c: text/html

text:
Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahu Donald Trampyň ABŞ-nyň prezidenti wezipesine saýlanmagynyň Eýranyň Jewreý döwletine we onuň raýatlaryna salýan howpy babatynda dünýäniň “güň ediji dymyşlygynyň” soňuna çykjagyna umyt baglaýandygyny aýtdy.
26-njy ýanwarda Iýerusalimde Holokostyň pidalarynyň hatyrasyna geçirilen matam güni diplomatlaryň öňünde eden çykyşynda Netanýahu dünýäniň ähli ýerinde anti-semitizmiň güýçlenýän wagtynda, diňe bir Eýran döwletiniň ýewreýleri ýok etmäge ymtylýar diýdi.
“Biz iňňän uly howp bilen ýüzbe-ýüz bolýarys, ýewreý halkyna we ýewreý döwletine ýigrenç gündogardan, Eýrandan gelýär” diýip Netanýahu aýtdy.
Tramp öz kampaniýasynda dünýäniň iň kuwwatly döwletleriniň Eýran bilen gol çeken ýadro ylalaşygyny ýatyrmagy wada beripdi, emma Trampyň hödürlän hökümet agzalary Eýranyň ylalaşykdaky çäkleri saklaýandygyny we ylalaşygyň berjaý edilýändigini aýdypdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ogulsenem Täňňyýewa-Bagtym hem ýyldyzym I
Emirjik bu güne juda sabyrsyz garaşdy. Eýýäm ol üç aý bäri täzeje hem dürli suratlyja kitaplary satyn aldyryp, tertiplije ýygnap goýupdy. Depderdir galam, ruçkadyr papka, garaz, mekdebe gitmek üçin gerekli bolan okuw esbaplarynyň ählisini ejesidir kakasy Emire satyn alyp beripdi. Akja köýnek, garaja balak hem alyp beripdiler. Özem birinem däl-de, çalşyryp geýer ýaly, ikisini alyp beripdiler. Olar biri- birinden owadandylar. Daň atdygy Emir ol owadan eşiklerini geýip, mekdebe gitmelidi. Emir kitapdyr depderlerini irgözinden papkasyna salyp, taýýarlap goýdy. Okuwyň ilkinji güni ömrüň ýatdan çykmajak pursaty bolmalydy. Ol Emir üçin nähili başlanarka? Emir pikir-aladalar bilen tä daňa çenli kirpigini-kirpigine gatyp bilmän ýatdy. Daňdanlar uklap galdy.
Irden ony ejesi Ogulsadap oýardy:
— Emir jan, tur, oglum. Bu gün sen mekdebe gitmeli ahyry. «Mekdep» sözi gulagyna ilenden, Emir çalt garysyna galdy. Hasanaklap ýorgandan çykdy.
Sentýabryň säherinde çigrek duýulýardy. Sowujak howa Emiriň endamyny jümşüldetdi.
— Elýuwara ýyljajyk suw guýandyryn, oglum — diýip, ejesi Ogulsadap onuň yzyndan gygyrdy.Emir ýuwnup-ardynyp gelýänçä ejesi onuň üçin çaý demledi. Çaýy güllüje käsä guýup, içine şeker atdy. Bir döwüm çörege mesge çaldy. Bir çetde Emiriň geçen ýyl dördünji klasy tamamlan gyz dogany Aýna saçyny darap, özüne timar berýärdi. Aýna bu ýyl bäşinji klasa barmalydy. Bäşinji klasdan ýokary klaslylar öýlän okamalydy. Aýnanyň timarlanyp durmasyndan Emir onuň özüni mekdebe alyp gitmekçi bolýandygyny aňdy.


text:
Türkmenistan geljek ýylyň maýynda Birleşen Milletler Guramasynyň Geňeşiniň işçi toparyna adam hukuklarynyň ýagdaýy barada nobatdaky hasabatyny berer.
Adam hukuklaryny goraýan “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň maglumatyna görä, BMG-nyň geňeşiniň işçi topary Türkmenistandaky adam hukuklary ýagdaýyna ählumumy döwürleýin synyň (ÄDS) mehanizmleriniň çäginde sereder.
Prosedura laýyklykda, dört ýylda bir gezek hökümetler ÄDS-na resmi hasabat berýär.
Adat boýunça, garaşsyz hukuk goraýjy toparlar hem bu diňlenişige öňünden hasabat taýýarlap, ýagdaýy gowulaşdyrmak hem-de has ýiti problemalary çözmek babatyndaky rekomendasiýalaryny BMG-nyň geňeşine berýärler.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri Adam hukuklaryny goraýan Türkmen inisiatiwasynyň, Adam hukuklary baradaky halkara partnýorlugynyň we “Human Rights Watch“ guramasynyň bilelikde bu diňlenişik üçin alternatiw hasabat taýýarlandyklaryny habar berýär.
Olaryň hasabatynda “Pikir aýtmak azatlygy we metbugat azatlygy”, “Raýat jemgyýetiniň ösüşi”, “Adam gynamalaryndan, eden-etdilikli tussag edilmelerden we zorlukly ýitirim bolmalardan azatlyk”, “Hereket azatlygy”, “Häkimiýetler tarapyndan alnan jaýlar üçin degerli kompensasiýa almak hukugy” diýen bölümler bar.
Bu hasabat bilen (iňlis dilinde) şu ýerden tanşyp bilersiňiz.


text:
Ähli makalalaryň arhiwi
Bu ýerde siz türkmen dilinde ýazylan Botanix žurnalynyň ähli rugsat berlen makalalaryny tapyp bilersiňiz.
Category: Ähli Ekzotik ösümlikler Gazon Kömelekler Palmalar Suw we batga ösümlikleri Zyýan berijiler Ösümlik ýetişdirmek boýunça instruksiýalar
2009noýabr (2) dekabr (25)
Kategoriýa: Gazon
Gazonyň idi-yssywaty
Orulan oty näme etmeli?
Orulan oty näme etmeli? Eger siz owadan pessejik gazony halaýan bolsaňyz, onda ony ýygy-ýygydan orýansyňyz. Emma ýygy-ýygydan orulanda, orulan ot köp üýşýär, bu bolsa size (eger siz ony üýşürmeýän bolsaňyz) diňe päsgel berýär. Şonuň üçin meniň köp sanly bagban tanyşlarym ony zyňýarlar. Men diňe kellämi ýaýkap geň galýaryn, olar näme üçin iň arzan döküni isrip edýärler.
Gazony nähili kesmeli?
Gazonyň gür bolmagy üçin ony dogry kesmeli. Sebäbi islendik ýaş pihta ýa-da sosna gazonyň içinde gömülip dursa gowy görünmeýär.
Biz gazon oturdýarys
Täze gazony oturtmagyň ýa-da köne gazony oturdyp gutarmagyň iň amatly wagty maý ýa-da iýun aýydyr. Ýöne ýylyň dowamynda rekord derejede az ýagyn ýagan bolsa, iýul aýy hem amatly bolup biler.
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
“Senagat” Paýdarlar Täjirçilik Banky
Banklaryň howpsuzlyk ulgamlaryna aýratyn uly talaplar bildirilendigi üçin, ulgamyň hili, netijeliligi we ulgamyň tizligi ýaly alamatlar şeýle desgalar üçin örän wajypdyr. “Senagat” paýdarlar täjirçilik banky müşderi tarapyndan goýlan meseleler we taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň aýratynlyklary nukdaýnazaryndan desganyň gyzykly mysaly bolup durýar.
- IP wideo gözegçilik ulgamynyň kämilleşdirilmegi we giňeldilmegi;
- Aýry-aýratynlykda işleýän iki sany parallel ulgamy bir öndüriji tarapyndan hödürleýän toplumlaýyn çözgüt esasynda bir bitewi ulgama birleşdirmek;
- Maglumatlar arhiwiniň ygtybarly saklanmagyny üpjün etmek we häzirki wagtda wideo şekiliniň hilini ýokarlandyrmak.
Desgada başdan gurnalan wideo gözegçilik ulgamynyň dürli öndürijileriň enjamlaşdyrylyşynyň we dolandyryjy MÜ esasynda taýýarlanylandygyndan ybaratdy. Munuň bilen baglylykda tölegli ygtyýarnamalar mydama täzelenip durmalydy, ulgam giňeldilende we täze enjamlar baglananda belli bir kynçylyklar ýüze çykýardy. Goýlan meseleleri çözmek üçin müşderä GEOVISION enjamlarynyň esasynda toplumlaýyn çözgüt teklip edildi. GEOVISION enjamlarynyň hatary öz toplumlaýyn IP çözgütlerini hödür etmek bilen, dürli pudaklarda (şol sanda hem bankçylyk pudagynda) wideo gözegçilik ulgamlarynyň taslamalaryny işläp taýýarlamak üçin giň mümkinçilikleri berýär we tutuş ulgamyň zerur bolan işleýiş hilini üpjün edýär. Mundan başga-da, könelýän enjamlary kem-kemden has täze modeller bilen çalyşmaga mümkinçilik döredilýär.
Gurnalyşyň ilkinji tapgyrynda merkezi serwer enjamlary çalyşyp, has güýçli 32 kanallyk GEOVISION IP wideo serwerleri baglanyldy. Umumy göwrümi 96 TB (12*4Tb*2) bolan 12 disklik gurnalan saklawhanalar bolsa has uly göwrümli wideo arhiwini dörertmäge mümkinçilik berdi.
Öz synpynda 330 Mbit/s geçirijilik güýji bolan iň kuwwatly IP serwerler maglumatlaryň ýokary tizlik bilen geçirilmegini we ulgamyň işiniň tizligini üpjün edýärler. Olaryň kömegi bilen wideolar häzirki wagtda Full HD hil bilen berilýär. 36 sany kamera baglanan IP wideo serweriniň klasteriniň jemi önümliligi 890 Mbit/s deňdir. GEOVISION IP wideo serwerleri şol bir wagtdyň özünde 4-х wideo akymlarynyň işlenilmegini hem-de tertip boýunça, hadysa boýunça, öňünden ýazyş we howsala režimi ýaly birnäçe wideo ýazyş režimini üpjün edýär.
Bankyň wideo gözegçilik ulgamy hem içki, hem daşky IP kameralar bilen üpjün edilendir. Ulgam GV FD220D modelli, 30 kadr/s tizlikde Full HD hilli wideo akymlaryny geçirýän, ýokary hilli 2-х megapiksel sensorly 45 sany gümmezli kameralary özünde jemleýär. Gurnalan 20 metr uzaklykly IG şöhlelendirmäniň hem-de motorlaşdyrylan transfokatoryň (f = 3.3-10 mm, F1.2-2.5), şeýle-de IP kameranyň 96 dB çenli dinamiki çäginiň utgaşmasynyň jemi hem aýdyň ýagtylykda, hem pes ýagtylykda aýdyň şekil almaga mümkinçilik berýär.
Binanyň perimetriniň we giriş zolagynyň goragyny daşky gözegçilik üçin niýetlenen AXIS-P1355-E we AXIS-Q6045-E modelli silindriki IP wideo kameralar üpjün edýär. Bu modelli kameralar daşarda gurnalmak üçin niýetlenen bolup, olaryň wagşyçylyga garşy IP66 ýokary gorag synply daşlyklary bardyr. Olaryň içine gurnalan ýyladajy bolsa, IP kameralaryň bu modelini -40-dan +500 C derejeli howa şertlerinde ulanmaga mümkinçilik berýär. IP kamera 30 kadr/s tizlikde 1920х1080 rugsady bilen wideo akymlyryny geçirýär.
Ulgamyň içine girýän ähli tor wideo kameralaryň PoE tehnologiýasy boýunça energiýa üpjünçiligi goşmaça energiýa çeşmelerine bolan zerurlygy aradan aýyrýar, ulgamyň energiýa harajatlaryny ep-esli derejede azaldýar.


text:
Frederik Passi (fransuzça Frédéric Passy; 20 maý 1822 - 12 iýun 1912) - fransuz syýasy işgäri, ykdysatçysy. "Halkara parahatçylyk Ligasyny" esaslandyryjy we oň ilkinji ýolbaşçysy (1868). Halkara parlamentara bileleşigini döretmäge (1889) işjeň gatnaşan.
1901-nji ýylda Anri Dýunan bilen bilelikde
Frederik Passi 1822-nji ýylda
"Mélanges économiques" (1857) ýygyndysy, Monpelýe uniwersitetinde beren we soň "Leçons d'économie politique" ady bilen çap edilen leksiýalary oňa abraý getirýär. Passi erkin söwdanyň tarapdary bolupdyr we Riçard Kobdeniň ideýalaryny goldapdyr. 1877-nji ýylda Fransiýa Institudyň (Institut de France) bölümi bolan ahlak we syýasy ylymlaryň akademiýasyna (Académie des sciences morales et politiques) agza bolýar. Hormat Legionynyň komandiri, 70 ýyllap Syýasy Ykdysadyýet Jemgyýetine prezident bolupdyr.Passi syýasy meseleler bilen gönüden-göni meşgullanyp, bilim reformalaryny geçirmäge çagyrypdyr we
Ol 1881-nji ýylda Palata Deputatlarynyň saýlawlarynda ýeňiş gazanýar we deputatlyk döwründe daşary syýasaty üýtgetmegiň we iş reformalaryny geçirmegiň tarapynda çykyş edipdir. 1886-njy ýylda gaýtadan saýlanyar, emma 1889-njy ýylda saýlanyp bilmeýär. Şeýle hem ol
Passiň parahatçylyga çagyrýan ýazgylary we çykyşlary giňden ykrar edilýär. 1909-njy ýylda ol özi bilen bagly dürli parahatçylyk we arbitraž guramalarynyň döredilşiniň hronikasyny beýan edýän kitabyny (Pour La Paix) çap etdirýär. 1881-1902-nji ýyllar aralygynda birnäçe kollejlarda syýasy ykdysadyýetiň professory bolupdyr.
Frederik Passi 1912-nji ýylyň 12-nji iýunynda aradan çykýar we Per-Laşez gonamçylygynda jaýlanýar. Ertesi gün New York Times gazedinde oňa bagyşlanan gysgaça makala çap edilipdir.


text:
Farsi diller
Fars dili- Iranyñ döwlet dili bolup, Eýranyñ 40-50 mln ilaty farslardyr.
Toparlar[üýtget | edit source]
Öz içinde birnäçe dile bölünýär.
Taştu dili[üýtget | edit source]
Taştular Owganystanda, Pakistanda we Eýranda ýaşaýarlar. Bu dili Owgan dili diýip hem belleýärler. Taştular 25 mln ilaty bolup, olardan 10mln-y Owganystanda, 13-14 mln-y Pakistanda ýaşaýarlar.
Buluç dili[üýtget | edit source]
Buluçlar esasan Pakistanyñ, Iranyñ Bulujistan diýen ýerinde ýaşaýarlar. SSSR-de 20 müñ Buluçlar ýaşapdyr.
Kürt dili[üýtget | edit source]
Kürdler Kürdistanda dört döwlete ýagny Eýran, Yrak, Türkiýe we Siriýa bölünip ýaşaýarlar. SSSR-de 125 müñden gowrak kürdleri hasaba alynypdyr. Olar öz diline ,,Kürmenji" diýip atlandyrýar. Kä bir maglumatlara görä Kürdler 20 mln-dan gowrak ilaty bar diýip aýdylýar. Türkýada 10mln, Irakda 4mln, Sirýada 1mln, Iranda 4mln Kürdler ýaşaýar. Olar 3 elebiniñ esasynda, arabça (Irakda), latynça (Iranda, Türkýada), we kril elebisinde (SSSR-de) ýazýarlar.


text:
Ogulsenem Taňňyýewa-Kysmat
Gyzy Şagül ýetişdigisaýy Enwer şanyň aladasy artýardy. Neneň şeýle bolmasyn?! Şagül onuň ýeke-ýalňyz perzendi. Ýeke dikrary. Gözüniň nury. Ýüreginiň kuwwaty. Enwer şanyň asyrlardan asyrlara uzap gitjek nesil daragtyny ýyllara tirkäp goýberjek ynsan. Şalygyň ýalňyz mirasdüşeri. Şeýle bolansoň Enwer şa gyzynyň dyrnagyna tiken çümenden, öz ýüreginiň sogrulanyny eý görjek. Ol gyzyny alada edip, gijeler gözüne çiş kakýar. Gündizler ýüregi dep kakýar. Günde bäş wagtyna gudraty güýçli Biribaryň öňünde tagzym edip, ondan ýalňyz çagasyna tükenmez bagt dileýär. Ýagty ömür dileýär. Gyzy dünýä inen wagty Enwer şa: «Meniň gyzym dünýäniň ähli şalarynyň hyrydar çykjak güli bolsun» diýip, oňa Şagül adyny dakypdy. Indi şa gyzy Şagüle hyrydar bolup, patyşalygyň derwezesini kakjak şazadalardan habar geljek günleriň daşda däldigine Enwer şa düşünýärdi. Sebäbi Şagülüň boýy ýetip, akyly durlanyp ugrapdy. Ony haçan ile goşsaň, goşup oturmalydy. Gyzyň görkem bir şalyga mynasypdy. Ýaňy gyzgylt öwsüp, hal atyp ugran almalary ýatladyp duran ýaňaklar, açyljak bolup duran gunça mysaly dodaklar, janalgyç gözler gyzy görenleri biperwaý goýanokdy. Onuň derek boýy, sallanjyrap ýöreýşi-de müň gyza taýlykdy. Gepiň gysgasy, Şagül kakasy üçinem, şalyk üçinem, oňa sataşjak ýigit üçinem hakyky manysyndaky bagtdy. Ynsan ömrüne, öýe, şalyga şugla saçjak bagtdy. Enwer şanyň ýurdunyň üstünden ýoly düşen söwdagärler, şalar, derwüşler hem şanyň şeýle owadan gyzynyň baryna haýranlar galyp, oňa aşyklyk derdinden ýaňa işdäleri tutulyp, geçip giderdiler. Ýöne gyzy dilemäge Enwer şanyň gazabyndan çekinip, seslerini çykaryp bilmän, ýüreklerini paralaşyp, ýollaryna rowana bolardylar. Enwer şa gyzynyň hat-sowatdan kör galmagyny islemedi. Sebäbi Şagül Enwer şa dünýäden gaýdansoň, şalyga eýe çykjak ýalňyz adamdy. Enwer şanyň aýaly Şagül dünýä inen pursady ýogaldy. Enwer şa gaýdyp öýlenmedi. Ol aýalyny diýseň gowy görýärdi. Üstesine-de, gyzy üçin öweý ejäniň döremegini islemedi. Öweýden gyzyna ahyr bir zeper ýeter öýtdi. Şa gyzyny dünýä zerur bolan bilimleriň ählisi boýunça ýörite molla saklap okatdy. Gyz ýyldyzlar, asman ylmy, tebipçilikden düşünje aldy. Gaznanyň hasabyny ýöretmäni öwrendi. Dünýäde bolup geçen wakalar, akyldarlar hakda-da öwrendi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 17-nji maýda, “wezipe borçlaryny talabalaýyk berjaý etmän, tabynlygyndaky şahsy düzümiň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin” diýip, goranmak ministri Ýaýlym Berdiýewe berk käýinç yglan etdi, onuň orunbasaryny işden boşatdy.
Bu käýinç 15-nji maýda Aşgabada gelen we jaýlaryň ýerzeminlerini suwdan dolduran, köçe, ýol hereketine päsgelçilik döreden sil hadysasynyň yz ýanyna gabat geldi.
Şol gün prezident dikuçarly Aşgabadyň üstünden aýlanyp, täze gurulýan desgalardaky gurluşygyň barşy bilen tanyşdy we döwlet telewideniýesiniň wideo ýazgylarynda suw basan gurluşyk meýdanlary göründi, emma resmi metbugat siliň ýetiren zyýanlary barada hiç bir maglumat bermedi.
Şeýle-de prezident hökümet mejlisinde podpolkownik Röwşen Orazmämedowy Türkmenistanyň goranmak ministriniň orunbasary — Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Baş raýat goranyşy we halas ediş işleri müdirliginiň başlygy wezipesinden boşatdy.
TDH-nyň maglumatyna görä, ol Türkmenistanyň “Harby borçlulyk we harby gulluk hakyndaky” kanunynyň 41-nji maddasynyň 1-nji böleginiň 1-nji bendine laýyklykda işden aýryldy.
Şeýle-de, Aşgabada gelen silden soň, gurluşyk boýunça wise-premýer Dädebaý Amangeldiýewe, Aşgabat şäheriniň häkimi Şamuhammet Durdylyýewe, jemagat hojalygy ministri Myratnyýaz Abilowa, “Türkmenhowaýollary” gullugynyň başlygy Döwran Saburowa, Türkmenistanyň prezidentiniň diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Hajymyrat Hajymyradowa berk käýinç yglan edildi.
Resmi maglumata görä, olara “wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin” käýeldi.
Emma bu diýilýän kemçilikler we geljekde gurulýan desgalar, paýtagtyň tebigy hadysalara taýýarlygy boýunça nähili çäreleriň görüljekdigi aýdyňlaşdyrylmaýar.
Türkmen paýtagty mundan öňki ýyllarda hem sil suwlarynyň gelmegine o diýen taýynlykly bolup çykmandy. Ýerli synçylar şäheriň köçeleriniň gyrasynda goýlan suw çekijileriň sähel güýçli gelen ýagyş suwlaryna tap getirip bilmeýändigini we netijede ýol hemýanýol gurluşyklarynda ýol berlen kemçilikleriň üstüniň açylýandygyny gürrüň berýärler.
Şol bir wagtda, türkmen hökümetiniň maslahatlarynda Aşgabady dünýäniň iň bir döwrebap, ýaşaýyş üçin amatly şäherleriniň birine öwürmek barada yzygiderli gürrüň edilýär we bu iş üçin millionlarça dollar serişde goýberilýändigi aýdylýar.
Gepiň gerdişine aýdylsa, geçen ýylyň sentýabrynda, Ahal we Balkan welaýatlaynyň käbir obalaryna gelen silden soň, hökümet mejlisinde Aşgabady sil suwlaryndan goramak hakynda hem gürrüň edildi.
Şonda TDH-nyň habar bermegine görä, Aşgabadyň günorta bölegine sil suwlarynyň inmeginiň öňüni almak maksady bilen, Oba we suw hojalygy ministrliginiň “Türkmensuwylmytaslama” instituty hem-de Aşgabat şäheriniň häkimliginiň hünärmenleri topogeodeziýa gözleg işlerini geçirip, degişli hasaplamalary hem-de desganyň şekil taslamasyny taýýarlady.
Taslama laýyklykda, Köpetdagyň eteginden we şäheriň uzaboýuna uzynlygy 33 kilometr bolan sil akabasyny gurmak, sil suwunyň akyp gelýän uly jarlaryny akaba birikdiriji desgalary, akabanyň awtomobil we demir ýollary bilen kesişýän ýerlerinde köprüleri bina etmek teklip edilýär.
“Sil suwunyň Garagum derýasyna düşmeginiň öňüni almak üçin göwrümi 15 million kubmetr bolan sil suwlaryny jemleýji aýratyn howdan gurlar” diýip, habarda aýdylýar we bu ýerde toplanan suwuň soň ekin meýdanlaryny suwarmak üçin peýdalanyljagy bellenilýär.
Emma bu taslamanyň häzir nähili ýagdaýdadygy aýdylmaýar.


text:
Eýranda resmileriň basyp ýatyrmak bilen haýbat atmagyna garamazdan bäş gün bäri üznüksiz dowam edýän hökümete garşy protestler öten agşam ýene dokuz adamyň, şol sanda bir polisiýa işgäriniň öldürilmegi bilen gazaply herekete ýazdy.
Sosial mediada berlen wideoda, demonstrantlaryň Eýranyň Ispihan (Isfahan) welaýatyna degişli Gaherijan şäherinde polisiýa edarasyna hüjüm edýänligi görkezilýär. Döwlet telekanalynyň 2-nji ýanwarda habar bermegine görä, öten agşam öldürilen dokuz adamyň arasynda, alty adam bu şäherde polisiýa edarasyna edilen hüjümde ýarag ogurlamaga synanyşypdyr. Ispihan welaýaty Tähränyň 350 kilometr günortasynda ýerleşýär.
Ýarym resmi habar gullugy “Tasnim” merkezi şäher Najafabatda howpsuzlyk gullugynyň bir işgäriniň ýaragly demonstrantlar tarapyndan öldürilendigini bildirdi. Tassyklanan halatynda, onda bu giň gerimli bulagaýlyklarda howpsuzlyk güýçlerine ýeten ilkinji adam ýitgisi bolýar.
Gowuşýan habarlarda tutuş Eýranda onlarça şäherde, şol sanda paýtagt Tähranyň dürli ýerlerinde, protestleriň barýandygy aýdylýar.
Protestler Sanandaj, Ilam, Horamdere, Kermanşah, Izeh, Ahwaz, Şahin Şähr we Tuýserkan ýaly şäherlerde-de bolup, azyndan iki adamyň ölendigi habar berildi.
Dürli wideo ýazgylarda adamlaryň Tähranyň köçelerinde “diktatora ölüm” diýip gygyryşyp, ýöriş geçirýändigi görünýär.
Sosial mediada dürli şäherlerden berlen beýleki wideolarda hem protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda barýan çaknyşyklar, şeýle hem bir polisiýa edarasyna ot berlendigi görkezilýär. Ýöriş geçirýän märeke mollalara we ýurduň beýleki dini şahsyýetlerine garşy gygyryşyp şygar berýärler.
Käbir prostestçiler 1989-njy ýyldan bäri höküm sürüp gelýän ýokary lider Ali Hameneýiniň köçelerde ýerleşdirilen äpet bannerlerini ýyrtýarlar.
Öten agşamky gazaply hereketlerde ölenleri hem hasaba goşsaň, onda esasy azyk önümleriniň gymmatlygy we beýleki ykdysady kynçylyklar sebäpli 28-nji dekabrda başlan protestlerde ölenleriň sany, resmi taýdan tassyklanmasa-da, azyndan 22 adam.
Prezident Hasan Rohani tolgunmalar Eýranyň problemalaryny çözmek üçin bir pursat diýdi.
Rohani 1-nji ýanwarda parlamentiň komissiýalarynyň başlyklary bilen geçiren duşuşykdan soňra eden çykyşynda protestler diňe ykdysadyýet bilen baglanyşykly däl, ol şol bir wagtda-da raýatlaryň köpräk erkinlik üçin çekýän nalasy diýdi.
Habar gullugy “Fars” Rohanä salgylanyp, bulagaýlygyň “howp bolup görünmegi mümkin, ýöne ony problemanyň nämedigini görmek üçin, bir pursata öwrüp bolýar” diýdi.
Ol: “Bizde işsizlikden uly problema ýok. Ykdysadyýetimiziň herekete geçmegi zerur” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Rohani düýn howpsuzlyk gulluklarynyň ulaglaryna we jemgyýetçilige degişli beýleki mal-mülke ýeten zyýanlardan soňra millete ýüzlenip sözlän sözünde, gazaply hereketlerden saklanmaga çagyryp, protestçilere duýduryş berdi.
Ol: “Hökümet jemgyýetçiligiň mal-mülküne zyýan ýetirýänlere, umumy düzgüni bozýanlara, jemgyýetde bulagaýlyk döredýänlere çydamlylyk görkezmez” diýdi.
Resmiler ýüz müňlerçe ýaş eýranlynyň hökümete garşy şygarlar aýdyp çykyş etmegi bilen ýüze çykan tolgunmalary basyp ýatyrmak üçin, häkimiýetleriň azyndan 400 protestçini tutandygyny aýdýarlar.
1-nji ýanwarda Yslam rewolýusiýa sakçylarynyň metbugat wekili polisiýa bilen içeri howpsuzlyk gulluklarynyň “Tähranda we köçe protestleri geçýän beýleki şäherlerde ýagdaýa doly kontrollyk edýändigini” we rewolýusiýa sakçylarynyň bu işe garyşmaýandygyny aýtdy.
2009-njy ýylda geçen protestlerde Rewolýusiýa sakçylary bilen birlikde demonstrasiýalary basyp ýatyryp, onlarça adamyň heläklenmegine goşant goşan “Basij” ýarym harbylary-da demonstrasiýalardan entek çetde durýana meňzeýär.
Eýranda 12 prosent töweregi bolan işsizlik derejesi 2017-nji ýylda ýaşlaryň arasynda 28.8 prosente bardy.
Ýurduň aňtaw ministrligi bir beýannamada “pitneçileriň we öjükdirijileriň” kimlerdiginiň mälim edilendigini “olara garşy basym çynlakaý çäre görüljekdigini” bildirdi.
Sud häkimiýetleriniň başlygy Aýatollah Sadeg Larijani telewideniýede eden çykyşynda: “Kanuny talaplary bolanlara kanuny ýol görkezilmeli, pitne turuzýanlar, bozgaklyk, bulagaýlyk döredip, jemgyýetçiligiň mal-mülküne ot berýänlere hem aýgytly garşylyk görkezilmeli” diýdi.
Ol soňra hem: “Ýurduň tertip-düzgüni” bolmaly diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Eýranyň Ýokary milli howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ali Şamhani gazaply hereketlere sosial mediany jogapkär edip, käbir çet ýurtlary öz ýurdunyň içki işlerine garyşmakda aýyplady.
Ol 1-nji ýanwarda: “Eýrandaky ýagdaý hakda berilýän haştagler we messijler Birleşen Ştatlardan, Britaniýadan we Saud Arabystanyndan gelýär” diýdi.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Tramp bir tweetde bulagaýlyk Eýranyň “ähli ugurlarda sowsuzlyga uçrandygyny” we “ÖZGERIŞE WAGT” bolandygyny görkezýär diýdi.
Tramp: “Beýik eýran halky ençeme ýyllap basyş astynda saklandy. Olar iýmit we erkinlik üçin açlyk çekýärler. Adam hukuklary bilen birlikde Eýranyň baýlygy talanýar” diýip ýazdy.
Orsýetiň daşary işler ministrligi hem 1-nji ýanwarda tolgunma “Eýranyň öz içki işleri”, “Daşardan garyşylyp, ýagdaýyň durnuksyzlaşdyrylmagy kabul ederliksiz” diýdi.
1-nji ýanwarda Germaniýanyň daşary işler ministri Sigmar Gabiel protestçileriň heläklenmegi hakda alada bildirip, Eýran hökümetini adamlaryň hukuklaryny hormatlamaga çagyrdy.
Britaniýanyň daşary işler ministri Boris Jonson hem Facebookda protestçileriň meseleleri hakda manyly pikir alyşmaga çagyryp, “Britaniýa Eýranda bolýan wakalary ýakyndan synlaýar” diýdi.
Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Federika Mogorininiň sözçüsi bir tweetde Eýranda “biz parahatçylykly demonstrasiýa hukugynyň we söz erkinliginiň kepillendirilmegine garaşýarys” diýdi.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu “on milliardlarça dollary ýigrenji ýaýratmaga sarp edýän” režime garşy protest geçirýän “batyr eýranlylary” taryplady.
Rohani 31-nji dekabrda raýatlar häkimiýetleri tankytlamakda we protest geçirmekde “bütinleý azat”, ýöne bu demonstrasiýalar adamlarda “öz jany we howpsuzlygy hakda alada” döretmeli däl diýdi.
Rohani Trampy ýazan tweeti sebäpli tankytlap, ol: “sanlyja aý mundan ozal eýran halkyny ‘terroristler‘ diýip atlandyranyny ýatdan çykarypdyr“ diýdi.


text:
FBI-iň Türkiýe boýunça ýolbaşçysy Içeri işler müdürligine çagyryldy
FBI-iň Türkiýe ýolbaşçysy FETÖ-niň agzasy Korkmazyyň öňe sürýän garaýyşlary sebäpli Içeri işler müdürligine çagyryldy
Amerikanyň Federal barlag ofisi FBI-iň Türkiýe boýunça ýolbaşçysy Içeri işler müdürligine çagyryldy
FBI-iň Türkiýe ýolbaşçysynyň ABŞ-da dowam edýän kaziýet işinde şaýatlyk edýän Fetullahçy terror guramasy -Parallel döwlet ulgamy FETÖ/PDÝ-niň agzasy gaçgak ozalky içeri işler müdürliginiň işgäri Hüseýin Korkmazyyň öňe sürýän garaýyşlary sebäpli Içeri işler müdürligine çagyrlandygy habar berildi.
Gaçgak Kormaz FBI-iň özüne 50 müň dollar berendigini we ABŞ-da ýaşaýan öýüniň kreýini prokuroturanyň töländigini aýdypdy.


text:
TÜRKMENİSTAN BAŞKONSOLOSLUĞU
TÜRKİYE CUMHURİYETİ - İSTANBUL
Türkmenistanyň syýasatynda sportuň ösmegi ileri tutulýan ugurlaryň biridir. Aşgabatda we welaýat merkezlerinde sportuň dürli görnüşleri üçin ähli amatlyklary bolan sport desgalarynyň we Ýörite sport mekdepleriniň gurulmagy göz öňünde tutulýar.
Daşoguz, Mary we Balkan welaýatlarynda şu günki günüň talaplaryna laýyk gelýän agyr atletika mekdepleri, paýtagtda bolsa häzirki zaman şaşka-şahmat mekdebi gurulmalydyr. Welaýat merkezlerinde we Aşgabatda ýeňil atletika we welosiped sporty üçin desgalar hem gurulmalydyr. Tälimçileriň kämilleşmegi üçin olaryň dürli sport merkezlerinde taýýarlanmaklary ýola goýmalydyr.
Ýaryşlara ýurduň ýygyndy topary taýýarlanmalydyr. Munuň üçin dünýä belli tälimçileri çagyrylyp, olar bilen şertnama baglaşylmalydyr. Milletiň Lideri bu meselede ökde hünärmenler we ökde türgenler şertnama esasynda işläp bilerler diýip nygtap geçýär. Ýaş nesli we janköýerleri sport ýaryşlaryna gyzyklandyrmak üçin hökmany ýagdaýda ylmyň we tehnikanyň sonky gazananlary bilen ýaryşlary gyzykly geçirmek wajyp meselelriň biri bolup durýar. Ýaşlaryň sportuň täze görnüşleri bolan hokkeý, küreklemek, buzda typmak, welosport we atçylyk sporty ýaly görnüşlerine höweslendirmek üçin halkara ýaryşlary ýygy-ýygydan geçirmek maksadalaýyk hasaplanýar. Bedenterbiýedir Olimpiýa hereketini ösdürmek, ilaty sporta we dynç almaga gyzyklandyrmak barada wagyz-nesihat işlerini giňden ýaýratmak Sport baradaky komitetiniň möhüm wezipeleriniň biridir. Hökümet Baştutany bu ugurda döwrebap sport enjamlary bilen enjamlaşdyrylan sport desgalaryny işjeň işlemelidir diýip tabşyryk berdi. Türkmenistanyň Prezidenti 2017-nji ýylda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça ýurdumyzda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna taýýarlanmak we türkmen türgenleriniň baýrakly orunlary almaklary baradaky meselä esasy ünsi çekdi. Aşgabadyň Merkezi Aziýada bu Oýunlaryň birinji bolup geçirilmegine hukuk gazanandygyny belläp geçmelidiris. Mälim bolşy ýaly, 2010-njy ýylyň 5-nji noýabrynda türkmen paýtagtynda Olimpiýa şäherjiginiň düýbi tutuldy. Bu köp ugurly topluma 30-dan gowrak sport desgalary we şol sanda maýyplaryň sport toplumy we saglyk merkezi girýändir. Ilkiji nobatda, bu desgalary durmuşa geçirmek üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ABŞ-nyň 2 milliard dollarynyň harçlanjakdygyny aýtdy. Sportyň ýeňil we agyr atletika, basketbol, woleýbol, gandbol, kiçi-futbol, erkin we klassyk göreş, dzýudo, taekwondo, halkara göreş, tennis, stoluň üstünde oýnalýan tennis, gimnastika, welosport (trek) we sportyň beýleki görnüşleri boýunça ýaryşlary geçirmek Aziýa oýunlarynyň maksatnamasynda göz öňünde tutulýar. Bulardan başga-da, Aziýa boýunça Olimpiýa geňeşiniň çözgüdine görä, ýapyk binalarda sportuň Olimpiýa oýunlaryna degişli bolmadyk sportuň görnüşleri boýunça hem ýaryşlar geçiriler. Şeýle hem, sportuň kibersport, ekstremal görnüşleri, aerobika, ýapyk binalarda geçirmäge laýyk bolan ýeňil atletikanyň görnüşleri boýunça, sport tanslary, ýapyk binalardaky futbol (futzal), hokkeý, ýüzmek, billiard, bouling, küşt we sportuň beýleki görnüşleri boýunça ýaryşlary geçirmek göz öňünde tutulýar.


text:
Türk Dünýäsinden Habarlar
Türk dünýäsiniň tapawutly ýerlerinden bize gelip gowuşan möhüm wakalar bilen bagly habarlar
Ilkinji habarymyz Ankaradan.
TÜRKSOÝ-yň Baş sekretary Kaseinowa Ýokary hyzmat sylagy berildi.
Halkara Türk medeniýeti guramasy TÜRKSOÝ-yň Baş sekretary Prof. Dr. Düsen Kaseinow türk diliniň, medeniýetiniň we sungatyň goralmagyna goşýan goşantlary sebäpli Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň Ýokary hyzmat sylagyna laýyk görüldi.
Türkiýäniň dost we dogan ýurtlar bolan Azerbaýjan, Belarussiýa, Gruziýa, Gazagystan, Gyrgyzystan, Moldowiýa, Özbegistan, Täjigistan, Türkmenistan we Ukraina bilen arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygy sebäpli Ankarada geçirilen çäre bilen giňden bellenilip geçildi.
Ankara Palasda geçirilen çärä Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly, TÜRKSOÝ-yň Baş sekretary Düsen Kaseinow, 1992-nji ýylda SSSR-den aýrylyp Garaşsyzlyklaryna eýe bolan 10 ýurdyň ilçileri we diplomatik wekilhanalaryň wekilleri we beýleki ýurtlaryň diplomatlary gatnaşdylar.
Düsen Kaseinowa Ýokary hyzmat sylagy.
Türki dilli halklaryň medeniýetini goramak we geljek nesillere ýetirmek missiýasyna eýerýän TÜRKSOÝ-yň döredilmegine 25 ýyl dolandygyny aýdan Çawuşogly TÜRKSOÝ-yň Baş sekretary wezipesini 2008-nji ýyldan bäri dolandyrýan Düsen Kaseinowa Türk dünýäsine goşan goşantlary we eden hyzmatlary sebäpli minnetdarlygyny bildirdi.
Çawuşogly TÜRKSOÝ-yň Baş sekretary Prof. Dr. Düsen Kaseinowa Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň Ýokary hyzmat sylagyna gowşurdy.
Sylag alanyndan soň çykyş eden guramanyň Baş sekretary Prof. Dr. Düsen Kaseinow 25 ýyllyk bilen gutlap, doganlygyň, dostlugyň we sebitdäki parahatçylygyň mundan beýläk hem dowam etmegini arzuw etdi.
Kaseinow: “Bu ýerde minnetdarlyk bildirmeli bolsa sungat işgärlerimiziň, türk dünýäsiniň ýetişdiren zehinli medeniýet işgärleriniň paýy örän uludyr. Şol sebäpli medaly ähli sungat işgärleriniň we medeniýet işgärleriniň adyna alandygymy aýtmak isleýärin” diýdi.
Türki dünýäniň UNESCO-sy ýaly işleýän TÜRKSOÝ-yň merkeziniň Türkiýededigini ýatladan Düsen Kaseinow wezipä başlanyndan bäri şu wagta çenli başda Daşary işler ministrligi we Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi bolmak bilen Türkiýäniň guramadyr ilçihanalarynyň ähli mümkinçilikleri bilen TÜRKSOÝ-a goldaw berýändigini belledi we minnetdarlygyny bildirdi.
Nobatda Gazagystandan gelip gowuşan habarymyz bar.
Gazagystanyň Maglumat we aragatnaşyk ministri Dauren Abaýew: “Gazagystanda wekilhanalary bolan Türkiýäniň Radio we telewideniýe guramasy TRT-niň we Anadoly habarlar gullugynyň iki ýurdyň arasyndaky gatnaşyklaryň has hem berkemeginde möhüm bir köpri boljakdygyna ynanýaryn” diýdi.
Abaýew paýtagt Astanadaky Kazmedia binasynda geçirilen Astana media hepdeligi çäreleriniň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Çärä gatnaşýan kärhanalaryň stendlerine baryp gören Abaýew Anadoly habarlar gullugyna beren beýanatynda Media hepdeliginiň metbugat ugrundaky gatnaşyklaryň sebitleýin we halkara derejede ösmegine itergi berjekdigini belledi.
Gazagystan bilen Türkiýäniň media ugrundaky gatnaşyklarynyň üstünde durup geçen Abaýew: “Türkiýäniň telewideniýeleri we agentlikleri bilen hyzmatdaşlyk etmäge hemişe taýardyrys. Gazagystanda wekilhanalary bolan TRT we Anadoly habarlar gulluklarynyň iki ýurdyň arasyndaky gatnaşyklaryň has hem berkemeginde möhüm bir köpri boljakdygyna ynanýaryn” diýdi.
Media hepdeligine ýerli we daşary ýurtly telewideniýe kanallar bilen birlikde degişli 90 kärhana gatnaşdy.
Soňky habarymyz Özbegistanyň paýtagty Daşkentden.
Daşkentde Özbegistan-Russiýa işewürler forumy geçirildi. Özbegistan Russiýa eksport edýän gök-önümleriň ýyllyk mukdaryny 1 milliard dollara ýetirmegi maksat edinýär.
Russiýanyň Senagat we söwda ministri Denis Manturow we Özbegistanyň Daşary söwda ministri Elwar Ganiýewiň ýolbaşçylygynda paýtagt Daşkentde geçirilen Özbegistan-Russiýa işewürler forumyna rus we özbek işewür adamlar bilen birlikde döwlet guramadyr edaralaryň wekilleri gatnaşdylar.
Forumda çykyş eden Ganiýew şu ýyl Özbegistanyň Russiýa edýän gök-önümleriniň ekspordynyň mukdarynyň 30 göterim artandygyny, şol artyşyň özbek gök-önümleriň Russiýa eksportynda gümrük işleriniň ýeňilleşdirilmegini üpjün Ýaşyl koridor ulgamynyň wajyp orun eýeländigini nygtady.
Ganiýew taraplaryň arasyndaky söwdanyň tapawutlandyrylmagy arkaly 2 ýylyň dowamynda Russiýanyň we Özbegistanyň arasyndaky ýyllyk daşary söwda kuwwadyň 8-10 milliard dollary ýetirilmeginiň meýilleşdirilýändigini belledi.
Özbegistanyň şu ýylyň ahyryna çenli Russiýa 500 million dollarlyk gök-önümleri eksport etmegi meýilleşdirýändiklerini aýdan Ganiýew ediljek umumy işleriň netijesinde Özbegistanyň Russiýa eksport edýän gön-önümleriň ýyllyk mukadryny 1 milliard dollara ýetirmegi maksat edinýändiklerini habar berdi.
Manturow hem soňky wagtlarda iki ýurdyň arasyndaky gatnaşyklaryň özgermegi netijesinde ýylyň ilkinji ýarymynda Russiýanyň ýaňadandan Özbegistanyň iň uly söwda partnýory bolmagy başarandygyny mälim etdi.
Iki ýurdyň daşary söwdasyndaky bu artyşyň dowamly häsýetde bolmagy üçin taraplaryň arasynda gazanylan memorandumyň we umumy taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň hökmanydygyny aýdan Manturow ýurdunyň şol çäkde özbek hyzmatdaşlary bilen hyzmatdaşlyga taýardyklaryny belledi.
Rus-özbek işewürler forumynda nebit-himiýa, aragatnaşyk, oba-hojalyk, saglygy goraýyş, senagat önümçiligi ugurlaryndaky hyzmatdaşlygyň özgerdilmegi bilen baglanşykly şertnama gol çekildi.
Resmi hasabata görä Özbegistanda häzirki wagtda rus 1000-e golaý kärhana, Russiýada bolsa özbek 569 kärhana iş alyp barýar.
Russiýa bilen Özbegistanyň arasyndaky söwda kuwwady geçen ýyl 4,2 milliard dollar bolan bolsa, şol mukdar şu ýylyň ýanwar-awgust aýlary aralygynda 3 milliard dollara ýetdi.


text:
Ýurduň demirgazygyndaky Boldumsaz etrabynyň gaz edarasy gaz ulanyjylaryň täze ýyl üçin täze gaz-taslama depderçelerini satyn almagyny talap edýär.
Gaz edarasynyň täze karary esasynda ýaşaýjylar öý ýaşaýan jaýlarynyň gaz-taslama depderçesini täzelemeli we täze depderçe olara 160 manada düşýär, bu Täze ýyl baýramçylygynda saçak bezemäge taýýarlanýan goly ýuka maşgalalara garaşylmadyk ‘sowgat’ boldy diýip, Azatlygyň Daşoguz welaýatyndaky çeşmesi habar berýär.
Daşoguz welaýaty Türkmenistanda işsizligiň derejesiniň iň ýokary ýerleriniň biri hasaplanýar we asly daşoguzly ykdysatçy Hudaýberdi Orazow soňky ýyllarda bu sebitden Aşgabada we daşary ýurtlara iş gözläp gidýänleriň görülmedik derejede köpelendigini aýdýar.
Boldumsaz etrabynyň Guwanç Atamedow daýhan birleşiginde ýaşaýan Gadam aganyň Azatlygyň habarçysyna aýtmagyna görä, gaz-taslama depderçesi öňden bar bolan ýaşaýjylar hem, 160 manat töläp, täze depderçe almaly.
“2018-nji ýyl üçin täze depderçe almadyk hojalyklara täze ýyldan gazlarynyň kesiljekdi duýduryldy” diýip, ýerli ýaşaýjy aýtdy.
Bu gyş türkmenistanlylar üçin has sowuk gelen ýaly boldy, sebäbi olar indi gazy, elektrik energiýasyny örän tygşytly ulanmaly, ýogsa täze nyrhlar ‘gaty dişleýär’ diýip, Azatlygyň başga bir çeşmesi aýtdy.
“Howa sowuk, gaz we elektrik energiýasy her gün gerek, öýde çagalar, aýal-gyzlar, garrylar bar, üstesine işsizlik zerarly hemme kişi her gün gurply nahar hem iýip bilmeýär, aç bolsaň sowuk edil içiňden geçip barýar” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Azatlyk radiosy bilen anonimlik şertlerinde gürleşen daşoguzly ýazyjy häzir Türkmenistanda, hususan-da Daşoguz welaýatynda adamlara gazdan kesilmek haýbatynyň atylmagynyň “ölüm’ haýbatyny atmaga golaýdygynyaýtdy.
“Adamlar näme alaç etjeklerini bilenoklar, ‘wah, täze ýyl harajatlary üçin tygşytlan 200 manatjygymyzy hem elimizden aldyrdyk, işimiz bolsa beýle gynanmazdyk’ diýýärler” diýip, Gadam aga Azatlyk radiosyna aýtdy.
Bellemeli ýeri, bu hili garaşylmadyk ýa o diýen logika gelmeýän talaplar türkmenistanlylar üçin täzelik däl.
“Golaýda gül ýaly işläp duran elektrik ölçeýji guralymyzy täzeletdiler, ýagny sanly hasaplaýjy aldyrdylar, munuň üstesine bazarlardaky nyrhlar hem ýokarlanyp gidip otyr. Her aý talanan ýaly bolýarys, maşgalany nädip eklemeli, bu barada alada edýän emeldar ýok, diňe tölemeli” diýip, Gadam aga Azatlyk radiosyna aýtdy.
Şeýle-de ol, gyş aýlarynyň gelmegi bilen, gazyň gündizlerine tiz-tizden kesilip başlandygyny, soňky günlerde bolsa gazyňiki gezek gijesine-de bolmandygyny gürrüň berdi.
Gadam aganyň tassyklamagyna görä, bu ýagdaýy diňe Boldumsaz etrabynyň obalarynda däl, beýleki etraplarda hem görse bolýar.
“Gündizlerine, remont edýäris bahanasy bilen, gazy ir sagat 9-dan kesýärler we agşam sagat 18-e çenli gaz bolmaýar, ýa gyşa taýýarlyk gyşda görülmelimikä?” diýip, ol kinaýaly sorady.
Gaza baý Türkmenistanda jaýlaryň ýyladyş ulgamlary diňe etraplarda däl, eýsem paýtagt Aşgabatda hem gowy işlemeýär we soňky döwürde bu kemçiligiň üstüne gaz, energiýa tygşytlamak meselesi hem goşulan ýaly görünýär.
“Diňe agşamara, sagat 19-a, 20-ä golaý kotelniler işläp başlaýar, gije sagat 23-e, 24-e çenli jaýlar ýylamaga ýetişenok, ertesi irden sagat 8-9-a ýene kotelniler öçürilýär” diýip, Aşgabatda ýaşaýan 68 ýaşly ýaşaýjy Azatlyk radiosyna aýtdy.


text:
Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň başlygy Hamidreza Araki 24-nji ýanwarda geçirilen metbugat-konferensiýasynda Türkmenistanyň ýylyň başynda Eýrana akdyrýan gazyny kesilmegi bilen baglylykda Tähranyň “Türkmengaz” kompaniýasy babatynda kanun taýdan çäre görmäge başlajagyny mälim etdi.
“Eýran we Türkmenistan 2006-njy ýylyň aýagynda täze gaz şertnamasy barada ylalaşdylar, emma Aşgabat gaz akymyny birden kesdi” diýip eýran resmisi aýtdy.
Ýakyn günlerde media maglumatlarynda Eýranyň Türkiýä satan gazy üçin tölege degişli dörän dawanyň netijesinde 1.9 milliard amerikan dollary möçberinde kompensasiýa tölejegi barada aýdyldy.
Habar berilişine görä, Ykdysady dawalara seredýän Halkara sudunyň çykaran bu kararyna Türkiýäniň 2011-2015-nji ýyllaryň aralygynda Eýrandan satyn alan gazynyň bahasynyň artdyrylmagyndan şikaýat edip, 2012-nji ýylda halkara suduna ýüz tutmagynyň netijesinde gelnipdir. Türkiýe 1996-njy ýylda baglaşan 25 ýyllyk şertnamasynyň esasynda Eýrandan ýylda 9 milliard kubometr gazy satyn alýar.
Eýranyň 2006-2016-njy ýyllarda Türkmenistandan jemi 74.35 milliard kubometr gazy satyn alandygy habar berilýär.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Sarp edijileri elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün etmek maksady bilen halkalaýyn energoulgamyny döretmek meýilleşdirilýär. Bu barada Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew hökümetiň mejlisinde habar berdi.
Wise-premýeriň hasabat berşi ýaly, häzirki wagtda ýurdumyzda elektrik beketleriniň jemi 13 sanysy işleýär. Sarp edijileri elektrik energiýasy bilen bökdençsiz üpjün etmek maksady bilen halkalaýyn energoulgamyny döretmek meýilleşdirilýär. Şol sanda Ahal we Balkan welaýatlarynyň energoulgamlaryny birleşdirýän 220 kW kuwwaty bolan iki halkaly elektrik geçirijisini we kuwwaty 220 kW bolan elektrik bekedini, şeýle hem Balkanabat şäherinde 500 kW kuwwaty bolan bir halkaly elektrik geçirijisini we kuwwaty 500 kW bolan elektrik bekedini hem-de Daşoguz şäherinde 500 kW we 200 kW kuwwaty bolan elektrik beketlerini hem-de kuwwaty 220 kW bolan olary birleşdirýän elektrik geçirijileri gurmak maksat edinilýär. Şeýle hem Energetika enjamlaryny abatlaýyş hem-de hyzmat ediş merkezini gurmagyň meýilleşdirilýändigi habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň geljekde hem bu pudagyň kuwwatyny artdyrmak hem-de maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek meselelerine uly üns berjekdigini nygtady. Döwlet energetika syýasaty Türkmenistanyň senagatynyň, oba hojalygynyň, durmuş ulgamynyň isleglerini doly kanagatlandyrmaga hem-de daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmaga gönükdirilendir. Ýokary we has ýokary ölçeglerde işleýän döwrebap elektrik beketleriniň işe girizilmegi bilen energiýa çeşmeleriniň hem-de türkmen energoulgamynyň has amatly iş düzgünini kesgitlemäge we ornaşdyrmaga mümkinçilik döredi. Şunuň bilen baglylykda halkalaýyn energoulgamyny döretmek maksady bilen elekrik energetika pudagynda amala aşyryljak düzümleýin taslamalaryny ilerletmek boýunça iş depginlerini artdyrmak babatda anyk tabşyryklar berildi.
Döwlet Baştutanymyz Energetika enjamlaryny abatlaýyş hem-de hyzmat ediş merkezini gurmak baradaky teklibi makullap, hojalygy dolandyrmagyň kämil görnüşlerini we usullaryny ornaşdyrmagyň möhümdigini belledi.


text:
"Siriýadaky howpsyz zolaklaryň sanyny artdyrmaga dowam ederis"
Iş sapary bilen ABŞ-na giden Prezident Erdogan Nýu Ýork şäherinde Türk-Amerikan milli ugrukduruş komiteti tarapyndan geçirlen maslahatda türk-musulman jemgyýetine ýüzlenip çykyş etdi
Ýurtlaryndaky krizisden gaçyp Türkiýä gelen siriýalylaryň 260 müňiniň watanlaryna dolanandygyny aýdan Prezident Erdogan “Soňky Idlib krizisinde bolşy ýaly ýekeje adamyň hem burnunyň ganamazlygy üçin işjeň diplomatiýa alyp barýarys we şol diplomatik tagallalar oňyn netije bermäge başlady” diýdi.
Prezident Erdogan “Inşalla geljekde Ýefrat derýasynyň gündogaryny hem öz içine aljak görnüşde Siriýadaky howpsyz zolaklaryň sanyny artdyrmaga dowam ederis. Ýurdumyza abanýan terror howpy ortadan aýrylýança we Siriýanyň geljegine kast edýänleri dolulygyna ýok edýänçäk terrora garşy tutanýerli göreşimizi dowam etdireris” diýip belledi.
“Ilkinji kyblamyz Iýerusalimi basyp alyjylardan halas ederis. Ysraýylyň we amerikanyň hökümetiniň Iýerusalimiň mukaddeslini kemsidýän hereketlerine garşy ýokary diplomatiýa alyp bararys” diýen Prezident Erdogan Arakanly musulmanlaryň başdan geçirýän pajygasyna hem ünsi çekdi.
Erdogan “Başdan geçirilýän kynçylyklaryň çykgynsyzlaşmagynda BMG-nyň Howpsyzlyk geňeşi ýaly halkara parahatçylygyň we durnuklylygyň hemaýatkäri bolan guramalaryň ukypsyzlygyny elbetde kabul edýäris. Şol guramalaryň umuman alnanda halkara parahatçylygy däl eýsem belli güýçleriň bähbitlerini goramak üçin hyzmat edýändigini bilýäris” diýdi.
Prezident Erdogan soňky döwürde amerikada ýaşaýan musulmanlaryň syýasat bilen ýakyndan gyzyklanmagyndan hoşaldyklaryny belledi.
Erdogan soň bolsa TÜRKEN gaznasynyň naharyna gatnaşdy.
Erdogan TÜRKEN gaznasynyň diňe Türkiýeden ABŞ-na giden talyplaryň ylmy işlerine, sosial we ylmy tagallalaryna goşant goşmak bilen çäklenmeýändigini, eýsem şol bir wagtda Türk-Amerikan jemgyýetçilik guramalarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň güýçlendirilmegine uly goşant goşýandygyny aýtdy.
TÜRKEN-iň naharynda eden çykyşynda musulman dünýäsiniň doganlarynyň arasyndaky gowgalar we çaknyşyklar bilen gün tertibinde esasy orun eýelemegine uly gynanç bildirýändiklerini ýatladan Erdogan, hakykatdan hem agyr günleriň başdan geçirilýändigini belledi.
Prezident Erdogan Türkiýäniň DAIŞ-li we PKK-ly terrorçylara garşy geçirýän operasiýalaryny tankyt edýänler, döwlet terroryny edýän ulgamlara we hökümetlere garşy bolsa hiç hili reaksiýa bildirmeýändigini aýratyn belledi.


text:
Gurbanlygyń ýaşy
Gurban ediljek goýun we geçi malynyń bir ýaşyny dolduryp iki ýaşyna;
sygyr we gäwmüşiń iki ýaşyny dolduryp üç ýaşyna;
düýe malynyń bolsa bäş ýaşyny dolduryp alty ýaşyna giren bolmagy şertdir.
Hezreti Pygamberimiz bir hadysynda: “Her haýwanyń ýaş tarapdan laýyk bolanyny gurban ediń. Eger kyn ýagdaýda galsańyz, onda goýunyń alty aýyny dolduran guzysyny hem gurban edip bilersińiz” buýurmak bilen, bir ýaşyna ýeten ýaly iri we gurat bolan alty aýlyk toklynyň hem gurban edilip bilinjekdigini belläp geçipdir.


text:
ÝAÝLA ÝARAŞYGY ÝAŞYL MAÝSALAR
Ekerançylykdan döwlet tapan atalarymyzyň: “Ýer berseň akary bilen, mal berseň bakary bilen” diýen dana hikmetine uýýan babadaýhanlarymyz gyş paslynda oba hojalygyndaky möhüm işleri utgaşykly alyp barýarlar. Munuň şeýledigini Oguzhan etrabynyň “Deňizhan” daýhan birleşiginde iş sapary bilen bolanymyzda has aýdyň duýduk. Daýhan birleşiginiň kärendeçileri ekleýjimiz ene topraga edýän halal hyzmatyndan döwlet tapýarlar. Ýer eýesine duşanda ol altyn-zer eçilýär. Ine, hojalygyň gallaçydyr pagtaçy, şugundyrçydyr bakjaçy kärendeçileri hem şu hakykatdan ugur alýarlar.
Daýhan birleşigimiz boýunça galla hasyly üçin 985 gektar meýdanda daýhan zähmetinden ösüp, boý alýan ak ekinler kemala gelip, häzir ekinleriň ösüşi kadaly. Kärende ýerlerine yhlasly kärendeçileriň 114-siniň agzybirlikli zähmeti netijesinde ekin meýdanlaryna ýaraşyk berýän ýaşyl maýsalara agrotehniki talabalaýyk ideg edilýär. Daýhançylyk kärinden kemal tapan ýer eýelerimizden Begmuhammet Hanow, Meret Kadyrow, Baýmyrat Baýramow dagynyň 18-20 gektar kärende ýeri bolup, olar her gektaryň hasyllylygyny ýyl geçdigiçe artdyrýarlar. Ýokary hasylçy gallaçy kärendeçilerimiziň bu asylly ýörelgesi ýaş kärendeçilerimize görelde. Hojalygymyz boýunça ak bugdaýyň, pagtanyň, şugundyryň, gök we bakja ekinleriniň bol hasyly ýetişdirilýär. Nesip bolsa ýokary zähmet netijeleri bilen jemlenen.
Gadamlary batly deňizhanly gallaçy kärendeçiler aňzakly gyş paslynyň häzirki amatly howa şertlerinde ekin içinde bolup, ýerden bol hasyl almagyň, oba hojalyk önümlerini bol öndürmegiň syrynyň halal zähmetde, agzybirlikde, işe döredijilikli çemeleşmekde jemlenendigine uýýarlar. Bolçulygyň çeşmesi bolan daýhan zähmeti rehnet üste rehnet eçilýär. Döwletimiz tarapyndan daýhana, ýer eýelerine berilýän hemaýat-goldawlara alkyş üste alkyş aýdýan gallaçy kärendeçiler önüm bolçulygyny döretmegi baş maksat edinýärler.
—“Ýere eýesiniň gözi em, kişiniň gözi kem” diýilmesi ýöne ýere däl. Eýesi ekin içinde bolsa ýaşyl maýsalaryň ösüp, boý alşy-da üýtgeşik. Döküni, suwy, idegi ýetik ak ekinler gallaçylarymyzda ýeňişli sepgidi eýelemäge umyt-ynam döredýär.
“Azapsyz ýeriň ady ýok” diýleni. Ykdysady görkezijileri barha oňatlaşýan daýhan birleşiginde möwsümleýin oba hojalyk işlerinde derwaýys bolan dürli tehnikalaryň 11-si bolup, kuwwatly tehnikalara erk edýän mehanizatorlar her bir işde gallaçylaryň goldawçysy, ýardamçysy. Agzybirligiň bar ýerinde ýetilmejek ýeňiş, gazanylmajak üstünlik tapylmaz. Deňizhanly gallaçylar şu hakykata eýerip, “Türkmenistan—Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip atlandyrylan 2018-nji ýylda ak bugdaýyň bereketli hasylyny ýetişdirmäge borçlanýarlar.


text:
31-nji ýanwarda BMG-nyň Howpsuzlyk Geňeşi Birleşen Ştatlaryň talaby bilen Eýranyň ballistik raketasynyň synagy boýunça gyssagly maslahatyny geçirmegi planlaşdyrýar.
“Eýranyň 29-njy ýanwarda orta aralyga niýetlenen ballistik raketasyny synamagy bilen baglylykda Birleşen Ştatlar Howpsuzlyk Geňeşinde gyssagly konsultasiýalary geçirmegi sorady” diýip, ABŞ-nyň missiýasy 30-njy ýanwarda habar berdi.
ABŞ-nyň täze ilçisi Nikki Haleýiň geçen hepdede wezipesine geçmeginden soň Waşington tarapyndan ilkinji gezek talap edilýär.
ABŞ-nyň resmileri Eýranyň “ýadro ýaragyny götermäge niýetlenen” raketalary öndürmek gadagançylygyny bozmagyna degişli BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinde soňky barlagyň geçirilmegini isleýändigini aýtdylar.
Eýran bu çäklendirmeleri yzygiderli bozup gelýär.
Ysraýyl hem Howpsuzlyk Geňeşini Eýrany jogapkärçilige çekmäge çagyrdy. Geçmişde Eýran Orsýetiň we Hytaýyň goragyna daýanypdy. Moskwa we Pekin Tähran babatyndaky islendik sanksiýalary böwetläp gelýär.


text:
Türkmenistanyň Mejlisiniň wekiliýeti parlamentiň Başlygy A.Nurberdiýewanyň baştutanlygynda Russiýa Federasiýasynyň Sankt-Peterburg şäherinde geçiriljek Parlamentara Bileleşiginiň 137-nji Assambleýasyna gatnaşar. Forumda “Dinara we milletara gepleşikler arkaly medeni köppikirlilige hem-de parahatçylyga ýardam bermek” meselesine garalar.
Mejlisiň wekiliýetiniň Newa ekologiýa kongresine, ondan ozal bolsa Kazanda geçirilen “Russiýa-yslam dünýäsi” Halkara ykdysady sammite gatnaşmagy türkmen parlamentiniň işjeň we köpugurly işleriniň subutnamasydyr.
Ýeri gelende aýtsak, Newa ekologiýa forumynda türkmen parlamentarileri Türkmenistany Araly halas etmegiň Döwletara gaznasyna başlyklyk ediji ýurt hökmünde beýan edendigini bellemeli. Şunuň bilen baglylykda, olar
“Aral deňziniň häzirki meseleleri we geljekki mümkinçilikleri” ady bilen geçirilen tegelek stoluň işine gatnaşdylar. Ekologiýa diplomatiýasyny Türkmenistanyň daşary syýasatynyň möhüm ugurlary hökmünde tassyklap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara gatnaşyklarynyň ynsanperwer we ekologiýa ulgamynyň wajypdygyna ahlak ýörelgeleriniň ähmiýetine esasy üns berýär we adam durmuşynyň gymmatlyklaryny, onuň mynasyp şertlerini esasy orna çykarýar.
Newa forumynyň maksatnamasynyň işewür bölüminiň çäklerinde, GDA agza döwletleriň Parlamentara assambleýasynyň guramaçylarynyň biri hökmünde çykyş etmek bilen, ekologiýa düşünjeliligiň ösdürilmegine, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň giňişliginde sebitara we serhetýaka hyzmatdaşlygynyň berkidilmegine, ekologiýa ulgamyna degişli tehnologiýalaryň ösdürilmegine, sagdyn gurşawyň, adam durmuşynyň ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegine gönükdirilen kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça teklipleri görkezdi.
GDA-nyň Parlamentara assambleýasy 2016-njy ýylda Parlamentara birleşiginiň 11-nji assosirlenen agzasy boldy. Parlamentara Bileleşigindäki şeýle dereje GDA-nyň Parlamentara assambleýasynyň, Ýewropanyň Parlament assambleýasynyň, Latyn Amerika parlamentiniň, Merkezi Amerika parlamentiniň we Ýewropa parlamentiniň birnäçe hyzmatdaşlarynda bar.
GDA-nyň Parlamentara Bileleşiginiň wekiliýetiniň baştutany Walentina Matwiýenkonyň belleýşi ýaly, “Parlamentara Bileleşigiň 137-nji assambleýasy ählumumy parlamentara hereketiniň ösüşine mynasyp goşant goşýar”.
Parlamentara Bileleşigi gadymy halkara parlament guramasy bolup durýar. Ol 1889-njy ýylda esaslandyryldy we dünýäniň 123 ýurdunyň parlamentarilerini we 11 parlamentara guramalary özünde jemledi. Parlamentara Bileleşigi özüniň tutuş taryhynyň dowamynda parlamentarizminiň ösdürilmegine, adam hukuklarynyň saklanmagyna, şeýle hem milletara parahatçylygyň ýola goýulmagyna we halkara howpsuzlygynyň üpjün edilmegine ýardam berýär. Munuň özi dünýäde iň abraýly parlament guramalarynyň biri bolup durýar.
Assambleýa gatnaşyklarynyň düzümi boýunça Parlamentara Bileleşigiň taryhynda giň möçberlisidir. “Demokratiýa hakyndaky Ählumumy jarnama: biziň dürlüligimiziň umumylygy ýörelgeleriniň 20 ýyllygyna” kararnamanyň kabul edilmegi onuň esasy wakalarynyň biri bolar.
Bu maksatnama mowzuklaýyn mejlisleriň we sessiýalaryň geçirilmegini; Zenan—parlamentarileriň forumyny we Parlamentara Bileleşiginiň Ýaş parlamentarileriniň forumyny özünde jemleýär. Şeýle hem ol Parlamentara bileleşiginiň, demokratiýa we adam hukuklary baradaky komitetiň, Birleşen Milletler Guramasynyň işi baradaky komitetiň, durnukly ösüş, maliýe we söwda baradaky komitetiň, parahatçylyk we halkara howpsuzlygy meseleleri baradaky komitetiň assambleýasynyň ýolbaşçy komitetini öz içine alýar.
Parlamentara geňeşi, Afrika, Arap, Aziýa—Ýuwaş Umman, Ýewraziýa, Latyn Amerikasy ýaly geosyýasy toparlaryň altysynyň we “On iki+” toparynyň (Günbatar we Merkezi Ýewropa ýurtlary, Kanada, başga-da birnäçe döwletler) mejlisi geçiriler. Sankt-Peterburgda assambleýanyň geçirilýän günlerinde Parlamentara Bileleşigiň täze başlygy saýlanylar.
Parlamentara Bileleşigiň 137-nji assambleýasynyň çäreleri “Ekspoforum” kongres-sergi merkezi, Tabriýa köşgi we Parlament merkezi ýaly üç meýdançada geçiriler.


text:
Mukaddes Kitap-Bu nähili kitap? Bu Hudaýyň sözi, Beýik Hudaýyň bütin adamzada ýollan Mukaddes Kitabydyr. Mukaddes Ruhdan ylhamlanan kyrka golaý awtorlar tarapyndan 1500 ýyllyk döwrüň içinde ýazylyp, dünýä we adamzadyň ýaradylyş syryny açyp berýän bu kitap Mukaddes Ýazgylar ýygyndysyndan ybaratdyr. Mukaddes Kitap iki bölüme, ýagny Köne Ähte we Täze Ähte bölünýär (“äht” sözi Hudaýyň adamzat bilen aýratyn gyzyklanyşyny görkezýär). Töwrat, Zebur we pygamberleriň ýazgylaryndan ybarat bolan Köne Äht Isa Mesihden ozal gadymy ewreý dilinde ýazylypdyr. Köne ähtde Hudaýyň älem-jahany ýaradyşy, adamzadyň günä batyşy, şeýle hem Hudaýyň saýlan hlaky Ysraýylyň taryhy hakda maglumat berilýär. Ol gadymky pygamberleriň ýazgylaryny, Süleýmanyň Tymsallaryny, Zebur atly kitaplary öz içine alýar. Bu erde siz Töwradyň käbir böleklerini, pygamberleriň beýleki ýazgylary bilen tanyşyp bilersiňiz.
Töwrat:


text:
Nobatdaky konteýner ýük düzümi Hytaý - Gazagystan - Türkmenistan - Eýran ugry boýunça menzil aşdy - 9-njy maýda günebakar tohumynyň 1150 tonnasy ýüklenen ýük düzümi HHR-iň demirgazygynda ýerleşýän Baýan-Nur şäherinden çykdy we “Demirgazyk - Günorta” ulag geçelgesi boýunça ugrady.
Türkmenistanyň demir ýol ulgamynyň sebit logistika ulgamyna girizilmegi ýurdumyzyň geografiýa taýdan amatly ýerleşýändigi hasaba alnanda, ykdysadyýetimizi ösdürmegiň wezipelerine laýyk gelýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow multimodal düzümiň kemala gelmegine gönükdirilen iri möçberli ulag taslamalaryny öňe sürüp, döwletimiziň üstaşyr mümkinçilikleriniň giňeldilmeginiň durmuş-ykdysady hem-de tehnologiýa ösüşiniň, Türkmenistanyň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmagynyň möhüm şertleriniň biri bolup durýandygyny hemişe belleýär.
HHR-iň demir ýollar milli ulgamynyň maglumatlaryna laýyklykda, Baýan-Nurdan ugran konteýner ýük düzümi kesgitlenilen wagt boýunça “Horgos” (HHR) — “Altyn Kol” (Gazagystan) beketleriniň çatrygynda hytaý-gazak serhedinden geçdi we hereketini dowam edip, “Bolaşak” bekedine ýetdi, ol bu ýerde “Serhetýaka” bekediniň golaýynda gazak-türkmen serhedinden geçdi.
Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrliginde TDH-a habar berlişi ýaly, ýük düzümi ýurdumyzyň çägi boýunça 700 kilometr ýoly bellenilen wagtdan bir gije-gündiz öň geçdi, munuň özi täze häzirki zaman demir ýollarynyň gurulmagy hem-de beketleriň döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde mümkin boldy, olaryň hataryna “Bereket” saýpallaýyş bekedi hem girýär, bu ýerde iň öňdebaryjy enjamlar we tehnologiýalar bilen üpjün edilen lokomotiw depo ýakynda ulanmaga berildi. Ýük düzümi “Akýaýla” (Türkmenistan) — “Inçeburun” (EYR) beketleriniň golaýynda ýurdumyzyň günortasynda döwlet serhedinden geçdi.
22-nji maýda Hytaýyň konteýner ýük düzümi 13 gije-gündiziň dowamynda 8352 kilometr ýol geçip, Eýran Yslam Respublikasynyň paýtagty Tähran şäherine bardy. Munuň özi ýükleri ibermegiň hem-de deňiz geçelgelerini ulanmagyň ozalky peýdalanylýan ugry bilen deňeşdirilende ýoluň 3 esseden hem gowrak (!) tiz geçilendigini aňladýar.
Hytaýyň Baýan-Nur şäheri ýurtda günebakar tohumlaryny öndürýän iň iri sebit bolup, her ýylda bu gymmatly oba hojalyk ekininiň, takmynan, 180 müň tonna tohumyny eksport edýär, olaryň 90 göterimi ýakyn Gündogar, Ýewropa we Latyn Amerikasy ýurtlaryna iberilýär.
Häzirki wagtda hytaý önüm öndürijileri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen gurlan Gazagystan — Türkmenistan — Eýran ulag geçelgesine aýratyn üns berýärler. Bu demir ýol üç dostlukly döwleti birleşdirip, täze görnüşde dikeldilýän Beýik Ýüpek ýolunyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde barha uly ähmiýete eýe bolýar.
Bu ugruň herekete girizilmegi ýük akymlarynyň möçberlerini artdyrmaga hem-de sebitde we yklymda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini peýdalanmaga şert döredýär diýip, milli Liderimiz belleýär.
Ýol geçmäge sarp edilýän wagtyň gysgaldylmagy, degişlilikde, ulag çykdajylarynyň azaldylýandygyny aňladýar we bu ugruň ykdysady taýdan düşewüntliligini ýokarlandyrýar. Şol sebäpli hem Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýoly häzirki wagtda iri ykdysady merkezleri birleşdirip, sebitde ýük akymlarynyň baş ugruna öwrülýär.
Türkmenistan üçin bu halkara logistika taslamasyna gatnaşmak özüniň üstaşyr mümkinçiliklerini giňeltmegi aňladýar, sebäbi häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulag syýasatynyň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde Beýik Ýüpek ýoly häzirki zaman halkara awtomobil, demir ýoly, deňiz we uçar ugurlary görnüşinde gaýtadan dikeldilýär. Gadymy ýoluň ugurlary bilen gabat gelýän bu ýollar Ýewraziýa yklymynda daşary ykdysady gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny, üstaşyr gatnawlaryň giňeldilmegini, medeni we syýahatçylyk gatnaşyklaryň ýygjamlaşdyrylmagyny üpjün eder.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýoly, şeýle hem ýurdumyzyň beýleki ulag taslamalary sebitde hem-de onuň çäklerinden daşarda umumy ýagdaýa, Aziýada durnuklylygyň we howpsuzlygyň üpjün edilmegine oňyn täsirini ýetirer, tutuşlygyna yklym gatnaşyklar ulgamyna goşmaça durnuklylyk berer.
Halkara ulag geçelgeleri dünýä ykdysadyýetiniň umumylaşmagynyň möhüm gurallaryna öwrüldi. Türkmenistan bu çäreleri herekete getiriji hökmünde öz çäklerinde yklymyň iň möhüm logistika merkezleriniň birini kemala getirýär, şunda ýurdumyzyň durnukly ykdysady we durmuş ösüşine hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan işlenip düzülen döwletimiziň geoykdysady kuwwatyny sebitiň we dünýäniň bähbitlerine durmuşa geçirmek strategiýasyna daýanýar.


text:
Donald Tramp Ýewropany duşman hökmünde häsýetlendirdi
ABŞ-niň Prezidenti Donald Tramp Ýewropa Bileleşigini duşman hökmünde häsýetlendirdi
Donald Tramp Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşyk geçirmeden ozal, Finlýandiýanyň paýtagty Helsinki şäherinde CBS telewideniýesine beýanat berdi.
Tramp: “Biziň köp duşmanymyz bar. Söwdada biz edenleri babatynda ÝB-niň duşmandygyny pikir edýärin. Ýewropa Bileleşiginden garaşmarsyňyz, emma olar duşman” diýdi.
Hytaýy, ykdysady taýdan Russiýany hem tapawutly meseleler boýunça duşman hökmünde häsýetlendiren Tramp: “Emma bu olaryň erbetdigini görkezmeýär. Hiç zat diýmek däl. Olaryň bäsdeşdigi manysyny aňladýar” diýip belledi.
Ýewropany näme üçin duşman sanawynyň iň başyna goýandygy bilen bagly soraga Tramp Ýewropa ýurtlarynyň ABŞ-den beslenýändigini, emma bu ýurtlaryň aglabasynyň NATO-nyň çäginde beren sözlerini ýerine ýetirmeýändigini nygtady.
Tramp geçen hepde NATO maslahatyna gatnaşmak üçin Belgiýanyň paýtagty Brýussele barypdy. Ondan soň Britaniýanyň paýtagty Londona baran Tramp, şu gün bolsa Helsinki şäherinde Putin bilen duşuşyk geçirer.


text:
Sen ataň-eneň döwlediniň başysyň, nesil ulgamynyň dowamysyň. Sen olaryň gözüniň guwanjysyň, dyzynyň daýanjysyň, biliniň kuwwadysyň! Biz seniň barlygyň bilen bir zatdyrys. Syn edip gör: hatda ösümlikler hem özleriniň dok dänelerini ýere gaçyryp, ýeneki ýyllarda gögerip, pajarlap ösmeginiň, tohumynyň ýitip gitmezliginiň aladasyndadyr. Şonuň üçin hem sen öz ataň-eneň ýagşy ýörelgelerini, edep-ekramyny alyp götermelisiň. Sözüň hakyky manysynda olaryň dowamy bolmalysyň.
Saňa ýene bir sargajak zadym, beýik Magtymguly-Pyragynyň atasy Döwletmämmet Azadynyň miras goýup giden- «Perzendiň öz ata-enesine bolan kyrk borjuny» öwren, öwrenişiň ýaly hem ony berjaý et, kemal taparsyň.
Ogul, sen ozaly bilen öz ogullyk borjuňa düşün, öz boýnuňa düşýän wezipäňe, jogapkärçilige akyl ýetir. Bu babatda käbir närseleri ýatladyp geçeýin:
Göwnüň ata-enäniň göwni bilen bir perdeden gopsun.
On iki süňňüň bilen olaryň hyzmatynda bol.
Olaryň ýagşy ýörelgelerini has-da ösdürýänden bol.
Olaryň abraýlaryna şärik bol.
Olaryň senden göwni bitin bolsun.
Olaryň sargytlary seniň üçin kanun bolsun.
Hiç-haçan, hiç-haçan olaryň ýüzüne gelme.
Doganlyk borçlaryň babatynda şu aşakdakylary berk belle:
Sen gyz doganlaryňyň söýenjisiň, sen olaryň galkanysyň. Sen olary öz ýagşy işleriň bilen guwandyrmalysyň.
Olaryň saňa «Erkek doganym» diýmäge sözüň doly manysynda hakly bolmagyň üçin çalyşmalysyň. Olaryň dilini gysga etmek saňa bolmaýar. Olaryň öňündäki doganlyk borjuňy berjaý etmegiň, ogul edebini sakladygyňdyr.
Seniň doganlyk borçlaryň, esasan, aşakdakylardan ybaratdyr:
1.Doganyň sözüni ünsli diňle.
2.Doganyň syryny berk sakla.
3.Doganyň daşyna sarsmaz gala bol
4.Doganyň ynamyny öde.
5.Doganyňa ýagşy görelde bol.
6.Doganyňy utanja goýma.
7.Doganyňdan kömegiňi gaýgyrma.
Eger-de sen doganlyk borçlaryňa yhlasly bolsaň, olar hem seni ýalkarlar. Ýalkanyp ýaşamak iň bagtly ömürdir. Il arzuwlan ýagşy ýigit bolasyň gelse, şu ýedi närsäni özüňde jemleýänden bol:
1. Mertlik, merdanalyk, çydamlylyk.
2. Sadalyk, Beýik Pyragynyň nygtaýşy ýaly «Ýigit sada gerek türkana ýagşy» — diýen paýhasa eýer.
3. Paýhaslylyk. Her bir ätjek ädimiňi oýlanyp etgin.
4. Salyhatlylyk. «Adamyň hemme zady gözel bolmalydyr» diýen ýörelgeden ugur al.
5. Işeňňirlik. Iň oňat terbiýeçiniň zehmetdigine akyl ýetir.
6. Gaýratlylyk. Türkmenler iň gaýratly ýigitlerine «Iner ogul» diýýendirler.
7. Namysjaňlyk. Ar-namyssyz bolmakdan Hudaý saklasyn. Şu häsiýetleri özünde jemlän ýigitlere uly il guwanýar.
Hawa, ogul, ýeri gelende mertlik we namartlyk barada toplan ýediliklerimi-de sanap bereýin.
Eýsem mertlik näme? Kim mert?..
1.Goýberen hatasyny boýnuna alan.
2.Öz kimligini tanap bilen.
3.Gaharyny ýuwdup bilen.
4.Il-günüň agyrsyny süňňi bilen syzan.
5.Il-güne azaryny ýetirmedik.
6.Özgäniň bagtyna guwanyp bilen.
7.Il-bähbidini özüniňkiden ileri tutup bilen.
Namartlyk barada. Kim namart?!.
1.Güýçlüni güýçli saýmadyk.
2.Sözüniň yzynda durup bilmeýän.
3.Iýen duzuny ödemeýän.
4.Il bähbitli söweşde özüni gizlän.
5.Hakykatyň ýüzüne dogry bakyp bilmeýän.
6.Ejize ganym.
7.Kişiniň zadyna göz gyzdyryp, ogurlyk eden.
Jan ogul. saňa ýagşylar ýanynda adyň tutulmagyny arzuwlap, aýdanlarymdan dogry many çykararsyn diýip tama edýärin.
Ogul, Saňa Diýjegim...
Sen ataň-eneň döwlediniň başysyň, nesil ulgamynyň dowamysyň. Sen olaryň gözüniň guwanjysyň, dyzynyň daýanjysyň, biliniň kuwwadysyň! Biz seniň barlygyň bilen bir zatdyrys. Syn edip gör: hatda ösümlikler hem özleriniň dok dänelerini ýere gaçyryp, ýeneki ýyllarda gögerip, pajarlap ösmeginiň, tohumynyň ýitip gitmezliginiň aladasyndadyr. Şonuň üçin hem sen öz ataň-eneň ýagşy ýörelgelerini, edep-ekramyny alyp götermelisiň. Sözüň hakyky manysynda olaryň dowamy bolmalysyň.


text:
Gyjak we skripka ýaly kemençe bilen süýkelip çalynýan saz gurallary irki döwürlerden bäri ulanylypdyr. Bu saz gurallarynyň çirtilip çalynýan saz gurallaryndan has öň peýda bolandygy aýdylýar. Kemençäniň dörän ýeri Hindistan hasaplanýar. Kemençeli saz gurallarynyň, soňlugy bilen, parslara, araplara, Demirgazyk Afrikanyň halklaryna, VIII asyrlarda Ýewropa geçendigi çaklanylýar. Skripka we gyjakdan başga-da kemençeli saz gurallary Bolgariýada, Şwesiýada, Germaniýada, Ermenistanda, Gruziýada, Azerbaýjanda, Türkiýede, Eýranda, Hytaýda, Mongoliýada we dünýäniň beýleki birnäçe ýurdunda ulanylýar. Nusgawy saz döreden ähli kompozitorlar kemençeli saz gurallaryndan peýdalanypdyr. Bu saz gurallarynyň has çylşyrymly görnüşleri XVI asyrdan soňra peýda bolup başlaýar. Şol döwürler wiola, soňlugy bilen skripka saz guraly has hem kämil görnüşe getirilýär. Wiolalar her dürli ölçegde bolup, sazandalar ony çalanlarynda dürli ýerlerde – dyzyň aralygynda ýa-da üstünde saklap, oturgyjyň üstünde ýa-da dik durup çalypdyrlar. Göräýmäge wiolalar skripka çalym edýärler. Wiolanyň kirişleri 6, kähalatlarda bolsa 7 ýa-da 5 bolýar. Skripkanyňky ýaly 4 kirişli görnüşi hem seýrek ýagdaýda duş gelýär. Skripka XV asyryň ahyrlarynda we XVI asyryň başlarynda giňden ýaýrap başlaýar. XVI asyrda ýaşap geçen italiýaly Gasparo Bertolotti skripka saz guralynyň häzirki görnüşini döredipdir. Ol beýleki kirişli saz gurallaryny hem kämilleşdiripdir. Onuň şägirdi Jowanni Paolo Madžini özüniň ussaçylyk mekdebini-de açypdyr. Antonio Stradiwari, Nikkolo Amati we Juzeppe Gwarneri skripka ussalary hökmünde taryhda yz galdyrypdyrlar.
Belli bir ýaşa ýetensoň, çagalara beýleki saz gurallary bilen bir hatarda kemençeli saz gurallaryny çalmagy öwrenmek aňsat bolmaýar. Şol sebäpli ýiti ukyp talap edýän saz gurallaryny çalmagy öwrenmäge has kiçi ýaşda girişmeli.
Kemençeli saz gurallarynyň taryhy
Gyjak we skripka ýaly kemençe bilen süýkelip çalynýan saz gurallary irki döwürlerden bäri ulanylypdyr. Bu saz gurallarynyň çirtilip çalynýan saz gurallaryndan has öň peýda bolandygy aýdylýar. Kemençäniň dörän ýeri Hindistan hasaplanýar. Kemençeli saz gurallarynyň, soňlugy bilen, parslara, araplara, Demirgazyk Afrikanyň halklaryna, VIII asyrlarda Ýewropa geçendigi çaklanylýar. Skripka we gyjakdan başga-da kemençeli saz gurallary Bolgariýada, Şwesiýada, Germaniýada, Ermenistanda, Gruziýada, Azerbaýjanda, Türkiýede, Eýranda, Hytaýda, Mongoliýada we dünýäniň beýleki birnäçe ýurdunda ulanylýar. Nusgawy saz döreden ähli kompozitorlar kemençeli saz gurallaryndan peýdalanypdyr. Bu saz gurallarynyň has çylşyrymly görnüşleri XVI asyrdan soňra peýda bolup başlaýar. Şol döwürler wiola, soňlugy bilen skripka saz guraly has hem kämil görnüşe getirilýär. Wiolalar her dürli ölçegde bolup, sazandalar ony çalanlarynda dürli ýerlerde – dyzyň aralygynda ýa-da üstünde saklap, oturgyjyň üstünde ýa-da dik durup çalypdyrlar. Göräýmäge wiolalar skripka çalym edýärler. Wiolanyň kirişleri 6, kähalatlarda bolsa 7 ýa-da 5 bolýar. Skripkanyňky ýaly 4 kirişli görnüşi hem seýrek ýagdaýda duş gelýär. Skripka XV asyryň ahyrlarynda we XVI asyryň başlarynda giňden ýaýrap başlaýar. XVI asyrda ýaşap geçen italiýaly Gasparo Bertolotti skripka saz guralynyň häzirki görnüşini döredipdir. Ol beýleki kirişli saz gurallaryny hem kämilleşdiripdir. Onuň şägirdi Jowanni Paolo Madžini özüniň ussaçylyk mekdebini-de açypdyr. Antonio Stradiwari, Nikkolo Amati we Juzeppe Gwarneri skripka ussalary hökmünde taryhda yz galdyrypdyrlar.


text:
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi we onuň garamagyndaky edara-kärhanalary barada maglumat
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi ýurtda gurluşyk ulgamynda döwlet syýasatyny alyp barýan döwlet dolandyryş edarasy bolup, ol bu pudagy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça baş ugry kesgitleýär.
Ministrlik öz üstüne ýüklenen wezipelere laýyklykda:
binagärlik, taslama we gurluşyk babatda kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň taslamalaryny işläp taýýarlalýar we neşir edýär;
Türkmenistanyň şäherleri boýunça taslama taslama-meýilnamalaşdyryş çözgütleriniň ýerine ýetirilişine gözegçiligi üpjün edýär;
Türkmenistanyň gurluşyk kadalarynyň pudaklaýyn tabynlygyna we eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, ähli edara-kärhanalar tarapyndan berjaý edilişine gözegçilik edýär;
gurluşyk babatda taslamalaryň, çykdajy sanawlarynyň we tehniki-ykdysady esaslandyrmalaryň döwlet seljermesini geçirýär;
taslama, nyrh emele getirmek, çykdajy ölçegleri we inženerçilik gözlegleri babatda usulyýet ýolbaşçylygyny amala aşyrýar;
binagärlik, gurluşyk, gurluşygyň hiline gözegçilik, ylym, seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk, gurluşyk işleriniň bahalaryny emele getirmegi kämilleşdirmek we gurluşyk taslamalary babatdaky döwlet hem-de döwletara maksatnamalaryny bellenen tertipde işläp taýýarlaýar we durmuşa geçirmegi üpjün edýär, şeýle hem ýerleşdiriş, taslama düzüş-gözleg we ylmy-barlag işlerini ýerine ýetirýär;
gurluşyk desgalarynyň ygtybarlygyna we ýer titremesi babatda durnuklylygyna, gurnama parçalarynyň hiline, olaryň bellenen standartlara laýyklygyna döwlet binagärlik-gurluşyk gözegçiligini bellenen tertipde guraýar hem-de üpjün edýär;
gurluşyk meýdançasynyň seýsmiki görkezijisi 9 derejeden ýokary ýerler babatda degişli tehniki-ykdysady esaslandyrma bar mahaly desgalary gurmak üçin rugsatnamalary berýär;
paýly gurluşyk babatda ygtyýarlyk berlen edaranyň wezipelerini amala aşyrýar;
gurluşyk we binagärlik babatda bilim bermek we işgärleri hünäre taýýarlamak işini bellenen tertipde guraýar;
bellenen tertipde dahylly daşary ýurt kärhanalary bilen söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlygy ösdürýär hem-de amala aşyrýar, pudakda öňdebaryjy tilsimatlary ornaşdyrýar;
garamagyndaky edara-kärhanalary we guramalary bellenen tertipde döredýär, üýtgedip guraýar we ýatyrýar, olaryň tertipnamalaryny (düzgünnamalaryny) tassyklaýar;
pudaklaýyn we sebitara sergileri guraýar hem-de olara gatnaşýar;
edara-kärhanalaryň netijeli işlemegi, kömekçi hojalyklary ösdürmek, ýaşaýyş jaý-durmuş şertlerini gowulandyrmak hem-de sagaldyş çärelerini geçirmek üçin zerur şertleri döredýär;
Türkmenistanyň Prezidentiniň we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tabşyrmagy boýunça halkara maslahatlarynda we mejlislerinde Türkmenistanyň bähbitlerine öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde wekilçilik edýär;
Türkmenistana gurluşyk we timarlaýyş serişdelerini getirmek baradaky şertnamalary baglaşmagyň maksadalaýyklygyny, tehniki, hil we estetiki aýratynlyklaryny, şeýle hem bahasyny nazara alyp kesgitleýär;
Türkmenistanda gurulýan we durky täzelenýän möhüm hem-de aýratyn möhüm binalaryň we desgalaryň taslamalarynyň bahalaryny kesgitlemek üçin pudagara toparynyň işine ýolbaşçylyk edýär.
“Türkmendöwlettaslama” döwlet taslama ylmy-önümçilik birleşigi
“Türkmendöwlettaslama” döwlet taslama ylmy-önümçilik birleşiginiň we onuň düzümindäki “Ahaltaslama”, “Türkmenbaşytaslama”, “Daşoguztaslama”, “Lebaptaslama” we “Marytaslama” döwlet taslama institutlarynyň esasy wezipeleri önümçilik kärhanalarynyň, ýaşaýyş jaýlaryň, binalaryň we desgalaryň taslama-çykdajy resminamalaryny düzmek hem-de şäherleriň, şäherçeleriň, obalaryň we ilatly nokatlaryň Baş meýilnamalaryny işläp taýýarlamak şeýle hem topografiki we inžener-geologiýa gözlegleri ýerine ýetirmek hem-de kadalaşdyryjy-usulyýet namalary işläp taýýarlamakdan ybarat.
“Türkmenobasenagattaslama” taslama-önümçilik kärhanasy
Ministrligiň “Türkmenobasenagattaslama” taslama-önümçilik kärhanasynyň we onuň garamagyndaky “Daşoguzobasenagattaslama”, “Türkmenabatobasenagattaslama” we “Maryobasenagattaslama” taslama-önümçilik kärhanalarynyň esasy wezipeleri senagat kärhanalarynyň we durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň, ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşyklarynyň taslama-çykdajy resminamalaryny düzmek, obalaryň we şäherçeleriň Baş meýilnamalaryny işläp taýýarlamak hem-de ylmy-tehniki ösüşiň gazananlaryny taslamalara girizmek boplup durýar.
Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk ylmy-barlag instituty
Seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk ylmy-barlag instituty aşakdaky meselelere seredýär ýagny, seýsmiki hadysalaryň monitoringi, seýsmiki howplulyga baha bermek üçin maglumatlaryň habar beriş binýadyny döretmek; Türkmenistanyň çägindäki, seýsmiki taýdan howply zolaklaryň seýsmiki etraplaşdyrma we mikroetraplaşdyrma boýunça kartalaryny düzmek; seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk boýunça ylmy-barlag işlerini geçirmek; seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk pudagynda degişli kadalaşdyryjy resminamalary işläp düzmek; seýsmologiki howpsuzlyk boýunça kadalaşdyryjy resminamalaryň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek; seýsmologiýa we seýsmiki ýagdaýa durnukly gurluşyk ulgamynda halkara hyzmatdaşlyk işlerini alyp barýar.
Baş döwlet seljeriş müdirligi
Ministrligiň Baş döwlet seljeriş müdirliginiň we onuň welaýatlardaky şahamçalarynyň esasy wezipeleri gurluşyk babatda taslamadan öňki we taslama resminamalarynyň hem-de çykdajy sanawlarynyň döwlet seljerişini geçirmek, gurluşyk baradaky kadalary we beýleki ölçegleri bellenen tertipde işläp taýýarlamaga we ylmy işläp taýýarlamalary gurluşyga ornaşdyrmaga gatnaşmak bolup durýar.
Aşgabat gurluşyk orta hünär okuw mekdebi
Mekdebiň alyp barýan işiniň esasy maksatlary türkmen jemgyýetiniň we döwletiniň ýokary gymmatlygy bolan adam şahsyýetini hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösdürmekden, Türkmenistanyň ýokary taýýarlykly işgärlere we orta hünär bilimli hünärmenlere bolan zerurlyklaryny kanagatlandyrmakdan ybaratdyr.
Hojalyk hasaplaşygyndaky “Gurluşykhyzmat” müdirligi
Müdirligiň esasy wezipesi hyzmatlaryna, önümlerine, işlerine, bolan islegleri kanagatlandyrmakdan, gurluşygyň buýrujylaryna we potratçylaryna we beýleki gurluşyga gatnaşyjylara hyzmat etmekden, bagçylyga hyzmatlary ýerine ýetirmekden ybarat bolup durýar.
Döwlet ygtyýarlylandyryş we hile gözegçilik merkezi
Merkeziň esasy maksady eýeçiliginiň görnüşine, pudaklaýyn degişliligine garamazdan, Türkmenistanyň çäklerinde işleýän we işlemek isleýän edara görnüşli taraplary hem-de hususy telekeçileri ygtyýarlylandyrmak boýunça resminamalary bellenen tertipde bermek bolup durýar.
Gurluşykda nyrh emele getirmek syýasaty we ylmy-tehniki innowasiýalar
Usulyýet, nyrh emele getiriş we çykdajy ölçegleri döwlet müdirliginiň esasy wezipeleri:
Binagärlik, taslama we gurluşyk babatda kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň taslamalaryny işläp taýýarlaýar we neşir edýär;
Türkmenistana gurluşyk we timarlaýyş serişdelerini getirmek baradaky şertnamalary baglaşmagyň maksadalaýyklygyny, tehniki, hil we estetiki aýratynlyklaryny, şeýle hem bahasyny nazara alyp kesgitleýär;
Türkmenistanda gurulýan we durky täzelenýän möhüm hem-de aýratyn möhüm binalaryň we desgalaryň taslamalarynyň bahalaryny kesgitlemek üçin pudagara toparynyň işine ýolbaşçylyk edýär.


text: Юрдуň Prezidentimiziň dünýäde giňden ykrar edilmegine eýe bolan özgertmeleri, şol sanda durmuş syýasaty netijesinde Türkmenistan iri möçberli durmuş-ykdysady ösüş maksatnamasyny üstünlikli durmuşa geçirýän döwlet hökmünde dünýä jemgyýetçiliginde öz abraýly ornuny has-da berkitdi. Bu sözler badyhowa ýa-da ýurdumyzy mahabatlandyrmak üçin aýdylan owadan sözler däldir. Aslynda-ha, öz ýurduňy taryplamak, üstünlikleriňe guwanmak hiç bir ýerde-de, hiç bir ýurtda-da gadagan edilen zat däl. Öz Watanyny jany-teni bilen söýýän, öz ykbalyny Watanynyň ykbaly, Watanynyň ykbalyny öz ykbaly hasaplaýan raýat üçin bu bir täzelik ýa-da täze açyş däl. Bu -durmuşyň we nesilleriň ykrar eden, tassyklan beýik hakykaty! Men bu zatlary näme üçin aýdýaryn, ilki bilen, häzirki wagtda ýurdumyza guwanmaga-da, buýsanmaga-da doly dahylly edýän, hiç hili şek-şübhe döretmeýän aýdyň hakykaty subut edýän ajaýyp durmuşymyzyň bardygy üçin aýdýaryn. ,,Gören deň bolmaz, eşiden gulak bilen" diýýär pederlerimiz. Ýöne ,,Taýagyň iki ujy bar" hem diýýändir türkmen. Ikinji aýtjak bolýan zadym, ýagşy zatdan ýaman zat gözlemäge synanyşmagyň lapykeç edýänligidir. Mysal üçin, şäherlerlerdäki we oba ýerlerindäki köçeleriň giňeldilmegi, ol töwereklerde bag-bakjalaryň, mekdepleriň, saglyk öýleriniň, medeniýet ojaklarynyň, söwda merkezleriniň we beýleki durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurulmagy kime zyýan edýär?! Bu gurluşyklar, abatlaýyş işleri şu günki we geljekki nesiller hakynda edilýän alada dälmi?! Üçünji aýtjak zadym: diňe paýtagtymyzy däl, tutuş ýurdumyzy ,,Aziýanyň merjeni" diýdiren zat näme? Elbetde, ak mermerli döwrebap binalar! Soňky ýyllarda paýtagtymyzda bolup görmedik adamlar, ynanaýyň, şäheriň ösüşine haýran galýarlar. Aşgabady, gör, nähili öňdebaryjy şäherler bilen deňemeýärler. Eýsem, muňa guwanmaly dälmi?! Ýurt ösende şeýle hem bolmaly! Şu günki görýän şäherimiz, nesip bolsa, geljekde has hem özgerer we öser. Şu ýerde bir zady aýratyn nygtamak isleýärin, ol hem raýatlara berilýän elýeter bahaly, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň berilýänligidir. Mälim bolşy ýaly, bu ynsanperwer durmuş syýasaty Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen jemgyýetini we döwletini maksadalaýyk ösdürmäge gönükdirilendir. Türkmenistanda amala aşyrylýan giň möçberli durmuş syýasatynyň netijesinde her ýyl müňlerçe adam döwrebap jaý toýlaryny tutýarlar.


text:
Abbas ABŞ-nyň Wise-prezidenti bilen duşuşmak islemedi
Mahmud Abbas ABŞ-nyň Prezidenti Maýk Pens bilen duşuşmak islemedi
Palestinanyň Prezidenti Mahmud Abbas ABŞ-nyň Prezidenti Maýk Pens bilen duşuşmak islemedi
Abbasyň syýasy işlerden jogapkär kömekçisi Maždi Haldi ABŞ-nyň jedelleşikli Iýerusalim kararyndan soň Palestinanyň Prezidenti ABŞ-nyň Wise-prezidenti Pens bilen duşuşmagy ret edendigini aýtdy.
Haldi beýanatynda ABŞ-nyň Iýerusalim karary bilen birlikde ähli ylalaşyklary basgylandygy sebäpli Abbasyň Pens bilen duşuşmak islemändigini aýtdy
ABŞ-nyň Wise-prezidenti Pensiň Palestina sapar guramagyna garaşylýardy.


text:
Yrnamaryn pulum bar ýolguna
Pikir edýän bu gün berse, ertirim
Viza kartym bereweri ertirem
Gurbanguly diýer indiki aýa ýetirer
Adalatyň bumy kartym
Ne okuw pulumy tölediň
Käwagt çörek pul berdiň
Ony hem dogry bermediň
Ýakynlary haramlap döwranyn sürse
Halk hem agyr işläp, iýjegin tapsa
Lukmanlar hökümet başyna gelse
Döwlet ýagdaýynyň boljagy şudur
Gurluşyk işkäriniň aperassiýa edip bilmejegi ýa-da diş soguryp bilmejegi ýaly Lukman hem döwlet dolandyryp bilmez
Habarda bermek isleseňiz daşary ýurtda okaýan talyp diýip goýmagyňyzy haýyşt etýän diňe men aslynda Syýasat ýagny politika okaýan bir talyp yurt yene aytmak islämok
Redaksiýadan: Okyjylaryň hatlary bolşy ýaly çap edilýär. Hatlarda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Olimpiýa oýunlary, Aziýa oýunlary we dürli iri halkara ýaryşlary geçirilende her sport çäräniň öz monumenti (ýadygärligi), ýagny ýaryş döwri ulanyljak bezegi bolýar. Ynha, biziň şol diýýän täsinligimiz hem Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň "Olimpiýa" monumenti.
Sport şäherçesine özboluşly ýaraşyk berip duran bu monument milliligimiziň öwüşginlerini özünde jemläp bilipdir. Beýikligi 34,50 metrden ybarat bolan monument gadymy Nusaý galasyndan başlap, ýurdumyzyň arzyly, iň gözel, taryhy ýerlerini söküp, häzirki wagtda bolsa paýtagtymyzyň goňşy welaýaty bolan Maryda ýörişini dowam etdirip ýören atly ýigitlerimiziň berdaşly gollaryndaky "Aşgabat 2017-niň" alawynyň äheňine çalymdaş edýär.
Aşakdan seredýärsiň welin, ajaýyp täsinligiň çür depesindäki altynsow reňkde alawyň odunyň şekili Günüň düşýän şöhlesine öwşün atýar. Köçe tarapdan seredeniňde, monumentiň arka ýüzünde aýlawly monitor bolup, her gapdalynda-da dikilen uzyn pürsleriň bolmagy olaryň ýerleşiş tertibini ýarym aý şekiline meňzedýär. Suw çüwdürimlerine ýanaşyk duran bu pürslerde oýunlar döwri 60-dan gowrak döwletiň baýdaklary asylar. Täsin monumentiň özi-de sekizburçlyk äheňde bina edilen suw çüwdüriminiň merkezinde ýerleşýär.
Hälki aýdyşymyz ýaly, monumentde millilik bar. Binanyň göwresinde ýagny, aşaky bölegi bilen ýokarky bölegini birleşdirýän uzyn polat sütüninde GRP materialdan öndürilen 184 sany dürli göwrümdäki sekizburçlyk titanlar bar. Şeýle göze gelüwli şekilde nagyşlanylan bu ajaýyplyklar monumentiň täsirliligini has-da artdyrýar. Sport şäherçesine özboluşly ýaraşyk berip duran täsin — Olimpiýa monumenti, nesip bolsa, oýunlar döwri hemmelere, esasan hem, türgenlere ruhy goldaw bermek bilen, olary ýeňşe tarap ganatlandyrar.


text:
Awiasion dwigatel
Awiasion dwigatel - uçurylýan enjamlary (uçarlary, dikuçarlary, dirižabllary) herekete getirmek üçin hyzmat edýän ýylylyk dwigateli. Awiasion dwigatelden onuň bökdençsiz işlemegi, maksimum kuwwatly bolmagy, ýangyjy az harçlamagy, gabarasynyň kiçi bolmagy we ş.m. talap edilýär. 20 asyryň başlaryndan II jahan urşunyň soňuna çenli uçuş enjamlarynda köplenç porşenli Awiasion dwigatel ulanylýardy. Porşenli awiasion dwigatel işleýiş prinsipi we gurluşy boýunça awtomobil dwigatelinden tapawutlanmaýar. Emma uçuş enjamlarynyň tizligine bolan talabyň artmagy we gazturbina awiasion dwigateliniň peýda bolmagy bilen ol ulanyşdan galýar.
Häzirki zaman uçuş enjamlarynda gazturbina awiasion dwigateliniň turbowintli (TWD), turboreaktiw (GRD) we iki konturly turboreaktiw (DTRD) görnüşleri ulanylýar. Turbowintli awiasion dwigateliň turbinasy ýangyjyň emele getiren ýylylygynyň köp bölegini mehaniki işe, galan bölegini bolsa gaz akymynyň kinetik energiýasyna öwürýär. Turbowintli awiasion dwigateliň işleýiş shemasy boýunça howa akymy diffuzorda tizligiň zarbyna gysylýar we kompressora barýar. Kompressorda howa 7-8 esse gysylyp, ýanyş kamerasyna barýar. Ýanyş kamerasynda howa forsunkadan pürkülýän ýangyç bilen garyşýar we tutaşyp ýanýar. Ýanmak netijesinde emele gelen gaz tizligi ulaldýan enjamyň, soň bolsa turbinanyň piljagazlarynyň üstünden geçýär we giňelmek bilen turbinany herekete getirýär. Turbinada alnan mehaniki iş kompressory we winti aýlamaga harç edilýär. Aýlaw sanyny peseltmek üçin awiasion dwigateliň oky bilen wintiň arasynda reduktor goýulýar. Winti aýlamaga turbinanyň mehaniki işiniň takmynan 40% harç edilýär. Turbowintli awiasion dwigateliň tizligi 700 km/s çenli ýetýär.
Turboreaktiw awiasion dwigateliň winti we reduktory bolman, onda ýylylygyň diňe kompressory aýlamaga gerek bolan bölegi mehaniki işe öwrülýär, galan bölegi bolsa reaktiw soplo arkaly howa ýaýraýar. Soplodan çykýan gazyň ägirt uly kinetik energiýasy bolup, onuň garşysyna şonça-da reaktiw güýç döreýär. Ol reaktiw güýje bolsa turboreaktiw dwigateliň çekiş güýji diýilýär. Iki konturly awiasion dwigatel ses tizligine golaý tizliklerde örän amatlydyr we häzir giňden ulanylýar. Awiasiýada awiasion dwigateliň başga görnüşleri hem ulanylýar.


text:
Ýowşan Annagurban
Pursatparazyň çägi
Adam aýtdy:
"Bilýän, düşünýän adam bir zatlary bilse-de, aýtmaga ejap eder, ’ýedi ölçäp, bir kes’ diýlenine eýerjek bolar we öz ýagdaýyny has kynlaşdyrar. Emma pursatparaz bilmeýän, düşünmeýän zadyny aýdyp, gykylyk eder. Bu gylyk diňe biir-iki adamyň däl, ähli kişiniň, tutuş il-ulusyň ýagdaýyny kynlaşdyrar. Soňuny pikir edýän adam munuň beýle däldigni aýtjak bolar, emma pursatparaz, kynlyk bilen gazanana şöhrady elinden alnyp barýan ýaly, öňküsindenem beter gykylyk turzar, ne töhmetden gaýdar, ne-de küpürden saklanar. Elbetde, il başyna bela gelse, ýeke gelmez: pursatparaza özi ýalylar bilen bile bulanyk suwdan balyk tutmak isleýänler hem goşular. Bilýän, oýlanýan adam olar bilen dawalaşmaga ejap eder we ýene yza çekiler. Pursatparazlar heşelle kakar, sebäbi olara o ýa-da beýleki meseläniň çözüleni däl, az salymam bolsa ýeňmek, ýeňiji bolup görünmek gerekdir. Pursatparazlaryň şondan aňryk - ulus iliň abatlygyna, içinde öz çagalarynyň hem abatlygyna ne akyly, ne edermenligi ýeter."


text:
Kastamonu 2018-nji ýylda Türk dünýäsine medeni paýtagtlyk eder
TÜRKSOÝ-yň Hemişelik geňeşiniň 35-nji maslahaty Gazagystanyň Türkistan şäherinde geçirildi
Kastamonu Halkara türk medeniýet guramasy TÜRKSOÝ tarapyndan 2018-nji ýylda Türk dünýäsiniň medeni paýtagty hökmünde yglan edildi.
Gazagystanyň Türkistan şäherinde geçirlen TÜRKSOÝ-yň Hemişelik geňeşiniň 35-nji maslahatynda Türkiýäniň Kastamonu şäheriniň Türk dünýäsiniň medeni paýtagtlygyna dalaşgärligi TÜRKSOÝ-a agza ýurtlaryň Medeniýet ministrligi tarapyndan goldandy
Türkiýäniň Medeniýet we syýahatçylyk ministriniň orunbasary Hüseýin Ýaýman maslahatda eden çykyşynda “Türk dünýäsiniň medeni paýtagty maksatnamasynyň çäginde 2013-nji ýylda Eskişehitde geçirlen türk halklarynyň medeniýet şüweleňlerinden ýene-de birini geçirmek isleýäris. Şol maksada laýyklykda 2018-nji ýylda deňsiz taýsyz Kastamonu şäherimiziň Türk dünýäsiniň medeni paýtagtlygyna saýlanmagyna hoşallyk bildirýäris”diýdi.
Ýaýman 2018-nji ýylda şol bir wagtda TÜRKSOÝ-yň döredilen gününiň 25 ýyllygynyň dabaraly ýagdaýda bellenilip geçiljekdigine ünsi çekdi.
375 million ilatly Kastamonu şäheri taryhy we medeni ýerleri we tebigaty bilen ünsleri özüne çekýär.
65 göterimi tokaý bilen gurşalan şäher şol bir wagtda dürli ýabany haýwanlara ýer eýeçiligini edýär.
170 kilometrlik kenary bilen Garadeňiziň iň uzyn kenarýaka zolagyna eýe bolan Kastamonu dünýäniň iň uly kanýonlaryndan biri bolan Walla kanýony, dünýäniň iň uly gowaklaryndan biri bolan Ilgarini gowagy, Gideros aýlagy we şaglawuklary bilen hem ýakyndan tanalýar.


text:
Hytaýyň PM-si arany sazlamak üçin Hindistana sapar edýär0
Hytaýyň täze premýer-ministri özüniň daşary ýurda ilkinji resmi saparyny Hindistandan başlady. Pekiniň aýtmagyna görä, Li Kekiaňyň Delä sapary Hytaýyň dünýäniň iň köp ilatly bu iki ýurdunyň arasyndaky gatnaşyklaryň gowulanmagyna ähmiýet berýändigini görkezýär.
Bu sapardan birnäçe hepde öň iki ýurduň arasynda Kaşmirdäki dawalay serhet bilen bilen bagly dikleşme ýüze çykdy. Bu ýagdaý köpden bäri basyrlygy ýatan dartgynlylygyň täzeden möwjemegine getirdi. Soňunda ylalaşyga gelnip, iki tarap hem yza çekildi.
Emma sagçy hindi aktiwistleri öz hökümetlerinden Hytaýyň “basyp alyjylygyna” garşy has ýiti gaýtarga garaşdylar. Olar Hindistanyň parlamentiniň öňünde ýygnanyp, Hytaýyň liderini bu ýurdy terk etmäge çagyrdylar.
Emma bu waka indiki üç ýylyň dowamynda özara söwda dolanyşygyny 50 prosente, ýagny 80 milliard ýewro çenli ýokarlandyrmaga ylalaşan bu iki hökümete päsgel berjege meňzänok.
Hindistanda üç gün bolandan soň Li Pakistana barar. Ondan soň bolsa Şweýsariýa we Germaniýa sapar eder.


text:
Eýranyň Günorta Hytaý deňzinde Hytaýyň ýük gämisi bilen çakyşan nebit tankeri bir hepdeden gowrak ýanyp, Ýaponiýanyň ykdysady dahylsyzlyk zonasyndaky suwlara baryp, aşak çökdi.
Hytaýyň döwlet mediasy gäminiň ýük böleginiň ýene bir bölegi ot alnyndan soň, 14-nji ýanwarda çökendigini habar berdi. Şu aralykda, eýran resmileri gäminiň ekipaž agzalarynyň arasynda aman galanlary tapmak umydynyň gutarandygyny aýtdy.
Eýranyň bu sebite taşlanan halas edijiler toparynyň sözçüsi Mohammad Rastad 14-nji ýanwarda, gämi çökmezinden biraz öň beýanat bilen çykyş etdi.
Üstünde 30 sany eýranly we iki sany bangladeşli ekipaž agzasy bolan gämi 6-njy ýanwarda Şanhaýyň golaýyndaky kenarlarynda ot aldy.
Aýdylmagyna görä, ekipaž agzalarynyň üçüsiniň jesetleri tapyldy, emma galan 29 adam tapylmaýar.
Bu gämi Günorta Koreýa 1 million barrele golaý ýangyç alyp barýan eken. Olhytaý kenarlaryndan 184 km uzaklykda Birleşen Ştatlardan bugdaý alyp gelýän hytaý gämisi bilen çakyşdy.