text:
Türkmensähra Jemhuriýetinden 83 ýyl geçdi
1924-nji ýylyň Maý aýynda 83 ýyl mundan ozal Türkmensährada Jemhuriýet
düzgüni yglan edylyär. Bu Jemhuriýet Türkmen ýaşullaryň we ahunlaryň maslahty
bilen Omçalda dörän şuranyň tarapyndan yglan edilýär.
Döredilen Şura
ýaşullardan Hojaniýaz han, Göki Sofy, Jänmämet han we beýlekiler; ... Ahun-ulymalardan bolsa,
welijan Ahun, Rejeb Ahun we Osman Ahun gatnaşypdyrlar. Şuranyň
agzalarnyň atlary taryhda yazga geçipdir we olar öz arasyndan Osman
Ahuny Jemhur başlygy edip saýlapdirlar.
Osman Ahun kim?
Taryhy çeşmeleriň berýän maglumatlaryna görä Osman Ahun bilimli we beýik mertebeli
adam bolypdyr.
Ol 1867-nji ýylda Kümişdepede enden dogupdyr. Buharanyň Göklydaş (Gögüldaş) medresesynde okapdyr we okuwy gutarandan soň öz halkynyň Arasyna gelyp Mektep açyp türkmen çagalarny mektepde
okadypdyr. Osman Ahun syýasy taýdan hem ösen we tejribely adam bolupdyr. Ony Türkmensahra Jemhurysnyň ýollabşçylarnyň Eýranyň Merkezy Hökumetinden eden talablaryndanaňlap bolyär.
Osman Ahuny tanaýän adamlar
we ony ýakyndan gören käbir ýaşullar häzyr arada we Türkmensährada
ýaşaýärler.
Eýran Türkmenlernyň taryhny
öwrenýän alymlar ýa-de, olaryň ýakyn taryhy barada barlag işlerini geçirýänler
Osman Ahunyň ýolbaşçylygy baradada soňky wagtlarda azda bolsa maglumat
berýärler.
Türkmenleriň islegleri we merkezy hökumetden talablary
Täze dörän Türkmensähra jomhurýeti öz
isleglerne parahatçylyk ýol bilen ýetmäge niýet etýär. Türkmenler öz ilçilerni
merkeze (Tährana) ýollaýarlar. olaryň käbir islegleri şular bolupdyr:
1. Türkmensahrada Goşunug ýolbaşçylary ýerli ilatdan bolmali.
2. Türkmensähraň ekin ýerleri türkmenlere
berlmely.
3. Maşatda 28 sany
günäsiz ýatan türkmenler tussaghanadan azat bolmaly.
4. Türkmenleryn ýaraglary öz
ellerinde galmaly.
Türkmensähra Jemhurýetinden gazanylan Tejribeler
Iran
Türkmenlerniň ilkinji gezek Türkmensährada öz ýerli hökmetini dörtyär we bir
ýyl ýaryma golaý dowam etýär. Ýöne türkmen Serkerdeleri bir näçe ýyl öz söweşlerni Riza şaň
garşysyna dowam etdirdýärler. Türkmenleriň gozgalaňy we eden Hreektleri
hiç bir ýere bagly bolmandyr. Iran Türkmenleri birinji gezek Iran Taryhynda Jemhuri
Düzgünniň döremegny teklip etýär şonuň üçin hem olaryň eden syýasy hereketi bir progresiw häsiýete eýe bolýar. Başga bir häsiýeti Türkmen
Tiýre Taýpalaryň birleşdirmegi bolýär.
Jemhurýetyň ykbaly
Türkmensährada dörän Jemhurýeti Riza
Şa Pählewiniň tarapyndan gazaply söweşden soň basylyb ýatyrlaýär. Iran Türkmenleryde ýurdyň başga miletlery ýaly tarýh
boýy eýeläp gelýän özerkinliklerni elden berýärler. Köp sanly Türkmenler bolsa
Riza Şaň hökmetiniň tarapyndan atylýär ýäde tussaga edilýär.
Ýuwurtde bolsa
parslaşdyrma prosesy zor billen gün tertibne girýär. Eýran halklary
öňkidende beter gysylýär. Täze dörän ýagdaýa jydamany köp sany Türkmenler bolsa
öz dogdyk mekanlarny terk edip gidmäge mejbur bolýärler.
Merkezleşen Riza şanyňhökumety Pars dilini Türkmensahrada-da resmi dil etýär.Türkmen Milli egin
eşikleriň geýlmegi gadagan bolýär hatta käbir Taryhy çeşmeleriň berýän maglumatlaryna görä, gök çaý içmek hem gadagan bolýär.
Merkezi hökmet Türkmensähra
Jemhuriýeti ýeňylenden soň Türkmen jemygatnyň tertib düzgünni
degişdirmek üçin Hezaralary göçürp getirýär.
Ynha 83 ýyl Türkmensährada Jemhuriýet yglan edilenden geçdi. Eýranda ýaşaýan Türkmen ildeşlermize ýakyn Taryhyna degişly wakalar barada az maglumat berilyär.
Turkmenshra Habary
Osman Ahun we Türkmen ýaşullary dindar adamlar bolsalarda olar hiç haçan Eýranda tanadylmaýär. Türkmen taryhçylarnyň we Alymlarnyň bir borji şu möhüm taryhy waka barada maglumat beryp Jemhuriýet günini Türkmensährada belläp geçmekleridir. ...


c: text/html

text:
21 Kasım 2016 Pazartesi
Hepdäniň Wakalary
Hepdäniň Wakalary Parahatçylyk, Dostluk we Hyzmatdaşlyk Ýörelgelerine Eýerip.
Dünýäniň dürli döwletleri bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýmak Türkmenistanyň öňyn Bitaraplyk, parahat söýüjiilk ýörelgelerine hem-de işjeň halkara hyzmatdaşlygyna esaslanýan daşary syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar. Geçen hepdäniň wakalary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan amala aşyrylýan «açyk gapylar» syýasatynyň dabaralanýandygynyň ýene bir subutnamasydyr.
14-15-nji noýabrda Palestina Döwletiniň Prezidenti Mahmud Abbasyň biziň ýurdumyza bolan resmi sapary muňa aýdyň mysal bolup durýar. Gepleşikleriň barşynda iki ýurduň baştutanlary syýasy, söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýagdaýyny hem-de ony ösdürmegiň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar, özara gyzyklanma bildirilýän halkara we sebitara syýasatyň birnäçe meseleleri boýunça pikir alyşdylar.
Abraýly düzümleriň, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasynyň we Yslam Hyzmatdaşlygy Guramasynyň çäklerinde dünýäde howpsuzlygy pugtalandyrmakda,durnuklylygy saklamakda we yzygiderli ösüşi üpjün etmekde bilelikde hereket etmäge aýratyn üns berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ykdysady ulgamda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň gurallarynyň has netijeli işlemegini gazanmagyň zerurdygy barada aýdyp, Türkmenistanyň barha ösýän eksport kuwwatyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz 2017-nji ýylda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy hem-de iki ýurduň işewürleriniň we telekeçileriniň göni gatnaşyklary ýola goýmak maksady bilen türkmen-palestin işewürler maslahatyny geçirmek teklibini öňe sürdi.
Medeni gatnaşyklary ösdürmegiň meseleleri gepleşikleriň möhüm bölegi bolup, 2017-nji we 2018-nji ýyllarda döwletleriň ikisinde hem Medeniýet günlerini geçirmegiň maksadalaýyk boljakdygy bellenildi.
Şeýle hem türkmen-palestin gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde ylym hem-de bilim, saglygy goraýyş, sport we syýahatçylyk pudaklary görkezildi.
Gazanylan ylalaşyklar Türkmenistanyň we Palestina Döwletiniň Bilelikdäki beýannamasynda hem-de hökümetara resminamalaryň birnäçesinde öz beýanyny tapdy. Olaryň arasynda Ykdysady hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Palestina Döwletiniň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyk, Özara düşünişmek hakynda Ähtnamalaryň dördüsi, olaryň ikisi Hökümetleriň arasynda Ýokary bilim we syýahatçylyk babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda, Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi bilen Palestinanyň Maýa goýumlara ýardam etmek agentliginiň arasynda we Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Palestina döwletiniň Söwda edarasynyň arasynda baglaşylan Ähtnamalardyr.
Şeýle hem Prezident Mahmud Abbas Mejlisde duşuşyk geçirdi. Onuň barşynda hyzmatdaşlygyň kuwwaly we geljegi iki ýurduň kanunçykaryjy edaralarynyň arasynda has ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýmagyň maksadalaýyklygy barada pikir alşyldy.
Sapara gabatlanyp, türkmen paýtagtynda Palestina Döwletiniň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň açylyşy boldy. Bu waka ýurtlarymyzyň arasyndaky özara düşünişmegiň we ynanyşmagyň häzirki gazanylan derejesiniň beýanyna, döwletara ylalaşyklary durmuşa geçirmegiň ýolunda möhüm ädime öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň Russiýanyň «BTK Holding» kompaniýasynyň direktorlar geňeşiniň başlygy Taýmuraz Bolloýew we «Rönesans Holding» türk kompaniýasynyň başlygy Erman Ylyjak bilen geçen hepde bolan duşuşygynda işjeň hyzmatdaşlygyň geljekki mümkinçiliklerine garaldy. Myhmanlar öňdebaryjy tejribäni hem-de iň täze tehnologiýa işläp düzmelerini ulanmak bilen dürli ulgamlarda bilelikdäki kärhanalary döretmek boýunça taslamalara gatnaşmak barada tekliplerini aýtdylar.
Ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginde Hazarýaka döwletleriniň ygtyýarly wekilleriniň dört günlük mejlisi boldy. Oňa Azerbaýjanyň, Eýranyň, Gazagystanyň, Russiýanyň hem-de Türkmenistanyň degişli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de esasy hünärmenleri gatnaşdylar. Ýurdumyzyň Daşary işler ministrligi, Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri baradaky döwlet kärhanasy tarapyndan guralan duşuşygyň gün tertibiniň esasy meselesi sebitiň döwletlerini hyzmatdaşlygynyň hukuk binýadynyň üstüni ýetirmäge gönükdirilen täze resminamalaryň taslamalaryny taýýarlamakdan ybarat boldy.
Ozal habar berlişi ýaly, 2010-njy ýylyň noýabrynda Bakuda geçirilen Hazarýaka döwletleriň III maslahatynda milli Liderimiziň teklibi esasynda Hazar deňziniň suw biologiki baýlyklaryny aýawly saklamak we rejeli peýdalanmak hem-de Hazar deňzinde adatdan daşary ýagdaýlaryň döremeginiň öňüni almak we aradan aýyrmak baradaky Ylalaşuk taýýarlandy we oňa gol çekildi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň goldawy bilen Hazar deňzinde gidrometereologiýa pudagy boýunça hyzmatdaşlyk barada Ylalaşyga gol çekildi. 2014-nji ýylyň sentýabrynda Astrahanda geçen Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň IV maslahatynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şertnama-hukuk, söwda-ykdysady we ulag ulgamlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça umumy tagallalary güýçlendirmek barada başlangyç bilen çykyş etdi. Şunuň bilen birlikde milli Liderimiz Hazar deňzinde howpsuzlyk ulgamynda hyzmatdaşlyk barada Ylalaşyk üçin resminamalaryň onusyny jikme-jik işläp düzmäge girişmegi teklip etdi.
Şu gezekki iş maslahatynyň barşynda, bilermenleriň derejesinde Hazar sebit ulag logistika merkezini döretmegi göz öňünde tutýan Hazarýaka döwletleriniň ulag ulgamynda hyzmatdaşlygy baradaky Ylalaşyk hem-de Hazar deňzinde ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda hyzmatdaşlyk barada Teswirnamanyň taslamary barada düýpli pikir alyşmalar boldy. Hazar deňziniň yklym derejesinde ähmiýetli iri aragatnaşyk geçelgesi hökmünde kuwwatyny doly güýjünde peýdalanmak, hazarýaka döwletleriniň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklary, olaryň dünýä bazaryna çykmagyny göz öňünde tutmak bilen, üzül-kesil giňeltmäge mümkinçilikleri açýan strategiki ugur bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 18-nji noýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde ýurdumyzyň durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Onda, hususan-da, hazarýaka döwletler bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hem-de 26-27-nji noýabrda Aşgabatda geçiriljek Durnukly ulag ulgamy boýunça ählumumy maslahata taýýarlygyň barşy barada hasabat berildi.
Milli Liderimiz BMG-niň howandarlygy astynda geçirilýän şunuň ýaly ilkinji maslahatyň ähmiýetini nygtap, onuň bu strategiki ugurda hyzmatdaşlygyň möhüm meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin açyk meýdança öwrüljekdigini, köpugurly utgaşykly ulag-aragatnaşyk hem-de logistika düzüminiň kemala gelmegine ýardam berjekdigini belledi, bu düzümler ählumumy durnukly ösüşiň möhüm şerti bolup durýar.
Hazar deňziniň meseleleri boýunça oýlanyşykly çözgütleri işläp taýýarlamak maksady bilen, tagallalary mundan beýläkde jemlemegiň möhümdigi barada aýdyp, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdmuhamedow ýurdumyzyň geljekde hem köpasyrlyk taryhy-medeni gatnaşyklar arkaly baglanyşykda bolan hazarýaka döwletleriniň hem-de halklarynyň arasynda dostlugy, hoşniýetli goňşuçylygy hem-de netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen çäreleriň durmuşa geçiriljekdigini nygtady.
Mejlisiň Başlygy parlamentiň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk barada habar berdi, onda «Türkmenistanyň 2017-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda» Kanun , «Türkmenistanyň 2015-nji ýyl Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hakynda» Mejlisiň karary, şeýle hem ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmäge, onuň demokratik esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen täze kanunçykaryjy taslamalary kabul ediler.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň barşynda milli ykdysadyýetimiziň iri pudaklarynyň, şol sanda nebit-gaz, elektron senagaty, oba hojalygy we söwda pudaklarynyň, bilim, medeniýet, sport ulgamlarynyň mundan beýläk-de okgunly ösdürilmegine gönükdirilen anyk wezipeleriň birnäçesini kesgitledi.
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň 16-njy noýabrda geçiren Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň gün tertibine 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny guramak, harby we hukuk goraýjy edaralaryň şahsy düzüminiň kömekçi hojalyklarda zähmet endiklerini ele almagyny üpjün etmek, şeýle hem bu edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak hem-de ýurdumyzda geçiriljek iri halkara çärelerine, şol sanda Aziýa halkara ulag geçelgesiniň Atamyrat-Ymamnazar (Türkmenistan) – Akina (Owganystan) demir ýol böleginiň ulanmaga berilmegine taýýarlyk görmek meseleleri girizildi.
Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz IIM-niň Döwlet ýangyn howpsuzlygy gullugy hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak we bu ulgamda işleri ygtyýarlylandyrmak hakynda Kararlara gol çekdi.
Hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda Içeri işler ministrliginiň binalar toplumynyň açylmagy maddy-enjamlaýyn binýadyň döwrebaplaşdyrylmagyna, mynasyp gulluk etmek we ýaşamak üçin şertleriň döredilmegine döwlet Baştutanymyzyň yzygiderli üns berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Binalar toplumynyň düzüminde maldarçylyk hojalygynyň, merkezi ammaryň we awtoulag hojalygynyň desgalary bar, bu binalar IIM-niň ýanyndaky gurluşyk birleşigi tarapyndan guruldy.
Bu maldarçylyk hojalygy hukuk goraýjy edaralaryň şahsy düzüminiň azyk önümleri bilen üpjünçiliginiň hilini gowulandyrmaga niýetlenen ilkinji kömekçi toplum bolup durýar. Pudaklaryň garamyndaky maldarçylyk toplumlarynyň aýratynlygy we artykmaçlygy – hemişe elin we ýokary hilli et-süýt we beýleki azyk önümleriniň bolçulygydyr diýip, milli Liderimiz belledi we şeýle oňyn tejribäni işjeň ýaýratmak barada tabşyryk berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda 14-nji noýabrde geçiren hobatdaky wideoşekilli iş maslahatynda milli we sebitleýin ösüş maksatnamalaryny durmuşa geçirmek boýunça işleriň ýagdaýyna, oba hojalyk işleriniň barşyna we döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meselelerine garaldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut özüniň gatnaşmagynda kemala getirilýän medeni strategiýasynyň binýadynda halkyň arasynda milletimize mahsus bolan döredijilik ruhuny gaýtadan dikeltmek we artdyrmak wezipeleri düzýär, milli Liderimiz bu ugurda möhüm taslamalaryň başlangyçlarynyň başlap, olara howandarlyk edýär, döredijilik işleriniň durmuşa geçirilmegine hemmetaraplaýyn goldaw berýär. Ýurdumyzda yhlasy zähmeti, zehini we döredijilik ylhamy bilen has tapawutlanýan bu ulgamyň işgärlerine hormatly atlar dakmak hem-de döwlet sylaglaryny gowşurmak asylly däbe öwrüldi.
17-nji noýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halk artisti Fahriýa Aliýewa Watanymyzyň garaşsyzlygyny hem-de özygtyýarlylygyny pugtalandyrmakda gazanan üstünlikleri, ýurdumyzyň medeniýet we sungat ulgamyny, Türkmenistanyň beýleki ýurtlar bilen medeni gatnaşyklaryny ösdürmäge, ýaş nesli mynasyp terbiýelemäge goşan goşandy, şeýle hem onuň Garaşsyz döwletimiziň hem-de halkymyzyň öňünde bitiren aýratyn hyzmatlaryny, köp ýyllyk yhlasly we göreldeli zähmetini göz öňünde tutup, “Garaşsyz Türkmenistana bolan beýik söýgüsi üçin” diýen ordeni gowşurdy. Meşhur artist ajaýyp sahna keşpleriniň köpsanlysyny döretdi, kinofilmlerde keşpleri ussatlyk bilen ýerine ýetirip, ählihalk ykrarnamasyna we tomaşaçylaryň söýgüsine mynasyp boldy.
Hepdäniň sport wakalary baradaky gürrüňe geçmek bilen, 16-njy noýabrda paýtagtymyzyň Gyşky oýunlar görnüşleri boýunça sport toplumynda16 ýaşa çenli ýegtinjekleriň hem-de 2005-2008-nji ýyllarda doglan çagalaryň arasynda hokkeý boýunça Aşgabadyň açyk birinjiliginiň badalga alandygyny bellemelidiris. Bäsleşiklere jemi sekiz topar gatnaşýar, olar ýarym ýylyň dowamynda birnäçe etapdan ybarat bolup durýan ýaryşlarda medallar ugrunda güýç synanyşarlar.
Türkmen türgenleri iri halkara ýaryşlaryna gatnaşyp, nobatdaky medallara mynasyp bolmagy başardylar. Hepdäniň başynda Bolgariýada geçirilen sambo boýunça dünýä çempioatynda ildeşlerimiziň mynasyp bolan dört medalynyň üstüne ýene bir bürünç medal goşuldy. Biziň türgenlerimiz Russiýanyň Medyn şäherinde köpugurly söweş boýunça Germaniýadan, Fransiýadan, Finlýandiýadan, Hytaýdan, Ysraýyldan, Eýrandan – jemi 35 ýurtdan türgenleriň 300-e golaýynyň gatnaşmagynda geçirilen dünýä çempionatynyň tutluşyklarynda ýene üç medal gazandylar.
Türkmen türgenleriniň dünýä derejeli ýaryşlarda gazanan üstünlikleri 2017-nji ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda hem türkmen pälwanlarynyň ýokary netijeler görkezjekdiklerine ynam döredýär.
Şunuň bilen baglylykda, Owganystan Yslam Respublikasynyň Bedenterbiýe we sport boýunça baş müdiriýetiniň wekilleriniň Türkmenistana saparynyň bolandygyny bellemek gerek. Dostlukly ýurduň wekiliýetine bu müdiriýetiň ýolbaşçysy Mohammad Humaýun Haýrany baştutanlyk etdi.Owganystanyň wekiliýetiniň agzalary türkmen hünärmenleri bilen sport hereketini ösdürmek boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň, Sport baradaky döwlet komitetiniň wekilleri we beýlekiler bilen gepleşikler geçirdiler.
Hepdelik synymyzy jemläp, 20-nji noýabrda, ýekşenbe güni Ahal welaýatynyň 24-nji “Duşak”, Mary welaýatynyň 119-njy “Atçapar” we 124-nji “Pendi” saýlaw okruglarynda giň bäsleşik esasynda Mejlisiň deputatlarynyň saýlawlarynyň geçirilendigini bellemelidiris.
Şeýlelikde, geçen hepdäň wakalary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen umumy bähbitlere laýyk gelýän oňyn gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge gönükdirilen daşary syýasat strategiýasynyň üstünliklere beslenýändiginiň nobatdaky subutnamasy boldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Şu ýylyň 7 aýynyň içinde halkara ders hem taslama Internet-olimpiadalaryna gatnaşan türkmenistanly zehinli mekdep okuwçylary 129 medal gazandylar. Olaryň 45-si altyn, 50-si kümüş, 34-si bolsa bürünç medallardyr. Ýurdumyzyň talyplary hem halkara intellektual bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş etdiler. Olar 106 (18 altyn, 43 kümüş we 45 bürünç) medal gazandylar. Türkmen talyplary, şeýle hem ýokary netijeleriň gazanylandygyna güwä geçýän diplomlaryň we sertifikatlaryň birnäçesine mynasyp boldular.
Tomusky dynç alyş möwsüminde iki çalşykda Gökderedäki 14 çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezlerinde 13 müň 254 mekdep okuwçysy, şonuň ýaly-da, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyndaky çagalar sagaldyş merkezlerinde 5 müň 988, welaýatlardaky çagalar sagaldyş merkezleriniň 37-sinde 3 müň 990, mekdepleriň ýanyndaky meýdançalarda 48 müň 764 oglan-gyz dynç aldy.
Häzirki wagtda ýurduň ýokary okuw mekdeplerinde giriş synaglary dowam edýär.


text:
Germaniýadaky tupanda 7 adam ýogaldy
Germaniýanyň Gamburg we Berlin şäherlerine öz täsirini ýetiren tupanda jemi 7 adam ýogaldy
Tizligi sagatda 180 kilometre ýeten ýel sebäpli agaçlar ýykyldy.
Ulaglaryň üstüne gaçan agaçlar sebäpli 2 adam ýogaldy.
Ondan başgada Brandenburg sebitinde we paýtagt Berlinde 5 adam ýogaldy.
Bolan beýleki wakalarda bolsa köp sanda adam ýaralandy.
Gamburgyň resmileri ýaşaýjylara daşaryk çykmazlyklary barada duýduryş berdiler.
Paýtagt Berlindäki howa menzilinde uçar gatnawlaryň käbirleri gijikdi.
Köpçülikleýin ulaglarda bökdençlikler boldy.
Käbir otly gatnawlary bolsa goý bolsun edildi.
Amsterdam-Berlin gatnawyny amala aşyrýan ýokary tizlikli otlynyň ýolagçylary otlydan çykarylyp, sport zalyna ýerleşdirildi.
Tupanyň Polşa tarap ýol alandygy mälim edildi.


text:
KÖPÇÜLIKLEÝIN HABAR BERIŞ SERIŞDELERI ÜÇIN MAGLUMAT
Soňky günlerde Eýranyň we beýleki döwletleriň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde gaz pudagyndaky türkmen-eýran gatnaşyklaryna degişli dürli maglumatlar beýan edilýär. Olaryň käbirinde 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda Eýranyň türkmen gazy bilen üpjün edilmeginiň «duýdansyz we ikitaraplaýyn ylalaşyga gabat gelmän» bes edilmegi barada gürrüň edilýär. Beýleki neşirlerde bolsa, tersine «Eýran Türkmenistan bilen türkmen gazynyň akdyrylmagy barada 5 ýyllyk ylalaşyga gol çekdi»-diýlip, bellenilýär.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi, şuňa meňzeş, çapraz häsiýetli we öz mazmuny boýunça garşylykly maglumatlaryň hiç bir esasynyň ýokdugyny mälim edýär.
Hakykatdan hem, 1997-nji ýylyň dekabryndan başlap, gazy aluw-satuw şertnamasyna laýyklykda, ikitaraplaýyn ylalaşygyň ähli şertlerini berjaý edip, Türkmenistan Eýrana gazyň iberilmegini amala aşyrýar.
Şunuň bilen bir wagtda, gynansakda, Eýranyň milli gaz kompaniýasy 2013-nji ýyldan başlap, Eýran Yslam Respublikasyna ozal iberilen türkmen tebigy gazy üçin bergisini üzmek boýunça zerur tagallalary ýerine ýetirmeýär. Munuň netijesinde eýran tarapynyň ep-esli bergisi emele gelip, uzakmöhletleýin şertnama esasynda Eýrana gazyň eltilmegine ugrukdyrylan, Türkmenistanyň gaz daşaýjy infrastrukturasynyň üznüksiz tertipde işlemegine maliýe kynçylyklyklar päsgelçilik döredýär.
2016-njy ýylyň dowamynda eýran tarapynyň gaz üpjünçiliginde emele gelen ýaramaz ýagdaý we türkmen tebigy gazynyň iberilmeginde mümkin bolan çäklendirme barada resmi taýdan ençeme gezek habardar edildi. Şol bir wagtda, öz-özüni dolandyrmak we maliýeleşdirmek ýörelgeleri esasynda işleýän «Türkmengaz» Döwlet konsernine degişli bolan pul serişdeleriniň tölenmeginde döreýän bökdençlikler, gaz burawlarynda, kompressor beketlerinde, arassalaýjy desgalarynda we Eýrana tebigy gazyň iberilmegi üçin ulanylýan Türkmenistanyň gaz ulgamynyň beýleki gurluşlaryndaky işiň tehniki taýdan togtadylmagyna getirip biler.
Şol bir wagtda, türkmen tarapy emele gelen meseleleriň işjeň ýagdaýda çözülmegine gönükdirilen teklipleriň ençemesini berdi.
Emma, Türkmenistanyň konstruktiw başlangyçlaryna Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň oňyn seslenmesiniň ýoklugy, arkalaşykly çözgütleriň görnüşlerini agtarmakda oňun haýallygy, 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan Eýrana türkmen tebigy gazynyň akdyrylmagynyň alaçsyz çäklendirilmegine getirdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi ýokarda agzalanlary beýan edip, bu meseläniň syýasylaşdyrylmagyna degişli her bir synanyşygyň aslyna garamazdan, olaryň Türkmenistana dostlukly bolmadyk hereketler hökmünde hasap ediljekdigini we türkmen tarapyndan dessine puja çykaryljakdygyny nygtaýar.
Türkmenistanyň DIM-niň
Metbugat gullugy


text:
Salam, hormatly lukman! Erkeklik tohumyndaky öýjükleriň işjeňligini näme sebäpden peselýär we onuň işjeňligini nädip ýokarlandyryp bolar?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Erkeklik tohumlygyndaky erkeklik öýjükleriň mukdar we hil taýdan kadalygynyň bozulmagy endokrin ulgamyň näsazlyklary, jynsy agzalarynyň keselleri (meselem, warikosele) ýa-da sowuklama ýagdaýlary (uretrit, prostatit), jynsy gatnaşyk arkaly geçýän ýokançlyklar bilen zeperlenmeleri (sözenek, hlamidioz, trihomoniaz) bilen baglydyr.
Dörän bozulmanyň sebäbini anyklap, degişli bejergini kesgitlemek üçin androlog lukmanyň maslahaty gerek bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Salam Lukman. Men 25 yasymda. Men 20 yasymda warekasel boldym we operasiya etdirdim. Indi su gunler bir ay bari cep tarapdaky yumurtgam agyrya olam ayagyma agram dusenden son agyryp baslayar. Onun name sebapden bolyandygy,, zyyany barmydygy, nadip agyrydan saplanmalydygy barada maslahat berseniz Sizden minnetdar bolardym Lukman.
Salam Artyk, ine şu taýda maglumat bar http://www.saglyk.info/sorag-jogap/45-erkek-saglygy/735-warikosele-sebapleri-alamatlary-we-bejeris-usullaryn-ayratynlyklary.html
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Aşgabatda ÝHHG-nyň ýardam bermeginde gurnalan Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň we Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň mugallymlary we talyplary üçin niýetlenen diplomatiýa boýunça bäş günläp dowam eden okuw-maslahaty öz işini tamamlady.
“Aşgabatdaky ÝHHG-nyň merkezi özüniň ygtyýarlyklarynyň çäklerinde Türkmenistanyň dürli ugurlardaky hünärmenlerine özleriniň hünär derejelerini kämilleşdirmekde ýardamlar bermäge ygrarlydygyny tekrarlaýar. Bu okuw maslahatynyň maksady öňdebaryjy tejribeleri alyşmak ýoly bilen mugallymlaryň we talyplaryň diplomatiýa hünärleri boýunça hünär başarnyklaryny berkitmekden ybaratdyr”, diýip ÝHHG-nyň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysy Natalýa Drozd belledi.
Okuw maslahaty iki milli ýokary okuw mekdebiniň mugallymlary üçin üç günlük seminar-maslahatdan başlandy. Belorus döwlet uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklary fakultetiniň bilermenleri okuwlary geçmegiň aýratynlyklary barada, diplomatik we konsullyk gulluklarynyň häzirki zaman talaplaryna laýyklykda okuw meýilnamalarynyň işlenilip düzülmegi we bilimde innowasiýa usullaryny ulanmak barada gürrüň etdiler. Maslahata gatnaşyjylar ylmy işleri amatlaşdyrmak, daşary syýasat meseleleri ulgamynda seljerme barlaglaryy ösdürmek we daşary ýurt dillerini okatmagyň döwletleriň daşary syýasatyna edýän täsirleri ýaly meseleler boýunça pikir alyşdylar.
Soňky iki günüň dowamynda talyplar häzirki zaman halkara gataşyklarynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn diplomatiýanyň ähmiýeti, ÝHHG ýaly halkara guramalaryň tutýan orny, jemagat diplomatiýasy, konsullyk işiniň aýratynlyklary, dünýä syýasatynda birleşmek we bölünip aýrylmak prosessleri ýaly mowzuklar boýunça umumy okuwlar tapgyryny geçdiler.
“Merkez hemişe ÝHHG-nyň agza döwletleriniň uniwersitetleriniň arasynda akademiki gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyny goldamaga taýýardygyny aýan edýär, sebäbi şu günki özara bagly dünýäde diplomatiýanyň ähmiýetiniň ösjekdigi ikuçsyzdyr,” diýip Ilçi Natalýa Drozd aýtdy.


text:
Salam, Lukman! Meniň gaty erbet bilim agyrýar, çydar ýaly däl, bykynym-da çişýär. Mundan başga-da, beden agramym gitdigiçe sanym artýar. Ozal 59 kiledim, indi agramym 110 kilä golaý. Jogabyňyza garaşýaryn.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siz oz hatyňyzda ýaşyňyzyň näçedigini we öň geçen barlaglaryňyz hem-de bejergileriňiz barada (eger geçen bolsaňyz) maglumat bermeýärsiňiz. Bilde agyry oňurganyň bil-türre bölüminiň osteohondrozy, oňurga ingisiniň döremegi, oňurganyň gyşarmagy (skolioz), süňk dokumasynyň dürli keselleri meselem, osteoporoz), peşew çykaryş ulgamyň kesellerinde (piýelonefrit, glomerulonefrit, böwrek damarynyň
trombozy), jyns agzalaryň sowuklama ýagdaýlary we täze döremeleri, oňurganyň şikeslenmeleri netijesinde döräp biler.
Beden agramynyň artmagy hem dürli sebäplere görä (iýmitiňiziň düzüminiň üýtgemegi, fiziki işjeňligiň peselmegi, endokrin ulgamyň näsazlyklary, käbir derman serişdeleri uzak kabul etmek) döräp, hemmetaraplaýyn lukmançylyk barlagyny talap edýändir. Bilde döreýän agyrylaryň we beden agramynyň köpelmeginiň sebäbini anyklamak we bejergi ýa-da öňüni alyş çäreleri geçirmek üçin newropatolog hem-de endokrinolog lukmanlaryna ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, Lukman.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Tebigat – adamzadyň ýaşaýşynyň gözbaşy bolup durýar. Eger-de adamlar tarapyndan zyýan berlip ýok edilmese, ömürlik gözbaşy we durmuş çeşmesi bolmagyny dowam eder. Gün geçdigiçe, adamlar tebigata, ekologiýa üns bermegi we gündelik hereketleriniň daşky gurşawa ýetirýän täsiri barada pikirlenmeklerini azaldýarlar. Adamlar dükanlardan satyn alýan harytlaryň gerekliligini, zerurlygyny sorag astyna almagy bes etdiler. Durmuşymyzda kän üns berilmeýän we gynansakda daşky gurşawa iň uly zyýan ýetirýän, gündelik durmuşymyzda ýygy ulanýan zatlarymyzyň biri bolan plastik paketlaryň zir-zibilde sanynyň artmagy uly bir kynçylyklaryň biri bolup durýandyr. Plastikdan ýasalan paketleriň daşky gurşawa, adam saglygyna ýetirýän zäherleýji täsirini göz öňünde tutsak, olaryň ulanylmagyna hiç hili zerurlyk ýokduguna düşünmek kyn bolanok.
Plastik baradaky hakykat
Plastik paketleriň zyýanly täsirleri mundan birnäçe on ýyl öň alymlar tarapyndan bellenilip başlanyldy. Plastik paketleriň daşky gurşawa we adam saglygyna ýetirýan zyýanyny belläp geçeliň:
1. Plastik we adam saglygy. Düzüminde rak (düwnük) keseliniň döremegine getirip biljek zäherleýji maddalary saklaýan plastik paketler zyňylandan soň, gün şöhleleriniň täsiri bilen dargap, topragyň zäherlenmegine hem sebäp bolýar. Barlaglara görä, ýylda 1 trilliona golaý plastik paket ulanylýar we zyňylýar.
2. Plastik we toprak. Dargap başlanda plastik paketler toprak we suwy zäherleýär. Şeydibem tebigy iýmitleniş zynjyryna girip, tebigatyň geljegine howp salýar. Plastigyň tebigatda pytramagy üçin ortaça 400, käbir görnüşleri üçin 1000 ýylyň gerekdigini hünärmenler belleýärler.
3. Plastik we haýwanlar. Sygyrlar, geçiler we beýleki mallar otlap ýören wagty plastik paketleriň böleklerini we galyndylaryny hem bile iýýärler. Bu bolsa haýwanlaryň kesellemegine we ölümine getirip biler.
4. Plastik Dünýä Okeanyny hapalaýar. Paketler kitler, delfinler ýaly süýdemdirijiler bilen bilelikde, balyklar we deňiz pyşbagalary ýaly 200 dürli deňiz jandarlarynyň janlaryna howp salýar. (World Wildlife Fund Report 2005). Ençeme ýyl öň, ýagny 1975-nji ýylda geçirlen barlaglara görä, gämiler ýylda 3 million 700 müň kg. plastik paketi deňize taşlaýarlar. (U.S. National Academy of Sciences) Soňky barlaglara görä, ýylda 6.4 million kg. paket okeana we deňize zyňylýar. Şu wagta çenli, 5.25 trillion sany plastik paketiň okeanlara we deňizlere zyňylandygy çaklanylýar. 2008-nji ýylda Kaliforniýada okeanyň kenarynda öli ýagdaýda tapylan uly kitiň aşgazanynda 22 kg. plastik paket tapyldy.
5. Plastik we tebigy baýlyklar. Plastik paketleriň ýygnalyp otlanylan wagty howply gazlar hem emele gelýär. Barlaglara görä, 1 ýylda diňe ABŞ-da 12 mln. barrel nebit plastik paket öndürmek üçin ulanylýar. 4 adamdan ybarat maşgala bir ýylda 1460 (!) sany paket ulanýar. Ortaça her adam her gün bir paket ulanyp zyňýar.
Halkara tejribeleri
Eýsem, daşary ýurt häkimiýetleri we jemgyýetçilik bu zyýanly önüme garşy näme çäre görýärlerka?
Käbir ýurtlar plastik paketleri ulanmagy gadagan eden hem bolsa, käbirleri salgytlar, goşmaça tölegler we goldawlar bilen plastik paketleriň dolanşygyny we ulanylyşyny azaltmagy maksat edinipdirler. Ýuka plastik paketleri ulanmagy gadagan eden ýurtlar: Hytaý, Günorta Afrika, Kenya, Uganda we Bangladeş. Gadagan etmeleriň esasy sebäbiniň lagym ulgamynyň dykylmagy we şunuň ýaşaýjylara, şähere we ekologiýa ýetirýan zyýanydygyny resmiler aýdýarlar.
Ruanda we Somali ýaly ýurtlar plastik paketleriň ýukalygyna ýa-da galyňlygyna garamazdan olary gadagan etdiler. Italiýa, Ýewropa Bileleşiginde ilkinji bolup toprakda dargamaýan paketleriň ulanylmagyny gadagan eden ýurt boldy. Bu Ýewropa üçin uly ädim bolup, Ýewropa Bileleşiginiň beýleki agza ýurtlary üçin hem şeýle gadagançylyga we tygşytlylyga ylham döretdi.
Irlandiýa Respublikasy her paket üçin 15 ýewrosent (2002) (0.585 manat) goşmaça töleg almaga başlandan soň gowy netije gazanyldy. Täze düzgünnama durmuşa geçirilenden soň, plastik paketleriň ulanylşy 90% çenli azalypdyr. 2007-nji ýylda ýene girizelen goşmaça töleg bilen (22 ýewrosent=0.858 manat) 75 mln. ýewro girdeji edinen Irlandiýa Respublikasy salgyt girdejisini jemgyýetçilik ýerlerindäki arassaçylyga, daşky gurşawyň hapalanmagyny azaltmaga we zir-zibilleri täzeden işläp çykarmak taslamalaryna sarp etjekdigini halka duýdurdy.
Belgiýa, Germaniýa, Ispaniýa, Norwegiýa we Niderlandiýa hem Irlandiýanyň ýolundan gitjekdiklerini duýdurdylar. Kaliforniýa, plastik paketleri gadagan edilen ABŞ-nyň ilkinji ştatydyr. Elbetde bu gadagançylygy girizmek aňsat dal. Meselem, Afrikadaky Aýworiý Kenarlary Respublikasynda hökümet tebigatyň hapalanmagyny we oňa ýetirilýän zyýany azaltmak üçin gadagançylyk girizende, halk bu çäreden nägile bolup protest aksiýalaryny gurnapdy.
Matadan tikilen torbaň bilen bazarla!
Matadan tikilen, bir gezek ulanylyp hapa taşlanmaýan berk torbalary, sumkalary ulanmak öz saglygymyzada, däşky gurşawyň ýagdaýynada peýdaly boljak. Matadan tikilen berk torbalaryň her dükana gidilende ulanylmagy we şularyň alyjylara elýeter bahadan satylmagy hökümetler üçin plastik paketleriň ulanylmagynyň azaldylmagy ugrundaky ilkinji ädim bolup durýar. Elbetde, plastik paket öndüriji fabrikler şeýle reformalary halamaýarlar. Adamlaryň işsiz galmak hem-de fabrikleriň eýeleriniň maýa goýumlaryna zyýan ýetirmek howpy abanmagy ähtimal. Şuňa çäre höküminde Kaliforniýa ştatynyň häkimi Brown, şol fabrikalara 2 mln. dollara çenli goldaw kreditini berip, olary berk we tebigata zyýan ýetirmejek paketleri öndürmäge itergi hem-de maliýe goldawyny berjekdigini aýtdy.
Dag depesine çykýan plastik zir-zibili nämäniň nyşany?
Türkmenistanda plastik paketler söwda merkezleriniň derejesine garamazdan mugt berilýär. Halkyň aglaba bölegi mugt plastik paketleriň berilmeginden nägile däl. "Tebigaty men halas etmelimi?" diýýänleriň sany hem ep-esli bar. Ýany bilen torbalary, sumkalary götermäni islemeýän adamlar mugt plastik paket berilmegine minnetdar hem diýse bolar.
Türkmen häkimiýetleri plastik paketleriň ulanyşyny azatlmak maksady bilen, halka onuň zyýanlary hakynda düşündiriş işlerini, maglumatlar kampaniýasyny geçirip, halk wekilleri bilen maslahatlaşsa netijeli bolarmyka diýip pikir edýärin.
2017-nji ýylda geçiriljek Aziýa oýunlaryna çenli täze düzgünnamalar jemgyýetçilik guramalar bilen işlenilip, gelen myhmanlarymyza ekologiýa barada edýän hakyky tagallalarymyzy iş ýüzünde görkezmek heniz hem giç däl. Mugt plastik paket bermegi ýatyrylyp, dükanlarda onuň hödürlenmegi tölegli edilse, belki adamlarymyzyň endikleriniň üýtgemegine itergi bolar. Jemgyýet bilen alnyp baryljak işlerde, adam hukuklaryna we tebigaty goramak babatdaky kanunlara eýerilmelidir. Käbir ýurtlaryň edişi ýaly, plastik paketleriň satuwyndan alnan tölegleriň girdejisi tebigaty arassa saklamaga gönükdirilen çärelere, ylmy-amaly işleriň goldanylmagyna harçlanylsa peýdaly we ýerlikli bolardy.
Ulanylan WEB Salgylar: 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9 / 10
Teswirlemeler
Birwagtlar adamlar açyk asmanyň astynda, gowaklarda ýaşaýardylar. Soňra bolsa olaryň aňynyň ösmegi bilen olar jaý salmagy, ot ýakmagy, ýyrtyjy haýwanlardan goranmagy we ekerançylygy öwrendiler. Şeýdip adam tebigatdan daşlaşdy.
Eger-de tebigaty biziň öten-geçenlerimiziň öýi diýip alsak, onda biz ötenlerimiziň we geljekgi nesillerimiziň öýüni hapalaýarys.
Hemme adamlaryň Ýer planetasynda ýaşaýandygyny we onuň biziň - häzirki wagtda - ýeke-täk öçümizdigini unutmasak, bu babatda has köp pikir ederdik.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Biografiýa : Hamyt Hujjaty
Salam bilen her zatdan öň özümi tanadaýyn Men Hamyt Hujjaty 1984 nji ýylynda Gürgen şäherinde dünýä indim. 1996 njy ýylynda gülüstan welaýeti boýunça geçirlen göreş ýaryşynda Çempion boldum. 1999 njy ýylynda orta mekdebi gutardym. 2000 nji ýylynda Erdebil şäheriniň Meditsina ylymlaryň ýokary okuw jaýynda operatsiýa otagy bölüminde okuwa kabul edildim. 2002 nji ýylynda kerman şäheriniň Meditsina ylymlaryň ýokary okuw jaýynyň Şypagat uýasy bölüminde okuwa girdim. Okuw döwründe kerman şäheriniň "Şehit Bahünär" adyndaky hassahanasynyň operatsiýa otagynda 2 ýyllap işledim. 2005 nji ýylynda Tehranyň ýokary okuw jaýynda psihologiýa boýunça Şypagat uýasy pudagynda Aspirantnra ylmy derejesine kabul edildim. Hem- de şol wagtda Tehranyň "Milad" adyndaky hassahanasynyň ortopediýa bölüminde işläp ýörkäm Alyabat ketulynyň yslamy azat ýokary okuw jaýynda mugallym hökmünde işleşýärdim. 2007 nji ýylynda birinji ylmy- derňewe işgäri hökmünde ýurduň Şypagat uýalarynyň arasyndaky festivalynda öňe saýlandym.
2008 nji ýylynda babul Şäherinde meditsina ylymlaryň ýokary okuw jaýynda alymlar toparynyň
agzasy we Amul şäheriniň "Hezreti Zeýnep" adyndaky fakultetde ýokary okuwçylaryň ylmy- derňew komitetinde başlyk bolup işledim. Şol zamanda Alyabadyň Şypagat uýasynyň fakultitinde psihologiýa Şypagat uýasy böluminde mugallym hökmünde işledim.
2012nji ýylynda Alyabat ketulynyň ýokary okuw jaýynda alymlar toparynda agza hökmünde kabul edildim. Şol ýylda- da
Ahwaz şäheriniň "Jündişapur" adyndaky meditsina ylymlarynyň ýokary okuw jaýynda Şypagat uýasynyň Doktorantura derejesinde geçirilen synag konkurs arkaly kabul edildim. 2015 nji ýylynda okuwymy şu ýokary okuw jaýynda gutardym.
Şol ýylda ýurtda görnükly Şypagat uýasy bolup saýlandym , we saglygy- saklaýyş Ministri jenap Doktor Haşemi tarapyndan sylaglandym. Häzirki wagtda Alyabat ketulynyň Yslamy Azat ýokary okuw jaýynyň Meditsina ylymlarynyň orunbasary hem- de onuň merkezi guramasynda Şypagat uýasynyň uly maksatnamalary
Kesgitleýän geňeşçiligiň agzasy wezipesinde işleýärin.
Şu wagta çenli 70 sany ylmy makala we 27 sany kitap ýazyp çap etdim. 2012 nji ýylynda "Hezreti Alyekber" festiwalynda iň başarnykly ýaş alym hökmünde bellendim. 2011,2012,2013,2014 nji ýyllarynda görnükli ylmy- derňewçi hökmünde saýlandym. Takmynan 10 ýyl bäri hem guwanç bilen Alyabat ýokary okuw jaýynda hyzmatdaşlyk edip gelýärin.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän daşary syýasat strategiýasynyň netijeliliginiň ählumumy ykrar edilmegi bilen şertlendirilen Türkmenistanyň halkara abraýynyň yzygiderli ýokarlanmagy we onuň dünýäniň syýasy giňişligindäki ornunyň berkidilmegi ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň öňünde ählumumy parahatçylygyň hem-de durnukly ösüşiň bähbidine doly möçberli hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmak ugruny iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda goýlan wezipeleri çalt ýerine ýetirmek üçin olaryň işini işjeňleşdirmegi talap edýär.
Geçen aýyň wakalarynda hem dostlukly daşary ýurtlar hem-de abraýly halkara guramalary bilen netijeli söwda-ykdysady we medeni-gumanitar gatnaşyklary ýola goýmak meýliniň bardygy äşgär ýüze çykdy. Bu wakalar bolsa dürli sergiler, maslahatlar, okuw maslahatlary, syýasy geňeşmeler we işewür gepleşikler, köpsanly medeni çäreler hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen bilelikde geçirilen möhüm halkara ähmiýetli çäreler bilen baglanyşykly boldy.
Maý aýynyň başynda Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Türkiýäniň ýangyç-energetika edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, Ýewropa Komissiýasynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen dörttaraplaýyn duşuşyk möhüm ähmiýetli wakalaryň birine öwrüldi. Duşuşygyň barşynda ýangyç-energetika toplumynda hyzmatdaşlygy ösdürmek, şol sanda transmilli üstaşyr gaz geçirijileri çekmek boýunça bilelikdäki taslamalary, hususan-da, tebigy gazy Türkmenistandan Ýewropa ibermek boýunça hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň häzirki ýagdaýy we geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Gepleşiklere gatnaşyjylaryň özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge gyzyklanmasy Ýewropa ýurtlarynyň energiýa serişdelerine islegleriniň yzygiderli artmagy hem-de häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän energiýa howpsuzlygynyň täze ählumumy binýadyny döretmek boýunça ylalaşykly ädimleri işläp taýýarlamagyň zerurlygy bilen şertlendirilendir. Şunuň bilen baglylykda, şu duşuşyga gatnaşan taraplaryň her biriniň deň derejede önüm öndürijileriň, üstaşyr geçirijileriň we energiýany sarp edijileriň bähbitlerini göz öňünde tutýan ygtybarly, durnukly we uzakmöhletli halkara energiýa hyzmatdaşlygyny üpjün etmek üçin zerur bolan has amatly şertleriň döredilmegi ugrunyda çykyş edýändigi nygtaldy.
Ýygnananlar tebigy gazy Türkmenistandan Ýewropa ibermek bilen baglanyşykly guramaçylyk, hukuk, täjirçilik, tehniki we beýleki meselelere garamak maksady bilen, dörttaraplaýyn gepleşikler görnüşinde bu pudaklaryň bilermenleriniň hem-de ýolbaşçylarynyň duşuşyklaryny yzygiderli geçirmegiň maksadalaýyk boljakdygyny bellediler.
Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanyň serişdeler, ykdysady, maýa goýum, eksport we medeni kuwwaty ýylsaýyn barha uly gyzyklanma döredýär. Şu ýylyň aprel aýynyň başynda Italiýanyň Milan şäherinde açylan EKSPO-2015 Bütindünýä sergisinde ýurdumyzyň bölümine ägirt uly gyzyklanma bildirilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Aýratyn hem 3-nji maýda ýurdumyzyň sergi bölümine gelen adamlar örän köp boldy. Şol gün Türkmenistanyň Milli güni bellenilip geçildi. Mälim bolşy ýaly, şu mynasybetli geçirilen dabaralara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy. Munuň özi bu çäräniň ähmiýetini has-da artdyrdy.
Sergi öz işini ýarym ýylyň dowamynda, 2015-nji ýylyň 31-nji oktýabryna çenli dowam eder. Şol döwürde möhüm çäreleriň 20 müňden gowragyny geçirmek meýilleşdirildi. Bu çäreler ýurdumyzyň önüm öndürijileri üçin oba hojalygyny we azyk senagatyny ösdürmek, halkara azyk howpsuzlygy ulgamynda täze işewür gatnaşyklary ýola goýmak we dünýäniň ilatyny sagdyn iýmit bilen üpjün etmek maksady bilen tejribe alyşmak babatda oňat meýdança bolup biler.
4-nji maýda BMG-niň Nýu-Ýorkdaky ştab-kwartirasynda Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde 1995-nji ýylyň dekabr aýynda kabul edilen BMG-niň Bas Assambleýasynyň “Türkmenistanyň hemişelik bitaraplygy” Rezolýusiýanyň awtordaşlarynyň duşuşygy, şeýle hem “Türkmenistanyň Bitaraplygy: parahatçylygy we durnuklylygy saklamagyň 20 ýyllyk tejribesi” atly maslahat geçirildi.
Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanan syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň we öňüni alyş diplomatiýasynyň gurallaryny ösdürmäge, bitaraplyk derejesine eýe bolan ýurtlaryň daşary syýasat mümkinçiliklerini ulanmagyň häzirki zaman nusgalaryny işläp taýýarlamaga aýratyn üns berildi. Türkmenistanda yglan edilen “Bitaraplyk we parahatçylyk ýylynyň” çäklerinde şeýle duşuşyklary yzygiderli geçirmek barada çözgüt kabul edildi.
Bu baradaky gürrüňi dowam edip, maý aýynyň birinji ongünlüginde Hytaýyň paýtagty Pekin şäheriniň “Jintaý” sungat muzeýinde “Kitap parahatçylygyň we ösüşiň hyzmatynda” ady bilen ýöriteleşdirilen kitap sergisi hem-de amaly-haşam sungatynyň sergisiniň geçirilendigini ýatlatmalydyrys. Bu çäräni ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesiniň 20 ýyllygyna hem-de 2015-nji ýylyň Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli milli Liderimiz tarapyndan tassyklanan halkara derejeli çäreleriň maksatnamasyna laýyklykda Türkmenistanyň Hytaý Halk Respublikasyndaky ilçihanasy gurady.
Türkmen halkynyň taryhy, medeniýeti hem-de däp-dessurlary, Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanyň häzirki döwürde gazanan ägirt uly üstünlikleri barada gürrüň berýän ýöriteleşdirilen kitap sergisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bütin dünýäde meşhur eserleri, ajaýyp suratlar bilen bezelip neşir edilen halk dessanlary, türkmen we daşary ýurt ýazyjylarynyň nusgawy eserleri, sungat boýunça kitaplar, çagalar edebiýaty görkezildi.
5-nji maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde neşelere gözegçilik etmek babatda sebitleýin hyzmatdaşlyk boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama gatnaşyjy ýurtlaryň ministrleriniň duşuşygy geçirildi. Onda neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmekde sebitiň ýurtlarynyň ylalaşykly tagallalaryny işläp taýýarlamak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Duşuşyga gatnaşan daşary ýurtlularyň pikirine görä, neşelere garşy göreşmekde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň wezipelerine ara alyp maslahatlaşmak boýunça şeýle wekilçilikli forumyň geçirilýän ýeri hökmünde Aşgabadyň seçilip alynmagy Türkmenistanyň dünýä giňişliginde abraýynyň barha artýandygy, milli Liderimiziň sebit we ählumumy ösüşiň, şol sanda häzirki döwrüň howplaryna we wehimlerine garşy göreşmek boýunça tagallalary birleşdirmegiň möhüm wezipelerini çözmäge gönükdirilen başlangyçlarynyň giňden ykrar edilmegi bilen şertlendirilendir. Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň we onuň düzümleýin edaralarynyň, şol sanda UNDOC-yň ygtybarly strategiki hyzmatdaşy bolup durýar. Aşgabat duşuşygynyň netijeleri boýunça 2015-2019-njy ýyllarda BMG-niň Merkezi Aziýa ýurtlary üçin neşeler we jenaýatçylyk boýunça müdirliginiň Sebitleýin maksatnamasy kabul edildi.
Şol gün bu ýerde duşuşyga gatnaşanlar — BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary, BMG-niň neşeler we jenaýatçylyk baradaky müdirliginiň ýerine ýetiriji direktory Ýuriý Fedotow we Gyrgyz Respublikasynyň daşary işler ministri jenap Erlan Abdullaýew bilen duşuşyk geçirildi. Duşuşygyň barşynda BMG-niň neşeler we jenaýatçylyk baradaky müdirliginiň ýerine ýetiriji direktory sebitde neşe serişdeleriniň, prekursorlaryň hem-de psihotrop maddalaryň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmekde köp ýyllyk hyzmatdaşlyga ýokary baha berdi. Bellenilişi ýaly, BMG-niň neşeler we jenaýatçylyk baradaky müdirligi mundan beýläk hem ýurtda neşe serişdeleriniň bikanun ýaýradylmagyna garşy göreşmek işini kämilleşdirmäge gönükdirilen taslamalaryň we maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine üns berer.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde BMG-niň senagat boýunça ösüş guramasynyň (UNIDO) baş direktory jenap Li Ýong bilen geçirilen duşuşygyň çäklerinde özara bähbitli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň möhümdigi nygtaldy. Myhman türkmen paýtagtyna iş sapary bilen geldi. Geçirilen gepleşikleriň barşynda ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak, senagat pudagyny, kiçi we orta telekeçiligi döwrebaplaşdyrmak hem-de ösdürmek, şol sanda harytlaryň eksport kuwwatyny pugtalandyrmak we bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, düzümi ösdürmek, daşary ýurt maýasynyň gelmegini höweslendirmek, bilelikdäki maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek ýaly ulgamlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Jenap Li Ýong ýurdumyzyň milli senagatlaşdyrmak strategiýasy we hormatly Prezidentimiziň bu ulgamdaky başlangyçlary barada aýdyp, Guramanyň Türkmenistanyň senagatyna innowasion tehnologiýalaryň we ylmy-tehniki ösüşiň öňdebaryjy gazananlaryny ornaşdyrmaga gyzyklanma bildirýändigini belledi.
6-njy maýda Aşgabatda geçirilen Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý jemgyýetleriniň Halkara federasiýasynyň “Parahatçylyk we bitaraplyk” atly sebitleýin maslahatynda hem Türkmen döwletiniň giň halkara hyzmatdaşlygyna ygrarlydygy tassyklanyldy. Bu maslahat Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň we Türkmenistanyň Milli Gyzyl Ýarymaý jemgyýetiniň bilelikde gatnaşmagynda guraldy.
Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý jemgyýetleriniň Halkara federasiýasynyň Türkmenistanda hukuk ýagdaýy hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gyzyl Haç we Gyzyl Ýarymaý jemgyýetleriniň Halkara federasiýasynyň arasyndaky Ylalaşyga gol çekilmegi sebit duşuşygynyň jemleýji resminamasy boldy.
6-njy maýda Türkmenistanyň Mejlisinde Türkiýe Respublikasynyň Beýik Milli Mejlisiniň Başlygy jenap Jemil Çiçegiň ýolbaşçylygyndaky türk parlamentarileriniň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Taraplar türkmen-türk döwletara gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürmäge gönükdirilen parlamentariýa hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlaryny we geljegini ara alyp maslahatlaşyp, 2012-nji ýylda Türkmenistanyň Mejlisi bilen Türkiýäniň Beýik Milli Mejlisiniň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda gol çekilen Teswirnamanyň ähmiýetini, şeýle hem iki döwletiň parlamentleriniň ýanynda döredilen “Türkmenistan-Türkiýe” dostluk toparynyň üstünlikli işini aýratyn nygtadylar.
Şol gün Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde geçirilen duşuşygyň barşynda ähli möhüm ugurlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmäge uly gyzyklanma bildirilýändigi hem-de ähli derejede duşuşyklaryň yzygiderli geçirilmeginiň wajypdygy bellenildi.
6-njy maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili Piter Buriýan bilen duşuşyk geçirildi. Ol türkmen paýtagtyna iş sapary bilen geldi. Taraplar Türkmenistanyň uly we oňyn syýasy kuwwata eýedigini belläp, Türkmenistan bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasynda ýola goýlan oňyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýändiklerini beýan etdiler.
13-14-nji maýda Halkara migrasiýa guramasynyň Türkmenistandaky wekilhanasy Türkmenistanyň Hökümeti bilen hyzmatdaşlykda we ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň neşe serişdelerine garşy göreşmek we hukuk goraýjy işi baradaky býurosynyň ýardam bermeginde adam söwdasyna garşy göreşmek ýaly häzirki zaman möhüm meselesine bagyşlanan sebit okuw maslahatyny geçirdi. Maslahata Azerbaýjanyň, Awstriýanyň, Gazagystanyň, Russiýanyň, Türkiýäniň we hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri, bilermenleri, döwlet, jemgyýetçilik we halkara guramalarynyň wekilleri we beýlekiler gatnaşdylar.
Maý aýynyň ortalarynda, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününiň öňüsyrasynda ýurdumyzyň döredijilik intelligensiýasynyň wekiliýeti, hoşniýetli däbe görä, türkmen halkynyň beýik ogullarynyň--Magtymguly Pyragynyň we Döwletmämmet Azadynyň Eýran Yslam Respublikasynyň Gülüstan welaýatynda müdimilik aram tapan ýerine zyýarat etdi. Bu çäre gadymdan gelýän hoşniýetli goňşuçylyk we dostluk häsiýetine eýe bolan türkmen-eýran gatnaşyklarynyň ösýändiginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhaniniň bilelikdäki tagallalary netijesinde häzirki wagtda bu gatnaşyklar özara bähbitlere laýyk gelýän täze derejä çykaryldy.
Türkmenistanyň VI Halkara gaz kongresi we oňa gabatlanyp geçirilen halkara sergisi geçen aýyň möhüm wakalarynyň biri boldy. Onda dünýä tejribesini alyşmak we ählumumy energetika hyzmatdaşlygynyň çäklerini giňeltmegiň mümkinçiliklerine garaldy.
“Türkmengaz” döwlet konserni we Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralan iri ýöriteleşdirilen forum maý aýynyň üçünji ongünlüginiň başynda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçirildi we oňa dünýäniň 30 ýurdundan kompaniýalaryň 150-den gowragynyň 400-e golaý wekili gatnaşdy.
Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumynyň düzümleýin edaralarynyň wekilleriniň çykyşlary forumyň myhmanlarynda uly gyzyklanma döretdi. Biziň hünärmenlerimiz geljekki hyzmatdaşlary ýurdumyzyň nebitgaz edaralarynyň işi bilen tanyşdyrdylar hem-de milli energetika ulgamyna täze maýa serişdelerini çekmek babatda ýurdumyzyň strategiýasy, milli Liderimiziň bu babatda üstünlikli durmuşa geçirýän energetika syýasaty barada gürrüň berdiler.
Kongresde Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan (TOPH) gaz geçirijisini gurmagyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmaga hem uly üns berildi. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi Aziýa sebitinde parahatçylygy pugtalandyrmaga, durnukly ösüşe we hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýardam eder.
Geçen aýyň wakalarynyň synyna gaýdyp gelmek bilen, 19-njy maýda Bolgariýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi hanym Maýa Hristowanyň Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygyna ynanç hatyny gowşurandygyny bellemelidiris. Diplomat Garaşsyz Türkmenistanda amala aşyrylýan oňyn özgertmelere uly gyzyklanma bildirip, köp ýyllyk netijeli gatnaşyklaryň hem-de türkmen we bolgar halklarynyň dostlugynyň netijeli döwletara hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de çuňlaşdyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Şol gün Bolgariýanyň doly ygtyýarly wekili Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde, Nebitgaz senagaty we mineral serişdeler ministrliginde hem-de “Türkmengaz” döwlet konserninde kabul edildi.
19-njy maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Eýran Yslam Respublikasynyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Bu wekiliýet Eýranyň Ýollar we şäher gurluşygy ministrliginiň geňeşçisi, ministrligiň taslamalaryň maliýe üpjünçiligi syýasatyny ilerletmek we utgaşdyrmak baradaky geňeşiniň başlygy Asgar Fahriýe Kaşanyň ýolbaşçylygynda Aşgabada geldi.
Duşuşygyň çäklerinde ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek meseleleri, şeýle hem eýran kompaniýalaryny ýurdumyzda amala aşyrylýan dürli taslamalara, şol sanda ýollary we düzümleýin desgalary gurmak ulgamyndaky taslamalara çekmek mümkinçiligi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň Gyrgyz Respublikasyndaky Medeniýet günleri dostluk gatnaşyklarynyň we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň üstünlikli ösdürilýändiginiň nyşanyna öwrüldi. Medeniýet günleriniň barşynda 22-24-nji maý aralygynda ýurdumyzyň wekiliýeti dostlukly gyrgyz halkyny türkmen halkynyň milli däp-dessurlary, häzirki zaman sungaty we ruhy mirasy bilen tanyşdyrdy.
Şol günlerde Türkmenistanyň Horwatiýa Respublikasynda hem Medeniýet günleriniň geçirilendigi bellärliklidir. Bu medeni çäre döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda täze möhüm tapgyryň başlanýandygyny alamatlandyrdy. Dostlukly ýurduň paýtagty Zagreb şäherinde üstünlikli geçirilen medeni çäräniň maksatnamasyna konsertler, döredijilik duşuşyklary, ýurdumyzyň muzeý gymmatlyklarynyň we amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisi girizildi.
Maý aýynyň üçünji ongünlüginde Aşgabatda Merkezi Aziýa sebitiniň antidoping guramasynyň (RADO) ýerine ýetiriji komitetiniň mejlisi geçirildi. Oňa gatnaşmak üçin Gazagystanyň, Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Owganystanyň, Pakistanyň, Mongoliýanyň, Bütindünýä antidoping agentliginiň (WADA) wekilleri türkmen paýtagtyna geldiler. Duşuşygy Türkmenistanyň Milli Olimpiýa komiteti hem-de ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitet guradylar.
Umumy pikire görä, Aziada—2017 Türkmenistanyň halkara sport abraýyny belende götermek, bu ileri tutulýan ulgamda netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek bilen çäklenmän, eýsem, bütin dünýäde olimpiýa hereketiniň ýörelgelerine giňden wagyz etmäge ýardam eder.
Ýurdumyz şeýle ýokary derejedäki ýaryşlary mynasyp garşylamaga taýýarlyk görmek bilen, dünýä we sebit ähmiýetli sport ýaryşlarynda ajaýyp netijeleri görkezýän türgenleri taýýarlamaga aýratyn üns berýär. Türkmen talyplarynyň maý aýynda Hindistanyň Bangalor şäherinde geçirilen jiu-jitsu söweş sungaty boýunça Merkezi we Günorta Aziýanyň çempionatynda jemi 14 medala, şol sanda altyn medallaryň sekizisine, kümüş medallarynyň ikisine we bürünç medallaryň dördüsine mynasyp bolandygyny bellemek ýakymlydyr. Ýyl-ýyldan meşhurlyga eýe bolup barýan sportuň bu görnüşi 2017-nji ýylda paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjiginiň sport meýdançalarynda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna girýär. Şeýle uly üstünligiň gazanylmagy biziň ýygyndy toparymyzyň Aşgabatda geçiriljek ýaryşlarda hem üstünlikli çykyş etjekdigine ynam döredýär.
Aşgabat şäheriniň gününe gabatlanylyp geçirilen “Ak şäherim Aşgabat” atly XIV köp ugurly halkara sergisinde şähergurluşyk ulgamynda türkmen paýtagtyny ösdürmekde gazanylan üstünlikler hem-de onuň geljegi görkezildi. Paýtagtymyzyň häkimligi hem-de Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan Sergi köşgünde geçirilen bu foruma kompaniýalaryň we kärhanalaryň 130-a golaýy gatnaşdy, olaryň 40-dan gowragy daşary ýurt kompaniýalarydyr. Bu sergi Aşgabatda ýaýbaňlandyrylan ägirt uly şähergurluşyk maksatnamasynyň aýdyň beýanyna öwrüldi.
25-nji maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Ukrainanyň daşary işler ministriniň geňeşçisi Wiktor Maýko bilen duşuşyk geçirildi. Onuň barşynda söwda-ykdysady we medeni-gumanitar ulgamlarda döwletara hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
27-nji maýda Aşgabatda Ykdysady we medeni-gumanitar hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-ukrain hökümetara toparynyň dördünji mejlisi geçirildi. Oňa gatnaşmak üçin Ukrainanyň wise-premýer-ministri, Sebitleýin ösüş, gurluşyk we jemagat hojalygy ministri Gennadiý Zubkonyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Aşgabada geldi. Gepleşikleriň çäklerinde özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň, şol sanda nebitgaz, himiýa we energetika pudaklarynda, gurluşyk, ulag we aragatnaşyk babatda hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we geljegi barada özara gyzyklanma bildirilip pikir alşyldy.
Ýurdumyzyň baý medeni mirasy, Gündogaryň medeniýetiniň ösüşinde türkmen halkynyň ruhy mirasynyň möhüm ornuny we ähmiýetini öwrenmek boýunça geçirilýän ylmy barlaglaryň çäkleriniň giňelmegi, däp bolşy ýaly, halkara ylmy toparlarda uly gyzyklanma döredýär. Mary şäheriniň 2015-nji ýylda türki dünýäsiniň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegine bagyşlanan çäreleriň çäklerinde “Gadymy Merw — türki dünýäsiniň medeni merkezi” atly halkara ylmy maslahat geçirildi. Oňa gatnaşmak üçin bu ýere Türkiýäniň, Russiýa Federasiýasynyň (Tatarystan, Başgyrdystan) Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Azerbaýjanyň, Makedoniýanyň edebiýatçylary, medeniýeti we sungaty öwrenijileri, taryhçylary, binagärleri, arheologlary we medeni-gumanitar ulgamyň beýleki wekilleri geldiler.
Türkmenistan ata-babalarymyzyň wesýet eden gumanitar ýörelgelerine, hoşniýetli goňşuçylyga we umumadamzat gymmatlyklaryna ygrarly bolmak bilen, tebigy betbagtçylykdan ejir çeken we agyr ýagdaýa düşen dürli ýurtlaryň halklaryna hemişe goldaw berýär. 26-njy maýda ýörite uçar bilen Türkmenistanyň Nepalyň halkyna iberen ynsanperwerlik kömegi Katmandu şäheriniň “Tribhuwan” halkara howa menziline gelip gowuşdy.
Şu ýylyň aprel-maý aýlarynda Nepalda köpsanly adam pidalaryna getiren weýrançylykly ýertitreme boldy. Nepalyň daşary işler ministri Mahenda Bahadur Pandeý Türkmenistanyň halkyna we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa berlen kömek hem-de ýurduň çalt gaýtadan dikelmegi baradaky arzuwlary üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Maý aýynyň ahyrynda ýurdumyzda asylly däbe görä, milli senenamamyzyň nobatdaky şanly senesi — Türkmen halysynyň baýramy giňden we dabaraly ýagdaýda bellenilip geçildi. Şol umumymilli baýramçylygyň öňüsyrasynda Aşgabatda “Türkmen halysy—türkmeniň kalby” atly halkara sergisi we türkmen halyşynaslarynyň bütindünýä jemgyýetiniň XV sergisi geçirildi. Olara gatnaşmak üçin myhmansöýer türkmen topragyna gadymy sungatyň muşdaklarynyň köpsanlysy ýygnandy. “Türkmenhaly” döwlet birleşigi we Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan bilelikde guralan iri pudaklaýyn sergä daşary ýurtly myhmanlaryň 160-a golaýy — alymlar we hünärmenler, meşhur haly öndürijiler, işewürler, iri söwda kompaniýalarynyň hem-de milli medeni merkezleriň ýolbaşçylary we wekilleri gatnaşdylar.
Şu ýylyň 27-28-nji maýynda Kuweýt Döwletiniň paýtagty El-Kuweýt şäherinde geçirilen Yslam hyzmatdaşlyk guramasyna agza döwletleriň daşary işler ministrleriniň geňeşiniň 42-nji mejlisi häzirki zamanyň wehimlerine garşy göreşmekde halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmek we tagallalary birleşdirmek babatda möhüm ähmiýete eýe boldy. Mejlisiň işine bu gurama agza ýurtlaryň 57-siniň daşary syýasat edaralarynyň wekiliýetleri, şol sanda Türkmenistanyň wekiliýeti gatnaşdy.
Nobatdaky mejlisiň gün tertibine ekstremizme, terrorçylygyň ähli görnüşlerine garşy göreşmek meseleleri, şeýle hem gurama agza ýurtlaryň arasyndaky özara bähbitli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek bilen baglanyşykly meseleler girizildi. Garaşsyz Türkmenistan özüniň daşary syýasatynda Bitaraplyk ýörelgelerine eýermek bilen, dünýäde ýüze çykýan ähli meseleleri diňe parahatçylykly, syýasy, diplomatiki ýol arkaly çözmek ugrunda çykyş edýär. Munuň özi, ilkinji nobatda, Türkmenistanyň iň ýakyn goňşusy bolan Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmaga degişlidir. Iş saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň we Türkiýäniň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň üçtaraplaýyn duşuşygy hem geçirildi.
Şeýlelikde, geçen aýyň wakalary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän parahatçylyk söýüjilik daşary syýasaty babatda milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerini üstünlikli çözmek maksady bilen ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary tarapyndan alnyp barylýan uly hem-de maksady okgunly işiň aýdyň beýanyna öwrüldi. Türkmenistan bolsa syýasy, ykdysady we medeni-gumanitar ulgamlarda giň halkara hyzmatdaşlygy üçin hemişe açykdyr.


text:
8-nji mart Halkara aýal-gyzlar baýramçylygy türkmen ýigitleri üçin esasan iki zady aňladýar: zenanlara gül bermeli hem-de ellerini şol gün öý işine degirtmeli däl. Köpümiz bu baýramçylygyň taryhyny, gelin-gyzlarymyzy owadan güller, sowgatlar we mylaýym sözler bilen gutlamagyň joşgunynda ýatdan çykarýarysmykak diýip pikir edýärin. Halkara zenanlar güniniň esasy maksady – aýal-gyzlaryň sosial, syýasy, medeni we ykdysady ýeňişlerini bellemekden ybaratdyr. 1900-njy ýyllaryň başyndan bellenilip gelýän bu senäni dünýäde gelin-gyzlaryň durmuşyny gowulandyrýan täze ýeňişler, açyşlar we ösüşler bilen garşylaýarlar. Türkmenistanda hem jynslaryň deňligini gowulandyrmak üçin bu ýyl BMG-sy bilen bilelikde işler geçirildi. Edilmeli işler gäty kän. Emma köpimiz zenanlary dine 8-nji martda gutlamak bilen çäklenýäris.
Edil şular ýaly sebäpler üçin BMG-nyň Zenanlar bölümi (UN WOMEN) 2016-njy ýylda geçirýän Halkara Zenanlar güni kampaniýasynyň mowzugyny "Jynslaryň deňligine kasam" diýip atlandyrdy. Ýagny bütin jemgyýeti, her bir adamy jynslaryň deňligine ýetmegi çaltlaşdyrmak üçin öz goşantlaryny goşmaga çagyrýar. Bu senäniň taryhynyň başlangyjy goýlaly bäri jynslaryň deňligine degişli meselelerde gaty köp öňe gidişlikler boldy, emma olar dürli ýurtlarda, medeniýete görä deň ýaýramady, kabul edilmedi. Galyberse-de, jynslaryň deňliginiň ösen ýurtlaryndada bu osüş haýallady. Biziň medeniýetimizde ykdysady we syýasy hukuklar resmi taýdan doly berlen bolsa-da, zenanlar jemgyýetimizde giňden ýaýran düşünjelerden we sosial kynçylyklardan doly azat däl.
Şu döwürde, ýaşlaryň aglaba böleginiň pikirine görä aýal maşgalanyň ýekeje ýeňişi bolup bilýär: ol hem sag-aman durmuşa çykmagy. Hünärde iň ýetjek beýikligi bolsa köýnek tikmäni öwrenmek. Näme üçin biz (erkekler) bu baýramçylykda diňe zenanlarymyzyň owadanlygyny, näzikligini, hemem ynjyklygyny, has dile çeperlerimiz bolsa öýde gowy iş edýänini mahabatlandyryp gutlaýarys? Näme üçin işde ýa-da bilimde ýeten üstünliklerini ýatlatmaýarys, ýa-da el galdyrýan ýoldaşyndan gaýdan uýamyza berekella diýmän, ony näletleýäris?
Il näme diýer?!
"Il näme diýer, biz öýde çagalara seredip, nahar bişirip, çanak ýuwup ýörsek, aýallarymyz bolsa işe gatnasa, arzuwlarynyň yzyndan ylgasa? Göz öňüne bir getirip göriň, öý işlerden başga maksady bolan gyzlary? Hudaý saklasyn, ol nähili maksatlar bolup biler? Biz olara çagalykda ýekeje maksady aňlaryna guýýarys ahyr, ol hem öýe-ojaga seretmek. Ol nähili daşary ýurtda agasy ýaly okasy gelme islegi?! Öýde otursyn gowusy- bozulyp gider. Gel oglum, saňa obadan birini alaly. Bilimsizje ýöne her diýeniňi diňlejek bir guly … wiý, güli alyp bereli".
Megerem ählimiz ýa-da azyndan köpimiz bu sözleri, jümleleri eşidendiris, ýa-da aýdandyrys, öz ýanymyzdan goldandyrys. Göwnüme bolmasa, gelin-gyzlara tebigatyň erkek adama berkidilen "bonus" jandary ýaly seredilýär. Satyp bilmeýän harytlaryny mugtyna müşdere berilýän "haryt" hökmünde garalýar. Müşderiň (erkegiň) islegleri kanundyr! Internet meýdançasynda, sosial ulgamlarynda hem bu düşünjeleri mahabatlandyrýarys, olara boýun egýaris: Twitterde re-twita, Line-da diwaryňda "podelitsa" paýlaşmaga, ertir.com-da "baş sahypada bäş gün" durmaga mynasyp saýlanylýan pikirler we ynançlar.
Geliň, oglanlar, şu ýyl ösüşde ýene bir ädim öňe gideliň! Baýramçylygy diňe gutlamak bilen çäklenmän, zenanlarymyzyň jemgyýetde hakykatdan hem mynasyp ornuny eýelemäge her gün, mümkinçilik boldugyndan kömek etmäge kasam edeliň. Geliň, olaryň diňe öýdäki, öý işlerinde tutmaly orny barada pikirleri bölüşmän, bilimde, hünärde, medeniýetde ýeten, ýetmeli üstünlikleri barada "retwit" edeliň, ylmy açyşlary barada postlara "Like" goýalyň, sportda, ylymda gazanan ýeňişleri, durmuşda ýüzbe-ýüz bolýan meseleleri barada bloglary ýazaly. Her birimiz jynslaryň deňliginiň nämäni aňladýandygyna düşünsek, bu çylşyrymly mesele barada gürrüňdeşlikleri gurnasak we oňa goşulsak, "iliň diýjegi" hem üýtgär, çünki il hem bizden ybarat.
Makalanyň awtory: Kemal Korbayew
Teswirlemeler
Hormatly makalany ýazan saýtyň Hyzmatdaşy! Siziň orta atan teklibiňiz, türkmen ýigitlerine ýüzlenmäňiz bahasyna ýetip bolmajak täzelik. Hyzmatdaşyň aýal ýa-da erkek adamdygyny bize näbelli. Mysal üçin ýazan Türkmenistanda ýaşaýan erkek adam diýeli. Daş-töweregiňe seredip, teklibiňiz heý, durmuşa ornaşar öýdýärsiňizmi!? Siz türkmen ýigidi öz maşgalaňyza täzelik hökmünde kabul edip, berjaý edip biljekmi? Ýazan aýal adam bolsa, keýgim, garnyňy suwa atda garaşyber...
Köp sagboluñ. Edilen teklip nähili derejede ornaşjagyny diñe çaklap bolar. Belki asla ornaşmaz. Emma, goý birinji ädimi bolsun. Galybersede, esasy zat herkim özünden başlamaly. Mende bu makalany ilki bilen özüme ündew diýip ýazdym, belki-de bir-ki sany eşiden, okan, düşünen bolar. Belki-de şolaryñ arasynda biri bu pikirlere uýup başlar. Ynha, şojagaz ýeke adamda ýeñiş.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam hormatly lukman! Men 25 ýaşymda, ýöne meniň ujydymyň örän kiçiligi meni uly alada goýýar. Ujydyň uly ýa-da kiçi bolmagynyň geljekde çaga ýasamakda täsiri barmy? Jynsy gatnaşygyň dowamlylygy hem 1 minuda ýetmeýär. Men V-pill dermanyny ulansam peýdasy degermi? Şu derman barada maglumat berseňiz, meni uly aladadan dyndyrdygyňyz bolardy.
Saýtyň okyjysy, Akmyrat.
Hormatly Akmyrat!
Sizi gyzyklandyrýan V-pill derman serişdesi derman söwdasy bazarynda VigRХ PLUS ady bilen hem belli bolup, onuň düzümine erkeklik jynsy işjeňligine täsir edýän 8 sany ösümligiň goýy gaýnatmasy goşulandyr. Bu derman 1 gerdejikden günde 2 gezek kabul edilip, ony bu tertipde 3 aý içmek maslahat berilýär. Derman ujydyň uzynlygyna we ýogynlygyna ösmegini gazanmaga, jynsy islegiň ýokarlanyp, ujydyň galýan wagtynyň (ereksiýa) dowamlylygyny uzaltmaga kömek edýändir.
Bu derman serişdesi ösümliklerden taýynlanan bolup, ony ulanmaga garşy görkezmeler ýokdur. Ýöne ony bagryň keselleri bolan adamlara seresaplylyk bilen kabul etmek maslahat berilýändir.
Çaga etmek meselesinde ujydyň ululygynyň hiç hili täsiriniň ýoklugyny, bu hadysada tohum öýjükleriniň hil we mukdar taýdan kadalygynyň esasy orun tutýandygyny ýatladasym gelýär. Ir bolup geçýän eýakulýasiýa (dölüň zyňylmagy) babatda anyk sebäpleri ýüze çykarmak üçin androlog lukmanyň maslahatyny almak netijeli bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Sayt yapyldymykarai lukmanlar jogap yazanok welin.
Her turkmening ujydy diyip ylgap yormane wrachyng wagty yokdur. Anha ulanyanga line diydi, internet diydi, yazda tapda okada. Yada yash samsyk nesil google hem ulanyp bilengzokmy?
Ujudy ulaldyan gel(krem) hem bar diyip eshitdim. Yone adynyn namedigini bilemok. Lukman hakykatdanam sheyle zat barmy? Jogap bermeginizi hayysh edyarin.
Shol dermanyn ady titan gel. Shol barada maglumat bermeginizi hayysh edyarin
6-njy tesbirçi Okyjy! Gyzmaja ekeniň. Gaharyň gelmesin. Gaharlanýan bolsaň burnuňy dişle. Bilmeýän bolsaň, bilýänlerden sora. Köpräk oka! Biljek bol! Halajedeýinligiňi ile beýdip görkezmedä! Emgen. Bizem köp bilýäris diýip biljek däl. Masgara bolman biljek bolup çalyşýarys. Näme, bizde biderek soraglar ýokdur öýdýämiň!
Eger sorag size berlen bolsa jogap berin! Bolmasada gayrat edin burnunyzy sokman.Akyl berjek bolsanyz beyleki ahlaksyz sorag beryanlere berin.
Dermanhanalaryň soraga jogap berýän bölüminden haýsy dermanhanada bardygyny bilip bolýara. Näme indi lukman dermanyňam tapyp öýüňe eltip bersinmi! Halys bolmajysy bolaýýarsyňyz. Utanyňa!
Her kimin isine burnumyzy sokmalynla akylyn kan bolsa atana ber
Soragyma jogap bermeginizi sizden hayyst edyarin
Bu dermanyň öňden belli bolan Wiagra, Siagra dermanlaryna meňzeş täsirliligi bolup, ulanma sebäbiňize görä lukmanyňyz bilen maslahatlaşma ýa-da dermanyň ulanylmagyna degişli gollanma-kagyzjygy bilen tanyşma möhümdir.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Soňky döwürde diş çüýremesi barada beýleki kesellerden hem köp gürrüň edilse-de, ol barada anyk maglumatlary bilýänler azdyr. Eýsem diş çüýremesi nähili döreýär we dişler näme üçin agyrýar?
«Kariýes» (diş çüýremesi) sözi hem beýleki lukmançylyk adalgalary ýaly latyn dilinden gelip, «weýran bolmak» diýmegi aňladýar. Dişiň gaty dokumasynyň weýran bolup, deşigiň emele gelmegini diş lukmanlary «kariýes ýa-da dişiň çüýremesi» diýip atlandyrýarlar. Diş göräýmege gaty we berk bolýar. Onda dişde deşikler nähili döreýärkä? Gynansak-da, dişiň öz gizlin duşmanlary: turşulyk we bakteriýalar bolýar.
Biziň dişlerimiz dentinden düzülendir. Ol öz düzümi boýunça adaty süňke meňzeş bolýar. Dentin diş sarymtyl-ak reňkli syrça bilen örtülendir. Dentinde öýjükler, esasan-da nerw süýmleri ýokdur. Şonuň üçin-de, dişleri arassalamak ýa-da çeýnemek agyrysyz bolýar. Mineral duzlary, esasan hem kalsiy duzlary: fosfat bilen karbonatlar dişiň gatylygyny we berkligini üpjün edýär. Bu duzlar dentine siňýärler. Olar esasan hem diş syrçasynyň düzüminde köp bolýarlar. Organiki däl maddalaryň emele getirýän bu berk gatlagy dişiň çoýun ýaly berk bolmagyny üpjün edýär. Dişler agyzda däl-de, bedeniň haýsydyr başga bir ýerinde (mysal üçin, deride) össedi, onda olar hiç haçan çüýremezdi. Eger iýmit çeýnelende agyz boşlugynda biohimiki täsirler bolmasady, onda adamlaryň dişi hiç haçan çüýremezdi.
Alymlar ençeme wagtlap diş çüýremesiniň sebäpleri barada oýlandylar. Bu keseliň «sebäpkäri» barada ilkinji gezek b.e. I asyrynda Awisenna we rim lukmany Larg Skriboniý tarapyndan çaklama aýdylypdy. Olar dişde gurçuk ýaşap, dişi weýran edýär diýip çaklapdyrlar. Emma alymlar bu çaklamany subut edip bilmediler. Agyryly dişleriň ençemesini owradyp we öwrenip, olar hiç gurçugy tapmadylar.
Dişiň çüýremesiniň has ynandyryjy teoriýalary XX asyrda mikrobiologiýanyň we biohimiýanyň ösmegi bilen döredi. Turşulyklaryň dişiň mineral duzlary bilen täsir edişip, dişi ýumşadýandygy subut edildi. Soň edilen açyşlarda bu himiki täsirliklerde mikroorganizmleriň uly rol oýnaýandygy anyklanyldy. Bu şeýle bolup geçýär.
Adam nahar iýenden soň iýmitiň owuntyklary dişe ýelmeşýär. Köplenç bu çöregiň we süýji-kökeleriň owuntyklarydyr. Bu emele gelen örtügi wagtynda aýyrmasaň, bu owuntyklara uglewodlar bilen iýmitlenýän Streptococcus mutansatlymaýdaja bakteriýalar ýelmeşip başlaýarlar. Öňki döwürlerde bu bakteriýalar zyýansyz we olaryň islendik sagdyn adamlaryň tüýküliginde bolmagy adaty hasaplanylýardy. Emma bu bakteriýalaryň madda çalşygynya käbir aýratynlyklary bardyr. Olar glyukozany özüne siňdirip, munuň deregine süýt turşulygyny bölüp çykarýarlar. Eger adam süýji-kökäni köp iýip, dişlerini wagtly-wagtynda arassalamasa, onuň tüýküliginde bu bakteriaýlaryň sany artýar. Netijede Streptococcus mutansbakteriýalarynyň işiniň dowamynda tüýküligiň turşulygy artyp, organiki turşulyklar diş syrçasynyň mineral duzlary bilen özara täsire girişýärler. Netijede diş syrçasy minerallary ýitirip, ýumşaýar.
Streptococcus mutans bakteriýalary iýmit owuntyklarynyň bolan ýerine ýygnanyp, köp turşulygy bölüp çykaranda, ýagdaý has hem erbetleşýär. Bu turşulyk diýseň güýçli bolup, diş syrçasyndaky mineral duzlary bütinleý gysyp çykarýar-da, diş syrçasynyň ýumşap, bakteriýalaryň dentine aralaşmagyna mümkinçilik döreýär. Dentine aralaşan bakteriaýlar ol ýerde glyukozanyň ýokdugy sebäpli dentiniň kollagenleri bilen iýmitlenip, turşulygy bölüp çykarýarlar. Şeýle täsirleriň netijesinde dişiň dokumalary kem-kemden ölüp, deşik emele gelýär. Bu deşik bakteriýalardan we öli diş dokumasyndan doly bolýar. Eger diş çüýremesi wagtynda bejerilmese, dişiň bütinleý ýitirilmegi mümkindir.
Diş lukmanlary diş çüýremesiniň birnäçe derejesini belläp geçýärler.
Birinji derejesi — ilkibaşda dişde ak ýa-da garamtyl tegmil emele gelýär. Diş entek agyrmaýar, ýöne diş syrçasyndaky mineral duzlar ýitirilip başlanýar. Keseliň şu tapgyrynda ony diňe hünärmenler saýgaryp bilýärler. Şonuň üçin-de wagtal-wagtal diş lukmanynyň maslahatyny alyp durmak maslahat berilýär.
Ikinji derejesi — ýüzleýin diş çüýremesi. Dişiň syrçasyna eýýäm zeper ýetirilen we mikroblar dişiň esasy bölegine — dentine aralaşmaga taýynlanýarlar. Dişinde çüýrük emele gelen adam gyzgyn ýa-da sowuk zatlary iýende dişinde ýakymsyzlygy duýýar. Adamlar şular ýaly «ýüzleý» ýagdaýlarda diş lukmanyna ýüz tutmaýarlar. Şonda diş çüýreme indiki derejä — orta haldaky we çuň diş çüýremesine geçýär.
Üçünji derejede Streptococcus mutans dişiň dentinini weýran edýär-de, dişde çüýrük deşik döreýär. Bu çüýrük wagtyň geçmegi bilen barha çuňlaşýar. Adam çeýnände onuň dişi agyrýar, agzynda ýakymsyz ys peýda bolýar. Eger-de şu tapgyrda diş bejerilmese, çuň çüýreme derejesinden soň iň soňky dereje — pulpit peýda bolýar. Bu diş çüýremäniň diş nerwine ýetendigini mälim edýär. Pulpitli adamyň ýagdaýyna gynanaýmak galýar. Ol ýygy-ýygydan analgin ýa-da aspirin içip, ýiti agyry zerarly gijelerine uklap bilmeýär. Ol ahyrda ýüregine daş baglap, diş lukmanyna gidýär, ýöne dişden eýýäm hiç zat galmady diýen ýalydyr.
Kariýesiň görnüşleri
Diş çüýremesiniň öňüni alyş çäreleri
Diş çüýremesini bejereniňden, öňüni alanyň aňsatdyr.
Birinji maslahat — diş lukmanynyň maslahatyny almak. Her alty aýdan diş lukmanyna baryp, dişleri barladyp durmaly. Biz diş agyra uçramyzda, ahyrsoňy diş lukmanyna barmaly bolýarys. Şonuň üçin-de, wagty gijikdirmän, her alty aýdan dişleriňiziň ýagdaýyny barladyp duruň.
Ikinji maslahat — berhiz saklamaklyk. Diş çüýremesini döredýän bakteriýalar süýjüligi halaýarlar. Bu bakteriýalar süýji-kökäni, şekeri diýseň gowy görýärler. Emma ir-iýmişlerden, ýagsyz etden, gök önümlerden we süýtden soň dişde galyndy örtük galmaýar. Şonuň üçin-de, mikroblar «aç galmaly» bolýarlar.
Üçünji maslahat — ftor-kalsiý usulyny ulanmak. Diş lukmanlary ftoruň dişi daşyndan, kalsiniň bolsa ony içinden goraýandygyny subut etdiler. Ftor bilen kalsiý adamyň organizmine iýmit we suw arkaly ýetirilýär, ýöne köp ýagdaýlarda bu ýeterlik bolmaýar. Şonuň üçin-de kalsiý gerdejiklerini we ftor-kalsili diş pastasyny ulanmaly.
Dördünji maslahat— nahardan soň düzüminde gant bolmadyk sakgyjy çeýnemek. Ol dişleriň arasynda galan iýmit galyndylaryny ýygnap, käwagt tüýküligiň turşulyk derejesini kadalaşdyryp hem bilýär. Diş çüýremesini döredýän bakteriýalar tüýküligiň turşulygyny artdyrýarlar, ýörite himiki düzümi bolan sakgyç bolsa tüýküligiň turşulyk derejesini kadalaşdyrýar.
Bäşinji maslahat — dişleri irden we agşam arassalamak. Her gezek nahardan soň dişleriň arassalanmagy has hem gowudyr. Diş çotgasy naharyň galyndylaryny aýryp, dişiň etlerini owkalaýar we dişiň syrçasyny berkedýär.
Teswirlemeler
Yene bir bellemeli zat, tüykülik mazleri tarapyndan bölünip çykarylyan günlik tüykülik mukdary hem diş çüyremegine öz tasirini yetiryar hasaplanyar. Tüykülik az bölünip çykarylyan bolsa (stress,infeksiya, kanal dykanyklygy) diş çüyremegi üçin amatly şert döreyarmiş.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Al-Faraby
ABU NASYR MUHAMMET ibn Tarhan al-Faraby (870-950)- ensiklopedik bilimi bolan orta aziýaly türk alym. Ol şol döwürde arap Gündogarynyň uly ylmy, dini, medeni merkezleri bolan Damask, Bagdat, Basra, Halap ýaly şäherlerinde terbiýe we ylym alypdyr. Öz döwrüniň bilimli, çuň döredijilik pikirli, paýhasly, akyly köp adamy: tebigaty öwreniji, matematik, lukman, astronom, sazanda, psiholog, din adamy, etik, sosiolog, himik, filosof bolupdyr. Ol adamzat biliminiň ähli ugurlaryny döredijilikli ele alypdyr we olaryň her birine önjeýli goşandyny goşupdyr. Alym ylymlaryň dürli pudaklaryna degişli 200-den gowrak iş ýazypdyr. Emma biziň günlerimize çenli onuň işleriniň diňe ujypsyzja bölegi gelip ýetipdir. Ýöne şolar-da onuň barlaglarynyň giňligine we çuňlugyna ynandyryjykly şaýatlyk edýär. Ol tebigy-ylmy, sosiologih we yslam dini mowzuklardan işler ýazyp, olarda öz döwrüniň öňde baryjy jemgyýet pikirlerini beýan edýär. Ol şol işlerinde tüýs döredijilik pikir-paýhasly, hakyky alym hökmünde çykyş edýär. Faraby arap dilinde şygyrlar hem ýazypdyr.


text:
«Hazyna» — «Merw»
34-nji tapgyr «Hazyna» — «Merw» duşuşygy bilen açylýar. Ýadyňyzda bolsa, «Merw» geçen aýlawda şu möwsümdäki iň uly hasaply ýeňşini gazanypdy. Ýok, garşydaş «Daşoguz» däldi, «Hazynady». Şonda «Merw» «ykdysadyýetçileri» 4:1 hasabynda ýeňipdi. Ýöne bu diýildigi «Şu tapgyrda-da «Merwiň» ýeňşine garaşybermeli» diýildigi däl. Çünki «Hazyna» öz öýünde islendik garşydaşy aljyradyp bilýän topar. «Merw» bolsa «Hazyna» bilen «Aşgabatda» geçiren duşuşyklarynyň ikisinde hem ýeňildi.
Duşuşygyň netijesi toparlaryň ýaryş tertibindäki ornuna-da täsir edip biler. Ýeňiş gazanan ýagdaýynda «Hazynanyň» 7-nji orna geçmegi mümkin. Çünki häzir ýedinji orunda barýan HTTU-nyň «Hazynadan» üç utugy kän. HTTU bolsa tapgyrda «Şagadam» bilen myhmançylykda duşuşýar. «Şagadam» öz meýdanynda ýeňiş gazanyp biler.
Şu möwsümdäki «Hazyna» — «Merw» duşuşyklarynyň netijeleri:
7-nji tapgyr (18.04.2015 ý.), «Merw» – «Hazyna» 2:1
16-njy tapgyr (30.06.2015 ý.), «Hazyna» — «Merw» 2:1
25-nji tapgyr (22-nji sentýabr), «Merw» — «Hazyna» 4:1
«Ahal» — «Balkan»
Kubok ýaryşyndan garaşylşyndan hem gowy oýun görkezip, «Ahaly» ýaryşdan çykaran hem bolsa, «Balkanyň» «myhmançylykdaky şowsuzlyk» diýen keseli bar. Ol bu «dertden» «Ahalyň» meýdanynda geçiren duşuşyklarynda hem halas bolup bilmedi. Şu ýyl «Ahalyň» meýdanynda myhmançylykda iki gezek çykyş eden «nebitçiler» şolaryň ikisinde hem (biri Ýokary ligada, biri Türkmenistanyň Kubogynda) şol bir hasap bilen (3:1) ýeňildiler. Kubok ýaryşynyň ýarym finalynda öz meýdanyndaky haýran galdyryjy utulyşdan soň baş tälimçisi bilen hoşlaşan topara bu gezek hem myhmançylykda oýnamak ýeňil düşmese gerek. Ýöne «Balkany» bu utulyş gorkuzanok. Çünki kümüş medalyň tagtynda ykjam ornaşan «Balkanyň» yzyndan iň ýakyn garşydaşyň ýetmegi üçin hem «nebitçileriň» üç gezek ýeňilmegi gerek. «Ahal» üçin bolsa diňe ýeňiş gerek. Çünki geçen tapgyrda ýitiren utuklary sebäpli, «Aşgabat» «Ahalyň» yzyndan ýetdi. Häzir toparlaryň ikisinde-de 49 utuk bar. Ýöne «Aşgabadyňam» tapgyrda «Altyn asyra» myhman bolýandygyny ýatdan çykarmaly däl.
Iň netijeli hüjümçileriň kerwenbaşysy Myrat Ýagşyýewe Mämmedaly Karadanowyň geçen ýylky ýeten sepgidine — 28 pökgä ýetmek üçin ýekeje ädim gerek. Ýöne şojagaz ädim Myrat üçin juda agyr düşdi. Belki, arzyly sepgide şu tapgyrda ýetiler.
Şu möwsümdäki «Ahal» — «Balkan» duşuşyklarynyň netijeleri:
7-nji tapgyr (20. 06.2015 ý.), «Balkan» — «Ahal» 4:1
16-njy tapgyr (30.06.2015 ý.), «Ahal» — «Balkan» 3:1
25-nji tapgyr (23-nji sentýabr), «Balkan» — «Ahal» 3:2
«Altyn asyr» — «Aşgabat»
Çempionlyga has ýakyn gelen «Altyn asyryň» futbolçylary, belki eýýäm «Çempion — 2016» ýazgyly köýnekçelerini taýýarlap goýandyrlar. Belki şol köýnekçeler şu tapgyrda geýler. Çünki şu tapgyrda gazanylan ýeňiş «Altyn asyra» taryhyndaky ikinji çempionlygyny getirer.
Ýöne şu möwsümde «aragatnaşykçylara» «paýtagtlylary» utmak ýeňil-ä düşenok. Her gezek bary-ýogy bir pökgi tapawudy bilen kynlyk bilen ýeňiş gazanýarlar. Ýöne ýeňiş gazanýarlar, möwsümde entek bu iki toparyň arasynda deňlikde tamamlanan oýun ýok.
Duşuşyk bürünç medalyň gapysyndan gelen «Aşgabat» üçin hem möhüm. Çünki geçen tapgyrdaky ýeňişden soň, «Aşgabat» «Ahal» bilen utuklarynyň sanyny deňledi. Ýöne garşydaşyň «Altyn asyr» bolsa... Her niçigem bolsa, gyzykly duşuşyk bolsa gerek.
Şu möwsümdäki «Altyn asyr» — «Aşgabat» duşuşyklarynyň netijeleri:
7-nji tapgyr (17.04.2015 ý.), «Aşgabat» — «Altyn asyr» 0:1
16-njy tapgyr (30.06.2015 ý.), «Altyn asyr» — «Aşgabat» 1:0
25-nji tapgyr (23-nji sentýabr), «Aşgabat» — «Altyn asyr» 1:2
«Şagadam» — HTTU
Türkmenistanyň Kubogynyň finalyna çykyp, indiki ýyl AFK-nyň kubogynda çykyş etmäge ýakynlaşan «kenarlylar» bar ünsi Kuboga berip, Ýokary ligany gowşadana meňzeýär. Olar indi üç tapgyrdan bäri ýeňiş gazanyp bilenok. Geçen tapgyrda bolsa «Merwiň» 2 pökgüsine «marylylaryň» öz futbolçysy zordan bir jogaby bermegi başardylar. Bu gezek hem HTTU gelýär.
«Şagadam» — HTTU. «Şagadam» HTTU bilen oýun etmeli däldigine gowy düşünýändir. Çünki indiki iki aýlaw bäri «kenarlylar» «talyplardan» ýeňlip gelýärler. Şolaryň bir duşuşygy bolsa hut Türkmenbaşy şäherinde geçirilipdi.
Eger HTTU-nyň syryny çözüp, ýeňiş gazanyp bilse, «Şagadama» ýene-de üçünji orun üçin göreşmäge mümkinçilik bar. Sebäbi üçünji ornuň häzirki dalaşgärleri «Ahal» hem, «Aşgabat» hem ýaryş tertibiniň öňdebaryjylary bilen duşuşýar. Eger ozalky başarjaňlygyny dowam edip, ýene-de HTTU ýeňiş gazansa, «talyplar» iň bolmanda ýedinji orny saklap galyp bilerler. Utulmak welin howply. Yzdan «Hazyna» ýetip gelýär.
Şu möwsümdäki «Şagadam» — HTTU duşuşyklarynyň netijeleri:
7-nji tapgyr (17.04.2015 ý.), HTTU – «Şagadam» 1:2
16-njy tapgyr (30.06.2015 ý.), «Şagadam» — HTTU 1:2
25-nji tapgyr (23-nji sentýabr), HTTU — «Şagadam» 1:0
«Energetik» — «Daşoguz»
Duşuşyk 13-nji dekabra geçirildi.


text:
Ähli janly-jandaryň ýaşaýşy üçin wajyp zatlaryň biri – dem alyşdyr. Şonuň üçin hem bedeniň arkaýynçylygy, oňaýlylygy, agzalaryň dogry işlemegi dem alşyň hiline baglydyr.
Burnuň dykylmagy güýz-gyş döwürlerinde beden üçin köpdürli oňaýsyzlygy döredýän esasy meseleleriň biridir. Burnuň çylşyrymly gurluşy dem alşyň kynlaşmagyna getirip bilýändir.
Geliň, düşünmek üçin burnuň gurluşyna üns bereliň:
► Burny iki deşige bölýän burun germewi.
► Esasy wezipesi dem alyş döwründe howany çyglandyrmagy ýerine ýetirýän nemli gatlak. Burun ýollarynyň üst ýüzünde ýerleşip, ýöriteleşen öýjükleriň hasabyna nem işlenip çykarylýar, ol nem bolsa burun boşlugynda hapalaryň toplanmagyndan arassalap we howany çyglandyrylyp geçirmekde uly orny eýeleýär.
► Burun ýollaryndaky tüýjagazlar. Olaryň wezipesi hem burna düşýän ýokançlyklary, hapalary saklamak we aňry geçirmezlikdir.
► Burun nowajyklary (rakowinasy). Üç sany burun rakowinasy bolup, aşaky, ortaky we ýokarky görnüşlere bölünýär.
► Goşmaça boşluklar. Olaryň esasy wezipesi – dem alynýan howany ýylatmak. Adamda şeýle boşluklaryň dört sany jübüti ýerleşýändir (gaýmoraw, gözenek şekilli, esasy we maňlaý).
► Aşaky we ortaky burun rakowinasynda ýerleşýän köwekli dokuma. Haçan-da biz sowuk howadan dem alamyzda, wena gan damaryna baý bolan köwekli dokuma çişýär we burun boşlugyny gysýar.
Burundan dem almak kynçylygy nähili sebäplere görä döreýär?
Burnuň nemli gatlagynyň çişmegi:
→ ýokarky dem alyş ýollarynyň ýokanç keselleri;
→ granulomatoz keselleri;
→ rinit (alawlama hadysaly, allergiýaly ýa-da damar bozulmaly);
→ sinusitler (gaýmorit, etmoidit) we beýleki keseller.
Anatomiýa näsazlyklary:
⇒ burun germewiniň gyşarmagy;
⇒ burun rakowinalarynyň nemli örtüginiň galyňlaşmagy (gipertrofiýasy);
⇒ burun ýollarynyň geçirijiliginiň bozulmagy (dogabitdi kemlikler);
⇒ burun boşlugyna del jisimleriň düşmegi;
⇒ boşluklaryň bitikligi.
Dokumalaryň çenden aşa ösmekligi, burun boşlugynda polipdir, adenoidli täze döremelere getirip bilýändir.
Burundan dem alyşyň kynlaşmaklygy diňe bir oňaýsyzlygy döretmän, başgada çynlakaý ýagdaýlara getirip biler:
► burundan dem almaklyk kynçylygy dörände, agzyň üsti bilen dem almaklyga mejbur bolunýar. Bu ýagdaýda öýkene düşýän howa arassalanmadyk we ýyladylmadyk bolup, bokurdakda we aşaky dem alyş ýollarynda ýokançlyklaryň döremegine getirýändir;
► kislorod ýetmezçiligi döräp, bu ýagdaý beýniniň işine ýaramaz täsirini ýetirýär, kellagyrylar, baş aýlanmalar ýüze çykýar;
► burnuň hemişe dykylyp durmagy eşidişiň hem peselmegine sebäpdir, bu ýagdaý eşidiş turbasynyň hem sowuklamagyna getirýär.
Anyklanylşy
Burnuň anatomiýa näsazlyklary baradaky ähli maglumatlar LOR-lukmanynyň gözegçiliginde ýüze çykarylýar (polipler, burun germewüniň gyşarylmagy we ş.m.)
Şeýle hem gerek halatynda lukmanyň başgada goşmaça barlaglary bellemekligi mümkindir – endoskopiýa, tomografiýa we rinometriýa. Burun töweregindäki boşluklary barlamak maksady bilen rentgenografiýa usuly peýdalanylýar.
Eger täze döremeler we dogabitdi kemlikler güman edilse, ýüzi kompýuter tomografiýa barlagyndan geçirmek hökmanydyr. Bulardan başga hem rinomanometriýa usuly bellidir, ýöne gynansakda bu usul hemme hassahanalarda ornaşdyrylmadykdyr. Bu usulyň kömegi bilen burundan dem almaklygyň kynçylygynyň sebäplerini anyklap, geçirilýän bejergileriň netijesine gözegçilik edip bolýar.
Bejergisi
Köp adamlar sähelçe burun dykylmalarda-da dem alşy ýeňilleşdirmek üçin hemişe damar daraldyjy damjalary ulanýarlar. Bu çykalga däldir, çünki bu serişdeleriň ýaramaz täsirleri bellidir.
Burun dykylmada damar daraldyjy damjalar ulanylyp, olar öz täsirliligi bilen tapawutlanýandyr:
1. Gysga wagtlaýyn täsir edijiler – nafozolin toparly damjalar;
2. Biraz uzak wagtlyk täsir ediji damjalar (olaryň düzüminde finilefrin saklanýar);
3. Eger damjanyň düzüminde ksilometozin saklanýan bolsa, 6-8 sagatdan köp bolmadyk wagtda ýeňil dem alşy ýola goýup bolýandyr;
4. 10 sagada çenli täsir edip biljek damjalaryň düzüminde hökmany suratda oksimetazolin saklanýar.
Damar daraldyjy damjalar ulanylanda göz öňüne tutulmaly ýagdaýlar:
► beýle damjalar bejeriş maksatly däldirler, olar diňe dem alşy ýeňilleşdirýärler;
► uzak wagtlap ulanylanda endikli edip, soňundan olary taşlama kynçylygyny döredýär;
► lukman gözegçiligi bolmasa beýle damjalary 5 güne çenli ulanmak mümkindir;
► eger dem alyş hadysasy 5 günden kadalaşmasa, lukmana ýüz tutuň!
Beýleki kesellerde döreýän dem alşyň kynlaşmagyny bejermek usullary:
→ ýiti rinitde kömekçi çäreler – burun owkalamasy, aýaklar üçin ýyly wannalar we gyzdyrgyçlary ulanmaklyk talap edilýär;
→ burun boşlugyny bakteriýalardan arassalamak we nemli gatlagy çyglandyrmak üçin duzly erginler bilen burny ýuwmak.Bu ergini öý şertlerinde taýýarlamaklyk ýa-da dermanhanalardan taýýaryny almaklyk mümkindir (meselem, Akwa-LOR ýa-da Akwamaris);
→ nemli gatlagy ýumşatmak üçin ösümlikden taýýarlanan serişdeleri damdyrmalydyr. Adatça olar ýagly görnüşe eýe bolýandyrlar (Pinosol, erik ýagy we narpyzly damjalar);
→ dem alşyň kynlaşan halatynda iriňli bölünip çykmalar peýda bolsa, onda antiseptik serişdeleri kabul edilmelidir (miramistin ýa-da dioksidin);
→ kömekçi çäreleriň biri hökmünde efir ýaglaryndan dem almaklyk (sowuklamada örän gowy peýda berýän – ewkalipt, sosna ýa-da kedr ýaglary);
→ allergiýaly rinitlerde allergiýa garşy ulanylýan spreýleri peýdalanyp bolar (Allergodil, Nazoneks) şeýle hem gerdejikleri (loratadin ýa-da suprastin) içmeklik mümkindir;
→ burundan dem almaklygyň kynlaşmagynda fizioterapiýa çäreleri hem geçirilýär (kalsiý hloridli elektroforez).
Burnuň anatomiýa gurluşy bilen bagly näsazlyklarda we beýleki bökdençliklerde berilýän bejergi usullary:
⇒ nemli gatlagynyň gipertrofiýasynda lazer ýa-da ýörite himiki maddanyň kömegi bilen nemli gatlak ýakylýar;
⇒ septoplastika (burun germewi gyşyk halatynda hirurgiýa usuly bilen döwülýär we gönlenilýar);
⇒ wazotomiýa (köwekli dokuma çişmez ýaly onuň bir bölegi kesilýär);
⇒ polipler we adenoidler hirurgiýa usuly bilen aýrylýar.
Halk lukmançylygy
Üşelen ýagdaýlarda, şeýle hem gaýmoritde öý şertlerinde burun boşlugyny ýuwmaklyk, çaýkamaklyk geçirilýar. Ergin hökmünde propolisli (ary balyndan alynýan dermanlyk önüm), duzly we bejeriş otlardan taýýarlanan demlemeleri peýdalanylýandyr. Şeýle hem, narpyz ýagyny, zeýtun we ysmanak ýaglaryny burun boşlugyna damdyrmaklyk bilen nemli gatlagynyň gyjyndyryjylygyny peseldip bolýar.
Sarymsak şiresine ezilen tamponlar burnuň iriňli kesellerinde giňden peýdalanylýar. Öňden belli bolan usullaryň biri – gaýnadylan ýeralmaly suwuň buguna propolis we ýokançlyklara garşy serişdeleri goşup dem almaklyk oňaýly netije berýändir.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam lukman! Men 35 ýaşymda. Iki ýyldan bäri aýbaşy bozulmasyndan ejir çekýärin. Mende başda spiral bardy. Ýatgydan gan gelme başlanansoň, lukmanlar spiraly aýryp bejergi berdiler. Gan gitme galan ýaly bolsa-da, bu ýagdaý ýene iki aýdan gaýtalandy. Bu gezek ýatgynyň diwarlaryny arassalap gan gitmäni sakladylar. Ondan soň aýbaşym 6 aýdan gelip, şu ýagdaý ýene gaýtalandy. Aýal lukmany maňa "Gormonal bozulma" kesel kesgidini goýdy. Indi aýbaşym bir aý bolsa, iki aý bolanok. Aýbaşym gelsede ýene köp gan ýitirmeden ejir çekýärin. Maňa maslahat bermegiňizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň beýan edýän ýagdaýyňyzda, ganyň jyns gormonlaryna barlagynyň, ýatgynyň arassalanmagy netijesinde alnan gyryndynyň morfologiki barlagynyň netijeleri bilen tanyşmak, gormonal bozulmanyň görnüşini kesgitlemäge kömek ederdi. Ondan başga-da, size berlen bejergileri hem doly beýan eden bolsaňyz peýdaly bolardy. Şunuň ýaly ýagdaýlarda endokrinolog lukmanyň maslahatyny alma zerurlygy hem ýüze çykýandyr. Gormonal bozulmanyň görnüşi kesgitlenensoň, bellenilen tertipde aýal jyns gormonlaryny kabul edip, aýal lukmanynyň gözegçiliginde saklanmak zerur bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Agyryly aýbaşynyň bejergileri barada doly maglumaty almak üçin Size saýtymyzda ýerleşdirilen "Aýbaşy bozulmalary: görnüşleri,alamatlary, bejergi çäreleri","Aýbaşynyň öňsyrasynda(predmenstrual) döreýän alamatlar" atly makalalar bilen tanyşmaklygy maslahat berýäris.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
5 aý ozal
Hormatly talyplar.com yn agzalary goşgyma baha beryaseniz
5 aý ozal
Hakiki zehinlije ekeniniz gaty gowy duzulipdir mundan beylakde galamin uji yiti bolsun awtor
5 aý ozal
Minnetdar Gowjam
5 aý ozal
Indin seni óñkim yaly soyemok,.hatda yuregimem öñkiler dey uranok,oz-ozun doyurdyn,oldurdin soygim.Söyga hormat goyda meni unutma
5 aý ozal
Ýanyña baramda gülüp bakardyñ,elim tutup soñ yañakdan operdin,köp zat bolsy men durmusda utuldym,sol solduran guluñ janam unutma.
5 aý ozal
menem calarak sahyr
5 aý ozal
Ýene ukysyz men hyýalymda sen
Gündiz hem şu boluş hyýalymda sen
Sensiz bu gursagym göýä bolşykdyr
Çünki sen ömrümiñ beýany bil=señ
Kellame gelenini shu wagtjyk yazdym manysyz bolsa bir bent menden gitdi
5 aý ozal
ay sena tüys sahyr
5 aý ozal
diyyarler yanmasañ name ucin yazyañ,her bir gosgulañda agy bar seniñ,yanmak hokmanam dal,käte soygulin blen ,bolan sene mene gosgy duzduryar