text:
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH) / 26.01.2018 /
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň geçen ýylda durmuş-ykdysady ösüşiniň jemleri jemlenildi hem-de ýerine ýetirilen degişli işlere baha berildi, şu ýylda halk hojalygynyň pudaklarynyň öňünde durýan ileri tutulýan wezipeler kesgitlenildi hem-de guramaçylyk meselelerine garaldy.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine ýurdumyzyň Mejlisiniň, welaýatlaryň, şäherleriň we etraplaryň häkimlikleriniň ýolbaşçylary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri we beýleki ýolbaşçylar çagyryldy.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak bilen bagly meselelere garamaga geçdi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz wise-premýer M.Aýdogdyýewe ýüzlenip, ony Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşatmak hem-de Garlykdaky kaliý dökünlerini öndürýän dag-magdan toplumynyň baş direktory wezipesine bellemek kararyna gelendigini aýtdy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, golaýda gurlup, ulanmaga berlen bu kärhana tejribeli ýolbaşçy zerur bolup durýar. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerde başarjaň ýolbaşçy işgärleri saýlap almagy, kärhananyň ähli bölümlerinde işleri talabalaýyk ýola goýmagy, ýokary hilli dökünleri öndürip, ony taslamada göz öňünde tutulan kuwwatlygyna ýetirmegi gaýragoýulmasyz wezipeleriň hatarynda görkezip, täze bellenen ýolbaşça täze iş ýerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz K.Durdymyradowy Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň senagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasary wezipesine belläp, ony senagat ministri wezipesinden boşatdy hem-de ýakyn wagtda bu ministrligiň ýolbaşçysy wezipesine sowatly we iş başarjaň ýolbaşçyny hödürlemegi tabşyrdy.
Soňra milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ylym, bilim, saglygy goraýyş, sport, ýaşlar we jemgyýetçilik meseleleri boýunça orunbasary wezipesine P.Agamyradowy belläp, ony bilim ministri wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aýtdy we degişli Permana hem-de ony Türkmenistanyň Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparynyň başlygy wezipesine bellemek hakyndaky Karara gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz bilim ministri wezipesine häzirki döwürde Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň başlygy bolup işleýän M.Geldinyýazowy belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Garaşsyz ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini we ýokary netijeli sporty ösdürmek, umumymilli hem-de halkara derejelerinde dürli sport-sagaldyş çärelerini geçirmek berkarar döwletimiziň içeri syýasatynyň strategik ugurlaryndan biri bolup durýar. Şoňa görä-de, sport toplumlaryny, stadionlary, işjeň dynç alyş merkezlerini gurmak ýaly adam üçin «goýulýan maýa goýumlary» özüni daşýany bilen ödeýär. Sebäbi sagdyn durmuş kadalary milletiň gülläp ösmeginiň, dokuzy düzüw maşgalanyň kemala gelmeginiň, adamyň aň-bilim başarnygyny amala aşyrmagynyň we şahsy üstünliginiň, netijede bolsa, tutuş ýurduň üstünliginiň esasy bolup durýar.
Geçen ýyl Garaşsyz döwletimizde geçirilen V Aziýa oýunlary muny aýdyň subut etdi. Bu oýunlarda ýurdumyzyň ýygyndy topary üstünlikli çykyş edip, 1-nji orny eýelemegi başardy.
Döwlet Baştutanymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, ýurdumyzda sporty mundan beýläk-de ösdürmegiň derejesini ýokarlandyrmak maksady bilen, Sport we ýaşlar syýasaty ministrligini döretmek hem-de onuň ýolbaşçysy wezipesine D.Gulgeldiýewi bellemek barada çözgüdiň kabul edilendigini aýtdy.
Milli Liderimiz wise-premýer P.Agamyradowa hem-de onuň gözegçilik edýän ulgamlarynyň ýolbaşçylarynyň ählisine ýüzlenip, ýurdumyzyň ykdysadyýetinde uly özgertmeleriň başlanandygyny belledi. Döwletimizi senagat taýdan ösdürmek, elektron senagatyny döretmek, sanly ykdysadyýete geçmek, gymmatly kagyzlaryň bazarlaryny emele getirmek, bazar ykdysadyýeti we telekeçilik hem-de hukuk ulgamy häzirden bu ugurlar boýunça köp sanly hünärmenleri talap edýär.
Şoňa görä-de, döwürden yza galmazlyk üçin, biz häzir ýurdumyza örän zerur bolan ugurlar, ýagny maliýe, oba hojalygy, senagat we elektron senagaty boýunça täze okuw maksatnamalaryny hem-de meýilnamalaryny taýýarlamaga uly üns bermelidiris diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady. Halkara hukukçylary taýýarlamak barada-ha men aýdybam durjak däl.
Bu maksatnamalar häzirki zaman okuw sapaklarynyňdyr tejribe okuwlarynyň we önümçilik tejribesiniň usulyýetini işläp taýýarlamagy öz içine hökman almalydyr. Ýokary okuw mekdepleriniň esasy maksatnamalaryna çekilen mugallymlar üçin daşary ýurtlarda tejribe geçmegi hem göz öňünde tutmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi.
Şu maksat bilen, bilim ulgamynyň, iş berijiniň we zähmet bazarynyň sazlaşykly işlemegi üçin zerur bolan öňdebaryjy milli we halkara tejribäni hemişe öwrenmek hem-de birleşdirmek zerurdyr.
Şeýle hem milli saglygy goraýyş ulgamyny mundan beýläk-de döwrebap ýagdaýa getirmegi dowam etmek, lukmançylyk ylmynyň öňdebaryjy gazananlaryny işe giňden ornaşdyrmak, dürli keselleriň öňüni almagyň, anyklamagyň we bejermegiň iň täze usullaryny öwrenmek hem-de işde ulanmak, bu ugurda netijeli tejribe alyşmak üçin, daşary ýurtly hyzmatdaşlarymyz bilen ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýmak boýunça işi dowam etmek möhümdir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz degişli ýolbaşçylara bilim ulgamyny özgertmek boýunça teklipleri taýýarlamagy tabşyryp, bu ugurda edilen işleriň netijeleri barada ýakyn wagtda hasabat bermegiň zerurdygyny belledi.
Mejlisiň barşynda hormatly Prezidentimiz A.Garajaýewi başga işe geçýändigi sebäpli, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşadyp, onuň kinematografiýa boýunça baý iş tejribesiniň we biliminiň bardygyny nazarda tutup, oňa türkmen kinematografiýasynyň öňki şan-şöhratyny dikeltmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesine B.Abdyýewany belläp, ony Ministrler Kabinetiniň Medeniýet bölüminiň müdiri wezipesinden boşatdy.
Döwlet Baştutanymyz wezipä täze bellenen wise-premýere hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, aýdylanlardan degişli netije çykarmagy we bu ugurda alnyp barylýan işleri gowulandyrmak boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, köplenç, jemgyýetde we döwletde bolup geçýän oňyn ýagdaýlary kesgitleýän hem-de olara ýardam berýän kuwwatly güýçdügini hemmeler bilýär. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri döwlet syýasatynyň örän möhüm ynsanperwer düzümi hem-de ýurdy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmegiň netijeli guraly bolup durýar. Şoňa görä-de, onuň işini hemişe kämilleşdirmek zerur bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki döwürde ýurdumyzda köp sanly dürli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hereket edýär. Olar eýeçiliginiň görnüşi, alyp barýan iş ugry, maglumatlary bermegiň usuly boýunça bir-birinden tapawutlanýar. Elbetde, olaryň ählisi üçin hem ýokary derejeli hünärmenler zerur bolup durýar. Emma, gynansak-da, häzire çenli ýurdumyzda bu giň gerimli wezipeleri ýokary derejede merkezleşdirip çözýän, degişli binýady bolan ýokary okuw mekdebi ýok. Şoňa görä-de, belki, žurnalistika we köpçülikleýin kommunikasiýalar institutyny döretsek, maksadalaýyk bolar diýip, hormatly Prezidentimiz belledi hem-de bu barada oýlanyşyp görmegiň möhümdigini aýtdy.
Soňky ýyllarda bu ugurda Türkmenistanda ep-esli we örän netijeli tejribe toplandy. Bu tejribe bolsa merdana halkymyzyň örän baý ruhy mirasyny öwrenmekde hem-de dünýä ýaýmakda öz netijelerini bermelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady we wise-premýer B.Abdyýewa işinde üstünlikleri arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz guramaçylyk meseleleriniň başga-da birnäçesine garap, M.Kakabaýewi «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň başlygy wezipesine, S.Selimowy gurluşyk we binagärlik ministri wezipesine belläp, ony şu ministrligiň ýolbaşçysynyň orunbasary wezipesinden boşatdy. Ö.Enermyradowy oba we suw hojalyk ministri wezipesine belläp, ony Ministrler Kabinetiniň Oba hojalyk pudaklary bölüminiň müdiri wezipesinden boşatdy.
Milli Liderimiz şeýle hem M.Sylapowy zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministri wezipesine, A.Atamyradowy demir ýol ulaglary ministri wezipesine bellemek we olary bu ministrlikleriň ýolbaşçysynyň orunbasary wezipesinden boşatmak hakyndaky resminamalara gol çekdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine gatnaşyjylara söz berdi, olar gün tertibiniň meseleleri boýunça hasabatlar bilen çykyş etdiler.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow 2017-nji ýylda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň netijesinde, geçen ýylyň netijeleri boýunça ähli pudaklarda okgunly ösüşiň üpjün edilendigini we halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanýandygyny aýtdy.
Hasabat döwründe jemi içerki önüm 6,5 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 5,5 göterim, gurluşykda 1,3 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 11,1 göterim, söwdada 9,4 göterim, oba hojalygynda 5 göterim we hyzmatlar ulgamynda 9 göterim ýokarlandy.
2016-njy ýylyň görkezijileri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 6,4 göterim artdy.
2017-nji ýylyň netijeleri boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygy 2016-njy ýyla garanyňda, 19 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijisi durnukly saklanyldy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky 2016-njy ýylyň degişli döwrüne görä, 8,8 göterim ýokarlandy.
Degişli maksatnamalara laýyklykda, ýurdumyzyň ähli sebitlerinde önümçilik we durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar. Hasabat döwründe maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberi 49,8 milliard manada deň boldy.
Hasabatyň çäklerinde wise-premýer şeýle hem Türkmenistanda kiçi we orta telekeçiligi goldamak boýunça döwlet toparynyň meseleleri hakyndaky kararyň taslamasy barada hasabat berdi.
Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi, şeýle hem garamagyndaky düzümde 2017-nji ýylda geçirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi. Geçen ýylyň jemleri boýunça baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi 101,8 göterim, çykdajy bölegi bolsa 96,4 göterim derejesinde ýerine ýetirildi.
Aýlyk zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly möçberde maliýeleşdirildi.
Döwlet Baştutanymyzyň “Balans toparynyň işini kämilleşdirmek hakyndaky” Kararynyň ýerine ýetirilişi barada habar berildi.
2017-nji ýylyň dowamynda köp sanly desgalaryň gurluşygy alnyp baryldy, olaryň 48,5 göterimi önümçilik, 51,5 göterimi durmuş-medeni maksatly binalardyr.
Ministr “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň” ýerine ýetirilişi barada hasabat bermek bilen seredilýän döwür üçin maglumatlara laýyklykda, durmuş maksatly desgalaryň 10-synyň, inženerçilik ulgamlarynyň 623,6 kilometriniň, 1214,3 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurlandygyny habar berdi. Häzirki wagtda suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 31-siniň, durmuş maksatly desgalaryň 59-synyň, 352 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň gurluşyk işleri dowam edýär.
Soňra Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň müdiriýetiniň başlygy R.Jepbarow ýurdumyzyň eksport kuwwatynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen senagat we düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmek üçin daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, maýa goýumlarynyň çekilmeginiň Türkmenistany ösdürmegiň konsepsiýasynyň ileri tutulýan wezipeleriniň hatarynda durýandygyny belledi. Munuň özi halk hojalyk toplumynyň okgunly ösdürilmegi, döwrebaplaşdyrylmagy hem-de diwersifikasiýalaşdyrylmagy üçin örän möhüm we zerur şertdir, şeýle hem türkmen ykdysadyýetiniň dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň möhüm binýadydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň müdiriýetiniň ýolbaşçysyna bu ugurdaky işleri dowam etmegi tabşyrdy.
Soňra Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew 2017-nji ýylda pul-karz syýasatyny üstünlikli durmuşa geçirmek we ýurdumyzyň bank edaralarynyň işini kämilleşdirmek maksady bilen geçirilen çäreler barada hasabat berdi. Harytlaryň eksporty hem-de ýerine ýetirilen hyzmatlar üçin ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hasaplaryna daşary ýurt pulunyň gelip gowuşmagy baradaky meýilnamanyň ýerine ýetirilişi barada aýdyldy.
Şeýle hem ýurdumyzyň eksport mümkinçiliklerini ulanmagyň hasabyna daşary ýurt pul serişdeleriniň gelmegini artdyrmak maksady bilen geçirilen işler barada hasabat berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, daşary ýurt pulunda girdejileri almak boýunça meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegi hem-de daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberleriniň artdyrylmagy üçin netijeli çäreleriň görülmeginiň wajypdygyna mejlise gatnaşyjylaryň ünsüni çekdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz bu meseleleri berk gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi.
Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy A.Öräýewa 2017-nji ýylda ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary tarapyndan bellenen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi hem-de ýolbaşçylyk edýän düzüminiň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, häzir toplumlaýyn çäreler geçirilip, olar dolandyryş ulgamyny hem-de resmi statistika ulgamynyň hilini gowulandyrmak, statistika görkezijilerini we hasaba alyş sanawlaryny taýýarlamak, statistika maglumatlaryny ýaýratmak ýaly möhüm meseleleri gurşap alýar. Mejlisiň dowamynda döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, Komitetiň bellenen tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmändigi üçin, Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň başlygy S.Çolukowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmegi oňa soňky gezek duýdurdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer G.Myradowa ýüzlenip, umuman, geçen ýylyň görkezijileriniň tutuş ýurdumyz boýunça kanagatlanarly bolandygyny belledi. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz heniz üstünde işlemeli, şol sanda köp sanly çözülmedik meseleleriň hem bardygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz maliýe we ykdysadyýet edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça işi dowam etdirmegiň wajypdygyna ünsi çekip, wise-premýere bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Töleg kartlaryny giňden ornaşdyrmak meseleleri, aýratyn-da, oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen bagly meseleler ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda görkezildi. Döwlet Baştutanymyz şeýle hem ministrlikleri we pudak edaralaryny dolandyrmagyň gurluşyny, hususan-da, bazar gatnaşyklaryna geçmek boýunça işleri güýçlendirmek bilen bagly kämilleşdirmegi talap etdi.
Milli Liderimiz Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň düzüminde häzire çenli hem ozalky alyjylar birleşikleriniň ulgamynyň işläp gelýändigine ünsi çekip, bu kärhanalary hususylaşdyrmagyň zerurdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kabul edilýän maksatnamalary maliýeleşdirmegiň goşmaça çeşmelerini gözlemegiň wajypdygyny aýdyp, göz öňünde tutulan taslamalary durmuşa geçirmek üçin keseden maýa goýumlaryny çekmegiň zerurdygyny belledi. Şol bir wagtyň özünde telekeçilerimize köpräk erkinlik bermek hem-de döwlet kärhanalaryny paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek we hususylaşdyrmak boýunça işleri güýçlendirmek möhümdir. Milli Liderimiz wise-premýere telekeçiligi goldamak boýunça döwlet maksatnamasyny taýýarlap, ýakyn wagtda Hökümetiň garamagyna hödürlemegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz «Türkmenistanda kiçi we orta telekeçiligi goldamak boýunça döwlet toparynyň meseleleri hakyndaky» Karara gol çekip, Hökümetiň Baştutanynyň orunbasaryna anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň 2017-nji ýylda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz toplumyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň” ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, nebit we gaz kondensatyny çykarmak, ýangyç-çig malyny gaýtadan işlemek, önümleriň esasy görnüşlerini öndürmek ulgamynda gazanylan görkezijiler barada habar berildi.
Benzinleriň öndürilişiniň meýilnamasy 101,4 göterim, dizel ýangyjynyň öndürilişi 100,3 göterim, polipropileniň öndürilişi 101,9 göterim, çalgy ýaglarynyň öndürilişiniň meýilnamasy 111,2 göterim, suwuklandyrylan gazyň öndürilişi 108,2 göterim ýerine ýetirildi.
2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, tebigy we ugurdaş gazyň çykarylyşynyň ösüş depgini 102 göterime, daşary ýurtlara iberilen “mawy ýangyjyň” ösüş depgini 101,1 göterime, maýa goýumlaryny özleşdirmegiň ösüş depgini 107 göterime deň boldy.
Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygy meýilnama laýyklykda alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, pudaklaýyn edaralaryň 2017-nji ýylda alyp baran işine nägilelik bildirdi. Döwlet Baştutanymyz bu babatda birnäçe düýpli bellikleri aýdyp, wise-premýerden we nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylaryndan ýangyç-energetika toplumynyň işiniň netijelerini ýokarlandyrmak maksady bilen, düýpli çäreleri görmegi talap etdi. Milli Liderimiz bu meselelere birinji çärýegiň jemlerine seredileninde ýene-de gaýdyp gelinjekdigini we şonda pudak ýolbaşçylarynyň öz işlerini alyp baryşlary boýunça degişli netije çykaryljakdygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz nebiti we gazy gaýtadan işlemegiň netijesinde alynýan önümleriň möçberlerini artdyrmak baradaky meselä aýratyn üns berilmelidigini nygtady. Şeýle hem ýurdumyza maýa goýumlaryny çekmek işlerini güýçlendirmek, döwletimizi durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul eden maksatnamalarymyzy üstünlikli durmuşa geçirmek üçin ähli zerur çäreleri görmek, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň we beýleki gaz geçirijileriň gurluşygyna aýratyn üns bermek zerurdyr.
Döwlet Baştutanymyz nebitgaz pudagynda heniz ulanylman duran mümkinçilikleriň köpdügine wise-premýeriň ünsüni çekip, pudak boýunça döwlete degişli emlägi hususylaşdyrmagy dowam etmegi hem-de häzirki zaman halkara standartlaryny giňden ornaşdyrmagyň hasabyna ýangyç-energetika toplumyny dolandyrmagyň ulgamyny düýpli üýtgetmegi tabşyrdy.
Umuman, munuň özi pudagy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, Türkmenistanyň dünýäniň energetika bazarlarynda eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga, içerki bazaryň energiýa serişdelerine bolan artýan islegi kanagatlandyrmaga ýardam etmelidir.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew geçen 2017-nji ýylda gurluşyk, energetika toplumlarynda hem-de jemagat hojalygynda alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
Aşgabat şäher häkimligi boýunça 2017-nji ýylyň meýilnamasy 103 göterim berjaý edildi, 108,4 göterim ösüş depgini gazanyldy. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işler we hyzmatlar boýunça önümçilik meýilnamasy 105,4 göterim möçberinde berjaý edilip, ösüş depgini 100,6 göterime barabar boldy. Energetika ministrligi boýunça meýilnama 108,7 göterim ýerine ýetirilip, 101,1 göterim ösüş depgini gazanyldy.
2017-nji ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda 23 milliard 848 million 595 müň kilowat-sagat elektrik energiýasy öndürildi, ösüş depgini 100,5 göterime ýetdi.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça meýilnama 110,2 göterim berjaý edilip, 112,3 göterim ösüş depgini gazanyldy.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni tarapyndan meýilnama 100,3 göterim berjaý edildi, 102,7 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu ýyl desgalary gurmagyň we ulanmaga bermegiň uly maksatnamasynyň bardygyny aýtdy. Öňde täze wezipeler goýuldy, olaryň üstünlikli çözülmegi berkarar Watanymyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmäge, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmaga hem-de depginli ösdürmäge ýardam berer diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Göz öňünde tutulan işleriň ählisi ýerine ýetirilende, döwrebap tehnikalaryň hem-de täze tehnologiýalaryň ulanylmagyna, innowasion önümçilik düzümleriň döredilmegine aýratyn üns bermek zerur diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz senagat we durmuş ähmiýetli desgalary gurmak boýunça işlere gözegçiligi güýçlendirmegiň wajypdygyny aýdyp, wise-premýerlere, aýratyn-da, ýurdumyzyň ak mermerden paýtagty Aşgabat şäherinde gurulýan desgalar bina edilende, ýokary hiliň berjaý edilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk ulgamlarynda 2017-nji ýylyň ýanwar — dekabr aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri hem-de “Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň 2018-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny tassyklamak hakynda” Kararyň taslamasy barada hasabat berdi.
Umuman, ulag-aragatnaşyk toplumy boýunça meýilnama 103 göterim berjaý edildi, ösüş depgini bolsa 105 göterime deň boldy.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ösüş depgini ýük dolanyşygy babatda 106 göterime, ýolagçy dolanyşygynda 100,1 göterime barabar boldy.
Içerki demir ýollary, şol sanda demir ýol köprüleri hem-de demir ýol geçelgeleri, şeýle hem pudagyň tehniki binýadyny işjeň döwrebaplaşdyrmagyň alnyp barylýandygy habar berildi. Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça on iki aýda hyzmatlary ýerine ýetirmek babatda meýilnama 125 göterim berjaý edildi, ösüş depgini bolsa 100 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda we ýolagçy gatnatmakda 101 göterime barabar boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça garalýan döwürde awiahyzmatlary ýerine ýetirmek babatda ösüş depgini 136 göterime ýetdi. Bu görkeziji ýük we ýolagçy dolanyşygy boýunça degişlilikde 122 göterime we 101 göterime deň boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça hasabat döwründe amala aşyrylan işler babatda gazanylan ösüş depgini 105 göterime deň boldy. Ýük daşamak boýunça meýilnamanyň ýerine ýetirilişi 152 göterime ýetdi, ýolagçy dolanyşygy boýunça ösüş depgini 154,3 göterime barabar boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň ulag ulgamynyň ösdürilmegine uly goldaw berýändigini, emma häzire çenli onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça işleriň kanagatlanarsyz alnyp barylýandygyny nygtady. Demir ýollary döwrebaplaşdyrmak, ilata ýokary hilli aragatnaşyk hyzmatlaryny etmek boýunça meseleler haýal çözülýär. Pudagyň guramalaryny we kärhanalaryny paýdarlar jemgyýetine öwürmek, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak boýunça işler gerekli derejede amala aşyrylmaýar diýip, milli Liderimiz belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere zähmet düzgün-nyzamyny berkitmek boýunça çäreleri görmegi hem-de ýolagçylary gatnatmak we ýükleri daşamak boýunça hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmagy gazanmagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow gözegçilik edýän pudaklarynda geçen ýyl alnyp barlan işleriň görkezijileri barada hasabat berip, Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça haryt dolanyşygynyň umumy möçberiniň 4 milliard 891,4 million manada barabar bolandygyny habar berdi. 2016-njy ýyl bilen deňeşdirilende, ösüş 12,8 göterime deň boldy.
Hasabat döwründe Türkmenistanyň döwlet haryt-çig mal biržasy 247 sany birža söwdalaryny geçirip, olarda umumy bahasy 23 milliard 412,1 million manada deň bolan şertnamalaryň 2015-si hasaba alyndy.
Söwda-senagat edarasy tarapyndan 2017-nji ýylda meýilnama 119,9 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe sergileriň 25-si hem-de maslahatlaryň 23-si geçirildi.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň kärhanalary tarapyndan tutuş geçen ýylda 903,1 million manatlyk senagat önümleri, 2 milliard 287,2 million manatlyk oba hojalyk we azyk önümleri öndürildi, 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş degişlilikde 24,2 göterime hem-de 73,7 göterime deň boldy. 6 milliard 585,7 million manat möçberde gurluşyk-gurnama işleri ýerine ýetirildi. TSTB boýunça söwda-haryt dolanyşygy 11 milliard 685 million manada barabar bolup, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 8,3 göterim artdy, hyzmatlar ulgamynda 995 million manatlyk işler ýerine ýetirilip, onuň möçberi 9,2 göterim artdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň eksport-import syýasatynyň kemala gelmeginde ylmy çemeleşmäniň zerurdygyny aýtdy hem-de onuň içerki bazara täsirini seljermek babatda bilermenler jemgyýetçiligini çekmegiň wajypdygyny belledi. Ýurdumyzyň önümleriniň daşary ýurtlara iberilişini öňe ilerletmegiň hem-de onuň möçberlerini artdyrmagyň has netijeli ýollaryny gözlemek gerek.
Milli Liderimiz söwda ulgamyndaky ykdysady özgertmeleriň baş maksadynyň söwda kärhanalarynyň işlerini düýpli gowulandyrmakdan, bölek-satuw ulgamyny ösdürmekden hem-de has amatly nyrh şertlerini, harytlaryň giň görnüşlerini we ýokary hilini üpjün etmekden ybaratdygyna ünsi çekip, bu babatda wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz daşary ykdysady aragatnaşyklary has-da ösdürmegiň, eksport kuwwaty, şol sanda sarp ediş bazaryny giňeltmegiň, içerki önümçiligi höweslendirmegiň anyk ugurlaryny kesgitledi.
Telekeçileriň goşandyny artdyrmazdan, türkmen ykdysadyýetiniň bazar gatnaşyklaryna geçmegi mümkin däldir, şoňa görä-de, döwletimiz milli ösüşiň möhüm wezipelerini çözmäge, ähmiýetli durmuş, senagat we beýleki taslamalary amala aşyrmaga ýurdumyzyň işewür düzümleriniň gatnaşmagyny mundan beýläk-de höweslendirer hem-de goldar diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2017—2023-nji ýyllar üçin konsepsiýasyny durmuşa geçirmek babatda Daşary işler ministrliginiň geçen ýylda ýerine ýetiren işleriniň jemleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda biziň ýurdumyz ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn esasda dostluk we netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny üstünlikli ösdürýär. Hasabat döwründe milli Liderimiziň daşary ýurtlara amala aşyran saparlarynyň, şeýle hem daşary ýurt döwletleriniň birnäçesiniň hem-de abraýly halkara guramalaryň ýolbaşçylarynyň, şol sanda BMG-niň Baş sekretarynyň Türkmenistana saparlarynyň netijeleri munuň aýdyň subutnamasydyr.
2017-nji ýylyň dowamynda Daşary işler ministrligi arkaly ýurdumyza dürli derejedäki wekiliýetleriň 584-si sapar bilen geldi. Şol döwürde Türkmenistandan daşary ýurtlara 624 wekiliýet gitdi. Türkmenistanda hem-de onuň çäklerinden daşarda 235 çäre — maslahatlar, duşuşyklar we beýleki çäreler guraldy.
Geçen ýylyň dowamynda bilelikdäki hökümetara toparlaryň 18 mejlisi hem-de işewür maslahatlarynyň 14-si geçirildi. Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli söwda-ykdysady gatnaşyklary, netijeli medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda olara möhüm orun degişlidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesine, parahatçylyk söýüjilik we hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine esaslanýan döredijilikli daşary syýasata ygrarlydygyny belläp, ileri tutulýan ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek üçin bar bolan kuwwatdan we mümkinçiliklerden has netijeli peýdalanmak maksadynda yzygiderli işleri dowam etmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň sebit we ählumumy gün tertibiniň derwaýys meseleleriniň sazlaşykly çözgüdini işläp taýýarlamaga ýardam edýän oňyn başlangyçlary öňe sürmek bilen, mundan beýläk hem ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek boýunça halkara tagallalara anyk goşant goşjakdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, daşary işler ministrine ministrligiň hem-de ýurdumyzyň diplomatlarynyň öňünde goýlan möhüm wezipeleri çözmäge, şol sanda öňümizdäki ýokary derejedäki daşary ýurt saparlaryna içgin taýýarlyk görmek we guramak boýunça degişli anyk tabşyryklary berdi.
Soňra giňişleýin mejlis welaýatlaryň hem-de ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylarynyň hasabatlary bilen dowam etdi.
Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew geçen ýyl alnyp barlan işleriň netijeleri barada, döwlet Baştutanymyzyň obasenagat toplumyny düýpli özgertmek hem-de onuň girdejililigini artdyrmak, ýer we suw serişdelerini, oba hojalyk tehnikalaryny we mineral dökünleri netijeli peýdalanmak boýunça beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi, şeýle hem senagat pudagynyň görkezijileri barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň netijeliligini, ilatyň durmuş derejesiniň we ýaşaýyş hiliniň ýokarlandyrylmagyna we umuman, öňde goýlan ähli wezipeleriň öz wagtynda çözülmegine gönükdirilen Milli özgertmeler maksatnamasynyň yzygiderli durmuşa geçirilmegini hemişe gözegçilikde saklamagyň zerurdygyny aýdyp, häkime birnäçe görkezmeleri, şol sanda degişli düzümleriň sazlaşykly işlemegine degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykow 2017-nji ýylda welaýatda alnyp barlan işleriň netijeleri, özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişiniň barşy, iri taslamalaryň amala aşyrylyşynyň depginleri hem-de welaýatyň meýdanlarynda alnyp barylýan oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.
Hususan-da, sebitiň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak boýunça görülýän çäreler, bina edilýän desgalarda işleriň ýagdaýy, göz öňünde tutulan işleriň öz wagtynda we ýokary hilli berjaý edilmegini üpjün etmek boýunça çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, bugdaýyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň bereketli hasylynyň düýbüni tutýan ýazky meýdan işlerini öz wagtynda hem-de ýokary hilli geçirmegiň wajypdygyny belledi. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz senagat we durmuş-medeni ähmiýetli täze döwrebap desgalaryň gurulmagyna ilkinji derejeli ähmiýet berilmelidigini aýtdy hem-de adamlaryň zähmet çekmegi, durmuşy we dynç almagy üçin mynasyp şertleriň döredilmeginiň amala aşyrylýan iri möçberli durmuş-ykdysady maksatnamalaryň baş maksady bolup durýandygyny nygtady.
Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi M.Baýramgulyýew 2017-nji ýylda ýurdumyzyň demirgazyk sebitini ösdürmegiň görkezijileri hem-de möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy hakynda hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň oba hojalyk düzümlerinde öndürijiligi artdyrmagyň, suw serişdelerini rejeli peýdalanmak hem-de ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak boýunça çäreleri işjeňleşdirmegiň möhümdigine ünsi çekip, häkime anyk görkezmeleri berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz adamlaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmak, möhüm meselelerini öz wagtynda çözmek bilen bagly ähli meseleleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew geçen ýyl ýerine ýetirilen işleriň netijeleri hem-de welaýatda gurulýan desgalarda işleriň ýagdaýy, durmuş we ykdysady görkezijileriň maksadalaýyk ýokarlandyrylyşy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz häkime oba hojalyk işleriniň netijeliligi, ýer-suw serişdelerini oýlanyşykly peýdalanmak, ekerançylygy ösdürmäge öňdebaryjy ylmy çemeleşmeleri işjeň ornaşdyrmak, bu ugurda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli berjaý etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň jemleýji görkezijileri boýunça hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Oba milli maksatnamasyny amala aşyrmak boýunça wezipeleri üstünlikli çözmegiň meseleleri barada durup geçmek bilen, bu ugurda işleriň degişli düzümleriň ýolbaşçylarynyň üns merkezinde bolmalydygyny aýtdy. Milli Liderimiz sebitiň çäklerinde gurulýan desgalaryň gurluşygynyň depginlerini ýokarlandyrmagyň, ýaşaýyş jaýlarynda we durmuş maksatly desgalarda ýyladyş, energiýa we gaz üpjünçilik ulgamlarynyň takyk işiniň üpjün edilmegini tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz bereketli hasylyň düýbüni tutýan möwsümleýin oba hojalyk işlerini ýokary hilli we öz wagtynda geçirmegiň möhümdigini belläp, şol işleriň ylmy taýdan esaslandyrylan agrotehniki kadalara doly laýyk gelmegini talap etdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda 2017-nji ýylda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Tutuş oba hojalyk toplumy boýunça önümçiligiň ösüş depgini 103,8 göterime deň boldy.
Wise-premýer möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, häzirki wagtda welaýatlarda güýzlük bugdaýa ideg etmek işleriniň, şol sanda suw tutmak we mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň alnyp barylýandygyny belledi. Şunuň bilen birlikde, ýerler hem-de oba hojalyk tehnikalary ýaz ekişine taýýarlanylýar.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Şahsy kömekçi hojalygy alyp barmak (mellek) we özbaşdak ýaşaýyş jaýyny gurmak üçin ýer böleklerini hususy eýeçilige bermek hakynda”, “Welaýatlar boýunça 2018-nji ýylda oba hojalyk ekinlerini ýerleşdirmek hem-de önümleri öndürmek hakynda” hem-de “Türkmenistanda 2018-nji ýylda gowaçanyň ýokary hasylyny ýetişdirmek hakynda” Kararlaryň taslamalary hödürlenildi.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiziň 2018-nji ýylda ýurdumyzyň welaýatlarynyň we etraplarynyň suwdan peýdalanyjylary üçin suw serişdelerini tassyklamak baradaky buýrugynyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer E.Orazgeldiýewe, Oba we suw hojalyk ministrliginiň ýolbaşçylaryna, häkimlere ýüzlenip, olaryň öňünde durýan wezipeler barada aýtdy. Häzirki döwürdäki esasy wezipäňiz işiňizde bar bolan kemçilikleri düzetmekden, ýer kadastryny taýýarlamakdan we ýerleri daýhanlara hususy eýeçilige bermekden hem-de daýhan birleşiklerini guramagyň täze görnüşini gözlemekden ybaratdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy. Bellenilişi ýaly, bu işler häzir ýaramaz alnyp barylýar. Şoňa görä-de, bu meseleler üns merkezinde bolmalydyr.
Şeýle hem häzirki döwürde şu ýylyň hasylynyň, ýagny bugdaýyň, gowaçanyň, şalynyň, gök-bakja ekinleriniň we miwe hasylynyň düýbi tutulýar. Siziň işiňiziň netijelerine biz oba hojalyk ekinlerinden alnan hasyla görä baha bereris diýip, milli Liderimiz nygtady.
Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýerlerde ähli agrotehniki çäreleriň ýerine ýetirilişini, aýratyn-da, akabalaryň we ýaplaryň arassalanyşyny berk gözegçilikde saklamak wajypdyr. Oba we suw hojalyk ministrliginiň ýolbaşçylary, welaýatlaryň häkimleri etraplarda ýygy-ýygydan bolup, bu işleriň geçirilişine gözegçilik etmelidirler, bar bolan meseleleri çözmekde ýerli ýolbaşçylara kömek bermelidirler.
Hormatly Prezidentimiz hödürlenen resminamalara gol çekip, wise-premýere olary ýerine ýetirmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň alyp barýan işleri bilen baglanyşykly meselelere degip geçmek bilen, Agrar partiýanyň ýolbaşçysy B.Annagurbanowa partiýa agzalarynyň ýerlerde ýygy-ýygydan bolup, daýhanlaryň alyp barýan işleri bilen yzygiderli tanşyp durmaklaryny ýola goýmagy maslahat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Agrar partiýanyň agzalarynyň daýhan hojalyklarynda häzirki zaman iş usullaryny ornaşdyrmak, ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan çärelere işjeň gatnaşmagynyň we bu ugurda amala aşyrylýan işleriň netijeli häsiýete eýe bolmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan sazlaşykly ösüşini üpjün etmek we bu ugurda ýüze çykýan bökdençlikleri aradan aýyrmak bilen baglanyşykly meseleleriň örän möhümdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz jemgyýetimizde korrupsiýa we parahorluk ýaly ýaramaz ýagdaýlaryň öňüni almak boýunça hemmetaraplaýyn işleriň yzygiderli alnyp baryljakdygyny belledi.
Soňra döwlet Baştutanymyz Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory M.Çakyýewe söz berdi, ol milli Liderimiziň tabşyrygyna laýyklykda, ykdysady ulgamda kanun bozmalaryň öňüni almak boýunça geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, korrupsiýa we parahorluga garşy barlyşyksyz göreş alyp barmak hem-de käbir döwlet işgärleriniň kanunçylyga garşy amala aşyrýan hereketleriniň öňüni almak maksady bilen, ýurdumyzyň hukuk goraýjy edaralary bilen bilelikde degişli seljermeler geçirilýär.
Şeýlelikde, oba we suw hojalyk ministri wezipesinde işlän N.Sapardurdyýewiň betnebislik niýeti bilen gulluk wezipesini hyýanatly peýdalanyp, garamagyndaky kärhanalaryň ýolbaşçylarynyň, daşary ýurt kompaniýalarynyň we telekeçileriň kanuny bähbitlerine zyýan ýetirip, olardan aýratyn uly möçberde para alandygy ýüze çykaryldy. N.Sapardurdyýewiň jenaýatçylykly ýol bilen gazanan pul serişdeleri, ähli amatlyklary bolan öýleri, dürli kysymdaky awtoulaglary we altyndan ýasalan şaý-sepleri hem-de öý goşlary gozgalmasyz edildi.
Hasabatyň çäklerinde ýurdumyzyň Jemagat hojalygy ministrliginiň “Balkanwelaýatagyzsuw” birleşiginiň başlygy wezipesinde 2010-njy ýylyň ýanwar aýyndan bäri işlän A.Derýaýewiň işine geçirilen barlagyň netijeleri barada aýdyldy, ol Bereket suw ýygnaýjy-paýlaýjy desga gullugynyň başlygy J.Hallakgaýew bilen deslapdan dilleşip, birleşigiň Bereket, Serdar, Magtymguly, Etrek etrap birleşikleriniň garamagyndaky bölümlere işe kabul etmekde 52 raýatdan para alypdyrlar. Şol maliýe serişdelerine hem döwrebap ýokary amatlykly ýaşaýyş jaýlary, uly möçberde altyn şaý-sepler satyn alnypdyr. Olaryň wezipe ygtyýarlyklaryndan hyýanatly peýdalanyp, jenaýatçylykly ýol bilen edinen emläkleri we gymmatlyklary gozgalmasyz edildi. Häzirki döwürde “Balkanwelaýatagyzsuw” birleşiginiň maliýe-hojalyk düzümlerinde barlag işleri dowam edýär.
Şeýle hem gullugyň ýolbaşçysy Azyk senagaty döwlet birleşiginiň garamagyndaky Daşoguz ösümlik-ýag kärhanasynda geçirilen derňew işleriniň netijeleri barada habar berdi. Barlagyň dowamynda ady agzalan kärhananyň taýýar önümler bölüminiň başlygy D.Kazakowyň, şol kärhananyň pagta ýagyny gaplaýan sehiniň başlygy T.Täçmädowyň, Köneürgenç etrap daýhan bazarynyň başlygy M.Söýünowyň, şeýle hem şol bazaryň dolandyryjysy B.Käbäýewiň deslapdan dilleşip, wezipe ygtyýarlyklaryny hyýanatly peýdalanyp, Daşoguz ösümlik-ýag kärhanasyndan 1500 tonna arassalanan pagta ýagyny ogurlap satyp, öz haýyrlaryna harçlandyklaryny aýtdy.
Olar eden jenaýatçylykly etmişlerini ýaşyrmak maksady bilen, Türkmenistanda öndürilen 2 million 304 müň 360 manatlyk 1800 top brezentiň bahasyny ýokarlandyryp, 5 million 60 müň manada daşary ýurtdan satyn alnan hökmünde görkezipdirler. Mundan başga-da, olar iým ýetmezçiligini döredip, resminamalara galp maglumatlary girizip, döwlete aýratyn uly möçberde zyýan ýetiripdirler.
Netijede, D.Kazakowyň, T.Täçmädowyň, M.Söýünowyň we B.Käbäýewiň garşysyna jenaýat işi gozgalyp, döwlete ýetirilen zyýanyň öwezi doly ýerinde goýuldy. Deslapky derňew işleri dowam edýär.
Soňra Aşgabat şäher häkimliginiň garamagyndaky “Arkaçgurluşyk” önümçilik birleşiginde geçirilen barlag-derňew işleriniň dowamynda ýüze çykarylan kanun bozmalar barada aýdyldy. Habar berlişi ýaly, birleşigiň iş alypbaryjysy wezipesinde işlän B.Karaýew, birleşigiň 2-nji abatlaýyş-gurluşyk müdirliginiň iş alypbaryjylary J.Saparow, R.Ataýew, şol müdirligiň topar ýolbaşçysy H.Hudaýlyýew hem-de “Santehgurnama” gurluşyk müdirliginiň iş alypbaryjysy B.Hojaýew deslapdan dilleşip, wezipe ygtyýarlyklaryny hyýanatly peýdalanmak bilen, garamagynda duran gurluşyk serişdelerini ogurlapdyrlar, bu bolsa maddy ýetmezçiligi döredipdir. Şeýle hem dürli wagtyň dowamynda hakykat ýüzünde işlemedik ýa-da gyssagly işler üçin resmileşdirilen 243 raýata zähmet haklarynyň ýazylandygy ýüze çykaryldy. Netijede, döwlete aýratyn uly möçberde zyýan ýetirildi.
Ady agzalan adamlaryň her biriniň garşysyna jenaýat işleri gozgaldy, parahorlaryň döwlete ýetiren zyýany nagt pul görnüşinde ýerinde goýduryldy. Häzirki wagtda derňew işleri dowam edýär. Gullugyň ýolbaşçysynyň belleýşi ýaly, korrupsiýanyň we parahorlugyň soňuna çykmak boýunça döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklaryny birkemsiz berjaý etmek ugrunda geljekde hem ähli çäreler görler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu mejlise ähli ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we guramalaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşýandygyny nazara almak bilen, korrupsiýa we parahorluk üçin döwlet gullukçylaryna, eýeleýän wezipesine garamazdan, berk temmi beriljekdigini ýatlatdy. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, korrupsiýa we parahorluk üçin jeza çärelerini berkitmek üçin kanunlara täzeden garaldy, şol adamlar babatda günä geçiş ýatyryldy, zerur bolan halatynda, biz şeýle jenaýatlar üçin jeza çärelerini kanun esasynda berkideris.
Hiç kime halkyň puluny ogurlamaga, onuň hasabyna baýamaga ýol berilmez diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we zerur bolan halatynda Türkmenistanyň Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň ygtyýarlyklarynyň giňeldiljekdigini we onuň işgärleriniň sanynyň artdyryljakdygyny, ýöne döwlet serişdelerini ogurlamak ýaly ýaramaz ýagdaýyň soňuna çykyljakdygyny nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, geçen ýylyň başynda 2017-nji ýylyň jemleri boýunça welaýatlarda durmuş, ykdysady we medeni taýdan ähli görkezijiler babatda iň ýokary netijeleri gazanan etraplary we etrap hukukly şäherleri kesgitlemek maksady bilen, bäsleşigiň yglan edilendigini belledi. Ýakynda ýurdumyzyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň ýolbaşçylygynda ýörite topar bu bäsleşigiň jemlerini jemledi diýip, döwlet Baştutanymyz Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy G.Baýramowa hasabat bermek üçin söz berdi.
Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň beren maglumatlarynyň seljerilmegini, şeýle hem bilermenleriň bahalaryny nazara almak bilen, ilki bilen, her welaýatda iň ýokary netijeleri gazanan etrap ýa-da etrap hukukly şäher kesgitlenildi, soňra welaýat tapgyrynyň ýeňijileriniň arasynda 2017-nji ýylda ýurdumyzyň iň gowy etraby saýlanyp alyndy. Netijede, Mary welaýatynyň Wekilbazar etraby ýeňiji boldy.
Türkmenistanyň Prezidenti habary diňläp hem-de bäsleşigiň ýeňijilerini gutlap, Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynyň häkimligini bir million amerikan dollary möçberde pul baýragy bilen sylaglamak baradaky Buýruga gol çekdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz 2018-nji ýylda bu bäsleşigi yglan etmek hakynda resminama gol çekdi.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlenip, 2017-nji ýylyň netijelerini häsiýetlendirdi hem-de 2018-nji ýylda ýurdumyzyň öňünde durýan ileri tutulýan wezipeleri kesgitledi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik we ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan syýasaty üstünlikli durmuşa geçirmegi, ýüze çykýan meseleleri parahatçylykly gepleşikler arkaly we Birleşen Milletler Guramasynyň kabul edýän çözgütleriniň çäklerinde çözmek boýunça alnyp barylýan syýasatyň netijesinde Garaşsyz Watanymyz häzirki döwürde bütin dünýäde barha giňden meşhurlyga we hormata eýe bolýar.
Biz geljekde hem bütin dünýäniň ýurtlary bilen netijeli hyzmatdaşlyk etmek syýasatymyzy alyp bararys. Milli bähbitlerimizi goramak üçin, ähli tagallalary ederis diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we bu syýasatyň sebitde özara ynanyşmak, dostluk we hyzmatdaşlyk ýagdaýyny berkitmäge ýardam berýändigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow geçen ýylda gazanylan üstünlikler barada aýdyp, milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösýändigini kanagatlanma bilen belledi. Jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,5 göterim boldy. Häzir hem ykdysadyýetimize uly mukdarda, ýagny 50 milliard amerikan dollaryna golaý möçberde maýa goýumlaryny goýýarys. Hasabat döwründe daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberi 6,6 göterim köpeldi. Milli pulumyz bolan manadyň hümmeti şol bir derejede, durnukly saklanýar. Hümmetsizlik hem bellenilen kadalaryň çäklerinde dur. Şol bir wagtyň özünde zähmet haklarynyň möçberi artdyryldy.
Ylym-bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynda özgertmeler üstünlikli dowam edýär. Gurluşyk, senagat we beýleki pudaklarda ýokary ösüş depginleri gazanylýar. Oba hojalygyny özgertmek boýunça görýän çärelerimiz hem netije berip başlaýar.
Häzirki döwürde ýurdumyzda umumy bahasy 42 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän iri desgalaryň 1700-e golaýy gurulýar. Geçirýän özgertmelerimize laýyklykda nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we abadanlaşdyrmak işleri alnyp barylýar. Esasy gaz geçirijiler giň gerim bilen gurulýar. Has oňaýly ýaşaýyş jaýlary, mekdepler, ýokary derejeli myhmanhanalar we ýaşaýyş-durmuş maksatly beýleki desgalar bina edilýär we ulanylmaga berilýär.
Raýatlarymyzyň pensiýalarynyň we beýleki durmuş tölegleriniň möçberleri artdyryldy. Ilatyň ähli gatlaklarynyň ýaşaýyş-durmuş şertleri has-da gowulandy.
Bu zatlaryň ählisi biziň alyp barýan daşary we içeri syýasatymyzyň berýän netijesidir, merdana halkymyzyň yhlasly we tutanýerli zähmetiniň miwesidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Prezident maksatnamasynyň esasy meselelerine ýygnananlaryň ünsüni çekip, şu ýyl hem gülläp ösýän Türkmenistan Watanymyzy kemala getirýän özgertmeler ýolunyň dowam etdiriljekdigini belledi.
Ýurdumyzy durnukly ösdürmek üçin, biziň öňümizde bar bolan ähli serişdelerimizi we mümkinçiliklerimizi has doly hem-de netijeli ulanmak wezipesi durýar. Şu wezipelerden ugur alyp, bazar gatnaşyklaryna geçmek, hususan-da, ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz pudagyny çalt depginler bilen ösdürmek, işjeň telekeçiligi, innowasion başlangyçlary we tehnologiýalary goldamak, bilelikdäki kärhanalary we paýdarlar jemgyýetlerini döretmek, maliýe we bank ulgamlarynda geçirilýän özgertmeleri dowam etmek, gazna biržasyny hem-de gymmatly kagyzlaryň bazaryny döretmek möhümdir.
Prezident maksatnamasynda bellenen tabşyryklara laýyklykda, ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüş depginini ýokary derejede saklamak göz öňünde tutulýar. Täze, döwrebap iri desgalary gurmak, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny mundan beýläk-de ösdürmek bellenilýär.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa we beýleki wise-premýerlere, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, şu ýyl ähli tagallalary işjeň maýa goýum syýasatyny alyp barmaga gönükdirmegiň, Prezident Maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirmek üçin gowy binýat döretmegiň wajypdygyny belledi.
Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge esas hökmünde maýa goýumlaryny doly möçberde gönükdirmeli diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilatyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmak, hususan-da, ipoteka karzlary boýunça ýaşaýyş jaýlaryny gurmak meseleleriniň ýurdumyzyň Hökümetiniň üns merkezinde bolmalydygyny belläp, ýaş maşgalalary ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün etmek üçin, olara karz serişdeleri we ýer böleklerini bermek ulgamyny yzygiderli ösdürmegiň wajypdygyny aýtdy hem-de G.Myradowa ministrlikleriň we pudak edaralarynyň bu ugurda alyp barýan işlerini güýçlendirmegi tabşyrdy.
Häzir her bir ministrligiň hem-de pudak edarasynyň şu ýyl üçin anyk maksatnamasy bar. Maliýe we ykdysadyýet ministrligi bu maksatnamalaryň, aýratyn-da, Prezident maksatnamasynyň ýerine ýetirilişini berk gözegçilikde saklamalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, 2018-nji ýylyň dowamynda birnäçe halkara saparlary amala aşyrmak göz öňünde tutulýar, beýleki ýurtlaryň döwlet ýolbaşçylarynyň baştutanlygyndaky wekiliýetler hem kabul ediler, şeýle hem birnäçe halkara maslahatlar geçiriler.
Ýakyn wagtda, ýagny 7-nji fewralda Aşgabat şäheriniň «Täze zaman» ýaşaýyş toplumynyň nobatdaky tapgyry dabaraly ýagdaýda açylar. 14-nji fewralda telekeçileriň täze edara merkezi, şeýle hem Ahal welaýatynda aýna önümlerini öndürýän kärhanalar ulanylmaga berler.
Fewral aýynyň 23-ine Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň düýbi tutular.
Fewral aýynyň 25-ine Türkmenabat şäherinde Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisi geçiriler, aýyň 26-syna bolsa birbada üç sany sport ýaryşyna, ýagny «Amul — Hazar 2018» atly halkara awtorallä, welosiped we ylgaw ýaryşlaryna badalga berler. Eýýäm bellenip geçilişi ýaly, döwlet Baştutanymyz awtomobil ýaryşynyň geçjek ugruny «Beýik Ýüpek ýoly» diýip atlandyrmagy teklip etdi.
Şol gün Türkmenabat şäherinde täze gurlan halkara howa menzili hem işe giriziler.
Mart aýynda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeş agzalarynyň saýlawlary bolar. Aprel aýynda bolsa Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň ilkinji mejlisi geçiriler.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna, häkimlere Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň hem-de Halk maslahatlarynyň agzalarynyň saýlawlaryny ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Nygtalyşy ýaly, mart aýynyň 25-inde geçiriljek saýlawlar ýurdumyzda amala aşyrylýan demokratik özgertmeleriň täze tapgyry hökmünde jemgyýetimiziň durmuşyna halk häkimiýetiniň ýörelgelerini ornaşdyrmagyň ýolunda nobatdaky ädim bolmalydyr. Şu saýlawlara laýyklykda, biz aprel aýynyň başynda ýurdumyzyň täze düzümdäki Halk Maslahatynyň ilkinji guramaçylyk mejlisini geçirmelidiris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Sentýabr aýynyň 15-inde Türkmenbaşy şäherinde halkara awtoralli we ylgaw ýaryşlary tamamlanar.
Mundan başga-da, «Türkmeniň Altyn asyry» atly baýragy almak ugrundaky jemleýji bäsleşik geçiriler.
Sentýabr aýynyň 20 — 23-inde Türkmenistanyň wekiliýeti Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň nobatdaky mejlisine gatnaşar.
Ýurdumyzyň Garaşsyzlyk baýramyny 27-nji sentýabrda, Halkara Bitaraplyk gününi bolsa 12-nji dekabrda uly dabaralara besläp, giňden belläp geçeris.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, göz öňünde tutulýan bu çäreler örän möhüm çärelerdir. Şoňa görä-de, olaryň ählisini ýokary derejede we guramaçylykly geçirmek üçin häzirden hemmeler düýpli taýýarlyk görmelidir.
“Men ählimiziň el-ele berip, halkymyz bilen bilelikde tutanýerli zähmet çekip, 2018-nji ýyl üçin kesgitlän täze sepgitlerimize ýetjekdigimize berk ynanýaryn” diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy uly üns bilen diňlenildi hem-de şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylanyldy.
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy ertir, 27-nji ýanwarda ýurdumyzda ajaýyp senäniň — Watan goragçylarynyň gününiň belleniljekdigini aýdyp, esgerleri, serkerdeleri, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryny bu baýramçylyk bilen tüýs ýürekden gutlady we olara jogapkärli işinde mundan beýläk-de uly üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlaryň hemmesine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we öňde goýlan wezipeleri çözmekde uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen 2018-nji ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.


c: text/html

text: “Binalaryň we desgalaryň düýpleri” atly TGK 2.02.01-16 belgili Türkmenistanyň gurluşyk kadalary. Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda çykaran MB-02 buýrugy bilen tassyklanylan. Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 26-njy ýanwarynda 952 san bilen döwlet tarapyndan bellige alnandygyny göz öňünde tutmak bilen, binalarda we desgalarda taslama we gurluşyk işleri ýerine ýetirlende peýdalanyp boljakdygyny habar berýäris. Buýrujy: Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi. Ýerine ýetiriji: Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk YBI, «Jaýlaryň we desgalaryň seýsmika çydamlylygy» barlaghanasy. Temanyň ýolbaşçysy: tehniki ylymlaryň kandidaty I.B.Ilýasow, Jogapkär ýerine ýetirijiler: G.B.Annaýew, W.A.Lopaşew, S.P.Saprina. “Seýsmiki sebitlerde gurluşyk. Taslamagyň kadalary. 4-nji bölüm. Turbageçiriji inženerçilik ulgamlary we desgalary” atly TGK 2.01.08-16 belgili Türkmenistanyň gurluşyk kadalaryny, Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 19-njy sentýabrynda çykaran MB-79 buýrugy bilen tassyklanylan. Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 13-nji oktýabrynda 1022 san bilen döwlet tarapyndan bellige alnandygyny göz öňünde tutmak bilen, binalarda we desgalarda taslama we gurluşyk işleri ýerine ýetirlende peýdalanyp boljakdygyny habar berýäris. Buýrujy: Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi. Ýerine ýetiriji: Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk YBI, «Jaýlaryň we desgalaryň seýsmika çydamlylygy» barlaghanasy. Temanyň ýolbaşçysy: tehniki ylymlaryň kandidaty I.B.Ilýasow, Jogapkär ýerine ýetirijiler: G.B.Annaýew, W.A.Lopaşew, S.P.Saprina. “Binalary we desgalary posdan goramagyň usullary we tehnologiýasy” atly TGK 2.03.01-16 belgili Türkmenistanyň gurluşyk kadalaryny Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 17-nji oktýabrynda çykaran MB-85 belgili buýrugy bilen tassyklanylan. Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 2016-njy ýylyň 16-njy noýabrynda 1027 san bilen döwlet tarapyndan bellige alnandygyny göz öňünde tutmak bilen, binalarda we desgalarda taslama we gurluşyk işleri ýerine ýetirlende peýdalanyp boljakdygyny habar berýäris. Buýrujy: Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi. Ýerine ýetiriji: Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk YBI, «Gidroizolýasiýa we posa garşy gorag» barlaghanasy. Temanyň ýolbaşçysy: tehniki ylymlaryň kandidatlary Т.А. Dowmat, J.H. Lewşina, barlaghana müdiri – Ýe.W. Kaýserli. Jogapkär ýerine ýetirijiler: A.G.Ýuwşanow, R.A.Persiýanow, G.N.Urýaýewa, A.M.Geldiýew, T.O.Orazow, B.A.Annamyradow Milli gurluşyk kadalaryny işläp taýýarlamak üçin Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň tabşyrygy, TGK 1.01.01-94*, 4 b.-de göz öňünde tutulan kadalaşdyryjy resminamanyň güýje girmeli möhleti, şeýle hem täze gidroizolýasion materiallaryň goýberilmegi we ulanylmagy esas bolup durýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aşakda berilýän soraglara dogry jogap beriň, şonda siz özüňiziň kimdigiňizi tanarsyňyz.
Adamy berýän jogaby boýunça däl,
berýän soragy boýunça tana
Wolter – filosof
Aşakdyky soraglary hemişe özüňize berip ýöremegi endik ediniň, durmuşyňyzyň üýtgeýändigine syn ediň.
Amatlylyk üçin bu soraglary telefonuň ýa-da kompýuteriň ýadynda saklap goýuň. (Temanyň soňunda *doсx formatda faýl goýular)
1-nji sfera: Durmuş garmoniýasy
Aşakdaky beriljek soraglara diňe bir jogap beriň. Ol jogaplar: “hawa” ýa-da “ýok”
- Men bagtlymy?
- Men edilen kömek üçin minnetdarlyk bildirýänmi?
- Maňa öz işimi halaýanmy?
- Men özümi gowy duýýanmy?
- Özümi terbiýelemek üçin wagt sarp edýänmi?
Bagt – minnetdarlyksyz, öz işiňi söýmezlik, özüňi gowy duýmazlyk, özüňi terbiýelemezlik bilen bolup bilmeýär. Eger siz şu soraglaryň haýsy bolsada birine “ýok” jogap beren bolsaňyz, onda beýleki soraglaryň üstünde hem işläň.
2-nji sfera: Iş, zähmet
Adam 24 sagadyň 16 sagadyny fiziki aktiwlilik bilen geçirýär. Şol 16 sagadyň 70%-ini zähmete, öz işine bagyşlaýar.
6. Men täze zat öwrenýänmi?
7. Meniň çekýän zähmetim üstünlige ýetýärmi?
8. Men işim, men üçin nähili orunda durýar? Oňa bolan hormatym nähili?
9. Men öz ygtyýarlygymy nädip giňeldip bilýän?
10. Öz edýän işimiň, ondan hem gowusyny edip bilýänmi?
3-nji sfera: Biznes
Eger siz uly ýa-da kiçili biznesiň eýesi bolsaňyz onda şu soraglara jogap berip görüň.
11. Menin biznesimiň esasy problemasy nämede?
12. Esasy problemany nädip çözmeli?
13. Öndürýän önümlerimiň hilini ýokarlandyryp, öňki bahasynda satarynmy?
14. Potensialy ýokary hyzmatdaşlygy nädip gazanmaly?
15. Çykdajymy azaldyp, köp girdeji gazanyp bilerinmi?
4-nji sfera: Durmuşymyň hasyllylygy
16. Häzirki wagtda men üçin näme birinji orunda durýar?
17. Öz arzuwyma gysga wagtda ýetmek üçin näme etmeli?
18. Haýsy hereketlerimi häzir ýatyrmaly? Nämeleriň üstünde işmegimi bes etmeli?
19. Haýsy işlere men gizlin aralaşýan?
20. Şu güne çenli men özüme haýsy soragy bermedim?
Ýokarda berlen soraglara dogry jogap bermegiňizi başaryň. Çünki bu soraglary siz öz-özüňize berýäňiz, ýagny özüňizi aldamaň.
Men bagtlymy * doсx (Ýokardaky soraglar berlen)
4,309 gezek okaldy


text:
Stress
Stress — Stress-munyň özi garaşylmadyk we dartgynly şertlerde döreýän emosional ýagdaýdyr. Özüňi alyp arşyn stress ýagdaýy garaşylmadyk, duýdansyz üýtgeýän şertlerde töwekgel hereketler, çalt we özbaşdak, karara gelmek zerurlygyny, döredýän howply ýagdaýlarda reaksiýanyň çaltlylygy ýaly häsiýetlerde ýüze çykýar.
Stress ýagdaýynda maksada gönükdirilen işiň amala aşyrylmagy kynlaşyp, pikiriň başga zada geçmeginden we bölünmeginden başlap, hat-da hereketleriň umumy togtamagy ýa-da doly bozulmagy-da bolup biler. Şeýle bolanynda endikler we öwrendikler üýtgemän galyp, aňlanylan herektleriň ornuny tutýarlar. Stress ýagdaýynda kabul edişiň (duýdansyz peýda bolan betniýet garşydaşlaryň sanyny kesgitlemekde), ýadyň (gowy bilýän zatlaryňy unutmak) ýalnyşlyklary, garaşylmaýan şol bir gyjyndyryjylara dürli reaksiýalaryň bolmagy we ş.m. mümkin.
Ýöne, birnäçe adamlarada güýçli bolmadyk stress hem täze güyç, işeňňirlik, pikirleriň aýdynlygyny we durulygyny döredip biler. Napoleon özüniň marşallarynyň biri hakynda şeýle ýazypdyr: "ol diňe ok-därileriň arasynda, çyklyşyklaryň gümmürdisine aşa parasatly bolup bilýärdi, şol ýerde onuň göz ölçegi (doeie) onuň sowukganlylygy we gujury deňsiztaýsyzsdy, ýöne ol asuda ýagdaýda, kabinetde karta seredip öz operasiýalaryny, öňküsi ýaly gowy taýýarlap bilmezdi".
Haýsydyr bir situasiýanyň adamda stress ýagdaýyny döredip biljekdigini önünden kesgitlemek mümkin däl. Adamyň stress ýagdaýynda özini alyp barşy köp babatlarda onuň şahsy aýratynlyklaryna: ýagdaýa tiz baha bermek başarnygyna, garaşylmadyk ýagdaýlarda derrew ugur tapyjylyk endiklerine, özüne erk edip bilýänligine, töwekgeldigine, hereketleriniň maksada laýyklygyna we sabyrlylygyna, şeýle ýagdaýlardan baş alyp çykmaga tejribäniň barlygynda we ş.m. baglydyr.
Kaynag[üýtget | edit source]
Professor B.B.Basarow, uly mugallym A.A.Esenowa Emosiýalaryň psihologiýasy. Ýokary okuw mekdepleri üçin okuw gollanmasy.– A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2010. sah.17-18.


text:
Kosowo 15-nji iýunda 9 adamy Kosowoda we Dünýä futbol ýaryşynda Ysraýylyň we Albaniýanyň arasynda geçen ýyl bolan oýunlaryň dowamynda terrorçylykly hüjümleri amala aşyrmak üçin dildüwüşik gurnamak aýyplamasynyň esasynda sud edýär.
Bu 9 adam, noýabr aýyndaky oýunlaryň öňýanynda Kosowoda we goňşy Albaniýada hem Makedoniýada geçirilen tutha-tutluklaryň dowamynda saklanan 19 adamyň arasynda tussag edilipdi. Şol ýaryşlar howpsuzlyk sebäplerden Albaniýanyň paýtagty Tirananyň golaýyndaky Şkodra şäherine geçirilipdi.
Tussag edilenler “Noýabr aýynda ýaryşa gatnaşmak üçin Albaniýa baran ysraýylly futbolçylara we janköýerlere garşy terrorçylykly hüjümleri amala aşyrmagy” planlaşdyrmakda aýyplandylar.
Olaryň “Balkan döwletlerinde esasy syýasy, konstitusional, ykdysady we sosial strukturalary durnuksyzlandyrmak we ýumurmak we soňra öz Yslam döwletini gurmak” maksadyny öz öňünde goýandygy aýdyldy.
Prokurorlar şübhe astyna alnan iki adamyň Kosowoda ýerli we halkara resmilerine garşy terror hüjümlerini amala aşyrmak üçin dildüwüşik gurnamak aýyplamasynyň esasynda sud edilendigini we ýene biriniň söweşijileriň düzüminde Ýakyn Gündogarda söweşmek bilen baglylykda suda çekilendigini aýtdy.


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň Gün tertibi
Türkiýäniň referendumynyň we onuň netijeleriniň analizi
Konstitutsiýanyň we dolanşygyň iki ugurlylygy Türkiýede uzak ýyllardan bäri jedelleşilen esasy ugurlardan biri bolup geldi. Türkiýe bu mesele boýunça 16-njy aprelde referendum geçirdi. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda Türkiýäniň referendumyny we onuň netijelerini analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetinin Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýe bir tarapdan DAİŞ-PKK-FETÖ ýaly terror guramalaryna garşy göreşýän bolsa, beýleki tarapdan-da 15-nji iýulda başdan geçirilen hyýanatçylykly agdarlyşyk synanşygynda çekilen ýitgileriň öwezini dolmaga synanşýar. 15-nji iýuly ýüze çykaran howplar entegem dowam edýär. Bu şertlerde Türkiýe Respublikasynyň dolanşyk ulgamyny ýeňilleşdirmek üçin Adalat we ösüş partiýasy bilen Milletçi hereket partiýasy konstitutsion özgertme taslamasyny taýarladylar. Şol özgertmeler 16-njy aprelde türk milletiniň garamagyna hödürlendi. Referendumde konstitutsion özgertme 51,4 göterim bilen kabul edildi.
Türkiýe Respublikasynda häzirki wagtda güýjüni saklaýan 1982-nji ýylda kabul edilen konstitutsiýa esasanda prezidentiň ygtyýarlary we borçlary taýdan adaty parlamentar ulgamy kadalaryna bap gelmeýär. 1982-nji ýylda kabul edilen konstitutsiýanyň düzümindäki agdarlyşyk ruhy şu günki güne çenli edilen 18 özgertmä garamazdan doly saplanmady. 2014-nji ýylda prezidentiň ilkinji gezek halk tarapyndan saýlanmagy sebäpli ulgamdaky çykgynsyzlyk çuňlaşdy. Ygtyýar we borç paradoksy ulgam çykgynsyzlygyny emele getirdi.
1980-nji ýylyň 12-nji sentýabryndaky harby agdarlyşyk bilen başlan; 2016-njy ýylyň 15-nji iýulyndaky agdarlyşyk synanşygyna çenli dowam eden tapgyr, konstitutsion normalaryň, borçlaryň we ygtyýarlyklaryň doly kesgitlenmegi üçin düýpli özgertmäniň edilmegini mejbury ýagdaýa getirdi.
Adalat we ösüş partiýasy bilen Milletçi hereket partiýasynyň ýaýarlan we referendumda kabul edilen konstitution özgertmäniň mazmuny şeýle;
Konstitutsion özgertme bilen hökmet ulgamynda özgertme edilýär. Dolanşykda iki ugurlylyk ortadan aýrylar. Dolanşyk ygtyýary prezidentine degişli bolar.
Kanun çykaryş ygtyýary Mejlise berilýär. Hökümetiň kanuny taslamalary bilen kanun çykaryjy organda höküm sürmeginiň öňi alynýar. Kanun çykaryş we dolanşyk dolulygyna biri-birinden aýrylýar. Güýçleriň özbaşdaklygy çürt-kesik kesgitlenýär.
Prezidentiň hukuky taýdan el degirilmesizligi ortadan aýrylýar. Diňe watana dönüklik däl, ähli işlerinde syýasy we kanuny taýdan borçlary bar.
Kanuny çykaryjy we dolandyryjy organyň özbaşdaklygy bilen Türkiýäniň raýatlary iki saýlawda berjek sesleri bilen dolanşygy gönüden saýlar.
Hökümeti emele getirýän syýasy partiýa bilen kanun çykaryjy organda esasy köplügi eýeleýän syýasy partiýanyň bir bolma mejburlygy ortadan aýrylýar. Prezidentiň syýasy partiýasy bilen gatnaşygynyň kesilmegi baradaky düzgün aýrylýar. Saýlanma ýaşy 18-e düşürilýär. Şeýlelikde türk ýaşlarynyň syýasata işjeň gatnaşmagyna şert döredilýär. Mejlisiň deputatlarynyň sany 600-e ýetiriler.
Prezidentiň permanlary kanuny güýje eýe bolmaz. Permanlar kanun bilen kesgitlenen ugurlara degişli bolmaz. Mejlis şol ugur boýunça kanun çykaran halatynda güýjüni ýitirer.
Beýik diwanyň öňünde jogapkärçilige çekilmeklik ýeňilleşýär. Şeýlelikde kanun çykaryjy organyň dolanşyga gözegçilik etme güýji artar.
Parlament we prezident saýlawlary bäş ýyldan bir gezek we bir günde geçiriler. Prezident möhletinden irki saýlawlary yglan eden halatynda öz wezipesi hem tamamlanar.
Kazyýet garaşsyz we tarapsyz bolar. 13 agzalyk Kazylar we sülçüler geňeşiniň 7 agzasy Mejlis tarapyndan saýlanar.
Täze ulgamyň esasy özgerlişiklerinden biri dolanşygy gönüden milletiň saýlamagy. Täze ulgamda kanun çykaryjy organ bilen dolandyryjy organ çürt-kesik biri-birinden garaşsyz boljakdygy üçin hökümet indi mejlisiň düzüminden gurulmaz.
Täze ulgamda dikdaturanyň ýüze çykjakdygy barada jedeller bar. Şol jedelleriň tersine täze ulgamyň getirýän güýçli deňagramlygy we gözegçilik mehanizmleri arkaly awtoritarlaşmak mümkin däl.
Jemläp aýdanymyzda 15-nji iýuldaky agdarlyşyk synanşygy bilen çaýkanan Türkiýe ýene-de bir çatrykdan üstünlik bilen geçdi. Döwlet güýçli bolmasa, dolanşykda hukuky çylşyrymlyklar dowam etse Türkiýäniň 2013-nji we 2053-nji ýyla çenli bolan döwürler üçin öňde goýlan maksatlara ýetmegi kyndy. Döwleti güýçlendirmek üçin ilki konstitutsiýany täzelemek ýerlikli çemeleşme. Netijede Ak partiýa we Milletçi hereket partiýasy çözgüdi daşarky gýçleriň goldawynda däl, eýsem türk milletinden gözledi. Türk milleti öz geljegi üçin soňky kararyny berdi. Şeýlelikde türk milleti jebisleşdi we güýçledi, geljegini kepillendirdi.


text:
Dünýä medeniýetiniň altyn ojagy hasaplanan türkmen topragy Ýer togalagynda aýratyn yz goýan Beýik Ýüpek ýolunyň merkezinde ýerleşipdir. Merkez hemişe medeniýetleriň, söwda we ykdysady gatnaşyklaryň ojagy bolup durýar. Muny gojaman taryh hemişe subut edip gelýär. Hormatly Prezidentimiz nusgawy häsiýete eýe bolan “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabynda asyrlara şaýat bolup oturan taryhy ýadygärliklerimiz, älem-jahanda beýik ykrarnama eýe bolan milli nusgalarymyz hakynda gymmatly maglumatlary beýan edýär.
Mälim bolşy ýaly, bize merdana pederlerimizden milli gymmatlyklarymyzyň müňlerçesi miras galypdyr. Şeýle milli gymmatlyklaryň içinde asyrlara şaýat ýadygärlikler aýratyn orny eýeleýär. Heňňamlaryň ýel-ýagmyryny başdan geçirendigine garamazdan, köp babatda durkuny saklap galan ýadygärliklerimiz her birimiziň milli guwanjymyzdyr. Ýöne munuň bilen bir hatarda, ylmy esasda öwrenilmegine garaşýan, heniz syrlary açylmadyk taryhy ýadygärliklerimiz hem Diýarymyzda sanardan köp. Gadymy Merw, Köneürgenç, Nusaý, Maşady-Misserian, Amul, Zemm, mahlasy haýsy bir welaýatymyzy alsaň-da olarda taryhyň yzlaryny, merdana ata-babalarymyzyň gadamynyň düşen ýerlerinde dörän taryhyň möhürini görmek bolýar. Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 24-nji martynda geçirilen mejlisinde dürli ugurlar bilen bir hatarda, milletimiziň taryhy-medeni mirasyny aýawly saklamak, düýpli öwrenmek we giňden wagyz etmek boýunça işleriň yzygiderli geçirilmeginiň ähmiýetiniň uludygyny ýörite belläp geçdi.
Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, häzirki döwürde bu ugurda arheologiýa barlaglaryny geçirmek möhümdir. Çünki, gadymy Ýüpek ýolunyň merkezinde ýerleşen topragymyz özünde entek üsti açylmadyk taryhyň köp-köp syrlaryny saklaýar, ony açmak bilen bolsa, Türkmenistan tutuş dünýäniň ünsüni özüniň baý taryhyna hem-de medeniýetine çeker.
Dünýäniň gadymy topragy bolan Türkmenistan ähli döwürlerde hem dünýä alymlaryny, arheologlaryny we taryhy mirasy öwrenijileri gyzyklandyryp gelipdir. Arheologlar W.Massonyň, G.A.Pugaçenkowanyň, I.Ý.Ýelkowiçiň, W.Sarianidiniň, N.Dubowanyň we ýene-de ençeme tejribeli taryhçylaryň ýurdumyzyň dürli künjeklerinde alyp baran gazuw-agtaryş işlerini ýatlalyň! Olar uly tejribäni we yhlasy talap edýän bu işi yzygiderli alyp barmak bilen, set-müňlerçe gymmatlyklary ýüze çykardylar. Ol gymmatlyklaryň ençemesi häzirki döwürde paýtagtymyzyň muzeýlerini hem-de welaýatlarymyzda döredilen Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýlerini bezeýär. Şeýle gymmatlyklar ata-babalarymyzyň durmuş tejribesiniň uly bolandygyny, her bir ugur babatda nesillere gymmatly mirasy goýmagy başarandygyny görkezýär.
Taryhyň sahypalary dünýä alymlary çogly türkmen topragynyň haýsy künjegine barsalar-da, taryhy ýadygärliklere haýran galyjylyk bilen nazar salandyklaryny beýan edýär. Belki, hiç bir ýurtda-da, türkmen topragyndaky ýaly belentden-belent, berdaşly, gaýym, uzak menzillerden görnüp duran ýadygärlikler köp bolan däldir. Bu babatda hormatly Prezidentimiziň “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabyndaky XIII asyr arap taryhçysy Ýakudyň pikirlerine salgylanmak arkaly, öz garaýşymyzy berkitmek isleýäris.
Soltan Sanjaryň aramgähiniň uruşlaryň zarbalaryna döz gelen binasynyň Merwe barýan ýolda alysdan, gümmeziniň bir günlük kerwen ýoldan, ýagny 30 kilometr ýoldan görünýändigini arap taryhçysy belläpdir. Arap taryhçysy Ýakut al-Hamawy bolsa, gadymy Daşoguz topragy hakynda söz açyp: “Horezm ýaly gülläp ösen ýeri dünýäniň hiç bir ýerinde görmedim” diýip ýazypdyr. Şeýle maglumatlar bilen “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabyň “Jeýhunyň ýakasy”, “Sarahs bilen Änewiň aralygynda”, “Nusaýdan Dehistana çenli” bölümlerinde hem tanyşmak mümkin.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýokarda ady agzalan mejlisinde döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň hünärmenleriniň dünýäniň iri muzeýleri we ylmy merkezleri bilen özara gatnaşyk etmekde oňyn tejribe toplandyklaryny belledi. Şeýlelikde, alymlaryň we hünärmenleriň bilelikdäki ylmy-barlag işleriniň özara peýdaly gatnaşyklary giňeltmek, milli taryhymyzy we medeniýetimizi döwrebap esasda öwrenmek üçin giň mümkinçilikler açjakdygyna ynam bildirdi.
Sözümizi Gahryman Arkadagymyzyň “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabyndaky jümleler bilen tamamlamagy makul bildik: “Üçünji müňýyllygyň başynda Beýik Ýüpek ýolunyň galdyran mirasyna dünýä guwanýar hem buýsanýar. Çünki ençeme halklaryň ata-babalary bu halkara söwda ýoluny ezizlediler, mähir siňdirdiler, goradylar, mukaddes sakladylar, işjeň hereket etmegi üçin ähli şertleri döretdiler. Şanly taryha guwanç bu günki gün geljekki ösüşlere ruhlandyrýar”.
Biz ýurdumyzyň tejribeli taryhçylarynyň şeýle belent ruh bilen taryhyň syrlaryny açmak üçin geljekde arheologiýa işlerini mynasyp dowam etdirjekdiklerine berk ynanýarys.
Annagözel NURYÝEWA,
S. A. Nyýazow adyndaky
TOHU-nyň uly mugallymy.


text:
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň umumy mejlisi TYA-nyň prezidenti M. Aşyrbaýewiň dynç alşa gitmek baradaky haýyşnamasyny kanagatlandyrdy
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynda umumy mejlis geçirildi. Onuň gün tertibinde guramaçylyk meselesine garaldy.
Mejlisde M. Aşyrbaýewiň dynç alşa gitmek baradaky haýyşnamasyny kanagatlandyryp, ony Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň prezidenti wezipesinden boşatmak hakynda çözgüt kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Meret Hezretgulyýewiç Aşyrbaýewi Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň prezidenti wezipesinden boşatmak hakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň umumy mejlisiniň 2018-nji ýylyň 18-nji ýanwaryndaky çözgüdi tassyklanyldy.


text:
Eneñdir seni
Dokuz ay gowrede goterip seni
Su dünya indiren eneñdir seni
Ak gowsinden ak suyt berip emdiren
Gundaglap ulaldan eneñdir seni
Gijelerne huwdilâpler yatyran
Aglan çagyñ mahri bilen diñdiren
Babeklikden cagalyga yetiren
In eziz mahriban eneñdir seni
Uc dort yasyn dolup us...
Garry gyz
Garry gyz durmusha cykdy,
Gowni giñ,oñat yigide.
Barybir onuñ serinden
Gitmedi oñki alada.
Yigit pyrlandy dashynda,
Syn etdi gamly gozlere.
Gyzyñ yashlygy yanypdyr-
Sheyle gorundi dozmeze.
Mertebesini gysymlap,
Saklapdyr ol penjesinde.
Umyt ucguny yanmandyr
...
Eser
Ceper edebiyat ynsanyñ koñul matlabyny beyan edyar. Ol adamzat ruhy bilen berk baglanyshykly halda hereket edyar. Aydaly,hazirkizaman awtorlarynyñ gornuklileriniñ biri Has Turkmeniñ doredijiligi. Shahyryñ egsilmez howuz suwuna meñzeyan talantynyñ miweleri onuñ irginsiz hereketinden,saginmeyan ymtylyshlaryndan kemala gelyar. Yada Gyzylgul Aman gylyj...
Eser
Ceper edebiyat ynsanyñ koñul matlabyny beyan edyar. Ol adamzat ruhy bilen berk baglanyshykly halda hereket edyar. Aydaly,hazirkizaman awtorlarynyñ gornuklileriniñ biri Has Turkmeniñ doredijiligi. Shahyryñ egsilmez howuz suwuna meñzeyan talantynyñ miweleri onuñ irginsiz hereketinden,saginmeyan ymtylyshlaryndan kemala gelyar. Yada Gyzylgul Aman gylyj...
Has TÜRKMEN "Kyrk" goşgular toplumy
Käbir şahyrlaryñ ýazan eserleriniñ özünden öñ ölşi ýaly, käbir şahyrlaryñ ýazan eserleri bolsa, şahyryñ özünden soñ dogulýar we oña ikinji ömür ýaşadýar. Erkin formaly goşgulary bilen döwrüñ ruhuny, jemgyýetiñ aktual meselelerini, durmuşy hakykatlary hiç kimiñkä meñzemeýän özüne mahsus dil bilen seslendirmegi başaran Has Türkmeniñ goşgulary hem eýý...
Ilmet Gurban / Goşgular
Döredijiginiñ güýzän we kämillik menziline ýeten çagy aramyzdan sogrulyp giden uly zehin Ilmet Gurbanyñ goşgulary bilen okyjylar öñ hem azda-kände tanyşdyr. Ilkinji gezek www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper sahypasy Ilmet Gurbanyñ goşgular ýygyndysyny okyjylaryñ dykgatyna hödürleýär. Okamaga howlugyñ !!!
Seýitmyrat Geldiýew / Goşgular
Seýitmyrat Geldiýew ~ häzirki zaman türkmen poeziýasynyñ seýrek we juda kynlyk bilen gazanan uly zehini...
Biziñ bu kesgitlemämiziñ añryýany bilen dogrudygyna onuñ beýleki şahyrlar beýle-de dursun, hatda biri-birini gaýtalamaýan we meñzemeýän goşgulary hem aýdyñ güwä geçýär. Seýitmyrat Geldiýewiñ goşgular ýygyndysy ilkinji gezek www.direlis...
Döwran Agaly "Sabyr käsesi"
Döwran Agalynyñ ýönekeý durmuşy wakalary ussatlyk bilen işläp, halallyk we haramlyk barada düşünjeleri siññin yzarlaýan "Sabyr käsesi" powesti we birnäçe hekaýasy ilkinji gezek www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtynda okyjylara hödürlenýär.
Döwran Agaly halypa ýazyjy Osman Ödäniñ 31 tomluk edebi mirasyny kitaplaşdyran armazak mir...
Ýigitlrmiz bar
Türkmen ýigitlerniñ wasbyn ýetirsem
Gujurly-gaýratly ýigitlermiz bar
Wasp etmâne ejiz gelýâr setirlem
Müñ dürli hünârli ýigitlermiz bar
Dünýâñ çar künjinde ylymdan paýly
Agras hem abraýly, jigerde jaýly
Guýmagursak zehin, Hakdan serpaýly
Ylymly-bilimli ýigitlermiz bar
Ba...
Sòýgi sòhbetleri
"Diñe meni diñle "diýýârsiñ bu gün
Sözle janym diñe seni diñlâýin
Her aýdan sözlerñi nagyşlap kalba
Ony baky gursagymda gizlâýin
Menden asla öýke etme söýgilim
Hemde meni aldap ýalan söz diýme
Ýürekde baryny aýt sen gönilâp
Ýöne ýüregiñde saklama kine
Aýtdym saña ýürekdâ...
Gurbannazar ORAZGULYÝEW
Häzirki zaman türkmen prozasynyñ ýaşuly wekili Gurbannazar Orazgulyýewiñ hekaýalary, powestleri, romanlary we publisistik makalalary, ýol ýazgylary ilkinji gezek www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtynda türkmen we rus dillerinde internet okyjylarynya ýetirilýär. Çeper edebiýatyñ ýeke-täk salgysyna öwrülen www.direlisedebiyat.blogspot.ru...
Kakamyrat REJEPOW / Durmuşym, ykbalym, ömrüm
Häzirki zaman türkmen poeziýasynyñ ýyldyzy Kakamyrat Rejepowyñ goşgular ýygyndysy ilkinji gezek www.direlisedebiyat.blogspot.ru edebi-çeper saýtynda internet okyjylarynya ýetirilýär.
Çeper edebiýatyñ ýeke-täk salgysyna öwrülen www.direlisedebiyat.blogspot.ru sizi öz sahypalaryna çagyrýar.
Baýmuhammet Garryýew (1914-1981) barada
Filologiýa ylymlarynyň doktory, professor, Türkmenistan YA-nyň akademigi, Türkmenistanyň ylymda we tehnikada at gazanan işgäri, Magtymguly adyndaky Halkara baýragynyň eýesi Baýmuhammet Atalyýewiç Garryýew 1936-njy ýylda Aşgabat döwlet mugallymçylyk institutynyň dil we edebiýat fakultetine okuwa girýär. Ol A.P. Poseluýewskiniň ýolbaşçylygynda türkm...
Lew Tolstoý Çaganyň güýji (Hekaýa)
- Öldürmeli!..Atmaly!..Bu nejisi häziriñ özünde atmaly!..Öldürmeli!..Ganhoruñ kellesini kesmeli!..Öldürmeli, öldürmeli! - diýip, mähelläniñ içinden erkek kişileriñ we aýal maşgalalaryñ sesleri eşidilýärdi.
Halkyñ uly mähellesi köçe bilen eli dañylgy adamy alyp barýardy. Ol uzyn boýly, gös-göni adamdy, başyny dik ýokary tutup, gujurly gada...
GAÝGYSYZ ATABAÝEW
Gaýgysyz Atabaýew 1887-nji ýylda Zakaspiý oblastynyñ Tejen uezdiniñ Mäne obasynda (häzirki Kaka raýonynyñ G.Atabaýew adyndaky kolhozy) daýhan maşgalasynda dodulýar. İr ýetim galýar. İlki mollada sowadyny çykýar. 1903-nji ýylda Tejendäki rus-ýerli mekdebi gutaryp, Daşkentdäki mugallymçylyk seminariýasyna okuwa girýär we 20 ýaşynda ony tamamlaýar. Şo...
Parawbibi-Farawbibi
PARAWBIBI.
Gözel ýurdumyzda gadymyýetiñ taryhyna degişli birnaçe wakalar (aýtgylar, rowaýatlar...) netijesinde taryhy atlar we taryhy kùmmetler häzirki gùnűmize çenli ýaşap, häzirki gelejege ýadygär galypdyr. Hàzirki wagtda Hormatly Prezidentimiziñ hut, òzùniñ howandarlyk etmeginde şol taryhy ýadygàrlikler içginden içgin òwrenilýär,...
Kerim Gurbannepesow Giderin
Dehlewiniň 700 ýyllygynda Dehlewiçe dörän setirler
Seniň gözleriňden ganyp bilemok
Megerem, bu dertden eräp giderin
Gijeler gözüme uky gelenok,
Göz ýaşym gutaryp gurap giderin
Öwlüýä sen. Daşyňdan pyrlanyp ýörün.
Kowsaň-da, maslygmy süýräp giderin
Ähdi-peýman diýmek – iman diýmekdir,<...
Kerim Gurbannepesow Gepläp bilsem, ahyrky demimde diýmekçi Üç oýnam sözüm
Bir-biriňizden ýagşy bolsaňyz,
Gabrymda-da özge rahat küýsemen.
Haýra hossar, şere garşy bolsaňyz,
Zyýarat şol, görde köýmet küýsemen.
Käte ýanyp gezdim, käte tüsseläp,
Käte üşäp gezdim, käte yssylap.
Kä belentläp uçdum, käte pessaýlap,
Öz uçuşym, özge ganat küýsemen.
Bog...
Annadurdy Molla Şahyr Zyban azalar
Budur alamaty ahyrzamanyň,
Haka sena kylgan zyban azalar.
Günbe-günden sany artar ýamanyň,
Sahabatly ýagşy ynsan azalar.
Nebs ýolun açarlar golunda sübse,
Imanyň ýoluna goýarlar gabsa,
Mollalar ylymyn çalyşar nebse,
Sogaba okalgan Kuran azalar.
Perzent tutmaz ata tutgan ýoluny,...
Gezelençden
Tigirli gezelenje çykmak gyzykly, ýol ugra her hiljek gyzykly wakalara gabat gelip bolýar. Ine bugünem Mir köçäň ugry boýunça Arçabilden aşaklygyna. Gulakda nauşnik bass boýunça kelläm hereketlendirip barýan, 8 aýagyň daşyndan aýlanyp geçmekçi, daşly, tolkunly ýolunda gyzykly bolýar tigir sürmek. We ine geçip barýan, men nireden bileýin daýzajan b...


text:
ABŞ-nyň iki sany söweş uçary Alýaskanyň kenaryndaky halkara howa zonasynda Russiýanyň iki sany bombalaýjy uçaryny nazara.
Russiýanyň TU-95 “Aýy” kysymly uçarlary Alýaskanyň günbatar kenaryndan 300 kilometr uzaklykdaky Howa Hüjüminden Goranyş Identifikasiýa Zolagy atlandyrylýan giňişlige giripdirler. Bu barada Demirgazyk Amerikanyň Aerogiňişlik Goranyş Kommandowaniýesiniň metbugat-wekili CNN telekanalyna beýanat ýollady.
F-22 kysymly iki sany söweş uçary rus bombalaýjy uçarlaryny, zolagy terk edýänçäler, nazarlarynda saklapdyrlar. Rus uçarlary hiç haçan ABŞ-nyň howa giňişligine girmediler diýip, beýanatda nygtalýar.
Iki sany F-22 kysymly uçar 40 minutlap halkara howa giňişliginde rus bombalaýjy uçarlarynyň ýanynda uçdy diýip, RIA habar gullugy Russiýanyň Goranmak ministrligini sitirledi. ABŞ-nyň uçarlary rus bombalaýjy uçarlaryna 100 metrden golaý gelmediler diýip, rus harbylary maglumat berdi.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew 15-nji oktýabrda prezidentlik saýlawlarynyň geçiriljekdigini aýtdy.
Atambaýew bu çykyşyny 29-njy maýda Gyrgyzystanyň ýaragly güýçleriniň 25-nji ýyl dönümi sebäpli geçirilen dabarada aýtdy.
Güýzde geçiriljek saýlawlaryň wagty şu çaka çenli kesgitlenmän galýardy.
Ýurduň Konstitusiýasy 2011-nji ýylda prezident saýlanan Atambaýewiň ikinji gezek wezipä dalaş etmegini gadagan edýär.
Dekabr aýynda Atambaýew ýurduň hökümet baştutanynyň wezipesini güýçlendirip, oňa prezidentden has köp ygtyýar berilmegi boýunça referendum geçirmegi teklip edipdi.
Ýurduň oppozision syýasatçylary referendumy Atambaýewiň prezidentlik möhletiniň tamamlanmagyndan soň hem häkimiýet başynda galmak boýunça edýän synanyşygy bilen baglanyşdyrdylar.
Atambaýew premýer-ministr bolmak niýetiniň ýokdugyny aýtdy, emma özüniň syýasatda galjakdygyny mälim etdi.


text:
03.05.2018 Türkmenistan gazet
Şu gün «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň ulag we aragatnaşyk ministrleriniň IX mejlisi boldy.
Onuň gün tertibine sebit we sebitara ulag-aragatnaşyk pudagyny ösdürmek, bu möhüm ugurdaky halkara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek bilen baglanyşykly meseleleriň giň toplumy girizildi. Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň — Azerbaýjanyň, Owganystanyň, Eýranyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Pakistanyň, Türkmenistanyň, Türkiýäniň, Täjigistanyň we Özbegistanyň wekilleriniň 70-den gowragy gatnaşdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow forumda eden çykyşynda ulag-aragatnaşyk ulgamlarynda halkara hyzmatdaşlygy meseleleri boýunça Türkmenistanyň ileri tutýan garaýyşlaryny kesgitläp, ýurdumyzyň Merkezi Aziýany Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm we aýrylmaz bölegi bolup durýandygyndan ugur alýandygyny aýtdy.
Ulag-aragatnaşyk pudagynyň Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň özara gatnaşyklarynyň esasy ugry bolup durýandygyny bellemeli. Bu iri sebitleýin gurama 1985-nji ýylda döredilip, ol özüne Azerbaýjan, Owganystan, Eýran, Gazagystan, Gyrgyzystan, Pakistan, Türkmenistan, Türkiýe, Täjigistan we Özbegistan ýaly on döwleti birikdirýär. Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasy Birleşen Milletler Guramasynda we Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynda synçynyň derejesine eýe bolup, Ýewropa Bileleşigi, BMG-niň ýanyndaky azyk we oba hojalygy boýunça guramasy, BMG-niň bilim, ylym we medeniýet boýunça Ýöriteleşdirilen edarasy, Halkara Energetika Hartiýasy, Günorta — Gündogar Aziýa döwletleriniň assosiasiýasy, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy we beýlekiler bilen ýygjam hyzmatdaşlyk edýär.
Duşuşygyň dowamynda ulag-aragatnaşyk hyzmatlarynyň demir ýol, awtomobil, deňiz ulaglary, raýat awiasiýasy boýunça ýükleri daşamak, ýolagçy gatnatmak babatda sebitleýin bazaryň ösüşiniň dürli ugurlaryna garaldy. Pikir alyşmalaryň dowamynda sebitleýin gatnaşyklara iş ýüzünde itergi bermek maksady bilen, utgaşykly ulag syýasatyny alyp barmagyň zerurdygy bellenildi. Şeýle hem kanunçylygyň we tölegleriň utgaşyklylygy, gümrük, wiza we beýleki çäreleri ýuwaş-ýuwaş ýeňilleşdirmek bilen baglanyşykly meselelere garaldy. Bu çäreler işewür düzümleriň işini ýeňilleşdirmäge we ýük gatnawlarynyň we daşarky söwdanyň möçberleriniň artmagyna ýardam bermäge gönükdirilendir.
Hususan-da, ýurdumyzyň daşary işler ministriniň orunbasary Serdar Berdimuhamedow iňlis dilinde çykyş edip, ulaglaryň ähli görnüşleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny yzygiderli pugtalandyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň ulag ulgamynyň ösüşiniň milli maksatnamasynyň çäklerinde Amyderýanyň üstünden geçýän häzirki zaman demir ýol we awtomobil köprüleriniň, Aşgabatda hem-de welaýatlarda halkara howa menzilleriniň gurlandygyny belledi. Dünýä ölçeglerine laýyk gelýän ýokary tizlikli awtomobil ýollarynyň gurulmagy bu ulgamdaky sebitara we halkara hyzmatdaşlygyň artýandygy bilen baglanyşyklydyr.
Türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow iri düzümleýin taslamalary öňe sürýär we olary üstünlikli durmuşa geçirýär. Bu bolsa Gara hem-de Baltika deňzi sebitleriniň, Günorta we Günorta — Gündogar Aziýa, Ýakyn Gündogar ýurtlarynyň deňiz terminallaryna, şeýle hem Hytaý, Hindistan, Pakistan ýaly kuwwatly ykdysady merkezlere, Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň deňiz terminallaryna çykalgany üpjün edip, Ýewraziýa giňişliginde ulag akymlaryny işjeňleşdirmek üçin ägirt uly mümkinçilikleri açýar.
Gazagystan — Türkmenistan — Eýran ýaly dostlukly döwletleri baglanyşdyran demir ýol, Kerki — Ymamnazar (Türkmenistan) — Akina (Owganystan) ugry boýunça Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň ilkinji nobatdakysy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkiýä çykalgasy bolan Merkezi Aziýa üçin Modal ýoly döretmek, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe ulag geçelgesini gurmak, Ýewropa, Kawkaz — Aziýa ulag geçelgesini işjeňleşdirmek boýunça öňe sürýän başlangyçlarynyň, taslamalarynyň möhümdigi bellenildi.


text:
Türkmenistanda “orta asyra degişli orta asyrly alabaýyň heýkeljiginiň” tapylandygyny türkmen mediasy habar berýär.
Türkmen iti alabaýyň gadymy heýkeljiginiň türkmen arheologlarynyň Mary welaýatynyň Dandanakan obasynda orta asyra degişli taryhy tapyndylaryň bürünçden ýasalan çyralaryň, nagyşly küýzeleriň we gap-çanaklaryň arasynda çykandygy we bilermenleriň ony iň gyzykly tapyndy hasaplaýandygy, Türkmenistan.ru neşriniň maglumatynda aýdylýar.
Şeýle-de maglumatda gulagy we gýrugy kesilen alabaý itiniň palçykdan ýasalan heýkeljikleriniň arheologlara öňem duş gelendigi we Altyn-depe hem Goňur-depe atly ýerlerden çykan tapyndylaryň häzirki eýýämden öňki ikinji asyra degişli bolandygy bellenýär.
Türkmenistan alabaý itiniň şekilini sentýabr aýynda öz taryhynda geçirýän iň uly sport ýaryşynyň tumary hökmünde saýlady. Türkmenleriň milli geýimlerine geýindirilen, gulagy hem guýrugy kesilen alabaý itini şekillendirýän tumaryň görnüşi ýylyň başynda tassyklandy, soň tankytlanyp, täzelendi.


text:
Çeperçilik sungaty muzeýinde Türkmenistanyň taryhyna bagyşlanan sergi açyldy
Çeperçilik sungaty muzeýinde „Beýik Ýüpek ýoly-- parahatçylyk, dostluk we hyzmatdaşlyk ýoly“ atly sergi açyldy, ylym we döredijilik intelligensiýasynyň, jemgyýetçilik köpçüliginiň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, Türkmenistanyň Çeperçilik akademiýasynyň talyplary onuň ilkinji tomaşaçylary boldular.
Muzeýde tematiki çärelriň – sergileriň, şol sanda döwlet durmuşyndaky şanly senelere bagyşlanyp, ilkinji nobatda, ýaşlara niýetlenen göçme sergileriň, bäsleşikleriň, wiktorinalaryň, çykyşlaryň ençemesi geçirilýär. Şu ýyl hem bu ýörelge dowam etdirilýär.
Guramaçylaryň bellemegine görä, sergi 2018-nji ýylyň şygary bolan „Türkmenistan- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi“ atly tematiki sergiler tapgyrynyň başyny başlaýar. Muzeýiň direktorynyň orunbasary, sungat öwreniji Jennet Karanowa sergi çeperçilik we amaly haşam eserleri, akademik Mihail Massonyň ýolbaşçylygynda Altyndepede geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde tapylan bürünç eýýamy döwrüne degişli toýun heýkeljiklerden başlap, kompýuterde durky täzelenen özboluşly arheologik binalara çenli arheologik artefaktlar arkaly türkmen halkynyň medeni däpleriniň ösüşine, onuň taryhy ýoluna syn edip bolýandygyny belledi.
Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri, Türkmenistanyň Nakgaşlar birleşiginiň başlygy Saparmämmet Meredowyň „Geçmişe garap“ atly suraty sergide esasy orunlaryň birini eýeleýär. Onda alymlar tarapyndan dünýä siwilizasiýasynyň merkezleriniň biri diýlip ykrar edilen bürünç eýýamynyň ajaýyp ýadygärligi bolan gadymy we kuwwatly Margiananyň paýtagty Goňurdepede gazuw – agtaryş işlerini geçiren tanymal arheolog, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň hormatly agzasy Wiktor Sarianidi şekillendirilipdir.
Serginiň çeperçilik bölüminde ýüze golaý iş goýlupdyr. Olaryň arasynda Z. Soltanmyradowyň garfika eserleri, Ýu. Daneşwaryň akwarel suratlary we galam bilen çekilen ilkinji nusglary, H. Rejebowyň, A. Hudaýberdiýewiň, N. Çerwýakowyň, Türkenistanyň halk nakgaşy D. Baýramowyň türkmen halkynyň däp-dessurlaryna we senetlerine bagyşlanan žiwopis eserleri bar. Orta asyr arhitektura binalary şekillendirilen: G. Nurlyýewiň „Änew metjidi“, A. Kulyýewiň „Nusaý“, W. Artykowyň „Garagumyň arheologlary“ eserlerini görkezse bolar. Türkmenistanyň halk nakgaşlary Ç. Amangeldiýew we A. Hajyýew taryhy şahslaryň portretlerini çekipdirler. Ýa. Oraznepesowyň „Keçe basýanlar“, Ýa. Annanurowyň „Dokmaçylar“ eserleri çeper elli zenanlarymyzyň el hünärine bagyşlanypdyr.
Sergide şeýle hem gadymy şaý-sepler, Hytaý we Hindi keramika önümleri, heýkeller kompozisiýasy, basma eserler we halylar görkezilýär.
XIX asyryň ikinji ýarymynyň syýahatçy-nakgaşy Rihard Zommeriň çeken suraty tomaşaçylaryň ünsüni özüne çekýär, onda söwda kerweni şekillendirilipdir. Aýhan Hajyýewiň „Durmuş akymy“ atly pelsepe äheňli işinde düýe üstünde oturan goja Garaguma nazar aýlap, alyslara ilki ýol salan kerwen geçen çöl - beýewanyň özgeren keşbi barada pikir ýöredýär...
Türkmenistanyň halk nakgaşy, monumental žiwopis ussady Çarymyrat Saryýew serginiň myhmanlarynyň biri. Onuň özboluşly çeper mozaikaly pannolary Aşgabadyň ýaşaýyş we edara jaýlarynyň görküne görk goşýar. Çarymyrat mundan başga-da, taryhda yz galdyran şahslaryň portretlerini-de çekýär. Ol şu ýyl tanymal türkmen ýazyjylarynyň mozaika portretleri tapgyryny döretmegi göz öňünde tutýar.
Sergidäki diňe bir biziň ýurdumyzda däl, eýsem onuň çäklerinden daşda hem belli Änewdäki Seýit Jemalleddin metjidiniň, Parfiýa şalygynyň paýtagty Nusaýyň, Il -Arslan kümmetiniň, Gutlug Teýmur minarasynyň durky täzelenen şekilleri özboluşly taryhy ýerlere syýahat etmäge mümkinçilik berýär.
„Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi“ diýlip yglan edilen şu ýylyň şygary ýurduň taryhy we medeniýeti barada düşünjelrimizi artdyrmaga, türkmen halkynyň dünýä siwilizasiýasynyň ösüşine goşan goşandyna akyl ýetirmäge, halkara ynsanperwer gatnaşyklaryny giňeltmäge, daşary ýurtly myhmanlary milli gymmatlyklar we ajaýyp halk döredijiligi bilen tanyşdyrmaga mümkinçilik berýär. Ummasyz baý milli mirasymyzy ýaýmaga niýetlenen bu sergi-de onuň aýdyň subutnamasydyr.


text:
Türkmenistan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna 10 günüň galmagyny uly dabara bilen belledi.
Türkmen mediasyna görä, dabaralar bir wagtda Aşgabat şäherinde we Mary welaýatynyň Galkynyş gaz ýatagynda geçirildi.
7-nji sentýabrda Galkynyş gaz ýatagynda gurnalan sahnalaşdyrylan baýramçylykda 17-nji sentýabrda Aşgabatda başlanjak Aziýa oýunlarynda ulanyljak alaw üçin ot ýakmak dabarasy geçirildi.
“Gaz ýatagynyň giňişliginde, baýramçylygyň geçýän ýerinde, milli türkmen öýeri ýerleşdirildi, ortarakda, milli däbe görä, ojak oturdyldy. Ýigit ýaýdan ok atdy, ol günüň şöhlesinden otlandy we öýüň depesindäki tüýnüginden gaçyp, ojakdaky ody tutaşdyrdy” diýlip, TDH agentligi habar berýär.
Maglumata görä, ojagyň odundan otlanan alawy Aziadanyň açyljak wagtynda Olimpik stadionyna atlylar alyp bararlar.
Aziýa oýunlary 17-27-nji sentýabrda Aşgabatda gurlan bahasy 5 milliard amerikan dollaryna barabar olimpiýa toplumynda geçiriler.
Olimpiýa şäherçesiniň düzümine girýän iki sany desga, ýagny alawyň ýerleşdiriljek ýeri bolan atyň kellesini şekillendirýän heýkel we basseýn dünýä boýunça ululygy bilen tapawutlandy we Giness rekordlar kitabyna girdi. Bu barada Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedowa ýörite şahadatnamanyň gowşurylandygyny 7-nji sentýabrda türkmen mediasy habar berdi.


text:
ABŞ-nyň harby deňiz güýçleri Aýlakda ABŞ dikuçarynyň Eýranyň yslamçy rewolýusiýa gwardiýasy tarapyndan işldeilýän gämä duýduryş okunyň atylan hadysasynda öz hereketleriniň “howpsuz we professional” bolandygyny aýtdy.
Harby deňiz güýçleri 29-njy iýulda özüniň bir dikuçarynyň halkara howa giňişliginde patrulda bolan wagty raketa göteriji eýran gämileriniň “ýokary tizlikde” ABŞ gämilerine golaýlap barýandygyny görendigini belledi.
Dikuçar bu gämiler bilen aragatnaşyk gurup, gepleşmäge synanýar, emma jogap bolmaýar. Bu ýagdaý onuň duýduryş oklaryny atmagyna getirdi diýip, ABŞ-nyň Bahreýnde ýerleşýän 5-nji flotynyň resmileri aýtdylar.
Duýduryş oklary eýran gämileriniň öz ugrunyüýtgetmegine sebäp boldy diýip, deňizçiler aýtdy.
Eýranyň yslamçy rewolýusiýa gwardiýasy bu hadysa mahalynda öz gämileriniň Resalat nebit-gaz platformasynyň golaýynda bolandygyny aýtdy.
“Amerikanlar gämilere duýduryş oklaryny atyp, yrsaraýjy we professional däl hereket etdiler” diýip, eýran tarapynyň beýanatynda aýdyldy.


text:
Baku. Azerbaýjanyň işewürleriniň mili guramasynyň konfederasiýasy (ASK) bilen Eýranyň söwda palatasy senagat, magdan we oba hojalygy pudaklarynda özara düşünişmek baradaky Ylalaşyga gol çekişdi.
Gol çekmek dabarasy Baku şäherinde gurlan azerbaýjan-eýran işewürler maslahatynyň çäklerinde bolup geçdi.
Işewürler maslahatynda Azerbaýjanyň Ykdysadyýet ministri Şahin Mustafaýew çykyş edip, Azerbaýjan bilen Eýranyň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň ýokary derejededigini belläp geçdi.
Döwlet gümrük komitetiniň maglumatyna görä, 2016-njy ýylyň ýanwar-noýabr aýlarynda Azerbaýjan bilen Eýranyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberi 174,97 million manat bolup, şonuň 130,13 million manady Eýranyň önümleriniň Azerbaýjana importynyň paýyna düşýär.
Taýýarlan Goçmyrat Orazberdiýew, žurnalist


text:
Nähili öz gözegçilik sanyňy hasaplap bolýar
Gözegçilik sany siziň koduňyzyň dogry açyklanmagynyň (okalmagynyň) möhüm şerti bolup durýar.
Söwda Predmetleriniň Global Belgileriniň (GTIN) we Global ýerleşiş belgileriniň (GLN) ählisiniň iň soňky sany gözegçilik sany bolup durýar, ol kompýuter tarapyndan emele getirilýär. Gözegçilik sany ýörite algoritm (ol Modulo – 10 algoritmi diýlip atlandyrylýar) boýunça emele getirilýär. Bu algoritm olaryň dogry düzülmegini kepillendirmek üçin GTIN ýa-da GLN ulgamynyň başga belgilerini peýdalanýar.
Siz Meniň bank belgilerim atly sanlara sereden mahalyňyzda belgiler yzygider tertipde ýerleşdirilmändir diýip pikir edip bilersiňiz. Bu iň soňky sanyň kompýuter tarapyndan ýörite algoritm boýunça emele getirilen gözegçilik sany bolup durýandygy bilen baglanyşyklydyr. Ondan öňki sanlaryň ählisi yzygiderli tertipde ýerleşendir.
Guramanyň bellige alnan agzasy hökmünde size Gurallar & Serişdeler bölümindäki şahsy kabinetiňizde gözegçilik sanynyň wirtual kalkulýatoryny peýdalanmak mümkinçiligi berilýär.
Eger siz gözegçilik sanynyň hasaplanylyşyna has çuň düşünmek isleýän bolsaňyz, onda biziň düzen jikme-jik we yzygiderli maglumatlarymyza serediň.
Nähili öz gözegçilik sanyňy hasaplap bolýar (PDF)
Ýene sorag barmy?
Eger sizde sanlary nähili barlamalydygy barada soraglar galan bolsa, biziň bilen habarlaşyň, biz hemişe size kömek etmäge taýýardyrys.


text:
Bu günki günde türkmen halkynyň arasynda IMO ulanýanlaryň sany gün-günden artýar. IMO messenjeri arkaly biz dünýäniň islendik nokady bilen mugt wideojaňlary we audiojaňlary gurap bilýäs. Ondan başgada IMO messenjeriniň soňky wersiýalarynda ulanyjylar üçin howa maglumaty, dürli oýunlar goşuldy.
Imo ulanyjylaryň arasynda soňky aktiwligi gizlemek, saňa iberilen haty okanyňda, okamady (tegelek znaçok) diýip görkezilmegini islemeýänler hem bar.
Soňky aktiwligi gizlemek üçin şu yzygiderlikde dowam ediň:
НАСТРОЙКИ
КОНФИДЕНЦИАЛЬНОСТЬ
ПОСЛЕДНЯЯ АКТИВНОСТЬ
Последняя активность bölümine gireniňizden soňra, Мои Контакты bölegini Никто bölegine çalyşýaňyz, netijede hiç kime siziň soňky aktiwligiňiz belli bolmaz.
Ondan başga size biri hat iberende, siz okasaňyz hem, onda okalmady diýip görkezmeklik üçin, ýokardaky suratdaky Read Receipts bölüminde Мои Контакты bölegini Никто bölegine çalyşýaňyz, netijede siziň okan hatyňyzy, hiç kim okalandygyny bilmez.
Ýokardaky görkezilen praktikalar IMO Beta programmasynda ýerine ýetirildi.
Tema peýdalymy? Pikiriňi teswirlerde görkez.
4,425 gezek okaldy


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen ýurdumyzyň ösüşler ýolunda halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagyna gönükdirilen beýik işler gün-günden uly rowaçlyklara eýe bolýar. Sanlyja ýylyň dowamynda eziz Arkadagymyzyň başda durmagynda ata Watanymyzyň at-abraýynyň barha belende göterilmegi ýurdumyzy biri-biriniň üstüni ýetirýän düýpli özgertmeleriň ýaýbaňlanýan mekany hökmünde äleme meşhur etdi.
Ýurdumyzda ýerli çig mal serişdelerine, hususan-da, gaz we nebithimiýa, himiýa senagatynyň, elktroenergetika ulgamynyň önümleri esasynda ýokary tehnologiýaly önümçiligi döretmek babatda beýik işler amal edilýär. Geosyýasy taýdan amatly ýerde ýerleşen Türkmenistan bütin dünýäde köp mukdardaky uglewodorod serişdelerine we beýleki ýerasty baýlyklaryna eýedir. Ýurdumyzyň uly mümkinçiliklere eýe bolan senagat pudaklary sanardan kändir. Himiýa senagaty şeýle pudagyň iň esasylarynyň biridir.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 24-nji martda geçirilen mejlisinde bu pudagyň zähmetkeşleriniň kabul edilen döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmek, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmak, ata Watanymyzyň has-da rowaçlanmagyny üpjün etmek boýunça wezipeleriň üstünlikli amala aşyrylmagyna uly goşandynyň bardygyny belläp, himiýaçylaryň hünär baýramynyň döwlet derejesinde ilkinji gezek şu ýylda, ýagny, 31-nji martda bellenilýändiginiň çuňňur manysynyň bardygyny nygtady.
Himiýa senagatynyň ýaýraw gurluşy giňdir. Ol magdan gazyp almak senagaty ugrunyň dag himiýasy, mineral dökünleriň, organiki däl kislotalaryň we sodanyň önümçiliginiň esasy himiýasy hem-de organiki sinteziň himiýasy ýaly uly pudaklardan ybarat bolup, birnäçe önümçilikleri öz içine alýar. Şolaryň hataryna ammiak, soda, kükürt kislotasy ýaly önümçiliklerden ybarat organiki däl himiýa, akrilonitril, fenol, etilen okisi, karbamid ýaly önümçilikler – organiki himiýa, keramika – silikat önümçiligi, nebithimiýa, ýagny benzol, etilen, stirol ýaly önümçilikler, gazhimiýa, mineral dökünleriň, pestisidleriň önümçiligi bolan agrohimiýa, polietilen, bakelit, poliester ýaly önümçilikleriň polimer önümçiligi, elastomerleriň önümçiligi – rezin, neorgen, poliuretan önümçilikler, nitrogliserin, ammoniý nitraty, derman serişdeleriniň farmasewtika önümçiligi, kumarin, wanilin, kamfora ýaly parfýumeriýa we kosmetiki serişdeleriň önümçiligi girýär.
Türkmenistan gazylyp alynýan peýdaly ýerasty baýlyklaryň uly gorlaryna eýedir. Munuň özi himiýa senagaty üçin ýokary amatlykly şertleri döredýär. Geologlar tarapyndan Köýtendag sebitinde kükürdiň, fosfatlaryň, daş duzunyň, gipsiň, selestiniň, polimetallaryň, hekiň we beýleki ýerasty baýlyklaryň uly gorlarynyň bardygy anyklanyldy. Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde gurlup, ulanylmaga berlen Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplum Garlykdaky kaliý duzlarynyň baý ýatagyny senagat taýdan özleşdirmeklige gönükdirilen iri taslamadyr. Ol Merkezi Aziýada iň uly toplum bolup, ýurdumyzyň dag-magdan himiýasynyň ilkinji iri desgasydyr. Häzirki wagtda Hazar we Balkanabat ýod zawodlarynda öndürilýän ýokary hilli arassa tehniki ýod derman senagatynda, fotomateriallary, sintetiki kauçugy, dürli himiki reagentleri öndürmekde, elektronikada giňden peýdalanylýar.
Bu günki gün himiýa senagatyny Hazar deňziniň gündogarynda ýerleşýän Garabogaz aýlagsyz göz öňüne getirmek mümkin däldir. Onda Mendeleýewiň tablisasyndaky 60-dan gowrak elementiň bardygy ýüze çykaryldy. Onda, esasan-da, natriý, magniň sulfatlary hem-de magniý, kaliý hloridler, brom, ýod we başga-da birnäçe gazylyp alynýan peýdaly zatlar bar. Garabogazda bolup geçýän güýçli bugarma zerarly suw has-da ýokary derejede duzlanýar we aýlagyň düýbüne duz çökýär. Şeýlelikde, köp mukdarda himiki çig mal emele gelýär. Häzirki döwürde “Garabogazsulfat” önümçilik birleşiginde öndürilýän natriý sulfaty, epsomit, bişofit ýaly önümler aýna, örän berk kagyz, sintetiki ýuwujy serişdeleriň, defoliantlaryň önümçiliginde, deri eýlemekde we metallurgiýada, himiýa, dokma we gurluşyk senagatynda, oba hojalygynda giňden peýdalanylýar.
Güneşe baý türkmen topragynyň esasy tebigy baýlygynyň biri hem gazdyr. Häzirki döwürde Türkmenistanda gaz ýataklarynyň ägirt uly gorlary hasaba alyndy. Tebigy gazyň gorlary gaz himiýasyny ösdürmekde giň mümkinçilikleri döredýär. Ýurdumyz gazyň düzümindäki maddalary gaýtadan işlemek arkaly gymmatly önümleri öndürmekde uly tejribe toplady. Bu ugry has-da ösdürmek hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli döwlet syýasaty bilen şertlenendir. Ýeri gelende aýtsak, ýurdumyzda nebiti gaýtadan işlemek senagaty hem nebit himiýasy üçin uly ähmiýete eýedir. Oba hojalygy üçin bolsa, möhüm ähmiýeti bolan mineral dökünlerini öndürmekde Marynyň we Türkmenabadyň himiýa zawodlary netijeli işleri alyp barýarlar.
Goý, gün-günden ösüşlere beslenýän ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagynda dünýä nusgalyk işleri amala aşyrýan Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, il-ýurt bähbitli beýik işleri elmydama rowaç bolsun!
Maral ÇAKANOWA,
Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň mugallymy.