text:
Çagalara tuwalet düzgünlerini nädip öwretmeli?
Gynansagam köp maşgalalarda çaga 40 günlik bolansoň tuwalet düzgünleri öwredilmeli diýip aýdylýar. Bu gaty gynandyryjy . Sebäbi yaňy 40 günlük bolan çagany tuwaletini etmesine mejbur etmek bu bir zorlukdyr. Elbetde çagaňyzy siz her sapar tuwaleti üçin tutanyňyzda ol täredini eder, öwrenerem. Yöne gynansagam bu çaganyň saglygyna we psihikasyna zyýan edýär.
Çaga 6 aýlyga çenli garşoga oturtmaklyk asla maslahat berilmeýär. Sebäbi çaganyň özi enetek 6 aýlykda oturmanyny öwrenip başlaýar we çaganyň muskulalary doly berkemýär. Çaga siz islän wagtyňyz dälde, onuň özi islän wagty täredini etmelidir. Sebäbi çaganyň siýdik haltasy elastik görnüşde we içinde täret jemlendikçe ulalýar. Eger ene-atalar cagany hajat etmäge zorlasalar bu siýdik halta ulalman galýar we çaganyň soňky ýyllarynda täredini balagyna etmegine ýa-ada gijelerine ýatagyna etmegine sebäp bolýar.
Psihologiki tarapdan seretsek çaga kiçi ýaşlarda (1-2 ýaşlarda) täredini etmekden keýp alýar. Bu keýp bolsa çagamyzy rahatlandyrýar. Eger biz ene-atalar çagalary täredini etdirmäge zorlasak çagamyzyň bu keýpinden mahrum edýäs. Eger rahat bäbeklik döwrüni geçirmesini isleýän bolsaňyz asla zorlamaň!
Onda näçe aýlykda tuwalet düzgünleri öwredilmeli?
Çaga tuwalet düzgünlerini 1.5-2 ýaş aralygynda öwredilmeli. Elbetde çagadan-çaga üýtmegäm mümkin. Käbirlerinde 14-15 aýlyklarda hem öwredilip biliner. Bu çaganyň käbir zatlara akly ýetip siziň diýýän zatlaryňyza düşünip başlamasy bilen baglanşyklydyr.
Nädip öwretmeli?
Başlarda diňe irden turanda garşoga oturdylyp başlamaly. Sebäbi bütün gije boyunça çaganyň siýdik haltasy dolan bolýar. Muny çagadan çaga üýtgäp 2 hepdeden -1 aýa çenli dowam etdirip bilersiňiz. Ondan soň agşam wagtlaryna geçmeli, ýagny çaga ýatmazyndan öň oturdylmaly garşoga. Elbetde muny çagamyzyň islap islemýänini soramalydyrys. Asla çagamyza gygyryp , zorluk bilen oturtmaly däldiris. Irden we agşam wagtlarynda garşoga oturtmanyny ýola goýsaňyz , gündiz wagtlary çaganyň özi hem binjalyk bolmana başlajakdyr, eýýäm balagy ýa-da pampersi höl bolanda ol ony binjalyk etjedir. Ya-da çagamyzdan garşoga oturmak isläp-islemeýänini sorap ýola goýup bilersiňiz.


c: text/html

text:
Türkmen halkynyň gözbaşyny örän gadymy döwürlerden alyp gaýdýan, baý edebi milli mirasy bar. Ata-babalarymyz milletiň edep kadalaryny, terbiýe ýörelgelerini işläp düzüp, olary parasatly, ganatly sözlere, nakyllara we atalar sözlerine, şygyr setirlerine siňdiripdirler. Olar tutuşlygyna diýen ýaly edep-terbiýä ýugrulan. “Çaga eziz, edebi ondan hem eziz” diýlişi ýaly, atalarymyz edebi, terbiýäni öz çagasyndan hem ýokarda, eziz edip goýupdyrlar. Bu barada beýik söz ussady Magtymguly Pyragy:
Aryf bolsaň aslyn sorma ýigidiň,
Edebinde, ekramynda bellidir – diýip, ynsanyň edebiniň onuň adamkärçiligini, dünýägaraýşyny, sowatlylygyny açyp görkezýändigini nygtap, terbiýäniň ähli zatdan gymmatlydygyny aýdýar.
Türkmen diliniň düşündirişli sözlüginde “terbiýe” sözi - durmuşda, yaşaýyşda ýüze çykýan gylyk-häsiýet endiği, edep” diýmegi aňladýar. Terbiýäniň mazmuny has giň we çuň manyda “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň 1-nji maddasynda: “Terbiýe diýlip, adamyň, jemgyýetiň we döwletiň bähbitlerine milli we umumadamzat ruhy-ahlak, medeni we durmuş gymmatlyklary hem-de özüňi alyp barmagyň türkmen jemgyýetinde kabul edilen düzgünleri we kadalary esasynda şahsyýetiň ösmegine we kämilleşmegine gönükdirilen işe düşünilýär” diýlip beýan edilýär. Ýokarda getirilen “Bilim hakyndaky” kanundan görnüşi ýaly, terbiýe örän köp taraply we çylşyrymly düşünje bolup, onda esasan ýaş nesilleri umumadamzat gymmmatlyklaryna daýanýan, ata-babalarymyzyň asylly däpleriniň, milli edep ýörelgeleriniň esasynda terbiýeläp ýetişdirmek zerurlygyny öňe sürýär. Kämil nesli terbiýeläp ýetişdirmek dogrusynda Hormatly Prezidentimiziň “Älem içre at gezer” atly romanynda “Öz taryhynyň, mertebesiniň, sarpasynyň, namysynyň, geçmişiniň, şu gününiň we geljeginiň hakyky eýeleri boljak nesilleri kemala getirmek” diýýär. Bu şygara öwrülen ganatly sözler bilim-terbiýeçilik işi bilen meşgullanýan terbiýeçilere, mugallymlara, her bir ene-ata baş ýörelge bolup hyzmat edýär. Diýmek, Mähriban Arkadagymyzyň nygtaýşy ýaly, bilimli, ylymly, edepli-ekramly, watansöýüji, ilhalar nesilleri terbiýeläp ýetişdirmekde iň möhümi milli duýguly, has dogrusy, öz milletine - “türkmenligine” buýsanýan, ençeme asyrlap mukaddes Garaşsyzlyk üçin janyny orta goýan, ata-babalarymyzyň arzuwlan Garaşsyz döwletiniň ösüşine mynasyp goşant goşmaklygy maksat edinýän nesilleri kemala getirmek bolup durýar.
Mugallym – aýratyn adam. Ol bilim baýlygyny adamlara bagyşlamalydyr. Onsoňam bilim şeýle baýlykdyr, ony ile näçe köp berseň, ol şonça-da artar gider oturar. Halka hemişe hemme zatdan – azykdanam, suwdanam beter aň-bilim gerek. Bilimsiz hiç bir iş başa barmaz, tümlügine galar.
Bagban özüniň ösdürip ýetişdiren bagyna, seýis özüniň bakyp bejeren bedewine, gurluşykçy öz guran gözel binalaryna guwanyp biler. A sen bolsa adam bilen iş salyşýarsyň, ony gowy ynsan edip ýetişdirýärsiň. Olaryň ýüreklerinde şinelän tohum ekýärsiň. Sen olaryň üsti bilen baky ýaşaýarsyň! Islendik bir akylly-başly adam, onda-da mugallym “Meniň mugallymym meniň öz halkymdyr” diýip aýtmagy başarmalydyr.
Hormatly Prezidentimiziň türkmen halkyna peşgeş beren atalyk kitaplaryndaky wesýetlerde göbek ganyň daman topragyňy, eziz Watanyňy, öz milletiňi söýmek duýgusy, şol topragyň, milletiň öňe çykaran gymmatlyklaryna, mukaddesliklerine, milli ýörelgelerine çuňňur hormat goýmakdan, bu mukaddeslikleri başyňa täç etmeklikden başlanýandygy öwüt berilýär. Hut, şu nukdaýnazardan Mähriban Prezidentimiz halkymyza, ähli ýaşuly - ýaş kiçi nesillere, dünýä jemgyýetçiligine görelde bolup, Watansöýüjiligiň, Belent ynsanperwerligiň nusgasy bolup orta çykýar. Hormatly Prezidentimiz öz milletini söýýär, halkymyz üçin maddy-ruhy ähli mümkinçilikleri döredýär. Gahryman Arkadagymyz özüniň ajaýyp “Türkmenistan” kitabynda “Il-halkyň bagtyýar durmuşy biziň üçin köňlüň ummasyz uly şatlygydyr” diýip öwüt berýär. Döwlet ýolbaşçylygyna ählihalk tarapyndan saýlanan gününden “Meniň ähli aladam meniň halkym bolar” şygary bilen il-günüň gyzgyn söýgüsini gazandy. Alym Prezidentimiz “Türkmenistan” kitabynda “Dünýäde ynsanlaryň bagtly ýaşaýşy hakdaky aladalardan uly maksat ýokdur. Eger bu döwletli işe sähelçe goşant goşmaga ýetişen bolsaň, seniň özüň hem bagtly ynsansyň” diýip, asman-zemin arasynda adamlara, il-günüňe hyzmat etmekden, olary bagtly etmekden uly işiň ýokdugyny pelsepewi pikiri bilen beýan edýär.
Buýsançly taryhymyzyň ähli döwürlerinde ata-babalarymyz watansöýüji, bilimli, edepli, ýokary adamkärçilikli nesilleri terbiýeläp ýetişdirmegi özleriniň mukaddes borjy hasaplapdyrlar. Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe Milli mirasymyzyň Hak hossary – Gahryman Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda bu ugurda ýurdumyzda we dünýäde amala aşyran beýik özgertmeleri hem munuň aýdyň subutnamasydyr. Millilige esaslanýan ösüşleriň ýoly hemişe dowamat-dowam bolsun!
Kämil nesli terbiýeläp ýetişdirmek dogrusynda Hormatly Prezidentimiziň “Älem içre at gezer” atly romanynda “Öz taryhynyň, mertebesiniň, sarpasynyň, namysynyň, geçmişiniň, şu gününiň we geljeginiň hakyky eýeleri boljak nesilleri kemala getirmek” diýýär. Bu şygara öwrülen ganatly sözler bilim-terbiýeçilik işi bilen meşgullanýan terbiýeçilere, mugallymlara, her bir ene-ata baş ýörelge bolup hyzmat edýär. Diýmek, Mähriban Arkadagymyzyň nygtaýşy ýaly, bilimli, ylymly, edepli-ekramly, watansöýüji, ilhalar nesilleri terbiýeläp ýetişdirmekde iň möhümi milli duýguly, has dogrusy, öz milletine - “türkmenligine” buýsanýan, ençeme asyrlap mukaddes Garaşsyzlyk üçin janyny orta goýan, ata-babalarymyzyň arzuwlan Garaşsyz döwletiniň ösüşine mynasyp goşant goşmaklygy maksat edinýän nesilleri kemala getirmek bolup durýar.
Dürler hazynasy
Türkmen halkynyň gözbaşyny örän gadymy döwürlerden alyp gaýdýan, baý edebi milli mirasy bar. Ata-babalarymyz milletiň edep kadalaryny, terbiýe ýörelgelerini işläp düzüp, olary parasatly, ganatly sözlere, nakyllara we atalar sözlerine, şygyr setirlerine siňdiripdirler. Olar tutuşlygyna diýen ýaly edep-terbiýä ýugrulan. “Çaga eziz, edebi ondan hem eziz” diýlişi ýaly, atalarymyz edebi, terbiýäni öz çagasyndan hem ýokarda, eziz edip goýupdyrlar. Bu barada beýik söz ussady Magtymguly Pyragy:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lebap welaýatynyň demirgazygynda möhüm ulag ýollarynyň – Türkmenabat –Gazojak demir ýolunyň we gara ýolunyň golaýynda şäher görnüşli täze Darganata şäherçesiniň ilkinji 40 jaýy guruldy.
Takyr ýerlerde amatly durmuş-ýaşaýyş şertleri bolan täze şäherçäniň gurluşygy boýunça taslamanyň durmuşa geçirilmegi oba ilatyna ýokary hilli durmuşy üpjün etmek babatda milli özgertmeler maksatnamasynyň üstünlikli amala aşyrylýandygyna şaýatlyk edýär. Täze döwrebap şäherçede kottej görnüşli bir we iki gatly jaýlary, şeýle hem dört gatly jaýlaryň birnäçesini bina etmek göz öňünde tutulýar.
Ýaşaýyş jaýlary bilen birlikde durmuş-ýaşaýyş we önümçilik ähmiýetli binalaryň-da gurluşygy alnyp barylýar. Baş meýilnamada hersi 640 okuwça niýetlenen umumy bilim berýän mekdepleriň üçüsini, hersi 240 orunlyk çagalar baglarynyň ikisini, 500 adamlyk Medeniýet köşgüni, Söwda merkezini, Hyzmat öýüni, 500 belgilik ATU-ny, önümçilik ulgamynyň, inženerçilik-ulag düzümleriniň binalaryny gurmak göz öňünde tutulan.


text:
Ýazyjy-şahyrlaryň ene mukaddesligi hakynda eser döretmedigi ýok bolsa gerek. Munuň dogrudan hem şeýledigi hakynda oýlananyňda, eneleriň waspy barada aýdylmadyk söz bir galdymyka diýip pikire çümeniňi duýman galýarsyň. Gahryman Arkadagymyzyň «Enä tagzym— mukaddeslige tagzym» atly ajaýyp kitaby bilen içgin tanyşanyňda bolsa, eneleriň waspy baradaky sözleriň, jümleleriň gorunyň, asla, egsilmezdigine göz ýetirýärsiň.
Hormatly Prezidentimiz bu täze kitabynda öz mähriban käbesi Ogulabat ejäniň keşbiniň üsti bilen, eneleriň ähli mähribanlygyny, mukaddesligini ezberlik bilen teswirläp bilipdir. Eserde ulanylan rowaýatlar bolsa, halkymyzyň mähriban enelerimize goýýan belent sarpasyndan, enelere keramat hökmünde garalýandygyndan habar berýär.
Söz älemindäki ussatlygyň ähli inçeligi bilen ýazylan bu kitaby okanyňda, mähriban enelere bolan söýgiň, hormat-sylagyň has-da artýar. Şeýle bolansoň, üç dilde—türkmen, rus, iňlis dillerinde neşir edilen, ajaýyp suratlar bilen bezelen bu eseriň okyjylaryň ýan-kitabyna öwrüljekdigine ynanýarsyň.
Goý, Gahryman Arkadagymyzyň döwlet galamynyň astyndan çykýan pähim-parasada ýugrulan eserleriň höwri köp bolsun!
Arzygül Hommalyýewa,
Mary welaýatynyň Tagtabazar etrabyndaky 22-nji orta mekdebiň mugallymy, kärdeşler arkalaşygynyň işjeň agzasy.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisiniň başlyklygyna zenan diplomat saýlandy. Ol soňky 73 ýylyň dowamynda bu abraýly wezipä saýlanan 4-nji zenan boldy. Ekwadoryň daşary işler ministri Espinosa Garses şu ýylyň sentýabr aýynda başlanjak BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisine başlyklyk eder.
Täze başlyk 73-nji mejlisiň öňünde goýlan wezipeleriň hatarynda Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin tagalla etjekdigini belläp, BMG-niň Baş sekretarynyň guramany düýpgöter özgertmek boýunça alyp barýan özgertmelerine goldaw berjekdigini mälim etdi.
Üstümizdäki ýylda Baş Assambleýanyň 73-nji mejlisiniň başlyklygyna 2 dalaşgär hödürlendi. Olar – Ekwadoryň daşary işler ministri Mariýa Fernanda Espinosa Garses we Gondurasyň BMG-däki hemişelik wekili Mari Elizabet Flores Fleýk. Ses bermek çäresinde ekwadorly Garses üstün çykdy. Oňa gurama agza ýurtlaryň 128-si öz sesini berdi. Gondurasyň wekili 62 ýurduň sesini aldy.
BMG-niň Baş sekretary Antonio Guterreş Espinosa Garsesi başlyklyga saýlanmagy bilen gutlap, soňky gezek Baş Assambleýanyň başlygy wezipesine zenan diplomatyň 10 ýyl mundan ozal saýlanandygyny belledi. Şonda bu wezipä Bahreýnden Haýýa Raşed Al Halifa saýlanypdy.
Şeýle-de ondan ozal hem Baş Assambleýanyň taryhynda ýene-de 2 zenan diplomat başlyklyk edipdi: Liberiýadan Anži Elizabet Bruks-Rendolf (1969-1970 ý) we Hindistandan Lakşmi Pandit (1953-1954 ý).
Baş Assambleýa ýeke-täk köpugurly organ bolup, parahatçylyk we howpsuzlyk, ösüş, garyplygy we ýokanç keselleri ýok etmek, adam hukuklaryny üpjün etmek we daşky gurşawy goramak ýaly ugurlarda uly jogapkärçilik çekýär. 1946-njy ýylyň başlarynda Baş Assambleýanyň düzüminde 51 ýurt bolan bolsa, häzir olaryň sany 193-e ýetdi. Baş Assambleýanyň 73-nji mejlisi şu ýylyň 18-nji sentýabrynda açylar. Düzgünlere görä, Baş Assambleýanyň başlygy we onuň orunbasarlary mejlisiň başlanmagyna 3 aý galanda saýlanýar.


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistandan daşary ýurtlara gidip okaýan ýaşlaryň sanynyň barha köpelýändigi aýdylýar. Ýokary bilimini daşary ýurtlarda tamamlap, Türkmenistana dolanan ýaşlaryň bolsa, alan diplomlaryny ýurtda tassyklatmaly bolýandyklary, onuň çäginde türkmen dilinden hem synag tabşyrmalydyklary resmi maglumatlarda bellenilýär.
Eýsem, daşary ýurt dilinde bilim alan türkmenistanly ýaşlar, şol alan bilimlerini Türkmenistanda türkmen dilinde nähili özleşdirmegi göz öňünde tutýarlar?
Azatlyk Radiosy bu soragyň jogaby bilen gyzyklanyp, ýokary bilimini Türkiýede we Ukrainada dowam etdirýän türkmenistanly ýaşlar bilen söhbetdeş boldy.


text: Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň bank ulgamyny ösdürmek we kämilleşdirmek boýunça banklaryň öňünde goýan wezipelerinden ugur alyp işjeňligini amala aşyrýan Türkmen-Türk Paýdarlar täjirçilik banky, Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasynyň arasynda 1992-nji ýylyň Maý aýynyň 2-sine gol çekilen Döwletara Memorandumyna laýyklykda, Türkmenistanyň çäklerindäki daşary ýurt maýa goýumly ilkinji bilelikdäki bank hökmünde, 1993-nji ýylyň Mart aýynyň 31-ine döredildi.


text:
«MTS-Türkmenistan» HJ-niň welaýat merkezlerinde müşderiler bilen hasaplaşygyň ýatyrylmagy.
01 Ýanwar 2018
«Türkmentelekom» döwlet elektrik aragatnaşyk kompaniýasy 1-nji ýanwar 2018-nji ýyl senesinde sagat 00:00-da «MTS-Türkmenistan» HJ tarapyndan kärendä alnan aragatnaşyk kanallarynyň öçüriljekdigi barasynda «MTS-Türkmenistan» HJ-ine habar berdi.
Şu sebäpli «MTS-Türkmenistan» HJ, Kompaniýanyň Balkanabat, Daşoguz, Türkmenabat, Mary we Türkmenbaşy şäherlerindäki edaralarynda müşderileri bilen hasaplaşyk geçmegi dowam etmäge tehniki taýdan mümkinçiligi ýok. «MTS-Türkmenistan» HJ şäher Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Niýazow adyndaky şaýoly, 85-nji jaýy salgysynda ýerleşýän, müşderilerine hyzmat ediş merkezinde, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen müşderiler bilen hasaplaşyk boýunça talaplaryny doly göwrümde ýerine ýetirmekligi dowam eder.


text:
Hz. Peygamber’in Filistin’de Bir Vakfı
Yayin Tarihi 10 Şubat, 2014
Kategori İSLAMİYET
Hz. Peygamber’in Filistinde Bir Vakfı
Hz. Peygamber’in Filistinde Bir Vakfı Ve Osmanlı Devleti’nin Vakıf Ve Tapu-Kadastro Anlayışını Gösteren Bir Belge
Osmanlı devletinin vakıf müessesesine olan yaklaşımı ve elde ettikleri toprakların maddî ve manevî tapusunu çıkarmaktaki maharetleri inkâr edilemez bir gerçektir. Yavuz Sultan Selim ve Kânunî zamanlarında yapılan tapu tahrir işlemleri, günümüzdeki modern tapu-kadostro işlemlerine göre daha ileri ve ayrıntılı bir teknikle yapılmıştır. Bugün üzerinde 30 küsur devletin bulunduğu Osmanlı hakimiyetindeki bütün toprakların ayrıntılı tapuları, asırlarca Kuyûd-ı Hâkâniye adı altında muhafaza edilen Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki bin küsur Tapu Tahrir Defterlerinde mevcuttur. Biz bunların nasıl bir incelik ve itina ile tutulduğunu ve Osmanlı Devleti’nin vakıf müessesesine nasıl hürmet gösterdiklerini gösteren bir önemli vesikadan burada bahsedeceğiz.
Hicretin IV yahut X. yılında Temim Dari isimli bir sahabe Hz. Peygamber’e gelir ve henüz fethedilmediği halde Filistin arazisinden muayyen bir kısım arazinin kendisine tahsis edilmesini arzu eder. Gelecekte bu toprakların müslümanların eline geçeceğini gözle görmüş gibi bilen Hz. Peygamber, Temim Dari’nin bu arzusuna müsbet cevap verir ve bu tahsisin yazılı bir senet şeklinde Temim Dari’ye verilmesi için şöyle bir emirnâmede yazdırır.
“Bu yazılı belgede Allahın Peygamberi Muhammed’in Temim Dari ailesine, Allah fethini nasib ettiği zaman bağışladığı ve tahsis ettiği arazi yazılıdır. Bunlar Beyt-i Aynun, Habrûn ve Beyt-i İbrahim’dir. Ebediyyen kendilerine verilmiştir.”
Şahitler
“Abbas, Ebubekir, Omer, Osman ve Ali” [1]
Yavuz Dönemine Ait Tapu-Tahrir Defterindeki Vakıf Kaydı
Bu senedin muhtevasındaki emir, Hz. Ömer devrinde Filistin Arazisi müslümanlar tarafından fethedildiği zaman yerine getirilmiştir. Hz. Peygamber’in yazdırdığı deri parçası (intaâi şerif), Temim Dari ailesinin elinde mevcut olduğu ve bunu bizzat gördüklerini tarihçiler zikr etmektedirler.[2] Aslında bir temlikî ikta tasarrufu olan bu tasarruf ebediyyen kaydıyla yapıldığı için vakıf haline gelmiştir.
Filistin toprakları, 922/1517 yılında Osmanlı Devletinin eline geçmiş ve Filistin’deki şehirler birer Liva olarak Şam vilayetine bağlanmıştır. 1527 yılından itibaren bu çevrede fethedilen arazinin tapu-tahrirleri yani tapu kadastrosu, bugün bile hayal edemeyeceğimiz modern bir tarzda yapılmaya başlanmıştır. Bu defterlere, her mahaldeki vergi mükellefleri, vergiden muaf olanların adları, arazinin kimin dirliği, mülkü yahut vakfı olduğu yazılmıştır: Şahıs veya arazilerden vergiden muaf olanların muafiyet sebebi ve ilgili fermanın kaydı düşülerek işlenmiştir. Her tapu-tahrir defterinin başına ait olduğu sancak veya eyalete ait hususî bir Kanunnâme varsa o kanunun metni yazılmıştır.[3]
İşte Filistin arazisinin tapu-tahriri yapılırken Hz. Peygamber’in Temim Dâri ailesine yaptığı vakıf araziye sıra gelmiştir. Osmanlı padişahlarının fermanıyla bütün vakıflara gösterilen hürmet, buna da fazlasıyla gösterilmiştir. Hz. Peygamberin deri üzerine yazdırdığı senet ve ilgili kayıtlar esas alınarak Osmanlı Tapu Tahrir defterlerine bu arazi Hz. Peygamber’in vakfı olarak kayda geçmiştir. Kanunî zamanında yazılan bir 980/1572 tarihli ve 522 no.lu Tapu Tahrir Defterinde mevcut olan ve bugün Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan bu kayıt aynen şöyledir:
“Bütün Peygamberlerin seyyidi; Âlemlerin Rabbi olan Allah (C.C.)’ın habibi; Arap ve Acemin efendisi; Mekke ve Harem’in imamı olan Hâşim oğlu Abd-i Menaf oğlu Abdülmuttalip oğlu Abdullah oğlu Muhammed’in (üzerine salât ü selâm olsun) Ensâr’dan Temim Dari, evladı, evladının evladı, zürriyetleri ve bütün nesil ve neseplerine yapılan vakfın, Hz. Peygamberin yazılı emri ve Ali Beg Evkâfı kayıtları gereğince kaydedilen suretidir.
Halilü-Rahman’a Tâbi Beyt-i Aynun Köyü Tamamen
Habrun ve Sarra Diye Bilinen Halilür-Rahman Şehrine ait Arazi Tamamen
Halilür-Rahman’a Tâbi Mertun Mezreası Tamamen
Halilür-Rahman Şehrinde 65 adet Temim Vakfı Diye Bilinen Dükkânlar.”[4]
Osmanlı tapu-kadastro sisteminin bir nümunesi olarak takdim ettiğimiz bu belge, Osmanlı Devleti’nin vakıf müessesesine verdiği ehemmiyeti ve fethettikleri topraklar üzerinde icra ettikleri tapu-kadastro işlemlerinin mükemmelliğini açıkça göstermektedir. Osmanlı Devletinin büyük bir itina ile muhafaza ettiği Vakıflar, müslim-gayri müslim, yerli ve yabancı herkese karşı dermeyan edilebilen müslüman toprakların tapusu haline gelmiştir.
Vakıf, Allah (C.C.) ve insan sevgisinden doğan mukaddes bir müessesedir. Osmanlı Devletinin bu tutumu kendileri hakkında diğer müslümanların da takdirlerini celb etmiştir. Bir Hanefî hukukçusu olan Hamevi’nin şu sözleri enteresan olduğu kadar çok da manidardır: “Osmanoğulları ehl-i keşif ve irfanın kitaplarında sahabeden sonra en âdil devlet adamlarıdır diye tavsif edilmektedirler”.[5]
Prof. Dr. Ahmed Akgündüz
[1] Kalkaşandi, Ebül-Abbas Ahmed, Subhul-A’şa, Kahire 1915, C.13, sh. 118-122.
[2] Kalkaşandi, 13/122.
[3] Lütfü Paşa; Asafnâme, İstanbuI 1326, sh. 24-25.
[4] Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Tapu Tahrir Defteri, No. 522, sh. 166.
[5] El-Hamevi, Ahmed, EI Ecvibe, Sül. Kütb., Esat Ef., No. 1152 Vrk, 129.
Yorumlar
“Hz. Peygamber’in Filistin’de Bir Vakfı” yazisina 1 Yorum yapilmis
-
Has Türkmen yorum tarihi
26 Ekim, 2017 22:08
ŞANLY TARYH
▶ TÜRKMENLERIÑ YSLAM DININE EDEN HYZMATLARY
Yslam dinine Sahabalar döwründen soñra iñ uly hyzmaty türk(men)leriñ edendigini köp taryhçylar belläp geçýär. Yslamyýetiñ nijeme çarkandakly ýollardan aşyp häzirki döwürde dünýä boýunça ýaýran ýerlerine göz aýlanyñda-da munuñ dogrudygyny görmek bolýar.
Türk(men)ler turuwbaşdan söweşlere, ýörişlere, tebigy şertlere uýgunlaşyp giden söweşjeñ milletdi. Olar musulmanlygy kabul edenden soñ, täze dinlerine çalt öwrenişdiler. Köne adatlaryñ yslama gabat gelmeýänleriniñ hemmesi unduldy. Geçmişlerini-de küýsemediler. Bu aýratynlyklar olary yslamyñ baýdak göterijileri edip ýetişdirdi. Yslamyýet türk(men)leriñ elinde ümmülmez topraklara ýaýrady. Ýewropanyñ jümmüşine, Hytaýa, Sibire çenli uzady. Muña “Türk(men)leriñ Bütindünýä häkimiýeti” diýip at berildi. Türk(men)ler hristianlygyñ merkezi Rime “Gyzyl Alma” diýip at berdiler. Türk(men)ler (oguzlar) gelejekde eýelemeli edilen ýerleriniñ başynda gelýän ýurda “Gyzyl Alma” diýip at berýärdiler…
♣ Ajaýyp ahlagyñ miwesi
Türk(men)lerden yslamyýeti ýaýratmak üçin ýeñini çyzgap ilkinji bilen Garahanlylar orta çykdy. Garahanlylaryñ yslama arka çykmagy uýgur kowumdaşlarymyzyñam musulmanlyga geçmegine sebäp boldy. Gaznawylar bolsa owganlary we hindileri yslam bilen tanyşdyrdy. Anadolynyñ eýelenmegi bilen yslamyýet türk(men)ler arkaly Rime garaşly ýurtlara ýaýrady. Ýerli halkyñ yzysüre Balkan ýurtlarynda pomaklar, albanlar, bosniýalylar, makedonlar (torbeşler), patriotiler, Kawkaz ýurtlarynda mongollar, gruzinler, lazlar, abhazlar, çerkesler, şol bir wagtyñ özünde rum, ermeni, ýezidi ýaly Anadolynyñ ýerli halklaryndan bolan käbir gatlaklar türk(men)leriñ saýasynda meýletinlik bilen musulmanlygy kabul etdiler. Türkmen hökümdarlary basyp alan ýurtlarynda jemagatlaryñ arasyndaky sosial, medeni we dini aýratynlyklaryñ arasyna çäklendirme goýmandyrlar, hemmelere deñhukuklylyk beripdirler we adalatly çemeleşipdirler. Türk(men)leriñ özlerine bolan mylakatly çemeleşmelerini we ajaýyp ahlaklaryny görüp musulman bolanlaryñ sany hasap ederden köp bolupdyr.
Haçly ýörişleri ençeme gezek togtatmak Seljukly we Osmanly (türkmenlerine) nesip etdi. Bu bolsa yslam dünýäsini soñy gelmejek bela-beterlerden halas etdi. 100 müñlerçe musulmanlaryñ ganyna galan we hiç kimiñ saklap bilmedik mongol ordalaryny ýene-de Müsürdäki mamlýuk türkmen soltany Beýbars saklap başarypdy.
“Ilaýy Kelimetullah” diýilýän, Allanyñ adyny (dinini) çar tarapa ýaýmak we eşitdirmek prinsipi hristian älemi bilen iç-içe ýaşan Osmanly döwletinde iñ kämil derejelere çykdy.
XVI asyrda dünýä boýunça dört beýik yslam döwletiniñ üçüsi türkmenleriñ guran türki döwletidi. Ol üç döwlet Osmanly, Eýrandaky Sefewi (soñra Gajar) we Hindistandaky Gürkany döwletidir. Olaryñ dördünjisi bolsa bir salym Osmanlylara garaşly ýaşan Marokko soltanlygydyr. Türk(men)leriñ eden hyzmatlary netijesinde musulmanlar ençeme asyrlap agzybirlikde we jebislikde ýaşadylar. Türki häkimiýet Hindistanda 1858-nji ýyla çenli, Eýranda 1925-nji ýyla çenli dowam etdi.
Türk(men)ler ençeme asyrlap eýran milletçiligine öwrülen we yslam agzybirligine howp salan şaýy ynanjyna garşy ýadawsyz göreş alyp bardylar. Seljukly soltany Togrul beg Türkmen Bagdada girende arap halyfyny şaýy ynançly Büweýhi ogullarynyñ elinden halas etdi. Seljuklylaryñ elinde ýetişen serkerde Selaheddin Eýýuby bolsa yslam ýurtlarynyñ agzyny alartmak üçin propoganda alyp barýan Müsürdäki şaýy ynançly Fatimileri ýok edip, hurufylaryñ täsirini iñ pes derejä düşürdi. Osmanlylar hususanam XVIII asyryñ ahyrlarynda orta çykan wahhabylaryñam esli wagtlap öñüni alyp saklamagy başarypdylar. Belki-de, türk(men)ler bolmasa, yslamyñ ilkibaşdaky arassalygy bilen häzirki döwürlere çenli gelip ýetjegi-de belli däldi. Özüñiz syn edip görüñ: dünýäde türkmenleriñ guran türki döwletleriñ doly ýykylyp gutarylan XX asyryndan soñ yslam ýurtlary ýa-ha imperialistik döwletler tarapyndan okkupasiýa sezewar boldy, ýa-da ol ýurtlaryñ köpüsi anarhist toparlaryñ, radikal bandalaryñ, sosialist pitneçileriñ golastyna geçdi.
♣ Türk(men)lerde alym ýokmy?
Türk(men)ler yslam äleminde ençeme asyrlap häkimiýeti öz ellerinde sakladylar. Yslam dini türkmenleriñ saýasynda dünýewileşdi we barlygyny dowam etdirdi. Türki döwletlerde dini we gumanitar ylymlar hiç haçanam ünsden düşürilmedi. Baryp Garahanlylar döwründen bäri beýik-beýik türkmen alymlary ýetişdi. “Usuly-fykh” ylmynyñ kerpijini-de türkmenler goýdy. Häkim Şehid, Kerhi, Ebul-leýs Samarkandy, Ebu Bekir Horezmi, Debbusi, Hulwany, Pezdewi, Haherzada, Sadrüş Şehid, Nesewi, Buhary, Sarahsy, Kasany, Kadyhan, Merginany, Üsrüşeni ýaly adyny sanap gutaryp bolmajak hukukçy alymlarymyz türkmenleriñ arasyndan çykdy. Ebu Mansur Maturidiniñ asly hem samarkantly türkmendir.
Gazna, Samarkant, Buhara, Deli, Kazan, Hyrat, Stambul ýaly medeniýet merkezlerinde asly türkmen bolan ençeme alymlar ýetişipdir. Ibni Melek, Molla Fenary, Ibnul Hümam, Hyzyr beg, Haýaly, Molla Hysrow, Sagdy Çelebi, Şeýhzada, Halaby, Taşköprizada, Birgiwi, Ebu Suud, Ibni Kemal, Hadymy, Osmanly ýurdunda ýetişen asly türk(men) alymlardyr. Hoja Ahmet Ýasawy, Bahaweddin Nagyşbendi, Ubeýdulla Ahrar, Möwlana Jelaleddin Rumy, Hajy Baýram Weli ýaly sufizmiñ görnükli wekilleri hem türk(men) agalygynyñ höküm süren topraklarynda döredi. Bu ady tutulan sufiler Anadolynyñ we Rumeliniñ yslamlaşmagynda, agzybirligiñ we jebisligiñ, aýratynam jemgyýet tertip-düzgüniniñ berkarar edilmeginde aýgytlaýjy rol oýnadylar.
Osmanlylarda halk we döwlet işgärleri türki dilde gürlemek bilen birlikde, şol bir wagtyñ özünde arap dilini ylym dili hökmünde gorap, şu günlere çenli arassa görnüşde gelip ýetmegine-de inkär edip bolmajak hyzmatlarda boldular.
♣ Ylymda we sungatda birinji derejeli eserler
Musulman türk(men) döwletlerinde diñe dini ylymlarda däl, dünýewi ylymlarda-da uly-uly öñe gidişlikler gazanyldy. Trigonometriýanyñ düýbüni tutujylardan Biruny bilen Ibni Türk matematika ylmynyñ gündogardaky kerwenbaşylary boldular. Algebranyñ atasy Horezmi, astoronom Ulugbek (Teýmirleñiñ agtygy) hem gelip çykyşy boýunça türki asyllydyr. Kagyz, çaphanaçylyk, kükürt, kompas Hytaýda döränem bolsa, olary uýgurlar kämilleşdirip, bütin dünýä ýaýratdylar. Samarkant birwagtlar kagyz önümçiliginiñ merkezidi. Medisina ylmy boýunça Seljuklylar döwründe has uly ösüşler, öñe gidişlikler gazanyldy. Anadolyda medisinadan sapak berýän ençeme fakultetler we hassahanalar guruldy. Ruhy taýdan näsaglara ilkinji gezek “näsag” kesgitlemesini goýup, olary bejergi etmäge başlan türk(men)lerdir. Piri Reýis, Seýdi Aly Reýis, Kätip Çelebi bütin dünýäde ykrar edilen geografiýaçy alymlardy. Täze yklymlar açylmazdan öñ bu geografiýaçylaryñ çyzan we häzirki dünýä kartasyna juda meñzeş kartalary görenleri haýrana goýýar.
Türk(men)leriñ ýaşan şäherleri dünýäniñ iñ mähelleli we owadan şäherleridi. Aziýanyñ jümmüşinden Orta Ýer deñzine, Oguz sähralaryndan Hindistanyñ ortalaryna we Müsüre çenli uzalan ümmülmez geografiki giñişlikde şol döwrüñ türk(men) döwletlerinden galan birinji derejeli sungat eserleri görenleriñ gözüni gamaşdyrýar. Türk(menler) sungat älemine birgiden täzelikleri girizdiler. Özlerine mahsus özboluşlylygy ulanyp yslam medeniýetini has-da baýlaşdyrdylar.
Ekrem Bugra EKINÇI,
05.08.2009 ý.
Terjime eden: © Has TÜRKMEN.
line.me/R/ti/p/@kpm7016r
Yorum yap


text:
Kreml Brennanyň beýanatyna jogap berdi
Dmitriý Peskow düýn geçiren metbugat ýygnagynda žurnalistleriň soraglaryna jogap berdi
“ABŞ-niň Prezidenti Donald Tramp Russiýanyň döwlet başlygy Wladimir Putinden gorkýar” diýen ABŞ-niň Merkezi Razwedka gullugynyň ozalky müdiri Brennana rus hökümeti tarapyndan jogap geldi.
Kremliň metbugat geňeşçisi Dmitriý Peskow ABŞ-niň Merkezi Razwedka gullugynyň ozalky müdiri Jon Brennanyň Trampyň Putinden gorkýandygy baradaky beýanatynyň ýalňyşdygyny belledi.
Dmitriý Peskow düýn geçiren metbugat ýygnagynda žurnalistleriň soraglaryna jogap berip: “Bu ýalňyş bir beýanat” diýdi.
Jon Brennan Amerikan lideriniň rus lider tarapyndan gorkuzylýandygyny ýa-da Moskwanyň geçirýän derňewiniň netijesinden gorkýandygyny belläpdi.


text:
Owganystanyň Balh welaýatynyň täsirli gubernatory Mohammad Atta Nooryň tarapdarlarynyň Kabulda geçiren ýörişine garşy janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran bomba partlamasynda azyndan 11 adam wepat boldy.
Prezident Aşraf Ganiniň Milli bütewülik hökümetiniň açyk tankytçysy we “Talybana” garşy göreşen Demirgazyk Alýansyň söweşiji toparynyň öňki lideri Noor 16-njy noýabrda geçirilen ýörişe gatnaşmandy.
Kabulyň polisiýasynyň AÝ/AR-na aýtmagyna görä, partlamada heläk bolanlaryň arasynda azyndan dokuz sany polisiýa ofiseri we iki sany raýat bar, azyndan ýedi sany polisiýa işgäri ýaralanypdyr.
Partlama Kabulyň Hair Hana etrabynda Naween toý köşgüniň golaýynda boldy.


text:
Tuesday, October 23, 2012
Ethnic meselesi
Türkmeistan bilen Eýran bir bakyşda
Her gezek “Bajygyran” araçäk geçelgesinden süýnüp, Maşatdan Aşgabada gelen Eýranly ýolagçylar, awtobusyň aýnalaryndan mermere bürelip oturan şäheri synlap, ajaýyp-ajaýyp jaýlara aňkaryp galýarlar. Olar biygtyýar serhediň iki tarapynda ýaşaýan türkmenleriň durmuşyny deňeşdirip, olara öz ýanlarynda baha berýärler.
DOWAMY
Eýran yslam respublikasynyň emele gelmegine 33 ýyl bolan bolsa, SSSR-iň boýuntrugyndan halas bolan täze Türkmen döwleti bary-ýogy 21 ýaşynda. Yslam respublikasy gadymy Eýran emperýasynyň mirasdüşeri bolsa, Türkmeistan 150 ýyllyk rus kloniýasynyň syrtmagy astynda ýaşap geldi, türkmenlere öz milli döwletini esaslandyrmaga maý berilmän gelindi. 70 ýyllap agalyk eden totalitar düzgünden başyny alyp çykan Türkmenistan bu gün ajaýyp binalary bilen gadymy ertikilerdäki dünýäni janlandyrýar. Elbetde bu ýerde biz diňe Türkmenistanyň daş keşbine syn edýäris.
Ýerasty, ylaýta-da tebigi ressurslara baý Türkmenistan, halkara kompaniýalaryň, esasanam nebit-gaz şerketleriň üns merkezinde, günde, günaşa diýen ýaly paýtgat Aşgabatda halkara derejesinde forumlar we konferenisiýalar geçirilýär. Ýurtda alnyp barylýan pozetiw bitaraplyk we dostlukly gatnaşyklar esasynda Türkmenistanyň baş şäherinde Eýran döwletine onçakly ýaramaýan ABŞ-larynyň we Ysraýylyň ilçihanalarynyň öňünde bu we beyleki döwletleriň baýdaklary parlap dur. Bu bolsa barha üzňeleşýän 70 million ilatly Eýran bilen deňeşdirlende sözüň doly manasynda ösüş-özgeşigiň alamaty. Türkemnistanyň abadançylyk ugrunda ädýän aýgytly ädimi hakynda dünýäniň meşhur gazet-žurnallary, halka habar beriş serişdeleri, mass-media yzygiderli maglumatdyr, reportaž berip gelýärler.
Ençeme asyrlap ösüş taýdan yza galdyryn Türkmenistan jemhuriýetde ýaşaýan türkmenler bilen, Eýran yslam döwletinde ýäşaýan 3 milliona golaý türkmeniň durmuşyny hiç babatdan deňeşdirip bolmaz. Öz milli döwletlerinde ýäşaýan türkmenler, adam hukuklary babatda, sosýal üpçünçilikler we beýleki ykdysady syýasy noktaý nazardan henizem ilkinji basgançaklarda ýörjen ýörjen edýänem bolsa Türkmensähraly doglanlaryndan ençeme babatda buýsançly ýaşaýarlar; olaryň balalary ene dilleinde sapak alýarlar, bäbeklere öz milli däpleri boýunça at dakyp bilýärler, öz dillerinde gazet-žurnallry, radio-telewideniýeleri bar, olar milli baýramçylyklaryny erkana hem buýsanyp-guwanyp belleýärler. Emma bu agzalan zatlar, yslam döwletinde ýaşaýan ildeşlerimize ýat hem arzuw edilýän islegler. Bu zatlar bolsa islär-islemez Türkmenistanda barýan her bir Eýranlynyň böwrüni diňledýär.
Araçägiň iki ýanynda ýaşaýan ildeşlerimiziň sýyasy we sosýal taýdan durmuşlary diýseň başgaça. Türkmenistanda gyzlar-gelinler, erkekler-gyzlar arkaýyn el-ele tutuşyp seýilbaglarda, parklarda gezip bilýän bolsalar, Eýranda ýörite polisler, entek bahana bilen ýaşlarlaryň başyna bela bolup satşýarlar. Şahsy azatlyklar, halan eşigiňi geýip köçä çykmak, eýranly ýaşlara arzuw bolup gelýär, bu zatlar bolsa Türkmenistanda çözülen.
Ýadro programmasy baradaky höjjetligi bilen günsaýyn üzňeleşýän Tahran režimi bilen Türkmen döwletini, halkara arenasynda deňeşdirip görseň ýene-de biziň täze döwletimiziň ösüşe ymtyýan taraplaryny görse bolýar. Orsýet agalygyny başyndan syryp, gazyny eksport etmek üçin täze geçirijileri agtarylýar, Ýewropa Bileleşigine agza döwletleriň we ABŞ-ly dürli firmalaryň wekilleriniň tizden-tiz Aşgabada gelip gidip durmagy, Aşgabadyň global derejede dünýä döwletleri bilen barha jebisleşýändigini görkezýär, munyňam öz nobatynda özi bilen ynsan durmuşyny özgetjek täze şertleri alyp geljegi iküjsyzdyr.
Häzirki agyr ykdysady gadagançylyklardan Eýranyň bili bükülip gelýär. Üstesinde ikide-bir bolaýmagy mümkin harby hüjümden howatyr edilýär. Tahran, goňşysy Türkmenistanda parlap duran ABŞ-laryň we Ysraylyň baýdaklaryna gazaply nazaryny dikip, güýji ýetse olary ýere taşlap, otlajak. Şol nokdaý nazardan diplomatik duşuşyklarda Tahran goňşularynda bar bolan ady agzalan döwletleriň diplomatik missiýalarynyň işlerine nägilelik bildirip gelýär.
Eýranyň prezidenti Ahmadynejet, nirde ady-sory zordan tanlýan döwletler bilen gelim-gidim edýän bir wagtynda, Türkmeistanyň prezidenti G.Berdimuhammedow içerde syýasy azatlyklara ýol bermese-de, dünýäniň ösen döwetleri bilen gatnaşyp gelýär. Bu zatlar ýene-de adamlary, bu iki goňşynyň ýagdaýyny deňeşdirmäge mejbur edýär. Başgaça aýdylanda “ugur hanja gardaş!”
Diňe häkimiýetdäkiler däl, Eýranyň ýurt içindäki hem daşyndaky intellegensiýa wekilleri, oppozisýon güýçleri milli mesele babatda, edil režim bilen bir hörpden gopýarlar. Olar goňşy Türkmenistandaky özgerşikleri, bu türkmenleriň erkana durmuşyndan nusga hem görelde almagyň deregine, ikide- bir “bitewi Eýran”, “bitewligimize howp abandyrýanlaryň gözlerini çekmeli, dardan asmaly” diýen äheňde milli hem medeni hak-hukluklaryny talap edýän türkmenlere haýbat atyp, ajy pürkürýärler, etnik meselesi babatynda režimiň syýasatlaryny goldap gelýärler.
Emma Eýranda ýaşaýan etnik haklar şol sandan türkmenler daş-töwereginde bolup geçýän ýagdaýy oňat görüp oňa baha berip gelýärler. Äzerler, Äzerbaýjan respublikasynda, türkmenler Türkmenistan döwletinde, kürtler demirgazyk Yrakda, araplar, Dubaý we Katar ýaly döwletlerde bolýan ösüşleri yzalarp, öz el-aýaklaryna urlan gandallara hem duşaklara ahmyrly serdýärler.
Arne Goli (Akmyrat Gürgenli)
žurnalist
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 4:07 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Birnäçe ýyl “Microsoft” kompaniýasynyň eýeçiliginde bolan brend bir-iki ýyldan bäri gaýtadan telefon öndürip başlady. Berkligi bilen tapawutlanýan “Nokia”-nyň smartfonlary hem hiç neneň däl eken. Golaýda “Nokia 7 Plus” smartfony “JerryRigEverything” atly mobil enjamlaryň berkligini barlaýan kompaniýa tarapyndan synagdan geçirildi. Owadanlygy bilen tapawutlanýan enjamyň ilki ekranyny päki bilen çyzyp gördüler. Öňki kamerasy we ekrany “Gorilla Glass” ulgamy bilen goralan “Nokia 7 Plus” bu ugurda ýokary baha mynasyp boldy. Enjamyň yzky kamerasy we barmak yzyny okaýan sensory hernäçe çyzylsa-da, işlemegini dowam edýär. Metal gabaraly “Nokia”-ny näçe eplejek bolsalar hem durkuny üýtgetmeýär. Tehniki aýratynlyklary barada aýdylanda bolsa, “Nokia 7 Plus”-yň 2 160 x 1 080 piksel durulygynda 6 dýuým ekrany, “Zeiss” brendiniň öndüren yzky kamerasy bar. Enjamyň öňki kamerasy hem şol bir brend tarapyndan öndürilip, 16 megapiksel durulygynda surata düşürýär. “Snapdragon 660” mikroprosessor oturdylan we 4 GB RAM-y bolan telefonyň ýady 64 GB. MicroSD kart arkaly ýadyny 128 GB-a çenli köpeltmek mümkin. 3.800 mAh kuwwatly batareýasy bolsa, uzak wagtlap zarýad saklaýar. Häzirki wagtda “Nokia” öz harytlarynyň uly bölegini hytaý bazaryna niýetläp çykarýar.
Esasy Ylym we Tehnologiýa Synagdan geçdi


text:
Türkiýäniň Daşary syýasatyna syn 15
Alparslan Türkeşiň Türk daşary syýasatyna bolan garaýyşlary we bu garaýyşlarynyň şu günki gündäki netijeleri
Türkiýäniň syýasatynyň möhüm şahsyýetleriniň biri bolan Alparslan Türkeş ýogalmagynyň 21-nji ýylynda, geçen birnäçe gün ozal Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýýip Erdoganyň hem gatnaşmagynda biri-birinden tapawutly çäreler bilen hatyralandy. Biz hem gepleşigimiziň bu günki sanynda Alparslan Türkeşiň Türk daşary syýasatyna bolan garaýyşlaryny we bu garaýyşlarynyň şu günki gündäki netijelerini analiz etmekçi. Atatürk uniwersitediniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň işgäri Dr. Jemil Dogaç Ipegiň şu günki temamyz bilen baglanşykly synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýe Respublikasynyň şu günki günde alyp barýan işjeň daşary syýasatyna düşünmek üçin Türk daşary syýasatyndaky geçmiş mysallaryň analiz edilmegi hökmany. Şol çäkde hem belli bir döwürde Türkiýäniň içerki we daşarky syýasatyny ugrukdyrmagy, hem-de Ýewraziýa geografiýasyndaky täsirleri bilen Alparslan Türkeşiň daşary syýasat bilen baglanşykly garaýyşlarynyň analiz edilmegi şu güne düşünmegimiz taýdan has peýdaly bolar.
Türkeş 1917-nji ýylda Kipriň Nikosiýa şäherinde doguldy. 1933-nji ýylda maşgalasy bilen bilelikde Türkiýä göçdi. Imperiýadan Respublika, ýagny milli döwlete geçiş etabynda başdan geçirilen pikir jedelleşikleri we şol çäkde jedelleşilen milletçilik pikrileri hem Türkiýe Respublikasynyň esaslandyryjysy Mustafa Kemal Atatürkiň hem-de Milletçi hereket partiýasynyň esaslandyryjysy Alparslan Türkeşiň pikirleriniň we garaýyşlarynyň emele gelmeginde täsirli boldy.
Alparslan Türkeşiň (Türkiýe Respublikasynyň esaslandyryjysy Atatürkiň Pikir atasy hökmünde häsýetlendiren) Ziýa Gökalpyň ýogalmagynyň 50-nji ýylynda geçirilen çärede eden çykyşy şol jähtden örän manyly. Alparslan Türkeş şol çykyşynda şeýle diýipdi: “Ýolumyz Ziýa Gökalpden kuwwat alan bir ýoldyr. Elbetde ýaşaýan günlerimiz täze şertleri emele getirdi. Bu täze şertlere görä ýörelgelerde birtopar üýtgeşiklikler giriziler. Emma esas üýtgemedi: Türkleşmek, yslamlaşmak, döwrebaplaşmak ýörelgeleri şu günki günde hem gymmatlyklaryny goraýan ýörelgelerdir” diýip belledi.
Alparslan Türkeş ýurdyň daşary syýasatyny: bir döwletiň beýleki döwletler bilen bolan gatnaşyklaryny milli bähbitlerine görä alyp barmagy we dolandyrmagy hökmünde häsýetlendirdi. Alparslan Türkeşe görä: daşary syýasat kesgitlenen mahaly geosyýasatyň möhüm bir ýeri bar. Şol bir geografiýada ýerleşýän döwletler bilen bolan gatnaşyklar ileri tutulmaly.
Alparslan Türkeş üçin daşary syýasatyň kesgitlenmegindäki ilkinji prinsip milli maksatlardyr. Bu milli maksatlaryň başynda bolsa garaşsyzlyk we territorial bütewilik gelir. Taryhda milletler hemişe has güýçli syýasy gurluş, has enjamlaşdyrylan harby güýç we has köp durnuklylyk emele getirmäge synanyşypdyrlar. Şol sebäpli daşary syýasatyň ikinji maksady bulary emele getirmäge synanyşmak.
Daşary syýasat bilen ýurdyň öz içindäki syýasat ikiataraplaýyn häsýetde biri-birlerinden güýç alýarlar we biri-birlerine täsir ýetirýärler. Alparslan Türkeşe görä bir döwlet jebis bolmasa, biri-biri bilen agzybir, bagly, aň-düşünjeli, asuda ýagdaýda bolmasa onuň daşary syýasaty gowşak bolar. Içerki ýagdaý hähili derejede kadaly we güýçli bolsa, daşary syýasat hem şolar ýaly täsirli bolar.
Alparslan Türkeş BMG-ny ýesirlikde ýaşaýan milletleriň halas edijisi, ykdysady durnukysyzlygyň içindäki jemgyýetleriň durnuklylygy we dünýäde parahatçykygyň üpjün edilmegi taýdan möhümdigini belleýärdi. Emma Türkeşe görä BMG öz üstüne alan bu wezipesini käbir sebäplere görä ýerine ýetirip bilenokdy. Bu ýerde Alparslan Türkeş bilen Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti R.T. Erdoganyň BMG-e babatynda meňzeş garaýyşa eýediklerini we tankytlaryny BMG-nyň Howpsyzlyk geňeşiniň adalatsyz gurluşyna garşydygyny görýäris. Erdogan hem Dünýä Bäşden uludyr diýmek bilen, bu meseläni halkara jemgyýetiň gün tertibine getirdi.
1933-nji ýylda Atatürk, 1944-nji ýylda bolsa Alparslan Türkeş SSSR-yň dargajakdygyny bilipdiler, SSSR şeýlelik bilen 1991-nji ýylda dargady. Taryh bu iki lideriň dogry aýdandyklaryna şaýat boldy.
SSSR darganyndan soň Garaşsyzlyklaryna eýe bolan Türki dilli Respublikalar bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklaryň nähili bolmalydygyny Türkeş şu sözleri bilen belläp geçipdi: “Türki dilli halklaryň arasyndaky ýakynlaşma we ýygjam gatnaşyklar başga bir ýurtlara hiç wagt zeper ýetirmek we hüjüm guramak üçin ulanylmaly däl. Türkler dünýäniň haýsy döwletinde bolsa bolsunlar, başga milletler ýa-da bilelikde ýaşaýan beýleki jemgyýetler bilen dostluk we gowy niýet bilen, paratahçylyga esaslanýan hyzmatdaşlyk içinde ýaşamak isleýärler” diýip beýan etdi.
Şu günki günde daşary syýasat döwletleriň iň möhüm arkalaşyk gurallarynyň biridir. Bir döwlet şol bir geografiýada ýaşaýan milletler bilen, umumy medeniýete eýe bolan jemgyýetler bilen daşary syýasatyň esbaplary bilen aragatnaşyk saklýar. Şu günki temamyzy Alparslan Türkeşiň garaýyşlarynyň esasynda jemlemek islesek: bir döwlet syýasatyny emele getiren mahaly ähli zatdan ozal garaşsyzlygyna we territorial bütewiligine howp salmajak ýagdaýda ähli mümkinçiliklerini ulanmaly. Şol çäkde Türkiýe Respublikasynyň ýolbaşçylary daşary syýasaty emele getiren mahallary milli bähbitleriň nämedigini kesgitläp, şoňa görä hereket etmeli. Daşary syýasat alynyp barylan mahaly Türkiýäniň şol wagtky ýagdaýy gowy analiz edilmeli we şoňa görä hereket edilmeli.
Alparslan Türkeş ýogalýança çenli türk milletine we Türk dünýäsine hyzmat etmäge dowam etdi. Türkeşiň tutanýerli göreşi durmuşyny ýurdyna we milletine bagyşlamagyň möhüm we owadan bir nusgasy boldy. Şu günki gün Türkiýe Respublikasy R.T. Erdoganyň ýolbaşçylygynda Atatürkiň we Türkeşiň goýup giden mirasyna eýe çykýar, türk milletine, türk dünýäsine we adamzada hyzmat bermäge dowam edýär.


text:
“Ýa Reb, meni barladyň we tanadyň. Oturyşymy, turşumy bilýärsiň; pikirlerime uzakdan düşünýärsiň. Meniň gezýän ýodamy, ýatýan ýerimi Sen kegitleýärsiň, ähli ýollaryma beletsiň. Dilimde hiç bir söz ýokka, ine, ýa Reb, Sen ony bütinleý bilýärsiň…” Zebur 139
Ýaradyjy Hudaýymyz bizi bilýär, çünki ol bizi ýeriň topragyndan Özüniň keşbinde ýaradyp bize ýaşaýyş demini berdi. Ol biziň adymyzy we biziň her bir pikirimizi bilýär, biziň gözýäşlarymyzy bilýär we biziň dileglerimizi eşidýär…
Sen öz Ýaradyjyňy bilýärmisiň…Ol bilen günä netijesinde gatnaşgyňy ýitirendigiňe ökünýärmisiň we Oňa gaýtmak isleýärmisiň…bu seniň ýüregiň islegi bolsa…onda Hudaýyň meniň we seniň üçin döreden gutulyş Ýoly, Hakykaty we Ýaşaýşy bolan Isa Mesihi tana we Ony kalbyňa çagyr, şonda seniň Ýaradyjyň bilen gatnaşygyň dikeldiler. Hudaý bilen şahsy aragatnaşygymyzy dikeltmek üçin biziň öz ýolumyz ýada düşünjämiz ýada dinimiz bilen baryp bilmeris, diňe Hudaýyň Özüniň biziň üçin ýasan we üpjün eden Ýoly bilen baryp bileris…Muny bolsa Hudaý bize Injilde aýan edendir! Eger sen kalbyňda şol beýik Biribar bilen gatnaşyga bolan isleg we gözlek bar bolsa we muňa nädip ýetip biljekdigiňi bilmek isleseň…Hoş Habar bolan Injili oka we iman et, düşünmedik zatlaryň bar bolsa bu ajaýyp gutulyşy başdan geçirýän biz imanlylar bilen habarlaş!


text:
Soňky 20 ýylyň dowamynda ilkinji gezek Orsýetiň ýaragly güýçlerine çeçenistanly ýaşlar alynýar.
Şu güýzde 18-27 ýaş aralygyndaky 500 çemesi adam goşuna alynar.
Orsýetiň Günorta harby okrugynyň resmileriniň 1-nji oktýabrda aýtmagyna görä, harby gulluga çagyrmak boýunça komissiýalar Çeçenistanyň 17 etrabynda işläp başlady we goşun gullugyna täze alnanlar harby bölümlere 10 günüň dowamynda iberiler.
Orsýetde harby gullugyň wagt möhleti bir ýyldan ybarat.
Çeçen ýaşlarynyň Orsýetiň goşun gullugyna alynmagy 1994-nji ýylda, Kremliň Çeçenistanyň separatist ýolbaşçylaryny agdarmak üçin regiona goşun salmagyndan soň bes edilipdi. Orsýet Çeçenistanda “terrorçylyga garşy” diýlip atlandyran öz operasiýasyny tamamlandygyny 2009-njy ýylda yglan etdi.
Çeçen separatist söweşijileri yslamçy gozgalaňlara baş goşup, Orsýetiň durnuksyz Demirgazyk Kawkaz regionynyň beýleki böleklerine ýaýradylar.


text:
Dünýä çempionaty — 2018-iň we Aziýanyň Kubogy — 2019-yň saýlama oýunlarynyň başlanmagyna bir aýdan gowrak wagt galanda, Türkmenistanyň milli ýygyndysyna baş tälimçi bellenildi. Futbol federasiýasynyň kararyna laýyklykda ýurduň baş toparyna Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Amangylyç Koçumow ýolbaşçylyk eder. Onuň bu wezipä bellenendigi Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti tarapyndan hem tassyklanyldy.
Amangylyç Koçumow ussatlar toparlaryndaky çykyşyna 1983-nji ýylda SSSR-iň çempionatynyň ikinji ligasynda (9-njy zolak), Aşgabadyň “Kolhozçysynda” başlady. Hüjümçi 1989 — 1991-nji ýyllar aralygynda SSSR-iň çempionatynyň ikinji ligasynda (Orta Aziýa zolagy), “Ahalyň” düzüminde oýnady. Ol Türkmenistanyň ýetginjekler, ýaşlar ýygyndylarynda çykyş etdi.
Türkmenistanyň garaşsyzlygyny gazanmagy bilen, A. Koçumow oýunçy hökmünde çykyşlary milli çempionatda dowam etdirdi. Dürli ýyllarda “Ahal”, “Büzmeýin”, “Turan” (toparyň kapitany boldy), “Ekskawatorşik — Lebap”, “Merw”, “Köpetdag” ýaly toparlarda çykyş etdi. 1995-nji ýylda “Turanyň” düzüminde Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy.
Amangylyç Koçumow — ýurdumyzyň çempionatynyň birnäçe gezek baýrak eýesi, Türkmenistanyň milli çempionatynyň taryhynda ilkinji bolup penta-trik (bir oýunda bäş pökgi geçirmek) eden futbolçy. Ol şonça pökgini 1992-nji ýylda Büzmeýiniň “Sportunyň” derwezesinden geçirdi.
1999-njy ýylda A. Koçumow tälimçilik işine geçip, “Ahaly” kabul etdi. Bir ýyldan soň bolsa Türkmenistanyň IIM-niň “Galkanyny” ýokary liga çykardy. 2001-nji ýyldan “Olimp” orta sport mekdebinde işledi, ýurdumyzyň ýetginjekler ýygyndysyna tälimçilik etdi. 2002-nji ýylda GDA-nyň we Baltikanyň ýurtlarynyň ýetginjekler sport oýunlarynda biziň toparymyzy güýçli toparlaryň sekizligine düşürip, munuň üçin “Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi” diýen ada eýe boldy.
2005-nji ýylda A. Koçumow Manamada Aziýanyň Kubogy — 2004-iň ýarym finalçysy Bahreýniň ýygyndysynyň garşysyna geçirilen ýoldaşlyk duşuşygynda baş tälimçisiniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji hökmünde milli ýygyndymyzy meýdana çykardy. Duşuşyk ýer eýeleriniň peýdasyna tamamlandy (5:0).
2007-nji ýylda Amangylyç Koçumow Daşkentde we Kişinýowda iki ýyllyk okuwlary üstünlikli geçip, FIFA-nyň tälimçilik işi boýunça instruktorynyň lisenziýasyny aldy. Şol ýylyň özünde Türkmenistanyň ýetginjekler ýygyndysy (V-17) A. Koçumowyň ýolbaşçylygynda Abu Dabide (BAE) ilkinji gezek Aziýa çempionatynyň final bölegine çykdy we yklymyň iň güýçli toparlarynyň 16-synyň hataryna girdi.
2011-nji ýylda A. Koçumow Türkmenistanyň olimpiýa ýygyndysynyň baş tälimçisi wezipesine bellenildi. Şonda toparymyz London Olimpiadasyna (2012) birinji saýlama bölekde myhmançylykda (1:3) we Aşgabatda (1:0) Indoneziýanyň olimpiýa ýygyndysyndan üstün çykdy. Soňra bolsa Siriýanyň toparyndan asgyn geldi (2:2, 0:4).
Türkmenistanyň futbol federasiýasynyň gelen kararyna laýyklykda Amangylyç Koçumow şol bir wagtda özünde olimpiýa ýygyndy toparymyza hem ýolbaşçylyk eder. Şeýle hem ol “Aşgabat” futbol klubundaky işini hem tabşyryp, Türkmenistanda ýurdumyzyň baş toparynyň başga işlerden boşadylan ilkinji tälimçisi boldy.
A.Koçumow milli ýygyndyda öňki belli futbolçylarymyz Çaryýarguly Seýdiýew bilen Tofik Şukurow kömek ederler. Sapar Begnepesow bolsa toparyň naçalnigi wezipesine bellenildi.
14-nji aprelde geçirilen bije çekişlige laýyklykda Türkmenistanyň ýygyndysy dünýä çempionaty — 2018-iň we Aziýanyň Kubogy — 2019-yň saýlama böleginde Eýranyň, Omanyň, Hindistanyň, Guamyň ýygyndy toparlary bilen “D” toparçasynda çykyş eder.
Toparçadaky oýunlar “öz meýdanyňda we myhmançylykda” görnüşinde 2015-nji ýylyň 11-nji iýuny — 2016-njy ýylyň marty aralygynda geçiriler.


text:
Pakistanda ýitirim edilen bäş aktiwistiň maşgalalary sosial mediada olary dine dil ýetirmekde günäläp alnyp barylýan kampaniýanyň “ýaman niýetlidigini” aýtdylar. Dine dil ýetirmek aýyplamasy Pakistanda ölüm howply netijeleri döredip bilýär.
Pakistanda dini çydamsyzlyga garşy çykyş eden we harbylary tankyt eden bäş adam şu aýyň başyndan bäri birnäçe gün aratapawut bilen ýitirim edildiler.
Hiç bir topar olaryň dereksiz ýitmeginiň jogapkärçiligini öz üstüne almady, howpsuzlyk agentlikleri hem öz gatnaşygyny ret etdiler.
Şol bir wagtyň özünde-de, Facebook we Twitter sosial ulgamlarynda aktiwistleri dine dil ýetirmekde aýyplamak boýunça edilen çykyşlar olaryň adyna haýbat atylmagyny öjükdirdi.
“Bu kampaniýa biziň agyr ýagdaýymyza we hossarlarymyzyň ýagdaýyna bildirilýän duýgudaşlygy gowşatmak niýeti bilen edilýän hereketden başga zat däl” diýip, Salman Haideriň we Wakkas Goraýanyň garyndaşlary 18-nji ýanwarda Yslamabatda geçirilen metbugat-konferensiýasynda aýtdy.
Çepçi garaýyşly ýazyjy we professor Salman Haider, liberal bloggerler Wakkas Goraýa, Aasim Saeed we Ahmed Raza Naseer, şeýle-de Karaçiniň ekstremizme garşy aktiwist toparynyň başlygy Samar Abbas ýanwar aýynyň başynda ýitirim edildiler.


text:
Şebi Arus ertir Konýada başlaýar
Şerbi Arus dabalarynyň çäginde medeni we sungat çäreleri bilen birlikde ylmy maslahatlar geçirler
Hezreti Möwlananyň 744 ýylygyna bagyşlanan Halkara hatyralama çäresi bolan Şebi Arus ertir Konýada başlaýar.
Şerbi Arus dabalarynyň çäginde medeni we sungat çäreleri bilen birlikde ylmy maslahatlar geçirler.
Dabaralaryň çäginde şeýle hem Möwlana hakyndaky kino filmler görkeziler.
Şebi Arus dabaralary Möwlanyň dünýeden öten gijesi bolan 17-nji dekabra çenli dowam eder.


text:
“Hollywood Reporter” žurnalynyň taýýarlan sanawyna görä, 2016-njy ýylyň “iň güýçli ýazyjylary” J.K. Rowling, George R. R. Martin, John Green.
“Hollywoodyň” eserlerinden iň köp peýdalanýan ýazyjylary bolan J.K. Rowling, Spethen King we George R. R. Martinden soň sanawa täze ýazyjylar goşulypdyr. “Hollywood Reporter” žurnalynyň çap eden täze “Hollywoodyň iň güýçli ýazyjylary” sanawynda, üç sany täze ýazyjy EL James, Paula Hawkins we Patrick Ness dagy bar.
Žurnalyň “Iň güýçli 25 ýazyjy” sanawyna “Harry Potter” köp bölümli kinofilmleriň ssenariýasynyň awtory Rowling öňbaşçylyk edýär. “Hollywood” firmasynyň iň köp ýüz tutýan ýazyjylarynyň arasynda bolsa Stephen King ýokary orun alýar. Onuň eseri esasynda surata düşürilen we fewral möwsüminde tomaşaçylara hödürlenen köp bölümli “Tümlükdäki gala” atly kino diýseň ýörgünli bolupdyr.
Sanawda üçünji orny eýeleýän James Patterson bolsa iň köp pul gazanan ýazyjydyr. Onuň 2015-nji ýylda gazanan girdejisi 95 million dollara barabar bolupdyr. Dördünji oruny eýelän George R. R. Martin köp bölümli “Tagt oýunlary” atly kinofilmdäki her bir iki sagatlyk bölümiň 100 million dollara barabar girdeýji gazanýandygyny aýdýar.
Şu ýyl meşhur sanawa goşulan täze agza bolsa “Çal reňkiň elli öwüşgini” atly eseriň awtory E. L. Jamesdir. Onuň romany esasynda surata düşürilen kinofilmiň treýlerine bir günde 114 million dollar pul berlipdir. Romanyň özi hem geçen ýyl dünýäde iň köp satylan kitaplaryň arasynda ikinji orny eýeläpdir. Şol bir wagtyň özünde ol roman esasynda surata düşürilen filmiň prodýusseri hem bolan E. L. James žurnala beren interwýusynda, kitabyň şeýle ürç edip okalmagynyň sebäbiniň içindäki erotiki taryplardygyny nygtapdyr.


text:
Búgin Barselonada esimi álemge áıgili opera ánshisi Monserrat Kabale 85 jasynda qaıtys boldy dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi. Bul týraly Ispanıanyń La Vanguardia basylymy habarlady.
Dańqty ánshi túnde San-Paý aýrýhanasynda kóz jumǵan. Qyrkúıek aıynda Monserrat Kabaleniń naýqastanyp, Barselonadaǵy aýrýhanalardyń birinde emdelip jatyr degen aqparat taraǵan edi. Jýrnalıster onyń qýyq bezi aýyratynyn da ashyq málimdegen.
Monserrat Kabale 1933 jyly Barselonada dúnıege kelgen. Ol 1954 jyly sol qaladaǵy Lıseo teatry janyndaǵy konservatorıany bitirgen. Sahnadaǵy eńbek jolyn 1956 jyly Bazel operasy ánshisi bolyp bastaǵan. 1960 jyldardyń ortasyna deıin Kabale Eýropadaǵy túrli opera teatrlarynda óner kórsetken.
1965 jyly Monserra Kabale Karnegı-hollda qoıylǵan Gaetano Donısettıdiń "Lýkresıa Bordjıa" operasynda amerıkalyq ánshi Merılın Hornnyń ornyna sahnaǵa shyǵyp, án shyrqaǵannan keıin onyń esimi álemge tanylǵan. Sol jyly ol alǵash ret "Metropolıten-operada" án salǵan, Kabale ol jerde 1980 jyldardyń sońyna deıin óner kórsetti.
Jerleý rásimi dúısenbi kúni ótedi dep josparlanýda.


text:
Aslyýeti merdanalyga, gahrymançylyga ýugrulan türkmen halkynyň ýaşaýşynyň ähli döwürlerinde gamyşgulak bedewlerimiz, atlarymyz şan-şöhratly taryhymyzy bezäp gelipdir. Dünýä atçylyk medeniýetiniň naýbaşysy hasaplanylýan ahalteke bedewleri halkymyzyň genji-hazynasydyr, köňül buýsanjydyr we milli mirasydyr. Behişdi ahalteke bedewlerimiz özüniň owadanlygy, gylyk-häsiýeti we düşbüligi bilen aýratyn tapawutlanýar.
Halkymyz mukaddeslik derejesine ýetiren bedewlerini ajaýyp şaý-sepler, altyn-kümüş esbaplar bilen bezäpdirler hem-de nusgawy bezeg-şaýlarymyzyň esasynda uýan, alagaýyş, göwüsbent ýaly zynatlary ýasapdyr. Ata-babalarymyzyň şeýle ajaýyp ýörelgeleri häzirki döwrüň zergärçilik sungatynda hem giňden dowam etdirilýär.
Eziz Diýarymyzda belentden tutulýan toý-baýramlarda türkmen ýigitleriniň ussatlyk bilen ýerine ýetirýän at üstündäki milli oýunlary toýlara gatnaşýan ildeşlerimizde we myhmanlarda ýatdan çykmajak ýakymly duýgulary galdyrýar.
Hormatly atşynaslar!
Ýurdumyzda atçylyk sungatyny we atçylyk sportuny ösdürmek üçin döwletimiz tarapyndan ähli şertler we giň mümkinçilikler döredilýär. Şonuň bilen birlikde, atçylyk pudagyny ösdürmek boýunça dünýäniň dürli döwletleri bilen alnyp barylýan ýakyn hyzmatdaşlygyň gerimi barha giňeldilýär. Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän atçylyk sport toplumlarynyň gurulmagy we olaryň döwrebaplaşdyrylmagy hem-de atşynaslarymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulandyrylmagy Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe atçylyk sungatynyň ösmegine öz oňyn täsirini ýetirýär. Türkmen bedewiniň şekiliniň Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň Döwlet tugrasynda ýerleşdirilmegi bolsa, halkymyzyň ata-babalarymyzdan gelýän ruhy-medeni gymmatlyklaryna, milli baýlyklaryna goýýan belent sarpasynyň aýdyň nyşanydyr.
Häzirki döwürde ýurdumyzda atçylyk pudagy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga aýratyn üns berilýär. Ussat atşynaslary, seýisleri we çapyksuwarlary taýýarlamak boýunça ýörite okuw merkezleri döredilýär. Türkmen atşynaslary tarapyndan behişdi bedewlerimiziň tohum arassalygyny gorap saklamak we olaryň baş sanyny köpeltmek boýunça uly işler alnyp barylýar. Geljekde hem ýurdumyzda atçylygy we atçylyk sportuny ösdürmäge, bu ugurda dünýä döwletleri bilen özara bähbitli tejribeleri alyşmaga, netijeli hyzmatdaşlyk etmäge hem-de atşynaslarymyzyň ýaşaýyş-durmuş we iş şertlerini has-da gowulandyrmaga döwletimiz tarapyndan uly goldaw berler.
Gadyrly atşynaslar!
Gadymy döwürlerden bäri türkmen topragynda ösdürilip, kemala getirilen we adamzat gymmatlyklarynyň genji-hazynasyna öwrülen bedewlerimiz dünýäniň medeni tohum atlarynyň arasynda iň naýbaşylarynyň biri hasaplanýar.
Eýesine wepadarlygy, ýyndamlygy bilen türkmen halkynyň buýsanjyna, ýakyn syrdaşyna öwrülen behişdi bedewlerimiz gadymy döwürlerden bäri halkymyzyň köňül zynaty, uçar ganaty hasaplanylýar.
Halkymyzyň medeniýetinde uly orna mynasyp bolan ahalteke bedewlerimiz gaýduwsyz türkmen ýigitleriniň ýow gününde ýoldaşy, toý gününde ýakyn syrdaşy bolmak bilen, ýürekleriň buýsanjyna, köňülleriň senasyna öwrülipdir. Türkmen ýigitleri bilen bedew atyň arasyndaky dostluk, wepadarlyk gatnaşyklary ajaýyp nusgawy eserlerimizde hem giňden şöhlelendirilýär. Muňa türkmen halk döredijiliginde çuň many-mazmunly, ynsanyň dünýägaraýşyny kämilleşdirmekde uly ähmiýete eýe bolan nakyllardyr atalar sözleri hem aýdyň şaýatlyk edýär. «At agynan ýerinde toý bolar», «Irden tur ataňy gör, ataňdan soň atyňy», «Aty baryň ganaty bar» ýaly ençeme nakyllary döreden merdana halkymyz özüniň ýaşaýyş-durmuşyny atsyz göz öňüne getirip bilmändir.
Eziz watandaşlar! Hormatly atşynaslar!
Sizi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bedew bady bilen ynamly öňe barýan ýurdumyzda şan-şöhraty dünýä dolan behişdi bedewlerimiziň şanyna uly dabaralara beslenip bellenip geçilýän Türkmen bedewiniň baýramy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Size berk jan saglyk, uzak ömür, maşgala abadançylygyny, türkmen atşynaslyk sungatyny has-da kämilleşdirmek we ösdürmek, ahalteke bedewlerimiziň şan-şöhratyny dünýä ýaýmak boýunça alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW.


text:
Aşgabatda ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň hasabyna gurlup, işgärlere uzak möhletli ýeňillikli kredite berlen ýokary amatlykly jaýlaryň eýeleriniň köpüsiniň her aýda tölemeli ipoteka töleglerini töläp bilmeýändikleri we jaýlaryny yzyna tabşyrýanlaryň köpelýändigi aýdylýar.
Azatlygyň ýerli habarçysy bilen söhbetdeş bolan ýaşaýjylar özleriniň indi bu tölege gurplarynyň çatmaýandygyny aýdýarlar.
Aeroportyň, Merkezi bankyň, Demirýol we ulaglar ministrligniň, Oba we suw hojalygy ministrliginiň, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligniň, Nebit-gaz ministrliginiň we başga-da birnäçe ministrligiň işgärleri üçin gurlan ýokary amatlykly, il içinde “elitniý” diýlip atlandyrylýan jaýlara jaý alan adamlaryň göçüp baranyna ençeme ýyl boldy
“Türkmenhowaýollaryna", käbir ministrliklere degişli jaýlaryň 5 ýyla çenli töleg tölemesiz edilip berilmegi bu jaýlardan almak isleýän adamlaryň sanynyň aşa köpelmegine alyp geldi we netijede, nobatyny öňe süýşürmek üçin para-peşgeş berenler hem boldy diýip, ýaşaýjylaryň biri adynyň tutulmazlyk şerti bilen Azatlygyň habarçysyna gürrüň berdi.
"Döwlet ýolbaşçylary halkyň aladasyny edip, agyr tölegleri geçerler ýa bolmasa tölegi ýeňilleşdirerler öýdüp umyt etdim, emma bu umydym puç çykdy.”Aşgabatly ýaşaýjy
Onuň tassyklamagyna görä, beýleki ministrlikleriň işgärleri 30 ýyl möhlet bilen berlen jaýlaryň başky 5 ýylynda bankyň kredit üçin alýan göterimini töleýärler, galan 25 ýylyň dowamynda bolsa jaýyň bahasyny tölemeli bolýarlar.
Emma aeroportyň işgärlerine jaý berlende, olaryň 5 ýyllyk tölegden boşadylýandygy aýdyldy. Olara bäş ýyla çenli mugtuna ýaşamaly, soňra jaýyň bahasyny töläp başlamaly diýdiler.
“Bu jaýa göçüp baranlaryň 5 ýyllyk tölegsiz möhleti doldy we indi ýaşaýjylaryň aglabasy jaýyň aýlyk tölegini töläp bilmeýär” diýip, Azatlygyň söhbetdeşi aýtdy.
5 ýylyň dowamynda bankyň kredit üçin alýan göterimini tölän ýaşaýjylaryň arasynda hem indi jaýyň bahasyny tölemäge gurby çatmaýanlary köpelýär diýip, ýaşaýjylar gürrüň berdiler.
Jaýyň 5 ýyllyk hem ondan aňyrdaky tölegleri jaýyň otaglarynyň sanyna we onuň umumy ýaşaýyş meýdançasyna görä bolup, bankyň kredit üçin alýan göterimi aýda 300 manat töweregi, jaýyň galan 25 ýyllyk bahasy bolsa her aýda, ýarpy bahasyna jaý berlen işgärler üçin 1200-1400 manat aralygyndaky pula düşýär.
Emma jaýy doly bahasyna alan işgärler aýda 2400-2800 manat aralygynda ipoteka tölegini tölemeli.
Elbetde, saýlama jaýlaryň eýeleri ipoteka töleginden başga, jaýyň hyzmatlary üçin hem aýda 200-250 manat aralygynda pul tölemeli bolýarlar. Bu hyzmatlara jaýyň girelgesinde gije-gündiz gözegçilik edýän işgärleriň aýlyk haklary, jaýyň daş-töwereginiň abadançylygy ýaly hyzmatlar girýär.
Aşgabatda gurlan ýokary amatlykly jaýlardan jaý alanlaryň şu günki günde sezewar bolýan maliýe kynçylyklary ýurtda azyk we senagat önümleriniň barha gymmatlaýan, şeýle-de 1990-njy ýyllaryň başyndan bäri berlen ýeňillikleriň ýatyrylan we gaz, suw, elektrik togy ýaly hyzmatlara täze nyrhlaryň bellenen wagtyna gabat geldi.
Ýaşaýjylaryň biri Azatlyk bilen söhbetdeşlikde alýan ujypsyz aýlygy bilen bu hili gymmatbaha jaýyň bahasyny tölemegiň aňsat bolmajagy barada ozalam pikir edendigini boýun aldy:
"Döwlet ýolbaşçylary halkyň aladasyny edip, agyr tölegleri geçerler ýa bolmasa tölegi ýeňilleşdirerler öýdüp umyt etdim, emma bu umydym puç çykdy” diýip, ol aýtdy.
Şeýle-de Azatlyga ipoteka tölegleriniň hötdesinden gelip bilmeýän ýaşaýjylaryň öz jaýlaryny gurup beren ministrliklere yzyna gaýtarmaga mejbur bolýandyklary, 5 ýyllap bankyň kredit göterimni tölän we häzir jaýlaryny yzyna tabşyrmaga mejbur bolýan ýaşaýjylara tölän pullarynyň yzyna gaýtarylmaýandygy barada hem maglumatlar gelip gowuşýar.


text:
06.07.2018
2018-nji ýylyň 6-njy iýulynyň ikinji ýarymynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabadyň Halkara howa menzilinden Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasyna iş sapary bilen ugrady.
... Üç sagatdan soň hormatly Prezidentimiziň uçary Türkmenistanyň, Russiýa Federasiýasynyň we Tatarystanyň döwlet baýdaklary bilen bezelen Kazanyň Halkara howa menzilinde gondy.
Uçaryň ýanyndaky haly ýodajygyň ugrunda hormat garawuly düzüldi. Milli lybasdaky gyzlar hormatly Prezidentimize duz-çörek we milli çak-çak tagamy hödürleýärler we gül gowşurdylar.
Bu ýerde türkmen Liderini Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow mähirli garşylady. Tatarystanyň Baştutanynyň çakylygy boýunça bu sapar amala aşyrylýar.
Halkara howa menzilinden Türkmenistanyň we Tatarystanyň Baştutanlarynyň bilelikdäki awtoulag kerweni Kazanyň merkezi böleginde esasy akademiki we okuw jaýlarynyň golaýynda ýerleşýän “Ideýa” tehnoparkyna ugrady.
Tehnoparkyň düzümine işewürlik — inkubator, innowasiýa-tehnologiýa merkezi we nanotehnologiýa merkezi, şeýle hem işewürlik-seýilgähi girýär. Bu merkeziň wezipesi ylma esaslanýan başlangyçlary täjirleşdirmek ulgamyny işläp düzmekdir. Munuň üçin tehnopark degişli kompaniýalara taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň ähli tapgyrlarynda zerur bolan goldawy berýär hem-de taslama, tejribe — konstruktorçylyk we ylmy-gözleg işleriniň geçirilmegine ýardam berýär, işläp taýýarlaýjylaryň, senagat pudagynyň we maýadarlaryň arasynda hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyna goldaw berýär.
Tehnopark 2004-nji ýylda öz işine başlap, 2007-nji ýylda özüniň amaly işi üçin býujetden pul serişdelerini sarp etmegi bes etdi, şondan üç ýyl geçenden soň bolsa ol goýlan maýa serişdeleriniň möçberi boýunça Tatarystan Respublikasy üçin özüni doly ödedi.
... Merkezi girelgäniň ýanynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedowy we Rustam Minnihanowy Tatarystan Respublikasynyň premýer-ministriniň orunbasary, senagat we söwda ministri Albert Karimow we tehnoparkyň innowasiýalar boýunça direktory Oleg Ibragimow garşyladylar we Tatarystanyň senagat mümkinçiliklerine bagyşlanan sergini synlamaga çagyrdylar.
Bu ýerde Respublikanyň esasy kompaniýalary we kärhanalary, şol sanda Türkmenistan bilen öňden bäri hem-de netijeli hyzmatdaşlyk edýän, hususan-da, “Tatneft”, “KAMAZ” we beýleki kompaniýalar öz gazananlaryny görkezdiler.
“Tatneft” kompaniýasy Türkmenistanda 2010-njy ýyldan bäri Goturdepe ýatagynda “Türkmennebit” döwlet konserni bilen baglaşylan şertnama boýunça işledi, guýulary düýpli abatlamak hem-de ýataklaryň nebit gatlaklarynyň önümliligini ýokarlandyrmak boýunça taslamanyň üstünde iş alyp bardy. Guýularyň 38-sinde abatlaýyş işleri ýerine ýetirildi. Geçirilen işleriň hem-de täze tehnologiýalaryň we enjamlaryň ornaşdyrylmagy netijesinde goşmaça nebit alyndy.
Häzirki döwürde taraplar bu şertnamany giňeltmegiň üstünde işleýärler. Bilelikdäki meýilnamalarda 88 guýy bar, olarda gatlaklaryň nebit berijiligini ýokarlandyrmak maksady bilen abatlaýyş işlerini geçirmek zerur bolup durýar. Kompaniýanyň şu sergä gatnaşmagy bolsa türkmen bazarynda öz hyzmatlaryny ilerletmek üçin oňat mümkinçilikdir.
“Tatneftiň” kärhanalarynyň bitewi sergisi ekspozisiýasynyň çäklerinde Russiýanyň bazarlaryna, GDA we Ýewropa ýurtlaryna iberilýän, aýna süýüminden öndürilýän önümler hem görkezildi.
Kazan şäheri Russiýanyň iri uçar gurluşyk merkezleriniň biridir. Bu ýerde uçarlaryň we dikuçarlaryň köpsanlysy taýýarlanylýar, olar raýat awiasiýasynda esasy orny eýeleýär. Sergide Kazanyň awiasiýa senagatynyň önümleri, şol sanda uçarlar, dikuçarlar hem-de uçarmansyz uçujy enjamlar görkezildi. Kazanyň dikuçarlary çykarýan zawody Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmek hem-de dikuçar parkyny döwrebaplaşdyrmak boýunça tekliplerini taýýarlady. Hödürlenilýän tehnikalaryň hatarynda barmasy kyn sebitlerde gaýragoýulmasyz kömegi bermek üçin ulanylýan “Ansat” lukmançylyk dikuçary hem bar.
Maşyngurluşyk we metaly gaýtadan işlemek, himiýa hem-de nebithimiýa, nebit gazyp almak, elektrik energetikasy Tatarystan Respublikasynyň möhüm senagat pudaklarydyr. Şonuň üçin hem sergide oba hojalyk tehnikasy, dürli enjamlar, awtoulaglaryň hereketlendirijileriniň ýaglarynyň, benzinleriň, tekerleriň, poslama durnukly turbalaryň we beýlekileriň nusgalary möhüm orun eýeleýär. Kazanyň motorgurluşyk önümçilik birleşigi öz diwarlyklarynda gazturbina hereketlendirijilerini we energetiki enjamlary, gaz çykarýan serişdeler toplumyny, awtomatiki gaz paýlaýjy beketleri hem-de ýangyç energetik toplumy üçin dürli tehnologiki ulgamlary görkezdi.
Şeýle hem bu ýerde “Ford Sollers” ýeňil awtomobilini görmek bolýar, onuň dürli nusgalary Tatarystanyň awtomobil zawodlarynda çykarylýar.
Durmuşa geçirilen hem-de beýleki geljekki uly taslamalaryň birnäçesiniň tanyşdyrylyşy “Ideýa” tehnoparkynyň innowasion işiniň tejribesi barada gürrüň berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Tatarystan Respublikasynyň ýolbaşçysy lukmançylyk robotyny — simulýatoryny işläp taýýarlaýan we öndürýän merkeze hem baryp gördüler. Onuň önümçiligini “Eýdos” merkezi ýola goýdy, bu barada merkezi esaslandyryjy we baş direktory Lenar Waleýew gürrüň berdi.
“Eýdos” kompaniýasy öz işini 2010-njy ýylda “Ideýa” tehnoparkynda awtotrenažorlary çykarmakdan başlady. Häzirki wagtda kompaniýa diňe bir awto we awiatrenažorlary, halas ediş gulluklary üçin trenažorlary, ýörite tehnikalary öndürmek bilen çäklenmän, eýsem, ýene-de bir ugry—lukmançylyk simulýatorlaryny işläp taýýarlamak we öndürmek ugruny özleşdirdi.
Başarjaň telekeçiler lukmançylyk simulýatorlarynyň 20 görnüşinden gowragynyň önümçiligini ýola goýdular. Olar Ýewropanyň, Aziýanyň, ABŞ-nyň, Günorta Amerikanyň we GDA ýurtlarynyň bazarlaryna iberilýär. Olaryň biri – täsin trenažor gaýragoýulmasyz ýagdaýda lukmançylyk kömegini bermek tälimlerini we başarnygyny işläp taýýarlamak üçin niýetlenendir. Simulýator hakyky adamyň keşbindedir. Ol adamyň skelet gurluşyny gaýtalaýar, adam bedeniniň anatomiki gurluşyna örän ýakyndyr.
Stasionar robot — simulýatory görkezme esbaby hökmünde talyp lukmanlaryň hünär tälimlerini kämilleşdirmek üçin ulanylýar. Ol anesteziologiýadan we reanimasiýadan başlap, harby lukmançylyga çenli dürli ulgamlarda kliniki ýagdaýlary modelirlemek üçin niýetlenendir. Şeýle trenažorlaryň ulanylmagy lukmançylyk biliminiň hilini ençeme esse ýokarlandyrýar.
Trenažoryň simulýasiýa okuwynyň toplumlaýyn ulgamyna ornaşdyrylmagy klinikadan daşky imitasiýany anyk kliniki ýagdaýa has ýakynlaşdyrmaga mümkinçilik berer. Okuw simulýatorlarynyň geljekki hirurgy taýýarlamagyň köpugurly ulgamyna ornaşdyrylmagynyň bu işi has netijeli, esasysy bolsa näsaglar üçin howpsuz ýagdaýda geçirmäge mümkinçilik berer.
Lukmançylyk simulýatory meýilnama hirurgiýasynda “operasiýalaryň türgenleşigini” üpjün edýär. Hirurga näsag baradaky maglumatlary özünde jemleýän fleşkany ýörite enjama birikdirmek ýeterlikdir. Bu enjam maglumatlary Lukmançylyk ylymlary merkeziniň ýörite bölümine geçirýär. Şol ýerde “Eýdos” kompaniýasynyň hünärmenleri maglumatlaryň üstünde işleýärler. Eýýäm şol günüň ertesi klinika maslahat goldawy hem-de “wirtual operasiýany geçirmek mümkinçiligi bilen anyk müşderiniň anatomiýasynyň şekilini alýar. Lukmançylyk ylymlary merkezi şeýle usulda “wirtual operasiýalaryň” ýüzlerçe müňüsini işläp geçmegi meýilleşdirýär.
Milli Liderimize kärhananyň enjamlarynyň öndürilişi we ýygnalyşy, şeýle hem kompaniýanyň robot tehnikasy bölüminiň işi görkezildi.
Häzirki wagtda “Eýdos” Russiýanyň wirtual ýagdaýy ulgamynda programma üpjünçiligini we enjamlaryny işläp taýýarlaýan esasy kompaniýalarynyň biridir. Bu kompaniýa dünýäniň lukmançylyk simulýatorlaryny öndürýän iň gowy kompaniýalaryň bäşliginiň hataryna girýär. Kompaniýanyň önümleri diňe bir daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümler bolmak bilen çäklenmän, eýsem, daşary ýurtlara, hususan-da, Ýewropa we Aziýa ýurtlaryna hem-de ABŞ-a iberilýär.
Ýaponiýanyň iň meşhur lukmançylyk ýokary okuw mekdepleriniň biri bolan Juntendo uniwersiteti hem Kazanda işlenip taýýarlanylan simulýasiýa enjamlary bilen enjamlaşdyrylandyr. 2016-njy ýylyň oktýabrynda kompaniýa uniwersitetiň simulýasiýa merkezi döredilen mahalynda Kazanda taýýarlanylan enjamlaryň ulanylmagy netijesinde, uniwersitet tarapyndan Joint Commission International (lukmançylyk edaralary üçin hil we howpsuzlyk ulgamynda halkara “altyn” standarty) akkreditasiýasynyň üstünlikli geçirilmegi bilen baglylykda, Juntendo uniwersitetiniň hoşallygyna mynasyp boldy.
“SIEMENS” kompaniýasy bilen bilelikdäki önümçiligi döretmek barada hem gepleşikler alnyp barylýar.
Türkmenistanyň we Tatarystanyň Prezidentleriniň bilelikdäki awtoulag kerweni “Ideýa” tehnoparkyndan Kazan Kremline tarap ugrady.
Bu ýerde döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow we Rustam Minnihanow syn ediş meýdançasyna çykdylar, ol ýerde Tatarystanyň Prezidenti belent mertebeli myhmana bu gadymy şäheriň esaslandyrylan gününden biziň günlerimize çenli meşhurlyga eýe bolan bu arheologiki, taryhy we binagärlik ýadygärlikleriniň täsin toplumy barada gürrüň berdi. 2000-nji ýylda Kazan Kremli ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizildi.
150 müň inedördül meýdanda ýerleşen bu muzeý-goraghana dürli desgalarda öz beýanyny tapan tatar hem-de rus medeni ýörelgelerini sazlaşykly utgaşdyrýar. Olar sekiz sany gorag diňleri, şol sanda Kazanyň nyşanlarynyň biri bolan gyşaryp barýan Sýuýumbike diňidir, häzirki wagtda Tatarystan Respublikasynyň Prezidentiniň kabulhanasy bolan Gubernator köşgi, Blagoweşenskiý sabor, Spaso-Preobraženskiý monastyr, Ýunker mekdebi, Kul-Şarif Metjidi we beýlekilerdir.
Şeýle hem Kazan Kremliniň çäginde muzeýler, şol sanda Yslam muzeýi, Tatarystanyň Tebigy taryhynyň muzeýi, Peterburgyň Ermitažynyň şahamçasy — “Kazan — Ermitaž” merkezi we beýlekiler bar.
Kazan Kremli toplumy şäheriň merkezinde, Kazanka derýasynyň çep kenarynda ýerleşýär, bu ýerden Tatarystanyň paýtagtynyň ajaýyp görnüşi açylýar. Onuň binagärlik keşbinde ýewropa, russiýa hem-de gündogar binagärliginiň däpleri sazlaşykly utgaşypdyr. Kazanyň häzirki zaman binagärligi hem özüneçekijidir. Ol özüne öňdebaryjy inženerçilik pikirlerini, ýokary tehnologiýalaryny we iň täze gurluşyk usullaryny, innowasion serişdeleri birleşdirmäge çalyşýar. Türkmenistanyň şäher gurluşygyna hem şeýle ýörelge mahsusdyr. Munuň özi ajaýyp ak mermerli Aşgabadyň keşbinde hem-de onuň durmuş ulgamynyň kaşaňlygynda öz beýanyny tapýar.
Türkmen we tatar Liderleri şäheriň keşbi açylýan ýerde surata düşdüler, soňra Prezident köşgüne baryp, Dabaralar zalyna girdiler, bu ýerde döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Kazan Kremliniň hormatly myhmanlary üçin kitapda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.
Soňra Ojak otagynda resmi surata düşmek dabarasy boldy.
Soňra Mejlisler zalynda iki ýurduň wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow bilen duşuşygy boldy.
Prezident Rustam Minnihanow belent mertebeli myhmana türkmen-tatar gatnaşyklarynyň ösdürilmegine uly üns berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi. Şunuň netijesinde bu gatnaşyklar hil taýdan täze many-mazmuna eýe bolýar. Türkmenistan bilen Russiýanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň çäklerinde Tatarystana möhüm orun degişlidir, munuň özi aýratyn jogapkärçiligi ýükleýär. Siziň saparyňyza aýratyn ynamyň nyşany hökmünde baha berýäris diýip, ol aýtdy.
Ilki bilen, milli Liderimiz Kazan topragynda mähirli myhmansöýerlik hem-de özara gatnaşyklary ösdürmegiň mümkinçiliklerine garamak babatda iň gowy şertleriň döredilendigi üçin minnetdarlyk bildirdi. Şu gün Tatarystanyň senagat kärhanalarynyň tanyşdyrylyşy hem muňa ýardam eder. Döwlet Baştutanymyz şeýle hem Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň adyna ýurdumyzyň Tatarystan bilen hyzmatdaşlyk meselelerinde goldaýandygy üçin minnetdarlyk sözlerini aýtdy.
Söhbetdeşligiň barşynda taraplar däp bolan dostlukly türkmen-tatar gatnaşyklaryny ösdürmegiň häzirki ýagdaýy we geljegi barada pikir alyşdylar. Şol gatnaşyklar bolsa, taryhy arabaglanyşyga hem-de umumy ruhy-medeni gymmatlyklara daýanýar.
Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Rustam Minnihanow Türkmenistanyň hem-de Tatarystanyň netijeli hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn ösdürmäge ygrarlydygyny tassykladylar.
Duşuşygyň barşynda özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçilikleri hem-de ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmek ýaly möhüm ugurlary öz içine alýan meseleler ara alyp maslahatlaşyldy. Türkmenistan bilen Tatarystanyň arasynda ýola goýlan bilim ulgamyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmaga aýratyn üns berildi. Tatarystanyň ýokary okuw mekdeplerinde ýurdumyzdan talyplaryň köp sanlysy bilim alýar.
Sport ulgamy hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda görkezildi, Türkmenistanda we Tatarystanda bu ulgamyň ösdürilmegine uly üns berilýär. Şeýle hem Prezident Rustam Minnihanow Aşgabatda geçirilen Aziada —2017-niň uly üstünligini we ähmiýetini belledi hem-de türkmen paýtagtyndaky täsin Olimpiýa şäherçesine haýran galýandygyny aýtdy.
Milli Liderimiz bu uly sport baýramçylygyny geçirmekde Tatarystanyň tejribesiniň hem ýardam edendigini belledi. Bu ugurda toplanan tejribe geljekde, şol sanda milli ýygyndymyzy Tokioda geçiriljek Olimpiýa oýunlaryna taýýarlamakda hem gerek bolar. Şu ýyl ýurdumyzda agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisi hem geçiriler.
Söhbetdeşler 2009-njy ýylda geçirilen ilkinji “Ýüpek ýoly” rallisini hem ýatladylar. Bu ýaryş Kazanda badalga alyp, Russiýanyň, Gazagystanyň we Türkmenistanyň çäginden geçip, Aşgabatda pellehana geldi. Munuň özi Ýewraziýada iň uzyn hem-de iň çylşyrymly ýol boldy.
Ýeri gelende aýtsak, Rustam Minnihanow “KAMAZ — Master” toparynyň hormatly agzasy we sürüjisi bolup durýar. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hem awtoulag sürmekde ussatlygyny görkezýär. Biz muňa milli Liderimiziň Amul — Hazar rallisiniň geçjek ýolunyň Garagumdaky iň kyn bölekleriniň birini synap görende hem göz ýetirdik.
Bu ýaryşlaryň geçjek ýoly, dakar tapgyryndaky ýaly, gaty uzyn däldir, ýöne ol çylşyrymlydyr we sähranyň ýeňil bolmadyk şertlerinde hakyky göreşi talap edýär diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Tatarystanyň Baştutany Türkmenistanda öňde boljak iri halkara sport bäsleşikleriniň üstünliklere beslenjekdigine ynam bildirdi, türkmen Lideriniň ýurdumyzda sport hereketiniň ösdürilmegini höweslendirmäge berýän ünsi şol üstünligiň girewidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanda Russiýa Federasiýasy bilen strategiki hyzmatdaşlyk nukdaý nazaryndanTatarystan bilen däp bolan dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna uly ähmiýet berilýändigini belledi.
Duşuşygyň ahyrynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Rustam Minnihanow Türkmenistan bilen Tatarystan Respublikasynyň däp bolan dostlukly netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna ygrarlydyklaryny ýene bir gezek tassykladylar hem-de iki ýurduň doganlyk halklaryna bagt, abadançylyk we ösüş arzuw etdiler.
Bu ýerden Türkmenistanyň we Tatarystanyň Baştutanlary bilelikde “Kazan-Arena” stadionyna ugradylar, bu ýerde 2018-nji ýylyň futbol boýunça dünýä çempionatynyň dörtden bir final duşuşygy geçirildi.
Belent mertebeli myhmanlar VIP-münberdäki özlerine niýetlenen ýere geçdiler.
Hormatly Prezidentimiziň ýanynda agtygy Kerimguly hem bar. Ol diňe bir sport janköýeri bolmak bilen çäklenmän, eýsem, ýetginjek çapyksuwarlaryň arasynda geçirilen ýaryşlara gatnaşyp, öz ussatlygyny görkezdi, şondan soňra bolsa bedewleri sport ýaryşlaryna taýýarlamak bilen meşgullanyp başlady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sportuň hakyky tarapdary hem-de ony wagyz ediji bolmak bilen, sporta söýgini ogluna we agtyklaryna geçirip, halypaçylygyň hem-de dowamatlylygyň şöhratly däplerini dowam etdirýär. Milli Liderimiziň şu iş saparynyň Belgiýanyň we Braziliýanyň ýygyndylarynyň arasynda Kazanda geçirilýän futbol oýnuna gabat gelýändigi sebäpli döwlet Baştutanymyz bu ýere agtygy Kerimguly bilen geldi. Atasy bilen geçirilen pursatlar onuň üçin hemişe hakyky parasatlylyk mekdebidir we durmuş sapaklarydyr.
Şeýlelikde, “Kazan — Arena” stadionynyň münberleri janköýerlerden doly. Bu ýerde hakyky sport baýramçylygynyň ýagdaýy emele geldi.
Meýdança Braziliýanyň we Belgiýanyň toparlary çykdy, oýun başlandy...
Milli Liderimiziň şunuň ýaly uly sport baýramyna gatnaşmagy ýurdumyzda sportuň ösdürilmegine hem-de wagyz edilmegine, bu ulgamda halkara gatnaşyklarynyň giňeldilmegine, türkmen sportunyň dünýä derejesinde işjeň ilerledilmegine ägirt uly üns berilýändiginiň ýene bir subutnamasydyr.
Milli Olimpiýa komitetiniň Başlygy bolup durýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ýokary derejeli gepleşikleriň gün tertibine, daşary ýurtlara saparlarynyň maksatnamasyna hemişe sport meselesiniň girizilýändigini bellemek gerek, şolaryň barşynda döwlet Baştutanymyz wagtynyň azdygyna garamazdan, dürli ýurtlarda häzirkizaman sport düzümleriniň guralyşy bilen tanyşmaga mümkinçilik tapmaga çalyşýar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň futbol boýunça Russiýada geçirilýän dünýä çempionatynyň dörtden bir final oýnuna hormatly myhman hökmünde çagyrylmagy ýurdumyzyň sport ulgamynda döwletara hyzmatdaşlygyny ösdürmek babatynda hem aýratyn ähmiýete eýedir.
2017-nji ýylda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary türkmen sportunyň ösüş taryhynda täze sahypany açdy, onuň açylyş dabarasyna Aşgabatda Tararystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow gatnaşdy.
Türkmenistan eýýäm özüni iri halkara ýaryşlaryny ýokary derejede geçirmäge ukyply ýurt hökmünde görkezdi we sebitde hem-de bütin dünýäde sport durmuşyna baý bolan merkezleriň birine öwrülmäge tarap okgunly hereket edýär.
Häzirki wagtda ýurdumyz sentýabr aýynda “Amul — Hazar 2018” Halkara rallisini we noýabr aýynda agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny geçirmäge taýýarlanýar. Bu iri möçberli bäsleşikleriň üstünlikli guralmagy Türkmenistanyň dünýä abraýyny, şol sanda sport ulgamynda ornuny pugtalandyrar.
Häzirki döwürde Türkmenistanda sport bilen meşgullanýanlaryň sany barha artýar, jemgyýetde onuň möhümligine we ähmiýetine düşünýänleriň sany köpelýär. Bu babatda Türkmenistan sagdyn-durmuş ýörelgesiniň, bedenterbiýäniň we sportuň uzakmöhletli geljekde hem, ýakyn geljekde hem ösdürilmegine gönükdirilen üstünlikli amala aşyrýan çäreleri bilen beýleki ýurtlara oňyn görelde görkezýär. Bu syýasatyň aýdyň netijeleri we üstünlikleri ýurdumyzda bedenterbiýe-sagaldyş we sport hereketiniň milli Liderimiziň we halkymyzyň, döwletiň we jemgyýetiň tagallalarynyň sazlaşykly utgaşýandygyny görkezýär.
Halkara sport hereketini ösdürmekdäki uly hyzmatlarynyň ykrarnamasy hökmünde Türkmenistanyň Baştutanyna Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň ýokary sylagynyň – Hormat ordeniniň gowşurylandygyny ýatladýarys.
Iş saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Kazanyň howa menzilinden Watanymyza ugrady. Birnäçe wagtdan soň, döwlet Baştutanymyzyň uçary Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde gondy. Bu ýerde milli Liderimizi resmi adamlar garşyladylar.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Ady: Lukmançylyk gips sargylary
Düzümi: 100% pagta sargysy, gips
Goşmaça maddalar: Kalsiý sulfat ýarymgidrat we berkidiji himiki serişdeler
Görnüşi: Gipsli sargy
Ulanmaga görkezmeleri: Döwük-çykyk ýagdaýlarda, ortopediki düzetmelerde, bogun we süňklerde kadadan gyşarmalary bolan ýagdaýynda ulanylýar
Garşy görkezmeleri: Ýok
Ulanyş usuly: +20°C-+35°C temperaturaly suwy ulanmaly, gipsli sargyny wertikal ýagdaýda tutup 1-2 sekund doly suwa çümdürmeli, artykmaç suwy sykyp aýyrmly we şikes ýeten ýere tekiz saramaly, 2-8 minut arasynda doňmaly
Islenilmeýän täsirleri: Ýok
Ilkinji kömek çäreleri: Deri we göz bilen galtaşanda suw bilen ýuwmaly, dem alyş ýollaryna düşende açyk howa çykyp dem almaly, ýuwdulanda köp mukdarda suw içirmeli we lukmana ýüz tutmaly
Saklanyş şerti: Otag temperaturasynda, günüň şöhlesinden goralýan, gury ýerde saklamaly
Ulanma möhleti: 3ýyl
Öndürijiniň ady we salgysy: ”Zyýansyzlandyrylan sargy serişdelerini öndürýän kärhanasy”, Daşoguz ş., Bitaraplyk şaýoly 126 jaýy.
Tel: 800(322)-26604;
faks: 800(322)-25988


text:
2017-nji ýylyň global pasportlar indeksi çap edildi. Çarşenbe güni "Arton Capital" geňeşdarlyk firmasynyň çap eden hasabatynyň maglumatlaryna görä, Singapuryň pasportyna dünýäniň “iň güýçli pasporty” diýen dereje berildi.
Bu dereje pasportyň “wizasyzlyk boýunça alan bahalaryna”, ýagny pasportyň eýesiniň wizasyz ýa-da baryp wiza alyp bilýän ýurtlarynyň möçberine esaslanýar.
Singapuryň pasporty bu meselede 159-njy derejäni alýar, onuň yzyndan 158 dereje bilen Germaniýa, 157 dereje bilen Şwesiýa ýaly ýurtlar gelýär.
Sanawda adatça öňdeligi soňky iki ýylda birinji bolan Germaniýanyň liderliginde esasan ýewropa ýurtlary eýeleýärdi, emma Portugalyň singapurlylar üçin wiza talabyny ýatyrmagy bu ýurdy 2017-nji ýylyň sanawynda iň ýokary derejä çykardy.
Pasportynyň güýji boýunça Türkmenistan bu ýyl 48, 84 derejsini alypdyr. Emma Gyrgyzystan 58, 72, Özbegistan 54, 72 derejelerini alypdyr.


text:
Aşgabadyň azyk dükanlarynda Ahal welaýatynda öndürilýän “Ahal” atlandyrylýan pagta ýagy satuwa çykaryldy.
“Ahal” ýagynyň köpden bäri gyt haryda öwrülip, alyjylaryň ol harydy gözläp, Aşgabadyň dükanlaryna aýlanmaly bolandyklaryny, onuň satuwa çykarylan halatynda, uly nobatlary emele getirendigini Aşgabadyň ýaşaýjysy 60 ýaşly öý hojalykçy Bagdagül daýza aýdýar.
“Bir ýyldan hem gowurak wagt bäri pagta ýagyň gytalmagynyň sebäpleri barada ilata maglumat berilmedi. Ilat arasynda bolsa pagtanyň az öndürilýänligi bilen baglymyş diýen gürrüň ýaýrady. Ýöne pagta özümizde önýär ahyryn. Onsoňam pagta geçen ýylam, bu ýylam plandan artyk tabşyryldy diýip, habar beriş serişdeleri maglumat berip durlar. Pagta plany dolýan bolsa, ondan öndürilýän ýaglar näme sebäpden gytalýar?” diýip, Bagdagül daýza aýdýar.
Häzir “Ahal” ýagynyň satuwa çykandygyny ýaşaýjylar aýdýarlar. Ýöne olaryň sözüne görä, ol dükanlaryň tekjelerinde goýulyp, ilata elýeterli edilip arkaýynlykda satylmaýar. Haýsy dükana baryp “Ahal” ýagyny sorasaň, dükanyň ýeňse tarapyny salgy berýärler.
Tot-tozanyň içinde dükanyň ýeňsesinde her ele berilýän iki gap “Ahal” ýagyyň gapdaly bilen alyjylara geçmeýän gymmat baha azyk önümlerini hem goşup berýärler. Goşmaça berilýän azyk önümlerinden ýüz öwren alyja “Ahal” ýagynyň berilmeýändigini aýdýarlar.
Munuň sebäbini soranyňda satyjy: “Men näme edeýin?! Baryň, dükanyň içine girip, ýolbaşçylardan soraň” diýip jogap berýärler. Dükanyň içinde bolsa ýönekeý satyjylardan başga dükanyň müdirini ýa başga bir jogapkär adamy tapyp bolmaýandygyny aýdýarlar.
Aşgabadyň Andalyp köçesiniň ugrunda ýerleşýän Türkmenistanyň azyk senagaty döwlet birleşiginiň Türkmentagamlar söwda öýünde, ýagny “Sowgat” atlandyrylýan azyk dükanynyň arka ýüznde satylýan “Ahal” ýagynyň gapdalyna goşmaça berilýän agramy 50 gram, bahasy 1 manat 50 teňňe bolan daşary ýurtdan getirlen gymmat bahaly kökeden ýüz öwreninde, özüne “Ahal” ýagynyň berilmändigini aýdyp, aşgabatly ýaşaýjy Oraz aga gürrüň berdi.


text:
Kerri bilen Lawrow Siriýa babatda dil tapyşmaga çalyşýar0
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri bilen Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow sişenbe güni Berlinde gepleşik geçirip, Siriýadaky graždanlyk urşy we beýleki meseleler boýunça dil tapyşmaga çalyşdylar.
Lawrow Birleşen Ştatlary Siriýanyň oppozisiýasyna Damask bilen göni gepleşik geçirmek babatda basyş etmäge çagyrdy. Ol siriýalylaryň öz içerki meselelerini özleriniň çözmelidigini nygtady.
Duşenbe güni Britaniýanyň paýtagty Londona edýän saparynyň dowamynda Kerri has köp halkara goldawyna garaşýan Siriýa oppozisiýasynyň ýeliň ugruna öz başyna goýberilmejekdigini aýtdy.
London Kerriniň Ýewropa we Ýakyn Gündogara edýän saparynyň ilkinji duralgasy boldy. Ol Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary wezipesine belleneni bäri ilkinji gezek daşary ýurtlara resmi sapar edýär.
Lawrow gepleşikleriň önjeýli bolandygyny aýtdy. Olar beýleki arap ýurtlaryndaky wakalar, Ýakyn Gündogar, Owganystan we Demirgazyk Koreýa bilen Eýranyň ýadro programmalary barada hem maslahatlaşypdyrlar.
Birleşen Milletler Guramasynyň çaklamalaryna görä, Siriýadaky çaknyşyklarda häzire çenli 70 müň adam heläk bolupdyr. Russiýa bolsa prezident Başar al-Assad bilen arasyny saklaýan az sanly ýurtlaryň biridir.
ABŞ-nyň baş diplomaty Kerri saparynyň dowamynda Fransiýada, Italiýada, Türkiýede, Müsürde, Saud Arabystanynda, Birleşen Arap Emirliklerinde we Katarda hem bolup, bu ýurtlaryň liderleri bilen gepleşik geçirer.


text:
7-nji maýda BMG-ň Ženewadaky edarasynda guramanyň Adam hukuklary geňeşiniň Ähliumumy syny boýunça işleýän topary Türkmenistanyň adam hukuklary borçlaryny ýerine ýetirişi baradaky milli hasabatyny diňledi. Şonda, türkmen resmileri Türkmenistanyň öz raýatlarynyň ýurduň daşyna çykmak hukugyny kanun taýdan berjaý edýändigini aýtdy.
Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan we özleriniň daşary ýurda goýberilmeýändigini öňe sürýän raýatlar bilen bir hatarda Türkiýedäki türkmen zähmet migrantlary türkmen resmileriniň Ženewadaky çykyşyna uly seslenme bildirip, hakykat ýüzünde Türkmenistandaky ýagdaýyň düýpgöter başgaçadygyny öňe sürýärler.
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri“ gepleşiginiň bu günki sanyny redaksiýa gelip-gowuşýan islegleri nazarda tutyp Türkmenistandan daşary ýurda goýberilmeýänleriň ykballaryna we olar bilen bir hatarda zähmet migrantlarynyň türkmen resmileriniň hasabatyna bildiren seslenmelerine gönükdirýär.
Gepleşigi diňläp, bu temadaky pikirleriňizi we tejribeleriňizi aşakdaky forumda teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.


text:
TAPGYRYŇ UMUMY AÝRATYNLYKLARY:
4 TAPGYRDA 30 FUTBOLÇY: Yzda galan dört tapgyrdan soň, şu möwsümde tapawutlanan futbolçylaryň sany 30-a deňleşdi.
30 FUTBOLÇY — 36 GOL: Şu güne çenli möwsümde derwezelere 36 pökgi geçirildi.
36-nyň 5-i 4-nji TAPGYRYŇKY: Ätiýaçda bir oýny galan tapgyrda 3 duşuşykda 5 gol bar.
ADALATLY PAÝLAŞYK: Tapgyrda geçirilen 3 duşuşygyň biri ýer eýeleriniň, biri myhmanlaryň ýeňşi bilen tamamlanan bolsa, bir duşuşykda utuklar paýlaşyldy — deňme-deňlik.
«DUBLLARYŇ MÖWSÜMINIŇ» 4-nji TAPGYRY HEM BOŞ GEÇMEDI: Her tapgyrda bir oýunçynyň iki gezek tapawutlanmagy, 25-nji möwsümiň esasy aýratynlyklarynyň biri. Bu gezek hem adat bozulmady — Aly Gurbany bir duşuşykda iki gezek tapawutlandy.
"Şagadam" – "Aşgabat" – 2:0 (0:0)
Gollar:
1:0, Amir Gurbani 56,
2:0, Amir Gurbany 85.
HABARYŇYZ BARMYDY?: Şu duşuşyk «Şagadamyň» Ýokary ligadaky 700-nji ýubileý duşuşygydyr.
ÝENE BIR ÝUBILEÝ: «Kenarlylar» Ýokary ligadaky 270-nji ýeňşini gazandy.
4 TAPGYRDA GELEN LIDERLIK: «Aşgabady» Amir Gurbanynyň iki goly bilen ýeňen «Şagadam» ahyrsoňy ýaryş tertibiniň birinji ornuna geçdi. «Kenarlylaryň» bu orna mundan öň näçenji ýylda geçip görendigini takyklamak üçin ep-esli arhiw dörmeli bolsa gerek.
GURBANY — KERWENBAŞY: Duşuşkdaky dubly bilen gollarynyň sanyny 3-e çykaran Amir Gurbany häzirlikçe şu möwsümde iň kän pökgi geçiren futbolçy.
ÝENE MYHMANÇYLYK, ÝENE GUSSA: Amangylyç Koçumowyň şägirtleri myhmançylykda geçiren bassyr ikinji duşuşygynda ýeňilýärler.
IŇ ÝAKYN BÄSDEŞDEN 2 ESSE: Şu möwsümde öz meýdanynda 8 gol geçirip, birinji orunda barýan «Şagadam» bu netije babatda iň ýakyn bäsdeşleri bolan «Balkan», «Merw» we «Ahaldan» 4 gol öňde.
ÝENE BIRINJI: Ligada soňky 3 duşuşygynam öz meýdanynda geçiren «Şagadam» şolaryň üçüsinde-de ýeňiş gazanyp, häzirlikçe, öz meýdanynda iň kän ýeňiş gazanan topardyr.
"Turan" – "Merw" – 0:1 (0:1)
Gol:
0:1, Elzar Kurbanow 44.
OLAR SYRYNY BILÝÄR: Yzda galan 4 tapgyrdan soň, myhmançylykda çykyş edip, ýeňiş gazanyp gördi. Täsin tarapy, bu toparlaryň ikisi hem Mary welaýatyna degişli.
320-niň NESIBESI DAŞOGUZ EKEN: 320 näme? 320 — «Merwiň» Ýokary ligada gazanan ýeňişleriniň sany. Ýubileý ýeňşiň nesibesi Daşoguz şäheri eken.
"Energetik" – "Balkan" – 1:1 (1:0)
Gollar:
1:0, Didar Durdyýew (pen) 7
1:1, Azat Garajaýew 85.
ELDEN GIDEN DIŇE ÝEŇIŞ DÄL: Soňky minutlarda elden giden ýeňiş, «Energetigiň» elinden has uly bir üstünligi — ýaryş tertibiniň birinji basgançagyndaky ýerini aldy.
100-e 1 ÄDIM: «Energetik» ýene-de ýekeje utuk gazansa, Ýokary ligada gazanan utuklarynyň sanyny 100-e çykarýar.
MÖWSÜMDÄKI ILKINJI DEŇLIK: Şu duşuşyk Ýokary liganyň 25-nji möwsüminde deňme-deňlik bilen tamamlanan ilkinji oýundyr.
MYHMANÇYLYKDAKY «HEZZET»: Şeýlelikde, «Balkan» şu möwsümde myhmançylykda geçiren duşuşyklarynda ilkinji goluny geçirdi.
«Altyn asyr» — «Ahal» (senesi üýtgedildi)
«Köpetdag» — dynç güni


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
GERMANIÝA FEDERATIW RESPUBLIKASY - BERLIN
Türkmenistanyň Prezidenti Gyýanlyda geçirilen nahal ekmek çäresine gatnaşdy
18 Oktýabr 2018
Gyýanly Polimer toplumynyň innowasionlygy we netijeliligi halkara şahadatnamalary bilen bellenildi
18 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidentiniň gatnaşmagynda Gyýanlyda gazhimiýa toplumy açyldy
18 Oktýabr 2018
Daşary işler minstrliginde Türkmenistanyň Prezidentiniň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynda beýan eden başlangyçlaryny durmuşa geçirmeklige bagyşlanan duşuşyk geçirildi
08 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidenti Gyýanlyda geçirilen nahal ekmek çäresine gatnaşdy
Penşenbe, 18 Oktýabr 2018
Gyýanly Polimer toplumynyň innowasionlygy we netijeliligi halkara şahadatnamalary bilen bellenildi
Penşenbe, 18 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidentiniň gatnaşmagynda Gyýanlyda gazhimiýa toplumy açyldy
Penşenbe, 18 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow:
"Dünýäniň häzirki ösüşiniň esasy ugurlary we olar babatynda biziň ýurdumyzyň tutýan orny Türkmenistanyň giň we doly möçberli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin saýlap alan ýolunyň, onuň häzirki zamanyň - syýasatyň, ykdysadyýetiň, söwdanyň, maglumat, medeni, ylym-bilim, gumanitar we beýleki ugurlardaky möhüm meselelere işjeň gatnaşmagynyň dogrulygyny tassyklaýar."


text:
Memleket basshysy Koreıa Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Kan Gıon Hvamen kezdesti.
Kezdesý barysynda taraptar yntymaqtastyqtyń ózekti máselelerin jáne eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynastardyń damý perspektıvalaryn talqylady.
Nursultan Nazarbaev Koreıa Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrine iltıpat bildirip, ekijaqty baılanystardyń senimdi sıpatqa ıe bolyp otyrǵanyn atap ótti.
– Astana men Seýl arasynda senimge negizdelgen dostyq qatynas ornap, ekonomıkalyq yntymaqtastyq qarqyndy damyp keledi. Ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq ózara yqpaldastyqtyń kóptegen máseleleri sheshimin tabýda. Sizderdiń Ortalyq Azıada júrgizip jatqan belsendi jumystaryńyzdy qoldaımyz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Koreıa Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri kezdesýge múmkindik bergeni úshin rızashylyq bildirip, Qazaqstan astanasynan alǵan áseri jóninde aıtty.
– Bul – Qazaqstanǵa jáne Astanaǵa jasaǵan alǵashqy saparym. Men úshin saparymnyń elordalaryńyzdyń 20 jyldyǵyn merekeleý qarsańynda ótýiniń máni zor. Osy kezeń ishinde Astana damýdyń úlken jolynan ótkenine tánti boldym, – dedi Kan Gıon Hva.
Kezdesýde syrtqy ister vedomstvosynyń basshysy Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Mýn Chje Inniń ystyq yqylasyn jetkizdi.
– Prezıdent Mýn Chje In 25 jyl ishinde elderimiz arasynda qalyptasqan berik negizge súıene otyryp, yqtymaqtastyǵymyzdy odan ári damytýǵa jáne nyǵaıta túsýge nıetti, – dedi Kan Gıon Hva.


text:
On ýyl mundan ozal Orsýetiň Tbilisi bilen arasyndaky bäş güne çeken urşuň esasy maksady “Gürjüstanyň döwlet gurluşyna” hüjüm etmekdi diýip, Gruziýanyň ozalky prezidenti Mihail Saakaşwili aýtdy. Ol öz ýurdunda amala aşyrylan reformalaryň regiondaky beýleki döwletlere “nusgalyk” bolandygyny, bu ýagdaýyň bolsa Orsýetiň göwnünden turmandygyny öňe sürdi.
Saakaşwili 2008-nji ýylyň awgustynda bolup geçen urşuň 10-njy ýyl dönüminiň öňüsyrasynda Current Time TV-de çykyş etdi. Uruşda rus goşunlary Gruziýanyň territoriýasyna girip, ÝB-niň başlangyçlary bilen durmuşa geçirilen parahatçylyk ylalaşygynyň öň ýany yza çekilipdi.
Uruş gutarandan soň, Orsýet Gürjüstandan bölünip aýrylan Günorta Osetiýa we Abhaziýa regionlarynda müňlerçe harby ornaşdyrdy. Ol bu iki regionyň ikisini-de garaşsyz diýip ykrar etdi. Tbilisi bilen Moskwa ýerli ýerden urşy başlatmakda birek-biregi aýyplaýar.
“Orsýetiň basybalyjylygynyň aňyrsynda ýatan baş maksat diňe bir döwlet hökmünde Gürjüstana hüjüm etmek ýokdy, eýsem, ol Gürjüstanyň döwlet gurluşyna hüjüm etmegi maksat edindi. Sebäbi Gürjüstanyň döwlet gurluşynda amala aşyrylýan reformalar Orsýete bökdençlik döredýärdi” diýip, Saakaşwili Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen “Amerikanyň sesi” (VOA) kanalynyň bilelikde howandarlyk edýän rus dilindäki Current Time TV kanalynda çykyş etdi. Ol özüniň nireden aragatnaşyga geçýändigini mälim etmezden 27-nji iýulda Skype arkaly habarlaşdy.
2003-nji ýylda Gürjüstanda bolan Bägül rewolýusiýasynyň yzýany hökümet başyna geçip, dürli reformalar bilen ýurdy ymykly Günbatarçy ýola ataran Saakaşwili öz ýurdunyň “nusgalyk” derejä baryp ýetendigini, şol sebäpden Orsýetiň oňa hüjüm edendigini aýtdy.
“Gynansak-da bu üstünlikler Kremliň hojaýynynda bahylçylyk duýgularyny döredip, ony ynjalykdan gaçyrdy” diýen Saakaşwiliniň “Kremliň hojaýyny” diýmek bilen Wladimir Putini göz öňünde tutandyr diýip çak edilýär. Uruş döwründe Putin Orsýetiň premýer-ministri, ýurduň häzirki premýer-ministri Dmitri Medwedow bolsa şol wagtlar prezidentdi.
Uruşdan öň orsýetli resmiler Gruziýanyň Saakaşwiliniň ýolbaşçylygynda NATO guramasyna agza bolmak üçin edýän tagallalaryna düýbünden garşy çykyp çykyş etdiler. Moskwanyň dürli meseleler sebäpli, şol sanda onuň Abhaziýa we Günorta Osetiýanyň Gürjüstandan bölünip aýrylmagyny goldamagy bilen iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar has-da dartgynlaşypdy.
Orsýet “Günorta Osetiýanyň esasy şäheri bolan Tskhinwali şäherine hüjüm etmek bilen, Gruziýa urşuň başyny başlady” diýen pikiri öňe sürýär. Söhbetdeşligiň dowamynda Saakaşwili urşuň başyny Orsýetiň başlandygyny gaýtalap: “Diňe arassa kemakyllar we arassa paňkelleler urşy Gruziýanyň turuzandygyny aýdyp biler” diýdi.
50 ýaşly Saakaşwili 2004—2013-nji ýyllar aralygynda Gruziýa baştutanlyk etdi. 2012-nji ýylda geçirilen parlament saýlawlarynda Saakaşwiliniň partiýasy Gürjüstanyň oppozisiýaçylaryndan düzülen “Arzuw” partiýalar bileleşiginden ýeňildi.
Iri reformalary durmuşa geçiren Saakaşwili özüniň ýurda baştutanlyk eden döwrüniň soňky ýyllarynda wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanýar. 2006-njy ýylda gozgalan jana kast edişlik boýunça iş bilen baglylykda “wezipesinden hyýanatçylykly peýdalandy” diýlip höküm çykarylansoň, Saakaşwili häzirki wagtda Gruziýada gözlenýänleriň hataryndadyr. Ol gaýybana geçirilen sud diňlenişiginde 3 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Saakaşwili özüniň prezidentlik möhleti tamamlanandan soň, syýasy karýerasyna Ukrainada dowam etdi.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko 2015-nji ýylda Saakaşwilini Ukraina getirip, ony Odesa regionynyň häkimi wezipesine belledi. Ýöne korrupsiýa bilen bagly öňe sürülýän gürrüňler, hem-de ýurtda reformalary amala aşyrmak boýunça Saakaşwiliniň eden çagyryşlary sebäpli iki dostuň arasyna tow düşdi. Ol 2017-nji ýylyň iýul aýynda ukrain raýatlygyndan mahrum edildi. Saakaşwili häzirki wagtda daşary ýurtda ýaşaýar.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 88-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Hytaýdan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen tehniki kükürdi, ABŞ-dan gelen işewürler bolsa ýodly kalini we tehniki ýody (“Türkmenhimiýa” DK) satyn aldylar. Bulardan başga-da, Russiýadan, BAE-den, Şweýsariýadan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler daşary ýurt puluna boýalan tüýjümek önümleriň giň görnüşini, bugdaý ununy, nah ýüplügi we pagta süýümi satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 14 million 137 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýanyň we Şweýsariýanyň işewürleri 4 million 400 müň manatdan gowrak maşyngurluşyk önümleriniň we süýji-köke önümleriniň giň görnüşini satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 21 million 644 müň manatdan gowrak ýük awtoulagyny, polipropileni (TNGIZT), azyklyk bugdaýy, pagta süýümini satyn aldylar.


text:
Aşgabatda hususy awoulaglary ak reňke boýatmak çäresi başladylandan soň, häzirki wagtda ýaşaýjylaryň ulaglary bilen baglylykda dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolup başlandygyna üns çekilýär.
Paýtagtyň ýaşaýjysy Saparyň aýtmagyna görä, ol gara reňkliawtoulaglaryň jerime duralgasyna ýygnalýandygyny eşiden dessine, öz maşynyny Çoganlyda bir tanşynyňka eltip goýup, soňra bir ussahanada amatlyrak baha ony ak reňke boýadypdyr.
Bu işleriň amatlyrak düşendigine begenen sürüjiniň begenji uzaga çekmändir. Döwlet awtoinspeksiýasynda oňa gara reňkli awtoulagyny ak reňke boýamaga rugsat hatyny almalydygyny, soňra bolsa awtoulagyny ýörite lisenziýasy bolan awtoserwislerde, ýagny Hundaý merkezinde, Kamaz merkezinde ýa bolmasa Toýota merkezinde ak reňke boýatmalydygyny aýdypdyrlar.
Sebäbi rugsat haty bolsa-da, hususy awtoulag bejerýän ussahanalaryň kanuny möhürleri bolmansoň, olara gara reňkli awtoulaglaryň ak reňke boýalandygyny tassyklaýan resminamany bermäge hukugynyň ýokdugy aýdylýar.
Şol bir wagtda gara reňkdäki awtoulagny ak reňke boýatmaga ýagdaýy ýetmän maşyn eýeleri onysatmakçy bolanynda hem kynçylyklar başlandy. Häzirki söwdalar başa barmaýar. Awtoulag eýeleri öz ulaglary üçin 40-50 müň manat aralykda pul sorasalar, alyjylar 10-20 müň manat hödürleýärler. Netijede awtoulag eýeleri näme karara geljeklerini bilmän kösenýärler.
Awtoulagny sataýyn diýse üçden bir baha soralýar. “Jerime awtoduralgasyna salnan awtoulag uzak dursa-da, onuň näme boljagy belli däl. Ynha görseň awtoulagyň käbir şaýlary ýitip ugrar, hiç kim bu zatlar üçin jogapkärçilik çekmeýär” diýip, bir sürüji aýdýar.
Awtoulaglaryny ak reňke boýamaly sürüjileriň bolsa sanynyň gün-günden artýandygyny, indi gara gök, gara ýaşyl, gyzyl reňkli awtoulag eýeleriniň hem döwlet awtoinspeksiýasynyň işgärleri tarapyndan saklanyp, jerime awtoduralgasyna ugradylýandygyny ýaşaýjylardan eşitmek bolýar.
Ýatladyp geçsek, 2017-nji ýylyň 28-nji dekabrynda polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan gara reňkli awtoulaglary ak reňke boýamaklyk talap edilip başlandy. Şondan bäri sürüjiler dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny aýdýarlar.


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty
Umumy Meýdany: 230 000 m2
Kuwwaty: 300 000 ýolagçy/ýyl; 75 000 ulag/ýyl
Duralganyň uzynlygy: 256 metr, (bir wagtda): ýük göterijiligi 5400 DWT-lik 4 sany gämini kabul edýär
Terminal binasy: 800 ýolagçy
Myhmanhana: 50 orunlyk
Ýolagçy we ýük terminaly 230 000 inedördül meýdanda ýerleşýär. Terminal ýylda 300 000 ýolagça we 75 000 ulaga hyzmat etmek üçin niýetlenendir. Terminalyň 256 metr uzynlykda gurnalan duralgasyna bir wagtyň özünde iki sany gämi ýanaşyp biler.
Terminalyň awtomobiller we ýolagçylar üçin has oňaýly bolmagy üçin bir tarapynda demir ýol wagonlary, beýleki tarapynda bolsa awtoulag duralgalary göz öňünde tutuldy. Awtoulaglar üçin ýörite gözegçilik merkezi ýerleşdirildi.
Ýolagçylaryň rahat syýahat etmegi üçin ähli mümkinçilikler göz öňünde tutulyp gurlan terminalyň binasy 800 ýolagça niýetlenendir. Onuň içinde 20 sany petek satylýan, pasport we gümrük resmileşdiriş nokatlary ýerleşdirildi. Resmileşdiriş nokadynda ýolagçylara tiz hyzmat etmek maksady bilen ornaşdyrylan tilsimatlar we gümrük barlag enjamlary dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň önümleridir.
Ýolagçy we ýük terminalynyň düzüminde 50 orunlyk döwrebap myhmanhana hem bina edildi. Bu myhmanhanada syýahat edýän ýolagçylar we porta gelen gämileriň ekipažy dynç alyp bilerler.


text:
Türkmenistanda 2017-nji ýylyň başynda, ýyllyk sosial-ykdysady we medeni görkezijileri esasynda, ýurduň etrap-şäherleriniň arasynda bäsleşik yglan edildi. Bäsleşikde Mary welaýatynyň Wekilbazar etraby ýeňiji boldy. Gurbanguly Berdimuhamedow Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyny 1 million ABŞ dollary möçberindäki pul baýragy bilen sylaglamak hakyndaky...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
28.01.2018 03:49
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#118)