text:
17 Kasım 2016 Perşembe
Türkmenistanda Hazarýaka Döwletleriň Ygtyýarly Wekilleriniň Nobatdaky Duşuşygy Geçirilýär
Türkmen paýtagtynda Hazarýaka döwletleriň ygtyýarly wekilleriniň nobatdaky mejlisi işini dowam etdi. Bu mejlis Hazar sebitiniň ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň täze kadalaşdyryjy—hukuk resminamalarynyň taslamalaryny ylalaşmak maksady bilen geçirilýär.
Ozal habar berlişi ýaly, Daşary işler ministrligi, Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri baradaky döwlet kärhanasy tarapyndan guralan dört günlük duşuşyga Azerbaýjanyň, Eýranyň, Gazagystanyň, Russiýanyň hem-de Türkmenistanyň degişli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de esasy hünärmenleri gatnaşýarlar.
Düýn bilermenler ulag ulgamynda Hazarýaka döwletleriniň hyzmatdaşlygy hakynda Ylalaşygyň taslamasy boýunça gyzyklanma bildirip pikir alyşdylar. Bu resminama ýük we ýolagçy gatnawlaryny işjeňleşdirmäge, ulag hyzmatlarynyň görnüşlerini giňeltmäge, häzirkizaman ulag-logistiki düzümi ösdürmäge gönükdirilendir. Şol düzüm bolsa özüne deňiz söwda portlaryny we beýleki ulag kommunikasiýalaryny—awtomobil, demir ýol, howa we beýleki ulgamlary birleşdirýär.
Umuman, bularyň ählisi Hazar sebitiniň ulag-üstaşyr kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga we maýa goýum mümkinçiliklerini ýokarlandyrmaga, onuň Ýewraziýa kontinentiniň üstünden geçýän “Gündogar-Günbatar” we “Demirgazyk-Günorta” halkara ulag geçelgelerine doly derejede goşulyşmagyna, sebit we halkara söwda-ykdysady hem-de syýahatçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga we degişlilikde, Hazarýaka ýurtlaryň ykdysadyýetleriniň ösdürilmegine, olaryň halklarynyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyna ýardam etmelidir.
Şu gün duşuşyga gatnaşyjylar türkmen tarapyndan taýýarlanylan ýene-de bir resminamanyň – Hazar deňzinde ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Teswirnamanyň taslamasyny içgin ara alyp maslahatlaşmaga girişdiler.
Mälim bolşy ýaly, 2010-njy ýylyň noýabrynda Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda geçirilen Hazarýaka döwletleriň III sammitinde Hazar deňzinde howpsuzlyk ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşyga gol çekildi. Onda Hazarýaka döwletleriň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna we ýörelgelerine ygrarlydygy, olaryň hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny çuňlaşdymaga we giňeltmäge meýillidigi, şeýle hem taraplaryň sebit howpsuzlygyna we durnuklylygyna, Hazar deňzini diňe parahatçylykly maksatlarda ulanmakda hyzmatdaşlygy ösdürmäge we pugtalandyrmaga goşant goşmaga taýýardygy tassyklanylýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sammitde çykyş edip, berk durnuklylygy hem-de howpsuzlygy üpjün etmegiň Hazarda üstünlikli hyzmatdaşlygyň esasy şerti, degişli meseleleri çözmegiň girewi bolup durýandygyny belledi.
Ýokarda agzalyp geçilen Ylalaşyk çarçuwaly resminama bolmak bilen, terrorçylyga, guramaçylykly jenaýatçylyga, ýaraglaryň, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna, kontrabanda, adam söwdasyna we bikanun migrasiýa garşy göreşmek, deňiz gämiçiliginiň howpsuzlygyny üpjün etmek ýaly ulgamlarda taraplaryň degişli edaralarynyň hyzmatdaşlygy üçin hukuk esasyny döredýär. Onda zerur bolan maglumatlary we iş tejribesini alyşmak, duşuşyklary, geňeşmeleri we beýleki çäreleri geçirmek, şeýle hem bu Ylalaşygy iş ýüzünde durmuşa geçirmek maksady bilen pudagara häsiýetli teswirnamalary baglaşmak göz öňünde tutulýar.
Hususan-da, häzirki döwre çenli türkmen tarapy bellenen ugamlarda Hazarýaka döwletleriniň özara gatnaşyklarynyň netijeli guralyny döretmäge gönükdirilen Teswirnamalaryň ikisini işläp taýýarlady. Olaryň birinjisi—Hazar deňzinde biologiki serişdeleriň bikanun çykarylmagyna (brakonýerçilik) garşy göreşmek ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky teswirnama şu ýylyň noýabr aýynyň birinji ongünlüginde gatnaşýan taraplaryň ylalaşmagyna hödürlenildi .
Gepleşikleriň şu tapgyrynyň barşynda garalýan Hazar deňzinde ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Teswirnama möhüm wezipeleri çözmek—deňiz gämileriniň heläkçiliginiň öňüni almak, gämileriň ekipažlarynyň aglabasynyň we ýolagçylarynyň ömrüni hem-de saglygyny goramak, ulag serişdeleriniň we olarda daşalýan ýükleriň abatlygyny üpjün etmek bilen baglanyşyklydyr.
Resminama düzümler, enjamlara we deňiz gämileriniň enjamlaşdyrylyşyna bildirilýän talaplaryň, kadalaryň hem-de standartlaryň ýerine ýetirilişine, olaryň ulanylyşyna, ekipažyň hünär derejesine, deňizde gözleg we halas ediş işlerini guramaga, şeýle hem deňiz portlarynda gözegçiligi ýola goýmaga, heläkçilikleri derňemäge, deňizde ýüzmek üçin howply bolan daşky şertleriň, şol sanda deňiz gurşawynyň hapalanmagynyň, emeli deňiz desgalarynyň – ýerasty kabelleriň, turbageçirijileriň, buraw desgalarynyň, beýleki gämileriň ýaramaz täsiriniň öňüni almaga degişli meseleleriň ençemesini öz içine alýar.
Türkmenistanyň Hazarýaka döwletleriň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň hem-de Hazar sebitiniň ägirt uly tebigy—serişdeler, energetika, senagat, ulag-üstaşyr kuwwatyndan hemmetaraplaýyn peýdalanmagyň yzygiderli tarapdary bolup çykyş edýändigini bellemek gerek. Hazar sebiti Ýewraziýanyň okgunly ösýän geosyýasy we ykdysady merkezleriniň biri hökmünde ykrar edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde, BMG-niň Durnukly ösüş boýunça “Rio+20” maslahatynda, Hazarýaka döwletleriň baştutanlarynyň sammitlerinde we beýleki iri forumlarda möhüm halkara başlangyçlarynyň ençemesi öňe sürüldi. Olaryň hatarynda Hazar deňzinde ekologiýa we tehnogen howpsuzlygyny üpjün etmek üçin hyzmatdaşlygyň köptaraply täsirli gurallaryny döretmek hakyndaky teklipler bar. Hazar deňziniň täsin tebigy toplumy, çözüň doly manysynda, tutuş adamzadyň baýlygy bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň teklibi boýunça möhüm halkara resminamalary işlenip taýýarlanyldy. Olaryň hatarynda Hazar deňziniň suw biologik serişdeleriniň aýawly saklamak we rejeli ulanmak hakyndaky Ylalaşyk we Hazar deňzinde adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we aradan aýyrmak ulgamynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Ylalaşyk bar. Türkmen tarapy şeýle hem Hazar deňziniň gidrometeorologiýa ulgamynda hyzmatdaşlyk hakyndaky Ylalaşygyň tekstiniň gutarnykly ylalaşylmagyna işjeň ýardam etdi. Bu ylalaşyk boýunça işler Türkmenistanyň Hazar deňziniň gidrometeorologiýasy we hapalanmagynyň monitoringi boýunça utgaşdyryjy komitetde başlyklyk eden döwründe tamamlandy.
Şunuň bilen birlikde, ýurdumyz Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramak boýunça Çarçuwaly konwensiýa (Tähran konwensiýasy) Teswirnamalary işläp taýýarlamaga uly gyzyklanma bilen gatnaşdy. Bu konwensiýa Hazarda biologiki köpdürlüligi gorap saklamak boýunça; Hazar deňziniň ýerüsti çeşmelerden we guryýerde amala aşyrylýan işiň netijesinde hapalanmagyny goramak boýunça tebigaty goramak işiniň hukuk esaslaryny goýdy.
Şu günki mejlise gatnaşyjylar özara peýdaly gatnaşyklary ösdürmäge we çuňlaşdyrmaga meýillidiklerini tassyklap, yzygiderli geňeşmeleri mundan beýläk hem dowam etmegiň möhümdigini nygtadylar. Mejlisiň barşynda anyk teklpleriň birnäçesi beýan edildi.
Şeýlelikde, Hazarýaka döwletleriň garaýyşlarynyň ýakynlaşmagy boýunça ýene-de bir möhüm ädim bolan duşuşyk taraplaryň esasy resminamalaryň taslamalarynyň üstünde işlemegi çaltlandyrmaga meýillidigini ýene-de bir gezek tassyklady. Hazary durnuklylygyň we howpsuzlygyň, durnukly ykdysady ösüşiň, ählumumy abadançylygyň we rowaçlygyň zolagyna, deňhukuklylyk, kenarýaka döwletleriň ählisiniň milli bähbitlerine hormat goýmak ýörelgeleri esasynda meseleleri çözmegiň aýdyň göreldesine öwürmek babatda umumy ymtylmalar şol resminamalaryň esasy häsiýetnamasy bolup durýar.
Ertir Hazarýaka döwletleriň ygtyýarly wekilleriniň 47-nji mejlisi öz işini tamamlar. Duşuşygyň netijeleri boýunça degişli beýanamma gol çekmek meýilleşdirilýär.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanda-hazaryaka-dowletlerin-ygtyyarly-wekillerinin-nobatdaky-dususygy-gecirilyar/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
Türkmenistanda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyndan bolan synçylar topary işe başlady. Olar 12-nji fewralda geçirilýän Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary bilen baglylykda türkmen tarapynyň çakylygy boýunça paýtagtymyza geldiler.
Mälim bolşy ýaly, ozal ýurdumyza Ýewropa döwletlerinden we abraýly halkara guramalaryndan, şol sanda ŞHG-den we ÝHHG-den synçylar çagyryldy. Olara degişli hukuk kadalary bilen kesgitlenen ygtyýarlyklarynyň çäklerinde saýlawlaryň öňýanyndaky möwsümiň barşyna hem-de saýlawlaryň geçiriljek güni ses berlişine syn etmek mümkinçiligi dörediler. Synçylaryň hatarynda Türkmenistana ilkinji bolup GDA-nyň wekiliýeti geldi. Oňa GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiiň Başlygynyň-Ýerine ýetiriji sekretarynyň birinji orunbasary Wiktor Guminskiý ýolbaşçylyk edýär.
Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparda geçirilen duşuşygyň barşynda degişli şahsyýetnamalar gowşuryldy. Myhmanlar Merkezi saýlaw toparynyň bellän çäreleriniň meýilnamasy, saýlaw toparlarynyň düzümi, saýlaw resminamalarynyň nusgalary, umuman, ýerlerde geçirilen işler bilen tanyşdyryldy.
Duşuşygyň barşynda bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň täze kabul edilen Saýlaw kodeksinde hereket edýän halkara kadalarynyň esasy ýörelgeleri—ählumumy saýlaw hukugy, raýatlaryň bäsleşik esasynda geçirilýän saýlawlara meýletin gatnaşmagy, ähli görkezilen dalaşgärler üçin deň mümkinçilikleriň döredilmegi, saýlaw möwsüminiň barşynda
wagyz-nesihat işleriniň erkinligi, raýatlaryň saýlaw hukuklarynyň goralmagy, aýdyňlyk we açyklyk ýaly ýörelgeler berkidildi.
Halkara synçylaryň öňde boljak jemgyýetçilik-syýasy
çärä–Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna gatnaşmagynyň möhümdigi barada aýtmak bilen, olaryň işlemegi üçin saýlaw möwsümine syn etmek, şol sanda ýokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň ynanylan wekilleri bilen duşuşmak üçin zerur bolan ähli şertleriň döredilendigi aýratyn bellenildi. Hususan-da, Merkezi saýlaw toparynyň ýardam etmeginde zerur guramaçylyk tehnikalary we aragatnaşyk bilen üpjün edilen Missiýanyň ştaby açyldy.
Missiýanyň işgärleriniň wezipe borçlaryna synçylaryň işlemegine ýardam etmek, guramaçylyk meselelerini çözmek, sebitler boýunça olary bölmek hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynyň geçirilýän güni olaryň işiniň tertibini kesgitlemek, hasabatlarynyň nusgalaryny we seljermelerini taýýarlamak, beýleki toparlar bilen iş gatnaşyklaryny ýola goýmak işleri girýär.
W.Guminskiniň belleýşi ýaly, GDA-nyň Synçylar topary öz işini döwletiň içerki işlerine gatyşmazdan, umumylykda kabul edilen halkara kadalarynyň esasynda amala aşyrar. Missiýanyň wezipesi erkin we demokratik saýlawlaryň geçirilmegine ýardam etmek bolup durýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
25-nji awgustda türkmen paýtagtynda türkmen-gazak işewürler maslahaty geçirildi, oňa ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri, şeýle hem Gazagystan Respublikasynyň wekiliýetiniň agzalary gatnaşdylar.
Ýygnananlar duşuşygy açyp, soňky ýyllarda türkmen-gazak gatnaşyklarynyň hil taýdan täze mazmun bilen doldurylýandygyny, muňa soňky döwürde ähli derejelerde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmeginiň köp babatda ýardam berýändigini bellediler.
Işewürler maslahatynyň barşynda, Türkmenistanyň Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýeten sepgitleri barada çykyşlar ýaýbaňlandy. Bellenilişi ýaly, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan durmuşa geçirilýän döredijilikli syýasat ýurdumyzyň ýokary derejede ösen döwletleriň hataryna goşulmagyna, türkmenistanlylaryň abadan we bagtyýar durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilendir. Anyk mysallarda türkmen döwletiniň barha artýan ykdysady mümkinçilikleri görkezildi, ol mümkinçilikler çalt depginler bilen geçirilýän ýurdumyzyň ähli halk hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmak bilen baglydyr.
Telekeçilik işini ösdürmek üçin amatly şertleriň döredilmegi Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň esasy ugurlarynyň biridir. Häzirki wagtda türkmen işewürleri daşarky bazarlarda dürli harytlary ýerlemek we hyzmatlary etmek ulgamynda uly mümkinçiliklere eýedirler. Şunuň bilen baglylykda, hususy telekeçilik derejesinde söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk uly mümkinçilikleri açýar. Bellenilişi ýaly, yzygiderli esasda geçirilýän halkara sergileri, ýarmarkalary, maslahatlary, işewürler forumlary telekeçilik düzümleriniň ýakyn hyzmatdaşlygy üçin täsirli guraldyr.
Kosmos tehnologiýalary ulgamynda ýakyn gatnaşyklary ýola goýmak duşuşygyň aýratyn meselesi boldy. Bu ulgamda hyzmatdaşlyk şu ýyl Türkmenistanyň ilkinji emeli aragatnaşyk hemrasynyň älem giňişligine çykarylandygy hem-de ýene bir milli hemranyň uçurylmagy göz öňünde tutulýandygy nukdaýnazaryndan has möhüm ähmiýete eýedir.
Geljegi uly we ygtybarly hyzmatdaş hökmünde belent halkara abraýyna eýe bolan Türkmenistan bilen doly derejeli hyzmatdaşlygy ýola goýmaga uly gyzyklanma bildirýändiklerini belläp, myhmanlar şu gezekki işewürler maslahatynyň baş maksadynyň Türkmenistanyň ykdysady mümkinçilikleri bilen tanyşmakdan hem-de milli ykdysadyýetiň hususy böleginiň wekilleri bilen netijeli uzakmöhletleýin gatnaşyklary ýola goýmakdan, şeýle hem Gazagystanda işewürligi alyp barmak üçin bar bolan mümkinçilikler hem-de şertler bilen tanyşdyrmakdan ybaratdygyny bellediler.
Netijeli işlemek üçin ähli şertler dörediler türkmen bazarynyň örän amatly taraplary barada aýtmak bilen, Gazagystanyň kompaniýalarynyň ýolbaşçylary Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyjy bilen amala aşyrylýan milli we sebit derejeli taslamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmaga taýýardyklaryny aýtdylar. Özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri barada gyzyklanma bildirilip pikir alyşmalaryň barşynda netijeli gatnaşyklary giňeltmäge ýardam berýän anyk teklipler beýan edildi. Hazmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi, gurluşyk, elektrotehnika, himiýa, derman, lukmançylyk, azyk senagatlary we beýlekiler görkezildi.
Maslahata gatnaşyjylara ýörite taýýarlanan wideofilm görkezildi, onda Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek strategiýasyny durmuşa geçirmegiň barşy, şeýle hem Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeler syýasatynyň ähmiýeti barada gürrüň berilýär.
Ikitaraplaýyn duşuşyklaryň çäklerinde hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary we bilelikdäki taslamalar has anyk ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň «Zenan kalby» žurnaly bilen bilelikde geçiren maslahaty şeýle atlandyryldy. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Diýarymyzda uludan bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli geçirilen bu maslahata ýurdumyzyň ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň ilkinji zenanlar guramalarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar. Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň baş hünärmeni Bahar Serdarowa maslahaty alyp baryp, onuň hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen açylan ýurdumyzyň Jemgyýetçilik guramalarynyň täze edara binasynda geçirilýän ilkinji dabaraly çäredigini aýratyn belledi. Munuň özi mähriban Arkadagymyzyň alyp barýan il-ýurt bähbitli döwlet syýasatlarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine zenanlarymyzyň ilkinjileriň hatarynda seslenýänligidir. Ýurdumyzyň Zenanlar birleşiginiň hem-de onuň ýerlerdäki ilkinji guramalarynyň alyp barýan işleri, wagyz-nesihat çäreleri «Zenan kalby» žurnalynyň sahypalarynda hem giňden beýan edilýär. Ýene-de bir buýsançly habar, milli telewideniýede güneşli Diýarymyzyň zenanlarynyň zähmet we durmuş ýoluny açyp görkezýän «Zenan kalby» atly täze gepleşigiň açylmagydyr. Ýörite habarçymyz maslahata gatnaşan ilkinji zenanlar guramalarynyň ýolbaşçylarynyň birnäçesi bilen söhbetdeş boldy.
Gülşirin OTUZOWA.
Türkmen milli konserwatoriýasynyň
ilkinji zenanlar guramasynyň
ýolbaşçysy:
— Watan buýsanjyna ygrarly zenanlarymyzyň «bir supranyň» başyna jemlenip, milli däp-dessurlarymyzy, asylly ýol-ýörelgelerimizi mynasyp dowam etdirmek, türkmen zenanlaryna mahsus edep-ekramlylygy, ahlaklylygy aýap saklamak baradaky terbiýeçilik ähmiýetli özara pikir alyşmalarynyň, milli Liderimiziň mähriban enelerimize we zenanlarymyza goýýan çuňňur hormat-sarpasyna alkyşly namalarynyň Bilimler we talyp ýaşlar güni bilen baglanyşygynda özara sazlaşygyň inçe syrlary yzarlanýar. Perzendi dünýä beren ene onuň sagdyn ösüp-ulalmagy, sowatly, ylymly-bilimli, hünärli, il-günümize, eziz Watanymyza wepaly bolmagyny gazanýar. Ilkinji terbiýäni maşgalada alan çaga soňra çagalar bagynyň, ak mekdebiň gujagyna dolýar. Haýsy-da bolsa, bir käre, hünäre höwesli oglan-gyzlar ýurdumyzyň orta hünär we ýokary okuw mekdepleriniň gapysyny kakýarlar. Ylym ojaklary olaryň arasyndan ökdesini saýlap alýar. Ynha, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynyň täze okuw ýylynda-da zehinli ýaşlaryň müňlerçesi ýurdumyzyň ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine ilkinji gadamy basdylar.
Ylym ojagymyz geçmiş taryhymyzda zenanlarymyzyň aýdym-saz sungatyndaky şöhratly ýol-ýörelgelerini bagtyýarlyk döwrümizde mynasyp dowam etdirýän talyp gyzlaryň ýüzlerçesini özüne birleşdirýär. Halypa-şägirtlik ýoly täze zehinleriň ýüze çykmagynda örän ähmiýetlidir. Sungatymyzyň geljekki gülläp ösüşlerini özüniň guýmagursak zehini bilen ýokary göterjek ýaşlar milli ruha ýugrulan aýdym-saz sungatyny has-da yhlas bilen öwrenýärler. Olaryň aglabasy ýurdumyzda döwlet derejesinde geçirilýän baýramçylyklarda uly sahnalarda çykyş etmäge hem hukuk gazanýarlar. Mähriban Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, aýdym-saz ýurtlary, halklary ýakynlaşdyrýar, dost-doganlyk gatnaşyklaryny jebisleşdirýär. Şeýle gatnaşyklaryň ösdürilmegine goşant goşmaga döredilen mümkinçilikler üçin milli Liderimize köp sagbolsun aýdýarys.
Bahar EZIZKULYÝEWA,
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş
uniwersitetiniň ilkinji zenanlar
guramasynyň ýolbaşçysy:
— Maslahatda Watan buýsanjyna öwrülen zenanlarymyzyň maşgaladaky we jemgyýetdäki mynasyp orny barada hem gürrüň edildi. Ýokary okuw mekdebimizde okaýan talyp gyzlaryň geljekde zähmetsöýer, watansöýüji, ökde hünärmenler bolup ýetişmegi üçin dürli terbiýeçilik çärelerini yzygiderli geçirýäris. El hünärine bagyşlanyp geçirilýän dürli bäsleşiklerde gyzlarymyzyň çeper el hünärine ussatlygy, süýji tagamlary taýýarlamaga başarnyklary, geljekde olaryň maşgala ojagyny bezemäge taýýardyklaryny aňladýar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ajaýyp miwesi bolan ýokary okuw mekdebimiziň tapawutly tarapy, ähli sapaklaryň iňlis dilinde alnyp barylýanlygydyr. Talyp gyzlaryň daşary ýurt dillerini has çuňlaşdyryp öwrenmekleri, sözleýiş endiklerini has-da kämilleşdirmekleri üçin bäsleşikler, köplenç, iňlis dilinde gurnalýar. «Aşgabat 2017-niň» meýletinçileriniň arasynda biziň talyp gyzlarymyzyň hem bolmagy buýsandyrýar. Biziň üçin jogapkärli döwrüň toý-baýramlar, taryhy seneler bilen başlanmagy, täze okuw ýylynyň rowaçlyklara, üstünliklere beslenjekdiginden nyşan. Bize okamak, işlemek, döretmek üçin ähli amatlyklary döredip, ajaýyp zamanany peşgeş eden Arkadag Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak bolsun!
Ogulmaýsa KAKABAÝEWA,
Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk
uniwersitetiniň ilkinji zenanlar
guramasynyň ýolbaşçysy:
— Täze okuw ýylynyň öň ýanynda paýtagtymyzda täze ýokary okuw jaýynyň —
Arkadag Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen Türkmenistanyň Jemagat hojalygy institutynyň açylmagy, göwün galkyndyran hoş habarlaryň biri. Dana pähimlerimizde «Bilimli il ozar» diýilýär. Ylym-bilim beýik ösüşleriň badalgasy. Şu maksat bilen açylýan ýokary we orta okuw mekdeplerinde ýaşlarymyz çuňňur bilim we terbiýe alýarlar, hünär öwrenýärler. Şolaryň hatarynda biziň uniwersitetimizde hem geljekki lukmanlaryň ýüzlerçesi taýýarlanylýar.
Ynsan saglygyny ähli zatdan ýokary tutýan mähriban
Arkadagymyzyň bu ugurdan alyp barýan işlerini sanap gutarma ýok. Bu biziň öz işimize bolan jogapkärçiligimizi has-da artdyrýar. Şonuň üçin diňe bir sapaklary talabalaýyk özleşdirmek däl, eýsem, gyzlaryň edep-terbiýesi, olaryň jemgyýetde, köpçülik ýerlerinde özüni medeniýetli, salykatly alyp barmagy, olary durmuşa taýýarlamak baradaky meseleler ilkinji zenanlar guramasynyň meýilnamasynda ýörite bellenilen. Bu babatdan geçirýän çärelerimiz, bäsleşiklerimiz oňyn netijesini hem berýär.
Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynyň täze okuw ýyly biziň öňümizde has-da uly jogapkärçiligi goýýar. Biz hemmämiz birlikde «Aşgabat 2017-niň» ýokary guramaçylykly geçirilmegini gazanmaly. Türkmen taryhyna altyn harplar bilen ýazyljak bu şanly baýramçylygyň ýeňişlere beslenmegini arzuw edýäris.
Jahansoltan MEREDOWA,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň ilkinji zenanlar
guramasynyň ýolbaşçysy:
— Maslahatda ýaş gyzlaryň edep-terbiýesi barada hem gürrüň edildi. Gyz maşgalanyň terbiýesi örän çylşyrymlydyr. Şonuň üçin bu babatdan alnyp barylýan işlerde ene-atalar bilen birlikde mugallymlaryň boýnuna-da uly jogapkärçilik düşýär. Zamanamyz ajaýyp, durmuşymyz gözel, elimiz uzan ýerine ýetýär. Bagtyýar döwrüň özi bizi diňe ak ýürekden okamaga, işlemäge, gurmaga, döretmäge ruhlandyrýar. Şu jähetden, geljekki binagärler bilen geçirýän köpçülikleýin çärelerimizde, bäsleşiklerde, sergilerde, ylmy maslahatlarda mähriban Arkadagymyzyň bimöçber aladalary bilen ösüş-özgerişlere beslenen ata Watanymyzyň waspy bar.
Garaşsyz ýurdumyz gurluşyk meýdançasyny ýada salýar. Täze obalar, şäherçeler peýda bolýar. Milli binagärlik keşbi bilen dünýäni haýrana goýýan gözel paýtagtymyz bolsa, yklymda iri sport baýramçylygyna täze dörän ajaýyp binalary bilen barýar. Olar ýüzlerçe. Döwrebap ýaşaýyş jaýlary, medeni-durmuş maksatly desgalar, bu amatlyklar her birimizde ata Watanymyza bolan buýsanjy, milli Liderimize bolan söýgini goşalandyrýar. Bize bagtly günleri bagyş eden Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun!
Oguljan AÝNAZAROWA,
Türkmen döwlet ulag we
aragatnaşyk institutynyň ilkinji
zenanlar guramasynyň ýolbaşçysy:
— Watan buýsanjy! Çuňňur many-mazmuna eýlenen bu sözüň aňyrsynda mertebe duýgusy ýatyr. Bu söz zenan bilen bagly bolanda has-da buýsançly eşidilýär. Çünki ol ömrüň manysy, öý-ojagyň bezegi bolan enelerimiziň, zenanlarymyzyň gadyr-gymmatyna öňküden-de çuňňur düşünmäge esas döredýär. Hut şonuň üçin-de, biz mähriban Arkadagymyzyň: «Zenanlar biziň Watanymyzyň buýsanjydyr» diýen dürdäne jümlesini kalbymyza mähir bilen ýazyp, uly buýsanç bilen ýüregimiziň töründe göterip gezýäris.
Halkymyzyň köpasyrlyk taryhynda zenanlaryň orny mydama-da belentde bolupdyr. Olara hormat-sarpa goýlupdyr. Öý-ojagyna wepalylykda, perzent terbiýesinde ene-mamalarymyzyň nusgalyk ömür ýoly biziň üçin mekdepdir. Lebzihalallyk, süňňüpäklik, ahlaklylyk ýaly arkama-arka dowam edip gelýän asylly häsiýetler talyp gyzlarymyzyň arasynda geçirýän terbiýeçilik ähmiýetli çärelerimiziň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Hemmetaraplaýyn söýgi we alada bilen gurşalyp alnan gyzlarymyzyň geljekde öz saýlap alan hünärlerinde at-abraý, maşgala ojagynda orun alyp, Watan buýsanjyna öwrüljekdiklerine ynanjymyz kämil. Türkmen zenanlarynyň abraý-mertebesini arşa göterýän milli Liderimize egsilmez rowaçlyklary arzuwlaýarys.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH) / 10.08.2017 /
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer maliýe-ykdysady toplumyň edaralarynda we guramalarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, gözegçilik edýän düzümleriniň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça degişli maksatnamalary ýerine ýetirmegiň çäklerinde durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, wise-premýer döwlet býujetiniň serişdeleriniň hasabyna maliýeleşdirilýän sarp edijileriň hojalyk zerurlyklary üçin harytlar bilen üpjün edýän düzümleri bäsleşik esasynda saýlap almak boýunça Pudagara bäsleşik toparyny döretmek hakynda Kararyň taslamasynyň taýýarlanandygyny habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, maliýe, salgyt-býujet, pul-karzlaşdyrma ugurlarynda, daşary ykdysady we baha syýasatynda amala aşyrylýan özgertmeleriň wajyp ähmiýetiniň bardygyny belledi. Bar bolan mümkinçilikleri doly güýjünde herekete girizmek, ähli pudaklarda durnukly ösüş meýillerini saklamak, makroykdysady ýagdaýlara yzygiderli syn bermek we onda seljerme geçirmek maksady bilen, toplumlaýyn çäreleriň amala aşyrylmagynyň öňde durýan möhüm wezipelerdigini belläp, milli Liderimiz bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz gurluşyk ulgamynda özara gatnaşyklaryň netijeli we çeýe ulgamynyň işlenip taýýarlanmagynyň, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagyň möhümdigine aýratyn ünsi çekdi. Hödürlenen Kararyň taslamasyna gol çekip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Pudagara bäsleşik toparynyň işini we bu ugurda öňde durýan işleriň öz wagtynda we degişli derejede ýerine ýetirilişini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň pudaklarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Wise-premýer şeýle hem Balkan welaýatynda polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça gazhimiýa toplumynyň gurluşygynyň barşy barada habar berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, toplumyň işini döwrebaplaşdyrmak we kämilleşdirmek babatda ozal berlen tabşyryklaryň haýal durmuşa geçirilýändigine wise-premýeriň ünsüni çekdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan nebit we gaz himiýa önümleriniň dürli görnüşlerini çykarmaga niýetlenen, täze tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan häzirki zaman önümçilik kuwwatlyklaryny döretmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmegi wise-premýerden talap etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýurdumyzda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi.
Türkmen gawunynyň gününe bagyşlanan baýramçylyk çäreleriniň maksatnamasy barada hem habar berildi. Dabaralaryň çäklerinde Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde “Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň bakjaçylygyny ösdürmekde ýetilen sepgitler” atly ylmy-önümçilik maslahaty geçiriler. Ussat bakjaçylaryň hem-de seçgiçi alymlaryň arasynda geçirilen bäsleşikleriň ýeňijilerine gymmat bahaly sowgatlary gowşurmak dabarasy bolar. Döredijilik toparlary we sungat ussatlary konsert bilen çykyş ederler. Paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginde ýurdumyzyň welaýatlarynda ösdürilip ýetişdirilýän gawunlaryň, garpyzlaryň we kädileriň naýbaşy görnüşleriniň hem-de bakja önümlerinden we dürli görnüşli miwelerden taýýarlanan önümleriň sergisi ýaýbaňlandyrylar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, obasenagat toplumynyň işini döwrebaplaşdyrmak, bu möhüm ulgamda özgertmeleriň durmuşa geçirilmegini çaltlandyrmak barada ozal berlen tabşyryklaryň göwnejaý ýerine ýetirilmeýändigine wise-premýeriň ünsüni çekdi. Milli Liderimiz şunuň bilen baglylykda, hojalygy özgertmek, dänäniň, pagtanyň we beýleki strategiki ähmiýetli önümleriň öndürilýän möçberlerini artdyrmak ulgamynda döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmäge toplumlaýyn çemeleşmegiň hem-de tagallalary utgaşdyrmagyň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz golaýlaşyp gelýän pagta ýygymynyň we bugdaý ekişiniň bu ulgamda öňde durýan wezipeleri çözmekde nobatdaky ädim boljakdygyny belläp, obasenagat toplumynyň ýolbaşçylaryndan bu möhüm oba hojalyk möwsümlerine içgin taýýarlyk görmegi berk talap etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmen gawunynyň baýramyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi. Döwlet Baştutanymyz ajaýyp tagamy bilen dünýäde şan-şöhrat gazanan türkmen gawunlarynyň halkymyzyň milli baýlygy we beýik buýsanjy bolup durýandygyny belledi. Türkmen daýhanlary ata-babalarymyzdan gelýän tejribäni häzirki zaman agrotehniki tehnologiýalary bilen utgaşdyryp, ajaýyp bakja önümlerini ýetişdirýärler.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ony ösdürmegiň geljekki ugurlary barada hasabat berdi.
Şeýle hem Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynyň çäginde Senagat ministrligine degişli ýaşaýyş jaý toplumyny gurmak boýunça alnyp barylýan işler barada habar berdi. Wise-premýer milli Liderimiziň garamagyna täze ýaşaýyş jaýlarynyň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylaryny we görnüşlerini hödürledi. Iri panelli dört gatly ýaşaýyş jaýlarynyň 30-syny gurmak meýilleşdirilýär. Olar 16 we 32 öýli jaýlardan, alty sany iki gatly söwda dükanlaryndan we 160 orunlyk çagalar bagyndan ybarat bolar.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda amala aşyrylýan şähergurluşyk maksatnamasynyň meseleleri barada aýtmak bilen, binagärlere we taslamaçylara, aýratyn-da, ýaşaýyş-durmuş maksatly binalaryň gurluşygyna ygtybarlylyk, desgalaryň häsiýetli aýratynlygy we binagärlik keşbiniň özboluşlylygy babatda möhüm talaplaryň bildirilýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz her bir taslamanyň işlenip taýýarlanylmagyna özboluşly we döredijilikli çemeleşmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Şunda, raýatlaryň isleg-arzuwlary göz öňünde tutulmalydyr. Çünki ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeleriň baş maksady halkymyzyň abadançylygyny we durmuş derejesini ýokarlandyrmakdan ybaratdyr.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynyň çäginde gurluşygy göz öňünde tutulýan ýaşaýyş jaý toplumy baradaky gürrüňi dowam edip, işleriň ýokary depginde we döwrebap derejede alnyp barylmalydygy babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, gurluşyk, energetika toplumlarynyň, jemagat hojalygy pudagynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Şeýle hem wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň gurluşygy alnyp barylýan desgalary öz wagtynda ulanmaga tabşyrmak we olarda ýokary hil derejesini üpjün etmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi, paýtagtymyzda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň çäklerinde alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Şeýle hem Aşgabat şäherini ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň taslamasy boýunça alnyp barylýan işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere degişli düzümlerde alnyp barylýan işlere yzygiderli we berk gözegçiligi ýola goýmagy tabşyrdy. “Aşgabat 2017” oýunlaryna taýýarlyk barada aýtmak bilen, milli Liderimiz paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak, onuň düzümini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak, şäheriň degişli ulgamlarynyň bökdençsiz hereketini, jemagat hojalygy gulluklarynyň utgaşykly işini üpjün etmek bilen baglanyşykly meselelere ünsi güýçlendirmegi tabşyrdy. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz Aşgabat şäherini ösdürmegiň 16-njy tapgyrynda gurulmagy meýilleşdirilýän desgalaryň ýerleşjek ýerlerini tassyklap, wise-premýere bu babatda degişli taslamalary taýýarlamaga girişmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de hormatly Prezidentimiziň bu düzümleriň işiniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmak boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer söwda ulgamynyň işini has-da kämilleşdirmek, ýurdumyzyň telekeçiliginiň kuwwatyndan we mümkinçiliklerinden has netijeli peýdalanmak boýunça amala aşyrylýan işler barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimizi ýokary depginler bilen ösdürmekde, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary has-da pugtalandyrmakda söwda ulgamynyň möhüm orun eýeleýändigini belläp, bu pudagyň işini sazlaşykly guramakda innowasion tehnologiýalary hem-de dünýäniň oňyn tejribesini ulanmagyň wajypdygyny nygtady. Milli Liderimiz bu ugurdaky işleriň has-da ilerlemegi üçin ýurdumyzyň telekeçilik ulgamynyň mümkinçiliklerinden has doly peýdalanmagyň hem ony netijeli işlemäge höweslendirmegiň zerurdygyny belläp, bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk ulgamynyň kärhanalarynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, olaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, tehniki parkynyň üstüni ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýeti üçin wajyp pudaklaryň biri hasaplanýan ulag ulgamynyň işini döwrüň bildirýän ýokary talaplarynyň derejesinde guramak, ulaglary netijeli ulanmak barada ozal berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişine wise-premýeriň ünsüni çekdi. Milli Liderimiz yklymyň üstaşyr ýollarynyň möhüm çatrygynda ýerleşýän Türkmenistanyň çäk taýdan amatly ýerleşmeginiň Ýewraziýa ugurlary boýunça gatnaşyklary üpjün etmekde ýurdumyzyň milli ulag serişdelerini bähbitli ulanmaga mümkinçilik berýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ulag ulgamynyň ähli düzümlerini sazlaşykly döwrebaplaşdyrmagyň zerurdygyny nygtap, olaryň ýokary dünýä ülňülerine laýyk hereket etmelidigini belledi.
Türkmenistanda aragatnaşyk we telekommunikasiýa ulgamynyň ösüşi bilen baglanyşykly meselelere degip geçmek bilen, milli Liderimiz onuň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň wajypdygyny belledi we degişli meseleleriň çözgüdine yzygiderli üns bermegi wise-premýerden talap etdi.
Prezidentimiz Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentliginiň hünärmenleriniň we işgärleriniň öňünde möhüm wezipeleriň durýandygyny belläp, wise-premýere ýurdumyzyň hemra aragatnaşygynyň ähli ulgamynyň sazlaşykly işini üpjün etmek barada anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologik hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-hindi toparynyň altynjy mejlisini 14-nji awgustda Hindistan Respublikasynyň Nýu-Deli şäherinde geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, uzakmöhletleýin we özara bähbitlilik ýörelgeleri esasyndy guralýan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň okgunly ösýändigi bellenildi.
Häzirki wagta çenli bilelikdäki hökümetara toparynyň mejlisleriniň bäşisi geçirildi. Toparyň işi ozal gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmäge hem-de dürli pudaklarda hyzmatdaşlygyň ägirt uly kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga gönükdirilendir.
Öňümizdäki duşuşygyň gün tertibine söwda-ykdysady, ulag-aragatnaşyk, ýangyç-energetika ulgamlarynda, himiýa, derman senagatynda, maýa goýum, işewür gatnaşyklar, öňdebaryjy maglumat tehnologiýalary hem-de ynsanperwer ulgamlarynda netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge degişli meseleleriň ençemesi giriziler.
Möhüm sebit we halkara ähmiýetine eýe bolan Türkmenistan –Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisini gurmak baradaky taslamany iş ýüzünde durmuşa geçirmäge aýratyn üns berildi. Häzirki döwrüň ýagdaýlary babatda ulag ulgamy hem türkmen-hindi hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň we sebitiň beýleki döwletleriniň iri deňiz portlarynyň kuwwatyndan peýdalanmak arkaly “Demirgazyk-Günorta” transmilli ulag-üstaşyr geçelgesiniň taslamasy boýunça hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerine hem-de howa ulagy, hususan-da, ýükleri daşamak ugry boýunça gatnaşyklary giňeltmegiň geljegine garalar.
Şunuň bilen birlikde, ikitaraplaýyn ylym-bilim we medeni gatnaşyklary mundan beýläk-de çuňlaşdyrmagyň meseleleri özara gyzyklanma bildirilip, ara alnyp maslahatlaşylar. Hökümetara toparynyň mejlisiniň netijeleri boýunça degişli Teswirnama gol çekmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň döwletleri, şol sanda Hindistan Respublikasy bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmegiň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny belledi. Biziň ýurtlarymyz köp ugurlar boýunça gatnaşyklaryň baý tejribesine eýedir. Dostluk, birek-birege hormat goýmak we ynanyşmak esasynda guralýan hyzmatdaşlygyň ygtybarly kadalaşdyryjy-hukuk binýady döredildi.
Halkara ähmiýetli energiýa geçirijisini — TOPH gaz geçirijisini gurmak baradaky giň möçberli taslamanyň bilelikde durmuşa geçirilmegi netijeli döwletara gatnaşyklarynyň taryhyna täze möhüm sahypany ýazdy. Bu taslama ykdysady taýdan bähbitli bolmak hem-de durmuş ähmiýetli wajyp meseleleri çözmek bilen çäklenmän, eýsem, sebitde parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmak işine ýardam etmäge, taslama gatnaşyjy ýurtlary dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk arkaly baglanyşdyrmaga gönükdirilendir.
Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, özara bähbitli söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek, haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmak, maýa goýum işini höweslendirmek, işewür toparlaryň ugry boýunça gatnaşyklary pugtalandyrmak, täze iri bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak hem-de asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alýan medeni-ynsanperwer gatnaşyklary täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmak üçin oňaýly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.
Ýurdumyz kuwwatly senagat düzümini döretmäge, durmuş ulgamyny döwrebaplaşdyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirip, innowasiýalary, öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de dünýäniň iň gowy tejribesini işjeň ornaşdyrmaga aýratyn üns berýär. Bu babatda ikitaraplaýyn netijeli hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikler açylýar.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Hindistanyň möhüm we ygtybarly hyzmatdaş hasaplaýandygyny aýdyp, hökümetara tükmen-hindi toparynyň nobatdaky mejlisine ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlyk görülmegini üpjün etmegi tabşyrdy. Bu mejlis anyk netijeleri gazanmaga gönükdirilmelidir.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleriniň netijeleri barada habar berdi. Häzirki wagtda iş toparlarynda hünärmenleriň hem-de pudaklaýyn edaralarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady maksatnamalary we oňyn özgertmeleri kanunçylyk taýdan üpjün etmäge gönükdirilen kanunlaryň taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça işler dowam etdirilýär. Bu kanunlaryň taslamalarynyň birnäçesine parlamentiň nobatdaky maslahatynda garalar.
Ýaşulularyň maslahatyna taýýarlyk görmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Onuň gün tertibi boýunça teklipler öwrenilýär, guramaçylyk meseleleri bu işe jogapkär düzümleriň ählisi bilen ylalaşylyp çözülýär.
Mejlisiň deputatlary welaýatlara baryp, ýerlerde döwlet ähmiýetli maksatnamalaryň durmuşa geçirilişi, raýatlarymyzyň iş-aladalary bilen tanyşýarlar. Deputatlar ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary hem-de saýlawçylary bilen yzygiderli aragatnaşyk saklap, durmuş meseleleriniň köpüsiniň çözülmegine ýardam edýärler hem-de dürli jemgyýetçilik çärelerine gatnaşýarlar. Kabul edilen kanunçylyk namalarynyň many-mazmuny we ähmiýeti bilen ilaty tanyşdyrmak boýunça işler yzygiderli alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, milli kanunçylygy kämilleşdirmegiň demokratik hukuk dünýewi döwleti gurmak boýunça işi üstünlikli dowam etdirmek, döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň durmuşynyň has wajyp ulgamlarynyň ösüşini kanunçylyk taýdan üpjün etmek, ykdysadyýeti, ylmy we medeniýeti hemmetaraplaýyn ösdürmek, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak üçin zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, deputatlaryň ýerlerde has netijeli işlemeginiň wajypdygy bellenildi.
Milli Liderimiz Ýaşulular maslahatynyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyndaky ornuna ünsi çekip, forumy ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin ähli çäreleri görmegiň wajypdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem parlamentara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmegiň ähmiýetini belläp, bu ugruň döwletleriň arasyndaky özara ynanyşmak ýagdaýyny ýola goýmaga hem-de möhüm halkara meselelerini çözmäge saldamly goşant goşmaga gönükdirilen döwletara gatnaşyklaryň möhüm bölegi bolup durýandygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda geçirilýän işler, “Ýol hereketiniň howpsuzlygy – ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň geçirilmegine taýýarlyk çäreleri barada hasabat berdi. Geçirilmegi däbe öwrülen bu çäräniň degişli meýilnamasyna laýyklykda, 1-30-njy sentýabr aralygynda paýtagtymyzyň we ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda, şol sanda okuw mekdeplerinde hem- de mekdebe çenli ýaşly çagalar edaralarynda dürli düşündiriş-wagyz häsiýetli çäreler, maslahatlar, ýörite bäsleşikler we beýlekiler geçiriler. Bu çäreler ýol-ulag hadysalarynyň öňüniň alynmagyna, ýol hereketine gatnaşyjylaryň ählisiniň – sürüjileriň hem, pyýadalaryň hem bellenen kadalary berk berjaý etmeginiň zerurdygyny düşündirmäge gönükdirilendir.
Şunuň bilen birlikde, wise-premýer bilim ulgamynda netijeli halkara hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek, bu ugurda öňdebaryjy dünýä tejribesini öwrenmek boýunça alnyp barylýan işler barada habar berdi.
Häzirki wagtda 2015-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda gol çekilen Akademiki alyş-çalyş we hyzmatdaşlyk hakyndaky Ylalaşyga laýyklykda, Türkmenistanyň Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bilen Tokio Daşary ýurt dilleri uniwersitetiniň arasynda gatnaşyklar ýola goýuldy hem-de hyzmatdaşlyk edilýär. Wise-premýer netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmak we giňeltmek maksady bilen, bu iki ýokary okuw mekdebiň arasynda talyplary alyş-çalyş etmek baradaky Ähtnamanyň taslamasyny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, “Ýol hereketiniň howpsuzlygy – ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygy geçirmek baradaky meselä degip geçip, däbe öwrülen bu çäräniň oňyn netijeleri berýändigini, ýurdumyzyň ýollarynda ýol-ulag hadysalarynyň sanynyň ep-esli azalmagyna, ýollarda özüňi alyp barmagyň medeniýetiniň ýokarlanmagyna ýardam edendigini, munuň jemgyýetimiziň we döwletimiziň bähbitlerine doly laýyk gelýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilatyň, esasan-da ýaş nesliň arasynda düşündiriş işleriniň yzygiderli häsiýete eýe bolmalydygyny nygtap, degişli düzümleriň işleriniň utgaşdyrylmagyny, şeýle hem ähli meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz dünýäniň öňdebaryjy ýokary okuw mekdepleri bilen özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmegiň hem-de tejribe alyşmagyň ýurdumyzda bilim ulgamyny toplumlaýyn özgertmek we kämilleşdirmek strategiýasyny durmuşa geçirmegiň möhüm ugurlarynyň biridigini belläp, bu ugurda geljekde hem netijeli çäreleriň geçirilmeginiň möhümdigine ünsi çekdi. Bitarap Türkmenistanyň ýöredýän daşary syýasat ugrunda giň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek ileri tutulýan wezipe bolup durýar, şu nukdaýnazardan daşary ýurt dillerini okatmagyň we öwrenmegiň öňdebaryjy usullarynyň ornaşdyrylmagynyň zerurlygy artýar diýip, milli Liderimiz aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ähtnamanyň taslamasyny makullap, wise-premýere daşary ýurtly hyzmatdaşlar, şol sanda ýapon hyzmatdaşlary bilen bilim ulgamynda netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew gözegçilik edýän medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ulgamynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Bu möhüm waka mynasybetli türkmen halkynyň gadymy baý taryhyny we medeniýetini, ýurdumyzyň häzirki döwürde gazanýan üstünliklerini, şol sanda milli sportuň ýeten derejesini wagyz etmäge ýardam edýän çäreleriň ençemesi taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, öňümizdäki dabarany diňe bir halkymyzyň köp asyrlyk döredijilik we ruhy tejribesini, özboluşly milli däp-dessurlary giňden wagyz etmek üçin däl, eýsem, Türkmenistanyň ähli täze we gyzykly zatlar üçin açykdygyny görkezmek üçin ulanmagyň zerurdygyna ünsi çekdi. Aziada — 2017 mynasybetli dabaralar Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik kuwwatyny beýan etmelidir, döwletimiziň dürli ulgamlarda gazanýan üstünliklerini giňden wagyz etmäge ýardam etmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy we wise-premýere yklymlaýyn sport ýaryşlary mynasybetli geçiriljek medeni-köpçülikleýin çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, olarda halkymyzyň bagtyýarlygy, myhmansöýerlik, ynsanperwerlik ýaly halkymyzyň asylly däpleri öz beýanyny tapmalydyr.
Soňra Ministrler Kabinetiniň mejlisine çagyrylan Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýew gözegçilik edýän düzümlerinde, ministrliklerde we pudaklaýyn edaralarda “Aşgabat 2017” Oýunlarynyň maksatnamasyna girýän sportuň ähli görnüşlerini alamatlandyrýan şekilleriň nusgalarynyň taýýarlanýandygy, şeýle hem Türkmenistanyň Serhet goşunlarynyň 25 ýyllygy, Serhetçiler güni mynasybetli meýilleşdirilen çäreler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp we Aziýa oýunlarynyň görnüşlerini aňladýan şekilleriň nusgalaryny umuman oňlap, wise-premýerlere gözegçilik edýän düzümlerinde Oýunlaryň görnüşlerini alamatlandyrýan şekilleri Wepaly alabaýyň keşbi ýerleşdirilip, taýýarlamagy dowam etmegi tabşyrdy.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow mähriban Watanymyzyň mukaddes çäkleriniň asudalygynyň goragynda durýan merdana serhetçileri ýurdumyzda uly dabara bilen bellenilýän Serhet goşunlarynyň döredilmeginiň 25 ýyllygy hem-de Serhetçiler güni bilen tüýs ýürekden gutlady we özüniň gutlagyny serhetçilere ýetirmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Watana we harby kasama wepaly serhetçileriň şöhratly pederlerimiziň watansöýüjilik, edermenlik, ynsanperwerlik ýaly asylly ýörelgeleri mynasyp dowam edýändiklerini kanagatlanma bilen belledi.
Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary ähli harby we hukuk goraýjy edaralarynda bolşy ýaly, ýurdumyzyň serhet goşunlarynyň şahsy düzümleriniň öz öňlerinde durýan möhüm wezipelere abraý bilen hötde gelmek ugrunda hemmetaraplaýyn tagalla edýändiklerini belledi.
Mejlisiň dowamynda Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary mynasybetli her haýsysynyň nominaly 100 manada deň bolan altyn we kümüş şaýy pullaryndan durýan ýadygärlik şaýy pullar toplumyny çykarandygy barada habar berildi we olaryň nusgalary görkezildi.
Şaýy pullaryň ikisiniň hem ýüz tarapynyň merkezinde öňümizdäki Oýunlaryň nyşanynyň şekili ýerleşdirildi. Nyşanyň aşaky sag böleginde “Türkmenistan Aşgabat 2017” diýlen filigran ýazgysy, nyşanyň sag tarapy boýunça “5th Asian Indoor & Martial Arts Games” diýlen ýazgy şekillendirilendir. Pullaryň ýüz tarapynyň ýokarky böleginde aýlaw bilen “Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary” diýlen ýazgy, aşaky böleginde bolsa “Aşgabat 2017” diýlen ýazgy ýerleşdirildi.
Şaýy pullaryň arka tarapynyň merkezi böleginde Türkmenistanyň Döwlet tugrasy ýerleşdirilip, onuň daşyndan puluň ýokarky böleginde aýlaw bilen “TÜRKMENISTANYŇ MERKEZI BANKY” diýlen ýazgy, aşaky böleginde şaýy puluň nominalyny görkezýän “ÝÜZ MANAT” diýlen ýazgy şekillendirilen. Ýazgynyň çep tarapynda şaýy puluň mähegi (altyn pulunda Au 916,7, kümüş pulunda Ag 925), sag tarapynda agramy (altyn pulunda 39,94 gr, kümüşde 28,28 gr) görkezilen. Ýazgylar öz aralarynda sekizburçly ýyldyz görnüşindäki şekiller bilen bölünen. Şaýy pullaryň diametri 38,61 mm.
Hormatly Prezidentimiz görkezilen ýadygärlik şaýy pullarynyň nusgalaryny makullap, olaryň Türkmenistanda geçiriljek sebitleýin sport ýaryşlary barada özboluşly ýadygärlik sowgady boljakdygyny belledi. Ýurdumyz Merkezi Aziýa sebitinde ilkinji bolup bu abraýly Oýunlary geçirmek hukugyna eýe boldy.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň käbir beýleki meselelerine hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylara uly üstünlikleri, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna bolsa gülläp ösüş arzuw etdi.


text:
Biz Siziň dykgatyňyza Maşgala Saglygy atly gollanmany hödürleýäris. Bu gollanma maşgala üçindir. Ol Where There is No Doctor atly iňlis dilindäki asyl nusgadan terjime edilip, türkmen halky üçin uýgunlaşdyryldy. Where There is No Doctor kitaby, megerem, dünýäniň ähli künjeklerinde ilat tarapyndan iň köp ulanylýan gollanmalaryň biridir. Bu kitap 70-den göwrak dillere terjime edilip, onuň millionlarça sany çap edildi. Ol tutuş dünýäde saglyk babatda tapylgasyz çeşmedir.
Kitabyň awtorlar topary giňden ýaýran keselleri anyklamak, bejermek we olaryň öňüni almak baradaky amaly maglumatlary saňa sada dilde düşündirýär. Iýmitlenme, ýokanç keseller, keselleriň öňüni almak meselelerine aýratyn üns berlendir. Şeýle-de keseliň öňüni almakda we bejermekde esasy usullar hökmünde anyklaýyş tärleriň ulanylmagyna hem üns berilýär.
Kitap 23 bapdan ybaratdyr. Ol elektron görnüşinde baplara bölünendir. Siz onuň aýry-aýry baplaryny özüňiz üçin çap edip bilersiňiz. Hemme seslenmeleriňizi This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it elektron poçtasyna iberip bilersiňiz.
Teswirlemeler
Kitaby dolulygyna A4 ululygynda kitap görnüşinde çykardyp Türkmenistana akidipdim. Bu kitaby obanyn mekdep kitaphanasyna bermegime siz tarapyndan bir garşylyk yok bolsa gerek ?
Minnetdar! Eden işiňiz öwgä mynasyp! Işe uly goşant bolup durýar. Mümkin mekdepde Internedsiz computer bar bolsa onda diska gecirip beribem bolardy.
Sag bolyn
http://www.webpal.org/SAFE/aaarecovery/7_medicine/Medicine%20-%20No%20doctor/Medicine%20No%20Doctor.pdf
Ene suydi barada su makalany okamana maslahat beryars "ENE SÜÝDI BILEN IÝMITLENDIRMEK – BU HER ENE ÜÇÜN WAJYPDYR" http://www.saglyk.info/makalalar/sagdyn-iymitlenme-we-berhiz/sagdyn-iymit/21-ene-suydi-bilen-iymitlendirmek.html. Makalany website-da tapyp bilersiniz. Yagsy arzuwlarynyz ucin kop sag bolun! Sita girip durun.
men şu kitaby PDF formatynda goyup bilersinizmi diyip sorajakdym,eger tehniki sebapler bar bolsa hökman dal.SAGBOLLUN!
Siz bu kitaby printerda cykaryp okap bilersiniz. Interneda girenizde, bir nache baplary acyp printerda cykaryn.
Arman,bizde saýta girip, okamaga mümkinçilik ýok-da.Elimizde bolsa, gündelik durmuşda duş gelýän saglyk näsazlyklarynda ulanmaga gollanma bolardy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň Gün Tertibi
Türkiýäniň ASEAN bilen bolan gatnaşyklary we ASEN-nyň sebitde eýeleýän pozisiýasy
Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly Türkiýäniň Günorta-gündogar Aziýa Ýurtlarynyň Bileleşiginiň (ASEAN) pudakara dialog hyzmatdaşydygyny beýan etdi. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda Türkiýäniň ASEAN bilen bolan gatnaşyklaryny we ASEN-nyň sebitde eýeleýän pozisiýasyny analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele baradaky analizini dykgatyňyza ýetirýäris.
Günorta-gündogar Aziýa Ýurtlarynyň Bileleşigi (ASEAN) 1967-nji ýylda Jakartada döredilýär. ASEAN-nyň esaslandyryjy ýurtlarynyň hatarynda İndoneziýa, Malaýziýa, Taýland, Filippin we Singapur bar. 1984-nji ýylda Brunei Soltanlygy, 1995-nji ýylda Wiýetnam, 1997-nji ýylda Laos we Mýanmar, 1999-njy ýylda bolsa Kamboçiýa ASEAN-a agza boldy. ASEAN-nyň düýbi İndoneziýanyň, Filipbiniň, Malaýziýanyň, Singapuryň we Taýlandyň daşary işler ministrleriniň 1967-nji ýylyň 8-nji awgustynda Bankokda gol çekişen bäş maddadan ybarat jarnama bilen tutulýar. ASEAN-yň maksady ykdysady, sosial, medeni, tehniki, bilim we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlyk edip, hukugyň hem-de BMG-niň ýörelgelerine sarpa goýmagyň çäginde sebitleýin parahatçylygyň we durnuklylygyň üpjün edilmegi.
ASEAN-yň döredilen ýyllarynda ileri tutulan çaknyşyklaryň bes edilmegi we syýasy durnuklylygyň üpjün edilmegi ýaly ugurlar Sowuk uruşdan soňky döwürde ýerini ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi ugrundaky tagallalara berdi. 1976-njy ýylda gol çekişilen Günorta-gündogar Aziýa Dostlyk we Hyzmatdaşlyk Ylalaşygy we 1995-nji ýylda gol çekişilen Günorta-gündogar Aziýa ýadro ýaraglaryndan saplanan zolak ylalaşygy ASEAN-y kanuny taýdan güýji ýörgünli gurama öwürdi.
ASEAN Sowuk uruşdan soňky ýyllarda sebitleýin durnuklylygyň we abadançylygyň ösüşine oňyn goşant goşdy. Ykdysady we howpsyzlyk taýdan hem sebitiň esasy organlaryndan biri bolup durýar. ÝB, ABŞ, Kanada, Russiýa, Awstraliýa, Hytaý, Ýaponiýa, Günorta Koreýa, Hindistan, Awstraliýa we Täze Zelandiýa bu tapgyrda ASEAN-yň dialog hyzmatdaşy boldy. Türkiýe ASEAN-a agza däl, eýsem ASEAN sebitiň daşyndan agza kabul etmeýär. Emma Türkiýe ASEAN bilen konstruktiw gatnaşyklaryny ösdürmek baradaky karary 1999-njy ýylda kabul edipdi. Şol çäkde pudakara dialog hyzmatdaşy bolmak baradaky islegini beýan etdi.
Türkiýe, ASEAN bilen konstruktiw gatnaşyklaryny ösdürmegiň ilknji ädimi bolan Dostluk we Hyzmatdaşlyk ylalaşygyny 2010-njy ýylyň 19-23-nji iýuly aralygynda Wiýetnamda geçirilen ASEAN-a agza ýurtlaryň Daşary işler ministrleriniň maslahatynda kabul etdi. Türkiýe ASEAN-yň dialog hyzmatdaşy bolmagyň ýany bilen Jakartadaky ilçihanasy şol ýyl ASEAN-a akreditasiýa edildi. Gatnaşyklaryň ösmeginden soň Türkiýe Respublikasy hem birnäçe wagt mundan ozal ASEAN bilen pudakara dialog hyzmatdaşy boldy. ASEAN-nyň Daşary işler ministrleriniň 50-nji maslahatyna gatnaşmak üçin Filipbiň paýtagty Manilada bolan Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly Türkiýäniň ASEAN-nyň pudakara dialog hyzmatdaşy bolandygyny halk jemgyýetçiliginiň dykgatyna ýetirdi.
Türkiýe pudakara dialog hyzmatdaşlygy üçin 2015-nji ýylda ýüz tutupdy. Şol ýüztutma boýunça iki ýylyň dowamynda depginli işler alyp bardy. Türkiýäniň iş meýilnamasy ASEAN-a agza ýurtlar tarapyndan kanagatlanarly hasaplanyldy. ASEAN-yň pudakara dialog hyzmatdaşy bolmak üçin ýüz tutan başga ýurtlar hem bardy. Emma ASEAN şu ýyl diňe Türkiýäniň ýüztutmasyny kabul etdi.
Türkiýäniň Latyn Amerika boýunça möhüm başlangyjy we Afrika syýasaty bar. Şol başlangyçlar bilen birlikde Türkiýe Günorta-gündogar Aziýa sebitine-dä uly ähmiýet berýär. Türkiýe birnäçe aýyň dowamynda Laosda ilçihana açar. Türkiýäniň pudakara dialog hyzmatdaşlygy bilen syýasy we konstruktiw taýdan sebitdäki ýurtlar bilen hyzmatdaşlygy hasam öser.
ASEN diňe bir halkara syýasy gurama däl, soňky ýyllarda güýçli ykdysady gurama öwrüldi. ASEN-a girýän ýurtlar bilen Türkiýäniň özara söwda gatnaşyklary ösýär. Pudakara dialog hyzmatdaşlygy bilen türk işewür adamlary üçin sebitde möhüm şertler ýüze çykar.
Türkiýäniň pudakara dialog hyzmatdaşlygynyň esasy taraplary; ynsanperwer galkynyş we syýasy gatnaşyklaryň ösdürilmegi. Pudakara dialog hyzmatdaşlygy bilen ykdysady, medeni gatnaşyklar ýaly ugurlarda Türkiýäniň ASEAN sebiti bilen gatnaşyklary has-da ýokary çäge göteriler. Mundan soňky ýyllarda Türkiýe ASEAN-yň maslahatlaryna, daşary işler ministrleriniň ýygnaklaryna resmi taýdan gatnaşar. Türkiýe 2017-nji ýyldan başlan dialog hyzmatdaşlygy derejesi bilen hem bolsa ASEAN-yň bir bölegine öwrüldi. ASEAN geljekki döwürde Türkiýäniň köp ugurly pro-aktiw daşary syýasatynyň esasy ugurlaryndan biri bolar.


text:
BAGTYÝARLYK DÖWRÜNIŇ BAGTLY KÖRPELERINE BAGYŞLANAN SERGI
Her ýylyň 1-nji iýunynda ýurdumyzda Çagalary goramagyň halkara güni dabaraly ýagdaýda bellenilip geçilýär. Bu mynasybetli geçirilýän çärelere gatnaşýan çagalaryň şadyýan sesleri ýurdumyzyň her bir künjüni hakyky baýramçylyga öwürýär. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi hem bu gün şadyýan çagalaryň owazyndan dolýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başda durmagynda geljegimiz bolan çagalar çuňňur alada bilen gurşalýar. Çagalar baglarynyň täze binalaryny ulanyşa bermek indi ýurdumyzda däbe öwrülip barýar. Şäherlerimizde çagalaryň oýnap, wagtlaryny hoş geçirmekleri üçin niýetlenilen meýdançalaryň sany yzygiderli artýar. Çagalar baglaryndaky terbiýeçilik işleri edepli-ekramly, ylymly-bilimli, medeniýetli nesilleri ýetişdirmäge gönükdirilendir. Bu ýerde çagalar jemgyýetde bilelikde we agzybirlikde ýaşamagyň ilkinji endiklerine eýe bolýarlar, Watanyňy, il-günüňi söýmegi öwrenýärler.
Çagalar barada edilýän aladada ata-babalarymyzyň asyrlar boýy bu ugurda toplan tejribesiniň hem uly ähmiýeti bar. Munuň şeýledigine Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň etnografiýa bölüminiň hemişelik sergi zalyna aýlanan mahalyň has hem açyk göz ýetirýärsiň. Bu ýerde ir döwürlerde türkmen çagalarynyň oýnan oýnawaçlary sergilenýär. Olaryň köpüsiniň terbiýeçilik häsiýetiniň bardygyny görmek bolýar.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde 2017-nji ýylyň 1-nji iýunynda Çagalary goramagyň halkara güni mynasybetli gurnalan “Bagtyýarly döwrüniň bagtly körpeleri” atly serginiň açylyş dabarasy bolup geçdi. Dabarada „Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi“ žurnalynyň bölüm redaktory, Ýaşlar baýragynyň eýesi Atamyrat Şagulyýew, „Nesil“ gazetiniň bölüm redaktory Annagül Narlyýewa, şahyr Güljemal Garaýewa, “Güneş” žurnalynyň bölüm redaktorlary Goçmyrat Orazdurdyýew we Güljahan Myradowa, Türkmenistanyň Döwlet sirkiniň “Galkynyş“ at üstündäki oýunlar toparynyň türgeni Röwşen Meläýew, “Milli goşun” žurnalynyň bölüm redaktory, şahyr Aşyrmet Garlyýew, “Garagum” žurnalynyň bölüm redaktory Nurtäç Annamuhammedowa, Aşgabat şäheriniň 29-njy çagalar bagynyň terbiýeçisi Dessegül Mämiýewa, Ýöriteleşdirilen çagalar sungat mekdebiniň saz mugallymy we Zenanlar guramasynyň başlygy Zyba Allanurowa dagy çykyş edip, ýurdumyzda çagalar barada edilýän alada, bu ugurda gazanylýan üstünlikler barada gyzykly gürrüň berdiler, goşgy okadylar. Paýtagtymyzdaky 44-nji orta mekdebiň okuwçysy, “Eýjejik gyzjagaz“ atly bäsleşigiň ýeňijisi Leýli Döwranowanyň, “Merjen däneler” bäsleşiginiň ýeňijisi Jennet Şadowanyň, paýtagtymyzdaky 1-nji çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Göwher Hydyrowanyň, 2-nji çagalar sungat mekdebiniň dutarçylar toparynyň, 29-njy we 102-nji çagalar baglarynyň çagalarynyň çykyşlary dabarany has hem şowhunlandyrdy.
Soňra serginiň açyk diýlip yglan edilmegi bilen myhmanlar çaga dünýäsinden habar berýän täsin eksponatlary ýakyndan synladylar.


text:
18 Kasım 2016 Cuma
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň durmuşyna degişli derwaýys meseleleriň birnäçesine, şeýle hem käbir möhüm resminamalaryň taslamalaryna seredildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer 21–22-nji noýabrda Latwiýa Respublikasynyň Riga şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýän Ykdysady, senagat, ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-latwiýa toparynyň mejlisine taýýarlyk görmegiň barşy barada hasabat berdi.
Duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljegi bilen bagly meseleleriň giň toparyna garamak göz öňünde tutulýar. Hususan-da, ulag-aragatnaşyk pudagynda, oba hojalygynda we gurluşykda, saglygy goraýyş ulgamynda, şeýle hem iki ýurduň Söwda-senagat edaralarynyň hem-de işewürler düzümleriniň ugry boýunça özara gatnaşyklary giňeltmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak göz öňünde tutulýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bilelikdäki hökümetara toparynyň ornuny belledi, onuň işiniň netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmäge hem-de işewür gatnaşyklaryny ýola goýmaga gönükdirilendigini aýtdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özara bähbitli maýa goýum taslamalaryny işläp taýýarlamagyň hem-de söwda gatnaşyklaryny berkitmegiň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýeriň gözegçilik edýän düzümlerinde işleriň pes derejede alnyp barylýandygyny aýdyp, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmegi oňa soňky gezek duýdurdy.
Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça deputatlaryň alyp barýan işleri, milli parlamentiň nobatdaky maslahatyna taýýarlyk görlüşi barada habar berdi.
Maslahatda “Türkmenistanyň 2017-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň, “Türkmenistanyň 2015-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hakynda” Mejlisiň kararynyň taslamalaryna, şeýle hem ýurdumyzy mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürmäge, onuň demokratik esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen täze kanunlaryň taslamalaryna garalar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, deputatlaryň üstüne ýurdumyzyň geljek ýyl üçin Döwlet býujetini kabul etmek boýunça uly jogapkärçiligiň ýüklenendigini aýtdy. Esasy maliýe resminamasy ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryny ýokary depginler bilen özleşdirmäge, durmuş we beýleki ulgamlarda yzygiderli özgertmeleriň amala aşyrylmagyny üpjün etmäge gönükdirilmelidir. Döwlet Baştutanymyz şu maksat bilen, kanunçylyk-hukuk ulgamynyň kämilleşdirilýändigini, döwlet durmuş-ykdysady maksatnamalaryny we taslamalaryny amala aşyrmaga ýardam edýän täze kanunçylyk namalarynyň işlenip taýýarlanylmalydygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Hazarýaka döwletleri bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler hem-de Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahaty guramaçylykly geçirmek barada milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Goňşy ýurtlar, şol sanda Hazar sebiti boýunça goňşy döwletler bilen netijeli özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, degişli berk şertnama-hukuk binýadynyň döredilmegine döwletimiziň işjeň gatnaşýandygy bellenildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň netijeli başlangyçlary hem şuňa gönükdirilendir.
Milli Liderimiziň 2010-njy ýylyň noýabrynda Bakuda Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň III sammitinde beýan eden teklipleriniň esasynda Hazar deňziniň suw biologik serişdelerini gorap saklamak we rejeli peýdalanmak hakynda Ylalaşyk hem-de Hazar deňzinde adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we ýok etmek babatda hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyk taýýarlanyldy we olara gol çekildi. Türkmen Lideriniň goldaw bermeginde Hazar deňziniň gidrometeorologiýa ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyk hem taýýarlanyldy we kabul edildi.
2014-nji ýylyň sentýabrynda Hazarýaka ýurtlarynyň döwlet Baştutanlarynyň Astrahan şäherinde geçirilen IV sammitinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hazar deňzinde şertnama-hukuk, söwda-ykdysady we ulag ulgamlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça işi güýçlendirmek baradaky başlangyç bilen çykyş etdi.
Birinji ugur barada aýdylanda, Hazar deňziniň hukuk derejesi barada Konwensiýanyň taslamasynyň üstünde alnyp barylýan hereketleri işjeňleşdirmek hem-de Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň derejesinde yzygiderli duşuşyklary geçirmek teklibi öňe sürüldi. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz Hazar deňzinde howpsuzlyk babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşyga on sany teswirnamany işläp taýýarlamaga girişmegi teklip etdi.
Şunuň bilen baglylykda, 2016-njy ýylyň 13-nji iýulynda Astana şäherinde Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Eýranyň, Gazagystanyň we Russiýanyň daşary işler ministrleriniň mejlisi geçirildi. Onuň gün tertibine bu Konwensiýanyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak girizildi. Mundan başga-da, şu ýylyň 23-24-nji oktýabrynda bu möhüm resminamanyň düzgünlerini ara alyp maslahatlaşmak üçin daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde Ýörite iş toparynyň mejlisi geçirildi. Nobatdaky duşuşygy Aşgabatda dekabryň ikinji ýarymynda guramak göz öňünde tutulýar.
Howpsuzlyk babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşygy iş ýüzünde durmuşa geçirmek maksady bilen 7-8-nji noýabrda Aşgabat şäherinde Hazarýaka döwletleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda Hazar deňzinde biologik serişdeleriniň bikanun awlanylmagyna (brakonýerçilige) garşy göreşmek babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Teswirnamanyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak boýunça gepleşikler geçirildi. Şu günler paýtagtymyzda bäş goňşy ýurduň bilermenleriniň mejlisi geçirilýär. Onuň gün tertibine Hazar deňzinde ýüzüşiň howpsuzlygyny üpjün etmek babatda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Teswirnamanyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak meselesi girizildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ikinji we üçünji ugurlar boýunça başlangyçlaryny durmuşa geçirmek babatda, häzirki wagtda Hazar deňzinde söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşygy işläp taýýarlamak boýunça dekabr aýynda bilermenleriň duşuşygyny geçirmek üçin guramaçylyk işleri alnyp barylýar. 15-16-njy noýabrda bolsa Hazar deňzinde ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ylalaşygyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak boýunça gepleşikler geçirildi.
Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy hasabatynyň çäklerinde 26-27-nji noýabrda Aşgabatda geçiriljek Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatyna taýýarlyk görlüşiniň barşy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň tabşyryklaryna laýyklykda, 6-njy noýabrda Türkmenistanyň Hökümeti bilen BMG-niň arasynda bu maslahaty guramak hakynda Ylalaşyga hem-de degişli Ähtnama gol çekilendigi habar berildi.
10-njy noýabrda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu maslahata taýýarlyk görmegiň meseleleri boýunça iş maslahatyny geçirip, Hökümet agzalarynyň öňünde anyk wezipeleri goýdy. Hormatly Prezidentimiziň beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, BMG-niň wekilleri bilen hem degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hazar sebitinde giň netijeli hyzmatdaşlyga Bitarap Türkmenistanyň ygrarlydygyny tassyklap, Hazaryň meseleleri, şol sanda dürli ulgamlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin ygtybarly esasy üpjün etmäge gönükdirilen şertnama-hukuk binýadyny pugtalandyrmaga degişli meseleler boýunça sazlaşykly çözgütleri işläp düzmek maksady bilen, tagallalary has-da birleşdirmegiň wajypdygyny belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň köpasyrlyk taryhy-medeni aragatnaşyklary bilen baglanyşykly bolan Hazarýaka döwletleriniň hem-de halklarynyň arasyndaky dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga gönükdirilen anyk işleri mundan beýläk-de alyp barjakdygyny aýtdy. Hazar giňişligi–munuň özi ägirt uly ykdysady, energetika we ulag kuwwatyna eýe bolan möhüm strategiki sebitdir. Onuň peýdalanylmagy umumy abadançylygyň maksatlaryna kybap gelýär. Hormatly Prezidentimiz munuň bu ýerde takyk hukuk kadalara, özara hormat goýmaga hem-de Hazarýaka ýurtlaryň bähbitlerini nazara almaga esaslanan halkara hyzmatdaşlygynyň aýratyn ähmiýetini şertlendirýändigini nygtady.
Deňhukukly uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyk ýörelgeleri bilen çykyş edýän Türkmenistan Hazar deňzinde oňyn ýagdaýlaryň ösdürilmegine, ekologiýa abadançylygyny, biologik köpdürlüligi gorap saklamak hem-de gadymy Hazaryň baý tebigy serişdelerini netijeli peýdalanmak işine, parahatçylygyň we ylalaşygyň deňzi hökmünde onuň derejesini berkitmek işine uly goşant goşýar. Bular barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna bu ugurdaky işleri, şol sanda ýurdumyzyň döredijilikli halkara başlangyçlaryny yzygiderli durmuşa geçirmäge degişli işleri dowam etmek boýunça birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra milli Liderimiz Durnukly ulag ulgamy boýunça ilkinji Ählumumy maslahaty baradaky meselä ünsi çekip, bu iri forumyň ähmiýetini ýene-de bir gezek nygtady. BMG-niň howandarlygynda geçirilýän bu maslahat strategiki ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň möhüm ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin açyk meýdança öwrülmäge, ýaýbaňlandyrylan utgaşykly ulag-aragatnaşyk we logistika düzümini kemala getirmäge ýardam bermäge gönükdirilendir. Şeýle düzümiň bolmagy ählumumy durnukly ösüşiň aýrylmaz bölegidir.
Hormatly Prezidentimiz degişli ýolbaşçylara maslahatyň ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlanylmagyny we geçirilmegini üpjün etmek, ähli degişli meseleleriň üstünde jikme-jik işlenilmegi we öz wagtynda çözülmegi boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew ýangyç-energetika toplumynyň dürli ugurlarynda işleriň ýagdaýy, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň” durmuşa geçirilişiniň barşy barada hasabat berdi.
Wise-premýer maddy-enjamlaýyn binýady pugtalandyrmak, nebitgaz toplumynyň önümçilik kuwwatyny artdyrmak boýunça alnyp barylýan işler, geologiýa-gözleg we buraw işleriniň gerimini giňeltmek, nebiti we gazy gazyp almagyň hem-de nebit önümleriniň möçberlerini köpeltmek maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, nebitgaz senagatynyň bölümleriniň alyp barýan işleriniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmagyň zerurdygyny nygtady. Bu ugurdaky işlere ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmakda, milli ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmakda, dünýä bazarlarynda ýokary isleg bildirilýän önümleriň çykarylyşyny artdyrmakda uly orun berilýär.
Döwlet Baştutanymyz nebitgaz pudagyny has-da ösdürmek, innowasion, serişde tygşytlaýjy tehnologiýalary ornaşdyrmak, iri düzümleýin taslamalara, şol sanda täze uglewodorod ýataklaryny özleşdirmek, häzirki zaman gazhimiýa önümçiliklerini we beýleki desgalary gurmak, şeýle hem nebiti gaýtadan işleýän kärhanalary tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow ýurdumyzda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berip, häzirki wagtda welaýatlarda güýzlük bugdaýa ideg etmek, şol sanda ösüş suwuny tutmak, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, haşal otlara garşy göreşmek boýunça işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy.
Şunuň bilen birlikde, meýdanlarda galan pagta hasylyny ýygnamak, pagta arassalaýjy kärhanalarda çig maly gaýtadan işlemek işleri alnyp barylýar, gallaçylar bilen özara hasaplaşyklar geçirilýär.
Mundan başga-da, wise-premýer 3–4-nji dekabrda ýurdumyzda Türkmenistanyň pagta önümleriniň VI halkara sergi-ýarmarkasyny hem-de «Türkmenistanyň pagta önümleri we dünýä bazary» atly halkara maslahatyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýokary hilli hem-de öz möhletinde tamamlanmagynyň wajypdygyny nygtap, wise-premýere meýdanlardaky pagta hasylyny iň soňky hanasyna çenli ýygnap almak barada anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek hem-de tejribe alyşmak babatda her ýyl geçirilýän pagta önümleriniň halkara ýarmarkasynyň hem-de oňa gabatlanyp guralýan maslahatyň ähmiýetini belläp, ony ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça görkezme berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, döwlet Baştutanymyzyň milli elektron senagatyny ösdürmek, döredilýän pudak önümçiliklerini netijeli ulanmak boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna «Elektrik energiýasynyň sarp edilişini hasaba alyjy elektron abzallary öndürýän önümçilik we barlaghana enjamlar toplumlaryny satyn almak hakyndaky» kararyň taslamasy hödürlenildi. Şeýle hem wise-premýer elektrik hasaplaýjylaryň nusgalary bilen tanyşdyrdy, olary “Türkmenmaşyngurluşyk” döwlet konserniniň “Türkmenkabel” döwlet kärhanasynda köpçülikleýin öndürmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny ösdürmek üçin elektron senagatynyň ähmiýetini belledi. Türkmenistanda elektron enjamlarynyň dürli görnüşlerini öndürýän kärhanalary döretmegiň döwlet maksatnamasynda kesgitlenen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen olary diňe innowasion, ýokary tehnologiýaly serişdeler we energiýa tygşytlaýjy enjamlar bilen üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem, bu ulgam üçin dürli derejeli hünärmenleri taýýarlamagy üpjün etmek zerurdyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän önümçilik kuwwatlyklaryny döretmegiň we ösdürmegiň möhümdigini belläp, ady agzalan Karara gol çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça dowam edýän uly möçberli işler barada hasabat berdi.
Aşgabady ösdürmegiň Baş meýilnamasyna laýyklykda, paýtagtymyzyň ähli etraplarynda ýaşaýyş jaýlarynyň daşky keşbiniň durkuny täzelemek, ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrmak we bagy-bossanlyga büremek, köçeleri yşyklandyrmak boýunça çäreler görülýär. Şeýle hem döwrebap ulag düzüminiň döredilmegine –awtomobil ýollarynyň, köprüleriň, ýerüsti we ýerasty geçelgeleriň hem-de awtoulaglar üçin duralgalaryň gurluşygyna uly üns berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabady dünýäde iň owadan hem-de adamlaryň ýaşamagy üçin amatly şäherleriň birine öwürmek boýunça geçirilýän işleriň örän wajypdygyny nygtap, gurluşyk işleriniň meýilnamada bellenilen möhletleriniň doly berjaý edilmegine we ýokary hiliniň üpjün edilmegine gözegçiligi güýçlendirmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew gözegçilik edýän söwda toplumyndaky işleriň ýagdaýy hem-de ýurdumyzyň telekeçiligini höweslendirmäge gönükdirilen çäreler barada hasabat berdi. Döwlet ösüşiniň häzirki döwründe telekeçiligi ösdürmek ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda kesgitlenildi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň garamagyna berlen bazarlary alyjylar jemgyýetlerine ýerlemek baradaky teklibi hödürlenildi.
Wise-premýere azyk bolçulygyny üpjün etmek, ýurdumyzdaky dükanlary we bazarlary zerur bolan harytlaryň giň görnüşleri bilen doldurmak maksadynda gözegçilik edýän düzümleriniň işini işjeňleşdirmek babatda anyk görkezmeler berildi. Şol harytlar bolsa elýeterli we bellenilen bahadan ýerlenilmelidir.
Milli Liderimiz hususy ulgamyň milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge saldamly goşant goşýandygyny belläp, ýurdumyzyň telekeçiligini has-da ösdürmek, olaryň öndürýän önümleriniň we hödürleýän hyzmatlarynyň görnüşlerini giňeltmek üçin amatly şertleri döretmegiň wajypdygyny aýtdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk pudaklaryndaky, şol sanda ýokary tizlikli Internet akymlaryny kärendä almak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hasabatyň çäklerinde 3-nji dekabrda Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň güni mynasybetli geçiriljek baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk barada hem aýdyldy.
Wise-premýer hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda bu ulgamyň düzümini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak boýunça maksadalaýyk çäreleriň görülýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, geçen ýylyň ýanwar aýynda döwlet Baştutanymyzyň Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň gününi döretmek hakyndaky Permana gol çekendigi barada aýdyldy. Bu waka türkmen demirýolçularynda uly ruhubelentlik duýgusyny döretdi we olary täze zähmet üstünliklerine ruhlandyrdy. Milli Liderimiziň garamagyna geçirilmegi göz öňünde tutulan baýramçylyk çäreleriniň meýilnamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýokary halkara ölçeglerine laýyk gelýän hemra aragatnaşyk ulgamynyň bolmagynyň ýurdumyzyň aragatnaşyk pudagynyň taryhynda täze tapgyry açýandygyny belledi. Milli Liderimiz ýurdumyzyň kommunikasiýalar ulgamyny mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň hem-de onuň bitewi maglumatlar giňişligine goşulyşmagyny üpjün etmegiň wajypdygyny aýdyp, wise-premýere dünýäniň iri operatorlary tarapyndan milli hemranyň hyzmatlaryndan peýdalanmagyna degişli anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz demir ýol ulagy pudagyny ösdürmek meselelerine uly üns berilýändigini aýdyp, wise-premýere eziz Watanymyzyň gülläp ösmegine saldamly goşant goşýan türkmen demirýolçularynyň hünär baýramyna gabatlanylyp geçiriljek çäreleriň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa Türkmenistanyň taryhy-medeni ýadygärliklerini abadanlaşdyrmak we abat saklamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda halkymyzyň baý taryhyny dikeltmek we öwrenmek boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Halkymyzyň milli mirasyny aýawly saklamak we giňden wagyz etmek bolsa häzirki wagtda döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer taryhy ýadygärliklerimizi abadanlaşdyrmak we abat saklamak üçin ýörite gazna döretmek boýunça birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň wekilleri bilen bilelikde degişli işleriň alnyp barlandygyny habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň çägindäki taryhy we medeni ýadygärlikleri öwrenmek meselesine ünsi çekdi. Şol ýadygärlikler gadymy döwürlerden bäri saklanyp galypdyr. Munuň özi bolsa dünýä jemgyýetçiliginiň, daşary ýurt alymlarynyň, ylmy merkezleriň we beýlekileriň uly gyzyklanmasyny döredýär. Milli Liderimiz bu meseläniň örän wajypdygyna ünsi çekip, wise-premýere taryhy ýadygärlikleri abadanlaşdyrmak we abat saklamak boýunça durmuşa geçirilýän köptaraplaýyn işleriň döwrüň talabyna laýyk guralmagy babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de daşary ýurt dillerini we kompýuter sowatlylygyny öwrenmek isleýänler üçin Bilim ministrliginiň garamagynda hojalyk hasaplaşygyndaky merkezi döretmek meselesi barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň ýaşlaryň boş wagtlaryny peýdaly geçirmegi, daşary ýurt dillerini kämil bilmegi, häzirki zaman kompýuter tehnologiýalaryndan oňat baş çykarmagy hem-de 2017-nji ýylda geçiriljek Aziýa oýunlarynda hyzmat etjek meýletinçileri ýokary derejede taýýarlamak babatda beren tabşyryklaryna laýyklykda geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýaşlarynyň ýokary hilli bilim almagy, gözýetimini has-da giňeltmegi, ukyplaryny hem-de zehinini ýüze çykarmagy üçin ähli şertleri we mümkinçilikleri döretmegiň Türkmenistanyň döwlet ösüşiniň strategiýasynyň hem-de ylym-bilim ulgamynda amala aşyrylýan toplumlaýyn özgertmeleriň esasy ugurlarynyň biridigini belledi.
Milli Liderimiz ýaşlaryň bilimlere ymtylyşyny, şol sanda daşary ýurt dillerini öwrenmäge hem-de öňdebaryjy kompýuter tehnologiýalaryny özleşdirmäge hyjuwyny höweslendirmek boýunça möhüm çäreleriň görülmeginiň wajypdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz ady agzalan Merkezi döretmek baradaky teklibi goldap, onuň işini bildirilýän talaplara laýyklykda guramagy hem-de hyzmatlaryň ýokary hilini üpjün etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, uly üstünlikleri, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Zenanlar hemişe özlerine timar bermegi, owadan egin-eşikleri geýmegi, gymmatbahaly bezegleri dakynmagy halaýarlar. Emma gynansak-da ýaş "gidip barýar". Wagt geçýär, ýaşymyz ulalýar. Elbetde, tebigy taýdan bu hökmany bolmaly hadysalaryň biridir. Ýöne adamyň bedeni garrasa-da, onuň göwni garramaýar. Zenan maşgala bolsa öz gözelligini has uzak saklamak isleýär. Hiç bir zada aňsatlyk bilen ynanmaýan adamlar ýaşarmagyň mümkindigine müňkür bolýarlar. Ýöne biz şonda-da ýaşy 45-e ýetip, 25-30 ýaşly zenanlar ýaly görmegeý we ýaş görünmek isleýänlere bu babatda birnäçe peýdaly maslahat bermegi makul bildik.
1. Ilki bilen deriňiziň aladasyny etmeli.
Derini çyglandyrmak
Ýyl geldigiçe biziň derimiz goşmaça çyglandyrma mätäç bolýar. Çyglylygyň ýetmezçiligi zerarly derimiz terligini ýitirýär, ýygyrtlar emele gelýär. Ýygyrtlaryň öňüni almak üçin düzüminde gialuron turşulygy bar bolan kosmetik serişdeleri ulanmagy unutmaň.
2. Piling (deriniň gatan öýjüklerini aýyrmak).
Deriniň doly derejede täzelenmegine mümkinçilik beriň. Piling geçireniňizde, deriniň gatan, ýaramaz öýjükleri aýrylýar.
3. Dikeldiş
Diňe öýjükleri yzygider täzelenip durýan deri ter we ýylmanak bolýar. Muňa retinol-A witamini ýardam berýär. Düzüminde retinol bar bolan kosmetik serişdeleri hemişe ulanmalydyr. Mysal üçin gije çalynmaga niýetlenen adaty kremiňize A witamininiň 1-2 damjasyny garsaňyz bolar. A witamininiň ergini dermanhanalarda satylýar.
4. Deriniň garramagynyň öňüni almak.
Deriniň öýjüklerini şikeslenmeden we wagtyndan öň garramakdan antioksidantlar goraýar. Düzüminde gök çaýyň, üzümiň, naryň ekstraktlary, şeýle hem Q10 koenzimleri bar bolan kosmetik serişdelerini ulanmak maslahat berilýär.
Ýüze görk bermek üçin ulanylýan kosmetik serişdelerinden seresaplyk bilen peýdalanyň. Zenanyň ýaşy ulaldygyça, ol öz ýaşyna gabat gelýän kosmetik serişdelerini ulanmalydyr.
Pudrany ýa-da krem-pudrany ýüzüňize gaty galyň edip çalsaňyz, deriňiziň kemçilikleri göze görnüp durar. Şol sebäpli hem ýüzüňize reňkli kosmetikany çalmazdan öň, ýeňil, suwuk görnüşli esas bilen ýüzüňizi ýylmaň.
Gabaklaryňyza ýiti reňkli kosmetik serişdelerini çalmakdan hem gaça duruň, açyk, çala bildirýän reňkleri ulanyň. Çal, mele reňkleri gabaklaryňyza çalsaňyz, siz has ýadaw, ýaşyňyzdan uly görnersiňiz.
Dodaklar üçin ulanylýan kosmetik serişdelerini hem oýlanyşykly ulanyň. Goňur, goýy ýa-da üýtgeşik bir reňkli pomadalary ulanmasaňyz, has ýaş görnersiňiz. Dodaklaryňyzyň çyglylygyny kadaly derejede saklajak reňklerden peýdalanyň.
Zenan maşgala aýratyn bezeg berýän zatlaryň biri hem onuň saçydyr. Has görmegeý we ýaş görünmek üçin saçlara timar bermek örän ähmiýetlidir. Saçlaryňyzy reňklemegi unutmaň. Elbetde, tebigy reňkleri ulanmak has peýdalydyr (hyna, basma we ş.m.). Saçlaryňyzyň şikeslenen uçlaryny gyrkyp aýyrmagy, wagtly-wagtynda saçlaryňyzy emaý bilen daramagy endik ediniň.
Saçyňyzy öz tebigy reňkinden biraz açygrak reňke boýasaňyz hem, siz ýaşaran ýaly görnersiňiz, ýüzüňiz açylar.
Beden we fiziki taýdan ýaşarmak isleseňiz, bu meselä hemmetaraplaýyn çemeleşiň.
- Dogry iýmitleniň. Aç gezip ýörmegiň zerurlygy ýok. Çen bilen iýmitlenip 3-5 kg horlansaňyz, özüňizi has oňat we ýeňil duýarsyňyz.
- Her günüň dowamynda 2 litr arassa gazlandyrylmadyk suw ýa-da ýokary hilli gök çaý içiň.
- Poliwitaminleri yzygider içiň (hut size laýyk gelýän witaminleri siziň maşgala lukmanyňyz bellemelidir).
- Dişleriňize üns beriň. Adamlaryň 70% ilki bilen söhbetdeşiniň dişlerine üns berýär. Bu siziň umumy sagdynlygyňyz üçin hem ähmiýetlidir.
- Daşary çykanyňyzda ultramelewşe şöhlelerinden goraýan kremlerden çalyň. Bu gyş günlerinde-de ähmiýetlidir.
- Gün tertibiňizde fiziki maşklara hem ýer goýuň. Ýöremek, suwda ýüzmek, ýoga bilen meşgullanmak örän peýdalydyr.
Durmuşda şatlanmagy başaryň
Öz aňyňyzy, pikirleriňizi oňat we ýakymly zatlara gönükdiriň. Hemişe gyzykly iş bilen meşgullanyň. Her bir iş size şatlyk getirmelidir.
Beýniňiziň işjeňligini artdyrmak üçin köpräk okaň, dil öwreniň, krossword düzüň we çözüň, küşt oýnaň.
Esasy bellemeli zatlaryň biri hem adamyň söýüp we söýlüp ýaşamagydyr. Kalby päk, ýüregi söýgüden doly ynsanlaryň ýüzi nur saçýar. Şeýle adam diňe bagtly bolany üçin gün-günden ýaşarýar, töweregindäkilerde hem ýaşaýyşa bolan islegi artdyrýar!
Teswirlemeler
Dişleri sagdyn saklamagyň çäreleri olara dogry idetmekden we peýdaly serişdeleri saýlap almakdan, dogry iýmitlenme, diş we diş etiniň kesellerini wagtynda bejerme ýaly çärelerden ybaratdyr.Bu barada gysgaça durup geçme asla mümkin däldir.Dişleri sagdyn saklamagyň ýollary barada doly maglumaty, saýtymyzda ýerleşdirilen "Dişleri nähili goramaly","Diş pastasyny nähili saýlamaly", "Agyz boşlugyny çaýkamaga niýetlenen serişdeler", "Diş çüýremesi (kariýes)", "Dişleri goraň:parodontoz" atly makalalardan okap bilersiňiz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Habarlar 14 july 2017
Jemgyýet
Türkmen ekologlary Ramsar konwensiýasynyň ýerine ýetirilişini ara alyp maslahatlaşdylar
Hazar döwlet goraghanasynyň ylmy işgärleridir inspektorlary gatnaşdylar. MARSB-nyň usulýet maglumatlary bilen tanyşdyrylyşyň barşynda 2016/17-nji ýyllarda iş toparynyň Ramsar konwensiýasyny ýerine ýetirmek boýunça işi seljerildi. Esasan degişli suw-batgalyk peýdalanylýan ýerleri Ramsar sanawyna goşmak, olary dolandyrmak, topogarfiýasyny anyklamak we ylmy taýdan sebitlere bölmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Ilata ekologiýa bilimini bermeklige uly üns berildi.
Teswirlemeler
Maýadarlary çekmek we eksport mümkinçiliklerini artdyrmak—möhüm ykdysady ugurlar
Bu ähmiýetli resminama şu ýylyň birinji ýarymynda ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň ösüşiniň jemlerine bagyşlanyp 7-nji iýulda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde kabul edildi. Milli Liderimiz häzirki döwürde Türkmenistanda amala aşyrylýan oňyn özgertmelere baha bermek bilen, ýurdumyzy öz halkynyň mynasyp durmuş derejesini üpjün etmäge, abadançylygyny ýokarlandyrmaga ukyply, dünýäniň ösen demokratik döwletleriniň hataryna çykarmak babatynda baş maksada ýetilmegine gönükdirilen özgertmeleriň aýratyn möhümdigini belledi.


text:
Sözlemde baş we aýyklaýjy agzalar bolup bilmeýän, ýagny sözlem agzasy hasaplanmaýan käbir sözler gabat gelýärler. Bu hili sözler sözlemiň umumy manysyna goşmaça many berýärler. Olar haýsydyr bir zada gürrüňdeşiň ünsüni çekmäge ýa bir zada bolan garaýşy, jogaby aňlatmaga hyzmat edýärler.
Jemal, sen şu gün okuwa gidýärmiň?
Sözlem agzasy hasaplanmaýan sözler, dört topara bölünýärler, ýüz tutma sözler, jogap sözler, ümlükler we giriş sözler.
Sözlemde aňladylýan pikiriň kime ýa nämä ýüzlenip aýdylýandygyny bildirýän söze ýüz tutma söz diýilýär. Ol bir we birnäçe sözden bolup bilýär.
Ine, diýen ýerimize geldik. Häzirlikçe sag boluň, ýoldaş mugallym.
Ýüz tutma sözler baş düşümdäki sözlerden bolup, sözlemiň beýleki agzalaryndan bölünip, belent heň bilen aýdylýar. Olar, esasan, gepleşikde köp ulanylýar.
Käbir ýüz tutma sözleriň özlerine baglanyp gelýän garaşly sözleri-de bolup bilýär.
Garry melgun, seniň ähli pikirleriň maňa aýdyň.
Ýüz tutma sözler sözlemiň başynda hem, ortasynda hem, soňunda hem gelip bilerler.
Sözlemiň başynda gelen ýüz tutma sözleriň yzyndan, ortasynda gelende iki tarapyndan, soňunda gelenleriň bolsa öňünden otur goýulýar.
Eger ýüz tutma sözler sözlemiň başynda has belent heň bilen aýdylsalar, onda olaryň yzyndan ýüzlenme belgisi goýulýar we olaryň yzyndan gelen sözler baş harp bilen başlanýar.
Akja! Gaýt yzyňa!
Gepleşikde berlen soraga diňleýji hawa, şeýle, bar, ýok, bolýar, mumkin, dogry ýaly sözler arkaly jogap berýär. Eger bu sözlerden aňlanylýan pikiri giňeltmek üçin, yz ýanlaryndan sözlem getirilse, onda ol sözler jogap sözleri bolýarlar.
- Giden ýeriňden kitap hem getirgin. Hawa, tapsam-a getirerin.
Gepleşikde soraga, buýruga ýa haýyşa biragyzdan jogap bolýan sözlere jogap sözler diýilýär. Jogap sözler sözlemiň beýleki agzalary bilen grammatik taýdan baglanyşmaýar.
Jogap sözler bir sözden hem, ýa şol sözüň birnäçe gezek gaýtalanmagyndan hem hasyl bolup bilerler.
Gaýtalanyp gelen jogap sözleriň tassyklaýjylyk ýa-da inkär edijilik häsiýeti has güýçli bolýar.
- Men şu gün onda gidäýeýin? -Ýok, ýok, bu gün däl, ertir gidersiň.
Jogap sözler esasan, sözlemiň başynda, kä halatda bolsa sözlemiň ortasynda gelýärler. Olar sözlem agzalaryndan otur arkaly aýratynlandyrylýarlar.
Ümlükler bile ulanylýan sözleminde ýüze çykan waka, ýagdaýa bolan emosional-ekspressiw garaýşy, buýrugy, çagyryşy, hoşallygy we ş. m. aňladýarlar. Ümlükleriň dürli duýgy-pikirleri aňlatmagynda intonasiýanyň hem-de kontekstiň roly örän uludyr.
Ümlükler sözlemiň haýsy ýerinde gelseler hem, sözlem agzalaryndan otur üsti bilen aýrylmalydyrlar.
-- Haçan gitmekçi, how?
Sözlemiň başynda gelip, aýratyn bir güýçli intonasiýa bilen görnetin bölünip aýdylýan ümlüklerden soň bir ýa-da birnäçe ýüzlenme belgisini goýmak bolar.
Waý-waýeý!!! Endam-janym owum-döwüm bolup barýar.
Sözleýän ýa ýazýan adamyň ýüze çykarýan pikirine bolan garaýşyny aňladýan sözlere giriş sözleri diýilýär.
Giriş sözler sözlem agzalary bilen grammatik taýdan baglanyşmaýar.
Dogrudan-da, Myradyň diýenleri dogry gelip durdy.
Giriş sözleri sözlemiň ähli ýerinde gelip bilerler we sözlem agzalaryndan otur arkaly aýratynlandyrylýar.
Giriş sözler aňladýan manylaryna görä bäş topara bölünýärler:
Şübhelenmezligi ýa berk ynanmagy aňladýanlar: şübhesiz, elbetde, hakykatdan, dogrudan, şeksiz.
Hakykatdanam, gowy kitap eken.
Başganyň ýa özüniň pikirine daýanmagy aňladýanlar: diýmek, eýsem bolsa, meniňçe, seniňçe, aýtmagyna görä, biziňçe.
Meniňçe, şeýle etsek ýagşy bolar.
Netije çykarmagy, jemlemegi aňladýanlar: diýmek, eýsem bolsa, şeýlelikde, umuman, jemläp aýdanymyzda.
Diýmek, sen ýalňyş.
Ikuçlulygy aňladýanlar: ähtimal, belki, megerem, çaky.
Ýagyş ýagar, belki.