text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
GÖWRELILIGIŇ ÖŇÜNI ALYŞ SERIŞDELERI (KONTRASEPSIÝA) BARADA NÄME BILMELI?
Medisina jähtinden, maşgalany meýilleşdirmegiň soraglarynda, kontrasepsiýa meseleleri möhüm orny eýeleýändir. Abortlaryň aýal bedenine ýetirýän zyýany ikiuçsyzdyr. Ondan soňky ýüze çykýan irki we giçki gaýraüzülmeler, diňe beden saglygyna täsir etmän, jyns agzalarynyň ýagdaýyna hem zyýan ýetirýändir.
Häzirki döwürde, göwreliligiň öňüni almak üçin dürli kontrasepsiýa serişdeleri we usullary ulanmak dogry hasaplanýar. Olaryň dürlüligine garamazdan, usullaryň hersiniň öz ulanmaga garşy görkezmeleri,peydalylyk derejesi, kemçilikleri bardyr.
Kontrasepsiýa usullaryna bildirilýän talaplar bardyr:
97-98%-den ýokary peýdalylyk häsiýeti, aýalyň we erkegiň, olaryň geljekki nesilleri üçin zyýansyz bolmagy, kontraseptiw ulanmak bes edilenden soň, çaga dogmak ukybynyň çalt dikelmegi, kabul etmekde amatlylyk, jyns gatnaşygynda oňaýly ýagdaýy döretmek, elýeterlilik we arzan bahadan satyn almak mümkinçiligi ýaly häsiýetlere eýe bolmalydyr.
HÄZIRKI ZAMAN KONTRASEPSIÝA SERIŞDELERI WE USULLARY:
Kontrasepsiýanyň fiziologiki usuly.
Bu usuly ulanmak üçin, aýalyň aýbaşy aýlawynyň fiziologiki häsiýetlerini ýatlap geçmek möhümdir.
Aýbaşy aýlawy aýbaşynyň birinji gününden, indiki başlanjak aýbaşynyň birinji gününe çenli dowam edip, aýal bedeninde belli bir wagt aralygynda bolup geçýän fiziologiki üýtgemeleri öz içine alýandyr.
Aýbaşy aýlawy wagtynda ýatgyda we ýumurtgalyklarda üýtgeşmeler bolup geçýändir. Aýbaşy aýlawynyň birinji gününden ýumurtgalygyň içinde aýal öýjügi ýetişýän follikul çalt ösüp başlaýar. Aýbaşy aýlawynyň 10-18-nji gününde (ortaça 14-nji günde) follikul ýetişip, ýarylýar we içinden aýal öýjügi çykyp,(owulýasiýa) garyn boşlugyna düşýär. Ol ýerden, aýal öýjügi ýatgynyň turbajyklarynyň ösüntgileriniň kömegi bilen turbalaryň içine düşýär. Aýal jyns öýjügi tohumlanma ukybyny 24-48 sagatlap saklaýandyr. Erkeklik jyns öýjügiň (spermatozoidler) hem aýal jyns agzalarynda tohumlandyrmak ukyby şonça dowam edýär.
Spermatozoidler jynshanadan ýatga, ondan hem onuň turbajyklaryna düşýärler. Tohumlanma turbajyklarda bolup geçip, tomumlanan öýjük ýatga düşýändir. Ol ýerde ösýän çaga düwünçegi, ýumurtgalykda öňki follikulyň ýerine, göwreliligiň sary bedeniniň emele gelmegine sebäp bolýar.
Aýbaşy aýlawy iki döwürden ybaratdyr. Aýal öýjügiň emele gelmegi birinji döwürde bolup geçse, ikinji döwürde sary bedeniň ösmegi bolup geçýändir. Eger tohumlanma bolup geçmese, sary beden “ölüp“, owulýasiýadan 12-14 gün geçenden soň, nobatdaky aýbaşy başlanýar. Sary bedeniň gormony bolan progesteronyň täsiri bilen, owulýasiýa wagty ýa-da oňa 1-2 gün galanda, göni içegede temperatura 37 gradus ýa-da ondan hem ýokary bolup bilýändir. Aýbaşy döwründe göni içegede ölçelýän temperatura bazal temperatura (BT) diýilýär.
Aýal jyns öýjüginiň ýetişip çykmagyna 3-4 gün galanda, ýatgynyň boýunjygynda ak nem köp mukdarda ýygnanyp, jynshana akmagy bolup geçýär. Owulýasiýadan 2-3 gün soň, nemiň emele gelmegi bes edilýär.
Kontresepsiýanyň fiziologiki usuly, göwreliligiň döremek mümkinçiligi ýokary bolan, owulýasiýa wagtynyň kesgitlenmegine esaslanandyr. Göwreliligiň döreme mümkinçiligi, aýal jyns öýjüginiň garyn boşlugyna düşýän we ondan soňky 24-48 sagadyň içinde ýokarydyr.
Owulýasiýa döwri BT kömegi bilen kesgitlenilýär.Ony kesgitlemek üçin aşakdaky düzgünleri ýerine ýetirmelidir:
- termometriň dogry işleýänligine göz ýetirmeli;
- hemişe şol bir termometri ulanmaly;
- BT-ny hemişe irden, meselem, 7-8.00 aralygy kesgitlemeli;
- aýal aýaklaryny dyzynda epip, garnyna ýetirip, gapdallaýyn ýatmalydyr;
- termometriň inçe tarapyny göni içegä salmalydyr we 6-7 minut saklamalydyr;
- alnan netijäni, aýy we aýbaşy aýlawynyň gününi ýazmalydyr;
- BT-ny ýiti infeksion keseller bilen kesellän döwrüňizde kesgitlemeli däldir.
Göwreli bolmak ukyby, BT 37 gradus ýa-da ondan hem ýokary galan wagtyndan 2-3 gün soň ýitýändir.
Owulyasiýany jyns ýollarynda ýygnanýan nemiň mukdary we süýnmek ukybyndan hem kesgitläp bolýar.Onuň köp süýnmegi,(10-16sm aralyga) basym owulýasiýanyň bolup geçjekdiginden habar berýär. Şol döwürde jyns gatnaşyklaryndan saklanmalydyr ýa-da başga usullary ulanmalydyr.
Öz owulýasiýa wagtyny bilýän we aýbaşy aýlawy kadaly bolan aýallar üçin bu usul 100%-e çenli peýdalydyr. Aýbaşy aýlawynyň kadasyz bolan halatlary, dogrumdan ýa-da abortdan soň, aýbaşy kadalaşýança bu usuly maslahat berip bolmaýar.
Hemme düzgünler berjaý edilende, kontrasepsiýanyň fiziologiki usuly jyns gatnaşyklaryň hiline täsir etmeýär. Ol elýeterli bolup,onuň goşmaça täsirleri we oňa garşy görkezmeler bellenilmeýär.
Kontrasepsiýanyň päsgelçilik döredýän (mehaniki) usullary.
Kontrasepsiýanyň mehaniki (päsgel döredýän) görnüşleri, spermatozoidleriň ýatga düşmek mümkinçiligine bökdençlik döredýärler. Adatça erkeklik öýjükleri serwikal kanaldan ýatga 2-10 min., kähalatlarda birnäçe sagatdan soň düşýärler. Aýallar we erkekler mehaniki serişdeleri (ýatgy boýunjygyna geýdirilýän gapajyk, kondomlar, jynshana diafragmalar) we spermatozoidleriň hereketine täsir edýäň dürli himiki serişdeleri (spermisidleri) ulanýarlar.
Erkek kondomlary (prezerwatiwler) XV-XVII asyrlardan bäri belli bolup, biziň döwrümizde has hem giňden ýaýrandyr. Olar esasan ýuka lateks serişdesinden taýynlanyp, käbir dörnüşleri ýörite spermisidler bilen işlenilýär. Olar dürli ölçegde, görnüşde we reňkde bolup bilýär. Prezerwatiwler, diňe bir islenilmedik göwrelilikden däl-de, jyns gatnaşygy arkaly geçýän kesellerden (merezýel, hlamidioz, trihomonioz, AIDS we başgalar) hem goraýandyr. Olary dürli ýaşda, dürli ýagdaýda ulanyp bolýandyr.
Latekse we olaryň işlenilen himiki serişdelerine allergiki täsiriň ýüze çykmagy, onuň ölçegi nädogry saýlananda, ýyrtylyp, tohum suwuklygyň jynshana düşmegi, prezerwatiwleriň esasy ýetmezçiligi bolup durýandyr.
Dogry ulanylanda, olaryň peýdalylygy 95-97%-e barabardyr.
Aýal kondomlary (prezerwatiwleri) hem sintetiki serişdelerden, lateksden taýynlanyp, dürli görnüşde (banan şekilli we başgalar) bolup bilýärler. Olar hem dürli pastalar, spermisidler bilen işlenip biler. Aýal prezerwatiwleri, jyns gatnaşygynyň öň ýanynda, jynshananyň oýtumyna salynýar. Olar ulanylanda hem allergiki täsirler ýüze çykyp biler.
Jynshana diafragmalar – sintetiki serişdeler we rezinden taýynlanýar. Jyns gatnaşygynyň öň ýanynda, jynshana 6-7 sm. aralyga salynýandyr. Olar jynshana diwarlaryna mäkäm degip, tohumlygyň ýatga düşmeginiň öňüni alýar. Gatnaşykdan 10-12 sagat soň, diafragmany jynshanadan çykaryp, sabyn bilen ýuwyp, gaýnan suwda çaýkalýandyr we arassa gaba çykarylyp goýulýandyr. Diafragmany ulanma ýörite taýynlygy talap etmeýär.
Ýatgynyň boýunjygyna geýdirilýän gapajyklar – aýala lukman tarapyndan ýörite saýlanylyp, ulanma düzgüni öwredilýändir. Ol spermatozoidleriň ýatga düşmeginiň öňüni alýar.
Jyns gatnaşygynyň öň ýanynda goýulyp, ondan 6 sagat geçenden soň aýyrmak bolýar. Ulanylandan soň, gapajyklar sabynly ýyly suw bilen ýuwulyp, arassa gapda saklanylýar. Aýal jyns agzalarynyň sowuklama kesellerinde, dogrumda ýatgynyň boýunjygynyň ýyrtylmagy yüze çykan yagdayynda, boýunjygyň gysga görnüşinde gapajyklary ulanmakdan saklanmalydyr.
Himiki serişdeler (spermisidler) – spermatozoidleri öldürme ýa-da olaryň öňe gidijilik hereketine zeper ýetirme häsiýete eýedir. Häzirki wagtda gel, pastalar, kremler, köpürjikleýän jynshana şemleri, gerdejikler, kollagen özeni (gubka) görnüşinde çykarylýandyr.
Gaýnan suw bilen öllenen pastalar, gerdejkler, kollagen gubkalar jynshana gatnaşygynyň 10 min. öňýanyndan, gury gerdejkler bolsa, 1 sagat öňýanyndan goýulmalydyr. Dogry ulanylanda, sper-misidler peýdalylygy bilen tapawutlanyp, belli derejede weneriki we wirusly kesellerden goraýandyr.
Spermisidler allergiki täsirlere getirip bilerler. Bu täsirler, esasan, spermisidler ýygy-ýygydan ulanylanda (günde birnäçe gezek) ýüze çykyp biler.
Kontrasepsiýanyň hirurgiki usuly.
Hirurgiki usul indi çaga dogurmagy meýil etmeýän aýallarda ulanylýar. Bu usul köp ýurtlarda iň ýaýran usullaryň biri bolup, ol uzaga gidýän, hemişelik netijäni berýändir.Usulyň esasy manysy, ýatgy turbajyklaryny daňmakdan ýa-da arasyny kesmekden ybaratdyr.
Bu çäreler ýerli ýa-da umumy agyrsyzlandyrma arkaly,laporotomiýa usuly bilen amala aşyrylýar. Aýalyň ýumurtgalyklarynyň işine täsir edenok. Bu usul köplenç kesar kesimi ýa-da dürli sebäplere görä edilen ginekologiki operasiýalar wagty (mioma düwünler, kistomalary aýyrmak) hem geçirilýär.
Erkeklerde hirurgiki kontrasepsiýa, tohum getiriji ýudajygyň kesilmegi bilen geçirilýär. Bu usul elýeterli, arzan bahadan, çalt amala aşyrylýan, ynamly bolup, häzirki wagtda giňden ýaýrandyr.
Kontrasepsiýanyň hirurgiki usulyny ulanmak işleýän aýal we erkek adam onuň hemişelik netijäni berýänliginden habardar bolmalydyr.
Ýatga salynýan serişdeler (ÝSS).
ÝSS (spirallar) adamlary we haýwanlary göwrelilikden goraýan usul höküminde gadymy wagtlardan bäri bellidir. Häzirki döwürde ÝSS-yň 100-den gowrak görnüşi bellidir. Öz düzüminde derman saklamaýan ýa-da peýdalylygy ýokarlandyrmak üçin derman ( metal-gyzyl, kümüş, mis we gormon-gestagen) saklaýan görnüşleri bardyr.
ÝSS-i saýlama we goýma lukman ýa-da ýörite öwredilen akuşer tarapyndan amala aşyrylmalydyr.
ÝSS goýulmazdan öň, aýal lukman tarapyndan seredilip, ýokançlyklara ganyň we jynshananyň çyrşagynyň barlagy geçirilmelidir.
ÝSS goýlanda aşakdaky düzgünleri berjaý etmelidir:
- bedende ýokançlyklaryň we göwreliligiň ýoklugyna göz ýetirmeli;
- spiraly dograndan 5-6 aý, abortdan hem 2-3 aý geçenden soň goýmalydyr;
- goýlan wagty arassaçylyk (aseptiki) düzgünleri berjaý etmelidir.
ÝSS-i ujyndaky sapajyklaryndan çekip, has gowusy aýbaşy wagty aýrylýandyr.
ÝSS-ni aşakdaky ýagdaýlarda ulanma gadagandyr:
- göwrelilik ýa-da oňa güman etmek;
- ýiti we dowamly geçýän jyns agzalaryň sowuklama keselleri;
- bedende täze howply döremeleriň emele gelmegi;
- ýatgydan disfunksional gan akma ýüze çykanda;
- jyns agzalaryň çiş keselleri;
- ýatgydan daşary göwrelilik sebäpli operasiýa geçiren aýallar.
Gormonal kontrasepsiýa.
Häzirki döwürde göwrelilikden goranmagyň iň ýaýran usulydyr. Birinji gormon kontrasepsiýasy 1959-njy ýylda amerkan fiziology G. Pinkus we akuşer ginekologlaryň gatnaşmagynda işlenilip çykaryldy. Ýarym asyrdan gowrak wagt içinde onlarça gormon serişdeleri alynsa-da, aýal gormonlaryň bedendäki fiziologiki üýtgeşmelerini gaýtalamaga kömek etjek serişdäni almak başardanok.
XX asyryň 90-njy ýyllarynda döredilen üç döwürli gormon serişdeleri şu talaplara bir az laýyk gelse-de, olaryň hem öz goşmaça ýaramaz täsirleri bardyr.
Gormon seişdeleriň içinde, estrogen-gestagen gormonlaryň utgaşmasyndan döredilen serişdeler giňden ulanylýandyr. (regiwedon, regulon, nowinet, tri-regol, triziston, trikwelar we başgalar)
Gormon serişdelerini dogurmaga ukyply ýaşdaky hemme aýallar kabul edip biler. Bu serişdeleri endokrin ulgamynyň işiniň doly ýola goýulmanlygy sebäpli, 18 ýaşa ýetmedik gyzlara kabul etmegi maslahat berip bolmaýar. Şonyň ýaly-da 35 ýaşdan uly aýallar üçin olaryň goşmaça ýaramaz täsirleri bolup biler.
Gormon serişdeleriň görnüşlerini, kabul etmek tertibini, uzaklygy, degişli barlagdan soň, ginekolog lukmany belläp, öz gözegçiligine alýandyr.
Utgaşdyrylan gormon serişdeleri aýbaşynyň 5-nji gününden, 21 günläp kabul edilýär. Onuň iň soňky gerdejigi indiki aýbaşa 2-3 gün galanda içilip tamamlanyandyr.
Barlaglaryň görkezişi ýaly, utgaşdyrylan gormon serişdeleri ýatgynyň ragynyň, ýumurtgalyklaryň kistoz üýtgemeginiň öňüni alýandyr. Bu gormon serişdeleriniň ýaramaz täsiriniň biri hem, bedeniň agramynyň artmagydyr. Ol progestinleriň täsiri netijesinde ýüze çykýar. Bu ýetmezçiligi gormon serişdesiniň hilini gowulandyrmak, fiziki maşklar, berhiz bilen aradan aýryp bolar.
Utgaşykly gormon serişdelerini aşakdaky ýagdaýlarda kabul etmek maslahat berilmeýär:
- ýürek-damar keselleri bolan aýallar.Ylaýta-da, gipertoniýa(gan basyşynyň galmagy), tromboflebit kesellerinden ejir çekýänler;
- bagryň, böwregiň işiniň ýetmezçilik ýagdaýynda;
- 35 ýaşdan uly aýallar we çilim çekýän aýallar;
- süýt mäziniň çiş keselleri;
- süýji keseli bolan aýallar.
Düzüminde diňe progestin bolan gormon serişdeleriniň hem käbir ýetmezçilikleri bardyr. Ýatgydan gan akmalara getirmek, olaryň ýaramaz täsirleriniň biri bolup durýar.
Estrogen serişdeleri ulanmak bolmaýan aýallara (35 ýaşdan uly, çilim çekýän aýallar) maslahat berip bolar. Kontrasepsiýa höküminde, häzirki wagtda progestinli gormon serişdeleri giňden ulanylýan däldir.
Düzüminde uzak wagtlyk täsirli progestin saklaýan kontraseptiw serişdeleriň sanjym görnüşi hem bardyr. Olar uzak wagt täsir edip, estrogenleri ulanmaga garşy görkezmeleri bolan aýallara maslahat berlip biler.
DMPA (depo-prowero)-150 mg. mukdarda myşsa içine goýberlip, peýdalylygy 3 aý saklanýandyr. NET-EN - bir sanjymda 200 mg. bolup, täsiri 2 aýyň dowamynda saklanýandyr. Täsiriniň uzaklygy sebäpli olary ulanmak amatlydyr. Aýbaşynyň kadasyz gelmegi ( gan akmalar, aýbaşynyň bozulmagy) we täsiri gutarandan soň, göwreli bolmak ukybynyň haýal dikelmegi (3-12 aý töweregi) onuň esasy ýetmezçiligi bolup durýandyr.
Klimaks döwründe, ýatgydan gan akmalarda bejergi geçirmek üçin ol serişdeleri ulanyp bolýar. Häzirki döwürde, deriniň aşagyna salynýan implantatlar hem giňden ulanylýar. Olara 5 ýylyň dowamynda göwreliligiň öňüni alýan norplant we 1,5 ýyl täsir edýän kapronor degişlidir.
Norplant 6 sany silindirli kapsulalardan ybarat bolup, troakoryň kömegi bilen, çep goşaryň iç ýüzüne, deriniň aşagyna goýulýandyr.
Norplant ýatgydan gan akmany azaldyp, aýbaşyny kesip bilýär. Estrogenli serişdeleri ulanmak bolmaýan aýallara maslahat berilýär. Norplant aýalyň islegi boýunça, islendik wagtda aýrylyp bilýandyr.
Kontrasepsiýa serişdesiniň görnüşini, her aýala lukman, onuň saglyk ýagdaýyny, islegini, endiklerini, maşgala ýagdaýyny göz öňüne tutup belleýändir.
- 22103 gezek okalan
-
Teswirler (20)
-


c: text/html

text:
Soňsuz talaňlardan,
deňsiz ejirden
Dargan bu ýurt eger karta geçirseň,
Ak çägede ýazlyp goýlan bagana,
Bir sugry bagana türkmeniň ýurdy.
Ony ajy derne eýläp saýrylaň
Geýäýse Angliýa,
Missis Angliýa
Hem owadan bordy,
Hem-de baý bordy...
Nobatguly Rejepow.
Iňlis içalysynyň hasabatyndan
Soňsuz talaňlardan,
-
Gurban93
2 months ago
- Iňlisler bizi basyp aljak boldular ýöne o niýetleri başabarmady. Iňlisler ýa-da ruslar bizi ahyrynda basyp almalydy meň pikirimçe ruslaryň basyp almagy bize bähbit boldy dogry ruslar bize köp ezýetler berdi ýöne biz öz taryhmyzy, milliligmizi, medeniýetimizi, sungatymyzy ýitirmän sakladyk.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Global Perspektiwa -28 15-nji Iýul: Ganhor Robotlaryň Synanşygy
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr. Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris…
Global Perspektiwa 28
Türkiýeden başga ýerde ýaşaýanlar gözegçilikden çykan robotlaryň, ýörite wirus bilen gözegçilik astyna alynan adamlaryň ýa-da özlerine özboluşly missiýa kesgitlän pespäl tarikatlaryň adamzat üçin emele getirýän howpy we oňa garşy dünýäni halas etmek üçin edilýän gahrymançylykly göreşe diňe kino-filmlerde tomaşa eden bolsalar gerek.
Türkiýe 2016-njy ýylyň 15-nji iýulynda tüýsm şeýle waka başdan geçirildi. Döwletiň içine siňen, adyna FETÖ diýilýän, kino-filmlerdäki ýaly adaty wagtlarda güler ýüzli görünýän, emma wirus ýa-da buýruk berilende wagşylaşýan pespäl dini ynançlara degişli adamlaryň harby agdarlyşyk synanşygyna sezewar boldy.
Şol gije nämeler bolupdy?
Türk ýaragly güýçleriniň başda durmagyň döwletiň esasy guramalaryna siňen FETÖ-niň agzalary ABŞ-da ýaşaýan azgyn dini liderleri Fetullah Gülenden alan buýruklaryna laýyklykda 2016-njy ýylyň 15-nji iýulynda harby agdarlyşyk etmäge synanşdylar. İçerdäki adamlarynyň goldaw bermeginde käbir döwlet ederalaryny ele geçirdiler. TRT, JNN Türk ýaly käbir radio we telewizion kanallaryny basyp aldylar. Uruş döwürlerinde-de bombalanmadyk Mejlisi bombaladylar. Saýlanan Prezidenti ele salmak üçin operasiýa guradylar. Ýüze çykan wakalara garşy Türkiýäniň çar tarapynda köçelere çykan millionlarça adamyň üssüne robotlaşdyran adamlary bilen od açdylar. Asuda ilatyň üssüne we jemgyýetçilik guramalara harby uçarlar bilen bomba ýagdyrdylar. Adamlar tanklaryň ýoluna böwet boldular. Netije: Birnäçe sagadyň dowamynda ýüzlerçe adam şehit boldy, müňlerçesi ýaralandy…
Bütin dünýä demokratiýa sapagy
Prezident R.T.Erdoganyň çagyryşyna laýyklykda türk milletiniň demokratiýasyny we geljegini halas etmek üçin eden göreşi kino-filmlerdäki ýaly gahrymançylyklydy. Bütin Türkiýeden millionlarça adam köçelere çykdy. Asuda ilat döwlet edaralaryny we harby edaralary gurşap aldy. FETÖ-çi esgerleriň od açmagyna garamazdan yza çekilmelidiler. Şol gije menem köçededim. Meniň hem ýakyndan ýanaýan adamlarym, dostlarym adamkärçiligiň mankurtlar, beňňiler, frankeştaýnlar ýa-da azgyn tarikat agzalary tarapyndan ýesir alynmazlygy üçin janlaryny gurban etdiler.
Türkiýede ozalam harby agdarlyşyklar bolupdy. Emma ilkinji gezek öz halkyna gönüden hüjüm eden, şeýle pajygaly agdarlyşyk synanşygyny başdan geçirdi. Dürli garaýyşlardaky millionlarça adam agdarlyşyk synanşygyna garşy birnäçe hepdäniň dowamynda köçelere çykdylar. Ýurduna, buýsanjyna, demokratiýasyna, adamkärçilige eýe çykdy. Millionlarça adam birnäçe hepdäniň dowamynda köçelere çykandygyna garamazdan ýekeje dartgynlyk, talaňçylyk, ogurlyk bolmady, hamala diýersiňiz garynjanyň göwnüne degilmedi. Türkiýede adaty halk, asuda ilat “iň wagşy agdarlyşyk synanşygynyň iň bir demokratik ýagdaýda nähili yza serpikdiriljekdigini” bütin dünýä iş ýüzünde görkezdi.
1990-njy ýyllarda Tiananmen meýdanynda buýsançly hytaýly ýaşlardan biri Hytaýda tankyň öňünde durupdy. Beýnileri gözegçilik astyna alynmandygy üçin hytaýly esgerler yza çekilipdi. Şol gahrymançylykly hereket bütin dünýäde seslenme döredipdi. Türkiýede bolsa azgyn dini ynançlary bilen adamkärçilikden daşlaşandyklary üçin FETÖ agzalary tanklaryň adamlaryň üssüne sürdüler. Bir adamyň däl, bütin milletiň gahrymanlarça göreşini bolsa dünýä mediasy tas görmediksiredi diýsek ýalňyşmarys. Halkara jemgyýetçiligi tarapyndan hem ýeterlik derejede goldanmadyk hem bolsa şol buýsanç, şol göreş şaýatlaryň ýadyndan asla çykmaz.
FETÖ näme?
FETÖ-niň nämedigine halkara jemgyýetçiligi gynansagam henize çenli ýeterlik düşünmedi. FETÖ-niň (Fetullahçy terror guramasy) agzalaryny, liderine hristosa meňzeş ynam bilen tabyn eden, öz azgyn dini ynançlaryna laýyk dünýä gurmagy maksat edinýän terror guramasy. Lideri saýlanan halas ediji hökmünde kabul edilýär. Oňa tabyn bolanlar hem özleriniň seçilip alynandyklaryny pikir edýärler. Şol çäkde bütin dünýäni “halas etjek” ynanja eýe. Şol maksat bilen bütin ýurtlarda, sebitlerde, şäherlerde, etrapçalarda ymamlary bar. Liderleri Fetullah Gülen bolsa diňe bir ýurdy däl, bütin dünýäni halas etjek “älemiň ymamy” hökmünde ykrar edilýär. FETÖ terror guramasy şol sebäpli global hereketdir.
FETÖ, agzalaryna şol kulta ynandyrmak üçin uzak we agyr tälim berýär. Şol tapgyrda agzalaryny jemgyýetden dolulygyna çetleşdirýär. Özbaşdak şertlerde, özbaşdak rituallar bilen dolulygyna özleriniň ynanýan we bilýän ynanç ulgamy we dünýä giňişligi emele getirilýär. Şol tapgyrda agzalary ýuwaşlyk bilen maşgala agzalaryndan, degişli bolan milletleriniň gymmatlyklaryndan we parahatçylyk hem-de asudalyk dini bolan yslamyň asyrlaryň dowamynda kämilleşen umumy analizlerinden çetleşdirilýär. 1970-nji ýyllarda başlan hereket taryha, däbe we medeni garaýyşa eýe bolmadyk köksiz hereket bolandygy üçin agzalary birnäçe wagtdan soň özleriniň bilýän we ynanýan azgyn ynanjyna eýe bolýar. Çagalary FETÖ-niň mekdeplerinde okan maşgalalar üns berip gören halatynda olaryň ýuwşlyk bilen özlerinden daşlaşandyklaryny görerler.
FETÖ-niň agzalary formatlanandan soň indi ýörite, gizlin we mukaddes missia eýe bolandyklaryny pikir edýän adamlara öwrülýärler. İndi olaryň iňňän “mukaddes” maksatlary bardyr. Şol maksatlara ýetmek üçin özlerine berilen ýönekeýje buýruk özleri asla paş etmezlik, ähli şertlerde özlerini gizlemekleridir. Özlerini gizlemek we maksatlaryna ýetmek üçin ähli ýol olar üçin legaldyr. Çünki ähli eden işlerini legallaşdyrjak, diňe özleriniň bilýän we ynanýan “mukaddes” maksatlary bardy. Şonuň üçin ähli ynançda ýaly görünip bilerler, islendik egin-eşigi geýinip bilerler, başga ideologik düşünjede ýaly görünip bilerler. Hezreti Möwlananyň “ýa bolşuň ýaly görnün, ýa-da görünşiň ýaly bol” diýlen pelsepesiniň tersine, asla boluşlary ýaly görünmeýärler. Niýetleri başga bolandygy üçin hem görünişleri ýaly bolmaýarlar.


text:
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH) / 07.10.2018 /
2018-nji ýylyň 1 — 5-nji oktýabry aralygynda Aşgabatda hanym Natalýa Tamirisanyň ýolbaşçylygyndaky Halkara pul gaznasynyň (HPG) işçi topary saparda boldy. Saparyň maksady ýurdumyzda makroykdysady we maliýe ýagdaýyna baha bermek, Türkmenistanyň ykdysady syýasat ulgamynda alyp barýan ileri tutýan ugurlaryny hem-de bu ugurdaky meýilleri ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy.
Nobatdaky saparyň çäklerinde iri maliýe düzüminiň wekilleri döwlet dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçy işgärleri, işewürler toparlarynyň, maliýe pudagynyň we diplomatik düzümleriň wekilleri bilen birnäçe duşuşyklary geçirdiler, şolaryň barşynda halkara bilermenler ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda geçirilýän durmuş-ykdysady özgertmeleriň esasy netijeleri bilen tanyşdyryldy. Ýurdumyzyň maliýe-ykdysady ýagdaýyna, pul-karz syýasatyna, milli maksatnamalaryň amala aşyrylmagyna seljerme berildi, şonuň netijesinde degişli netijeler çykaryldy we maslahatlar taýýarlanyldy, makroykdysady görkezijilere hem-de ýetilen sepgitlere ýokary baha berildi.
Sapar tamamlanandan soňra, hanym Tamirisa, umuman, Türkmenistanyň ykdysady görkezijileriniň durnuklydygyny aýan edýän beýannama bilen çykyş etdi. Şunda ykdysady ösüşiň düzüminde içerki isleg bilen eksportyň arasyndaky barabarlykda eksportyň paýynyň artandygy bellenilýär, munuň özi, esasan, daşyndan getirilýän harytlaryň möçberiniň azaldylmagyna gönükdirilen netijeli çäreler bilen düşündirilýär.
Şeýle hem HPG-niň metbugat habarynda dünýä bazarynda nebit önümlerine nyrhlaryň ýokarlanmagynyň ýurdumyzyň ykdysadyýetine we daşary söwda dolanyşygyna hem-de esasy maliýe meýilnamasynyň — Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilmegine oňyn täsirini ýetirýändigi bellenilýär. Bilermenleriň pikirine görä, geljekde tebigy gazyň, nebithimiýa önümleriniň beýleki görnüşleriniň eksport möçberleriniň artdyrylmagy ýurdumyzyň ykdysady ösüşine ýardam berer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň 25-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda belleýşi ýaly, nebitgaz pudagynyň ösdürilmegi Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň ykdysady ösüşiniň esasy ugurlarynyň biri boldy hem-de şeýle bolmagynda galýar, sebäbi uglewodorod serişdelerini öndürmek, gaýtadan işlemek we eksport etmek boýunça önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagy Türkmenistan üçin has ýokary girdejili hem-de geljegi uly ugurlar bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz täze önümçilikleriň döredilmegini energetika strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezdi, şolar eksport kuwwatlyklarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagyny, energiýa serişdelerini ibermegiň köpugurly ösen turba geçiriji ulgamyny kemala getirmäge kömek eder.
HPG-niň wekiliýetiniň ýolbaşçysynyň beýannamasynda ýurdumyzy ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmek üçin maslahatlar delillendirilýär, ol milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halk Maslahatynda kesgitlän maksatnamalaýyn wezipeleri bilen utgaşýar. Daşarky deňeçersizligi geljekde hem azaltmak, bäsdeşlige ukyplylygy ýokarlandyrmak hem-de durnukly, diwersifikasiýalaşdyrylan we ähli ugurlary öz içine alýan ösüşi üpjün etmek boýunça maksatlara ýetmek üçin çäreleri üýtgedip gurmagy dowam etmek zerurdyr. Şeýle hem düzümleri, bilimi we saglygy goraýşy ösdürmek ulgamynda ykdysady ösüşe ýardam berýän taslamalaryň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berilmelidir.
2019-njy ýyldan başlap, ilata mugt suw, gaz, elektrik energiýasyny, nahar duzuny bermegi bes etmek barada ýakynda kabul edilen çözgüt hem döwlet serişdeleriniň tygşytlanylmagyna ýardam berer hem-de energiýanyň we suw serişdeleriniň has rejeli ulanylmagyny höweslendirer diýip, HPG-niň bilermenleri hasap edýärler.
Bazar gatnaşyklaryna geçilmegini höweslendirýän döwlet kärhanalaryny üýtgedip guramak ýa-da hususylaşdyrmak boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan geçirilýän özgertmeleriň dowam etdirilmegi netijeliligiň we öndürijiligiň ýokarlandyrylmagyna hem-de şol bir wagtda döwlet maliýe serişdelerine düşýän agramy we daşary söwda dolanyşygynyň möçberine amatsyz täsiri azaltmaga mümkinçilik berer.
Işewürligi düzgünleşdirmegiň erkinleşdirilmegi, hemmeler üçin deň şertleriň bellenilmegi hem-de bazar gurallarynyň giňden peýdalanylmagy hususy bölegiň ösdürilmegini we täze iş orunlarynyň döredilmegini üpjün eder.
Hanym Natalýa Tamirisanyň beýannamasynda adam mümkinçilikleriniň kemala getirilmeginiň hem-de ýaşlara hususyýetçilikde talap edilýän hünär başarnyklarynyň öwredilmeginiň ykdysady ösüşiň orta möhletli ösüşini saklap galmaga mümkinçilik berjekdigi-de bellenilýär. Ykdysady hem-de maliýe statistika maglumatlarynyň hiliniň we elýeterliliginiň üpjün edilmegi bilen türkmen Lideri tarapyndan geçirilýän salgyt-býujet hem-de pul-karz syýasatynyň esaslarynyň döwrebaplaşdyrylmagy netijeli çözgütleri işläp taýýarlamaga we kabul etmäge, ynamy pugtalandyrmaga hem-de daşary ýurt maýalaryny çekmäge ýardam berer.
HPG-niň wekilleri tarapyndan metbugat habarynda bellenilen ähli ugurlar boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamanyň esasynda goýlan maksatlara ýetmegiň anyk çärelerini we gurallaryny kesgitländigini bellemek gerek. Hususan-da, şonda milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşi, bazar gatnaşyklaryna geçmegi, döwlete dahylsyz bölegiň ösdürilmegi, bilelikdäki kärhanalaryň we paýdarlar jemgyýetleriniň döredilmegi, gazna biržalarynyň hem-de gymmatly kagyzlar bazarynyň işini güýçlendirmek üçin ähli serişdeleriň we mümkinçilikleriň has doly herekete getirilmegi boýunça wezipeler beýan edildi.
Milli Liderimiz ýurdumyzy çalt depginde senagatlaşdyrmak, sanly ykdysadyýete geçmek hem-de maglumat jemgyýetini kemala getirmek, bazar ykdysadyýetini we telekeçiligi ösdürmek ugrunda işgärler mümkinçiliklerini pugtalandyrmak meselelerine aýratyn ünsi çekýär. Ygtybarly hem-de çalt özüni ödeýän maýa goýum çeşmesi hökmünde adam mümkinçiliklerini ösdürmäge goýberilýän serişdeler döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr. Şol sebäpli hem bilim we saglygy goraýyş ulgamyna maýa goýumlarynyň gönükdirilmegi döwlet syýasatynyň geljegi uly ugurlarynyň biri bolmagynda galýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynda ýurdumyzyň obasenagat toplumynda özgertmeleriň täze tapgyryna girişmek baradaky başlangyjy öňe sürdi. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady we eksport kuwwatyny artdyrmaga, ilatyň abadançylyk derejesini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer. Şeýle hem hususy telekeçileri oba hojalygynyň gaýtadan işleýän düzümlerini ösdürmäge, ýokary hilli azyk harytlaryny öndürmäge giňden çekmäge mümkinçilik berýän ýeňillikli karzlaşdyrmak ulgamy kämilleşdirilýär.
Tutuşlygyna 2019-njy ýyl üçin Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň taslamasynda pudaklaryň çalt depginler bilen ösdürilmeginiň hem-de ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagyň, giň gerimli we aýratyn möhüm ähmiýetli halkara hem-de sebit derejeli maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmagyň hasabyna ykdysady ösüşiň birsydyrgyn ýokary depginini saklap galmagyň esaslary goýlandyr.
Milli Liderimiziň durmuş syýasaty ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna hem-de adam mümkinçilikleriniň ösdürilmegi üçin şertleriň döredilmegine, bilim ulgamynda özgertmeleriň dowam etdirilmegine, ilatyň saglygyny goraýyş ulgamynyň ösdürilmegine, durmuş goraglylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilendir. Şeýlelikde, durmuş ulgamynyň maliýeleşdirilmeginiň möçberi 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň umumy çykdajy böleginiň 75 — 80 göterimini düzer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, diňe diwersifikasiýalaşdyrylan, innowasion tehnologiýalara esaslanýan ykdysadyýet durnukly we uzakmöhletleýin bolup biler. Şonuň üçin-de maýa goýumlarynyň ep-esli bölegi uglewodorod çig malynyň gaýtadan işlenilmegine, elektrik energetikasynyň, himiýa pudagynyň kuwwatlyklarynyň artdyrylmagyna, ulag-aragatnaşyk toplumynyň giňeldilmegine gönükdiriler.
HPG tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň ösüşine baha bermek we çaklamak boýunça çäreleriň yzygiderli geçirilmegi döwlet Baştutanymyzyň oýlanyşykly hem-de öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Türkmenistanyň okgunly durmuş-ykdysady ösüşini ynamly dowam etdirýändigini, giň gerimli taslamalary yzygiderli durmuşa geçirýändigini hem-de täze belentliklere çykýandygyny tassyklaýar. Köpugurly hem-de köp derejeli özgertmeler netijesinde, ýurdumyzda içerki bähbidi hem-de dünýä bileleşiginiň goşulyşmak işlerindäki meýilleri nazara alnyp, bazar ykdysadyýetiniň milli nusgasy döredilýär we kämilleşdirilýär.
Halkara pul gaznasy ykdysady özgertmeleri geçirmekde Türkmenistanyň hyzmatdaşy bolmak bilen, ýurdumyzyň Hökümeti tarapyndan makroykdysady ähmiýetli özgertmeleri durmuşa geçirmekde tehniki kömek we goldaw berýär. HPG bilen Türkmenistanyň arasynda geljekki geňeşmeler 2019-njy ýylyň mart aýynda bellenildi.


text:
«Türkmenistanyň Merkezi banky hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanda milli pul bolup manat durýar, bir manat 100 teňňä deňdir. Manat resmi pul hökmünde 1993-nji ýylyň noýabryndan başlap, Türkmenistanyň çäginde dolanyşyga goýberildi.
Manat Türkmenistanyň çäginde ýeke-täk kanuny töleg serişdesi bolup durýar. Türkmenistanyň çäginde beýleki döwletleriň pullaryny peýdalanmak Türkmenistanyň degişli kanunçylyk namalary we Türkmenistanyň Merkezi bankynyň kadalaýyn namalary bilen kadalaşdyrylýar. Türkmenistanyň banklary, şeýle hem beýleki hojalygy ýöredijiler Türkmenistanyň çäginde Türkmenistanyň kagyz pullaryny we teňňelerini çäklendirmezden kabul etmäge borçludyrlar.
Türkmenistanda töleg serişdesi bolup durýan kagyz pullaryň we teňňeleriň bahasyny, agramyny, şekilini we beýleki häsiýetlerini Türkmenistanyň Merkezi banky kesgitleýär.
Türkmenistanyň Merkezi banky kagyz pullaryň çap edilmegini (teňňeleriň zikgelenmegini), dolanyşyga goýberilmedik kagyz pullaryň (teňňeleriň) saklanylmagyny we daşalmagyny üpjün edýär.
Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň çäginde dolanyşykda bar bolan kagyz pullary (teňňeleri) olaryň ýerine başga kagyz pullary (teňňeleri) çykaryp, olary dolanyşykdan aýryp biler.
Türkmen manadyny beýleki pul birliklerine çalyşmak Türkmenistanyň kanunlary bilen kadalaşdyrylýar.
Türkmen manadyny beýleki daşary ýurt pullaryna çalyşmagyň şertleri we tertibi Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan kesgitlenilýär.
Copyright © 2008-2018
Türkmenistanyň Merkezi banky
Salgymyz: 744000, Türkmenistan, Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 36
Telefon: +99312 381027 Faks: +99312 920812


text:
Türkmenistanyň Prezidenti paýtagtymyzyň demirgazyk böleginde ýerleşýän awtomobil sporty merkezine bardy. Bu ýerde döwlet Baştutany häzirki zaman ýaryş awtoulaglaryny synlady.
Döwlet Baştutany awtodromda täze gelip gowşan ýaryş awtoulaglarynyň birini sürüp, onuň hereketlendirijisiniň kuwwatyny, hereket çeýeligini, tizligi artdyrmak mümkinçiliklerini, çalt saklanmak, sürüji üçin amatlylyk şertlerini synagdan geçirdi. Ol sport awtoulagynda Türkmenistanyň Awtomobil sporty merkezinde birnäçe öwrüm etdi. Bu ýerde bolmagynda çäginde türkmen döwletiniň Baştutany 2018-nji ýylda Gadymy Amuldan Hazar deňzine çenli halkara awtoralli ýaryşyny geçirmegiň mümkinçiliklerini öwrenmegi degişli ýolbaşçylardan talap etdi. Bu ralli "Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi" diýlip atlandyrylan ýyla aýratyn öwüşgin berer.


text:
Türkmenistanyň DIM-de ÝUNESKO-nyň Klaster edarasynyň direktory bilen duşuşyk
Duşuşygyň soňunda türkmen tarapy hanym Ester Kuiş-Laroşa Türkmenistan bilen UNESCO-nyň arasyndaky gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürkmekde goşan goşandy üçin özüniň minnetdarlygyny bildirdi
2018-nji ýylyň 7-nji awgustynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde özüniň Türkmenistandaky diplomatik işini tamamlaýan, ÝUNESKO-nyň Tähran şäherindäki klaster edarasynyň direktory hanym Ester Kuiş-Laroş bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň başynda abraýly halkara guramasynyň wekili türkmen tarapyna şu ýyllaryň dowamynda wezipesini ýerine ýetirmekde eden ýardamlary üçin tüýs ýürekden minnetdarlygyny bildirdi.
Gepleşikleriň dowamynda taraplar hyzmatdaşlagyň ileri tutulýan ugurlary hakynda pikirileri alyşdylar, olaryň hatarynda ylym-bilim we medeniýet ulgamlaryny, dünýä siwilizasiýasynyň ösüşine saldamly goşant goşandygyna şaýatlyk edýän türkmen halkynyň taryhy-arhitektura ýadygärliklerini gorap saklamak ulgamynda özara hereket etmekligi belläp geçdiler. Şeýle hem, häzirki wagtda Türkmenistanyň diňe bir taryhy-medeni gymmatlyklaryny däl-de, eýsem gaýtalanmajak tebigy ýadygärliklerini ÝUNESKO-nyň bütindünýä sanawyna girizmek boýunça işjeň hereketleri dowam edýändigi hem bellenilip geçildi. Şunuň bilen baglylykda, taraplar üstümizdäki ýylyň noýabrynda Aşgabatda geçirilmegi meýilleşdirilýän UNESCO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna «Ýüpek ýoly» atly nominasiýasy boýunça Utgaşdyryjy komitetiniň nobatdaky mejlisine taýýarlyk görmek we geçirmek bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar.
Duşuşygyň soňunda türkmen tarapy hanym Ester Kuiş-Laroşa Türkmenistan bilen UNESCO-nyň arasyndaky gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürkmekde goşan goşandy üçin özüniň minnetdarlygyny bildirip, mundan beýläk hem işinde üstünlikleri arzuw etdi. (Türkmenistsn DIM)


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
SPORT—SAGLYGYŇ
GIREWI
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly
Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ýurdumyzda sagdyn durmuş
ýörelgesini wagyz etmekde, sporty ösdürmekde uly işler amala aşyrylýar. Sport
we sagdyn durmuş ýörelgesi biri-biri bilen baglydyr. Oňa “Sagdyn bedende—sagdyn ruh” diýen
jümleler hem şaýatlyk edýär. Sagdyn durmuş ýörelgesi esasy üç sany wajyp düzgüni
özünde jemleýär. Olar ýaramaz endiklerden ýüz öwürmek, dogry iýmitlenmek we sport
bilen yzygiderli meşgullanmakdyr. Raýatlarymyzyň sagdynlygy, türgenleriň
halkara ýaryşlarynda baýrakly orunlary almagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Bizem
sport bilen meşgullanmagyň
birnäçe sebäplerini size ýetirmegi
makul bildik.
1. Saglyk. Sport bilen yzygiderli meşgullanmak
– sagdyn we bagtly durmuşyň girewidir. Saglyk adamyň iň uly baýlygydyr. Bagtly
we üstünlikli durmuşa diňe saglyk bilen ýetip bolýar.
2. Özüňe bolan ynam. Sport bilen meşgullanyp başlaýan adamyň özüne bolan
ynamy artýar. Bu bolsa saglyga zyýanly endiklerden gaça durmaga ýardam berýär.
3. Özüne çekijilik. Sport bilen meşgullanýan bedeni berk adamyň özüne
çekijiligi güýçli bolýar.
4. Sagdyn ruh. Sport bilen meşgullanýan adamda
özüne bolan buýsanç duýgulary
döreýär, şähdi açylýar.
5. Gözellik. Sport bilen meşgullanýan adamyň bedeninde artykmaç
ýaglar bolmaýar. Munuň özi adamyň
gözelligine oňyn täsir edýär.
6. Içki güýç (energiýa). Sport bilen yzygiderli meşgulanýan adamlaryň içki güýji
köpelýär. Onuň kömegi bilen durmuşda üstünlige ýetip bilýär. Sport bilen meşgullanmak
çydamlylygy artdyrýar.
7. Aň derejesi güýçlenýär. Adamlaryň geçiren
barlaglaryna görä, sport bilen
yzygiderli meşgullanýan adamyň
aň derejesi we ýatkeşligi birnäçe esse
güýçlenýär.
8. Erjellik. Sport bilen meşgullanmak bilen durmuşda täze belentliklere çykmak mümkin. Öz arzuwyňa ýetmek üçin erjel bolmak gerek.
Sport hem erjel bolmaga ýardam berýär.
9. Sylag-hormat. Başga adamlaryň seni sylamagy üçin, ilki bilen, özüni
sylamaly. Öz saglygyňa seretmeli, sport bilen
meşgullanmaly.
10. Bagtyýarlyk. Sport bilen meşgullanýan
adamlaryň bedenine bagtyýarlyk we
şatlyk garmonlary peýda bolýar. Bu duýgular adama durmuşdaky islendik arzuwyna
ýetmäge ýardam berýär. Işde, durmuşda üstünlige ýetmäge uly
goşant goşýar.


text:
Türkiýäniň Prezidenti Kuweýde bardy
Prezident R.T. Erdogan Kuweýdiň Emiri Şeýh Sabah El-Ahmed El-Jabir Es-Sabah El Sabahyň çakylygyna laýyklykda Kuweýde bardy
Erdogan düýn gije Kuweýtde ýurdyň Wise-premýeri we Daşary işler ministri El Halid El Sabah tarapyndan garşylandy.
Erdogan şu gün ilki bilen ýurdyň Milli mejlisiniň başlygy Merzuk El-Ghanimi we Premýer ministr Şeýh Jabir El-Mübarek El-Hamad Es-Sabahy aýry-aýry kabul etdi.
Beýan köşgünde bolan kabul edilşikler metbugata ýapyk häsýetde geçdi.
Ondan soň Prezident Erdogan Beýan köşgünde Kuweýdiň Emiri Şeyh Es-Sabah tarapyndan resmi dabara bilen garşylandy.
Garşylama dabarasyndan soň Prezident Erdogan we Şeýh Sabah toparara we ikiçäk duşuşyklar geçirmäge geçdiler.
Duşuşyklardan soň gepleşikleri netijeli tamamlanan şertnamalara gol çekmek dabarasy bolar.
Prezident Erdogan Kuweýtden soň Katara geçer.
Türkiýäniň Prezidenti Erdoganyň Kuweýt saparyna Baş ştabyň başlygy Hulusi Akar, Adalat ministri Abdulhamit Gül, Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly, Ykdysadyýet ministri Nihat Zeýbekji, Energetika we tebigy serişdeler ministri Berat Albaýrak, Ýaşlar we sport ministr Osman Aşkyn Bak, Azyk, oba-hojalyk we maldarçylyk ministri Ahmet Eşref Fakybaba, Medeniýet we syýahatçylyk ministri Numan Kurtulmuş, Tokaýçylyk we suw hojalyk ministri Weýsel Eroglu, Transport, deňizçilik we aragatnaşyk ministri Ahmet Arslan, Milli howpsyzlyk gullugynyň başlygy Hakan Fidan we Prezidentiň metbugat sekretary Ibrahim Kalyn dagylar ýoldaşlyk edýär.


text: Döwrümizde Walentina ýada Söýgüliler güni hökmünde esasan hususy sowgatlyk dükanlary tarapyndan aşyry derejede mahabatlandyrylan bu toslama gün aslynda biz Musulman we Türkmen jemgyýeti üçin adaty günlerden biridir. 14-nji fewral ýüzlerçe ýyl mundan öň zyna eden iki ýaş ýetginjege ýardam etmekde aýyplanyp öldürilen sözde keramatly Hristiýan Katolik mezhepi ruhanysy Walentinanyň öldürilen günüdir. Bu güniň ne yşg ne de söýgi bilen bir baglanşygy ýokdur. Söýgi mukaddesdir. Söýginiň belli bir güni ýada sagady ýokdur. Janlylar dünýäsinde howa ýaly zerurlykdyr we her dürli ýaman niýetden uzakdyr.


text:
Ylym – nurana geljege ak ýol
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi Ylymlar güni mynasybetli «Ylym – nurana geljege ak ýol» atly sergisiniň açylyşyna ony synlamak isleýänleriň hemmesini 2018-nji ýylyň 11-nji iýunynda sagat 15:00-da çagyrýar.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow
Türkmenistanda ylym jemgyýetimiziň düýpli täzelenişiniň esasyny düzmelidir, halkymyzyň bähbitlerine gulluk etmelidir. Bu wezipe ylmyň belent borjy we baş maksady bolmalydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ylmy milli aýratynlyklary hem-de dünýä ylmynyň ösüş aýratynlyklaryny göz öňünde tutýar. Bu bolsa öz gezeginde, ýaşlara, okuwçylara berilýän bilimleri dünýä ülňüleri bilen baglanyşykly ösdürmegiň, ylmyň gazananlaryny durmuşa ornaşdyrmagyň möhüm meselelerdigini görkezýär. Hemme taraplaýyn ösen şahsyýeti kemala getirmekde, edebiýatyň, ylmyň tutýan ornuna aýratyn uly ähmiýet berýär. Milli Liderimiz ýaş nesillerimiziň çuňňur ylymly-bilimli onda-da dünýä derejeli ylmyň hem ylmy dünýägaraýşyň eýesi bolmagy üçin giň mümkinçilikleri döredýär. Gahryman Arkadagymyz “Türkmenistan - Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly ylmy-filosofik kitabynda eziz Diýarymyzyň çäginden geçen Beýik Ýüpek ýolunyň döwletara gatnaşyklarynda syýasy, ykdysady, medeni ugurlar bilen bir hatarda ylym boýunça hyzmatdaşlygyň ösmeginde möhüm ornunyň bolandygyny belleýär.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abiwerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumyadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime uly sarpa hem gadyr goýan, dünýäde ylymda öçmejek şan-şöhrat gazanan halkdyr. Ýurdumyzda ylma döwlet tarapyndan berilýän goldaw ýylsaýyn artýar.
Ýurdumyzda ylmyň dünýä derejesinde laýyk getirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär, ylym-bilim maksatly gurulýan binalar giň gerimler bilen ýaýbaňlandyrylýar. Bilim edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýady düýpli döwrebaplaşdyrylýar. Ylym-bilim syýasatynyň barha rowaçlanýan häzirki döwründe ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary-da ýaşlara bilim bermekde täze usullardan netijeli peýdalanýarlar. Bu işde häzirki zamanyň täze tehnologiýalaryndan talabalaýyk peýdalanylyp, döwrebap okuw enjamlary bilen enjamlaşdyrylan binalarda kämil derejeli hünärmenleri taýýarlamak babatda giň mümkinçilikler döredilýär.
Türkmenistan döwletimizde giňden bellenip geçilýän ylymlar gününe bagyşlanylyp Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde «Ylym – nurana geljege ak ýol» atly sergi gurnaldy. Sergide hormatly Prezidentimiziň ylmy kitaplary hem-de ylmyň dürli pudaklaryna degişli beýleki kitaplar sergilendi. Ylym-bilim bilen baglanyşykly zergärçilik eserleri, dürli döwürlerde ylym ulgamynyň ösüşine goşant goşan alymlaryň fotosuratlary ýerleşdirildi, şonuň ýaly-da, arheologiýa, etnografiýa, tebigat ylymlary bilen baglanyşykly muzeý gymmatlyklaryna giň orun berildi.
Sergi bilen tanşan adamlar Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda ylym pudagynda gazanylýan üstünlikler barada giňişleýin düşünje alyp bilerler.


text:
Ishki ister mınıstriniń IGISh jaıyndaǵy pesasy sahnalandy
Tájikstannyń Ishki ister mınıstri Ramazon Rahımzodanyń «Dılı modar» (Ana júregi) dep atalatyn pesasy jaqynda jurtshylyqqa jol tartpaq. Týǵan-týysynan bezinip, Sırııaǵa attanbaq bolǵan tájik jigitiniń ómiri jaıly baıandaıtyn spektakldiń tusaýkeseri 13-tamyz kúni bolmaq.
Jas jigittiń anasy ulyn izdep sońynan Sırııaǵa da barady. Alaıda, anasy adasqan ulyn tapqanymen, óz perzentiniń qolynan ajal qushady. Kózge jas úıirip, kóńildi syzdatqan spektakl sońy adasqan uldyń ókinishimen aıaqtalady.


text:
Ýurdyň öz içindäki syýahatlar hem artýar...
Şu ýyl ýurdyň öz içindäki syýahatlarda hem artyş bar
Türkiýäniň Hasabat guramasy aprel-iýun aýlary aralygyndaky syýahatçylyk hasabatynyň jemlerini beýan etdi.
Şoňa laýyklykda şol döwürde ýurdyň öz içinde syýahat edenleriň sany 2016-nji ýylyň şol döwrüne garanyňda 46,7 göterim artdy.
Her 5 syýahadyň 1-i syýahatçylyk maksatly.
Şu ýylyň 2-nji çärýeginde Türkiýeden 17 million 731 müň adam syýahat etdi.
Syýahatlaryň 69 göterimi ýagny 2/3-si dogan-garyndaşlara edilen syýahatlardan ybarat.
Gezelenç we dynç alyş syýahatyň derejesi 19 göterim.
Ýolagçylyklaryň 5,5 göterimi saglyk sebäpli edildi.
Şol döwürde syýahat eden adamlaryň sowan pullarynyň mukdary 2016-njy ýyla garanyňda 53 göterim artdy.
Her bir syýahada ortaça 388 lira, jemi bolsa 7 milliard lira golaý pul sowuldy.


text:
Hudaý şeýle diýdi: “Seniň Menden başga hudaýlaryň bolmasyn.
8Özüň üçin ýokarda – gökde, aşakda – ýerde ýa-da ýerden aşakdaky suwlarda ýaşaýan zatlaryň hiç birine meňzeş şekilde but ýasama.
Sen olara sygynyp gulluk etme, çünki Men Hudaýyň Reb –
gabanjaň Hudaýdyryn. Meni ýigrenýän atalaryň etmişiniň jezasyny olaryň
çagalarynyň üçünji we dördünji arkasyna çenli çekdirerin.10Emma kim Meni söýüp, buýruklarymy ýerine ýetirse, onuň müňlerçe nesline tükeniksiz söýgimi görkezerin.
11Hudaýyň Rebbiň adyny ýerliksiz agzama, çünki Reb Öz adyny ýerliksiz agzan adamy jezasyz goýmaz.
12Hudaýyň Rebbiň buýruşy ýaly, Sabat gününi ýerine ýetirip, ony mukaddes sakla.13Alty günde ähli işleriňi edersiň.14Emma
ýedinji gün Hudaýyň Rebbe bagyşlanan dynç günüdir. Bu gün seniň özüňem
hiç iş etme, ogul-gyzyň, gul-gyrnagyň, öküziň ýa-da eşegiň, tutuş
mal-garaň, galaňyzda ýaşaýan gelmişek – hijisi bir iş hem etmesin.
Şonda siziň gul-gyrnagyňyz hem özüňiz ýaly dynç alyp biler.15Müsür
ýurdunda özüňiň hem gul bolandygyňy ýadyňa sal. Hudaýyň Reb Özüniň
güýç-gudraty bilen seni ol ýerden çykaryp getirdi. Şonuň üçin hem
Hudaýyň Reb saňa Sabat gününi dynç güni hökmünde saklamagyňy buýurdy.
16Hudaýyň
Rebbiň buýruşy ýaly, ata-eneňe hormat goý, şonda Hudaýyň Rebbiň saňa
berjek ýerinde ömrüň uzak bolup, gowy günler görersiň.
17Adam öldürme.
18Zyna etme.
19Ogurlyk etme.
20Biriniň garşysyna galp şaýatlyk etme.
21Başga
kişiniň aýalyna göz dikme. Başga biriniň öýüne, ýerine, gul-gyrnagyna
ýa öküzine, eşegine, oňa degişli zatlaryň hiç birine göz gyzdyrma“.
Sen bularyň ählisini berjaý etdiňmi? Mukaddes we adalatly bolan Hudaýyň öňünde bular esasynda jogap berip biljekmi? Bular esasynda sen jennete gidersiňmi ýada dowzaha?


text:
Ogulsenem Täňňyýewa-On ýedimiň bahary
Şäherdedoglup,şäherdeönüp-ösenGeldimyratdokuzynjy klasa oba mekdebinde başlamaly boldy. Her ýyl tomus kanikulynda obada — Sabyr mamanyňkyda bolýan-da bolsa, bütin ýyllap oba mekdebinde okamaly boljagy Geldimyrady darykdyrman durmady. «Nätanyş mugallymlar, nätanyş oglan-gyzlar...» diýip, ol birsyhly içini gepledýärdi. Ýöne ýetginjek içki howsalasyny daşyna çykaranokdy. Ejesidir kakasyna duýduranokdy. Şonsuz hem ejesi oglunyň özünden aýrylyp, oba ugramaly bolýanyna gynanmak gynanýardy.
— Oglum, oba gidýäniňe gynanjak bolsaň, dogryňy aýt. Onda gitme-de. Eneň ýagdaýyna-da çäre tapylar. Oňa göz-gulak bolmagy şol ýerden birine tabşyraýarys — diýip, ejesi eýýäm Geldimyradyň oba gitmegi hakdaky mesele ýüze çykaly bäri ogluna telim sapar ýüzlenipdi. — Närazy bolup gitme.
— Meniň üçin gaýtam obada okamak gyzykly — diýip, Geldimyrat özüni hernäçe alada basýanam bolsa, ejesinden syryny gizläp, mert durdy. Şeýtmek gerekdi hem. Geldimyradyň ejesi-de, kakasy-da şähere gerekli wraçlaryň biridi. Üstesine-de, olar öz işleri boýunça alymlyk derejesini-de alypdylar. Indem alymlygyň has ýokary derejesini almagyň üstünde işleýärdiler. Bu ýerde olaryň ylmy işlerine degişli apparaturalar, gözegçiliklerindäki bir topar näsaglar bardy. Olar adama jebir berýän iň ýowuz derdi dep etmegiň usulyny tapmak üçin nijeme ýyllar bäri gijelerini gündiz edip, ylmy iş alyp barýardylar. Indem garry eneleri sebäpli ýaňy bir gutaryp barýan ylmy işlerini ýarpy ýolda zyňyp gitmek bähbit däldi. Ýogsa, etjegiň doktorçylyk bolsa, obada-da tapyljakdy. Geldimyradyň ejesidir kakasynyň alyp barýan ylmy işini welin, diňe paýtagtyň ýokary derejedäki tehnikasy bolan ylmy edaralarynda ýöretmelidi. Bu zatlary Geldimyrada kakasy düşündiripdi.


text:
Žurnalist Arkadiý Babçenkonyň janyna kast edişlik insinirowka boldy, ýagny sahnalaşdyryldy. Ol öz janyna kast edişlik boýunça geçirilen metbugat-konferensiýasyna bardy.
"Maňa mälim bolşuna görä, bu operasiýa iki aýlap taýýarlandy. Bu ýörite operasiýa şonuň netijesidir" diýip, Babçenko aýtdy we şeýle diýdi: "Meni diri alyp galdyňyz, ýene bir gezek minnetdar, emma has uly göwrümli terraktlaryň öňi alyndy".
Babçenkonyň metbugat-konferensiýasynda aýtmagyna görä, ol özüni öldürmek boýunça planlar barada Ukrainanyň milli howpsuzlyk gullugyndan (SBU) bir aý mundan öň bilip galypdyr. Oňa öz pasportyndaky suraty öz içine alýan dokumentleri getirip beripdirler. Şeýlelikde, Babçenko zakazçylaryň ýörite gulluklaryň gatnaşmagynda informasiýa eýe bolandygy barada netijä gelipdir.
Onuň operasiýa gatnaşyp-gatnaşmazlyk üçin saýlamaga mümkinçiligi bolmandyr.
"Men öz işimi ýerine ýetirdim. Men entek diri" diýip, Babçenko aýtdy.
2016-njy ýylda Ukrainanyň polisiýasy odessaly aklawçy Aleksandr Pogorelynyň janyna kast etmäge synanyşygy derňemek üçin insinirowka sahnalaşdyrma çäresini ulanypdy. Polisiýa onuň öldürlendigini habar berensoň güman edilýän ýerine ýetirijileri we araçyny ele salypdy.
Emma günüň ertesi aklawçynyň diridigini, onuň ölümi baradaky habaryň ýaýradylmagynyň Ukrainanyň milli polisiýasynyň başlygy Hatiýa Dekanoidzeniň şahsy gözegçiligindäki operasiýanyň bir bölegi bolandygyny mälim edipdi.
Deslapky maglumatlara görä, aklawçynyň öldürilmegini buýuran adamyň Odessa regionynyň kanun goraýjy organlarynda tanyşlary bolupdyr, şonuň üçin polisiýa onuň ölümini sahnalaşdyrmak usulyny ulanmaly bolupdyr.


text:
Ahal welaýatynyň Änew şäherçesinden 23 kilometr ýokarda, dag içinde ýerleşýän ozalky Kalinin, häzirki ady Bagabat şäherçesiniň hem-de Ahal welaýatynyň Akbugdaý etrabynyň Manyş obasynyň ilatynyň ýaşap oturan jaýlarynyň häkimiýetler tarapyndan ýumrulmagyna garaşylýar.
Читайте также на русском
Serhetýaka hasaplanýan harby bölüme hem-de onda ýaşaýan harby işgärlere degişli ýaşaýyş jaýlaryndan başga-da mekdep, medpunkt ýerleşýän Manyş obasynda 80-den gowrak hojalyk jaýlarynyň bardygyny öz adynyň efirde tutulmazlygyny soran bu obanyň ýaşaýjysy aýdýar.
Onuň sözüne görä, häkimiýetler göçüp barmaga hiç bir ýaşaýyş jaýyny ýa kompensasiýa teklip etmezden, ilatyň jaýlaryny ýumurmak barada duýduryş hatlaryny paýlapdyrlar. Häkimiýetleriň bu karary bilen ylalaşmadyk ýaşaýjylar häzirlikçe duýduryş hatlaryny alandyklary barada hata gol goýmakdan boýun towlapdyrlar.
Emma duýduryş hatyna gol goýanyňda-goýmanyňda häkimiýetleriň agyr tehnikalary äkelip, ilatyň jaýlaryny ýumrup başlaýan faktlarynyň ýüz berýänligi sebäpli, bu obanyň ýaşaýjylary uly alada galýandyklaryny aýdýarlar.
Bir ýaşaýjy özleriniň 1955-nji ýylda şu ýere göçüp gelendiklerini, şondan bäri hem ýarym asyr gowrak wagt bäri bu ýerde ýaşap, mal-gara, ekin bilen güzeran aýlap oturandyklaryny, SSSR döwründe Ahal welaýatynyň “Sowet Türkmenistany”, Garaşsyzlyk ýyllary bolsa Myratberdi Sopyýew adyndaky daýhan birleşigine degişli bolan bu obanyň ýaşaýjylarynyň daýhan birleşiginiň başlyklarynyň rugsat bermegi bilen tipli ýaşaýyş jaýlaryny gurunandygyny, emma bu gün ol jaýlary häkimiýetleriň ilatyň bikanun guran jaýlary hasaplaýandyklaryny hem sözüne goşýar.
“Işsizlik sebäpli ilat mal-gara bilen, kärende ýerlerinde üzüm ýetişdirip, şonuň bilen güzeran aýlap otyrdylar. Indi jaýlarymyzy ýumrup, bizi hem jaýsyz, hem eklençsiz goýmaga synanyşyk edilýär” diýip, manyşly ýaşaýjy aýdýar.
160 öýli ýaşaýjysy bolan ozalky Kalinin, häzirki Bagabat şäherçesiniň ýaşaýjylarynyň hem ýagdaýynyň Manyş obasynyň ýaşaýjylarynyňky bilen deň hatardadygyny ýaşaýjylar aýdýarlar. Ol ýerde Soýuz döwründe gurlan inçekesellileri bejerýän sanatoriýanyň ýumrulandygyny, onuň ornuna 250 orunlyk täze şypahananyň gurulmagynyň göz öňünde tutulýandygyny şäherçäniň bir ýaşaýjysy aýdýar.
Emma Bagabatda bar bolan 20-nji orta mekdebiňem, Manyş obasynda bar bolan 3-nji orta mekdebiňem işgärlerine 2 aýlyk posobiýe tölenjekdigi aýdylyp, olaryň özleriniň iş üpjünçiligi barada alada etmeli boljakdyklaryny hem häkimiýetler işgärlere duýdurypdyrlar.
“1-nji maýa çenli jaýlaryňyzy ýumuryň, nirä gitseňiz şoňa gidiň” diýip, ýaşaýjylara görkezme berlendigini, ol ýerde öňden ýaşap oturan obasyndan, ýaşaýyş jaýlaryndan mahrum edilmekleriniň sebäplerine bolsa ilatyň asla düşünip bilmeýändiklerini ýaşaýjylar aýdýarlar.
“Bu nähili hökümet boldy, häkimiýetleriň ilata kast etmekleriniň soňy gelmeýär. Ilat nirede ýaşamaly, nädip güzeran aýlamaly, ol barada alada edýän adam ýok. Diňe garyp ilaty ozalkysyndan hem garyp düşürip, ilaty tozdurmagyň aladasy edilýär. Ilatyň gargyşy, gözýaşy üçin, bir gün jogap bermeli boljakdyklary häzirki häkimiýetleriň asla ýatlaryna düşenok” diýip, ýaşaýjylar zeýrenýärler.
Ýatladyp geçsek, Aşgabadyň gaýrasyndaky ‘Çoganly daçalary’ diýilýän daçalaryň 2013-nji ýylyň güýzünde ýumrulmagy bilen ol daçalarda ýaşan üç müňe golaý hojalyga hem häkimiýetler tarapyndan hiç bir ýaşaýyş jaýlary berilmändi, kompensasiýalar tölenmändi.


text:
Merkezi Aziýa ýurtlaryndaky korrupsiýa garşy göreş kampaniýalaryny we olar boýunça alnyp barylýan derňewleri synlamak gaty gyzykly.
Aslyýetinde, ol kampaniýalar örän seýrek ýagdaýda korrpusiýany aradan aýyrmaga çalyşýar.
Merkezi Aziýada korrupsiýa örän uly problema bolup, ol ýerde häkimiýetler ýygy-ýygydan korrupsiýa garşy täze-täze göreşleri yglan edip durýarlar.
Öz ýurtlaryndaky korrupsiýanyň esasy özeni barada sorasaň gazak, gyrgyz, täjik, türkmen we özbek raýatlary (assyrynlykda) öz hökümetlerine barmak çommaldarlar.
Hökümetiň agzalarynyň her niçigem bolsa ählisiniň korrupsiýa baş goşýandygy baradaky pikir Merkezi Aziýada giňden ýaýran.
Eger-de bu dogry bolsa, beýle diýildigi hökümetiň islendik agzasynyň haçan-da bolsa bir wagt korrupsiýa baş goşup bilýändigini alamatlandyrýar. Bu ýagdaý syýasy ýaranlyklaryň ähmiýetini has-da artdyryp, öz içinde elitanyň arasynda birek-birege garşy “düýpli göreşe” sebäp bolýar.
Bu ýagdaý näme üçin resmileriň we beýleki täsirli şahsyýetleriň korrupsiýa aýyplamalary esasynda saklanýandygy, tussag edilýändigi ýa-da türmä basylýandyklary dogrusynda soraglaryň döremegine getirýär.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow öz ýurdunda soňky gezek korrupsiýa garşy göreşi maý aýynyň başlarynda yglan etdi. Şonda korrupsiýa garşy göreşe erk edip bilmezlikde aýyplanyp, Baş prokuror Amanmyrat Hallyýew bilen bilelikde dokuz regional we şäher prokurory wezipelerinden boşadyldy. Aradan bir hepde geçensoň, olar korrupsiýa aýyplamalary esasynda tussag edildiler.
Ýöne halk arasynda Azatlyk diýlip tanalýan Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy türkmen hökümetindäki, şol sanda Içeri işler ministrligindäki adamlardan, Hallyýewiň basylmagynyň başgaçarak sebäpleri barada habarly boldy.
Türkmen häkimiýetleri Azatlyk bilen söhbetdeş bolýan adamlary kösemäge meýilli bolansoň, atlandyrylmazlyk şerti bilen gürrüň beren şol çeşmeler Hallyewiň Türkmenistanda geçirilen Aziýa oýunlaryna telekeçilerden zerur serişdeleri toplap bilmändigi sebäpli işden boşadylandygyny aýtdylar.
Käbir gürrüňdeşler Hallyýewiň Aşgabadyň soran puluny tapyp bilmändigini öňe süren bolsa, käbirleri onuň we beýleki prokurorlaryň şol ýygnalan puldan 15 million dollary ogurlajak bolanlarynda tutulandygyny aýtdylar.
Hakykat nähili bolaýanda-da, Hallyewiň wezipeden boşadylmagy ýurduň Baş prokurorlygynda we Içeri işler ministrliginde tutha-tutluga badalga berdi. Onlarça adam eýeleýän wezipesinden boşadyldy.
Iýun aýynda Berdimuhamedow Ykdysady jenaýatlara garşy döwlet gullugynyň döredilýändigini yglan etdi.
Ýyllaryň dowamynda Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlary korrupsiýa garşy göreşýän gulluklary döredip gelýärler, ýöne Türkmenistan hiç haçan beýle etmändi.
Düýbi Waşingtonda ýerleşýän “IHS Markit” atly barlag kompaniýasynyň ýokary derejeli synçysy Aleks Melikişwiliden Türkmenistanyň näme sebäpden korrupsiýa garşy göreş gullugyna zerurlyk duýandygy bilen gyzyklandy.
Melikişwili munuň sebäbini mümkin bolan birnäçe faktorlar bilen düşündirdi. Beýleki birnäçe sebäpler bilen bir hatarda “korrupsiýa garşy göreşmekde resmi mehanizmiň döredilmegi türkmen hökümeti, hamana, korrupsiýa çynlakaý çemeleşýär diýen pikiri döredýär” diýip, Melikişwili aýtdy.
“Diňe ykdysady jenaýatlara garşy göreşmekde döwlet derejesinde gullugyň döredilmegi türkmen resmilerine daşary ýurtly maýadarlar we halkara maliýe edaralary bilen gepleşiklerde daýanç nokady bolup hyzmat etmelidi. Bu bolsa Türkmenistanyň umumy inwestisiýa ukyplylygyna oňyn täsir etmelidi” diýip, Melikişwili aýtdy.
Türkmenistana häzirki wagtda daşary ýurtly maýadarlar örän wajyp. Türkmenistanyň tebigy gaz baýlygy boýunça dünýäde dördünji ýerde durýandygyna garamazdan, ýurtda 26 ýyllap dowam eden izolýasionist, ýagny “üzňelik” daşary syýasaty, adam hukuklarynyň kemsidilmegi, geň galdyrýan maliýe bulançaklygy bu ýurdy daşarky maýadarlar üçin oňaýsyz ýurda öwürdi.
Ýöne Melikişwili Ykdasady jenaýatlara garşy döwlet gullugynyň döredilmeginiň has gyssagly sebäpleriniň bolmagynyň mümkindigini aýtdy.
“Bu gullugyň döwletiň barha ýukalýan “gapjygyny” doldurmak maksady bilen ýokary derejeli döwlet resmilerini we telekeçileri sarsdyryp, silterlemekde ulanylmagy mümkin” diýip, synçy aýtdy.
Azatlyk we türkmen oppozisiýa websaýtlary “Hronika Türkmenistan” we “Türkmenistandan alternatiw habarlar” Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlaryndan ozalky hepdeleriň dowamynda bolan şeýle “silterlemeler” barada habarlary çap edipdiler.
Hallyýewiň syýasy taýdan syndyrylmagy we Baş prokuraturanyň hem-de Içeri işler ministrliginiň ysgyndan düşürilmegi ýurtdaky barha azalýan girdeji çeşmeleriniň ugrunda ministrlikleriň we agentlikleriň arasynda ahmal bolan göreşiň ähtimallyklary baradaky pikiri döredýär.
“Kişlok owozi” indiki makalada güýç we korrupsiýa barada Merkezi Aziýada şu wagta çenli görlüp-eşidilen iň bir geň-taň wakalary, ýagny Türkmenistanyň “Demir zenany” Gurbanbibi Atajanowa baradaky gürrüňleri siziň dykgatyňyza ýetirer.
Bu makalada aýdylan pikirler AÝ/AR-yň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Myhmanlar Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň edara jaýynda bolup, bu ýerde onuň işi bilen tanyşdylar. Mundan başga-da, ýurdumyzda sportuň bu görnüşiniň ösdürilmeginiň geljegi hakynda anyk gürrüň edildi.
Soňra myhmanlar ýöriteleşdirilen küşt-şaşka mekdebiniň maslahatlar zalynda Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň ýerine ýetiriji komitetiniň agzalary we klubuň ýolbaşçylary — milli çempionata gatnaşyjylar bilen duşuşdylar.
Aziýa Futbol konfederasiýasynyň baş sekretary Dato Windzsor Jon Türkmenistanda futbolyň ösüşiniň oňyn depginini belledi. Munuň şeýledigine türkmen türgenleriniň halkara arenadaky üstünlikleri, şol sanda Türkmenistanyň milli ýygyndy toparynyň Aziýanyň Kubogy — 2019 ugrundaky ýaryşyň tamamlaýjy bölegine çykmagy-da şaýatlyk edýär. Bu oýun Birleşen Arap Emirliklerinde bolup geçer.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň zenanlar ýygyndy topary Tailandda futzal boýunça geçjek Aziýanyň çempionatynyň tamamlaýjy ýaryşyna gatnaşarlar. Munuň özi türkmen futzalçy zenanlarynyň şeýle iri ýaryşlardaky ilkinji çykyşydyr. Maslahatda şu ýylyň Aziýa Futbol konfederasiýasynyň (AFK) Aziýanyň Kubogy ugrundaky ähmiýeti boýunça ikinji ýaryşda “Altyn asyr” we “Ahal” toparlarynyň şowly çykyşlary bellenildi.
Baş sekretar şeýle hem birnäçe sowallara, şol sanda türkmen toparlarynyň çykyş etjek AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşlaryň düzgünlerine üýtgetmeler girizmek bilen baglanyşykly sowallara jogap berdi. AFK-nyň wekiliýetiniň agzalary Türkmenistanda bolmaklarynyň çäginde Türkmenistanyň Hökümetinde hem-de Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň ýolbaşçylygy bilen duşuşyklar geçirdiler.
AFK-nyň wekilleri Aşgabadyň sport desgalaryna, hususan-da, halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna we geçen ýylyň sentýabrynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň uly üstünlikler bilen geçen Olimpiýa şäherçesine ýokary baha berdiler.
Soňky ýyllarda Türkmenistanyň sport düzümleri işjeň ösýär. Bu oňyn hereket futbolyň hem duşundan geçmedi. Aşgabatda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän stadionlaryň üçüsi ýokary derejedäki oýunlary kabul edip biler. Ondan başga-da, welaýatlaryň her birinde häzirki zaman futbol meýdançalary guruldy. Hususan-da, diňe şu ýylyň özünde Balkanabadyň sport toplumynda birnäçe halkara oýunlar bolup geçdi.


text:
Dünýäde amatsyz şertlerde ýaşaýan çagalaryň köpüsine garyplyk, sowatsyzlyk we ir ölmek howpy abanýar diýlip, BMG-niň UNICEF çagalar fondy 28-nji iýunda ýaýradan täze hasabatynda aýdýar.
Çagalaryň dünýä derejesindäki ýagdaýyna syn berilýän hasabatda bellenişine görä, häzirki tendensiýalar dowam edip, amatsyz şertlerde ýaşaýan çagalara üns artdyrylmasa, 2030-njy ýyla çenli dünýäde 69 million çaga bäş ýaşyna ýetmän ýogalar, 60 million çaga bilim almak mümkinçiliginden mahrum bolar, 167 million çaga garyplykda ýaşar.
Çagalara abanýan howplaryň esasy sebäbi garyplyga bagly bolýar.
Türkmenistanda şu günler bazarlarda araba sürýän, ýük daşaýan ýa-da awtoulaglary ýuwup, gazanç edýän çagalary has köp görse bolýar.
Gazanç edýänleriň eli ýuka maşgalalaryň çagalardygyny ýerli synçylar aýdýarlar we munuň bilen bir wagtda Türkmenistanda döwletiň çagalar barada edýän aladalaryny mahabatlandyrýan çäreleriň hem köpelendigini belleýärler.
Şu günler oba ýerlerinde çagalaryň mal bakýandygyny we ekin meýdanlarynda işleýändigini görmek mümkin.
“Mundan 5-6 ýyl ozal men, çaga wagtymda, tomus kanikulyna dynç alyş diýseler, geň görýärdim. Obada, esasan, okuwa gitmedik wagtyňy diňe işläp geçirmeli, çaga bolsaňam. Ýeriň bolsa işi gutaranok, daýhan çagasy bolsaň dagy hasam” diýip, Azatlyk Radiosynyň ”Azathabar.com” websaýtyna ýazylan teswirleriň birinde bellenilýär.
Türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew häzirki wagtda guramaçylykly dynç almagyň türkmenistanly çagalaryň ençemesine elýeterli däldigini aýdýar: “Bellemeli ýagdaý, öň etraplarda, mekdeplerde gündiz işleýän dynç alyş lagerleri bardy. Olaryň sany üzül-kesil azaldy. Ýene bir bellemeli ýagdaý, her etrabyň özüniň tomus paslynda işleýän dynç alyş lagerleri bardy. Ine, olar çeşmeleriň boýunda, dag jülgelerinde bolýardy. Indi her näçe gynandyryjy bolsa-da, häzir şol lagerler işlänok. Ýogsa, çagalaryň dynç almagy üçin şert döretmäge şol ýerde uly mümkinçilik bar, tebigatam. Emma, haýp, edilýän alada ýok, baş alada-da şolary ýola goýmak üçin maliýe serişdesi goýberilenok”.
Çagalaryň saglygy
Tükrmenistanda çagalaryň saglygy bilen bagly ýagdaýa degişli elýeterli resmi sanlar örän ujypsyz.
UNCEF çagalar Fondunyň Türkmenistandaky edarasy ýurtda her ýyl 100 müň çemesi çaganyň dogulýandygyny habar berýär. Şeýle-de bäş ýaşyna ýetmedik çagalaryň arasyndaky ölüm derejesini azaltmak ugrunda iş alynyp barylýandygy we häzir her bir müň çagadan ýogalýanlaryň sanyny 50-den 33-e ýetirmek maksadynyň göz öňünde tutulýandygy bellenilýär.
Türkmenistanly aýallar lukmany Ýelena Serebrýannik ýurtda çaga ölümine medisina hyzmatlarynyň ilat köpçüligi üçin gymmatlygynyň, lukmanlaryň taýýarlyk derejesiniň gowşaklygy sebäpli nädogry bejeriş berilýändiginiň esasy sebäp bolýandygyny aýdýar.
Türkmenistanly lukman hakyky ýagdaýyň ýaşyrylmagynyň hem saglygy saklaýyşdaky problemalara netijeli çemeleşmegiň öňüne böwet bolýandygyny belledi: “Keselhanalara, laboratoriýalara nädogry sanlary bermek barada ýörite tabşyryk berilýär, näsaglar sagat diýlip keselhanadan çykarylýar, keselhananyň statistikasyny ýaramazlaşdyrýar diýlip, agyr keselli çaganyň keselhana alynmaýan halatlary hem bolýar, netijede çaganyň ene-atasy bir keselhanadan başgasyna gatnap, bolmasyz ýagdaýa duçar bolýarlar”.
Resmi çäre
UNCEF guramasynyň Türkmenistandaky edarasy şu aýda çap eden maglumatynda çagalaryň sosial taýdan goralmagynyň zerurlygyna ünsi çekdi. Maglumatda sosial goragyň pul kömegi, saglyk we bilim taýdan üpjünçilik, jemgyýetçilik aladalary we maşgala ýagdaýy ýaly meseleleri öz içine alýandygy bellendi.
UNICEFI-iň maglumatynda köp çaganyň esasy zerurlyklardan mahrum bolup, garyplykda ýaşaýandygy, iň gowşak we kemsidilen topara maýyp çagalaryň, millet we dil taýdan azlyk toparlaryň we migrasiýanyň täsiriniň astyna düşen çagalaryň girýändigi aýdyldy.
UNCEF öz maglumatynda türkmen hökümetini çagalaryň hukuklaryny goramaga çagyrýar, şeýle-de çagalaryň öz hak-hukuklaryndan habarly bolmagynyň ähmiýetini nygtaýar: “Çagalary sosial taýdan goramak üçin çagalaryň we olaryň maşgalalarynyň durmuşyny gowulandyrmak üçin pudagara hyzmatdaşlyk, maliýe çykdajylar we syýasy erk-isleg gerek”.
Türkmenistan 1994-nji ýylda BMG-niň “Çagalaryň hukuklary boýunça konwensiýasyny” makullady, 2005-nji ýylda çaga zähmedini gadagan edýän “Ýaşlaryň zähmet kepilligi hakynda” kanuny kabul etdi, 2008-nji ýylda çaga zähmetiniň oba hojalygynda ulanylmagyny gadagan edýän prezidentiň ýörite karary çykaryldy, 2014-nji ýylda “Çagalaryň döwlet kepilnamalary hakynda" kanun kabul edildi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanda kiçi we orta telekeçiligi goldamagyň 2018 — 2024-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy hem-de şu döwür üçin degişli çäreleriň meýilnamasy tassyklanyldy.
Resminama “Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak hakyndaky” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa geçirmek, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ýokary depginde ösdürmegi dowam etdirmek, milli ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda telekeçilik işjeňligini artdyrmak, kiçi we orta kärhanalaryň öndürýän harytlarynyň görnüşlerini hem-de möçberlerini artdyrmak, olaryň daşary ýurt bazarlarynda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, hususy telekeçiligiň ösmegine ýardam bermek maksady bilen kabul edildi.


text:
Olaryň biri 1880-njy ýylda general Skoblewiň Gökdepä hüjümini suratlandyran we şol ýörişe gatnaşan general Grodokwiň 4 jilitlik eserinden 3-nji jildiniň parsça edilen terjimesi. Ýeri gelende aýtsak henize çenli bu eser türkmen diline terjime edilmän gelýär we Türkmenistan döwleti bular ýaly gymmatly eseriň türkmen diline terjime edilmegine ünsem berenok. Bu eseri öz wagtynda Nasert etdin şa, pars diline terjime etdiripdir.
Monday, February 14, 2011
Taze tapylan eserler
Täze işler we tapylan kitaplar
“Ynsan soraşa-soraşa...”
Grodokowyn kitabyndan bir sahypa
Golaýda internetde ýerleşdirlen dünýäniň meşhur kitaphalarynyň sanawuny agtaryp ýörşime halkymyzyň milli taryhyna degişli 3 sany gymmatly eseriň üstünden bardym.
Olaryň biri 1880-njy ýylda general Skoblewiň Gökdepä hüjümini suratlandyran we şol ýörişe gatnaşan general Grodokwiň 4 jilitlik eserinden 3-nji jildiniň parsça edilen terjimesi. Ýeri gelende aýtsak henize çenli bu eser türkmen diline terjime edilmän gelýär we Türkmenistan döwleti bular ýaly gymmatly eseriň türkmen diline terjime edilmegine ünsem berenok. Bu eseri öz wagtynda Nasert etdin şa, pars diline terjime etdiripdir.
Olaryň biri 1880-njy ýylda general Skoblewiň Gökdepä hüjümini suratlandyran we şol ýörişe gatnaşan general Grodokwiň 4 jilitlik eserinden 3-nji jildiniň parsça edilen terjimesi. Ýeri gelende aýtsak henize çenli bu eser türkmen diline terjime edilmän gelýär we Türkmenistan döwleti bular ýaly gymmatly eseriň türkmen diline terjime edilmegine ünsem berenok. Bu eseri öz wagtynda Nasert etdin şa, pars diline terjime etdiripdir.
Mak-Gahanyn kitabyndan
2-nji eser, olam inglis dilinden türkçä we türkçeden parsça terjime edilen Amerikan žurnalisti Mak-Gahanyň ýatlamasy. 1873-nji ýylda rus generaly Fon-Kaufmanyň Hywadaky ýomutlaryň üstüne geçiren ganly ýörişine gatnaşan Mak-Gahan bu wakany jikme-jigi bilen suratlandyrypdyr.
Mary urşuna degigişli kitapdan
3-nji eser bolsa 1860-njy ýylda Eýranyň patyşasy Naser etdin şanyň permany bilen Horasanyň häkimi Hemze Mirza Heşmet etdöwläniň Mara geçiren hüjümi dogrusynda “Leşker newis” lakamly Muhammet Al Huseýniniň kitaby.
Halkymyzyň ýakyn taryhyna degişli bu eserler komputerde ýyglandan soňra okyjylaryň ünsüne hödürlene. Häzir hamyr uwjundan petir.
Akmyrat Gürgenli
Fewral 2011
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 9:30 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- işe gitman ekeniň Mähra bir zada bolýar,gyzgyny düşenok ,ot ýaly özem
1-nji sentýabr okuwa ibermejek hem bolsam aglap eşigin geýip mekdebe dyzap dur ,iň bolmanda bir sagatjyk gyzgyny gaýdar ýaly bir zat urup beräýdä
-bor gelneje , bir sagatlyk gowy etmeris ,sagalar ýaly ukol edäýerin häzir,diýdimde olara gitdim
Barsam hakykatdanda Mahrijigim ot ýaly
Özem okuw eşigin geýip ,sumkajygyn ,sumkajygynyň ýanyndan suwjagaz hem alypdyr
Ullakan desse gyzyl,ak,sary bägüllerden ýasalan çemen hem ýanynda,hatda köwşüni hem geýipdir
Mährime ukolyn urup azajyk ýat diýsem ol
- ýok ,men okuwa gitjek diýip aglap başlady
Täzegül gelnejem köşeşdirip bilmän oda ýalbarýar erte gidäý diýip
-okuwa gitjek okuwa gitjek ,ýaňy ukol urdurmasaň okuwa iberjekdäl diýdiň,ukol urdurdyma indi gowy
Täzeden gyzgynyn ölçedim ,ýagdaýy oňat
-gelneje äkidäýsene oňat ,mekdep ýakyna ýaramasa gelerdä ,mugallymyna tabşyrda gaýdaýgyn
-borda
Mähri mekdebe gitdi ,şatlanyp begenip
Ozal hem aýyň 26.08.2016 ýyl Mähriň okuw esbaplarny ,egin eşiklerni alyp berenlerinden bäri ,ol günde men işden gelemde eşiklerni we köwşüni günde maňa üç dört gezek geýip görkezip gidýärdi


text:
Ýewropa Zenanlar boks çempionadynda iki türk türgeni ýarym finala gatnaşar
Buse Naz Çakyrogly bilen Elif Güneri ýarym finala gatnaşmaga hukuk gazandy
Ýewropa Zenanlar boks çempionadynda iki türk türgeni ýarym finala gatnaşmaga hukuk gazandy.
Bolgariýanyn paýtagty Sofiýada geçirlen çempionadyň 5-nji gününde 51 kilogram agyrlykda çärýek finalda bäsleşen Buse Naz Çakyrogly Romen bäsdeşigini Klaudia Nejhitany ýeňip ýarym finala gatnaşmaga hukuk gazandy.
Çempionatda 81 kilogram agyrlykda bäsleşen Elif Güneri hem Polşaly bäsdeşi Agata Kaçmarskany 5-0 hasabynda ýeňip ýarym finala gatnaşmaga hukuk gazandy.


text:
9 ýyl ozal
Agajanh-nyň ýazan bir ýazgysyna gözüm düşüpdi, ýokarda ýazypdym, ynha, onuňky:
Agajan diyip kop tutyarlar. Men adym kop dogrysy :D
Agysh-Oydakiler, we garyndashlarymyz.
AgajanOyde azyrak tutulyar, koplenc mekdepde, bu yerde s.m.
AnnamyratDine mugallymlar. Hakyky adym Pasportdaky.
Agamyrat Agamyrat diyip diyip yashuly oz garyndashlarymyz aydyar.
Dushnuklije yazdym oydyan.
Bu yerd indi adymy uytgedip otyrmayyn Agajan diyay, mana dogrysy tapawudy yok.
9 ýyl ozal
yaman biderek yazylan yazgy. hiç hili manysy yok.
9 ýyl ozal
Enem pahyr (Sapa sopynyň gyzy) kakama ors söýgülisine öýlenmäne rugsat bermändir. Şol sebäpli hemmämize goşmaça ors ady dakypdyrlar. Meň adym Mişa (Mihail), dogan-garyndaşlar we obadaşlar şul ady ulanýar.
Menem käbir ýerde "Mihail Margiana" adyny ulanmany gowy görýän.
Tanyşlar, kursdaşlar, dostlar bolsa familýamy tutýalar "Sadykow" ýada "Sadyk" diýip.
9 ýyl ozal
Gullukda esger Gurbanow
Basga yerde Myratberdi.
Bu sahypaň gyzyksyz agam.
9 ýyl ozal
asyl adym serdar emma garyndaşlarym serik, seryý, seryý wolk diýýärler.
türk mekdepdäki klasdaşlarym: serýoža, serža, sörž
başgada käbir dostlarym: seryý wolk, möjek :D we cerium diýýärler.
gulluga gidemde de "polkownik owmadow" ady göwnime ýaraýa :D:P
9 ýyl ozal
Kapakapagepeldipi
9 ýyl ozal
haçan gitjek serik.öňünden duydur men hat ugradayyn,saňa "general-polkovnik" zvaniyany bererler yaly...isleseň morskoya gidseň "admiral" zvaniyany alarsyň.(düyşüňde)
gulluga gidemde de "polkownik owmadow" ady göwnime ýaraýa
9 ýyl ozal
At-mada üns berip ýömäň. Bar adyňyz yeterlik. Işläň, adyň özi geler. Mysal üçin, "Beyik Turkmenbashy" birisem enesiniň dakan ady dal.
9 ýyl ozal
Tuweleme, erbet dal saytimiz bar eken. Yone mowzuk achjak bolaninizda birazajik pikirlenayin-da!!! Achmali diyse achip yorsuniz....
9 ýyl ozal
saytimiz
9 ýyl ozal
engineerboy we lakam - ikiňizdenem gowja mowzuklar açmagyňyza garaşýarys!
Aýtmak aňsat, ýöne amal etmek kyndyr. Ilki bir synanyşyň, açyň gyzyklyja mowzuklar, ondan soň gepleseňiz, has amatly bolmazmy?!
Bir tarapdan size goşulmanam duramok, beýleki tarapdan bolsa - goşulamok!
Näme üçin?!
meniň şol ýazgylary ýazmagymyň sebäbi bar, çünki, agzalar kän aktiw ýazanokdy, özümem şolaryň hatarynda we hemişe girip ýöremok. Şol sebäpli hem azyrak höweslensinler, azajygam, gysgajygam bolsa ýazsynlar, gülsünler we ş.m. niýetler bn ýazypdym.
Biderek wagt zaýalamak diýýän bolsaňyz, onda girmäň we ýazmaň wagt ýitirip.
9 ýyl ozal
Myrat aga, men hem seni Sadyk ady bn has gowy tanaýan :)
Obaňyza baryp, Sadyklar diýäýmeli :)
9 ýyl ozal
Adym barada aytsam, adym:DİDAR.
1.Dostlarym: DİDA
2.Türkiyede: Serdar
3.Garyndaşlarym: Didarjan
4.komp-da mc_didar
Yazamda:mc_didar
Okalşu:emsi_didar
MC_DİDAR diymek: Men Soyen DİDAR
9 ýyl ozal
didar, sag bol!
tuweleme, sizem (atlaryn) azlyk dal ekeniniz-lay :)
Serdar, yokardaky link ishlanok ekeni, ynha, linki goyyan:
http://www.talyplar.com/2626-uytgeshik-usullarda-dushunishmek.html
uytgeshik usullarda habarlashma
uytgeshik usullarda habarlashma
9 ýyl ozal
404 error usuldamy?
9 ýyl ozal
komendant, men ikisinem goýdum, sahypada tehniki näsazlyk bar öýdýän, men hemişekisi ýaly goýsamam, linki açanok, şol sebäpli, sen ýokarda goýan linkimi "çopy-paste" usuly bn "adress bar"- goý we aç, ynha, link:
http://www.talyplar.com/2626-uytgeshik-usullarda-dushunishmek.html
eger muňa-da düşünmeseň, onda meniň ulanyjy adym bolan "ata"-ň üstüne bas we aşakdan 12-nji mowzugymy açyp, okap gör!
Aslynda, men aktiw edeýin-le şony, nämä alada galyp otyryn-aý :)
9 ýyl ozal
anna
berdi
annaberdi
anatoli
tach
tachli
toyly
tolik
kowus
kaos
rapper dostlam bar olaram annko ako kei kaos diyyaler
9 ýyl ozal
bir adyň ýatdan çykypdyr, gardaş.
"el_mariachi"
Forumlardaky atlaryňmy?
9 ýyl ozal
Anna, tovly nireden geld-av, bevlekilere dushundim
9 ýyl ozal
ýagny, toýly?!
9 ýyl ozal
ata sen ýaman at köp soraýaň. agentligiňi bildirýäň. biraz seresaply işle. kän bildirme.
9 ýyl ozal
wah, ahyr bildiler, indi men bärde durmaýyn ýa-da agzalyk adymy üýtgedeýin :)
Komendant dost, gowudyr-a ýagdaýlar:)
Men seň maslahatyňa eýereýin, ýogsam hemme agzalaram biler! Sen hiç kime aýdaýma bu babatda bilýänleriňi :)
Eý, halaýyk, eşitdim eşitmedim diýmäň, men agent ekenim, soň aýtmady diýmäň, menden ýaman ägä boluň :)
Wiý, ýogsa-da, sendenem ägä bolmaly! "Näme üçin?" diýýän bolsaň, saňa 1-2 degişme arkaly jogap bereýin:
1-) Iki kor 1 kilo erik satyn alyp, 1 yerde oturyp iyip bashlapdyrlar. Biri beyleka:
-Ey, Pylany, name ucin 2-2 den iyyan? diyipdir. Eyleki bolsa:
-Yok how, yekejeden iyyan, nireden bilyan?- diyip ozune soran. Ol bolsa:
-Ha, shey diysene, men 2-2 den iyyan-de, sen hem sheyle edyansindir oytdum. - diyenmish.
2-) Biri erbetlik etse, ynsanlaň içinde şol edilen erbetlik barada gepleşilip başlananda, aljyrap/howsala düşüp:"...kim etdikä, men-ä däl..." diýýänler tora düşýändir köplenç
9 ýyl ozal
munyň-a ýapa-da degmedi.
gyzykly ýöne.
2 aý ozal
Asyl adym Orazmyrat yorginli adym Oraz doslarym Orazik diyaler Ozbekler Örazmurat diyaler