text:
Azatlygyň Marydaky habarçysy sebitiň döwlet edaralarynda Aşgabatdan iberilen ýörite komissiýanyň agzalarynyň barlag, derňew işlerini geçirýändiklerini habar berýär.
Bu maglumat Gurbanguly Berdimuhamedowyň nobatdaky günä geçiş kararyna gol çekip, 800-den gowrak tussagy azatlyga goýberen wagtyna gabat geldi. Prezidentiň kararynda türmeden boşadylanlary iş bilen üpjün etmek hem tabşyrylýar we radio bilen gürleşen öňki tussaglar häzirki şertlerde bu tabşyrygy ýerine ýetirjek ýolbaşçynyň örän azdygyny aýdýarlar.
Döwlet edaralarynyň habarçy bilen gürleşen işgärleriniň käbiriniň sözlerine görä, barlagçylar esasan edaralarda işgärlerden ýygnalyp alynýan pullar, täze işe alnan işgärleriň nädip işe girendigi, eger täze işgär para beren bolsa, näçe berendigi bilen gyzyklanýarlar we edara başlyklaryndan degişli dokumentleriň doly görkezilmegini talap edýärler.
Habarçy bilen anonimlik şertinde gürleşen bir resmi bu barlagyň döwlet edaralarynyň ýolbaşçylarynyň üstünden edilen şikaýat esasynda geçirilýändigini aýtdy.
Onuň sözlerine görä, býujet edaralarynda işleýän adamlaryň her aýda ýolbaşçylara öz ujypsyzja aýlygyndan 100 manat möçberinde pul tabşyrmaga mejbur edilişi, pagta ýygymy döwründe adamlaryň her aýda tabşyrmaly pullarynyň möçberiniň 300 manada çenli baryp ýetişi barada ilki welaýat prokuraturasyna, soňra ýurduň baş prokuraturasyna anonim arza ýazylypdyr.
Marynyň döwlet edaralarynda geçirilýän barlaglar eýýäm birnäçe gün bäri dowam edýär, ýöne resmiler ol barlaglaryň sebäpleri barada hiç bir düşündiriş bermeýärler diýip, habarçy aýtdy.
Sebitdäki habarçylarymyz mundan öň Mary şäherinde häkimlige arz-şikaýat edip gelýän adamlaryň köpelýändigini, howpsuzlyk çäreleriniň güýçlendirilendigini aýdypdylar. Azatlygyň hökümetdäki çeşmesiniň sözlerine görä, hüşgärligiň güýçlendirilmegi sebit ilatynyň arasyndaky "nägilelik meýilleriniň" ösmegi, häkimiýetleriň özakymlaýyn protest hereketleriniň döremeginden ätiýaç etmegi bilen bagly.
Azatlygyň ozal habar berşi ýaly, ýurtda dowam edýän mejbury zähmet, işsizligiň ösmegi netijesinde, döwlet edaralarynyň işgärleriniň, hususan-da mekdep mugallymlaryň we saglyk işgärleriniň barha kän ezilmegine we kemsidilmegine alyp geldi.
Oba hojalygyndaky dowamly çökgünligiň çäginde, yzygiderli meýdan işlerine çekilýän ýa-da ýerlerine adam tutmaga, satyn alynjak pagta, şugundyr ýa beýleki önümler üçin pul tölemäge mejbur bolýan işgärler näme etjeklerini bilenoklar, sebäbi durmuş gymmatlap, ozalam hiç zada ýetmeýän aýlygyňy pagta üçin ýa başga zat üçin bermek gaty agyr degýär diýip, anonimlik şertinde gürleşen 55 ýaşly maryly mugallym Azatlyga aýtdy.
Azatlyk bilen anonimlik şertinde gürleşen maryly aklawçy ýolbaşçylaryň işgärlerden talap edýän pullaryny, çagalarynyň agzyndan kesip diýen ýaly berýän işgärleriň, nähili kyn ýagdaýa düşseler hem, işlerini ýitirmezlik üçin seslerini çykarmaýandyklaryny aýtdy. Ýöne onuň pikiriçe, ir ýa-da giç, adamlaryň “sabyr käsesi” ahyrynda dolmaly, sebäbi ýaşaýyş barha kynlaşýar.
“Eger häkimiýetler anonim, golsuz ýagdaýda ýazylan arzany barlap başlan bolsalar, bu olaryň ýagdaýyň agyrdygyna düşünip başlandygyny aňladýar. Ýöne işsizlik ýokary ýolsa, edara başlyklaryna ýokardan berilýän bikanun buýruklar dowam etse, pagta ýa başga zat üçin pul ýygnamagam, işe girýänlerden para almagam dowam eder” diýip, 60 ýaşyndaky aklawçy aýtdy.
Şeýle-de ol, şertleri gowulandyrman, barlag geçirip, adamlary türmä basmagyň çözgüt däldigini, sebäbi indiki bellenen ýolbaşçynyň hem para aljakdygyny, şu sebäpden ýurtda düýpli reformalara, ilkinji nobatda hem metbugat azatlygyna, sudlaryň garaşsyzlygyna ýol açmalydygyny belledi.
Ýerli synçylaryň hasaplamalaryna görä, Türkmenistanda 1990-njy ýyllaryň ortalaryndan bäri ösýän işsizligiň derejesi bireýýäm 50-60 prosentden geçdi we, ozal ilkinji prezident Saparmyrat Nyýazow, soňra häzirki prezident tarapyndan alnyp barlan oba syýasaty, giň ýaýran korrupsiýa göz ýumulmagy netijesinde täze açylan iş orunlarynyň yzygiderli ýapylmagy, kanun esasynda işlemek mümkinçiliginiň tasdan galmazlygy barha köp adamyň gazançsyz galmagyna, daşary ýurtlara gitmegine, hökümete garşy protestlere goşulyp başlamagyna alyp geldi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


c: text/html

text:
Gurbanguly Berdimuhamedow
Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow 2007-nji ýylyň fewral aýynyň 14-de Diktatori saýlawynda saýlandy, 1957-nji ýylyň 29-njy iýunynda Türkmenistanyň Aşgabat oblastynyň Gökdepe raýonynyň Babarap obasynda doguldy.
BiografiýasyEdit
1979-njy ýylda Aşgabatdaky Türkmen döwlet lukmançylyk institutyny tamamlady.
1979-njy ýyldan 1997-nji ýyllary aralygynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň ulgamynda dürli wezipelerde zähmet çekdi. Türkmen döwlet lukmançylyk institutynyň mugallymy, terapewtiki stomatologiýa kafedrasynyň dosenti, stomatologiýa fakultetiniň dekany, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Stomatologiýa merkeziniň direktory wezipelerinde işledi. Doktorlyk dissertasiýasyny gorady. Lukmançylyk ylymlarynyň doktory, ykdysady ylymlarynyň doktory, professor, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi diýen alymlyk derejeleri we atlary bar.
1997-nji ýylyň dekabrynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri wezipesine bellendi. Bu wezipe bilen birlikde, Türkmenistanyň Saglygy goraýşy ösdürmek gaznasynyň ýerine ýetiriji direktory we Türkmen döwlet lukmançylyk institutynyň rektorynyň wezipesini ýerine ýetiriji wezipelerinde işledi.
Şeýle hem, 2001-nji ýylyň aprelinde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary wezipesine bellendi.
2011-nji ýylyň 25-nji oktýabrynda Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Gahrymany diýen at dakyldy.
Türkmenistanyň we daşary ýurtlaryň köp sanly ýokary ordenleri we medallary bilen sylaglandy.
Dünýäniň birnäçe uniwersitetleriniň we akademiýalarynyň hormatly doktory we akademigi.
Boş wagtlary sport bilen we atçylyk sporty bilen meşgullanýar. rus we nemes dillerini bilýär. Maşgalaly, Serdar( öweý) adynda bir ogly we iki gyzy bar
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň çözgüdi bilen 2006-njy ýylyň 21-nji dekabryndan Türkmenistanyň Prezidentiniň we Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň wezipelerini wagtlaýyn ýerine ýetirdi.
Dünýädäki iň zalym we iň erbet diktatorlaryň biri. Dünýä liderleriniň arasynda masgarabaz hökmünde hem tanalýar.
2007-nji ýylyň 11-nji fewralynda ählihalk saýlawlarynda alty dalaşgäriň arasyndan Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine saýlandy.
2007-nji ýylyň 14-nji fewralynda Türkmenistanda iň ýokary häkimiýet edarasy bolan Halk Maslahatynyň XIX mejlisiniň barşynda Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine resmi girişdi.
2011-nji ýylyň 25-nji oktýabrynda Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Gahrymany diýen at dakyldy.
Türkmenistanyň we daşary ýurtlaryň köp sanly ýokary ordenleri we medallary bilen sylaglandy.
Dünýäniň birnäçe uniwersitetleriniň we akademiýalarynyň hormatly doktory we akademigi.
Boş wagtlary sport bilen we atçylyk sporty bilen meşgullanýar. rus we nemes dillerini bilýär. Maşgalaly, Serdar adynda bir ogly we iki gyzy bar.
Prezidentlik möhleti.Edit
I Prezidentlik möhleti: Fewral 2007 - Fewral 2012.
II Prezidentlik möhleti: Fewral 2012 - Fewral 2017.
III Prezidentlik möhleti: Fewral 2017

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin we onuň fransuz kärdeşi Emmanuel Makron Azerbaýjanyň we etniki ermeni güýçleriniň Dagly-Garabag üstünde alyp barýan söweşlerini bes etmäge çagyrdy.
Kreml 1-nji oktýabrda iki prezidentiň telefonda gürleşip, soňky ýyllarda Dagly-Garabag üstünde turan iň güýçli söweşi duruzmak üçin diplomatik tagallalary ara alyp maslahatlaşandygyny aýtdy.
"Wladimir Putin we Emmanuel Makron garşydaş taraplary derhal atyşygy doly togtatmaga, dartgynlygy gowşatmaga hem-de aňrybaş derejede sabyr-kanagatly bolmaga çagyrdy" diýip, Kreml aýtdy.
Iki lider Orsýetiň, Fransiýanyň we ABŞ-nyň ÝHHG çäklerinde bilelikde ýolbaşçylyk edýän Minsk toparynyň adyndan söweşleri togtatmak we gepleşiklere täzeden başlamak barada beýanat taýýarlamaga taýýardyklaryny aýtdylar.
Azerbaýjanyň goşunlary we ermeni güýçleri söweşi dowam etdirmegi wada berip, doly möçberindäki uruş turmagy we hatda sebitara çaknyşyklarynyň döremegi baradaky aladalary güýçlendirdi.
Sentýabryň aýagynda başlanan atyşyklar soňky ýyllardaky, belki-de Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda 1994-nji ýylda ýaraşyk bilen soňlanan çaknyşyklardan bäri iň agyr söweş bolup görünýär.
Bu agyr çaknyşyklar ýaraglandyrylan pilotsyz uçarlaryň, tanklaryň, dikuçarlaryň we köp raketa ulgamynyň ulanylmagy bilen, habar berilmegine görä, Dagly-Garabagy dolandyrýan etniki ermeni güýçleri bilen Azerbaýjanyň goşunlarynyň arasyndaky araçägiň, Aragatnaşyk liniýasy diýilýäniň köp bölegini öz içine alýar.
27-nji sentýabrda başlan söweşden bäri 100-den gowrak adam, şol sanda asuda ýaşaýjylar hem öldürildi.
Öňki çaknyşyklar wagtynda bolşy ýaly, iki tarap hem garşydaşyna ýetirilen harby zyýany ulaldyp görkezip, maglumat söweşine girene meňzeýär.
Ermenistanda 104 harbynyň we 23 asuda adamyň öldürilendigi hasaba alyndy.
Azerbaýjanyň Goranmak ministrligi öz güýçleriniň Garabagyň separatist goşunyny 2300 esgerini öldürendigini, "130 tankyny, 200 topyny, 25 uçara garşy ýaragyny, bäş sany ok-däri ammaryny, 50 sany tanka garşy ýaragyny, 55 sany harby ulagyny ýok edendigini" aýtdy.
Azerbaýjan resmileri öz harby güýçleriniň ýitgileri barada jikme-jik maglumat bermediler, ýöne ondan gowrak parahat ýaşaýjynyň öldürilendigini, 40-dan gowrak adamyň ýaralanandygyny aýtdylar. Ermenistan Azerbaýjanyň 130 esgerini ýitirendigini, ýene 200 adamyň ýaraly bolandygyny öňe sürdi.
Söweş Ermenistan bilen howpsuzlyk bileleşiginiň agzasy bolan Orsýeti we NATO-nyň agzasy bolan Türkiýäni hem özüne çekmek wehimini döretdi, Ankara Azerbaýjany "mümkin bolan ähli derejede" goldajakdygyny aýtdy.
Türkiýäniň Goranmak ministri Hulusi Akar 30-njy sentýabrda, beýleki ýokary derejeli türk resmileriniň ýakynda aýdan sözlerine eýerip, Ankaranyň Azerbaýjany Ermenistanyň “basyp alyşlygy” soňlanýança goldajagyny aýtdy.
Ermenistan Türkiýäni söweşe gönüden-göni gatnaşmak üçin harby geňeşçileri we ofiserleri ibermekde aýyplady, emma bu aýdylýanlar garaşsyz ýagdaýda tassyklanmady.
Tassyklanmadyk maglumatlarda Türkiýäniň Siriýada goldan söweşijilerini Azerbaýjan tarapynda söweşmek üçin iberýändigi öňe sürülýär.
Türkiýäniň bu konflikte berk goşulmak ähtimallygyna Liwiýa we Siriýa konfliktlerinde NATO agzasy bilen garşydaş tarapda durýan Orsýet tarapyndan ýakyndan syn edilýär.
Orsýet Azerbaýjany we Ermenistany ýarag bilen üpjün edýän iň uly ýurtlaryň biri bolup, onuň Ermenistanda harby bazasy hem bar.
Türkiýäniň gatnaşygy Ýewropada-da ünsüň ýokarlanmagyna getirdi, Makron Ankarany Azerbaýjany goldap, "geleňsiz we howply" sözleri aýtmakda aýyplady.
Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda ýüze çykan söweşler we Türkiýäniň gatnaşygy ÝB liderleriniň 1-nji oktýabrda, giçlik geçirilýän sammitinde hem ara alnyp maslahatlaşyljaga meňzeýär.
Azerbaýjan bilen Ermenistan Sowet Soýuzynyň soňky ýyllaryndan bäri Dagly-Garabag üstünde dawa edýär we, 1994-nji ýylda baglaşylan oňaýsyz ylalaşyga çenli bolan uruşda 30 müň çemesi adam ýitirdi.
Dagly-Garabag şondan bäri etniki ermeni güýçleriniň gözegçiligi astynda galýar.


text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamasyna laýyklykda, wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary Myratgeldi Meredowa, Baýramgeldi Öwezowa, Çary Gylyjowa käýinç yglan edildi.
Degişli resminamalara Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisiniň barşynda gol çekdi, diýip TDH agentligi habar berýär.
Türkmenistanyň Prezidenti 3 sany wise-premýere käýinç yglan etdi
Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamasyna laýyklykda, wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary Myratgeldi Meredowa, Baýramgeldi Öwezowa, Çary Gylyjowa käýinç yglan edildi.


text:
7-nji dekabrda Gyrgyzystanyň kanun goraýjy gulluklarynyň Geňeşi parlamentiň işiniň şowsuzlygy sebäpli ilatyň arasynda närazylyklaryň we protestleriň döremek howpunyň bardygyny öňe sürdi.
Parlamentde koalisiýa düzmek boýunça jogapkärçiligiň geçen ýylyň iýunynda düýbi tutulan “Respublika” partiýasyna ynanylmagy köp howatyrlanmalary döretdi. “Sosial-Demokratik” partiýanyň bu ugurda eden ilkinji synanyşygy oňyn umytlary döredipdi.
30-njy noýabrda parlamentiň düzümine girýän bäş partiýanyň üçüsi, ýagny, “Sosial-Demokratik”, “Ata-Meken” we “Respbulika” partiýalary başda özara koalisiýa düzmek barada belli bir ylalaşyga gelipdiler. Emma bu ylalaşyk 2-nji dekabrda şowsuzlyga uçrady. Sebäbi parlamentiň agzalary “Ata-Meken” partiýasynyň ýolbaşçysy Ömürbek Tekebaýewiň parlamentiň başlygy wezipesine hödürlenmegini goldamadylar.
“Respbulika” partiýasy üçin uly synag
Indi “Respbulika” partiýasynyň ýolbaşçysy, 40 ýaşly telekeçi Ömürbek Babanow parlametdäki 120 ornuň iň azyndan 61-ni eýelemek üçin beýleki partiýalar bilen koalisiýa düzmäge synanyşýar. Ömürbek Babanowyň muny amala aşyrmak üçin 24-nji dekabra çenli wagty bar.
“Respublika” partiýasyndan parlamentiň agzasy Dosaly Esenalyýew bu barada Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Biziň ‘Respublika’ partiýamyz parlamentiň ähli partiýalary bilen konsultasiýalary we gepleşikleri geçirýär”.
Bu mesele sosial-demokratlaryň hem amala aşyrmaga synanyşan meselesi bolupdy, emma ol başa barmandy. Ýöne Dosaly Essenalyýewiň aýtmagyna görä, “Respublika” partiýasy eýýäm beýleki partiýalar bilen öz aralarynda “umumy dil” tapypdyr. Esenalyýew, şeýle-de, “Respublika” partiýasynyň täze hökümeti düzmek ugrundaky tagallalarynyň üstünlikli boljakdygyna ynanýandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Merkezi Aziýa boýunça spesialist we “Freedom House” guramasynyň Gyrgyzystan boýunça ýyllyk hasabatynyň awtory Erika Maratyň aýtmagyna görä, “Respublika” partiýasynyň diňe iki partiýa bilen koalisiýa düzmek mümkinçiligi bar.
Erika Marat bu barada şeýle diýýär: “Häzirki ýagdaýlardan görnüşi ýaly, ‘Respublika’ partiýasy ‘Ata-Žurt’ we ‘Ar-Namys’ partiýalary bilen hyzmatdaşlyk eder. Şeýle bolmadyk halatynda, ‘Respublika’ partiýasy ‘Ata-Meken’ we hatda “Sosial-Demokratik” partiýany hem öz tarapyna çekibem, bilelikdäki koalisiýany düzüp bilmez. Eýsem, näme üçin ‘Ata-Meken’ partiýasy däl? Sebäbi, ‘Ata-Žurt’ ‘Ata-Mekene’ düýpgöter garşy. Hatda ‘Ata-Žurtuň’ käbir ýolbaşçylary ‘Ata-Mekeniň’ ýolbaşçylaryna bolan ýigrenjini gizlejek hem bolanoklar. Onda, ol bolmasa, näme üçin sosial-demokratlar däl? Munuň sebäbi bu partiýanyň ýolbaşçysy Almazbek Atambaýewde. Ol, megerem, koalisiýa bilen hyzmatdaşlyk etmese, özüniň premýer-ministriň kürsüsini eýelemek mümkinçiliginiň ýokarydygyna ynanýan bolmaly”.
Ambisiýalar böwet bolýar
Parlamentdäki “Ata-Žurt” partiýasynyň 28 orny we “Ar-Namys” partiýasynyň 25 orny bilen “Respublika” partiýasynyň 23 orny ýurdy dolandyrýan koalisiýany düzmäge ýeterlik. Ýöne, muňa garamazdan, Merkezi Aziýa boýunça spesialist we Gyrgyzystan boýunça “Freedom House” guramasynyň ýyllyk hasabatynyň awtory Erika Maratyň pikiriçe, partiýalaryň ýolbaşçylarynyň öz şahsy ambisiýalary çykalgasyz ýagdaýlaryň döremegine sebäp bolýar.
Almazbek Atambaýew we “Ar-Namys” partiýasynyň ýolbaşçysy Feliks Kulow dagy öňki prezident Kurmanbek Bakyýewiň häkimiýetinde premýer-ministr wezipesini eýeläpdiler.
Bakyýew aprel aýynda häkimiýetden çetleşdirildi. Iýunda geçirlen milli referendumyň netijesinde ýurduň täze konstitusiýasy kabul edildi. Oňa laýyklykda, ýurt prezident sistemasyndan parlament sistemasyna geçdi. Munuň bilen baglylykda häzir premýer-ministr wezipesi häkimiýetiň iň ýokary wezipesi bolup durýar. Şol sebäpli her kimiň bu wezipäni eýeläsi gelýär.
Erika Maratyň aýtmagyna görä, häzir “Respublika” partiýasy bilen “Sosial-Demokratik” partiýa bir aý mundan ozal ýüzbe-ýüz bolnan kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz boldular.
Erika Marat: “Tekebaýewiň premýer-ministr bolmak isleginiň bir sebäbi ‘Respublika’ partiýasynyň käbir wekilleriniň onuň kandidaturasyna berk garşy duranlygydyr. Şol sebäpli olar koalisiýany bozmaga we partiýalaryň arasyndaky gazanylan ylalaşyklaryň ählisiniň üstüne atanak çekmäge taýýardylar. Hawa, bularyň ählisi şahsy bähbitlere direýär. Bu zatlar partiýalaryň ýolbaşçylarynyň öz partiýalarynyň parlamentdäki täsirlerini ulanyp, öz halaýan wezipelerini eýelemek üçin edýän işleri ” diýip, sözüni jemledi.
9-njy dekabrda prezident Roza Otunbaýewa Moskwada çykyş edip, şeýle diýdi: “Eger-de ‘Respublika’ partiýasyna koalisiýany düzmek başaratmasa, onda parlament sistemasynyň hem başa barmajakdygy diýemekdir. Eger bu synanyşyk-da başa barmasa, onda 15 iş gününiň dowamynda prezident häzirki parlamenti dargadyp, täze saýlawlary yglan etmäge borçludyr. Gyrgyzystanyň ilatynyň syýasy agdarylyşykdan soňky sabyr-takatynyň eýýäm gutarandygy göz öňünde tutulsa, täze saýlawlara çagyryş olaryň ýene-de köçä çykmagyna sebäp bolup biler”.


text:
Täjigistanda ýaňy-ýakynda gadagan edilen yslamçy syýasy partiýasynyň bosgunlykdaky lideri ýurduň goranmak ministriniň öňki orunbasarynyň geçen hepdede gandöküşikli gozgalaň turuzmagyna özüniň görkezme berendigi baradaky resmi aýyplamalary ret edýär.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň ýolbaşçysy Muhiddin Kabiri AÝ/AR-a elektron hat arkaly beren jogabynda “Men ähli aýyplamalary doly ret edýärin, meniň hem partiýanyň şol wakalar bilen hiç hili gatnaşygy ýok" diýdi. .
17-nji sentýabrda Täjigistanyň Baş prokuraturasy ýurduň goranmak ministriniň öňki orunbasary şu hepdede ýörite operasiýanyň netijesinde öldürilen Abduhalim Nazarzodanyň Kabiriniň we onuň partiýasynyň ýolbaşçylarynyň tabşyrygy bilen hereket edendigini yglan etdi. Täjik resmileri Nazarzodany polisiýa bölümine we ýarag saklanýan harby edara hüjüm etmekde aýypladylar.
Resmi aýyplama
Prokurorlar yslamçy partiýanyň öz öňünde “20 sany jenaýatçy topardan” ybarat guramany döretmek maksadyny goýandygyny aýdýarlar.
4-nji sentýabrda bolan hüjümler Täjigistanda “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň gadagan edilen wagtyna gabat geldi. Bu partiýa Mekezi Aziýanyň bäş ýurdunda hasaba alnan ýeke-täk yslamçy syýasy partiýady.
Kabiri AÝ/AR bilen söhbetdeşlikde “Birleşen Özbek Oppozisiýasynyň” öňki agzasy Nazarzodanyň “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň agzasy bolmandygyny we onuň bilen hiç hili gatnaşygynyň ýokdugyny aýtdy.
Täjigistanyň Baş prokuraturasy “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýanyň 13 liderini we aktiwistiniň Kabiriniň dildüwşügine gatnaşmakda güman edilip tussag edilendigini we bu çäräniň “ýurtda has köp terrorçylykly hüjümleriň öňüni almak” maksady bilen baglydygyny aýtdy.
Geçen aýda Täjigistanyň Adalat ministrligi “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýany gadagan etdi we öz kararyny partiýanyň hasaba alynmagy üçin ýurtda ýeterlik goldawynyň ýoklugy bilen esaslandyrdy.
Täjigistanyň hökümeti Nazarzodany we onuň söweşijilerini 4-nji sentýabrda Duşenbäniň golaýynda polisiýa bölümine we ýarag saklanýan edara hüjüm etmekde aýyplady, şol caknyşykda 26 adam, şol sanda dokuz polisiýa wekili hem 17 söweşiji öldürildi.
Täjik resmileri Nazarzodanyň 10 tarapdary bilen bilelikde 16-njy sentýabrda Duşenbeden gündogarda ýerleşýän Romit jülgesinde hökümet güýçleriniň geçiren söweş çäresi netijesinde öldürilendigini habar berýärler.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasy
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň bosgunlykdaky lideri Kabiri AÝ/AR bilen söhbetdeşlikde “täjik häkimiýetleri generalyň hüjümlerini öz maksatlaryna ýetmek we bizi radikallar hem ekstremistler edip görkezmek üçin ussatlyk bilen ulanýarlar” diýdi.
Nazarzodanyň gozgalaňy hökümetiň “ýalňyş” syýasaty bilen bagly diýip, Kabiri sözüniň üstüni ýetirdi.
Şeýle-de Kabiri “Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasynyň ýolbaşçylarynyň öz partiýasynyň gizlenmejegi barada beren wadalaryny gaýtalady.
“Yslamçy gaýtadan döreýiş” partiýasy Täjigistanyň 1992-1997-nji ýyllardaky gandöküşikli graždan urşunda wajyp rol oýnapdy. Şol uruşda onlarça müň adam wepat bolupdy we bir milliondan gowrak adam öz öýlerinden göçmäge mejbur bolupdy. Şondan soň bu partiýa 15 ýylyň dowamynda Täjigistanyň parlamentiniň düzümine girdi.


text:
“Talybanyň” söweşijileri Owganystanyň demirgazygyndaky Gunduz welaýatynda täze hüjümlere başladylar.
Welaýatyň polisiýasynyň metbugat-wekili Saýed Sarwar Hussaini söweşijileriň Gunduzy 28-nji sentýabrda irden birnäçe ugurlardan hüjüme sezewar edendiklerini, şäheriň merkezinde top we tüpeň oklarynyň sesiniň eşidilendigini habar berdi.
Polisiýa resmisiniň sözlerine görä, çaknyşyklarda “Talybanyň” 20 çemesi söweşijisi öldürilipdir we owgan polisiýasynyň üç wekili ýaralanypdyr.
“Talybanyň” metbugat-wekili Zabihullah Mujahid ýerli ýaşaýjylara öýlerinde galmagy maslahat berdi. Ol söweşijileriň şäheriň günorta etrabynda 200 orunlyk keselhananyň basyp alandyklaryny aýtdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow täze kitap ýazdy.
Adam hukuklaryny goraýan "Türkmen inisiatiwasy" toparynyň türkmen telewideniýesine salgylanyp ýazmagyna görä, ol bu kitabyň ilkinji nusgalaryny 17-nji fewralda bolan inagurasiýa dabarasyndan soň güýç gulluklarynyň wekilllerine sowgat berdi.
Täze kitap "Mertler Watany beýgeldýär" diýlip atlandyrylypdyr.
Bu Berdimuhamedowyň şu ýylda çap etdiren ilkinji kitabydyr.
Ol geçen ýyl 7 kitap çap etdirdi, umuman bolsa 40 çemesi kitabyň awtory hasaplanýar.


text:
Türkmenistanda dollaryň gara bazardaky nyrhynyň yzygiderli ýokarlanyp, 1 amerikan dollarynyň 18-20 manada baryp ýetmegi bilen, ýurduň dermanhanalarynda dermanlaryň bahalary hem aşa gymmatlaýar.
Mundan ýarym ýyl ozalky bahalara garanyňda hem, dermanhanalardaky dermanlaryň bahalarynyň 40-50 göterim ýokarlanandygyny görmek bolýar. Bir ýyl, bir ýarym ýyl ozalky bahalar bilen deňeşdireniňde olaryň bahalary 100 göterimden hem ýokarlanandygyny bolsa, ýaşaýjylardan eşitse bolýar. Bu ýagdaýlara "Türkmenistanyň Hronikasy" neşiri hem üns çekýär.
Dollaryň gara bazardaky nyrhy 12-15 manat aralygynda bolanda, hususy dermanhanalarda 5 ampuladan durýan “Almiba” sanjym dermanynyň bahasy 142 manatdy, häzir ol 207 manatdan satylýar. 5 ampuladan durýan sanjymlyk “Panangin” dermanynyň bahasy 68 manatdy, indi onuň bahasy 119 manada barabar. “Kokarnit” sanjym dermanynyň 3 ampuladan gaplananyň bir gaby 85 manatdy, ony häzir 147 manat bahalaýarlar. “Kuka” mazy 8 manatdan 13 manada, bir gezek ulanylýan şprisler 50 teňňeden 70 teňňä çenli ýokarlandyrylypdyr.
Ýaşaýjylaryň Azatlyk Radiosyna gürrüň bermeklerine görä, hususy dermanhanalarda dermanlaryň nyrhy her ýerde bir hili bahalanýar. Şol bir dermanyň bahasy dürli-dürli bolup, olaryň 3-4 manat aratapawut edýän ýerleri hem bar.
“Ýaşaýjylaryň dermanlary arzanrak bahalaýan dermanhanalary gözläp, 45 gradus yssyda şäheri söküp ýörenleri hem kän. Döwlete degişli dermanhanalarda bolsa, käbir dermanlaryň bahasy hususy dermanhanalardan 2-3 manat ýokary bahalanýar” diýip, 120 tabletka gaplanan “Sumaril -1” dermanynyň bahasynyň hususy dermanhanalarda 14 manat 70 teňňeden bahalanýandygyny, emma döwlete degişli 25-nji dermanhanada bu dermanyň 18 manada durýandygyny, 50 kapsula gaplanan “Pirasezin” dermanynyň hususy dermanhanalarda 42 manat, döwlete degişli dermanhanalarda 46 manat 40 teňňeden satylýandygyny ýaşaýjylar aýdýarlar.
Emma munuň sebäpleri barada näsaglara maglumat berilmeýär. Hatda Türkmenistanyň özünde öndürilen dermanlaryň bahalarynyň ýokarlanýandygy barada hem ýaşaýjylara maglumat ýaýradylmaýar.
Türkmenistanyň özünde öndürilen 10 tabletka gaplanan “Trimol” dermanynyň bahasy hem soňky üç aýyň dowamynda 3 manat 30 teňňeden 6 manat 60 teňňä çenli ýokarlandy.
Ujypsyz pensiýa, aýlyga daňlyp oturan sosial taýdan goragsyz ýaşaýjylaryň özleri üçin zerur bolan dermanlary satyn alyp bilmän, kesellerini ötüşdirýänleriniň hem kändigini, öz adynyň efirde tutulmazlygyny soran aşgabatly ýaşaýjy aýdýar.
Onuň sözüne görä, saglyk ätiýaçlyk pasportyna girýän dermanlara Saglyk öýlerinde resept ýazylyp berilse-de, şol dermanlaryň köp görnüşleriniň dermanhanalarda ýokdugy aýdylýar. Şol bir dermanhananyň resept bölüminde ýok dermanyň, dermanhananyň dermanlary doly bahasyna satylýan bölüminde bardygyny hem ol belleýär.
Ony geň galdyran ýene bir ýagdaý bolsa, dört gün mundan ozal ol Aşgabadyň gije-gündiz işleýän 1-nji dermanhanasyndan damjalaýyn sanjym üçin ulanylýan “Fizrastwor” dermanyny ýeňillikli resept bilen satyn almaga baranda bolupdyr. Satyjy gyz oňa “Fizrastwor” dermanynyň eýýäm bir aýdan gowrak wagt bäri dermanhanalarda ýokdugyny aýdypdyr.
Ýaşaýjy näme etjegini bilmän satyjya garap, bu zerur dermany nireden tapyp boljagyny birnäçe gezek gaýtalap sorapdyr. Satyjy gyz eýläk ýöräp, beýläk ýöräp, ahyrynda, “Aý bolýarda, geregiň 5 sany flakon bolsa beräýeýin” diýip tekjäniň aşagyndan ol dermany çykaryp beripdir.
“Dermanlaryň gymmatlamagy bir ýandan, olaryň dermanhanalarda tapdyrmaýanlygy, döwlete degişli dermanhana işgärleri tarapyndan emeli gytçylygyň döredilýänligi hem bir ýandan” diýip, ýaşaýjy zeýrenýär.


text:
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň (TDH) maglumatlaryna görä, düýn 4-nji oktýabrda Aziýa — Ýuwaş umman teleradiogepleşikler birleşiginiň Baş Assambleýasynyň 55-nji mejlisi Aşgabatda öz işine başlady.
Neşiriň maglumatyna görä, Aziýa-Ýuwaş umman teleradiogepleşikler birleşigi Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy “sebitde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ösdürilmegine goşan uly goşandy üçin” diýen Güwahat, baýrak hem-de ýadygärlik nyşany bilen sylaglady.
Baýrak gowşurmak dabarasynda çykyş eden birleşigiň baş sekretary Jawad Mottagi forumyň Aşgabatda geçirilmegi bilen bagly türkmen prezidentine minnetdarlyk sözlerini aýdypdyr.
Türkmen prezidenti öz çykyşynda bu baýragyň gowşurylmagyny ýurtda media ulgamynda alnyp barylýandygy aýdylýan işleriň halkara derejede ykrar edilmegi hökmünde teswirläpdir.
Beýleki bir tarapdan dürli halkara hukuk guramalary ýyllaryň dowamynda Türkmenistanda media we metbugat azatlygynyň ýagdaýynyň gözgynydygyny aýdyp gelýär.
Düýbi Parižde ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy dünýäde metbugat azatlygynyň ýagdaýy boýunça ýaýradan soňky ýyllyk hasabatynda 2018-njy ýylda Türkmenistany 180 ýurduň arasynda 178-nji orunda ýerleşdirdi. Maglumat azatlygyna syn berýän gurama Türkmenistana bagyşlanan sahypasynda ýurduň maglumat atmosferasyny “dyngysyz giňeýän gara girdap” häsiýetlendirdi.
2-nji awgustda “Açyk jemgyýet” guramasy maglumat çap edip, Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary komitetiniň žurnalist Ogulsapar Muradowanyň tussaglykdaky ölüminden türkmen hökümetiniň jogapkärdigini anyklandygyny habar berdi.
“Türkmen hökümeti media serişdeleriniň ählisine gözegçilik edýär. Ýurduň çäkli internet ulanyjylary diňe berk senzuradan geçirilip, süzülip-sykylan internet torlaryndan peýdalanyp bilýärler. Ýöne bu ýagdaý “Arkadag” diýlip tanalýan prezident Gurbanguly Berdimuhamedowy kanagatlandyrmaýar. Ýurtda gizlinlik şertlerinde daşary ýurtlaryň media guramalarynda işleýän az sanly žurnalistleri gorkuzmak işleri dowam edýär... Soňky ýyllarda žurnalistler tussag edildi, gynaldy, fiziki hüjümlere sezewar edildi ýa-da işlerini bes etmäge mejbur edildi” diýlip, Serhetsiz Reportýorlaryň soňky hasabatynda aýdylýar.
Aziýa-Ýuwaş umman teleradiogepleşikler birleşigi türkmen prezidentini media ulgamynda “goşan goşandy üçin” diýen sylag bilen sylaglandan soňra, Azatlyk Radiosy 5-nji oktýabrda birleşigiň Kuala Lumpurdaky baş binasyndan sylag bilen bagly kommentariýa sorady.
Birleşigiň jogapkär işgäri özleriniň bu meselede kommentariýa berip bilmeýändiklerini aýdyp, teswir boýunça birleşigiň baş sekretary bilen habarlaşmagy maslahat berdi.
Agzalýan teleradiogepleşikler birleşiginiň baş sekretary Azatlyk Radiosynyň sylag bilen bagly kommentariý haýyş edip, elektron hat arkaly özüne ugradan habaryna heniz jogap bermedi.
Türkmenistanda AÝ/AR bilen ilteşikli žurnalistler we olaryň maşgala agzalary onýyllyklaryň dowamynda hüjümlere, zorluklara we tussag edilmelere sezewar boldy. Freedom House guramasynyň 2017-nji ýyl üçin Metbugat azatlygy boýunça çap eden hasabatynda Türkmenistan metbugat azatlygynda dünýäde iň ýaramazlykda Demirgazyk Koreýa bilen deňleşdirilýär.
2014 – 2015-nji ýyllar aralygynda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy hökümetiň howandarlygynda amala aşyrylan yzygiderli hem-de sistematiki gorkuzma kampaniýalary sebäpli özüniň habarçylarynyň ýarysyny ýitirdi diýip, AÝ/AR-yň resmileri 9-njy awgustda maglumat ýaýratdy.
Türkmen metbugaty prezidentiň täze sylagy bilen bagly ýaýradan habarynda, ýurtdaky media ulgamynda gazanyldy diýilýän ösüşlere ulgamyň “maddy-enjamlaýyn binýadynyň yzygiderli täzelenmegini”, “Türkmen Älem 52°E” milli aragatnaşyk hemrasynyň uçurylmagyny we beýlekileri mysal edip görkezýär.


text:
Nur-Sultanda ótetin jármeńkege Aqmola oblysynan 435 tonna ónim ákelinedi
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Qyrkúıektiń 26-27 kúnderi Nur-Sultan qalasynda Aqmola oblysy taýar óndirýshileriniń qatysýymen aýylsharýashylyq jármeńkesi ótedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi oblystyq ishki saıasat basqarmasyna silteme jasap.
«Han Shatyr» saýda jáne oıyn-saýyq ortalyǵynyń aldyndaǵy alańda ótetin jármeńkege jalpy quny 196,8 mıllıon teńge bolatyn 435 tonnaǵa jýyq ónim jetikiziledi.
Onyń ishinde 75 tonnadan astam et jáne et ónimderi, 330 myń dana jumyrtqa, 35 tonna sút jáne sút ónimderi, 40 tonnadan astam un, 143,2 tonna kartop, kókónis tárizdi ózge de ónimder bar.
Elorda turǵyndary men qonaqtary azyq-túlik taýarlarynyń 50-den astam túrin naryq baǵasynan 10-15 paıyz arzanǵa satyp ala alady.
Otandyq ónimderdi oblystyń eki qalasy men 17 aýdanyndaǵy 100-den astam kásiporyn usynady.


text:
Uıǵyr aýdanynda salynyp jatqan nysan opyrylyp qulady
TALDYQORǴAN. QazAqparat - Almaty oblysynyń Uıǵyr aýdanynda jańadan salynyp jatqan nysan opyrylyp tústi. Onyń neden qulaǵanyn arnaıy komıssııa anyqtaıdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Uıǵyr aýdanyndaǵy sport kesheniniń qurylysy «Aýyl - el besigi» baǵdarlamasy aıasynda 2019 jyldyń qarasha aıynda bastalǵan.
«2021 jyldyń qańtar aıynda aıaqtalýy kerek. Nysannyń qulaýyna baılanysty arnaıy komıssııa kelip tekseris jumystaryn júrgizip jatyr. Komıssııa qorytyndysyna sáıkes atalǵan olqylyqtar qalpyna keltiriledi», - dep habarlady Uıǵyr aýdany ákiminiń baspasóz qyzmetinen.


text:
Balkanabat
Balkanabat şäheri, (Öňki ady Neftedag, Nebitdag) Türkmenistanda bir şäher, Balkan welaýatynyň merkezi şäheri. Uly Balkan dagynyň eteginde ýerleşýär. Deňiz derejesinden 17m beýiklikde. Koordinatalary 39°31′0″N 54°22′0″E.]
Ilaty: 120800 adam(2011ý).
Dili: türkmen, rus emma statistikanyň aýtmagyna görä 2011-nji ýyldan bäri dogan her 10 çagadan 7-8 türk dilinde telewidnýa kanallary seretmegi esasynda, rus dilinde gürleýänler ýitip barýar, diňe uly ýaşdakylar SSSR-den galanlar gürleýärler.
Milleti: türkmen
Pul birligi: manat
Taňs: küştdepdi
Geografiýa[üýtget | edit source]
Uly Balkan dagynyň beýik nokadynyň Arlan
Taryhy[üýtget | edit source]
Nebitdag şäheri ilki başda 13-nji demirýol duralga eken. Ol 1933-nji ýylda "Transkaspi" demir ýolunyň ugrunda nebitiň uly gorlarynyň tapylmagy bilen düýbi tutulýar. Hökümet topary bilen Türkmenistana gelen akademik, geolog I.M.Gubkin Nebitdaga kömek berilmegini guramak üçin uly iş alyp bardy. 1946-njy ýylda şäher derejesi berildi (käbir maglumatlara görä 1933-nji ýyl). 1933-nji ýyla çenli 13-nji stansiýa ýada demiryol duralgasy diýlip, 1936-njy ýyla çenli Neftedag, 1999-njy ýyla çenli Nebitdag we 1999-njy ýylyň başynda ýagny ýanwar,fewral aýlarynda Nebitdag şäheri adyny Balkanabat şäheri diýlip üýtgedildi. Balkanabat şäheri diýilmeginiň düýp sebäbi asyl manysy Balkan sözünden gelip çykyp şeýleräk düşündirilýär: Balkan welaýaty esasan topragynyň astynyň hem üstüniň hem baýlyklar bilen gurşalyp alynanlygy sebäpli "topragyndan bal-akýar, bal-akan" diýlip goýulýar.
Ykdysadyyet - Senagat[üýtget | edit source]
Balkanabat häzirki döwürde nebit we tebigy gaz öndürmede senagat merkezidir.
Sport - Durmuş - Bilim[üýtget | edit source]
Şäherdäki sport topary:
Şäherdäki bilim ojaklary:
2 sany ýokary okuw mekdebi:
- Türkmen döwlet nebit we gaz uniwersitetiniň Balkanabat şäherindäki bölümi
- Nebit we gaz gözleg agtaryş ylmy instituty
5 sany orta hünär okuw mekdebi
- Nebit-gaz orta hünär okuw mekdebi
- 5-nji nebit we gaz orta hünär okuw mekdebi
- Medisinia orta hünär okuw mekdebi
- Sazçylyk we aýdym orta hünär okuw mekdebi
- Çeperçilik orta hünär okuw mekdebi
24 sany orta mekdep bar.
- 1-nji orta mekdep
- Magtymguly adyndaky 2-nji orta mekdep
- Daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 3-nji orta mekdep
- 4-nji orta mekdep (Jebel şäherçesinde ýerleşýär)
- 5-nji orta mekdep
- 6-njy orta mekdep
- 7-nji orta mekdep
- 8-nji orta mekdep
- 9-njy orta mekdep
- 10-njy orta mekdep
- 11-nji orta mekdep
- 12-nji orta mekdep
- Hanguly Tekebaýew adyndaky 13-nji orta mekdep
- 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, Tebigy ugurlara ýöriteleşdirilen 21-nji orta mekdep, Fizika we matemarika derslerine ýöriteşdirilen 22-nji orta mekdep, 23 we 24-nji orta mekdepler
Belli Ýerler[üýtget | edit source]
- Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky milli drama teatry
- Balkan welaýat kitaphanasy
- Balkan welaýatynyň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýi
- Balkanabat stadiony
- Magtymguly ýadygärligi
- Şäher häkimligi meýdançasy
- Şäher parky
- Baýdak meýdançasy
- Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy ýadygärligi
- Atamyrat Nyýazow ýadygärligi (Ýeňiş ýadygärligi)
- Balkanabat şäher nyşany (emblemasy) bolan "Düýe" heýkeli
- Saglyk ýoly


text:
HABAR: TÜRKMENISTANDA GARAŞSYZ COVID-19 BARLAGY
31-nji awgustda Saglyk BSGG-nyň Türkmenistandaky edarasynyň müdiri Paulina Karwowska şeýle sorag bilen ýüzlendi: "7-nji awgustda Hans Kluge, BSSG-nyň Ýewropa sebiti boýunça edarasynyň müdiri Twitter-de şeýle habar paýlaşdy: ‘Şu gün Dr. Tedros ikimiz Türkmenistanyň Prezidenti bilen Türkmenistandaky #COVID19 ýagdaýy barada duşuşdyk. BSGG ýurtda köpelip barýan pnewmoniýa hadysalary barada örän aladalanýandygyny bildirdi. BSGG toparyny ýurduň içinde özbaşdak СOVID-19 barlaglarynyň nusgasyny almaga we BSGG-nyň ýurduň daşyndaky laboratoriýalaryna barlaga ibermegä çagyrdyk. Prezident razy boldy".
Biz sizden şu ylalaşygyň dowamy barada habar bermegiňizi soraýarys. Garaşsyz geçirilýän barlaglaryň netijelerini paýlaşyp bilersiňizmi? Bize ilatdan yzygiderli soraglar gelýär.
BSGG-nyň Türkmenistandaky edarasy şeýle jogap berdi: "Laboratoriýa barlaglaryny geçirjek BSGG missiýasy heniz Türkmenistana gelmedi. Häzirki wagtda Türkmenistana hiç hili kommersiýa uçuşlarynyň ýokdugy sebäpli, BSGG we Türkmenistanyň hökümeti bilelikde logistik meseleleri çözmek ugrunda işleýärler. Biz ýakyn gelejekde BSGG toparyny Türkmenistana getireris diýip umyt edýäris".
- 476 gezek okalan


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy Aleksandr Dadaýew anna güni Ukrainanyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň işlerini wagtlaýyn ynanylan wekili Zinowiý Goşowskiýni kabul etdi.
TSTB-niň başlygy myhmana Birleşmäniň düzümi we işi barada, milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda türkmen telekeçileriniň durmuşa geçirýän taslamalary we geljekki maksatnamalary barada gürrüň berdi.
Şeýle hem diplomat TSTB-niň ykdysady görkezijileri, türkmen telekeçileriniň eksport kuwwaty we ýurtda syýahatçylyk pudagynyň ösüşi bilen tanyşdyryldy.
Zinowiý Goşowskiý öz gezeginde, iki ýurduň işewürleriniň arasynda söwda-ykdysady gatnaşyklaryň ýola goýulmagy barada belläp geçip, bu işde ukrain tarapynyň hyzmatdaşlyga taýyndygyny nygtady.
Duşuşygyň barşynda iki tarapy hem gyzyklandyrýan hyzmatdaşlygyň wajyp ugurlary kesgitlendi. Olaryň arasynda bilelikde ýokary tehnologiýaly kärhanalary gurmak, oba hojalyk senagatyny ösdürmek we haryt alyş-çalşygyny artdyrmak ýaly ugurlar bardyr.


text:
Filipililere haty
Bap 1
Mesih Isanyň guly men Pawlus we Timoteosdan Filipidäki gözegçiler hem hyzmatçylar bilen bilelikde Mesih Isada bolan ähli mukaddeslere salam!
2 Atamyz Hudaý, Reb Isa Mesih size merhemet etsin, parahatlyk bersin!
3 Men sizi her gezek ýatlanymda, Hudaýyma şükür edip,
4 ilkinji günden tä şu wagta çenli Hoş Habary ýaýratmakda eden hyzmatdaşlygyňyz sebäpli,
5 hemişe, her dogamda baryňyz üçin şatlyk bilen dileg edýärin.
6 Sizde oňat işe başlan Hudaýyň Mesih Isanyň gününe çenli muny bitirjekdigine ynamym bar.
7 Siziň baryňyz hakda şeýle oýlanmagym hakdyr, çünki siz meniň ýüregimdesiňiz. Zynjyrlar bilen bagly bolsam-da, Hoş Habary gorap, tassyklasam-da, siziň baryňyz Hudaýyň merhemetine meniň bilen paýdaşsyňyz.
8 Mesih Isanyň söýgüsi bilen hemmäňizi nähili küýseýänligime Hudaý güwämdir.
9 Siz Hudaýyň şöhraty hem öwgüsi üçin, Isa Mesihden gelen dogrulygyň miwesinden dolup,
10 Mesih Isanyň gününe çenli sap, müýnsüz bolar ýaly,
11 iň ýokary zatlara göz ýetirmegiňiz üçin, söýgiňiz bilim hem düşünjede barha artsyn diýip doga edýärin.
12 Eý doganlar, meniň başdan geçirenlerimiň Hoş Habaryň ýaýramagyna ýarandygyny bilmegiňizi isleýärin.
13 Çünki kaýsaryň tutuş köşgüni saklaýan esgerlere we beýlekilere meniň Mesih ugrunda zynjyrlar bilen baglydygym şonuň netijesinde mälim boldy.
14 Doganlaryň aglabasy meniň zynjyrlar bilen baglydygym üçin Rebbe ynanyp, Hudaýyň sözüni gorkusyz sözlemekde öňküsinden hem köp batyrlyk görkezýärler.
15 Käbirleri bahyllyk hem jedel bilen, käbirleri ýagşy niýet bilen Mesihi wagyz edýär.
16 Olar meniň Hoş Habaryň goragçysy edip oturdylandygymy bilip, muny söýgi bilen edýär.
17 Emma beýlekiler ýürek saplygy bilen däl-de, bendiligimde maňa muşakgat ýetirjek bolup, Mesihi igenjeňlik bilen wagyz edýär.
18 Edilende näme? Isle bahana bilen, isle hakykat bilen, garaz, her ýol bilen Mesih wagyz edilýär. Men muňa şatlanýaryn we şatlanaryn.
19 Çünki munuň siziň dogalaryňyz arkaly hem-de Isa Mesihiň Ruhunyň kömegi arkaly meniň gutulmagyma sebäp boljagyny bilýärin.
20 Men hiç bir zatda utanjym bolman ýaşasam hem, ölsem hem, hemişekisi ýaly, Mesihiň häzir hem bedenimde öwgi bilen beýgeldilmegi üçin, doly gaýrat etmäge uly umyt bilen garaşýaryn.
21 Çünki meniň üçin ýaşaýyş Mesih, ölüm hem gazançdyr.
22 Bedende ýaşajak bolsam, bu maňa hasylly zähmet çekmäge pursat bolar. Şeýlelikde, haýsysyny saýlajagymy bilmeýärin.
23 Her iki tarapa-da çekilýärin. Men aýrylmagy, Mesih bilen bolmagy arzuw edýärin, bu has gowudyr.
24 Ýöne meniň bedende galmagym siziň üçin has gerekli.
25 Men galjagymy açyk bilýärin.
26 Ýene ýanyňyzda bolmagym bilen, men sebäpli Mesih Isada bolan magtanjyňyz artar ýaly, imanda ilerlemegiňiz, şatlanmagyňyz üçin, baryňyz bilen galaryn.
27 Diňe gezişiňiz Mesihiň Hoş Habaryna mynasyp bolsun. Şeýlelikde, gelip, sizi görsem-de, ýanyňyzda bolman, hal-ýagdaýyňyzy eşitsem-de, siziň bir ruhda berk duranyňyzy, Hoş Habara bolan iman üçin bir jan bolup göreşýäniňizi, özüňize garşy çykýanlardan hiç zatda gorkmaýanyňyzy bileýin.
28 Bu bolsa olara heläk boljaklaryny, size-de gutuljagyňyzy görkezýän belgidir. Bular hem Hudaý tarapyndyr.
29 Çünki Mesihiň hatyrasyna Oňa diňe iman getirmek däl, eýsem, Onuň ugrunda görgi görmek hem size berlendir.
30 Siziň alyp barýan göreşiňiz menden gören we häzir hem alyp barýanymy eşiden göreşiňizdir.


text:
2007 jyly "100 mektep, 100 aýrýhana" baǵdarlamasy iske qosylǵany este. 2011 jylǵa deıin júzege asyrlýy tıis baǵdarlama aıasynda úsh aýysymdaǵy mektepter máselesin sheshýdi kózdelgen bolatyn.
Baǵdarlamany oryndaý barysynda memleketke 1,5 mlrd teńge kóleminde shyǵyn kelgeni anyqtalyp, 34 qylmystyq is qozǵalǵany da belgili. Iаǵnı árbir úshinshi nysan boıynsha bir qylmystyq is oryn alyp otyrǵan. Al úsh aýysymdy mektep máselesi sheshilýsiz qaldy. Ony sheshý osy aralyqta aýysqan alty mınıstrdiń de qolynan keler emes. Onyń sebebin vedomstvonyń búgingi basshysy Ashat Aımaǵambetov túsindirdi.
– Baǵdarlamany iske asyrý aıasynda 2016-2019 jyldary 372 mektep boı kóterdi. 80 jekemenshik mektepte memlekettik tapsyrys oryndaldy. Osyǵan qaramastan, ýrbanızasııa úderisiniń údeýi men turǵyndardyń kóbeıýi áserinen úsh aýysymdy jáne apattyq jaǵdaıdaǵy mektepter máselesi sheshimin tappaı otyr, – dedi ol úkimet saǵatynda.
Onyń sózinshe bilim oshaqtarynyń basym kópshilgi ótken ǵasyrdyń 50-80 jyldary turǵyzylǵan. Aımaqtarda mektepterge kúrdeli jóndeý júrgizýdiń júıeli bolmaǵandyqtan ǵımarattyń apattyq jaǵdaıyna áser etedi.
Búginde 125 mektep úsh aýysymda jumys istese, 36 bilim ordasynyń jaǵdaıy apattyq dep baǵalanýda. Synyptarda oqýshylardyń shamadan tys asý jaǵdaıy Nur-Sultan, Almaty, Shymkent syndy mıllıoner qalalarda jıi ushyrasady. Problemany retteý úshin qurylys pen kúrdeli jóndeýdi qarjylandyrýdyń jańa ádisnamasy engizilipti. Qarjylandyrý kólemi óńirdegi bir oqýshyǵa arnalǵan normatıvke súıene otyryp anyqtalmaq.


text:
Sabiha Gökçen Günlük Uçuş Gatnawynda Bäşinji Orny Eýeledi
Sabiha Gökçen uçuş gatnawyny ýokarlandyran 3-nji howa menzili boldy
Ýewropa Howa Gatnaw Gözegçilik Merkeziniň görkezijilerine görä Stambulyň Sabiha Gökçen adyndaky howa menzili 26-njy awgustda amala aşyran 453 uçuşy bilen Ýewropadaky howa menzilleriniň arasynda günlük uçuş gatnawy taýdan bäşinji orny eýeledi.
26-njy awgustda iň köp uçuş gatnawyny amala aşyran howa menzili bolsa 772 sapar bilen Amsterdam howa menzili boldy.
Amsterdam howa menzilinden soň nobaty bilen; 755 uçuş bilen Parižiň Çarli De Gol howa menzili, 565 uçuş bilen Frankurt how menzili we 458 uçuş bilen Afyny howa menzili durýar.
26-njy awgustda Ýewropadaky ähli howa menzillerinden edilen jemi uçuş sany 16,804.
Beýleki tarapdan Ýewrokontrolyň görkezijilerine görä Sabiha Gökçen howa menzilinin uçuş gatnawynda artyş mukdary 7 göterim boldy.
Şol mukdar bilen Sabiha Gökçen soňky 2 hepdede uçuş gatnawyny ýokarlandyran 3 howa menzilinden biri boldy.
Degişli Habarlar
Türkiýäniň Koronawirusa Garşy Göreşi Dowam Edýär
Saglyk ýagdaýy gowulaşýp öýlerine ugradýlan 1573 adam bilen birlikde, jemi sagalan raýatlaryň saný bolsa 313 müň 93 adama ýetdi
Indoneziýanyň Goranmak Ministri Türkiýede Saparda Boldy
Akar kärdeşi Subiantony ministrlikde harby dabara bilen garşylady


text:
ADATY DÄL JYNSY GATNAŞYKLAR ZYÝANLYMY?
Hormatly okyjylar!
Anal (artbujaga) we oral (agyz boşlugyna) jynsy gatnaşyklary adaty däl jynsy gatnaşyklara degişli bolup, jemgyýetde maşgala jübütleriniň olara dürli garaýyşlary bardyr. Elbetde, olar jynsy gatnaşyklara täzelik girizmäge, maşgala jübütleriniň arasynda seksual gyzyklanmany döretmäge, jynsy gatnaşyklary uzaltmaga mümkinçilik berip bilerler. Meselem, oral jynsy gatnaşyklary aýalyň güýçli orgazma (lezzetlilik duýgusyna) ýetmegine kömek edip biler. Ýöne oňa garamazdan, jübütler üçin adaty bolmadyk gatnaşyklaryň saglyk üçin zyýanly taraplarynyň bardygyny bilmek hem zerur bolup durýandyr.
Anal jynsy gatnaşyklaryň saglyk üçin zyýanly taraplary aşakdakylardan ybaratdyr:
► Göni içegäniň nemli gatlagy, jyns agzalaryna mahsus ýokançlyklar toplumyndan tapawutly ýokançlyklary özünde jemläp, peşew we jyns agzalarynyň sowuklama kesellerine sezewar edip bilýändir. Şonuň üçin hem, maşgala jübütlerine ilki anal, soň jynshana jynsy gatnaşyklary, ýuwunma çärelerini geçirmezden ýa-da prezerwatiwy çalyşmazdan geçirmek bolmaýar;
► Artbujagyň jaýryklarynyň we babasylyň döreme ähtimallygy has hem ýokarlanýar. Çünki taýynlyksyz geçirilen (nemlendiriji serişdeler ulanmazdan) anal jynsy gatnaşyklarda artbujagyň nemli gatlagy şikeslenip bilýändir;
► Tebigat tarapyndan göz öňüne tutulmadyk bolansoň, dowamly geçirilýän anal jynsy gatnaşyklar aýlawly ýerleşýän myşsalary gowşadyp, göni içegäniň aşak düşmegine we howanyň saklanmazlygyna getirip bilýändir;
► Köp jübütler anal jynsy gatnaşyklaryň göwrelilikden doly goraýandygyna ynanýarlar. Ýöne bu beýle däldir. Dölüň tötänleýin jynsy agzalaryna düşmegi netijesinde göwrelilik döräp bilýändir;
► Anal jynsy gatnaşyklaryň oňaýsyz we ýaramaz aýratynlyklary iýmit siňdiriş agzalarynyň keselleriniň döremegi üçin şert döredip bilerler (içegeleriň sowuklama keseli, içiň gatamagy ýa-da içiň geçmegi we baş.).
Oral jynsy gatnaşyklary netijesinde sitomegalowirus, uçuk, merezýel, gepatitiň B we C görnüşi, papillomawirusy ýokuşyp biler. Oral jynsy gatnaşyklary arkaly ýokuşyp biljek papillomawirusyň howply 16-njy we 18-nji görnüşleri bolsa bokurdagyň rak keselini döretmäge ukyplydyrlar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 28521 gezek okalan


text:
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş instituty 2020/2021-nji okuw ýyly üçin hünärmenleri we bakalawrlary taýýarlamagyň aşakdaky ugurlary boýunça talyplyga kabul edýändigini yglan edýär:
Hünärmenleri taýýarlamagyň ugry:
1. Ykdysadyýet we dolandyryş (hünärler: ykdysadyýet we hukuk; maliýe hukugy; buhgalterçilik hasaba alnyşy we audit; ykdysady howpsuzlyk; dünýä maliýe bazary; elektron işewürliginiň ykdysadyýeti; elektron täjirçiligi; dünýä ykdysadyýeti; hili dolandyrmak; harytşynaslyk we harytlaryň ekspertizasy).
Bakalawrlary taýýarlamagyň ugurlary:
1. Ykdysadyýet we dolandyryş (taýýarlygyň ugurlary: ykdysadyýet; statistika; sanly ykdysadyýet; maliýe menejmenti; gymmatly kagyzlaryň bazary; baha kesmek işi; bank işi we pul dolanyşygy; sanly ykdysadyýetde maliýe bazarlary we maliýe howpsuzlygy; menejment; işewürlik we telekeçilik; kärhananyň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy; döwlet we ýerli dolandyryş; ykdysady kibernetika; täjirçilik; zähmetiň ykdysadyýeti we bazary; ilatyň durmuş üpjünçiligini guramak; marketing; önümleriň tehnologiýasy we jemgyýetçilik iýmitini guramak; söwdada we logistikada sanly tehnologiýalar).
2. Informatika we hasaplaýyş tehnikasy (taýýarlygyň ugurlary: maglumat ulgamlary we tehnologiýalary (ykdysadyýetde we dolandyryşda); kompýuter ulgamynyň programma üpjünçiligi).
Instituta Türkmenistanyň umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Institutda okuwlar tölegli esasda alnyp barlar.
Resmi iş kagyzlary welaýat merkezlerinde we Aşgabat şäherinde 2020-nji ýylyň 6-19-njy iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
— bellenilen nusgada rektoryň adyna ýazylan arza;
— bellenilen nusgadaky sowalnama (anketa);
— umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy);
— Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenilen nusgadaky saglyk kepilnamasy;
— soňky okan ýerinden (işlän ýerinden, harby bölümden) häsiýetnama;
— 3x4 sm ölçegdäki sekiz sany fotosurat;
— işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
— giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýänler ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýärler we nusgalaryny tabşyrýarlar:
— şahsy pasportyny;
— Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Dalaşgär talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan peýdalanýandygyny tassyklaýan beýleki resminamalary görkezip biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we okuwa kabul edilmek institutda (Aşgabat şäheri) aşakdaky möhletlerde geçirilýär:
Lebap welaýaty — iýul aýynyň 22-si, 24-i we 25-i günleri;
Balkan welaýaty — iýul aýynyň 23-i, 24-i we 26-sy günleri;
Mary welaýaty — iýul aýynyň 27-si, 29-y we 30-y günleri;
Ahal welaýaty — iýul aýynyň 28-i, 29-y we 31-i günleri;
Aşgabat şäheri — awgust aýynyň 1-2-si, 4-i we 6-sy günleri;
Daşoguz welaýaty — awgust aýynyň 3-i, 5-i we 7-si günleri.
Giriş synaglary aşakdaky dersler boýunça geçirilýär:
ykdysadyýet we dolandyryş ugry — matematika, Türkmenistanyň taryhy, geografiýa;
informatika we hasaplaýyş tehnikasy ugry — matematika, fizika, Türkmenistanyň taryhy.
Dersler boýunça giriş synaglary Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Dersler boýunça giriş synaglary döwlet dilinde dilden geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenilen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelmedikler ýa-da dersleriň biri boýunça synagdan geçip bilmedikler soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
— ykdysady hünärler boýunça 2 ýyldan az bolmadyk iş tejribesi bolanlar;
— çagyryş boýunça harby gullugy geçenler.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň salgysy: Aşgabat ş., 1972-nji (Atatürk) köçe, 73, tel.: 48-62-89, 48-62-75.


text:
Bu wakalaryň fonunda bolsa, Amerikanyň Birleşen Ştatlary Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly dawalary çözmek üçin göni gepleşiklere başlamak barada öz eden tekliplerine Tähranyň häzire çenli jogap bermänligini belläp, bu jogaba Waşingtonyň tükeniksiz wagtlap garaşyp bilmejekdigini duýdurdy.
Ýöne, beýleki tarapdan, ýakynda geçirilen prezidentlik saýlawlary bilen baglanyşykly Eýranyň hökümetiniň uly dawa-jenjeller bilen gümra halatynda bu gepleşikler meselesi barada Tähranyň Waşingtona anyk jogap bermäge ýagdaýy barmyka diýen sorag hem ýüze çykýar. Ýone, şeýle-de bolsa, gepleşikler meselesinde Waşingtonyň hem indi sabyr käsesi dolup ýörene menzeýär.
«Göz üçin gurnalýan tomaşa»
Şu geçen ýekşenbe güni CNN telewideniýesinde eden çykyşynda Waşingtonyň Birleşen Milletler Guramasyndaky ýörite ilçisi Suzan Raýs protestçilere garşy Eýran hökümetiniň gurnan köpçülikleýin sud prosesini «göz üçin gurnalýan tomaşa» diýip atlandyryp, bu prosesiň ýurduň hökümetiniň 12-nji iýundaky prezidentlik saýlawlarynyň kanunylygyny sorag astynda goýýan halk köpçüliginden özüni uzaklaşdyrandygyny görkezýändigini aýtdy.
Şol gün hem Birleşen Ştatlaryň beýleki bir ýokary derejeli resmisi, Döwlet sekretary Hillari Klinton, telewideniýä beren interwýusynda Eýran häkimiýetlerini ýadro programmasy boýunça gepleşik geçirmek baradaky tekliplere jogap bermeýänligi üçin tankyt etdi.
Hususan-da, ol BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň «bäş goşmak bir» toparynyň çäklerinde ýadro meselesi boýunça gepleşik geçirmek barada Waşingtonyň Tähranyň berjek jogabyna çäksiz wagtlap garaşyp bilmejekdigini mälim etdi. Hanym Klinton bu gurruňi edilýän mesele boýunça gepleşikler üçin prezident Barak Obamanyň Tähranyň öňünde şu ýylyň sentýabryna çenli möhlet goýandygyny belledi.
Onuň sözlerine görä, şol möhlete çenli Tähran hiç hili jogap bermese, prezident Obama sentýabryň ahyrynda geçiriljek G-20 toparyň ýygnagynda bu meseläni ýaran döwletler bilen geňeşer.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary soňky wagtlar gepleşikler meselesinde Eýranyň oňyn ädimleri ätmedik halatynda Eýrana garşy täze has berk sanksiýalaryň ulanylmagynyň ahmaldygy hakdaky duýduryşlary hem berdi. Şol sanksiýalaryň hatarynda bolsa, ol Eýrandan nebit önümlerini satyn almagyny bes etmeginiň hem mümkindigini duýdurdy. Öz ykdysadyýeti nebit önümçiligine we nebit önümleriniň söwdasyna köp derejede bagly bolan Eýran üçin beýle sanksiýanyň uly ykdysady kynçylyklary döretmegi ähtimal.
Sanksiýany goldamaýanlar bar
Beýleki tarapdan, sanksiýa girizmek ideýasyny Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalarynyň arasynda goldamaýanlary-da bar. Aýratynam, Orsýet bilen Hytaý bu ideýa garşy çykyp gelýärler.
Mundan öň Eýran Birleşen Milletler Guramasynyň sanksiýasyna üç gezek sezewar boldy, ýöne bu barybir Eýrany gepleşikler stolunyň başyna getirip bilmedi.
Diplomatik çärelerden daşgary Eýrana garşy harby güýç ulanmak howpy hem aradan aýrylmaýar. Beýle howp Eýrana esasan Birleşen Ştatlar tarapyndan hem däl-de, eýse Ysraýyl tarapyndan abanýar. Çünki Ysraýyl Eýrany öz döwletlilik statusyna howp salýan güýç hasaplaýar. Hut şoňa görä-de, Ysraýyl hökümeti Tähranyň ýadro ýaragyna eýe bolmagynyň öňüni almak üçin özüniň Eýranyň ýadro nokatlaryna hüjüm etmekden çekinip durmajakdygyny ençeme gezek duýdurypdy.


text:
Emma, bu wakalara garamazdan, düýbi Britaniýada ýerleşýän «Maplecroft» analitik-barlaglar merkezi biznes üçin howply we howpsuz ýurtlar barada ýakynda taýýarlan hasabatynda Türkmenistany biznes üçin iň bir howply ýurtlaryň hatarynda goýdy.
Hususan-da, dünýäniň 172 ýurdundaky ýagdaýlara syn berlen bu hasabatda 20 döwlet biznes işleri üçin dünýäde iň bir howply we amatsyz döwlet hökmünde görkezilýär. Türkmenistan: Birma, Somali, Demirgazyk Koreýa we Kongo bilen birlikde iň ýaramaz döwletler diýlip agzalýan ýurtlaryň birinji bäşligine girýär.
«Maplecroft» analitik-barlaglar merkeziniň jemgyýetçilik gatnaşyklary boýunça bölüminiň müdiri Jeýson MkGeown biznes üçin howplara baha berlende bu ýurtlaryň syýasy we kanunçylyk ýagdaýlary bilen baglanyşykly 20-ä golaý meseläniň göz öňünde tutulýandygyny aýtdy.
«Biziň ‘The legal and regulatory environment index’ atly hasabatymyz köp meseläni göz öňünde tutýan hasabat. Ol biznesdäki töwekgelçilikler bilen baglanyşykly 20 sany dürli faktory öz içine alýar. Bu faktorlara bolsa, kanunyň hökmürowanlygy, sud häkimiýetiniň garaşsyzlygy, biznesiň erkinligi we korrupsiýa, infestorlaryň goragy, emläk hukuklaryna hormat goýluşy, zähmet hukuklarynyň goralyşy ýaly birgiden faktorlar degişli» diýip, Jeýson MkGeown belledi.
Jeýson MkGeown öz guramasynyň Birleşen Milletler guramasy, Bütindünýä banky, Halkara Zähmet guramasy, Bütindünýä Saglyk Guramasy ýaly birgiden abraýly halkara guramalarynyň maglumatlaryna salgylanyp taýýarlaýan bu hasabatlarynyň dürli ýurtlardaky, şol sanda Türkmenistandaky biznesiň howpsuzlygyna baha bermekde-de uly rol oýnaýandygyny aýtdy.
"Nyýazowyň ýörän ýolundan barýar"
Ykdysadyýet ugrundan bilermen Annadurdy Hajyýew 2011-2030-njy ýyllar aralygy üçin Türkmenistanda kabul edilen «Sosial-ykdysady ösüş boýunça milli programmanyň» belli bir derejede Nyýazowyň döwründäki programmalary ýatladýandygyny aýdýar.
«Berdimuhamedowdan öň Nyýazow hem dürli programmalary yglan edipdi. Mysal üçin, “On ýyllyk abadançylyk” diýen ýaly birgiden programmalar bardy. Nyýazowyň ýurdy dolandyran 20 ýylynyň dowamynda halka kän wadalar berildi. Ýöne olardan hiç biri ýerine ýetirilmedi. Meniň göwnüme bolmasa, Berdimuhamedow hem halka dürli wadalary berip, dürli programmalary kabul edip, hemme zat gülala-güllük bolar diýmek bilen, edil şol Nyýazowyň ýörän ýolundan barýar» diýip, A.Hajyýew belledi.
Käbir bilermenler Türkmenistanyň ykdysadyýetinde dowam edýän durgunlyga bazar ykdysadyýetine geçiş prosesiniň uzaklaşdyrylmagynyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar. Olaryň pikiriçe, bazar ykdysadyýetine geçmek prosesiniň uzaklaşdyrylmagynyň sebäbi bolsa, bu ugurda alnyp barylýan döwlet syýasaty bilen baglanyşykly.
Her bir döwletiň ykdysadyýetiniň syýasy çözgütlere baglydygyny bellemek bilen, bilermen Annadurdy Hajyýew şeýle diýdi: «Proletar liderlerinden biri Leninde şeýle sözler bar, ýagny ol “Ykdysadyýet – bu syýasatyň konsentrirlenen beýanydyr” diýipdir. Men bu sözi getirmek bilen, Türkmenistanda syýasy häkimiýetiň diňe bir adamyň elinde jemlenendigini aýdasym gelýär. Şol adam hem ykdysadyýetde näme etmelidigini buýruk berýär. Ýöne bu meseleler barada ykdysadyýetçiler we onuň opponentleri gürrüň etmeli we şolar hem çözmeli».
Ykdysadyýet ugrundan bilermen Annadurdy Hajyýew Türkmenistanda biznesiň esasy prinsiplerini howp astynda goýýan şular ýaly töwekgelçilikleriň saklanýan halatynda diňe bir içerki bazar gatnaşyklarynyň däl, eýsem daşarky ykdysady gatnaşyklaryň hem ösüp bilmejekdigini belledi.


text:
Saýtyň hereket etmegi, kämilleşmegi we öz eýesine hem-de ulanyjylara peýda getirmegi üçin, ony goldajak we mazmunly tekst bilen öz wagtynda doldurjak/üstüni ýetirjek adam gerek. Şular ýaly hünärmen saýtyň kontent-menejeri diýlip atlandyrylýar.
Kontent-menejer – öz borçlaryna saýty mazmunly tekstden doldurmaklyk, ozal neşir edilen maglumaty täzelemeklik, täzelikleriň we saýtyň beýleki makalalarynyň aktuallygyna gözegçilik etmeklik girýän adamdyr.
Kontent-menejment – siziň saýtyňyzy dolandyrmak işidir. Siziň saýtyňyz nähili derejede gowy hem gymmatly bolsa-da, mazmunly tekst bolmasa ol uzaga çekmese gerek. Müşderiler we gözlegi amala aşyrýan maşynlar üçin saýt diňe özünde mazmunly tekste eýe bolanda gyzykly bolup biler. Kontent-menejeriň wezipesi – şular ýaly mazmunly teksti tapmakdan we ýerleşdirmekden ybaratdyr.
Saýtlary doldurmaklyk ýokary derejeli endik-başarnyklary we bilimleri talap edýär, şol sebäpli hem bu meseläni ýokary hilli ýerine ýetirmeklik üçin biz saýtyň kontent-menejerini hödürleýäris. Ol ussatlyk bilen we tizara ýagdaýda siziň saýtyňyzyň we internet-dükanyňyzyň sahypalaryny doldurar, ozal girizilen maglumatlary redaktirlär we täze maglumatlaryň öz wagtynda taýýarlanylmagyna we ýerleşdirilmegine gözegçilik eder.
Biz dürli mazmunly tekstler bilen saýtyňyzy doldurmaklyga ýardam bereris:
- Gelip düşýän wezipeleriň ýerine ýetirilmegi;
- Müşderiniň saýtynda makalanyň/habarlaryň ýerleşdirilmegi;
- Şekiller;
- Tablisalar;
- Seslenmeler, düşündirişler.
Saýty doldurmaklyga ýazylyň we siz ýokary hünärli kontent-menejeriň hyzmatyna eýe bolarsyňyz! Mundan beýläk Siziň saýtyňyzy alyp barmak üçin işgär kabul etmek we munuň üçin gymmatly wagtyňyzy sarp etmek zerurlygy ýok!
Öz saýtyňyzyň salgysyny we islegleriňizi görkezmekligi ýatdan çykarman isleg-talaplaryňyzy häziriň özünde iberip ýa-da şu belgä jaň edip bilersiňiz +99363 32 29 50.


text:
Şu gün, 2020-nji ýylyň 15-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow “Merkezi Aziýa + Russiýa” formatynda geçirilen Daşary işler ministrleriniň üçünji duşuşygyna gatnaşdy.
Mejlise Gazagystan Respublikasynyň Daşary işler ministri M.Tleuberdi, Gyrgyz Respublikasynyň Daşary işler ministri R.Kazakbaýew, Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministri S.Lawrow, Täjigistan Respublikasynyň Daşary işler ministri S.Muhriddin we Özbegistan Respublikasynyň Daşary işler ministri A.Kamilow dagylar gatnaşdylar.
Duşuşygyň dowamynda ministrler Merkezi Aziýa döwletleriniň we Russiýa Federasiýasynyň arasyndaky döwletara gatnaşyklarynyň ýokary dererjesini nygtap geçdiler. Taraplar syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady hem-de medeni-ynsanperwer ugurlar boýunça birnäçe derwaýys meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar.
Mejlisiniň barşynda COVID-19 pandemiýasyna garşy göreşmek, şol sanda adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni alyş meýilnamalaryny we maksatnamalaryny işläp taýýarlamak hem-de sebit ýurtlaryna bolan durmuş-ykdysady täsirlerini ýeňip geçmek bilen bagly meselelere aýratyn üns çekildi.
Mejlisiň dowamynda çykyş eden Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow ýurtda pandemiýa garşy durmuşa geçirilýän çäreleri bellemek bilen, bu ugurda sebitleýin we halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmagyň ähmiýetini nygtady. Ministr “Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji ýubileý sessiýasynyň gatnaşyjylaryna wideo aragatnaşyk arkaly ýüzlenmesiniň dowamynda beýan eden başlangyçlaryna laýyklykda ylmy diplomatiýanyň gurallaryny ulanmak hem-de döwletleriň degişli edaralarynyň, ilkinji nobatda saglygy goraýyş ministrlikleriniň we sanitar-epidemiologiki gulluklarynyň tagallalaryny birleşdirmegiň zerurlugy” barada aýtdy.
Taraplar Owganystan Yslam Respublikasynda dowam edýän ýagdaýy göz öňünde tutup, sebitleýin howpsuzlygy üpjün etmek boýunça hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyny we geljekki mümkinçiliklerini jikme-jik ara alyp maslahatlaşdylar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň bu ýurtdaky ýagdaýlaryň kadalaşdyrylmagy, umumymilli raýdaşlygyny parahatçylykly gepleşikler arkaly ýola goýmak üçin şertleriň döredilmegi hem-de Owganystanyň halkyna ykdysady we ynsanperwer kömegini bermek dogrusynda çykyş edýändigi bellenildi. Taraplar umumy howplar we wehimler boýunça hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmek meseleleri barada hem pikir alyşdylar. Bu ugurda umumy kabul edilen kadalaryň we ýörelgeleriň göz öňünde tutulmagy bilen, sebitleýin hem-de halkara düzümleriň çäklerinde hyzmatdaşlygy berkitmegiň zerurlygy nygtaldy.
Ministrler ýewraziýa zolagynda adyl we özarabähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçiliklerine, şol sanda söwda-ykdysady gatnaşyklaryň hem-de maýa goýum hyzmatdaşlygynyň ilerledilmegi bilen bagly meselelere seretdiler. Pandemiaýadan soňky döwürde söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna, oňyn nyrh şertleriniň üpjün edilmegine we bäsdeşlige ukyplylygyň ýokarlandyrylmagyna itergi berjek Merkezi Aziýa döwletleriniň, Russiýa Federasiýasynyň we Aziýa-Ýuwaş umman ýurtlarynyň ulag-logistika ulgamyndaky ähmiýetli başlangyçlaryň durmuşa geçirilmeginiň aýratynlyklary hem ara alnyp maslahatlaşyldy.
Taraplar şeýle-de medeni-ynsanperwer ulgamyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçiliklerine hem seredip geçdiler. Bilim, ylym we medeniýet ugurlary boýunça gatnaşyklary ösdürmegiň maksadalaýyklygy beýan edildi. Şunuň bilen baglylykda, taraplar ýurtlaryň arasynda medeni hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen “Ýewraziýanyň kalby” başlangyjynyň ähmiýetini aýratyn nygtap geçdiler.
Mejlisiň ahyrynda, ministrler bu formatda özarahereketleri dowam etmäge ygrarlydyklaryny nygtamak bilen, hyzmatdaşlygyň strategiki ugurlary boýunça Beýannamany kabul etdiler.


text:
Ynsan hukuklaryny we žurnalistleri goraýjy guramalar O.Myradowanyň ölüminiň sebäplerini garaşsyz derňemek we onuň bilen bilelikde tussag edilip, açyk-aýdyň bolmadyk sud prosesinde türmä höküm edilen žurnalist Annagurban Amangylyjowy we ynsan hukuklaryny goraýjy Sapardurdy Hajyýewi boşatmak çagyryşlary bilen türkmen häkimiýetilerine ýüzlenmegini dowam etdirýärler.
“Serhetsiz Reportýorlar” maglumat ýaýratdy
Ogulsapar Myradowanyň 2006-njy ýylyň 12-nji sentýabrynda Türkmenistanyň türmesinde ýogalmagynyň ýyl dönümine gabatlap ýaýradan maglumatynda žurnalistleri goraýjy “Serhetsiz Reportýorlar” guramasynyň bellemegine görä, şu günki gün daşky dünýäni özüne çekmäge çalyşýan türkmen hökümeti Ogulsapar Myradowa bilen bilelikde tussag edilen ýene iki adamyny zamun saklamagyny dowam etdirýär.
Ogulsapar Myradowa 2006-njy ýylyň 18-nji iýunynda tussag edilipdi. Ondan iki gün ozal žurnalist Annagurban Amangylyjow we graždan aktiwisti Sapardurdy Hajyýew tussag edildi. Halkara guramalaryň habar bermegine görä, olar başda içalyçylykda güman edilip, soň ýarag saklamak ýaly aýyplamalar bilen ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen sud diňlenişiginde degişlilikde alty we ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdiler. Türkmen Helsinki Fondunyň başlygy Täjigül Begmedowa tussag edilmeginiň hakyky sebäpleriniň olaryň graždan aktiwligi sebäpli bolanlygyny öňe sürdi.
“Munuň şol wagtky rehimsiz hem repressiw şertler bilen bagly bolanlygy hemmä mälim. Adamlaryň islendik graždan aktiwligi repressiýalara sebäp bolýardy. Žurnalist we aktiwist Myradowa, Amangylyjow we Hajyýew dagylar hem şeýle ýagdaýa düşdi. Olar Türkmenistanda ynsan hukuklarynyň ýagdaýy we ýurduň sosial durmuşy barada halkara guramalar bilen işleşenligi üçin azatlykdan mahrum edildiler. Ogulsapar Myradowa bolsa hatda janyndan hem mahrum edildi” diýip, Begmedowa aýtdy.
Täjigül Begmedowanyň sözlerine görä, Annagurban Amangylyjow tussag edilmeginiň öň ýanynda Fransiýanyň TV-5 telewideniýesiniň žurnalistine Türkmenistan barada maglumat taýýarlamakda ýardam bermäge synanyşypdy. Fransiýanyň TV-5 telewideniýesinden maglumat almak başartmady.
“Serhetsiz Reporterlar” guramasynyň ýaýradan maglumatyna görä, soňky döwürde A.Amangylyjowyň we S.Hajyýewiň saglyk ýagdaýlary hasam ýaramazlaşdy. Olar, hususanam, aşgazan, böwrek we aýak kessellerinden ejir çekýärler. Olaryň ýanyna halkara guramalar goýberilmeýär. Myradowanyň, Amangylyjowyň we Hajyýewiň garyndaşlaryna ýurdy terk etmek gadagan edilýär, telefonlary diňlenilýär we olaryň işlemek hem ýokary bilim almak mümkinçilikleri çäklendirilýär.
Käbir maglumatlarda, meseläniň Günbatar döwletleriniň, hususan-da, soňky döwürde Türkmenistan bilen gatnaşyklaryny ösdürýän Ýewropa Bileleşiginiň resmileri tarapyndan hem gozgalýanlygy habar berilýär.
“Serhetsiz Reportýorlar” guramasynyň Ýewropa we postsowet döwletleri boýunça bölüminiň müdiri Elsa Widalyň radiomyza aýtmagyna görä, Türkmenistanyň hökümeti öz adyna halkara guramalar tarapyndan edilýän ýüzlenmelere üns bermän gelýär.
Elsa Widalyň pikirine görä, ýagdaýyň iru-giç ädimme-ädim özgerjegine umyt bar, emma wagt gidýär: “Adamlar türmede galyp, erbet şertlerde saklanýarka, meselä mümkin boldugyndan tiz çözgüt tapmak zerur”.
“Türkmenistanyň özi düşünjeli çemeleşmeli”
Soňky döwürde açyk daşary syýasaty yglan edýän we demokratik Günbatar döwletleri bilen gatnaşyklaryny ösdürýän Türkmenistanyň açyk-aýdyň sud edilmezden türmä basylan adamlaryň tussaglykda galmagyna göz ýummagy dowam etdirmegine näme sebäp bolup biler?
Tajigül Begmedowa şeýle pikirde: “Täze häkimiýetler bu mesele boýunça çynlakaý syýasy erk-isleg bildirmeýär. Häkimiýetler daşarky keşbini gowulandyrmaga çalyşýan hem bolsalar, munuň üçin zerur talaplary ýerine ýetirmeýärler. Meniň pikirimçe, ýagdaýyň özgermegi üçin hem prezident hem-de onuň töweregi öňki režime baha bermeli. Diňe şondan soň olar bar bolan gödek ýalňyşlyklary boýun alyp bilerdiler, bu bolsa öz nobatynda ýurduň daşarky abraýyny gowulandyrardy”.
“Eger prezident G.Berdimuhamedow aýdýan sözleriniň edýän işlerine gabat gelmegini isleýän bolsa, Hajyýew we Amangylyjow tussaglykdan boşadylmaly” diýip, “Serhetsiz Reporterlar” Guramasy 16-njy sentýabrda ýaýradan maglumatynda ýazdy we Ogulsapar Myradowanyň ölüminiň ýyl dönümi bilen baglylykda, şeýle-de, Ýewropa Bileleşigine hem ýüzlenip, “Türkmenistan bilen söwda hem diplomatiýa taýdan islendik amatly mümkinçilikler ynsan hukuklarynyň we pikir azatlygynyň ähmiýetini gaçyrmaly däl” diýip nygtady.
Türkmen Helsinki Fondunyň başlygy Täjigül Begmedowanyň pikirine görä, halkara jemgyýetçiliginde Türkmenistany halkara borçlaryny ýerine ýetirmäge çagyrmak hukugy bar, emma ýurduň içerki ýagdaýynyň özgermegi üçin Türkmenistanyň özi düşünjeli çemeleşmeli.


text:
“[Biziň kompaniýamyza ýüz tutýan] syýahatçylaryň aglaba köpüsine - 98%-ne wiza bermekden ýüz öwürýärler. Syýahatçyny ýurda goýbermek ýa goýbermezlik barada Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi karar çykarýar” diýip, kompaniýanyň işgäri Roman Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Şu günki gün Türkmenistana syýahatçylyk programmalaryny Moskwanyň özünde onlarça şirket teklip edýär. “Žarkow Tur” şeýle şirketleriň diňe biri. Kompaniýa Türkmenistana syýahatçylyk etmäge islegleriň köpdügini aýdýar.
Moskwada ýerleşýän “Panorama” kompaniýasynyň wekili Ruslan Aşyrowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Türkmenistanda dynç almak isleýänleriň sany Müsür ýaly meşhur ugurlar bilen deňeşdirilende köp bolmasa-da, göze ilýär.
“Gyzyklanma bar. Adamlar ýüz tutýarlar, Türkmenistany görmek isleýärler” diýip, Aşyrow aýdýar. “Olaryň arzalary Türkmenistanyň syýahatçylyk agentliklerine tabşyrylýar. Şol agentlikler müşderileriň isleglerini nazara alyp, programmalary işläp düzýärler”.
Aşyrow wiza meselesiniň Türkmenistandaky turistik şirketleriň üsti bilen çözülýänligini we Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň karar çykarýanlygyny habar berdi.
Ruslan Aşyrowyň sözlerine görä, “Panorama” Türkmenistana syýahadyň programmalaryny müşderileriniň isleglerine görä düzýär. Bu kompaniýa Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasynyň resmi internet saýtynda ýerleşdirilen sanawa girýän şirketleriň biri.
Syýahatçylygyň bahasy
Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň resmi sanawyna girýän Türkmenistandaky syýahatçylyk kompaniýalary orsýetli partnýorlarynyň ençemesine öňünden taýýarlanan syýahatçylyk marşrutlaryny teklip edýärler.
Orsýetli “Žarkow Tur” şirketinde gürrüň bermeklerine görä, kompaniýanyň türkmenistanly “DN TOURS” partnýory bilen bilelikde taýýarlanyp, teklip edilýän programmalarynyň biri bäş günlük Aşgabat-Nohur syýahady.
Bu programmanyň iň arzan görnüşi 1,539 dollara durýar. Oňa, hususan-da, myhmanhana bahasy, ertirlik naharynyň, ekskursiýalaryň tölegleri we gidiň hyzmatlary girýär. Uçar biletleri, wiza we çakylyk haty üçin aýratyn tölemeli.
Syýahatçy 600 dollar çemesi durýan uçar bileti, wiza we çakylyk haty üçin göz öňünde tutulýan töleglerden daşgary Türkmenistana baransoň 12 dollar möçberinde migrasiýa salgydyny hem tölemeli. Türkmen tarapy syýahatça wiza bermekden ýüz öwren halatynda, turistiň wiza üçin çakylyk hatyna tölän 100 dollary gaýtarylyp berilmeýär.
Romanyň sözlerine görä, Türkmenistana syýahat etmek bilen bagly kynçylyklara garamazdan, bu ýurda syýahat etmäge gyzyklanma bildirip jaň edýänleriň sany köp, olaryň arasynda Türkmenistany ýakyndan tanaýan adamlar hem az däl.
“Emma, maňa mälim bolşuna görä, öň Türkmenistanda ýaşan adamlaryň hiç birine wiza berilmeýär, olar syýahatçylyk wizasy boyunça ýurda goýberilmeýär” diýip, Roman aýdýar. “Türkmenistan tarapy şeýle adamlara wiza bermekden ýüz öwürmeginiň sebäbini olaryň myhman wizasy boýunça barmalydygy bilen düşündirýär”.
Türkmenistanyň wizasyny almak miýesser eden syýahatçylar ýurda baransoňlar hem dürli ýagdaýlaryň ýüze çykmagyna öňünden taýýar bolmaly ýaly.
Türkmenistanyň wizasyny almak üçin “Gidişnama almak üçin haýyşnama” atly resmi arzany doldurýan syýahatçy “Ygtyýarly edaralar tarapyndan Türkmenistanyň serhedinden geçmäge rugsat berilmedik halatynda gidişnama üçin tölenen puluň we beýleki harajatlaryň öwezini dolmagy talap etmezligi” öňünden borç edinýär. Bu arzanyň nusgasy Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň resmi internet saýtynda hem ýerleşdirilen.


text:
Bu toparyň duşenbe güni çap eden hasabatynda Ankaranyň tussag edilen žurnalistleriň sany boýunça dünýäde öňe saýlanandygy aýdylýar.
Düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän gurama 2012-nji ýylyň 1-nji awgustynda Türkiýede 76 žurnalistiň türmede bolandygyny we olaryň 61-siniň öz işi netijesinde tussag edilene meňzeýändigini aýtdy. Hasabatda galan 15 žurnalistiň işleriniň ŽGK-niň işgärleri tarapyndan derňelýändigi aýdylýar.
Şeýle-de hasabatda türmedäki žurnalistleriň 70 prosentiniň kürt milletindendigi bellenilýär. Tussaglykdaky žurnalistleriň 30 prosentiniň hökümete garşy dildüwşiklere gatnaşmakda ýa-da bikanun guramalara agza bolmakda aýyplanandygy habar berilýär.
"Belli karara gelinýänçä"
Hasabat tussagda saklanýan žurnalistleriň dörtden üç bölegine entek hiç bir jenaýatda günä bildirilmändigini, ýöne olaryň “işleri boýunça belli bir karara gelinýänçä” türmede saklanylýandygyny habar berýär.
ŽGK žurnalistleriň garşysyna bildirilýän aýyplamanyň köplenç ýagdaýda olaryň “howpsuzlyk resmileri bilen gürleşmeginden ýa-da dokumentleri ele salmagyndan” uç alýandygyny ýazýar.
ŽGK-niň ýerine ýetiriji direktory Joel Simon “Türkiýäniň tankydy žurnalizmi terrorizme deňemek tendensiýasy ýurduň howpsuzlyk problemalary bilen aklanyp bilinmez” diýýär.
Hasabat türk mediýa azatlygy toparlarynyň habarlaryna salgylanyp, 2011-nji ýylyň aýagynda ol ýerde žurnalistlere garşy açylan 5000 müň çemesi jenaýat işiniň bolandygyny habar berýär.
Internet kanuny
Şeýle-de bu hasabat türk häkimiýetlerini 2007-nji ýyldaky Internet kanuny üçin tankyt edýär, bu kanun ýörite gözegçilikden geçirmek ygtyýaryny berýär. ŽGK bu kanunyň hususan-da oppozisiýa we kürt websaýtalaryna garşy ulanylýandygyny aýdýar.
ŽGK premiýer ministr Rejep Taýyp Erdogana “metbugata garşy hüjümini bes edip, oňa derek, söz azatlygyny kepillendirýän reformalary nazarlaýan mahaly, žurnalistler babatda adalatlylygy üpjün etmegi” maslahat berýär.
ŽGK-niň başlygy Simon “Regional we global güýç hökmünde ýokary galýan wagty, Türkiýäniň ykdysady we syýasy rowaçlygy habarlary, maglumatlary we ideýalary erkin alyş-çalyş etmek baradaky ählumumy hukuga hormat goýmak bilen utgaşmaly” diýdi.
ŽGK-niň maglumatlaryna görä, türk türmelerindäki žurnalistleriň sany Eýranda, Hytaýda we Eritreýada tussag edilen žurnalistleriň sanyndan geçýär we bu ýagdaý ony dünýäde žurnalistleri türmä basmakda öň hatara çykarýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni geçiren hökümet maslahatynyň dowamynda, işde goýberen kemçilikleri üçin diýip, Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň müdiriýetiniň başlygy Rahymberdi Jepbarowa berk käýinç yglan etdi.
TDH döwlet habar gullugynyň maglumatyna görä, döwlet baştutany oňa ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmegi soňky gezek duýdurypdyr.
Habarlardan mälim bolşy ýaly, soňky wagtlarda türkmen raýatlary bank kartlaryna manat goýup, soň olary daşary ýurtlarda dollaryň döwlet kursunda nagtlaşdyrmak ýa-da şol nyrhda haryt almak mümkinçiliginden peýdalanmaga ýykgyn edýarlar.
Bu ýagdaý Türkmenistanyň bank resmileriniň daşary ýurtlarda kartlar arkaly edilýän operasiýalary, pul nagtlaşdyrmagy birnäçe gezekçäklendirmeklerine alyp geldi.


text:
Nobel baýragynyň eýelerini sylaglamak dabarasy 10-njy dekabrda Stokgolm şäher häkimliginde onlaýn görnüşde geçirilip, dürli ýurtlarda ýaýlym arkaly görkeziler. Nobel komitetiniň wekilleri Stokgolm şäher häkimligindäki studiýa arkaly baýrak eýeleri bilen ýaýlymda görşerler. Her bir baýrak eýesi öz ýurdundaky Şwesiýanyň ilçihanasynda ýa-da öz işleýän uniwersitetinde oturdylan monitor arkaly Stokgolm bilen onlaýn görnüşde habarlaşarlar. Bu çäre geçen ýyllar Stokgolm filarmoniýasynda geçirilýärdi. Bu ýyl dünýäde emele gelen çylşyrymly ýagdaýlar sebäpli Nobel komiteti baýragyň gowşurylyş dabarasynyň düzgünini üýtgetmek barada karar kabul etdi. Baýraklar ilçihanalaryň ýa-da uniwersitetleriň wekilleriniň üsti bilen ýeňijilere gowşurylar. Baýrak gowşurylyş dabarasynyň formaty 1944-nji ýyldan bäri ilkinji gezek üýtgedildi.
Möhüm açyş eden
üç alym mynasyp boldy
5-nji oktýabrda Şwesiýanyň paýtagty Stokgolmda nobatdaky Nobel hepdeligi başlady. Onuň ilkinji gününde Nobeliň lukmançylyk boýunça baýragynyň eýeleri mälim edildi. Fiziologiýa we lukmançylyk boýunça 2020-nji ýylyň Nobel baýragy amerikan alymlary Harwi Alleryna, Maýkl Hautona we britan wirusology Çarlz Raýsa «gepatit C» wirusyny ýüze çykarmakdaky bitiren hyzmatlary üçin berildi. Şu ýyl bu baýrak bagyrda sirros keselini döredýän gepatit bilen göreşde aýgytly goşant goşan üç alyma gowşurylýandygy bellendi. Baýragyň ýeňijileri täze tapylan wirusyň – «gepatit C» wirusynyň ýüze çykarylmagyna sebäp bolan iň möhüm açyşlary etdiler. Hususan-da, Harwi Allerynyň geçiren gemotransfuziýa gepatitiniň usulyýet gözleglerinde, köplenç näbelli wirusyň gepatitiň ýüze çykmagynyň sebäbi bolýandygy anyklanyldy. Maýkl Hauton «gepatit C» wirusy diýlip atlandyrylýan täze wirusyň genini tapawutlandyrmak üçin ozal synag edilmedik usullary ulandy. Çarlz Raýs «gepatit C» wirusynyň döremegine sebäp bolup biljek ýagdaýlary gutarnykly subut etdi. Baýrak eýeleriniň açyşlary, gepatit keseliniň sebäbini anyklamaga kömek edip, millionlarça adamyň ömrüni halas eden täze dermanlary döretmäge mümkinçilik berdi.
Otnositellik nazaryýetini
derňänligi üçin sylaglandylar
6-njy oktýabrda fizika boýunça 2020-nji ýylyň Nobel baýragy Rojer Penrouze, Raýnhard Gensele we Andrea Geze berildi. Baýragyň ýarysy iňlis fizigi we matematigi Rojer Penrouze berlip, beýleki ýarysyny nemes astrofizigi Raýnhard Genseliň we amerikan astronomy Andrea Geziň öz aralarynda paýlaşjakdygy mälim edildi. Baýragyň internet sahypasyndaky metbugat üçin beýanatynda Nobel baýragynyň eýesi Rojer Penrouziň umumy otnositellik nazaryýetini derňemek üçin özboluşly matematiki usullary oýlap tapandygy aýdylýar. Rojer Penrouz älemdäki garaňky çuňluklaryň emele gelmeginiň otnositellik nazaryýetiniň ygtybarly çaklamasy bolup durýandygynyň üstüni açdy. Baýraga eýe bolan Raýnhard Gensel we Andrea Gez hem öz gezeginde Akmaýanyň ýolunyň merkezindäki ýyldyzlaryň orbitalary tarapyndan dolandyrylýan göze görünmeýän has uly jisimi tapdylar.
«Genetiki gaýçy»
oýlap tapan zenanlar
7-nji oktýabrda himiýa boýunça Nobel baýragy CRISPR/Cas9 genini rejeleýän usulyýeti işläp düzen zenanlar Emmanuel Şarpantýe we Jennifer Dudne berildi. Häzirki wagtda Germaniýada işleýän fransuz mikrobiology Şarpantýe we onuň kärdeşi amerikaly biohimik Jennifer Dudne birnäçe ýyl ozal bakteriýalarda molekulýar «immuniteti» ýüze çykaryp, olaryň wiruslardan goraýandygyny anykladylar. Alymlar «genleri bejerip» bilýän «DNK gaýçy» atly CRISPR-Cas9 usulyýetini 2012-nji ýylda ýüze çykarypdylar. Olary adamlarda we haýwanlarda genleri rejelemekde, mysal üçin süýji keselini, leýkemiýany we şizofreniýany bejermekde ulanyp boljakdygyny anykladylar. Şonuň ýaly hem häzirki wagtda dünýäniň dürli ýurtlarynyň alymlary «gen rejegärini» AIDS we nesil yzarlaýan keseller ýaly çynlakaý keselleri bejermekde çemeleşmeler döretmek üçin ulanýarlar. Netijede, bu usulyýet arkaly ösümlikleriň, haýwanlaryň we mikroorganizmleriň genlerini özgerdip bolýar.
Özboluşly şahyrana sesi
üçin sylaglandy
8-nji oktýabrda Nobeliň edebiýat boýunça baýragy ABŞ-ly şahyr zenan Luiza Gluga «Kämil gözelligi bilen şahsyýetiň barlygyny köp taraply edýän özboluşly şahyrana sesi üçin» berildi. Luiza Gluk 1968-nji ýylda «Nowbahar çaga» atly goşgular ýygyndysy bilen ilkinji gezek häzirki zaman amerikan edebiýatynyň iň görnükli şahyrlarynyň biri hökmünde ykrar edildi. Onuň galamyndan jemi 12 sany goşgular ýygyndysy çykdy. Luiza Glugyň eserleri aýdyňlyga ymtylmagy bilen tapawutlanýar. Durmuş meseleleri hem-de ene-ataň we doganlaryň bilen ýakyn aragatnaşykda bolmak onuň eserleriniň içinden eriş-argaç bolup geçýär. Şahyr özüniň ajaýyp şygyrlaryny adatça, rowaýatlardan we nusgawy ýörelgelerden ylham alyp döredýär.
Parahatçylyga goşan goşandy
nazara alyndy
9-njy oktýabrda Parahatçylyk boýunça Nobel baýragyna Bütindünýä Azyk Maksatnamasynyň (World Food Programme, WFP) mynasyp bolandygy habar berildi. Beýanatda WFP-iň açlyga garşy edýän tagallalary, dürli sebitlerde parahatçylyga goşan goşandy we açlygyň öňüni almakda öňdebaryjy güýç hökmünde çykyş edendigi nazara alnyp bu baýrak bilen sylaglanandygy bellenilýär.
12-nji oktýabrda Alfred Nobeliň hormatyna Şwesiýanyň döwlet banky tarapyndan 1968-nji ýylda döredilen ykdysadyýet boýunça baýragyň eýesi belli bolar. Lukmançylyk, fizika, himiýa, edebiýat we ykdysadyýet boýunça baýraklar Şwesiýanyň paýtagty Stokgolmda, Parahatçylyk baýragy bolsa, Norwegiýanyň paýtagty Osloda mälim edilýär. 1901-nji ýyldan bäri berilýän abraýly halkara baýragynyň şu ýylky pul möçberi 10 million krona (1 million dollar) deňdir.


text:
Ýiti respirator ýokanç kesellerinden özüňi gora!
13.07.2020
-
Aşgabatda Täjigistanyň, Duşenbede Türkmenistanyň söwda öýleri açylar03.01.2020 | 115
Türkmenistanyň söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministri Orazmyrat Gurbannazarow bilen Täjigistanyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Farruh Şarifzodanyň ara
-
Türkmenistanda söwda ulgamy sanly görnüşe geçýär11.09.2019 | 186
«Agzybirlik tilsimaty» kärhanasy tarapyndan şu günler Aşgabat şäheriniň çäklerinde döwlet söwda ulgamy sanlaşdyrylýar. Has takygy, paýtagtymyzdaky Söwda we daşary ykdysady aragatnaş
-
Awazada geçirilen birža söwdalarynda 335 millio16.08.2019 | 152
Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasy birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde göçme söwdasyny gurady. Onda ýurdumyzda öndürilýän nebit we nebit önümleriniň, dokma önümle


text:
Şeýle hem okaň
18.10.2020 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Sport-ulag merkezine bardy
10.10.2020 | «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» kitabynyň ХII jildiniň tanyşdyrylyş çäresi
07.10.2020 | Milli Liderimiziň hytaý dilinde neşir edilen «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy
06.10.2020 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
05.10.2020 | Ygtybarly immuno-öňüni alyş çäreleri ilatyň saglygyny goramagyň kepilidir
03.10.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň täze eseri hytaý dilinde çapdan çykdy
«Ösüşiň täze belentliklerine tarap» neşiriniň saýlanan eserleriniň nobatdaky 13-nji jilti çapdan çykdy. Oňa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Watanymyzyň täze taryhyna «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýen şygar bilen giren 2019-njy ýyldaky maksatnamalaýyn çykyşlary, ylmy makalalary, interwýulary, halkymyza ýüzlenmeleri we gutlaglary girizildi.
Neşirde milli Liderimiziň amala aşyrýan giň möçberli özgertmeleri, durmuşa geçirilýän ägirt uly taslamalar, jemgyýetiň syýasy ulgamyndaky maksatnamalar, ykdysadyýetiň depginli ösüşi, durmuş syýasatynyň berjaý edilişi, ylym-bilim ulgamynyň döwrebaplaşdyrylyşy, türkmen halkynyň medeni mirasynyň baýlaşdyrylyşy aýdyň beýanyny tapýar.
Şunuň bilen birlikde, nobatdaky jiltiň makalalary dünýä ýurtlary bilen dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklaryň yzygiderli ösdürilişine, halkara guramalar bilen netijeli hyzmatdaşlygyň dowam etdirilişine şaýatlyk edýär.
Kitap «Watanymyzyň taryhy ösüşiň täze tapgyrynda gülläp ösüşi» atly gysgaça seljerme syny bilen açylýar. Onda jemgyýetçilik-syýasy durmuşdaky ähmiýetli wakalar, hormatly Prezidentimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen çuň manyly şygarynda öz beýanyny tapýan oňyn ugurly we ynsanperwer manyly syýasaty şöhlelendirilýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň köpugurly üstünlikleri, dünýä hojalyk ulgamyndaky ynamly goşulyşmagy Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň halkara derejedäki ornuny we abraýyny berkitmäge ýardam edýär.
Bu mysallar hormatly Prezidentimiziň parahatçylygyň, agzybirligiň, bitewüligiň, abadançylygyň we bagtyýarlygyň höküm sürýän jemgyýetini gurmak baradaky asylly maksatlara esaslanýan ýokary döwlet wezipesindäki netijeli işleriniň aýdyň subutnamasydyr.
Ýurdumyzyň gazanýan üstünlikleriniň dowamy bolan 2019-njy ýylyň wakalary milli Liderimiziň syýasatynyň okgunly häsiýetini aýdyň açyp görkezýär. Döwlet Baştutanymyzyň başlangyçlary boýunça kabul edilen ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ähli uzak möhletleýin maksatnamalary Türkmenistanyň ägirt uly mümkinçiliklerini halkyň abadançylygynyň we bagtly durmuşynyň bähbidine doly derejede durmuşa geçirmäge gönükdirilendir.
Neşir wajyp ylmy-resminamalaýyn we maglumat-aň-bilim çeşmesi bolup, döwletimiziň häzirki syýasatynyň many-mazmunyny açyp görkezýär, durmuşa geçirilýän düýpli özgertmeleriň depginini, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň özgertmeleriniň çuňlugyny we täzeçilligini aýdyň şöhlelendirýär.
Döwlet Baştutanymyzyň kitaba girizilen işleri taryhçylar, syýasatşynaslar, jemgyýeti öwrenijiler üçin olaryň geljekki ylmy seljermelerinde Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň häzirki taryhy ýoluny döredijilikli beýan etmekde nazaryýet we tejribe gymmatlygyna eýedir.
Kitabyň milli Liderimiziň mähriban Watanymyzy gülletmegiň bähbidine alyp barýan syýasatyny resminama çeşmeleriniň esasynda giňden wagyz etmekde, jemgyýetdäki syýasy, ykdysady, durmuş, medeni babatdaky oňyn özgertmeleri beýan etmekde ägirt uly ähmiýeti bardyr.
Hormatly Prezidentimiziň makalalarynyň çap edilmegi ýaş nesli watansöýüjilik, ynsanperwerlik, zähmeti söýmek we ýokary ahlak ruhunda terbiýelemekde, olarda raýat jogapkärçilik duýgusyny, sagdyn durmuş ýörelgesini döretmekde bahasyna ýetip bolmajak orny eýeleýär.
Türkmen we rus dillerinde neşir edilen nobatdaky jilt ylmy-maglumat bölümi bilen üpjün edilendir. Goşundyda at we ýer-ýurt görkezijileri, gysgaltmalaryň sanawy berilýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň köpugurly işlerini hem-de Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ösüşiň täze belentliklerine barýan ýoluny şöhlelendirýän neşir giň okyjylar köpçüligi üçin uly gyzyklanma döredýär.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün