text:
19 Haziran 2015 Cuma
Türkmenistana Sebitiň Ýurtlarynyň Döwletara Toparynyň Ýolbaşçylygynyň Ygtyýarlyklary Berildi
Ýyldyz myhmanhanasynyň mejlisler zalynda Durnukly ösüş boýunça döwletara komissiýasynyň (DÖDK) mejlisi geçirildi. Bu komissiýa daşky gurşawy goramak ulgamynda we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň durnukly ösüşi boýunça sebitleýin hyzmatdaşlygy utgaşdyrmagy we dolandyrmagy amala aşyrýar. Mejlisiň gün tertibiniň esasy meselesi sebitde iri halkara guramalary bilen ekologiýa meselesi babatda döwletara gatnaşyklaryny ösdürmegiň işjeň tarapdary bolup çykyş edýän Türkmenistana 2015-2016-njy ýyllarda DÖDK-niň ýolbaşçylyk ygtyýarlyklaryny bermekden ybaratdyr.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Pan Gi Munuň 13-nji iýunda Aşgabatda geçirilen ikitaraplaýyn gepleşiklerde bu meselä aýratyn üns bermegi şeýle hyzmatdaşlygyň örän möhümdigine güwä geçýär, şol gepleşikleriň barşynda ekologiýa meselesi ählumumy durnukly ösüşiň üýtgewsiz şerti hökmünde hyzmatdaşlygyň möhüm ugry hökmünde kesgitlenildi.
Mejlisiň işine gatnaşan köpsanly daşary ýurtly wekilleriň hatarynda Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Täjigistan Respublikasynyň daşky gurşawy goramak we tebigatdan peýdalanmak baradaky döwlet düzümleriniň ýolbaşçylarynyň hem-de esasy hünärmenleriniň wekiliýetleri, halkara guramalarynyň – BMG-niň Ýewropa Ykdysady komissiýasynyň, BMG-niň daşky gurşaw boýunça maksatnamasynyň, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Sebit ekologiýa merkeziniň, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça german jemgyýetiniň, Ýabany tebigatyň bütindünýä gaznasynyň we beýlekileriň wekilleri bar.
Döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň, Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginiň DÖDK-niň Aşgabatda ýerleşýän Sekretariatynyň we ylmy – maglumatlar merkeziniň ýardam bermeginde geçirilýän bu mejlise taýýarlyk görmegiň çäklerinde iki günüň dowamynda türkmen paýtagtynda DÖDK-niň mejlisine gatnaşýan hem-de Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň çäklerinde hereket edýän ähli wekiliýetleriň bilermenleriniň we wekilleriniň gatnaşmagynda deslapky iş maslahaty geçirildi.
Mejlisde Türkmenistanyň DÖDK-ä başlyklyk etmeginiň meýilnamasy Merkezi Aziýa ýurtlarynyň daşky gurşawy goramak meseleleriniň tutuş toplumy boýunça hyzmatdaşlygy sebitde bar bolan we ýüze çykýan ekologiýa meselelerini çözmekde toplanylan oňyn tejribäniň esasynda mundan beýläk-de ösdürmegi hem-de pugtalandyrmagy, sebitiň ýurtlarynyň iri halkara guramalary, ozaly bilen BMG-niň, onuň daşky gurşawy goramak we durnukly ösüş ulgamynda ýöriteleşdirilen agentlikleri hem-de edaralary bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegi göz öňünde tutýar.
Şunuň bilen baglylykda, mejlise gatnaşyjylar milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň oňyn syýasaty netijesinde bu ulgamda uly sepgitlere ýetilendigini kanagatlanmak bilen belläp, Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň belent münberinden hem-de Rio-de-Žaneýro (Braziliýa) şäherinde geçirilen “Rio-20” Bütindünýä maslahaty, tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini peseltmek boýunça Sendaý (Ýaponiýa) şäherinde geçirilen Bütindünýä III maslahaty we Tegu şäherinde (Koreýa Respublikasy) geçirilen VII Bütindünýä suw maslahaty ýaly iri halkara maslahatlarynda yglan edilen anyk başlangyçlaryny bellediler. Häzirki döwrüň emele gelen ýagdaýlary bilen baglylykda, Türkmenistanyň BMG-niň howandarlygynda ýöriteleşdirilen düzümi – Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy möhüm ähmiýete eýedir, merkeziň işi üçin türkmen tarapy Aşgabatda degişli düzümi bermäge taýýardyr.
Şeýlelikde, DÖDK-niň çözgütleri bilen Türkmenistanyň üstüne ýurtlaryň howanyň üýtgemegi ulgamyndaky mümkinçiliklerine baha bermek boýunça sebit hyzmatdaşlygyny jebisleşdirmek wezipesiniň ýüklenilmegi kanunalaýyk ýagdaýdyr. Ýurdumyzda howanyň üýtgemegi bilen bagly Türkmenistanyň Milli strategiýasynyň kabul edilmeginiň çäklerinde Milli tokaý maksatnamasy üstünlikli durmuşa geçirilýär, howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak hem-de onuň öňüni almak boýunça Milli meýilnama işlenip taýýarlanylýar, ol howanyň üýtgemeginiň öňüni almagyň we halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň oňa uýgunlaşmagy boýunça çäreleriň ähli ugurlaryny öz içine alar.
Türkmenistanyň DÖDK-de başlyklyk etmeginiň barşynda alyp barýan ähli işleri Merkezi Aziýanyň gaýtalanmajak daşky gurşawyny gorap saklamaga we tebigy serişdelerini rejeli peýdalanmaga, sebitiň halklarynyň ykdysady we durmuş taýdan ösüşine ýardam bermäge gönükdiriler.
Mejlisiň jemleri boýunça DÖDK-niň ygtyýarlyklarynyň çäklerinde daşky gurşawy goramak ulgamynda hyzmatdaşlygyň düzümleýin binýadyny we hukuk esaslaryny pugtalandyrmak boýunça tekliplerini durmuşa geçirmek boýunça Maksatnama tassyklanyldy, şeýle hem suw serişdelerini dolandyrmak hem-de suwuň hiline gözegçilik etmek ulgamynda, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri we “ýaşyl, ykdysadyýet” boýunça innowasiýa tehnologiýalary ornaşdyrmak howanyň üýtgemegi hem-de topragyň zaýalanmagy bilen baglanyşykly meseleler boýunça başlangyçlar babatynda degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň ahyrynda DÖDK-niň döwletara toparynyň mejlisine gatnaşan daşary ýurtly wekiller hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen topragynda mähirli garşylanandygy, maslahatyň ýokary derejede geçirilmegini üpjün etmäge berlen ýardam, sebit we ählumumy durnukly ösüşe hem-de özara hyzmatdaşlyga gönükdirilen oňyn daşary syýasat strategiýasy üçin tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini beýan etdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko Orsýetiň esasy sosial ulgamlaryna we gözleg portallaryna garşy sanksiýalary girizdi we agzalan websaýtlaryň Ukrainanyň giňişliginde petiklenjekdigini aýtdy.
Poroşenkonyň websaýtynda çap bolan sanawda gadagan ediljek internet kompaniýalaryň arasyndaVKontakte, Odnoklassniki, Yandex we Mail.ru topary agzalýar.
Poroşenko agalan internet sahypalaryň elýeterliligini “çäklendirmegi ýa-da ýatyrmagy” talap edýär we Ukrainanyň internet üpjünçilerine olar bilen üç ýylyň dowamynda baglanmagy gadagan edýär.
Bu gadagançylyk esasan orsýet kompaniýalarynyň we şahsyýetleriniň sanawyna goşulýar. Kiýew olaryň Orsýetiň Krymy anneksiýa etmegi we gündogar Ukrainada 9900 adamyň ölümine sebäp bolan uruşda orsýetçi separatistleri goldamagy bilen bagly agressiýasyna gatnaşygynyň bardygyny aýdýar.
Prezident Poroşenkonyň permanynda internet howpsuzlygy boýunça “Kaspersky Lab” we “DrWeb” atly kompaniýalar, şeýle-de Orsýetiň RBK, Milli “Mediagroup”, TNT we “Ren-TV” telekanallary agzalýar.
Ukraina Orsýetde, Krymda we separatistleriň elindäki Donetsk we Luhansk regionlarynda jemi 468 gurama, 1228 şahsyýete garşy sanksiýa yglan etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1 Şubat 2017 Çarşamba
Alym: Barlaglar Uglewodorod Gorlaryna Baha Berilýän Möçberini Artdyrmaga Esas Döredýär
Türkmenistan gaz görnüşli uglewodorod serişdeleri boýunça iň baý ýurtlaryň biri hasaplanýar. Munuň bilen bir wagtda hem alymlar ýurdumyzyň düzlük meýdanlarynda, şeýle hem Günbatar-Türkmen dag çöketliginiň çäklerinde geçirilýän geologiýa, geofizika we buraw barlaglary netijesinde gazyň we gaz kondensatynyň gorlarynyň düýpli bilelikde ösdüriljekdigine ynanýarlar.
“Türkmengaz” döwlet konserniniň tebigy gaz ylmy-barlag institutynyň işgärleri pudagyň çig mal binýadyny pugtalandyrmagyň meseleleri bilen meşgullanýar. Uglewodorod känlerini netijeli gözlegini we barlagyny ylmy-barlag institutynyň işgärleriniň nähili amala aşyrýandygy barada TDH-nyň habarçysyna geologiýa-mineralogiýa ylymlarynyň kandidaty, institutyň direktorynyň orunbasary Taganguly Ilamanow gürrüň berýär:
–Ýurdumyzyň Prezidenti wezipesine dalaşgär döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň maksatnamasynda “Nebitgaz önümlerini, hususan-da, uglewodorod serişdelerini iň häzirki zaman tehnlogiýalary esasynda düýpli gaýtadan işlemegi, benzin, polipropilen, suwuklandyrylan gaz, nebit önümleri ýaly dünýäde köp sileg bildirilýän ýokary hilli dürli önümleri öndürmegi ýola goýmagy gazanarys” diýlip, anyk aýdylandyr.
Gyýanlyda we Owadandepede gurulýan zawodlar hut şu maksatlara gönükdirilendir. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň welaýatlaryna iş saparyny amala aşyranda golaýda bu ýerlerde bolup, bu ägirt uly senagat kärhanalarynda gurluşygyň gidişi bilen tanyşdy hem-de işçiler we hünärmenler bilen duşuşdy. Olar öňde duran saýlawlarda hormatly Prezidentimize zähmet toparlarynyň öz seslerini bermek isleýändiklerini äşgär etdiler.
Bu täze desgalar sebitleriň toplumlaýyn senagatlaşdyrylmagyna, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň diwersifikasiýalaşdyrylmagyna, umuman, Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny mundan beýläk hem pugtalandyrmaga ýardam etmelidir. Şunuň ýaly, täzeçil kärhanalaryň durnukly işini üpjün etmek bilen baglylykda, gaz serişdelerini gözlemegiň we alynmagyň tehnologiýalarynyň, täze ýataklary netijeli özleşdirmegiň ähmiýeti artýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem gaýtadan işleýän kuwwatlyklary artdyrmak, gazhimiýa toplumyny döretmek we onuň düzümlerini döwrebaplaşdyrmak bilen pugta baglanyşykda uglewodorod serişdeleriniň çykarylyşyny artdyrmak wezipesini öňde goýmak bilen gaz pudagyny hut şeýle ugurda ösdürmäge gönükdirýär.
Döwlet Baştutanymyzyň ýurduň senagat taýdan ösüşiniň mümkinçiliklerine şunuň ýaly strategiki nukdaýnazardan garamagy elbetde, Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumynyň öňünde ýokary derejeli taýyn haryt önümlerini ählumumy bazarda ýerleşdirmek we bu ulgamdan býujete gelýän serişdeleri ýokarlandyrmak üçin ägirt uly mümkinçilikleri açýar. Bu bolsa halkyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga we dünýäniň tehnologiýa taýdan ösen döwletleriniň arasynda mynasyp orun eýelemäge ýurdumyza mümkinçilik berer.
Tebigy gaz institutynyň alymlary hem-de hünärmenleri binýatlaýyn ylmy barlaglardan başga-da, geologiýa-gözleg işleriniň netijelliligine we hiline gönüden-göni täsir edýän amaly barlaglaryň möçberini hem üzül-kesil giňeltdiler. Ylmy-barlag institutyň işgärleriniň ylmy işleriniň mowzuklary hem geologiýa-gözleg işleriniň usullaryny kämilleşdirmek, Türkmenistanyň gaz çykarýan pudaklaryny uglewodorod serişdeleriniň barlag edilen gorlary bilen üpjün etmek boýunça dürli görnüşli ylmy-amaly maslahatlary işläp düzmek hem-de ornaşdyrmak, pudagyň kuwwatyny artdyrmak we baý uglewodorod serişdelerini rejeli peýdalanmak bilen içgin baglanyşyklydyr.
Şeýlelikde, döwrebap barlaglar “Galkynyş” we “Ýaşlar” gaz känleriniň geologiki gorlaryna baha bermäge mümkinçilik berdi. Geofizika bölüminiň işgärleri tarapyndan Gögerendag –Ekerem zolagy boýunça birnäçe amaly maslahatlar taýýarlandy we “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasyna berildi. Häzirki wagtda bu maglumatlar esasynda önümçilik guramalary Keýmir, Akpatlawuk, Nazar-Ekerem, Gerçek we Gündogar Gamyşlyja ýataklarynda buraw işleri ýerine ýetirilýär.
http://www.turkmenhabargullugy.com/alym-barlaglar-uglewodorod-gorlaryna-baha-berilyan-mocberini-artdyrmaga-esas-doredyar/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Tagtabit
[[Kategoriýa:Haýwanlar]]
Tagtabit (lat. Cimex lectularius) gan sorujy hojalyk mör-möjekleriniň has giňden ýaýran görnüşidir.Ol ýarymgatyganatlylar otrýadyna degişlidir. Otrýad 3 müň töweregi görnüşi öz içine alýar.
Gurluşy[üýtget | edit source]
Tagtabitiň gyzylymtyl-goňur reňkli, 3–5 mm uzynlykda, gür gyljagazlar bilen örtülen ýapbaşyk bedeni bardyr. Garamtyl sarydan başlap goýy goňur reňkli hitin örtügi bardyr. Kellesiniň öň tarapynda dokumany deşmäge hem-de gan sormaga ukyply tumşujak çykyp durandyr. Onuň ýokarky we aşaky äňleriniň sünjülýän bütewi murtjagaz ýaly görnüşi bar we olar iki sany kanaly emele getirýärler: giňi — gany kabul etmek üçin we dary — çakylan ýere tüýkülik dökmek üçin. Olar parazitizm zerarly ganatyndan mahrum bolan ganatsyz mör-möjeklerdir. Tagtabitler ýakymsyz ýörite ys ýaýradýarlar. Ganatynyň ýokdugyna garamazdan, tagtabitler ýeňil agramlarynyň we ýasy bedenleriniň kömegi bilen potologa we diwarlara dyrmaşyp, şol ýerden aşaklygyna bökmek arkaly howanyň üsti bilen hem geçmäge ukyplydyrlar.


text:
Meniň adym Atamyrat. Men Türkmenistanda musulman maşgalasynda 1978 ýylda eneden doguldym. Meniň ýaşlygym 12 ýaşyma çenli känbir kynçylyksyz geçdi. Ejem we kakam bize ýagny bäş çagaly, maşgala üçin elinde baryny edýärdiler, gündelik durmuş üçin gerek bolan zatlary upjün edýärdiler, emma olaryň özleriniň welin gatnaşyklar känbir gowy däldi. Men olaryň biri biri bilen uruşýandygyny, kakamyň ejemi tizden tizden urýandygyny, erbet sözler aýdýandygyny görýärdim. Olaryň näme üçin beýle edýändiklerine çagalygymda kän düşünmezdim. Men ulalyp başlanymda olaryň urşy köpelip, bize bolan ünslerini-de mundan beýläk berip bilmediler. Men bu wagt şäherde dürli oglanlar bilen gezip, käbir gara işlere garyşyp başlapdym. Men her gezek bir erbetlik edenimde, ol işi gaýtalamajak bolup dyrjaşýardym, emma ene we ene-de gara işleriň beterlerini edýärdim. Meniň günäm şeýle bir köpelip barýardy welin gowy bolmaga hiç bir mümkinçilik ýokdy, maňa kömek berer ýalyda hiç kim we hiç zat ýokdy. Meniň ýaşlykdan öwrenen dinim musulmançylykdaky düşünjeler maňa kömek berip bilmeýärdi, Alla menden gaty uzakda-dy, men onuň söýgüsini ýada aladasyny duýup bilmeýärdim. Meniň dinim maňa ýardam berip bilmeýärdi, şol bir hatarda musulman bolan ähli dostlarym hem, garyndaşlarym hem maňa ýol görkezip bilmediler. Haçanda men 16 ýaşamda, meň ejem we kakam aýrylyşdylar we biziň maşgalamyz doly döwüldi. Men bolsa günsaýyn garaňkylyk batgasynda çümüp gidip otyrdym. Men beňňiçilik, arakkeşlik, ogrulyk, zynagärlik ýollarynda başagaý bolup gidipdim. Bir gün bolsa men eden günälerimiň netijesinde, höküm edilip 17 ýaşymda türmä düşdim. Türme bolsa garaňkylykdaky işleriň has belenträk görnüşlerine meni taýýarlady, emma meni dogry ýola getirip bilmedi. Men ol taýda köp ezýet çekdim, emma ol ezýetler meni aklyma aýlandyrmady. Türmeden çykandan soň bolsa, tizden tiz ene-de erbet dostlarymyň arasyna bardym we oňky edýän işlerimden beterlerini edip durmuşymy dowam etdirdim. Meniň kakam men türmeden çykandan soň birnäçe günden soň dünýäden ötdi. Meniň iň ýakynym dünýäden ötdi, bu bolsa meniň durmuşymy öňküsinden hem beter manysyz etdi: näme üçin ölüm bar? Näme üçin biz wagtyndan öň ölmeli? Nädip günälerim geçilerkä? Durmuşyň manysy näme we ş .m. Jogap ýokdy. Soňra men ene-de erbetlikde tutulyp türmä salyndym. Bu sapar türmede men beňňiçiligiň ýokary nokady bolan, geroinçilik işine baş goşdym, ýagny men özüme geroin urup başladym. Bu sapar men türmeden çykyp gelenimde, men eýýäm diňe özüme dälde, ejeme, doganlaryma hem zyýanly boldym. Men geroin üçin pul tapmanymda olara ezýet berýärdim. Bu aralykda men ene-de türmä düşdim. Geçen gezekler türmä düşemde, prezidentiň her ýyl boşatmak düzgünine düşüp tiz arada bir iki üç ýylyň içinde çykyp gelýärdim. Bu gezek köp gezek sud edilendigim üçin beýle ýagdaýa laýyk görülmeýärdim. Emma bir zat boldy welin bu sapar hem men çykmaly wagtymdan ir türmeden çykaryldym. Türmeden gaýdyp gelenimde men iň erbet geroinşikdim. Men işlemeýärdim, ejemi we doganlarymyň pulyny alýardym, olar bermejek bolsalar men olara howp salýardym. Men özüm hem durmuşymdan doýupdym, meni birnäçe gezek narkomanlar merkezine hem kömek berjek bolup äkidipdiler, ol taýdan hem maňa hiç hili kömek bolmandy. Men durmuşymdan şeýle bir doýdym welin, özümi öldürmegi ýüregime düwdüm. Men bir gezek öz gan damary kesdim, emma öýdakiler bilip men keselhana äkidip ýetişipdirler, ölmän galdym. Soňky gezek men geroin köp urup ölmekçi boldum, bu sapar hem kimdir biri dadyma etişip keselhana äkidip, ölümden alyp galdylar. Emma öýümdäkiler hem meniň erbetligimden, geroinşik durmuşymdan şeýle bir doýupdylar welin olar hem meniň ölmegimi isläp başladylar. Birgezek men öz aýal doganymdan şeýle diýip pul soradym “men köp doza geroin edip ölmekçi, men ýadadym, sizi hem ýadatdym, maňa ölmäge bu dünýäden dynmaga kömek et, pul ber” diýdim. Ol hem aglap aglap maňa soran pulumy berdi, beýleki doganlaryma hem aýdypdyrlar, ejem hem munyň şeýle bolmagyna razy bolupdyr. Men kwartiramyz erleşýän jaýyň podwalyna gidip soňky gezek durmuşymy gutarmak üçin özüme iň köp geroin dozany etdim. Men ölüme garaşyp, gynalyp şol podwalda ýatynymda goňşylardan biri görüp öýdäkilere aýdypdyrlar, olaryň bolsa habary bardy. Olar biri birine: “gitme, belki indi dynandyr” diýip saklapdyrlar, emma soňra goňşylar näme diýer diýip göterip jaýymyza äkidipdirler we bir otaga taşlapdyrlar, men ol ýerde öljek bolup tenim gara gana aýlanyp, gögerip ýatypdyryn. Olar bolsa, aglaşyp beýleki jaýda gaýgy we gam bilen, bir tarapdan men belki ölüp mundan halas bolaryn diýip, beýleki tarapdan hiç hili kömek berip bilmejeklerine gynanyp gijäni geçirýärler. Mende ýaşamaga we täze ýaşaýşa umyt ýokdy. Hatda ejem dagy hem “goý öljek bolsa ölsün, çünki bu dünýäde muňa umyt ýok” diýipdirler. Emma näme üçindir men ene-de ölmän galypdyryn, ertesi gün men ene-de diri ekenim. Şol günden birnäçe gün soňra men bir tanyş dostuma duşdym, ol gelip maňa bu dünýäde we geljekd Hudaýyň ýanynda hem täze ýaşaýyş berip biljek Biriniň bardygyny aýtdy. Onuň adynyň hem Isa Mesihdigini, Onuň meniň günälerim üçin iki müň ýyl mundan öň gelip ähli ynsanlaryň günäleri üçin haçda töleg täländigini we Oňa iman eden her kişä günälerden, Hudaýyň jezasy bolan dowzah odundan halas bolmagy berjekdigini aýtdy. Onuň beýleki pygamberler ýaly ölip giden dälde, ölüp direlendigini we bu gün hem her bir iman edene manydan we şatlykdan we ýürekdäki parahatçylygy berjekdigini aýtdy. Ol maňa Isa Mesihiň bütin durmuşyny, taglymatyny, eden işlerini gürrüň berdi. Men olar hakynda eşitdigimçe, ýüregime täsir edip başlady, çünki men Isa Mesih ýaly hiç kime duşmandym. Isa Mesih hakynda hakyky taryhy eşidenimde mende iman döräp başlady we men Isa Mesihe öz Halasgärim hökmünde ynandym we Onuň eden ähli işlerine iman getirdim we Ondan meni ähli erbetliklerden, narkomanidan halas etmegini soradym. Şol günden başlap men azat boldym, ýüregime şatlyk, täze umyt we parahatçylyk geldi. Men Isany kabul edemde, diňe bir çilim çekmek, arak içmek dälde, meniň durmuşymy iň soňky umytsyz batgasyna çenli batyran geroini hem taşladym. Bu bolsa, meniň dowzah odundan halas bolmagymdan soňra, Hudaýyň meniň durmyşymda gös göni görkezýän gudratydy! Bu uly gutulyşy gören meniň doganlarym we ejem Isa Mesihe iman getirdiler! Meniň goňşylarym, dostlarym, garyndaşlarym meni ähli zatdan gutulanymy görüp gözlerine ynanyp bilmeýärdiler. Çünki narkomania derdinden gutulýanlar ýok diýen ýalydy, olar ölüp dünýäden ötüp gitmeseler, olaryň azat bolandygy jemgyýetimizde ýok diýen ýalydy. Hudaý maňa merhemet edip, ölümden saklapdy, çünki men ol wagt ölen bolsam onda günälerim üçin göni dowzaha gitmelidim, emma Hudaý maňa rehim edipdir, we maňa ene bir gezek mümkinçilik beripdir we şol wagt hem Özüniň gutulyş Hoş Habaryny aýtmaga birini iberdi we maňa gutulyş berdi! Men Rebbim Isa Mesihe görkezen bu belent merhemeti üçin, azatlygy üçin, dowzah odundan gutulyşy üçin, täze baky ýaşaýşy üçin bütin ömrüme minnetdar! “Indi men ölmek islemeýärin-de, maňa manyly durmuş beren iman arkaly Hudaýyň adyny başgalara bildirip, hakykatda ýaşamak isleýärin!” Injilde Isa Mesihiň bir şägirdi şeýle diýýipdi: “Indi men ýaşaman, eýsem, Mesih mende ýaşaýar. Şindi tende geçirýän ýaşaýşymy Hudaýyň meni söen, meniň ugrumda Özüni pida eden Ogluna (Isa Mesihe) bolan iman bilen geçirýärin.” Bu sözleri bü gün men hem aýdýaryn, we saňada bu gudratly Halasgär bolan Isa Mesihe iman etmäge çagyrýaryn!
Ynsan janynyň duşmany bolan şeýtan seniň Hoş Habary eşitmegiňi, eşidip iman getirmegiňi islemeýär, bu sebäpden ol ynsanlary dürli ýollar bilen garaňkylykda saklaýar, bu garaňkylyk kimdir biri üçin, meniň durmuşym ýaly, narkomania, ogrulyk we başgada erbetlikler bolsa, beýleki biri üçin öz özünden razy bolmak, din ýada bilim, baýlyk ýada başgada her bir sebäp bilen Hoş Habara üns bermän gezmegini şeýtan gazanmak isleýär. Isa Mesih bolsa din däl, Ol “YOL, HAKYKAT we ÝAŞAÝYŞDYR!”
Bu sebäpden, durmuşyňdaky ähli zatlary gyra goýda Hudaýyň uly gutulyşyna iman getir! “Şonuň üçin eşidenlerimizden daşlaşmaz ýaly, olara has köp üns bermelidiris. Çünki perişdeler arkaly aýdylan söz berk bolup, her bir jenaýat, söz gulak asmazlyk öz adalatly almytyny alan bolsa, onda şeýle uly gutulyşy görmezlige salsak, biz (ol jezdan) nädip gaçyp bileris? Bu gutulyşy ozal başda Reb (Isa Mesih) yglan etdi, Ondan eşidenler bolsa ony bize tassykladylar. Hudaý hem muňa alamatlar, mugjyzalar, dürli gudratlar, Öz islegi bilen paýlan Mukaddes Ruh sylaglary bilen güwälik etdi.”
Hudaýymyň bu uly gutulyşy iň erbetleriň biri bolan, iň bir umytsyzlaryň biri bolan mende hem orun tapdy, Isa Mesih meniň durmuşymda hem gudraty bilen Özüni görkezdi! Men bolsa Onuň bu gutulyşyny ýüregimden çykýan aýdymlarda wagyz ederin!
Meniň şaýatlygym okan gadyrdan ildeşim, bu “ULY GUTULYŞY” görmezlige salma, muny ret etmede, iman et we ýaşaýşa eýe bol!
Bu aşakdaky aýdan aýdymymdan Gutulyş hakynda bilersiň we iman getirersin diýip umyt edýärin! (bu imanly ildeşimiziň aýdymyny ors dilinde aýdypdyr, onuň käbir türkmen dilinde hem aýdan aýdymlaryny, ýakyn geljekde bu websaýtymyzda goýmaga çalyşarys)
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Podcast: Play in new window | Download


text:
2017-nji ýylyň dekabryna çenli ýagdaýda Transanatoliý (TANAP) turba geçirijisiniň gurluşygynyň çäklerinde umumy öňe gidişlik 96,6 göterime deň boldy, diýip TANAp konsorsiumynyň ýolbaşçysy Saltuk Dýuzýol aýtdy. Bu barada Trend habar berýär.
Onuň aýtmagyna görä, Gruziýanyň serhedinden Türkiýä Eskişehire çenli bölek dolulygyna guruldy (Faza «0»).
«Faza «0-uň» çeklerinde turbageçirijiniň synagy we ulanyşa girizilmegi 2018-nji ýylyň ýanwarynda başlanar. Eskişehirden Türkiýäniň...
9-njy ýanwarda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,41 göterim ýokarlanyp, 68,19 amerikan dollaryna barabar boldy. Öňki geçen söwdalaryň netijeleri boýunça şertnamalar 0,24 göterim gymmatlap, barreli 67,78 dollara barabar boldy, diýip Rus Nebitgaz habarlar agentligi habar berýär.
Nebitiň bahalary 8-nji ýanwarda ABŞ-da nebitiň çykarylyşynyň ösüş depgininiň peselmegine garaşylmagy netijesinde ýokarlanmagyny dowam...
Türkmenistandan Eýrana Akýaýla demir ýol menziliniň üsti bilen Hytaý — Gazagystan — Türkmenistan — Eýran ugry boýunça nobatdaky synag gatnawyny amala aşyrýan konteýner ýük düzümi geçdi.
2017-nji ýylyň 28-nji dekabrynda Hytaýyň günortasyndaky iri senagat merkezi Çanşa şäherinden (Hunan welaýaty) ýola düşen, halkyň sarp edýän harytlary ýüklenen 41 sany konteýner wagonlaryndan ybarat bolan demir ýol düzümi yzygiderli...


text:
Atçylyk sporty öz gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýar. Sportuň Olimpiýa görnüşi bolan atçylyk sporty, konkur gözel paýtagtymyzda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň-da maksatnamasyna girizilipdi. Häzirki wagtda umumylykda atçylyk sporty boýunça 4 görnüşde ýaryşlar geçirilýär. Olar adaty çapuw hem-de konkur bäsleşikleri, aýratynam Beýik Britaniýanyň çäklerinde meşhur bolan päsgelçilikli çapuw ýaryşlary, çydamlylyk çapuw bäsleşikleri hem-de iki tekerli paýtunly ýaryşlardyr. Adaty çapuw ýaryşlary aýlawlarda geçirilse, konkur ýaryşlary üçin ýörite päsgelçilikler goýlan manežler gerekdir. Atçylyk sportunyň görnüşlerinden konkur Pariž – 1900 II Olimpiadadan bäri Olimpiýa sportudyr. Olimpiýa oýunlarynda konkur ýaryşlarynda iň köp medaly germaniýaly türgenler gazandy. 25 altyn, 13 kümüş, 14 bürünç, jemi-52 medal bilen öňdeligi saklaýarlar. Şwesiýadyr Fransiýanyň konkurçylary-da 2–3-nji orunlarda barýarlar. Konkur bäsleşikleri 1912-nji ýylda döredilen Halkara atçylyk sportlary federasiýasynyň garamagynda geçirilýär. Şweýsariýanyň Lozanna şäherinde merkezi edara binasy ýerleşýän HASF-yň 134 milli federasiýa agzasy bar. HASF-yň guramaçylygynda atly gezelenç, at üstündäki oýunlar, draýwing ýaly Dünýä Kubogy ýaryşlary geçirilýär.
Millionlarça adamyny özüne maýyl edýän atçylyk sport görnüşleri Orta Aziýada, Arap ýarym adasynda, Günbatar Ýewropa döwletlerinde, ABŞ we Kanadada, Argentinada, Awstraliýada, Täze Zelandiýada, Müsürde hem-de Günorta Afrika Respublikasynda, Mawrikiýde, Hytaýda, Gonkongda, Ýaponiýada, Hindistanda, Malaýziýada, Filippinlerde giňden ýaýrandyr. Häzirki wagtda atçylyk sportunyň dünýädäki pul dolanyşygy, ykdysady gymmatlygy 125 milliard dollara golaýdyr.
Atçylyk sporty
Atçylyk sporty öz gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýar. Sportuň Olimpiýa görnüşi bolan atçylyk sporty, konkur gözel paýtagtymyzda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň-da maksatnamasyna girizilipdi. Häzirki wagtda umumylykda atçylyk sporty boýunça 4 görnüşde ýaryşlar geçirilýär. Olar adaty çapuw hem-de konkur bäsleşikleri, aýratynam Beýik Britaniýanyň çäklerinde meşhur bolan päsgelçilikli çapuw ýaryşlary, çydamlylyk çapuw bäsleşikleri hem-de iki tekerli paýtunly ýaryşlardyr. Adaty çapuw ýaryşlary aýlawlarda geçirilse, konkur ýaryşlary üçin ýörite päsgelçilikler goýlan manežler gerekdir. Atçylyk sportunyň görnüşlerinden konkur Pariž – 1900 II Olimpiadadan bäri Olimpiýa sportudyr. Olimpiýa oýunlarynda konkur ýaryşlarynda iň köp medaly germaniýaly türgenler gazandy. 25 altyn, 13 kümüş, 14 bürünç, jemi-52 medal bilen öňdeligi saklaýarlar. Şwesiýadyr Fransiýanyň konkurçylary-da 2–3-nji orunlarda barýarlar. Konkur bäsleşikleri 1912-nji ýylda döredilen Halkara atçylyk sportlary federasiýasynyň garamagynda geçirilýär. Şweýsariýanyň Lozanna şäherinde merkezi edara binasy ýerleşýän HASF-yň 134 milli federasiýa agzasy bar. HASF-yň guramaçylygynda atly gezelenç, at üstündäki oýunlar, draýwing ýaly Dünýä Kubogy ýaryşlary geçirilýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdymyzy 2012-2016-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna 28 sany döwrebap söwda senagat merkezi gurmak üçin ýer bölünip berildi.
Aşgabat şäheriniň Oguzhan köçesiniň 41-nji jaýy salgysynda ýerleşýän “Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy” söwda merkeziniň durky täzelendi we Birleşmäniň agzalary tarapyndan paýly gurluşyk esasynda goşmaça gurlan desgasynda 900-den gowurak dükanlar halka hyzmat edýär.
Mundan başga-da Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň goldawlary esasynda, Birleşmäniň agzalary tarapyndan paýly gurluşyk esasynda Aşgabat şäheriniň Atatürk köçesiniň 81-nji jaýy salgysynda ýerleşýän “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezi guruldy. Häzirki wagt “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezinde 350-den gowrak köp ugurly dükanlar, jemgyýetçilik iýmiti aşhanasynyň dürli görnüşleri, kinoteatrlar, çagalar üçin niýetlenen dürli oýunlar, fitnes zal ýerleşip, halkymyza we daşary ýurtly myhmanlara hyzmat edýär.
Şeýle hem 2017-nji ýylyň dekabr aýynda Aşgabat şäheriniň Parahat-7 ýaşaýyş toplumynyň günbatar tarapyndan 260-dan gowurak dükanly, “Bereketli” bazarly söwda merkezi açylyp işe girizildi. Bu söwda merkezinde gök, et we balyk önümleri hem ýerleşýär.
Mundan başga-da, Birleşmäniň agzalarynyň ýüz tutmalary esasynda, öz serişdeleriniň hasabyna gurmaklyk meýilleşdirilýän söwda merkezleri, toý mekanlary, hyzmat ediş öýleri, awtoulag hyzmat ediş merkezini gurmak üçin ýer böleginiň bölüp berilmeginde ýardam bermek boýunça degişli işler geçirilýär.
Ýokarda beýan edilenleri durmuşa geçirmek boýunça, Birleşmäniň söwda ulgamyna degişli agzalaryna ýardam berildi.
Gelejekde hem, söwda we bazar gatnaşyklaryny ösdürmek ugrunda, söwda we hyzmat işlerinde döwrebap we öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmak, hem-de söwdanyň we hyzmatyň döwlete dahylsyz böleginiň ykdysady gatnaşyklaryny kämilleşdirmek boýunça işleri amala aşyrmakda ýardam berildi.
Şeýle hem ýurdumyzda syýahatçylygy ösdürmek boýunça degişli işleri alnyp barylýar. (2016-nji ýylyň dekabr aýynda “Rowaç-AB”, “Halkara dostluk” hususy kärhanalaryna, “Güneşli syýahat”, “Oguzabat”, “Dünýä syýahat” hojalyk jemgyýetlerine syýahatçylyk işi bilen meşgullanmaga ygtyýar berýän ygtyýarnamalary almakda ýardam berildi.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Prezidentiniň 2017-nji ýylyň 10-njy noýabryndaky “Ministrlikleriň we pudak edaralaryň 2018-nji ýylda sergileri, ýarmarkalary, festiwallary we maslahatlary geçirmegi hakynda” 425 belgili kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen, 2018-nji ýylyň mart aýynyň 17-18-ne Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilmeginiň 10 ýyllygy mynasybetli Türkmenistanyň Senagatçylarynyň we telekeçileriniň sergisi hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň maslahaty ýokary derejede geçirildi.


text:
RF-iň DIM-iniň ýolbaşçysy Sergeý Lawrow Gazagystanda geçiriljek Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň sammitinde Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýadan başga-da, ara alyp maslahatlaşmak üçin dürli ugurlara degişli birnäçe resminamalara, şol sanda Türkmenistanyň öňe süren resminamalaryna hem seredilip geçilmegine garaşýar.
«Türkmenistanyň başlangyjy boýunça ulag ulgamynda özara gatnaşyklar hem-de ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara ylalaşyklary taýýarlamak boýunça işler ýokary depginde alnyp barylýar. Brakonýerçilige, terrorçylyga, jenaýata garşy göreşmek ýaly wezipelerde biziň hukuk goraýjy edaralarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň aýratyn beýanlar bilen berkidilmeginiň möhümligini nygtadyk» diýip, S.Lawrow Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň duşuşygynyň netijeleri boýunça metbugat maslahatynda belledi. Bu barada Interfaks habar berýär.
«Sebitde ynam ölçeginiň berk ulgamyny emele getirmek üçin binýatlyk bolan Hazar deňzinde hadysalaryň öňüni almak boýunça ylalaşygyň taslamasy düýpli ylalaşmak tapgyryna çykdy» diýip ministr belledi.
«Bilermenleriň derejesinde maslahatlaşylýan, ýatlap geçen resminamalarymyň ählisini biz Hazar deňziniň hukuk derejesi boýunça Konwensiýanyň taslamasy bilen bilelikde Gazagystanda geçiriljek sammite kabul etmäge hödürlejek bolýarys» - diýip ol nygtady.
Ministriň belleýşi ýaly, «Hazar deňziniň deňiz gurşawyny gorap saklamak boýunça Tähran çarçuwaly konwensiýasyny durmuşa geçirmegiň meselelerine aýratyn üns berildi».
«Biz ýurtlarymyzyň ählisiniň ýakyn wagtda serhetüsti nukdaýnazardan daşky gurşawa täsiri bahalandyrmagyň ähtnamasyny, Tähran konwensiýasyna ähtnamany kabul etmäge taýýardygyny belledik. Rus tarapy bu ähtnamanyň Konwensiýa gol çekilmezden öň kabul ediljekdiginden ugur alýar» diýip, S.Lawrow jemledi.


text:
TÜRKMENISTANYŇ SÖWDA WE DAŞARY YKDYSADY ARAGATNAŞYKLAR MrNISTRLIGINIŇ “TÜRKMENEKSPORT» DÖWLET KÄRHANASY
Türkmenistanyň söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň garamagynda özbaşdak hojalyk hasaplaşygynda işleýän “Türkmeneksport” Döwlet Kärhanasy Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň daşary söwda gatnaşyklaryny ösdürmek, ýurdumyzda öndürilýan harytlaryň daşary ýurtlara ýerlenişiniň möçberlerini artdyrrnak hem-de ýurdumyz üçin gerek bolan harytlary amatly şertlerde getirmegi üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 16-njy martyndaky Kararyna laýyklykda döredildi.f “Türkmeneksport” Döwlet kärhanasynyň Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministirliginde hasaba alnan Tertipnamasyna laýyklykda aşakda görkezilen işleri ýerineýetirmäge:
- içerki we daşarky bazarda tajirçilik - araçylyk, söwdanyň ähli gömüşlerini özünde döredilen düzüm birlikleriniň üsti bilen, şeýle hem özbaşdak alyp barmaga;
- Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde eksport- import, alyş-çalyş geleşiklerini we serhetýaka söwdany gös- göni guramak ýoly bilen daşary ykdysady işini alyp barmaga;
- konsorsiumlara, assosiasiýalara, biržalara we beýleki görnüşli hojalyk birikmelerine agza hökmünde girmäge ýa-da gatnaşmaga;
- edara gömiişli tarap hukugy bolmazdan söwda, önümçilik, ilata medeni-durmuş hyzmatlaryny guraýan ýöriteleşdirilen we köptaraply düzüm birliklerini, şahamçalary, wekilhanalary, merkezleri, bölümleri ýa-da esaslandyrylan beýleki düzüm birliklerini döretmage;
- paýnamalary we beýleki gymmatly kagyzlary edinmäge;
- kärhananyň öňünde durýan wezipeleri ýerine ýetirmek üçin ýokary taýýarlykly hünännenleri, daşyndan adamlary zahmet ylalaşygy we potrat şertnamasy esasynda hyzmatdaşlyga çekmäge;
- erkin önümçilik kuwwatlyklary bolan önümçilik birleşikleri, edaralar we kärhanalar bilen ylalaşyp, mundan beýläk-de özara bähbitli goşmaça öndürmäge, sargytlary-tabşyryklary ýerleşdirmäge;
- kanunçylykda maddy gymmatlyklar bilen bagly rugsat edilýän ähli işleri alyp barmaga: satyn almak, satmak, bermek we çalyşmak, kärendesine bermek, jaýlary, desgalary, enjamlary, ulag serişdelerini, inwentarlary, çig-mal we beýleki maddy gymmatlyklary wagtlaýyn ulanmaga bermek;
- bank edaralaryndan uzak möhletli we gysga möhletli karzlary bellenilen tertipde almaga;
- daşary ýurtly işewürleri çakylyk arkaly çagyrmaga, gelýän işewürleriň ýurda giriş resminamalaryny resmileşdirmäge we üstüne ýüklenen wezipeleriň çäklerinde olar bilen işleşmäge;
- Türkmenistanyň çägindäki we daşary ýurtlardaky birleşmeleriň, assosiasiýalaryň, federasiýalaryň we beýleki birleşikleriň düzümine girmäge;
- Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda daşary ykdysady işi amala aşyrmaga;
- Daşary ýurtlardan harytlary almak we ýerlemek baradaky şertnamalary özbaşdak, bäsleşikleri geçirmezden baglaşmaga;
- Harytlar daşary söwda menzilleriniň üsti bilen nagt pula ýerlenen mahalynda, olary milli manatda we erkin ýörgünli daşary ýurt pulunda ýerlemäge hukugy bardyr.
Ýokarda görkezilen işleri amala aşyranda, “Türkmeneksport” Döwlet kärhanasy aşakdaky ýeňüliklerden peýdalanýar:
- ýurdumyzyň eýeçiligiň ähli görnüşindäki haryt öndürijilerinden, olaryň öndüren harytlaryny şert-nama esasynda alýar;
- Satlyga niýetlenen harytlary özbaşdak, birža söwdalaryna gatnaşmazdan daşary ýurt alyjylaryna ýerleyär.
- harytlary daşary ýurtlara ýerlemäge has amatly şertleri döretmek maksady bilen daşary söwda işlerini Türkmenistanyň serhet geçelgeleriniň golaýynda döredilen daşary söwda menzilleriniň we daşary ýurtlarda açylan şahamçalarynyň, wekilhanalarynyň üsti bilen amala aşyrýar;
“Türkmeneksport” kärhanasynyň baglaşan eksport şertnamalaryny Biržada hasaba almak, birža ýygymy tölenen güni we şertnamalar boýunça namalary resmileşdirmek Türkmenistanyň Merkezi Bankynyň, “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugynyň hem- de Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň degişli düzümleriniň hersinde gysga möhletde amala aşyrylar.
“Türkmeneksport” Döwlet kärhanasynyň Türkmenistanda öndürilýän harytlary birža söwdalaryna çykarmazdan, dünýä bazarlarynda mahabatlandyrmaga, amatly bahalar bilen ýerlemäge artykmaç hukuklary bardyr. “Türkmeneksport” Döwlet kärhanasy eksport etmek isleýän ähli müşderileriniň harytlaryny dünýä bazarlaryna ýaýyp, olaryň bütindünýä ýüzündäki bazar gatnaşyklarynda abraýyny artdyryp, bäsleşige ukyply bolmagyny gazanmaklygy baş maksat edinýär.
Sizi “Türkmeneksport” Döwlet kärhanasy bilen hyzmatdaşlyga çagyrýarys.


text:
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky öz müşderilerine milli hem-de daşary ýurt walýutasynda dürli görnüşli depozitleri hödürleýär.
Müşderi bilen dürli möhletli we pully depozit baglaşmak mümkindir. Depozitlar bir aý we ýokary möhlet bilen açylýar. Milli walýutadaky depozitleriň göterim stawkalary 3-den 8-ýyllyk göterim aralygynda üýtgäp,daşary ýurt walýutasynda bolsa, 2-den 5 ýyllyk göterim aralygynda üýtgäp durýar. Şertrnama şertlerine laýyklykda üstüne goşulan göterim hasaplaşyk hasaba geçirip bolar, hem-de her aýyň soňunda depozitiň esasy hasaba geçirilip bilner.
Müşderiniň islegine görä gyssagly depozit indiki döwüre uzaldyp, goşmaça pul geçirme bilen üsti doldurylyp, hem-de depozit hasaplaşykdan pul serişdeleriniň bölekleýin gaýtarylşy mümkindir.


text:
WifiKill (Wifi öldür) Bu programanyň kömegi bilen siz öz WiFi modemiňize baglanan kişileri yzarlap we wifiýe girmez ýaly edip bilersiňiz. Programany ulanmak üçin telefonyňyz Rootly bolmalydyr.
Aşakda suratda görýän Ip adresler siziň Modemiňize baglanan kişilerdir. Haýsydyr birini yzarlamak ýa-da kesmek üçin üstüne basyp Grab soňra Kill basmalydyr. Yzarlamak üçin diňe GRAB diýen düwmäni açyp goýmaly. Eger-de ähli baglananlary kesmek isleseňiz Aşakdaky grab all diýen düwmä basmalydyr.
Bu bolsa yzarlap oturan kişiňiziň haýsy web sahypalara girendigi.
Indir: WIFI KILL APK 493kb
8,578 gezek okaldy


text:
Türkmenistanyň çetki obalaryna gaz ulgamlary çekilýär
«Türkmengaz» DK-nyň «Türkmengazüpjünçilik» birleşiginiň gurnama brigadalary ýurduň iň çetki ilatly nokatlaryny «mawy ýangyç» bilen üznüksiz üpjün etmek boýunça ýüzlerçe kilometr turba geçirdiler. Bu barada «Türkmenistan: Altyn asyr» elektron neşiri habar berýär. Häzirki wagtda Ahal welaýatynda Babadaýhan etrabynyň iň çetki obasyny «mawy ýangyç» bilen üpjün etjek 27 kilometrlik gaz geçirijiniň gurluşygy alnyp barylýar. Eýýäm 24 kilometr çekildi....


text:
“XIX asyrda alymlaryň köpüsiniň aýtmagyna görä, türkmen jemgyýetiniň ýarysy oturumlaşan we galany bolsa, maldarçylyk bilen meşgullanyp gara öýlerde ýaşapdyrlar. Şu sebäpden olaryň ykdysadyýetiniň esasy özeni ekerançylyk bilen maldarçylykda jemlenipdir. Şonuň üçin olary iki topara bölýärler. Köpüsi ekerançylyk bilen meşgullanýan çomurlar we maldarçylyk bilen meşgullanýan çarwadarlardan ybarat bolupdyr.”[ ] 18
Maldarçylyk türkmenleriň iň möhüm sermaýalarynyň biri bolup durýar. Olar süri mallaryň önüm ýagdaýy we öri meýdanlaryna bagly bolup durýar. Sürileriň tebigy köpelişi ýyldan-ýyla tapawutly bolup durýar. Goýun bilen geçiniň dogluş sany 60-90 göterime çenli aratapawutlydyr. Ýöne heläkçiligiň möçberiniň ýokarylygy zerarly owlak-guzylaryň arasynda onuň aratapawudyny 30-60 göterime çenli pese düşürýär.[ ] 19
Türkmenler gyşda goýun-guzylaryny öýüň ýakynynda ýörite dikilen
taşa-körpeç ýaly ýerlerde saklaýarlar. Eger-de howa has sowuk ýa-da
çagbaly ýagyş ýagsa örä göýbermeýärler. Şeýle ýagdaýlarda olary bede
otlary bilen iýmitlendirýärler.[[3]
] 20
Türkmenler Gülüstan welaýatynda öňden hem şol şertlerde
ýaşapdyrlar. “Öňki ýyllarda, ýagny tehnikanyň häzirki görnüşleriniň ýok
döwri ekerançylyk çomurlaryň arasynda iki görnüşe bölünipdir. Birinji
görnüşi ýagyşa bagly bolup duran düme ekerançylygy. Düme ýagdaýynda
esasanam, arpa-bugdaý ekilipdir. Ggurakçylyk ýüze çykan ýyllarda hasyl
az bolupdyr. Sebäbi türkmenleriň oturumlaşan ýeri köplenç gurak
bolupdyr.”[[4]
] 21
Häzirki döwürde Gülüstan welaýatynyň özboluşly ýeke-täk geografiki
şertleri bolany sebäpli, bu ýerde ekerançylyk, senagat we söwda işleri,
amatly şertler bilen beýleki welaýatlara garanyňda ýokary göterimde
durýar.
Bu welaýatda ekerançylykdan we bagçylykdan ýokary derejede
önümler alynýar. Welaýatyň 2 million 200 müň gekdar meýdanyndan 28
göterimi ekerançylyga degişli bolup, ol dürli miwe, galla we gök
önümleri ýetişdirmek üçin niýetlenendir. Şonuň hem 98,6 göterim
ýerlerinde galla önümleri ekilýär. Galan meýdanlary bolsa, ýurduň
bagçylygyna degişli bolup durýar. Umuman 72 sany ekerançylyk önümleri bu
welaýatda ekilip ýetişdirilýär.
“Ýokardaky ýatlanan ekerançylygyň ikinji bir görnüşi, derýanyň
gyrasyndaky ýerlerde ýerleşen ekin-meýdanlary bolup durýar. Olary suw we
suwaryş enjamlary bilen üpjün etmegiň netijesinde önüme goýberilýär.
Türkmenleriň bir aýdan nakyly bar, “Her ýerde suw bolsa, ýaşaýyş hem
şondadyr”.”.[[5]
] 22
Welaýatyň bütin ekin meýdanlarynyň, 45,5 göterimi suwarymly ýerler bolup galan 54,5 göterimi düme görnüşdedir.
Ekerançylygyň gerekli suw çeşmeleri atmosferadan inýän ýagyş-ýagynlardan öteri, arykdyr derýalaryň suwlary, dürli guýy skuwažnalar, suw bentleri hem suw howdanlaryndan üpjün bolýar. Suwly ekiş ýerleriň gekdar boýunça 2-3 esse köp hasyllygyny göz öňünde tutsak, ýer ýüzünden akyp duran suwlary, suwbentleri we suw howdanlary döredip şol ugurda milli taslamalar hökmünde maýa goýumlary göýberilse diňe welaýat boýunça däl-de, belki ýurt möcberinde daýhançylykdan önýän önümleriň ýokarlanyp gitjegi ikiujsyzdyr. Bu ugurda guýy skuwaženalary köpeltmegi we ýerasty suw howdanlaryndan köp möçberde ulanylmagy çäklendirilmegi maslahat berilýär.
Görkezilen tablisiýada ekişe göýberilen meýdanlar we strategiki önümleriň möçberi 1995-1996-nji zragat ýyldaky statistikasy.[[6]
] 23
“1994-1995-nji zragat ýylynda Gülüstan welaýatynyň strategiki ekeran önümleriniň ähli ýurt boýunça deňeşdirme statistikasy”[[7]] 24
Welaýatda göz öňüne tutulan bütin ekiş meýdanlarynyň ýarysy ekerançylyk önümlerine, ýagny galla ekinlerine niýetlenýär. Ekerançylyk önümleriniň 2 million tonnadan agdyk dürli hasyllaryndan 2,3 bölegi galla önümleri bolup durýar. Şol sanda 70 göterim galla ekişleri düme görnüşde bolsa, 30 göterimi suwly ekişler görnüşünde emele gelýär.
Galla ekinleriniň arasynda 60 göterimini bugdaý ekini tutýar. Ondan soňky orunlary arpa, tüwi we mekgejöwen ýaly ekinleri eýeleýärler. Gülüstan welaýatyň şäheristanlarynyň arasynda galla hasylyny öndürmekde Kümmetkowus birinji oruny, Minudeşt we Gürgen bolsa, ondan soňky orunlary eýeleýärler.
XIX-XVIII – asyrlarda türkmenler öz suwly ekiş ýerlerinden ýokary hili galla we köp mukdarda gök önümler we miweler öndüripdirler.”[[8]
] 25
“Görkezilen tablitsiýada ekişe niýetlenen ýerler
we dürli gallalaryň önüm möçberi belli şäheristanlar boýunça 1996-njy
ekerançylyk ýylda”[[9]] 26
Beýleki ekinleriň arasynda, senagat ösümlikleri bolan gowaçadyr tütün
ekilişi welaýat boýunça ikinji orunda durmak bilen olar ekin
meýdanlarynyň 22% göterimini tutýarlar. Şonuň hem 97% göterimini gowaça
ekinleri tutup galan ýerlerine tütün ( temmäki ) ekilýär. Ýagly
däneleri, dürli gök önümlere, bede otlary we gawun-garpyz önümleri üçin
göz öňüne tutulýan ekiş meýdanlary, giňligi boýunça ondan soňky orunlary
eýeleýärler.
Bu ülkede pagta öndürmek üçin ähli şertler bar. Hasylly we
gurply toprak, gerekli suw çeşmeleri, meýdanlarynyň giňligi, yssy we
talaba laýyk ygally tomusy, ýokary bahaly önüm öndürmäge esasy şert
bolup durýar. Welaýatda 33 sany pagta arassalaýjy desga bar. Önüm
dolanşykda duran bu desgalar Gülüstan welaýaty pagta önümleri boýunça
özboluşly polýusyna öwürüpdir. Şonuň üçin hem bu ülkä “Särzämin-eTälaýe
Sefid (Ak Altyn Ýurdy)” -diýip at berýärler.
Ýurt boýunça öndürilýän pagtanyň ýarysy Gülüstan welaýatynda
ýetişdirilýär. Onda öndürülýän pagtalar hili boýunça hem beýleki
welaýatlarda öndürülýän pagtadan tapawutlanýar. Şonuň üçin hem ol
girdejili pudak bolmagynda galýar. Bu ülkedäki pagtadan emele getirilýän
lükge pamyk, tehniki häsiýeti boýunça nahylary söýüm kabul ediji
derejede, ýumuşaklygy, gaýymlygy, durumlylygy we inçeligi babatda
beýleki welaýatlardan önýän lükge we kelep nahylary bilen deňeşdireniňde
birinji orunda durup, dünýä boýunça meşhurlyga eýedir.
Elbetde pagta ekerançylygy Gülüstan welaýatynyň ähli
şäheristanlarynda alynyp barylýar. Ýöne welin ekeran meýdanlarynyň hili,
şäheristanyň giňligi we ekiş üçin niýetlenýän meýdan göwrümi ösüm
möçberini dürli şäheristanlarda tapawutlanýar.
Meselem, aşakdaky görkezilen tablitsiýad agta ekişi üçin
niýetlenen meýdanlar ýeriň önüm möçberini şäheristan tapawutlylykda
1996-njy yldaky maglumat bilen hem tanyşmaklyk gyzykly bolsa gerek.
Görkezilen tablisiýanyň birinji şäheristanyny mysal üçin okaly:
“Kümmetkowus şäheristany boýunça ekişe niýetlenen suwly ekilýän ýerler
30999 gekdar, düme ekilýän ýerler bolsa, 2482 gekdar; şol mukdardan önüm
möçberi suwly ýerden 51382 tonna bolsa, düme ýerden 2334 tonna pagta
önüp, ýeriň her gekdardan emele getiriş gurby boýunça suwly ýerden 1658
kilogram her gekdardan bolsa, düme ýerden 940 kilogram her gekdardan
pagta önýär.”.
Pagta ekerançylygy ähli ýurt boýunça has ýokary derejede
ähmiýetli bolup durýar. Sebäbi diýseň bu gymmatly hasyl gyzyl pul
girdejisinden öteri, ilata iş dörediş nukdaýnazardan ýurduň umumy
ykdysadyýetinde ýokary ähmiýete eýe bolýar. Bütin Eýran boýunça ýüz müň
ekerançylyk toplumynda (şol mukdardan 1,3 bölegi Gülüstan welaýatynda) 9
aý iş hem çynlakaý saklaw, onuň ekiş, saklaýyş we ýygnaýyş tabgyrlary,
75 sany aktiw pagta arassalaýjy kärhanalary (şol sandan 33 sany Gülüstan
welaýatynda), 30 toplum ýag zawody, ýüze golaý pagta degişli mata
zawody, müň toplumdan agdyk nahy çykaryjy fabrikler, onlarça elde
dokalyş desgalar, onlarça talabalaýyk ýapynjalary öndriji toplumlar,
elçalgyç öndüriji, tent dokalyş, ýüzlerçe jorap dokyn toplumlary, müň
toplumdan agdyk kiçi dokyn fabrikler, ýüzmüňlerçe haly-halyça guramalar,
onlarça düşek öndüriji kärhanalar we ş.m. ýaly dolanşyklar umuman 25
göterim ýurduň senagat göwrümini öz içine alýar.
Tekstil senagatlarynda bolsa, sada iş güýçleriniň köpçülik
sanyny göz öňünde tutsak, onda 3 milliona golaý adam pagta önümleriniň
dolanşygyndan öz durmuş güzeranlaryny dolandyrýarlar. Şunlukda bütin
Eýran boýunça pagta halysynyň ýarysy Gülüstan welaýatyndan öndürilse, “
bu welaýat ähli ýurt ykdysadyýetinde esasy we möhüm rol alyp baryar;”
-diýsek jaýdar bolup durar.
Pagtanyň ýurt boýunça ykdysady ähmiýetleri barada aýdylanda welin, Eýranda 2-3 on ýyl mundan öň nebitden başga-da, eksporta göýberilýän iň möhüm harytlaryň biri pagta bolup durýardy. Ol köp girdeýjili we gyzyl pul gazanyjy hasyl hökmünde möhüm pudaklaryň biri diýip hasaba alynýardy. Bu önüm häzirki zamanda içeri ätiýäçleriň bir bölek isleglerini kanagatlandyrmak bilen, senagat göwrüminde köp dolanşykly bolany üçin giň möçberde iş döredip durýar.
Önüm dolanşygynda pagta 150 sanydan köp senagat düzümlerinde roly bolup ünis çekiji, goşmaça gymmatlyklary özi bilen getirýär. Mysal üçin, hem pagtanyň bahasy has ýokarydyr. Emma ondan nahy öndürilse 100 göterim we mata öndürilen tapgyrynda 300 göterim we geýim-gejim örülen halatynda 700-900 göterim aralygy goşmaça bahasy artýar. Hem-de pagtanyň beýleki önümleri (lükge pamykdan aýry) tertip boýunça goşmaça gymmat bahalary ýokarylanyp gidýär.
Gülüstan welaýatynda pagta çigidiniň ýagyndan başga-da, iýmit üçin ýag önümlerini giň möçberde öndürmek üçin ýag alynýan dürli çigit däneleri ýetişdirilýär. Bu däneleriň iň ähmiýetlisi soýa (ak noýba), günebakar, ýerbadam, gülez we künji ýaly ösümliklerden ybaratdyr.
Eger şolaryň arasynda ýag öndürmek üçin senagat we gallalar ösümlikleri hasabynda durýan pagta bilen mekgejöwen ýaly ösümlikleri ýagly däneleri hatarynda goýsak, onda welaýatyň ýagly däneleri üçin niýetlenýän ekiş meýdanlary 30 göterime barabar bolup durýar.
Aşakdaky görkezilen tablisiýada Gülüstan welaýatynyň ýagly däneler
üçin ekişe göýberilýän meýdany we önüm möçberi 1996-njy ýylda:
Soýa ýa-da ýagly noýba ýokary ähmiýetli ýagly däneleriň biri hökmünde
hasaba girýär. Şonuň üçin ekeran meýdanlaryň ýarysy şeýle hem welaýatyň
ýarysyndan köp, ýagly däneleriň önümini soýa önümlerinden alynýar.
Soýa önümlerini ekip ýetişdirmek üçin talaba laýyk şertlerini
göz öňüne tutanyňda, bu welaýatda bolelin tebigy şertler bar. Soýa
ösümligi ygally howa-suw şertinde emele gelýär. Howanyň ýokary ygally
çygy bu ösümlige otgurçuk keselleriniň düşmeginiň öňüni alyp, onuň
ösmegi üçin talaba laýyk şert döredýär. Soýa ösümligini ekip ýetişdirmek
üçin gerekli temperatura 15-den 35 gradusa çenli bolmalydyr. Bu önüm
çuňňur nowur toprakdan we çägeli gomus toprakda öňat ösüp, gerekli suw
ätiýäçlerini suwarylmak arkaly üpjün bolýar.
Gülüstan welaýatynda soýa önümlerini ekip ýetişdirmek babatda
mynasyp şertleriniň ählisiniň barlygy sebäpli bu önümi öndüriş möçberi
boýunça Eýranda birinji orunda durýar. Soýa önümleri köplenç welaýatyň
günorta-günbatar şäherinstanlarynda ýagny Gürgen, Kürtkuý, Bendergez we
Alýabad ýaly ýerlerde öndürilýär.
Aşakdaky deňeşdirme tablisiýadaky görşiňiz ýaly ýurduň beýleki
nokatlaryndaky önümlere garanyňda bu möhüm senagat önümi bu welaýatda
ukyply emele gelýändigini subut edýär.
“Gülüstan welaýatynda soýanyň ekiş meýdany we önümi boýunça 1992-nji ýyldan 1995-nji ýyla çenli deňeşdirme statistikasy”[[10]] 27
Umuman ykdysady taýdan soýanyň ähmýeti has ýokary derejede durýar. Soýa ýaz hem tomus möwsümlerinde emele gelýän ösümlikleriň hatarynda durýar. Onuň düzümünde köp mukdarda ýag, proteiýn we dürli witaminler ýerleşipdir. Şonuň üçin ondan iýmit ýag çykaryp, gabyk galyndylaryndan bolsa, mal we guşçylyk iýmitlerini taýýarlaýarlar. Ondan başgada-da, soýa ýagyndan kalbasa we sosis ýaly iýmitleri taýýarlamak üçin iň amatly maddalaryň biri bolup durýar.
Soýa dänelerini ekişe goýbermekligiň özi ilatyň köp bölegi üçin girdejili pudak hökmünde hasaplanýar. Onuň ýene-de bir esasy bähbitli taraplarynyň biri hem arpa-bugdaý önümlerini orulandan soň ekişe göýberilýäni üçin bir bölek ekeran ýerden iki hasyl almaklyk mümkinçiligi döredýär. Oba hojalyk üçin iş hem girdeji ätiýäçlerini artdyrýar. ... Dowamy ...


text:
TM HYZMAT BILMELI
Dyrnaklaryñ ÿagdaÿy hakda faktlar
Biziñ dyrnaklarymyzyñ ÿagdaÿyny bilmek üçin lukmanlar wizual gözegçilik edÿärler. Biziñ bedenimiz içimizde bolÿan zatlary aÿdyp bilÿär. Šeÿle görkezijileriñ biri hem dyrnakdyr.
1. Agarma we solanlyk.
Nÿu-Ÿorkdaky lukmançylyk merkeziniñ dermatology Djuliÿa Tzynyñ pikirine görä, dyrnaklaryñ agarmagy we solmagy dyrnak plastinañ problemasyny añladÿar. "Eger-de šeÿle dyrnakda šeÿle tegmiller dörese, onda ol dyrnak plastinasynyñ melanomasynyñ döremeginiñ sebäbi" - diýip, düšündirÿär lukman.
2. Sarymtyk reñk
Lukmanyñ belleÿši ÿaly "egerde dyrnak sarymtyk reñkde bolmagy psoriaza keseliniñ bolamygyny görkezÿär". Šeÿle-de, köp hünärmenleriñ pikirine görä, dyrnagyñ sarymtyk reñki bagyr bilen baglanšykly keseli añladÿar.
3. Gögümtil reñk.
Gögümtil reñkiñ döremegi azda kän keseliñ signaly bolup durÿar. Garward mekdebiñ lukmany Andrea Waÿlanyñ aÿtmagyma görä, bu gemoglobiniñ pes derejede bolmagy, gan aÿlanyš hem-de dem alyš sistemsynyñ meselesi bolup durÿar.
4. Ak tegmil.
Olar döräbem, ÿok bolubam biler. Köpüsi muña üns bermeÿärler. Bu ÿalñyšlykdyr. Ownuk ak tegmiller bedene sink bilen kalsiniñ ÿetmezçiligini añladÿar. Mundan bašga-da eger dyrnakda keseleÿin ak tegmiller dörese, böwrekleriñ keselini añladÿar-diÿip duÿdurÿar Djuliÿa Tzy.
5. Keseleÿin "salmajyk".
Lukmanyñ aÿtmagyna görä, stresiñ alamatlarynyñ bolmagyny, dyrnagyñ käbir ÿerlerinde çuñlašmagy görkezÿär. Ikinji sebäp - madda çalšygy.
6. Dikligine bolan çyzyk.
Köplenç dikligine bolan çyzyklar garry adamlarda dušÿar, ÿagny ÿašyñ ùytgemegi bilen baglanyšykly bolÿar. Ÿöne çyzyklar ÿašlarda hem dušup bolÿar. Šeÿle ÿagdaÿda çyzyklaryñ döremegi, suwuklygyñ ÿetmezçiligini añladÿar.
7. Döwlegen we gatlaga bölünmegi.
Munuñ birnäçe sebäpleri bar. Iñ ÿaÿran sebäpleriñ birini lukmanlar witaminiñ, ÿagny A, E, D we demriñ hem-de sinkiñ ÿetmezçiligini görkezÿär diÿip belleÿärler. Šeÿle hem dyrnagyñ döwlegen we gatlaga bölegen bolmagy sebäbi endokrinol we ÿürek - damar problemasy bolup biler.
Makala baha ber:
Okaldy: 1. Şü gün okaldy: 1
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)comments powered by HyperComments
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
DJ Yazzo
DJ, DJ producer, aýdym-sazlara we toý-dabaralar üçin DJ hyzmatlary...
-
BAGT ŞÄHER
-
Салон Красоты LAKSHMI
-
Салон Красоты HAIR ARTIST


text:
Ösüş ýerinde durmaýar, we biziň durmuşumyza hemme täze tehnalogiýalar işjeň girýär.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky döwürdeş karz edarasy höküminde öz işini öňe gidiş hyzmat formalaryny girizmäge gönükdirýär. Şeýle formalarynyň biri hem Bank kartlaryny ulanylyp geçirilýän işleriniň hyzmat etmegidir.
Türkmenistanyň banklarynyň arasynda birinji bilen Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky MILLIKART kartlarynyň hyzmatyny üpjün edýän we öz lokal töleg ulgamyny işläp taýýarlady.
Bankyň müşderileri MILLIKART peýdalansalar rahatlygyny we ynamdarlygyny gowulykda bahalandyryp bilerler:
- Pul serişdeleriniň howpsuzlygy (ýitirilen ýagdaýynda ýeňil dikeldip bolar)
- "Bank 24" bankomatyň gije-gündiz islendik wagty el ýeterligi
- Islendik nokatda nagt puly almaga mümkinçilik (Bankomat salgylarynda)
- Hasabyňdaky galyndylara göterim goşulmagy
Kartoçkany resmileşdirmek üçin Size bank kartoçkalary bilen işleýän bölüme barmak gerek (29-30-njy äpişge), Bankyň hasaplaşyk amallar müdürligi, pasport, kopiýasyny getirmeli we kartoçkany açyandygyňyz üçin arzany doldurmaly.


text:
Özbaşyna höwürtgesi bolmadyk bilbil başga tokaýa göçmek isläpdir. Bu tokaýda öňden ýaşap ýören guşlaryň her bir zada öz garaýyşlary bar ekeni, basym olar muny kowup çykarypdyrlar. Gumaksy ýoluň gyrasynda bikarar halyny görüp, başga bir bilbil näme üçin beýle gaýgy-gama batyp oturandygynyň sebäbini sorapdyr.
─ Men beýleki guşlaryň arasynda höwürtge ýasanmak isledim ─ diýip, bilbil arzyny aýdypdyr. ─ Ýöne olar meniň üstüme toparlanyşyp eňdiler-de ýerli-ýerden çokjalap, tokaýdan kowup çykardylar.
─ Belki, sen olaryň öňünde öwünensiň? ─ diýip, beýleki bilbil çaklapdyr. ─ Menem bir gezek agaç gözläp ýörşüme seň günüňe düşdüm. Ol tokaýyň ähli guşlary üýşüp, meň näme edýänimi, näme üçin saýraýanymy soradylar.
─ Hawa, şol guşlar menem şeýtdiler ─ diýip, birinji bilbil dillenipdir.
─ Ýeri, sen olara näme diýdiň?
─ Men: «Saýramasam oňup bilmeýärin, şoň üçinem saýraýaryn» diýdim.
─ Hawa, onsoň näme boldy?
─ Ýaňky aýdyşym ýaly olar üstüme topuldular.
─ Hä-ä, ine, seniň ýalňyşyň hem şunda-da. Olar özüňe erk edip bilmeýänsiň, belki-de aklyňdan azaşansyň diýip pikir edendirler. Özüňi şeýdip alyp barmagyň, olaryň saňa topulmagyna sebäp bolandyr. Olar haçanda menden soranlarynda: «Men size saýrap lezzet bermäge çalyşýaryn» diýdim. Saýramagyň bu maksady bilen olar ylalaşmagy başarmalydylar.
Terjime eden Maýa APBAÝEWA, žurnalist.


text:
Täzelikler
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iri halyçylyk toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy16.02.2016
2016-njy ýylyň 15-nji fewraly ýurdumyzda milli senenamamyzda möhüm orun eýeleýän şanly seneler mynasybetli täze binalaryň we desgalaryň açylyş dabarasyny guramak asylly däbe öwrüldi. Şu gün ählihalk baýramçylygy bolan Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününiň öňüsyrasynda paýtagtymyzyň Abadan etrabynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda haly we haly önümleriniň senagat taýdan önümçiligi boýunça iri “Abadan haly” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň açylyş dabarasy boldy.
MILLI TARYHYM-MEDENI MIRASYM11.02.2016
Mälim bolşy ýaly, 2016-njy ýyl Türkmenistanda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek” ýyly diýen şygar astynda geçer. Biziň mirasymyz uly hem-de dürli öwüşginli bolup, paýtagtymyzyň hem-de ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň döwlet muzeýlerinde aýawly saklanýan genji-hazynany, arheologlar tarapyndan açylmagyna garaşýan, medeniýetiň, söwdanyň we senetleriň gülläp ösen, müňýyllyklaryň dowamynda ylham joşgunynyň hem-de bilim baýlygynyň toplanan şäherleri öz içine alýar.
Mirasymyz milli guwanjymyzdyr11.02.2016
Berkarar döwletimizň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde taryhy-medeni ýadygärliklerimizi goramaga, aýawly saklamaga, öwrenmäge we baýlaşdyrmaga gönükdirilen işler has giň gerime eýe boldy.
Milli mirasymyz- Milli mertebämiz!11.02.2016
Ýurdumyz Arkadag Prezidentimiziň saýasynda syýasatda, ykdysadyýetde, medeniýetde görülip eşidilmedik belent sepgitlere ýetdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz milli mirasymyzy ählitaraplaýyn öwrenmek, ony gorap saklamak barada döredip beren giň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, gözbaşyny müňýyllyklaryň jümmüşinden alyp gaýdýan medeni mirasymyzyň ruhy hem-de durmuşy ähmiýetini, umumadamzat gymmatlyklaryny öwrenmek, gorap saklamak hem-de geljekki nesillerimize ýetirmek her birimiziň borjumyzdyr.
Täze neşirleriň tanyşdyrylyş dabaralary11.02.2016
2016-njy ýylyň 30-njy ýanwarynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň mähriban halkymyza sowgat beren “Paýhas çeşmesi” atly kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Bu çäre Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly mynasybetli guraldy.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 27-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Türkiýeden we Maltadan gelen telekeçiler «Türkmengaz» döwlet kärhanasynyň tehnika önümleriniň birnäçesini satyn aldy. Şonuň bilen bir hatarda daşary ýurt walýutasyna dürli reňkli ýumşak nah ýüplük önümleri satyldy. Olary Russiýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Türkiýe, Gruziýa we beýleki döwletler satyn aldy. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 5 million 242 müň dollaryndan gowrak boldy.
Içerki bazarda ýurdumyzyň telekeçileri umumy bahasy 535 müň manatdan gowrak azyk bugdaýyny satyn aldylar.


text:
Türkmen pälwany — Aziýanyň çempionatynyň ýeňijisi
Hytaýyň Taýpeýinde ýaşlaryň arasynda sport göreşi boýunça Aziýanyň çempionaty badalga aldy
Ýaryşlaryň birinji gününde türkmen türgenleriniň düzüminde Seýdylla Täzäýew tapawutlanyp, 60 kilograma çenli agramlyk derejede grek-rim görnüşi boýunça altyn medala mynasyp boldy.
Munuň özi biziň ildeşimiziň halkara sport giňişliginde gazanan üstünliginiň ilkinjisi däldir. Geçen ýyl Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Rozy Rejebowyň şägirdi Fransiýanyň Makon şäherinde geçirilen dünýä çempionatynyň bürünç baýragyna mynasyp boldy. Geçen aýda Azerbaýjanyň paýtagty Baku şäherinde IV Yslam raýdaşlyk oýunlary geçirildi, şonda S.Täzäýew ýene-de hormat münberiniň üçünji basgançagyna çykdy.
Özüniň ýaşdygyna (17 ýaşynda) garamazdan, Seýdylla Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda çykyş etjek milli ýygyndymyzyň düzüminde mynasyp orun eýelemäge esasy dalaşgärleriň biridir.
Taýçung indi bassyr ikinji ýyl özünde şeýle derejedäki ýaryşlary geçirýär. Olarda diňe bir göreşiň “nusgawy” görnüşinde däl, eýsem, erkin göreş boýunça ýaryşlar geçirilýär. Bu çempionatyň esasy aýratynlygy, onda bir agramlyk derejä iki türgeni hödürlemek bolýar. Şoňa görä-de, Hytaýyň Taýpeýinde geçirilýän yklym derejesindäki ýaryşlara türgenleriň örän köp sanlysy gatnaşýar.
Ýaşlaryň arasynda sport göreşi boýunça Aziýanyň çempionaty 18-nji iýuna çenli dowam eder. (TDH)


text:
Yslam
Yslam yeke Tanryly ve supernational bir dindir. Yslam dinine ynanan adamlara Musulman diyilyar. Pygammeri Hezreti Muhammet'dir.
Yslam dünýä dinleriniň içinde iň ýaşydyr. Muňa garamazdan ol gaty giň gerim bilen dünýä ýaýran dindir. Yslam uýýan adamlaryň sany boýunça dünýäde ikinji ýerde durýan dindir. Sünnüler we şaýylar yslam dininde tapawutlanýan esasy iki ugurdyr. Olar hem öz gezeginde birnäçe mezheplere bölünýär. Yslam dini Aziýada we Afrikada giň ýaýrandyr. Saud Arabystanyndaky Mekge we Medine musulmanlaryň mukaddes şäherleridir. Yslam dini Aziýada, Afrikanyň Merkezi we Demirgazyk sebitlerinde, Günorta-Gündogar Ýewropada giň ýaýrandyr. (Geçen asyryň ahyrynda dünýäde oňa uýýan adamlaryň sany 1 mlrd. 200 mln. çemesidi.) Türkmen halky hem yslam dinine uýýar. Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň tagallasy bilen XX asyryň ahyrynda yslama uýýan türkmen halky hem öz dini ynançlaryny erkin ýüze çykarmaga mümkinçilik aldy.


text:
Türkmen Lideri TOPH-yň gurluşygyna maliýe goldawy üçin Saud Arabystanynyň Patyşasyna minnetdarlygyny beýan etdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iki Mukaddesligiň Hyzmatkäri, Saud Arabystanynyň Patyşasy Salman ben Abdelaziz Al Sauda Türkmenistan –Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynda ulanmak maksady bilen, Saud ösüş gaznasynyň maýa goýum serişdelerini iberendigi üçin çuňňur minnetdarlyk hatyny iberdi.
“Häzirki wagtda Türkmenistan bu taslamany durmuşa geçirmek boýunça bellenilen wezipeleri yzygiderli amala aşyrýar. Siziň bu maliýe goldawyňyzy hyzmatdaşlygymyzy ösdürmek boýunça edýän tagallalaryňyzyň dowamy hökmünde kabul edýärin.
Siziň Yslam dünýäsinde we onuň çäklerinden daşarda Saud Arabystanyna uly abraý we hormat getiren syýasy we döwlet derejesindäki parasatlylygyňyz hem-de öňdengörüjiligiňiz ýurduňyzyň üstünlikli öňe gitmeginiň we gülläp ösmeginiň, Gudraty Güýçli Allatagalanyň görkezen ýoly bilen ynamly gadam urmagynyň girewi bolup durýar.
Ýurtlarymyzyň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeň alyp barmak üçin bize täze mümkinçilikler döreýär. Iki doganlyk ýurduň arasyndaky ysnyşykly medeni we ynsanperwer hyzmatdaşlygyň taryhy esaslary hem-de däpleri pugtalandyrylýar” diýlip, hatda bellenilýär.
Iki Mukaddesligiň hyzmatkäri, Saud Arabystanynyň Patyşasy Salman ben Abdelaziz Al Sauda çuňňur minnetdarlyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Onuň Alyhezretine Gudraty Güýçli Allatagaladan berk jan saglyk, uzak ömür, Saud Arabystanyň halkyna bolsa parahatçylyk we abadançylyk arzuw etdi.


text: Şeýh ul-Islam Ibn Teýmiýýä -Alla oňa rehmet etsin-: Ol Ahmed Takyýýud-Din Abu al-Abbas ibn Abdul-Halim ibn Abdus-Seläm ibn Abdullah ibn Abu al-Kasym al-Hydr ibn Muhammed ibn al-Hydr ibn Ali ibn Abdullah ibn Teýmiýýä al-Harani. We käbir taryhçylar näme üçin onuň maşgalasyna Ä-lu Teýmiýýä diýilendigine käbir sebäpleri getirýärler, we şolardan biri Ibnu Abdul-Hädi -Alla oňa rehmet etsin- şeýle diýýär: ”Çünki Ibnu Teýmiýýäniň atasy-Muhammediň, ejesine Teýmiýýe diýýärdiler, we ol dagwatçy aýaldy, we şol sebäpli oňa ýöňkelipdir, we onuň ady bilen tanalypdyr”. We ýene bir sebäbi: ”Çünki Ibnu Teýmiýýäniň atasy Muhammmed ibn al-Hydr Teýmää atly ýolyň üsti bilen Haja gidipdi. We şol ýerde bir gyzjagazy görýär, we haçan-da yzyna dolananda, çünki onuň aýaly gyzjagaz dograndygyny görýär we begenjinden teýmiýýä,.. teýmiýýä.. diýip gygyrýar, we şoňa ýoňkelip galýar”.


text:
wagt
Ýurtlaryñ birinde: MERHUMYÑ WESÝETI
ÝURTLARYÑ BIRINDE: MERHUMYÑ WESÝETI
(satiriki hekaýa)
Kasym ependiniñ birgeñsi ynançlary bardy. Hoşniýetli kalbynda haýwanlara bolan söýgüsine giñden orun beren Kasym ependiniñ öýünde süri-süri pişikdir, itler mekan tutupdy. Onuñ iñ halaýan zady kepderilere çörek owradyp bermekdi. Ömründe bir gezegem et iýmändi, howlusynda her...
Seýit Nejepi
▶ SEÝIT NEJEPI
Güneşli diýarymyzyñ her künjegi geçmişde ýaşap geçen beýik şahsyýetleriñ kümmetlerinden doly. Beýik ussat Mehmet Akif Ersoýyñ:
"Basan ýerleriñi toprak diýip geçme, tana,
Pikir ber, astynda müñlerçe kepensiz ýatana!" ~ diýşi ýaly, Watanymyzyñ her garyş topragyna merdana ata-babalarymyzyñ gan-damary we ruhy siñendi...
Sensiz setirler...
✔ "Sensiz setirler..."
Ýene tenha gijeleñ tagamsyz çaýy bilen,
Tümlügiñ täk buýsanjy--ýaşmaksyz aýy bilen,
Wepadar ýalñyzlygyñ ylham serpaýy bilen,
Dümtünip keşde çekýän hakyda sapagyndan;
Ýene tenha gijeleñ tagamsyz çaýy bilen...
Göýä gapymy kakýa şemalyñ aýak sesi,
Ýa haýp tolgunýam...
Wah, şu siñekler bolmadyk bolsa?!.
WAH, ŞU SIÑEKLER BOLMADYK BOLSA...(ýumoristik hekaýa)
Ol on ýaşyndaka şeýle diýdi:
- Wah, meniñem bir portfelim bolsady! Wah, meniñem bir beýleki çagalaryñky ýaly kitabym, oýunjagum bolsady! Ana şonda meniñ nähili okaýşymy görerdiñiz. Meniñ bolsa hiç zadymam ýok. Şu ýagdaýda nädip okaýyn-a men?..
◆ ◆ ◆
On üç ýaş...
Stawropol we Astrahan türkmenleri
STAWROPOL TÜRKMENLERI
Olar Russiýanyñ Ýewropa bölegine 1653-nji ýylda Hywa hanlygyndan göçüp barypdyrlar. Mañgyşlagyñ, Astrahan sähralarynyñ üsti bilen Stawropol guberniýasynyñ demirgazygyna, Kum we Manyç derýalaryna baka geçip gidipdirler. 1653-nji ýylda Kawkaza 1665 öýli türkmen göçüpdir, 1790-njy ýylda bolsa ýene 64 öýlu türkmen we 80 öýl...
Ýaş galamdaşyma!
♦ ÝAŞ GALAMDAŞYMA!
Ine, sen goşgy ýazýaň. Ýazan goşgyň onda-munda çap edilýär, internet arkaly köpçülige ýetirilýär. Şygyr muşdaklary olary okaýar. Halamadyk okyjy köplenç pikirini özünde saklaýar. Çünki, goşgynyň ýaramazdygyny awtora aýtmak bilen galapyn özüni ýigrendirýändigine onuň akly ýetip dur. Okyjylaryň içinde goşgyny okap, awtoryň g...
Hakym bar ýaly...
HAKYM BAR ÝALY
"Men ýaraly gurt sen gurbanlyk guzy "
Baryş Manço
Men ýaraly gurt - sen gurbanlyk jeren
Yşk bize gadagan bolsa-da i:rden;
Ikimiz şu sähraň bagryndan inen,
Ikimizem ganýas şol bir güzerden...
Bu hekaýa bize gadagan ýaly
Ýöne sähram sensiz bitagam ýaly......
Asman bilen ýürekdeş...
ASMAN BILEN ÝÜREKDEŞ....
Asman aglaýar...
Sebäp näme, oña monjuk dökdüren....
Asman aglaýar,
Onuñ gözýaşlary ýere bat bilen urulýar...
Göz ýaşlar...
Olaryñ her dänesinde müñ owaz bardyr belki...
Belki olar bize bir zatlar duýdurmak isleýändir...
Ol gözýaşlar belki Asman Atanyñ Zemin en...
Ýagyş
ÝAGYŞ
Ýagyş damja-damja dol ýüregime
Kükesin ruhumda uçmahyň ysy.
Ýag sen, zerre-zerre syl yüregimi,
Açylsyn gubarlan göwnümiň posy.
Asmandan reňk alan pikirlem, belki,
Seniň güwäligiň bilen aklanar...
Çyrmaşyklar basan tozanly ýollar
Her damjaňda kir-kimirden saplanar...
...
Ejeme hat
EJEME HAT AMERIKAN IMPERIALIZMI TÜRKMEN "ÖTER..." ON ÜÇ DAŞARY ÝURDA GEZELENJE GITMEK ÝA-DA ÝAŞAMAGA GITMEK ÜÇIN ▶ GAZAGYSTAN TÜRKMENLERI Hormatly Prezidentimizin öz halkyna sowgat eden "Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy" atly kitabynda halkymyzyň dünýä halklaryna goýan belent sarpasynda milli aýdym-saz sungatymyzyň uly ähmiýetiniň bolandygyny beýan eden belli ýazyjymyz Nurmyrat Saryhanowyň "Şükür bagşy" atly powesti esasynda kinorežissýor Bulat Mansurowyň... Garaşsyzlyk ýyllaryna ýaňy aýak basan ýurdumyzda ýagny, 1991-njy ýyllarda ýazyjy şahyrlaryň arasynda hem dürli wakalar sebäp boldy. Näme üçindir özbaşdaklygy islemeýänlerem boldyka?.. Meniň size ýetirjek meseläm bu ýagdaýlar dogrusynda däl-de, ýazylan eserleriň çapdan çykyşy we gozgalýan idealar dogrusyndadyr. Esasanam türkmen poetikasynda detektiw... Men 1943-nji ýylda Türkmensähranyñ merkezi bolan Kümmetgwuzda bir garyb maşgalada dünýä indim. Atam Begmyrat Stalynyñ gyrgynçylyk salan ýyllarynda ýanalyp başlanýar. Ol 1932-nji ýylda üç sany ýoldaşy bilen bilelikde bir ýaragly çaknaşykda zalym hökümetiñ ýaragly güýçleriniñ tarapyndan ñehid edilýärler. Şondan soñ, täze durmuş guran ejem-kakam birnä... PARZDEPE (dowamy) ♣GADYMY ŞÄHER PARZDEPE GELNIME Zol ýoluna janly aýdyp bu daýy, Hormatly agzalar siziň ähliňizi edebiýat we sungat akkaundymyza çagyrýarys. Ol ýerde häzirki döwrümiziň we geçmişiň gatynda öçmez yz galdyran edebiýatçylarmyzyň we sungat işgärleriniň naýbaşy eserlerini, sungat älemi bilen bagly islendik gollanmalary size ýetireris. Häzirki döwrüň we geçmişiň iň zerur öwrenmeli işlerini size ýetirýäris. ÇEPER EDEBIÝAT
Didäme siňdirip didäň nuruny,
"Sag aman bar" diýip salaňsoň ýola,
Ak pataňda ýitirmedim ugrumy,
Dilegleriň ýetirendir wysala.
Meň üçin tiz geçer talyp ýyllarym,
Bilýärin, seň üçin ömre barabar.
Diýersiň elmydam: "Neneň günleriň,
Ýat ýerlerde habardarrak bolawer".
Amerikan imperializmi türkmen edebiýatynda
EDEBIÝATYNDA
Annaberdi Agabaýew
Prezident Reýgana açyk hat
(Ak tama gowuşmaly ak nama)
Ser!
Köp gürrüñ edýäñiz ýakyn-yrakda
Adamyñ hukugyn goramak hakda...
Meniñ hukugymy meniñ ilimde
Işde,
...
Öter...
Eý, dili-nadan, tekepbir bolma bul döwran öter!
Bakydyr ba:ry daragtyñ panydan bagban öter.
Gör, bu gün ebri-syýa elde şimşi:ri - desti-hat,
Erte mundan ak-gara her ne ebru-ba:ra:n öter.
Jem kylyp, mugtatlaryn diwan gurupdyr Şa-Senem,
Taýreder düýdi-hak Gökde, zeminden diwan öter.<...
On üç
Ýalançy sen - Azazylyñ ganjygy.
Görip sen - gäwüriñ haram doñuzy.
Gybatçy sen - jähennemiñ maýmyny.
Töhmetçi sen - Bafomediñ geçisi.
Ikiýüzli, arabozar eşek sen.
Ilki halymsyrap öten-geçene
Senuber ýalyny aldawa salyp
Arkasyna hopba bolandan soñra
Düşmän ýören mahluk rudap...
Daşary ýurda ýaşamaga, işlemäge we okamaga gidýänlere maslahat!
BILMELI ZATLARYMYZ
Başga ýurda wagtlaýyn ýa-da düýpli gideniñizde hökmany biläýmeli zatlar
Ilki bilen şu soragy özümize bermelidiris?
"NIRÄ WE NÄME MAKSAT BILEN GIDÝÄRIS?!"
Hiç ýerde-de akyp ýatan bal ýok diýlişi ýaly, her ýurtda ýaşamagyñam özüne ýetik kynç...
Gazagystan türkmenleri
Gazagystanda ýaşaýan türkmenleriñ taryhy entek doly öwrenilenok. Biz Syrderýa ýakasyndaky raýonlaryñ türkmen halkynyñ ir döwürde ýaşan ýerleridiginden habarly. Şol ýerlerde Täze we Köne Guzystanyñ taryhy çeşmeleri, olatyñ paýtagty Ýañykent ýerleşipdir.
Oguzlaryñ döwletinde köp wagtlap salyrlar taýpasyn...
Nury Halmämmedow: "-ÖZÜM HAKDA SAZYMDAN OŇAT AÝTJAK ÝOK" (hakyda)
Türkmen poetikasynda detektiw we taryhy obrazlar dogrusynda...
B. Gerey we onuñ terjimahaly (oz yazgysy boyunca)
Parzydepe barada 2
♣"PARZDEPE"
gadymyýetin yany.
XX asyryn ortalarynda baslap g.o d.g Turkmenistana toplumlaýyn arheologik ekspediyasy (GTATE)tarpyndan enceme galalar solaryn hatarynda ilatyn arasynda Parzdepe ady bn belli bolan gala hem hasaba alynyar. Nusay galasy bn dowurdes hasaplanyan bu galanyn alymlaryn caklamakla...
Parzydepe barada
2016-njy yylyn 13-nji yanwarynda Ahal welayatynyñ kopetdagyn eteginde acylan "Parzdepanin"usti acyldy. Gadymy dowurlerde osen ekerancylygyn kamil suwarys ulgamynyñ bolandygyna sayatlyk edyan sudurlar bar. Bu yerde kariz gazmagyn ince tilsimleri ussatlyk bn ele alan meshur ussalaryn birnacesi nesilleri yasapdyr...
Dehistan meniň Watanym!
Dehistan meniň watanym!
Gözel ýurdumyzyň gadymylygyny ap-aýdyň subut edýän birnäçe döwletler we şäherler ýar. Olaryň naýbaşysy bolsa, Dehistan başgaça Maşat - Misseriýan säheridir. Dehistan ýurdymyzyň günorta-günbatar sebitleri (Gyzyletrek) öz içine alýar. Bu at biziň eramyzdan öň şu ýerlerde ýaşan Dah...
"Gelnime" ShO
Neneňsi söýýänmi soraýaň ýene,
Başyna täç edende dünýämiz Güni.
Hatarlap goýulsa söýgi gatlagy
Sen bolarsyň, basganjagyň çuň - düýbi.
Aýdaýyn nämäni söýgülim saňa
Ene-atamy täç edeňde başyňa.
Şol sebäpli olar senden beýikdir,
Şol sebäpli saklap ýörün başymda
Sh. Orazmuhammedow "***"
Para bilen yrjak bolýar Hudaýy.
A. Annaberdiýew
Ýene şol kesele duçar boldy baý...
Gazanýar,
Salynýar, beýikden-beýik.
Maşynlary wazlaşyp dur, howluda
Baýlygy bolmaýar egniňe geýip.
Hudaý ýoly - berýär eken baý aga,<...
"Edebiýat we sungat" muşdaklaryma çagyrýarys.
Täze pikirler
* Biziň döwrümizde adamlar ähli zada baha kesip bilýärler, ýöne hiç zadyň gadryna ýetenoklar.
* Oñat bolmaklyk ~ bu öz-özüň bilen ylalaşykda ýaşamaklygy aňladýar. Adam öz göwnüni hem ýok etmäni başarýar. Kä wagt biziň ölen diýip hasaplaýan zadymyz, entek köp wagt ölmegi islemeýär. Her kim...
AMERIKAN IMPERIALIZMI TÜRKMEN
"ÖTER..."
ON ÜÇ
DAŞARY ÝURDA GEZELENJE GITMEK ÝA-DA ÝAŞAMAGA GITMEK ÜÇIN
▶ GAZAGYSTAN TÜRKMENLERI
Hormatly Prezidentimizin öz halkyna sowgat eden "Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy" atly kitabynda halkymyzyň dünýä halklaryna goýan belent sarpasynda milli aýdym-saz sungatymyzyň uly ähmiýetiniň bolandygyny beýan eden belli ýazyjymyz Nurmyrat Saryhanowyň "Şükür bagşy" atly powesti esasynda kinorežissýor Bulat Mansurowyň...
Garaşsyzlyk ýyllaryna ýaňy aýak basan ýurdumyzda ýagny, 1991-njy ýyllarda ýazyjy şahyrlaryň arasynda hem dürli wakalar sebäp boldy. Näme üçindir özbaşdaklygy islemeýänlerem boldyka?.. Meniň size ýetirjek meseläm bu ýagdaýlar dogrusynda däl-de, ýazylan eserleriň çapdan çykyşy we gozgalýan idealar dogrusyndadyr. Esasanam türkmen poetikasynda detektiw...
Men 1943-nji ýylda Türkmensähranyñ merkezi bolan Kümmetgwuzda bir garyb maşgalada dünýä indim. Atam Begmyrat Stalynyñ gyrgynçylyk salan ýyllarynda ýanalyp başlanýar. Ol 1932-nji ýylda üç sany ýoldaşy bilen bilelikde bir ýaragly çaknaşykda zalym hökümetiñ ýaragly güýçleriniñ tarapyndan ñehid edilýärler. Şondan soñ, täze durmuş guran ejem-kakam birnä...
PARZDEPE (dowamy)
♣GADYMY ŞÄHER PARZDEPE
GELNIME Zol ýoluna janly aýdyp bu daýy, Hormatly agzalar siziň ähliňizi edebiýat we sungat akkaundymyza çagyrýarys. Ol ýerde häzirki döwrümiziň we geçmişiň gatynda öçmez yz galdyran edebiýatçylarmyzyň we sungat işgärleriniň naýbaşy eserlerini, sungat älemi bilen bagly islendik gollanmalary size ýetireris. Häzirki döwrüň we geçmişiň iň zerur öwrenmeli işlerini size ýetirýäris. ÇEPER EDEBIÝAT
Zol ýoluna janly aýdyp bu daýy,
Hormatly agzalar siziň ähliňizi edebiýat we sungat akkaundymyza çagyrýarys. Ol ýerde häzirki döwrümiziň we geçmişiň gatynda öçmez yz galdyran edebiýatçylarmyzyň we sungat işgärleriniň naýbaşy eserlerini, sungat älemi bilen bagly islendik gollanmalary size ýetireris. Häzirki döwrüň we geçmişiň iň zerur öwrenmeli işlerini size ýetirýäris. ÇEPER EDEBIÝAT
ÇEPER EDEBIÝAT


text:
Turkmen
Turkmensnews- Türkmenistanyň häzirki zaman çäkleri köp medeniýetleriň we ösüşleriň dörän ýeri, Beýik Ýüpek ýolunyň merkezleriniň biri bolmak bilen, asyrlardan aşyp ...
Turkmensnews- Türkmen halıları, Türkmen halkı tarafından has yünden dokunan ve dünyaca ün kazanmış el dokuma ürünleridir.
Turkmensnews- Sintaksis grammatikanyň bir bölümi bolup, baglanyşykly sözleýşiň gurluşyny öwredýär. Sintaksis, adatça, iki bölümden durýar:
TurkmensNews- Ses gep agzalarynyň hereketi esasynda döredilýän, özbaşdak alnanda, hiç hili many aňlatmaýan, sözleýşiň in kiçi birligi bolsa, harp şol ...
TurkmensNews- Hasan Basry şeýle diýipdir: «Eý, Adam ogly! Seniň bu arkaýynçylygyň nirä çenli? Sen ertirki gün üçin däl, şu gün ...
Maşgala jemgyýetiň özenini emele getirýär.
TurkmenNews- Bugün Başkent Aşkabat’ta Türkmen-Türk ortak bilimsel konferans gerçekleştirildi.
TurkmensNews - Eýranyň Yslam Ynkylabynyň mertebesi belent Ýolbaşçysy Aýatolla hameneýi hezretleri Sirilankanyň prezidenti Maithripala Sirisenanyň duşuşygynda beren gürrüňlerinde Aziýa ýurtlary ...
TurkmensNews- Bu zawod, elbetde, Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň esasy aýratynlyklarynyň biri. Ozal Hazaryň türkmen kenarynda diňe kiçi gämileri abatlamak mümkin ...
TurkmensNews- 1941-nji ýylyň awgusty... Ýanýoldaşlaryny urşa ugradan alty gelin olar ýygnanşyk nokadyndan bellenilen ýere obalaryndan altmyş kilometr uzaklykdaky Raýewka stansiýanyň ...
2018-nji ýylyň Oraza aýynda agyz beklenýän we açylýan wagtlary (5 welaýat üçin) Agza Bolyň: https://t.me/ITNAnews
TurkmensNews- Musulman däpleriniň içinde her güni nurdan doly bolan we 1 aý dowam edýän aýyň ady Oraza aýydyr. Türkmeniň Ata-Babalaryndan gelýän bu ...
TurkmensNews - Mälim bolşy ýaly, Döwletmämmet Azady hem, Magtymguly Pyragy hem sopuçylyk tarykatyna eýeren kämil şahsyýetlerdir. Maglumatlara görä, Magtymguly ýigrimi ...
TurkmensNews - Adamzat taryhyna ser salanymyzda, müňýyllyklaryň dowamynda köpläp beýik şahsyýetleriň ýaşap ötendigini görýäris. Medeni jemgyýetiň kemala gelmeginden we taryhdan ...
TurkmensNews- Şaý—sepler daşky sypatlary, milli häsiýetleri bilen utgaşyp, şol halkyň milli derejesini kemala getirýär.
türkmenler oraza aýyny gyzykly garşylaýarlar [gallery columns="5" link="file" ids="19445,19444,19443,19442,19441"]
turkmensNews - Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň prezidenti ýurduň harby düzümlerini “duýdansyz” barlady
Eýranyň yslam şura mejlisiniň başlygy Ali Larijani Amerika döwleti dünýäde parahatçylygy berkarar etmek niýeti bilen guralan Birleşen Milletler Guramasyny ýok ...
Taryhda ilkinji gezek kofe biziň eýýamymyzyň 1000-nji ýylynda Efiýopiýanyň Galla taýpasy tarapyndan içmäge niýetlenip oýlanyp tapylypdyr.
TurkmensNews - Ýewropa bileleşigi ,basyp alynan Kudusyň,Ysraýylyň paýtagty höküminde belli edilmegine güýçli garşylyk görkezdi.
آخرین خبرها
© کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به وب سایت "ترکمن نیوز" می باشد. کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است .


text:
Türkmen kikboksing türgenleri Finlýandiýanyň açyk çempionatynda 12 medal gazandylar
Biziň türgenlerimiz ýylyň başyndan bäri abraýly halkara ýaryşlarynda üstünlikli çykyş edip, dürli derejeli medallary gazandylar.
Kikboksing boýunça biziň ýygyndy toparymyz Helsinki şäherinde geçirilen Finlýandiýanyň açyk çempionatyna gatnaşdylar. Sylaglar ugrunda ýüzden gowrak türgen, şol sanda Şwesiýadan, Litwadan, Estoniýadan we beýleki ýurtlardan türgenler bäsleşdiler.
Bu bäsleşikde biziň türgenlerimiz jemi 12 medaly gazandylar. Olaryň bäşisi altyn, üçüsi kümüş, dördüsi bolsa bürünç medallardyr.
Kikboksingiň “K-1”görnüşi boýunça geçen bäsleşikde Türkmenistanyň toparyna türgenlerimiziň 12-si wekilçilik edip, olaryň ählisi medal eýelemegi başardy. Erkekleriň arasynda 60 kilograma çenli agram derejesinde geçen bäsleşikde çykyşlar aýratyn hem üstünlikli boldy. Şunda Pygy Sylabow (“Aşgabatda 2017” Oýunlarynyň kümüş medalynyň eýesi) birinji orny eýeledi, Ýazberdi Paýanow kümüş, Hudaýguly Kömekow bolsa bürünç medallary eýelediler.
Biziň erkekler toparymyz bu çempionatyň altyn medallarynyň ýene-de dördüsini gazanmagy başardylar. Finalda Muhammet Gurbanow (75 kg) fin türgenini ynamly ýeňdi. 71 kilograma çenli agram derejesinde birinji orny almak ugrunda geçen ýaryş has-da çekeleşikli boldy. Onda Akmyrat Akyýewe Estoniýadan gelen türgeni ýeňmek başartdy. Mundan başga-da Gadam Abdyýew ( 67 kg) we Ýusup Ahmetjanow (51kg) altyn medallaryň ýene-de 2-sini eýelediler.
Tamamlaýjy tapgyrlarda Çarygylyç Tagangylyjow (63,5 kg) we Aýgözel Gurbangeldiýewa (52 kg) Finlýandiýadan bolan kikbokserlardan asgyn gelip, kümüş medallara mynasyp boldular.
Bäsleşikde Azamat Jumakulyýew (81 kg) hem-de Aşgabat 2017-niň Oýunlarynyň kümüş baýragynyň eýesi Gülzada Jorakulyýewa (70 kg) we V Aziadada bürünç medaly eýelän Saýýara Bahramowa (56 kg) çykyş edip, hormat münberiniň üçünji basgançagyna çykmagy başardylar.
Şol günler Krasnoýarskide (Russiýa Federasiýasy) geçen “Gran-pri Iwan Ýarygin” erkin göreş boýunça bäsleşikde Türkmenistanyň milli Sport we syýahatçylyk institutynyň 4-nji ýyl talyby Döwletmyrat Orazgylyjow 74 kilograma çenli agramda çykyş edip, bürünç medaly eýeledi.
ABŞ-dan bolan bäsdeşini 13:0 hasaby bilen ýeňen biziň türgenimiz çärýek finalda bäsleşigiň esasy güýçli türgeni bolan russiýaly Hetik Sabolow bilen başa-baş bäsleşmeli boldy. Onda biziň türgenimiz gran-priniň geljekki ýeňijisinden ýeňildi.
Bürünç medal almak ugrundaky ýaryşda D.Orazgylyjow Mongoliýadan gelen türgen bilen bäsleşdi. Hasap biziň peýdamyza 9:0 bolanda garşydaş türgen bäsleşmegi bes etdi.


text:
Çaýhanalar barada gürrüň edilende gök çaý barada durup geçmek has-da gyzykly bolsa gerek. Çaý lezzetinden doýma ýok. Adam bedeninde madda alyş-çalşygyna gatnaşmak bilen umumy beden durnuklylygyny we işjeňligini kadalaşdyryjy içgileriň biri bolup, çaý türkmen halkynyň asyrlardan asyra aşyp gelen, adamzat ýaşaýşynda tejribeden geçen, ilkinji hezzet edilýän içgileriniň biridir. Bu barada hormatly Prezidentimiziň paýhasyndan dörän “Çaý-melhem hem ylham” atly eserinde ylmy subutnamalar bilen aýratyn nygtalyp geçilýär.
Ýokary gyzgynlykda ýanyp duran oduň üstünde çaý atylan suwy uzak wagtlap saklamaklyk içginiň tagamyna oňaýsyz täsir edýär. Çaý demlenende ilki bilen çäýnegi gyzgyn suw bilen çaýkamaly we atym çaý gerekli mukdarda atylyp, üstünden gyzgyn suw guýlup, takmynan 10-15 minut üstüni basyryp goýmaly. Bu onuň ýokumlylygyny we lezzetini has-da ýokarlandyrýar.
Çaýyň adam bedenine edýän täsiri hem uludyr. Gök çaýyň düzüminde polifenol, aýratynam, katehinin, askorbin turşusy (witamin C), mineral elementlerden hrom, marganes, selen, sink we birnäçe fotohimiki birleşmeler saklanýandygy sebäpli gara çaý bilen deňeşdirilende has güýçli antioksidant bolup hyzmat edýär. Alymlar tarapyndan geçiriýän ylmy barlag işlerinde çaýyň nerw, ýürek gan-damar, içege aşgazan ýollarynyň, endokrin, gan, süňk ulgamlarynyň we peşew ýollarynyň kesellerini bejermekde we öňüni almakda möhüm orun eýeleýändigi bellenilýär. Şol birwagtda onuň adam bedeniniň aýnasy bolan agyz boşlugynyň, beden agzalarynyň keselleri bolan dişiň kariýes we kariýesden özge keselleri, dişýany dokuma, agyz boşlugynyň nemli barda, dil, dodak we ownuk sülekeý mäz keselleriniň öňüni almakda we bejermekde giňden peýdalanylýandygy bellenilýär. Gök çaýyň düzüminde polifenol we kofeiniň bolmagy bedende gyzgyny kadalaşdyrýar we ýaglary eretmekde teaflawin uly itergi berýär. Bu bolsa, umumy beden keselleriniň döremegindäki sebäpleri aradan aýyrýar. Gök çaý diňe bir ýagy eretmän, eýsem, umumy bedende insuliniň duýujylygyny we işjeňligini ýokarlandyrmak bilen ýaş erkek adamlarda glýukozanyň işjeňligini kadalaşdyrýar. Şeýle-de gök çaý içmek bilen umumy bedendäki ýaglary eretmek bilen bir wagtda ganyň düzüminde holesteriniň mukdaryny peseldip semizligiň öňüni almaga ýardam berýär we ýürek, gan-damar keselleriniň sebäplerini aradan aýyrýar. Gök çaý özüne sorujy, tämizleýji, arassalaýjy, antimikrob häsiýetleri bolanlygy üçin tozan-tozga, kirşenli, çaňly, tüsse we ýakymsyz ys bar bolan ýerlerde işleýän adamlara-da yzygiderli wagtly-wagtynda içmeklik maslahat berilýär. Adam bedenini çöküp galan zäherli, zyýanly maddajyklardan saplamakda we arassalamakda möhüm orny bardyr, esasan hem çaýyň diňe özüni arassa içmek, ýagny süýji, nogul-nabatsyz içilmegi haýyrly hasap edilýär.
Üstümizdäki ýyl “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýyly diýip atlandyryp, asyrlary aşyp gelen milli mirasymyzy döwrebap öwrenilip giňden peýdalanmaga, bu ugurda has-da kämilleşmäge ajaýyp mümkinçilikleri döredip beren Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, belent başy aman bolsun, alyp barýan beýik işleri elmydama rowaçlyklara beslensin!
Oguljemal Taganowa,
TDLU-nyň stomatologiýa fakultetiniň talyby.


text:
Habarlar 15 may 2018
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iri gurluşyk taslamalarynyň ýerine ýetirilişi bilen tanyşdy
Aşgabadyň häzirki zaman şähergurluşyk syýasatyny öňe sürýän hormatly Prezidentimiz şäher boýunça guraýan iş saparlarynyň dowamynda öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşýar. Döwlet Baştutanymyz hünärmenleriň we işgärleriň iş şertleri, olaryň durmuşa geçirýän çäreleriniň netijeleri bilen gyzyklanyp, gurluşyk meýdançalarynda ulanylýan serişdeleriň hili we amala aşyrylýan taslamanyň ahyrky netijesine täsiri bolan beýleki köp sanly meseleler bilen gyzyklanyp durýar. Döwlet Baştutanymyzyň şeýle ünsüniň netijesinde adamlar we olaryň saglygy, doly derejeli durmuşy we häzirki zaman durmuş medeniýeti baradaky alada öz beýanyny tapýar.
Jemgyýet
Döwletiň durmuş syýasatynyň maksady — halkyň abadançylygy
Çärä welaýat we etrap häkimlikleriniň, bilim ulgamynyň edaralarynyň ýolbaşçylary, Mejlisiň deputatlary, hormatly ýaşulular, bilim ulgamynyň işgärleri, jemgyýetçilik guramalarynyň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ýerli ýaşaýjylar gatnaşdylar.


text:
Ykdysadyýet
TurkmenNews- Bugün Başkent Aşkabat’ta Türkmen-Türk ortak bilimsel konferans gerçekleştirildi.
TurkmensNews- Bu zawod, elbetde, Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň esasy aýratynlyklarynyň biri. Ozal Hazaryň türkmen kenarynda diňe kiçi gämileri abatlamak mümkin ...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 1-njy dekabrda bolan Ministrler Kabinetiniň mejlisinde yklymyň magistral ýollarynyň çatrygynda ýerleşýän Türkmenistanyň çäk ýagdaýynyň atrykmaçlygynyň ýurdumyza ...
Türkmen-awstriýa bilelikdäki toparyň bilelikdäki 9-njy mejlisi geçirildi. Mejlise birnäçe ministrlikleriň hem-de pudak edaralarynyň, ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçylary, Ykdysadyýet, ...
Şu gün “Arçabil” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda Türkmen-awstriýa işewürler maslahaty geçirildi. Onuň işine gatnaşmak üçin Awstriýanyň döwlet edaralarynyň hem-de energetika, maşyngurluşyk, ...
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow 5-nji dekabrda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisini geçirdi. Mejlisde ...
آخرین خبرها
© کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به وب سایت "ترکمن نیوز" می باشد. کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است .


text:
Bu gün üçin pozitiw pikir (3)
Saýlaw Seniňki
Pozitiw Pikir
Mumkinçilik däl-de, saýlaw biziň ykbalymyzy anyklar.
Mukaddes Ýazgy
“Bu gün kime gulluk etjekdigiňizi saýlaň. Emma men we meniň maşgalam Reb Hudaýa gulluk ederis.”(Ýeşuwa pygamber 24:15)
Doga (Hudaý bilen gepleşmek)
Seni birinji orunda goýmagy saýlamaga ýardam et Rebbim, çünki Sen meniň gaýam we halasgärimsiň. Senden başga hiç kimden ýardam gelmez maňa. Sen meniň ähli ýollarymy Yol, Hakykat we Ýaşaýyş bolan Isa Mesih arkaly alyp barýandygyňa düşünmäge kömek ber. Omyn
Bu gün üçin bolan bu pikir meniň gündelik durmuşyma nähili täsir edýär?
Bu gün üçin bolan bu pikir meni nädip gowy adam eder?


text:
Orsýetiň BMG-däki ilçisi Siriýada Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky koalisiýany “Yslam döwleti” (YD) toparynyň elinden basylyp alnan giňişliklerde ýerli häkimiýet guramalaryny döretmek arkaly ýurdy bölmäge synanyşmakda aýyplady diýip, Orsýetiň täzelikler agentlikleri habar berdiler.
Orsýetiň ilçisi Wasiliý Nebenzýa 29-njy noýabrda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde geçirilen maslahatda kürt we arap söweşijileriň ýakynda YD toparynyň elinden alnan Rakka şäherinde dolandyryjy guramalary döretmek we Orsýetiň ýarany Siriýanyň hökümetini gatnaşdyrmazdan ykdysadyýeti dikeltmek hakynda maslahat geçirendigini aýtdy. Bu barada Orsýetiň Interfaks we RIA-Nowosti agentlikleri habar berdi.
Orsýetiň bu nägileligi Siriýanyň hökümetiniň we gozgalaňçy toparlarynyň alty ýyl bäri graždan urşuny başdan geçirýän ýurda parahatçylygy getirmek ugrunda Ženewada geçirilýän gepleşikleriň sekizinji tapgyryna gabat geldi.


text:
Türkmen paýtagtynda ýene-de hususy taksiçileriň ýanalmagynyň güýçlenendigini aýdýarlar.
Ýerli synçylaryň käbiriniň pikirine görä, bu Aşgabatda sentýabrda geçiriljek Aziýa oýunlarynyň öňünden paýtagty köne maşynlardan we hususy taksiçilerden arassalamak tagallasy diýilýän bilen bagly bolsa, başga bir pikire görä ýol gözegçiligi polisiýasynyň işgärleriniň arasynda giň ýaýrandygy aýdylýan korrupsiýanyň bir netijesi bolup durýar.
Emma şäher häkimiýetleri bu aýdylýanlar barada hiç bir düşündiriş bermeýärler.
Azatlyk radiosy hususy taksiçilere girizilýändigi aýdylýan çäklendirmeler bilen gyzyklanyp, ýerli synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Foto effektlar bilen ýazgylar, foto kadrlar bilen tekstlar
1 2 3
.Bu günler täze tehnologiýalar ýyldyrym tizliginde ösýär.Olar biziň durmuşymyzy gowy we geň galdyryjy edýärler. Öňler üýtgeşik fotolary bilen aýratyn ýazgylary çykartmak üçin birine foto studia gitmek gerek bolýardy. Häzirki günlerde, öýde Fotoshopyň kömegi bilen internet arkaly hiç hili dezaýnarsyz biziň hyzmatymyzyň üsti bilen öz islendik suratlaryňyzy islendik şekilde bezäp bilersiňiz. Mümkin siziň dostuňyz futbol muştagydyr, ýa bolmasa joraňyz belli aktýor barada arzuw edýändir.Bu pursatdan peýdalanyp, owadan ýazgylar bilen üýtgeşik suratlary emele getirip, olary aňsatlyk bilen geň galdyryp bilersiňiz. Fotalaryňyzyň üstüne süýgi ýa-da minnetdarlyk sözlerin hem ýerleşdirip bilersiňiz. Sahypamyzyň bu bölüminde görkezilen surat kadrlary bilen saýlanan ýazgylardan siz islendik fotany ýükläp bilersiňiz. / Sözleriň kömegi bilen Foto effektlar / hyzmatyny ullanmak bilen, siz tarapyndan emele getiren ýazgylar her ýerde gelip biler, mysal üçin habarlar plakatlary, Gollywud ýyldyzy we başga ýerler, siz bulary görkezilen bölümden tapyp bilersiňiz. Siziň eserleriňiz gara we ak ýa bolmasa reňkli bolup biler.Binäçe gezek syçanjygyn üstüne basanyňyzdan soňra siz aňsatlyk bilen uly bolmadyk gülkünç esere eýe bolarsyňyz, şeýle hem dost-ýarlaryňyzy güldürip we geň galdyryp bilersiňiz. / Demotiwator / fotolarynyň emele getirilişi, häzirki wagtda iň belli foto hereketi birnäçe sekundyň içinde taýýar bolar. / Ýazgylar arkaly birnäçe kollažlar / hyzmatyny ullanmak bilen siz öz suratlaryňyzda aňsat şekilde gyzykly we hakyky kollajlary ýasap bilersiňiz, bu bolsa dostlaryňyz we maşgalaňyz üçin gowy sowgat bolup biler ýa-da ýatlamak üçin durmuşyňyzyň bir owadan böleginde reňkli we hakyky desaýn bolup durar.Üstesine hem sizde dürli-dürli owadan suratlary döretmäge mümkinçiligiňiz bar, mysal üçin aýry etiketkalar, aşyk-magşuklar üçin gutlaglar, plasmas kardlar, gözlenýän plakatlar, žurnal abloşkalary, birnäçe sertifikatlar we söýgüli suratyňyza ýazgylar bilen taýsyz awatarlary döretmäge mümkinçilikler. We elbetde ähli foto effektlar bilen ýazgylar, surat kadrlary, ýazgylar bilen kollažlar we fotomontažlar biziň sahypamyzda siz üçin işe ýarar we el ýeterli ýagdaýdadyr..


text:
Hazar goraghanasy
Türkmenistanda bir goraghana.
Döredilişi[üýtget | edit source]
Hazar döwlet goraghanasyny döretmegiň taryhy Türkmenistanyň Hökümetiniň ýörite çykaran karary esasynda 1932-nji ýylda başlanýar. Şonda Etrek derýasynyň aşaky akymyny we Esenguly deňiz aýlagyny öz içine alýan Esenguly ornitologik (guşlaryň) goraghanasyny döredilýär. Ol 1968-nji ýylda Krasnowodsk döwlet goraghanasyna öwrülýär. Oňa Krasnowodsk we Demirgazyk Çeleken diýlip umumylykda atlandyrylýan ýalpak suwly deňiz aýlaglarynyň tutuş ulgamy goşulýar. Garaşsyz Türkmenistan Hökümetiniň karary bilen 1994-nji ýylda ol Hazar döwlet goraghanasy diýlip atlandyrylýar we onuň düzümine uly deňiz adasy Ogurjaly zakaznigi hem goşulýar.
Aýratynlyklary[üýtget | edit source]
Goraghana adaty gury Zakaspi çöllüginiň, Kaspiniň deňiz suw ýüzüniň we Eýranyň Astrabat subtropiki welaýatynyň sepinde ýerleşýär. Onuň ýeri biri-birinden ep-esli uzaklykda ýerleşýän 3 sany bölekden ybarat : Hazar, Esenguly we Ogurjaly zakaznigi. Goraghananyň umumy tutýan meýdany deňiz suw ýüzi bilen bilelikde 269 müň gektar.
Hazar bölegi. Çöllüge gatnaşýan bir kilometrik gorag zolagy bilen gurşalan Türkmenbaşy (ozalky ady Krasnowodsk), Demirgazyk Çeleken, Balkan, Mihaýlowsk aýlaglaryny öz içine alýar, onuň tutýan meýdany 192,3 müň gektar. Şolardan 159,3 müň gektar ýokarda görkezilen aýlaglaryň akwatoriýalary tutýar. Galanlary kenar ýakasyndaky şorluk we çöllükdir, deňiz adalarydyr we burunlarydyr. Bu ýeri dürli suwasty ösümlikleriň, şonuň ýaly-da oňurgaly haýwanlaryň faunasynyň iňňän bol ýeridir.
Ogurjaly zakaznigi Ogurjaly deňiz adasynda ýerleşýär. Onuň tutýan meýdany 7 müň gektara barabar. Ol Türkmen aýlagyny deňiziň açyk böleginden bolýar we materik kenaryndan takmynan 35–40 km aralykda ýerleşýär. Onuň ýeri tekiz bolup, ot ösümlikleri bilen berkän çägeliklerden we şorluklardan durýar.
Esenguly bölegi. 68,7 müň gektar meýdany, şolardan akwatoriýalar - 35,9 müň ga tutýar we landşaftlarynyň gurluşy boýunça biri-birinden tapawutlanýan 4 bölege bölünýär :
I - ol kenar ýakasynyň we deňziň ýalpak ýerlerini öz içine alýar;
II - ol ozalky Esenguly aýlagynyň territoriýasyny öz içine alýar;
III - bu bölegi süýji suwly kiçi Delili kölüni we gurap galan uly Delili kölüniň güýçli ösen gamyş, ýylgyn jeňňelliklerini we suwasty ösümliklerine baý ýerlerini öz içine alýar;
IV - Garadegiş guryýer bölegine çemenlik - otly ösümlikler, ösgün ýylgynlyklar degişlidir.
Goraghananyň howasy gije-gündizde we möwsümlerde köp üýtgäp durýan, güneşli günleriň bolçulygynda, az ygally kontinental temperaturalydyr. Şol bir wagtda Kaspi deňziniň we onuň aýlaglarynyň giň suw meýdanlarynyň gös-göni golaýda ýerleşmegi goraghananyň howasyna ýumşadyjy täsirini ýetirýär, aýratyn hem Günorta bölegine, ol tomusda has çyglylygy we gyşynyň ýumşaklygy bilen tapawutlanýar.
Goraghananyň tebigaty juda dürlüligi bilen tapawutlanýar. Hazar döwlet goraghanasynyň häzirki wagtdaky ösümlik dünýäsiniň gülli ösümlikleriniň 360-dan gowrak görnüşi bar diýlip hasaplanylýar. Olaryň köp dürli görnüşi Esenguly bölegindedir. Agramly bölegi bolsa efemerlerdir (gurak ýerde bitýän gysga möwsümli ösümlikler). Şolardan 9-sy endemik bolup, Türkmenistanda seýrek duş gelýär. Bu ýerde ösýän zakaspi şorasy Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilendir (1999 ý). Bulardan başga-da deňiz aýlaglarynda suw otlarynyň 41 görnüşi, gülli ösümlikleriň 5 görnüşi ösýär. Bu suw otlary, zoobentosyň 29 görnüşi (her dürli gurçuklar, mollýuskalar we mör-möjekler) bilen bilelikde millionlarça we ýüz müňlerçe uçup geçýän we gyşlaýan azu-köp derejede goraghananyň içinde mekan tutýan suwguşlary, kenar-ýaka guşlary we balyklaryň wekilleri üçin esasy iýmit bazasy bolup hyzmat edýär.
Goraghananyň haýwanat dünýäsi örän dürlüligi bilen tapawutlanýar. Bu ýerde diňe oňurgaly haýwanlaryň 420-den gowrak görnüşi ýaşaýar. Şolardan 48 görnüşi balyklardyr, lososlar maşgalasyndan Kaspi azatmahysy we azatmahy balyklary Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi.
Ýerde we suwda ýaşaýanlardan gurbagalaryň iki görnüşi, ýöne süýrenjileriň bolsa köp görnüşi (29) ýaşaýar. Olar gury ýerdäki we suwyň töweregindäki pyşdyllar, zemzen we birentek owunjak hažžyklar, ýylanlar, köp sanly suw ýylanlary, zäherli ýylanlardan alahöwren, kepjebaş.
Goraghanadaky oňurgaly haýwanlardan iň köpsanlysy iň köpsanlysy guşlardyr. Şu wagta çenli olaryň 21 otrýada degişli 293 görnüşi anyklanyldy. Olar gagaralar, tersaýakşekilliler, gündizki ýyrtyjylar, çulukşekilliler, towukşekilliler, gylguýruklar, kepderiler, ikatýoklar, hüwiler, toklutaýlar, uzynganatlylar, serçeşekilliler we başgalar.
Suw we kenar-ýaka guşlarynyň millionlarçasy ýaz we güýz pasyllary goraghananyň eşretli suwly-batgaly haýyrlanylýan ýerleriniň üstünden uçup geçýärler. Olardan ýüz müňlerçesi arly gyşy (5 aýa çenli) geçirmek üçin şu taýda galýarlar. Şol wagtlar goralýan deňiz aýlaglarynyň giň akwatoriýalarynda olar gara (sakar baraklar we käbir ördekler), gyzgylt (gyzylgazlar, gyzylbaşlar), gar ýaly ak (guwlaryň 3 görnüşi) reňkli ençeme adalary emele getirýärler. Balkan aýlagyndaky Ufra ýarym adasynyň gaýalarynyň gyralarynda we dagada adasynda ägirt uly akguýruk we uzynguýruk bürgütler sakçy dek guşlara seredip oturýarlar we ýarawsyzlaryny tutýarlar. Şeýdip bürgütler guşlaryň arasynda keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak bilen arassaçylyk rolyny ýerine ýetirýärler.
Guşlaryň hut şeýle köp bolmagy goraghananyň akwatoriýalary Kaspi deňziniň, gidrologik, gidrohimik we biologik düzgünini kemala getirmekde möhüm rol oýnaýar. Şoňa görä deňziň (Türkmenbaşy, Demirgazyk Çeleken, Balkan we Mihaýlowsk) aýlaglar ulgamy halkara ähmiýetli suwly batgaly haýyrlanylýan ýerler hökmünde Ramsar konwensiýasynyň aýratyn sanawyna goşulandyr.
Goraghananyň süýdemdirijileri haýwanat dünýäsiniň biologik dürlüligi boýunça ikinji orny eýeleýärler (olaryň 49 görnüşi belli bir derejede onuň haýyrlanylýan ýerlerine baglydyr). Olardan has häsiýetlileri Kaspi deňziniň endemikasy bolan Kaspi tüleni, gulakly kirpi, alakalar, atýalmanlar, towşanlar, gamyş we ýabany pişikleri, adaty tilki, keýikler we beýlekiler.
Goraghananyň haýwanat dünýäsiniň biologik dürlüliginiň 10%-den gowragy (45 görnüşi) seýrek duş gelýänlere we ýitip ýogalyp barmak howpy abanýanlara degişlidir, şoňa görä olar Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi. Olaryň arasynda balyklaryň 2 görnüşi, süýrenijileriň 5 görnüşi, guşlaryň 31 görnüşi, süýdemdirijileriň 7 görnüşi bar.
Bu aýratynlyklaryň ählisi goraghananyň ylmy bölüminiň köp ýyllaryň dowamynda geçiren barlaglary netijesinde ýüze çykaryldy. Goraghananyň alymlary tarapyndan häzirki wagta çenli “Tebigatyň ýyl ýazgysy” boýunça 26 kitap taýýarlanyldy, goraghananyň we Kaspiniň günorta-gündogar kenarynyň galtaşýan ýeriniň haýwanlary we ösümlikleri öwrenildi we bähbitli meýilnama temalaryň ylmy-barlag işleri ýerine ýetirildi. Goraghananyň alymlary barlag işleriniň birenteginde Garaşsyz ýurdumyzyň tebigatyny ygtybarly goramaklyga we tebigy resurslaryny rejeli peýdalanmaklyga gönükdirilen ylmy taýdan esaslandyrylan teklipler taýýarladylar.
Goraghananyň möhüm wezipeleriniň biri-de biziň Garaşsyz, Baky Bitarap döwletimiziň tebigaty goramak baradaky syýasatyny giň köpçülige ýaýratmakdan ybaratdyr. Şu maksat bilen Hazar döwlet goraghanasynyň ylym bölüminiň işgärleri, inspektorlar topary diňe soňky 5 ýylyň dowamynda müňden gowrak sapak okadylar, gürrüň geçirdiler, gezelenç guradylar, radio we telewideniýe boýunça çykyş etdiler.
Goraghananyň baý tebigat Muzeýi 1986-nji ýyldan bäri hereket edip gelýär. Onuň 4 sany giň zallarynda goraghananyň kartasy, haýwanat dünýäsiniň biologik dürlüliginiň ekspozisiýasy, “Bizde köp güneşli gün, deňiz we guş bar” diýen Hazar döwlet goraghanasynyň nyşanlarynyň biri, Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň simwoliki şekili ýerleşýär.
Başga-da bu ýerde haýwanat we ösümlik dünýäsiniň şekilleri ýerleşdirilen, olaryň içinde has hem guşlaryň, süýdemdirijileriň, balyklaryň, mör-möjekleriň garantgylary hakykylygy we çeperçiligi bilen tapawutlanýar.
Biziň Garaşsyz we Bitarap döwletimiziň genji hazynasynyň birini abat saklamak boýunça möhüm wezipäni ýerine ýetirýän Hazar döwlet goraghananyň işgärleri Türkmenistanyň deňiz-ýaka böleginiň ajaýyp tebigat gözelligini, haýranlar galdyrýan hadysalaryny görmek üçin we ýakyndan tanyşmak üçin ony gelip görmäge çagyrýar.


text:
Türkmenistanda ylmy hünärmenleri taýýarlamak hakynda Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 14-nji ýanwaryndaky 9378 belgili Karary bilen tassyklanan Düzgünnama laýyklykda aspirantura saýlap alan ugry boýunça ylmy barlaglara ukyplylygyny görkezen, azyndan 5 ýyl iş tejribesi bolan ýokary bilimli adamlar bäsdeşlik esasynda kabul edilýärler. Lukmançylyk boýunça aspirantura kliniki ordinaturany doly geçen we saglygy goraýyş ulgamynda azyndan 3 ýyl iş tejribesi bolan ýa-da kliniki ordinaturany geçmedik we azyndan 5 ýyl iş tejribesi bolan adamlar bäsdeşlik esasynda kabul edilýärler.
Aspirantura kabul etmek baradaky arza ýokary okuw mekdebiniň rektorynyň ýa-da aspirantlary taýýarlamagy amala aşyrýan ylmy edaranyň ýolbaşçysynyň adyna aşakdaky resminamalary goşmak bilen berilýär:
- ýokary bilimi hakyndaky diplomyň nusgasy we onuň goşundysy (daşary ýurtda bilim alan adamlar üçin, - degişli diplomyň nusgasy, şeýle hem daşary döwletleriň bilim baradaky resminamalaryny tassyklaýan, Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan berlen resminamanyň nusgasy);
DOKTORANTURA KABUL ETMEGIŇ TERTIBI
Doktorantura ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesine eýe bolan, ýokary okuw mekdebiniň ýa-da şu ylmy ugurda işlän ylmy edarasynyň alymlar geňeşiniň doktorlyk dissertasiýasynyň 2/3 bölegini ýerine ýetirenligi baradaky güwänamasy, şeýle hem şu alymlar geňeşi tarapyndan berlen hödürnamasy bolan adamlar bäsdeşlik esasynda kabul edilýärler.
Doktoranturada okuwyň möhleti 3 ýyl.
Doktorantura girýänler doktoranturany döreden edaranyň ýolbaşçysynyň adyna arza berýärler we onuň ýanyna aşakdaky resminamalary goşýarlar:
Şahsyýetini tassyklaýan resminama we ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesiniň berlendigi baradaky diplom doktorantura girýäniň hut özi tarapyndan görkezilýär.
YLYMLARYŇ DOKTORY ALYMLYK DEREJESINI
BERMEKLIGIŇ TERTIBI
Ylymlaryň doktory alymlyk derejesini alýanlar ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesini alan adamlar bolup bilerler. Doktorlyk dissertasiýany taýýarlamak üçin dalaşgärleri ýokary okuw mekdebine ýa-da ylmy edara berkitmeklik 4 ýyldan köp bolmadyk möhletde geçirilip bilner.
Ýokary okuw mekdebine ýa-da ylmy edara berkitmeklik üçin ylymlaryň doktory alymlyk derejesine dalaşgär adam ýolbaşçynyň adyna arza berýär:
Şahsyýetini tassyklaýan resminama we ylymlaryň kandidaty baradaky diplom hut dalaşgär tarapyndan görkezilýär.
YLYMLARYŇ KANDIDATY ALYMLYK DEREJESINI
BERMEKLIGIŇ TERTIBI
Ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesine dalaşgärleriň ýokary bilimi bolmalydyr.
Aspiranturada okuwyň doly kursuny geçen adamlaryň ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesine dalaşgär hökmünde kabul edilmäge hukugy ýokdur.
Kandidatlyk dissertasiýany taýýarlamak üçin dalaşgärleri berkitmeklik 3 ýyldan köp bolmadyk möhletde amala aşyrylýar.
Bir wagtyň özünde iki ýa-da birnäçe ýokary okuw mekdeplerinde ýa-da ylmy edaralarda dalaşgär bolmaklyga rugsat berilmeýär.
Ýokary okuw mekdebine ýa-da ylmy edara ylymlaryň kandidaty alymlyk derejesini berkitmeklik üçin berilýär:
- ýokary okuw mekdebiniň rektorynyň ýa-da ylmy-barlag edaranyň ýolbaşçysynyň adyna arza;
- ýokary bilimi hakyndaky diplomyň nusgasy (daşary ýurtda bilim alan adamlar üçin, - degişli diplomyň nusgasy we onuň ekwiwalentligi hakynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan berlen resminama);
- kandidatlyk synaglarynyň tabşyrylanlygy barada şahadatnama, eger olar tabşyrylan bolsa (kandidatlyk synaglaryny daşary ýurtda tabşyran adamlar üçin, - kandidatlyk synaglaryň tabşyrylandygy barada berlen resminamanyň kanuny güýjüniň bardygy hakynda Türkmenistanyň Ýokary attestasiýa komiteti tarapynmdan berlen güwänama).
Şahsyýetini tassyklaýan resminama we ýokary bilimi baradaky diplom (daşary ýurtda bilim alan adamlar üçin, - degişli diplomyň nusgasy we onuň ekwiwalentligi hakynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan berlen şahadatnama) dalaşgäriň hut özi tarapyndan görkezilýär.
©Seýsmiki Taýdan Durnukly Gurluşygyň Ylmy-Barlag Instituty