text:
Qazaqstan Prezıdenti Túrkııa Uly ulttyq jınalysynyń tóraǵasyn qabyldady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstan Prezıdenti Túrkııa Uly ulttyq jınalysynyń tóraǵasy Mustafa Shentopty qabyldady, dep habarlaıdy Aqordanyń baspasóz qyzmeti.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev álemde qubylmaly jaǵdaı qalyptassa da, túrkitildes memleketteri yntymaqtastyǵynyń óte mańyzdy ekenin atap ótti
– Álemdegi qubylmaly jaǵdaıdy eshkim dóp basyp boljaı almaı otyr. Osyǵan qaramastan, bizdiń elderimiz arasyndaǵy qarym-qatynastar oıdaǵydaı damyp keledi. Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy qatynastar ózara senimge, dostyqqa negizdelgen, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Qasym-Jomart Toqaev Túrkııanyń halyqaralyq arenadaǵy bedeliniń artyp kele jatqanyna toqtalyp, baýyrlas eldiń jetistigine qýanatynyn jetkizdi. Sonymen qatar Memleket basshysy eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń bolashaǵyn joǵary baǵalady.
Mustafa Shentop Qazaqstanǵa jasaǵan sapary aıasynda qabyldaǵany úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys bildirip, Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵannyń sálemin jetkizdi. Sondaı-aq ol álemdik pandemııaǵa baılanysty betpe-bet kezdesýlerdiń shektelgenine qaramastan, eki eldiń qarym-qatynasy joǵary deńgeıde ekenin atap ótti.
– Qarasha aıynda bizdiń elde ótetin Túrki keńesi elderiniń sammıtinde túrki áleminiń birligi men yntymaqtastyǵyn odan ári keńeıtý jóninde birqatar mańyzdy sheshim qabyldanady degen úmittemiz. Ózińizdi sol sammıtte kútemiz, – dedi Túrkııa Uly ulttyq jınalysynyń tóraǵasy.


c: text/html

text:
Kórneki sýret
Qazaqstanda Nazarbaevtyń qanynan koronavırýsqa qarsy vaksına jasalatyny týraly reseılik satıralyq "Panorama" saıtynda shyqqan aqparat jalǵan. Mundaı málimdemeni aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi jarııalady.
"Nursultan Nazarbaevtyń qanynan koronavırýsqa qarsy qoldanylatyn qospa daıyndalyp jatyr degen áleýmettik jelidegi habarlama shyndyqqa janaspaıdy. Quzyrly organdarǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasy buzylǵanyna baılanysty tıisti tekseris jumystaryn júrgizý jáne aldaǵy ýaqytta bul aqparattyń basqa jerde taralmaýyn qamtamasyz etý tapsyryldy" delingen mınıstrlik habarlamasynda.
Mınıstrliktegiler áleýmettik jelide tarap júrgen dáıeksiz aqparattardy taratpaýǵa jáne tek naqty derekkózderge senýge shaqyrdy.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prezident Donald Trampyň öz ýaranlaryny tankytlap, duşmanlaryny taryplamagy netijesinde Birleşen Ştatlaryň abraýy tutuş dünýäde üstümizdäki ýyl-da aşaklamagy dowam etdirdi. Global derejede geçirilen pikir soralyşygyň görkezmegine görä, köp ýurtlarda adamlaryň diňe Germaniýanyň we Fransiýanyň däl, eýsem Orsýetiň we Hytaýyň-da liderlerine ynam bildirmegi Trampa bolan ynamdan ýokary.
“Pew barlag merkezi” tarapyndan 25 ýurtda 26 müňden agdyk adam bilen geçirilip, 1-nji oktýabrda ile ýetirilen pikir soraşlygyň görkezmegine görä, Trampyň dünýä bilen baglanyşykly meselelerde dogry işi edýändigine ynanýanlaryň sany diňe 27 prosent. Orsýetiň prezidenti Wladimir Putine ynam bildirýänler bolsa 30, Hytaýň prezidenti Şi Jinpinge ynanýandyklaryny aýdanlaryň sany 34 prosent.
Ýöne Pew barlag merkezi pikir soraşlyk geçirilen 25 ýurtda, tutuşlygyna alanyňda, Birleşen Ştatlara oňaýly garaýanlar ortaça hasap bilen 50 prosent diýýär. Oňaýsyz garaýanlar 43 prosent. Pikiri soralanlaryň 63 prosenti hem Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygynda dünýäniň ýagdaýynyň gowy bolandygyny belläpdir. Bu barada Hytaýy ileri tutýandygyny aýdanlar diňe 19 prosent.
Barlagda gelnen netijeler boýunça dünýä liderleriniň arasynda has ýokary ynam bildirilýän ýolbaşçy, 52 prosent bilen, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel. Oňa bil baglaýanlaryň sany Trampyňkydan tas iki esse ýokary.
2017-nji ýylyň ýanwar aýynda wezipe başyna gelen Tramp Birleşen Ştatlary Pariž klimat ylalaşygy we Eýranyň ýadro programmasyny çäklendirmek baradaky geleşik ýaly halkara programmalaryndan çykaryp, awtoritar liderler, şol sanda Putin we Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un bilen gatnaşyk açdy. Tramp şol bir wagtda-da goňşy Kanada we Meksikany, şeýle hem Germaniýany we beýleki NATO ýaranlaryny berk tankytlady.
Tramp iýun aýynda Dünýäniň güýçli ýedi döwletiniň Kanadada geçen sammitinden soň bilelikde çykarylan beýannama gol çekmekden boýun gaçyryp, Kanadanyň premýer-ministri Jastin Trudeauny “dogruçyl däl, gowşak” diýip atlandyrdy. Germaniýany söwda artykmaçlygy, goranyş çykdajylary we Orsýetiň tebigy gazana bil baglaýanlygy üçin öwran-öwran tankyt astyna aldy.
Birleşen Milletler Guramssynyň Baş Assembleýasynda eden çykyşynda Tramp prezidentlik möhletiniň häzirki çäginde öz gazananlarynyň Amerikan hökümetleriniň tutuş taryhda gazananlaryndan ýokarydygyny aýdanda oturanlar, şol sanda dünýä liderleri gygryşyp gülüşdiler.
Pikir soraşlyk Trampyň iş başyna gelen ilkinji ýylynda çagşap ugran Amerikan abraýynyň 2018-nji ýylda-da köp ýurtlarda, aýratyn-da Ýewropada ýaramazlaşmagy dowam etdirendigini görkezýär.
Häzir Germaniýada Birleşen Ştatlara oňaýly garaýanlaryň sany 30 prosent, ýagny öňküden bäş prosent aşak. Bu bolsa Orsýeti hasaba almasaň, nemesleriň beýleki ýurtlara berýän bahasynyň iň pesidir. Orsýete oňaýly garaýanlar 26 prosent.
Fransuzlaryň 38 prosenti bilen kanadalylary 39 prosenti özleriniň Birleşen Ştatlara oňaýly garaýandyklaryny aýdypdyr. Bu sanlaryň ikisi-de öten ýylkydan aşak. Meksikada bolsa 32 prosent.
Birleşen Ştatlara has oňýaly baha berýän ýurtlar Ysraýyl, Filippin we Günorta Koreýadan ybarat. Bularyň hemmesi 80 prosent ýa ondan hem ýokary.
Pikiri soralan ispanlaryň 7, fransuzlaryň 9, nemesleriň 10 prosenti özleriniň Trampyň ýolbaşçylygyna ynanýandyklaryny aýtdylar. Ýöne barlag geçirilen 25 ýurduň ýigrimisinde ilatyň köplügi Trampa ynam bildirmeýändiklerini aýdýarlar.
25 ýurduň arasynda 19 ýurduň saldamly köplüginiň pikiriçe Birleşen Ştatlar halkara siýasatyny gurnanda olaryň bähbitlerine üns bermändir.
Barlag pikiri soralan ýurtlaryň her birinde 900-den agdyk adam bilen geçirilen söhbetdeşligiň esasynda maý bilen awgust aýlarynyň aralygynda alnyp barlypdyr.


text:
Aşgabadyň gündogar böleginde ýerleşýän şäher awtotransport kärhanasynda, şu günler 200-e golaý awtobusyň ak matalardan tikilen ýapynjalar bilen örtülendigini görmek bolýar.
Awtotransport kärhanasynyň resmileriniň biriniň aýtmagyna görä, Günorta Koreýadan satyn alnan Hundaý kysymly täze awtobuslar Aşgabatda geçiriljek Aziýa oýunlaryna çenli ulanyşa berilmez.
“Daşky durkuny ýitirmezlikleri üçin, ak matadan ýörite ýapynjalar tikdirilip, olaryň ählisiniň üsti ýapyldy. Şäher ilaty bilen birlikde daşary döwletlerden gelen myhmanlara hyzmat ederler. 5-nji Aziýa oýunlary geçiriljek döwürde awtoulaglaryň gatnaw tertibiniň interwalynyň 5 minut bolmagy göz öňünde tutulýar” diýip, öz adynyň efirde tutulmazlygyny soran resmi aýdýar.
Häzirlikçe bolsa şäher ilaty awtobus gatnawlarynyň tertibinden juda nägilediklerini aýdýarlar.
Aşgabatly ýaşaýjy 40 ýaşly işçi Gülälegiň aýtmagyna görä, soňky bir aýyň dowamynda Aşgabat şährinde awtobus gatnawlary juda ýaramazlaşypdyr.
“Ozal 15-20 minut bolan interwal soňky hepdelerde 35-40 minuda çekýär. Işe ýetişjek bolsaňam, çagalary çagalar bagyna ýetişdirjek bolsaňam, asyl pylança wagtda ýetişerin diýip, wagtyňy sarpaly tutjak gümanyň ýok. Islendik belgili awtoulag wagtynda gelmeýär” diýip, Gülälek aýdýar.
Ýaşaýjylar awtobuslaryň ähli ugurlar boýunça gatnawyndan hem nägile bolýarlar welin, esasan 13-lik, 17-lik, 19-lyk, 32-lik, 38-lik belgili awtoulaglaryň gatnawynyň has ýaramazlaşandygy aýdylýar.
Sürüjiler bilen söhbetdeş bolanyňda, mundan birnäçe ýyl ozal satyn alnan awtoulaglaryň hatardan çykyp, ençemesiniň awtotransport kärhanasynyň howlusynda bejergä garaşyp durandygyny aýdy-ýarlar.
Özüni Azat diýip tanyşdyran awtotransport kärhanasynyň sürüjisiniň aýtmagyna görä, Aşgabat şäherinde bar bolan ýeke-täk Hundaý merkezi awtoulaglaryň bejergisi bilen meşgul bolýar.
“Hatardan çykýan awtoulaglaryň sany kändigi sebäpli, Hundaý merkezi olary bejerip ýetişmeýär. Olaryň belli bölegi Hundaý merkezinde bejergide duran bolsa, agramly bölegi awtotransport kärhanasynyň howlusynda dur” diýip, Azat aýdýar.
“Hatardan çykýan awtoulaglaryň wagtynda bejerilmeýänligi sebäpli, liniýada gatnaýan maşyn az. Her ugur boýunça 3-4 sany awtoulag işleýär. Bu bolsa ýolagçylara hyzmat etmek üçin ýeterlik däl” diýip, sürüji aýdýar.
Awtoulaglaryň gatnamagynyň seýreklenmeginiň başga-da sebäbiniň bardygyny ol aýdýar. “Awtotransport kärhanasynda iki sany ýangyç guýýan aparat işleýär. Bu hem awtobuslara bökdençsiz hyzmat etmäge ýeterlik däl. Ýangyç guýmaga barsaň, nobata durup birnäçe wagtyňy ýitirýärsiň.
Ýangyç nobatyna durup, wagtyny ýitirýän sürüjiler soňra maşynyň tizligni ýokarlandyryp, ýerine ýetirmeli reýsleriniň öwezini dolmaga çalyşýarlar. Sürüjiler biri-birinden öňe düşüp, ýolda bar bolan ýolagçylary bir-birinden öňürti almaga çalyşýarlar. Sebäbi plan diýen bir zat bar. Plany dolmak üçinem ýolagçylaryň köpräk münmegini gazanmaly. Şu sebäplere görä hem liniýalarda awtobuslaryň hereketi bozulýar” diýip, sürüji Azat aýdýar.


text:
Babalarymyz orazany qalaı nasıhattaǵan?
Quranda paryz etilgen orazaǵa ata-babalarymyz eshqashan beı-jaı qaramaǵan. Aýyz bekitken jannyń saýabyn jomarttyǵy mol Jasaǵan ıeniń ózi ólsheıtindigin, bes kúndik tirshiliktiń máni qulshylyqta ekendigin, bu dúnıeniń – beınet, aqyrettiń – zeınet ekenin jaqsy túsingen. Sol sebepti ǵapyldyqqa urynbaı, musylmandyq paryzdy óteýdi mindet dep qaraǵan. Jylyna bir keler otyz kún orazany barynsha qurmetpen qarsy alǵan. Ramazan aıynda Jaratýshynyń meıirimi tógilip, raqymy jaýatynyn, súıikti paıǵambarymyz Muhammedtiń (s.ǵ.s.) ónegesin dáripteıtin, pánı ómirdiń – jalǵan, baqı ómirdiń – arman ekenin túsindiretin jarapazan aıtqyzǵan. El birliginiń uıytqysy dinde ekenin jaqsy bilgen babalarymyz tirshiliginde musylmandyq mindetterdi halyqqa nasıhattap otyrýdan jalyqpaǵan. Qol qýsyryp, qubylaǵa bet túzeý, oraza ustap, bes ýaqyt namazdy qaza qylmaý – kókeıine jıǵany, kókireginde ımany bardyń belgisi dep bilgen.
Shortanbaı aqynnyń myna óleńinde ol jaqsy beınelengen:
Qubylaǵa bas qoımaq –
Musylmannyń taryǵy.
Oraza, namaz qaza qylmasań,
Kóńilińde Qudaı barlyǵy.
Iá, kóńilinde Qudaı bar pende qasıetti Qurandy paraqtaǵanda, Jaratýshy ıeniń «Men jyndar men adamzatty ózime qulshylyq qylsyn dep jarattym» degen jarlyǵyn bilmeýi múmkin emes. Al, buny bilgen aqyly tolysqan, parasatty adamnyń qulshylyqqa kóńil bólmeı júrýi taǵy qısynsyz jaıt. Óıtkeni, Abaısha aıtqanda, «aqyldyǵy – ıman, ımandyǵa – qulshylyq paryz» emes pe?!
Ras, musylman adam – rýhanı tazalyqqa kóńil bólýimen, dindi taza ustanýymen, tatýlyq pen aǵaıyngershilikti kúzetýimen erekshelenedi. Ol eń áýeli Haqty tanýǵa, ózine júktelgen bes paryzdy oryndaýǵa talpynyp, yjdahattylyq kórsetýi tıis. Ábýbákir Kerderi babamyz buny bylaı dep uqtyrǵan:
Musylman bolsań – ijdát qyl,
Iman, rýza, namazǵa.
Aǵaıyn bolsań, tatý bol,
Áýes bolma arazǵa!
Qulshylyq – Haqtyń razylyǵyna bólený jáne saýap úshin jasalady. Aqyrette amaldar tarazyǵa tartylǵanda, saýabym kóbirek bassa eken, kúnálaryma kiparat keshirim bolsa eken degen úmitpen atqarylady. Eshkim-eshkimge aqsha ustatyp, dúnıe berip eseptese almaıtyn, eshkimniń-eshkimge kómegi tımeıtin, árkim óz basyn qaıǵy etip, qınalǵan sátte paıdasy tıip, shapaǵaty jete me degen zor tilekpen atqarady. Paryzdy ýaqtyly oryndamaǵannyń esebin qaıtip berem, jazaǵa ushyramaıyn degen qorqynyshtan da arylmaıdy. Ábýbákir Kerderi babamyz kelesi bir óleń shýmaqtarynda osyǵan toqtalǵan:
Paıdasyn óziń kóresiń,
Ǵıbadat qylyp Allahǵa.
Bir janyńdy nurlasań.
Janyńa ǵazap haq bolar
Oraza, namaz, zeket, haj
Atqaryp ýaqyt turmasań.
Qazaq halqy qulshylyq jasaý pendeshilikterimiz ben bilip-bilmeı jasaǵan kúnálarymyzdy jýyp-shaıady dep túsingen. Ol negizsiz de bolmaǵan. Óıtkeni jaqsy isterdiń jamandyqtardy joıatyndyǵy qasıetti Quranda jazylǵan, hadısterde de jıi eskertilip: «Kimde-kim saýabyn Alladan kúte otyryp, shyn yqylasymen Ramazan aıynda oraza ustasa, onyń ótken kúnálary keshiriledi», «Úıiniń aldynda aǵyp jatqan ózenge kúnige bes ret shomylyp turǵan kisiniń denesinde kir qalmaıtyny tárizi bes ýaqyt namaz da quldy kúnálarynan tazartady», – delingen edi (Buharı, II t. B. 475.).
Osy senim Máshhúr Júsip babamyzdyń óleńinde bylaı dep órnektelgen:
Orazań otyz kúngi – otyz kisi,
Bes kisi – bes namazyń, bilemisiń.
Joq qylyp jamandyqty joıyltýǵa,
Bularsyz dánemege kelmes kúshiń.
Jamandyqty ile-shala jaqsylyqpen, kúnáni dereý saýappen joıyp otyrý – Islamnyń altyn qaǵıdasy. Al saýapqa kelgende, qulshylyqqa jeteri joǵy taǵy belgili.
Ózińe bolar mahsharda,
Izgiliktiń paıdasy,
Haziret Imam Aǵzam –
Sharıǵattyń aınasy.
Solardan tabylǵan,
Shaıtandy jeńbek haılasy.
Durys namaz, oraza,
Malǵunnyń tánine,
Shanysharlyq naızasy! – dep
Ábýbákir Kerderi babamyz bul tusta oraza men namazdyń shaıtandy túıretin naıza ekendigin aıtýda. Óıtkeni hadısterde shaıtannyń dymy quryp jeńiletin kezi musylmannyń qulshylyqqa turǵan kezi ekeni, Ramazan aıy kelgende, tozaq esikteri jabylyp, shaıtandardyń kisendeletindigi aıtylǵan. Bunyń mánisi: rýhanı tazalyqqa kóńil bólip, ashyqqan kezde nápsige toqtam salynatyndyǵynda. Nápsini elitip, kisini azdyra almaǵan shaıtandardyń degeni bolmaı, mysy basylyp, aıaq-qoldaryna buǵaý salynǵandaı kúıge ushyraýy óleńde «malǵunnyń tánine shanshylǵan naızaǵa» teńelip obrazdy túrde kelisti sýrettelgen.
Qulshylyqtyń kisige berer eki dúnıede de paıdasy mol, ol – qarańǵy qabirdi jaryq sáýlege toltyratyn shýaqty nur.
Shal aqyn ár musylmannyń dúnıedegi tilegi – uly esep kúni tirshiliktegi ıgi amaldardyń paıdasyn tıgize gór dep tileý bolý kerektigin bylaı dep naqylyna qosqan:
Qarańǵy qabirde jatpaq qıyn,
Tańla maqshar bolady uly jıyn.
Namaz, oraza, ǵıbadat bek paıdaly
Allahdan tilek qylyp, kúnde sıyn.
Sol sebepti ol ólimniń aqıqat ekendigin eskertip, qulshylyq jasaýǵa shaqyrǵan. «Adamnyń shynaıy baılyǵy – bul dúnıede jasaǵan jaqsylyqtary» dep hadıste aıtylǵandyqtan, ol oraza ustaýdy anyq baılyqqa balaǵan.
Qorqaq emeı nemene qashqan kisi,
Batyr emeı nemene shanyshqan kisi.
Myń jylqy bitken baımen birdeı qısap,
Orazasyn úıinen ashqan kisi!
Úıinde otyryp otyz kún orazanyń orasan saýabyn ıelengen kisini myń jylqyly baıdan kem kórmegen babamyz nasıhatynyń jalǵasynda on eki músheń saý, baltyr syzdap, bas aýyrmaǵan jaı ýaqytta Allah taǵalany eske alyp otyrýǵa, qaı kúni dám-tuzynyń taýsylatynyna qaýip etip, qulshylyqqa jaqyn júrýge shaqyrǵan. Oryndamasa, kúnási baryn da eskertken.
Jigitter, ólim ras, maǵan nansań,
Oraza usta, namaz oqy, tilimdi alsań.
Oraza ustamaı, namazdy oqymasań,
Árıne, kúnási ne, ólmeı qalsań.
Baıqasaq, babalarymyz orazany aıtqan kezde namazdy da budan shettetpegenin kóremiz. Árkez namazdy da qosa aıtýy bes paryzdyń bir-birinen bólip-jarýǵa kelmeıtin birtutas ekendigin, bárin tegis atqarǵanda ǵana ıman tolyq bolatyndyǵyn ańǵartýda. Abaı atamyz da sol sebepti paryzdardy qatar tizip, «tatymdy jemis» berý úshin bulardy tegis oryndaýǵa shaqyrǵan:
Rýza, namaz, zeket, haj – talassyz is,
Jaqsy bolsań, jaqsy tut bárin tegis.
Bastapqy úshin bekitpeı, sońǵy tórtti
Qylǵanmenen tatymdy bermes jemis.
Muhammed paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) Ramazan aıynda ǵana emes basqa ýaqyttarda da oraza ustaýǵa óte yntyq bolǵan. Aıtalyq, ár aıdyń 13, 14, 15 – kúnderi, ár aptanyń dúısenbisi men beısenbisinde úzbeı aýyz bekitken. Nápil orazalardy Alla Taǵalaǵa bir qadam jaqyndaý maqsatymen ustaıtynyn ári «Pendelerdiń istegen amaldaryn ár aptanyń dúısenbisi men beısenbisinde perishteler Allah Taǵalaǵa jetkizip otyrady. Osy kúnderi aýzymnyń berik bolǵanyn qalaımyn» dep túsindirgen. Ramazannan keıin keletin Sháýýál aıynda alty kúndik oraza ustaý da – súnnet. Ol týraly bir hadıste: «Kimde-kim Ramazandy orazamen ótkizip, budan keıingi sháýýál aıynda alty kún oraza ustasa, jyl boıy oraza ustaǵandaı bolady», – delingen (Ibn Maja, Sıam, 33).
Qańly Júsip babamyz osy orazany meńzep:
Raýaıat jazǵan qaı bala?
Maǵynadan joq habaryń.
Sháýýaldyń alty kúninen
Qanshalyq boldy zalalyń...
Sháýalda tutpaq alty kún,
Hadısy men sabıt-dúr, – dep oı qozǵaǵan.
Babalarymyz oraza ustaýdyń artyqshylyqtary men saýaptaryn el ishinde jarapazan aıtqyzýmen de nasıhattap otyrǵan. Óıtkeni jarapazan óleńiniń negizgi mazmuny ǵıbrat, taǵylym, ádep, tálim, ónege, adaldyq pen meıirimdilikke, adamdardyń bir-birimen baýyrmaldyǵyna, syılastyǵyna negizdelgen. Aýyl-aýyl, úı-úıdi aralaǵan jarapazanshylar oraza ustap, aýyz bekitken kisilerdi quttyqtaǵan, izgi tilekter tilegen, musylmanshylyqty berik ustaný jóninde nasıhattyq máni zor ósıetter aıtqan.
Jarapazan sózderi negizinen bylaı bolyp kelgen:
Assalaýmaǵalaıkým, musylmandar,
Moıynyn haq jolyna usynǵandar.
Qut ornap otbasyńa, baǵyń artsyn,
Qudaıym qabyl etse, isińdi ońdar.
Atyńnan aınalaıyn haq paıǵambar,
Alladan ámir kelse – jaq baılanar.
Allaǵa tirshilikte qulshylyq qyl,
Qara jer ólgennen soń taqtaılanar.
Oraza aıy keldi, eı, jarandar,
Bul aıdyń fazileti Kálamda bar.
Óleńi jarapazan aıyp emes,
Múmınge osylaısha bolǵan habar.
Qudaı-aý, aınalaıyn, nesibe ber,
Kúlgen men oınaǵandy keshire gór.
Kúnámiz taýdan úlken, tastan qatty,
Sý seýip tozaq otyn óshire gór!
Oraza aıy keldi bolyp qonaq,
Kútip al qonaǵyńdy bolmaı olaq.
Mundaǵy ǵıbadatyń qabyl bolsa,
Jannatta qoıylady altynnan taq.
Mekkede bir aǵash bar ishi qýys,
Oraza men namaz da izgi jumys.
Ustasań orazany, jumaǵyńda
Jemister shashylady ýys-ýys.
Aıtamyz jarapazan aýylyńa,
Baq qonsyn bar musylman qaýymyna.
Bereke, qut ákelse, oraza aıy,
Jaz jaılaý, jaryq ensin aýylyńa!
(Q.Tolybaev. Babadan qalǵan bar baılyq. Qazaqstan.2000.B.90).
Ár shýmaq aıaqtalǵanda oıdy ústemeleı túıip tas-taıtyn: «Baı Muhambet úmbetine jarapazan, orazań qabyl bolsyn ustaǵan jan!» degen sóz qaıyrma retinde qaıtalanyp otyrǵan. Al qasıetti aıdyń mánin ashyp, sánine sán qosqan jaqsylyqtyń jarshysy jarapazanshylarǵa úı ıeleri dástúr boıynsha syılyq usynatyn bolǵan.
Qoryta kelgende, joǵaryda taldanǵan óleń-jyrlardan biz ata-babalarymyzdyń bes paryzdyń biri oraza ustaýǵa aıtarlyqtaı kóńil bólgenin, ony dástúrine sińirip, el ishinde barynsha nasıhattaýǵa atsalysqanyn kóremiz.
Qaban jyraý qandaı iske bereke uıalap, qandaı isten baqyt qashatynyn óz óleńinde bylaı jetkizgen eken:
– Baqyt qaıdan kelesiń?
– Oraza, namaz oqymas.
Allanyń atyn toqymas,
Beınamazdan kelemin.
– Baqyt qaıda barasyń?
– Taraýyq namaz oqyǵan,
Kóńiline aıat toqyǵan
Nıetti elge baramyn.
...Sáresi, sahar ishetin,
Haq jolyna túsetin,
Nıetti elge baramyn...
Iá, «Orazalymen ottas bol, ımandymen joldas bol» demekshi, elimizde Ramazan aıynyń qasıetin paryqtap, oraza ustaýshylar qatary jyldan-jylǵa molaıyp kele jatqanyn eskersek, baqyttyń basy bizge de burylýy alys emes sııaqty. Ylaıym solaı bolǵaı!
Qudaıberdi Baǵashar


text:
Mary welaýatynyň Mary etrabynyň ýaşaýjysy, Türkmenistanda uzak ýaşlylaryň kerwenbaşysy hasaplanýan 121 ýaşly Ajapsoltan Hajyýewa Halkara zenanlar güni mynasybetli gutlagynda Türkmenistanyň Prezidentine hoşallygyny beýan etdi. Bu barada «Türkmenistan» gazetinde çap edilen «XXI asyryň 21-nji ýylynyň 121 ýaşly ýaşaýjysy Ajapsoltan enäniň alkyşy» atly söhbetdeşlikde beýan edilýär. Ajapsoltan Hajyýewa şeýle belleýär:
— Men ömrümiň 121-nji ýazyny ýazlaýan. Hudaýa köp şükürler bolsun, ýazyň ýazdan parhynyň kändigine durmuşymda göz ýetirdim. Sahawatly Arkadag Oglumyz ömrümizi ýaza öwürdi. Il-günüme, nesil-neberäme döwrümiziň gadyryny bilip ýaşamagy ündeýärin. Alkyş aýdylýan kişiler bihal adamlardan bolmaýarlar. Olarda Hakyň halaty bolýar. Enşalla, köpüň dilegi köl bolsun, mähriban Prezidentimiziň ömri zyýadan bolsun! Her ýyl 8-nji mart baýramynda, Ýeňiş baýramynda gelip gutlaýarlar, sowgatlar gowşurýarlar. Şol pursatlar men hem begenýän, hem ýaşlyk döwrümdäki wakalary ýadyma salýan. 8-nji mart baýramy maňa hemişe ejemi ýatladýar. Ol çagalarynyň bagtyna uzak guwanyp bilmedi. Ykbaldyr-da... Men ol wagt kiçidim, gaty ýaşdym. Hatda keşbi-de aňyma gelenok indi... Jigilerime onuň ýoklugyny bildirmejek boldum. Hawa, özümiz eje bolsak-da, ejäniň mähri küýseler eken. Ejelerem hemişe ejeli bolmak isleýär-ä... Bu baýram — maňa ejeli günleri ýatladýan baýram. Agtyklaryma, çowluklaryma ata-enä hemişe hormat goýmagy öwüt berýärin. Şolaryň barlygynda saçagyňdaky nygmat boldur, dünýäň abatdyr.
Jigilerim Meret bilen Juma oduna giderdi. Aýagymyň aşagyna oturgyç goýup, tamdyrda nan ýapardym. Jigilerim kiçidi, kakama kömekleşmesem, özüm üçin uýatdy. Soň gaza giderdim. Bugdaý döwerdim. Keçe-de basdyk, halam dokadyk. Şeýdip-şeýdip zähmete bişişdim. Durmuşym meni taplan eken. Men uzak ýaşamagyň syry zähmetde diýip düşünýärin. Zähmet adamyň ýüregini tämizleýär. Ýüregiň päk bolsa, durmuşyňam arassa bolýar.
Sag bolsun Gahryman Arkadagymyz! Döwrümizden razy. Gowy döwürde ýaşaýanyma şükür. Biziň çagalygymyz bilen häzirki çagalaryň arasynda Ýer bilen gök ýaly tapawut bar. Şu bagtyýar günleri görmek bize-de nesip etdi. Ähli zadymyz bar, bolelin durmuşda ýaşaýarys. Sag-gurgunçylyk bar arzuwym boldy ömrümde. Ýanýoldaşym Hajy uruşda wepat boldy. Jigilerime ejemiň mährini berjek bolup ýörşüme, oglum Atany kaka mährine zar etmejek boldum. Ol döwürler başgaçady. Döwür hiç kimi sylamady. Görenimiz — zähmet, bar dilegimiz aman-esenlik, asuda durmuş boldy. Allama şükürler bolsun, şol döwürdäki arzuwlarym hasyl boldy, olaryň ählisiniň datly miwesinden datdym. Men türkmen topragynyň ýazyny hasyl bolan arzuwlaryma meňzedýärin.
Sag-gurgunçylykly, abadançylykly döwür Arkadag Ogluň gaýraty, zähmeti bilen geldi. Biziň Türkmenistanymyz Bitarap, Garaşsyz döwlet boldy. Şeýle bagtyň gadyryny hemmelerem bilýändir, ýöne bu biziň üçin örän üýtgeşik bagt. Biz muňa köp garaşdyk. Garaşylan zadyň gadyry başgaça ahbetin. Ömrümiziň köp ýylyny şuny arzuwlap ýaşadyk biz. 121 ýaşymyň Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk senesiniň bellenilýän ýylyna gabat gelmegini hem bagt hasaplaýaryn. Men — Arkadag Prezidentimiziň saýasynda bagtly ene. Oglum Ata, gelnim Täzegül, olardan önen 12 agtygym, şeýle-de 67 çowlugym, 32 ýuwlugym — meniň buýsanjym, baýlygym-barym. Gahryman Arkadagymyz enelere hemişe belent sarpa goýýar. Bu ýyl hem Halkara zenanlar güni mynasybetli toý serpaýyny aldyk. Biz mydama adyl Prezidentimiziň özümiz hakda edýän aladasyny duýup ýaşaýarys. Şonuň üçin hem alkyşymyz hiç haçan egsilmez. Goý, döwlet Baştutanymyzyň jany sag, işleri mundan beýläk-de rowaç bolsun!
Şeýle-de okaň:
- Türkmenistanyň iň uzak ýaşly ynsany 121 ýaşady
- 120 ýaşly türkmen zenany Ajapsoltan Hajyýewa - dünýäniň iň uzak ýaşly ýaşaýjysy
- 119 ýaşly Ajapsoltan Hajyýewa dünýäniň iň uzak ýaşly adamy bolup bilermi?!


text:
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 17:45
-
keshe 17:21
OSK tóraǵasy máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyna qatysty pikir bildirdi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Berik Imashev aldaǵy máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyna qatysty pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Saılaý zańnamasyna sáıkes, máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyn Ortalyq saılaý komıssııasy máslıhattardyń ókilettik merzimi aıaqtalýynan keminde úsh aı buryn taǵaıyndaıdy. Saılaý maslıhattar depýtattarynyń konstıtýtsııalyq ókilettik merzimi aıaqtalýyna keminde bir aı qalǵanda ótkizilýi tıis. 2016 jyly saılanǵan maslıhattar depýtattarynyń ókilettigi 2021 jyly naýryzda aıaqtalady. Ózderińiz biletindeı, 2018 jyly «Saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa saılaý protsesindegi saıası partııalardyń quqyqtaryn edáýir keńeıte túsetin ózgerister engizildi. Zańǵa sáıkes, máslıhat depýtattary partııalyq tizimder boıynsha saılanady. Máslıhattar depýtattaryn saılaýdyń proportsıonaldy júıesine kóshý 2007 jylǵy konstıtýtsııalyq reformanyń logıkalyq jalǵasy bolyp sanalady. Sonymen birge, respýblıkalyq jáne jergilikti deńgeılerde ókildi organdardy qurý jónindegi tásilderdi bir izge keltiredi», - dedi B. Imashev Ortalyq saılaý komıssııasynyń otyrysynda.
Sonymen qatar ol Ortalyq saılaý komıssııasy jańa formattaǵy máslıhattar saılaýyna daıyndyq aıasynda saıası partııalarmen ózara is-qımyl boıynsha barlyq qajetti sharalardy qabyldaǵanyn atap ótti.
«Memleket basshysy búgingi úndeýinde atap ótkendeı, proportsıonaldy model álemdik demokratııalyq tájirıbege tolyq saı keledi, saıası júıeni nyǵaıtýǵa, demokratııany damytýǵa yqpal etedi. Búginde Parlament Májilisiniń 2007-2012 jáne 2016 jyldardaǵy úsh shaqyrylymy proportsıonaldy júıe boıynsha saılandy. Saıası básekelestiktiń negizgi sýbektilerine aınalyp otyrǵan saıası partııalar óńirlik deıgeıde de depýtattyq mandattar úshin kúreske nyq senimmen kirisýi úshin jetkilikti tájirıbe jınady. Ortalyq saılaý komıssııasy jańa formattaǵy máslıhattar saılaýyna daıyndyq aıasynda saıası partııalarmen ózara is-qımyl boıynsha barlyq qajetti sharalardy qabyldady, osydan eki jyl buryn Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligimen birlesip otyrys ótkizgen bolatyn. Onda barlyq saıası partııalarǵa jarǵylyq qujattaryn zańnamanyń jańa normalaryna sáıkestendirý qajettigi týraly habarlanǵan. Saıası partııalardyń saılaýǵa daıyndyq ýaqyty jetkilikti boldy», - dedi OSK tóraǵasy.
Budan buryn habarlanǵandaı, Berik Imashev aldaǵy Májilis depýtattaryn saılaýǵa qatysty túsinik berdi.
Aıta keteıik, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev QR Parlamenti Májilisi jáne máslıhat depýtattary saılaýyn taǵaıyndaý týraly úndeý jarııalady.
«Búgin men Parlament Májilisi depýtattarynyń saılaýyn taǵaıyndaý týraly Jarlyqqa qol qoıdym. Ortalyq saılaý komıssııasynyń qaýlysymen barlyq deńgeıdegi máslıhat depýtattarynyń saılaýy taǵaıyndalady. Aldaǵy saılaý konstıtýtsııalyq merzimge sáıkes, 2021 jyldyń 10 qańtarynda ótedi. Barlyq saıası partııalardyń bul saılaý naýqanyna qatysýǵa daıyndalýyna, saılaý aldyndaǵy platformasyn ázirleýine, partııalyq ınfraqurylymdardy jetildirýine ýaqyty jetkilikti boldy. Ortalyq saılaý komıssııasy men Bas prokýratýra saılaýdyń zańdylyǵyn, ashyqtyǵyn jáne ádildigin saqtaý úshin turaqty baqylaý júrgizip otyrady», - dedi Prezıdent.
- Ózbekstandaǵy prezıdent saılaýynda daýys berý aıaqtaldy
- Ózbekstandaǵy saılaý: 71,8 protsent saılaýshy daýys berdi
- Ózbekstanda Prezıdent saılaýy ótti dep tanyldy
- Ózbekstanda Prezıdenttik saılaý ótip jatyr
- Búgin – Ózbekstanda prezıdenttik saılaý aldyndaǵy «tynyshtyq kúni»
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda ilkinji Olimpiýa kümüş medalyna Tokioda geçýän Oýunlarda şu gün aşgabatly sport ussady Polina Gurýewa mynasyp boldy. Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň talyby bu ýeňşi 14 ýurduň 59 kg çenli agram derejesindäki wekilleri bilen bäsleşikde gazandy.
Iki görnüşli ýaryşda türkmen agyr atletikaçysy özi üçin rekord netijäni (217 kg) gazanmak bilen (silterläp – 96 kg, itekläp – 121 kg), üçünji orny eýelän Ýaponiýaly türgen Mikiko Andodan (silterläp – 94) kg, itekläp – 120 kg) 3 kg öňe geçdi. Bu agyrlyk kategoriýasynda silkip götermekde (103 kg), itip götermekde (133 kg) we iki görnüşli ýaryşyň jemi boýunça (236 kg) netije görkezmek bilen, üç olimpiýa rekordyny goýan dört gezek dünýä çempiony, 12 dünýä rekordynyň eýesi Kuo Sing-Çžun (Taýwan) öňde barýardy.
Polina Gurýewa sport bilen 2011-nji ýyldan bäri yzygiderli meşgullanýar. Ol ilki gimnastika bölümine gatnaşdy, soňra agyr atletika bilen meşgullanmaga girişipdi. Ajaýyp jynsyň wekili üçin aňsat bolmadyk bu kyn sportuň esaslaryny oňa ilkinji tälimçisi Ahmet Saryýew öwretdi, hut şonuň ýolbaşçylygynda-da Polina 2017-nji ýylda Bakuwda geçirilen Yslam ýurtlarynyň IV raýdaşlyk oýunlarynda altyn medal gazandy. Häzirki wagtda P.Gurýewa Türkmenistanyň ýokary sport ussatlygy mekdebinde milli ýygyndy toparyň baş tälimçisi Artur Emirýandan tälim alýar.


text:
Elbasy Jambyl oblysyndaǵy áleýmettik-mádenı nysandarǵa bardy
JAMBYL OBLYSY. QazAqparat - Elbasy Nursultan Nazarbaev Jambyl oblysyndaǵy áleýmettik-mádenı nysandarǵa bardy. Bul týraly QazAqparat elbasy.kz saıtyna silteme jasap habarlaıdy.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti aldymen Jambyl oblysynyń ákimi B.Saparbaevpen kezdesti. Kezdesýde Elbasyǵa áskerı qoımadaǵy jarylystan zardap shekken Baızaq aýdany turǵyndaryna kómek kórsetý sharalary jáne qalpyna keltirý jumystary týraly málimet berildi.
Jambyl oblysynyń ákimi Elbasyǵa óńirdiń áleýmettik-ekologııalyq damýy, «Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysy jaıly, sondaı-aq agrarlyq sektordaǵy máselelerdi sheshýge jáne halyqty jumyspen qamtýǵa baǵyttalǵan sharalar týraly baıandady. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti óńir basshylyǵynyń jumysyna oń baǵa berdi.
Kezdesýden keıin Elbasy «Áljan ana» tarıhı mýzeıiniń qyzmetimen tanysyp, mekeme aýmaǵyna aǵash otyrǵyzý rásimine qatysty. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti sondaı-aq aýyldaǵy Mádenıet úıine bardy. Bul Mádenıet úıinde kitaphana jáne túrli úıirmeler jumys isteıdi, 250 oryndyq kontsert zaly bar. N.Nazarbaev Jambyl oblystyq fılarmonııasynyń artısteri men aýdandyq Mádenıet úıiniń shákirtteri oryndaǵan mýzykalyq shyǵarmalardy tyńdady.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti sondaı-aq sporttyq-saýyqtyrý kesheniniń jumys barysymen tanysty. Atalǵan keshende aýqymdy arena, ámbebap zal jáne kúres pen boksqa arnalǵan zal bar. Búginde sporttyq-saýyqtyrý kesheninde tórt júzden astam bala men jetkinshek sporttyń erkin kúres, thekvondo, karate, voleıbol, fýtbol, boks syndy alty túri boıynsha jattyǵady.


text:
2019-njy ýylda Hormatly Prezidentimiziň 2019-njy ýylyň 12-nji iýulynda çykaran Kararynyň esasynda Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň “Syýahatçylyk” fakulteti Türkmenistanyň döwlet medeniýet institutynyň düzümine geçirildi. 2019-njy ýylyň 2-nji sentýabryndan, onuň düzüminde iki kafedra işe başlady:
Syýahatçylyk fakultetinde iki kafedra hereket edýär:
- “Syýahatçylyk” kafedrasy;
- “Myhamanhana işewürligi” kafedrasy.
Ýokarda ady agzalýan kafedralara degişli hünärleri tamamlan talyplaryň diplomlaryna aşakdaky hünärler degişlidir:
1. Myhmanhana işewürligi – Myhmanhana işewürliginiň menejeri kärine eýe bolýarlar
2. Syýahatçylyk işewürligi – Syýahatçylyk işewürliginiň menejeri kärine eýe bolýarlar
Bu ugurda okap, instituty üstünlikli tamamlan talyplara döwletimiziň syýahatçylyk edaralarynda we myhmanhanalarynda işlemäge şert döredilýär. Okuwyň dowamynda ýurduň birnäçe syýahatçylyk we myhmanhana edaralarynda talyplaryň tejribelik okuwlaryny geçirilmegi göz öňünde tutulýar. Şeýle hem ady belli syýahatçylyk desgalaryna, muzeýlerine okuw maksatlary bilen gezelençler meýilleşdirilýär.
KAFEDRALAR
“MYHMANHANA IŞEWÜRLIGI”
1.Myhmanhana işi
“SYÝAHATÇYLYK”
1.Syýahatçylyk


text:
Saparyň dowamynda Türkmenistanyň we Wengriýa respublikasynyň prezidentleri türkmen-wenger gatnaşyklarynyň ýagdaýy we perspektiwalary, şeýle-de özara gyzyklanma döredýän halkara meseleleri barada giňişleýin pikir alyşdylar.
Döwlet baştutanlary ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meseleleri barada söz açyp, syýasat, ykdysadyýet, medeniýet we beýleki ugurlardaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň giň mümkinçilikleriniň bardygyny bellediler diýip, iki döwletiň baştutanlarynyň bilelikde çap eden jarnamasynda aýdylýar.


text:
Perwez Muşarraf Pakistanyň kanun goraýjy organlary tarapyndan özüne bildirilýän jenaýat aýyplamalary sebäpli soňky dört ýyl bäri daşary ýurtlarda bosgunlykda ýaşap gelipdi.
Iki hepde mundan ozal ol Pakistana dolandy. Ýöne soňky günler onuň parlament saýlawlaryna kandidat bolmak üçin beren arzalaryny ýurduň birnäçe şäherinde saýlaw komissiýalary ret etdi.
Ýekşenbe güni Pakistanyň demirgazygyndaky Çitran şäheriniň saýlaw komissiýasy Muşarrafyň arzasyny kabul edip, onuň kandidaturasyny resmi ýagdaýda hasaba aldy.
Pakistanyň parlament saýlawlary 11-nji maýda geçiriler. Perweş Muşarraf 1999-njy ýylda harby agdarylyşygyň netijesinde häkimiýet başyna gelip, 10 ýyla golaý wagtlap Pakistana liderlik edipdi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 14-nji oktýabrda dünýäniň 20 çemesi ýurdunyň harby liderleri bilen duşuşyp, Siriýada we Yrakda “Yslam döwletine” garşy strategiýany maslahat eder. Waşingtonyň daşyndaky Andrews howa bazasynda boljak bir günlük maslahata ABŞ-nyň harby ýolbaşçylarynyň birleşen ştabynyň baştutany general Martin Dempseý ýolbaşçylyk eder.
Bu maslahat Yragyň günbatarynda Anbar welaýatynda öňegidişlik gazanan we Siriýanyň Türkiýe bilen serhedindäki Kobani şäherini gabawa alan söweşiji toparyň öňüni almak üçin ABŞ-nyň baştutanlygyndaky koalisiýa edilýän basyşlaryň güýçlenen wagtynda geçirilýär.
Maslahata Türkiýäniň we ABŞ-nyň Siriýada söweşijilere garşy howadan amala aşyrylýan zarbalaryna goşulan arap döwletleriniň hem gatnaşmagyna garaşylýar.


text:
Prezident Wladimir Putin Günbatary täze “wirtual” Berlin diwaryny döretmekde aýyplady we Orsýetiň ykdysadyýetiniň dikeljegini aýdyp, rublyň hümmetiniň pese gaçmagyna bildirilýän aladalanmalary köşeşdirmäge çalyşdy.
Rublyň pese gaçmagynyň, ykdysady çökgünliligiň we Günbatar bilen dartgynlylygyň güýçlenýän wagtynda Täze ýyl baýramçylyk möwsüminiň öňüsyrasynda geçirilen ýyllyk metbugat konferensiýasynda Putin Orsýetiň ykdysadyýetiniň hökman dikeljekdigini tekrarlady we munuň iki ýylyň dowamynda boljakdygyny aýtdy.
“Merkezi Bank we hökümet häzirki ýagdaýda talabalaýyk çäre görýärler diýip hasap edýärin” diýip, Putin Orsýetde dörän häzirki ýagdaý bilen bagly öz pikirini beýan etdi.
“Öjükdiriji” faktorlar
Putin Kremlde ýüzlerçe žurnalistiň öňünde eden çykyşynda Orsýetiň maliýe kynçylyklarynyň, esasan daşarky faktorlar sebäpli, şol sanda dünýäde nebitiň bahasynyň peselmegi zerarly “öjükdirilendigini” öňe sürüp, ýurduň energiýa daýanýan ykdysadyýetiniň ugruny üýtgetmegi wada berdi.
Putin “Elbetde, bu günki ýagdaý ilkinji nobatda daşarky faktorlar zerarly öjükdirildi, emma mundan ozalky 20 ýyla golaý wagtyň dowamynda ykdysadyýetimiziň ugruny üýtgetmek boýunça planlaşdyran we etmeli diýlen zatlardan köpüsiniň edilmändiginden hem ugur alýarys” diýdi.
Putin göni efirde eden çykyşynda hüjüm ediji äheňde gepläp, Kiýewi Ukrainadaky konfliktde günäledi hem Moskwanyň Günbatar bilen arasyndaky gapma-garşylykda ABŞ-ny we Ýewropa Bileleşigini aýyplady: “Biz hiç kime hüjüm etmeýäris, syýasy taýdan ... biz öz bähbitlerimizi goraýarys” diýip, Putin tekrarlady.
Putin Kiýewiň gündogar Ukrainada “jezalandyryjy operasiýany” geçirýändigini aýtdy. Bu regionda Ukrainanyň hökümet güýçleriniň we orsýetçi separatistleriň arasyndaky söweşler zerarly aprel aýyndan bäri 4 700 adam wepat boldy. NATO Orsýetiň separatistlere harby ýardam berýändigini aýdýar.
Putin Ukrainanyň syýasy bütewüliginiň saklanmagyny isleýändigini aýtdy. Emma ýurtdaky konfliktiň soňuna çykmak meselesiniň başgalara baglydygyny belläp, Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko parahatçylygy islese-de, başgalaryň “ýeňşe çenli söweşi” isleýändigini we munuň parahatçylyk ugrundaky tagallalara zeper ýetirýändigini öňe sürdi.
Günbatary ýazgardy
Putin NATO-nyň 1991-nji ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagynyň yzysüre gündogara tarap ýaýbaňlanmagynyň we ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky raketalardan goranyş sistemasynyň döredilmeginiň Ýewropada täze böwetleri döretmek boýunça tagalla bolandygyny aýdyp, Orsýetiň Ukraina meselesindäki pozisiýasynyň bu hereketiň bes edilmegine signaldygyny belledi.
Şeýle-de Putin Günbatary geçmişde Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz regionynda “terrorçylara gös-göni we doly goldaw” bermekde aýyplady hem-de ABŞ-nyň we ÝB-niň Orsýeti ösüşde yza tesdirmek synanyşygyndan hiç wagtda el çekmejegini çak etdi.
Ýyllyk metbugat konferensiýalar 1999-njy ýylda Orsýetiň hökümet we döwlet başyna geçen Putiniň ýurduň içinde öz abraýyny galdyrmak we Günbatara duýduryş bermek üçin ulanýan gurallarynyň biri bolup galýar.
Putiniň metbugat konferensiýasy bu ýyl ors rublynyň hümmetiniň pese gaçmagy we Orsýetiň Ukrainadaky konfliktde oýnaýan roly bilen baglylykda onuň bütin dünýäniň üns merkezine öwrülen wagtyna gabat geldi.


text:
29-njy aprelde Demirgazyk Koreýa Birleşen Ştatlaryň raýatyny içalyçylykda we döwlete zyýan beriji işi etmekde aýyplap, 10 ýyl agyr türme tussaglygyna höküm etdi. Bu 2016-njy ýylda Demirgazyk Koreýa tarapyndan türme tussaglygyna höküm edilen ikinji amerikan raýatydyr.
Kim Dong Çul geçen ýylyň oktýabr aýynda Rason şäherinde tussag edilipdi.
Şu ýylyň mart aýynda Phenýanyň döwlet metbugatynda görkezilen şekillerde Kim Demirgazyk Koreýanyň häkimiýetini agdarmak üçin özüniň Günorta Koreýanyň aňtaw gullugynyň resmileri bilen hyzmatdaşlyk we dildüwşük edendigini aýtdy.
Şeýle-de, Kim demirgazyk koreýalylaryň arasynda dini ýaýratmaga synanyşandygyny hem sözüniň üstüne goşdy. Demirgazyk Koreýada dini ýaýratmak jenaýat hasaplanylýar.
Demirgazyk Koreýa tarapyndan tussag edilip, özüniň günälidigini boýun alan daşary ýurt raýatlary azatlyga goýberilenden soň, özleriniň muňa mejbur edilendigini aýdýarlar.


text:
Türkmenistanda welaýatlaryň özara serhetleşýän ýerlerindäki we beýleki sebitlerindäki barlag nokatlarynda howpsuzlyk çäreleriniň we barlaglaryň güýçlendirilendigi barada habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, bu barlag nokatlarynda geçirilýän barlaglara Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň neşä garşy göreş bölüminiň iki işgäri, ýörite gulluklaryň işgäri diýlip çaklanylýan üç sany raýat eşigindäki adam we Polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň azyndan iki inspektory we ýörite tälim berlip taýýarlanylan ys alyjy itler gatnaşýar.
“Olar saklaýarlar. Soňra ähli adam awtoulagdan düşmeli. Onsoň olar ys alýan itiň kömegi bilen ilki adamlary barlaýar. Şol it gaçgak geçirilýän çilim, nas, spirtli içgiler ýa-da neşe serişdeleri bar bolsa, olary tapýar hem-de habar berýär. Soňundan hem maşynyň salonlary hem-de ýük ýüklenýän ýörite bagažlary barlanýar” diýip, Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, barlag nokatlaryndaky käbir jogapkär resmiler indi oktýabr aýynyň soňky hepdesinden bäri dowam edýän bu barlaglaryň sebäbini “ýurda gaçgak getirilýän harytlaryň öňüni almak üçin amal edilýän çäre” diýip düşündirýärler.
“Resmiler gaty gysga jogap berýärler. ‘Biz ýurda gaçgak harytlaryň gelmeginiň öňüni almak üçin, döwlet tarapyndan işlenilip düzülen ýörite programmany amal edýäris. Bu adamlaryň howpsuzlygy, ýurda adamlaryň saglygyna täsir etjek zyýanly gaçgak harytlaryň gelmezligi üçin edilýän hereket’ diýýärler” diýip, Bugaýew belledi.
Ol bu maglumaty ýurduň daşyndan “çilim önümlerini” gaçgak getirýän söwdagärleri tanaýan adamlaryň hem tassyklaýandygyny, barlaglaryň güýçlendirilmeginiň sebäpleriniň ýurda getirilýän gaçgak harytlaryň sanynyň köpelmegi bilen baglanyşyklydygyny sözüniň üstüne goşdy.
“Ýurtdaky kanunçylyga laýyklykda, çilimiň diňe çäkli görnüşi ýurda getirilýär. Onuňam hili öwerlikli däl. Maliýe ýagdaýy oňuşykly çilimkeşler bolsa, ýokary hilli çilime isleg bildirýärler. Munuň netijesinde, käbir söwdagärler goňşy ýurtlara gidip, ol ýerde käbir türkmen harytlaryny çilim, spirtli içgiler ýaly ýurtdaky gyt harytlara çalyşýarlar. Olaram ýurda getirip, gymmat bahadan satýarlar. Bu barlaglar şu gizlin söwdanyň öňüni almak we döwlet tarapyndan satylýan harytlary geçginli etmek üçin edilýän çäre” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran Ahalyň ýaşaýjysy Azatlygyň ýerli çeşmesine gürrüň berdi.
Ýatladyp geçsek, Türkmenistanda 2016-njy ýylyň martynda ýurda temmäki önümlerini getirmegiň we satmagyň ähli ygtyýarlygy diňe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine berildi. Şol ýylyň başynda spirtli içgileriň söwdasyna hem ençeme tapgyr çäklendirme girizildi. Munuň netijesinde, ýurtda çilimiň we spirtli içgileriň “gara bazary” emele geldi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin öz ýurdunyň Futbol boýunça dünýä çempionatyna görülýän taýýarlyklary “umuman tamamlandygyny” yglan etdi. Futbol boýunça dünýä çempionaty şu ýylyň iýun aýynyň 14-den iýul aýynyň 15-ne çenli aralykda Orsýetiň 11 şäherinde geçiriler.
“Orsýet bu ýaryşa taýýar” we diňe soňky “inçe düzedişler” galdy diýip, Putin Futbol boýunça halkara federasiýasynyň (FIFA) prezidenti Gianni Infantino bilen 3-nji maýda Soçide geçiren duşuşygyndan soň aýtdy.
Şeýle-de, Putin ýaryşda rus toparynyň gowy çykyş etmegini umyt edýändigini belledi.
Ýewropanyň gündogar böleginde ilkinji gezek geçirilýän Futbol boýunça dünýä çempionaty häzire çenli geçirilen ýaryşlaryň iň gymmady bolup, ol Siriýada ulanyldy diýilýän himiki ýaraglaryň hüjümi, Britaniýada öňki rus içalysynyň zäherlenmegi, Moskwanyň Ukraina goşulyşmagy we beýleki meseleler bilen baglanyşykly Orsýet bilen Günbatar ýurtlarynyň arasynda dartgynlylygyň möwjän mahalyna gabat geldi.


text:
Täze ýyl baýramçylygynyň öň ýanynda türkmen mediasy prezidentiň tabşyrygyna laýyklykda, azyk bolçulygyny üpjün etmek, bazarlarda we dükanlarda azyk önümleriniň we sowgat harytlarynyň bolçulygyny ýola goýmak boýunça çäre görülýändigini habar berdi.
Döwlet telewideniýesiniň 23-nji dekabrdaky gepleşiginde Aşgabadyň söwda nokatlarynda azyk harytlarynyň “mynasyp orun eýeleýändigi” aýdyp, satylýan harytlaryň görnüşleri ýekeme-ýeke sanalyp geçildi.
Türkmenistanyň prezidentiniň baýramçylykdan öň azyk harytlarynyň bolçulygyny üpjün etmek barada soňky aýlarda eden tabşyryklary tutuş ýurt boýunça käbir esasy azyk önümleriniň satuwdan ýitirim bolan pursatlaryna gabat geldi.
Türkmenistanda Täze ýyl baýramçylygynyň alnynda haryt bolçulygyny emele getirmek meselesinde aýdylýan resmi çäreler bilen bir wagtda şu günler hem dükanlaryň öňünde uly nobatlary görmek mümkin. Döwlet eýeçiligindäki bu dükanlardaky nobatlar şeker, pagta ýagy we mesge ýagy ýaly esasy azyk harytlaryny satyn almak üçin döreýär.
“Edil şu gün şeker satylýar diýlip, Aşgabadyň Parahat 2/2 etrapçasynyň 79-njy dükanynda 40-dan gowrak adam nobata durdy. Şol bir dükanyň arka tarapynda ortaça hasapdan 350-500 adamlyk ýene bir nobat bardy. Olar çilimiň nobatynda duran adamlardy” diýip, Aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Aşgabadyň ýaşaýjylarynyň aýtmagyna görä, döwlet dükanlary ir sagat ýediden işläp başlaýar, emma nobatlar dükan entek açylmanka döreýär, gyt harytlaryň satylyp-satylmajagy anyk bolmasa-da, alyjylar üýşüp başlaýarlar.
Şol bir wagtda-da paýtagtyň täze açylan uly bazarlarynda alyjy göze ilmeýär.
“Paýtagtyň gaýtadan gurlup, golaýda açylan öňki “Summar” we “Mir” häzirki ady bilen “Älemgoşar” we “Paýtagt” bazarlarynda harytlar bar, emma harytlaryň görnüşleri we hili taýdan ozalky derejedäki bolçulyk ýok, meselem, ýokary hilli un we dürli görnüşli çaý tapdyranok” diýip, aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýew aýtdy.
Täze ýylyň öňüsyrasynda paýtagtda açylan baýramçylyk bazarlarynda-da ozalky ýyl bilen deňeşdirilende, alyjylaryň azdygy aýdylýar. “Baryp ýolkalary ýa-da sowgatlary satyn alýan adam köp göze ilmeýär” diýip, Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Paýtagtlylaryň adatça iň köp barýan ýeri bolan “Ors” we “Teke” bazarlarynda-da gyzgalaňly söwdanyň göze ilmeýändigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolýan türkmenistanlylar soňky ýylyň dowamynda ilat köpçüliginiň alyjylyk ukybynyň pese gaçandygynyň sebäbi ýurtda harytlaryň, öý-hojalyk tölegleriniň we beýleki durmuş harajatlarynyň gymmatlandygyny aýdýarlar.
Şu ýylyň başyndan azyk harytlary azyndan 30% we öý-hojalyk tölegler 10 esse gymmatlady. Benziniň bir litrniň bahasy bir ýylyň dowamynda 60 teňňeden, bir manada ýetdi.
Şu hepdede Türkmenistanyň hökümeti ýylyň 11 aýynyň dowamynda ýurduň 6,2% derejesinde gazanan ösüşiniň hasaba alnandygyny yglan etdi we öňdebaryjy pudaklaryň arasynda söwda ugruny görkezdi.
Emma ýurtda dowam edýän azyk gytçylygy, gymmatlaşyklar, aýlyklaryň, pensiýalaryň we beýleki sosial tölegleriň gijikdirilmegi ýaly ykdysady kynçylyklar ýurt resmileri we habar beriş serişdeleri tarapyndan agzalman gelýär.


text:
Türkmenistan halkara işlerine işjeň gatnaşyjy bolup durýar we deň hukuklylyk, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we özara peýdalylyk ýörelgeleriniň esasynda ähli ýurtlar bilen özara gatnaşyklary yzygiderli gurýar. Türkmenistan halkara guramalarynyň 47-ne, halkara konwensiýalarynyň we şertnamalarynyň 150-ne gatnaşýar, şeýle hem BMG-nyň 9 Geňeşiniň, Komitetleriniň we Komissiýalarynyň agzasy bolup durýar.
Türkmenistan Addis-Abebada kabul edilen hereket maksatnamasyny goldady, şeýle hem ýurtda we onuň daşynda Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmaga gönükdlirilen çäreleri durnukly maliýeleşdirmegi üpjün etmek boýunça çäreleri görýär. Meselem, 2018-nji ýylyň iýunynda Türkmenistanda „Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ösüşi maliýeleşdirmek üçin hyzmatdaşlyk“ atly maslahat geçirildi, onda DÖM-ny amala aşyrmak bilen bagly maliýe zerurlyklary meseleleri we zerur bolan serişdeleri jemlemegiň dürli usullary, şol sanda hususy bölegi ösdürmegiň we diwersifisirlemegiň hasabyna serişde ýygnamagyň usullary ara alnyp maslahatlaşyldy.
«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda, býujet çykdajylarynyň durmuş ulgamyna, şol sanda bilime, saglygy goraýşa, durmuş üpjünçiligine gönükdirilýän bölegi 70 göterime deňdir. Mundan başga-da, býujet serişdeleri gowy hilli, gymmat bolmadyk, ygtybarly we durnukly amatlyklary döretmäge, şol sanda ulaglara, energetika we suw üpjünçiligine we hemmeler üçin sanitariýa gönükdirilýär. Bu çäreler «Obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmegiň 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelelen görnüşdäki Milli maksatnamasy» amala aşyrmagyň çäklerinde göz öňünde tutulýar, olary durmuşa geçirmek üçin 2019-2025-nji ýyllar aralygyndaky döwürde 10 mlrd. manada golaý serişde bölüp bermek meýilleşdirilýär.
Deslapky maglumatlara görä, 2018-nji ýylda jemi içerki önümiň umumy girdejisi 13,9%-ne deň boldy. Býujetiň esasy girdeji bölegi önümçilik pudaklarynyň, şol sanda nebitgaz, himiýa, elektroenergetika we gurluşyk pudagynyň hasabyna emele gelýär. Soňky birnäçe ýylyň dowamynda döwlet girdejileriniň üýtgeýşi maliýe serişdeleriniň has durnukly gelip gowuşmagyny üpjün etmek boýunça çäreleri görmegiň zerurdygyny görkezýär. Şeýlelik bilen, hökümet nebit we gaz däl pudaklaryny ösdürmek üçin amatly maýa goýum gurşawyny öz içine alýan ulgamyň maliýe durnuklylygyny berkitmek üçin işleýär.
2014-nji ýylda kabul edilen Türkmenistanyň Býujet kodeksine laýyklykda, häzirki wagtda döwletiň maliýe ulgamyny özgertmek we milli býujetlemek işini orta möhletli meýilnamalaşdyrmak we maksatnamalaýyn-maksatly maliýeleşdirmek ýörelgelerine geçirmek amala aşyrylýar. Bu DÖM-nyň ýurduň maliýe meýilnamalaryna has gowy goşulyşmagyny üpjün etmäge we döwlet serişdelerini DÖM-ny amala aşyrmak üçin maksalaýyn peýdalanmaga mümkinçilik berer.
Döwlet hususy bölek hyzmatdaşlygy (DHH) arkaly garyşyk maliýeleşdirmek gurallaryny we mehanizmlerini ösdürmek has-da derwaýys ähmiýete eýe bolýar. Ony ösdürmiek üçin amatly şertleri döretmek maksady bilen Türkmenistanyň Hökümeti kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça birnäçe çäreleri geçirdi we hususy bölege goldaw bermek boýunça maksatnamany işläp taýýarlady. Bu çäreler ykdysadyýetiň pudaklarynda hususy bölegiň gatnaşýan çygryny giňeltmäge we paýyny artdyrmaga, şeýle hem DHH-ny ösdürmek boýunça görülýän çäreleri çuňlaşdyrmak üçin şertleri döretmäge mümkinçilik berdi.
2010-njy ýyldan bäri Türkmenistan Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek boýunça Ýewraziýa toparynyň agzasy bolup durýar we Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna garşy göreşiň maliýe çärelerini işläp taýýarlaýan toparyň (FATF) maslahatlaryna laýyklykda, milli kanunçylygy kämilleşdirmek, şeýle hem Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadýet ministrliginiň ýanyndaky Maliýe gözegçiligi gullugynyň kuwwatyny pugtalandyrmak boýunça degişli işleri geçirýär.
Türkmenistan energiýa serişdelerine bolan islegi bölekleýin kanagatlandyrmak üçin Owganystana elektrik energiýasyny we suwuklandyrylan gazy ibermek bilen, bu ýurda ýardam edýär, durmuş desgalaryny gurýar, şeýle hem owgan ýaşlaryna Türkmenistanyň bilim edaralarynda bilim almakda goldaw berýär. Türkmenistanyň ýokary bilim edaralarynda býujet esasynda 200-den gowrak daşary ýurtly, şol sanda owganystanly talyplar okaýar. Mundan başga-da, ynsanperwer hyzmatdaşlygyň çäklerinde hususy bölegiň kärhanalary tarapyndan 2017-nji ýylda Moldowa Respublikasynyň Gagauziýa Awtotom çäk birliginde çagalar bagy we 2018-nji ýylda Russiýa Federasiýasynyň
Astrahan welaýatynyň Priwolžsk etrabynda 190 orunlyk mekdep guruldy.
Türkmenistan Bütindünýä Söwda Guramasynyň (BSG-nyň) agzasy bolup durmaýar, emma ýurtda ýurduň şu gurama agza bolmagyny ilerletmek boýunça işler başlandy. BSG-na gatnaşmagy Türkmenistana diňe dünýäniň söwda işlerine has netijeli goşulyşmaga däl, eýsem halkara söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk üçin ygtybarly ykdysady-hukuk binýadyny döretmäge we ýurduň içinde maliýe-ykdysady özgertmeleri dowam etdirmäge hem mümkinçilik berer.
Şunuň bilen birlikde, dünýä ummanyna çykalgasy ýok ýurt bolmak bilen, Türkmenistan özüniň ykdysadyýetini gurluş taýdan özgertmäge we ulag-üstaşyr geçelgelerini ösdürmäge aýratyn üns berýär. Meselem, Demirgazyk-Günorta (Gazagystan-Türkmenistan-Eýran) we Günbatar-Gündogar (Türkmenistan-Azerbaýjan-Türkiýe) ugurlary boýunça ýollaryň ösdürilmegi ýurduň amatlyklaryny we üstaşyr geçirmek mümkinçiliklerini giňeltmäge ýardam etdi; Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýoly ösdürilýär. Demir ýol gatnawlaryndan başga-da, ýurduň işinde ulag gatnaw ýollaryny ösdürmäge aýratyn üns berilýär – täze ýollar we awtobanlar gurulýar. Türkmenbaşy şäherinde parom, ýolagçylar we ýük terminallaryny birleşdirýän Halkara deňiz menzili açyldy. Ygtybarly we durnukly üstaşyr geçelgäni üpjün etmek, şeýle hem energiýa göterijileriň eksport ugurlaryny diwersifisirlemek ulgamynda Türkmenistan „Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan“ (TOPH) transmilli gazgeçiriji taslamasyny durmuşa geçirýär.
Ýurduň hökümeti “hiç kimi yzda goýmaly däl” ýörelgä eýermek bilen, durnukly ösüşi üpjün etmek üçin gyzyklanýan taraplaryň ählisiniň goldawyna daýanýar. Ýaşlaryň bu işe gatnaşmagyny guramak maksady bilen, bäsleşik esasynda DÖM-nyň 17 ýaş ilçisi (wekili) bellendi, olar DÖM-ny amala aşyrmagyň barşynda hökümet bilen ýurduň ilatynyň degerli bölegini düzýän ýaşadamlaryň arasynda baglanyşdyryjy köpri bolmalydyr. Ýaş adamlar ýurduň dürli sebitlerine wekilçilik edýärler.
DÖM boýunça Milli Synda ýaşlaryň garaýşy we sesi beýan edildi. Şunuň bilen baglylykda, ýaş adamlar tarapyndan meýletinler ulgamyny döretmek meýilnamasy mälim edildi, ol DÖM boýunça bilimleri diňe bir ýaşlaryň arasynda däl, eýsem ýerli bileleşikleriň arasynda hem ýaýratmak bilen meşgullanar. Mundan başga-da, ýaşlar hökümet bilen (mysal üçin, işe ýerldeşmek mümkinçilikleri boýunça habarlylygy ýokarlandyrmak ulgamynda ilat bilen işlemek boýunça) we hususy bölek bilen (mysal üçin, hususy bölegiň önümlerinde DÖM barada we ony amala aşyrmak boýunça çäreleriň şu bölek tarapyndan maliýeleşdirilişi barada maglumatlary öňe sürmek) ýakyn hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirdi.
Maglumatlaryň elýeterliginiň häzirki ýagdaýyna düşünmek üçin Türkmenistanda BMG-nyň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň (BMG ÝYK) we BMG-nyň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) sowalnamalarynyň esasynda DÖM boýunça maglumatlaryň ýetmezçiliklerine baha bermek geçirildi. Seljerme Türkmenistan tarapyndan kabul edilen görkezijileriň arasyndan 88 (50,3%,) görkezijiniň elýeterdigini görkezdi. Şunuň bilen baglylykda, hökümet I we II derejäniň görkezijilerini almak üçin tagalla eder.
Milli görkezijileriň sanawy düzmek boýunça iş alnyp barylýar, onuň esasynda DÖM-nyň indikatorlarynyň we gözegçiligiň milli ulgamy emele getiriler.
MILLI WEZIPELER
17.1. Salgytlary we beýleki girdejileri ýygnamak boýunça milli mümkinçilikleri ýokarlandyrmak üçin içerki çeşmeleri serişdeleri jemlemegi güýçlendirmek
17.3. Goşmaça maliýe serişdelerini jemlemek
17.6. Ylym, tehnika we innowasiýalar babatynda halkara hyzmatdaşlygyny we degişli üstünlikleriň elýeterligini giňeltmek; özara ylalaşylan şertlerde, şol sanda bar bolan mehanizmleriň arasynda utgaşdyrmagy gowulandyrmagyň netijesinde, hususan-da, Birleşen Milletler Guramasynyň derejesinde, şeýle hem tehnologiýalary bermäge ýardam etmegiň global mehanizminiň kömegi bilen bilimleriň alşylmagyny işjeňleşdirmek
17.11. 2030-njy ýyla çenli Türkmenistanyň eksportyny ep-esli artdyrmak
17.13. Ykdysady syýasaty utgaşdyrmak we onuň yzygiderliligini üpjün etmek arkaly makroykdysady durnuklylygy ýokarlandyrmak
17.14. Durnukly ösüşini üpjün etmek boýunça syýasaty kämilleşdirmek
17.17. Döwlet-hususy bölek hyzmatdaşlygyny kämilleşdirmek
17.18. 2020-nji ýyla çenli girdejileriň derejesi, gender degişliligi, ýaşy, jynsy, milleti, migrasiýa derejesi, maýyplygy, geografik ýerleşýän ýeri we milli şertleri hasaba almak üçin ähmiýetli beýleki häsiýetnamalar boýunça jemlenmedik ýokary hilli, derwaýys we dogry maglumatlaryň edýeterligini ep-esli ýokarlandyrmak üçin ösüp barýan ýurtlaryň, şol sanda gowşak ösen ýurtlaryň we adalardaky ösüp barýan kiçi döwletleriň kuwwatyny artdyrmak maksady bilen goldawy güýçlendirmek


text:
“Amnesty International” guramasy bu zenanyň pajygaly ykbalynyň Owganystanda we tutuş regionda aýal-gyzlaryň zorluklara sezewar edilmeginiň diňe bir mysalydygyny” belledi. “Amnesty International” guramasynyň ABŞ-daky ýerine ýetiriji müdiri Suzanne Nossel owgan hökümetini aýallara garşy zorluklaryň öňüni almak boýunça 2009-njy ýylyň kanunyny berjaý etmäge ündedi. Ynsan hukuklaryny goraýjy guramalar bu kanunyň doly ýerine ýetirilmeýändigini aýdýarlar.
Nossel, owgan hökümeti ýurduň howpsuzlygyny berjaý etmek işini öz üstüne alansoň, halkara jemgyýetçiliginiň aýallaryň hukuklaryna hormat goýuljagyny güwä geçmek üçin “öz wezipesini ýerine ýetirmelidigini” belledi.
Halkara goşunlarynyň Owganystandan 2014-nji ýylda çykarylmagy planlaşdyrylýar.


text:
“Şadyýan il, bireýýäm ähli sylaga, şol sanda saýlawçylaryň sesiniň 97%-ne, “Arkadag”, “Ýylyň çapyksuwary” diýen ýaly atlara eýe bolan baştutanyna ýene näme sowgat edip biler? Türkmenistan barada gürrüň edilende, bu, megerem, ýolbaşçynyň 21 metrlik mermer pýedestalyň, ýagny binýadyň üstünde altyn çaýylan heýkelini dikip, ony müňlerçe adamyň gatnaşmagynda lidere alkyş aýdyp, açyp bermek bolsa gerek".
Bu 25-nji maýda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň altyn çaýylan heýkeliniň açylyş dabarasy bilen bagly dünýäniň iň abraýly gazetlerinden biri Britaniýada ýerleşýän “The Independent” gazetiniň agzalan waka ýazan kommentariýsinden bir bölek.
Makala şeýle dowam edýär “Ýerasty resurslara baý Türkmenistan, ähli güýji öz kontrollygynda saklaýan prezidentiň ilkinji heýkelini dikdi. Ol öz repressiw şahsyýet kultuny döretmek üçin hiç zatdan gaýtmaýar”.
“Halkynyň özüni ýatlamagyny isleýär”
Berdimuhamedowyň heýkeliniň açylyşy bilen bagly habar ABŞ-da çap edilýan “Quartz” gazetiniň hem ünsüni çekdi. Gazetiň redaktorlaryndan Steve Levine prezidentiň heýkeli baradaky kommentariýsine şeýle girişýar: “Türkmenistanyň lideri häkimiýet başyndan çetleşensoň hem halkynyň özüni ýatlamagyny isleýär, şonuň üçin Merkezi Aziýada ýerleşýän bu ýurtda prezidentiň hormatyna onuň 24 karat altyn çaýylan äpet uly heýkeli dikildi”.
Quartz neşirinde çykan bu makala şeýle dowam edýär: “57 ýaşly Berdimuhamedow 2006-njy ýylda ýurduň öňki güýçli lideri Saparmyrat Nyýazow ölenden soň häkimiýet başyna geçdi. Şol wagt Nyýazowyň şähsyýet kultuny halk durmuşynyň ähli gatlaklarynda görse bolýardy.
Ýurduň içinde ol özüne “Türkmenbaşy” diýdirýärdi, daşary ýurtlarda bolsa ol Güne bakyp aýlanýan we altyn çaýylan heýkeli, günlere we aýlara öz maşgala agzalarynyň atlaryny dakan lider hökmünde üstünden gülünýärdi”.
Täsin habar...
Berdimuhamedowyň 25-nji maýda uly dabara bilen açylan 21 metrlik binýadyň üstünde oturdylan 6 metrlik altyn çaýylan heýkeli dünýäniň iň uly neşirlerinde, umuman aýdylanda, täsin habar hökmünde häsiýetlendirildi.
ABŞ-nyň “Waşington Post” gazeti bu barada çap eden makalasynda “Türkmenistanyň prezidentiniň ata bolan söýgüsine ünsi çekip, şeýle diýýär: “Ol ata bolan söýgüsini hiç haçan gizlänok, Aşgabatda açylan äpet uly heýkel bilen onuň bu söýgüsi ebedileşdirildi”
Soňra bu gazetde Berdimuhamedowyň at baradaky kitabyna we 2013-nji ýylda märekäniň öňünde atdan ýykylyşyna hem deglip geçilýär.
“Tankytçylary diktator diýýärler”
Orsýetiň “Moscow Times” gazeti hem gürrüňi edilýän waka ünsi çekip, bu ýagdaýy Berdimuhamedowyň ýurtda ösüp barýan şahsyýet kulty bilen baglanyşdyrýar. Gazetiň makalasynda şeýle diýilýär: “Ol ähli güýji öz elinde saklaýar, premýer-ministr onuň özi, ýurduň harby gulluklarynyň baştutany hem ol, ýurt ululygy boýunça dünýäde dördünji gaz ýatagyna eýe, tankytçylary bolsa oňa diktator diýýärler”.
25-nji maýda açylan heýkeli bilen baglanyşykly çap edilen habarlarda häzirki gün Berdimuhamedowyň özüni alyp barşynyň birnäçe ýyl mundan öň ol ýaňy häkimiýet başyna geçen wagtyndakysyndan düýpgöter tapawutlanýandygy nygtalýar.
“Quartz” gazetina dolansak, gazetiň heýkel baradaky makalasy şeýle tamamlanýar.
“Ilkibaşda häzirki prezident şahsyýet kultuny mahabatlandyrýan simwollary ýekän-ýekän aýryp başlady, emma aradan 10 ýyl töweregi geçensoň, indi o zatlar unudylana meňzeýär”.
Halkara mediadan tapawutlylykda, türkmen metbugatynda bolsa prezident Berdimuhamedowyň bu heýkeliniň onuň halk bähbitli eden hyzmatlaryna sylag hökmünde, halk köpçüliginiň islegi netijesinde gurlandygy habar berilýär.


text:
Bu çagyryşda Gyrgyzystanyň günortasyndaky etniki konflikti belli bir ýaraglanan toparlaryň bilkastlaýyn gurnandygy aýdylýar.
Gyrgyzystanyň Saglyk ministrliginiň beren maglumatlarynda bu wakalarda heläk bolan adamlaryň sanynyň 176 adama barandygy aýdylýar. Ýaralananlaryň sany 1700-den gowrak.
Ýerli etniki özbekleriň we Gyzyl Haç guramasynyň beren maglumatlarynda heläk bolanlaryň sanynyň has ýokarydygy aýdylýar.
BMG-niň ýörite wekili Miroslaw Ýença özbek resmilerine salgylanyp, özbek-gyrgyz serhedinde ýygnanan bolsgunlaryň sanynyň 75 müňe golaýdygyny aýtdy.
Ýakyn wagtda bosgunlaryň sanynyň 100 müňe barjakdygy çaklanýar.
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümetiniň ýolbaşçysy Roza Otunbaýewa 15-nji iýunda Bişkekde eden çykyşynda ýurduň günortasyndaky ýagdaýyň kadalaşdyrylandygyny mälim etdi.
Şeýle hem Roza Otunbaýewa Oşdaky wakalara garamazdan ýurtda geçirilmeli referendumyň wagtynyň üýtgedilmejekgini belledi.
Sişenbe güni Ýewropada howpsyzlyk we hyzmatdaşlyk gurmasynyň Hemişelik geňeşiniň gyrgyz meselesi bilen bagly geçiren duşuşygynda Oşdaky ýagdaý boýunça adala bildirilip, bu gurama girýän 56 ýurduň Gyrgyzystandaky zorlugy ýatyrmak ugrunda eglenmezden hereket etmelidigi aýdyldy.
16-njy iýunda Gyrgyzystanda Oşdaky ganly wakanyň pidalarynyň hatyrasyna matam güni yglan edildi.


text:
5-nji iýunda Russiýanyň hökümet ýygnagynda eden çykyşynda Medwedew 4-nji iýunda “G7” diýlip atlandyrylýan döwletler tarapyndan ýaýradylan beýanaty “çäksiz bihaýalyk” diýip atlandyrdy hemem şol beýanatyň Ukrainadaky separatist gozgalaňçylar meselesi babatynda Kiýewiň öz pozisiýasyny dowam etdirmegine höweslendirýändigini aýtdy.
Şeýle-de, Medwedew ýurtda bosgunlaryň bolmandygy barada ukrain hökümetiniň aýdanlaryny ýiti tankyt etdi.
Medwedew şol sözleriň “ýalandygyny” belläp, “Russiýanyň Rostow regionyna her gün 3 müň çemesi adam gelýär” diýdi. Şeýle-de, ol Ukrainadan Russiýanyň beýleki territoriýalaryna barýan bosgunlaryň sanynyň has köpdügini sözüniň üstüne goşdy.
Medwedew Ukrainadan Russiýa baran şol bosgunlaryň takmynan 4 müň sanysynyň bosgunlyk statusyny almak üçin resmi haýyşnama bilen rus resmilerine ýüz tutandygyny aýtdy.


text:
Orsýetiň häkimiýetleri Demirgazyk Kawkazyň durnuksyz Dagystan regionynda üç sany söweşijini öldürendigini habar berdiler.
Orsýetiň Terrorizme garşy komitetiniň 4-nji oktýabrda aýtmagyna görä, söweşijiler Dagystanyň Kilizýurt etrabynda geçirilen operasiýanyň netijesinde öldürilipdir.
Öldürlen söweşijileriň polisiýanyň ofiserlerine garşy hüjümlere we haýbat atyp pul almak ýaly işlere baş goşandygy aýdylýar.
Orsýetiň Terrorizme garşy komiteti öldürilenlerden biriniň Kizilýurt jenaýat toparynyň ýolbaşçysy Umar Sabuýewdygyny aýtdy.
Dagystan Demirgazyk Kawkazda yslam döwletini döretmek ugrunda hereket edýän söweşijileriň zorluklarynyň mekanyna öwrüldi.
Polisiýa we hökümet resmileri ýygy-ýygyndan hüjümleriň nyşanyna düşýärler.


text:
5-nji iýunda ýurdumyzyň Ahal, Lebap we Mary welaýatlarynyň daýhanlary galla oragyna girişdiler. Balkan we Daşoguz welaýatynyň gallaçylary bolsa olara 12-nji iýunda goşularlar.
Şu ýyl ýurdumyzyň gallaçylary 690 müň gektar meýdandan 1 million 400 müň tonna däne ýygnamagy meýilleşdirýärler. Ahal welaýatynda 400 müň tonna, Mary welaýatynda 345 müň tonna, Lebap welaýatynda 310 müň tonna, Daşoguz welaýatynda 265 müň tonna we Balkan welaýatynda 80 müň tonna bugdaý ýygnalar. Şu ýyl galla meýdanlarynda bugdaýyň «Sähraýy», «Juwan», «Bitarap», «Ýolöten — 1», «Ýolöten —3», «Türkmenbaşy — 1», «Gyzylşaglawuk — 25», «Miras», «Akbaş», «Ýubileýnaýa — 100», «Batko» we «Wassa» ýaly ýokary hasylly görnüşleri ekildi.
Umuman, ýurdumyz boýunça 2020-nji ýylyň galla oragy möwsüminde «СLAAS», «John Deere», «Сase», «New Holland» ýaly ýokary öndürijilikli galla ýygnaýan kombaýnlaryň 2 müň 220 sanysy işlediler. Işler iki çalşykda gije-gündiz esasda alnyp barlar. Ýokary öndürijilikli tehnikalaryň bökdençsiz işledilmegi ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnap almaga ýardam berer.
Ýygnalan hasyly 156 sany kabul ediş bölümlerine hem-de ammarlara daşamakda ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary tarapyndan berlen ýük ulaglarynyň 11 müňden gowragy işlediler. Galla oragynyň başlanýan döwrüne çenli degişli barlaghanalar taýýarlanyp, şolarda «Türkmenstandartlary» Baş döwlet gullugynyň hünärmenleri dänäniň hilini kesgitlär.
Tabşyrylan hasyl üçin gallaçylar bilen öz wagtynda hasaplaşyk işleri «Daýhanbank» döwlet täjirçilik bankynyň ýerlerdäki bölümleri tarapyndan amala aşyrylar.


text:
Günümizde köp adam kopýuterlerinde "wireless" ýagny kabelsyz syçanjyk ulanýar. Bu kabelsiz syçanjyklaryň arasynda iň tanymaly LOGITECH firmasynyňkydyr. Bu tehnikanyň işleýiş sistemasy ýönekeý. Her syçanjygyň içinde usb signal alýan we bu alynan signallary kompýutere bildirýän usb konnektory bar. Syçanjygyň özünde bolsa çipli sistema bar. ...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Kompýuter |
09.09.2018 16:18
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#196)


text:
Lebap welaýatynyň telekeçileri geçen dokuz aýyň dowamynda 170 tonnadan gowrak et öndürdiler.
Maldarlaryň arasynda Alişer Sultanow has hem tapawutlandy. Onuň bazara çykaran etiniň mukdary 32 tonnadan geçdi. Jemile Alymowa bolsa 17 tonna 250 kilogram eti alyjylara ýetirdi. Täji Täjiýewiň tabşyran eti bolsa 11 tonna ýakynlady.
Häzir welaýat boýunça hususyýetçileriň ýetmişisi maldarçylyk bilen meşgullanýarlar. Olar jemi 4760-dan gowrak iri şahly we 9 müňden gowrak maýda mallary idedýärler. Telekeçiler semretmek bilen bir hatarda olaryň baş sanyny köpeltmegiň ugrunda hem aladalanýarlar. Bu bolsa ýylsaýyn etiň öndürilýän mukdarynyň artmagyna şert döredýär. Geçen ýylyň degişli döwründe bu önümiň 52 tonnadan gowragynyň öndürilendigi bu aýdylanlara şaýatlyk edýär.
Türkmenistanda Täze, 2021-nji ýylda ilkinji bäbekleriň biri Lebap welaýatynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezinde dünýä indi. Oglanjyk täze...
Olar çörek önümleriniň dürli görnüşleriniň ilatyň saçagynda bol bolmagyny gazanýarlar. Çörek bişirijiler ýylyň başyndan bäri çörek we çörek önümlerini...
Ýurdumyzyň gündogar künjeginde ýerleşýän Köýtendag diňe bir özüniň owadan dereleri, täsin tebigaty we syrly gowaklary bilen däl, eýsem, takmynan, 150...
Tamamlanyp barýan Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany ýyly ýurdumyz üçin ýakymly pursatlara baý ýyllaryň biri hökmünde kalbymyza ornady. Dünýäniň abraý...
“Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Lebap welaýat birleşmesiniň hem-d...


text:
Daşoguz welaýaty
K:Wikipediýa:Makalada Wiki-ammara göni çykgyt
Daşoguz welaýaty Türkmenistanda administratiw bölek.
Umumy Maglumat[düzet | çeşmäni düzet]
Bu welaýat türkmenistanyň demirgazygynda ýerleşip, demirgazyk-günbatarda, demirgazykda we demirgazyk-gündogarda Özbegistanyň düzümine girýän (awtonom) Garagalpagystan respublikasy we Horezm welaýaty bilen, günortada Türkmenistanyň Ahal welaýaty bilen, günorta-gündogarda Lebap welaýaty bilen, günorta-günbatarda bolsa Balkan welaýaty bilen araçäkleşýär. Meýdany 73.4 müň km2. Ilaty: 893.7 müň adam.(1994 maglumaty)
Tebigaty[düzet | çeşmäni düzet]
Demirgazygyny Horezm pesligi, Günortasyny Üňüz aňyrsy Garagum tutýar. welaýaty, gündogardan günbatardan Amyderýanyň gadymy hanalary bolan Döwdan we Derýalyk kesip geçýär. Bu hanalaryň ugrunda Orungum, Öwezaly, Urpakgum, Ataçagan, Sekizatly, Bäşoý, Garaporsaň, Lawak, Eşegarbat ýaly çägelikler, Garadaşly, Gökçäge ýaly birnäçe uly bolmadyk köller ýerleşýär.
Pesligiň demirgazygynda palezoý we mezozoý döwürleriniň jynslaryndan düzülen uly bolmadyk Gubadag, Misginata, Ýylangyr belentlikleri ýer tutýar.
GUbadagda mermer we granit, käbir ýerlerde oňat hilli kerpiç we keramiki önümleri taýýarlamakda ulanylýan toýun, Düzgyrda nahar duzynyň çykýan ýerleri bar.
Beýleki welaýatlara garanda has demirgazykda ýerleşensoň Daşoguzda gyş sowugrakdyr. Ýanwar aýy ortaça temperaturasy -4 we-7 gradusdyr. Käwagtlar -36 derejä ýetýän we geçýän aýazlar hem bolýar. Tomus yssy hemde gurak bolýar, Iýul aýy ortaça temperaturasy 27-29 gradus, käwagtlar +43-44 gradus hem bolýär. BU welaýatyň territoriýasy Türkmenistanda ygalyň iň az ýagýan ýeridir, bir ýylda ýagýan ygal mukdary 100 millimetre ýetmeýär. 86-98 millimetr bolýar. welaýatyň klimaty bu ýerde Şaly, orta süýümli Gowaça we beýleki oba önümlerini ýetişdirmäge amatlydyr. Welaýatyň esasy suw çeşmesi amyderýadyr.
ILATY[düzet | çeşmäni düzet]
welaýatyň esasy ilaty türkmenler bolup ol ilatyň 60%a golaýyyny tutýar(1995 maglumaty), özbekler, gazaklar we ruslar hem ýaşaýar. Ilat gürligi ortaça: 1 km2-de 12.2 adam bolup, ol hemme ýerde birmeňzeş däldir. Ilatyň agramly bölegi oazis bşleginde ýerleşýär. GUbadag, Boldumsaz etraplarynda 1 km2 110-115 adam bolsada Üňz aňyrsyndaky Garagumda bu görkeziji 0,1 adamdyr. Merkeziň welaýaty Daşoguz şäherinde bu görkeziji 139,3 adama barabardyr.(1995 maglumatlary)
Häkim[düzet | çeşmäni düzet]
Düzümi[düzet | çeşmäni düzet]
Şäherler[düzet | çeşmäni düzet]
Etraplar[düzet | çeşmäni düzet]
- Saparmyrat Nyýazow adyndaky etrap
- Görogly etraby
- Gurbansoltan Eje ad. etrap
- Gubadag etraby
- Boldumsaz etraby
- Akdepe etraby
- Köneürgenç etraby
- Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky etrap
- Ruhybelent etraby
Çeşmeler[düzet | çeşmäni düzet]
- ↑ www.turkmenistan.gov.tm!-Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi [permanent dead link]
- ↑ Изменения географических названий Туркменистана
- ↑ Türkmenistanyň Prezidenti jogapkärli wezipelerde birnäçe üýtgeşmeleri geçirdi
- ↑ "Orazmyrat Gurbannazarov was appointed as acting Vice Premier coordinating financial and economic sector". Archived from the original on 2019-04-02. Retrieved 2018-05-06.
- ↑ Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Pages with unresolved properties
- Pages with script errors
- Wikipediýa:Wikimaglumatdan öňden kesgitlenen bahaly makalalar
- Wikipediýa:Wiki-ammarda göni makala çykgyt
- Ilatly nokatlar, elipbiýe görä
- Türkmenistan
- Türkmenistan Welaýatlar
- Daşoguz welaýaty
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from August 2021
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with permanently dead external links


text:
Foto: Ashyq derekkóz
2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha qazaqstandyqtardyń naqty tabysy 5 paıyzǵa artady. Bul týraly premer-mınıstr Asqar Mamın parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda málimdedi.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, jyl sońyna deıin 1,2 mln halyq jumyspen qamtylady.
– 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha úkimet aldynda ekonomıka ósimin 3,5-4,0% deńgeıinde qamtamasyz etý jáne 1,2 mln adamdy jumyspen qamtý sharalaryn iske asyrý mindeti tur. Bul halyqtyń naqty tabysyn 5%-ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi,– dedi Mamın.
Sonymen qatar úkimet aldynda 8 trln teńgege 415 ınvestısııalyq jobany iske asyrý, 17 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berý, 200 mektep salý jáne 30 medpýnkt ashý, 6 myń shaqyrym avtojol salý jáne jóndeý, qaladaǵy halyqty aýyz sýmen 98 paıyzǵa jáne aýyldy 91,8 paıyzǵa qamtamasyz etý jospary tur.
– Agroónerkásip kesheniniń áleýetin paıdalaný úshin 1050 shaqyrym kanaldy jóndeý josparlanyp otyr, bul sýarylatyn jerlerdi 78 myń gektarǵa ulǵaıtýǵa múmkindik beredi, – dep atap ótti premer-mınıstr.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Noutbugyň ortaça ömri dört ýyl töweregi. Kompýuteriň ömrüni uzaltmak üçin birnäçe düzgüni berjaý etmeli. Muny Vail.ru toparyndaky Media taslamalarynyň strategiýasy we ösüşi boýunça direktory Dmitriý Ryabinin aýtdy.
Ryabinin, Sputnik radiosyna beren interwýusynda 2020-nji ýylda koronawirus pandemiýasy wagtynda kompýuterleriň we noutbuklaryň enjamlaryň iň talap edilýän kategoriýalarynyň birine öwrülendigini we indi satyn alyjylarynyň hyzmat möhletini uzaltmak meselesiniň bardygyny aýtdy.
Noutbuklaryň eýeleri berjaý etmeli ilkinji düzgüni enjamyň akkumulýatory doly çöküp öçmeklige ýol bermezlikdir. Ekspertleriň pikiriçe, islendik batareýanyň öz ömri we çäkli zarýad aýlawy bar.
Akkumulýatora näçe az zarýad berseňiz, batareýanyň ömri şonça-da uzak bolar. Ine, şeýle ýönekeý matematika - diýip, Dmitriý Rýabinin aýtdy.
Ikinji düzgün, temperatura gözegçilik etmekdir, sebäbi köplenç noutbuk işleýän litiý-ion akkumulýatorlary ýylylyga aşa duýgur. Kompýuter işlemek üçin iň amatly temperatura 10-gradusdan 30 gradus aralygynda ýyly bolmaly. Gadjeti -25-den +45 dereje aralygynda saklap bilersiňiz.
Bu parametrlerden çykýan islendik zat noutbuga zyýan berip biler - diýip, spesialist düşündirdi.
G. Maral


text:
Welaýat sözçüsiniň aýtmagyna görä, Owganystanyň Milli howpsuzlyk edarasynyň resmisi Paýenda Hanyň ulagynda bomba ýerleşdirilipdir. Han şol bombanyň ýarylmagy sebäpli öldi.
Bu wakada üç çaganyň hem ýaralanandygy habar berilýär.
Sişenbe güni Gunduz welaýatyndaky bir myhmanhana janyndan geçen adamlar hüjüm edipdi. Bu wakada dört sany owgan howpsuzlyk resmisi ölüpdi.
Owganystanyň demirgazyk sebitleri, ýurduň gündogary we günortasy bilen deňeşdirilende, has howpsuz region hasaplanýardy. Ýöne soňky hüjümler sebitdäki durnuklylyk boýunça howsalany artdyrdy.


text:
Daşary ýurtly we ýerli işgärleriň arasynda turan dawa-jenjel netijesinde günbatar Gazagystandaky iri nebit-gaz ýatagy taslamasynyň onlaraça işçisi ýaralandy.
Sosial mediada peýda bolan wideolar we suratlar 29-njy iýunda günortana golaý ýüzlerçe kaskaly we iş eşikli işçiniň Gazagystandaky iň uly Tengiz nebit ýatagynyň alkymynda toplanandygyny görkezýär.
Işçileriň biri AÝ/AR-yna dawa-jenjeliň daşary ýurtly işçileriň arasynda paýlaşylan surat üstünde turandygyny, ýerli gazak işçileriniň muny masgaralaýjy hasaplandygyny gürrüň berdi.
Adynyň aýdylmazlygyny soran işçi soňra bu ýere müňlerçe işçiniň toplanandygyny aýtdy, şol bir wagtda bu ýygnanyşyga nämäniň iterendigi aýdyň däl. Bu ýerdäki dartgynlyklar iş şertleriniň talabalaýyk bolmazlygy netijesinde hem ýokarlanýardy.
Consolidated Contracting Engineering and Procurement S.A.L Offshore. Tengizchevroil, Chevron, ExxonMobil, KazMunayGas we LUKoil tarapyndan Tengizi ösdürmek üçin gurlan bilelikdäki kärhana beýanat çap edip, “şahsyýetara konfliktiň” bolandygyny we “netijede birnäçe işçiniň ýaralanandygyny” aýtdy. Şondan başga maglumat berilmedi.
Taslamanyň ýerleşýän ýeri bolan Atyrau regionynyň metbugat gullugynyň çap eden beýanatynda 30 adamyň dürli ýaralary sebäpli bejeriş alandygy aýdyldy.
Atyrau şäher häkiminiň edarasy şäheriň baş resmisiniň işçiler bilen duşuşandygyny we ýagdaýyň “durnuklaşdyrylandygyny” aýtdy.


text:
Fransuz hökümeti özüniň 2020-nji ýyldaky býujetinde uly salgyt kemeltmesini teklip etdi. Bu çäre şu ýyl şäherleriň köçelerinde “sary çeňsizliler” tarapyndan bildirilen jemgyýetçilik gahar-gazabyny gowşatmak umydy bilen görülýär.
Fransiýanyň maliýe ministri Bruno Le Maire 26-njy sentýabrda protestler netijesinde dörän “sosial krizis”, şeýle-de global ykdysady ösüşiň haýallamagy “bizi inwestisiýany we sarp edijiligi höweslendirjek kararlary kabul etmäge iterdi” diýdi.
Býujetiň taslamasy resmi ýagdaýda hökümete 27-nji sentýabrda hödürlenýär. Onda öý hojalyklaryna salynýan salgytlar 9.3 milliard ýewro (10 milliard dollar), bizneslere salynýan salgytlar 1 milliard ýewrodan gowrak kemeldiler.
Le Maire Germaniýany hem öz ykdysadyýetine itergi berjek we Kontinentiň has beter ykdysady agyry-ynjydan sowulmagyna kömek etjek çäreleri görmäge çagyrdy.


text: 18 Ysraýyl patyşasy Elahyň ogly Hoseýanyň+ hökümdarlygynyň üçünji ýylynda, Ýahuda patyşasy Ahazyň+ ogly Hizkiýa+ patyşa boldy.2 Hizkiýa 25 ýaşynda patyşa bolup, Iýerusalimde 29 ýyl höküm sürdi. Ejesi Aby* Zekerýanyň gyzydy+.3 Hizkiýa atasy Dawut+ ýaly, Ýehowanyň öňünde dogry işleri edýärdi+.4 Ol seždegähleri*+ ýumurdy, keramatly sütünleri çym-pytrak edip, keramatly pürsi*+ çapdy. Musanyň misden ýasan ýylanyny+ hem kül-owram etdi, sebäbi ysraýyllar şol ýylana Nehuştan* diýip at goýup, öňünde gurbanlyk ýakýardylar.5 Hizkiýa Ysraýyl Hudaýy Ýehowa bil baglaýardy+. Ýahudanyň öňki-soňky patyşalarynyň arasynda Hizkiýa taý geljegi ýokdy.6 Ol Ýehowa wepaly bolup+, ýolundan sowulmady. Hizkiýa Ýehowanyň Musa beren tabşyryklaryny ýerine ýetirýärdi.7 Ýehowa hem ony goldaýardy. Hizkiýa haýsy işiň başyna barsa-da, paýhasly hereket edýärdi. Ol Assiriýa patyşasyna garşy çykyp, oňa gulluk etmekden boýun gaçyrdy+.8 Gazadaky we daş-töweregindäki piliştlileri+ derbi-dagyn edip, olary garawul diňinden tä gala çenli* gyrdy.9 Hizkiýanyň hökümdarlygynyň dördünji ýylynda, ýagny Ysraýyl patyşasy Elahyň ogly Hoseýanyň+ hökümdarlygynyň ýedinji ýylynda, Assiriýa patyşasy Şalmaneser Samariýanyň daşyny gabady+.10 Üç ýyldan, ýagny Hizkiýanyň hökümdarlygynyň altynjy ýylynda, Ysraýyl patyşasy Hoseýanyň hökümdarlygynyň bolsa dokuzynjy ýylynda, assiriýalylar Samariýany basyp aldy+.11 Ol ysraýyllary Assiriýa ýesirlige äkidip+, Halahda, Gozan derýasynyň boýundaky Haborda we midiýalylaryň şäherlerinde ýaşatdy+.12 Sebäbi ysraýyllar Ýehowa Hudaýa gulak asmadylar, baglaşan ähtini bozup, Ýehowanyň Musa pygamber arkaly beren tabşyryklaryny äsgermezlik etdiler+. Olar ne gulak asdylar, ne-de boýun boldular.13 Hizkiýanyň hökümdarlygynyň 14-nji ýylynda, Assiriýa patyşasy Sanherip+ Ýahudanyň galalaryny basyp aldy+.14 Şonda Ýahuda patyşasy Hizkiýa Lakyş şäherine, Assiriýa patyşasyna habar ýollap: «Günä mende. Näme sorasaň bereýin, yza çekiläý» diýdi. Assiriýa patyşasy Ýahuda patyşasyna 300 batman* kümüş we 30 batman altyn salgyt saldy.15 Hizkiýa Ýehowanyň öýündäki we köşgüň hazynalaryndaky ähli kümüşleri berdi+.16 Hizkiýa Ýehowanyň ybadathanasyndaky gapylary+ we söýeleri+ altyna gaplapdy, ol şolary hem Assiriýa patyşasyna berdi.17 Assiriýa patyşasy baş serkerdesini*, baş wezirini* we baş şerapçysyny* uly goşuny bilen Lakyşdan+ Iýerusalime, Hizkiýa patyşanyň ýanyna iberdi+. Olar Iýerusalime baryp, kir ýuwulýan meýdança gidýän uly ýoluň ugrundaky ýokarky howdanyň arygyna* bardylar+.18 Olar patyşany çagyrdylar, emma olaryň ýanyna Hilkiýanyň ogly baş wezir* Alyýakym+, Şebna+ kätip we Asafyň ogly Ýowa mürze geldi.19 Baş şerapçy olara şeýle diýdi: «Gidiň-de, Hizkiýa aýdyň: „Assiriýanyň beýik patyşasy şeýle diýýär: „Sen nämä daýanýaň?+20 „Men söweşe ökde, güýç-kuwwatym bar“ diýýäň, ýöne aýdýanyň boş söz. Kime bil baglap, maňa garşy çykdyň?+21 Sen Müsüre, epilen gamşa bil baglaýansyň+. Gamşa söýenseň, gamyş eliňe çümüp, aýaňy keser. Müsür faraonyna bil baglan adamyň hem görjegi şudur.22 Belki: „Biz Ýehowa Hudaýymyza bil baglaýarys“+ diýýänsiňiz. Hizkiýa Ýahuda we Iýerusalim ilatyna: „Iýerusalimdäki gurbanlyk ojagynyň* öňünde sežde ediň“+ diýipdi. Onda näme üçin ol Hudaýyňyzyň seždegählerini we gurbanlyk ojaklaryny aýyrdy?“+23 Sen meniň hökümdarym Assiriýa patyşasy bilen jedel etjekmi? Saňa 2 000 at bersem, ata çykar ýaly nöker tapyp bilermiň?+24 Müsüriň söweş arabalaryna we atlylaryna bil baglasaň-da, hökümdarymyň iň pes häkimine gaýtawul berip bilmersiň!25 Onsoňam, bärik Ýehowadan birugsat gelendirin öýdýäňmi? Ýehowanyň özi maňa: „Bar, şol ýurda çoz-da, ýer bilen ýegsan et“ diýdi».26 Şonda Hilkiýanyň ogly Alyýakym, Şebna+ we Ýowa baş şerapça+: «Gaýrat et-de, biz bilen arameý* dilinde+ gepleş, şol dile düşünýäris. Diwardaky adamlara eşitdirip, ýehudy dilinde gepleme»+ diýdiler.27 Ýöne baş şerapçy: «Hökümdaryň habaryny diňe patyşaňyza we size aýtmaga gelendirin öýdýäňizmi? Muny diwaryň üstünde oturan adamlara-da aýtmaly. Olaram siz ýaly nejasadyny iýip, peşewini içerler» diýdi.28 Soňra baş şerapçy duran ýerinden batly ses bilen gygyryp, ýehudy dilinde: «Beýik hökümdar Assiriýa patyşasynyň sözüni diňläň!+29 Patyşa şeýle diýýär: „Hizkiýa özüňizi aldatmaň! Ol sizi elimden halas edip bilmez+.30 Hizkiýa: „Ýehowa bizi hökman halas eder, şäheri Assiriýa patyşasynyň eline bermez“+ diýip, Ýehowa bil baglatjak bolýar, ýöne oňa ynanmaň.31 Hizkiýany diňlemäň! Assiriýa patyşasy şeýle diýýär: „Maňa tabyn boluň, boýun egiň. Şonda her kim öz üzümini, injirini iýer, öz guýusyndan suw içer.32 Soňra men gelip, sizi öz ýurduňyz ýaly bal akýan mes toprakly ýurda, gallanyň, täze şerabyň, çöregiň, üzümiň, zeýtun agaçlaryň bol ýerine äkiderin+. Ölmersiňiz, ähliňiz diri galarsyňyz. Hizkiýany diňlemäň, ol: „Ýehowa bizi halas eder“ diýip aldaýar.33 Haýsy halkyň taňrysy öz ýurduny Assiriýa patyşasynyň elinden halas edip bildi?34 Hamatyň+, Arpatyň taňrylary nirede? Separwaýymyň+, Henanyň, Ywahyň taňrylary nirede? Olar Samariýany elimden halas edip bildimi?+35 Şol taňrylaryň haýsy biri öz ýurduny elimden halas etdi?! Onda Ýehowa Iýerusalimi nädip elimden halas etsin?!“»+ diýdi.36 Ýöne adamlar sesini çykarmady, hiç zat jogap bermedi, sebäbi patyşa: «Hiç zat jogap beräýmäň»+ diýip tabşyrypdy.37 Hilkiýanyň ogly baş wezir* Alyýakym, Şebna kätip we Asafyň ogly Ýowa mürze ýakalaryny ýyrtyp, Hizkiýanyň ýanyna geldiler. Olar baş şerapçynyň sözlerini gürrüň berdiler.


text:
Ýaşululara sylag-hormat etmek.
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salawat we salam bolsun.
Ynsanlar bilen gatnaşykda edep-ahlak örän möhüm we täsirli zat bolanlygy üçin, gözel ahlak käbir ýurtlaryň Yslamy kabul etmegine sebäp bolandyr. Indaneziýa, Malaýziýa, Filippin ýaly ýurtlaryň, halklarynyň musulman bolmagyna sebäp bolan esasy zat dagwatçylar, fethler dälde. Ol ýerlere söwda üçin giden musulman täjirleriň ahlagy, dogruçyllygydyr.
Dinimiz Yslam musulmanlara edeblerinde, ahlaklarynda we ynsanlar bilen gatnaşyklarynda iň gözel görnüşde bolmagy berk ündeýär.
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا ، أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا
“Iman edenleriň, imanlarynyň iň kämili, ahlagy iň gowy bolanydyr.” (رواه الترمذي Tirmizi)
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ
“Men gowy ahlagy tamamlamak üçin ugradyldym.”
(رواه البيهقي والبزار Beýhaki, Bezzar)
Yslamyň öwreden gymmatly ahlaklarynyň biri hem özüňden ululara we hususanam ýaşululara sylag-hormat etmek, olaryň gadyr-gymmatyny bilmek, olaryň haklaryny berjäý etmekdir. Ululara sylag-hormat edip, olaryň gadyr-gymmatyny bilmek barada köp hadyslar habar berilendir.
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا، وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا
“Kiçilerimize rehim etmeýän we ulularymyza sylag-hormat etmeýän bizden däldir.” (رواه الترمذي Tirmizi)
Bu hadysda Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) ululara sylag-hormatsyzlyk edýän we bu meselede sowuk-salalyk edýän kişilere berk duýduryş berip: Bizden däldir diýip, ägä edendir. Bizden däldir, diýmegi: Pygamberimiziň ýolunda däldir, diýmekdir.
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
إِنَّ مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ إِكْرَامَ ذِي الشَّيْبَةِ الْمُسْلِمِ ، وَحَامِلِ الْقُرْآنِ غَيْرِ الْغَالِي فِيهِ وَالْجَافِي عَنْهُ ، وَإِكْرَامَ ذِي السُّلْطَانِ الْمُقْسِطِ
“Saçy agaran musulmana, Kuran (hafyzyna) we adyl hökümdara sylag-hormat etmek, Allaha sylag-tagzym etmekdendir.”
(Ebu Dawud رواه أبو داود)
Buhari we Muslimde gelen hadysda, haçanda Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna birnäçe sahaba gelip, içlerinde iň kiçisi gürlemäge başlanda, Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) Oňa: “كَبِّرْ كَبِّرْ manysy: Uly gürlesin” diýýär.
Ibn Omar (radiAllahu anhu) aýtdy: Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) dişini miswaklap oturanyny gördüm.
Soňra (oturanlaryň) iň ýaşulusyna miswak berdi we Pygamberimiz:
إِنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنِي أَنْ أُكَبِّرَ
“Jibril maňa ululardan başlamagy (ýagny ilki bilen ululara hödür-kerem etmegi) buýurdy” diýýär. (Ahmed واه أحمد)
Hödür-kerem edilende ýaşululardan başlamalydyr. Söze başlanjak bolanda, sözi ilki bilen ýaşululara bermelidir. Olara ýüzlenemizde sylag aňladýan sözler bilen ýüzlenmelidir. Hemişe ýaşululara sylag-hormat, hyzmat etmelidir.
Olaryň öňündäki borçlarymyzy berjäý etmekde, gowşaklyk görkezmeli däldir. Olary ynjytjak, edepsiz söz we hereketlerden gaça durmalydyr.
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
مَا أَكْرَمَ شَابٌّ شَيْخًا لِسِنِّهِ إِلَّا قَيَّضَ اللَّهُ لَهُ مَنْ يُكْرِمُهُ عِنْدَ سِنِّهِ
“Ýaş kiçi ýaşula, ýaşululygy üçin sylag-hormat etse, Allah hem oňa ýaşy uly bolanda sylag-hormat etjegi nesip eder.” (Tirmiziرواه الترمذي)
Ýahýa bin Said diýdi:
عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، قَالَ : " بَلَغَنَا أَنَّهَ مَنْ أَهَانَ ذَا شَيْبَةٍ لَمْ يَمُتْ حَتَّى يَبْعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مَنْ يُهِينُ شَيْبَهُ إِذَا شَابَ.
“Maňa habar berilişine görä: Kim ýaşula sylag-hormatsyzlyk etse, ony ynjytsa, Allah Tagala oňa şol edenini, özüne eden birini ugratmazdan ol kişi ölmez.”
Bu günki ýaşlar ertirki ýaşululardyr. Özüňden ululara sylag-hormat etseň, ýaş kiçilerden şonçalyk sylag-hormat görersiň.
Musulman kişiniň ýaşlygy gidende, saçy-sakgaly agaranda, bili bükülende we ahyrýede ýakynlaşanda, has hem bu dünýäň panylygyna, örän çalt geçýändigine gowy göz ýetitýär. We tagat-ybadaty, zikri köpelýär.
Ibn Ebud Dünýä habar berýär:
رَوَى ابْنُ أَبِي الدُّنْيَا عَنِ الأَصْمَعِيِّ قَالَ: دَخَلَ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْمَسْجِدَ فَرَأَى شَيْخاً كَبِيراً فَدَعَا بِهِ، قَالَ: يَا شَيْخُ أَتُحِبُّ الْمَوْتَ؟ قَالَ: لَا، قَالَ: بِمَ؟ قَالَ: ذَهَبَ الشَّبَابُ وَشَرُّهُ، وَجَاءَ الْكِبَرُ وَخَيْرُهُ، فَإِذَا قُمْتُ قُلْتُ: بِسْمِ اللهِ، وَإِذَا قَعَدْتُ قُلْتُ: الْحَمْدُ لِلَّهِ، فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ يَبْقَى لِي هَذَا.
Bir gün Süleýman bin Abdilmelik mesjide girýär we bir ýaşuluny görýär.
Soňra ýaşula seslenip: Ýaşuly ölümi gowy görýärmiň? diýýär.
Ýaşuly: Ýok.
Süleýman bin Abdilmelik: Näme üçin?
Ýaşuly: Ýaşlyk we ýaşlygyň şeri gitdi. Ýaşululyk we ýaşululygyň haýry geldi. Tursam Bismillä diýýärin. Otursam Alhamdulillah diýýärin. Men bu ýagdaýyň dowam etmegini isleýärin, diýýär.
Bir çarwa arap Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ýanyna gelip: Ynsanlaryň haýyrlysy kim? diýip, soraýar.
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) Oňa:
خَيْرُ النَّاسِ مَنْ طَالَ عُمْرُهُ وَحَسُنَ عَمَلُهُ
“Ömrü uzyn we amaly salyh, gowy bolan kişidir”diýip, jogap berýär. (Tirmiziرواه الترمذي)
Pygamberimiz Muhammet (sallallahu aleýhi we sellem) aýtdy:
الْبَرَكَةُ مَعَ أَكَابِرِكُمْ
“Bereket ulularyňyz bilendir.” (Ibn Hibbaابن حبان)
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salawat we salam bolsun.


text:
«Biz milli ykdysadyýetimiziň täze, depginli ösýän ugruna öwrülen elektron senagaty döredýäris» diýip, Halk Maslahatynyň taryhy mejlisinde eden maksatnamalaýyn çykyşynda türkmen Lideri häzirki döwrüň täze garaýyşlarydyr innowasion önümçilikleri döretmegi talap edýändigini belledi.
Nygtalyşy ýaly, ýurdumyzda ýokary tehnologiýalara we düýpli nazary ylymlara esaslanýan sanly ykdysadyýeti döretmek boýunça toplumlaýyn işler alnyp barylýar. Biz milli ykdysadyýetimiziň täze, depginli ösýän ugruna öwrülen elektron senagaty döredýäris.
Häzirki döwürde ýurdumyzda smart-telewizorlar, noutbuklar, planşetler, monobloklar, sensorly ekrany bolan kompýuterler, çek-printerler, skanerler we beýleki görnüşdäki elektron önümler öndürilýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidenti: «Bu ugurda biz ylmy-barlag edaralary we ýokary okuw mekdepleriniň ylmy merkezleri, elektron aragatnaşygyň önümçilik kärhanalary bilen Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyny geljekki ösüşiň esasy şertlerinden biri hasaplaýarys. Senagat we awtomobil elektronikasyny, lukmançylyk hem-de kompýuter tehnikasyny, elektron we beýleki harytlary öndürmek, şeýle hem täze kärhanalary döretmek zerur diýip pikir edýäris» diýip belledi.


text: 18 Şol döwürde Ysraýylyň patyşasy ýokdy+. Dan taýpasy+ ýaşar ýaly ýer gözleýärdi. Sebäbi şol wagta çenli ysraýyl taýpalarynyň arasynda olara mülk paýy berilmändi+.2 Danlar öz taýpasyndan, Zora bilen Eştawoldan+ bäş edermen adama: «Baryň, ýurdy gözden geçiriň» diýip ugratdylar. Olar Efraýymyň daglarynda ýaşaýan Mikaýyň+ öýüne baryp, gijäni geçirdiler.3 Olar Mikaýyň öýünde bolýan ýaş lewini gepleýşinden tanap, ýanyna bardylar-da: «Seni kim getirdi? Bärde näme edýärsiň? Näme işläp ýörsüň?» diýip soradylar.4 Ýigit: «Mikaý meni hakyna tutup, ruhanysy etdi» diýip jogap berdi+.5 Olar: «Işimiziň ugruna boljagyny-bolmajagyny Hudaýdan sorap beräý» diýdiler.6 Ruhany: «Arkaýyn gidiberiň, Ýehowa siziň bilen bolar» diýdi.7 Bäş adam ol ýerden gaýdyp, Laýyşa+ geldi. Laýyşyň ilaty sidonlylar ýaly özbaşyna ýaşaýardy. Laýyşlylar parahat we asuda halkdy+. Olara azar berýän, üstüne çozýan adam ýokdy. Olar Sidondan uzakdady, hiç kim bilen gatnaşmaýardy.8 Içalylar Zora bilen Eştawola+ dolanyp gelende, ildeşleri olardan: «Näme habar?» diýip soradylar.9 Olar: «Ýurduň mes toprakly ýerleri bar eken. Ýaýdanyp durmalyň, tizräk baryp eýe çykalyň.10 Ol ýurt giň we halky asuda+ ýaşaýar. Hudaý ýurdy elimize berer. Ol ýerde dünýäniň ähli baýlygy, näz-nygmaty bar»+ diýdiler.11 Dan taýpasyndan 600 adam eline ýarag alyp, Zoradan we Eştawoldan+ ýola düşdüler.12 Olar Ýahudadaky Kirýat-ýegarimiň+ günbatarynda düşelge gurdular. Şol sebäpli ol ýere henize çenli Mahan-dan*+ diýilýär.13 Soňra olar Efraýymyň daglarynda ýaşaýan Mikaýyň öýüniň golaýyna bardylar+.14 Laýyş+ topragyny gözden geçirmäge giden bäş adam ildeşlerine: «Bilýäňizmi, şol öýde öňlük*, guýma, oýma we maşgala butlary* bar+. Olary näme ederis?» diýdiler.15 Soňra olar Mikaýyň öýünde ýaşaýan lewiniň+ ýanyna baryp, hal-ahwalyny soradylar.16 Dan taýpasyndan eli ýaragly 600 adam+ derwezäniň agzynda durdy.17 Ýurdy görmäge gelen bäş adam+ öňlügi+, oýma, guýma we maşgala butlaryny+ almaga bardylar. (Ruhany+ derwezäniň agzynda eli ýaragly 600 adamyň ýanynda durdy).18 Olar Mikaýyň öýüne girip, öňlügi, oýma, guýma we maşgala butlaryny alanlarynda, ruhany: «Näme edýärsiňiz?» diýdi.19 Olar: «Ýuwaş, sesiňi çykarma. Ýör, biziň bilen git, maslahatçymyz* we ruhanymyz bol. Diňe bir adama ruhany bolmak+ gowumy ýa-da Ysraýylyň bir tiresine, hatda tutuş taýpasyna ruhany bolmak gowumy?»+ diýdiler.20 Olaryň sözi ruhanynyň göwnünden turdy. Ol öňlügi, oýma we maşgala butlaryny+ alyp, olaryň yzyna düşdi.21 Olar çagalaryny, mal-garasyny we gymmatbaha zatlaryny alyp ýola düşdüler.22 Olar Mikaýyň öýünden uzaklaşanda, Mikaýyň goňşy-golamlary ýygnanyşyp, danlaryň yzyndan kowalap başlady.23 Olar danlaryň yzyndan gygyrdylar. Danlar bolsa Mikaýa: «Näme boldy? Adamlary nämä üýşürdiň?» diýdiler.24 Ol: «Siz meniň ruhanymy, ýasan taňrylarymy alyp gitdiňiz. Mende hiç zat goýman „Näme boldy?“ diýip soraýaňyzmy?» diýdi.25 Danlar: «Sesiňe bat berme, ýogsam gaharymyz gelse, seni-de, öý-içeriňi-de öldüreris» diýip jogap berdiler.26 Danlar öz ýollary bilen gitdiler. Mikaý hem olaryň güýçlüdigini görüp, öýüne dolandy.27 Olar Mikaýyň ýasan butlaryny we ruhanysyny alyp, Laýyşa+ tarap gitdiler. Olar Laýyşyň asuda we aladasyz ýaşaýan halkyny+ gylyçdan geçirdiler, şäheri bolsa otladylar.28 Olaryň dadyna hiç kim ýetişmedi, sebäbi Sidondan uzakda ýaşaýardylar we hiç kim bilen gatnaşmaýardylar. Söweş Beýt-rehop+ jülgesinde bolup geçdi. Danlar şäheri täzeden gurup, ýaşap başladylar.29 Şeýle-de olar atalary, Ysraýyl ogly Danyň+ hatyrasyna şäheriň adyna Dan+ goýdular. Şäheriň öňki ady Laýyşdy+.30 Danlar oýma butlaryny+ getirip goýdular. Musanyň ogly Gerşomyň+ neslinden Ýonatan+ we onuň ogullary halk sürgün edilýänçä dan taýpasyna ruhany bolup gulluk etdiler.31 Olar Mikaýyň ýasan oýma butuny dikdiler. Hak Hudaýyň çadyry bolsa Şilodady+.


text: Aýdymçylaryň ýolbaşçysyna. Ýehowanyň guly Dawudyň aýdymy.36 Erbet adamyň ýüreginde günä höküm sürýär,Ol Hudaýdan gorkmaýar+.2 Ol özüne gowy adamdyryn öýdýär,Ýöne eden günäsini bilmeýär, ýigrenmeýär+.3 Agzyndan zäherli, hileli sözler çykýar,Ýagşylyk etmegiň nämedigini bilmeýär.4 Ýatan ýerinde duzak gurmagyň pikirini edýär,Ýamanlykdan ýüz öwürmeýär,Egri ýoldan ýöreýär.5 Ýehowa, seniň söýgiň* asmana+,Wepalylygyň bulutlara ýetýär.6 Adalatyň beýik daglar kimindir+,Hökümleriň giň umman ýalydyr+.Eý Ýehowa, ynsany-da, haýwany-da goraýan sensiň!+7 Ýa Allam, wepaly söýgiň meniň üçin gymmatlydyr!+Ynsan ogullary ganatlaryň astynda pena tapýarlar+.8 Saçagyňdaky näz-nygmatdan doýarlar+,Eşretli çeşmäňden içip ganarlar+.9 Ýaşaýşyň Gözbaşy sensiň+,Seniň nuruň bize şöhle saçýar*+.10 Özüňi tanaýanlara wepaly bol*+,Akýürekli adamlara adalatly bol+.11 Gopbamsylar meni depelemesin,Erbetleriň eli maňa ýetmesin.12 Günäkärler büdräp ýykyldy,Ýatan ýerinden galyp bilmedi+.


text:
Öňki döwürlerde sowadyjy bolmasa-da, soýlan malyň etiniň zaýa bolmagyna ýol bermändirler. Soýlan malyň etiniň jylka ýerlerini ýuka dilip, duzlap kakadypdyrlar. Ýagny, kakmaç edipdirler. Köplenç halatda…View More Eti saklamagyň halky usullary
Tag: çäge
Garaguma gadam ursaň
Garagum çöli geçmesi kyn, çydamly, synçy, yzçy, ugurtapyjy, giňgöwrümli ýolbeletleri, kerwenleri, awçydyr, çopanlary talap edýän agyr çöl hasaplanylýar. Garagum çölini kesip geçmeli bolsa güýzüň aýagy,…View More Garaguma gadam ursaň
Näme üçin çöllerde gündizine yssy we gijelerine salkyn bolýar?
Ýer ýüzüniň ýylylygynyň köpüsi Günden gelýän gyzgynlykdyr. Çölde uzak günüň dowamynda Gün çägäni gyzdyrýar. Ol gyzgynlyk ýokaryk galyp howany gyzdyrýar. Şol sebäpli gündizine çölde örän…View More Näme üçin çöllerde gündizine yssy we gijelerine salkyn bolýar?
Sagat barada
Adamlar wagty hasaplamak üçin dürli ýollary oýlap tapypdyrlar. Çäge sagatlaryny döredipdirler. Çäge sagatlary wagty hasaplamaga kömek edipdir. Olar 15 minutlyk wagty, ýarym ýa bir sagatlyk…View More Sagat barada


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
Prezıdenttiń 7 saıası bastamasy halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttaldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin 7-shi shaqyrylymdaǵy QR Parlamentiniń birinshi sessııasyn ashqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev birqatar saıası bastama kóterdi. Bul bastamalardy Memleket basshysynyń Prezıdent laýazymyna kiriskennen bergi qolǵa alyp jatqan saıası reformalardyń úshinshi toptamasy desek artyq aıtqandyq emes. Este bolsa, reformalardyń alǵashqy toptamasy aıasynda partııaǵa tirkeý jeńildetilip, partııalyq tizimdegi áıelder men jastarǵa 30 paıyzdyq kvota engizilse, ekinshi toptamada azaptaýǵa, adam saýdasyna qarsy is-qımyl jáne azamattardy, ásirese balalardy kıberbuzýshylyqtan qorǵaý úshin zańnamany jetildirý máseleri kóterilgen bolatyn.
Al osy jolǵy bastamalar naqty 7 baǵytty qamtıdy. Birinshi baǵyt quqyqtyq memleketti damytý jáne azamattardyń bılik organdaryna senimin nyǵaıtýdy, memlekettik basqarýdyń jańa modelin engizýdi, sot júıesiniń táýelsizdigin nyǵaıtýdy, quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn barynsha ózgertýdi, azamattarmen ózara qarym-qatynastyń servıstik modelin engizýdi kózdeıdi.
«Qoǵamdyq qaýipsizdik jańa tsıfrlyq tehnologııalardy qoldaný arqyly qamtamasyz etiledi. Parlament zań ústemdigi, adal báseke jáne jeke menshikti qorǵaý qaǵıdattarynyń quqyqtyq negizin nyǵaıta túsýi kerek. Sonda bul qaǵıdattar múltiksiz oryndalatyn bolady. Búginde birqatar zańnamalyq usynystar boıynsha jumys istelip jatyr. Degenmen, áli de kóptegen tyń bastama kóterip, zańdar qabyldaý qajet», - dedi Memleket basshysy.
Prezıdent bastamasynyń ekinshi baǵyty qýaty ári ınklıýzıvti qoǵam qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Onyń aıasynda adamı kapıtaldy damytý boıynsha kezeń-kezeńimen jumysar júrgizilip, bilim salasynda qordalanyp qalǵan birqatar problema sheshimin tabady. Túrli áleýmettik toptar men óńirler arasyndaǵy bilim sapasy alshaqtyǵy qysqarady. Jumysshylardy qaıta oqytý jáne olardyń daǵdylaryn únemi jetildirý boıynsha jańa saıasat ázirlenedi. Bul maqsatta arnaýly ulttyq joba ázirlenip júzege asyrylady. Pandemııa jaǵdaıynda ózektiligin kórsetken otandyq densaýlyq saqtaý salasy da jańǵyrtylady. Bul rette elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesi patsıentterdiń múddesi men densaýlyǵyn, ómirin aldyńǵy orynǵa shyǵarady. Osy ýaqytqa deıin Úkimet tarapynan qaıta qaralǵan buqaralyq jáne balalar sportyn qarjylandyrý ádisteri Parlament depýtattarynyń únemi baqylaýynda bolady. Az qamtylǵan azamattarǵa ataýly memlekettik kómek kúsheıtiledi.
«Áleýmettik ınfraqurylymnyń taǵy bir negizgi baǵyty – otandyq zeınetaqy júıesi. Ol ádiletti, turaqty, adamdardyń múddesine jaýap berýi tıis. Biz óte mańyzdy, biregeı reformany - zeınetaqy aktıvterin ishinara alý múmkindigin iske qostyq. Buǵan qosa, túrli tetikter arqyly azamattarǵa ózderiniń jınaqtaryn basqarý múmkindigin berý qajet. Úkimet pen Ulttyq bank zeınetaqy júıesin ary qaraı damytý tujyrymdamasyn daıarlap jatyr. Ony is júzinde júzege asyrý sapaly zańnamalyq qamtamasyz etýdi qajet etetindigi sózsiz. Jalpy, Parlamenttiń jańa múshelerinen áleýmettik saıasatty jetildirý boıynsha belsendi jumysty kútemin», - dedi Prezıdent.
Úshinshi baǵytta Úkimet ekonomıkalyq belsendilikti qoldaýǵa baǵyttalǵan kontrtsıkldi makroekonomıkalyq saıasatty jalǵastyrý, fıskaldy saıasatty jetildirý aıasynda Salyq kodeksine tekserý júrgizý, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa basa nazar aýdarý kózdeledi. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Úkimet memlekettik baǵdarlamalardy osy jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynyń sońyna deıin Ulttyq jobalarǵa aınaldyrady.
Tórtinshi baǵyt aýmaq pen keńistik turǵysynan elimizdiń teńgerimdi damýyn qamtıdy. Bul rette barlyq óńirlerdi birtutas ekonomıkalyq keńistik arqyly baılanystyratyn asa mańyzdy salalardy damytýǵa basa nazar aýdarylady. Óńirlerdi, qalalardy, aýdandar men aýyldardy ózara baılanystyratyn ınfraqurylymdy jaqsartýǵa basymdyq beriledi. Jańa standarttarǵa sáıkes 3500-den astam aýyl jańǵyrtylady. Aınalasyndaǵy eldi mekenderdiń tiregi sanalatyn árbir aýylǵa baratyn joldar men respýblıkalyq mańyzy bar kúre joldar 100 paıyz jóndeledi.
«Besinshi. Qazaqstandaǵy reformalardyń basty baǵytynyń biri – saıası jańǵyrý. Osy jańǵyrýdyń negizgi qaǵıdaty – barlyq ózgeristerdi jalpyulttyq dıalog pen mámilege súıenip, evolıýtsııalyq jolmen jasaý», - dedi Memleket basshysy.
QR Prezıdentiniń atap ótýinshe, máslıhat saılaýyna proportsıonaldy júıeni engizý partııalardyń óńirlerdegi belsendiligin arttyrdy. Sondaı-aq, azamattardy jergilikti jerdegi saıası úderiske barynsha tartýǵa jaǵdaı jasady.
«Taǵy bir mańyzdy qadam – aýyl ákimderin saılaý. Bıyl jekelegen aýyldyq okrýgterde saılaý ótedi. Biz jergilikti ózin-ózi basqarý júıesin eń tómennen bastap nyǵaıtýdy kózdep otyrmyz. Bul – óte mańyzdy másele. Sondyqtan, aldaǵy ýaqytta aýyl ákimderin saılaǵannan keıin aýdan ákimderin saılaýǵa kóshýge bolady. Alaıda, munymen de shektelip qalmaýymyz kerek. Saıası júıeni ornyqtyryp, sheshim qabyldaý úderisine azamattardyń yqpal etýin kúsheıte túsý úshin tyń serpin qajet», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy osy baǵyt aıasynda saıası partııalardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5 paıyzǵa tómendetý, bolashaqta partııa músheleriniń tizimin jáne soǵan qatysty basqa da rásimderdi onlaın formatta jasaý qajettigin de basa aıtty.
Qasym-Jomart Kemeluly 6-shy baǵytta azamattyq qoǵam ókilderiniń belsendiligin arttyrý, jastar saıasatyn jetildirý jáne qaıyrymdylyq qyzmetin qoldaý máselelerine nazar aýdardy. Onlaın-petıtsııa ınstıtýtyn zań júzinde resimdeý, memlekettik jastar saıasaty salasyndaǵy zańnamany jetildirý, qaıyrymdylyq sharalaryna jáne volonterlik jobalarǵa atsalysatyn bıznes ókilderi men jeke tulǵalarǵa túrli jeńildikter berilý qajettigin atap ótti.
«Táýelsizdik urpaqtary» atty ulttyq joba, memlekettik jastar saıasaty jáne volonterlik qyzmet týraly zańdar daıyndalyp jatyr. Depýtattar «jastardyń áleýmettik qyzmetteri» degen uǵymdy zań júzinde resimdeýi kerek. Álemdik tájirıbege sáıkes Qazaqstanda «Jastardyń damý ındeksin» engizgen jón. Jergilikti atqarý organdarynyń jastar saıasatyn júzege asyrýǵa qatysty jumysy sonyń negizinde baǵalanady«, - dedi Memleket basshysy.
QR Prezıdenti jetinshi baǵytta adam quqyqtaryn tolyq qorǵaý máselesine nazar aýdarady.
»Bul rette, azamattardyń tańdaý erkindigin barynsha qamtamasyz etý óte mańyzdy. Álemdik tájirıbede adamnyń qandaı da bir saılaýǵa kelispeıtinin nemese úmitkerlerdiń bárine qarsy ekenin zańdy túrde bildirý quqyǵy keńinen qalyptasqan. Shyn máninde, balamaly pikir jáne bárine qarsy daýys berý uǵymy biz úshin de qalypty nárse bolýǵa tıis. Sondyqtan, barlyq deńgeıdegi saılaý bıýlletenderine «bárine qarsymyn» degen jazý engizgen jón. Bul bastama azamattardyń saılaý quqyǵyn qorǵaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Tańdaýy joqtyǵyn resmı kórsetýdiń ózi tańdaý emes pe?», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Memleket basshysy Ombýdsmen týraly arnaýly zań qabyldaý, ombýdsmen ınstıtýtyn, eń aldymen, aımaqtarda kúsheıtý, adam quqyǵy jónindegi ýákildiń apparatyn nyǵaıtý, bala quqyqtaryn qorǵaý jónindegi aýqymdy máselelerdi sheshý, balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, balalar arasyndaǵy sýıtsıd pen býllıngtiń aldyn alý úshin memlekettik baqylaýdy kúsheıtip, tıimdi tetikterdi qarastyrý qajettigin atap kórsetti.
»Usynylǵan bastamalar – qazir kún tártibinde turǵan uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası reformalardyń bir bóligi ǵana. Onyń kóptegen baǵyty boıynsha qajetti zań jobalary talqylanyp jatyr. Depýtattar bul jumysqa belsene qatysyp, Úkimetpen syndarly qarym-qatynas ornatýy qajet dep sanaımyn. Meniń negizgi ustanymym – qoǵamdaǵy barlyq ózekti máseleler, eń aldymen, Parlamentte talqylanýǵa tıis. Qoǵam ókilderi men sarapshylar zań jobalaryn daıyndaý isine barynsha atsalysýy kerek. Azamattardyń narazylyǵyn týǵyzýy múmkin daýly máseleler boıynsha tıimdi keri baılanys ornatý – basty talaptyń biri. Parlamenttiń aldynda mańyzdy eki mindet tur. Bul – sapaly zańdar qabyldaý jáne ózekti máselelerdiń sheshimin tabatyn ortalyqqa aınalý«, - dedi QR Prezıdenti.
- BQO-da ákeli-balaly ekeý balyq aýlap júrip sýǵa batyp ketti
- Qazaqstan Prezıdenti Túrikmenstanda Ahalteke jylqysyna arnalǵan keshenge bardy
- Tennıs: Jibek Qulambaeva Qaraǵandydaǵy týrnırdiń chempıony atandy
- Qazaqstanda fýtboldan el chempıonaty ótip jatyr
- Qasym-Jomart Toqaev memlekettik saparmen Ashhabadqa bardy
- Fýtboldan Qazaqstan chempıonaty: Búgin 25-týr oıyndary bastalady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam