text:
Yssyk-kölüň bir ýaşaýjysy Siriýa 28 sany garyndaşyny alyp gidipdir. Olaryň arasynda iň ulusynyň ýaşy 17 we iň kiçisiniňki 3 ýaş bolan çagalar hem bar.
Onuň bu eden işi Gyrgyzystanda o diýen geňirgeniljek bir ýagdaý däl. Sebäbi ol ýurduň graždanlary Siriýa maşgalalary bilen bilelikde gidýärler. Olaryň köpüsi ýany bilen aýalyny, çagalaryny we beýleki ýakyn hossarlaryny äkidýärler.
Adileta Bektursunowanyň geçiren söhbetdeşligi
Siriýa bilen her gün birnäçe gezek hökmany suratda gepleşilýär. Gepleşik gaýtalanýan adaty aladaly gürrüňler bilen başlanyar: Žyldyz Doolotžanowa, owalkysy ýaly, aýal doganyny yzyna öýüne dolanmaga yrmaga synanyşyk edýär.
"Biz seni gaty küýseýäris!" diýip, Žyldyz aýal doganyna ýüzlenýär.
"Siz namaz okaýaňyzmy?" diýip, Kunduz onuň soragyna sorag bilen jogap berýär.
Yssyk-köl welaýatynyň Karool-Dobo etrabynda bary-ýogy birnäçe ýüz maşgala ýaşaýar. Ol ýerde edilýän gep-gürrüňleri näçe ýaşyrmak isleseňem, peýda edenok, barybir paş bolýar. Meselem, Kunduzyň bir ekiztaýynyň Siriýanyň şäherlerinde söweşýändigini tutuş etrap bilýär. Şonuň üçinem olaryň ene-atasyna jemgyýetde uly agram düşýär.
"Ol yzyna dolanmak barada pikirem edenok. Haçan-da onuň bilen çynlakaý mesele barasynda gürleşmäge synanyşyk edenimizde, ol derrew temany üýtgedýär we din barasynda gürläp başlaýar hem aýatdyr-süreleri okaýar" diýip, Nuriýa Doolotžanowa ýagdaýy düşündirýär.
“Bizi Siriýa ymtyldyrýar”
Kunduz Doolotžanowa indi bir ýyldan gowrak wagtdan bäri Siriýada. Ol öz çagasyny goýup gidipdir. Ol öz adynam arap adyna öwrüp, ýagny özüne Amina diýip at goýupdyr. Häzir ol soňky wagtlardaky hemme suratlarynda hyjaply.
"Ol yzygiderli surat iberýär. Köp pulunyň bardygyny aýdýar. Bizi Siriýa ymtyldyrýar, emendirýär" diýip, Žyldyz gürrüň berýär.
Žoldoş Karabaýew iki ýylyň dowamynda özüniň ahli dogan-garyndaşlaryny, ýagny şol sanda uly-kiçi çagalary hem garry ejesinem Siriýa alyp gidipdir. Olaryň hemmesi jemi 28 adam. Yssyk-kölüň kenaryndaky Ak-saý diýen obada maşgalalaryň tutuşlygyna Siriýa gaçyp gitmegi ýörgünli ýagdaýa öwrülipdir.
Oba çykgynsyz ýagdaýda. Ýerli polisiýa näme etjegini bilenok. Soň mälim bolşuna görä, Žoldoş Karabaýew aslynda adaty bolmadyk yslama eýerýän çakdanaşa dindar ekeni.
"Ol maşgala Siriýa öz hasabyna gidipdir. Agyllaryna sygman ýören ähli mal-garalaryny satypdyrlar. Gidýänleriň aglabasynyň aňy din bilen alnan" diýip, Gyrgyzystanyň döwlet howpsuzlyk gullugunyň resmi wekili Rahat Süleýmanow maglumat berýär.
“Taşlap gitdi”
Žanybaý Tynalyýewiň aýaly hem çagalaryny we agtyklaryny taşlap, Siriýa gaçyp gidipdir:
"Ilkibaşda onuň erkek dogany gitdi. Ol öz ýany bilen göwreli aýalyny we 4 çagasynam äkitdi. Onsoň onuň aýal dogany adamsy we 6 çagasy bilen gidipdirler. Olaryň yz ýany bilen meniň aýalym hem gitdi. Çagalaram alyp gitmek isledi, ýöne men razylyk bermedim."
"Ony näme şeýle özüne çekdikä, men henizem muňa düşünip bilemok. Ýöne meni 30 ýyllap bile ýaşaşandan soň taşlap gitdi ahyryn. Ol diňe meni däl, eýse çagalaryny we agtyklarynam taşlap gitd-ä. Häzir biz onuň nirededigini we nähili ýagdaýdadygyny bilemizok" diýip, Žanybaý gaýgylanyp gürrüň berýär.
Bir ýylyň dowamynda Yssyk-köl welaýatyndan Siriýa jemi 40 adam gidipdir. Tassyklanmadyk maglumata görä, olaryň üçden bir bölegi kämillik ýaşyna ýetmedik çagalardyr. Şol adamlaryň hossarlary bolsa olaryň ahyrky nokada çenli nädip gidendigi hem kim bilen aragatnaşykda bolandygy barasynda howpsuzlyk gullugynyň işgärlerine aýtmaýarlar.


c: text/html

text:
Dört ýyllap ýurduň daşynda sürgünlikde bolan öňki harby ýolbaşçy we prezident Perwez Muşarrafyň şu hepdede ýurduna dolanyp barmagyna garaşylýar. Muşarrafyň Pakistanda dokuz ýyllap ýurdy dolandyran döwri bilen baglylykda jenaýat işine çekilýändigi nazara alnanda, onuň edil häzir ýurduna dolanmak niýeti sorag döredýär.
Şu hepdede Perwez Muşarrafyň Pakistana dolanyp barmagyna garaşylýar. Emma dört ýyllap ýurduň daşynda meýletin sürgünlikde bolan öňki serkerdebaşy we prezident Muşarraf Pakistanda gujak açyp garşylanmajaga meňzeýär.
Muşarraf syýasy karýerasyny dikeltmekçi bolýar we indiki parlament saýlawlaryna dalaşgär hökmünde gatnaşmak isleýär. Onuň “Pakistanyň musulman ligasy” atly syýasy topary Muşarrafyň 11-nji maýda boljak parlament saýlawlaryna gatnaşjakdygyny tassyklady.
Emma Pakistana dolanmaklyk Muşarraf üçin töwekgelçilikli mesele.
Otstawkadaky general-polkownik Perwez Muşarraf prezident wezipesinden 2008-nji ýylda gapma-garşylykly ýagdaýda çekilipdi, oňa garşy birnäçe jenaýat aýyplamalary öňe sürlüpdi.
Muşarrafa ýöňkelýän günä
Muşarrafa ýöňkelýän iň agyr aýyplamalaryň biri dönüklik, ýagny onuň häkimiýet başyna geçmegine ýol açan 1999-njy ýyldaky harby agdarylyşyga gatnaşygy bilen bagly.
Aýyplamalaryň ýene birinde Muşarrafyň 2007-nji ýylda janyna kast edilip öldürilen premýer-ministr Benazir Bhuttonyň howpsuzlygyny üpjün etmändigi aýdylýar. Bhutto Muşaraffyň syýasy garşydaşy bolupdy.
Muşarraf 2006-njy ýylda Buluçlaryň milletçi lideri Akbar Bugtiniň janyna kast etmekde hem aýyplanýar.
Analitikler Muşarrafyň syýasy karýerasynyň dikeljegine şübhe bildirýärler. Onda Muşarraf, tussag edilmek töwekgelçiligine garamazdan, nämüçin Pakistana dolanyp barýar.
Näme üçin dolanýar?
Muşarraf özüniň Pakistana dolanmak kararyny kommentirlemeýär. Synçylar bolsa dürli çaklamalary öňe sürýärler.
Woodrow Wilson halkara merkeziniň Günorta Aziýa boýnça bilermeni Maýkl Kugelman Muşarrafyň habar serişdeleriniň sesini sem etmäge we sudlara gözegçilik etmäge çalşan, şeýle-de öz häkimiýetini saklamak üçin ýurtda birnäçe gezek adatdan daşary ýagdaýy girizen diktator hökmünde ýakasyny tanadandygyny aýdýar.
Kugelman Muşarrafyň häzir ýurda dolanmak bilen, öz abraýyny dikeltmäge çalyşýan bolmagynyň mümkindigini çak edýär.
Maýkl Kugelmanyň pikiriçe, Pakistan agyr ykdysady kynçylyklardan, energiýa ýetmezçiliginden we harby zorluklardan ejir çekýärkä, Muşarraf özüni ýurduň halasgäri hökmünde görkezmek isleýär.
Muşarraf Pakistanda özüne ýöňkelýän aýyplamalary esassyz duýip atlandyrýar we bu aýyplamalar boýunça sudda jogap bermäge taýýardygyny aýdýar.
“Pakistanyň musulman ligasynyň” baş sekretary Barrister Muhammad Al Saif Muşarrafyň Pakistanda tussag edilmejegini aýtdy. Onuň sözlerine görä, Pakisatanyň häkimiýetleri Muşarrafyň howpsuzlygyny kepillendirýärler. Bu bolsa Muşarrafyň häzirki wagty Pakistanda adalatly sud edilmek üçin iň amatly pursat diýip hasap edýändigini aňladyp biler.
Syýasy bäsdeşlik
Soňky döwürde ýurduň iň uly syýasy güýji hasaplanýan “Pakistanyň halk partiýasynyň” täsiri gowşap başlady, emma partiýanyň ýolbaşçysy Ali Asif Zardari häkimiýet başynda galýar. Hut Zardariniň Muşarraf üçin iň uly howp bolup durýandygy aýdylýar.
Waşingtonyň Atlantik Geňeşi atly analiz merkeziniň Günorta Aziýa merkeizniň analitigi Şuja Nawaz Muşarrafyň Pakistana dolanmagynyň pakistan harbylarynyň-da göwnünden turmajagyny belleýär.
Nawaz saýlawlaryň Muşarrafa üstünlik getirjegine şübhe bildirýär. Onuň sözlerine görä, Muşarrafyň 2010-njy ýylda sürgünlikde döreden partiýasy 11-nji maýda boljak parlament saýlawlaryna ilkinji gezek gatnaşar. Bu partiýanyň agzalary Pakistanyň regional we milli bileleşiklerine girmeýärler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NATO-nyň baş sekrtary Anders Fog Rasmussen şu gün Gürjüstanyň prezidenti Mihail Sakaşwili we beýleki gürji ýolbaşçylary bilen gepleşmek üçin Tbilisä barmaly.
NATO bu saparda NATO-nyň Gürjüstanyň paýtagty Tbilisidäki Aragatnaşyk edarasynyň formal açylyşynyň boljagyny aýdýar.
NATO ýurtlary 2008-nji ýylyň 1-nji aprelinde Gürjüstan bilen demokratiki, guramaçylyk we goranyş reformalary babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşyga gelipdiler. Bu hyzmatdaşlykdan maksat Gürjüstany ýaranlyga agza bolmaga taýýarlamakdan ybarat.


text:
Şenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahdar Brahimi bilen Moskwada gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikleriň yzy bilen eden çykyşynda Sergeý Lawrow Siriýadaky konfliktleriň gepleşikler arkaly çözülmegi üçin heniz mümkinçikleriň bardygyny belledi.
Şol bir wagtyň özünde-de, ol Siriýanyň oppozision koalisiýasynyň prezident Başar al-Assadyň hökümeti bilen gepleşik geçirmekden ýüz öwürmegini “çykalgasyz petik” diýip atlandyrdy. Sergeý Lawrow BMG-niň Siriýa boýunça synçylar toparynyň bu ýurda dolanmalydygyny hem nygtady.
BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahdar Brahimi özüniň Moskwa edýän bu saparynyň barşynda Siriýada wagtlaýyn geçiş hökümetini döretmek meselesi boýunça öňe sürülýän taslamany Orsýetiň goldamagy ugrunda tagalla eder diýlip garaşylýar.


text:
Şu gün Gürjüstanyň prokuraturasy ýurduň ozalky goranmak ministri, oppozisiýa liderlerinden biri Irakli Okuraşwilini ýurtda bikanun ýaragly topar döretmek synanyşygynda aýyplap, oňa garşy jenaýat işini gozgady.
Geçen hepde Gürjüstanyň organ işgärleri şu iş bilen baglanyşykly ýurduň içinde sekiz sany oppozision aktiwisti tussag edipdi.
Irakli Okuraşwiliniň özi häzirki wagt Fransiýada bosgunlykda ýaşaýar. Ol 2007-nji ýylda özüne garşy korrupsiýada bildirilen jenaýat aýyplamalarynyň yzy bilen Gürjüstany terk edipdi.
Gürjüstanyň sudy şonda oňa gaýybana ýagdaýda 11 ýyl türme tussaglygyny bermek barada höküm çykarypdy.


text:
Metbugat azatlygynyň derejesi iň pes diýlip hasaplanýan ýurtlaryň hatarynda agzalýan Azerbaýjan 150 gowrak žurnalisti jaý bilen sylaglady. Bu jaýlaryň ählisiniň Bakuwda ýerleşýändigi aýdylýar.
Žurnalistlere basyş etmekde we metbugat azatlygyny çäklendirmekde yzygiderli tankyt edilýän Azerbaýjan žurnalistleri goldaýandygyny görkezmek boýunça ädim ätdi we 155 žurnaliste jaý berdi.
22-nji iýunda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýew Bakuwda gurlan binany dabaraly ýagdaýda açdy. Milli metbugat gününe gabatlanyp geçirilen bu çäre ýazyjylaryň we beýleki medeniýet wekilleriniň sylaglanmagyna degişli sowet tejribelerini ýada saldy.
Ylham Aliýew öz çykyşynda ýurtda metbugat azatlygynyň derejesini öwdi. Şol bir wagtda-da žurnalistleriň hak-hukuklaryny goraýan “Serhetsiz Reportýorlar” guramasy dünýäniň 179 ýurdunda metbugat azatlygynyň ýagdaýy boýunça taýýarlan hasabatynda Azerbaýjany 156-njy orunda ýerleşdirdi
.
"Žurnalistleriň dosty"
Bakuwyň Bibiheýbat diýen ýerinde ýerleşýän binanyň açylyş dabarasynda Aliýew “žurnalistleriň dosty bolmak uly buýsançdyr” diýdi. Aliýew öz çykyşynda žurnalistleri jaý bilen üpjün etmek boýunça proýektiň ýurtda hiç bir ugurdan diskriminasiýanyň ýokdugyny görkezýändigini belledi.
“Internet žurnalizmi, bütin dünýäde bolşy ýaly, Azerbaýjanda-da ösýär. Döwlet interneti ösdürmek boýunça programmalary alyp barýar. Şeýlelikde biz söz azatlygyna doly kepil geçilýändigini aýdyp biljek” diýip, Ylham Aliýew aýtdy.
Şol bir wagtda-da, garaşsyz žurnalistleriň köpüsi Aliýewi dost diýip hasap etmek islemeýär. Şu ýylyň başynda ”Žurnalistleri goramak boýunça komitet” Azerbaýjany žurnalistlere edilýän basyşlary bes etmäge çagyrdy
.
Bu gurama öz maglumatynda tussagalykda saklanýan žurnalistlere, şol sanda garaşsyz gazetiň baş redaktory Hilal Mamedowa syýasy sebäpler bilen baglylykda iş kesilendigini belleýär
.
Geçen aýda Azerbaýjanyň prezidenti internetde töhmetçilikli maglumatlar üçin jenaýat işiniň gozgalmagyny göz öňünde tutýan kanuna gol çekdi. Onuň bu karary metbugat azatlygyny goraýjy toparlar tarapyndan ýazgaryldy. Bu kanunyň şu ýylyň oktýabr aýynda boljak prezidentlik saýlawlarynyň öňüsyrasynda internetde erkin pikirleri çäklendirmek we garaşyz žurnalistlere basyş etmek üçin ulanylyp bilinmegi bilen bagly howatyrlanmalar bildirilýär
.
Žurnalistleriň garaşsyzlygy
Žurnalistleri jaý bilen üpjün eden döwlet gözegçiligindäki Köpçülikleýin medianyň ösüş fondundan Wugar Safarli “jaý berlenleriň arasynda garaşsyz žurnalistleriň hem bardygyny” aýtdy.
Azerbaýjanda garaşsyz žurnalistler köplenç hüjüme sezewar edilýärkä, häkimiýetleriň olary jaý bilen sylaglamagy köp soraglary döretdi. Käbirleri hökümetiň olary satyn almak isleýändikleri baradaky çaklamalary orta atdylar
.
Bakuwyň Döwlet uniwersitetiniň žurnalistika fakultetiniň professory Qulu Maharramli garaşsyz žurnalistikanyň hökümetden erkin bolmalydygyny bellemek bilen, hökümetden jaý alan žurnalistleriň tankyt etmäge ukyply bolup biljegine şübheli garaýandygyny aýtdy
.
Oppozision ‘Ýeni Mussawat” gazetinden Roýa Rafiýewanyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, hökümetiň Metbugat boýunça geňeşi gazetleriň redaktorlaryndan jaýa mätäç işgärleriň sanawyny düzmegi sorapdyr. Onuň sözlerinden çen tutsaň, onda jaý almak üçin esasy şertleriň biri iş ýeriňde azyndan 10 ýyla golaý wagtlap işlemekden ybarat.


text:
Ýaponiýanyň parlamenti Fukusima ýadro elekrik stansiýasynda bolan awariýadan ejir çekenleriň öwezini doldurmak maksady bilen kompensasiýa tölemek boýunça plany tassyklady.
Bu plana laýyklykda, ilata zerur bolan tölegleri diňe Tokionyň elektrik kompaniýasy däl-de, beýleki guramalar hem tölärler.
Häzir ilata kompensasiýa tölemek üçin Ýaponiýada ýörite fonduň döredilýändigi, oňa atom elektrik stansiýalarynyň garamagyndaky edaralar tarapyndan ýylda belli möçberde serişde geçiriljekdigi habar berilýär.
Tokionyň elektrik kompaniýasy tarapyndan ilata tölenjek kompensasiýanyň möçberi ýüz milliard dollara barabar bolar diýlip çaklanýar.


text:
BMG-niň we Owganystanyň resmileri bu ýurduň durli regionlarynda dowam eden agyr ýagynyň netijesinde sil heläkçilikleriniň ýüze çykandygyny mälim etdiler.
Resmileriň maglumatyna görä, bu sil heläkçiliklerinde azyndan 37 adam ölüp, onlarça adam dereksiz ýitipdir.
Sil suwunyň Owganystanda müňlerçe gektar oba hojalyk ekinlerini we köpsanly ýaşaýyş jaýlaryny weýran edendigi habar berilýär.
Ghor welaýat häkimliginiň metbugat sekretary Abdul Haý Hatebi diňe şu welaýatyň dört etrabynda bolan sil heläkçiliginde 24 adamyň ölendigini aýtdy.


text:
Türkmenistandan gelip gowuşýan maglumatlarda ýaşaýjylaryň ýaşaýyş jaýlary bilen baglanyşykly meseleler ýüze çykanda ilki bilen öý-hojalyk edarasynyň işgärlerine ýüzlenýändigi habar berilýär. Işgärleriň ýaşaýyş jaýlaryndaky näsazlyklary çözmäge ýardam berýändigi nygtalýar.
Emma şol bir wagtyň özünde öý-hojalyk edarasyndaky käbir işgärleriň öz ygtyýarlygyndaky mümkinçiliklerden şahsy gazanç edýän halatlarynyň hem bardygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Orsýetiň baş prokurorlygy Kremliň tanymal tankytçysy Alekseý Nawalnynyň Moskwanyň häkimligine gatnaşmak boýunça saýlaw kampaniýasynyň daşary ýurtlardan bikanun maliýeleşdirilendigine subutnama tapandygyny aýdýar.
Duşenbe güni baş prokuratura parlamentiň liberal demokratlar toparynyň Nawalnynyň saýlaw kampaniýasy daşary ýurtlardan maliýeleşdirilýär diýip, öten hepde eden çykyşynyň indi tassyk bolandygyny aýtdy.
Baş prokurorlygyň aýtmagyna görä, Nawalna we onuň saýlaw kampaniýasynyň başlygyna 46 ýurtdan 300-den gowrak adamdan pul gelipdir. Bu adamlaryň käbiriniň ady belli, käbiri hem näbelli.
Prokurorlyk ýüze çykaran zatlaryny derňewçilere geçiripdir. Derňew bölüminiň-de Nawalna garşy jenaýat işini gozgamagy mümkin.
Aýyplamalar inkär edilýär
Nawanynyň saýlaw kampaniýasynyň başlygy Leonid Wolkow duşenbe güni kampanýianyň hasabyna daşary ýurtly ýekeje adamdan hem pul gelmändigini aýtdy.
Moskwada Dožd telekanalyna telefon arkaly beren interwýusynda Nawalnynyň özi hem bu aýdylýanlary ret etdi.
"Bu işiň näme üçin bolýandygy bize bütinleý aýdyň. Pikir soralyşyklaryň görkezmegine görä, ikiçäk saýlaw iş ýüzünde gutulgysyz. Biz muňa düşünýäris. Kremldir Moskwanyň häzirki meri Sobýanin gorkyň içinde. Olar saýlawlaryň ikinji etabyndan gorkýarlar. Şol sebäpden olaryň bir bahana tapyp, döwlet telewideniýesinde oňaýsyz habarlary ýaýratjakdygy bellidi" diýip, Nawalny aýtdy.
Baş prokuratura agzalýan pullaryň merkezi edarasy Orsýetde ýerleşýän "Ýandeks.Money" atly internet töleg sistemasynyň üsti bilen iberilendigini aýdýar.
Ýöne bu kompaniýanyň sözçüsi Asýa Melkumowanyň duşenbe güni žurnalistlere aýtmagyna görä, baş prokuroryň edarasy Nawalnynyň saýlaw kampaniýasynyň meliýeleşdirilmegi boýunça "Ýandeks.Money" bilen resmi taýdan asla habarlaşmandyr. Melkumowa Nawalnynyň saýlaw kampaniýasyna haýsy ýurtlardan pul iberilendigini anyklap bolýandygyny, ýöne bu pullary iberenleriň milletini şol bada anyklamgyň mümkin däldigini aýtdy.
Duşenbe güni Nawalnyý öz blogunda millionlarça orsuň daşary ýurtlarda dynç alyşdadygyny belläp, Russiýa Federasiýasynyň özünde-de müňlerçe adamyň daşary ýurt IP (Internet Protocol) adreslerini ulanýandygyny aýtdy.
Merlik saýlawlarynda Sobýaniniň täze möhlete saýlanyp, Moskwanyň 50 milliardlyk býujetini öz kontrollygyna aljakdygyna ynanylýar. Onuň beýleki kandidatlar bilen telewideniýede çekişme geçirmegi şenbe güni ret etmegi 8-nji sentýabra planlaşdyrylan ses berişligiň adalatlylygy barada şek-şübhe döretdi. Ilknji çekişme duşenbe güni agşam geçmeli.
Nawalny Kirow welaýatynda agaç söwdasynda takmynan 500 müň amerikan dollaryna deň puly iýenlikde günälenip, öten aý 5 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Ol özüne bildirilýän günäleri syýasy sebäpli diýip, ret edýär.
Nawalna şöhrat getiren onuň öz internet bloglarynda hökümetdäki korrupsiýany paş etmegi boldy. Prezident Putiniň "Bütewi Orsýet" partiýasyny ilkinji bolup, "kezzaplaryň we ogrularyň partiýasy" diýip atlandyran Nawalnyý. Oppozisiýanyň üýşmeleňlerinde onuň bu sözi indi şygara öwrüldi.


text:
“Yslam döwleti” atly toparyň Yrakdaky azyndan üç uly nebit ýatagynyň kontrollygyny ýitirmegi, sünni ekstremist topary möhüm girdeji çeşmesinden mahrum edýär.
Germaniýanyň gündelik neşiri “Sueddeutsche Zeitung”-yň 9-njy aprelde çap eden maglumatynda soňky birnäçe hepdäniň dowamynda Yragyň harby güýçleri tarapyndan edilýän giň gerimli hüjümler Bagdadyň, “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň kontrollygyndaky dört uly nebit ýatagyndan üçüsiniň gözegçiligini gaýtadan ele salmagyna alyp bardy diýilýär.
Gürrüňi gidýän maglumatda bellenilmegine görä, Yrak güýçleri tarapyndan edilen hüjümleriň öňýanynda, “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri Himrin we Ajil nebit ýataklarynyň kontrollygyny ýitiripdirler.
“Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri Yragyň demirgazygyndaky Kaýara nebit ýatagynyň kontrollygyny heniz hem öz gözegçiliginde saklaýar.


text:
“The Economist” žurnalynyň ýazmagyna görä, haçan-da bir ýewropa şäheri giň gerimli terrorçylykly hüjümden sarsan mahaly "uly tiražly" gazetler nirede hata goýberilendigi barada uly syýasy jedeli başladýarlar.
Her gezek ol syýasy jedellerde, Ýewropadaky yslama haýsam bolsa bir dini toparyň musulman azlyk hökmünde özboluşly hak-hukuklar berlip goldanmagynyň has bähbitli boljakdygy, ýa-da onuň tersine, jemgyýetiň bu tapawutly bölegini düýpli çäklendirmegiň has peýdaly boljakdygy barasynda söz açylýar. Käte-de bolup geçen terrorçylykly hüjümde, meselem Mýunhendäki ýetginjegiň sebäp bolan gyrgynçylyk hadysasynda bolşy ýaly, käbir adamlar munuň aslynda yslam bilen arabaglanyşygynyň ýokdugyny aýdýar.
“The Economist” žurnalynyň ýazmagyna görä, bu ugurda Amerikanyň Ýewropadaky yslam barada iş alyp barýan bilermeni şeýle jedelleşiklere düýpgöter täze we "adalatsyz", has başgaça bir ”sowgat” hödürleýär.
Jonathan Laurence "Frankfurter Allgemeine Zeitung" gazetinde "terrorçylygyň esasynyň aslynda yslam bilen arabaglanyşyklydygyny" öňe süren makala jogap hökmünde, Ýewropa yslamyndaky häzirki patologiýalaryň mundan br asyr owal goýberilen hatanyň urýan zarbalarydygyny nygtaýar.
Has dogrusy, mundan 100 ýyl owal oýlanyp tapylan nädogry syýasat barasynda gürrüň gozgalýar.
Makalada aýdylyşyna görä, 1916-njy ýylyň tomsundan başlap Britaniýanyň hökümeti we onuň harby hyzmatdaşlary Osman imperiýasynyň syýasy, ýagny has dogrusy, dini hökmürowanlygyna garşy arap taýpalaryny taýýarlamaga başlaýarlar. Munuň netijesinde Britaniýanyň goşunlary Ieursalime hüjüm edip, yslamyň mukaddes ýerlerdäki osman hökmürownlygyny syndyrýarlar.
Iňlisler Osman hökmürowanlygynyň deregine häkimiýeti Ieordaniýada hökümdarlyk edýän Haşimi maşgalasynyň ygtyýaryna tabşyrýarlar. Ýöne ahyrynda bu ýagdaýdan öz bähbidine peýdalanan tarap 1924-nji ýylda Mekke bilen Medinäni öz eline alan Saud şanyň maşgalasy bolýar.
Ýewropany Osman soltany goraýardy
Boston uniwersitetiniň professory Laurensiň bellemegine görä, şol wagta çenli ençeme ýyllap millionlarça musulman Osman imperiýasynyň baştutany bolan - soltana tabyn ekeni. Şol bir wagtyň özünde halyfat roluny oýnaýan bu imperiýa ulamalar, wagyzçylar we gazylar üçin iň ýokarky organ hasaplanypdyr.
Golaýda ýüz ýaşynda dünýäden öten Osman taryhçysy Halil Inaljyk aýtmyşlaýyn, dürli döwürlerde soltan-halyfatyň güýjüniň täsiri üýtgäp duranam bolsa, onuň dini häkimiýeti Britaniýanyň we Gollandiýanyň golastynda ýaşaýan 100 million musulmana hem diýseň güçli täsirini ýetirýärdi.
Türkiýeli alym Mustafa Akýoluň bellemegine görä, bu taryhy faktyň Birleşen Ştatlar üçin diýseň oňaýly netijeler beren täsiri hem bolupdyr. Meselem, osman soltany Abdulhamit II Filippiň musulmanlarynyň öz ýaşaýan arhipelagynda ABŞ-nyň hökmürowanlygyny kabul etmeginde diýseň täsirli rol oýnapdyr.
“The Economist” žurnaly Osman halyfatynyň öz golastyndakylar üçin diýseň oňaýly täsiriniň bolandygyny ýazypdyr. Şeýle güýçli täsiri ýok etmek üçinem Britaniýanyň diplomatiýasy 1870-nji ýyldan bäri global yslamyň güýç merkezini türklerden araplara geçirmek üçin diýseň agyr kynçylykly işleri durmuşa geçirmeli bolupdyr. Gollandiýa hem musulmanlaryň öz hutbalarynda halyfatyň adyny agzamazlygy üçin aýratyn tagalla edipdir. Alžiri we Marakeşi özüne bakna eden fransuzlar hem edil şolar ýaly meňzeş ugurda syýasat alyp barypdyrlar.
Tä 1912-nji ýyla çenli Liwiýa Osman imperiýasy eýeçilik edipdir we Stambulyň hökmürowanlygynyň tutuş Demirgazyk Afrikada diýseň güýçli täsiri duýlupdyr.
Boljagy bolupdyr...
Jenap Laurensiň pikirine görä, halyfatyň ýatyrylmagy bile dörän abraý boşlugyny soňra özüni "Yslam döwleti" diýip atlandyrýan toparyň baştutany Abu Bekr al-Bagdady ýaly ýa-da şoňa meňzeş dürli terrorçy toparlar eýeläp gelipdirler.
Alym aýtmyşlaýyn, Osman halyfatynyň öz döwründäki güýçli täsiri musulmanlaryň ýaşaýan ýerlerinde Günbatara garşy garaýyşlaryň döremeginiň we global dini ekstremistik ulgamlaryň ýüze çykmagynyň öňüni alypdyr.
Galyberse-de, osman halyplary, soltanlary Günbataryň amaly-haşam sungatynyň we aýdym-sazynyň muşdaklary bolupdyrlar.
“The Economist” žurnalynyň ýazmagyna görä, Laurensiň bu meselä çemeleşişiniň gaty ýüzleý bolşy ýaly, elbetde, Ýewropanyň yslamyny germetiki görnüşde yslam äleminden aýyrmak islemegi hem meseläniň maňzyna ýetmekde diýseň bärden gaýtmaklykdyr. Çünki Ýewropadaky musulmanlar isle-isleme öz dininiň gözbaşy bolan ýurtlaryň täsirinde galmagy dowam ederler.
Alymyň pikirine görä, bu ýerde bilmeli esasy zat, munuň nähili we näderejede täsir edýändigine doly göz ýetirip, soňam onuň netijelerine gowy düşünmekdir.
“The Economist” žurnaly "Bir medeni we teologiki täsire garşy gitmek, onuň deregine başga has ýaramaz täsirleriň döremegine getirip biler" diýip ýazýar.


text:
Türkmenistandan Alternatiw habarlary çap edýän Habartm.org websaýtynyň ýazmagyna görä, Türkmenistandan göçüp, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan ýaşaýyş durumyny almak isleýänleriň sanynyň 2007-nji ýyldan bäri artyp, 2011-nji ýyldan soň iki esseden gowrak köpelendigi aýdylýar.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň saýtynda ýyllar boýunça «Green card» lotereýasy diýip bilinýän diwersifikasiýa utuşlarynyň jemleri çap edildi.
Halk içinde «ýaşyl kart» lotereýasy diýip bilinýän mümkinçilikden türkmenistanlylar biraz öňden peýdalanyp başlan hem bolsalar, Döwlet deparatmentiniň saýtynda çap edilen maglumatlar 2007-nji ýyldan başlanýar.
Mälim bolşy ýaly, Birleşen Ştatlaryň hökümeti bu loteraýa arkaly adatça migrasiýa derejesi pes bolan ýurtlaryň raýatlaryna amerikan ýaşaýyş durumyny almak mümkinçiligini döredýär.
Berilýän maglumatlardan görnüşine görä, Türkmenistanda bu programma gyzyklanma bildirýänler, ondan peýdalanmak isleýänler 2011-nji ýyldan bäri has köpelipdir.
Aýdaly, 2015-nji ýylyň güýzünde Türkmenistandan «ýaşyl kart» lotereýasynyň anketasyny dolduryp iberen türkmenistanlylaryň sany ozalky ýyllardakydan has köp derejä - 11966-a baryp ýetipdir.
Eger Türkmenistandan göçüp, Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan ýaşaýyş durumuny almak islän raýatlaryň 2007 – 2013-nji ýyllar boýunça görkezijisine seretsek, şeýle maglumat alýarys:
2007-nji ýylda «grin kart» anketasyny dolduranlaryň, ýagny ABŞ-nyň hökümetine arza bilen ýüz tutanlaryň sany 5290 bolan bolsa, 2008-nji ýylda bu san 6567-ä ýetipdir.
Emma 2009-njy we 2010-njy ýyllarda ABŞ-dan oturym almak isleýän türkmenistanlylaryň sany biraz azalypdyr, ýagny degişlilikde 5749, 5711 raýat bolupdyr. Ýöne 2011-nji ýylda Türkmenistandan Amerika göçmek isleýänleriň sany ýene köpelipdir, ýagny 6738 raýat bolupdyr.
Bu köpeliş tendensiýasy şondan soňky ýyllarda hem saklanyp galýar. Ýagny 2012-nji ýylda Amerikadan ýaşaýyş durumyny almak üçin anketa dolduran türkmenistanly 9212 bolan bolsa, 2013-nji ýylda – 9886, 2014-de – 11632 raýat bolupdyr.
Eger deňeşdirmek üçin alynsa, ilat sany boýunça Türkmenistana golaý, ýöne internet mümkinçiligi has giň bolan Täjigistandan 2015-nji ýylda ABŞ-nyň ýaşaýyş durumyny almak islän adamlaryň sany 34672 raýat bolupdyr.
Bu görkeziji öňki sowet ýurtlary bolan Ukrainada 1,274,758 bolsa,
Türkmenistanyň duldegşir goňşusy Özbegistanda 1,387,420 raýatdan ybarat bolup durýar.
Azatlyk radiosynyň bu tema boýunça sosial ulgamlarda açan forumyna goşulanlaryň biri Erkin Areşow şeýle diýipdir: «Neme etsinler, halky her tarapdan gyssalar, bir ýerde bir zat etmeli bolýar. Biraz rahatlansyn halk, bu boluşda hemme parahorlar galjak, halk gitdikden soňra parahor parahordan para alar.»
Türkmenistanda wagtal-wagtal başga ýurtlardan gelip, oturym ýa raýatlyk alan adamlaryň sany aýdylýar, emma daşary ýurtlara işlemäge, hemişelik ýaşamaga gidýän raýatlaryň sany, olaryň näme sebäpden beýle netijä gelýändigi barada açyk maglumat berilmeýär.
(Makala Habartm.org websaýtynyň çap eden maglumatlary esasynda taýýarlanyldy.)


text:
Mihail Ýurýewiç Lermontow
Görnükli rus şahyry Mihail Ýurýewiç Lermontow 1814-nji ýylda Moskwada dünýä inýär. Ol ene-atasyndan ir mahrum bolup, mamasynyň elinde terbiýelenýär. Şahyryň çagalygy mamasynyň mülki bolan Tarhany obasynda geçýär.
Mihail Lermontow rus edebiýatynda Puşkiniň däplerini dowam etdirýär. Halypasynyň köpsanly çeperçilik ýörelgelerini ösdürmek bilen, ol rus jemgyýetçilik aňynyň täze bir ýagdaýynyň beýan edijisine öwrülýär. Bu bolsa onuň şygryýetiniň çuňňur özboluşlylygyny üpjün edýär. Ol rus şygryýetine pikiri beýan etmek babatda öň görlüp-eşidilmedik güýje eýe bolan setirleri sowgat edýär.
Mihail Lermontow rus kyssasyna hem önjeýli goşant goşýar. Onuň “Biziň döwrümiziň gahrymany” romany (1840 ý.) realizmiň dabaralanmagy hökmünde, belli bir derejede rus edebiýatynyň geljekki ösüş ugruny kesgitledi.
Mihail Lermontow 1841-nji ýylda, 27 ýaşynda aradan çykýar.
Çeşme[üýtget | edit source]
- “Dünýä edebiýaty” žurnaly (№4.2011)


text:
Mary welaýatynyň Ýolöten şäheriniň ýaşaýjysy 74 ýaşly Muhy Orazmyradow geçen ýylyň awgustynda ýiten ogluny gözleýär. Ol bu ýagdaý bilen bagly kanun goraýjy organlara ýüz tutupdyr, emma sekiz aý bäri olardan anyk jogap alyp bilmändir. Oglunyň ýitişi barada Muhy aga Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
– Meniň oglumy Gorgazyň hojaýyny alyp gitdi işe diýip. 2011-nji ýylyň maý aýynyň başynda, ir sagat onlarda. Awgust aýynda: “Ogluňyz çölden gaçyp gaýdypdyr” diýip, maňa habar geldi. “Hakykatyň” birinji brigadasynda meniň oglum bilen bile işleýän oglanlar bar. Şolar aýtdy: “Sizin ogluňyz sagat bäşlerde awgust aýynda gaýtdy, öýüňize geldimi?”– diýip sorady. Menem “Ýok” diýdim. Ondan soň Gorgazyň hojaýynynyň üstüne bardym. Meniň oglum şeýle-şeýle diýsem: “Hä, gaýdypdyr, menem çalarak eşitdim. On gün hiç ýerik şikaýat etme milisiýa, beýlekä. Men gözläýin” diýdi. Şondan bärem garaşýan, şol oglandan öli-diri derek ýok.
Azatlyk Radiosy: Gorgazyň hojaýyny näme üçin on gün hiç ýere arza-şikaýat etme diýdi?
– “Men özüm gözlejek. Hepdäniň altynjy güni, bazar güni meniň boş günüm. Şu wagt maşynymam saz däl, şony oňardaýyn. Onsoň gözlejek. Arza-şikaýat etmäň” diýdi. Bizem şoňa ynanyp, birnäçe wagtymyzy ýitirdik. Soň milisiýa bardyk, prokuratura arza bilen ýüz tutduk.
Azatlyk Radiosy: Arzaňyza nähili jogap berdiler?
– Häzir-ä derek ýok. “Gözleýäris” diýýär. Biz eýläk geçsegem, beýläk geçsegem uçastkowoýdan soraýarys, aramyz ýakyn. Peýda ýok. Arzany berdik ikisine-de. Prokuraturadam, uçaskowoý milisiýa-da. Ýazmaça jogap alamyzok.
Azatlyk Radiosy: Muhy aga, ogluňyzy özüňiz gözläp gördüňizmi?
– Özüm maşynly gidip aýlandym şonuň işlän ýerlerini. Daşam däl eken. Soltanbendiň suw başnýasy bar, şondan aňryk bolsa bir otuz kilometr. Giçlik bäşde gaýdypdyr bir boklažka suw alyp.
Azatlyk Radiosy: Ogluňyz işlän ýerinde ýekemidi ýa ýanynda başga adamlaram barmydy?
– Olar dört adam. Ikisi mal bakýar. Biri suwçy, birem çörek zat bişirýän. Dört adam bir guýuda. Üçüsi galýar, “Ine, taýagyň, malyň” diýip, gaýdýar sagat bäşlerde. Şondan bäri derek ýok. Men oglanlaryň üçüsindenem soradym: “Gygyryşdyňyzmy, uruşdyňyzmy?” diýip. Olar aýtdy : “Biz urşamyzok, gygyrşamyzok, agzybir. Şunça wagt boldy meni çalyşjak diýdi, hiç wagtam çalşanok, Alladýar, gidýär barýar” diýdi. Şoňa adam tapman, çalyşmandyr wagtynda. Dynç bermändir, çalyşmandyr, gök-sögem iýmek-içmek gereg-ä! Şeýdibem gaýdypdyr. Özi aýtdy diýýär: “Özüňiz gözläň” diýip, günäni öz üstüne ýükläp gaýtdy” diýip.
Azatlyk Radiosy: Muhy aga, ogluňyz ýitenden näçe gün geçensoň sizden soradylar ogluňuz geldimi diýip?
– 15-20 gün. Toý bolýar, sadaka bolýar, köpüň üýşen ýeri bolýar, soraýarys, onda-munda garyndaşymyz bar, tanşymyz bar. Şondan bäri, ine, gözläp ýörüs. Orazmyradow Atadurdy, awgust aýyndan bäri ýitirim. Kim-de kim bilýän bolsa, tapyp berse, baýragyny berjek, ullakan taňryýalkasyn aýtjak.
Azatlyk Radiosy: Ogluňyzyň daş sypaty, boýy, gylyk-häsiýeti barada-da aýtsaňyz…
– 36 ýaşynda, bugdaýreňk, orta boýly, häsiýeti gowy, akylly, sekiz klasy gutardy, gaharjaň-a däl. Eli arassa, maldan başy çykýar, işden gaçanok, işeňňir. Ine, öýümizde bolýardy bäş-dört mal. Ýaşlykdan şolary derýanyň gyrasyna eltip bakýardy. Hökümetiň iş-ä ýok. Hususy mal bakýar-da.
Toýda, sadakada seslenýärin: “Diri ýitigimiz bardyr. Kömek ediň, eger tapsaňyz aýdyň” diýip. Gören-eşiden bolsa, habar beriň. Ýolöten şäheriniň Atçapar köçesiniň 149-njy jaýy. Ine, daşary ýurt programmalarynda bar, ýiten adam bolsa, şeýle kynçylyga düşen bolsa, gözleýärler, tapyp berýärler. Biziňem Türkmenistanymyzda şonuň ýaly ýagdaý bolaýady-da.


text:
Aşgabat
К:Ilatly nokatlar, düýbi tutulan ýyly 1881 ýyldaK:Wikipediýa:Makalada Wiki-ammara göni çykgyt
Aşgabat (Parsça:عشق آباد Ashq-abad, bir şäher Türkmenistan'da. Türkmenistanyň paýtagty we aýratyn administratiw bölek. Welayatlar bilen deň statusy bar. 1925-nji ýylda döredilip, 1930-njy ýylda ýatyrylyp, 1936-njy ýylda ýene döredildi.
Meýdany 20,4 müň kw. km, ilaty 113,2 müň adam. Etrapda 3 şäherce, 8 geňeşlik we 7 oba bar.
Etrap fiziki-geografiki nukdaý nazardan 3 bölekden ybarat: günorta Kopetdag, demirgazykda Garagum çöli we olaryň arasynda Ahal oazisinin etraba degişli zolagy. Etrabyň in osen bolegi Ahal oazisidir. Bu oazisde ýurdumyzda belli Bagyr, Bekrewe, Köşi (oba), Herrikgala (oba), Gökje (oba), Gypjak (oba), Ýasmansalyk, Büzmeýin obalary ýerleşýärler.
Hojalygyň ýoriteleşdirilen ugurlary-üzümçilik, miweçilik, ýeralma, gök we bakja ekerançylygy däneçilik, maldarçylyk, ýeňil azyk senagatlary. Etrapda çagalar iýmiti zawody, jinsy matalaryny öndurýän fabrik işleýar.
Bilim[üýtget | edit source]
Aşgabatda ýerleşýän käbir ýokary okuw jaýlary
- Magtymguly adyndaky Türkmen Döwlet Uniwersiteti
- Türkmenistanyň Milli Sport we Syýahatçylyk Instituty
- Türkmenistanyň Harby instituty
- S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen Oba Hojalyk Uniwersitety
- Türkmen Döwlet Lukmançylyk Uniwersitety
- Türkmenistanyň Polisiýa Akademiýasy
- Türkmen Döwlet Ykdysadyýet we Dolandyryş Instituty
- Türkmen Politehniki Instituty
- Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen Milli Dünýä Dilleri Instituty
- Türkmen Döwlet Ulag we Aragatnaşyk Instituty
- Türkmen Milli Konserwatoriýasy
- Halkara Türkmen-Türk Uniwersiteti
- Halkara Nebit we Gaz Uniwersiteti
- Halkara Ynsanperwer Ylymlary we Ösüş Uniwersiteti
Dogan şäherleri[üýtget | edit source]
Sepler[üýtget | edit source]
- Resmi web-saýty
- Ashgabat Yglanlary
- Aşgabadyň suratlary
- Ashgabat suratlary
- Ashgabatdaky mekdepler
- Ashgabat poçt
- ↑ Туркменистан: золотой век
- ↑ Столица, устремлённая в будущее. // turkmenistan.gov.tm (09 ноября 2013 года)
- ↑ В Ашхабаде переименованы два городских этрапа. // news.asgabat.net (31 мая 2013 года)
- ↑ Почтовые индексы (POÇTA INDEKSLERI). "Türkmenpoçta" Poçta aragatnaşygy döwlet kompaniýasynyň aragatnaşyk bölümleriniň. // turkmenpost.gov.tm
- ↑ Беломраморный Ашхабад — в Книге рекордов Гиннеса. // turkmenistan.gov.tm
- ↑ Ашхабад попал в Книгу рекордов Гиннесса как самый беломраморный город. // ria.ru (25 мая 2013 года)
- ↑ Ашхабад признан самым беломраморным городом в мире // bbc.co.uk (25 мая 2013 года)
- ↑ Перспективы Ашхабада: новая городская среда и транспортная инфраструктура. // turkmenistan.gov.tm (28 ноября 2013 года)


text:
Çarşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde weto goýmaga ygtyýary bolan bäş döwletiň hem-de Germaniýanyň wekilleri Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly Tährana täze gepleşikleri geçirmäge mümkinçilik bermekligi karar etdiler.
Bu mesele boýunça düýn Nýu-Ýorkda BMG-niň Baş Assambleýasynyň çäklerinde Britaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Orsýetiň, Birleşen Ştatlaryň we Germaniýanyň daşary işler ministrleri, şeýle hem Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar boýunça bölüminiň başlygy bilelikde ýygnanyp, maslahat geçirdiler.
Bu topar özüniň düýnki ýaýradan resmi beýanatynda Eýranyň ýadro programmasy bilen bagly meseläni diňe uzak möhletleýin düýpli gepleşikler arkaly çözup bolar diýip hasaplaýandygyny belläpdir.


text:
24-nji ýanwarda Siriýanyň hökümeti Arap Ligasynyň Siriýadaky missiýasyny 23-nji fewrala çenli uzaltmagy ylalaşdy. Bu barada Siriýanyň “Sana” habar gullugy maglumat ýaýratdy.
Maglumata görä, Siriýanyň daşary işler ministri Walid Muallem bu baradaky haty 24-nji ýanwarda Arap Ligasynyň ýolbaşçylaryna ýollapdyr.
Şol bir wagtyň özünde, 24-nji ýanwarda Bahrein, Katar, Kuweýt, Birleşen Arap Emirlikleri, Oman we Saud Arabystany öz synçylaryny Arap Ligasynyň Siriýadaky missiýasyndan çykarmak kararyna gelenliklerini yglan etdiler.
Bu döwletler Arap Ligasynyň talaplarynyň hiç birini Siriýanyň häkimiýetleriniň ýerine ýetirmändigini aýdýarlar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Dünýä çempionatynda ýene bir medal
Bolgariýanyň paýtagty Sofiýa şäherinde sambo boýunça erkekleriň we zenanlaryň arasynda geçirilýän dünýä çempionatynyň jemleýji güni Türkmenistanyň ýygyndy toparyna ýene bir, bürünç medal getirdi. Söweş sambosy boýunça 52 kilograma çenli agram derejesinde çykyş eden Nowruz Ataýew şeýle üstünlige mynasyp boldy.
Ozal habar berlişi ýaly, bu ýaryşa dünýäniň 80 ýurdundan ýüzlerçe türgen gatnaşýar. Dünýä çempionatynyň başynda ildeşlerimiz dört baýraga — bir kümüş medala (Çarymyrat Annagurbanow) hem-de üç bürünç medala (Tejen Tejenow, Kerimberdi Döwletow hem-de Gülbadam Babamyradowa) mynasyp boldular. Ynha, indi bolsa Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň medallarynyň sany bäşe ýetdi.
52 kilograma çenli agram derejesinde 10-dan gowrak pälwan çykyş etdi. Nowruz Ataýew ýaryşda Trinidad we Tobago döwletiniň ýygyndy toparynyň pälwany Gerşam Griffiti ýeňmegi başardy. Ol ýarym final tutluşygynda bolsa şu ýaryşda ýeňiji bolan russiýaly Anatoliý Stişakdan çekeleşikli göreşde ýeňildi.
Türkmen türgenleriniň dünýä derejesindäki ýaryşda şeýle üstünlik gazanmagy geljek ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda hem samboçylarymyzyň öz ussatlyklaryny doly görkezjekdiklerine şaýatlyk edýär.
Habarlar #Sambo
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda ýene bir medal14 Noýabr, 2016 (16:33)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň samboçylarynyň dünýä çempionatynda gazanan medallary12 Noýabr, 2016 (11:43)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçylary Aziýada öňdäki orunda barýandyklaryny subut etdiler29 Maý, 2016 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndy topary birinji orunda29 Maý, 2016 (20:55)
- Soňky habarlar
Aziýa çempionatynyň final tutluşyklary türkmen samboçylaryna täze altyn medallary getirdi29 Maý, 2016 (18:17)
- Soňky habarlar
Aýsoltan Garçowowanyň we Dinara Rozykulowanyň altyn medallary29 Maý, 2016 (16:15)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynda ýetginjekler toparynda şu günki ilkinji ýeňijiler aýan boldy29 Maý, 2016 (15:45)
- Soňky habarlar
Finalda çykyş etjek türgenleriň birnäçesi belli edildi29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Çärýek we ýarym final bäsleşikleriniň netijeleri29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýanyň çempionaty: üçünji gün29 Maý, 2016 (14:52)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynyň iki gününde biziň ýygyndy toparymyz 44 medal -13 altyn, 18 kümüş we 13 bürünç medal gazandylar28 Maý, 2016 (21:30)
- Soňky habarlar
Gülnar Haýytbaýewa we Begenç Begaliýew Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň gaznasyna ýene iki altyn medal goşdular28 Maý, 2016 (21:29)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynyň ikinji gününiň agşamky bölegi: erkekler we zenanlar toparlarynda jemleýji bäsleşikler28 Maý, 2016 (18:40)
- Soňky habarlar
Aziýa çempionatynda medallaryň sany boýunça türkmen samboçylary öňde barýar28 Maý, 2016 (17:12)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatyndan28 Maý, 2016 (13:10)
- Soňky habarlar
Aziýanyň çempionatynyň ilkinji gününde türkmen samboçylary 23 medal gazanyp, umumy toparlaýyn hasapda öňe saýlandylar27 Maý, 2016 (22:21)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçysy Zöhre Mätreýimowa altyn medala mynasyp boldy27 Maý, 2016 (22:11)
- Soňky habarlar
Söweş sambosy boýunça Çarymyrat Annagurbanow final tutluşygynda owadan ýeňiş gazandy27 Maý, 2016 (21:24)
- Soňky habarlar
Erkekleriň we zenanlaryň arasynda birnäçe agram derejelerinde geçirilen final tutluşyklary çempionatyň ýeňijilerini kesgitledi27 Maý, 2016 (21:19)
- Soňky habarlar
Ýetginjeklerimiz milli ýygyndymyza ikinji altyn medaly getirdiler27 Maý, 2016 (14:09)


text:
Her kim özünden hasap tutýar
Erbet dymaryn
Bir ýeňles şahyr Tentekler güni bir gyz bilen tanyşaýar. Özüniň sahyrdygyny aşgär etmek üçin “Bu gün Tentekler güni, ähli degişmäňe çydaryn. Diňe goşgyma dil ýetirme, “Goşgylaryň erbet” diýseň, erbet gaharym geler” diýýär. Gyz “Goşgyň oňat, ýöne özüň kelpeň diýsem, nädersiň?” diýýär. Ýigit:
-Erbet dymaryn -diýipdir.
Terjime
Iki köne tanyş 1-nji aprelde köçede sataşýar. Biri “Birinji aprel bize ruslardan geçdi. Olar bu güne “Den durakow” diýýär. Biz ony “Wäşiler güni” diýip, türkmençä terjime edýäris. Bu ýalňyş. Bolmalysy “Tentekler güni” ýa-da “Kem akyllar güni” diýýär. Ikinji adam:
-Bu gün şadyýanlyk, degişme güni. Gel, terjime üstünde dawalaşyp, göwne degişmäli. Her kim özünden hasap tutup, terjime edýär -diýipdir.
Dürs hasap
Iki goja 1-nji aprel güni tötänlikde sataşýar. Biri “Sataşanyň oňat boldy. Pylany aradan çykypdyr. Şonuň aýadyna barýan, bileje gideli. Aý, tüweleme, bende uzak ýaşady, bir ýüz on dokuz yaşynyň içindedi. Hakyky gojalyga ýetipdi” diýýär. Beýleki goja:
-Bu gün birinji aprel, meni aldajak bolýaň. Hakyky gojalyga bir ýüz ýigrimi ýaşda ýetilýär-ä. “Ol bende gojalyga ýetmän, biwagt aradan çykdy” diýen bolsaň sözüňe ynanardym. Ýaşyň bir çene barypdyr, bezzatlygyň welin galmandyr, peläket -diyip, oňa hasasy bilen haýbat atypdyr.
Köçe gürrüňlerini köçeden ýygnap, stol başynda ýylman Amanmyrat BUGAÝEW.


text:
Elbetde, sen hem men ýaly daşaryk gezelenje çykanyňda ýygy-ýygydan gyzlara hapa sözler bilen ýüzlenýän, olardan telefon belgileri soraýan, arkalaryndan sygyrýan, aç möjek ýaly gyzlaryň bedenlerini synlaýan, ulaglaryny durzup, münmäne çagyrýan ýa-da geçip barýan gyzlaryň uýat ýerlerini elleýän oglanlara duş gelýänsiň. Men bular ýaly aýal-gyzlaryň mertebesini peseldýän wakalara häli-şindi şaýat bolýardym, ýöne gynansamda, elimden hiç zat gelenokdy. Şol sebäpli özüme gaty gaharym gelýärdi. Günleriň birinde bolup geçen waka meniň sabyr käsämi dolduran soňky damja boldy.
Bir gün Aşgabatda, hemişeki ýaly, şol bir geçýän köçämden türgenleşikden (sport zal) yzyma öýe tarap barýardym. Ýöräp gelýärkäm dört sany nätanyş oglanyň (takmynan 20 ýaşlarynda) maňa tarap ýöräp gelýändiklerini gördüm. Ilki bu ýagdaýdan hiç hili birahat bolmadym. Çünki meniň üstümde olaryň ünsüni çekip biläýjek egin-eşik ýokdy. Şonuň üçin göwnüme zat gelmeýärdi. Olar maňa ýakynlaşdyklaryça, ýoluma böwet bolmana başladylar. Men bolsa olaryň ünsüni çekmejek bolup ýoluň gyrasyna çekildim. Ýöne gynansamda, bu maňa kömek etmedi. Olaryň arasyndan biri meniň elimden tutup, özlerine tarap itdi. Meniň gaharym gelýärdi. Özümi goramak üçin şol bada oglanyň eline bat bilen urdym. Birbada ol yza çekilen ýaly boldy, ýöne olaryň bütinleý yza çekilme niýetleriniň ýokdugy gözlerinden görnüp durdy. Bu gezek olaryň hemmesi birlikde üstüme topulmana başladylar. Meniň elimde diňe suw çüýşesi bardy. Onuň bilen olary urmana başladym. Gynanýan zadym, bu wakanyň şäheriň iň uly köçeleriniň birinde bolup geçýänine garamazdan, hiç kim maňa kömek edeýin diýmedi. Şol wagt ol ýerde polisiýanyň patrulynyň ýoklugy bolsa meni hasam gynandyrdy. Entek hem dadyma ýanymyzdaky binanyň goragçysy ýetişdi. Ol sykylyk çalyp, oglanlara gygyryp başlady. Oglanlar bolsa iki aýaklaryny ellerine alyp, gaçmak bilen boldular. Men az-kem rahatlanan hem bolsam, bolup geçen zatlar meni çuňňur oýa batyrdy. Meniň bedenim – bu meniň ybadathanam. Hiç kimiň oňa el degirmäne haky ýok!
Näme üçin türkmen gyz maşgalasy şunuň ýaly rahatsyz we ahlaksyz ýagdaýa kaýyl bolup ýaşamalyka? Näme üçin biziň köçelerimiz gyzlarymyz, uýalarymyz, gelinlerimiz üçin howply bolmalyka?
Durmuşymyzdaky jynsy taýdan erjeşmeler
Bir adamyň öz ygtyýary, razyçylygy bolmazdan jynsy temalardaky tekliplere, degişmelere, hereketlere we/ýa-da şulary içine alýan, dahyl edýän sözlere ýa-da fiziki hereketlere duçar bolmasyna jynsy taýdan azar berme diýilýär. Erkekleriň aýal-gyzlar we olaryň jyns aýratynlyklary barada nädogry düşünjesi bolan, kemçilikli terbiýe alýan jemgyýetlerinde bu mesele hemme aýal-gyzlara ýaramaz täsirini ýetirýär. Şular ýaly medeniýeti bolan jemgyýetlerde jynsy taýdan erjeşmä her ýerlerde: ýolda, köçede, öýde we iş ýerlerinde duş gelinýär.
Köçelerdäki lak atmalar, jynsy taýdan erjeşme haçan ýüze çykýar?
► Tarlamak ýa-da sygyrmak (meselem, posa sesleri çykarmak);
► Bihaýa hereketler etmek (meselem, gyzyň uýat ýerlerini ellemek);
► Bilgeşleýin gyzyň ýoluna böwet bolmak.
Jynsy süýkenmeler birahat ediji hereketler bolup, päli bozuk kişiniň zenan maşgalany ellemegi, sypalamagy, çümmüklemegi ýa-da şappatlamagy ýaly garaşylmadyk fiziki gatnaşyklary etmegi arkaly döreýär. Edil şol sanda şuňa bilkastlaýyn edilýän hereketler hem diýseň boljak.
Bularyň gaty kän sebäbi bar. Sebäpleriň aglabasy hem aýal-gyzlaryň hukuklary we howpsuzlygy bilen baglanşykly bolup durýar. Jemgyýetçilik ýerleri jemgyýetiň her bir agzasyna deň derejede howpsuz we rahat bolmalydyr. Şol sebäpli, haçanda käbir adamlar jemgyýetçilik ýerlerinde öz hereketleri bilen başgalaryň birahatlygyna sebäp bolýan bolsa, bu mesele hökmünde ele alynmalydyr. Köçelerde gyzlara azar berilmeleriň ýaýgyndygyna garamazdan, adamlaryň bu barada dymmagy şuny çözgütsiz ýagdaý ýaly görkezip biler. Hakykat ýüzünde şular ýaly biedepçilik çykgynsyz ýagdaý däldir.
Men näme edip bilerin?
Jigimiziň, uýamyzyň, ejemiziň jynsy erjeşmäniň pidasy bolup biljekdigini ýadymyzda saklamaly! ABŞ-nyň "Stop Street Harassment" guramasy aýal-gyzlara köçelerdäki jynsy taýdan erjeşmä gabat gelenlerinde çözgüt hökmünde masalahatlar berýär:
1. Haçanda saňa köçelerde azar berlende edilýän herekete garşylyk görkez. Onuň tersdigini aýt. Meselem: "Meni elleme! Maňa azar berme!"
2. Azar berijä gönümel pikiriňi aýt. Meselem: "Menden uzaklaş!", "Meni eldeme!", "Yza çekil!" Bu ýerde utançsyz ýa-da aýyp zadyň ýokdugyny bil. Azar beriji utanmaly, sen utanmaly däl.
3. Olardan gönümel "Seniň aýal doganyňa, gyzyňa ýa soýgüliňe nätanyş erkek köçede şeýle azar berse halardyňmy?" diýip, sora. Goý, biraz pikirlensinler.
4. Köpçülikde size azar berilse (meselem awtobusda), azar berijini illere belli et. Meselem: "Sary maýkaly oglan, meni eldeme!" diýip daş-töwerekdäkiler eşider ýaly aýt.
Biziň jemgyýetimizde jynsy erjeşmäni azaltmak üçin, birinjiden, aýal-gyzlarymyzyň özleri şuny ters we mertebäni kemsidiji hereketler höküminde kabul etmeli. Ikinjiden, erkek oglanlarymyz lak atmanyň, jynsy erjeşmäniň ýakymly ýa-da adaty hereket däldigine doly düşünip, ondan daş durjak bolmaly. Ene-atalar, mugallymlar çagalar bilen bu mesele barada söhbetdeşlik geçirmeli. Beýle hereketleriň bütin jemgyýete ýaramaz täsir ýetirýändigini olara düşündirmeli. Biz ogullarymyzy bilelikde terbiýelemeli. Çünki jynsy deňlik gazanmakda oglanlar wajyp orun eýeleýärler.
Makalanyň awtory: Dilber Hanowa
Suratlaryň awtory: Mahym
Teswirlemeler
Sen beynisi osen adam bolup sheyle zatlary yazmagyn - utandyryjy.
Quoting Talyp:
"Ýöne ýagdaý el degirmek,gabaga alyp ýekelikde uýat ýerleri elläp başlanmagy zorluk bolýar."diýip men nygtap geçdim.Bu ýerde haýwan ýaly bolup,seksual duygularymyza erk etmän topulýas diýjek bolmadym-da.Islendik beýnisi ösen jandarda bar duýgy şol diýjek bolsum.Onsanam "lak atmak" bilen "zorlugy"çalyşmaň!
Bu ýagdaýa aktuwal bir mesele hökmünde garalmasada gün saýyn jynsy erjeşmeleriň artmasa kemelmeýändigi anyk. Bu ýagdaýy döredýän ýeňilkelle ýigidiň aňy-düşünjesi pes diýeli, ýöne şeýle wakalary daşyndan synlaýan beýleki adamlaryň biperwaýlygy "Ol eşekde ýüküm ýok, ýykylsa habarym ýok" diýen ýaly bu jemgyýetçilik ýerlerinde bolup geçýän wakalara özüni dahylsyz we adaty bir zat hökmünde garamagy hiç hili gaýtawul görmedik terbiýesiz ýaş ýigitler üçin ullakan bir üstünlik ýaly bolup görünýär. Ondan soňra olar şeýleräk hereketleri ýene-de gaýtalamaga ymtylýarlar.
Gelin-gyzlarymyza edilen her bir azar bermeler ýa-da kemsidiji sözler (hereketleriň) aýdylanda oňa göz ýummaklyk bu biziň ählimiziň şu ýagdaýa şert döretdigimiz bolup durýar we muňa has-da ulularyň ähmiýet bermezligi gynandyrjy ýagdaý.
Hak aýtýañ, ýeke däldiris, biz ýaly pikir edýän Türkmen ýigitler. Şeýle zenanlarymyzy kemsitmegimiz erkeklik dälde haýwan instinktlerimize erksizlik bolýanyny özümiz ýatda saklap, dost oglanlarada pursat gelende ündäp geçmeli.
. Wahhh menä lak atmak bilen zorlugun tapawudyby gowi bilyän, emma turkmen oglnlarymyz bilenok-da... ozumin uyat yerlerimden tutdy yolda, šu "zorlugyñ" pidasy boldum, yone ol turkmen oglanlar uchin belki bu lak atmakdyr...
uýat ýerlerden nikaly ýaşlarda tutuşup ýörmeli dälmikä diýýän köpçülikde, ola nätanyş adamlar ekeni. Onsoñ "oglanlar uchin belki bu lak atmakdyr..." diýilen zady asla kabul etmeli däl. Zenanlar tem bolee.
. Wahhh menä lak atmak bilen zorlugun tapawudyby gowi bilyän, emma turkmen oglnlarymyz bilenok-da... ozumin uyat yerlerimden tutdy yolda, šu "zorlugyñ" pidasy boldum, yone ol turkmen oglanlar uchin belki bu lak atmakdyr..."Ýöne ýagdaý el degirmek,gabaga alyp ýekelikde uýat ýerleri elläp başlanmagy zorluk bolýar."diýip men nygtap geçdim.Bu ýerde haýwan ýaly bolup,seksual duygularymyza erk etmän topulýas diýjek bolmadym-da.Islendik beýnisi ösen jandarda bar duýgy şol diýjek bolsum.Onsanam "lak atmak" bilen "zorlugy"çalyşmaň!
Dost, Adam bilen Haywanyn tapawudy bar we bolmaly. Haywan yali goren gyzyn ustune bokmeli, ya-da onun uyat yerlerini tutmaly, sygyrmali diyyan zat yok. Rational pikir etmeli adam....Hawyan yali dine seksual duygularinyn zalymy bolmaly-dal... Bizde akyl war, ya oglanlaryn kellesini iki ayagunyn ortasindaki kelle akilini yerini ornap aldymy?!
"Ýöne ýagdaý el degirmek,gabaga alyp ýekelikde uýat ýerleri elläp başlanmagy zorluk bolýar."diýip men nygtap geçdim.Bu ýerde haýwan ýaly bolup,seksual duygularymyza erk etmän topulýas diýjek bolmadym-da.Islendik beýnisi ösen jandarda bar duýgy şol diýjek bolsum.Onsanam "lak atmak" bilen "zorlugy"çalyşmaň!
Quoting Talyp:
Şeýle lak atmak normal ýagdaýmyka diýýan,bu hatda haýwanlarda-da bar,bu garşydaş jynsa bolan islegi,duýgyny aňladýan hereket.Ýöne ýagdaý el degirmek,gabaga alyp ýekelikde uýat ýerleri elläp başlanmagy zorluk bolýar.
Onsaňam diňe bir oglanlar lak atmaýar.Wah,Gyzlaryň lak atyşlaryny diýseneeee..:)
Gelin-gyzlarymyza edilen her bir azar bermeler ýa-da kemsidiji sözler (hereketleriň) aýdylanda oňa göz ýummaklyk bu biziň ählimiziň şu ýagdaýa şert döretdigimiz bolup durýar we muňa has-da ulularyň ähmiýet bermezligi gynandyrjy ýagdaý.
Onsaňam diňe bir oglanlar lak atmaýar.Wah,Gyzlaryň lak atyşlaryny diýseneeee..:)
Suratkeş hem, tüweleme, ýagdaýy gowy şekillendiripdir.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Eýranyň baş ruhy lideri täze ýaýradan maglumatynda Günbatar ýurtlaryny tankyt edýän ýaly bolup görünýär. Ol öz maglumatynda: “Ýadro meselesinde ulumsylar Eýrany dyzlaryna çökertmek üçin elinde baryny etdiler, emma bu olara başartmady we bu olara başartmaz” diýdi.
Bu maglumat 25-nji noýabrda Twitter sosial ulgamynda ýaýradyldy. Eýranyň ekspertleri bu Twitter hasabynyň baş ruhy lider Aýatollah Ali Hameneýiniň edarasy tarapyndan dolandyrylýandygyna ynanýarlar.
Bu beýanat Eýran we dünýäniň alty ýurdy Tähranyň ýadro programmasyny jylawlamak we muňa gaýtawul hökmünde ozal bu ýurda garşy girizilen halkara ykdysady sanksiýalary gowşatmak meselesinde ylalaşyk baglaşmakda şowsuz bolanyndan bir gün soň ýaýradyldy.
24-nji noýabrda Wenada geçirilen gepleşiklerde Eýranyň ýadro programmasy boýunça gepleşikleriň möhletini 2015-nji ýylyň 1-nji iýulyna çenli ýene-de yzaltmak boýunça karar yglan edildi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hazar ýakasyndaky “Awaza” dynç alyş zolagynda uly gurluşyklaryň amala aşyrylmagynyň göz önünde tutulýandygyny belläp, daşary ýurt kompaniýalaryny ol ýere maýa goýmaga çagyryp gelýär.
Mundan başga-da, ýakyn wagtlarda Birleşen Arap Emirliklerinde Türkmenistanda maýa goýmak boýunça halkara forum hem geçirildi. Oňa dünýäniň abraýly kompaniýalarynyň 300-den gowragy gatnaşdy. Berdimuhamedow şol masalahata gatnaşyjylara iberen gutlag hatynda “maýa” diýlende diňe bir puluň göz öňüne tutulmaýandygyny, eýse tehnologiýa, önümçilik boýunça täzeçe çemeleşmeler barada hem pikir edilýändigini mälim edipdi. Şertler we mümkinçilikler
Türkmen ýolbaşçylarynyň resmi çykyşlaryndan çen tutulsa, Türkmenistan daşary ýurt inwestisiýalary üçin açyk ýurda meňzeýär. Emma ýerli synçy Bugaýew entek Tükmenistanda lomaý daşary ýurt maýalarynyň ýatyrylmaýandygyny öňe sürýär.
«Türkmen ykdysadyýeti täzeden kemala gelýän ykdysadyýet bolandygy üçin daşary ýurt kompaniýalary oňa şübheli seredýärler. Soňky döwürde Türkmenistana Hytaýyň kompaniýalarynyň aralaşmagyna giň ýol açyldy. Germaniýanyň kompanýalary hem Hazar deňzinden gaz almak boýunça şertnama baglaşdylar. Malaýziýanyň kompaniýalary hem ençeme ýyldan bäri Türkmenistanda işläp gelýärler. Emma esasy kompaniýalar indi gelmeli” diýip, Bugaýew aýdýar.
Türkmenistanda esasan Türkiýänyň, Orsýetiň, Hytaýyň we käbir Ýewropa ýurtlarynyň kompanýalary işleýärler. Bosgunlukda döredilen
Bir ýurtda kanun işlemese, ol döwlete aňsatlyk bilen maýa ýatyrylmaz.
oppozision «Respublikan» partiýasynyň lideri Nurmuhammet Hanamowyň pikiriçe, Günbataryň iri kompaniýalary diňe demokratik gymmatlyklar dabaralanan ýurtlara pul ýatyrýarlar: «Munuň üçin ýurtda kanun işlemeli, inwestisiýalara kanuny ýagdaýda kepil geçmeli. Şol kepillikler kanunlaryň üsti bilen goralýar. Bir ýurtda kanun işlemese, ol döwlete aňsatlyk bilen maýa ýatyrylmaz».
Hanamowyň pikiriçe, Ýewropa ýurtlarynyň we ABŞ-nyň iri kompaniýalarynyň Türkmenistanda uly möçberli maýa goýmaklaryny gazanmak üçin, ýurtda kanunlaryň doly derejede işlemegini gazanmaly, bazar ykdysadyýetine geçmeli, adam hukuklary goralmaly. “Şu mahala çenli Türkmenistandan bir topar adamlar çykyp bilenoklar, uçarlardan düşürilýärler. Bu ýagdaýlar dünýä ýaýraýar. Bulary görýän, eşidýän daşary ýurtly maýadarlar ýaýdanyp ugraýarlar».Gazagystan öňde
Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda Gazagystan, Türkmenistan we Özbegistan tebigy baýlyklara baý döwletler hasaplanýar. Käbir synçylar Gazagystanda maýa goýmak üçin döredilen şertleriň Türkmenistana we Özbegistana garanda has oňaýlydygyna ynanýarlar.
Statistiki maglumatlara görä, şu güne çenli Gazagystanda 140 milliard dollarlyk daşary ýurt maýasy ýatyryldy. Eger-de ilat sanyna görä hasaplansa, onda bu GDA döwletleriniň arasynda iň ýokary görkeziji diýlip bellenýär.
Gyrgyzystanly syýasy analitik Orazbek Moldaliýew Merkezi Aziýanyň «Kuweýti» bolmaga Türkmenistanda mümkinçiligiň bardygyna ynanýar. “Emma sermaýaçylar bazar ykdysadyýetli we demokratiýanyň ösen döwletlerine pul ýatyrýarlar. Sebäbi önümçilik üçin inwestisiýa ýatyrylýan bolsa, şol sermaýadan öndürilen önüme bazar gerek bolýar. Bu meselede Türkmenistanyň goňşularyna açyk bolmagy hem uly rol oýnaýar”.
Synçylaryň pikiriçe, Türkmenistanda daşary ýurt maýa goýumlarynyň köp ýatyrylmagyny gazanmak boýunça tagallalar diňe bir halkara konferensiýalar ýa-da duşuşyklar geçirmek arkaly däl-de, ýurtdaky demokratiki çäreleriň artdyrylmagy we adam hukulary boýunça anyk işleriň durmuşa geçirilmegi bilen dowam etdirilmeli.


text:
Türkmen hökümeti ilatyň mugt suw, gaz we elektrik togy bilen üpjünçiligini doly ýatyrmak meselesini öwrenýär.
Mugt hyzmatlary ýatyrmagy iki ýyl bäri prezidentden haýyş edip gelýän türkmen ýaşululary ilatyň şeýle ýeňilliklere mundan beýläk mätäç däldigini aýtdylar. 14-nji sentýabrda Aşgabatda geçirilen Ýaşulular maslahatynda Türkmenistanyň prezidenti bu meseläni öwrenmegi hökümete tabşyrdy.
Türkmenistanda mugt suw, gaz we elektrik togy 1993-nji ýylda ilata berilip başlanypdy. Soňky ýyllarda bu hyzmatlaryň belli bir bölegi ilata mugt berildi.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Daşoguz welaýatynyň Görogly etrabynyň Magtymguly adyndaky daýhan birleşiginiň 50 ýaşly ýaşaýjysy kärendeçi Selbiniýaz häzirki ýeňillikleriň ýatyrylmagynyň ilat köpçüligini agyr güne saljagyny aýdýar.


text:
Iñ gowy otellar (suratly)
1.Äscher Cliff, Şweýsariýa
Ýazylan wagty: 08 декабря 2016 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 54 Jogaplar: 0
Эльчин Сафарли
Ýazylan wagty: 30 августа 2016 Ýazan NEXTTM
1
Okalan sany: 99 Jogaplar: 0
Jadyly surat
...
Ýazylan wagty: 15 июля 2016 Ýazan Marala
0
Okalan sany: 431 Jogaplar: 0
Mugallym çagalar üçin çyn jadyly surat sessiýasyny geçirdi
Mugallym çagalar üçin çyn jadyly surat sessiýasyny geçirdiHindistanyň Uttarahande obajygyndan bolan suratçy Anşu Agarwal çagalaryň Garri Potter äleminiň jadyly sporty bolan kwiddiç oýnap ýören suratlar toplumyny paýlaşdy....
Ýazylan wagty: 20 мая 2016 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 193 Jogaplar: 0
Görünmez Pursatlar Kameralara Düşürilse
Günlük durmuşymyzda ençeme ýagdaýlar başymyza gelýär we bular kamera düşürilen wagty orta örän gyzykly suratlar çykýar....
Ýazylan wagty: 16 мая 2016 Ýazan NEXTTM
1
Okalan sany: 351 Jogaplar: 1
Потрясающие места
Ýazylan wagty: 13 апреля 2016 Ýazan NEXTTM
0
Okalan sany: 172 Jogaplar: 0
Греция
Ýazylan wagty: 12 апреля 2016 Ýazan NEXTTM
1
Okalan sany: 112 Jogaplar: 0


text:
ABŞ-nyň baş harby resmisi “Yslam döwleti” atly ekstremist toparyna garşy söweş bilen baglylykda 20-nji oktýabrda Yraga bardy.
Birleşen harby ýolbaşçylygynyň başlygy deňiz goşunlarynyň generaly Joseph Dunford 1-nji oktýabrda ABŞ-nyň baş generaly wezipesine geçeli bäri Yraga birinji gezek sapar edýär.
Dunford Yragyň Kürdüstan regionynyň paýtagty Irbilde regional prezident Massud Barzani bilen duşuşar.
Dunford Orsýetiň Siriýada amala aşyrýan howa zarbalaryny Yraga hem ýaýbaňlandyrmagynyň häzir perspektiw däldigini özi bilen syýahat edýän žurnalistlere aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda Bagdadyň Orsýetiň Yrakda hem “YD” toparynyň nyşanlaryna garşy howa zarbalaryny amala aşyrmagyny isleýändigi habar berilipdi.


text:
Noýabryň başyndan ýurduň bilim işgärleriniň ählisi neşe barlagyndan geçirilmäge degişli edildi. Bu çäre şu aýyň ahyryna çenli doly tamamlanmaly.
Bilim ulgamynda işleýänler ýurduň býujet sistemasyndan aýlyk alýanlaryň esasy bölegini düzýär. Bu ulgamda işleýänleriň neşe barlagyndan geçirilmegi ýöne ýerden däl. Soňky wagtlar mekdeplerde çagalara bilim berýän mugallymlaryň arasynda neşe maddalaryna garaşly adamlaryň ýüze çykarylýandygy barada maglumatlar peýda bolýar.
Häzirki wagtda Türkmenistanda neşekeşlige we neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreş çäreleri giň möçberde alnyp barylýar. Hususan-da, bu babatda ilat arasynda wagyz-nesihat çärelerine uly üns berilýär.
Şu ýylyň sentýabrynda ýurduň ýolbaşçy wezipelerinde işleýänler hem neşe barlagyndan geçirildiler. Bu barlagyň esasy sebäbi wezipeli kişileriň arasynda neşe söwdasyna ulaşanlaryň ýüze çykarylmagydyr.
Şeýle wakalaryň biri Balkan welaýatynyň Etrek etrabynyň «Daýhanbankynyň» dolandyryjysynyň, Serdar etrabynyň «Gyzylarbat» daýhan birleşiginiň başlygynyň uly möçberde neşe maddasy bilen hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri tarapyndan saklanylmagy bilen bagly ýüze çykypdy.
Ýurduň ýolbaşçy wezipelerinde işleýänleriň neşe barlagyndan geçirilişinde olaryň arasyndan neşe maddalaryna garaşlylarynyň ýüze çykarylandygy barada hiç hili maglumatlar berilmeýär.
Başga tarapy...
Bilim ulgamynda neşe maddalaryna garaşly adamlaryň işlemegine asla ýol berilmeli däldigi bilen halk köpçüligi doly ylalaşýar. Çünki şeýle adamlar okuwçylara bilim-terbiýe bermegiň deregine olaryň hatardan çykmagyna iterip biler diýen aladalar bar.
Ýöne bilim işgärleriniň neşe barlagyndan geçirilmegi özüniň nähili netije berjekdigi anyk mälim däl. Munuň sebäbi barlagyň möhletiniň juda azlygy bilen düşündirilýär. Berlen möhletiň azlygy barlag geçirilýän ýerlerde uly nobatlaryň döremegine getirýär. Şeýle ýagdaý bolsa barlaglaryň sowuk-sala ýagdaýda geçirilmegine esas döredýär.
Ýokary wezipeli ýolbaşçylaryň inisiatiwasy bilen geçirilýän şunuň ýaly barlaglarda köplenç öz işini halal ýerine ýetirýän arassa adamlar jebir çekýärler. Olar işlerinden soň barlagdan geçmek üçin nobata durýarlar, kösenýärler. Emma neşe maddalaryna garaşly bolan kişiler bolsa, şeýle barlaglardan aňsat sypmagy başarýarlar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Aşgabat, 4-nji ýanwar. «Türkmenportal».
3-nji ýanwarda Ak bugdaý etrabynyň Gämi obasynda Türkmenistanyň Gahrymany, Türkmenistanyň Hormatly Il ýaşulusy, belli oba hojalyk işgäri Myratberdi Sopyýewiň 85 ýaşynyň dolmagy mynasybetli dabara geçirildi.
Gämi obasyndaky häzirki zaman Medeniýet öýünde geçirilen dabarada çykyş edenler tutuş ýurdumyza belli bolan, Türkmenistanyň oba hojalyk pudagyny ösdürmäge uly goşant goşan Myratberdi aganyň durmuş ýolunyň tapgyrlary, onuň ekerançylygyň netijeliligini ýokarlandyrmak arkaly azyk önümleriniň bolçulygyny üpjün etmekde eýelän mynasyp orny hakynda gürrüň berdiler.
Meşhur oba hojalyk işgäriniň hormatyna geçirilen dabarada oňa Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ýörite sowgat gowşuryldy. Munuň özi Myratberdi aga ýaly oba hojalygynyň ösdürilmegine tutuş ömrüni bagyş eden tanymal ekerançylara milli Liderimiz tarapyndan uly sarpa goýulýandygynyň nyşanydyr.


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri Obama adminstrasiýasynyň Siriýanyň hökümetini nyşana alýan harby çäre planlary barada maslahatlaşmak üçin Ýewropa geldi.
Birleşen Ştatlar Damaskyň himiki ýaraglary ulanandygy barada aýdylýanlara «ynamynyň ýokarydygyny» aýdýar we Başar al-Assadyň režimine munuň üçin çäre görülmelidigini öňe sürýär.
Kerri anna güni giçlik Litwanyň paýtagty Wilnýusa geldi we onuň şenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri bilen gepleşik geçirmegine garşylýar.
Şeýle-de onuň ýekşenbe güni Parižde arap we ýewropa diplomatlary bilen has köp gepleşik geçirmegine garaşylýar.
Kerriniň bu sapary amerikan kanun çykaryjylarynyň, ýönekeý amerikanlaryň we halkara jemgyýetçiliginiň agzalarynyň Birleşen Ştatlaryň Siriýa režimine hüjüm etmeginiň paýhasly bir hereketdigine ynamsyzlygy bilen bagly.
Prezident Barak Obama Kongresden potensial zarbalara ygtyýar berýän çäräni sese goýmagy haýyş etdi. Senat we Wekiller öýi duşenbe gününden başlap bu çärä formal taýdan seredip başlamaly. Obamanyň bolsa sişenbe güni Ak tamda harby operasiýanyň zerurlygy barada söz sözlemegine garaşylýar.
Harby zarba ýerliklimi?
Harby zarbanyň ýerliklidigine şübhe bildirýän kanun çykaryjylar Birleşen Ştatlaryň uzak möhletli konflikte çekilmeginden, şeýle-de bu hili operasiýanyň oppozisiýa tarapynda söweşýän yslamçy ekstremistleri kuwwatlandyrmak ähtimallygyndan alada edýändiklerini aýtdylar.
Prezident Başar al-Assadyň hökümeti 21-nji awgustda Damaskyň gündogaryna edilen hüjümi özüniň amala aşyrandygyny ret etdi we bu işde pitneçi güýçleri günäledi.
Birleşen Ştatlaryň adminstarsiýasy bu hüjümde zarin gazynyň ulanylandygyny we 1400-den gowrak adamyň öldürilendigini aýdýar.
Kerri harby operasiýanyň tarapynda çykyş edýän iň görnükli resmileriň biri bolup durýar.
Anna güni çap edilen makalada Kerri Birleşen Ştatlaryň islendik operasiýasy hökümetiň ýene bir himiki ýarag hüjümini amala aşyrmagynyň öňüni almaga gönükdiriler diýdi.
Kerri bu meselede hereketsiz oturmagyň herket edeniňden has gymmat düşmeginiň ahmaldygyny, sebäbi dünýä jemgyýetçiliginiň himiki ýaraglaryň ulanylmagyna çydamajagy barada yşarat etmelidigini öňe sürdi.
"Berk jogap berilmeli"
On ýurt, şol sanda uly 20-lige girýän dokuz ýurt anna güni ýaýradylan beýanatda Birleşen Ştatlaryň «berk halkara jogaby» baradaky çagyryşyna goşulýandyklaryny aýtdylar.
Sankt Peterburgda, Uly 20-ligiň sammitinde çap edilen beýanatda subutnama bu işe «açyk Siriýa hökümetiniň jogapkärdigini görkezýär» diýilýär. Emma muňa garamazdan, bu beýanat harby güýjüň ulanylmagyny anyk goldamaýar.
Bu dokumente gol çeken ýurtlaryň arasynda Awstraliýa, Britaniýa, Kanada, Fransiýa, Italiýa, Günorta Koreýa, Saud Arabystany we Türkiýe bar.
Orsýet bolsa, Amerikanyň Siriýanyň hökümetine garşy islendik harby hereketine garşy durýar. Şeýlelikde, Uly 20-ligiň sammiti Moskwa bilen Waşingtonyň bir-birine düýpden çapraz gelýän pozisiýalaryny ýakynlaşdyrmakda hiç bir netije bermedi.
Orsýet harby herekete garşy
Prezident Wladimr Putin anna güni özüniň öňki pikirlerini gaýtalady, ýagny Birleşen Ştatlaryň harby çäresiniň ters netije berjegini aýtdy. Şeýle-de Putin güýç ulanylmagy üçin BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň ygtyýarnamasyny almagyň zerurdygyny aýtdy.
Mundanam başga, Putin Orsýetiň Siriýanyň hökümeti bilen hyzmatdaşlygyny, Moskwanyň Damaska ýarag we ynsanperwer kömegini bermegini dowam etdirmegine garaşýandygyny sözüne goşdy.
Obama adminstrasiýasynyň resmileri Birleşen Ştatlaryň Siriýa režimine garşy özbaşdak hereket etmeginiň ahmaldygyny, sebäbi Orsýetiň Howpsuzlyk geňeşinde halkara gaýtawulynyň öňüni bekleýändigini aýtdylar.


text:
-
12 sany bomba effektli saç kesimleri
Gyz maşgalany üstünlikli saýlanan saç modeli örän kaşaň görkezýär. Ýüzümiziň owadanlygyny...
-
Taryhda ilkinji gezek CoverGirl kosmetikasynyň ýüzi 17 ýaşly Oglan boldy
Dünýäniň gözellik industriýasynda örän geň täzelikler bolup geçýär. Ilkinji gezek CoverGir...
-
Goýungöz reňkli gözler üçin make up
Goýungöz (goýy goňur) gözlüler üçin görenleri maýyl etjek 8 make up görnüşi.
-
2016-2017 gyş manikýurynda 2 täze trend
Gara we bir tonly reňkler bu sezonyň manikýur trendleriniň arasynda.
-
Uzyn köýnekleri geýmegiň 9 kombini
Biziň Türkmen gelin-gyzlarymyzyň däpleriniň biri bolan uzyn köýnek modasy daşary ýurtlard...


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerry Ýakyn Gündogardaky ýaranlaryny Eýran bilen ýadro ylalaşygynyň regiony has howpsuz edip biljekdigine ynandyrmaga synanyşýar.
“Eýran bilen ylalaşygyň doly ýerine ýetirilen ýagdaýynda, munuň Müsüri we regionyň ähli ýurtlaryny häzirkisinden has howpsuz edip biljekdigine sorag ýok”, diýip Kerri Ýakyn Gündogara edýän saparynyň dowamynda 2-nji awgustda Kairde žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda aýtdy.
Dünýäniň iň täsirli ýurtlarynyň we Eýranyň arasynda geçen aýda Wenada gelnen ylalaşykda Tähranyň öz ýadro programmasyny çäklendirmegi we Eýrana garşy halkara sanksiýalarynyň gowşadylmagy göz öňünde tutulýar.
Kerry Aýlagyň hyzmatdaşlyk geňeşiniň alty agza ýurdy bilen 3-nji awgustda başlajak duşuşyklarynda Eýran bilen ylalaşygy maslahat eder.
Şeýle-de Kerry Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow we Saud Arabystanynyň daşary işler ministri Adel al-Jubeir bilen üçtaraplaýyn gepleşik geçirer.


text:
Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynda “Dizaýn – sazlaşyk” atly sergi açyldy. Onda bu ýokary okuw mekdebiniň “Dizaýn” kafedrasynyň halypa mugallymlarynyň we talyplaryň işleri görkezildi. Olaryň her birini synlanyňda, her biz zadyň dizaýny döredilende döwrebaplylygyň, şeýle hem täze önümçilik prosesleriniň ulanylýandygyna göz ýetirmek bolýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tükeniksiz aladalary netijesinde gurulýan döwrebap şäherlerdir obalaryň, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň, häzirki zamanyň talaplaryna laýyk gelýän ýokary we orta mekdepleriň, çagalar baglarynyň, medeniýet edaralarynyň, sport toplumlarynyň, saglygy goraýyş edaralarynyň daşky we içki bezegini jaýyň ulanylýan ugruna häsiýetine görä dürli gurluşyk we bezeg materiallaryny millilik öwüşgini bilen ýerine ýetirmek dizaýn suratkeşligine degişlidir. Jaýyň içki bezeglerini ýerine ýetirýän dizaýnerler eýýäm döredilen zatlary saýlamaga we düşündirmäge girişmek bilen, bitewi bir daşky gurşaw sazlaşygyny emele getirýär. Söhbet Öwezmyradowyň “Owaz”, Güljemal Ýamadowanyň “Gözellik”, Leýli Azalowanyň “Guw”, Aýnur Annameredowanyň “Gülzaman”, Ogulşirin Rejepowanyň “Tans”, Jeýran Umarowanyň “Ýaşlyk”, “Duýgy”, Güýçmuhammet Gurbanmuhammedowyň “Sport”, Annabibi Öwezowanyň “Taslama”, Enebaý Allaýarowanyň “Umman dünýäsi” ýaly işleri dürli pudaklaryň edaralarynyň we ýaşaýyş jaýlarynyň içki bezegleri üçin niýetlenip, diwara asylýan görnüşinde ýerine ýetirilipdir. Elbetde, olary synlan her bir tomaşaçyny ýakymly duýgular gurşap alýar. Gülbahar Amangeldiýewanyň “Syrly gije”, Jeren Ataýewanyň “Bezeg”, Aýbölek Babajanowanyň “Kebelekler”, Mälikguly Goçmyradowyň “Çyra”, Gözel Kütiýewanyň “Şelpe” ýaly bezeg işleri çyra hökmünde döredilip, olarda türkmen milli nagyşlary, şekilleri, täze göwrümleriň görnüşleri peýdalanylýar. Jemal Lallykowanyň “Sagat”, Ýazjemal Rejepowanyň “Hereket”, Eziz Rahmankulowyň “Sagat”, Gözel Çaryýewanyň “Wagt” ýaly işleri diwarlara asylýan sagat görnüşinde bolup, olara göwrümleri, reňkleri sazlaşykly ulanmagyň nusgasy hökmünde garamak bolar.
Dana Hojamgulyýewanyň “Öýme toplumy”, Jennet Pallykowanyň “Tomus we güýz” ýaly işlerinde bolsa, gelin-gyzlara dokma önümleriniň täze görnüşleri hödürlenilýär. Olarda gadymdan gelýän milli nagyşlar bilen bir hatarda, döwrebap reňk sazlaşygy bar, şekilleriň, matalaryň görnüşleri täzeçe ulanylýar.
Dizaýnerçilik işiniň dürli görnüşleriniň bardygyna garamazdan, olaryň hemmesinde ýeke-täk bir pikiri yzarlamak mümkin, ýagny gözellik öz döwri bilen aýakdaş gitmeli we tehniki progresden öňde bolmaly. Muňa “Dizaýn – sazlaşyk” atly serginiň mysalynda hem göz ýetirmek bolýar.


text:
Ýaňy-ýakynda “eBizMBA.com” websahypasy adamlaryň ünsüni has köp çekýän dünýäniň iň öňdebaryjy 15 sany sosial ulgamy we olara her aýda girýän ulanyjylaryň sanawy barada maglumatlary çap etdi.
Bu maglumata görä, birinji orunda Facebook sosial ulgamy ýerleşdirilipdir. Bu sosial ulgama her aýda takmynan 900 million ulanyjy girýär. Sanawda ikinji orny "Twitter" sosial ulgamy eýeleýär we oňa her aý 310 million çemesi ulanyjynyň girýändigi aýdylýar.
“eBizMBA.com” websahypasynyň dünýäniň iň öňdebaryjy 15 sosial ulgamy barada çap eden maglumatynda üçünji orunda “LinkedIn” sosial ulgamy ýerleşdirilip, oňa her aýda 250 million çemesi ulanyjy girýär diýilýär. Bu sanawda her aýda 85 million ulanyjy girýär diýilýän “Instagram” ýedinji, 80 million ulanyjy girýän “VKontakte” hem sekizinji orunda ýerleşdirilipdir.
“eBizMBA.com” websahypasynda berlen maglumata görä, bu sanaw “Alexa Global Traffic Rank” we “U.S. Traffic Rank” websahypasyndan alnan maglumatlar esasynda taýýarlanylypdyr.
“VKontakte”
Agzalan sanawda sekizinji orunda ýerleşdirilen “VKontakte” sosial ulgamy türkmen ýaşlarynyň arasynda hem giňden peýdalanylýan saýtlaryň biridir. Türkmen ýaşlarynyň sosial saýtlaryndaky işjeňligi baradaky gürrüňimize bu saýtdan başlaýarys.
"VKontkate" sosial ulgamynda "Türkmen sungat älemi" atly topar tarapyndan paýlaşylan wideoklip bu ulgamyň agzalarynda dürli garaýyşlaryň paýlaşylmagyna sebäp bolupdyr. Gürrüňi edilýän bu material aýdymçy Perhat Ataýewiň "Diý" atly aýdymyna düşürilen wideoklipdir.
2014-nji ýylda düşürilendigi aýdylýan bu wideoklibiň aşagyna ulgamyň agzalary tarapyndan jemi 20 teswir ýazylypdyr. 19-njy aprelde paýlaşylan bu wideoklip 25-nji aprele çenli 66 sapar halanyp, 8 gezek hem gaýtadan çap edilipdir. Bu tema ýazylan teswirleriň käbirinde Ybraýym Seýidaliýew, Süleýman Garaşew ýaly agzalar wideoklibiň mp3 görnüşini hem goýmagy sorapdyrlar.
Güljan Abdyýewa atly agza bolsa, ine, gürrüňi edilýän wideoklip "Şuny ýatladýar" diýip, beýleki bir aýdymçy Şamyrat Orazowyň "Diý sen" atly aýdymyna düşürilen ozaldan bar bolan wideoklibi paýlaşypdyr. Abdul Abdul atly agza hem Güljanyň sözlerini goldap, aýdymçy Perhat Ataýewiň, hamana, täze diýilýän aýdymynyň Şamyrat Orazowyň türkmen diňleýjilerine ozaldan tanyş bir aýdymynyň gaýtalanmasydygyny aýdypdyr.
Maksat Muradow atly agza bolsa aýdymçy Perhat Ataýewiň saç stili barada gürrüň gozgap, "Saç stiliniň Perhat Ataýewe gelişmändigini we soňky döwürde hemme kişiniň onuňky ýaly priçoska, ýagny bejerim edýändigini" ýazypdyr. Aýna Seýtekowa atly agza bolsa şuňa meňzeş bejerimleri soňky wagtda diňe Perhat Ataýewiň däl, eýse "hemme oglanlaryň hem göterýändigini" belläpdir.
"Twitter"
"Twitter" sosial ulgamynda, göwnüme bolmasa, soňky hepdelerde "Türkmençe ýaz" häştägi bilen ýazýan türkmen ýaşlarynyň sany azalan ýalydy. Emma geçen hepde olaryň işjeňligi gaýtadan artyp başlady. Meselem, Merwezi atly agzanyň "Üýşmeleňlerde agtygyny bahana edip, süýjüleri dwiženiýe edýän ýaşululara-da hormatymyz uly. Doly #Türkmençe ýazylmadam welin" diýip, 19-njy aprelde ýazan bu tweeti 25-nji aprele çenli alty sapar halanyp, alty gezek hem gaýtadan çap edilipdir.
Şygyrýet esgeri atly agzanyň hem "Ýazyň, ýazyň, orsynça ýazyň, o-da bolmasa, türkçe ýazyň! Ene dilimizde ýazsaňyz, azatlykdan mahrum ederlermi-nämemi?! #TürkmençeÝaz" diýip ýazan teswiri hem sosial ulgamyň arasynda dürli garaýyşlaryň döremegine sebäp bolupdyr. 19-njy aprelde ýazylan bu tweet 25-nji aprele çenli dört sapar halanyp, dört gezek hem gaýtadan çap edilipdir.
Muňa Lýalijek atly agza "@Shahyrjyk azatlykdan mahrum edenoklar, azatlykda meşhur edýärler :))" diýende, biziň her hepdede türkmen ýaşlarynyň sosial ulgamlaryndaky aktiwligi barada Azatlyk Radiosynda we “Azathabar.com” saýtymyzda berýän yzygiderli maglumatlarymyzy ýaňzydana meňzeýär.
Annamuhammet atly agza bolsa: "@Shahyrjyk, Aý dost, senem türkmençe elipbiý bilen ýazaýmaly-da how. Aýdanlaryň gowy welin, az täsir etdi." diýip, Şygyrýet esgeri atly agza, eger ol öz teswirini latyn elipbiýinde ýazsa, onda has köp adamynyň okajagyny dostlukly, ýöne azajyk kinaýaly äheňde ýatladypdyr.
Ýeri gelende aýtsam, “Twitter” sosial ulgamyndaky "Türkmençe Ýaz" topary türkmen ýaşlarynyň öz aralarynda türkmen dilinde tweet paýlaşmagyny artdyrmak maksady bilen geçen ýylyň tomus aýlarynda döredilipdi.


text:
Ukraina, Orsýet, Germaniýa we Fransiýa 30-njy dekabrda telefon arkaly gepleşik geçirip, Ukrainanyň we orsýetçi separatistleriň arasyndaky parahatçylyk prosesi barada maslahat geçirerler.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko telefon gepleşiginden ozal Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen “sazlaşykly pozisiýa” barada 29-njy dekabrda pikir alyşdy we fewral aýynda Minskde gelnen parahatçylyk ugrundaky ylalaşygyň “durmuşa geçirilişiniň statusyny” maslahat etdi, diýip onuň administrasiýasy habar berdi.
Poroşenkonyň edarasy orsýetçi separatistleriň Donbasdaky konflikt regionynda “ýaraşygy dowamly depelemek we prowokasiýa gatnaşmak” arkaly parahatçylyk prosesini hatar astynda goýýandygyny aýdýar.
Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Steinmeier iki tarapy Kristmas we Täze ýyl baýramçylyklarynda ýaraşyga hormat goýmaga ündedi.


text:
Ýazyjy we kinorežissýor Jeými Doran özüniň Piers Bizoni bilen täzelikde ýazan kitabyny “Ýyldyzadam: Ýuriý Gagarin hakyndaky rowaýatlaryň aňyrsyndaky hakykat” diýip atlandyrdy. Bu kitapda resmi çeşmelerde agzalmadyk maglumatlar berildi.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Waşingtondaky býurosynyň baş redaktory Kristian Karyl ýazyjy we kinorežissýor Jeými Doran bilen söhbetdeş boldy.Azatlyk Radiosy: Gagarine bütin dünýäniň heniz hem haýran galmagynyň sebäbi näme bolup biler?
Doran:
Jeými Doran özüniň Piers Bizoni bilen täzelikde ýazan kitabyny “Ýyldyzadam: Ýuriý Gagarin hakyndaky rowaýatlaryň aňyrsyndaky hakykat” diýip atlandyrdy.
Biz kosmosyň özüne haýran. Biz geljek ýüz ýylyň dowamynda kosmosa arkaýyn baryp görmäge taýýarlanýan, täze ganat baglan çaga guş ýaly. Gagarin ol ýere birinji bolup baran adam. Bu hakykatdan ýüz öwürmek mümkin däl. Azatlyk Radiosy: Gagarin we ol hakdaky rowaýatlarda siziň has ünsiňizi çeken zat näme?
Doran:
Meni juda haýran galdyran zat – Gagariniň neneňsi hakyky adamdygy we onuň ähli adamlar tarapyndan çyndan söýülmegine göz ýetirmekdir. Oňa garşy çykýan adama duş gelmedik. Hatda onuň bäsdeşi German Titow hem Gagarine garşy däl. Ol Ýurini saýlamaklygyň dogry ädimdigini ykrar etdi, Ýurini hemmeler söýýär. Bir hojalykçy maşgalanyň ogly Ýuriý bilen mugallymyň ogly Titowyň arasyndaky tapawut şudy. Azatlyk Radiosy: Gagariniň gylyk-häsiýetini suratlandyrýan haýsydyr degişme ýadyňyza düşýärmi?
Doran:
Men Ýuriniň Kremlde geçirilýän uly dabaralara hormatly myhmanlardan biri hökmünde çagyrylýanlygy we onuň her gezegem edil şol dabaralaryň geçirilýän pursatynda ýitirim bolýanlygy baradaky gürrüňleri juda halaýaryn. Ýuriý gizlense-de, olar iň ahyry ony nireden gözlemelidigini bilýärdiler. Ol Kremliň töweregindäki awtobuslarda doňup oturan ýaşlar bilen oturyp arak içer ekeni. Hakykatda Kremlde owadan oturgyçlarda oturan adamlar däl-de, eýse şol ýaşlar onuň ýoldaşlarydy. Azatlyk Radiosy: Gagariniň haýsydyr bir kemçiligem barmydy? Doran:
Elbetde, islendik adamdaky ýaly onuň hem kemçiligi bardy. Meniň pikirimçe, içip, soňra-da aýal-gyzlaryň yzyna düşmegi olardan biridi. Kremlde otelde galanlarynda, ony aýaly oteliň ýaş gyz işgärlerinden biri bilen täsinräk ýagdaýda görüpdir. Elbetde, Ýuriý ylgap, aýnadan özüni aşak oklapdyr. Ýuriý ikinji gatda ekeni, ýere düşende, ol gözüni erbet ýaralapdyr.
KGB-niň bu barada beren maglumaty, elbetde, samsyk. Şonda Ýuriniň öz gyzyny halas etmek üçin synanyşyp, ýaralananlygy aýdylýar. Hakykatda welin, ol aýalyndan gizlenmek üçin özüni ikinji gatdan aşak zyňypdy. Azatlyk Radiosy: Ol juda gysga wagtyň içinde gazanan şöhratyna nähili çemeleşdi?
Doran:
Ol Ilkibaşda şöhraty gowy görýärdi. Emma soňluk bilen şöhrat onuň başyny aýlady. Bilşiňiz ýaly, ol aşa köp içgi içip, ähli täsin hereketlere baş goşup başlady. Emma iň soňunda ol şol ýagdaýlardan özüni halas edip, uçarlara we geljekde kosmosa ýollanmagyna garaşylýan raketalar üçin niýetlenen aerodinamik atly enjamlary düzmek boýunça iş alyp bardy. Azatlyk Radiosy: Onuň sýyasy garaýyşlary barada näme aýdyp biljek? Doran:
Ol dissident ýa pitneçi däldi. Umuman aýdylanda, ol şol wagtky sistemanyň ideýalaryny kabul edýärdi, emma onuň şowsuzlyklaryny hem boýun almakdan ýüz öwrenokdy. Meniň pikirimçe, bärde aýdylmaly esasy bir zat bar. Haçanda Sowet Soýuzyny Nikita Huruşýow dolandyrýarka, onuň ýokary derejeli ýolbaşçylar bilen gatnaşygy bardy. Onsoň Ýuriniň ýönekeý ilatyň we öz kärdeşleriniň ýagdaýyny gowulaşdyrmaga synanyşmak üçin hakyky mümkinçiligi bardy.
Emma Huruşýow häkimiýet başyndan çetleşdirilip, onuň ornuna Brežnew geçensoň, şeýle mümkinçilikler galmady. Brežnewiň Ýurini halamaýanlygy aýdylýardy, bu barada şübhe ederlik zat ýok. Ýuriniň Brežnewiň ýüzüne şampan serpenligi baradaky wakany köp adamlar bilýärler, elbetde, bu hiç haçan tassyklanmandy. Şeýle maglumatyň ýüze çykmagy Ýuriý bilen Brežnewiň gatnaşygynyň derejesini görkezýärdi. Azatlyk Radiosy: Gagariniň galdyran täsiri barada siz näme aýdyp biljek? Doran:
Meniň pikirimçe, Gagarin dillere dessan bolan az sanly sowet gahrymanlaryndan biri. Sowet Soýuzynyň geçmişine nazar salanyňyzda, häzirki döwürde şeýle alkyş alýan adama o diýen kän duş gelmeýärsiňiz. Emma Gagarin şeýle adamlardan biridi. Hatda negatiw propagandalara garamazdan, ony hemmäniň söýýänligi welin, juda aýan.


text:
Grek polisiýasy Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň Afina sapary mahalynda bolmagy ahmal islendik gozgalaňyň basylyp ýatyryljagyny aýdýar.
Polisiýa Merkeliň alty sagatlyk sapary mahalynda bozgakçylygyň öňüni almak üçin 6 müňden gowrak polisiýa işgäriniň taýýarlanandygyny we käbir ýerlerde jemgyýetçilik ýygnanyşyklarynyň gadagan edilendigini aýtdy.
Duşenbe güni ýurduň müňlerçe profsoýuz agzasy we beýlekiler Merkeliň Afina etjek saparyna garşy proteste çykdylar.
Gresiýada köp adam bergä batan ýurduň berk tygşytlylyk çärelerini görmäge mejbur edilmegini Merkelden görýär.
Ýewropa Bileleşiginiň iň uly ykdysadyýeti bolan Germaniýa Gresiýanyň köp milliard ýewroly halas edilişine iň köp goşant goşan ýurt.
Grek hökümeti häzir karz berijiler bilen nobatdaky 130 milliard ýewro kömegini almak üçin gepleşik geçirýär.


text:
Ilki türk pezidenti Rejep Taýýyp Erdoganyň garşydaşlarynyň çykaran ýene bir gürrüňidir diýip ynanmadym. Gaýta-gaýta barlap gördüm, dogry eken. Türk parlamentiniň spikeri, hawa, spiker Ysmaýyl Kahraman hut özi, agzaçar üçin geçirilen bir ýygnanyşykda: "Bütindünýä biziň ýolbaşçylygymyza garaşýar. Näme üçin mundan biziň özümiz bihabar" diýipdir.
Türk-Ysraýyl gatnaşyklary kadalaşýar
Türkiýe bilen Ysraýyl gatnaşyklaryny kadalaşdyrmak boýunça ylalaşdylar. Bu barada birnäçe wagtlap gepleşikler alnyp baryldy. Ahyrsoňy, ýekşenbe güni Türkiýe bilen Ysraýylyň "kadalaşdyrma ylalaşygyna" gelendikleri habar berildi. Iýul aýynda Erdogan bilen Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu ylalaşyga resmi taýdan gol çekip, gatnaşyklar ilçilik derejesine ýetiriler. Ondan soň hem harby türgenleşiklere, söwda gatnaşyklaryna täzeden başlanyp, bilelikde energiýa we goranyş proýektleri ýola goýlar.
Dartgynlylyk 2009-njy ýylda Şweýsariýada ýyllyk Dawos konferernsiýasynda şol wagtky premýer-ministr Erdogan bilen Ysraýylyň prezidenti Şimon Peres arasynda Gaza barada geçen çekişmede başlandy. Türk lideri şonda Peresi we Ysraýyly "palestinaly ýaşlary köre-kör öldürýänlikde" aýyplady. 2010-njy ýylda hem gabawdaky Gazada ýaşaýan palestinalylara aýdylyşyna görä, azyk harytlaryny we derman alyp barýan türk kömek konwoýyna Ysraýyl hüjüm edip birnäçe adam ölensoň dargylylyk özüniň iň ýokary derejesine ýetdi.
Şondan soňra Erdogan bilen Türkiýäniň beýleki resmileri özleriniň palestinalylaryň dostudygyny aýdyp köp öwündiler. Gatnaşyklar doňdurylan hem bolsa, Türkiýäniň oppozision şahsyýetleri - merkezi Stambulda ýeleşýän ýehudy-türk gazeti "Salom" hem - Erdoganyň ogly Ahmet Burak Erdoganyň Ysraýyl bilen bolan söwda gatnaşyklarynyň kesilmändigini habar berdiler.
Soňky birnäçe aýlykda welin käbir gymyldylar boldy. Türkiýäniň ikitaraplaýyn gatnaşyklary gowulandyrmak baradaky ilkinji şerti bölekleýin ýerine ýetirildi. "Hürriýet" gazetiniň ýazmagyna görä, Netanýahu "ötünç" sorapdyr, muny hem Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Erdogana ýetiripdir. Ysraýyllylar soňra adam ýitgileri üçin özleriniň ötünç sorandyklaryny, ýöne operasiýanyň "goranyş" üçin edilendigini nygtadylar.
Ysraýyl tarapy öldürilen adamlaryň maşgalalaryna kompensasiýa bermek bilen hem ylalaşdy, ýöne ol Gaza garşy girizilen embargony ýatyrmak boýunça Türkiýe tarapyndan edilen üçünji talaby ret etdi. Herniçik-de bolsa, olar Türkiýäniň Gaza halkyna edilýän ynsanperwer kömeklerine ýol bermegi kabul etdiler.
Ylalaşykdan az wagt öň Gazany dolandyran Hamas ýolbaşçylary Türkiýe Gaza gabawynyň ýatyrylmagy baradaky talabyndan dändi diýip nägilelik bildirdiler. Aýdylyşyna görä, olara Erdoganyň gaty köp talaş edendigi, ýöne ysraýyllylaryň embargony ýatyrmagy birsyhly ret edendikleri, şol sebäpden Erdoganyň Türkiýäniň milli bähbidini göz öňünde tutmaly bolandygy aýdylypdyr.
Ýaňy geçen hepde Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlut Çawuşogly güýçliräk beýanat berip: "Biz öz palestinaly doganlarymyzy we Hamasy hiç haçan taşlamarys. Gaza gabawynyň ýatyrylmagy baradaky şertimizde eglişik bolmaz" diýdi.
Hawa, Gazanyň gabawyny ýatyrdyp bolanok. Ýöne türk-ysraýyl ylalaşygy welin bar. Indi ünsi şoňa gönükdirmeli. Gutly bolsun! Berilýän şygarlara garamazdan akyl-paýhas ahyr üstün çykdy.
PKK-nyň harby ýolbaşçysy: "Biz täze häkimleri nyşana alarys"
"Kürdüstanyň Işçiler" partiýasynyň we onuň yzyna eýerýänleriň özlerine terrorist ýa separatist diýilmegini halamaýandyklaryny bilýärin. Olar özleri barada "azatlyk söweşijileri" diýip pikir etmegi dowam etdirýärler. "Göreş" ýa başga zat, ol hüjümler diňe türk howpsuzlyk güýçlerine däl, eýsem köçelerde göni parahat ilata garşy gönükdirilýär.
Ýalňyş ýa dogrudygy belli däl, ýöne hökümetiň ynanjyna görä, esasan, PKK-nyň "syýasy goly" diýip hasaplanylýan kürtçi "Halkaryň demokratik" partiýasy (HDP) tarapyndan ýurduň günorta-gündogarynda dolandyrylýan geňeşler we şäher häkimlikleri merkezi hökümetden gelýän pullary PKK geçirýärler.
Parlament we şäher geňeşleri üçin erkin saýlawlaryň bardygy gaty gowy zat. Olaryň netijeleriniň sorag astyna alynýan mahaly hem juda seýrek bolýar. Ýöne bu geňeşleri bir terroristik gurama bilen baglanyşykly syýasy partiýa dolandyrsa, näme etmeli? Hökümet, syýasy sistema bir gyra çekilip, hiç bir iş etmän daşyndan garap durmalymy?
Bu demokratiýa bilen howpsuzlyk arasyndaky bellisizligiň tüýs ýa klassyky mysaly dälmi?
PKK-nyň baş serkerdesi şeýle diýýär: "Eger siz bize ygrarly şäher geňeşlerinde öz ynanýan adamlaryňyzy goýsaňyz, biz siziň şol ynamdar adamlaryňyzy we şäher geňeşini nyşana alarys".
Muňa garamazdan, olar iki zady inkär edýärler. Bularyň biri HDP-niň PKK-nyň syýasy örtügidigi. Beýlekisi hem PKK-nyň Türkiýe we Birleşen Ştatlar, şeýle hem Ýewropanyň aglaba ýurtlary tarapyndan ykrar edilen terroristik guramadygy.


text:
Özbegistanyň gara bazarlarynda daşary ýurt walýutalarynyň söwdasyna girizilen gadagançylygyň yzy bilen, penşenbe güni özbek somynyň hümmeti ur-tut pese gaçdy.
Hepdäniň çarşenbe güni Özbegistanyň häkimiýetleri gara bazarlarda daşary ýurt walýutalarynyň söwdasyna gadagançylyk girizdi.
Penşenbe güni Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugynyň ýerli habarçysy Daşkendiň gara bazarynda 1 dollaryň bahasynyň 3 müň özbek somyna ýetendigini habar berdi.
Mundan bir gün öň 1 dollaryň gara bazardaky hümmeti 2 müň 600 somdy. Özbegistanda dollaryň resmi kursy 1 müň 980 som diýlip kesgitlenen.
Çarşenbe güni Özbegistanyň Merkezi banky özbek somyny daşary ýurt walýutalaryna diňe raýatlaryň öz hususy töleg kartalary arkaly satyp biljekdikleri barada karar çykardy. Ýöne bu karar resmi guramalara we kompaniýalara degişli däl.


text:
ABŞ-nyň Nýu-Orleans şäheriniň polisiýa häkimiýetleriniň berýän habaryna görä, Eneler gününe bagyşlanyp geçirilen paradda 19 adam atylyp ýaralanypdyr.
Ýekşenbe güni amala aşyrylan şol wakada adam ýitgisiniň bolmandygy, emma käbir ýaralananlaryň ýagdaýynyň agyrdygy aýdylýar.
Federal derňew gullugy bu wakany terrorçylyk bilen baglanyşdyrmaýandygyny aýtdy. Edaranyň sözçüsi bolsa oňa “Nýu-Orleans şäheriniň köçesinde amala aşyrylan dartgynlylyk akty” hökmünde baha berdi.
Hüjümiň amala aşyrylmagynyň sebäplerini dessine anyklamak başartmady. Polisiýa işgärleriniň aýtmagyna görä, şol wakada 10 ýaşlaryndaky bir gyzjagaz we oglan bilen bilelikde, jemi 10 erkek adam we ýedi zenan ýaralanypdyr.
Aýdylyşyna görä, hüjümlere gatnaşygy bolandyr öýdülýän üç adam polisiýa tarapyndan gözlenilýär. Hüjümiň geçirilen ýerinde şol wagt 400 adamyň bolandygy çaklanylýar.


text:
Soňky aýlarda türkmen ýaşlary sosial ulgamlarda dürli maglumatlary, suratlary, wideoýazgylary ýygy-ýygydan paýlaşýarlar. Paýlaşylýan bu maglumatlar degişli sosial ulgamyň agzalarynyň arasynda dürli teswirleriň ýazylmagyna sebäp bolýar. Şeýle maglumatlaryň, has dogrusy suratlaryň biri hem “VKontakte” sosial ulgamynyň “Türkmen sungat älemi” atly topary tarapyndan 1-nji iýulda paýlaşylypdyr.
Gürrüňi gidýän bu suratda durmuş toýuny tutýan iki ýaş juwanyň gelinalyjysyna gatnaşýanlygy aňdyrýan “Prada” kysymly iki sany bezelen ulag görünýär. Ol ulaglaryň biri ak, beýlekisi-de gara reňkli. Ak reňkli ulagyň aýnasyndan gelniň, gara reňklisiniň aýnasyndanam öýlenjek oglanyň çykyp, bir-birini ogşajak bolup duran pursatyny görse bolýar.
7-nji iýula çenli bu suratyň aşagynda sosial ulgamyň agzalary tarapyndan jemi 43 teswir ýazylyp, ol 96 gezek hem halanypdyr we 11 sapar hem gaýtadan çap edilipdir. Ilkinji bolup teswir galdyran Nurli Baý atly agza “Görümsiziň ogly boldy...” diýen hemmelere mälim bolan tankydy nakyly ýazyp, “Bulaňkam şoňa barypdyrow” diýip, suratda görkezilen pursata öz garaýşyny ýazypdyr.
Muhammet Jepbarow atly agza Nurli Baýy goldap, “Nurli, rast aýdýaň” diýip, onuň aýdanlary bilen ylalaşýandygyny bildiripdir. Muhammet Atageldiýew atly agza bolsa: “Türkmeniň däp-dessurynyň işini gördüler-ow” diýip, suratdaky ýaly hereketleriň türkmen däp-dessuryna o diýen gabat gelmeýändigini ýaňzydypdyr.
Söhbetde Gylyjow atly ýene bir agza: “Oglanlar siz bir beýtjek diýäýmäň” diýip, teswir ýazsa, Adyl Işankuliýew atly agza bolsa: “Allajan, şu zatlar soñky gezek bolsun!” diýip, suratda görkezilen toý pursaty bilen bagly öz şahsy garaýşyny aýan edipdir.
Twitter sosial ulgamynda bolsa, Angliýanyň futbol komandasynyň oýunçysy Raheem Sterlingiň türkmen aýdymçysy Myrat Öwezowa meňzeýändigi barada sosial ulgamyň Azat Öwezow atly agzasy tarapyndan paýlaşylan tweet ulgamyň käbir agzalarynyň ünsüni çekipdir.
Azat Öwezowyň ýazan tweetinde: “Angliýanyň oýunçysy Raheem Sterling bir hili Myrat Öwezowa meňzeýärmi ýa-da diňe men şeýle pikir edýänmi?” diýip soralýar. Twitter sosial ulgamynyň Beýni-Meň Pikirim atly agzasy bu ugurda: “Meňzeşlik bar” diýip ýazsa, Düşünýäňmi atly agza: “Bu Myrat Öwezowa meňzeýän bolmagy mümkin, ýöne Myrat Öwez muňa meňzänok diýip pikir edýän” diýip, bu barada degişme görnüşli bellik ýazypdyr.
“Ertir.com”
“Ertir.com” sosial ulgamynda Marşal atly agza tarapyndan gozgalan tema bu ulgamyň käbir agzalarynyň arasynda uly gyzyklanma döredipdir. 30-njy iýulda gozgalan bu temada şeýle diýilýär: “Kimi saýlarsyňyz? Siz ortarada, çepiňizde siziň söýýän adamyňyz, sagyňyzda – sizi söýýän adam dur. Takyk jogap beriň, mümkin bolsa, sebäbinem düşündiriň. Sebäbi siziň jogabyňyza görä, bütin durmuşymyň üýtgemegi mümkin”.
Bu temanyň aşagynda teswir galdyran Skulptor atly agza: “Sagdakyny... Sebäbi meniň söýýänim meni söýmese, soň ikilik etmegi ahmal... Meni söýýän bolsa, soň özüni söýdürip bilmegi ahmal. Sebäbi bile bolsaň, ysnyşyp gidersiň” diýip, bu gyzykly sorag boýunça öz garaýşyny aýan etse, muňa jogap galdyran prob31 atly agza: “Edil şuňa meňzeş logika bilen aýdanda, öz söýýäniňi saýlap, sen oňa özüňi söýdürip bilmezdiňmi?” diýip, pikirlendirmäge ukyply sorag beripdir.
Melejik atly agza bolsa: “Seni söýmedigi bal bolsa-da unut... Seni söýeni zäher bolsa-da ýuwut... Şeýleräk bolmaly öýdýän... Garşylyksyz söýgi söýgi bolmaýar” diýip ýazypdyr. Teswirinden çen tutsaň, onda bu agza-da özüňi söýmedigi däl-de, söýýäni saýlamagy maslahat berýär.
Ýeri gelende aýtsak, agzalaryň aglabasy temany gozgan agza öz söýeniňi däl-de, eýse özüňi söýeni saýlamagy maslahat berýärler.
Bu tema 7-nji iýula çenli 1136 sapar okalyp, oňa 112 teswir ýazylypdyr we ol 32 gezek hem halanypdyr.


text:
1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň karary bilen Turkmenistana "Neýtralitet" statusy berildi. "Neýtralitet" sözi türkmen diline "Bitarap" diýip terjime edildi. Ol Bitarap sözüne “Türkmen diliniň sözlüginde” (Aşgabat, 1962, 99-njy sahypa) berlen düşündirişe esaslanyp edilen terjime bolmaly.
SÖZLÜKDEN ALYNMA: “BITARAP (bi:tarap), 1. Hiç bir tarapa goşulmaýan. Marydan gelen ýaşulular, iki ýana-da bitarap görünmek niýeti bilen, Gotur söwdagäriňkide düşdüler (B.Kerbabaýew, “Aýgytly ädim”). 2. Hiç hili reaksiýa bermeýän. Umuman, her bir himiki maddanyň atomy bitarapdyr. Eredilýän jisimiň iiçinde dartylmaýan, gysylmaýan we bitarap diýilýän gatlak bolmalydyr” (“Fizika kursy”)”. ALYNMANYŇ SOŇY.
Bu düşündiriş "BITARAP" sözüniň "NEÝTRALITET" sözüniň ekwiwalenti (dürs terjimesi) däldigine güwä. Ol döwlet syýasatyny (Neýtraliteti) aňladardan ýeňil, dar manydaky söz. “Bi” goşulmasy bilen ýasalan sözleriň tas ählisi ýoklugy aňladýar, otrisatel many berýär. Şu aýdýanyma güwä hökmünde “bi” ýokluk goşulmasy bilen ýasalan, türkmen diliniň sözlük (leksiki) düzümine giren sözleriň (ýadyma düşenleriniň) sanawyny düzdüm. Ine, olar:
Eýsem, neýtralitet sözüniň türkmençä “Bitarap” diýip edilen terjimesi dürs terjimemi? Men-ä "BI” diýdigim - “ÝOK” diýdigim” diýýän. Seniň “BI” diýdigiň näme diýdigiň?!
Makalada öňe sürlen pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow, Özbegistanyň prezidenti Yslam Kerimowyň teklibini kabul edip, 5-nji maýda iki günlük sapar bilen Özbegistana bardy.
Resmi habar agentlikleriniň maglumatyna görä, iki ýurduň prezidentleriniň duşuşygynda Özbegistan bilen Türkmenistanyň hyzmatdaşlygyny ösdürmek meseleleri, taraplary gyzyklandyrýan regional we halkara meseleler maslahatlaşyldy.
Duşuşygyň barşynda prezident Yslam Kerimow Owganystandaky ýagdaýyň durnuklaşdyrylmagy boýunça Türkmenistanyň eýeleýän pozisiýasyny Özbegistanyň goldaýandygyny mälim etdi.
Türkmen prezidenti Gurbaguly Berdimuhamedow bolsa, regionda ekstremistik ideologiýalaryň ýaýbaňlanmagyna, kontrabanda, neşe, ýarag we adam söwdasy bilen meşgullanýan jenaýatçy toparylaryň iş alyp barmagyna degişli halkara aladalar boýunça Özbegistan bilen, hem ikitaraplaýyn formatda, hem köptaraplaýyn formatda hyzmatdaşlyga Aşgabadyň taýýardygyny bildirdi.
Gepleşiklerden soň söwda, ylym we tehnika hem-de medeni ugurlara degişli ikitaraplaýyn ylalaşyklara gol goýuldy.
Halklaryň islegi
Kemal Batyrow Özbegistanyň Türkmenistan bilen serhetdeş Buhara welaýatynda ýaşaýar. Ol üç hepde öň 8 amerikan dollaryny töläp, Türkmenistana baryp gaýdandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, serhetden geçmek öňküler ýaly kyn däl.
"Öňler araçäkden geçmek gaty kyndy. Serhetçiler araçäkden geçmäge baranlary adam ornunda görmeýärdiler. Serhetden geçjegiň-geçmejegiň-de ol ýerde duranlaryň keýpine baglydy. Emma häzir onuň ýaly däl. ‘Gel, ýaşuly, geçiber’ diýýärler" diýip, Batyrow aýdýar.
Batyrowyň sözlerine görä, raýatlara Türkmenistana geçmäge bir aýda diňe bir gezek we üç günlük wiza berilmegi ýerli ýaşaýjylar üçin örän az. Ol bu iki döwletiň arasynda wiza ýatyrylsa, iki ýurduň gatnaşyklaryna has gowy täsir etjekdigini aýdýar.
"Halk üçin häzir aragatnaşyk has gowulansa, Türkmenistana barmak ýene-de ýeňilleşdirilse gowy. Hany bizem edil öňküler ýaly gelin alyp, gyz bersek, ýakyn gan-garyndaş bolup ýaşasak" diýip, Batyrow aýdýar.
Buhara welaýatynda 20 müňden gowrak türkmen ýaşaýar. Olar her sapar iki prezident duşuşanda, serhet bilen bagly kynçylyklar çözler diýip, umyt edýärler.
Serhet problemalarynyň çözülmegini diňe Özbegistanda ýaşaýan türkmenler däl, eýse serhetýaka sebitlerinde ýaşaýan özbekler hem isleýärler.
700 müň özbek
Garaşsyz maglumatlara görä, Türkmenistanyň Özbegistan bilen serhetdeş Daşoguz we Lebap welaýatlarynda 700 müňden gowrak etnik özbekler ýaşaýarlar.
Horezmli Suhbat Abdulla türkmen-özbek serhediniň golaýyndaky Şabat etrabynda ýaşaýar. Onuň Türkmenistanda ençeme garyndaşy ýaşaýar. Serhet bilen baglanyşykly problemalaryň garyndaşlary bilen görüşmek, toýda-ýasda bile bolmak däplerine ýaramaz täsir edýändigini aýdan Abdulla serhetden arkaýyn geçmegi, wiza düzgüniniň bolsa umuman ýatyrylmagyny möhüm hasaplaýar.
Abdulla iki prezidentin duşuşygynda erkin söwdany ýola goýmak meselesiniň seredilmegini isleýär: "Serhet ýapylmazyndan öň Özbegistandan Türkmenistana gök önümler geçirerdiler. Türkmenistandan bolsa Özbegistana Eýrandan, Pakistandan getirilýän sitrus miweleri, halylar geçýärdi. Onsoň benzin köp geçýärdi. Häzir iki ýurduň arasynda söwda-satyk işlerini ýola goýmak barada kanun kabul etseler, halk üçin bähbitli bolardy".
Türkmenistandan Özbegistana ýa-da Özbegistandan Türkmenistana gelin bolup düşen, bir eýýäm birnäçe çagaly maşgalalar raýatlyk alyp bilmän kösenýärler. Şeýle maşgalalar hakda türkmen-özbek serhetýaka sebitinde ýaşaýan Gurban Saparmädow şeýle diýdi: "Şeýle gelinleri Özbegistandan deportasiýa etdiler. Emma olaryň çagalary ýurtda ýetim galdy. Şol sebäpden birnäçe maşgalalar aýrylyşmaga mejbur boldular. Kanun boýunça şeýle diýýärler".
Gazojakly Oraz aga iki ýurduň arasynda pasport çalşygy ýola goýulsa, ýönekeý halk üçin gowy boljakdygyny aýtdy: "Häzir 3-4 müňe golaý özbegistanly ýigitler pasportsyz gezip ýörler. Olar SSSR wagtynda Türkmenistanda ýaşap, Türkmenistandan pasport alyp, soňra Özbegistana giden ýigitler. Türkmenistanda hem öň Özbegistanda ýaşap, soň Türkmenistana göçüp baryp, şu mahala çenli raýatlyk alyp bilmän ýörenler kän. Şol pasport bilen bagly meseläni çözseler, halk üçin uly iş etdikleri bolardy".
Penşenbe güni Berdimuhamedow bilen baran delegasiýanyň wekilleri özbegistanly etnik türkmenler bilen duşuşdylar. Anna güni bu delegasiýanyň Buharanyň ýokary okuw jaýlarynda okaýan turkmenistanly studentler bilen duşuşyk geçirmegine garaşylýar.
Buharada 100-den gowrak türkmenistanly student okaýar diýlip, habar berilýär.


text:
Müsürde täze piramidanyň tapylmagy.
Belgiýaly arheologlar Müsüriň günortasynda ýerleşýän Luksorda ýenede bir piramidany ýüze çykardylar.
Bu desganyň faraonlaryň XIX dinastiýasynyň döwrüne degişlidigini ýerli habar beriş serişdeleri habar berdiler. Bu piramida Şeýh Abd el Kurnanyň depeleriniň birinde gazuw – agtaryş işleri geçirilýän wagty Brýussel we Genta uniwersitetleriniň iki arheology tarapyndan ýüze çykaryldy.
Bu gadymy mazarda Kaý atly (takmynan b.e. öň 1279 – 1213 ýyllar) Ramzes ikinjiniň weziri depin edilendir diýlip çaklanylýar. Arheologik açyş hakyndaky maglumat Müsüriň häkimiýetleri tarapyndan tassyklandy.
Zaman saýty.
14 марта 2013
Müsürliler üçin ýene bir azajyk gümenmäge zat tapylypdyr, sagbol ýetireniňe!
14 марта 2013
Suratda görünýän ýer piramidamy şol,ola başga bir zada meňzeýar öýtýän , gyzykly habar


text:
Adam hukuklaryny goraýan «Türkmen inisiatiwasy» topary, ýurt içindäki çeşmesine salgylanyp, türkmen telekeçileriniň döwletiň haýryna uly möçberde serişde geçirmäge mejbur edilýändigini habar berýär.
Bu ýagdaýy aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş bolan iş adamlarynyň hem käbiri tassyklady we telekeçileriň, meýletin-mejbury ýagdaýda döwlete serişde geçirmeginiň öňräkden gelýändigini aýtdy.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň prezidenti hökümet maslahatlarynda dünýäde energiýa nyrhlarynyň arzanlamagynyň türkmen ykdysadyýetine hem täsir ýetirendigini boýun alýar. Emma muňa garamazdan, ol kanunda ilat üçin göz öňünde tutulan ýeňillikleri saklap galmak, planlaşdyrylan sosial programmalary durmuşa geçirmek wadasyny hem berýär.
«Türkmen inisiatiwasy» toparynyň ýerli çeşmesiniň berýän maglumatyna görä, prezident Berdimuhamedowyň 8-nji iýunda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň agzalary bilen geçiren duşuşygynda hem şu gürrüňler gaýtalanypdyr.
Şol duşuşykdan iki gün soň bolsa, TSTB-niň başlygy Aleksandr Dadaýew ýurduň iri we orta derejeli biznesmenleri bilen ýörite duşuşyk geçirip, şunuň ýaly kynçylykly döwürde watana we prezidente kömek bermek meselesini gozgapdyr.
Aýdylmagyna görä, bu duşuşyga gatnaşmaly biznesmenleriň sanawyny hut Dadaýewiň özi düzüpdir we olaryň her biriniň görkezilen bank hasabyna 100 müň amerikan dollary möçberinde serişde geçirmegini talap edipdir.
Emma bu serişdäniň anyk näme üçin soralýandygy belli däl. Şu aralykda, döwlet telewideniýesinde, 2017-nji ýylda geçiriljek Aziýa oýunlaryna kömek üçin, raýatlaryň birnäçe aýlyklaryny döwletiň haýryna geçirmeklerine çagyryşlar eşidildi.
Eger ýatlatsak, mundan alty aý çemesi ozal Aşgabatda geçiriljek Aziýa oýunlary bilen baglylykda meýletin ýardam etmek hereketine goşulmak baradaýörite maslahatlar, soň bolsa umumy ýygnak geçirildi.
Azatlyk radiosy bilen adynyň aýdylmazlygy şertinde gürleşen telekeçi meýletin kömek etmek ýagdaýynyň her firmanyň diýen ýaly başynda bardygyny, emma bu barada hiç kimiň aç-açan gürrüň etmejekdigini, sebäbi adamlaryň iş mümkinçiliklerini ýitirmekden gorkýandygyny gürrüň berdi.
Aýdylmagyna görä, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň biznes merkezinde bir aý ozal bolan duşuşykda käbir telekeçiler döwlete geçirilmegi talap edilýän serişdäniň soň yzyna gaýtarylmak ähtimallygy, ýa-da onuň salgyt tölenende hasaba alynmagy we beýleki ýeňillikler barada sorag beripdirler. Emma bu soraga «hiç hili kepillik ýok, emma diýlen serişdäni geçirmeseňiz, kislorodyňyzy keseris, bizde şeýle mümkinçilik bardygyny bilýänsiňiz» diýlen jogap berlipdir.
Ikinji tarapdan, adyny aýtmazlygy soran ýerli biznesmeniň aýtmagyna görä, döwlet Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň agzalaryna belli bir iş şertlerini döredýär, olara maliýe kömegini berýär we bu şertlerden peýdalanýan firmalaryň eýeleri döwletiň öňe sürýän talaplaryna boýun bolmaly bolýarlar.
Emma muňa garamazdan, soňky döwürde, dürli ýagdaýlar sebäpli, işgärlerine aýlyk tölemäge gurby ýetmeýän firmalaryň köpelýändigi barada habarlar çykýar.
Şonuň bilen bir wagtda, soňky günler Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşigine agza bolup durýan firmalaryň ýurduň banklarynda türkmen manadyny daşary ýurt walýutasyna çalşyp bilmeýändikleri aýdylýar.
Mundan ozal 15 çemesi firmanyň türkmen manadyny amerikan dollaryna çalşyp, daşary ýurtlardan haryt getirmek mümkinçiliginiň bolandygy aýdylýar.
Emma bu ýagdaýyň gürrüňi edilýän 100 müň dollar kömek we kislorod kesmek haýbaty bilen baglydygy ýa däldigi belli bolman galýar.


text:
Täjigistanyň prezidenti Ymomali Rahmon şu gün Türkmenistana resmi sapara barýar.
Muglumata görä, iki gün dowam etjek bu saparynyň dowamynda Ymomali Rahmon prezident Berdimuhamedow bilen iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyklaryň dürli ugurlaryny ara alyp maslahatlaşar.
Bu gepleşiklerde energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlyklara aýratyn üns beriljekdigi aýdylýar.
Häzirki wagt Täjigistan ilaty elektrik energiýasy bilen üpjün etmekde käbir kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolup gelýär.
Täjik prezidentiniň bu saparynyň barşynda Täjigistanyň Türkmenistandan ýylda 12 milliard kilowat sagat elektrik energiýasyny almak meselesi barada-da gürrüň ediler diýlip garaşylýar.