text:
Ýaragly adam Sidniniň merkezindäki bir kafede bir topar adamy zamun aldy.
15-nji dekabrda telewideniýede berlen wideoýazgylar azyndan üç adamyň ellerini äpişgä tarap galdyrap durandygyny, arap elipbiýinde hat ýazylan gara baýdagy görkezdi.
Habarlarda aýdylmagyna görä, baýdakdaky ýazgy «şahada», ýagny yslam boýunça kelemäňi çöwürmegiň teksti bolup durýar.
Şaýatlar tüpeň sesine meňzeýän gaty gümpüldileri eşidendiklerini aýtdylar. Polisiýa ýaraly bolanlar barada maglumatyň ýokdugyny aýtdy.
Habarlarda aýdylmagyna görä, zamun alyjy Awstraliýanyň premýer-ministri Toni Abbot bilen gepleşikleri talap edýär. Emma polisiýa özleriniň bu barada bada-bat düşündiriş bermejegini aýtdy.
"Kafede iki bomba bar"
Awstraliýanyň “Network 10» telewizion stansiýasy özleriniň telefonda kafedäki iki zamun bilen gepleşendiklerini, olaryň ýaragly adam bize kafede iki bomba, şäheriň başga bir ýerinde bolsa iki bomba goýdum diýip aýtdy diýendigini habar berýär.
Awstraliýanyň premýer-ministri Toni Abbot paýtagt Kanberrada žurnalistlere zamun alyjynyň bu işi näme sebäpden edendigini bilmeýändiklerini aýtdy:
"Biz häzirlikçe bu işi eden adamyň motiwini, ýagny bu işi näme sebäpden edendigini bilmeýäris. Biz munuň, görnetin şeýle bolup biljegini aňladýan käbir alamatlary bolsa-da, syýasy sebäplidigini ýa däldigini hem bilmeýäris."
Ol syýasy äheňli zorlugyň asyl manysynyň adamlary gorkuzmak maksadyndan ugur alýandygyny hem sözüne goşdy.
"Awstraliýa parahatçylykly, açyk we jomart jemgyt, muny hiç bir zat üýtgedip bilmez. Şu sebäpden hem men ähli awstraliýalyny, adatça bolşy ýaly, şu gün hem öz işleri bilen bolmaga çagyrýaryn" diýip, premýer-ministr aýtdy.
Täze Günorta Weýls polisiýasynyň komissary Andrew Scipione Sidnide žurnalistlere «biz terror şertlerindäki ýagdaýa görä hereket edýäris» diýdi.
Zamun alyşyň alty sagady içinde bu binadaky üç adamyň howpsuz ýere gaçyp çykyşy göründi. Ýene iki adam, ikisi hem aýal, biraz soň gaçyp çykdy.
Olaryň bu binadan nähili ýagdaýlarda çykyp bilendigi anyk däl. Şonuň bilen bir wagtda, «Lindt Chocolat» kafesinde ýene näçe zamunyň galandygy hem anyk däl.
«Lindt Australianyň» ýerine ýetiriji başlygy Steve Loane özüniň bu binada, kafeniň işgärlerini we müşderileri goşaňda, 50 çemesi adamyň bardygyna ynanýandygyny aýdypdyr, emma polisiýa bu çaklamanyň juda ýokardygyny aýdýar. Şaýatlar bolsa ol ýerdäki adamlaryň 13 töweregidigini öňe sürýär.
Agyr ýaraglanan polisiýa ofiserleri Martin meýdançasyny, şäheriň maliýe we söwda merkeziniň ýerleşen ýerini gabap aldy. Zamun alnan kafe hem şu ýerde ýerleşýär.
Şäheriň bu ýerdäki köçeleri baglandy, ofisler ewakuasiýa edildi we jemgyýetçilige bu ýerden daşrak durmalydygy aýdyldy.
Sidniniň Opera öýi hem, golaýda ýerleşýändigi üçin, polisiýanyň gümany esasynda barlandy.
Birleşen Ştatlar Sidnidäki konsullygyny ewakuasiýa etdi we bu şäherdäki amerikan raýatlary üçin duýduryş çap etdi.
Awstraliýa Birleşen Ştatlaryň we onuň Siriýadaky we Yrakdaky «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerine garşy alyp barýan kampaniýasynyň ýarany bolup durýar.
Polisiýa 15-nji dekabrda irden, Awstraliýanyň topragynda terror hüjümini gurnamak plany we Awstraliýanyň raýatlarynyň ýaragly söweşe goşulmak üçin Siriýa gitmegine ýardam edilmegi babatdaky derňewiň çäginde, bir adamyň tussag edilendigini aýtdy.
Yrakdaky we Siriýadaky yslamçy jeňçileriň hatarynda 70 töweregi awstraliýalynyň söweşýändigi çak edilýär we ýaşlaryň arasyndaky radikallaşmanyň köpelmegi ýurt içinde hem hüjümleriň guralmagyna getirer diýen alada bar.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


c: text/html

text:
Orsýet bilen ýakyn gatnaşykdaky baý gazak biznesmeni deslapky tussaghana iberildi. Tohtar Toleşow 30-njy ýanwarda saklanypdy.
Toleşowyň aklawçysy öz müşderisiniň guramaçylykly jenaýat hereketlerini maliýeleşdirmekde we bikanun dermanlary öndürmekde aýyplanýandygyny 3-nji fewralda aýtdy.
Aklawçylaryň aýtmagyna görä, 2-nji fewralda Şymkent şäheriniň sudy Toleşowy iki aýlyk deslapky tussaglyga höküm edipdir.
Toleşow Gazagystanyň günortasynda piwo öndürýän iň uly kärhanalarynyň ýerine ýetiriji ýolbaşçysy.
Toleşow düýbi Orsýetde ýerleşýän Terrorçylyk howplary boýunça analiz merkeziniň Gazagystandaky edarasyny dolandyrypdy. Şeýle-de Toleşow ykdysady hyzmatdaşlyk we region boýunça meselelerde Orsýetiň parlamentinde geňeşçi bolupdy.
Onuň tussag edilmegi Astananyň orsýetçi we milletçi aktiwistlere edýän basyşlaryna gabat geldi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prezident Hamit Karzaý 11-nji martda eden çykyşynda beýleki ýurtlaryň arasynda barýan güýç synanyşygynda owgan topraklarynyň “söweş meýdany” bolmagyny islemeýänligini aýtdy.
Karzaý “Owganystan Päkistan bilen Hindistanyň arasynda barýan dawanyň öz territoriýasynda bolmagyny islemeýär. Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky dawanyň hem Owganystanda amala aşyrylmagyny Kabul islemeýär” diýdi.
Päkistanyň paýtagty Yslamabatda eden çykyşynda, Karzaý uly ýa kiçi, ýakynda ýa uzakda ýerleşýän islendik ýurduň beýleki bir ýurda garşy öz dawasyny Owganystanda alyp barmagyna Kabulyň garşydygyny nygtady.
Karzaýyň bu beýanaty Eýran bilen ABŞ-nyň ýolbaşçylarynyň ýakynda Owganystana eden saparlarynyň dowamynda biri-birini aýyplap eden çykyşlarynyň yzýanyna gabat geldi.
Şonda ABŞ we Eýran birek-biregi Owganystanda “iki ýüzli oýun” oýnaýanlykda aýyplapdy.
Karzaý Päkistanyň premýer-ministri Ýusuf Reza Gilani bilen bilelikde Yslamabatda geçiren metbugat ýygnagynda, Talyplar bilen gepleşikler boýunça Päkistanyň uly rol oýnap biljekdigini hem belledi.


text:
Ýekşenbe güni Müsüriň “Milli azat ediş fronty” atly esasy oppozision topary prezident Muhammad Mürsüniň häkimiýetden çetleşdirilmelidigi baradaky çagyryşlary goldap beýanat etdi.
Şeýle hem, bu topar Muhammad Mürsüniň “adam öldürmeler we gynamalar” bilen baglanyşykly sud jogapkärçiligine-de çekilmelidigi barada çagyryş etdi.
Müsüriň bu oppozision topary öz beýanatynda ýurtdaky gandöküşikler bes edilýänçä we günäkär adamlar jogapkärçilige çekilýänçä prezident bilen dialoga girip bilmejekdigini nygtapdyr.
Şenbe güni paýtagt Kairde we käbir beýleki şäherlerde hökümete garşy protestçileriň köpçülikleýin bulagaýçylyklary dowam etdi. Soňky bir hepdäniň dowamynda bu protest çykyşlarynda ölen adamlaryň sanynyň 60-dan geçendigi habar berilýär.


text:
Türkiýäniň ilaty 7-nji iýunda parlament saýlawlaryna gatnaşar. Bu saýlawlar diňe bir täze hökümeti düzmek meselesine degişli bolman, eýse ýurduň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň geljekki syýasy ykbalyny-da kesgitlär.
Iş ýüzünde ses berijiler ýurduň Beýik milli gurultaýynyň 550 agzasyny saýlarlar. Emma munuň aňrysynda Erdogan öz häkimiýet başyndaky “Adalat we Ösüş” partiýasynyň ýeňşini üpjün etmek üçin ýurduň Konstitusiýasyna düýpli üýtgeşiklikleri girizmegiň aladasyny edýär.
Bu üýtgeşiklikleriň biri Türkiýede ýewropa stilindäki häzirki parlament sistemasyndan Erdoganyň ýolbaşçylygynda boljak prezident sistemasyna geçmek. Beýleki partiýalar bu pikire uly gyzyklanma bildirmediler. Olar häzirki parlament gurluşyny saklamak isleýärler.
Prezidenlik sistemasy näme berer?
Stambulyň Ykdysadyýeti we daşary syýasaty öwrenmek boýunça merkeziniň ýolbaşçysy Sinan Ulgen awgustda prezident saýlanan Erdoganyň prezidentlik sistemasyny goldamagyna munuň oňa öz elinde has köp häkimiýeti jemlemäge mümkinçilik berýändigi bilen baglydygyny aýtdy.
Ulgeniň sözlerine görä, prezidentlik sistemasyna geçilse, onda bu Erdogana öz ygtyýarlyklaryna degişli häzirki ”saklamak we deňagramlylyk sistemasyndan” saplanmaga mümkinçilik döredip bilerdi.
Öz tarapyndan Erdogan parlament sistemasynyň ykdysady ösüşi haýalladýandygy üçin üýtgedilmelidigini aýtdy. Häzirki parlament sistemasynda Erdoganyň prezidentlik ygtyýarlyklary, esasan, simwoliki häsiýete eýe.
Erdoganyň partiýasy [parlamentde] köpçülik bolup, 13 ýyl bäri Türkiýäni dolandyryp gelýär we onuň häzirki saýlawlarda hem ýeňiş gazanjagy çak edilýär. Emma synçylar soňky hepdelerde onuň bu gezek ýeňmek mümkinçiliginiň azalandygyny aýdýarlar. Erdoganyň we “Adalat hem Ösüş” partiýasynyň öňde goýýan maksatlary üçin iki sany görkezijiniň ähmiýeti bar, ýagny [parlamentde] 330 orun alsalar, onda “Adalat we Ösüş” partiýasyna ýurduň konstitusiýasyna referendum arkaly düzediş girizmäge we, eger 367 orun alsalar-da, onda bu konstitusiýa gös-göni düzedişler girizmäge mümkinçilik berýär. Emma bu sanlar häzir agzalýan partiýa üçin el ýeterden daşda.
Häzirki wagtda “Adalat we Ösüş” partiýasy parlamentde 311 orny eýeleýär, esasy dünýewi oppozision partiýanyň bolsa 125 orny bar. Galan ýerler beýleki ownuk partiýalaryň we garaşsyz dalaşgärleriň arasynda paýlanýar. Partiýalar orna dalaş etmek üçin sesleriň azyndan 10% -ni almaly bolýarlar.
Meşhurlygy pese gaçýar
Analitikler Erdoganyň hem “Adalat we Ösüş” partiýasynyň meşhurlygynyň pese gaçmagynyň birnäçe sebäbini getirýärler.
Olaryň arasynda korrupsiýa, gowşak ykdysadyýet we ýokary derejedäki işsizlik ýaly problemalar köp gozgalýar. Işsizligiň 11.3% derejededigi agzalýar we soňky bäş ýylyň dowamynda bu iň ýokary görkezijidir.
Üstesine, hökümetiň Stambuldaky Gezi parkyny ýok etmek synanyşygy we muňa nägilelik bildiren protestçilere garşy berk çäreleriň görülmegi Erdoganyň abraýyna zelel berdi.
Agzalan berk çäreleriň arasynda täze berk kanunlar kabul edildi, şol sanda polisiýa protestçilere garşy ýarag ulanmaga we adamlary suduň karary bolmazdan saklamaga rugsat berildi.
Oppozisiýanyň öňegidişligi
Ulgeniň sözlerine görä, käbir kiçi partiýalaryň, şol sanda kürtleriň tarapyny tutýan ilhalar Selýahattin Demirtaşyň ýolbaşçylygyndaky “Halk demokratik partiýasynyň” tiz ösmegi “Adalat we Ösüş” partiýasyna parlamentde doly agdyklyk etmegine päsgel berýär.
“Associated Press” agentligi adam hukuklary boýunça öňki aklawçy, 42 ýaşly Demirtaşyň “Halk demokratik partiýasynyň” Türkiýäniň kürt regionlarynyň daşynda-da öz işini ýaýbaňlandyrandygyny we ýurduň beýleki künjeklerinde çepçi we liberal ses berijileri özüne çekýändigini habar berdi. Demirtaş öz partiýasyny köp adamlaryň “Erdoganyň çäksiz häkimiýet baradaky pozisiýasyna” garşy durmaga ukyply ýeke-täk partiýa diýip hasaplaýandygyny aýtdy. Demirtaş “Assoсiated Press” agentligine “Erdoganyň ‘prezidentlik’ diýýänini biz ‘diktatura’ diýip atlandyrýarys” diýdi.
Eger “Halk demokratik partiýasy” parlamentiň düzümine girmek üçin saýlawçylaryň seslerini almakda 10%-lik derejeden geçip bilse, Ulgeniň sözlerine görä, bu “Adalat we Ösüş” partiýasynyň täsirini çäklendirip, onuň has köp ses almagyna päsgel berip biler.
Koalisiýa düzmek mümkinçiligi
Ulgeniň sözlerine görä, “Adalat we Ösüş partiýasynyň” kiçi partiýalar bilen birleşip, koalisiýa döretmegine ýa-da bu partiýalaryň Erdoganyň partiýasyna garşy birleşmegine degişli birnäçe senariler bar.
Ulgeniň sözlerine görä, bolup biläýjek ýagdaýlaryň biri - “Adalat we Ösüş” partiýasynyň “Milletçi hereket partiýasy” bilen birleşmeginden ybarat.
“Milletçi hereket partiýasy” hökümetiň ýurduň gündogaryndaky kürt gozgalaňçylary bilen parahatçylykly ylalaşyga gelmek boýunça tagallalaryna garşy çykyş edýär. Olaryň kürtler baradaky syýasatda özara tapawudyna garamazdan, partiýalaryň ikisi-de konserwatiw saýlawçylara ýüzlenýärler.
Ulgen döräp biljek beýleki ýagdaýyň “Adalat we Ösüş” partiýasynyň esasy oppozision partiýa bilen uly koalisiýany döretmegi bilen bagly bolup biljekdigini aýtdy, emma Erdoganyň muňa razy bolmagynyň ähtimallyk derejesiniň pesdigini, sebäbi munuň Erdoganyň prezidentlik sistemasyny ornaşdyrmak tagallalarynyň soňuna çykýandygyny aýtdy.
Beýleki ýagdaýlar ähli öňdebaryjy oppozision partiýalary öz içine alýan koalisiýanyň döremegi bilen bagly. Emma olaryň arasyndaky ideologiýa taýdan aratapawut hasaba alnanda, bu çözgüdi örän kyn mesele bolup biler.
“Associated Press” geçen ýyl prezidentligi güýçlendirmek barada yglan edende, Erdoganyň uly oýna başlandygyny ýazýar. Ol prezidentlik köşgüne geçip, parlamentdäki köplük arkaly öz wezipesini has güýçlendirip biljekdigine ynam baglapdy. Emma bu häzir 2002-nji ýyldan bäri ýurdy dolandyryp gelýän adam üçin ýalňyşlyk bolana meňzeýär.


text:
Dünýäniň 13 ýurdundan gelen delegatlar ýekşenbe güni Orsýetiň Sankt Peterburg şäherinde gaplaňlary halas etmäge bagyşlanan maslahaty açdylar.
Ekspertleriň käbiriniň pikirine görä, dünýädäki gaplaň tohumy gyrlyp gutarylmaga ýakynlaýar.
Bu maslahatdan esasy maksat gelýän 12 ýylda, 2022-nji ýyla ýa-da geljekki Gaplaň ýylyna çenli dünýäniň ýabany gaplaňlarynyň sanyny iki esse köpeltmek üçin edilmeli işleriň hereket-plany barada ylalaşmak bolup durýar.
Dünýä Ýabany haýwanlar fondunyň aýtmagyna görä, häzir dünýäde bary-ýogy 3200 çemesi ýabany gaplaň bar. Bir asyr ozal olaryň sany 100 müň diýlip hasaplanypdyr.
Tokaýlaryň we jeňňelikleriň weýran edilmegi hem gaplaň derileriniň we beýleki beden bölekleriniň gara bazarda satylmagy gaplaň tohumynyň kesgitli azalmagyna getiripdir.


text:
Dünýäniň 30-dan gowrak ýurdunyň we 40-dan gowrak halkara guramasynyň wekilleri Owganystanyň gelejegini maslahat etmek üçin owgan paýtagty Kabulda duşuşdylar.
3-nji sentýabrda Owganystan boýunça Regional ykdysady hyzmatdaşlyk konferensiýasynyň açylyş dabarasynda owgan daşary işler ministriniň orunbasary Hekmat Halyl Karzaý çykyş edip, ol iki gün dowam etjekde konferensiýada Owganystanda 40 ýyla golaý wagt dowam eden konfliktiň yzýany ýurdy gaýtadan dikeltmek boýunça edilmeli meselelere garalar diýdi.
Berk howpsuzlyk çäreleri astynda geçirilýän bu çärä prezident Aşraf Ganiniň we owgan hökümetiniň baş ýerine ýetirijisi Abdullah Abdullahyň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Konferensiýa gatnaşýan daşary ýurt delegatlaryň arasynda Eýranyň içeri işler ministri Abdolreza Rahmani Fazli we Pakistanyň Milli howpsuzlyk boýunça maslahatçysy Sartaj Aziz dagylar bar.


text:
Ýemeniň prezidenti Ali Abdullah Saleh öz ýurdunda we beýleki arap döwletlerinde bolýan protestleri maliýeleşdirmekde we möwjetmekde Ysraýyly aýyplady.
Şeýle-de ol Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamany protestçileri goldaýandygy üçin tankylady.
Prezident Saleh Sana uniwersitetiniň töwereginde ýygnanan professorlara we studentlere ýüzlenip, Obamanyň “Arap döwletleriniň işlerine goşulýandygyny” belledi.
Ali Abdullah Saleh terrorizme garşy göreş boýunça Birleşen Ştatlaryň ygtybarly hyzmatdaşy bolup gelýärdi.
Häzir Ýemende Salehiň häkimiýetden gitmegini talap edip protestler geçirilýär.


text:
Sişenbe güni giçlik Türkiýäniň paýtagty Ankarada Adalat ministrliginiň we ýurduň dolandyryjy partiýasynyň baş edarasynyň binasyna edilen hüjümlerde bir adam ýaralandy.
Türkiýäniň mediasy bu hüjümlerden birinde näbelli hüjümçileriň granatamýot arkaly “Adalat we Galkynyş” partiýasynyň ofisine garşy ok atandyklaryny we Adalat ministrliginiň maşyn goýulýan parkyna iki sany granat zynandyklaryny habar berýär.
Türkiýäniň içeri işler ministri Muammer Güler bu hüjümlerde “terrorçylary” aýyplady, emma ol anyk bir toparyň ýa-da adamlaryň adyny agzamakdan saklandy.


text:
Ozal hem habar berlişi ýaly, 2006-njy ýylyň tomsunda Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýy barada film döredýän fransuz žurnalistlerine kömek edenleri üçin saklanyp, ilki içalyçylykda, soň bikanun ok-ýarag saklamakda aýyplanan iki aktiwist, Sapardurdy Hajyýew bilen Annagurban Amangylyjow sud tarapyndan berlen ýedi ýyl tussaglyk möhletlerini tamamlap, azatlyga çykdy.
Bu iki aktiwist bilen bile tussag edilen we alty ýyl iş kesilen Ogulsapar Myradowa bolsa, 2006-njy ýylyň sentýabrynda türmede ýogalypdy.
Azatlyk Radiosy türmeden boşan tussaglaryň biri S.Hajyýewiň Bolgariýada ýaşaýan dogany Annadurdy Hajyýewiň bu täzelik baradaky pikirleri bilen gyzyklandy.
Azatlyk Radiosy: Annadurdy, halkara jemgyýetçiligi, halkara hukuk toparlary Sapardurdy Hajyýew bilen Annagurban Amangylyjowyň bikanun türme saklanýadygyny aýdyp, olaryň boşadylmagyna çagyryp geldi. Emma olar sud tarapyndan berlen tussaglyk möhletlerini doly tamamlanlaryndan soň azat edildi. Siz bu ýagdaýa öz reaksiýaňyzy, ýagny bu habary nähili garşy alandygyňyzy aýdyp bilmezmisiňiz?
Annadurdy Hajyýew:
Meniň bu soraga Human Rights Watch guramasynyň başlygynyň orunbsary Reýçel Denberiň sözlerini sitirlemek bilen jogap beresim gelýär. Ol şeýle diýdi: “Elbetde, bu örän şatlykly habar. Adamlaryň türmeden çykmagy bizi gaty begendirýär. Ýöne olaryň türmede geçiren her bir sekundy elhenç bir adalatsyzlyk boldy.”
Halkara jemgyýetçiligi hakykatda ýedi ýyllap olaryň boşadylmagyny gazanjak boldy, bu ugurda uly tagalla edildi. Bilşiňiz ýaly, BMG-niň Adam hukuklary komiteti, ÝHHG, Ýewropa komissiýasy, ABŞ-nyň Döwlet departamenti bu adamlaryň ykbaly bilen gyzyklandy. Emma türkmen häkimiýetleri, gynansak-da, olaryň çagyryşlarynaa gulak gabartmady. Netijede Reýçel Denberiň aýdan zady boldy, ýagny ol "bu adamlar Türkmenistanda döwlet repressiýasynyň simwoly boldy" diýdi.
Ýogsam bolmasa, Berdimuhamedow häkimiýet başyna gelen uçurlarynda öňki diktaturanyň açan jenaýat işleriniň ählisine täzeden seretmelidi. Bu ýerde kyn bir zat ýokdy. Gynansak-da, Berdimuhamedow bu ýoldan gitmedi, ol özünden öň başlanan ugry dowam etdirmek kararyna geldi. Şeýdibem ol Nyýazowyň eden günälerini awtomatiki ýagdaýda öz üstüne aldy.
Men onuň näme üçin beýle edendigini, näme sebäpden bu ýoldan gidendigini bilemok, ýöne ol halkara jemgyýetçiliginiň gözüniň öňünde özi üçin hiç bir peýda gazanmady.
Azatlyk Radiosy: Annadurdy, belki siz soňky birküç günde doganyňyz Sapardurdy ýa beýleki garyndaşlaryňyz bilen habarlaşansyňyz, türmeden boşan iki aktiwistiň saglyk ýagdaýy nähili? Ýedi ýyl tussaglyk olaryň ruhy ýagdaýyna nähili täsir ýetiripdir?
Annadurdy Hajyýew:
Elbetde, onça ýyl türmede bolmak adamyň saglyk ýagdaýyna güýçli täsir ýetirýär. Bilşiňiz ýaly, türkmen türmelerindäki şertler gaty berk, men muňa hatda berk hem diýmezdim, gazaply diýerdim. Ol ýerde hemişe tussaga degerli saglyk kömegi berlip durulmaýar, ýa-da olar hemişe zerur dermanlar bilen üpjün edilmeýär.
Annagurban Amangylyjow
Olar [Sapardurdy bilen Annagurban] birnäçe hroniki keselden ejir çekýär, ýagny şol ýerde, türmede uçran kesellerinden ejir çekýärler. Ýöne garyndaşlarymyz olaryň saglygyny dikeltmek üçin elde baryny etjeklerini aýtdylar. Men olara türmäniň, ýedi ýyl tussaglygyň gaty agyr düşendigine düşünýärin. Ýöne olaryň bu ýedi ýylda ruhdan düşmändigi, dyza çökmändigi diňe bizi däl, halkara guramalaryny hem buýsandyrýar. Başda-da aýdyşym ýaly, Reýçel Denber olara “döwlet repressiýasynyň simwoly” diýdi.
Ýöne men şu ýerde ýene bir zat aýtmak isleýärin: türkmen häkimiýetleriniň akylyna aýlanmagy üçin entegem giç däl, olaryň özgerişlik geçirmegi, bikanun repressiýa sezewar edilen we henizem türmede saklanýan adamlaryň işlerine gaýtadan seretmekleri we olary azat etmekleri, özleriniň demokratik ýoldan gitmek hem-de türkmen jemgyýetini özgertmek isleglerini subut etmekleri üçin entegem giç däl.


text:
Numbeo.com saýty tarapyndan geçirilen onlaýn sowal-jogap alyşlygyň netijeleri Şweýsariýanyň, Germaniýanyň we Şwesiýanyň ýaşaýyş-durmuş derejesi has ýokary ýurtlardygyna şaýatlyk edýär. Olardan soňky orunlarda ABŞ, Finlýandiýa, Daniýa, Awstriýa, Awstraliýa, Kanada we Täze Zelandiýa ýerleşdiler.
Britan habar beriş serişdeleri çap edilen netijeler bilen tanşyp, Türkmenistanyň 16-njy orny eýeleýän Beýik Britaniýadan bir basgançak öňe geçendigini bellediler.
Sowal-jogap alyşlygyň netijesinde Şweýsariýada satyn alyjylyk ukybynyň, Ýaponiýada bolsa saglygy goraýşyň iň ýokary derejesi hasaba alyndy.
Netijeler alnanda, howpsuzlyk, saglygy goraýyş, bölek satuw nyrhlary, satyn alyjylyk ukyby, ulag ýagdaýy, howanyň hapalanmagy, gozgalmaýan emläge bahalar ýaly ugurlara garalyp geçildi.
Ýaşaýyş-durmuş derejesiniň hili pes ýurtlaryň arasynda Kamboja, Bangladeş, Müsür, Wýetnam, Mongoliýa, Kuba we Wenesuela bar.
86 ýurduň içinde Russiýa 72-nji, Ukraina bolsa 75-nji orunda ýerleşdi.


text:
ÝB-e agza bolmak üçin mundan 20 ýyl ozal oňa arza beren Türkiýe, häzirki döwürde iki ugurly strategiýany alyp barýar, onuň bir ugry – Balkanlarda öz pozisiýasyny berkitmek arkaly ÝB-e agza bolmagyny tizleşdirmekden ybarat.
Türkiýäniň strategiýasynyň beýleki ugry bolsa gündogarynda ýerleşýän goňşulary, ýagny Siriýa, Eýran we Orsýet ýaly ýurtlar bilen gatnaşygyny artdyrmak.
Türkiýäniň Balkanlarda alyp barýan syýasaty Ýewropany hem şol regiona bolan ünsüni artdyrmaga mejbur etdi. Orsýet bilen ABŞ-nyň arasynda bu regionda öz täsirini artdyrmak ugrundaky dalaş has öňräkden bäri dowam edýär.
Rumyniýa bilen Bolgariýa 2007-nji ýylda ÝB-e agzalyga kabul edilensoň, Balkanda ýerleşýän ýurtlaryň bary NATO guramasyna agza ýurtlaryň arasynda galdylar we şol sebäpden hem olaryň barybir Ýewropadan başga kakjak gapysy ýok diýen düşünjä uýup, Brýussel olary Bileleşige agza etmek işi bilen o diýen gyzyklanmady. Ýewropanyň arka gapysyndan
Netijede Türkiýe Balkanlarda ýerleşýän we musulmanlaryň köpçülik bolup ýaşaýan ýurtlary bolan Albaniýa, Kosowa we Bosniýa gitdigiçe öz täsirini artdyryp başlady.
Beýleki tarapdan, Orsýet hem Serbiýada we Bosniýada ýaşaýan serblere ykdysady we syýasy goldawyny barha artdyrýar.
Şeýle ýagdaýda ABŞ-nyň goldawy bilen ÝB regionda barha artyp barýan Türkiýäniň we Orsýetiň täsirini deňagramlaşdyrmak üçin herekete geçmäge mejbur boldy.
Türkiýe Osmanly patyşalaryň regionda galdyran medeni we dini täsirlerinden peýdalanyp, esasanam Bosniýa-Gersogowina we Albaniýa has üns berip, sebite aralaşýar.
Ýewropanyň o diýen üns bermeýän häzirki pursatynda Türkiýäniň Balkandaky ýagdaýdan peýdalanmagy, elbetde, Ýewropa bilen hyzmatdaşlygyny artdyrmak we Ankarany regionda äsgermezlik edip bolmajak geosyýasy hyzmatdaşa öwürmek üçin hem uly pursat döredýär.Esasy sorag
Iş ýüzünde Ýewropa şeýle soragyň öňünde dur: “Türkiýäni goldamalymy ýa-da diňe bir Balkanlarda däl, eýse beýleki regionlarda-da Türkiýe bilen ýüzbe-ýüz bolmalymy?”
Geçen ýylyň ortalaryndan bäri Türkiýäniň kompaniýalary Saraýewoda Balkanlaryň iň uly Uniwersitetiniň binasyny gurdular. Häzirki döwürde onlarça türk şirketleri Bosniýada iş alyp barýarlar.
Netijede Türkiýe häzirki döwürde Awstriýadan, Sloweniýadan we Germaniýadan soňra Bosniýada iň köp maýa goýýan ýurtlaryň hatarynda dördünji orny eýeleýär.
Soňky ýyllaryň dowamynda Türkiýe bilen Bosniýanyň arasynda ençeme özara ylalaşyklara-da gol goýuldy, olardan biri hem ýarag öndürmek boýunça gol goýlan ylalaşykdyr.
Türkiýäniň resmileri regiona yzygiderli sapar edip, soňky aýlaryň dowamynda Serbiýanyň, Horwatiýanyň we Bosniýanyň Daşary işler ministrleri bilen ençeme gezek duşuşdylar.
Öz ýurtlarynyň gatnaşygyny artdyrmak boýunça Türkiýäniň alyp barýan tagallalarynyň çäginde aprel aýynda Stambul deklarasiýasy ýaýradyldy.
Şol jarnama regional hyzmatdaşlygy artdyrmak bilen bir hatarda regionda durnuklylygy berkitmek, daşary ýurt maýadarlaryny sebite çekmek we ÝB-e agzalyk boýunça tagallalary artyrmakdan ybaratdyr. Ykdysady tarapy
Elbetde, bu diplomatik üstünlikleriň ykdysady tarapy hem bar. Gazanylan islendik syýasy üstünlikden soň Türkiýe regionda maýa goýumyny hem artdyrjakdygyna wada berýär.
Ýakynda bolan wakalara syn etsek, onda Ankara maý aýynyň başlarynda Serbiýanyň ykdysady taýdan dürli problemalara uçran JAT Howaýollary kompaniýasyny hususylaşdyrmaga hem ýardam etdi.
2008-nji ýylyň aýagynda bolsa Türkiýe Bosniýa-Gersogowinanyň milli howa ýollarynyň aksiýalarynyň 49%-ni satyn aldy. Şu ýylyň ýanwar aýyndan bäri serbiýaly biznesmenler Türkiýä gümrük tölemän, öz harytlaryny eksport etmäge hukuk aldylar.
Türkiýäniň Balkanlarda alyp barýan diplomatik we ykdysady tagallalary Ýewropanyň hem regionda herekete geçmegine sebäp boldy. Emma Ýewropa geçen dört ýylyň dowamynda regionda abraýyny ýitirdi, şol sebäpden beýlekiler bilen deň bäsleşip bilmek üçin Brýusseliň bu regionda entek etmeli işleri gaty köp.
Eger Orsýetiň täsirini deňagramlaşdyrmak isleýän bolsa, ABŞ-nyň hem regionda etmeli işi az däl. Anes Alic Saraýewoda ýerleşýän ISA Intel guramasynyň dolandyryjy direktory, ISN Security Watch hem-de Oxford Analytica guramasynyň analitigi. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Düýbi Ýemende ýerleşýän “Al-Kaýda” hereketi geçen hepde Fransiýanyň “Charlie Hebdo” satiriki žurnalynyň Pariždäki baş edarasyna edilen hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
7-nji ýanwarda bolan şol hüjümde ýaragly adamlar fransuz žurnalynyň işgärleriniň aglabasyny atyp öldürdiler. Bu wakada we onuň yzýany bolan hüjümlerde jemi 17 adam öldürildi. Fransiýanyň howpsuzlyk güýçleri hüjümler bilen ilteşikli yslamçy ekstremist diýlip güman edilýän üç adamy atyp öldürdi.
Wideo arkaly ýaýradylan maglumatda “Al-Kaýdanyň Arap ýarymadasyndaky” hereketiniň ýokary derejeli komandiri Nasr al-Ansi “Charlie Hebdo” satiriki žurnalyna hüjüm eden ýaragly adamlaryň Muhammet pygamberiň aryny almagy üçin bellenendiklerini aýdýar.


text:
Rus prezidenti Wladimir Putin Russiýanyň Krymy basyp alyşy barada öňünden ýazgy edilen dokumental filmde, Ukrain we Krym krizisi bilen baglanyşykly dartgynlylyklar döwründe Russiýanyň ýadro ýaraglarynyň herekete geçmek üçin taýýarlanylandygyny aýdýar.
Gürrüňi gidýän dokumental filmde Putin eger bu çäräni amala aşyrmak soralan bolsa, “özüniň muňa taýýar bolandygyny” belleýär.
“Krym: Ata-watana tarap ýol” atly üç sagada golaý dowam edýän dokumental film 15-nji martda rus telewideniýesinde görkezildi.
Dokumental filmde Putin 2014-nji ýylyň martynda Russiýanyň Krymy basyp alşyna Günbataryň harby taýdan gatyşyp-gatyşmazlygy dogrusynda özüniň ynamsyzdygyny, emma ol “wakalaryň bolaýmagy mümkin iň ýaramaz öwrümlerine” taýýar bolandygyny belleýär.


text:
Türkmenistanyň mekdeplerinde 2014-2015-nji okuw ýyllarynda 110 müňden gowrak çaganyň bilim almagyna garaşylýandygy we olaryň esasan 6 ýaşly çagalardygy aýdylýar.
Resmi maglumatlara görä, okuw ýylynyň başynda täze mekdepleriň we çagalar baglarynyň onlarçasy dabaraly ýagdaýda işe giriziler.
Ahal welaýatynda 9 sany orta mekdep we bir çaglar bagy, Balkanda 7 orta mekdep we 3 çaglar bagy, Daşoguzda 13 orta mekdep we 3 çaglar bagy, Lebapda 11 orta mekdep we 5 çagalar bagy, Maryda 19 orta mekdep we 2 çagalar bagy işe giriziler.
Täze açyljak jemi 59 mekdebiň 31 800 çaga we 20 sany çaglar bagynyň 3 255 çaga niýetlenýändigi resmi maglumatda aýdylýar.
Türkmenistanda “bilim sistemasyny reformirlemek boýunça ägirt uly işleriň edilýändigi”, özgerişlikleriň “çalasynlyk bilen” amala aşyrylýandygy resmi maglumatda habar berildi we milli bilim sistemasynyň reformasynda nobatdaky ädimi hökmünde, hususan, Türkmenistanyň prezidentiniň her ýyl birinji klasa barýan çagalara kompýuter bermek inisiatiwasynyň ähmiýeti nygtaldy.


text:
Soňky iki gije-gündizde Yrakda 18 adam zorluklaryň pidasy boldy, 20-den gowrak adam ýaralandy.
Musulmanlar üçin mukaddes Remezan aýynyň başlanmagy bilen terroristik aktlaryň we hüjümleriň sany artdy.
Ýekşenbe güni irden üç sünni musulman Bagdadyň günortasyndaky Babil welaýatynda metjitden çykyp gelýärkä atylyp öldürildi.
Bagdatda kiçi awtobusyň minanyň üstünden baryp partlamagy netijesinde ýene üç adam heläk boldy, 11 adam ýaralandy.
Şenbe güni Mosul şäherinde şöweşijileriň hüjümi sebäpli alty polisiýa işgäri öldi.
Zorluklar ýurduň beýleki etraplarynda-da hasaba alyndy.


text:
«Amnesty International» Eýranyň häkimiýetlerini birinji gezek dardan asylmakdan aman galan adamy ikinji gezek asmakdan saklanmaga çagyrýar.
«Alireza M» diýlip atlandyrylýan 37 ýaşly tussag geçen hepde Eýranyň demirgazygyndaky Bojnurdda neşe jenaýatlary üçin asyldy. Habarlarda aýdylmagyna görä, doktorlar onuň ölendigini yglan edipdirler.
Emma ol ertesi morgda diri tapylyp, hassahana eltilipdir.
Halkara günä geçiş guramasynyň Ýakyn Gündogar we Demirgazyk Afrika programmasynyň direktory Filip Lýuter ikinji gezek jezalandyryp öldürmegiň «aýylgançdygyny» aýtdy.
Düýbi Londonda ýerleşýän guramanyň maglumatyna görä, Eýran şu ýyl azyndan 508 adamy jezalandyryp öldürdi.


text:
Fransiýanyň ägirt uly “Total” nebit kompaniýasynyň ýerine ýetiriji başlygynyň ölümine sebäp bolan uçar heläkçiligi bilen baglanşykly Moskwanyň aeroportunyň ýene-de dört sany işgäri tussag edildi we aeroportuň iň ýokary derejeli dolandyryjysy wezipesinden çekildi.
20-nji oktýabrda Moskwanyň Wnukowa aeroportunda “Total” kompaniýasynyň uçarynyň gar arassalaýan maşyn bilen çaknyşmagy netijesinde Kristof de Margeri (Christophe de Margerie) we uçaryň üç ekipaž agzasy ölüpdi.
Russiýanyň Derňew komiteti 23-nji oktýabrda beren maglumatynda ýurduň prokurorlary aeroportuň howa uçuşlaryna kontrollyk edýän praktikanty, onuň gözegçisini, howa uçuşlaryna kontrollyk edýän bölümiň başlygyny we uçuş meýdançasynyň arassaçylygyna kontrollyk edýän bölümiň başlygyny tussag etdiler diýdi.
Bu aralykda, aeroportuň baş direktory Andreý Dýakowyň we onuň orunbasary Sergeý Solntsewiň wezipesinden çekilendigi mälim edildi.


text:
Halkara jenaýat sudunyň Baş prokurory Luis Moreno Osamponyň aýtmagyna görä, Muammar Kaddafini, onuň ikinji ogly Saif al-Islamy we aňtaw gullugynyň başlygy bolan giýewsi Abdullah al-Sanussini tussag etmek barada orderler berildi. Olar Kaddafiniň režimine garşy protestleri basyp ýatyrmak üçin amala aşyran repressiw çärelerindäki uruş jenaýatlary üçin tussag edilerler.
Gaagada metbugat konferensiýasynda çykyş eden Moreno Osampo Kaddafiniň hut özüniň asuda ilata hüjüm etmek barada görkezme berendigini habar berdi. “Onuň güýçleri Liwiýanyň asuda ilatynyň öýlerine we jemgyýetçilik ýerlere hüjüm etdiler. Olar demonstrasiýa çykanlary oka tutdular, ölenleri jaýlamaga gatnaşanlara garşy agyr ýaraglary ulandylar we namazdan soňra, metjitleri terk edenleri mergenler atyp öldürdiler” diýip, Osampo aýtdy.
Onuň sözlerine görä, materiallar bu hereketleriň kaddafiçileriň elindäki ýerlerde dowam edýändigini görkezýär.
Kaddafiniň ikinji ogly Saif al-Islam
Halkara jenaýat sudunyň Baş prokurory Moreno Osampo Muammar Kaddafiniň ogly we giýewsi bilen bilelikde işleşendigi barada şeýle diýdi: “Kaddafiniň ikinji ogly Saif al-Islam de fakto premýer-ministr we onuň sag goly bolan giýewsi Al-Sanussi harby aňtaw gullugyň başlygy. Käbir hüjümlere Kaddafiniň hut özi ýolbaşçylyk etdi. Biziň edaramyzda bu üçüsiniň şol operasiýalary planlaşdyryşy we olara ýolbaşçylyk etmek barada geçiren duşuşyklary hakynda dokument bar”.
Kaddafi we onuň töweregi barada gozgalan jenaýat işinde 1,200-den gowrak dokumentler, wideoýazgylar, suratlar we köpsanly interwýular ulanyldy diýip, Osampo habar berdi.
Liwiýanyň resmileri bu tussag etmeler baradaky haýyşy ýumşaklyk bilen ýazgardylar. Emma Liwiýanyň oppozisiýasy bu habary gowy garşylady.
Çylşyrymly adam
Gozgalaňçylaryň gözegçiligindäki Bengaziniň ýaşaýjysy Farouk Gaziniň “Roýter” agentligine aýtmagyna görä, Kaddafi “dil tapyşardan” çylşyrymly adam: “Emma biz mümkingadar tiz wagtyň içinde adalatyň dabaralanmagyny isleýäris. Biz ol mundan has öňräk bolar öýdüp, umyt edipdik. Ýöne bu günki karar – bu gün edilse gowy, ol ertä galdyrylmaly däl”.
Oppozision Milli geçiş geňeşiniň wise-prezidenti Abdel Hafez Goga bolsa, öz toparynyň Kaddafiniň Halkara suda çekilmezden ozal Liwiýada sud edilmegini görmek isleýändigini aýtdy. Adam hukuklary boýunça halkara “Amnesty International” we “Human Rights Watch” guramalary hem bu ädimi gowy garşyladylar.
Ýöne, Moreno Osamponyň habar bermegine görä, Kaddafiniň režiminiň amala aşyran başga bir jenaýaty aýratyn derňelmäge degişli. Oňa fewralyň ahyrlaryndan bäri amala aşyrylan zorlamalar we hüjümler baradaky aýyplamalar hem girýär.
Liwiýada söweşler dowam edýär. BMG-niň maglumatlaryna görä, ýurtda müňlerçe adam öldürildi we häzire çenli 750 müň çemesi adam öz öýüni terk etmäge mejbur edildi.


text:
Arap Ligasy, protestçilere garşy alyp barýan gandöküşikli repressiýasyny bes etmegi üçin, Siriýa hökümetine üç gün möhlet berdi. Siriýanyň agzalygyny geçen hepdäniň soňunda wagtlaýyn togtadan Liga, ýoluny üýtgetmese, Damaskyň garşysyna sanksiýalary girizjekdigini duýdurýar.
Arap Ligasynyň daşary işler ministrleri Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň hökümetine öz garşysyna çykan protestçilere edýän gandöküşikli zulum-sütemini bes etmegi üçin üç gün möhlet berdiler. Damask şeýle hem bu talabyň ýerine ýetirilmegini barlamaklary üçin gözegçilere ýurda barmaga ýol bermeli.
Arap Ligasy, eger siriýa režimi hyzmatdaşlyk etmese, garşysyna maliýe sanksiýalaryny girizjekdigini aýdýar. Bu ultimatum 16-njy noýabrda Arap Ligasynyň Marokkonyň Rabat şäherinde geçen duşuşygynda yglan edildi. Bu duşuşyga Türkiýäniň daşary işler ministri Ahmet Dawutoglu hem gatnaşdy.
“Synlap durup bilmeris”
Duşuşykdan soň geçen metbugat ýygnagynda Kataryň premýer-ministri Şeýh Hamad bin Jassem al-Sani Siriýa barada indi arap diplomatiýasynyň soňunyň görnüp ugrandygyny aýtdy:
—Zorlugyň, ölümiň barha artmagynyň öňüni almak üçin biz Siriýadaky ýaly adamlaryň beýle köpçülikleýin öldürilmegini keseden synlap durup bilmeris. Biziň hemmämiz üçin bir kyn karara gelmegimiziň sebäbi şol. Siriýadaky doganlarymyzyň ganyny goramak biziň borjumyz. Howpsuzlygy, durnuklylygy saklap, oňat geljege ýüzlenmegi üçin Siriýa krizisini arap planyna laýyklykda çözmekde beren wadalaryny ýerine ýetirmegini Siriýa hökümetinden soramagymyzyň hem sebäbi şol.
Damask Arap Ligasy bilen işleşmekden boýun gaçyran halatynda onuň garşysyna sanksiýalaryň giriziljekdigini hem al-Sani duýdurypdyr. Aýdylyşyna görä, Arap Ligasy öz ekspertlerinden Siriýanyň garşysyna ykdysady jeza çäreleri üçin plan düzmegi sorapadyr.
Eger-de Siriýa teklip edilen ýaraşyk planyny ýerine ýetirmese, Liga onuň agzalygynyň wagtlaýynça togtadylmagy barada 12-nji noýabrda ses berdi. Bu plan boýunça Damask biynjalyk şäherlerden tanklaryny yza çekmeli, protestçilere hüjüm etmegi bes etmeli, şeýle hem iki hepdäniň içinde oppozisiýa bilen gepleşiklere girişmeli.
Damaskyň agzalygynyň wagtlaýyn ýatyrylmagy 16-njy noýabrda güýje girmeli edilipdi. Siriýa resmileri bu duşuşyga gatnaşmadylar. Agzalygyň wagtlaýyn togtadylmagyny Waşington gutlady. Moskwa bolsa ony “nädogry” diýip häsiýetlendirdi.
Ilçihanalara hüjüm
Fransiýa bilen Marokko çarşenbe güni öz ilçilerini Damaskdan yzyna çagyrdylar. Şeýdip, Siriýa halkara derejesinde üzňelige düşüp ugrady.
—Täzeden gazaply hereketleriň turmagy Halap we Latakiýede diplomatik wekilhanalaryň ýapylmagyna, biziň öz ilçimizi yzyna Pariže çagyrmagymyza sebäp boldy—diýip, Fransiýanyň daşary işler ministri Alen Žüpe aýtdy.
Fransiýanyň daşary işler ministriniň bu ýerde göz öňünde tutýany geçen hepdäniň soňunda Fransiýanyň, Saud Arabystanynyň, Türkiýäniň diplomatik missiýalaryna Siriýada hökümetiň tarapdarlarynyň eden hüjümleri. Siriýada hökümetiň tarapdarlarynyň çarşenbe güni Marokkonyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň we Kataryň hem ilçihanalaryna hüjüm edendikleri aýdylýar.
Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül ilçihanalara edilýän hüjüm dowam etse, onuň getirip biljek netijeleri dogruda duýduryş berdi:
—Siriýada biziň bolmagymyza, raýatlarymyza, ilçihana, diplomatlara we diplomatik missiýalara edilýän hüjümleri kabul etmek mümkin däl. Biz bu hüjümi berk ýazgardyk. Ýöne gerekli çäreler görülmän, bu iş gaýtalansa, biziň reaksiýamyz tapawutly bolar.
Gazap
Bu aralykda oppozisiýanyň tarapyna geçen harbylaryň paýtagtyň golaýynda aňtaw gulluklarynyň karargähine hüjüm edip, howpsuzlyk güýçlerinden azyndan 6 adamy öldürendigini bildirildi.
Waşingtonda Döwlet departmentiniň sözçüsi Mark Toner režimiň edýän zulum-süteminiň oppozision güýçleriň zorluga ýüz urmagyna getirendigini belledi:
—Oppozision hereket başlananda, ol parahatçylykly hereketdi. Ýurduň beýle howply ýola düşmegine getiren režimiň bigünä protestçilere garşy alyp barýan gazaply kampaniýalaryny gaýtalamgy.
Aýdylyşyna görä, howpsuzlyk güýçleri Homsda, Idlibde we Damaskda parahat ilatdan13 adamy öldüripdirler.
Birleşen Milletler Guramasy mart aýynda Siriýada gozgalaň başlaly bäri howpsuzlyk güýçleri tarapyndan öldürilen adamlaryň sanyny 3,500-den gowrak diýip görkezýär.


text:
Türkmenistan garaşsyzlygyny alanyndan soň 12-nji ýanwar ýörite kanun esasynda Gökdepe urşundaky şehitler bilen bir hatarda ýurduň garaşsyzlygy hem azatlygy ugrunda şehit bolanlar üçin "Hatyra güni" diýip yglan edildi.
Emma şu ýyldan başlap 12-nji ýanwarda "Hatyra gününi" bellemek ýatyryldy. Eýsem, siz bu barada näme pikir edýärsiňiz?
Azatlyk Radiosy, hemmeleri 12-nji ýanwar "Hatyra güni" barada öz pikirdir-garaýyşlary bilen bu temadaky gepleşige gatnaşmaga hem teswir galdyrmaga çagyrýar. Habarlaşmak üçin biziň elektronik hat salgymyz: metbugat@gmail.com


text:
Penşenbe güni Britaniýada ýurduň raýatlarynyň telefon gürrüňdeşliklerini diňlemeklige dahyllylykda aýyplanýan «News of the World» atly meşhur gazet öz neşir işlerini doly bes edýändigini yglan etdi.
168 ýyl bäri çap edilip gelinýän «News of the World» atly gazet Britaniýada iň köp satyn alynýan gazet hasaplanylýar.
Bu gazetiň birnäçe işgäri ýurduň käbir raýatlarynyň telefonlaryny yzygiderli diňläp gelenlikde aýyplanýarlar.
Britaniýanyň polisiýasy häzirki wagt şu ugurda käbir anyk faktlaryň üstüniň açylandygyny aýdýar. Mundan daşary, polisiýa telefon diňleýişliklerine sezewar edilendir diýlip hasaplanylýan 4 müň töweregi adamyň şahsyýetine degişli maglumatlaryň öwrenilýändigini mälim etdi.
Penşenbe güni Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron parlamentde eden çykyşynda bu ýüze çykan wakany berk ýazgardy.


text:
Ýaş kino muşdaklarynyň uly söýgüsini gazanan “Açlyk oýunlary” filmler toplumynyň soňky bölümi ekranlara goýberildi. Amerikaly zenan ýazyjy Suzanna Kollinsiň adybir romanlar toplumy esasynda taýýarlanan filme bolan gyzyklanmanyň köplügi sebäpli 4 bölüme öwrülen üçleme täze film bilen jemlenýär. Başgaça aýdylanda, oýun tamamlanýar. Filme mundan öňki 2-sini ekranlaşdyran Fransis Lawrens režissýorlyk edýär. Mälim bolşy ýaly, ol Will Smitiň baş keşpde surata düşen “Men rowaýaty” filmi bilen meşhurlyk gazanypdy. 1-nji kinony Geri Ross surata düşüripdi. Ýöne ol soň, filmiň prodýuserleri bilen käbir meselelerde ylalaşman galan 2 bölümini surata düşürmekden boýun towlapdy. Şol wagtlar jemi 3 bölüm bolmalydy. Emma 3-nji kitap 2-ä bölündi. Aslynda, soňky bölümi 2-ä bölmek “Garri Potter” filmleri bilen başlady diýse bolar. Munuň iň esasy 2 sebäbi bar. 1-njisi köp pul gazanmak. 2-njisi hem 1 bölümde köp zat gürrüň berip bolanok. Ýöne esasysy 1-nji sebäp, ýagny, 1 bölüm bilen mysal üçin, belki 500 million dollar gazanylýar. Emma ony 2 bölüm etseň, belki 800–900 million, hatda 1 milliard dollar pul gazanyp bolýar.
“Açlyk oýunlary: jokjoky – ikinji bölüm” filminiň ssenarisini 3-nji bölümiň-de ssenariçileri bolan Denni Strong bilen Piter Kreýg ýazdy. “Açlyk oýunlary: jokjoky – ikinji bölüm” filminiň sazy 8 sapar Oskara dalaşgär bolan belli kompozitor Jeýms Nýuton Howarda degişli. Ekran eseriniň esasy keşplerini Jennifer Lawrens, Joş Hatçerson, Liam Hemswort, Wudi Harrelson, Elizabet Benks, Donald Saterlend, Stenli Tuççi, Willow Şilds, Paula Malkomson, şol sanda 2014-nji ýylyň fewralynda aradan çykan oskarly aktýor Fillip Seýmur Hoffman, Jeffri Raýt, Sem Klaflin, Jena Maloun, soňky 2 bölümde goşulan Julianna Mur, Natali Dormer hem-de Maherşala Ali dagy janlandyrýar. Filmiň 1-nji bölümi 691, 2-njisi 864, 3-nji bölümi-de 752, jemi 2 milliard 307 million dollar girdeji gazanypdy. Jemleýji kinonyň 1 milliard dollara golaý girdeji gazanmagyna garaşýanlaryň sany az däl. ABŞ-nyň Jorjia ştatynyň Atlanta şäherinde, şol sanda Ýewropanyň Berlindir Pariž şäherlerinde surata alnan filmiň býujeti 160 million dollara deň. Seriýanyň iň gowusy diýlip görkezilýän film kinotankytçylardan ýokary baha aldy. “Açlyk oýunlary: jokjoky – ikinji bölüm” filminiň häzirki wagtda gözel paýtagtymyzdaky “BERKARAR” kinoteatrynda hem görkezilýändigini ýatladýarys.
Gysgaça mazmuny
Katniss Ewerdin we onuň ýoldaşlary Panem halkynyň asuda ýaşamagy üçin gyzgalaňly ýagdaýda Snowuň garşysyna söweş alyp barýar. Katnissiň ýoldaşlary Geýl, Finnik, Pita we ýene-de käbirleri 13-nji etrapdan gaýdýarlar. Olar Snowuň gahryman Katnissi öldürjekdigini eşidýärler. Şol sebäpli ondan öňürti hereket edip, Snowuň özüniň ýoguna ýanmagyň ugruna çykýarlar. Duşmanlar, duzaklar, şol sanda, beýleki tarapdanam içki duýgulary Katnissi mundan ozal beýle kyn ýagdaýa salmandy...
“Açlyk oýunlary: jokjoky – ikinji bölüm” (Голодные игры: Сойка пересмешница. Часть II)
Ady: “The Hunger Games: Mockingjay – Part 2”
Režissýory: Fransis Lawrens. Prodýuserleri: Nina Ýakobson, Jon Kilik
Senariçileri: Denni Strong, Piter Kreýg (Suzanna Kollinsiň “Mockingjay” atly eseri esasynda)
Keşplerde: Jennifer Lawrens, Joş Hatçerson, Liam Hemswort, Wudi Harrelson, Elizabet Benks, Julianna Mur, Filip Seýmur Hoffman, Jeffri Raýt, Stenli Tuççi, Natali Dormer, Sem Klaflin, Jena Maloun, Donald Saterlend, Willow Şilds
Kompozitory: Jeýmes Nýuton Howard. Operatory: Jo Willems. Montažçy: Alan Edward Bell, Mark Ýoşikawa
Öndüriji şereket: “Color Force”
Paýlaýjy şereket: “Lionsgate”
Dowamlylygy: 137 minut. Görnüşi: ylmy-fantastik, uruşly. Ýurdy: ABŞ
Dili: iňlisçe
Býujeti: 125 million $


text:
Ak tam şu hepde Siriýada ynsanperwerçilik kömek kerwenine edilen ganly hüjümde gös-göni Orsýeti günäledi.
Bu hüjüm gazaply ýazgarmalara sebäp boldy we bir hepdelik ýaraşygy synmagyň gyrasyna getirdi.
Milli howpsuzlyk geňeşçisiniň orunbasary Ben Rhodesiň 20-nji sentýabrda aýdan sözleri Alepponyň golaýynda bolan hadysadan bäri Waşingtonyň eden iň gönümel aýyplamasy boldy.
"Bu ýerde diňe iki sany jogapkäriň bolmagy mümkin, ýa Siriýanyň režimi, ýa-da Orsýetiň hökümeti» diýip, Rhodesiň aýdan sözleri habar agentlikleri tarapyndan sitirlendi.
"Her niçik ýagdaý bolsa-da, biz bu ýerde urlan howa zarbalarynda Orsýetiň hökümetini jogapkär hasaplaýarys» diýip, ol aýtdy.
19-njy sentýabrda kömek getirýän ýük maşynlaryna we ammarlara urlan zarba azyndan 20 sany graždan adamy öldürdi.
Bu hüjüm BMG-niň Siriýadaky ähli ynsanperwerçilik kerwenlerini togtatmagyna getirdi. Şeýle-de bu BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-munuň adaty bolmadyk gaharly ýazgarmasyna sebäp boldy,ol bu hüjümiň arkasynda duranlary «namartlar» diýip atlandyrdy.
Siriýanyň Arap Gyzyl ýarym aý jemgyýeti hem Aleppo welaýatyndaky ähli işini, 19-njy sentýabrdaky hüjüme protest hökmünde, üç günlük togtadýandygyny aýtdy.
Orsýetiň Goranmak ministrligi ynsanperwerçilik kerweniniň uruş uçarlary tarapyndan bombalanandygy baradaky habarlary ret etdi we oňa derek bu kerweniň ot alandygyny, Moskwanyň munuň Al-Nusra frontyň agzalary ýa-da Siriýanyň raýat goranyş guramasy bolan Ak kaskalylar toparynyň işidigine ynanýandygyny ýaňzytdy.


text:
Penşenbe güni Hindistanyň resmileri 5 müň kilometr töweregi uzaklyga uçmaga ukyply täze bir ballistik raketanyň üstünlikli synagdan geçirilendigini habar berdiler.
Hindistanyň premýer-ministri Manmohan Singh bu waka bilen baglanyşykly ýurduň alymlaryny gutlady we “Agni-V” kysymly raketanyň synagynyň üstünlikli geçendigini yglan etdi.
Synagy gurnaýjy resmiler bu raketa synagynda göz öňünde tutulan “hemme maksatlara ýetilendigini” mälim etdiler.
Penşenbe güni geçirilen bu üstünlikli raketa synagy arkaly Hindistan kontinentara raketa tehnologiýasyna eýe beýleki ösen ýurtlaryň, ýagny Britaniýanyň, Hytaýyň, Orsýetiň we Birleşen Ştatlaryň hataryna goşulmaga golaýlaşandygy aýdylýar.


text:
Habar berilişine görä, bu waka Hytaýyň gündogar-günbatar böleginde ýerleşýän Syçuan welaýatynda bolupdyr.
ABŞ tarapyndan maliýeleşdirilýän Azat Aziýa radiosynyň we adam hukuklaryny goraýjy guramalaryň aýtmagyna görä, 18 ýaşly tibetli monah Tibetiň Hytaýdan garaşsyzlygyny talap ediji şygarlary gygyryp öz özüni ýakypdyr.
“Azat Tibet” atly toparyň maglumatyna görä, polisiýa we ýerli häkimiýetler bu protest aksiýasyndan soň regionda telekommunikasiýa mümkinçilikleri çäklendiripdirler.
2009-njy ýyldan bäri hytaý häkimiýetleriniň Tibeti basyp almagyna protest bildirip 120 tibetli özlerini oda berdiler.


text:
NATO-nyň ýokary derejeli harby komandiri 20-nji sentýabrda rus güýçleri entegem Ukrainanyň içinde hereket edýärler we ýaraşyk ylalaşygy işlemeýär diýdi.
Ýöne ol täze parahatçylyk planynyň öňegidişlik döretmegine umyt baglady. Amerikan generaly Filip Bridlow Litwada žurnalistlere «olar, ýagny rus goşunlary heniz hem Ukrainanyň içinde» diýdi, emma anyk sanlary aýtmady.
Bridlow 5-nji sentýabrdaky ýaraşygyň «diňe adynyň bardygyny» aýtdy. Ol zorluk derejesiniň, şol sanda soňky birnäçe günde atylýan top zalplarynyň sanynyň ýaraşyk baglaşylmazyndan ozalkysy ýaly ýokarydygyny aýtdy.
Emma muňa garamazdan, Bridlow 20-nji sentýabrdaky ylalaşyga görä, ukrain hökümet güýçleri bilen orsýetçi jeňçileriň arasynda döredilmeli bufer zonasynyň ýagdaýy durnuklylaşdyrmaga kömek etjegini belledi.
Bridlow Wilnýusda NATO-nyň harby ýolbaşçylary bilen duşuşýardy.


text:
Dagystan regionyndaky blogger partladyjy serişdeleri saklamak bilen bagly aýyplamalar esasynda tussag astyna alyndy. Onuň maşgalasy bu aýyplamalaryň galpdygyny aýdýar.
5-nji ýanwarda Russiýanyň Demirgazyk Kawkaz regionynyň paýtagty Mahaçkalanyň sudy Murad Nurmagomedowyň iki aý deslapky tussaghanada saklanylmalydygy barada karar çykardy.
Bu baradaky karar dekabr aýynda Nurmagomedowyň wideosy ýaýrandan soň mälim edildi. Gürrüňi gidýän wideoda Täze Ýylyň arça agajy bilen bellenmegini tankyt edýän dagystanly tanymal musulmanlar görkezilýär.
31-nji dekabrda Nurmagomedow partladyjy we ýarag serişdelerini saklamakda güman edilip, polisiýa ofiserleri tarapyndan tussag edilipdi.


text:
Owgan «Talybany» özleriniň owgan häkimiýetleri bilen parahatçylyk gepleşiklerini ret edýändiklerini aýdýar.
«Talybanyň» sözçüsi 5-nji martdaky beýanatynda gozgalaňçylaryň daşary ýurt güýçleri öz pozisiýalaryna hüjüm etmelerini goýup, Owganystandan çykýança Kabul hökümeti bilen parahatçylyk gepleşiklerine gatnaşmajakdygyny aýtdy.
Geljek hepde Yslamabatda göni, ýüzbe-ýüz gepleşikleriň geçirilmegine garaşylýardy.
Owgan resmileri bu duşuşygy 15 ýyllyk konflikti soňlamak üçin ädilýän ilkinji anyk ädim hökmünde häsiýetlendiripdi.


text:
Yrakda ýaşaýan etniki türkmenler dünýä türkmenleriniň arasynda iş ýüzünde syýasy hem jemgyýetçilik işlerinde baý tejribä eýe diýlip hasaplanylýar.
Türkiýedäki jemgyýetçilik guramalar bilen hyzmatdaşlygy ýola goýan, hökümete degişli bolmadyk "Yrakda magaryf we medeniýeti kämilleşdirmek" jemgyýetiniň (DECO) başlygy Ahmed Ýakub, Ankara seminara gelen yrakly türkmen mugallymlary bilen Azatlyk Radiosyna ýüz tutup, dünýä türkmenleri bilen öz tejribelerini paýlaşyp, olara hyzmatdaşlyk islegini ýetirmek isleýändiklerini aýan etdi.
Ýogsa-da, yrakly türkmen mugallymlaryny döwlete degişli bolmadyk gurama döretmäge mejbur eden ýagdaý ýa-da ýagdaýlar näme?
Yrakly türkmenler jemgyýetçilik hereketiniň üsti bilen näme maksat edinýärler we göz öňünde tutýan maksatlaryna nä derejede ýetipdirler?
Azatlyk radiosynyň “Dünýä türkmenleri” gepleşiginiň nobatdaky sany şu meselelere bagyşlandy.


text:
JÜBÜT KAMERA TEHNOLOGIÝASY
Dünýäniň tehnologiýa enjamlaryny öndüriji iri şereketleri täze akylly telefonlarynda jübüt kamera aýratynlygyny ýerleşdirmegi niýet edinýärler. Bu habaryň mälim edilmegi şereketleriň arasynda ýiti bäsdeşligiň dowam edýändigini ýene bir ýola subut edýär. “ETNews” habarlar gullugy bu özgertmäniň amala aşyrylmagy üçin şereketleriň “bilini berk guşandygy” barada anyk maglumatlary berýär. Oňa görä Günorta Koreýaly “MCNEX”, “Namuga” ýaly kamera modullaryny öndürijiler jübüt kamera modullarynyň önümçiligini ýola goýdy. “LG Innotec” birnäçe wagtdan bäri bu ugurda tejribelerini synag edip gelýär. “Samsung” hem özüniň smartfonlarydyr tabletleri üçin jübüt kamera aýratynlygynyň önümçiligine başlamaga taýýarlyk görýär. Ol bu ugurda hytaýly işewürler bilen gepleşikler geçirýär. Berilýän maglumatlar diňe Günorta Koreýaly däl, dürli kamera modul öndürijileriniň hem jübüt kamera önümçiligine tarap ugur alandygyny mälim edýär. Bu bolsa akylly telefon öndürijileriniň jübüt kamera ulgamyna köpçülikleýin ugur alandygyny görkezýär. “LG G5”-iň jübüt kamera ölçegine eýe bolan ilkinji telefonlardan biri bolmagyna garaşylýar. Jübüt kamera aýratynlygy durmuşymyzyň ajaýyp pursatlaryny kämil derejede surata düşürmek we olara dürli effekt bermek mümkinçiliklerini özünde saklaýar.
BARY-ÝOGY 1.047 SEKUNTDA
ABŞ-nyň Kanzas welaýatynda ýaşaýan inžener-programmaçylar Jaý Flantland we Paul Rose, düzmek üçin köp wagtyň sarp edilýän Rubik Kubigini 1.047 sekuntda düzmegi başaran roboty döretmegiň hötdesinden geldiler. Olar reňkli bölekleri bir ýere getirmek üçin birnäçe wagtyň sarp edilýän bu oýnawajyny dessine çözmek ugrundaky birnäçe wagtlap alyp baran işlerinde şowlulyk gazandylar. 1974-nji ýylda döredilen we häzirki wagta çenli dünýäniň iň köp satylan oýunjagy hökmünde meşhurlyk gazanan Rubik kubigini rekord wagtyň dowamynda düzen robot, bu inžener – programmaçylaryň täze açyşy hökmünde bellige alyndy. Bu robot çözülmedik kubigiň algoritmini çözmek bilen ony kompýutere ugradýar we kubik 1.047 sekundyň içinde düzülýär. Inženerler heniz Ginnesiň Bütindünýä Rekordlar kitabyna hödürlenmeseler hem, häzirki rekord 2.3 sekund bilen LEGO robotyna, adamlaryň arasyndaky rekord bolsa 4.9 sekunt wagt bilen 14 ýaşly Lukas Ettere degişlidir.
“LENOVO K5 NOTE” MÜŞDERILERE HÖDÜRLENDI
Birnäçe hepde ozal “Lenovo K4 Note” kysymly akylly telefonyny müşderilerine hödürlän hytaýly şereket, aradan köp wagt geçmändigine garamazdan ýakynda “Lenovo K5 Note” kysymyny resmi ýagdaýda yglan etdi. Bu telefon elýeter bahasy we kämil gurluş aýratynlygy bilen tapawutlanýar. Şereketiň täze telefony “MediaTek” tarapyndan öndürilen sekiz ýadroly “Helio P10” hereketlendirijisinden güýç alýan ilkinji akylly telefon boldy. 64 bitlik “Cortex-A53” gurluşy esasynda işleýän sekiz ýadroly hereketlendiriji 2.0 GHz ýygylyk tizligine çykmaga ukyplydyr. Jübüt ýadroly “Mali-T860” grafiki birleşmesiniň esasynda işleýän hereketlendirijide “Cat.6 LTE” ýardamy hem göz öňünde tutulypdyr. Şeýle hem telefonda 5.5 inç ululygynda Full HD durulykly LTPS ekrany, 2 GB RAM göterijisi we artdyryp bolýan 16 GB goşmaça ýady ýerleşdirilipdir. Iň gowy kysymly telefon bolmaga dalaş edýän bu smartfonyň göwresi dolulygyna metal bilen örtülendir. “Android 5.1 Lollipop” iş ulgamy bilen işleýän telefonda tiz zarýad almaga ukyply 3.500 mAh göwrümli batareýa hem göz öňünde tutulypdyr.
“CHROME” TIZLIGINI ARTDYRÝAR
Eger-de siz “Chrome” ulanýan bolsaňyz we internet sahypalaryny ýeterlik derejede tiz ýüklemeýändigi hakda aladalanýan bolsaňyz, indi size aladalanmaga esas ýok. “Google” şereketiniň “Chrome” üçin döreden tizleşdirme algoritmi şu wagtky ulanylýan algoritmden 25 göterim ýokary tizlige eýedir. “Google”-niň häzirki wagtda ulanýan “Zopfli” algoritminiň ýerine döredilen täze algoritmine “Brotli” ady berlipdir. “Brötli” ady şwed nemesçesinden terjime edilende kiçijik çörek, ýagny külçe manysyny aňladýar. “Google”-niň hünärmeni Ilýa Grigorigiň aýtmagyna görä, täze koduň üstünde işlemekligiň, ýagny bu özgertmäni amala aşyrmaklygyň uzaga çekendigine garamazdan täze algoritmi ulanylyşa taýyn etmek başartdy. Şereket täze algoritminiň maglumat almak formatyny düýbünden üýtgedendigini mälim edýär. Hatda “Brotli”, “Zoftli”-ýe görä HTML, CSS we “JavaScript” programmalaryny 17-25 göterim töwereginde tizleşdirýär. Bu ulgamyň ösüşini kämilleşdirýär we ýüklemeleri tizleşdirýär. “Google” “Brotli”-niň iň köp mobil ulanyjylaryna ýardamçy boljakdygyny hem nygtaýar.
“ASUS”-DAN TÄZE ENJAMLAR
“ASUS” şereketi kompýuter oýunlaryny oýnamak üçin niýetlenen “Cerberus” nesline degişli täze klawiaturasyny we oýun syçanjygyny müşderilerine hödürledi. Täze oýun enjamlary köp wagta çekýän kompýuter bäsleşikleri üçin ygtybarly we çydamly enjamlary isleýän her bir oýunça doly derejede berkligi, ykjam gözegçiligi we ýokary amatlylygy hödürleýär.
“Cerberus” oýun klawiaturasy
“Cerberus” oýun klawiaturasy suw geçirmeýän berk taslama, ykjam durmak üçin niýetlenen kauçuk aýaklara we aýratyn makro düwmelere eýe bolan USB oýun klawiaturasydyr. LED yşyklary arkaly arkasy ýagtylandyrylýan bu enjamyň göwresi SECC görnüşli metal bilen örtülgidir. Bu klawiatura dowamly kompýuter oýunlarynyň oýnalmagy sebäpli ýüze çykýan kynçylyklardan ýeňillik bilen çykmaga ýardam edýän ygtybarly we berk görnüşi bilen tapawutlanýar. Suw syçramalaryna durnukly taslamasy, ýalňyşlyk bilen dökülen suwlara garşy howpsuzlygy üpjün edýän bolsa, gyzgynlygy çykarmak üçin niýetlenen deşikleri bolsa suwlaryň klawiaturanyň içinde galmagynyň öňüni almak bilen, kompýuter oýnunyň arasyny bölmezden ýeňillik bilen arassalamak mümkinçiligini berýär. Onuň kauçuk bilen örtülen aýaklary, enjamyň iň çekeleşikli oýunlarda hem dürli tarapa üýtgewsiz, ykjam durmagyny üpjün edýär. Bu oýun klawiaturasynda gurnalyş taýdan kämilligi we bäsdeşlige ýaramlylygy amala aşyrmak üçin oýunyň içki sazlamalaryny ýeke bir gezekde sazlamak mümkinçiligini hödürleýän ýeňil makro düwmeleri bilen müşderileriň ünsüni özüne çekýär.
“Cerberus” oýun syçanjygy
“Cerberus” oýun syçanjygy wakalaryň gidişini we dogrulugyny dessine üýtgetme mümkinçiligini üpjün edýän dört derejeli DPI düwmesini özünde saklaýar. Bu enjam iki el bilen hem ulanmak mümkin bolan owadan hem ykjam optiki oýun syçanjygy hökmünde köpleriň söýgüsini gazanmagy başardy. Kompýuter oýunlaryny söýüjiler, dört sany aýratynlandyrylan anyklyk derejesiniň saýasynda adaty oýun döwründe we ýokary derejeli anyklygyň gerek wagtynda gerekli tizlige dessine geçip biler. Reňkli LED görkezijisi bolsa haýsy anyklyk derejesinde hereket edýändigiňizi bir bakyşda görüp bilmekligiňize mümkinçilik döreder. Bu syçanjyk hem sag hem çep ele ykjam görnüşde ýerleşýär we islegiňize görä tutmak mümkinçiligini hödürleýär. Oýunyň iň bir gyzykly döwründe hem gury ýagdaýda durýan we der sebäpli eliň typmagyna garşy durýan kauçuk gabynyň kömegi bilen, gözegçiligi hiç ýitirmezden oýun oýnamak şatlygyňyzy dowam etdirip bilersiňiz.


text:
Özümde ýogy alýaryn
Ýazyjylaryň lX gurultaýynda (1986 ý.) Türkmenistan Ýazyjylar birleşiginiň prawleniýesiniň başlyklygyna Gurbandurdy Gurbansähedow, onuň orunbasarlygyna Hojanepes Meläýew saýlandy. Gurbandurdy aga wezipäň gadyryny bilýän, ony goraýan adamdy. Hojanepes-de şöhraty söýerdi.
Ýöne meýlissöýerligi, jalataýlygy-da bardy. Bu ýagdaý Gurbandurdy aga ýokuş degýärdi. Orunbasary biabraýçylygyň üstünden barsa, öz ýüzüniň-de sypalmajagyny bilýärdi. Ol aýlawly gürrüňler bilen Hojanepesi akyla çagyrýardy. Bir gezek “Hojanepes, ýol üstünde bir halta akyl, bir halta-da pul ýatan bolsa, haýsysyny aljak?” diýip sorapdyr. Hojanepes “Pully haltany” diýipdir. Gurbandurdy aga:
-Oglan, akmak bolma, akyly al! Akylyň bolsa, pul-da gazanarsyň -diýýär. Meýlise howlukýan Hojanepes:
-Gurban Sähedowiç, her kim özünde ýok zady alýar. Men pully haltany almaga gidýän. Akylly haltany ellemen, size nesip etsin -diýip, gapa tarap haýdapdyr.
Gadaganlyk
Şahyr Ýylgaý Durdyýewiň ikinji gezek öýlenenini obadaşy, edebiýat tankytçysy Saýlaw Myradow giç eşidýär. Günlerde bir gün köçede sataşanlarynda “Ýoldaş Durdyýew, öýlenipsiň diýip eşitdim, gutlaýan” diýýär. Ýylgaý “Näme bilen gutlaýaň? Öýe gijä galyp barmak gadagan. Deň-duş bilen meýlis gurmak gadagan. Her gün agşam iş stoluň başyna geçip, üç-dört sagat işlemeseň, ýatmak gadagan” diýip, zaryn zeýrenipdir. Bu gürrüňe keýpi bozulan Saýlaw:
-Ýoldaş Durdyýew, saňa haýpym gelýär -diýip, duýgydaşlyk bildiripdir. Ýylgaý:
-Maňa haýpyň gelmegem gadagan. Aýalym “Özüni oňarmaýan lellimlere adamlaryň haýpy gelýändir. Özüňi merdem alyp bar” diýýär -diýip, zarynlap, aglaýjak-aglaýjak bolupdyr.
Eneňi nädip tapaýyn
1983-nji ýylyň güýzünde Belorusiýada Bütinsoýuz poeziýa festiwaly geçirildi. Oňa Türkmenistandan halk ýazyjysy, şahyr Annaberdi Agabaýew ikimiz gatnaşdyk. Belorusyň Ýazyjylar birleşigi festiwalyň ikinji güni, agşamara Minskiň etegindäki tokaýda, açyk asmanyň astynda meýlis-banket gurnady. Annaberdi ýeňles gelinleri, ogryn hylwat (zyna) işini ýek ýigrenýärdi. Amatyny tapyp, Nowosibirskiý şäherinden gelen şahyr gelini Annaberdiniň üstüne “küşgürdim”.
Ol Annaberdä gysmyljyrap “Howa sowuk, üşeýän” diýdi. Annaberdi “Hawa, howa çigrek. Menem üşeýän, elimden geljek zat ýok” diýip, biraz aňra süýşdi. Meniň geçen sapagymy kemsiz bişiren (özleşdiren) gelin eýle-beýle bahana bilen Annaberdini sypdyrmaly däldi. Ol “Sudar, Ser, kiçijek gyzjagaz wagtym üşänimde garry enem meni bagryna basýardy. Şonda üşemezdim” diýip, oňa has-da gysmyljyrady. Annaberdi:
-Biz häzir Minskiň eteginde otyrys. Seň dogduk şäheriň Nowosibirskide oturan bolsagam, gijäniň bir wagty eneňi nädip tapaýyn? -diýip, onuň ýanyndan gazap bilen turup gaýtdy.
Toplan Amanmyrat BUGAÝEW.


text:
Penşenbe güni türkmen paýtagtynda açylan iki günlük seminaryň temasy “Hökmany hukuk” diýlip atlandyrylýar. Ony Türkmenistanyň DIM-i, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli instituty halkara hyzmatdaşlygy boýunça German jemgyýetiniň regional taslamasy bilen bilelikde guradylar diýip, TDH habar berýär.
Seminaryň işine Daşary işler ministrliginiň, Demokratiýa we adam hukuklary baradaky Türkmen milli institutynyň, Adalat ministrliginiň, Baş prokuraturanyň, sud organlarynyň, aklawçylar kollegiýasynyň wekilleri gatnaşýar.
Halkara ekspertleri hökmünde graždan hukugy boýunça Germaniýanyň belli spesialistleri çagyryldy.
Seminar şu gün öz işini dowam etdirýär diýlip, habar berilýär.


text:
Özbegistanyň senatory Swetlana Ortikowa prezident Yslam Karimowyň saglyk ýagdaýynyň ýaramazdygy barada peýda bolan maglumatlary çarşenbe güni ret etdi.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde senator Swetlana Ortikowa 75 ýaşly prezident Karimowyň saglyk ýagdaýynyň örän gowudygyny we hatda şu hepde Karimowyň Senatyň sessiýasyna gatnaşmagynyň-da mümkindigini aýtdy.
Bu wakadan birneme öň özbek oppozision toparlaryna degişli internet saýtlarynda prezident Yslam Karimowyň geçen hepde ýürek infarktyny başdan geçirendigi barada maglumatlar peýda boldy.
Bu saýtlardan käbirleri hepdäniň sişenbe güni Özbegistanyň öz hökümet çeşmelerine salgylanmak bilen, prezidentiň saglyk ýagdaýynyň “agyrdygyny” öňe sürdüler.
Emma hepdäniň çarşenbe güni Yslam Karimowyň gyzy öz “Twitter” sahypasynda bu maglumatlary ret etdi. Soňky gezek Özbegistanyň telewideniýesi geçen hepde prezident Karimowyň Daşkentde bellenen Nowruz baýramçylygynda tans edip ýörenini görkezipdi.


text:
Aşgabat, 14.03.2015. “Türkmenportal”.
13-nji martda «Palaсe» myhmanhanasynda türkmen Liderine Sukuba uniwersitetiniň «Hormatly doktory» diýen alymlyk derejäni bermek dabarasy boldy. Munuň üçin belent mertebeli myhmanyň kabulhanasyna Sukuba uniwersitetiniň prezidenti Nagata Kýosuke, wise-prezidenti Benton Kalorina we professor Usuýama Toşinobu geldiler.
2013-nji ýylda Sukuba uniwersiteti bilen D.Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň arasynda ylmy alyşmalar we hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyga gol çekildi. Ol ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklary berkitmekde möhüm orun eýeläp, diňe gündogar filologiýasynda we edebiýatynda däl, eýsem, ekologiýa, ykdysadyýet we energetika hem-de lukmançylygyň köp ugurlary we beýleki pudaklarda möhüm barlaglary geçirmegiň girewi bolmaga gönükdirilendir.
Türkmen döwletiniň Baştutany we Sukuba uniwersitetiniň ýolbaşçylary «Palace» myhmanhanasynyň zalyna barýarlar. Bu ýere şu uniwersitetiň hem-de Ýaponiýanyň beýleki ýokary okuw mekdepleriniň professorlary we mugallymlary, talyplary, ylym hem-de tehnologiýa hyzmatdaşlygy boýunça ýapon-türkmen assosiasiýasynyň wekilleri, Türkmenistanyň resmi wekiliýetiniň agzalary ýygnandylar.
Bu ýerde dabaraly ýagdaýda Türkmenistanyň Prezidentine Sukuba uniwersitetiniň «Hormatly doktory» diýen alymlyk derejesiniň berilmegi mynasybetli dabara boldy.
Jenap Kýosuke dabarany açyp, Türkmen döwletiniň Baştutanyna Sukuba uniwersitetiniň “Hormatly doktory” diýen alymlyk derejesiniň berilýändigini yglan edip bu ýere ýygnananlaryň adyndan belent mertebeli myhmany tüýs ýürekden mähirli mübärekledi.
Türkmen döwletiniň Baştutany Sukuba uniwersitetiniň ýolbaşçylaryny we professor-mugallymlar düzümini, onuň talyplaryny, duşuşyga gatnaşyjylaryň hemmesini mähirli mübärekläp, Sukuba uniwersitetiniň «Hormatly doktory» diýen belent adyň dakylandygy üçin Ýaponiýanyň abraýly ylym-bilim merkeziniň işgärler toparyna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
“Bu belent ady, ilkinji nobatda, bütin adamzadyň bähbitleri üçin ýadawsyz zähmet çekýän ähli türkmen halkynyň bitiren hyzmatyna berlen baha hasap edýärin”diýip milletiň Lideri aýtdy. Ylmyň we bilimiň ýurduň durmuş-ykdysady ösüşindäki wajyp ornuny belläp, döwlet Baştutany ýurdumyzyň ýaşlarymyzyň bilim derejesini ösdürmäge uly üns berýändigini, çünki ýaş nesillerimizi ýurdumyzyň geljegi hasaplaýandygymyzy nygtady.
Ýurdumyzda häzirki zaman ylymlar mekdebini döretmek üçin biz her ýyl täze okuw mekdeplerini açýarys, talyplarymyzyň ylmy we döredijilik mümkinçiliklerini ýüze çykarmagy üçin zerur bolan ylmy binýady hem-de ähli şertleri döredýäris diýip, milletiň Lideri belledi. Geçen ýyl biz Ylymlar akademiýasynyň düzüminde Tehnologiýalar merkezini hem-de Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetini açyp, ulanmaga berdik. Bu merkezde we uniwersitetde daşary ýurtly hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde işlemek üçin ähli şertler döredildi. Milletiň Lideri ýurdumyzyň iri taslamalary öňe sürmäge we durmuşa geçirmäge, iň täze tehnologiýalary çekmäge hem-de giň gerim bilen ornaşdyrmaga gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
Ýaponiýanyň ýokary tehnologiýalara we milletiň aň-paýhas mümkinçiligine daýanýan nusgasy ylmy we bilimi ösdürmäge we umuman, ýurduň üçünji müňýyllykda durmuş-ykdysady ösüşiniň alamaty hökmünde ýokary derejede ösen intellektual jemgyýeti döretmäge aýratyn üns berýän häzirki zaman Türkmenistan üçin örän peýdaly bolup biler. Okgunly we täsir galdyrýan ykdysady ýokary göterilişi gazanan Ýaponiýanyň tejribesi ösüşlere beslenen özgertmeler ýoluna düşen Türkmenistana gyzykly we peýdalydyr.
Hormatly Prezidentimiz medeniýet we ynsanperwer ulgamlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy berkitmekde ýaponiýaly dostlarymyzyň hyzmatyna ýokary baha berdi. Geçen ýyl biz türkmen halkynyň taryhynda möhüm senäni — beýik türkmen şahyry Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 290 ýyllygyny giňden belläp geçdik. Ýaponiýada hem bu ýubileýe bagyşlanan dabaraly çäreler ýokary derejede geçirildi. Biz geçirilen bu çäreler üçin size tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýäris diýip, döwlet Baştutany Magtymgulynyň we beýleki türkmen şahyrlarynyň goşgularyny terjime eden ýapon terjimeçilerine hem hoşallyk sözlerini beýan etdi.
Hormatly Prezidentimiz ýaponiýaly kärdeşlerimiziň aýratyn hyzmatlaryny belläp, Ýaponiýanyň Ministrler Kabinetiniň saglygy goraýyş meseleleri boýunça ýörite geňeşçisi, «Medical Excellence Japan» guramasynyň prezidenti jenap Şuzo Ýamamotonyň, «Toshiba» saglygy goraýyş kompaniýasynyň prezidenti jenap Satoşi Tsunakawanyň Türkmenistanyň «Magtymguly Pyragy» medaly bilen sylaglanýandygyny yglan etdi.
Milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow sylaglanan adamlary gutlap, şu ýyl ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesiniň kabul edilmeginiň 20 ýyllygyny belleýändigini aýdyp, ýaponiýaly dostlary bu taryhy senäniň hormatyna ýurdumyzda yglan edilen Bitaraplyk we parahatçylyk ýylynyň çäklerinde geçirilýän toý dabaralaryna, şol sanda döwlet Baştutanlarynyň, BMG-niň we onuň ýöriteleşdirilen düzümleriniň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçiriljek ýokary derejeli Bütindünýä maslahatyna gatnaşmaga çagyrdy. «Bitaraplyk syýasaty: parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň bähbidine halkara hyzmatdaşlyk» atly maslahat 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Aşgabatda geçiriler.


text:
Russiýanyň oppozisiýa lideri Boris Nemsow 3-nji martda Moskwada jaýlanýar. Ol 27-nji fewralda Kremliň golaýyndaky köprüde atylyp öldürilipdi.
Moskwadaky raýat hukuklary boýunça tanymal gurama, ýagny Saharow merkezine Nemsowy hormatlap adamlar jemlenen mahaly, oppozisiýa lideriniň dogan-garyndaşlary, ýagny gara ýaglykly zenanlar açyk tabytyň golaýynda durdylar.
Nemsowyň ömrüniň dürli döwrüne degişli ak-gara reňdäki suratlar, onuň ak mata bilen örtülen tabytynyň arkasyndaky kerpiçden ýasalan diwarda asyldy.
Boris Nemsow 1990-njy ýyllarda premýer-ministriň orunbasary wezipesini ýerine ýetiripdi we ol prezident Wladimir Putiniň ýiti tankytçysydy.


text:
Germaniýa özüniň Özbegistandaky howa bazasyny ýapjakdygyny aýtdy. Şeýlelikde Günbataryň ozalky sowet Orta Aziýasyndaky iň soňky harby desgasy ýapylýar.
2001-nji ýyldan bäri goňşy Owganystandaky german hem NATO güýçlerini goldaw bilen üpjün eden we Termez şäherinde ýerleşýän baza 2015-nji ýylyň aýagynda ýapylar diýip, 14-nji oktýabrda german harbysy aýtdy.
"Men muny tassyklap bilýärin. Termezdäki strategik baza 31-nji dekabrda, ýagny şu ýylyň aýagynda ýapylar diýip, german mediasynda 14-nji oktýabrda habar berildi. Işgärleriň käbiri Owganystana Mazary-Şerife geçiriler. Ol ýerde biziň bazamyz bar. Galanlary hem Germaniýada ýerleşdiriler" diýip, Germaniýanyň daşary ýurtlarda harby operasiýalar alyp barýan goşun bölüminiň sözçüsi Dominik Wullers Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugyna beren interwýusynda aýtdy.
Dolanyp gelmek mümkinçiligi
Onuň bildirmegine görä, bazadaky 41 sany german işgäriniň ýarpysyna golaýy üstümizdäki aýyň başlarynda Termezi terk edipdir. Demirgazyk Owganystandaky german güýçleri awgust aýyndan bäri Birleşen Ştatlaryň transport uçarlaryna bil baglaýar.
"Biziň uçarlarymyz indi Termezde gonman, göni Owganystana gelýär. Edil şu wagt Termez diňe gerek bolanda ulanylýar. Biz ondan indi yzygiderli peýdalanamzok. Ony ýapmagymyzyň sebäbi şol" diýip, Wullers aýtdy.
Ýöne ol german güýçleriniň Termez şäherine dolanyp gelme mümkinçiliginiň ýok däldigini-de sözüniň üstüne goşýar.
2001-nji ýylyň aýagynda gurlan Termez howa bazasy Orta Aziýada NATO döwletleri tarapyndan açylan sanlyja bazarlaryň biridi. Ol 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Birleşen Ştatlara edilen terrorçylykly hüjümden soňra Amerikanyň ýolbaşçylygyndaky çozuşda Owganystandaky harby operasiýalara kömek ýetirmek maksady bilen döredildi.
Orsýet tarapyndan basyş
Ýöne geçen ýylyň aýagynda çet ýurtly güýçleriň aglabasy Owganystandan çekilensoň bu bazalaryň zerurlygy-da aşaklap ugrady. Galyberse-de, öz territoriýalaryndaky günbatar bazalarynyň sanyny azaltmaklary üçin Orsýet tarapyndan orta aziýa döwletlerine basyş edilýäne meňzeýär.
2005-nji ýylda Birleşen Ştatlaryň Garşy-Hanabatdaky howa bazasy ýapylaly bäri Germaniýanyň bazasy Günbataryň Özbegistandaky ýeke-täk harby bazasy bolup galypdy.
Gyrgyzystanda Manas howa bazasynyň kireýine alnan möhleti öten ýyl tamamlandy. Fransiýanyň Täjigistanda Duşenbäniň uçar meýdanyndaky howa bazasy hem 2014-nji ýylda ýapyldy.
NATO-nyň Owganystandaky 12500 esgerden ybarat güýjüniň 850-sini german esgerleri düzýär.
Kireý tölegi
Amerika özüniň 9800 esgeriniň aglaba köplügini 2016-njy ýylyň aýagyna çenli Owganystandan çykarmagy planlaşdyrypdy. Ýöne onuň indi 5500 esgerini 2017-nji ýylyň aýagyna çenli ol ýerde saklamagyna garaşylýar.
Germaniýa bilen Özbegistan Termez bazasynyň möhletini 2014-nji ýylda uzaltdylar. Ýöne onuň möhleti ýa kireý tölegi barada jemgyýetçilige berlen maglumat ýok.
Regional metbugat şonda Özbegistanyň 11.5 million dollar bilen 17 million dollaryň aralygyndadyr diýip çaklanylýan kireý tölegini galdyrmaga synanyşandygyny habar beripdi.
Adam hukuklaryny goraýan toparlar Germaniýany Özbegistanda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň juda ýaramazdygyny görmezlige salýanlykda aýyplaýarlar.
Özbegistanyň awtoritar prezidenti Yslam Kerimow sowet döwründen bäri häkimiýet başynda. Ol başgaça pikirlenýänlere köp çydamlylyk görkezenok.


text:
Prezident Berdimuhamedowyň doglan güni Türkmenistanda çykyş edip, türkmen prezidentini gutlan amerikan pop ýyldyzy Jennifer Lopeziň wekili, adam hukuklary bilen bagly islendik mesele barada bilnen bolsady, Jennifer bu çärä gatnaşmazdy” diýdi.
Jennifer Lopeziň 29-njy iýunda Awaza syýahat zonasynda G.Berdimuhamedowyň şanyna geçirilen konserte gatnaşmagy halkara jemgyýetçiligi tarapyndan berk tankyt edildi, internet ulanyjylar tarapyndan müňlerçe ýazgaryjy pikirleriň öňe sürülmegine sebäp boldy.
Dünýä derejesinde tanalýan şahslaryň, şol sanda aýdymçylaryň we kinoaktýorlaryň graždan jemgyýetçiligine basyş edip, ýakasyny tanadan ýurtlara saparlary, aýratynam şeýle ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň şanyna geçirilýän dabaralara gatnaşmaklary, halkara jemgyýetçiliginde protest döredýär.
Meşhur amerikan aýdymçysy Jennifer Lopeziň 29-njy iýunda Awaza syýahat zonasynda G.Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli geçirilen konserte gatnaşmagy dünýä metbugatynda we onuň öz janköýerleri tarapyndan berk tankyt edildi.
Adam hukuklaryny goraýjylar tanymal şahslaryň şeýle hereketleri bilen öz at-abraýyny zulumkeş režimleri “kanunlaşdyrmak” üçin ulandyrýandygyny aýdýarlar.
Bähbidi näme?
“Human Rights Watch” guramasyndan Tanýa Lokşina “repressiw ýurtlaryň liderleri” öz abraýyny artdyrmak isleýän bolsalar, meşhur şahslar bolsa şeýle saparlara maliýe bähbidi üçin razy bolýarlar diýip düşündirýär.
Dürli ýyllarda, meşhur amerikan aktýory Žan Klod Wandamm, gyjakçy Wanessa Meý we ýene onlarça meşhur şahslar adam hukuklaryny ýyllar boýy gödek depelemekde tankyt edilýän Orsýet, Özbegistan we Türkmenistan ýaly ýurtlarda çykyş edendikleri ýa etmekçi bolandyklary üçin tankyt astyna düşüpdiler. Ençeme tanymal adamlar bolsa, tankyt edilensoňlar, şeýle saparlardan saklanypdy.
Adam hukuklaryny goraýjy “Amnesty International” guramasynyň Ýewraziýa bölüminiň wekili Reýçel Bagleriň sözlerine görä, adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler öz tankytlary arkaly, ýapyk ýurtlara sapar edýän meşhur şahslaryň ol ýurtlarda adam hukuklarynyň ýagdaýyna üns bermeklerini isleýärler.
Ötünç soramak
Awtoritar döwletlerde geçirilýän gymmatbaha dabaralara gatnaşandygy üçin aýyplanan meşhur şahslaryň ýene biri amerikan aktrisasy Hillary Suonk 2011-nji ýylyň oktýabr aýynda Çeçenistanyň prezidentiniň doglan güni mynasybetli geçirilen uly dabara gatnaşyp, prezidenti sahnadan gutlandygyna özüniň ökünýändigini köpçülik öňünde yglan edipdi. Habar berlşine görä, ol munuň bilenem çäklenmän, bu syýahatyny gurnan agentlerini işden boşadypdy, şeýle-de ol 1,5 million dollar möçberde diýlip habar berlen gonoraryny ynsanperwerlik maksatlara gönükdirjekdigini yglan edipdi.
Jennifer Lopezyň metbugat wekili, “adam hukuklary bilen bagly islendik mesele barada bilnen bolsady”, onda Jennifer bu çärä gatnaşmazdy” diýdi.
Adam hukuklaryny goraýjylar şeýle ýagdaýda diňe bir ötünç soramak bilen oňmaklygyň ýeterlik däldigini belleýärler.
Adam hukuklarynyň ähmiýeti
Tanýa Lokşinanyň pikiriçe, raýat azatlyklaryny depelýän režimlerden pul almak ahlak taýdan ýakymsyz bir ýagdaýdyr we meşhur adamlaryň öz abraýyna zeper ýetirýär. Şeýle ýagdaýda öz janköýerleri tarapyndan tankyt edilýän meşhur aýdymçylar üçin “şeýle saparlar maddy bähbitleri köplenç puja çykarýar” diýip, Lokşina belleýär.
Reýçel Bagler diktatorlyk syýasaty we adam hukuklaryny depelemek bilen ýakasyny tanadan döwletlere sapar edýän ady belli adamlar sapardan ozal çakylyk ýollan ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýy bilen tanyşmaly diýip hasap edýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň 34-nji Baş Assambleýasy tamamlandy
2015-nji ýylyň 16-njy sentýabrynda paýtagtymyzda Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň 34-nji Baş Assambleýasy öz işini tamamlady. Onuň barşynda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Giň möçberli çärä dünýäniň 80-ne golaý ýurdundan 600-den gowrak wekil gatnaşdy. Onuň barşynda Aziýa yklymynyň esasy sport guramasynyň Utgaşdyryjy, Maliýe we Ýerine ýetiriji komitetleriniň mejlisleri, şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda plenar mejlisi geçirildi.
Baş Assambleýanyň mejlisi Aşgabadyň ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça paýtagtymyzda ýene iki ýyldan geçiriljek V Aziýa oýunlary üçin gurulýan Olimpiýa şäherinde geçirildi.
Mälim bolşy ýaly, 15-nji sentýabrda Baş Assambleýasynyň resmi taýdan açylyşynyň öňüsyrasynda foruma gatnaşyjylar Olimpiýa şäherjiginiň çäginde gurlan “Sport” we “Olimpiýa” myhmanhanalarynyň açylyş dabaralaryna gatnaşdylar. Bu binalaryň toý bagyny kesmek hormaty Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň prezidenti şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabaha ynanyldy.
Şol günüň ikinji ýarymynda Olimpiýa şäherjigindäki söweş sungaty boýunça sport toplumynyň türgenleşik zallarynyň birinde Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň Baş Assambleýasynyň plenar mejlisi öz işine başlady. Ony Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow açdy.
Dabaranyň barşynda şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah halkara sport hereketiniň ösdürilmegine we ulgamdaky hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine goşant goşandy üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Milli Olimpiýa komitetleriniň Assosiasiýasy tarapyndan esaslandyrylan ýörite sylagy gowşurdy.
Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň 34-nji Baş Assambleýasynyň işiniň jemleýji güni – 16-njy sentýabrda Halkara olimpiýa komitetiniň wekilleriniň, halkara federasiýalaryň, geçen we indi boljak Aziýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetleriniň prezidentleriniň, şol sanda ýapyk binalarda we söweş sungaty bounça V Aziýa oýunlarynyň Guramaçylyk komitetiniň başlygynyň hasabatlary diňlenildi.
Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň 34-nji Baş Assambleýasy Fotogalereýa / Sport çäreleri / 31 sany surat
2015-nji ýylyň 16-njy sentýabrynda paýtagtymyzda Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň 34-nji Baş Assambleýasy öz işini tamamlady. Onuň barşynda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy....


text:
Arab Ligasyna girýän döwletleriň daşary işler ministrleri anna güni Liwiýadaky ýagdaýlar bilen bagly gyssagly maslahat geçirerler.
Şeýle-de sişenbe güni Yslam Konferensiýasy Guramasy Liwiýanyň üstünden uçuş gadaganlygyny girizmek baradaky halkara çagyryşlaryna goşuldy. Bu çäre Muammar Kaddafiniň tarapdarlarynyň gozgalaňçylara garşy howa hüjümlerini amala aşyrmagyna garşylyk hökmünde edilýär.
“Biz Howpsuzlyk Geňeşiniň munuň bilen bagly öz borjuny berjaý etmegine çagyryş edýäris” diýip, Yslam Konfereniýasy Guramasynyň Baş sekretary Ekmeleddin Ihsanoglu Saud Arabystanyň Jeddah şäherinde çykyş etdi.
Fransiýa hem Britaniýa Birleşen Miletler Guramasynyň Liwiýanyň üstünden uçuş gadaganlygyny girizmegine çagyryş edýär.
Sişenbe güni Kaddafiniň hökümet goşunlary nobatdaky gezek Ras Lanuf nebit portuna howa hüjümlerini amala aşyrdylar.


text:
Sapakda
Mugallym “Şahyrana halk döredijiligi” diýen temany geçende “Dana ata-babalarymyz “Bir okana, birem dokana” diýipdir…”diýen jümläni dile getirende bir okuwçy ýerinden tarsa turup:
-Ýoldaş mugallym, näme, beýlekiler aç ölmelimi? -diýip, sowal beripdir.
Jedel
Iki student özara jedel edýär. Biri “Şäherimizde Puşkine ýadygärlik dikeldip dogry etdiler. Sebäbi uly ussatlar külli adamzada degişli bolýar” diýýär. Ikinji student:
-“Lermontowa-da ýadygärlik oturtmaly” diýersiň-ow! Beýle zat bolmaz. Dantes bilen Martynow-a nyşanany jaýdar urup, garşydaşyny ol dünýä ýollaýar. Duelde ýeňilenlere bolsa ýadygärlik oturdylýar.
Taryha hormat goýmaly, hakykaty dikeltmeli, ýeňijilere ýadygärlik oturtmaly -diýip, goh edipdir.
Ýakasyny tanadan
Lebapdan Balkana iş gözläp giden lapykeç halda öýüne dolanýar. Gelni “Oglan, ýüzüň salyk, näme, iş tapmadyňmy?” diýip soraýar. Ol “Barsagelmeze gitmäge razy bolsaň, iş bar” diýdiler. Barsagelmeze gider ýaly näme günäm bar” diýip, gaharly heňkiripdir. Barsagelmeziň ýer adydygyna näbelet gelni:
-Hä-ä, Balkanda-da eýýäm ýakaňy tanatdyňmy? Ol-a Barsagelmez eken, Gitsegelmez bolsa-da, işe gir. Çagalarym gaty zagara zar. Bu bolsa Barsagelmeze gitjek dälmişin -diýip, sesine bat beripdir.
Dawa
Aga-ininiň arasyna şeýtan düşüp, sögüşýär. Dyzmaç inisi “Arabaňy aňyrda sür, seni ýarym şaýa-da
satyn alamok” diýýär. Gany depesine uran agasy “Almazmyň, ýarym şaýa-da satyn almazmyň?” diýip, ýumrugyna tüýkürip, inisiniň üstüne dyzmaç sürünýär. Düşşüş inisi akylyna aýlanyp:
-Bolýar-how, gohuňy goý, bitin şaýa-da satyn alaýyn-diýip, dawany degişmä öwürjek bolýar. Agasy:
-Küdüň ýaly ýumrugyň depäňden injegini bilseň, baý, satyn alarsyň-a. Hany, meni bitin şaýa satyn almanam gör -diýip, hemle atypdyr.
Et güni
Döwlet syýasatynyň wepaly hyzmatkäri, lepbeýçi ýazyjy mekdep okuwçylary bilen duşuşyga gelýär.
Duşuşygyň ahyrynda okuwçylaryň biri “Ata-enemiz SSSR döwri hepdäniň dördünji güni, penşenbe güni
“Balyk güni” bolardy” diýip, gürrüň berýär. Häzir nämüçin “Balyk güni” ýok?”-diýip, oňa sowal berýär. Ýüzi düýäniň dabanyndan galyň pyýada:
-Bizde häzir, dogurdanam “Balyk güni” ýok. Her günümiz “Et güni”. Ol Garaşsyzlygyň şirin miwesi, döwlet syýasatynyň adam hakyndaky atalyk aladasynyň subutnamasy. “Et nämüçin gyt, gymmat?” diýip, sowal bermersiňiz. Çünki siz Altyn asyryň merjen däneleri -diýip, öz jogabyna özi el çarpypdyr.
Il içinden çöpläp, taraşlan Amanmyrat BUGAÝEW.


text:
Wenesuelanyň prezidenti Ugo Çawez duşenbe güni telefon arkaly ýerli telewideniýede çykyş etdi. Mundan öň, Çaweziň gaty agyr ýagdaýda ýatandygy ýa hut ölen bolmagynyň mümkindigi barada habarlar ýaýrapdy.
Çawez häzir Kubada rak hassalygy boýunça bejergi alýar. Çawezden bir hepde wagt bäri hiç habar bolmandy. Emma duşenbe günki çykyşynda ol ýakyn wagtda ýurda dolanjakdygyny aýtdy.
Ol: “Hudaý ýol berse, men 26-njy aprelde Karakasda bolaryn. Men ol ýere boldugyndan çalt barjak bolaryn. Ýöne mundan soň, bejergini ýene-de dowam etdirmeli bolar” diýdi.
Prezidenti Ugo Çawez özüniň ölümi bilen bagly maglumatlary gep-gybat diýip atlandyrdy.


text:
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad öz ýurduny terk eden ýagdaýynda Orsýet oňa başpena berip biler, diýip prezident Wladimir Putin 12-nji ýanwarda çap edilen interwýusynda aýtdy.
“Assadyň ýagdaýyna garanda ABŞ-nyň öňki howpsuzlyk wekili Edward Snowdene Orsýetde gaçybatalga bermek has kyn bolupdy”, diýip Putin Germaniýanyň “Bild’ neşrine beren interwýusynda ABŞ-nyň gizlin maglumatlarynyň üstüni açyp, 2013-nji ýylda Orsýetde gaçybatalga alan Snowdeni agzady.
Putin Orsýetiň Assada gaçybatalga bermegine Siriýadaky konflikte gatnaşýan taraplaryň arasynda geçen ýylda gelnen ylalaşygyň esasynda ýurduň täze hökümetini düzmek işiniň çäginde serediljegi barada gürrüň etmekden entek irdigini belledi.
Putin Assad Siriýadaky konflikt bilen baglylykda köp ýalňyşlyk goýberdi diýip hasap edýändigini aýtdy, emma sözüniň üstüni ýetirip, “Eger konflikt Siriýanyň daşyndan ýarag, pul we söweşijiler bilen tutaşdyrylmadyk bolsa hiç wagtda şeýle uly bolmazdy” diýdi.


text:
27-nji oktýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Polimeks Inşaat A.Ş.” türk kompaniýasynyň ýolbaşçysy Erol Tabanjany kabul etdi.
Türkiýeli işewür türkmen Lideri bilen mähirli salamlaşyp we umumymilli baýram — ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni bilen tüýs ýürekden gutlap, baýramçylyk dabaralarynyň giň gerimde we ruhubelentlik ýagdaýynda geçirilýändigine haýran galýandygyny, köp sanly daşary ýurtly myhmanlaryň hatarynda olara özüniň hem gatnaşýandygyna şatdygyny aýtdy.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow gutlaglar üçin minnetdarlyk bildirip, köp sanly türk kompaniýalarynyň, şol sanda “Polimeks Inşaat A.Ş.” kompaniýasynyň ýurdumyzda üstünlikli işleýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu kompaniýa Olimpiýa şäherjigini, şeýle hem paýtagtymyzyň täze Halkara howa menzilini gurmak baradaky taslamalary durmuşa geçirmek ynanyldy. Olimpiýa şäherjiginde 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçiriler.
Kompaniýanyň ýolbaşçysy “Polimeks Inşaat A.Ş.” kompaniýasyna bildirýän ynamy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, döwlet Baştutanymyzyň ähli maslahatlarynyň hem-de teklipleriniň göz öňünde tutuljakdygyna ynandyrdy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, 2015-nji ýylda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerine welaýatlar we Aşgabat şäheri boýunça okuwa kabul etmegiň meýilnamasy; 2015-nji ýylda Türkmenistanyň orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamasy tassyklanyldy.
Şu okuw ýylynda ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärleriň 8-siniň açylmagy göz öňünde tutulýar. Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwerstetiniň harby lukmançylyk fakultetinde “Arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek işi” hünärini, Halkara nebit we gaz uniwerstitende “Gazylyp alynýan peýdaly magdan känlerini özleşdirmek” hünärini, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk inistitutynda “Aýnanyň we sitallaryň himiki tehnologiýasy” hünärini, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş inistitutynda “Ykdysady kibernetika” hünärini. Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk inistitutynda “Gämi gurluşygy we umman tehnikasy” hem-de “Radioelektron ulgamlary we toplumlary” hünärlerini, Türkmenistanyň döwlet energetika inistitutynda “Elektrik we ýylylyk öndürmegiň tehnologiýasy” hünärini, Türkmen milli konserwatorýasynda “Opera sungaty” hünärini açmak meýilleşdirilýär. Umuman, şu ýyl ýurdumuzyň ýokary okuw mekdeplerine 7128 adam kabul etmek göz öňünde tutulýar. Bu bolsa geçen ýyldakydan 267 adam köpdür.
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň we Türkmen döwlet neşirýat gullunyň garamagynda orta hünär okuw mekdeplerini dörediler. Bu okuw mekdepleri täze okuw ýylyndan işläp başlar. Politehniki orta hünär okuw mekdebine 6 hünär boýunça 150 adam, Neşirýat-çaphana orta hünär okuw mekdebine 3 hünär boýunça 45 adam kabul etmek, şeýlelikde, şu ýyl ýurdumuzyň orta hünär okuw mekdeplerine 8342 adam kabul etmek göz öňünde tutulýar. Bu bolsa geçen ýyldakydan 629 adam köpdür. Ýetginjek oglanlaryň we gyzlaryň 30 müňüsi 77-sany başlangyç hünär okuw mekdeplerinde bilim alarlar.
Ýokary okuw mekdeplerine, şeýle hem mugallymçylyk, lukmançylyk, medeniýet we maliýe-ykdysady ugurly orta hünär okuw mekdeplerine resminamalary kabul etmek 11-nji iýuldan 27-nji iýula çenli aralykda Aşgabatda we welaýat merkezlerinde, giriş synaglaryny bolsa iýul aýynyň 30-yndan awgust aýynyň 22-si aralygynda okuw mekdepleriniň ýerleşýän ýerlerinde geçiriler. Hojalyk hasaplaşygyndaky orta hünär okuw mekdeplerine resminamalaryň kabul edilmegi 11-nji iýuldan 19-njy awgusta çenli aralykda, giriş synaglary 21-nji awgustdan 26-njy awgusta çenli aralykda geçiriler.


text:
Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasynyň ýörite wekili Sergeý Kuprýanow bu kompaniýanyň Ýewropa akdyrýan gazyny indi, esasan, Ukrainanyň üsti bilen däl-de, Belarusyň üsti bilen akdyrmakçydygyny aýtdy. Ol bu ugurdaky işleriň eýýäm amala aşyrylyp başlanandygyny mälim etdi.
Ukrainanyň “Naftogaz” kompaniýasynyň başlygynyň orunbasary Wadim Çuprin Ukrainanyň üsti bilen Ýewropa akýan Orsýet gazynyň möçberiniň häzirki wagt hakykatdanam görnetin azalandygyny tassyklady.
Belarusyň territoriýasyndaky gazgeçirijilere eýelik edýän “Beltransgaz” kompaniýasynyň aksiýalary häzirki wagt Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasyna degişli. Belarusyň hökümeti “Beltransgaz” kompaniýasyndaky öz aksiýalaryny geçen ýylyň ahyrynda “Gazpromyn” haýryna geçiripdi.


text:
Wenada ýerleşýän adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” guramasy ýakynda öz websaýtynda türkmen telewideniýesinde efire berilmändigi aýdylýan wideosýužeti ýerleşdiripdi. Ol ýerde prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň paýtagtda alnyp barylýan gurluşyklar boýunça ýolbaşçylar bilen geçiren maslahaty görkezilýärdi.
Bu wideosýužetde
Berdimuhamedow Türkmenistanda iş alyp barýan türk kompaniýalaryny ýakymsyz hasaplanan sözler bilen häsiýetlendirýär. Prezidentiň bu sözi Türkiýäniň internet älemine ýaýrap, türk jemgyýetiniň arasynda dürli garaýyşlaryň döremegine getirdi.
“Aktual gürrüň” atly programmamyzyň bu sanynda biz şol wideosýužetiň Türkiýede nähili garşylanandygy dogrusynda düýbi Ankarada ýerleşýän Halkara strategiýa barlaglary merkeziniň wise-prezidenti, professor doktor Kamer Kasym
bilen söhbetdeş bolduk.
Azatlyk Radiosy: Siz türkmen prezidentiniň şol çykyşy barada nämeler aýdyp bilersiňiz?
Kamer Kasym
Kamer Kasym:
Ilki bilen-ä, Türkmenistanyň prezidentiniň türk kompaniýalary, umuman türkler barada şeýle çykyş etmegi, iki ýurduň özara gatnaşyklary göz öňünde tutulanda, gaty bir ýerliksiz hem uslypsyz boldy. Sebäbi türkmenler we türkler etnik taýdan bir millet, dillerimiz hem biri-birine gaty ýakyn. Şol sanda biziň aramyzda juda berk medeni baglanyşyk hem bar. Bu ýagdaýda haýsy tarap bolsa bolsun, tapawudy ýok, bir döwlet beýleki döwletiň wekiline gatyrganyp paýyş söz aýtsa, onda bu söz onuň öz-özüne hem degişli bolýar. Sebäbi, ýaňky aýdyşym ýaly, medeni taýdan Türkmenistan bilen Türkiýe biri-birine juda ýakyn.
Elbetde, men Gurbanguly Berdimuhamedowyň beýle gazaply görnüşde çykyş etmegine nämäniň sebäp bolandygyny biljek däl. Ýöne nähili hem bolsa, her bir döwletiň baştutany ýa-da premýer-ministri beýleki bir döwletiň kompaniýlary ýa-da adamlary barada öz pikirini aýdanda juda seresaplylyk bilen diýjek sözüni saýlap ulanmaly. Üstesine-de beýleki adamlaryň göwnüne degip, iki ýurduň özara gatnaşyklaryna zyýan ýetirip biljek sözleri agzyna almazdan ozal, bu barada juda ägä bolmaly.
Men türkmen prezidenti wideoýazgyda aýdan zatlary üçin nähilem bolsa ötünç sorar ýa-da bu çykyşyna düşündiriş berýän beýanat ýaýradar diýip, umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Bu wideoýazgy ynsan hökmünde siziň özüňizde nähili täsir galdyrdy?
Kamer Kasym:
Bilýäňizmi, adamlaryň arasyndaky gepleşiklerde her zat bolup bilýär. Men gepleşigiň formal ýa-da formal däldigi barada gürrüň edemok. Käwagt adamlar gürrüňdeşligiň dowamynda ýüregindäki bir zady agzyndan sypdyryp goýberýär. Bu olaryň köp ýagdaýda muny çyn ýüregi bilen aýdandygyny-da aňlatmaýar.
Prezident Berdimuhamedow hem türklere garşy aýdan sözlerini gara çyny bilen aýdan däldir diýip, umyt edesim gelýär. Belki-de, prezident muny bir bolup geçen oňaýsyz waka reaksiýa bilidirip, gaharyna aýdandyr. Ýöne men nämäniň onuň gaharyny şo derejede getirip bilendigini biljek däl.
Ýene-de bir gezek belläp geçisim gelýär, men onuň dogrudan hem bu zatlary aýtjak bolup aýtmandygyna umyt edýärin. Şonuň üçin hem prezidentiň bu sözleri üçin ötünç sorajakdygyna ýa-da beýanat ýaýratjakdygyna umyt edýän.
Azatlyk Radiosy: Siz ýaňy prezidentiň bir zada gaharynyň gelip, bu sözleri aýdan bolmagynyň mümkindigini bellediňiz. Belki-de, ol türk kompaniýalarynyň işlerinden nägile bolandyr? Sebäbi, bilşimiz ýaly, hatda ençeme türk şirketleri türkmen hökümetini, tölegleri tölemedi diýip, halkara arbitraž suduna hem beripdi.
Kamer Kasym:
Eger-de Türkmenistanda iş alyp barýän käbir türk şirketleri bilen kynçylyklar bar bolsa, onda Aşgabat bu ýagdaýy Türkiýäniň hökümetine bildirmeli. Gaty sözleri ulanmagyň geregi ýok.
Ýöne başga bir ýagdaý, wideoýazgydan görnülşi ýaly, prezident bu sözleri jemgyýetiň öňünde däl-de, proýektleriň tanyşdyrylyş çäresinde aýtdy. Netijede, hiç bir erbet hyýaly bolmazdan, bu onuň dilinden sypan bolmagy mümkin. Emma her näme bolsa-da, ýurduň başyndaky adam öz aýtjak sözüni seresaplyk bilen saýlap ulanmaly. Üstesine-de, käbir türk kompaniýalary bilen kynçylyklar bar bolsa, onda mundan zeýrenmegiň ýerine bu meseläni türk hökümetine ýetirmeli.
Ýene-de bir gezek nygtap geçesim gelýär, türkler bilen türkmenleriň arasynda düýpli oňuşmazlyk diýen zat ýok. Sebäbi kimdir biri Türkmenistanyň garşysyna bir söz aýtsa, bu Türkiýäniň garşysyna hem aýdylan söz we, tersine, Türkiýäniň garşysyna aýdylan sözüň Türkmenistana garşy hem aýdyldygydyr. Bu ýagdaýy türkmen prezidenti hem bilýändir diýip, umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Bu gürrüňi edilýän türkmen prezidentiniň çykyşynyň wideosynyň aşagynda türk raýatlarynyň dürli-dürli mazmunly teswirlerini görmek bolýar. Men siziň bu wideoýazga şahsy garaýşyňyzy eýýäm soradym. Indi bu wideoýazgy bilen bagly Türkiýedäki umumy garaýyşlar barada soramakçy.
Kamer Kasym:
Elbetde, bu wideony görmek Türkiýäniň raýatlaryna gaty ýakymsyz. Ýöne bu wideony gören we meniň söhbetdeş bolan adamlarymyň hiç biri ne Türkmenistan, ne-de türkmenler barada bir kelam agyr söz aýtmady. Bu diňe türkmen prezidentiniň şahsy ýakymsyz çykyşy boldy. Munuň jemgyýetiň ýa-da türkmen administrasiýasynyň resmi garaýşy däldigine hemmeler gaty gowy düşünýär. Türkiýäniň aglaba ýaşaýjylary hem men ýaly pikir edýändir diýip hasaplaýan, ýagny türkmen prezidentiniň bu ýakymsyz çykyşyndan ugur alyp, muny türkmen halkynyň ýa-da türkmen hökümetiniň pikiri hökmünde asla umumylaşdyryp bolmaz.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, türkmen prezidentiniň çykyşy Türkiýe bilen Türkmenistanyň gatnaşyklaryna täsirini ýetirip bilermi?
Kamer Kasym:
Meniň çakymça, bu ýagdaý özara gatnaşyklara hiç bir täsir ýetirmez. Meniň pikirimçe, ýagdaýlar ýakyn wagtyň içinde durnuklaşsa gerek. Häzir iki tarap hem beýanat bilen çykyş etse gowy boljak. Men ol ilkinji ädimi Türkmenistan eder diýip, umyt edýärin.
Eger-de şol wideoýazgyda Berdimuhamedowyň aýdan sözlerine türkmen häkimiýetleriniň resmi pozisiýasy hökmünde garalsa, onda, elbetde, iki ýurduň özara gatnaşyklarynda belli bir kynçylyklaryň döremegi mümkin. Ýöne men ýagdaýyň beýle derejä ýazar öýdemok. Men Türkmenistan bilen Türkiýäniň arasynda ähli zadyň gowy boljakdygyna ynanýaryn.


text:
Tatarystanyň "katakomba" diýlip häsiýetlendirilýän musulman dini akymynyň azyndan dört agzasy on ýyla golaý wagtdan bäri çagalary ýylylygyň, gün şöhlesiniň we ýeterlik derejede howa çalşygynyň ýok ýerinde, ýeriň astynda saklamakda günäkärlenýär.
Habar berlişine görä, şol dini akymyň 83 ýaşyndaky lideri Faizrahman Sattarow “eden-etdilikde” aýyplanýar.
Resmi edaralar ýerasty bunkerlerde ýaşaýan ýetmişe golaý adamy tapdylar. Olaryň ýigrimi ýedisi çaga, otuz sekizisi bolsa uly ýaşlylar. Olar kamera meňzeş hapa katakombalarda ele salyndy. Şol bunkerler Sattarowyň öýüniň aşagynda ýerleşýär.
Ýokarsyndan geçýänler üçin bu jaý depesi ýarym aýly kiçijek minarasy bolan, kerpiçden ýasalan üç gatly bina ýaly bolup görünýär, ol 700 kwadrat metr meýdany tutýar.
Tatarystanyň polisiýasy jaýyň bikanun gurlandygyny we ony ýykjakdyklaryny aýdýar.
Käbir çagalar şol ýerasty bunkeriň içinde doglup, olar hiç haçan gün ýagtysyny görmändirler. Şol ýerdäki iň kiçi çaga 18 aýlyk. Ýerasty bunkerlerdäki iň uly çaga bolsa 17 ýaşynda bolup, resmiler tarapyndan saglyk barlagyndan geçmek üçin keselhana ugradylanda, onuň göwrelidigi anyklanyldy.
Prokuratura bu dini akyma garşy jenaýat işi boýunça derňewleriň başlanandygyny aýdýar. Aýdylmagyna görä, eger şol topar öz agzalaryna saglyk hyzmatyndan peýdalanmaga we bilim almaga rugsat etmezlik ýaly bikanun hereketlerini dowam etdirse, ol gadagan ediler.
Şeýle hem polisiýa çagalaryň başga ýollar arkaly hem zorluga sezewar edilip-edilmändigini anyklamak üçin derňewleriň geçirilýändigini hem habar berdi. Ilkinji berilýän maglumatlara görä, çagalaryň käbirlerine öz ene-atasynyň ýanynda galmaga rugsat edilip-edilmejegi barada suduň karar çykarmagyna garaşylýar.
Şol bir wagtyň özünde-de, özlerini mömin, ýagny ynanýanlar diýip atlandyrýan ene-atalaryň käbirleri hem şol dini akymyň agzasy bolup, çagalaryň hak-hukuklaryny depelemekde aýyplanýanlaryň arasynda.
"Yslam pygamberi"
Kazan şäheriniň çetinde ýerleşýän bu toparyň üsti 1-nji awgustda, Tatarystanyň musulman ruhanylaryna bolan soňky hüjümler bilen baglylykda geçirilýän derňewleriň çäginde açylypdyr.
Orsýetiň "Islam News" websaýtynyň habar bermegine görä, Sattarow trolleýbusyň simlerinden gelip degen uçgunlary Hudaýdan gelen ylahy yşyk diýip atlandyryp, 1960-njy ýyllarda özüni Yslam pygamberi diýip yglan edýär.
Döwlet eýeçiligindäki “Westi” telekanalynyň habar bermegine görä, Sattarow öýüni hem "garaşsyz Yslam döwleti" diýip, yglan edipdir. Şeýle hem Sattarowyň 1970-nji ýyllarda Sünni Yslam ruhanylarynyň başlygynyň orunbasary bolandygy aýdylýar.
Käbir habarlarda aýdylmagyna görä, şol dini akyma eýerýänlere Sattarowyň ýazan golýazmalaryny okamak maslahat berlipdir. Olaryň köpüsinde bolsa lukmanlardan kömek almak ýa-da bilim almak üçin şol sekiz gatly ýerasty bunkerleri terk etmegiň gadagandygy görkezilipdir.
Bu dini akymyň ady "Faizrahmanist" bolup, ol Orsýetiň döwlet kanunyny ýa-da Tatarystan Musulman liderleriniň arasyndaky ýolbaşçylary ykrar edenok.
Ýolbaşçylar Sattarowyň öýünde şol dini akymyň agzalarynyň Tatarystan Musulman ruhanylaryna hüjüm etmekde eliniň bardygyny görkezýän alamatyň ýokdugyny aýtdylar.


text:
Aşgabat, 8-nji ýanwar. «Türkmenportal».
Saparmyrat Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň okuw merkezinde bu okuw mekdebiniň hyzmatdaşy bolan Germaniýanyň CLAAS maşyngurluşyk kompaniýasynyň hünärmenleri oba hojalygynyň mehanizasiýasy fakultetiniň mugallymlary we talyplary üçin ýörite okuwlary geçirdi.
Okuwlaryň dowamynda mugallymlar we talyplar oba hojalyk tehnikalaryna erk etmegiň inçe tilsimlerini öwrendiler, zyýan berijilere garşy göreşmek we ösümlikleriň keseli boýunça edilmeli işler bilen ýakyndan tanyşdylar.
Häzirki wagtda CLAAS kompaniýasynyň oba hojalyk tehnikalary ýerli şertlere uýgunlaşdyrylyp, olar ýurdumyzyň ähli sebitlerinde däne, şaly, pagta, ot-iýmlik ekinleri ýygnamak boýunça üstünlikli işleýärler.


text:
Aşgabat, 25.02.2015. “Türkmenportal”.
Maryda tamamlanan uşu boýunça Türkmenistanyň birinjiligi ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan we Aşgabat şäherinden ýaş türgenleriň 100-e golaýyny ýygnady.
Bu ýaryş ýetginjekleriň arasynda awgust aýynda Hytaýda geçiriljek Aziýa çempionatyna taýýarlyk tapgyrlarynyň birine örüldi. Çempionata çenli galan wagtyň içinde Türkmenistanyň Uşu federasiýasynyň tälimçileri has mynasyp türgenleriň 8-sini oglanlaryň 5-sini we gyzlaryň 3-sini ýüze çykarmaly. Olar şol abraýly ýaryşda biziň ýurdumyza wekilçilik ederler diýlip, Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentliginiň habarynda aýdylýar.
Ýaryşyň barşynda oglanlaryň arasyndaky agram derejeleriniň 10-synda we gyzlaryň arasynda agram derejeleriniň 7-sinde medallar üçin bäsleşildi.
Şeýlelikde, ýetginjekler toparynda aşgabatlylar – Baýrammyrat Babaýew (48 kilograma çenli), Annageldi Agamyradow (52 kilograma çenli), Mergen Geldiýew (56 kilograma çenli), Rahat Rahymow (60 kilograma çenli), Geldimyrat Ataýew (65 kilograma çenli), Muhammet Gurbanow (75 kilograma çenli) we Sapar Saparow (85 kilograma çenli) altyn medallaryň 7-sini gazandylar.
Birinji orunlaryň ikisini maryly türgenler – Döwran Meredow (70 kilograma çenli) we Rahym Orazdurdyýew (85 kilogramdan ýokary) eýelediler we bir altyn medala ýurdumyzyň demirgazyk welaýatynyň wekili Eziz Gylyjow (80 kilograma çenli) mynasyp boldy.
Gyzlaryň arasynda daşoguzly türgenler ýedi agram derejesiniň altysynda ýeňiş gazandylar. Olardan Aýgözel Gurbangeldiýewany (48 kilograma çenli), Ogulnur Hudaýbergenowany (56 kilograma çenli), Merjen Saparowany (60 kilograma çenli). Baýrambibi Nurmuhammedowany (65 kilograma çenli), Şemşat Güljanowany (70 kilograma çenli) we Akjemal Akjaýewany (75 kilograma çenli) görkezmek bolar. Diňe 52 kilograma çenli agram derejesinde hormat münberiniň iň ýokarky basgançagyna maryly türgen Jennet Atabaýewa çykdy.
Umumy toparlaýyn ýaryşda Ýazmyrat Annamyradowyň, Şirmyrat Berdiýewiň we Ylýas Nuryýewiň ýolbaşçylygynda türgenleşýän aşgabatlylar birinji orny eýelediler. Ikinji orna Daşoguz welaýatynyň topary — Döwletgeldi Sapardurdyýewiň şägirtleri mynasyp boldular. Üçünji orny bolsa ýer eýeleriniň topary – maryly türgenler (tälimçi Sylap Ataýew) eýelediler.
Aprel aýynda Russiýa Federasiýasynyň demirgazyk paýtagty Sankt-Peterburgda “Gündogar-Günbatar” söweş sungatlarynyň IX Olimpiadasy geçiriler. Onuň maksatnamasyna uşu-sanda (tutluşyklar) boýunça hem ýaryşlar girýär. Bu ýaryşda ulularyň arasyndaky tutluşyklar bilen bir hatarda ýetginjekler toparynda hem medallar ugrunda bäsleşiler. Onuň netijeleri boýunça Aziýa çempionatyna gatnaşmak üçin ýurdumyzyň ýetginjekler ýygyndynyň düzümi kesgitlener.


text:
Aşgabady ösdürmegiň 13-nji tapgyryndaky edara binalarynyň hatarynyň iň soňynda “Türkmengaz” döwlet konserniniň “Gazygaýtadanişleýiş” müdirliginiň binasy ýerleşýär. Üç gatly bina jemi 200 orunlyk iş otaglary bilen üpjün edildi. Binanyň birinji gatynda 300 orunlyk mejlisler zaly ýerleşýär. Mundan başga-da, binanyň her gatynda duşuşyklary we gepleşikleri geçirmek üçin otaglar enjamlaşdyryldy.
“Türkmengaz” döwlet konserniniň “Gazygaýtadanişleýiş” müdirliginiň täze binasy: gysgaça tanyşlyk
Eger-de siz sözlemde harp ýalňyşy gören bolsaňyz, şol sözi saýlap Ctrl+Enter basyň