text:
Kórneki sýret
Dinı saýatsyzdyq saldarynan jat aǵymnyń jolyna túsip adasqan qazaq jastary «dinı bilim alamyz» dep musylman elderine joldamasyz ketip, keshikpeı qandy qyrǵyn bolyp jatqan Sırııa men Iraktan bir-aq shyǵyp jatqany óte ókinishti. «Dinı bilimdi musylman elinen alý kerek» degen olar jasyryn qujyralardan kúmándi bilim alyp, aqyr sońynda terrorıstik uıymdardyń quramyna tap kelýde. Sırııada ómir men ólimniń ortasynda nebir jantúrshigerlik jaǵdaılardy basynan keshkenderdiń kóbi sheteldegi tirkelmegen kúmándi oqý oryndarynan dinı bilim alǵandar.
Solardyń biri – múldem beıtanys elge baryp, din úırenemin dep ketip, «Jýsan» gýmanıtarlyq operasııasymen elge oralǵan Baljan Abdrahmanova men onyń kúıeýine azǵyrýshylar ýádeni úıip- tógipti...
«Aqsha jiberip turamyz» dep ýáde berdi»
– Kúıeýim ekeýmizge Qazaqstandaǵy destrýktıvti dinı aǵymdardyń ókilderi «Mysyrǵa baryp, bilim alyp qaıtyńdar. Biz senderge aqsha jiberip turamyz» dep ýáde berdi.
Kúıeýim Kaırdaǵy jeke ortalyqtan, men áıelderge arnalǵan markazdardan sabaq alyp júrdim. Keıin aqshamyz bitip, bizdi Mysyrǵa jibergenderden aqsha suradyq. Biraq olar «bizde aqsha joq» dep ýádesinen taıqyp ketti. Sosyn ata-anamyzdan aqsha surap, kúnimizdi kórdik. Mysyrda destrýktıvti dinı aǵymda bolǵan soń tyǵylyp júrip sabaq alatyn edik. Bastapqy 2-3 aı arab tilin úırendik, keıin aqıda, fıqh sabaqtaryna qatystyq. Mysyrǵa jibergender bolsa Sırııaǵa qatysty aqparattar aıtyp, sol jaqqa barýdy nasıhattady. 8 aıdan soń kúıeýimniń aıtýymen Sırııaǵa bardyq.
Bastapqyda qarnymyz toq, barlyǵy jaqsy bolǵan edi. Birqalypty ómir súrdik. 2016 jyly men ekinshi balamdy dúnıege ákeldim. Úlkenim 4 jastan asqan edi. Olardy balabaqshaǵa bere almadym. Sebebi ol jerde mektep te, balabaqsha da bolmady. Kúndiz-túni jarylys, atys bolyp jatty. Osynyń bárin óz kózimizben kórgen soń elge qaıtqymyz keldi. Árıne birden qashyp shyǵý múmkin bolmady. Sebebi qaıtar joldyń bárine tuzaq qoıylǵan. Birneshe ret baskeserlerdiń qolyna túsip qaldyq. Sońǵy qashý ketý sátti aıaqtalyp, kúrdterge óz erkimizben berildik. Men Qazaqstanda jazaǵa tartylýdan qoryqpadym, bar oıym balalarymdy Sırııadaǵy tozaqtan qutqarý edi, – dep ótkenin eske alady Baljan.
Bilim alýshy jastar úshin qazir álemniń túkpir-túkpirinde múmkindik bar. Kez kelgen adam ózi qalaǵan memlekettegi joǵary oqý ornynda bilim ala alady. Degenmen, dinı bilim alýshylar úshin eskerý kerek jaıttar da joq emes. Buǵan qatysty belgili tarıhshy, dintanýshy Ernar Abzalov bylaı deıdi.
– Kúmándi dinı oqý oryndary degenimiz – eshqandaı memlekettiń qaraýynda bolmaıtyn, jeke tulǵalar ashyp alǵan memlekettik emes oqý oryndary. Mundaı oqý oryndardyń kóbi Mysyrda, Pákistanda jáne Túrkııada ornalasqan. Mysyrdaǵy nemese Túrkııadaǵy ártúrli qujyralarda oqıtyn adam arab tilin, dinniń basqa da salalaryn úırenip, bilim ala bastaıdy. Negizi zań buzýshylyq qazaqstandyqtar ózderi bilim alyp jatqan memlekettiń elshiliginde tirkelmegendiginen bastalady. Eger qujyralardyń aıtqan ýaǵyzdaryn, nasıhattaryn Qazaqstanda taratyp, nasıhattasa olardy jaýapqa tarta almaıdy. Al zańdy túrde tirkelip, eki arada Qazaqstanmen ortaq kelisim jasalǵan oqý oryndaryn bitirgen jerlesterimiz jat aǵymnyń jetegine erip ketken jaǵdaıda oqý orny tikeleı jaýapty bolady.
Eshqandaı tirkeýde joq dinı oryndardyń basty qaýpi – kúmándiliginde
«Eshqandaı tirkeýde joq dinı oryndardyń basty qaýpi – kúmándiliginde. Biz sol oqý oryndarynda kimderdiń dáris beretinin, qandaı ıdeologııany nasıhattaıtynyn bile almaımyz. Qazirgi tańda bul – eń úlken qaýip bolyp otyr. Jaqynda Mysyrdaǵy dástúrli emes dinı aǵymnan bilim alǵan úsh qazaqstandyq deportasııaǵa ushyraǵan bolatyn. Qazaqstandyqtar zańsyz túrde vızasyz Mysyrda bilim alyp júrgende jol apatyna ushyrap, aýrýhanaǵa túsken. 2 adam oqıǵa ornynan qashyp, bireýi aýrýhanaǵa túsken. Alaıda, olar qolǵa túsip, Qazaqstanǵa deportasııalandy. Bul oqıǵa Qazaqstan men Mysyr eliniń arasynda dıplomatııalyq kelispeýshilikter týyndaýyna sebep boldy. Sondaı-aq Sırııaǵa ketken qazaqstandyqtardyń 80 paıyzǵa jýyǵy sheteldegi kúmándi dinı oqý oryndarynan bilim alǵan, – deıdi dintanýshy.
Jýsan gýmanıtarlyq operasııasymen elge oralǵan taǵy bir keıipkerimiz Madına da (esimi keıipkerdiń ótinishimen ózgertildi) Mysyr elinde bilim alǵan. Onyń dinge degen qyzyǵýshylyǵy mektep kezinen bastalypty. Endi dinge qatysty saýaldaryna jaýapty meshit ımamdarynan almaǵanyna qatty ókinetinin aıtyp otyr.
– Negizi ata-anam da namaz oqıtyn edi. Men de olarǵa ilesip namazǵa jyǵyldym. Bilmegenimdi janymda júrgen, namaz oqıtyn qyzdardan jáne ata-anamnan suraıtyn edim. Biraq kóbinese Daryn Múbarov, Nazratýlla sekildi adamdamdyń ýaǵyzyn tyńdadym, – deıdi Madına.
Keıin ol óziniń aǵa-jeńgesimen birge Mysyrǵa bilim alý úshin jolǵa shyǵady.
– Namaz oqyp bastaǵan soń arab tiline degen qyzyǵýshylyǵym artty. Sheteldegi oqý ornyna óz qarajatymyzben bardyq. Keıin ata-anamyz bizge qarjylaı kómek kórsetip turdy. Mysyrda arab tiliniń kýrstaryna qatystym. Quran men arab tilin ǵana úırendim.
Negizi ol jerde Islamnyń basqa da salalaryna qatysty sabaqtar ótip jatty.. Biraq men ol dáristerge arab tilin jetik bilmegendikten qatysa almadym. Qatysqan kezdiń ózinde men dáristi túsinbeıtin edim. Araǵa jarty jyl salyp Qazaqstanǵa qaıta oraldyq, – deıdi Madına.
Madına elge oralǵannan keıin de Qazaqstanda tyıym salynǵan ýaǵyzshylardyń dáristerin tyńdaýdy jalǵastyrady. Sondaı-aq Sırııadaǵy qazaqtardyń shaqyrtýyn estip, sol jaqtaǵy «jumaq» týraly vıdeolardy kóredi. Jaqyn qurbylarynyń Sırııaǵa daıyndyǵyn kórip, Madına da olardyń sońynan erýge bel býypty.
«Men sol kezde Sırııaǵa «sharıǵat pen din» degen ustanymdy serik etip bardym. Biraq bári men oılaǵandaı bolmaı shyqty. Sırııaǵa barýyma jat aǵymnyń ıdeologııasy sebepshi boldy. Qurbylarymnyń aıtýymen olarǵa eliktep Sırııadan bir-aq shyqtym. Sırııada adamdardyń óligin, balalardyń jetim qalǵanyn óz kózimizben kórdik. Ashtyqty bastan ótkerdik. Árıne, barlyǵyn birden túsine qoımadyq. Shyndyqtyń beti araǵa biraz ýaqyt salyp qana ashyldy.
Táýelsiz, beıbit týǵan jerimdi qanǵa oranǵan, jarylys oshaǵyna aıyrbastaǵanymdy kesh túsindim».
Madınanyń aıtýynsha, Sırııaǵa barý ońaı bolǵanymen, qaıtý óte qıyn bolǵan. Biraq qalaıda elge oralýdy ańsapty. Sodyrlar Sırııadan shyǵatyn joldarǵa jarylǵysh zattar qoıyp, tuzaq qurǵan. Qolǵa túsip qalǵandardy ólim jazasyna kesken.
– Men ózim aýyryp, densaýlyǵym bolmaı júrdi jáne qasymda 2 balam boldy. Ketem degenderdi qatal jazalaǵan, túrmege otyrǵyzǵan, óltirgen jaǵdaılar kóp kezdesti. Mundaı sózdi qasyńda júrgen dostaryńa da senip aıta almaısyń. Eshkimge syr shashpaı, óziń ǵana qaıtar joldy izdeısiń. Arabtar joldy aıtýǵa qorqady, sebebi bilip qalsa jazalaıdy. Ol jaqta árkim óziniń qara basyn ǵana oılaıtyn, aman qalýdyń jolyn qarastyratyn. Sırııaǵa barǵannan keıin qazaq jigitine turmysqa shyqtym, balaly boldym. Biraq kúıeýim elge oralýyma qarsy boldy. Al men balalarymnyń bolashaǵyn oılaǵandyqtan kúıeýimmen ajyrastym. Eki-úsh ret qashyp shyǵýǵa tyrysqanymmen, iske asyrý múmkin bolmady. Bir arabtan jón suraǵanymda ol qorqyp tursa da joldy kórsetip: «Ustalyp qalsań men aıtty deme. Bul óte qaýipti jol. Kez-kelgen sátte saǵan oq atylýy, aıaǵyńnyń astynda jarylǵan mınadan ólip ketýiń múmkin» dedi. Basqa jol bolmaǵandyqtan táýekelge bel býdym. Barlyq joldan aman ótip, kúrdterdiń shekarasyna jettim. «Men qazaqpyn» degenimde kúrdter: «Qýana ber, senderdi qazaqtar izdep jatyr. Elderińe alyp ketedi. Olar tizim jasap jatyr eken» dedi. Sol kezde qýanǵanyshymda shek bolmady, – deıdi ol.
Shetelden «jumaq» izdep, adasqandarǵa Madına ne deıdi?
– Bar qatelik ózimnen boldy. Keı adamdar ata-anasyn kápirge shyǵaryp, aǵaıynmen aralaspaı ketedi. Meniń eń birinshi aıtarym, ata-anamen, aǵaıyn týyspen baılanysty úzbeý kerek. Ekinshiden birneshe adamnan quralǵan beıtanys toptardyń sońynan kózsiz erip ketpeý kerek. Jan-jaǵyndaǵy ózine janashyr adamdarmen ǵana aqyldasý qajet dep esepteımin. Sebebi jaqynyńnan basqa adamnyń saǵan jany ashymaıdy,– dep sózin aıaqtady Madına.
Atyraý oblysy Din isteri basqarmasynyń deregi boıynsha, shetelde kúmándi dinı oqý oryndarynda 16 atyraýlyq bilim alýda. Kúmándi dinı bilimnen qaýip-qater kóp bolǵandyqtan, aıaqty ańdap basqan jón. Jalpy senimdi túrde shetelde dinı bilim alǵysy keletinderge qoıylatyn birneshe talap bar. Bul týraly dintanýshy Ernar Abzalov bylaı dep túsindirdi:
«Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasy (QMDB) úlken qoǵamdyq qor, dinı birlestik. Onyń ruqsatymen shetelde oqyǵysy keletinder belgili bir sharttardy oryndaýǵa tıisti. Mysaly Qazaqstanda joǵary bilim alyp, birneshe jyl ımam retinde qyzmet atqarýy kerek. Sodan keıin ǵana Mysyrdaǵy «Ál Azhar» ýnıversıtetinde nemese Túrkııadaǵy «Hasekı» ımamdar daıyndaıtyn ınstıtýtqa bilim alýǵa ruqsat etiledi. Biraq atalmysh oqý oryndarynda bilim alýshy qazaqstandyqtardyń sany shekteýli jáne taǵy birneshe talaptar qoıylady».
Dintanýshy dinı saýaty joq adamdardyń shetelde dinı bilim alýǵa umtylýyn durys emes dep esepteıdi.
– О́kinishke qaraı keıbir dinı bilimi tómen azamattar shetelde oqýdy maqsat etedi. QMDB-nyń sharttaryna saı bolmaǵandyqtan belgisiz dinı aǵymnyń oqý oryndarynan bilim alady. Qujyralar aldyna kelgen shákirtke eshqandaı talap qoımaıdy. Sebebi shákirtteriniń sany kóp bolǵany olar úshin tıimdi. Sóıtip dinı saýattylyǵy tómen adamdardy Túrkııadaǵy, Mysyrdaǵy jat aǵym ókilderi óz qataryna qosyp alady
Mundaı qaýiptiń aldyn alý óte qıyn. Sebebi shetelde dinı bilim alǵysy keletinderdiń barlyǵy derlik «Men demalý úshin baramyn» dep, vızasyz uzaq merzimde júrýge bolatyn Mysyr, Túrkııa sekildi elderge jolǵa shyǵady. Sondyqtan kúmándi dinı oqý oryndary ornalasqan memleketterge vıza berýdiń jolyn qarastyrý kerek dep esepteımin,– deıdi Ernar Abzalov.
Dintanýshynyń aıtýynsha, shetelde bilim alǵysy keletin kez kelgen qazaqstandyq dástúr men sharıǵattyń ara-jigin ajyrata bilýi kerek.
– Shetelde dinı bilim alǵysy keletin jastar qaı baǵytty tańdasa da ózi baratyn eldiń salt-sanasynyń, dástúriniń bar ekenin eskerýi qajet. «Sheteldiń dástúri, tanym-túsinigi bizdikimen sáıkes kele me?» degen máseleni de qarastyryp, oılanǵan jón. Sondaı-aq, bilim alǵan eldiń ustanymdary, dástúri sharıǵattyń talaptarymen birdeı degen oıdan arylý qajet. Sebebi qandaı da bir eldi-mekenniń dástúri sharıǵat sharttaryna qarsy kelmese sharıǵat dástúrdi oryndaýǵa shekteý qoımaıdy. Al bizdiń qazaqstandyqtardyń keıbiri Túrkııaǵa barsa, túrikterdiń, Saýd Arabııasyna barsa, arabtardyń dástúrin Qazaqstanǵa alyp kelip, ony din dep túsindirýge tyrysady. Osy máselege salǵyrt qaramaýdy, kez kelgen máselege synı kózben qaraýdy jón dep oılaımyn, – deıdi dintanýshy.
Qazaqstandaǵy dinı oqý oryndaryn bilesiz be?
Qazaqstanda dinı bilim alý úshin eshqandaı shekteý qoıylmaǵan. Elimizde «Nur Múbarak» Egıpet ıslam mádenıeti ýnıversıteti bar. Sondaı-aq Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti, L. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti, Q.A.Iаssaýı atyndaǵy halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti, Shet tilder jáne iskerlik karera ýnıversıteti, E.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiinde dintaný, ıslamtaný mamandyqtary oqytylady.
Budan bólek 9 medrese-kolledjde dinı bilim alýǵa bolady. Olar – «Saryaǵash» medrese-kolledji, «Astana» medrese-kolledji, «Ábý Bákir Syddyq» medrese-kolledji, «Hıbattýlla Tarazı» medresesi, «Úshqońyr» medrese-kolledji, «Shymkent» medrese-kolldji, «Ábý Hanıfa» medrese-kolledji, «Aqtóbe» medrese-kolledji, «Oral» medrese-kolledji.
Qysqasy, ulttyq qundylyqtardy boıyna sińirgen, salt-dástúr men sharıǵattyń ara-jigin ajyrata alatyn maman ǵana Qazaqstandaǵy dinı máselelerdiń sheshimin taýyp, óz salasynyń úzdigi bola alady. Sebebi sheteldiń ıdeologııasy ulttyq sananyń sheńberine syımaıdy.
Ásel BOLATQYZY,
Atyraý oblysy Din isteri basqarmasy
Aqparattyq taldaý ortalyǵynyń mamany
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


c: text/html

text:
Qosh bol, Sifrlyq Tәuelsizdik!
Áueli aqparat:
Qazaqstan Ýkimeti Reseyding SBER kompaniyalar tobymen kelisim jasasyp, «elektrondy ýkimet» (eGov) platformasyn jasaytyn bolypty. Yaghni, endi Qazaqstannyng «elektrondy ýkimeti» Reseylik kompaniyanyng baqylauynda bolady degen sóz. Al dәl Reseylik kompaniyamen kelisim jasasudyng basty sebebi – SBER kompaniyasy bizding Ýkimetke bastapqy kodttardy beruge kelisipti.
Búl turaly kýni keshe QR Sifrlyq damu, innovasiya jәne aerogharysh óndirisi ministri Baghdat Musinning ózi mәlimdegen.
Ministr Musin «Atameken Business» arnasynyng efiyrinen nege Reseylik kompaniya qyzmetine jýgingenin týsindiruge tyrysypty.
Ministr Musin ne deydi?
«Biz búl mәselege dәiekti әri jýieli týrde keldik. Ártýrli keysterdi zerttedik. Sonyng ishinde, Arab Ámirlikterin, Singapurdy qarastyrdyq. Olar negizinen Moicrosoft-ty qoldanady. Biz Qazaqstan atynan 2017 jyly Microsoft-pen kelissóz jýrgizbek bolghanbyz. Olar bastapqy kodtaryn ashsa, biz onda ne jazylghanyn bir ret bolsa da kórip alsaq, basqaru ýshin emes, sertifikasiyalau ýshin ghana degenbiz. Biraq olar bas tartty. Sondyqtan, biz Últtyq qauipsizdik komiytetining talaptary men Aqparattyq qauipsizdik turaly zannamalargha sәikes keletin ózge amaldardy qarastyrdyq.
Eshqanday betbelgiler joq ekenin kóz jetkizuimiz ýshin bizge ashyq bastapqy kodtar kerek ekenin memorandumgha anyqtap túryp jazdyq. Hakerler búl jýiege búzyp kirip, bizding mәlimetterimizdi ózge maqsattargha paydalanbauy ýshin kerek», - deydi ministr Musiyn.
Onyng aituynsha, búl mәsele QR Últtyq auipsizdik komiytetinde, Ýkimet pen Preziydent Ákimshiliginde aqyldasyp sheshilgen.
Baghdat Musinning jәne bir aitqany: «Elektrondy ýkimetti» janaghy SBER úsynghan baghdarlamalyq ónimdi paydalanghanda derekterdi baqylau men berudi tek qazaqstandyq mamandar jýzege asyratyn bolady. Al Reseylik mamandargha tikeley rúqsat berilmeydi, qoljetimdilik joq-mys.
«Aqparattar bazasy Qazaqstan aumaghynda, qorghalghan infraqúrylymda saqtalady. Ol Reseylik mamandargha qoljetimdi bolmaydy. Búl memorandumda anyq jazylghan. Tipti, qanday da bir tehnikalyq qoldau kerek bola qalghannyng ózinde, ol bizding mamandardyq baqylauymen ghana jýzege asyrylady», - depti ministr Musiyn.
Ministr Musinning aituynsha, eki taraptyng qúqyq-qúzyretteri týgel jazylatyn atalghan kelisimge kelesi jyldyng nauryz-sәuir ailarynda qol qoyylmaq kórinedi. Joba 5 jylgha josparlanghan. Qúny – 500 million dollardy qúraydy.
Preziydent Toqaev ne deydi?
3 qyrkýiek 2021 jyl. Shyghys ekonomikalyq forumy ayasynda QR Ýkimet basshysy Asqar Mamin men SBER basshysy German Gref memorandumgha qol qoydy. Oghan Qazaqstan preziydenti Q.Toqaev pen Resey preziydenti V.Putin kuә boldy. Ol boyynsha, eki tarap Qazaqstannyng sifrlyq transformasiyasy boyynsha jobalardy jýzege asyru, «Data-Driven Government» konsepsiyasy men sifrlandyrudyng platformalyq modelin jasau qarastyrylghan.
«Búl joba bizding elderimizding ózara senimin bildiredi. Sondyqtan, shyn mәninde strategiyalyq sipatqa iye. Bizding naryghymyzda 15 jyldan beri sәtti júmys istep kele jatqan «SBER-din» Qazaqstannyng memteh-ining institusionaldy negizin jasaugha qatysuy – Qazaqstan men Resey qarym-qatynasyn onan әri jan-jaqty etedi», - depti preziydent Toqaev sol jiynda.
Preziydent Putin ne deydi?
Al Resey preziydenti Putiyn: «Qazaqstan Ýkimeti men «SBER» kompaniyalar toby arasynda atalghan sala boyynsha birlesip júmys isteu turaly kelisimge qol qoyyluy – eki el arasyndaghy qarym-qatynastardyng óte joghary dengeyde ekenin kórsetedi. Búl barlyq sala boyynsha, sonyng ishinde sifrlandyru boyynsha da solay», - depti.
Sarapshylar ne deydi?
Qazaqstan - Reseyding aqparattyq bodany
Múhtar Tayjan:
- Ministr Baghdat Musinning IT naryq, «SBER-men» kelisim jayly diskussiyasyn kórip shyqtym. Men IT mamany emespin, biraq, birqatar metodologiyalyq eskertpelerim bar:
Kelisimning tiyimdiligi, ony damytu jospary turaly diskussiyalardy kelisim jasalyp, qújattargha qol qoyylyp bolghan osng emes, kelisim jasamay túryp talqylau kerek!
Esterinizde bolsa, Kedendik odaqqa kirerde de osylay bolghan. Áueli kirip alyp, artynan onyng «tiyimdiligi» jayly týsindiruge tyrysqan. Aqyry ne boldy? Biz kóp mәsele boyynsha ekonomikalyq egemendigimizden aiyrylyp qaldyq. Bizdegi kóptegen sala tútas kýirep qaldy.
2015 jyldyng kýzi. Dәl osylay, eshkimmen aqyldaspay, eshkimge aitpay, jer utraly zandardy qabyldap jiberdi. Onyng ayaghynda 2016 jyly ne bolghanyn bilesizder. Sodan beri jerge qatysty eshbir zannamalar men týzetulerdi birjaqty qabyldamaydy. Ol dúrys ta! Arty әleumettik daugha úlaspauy ýshin aldyn-ala kelisilip, talqylanghany dúrys.
Sol sekildi, IT salasyna qatysty da solay boluy kerek. Aldymen aqyldasyp, talqylap, sosyn baryp kelisim, memorandum nemese zang etip qabyldau kerek.
Al mynau «SBER-ge» qatyst aitar bolsam, maghan búl iydeya únamaydy. Men búl salanyng mamany emespin. Sarapshylar kenesin qúru kerek. Oghan tek mamandar ghana emes, tәuelsiz sarapshylar da kirui kerek. Jәne ondaghy irbir mәsele qoghamgha ashyq jariyalanuy kerek.
Núrlan Janay, IT mamany:
- Songhy kýnderi «eGov platformasyn Reseyding SBER-i jasaydy dep bir top belsendi shulap jýr. Osynday shu tughyzyp, dәl osy uaqytta búnday aqparat shyghyp, halyq mәn-jaydy bilmey shulap jýrgenine ne sebep ekenin týsine almadym. Sonda da búl taqyrypqa bes tiynymdy qosa keteyin.
Taza fakt ýshin aita keteyin, Qazaqstandaghy biraz sayttyng serverleri Reseyde jatyr. Yaghny Qazaqstannyng kóptegen qoldanushylarynyng mәlimetin Resey beske biledi. Nege serverler Reseyde degen súraqqa jauap, sebebi arzan, ynghayly, serviysi jyldam.
Búdan bólek eldegi qanshama memlekettik mekemelerdin, keybir әkimdikterdin, tipti biraz baspasóz hatshylardyng resmy júmys poshtalary mail.ru-da ashylghan. Kaspi-ding prodakt menedjeri Tinkoff degen Reseyding bankinen kelgen. Kaspi iyesi Lomtadze de Baring Vostok degen Reseydegi tanymal venchurlyq kompaniyanyng partnery bolghan.
Orta bilim salasyndaghy mektepterdegi oqushylardyng bәrining baghasyn tirkeytin Kundelik.kz degen monopoliyalyq kompaniyada da qúryltayshylardyng biri Reseyding Dnevniyk.ru kompaniyasy. Bizding ósip kele jatqan úrpaqtyng qalay oqitynyn, qay oblysta qanday bala, qalay oqidy, qay tilde oqidy, qay sabaqtan qansha alady, barlyq mәlimetke Reseyding qoly jetip túr.
Jalpy jyl sayyn Qazaqstanda 100 mynday oqushy mektep bitirse, onyng 20 myngha juyghy Reseyge oqugha ketedi (Ár jylghy statistika shamamen osylay). Olardyng ishinde basy isteytinder sol elde qalady, tipti azamattyghyn aluy da mýmkin. Reseyding uniyversiytetteri daryndy mektep bitirushilerin ózderine qalay tartatyny bólek әngime.
Búlardyng bәrinen shyghatyn qorytyndy, Qazaqstan - Reseyding aqparattyq bodany. Bizde internette ne aqparat bar, bәrin reseylikter biledi. Biz aqparattyq qauipsizdik jaghynan bayaghyda «qoragha kirip» ketkenbiz. Endi qansha shulasaq ta, jaghday týzelmeydi. Euraziyalyq Odaq ayasynda dep kez kelgen memorandum kelisim jasala beredi…
Osy kezge deyin barlyq mәlimetti bilip-bilmey berip qoysaq, endi eGov-ty SBER-ge qos qoldap tapsyru degen masqara jaghday. Qazaqstan da eGov-ty jasaugha maman da, aqsha da, uaqyt ta, basqa resurs ta jetip artylady. Tek niyet men Reseyge «joq» dep aitatyn ruh kerek!
eGov-ty SBER alatyn bolsa, Qazaqstandaghy halyqtyng kónil-kýiin, әl-auqatyn, arman-maqsatyn, tipti, bolashaghyn biledi degen sóz. Qazirgi zaman aqparattyq-tehnologiyalyq ghasyr bolghandyqtan, resmy týrde eldi basyp almay-aq, elding halqynyng aqparatyn alsa, halyqtyng sanasyn ulaugha mәlimet jetedi. Resey ózining iydeologiyasyn basymyzgha әngir tayaq oinata beredi.
Jalpy bizdegi Tengrinews bastaghan aqparattyq agenttikterding bas betindegi janalyqtargha qarap-aq, qay elding soyylyn soghatynyn biluge qatty aqyldy bolu shart emes. Reseyshil belsendiler de osy Facebook-ta jetip artylady. Negizi orys tiline әngime aitpandar degenning ózi «artty qysyndar, qazaqtar» dep betke tike aitqan messedj ghoy.
Marat Shibutov, sayasatshy:
- Ózimshelep, qarapayym tilmen aitsam, keshe Baghdat Musin Qazaqstandyq IT mamandary kóp jyldan beri memleketten jaqsy tapsyrys alyp kele jatsa da, san jaghynan da, sapa jaghynan da damy almady degendi aitty.
Men de bir jýrgen «onbaghanmyn» ghoy, ministrding aitqandary qanshalyqty ras ekenine kóz jetkizu ýshin, memlekettik satyp alu portalynan tanymal IT kompaniyalardyng qanday kelisimsharttar jasaghanyn, qansha aqsha alghanyn qarap shyqtym. Kimnin-qansha alghany bәrin qyzyqtyrady ghoy...
«Arta Software» JShS – 2016 jyldan beri 19 kelisim jasalypty. Jalpy somasy – 412 million tenge. Onyng 17-sining kelisimsharty birkózden jasalghan (145 mln tenge).
«Prime Source» JShS(Praym Sors) – 2018 jyldan beri 10 kelisis jasalghan. Jalpy somasy – 533 mln tenge. Barlyq kelisimder ashyq konkurs arqyly jasalghan.
«TAMUR» JShS – 2016 jyldan beri 89 kelisim jasalghan. Jalpy somasy – 3 milliard tenge. Onyng 84-i birkózden alynghan (1,877 mlrd tenge).
«OPEN SYSTEMS DEVELOPMENT» JShS – 2016 jyldan beri 22 kelisim jasalghan. Jalpy somasy – 2,593 milliard tenge. Onyng tek 2-eui ghana birkózden (126,75 mln tenge).
«Helios Soft» JShS – 2018 jyldan beri 1070 kelisim jasalghan. Jalpy somasy – 794 million tenge. Barlyghy da birkózden jasalghan.
Menshiktik baghdarlamalyq qamtamasyz etuler az-azdan satylghan, alayda kliyent kóp.
«Azimut Solutions» JShS – 2017 jyldan beri 24 kelisim jasalghan. Somasy – 1,172 milliard tenge. 5 kelisim birkózden jasalghan (184,65 mln tenge).
«ESEPSHI.KZ» JShS – 2016 jyldan beri 65 kelisim jasalghan. Somasy – 3,826 milliard tenge. Onyng 20-sy birkózden (1,091 mlrd tenge).
«InesSoft» JShS – 2016 jyldan beri 98 kelisim jasalghan. Somasy – 6,556 milliard tenge. Onyng 20-sy birkózden (966,5 mln tenge). Barlyq kelisimder birkózden. Oqu oryndary (kolledjder men JOO-lar) barlyghy derlik osy jyýeni satyp aluda.
«Alora IT Solutions» – 2017 jyldan beri 24 kelisim jasalghan. Somasy – 3,174 milliard tenge.
Búdan biz ne kóremiz? Otandyq IT mamandary memleketpen birlese otyryp, qajyrly enbek etude degen sóz. Olar óz tauarlaryn satyp qana qoymay, qyzmettik servisterdi de jýieli atqaruda. Osy jerde eskere ketetin bir jayt – olardyng negizgi shyghyny – qyzmetkerlerding shyghyny men komputerlerdi, serverlerdi satyp alu. Sondyqtan, olardyng paydasy óndiristegilerden góri aitarlyqtay joghary. Onda da janaghy kompaniyalardyng qyzmetkerleri asa kóp emes. kóbisinde әri ketkende onshaqty adamnan ghana. Sonymen qatar, memleketten ghana emes, jeke sektordan da tapsyrys bar ekenin jәne eskeriniz. Sondyqtan, bizding IT mamandar qarajayau emes!
Taqyrypqa túzdyq:
Ayta keteyik, Qazaqstan Ýkimeti Reseylik SBER kompaniyalar tobymen kelisim jasasyp, «elektrondy ýkimet» platformasyn jasaytyn boldy. Búl kelisimge eki el preziydentterinin, Qasym-Jomart Toqaev pen Vladimir Putinning kózinshe qol qoyylghan. Atalghan kelisim turaly osyghan deyin esh jerde, eshbir sayasi, qoghamdyq minberlerde, eshbir aqparat kózderinde aitylghan joq, talqylanghan joq. Sondyqtan da, qazaq qoghamy, Qazaqstan qoghamy, atalghan sala mamandary búl jobagha qarsylyq bildirude.
5 aqpan 2021 jyl. Ýkimet basshysy Asqar Mamin «Digital Almaty» forumyna qatysyp:
«Sifrlandyru ekonomika salasynda da, adam ómirinde de óte manyzdy mәsele ekenin aita ketken jón. Barlyq jerde júmys, bilim beru salasy qashyqtan jalghasyp jatyr. Búl sifrlyq ekonomikanyng aitarlyqtay manyzdy ekenin kórsetedi. Pandemiya Qazaqstannyng ekonomikasy túraqty ekenin kórsetti. 2020 jyly Qazaqstan elektrondy ýkimetti damytu boyynsha 29 oryngha túraqtady. Biz ary qaray da sifrlandyrudy damytudy maqsat etip otyrmyz. Memleket basshysynyng tapsyrmasy boyynsha, biz qazirgi tanda memlekettik organdardy tolyghymen sifrlandyru júmystaryn jýrgizip otyrmyz. Aqparat jinau jәne analiz jasau jolynda sifrlyq innovasiyalardy qoldana otyryp, jana jýielerge jol bastaytyn bolamyz. Aldaghy bes jylda Qazaqstannyng barlyq oblystary men aimaqtary 5G internetpen qamtamasyz etiletin bolady.
Shekteulerge qaramastan, biz sifrlyq infraqúrylymnyng qol jetimdiligi men sapasyn jaqsartu boyynsha kýsh-jigerimizdi jedeldettik. 2020 jyly biz 20 myng shaqyrymdyq talshyqty-optikalyq baylanys jelilerin saludyng MJÁ jobasyn ayaqtadyq. Mynnan astam úyaly baylanystyng bazalyq stansiyalary ornatyldy, búl aimaqtardaghy tehnologiyalyq tensizdik dengeyin aitarlyqtay tómendetuge mýmkindik berdi. Nәtiyjesinde býginde Qazaqstan halqyn internetpen qamtu 99% qúraydy», - degen edi.
Premier-ministrding búl sózi qogham arasynda ýlken dau tudyrdy. «99 payyz halyq internetpen qamtylghan», degen sózi әleumettik jelide keninen talqylandy. Pandemiya halyqtyng shynayy túrghydan qansha payyzy internetpen qamtylghanyn kórsetip berdi. Ókinishke oray, Qazaqstan Ýkimetining sifrlandyru dep atalatyn kópjyldyq baghdarlamasy bos әngime, jay ghana úrlyq bolyp shyqty. Onyng dәleli - Qazaqstanyng «elektrondyq ýkimetin» Reseylik «SBER-ge» jasatu turaly sheshim. Sonymen, Qazaqstan Ýkimeti Reseyge, Reseylik kompaniyagha 500 million dollar tólep, «Qosh bol, Sifrlyq Tәuelsizdik!» degeli túr.
Núrgeldi Ábdighaniyúly
Abai.kz

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Berkligiň öňkä garapda peseltmek.
Sargyny birneme gowşat, bolmasa janymy aljak.
Göçme manyda Güýjüni, kuwwatyny peseltmek.
Ikinji hem atmasyny gowşadan ýaly boldy. (A. Gowşudow, Saýlanan eserler)
Depgini, tempini peseltmek, ýaramazlatmak.
Kuwwatdan düşürmek, güýjüni gaçyrmak kesel onuň saglygyny gowşadypdyr.
Soňuna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar ýa-da -ýar goşulmasy goşulanda, sözüň soňundaky dymyk çekimsiz degişli açyk çekimsizine öwrülýär.
Meselem gowşatmak - gowşadýar, gowşadar, gowşadypdyr.


text:
Ysraýyl Gaza howa hüjümini gurady
Ysraýylyň harby uçarlary gabaw astyndaky Gazanyň 3 aýry ýerine howa hüjümlerini gurady.
Ysraýylyň harby uçarlary Gazanyň günortasyndaky Refah, Han Ýunus we Beýt Lahýa sebitlerine hüjüm gurady.
Ysraýylyň goşuny howa hüjümleri bilen bagly beýanat bermedi. Hüjümleriň netijesinde ýogalan ýa-da ýaralanan adamlaryň bolup-bolmandygy barada maglumat berilmedi.
Ysraýyl düýn soňky 48 sagadyň içinde Gazadan atylan 3 aýry raketanyň “Demir Gupba” howa goranyş ulgamy tarapyndan täsirsiz ýagdaýa getirilendigini habar beripdi.
Degişli Habarlar
G-20-ä Agza Ýurtlaryň Liderleri Rimde Duşuşar
G-20-niň liderler maslahatynda Türkiýä Prezident Erdogan ýolbaşçylyk eder
Ukraina, Donbasda Türk Ýaragly Uçarmansyz Howa Ulaglaryny Ulandy
Russiýanyň tarapdary ekstremistleriň gaubisa bilen guran hüjüminde ukrainaly 1 esgeriň ýogalandygy, 2 esgeriň ýaralanandygy nygtaldy.
Amerikan Senady ABŞ-nyň Ankara şäherindäki ilçisini tassyklady
Jeff Fleýkiň, ýakyn wagtda ABŞ-nyň Ankara şäherindäki Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçi bolan Dewid Satterfiltden wezipäni kabul etmegine garaşylýar


text:
“Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň geologiýa-gözleg ekspedisiýasy Balkan welaýatynyň “Gyzylgaýa” demir magdany käniniň deslapky barlagyny tamamlady. “Çagyl” meýdançasynda Tuarkyr geologiýa-gözleg topary tarapyndan С-1 we С-2 görnüşli gorlar ýüze çykaryldy. Metallurgiýa senagatynda olary ulanmagyň geljegini kesgitlemek üçin tehnologik synaglar geçiriler.
Sement önümçiliginde ulanylýan bu çig malyň tehnologik synaglaryndan soňra geologlar käniň gurluşy we onda gazylyp alynýan peýdaly magdanlary barada ýeterlik maglumat almak üçin käni jikme-jik barlar. Döwlet korporasiýasynda geçirilen barlaghana seljermeleri magdanyň düzüminde köp mukdarda demiriň bardygyny we aňsatlyk bilen baýlaşyp bilýändigini tassyklady.
250 gektardan gowrak meýdanda ýerleşýän tebigy demir gorlarynyň çig maly açyk usulda gazyp almaga mümkinçilik berýär. Demir magdanly ýatagyň Demirgazyk-Gündogar demir ýoluna golaý ýerleşmegi bu çig maly ýurduň senagat merkezlerine aňsatlyk bilen ibermäge ýardam eder.
Türkmen geologiýa-gözleg ekspedisiýasy gazylyp alynýan peýdaly magdanlara baý bolan Tuarkyr sebitinde eýýäm birnäçe ýyl bäri gözleg işlerini alyp barýar. Geçen wagtyň dowamynda geologlar senagat önümçiliginde giňden ulanylýan bentonitleriň, kaoliniň, goňur we okislenen kömür känlerini tapdylar.


text:
ABŞ-nyň Tehas ştatynda fewral aýyndaky doňaklyk köpçülikleýin elektroenergiýanyň öçmegine sebäp boldy. Ol hem öz gezeginde himiki zawodlaryň ýapylmagyna hem-de global üpjünçilik zynjyrlaryny bozmaga sebäp bolup, çüýşelerden smartfonlara çenli ähli zat üçin zerur bolan plastmassanyň global ýetmezçiligine getirdi. Bu barada “The Wall Street Journal” gazeti geçen hepde habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, Tehasdaky doňaklykdan bir aý soň, köp zawodlar işlerini duruzdylar we dolulygyna işlemekleri üçin has köp aý gerek bolmagy mümkin. WSJ-nyň makalasyna görä, polietilen (PE), polipropilen (PP) we poliwinil hlorid (PVC) ýaly himiki önümleriň üpjünçiliginiň azalmagy sezewarly olaryň global bahalary birden ýokarlanýar. Bu doňaklyk ähli sarp edijiler üçin önümleriň ýetmezçiligini, gijikdirilmegini we çykdajylaryň ýokarlanmagyny aňladýar.
“Bloomberg” habar gullugynyň şu aýyň başynda beren hasabatyna görä, Tehas doňaklygyndan bir aý soň ABŞ-nyň PVC önümçilik kuwwatynyň 60%-den gowragy henizem işlemeýär. ICIS-iň maglumatlaryna görä, bu PVC-nyň ABŞ-da her tonnasynyň eksport bahasynyň 1 müň 625 ABŞ dollary möçberinde ýokarlanmagyna sebäp boldy. PVC turbalaryň, pollaryň, kabel izolýasiýasynyň, binalaryň daşky diwarlary üçin ulanylýan gurluşyk harytlarynyň, awtoulag aýnalarynyň we awtoulag interýerleriniň önümçiliginde ulanylýar.
“Bloomberg”-iň habar berşine görä, şampun çüýşeleri we azyk torbalary üçin ulanylýan ýokary dykyzlykly polietileniň (HDPE) bahasy hem 2008-nji ýyldan bäri iň ýokary derejededir.
ABŞ-da öňdebaryjy himiýa önümlerini öndüriji “LyondellBasell Industries NV”-niň ýolbaşçysy Bob Patel polietilen barada gürrüňinde, “Häzirki wagtda içerki müşderileriň isleglerini kanagatlandyrmak üçin ýeterlik mukdarymyz ýok” diýip, eksport hakda entäk pikirem edilmeýändigini aýtdy. Patel ABŞ-da polietilen önümçiliginiň dördünji çärýekde kadaly ýagdaýa gelip biljegini mälim etdi.
Iri nebit kompaniýalary dünýäde arassa energiýa geçiş sebäpli, öz geljegini nebit-himiýa pudagynda görýärler. Häzirki wagtda girdejileriniň köpüsini ýangyçdan alýan pudak üçin bunuň ygtybarly boljakdygyna şübhe ýok diýip, “OilPrice.com”-yň ýazyjysy Irina Slaw geçen hepde çap eden makalasynda ýazýar.
“Şeýle-de bolsa, häzirki ýetmezçilik nebit-himiýa önümleriniň ygtybarly boljakdygyny subut edýär” diýip, Irina Slaw aýtdy. “Benzin we dizel bilen işleýän awtoulaglara alternatiwalar bar bolsa, plastik kabel izolýasiýasyna, awtoulagyň interýerlerine, smartfon korpusyna, noutbuk ýa-da gündelik durmuşdan başga-da müňlerçe harytlaryň ykdysady taýdan amatly alternatiwalary ýok” diýip Slaw belledi.
“Häzirki plastmassa ýetmezçiligi plastmassa meselesinde gaýtadan işlemegiň gowudygyny subut edýär. Ýöne geljekde olardan düýpgöter daşlaşmagyň ähtimallygy gaty kiçidir” diýip, Slaw sözüni dowam etdi.


text:
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryna, talyp ýaşlaryna, mugallymlaryna we bilim işgärlerine01.09.2021
Hormatly mugallymlar we bilim işgärleri!
Mähriban talyplar, eziz okuwçylar!
Sizi Garaşsyz Watanymyzda giňden bellenilýän, Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Egsilmez ylham-joşgun paýlaýan bu baýramçylygyň geljegimiz bolan mekdep okuwçylarynda we talyp ýaşlarda, asylly käri mynasyp dowam edýän mugallymlarda, bilim işgärlerinde eziz Watanymyza bolan buýsanjy has-da artdyrjakdygyna berk ynanýaryn.
Bilim almak, hünär öwrenmek türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda berk eýerip gelen durmuş kadasydyr. Sebäbi ylym-bilim bagtyýarlygyň hem-de rowaçlygyň gözbaşydyr. Şoňa görä-de, biz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bilimiň we ylmyň jemgyýetimiziň döredijilik güýjüniň binýady hökmünde yzygiderli kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berýäris. Ylmy-tehniki ösüşiň gazananlaryna, täze tehnologiýalara, öňdebaryjy bilimlere we innowasiýalara daýanyp, Garaşsyz Watanymyzy okgunly ösdürýäris. «Döwlet adam üçindir!» diýen syýasatymyzdan ugur alyp, eziz Diýarymyzyň şäherdir obalarynda häzirki zaman kompýuterleri, okuw-tehniki enjamlary, interaktiw-multimedia tehnologiýalary bilen üpjün edilen çagalar baglaryny, orta mekdepleri gurýarys.
Milli bilim ulgamyny dünýä ülňülerine laýyklykda yzygiderli kämilleşdirmek, bilim edaralarynyň maddy-enjamlaýyn we hukuk binýadyny yzygiderli berkitmek, ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, häzirki zamanyň ösen tehnologiýalaryna erk edýän watansöýüji, zähmetsöýer ýaşlary kemala getirmek babatda möhüm işleri amala aşyrýarys. Asylly däbimize eýerip, «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk toýunyň öň ýanynda güneşli Diýarymyzyň obadyr şäherlerinde bilimler baýramçylygyna gabatlap, täze orta mekdepleri dabaraly açýarys, joşgunly aýdym-sazly çäreleri geçirýäris. Bilimler dünýäsine ilkinji gadam basýan mekdep okuwçylaryna sowgat hökmünde «Bilimli» atly kompýuterleri gowşurýarys. Mugallymlaryň, bilim işgärleriniň we ähli halkymyzyň kalbyny şatlyk-joşguna besleýän bu dabaralar eziz Watanymyzyň bagtyýarlyk mekanydygyna aýdyň şaýatlyk edýär.
Taryhyň bütin dowamynda parahatçylygy we ynsanperwerligi ündäp, ylym-bilime, pähim-paýhasa belent sarpa goýup gelýän halkymyzyň bagtyýar nesilleri hökmünde eziz Watanymyza, ajaýyp durmuşymyza guwanmak, beýik geljegimiz üçin tutanýerlilik bilen okamak, öwrenmek, döretmek, gurmak, il içinde abraý-mertebä, sylag-hormata mynasyp bolmak ýaş nesilleriň belent borjudyr. Merdana ýaşlarymyz täze okuw ýylynda hem döwlet we halkara derejeli bäsleşiklerde guwandyryjy netijeleri gazanyp, ata Watanymyzyň şan-şöhratyny ýene-de belende götermelidir.
Hormatly mugallymlar, bilim işgärleri!
Bilim — täzeleniş we öňegidişlikdir. Şoňa görä-de, giň gerimli özgertmeleriň ýoly bilen täze belentliklere barýan ýurdumyzda bilim ulgamynda amala aşyrýan özgertmelerimizi has-da çaltlandyrýarys. Şu ýyl «Bilim hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň rejelenen görnüşini kabul edip, milli bilim ulgamynyň işini düzgünleşdirýän kadalaryň gerimini giňeltdik, şeýle hem bilim işini dolandyrmagyň täze guramaçylyk esaslaryny kesgitledik.
Ylmyň we tehnologiýalaryň häzirki ösýän döwründe sagdyn, ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly, zähmetsöýer, watansöýüjiligiň, ynsanperwerligiň belent kadalaryna ygrarly nesli terbiýelemek mugallymlaryň we bilim işgärleriniň esasy wezipesi bolup durýar. Şoňa görä-de, täze okuw ýylynda hem on iki ýyllyk umumy orta bilime geçmegiň, sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň, daşary ýurt dillerini, şeýle hem tebigy we takyk ylmy ugurly dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýalarynda we giň gerimli özgertmelerimiziň esasynda kesgitlenen wezipelere laýyklykda, siz bilim bermegiň ähli derejelerine ylmyň soňky gazananlaryny, okatmagyň innowasion usullaryny, öňdebaryjy dünýä tejribesini giňden ornaşdyrmalysyňyz. Döwrebap okuw kitaplaryny hem-de okuw-usuly gollanmalary taýýarlap, bilimiň mazmunyny has-da baýlaşdyrmalysyňyz.
Men asylly käriň eýeleri bolan mugallymlarymyzyň Watan, maşgala, agzybirlik we jebislik, zähmetsöýerlik, arassa ahlak mukaddesligi hakyndaky taglymatlarymyzy rowaçlandyrmak bilen, bu wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirjekdiklerine, ykdysadyýetimiziň dürli pudaklary üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda netijeli işleri alyp barjakdyklaryna berk ynanýaryn.
Hormatly mugallymlar we bilim işgärleri!
Mähriban talyplar, eziz okuwçylar!
Sizi bereketli güýz paslynyň ilkinji gününde belent maksatlara ruhlandyryp, uly arzuw-umytlar bilen garşy alynýan Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Size berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan asylly işleriňizde hem-de okuwlaryňyzda uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW.


text:
2021-nji ýylyň 24-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda hormatly Prezidentimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisinde sanly ulgam arkaly çykyşynyň taryhy ähmiýetine bagyşlanan maslahat geçirildi. Bu maslahata Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň, Türkmenistanyň BMG-niň ýanyndaky Hemişelik wekilhanasynyň (Nýu-Ýork şäheri), ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary we mugallymlary çykyş etdiler. Maslahata ýurdumyzda hereket edýän halkara guramalaryň wekilhanalarynyň hem-de ilçihanalarynyň wekilleri, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary we mugallymlary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň we Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ähli diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylary onlaýn görnüşde gatnaşdylar.
Her ýylyň sentýabr aýynda Nýu-Ýorkda BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýokary derejeli mejlisi geçirilýär. Şu ýylky geçirilýän 76-njy mejlisiniň gün tertibiniň esasy meseleleri koronawirusa, howanyň üýtgemegine garşy göreş, şeýle hem Owganystandaky ýagdaýlar barada boldy.
Hormatly Prezidentimiziň 2021-nji ýylyň 23-nji sentýabrynda sanly ulgam arkaly bu mejlisde eden taryhy çykyşynda hem BMG-niň düzümleriniň we agzalarynyň ählisiniň jemlenmegi bilen umumy wehime garşy göreşde üstünlik gazanyp boljakdygyna ynam bildirdi. Şol bir wagtda hormatly Prezidentimiz Bütindünýä saglygy goraýyş ulgamynda umumy çagyryşlara netijeli jogaplary işläp düzmek boýunça köpugurly gepleşikler üçin esasy meýdança hökmünde belledi hem-de koronawirusa garşy göreş we ony has çuňlaşdyryp öwrenmek üçin BSGG-niň çäklerinde birnäçe dünýä we sebit gurallaryny döretmegi teklip etdi we adatdan daşary ýagdaýlar şertlerinde halkara ulag ulgamlaryny dikeltmek we olaryň durnuklylygyny berkitmek babatda işleri işjeňleşdirmegiň zerurlygyna üns çekdi. Öz çykyşynda hormatly Prezidentimiz Owganystandaky ýagdaý boýunça hem birnäçe meseleler hem-de Aral deňzi babatynda öňe sürlen teklipler barada hem belläp geçdi. Çykyşynyň ahyrynda bolsa, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisiniň gatnaşyjylaryny 2021-nji ýyl “Parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” mynasybetli geçiriljek halkara foruma çakylyk ugratdy.
Institutda geçirilen maslahatda hem hormatly Prezidentimiziň bu mejlisde eden çykyşyndaky öňe süren esasy meseleleriň ähmiýeti we bu ugurdaky täze ylmy garaýyşlary durmuşa geçirmek babatynda pikirler alşyldy. Hususan-da, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri Raşid Meredow öz çykyşynda türkmen diplomatiýasynyň milli mekdebiniň öňünde birnäçe wezipeleri goýdy. Ýagny, hormatly Prezidentimiziň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisindäki maksatnamalaýyn çykyşyny hem-de öňe süren halkara başlangyçlaryny ylmy taýdan öwrenmegiň zerurdygyny, ýokary okuw mekdeplerinde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda bu ugurdan ýöriteleşme sapaklary girizmegiň maksadalaýykdygyny, hormatly Prezidentimiziň halkara derejesinde öňe sürýän başlangyçlaryny hem ylmy taýdan giňişleýin öwrenmek we durmuşa geçirmek maksady bilen talyplara ylmy işleri ýazmalydygyny nygtamak bilen, çykyşynda öňde goýlan anyk wezipeleri belläp geçdi.
Merjen GURBANNAZAROWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara hukugy we deňeşdirme hukuk öwreniş kafedrasynyň uly mugallymy.


text:
"Yslam döwleti" toparynyň demirgazyk kawkazly söweşijileri internetiň üsti bilen pul kömegini almak üçin orslaryň "QIWI" atly ýörgünli elektronik pul aýlanşygy ulgamyny ulanýar.
"QIWI gapjyk" atly finans ulgamyny YD-niň hataryndaky ýörite bir topar ýöredýär. Ol ýörite topar onuň ýany bilen propaganda we pul ýygnamak tagallasyny hem alyp barýar. Olar, YD-ň aç-açanlykda Orsýetdäki umumy ulgamyň üsti bilen pul kömegini alyp bilýändigine aýratyn üns çekýärler. Muňa garamazdan, Orsýetde YD-ne pul serişdesi ibermek gadagan hem kanuny bozmak hasaplanýar.
SHAMTODAY
Pul ýygnamak tagallasy YD-ň ors dilli "ShamToday" atly näresmi metbugat topary tarapyndan amala aşyrylýar. Toparyň agzalarynyň aglabasyny YD-ň Siriýa we Yrakda söweşýän demirgazyk kawkazly söweşijileri emele getirýär.
YD-ň Siriýadaky meýdan serkerdesi Umar al-Şişanä ýakyn bolan bir çeşmäniň bildirmegine görä, serkerdeleri çeçenlerden emele gelen "Katibat al-Aksa" harby bölümi bilen "ShamToday" toparynyň gaty içgin arabaglanşygy bar.
"ShamToday" toparynyň esasy diregi bolan çeçen söweşiji Ilýas Deniýew geçen aý Yrakda Baýji diýen ýerde bolan çaknyşykda öldürilipdir.
Toparyň ýene bir işjeň agzasy bolsa "Facebook" we "Wkontakte" sosýal ulgamlarynda aktiw iş alyp barýan Murat Ataýew atly biri. Onuň işlerini Türkiýede alyp barýandygy çak edilýär.
"ShamToday" topary 2013 ýylda Orsýediň "Wkontakte" sosýal ulgamynda döredilipdir. Topar ilki başda öz hususy sahypasyna eýe bolanam bolsa, sosýal ulgamyň dolandyrylşygy golaýda YD-niň propagandasyny alyp barýandygy sebäpli ony petikläpdir. Ondan soň "ShamToday" topary "Wkontakte" sosýal ulgamdaky dürli sahypalarda we ýörüte heşteg bilen işlerine dowam edipdir. YD-niň beýleki toparlary hem dürli sosýal ulgamlarda edil şeýle tilsim bilen iş alyp barýarlar.
"ShamToday" toparynyň wezipesi, YD-niň Siriýa we Yrakda alyp barýan işleri baradaky habarlary ýaýratmak, Orsýetdäki tarapdarlary bilen aragatnaşygy ýygjamlaşdyrmak we dini propaganda alyp barmakdyr. Topar, YD-niň ors dilinde audio ýazga geçirilen wagyz-nesihatlaryny ýaýradyp, "Zello" atly programmanyň üsti bilen hem özbaşdak aýratyn kanal gurnap, ol ýerde internet-seminarlar geçirýär.
Dini agitasiýa köpülenç demirgazyk Kawkazly çeçen Mussa Abu Ýusuf Şişani ýaly tanymal ideologlaryň gatnaşmagynda alnyp barylýar. Ol owal bir wagyz-nesihatynda Ýewropada ýaşaýan çeçenlere ýüzlenip, ýönekeý halka we Umar al-Şişaniniň ýakyn adamy asly garaçaý bolan Abi Jihada hüjüm edilmegi barasynda çagyryş edipdir.
Haýyr-sahawata çagyryş
"ShamToday" toparynyň golaýda ýaýradan bildirişinde adamlar "QIWI gapjyk" atly finans ulgamynyň üsti bilen haýyr-sahawata çagyrylypdyr. Çagyryşda ýygnalýan serişdäniň nähili ulanyljakdygy barada düşündiriş berilmändir. Ýöne "özlerine agzybirlikde hüjüm edýän dinsizlere garşy adamlaryňam agzybirlikde hem jebislikde göreşmelidigi" ündelipdir.
"ShamToday" topary "Zello" programmasyndaky iki kanalyň we "Halyfat täzelikleri" atly metbugat organynyň üsti bilen YD-niň Siriýa bilen Yrakdaky habarlary ýaýradylýar. YD-niň beýleki ors dilli söweşijileri hem pul serişdesini ýygnamak üçin "QIWI" atly ýörgünli elektronik pul aýlanşygy ulgamyny ulanýar. "Wkontakte" atly sosýal ulgamdaky YD-ň Siriýa bilen Yrakdaky täzeliklerini ýaýradýan "Hilafa" atly resmi sahypada çap edilen bildirişde hem, "QIWI gapjyk" arkaly haýyr-sahawata ýagny pul kömegini bermäge çagyryş edilipdir.
"ShamToday" toparynyň söweşijileri, millionlarça ors raýatynyň öz howupsyzlygyny gaýgy edýändigi üçin şahsy maglumatlary we bank hasaby islemeýän "QIWI gapjyk" elektronik pul aýlanşygy ulmayndan peýdalanmagy maslahat berýärler.
YD-niň tarapdarlary çagyryş esasynda "ShamToday" toparyna "QIWI Kiosk" ulgamynyň üsti bilen (2013-nji ýylda Orsýetde 169 müň gezek) ýa-da smartfon arkaly sadaka hem haýyr-sahawatyny geçiripdirler.
"QIWI" ulgamy şeýle-de Gazagystan, Täjigistan we Gyrgyzstan ýaly ýurtlarda hem elýeterli ýagdaýda. Ol ýurtlaryň ulanyjylary daşary ýurtlardaky hasaplara şol bir wagtyň özünde-de "ShamToday" toparynyň hasabynyň ýerleşýän ýurdy diýip çaklanýan Türkiýä hem pul iberip bilýärler.
Bu hasap Orsýediň mobil telefon nomeri bilen sepleşikli. Ol nomeriň atsyz we sim-kartyň yzarlanmagyna ýapyk bolandygy çak edilýär. Haçan-da şol nomere jaň etmek islenen mahaly awtomatiki ýagdaýda bu nomeriň elýeterli ýerde däldigi ýa-da ýapykdygy barada habar berilýär.
Çäreler
"QIWI" atly elektronik töleg ulgamynyň bikanun toparlar tarapyndan ulanylmagy indi täzelik däl. Orsýetiň halk wekilleri ençeme gezek muňa garşy çäre görjek bolup synanşyk edipdirler. 2014-nji ýylyň ýanwar aýynda "Bütewi Rossiýa" atly partiýadan bir topar (şol sanda Çeçen respublikasynyň owalky içerki aragatnaşyk ministri Şamsail Saraliýew) we LDPR partiýasy terrorçylyga garşy göreş çäginde elektronik töleg kanun esasynyň üýtgedilmegi babatda kanun teklibini hödürläpdirler.
Owal başda mukdary bäş müň rubl möçberinden köp bolan atsyz pul tölegleriň gadagan edilmegi islenipdir. Şonda 2014-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda "QIWI" elektronik töleg ulgamynyň gymmatly kagyzlarynyň bahalary ýüzden 19 göterim pese gaçypdyr. Teklibiň 2014-nji ýylyň 5-nji maýdaky ahyrky görnüşinde, adamlaryň öz arasynda diňe mukdary 15 müň rubldan ýokary bolan atsyz tölegler gadagan edilmeli diýlipdir.
Görnüşe görä, Orsýetde ekstremist toparlaryň elektronik töleg arkaly pul serişdesini ýygnamagyna çäre görülmegi barasynda şeýle kanuny üýtgeşiklik ýeterlik bolman ýaly.
Azatlyk Radiosynyň sowalyna "QIWI" ulgamynyň wekillerinden berlen jogapda "ýazgarmak bilen bir hatarda terrorçylyk, ekstremizm we beýleki bikanun işleri goldanylmaýandygy" we "galp puluň aklanmagy, bikanun işleriň hemaýatkärligi we terrorçylyga finans kömeginiň berilmegi babatdaky kanunyň kadalaryna doly eýerilýändigi" aýdylypdyr.
"QIWI" tarapyndan berlen jogapda "Firma kanuna laýyklykda öz hyzmatyna bikanun täsirler bolmaz ýaly elinden gelen çäräni gaýgyrmaýar. Firmanyň işlerinde bar bolan maglumatlara görä, galp puluň aklanmagy we terrorçylygyň hemaýatkärligi riskiniň iň pes derejededigini bildirýäris" diýlipdir.


text:
Asly çeçen şwesiýaly söweşiji Hamzat Çimaýew bilen britaniýaly türgen Leon Edwardsyň arasyndaky söweşiň bolmajakdygy habar berilýär diýip, ctnews.ru belläp geçýär. UFC-niň 20-nji ýanwarda geçiriljek turnirine meýilleşdirilen söweş birinji gezek ýatyrylanok.
Bu söweş Abu-Dabidäki “Söweş adasynda” geçiriljek turnirde esasy bolmalydy. Geçirilmedik söweş 19-njy dekabrda Las-Wegasda meýilleşdirildi. Ýöne Edwards koronawirus bilen keselledi.
Indi şwesiýaly türgen 20-nji ýanwarda çykyş edip bilmez. Hamzat Çimaýewiň söweşip bilmeýändiginiň sebäbi heniz belli däl.
Ýatlap geçsek, Çimaýewiň hasabynda MMA-da 9 ýeňşi bolup, ýekeje-de ýeňlişi ýokdur. UFC-de ol üç gezek söweşdi, ählisinde-de ýeňiş gazandy. Soňky söweşde ol Edmen Şahbazýany nokauta gidirdi. Ýarym orta agramyň reýtinginde ol 15-nji orny eýeleýär. Edwards karýerasynda 18 gezek ýeňiş gazandy we üç gezek ýeňildi. Geçen söweşinde ol Rafael dos Anýosy ýeňdi.


text:
«MALAÝ» GAZ KÄNINDÄKI GAZ GYSYJY DESGASYNYŇ IŞE GIRIZILMEGI – TÜRKMENISTANYŇ GAZ PUDAGYNYŇ EKSPORT MÜMKINÇILIKLERI GIŇELDILÝÄR
2021-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Lebap welaýatynyň çäginde ýerleşen «Malaý» gaz känindäki gaz gysyjy desgasyny işe girizmek dabarasy geçirildi.
Çärä Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy, Hökümetiniň agzalary, ýurduň birnäçe ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary we wekilleri, şeýle hem Hytaýyň Milli Nebitgaz Korporasiýasynyň (CNPC) Türkmenistandaky wekilleri gatnaşdylar.
Bu desganyň işe girizilmegi mynasybetli maslahat guraldy, onda Türkmenistanyň Prezidenti çykyş etdi. Ol uglewodorod serişdeleriniň ähmiýetli gorlaryna eýe bolan Türkmenistanyň energetika syýasatynyň nebitgaz toplumynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegine hem-de onuň dünýäniň energo ulgamyna netijeli integrirlenmegine gönükdirilendigini belläp geçdi.
Maslahatda şeýle-de «CNPC International Turkmenistan» kompaniýasynyň baş direktory Li Şulýan hem çykyş etdi. Ol gaz gysyjy desgasynyň işe girizilmeginiň Türkmenistanyň tebigy gazynyň halkara bazarlaryna eksport mümkinçiliklerini has hem giňeltmäge itergi berjekdigini belläp geçdi.
Ýyllyk kuwwatlylygy 30 milliard kub metre barabar bolan bu gaz gysyjy desgasynyň işe girizilmegi türkmen tebigy gazynyň eksport üpjünçiliklerini ähmiýetli derejede artdyrmaga mümkinçilik berer. Häzirki wagtda biz türkmen tebigy gazynyň Hytaý Halk Respublikasyna iri import edijisi bolup durýarys. Energetiki çig malyň milliardlarça kub metri Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý halkara gaz geçirijisine iberilýär.


text:
Eýsem, hökümet tarapyndan düzülýän bu toparyň düzümine girmeklik aňsatmy we munuň üçin dindarlar nähili proseslerden geçýärler? Şu meseleler barada Azatlyk Radiosy aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň resmi maglumatyna görä, türkmenistanly 188 sany zyýaratçy hökümet tarapyndan hödürlenýän uçar bilen Saud Arabystanyna haj zyýaratyna ugradylypdyr. Ýöne nämüçindir her ýyl ugradylýan zyýaratçylaryň sany 200-den geçenok. Hökümet tarapyndan ugradylýan zyýaratçylaryň toparyna girmek kynmy? Munuň üçin nähilidir bir nobat barmy?
A.Baýry: Elbetde, bu mesele döwlet tarapyndan gözegçilik astyna alynýar, döwletiň hemaýatam bar, gözegçiligem bar. Meniň pikirimçe, şol “Boing” uçarlaryna sygýan ýolagçy sanyna görä zyýaratçylaryň sany kesgitlenilýär. Munuň üçin bolsa, öňünden nobatlar düzülýär, ýagny welaýat, şäher häkimlikleriniň din işleri boýunça bölüminde nobata durulýar.
Mysal üçin, men özümi alyp görsem, onda menem şu ýylky zyýaratçylaryň biri bolmalydym. Sebäbi, men 2002-nji ýylyň fewral aýynda aýalym bilen Mekgä gitmek üçin arza berdik. Ine, şonuň netijesinde-de, meniň nobatym gelip ýetipdir. Munuň üçin adam ähli taraplaýyn gözegçilikden geçirilýär.
Azatlyk Radiosy: Zyýarat üçin adamlar saýlanyp alnanda, olaryň dünýägaraýşyna, syýasy pozisiýalaryna we beýleki taraplaryna-da üns berilýärmi? Şolar babatda “gara sanaw” düzgüni diýlen ýaly zatlaram ulanylýarmy?
A.Baýry: Ýok, munuň üçin olaryň belli bir talaplary bar. Zyýarata gitmek üçin adam sud edilen bolmaly däl, onuň ogul-gyzlaram arassa bolmaly, olar neşä ulaşmadyk bolmaly – şular ýaly talaplar edilýär.
Onsoňam, esasan, adamyň saglyk ýagdaýyna seredilýär. Ine, meniň şu ýyl haj zyýaratyna gidip bilmändigimiň sebäbem meniň süýji keselimiň derejesiniň ýokary bolmagy bilen baglanyşykly. Şoňa görä-de, men deslapky saglyk gözegçiliginden geçip bilmedim. Men öz saparymyň geljek ýyla geçirilmegini haýyş etdim.
Mundan başga-da, indi adamlaryň dini düşünjesem barlanylýar. Indi täze talaplara görä, metjide gatnaýandygyň ýa gatnmaýandygyň barada metjidiň ymamyndan häsiýetnama-da getirmeli. Umuman, din boýunça-da seniň bilen gürrüňdeş bolunýar. Ozalky ýyllarda beýle zatlara üns berlenokdy. Ozallar namaz okamaýanlaram haj zyýaratyna gidip-geldiler, biziň köp tanyşlarymyzam bar olaryň arasynda. Häzir bolsa, seniň namaz okamagyňam, metjide gatnamagyňam talaplaryň biri bolup durýar.
Azatlyk Radiosy: Hökümetiň düzýän toparyna girip bilmän, özbaşyna öz güýji bilen haj zyýaratyna gitmek isleýän adamlaryň zyýarata gitmeklerine rugsat berilýärmi Türkmenistanda?
A.Baýry: Ozallar, Nyýazowyň döwründe özbaşyna giden adam bolmady. Esasan, şol 188 adamdan daşary birnäçe döredijilik işgäri, ýazyjylar hökümetiň hemaýaty bilen, Eýranyň üstünden haj zyýaratyna baryp geldiler.
Emma soňky ýyllarda ýörite kommersiýa esasynda haj zyýaratyna gidip-gelýänler bar. Ýöne olaryň tölegleri birneme gymmadyrak düşýär. Sebäbi, hökümetiň hemaýaty bilen gideňde, ýoluň mugt bolýar, emma kommersiýa uçary bilen gitseň, onda özüň tölemeli. Soňky iki-üç ýylyň dowamynda adamlar şeýle kommersiýa uçarlary bilen haj zyýaratyna gitdiler. Her ýylam 4-5 uçar Saud Arabystanyna gitdi.
Azatlyk Radiosy: Yslam dininiň düzgünlerine görä, haj zyýaratyna gidýän adam zyýarat bilen baglanyşykly ähli harajatlaryny öz gazanjyndan tölemeli diýlip hasaplanylýar. Türkmenistanda bolsa, dindarlaryň belli bir bölegi hökümetiň ýardamlaryndan peýdalanyp, zyýarata gidýärler. Şu meselä ýerli din ugrundan bilermenler, dindarlar nähili garaýarlar?
A.Baýry: Hökümetiň berýän ýardamy, esasan, ýol kireýiň. Beýleki zatlar seniň öz toplan halal puluň bilen tölenmeli hem-de yzynda maşgalaň eklener ýaly-da pul bolmaly. “Karz-kowala batyp, Mekge-Medinä, haj zyýaratyna gitmäň” diýip, ýerli din ýolbaşçylary, ruhanylar, ymamlar aýdyp gelýärler.


text:
Yragyň günbataryndaky al-Bagdady şäherçesiniň ýerli polisiýa başlygy “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň 45 adamy otlap öldürendigini habar berýär.
Bu çäräniň näme sebäpden amala aşyrylandygy henize çenli nämälim bolup, polkownik Kasim al-Obeýdiniň 17-nji fewralda beren maglumatyna görä, ol wakada pida bolan käbir adamlaryň ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň agzasydygyna ynanýar.
Şeýle-de, ol howpsuzlyk işgärleriniň we ýerli resmileriň maşgalalarynyň ýaşaýan ýaşaýyş jaý giňişliginiň häzirki wagt howp astyndadygyny aýdyp, Yragyň hökümetinden we halkara jemgyýetinden ýardam sorady.
Gürrüňi gidýän sebitde aragatnaşyk ulgamynyň pesdigi we çaknyşyklar sebäpli bu maglumaty henize çenli tassyklatmak başartmady.
Şol bir wagtyň özünde geçen hepde “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri “Ain al-Asad” howa bazasynyň golaýyndaky al-Bagdadi şäherçesiniň birnäçe sebitlerini ele salypdylar.


text:
Pakistanyň paýtagty Yslamabatda noýabr aýynda geçiriljek iri regional sammitiň ýatyrylmagy ähtimal. Bangladeş we Hindistan özleriniň gatnaşmajagyny aýtdylar.
Hindistanyň mediasy Owganystanyň we Butanyň hem sekiz ýurtdan ybarat Regional hyzmatdaşlyk boýunça Günorta Aziýa Bileleşiginiň (SAARC) sammitini boýkot etmek kararyna gelendigini we muňa Pakistanyň Kaşmir regionynda söweşiji hüjümleri goldamagyna bildirilýän aladalanmalaryň sebäp bolandygyny 28-nji sentýabrda habar berdi. Bu mesele Pakistanyň we Hindistanyň arasynda dawa döredýär we bileleşigiň agzalarynyň içerki meselelerine goşulýar.
Hindistan bir gün öň ýaýradan beýannamasynda Pakistany göz öňünde tutup, özüniň “bir ýurduň agza ýurtlaryň içerki meselelerine goşulyşmagynyň gitdigiçe güýçlenmegine” garşy çykandygyny aýtdy.
Şeýle-de Hindistan Pakistanda ýerleşýän söweşijileri Kaşmiriň Hindistanyň gözegçiligindäki böleginde 18-nji sentýabrda harby baza hüjüm edip, 18 harbynyň ölümine sebäpkär bolmakda aýyplady.
Hindistanyň Hindu gazetiniň Günorta Aziýa Bileleşigine häzirki wagtda ýolbaşçylyk edýän Nepalyň ady görkezilmedik diplomatyna salgylanmak bilen 28-nji sentýabrda habar bermegine görä, bileleşigiň dört agzasynyň gatnaşmadyk ýagdaýynda sammit ýatyrylyp bilner.


text:
Žurnalistleri goramak baradaky komitet (CPJ) rus häkimiýetlerini tussaglykda saklanylýan wagty ýara salnan blog redaktorynyň töwereginde bolup geçýän zatlary “seresap derňemäge” çagyrdy.
Düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän metbugat gözegçiligi guramasy Aleksandr Walowyň derhal azatlyga goýberilmegi we onuň zerur bolan medisina bejergisine almagyna şert döredilmegi baradaky çagyryşyny gaýtalady.
Häzir işlemeýän BlogSoçi saýtynyň esaslandyryjysy we baş redaktory Walow ýanwardan bäri kezzaplyk aýyplamasy esasynda tussaglykda saklanylýar, emma ol özüne garşy gozgalan jenaýat işiniň syýasy äheňlidigini aýdýar.
Žurnalistleri goramak baradaky komitetiň gören medisina hasabatyna görä, ol 14-nji iýunda hassahanada ýerleşdirildi we “garnyndaky ýarasy üçin” operasiýa edildi.
Soçi şäher sudy 18-nji iýunda Walowyň gatnaşmazlygynda onuň işi boýunça diňlenişik geçirip, aýyplanýanyň tussaglyk möhletini ýene bir aý uzaltmak barada karar çykardy.
Onuň aklawçysy Aleksandr Popkow Žurnalistleri goramak baradaky komitete aýtmagyna görä, bu işiň baş derňewçisi oňa diňlenişik wagtynda öz müşderisiniň galam bilen garnyndan pyçaklap, özüne ýara salandygyny gürrüň berdi.
Aklawçy bu hadysanyň “derňelmeginiň zerurdygyny” aýtdy we “Walowyň goranyşa taýýarlanýandygyny, göwnüçökgünlige düşmändigini” sözüne goşdy.
Walow tussagda mahaly türmedäki agyr şertlerden şikaýat edip, arza ýazdy diýip, Žurnalistleri goramak bardaky komitet Popkowa salgylanyp aýtdy.
Walow Orsýetiň parlamentiniň aşaky palatasynyň agzasy Ýuriý Napsodan 300,000 rubl ($4,700) aljak bolmakda aýyplanýar.
Eger günäli tapylsa ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilmegine garaşylýan Walow bu aýyplamany Napsonyň doganyna degişli kenar emlägi barada suratly maglumat çap edeni üçin ar alyşdygyny aýdýar.


text:
Täjigistanyň baş prokurory iýulda daşary ýurtly dört welosipedçini öldürmekde şübhelenýän esasy aýyplanýana ömürlik türme tussaglygynyň soraljakdygyny aýtdy.
Bu barada Azatlyk Radiosyna 15 aýyplanýanyň üstünden ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilýän sud diňlenişigine gatnaşyjylaryň biri maglumat berdi.
Atlandyrylmasyzlygyny soran çeşme Hüseýin Abdusamadowyň we beýleki aýyplanýanlaryň sudda soňky sözlerini aýdandyklaryny hem mälim etdi.
29-njy iýulda Täjigistanyň günortasynda dört, ýagny ABŞ-ly bir erkek we bir aýal maşgala, bir gollandiýaly we bir şwesiýaly welosipedçi öldürilipdi. Hüjümde beýleki iki welosipedçi aman galmagy başarypdy.
Resmiler hüjümi amala aşyran bäş hüjümçiden diňe biriniň, ýagny Abdusamadowyň diri galandygyny, beýlekileriniň bolsa howpsuzlyk güýçleriniň operasiýasynda öldürilendigini aýtdylar.
Abdusamadowa dokuz madda boýunça aýyplama bildirilýär. Sud edilýänleriň beýlekileri hüjümi gurnamakda oýnan rollary bilen baglylykda aýyplanýarlar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenistanyň kazyýetleriniň kazylaryny wezipä bellemek we wezipeden boşatmak hem-de olara hünär derejelerini bermek hakynda Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, «Kazyýet hakyndaky» Türkmenistanyň Kanunynyň 54-nji, 56-njy, 72-nji we 83-nji maddalaryna laýyklykda, Rahman Joragulyýewiç Hojiýew Aşgabat şäheriniň Köpetdag...
Awtor:
gyzgyn
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
26.01.2019 11:01
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#315)


text:
12
Hiçden giç ýagşy
men şu wagt okadym Lebapdakylar, Marydakylar görüşende näme Aşgabatlylar görüşüp bilemizokmy men gurnajak adam barmy? öz nomeriňizi ýazyň ýada 61344945 belgä jaň ediň täze ýyldan öň gurnaly. hany sesleneliň!!!!
FIFA 2020-nji ýylyň iň gowy oýunçysy baýragynyň finalçylaryny mälim etdi
FIFA 2020-nji ýylyň iň gowy oýunçysy baýragynyň finalçylaryny mälim etdi
FIFA-nyň metbugat gullugy 2020-nji ýylyň iň gowy oýunçysy baýragyna dalaşgär görkezilen üç oýunçynyň adyny yglan etdi. Ýeňiji şu oýunçylaryň biri bolar: Kriştianu Ronaldu (“Ýuwentus”), Robert Lewandowski (“Bawariýa”) we Lionel Messi (“Barselona”). Bu barada sports.ru ha...
Fergýuson UFC-de yzygider ikinji gezek ýeňlişe sezewar boldy
Fergýuson UFC-de yzygider ikinji gezek ýeňlişe sezewar boldy
UFC-niň amerikaly söweşijisi Toni Fergýuson 13-nji dekabrda braziliýaly Çarlz Oliweýradan ýeňildi. Bu barada UFC-niň Twitter akkauntyna salgylanyp, iz.ru habar berýär.
Türgenleriň arasyndaky söweş Las-Wegasda geçirilen şouwyň esasy wakasyna öwrüldi. Üç raundyň jemi b...
Agyr atletika boýunça Türkmenistanyň açyk çempionaty: Meredow, Rejebow, Annaberdiýew we Toýçyýew hem çempion!
Agyr atletika boýunça Türkmenistanyň açyk çempionaty: Meredow, Rejebow, Annaberdiýew we Toýçyýew hem çempion!
Aşgabat şäheriniň Olimpiýa şäherçesindäki Başa-baş söweş sungaty sport toplumynyň türgenleşik zalynda baky Bitaraplygymyzyň 25 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli geçirilen agyr atletika boýunça Türkmenistanyň açyk çempionaty tamamlandy....
“Romanyň” türgenleşik bazasynda Ikinji jahan urşundan galan snarýadlar tapyldy
“Romanyň” türgenleşik bazasynda Ikinji jahan urşundan galan snarýadlar tapyldy
“Romanyň” türgenleşik bazasynda Ikinji jahan urşundan bäri ýarylman galan snarýadlar tapyldy diýlip, italýan futbol klubynyň Twitter sahypasynda habar berilýär. Muny RIA Nowosti ýetirýär.
“Bular ýaly waka her gün bolup duranok... Trigoriýadaky bazam...
Maýk Taýson — Roý Jons söweşiniň netijesi
Maýk Taýson — Roý Jons söweşiniň netijesi
Boks boýunça dünýäniň ozalky çempionlary Maýk Taýson bilen Roý Jonsuň arasyndaky söweş deňme-deň tamamlandy.
Söweş iki minutdan sekiz raund dowam etdi. Söweşi düzgünleşdiriji Kaliforniýa ştatynyň Atletika komissiýasynyň kararyna laýyklykda, söweşde nokautlar gadagan edildi. Şeýle-de, s...
Giç bolar.
Adamyn bir mätäç zady hoş sözdür.
Hoş söz aỳdyň, depesine täç bolar
Dirilikde aỳdyň, dirika sylaň!
Kim bilip dur, bir ỳyldan soň giç bolar!
Gowa gowy diỳiň entäk dirika!
Gerek ỳerde ỳyly bir söz güỳç bolar.
Hökman ölerine garaşyp durmaň!
Kim bilip dur, bir aỳdan soň giç bolar.
...
Türkmen daýhany äpet hyýar ösdürip ýetişdirdi
Türkmen daýhany äpet hyýar ösdürip ýetişdirdi
Lebap welaýatynyň Saýat şäheriniň 69 ýaşly ýaşaýjysy Hemra Babaýew bakjasynda agramy 27 kilogram 134 grama barabar bolan hyýar ýetişdirdi. Onuň uzynlygy 96 santimetre, iň ýogyn ýeriniň daşynyň aýlawy bolsa 83 santimetre ýetýär. Bu barada Jeyhun news habar berýär.
Hemra Babaýew etra...
Maýk Taýson – Roý Jons söweşini Ren TW teleýaýlymy görkezer
Maýk Taýson – Roý Jons söweşini Ren TW teleýaýlymy görkezer
REN TW teleýaýlymy professional boksuň ägirtleri bolan ýokary agyr agramda boks boýunça dünýäniň ozalky absolýut çempiony Maýk Taýson bilen bäş agram derejesinde dünýäniň eks-çempiony Roý Jonsuň söweşini göni ýaýlymda görkezer. Bu barada amp.championat.com habar berýär.
Jo Baýden heniz ABŞ-nyň Prezidentiniň ygtyýarlyklaryny alyp bilmez
Jo Baýden heniz ABŞ-nyň Prezidentiniň ygtyýarlyklaryny alyp bilmez
Jo Baýden ABŞ-nyň Umumy hyzmatlar edarasy (GSA) tarapyndan karar kabul edilýänçä, prezident wezipesine resmi taýdan girişip bilmez. Şeýle beýanat bilen ABŞ-nyň Halkara ösüş agentliginiň (USAID, Döwlet departamentiniň bir bölegi) başlygynyň orunbasary wezipesini ýerine ýetirij...
12 - den
Aýlar üstümizden görünmän geçsin
Goý günlerem galdyrmasyn başyny
Ýyllar yssysyndan eýlesin mahrum
Goý pasyllar eçilmesin gyşyny
Rugsat ber gijeler aýyň bolaýyn
Nurym bilen gujaklaýyn günlerňi
Yssy mähir paýlaýyn men ömrüňe
Seçeýin üstüňden gyşda güllermi
Goý kynçylyk labyryny...
Täze jaýlar Aşgabada görk berýär
Aşgabady ösdürmegiň 16-njy tapgyrynda 16 sany ýaşaýyş jaýy açyldy
Şu gün paýtagtymyz Aşgabatda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda baky Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň çäklerinde gurlup, ulanmaga berlen durmuş-medeni maksatly iri desgalar toplumynyň açylyş dabarasy...
«Gülzemin» söwda-dynç alyş merkezi açyldy
Aşgabatda täze «Gülzemin» söwda-dynç alyş merkezi peýda boldy
Aşgabady ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň çäklerinde «Gülzemin» söwda-dynç alyş merkezi bina edildi. 3,8 gektar meýdany eýeleýän 43 müň 560 inedördül metr ýerde 3 gatly bina guruldy.
«Watan» habarlar gepleşiginde bellenilişi ýaly, söwda-dynç alyş merkezinde jemgyýetçili...
Iň köp girdeji gazanan aktrisalar
Iň köp girdeji gazanan aktrisalar
Dünýä belli “Forbes” žurnaly ýylyň iň köp girdeji gazanan aktrisalarynyň sanawyny mälim etdi. Sanawda 1-nji orny meşhur komediýaçylaryň biri Sofiýa Wergara eýeledi. Belli aktrisa soňky 12 aýyň dowamynda 43 million dollarlyk girdeji gazandy. 2-nji orunda oskarly ýyldyz aktrisa Anjelina Joli bolup, ol 35,5 mil...
Alymlar E witamininiň täsin roly barada gürrüň berdiler
Alymlar E witamininiň täsin roly barada gürrüň berdiler
Oregon ştatyndaky Uniwersitetiň (ABŞ) biologlary E witaminiň düwünçek ösüşiniň başlangyç döwründe beýniniň we nerw ulgamynyň emele gelmeginde möhüm rol oýnaýandygyny subut etdiler. Barlaglaryň netijeleri “Scientific Reports” ylmy žurnalynda neşir edildi diýip, RIA Nowosti habar berýär.<...
GARASöýMEZ äPET
Erteki
Her gün öýlän çagalar mekdepden dolanyp gelýärkäler Äpet adamyň
bagyna girip oýnaýardylar. Ol içi ýumşak ýaşyl begres otly uly
ajaýyp bagdy. Ol ýerde otuň arasynda owadan güller ýyldyzlar ýaly ak
patrak bolşup açylyp otyrdy. Bagda on iki düýp şetdaly bolup, bahar
paslynda gülgün we sadap güllere bürelip, gü...
çilimden daşda boluň
Halkymyzyň saglygyny gorap saklamak, zyýanly endiklerden daşlaşdyrmak we ruhy taydan sagdyn ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek döwletimizde durmuşa geçirilýän «Saglyk» Döwlet maksatnamasynda iň möhüm mesele bolup duryar. Şol maksatnamanyň çäklerinde alnyp barylýan işleriň biri-de temmäkä garşy göreşdir. Çilim çekmek ýaramaz endik bolup, aýratyn hem ýaş...
SEN ÇÖlÜŇ
Pasly baharlarda seýrana gitsek,
Tükenmez ýollaryň bardyr, sen çölüň!
Üstüňde ýaýlaýyp myrada ýetsek,
Lälezar gülleriň bardyr, sen çölüň!
Däli köňül istär niçe höwesi,
Çykyp seýran etsek belendi-pesi,
Saýlardan eşdiler tüpeňiň sesi,
Höwesli allaryň bardyr, sen çölüň!
Ýagşy-ýama...
şorta sözler kemineden
göçe-göçlük
Keminäniň oturan obasy bir ýana göçmekçi bolýar. Iller göçüşip,
gidişip barýar, bularyň mallary bolmansoň, ýurtda ýeke galyp barýarlar.
Soň Kemine bir tanşyndan iki sany bugurçy düýe diläp getirýär.
Keminäniň mollada okaýan iki ogly bar eken. Olar hem beýleki
mollalar ýaly düýä ýük urmagy hem bilmeýär...
Orazym
Günbe-günden hyruç edip özüňden,
Ganym31 sary atlanar sen, Orazym.
Bir Hudanyň beren ülüş-paýyndan,
Her söweşde, jeňde bar sen, Orazym.
Ulus iliň arkasy sen, ardy sen,
Goçagyň goçy sen, goçuň merdi sen,
Dagda – peleň, jülgeleriň gurdy sen,
Duşman görseň, etin iýr sen, Orazym.
D...
çakylyk. 12-niň goşgylaryndan
Getirmändi bu zemine, Tüweleýläp gelen şemal,
Bagt diläp her demine, getiripdi gözel zenan,
Sözlerini diňläp siňe, sözlerinden tapdym kemal,
Buýsanç saýýan men özüme, baş egýärin bü gün ýene,
Ady meşhur ýer ýüzüne, onuň ady mährem ene.
Asman meni götermändi, dokuz aýlap jan içinde,
Toprak...
12-niň goşglaryndan
ýalňyz höwürtgede ýalňyz guşjagaz
örtenýär, gynanýar bir ýalňyz özi.
sözlerinde üýtgeşik bir many bar,
gussadan gamlanyp, ýaşlanýar gözi.
unudylan höwürtgede ýalňyz ol,
unydypdyr onuň, öňki ezizi.
düýünki eziziň bu gün duşmandyr,
senem bolsa dünýäniň, iň ejizi.
bagytsyz edene,...
Hikmetli gürrüň
Hikmetli gürrüň
Bir adam Hezreti Alynyň öýüniň gapysyny kakyp dileg edýär. Hezreti Aly ýanynda oýnap ýören iki ogluna:
— Baryň, ejeňizdäki alty dirhemi getiriň — diýýär.
Hezreti Alynyň sözlerini eşiden Patma:
— Ol puly un satyn almak üçin goýduk ahyryn — diýýär.
Hezreti Aly:
— Allata...
Çaganyň pikirlenişini ösdürmäge kömek edýän 20 sorag
Çaganyň pikirlenişini ösdürmäge kömek edýän 20 sorag
Köplenç ene-atalar öz çagalary bilen wagt geçirmek üçin ne-hä ýeterlik wagt, ne-de ýeterlik güýç tapyp bilýärler. Şol bir wagtyň özünde, çaga ýaňy bir üme düşüp başlanda, onuň bu prosesden lezzet almagy, hyýal ýüwürdip bilmegi, söhbetdeşiniň oýun-henegine düşünmegi we özünde hem şeýle duýg...
Messi bilen Ronaldu UEFA-da möwsümiň iň gowy futbolçysy baýragyna dalaşgärleriň üçlüginde ýok
Messi bilen Ronaldu UEFA-da möwsümiň iň gowy futbolçysy baýragyna dalaşgärleriň üçlüginde ýok
UEFA-nyň wersiýasy boýunça, 2019/20-möwsümiň iň gowy futbolçysy baýragyna Kewin De Breýne (“Mançester Siti”), Manuel Noýer (“Bawariýa”) we Robert Lewandowski (“Bawariýa”) dalaş edýär. Ýeňiji 1-nji oktýabrda yglan ediler.
Gysga sanaw 2...


text:
21.03 2017
Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidenti jenap Gurbanguly Berdimuhamedowa Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç,
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýerinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Laos Halk-Demokratik Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Täjigistan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Özbegistan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Gazagystan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Türkiýe Respublikasynyň Prezidentinden
20.03 2017
Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygyndan
07.03 2017
Ysraýylyň Prezidenti Reuwen Riwlin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine gaýtadan saýlanmagy mynasybetli gutlap, berk jan saglyk we ähli başlangyçlarynda uly üstünlikler, şeýle hem Türkmenistanyň halkyna parahatçylyk we abadançylyk arzuw etdi.


text:
Tatarystan Respublikasynyň "KAMAZ" açyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti "Türkmenawtoulaglary" agentligi bilen hyzmatdaşlyk şertnamasynyň çäginde 2021-nji ýylda Türkmenistana dürli maksatly 400 sany tehnika iberer. Bu barada kompaniýanyň wekiline salgylanyp, Trend habar berdi.
"KAMAZ" häzirki wagtda şertnama esasynda 2020-nji ýyl boýunça enjamlar bilen üpjün etmek işini tamamlaýar.
"Ýerine ýetirilen işi we geljek üçin öňde goýlan maksatlary nazara alyp, Türkmenistan bilen "KAMAZ" AGPJ-niň arasynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyga diňe ýokary baha bermek mümkin" - diýip, kompaniýanyň wekili belleýär.
"KAMAZ" kompaniýasy iň soňky gezek iýul aýynda Türkmenistana ýörite ýangyn söndüriji ulaglary iberipdi.
Umuman aýdanyňda, "KAMAZ" AGPJ bilen Türkmenistanyň "Türkmenawtoulaglary" agentliginiň arasynda 2019-njy ýylda gol çekilen şertnama laýyklykda, 2019-njy ýyldan 2021-nji ýyla çenli dürli maksatly "KAMAZ" ulaglarynyň 1,982 sanysyny ibermek göz öňünde tutuldy.


text:
Murgap derýasynyň suwunyň mukdary mindan beýläk awtomatik ýagdaýda ölçeniler. Munuň üçin Türkmenistanyň Suw hojalygy baradaky döwlet komoitetine ýokary tehnologiýaly enjamlaryň toplumy gowşuryldy.
Awtomatiki suw ölçeýji enjamlar derýanyň Türkmenistandaky çäginiň 14 nokadynda ornaşdyrylar. Olaryň kömegi bilen suwa joşmalary barada öňünden habardar bolmak mümkinçiligi dörär. Şeýlelikde, suw daşgynlary bilen bagly heläkçilikli ýagdaýlaryň öňüni alyp bolar.
Bu iş Merkezi Aziýa boýunça sebitleýin daşky gurşaw merkeziniň (CAREC) «Suw, bilim we hyzmatdaşlyk» (Akylly suwlar) taslamasynyň çäginde amala aşyryldy.
Saýtymyzyň wideo habarlar sahypasy –geljekde iň işjeň sahypalaryň biri bolsa gerek. Häzirki döwürde bu sahypamyza birnäçe wideo rolik ýerleşdirilendir.


text:
Fransiýanyň energiýa läheňi “Total” 3-nji iýulda Eýranyň uzakdaky gaz ýatagyny özleşdirmek üçin köp milliard dollarlyk ylalaşyga gol çeker diýip, Eýranyň Nebit ministrligi aýtdy.
Bu Eýranyň geçen ýyl halkara sanksiýalary ýatyrylaly bäri baglaşylýaniň uly daşary ýurt ylalaşygy bolar. "Günorta Parsy 11 tapgyrda özleşdirmek baradaky halkara ylalaşyga duşenbe güni, Nebit ministrliginiň, “Totalyň” menejerleriniň, Hytaýyň CNPC kompaniýasynyň, Eýranyň “Petropars” kompaniýasynyň gatnaşmagynda gol çekiler” diýip, ministrligiň sözçüsi aýtdy.
“Total” Eýran bilen deslapky şertnama noýabrda gol çekip, $4.8 milliardlyk (4.2 milliard ewro) proýektden 50.1 prosent paý aldy. Hytaýyň Milli nebit kompaniýasy (CNPC) bu proýektiň 30 prosentine eýe bolsa, Eýranyň “Petroparsy” 19.9 prosentini alar. “Total” 20 ýyllyk proýektiň ilkinji tapgyry üçin başlangyç 1 milliard dollar goýar.
Bu ylalaşyga başda şu ýylyň başynda gol çekilmelidi. Emma “Total” ferwalda özüniň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň adminstrasiýasynyň Eýrana garşy gaýtadan sanksiýa girizip-girizmejegini görmek üçin garaşjakdygyny aýtdy.


text:
Dohowkada ýa-da multiwarkada dogralan et gök önümler bilen bişiriliş resepti. Örän tagamly we aňsat resept, et agzyňyzda eräp gidýär. Edip görüň.
Içindäkiler — Dogralan et gök önümli taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 1 kg dogralan et
- 5 diş sarymsak
- 1 sogan
- 3 pomidor
- 3 bolgar burç
- 50 ml suýuk ýag
- Duz, burç, kekik
- 1 çemçe tomat
- 1 stakan suw
- 50 gram mesge
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Eti orta ululykda dogramaly.
- Duhowka üçin aýna gaba ýa-da bişirjek gabymyza salmaly.
- Sarymsaklary ikä bölüp ete goşmaly, duz, burç, kekik, suýuk ýag goşup garmaly.
- Sogany, pomidory, bolgar burçy dörde bölüp, üstüne deň edip goýmaly.
- Mesge böleklerini bölüp üstüne goýmaly.
- Bir stakanda suw bilen tomaty garmaly we etli gaba guýmaly.
- Gabyň üstüni duhowka üçin niýetlenen ýagly kagyz bilen ýapmaly, bugy çykmaz ýaly.
- 200 dereje gyzgyn duhowkada 2 sagat, ýa-da multiwarkada "wypeçka" rejimde 1 sagat bişirmeli.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
almaty.tv
QMDB tóraǵasynyń orynbasary, naıb múftı Ershat Ońǵarov oraza ustaýdan kimderdiń jáne qandaı jaǵdaılarda bosatylatynyna qatysty pikir bildirdi, dep jazady Almaty.tv.
– Bireýdiń ómirine jaýapty qyzmet ıeleri – ushqysh, dáriger, aýyr jumys isteıtin adamdar, kenshi, metallýrg, qaýipti nysandarda qyzmet etetin qurylysshylar jáne t.b. qyzmet ıeleriniń oraza ustaýǵa shamasy jetpese, ony keıinge qaldyra alady. Sonymen qatar, eldiń qarýly kúshteri, beıbitshilik jaǵdaıdan soǵys jaǵdaıyna kóshken kezde oraza tutý – áskerdiń qyraǵylyǵy men jaýyngerlik daıarlyǵyn álsiretýge alyp barsa, orazany toqtatýǵa ruqsat etiledi. Onyń ornyna basqa kúnderi oraza ustaıdy, – dedi Ershat Aǵybaıuly Ońǵarov.
Eske salamyz, bıyl Ramazan aıy 24 sáýirde bastalady. Mamyr aıynyń 19-nan 20-syna qaraǵan tún – myń aıdan qaıyrly qasıetti Qadir túni. Oraza aıt namazy 24 mamyrda oqylady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Türkmenistanda “Diplomatik Işgärleriň Güni” Bellenilip Geçildi
Türkmenistanyň “Diplomatik Işgärleriniň Güni” Mynasybetli Ylmy Maslahat Geçirildi
2021-nji ýylyň 18-nji fewralynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň diplomatik işgärleriniň güni mynasybetli «Türkmenistanyň diplomatiýasy – onuň taryhy, häzirki döwri, geljegi» atly ylmy maslahat geçirildi.
Maslahatyň çäklerinde Türkmenistanyň diplomatik işgärleriniň güni mynasybetli Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyna, baky Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna hem-de «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygary astynda geçýän 2021-nji ýyla bagyşlanan sergi hem ýaýbaňlandyryldy.
Maslahatyň işine Türkmenistanyň diplomatik gullugynyň ýolbaşçylary we işgärleri, ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň we halkara guramalarynyň wekilhanalarynyň ýolbaşçylary, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary hem-de talyplary, ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, milli köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri we Türkmenistanda işleýän daşary ýurtly žurnalistler gatnaşdylar.
Maslahatyň başynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary, Daşary işler ministri Raşid Meredow Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň diplomatiýasy – onuň taryhy, häzirki döwri, geljegi» atly ylmy maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagyny dabaraly ýagdaýda okady. Onda Döwlet baştutany halkara gatnaşyklarynyň ösdürilmeginde diplomatik gullugyň möhüm ornuny nygtamak bilen, Türkmenistanyň ählumumy parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň saklanylmagyna gönükdirilen daşary syýasatynyň dünýä bileleşiginiň giň goldawyna eýe bolýandygyny aýratyn belledi.
Maslahatda çykyş edenler türkmen diplomatiýasynyň sebit hem-de halkara derejesinde dostluk, özara düşünişmek we ynanyşmak gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna ähmiýetli goşant goşýandygyny nygtadylar. Bu ugurda durmuş, ykdysady, ekologiýa we häzirki döwrüň beýleki derwaýys meseleleriniň oňyn çözgüdine gönükdirilen halkara başlangyçlary bilen çykyş edýän Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň oýlanşykly baştutanlygynyň derwaýys orny bellenilip geçildi.
Halkara işlerinde diplomatik ýörelgeleri netijeli ulanmagy başaran türkmen halkynyň gaýduwsyz pederleriniň bu ugurda gazanan belent sepgitleri hem mysal getirildi.
Maslahatyň ahyrynda ýaş diplomatlara we Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň gutardyş ýyl talyplaryna Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň diplomlaryny gowşuryş dabarasy geçirildi.
Degişli Habarlar
Prezident Erdogan, Türkmenistanyň Daşary Işler Ministri Meredowy Kabul Etdi
Meredow saparynyň çäginde şu gün Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly bilen hem duşuşypdy
Türkiýe-Azerbaýjan-Türkmenistan Daşary işler ministrleriniň Üçtaraplaýyn 5-nji maslahaty geçiriler
Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredow Türkiýä sapar gurar


text:
Ýöne bu “Soňky jaň” dabarasyndan soň hem mekdeplerde 18-nji iýuna çenli gutardyş ekzamenleri geçiriler.
Häzirki tamamlanýan okuw ýylynyň bu gezekki aýratynlygy onuň iň soňky 10 ýyllyk orta bilim ýyly boljakdygydyr. Çünki geljekki okuw ýylyndan başlap, Türkmenistanyň orta mekdepleri 12 ýyllyk orta bilim sistemasyna geçýär.
Her ýyl Türkmenistanyň orta mekdeplerini ortaça 110 müňden gowrak uçurym tamamlaýar.
Emma synçylar Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryna kabul edilýän abiturientleriň tutuş sanynyň henizem 5 müňden sähel gowrakdygyna salgylanmak bilen, ýurduň içinde ýaşlaryň öz bilimlerini dowam etdirmek mümkinçilikleriniň örän çäklidigini belleýärler.


text:
Mundan iki hepde owal Facebook sosial ulgamynyň gurujysy Mark Zuckerberg söz azatlygynyň ähmiýeti babatda "Menem Çarli" diýen görnüşde beýannama ýaýratdy.
Ýöne indi Facebook Türkiýede Muhammet pygamberiň suratynyň senzurlanmagyna razylyk beripdir. Aslynda "Charlie Hebdo" žurnalyna hem Muhammet pygamberi ýaňsylaýjy görnüşdäki suratlary çap edenligi üçin hüjüm edilipdi.
Muny ”Washington Post” gazetinde Caitlin Dewey ýazypdyr.
Wada bermek ýagşy, emma...
"Bu, belki-de, internetde garaýyş beýan etmekligiň garaňky tarapyny görkezýär. Bu şol bir wagtyň özünde tankytçylaryň Zuckerbergiň söz azatlygy jarnamasy babatda aýdanlaryna esas bolýar: Wadalar, elbetde, diýseň mylaýym eşidilýär, ýöne Facebook onuň arkasynda doly duranok" diýip, awtor ýazypdyr.
Facebook sosial ulgamy dekabrda Russiýa Federasiýasynda Putini tankyt edýän Alekseý Nawalnynyň sahypasyny senzurlapdyr. Siriýada we Hytaýda bolsa dissidentlere degişli sahypalary petikläpdir. ”Halkara Tibet kampanýasy” Facebookdaky senzura garşy petisiýa taýynlapdyr we ony goldaýan adamlardan 20 müň gol ýygnalypdyr.
Iň biynjalyk edýän ýer
Ankarada, kazyýet karar kabul edenden soň, Facebook "Muhammet pygambere äsgermezçilikli çemeleşýän" sahypalary petikläpdir. Şeýle sahypalaryň sany bolsa aýan edilmändir. Türkiýede indi şeýle sahypalara girmeklik mümkin däl. Owal Türkiýede Twitter we YouTube hyzmatlary-da biraz wagt petiklenipdi.
Awtoryň ýazmagyna görä, Türkiýe Facebook üçin iň biynjalyk ýerleriň biridir. ABŞ-nyň tehnologiýa firmalary üçin mümkinçilik taýdan Türkiýäniň örän uly auditoriýasy bar. Ol ýurduň ilaty artýar, üstesine-de, ýurduň ilatynyň esasy köpçüligi – ýaşlardan ybarat, ýurduň ykdysadyýeti hem çalt depginde ösýär.
Ýöne Faceboogyň geçen ýylyň ilkinji iki aýyna degişli aç-açanlyk boýunça hasabatyna görä, Türkiýe Facebookdan 1893 sany materialyň aýrylmagyny sorapdyr. Şeýle haýyşlaryň aglabasy Mustafa Kemal Atatürkiň ýa-da döwürdeş prezidentiň tankyt edilmegi bilen baglanyşykly materiallar babatynda bolupdyr.
Söz azatlygynyň çägi
Awtor bu meselede şeýle netijä gelýär: "Facebook global firmadyr we, elbetde, her bir ýurduň kanunlaryna hem sarpa goýmalydyr... Ýöne Facebook hut özüni syýasy çykyşyň mukaddes goragçysy diýip görkezýän wagtynda şeýle ädim äden bolsa, onda bu nämäniň alamaty? Bu iň bärkisi ikiýüzlülik ýaly görünýär".
Awtor öz sözüni şeýle jemleýär: Eýse, Hebdo beýannamasynda Zuckerberg: "Men siziň [öz üstüňizden] zorluk howpundan azat gürleşip biljek ulgamyňyzy gurandyryn" diýmänmidi? "Ýöne, meger, ol öz beýanatyna ýene birnäçe sözi goşmagy unudandyr?.. [Belki-de, ol unudylan sözler şulardyr]: Bizden öz hökümetleriňiziň siziň ýazgylaryňyzy aýyrmagy soramazlyklary üçin, diýýän zadyňyz öz ýurduňyzyň senzurasynyň talaplaryny kanagatlandyrmaly”.


text:
Hormatly jenap Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti!
Hormatly döwlet Baştutanlary!
Gadyrly maslahata gatnaşyjylar!
Ilki bilen, Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti jenap Hasan Ruhanä myhmansöýerlik we netijeli işlemäge döredilen şertler üçin, tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Dünýä energetika giňişligindäki, şol sanda gaz pudagyndaky häzirki ýagdaý biziň öňümizde uly we çylşyrymly wezipeleriň birnäçesini goýýar. Energetika howpsuzlygyny üpjün etmek zerurlygy esasy meseleleriň biri bolmak bilen, bütindünýä ykdysadyýetiniň yzygiderli we sazlaşykly ösmegi üçin möhüm şert bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, tebigy gazy öndürýän, üstaşyr geçirýän we sarp edýän ýurtlaryň bähbitlerini nazara almaga we deň derejede üpjün etmäge niýetlenen täsirli çäreleriň zerurdygy barha aýdyň duýulýar. Şoňa görä-de, bu ugurda hyzmatdaşlyk edýän döwletleriň arasynda özara gatnaşyklaryň aç-açan, kemsitmelere ýol bermeýän, aýdyň kadalaryny işläp taýýarlamak möhüm ähmiýete eýedir.
Türkmenistan öz energetika syýasatynda şeýle garaýşa esaslanýar. Bu bolsa, biziň öňe sürýän tekliplerimiziň we iş ýüzünde amala aşyrýan çärelerimiziň mazmunyny we ugruny kesgitleýär.
Energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň ygtybarly we goragly bolmagyny üpjün etmek boýunça kepillikler barada Türkmenistanyň öňe süren başlangyçlary dünýäde barha köp goldaw tapýar. Türkmenistanyň başlangyjy bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan energiýa serişdelerini ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirmek baradaky 2008-nji we 2013-nji ýyllardaky Rezolýusiýalaryň biragyzdan kabul edilmegi hem bu aýdylanlaryň aýdyň subutnamasydyr. Bu Rezolýusiýalaryň awtordaşlary hökmünde 70-den gowrak döwlet çykyş etdi. Men pursatdan peýdalanyp, bu goldaw üçin hemmelere minnetdarlyk bildirýärin.
Häzirki döwürde bütindünýä energetika giňişliginde işleri umumy kadalara eýerip alyp barmak barada Birleşen Milletler Guramasynyň täze halkara - hukuk resminamasyny işläp taýýarlamak boýunça zerur işler geçirilýär. Bu resminamany taýýarlamak boýunça halkara bilermenler topary döredildi. Bu topary kämilleşdirmek boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Bu Toparyň birinji mejlisi geçen ýylyň ahyrynda Aşgabatda geçirildi.
Halkara energetika ulgamyna täze sebitleriň we bazarlaryň çekilmegi dünýäde senagat önümçiligine, söwdanyň ösmegine, maýa goýumlarynyň artmagyna goşmaça kuwwatly itergi berer. Şonuň ýaly-da, täze iş orunlaryny döretmäge ýardam eder. Bu bolsa, sebitleriň we döwletleriň syýasy ýagdaýynyň durnuklaşmagyna uly goldaw berer.
«Türkmenistan–Owganystan–Päkistan–Hindistan» gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy bu ugurda möhüm ähmiýete eýedir. Biz bu taslama birek-birege hormat goýup, deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmegiň mysaly hökmünde garaýarys. Bu taslama gatnaşýan ýurtlaryň uzak möhlete niýetlenen bähbitler we ösüş gazanmak boýunça maksatlary umumydyr. Biz bu döwletleriň taslamany durmuşa geçirmäge jogapkärli we hakyky ýagdaýlardan ugur alyp çemeleşýändiklerine ýokary baha berýäris.
Biziň Aziýadaky we Ýewropadaky hyzmatdaşlarymyz, örän iri maliýe edaralary, ilkinji nobatda bolsa, Aziýanyň Ösüş banky bu taslamany durmuşa geçirmäge uly goldaw berýär. Bu bolsa, «Türkmenistan–Owganystan–Päkistan – Hindistan» gaz geçirijisiniň taslamasyny amala aşyrmagyň möhüm ähmiýetiniň bardygyna düşünmek bilen garalýandygyny aýdyň subut edýär. Häzirki döwürde bu taslama iş ýüzünde durmuşa geçirilip başlandy. Türkmenistan ýakyn günlerde bu gaz geçirijiniň öz çäklerinden geçýän böleginiň gurluşygyna başlar. «Türkmenistan – Owganystan – Päkistan – Hindistan» gaz geçirijisiniň taslamasynyň ylalaşylan möhletlerde, ýagny 2018-nji ýylda doly tamamlanjakdygyna men berk ynanýaryn!
Mümkinçilikden peýdalanyp, Owganystanyň, Päkistanyň we Hindistanyň ýolbaşçylaryna, taslama boýunça taýýarlyk işlerine gatnaşan hyzmatdaşlarymyzyň ählisine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Türkmen tebigy gazyny Ýewropa ugry boýunça ibermek babatda taslamalary durmuşa geçirmek ugrunda hem gyzyklanma bildirýän taraplar bilen netijeli gepleşikler alnyp barylýar.
Şonuň bilen birlikde, Türkmenistanyň durmuşa geçiren, gatnaşýan we amala aşyrmagy göz öňünde tutýan gaz geçirijileriniň taslamalarynyň ählisiniň oňa gatnaşýan ýurtlar üçin bähbitlidigini bellemek isleýärin. Bu taslamalar çäklerinden gaz geçirijiler geçýän ähli ýurtlaryň ykdysady we täjirçilik bähbitlerinden ugur alnyp amala aşyrylýar. Şunuň bilen baglylykda, gaz pudagynda amala aşyrylýan halkara hyzmatdaşlygynda hemmetaraplaýyn oýlanyşykly ykdysady ölçeglere eýermek zerur diýip hasap edýäris. Ilkinji nobatda, tebigy gaz üçin we onuň üstaşyr geçirilmegi üçin esaslandyrylan nyrhlardan ugur almak maksadalaýyk bolar diýip pikir edýäris.
Hormatly maslahata gatnaşyjylar!
Türkmenistan dünýäde tebigy gazy öndüriji iri ýurtlaryň biri bolmak bilen, bu energiýa serişdesini ibermek boýunça halkara taslamalaryna gatnaşýar. Şoňa görä-de, biziň ýurdumyz bu ugurda özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmegiň ekologiýa meselelerine ýokary derejede jogapkärli çemeleşýär. Turbageçirijiler gurlanda ekologiýa talaplaryny berjaý etmek, tebigy gurşawy gorap saklamaga aýawly we uzak döwri göz öňünde tutup çemeleşmek häzirki döwürde energetika pudagynyň öňünde durýan möhüm wezipeleriň biridir.
Uglewodorod serişdelerini çykarmak ýokary ekologiýa talaplaryna laýyklykda amala aşyrylmalydyr. Ykdysady bähbitleri, halkara hyzmatdaşlygyny ekologiýanyň talaplaryny berjaý etmek bilen utgaşdyrmak biziň umumy wezipämizdir.
Energiýa serişdeleri çykarylanda we iberilende ekologiýa töwekgelçiliginiň örän az derejede bolmagyny gazanmak, önümçilik toplumlaryna netijeli gorag tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, häzirki zaman dolandyryş usullaryny ulanmak möhüm ähmiýete eýedir. Şu maksatlardan ugur alyp, Türkmenistanyň maslahata gatnaşýan ýurtlar, energiýa serişdelerini sarp edýän we üstaşyr geçirýän döwletler, halkara guramalary bilen bu ugurda hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge we ösdürmäge taýýardygyny bellemek isleýärin.
Biz bu meselede anyk ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirýäris.
Türkmenistan energiýa serişdelerini jogapkärli we ygtybarly öndüriji hem-de iberiji ýurtlaryň biridir. Şoňa görä-de, biziň ýurdumyz ählumumy energetika strategiýasynyň ähli meseleleri boýunça aç-açanlyga eýerýän, sazlaşykly usullary işläp taýýarlamak üçin dürli döwletler we halkara guramalary bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk etmäge taýýar. Biziň ýurdumyz 2017-nji ýylda Energetika hartiýasyna başlyklyk etjek döwründe özara bähbitli hyzmatdaşlygyň bu ugruna aýratyn üns berer.


text:
Daşoguz welaýatynda hususy pudagyň wekilleri dürli kuwwatlykdaky iki sany sowadyjy ammarlary gurarlar. Olar gök we miwe önümlerini saklamaga niýetlenendir.
Kuwwaty 350 tonna önümi saklamaga ukyply bolan birinji sowadyjy desga telekeçi Sarybaý Hanbaýew tarapyndan welaýatyň Ruhubelent etrabynda bina ediler. Ammary gurmak üçin oňa 1.6 gektar ýer bölünip berildi. Häzirki wagtda desgany aragatnaşyk ulgamlary bilen üpjün etmek işleri alnyp barylýar.
Ikinji ammar “Işgär” hojalyk jemgyýeti tarapyndan welaýatyň Gurbansoltan eje adyndaky etrabynda gurlar. Ýöriteleşdirilen toplum üç gektar meýdany eýeläp, ol 8000 tonna gök-miwe önümleri bir wagtyň özünde saklamaga mümkinçilik berer.
Täze sowadyjy ammarlar ýokary tehnologik enjamlar bilen üpjün ediler.
Şu ýylyň aprel aýynda Lebap welaýatynda sowadyjy ammarlary gurmak üçin hususy pudagyň bäş wekiline ýer bölünip berildi.


text:
Kärhanalarda ISO standartlaryň girizmegi
Dolandyryş ulgamynyň standartlary – bu gurama häzirki zaman bäsdeş işewürligiň käbir meselelerini çözmeklige ýardam edýän strategiki gurallar we maslahatlar. Olar işewürlik-amallarynyň we prosesleriniň iň ýokary netijeliligini üpjün edýärler, öndürijiligi ýokarlandyrýarlar we edaralara täze bazarlara çykmaklyga ýardam edýärler.
ISO 9001 siziň işewürligiňiziň netijeli dolandyrylyşyny saklaýar, müşderileriň isleglerini kanagatlandyrmaklyga we elmydama siziň harydyňyzyň/hyzmatlaryňyzyň hilini ýokarlandyrmaklyga ýardam edýär. Ol müşderileriniň kanagatlylyk, işgärleriň höweslilik derejesini galdyrmaklygy we hemişe ösmeklik medeniýetini döretmekligi isleýän islendik edara gabat gelýär.
ISO 9001 – bu bütin dünýäde hil standartynyň iň esasylaryň biri bolan bütindünýä ykrar edilen standart bolup durýar. Has köp edaralar diňe akkreditirlenen kompaniýalar bilen işleýärler, sebäbi olar önümleriň, hyzmatlaryň we hiliň gözegçiligini ýokarylygyny ykrar edýärler.
ISO 22000 iýmit, öndürijileri, haýwanlar üçin iýmit önümleriniň öndürijileri, ýabany ösümlikleriň we haýwanlaryň ýygymçylary, fermerler, iýgrediýentleriň öndürijileri, iýmit önümleriniň öndürijileri, bölekleýin satyjylar, we iýmit, keýtering, arassalaýyş we sanitariýa hyzmatlaryny, daşama, saklama we paýlaşdyrma hyzmatlaryny ýerine ýetirýän edaralary, enjamlary, arassalaýjylary, zyýansyzlaşdyryjy serişdelerini, gaplama materiallary we iýmit önümleri bilen gatnaşykda bolýan beýleki materiallaryň üpjün edijileri ýaly iýmit ulgamynda iýmit önümleriniň howpuny siziň gözegçilik astynda saklamaklyk ukybyňyzy görkezýän iýmit önümleriniň howpsuzlygy bilen netijeli dolandyryş ulgamyny saklaýar. Ol interaktiw aragatnaşygy, ulgamy dolandyryşy, HACCP (Howplaryň derňewiniň kritiki barlag nokady) başlangyç programmalaryny we kadalaryny öz içine alýar.
Siz zähmet goragy we tehniki howpsuzlygy (WHS) boýunça hukuk talaplary barada tanyş bolarsyňyz, şeýle hem, bazarlaryň bäsleşige ukyplylygyna laýyklykda, müşderiler bu “goşmaça bahany” üpjün edijilerden gözleýärler.
ISO 14001 - guramalara daşky gurşawyň goragy boýunça borçnamalaryny ýerine ýetirmeklige we daşky gurşawyň hakyky ösüşlere ýetilýändigi barada müşderilere habar bermäge mümkinçilik berýän dolandyryş ulgamydyr.
ISO 14001 bütin dünýäde ykrar edildi. Her bir uly ýurtda kesgitlenmeli we durmuşa geçirilmeli “Ýaşyl Kwotalar” bar we bu kepillendiriş köplenç kepillendirişden geçen kärhanalar üçin mümkinçilikleri açýar.
ISO 14001 – bu siziň işewürligiňiziň ekologiki meseleleriniň uly bir mesele bolmazyndan öň olary göz öňünde tutmaklyga ýardam berýän edaranyň işiniň daş töwerege edýän täsirini dolandyrmaklyk üçin gural.
ISO 50001 ähli kärhanalar üçin olaryň ölçegine we pudagyna garamazdan gabat gelýärler, emma ol işewürlik parnik gazlarynyň (PG) zyňyndylary boýunça kadalara ýa-da kanunçylyklara duş gelýän pudakda ýa-da energiýa talap edijilikli pudakda işleýän kärhanalarda has netijeli bolýar.
ISO 50001 energetiki syýasaty we maksady resmileşdirýär we olary bütin edaranyň energonetijeliliginiň baş ýörelgesiniň hasabyna goşýar.
“Arassa Nusga” HJ maslahatçylary halkara kepillendiriş edaralary tarapyndan kepillendirilen we olarda Türkmenistanyň kärhanalarynyň onlarçasyna halkara standartlaryny girizmekligiň uly tejribesine eýedir.
ISO standartlaryny girizmeklik üçin sowalnama görnüşini ýükläp alyň, info@arassanusga.com elektron poçtasy boýunça ugradyň we biz Size täjirçilik teklibini ugradarys
Bu Size nähili artykmaç hukuklary berer?
Çykdajylaryň tygşytlylgygy
Täze bazarlara ygtyýar
Bazar paýynyň ýokarlanmagy
Müşderileriň kanagatlylygynyň ýokarlandyrylmagy
Ekologiki artykmaç hukuklar
Maslahatça sorag beriň
Biz siziň islendik soragyňyza jogap bereris.


text:
Baýram Sadykow
(1929-1997)
Baýram Sadykow 1929-njy ýylyň 2-nji ýanwarynda Aşgabat şäherinde eneden bolýar. Ol mekdepde okaýarka sungata ýykgyn edýär. Bu bolsa ony Mary şäherinde ýerleşýän sungat mekdebine alyp gelýär. Sungat mekdebini tamamlandan soň, 1943-nji ýylda öňki Mollanepes adyndaky Türkmen döwlet akademiki drama teatrynyň studiýasyna okuwa girýär. Ol 1945-nji ýylda teatr studiýasyny tamamlap, şol ýerde-de artist bolup işe başlaýar. Baýram Sadykowy artist hökmünde sadalyk, ýönekeýlik bezeýärdi. Onuň döreden keşplerinde çuňňurlyk, köpmanylylyk bardy, olaryň daşky sypatlary ussatlyk bilen jäheklenerdi. Onuň mährine ýugrulan G.Muhtarowyň «Allan aganyň maşgalasy» spektaklynda Gurban, G.Seýitliýew bilen G.Muhtarowyň «Çopan ogly» spektaklynda suratkeş, B.Kerbabaýewiň «Aýgytly ädim» spektaklynda Bally, A.Atajanowyň «Guşgy galasy» spektaklynda Dothuda, B.Seýtäkowyň we M.Seýitnyýazowyň «Gyz salgydy» spektaklynda Abdykerim, T.Esenowanyň «Seniň yşgyňda» spektaklynda Çakan aga ýaly sahna şekilleri tomaşaçylaryň aňynda öçmejek yz galdyrdy. Artist daşary ýurt awtorlarynyň eserlerinde-de ençeme keşpleri ussatlyk bilen döretdi.
Ol dürli milletden bolan dürli gylyk häsiýetli keşpleriň onlarçasyny döretdi. Bularyň içinde epizodiki, ortaça, ulurak keşplerem bar. Olardan birem Towşan Esenowanyň «Seniň yşgyňda» gülküli oýnunda wäşi Derýanyň keşbidir. Ol «Şeýtan zürýatlary» oýnunda hem sürüji ýigidiň keşbini döwrüne laýyk, yhlas siňdirip orta çykardy. Onuň ýerine ýetiren bu keşpleri uly bolmasa-da, gahrymanynyň gülküli, gerek ýerinde dramatik häsiýetlerini ökdelik bilen ýerine ýetirmegi başardy. Munuň şeýledigine onuň irki döreden keşpleriniň biri bolan «Allan aganyň maşgalasy» oýnunda Gurbany hem güwä geçýär. Artist Gurbanyň sadalygyny, aladaçyllygyny täsirli açmagy başarýar. Şondan soň B.Sadykowyň zehinine eýlenen N.Pogodiniň «Kreml kurantlary» spektaklynda sakgally adamynyň, H.Derýaýewiň «Ykbal» oýnunda Çarynyň, G.Gurbansähedowyň «Azaşan ýigit» oýnunda Wellegiň, B.Amanowyň «Mollanepes» oýnunda Ibraýym Hojanyň, A.Gowşudowyň «Jumasynda» Borisowyň keşpleri orta çykdy. Onuň azerbaýjanlaryň şu günki durmuşyndan gürrüň berýän «Oba gyzy» spektaklynda Alyşowyň keşbi B.Sadykowa uly üstünlik getirdi. Artist gülküli keşpleriň hötdesinden gelip bilşi ýaly çuňňur akyl paýhasa ýugrulan keşpleriňem hötdesinden gelýär. Muňa dünýä dramaturgiýasynyň repertuaryna goşulan Gogolyň «Derňewçisindäki» Zemlýanikanyň keşbi güwä geçýär. Milli türkmen dramasy «Keýmir kör» oýnunda artist ýaranjaň, öwünmäni söýýän, gopbam häsiýetli Zewerdesi özüçe şekillendirmegi başarýar. Soňra artist B.Sadykow «Ene Kulyýewa» atly sahna oýnunda Welmyrat aganyň keşbini ussatlyk bilen ýerine ýetirdi. Türkmen teatr sungatyny ösdürmekde bitiren hyzmatlaryny göz öňünde tutup, B.Sadykowa 1970-nji ýylda «Türkmenistanyň at gazanan artisti», 1990-njy ýylda bolsa «Türkmenistanyň halk artisti» diýen belent atlar dakyldy.


text:
Qostanaılyq polıtseılerdiń kómegimen Reseıde jarylǵysh zattar tárkilendi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qostanaı oblysynyń polıtseıleri reseılik áriptesterine jarylǵysh zattardy tárkileýge kómektesti. Bul týraly QR Іshki ister mınıstrliginiń resmı ókili Nurdildá Oraz aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«12 qańtarda Qostanaı polıtseıleri áleýmettik jelilerdi monıtorıngileý barysynda jarylǵysh zattardyń, atap aıtqanda, trotıl qutylary men tutandyrǵysh tútikterdiń fotosýretin anyqtaǵan. Qostanaı oblysy Polıtsııa departamenti ekstremızmge qarsy is-qımyl basqarmasynyń qyzmetkerleri dereý sýretti tekserýge kiristi. Jedel-izdestirý sharalary arqyly qostanaılyq polıtseıler fotonyń Reseı Federatsııasy aýmaǵynda jasalǵanyn, yqtımal satýshynyń aty-jóni men jarylǵysh zattar saqtalǵan oryndy tapty jáne aqparatty reseılik áriptesterine joldady», - dedi Nurdildá Oraz mınıstrlikte ótken onlaın brıfıngte.
Nátıjesinde Chelıabi oblysynyń polıtseıleri tekserý jumystaryn júrgizip, 13 qańtar kúni Chelıabi oblysy Troıtsk qalasynyń 37 jastaǵy turǵynyn ustady, odan jarylǵysh zattar men jarylǵysh qurylǵylardyń komponentteri tárkilendi.