Žurnalistler birleşiginiň hem-de Milli metbugat klubynyň başlygy we onuň ogly bidüzgünçilikde we salgyt galplygynda aýyplanyp, Almatyda tussag edildi.
Düýbi Almatyda ýerleşýän “Adil Söz” atly metbugaty gorap çykyş edýän guramanyň berýän maglumatyna görä, Gazagystanyň Žurnalistler birleşiginiň lideri Seitkazy Mataew we onuň ogly, “KazTAG” habar agentliginiň direktory Aset Mataew 22-nji fewralda tussag edilipdirler.
“Adil Söz” guramasynyň ýolbaşçysy Tamara Kaleewa 22-nji fewralda metbugat konferensiýasyny geçirip, Mataew we onuň ogly özlerine garşy ýöňkelýän aýyplamalary syýasy maksatly diýip ret edýärler diýdi.
Kaleewa we garaşsyz žurnalist Ermurat Bapi Mataewe salgylanyp, ata we ogluň özleriniň günäsizdiklerini subut etmäge taýýarlanýandygyny aýtdylar.


text:
Orsýet we Nebiti eksport ediji ýurtlaryň guramasy (OPEK) Eýranyň goşulmadyk ýagdaýynda nebit önümçiligini doňdurmak boýunça ylalaşdylar, diýip OPEK guramasynyň ýokary derejeli resmisi “Bloomberg” täzelikler agentligine aýtdy.
Kuweýtli OPEK guramasynyň dolandyryjysy Nawal al-Fezaianyň Eýranyň gatnaşmazlygynda nebit önümçiliginiň doňdurylmagy barada eden çykyşy 6-njy we 7-nji aprelde dünýä bazarlarynda nebitiň bahasynyň 5% ýokarlanmagyna sebäp boldy.
Fezaia nebit öndüriji ýurtlaryň 17-nji aprelde Dohada geçirjek duşuşygynda ylalaşyga gelmekden başga çykalgasynyň ýokdugyny, sebäbi bahalaryň örän pesdigini belledi.
Nebit öndürijiler Dohada OPEK guramasynyň iri agzasy Saud Arabystanynyň we Orsýetiň arasynda nebit önümçiligini doňdurmak barada şu ýylyň başynda gelnen ylalaşygy jemlemek üçin duşuşarlar.
Orsýet nebit önümçiligini Eýranyň goşulmadyk ýagdaýynda doňdurmagyň we halkara sanksiýalarynyň ýatyrylmagyndan soň öz nebit önümçiligini günde 4 million barrele ýetiren Tährana halkara ylalaşygyna indiki ýylda goşulmaga rugsat bermeginiň tarapynda çykyş edip gelýär.


text:
Yrak resmileriniň beren maglumatlaryna görä, yrak-türk nebit geçirijisinde partlama ýüze çykyp, Turkiýä nebitiň akdyrylmagy togtadylypdyr.
Yragyň Nebit boýunça ministrliginiň metbugat wekili Assem Jihadyň aýtymagyna görä, Kirkukdan Jeýhana akdyrylýan nebitiň eksporty serhediň golaýynda edilen hüjümiň netijesinde togtadylypdyr.
Bu maglumaty Türkiýäniň howpsuzlyk gullugyndaky çeşme hem tassyklady.
Türk tarapy Yragyň golaýynda ýerleşýan Sirnak welaýatynyň Silopi we Sizre raýonlarynda duşenbe güni daňdan bolan partlamadan soň ýangynyň emele gelendigini habar berdi.
Ýangyna nämäniň sebäp bolandygyny belli bolmasa-da, kürt pitneçileriniň ýa-da nebit gaçakçylarynyň sabotaž etmekleriniň mümkindigi çaklandy.
Bu 970 kilometrlik nebit geçirijisi arkaly gününe 450-500 barrel nebit akdyrylýardy.


text:
Maşgala bilen işi nädip utgaşdyrmaly? Bu sorag dünýäniň köp künjeginde aktual bolmagyna galýar. 8-nji mart Halkara aýal-gyzlar baýramçylygy mynasybetli Azatlyk Radiosy käbir ýurtlardaky işleýän eneleriň ýagdaýyna nazar aýlady.
Azerbaýjan
Roýa Rafiýewa ejesiniň bir edarada hasapçy bolup gün uzyn işlänini görüp ulalypdyr.
"Ol wagtal-wagtal meni öz işleýän ýerine alyp giderdi. Men şol ýerde sapaklaryma taýýarlyk görerdim" diýip, Rafiýewa gürrüň berýär.
31 ýaşly Rafiýewanyň özi hem indi işli ene. Bakuwda her günde doly iş gününi zähmet çekip geçirýän bu žurnalistiň iki ogly bar. Şakir sekiz, Amin hem üç ýaşynda. Rafiýewanyň her güni ertir ir bilen sagat 6-da başlanýar.
Ol ertirlik naharyny taýýarlandan soň öý-içerini arassalaýar. Ondan soň hem Şakiri mekdebe ýollap, Amini çagalar bagyna eltýär. "Ýeni Musawat" gazetinde habarçy bolup işleýän Rafiýewanyň işi käwagtlar agşam sagat 8-de tamamlanýar.
Roýa Rafiýewa üç ýaşly ogly bilen. Baku.
Çagalary ekläp-saklamakda azerbaýjanlylaryň aglabasy öz eje-kakalaryna ýa ene-atalaryna bil baglaýarlar. Ýöne Rafiýewanyň beýle mümkinçiligi ýok. Onuň öz maşgalasynyň hem-de gaýynlarynyň ýaşaýan ýeri Bakuwdan uzakda.
"Kämahallar işden öýe gelemde, şeýle bir ýadaw welin, men-de nahar edere-de güýç bolmaýar" diýip, Rafiýewa aýdýar. Ol çagalaryny günde diňe 3-4 sagat görüp bilýändini aýdýar. "Iň gowy tarapy – meniň öz maşgalamy maliýe taýdan üpjün edip bilýändigim. Ýöne gowy tarapdan kyn taraplar köp" diýip, Rafiýewa aýdýar.
Täjigistan
Şahnaz Komilzoda işe gidende, onuň duşenbeli işewür zenanlardan hiç bir tapawudy ýok. Ýöne Orsýetiň "MegaFon" mobil kompaniýasynyň täjik bölüminde işleýän Komilzoda edaradaka-da öýüni, sekiz ýaşly ogly Suruş bilen alty ýaşly gyzy Mumtazy bir salym-da ýatdan çykaranok.
Şahnaz Komilzoda gyzy bilen
"Çagaly bolsaň, üstünlikli karýeraly bolmak gaty kyn. Çagalaryň biri syrkawlasa, öýe ýygydan jaň edip, olaryň ýagdaýyny soraýaryn. Öz işimi doly edip bilemok" diýip, 32 ýaşly Komilzoda gürrüň berýär.
Garyplykdan, ilatyň uly böleginiň ýurduň daşynda, başga ýurtlarda işlemeli boýanlygyndan ejir çekýän Täjigistanda Komilzodanyň güzeran ýagdaýy köp adamlaryňkydan gowy.
Çagalara seretmekde adamsy oňa kömek edýär. Ene-atasynyň ýaşaýan ýeri-de uzakda däl. Suruş bilen Mumtaz mekdepden gelende, olara göz-gulak bolmak üçin bu maşgala iki sany eneke tutupdyr.
Olaryň her birine aýda 135 dollar töleýärler. Iş bilen durmuşyň deňagramly bolmagy Komilzoda üçin bir tebigy zat. Onuň özi çagaka ejesi-de, kakasy-da işläpdir.
6-njy klasdaka eline öýüň açary berleni heniz-de onuň ýadynda. "Men mekdepden gelemde, öýde ýeke bolup, ejem-kakamyň gelerine garaşýardym" diýip, Komilzoda ýatlaýar.
Pakistan
Pakistanyň Hiber Puhtunhwa welaýatynda aýallaryň öýden daşarda işlemegi bir adaty zat däl. Bu ugurda şu wagt hem üýtgän zat ýok. Ýöne Şazma Haleem erkek dogany ýok bir garyp maşgalanyň ýedi gyzynyň iň ulusy bolansoň, 30 ýyl mundan ozal iş tampaga mejbur bolupdyr.
Şazma Haleem çagalaryna öý işleri bilen kömekleşýär
Ol şondan bäri işleýär. Onuň iki ogly bar. Biriniň ady Meşaal, beýlekisiniň ady Abdaal. Bu gün Peşawarda giňden tanalýan telewideniýe we radio aktrisasy bolan Haleem özüniň garyndaşlaryndan, beýleki obadaşlaryndan köp sögünç eşidendigini aýdýar. "Aýal maşgalanyň işlemegi olaryň medeniýetine tersdi. Ýöne her hal olary yrmak maňa başartdy" diýip, Haleem aýdýar.
Haleemiň işi köp bolsa-da, ol durmuşyndan razy. "Durmuşda iň gowy zat çagalaryma okuwlarynda kömek etmek. Meniň iň şat pursatlarym – olar mekdepden gowy bahalar alyp gelenlerinde bolýar.
Ol özüne işlemäge erkinlik bereni üçin adamsy, žurnalist Akeeli öwýär: "Ol maňa ähli işde kömek edýär. Ol bolmadyk bolsady, men heniz hem kakamyň öýünde garaşyp oturardym" diýip, Haleem gürrüň berýär.
Gazagystan
Almatyda uniwersitet mugallymy bolup işleýän, iki çaganyň ejesi, 27 ýaşly Dinara Kiýalowanyň her bir güni beýlekiden üýtgeşik. Onuň dört ýaşly ogly Abzal bilen iki ýaşly gyzy Aýkanym çagalar bagyna gidýärler.
Dinara Kiýalowa
Kiýalowa bilen bir kärhanada programmaçy bolup işleýän adamsy ir sagat 7-de işe başlaýar, är-aýal agşamlyk sagat 8-de öýe gelýärler. Öýdäki boşlugy bolsa Kiýalowanyň şol ýakynda ýaşaýan ejesi bilen kakasy doldurýarlar.
"Gündizine ähli jogapkärçilik - nahar bişirmek, öý-içerini arassalamak, çagalara seretmek - ejemiň üstüne düşýär. Çagalarymyzy mekdepden kakam alyp gaýdýar" diýip, Kiýalowa aýdýar.
Kiýalowa özüniň işli dünýäniň bir bölegidigine begenýär. "Sen öýden çykýarsyň, adamlar bilen duşuşýarsyň. Men her gün öz studentlerim bilen gürleşýärin. Özümi döwrebap durmuşyň içinde duýýaryn" diýip, Kiýalowa aýdýar.
Muňa garamazdan, öýde bolmak pikiri oňa ýaraman duranok. Kiýalowa bilen onuň adamsy ýene bir çagaly bolmagy arzuw edýärler. Beýle bolsa, onda ol öz işini taşlamakçy.
Ýöne bir adamynyň gazanjy bilen bütin maşgalany eklemek aňsat däl. Adamsynyň işi gowy, emma Kiýalowa öýde boljak bolsa, ol häzirkisinden has köpräk gazanç etmeli. "Şu babatda adamymyň wezipesini ulaltmak üçin elimden geleni edýärin" diýip, Kiýalowa gürrüňini jemleýär.


text:
Demirgazyk Koreýa urany baýlaşdyrmak prosesiniň tamamlaýjy tapgyryna ýetendigini habar berdi.
Demirgazyk Koreýanyň hökümetine degişli Merkezi habarlar agentligi ýurduň resmileriniň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Demirgazyk Koreýa garşy girizen sanksiýalaryna jogap hökmunde urany baýlaşdyrmak prosesiniň tamamlandyryjy tapgyryna ýetendigi baradaky haty BMG-na ýollandyklaryny habar berdi.
Kommunistik režimli bu döwletiň telewideniýesinde bolsa bu mesele bilen baglanşykly şeýle habar berildi. “Ulanylan ýangyç galyndylaryny gaýtadan işlemek prosesi tamamlaýjy pursatyna ýetdi. Alnan plutonini ýarag görnüşine öwürmek işi alnyp barylýar. Urany baýlaşdyryş prososesine tamamlaýjy döwrüne gadam basdy.”


text:
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň sudy ýurduň ozalky hökümet resmilerinden ikisine garşy bildirilýän jenaýat aýyplamasy boýunça ahyrky sud hökümini çykardy.
Sud Gyrgyzystanyň ozalky parlament deputaty we Gyrgyzystanyň Kommunistik partiýasynyň lideri Ishak Masaliýew bilen ýurduň prezident administrasiýasynyň ozalky başlygy Usen Sadykowa geçen ýylyň maýynda Oş we Jelal-Abat oblastlarynda hökümete garşy bikanun bulagaýçylyk turuzmak bilen baglanyşykly bildrilýän jenaýat aýyplamalaryna garady.
Ýurduň sudy Ishak Masaliýewe garşy aýyplamalaryň tassyklanylmandygyny aýdyp, ony aklady. Prezident administrasiýasynyň ozalky başlygy Usen Sadykowy bolsa sud bulagaýçylyklary öjükdirmekde günäli tapdy we ony alty ýyl şertli tussaglyga höküm etdi.


text:
Krym özüniň garaşsyzlygyny yglan edip, Russiýa Federasiýanyň düzümine girmek üçin resmi taýdan ýüz tutdy.
Krymyň regional parlamenti duşenbe güni geçirilen ýörite diňlenişigiň dowamynda, bu baradaky ädimi uly goldaw bilen garşy aldy. Parlament sebitdäki ähli ukrain emläginiň hem millileşdiriljekdigini mälim etdi.
Resmiler ýekşenbe güni geçirilen referendumyň netijesinde ilatyň 96.8%-niň regionyň Ukrainadan aýrylmagyny goldandygyny öňe sürdüler. Gürrüňi gidýän referendum ukrain hökümeti we Günbatar ýurtlary tarapyndan “bikanun” diýlip ykrar edildi.
Duşenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri rus resmileriniň serişdelerini doňdurmak we olara garşy wiza gadagançylygyny girizmek meselelerine serederler.
Russiýa referendumyň halkara kanunçylygyna gabat gelýändigini aýdýar.
Bu aralykda Ukrainanyň parlamenti zapasdaky 40 müňe golaý goşuny mobilizasiýa etmek baradaky prezidentiň kararyny tassyklady.


text:
Orsýetiň adatdan daşary ýagdaýlar gulluklary Moskwada bir ammarda bolan ýangynda gyrgyzystanly migrant işçileriň 17-siniň heläk bolandygyny aýdýarlar.
Çaphana ammaryndaky ýangyn 27-nji awgustda irden, rus paýtagtynyň demirgazyk-gündogarynda turdy.
Häkimiýetler ýanyk ýaraly dört adamyň hassahana alnyp gidilendigini, ýene 12 adamyň bolsa ýangyndan halas edilendigini aýtdylar.
"Ýangyn söndürilýän wagty ot-ýalnyň bir otag bilen arany kesendigi belli boldy» diýip, TASS habar gullugy adatdan daşary ýagdaýlar ministrliginiň ýerli bölüminiň metbugat gullugyna salgylanyp ýazdy.
«Ýangyn söndürijiler aralykdaky diwary ýykanlarynda, ol ýerde 16 adamyň ölendigini gördüler» diýip, habarda aýdylýar.
TASS-yň maglumatyna görä, ýangynyň pidalary zähmet migrantlaryna meňzeýär.


text:
Slowakiýa we Ukraina Ýewropa Bileleşigine çäkli mukdardaky tebigy gazy Kiýewe geçirmäge rugsat berýän ylalaşyga 28-nji aprelde gol goýdular.
Ukraina Russiýanyň “Gazprom” kompaniýasyndan başga alternatiw gazgeçirijilerileri gorap saklamaga synanyşýar. Geçen aý Russiýa Krymy anneksiýa edensoň, “Gazprom” kompaniýasy Ukraina satýan gazynyň nyrhyny ýokarlandyrypdy.
Gürrüňi edilýän ylalaşyga laýyklykda Slowakiýa 8 milliard kubmetr tebigy gazy Ukraina akdyrmak üçin häzirki wagtda ulanmaýan gazgeçirijisine tehniki düzedişler girizer. Gürrüňi edilýän mukdardaky tebigy gaz Ukraina güýz aýlarynda akdyrylyp başlanar.


text:
Ýiti jedellere sebäp bolan Eýranyň prezidentlik saýlawlarynda ýeňlişe sezewar bolan kandidatyň aýtmagyna görä, iýun aýyndaky ses berişliklerden soň tussag edilenler türmelerde agyr gynamalara sezewar edilýär.
Mundan öň Mehdi Karrubi tussaglykda bolan protesçileriň, erkek adamlaryň we zenan maşgalalaryň türmelerde zorlanýandygyny aýdypdy.
Bu günäkärlemeleri Eýran häkimiýetleri esassyz diýip häsiýetlendiripdi.
BMG-nyň gynamalar boýunça ýörite hasabatçysy, boýun aldyrmak üçin tussag edilenleriň gynalýandygy baradaky aýyplamalaryň derňeljekdigine ynanýandygyny aýdypdy.


text:
ABŞ-nyň demokratik partiýasynyň guramalaryna edilýän uly kiber hüjüminiň çäginde Hillari Klintonyň prezident kampaniýasyna hüjüm edildi diýip, amerikan metbugaty 29-njy iýulda habar berdi.
Soňky haker hüjümi Demokratik milli komitetiň we Demokratik kongres kampaniýasy komitetiniň maglumatlarynyň ogurlanmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
ABŞ-nyň aňtaw resmileriniň we hususy ekspertleriniň ynanjyna görä, bu kiber hüjümleri rus hökümeti üçin işleýän agentler tarapyndan amala aşyrylan bolmaly.
Hüjümçiler özleriniň ruslardygyny aňladýan yzlary galdyrypdyrlar we diňe hökümete elýeterli bolan gurallary ulanypdyrlar.
Käbirleri Orsýet prezident saýlawlaryna täsir ýetirjek bolýar diýip alada edýär. Orsýetiň hökümeti bu aýyplamalary ret edýär.


text:
Ýakynda bir iş bilen tanyş lukmanlarymyň ýanyna barmaly boldum. Lukmanlaryň otagynyň gapysyny açanymdan, tanşym maňa baş atdy-da, biraz garaşmagymy üm bilen düşündirdi.
Men uzaga gitmän, koridoryň ugrunda goýlan oturgyçlaryň birinde çökdüm. Tanşym welin otagyndan bir çykýardy, bir girýärdi. Bir zenan maşgala bilen eli çagaly erkek kişi bolsa ol nirä gitse, şonuň yzyndadylar. Tanyş lukmanymyň yzyna düşüp ýören kişileriň daş keşbinden gaýry ýurduň adamlarydygyny aňsa bolýardy.
Tanşym esli wagt olar bilen başagaý bolansoň, ahyry meniň ýanyma geldi. Özüni garaşdyrany üçin menden ötünç sorady.
—Ýaňkylar türkler. Zenandan WIÇ tapyldy.
—AIDS-mi?—diýip, men haýran galyp soradym.
—Ýok. Entek AIDS däl. WIÇ. Soňy bilen ol AIDS-e öwrüler.
Tanyş lukmanym türk zenanyň adamsynyň bärde işleýändigini, aýalynyň bolsa ýakynda Aşgabada onuň yzyndan gelendigini, tötänden bolsa onuň ganyndan WIÇ tapylandygyny maňa düşündirdi. Zenanyň adamsynda hem-de iki ýaşly oguljygynda bolsa WIÇ-iň tapylmandygyny aýtdy.
Meniň tanşym AIDS-e garşy göreşmek gullugunda işleýärdi. Men, dogrusy, şol güne çenli biziň ýurdumyzda şeýle kesele gabat gelinýändir öýdübem pikir etmändim. Emma şol günki waka maňa gaty täsir etdi. Tanyş lukmanymdan AIDS bilen keselleýänler hakda has-da gyzyklanyp soradym.
Ol Türkmenistana gelýän daşary ýurtlardan WIÇ infeksiýaly hassalaryň ýygy-ýygydan ýüze çykyp durýandygyny aýtdy. WIÇ tapylan daşary ýurtlar dessine ýurtdan deportasiýa edilýän eken.
Ýöne meni has-da geň galdyran zat, tanyş lukmanymyň pyşyrdap diýen ýaly beren gürrüňine görä, diňe paýtagtymyzda türkmen raýatlarynyň 50-den gowragy WIÇ bilen keselläp, bellige alnypdyr. Bu diňe paýtagtda. Şeýle sanlar beýleki welaýatlarda-da bar diýlip aýdylýandygyny ol maňa aýtdy.
Şu çaka çenli resmi ýagdaýda Türkmenistanda bary-ýogy iki sany kişide AIDS keseliniň anyklanadygy barada maglumat berilýär. Bu iki sany Türkmenistanyň raýatynyň biri Ukraina gidip gelende, beýlekisi bolsa Afrika ýurdunda saparda bolanda AIDS bilen keselläpdir. Üç ýyl mundan ozal bolsa AIDS bilen kesellänleriň biriniň aradan çykandygy barada habar berildi.
Resmi maglumatlara ynansaň, onda häzir Türkmenistanda bary-ýogy ýekeje AIDS bilen hassa bar. Emma, bu işe dahylly lukmanlaryň aýtmagyna görä, AIDS bilen kesellänleriň diňe Aşgabatda bellige alnanlaryň sany 50-den geçýär. Eger ýurduň welaýatlarynda-da şu sanlar bar bolsa, Türkmenistanda AIDS bilen kesellänleriň sany 300-e dagy golaýlaberýändiginden habar berýär.
Ýöne näme üçindir resmi häkimiýet bu barada hiç hili dil ýarmaýar. Ýurtda AIDS/WIÇ bilen kesellänler barada düýbünden anyk maglumat almak mümkinçiligi ýok.
Elbetde, Türkmenistanda AIDS/WIÇ bilen kesellänlere nähili ýardam edilýändigi, olaryň nähili bejergi alýandyklary hemmeleri gyzyklandyrýandyr. Şeýle sowal menem erkime goýmady. Men bu sowaly tanyş lukmanyma berdim. Onuň jogaplary meni has-da haýrana goýdy.
AIDS/WIÇ bar diýlip anyklanan hassalar doly ýagdaýda izolirlenilýär. Olara hossarlarynyň ýanyna barmak, jemgyýete goşulmak gadagan edilýär. Hassahanada berk gözegçilik astynda saklanylýar.
Tanyş lukmanym maňa AIDS/WIÇ bilen kesellänleriň şeýle ýagdaýda saklanylmagyny hut özüniň-ä goldaýandygyny aýdýar. Sebäbi olary erkinlige çykarsaň, ummasyz adamlary bu aýylganç keselleri bilen ýokaşdyryp çykjaklar.
Dogrusy, men tanyş lukmanymyň bu pikirleri bilen doly ylalaşmadym. Sebäbi ol adamlar jenaýatkär däl ahyry. Olar hassa. Olara kömek etmeli.
Meniň bu sözlerime tanşym: «Etjek alajyň ýok. Ýokardan görkezme şeýle» diýip, meseläni çöp döwen ýaly edip goýdy.
Bazar Hanmedow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy.


text:
Bu dunyade sende in yakyn dost barmy diyseler saginmanjik "hawwo" diyip jogap bererdim. Oda men ejem-kakam. Chunki bashyma islendik kyn yagday gelende dost bizden yuzuni owrup giden-de ejemjan we kakamja men dadyma ilki bolup yetishjek dostlarym, yakynlarym, mahribanlarym!
Bir adam Pygamberimiziñ (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelip: “Ýagşylyk etmeklige iñ mynasyp adam kim?” diýip soraýar.
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem):
“Ejeñdir” diýýär.
Ol adam: “soñra kim?”
Pygamberimiz: “Ejeñdir”
Ol adam: “soñra kim? ”
Pygamberimiz: “Ejeñdir”
Adam: “soñra kim?”
Pygamberimiz: “Kakañdyr diýýär” .
Beyik alym bar saňa bir sowalym,
Ýeriň çekish guyji, Enäniň mähri
Haýsysy güýçlikä etmezmiň mälim.
Alym bolup kän kitaby sermedim
Şondan bashga zada ünsem bermedim .
Çägin tapdyk yeriň çekish güyjuniň ,
Emma enäň mahrin çägin tapmadyk.
Diňe Ejemiz bizi bütin ömür göterýär: 9 aý garnynda, 3 ýaşa çenli elinde we bütin ömür ýüreginde....Eje jan, seni söýýän!
Eger «dünýäde iiñ köp bergili adamyñ kim?» diýseler «Enem» diýip jogap bererdim. Enelerimizi näçe begendirsegem, az. Enelermiz bizi çagalar bagyna günde elimizden tutup äkiderdi, günde egin-eshiklerimize seredishdirip mekdebe ugradardy, ýokary okuw jaýlaryna girmegimiz üçin Ene-Atamyz derläp zähmet çekdi, bizi dyrnak ýaly wagtymyzdan bashlap ep-esli bolýançak ýagny «adam» bolýançak aladamyzy edip, mähirlerini bize bagysh eden Enemizdir. Meniñ üçin iñ uly mukaddeslik - ENEM-ATAM!
Sen hakda yazypdyr Kerim $ahyram,
Her deminde ene diyen adyñ bar,
Sen hakda yazypdyr Gurbannazaram,
Her bendine siñen ene mähriñ bar.
Wasp edip bilmerin Gurbannazar dek,
Syganok kalbyma mukaddesligiñ,
Ussatlar waspyñy yùz gezek yazsa,
Mûñ gezek götärin adyñ ar$a dek.
Sen nähili mährem mähriban ene,
Goy ynjasyn seni ynjydan yurek,
Ene hemme yerde enedir yene,
Goy aglasyn seni agladan yurek!
Aglatmasyn meni eneli bentler,
Men aglayyn aglamasyn eneler,
Ynjamasyn ynjamasyn hiç mahal,
Yazylmasyn agyr dû$en setirler
Dowamy teswirde
Ses berilşik ýok.
Halanan (35)


text:
Geçen ýyl uruş we konflikt zerarly öz ýaşaýan ýurtlaryndan göçmäge mejbur bolan adamlaryň sany rekord derejesinde artyp, 40,8 million adama barabar boldy diýlip, 10-njy maýda çap edilen hasabatda aýdylýar.
“Bu san şu güne çenli hasaba alnan iň ýokary görkeziji bolup, bu dünýädäki bosgunlaryň sanynyň öňküsinden iki esse artandygyny aňladýar” diýip, Norwegiýanyň Bosgunlar geňeşiniň başlygy we hasabatyň awtorlarynyň biri Jan Egeland belleýär. Bu hasabat düýbi Ženewada ýerleşýän Içki bosgunlyga gözegçilik edýän merkez bilen bilelikde taýýarlandy.
2015-nji ýylda öz öýünden göçmäge mejbur edilen 8,6 million, şol sanda Ýakyn Gündogarda we Demirgazyk Afrikada 4,8 million adam hasaba alyndy.
Şeýle-de, hasabatda geçen ýyl heläkçilikler ýa-da konflikt zerarly 19,2 million adamyň ýurt içindäki bosgunlyga sezewar bolandygy bellenilýär.


text:
Ýewropa bileleşigi Türkmenistan bilen energiýa hyzmatdaşlygy giňeltmäge gyzyklanma bildirýär. Bu barada penşenbe güni ÝB-niň Azerbaýjandaky wekilhanasynyň ýolbaşçysy hanym Malena Mard žurnalistlere habar berdi.
Onuň aýtmagyna görä, Türkmenistan giden gaz gorlaryna eýedir we ony ýewropa bazarlaryna ugradyp biler. “Häzirki wagtda Ýewropa bileleşiginiň, Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň arasynda gepleşikler dowam etdirilýär. Bu ýerde gürrüň Transhazar turba geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny amala aşyrmak barada barýar. Ol türkmen gazyny “Günorta gaz geçelgesi” taslamasynyň çäklerinde dörediljek düýpli düzüme birikdirer” diýip, Mard aýtdy.
“Türk akymy” taslamasy baradaky meselä degip geçip, ÝB-niň wekili Ýewropa bileleşiginiň gazy Ýewropa diwersifikasiýalaşdyrmaga ýol açýan ähli taslamalara gyzyklanma bildirýändigini belledi.


text:
2-nji awgustda geçirilen hökümet maslahaty ýurduň sosial-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlandy. 2010-njy ýylyň ýedi aýynyň jemleri boýunça berlen hasabatda milli ykdysadyýetiň durnukly depginde ösýänligi resmi derejede yglan edildi.
Türkmenistanyň hökümet maslahatynda yglan edilen sanlara görä, şu ýylyň ýanwar-iýun aralygynda ýurduň umumy içerki önümçiliginiň derejesi durnukly ösüşe eýe boldy. Gurluşyk pudagynyň ösüşi 161%-den aşdy. Transport we aragatnaşyk pudagynda 128%, söwdada 114% we oba hojalygynda 108% ösüş gazanyldy.
Resmi maglumatlarda aýdylyşyna görä, geçen ýylyň şu döwri bilen deňeşdirilende, özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi hem ähli maliýe çeşmeleriniň hasabyna 40% ýokarlandy.
Global krizis we türkmen ykdysadyýeti
Regional bilermen Aleksandr Karawaýew 2010-njy ýylyň birinji ýarymyna degişli statistika esaslanyp, Türkmenistanyň resmi derejede yglan edýän sanlarynyň görkezýän ýokary ykdysady ösüşiniň postsowet giňişliginiň hiç bir döwletinde göze ilmeýänligini belledi.
Postsowet döwletlerinde syýasy-jemgyýetçilik prosesleri öwrenýän informasion-analiz merkeziniň bilermeni A.Karawaýew regionda ösüşiň depgininiň global maliýe krizisiniň başlanmagy bilen haýallanlygyny, ilkinji nobatda-da maliýe we gurluşyk pudaklaryna uly zeper ýetenligini belledi.
Geçen 10 ýylyň dowamynda gurluşyk pudagy regionda iň güýçli depginde ösen pudaklaryň biridi. Häzir Russiýa Federasiýasy, Gazagystan we Azerbaýjan bu ugurdan öňe saýlanýan döwletler.
Häzirki wagtda Orsýetiň umumy içerki önümçiliginde gurluşyk pudagynyň paýy 1,5-2% töwereginde. Deňeşdirmek üçin alsaň, ÝB-niň umumy içerki önümçiliginde gurluşyk pudagynyň paýy 9% töweregi. Bu barada ors metbugaty habar berýär.
Hökümet maslahatynda G.Berdimuhamedow şu ýylyň başyndan bäri Türkmenistanyň umumy içerki önümçiliginiň ösüşinde nebit-gaz pudagynyň paýynyň azalanlygyny aýdyp, gurluşyk pudagynyň ösüşiniň geçen ýylyň degişli döwrüne garanda 180% ýokarlananlygyny aýtdy.
Gurluşykdaky ösüş nämäni aňladýar?
Syýasy-jemgyýetçilik prosesleri boýunça informasion-analiz merkeziniň bilermeni Aleksandr Karawaýew Türkmenistanyň gurluşyk pudagynyň ösüş görkezijileri ýurduň ykdysadyýetiniň öňküsi ýaly ýapyklygyna galýanlygyny görkezýär diýip, hasap edýär.
Bilermeniň pikirine görä, Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň ýapyklygy, bir tarapdan, ony daşarky ykdysady prosesleriň täsirinden, şol sanda negatiw täsirlerinden çetde saklaýar. “Gurulmaly obýektler, olaryň bahasy, sarp edilýän serişdeleriň mukdary döwletiň doly garamagynda galýar”.
Türkmenistanyň ykdysady strukturasynyň Nyýazow döwründen üýtgemänligini belläp, A.Karawaýew ýylyň başyndan bäri syn edilen döwre degişli yglan edilen statistika maglumatlarynyň türkmen ýolbaşçylarynyň gurluşyk pudagyna çykdajylaryny artdyranlygyndan habar berýänligini tassyklady.
Maslahatda ýurduň 2008-2010-njy ýyllarda daşary syýasy strategiýanyň durmuşa geçirilişi, milli kanun sistemasyny kämilleşdirmek, ýurtda demokratiýany, jemgyýeti, medeniýeti we habar serişdelerini ösdürmek, şeýle-de bilim, saglyk, sport hem syýahatçylyk pudaklaryny özgertmek boýunça döwlet syýasatynyň alnyp barlyşy barada pudak ýolbaşçylarynyň hasabatlary diňlendi.
Prezidenti kanagatlandyrýar
G.Berdimuhamedow ýurduň sosial-ykdysady ösüşinden kanagatlanma bildirdi we ilatyň sosial-durmuş derejesini ýokarlandyrmak boýunça döwlet programmalarynda göz öňünde tutulan çäreleriň we planlaryň kesgitlenen wagtyň çäginde üstünlikli alnyp barylýanlygyny aýtdy.
Ýurduň prezidenti G.Berdimuhamedowyň sözlerine görä, döwlet býujetiniň girdeji bölegi çykdajy böleginden artyk. Milli ykdysadyýete ýatyrylýan maýa goýumlaryň mukdary geçen ýyla garanda 140% artdy. Aýlyklaryň derejesi hem 112% ýokarlandy.
2007-nji ýyldan bäri Türkmenistanda aýlyklar ençeme sapar ýokarlanypdy. Emma, muňa garamazdan, ilatyň, hususan-da oba ýerleriniň ýaşaýjylarynyň gün-güzeranynyň agyrlygyna galýanlygyny ýerli ýaşaýjylar aýdýarlar. Munuň esasy sebäpleriniň arasynda ýurtdaky agyr işsizlik derdi agzalýar.
Türkmenistanyň sosial-ykdysady ösüşini görkezýän sanlar hökümet tarapyndan yzygiderli yglan edilýärkä, ýurtda ilatyň girdejilerine degişli maglumatlar, hususan-da býujetiň hasabyna aýlyk alýanlaryň, oba zähmetkeşleriniň, döwlete garaşly bolmadyk ugurlarda işleýänleriň we işsizleriň sanyny görkezýän statistiki sanlar asla aýan edilmeýär.


text:
Sentýabr aýynyň gelmegi bilen ýurdumyzda iri medeni, köpçülik çäreleriniň uly tapgyry geçiriler. Bilimler we talyp ýaşlar gününe gabatlanyp orta mekdepleriň 23-siniň, çagalar baglarynyň onusynyň, A.Kekilow adyndaky mugallymçylyk mekdebiniň täze binalar toplumynyň, çagalar awtoşäherjiginiň, şeýle hem iri söwda merkeziniň hem-de köp gatly awtoduralganyň açylyş dabaralary bolar. “Arkadag” seýilgähinde geçiriljek ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň konserti baýramçylyk gününiň jemlenmesi bolar.
"Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda Sport toplumynyň, Awaza etrabyndaky medeni-durmuş maksatly binalaryň, Türkmenbaşy şäherinde bekre balygyny gaýtadan işleýän kärhananyň, Kongresler merkeziniň, ýokary derejeli myhmanhanalaryň birnäçesiniň ulanylmaga berilmegi, “Türkmeniň Altyn asyry” bäsleşiginiň ýeňijileriniň sylaglanylmagy we medeniýet işgärlerine hormatly atlaryň dakylmagy mynasybetli giň möçberli dabaralar guralar.
Bu barada Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 21-nji awgustda geçirilen mejlisinde habar berildi.


text:
10-njy noýabrda Birleşen Ştatlarda protestçiler prezident saýlanan Donald Trampa garşy çykyş edip ýöriş geçirdiler. Tramp olary “media tarapyndan öjükdirilen” “professionallar” diýip atlandyrdylar.
Esasan parahatçylykly protestler Waşingtonda, Baltimorda, Filadelfiýada, Nýu Ýorkda, Los Angelesda, San Fransiskoda, Oaklandda we Portlandda geçirildi we raýat närazylygyny mälim etmek boýunça herekete öwrüldi.
Minneapolisde ýöriş geçiren onlarça adam azyndan bir sagatlap ýoly böwetlediler.
Kaliforniýadaky protestçileriň ençemesi öz ştatynyň ykdysadyýetiniň we ilat sanynyň dünýäniň käbir ýurtlaryndan has uludygyny aýdyp, onuň ABŞ-dan bölünmegini teklip etdiler.
Tramp Twitter sosial ulgamynda beren jogabynda: “Örän adalatsyz!” diýip jogap berdi.


text:
Türkiýäniň Orsýetdäki ilçisi Günbatar bilen Moskwanyň arasyndaky dartgynlylyklara garamazdan, Türkiýäniň Orsýet bilen gatnaşyklaryny ösdürjekdigini aýtdy.
“Biziň Orsýet bilen gatnaşyklarymyz örän möhüm we biz bu gatnaşyklary ösdürmek üçin ähli zady ederis. Biz bu gatnaşyklary Günbatar ýurtlary islese-de, islemese-de ösdüreris” diýip, Umit Ýardym 11-nji awgustda Moskwada geçiren metbugat konferensiýasynda aýtdy.
Şeýle-de, ol “NATO biziň beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklarymyzy çäklendirip bilmez” diýdi.
Türk hökümeti Siriýanyň häzirki hökümetiniň Siriýadaky krizisi çözmäge gönükdirilen gepleşiklere gatnaşyp biljekdigine hem ynanýar diýip, türk ilçisi belledi.
Muňa garamazdan, 11-nji awgustda Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlut Çawuşoglu hususy eýeçilikdäki “NTV” telekanalyna beren interwýusynda Siriýada prezident Assad bilen syýasy geçişi amala aşyryp bolmajakdygyny aýtdy.
Orsýet we Türkiýe Siriýadaky krizis babatynda dürli garaýyşlarda bolup, Ankara Siriýada Assady häkimiýetden agdarmaga çalyşýan pitneçileri, Moskwa bolsa Siriýanyň hökümetini goldaýar.


text:
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 29-njy sentýabrda Howpsuzlyk ministrliginiň işgärlerine eden gutlag ýüzlenmesinde olary Gökdepe söweşiniň gahrymanlarynyň edermenliginden ruhlanyp, watana wepaly gulluk etmeklige çagyrdy.
Howpsuzlyk gullugynyň işgärlerine olaryň işi üçin bildiren minnetdarlygynyň ýany bilen prezident ýene-de bir pikiri aýtdy. Ol bolsa prezidentiň muny isländigine ýa islemändigine garamazdan, onuň gutlagyny özboluşly bir adaty bolmadyk gutlaga öwürýär.
Berdimuhammedow «güýç ulanyjy işgärleriň edermen ata-babalaryň we Gökdepe söweşiniň gahrymanlarynyň edermenliginden ruhlanyp, watana, garaşsyz döwlete wepaly gulluk etjekdiklerine ynanýandygyny» aýtdy.
Nämäni aňladýar?
Prezidentiň aýdan bu sözleri, eýse indi Milli howpsuzlyk ministrliginiň döwlet gözegçisi funksiýasyndan daşlaşyp, garaşsyzlygyň goragçysy wezipesi hökmünde ýöriteleşjekdigini aňladyp bilermi?
Prezidentiň sözlerindäki bu jümläni has möhüm zada öwürýän we ony häzirki günüň problemalary bilen gönüden-göni baglanyşdyrýan bir ýagdaý bar. Eýse, şol gönüden-göni baglanyşyga ýurduň adaty graždanlary näderejede ähmiýet berýärkäler?
Ýagny, Gökdepe söweşi göräýmäge, dişinden dyrnagyna çenli ýaraglanyp gelen ruslaryň professional jeza beriş korpusy bilen türkmenleriň bir toparynyň alyp baran örän kyn söweşi ýaly bolup görünýär. Elbetde, türkmenlerde ýeňşe umyt baglar ýaly mümkinçilik hem ýokdy, emma olar aman soramadylar.
Meniň pikirimçe, türkmen prezidenti öz ýüzlenmesinde ýurduň güýç ulanyjy organlarynyň işgärlerini Gökdepe galasynyň gahrymançylygyna eýermäge çagyrmak bilen ol hut ýaňky ýanbermezlik obrazyny nusga hökmünde goýýar.
Tötänleýin däl bolsa gerek
Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut şeýle obrazy saýlap almagy türkmen-rus gatnaşyklarynyň, aýratynam soňky döwürdäki dartgynly gatnaşyklarynyň fonunda, megerem, tötänleýin däl bolsa gerek.
Türkmenistanyň üstünden Kremliň öz kontrollygyny saklap galmak ugrunda edýän tagallalary bilen baglanyşykly Aşgabadyň başdan geçirýän basyşlary bu iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň pragmatik we özara bähbitli ýagdaýda ýola goýulmagynda esasy päsgelçilik bolup görünýär.
Şu nukdaýnazardan, şu günki gün Gökdepe söweşi hem söweşiň formasynyň diňe bir möhüm jähtde üýtgemegi bilen dowam edýän ýaly bolup görünýär. Ýagny, şu günki gün bu söweş türkmen tarapyna XIX asyrda olaryň ata-babalarynyň başdan geçiren ölüm howpuny abandyrmaýar.
Goranyş we hüjüm
Bu günki gün türkmenleriň diňe bir goranmaga däl, eýse garşylyklaýyn hüjüm etmäge-de ýagdaýlary bar. Muňa mysal hökmünde, iň bolmanda energiýa bazarynda öz geplerini gögertmek üçin Orsýet tarapynyň türkmenlere garşy ulanan energiýa blokadasyny alyp göreliň.
Bu ýagdaýa Aşgabat özüniň köp göçümli ädimleri bilen jogap berdi we şonuň netijesinde-de eýýäm şu ýylyň 15-nji dekabryndan başlap, bu regionda Orsýet üçin garaşylmadyk konkurent peýda boljak, ol hem Hytaý. Hytaýyň arkasy bilen Türkmenistan alternatiw gaz ýaranyna eýe boldy. Bu gaz geçirijisiniň gurluşygynyň tamamlanmagyna Aşgabat uly ýeňşiň alamaty hökmünde baha berýär.
Aşgabadyň öz daşyndaky germewi böwüsmek ugrundaky tagallalarynda hem edil XIX asyrdaky Gökdepe galasynyň öňünde goýan maksady ýatyr. Ol maksat – türkmenleriň millet hökmünde diri galmak maksadydyr.
Şu nukdaýnazardan, prezidentiň güýç ulanyjy organlaryň işgärlerini şu günki günüň «gökdepilileri» bolmaklyga çagyrmagy, ýene-de bir gezek Türkmenistanyň örän çynlakaý synag bilen ýüzbe-ýüz durandygyny nygtamakdyr. Ol gürrüňi edilýän synag bolsa, hakyky garaşsyzlyk ugrundaky synagdyr.
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Donald Trampyň ABŞ-nyň prezidentlik saýlawlarynda ýeňiş gazanmagynyň yzýany Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Moskwanyň Waşington bilen gatnaşyklary dikeltmäge taýýardygyny aýtdy.
“Biz ABŞ-nyň prezidenti wezipesine dalaşgär hökmünde edilen çykyşlary hem eşidipdik, olar Orsýetiň we Birleşen Ştatlaryň arasynda gatnaşyklaryň dikeldilmegine gönükdirilipdi. Biz Orsýetiň we ABŞ-nyň arasyndaky gatnaşyklaryň, gynansak-da häzirki çöken derejesini nazara alanymyzda, bu ýoluň ýeňil bolmajagyna düşünýäris we göz ýetirýäris”, diýip Putin 9-njy noýabrda Moskwada birnäçe daşary ýurduň diplomatlary bilen geçiren duşuşygynda aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda prezidentiň metbugat- gullugy Putiniň Trampyň ABŞ-nyň 45-nji prezidenti saýlanmagyny gutlap, hat ýollandygyny habar berdi.
Moskwanyň Waşington bilen gatnaşyklary Barak Obamanyň Ak Tama ýolbaşçylyk eden döwründe çürt-kesik ýaramazlaşypdy. Iki ýurduň arasynda Ukrainadaky we Siriýadaky konfliktler boýunça gapma-garşylyk döredi.


text:
Hormatly jenap Başlyk!
Hormatly jenap Baş sekretar!
Hormatly wekiliýetleriň baştutanlary we agzalary!
Durnukly ösüş boýunça ýokary derejedäki bu duşuşygyň Birleşen Milletler Guramasynyň döredilmeginiň 70 ýyllygynyň bellenýän döwründe geçirilmegi bu çärä aýratyn ähmiýet berýär.
Dünýä döwletleriniň baştutanlarynyň ösüş babatda halkara Gün tertibini ilkinji gezek kesgitläp, häzirki döwrüň birnäçe möhüm meselelerini çözmäge gönükdirilen, arkalaşykly hereket etmegiň usulyny döreden pursadyndan bäri 15 ýyl geçdi.
1. Häzir biz Müňýyllygyň jarnamasynda beýan edilen Ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmekde gazanylan üstünlikleriň ýakyn 15 ýyllyk döwürde bilelikde işlemek üçin berk esas bolup hyzmat etjekdigini ynam bilen aýdyp bileris. Şunuň bilen birlikde, bu ugurda gutarylman galan işleri tamamlamak hem möhümdir.
Şunuň bilen baglylykda, dünýä bileleşigine häzirki döwrüň hakyky ýagdaýlaryna esaslanýan we uzakmöhletleýin geljege gönükdirilen hyzmatdaşlygyň ählumumy strategiýasy zerurdyr. Ýokary derejedäki şu duşuşykda tassyklamak üçin hödürlenen, 2015-nji ýyldan soňky döwür üçin ösüş baradaky Gün tertibi şeýle strategiýa bolup durýar.
Türkmenistan bu resminamany doly goldaýar we onuň kabul edilmeginiň tarapdary bolup çykyş edýär.
2. Ählumumy maksatlaryň 17-sinde we wezipeleriň 169-synda beýan edilen täze Gün tertibiniň ösüş babatdaky meseleleri çözmäge esasy çemeleşmeleri öz içine alýandygyna doly ynanýarys. Bu meseleler häzirki döwürde adamzadyň öňünde duran möhüm wezipelerdir. Şol wezipeleriň esasy häsiýeti halkara bileleşiginiň durnukly ösüşi sazlaşykly we toplumlaýyn esasda üç ugur boýunça, ýagny ykdysady, durmuş we ekologiýa babatda gazanmagyna gönükdirilendir.
Ýokarda sanalyp geçilen şertler durnukly ösüşiň ykdysady wezipelerini ýerine ýetirmekde halkara bileleşiginiň takyk we sazlaşykly işlemegini talap edýär. Geçiriljek işleriň köp babatda göz öňünde tutulan maksatlary amala aşyrmaga ýardam berjekdigine ynanýaryn. Bu bolsa gymmat bolmadyk we ygtybarly häzirki zaman energiýa serişdeleriniň hemmelere elýeterli bolmagyny üpjün eder. Şeýle hem durnukly ykdysady ösüşi we iş bilen doly üpjünçiligi gazanmaga ýardam berer. Çeýe üpjünçilik ulgamlaryny döretmäge, senagat taýdan durnukly ösüşi goldamaga we innowasiýalary höweslendirmäge giň şertleri döreder.
Bu işleriň ählisi ahyrky netijede bize önümçiligiň we sarp etmegiň durnukly ülňülerini döretmäge, ýurtlaryň içinde we olaryň arasynda deňsizligi azaltmaga mümkinçilik berer. Elbetde, göz öňünde tutulan bu maksatlara ýetmek özara gatnaşyklaryň usullaryny mundan beýläk-de kämilleşdirmek bilen aýrylmaz baglydyr.
3. Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň ýakyn wagtda geçiriljek mejlisleriniň birinde Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmegi utgaşdyrmagyň täze ählumumy usulyny döretmek baradaky meselä seredilse, maksadalaýyk bolar diýip pikir edýärin. Türkmenistanyň bu ugra degişli anyk teklipleri bermäge taýýardygyny bellemek isleýärin.
4. Şeýle hem Durnukly ösüşiň maksatlaryny amala aşyrmak babatda Birleşen Milletler Guramasynyň sebit toparlarynyň bu ugurda işleri güýçlendirilse, dogry bolar diýip pikir edýärin.
Hanymlar we jenaplar!
2015-nji ýyldan soňky döwür üçin Gün tertibiniň esasy häsiýetnamalarynyň biri hem onda ýaşaýyş-durmuş meselelerine aýratyn üns berilmegidir. Şoňa görä-de, Durnukly ösüş maksatlarynda ýaşaýyş-durmuş meseleleriniň birinji orna çykarylmagy ýöne ýerden däldir.
Bu wezipeleri iş ýüzünde durmuşa geçirmek Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleriň, şeýle hem ählumumy wezipeleri amala aşyrmaga gönüden-göni jogap berýän halkara guramalarynyň alyp barýan anyk maksada gönükdirilen işleriniň netijeli bolmagyny ýokarlandyrmak bilen baglydyr.
5. Şeýlelik bilen, dünýäde garyplygy aradan aýyrmak, açlyga garşy göreş alyp barmak, azyk howpsuzlygyny üpjün etmek we adamlaryň iýmitlenmek ýagdaýyny gowulandyrmak üçin ähli ýurtlaryň bilelikde hereket etmekleri möhüm ähmiýete eýedir. Şoňa görä-de, ähli döwletleriň Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasy, Azyk we Oba hojalyk guramasy, Bütindünýä azyk guramasy ýaly edaralary bilen sazlaşykly işlemegi zerurdyr.
6. Şunuň bilen baglylykda, biz Baş Assambleýanyň 70-nji mejlisiniň çäklerinde ýokary derejede Azyk maslahatyny çagyrmak mümkinçiligine seretmegi teklip edýäris. Ähli gyzyklanma bildirýän taraplar bilen bu ugurda netijeli işleri alyp barmaga taýýardygymyzy beýan edýäris.
7. Ýaşaýyş-durmuş wezipeleriniň hatarynda sagdyn durmuş kadalaryny berjaý etmek möhüm orny eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleriň Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, beýleki halkara guramalary bilen ysnyşykly hyzmatdaşlygy giňeltmegi zerurdyr. Bu bolsa Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmekde ýokary netijeleri gazanmaga mümkinçilik berer diýip pikir edýärin.
8. Hemmetaraplaýyn, adalatly we ýokary hilli bilimi üpjün etmek meseleleri hem täze halkara Gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar. Biz Birleşen Milletler Guramasy giňden höweslendirse, bu işleriň netijeli boljakdygyna doly ynanýarys. Geçiriljek işler giň halkara gatnaşyklaryny ýola goýmak, bilim babatda ýurtlar, sebitler boýunça we ählumumy derejede täze maksatnamalary ornaşdyrmak arkaly amala aşyrylmalydyr.
Birleşen Milletler Guramasynyň belli bir ugurlar boýunça guramalary we agentlikleri bilen örän işjeň hem-de netijeli hyzmatdaşlyk etmäge Türkmenistanyň taýýardygyny bellemek isleýärin. Biz bu ugurda Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasyna, Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasyna we Çagalar Gaznasyna esasy hyzmatdaşlarymyz hökmünde garaýarys.
9. Gender deňligi ählumumy ösüş strategiýasynyň esasy bölegi bolup durýar. Biz bu ugurda öz öňümizde belent maksady goýduk. Bu maksat ähli aýal-gyzlaryň doly gender deňligini gazanmakdan we olaryň hukuklaryny hem-de mümkinçiliklerini giňeltmekden ybaratdyr. Bu wezipäni ýerine ýetirmek biziň umumy borjumyz we bilelikdäki jogapkärçiligimiz bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, biz Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Pan Gi Munuň şu ýylyň 27-nji sentýabrynda Nýu-Ýorkda dünýä döwletleriniň baştutanlarynyň gender deňligi boýunça duşuşygyny geçirmek baradaky başlangyjyny goldaýarys.
Hormatly wekiliýetleriň baştutanlary we agzalary!
10. Şu gün biz ýakyn 15 ýyl üçin bilelikdäki hereketleriň maksatnamasy hökmünde Durnukly ösüş maksatlaryny kabul edýäris. Şeýlelik bilen, howanyň üýtgemeginiň we ekologiýanyň meselelerini çözmezden, Ýer ýüzüniň döwletleriniň we halklarynyň durmuş-ykdysady ösüşini gazanmagyň mümkin däldigine aýdyň düşünýäris. Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň, onuň Baş sekretarynyň ählumumy ekologiýa töwekgelçiliklerini azaltmak boýunça täsirli çäreleri taýýarlamaga gönükdirilen tagallalaryny goldaýarys. Birleşen Milletler Guramasynyň soňky ýyllarda ýokary derejede geçirilen duşuşyklary we halkara maslahatlary dünýäde daşky gurşawy goramak meselelerini çözmäge uly goşant goşdy.
11. Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly Konwensiýanyň taraplarynyň şu ýylyň dekabr aýynyň birinji ongünlüginde Parižde geçiriljek maslahatynda biziň ählimiz bilelikde bütin dünýä üçin örän uly ähmiýetli möhüm çözgütleri kabul etmeli bolarys.
Türkmenistan howa bilen bagly meseleler boýunça halkara Ylalaşygyna gol çekilmegini goldap çykyş edýär. Biziň ýurdumyz maslahata çenli galan döwürde bu ugurdaky garaýyşlaryň işjeň öňe sürülmegine ýardam berer.
Şunuň bilen baglylykda, biziň döwletimiziň dürli maslahatlarda halkara ekologiýa hyzmatdaşlygyny berkitmek babatda öz konsepsiýasyny resmi taýdan beýan edendigini we birnäçe anyk teklipleri öňe sürendigini ýatlatmak isleýärin.
12. Bu teklipleriň hatarynda Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlyk etmekde Merkezi Aziýa ýurtlary üçin howanyň üýtgemegi boýunça Sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy görkezmek bolar. Türkmenistanyň bu garaýşa ygrarly bolup, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasy bilen bilelikde 2016-njy ýylda Aşgabatda şeýle merkezi döretmek üçin zerur işleri geçirmäge taýýardygyny bellemek isleýärin.
Hormatly Başlyk!
Hormatly wekiliýetleriň baştutanlary we agzalary!
13. 2015-nji ýyl Garaşsyz Türkmenistanyň we onuň halkynyň durmuşynda aýratyn möhüm ähmiýete eýedir. Şu ýyl Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny halkara derejesinde ykrar etmek baradaky Rezolýusiýasynyň kabul edilmegine 20 ýyl dolýar.
Geçen döwür biziň Garaşsyz döwletimiziň alyp barýan bitarap daşary syýasatynyň netijelidigini, onuň halkara bileleşiginiň uzakmöhletleýin bähbitlerine laýyk gelýändigini aýdyň görkezdi. Bu aýdylanlar Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygyna bagyşlanyp, Baş Assambleýanyň 2015-nji ýylyň 3-nji iýunynda täze Rezolýusiýany kabul etmegi bilen hem tassyklandy.
Şu mümkinçilikden peýdalanyp, Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleriň ählisine biziň ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny berk we üýtgewsiz goldandyklary üçin Türkmenistanyň adyndan tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
14. Biziň Garaşsyz döwletimiziň paýtagty Aşgabat şäherinde 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda bitaraplyk, parahatçylyk we ösüş meselelerine bagyşlanan Halkara maslahaty geçiriler. Birleşen Milletler Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet we hökümet baştutanlaryny biziň ýurdumyza gelip, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy mynasybetli geçiriljek çärelere gatnaşmaga şu belent münberden ýene-de bir gezek çagyrýaryn.
15. Sözümiň ahyrynda Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň parahatçylygyň we adalatyň belent maksatlaryny, Birleşen Milletler Guramasynyň maksatnamalaryny we wezipelerini durmuşa geçirmegiň hatyrasyna ysnyşykly halkara hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek üçin ähli zerur işleri geçirjekdigini aýratyn bellemek isleýärin.
Üns berip diňläniňiz üçin sag boluň!


text:
Willi Leman, kän wagt ýitirmän, SSSR-iň içalysy bolmaga razylyk bildirdi. Nämäniň, Gitleriň häkimiýetine garşy ýigrenjiniňmi ýa-da maddy bähbitleriň ony şeýle işe iterendigini takyk aýtmak gaty kyn.
Gitler gyssagly ýagdaýda gizlin aňtaw polis guramasy bolan Gestapony döredipdir. Willi Lemanyň ýolbaşçylyk edýän garşylyklaýyn içalyçylyk (kontraňtaw) edarasy durşy bilen Gestaponyň garamagyna berlipdir. Şol bir wagtyň özünde-de ol sowet wekilleriniň maslahaty bilen milletparaz partiýa agza bolupdyr.
Tatýana Lioznowanyň meşhur köp bölümli "Baharyň on ýedi pursaty" atly kinofilmine tomaşa etmedik we onuň baş gahrymanyny tanamaýan adama duş gelmek gaty kyn bolsa gerek.
Kinofilmdöki Maks Otto fon Ştirlits (beýleki ady Maksim Maksimowiç Isaýew) SS-iň ştandartenfýureri, milletçi Germaniýada we käbir beýleki ýurtlarda SSSR-iň bähbidine işleýän sowet içalysy.
Ol sowet we postsowet medeniýetinde Günbataryň Jeýms Bondy bilen deňeşdirilip bilinjek derejedäki meşhur içalynyň obrazydyr.
Emma Ştirlitsiň hakyky durmuşdaky nusgalyk içalysyny, ýagny bu obrazyň prototipini tanaýan adamlar gaty az bolsa gerek. Onuň prototipleriniň biri, elbetde, Willi Lemandyr (Willy Lehmann).
Ol 1884-nji ýylyň 15-nji martynda Leýpsigde dünýä inipdir. Lemanyň ene-atasy arassa nemes bolupdyr. Onuň kakasy mugallym ekeni. Olaryň maşgalasy öňdebaryjy maşgalalaryň biri hasaplanypdyr.
Ýöne Willi gimnaziýany taşlap, ýaş başyndan işlemäge we özbaşdak ýaşamaga başlapdyr. Ol agaç ussaçylygy bilen meşgullanypdyr.
17 ýaşyny dolduryp, meýletinlikde harby gulluga gidipdir we harby-deňiz güýçleriniň hataryna goşulypdyr.
Gysga wagtyň içinde harby gullukda köpsanly üstünlikleri gazanmagy başarypdyr. Serkerdelik hem, onuň üstünliklerini we işeňňirligini göz öňünde tutup, gulluga hasam höweslendirmek maksady bilen ony birnäçe gezek sylaglapdyr.
Ol ýaş ýigit harby-deňiz goşunlarynyň hatarynda jemi 10 ýyl gulluk edip, ýönekeý esgerlikden unter-ofiser harby ýolbaşçylyk çinine çenli ösüpdir.
Leman harby gullugy tamamlap, ätiýaçdaky harby gullukçy ýagdaýyna geçenden soň Berliniň polis edarasynda işlemäge başlapdyr.
Willi täze işinde hem gysga wagtyň içinde öz başarjaňlygyny görkezip, edil Şerlok Holms ýaly, çylşyrymly jenaýatlaryň üstüni açyp, uly şöhrat gazanypdyr.
Gitleri halamandyr
Köp wagt geçmänkä Birinji jahan urşy turupdyr. Leman ol uruşda 3-nji derejeli polat haç nyşanyna mynasyp bolupdyr. Şeýlelik-de goşun baştutanlygy onuň daşary ýurt içalylarynyň aňtalyp tapylmagynda we tussag edilmeginde görkezen başarnykly hyzmatyna ýokary baha beripdir. Şol döwürde Leman eýýäm garşylyklaýyn içalylyk edarasy, ýagny kontraňtawda işlemäge başlan ekeni.
Uruşdan soň hem Leman kontraňtawdaky işini dowam edipdir. Kän wagt geçmänkä-de Germaniýada Lemanyň halamaýan adamsy bolan Gitleriň tarapdarlary öz täsirlerini has artdyrypdyrlar.
Onuň milletparazlygy halamaýandygyny diňe oňa gaty ýakyn adamlar, şol sanda owalky işdeşi we iň gowy dosty Ernst Kur bilýän ekeni.
Sowet içalylary diňe şol dostunyň üsti bilen Lemanda özlerine gyzyklanma döretmegi başarypdyrlar. Kur, kiçi içaly ýaly, Berlindäki ors içalylary bilen işleşýär ekeni.
Lemanyň iş hyzmatdaşlygyna höweslendirilmegi babatdaky ýörite tabşyrygy, ondan owal ençeme çylşyrymly tabşyryklary birkemsiz berjaý eden we galamynyň ötgürligi bilen tanalýan sowet içalysy Wasiliý Zarubin ýerine ýetiripdir.
A-201
Willi Leman, kän wagt ýitirmän, SSSR-iň peýdasyna içalyçylyk etmäge razylyk bildirýär. Gitleriň häkimiýetine garşy ýigrenjiniňmi ýa-da maddy bähbitleriniň ony şeýle işe iterendigini takyk aýtmak gaty kyn. Çünki Sowet Soýuzy öz içalylaryna gaty gowy pul töleýän ekeni. 1929-njy ýylda Moskwa Lemana A-201 içalylyk belligini we gizlin "Braýtenbaks" (Braytenbax) lakamyny beripdir.
Şol wagt Willi Leman nemes kontraňtawynda ýaňy işlemäge başlan ekeni. 1933-nji ýylda hökümet başyna milletçiler geçipdir we ýurt giň gerimli urşa taýýarlanmaga başlapdyr. Gitler gyssagly ýagdaýda gizlin aňtaw polis guramasy bolan Gestapony döredipdir. Willi Lemanyň ýolbaşçylyk edýän garşylyklaýyn içalylyk (kontrrazwedka ýa-da kontraňtaw) edarasy durşy bilen Gestaponyň garamagyna berlipdir. Şol bir wagtyň özünde-de ol sowet wekilleriniň maslahaty bilen milletçi partiýa agza bolupdyr. Köp wagt geçmänka Lemany SS-e kabul edip, onuň çinini beýgeldipdirler.
Sowet howpsuzlyk gullugy hem nemes içalylarynyň alýan töleglerini ýokarlandyrypdyr. Şeýlelikde onuň mundan beýläk berjek maglumaty hem gaty gymmatly bolupdyr. Leman SS-iň aňtaw işleri, geçirýän operasiýalary, gizlin belgileri we bellikleri, kodlary, gizlin ýazmaça maglumatlary ýaly ugurlarda maglumatlar beripdir.
Munyň bilen bir hatarda hem ol Germaniýada iş alyp barýan sowet içalylarynyň köpsanly operasiýalarynyň howpsuzlygyny üpjün edipdir. 1935-nji ýylda Leman Werner fon Braunyň ýadro ýangyçly uzak menzilli raketalar boýunça barlag işlerine girişendigini SSSR-e habar beripdir. Ol şeýlelikde sowet howpsuzlyk gullugyna Germaniýanyň raketa synaglary üçin ulanylýan bäş poligony, aýratyn gizlinlikde goralýan Demerits harby düşelgesi barada gyzyldan gymmatly maglumatlary ýetiripdir.
Gorkunç hem aýylganç hadysalar
Leman 1936-njy ýylda täze wezipä belleinipdir we ol harby senagatda kontraňtaw içalysy ýaly işlemäge başlapdyr. Onuň iberen maglumatlary uruş döwründe sowet harby tehnikasynyň ösüp, kämilleşmeginde gaty ullakan rol oýnapdyr. Mysal üçin, Leman Moskwa Germaniýada çykarylan täze ýarag görnüşleri - sowutly ulaglar we özbaşdak hereket edýän harby enjamlar, durşy bilen ýeňil metaldan ýasalan söweş uçarlary, adamyň aňyna täsir edýän zäherli maddalar ýaly möhüm zatlar hakda maglumat iberipdir. Eger-de şol döwürde SSSR-de başlanan gorkunç hem aýylganç tutda-baslyklar daşary ýurtlardaky içalylara-da öz täsirini ýetirmedik bolsa, onda Leman şeýle gymmatly, örän möhüm gizlin maglumatlary, belki, soňam ibermegini dowam ederdi..
1938-nji ýylda Sowet howpsuzlyk organynyň ýolbaşçysy Beriýa Leman bilen aragatnaşyk saklaýan Zarubin we beýleki içalylary yzyna çagyrypdyr. Aman galanam bolsa, Zarubin alyp barýan işinden daşlaşdyrylypdyr. Howpsuzlyk gullugynyň köpsanly beýleki işgärleriniň käbiri atuwa höküm edilipdir, käbirem tussag edilipdir. Netijede Germaniýadaky sowet içalyçylyk ulgamy dargapdyr we Leman bilen hem aragatnaşyk ünsden düşüpdir. Onuň özi bolsa şol döwürde SS-däki wezipesini dowam etdiripdir. Gitleriň hökümeti oňa aýratyn ähmiýet beripdir (ol özbaşdak gönümel Gestaponyň baştutany Genrih Müllere (Henrix Müller) tabyn edilipdir).
Gitleriň hökümetiniň ýokary ýolbaşçylary Lemana gaty uly ynam bildiripdirler we ol şeýlelikde milletçileriň ähli gizlin işlerinden habarly bolupdyr. Ýöne ol gizlin, aýratyn ähmiýete eýe maglumatlary Moskwa ýetirip bilmändir.
Hatarly töwekgelçilik
Bir gezek Leman öz janyny howp astyna salyp, sowet ilçihanasynyň poçta gutusyna bir hat oklap gaýdypdyr we özi bilen aragatnaşyga girişilmegini haýyş edipdir. Ol hat NKWD-ä iberilipdir we 1940-njy ýylyň awgust aýynda Leman bilen aragatnaşyga girişmek üçin sowet içalysy Aleksandr Korotkow Berline iberilipdir.
Duşuşyk mahalynda Leman Korotkowa bir topar möhüm materiallary beripdir we ol hem şeýle maglumatlar bilen bilelikde Moskwa gaýdypdyr. Ondan soň Leman bilen içaly Boris Žurawlýow aragatnaşyk gurupdyr. Leman yzygiderli ýagdaýda oňa gizlin maglumatlary iberip durupdyr. 1941-nji ýylda ol SSSR-e garşy gurnaljak urşa taýýarlyk, munyň bilen baglanşykly Sowet Soýuzy bilen goňşy ýurtlaryň serhedine goşunlaryň ýerleşdirilmegi babatda möhüm habarlary beripdir. Ýöne Merkez onuň şol maglumatlaryna ynanmandyr we gaýta Leman ikitaraplaýyn içalylyk edýän adam hasaplanypdyr.
Sowet Soýuzyna hüjüm edilmezden üç gün owal Žurawlýow Leman bilen täzeden duşuşypdyr. Leman şonda nemes goşunlarynyň SSSR-e hüjüm etjek wagtyny hem "1941-nji ýylyň 22-nji iýunynda daňdan sagat 3-de" diýip, anyk habar beripdir. Ol şol mahal Berlindäki sowet ilçihanasynyň hem eýelenjekdigini duýdurypdyr. Žurawlýow onuň beren möhüm maglumatlaryny Merkeze gyssagly ýetiripdir. Alnan maglumat dessine Staline gowşurylypdyr. Ýöne ýene-de ol içalynyň beren maglumatyna ynamsyzlyk bilen garapdyrlar we möhüm maglumaty ünsden düşüripdirler.
Lemanyň bar aýdanlarynyň hakykatdygy haçan-da bu aýdylanlar durmuşa geçip başlan mahaly doly subut bolupdyr. Ýöne hakykata göz ýetirmek meselesinde gaty gijä galynypdyr. Uruş başlansoň Leman bilen bolan aragatnaşyk hemişelik kesilipdir.
Pajygaly soň
Şeýle ähmiýetli içaly bilen täzeden aragatnaşygy dikelmeklik üçin edilen synanyşyklaryň hemmesi pajygaly ýagdaýda puja çykypdyr. 1942-nji ýylda Germaniýanyň çäklerinde asly nemes bolan iki sany sowet içalysy R. Bart we W. Hessler paraşýut bilen oklanypdyr. Olara, Berline baryp, hut SS-de işläp ýören Lemany tapmak tabşyrygy berlipdir.
Ýöne olar Germaniýanyň paýtagtyna baran badyna, Gestaponyň kontraňtaw edarasynyň adamlary olary tutupdyrlar. Olar elhenç gynamalardan soň näme üçin gelendiklerini bialaç boýun alypdyrlar we netijede Lemany paş edipdirler.
Willi Lemany ahyrky gezek 1942-nji ýylda, öýünden çykyp, işe gidip barýarka görüpdirler. Şondan soň ol gaýdyp öýüne dolanmandyr. Onsoň Lemanyň hem ady dereksiz ýitenleriň sanawyna girizilipdir. Onuň tussag edilişi, ylaýta-da içalylyk işleri hakda hiç hili habar-hatyr bolmandyr. Şeýlelik-de Lemandan hiç hili yz, nam-nyşan galmandyr...
Haçan-da uruşdan soň sowet içalylary faşistik arhiwleri barlanlarynda, SS-iň gauptşturmfýureri Willi Lemanyň dokumentini tapypdyrlar. Ol dokumentde diňe Lemanyň tussag edilişi we şol döwrüň iň aýylganç tussaghanasy hasaplanýan "Plettsenzee" zyndanyna iberilişi barada maglumatlar ýazylan ekeni.
Çaklamalara görä, Leman ol aýylganç tussaghanada uzak soraga çekilip, dowamly gynalyp ýörmän, meger, SSSR bilen hyzmatdaşlyk eden SS-iň ýokary çinli harby işgäri hakynda artykmaç gürrüň ýaýramazlygy üçin, derrew atuwa höküm edilipdir.


text:
Şu gün Owganystanyň gündogaryndaky Wardak welaýatynda ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň geçiren harby operasiýasy wagtynda ýerli talyp komandirlerinden biriniň öldürilendigi barada maglumat alyndy.
NATO güýçleriniň resmileri bu wakada diş-dyrnagyna çenli ýaraglanan talyp komandiriniň owgan hem-de halkara güýçlerinden gaçyp gutulmak üçin bir ýerli metjitde gizlenmäge synanyşandygyny aýtdylar.
Maglumata görä, bu wakada ýüz beren ikitaraplaýyn atyşyklarda Owganystanyň howpsuzlyk güýçleri bu talyp komandirini atyp öldüripdirler. Ýöne talyp komandiriniň anyk şahsyýeti barada welin, häzirlikçe maglumat alynmady.


text:
Russiýanyň howpsuzlyk güýçleri Dagystanda howpsuzlyk operasiýalary geçirýän mahaly dört söweşijini öldürdiler. Terrorçylyga garşy göreş boýunça Milli komitetiň berýän maglumatyna görä, söweşijiler Mahaçkalanyň çetindäki jaýa gaçyp, ýarag taşlaýyşdan ýüz öwüripdirler.
Howpsuzlyk güýçleri gürrüňi edilýän territoriýanyň daş-töweregini gabap alandan soň, söweşijiler öz ýoldaşlarynyň biriniň aýalyna we çagasyna binadan daşary çykmaga rugsat beripdirler.
Şondan soň, Russiýanyň güýçleri bilen söweşijileriň arasynda ok atyşyk başlanyp, netijede binanyň içindäki söweşijileriň ählisi öldürilipdir.
Dagystanda we Russiýanyň Demirgazyk Kawkaz regionyndaky beýleki respublikalarda, şol sanda Çeçenistanda, Kabardino-Balkariýada we Inguşystanda ýowuzlyklar giňden ýaýrandyr.
Yslamçy söweşijiler we jenaýatçy toparlar rus harbylaryny we ýerli resmileri ýygy-ýygydan nyşana alýarlar.


text:
Düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän demokratiýa ugrundaky “Freedom House“ topary dünýä boýunça alty adamdan diňe bir adam metbugat azatlygyndan peýdalanýar diýýär.
“Freedom House” guramasynyň täze ýaýradan hasabatynda bu görkezijiniň soňky on ýyldan gowrak döwürdäki iň pes derejäni görkezýändigi bellenilýär.
“Metbugat azatlygy” hasabatynda 197 ýurduň media ýagdaýyna syn edilýär. Onda “Arap bahary” wakalary ýüze çykan ýurtlarda, şol sanda Liwiýada we Tunisde 2011-nji ýylda “öňegidişligiň esasy ädiminiň” ädilendigi aýdylýar. Emma regionyň Eýran we Siriýa ýaly beýleki ýurtlarynda metbugat azatlygyny basyp ýatyrmak güýçlendi diýlip, hasabatda nygtalýar.
Merkezi we Gündogar Ýewropda we Ýewraziýada adamlaryň diňe 15 prosenti metbugat azatlygyndan peýdalanýar. Bu san 2003-nji ýyldan bäri iň pes görkeziji hasaplanýar.
Guramanyň bu hasabatynda Türkmenistan, Belarus we Özbegistan metbugat azatlygynyň dünýä boýunça iň gödek bozulýan ýurtlarynyň hatarynda goýlupdyr.
Demirgazyk Koreýa metbugat azatlygy boýunça iň soňky orunda, Finlýandiýa, Norwegiýa we Şwesiýa bolsa iň ýokary derejede durýar.


text:
Täjigistanda 5-nji oktýabrdan bäri petiklenen websahypalaryň ençemesi gaýtadan işläp başlady.
13-nji oktýabrdan başlap ýurtda Facebook, Wikipedia ýaly saýtlara we meşhur rus sosial ulgamlaryna bökdençsiz girip bolýar.
Şeýle-de, geçen hepdäniň dowamynda ýatyrylan SMS hyzmatlary hepdäniň soňunda gaýtadan işläp başlady.
Täjigistanda “Group 24” atly oppozision hereket 10-njy oktýabrda täjik paýtagty Duşenbede hökümete garşy protest çärelerini geçirmek barada sosial ulgamlarda çagyryş edensoň, ýurtda ýüzlerçe websahypa petiklenipdi. Gürrüňi gidýän oppozision herekete gaçgaklykdaky täjik işewüri Umarali Kuwwatow ýolbaşçylyk edýär.
Täjik paýtagty Duşenbede gürrüňi gidýän protest çäreleri geçirilmedi.
9-njy oktýabrda Täjigistanyň Ýokary sudy “Group 24” atly oppozision toparyň ekstremist guramadygy barada karar çykaryp, ony gadagan etdi.


text:
ABŞ-nyň Döwlet departamenti palestinalylar bilen ysraýyllylaryň arasyndaky parahatçylyk gepleşikleriniň duşenbe güni giçlik Waşingtonda dowam etjekdigini aýtdy. Bu barada ABŞ-nyň Döwlet departamenti ýekşenbe güni mälim etdi.
Döwlet departamentiniň metbugat wekili Jen Psakiniň ýaýradan maglumatynda, Jon Kerriniň “gepleşikleriň soňky tapgyryna ýetmek üçin gepleşikleri geçirýän toparyň ýolbaşçylarynyň ugradylmagy üçin çakylyk iberendigi” bellenýär.
Psaki gepleşikleri geçirmek üçin Ysraýylyň adalat ministri Tzipi Liwnini we Ýitzhak Molhony, Palestinanyň bolsa ýokary derejeli araçy Saeb Erekaty we Muhammad Ştaýýehi ugratjakdygyny aýtdy.
Gepleşikleri geçirmek baradaky bildiriş, ýekşenbe güni Ysraýyl palestinaly 104 tussagy azatlyga goýbermegi kabul edenden soň yglan edildi.
Ysraýyl bilen Palestinanyň arasyndaky gepleşikler 2010-njy ýyldan soň has hem ýitileşipdi.


text: Şu günler Türkmenabatda hökümet resmileriniň buýrugy esasynda ähli bazarlarda we şäheriň içinde ýerleşýän dükanlaryň plastik gapylary, saýawanlary, üçekleri aýryldylýar. Bu çäräniň ýangyn howpsuzlygy üçin geçirilýändigi barada Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan bazar resmileri aýtdylar. Soňky döwür ýörgünli gurluşyk materialy hasplanýan plastik ulanyp dükan dikelden telekeçiler, plastikleri aýyrmakda we demir bilen çalyşmakda çekýän ýitgisiniň öwezini özleriniň doldurmaly bolýandygyny aýdýarlar.


text:
ÝB agzasy Bolgariýa ýokary derejeli korrupsiýany derňemek üçin ýörite gurama döretmek planlaryny yglan etdi.
Brýussel Bolgariýany korrupsiýa garşy ýeterlik çäre görmezlikde yzygiderli tankyt edýär, synçylar bolgariýalylaryň öz jemgyýetçilik guramalaryna ynamynyň ýukalandygyny aýdýarlar.
Netijede, bu ýagdaý Bolgariýany Ýewropa Bileleşiginiň pasportsyz syýahat edip bolýan Şengen zonasyndan daşarda galdyrýar.
Premýer-ministriň orunbasary Meglena Kunewa Sofiada žurnalistlere täze guramanyň prokurorlardan, derňewçilerden we inspektorlardan ybarat bolup, 2016-njy ýyldan işe başlajagyny aýtdy.
Hökümet 7,670 resminiň derňew nyşanasy boljagyny çak edýär. Häkimiýetleriň galplyklary barada habar beren adamlaryň maglumaty çyn çyksa, olara pul tölener.
Kunewa Bolgariýanyň Rumyniýadan görelde almagyny isleýär, ol ýerde uly derejeli syýasatçylaryň, resmileriň, biznesmenleriň bir topary ýa derňew astynda, ýa-da türmä basyldy. Rumyniýanyň maliýe ministri Darius Walsow geçen aý para almakda aýyplanyp, işden çekildi.


text:
Arap ligasynyň Siriýadaky ýagdaýlara gözegçilik etmek üçin ugradan synçylar toparynyň bir wekili ýurdy terk etdi.
Alžiriň wekili Anwar Malegiň sözlerine görä, Siriýada gazaplylyk dowam edýär, topar hem muny duzurmak üçin hiç zat etmändir.
Arap ligasynyň synçylary 26-njy dekabrda Siriýdaky ýagdaýlara gözegçilik edip başlapdy. Toparyň esasy maksady – Siriýada gazaplylygy togtatmak üçin Arap ligasynyň hödürlän çäreleriniň berjaý edilişine gözegçilik etmekdir.
Siriýada 10 aýa golaý wagt bäri hökümete garşy protestler dowam edýär.
Amerikanyň BMG-däki ilçisi Sýuzan Raýs BMG-niň maglumatlarynyň Arap ligasynyň gözegçileri Siriýa barandan bäri ol ýerde 400 töweregi adamyň öldürilendigini görkezýändigini aýtdy.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi sişenbe güni Eýranyň ýadro programmasy baradaky 4-nji sanksiýanyň rezolýusiýasyny sese goýmazynyň öňüsyrasynda maslahat etdi.
Geňeşiň 15 ilçisi tapgyr ikinji gün ýapyk gapylaryň arkasynda maslahat etdi. Olar ABŞ tarapyndan taslanan sanksiýalar rezolýusiýasyny sese goýmazdan öň Brazildir Türkiýäniň Eýran bilen ýadro gapma-garşylygy barada açyk gürrüň etmek talabyny maslahatlaşdylar.
Fransiýanyň BMG-däki ilçisi Gerard Araud özüniň Geňeş çarşenbe güni Eýrana garşy rezolýusiýa girizmegi sese goýar öýdýändigini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Robert Geýts sişenbe güni özüniň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň gaty basym Eýrana garşy täze senksiýalar tapgyryny girizjegine umyt edýändigini aýtdy.


text:
Şişenbe güni Gazagystanyň paýtagty Astanada ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň deslapky sorag ediş merkeziniň golaýynda awtoulag partlady. Bu partlamada ulagyň içindäki iki adam öldi.
Milli howpsuzlyk komitetiniň we Içeri işler ministrliginiň resmileri bu partlamanyň terror hüjümine dahylynyň ýokdugyny öňe sürýärler. Bu partlama soňky hepdeleriň dowamynda ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň binasynyň golaýynda amala aşyrylan ikinji partlamadyr.
Ýerli ýaşaýjylaryň Azatlyk Radiosynyň Gazak gullugyna aýtmaklaryna görä, olar hatda aýnalary sarsdyran güýçli partlamadan oýanypdyrlar. Ýerli wagt bilen ir sagat 3.40 töwereklerinde amala aşyrylan bu partlamada töwerekdäki ýaşaýjylaryň arasynda pidalaryň bolmandygy habar berilýär.
Şaýatlar partlamanyň bolan ýeriniň daş-töwereginde adam bölekleriniň serlip ýatandygyny habar berdiler. Emma partlamadan soň, bu ýerdäki deliller arassalanyp aýrylypdyr.
Içeri işler ministrliginiň websaýtynda ýerleşdirilen maglumata görä, partlamanyň bolan ýerinden “ýewropa sypatly” iki adamyň jesedi tapylypdyr. Olar awtomatiki şekilde herekete getirilene meňzeýän partladyjy serişdäniň ýarylmagy netijesinde ölüpdirler.
Içeri işler ministrliginiň ýaýradan beýanatynda aýdylmagyna görä, asly gyrgyzystanly 48 ýaşly Dmitriý Kelplere we 26 ýaşly Gazagystanyň raýaty Iwan Çerýomuhine degişli dokumentler hem tapylypdyr. Resmi maglumata görä, Kelpleriň hem Çerýomuhiniň ikisi-de Gazagystanyň Ekibastuz şäheriniň ýaşaýjylary eken. Olardan biri ozal jenaýat jogapkärçiligine-de çekilipdir.
Şeýle-de Içeri işler ministrliginiň beýanatynda “munuň terroristik hüjümdigine şaýatlyk edýän hiç bir yşaratyň ýokdugy” bellenilýär.
Mundan bir hepde ozal Gazagystanyň demirgazyk-günbataryndaky Aktobe şäherinde janyndan geçen hüjümçi özüni partlatdy. Bu wakada janyndan geçeniň özi ölüp, başga-da üç adama şikes ýetipdi. 17-nji maýda amala aşyrylan partlama Gazagystanda janyndan geçeniň amala aşyran ilkinji hüjümi hasap edilýär.


text:
Kinoň ady: Çepbäniň toýy
Çykan ýyly: 2009
Žanr: Komediýa
Rollarda: Kerim Gurbanalyýew, Eneş Rejepowa, Orazgül Reýimowa, Täçmämmet Amangulyýew, Oguljan Bekiýewa, Halbike Dowyýewa, Maýa Kulyýewa, Narjan Berdiýewa, Eldar Ahmedow, Mähri Goçowa, Selbi Annadurdyýewa, Parahat Amandurdyýew, Gülşat Gurdowa, Baýram Hojatow, Ogultäç Hanyýewa, Ogulbibi Reýimowa, Atajan, Gülälek Öwezmyradowa
Beýan: Täze ýyla bagyşlanyp düşürülen çeper film. Bu filmde Çary Fotoçynyň 5 sany ogly bar. Hiçbirem öýlenmedik. Iň uly oglynyň ady hem Çepbe. Ine şu filmde Çary aga iň uly oglyny täze ýyla gabatlap öýerjek bolýar.


text:
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý Kabulda geçirilýän Loýa Jirga geňeşine gatnaşýan müňlerçe owganystanla Birleşen Ştatlar bilen Owganystanyň arasynda baglaşyljak esasy howpsuzlyk paktyny goldamaga çagyrdy.
Penşenbe güni başlanan geňeşde Owganystanda gulluk edýän amerikan esgerlerini sud etmek boýunça Waşingtona aýratyn hukuk berýän kanun taslamasynyň teksti ara alnyp maslahatlaşylýar.
Şeýle-de bu kanun taslamasyna görä, Birleşen Ştatlaryň güýçleri owgan raýatlaryny nyşana alyp bilmeýärler we amerikan esgerleri owganystanlylaryň öýlerine diňe adatdan daşary ýagdaýlarda girip bilerler.
Karzaý Kabul bilen Waşingtonyň arasyndaky ynamyň gaty pesdigini hem tassyklady. Ol “Men olara we olar-da maňa ynananok” diýdi.
Çarşenbe güni ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Owganystanda öldürilen asuda raýatlar üçin Waşingtonyň Kabuldan ötünç soramak mümkinçiligi baradaky meseläni Karzaý bilen hiç haçan ara alyp maslahatlaşmandygyny aýtdy.