text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat wekili Birleşen Ştatlaryny Siriýa garşy howa hüjümlerini amala aşyrmazlyga çagyryp, şeýle hüjümiň Ýakyn Gündogary “juda durnuksyzlaşdyrjakdygyny” aýtdy.
Kremliň sözçüsi Dmitri Peskow 11-nji aprelde eden çykyşynda ABŞ-nyň piteneçileriň elindäki Doma şäherine garşy ulanylandygy aýdylýan zäherli gaz hüjümine jogap edip, Siriýanyň hökümet güýçlerine zarba urup başlamazlygy barada beýleki rus resmileriniň aýdan zatlaryny tekrarlady.
Saglyk guramalary 7-nji aprelde onlarça adamyň ölümine getiren Domadaky hüjümi himiki diýip häsiýetlendirensoň, Birleşen Ştatlary we onuň käbir ýaranlary Siriýa hüjüm edip-etmezligi seljerýär.
“Eger-de nähilidir bir hüjüm amala aşyrylanda nämeleriň boljakdygy baradaky sorag barada aýdylanda, biz ähli taraplaryň şulardan saklanmagyny umyt edýäris, ýagny, birinjilik bilen, öjükdiriji hereketlerden, ikinjiden regiondaky onsuzam ýaramaz ýagdaýlary durnuksyzlaşdyrjak hereketlerden saklanmaklaryny umyt edýäris” diýip, Peskow žurnalistler bilen geçiren adaty duşuşygynda aýtdy.
Ol Orsýetiň Liwandaky ilçisiniň eden çykyşlary boýunça kommentariýa bermekden saklandy. Rus ilçisi 10-njy aprelde ABŞ-nyň Siriýa atan islendik raketasynyň urlup ýykyljakdygy we olaryň raketa atýan enjamlarynyň hatardan çykaryljakdygy barada harbylaryň beren duýduryşyny gaýtalady.
Orsýet Siriýanyň prezidenti Başar Al-Assadyň güýçleriniň Domada himiki hüjümi amala aşyrandygyny ret edýär. Peskow özleriniň muny ret edýändigini täzeden gaýtalady. “Orsýet bu çaklamalary düýbünden ret edýär we bu hadysanyň garaşsyz derňelmegini isleýär” diýip, ol aýtdy. Agzalýan hadysada 40 adam, şol sanda çagalar jan berdi.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Domadaky hüjümi amala aşyrmakda güman edilýänlerden “agyr hasap” soramagy wada berdi. Ol Siriýadaky ýagdaýlar bilen ýakyndan gyzyklanmak üçin 10-njy aprelde Günorta Amerika etjek saparyny ýatyrdy. Siriýanyň armiýasy üç günlük howsala ýagdaýyny yglan etdi. Şol bir wagtyň özünde,ABŞ-nyň Harby deňiz flotuna degişli “USS Donald Cook” raketalary hatardan çykaryjysy Ortaýer deňzinde Siriýa golaý aralykda peýda boldy.
10-njy aprel güni Reuters we TASS Ýewropanyň umumy howa hereketlerine gözegçilik agentliginiň “öňümizdäki 72 sagadyň dowamynda Siriýa howadan we deňizden edilmegi ahmal bolan raketa hüjümleri sebäpli” howaýollary kompaniýalaryny Ortaýer deňziniň gündogarynda hüşgärlige çagyrandygyny habar berdi.
10-njy aprelde Orsýetiň BMG-däki ilçisi Birleşen Ştatlaryny Siriýada harby hüjümleri amala aşyrmazlyga çagyrdy. Şol gün BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi Domada amala aşyrylandygy çak edilýän himiki hüjüm boýunça derňew geçirilmegini tassyklamady.
Siriýadaky hüjümi kimleriň amala aşyrandygyny anyklamak boýunça ABŞ-nyň BMGHG-a eden teklibini Orsýet weto etdi. Geňeşde bu teklibe 12 agza razyçylyk bildirip, 2 agza garşy çykdy. Geňeşlerde köplenç Orsýete ýaranlyk edýän Hytaýa saklanan ses berdi.
“Taryh muny unutmaz! Bu gün Orsýet Siriýanyň halkyny goramaga derek “aždarhany” goramagy saýlap aldy” diýip, Birleşen Ştatlaryň BMG-daky ilçisi Nikki Heýli Assady göz öňünde tutup aýtdy.
Orsýetiň BMG-daky ilçisi Wasiliý Nebenza ABŞ-ny “Siriýa ediljek hüjümi” aklamak üçin ses berişligi gurnamakda aýyplady.
Orsýet özüniň BMG-daky soňky wetosy bilen Siriýa görüljek çäreleri 12-nji gezek weto etdi.
ABŞ-nyň teklibi BMG-niň düzüminde ozal döredilen paneli täzeden güýje girizip bilerdi. Agzalýan panel Bilelikdäki Derňew Mehanizmi diýlip atlandyrylýardy. Geçen noýabr aýynda Orsýet agzalýan toparyň ygtyýarlyklaryny uzatmak boýunça kabul edilen rezolýusiýany-da weto edensoň, panel ýatyryldy.
Agzalýan topar “Siriýanyň Howa güýçleri 2017-nji ýylyň aprel aýynda Han Şeýhun obasyna sarin gazyny taşlap 100-den gowrak adamy öldürdi” diýen netijä gelipdi.
Han Şeýhundaky hüjümden soň Tramp ony amala aşyran uçarlaryň uçýan ýerlerine raketa hüjümlerini amala aşyrmagy buýruk berdi.
BMG-niň düzüminde döredilip häzir güýji ýatyrlan paneliň Damaskyň 2014-nji ýyldan bäri ençeme himiki hüjümleri amala aşyrandygyny aýdandygyna garamazdan Siriýa bu hüjümlerdäki roluny ret edýär.
10-njy aprelde Himiki ýaraglary gadagan etmek boýunça gurama subutnama toplamak üçin özüniň ekspertler toparyny Doma ugradýandygyny mälim etdi.
Güman edilýän hüjüme beriljek gaýtawul boýunça Tramp Fransiýanyň we Britaniýanyň liderleri bilen maslahat etdi.
10-njy aprelde Tramp bilen Britaniýanyň premýer ministri Tereza Meýiň arasynda geçirilen telefon söhbetdeşlikde “liderler mundan beýläk himiki ýaraglaryň ulanylmagyna rugsat bermezlik barada ylalaşdylar” diýip, Ak tam mälim etdi.
Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron “Günbatar ýurtlarynyň etjek hüjümleri Siriýanyň hökümetiniň ýaranlaryny, şol sanda Orsýeti we Eýrany nyşana almaly däl, muňa derek Siriýanyň hökümetine degişli himiki desgalara gönükdirilmeli” diýdi.
Siriýadaka urşy ýakyndan synlaýan “Adam hukuklary boýunça Siriýanyň synçylary” guramasy Siriýanyň armiýasynyň harby desgalarda, şol sanda aeroportlarda we bazalarda üç günlük howsala ýagdaýyny yglan edendigini habar berdi.


c: text/html

text:
Eýran Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahuny Tähranyň gizlin ýadro ýaragy programmasy babatynda “meşhur bolmadyk ýalançy” bolmakda aýyplady.
Eýranyň Daşaşy işler ministrliginiň metbugat-wekili Bahram Ghasemi Tähranyň ýadro ambisiýalary barada edilen beýanatyň “oýlanyp tapylan, peýdasyz we utançly” bolandygyny we onuň “dargan hem meşhur bolmadyk ýalançydan” gelip çykandygyny, 1-nji maýda eden çykyşynda aýtdy.
Benjamin Netanýahu 30-nji aprelde eden çykyşynda Eýranyň islendik wagty aktiwleşdirmäge ukyply ýadro ýaragy planynyň bardygyny “subut” ediji dokumentleriň Ysraýylda bardygyny aýtdy.
Ýewropa ýurtlary dokumentleriň ähmiýetini ret etdiler, ABŞ, bolsa, muny Eýranyň “ýalançylygynyň” subutnamasy hökmünde makullady. Bu ýagdaý ABŞ-nyň Eýran bilen ýadro ylalaşygyndan çykmak meselesine seredýän wagtyna gabat geldi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen anonim şertlerde gürrüňdeş bolan ýagdaýdan habarly çeşmäniň sözlerine görä, bikanun jynsy gatnaşykda güman edilýän dellek awgustyň ahyrynda tussag edilip, Lebap welaýatyna getirilipdir.
24-nji sentýabrda turkmen.news neşiri asly Lebap welaýatyndan bolan, ýöne soňky wagtlarda Aşgabatda işläp, esasan şow-biznesiň wekillerine saç bejermek hyzmatlaryny hödürlän bir dellegiň häkimiýetler tarapyndan tussag edilendigini habar berdi.
Garaşsyz neşir Lebabyň merkezi polisiýa tussaghanasynda 30 töweregi erkegiň birmeňzeş aýyplamalar boýunça tussaglykda saklanýandyklaryny habar berdi.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi tussaglykda saklanýan bir erkek adamyň ýol gözegçilik polisiýasynyň öňki işgäridigini, ýöne soňra onuň näbelli sebäplere görä, Ýangyn howpsuzlygy gullugyna geçirilendigini aýdýar. Çeşmäniň maglumatlaryna görä, öňki polisiýa işgäri heniz ýol gözegçiligi gullugynda wagty beýleki bir kärdeşi bilen bikanun gatnaşyk saklamakda güman edilýär. Olaryň ikisi hem birmeňzeş aýyplamalar bilen Türkmenabatda tussag astynda saklanýan raýatlaryň arasynda galýar.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi şübhe bildirilýän sertaraşyň käbir müşderiler bilen ýakyn aragatnaşyk saklamakda güman edilýändigini aýdýar.
turkmen.news neşiri tussaglykda saklanýan tanymal dellegiň şahsy maglumatlaryndan özüniň habarlydygyny, ýöne olary etiki düzgünler sebäpli çap etmeýändigini belleýär.
Ýatlasak, 2020-nji ýylyň aprelinde Aşgabatda bir şoumen ýigit hem gomoseksuallykda aýyplanyp tussag edilipdi.
Türkmenistanyň kanun goraýjy edaralary, şol sanda Lebap welaýatynyň prokuraturasy ýa-da ýerli polisiýa edarasy bu iş boýunça hiç hili beýanat bermeýär.
Azatlyk Radiosynyň habarçysy bu iş boýunça bar bolan maglumatlaryň kanun goraýjy edaralar tarapyndan syr saklanýandygyny habar berýär.
Türkmenistanyň kanunçylygy gomoseksual gatnaşyklary jenaýat hasaplaýar. Ýurduň Jenaýat kodeksiniň, halkara hukuk goraýjy toparlary tarapyndan tankytlanýan, 135-nji maddasy “Beçebazlyk” boýunça iki ýyla çenli türme tussaglygyny göz öňünde tutýar.
Mundan ozal, geçen ýylyň aprelinde belli şoumen bikanun gatnaşykda aýyplanyp, tussag edilenden soňra, Aşgabatda başga-da birnäçe adam boýunça derňew işleriniň geçirilendigi mälim boldy. Ýöne bu derňewiň netijeleri aýan edilmedi.
Türkmenabatda 25 töweregi raýatyň, ýol gözegçilik polisiýasynyň we ýangyn söndüriji gullugyň birnäçe işgäriniň, galyberse-de tanymal sertaraşyň tussaglygy baradaky habar soňky günlerde Lebap polisiýasynyň ikibir oturan erkek adamlary bikanun jynsy gatnaşykda güman edip, olary soraga çekýän wagtlaryna gabat gelýär.
1-nji oktýabrda Azatlyk Radiosynyň habarçysy Lebap welaýatynyň tas ähli etraplarynda ulagda, çaýhanada ýa-da myhmanhanada ikibir oturan erkekleriň polisiýa tarapyndan soraga çekilýändiklerini we olardan özara jynsy gatnaşykda bolup-bolmandyklarynyň soralýandygyny habar berdi.
Şeýle-de, Azatlygyň habarçysyna görä, soňky günlerde sebitde Milli Howpsuzlyk Ministrligi polisiýa işgärleriniň arasynda özara jynsy gatnaşyk saklamakda şübhe bildirilýän adamlary hem ýüze çykarmakda iş alyp barýar.
Türkmenistanda LGBT jemgyýetiniň wekilleri barada maglumat örän çäkli bolup, olaryň hukuk goraýjy organlar tarapyndan yzarlamalara, basyşlara we gynamalara sezewar edilýändikleri barada diňe garaşsyz neşirler, şol sanda Azatlyk Radiosy habar berýär.
Mundan ozal, Azatlyk Radiosy 2019-njy ýylyň güýzünde özüniň jynsy ugry bilen baglylykda häkimiýetler tarapyndan ýanalýandygyny aýdan Kasymberdi Garaýew barada habar berdi. Azatlyk şol ýylyň dekabryndan soň, Garaýew bilen aragatnaşygy ýitirdi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
ıAdrolyq qarý qaýpi jáne klımattyń ózgerý problemalary arasyndaǵy baılanys talqylandy
LONDON. QazAqparat – Londonnyń tarıhı aýdany Vestmınsterdiń ortalyq zalynda (Central Hall Westminster) Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabylýynyń 30 jyldyǵyna jáne Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúnine oraılastyrylǵan shara bolyp ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Onlaın jáne offlaın formatynda ótken basqosýǵa álemniń túkpir-túkpirinen spıkerler men qonaqtar qatysyp, ıadrolyq qarý qaýpi jáne klımattyń ózgerý problemalary arasyndaǵy ózara baılanys taqyrybyn talqylady. Іs-sharanyń ereksheligi oǵan ártúrli býyn ókilderi qatysyp, tájirıbeli sarapshylardyń baıandamalary jas qoǵamdyq pikir kóshbasshylarynyń oı-tujyrymdaryna ulasty.
Konferentsııany ótkizýge QR Ulybrıtanııadaǵy Elshiliginiń seriktesteri Nursultan Nazarbaev Qory, «Parlamentarııler ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne joıý úshin» forýmy (Parliamentarians for Nuclear Non-Proliferation and Disarmament, PNND), sondaı-aq «Youth Fusion» halyqaralyq jastar uıymy atsalysty. Pikirtalasty London ýnıversıteti Halyqaralyq zertteýler jáne dıplomatııa ortalyǵynyń dırektory Den Plesh jáne «Youth Fusion» halyqaralyq jastar uıymynyń jetekshisi Vanda Proskova basqardy.
75 jyl buryn BUU Bas Assambleıasynyń eń alǵashqy otyrysy dál osy Vestmınsterdiń ortalyq zalynda ótkenin atap ótken jón. Sondaı-aq osy jerde BUU Qaýipsizdik Keńesiniń eń alǵashqy qarary qabyldanǵan bolatyn.
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi óz quttyqtaý sózinde Qazaqstan táýelsizdiginiń 30 jylyndaǵy damýy men jetistikteriniń negizgi kezeńderi týraly aıtyp berdi. Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń tarıhı róli, sondaı-aq Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń jahandyq ıadrolyq qarýsyzdanýdy ilgeriletýdegi mańyzdy qadamdary atap ótildi.
«2015 jyly Qazaqstan ıAdrolyq qarýdan azat álem qurý týraly jalpyǵa ortaq deklaratsııasynyń bastamashysy bolyp, ony BUU-na múshe memleketterdiń kópshiligi qoldady. BUU BA-nyń 2015 jylǵy jeltoqsanda alǵash qabyldanǵan tıisti qarary 2018 jyly maquldandy jáne osy jyly qaıta jańartylmaq. Sondyqtan biz halyqaralyq qýymdastyqtyń qoldaýyna senim artamyz», - dep atap ótti M.Tileýberdi.
Brıtan Parlamenti Lordtar palatasynyń múshesi, Jahandyq qaýipsizdik jáne taratpaý jónindegi jalpypartııalyq parlamenttik toptyń teń tóraǵasy Lord Hanneı ıadrolyq qarý jáne klımat ózgerýiniń negizgi problemalary týraly sóz qozǵady.
«Jahandyq problemalardy halyqaralyq qaýymdastyq birden sheship berýi tıis, dep talap etýden qoryqpaýymyz kerek. Bizde olardy ret-retimen sheshetin ýaqyt qalmady. Sondyqtan saıası erik-jiger men resýrstarymyzdy iske qosýymyz qajet», - dedi ol.
ıAdrolyq qarýǵa jumsalatyn qarajatty qaıta baǵyttaýdyń oryndylyǵy týraly aıta kele, spıkerler Elbasynyń árbir memlekettiń áskerı shyǵyndarynyń 1 paıyzyn BUU qoryna aýdarý týraly bastamasynyń ózektiligin atap ótti.
«Nevada-Semeı» halyqaralyq antııadrolyq qozǵalysynyń prezıdenti Oljas Súleımenov jas býyn ókilderine sóz arnady. «Biz bir kezderi bastaǵan is búkil álemde jalǵasady dep úmittenemin. Bul adamzat úshin qurdymǵa aparatyn quraldardy toqtatý úshin ortaq kúresimiz bolýy kerek», - dep málimdedi ol.
Konferentsııaǵa qatysýshylar Semeı ıadrolyq polıgonynda 1949-1991 jyldar aralyǵynda júrgizilgen synaqtar Qazaqstan ekojúıesine ol jabylǵannan keıin de eleýli zalal keltirýin jalǵastyryp jatqanyn atap ótti. Klımattyń ózgerýi, sý resýrstarynyń qysqarýy, topyraqtyń tozýy, aýanyń lastanýy jáne bıoalýantúrliliktiń joǵalý problemalary búkil Ortalyq Azııanyń ekologııalyq, ekonomıkalyq jáne áleýmettik qaýipsizdigine naqty qater tóndiredi, dedi qatysýshylar.
Leıborıstik partııanyń burynǵy kóshbasshysy Djeremı Korbın Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý isine qosqan úlesiniń mańyzdylyǵyn atap ótip, memleket ıadrolyq qarýdan bas tarta otyryp, kúsheıe túskenin tilge tıek etti. Óıtkeni Qazaqstan búkil álemmen dıalogqa túsip, moraldyq turǵyda kóshbasshy elge aınaldy, dedi ol.
ıAdrolyq synaqtarǵa jan-jaqty tyıym salý týraly shart uıymynyń (ıASJTShU) atqarýshy dırektory Rob Floıdtyń úndeýi ıadrolyq synaqtardyń apatty saldarlaryna arnaldy jáne bıylǵy jyly óziniń 25 jyldyǵyn atap ótetin uıymdy tez arada zańdyq turǵyda bekitý qajettigi týraly málimdedi.
Bir jaǵynan, tótenshe aýa-raıy men temperatýranyń joǵarylaýy geosaıası shıelenisti kúsheıtedi, bul óz kezeginde ıadrolyq qaqtyǵys qaýpin arttyrady. Ekinshi jaǵynan, ıadrolyq qarýdy damytý, óndirý, synaý jáne qoldaný kóptegen jaǵymsyz ekologııalyq saldarǵa ákeledi, dedi qatysýshylar.
Sessııaaralyq pikirtalastarǵa kórnekti brıtandyq qoǵam qaıratkerleri, depýtattar, sarapshylar, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty.
Shara osy jyldyń qarasha aıynda Ulybrıtanııanyń tóraǵalyǵymen Glazgoda ótetin BUU klımattyń ózgerýi jónindegi jahandyq konferentsııasy qarsańynda uıymdastyryldy. Oǵan qazaqstandyq delegatsııa ókilderiniń qatysýy josparlanǵanyp otyr.
Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Elshisi Erlan Ydyrysov is-sharany qorytyndylap, halyqaralyq qaýipsizdik pen beıbitshilikti nyǵaıtý jolynda urpaqtar dıalogyn damytýdyń mańyzdylyǵy týraly sóz qozǵady. Konferentsııaǵa 50-ge jýyq adam qatysyp, onlaın tamashalaǵan kórermender sany shamamen 400-ge jetti.
- Ózbekstanda balalar arasynda koronavırýs juqtyrý jıilep ketti
- Almatylyqtar Esentaı ózeniniń qazirgi jaı-kúıine alańdap otyr
- Álemdegi koronavırýs: Ulybrıtanııada jańa shtamm, Rýmynııadaǵy aýrýhanalar lyq toly
- KHDR súńgýir qaıyǵynan ballıstıkalyq zymyran ushyrǵanyn rastady
- Prezıdent tapsyrmasy: Qaljyr ózenin lastaǵandar jaýapqa tartyldy
- Búgin 9 qalada aýa sapasy nasharlaıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Britaniýaly suwda ýüzüji Adam Piti 100 metr aralyga brass usulynda ýüzmekde Tokiodaky Olimpiýa oýunlarynyň altyn medalyny gazandy. Ýeňiji bu aralygy 57,37 sekuntda geçdi. Ikinji orny Niderlandlaryň wekili Arno Kamminga (yza galyş – 0,63 sekunt), üçünji orny italiýaly Nikolo Martinengi (+0,96) eýeledi.
Piti 100 metr aralyga brass usulynda ýüzmekde 2016-njy ýyldaky Oýunlarda hem Olimpiýa çempiony bolupdy. Şeýle-de, 26 ýaşly britaniýaly türgen sekiz gezek dünýä çempiony we 100 metr aralyga brass usulynda ýüzmekde häzirki dünýä rekordynyň eýesidir.
Martinengi we Kamminga üçin bu baýraklar Olimpiýa oýunlarynda ilkinji boldy.


text:
Umuman aýdanyňda, prezident Berdimuhammedow türkmen arheologlarynyň Türkmenistanyň uzak geçmişiň dowamynda bolan gadymy siwilizasiýanyň mekanydygyny subut etmelidiklerini, taryhçylaryň bolsa türkmeniň gadymdan gelýän hakyky taryhyny ýazmalydygyny, medeniýet işgärleriniň Türkmenistanyň territoriýasyndaky gadymy ýadygärlikleri dikeltmelidigini, klassyky ýazyjy-şahyrlaryň eserlerini, geçmişde ýaşan türkmen akyldarlarynyň filosofik mirasyny öwrenmelidigini, wagyz etmelidigini, bu işleriň ylmy mekdebi ösdürmegiň möhüm ugrudygyny nygtap geçdi.
«Biziň iň täze taryhymyz täze Galkynyş eýýamynda türkmen döwletiniň ideologiýasynyň kemala gelmeginiň zerurlygyny şertlendirýär. Şonuň üçin hem ýaşaýşyň täze filosofiýasyny döretmek onuň (häzirki türkmen döwletiniň ideologiýasynyň) ileri tutulýan ugruna öwrülmelidir. Şol filosofiýa bolsa taryhyň durmuş, medeni, ruhy tejribesini, milli mirasy Türkmenistanyň häzirki ösüşiniň wezipeleri bilen baglanyşdyrmalydyr. Şunuň bilen baglylykda alymlara, pedagoglara, medeniýet işgärlerine, žurnalistlere möhüm orun degişlidir» diýlip, ýurt baştutanynyň 14-nji sentýabrda geçen maslahatda sözlän sözünde aýdylýar.
«Häzir ähli zada gaýtadan garamagyň we hakyky taryhy we arheologik maglumatlaryň, türkmenleriň geçmişiniň inkär edip bolmajak subutnamalarynyň esasynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň düzüminde döredilen, taryh, arheologiýa institutlarynyň, şeýle hem medeniýet we bilim ulgamynyň beýleki edaralarynyň işini täze derejä çykarmagyň wagty ýetdi. Iň täze taryhyň we häzirki zaman döwlet ideologiýasynyň meselelerini hem ylmy taýdan işläp taýýarlamak möhümdir» diýlip, ýene döwlet baştutanynyň maslahatda sözlän sözünde nygtalýar.
Diýmek, ýene taryh täzeçe ýazyljak. Türkmeniň gadymy taryhy şu günki taryha seplenjek.
Biziň pikirimizçe, taryh her döwürde täzeçe ýazylmaly dälmikä diýýäris. Taryh nesillere bolşy ýaly ýetirilmeli. Türkmenistanda taryhy ýazgylar häli-şindi täzelenýär. Ol sowet hökümeti tarapyndan bir dürli ýazyldy. Soňra Nyýazowyň hökümeti tarapyndan ýene bir dürli ýazyldy. Indi ýene täze döwre laýyk ýazyljak. Beýdip, häli-şindi täzeden ýazylyp durulsa, taryh ýoýulýar. Aslynda, hiç bir hökümet geçmiş taryha goşulmaly däl. Hakyky taryhy taryhçy alymlaryň özi ýazýar. Taryhy ýazyp üýtgedip bolmaýar. Ol bolup geçen hakyky waka, fakt. Hakyky wakalary şol döwrüň taryhçylary ýazyp gidipdirler. Indiki taryhçylara ýazylan zady täzeden ýazmak gerek däl, ol faktlary diňe kitap görnüşinde nesillere ýetirmeli.
Taryhy ýadygärlikleri dikeltmek
Taryhy ýadygärlikleri dikeltmek üçin ilki bilen ol ýadygärligiň taryhyny öwrenmeli. Türkmenistanyň territoriýasyndaky taryhy ýadygärlikler esasan kimdir biriniň mazar jaýy bolan gümmezlerden ybarat. Olar bolsa esasan arap basybalyjylaryna degişli. Ýazgylar gümmezleriň aşagynda ýatanyň arap-pars şahsyýetlerine degişliliginden habar berýär. Esasan hem olar dindarlar — din hadymlary, ýagny, türkmen topragyna yslamy ýaýratmaga gelen adamlar. Mysal üçin türkmenleriň zyýarat diýip barýan gümmezleriniň biri bolan — Seýit Jemal ed-diniň ýadygärligi hakda şulary aýdyp bolar — ýagny, Seýit Jemal ed-din baý, söwdagär adam bolupdyr. Ol öz kakasy ýogalanda, kakasynyň mazarynyň üstüne ullakan gümmez galdyrdýar. «Seýit Jemal ed-diniň ýadygärligi» diýlip atlandyrylýan aramgähde onuň özi däl-de, kakasy ýatyr. Taryhy ýadygärlikler hökmünde beýle ýadygärlikleri dikeltmek islegi — zerurlygy bar bolsa, ol ýadygärlikler dikeldilse-de bolar. Gökdepe galasyny, Nusaý galasyny, Soltan Sanjaryň galasyny, Köneürgençdäki ýadygärlikleri restowrasiýa etse-de bolar.
«Biziň eýýamymyzdan öňki üçünji müňýyllykdan başlap Marguş, Altyndepe, Parfiýa, Köneürgenç we beýlekiler ýaly gadymy türkmen döwletleri kemala gelip başlady» diýlip, ýurduň prezidentiniň maslahatda sözlän sözlerinde nygtalýandygyny «Türkmen döwlet habarlar» gullugynyň ýaýradan maglumatlarynda aýdylýar.
Diýmek, biziň eramyzdan öňki üçünji müňýyllyk… Bu döwürde «türkmen» diýen söz ýok. «Türkmen» diýen söz, taryhy maglumatlara görä, hatda biziň eramyzyň on bäşinji asyrynda-da gabat gelenok. Taryhy maglumatlara görä, Nusaý şäheri bir döwürde ahemenilere, bir döwürde parfiýalylara, bir döwürde Aleksandr Makedonskä, bir döwürde pars patyşalary bolan — sasanlar patyşalary Bähram Gura, Ýezdegerde, Guştaspa, Eşkanylar (rusça—arşakidler) dinastiýasyna, soňra Eýranyň Horasan welaýatyna degişli bolan.
Umuman alanyňda, dünýäniň ähli ýurtlarynyň-da bolşy ýaly, türkmenleriň häzirki ýaşaýan topragy gadymy döwürde dünýäniň basybalyjylarynyň ençemeleriniň at toýnagynyň torç eden mekanydyr. Muny gadymy döwürde belli bir ýurduňkydy diýip aýdyp bolmaýar. Häzirki Marynyň taryhy-da şeýle. Gadymyýetde «Merw, Marguş, Margiana» diýen ýaly atlandyrylan Mary topragy bir gün sefewileriň gol astynda bolýar, bir gün samanileriň, ýene bir gün ony seljuklar bilen oguzlar alýar, bir gün ilhanylar bilen teýmuriler alýar. Geçmişde Merw hem Horasan welaýatynyň territoriýasyna degişli bolýar. Hatda ol köp pars şalarynyň paýtagty bolýar. Pars patyşalarynyň iň soňky şasy Ýezdeger bin Şähriýar Maryda öldürilýär. Türkmenleriň aňyrsy hasaplanýan seljuklar bilen oguzlar hem ol döwürlerde «Türkmen döwleti» hasaplanmaýar. Olar taýpa hökmünde hereket edýärler.
Köneürgenç hem gadymyýetde Horezm welaýatyna degişli bolup, mamunlara, Horezm şalara, horezm şasyna degişli paýtagt bolýar. Bir günem Köneürgenji araplar basyp alyp, oňa «jorjanj», «jorjaniýe» diýýärler.
«Taryhy bilimiň ýaş nesli watançylyk ruhunda terbiýelemekde we raýatlarymyza taryhy öwretmekde, şeýle hem bütin dünýäde biziň ýurdumyz baradaky taryhy bilimleri wagyz etmekde möhüm orun eýeleýändigini nazara almak bilen, akademiki ylmyň wekilleriniň, orta we ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlarynyň, arhiw we kitaphana işgärleriniň, muzeý işini öwrenijileriň we publisistleriň tagallalaryny birleşdirmek zerurdyr» diýlip, döwlet baştutanynyň maslahatda sözlän sözünde ýene aýdylýar.
Bu zatlary edip bolsa — taryh halka hakykylygy bilen ýetirilse, oňa ýetesi zat ýok. Ýöne hiç bir sözi başga halkdan geçdi diýmegem gadagan edilýän ýurtda şäherleriň öň başga biriniňki bolanlygy hakdaky hakykat ýazdyrylarmyka?!
Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Bu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Çarşenbe güni Tunisiň adalat ministri Lazar Çebbi Tunisdäki soňky ýagdaýlar barada metbugat konferensiýasyny geçirdi. Konferensiýada ministr Lazar Çebbi Tunisiň öňki prezidenti Zine El Abidine Ben Aliniň maşgala agzalaryna we özüne garşy jenaýat işiniň açylandygyny habar berdi: “Öňki prezidentiň maşgalasyna we onuň ähli garyndaşlaryna garşy jenaýat işi açyldy. Elbetde, onuň özüne garşy hem jenaýat işi gozgaldy. Häzir derňew işleri dowam edýär”.
Tunisi 23 ýyl dolandyran we ýurtdaky närazylyk demonstrasiýalaryndan soň Saud Arabystanyna gaçyp giden öňki prezident Ben Ali we onuň maşgala agzalaryny tussag etmek barada order berlendigini ol sözüniň üstüne goşdy.
Tunisiň adalat ministri Lazar Çebbiiniň sözlerine görä, Interpoldan prezident Ben Alini we onuň maşgala agzalaryny halkara gözlegine bermek soralypdyr. Ben Ali we onuň garyndaşlary döwletiň baýlyklaryny ogurlamakda we daşary ýurt walýutalaryny ýurtdan bikanun alyp çykmakda günälenýärler.
Tunisdäki dowlet agdarylyşygy dünýä tejribesindäki şuňa meňzeş ilkinji ýagdaý däl. Şonuň üçinem ýurdy taşlap, gaçyp giden prezidentleriň ele salnyp, ogurlanan baýlyklaryň yzyna gaýtarylmagyna syýasaty öwrenijiler kän bir ynanmaýarlar.
Gyrgyz tejribesi
Gyrgyzystanly garaşsyz žurnalist Tolkun Umaralyýew halkara gözlegine berlen Tunisiň öňki liderlerini tussag etmegiň kyn düşjekdigini aýdýar we sebäbi Tunisiň häzirki hökümetiniň önki liderleri gözlemekden möhümräk işleri kän diýýär.
”Ikinjiden, Gyrygyzystanda hem 2005-nji we 2010-njy ýyllarda iki gezek döwet agdarylyşygy boldy. Täze gelen hökümet iki gezekde-de öňki hökümeti demokratik prinsipleri we adam hukuklaryny gödek bozmakda, döwletiň emlägini ogurlamakda gunäläp, olaryň garşysna halkara gözlegi yglan edipdi. Olaryň biri tapylmasa-da, beýlekisi tapyldy. Emma şonda-da ony getirip, jenaýat jogapkärçiligine çekmediler”.
Tolkun Umaralyýew öz sözüni şeýle dowam edýär: “Eger-de Tunisde hukuga, demokratik prinsiplere, adam hukularyna hormat goýýan hökümet peýda bolsa, ol ýagdaýda öňki prezidenti jenaýat jogapkärçiligine çekmekleri mümkin. Emma Gyrgyzystanyň tejribesini mysal alsak, jenaýatçy prezidentler gaýtarylyp getirilen ýagdaýynda hem olaryň hukuklarynyň bozulmazlygyna hiç kim kepil geçip bilmezdi”.
Garaşsyz žurnalistiň sözlerine görä, Tunisdäki wakalar Merkezi Aziýanyň liderlerine sapak bolup bilmeýär. Tersine, olar awtoritar režimi öňküden hem pugtalandyrmaga çalyşýarlar.
“Edil Tunisdäki ýaly waka goňşy Gyrgyzystanda iki gezek gaýtalandy. Emma barybir Özbegistanda, Täjigistanda we Gazagystanda hiç hili özgerişlik bolmady. Goňşy Türkmenistanyň prezidenti hem Nyýazowyň syýasatyny dowam etdirýär “ diýip, ýaş syýasatçy garaşsyz žurnalist Tolkun Umaralyýew aýtdy.
Häzirki wagtda Tunisde gaýtadan awtoritar döwletiň we lideriň döremegine ýol goýmazlyk üçin ýörite kanunlar işlenip düzülýär.


text:
Orsýetiň paýtagty Moskwanyň häkimiýetleri oppozisiýa aktiwistleriniň hepde ahyrynda Wladimir Putiniň üçünji möhlete prezident saýlanmagyna garşy protest geçirmeklerine rugsat berdi.
Moskwanyň häkiminiň orunbasary Aleksandr Gorbenko “Eho Moskwy” radiosyna çarşenbe güni beren interwýusynda bu protestiň 10-njy martda şäheriň merkezindäki Arbat skwerinde geçiriljegini aýtdy. Bu ýere 50 müňe çenli adamyň ýygnanmagyna rugsat berlipdir.
Proteste rugsat berilmegi Putiniň 4-nji martdaky prezident saýlawlary babatda geçirilen oppozisiýa protestleriniň güýç bilen dargadylmagyny gorap çykyş etmeginiň yz ýanyna gabat geldi.
Aktiwistler polisiýa we ýörite güýçler duşenbe güni rus paýtagtynyň iki ýerine ýygnanan müňlerçe anti-Putin protestçini gorukzmak üçin taýak, fiziki güýç we tussag etmek çärelerini ulandy diýýär.
Premýer-ministr we saýlanan prezident çarşenbe güni žurnalistleriň öňünde çykyp gürläp, polisiýanyň “ýerlikli” hereket edendigini aýtdy:
—Olar örän professional hereket etdiler. Hiç kim urulmady. Pitneçilere garşy ýörite enjamlar hem ulanylmady. Olar kanuny bozmaga başlan protestçileri yza iteklediler.
Çarşenbe güni çap edilen saýlaw netijeleri Putiniň 63,6 prosent ses alyp, ýeňiş gazanandygyny görkezýär. Onuň Moskwadaky goldawy esli derejede az boldy, bu ýerde ol saýlawçylaryň diňe 47 prosentiniň sesini aldy.
Alada bildirildi
Ýurduň öňdebaryjy oppozisiýa toparlarynyň biri, Rus Saýlawçylarynyň Ligasy çarşenbe güni bu saýlawy ýazgyryp çykyş etdi we giň ýaýran düzgün bozmalaryň Putiniň ýeňşini ykrar etmäge mümkinçilik bermeýändigini aýtdy.
Tanymal ýazyjy Boris Akunin Moskwada guralan metbugat ýygnagynda çykyş edip, saýlaw sebäpli dörän gahar-gazap Orsýeti baş-başdaklyga çenli aşak düşürip biler diýdi:
—Parlament we prezident saýlawlaryndan ybarat uly prezident kampaniýasy netijesinde biziň ýurdumyz, geliň, her zady öz ady bilen aýdalyň, yrga we howsalaly ýagdaýa düşdi; jemgyýetiň uly bölegi, özem aktiw bölegi hem parlamentiň, hem Orsýet Federasiýasynyň prezidentiniň kanunylygyna şübhe bildirýär ýa-da ony ykrar etmekden boýun gaçyrýar.
Günbatar synçylary şu hepdäniň başynda Orsýetiň prezident saýlawlarynyň adalatly bolmandygyny aýtdy we saýlaw kampaniýasynda Putine has artyk mümkinçilik berlendigini hem-de hakyky bäsleşigiň döredilmändigini nygtady.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Hillari Klinton çarşenbe güni saýlawdan soňky nägileliklerde parahat protestçileriň tussag edilmeginden alada bildirip, howsalasyny beýan etdi. Ýöne ol şol bir wagtda Birleşen Ştatlaryň Putin bilen işleşmäge “taýýardygyny” hem aýdyp goýdy:
—ÝHHG-niň aýan edişi ýaly, ol ýerdäki soňky saýlaw prosesi babatda bir topar alada boldy we olaryň derňelmegi hem çözülmegi gerek. Şeýle-de biz birinji gün ýene parahat protestçileriň tussag edilmeginden alada galdyk. Emma saýlawyň açyk ýeňijisi bar we saýlanan prezident Putin kasam edip, prezidentlik jogapkärçiligini öz üstüne alandan soň, biz onuň bilen işleşmäge taýýar.
Klinton Orsýetiň “içerki dialogynyň” gelýän ýyllarda ileri süýşmegine we “rus halkynyň arzuwlarynyň doly hasyl bolmagyna” hem umyt bildirdi.


text:
Esasy
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň
maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek boýunça tipologiýasynyň öwrenilişi
MGG-nyň jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek boýunça ygtyýarlyklaryna laýyklykda, bikanun girdejileri ň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek boýunça tipologiýalarynyň öwrenilişi we şeýle jenaýatçylyklara garşy hereket etmek barada tejribe alyşmak esasy wezipeleriniň biri bolup durýar.
Tipologiýa diýlip, ylmy akyl ýetirmegiň usulýetine aýdylýar we onuň düýp esasynda obýektleriň ulgamyny böleklere bölmek we olary umumylaşdyrylan nusganyň we tipiň kömegi bilen toparlamak aýratyndyr. Maliýe gözegçiligi gulluklarynyň işiniň tipologiýasyny öwrenmegiň maksady - bikanun girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň ýollaryny ýüze çykarmagyň netijeleligini ýokarlandyrmakdyr. Bu maksat iki sany kiçi bölege bölünýär:
- Girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň belli bolan ýollaryny ýüze çykarmagyň netijeliligini ýokarlandyrmak;
- Täze usullary ýüze çykarmagyň netijeliligini ýokarlandyrmak.
Tipologiýalar MFB-niň geçirýän maliýe derňewleriniň materiallaryny, şeýle hem jenaýat işleriniň materiallaryny seljermegiň esasynda kesgitlenýär. Tipologiýalara FATF-yň we FATF kysymly ähli sebitleýin gurluşlaryň, şol sanda, jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmekdäki Ýewraziýa toparynyň (ÝAT) işinde uly üns berilýär.
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagynyň we terrorçylygy maliýeleşdirilmegiň halkara häsiýetligini we onuň halkara howpsuzlygyna global howp salmasynyň häzirki zaman möçberini göz öňünde tutup, MGG tipologiýalary öwrenmekde ÝAT, FATF we FATF kysymly sebitleýin toparlar bilen, şol sanda, tipologiýa boýunça bilelikdäki okuwlaryň çäginde özara hereket edýär.
ÝAT-nyň çäginde tipologiýa barada geçirilen okuwlar:
2005-nji ýylyň noýabrynda Moskwada (Russiýa);
2006-njy ýylda noýabrda Şanhaýda (Hytaý) FATF bilen bilelikde;
2007-nji ýylda Almaatada (Gazagystan);
2009-njy ýylda Moskwada (Russiýa);
2018-njy ýylda Nowosibirskda (Russiýa);
Tipologiki hasabatlar
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň tipologiýasynyň öwrenilişiniň netijelerini çap etmek, şol sanda ýygyndy görnüşinde, edil hukuk goraýjy we gözegçilik edaralarynyň işgärleri ýaly, hususy bölegiň guramalarynyň işgärleriniň bu jenaýatçylyklary ýüze çykaryşynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Tipologiýanyň öwrenilişi jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegine garşy synanyşyklaryň has netijeli üstüniň açylyşyna, şeýle hem bu jenaýatlaryň amala aşyrylmagynyň öňüni almaga we bu ugurda öňdebaryjy halkara tejribesine esaslanyp, bikanun alnan pullaryň kanunlaşdyrylmagyna predikat (habarly bolmak) hasaplanýan kanuna garşy hereketleriň beýleki görnüşleriniň deliliniň soňuna çykmaga ýardam edýär.
Nagt pul serişdelerini we onuň beýleki görnüşlerini ulanmak arkaly jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak hem-de terrorçylygy maliýeleşdirmek (2012)
Jemgyýetçilik guramalarynyň üsti bilen jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak (2012)
Guramaçylykly jenaýat toparlary ( şol sanda etniki prinsipler esasynda döredilen toparlar) nagt we nagt däl pul serişdeleri bilen amallar (geleşikler) etmegi (2011)
Býujet serişdelerini ogurlamak we döwlete degişli paýy bolan guramalaryň ýolbaşçylarynyň öz wezipelerinden hyýanatçylykly peýdalanmagy netijesinde alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagy (2009)
Esasy


text:
Elimizde zeınetaqy tólemin paıdalanýdyń jańa qaǵıdasy ázirlenýde
NUR-SULTAN. QazAqparat –«Ashyq NQA» saıtynda QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstriniń biryńǵaı jınaqtyq zeınetaqy qorynan birjolǵy tólemderin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa paıdalaný qaǵıdalaryn ózgertýdi kózdeıtin jańa buıryǵynyń jobasy jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
29 qyrkúıekke deıin kópshilik talqysyna usynylyp otyrǵan qujatta turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin myna maqsattarmen paıdalanýǵa jol beriletini aıtylǵan:
1) turǵyn úıdi satyp alý-satý, aıyrbastaý (aıyrbas jasaý) sharttary boıynsha (ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn resimdemeı) turǵyn úıdi menshikke satyp alýǵa baılanysty azamattyq-quqyqtyq mámileler boıynsha túpkilikti esep aıyrysý;
2) bir banktik qaryz sharty sheńberinde jóndeý júrgize otyryp, turǵynjaıdy satyp alýǵa ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn alý, ıpotekalyq turǵyn úı qaryzy boıynsha bereshekti ishinara nemese tolyq óteý, ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn qaıta qarjylandyrý úshin bastapqy jarnany engizý;
3) turǵyn úı qaryzyn qaıta qarjylandyrý úshin turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy týraly salymdarǵa aýdarý;
4) ıslam bankiniń qarjylandyrýy sheńberinde turǵyn úı satyp alý, ıslam bankiniń turǵyn úı satyp alý jónindegi mámileni qarjylandyrýy sheńberinde bereshekti ishinara, tolyq óteý;
5) turǵyn úı qurylysy baǵdarlamalary men daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalar sheńberinde berilgen turǵyn úıdi jekeshelendirý, tóleý merzimin uzarta otyryp satyp alý-satý, satyp alý quqyǵymen uzaq merzimdi jalǵa alý sharttary boıynsha ishinara nemese tolyq óteý;
6) ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn tarta otyryp, sondaı-aq osyndaı ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn nemese qaıta qarjylandyrylǵan ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn ishinara nemese tolyq óteý úshin jeke turǵyn úı salý (menshiginde nysanaly maqsaty bar jer ýchaskesi bolýy shart)
7) ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn resimdemeı, keıinnen turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý týraly aktini bere otyryp, satyp alý-satý, aıyrbastaý sharttary boıynsha jer ýchaskesin menshikke satyp alý (nysanaly maqsaty – jeke turǵyn úı qurylysy nemese jeke qosalqy sharýashylyq);
8) jergilikti atqarýshy organdar belgilengen tártippen tirkegen turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly shart boıynsha biryńǵaı turǵyn úı qurylysy operatory kepildigi negizinde salynyp jatqan obektide turǵyn úı satyp alý qaryzdary boıynsha mindettemelerdi tóleý úshin turǵyn úıdiń (páterdiń) qunyn tóleýge beriletin aǵymdaǵy nysanaly transfertter.
«Turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qolma-qol aqshasyz tásilmen júzege asyrylady. Birjolǵy zeınetaqy tólemderiniń somasy osy Qaǵıdalarda kózdelgen maqsattarǵa jetkiliksiz bolǵan kezde menshikti qarajatyn paıdalanýǵa jol beriledi. Turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qolma-qol aqshasyz tásilmen júzege asyrylady», - dep jazylǵan buıryqtyń jobasynda.


text: 25 Fest+ welaýatda hökümdarlyk edip başlanyna üç gün bolanda, Kaýsariýadan Iýerusalime geldi.2 Uly ruhanylar we atly-abraýly ýehudylar bolsa Pawlusyň üstünden arz etdiler+. Olar Feste ýalbaryp,3 Pawlusy Iýerusalime ibermegi haýyş etdiler. Olar Pawlusy ýolda öldürmek üçin bukuda garaşjak bolýardylar+.4 Emma Fest Pawlusyň Kaýsariýada tussaglykda oturmalydygyny, özüniň hem tizden yzyna dolanjakdygyny aýtdy.5 Fest: «Ol adam erbet iş eden bolsa, arz-şikaýat etmek üçin baştutanlaryňyz ýanymda gitsinler»+ diýdi.6 Fest sekiz-on gün bolup, soňra Kaýsariýa gaýtdy. Ertesi gün höküm kürsüsinde oturyp, Pawlusy getirmegi buýurdy.7 Pawlusy getirenlerinde, Iýerusalimden gelen ýehudylar daşyna üýşüp, agyr günäleri ýöňkediler, ýöne hiç birini subut edip bilmediler+.8 Pawlus bolsa özüni gorap: «Men ne ýehudylaryň Töwradyna, ne ybadathana, ne-de Sezara garşy günä etdim»+ diýdi.9 Fest bolsa ýehudylara ýaranjak bolup+, Pawlusa: «Iýerusalime gidesiň gelýärmi? Seniň işiňe seredenlerinde, menem şol ýerde bolaryn» diýdi.10 Pawlus: «Men Sezaryň höküm kürsüsiniň öňünde durun, şu ýerde-de maňa höküm çykarylsyn. Ýehudylara hiç hili ýamanlyk etmändigimi özüň hem gowy bilýänsiň.11 Men ölüm jezasyna mynasyp iş eden bolsam+, ölümden gorkamok. Ýöne olar ýöňkeýän aýyplamalaryny subut edip bilmeseler, meni olaryň eline tabşyrmaga hiç kimiň haky ýokdur. Sezara arz edýärin!»+ diýdi.12 Fest mejlisiň agzalary bilen maslahatlaşyp, Pawlusa: «Sezara arz edýän bolsaň, Sezaryň ýanyna-da gidersiň» diýdi.13 Birnäçe gün geçensoň, Agrippa patyşa bilen Bernika Festi görmek üçin Kaýsariýa geldiler.14 Olar birnäçe gün bolandan soň, şonda Fest Agrippa patyşa Pawlus hakda şeýle gürrüň berdi:«Feliks bir adamy tussaglykda goýup gidipdir.15 Iýerusalimdekäm uly ruhanylar we ýehudylaryň ýaşululary onuň üstünden arz edip+, jezalandyrmagy talap etdiler.16 Emma men Rimiň kanunyna görä, ony aýyplaýanlar bilen ýüzleşdirmän we özüni goramaga mümkinçilik bermän+, höküm etmäge hiç kimiň hakynyň ýokdugyny aýtdym.17 Olar bärik gelende, men ertesi gün derrew höküm kürsimde oturyp, ony getirmegi buýurdym.18 Ol erbetlik edendir öýtdüm, emma ony hiç hili erbet işlerde aýyplap bilmediler+.19 Olar öz dini we Isa diýilýän bir adam hakda dawalaşýan ekenler+. Ol adam ölüpdir, Pawlus bolsa ol direldi diýýän eken+.20 Men olaryň näme üçin dawalaşýandygyna doly düşünmedim. Şonuň üçin Pawlusa Iýerusalime gidip, meselä şol ýerde seredilmegi teklip etdim+.21 Emma Pawlus Awgust karar çykarýança+, bärde galdyrmagy haýyş etdi. Men hem Sezaryň ýanyna ugradýançam, bärde sakladym».22 Agrippa patyşa Feste: «Men hem ony diňlemek isleýärin»+ diýdi. Ol: «Ertir diňläp bilersiň» diýdi.23 Ertesi gün Agrippa bilen Bernika şan-şöhrata beslenip, goşun serkerdeleri we şäheriň abraýly adamlary bilen kazyýet jaýyna geldiler. Fest esgerlere Pawlusy getirmegi buýurdy.24 Fest: «Eý Agrippa patyşa, eý halaýyk! Şu adamy ölüme höküm etmeli diýip, şu ýerde-de, Iýerusalimde-de ähli ýehudylar gygyryşypdylar+.25 Ýöne men onuň ölüme mynasyp hiç zat etmändigine göz ýetirdim+. Ol Awgusta arz etdi, şonuň üçin onuň ýanyna ibermek kararyna geldim.26 Emma men ol hakda hökümdaryma näme ýazjagymy bilmedim. Şonuň üçin ony siziň ähliňiziň, esasanam, Agrippa patyşa, siziň öňüňize çykardym. Onuň işini derňäp, soňra Awgusta ol hakda hat ýazyp bilerin.27 Meniň pikirimçe, tussagyň nämede aýyplanýandygyny hatda görkezmän, Rime ibermek dogry bolmaz» diýdi.


text:
70610
2020-03-01
Turkmensnews- Ankara şäherindäki Hajettepe uniwersitediniň Türkologiýa ylmy-derňew institutynyň başlygy Prof. Dr Ýunus Koç, dünýäde häzirki wagtda bar bolan 7 müň töwerek diliň azyndan ýarsynyň şu asyryň ahyryna çenli ýitmeginiň mümkindigini aýan etdi.
Ýunus Koç beren beýanatynda şu gün Halkara Ene dil gününiň bellenilip geçilýändigini habar berip, bir diliň ulanylyş ýerleriniň azalyp, aragatnaşyk funksiýasynyň ortadan aýrylmagynyň we ol dili bilýän adamlaryň galmazlygynyň dili öldürýändigini mälim etdi.
Bu ýagdaýyň ykdysady mümkinçilikler, özgerişler, senagatlaşma, iş modelleri, migrantlaryň iş güýji, migrasiýa, resmi dil syýasatlary, diskraminasiýa, söweş ýaly sebäplerden gözbaş alýandygyny aýdan Ýunus Koç, Aziýada we Balkan ýurtlarynda ekspansionistik syýasatyň, rus diliniň sebitde agalyk ediji bir ýagdaýa gelmegini üpjün edendigini we beýleki dilleriň ýitmek etabyny çaltlandyrýandygyny aýan etdi.
Lingwistleriň taryhy çeşmelerden alan maglumatlaryna görä häzirki wagta çenli 6 müňe golaý diliň ölendigini aýdýandyklaryny bellän Ýunus Koç, anyk bir san aýtmagyň kyndygyny beýan etdi.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
Welaýatymyzda ikinji halkara howa menziliniň açylyp, ulanylmaga berilmeginiň özi uly şatlyk bagyşlaýandyr welin, şol günüň ikinji bir şatlygy, ertekilerdäki ýaly asmandan gondy. Pikir edip görüň, Kerkidäki täze menzile Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň «Boeing» kompaniýasynda öndürilen iň uzak aralyga gidip bilýän we iki hereketlendirijili iň uly ýolagçy uçary gondy. Diýmek, täze menzil hut şeýle kämil uçarlary hem kabul edip, ýene-de asman giňişligine ýollap biljek mümkinçilige eýe.
Hawa, hormatly Prezidentimiziň ak pata bermegi bilen açylan täze howa menziline ilkinji gonan uçar ýurdumyza täzelikde getirilen we Türkmenistandaky ilkinji uçuşyny amala aşyrýan «Boeing 777 ― 200 LR» kysymly ýolagçy uçary boldy. Uçar 300-e golaý ýolagçy bilen birlikde olaryň esli ýüküni hem alyp gidip bilýär.
Bize berlen maglumatlara görä, täze uçar bir asmana galansoň, arakesmesiz 11 müň kilometrden gowrak aralygy uçup geçip bilýär. Sagatda 920 kilometre çenli tizlige çykyp bilýän uçarda ýolagçylar hatarlaryň 10-a golaýynda oturarlar. Has takygy, uçaryň biznes klasyna 28, ekonom klasyna bolsa 263, jemi 291 ýolagçy ýerleşýär.
Kerki halkara howa menzilinde ak un, alajadyr üzärlik bilen garşy alnan täze uçar ýolagçylar bilen ilkinji uçuşyny bu ýerden Türkmenabat şäherine çenli amala aşyrdy. Il içinde-de dileg edilişi ýaly, täze ulagy ― täze uçary «toýlara münmek» miýesser etdi. Täze halkara howa menziliniň açylyş toýuna gelen uçar Türkmenabada ýola düşende, gelnalyja öwrüldi...


text:
Daşary işler ministrliginde Halkara ulag forumynyň Baş sekretary jenap Ýoung Tae Kimuň we Türkmenistanyň degişli döwlet edaralarynyň ýolbaşçylarynyň hem-de wekilleriniň arasynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly gepleşikler geçirildi.
Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasyna dolandyryş taýdan goşulyşan Halkara ulag forumy (Itf) hökümetara gurama bolup durýar, 60 ýurt bu guramanyň agzasydyr. Bu Forum ulag syýasaty boýunça seljerme merkezi hökmünde çykyş edýär hem-de ulag ministrleriniň her ýylky sammitini guraýar, sammitlere dürli halkara guramalaryň ýolbaşçylary, parlamentariler, işewürler bileleşikleriniň hem-de dünýäniň iri kompaniýalarynyň wekilleri gatnaşýarlar.
Ýoung Tae Kim ulaglary ösdürmek we döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklaryň netijeli ösdürilmegine ýardam berýän halkara ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek boýunça iri taslamalary döretmek boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatyny üstünlikli durmuşa geçirýän Türkmenistanyň tejribesine ýokary baha berip, özüniň ýolbaşçylyk edýän düzüminiň ýurdumyz bilen ýakyn hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
Daşary işler ministrliginde Halkara ulag forumynyň Baş sekretary jenap Ýoung Tae Kimuň we Türkmenistanyň degişli döwlet edaralarynyň ýolbaşçylarynyň hem-de wekilleriniň arasynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly gepleşikler geçirildi.


text:
“Apple” indiki ýyl öz elektrik awtoulagyny öndürer. Bu barada “Economic Daily” habar berýär.
Çeşmä görä, Taýwanyň “Heda”, “BizLink-KY”, “Heqin” we “Tomita” kompaniýalary 2021-nji ýylyň ikinji çärýeginde elektrik ulaglary üçin komponentleriň önümçiligini artdyrmagy meýilleşdirýärler. Deslapky maglumatlara görä, “Apple Car” -iň komponentleri bu kompaniýalar tarapyndan üpjün ediler. Şonuň netijesinde bolsa, kompaniýanyň özünde awtoulaglaryň diňeje ýygyn işleri amala aşyrylar.
Habar berilmegine görä, häzirki wagtda elektrik awtoulaglarynyň synag görnüşleri eýýämden Kaliforniýada synagdan geçirilýär. Olaryň tanyşdyrylyşy indiki ýylyň sentýabr aýynda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Bilýän bolsaňyz, “Apple” elektrik awtoulaglaryny öndürmek maksady bilen 2017-nji ýylda synag üçin rugsat aldy.
Kompaniýa 2019-njy ýylda elektrik awtoulagynyň önümçiligini ýola goýmagy meýilleşdirýärdi. Taslama “Titan” diýlip atlandyryldy we ony durmuşa geçirjek işgärleriň sany 600-den 1800-e çenli ýokarlandyrylypdy. Emma kompaniýanyň bu meýilleri näme üçindir ýola goýulmady. Beýle diýildigi onuň indi hiç wagt awtoulag öndürmez diýildigi däl. Ol öz maksadyna täze 2021-nji ýylda ýetmegi meýilleşdirýär.


text:
Gyş günleriniň dowam edýän günlerinde sowuk howada adam bedenini ýylatmak üçin has köp energiýany sarp etmeli bolýar. Hut şonuň üçin hem gyşda möwsümleýin kesellerden goranmak, bedeni gurplandyryp we onuň kesele garşy göreşijiligini ýokarlandyrmak zerur bolup durýar. Munuň üçin gök önümleri we miweleri has köp iýmek maslahat berilýär.
Gyş paslynda käşir taýsyz önümdir. Käşiriň düzüminde A, K, C, B6 witaminleri we kalsiý, mis, foliý turşusy, magniý ýaly birnäçe minerallar bolup, ol gan aýlanyşyny çaltlaşdyrýar we bagry, içegäni, gany arassalaýar. Aşgazan we gyzylödek keselleriniň öňüni alýar, iýmit siňdiriş ulgamyny pugtalandyrýar. Gözüň görşüni ýiteldýär. Bedende umumy gowşaklyk duýulanda we ganazlykda hünärmenler käşir iýmegi maslahat berýärler. Bu bakja önümi, galyberse-de, beta-karotina baý bolup, ol mikro bedenjikler tarapyndan döredilýän toksinleri ýok edýär.
Şugundyryň düzüminde köp sanly demir, şeýle hem deňagramly derejede kalsiý we natriý bar. Şeýle-de onuň düzüminde B topara degişli witaminler köpdür. Witaminleriň hut şol topary dyrnaklaryň, saçlaryň we deriniň sagdyn bolmagyna, şeýle hem nerw ulgamynyň dogry işlemegine täsir edýär. Ol düzüminde saklanýan sinkiň mukdary boýunça gök-önümleriň arasynda öňdäki orunda durýar. Şugundyr böwregiň, bagryň, gan-damar ulgamynyň arassalanmagyna kömek edýär, şeýle hem gan damarlaryň diwarjyklaryny berkidýär. Ony buglap iýmek has-da peýdaly.
Kelem önümi peýdaly minerallaryň hakyky hazynasydyr. Onuň düzümindäki askorbin kislotasy limonyňkydan ýa-da pyrtykalyňkydan hem köpdür. Kelemde bar bolan A, C we K witaminleri immuniteti güýçlendirmäge ýardam edýär. Kelem işdäni açýar, aşgazany, içegeleri dürli kesellerden goraýar we süňkleri berkidýär. Şeýle-de ýürek kesellerinde hem kelem peýdalydyr. Onuň düzümindäki kaliý elementi gan basyşyny kadaly saklamaga ýardam edýär.
Kädi örän gymmatly iýmitdir. Onuň az kaloriýalylygy we çalt siňýänligi üçin, ol köplenç, çagalaryň iýmitine hem goşulýar. Kädi kaliý, karotin, pektin minerallaryna we witaminlere baýdyr. Kädiniň düzüminde A witaminiň barlygy üçin ol ýaralaryň, ýanyklaryň bejerilişinde hem peýdalydyr. Bu önümiň düzüminde bedende toplanan artykmaç toksinleri, holesterini we dürli galyndylary çykaryjy pektin süýümleri bar.


text:
Gyrgyzystanyň Sosial demokratik partiýasy (GSDP) ýurduň öňki prezidenti Almazbek Atambaýew bilen häzirki lideri Sooronbaý Žeenbekowyň arasynda artýan dartgynlylyga ünsi çekip, hökümetiň syýasatyny geljegi görmeýän, “gysga garaýyşly” diýip tankyt etdi.
28-nji awgustda ýaýradylan beýanatda Gyrgyzystanyň Sosial demokratik partiýasy häkimiýetleri “geljegi görmeýän syýasaty amala aşyrmakda, syýasy garşydaşlary yzarlamakda, gowşak ykdysady syýasatda” tankytlap, munuň “ýurtda barha protest keýpini” döredýändigini öňe sürdi.
Häkimiýetdäki koalisiýanyň bir bölegi bolan Gyrgyzystanyň Sosial demokratik partiýasyna Atambaýew ýolbaşçylyk edýär.
Şeýle-de, beýanatda partiýa häkimiýetleri “Atambaýewiň, aýdylmagyna görä, häkimiýeti bikanun ele geçirmek planlary” diýip, öňki prezident barada “gybat” ýaýratmakda aýyplady.
Prezident Žeenbekowyň edarasy Gyrgyzystanyň Sosial demokratik partiýasynyň aýyplamalaryna gaýtawul berlip, resmi beýanat çap edilmejekdigini mälim etdi.


text:
15-nji sentýabrda Aşgabat şäheriniň A.Nyýazow şaýoly bilen Hoja Ahmet Ýasawy köçesiniň demirgazyk-günbatar tarapynda ýerleşýän döwrebap seýilgähiň hem-de Aşgabat şäheriniň A.Nyýazow şaýoly bilen Hoja Ahmet Ýasawy köçesinde gurlan ýerasty geçelgeleriň açylyş dabaralary boldy. Olar Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllyk senesi mynasybetli halkymyza ajaýyp toý sowgady boldy.
Täze, döwrebap seýilgähiň eýeleýän meýdany 10 gektara golaý bolup, onuň merkezi böleginde Oguz hanyň ýyldyzy şekilinde ýerleşdirilen suw çüwdürimler toplumy bina edildi. Bu ýerde suw çüwdürimlerinden başga-da, suw howdanlary, bassyrmalar, dynç alar ýaly ýerler gurnaldy, yşyklandyryş sütünleri dikildi. Uzynlygy 320 metre we ini 310 metre deň bolan döwrebap seýilgähde ekilen baglar, dürli güller hem-de döredilen gök otly ýerler suw çüwdürimleri bilen umumy sazlaşygy emele getirip, bu ýeriň howasynyň tämiz bolmagyny üpjün edýär.
Aşgabadyň Halkara howa menziline tarap uzalyp gidýän täze seýilgäh zolagynda onuň bezeg aýratynlyklaryna, paýtagtymyzyň ýaşaýjylarynyň we myhmanlarynyň dynç almagy üçin zerur şertleriň döredilmegine, şäherlileriň boş wagtlaryny göwnejaý geçirmekleri üçin seýilgähiň iň gelim-gidimli ýerleriň birine öwrülmegi ugrundaky işlere türkmen Lideriniň talap edişi ýaly çemeleşildi. Şunuň esasynda döwrebap bezeg serişdeleri we tehnologiýalary ulanylyp, olar milli binagärlik aýratynlyklary bilen sazlaşykly utgaşdyryldy.


text:
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyndan” ugur alyp, Býujet kodeksine laýyklykda, 2021-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we ýurdumyzyň maýa goýum maksatnamasynyň taslamalaryny öz wagtynda taýýarlamak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Maliýe we ykdysadyýet ministrligi:
2021-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we ýurdumyzyň maýa goýum maksatnamasynyň taslamalaryny taýýarlamak işlerini guramak we olary 2020-nji ýylyň 1-nji noýabryna çenli Ministrler Kabinetine bermäge;
taslamalary düzmek üçin hasaplama görnüşlerini we usulyýet görkezmelerini ministrliklere, pudaklaýyn dolandyryş edaralaryna, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerine 2020-nji ýylyň 1-nji iýunyna çenli ibermäge;
agzalan taslamalary taýýarlamak üçin, hünärmenlerden ybarat iş toparyny döretmäge we onuň işini netijeli guramaga borçly edildi.
“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyndan” ugur alyp, Býujet kodeksine laýyklykda, 2021-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we ýurdumyzyň maýa goýum maksatnamasynyň taslamalaryny öz wagtynda taýýarlamak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Maliýe we ykdysadyýet ministrligi:


text:
Aptalyq sholý: Eki qaladaǵy eriktilerge QazCovid-in vaktsınasy egile bastaıdy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elimizdegi koronovırýs ınfektsııasyna qatysty jaǵdaı ár óńirde ártúrli bolǵanymen, saqtyq sharalarynyń talaby bir. Óıtkeni, qaýipti indetti juqtyrý deregi kúrt ósip ketip jatqan óńirler bar. Qalaı bolǵanda da bosańsýǵa jol berilmeýi tıis.
Qatań shekteý sharalary engizilse de, eskertýdi elemeıtinder kóp. Qarapaıym jurttan bólek, jıyn-keshter ótkizetin oryndar da talaptarǵa moıynsunbaı, erejeni buzýlaryn doǵarmaı keledi. Budan bólek, shet elderden keletin jolaýshylar da selqostyq tanytýda. Búgingi tańda halyqaralyq reıstermen ushyp kelgen jolaýshylardan koronovırýs ınfektsııasy anyqtalyp jatyr. Esterińizde bolsa, kóktemde osy shetelge saıahattap baryp, aýrý juqtyryp kelgender eldegi azamattardy dertke shaldyqtyrdy emes pe. Bul indettiń qandaı jolmen jáne qalaı jyldam juǵatynyn eshkim bilmeı qalady. Sondyqtan, barynsha saqtanyp júrgen abzal. Endi eldegi ahýalǵa sholý jasap kórelik.
Elordanyń oıyn-saýyq oryndary men meıramhanalarynda karantındik shekteý talaptary saqtalmaıdy. Mobıldi toptar reıd ótkizip, jumys rejıminiń buzylý faktilerin anyqtaǵan. ıAǵnı, ruqsat etilmegen ýaqytta qyzmet kórsetken. Mundaı zań buzýshylyqtar boıynsha kásipkerlerden túsinikteme alynyp, ákimshilik hattama toltyryldy. Buıryqqa baǵynbaǵan kásipkerlerdiń isi mamandandyrylǵan ákimshilik sotyna joldandy. Sonyń ishinde 7 birdeı meıramhana men dámhananyń jumysyn 3 aıǵa deıin toqtatý týraly ótinim bar.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda karantındik sharalar uzartyldy. «Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda 2020 jyldyń 21 jeltoqsany kúni saǵat 00.00-den bastap 2021 jyldyń 4 qańtary kúngi saǵat 00:00-ge deıin sharýashylyq jáne ózge de qyzmetpen jáne halyqtyń tynys-tirshiliginiń erekshe jaǵdaılarymen shekteý sharalary uzartylsyn», - delingen Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeriniń jańa qaýlysynda. Sonymen qatar, oblysaralyq jáne halyqaralyq avtobýs, shaǵyn avtobýs tasymaldarynyń jumys isteýine tyıym salynǵan. Sondaı-aq azamattardyń oblys aýmaǵyna jáne Óskemen qalasynyń aýmaǵyna kelýine/ketýine tyıym salynǵan. Qaýlynyń tolyq mátinimen myna jerden tanysýǵa bolady.
Shymkent qalasynda karantındik shekteý sharalary taǵy 20 kúnge uzartyldy. Bul týraly qalanyń Bas sanıtarlyq dárigeriniń qaýlysynda aıtylǵan. Shekteý sharalary 21 jeltoqsan tún jarymynan bastap 11 qańtarǵa deıin jalǵasady. Shekteý boıynsha qala turǵyndaryna aýqymdy is-sharalardan bas tartyp, 65 jastan asqan azamattarǵa asa qajettiliksiz dalaǵa shyǵýdan tyıylýǵa, qoǵamdyq kólikter men dalada maska taǵyp júrý mindetti bolyp qala bermek. Jumys berýshilerge qyzmetkerlerdiń 50%-in qashyqtan jumys isteýge aýystyryp, bazarlar men saýda oryndaryndaǵy adamdar sany jalpy sıymdylyqtan 30%-ten aspaýy tıis.
Elde taqaýda úsh myń eriktige otandyq QazCovid-in vaktsınasy egile bastaıdy. Bul týraly el premeriniń Jambyl oblysyna jasaǵan sapary barysynda aıtyldy. Osy óńirde shyǵarylatyn QazCovid-in vaktsınasy klınıkalyq synaýdyń I jáne II fazalarynan sátti ótken. Zertteýdiń aldyn ala nátıjeleri vaktsınanyń tıimdiligin 96% deńgeıinde kórsetken. Qazir densaýlyq saqtaý mınıstrligi úsh myń eriktige klınıkalyq zertteýlerdiń qorytyndy III kezeńiniń bastalýyn maquldady. Búginde alǵashqy eriktiler Almaty jáne Taraz qalalarynyń klınıkalarynda egile bastaıdy. Al otandyq vaktsınamen jappaı egý 2021 jyldyń naýryz aıynda bastalady. Birinshi kezekte ekpe erikti túrde medıtsına qyzmetkerlerine, pedagogtarǵa, sondaı-aq sozylmaly aýrýy bar adamdarǵa jasalady. Vaktsına shyǵaratyn bıofarmatsevtıka zaýyty 2021 jyly naýryz aıynda tolyq paıdalanýǵa berilmek. Óndiristiń qýaty jylyna 60 mln doza dep josparlanǵan.
Qaraǵandy oblysynda epıdemıologııalyq ahýaldyń turaqty bolýyna baılanysty barlyq sanıtarlyq beketter alyndy. Aımaqtyń Bas sanıtar dárigeriniń qaýlysy jeltoqsannyń 18-i kúni kúshine endi. Esterińizge sala keteıik, 19 qazanda Jezqazǵan men Prıozersk qalalary jáne Osakarov, Nura, Qarqaraly, Buqar jyraý, Ulytaý aýdandarynyń kireberisine 8 sanıtarlyq beket qoıylǵan bolatyn. Onda dárigerler men polıtsııa qyzmetkerleri júrgizýshiler men jolaýshylardyń dene qyzýyn ólshep, densaýlyǵyn tekserip turdy.
Atyraý oblysynyń memlekettik bas sanıtar dárigeri Amantaı Jumaǵalıevtyń jańa qaýlysymen karantındik shekteý sharalary qaıta kúsheıtildi. Bas sanıtar dárigerdiń №71 qaýlysynda «Atyraý oblysynyń aýmaǵynda epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵanǵa deıin sharýashylyq jáne ózge de qyzmetpen jáne halyqtyń tynys-tirshiliginiń erekshe jaǵdaılarymen shekteý sharalary engizilsin. Shekteý is-sharalarynyń rejımi men merzimderi oblys aýmaǵynda COVID-19 koronavırýstyq ınfektsııasynyń taralýy boıynsha ahýaldyń ózgerýine sáıkes qaıta qaralýy múmkin», - delingen. Qaýlyǵa sáıkes, Teńiz ken ornynda karantındik jáne shekteý sharalary epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵanǵa deıin uzartyldy. Al óńir turǵyndaryna respıratorlyq ınfektsııanyń alǵashqy belgileri paıda bolǵan kezde medıtsınalyq uıymdarǵa barmaı, jedel medıtsınalyq kómek 103-ke qońyraý shalý arqyly úıden medıtsınalyq kómekke júginý; Qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynda tamaqtaný kezindeáleýmettik araqashyqtyqty saqtaı otyryp jáne 5 jasqa deıingi balalardy kospaǵanda, qoǵamdyq oryndarda, barýǵa jáne demalýǵa arnalǵan oryndarda, qoǵamdyq kólikterde medıtsınalyq nemese mata betperdelerin kııý mindetti; Jasy 65-ten asqan adamdarǵa azyq-túlik, dári-dármek pen medıtsınalyq buıymdardy, sondaı-aq qajetti taýarlardy satyp alýdy jáne medıtsınalyq mekemelerge barýdy qospaǵanda asa qajettilik bolmasa turǵylyqty jerinen shyqpaýǵa usynys berilip otyr. Sondaı-aq oblys turǵyndary halyq kóp shoǵyrlanatyn jerlerge barmaýǵa, áleýmettik araqashyqtyqty saqtaýǵa, betperde tártibin jáne jeke bas gıgıenasyn saqtaýy tıis.
Aıtpaqshy, ótken aptada epıdemıologııalyq ahýalǵa baılanysty Atyraý oblysy «qyzyl aımaqqa» ótti. Munaıly óńirde qaýipti indetke shaldyqqandardyń sany artyp, jaǵdaı ýshyǵyp barady. Aýrý juqtarǵandardyń kóbi Teńiz kenishinen anyqtalyp otyr. Sońǵy táýlikte oblysta 60 adamnyń koronavırýs ınfektsııasyna shaldyqqany belgili boldy. Onyń 25-i Atyraý qalasynan, 27 naýqas Teńiz kenishinen tirkelgen. Qalǵany aýdan turǵyndarynyń arasynan anyqtalypty. Tirkelgen naýqastardyń on birinde aýrý sımptomdy túrde ótip jatyr. Aıta keteıik, mereke kúnderi munaıly óńirde bazarlar men iri saýda oryndarynyń qyzmetine tyıym salynady. Dese de, qoǵamdyq tamaqtaný oryndary men azyq-túlik dúkenderi, dárihanalar jumys isteı beredi.
Jambyl oblysynda epıdemıologııalyq ahýal turaqty. Alaıda óńirde koronavırýsty ınfektsııany juqtyrý dereginde ósim baıqalady. 14 kúnde aýyrǵandar sany 300-ge jýyqtaǵan. Qoǵamdyq kólik, azyq-túlik, saýda-sattyq oryndary burynǵy keste boıynsha jumysyn jalǵastyrady. Biraq sanıtarlyq talaptardyń saqtalýyn 51 mobıldi top baqylaýda ustaıtyn bolady. Oblystyq taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń jetekshi mamany Gaýhar Makýetova mereke kúnderinde mobıldi toptardyń jumystary da kúsheıtiletinin aıtty. ıAǵnı qoǵamdyq tamaqtaný oryndary, restoran, kafelerdi tekserý sonymen qatar jeksenbi jáne mereke kúnderi jumys isteýge ruqsat berilmegen osy obektilerdi tekserý monıtorıngtik toptardyń jumystary kúsheıtiledi. Qostanaıda karantındik shekteý sharalary ishinara jeńildetildi. Aımaqta jabyq sporttyq nysandardyń jumys isteýine ruqsat berildi. Turǵyndarǵa jeksenbiden basqa kúnderi tańǵy 8:00-den keshki 22:00-ge deıin jattyǵý jasaýǵa múmkindik berilip otyr. Óńirde qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynyń jumys rejımi túngi saǵat 23:00-ge deıin uzartyldy.
Pavlodar oblysy koronavırýs ınfektsııasynyń taralýy boıynsha qyzyl aımaqtan jasyl aımaqqa enýine baılanysty karantındik shekteýler jeńildetilip jatyr. Aımaqtaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalyp keledi. Qazir tosqaýyl beketteri alynyp tastalǵan. Qalaaralyq, aýdanaralyq jolaýshylar tasymaly jandanady. Qoǵamdyq kólikterge qatysty lokdaýyn alyndy. Mereke jáne demalys kúnderi avtobýstar men tramvaıladyń jumysy toqtatylmaıdy. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy bólim basshysynyń orynbasary Erǵaly Asylbektiń aıtýynsha, búgingi kúni ınfektsııalyq aýrýhanalardyń júktemesi 31,9% quraıdy. Statsıonarlyq emdeýde 442 adam alyp jatyr. Sonyń ishinde rastalǵan koronavırýstyq jaǵdaımen 366 adam em alyp jatyr. Osy statsıonarlyq emdeýde sonyń ishinde 11-i bala. 1500-den astam adam ambýlatorlyq em alyp jatyr. Aqsý qalasynda qarttar úıindegi jaǵdaıǵa baılanysty aıtsaq, jalpy búgingi kúni 84 adam medıtsınalyq baqylaýda. Onyń ishinde 20 qyzmetker, 35-i qart adam.
Qyzylorda qalasynda apta saıyn kem degende 10-15 sanıtarlyq talaptardy buzǵandar anyqtalyp jatyr. ıAǵnı onyń aldyndaǵy málimettermen salystyrǵanda azaıǵany baıqalady. Biraq sonda da aldymyzdaǵy mereke kúnderi ol otbasylyq is-sharalardy kóbeıýi múmkin. Sondyqtan tıisti qala ákiminiń tapsyrmasyna sáıkes qaladaǵy sanıtarlyq talaptaryn qatań baqylaý maqsatynda monıtorlyq top jumysyn kúsheıtilgen rejımde jumys jasaıdy. Jalpy aımaqtardaǵy ahýal qubylmaly bolyp tur.
Ystanbulǵa baryp kelgen eki qazaqstandyqtan koronavırýs anyqtaldy. Aıta keteıik, bul azamattarda PTR anyqtama bolmaǵandyqtan, synama alý úshin statsıonarǵa jatqyzylǵan edi. Osylaısha, olar elge kelgende ǵana dertke shaldyqqandaryn bildi. Al keshe Qazaqstan aýmaǵyna 18 halyqaralyq reıspen 2008 jolaýshy kelgen. Tıisti medıtsınalyq qujaty joq 237 adam karantınge alynyp, testiden ótti. «Qazir qorytyndysyn kútýde», - dep habarlaıdy Sanıtarlyq epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń resmı ókili.
2020 jylǵy 17 jeltoqsanda PTR anyqtamasyz ushyp kelgen 3 qazaqstandyqtan COVID-19 anyqtaldy. 2020 jylǵy 18 jeltoqsanynda Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna Rýmynııa, Qytaı, Grýzııa, Mysyr, Túrkııa, BAÁ, RF, Belarýs Respýblıkasy, Tájikstan jáne Ózbekstannan 17 halyqaralyq áýe reısi keldi. 2561 jolaýshynyń ishinde PTR-testileýdiń teris nátıjesi bar anyqtamamen 2351 adam, anyqtamasyz 210 QR azamaty keldi. Onyń ishinde: Almaty qalasynyń áýejaıyna – 9 reıs, 1 641 jolaýshy, anyqtamamen – 1 513, anyqtamasyz - 128; Nur-Sultan qalasynyń áýejaıyna – 6 reıs, 789 jolaýshy, anyqtamamen - 707; anyqtamasyz - 82; Atyraý qalasynyń áýejaıyna – 1 reıs, barlyq 44 jolaýshy anyqtamamen keldi; Aqtaý qalasynyń áýejaıyna – 1 reıs, barlyq 47 jolaýshy anyqtamamen keldi. Anyqtamasyz kelgen Qazaqstan azamattary kelgen jerleri boıynsha COVID-19-ǵa PTR ádisimen testilendi jáne karantındik statsıonarlarda óz nátıjelerin kútýde. 2020 jyldyń 17 jeltoqsanynda anyqtamasyz kelgen 378 QR azamattarynyń PTR-taldaýlarynyń nátıjeleri boıynsha Dýbaı – Nur-Sultan reısimen kelgen 3 jolaýshydan koronavırýstyq ınfektsııa anyqtaldy.
Jýyrda Mınsk – Nur-Sultan áýe reısimen ushyp kelgen 4 qazaqstandyqtan koronavırýstyq ınfektsııa anyqtaldy. Bul týraly sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıteti mamandary habarlap otyr. Atalǵan reıs boıynsha anyqtamasyz kelgen 311 qazaqstandyq qonǵan bette PTR taldaý ádisimen testilengen. Qazir indet anyqtalǵan jolaýshylar tolyq oqshaýlandy. Komıtettiń habarlaýynsha, tek bir kúnde el tóńiregine 18 halyqaralyq áýe reısi toqtap, onymen 2 myńnan astam jolaýshy kelgen.
20 jeltoqsandaǵy málimet boıynsha elimizde 25 350 adam koronovırýs ınfektsııasynan emdelýde. Olardyń ishinde 4 482 patsıent statsıonarda, 20 868 naýqas ambýlatorııalyq deńgeıde em qabyldaýda. 259 adamnyń jaǵdaıy aýyr, 38 patsıenttiń jaǵdaıy óte aýyr, 37 naýqas ókpeni jeldetý apparatynda jatyr. Ótken táýlikte 652 adamda koronavırýs indeti PTR arqyly rastalyp, aýyrǵany belgili boldy.
- Koronavırýs juqtyrǵan 636 adamnyń jaǵdaıy aýyr – mınıstrlik
- Koronavırýstyń taralýy: 6 óńir «jasyl» aımaqta tur
- Koronavırýs pen pnevmonııadan bir kúnde 31 adam kóz jumdy
- Vaktsına alǵan qazaqstandyqtar sany 8 mln-nan asty
- Ótken táýlikte 1954 adam koronavırýs indetinen emdelip shyqty
- Qazaqstanda koronavırýs juqtyrǵandardyń táýliktik kórsetkishi jarııalandy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Eki adamdy qaǵyp óltirgen 90 jastaǵy eks-sheneýnikke taǵaıyndalǵan túrme jazasy aıaqtaldy
TOKIO. Kyodo-QazAqparat – 2019 jyly Tokıoda adam ólimimen aıaqtalǵan jol apaty úshin sottalǵan 90 jastaǵy burynǵy joǵary shendi sheneýniktiń bes jyldyq túrme jazasy juma kúni aıaqtaldy, dep habarlaıdy QazAqparat Kyodo agenttigine silteme jasap.
Sot úkimi boıynsha, 2019 jylǵy 19 sáýirdeTokıodaǵy Ikebýkýro aýdanynda Kodzo Iıdzýkanyń tejegishti gaz pedalimen shatastyryp alyp, baǵdarshamnyń qyzyl túsine ótip ketip, jaıaý júrginshiler ótkelinde velosıpedpen kele jatqan 31 jastaǵy Maný Matsýnagý men onyń 3 jasar qyzy Rıkony qaǵyp óltirgen. Oqıǵa saldarynan taǵy toǵyz adam jaraqat aldy.
Endi prokýratýra ózdiginen júre almaıtyn, múgedekter arbasyna tańylǵan Iıdzýkanyń jasy men densaýlyq jaǵdaıyn eskere otyryp, temir tordyń ar jaǵynda ýaqyt ótkizetinin-ótkizbeıtinin zertteıdi.
Japonııanyń Qylmystyq is júrgizý zańy 70 jastan asqan sottalǵandarǵa, sondaı -aq densaýlyǵyna eleýli zııan keltirý nemese ólim qaýpimen betpe -bet kelgenderge jazany toqtata turýǵa múmkindik beredi.
Iızýka oǵan taǵylǵan aıyp boıynsha kinásin moıyndaǵan joq. Ol kólik quralyndaǵy mehanıkalyq problemaǵa baılanysty kólikti basqara almaı qalǵanyn málim etken.
Alaıda, sot onyń gaz pedalin tejegish dep shatastyryp, ony shamamen 10 sekýnd basyp turǵanyn, saldarynan kóliktiń jyldamdyǵy 96 km/saǵ-qa jetkenin anyqtady. Ol ólimge ákelgen jol apaty úshin kináli dep tanyldy.
Sondaı-aq sot Iıdzýkanyń jasyn eskere otyryp, bes jylǵa bas bostandyǵynan aıyrýǵa sheshim qabyldaǵan bolatyn.


text:
Atyraý oblysynda saılaýshylar belsendiligi baıqalady
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraý oblysynda saılaýshylardyń daýys berý belsendiligi baıqalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Azamat Aımanakýmovtyń málimetinshe, jergilikti ýaqytpen saǵat 9:00-ge deıin saılaýshylardyń 19,6%-y daýys berip úlgergen.
«Qazir Atyraý qalasy men 6 aýdandaǵy 36 saılaý ýchaskesinde daýys berý ótip jatyr. Máselen, Atyraý qalasynda saılaýshylardyń 15,1%-y, Jylyoı aýdanynda 21,5% Inderde – 22,4%, Isataıda – 24,6%, Qurmanǵazda – 20,3%, Qyzylqoǵada – 25,2%, Mahambet aýdanynda 20,4% daýys berdi» - deıdi Azamat Aımanakýmov.
Eske sala ketelik, budan buryn Atyraý oblysynda 52 úmitker baq synaıtynyn jazǵan edik.


text:
Biziň tebigatymyzda bitýän dürli dermanlyk otlaryň görnüşleriniň müňlerçedigi bellidir. Olaryň dürli keselleri bejerijilik ähmiýetiniň barlygy subut edildi. Ýöne, arada märekede bolan bir gürrüňi size ýetiresim geldi. Indi, 30 ýyla basalykly wagt bäri lukmançylyk bilen meşgullanyp, adamlaryň derdine em edip gelýän obadaşymyz Akmyrat Öwezgeldiýew şeýle gürrüň berdi.
— Bir gezek, saý-sebäp bilen çopan goşlarynyň birinde myhmançylykda bolmak miýesser etdi. Şonda ýaşuly çopan Begmyrat aga maňa şeýle zatlary gürrüň berdi. ...Biz, ir wagtlar dört-bäş sany çopan bolup, üç sany sürini bir örüden başga bir örä sürmeli bolduk. Şonda esli menzil aşanymyzdan soň, mallara hem özümize dynç bereli diýip, bir golda saklandyk we taňkalary oda goýduk. Taňkalar özleriniň sazlaşykly, argyn göwrelere lezzet beriji heňinde lasyrdaşyp ugradylar. Şu ýerde hem hiç mahal bolmaýan zat ýüze çykdy. Hijimizde hem demlär ýaly gury çaý bolmasa näme?! Gaýnag suw bilen nahar edinmekçi bolanymyzam şoldy weli, Gadam çopan tarsa turdy-da ýandakdyr yşgyndan, ýene-de bir-iki sany näbelli ösümlikden ýolup alyşdyrdy-da taňkalara atdy. Üç gezek gaýtaryp, gowurdakly käselerimizem üýtgeşik çaýymyzdan dolduryp ýürekse edindik. Süregi eltmeli golumyza nähili eltenimizi bilmändiris. Ýadawsyz, keýpihon, ýeňil ädimler bilen gelipdiris. Biz bir-birimize aýdyp bilmän gelen zadymyzy birdeň, täsin ýagdaýda dillenip aýdyşdyk. Argynlyk, ýadawlyk ýok, sussumyz pes däl, belki, bu zatlar bize Gadamyň demläp beren çaýyndandyr diýen netijä geldik. Gyssagarada şol näbelli iki sany ot-çöpüň nämedigini bilmän galdyk. Biziň tebigatymyzyň şeýle baý, peýdaly ösümlik dünýäsiniň bardygyny biz özümiz-ä bir bilmeli we ösüp gelýän ýaş nesle hem ýetirmeli... Belli mirasgär agamyz Ümür Eseniň daga dyrmaşyp, elini, eşigini ýyrtdyryp böwürslen ýygyşymy, dag mumyýasyny gyryp-gyryp alşymy, ýüz ýyl ýaşaýan pyşdylyň ömründe bir gezek tapyp, dört ýyllap diliniň aşagynda saklaýan dermanlyk otuny aňtap-aňtap alşy diýjekmi, ýylanyň gowuny kämahal bir agzyna atyp, özüniň gözüniň ýitiligini artdyryp ýörşümi, guragyrynyň bire-bir emi diýip ýylanyň etini duza ýatyryp, esli wagtdan soň ondan bölejigini agzyna atyp ýörşümi, ülkämizde gezmedik, barmadyk, görmedik ýerleri galmadyk agamyzyň gyzgyn çägeli, daşly ýerlerde aýakýalaňaç ýöremesimi, taýçanaklar doglanda olaryň diliniň aşagynda bolýan ýassyjagyny alyp, aýal adamlaryň ýelgulanjy (aýal keseli) keseline garşy guradylyp ulanylýanlygyny ýazyşymy... bularyň hemmesi, diňe öz saglygyňa seretmekden, öwüt-ündewden başga zat däldir. Eýsem, biziň şeýle tebigatymyz bar bolsa, onda bize diňe ondan peýdalanaýmak, ony goraýmak galýar. Biz hemme ýerde hormatly Prezidentimiziň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly kitabyny ildeşlerimize dyngysyz wagyz etsek, ondaky peýdaly nesihatlary ýaýratsak, halkymyzyň öňünde uly iş etdigimiz bolar, gadyrdan ildeşler! Saglygymyz öz elimizdedir!
Saparmyrat HOMMADOW. Murgap etrabyndaky 9-njy orta mekdebiň müdiri, KA-nyň işjeň agzasy.


text:
Birnäçe ýyl mundan ozal hindistanly Sankalp Singh Parihar otluda barýarka ýanyndaky ýolagçydan 2500 rupiý berip (33 dollar töweregi), tötänleýin mangonyň nahalyny satyn alypdyr. Satan adam mangonyň aýratyn görnüşidigini, onuň miwesiniň Hindistanda bellilerinden tapawutlanýandygyny aýdyp, ony ynandyrypdyr, diýip «mail.ru» habar berýär.
Görüp otursalar, satyjy aldaman eken. Parihar we onuň hyzmatdaşy nahalyň beýleki mango agaçlaryndan tapawutlanýandygyny görüpdirler. Žurnalistler bilen eden söhbetdeşliginde ol agajyň adyny bilmeýändigini, şonuň üçin hem ejesiniň hormatyna ony Damini diýip atlandyrandygyny gürrüň beripdir. Bu barada eşidenlerinden soň beýleki fermerler Parihara we onuň hyzmatdaşyna agajy 21 000 rupiýä satmagy teklip edipdirler. Ol şonda gymmat bahaly agaç ösdürip ýetişdirýändigine düşünipdir.Parihar otluda barýan nätanyşdan Ýaponiýanyň Miýadzaki prefekturasyndaky Kýusu adasynda ösdürilýän we gymmat bahadan satylýan mangonyň «Miýadzaki» diýlip atlandyrylýan sortuny satyn alan eken.Ýerli teleýaýlymda fermer barada gepleşik bereninden soň, ferma giripdirler we birnäçe gymmat bahaly agajy ogurlapdyrlar. Şondan soň fermerler fermada üç adamdan we dokuz itden durýan garawul goýupdyrlar. Olar galan mangolary goraýarlar.


text:
Meteorologiýa
Meteorologiýa – atmosferada bolup geçýän hadysalary öwrenýän we olaryñ sebäplerini düşündirýän ylymdyr ýa-da atmosferarnyñ fizikasydyr. Atmosferada bolýan hadysalar mukdar we hil taýdan tapawutlanyp, meteorologiýa (howa) elementlerine we hadysalaryna bölünýär. Meteorologik elementlere – radiasiýa, howanyñ temperaturasy, basyşy we ýel, çyglylyk, bulutlylyk, ygallar we beýlekiler degişli. Olar howa ýagdaýyny kesgitleý Atmosfera hadysalaryna – bugaryjylyk hadysasy, howanyñ sirkulýasiýasy, suw buglarynyñ kondensasiýasy we sublimasiýasy, bulutlaryñ döremegi, gök gürrüldemegi we ýldyrym çakmaklygy, apy-tupanlar mysal bolup bilerler.


text:
Birleşen Ştatlaryň iki sany teležurnalisti Wirjinia ştatynda janly gepleşik mahalynda atylyp öldürildi. Bu žurnalistleriň işleýän telestansiýasy (WDBJ) Alison Parker bilen Adam Wardyň 26-njy awgustda irden, Bedford okrugynda göni söhbetdeşligi ýazgy edýän wagtlary atylyp öldürilendigini aýtdy.
Interwýu alynýan adam aman galdy, emma ol hassahana ýerleşdirildi we operasiýa edilmeli boldy.
Jenaýatda güman edilýän Wester Flanagan ozal şol telestansiýada işlän adam diýip tanadyldy we ol öz eden hüjüminiň wideoýazgysyny sosial mediada çap eden bolup görünýär.
Ol hüjümden birnäçe sagat soň, polisiýanyň yzarlamasy netijesinde, özüni atyp ýaralady we biraz soň hassahanada ýarasyndan öldi.


text:
Prezıdenttik kadr rezervi: Qujat qabyldaý bastaldy
NUR-SULTAN. QazAqparat Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes aǵymdaǵy jyly Prezıdenttik jastar kadr rezervine 50 rezervshi irikteletin bolady. Bul týraly QazAqparat Memlekettik qyzmet isteri agenttigine silteme jasap habarlaıdy.
Qujattardy qabyldaý aǵymdaǵy jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap pkrezerv.gov.kz tsıfrlyq platformada onlaın rejımde bastalǵan bolatyn. Qujattardy qabyldaýdyń eki kúni ishinde irikteýge qatysýǵa 1251 ótinim kelip tústi. Qujattardy qabyldaý 30 qykúıekke deıin jalǵasady.
Prezıdenttiń 2021 jylǵy 29 tamyzdaǵy № 141 Jarlyǵymen belgilengen talaptarǵa sáıkes irikteýge 35 jastan aspaǵan, joǵary bilimi jáne 5 jyldan kem emes jumys ótili bar, sondaı-aq memlekettik tildi ortadan tómen emes deńgeıde biletin Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary qatysa alady. Rezervte bolý merzimi 3 jyl.
Rezervshini bos memlekettik laýazymǵa taǵaıyndaý qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes júzege asyrylatyn bolady.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugynyň merkezi edarasynda Kiberhowpsuzlyk boýunça sertifikasiýalaşdyryş bölümini döretmegiň meýilleşdirilýändigi barada habar berildi.
TDH-nyň habar berşi ýaly, bölümiň esasy maksady ýurdumyzda öndürilýän we daşary ýurtlardan getirilýän programma üpjünçiliklerini hem-de tehniki serişdeleri sertifikasiýalaşdyrmakdan ybaratdyr.
Maglumat howpsuzlygy ulgamynda milli standartlary we usullary işläp taýýarlamak, şol sanda halkara standartlar we tehniki kadalar bilen sazlaşdyrmak Türkmenistany sanlylaşdyrmagyň möhüm şertleriniň biri bolup durýar diýip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň dowamynda aýtdy.
“Türkmenistanyň kiberhowpsuzlygyny üpjün etmek boýunça Döwlet maksatnamasyna” we “Türkmenistanyň kiberhowpsuzlygyny üpjün etmek boýunça Döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň 2017 — 2021-nji ýyllar üçin meýilnamasyna” laýyklykda, “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugyna bu pudakda ulanyljak tehniki serişdeleri hem-de programma üpjünçiliklerini barlamak we sertifikasiýalaşdyrmak işlerini ýola goýmak wezipesi ýüklenildi.
Awtomatlaşdyrylan elektron maglumat binýatlar ulgamy
Türkmenistanyň Prezidenti penşenbe güni awtomatlaşdyrylan elektron maglumat binýatlar ulgamyny döretmek hakyndaky Karara gol çekdi.
Resminama laýyklykda, ministrliklere, pudaklaýyn dolandyryş edaralaryna, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerine bu ulgamy döretmegi we onuň bir bitewi tehniki talapnamalara laýyklykda işlemegini üpjün etmek tabşyryldy we ony 2022-nji ýylyň dekabr aýyna çenli işe girizmek bellenildi.
“Türkmenaragatnaşyk” agentligine Awtomatlaşdyrylan elektron maglumat binýatlar ulgamy hakyndaky bir bitewi tehniki talapnamalary işläp taýýarlamak we bellenen tertipde tassyklamak tabşyryldy.


text:
Eger aklyň ýerinde bolsa, keselhanada gereginden artyk bir gün galmagam gaty kyn düşer. Keselhana nähili döwrebap bolsa bolubersin, gerek wagty bolaýmasa, başga wagt Beýik Biribar bizi şol ýerlere mätäç etmesin.
Garaşmaýan wagtym meni operasiýa etmeli diýdiler. Lukmanlaryň aýdyşyna görä, alty aýlap ýerimden turman gipsli ýatmaly boljakdym.
Keselhana durmuşy ilkibadalar maňa onçakly erbedem görünmedi. On adamlyk otagymyzdaky hassalaryň hiç birem keselhanadan derrew çykyp biljek halda däldi. Çepimde ýatan adam ulag heläkçiliginde agyr ýaralanypdy. Sagymda ýatanyň bolsa, oňurgasynda ýara bardy.
Biz şonda-da umytsyz däldik. Bir-birimize henek atýardyk. Lukmanlaram gowy adamlardy. Emma kesele döz gelmek ýeňil-ýelpaý zat däldi. Seňrigimizi ýygryp, özümizi ýalňyz duýýan mahallarymyzam bolýardy.
Günleriň birinde keselhana meniň jebegämi daraldyp başlady. Gipsiň astynda, arkanlygyna ýatyrdym. Kitap okamakdyr radio diňlemegem ýüregime düşüpdi. Ýatyp, oý-pikire çümmekden başga zat edibilmeýänime däliräýjek bolýardym.
– Wah, şu gipsden bir gutulyp bilsedim. Ýeke gün daşarda gezmeläbilsem, galan ömrümiň hemmesini bermäge taýyn – diýip, göwün ýüwürdýärdim. Daşarda ulag sürýän, dükana girip-çykýan adamlary göresim gelýärdi. Bir wagtlar awtobusa münmek, ýolda ýöremek ýaly ähmiýetsiz hasaplan zatlarymam häzir meniň üçin örän ähmiýetli görünýärdi.. Umytsyzlyk sataşaly bäri men ölümem özüme rowa görüp başlapdym. Şeýle günleriň birinde şepagat uýasy maňa bir hat getirdi. Dost-ýarlarymyň: “Çaltrak gutul!” diýip ýazýan hatlaryna öwrenşenim üçin, men bu gelen hata kän bir ünsem bermedim. Ýöne hatyň daşyna siňe seredenimde, dörtburç bukçanyň ýüzüne, maýda hat bilen haty ibereniň ady ýazylgydy. Bu gyzyň ady maňa nätanyşdy. “Belkem, ýanýoldaşymyň joralarynyň biri iberendir” diýip, bukçany açanymda, içinden on sahypalyk hat çykdy. Hat şeýle setirler bilen başlanýardy:
“Salam! Seniň salgyňy nädip tapanymy saňa aýdyp biljek däl. Bu syr. Ýeriňden galyp bilmeýäniňi eşitdim-de saňa syýahat eden ýerlerim barada gürrüň beräýeýin diýdim”.
Hat ýürekden ýazylana meňzeýärdi. Bu hatyň bir maýyba haýpy gelýän kempirden däldigi bellidi. Kim bolsa bolubersin. Ýöne ol meniň nähili duýguny başdan geçirýändigimi hem-de nämäni küýseýändigimi bilýärdi. Haty şoňa görä ýazypdyr.
Hatynda ýoldaky gylýal sürülerinden, Beýik Ýaradanyň ýaradan täsin güllerinden, tebigatyň ajap görkünden, şaglawuklardan, asmanda gaýmalaşýan bulutlardan, durmuşdan söz açýardy. Onuň birnäçe sahypalyk haty maňa ýagty geljege badalga bolupdy.
Hatyň ahyrynda şeýle setirler bardy: “Bir-iki gün soň başga bir oba gidýän. Ýöne şonda-da men seniň bilen hat alşyp duraryn.”
Hätanyş gyzyň haty meniň kalbymdaky bar gam-gussany sogrup alypdy. Ýene bir gezek okanymdan soň, haty ýanymdaka uzatdym. Olam bu haty iki gezek okap, ýanynda ýatana uzatdy. Otagdaky bar hassalaryň elinden geçensoň, ýygyrt-ýygyrt bolan hat ahyry maňa dolanyp geldi.
Bu hat şeýle bir näziklik bilen hem-de ýönekeý dilde ýazylypdyr welin, maňa iberilse-de, ähli kişi ony özüne iberilen ýaly, okap doýup bilenokdy. Şol günden soň bar gam-gussamyzy ýatdan çykaryp, gyzyň hatynyň dünýäsinde ýaşap başladyk.
Ikinji hat bir aýdan soň geldi. Ol gyz bu gezekki hatynda täze baran obasynyň owadan ýerlerinden, çägesöw kenary ýalap durap kölüň tolkunlaryndan, balyk çorbasyndan hem-de sümme tokaýlardan söz açýardy. Bizem ol gyz bilen tokaýyň ortasyndaky kölüň kenarynda aýlandyk. Kölüň kenarynda hüşerilişip suw içýän keýikleri we köle uçup gelýän her hili owadan guşlary görüp bilýärdik.
Biz hyýalymyzda onuň ýüz keşbini, nähili gyzdygyny janlandyrýardyk. Men ony uzyn sarçlaryny seçekli bilen bogan uzyn boýly, peri ýaly biri diýip göz öňüne getirýärdim. Beýleki hassa ýoldaşlarymyňam ony hersi özüçe göz öňüne getirýärdi. Ol biziň otagymyzyň arzyly myhmany bolupdy.
Gyz soňky hatlarynda tokaýdaky bir oba hakda gürrüň berdi. Biz indi her gezek onuň hatyna sabyrsyzlyk bilen garaşýardyk. Şeýdip ahyry menem gutuldym. Aýagymdaky gipsler aýryldy, ýuwaş-ýuwaş ýöräp başladym. Lukmanlar maňa öýüme gaýtmaga rugsat berdiler. Men Beýik Biribara şükür edip, keselhanadan çykyp gaýtdym. Dileglerim kabul bolupdy.
Maşgalamyň ýanyna gelen badyma, derrew şol gyzyň gözlegine çykdym. Ony göresim gelýärdi. Oňa bar dost-ýarlarymyň adyndan sagbolsun aýdasym gelýärdi. Salgysyny alyp, öýüne bardym. Gapyny ejesi açyp, meni onuň otagyna alyp gitdi.
Men içeri girenimde ýaşajyk gyz, bir syýahat kitabyny okap otyrdy. Maňa gözi düşenden kitabyny ýapyp ýylgyrdy. Meniň salgymy nireden alandygyny şol gün bilip galdym. Keselhananyň lukmanlarynyň biri, ony ýygy-ýygydan soramaga gelýär ekeni.
Ol gyz on alty ýaşyndady. Ysmazdy. Soň ol hem oňatlaşyp gitdi. Ýöne ol bize hat ýazýan mahaly, dört ýyllap otagyndan çykyp bilmändir.
NÄTANYŞ GYZYŇ HATLARY
Eger aklyň ýerinde bolsa, keselhanada gereginden artyk bir gün galmagam gaty kyn düşer. Keselhana nähili döwrebap bolsa bolubersin, gerek wagty bolaýmasa, başga wagt Beýik Biribar bizi şol ýerlere mätäç etmesin.


text:
12.11.2020
Hakyky işewür pikiriňiz bar bolsa ýa-da işiňizi täze derejä çykarmak üçin mahabat ýerleşdirmeli bolsaňyz we Türkmenistanda bolsaňyz, ".TM" domeniň ähtimallygy ýokarydyr.
Domen- özboluşly domen ady bilen kesgitlenen internetiň iýerarhiki at giňişliginiň domen zolagy, domen at serwerleriniň toplumy (DNS) tarapyndan saklanýar we merkezi domen administratory tarapyndan dolandyrylýar. Her bellige alnan domen ady üçin bir administrator bolýar.
Administrator - domena jogapkär edip bellenilen fizik ýa-da ýuridiki şahs.
Ikinji derejeli domenlar- GOV.TM, EDU.TM, COM.TM we.ş.m.
Internetiň ösmegi bilen "owadan" domen atlary aýratyn ähmiýete eýe boldy. Dünýäde bellige alnan domenleriň umumy sany 296 milliondan geçýär hem-de erkin, owadan we gysga domen adyny tapmak kynlaşýar. Muňa, domen atlaryny bellige alýan, ikinji derejeli bazardaky domenleri satyn alýan we satýan, bellige alnan domenlerde mahabat, hosting hyzmatlary, hukuk guramaçylygy we ş.m işler bilen meşgullanýan kompaniýalary öz içine alýar.
Müňlerçe kompaniýanyň biznes.com.tm domeninde resmi web sahypasyny edinmek isleýändigi çak edilýär. Häzirki wagtda ".TM" zonalaryndaky islendik domeniň täjirçilik gymmaty bardyr.
Mundan öň, 2015-nji ýyldan başlap com.tm, edu.tm we gov.tm domenlerini bellige almak hyzmaty “Turkmentelekom” elektrik aragatnaşyk kompaniýasy tarapyndan amala aşyrylýardy. 2020-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap, biziň ýurdumyzda domen atlaryny bellige almak hyzmaty Türkmenistanyň «Milli utgaşdyryjy domen merkezi» hojalyk jemgyýeti tarapyndan amala aşyrylýar.
Domen ady - (ýa-da domen) bu aňsat ýatda galyjy web saýdyň ady bolup, internetda belli bir IP salgysyna baglanylýar. Islendik şahs domen alyp biler. Munuň üçin domen bellige alyjynyň web sahypasyna girmeli, eýelenmedik at saýlamaly we ulanmak üçin her ýyl belli bir mukdarda töleg tölemeli.
Domen howpsuzlygy
«.TM» domenini ogurlamak mümkin däl diýen ýaly. Domen administratoryny üýtgetmek üçin resminamalar bilen bellige alýan edaranyň ýanyna gelmeli ýa-da notarial edaradan ynanç hatyny görkezmeli. Şol sebäpli «.TM» zonasynda domen ogurlygy gaty seýrek bolup biler. Halkara domenler has ýygy-ýygydan ogurlanýar, sebäbi ol ýerdäki administratory çalyşmak üçin bellige alyjyda şahsy otagy (akkaunt) döwmek ýeterlikdir.
Häzirki wagtda COM.TM zonasynda 211 domen bar we ol häzirem ösýär we telekeçiler üçin iň islenýän domen zolagy bolup durýar. Şonuň üçin dogry domen zonasynda taslamaňyz üçin laýyk domen tapmaga hemişe mümkinçilik bar. Esasy zat munuň üçin isleg bildirmek.


text:
Azatlyk Radiosy Merkezi Aziýa ýurtlaryna gönükdirilen bu programma bilen gyzyklanyp, Norwegiýanyň Helsinki Komitetiniň regional wekili Iwar Dale bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Programmaňyz “Merkezi Aziýa üçin kiçi grantlar fondy” diýlip atlandyrylýar. Bu fond haçan we näme maksat bilen döredildi?
Iwar Dale: Norwegiýanyň Helsinki Komitetiniň “Kiçi grantlar fondy” eýýäm dört ýyl bäri işleýär. Grant puly hökümete degişli bolmadyk ýerli guramalara berilýär. Programma Gyrgyzystanda we Gazagystanda has aktiw işleýär, emma Özbegistanda we Türkmenistanda hem işleýär we adam hukuklary hem demokratiýa ugrunda hereket edýän ýerli inisiatiwalary goldaýar.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda siziň fonduňyz bilen näçe gurama işleşýär?
Iwar Dale: Türkmenistanyň beýlekilerden tapawutly bir ýurtdugyny aýtsa bolar. Sebäbi bu ýerde işleýän adam hukuklaryny goraýjy guramalaryň sany az we olar ýapyk şertlerde işleşmeli bolýarlar. Sebäbi Türkmenistandaky ýagdaýda adam hukuklaryny goramak işine baş goşan adamlar howp astynda işleýärler. Muňa garamazdan, Türkmenistan boýunça gowy proýektleri amala aşyrdyk. Emma Türkmenistan regionda Norwegiýanyň Helsinki Komitetiniň wekilleriniň baryp bilmedik ýeke-täk ýurdy bolmagynda galýar. Biz türkmenistanly kärdeşlerimizden gyzykly ideýalaryň berilmegine garaşýarys we olar bilen ýakyndan tanyşmaga isleg bildirýäris.
Azatlyk Radiosy: Diýmek, “Kiçi grantlar fondy” Türkmenistanda eýýäm iş alyp barýar, emma siz ýurtda hereket edýän toparlar barada jikme-jik maglumat bermekden saklanýarsyňyz, şeýlemi?
Iwar Dale: Howa, biz türkmen guramalary bilen işleşýäris, emma Türkmenistandaky şertler nazara alnanda, her bir adam alyp barýan işiniň köpçülige mälim bolup-bolmazlygyny özi çözmeli diýip, hasap edýärin.
Azatlyk Radiosy: Norwegiýanyň Helsinki Komitetiniň bu programmasynyň demokratiýany we graždan jemgyýetçiligini goldamak üçin niýetlenýändigi aýdylýar. Bu ugurda iş alyp barýan guramalara fonduň berjek goldawy nämeden ybarat bolar?
Iwar Dale: Norwegiýanyň Helsinki Komiteti iki ugurdan iş alyp barýar. Biz adam hukuklarynyň ýagdaýyny öwrenip, hasabat taýýarlaýarys. Bu ugurdan iş alyp barýan guramlara ýylda 5-15 müň dollar aralygynda maliýe komegini hem berýäris. Biziň maliýe kömegimizden peýdalanýan guramlaryň birnäçesi özbaşdak iş alyp barýarlar. Emma biz regiondaky ýagdaýy öwrenmek bilen bagly işleriň ählisini ýerine ýetirip bilmeýänligimiz sebäpli, käbir guramalar bilen has ýakyn hyzmatdaşlykda bolýarys we proýketleri ýerine ýetirmek üçin olar bilen bilelikde işleýäris.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistana degişli nähili proýektler amala aşyryldy?
Iwar Dale: Meselem, bir ýyl mundan ozal biz Daşoguzdaky aýallar türmesi barada hasabat çap etdik. Bu aslyýetinde Türkmenistanda işleýän ýerli guramlaryň alyp baran işi bolupdy, emma biz ony guramamyzyň adyndan Osloda çap etdik we soň bu hasabaty Birleşen Ştatlarda we Ýewropada köpçülige hödürledik.
Azatlyk Radiosy: “Kiçi grantlar fondunyň” regiondaky işiniň dowam etdiriljekdigi aýdyldy. Bu programmaňyzyň çäginde siz bilen işleşmek ýa fonduňyzdan pul almak isleýän guramlar näme etmeli?
Iwar Dale: Guramalar başda biz bilen habarlaşyp, öz tekliplerini biz bilen öňünden maslahat edip bilýärler. Emma olar öz proýektleriniň we çykdajylarynyň mukdaryny bize ýazmaça görnüşde hem iberip bilýärler. Awgust aýynda biz gelen arzalara gararys we her bir ýurtdan birnäçe guramany saýlap, olara grant bereris.
Azatlyk Radiosy: Guramalardan nähili talaplar edilýär?
Iwar Dale: Olar hökümede degişli bolmadyk guramalar bolmaly. Bizde hökümet edaralary bilen işleşmek boýunça proýektler hem bar, emma “Kiçi grantlar programmasy” diňe jemgyýetçilik guramalaryna degişli. Olar adam hukuklaryny, söz azatlygyny, çagalaryň, aýallaryň, tussaglaryň hukuklaryny goraýan, gynamalara garşy çykyş edýän we ýene köp ugurlardan iş alyp barýan guramalar bolmaly. Esasy talap – teklipler döredijilikli bolmaly we gurama wada berýän işlerini berjaý etmäge, ýagny ýerine ýetirmäge ukyply, başarnykly bolmaly.


text:
Halkara donorlary tarapyndan maliýeleşdirilen ykdysady barlaglaryň netijesinde belli bolşuna görä, pul serişdeleri karz bermek görnüşinde berlip, olar soňundan bankyň ýolbaşçylarynyň, olaryň maşgala agzalarynyň, dostlarynyň daşary ýurtdaky hasaplaryna geçirilipdir.
Hasabatda nygtalmagyna görä, gürrüňi gidýän bu bank karzlary diňe 19 adama we kompaniýa berilipdir.
Bu bank karzlaryndan bähbit görenleriň arasynda prezident Hamid Karzaýyň dogany Mahmud hem bar. Ol öz gezeginde, bu aýyplamalary iňkär edýär.


text:
ABŞ-da geçirlen prezidentlik saýlawlarynda sesleriň sanalmagy dört esasy ştatda - Arizona, Jorjiýa, Newada we Pensilwaniýa ştatynda dowam edýär.
Iň soňky maglumatlara görä, Demokratik dalaşgär Jo Baýden Jorgiýa ştatynda biraz öňe saýlandy we häzirki respublikan prezident Donald Trampyň ýolbaşçylyk eden Pensilwaniýa ştatynda-da öňde barýar.
Beýleki iki ştat barada aýdylanda, Baýden Arizona we Newada ştatlarynda öňde barýar. Arizonada sesleriň 6 göterimi sanalmaly, Newada ştatynda sesleriň 10 göterimden gowragy. Tramp Demirgazyk Karolina we Alýaskada öňde barýar.
Dalaşgärlere saýlanmak üçin 270 saýlaw sesi gerek. Baýdende indi 253 ses, Trampda 214 ses bar. Pensilwaniýa ştatyndaky ýeňiş 20 sana saýlaw sesini berýär. Şeýlelik bilen, bu ýagdaý Jo Baýdeniň tarapynda galsa, onda onuň 273 sany saýlaw sesi bolar, ýagny ol zerur çäkden geçer. Tramp henizem ýeňiş gazanmak mümkinçiligine eýe olmak ugrunda ýaryşýar, sebäbi entek gaýtadan işlenmeli býulletenler hem galýar.
Tramp garşydaşlaryny galplykda aýyplaýar, ýöne henizem hiç hili subutnama bermeýär. Trampyň ştaby birnäçe ştatda saýlaw netijelerine garşy çykmaga taýýarlanýar.
Netijeleriň resmi taýdan yglan edilmegi, 3-nji noýabrda geçirlen saýlawdan birnäçe hepde soň ýygnanýan saýlaw kollejiniň ses bermeginden soň geçýär.


text:
Bıyl Qostanaı oblysynda 3 mektep salynyp, 30 bilim ǵımaratyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi. Aýqymdy jobalar negizinen «Aýyl — El besigi» jáne «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamalary arqyly qarjylandyrylady.
Óńirde bilim salasyna qatysty ilki jobalar jeterlik. Máselen, Qarasý aýylyndaǵy apatty jaǵdaıda turǵan bilim oshaǵynyń ornyna taıaýda 320 oryndyq jańa mektep qurylysy bastalady. Nysan «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» aıasynda júzege asyrylady. Munda tek memlekettik tilde oqytylady. Atalmysh mekteptiń dırektory Aıgúl Arǵynǵazınanyń aıtýynsha, eski mekteptiń ǵımaraty 1968 jyly paıdalanýǵa berilgen. Bastapqyda kitaphana retinde ǵana ashylǵan.
«Aýdan ortalyǵyna tek memlekettik tilde oqytatyn mekteptiń qajettiligi bilinetin. Bıyl bul oılaǵanymyz da iske aspaq. Bir jaǵynan túlekterimizge jumys taýyp berý máselesin birjaqty etýge bolady. Bul jańalyqty estigen balalar da, ata-analarymyz da qýandy. Negizi munda 2008 jáne 2010 jyldary aǵymdaǵy jóndeý jumystary ótken. 50 jyldan astam paıdalanylyp kele jatqan ǵımarat ábden eskirdi», — deıdi Aıgúl Arǵynǵazına.
Qurylys-montaj jumystaryn júrgizýge «Syl» JSHS-men 596,3 mıllıon teńge somasyna shart jasaldy. Qarjy «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» sheńberinde respýblıkalyq búdjetten bólindi. Merdiger uıym 8 aıdyń ishinde barlyq qurylys jáne árleý jumystaryn aıaqtaýdy josparlap otyr.
Oblystyq bilim basqarmasy 2020 jyly júzege asatyn qurylys jobalary men kúrdeli jáne jeńil jóndeýden ótetin nysandar tizimin jasady. Bul tizimge jalpy somasy 9,2 mlrd teńge bolatyn 35 ınfraqurylymdyq joba enip otyr. Baǵdarlamany júzege asyrý barysynda 2300 ýaqytsha jumys orny ashylady.


text:
Stalnoı Dvor - Astana kásiporynynyń ónimderine qyzyǵa otyra, sizge búgingi tańda ózekti bolǵan usynystardyń tolyq tizbesimen tanysýǵa bolady. Bul úshin elektrondy poshta mekenjaıyn jazý jetkilikti, oǵan Astanaǵa arnalǵan metal baǵasynyń qujaty keledi. Osy qujatta siz sol nemese ózge de ónimderdi neǵurlym keń taralǵan aqparatty, sondaı-aq metal quny, kóterme jáne jeke saýdadaǵy baǵasy týraly aqparatty alasyz. Naqtylaý úshin jáne qosymsha jetkizý sharttaryn Astanadaǵy metaldy satý jónindegi mamandardyń birimen baılanysýdy usynamyz, ol tapsyrys rásimdeýge kómektesedi, onyń kúıin tekseredi, sondaı-aq quzyretti túrde kez kelgen suraq boıynsha keńes beredi.
Astanadaǵy metaldyń baǵa paraǵyn bilý úshin, ony lezde jiberilýge, baǵa paraǵyn jáne qajetti aqparatty alý úshin ózińizdiń elektrondy poshta mekenjaıyn kórsetińiz, ony joǵarydaǵy nysanǵa jazyńyz (saıttyń osy betinde).
Tapsyrysty anyqtaǵan soń, siz ony saıt arqyly jibere alasyz, ne satý boıynsha menejerge telefon nómiri boıynsha habarlasyp, aıta alasyz. Búgin biz sizderge kelesi suryptamany usyna alamyz: surypty ılem (bolat qurylys armatýrasy), pishindi ılem (ystyqtaı ılemdelgen shveller, qostavr bórene, temir burysh), tegis ılem (ystyqtaı ılemdelgen bolat tabaq, sýyqtaı ılemdelgen bolat tabaq), qubyr ónimi (sý, gaz ótetin bolat qubyrlar), metız ónimderi (bolatty sym, sozba sym).
Stalnoı Dvor - Astana óz klıentteri týraly qamqorlyq tanytady jáne tutynýshy suranysyn qanaǵattandyrý úshin jeke yqpal tabýǵa umtylady. Naryqta 20 jyldan astam jumys jasaı otyra, biz satyp alýshylar senimine ıe boldyq, olardyń biri siz bolýǵa tıissiz. Bizdiń baǵa paraqpen tanysyńyz, ony basqa da usynystarmen salystyryńyz jáne Astanadaǵy eń sapaly metalǵa tapsyrys berińiz!


text:
Almatyda salynyp jatqan metro stansasyna Baýyrjan Momyshulynyń esimin berý usynyldy
ALMATY. QazAqparat - Baqytjan Saǵyntaev «Dostyq» metro stansasynyń ataýyn ózgertip, oǵan Baýyrjan Momyshulynyń atyn berýdi usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Baqytjan Saǵyntaev Facebook paraqshasynda Qala kúni qarsańynda máslıhatqa qoǵamda talqylanyp jatqan máselelerdi sheshý týraly usynys engizgenin jzdy.
«Bul Almaty metropolıteninde salynyp jatqan eki stansanyń ataýyn ózgertýge qatysty», - dep jazdy Baqytjan Saǵyntaev.
«Dostyq» stansasyna Baýyrjan Momyshulynyń esimin berý usynylady.
Bolashaqta «Zapadnyı» avtovokzaly atalýy tıis stansany «Qarasaı» dep ózgertý kózdelip otyr.
Dostyq beketi Abaı dańǵyly men Momyshuly kóshesiniń qıylysynda salynyp jatyr.
Onyń tehnıkalyq iske qosylýy osy jyldyń sońyna josparlanǵan.
«Zapadnyı» avtovokzal beketi Almaty oblysy Qarasaı aýdanynyń shekarasynda salynady.


text:
`suw önümleri` Netijeler
Habarlar [141]
- Ýeterlik Mukdarda Suw Içmek Ýürek Keseliniň Öňüni Alýar
- Hewsel Bagy-Bossanlary
- Izmirde 388 bosgun halas edildi
- Pakistanda bolan partlamada 10 adam ýogaldy
- Türkiýe Käbir Önümleriň Öndürilmegi Boýunça Dünýäde 1-nji Orny Eýeleýär
- Türkiýäniň Suw Önümleriniň Eksporty 1 Milliard 63 Million Dollara Barabar Boldy
- Türkiýeden DKTR-na 75 Million M3 Suw Beriler
- Ter Gök we Miwe Eksporty Artdy
- Japarow Halky Asudalyga Çagyrdy
- Täjigistan-Gyrgyzystan serhedindäki çaknyşykda ýogalan adamlaryň sany artdy
- Gyrgyz-Täjik Serhedindäki Dartgynlyk Dowam Edýär
- Deňiz Önümleriniň eksporty 1 Milliard Dollardan Geçdi
- Diýanet Gaznasy 20 Ýurtda Suw Guýusyny Gazar
- Hytaýyň Gämileri Ýaponiýanyň Suw Giňişligine Geçdi
- Erdogan: "Suw ykdysady galkynyş we ösüş üçin öwezini dolup bolmajak esaslaryň biridir" diýdi
- Erdogan: "Suw ykdysady galkynyş we ösüş üçin öwezini dolup bolmajak esaslaryň biridir" diýdi
- Ýeterlik Mukdarda Suw Içmeýänler Derman Içýärler
- Deri we Deri Önümlerinin Eskporty Ösýär
- Türkiýe Deňiz Önümleriniň Eksportunda Rekord Goýdy
- Hytaýa degişli gämiler Ýaponiýanyň suw giňişligine girdi
- Suw howdanynyň suwunyň azalmagy bilen...
- Funduk ösdürip ýetişdirýän garadeňizli daýhanlar üçin hasyl döwri başlady
- Pariždäki ýagyş gündelik durmuşa ýaramaz täsir ýetirýär
- Amerikada Howa we suw sergisi geçirildi
- Hindistanda dagdaky buz böleginiň gopmagy netijesinde sebitdäki suw howdany joşdy
- Ýangynyň täsir ýetiren kebelek adamyň elinden suw içdi
- Braziliýada stadiony sil basdy
- Ýerebatan suw howdany abatlanar
- Türkiýäniň energetika lokomotiwi: Atatürk suw howdany
- Howdanyň suwy çekilmegi metjidiň minarasy orta çykdy
- Braziliýada dik uçar suwa gaçdy
- Hytaýda suw festiwaly geçirilýär
- Ýylyň ilkinji gününde suwa girdiler
- Çilim her ýyl 7 million adamyň ýogalmagyna sebäp bolýar
- Ýerebatan emeli suw howdany
- Kars welaýatyndaky Baýburt suw howdany doňdy
- Şahika Erjümen Antarktidada suwa çümen ilkinji türk zenan boldy


text: 2 «Sionda surnaý çalyň!+Mukaddes dagymda söweş surnaýyny çalyň.Goý, ýurduň halky titresin.Sebäbi Ýehowanyň güni ýetip gelýär+. Ol gün ýakyndyr!2 Ol gün tümlük, garaňkylyk günüdir+,Bulutly, gap-gara bulutly gündür+,Daglara düşýän daň şapagy kimindir.Güýçli bir halk geler, san-sajagy ýokdur+,Gadymy döwürde-de, geljekki nesillerde-deOňa taý geljek ýokdur.3 Onuň öňünde ýalmap-ýuwudýan ot,Yzynda ýakyp kül edýän alaw bardyr+.Öňünde Erem bagy kimin ýurt+,Yzynda gurap ýatan çöl bardyr.Elinden hiç bir zat gutulyp bilmez.4 Görnüşi ata meňzeýär,Söweş bedewleri kimin ýüwrükdir+.5 Dagyň depesine çykanda,Olaryň sesi söweş arabalarynyň güpürdisi kimin+,Otda ýanýan samanyň şatyrdysy ýalydyr.Olar söweş nyzamyna düzülen güýçli halk kimindir+.6 Olaryň elinden halklar jebir çeker.Gorkudan ýaňa ýüzleri ak tam ýaly bolar.7 Olar pälwan kimin topulýarlar.Esger kimin diwara dyrmaşýarlar.Her biri nyzam bilen ýöreýär,Hiç biri ýolundan sowulmaýar.8 Biri-birini iteklemeýärler,Olaryň her biri nyzam bilen ýöreýärler.Atylan okdan ýykylsa-da ýoldaşy,Nyzamyndan çykmaýar gardaşy.9 Olar şähere çozýarlar, diwarlardan aşýarlar.Öýlere dyrmaşyp çykyp,Penjireden ogry kimin girýärler.10 Olaryň öňünde ýer we gök titreýär.Gün we Aý tutulýar+,Ýyldyzlar şöhle saçmaýar.11 Ýehowa goşunynyň+ başynda batly seslener,Esgerleriniň san-sajagy bolmaz+.Onuň sözüni ýerine ýetirýän güýçlüdir.Ýehowanyň güni beýik hem gorkunçdyr+.Kim çydap biler?»+12 Ýehowa şeýle diýýär: «Heniz wagt barka,Bütin ýüregiňiz bilen maňa dolanyň+.Agyz bekläň+, aglaň, perýat ediň.13 Diňe ýakaňyzy ýyrtman+, ýürekden toba ediň*+.Ýehowa Hudaýyňyza dolanyň.Şonda ol pikirinden dänip*,Başyňyza betbagtçylyk indermez.Sebäbi ol mähirli* hem rehimdar,Giň göwünli*+ hem wepaly söýgä* baý+ Hudaýdyr.14 Kim bilýär, belki, gahary köşeşer, pikirini üýtgeder*+,Size bol bereketleri berer.Şonda siz Ýehowa Hudaýyňyza galla,Şerap sadakasyny berip bilersiňiz.15 Sionda surnaý çalyň!Agyz bekläň, halky uly baýramçylyga çagyryň!+16 Halky ýygnaň, jemagaty mukaddes ediň+.Ýaşululary, çagalary hem bäbekleri jemläň+.Goý, ýigit öz gelni bilen otagyndan çyksyn.17 Minara bilen gurbanlyk ojagynyň*+ arasyndaRuhanylar bilen Ýehowanyň gullary aglap, şeýle diýsin:„Ýehowa, halkyňa rehim et!Halkyňy masgara etme,Ýat halklar olaryň üstünden agalyk etmesin.„Olaryň Hudaýy nirede?“ diýmesin“+.18 Şonda Ýehowa ýurduny gabanjaňlyk bilen gorar.Halkyna rehimi iner+.19 Ýehowa halkyna şeýle diýer:„Indi men size galla, täze şerap, ýag bererin.Siz doýup ganarsyňyz+.Indi siz halklaryň arasynda masgara bolmarsyňyz+.20 Demirgazykdan gelenleri kowaryn.Men olary takyrlyga hem çöle pytradaryn.Goşunyň öňüni* gündogar deňzine*,Yzyny* günbatar deňzine* kowaryn.Jesetleri porsar.Porsy ysy älem-jahany tutar+.Sebäbi Hudaý beýik işleri eder“.21 Eý ýurt, gorkma!Şatlan we begen, sebäbi Ýehowa beýik işleri eder.22 Ýabany haýwanlar, gorkmaň!Sebäbi sähralar ýaşyl dona bürener+.Agaçlar miwe berer+.Injir we üzüm agaçlary bol hasyl berer+.23 Sion ogullary, Ýehowa Hudaýyňyzyň işlerine şatlanyň+.Sebäbi ol gadymky günlerde bolşy ýaly,Güýzde ýagyşly-ýagmyrly günleri köpelder.Siziň üçin çabga, güýz we ýaz ýagyşlaryny ýagdyrar+.24 Harmanlar galladan dolar.Çelekler täze şerapdan, ýagdan püre-pür bolar+.25 Men siziň üstüňize uly goşunymy+:Çekirtgeleriň sürüsini, ganatsyz çekirtgeleri,Ýalmap-ýuwudýan çekirtgeleri, uly çekirtgeleri iberdim.Olar şunça ýyllap zyýan ýetirdi, indi öwezini dolaryn.26 Siz doýup ganarsyňyz+.Siziň üçin ajaýyp işleri edenÝehowa Hudaýyňyzyň adyna alkyş aýdarsyňyz+.Halkym indi hiç haçan utanja galmaz+.27 Meniň ysraýylyň arasyndadygyma+,Olaryň Hudaýy Ýehowadygyma+ şonda düşünersiňiz!Halkym indi hiç haçan ýüzügara bolmaz.28 Şondan soňra her biriniň üstüne ruhumy indererin+.Ogul-gyzlaryňyz pygamberlik ederler.Gojalaryňyz düýşler,Ýigitleriňiz görnüşler* görerler+.29 Men gullarymyň, gyrnaklarymyň üstüneŞol günler ruhumy indererin.30 Men asmanda we ýer ýüzünde alamatlary:Gan, ot we gara tüsse görkezerin+.31 Ýehowanyň beýik we gorkunç güni gelmezinden öň+,Gün tümlüge döner, Aý gana boýalar+.32 Ýehowanyň adyny çagyran her bir adam halas bolar+.Ýehowanyň aýdyşy ýaly, Sion dagynda,Iýerusalimde aman galanlar bolar+.Ýehowanyň çagyranlarynyň başy dik bolar».


text:
ABŞ-niň iň uly sport ýaýlym organy ESPN Dünýäniň iň meşhur türgenleriniň sanawyny çap etdi. Sanawyň ilkinji orunlarynda Ronaldo, LeBron we Messi bar. Real Madridiň portugaliýaly futbolçysy Kriştianu Ronaldo sanawyň 1-nji orununa laýyk görüldi. Şu ýyl 3-nji gezek çap edilen sanawda sosial mediada 121,7 million tarapdary bolan Ronaldo bu ugurda hem d...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
28.05.2018 05:30
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#137)


text:
Mańǵystaý: Beıneý aýdanynda shańdy daýyl turdy
AQTAÝ. QazAqparan - Mańǵystaýdaǵy Beıneý aýdanynda shańdy daýyl turdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi Mańǵystaý oblysynyń qoǵamdyq kommýnıkatsııa ortalyǵyna silteme jasap.
Beıneý aýdany boıynsha aýa raıynyń kúrt nasharlap, shańdy daýyl bolýyna baılanysty tústen keıingi aýysymda oqıtyn 8451 mektep oqýshy onlaın formatqa aýystyryldy.
«Qurmetti oblys turǵyndary men qonaqtary! Aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty aýdan aýmaǵynan ótetin respýblıkalyq mańyzdaǵy avtojoldarda aýdandyq polıtsııa bóliminiń ekıpajdary kúsheıtilgen jumys rejımine kiristi», - delingen habarlamada.
- Sınoptıkter Qazaqstan qalalaryndaǵy aýa sapasy týraly aıtty
- Qar, kóktaıǵaq, shańdy daýyl – jumaǵa arnalǵan aýa raıy
- Elimizde 6 oblys aýmaǵynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
- SQO-da kúnniń sýytýyna baılanysty polıtseıler kóktaıǵaq bolatynyn eskertti
- Qar men kóktaıǵaq: Almatyda kún buzylady
- Qar, jaýyn, kóktaıǵaq – beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam