text:
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi Türkmenistanyň Bilim ministrligi
1931 ý. döredilen
Gurluşy:
41 kafedra, ylmy -derňew merkezi, hasaplaýyş merkezi, sportklub
* Dünýä tejribesini öwreniş kafedrasy.
* Medisina parazitologiýasy we genetika kafedrasy.
* Akuşerçilik we ginekologiýa kafedrasy.
* Kadaly fiziologiýa kafedrasy.
* Şöhle diagnostikasy, terapiýasy we onkologiýa kafedrasy.
* Medisina himiýa kafedrasy.
* Adam anatomiýasy, topografik anatomiýa we operatiw hirurgiýa kafedrasy.
* Sud medisina we hukuk kafedrasy.
* Anesteziologiýa we reanimatologiýa okuwly umumy hirurgiýa kafedrasy.
* Iç keselleriň propedewtikasy kafedrasy.
* Patologiki fiziologiýa kafedrasy.
* Nerw keselleri we reýrohirurgiýa kafedrasy.
* Saglygy dikeldiş okuwly fakultet terapiýa kafedrasy.
* Urologiýa okuwly fakultet hirurgiýa kafedrasy.
* Gospital hirurgiýa kafedrasy.
* Trawmatologiýa, ortopediýa we harby-meýdan hirurgiýa kafedrasy.
* Göz keselleri kafedrasy.
* Kliniki farmakologiýa we endokrinologiýa okuwly gospital terapiya kafedrasy.
* Maşgala medisina kafedrasy.
* Gulak, burun we bokurdak keselleri kafedrasy.
* Inçekesel kafedrasy.
* Akuşerçilik we ginekologiýa boýunça diplomdan soňky taýýarlyk kafedrasy.
* Patologiki anatomiýa kafedrasy.
* Fakultet pediatriýa kafedrasy.
* Çaga keselleriniň propodewtikasy kafedrasy.
* Psihiatriýa, narkologiýa we medisina psihiologiýasy kafedrasy.
* Ýokanç çaga keselleri kafedrasy.
* Gospital pediatriýa kafedrasy.
* Gistologiýa, embrionologiýa we sitologiýa kafedrasy.
* Saglygy goraýşyň guralyşy, dolandyrylyşy we ykdysadyýeti kafedrasy.
* Çaga hirurgiýasy kafedrasy.
* Deri we weneriki keseller kafedrasy.
* Medisina ekologiýaly gigiýena kafedrasy.
* Wirusologiýa mikrobiologiýa kafedrasy.
* Epidemiologiýa we ýokanç keseller kafedrasy.
* Ortopediki we hirurgiki stomatologiýa kafedrasy.
* Terapewtiki stomatologiýa kafedrasy.
* Farmasiýa kafedrasy.
* Farmakologiýa kafedrasy.
* Diller kafedrasy.
* Ýörite taýýarlaýyş kafedrasy.
Okuwlar kesel-bejeriş, pediatriýa, stomatologiýa, farmasewtika, keselleriň öňüni alyş fakultetlerinde geçirilýär.
* Kesel bejeriş fakultetinde esasan maşgala lukmanlaryny,hirurglary, terapewtleri, kardiologlary, akuşer-ginekologlary, onkologlary, oftalmologlary, dermato-wenerologlary we başga hünärleri taýýarlanylýar.
* Pediatriýa fakulteti köp ugurly çaga lukmanlaryny taýyarlanylýar.
* Stomatologiýa fakultetinde terapewt-stomatolog, ortoped-stomatolog, hirurg stomatolog, ortodont atly hünärmenler ýetişdirilýär.
* Farmasewtiki fakulteti prowizor-tehnologlary, profizor-analitikleri taýyarlaýar.
* Keselleriň-öňüni alyş fakultetinde sanitar lukmanlary epidemiologlary, gigiýenistleri taýyarlanylýar.
Ylmy-pedagogiki kadrlaryň taýýarlygy aspirantura we doktorantura okatmagyň üsti bilen amala aşyrylýar. Hünärmenleriň hünär taýýarlygy kafedralaryň bazalarynda kliniki ordinaturada geçirilýär.
Edaranyň ylmy ugry:
* Ýokanç we ýokanç däl hem-de parazitar keselleriň öňüni almagyň we bejermegiň usullaryny kämilleşdirmek.
* Türkmenistanda iň köp ýaýran aýal we çaga keselleriniň medisina -biologiki jähtleri.
* Yssy howa şertlerinde ýürek-damar we serebrowaskulýar keselleriniň öňüni alnyşy, anyklanyşy we bejerilişi
* Türkmenistanyň derman çig malyndan derman serişdelerini we dermanlary döredip ýaýratmak.
Biziň salgymyz:
Türkmenistan Aşgabat şäheri, 2028 köçesiniň 58-nji jaýy.
Tel.: 35-19-53.
medins@online.tm
Filed under: Bütin Temalar, Ylmy Guramalar |


c: text/html

text:
6 ýyl ozal
dowamy hacan?
6 ýyl ozal
dowamy bolmasa manysy yok soygin sonynda
6 ýyl ozal
yzam kak oby4no gyzy bashgasyna berendirlerda
6 ýyl ozal
Salam friendship! Bu hakyky bolup gecenmi, yada yonekey bir oylanmamy?
6 ýyl ozal
Salam, maykl! Bu hakykat!
6 ýyl ozal
Dost dowamy hacan.
6 ýyl ozal
to be continued...
6 ýyl ozal
Friendship гин бол бул дурмушдыр ! хемме задам болуп билер ! дине озини сакламак ве бу затлары йенип гечмек герек !
6 ýyl ozal
Adamlar kicijek bildiri$! Sapa bu taryhyn dowamyny yazmaka ony talyplar.comda achan 100nji temasy bilen gutlayaly. Özum bashlayan. Sapa seni achan temalan birinji yuzlugi bilen tuys yurejigimden gutlayan. Shu ajayyp temalan bilen saydymyzy bezap dur. Yakyn wagtlarda múñi tegelarsin diyen tamam bar senden!
6 ýyl ozal
менем сен айданна гошулян аудиторжан! мундан бейлагем шахыр говнин жошаверсин сапа! гутлаяс!
6 ýyl ozal
Sagja boluñ, gülnar, guljagaza!
6 ýyl ozal
Gutlaýan Sapa! 100-iñ 1000 bolsun dost! Gülnaram tüweleme kellä gelmejek zatlary tapaýýar. Dowamyna-da garaşýas. Edil kino ýaly edip ýazýañaý, ýañy bir gyzykly ýeri gelýär welin reklamnaýa pauza bolaýýar:-D
6 ýyl ozal
Nury$kañky ýaly reklamny pauza bolýamy?,ha ha
6 ýyl ozal
Bu gun otduh gún bolanson,$adyýanrak bizem...
6 ýyl ozal
Dogrudyraý walla Abadan!
6 ýyl ozal
Dowamy hachan?
6 ýyl ozal
Merjenka dowamyny ýazda okan bolsañ
6 ýyl ozal
Reklamny pauza bolmasa gyzygy bolmaz-da. Her kim shuwat özùce ay pylan zat bolandyr sonunda diyändir. Bar hezilem shol garashmakdada. Bey diysem Sapa, birki aylap eglap yorme yazaweri chaltrak
6 ýyl ozal
Sagja bol, seýran!
Hökman, gülnar!
6 ýyl ozal
Sapa dost senem indi "serial" goýberip ugrapsyñow:-) öýun edýän, sag bol dost! Dowamyna garashýas!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şu gün Awazada Türkmenistanyň Mejlisiniň hem-de Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Döwlet Dumasynyň deputatlarynyň wekiliýetleriniň arasynda parlamentara hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek hakynda özara düşünişmek barada Ähtnama gol çekildi.
Gol çekişlik Türkmenistanyň Mejlisiniň başlygynyň çagyrmagy boýunça ýurdumyza gelen RLDP-niň ýolbaşçysy Wladimir Žirinowskiniň baştutanlygynda partiýanyň wekiliýetiniň saparynyň çäklerinde boldy.
Wladimir Žirinowskiý şeýle hem şu gün “Aziada-2017: Parahatçylygyň we ösüşiň ugrunda halkara sport hyzmatdaşlygy” atly Halkara sport kongresde çykyş etdi we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kabul edildi.


text:
13 Şubat 2015 Cuma
Türkmenistan Malaýziýa Arasy Göni Awia Gatnawa Başlady
Türkmen awia gatnawlaryna degişli bolan hem-de dünýäde uçarlaryň döwrebap kysymlarynyň biri hasaplanýan "Boeing 777-200LR" kysymly uçar Türkmenistanyň we Malaýziýanyň paýtagtlaryny baglanyşdyran ugur boýunça ilkinji uçuşy amala aşyrdy.
"Türkmenhowaýollary" döwlet milli gullugyna degişli nyşany bolan uçar 7 sagatlyk uçuşy amala aşyryp, Aşgabatdan Kuala-Lumpur şäheriniň howa menzilinde gondy. Bu ýerde şanly waka mynasybetli türkmen uçaryny garşylamak dabarasy guraldy.
Dabarada bellenilişi ýaly, yzygiderli uçar gatnawlarynyň döwletara gatnaşyklarynyň hil taýdan täze derejä çykmagyna gönükdirilen türkmen-malaýziýa ylalaşyklarynyň çäklerinde ýola goýuldy. Hususan-da, geçen ýylyň tomsunda Aşgabatda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Malaýziýanyň Premýer-ministri Mohd Najib Bin Tun Abdul Razak bilen geçiren gepleşikleriniň barşynda ulag ulgamy iki dostlukly ýurduň hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi.
Häzirki döwürde iki döwlet söwda-ykdysady ulgamdaky hyzmatdaşlygy işjeň ösdürýär, Malaýziýanyň belli "Petronas Charigali" kompaniýasynyň Türkmenistanyň ýangyç-energetika pudagynda üstünlikli işlemegi muňa mysal bolup biler. Bilim, ökde hünärmenleri taýýarlamak boýunça hyzmatdaşlyk däbe öwrüldi.
Şunuň bilen birlikde hyzmatdaşlygyň taraplara özara peýdaly netijäni berýän ugurlary az däl. Türkmen-malaýziýa hyzmatdaşlygyny diwersifikasiýa etmek, şol sanda önümçilik ulgamy, ykdysadyýetiň energetika, aragatnaşyk we kommunikasiýlar, ulag ulgamy we gaýtadan işleýän senagat ýaly ýokary tehnologiýaly pudaklara maýa goýumlaryny gönükdirmek üçin oňaýly mümkinçilikler bar. Bank ulgamyny we şäher gurluşygyny hem möhüm ähmiýetli ugurlar hökmünde görkezmek bolar. Oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemek, azyk senagaty boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmek üçin amatly mümkinçilikler bar.
Göni howa gatnawynyň ýola goýulmagy diňe bir söwda-ykdysady we maýa goýumlary bilen bagly gatnaşyklary däl-de, medeni-gumanitar hyzmatdaşlygy ösdürmekde-de nobatdaky möhüm ädime öwrüldi.
Ýeri gelende aýtsak,bilim ulgamynda we ýokary hünärli işgärleri taýýarlamakda oňyn tejribäniň toplanandygyny bellemeli.
Türkmenistanyň we Malaýziýanyň baş şäherleriniň arasynda täze ugruň açylmagynyň öňüsyrasynda ýurdumyzyň we daşary döwletleriň esasy syýahatçylyk kompaniýalarynyň bu işe uly gyzyklanma bildirmegi oňyn başlangyjyň möhümdigini görkezýär. Ýurdumyz şu ugur boýunça Malaýziýanyň degişli düzümi döretmek babatda toplan tejribesine gyzyklanma bildirýär, şunda netijeli hyzmatdaşlyk etmek üçin giň mümkinçilikler döreýär. Esasan-da malaziýaly hyzmatdaşlaryň mümkinçilikleri "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda binalary we desgalary gurmak boýunça bilelikdäki taslamalarda ulanylyp bilner.
Ýurdumyzyň syýahatçylyk ulgamynyň wekilleri täze ugur boýunça uçuşdaky ilkinji ýolagçylaryň hataryna goşudylar. Ýolagçylar Kuala-Lumpur şäherine Türkmenistanyň buýurmasy boýunça ABŞ-da gurlan we geçen ýylda ýurdumyzyň uçarlarynyň toplumyna goşulan "Boeing 777-200LR" kysymly uçar bilen geldiler. Giň fýuzelelýažly uçar 291 orunlykdyr. Ilki bada uçuş hepdede bir gezek, soňra hepdede iki gezek amala aşyrylar. Şeýle hem şu uçuşy Bangkok şäheriniň üsti bilen amala aşyrmak meselesi ara alnyp maslahatlaşylýar.
Türkmenistanyň uçarlaryň hili we amatlylygy boýunça ýokary orunlarda durýan şu kysymyny saýlap almagy "Türkmenhowaýollary" Döwlet milli gullugynyň awia ýolagçylara ýokary ülňülere laýyklykda hyzmat etmäge hem-de ähli ugurlar boýunça uçuşlaryň howpsuzlygyny üpjün etmäge çalyşmagyndan gelip çykýar.
Raýat awiasiýasynyň toplumy dünýäde belli önüm öndürijileriň täze awiatehnikasynyň hasabyna üpjün edilýär. Şunda dünýäniň gyzyklanma bildirýän döwletleri bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmakda türkmen awia gatnawlaryna möhüm ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň "Türkmenhowaýollary" Döwlet milli gullugynyň öňünde goýan ilkinji nobatdaky wezipeleriniň biri hökmünde, halkara ugurlar boýunça uçuşlaryň geografiýasynyň giňeldilmegine aýratyn üns berilýär.
Aşgabat-Kuala-Lumpur aralygynda göni uçuşy ýola goýmak bilen, Türkmenistanyň howa uçuşlaryny amala aşyrýan gullugy Aziýa-Ýuwaş ummany sebiti boýunça gatnawyny giňeltdi, ol eýýäm Bangkoga, Pekine göni uçuşlary amala aşyrýar, Urumçi şäherine yzygiderli ýagdaýda ýük daşaýar.
Bulardan başga-da dünýäniň dürli künjeklerindäki onlarça şäherlere: Moskwa, London, Frankfurt, Birmingem, Stambul, Deli, Abu-Dabi, Dubaý, Almaty, Minsk, Sankt-Peterburg ýaly şäherlere we başga-da birgiden ugurlar boýunça yzygiderli uçuşlary amala aşyrýar. Köpugur boýunça gatnawlaryň ulgamyny döretmek dowam etdirilýär hem-de ýakyn wagtda oňa sebit derejesinde we sebitara täze ugurlar goşular.
Aşgabat-Kuala-Lumpur aralygynda ilkinji uçuşyň amala aşyrylan gününiň ertesi, 13-nji fewralda türkmen paýtagtyndan Riga çenli ýene-de bir awia gatnaw açylar. Bu gatnawy hepdede bir gezek, şu ýylyň tomsunda bolsa hepdede iki gezek amala aşyrmak bellenildi.
Geljekde howa arkaly bu gatnaw "Türkmenhowaaýollary" Döwlet milli gullugynyň beýleki halkara ugurlary, şol sanda Kuala-Lumpura çenli ugur bilen baglanyşdyrylar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Gyrgyzystanyň Ýokary sudy tussaglykdaky oppozision syýasatçy Omurbek Tekebaýewiň prezidentlik saýlawlaryna gatnaşdyrylmagyny sorap, onuň tarapdarlarynyň toplan müňlerçe golunyň Merkezi saýlaw komissiýasy tarapyndan ret edilmegini makullady.
31-nji awgustda Saýlaw komissiýasy Tekebaýewiň Ata-Meken partiýasynyň ýygnan, takmynan 39 müň golunyň ýokary sud tarapyndan güýçsüz diýlip kabul edilendigini habar berdi.
15-nji oktýabrda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş edýän kandidatlar azyndan 30 müň gol toplamaly, atiýaç üçin 1 million som (14.600 $) möçberinde pul serişdesini tölemeli we gyrgyz dili synagyny üstünlikli tabşyrmaly.
Kanunyň talaplaryna laýyklykda, gollar diňe dalaşgäriň saýlaw fondunyň maliýeleşdirilmeginde ýygnalyp bilinýär diýip, Saýlaw komissiýasy mälim etdi we Tekebaýewiň kampaniýasynda bu kanunyň talabynyň berjaý edilmändigini aýtdy.
22-nji awgustda Arza-şikaýatlar boýunça sud Saýlaw komissisiýasynyň kararyny makullansoň Ata-Meken partiýasy Ýokary suda şikaýat bilen ýüz tutupdy.
Tekebaýew fewral aýynda tussag edilipdi. Ata-Meken partiýasy mart aýynda Tekebaýewi partiýanyň adyndan prezidentlik wezipesine dalaşgärlige hödürläpdi. Ol “para almak” boýunça jogapkärçilige çekildi we 16-njy awgustda sekiz ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Tekebaýew özüniň günäsizdigini aýdýar. Almazbek Atambaýewiň hökümeti saýlawlaryň öňüsyrasynda garşydaşlaryny çäklendirmek we Tekebaýewi saýlawlara gatnaşmakdan mahrum etmek üçin ony sud jogapkärçiligine çekdi diýip, Tekebaýew we onuň partiýasy aýdýar.
Prezidentlige dalaşgärleriň ahyrky sanawy 10-njy sentýabrda jemgyýetçilige äşgär ediler.
2011-nji ýylyň dekabryndan bäri ýurdy dolandyrýan Atambaýewiň ikinji möhlete prezidentlige dalaş etmegini ýurduň konstitusiýasy gadagan edýär.
Atambaýew 21-nji awgustda prezidentlige dalaş etmek üçin premýer-ministrlik wezipesinden çekilen ýaranyny, Suronbaý Jenbekowy goldaýandygyny aç-açan aýdýar.
Jenbekowy goldamak bilen prezidentlik wezipesinden hyýanatçylykly peýdalandy diýilýän aýyplamalary Atambaýew 30- njy awgustda ret etdi we saýlawlary “bimaza etmäge” synanyşýan islendik adama dekabrda wezipeden çekilmänkä özüniň “berk çäre görjekdigini” duýdurdy.
Tekebaýew bilen Atambaýewiň ikisi hem 2010-njy ýylda protestçiler tarapyndan wezipeden çetleşdirilen awtoritar prezident Kurmanbek Bakiýewden soňra häkimiýet başyna geçen wagtlaýyn hökümetiň agzalarydy.
Bakiýewden öňki prezident Askar Akaýew hem 2005-nji ýylda köçe protestleri bilen wezipeden kowlupdy.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýylyň 10 aýynyň netijelerine bagyşlanyp, 6-njy noýabrda geçirilen mejlisinde habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Senagat ministrligi boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda öndürilen önümleriň we hyzmatlaryň möçberi boýunça meýilnama 119,1 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 112,4 göterim, şol sanda sement öndürmekde 104,6 göterim, magdan däl serişdeleri öndürmekde 128,8 göterim, keramzitiň öndürilişinde 113,9 göterim we gurnama demir-beton önümleriniň öndürilişinde 105,6 göterim boldy.
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligi boýunça hasabat döwründe önümçilik meýilnamasy 110,2 göterim ýerine ýetirildi, çykarylýan önümleriň möçberiniň ösüş depgini 103 göterim boldy. Hususan-da, nah ýüpligiň öndürilişi boýunça 101,2 göterim, nah matalaryň öndürilişi boýunça 108,4 göterim, tikin we örme önümleriniň öndürilişi boýunça 108,3 göterim, ýüpek matalaryň öndürilişi boýunça 100,1 göterim, aýakgabyň öndürilişi boýunça 100,1 göterim we gön önümlerini öndürmek boýunça 100,2 göterim ösüş gazanyldy.
“Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça 2015-nji ýylyň on aýynda öndürilen önümleriniň möçberiniň ösüş depgini 107,5 göterime deň boldy. Şu döwürde pudagyň kärhanalary tarapyndan 35 müň 113 inedördil metr haly önümleri dokaldy.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe ösüş depgini iki esseden gowrak artyp, 210,5 göterime, şol sanda mineral dökünleriň önümçiliginde 206,8 göterime, tehniki ýody öndürmekde 100,3 göterime, tehniki uglewodyň öndürilişi boýunça 104,8 göterime, natriý sulfatyny öndürmekde 118,7 göterime ýetdi.
Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda öndürilen önümleriň umumy möçberiniň ösüş depgini 176,9 göterime, tutylan balyklar boýunça ösüş depgini 193,3 göterime, balyk we gaýtadan işlenilip gaplanan balyk önümleri boýunça 150,4 göterime barabar boldy.


text:
“Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dabaraly açylyşy boldy”. Şanly waka baradaky bu habary dürli ýurtlaryň, ozaly bilen bolsa Aziýa sebitiniň köpsanly täzelikler hem-de sport elektron neşirleri, habarlar agentlikleri, tele we radio ýaýlymlary ýyldyrym çaltlygynda bütin dünýä ýaýratdylar.
Şu ýerde bu mowzukdaky köpsanly makalalaryň, owadan fotosuratlaryň, wideo reportažlaryň awtorlarynyň, Diýarymyzyň we daşary ýurtlaryň habar beriş serişdeleriniň habarçylarynyň birnäçe ýyllaryň dowamynda bu iri sport ýaryşlaryna taýýarlygyň barşyny jikme-jik beýan edendiklerini, häzirki wagtda bolsa “Aşgabat 2017”-niň oýunlary boýunça ähli täzelikleri üns bilen yzarlaýandyklaryny belläp geçmek gerek.
Ýapyk binalarda we söweş sungay boýunça V Aziýa oýunlarynyň dabaraly açylyşynda Türkmenistanyň Prezidentiniň “Häzirki zaman dünýäsinde sport halkara hyzmatdaşlygynyň örän möhüm bölegi bolmalydyr. Ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny emele getirmäge saldamly goşant goşmalydyr.Türgenler parahatçylygyň ilçileridir. Olar öz ussatlygy we başarnygy bilen ak ýürekli bäsleşikde Olimpiýa hereketiniň belent ýörelgelerini dabaralandyrýarlar. Ýaşlarda işjeň, döredijilikli durmuş garaýyşlaryny, beýleki halklara dostlugy we hormat goýmagy kemala getirmekde görelde bolýarlar” diýip aýdan sözleri şu günlerde daşary ýurtlaryň metbigat we elektron neşirlerinde ýerleşdirilen ähli habarlara aýratyn öwüşgin berdiler.
Umumy pikire görä, Türkmenistan Halkara Olimpiýa komitetiniň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň agzasy bolmak bilen, halkara olimpiýa hereketini ösdürmäge saldamly goşant goşýar. Aşgabada Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek hukugynyň berilmegi durmuşyň dürli ugurlarynda uly üstünlikleri gazanýan ýurdumyzyň halkara abraýynyň örän ýokarydygyna şaýatlyk edýär. Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň bu çözgidi kabul etmeginde bedenterbiýäniň we sportuň ösmegine örän uly üns berýän Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyçlarynyň möhüm ähmiýeti bardyr.
Habar beriş serişdeleriniň köpüsi öz teswirnamalarynda bu ägirt uly sport baýramyna gatnaşyjylaryň- birnäçe ýurtlaryň döwlet we hökümet ýolbaşçylarynyň, görnükli daşary ýurt işgärleriniň, halkara guramalarynyň ýolbaşçylarynyň we hormatly myhmanlaryň sözlerini ýerleşdiripdirler. Şol sözlerde halkara hyzmatdaşlygyny, jebisligi, sporty hem-de ylalaşdyryjyyk işini berkitmage gönükdirilen Aziada-2017-niň ähmiýeti nygtalýär.
Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň (AOG) prezidenti şeýh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah öz sözünde bu oýunlara taýýarlyk görmegiň her bir tapgyryna ýolbaşçylyk eden Türkmenistanyň Prezidentiniň taýsyz tagallalary netijesinde, Aşgabatda dünýä derejeli sport desgalary guruldy hem-de ähli türgenler üçin has oňaýly şertler üpjün edildi diýdi we bu asylly işi hem-de şeýle jogapkärli işe wepalylygy üçin döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýene-de bir gezek tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Türkmen Lideri bilen ikitaraplaýyn duşuşyklarda Ermenistan Resbublikasynyň Prezidenti Serž Sargsýanyň, Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohamad Aşraf Ganiniň, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Nursultan Nazarbaýewiň, Moldowa Respublikasynyň Prezidenti Igor Dodonyň, Pakistan Yslam Resbublikasynyň Prezidenti Mamnun Huseýniň, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň, Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanowyň, Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň başlygy Walentina Matwiýenkonyň, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy –Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedowyň bitaraplyk derejesini durmuşa geçirmek bilen parahatçylygy, dostlugy, hoşniýetli goňşyçylygy pugtalandyrmak işine saldamly goşant goşýan Türkmenistanyň alyp barýan syýasatyna ýokary baha berendiklerini ýatlalyň.
Türkmen Lideriniň netijeli döwletara gatnaşyklaryny ösdürmek we berkitmekde uly hyzmatlarynyň ykrar edilmesi hökmünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Moldowanyň ýokary döwlet sylagy-“Resbublika ordeni”, hem-de Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň “Duslyk” ordeni gowşuryldy.
Myhmanlarynyň biragyzdan gelen pikirlerine görä, oýunlar, Türkmenistanyň Baştutanynyň sport ulgamyndaky strategiýasy hakyky miweleri getirýär: häzirki wagtda dünýade ylalaşdyryjy merkez hökmünde ykrar edilýän Aşgabady iri sport merkezine öwürmek üçin uly mümkinçilikler açylýar.
Daşary ýurt metbugatynyň teswirleýşi ýaly, munuň özi Merkezi Aziýa ýurtlarynyň içinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýer eýeleri hökmünde ilkinji gezek orta çykýan Türkmenistan üçin şeýle uly möçberdäki ilkinji sport wakasydyr. Bu ýaryşlaryň taryhynda ilkinji gezek Aziýa yklymynyň wekiliýetleriniň ýany bilen Okeaniýa döwletleriniň hem 19-synyň türgenleri gatnaşýarlar. Jemläp aýdanymyzda, bäş müňden gowrak türgenleri öz içine alýan 65 topar sportyň 21 görnüşi boýunça güýç synanyşar.
“Munuň özi Türkmenistanda geçirilýän iň bir abraýly bäsleşikdir. Aziýa ýurtlary bu oýunlary eýýäm bäşinji gezek geçirýärler. Türkmenistan olary geçirmek hukugyny ilkinji gezek aldy” diýip, “Mir-24” döwletara teleradiokompaniýasynyň habarçysy wakalaryň jümmüşinden habar berýär. Şol bir wagtda eýýäm oýunlaryň resmi açylyşy bolmanka birnäçe rekordlaryň goýlandygy bellenilýär. Bu ýerde bolup geçýän wakalary müňe golaý žurnalistler beýan edýärler, myhmanlara sekiz müňden gowrak meýletinçiler kömek berýärler. Gündogaryň başa-baş göreşi we atçylyk sporty iň bir özüne çekiji ýaryşlar bolar.
“Döwlet bu abraýly sport ýaryşlaryna birnäçe ýyllap taýýarlandy. Oýunlaryň dabaraly açylyşy edil täzelenen Aşgabat ýaly haýran galdyrdy” diýip, Russiýanyň “WESTI.RU” Internet-ýaýlymy öz nobatynda habar berýär.
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ählisi diýen ýaly, Aziadany geçirmäge taýýarlyk görmegiň çäklerinde ýerine ýetirilen ägirt uly işler, oýunlaryň örän ýokary guramaçylyk derejesi barada aýtmak bilen, şol sanda Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň, Russiýanyň Ukrainanyň we beýleki ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri oýunlaryň ýokary derejede geçirilýändigini belleýärler. Bellenilişi ýaly, Aşgabatda bina edilen Olimpiýa şäherjiginiň bahasy ABŞ-nyň 5 milliard dollaryna golaýdyr, bu barada hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow V Аziadanyň açylyş dabarasynda eden çykyşynda aýtdy. Şäherjigiň çäklerinde 40-a golaý desga, şol sanda suwda ýüzmek hem-de suwa bökmek boýunça ýapyk we açyk howuzlar, tennis kortlary, bouling, badminton hem-de stoluň üstünde oýnalýan tennis boýunça meýdançalar, ýapyk welotrek, ylgaw ýodajyklary bolan köp ugurly sport meýdançalary, futbol üçin türgenleşik meýdançalary we zallar, ýeňil atletika, gylyçlaşmak hem-de boks, sportuň oýun görnüşleri, gimnastika we beýlekiler üçin meýdançalar bina edildi.
Myhmanhanalaryň, kafeleriň, restoranlaryň onlarçasy, ýaşaýyş toplumlary, medeniýet we söwda merkezleri, awtoduralgalar – jemi 150 gektar meýdanda gurluşyk işleri geçirildi. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri “Şäherjiginiň çäklerinde hatda türgenleriň, hyzmat ediş işgärleriniň we tomaşaçylaryň rahatlygy üçin monorels ýolunyň çekilendigini, olar boýunça oýunlara gatnaşyjylaryň bir sport desgasyndan beýlekilere tiz ýetip biljekdiklerini!” haýran galmak bilen beýan edýärler. Şunda Aşgabadyň täze binagärlik desgalarynyň – Olimpiýa stadionynda ahalteke bedewiniň çeper şekiliniň hem-de dünýäde iň uly ýapyk suwda ýüzülýän howzy bolan suw sport toplumynyň ýakynda Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilendigi buýsanç bilen bellenilýär.
Žurnalistler türkmen paýtagtynyň Olimpiýa stadionynda ýaýbaňlandyrylan haýran galdyryjy baýramçylyk dabarasyny ägirt uly tolgunmak bilen beýan edip, örän uly täsir galdyrýan ýörite tomaşalary, döredijilik toparlary tarapyndan taýýarlanylan yşyklandyryş şöhlelerini belleýärler. Türkmenistanlylar hem-de hemra teleýaýlymlary arkaly bu ýerde ýaýbaňlandyrylan tomaşalara göni ýaýlymda syn etmäge mümkinçilik alan beýleki ýurtlaryň millionlarça ýaşaýjylary Türkmenistanyň ähli bäş welaýatynyň taryhy geçmişine “syýahat” etdiler. Indi bolsa Garagumuň çäksiz giňişlikleri boýunça kerwen gidip barýar—Beýik Ýüpek ýoly baradaky şekiller janlanýar, soňra köpöwüşginli tomaşa bu ýere ýygnananlary gadymy Parfiýa döwletine, Dehistana, Köneürgenje, Amul söwda şäherine, ady rowaýata öwrülen Marguşa... alyp barýar.
Baýramçylyk tomaşasyna Aziýa we Okeaniýa ýurtlarynyň 64-siniň ýygyndy toparlary, şeýle hem bosgunlaryň Aziýa oýunlaryna ilkinji gezek gelen bosgunlaryň topary gatnaşdylar. Muny aýratyn bellemek bilen, dünýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşyndan jümleleri ýene bir gezek getirýärler.
“Olimpiýa hereketiniň belent ynsanperwer ýörelgelerini goldanyp, Türkmenistan parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak işine Bosgunlaryň olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek baradaky bilelikdäki Jarnamanyň taslamasyny hödürledi” diýip, döwlet Baştutanymyz aýdyp, bu taslamany Adam hukuklary baradaky geňeşiň Ženewada geçirilen 36-njy mejlisiniň garamagyna berlendigini we biragyzdan kabul edilendigini ýatlatdy.
Biz sporta, halkara ýaryşlaryna gatnaşmaga bolan hukugyň hemmelerde, şol sanda emele gelen ýagdaýlar sebäpli, öz milli baýdaklary astynda çykyş edip bilmeýän türgenlerde hem bolmalydygyna ynanýarys diýip, türkmen Lideri aýtdy.
“Aşgabat 2017” oýunlarynyň şekili Wepaly alabaý hem-de türkmen halkynyň nesilbaşysy Oguzhanyň ägirt uly heýkeli we türkmen halkynyň taryhda öçmejek yz galdyran beýik şahsyýetleriniň – akyldar Gorkut atanyň, Görogly begiň, Togrul begiň, Alp Arslanyň, Ärtogrul Gazynyň, Magtymguly Pyragynyň... heýkelleriniň ägirt uly nusgalary peýda bolýar.
Hemişe bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynyň “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň çykyşy ýygnananlarda uly täsir galdyrdy. Bu toparyň çykyşlary islendik baýramçylygyň bezegine öwrülýär, gaýduwsyz ýigitler we ussat gyzlar dünýäniň köp ýurtlarynda tomaşaçylary haýran galdyrdylar. Olar sirk sungatynyň bütindünýä festiwallarynyň baş baýraklarynyň ençemesine mynasyp boldular.
Biraz salymdan soň, tolgundyryjy pursat gelip ýetýär - “Aşgabat 2017” oýunlarynyň alawyny elinde saklap gelýän atly ýigit stadiona gelýär. Ýene birnäçe pursatdan soň, Olimpiýa stadionynyň münberlerini bezeýän ägirt uly bedewiň şekiliniň ýokarsynda ornaşdyrylan çanakda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň alawy ýakylýar.
“Oýunlaryna taýýarlyk görmegiň barşynda 2016-njy ýylyň 5-nji maýynda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä medeni mirasynyň sanawyna girizilen gadymy Parfiýa döwletiniň paýtagty Nusaý galasynyň ýanynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 gün galmagy mynasybetli deňi-taýy bolmadyk atly ýörişe badalga berdi. Atly ýörişe gatnaşyjylar Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny, Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň baýdagyny we dünýäniň iň iri gaz ýataklarynyň biri – “Galkynyş” gaz ojalygynda ýakylan Aziadanyň alawyny ýurdumyzyň çäkleri boýunça ellerinde göterip geçdiler” diýip, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ýatladýarlar.
Paýtagtymyzyň asmanyny ýagtylandyran köpöwüşginli baýramçylyk feýerwerki üç ýarym sagat dowam eden ägirt uly tomaşanyň jemlenmesi boldy.
“Türkmenistanyň türgenleri ýeňmäge hem-de ruhlandyrmaga mynasypdyrlar. Dünýäde sagdyn durmuş ýörelgesini hem-de sportuň gündelik durmuşyň möhüm serişdesidigi baradaky taglymaty öňe sürmek bu oýunlaryň guramaçylarynyň baş wezipeleriniň biridir” diýip, “Euronewsyň” habarçysy belleýär. “Gündizine ak mermerli, gijesi jadyly – oýna gatnaşyjylaryň hakydasynda ajaýyp keşbe giren Aşgabat şeýle görnüşde hemişelik galar. Ol Merkezi Aziýada ilkinji bolup, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlaryny kabul eden şäher hökmünde taryha girer” diýip, žurnalist öz reportažyny jemleýär.
“Trend” halkara habarlar agentliginiň giňişleýin täzeliklerinde “Aşgabat 2017” oýunlarynyň dabaraly açylyşy Merkezi Aziýa sebitinde iň iri möçberli hem-de aýdyň öwüşginli waka hökmünde beýan edilýär.
-3,5 sagada golaý dowam eden çeperçilik tomaşa, ýerine ýetirijileriň 7500-si, 200 sazanda we jandarlarynyň 100-si, çykyş etmek üçin lybaslaryň 75 müň toplumy, beýleki köpsanly tomaşa nyşanlary – bularyň ählisi tötänleýin synçylar üçin göz öňüne getirip bolmajak tomaşa bolup görünmegi mümkin – diýip, “Trend” agentligi dabarany guramaçylaryň biri Marko Baliçiň sözlerini getirýär.
Açylyş dabarasy tamamlanan badyna, habarlar agentliginiň saýtynda bu iri möçberli çäräni bada-bat ähli jikme-jiklikleri bilen beýan edýän hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşy ýerleşdirýän uly makala peýda boldy. Şol bir wagtyň özünde ussat fotosuratçylar tarapyndan bu şowhunyň ýatdan çykmajak pursatlaryny köpöwüşginligi bilen şekillendirýän fotoreportažlar berilýär.
Daşary ýurt habarçylary ýaýbaňlanan ägirt uly dabaranyň many-mazmunyna aýratyn üns berip, öz sahna keşplerine dolulygy bilen berlen ýurdumyzyň hem-de daşary ýurt artistleriniň sahna çykyşlarynyň çuňňur manysyny nygtaýarlar. Oýunlaryň alawyny ýakmak dabarasy synçylaryň aýratyn üns bermegine eýe boldy, haçan-da, alaw göteriji ýigit ajaýyp ahalteke bedewinde sekizburçly ýyldyza degirende we soňra onuň uçgunyndan iki “kometa” peýda bolup, Olimpiýa stadionynyň gümmezini bezeýän ägirt uly bedewiň şekiliniň ýokarsynda ornaşdyrylan çanaga tarap okdurylýar.
Alawyň ýalyny niýetlenilen ýerine ýetip, tenekarlik oty bolan ýüzärligi ýuwaşjadan tütedýär. Onuň tüssesi ähli bet pygyllary aradan aýryp, ähli başlangyçlaryň rowaçlyga öwrülmegini alamatlandyrýar.
SNG.TODAY maglumatlar serişdesi hem V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna köp öwüşginli fotosuratly reportažy bagyşlady, ol suratlaryň her biriniň aşagynda neşiriň žurnalistleriniň giňişleýin teswirlemeleri ýerleşdirilýär.
“Tomaşa gatnaşyjylar gadymy döwürlerden biziň günlerimize çenli Türkmenistanyň taryhyny janlandyrdylar -- diýip, bu neşiriň synçylary haýran galmak bilen ýazýarlar. – Tomaşaçylaryň gözüniň alnynda türkmen halkynyň rowaýaty pederi - Oguzhanyň ägirt uly keşbi, Türkmenistanyň taryhynda öçmejek yz galdyran görnükli harby serkerdeleriň we şahyrlaryň heýkelleri peýda bolýar”
Daşary ýurt habarçylary şeýle hem V Aziadanyň açylyş dabarasynyň häzirki Türkmenistanynyň täsin keşbini beýan edýändigini, bu ýurtda köpasyrlyk ýörelgeleriň aýawly saklanylýandygyny, öz örän baý mirasyna buýsanç bilen garalýandygyny, şonuň bilen bir wagtda döwür bilen aýakdaş barylýandygyny, durmuşyň ähli ulgamlarynda iň öňdebaryjy tehnologiýalaryň peýdalanylýandygyny bilýärler. Sahnalaşdyrylan tomaşalaryň görkezişi ýaly, milli saz sungaty, gadymy nyşanlar we siziň ata-babalaryňyzyň lybaslary ýokary tehnologiýaly kompýuter we elektronika eýýamynyň dünýäsi bilen sazlaşýar.
Azerbaýjanyň “Azertaj” döwlet habarlar agentligi “Aşgabat 2017” oýunlaryna badalga berlişi barada söhbet açmak bilen, V Aziadanyň halkara derejesini nygtaýar, oňa taýýarlyk görmegiň barşynda tutuş dünýäden ýokary derejeli hünärmenler çagyryldy.
Oýunlaryň açylyş dabarasyna köpsanly ýokary wezipeli daşary ýurtly myhmanlaryň gatnaşmagy hem halkara synçylarynyň ünsüni çekdi. “Habar 24” habarlar saýty Gazagystanyň Prezidentiniň Türkmenistana sapary hem-de onuň “Aşgabat 2017” oýunlarynyň açylmagy mynasybetli dabaralara gatnaşmagy barada giňişleýin habar berdi.
“ArmInfo” elektron neşiri Ermenistanyň Prezidenti Serž Sargsýanyň Türkmenistana saparyny beýan edýär, belent mertebeli ermeni myhmany Aşgabatda geçirilýän iri möçberli sport baýramçylygynyň hormatly myhmany boldy.
“Aşgabadyň Olimpiýa toplumynda geçirilen ägirt uly açylyş dabarasyna dünýäniň çar ünjeginden myhmanlar geldi” diýip, agentligiň habarçylary belleýärler. – 17-27-nji sentýabr aralygynda dowam edýän oýunlara 65 döwletden wekiliýetler gatnaşýarlar, tutuş dünýäden birnäçe ýüz žurnalist sportuň 21 görnüşi býounça geçirilýän ýaryşlara syn ederler, takmynan 267 bäsleşik geçiriler”.
Daşary ýurt metbugatynyň wekilleri V Aziýadanyň “Sagdynlyk, Ruhubelentlik, Dostluk” diýen şygary astynda jebisleşen Oýunlaryň açylyş dabarasyna gatnaşýan tomaşaçylara aýratyn üns berdiler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Türkmenistan sport döwletine öwrüldi, türkmen halky bolsa milli Lideriniň syýasatynyň daşynda jebisleşip, gün-günden täze belentliklere çykýar diýip, daşary ýurt habarçylary belleýärler.
Umuman, daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň pikirine görä, “Aşgabatda geçirilýän Aziýa oýunlary çuňňur ynsanperwerlige ýugrulan olimpiýa hereketiniň esaslarynda halkara sportuny ösdürmekde täze tapgyr bolar!”.


text:
21 Ağustos 2015 Cuma
Türkmen Talyplarynyň Halkara Ders Bäsleşiklerinde Gazanan Nobatdaky Üstünligi
Türkmen talyplary Eýran Yslam Respubilkasynyň Hemedan şäherinde geçirilen talyplaryň matematika boýunça 16-njy, himiýa boýunça 8-nji hem-de statistika boýunça 2-nji halkara bäsleşiginde üstünlikli çykyş etdiler.
2015-nji ýylyň 15-19-njy awgusty aralygynda guralan ders bäsleşiklerine Eýran Yslam Respublikasyndan, Russiýa Federasiýasyndan, Germaniýa Federatiw Respublikasyndan, Hindistan Respublikasyndan, Yrakdan, Omandan, Şri-Lankadan, Türkmenistandan jemi 60-dan gowrak zehinli talyplar gatnaşdy. Biziň ýurdumyza Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň talyplary wekilçilik etdiler.
Matematika boýunça 16-njy halkara ders bäsleşiginde Magtymguly adyndaky Türkmen dölet uniwersitetiniň matematika fakultetiniň 3-nji ýyl talyby Pälwan Agamyradow, himiýa boýunça 8-nji halkara ders bäsleşiginde bolsa şu uniwersitetiň himiýa – biologiýa fakultetiniň 3-nji ýyl talyby Eziz Naryýew bürünç medallara mynasyp boldular. Toparlaýyn bäsleşikde Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň talyplary statistika boýunça halkara ders bäsleşiginde 2-nji orny, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň himiýa-biologiýa fakultetiniň talyplary bolsa himiýa boýunça 3-nji orny eýelediler.
Berilýän ýumuşlaryň örän çylşyrymlylygy bilen tapawutlanýan bu halkara ders bäsleşiklerinde talyplarymyzyň gazanan üstünligi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýrdumyzda bilim ulgamyny ösdürmäge, dünýä ülňülerine laýyk gelýän bilimleri özleşdirmäge gönükdirilen ylym-bilim syýasatynyň dabaralanýandygynyň nobatdaky subutnamasydyr.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmen Milli konserwatoriýasynda sazçylyk sungat mekdepleriniň we TMK-nyň ýanyndaky ýörüteleşdirilen sazçylyk mekdep-internatynyň ýokary synp okuwçylarynyň arasynda bäsleşik geçirildi. Ýerlerden iberilen wideoýazgylar esasynda jemleýji tapgyra gatnaşmak üçin dalaşgärleriň 137-si saýlanyp alyndy.
Bäsleşige gatnaşanlaryň aglaba bölegi fortepiano, kirişli, üflenip we urlup çalynýan hem-de halk saz gurallarynda güýjüni synadylar. 2012-nji ýyldan bäri geçirilýän bu bäsleşikde çalynýan saz gurallarynyň sany ýylsaýyn artýar. Onuň guramaçylary milli sazandarlyk mekdebiniň täze neslini ýetişdirmegi niýet edinýärler.
Balkan welaýatynyň Ýörüteleşdirilen sungat mekdebiniň uçurymy Ogulgerek Hallyýewa kompozitorçylyk bäsleşiginde birinji orny eýeledi. Ol öz döreden eserleriniň üçüsini: fortepiano üçin“Ädimler“ siklini, goboý, skripka we wiolençel üçin sýuitany, şeýle hem goboý we fortepiano üçin „Pursatlar“ pýesasyny teklip etdi. Eserleriň baryna emin agzalary ýokary baha berdiler.
Pianinoçylaryň arasynda Ýörüteleşdirilen sazçylyk mekdep-internatynyň okuwçysy Ajap Ilowa ýeňiş gazandy. Ol Bahyň prelýudiýasyny we fugasyny, Baýram Hudaýnazarowyň tokkatasyny, Ýozef Gaýdnyň sonatasyny we Frederik Şopeniň etýudynyň ussatlarça ýerine ýetirip, ýedi dalaşgäriň arasynda tapawutlandy. Halk saz gurallarynda saz çalmakda Ýörüteleşdirilen sazçylyk mekdep-internatynyň okuwçysy, akkordeonçy Mekan Batyrow bilen Daşoguzyň M. Garlyýew adyndaky ýörüteleşdirilen sungat mekdebiniň okuwçysy, plertrodutarçy Serdar Jumamyradow birinji orny paýlaşdylar.
Türkmen sazlaryny çalmak boýunça bäsleşikde Marynyň Ýo. Hummaýaew adyndaky ýörüteleşdirilen sazçylyk sungat mekdebiniň okuwçysy, dutarçy Söhbet Çopanow tapawutlandy. Üflenip we urlup çalynýan saz gurallarynda bäsleşenlerden Ýörüteleşdirilen sazçylyk mekdep-internatynyň okuwçysy okuwçysy Maksat Annamyradow goboý çalyp beýlekilerden saýry geldi.
Bäsleşigiň ýeňijileriniň ählisine dabaraly ýagdaýda diplomlar we gymmatly sowgatlar gowşuryldy. Mugallymlardyr konsertmeýsterler hem ýörüte diplomlar bilen sylaglanyldy. Dabaradan soň konserwatoriýanyň Uly zalynda ýeňijileiň çykyşy boldy. TMK-nyň ýanyndaky Daňatar Öwezow adyndaky Türkmen döwlet sazçylyk mekdebiniň ýokary ýyl talyby Aziza Agamyradowa Jakomo Puççininiň „Toska“ operasyndan Toskanyň ariýasyny ýerine ýetirdi. Onuň hoş owazy aýdymyna şowhunly el çarpmalar bilen ýokary baha berdiler.
-Gynansamam, bäsleşikde çykyş edenimde tolgundym-da, aýdymçylaryň arasynda ikinji orna düşdüm. Ýöne men ruhdan düşmeýärin, on adamyň arasynda ikinji ornam abraýly ýer, mundan beýlägem wokal sungatyny öwrenmegimi dowam etmekçi,-diýip Aziza aýtdy.
-Ýylsaýyn bäsleşigiň meşhurlygy artýar, şonuň bilen oňa gatnaşýanlaryň-da sany köpelýär. Biz sazandalaryň ýaş nesliniň başarnygyny anyklamagy we olaryň arasyndan üýtgeşik zehinlilerini ýüze çykarmagy maksat edinýäris. Eýýäm sazçylyk mekdepleriniň üçünji ýyl talyplary indiki ýylky bäsleşigiň şertleri bilen tanyşmak üçin bize ýüz tutup başladylar. Türkmenistanda milli aýdym-saz däpleriniň iň gowy ýörelgelrinde kemala gelen zehinli, maksada okgunly ýaşlaryň peýda bolmagy bizi guwandyrýar,-diýip Türkmen Milli konserwatoriýasynyň ylym işleri boýunça prorektory Resul Amangeldiýew belledi.


text:
5-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maksatlary we esasy borçlary
1. Şu aşakdakylar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maksatlarydyr:
1) manadyň durnuklylygyny üpjün etmek;
2) Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we pugtalandyrmak.
2. Peýda almak Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işiniň maksady däldir.
3. Şu aşakdakylar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň esasy borçlarydyr:
1) Türkmenistanyň bank ulgamynyň işlemegi üçin zerur hukuk şertlerini we kepilliklerini döretmek;
2) netijeli ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatyny geçirmek;
3) nagt pul dolanyşygyny guramak;
4) hasaplaşyk-töleg ulgamynyň netijeli işlemegini üpjün etmek;
5) bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny guramak;
6) bahalaryň durnuklylygyny saklamak;
7) karz edaralarynyň kreditorlarynyň we goýumçylarynyň bähbitlerini goramak;
8) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda jenaýatçylyk ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek;
9) döwletiň ätiýaçlyk altyn goruny goşmak bilen, Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň (altyn pul aktiwleriniň) netijeli dolandyrylmagyny üpjün etmek.
6-njy madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň wezipeleri
1. Türkmenistanyň Merkezi banky şu Kanunda kesgitlenilen maksatlara we borçlara laýyklykda aşakdaky wezipeleri amala aşyrýar:
1) ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatynyň esasy ugurlarynyň taslamasyny işläp taýýarlaýar we ony Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň garamagyna berýär;
2) ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatyny durmuşa geçirmek boýunça çäreleri amala aşyrýar;
3) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda daşary ykdysady gatnaşyklarda pul kadalaşdyrmasyny we pul gözegçiligini özbaşdak we bank ulgamynyň üsti bilen guraýar hem-de amala aşyrýar;
4) Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň ýagdaýyna seljerme we çaklama geçirilmegine gatnaşýar;
5) milli pula gatnaşykda daşary ýurt pullarynyň resmi hümmetlerini belleýär;
6) pul belgileriniň emissiýasyny we olaryň dolanyşykdan alynmagyny amala aşyrýar hem-de Türkmenistanyň çäginde Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileriniň ýeke-täk emitenti bolup durýar;
7) Türkmenistanyň çäginde nagt pul dolanyşygyny guraýar;
8) pul belgilerini we beýleki gymmatlyklary hasaba almagyň, saklamagyň, daşamagyň we inkassasiýa etmegiň düzgünlerini belleýär;
9) pul belgileriniň we beýleki gymmatlyklaryň döwlet ätiýaçlyk gaznalaryny döredýär;
10) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda karz edaralaryny bellige almagy we ygtyýarlylandyrmagy amala aşyrýar;
11) Türkmenistanda hasaplaşyklary geçirmegiň düzgünlerini belleýär we olaryň geçirilişine gözegçiligi amala aşyrýar;
12) Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň hasaplaryna, karz edaralarynyň we beýleki müşderileriň hasaplaryna hyzmat edýär;
13) döwletiň ätiýaçlyk altyn goruny goşmak bilen, Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň (altyn pul aktiwleriniň) saklanylmagyny we hyzmat edilmegini üpjün edýär;
14) Türkmenistanyň kanunçylygyna we maliýe hasabatlylygynyň halkara standartlaryna laýyklykda Türkmenistanda bellige alnan karz edaralarynda buhgalterçilik hasaba alnyş we maliýe hasabatlylyk ulgamynyň kadalaşdyrylmagyny amala aşyrýar;
15) bank hasaplaryny açmagyň we bank amallaryny geçirmegiň umumy düzgünlerini belleýär;
16) halkara guramalary we daşary ýurt döwletleri bilen, şeýle hem daşary ýurt döwletleriniň fiziki we ýuridik şahslary bilen hasaplaşyklary amala aşyrmagyň tertibini kesgitleýär;
17) karz edaralaryny gaýtadan maliýeleşdirmegi amala aşyrýar we olar üçin soňky basgançakdaky karz beriji bolup durýar;
18) Türkmenistanyň töleg balansynyň düzülmegini guraýar;
19) bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrýar;
20) karz edaralary tarapyndan jenaýatçylyk ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy çäreleriň geçirilişine gözegçiligi amala aşyrýar;
21) daşary ýurt korrespondent banklaryndan we beýleki karz edaralaryndan şertnamalaýyn şertlerde depozitleri kabul edýär;
22) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda karz edaralary tarapyndan gymmatly kagyzlaryň emissiýasyny bellige alýar;
23) Türkmenistanyň bank ulgamy üçin işgärleri taýýarlamaga gatnaşýar;
24) bank amallarynyň we geleşikleriň ähli görnüşlerini amala aşyrýar;
25) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz ygtyýaryna girýän beýleki wezipeleri amala aşyrýar.
2. Türkmenistanyň Merkezi banky şu aşakdakylara haklydyr:
1) şübheli bergiler we ygtybarsyz talaplar boýunça prowiziýalary (ätiýaçlyklary) döretmäge;
2) öz adyndan bergi borçnamalarynyň çykarylmagyny amala aşyrmaga.
7-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň kazyýetlere ýüz tutmak hukugy
Türkmenistanyň Merkezi banky öz bähbitlerini goramak maksady bilen Türkmenistanyň kazyýetlerine, şeýle hem halkara kazyýetlerine we bitarap kazyýetlere hak islegleri bilen ýüz tutmaga haklydyr.


text:
Prezident Erdogan Iýersalim üçin telefon diplomatiýasyny dowam etdirýär
Erdogan Indoneziýanyň we Nigerýanyň Prezidentleri bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Prezident R. T. Erdogan Iýerusalimde başdan geçirilýän soňky wakalar hakyndaky telefon diplomatiýasyny dowam etdirýär.
Prezident Erdogan Indoneziýanyň we Nigerýanyň Prezidentleri bilen mesele hakynda telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi.
Erdogan telefon söhbetdeşliklerinde musulmanlar üçin mukaddes bolan şäheriň statusynyň goralyp saklanmalydygyny belledi.
Telefon söhbetdeşliklerinde Türkiýäniň Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň döwürleýin ýolbaşçysy hökmünde çarşenbe güni adatdan daşary ýagdaýda Stambulda geçirjek Yslam hyzmatdaşlk guramasynyň maslahatynyň Iýerusalim meselesi taýdan diýseň möhümdigi nygtaldy.


text:
Aşgabadyň bazarlarynda we dükanlarynda satylýan etiň bahasy döwlet tarapyndan berk gözegçilikde saklanyp, onuň 17 manat 80 teňňeden satylýandygy harydyň alnynda ýazylyp goýulýar.
Emma aşgabatlylar indi bir aýa golaý wagt bäri etiň bahasynyň her hepdede diýen ýaly ýokarlanýandygyny aýdýarlar.
Gülüstan söwda merkeziniň et dükanyndan sygyr etini almakçy bolan aşgabatly öý hojalykçy zenan Baýramgülüň aýtmagna görä, satyjylaryň terezä goýýan etlerini pul töläp alyp, öýüňe getiresiň gelenok.
“Üstünden 1-2 gün hem geçen ownukly irili süňkleri, malyň bagyr-öýkeninden we beýleki iç goşlaryndan hem goşup, ony terezä goýup, üstünden hem 3 kilo ete ýarym kilo ýag goşup çekýärler.
‘17 manat 80 teňňeden şeýdip çekip bermeli bolýarys’ diýip, satyjylar seniň islegiňe görä et çekip bermeýärler. Isleseň al, islemeseň goýaý diýip, eti alyp beýläk oklap goýberýärler” diýip, Baýramgül aýdýar.
“Ozal et satyn alanymda, 20 manatdan islän bölegimi terezä goýduryp bilýärdim, emma bu gezek bazara baranymda, bu islegim amala aşmady. Men onuň sebäbine biraz soňrak düşündim. Asyl ozal 20 manatdan berilýän etler indi 30 manat bolan ekeni” diýip Baýramgül dowam edýär.
“Ozal üwemek üçin süňksüz eti 26 manatdan alýardym, indi ony 32 manatdan alyp bolýar. Ony hem arkaýynlyk bilen bermeýärler.
Satyjylar gözi bilen ümläp, gözegçini görkezýärler. Asyl etiň satylyşyna döwlet tarapyndan ýörite gözegçi goýlupdyr. Ýöne ol gözegçiler ilatyň bähbidi üçin hereket ediýäne meňzemeýärler. Ak bazardan saýlap-seçip, öz islän harydymy alyp bilmejek bolsam, bu bazary näme üçin döredipdirler?” diýip, Baýramgül öz nägileligini bildirýär.
Hojalyklarda öldürilýän mallary 6-7 adam bolup, türkmençilikde aýdylşyna görä, paýa girip satyn alýan ýaşaýjylar hem kän. Şeýle ýaşaýjylaryň aýtmaklaryna görä, paýa girip satyn alynýan etleriň bahalary hem ozal 19 manat bolsa, häzir 25 manada çenli ýokarlanypdyr.
12-13 kilogram agramy bolýan 230-240 manada berilýän goýunlaryň häzir 350 manatdan bahalanýandygyny ýaşaýjylar aýdýarlar.
“Bahalaryň galmagy ähli azyk önümlerinde hem äşgär görünýärdi. Emma mal etleri bir kadarak ýagdaýda gelýärdi. Beýleki harytlaryň ýokarlanmagy mal etiniň hem ýokarlanmagyna täsirini ýetirdi” diýip, Aşgabadyň ýene bir ýaşaýjysy Myratberdi aga söhbetdeşlige goşulýar.
“Mallaryň bahalarynyň ýokarlanmagy Gurbanlyk soýjak ildeşlerimize, elbetde, kynçylyk döreder. Mallaryň bahalary durnuklyrak bolanda hem geçen ýyllarda Gurbanlyk janlysyny soýup bilmeýän hojalyklar az däldi.
Häzirki ýagdaýda mal öldürmek däl, terezä goýup et çekip satyn aljak ýaşaýjylar hem azalsa gerek” diýip, Myratberdi aga aýdýar.
Ozal kiosy 8 manatdan bolan, döwlet dükanlarynda satylýan towuk butlarynyň hem dükanlarda tapylmaýandygyna ýaşaýjylar ünsi çekýär.
Azyk önümleriniň bahalarynyň yzygiderli ýokarlanmagyny şu ýylyň 17-nji Sentýabrynda Aşgabatda başlanjak, ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça 5-nji Aziýa oýunlary bilen baglanyşdyrýan ildeşlerimiz hem bar. Ýöne ýurtda, umuman, durmuş derejesiniň gymmatlamagy, dürli gadagançylyklar sebäpli döredilen emeli bökdençlikler bilen baglanyşdyrýanlar hem bar.
Olaryň haýsy biri bolanda-da, azyk önümleriniň, şol sanda etiň gymmatlamagynyň sebäpleri barada resmi mediada hiç zat aýdylmaýar.


text:
At çapyşygynyň ýazky möwsüminiň ikinji güni
Şu gün Aşgabat atçylyk sport toplumynda ýazky at çapyşyk möwsüminiň ikinji güni geçirildi.
Möwsümiň ikinji güni çapyşyklara başlanmazdan öňürti toplumyň öňündäki meýdançada dürli medeni-sport çäreleri, sergileri guraldy. Joşgunly ýaňlanan aýdym-sazyň owazy astynda türkmen sportunyň dürli görnüşlerine wekliçilik edýän türgenler futbol, woleýbol, gylyçlaşmak, küşt, karatä boýunça görkezme çykyşlary bilen öz başarnyklaryny görkezdiler. Sportuň milli görnüşleri bolan ýaglyga towusmak, göreş boýunça bäsleşikler has-da gyzykly boldy. Toý-baýramlarymyzyň bezegi bolan ýaşulularymyz bolsa aýdym-saz diňläp, özaralarynda söhbet guraýarlar. Meýdançanyň ýene bir ýerinde bolsa dürli azyk önümleriniň, gelin-gyzlaryň uz barmaklaryndan çykan milli el işleriniň sergileri guraldy.
Soňra at çapyşyklaryna başlandy. Çapyşyklaryň şu gün jemi 12 çapyşyk geçirildi. Atlar 1200, 1400, 1800, 2000, 2400 metr aralyklarda öz ýyndamlyklaryny görkezdiler. Ýaryşlara dördünji topardan çykan üç ýaşar atlar, üçünji topardan çykan üç ýaşar atlar, dört we uly ýaşar atlar gatnaşdyryldy.
Çapyşyklaryň hemmesem biri-birinden gyzykly boldy. Birinji çapyşyga 1200 metr aralyga dördünji topardaky uly ýaşar atlaryň 13-si goşuldy. Şonda Türkmenistanyň Prezidentiniň ahalteke atçylyk toplumyndan Kesearkaç diýen dor at pellehana birinji bolup geldi. Onuň görkezen wagty 1 minut 23,3 sekunda deň boldy.
Ikinji çapyşyk özüne çekiji boldy. Onuň bu aýratynlygy ýaryşa goşulan 13 atyň içinden bellenen 1200 metr aralygy 1 minut 21,9 sekuntda geçmegi başaran Türkmenistanyň Prezidentiniň ahalteke atçylyk toplumynyň Gaýrat diýen dor atynyň bäsdeşlerinden arany açyp gelmeginden ybarat boldy.
Üçünji çapyşykda dördünji topardan çykan üç ýaşar atlaryň arasyndaky bäsleşigiň örän dartgynlylygy we çekeleşikli bolandygyny bellemek gerek. Bedewleriň ýyndamlylygy biri-birinden peslär ýaly däl. Janköýerleriň şowhunyndan göýä bat alýan ýaly bolup ýaryşa goşulan nur kamatly görkana ahalteke bedewleriniň aýak uruşlary has-da batlandy. Olaryň haýsynyň ýeňiji boljakdygyny aýtmak çetindi. Netijede, Ýeňiş diýen at pellehanadan ilkinji bolup geçip, ýeňiji bolmagy başardy. Onuň görkezen wagty 1 minut 24,0 sekunt boldy.
Dördünji çapyşyk hem şowhunly boldy. Ol hem 1200 metr aralyga goşulan 13 sany bedewiň ýyndamlylygyny görkezişinden döredi. Şonda Göwher diýen gara dor at beýlekilerden turuwbaşdan öňe saýlanyp, 1 minut 22,6 sekunt wagtyň içinde pellehana ilkinji bolup gelmegi başardy..
Bäşinji çapyşyk hem örän dartgynlylygy bilen ünsi çekdi. Muňa pellehana tas deňeçer diýen ýaly bolup gelen ilkinji üç atyň görkezen wagtlary-da güwä geçýär. Bu çapyşygyň ýeňijisi bolan Perhat diýen gara at bu aralygy 1 minut 24,4 sekuntda geçmegit başardy.
Ýazky möwsümiň ikinji gününiň 11-nji çapyşygy barada-da durlup geçilse ýerlikli bolar. Bu ýaryşda dört we uly ýaşar atlar 2400 metr aralyga güýç synanyşdylar. Bedewleriň çydamlylygyny we ýyndamlygyny saýhallan bu çapyşykda bäsdeşlerinden arany ep-esli açyp, pellehanadan ilkinji bolup Dorsekil II diýen dor at geçdi. Ol 2400 metr aralygy 2 minut 46,4 sekuntda geçmegi başardy.
Umuman, ýazky at çapyşyk möwsüminiň ikinji gününde geçirilen bedew bäsleşikleriniň ählisi-de dartgynly boldy. Janköýerler çapyşyklara uly höwes bilen tomaşa etdiler. Ýetip gelýän Türkmen bedewiniň baýramyna ajaýyp öwüşgin çaýýan şeýle çapyşyklar bolsa biziň toý baýramlarymyzyň bezegidir.


text:
31 Mart 2016 Perşembe
Berkakar Döwletiň Bagtyýarlyk Döwrüniň Ýyl Ýazgylary
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanda täze taryhy eýýamda amala aşyrylýan demokratik, durmuş-ykdysady we medeni özgertmeleri giňişleýin beýan edýän «Beýik özgertmeleriň ýyl ýazgysy» atly kitabyň 8-nji goýberilişi çap edildi.
Kitabyň içinden eriş-argaç bolup geçip, ondaky maglumatlaryň many-mazmunyny doly açyp görkezýän döwlet Baştutanymyzyň «Parahatçylygy, milletimiziň agzybirligini we jebisligini pugtalandyrmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründäki arzyly maksatlara ýetmek ugrunda ynamly öňe barýan halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň hökmany şerti bolup durýar... Zähmetsöýer we zehinli türkmen halky islendik wezipeleri, hatda iň batyrgaý pikirlenmeleri durmuşa geçirmäge, islendik sepgitleri eýelemäge ukyplydyr... Biz näçe köp işleri amala aşyrsak, mähriban halkymyz şonça-da gowy durmuşda ýaşar, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň abraýy hem barha ýokarlanar» diýip aýdan sözleri kitabyň epigrafy bolup hyzmat edýär.
Täze neşirdöwlet Baştutanymyzyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň soňky ýyllaryň dowamynda syýasy, ykdysady we durmuş ösüşinde ýeten belent derejelerini tassyklaýan anyk mysallar we sanlar getirilýän «Ýurdumyzyň ösüşiň belentliklerine tarap ynamly gadamlary» atly sözbaşy bilen başlanýar.
Kitapda milli Liderimiziň ýerine ýetirýän köptaraplaýyn işleri anyk mysallaryň kömegi bilen açylyp görkezilýär. Türkmenistanyň döwlet habarlar agentliginiň resmi maglumatlary esasynda ýurduň Mejlisiniň, Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisleri, milletiň Lideri tarapyndan geçirilen göni aragatnaşyk arkaly wideoşekilli we beýleki iş maslahatlary hakyndaky gysgaça maglumatlar kitapda çap edilipdir. Şeýle hem okyjylar Türkmenistanyň kabul edilen kanunlary, döwlet Baştutanymyzyň permanlary, kararlary we buýruklary bilen tanşyp bilerler.
Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz tarapyndan durmuşa geçirilýän ykdysady strategiýanyň öz öňünde goýýan esasy wezipesi - ýurdumyzyň dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine çykmagyny tizleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanyňsenagat,serişdeler, zähmet we intellektual kuwwatyny diwersifikasiýalaşdyrmak bolup durýar. Bu alnan ugur importuň ýerini tutýan we eksporta niýetlenen önümi çykarýan, gaýtadan işleýän iri önümçiligi döretmegi we bu işlere ýurdumyzyň işewürlerini çekmegi göz öňüde tutýar.
«Beýik özgertmeleriň ýyl ýazgysynda» ýangyç-energetika we ulag-aragatnaşyk toplumlarynda, dokma senagatynda, himiýa pudagynda, obasenagat toplumynda durmuşa geçirilýän giň gerimli taslamalar barada gürrüň berýän maglumatlar ýerleşdirilipdir.
Şeýle hem, okyjylar bilim we ylym ulgamlarynda durmuşa geçirilýän özgertmeler bilen giňişleýin tanşyp bilerler. Okuw-terbiýeçilik we ylmy-barlag işlerine iň täze tehnologiýalaryň, öňdebaryjy usullaryň we dünýäniň iň oňat tejribeleriniň ornaşdyrylmagy bu ulgamdaky özgertmeleriň esasyny düzýär. Ýurdumyzyň bilim ulgamynyň ösen döwletleriň derejesine çykmagy netijesinde ýaş nesillere bilim bermegiň hili üzül-kesil ýokarlandy, 2014-nji ýylyň iýun aýynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkeziniň açylmagy bilen ylmyň we tehnikanyň dürli ugurlarynda barlaglar işeňňirleşdi.
Kitapda döwlet syýasatynyň medeni uguryna aýratyn orun berilýär. Hususan-da, onda türkmen jemgyýetiniň ruhy durmuşynyň baýlaşmagyna uly täsir edýän, özboluşly milli medeniýetini saklamaga we ösdürmäge gönükdirilen işler barada gürrüň berilýär.
Neşiriň sahypalarynda, özüniň dünýä jemgyýetçiligi bilen işjeň gatnaşyklary, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge, ynsanperwer ulgamda hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen parahatsöýüjilikli daşary syýasat strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirýän Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygy hem beýan edilýär. Döwlet Baştutanymyzyň daşary ýurt saparlary we daşary ýurt döwletleriniň ýolbaşçylarynyň ençemesi bilen Türkmenistanda geçen ýokary derejeli gepleşikleri baradaky mysallar , «açyk gapylar» syýasaty netijesinde ýurdumyzyň halkara derejesinde abraýynyň, ähmiýetiniň we täsiriniň yzygiderli ösýändigini tassyklaýar.
«Beýik özgertmeleriň ýyl ýazgysy»kitabynyň nobatdaky goýberilişinde getirilen maglumatlaryň habar taýdan doly, anyk we az sözli bolmagy onuň ylmy-öwredijilik we amaly ähmiýetini kesgitleýär. Türkmen we rus dillerinde aýratyn kitap bolup çap edilen bu neşir, Türkmenistanyň Prezidentiniň arhiwiniň baş hünärmenleri tarapyndan çapa taýýarlanyldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň tamamlanmagynyň yz ýany, 27-nji oktýabrda bellenilýän Garaşsyzlyk gününe bagyşlanyp geçirilýän baýramçylyk çärelerine köpçülikleýin taýýarlyk görlüp başlandy.
Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleriniň býujet işgärleriniň onlarçasyna salgylanyp aýtmagyna görä, 30-njy sentýabrda döwlet edara-kärhanalarynda, şol sanda mekdeplerde, ýokary okuw jaýlarynda, saglyk öýlerinde Garaşsyzlyk güni mynasybetli geçiriljek dabaralara gatnaşjak adamlaryň sanawy düzüldi.
“Ady sanawa goşulan işgärlere 2-nji oktýabrdan başlap, iş gününiň tamamlanmagyna iki sagat galanda, işden boşadyljakdygy we Garaşsyzlyk gününe gabatlanyp geçiriljek dabaralara taýýarlyk çärelerine gatnaşmalydygy duýduryldy. Bu taýýarlyk çäreleri, ýagny ‘marşirowkalar’ tä Garaşsyzlyk gününe çenli her gün dowam eder. Oktýabr aýynyň ortalaryndan başlap, işgärler iş gününiň ikinji ýarymynda doly işden boşadylar” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran 55-nji mekdebiň mugallymy gürrüň berdi.
Aýdylmagyna görä, bu taýýarlyk çäreleri paýtagtyň “Dagdan” stadionynda we Aşgabadyň Oguzhan köçesiniň günorta tarapyndaky boş meýdançada geçirilmeli edilip, oňa käbir edaradan azyndan 20 işgär gatnaşsa, käbirinden 50 çemesi adam gatnaşýar.
Döwlet işgärleriniň käbiriniň aýtmagyna görä, edara ýolbaşçylary Garaşsyzlyk güni mynasybetli geçiriljek dabaralara gatnaşjak işgärleriň täze eşik geýmelidigini we onuň işgärleriň öz hasabyna satyn alynmalydygyny hem duýdurypdyrlar.
“Bize ‘öňki ýyllardaky ýaly ak halatly geçmersiňiz. Her edaranyň öz reňki we şoňa görä-de eşigi bolmaly’ diýdiler. Eşikleriň reňkiniň nähili boljakdygyny ýakynda aýtjakdyklaryny we şol eşikleriň Garaşsyzlyk gününe birnäçe gün galanda taýýar ediljekdigini duýdurdylar. Onuň näçe manada düşjekdigi heniz belli däl. Ýöne şeýle çärelere täze eşik tikinmeli ýa-da satyn almaly bolanda, aýal-gyzlar ortaça 300-400 manat, erkekler ortaça 700-800 manat çykdajy etmeli bolýarlar” diýip, 7-nji Saglyk öýüniň işgäri aýtdy.
Garaşsyzlyk gününe gabatlanyp geçiriljek dabaralara taýýarlyk çärelerine gatnaşýan saglyk işgäri öňümizdäki hepdelerde şäheriň käbir köçeleriniň hem bölekleýin ýapyljakdygyny, şeýle-de Oguzhan köşkler toplumy bilen döwlet tribunasynyň aralygynda we Olimpiýa stadionynda hem “marşirowkalaryň” geçiriljekdigini sözüniň üstüne goşdy.
Aşgabadyň demirýol gullygynyň adynyň efirde agzalmazlygyny soran jogapkär işgäri Azatlygyň ýurt içindäki çeşmelerine, bu taýýarlyk çärelerine Aşgabadyň golaýyndaky Ruhabat, Änew, Gökdepe demirýol stansiýalaryndan hem işgärleriň çekilýändigini aýtdy.
Taýýarlyk çäreleri sebäpli, döwlet işgärleriniň takmynan öýlän sagat 15:00 töweregi işden boşadylýandygyny aýdyp, geçen ýyllardaky tejribeler nazara alnanda, munuň döwlet edaralarynyň, hususan-da, saglyk edaralarynyň işiniň bökdelmegine sebäp boljakdygyny ýaşaýjylar belleýärler.
“Geçen ýyllarda-da köpçülikleýin çäreler, ‘marşirowkalar’ geçirilýän mahaly, haýsy edara barsaň, işgär ýok bolýardy. Bu ýylam şeýle bolar. Iň bolmanda, saglyk işgärlerini bir şeýle çärelere çekmeli däl. Saglygyňa seretdirmek üçin barsaň, ‘lukman, şepagat uýasy çärede’ diýip yzyňa ugradýarlar. Ýaňy Aziadany sowduk diýsek, indi Garaşsyzlyk baýramçylygyna taýýarlyklar başlandy” diýip, aşgabatly 59 ýaşyndaky Dursun daýza aýdýar.
Ýeri gelende bellesek, ýokarda gürrüňi edilen meseleler dogrusynda Türkmenistanyň degişli resmilerinden, şol sanda 7-nji Saglyk öýüniň we 55-nji mekdebiň ýolbaşçylaryndan kommentariý almak başartmasa-da, türkmen häkimiýetleri we media serişdeleri ýurtda Garaşsyzlyk gününe taýýarlyklaryň görülýändigini wagtal-wagtal tekrarlap gelýärler.
Şol bir wagtyň özünde, bu taýýarlyk çäreleriniň näçe adamyň iş, okuw we dynç alyş wagtyny aljakdygy aýdylmaýar. Şeýle-de, işgärleriň, okuwçylaryň we studentleriň ýurtda geçirilýän köpçülikleýin çärelere mejbury gatnaşdyrylýandygy barada-da mesele gozgalmaýar.


text:
Mary welaýatynyň «Minara-3» meýdançasynda bir gije-gündizki çykymy 1 million kubmetrden gowrak bolan gazyň senagat akymy alyndy
“Türkmengeologiýa” Döwlet korporasiýasynyň “Lebapnebitgazgözleg” müdirliginiň hünärmenleri Garagum çölünde geljegi uly meýdançada gözleg guýusynyň üstünlikli işlemegini alyp bardylar. Netijeli gatlak 4575 metr çyňlukda ýerleşýär. Emma, burawlaýjylar guýunyň burawlanmagyny seýsmiki barlagyň maglumatlaryna daýanyp, dowam edýärler. Çaklamalara görä, aşaky gatlaklarda hem tebigy gazyň ýerleşen bolmagy ahmal.
“Lebapnebitgazgözleg” müdirliginiň hünärmenleri tutuş Türkmenistan boýunça uglewodorod çig malynyň gözlegini üstünlikli alyp barýarlar. Geçen ýyl ýerastynda gözleg geçirijiler Ekeremde (Balkan welaýaty) ýokary nebit akymy bolan burawlanan guýyny ulanyjylara tabşyrydylar. Müdirlik deňiz ýakasynda – Akpatlawuk, Gerçek, Uzynada meýdançalarynda, Lebap welaýatynda “Halkabat-2” we “Täjibaý” meýdançalarynda uglewodorody tapmak ugrunda gözleg işlerini alyp barýar. Şol ýerlerde geologiýagözleýjiler tebigy gazyň we kondensatyň ýatagynyň üstüni açmagy maksat edinýärler.
Soňky ýyllarda “Türkmengeologiýa” Döwlet korporasiýasynyň gözleg müdirlikleri buraw işleriniň tizligini hem-de hilini artdyrmaga mümkinçilik berýän ýokary öndürijilikli enjamlary ygtyýaryna aldylar. Mysal üçin, “Lebapnebitgazgözleg” müdirliginde enjamlar 80 göterime çenli täzelenildi.


text:
Häzirki günlerde Belarusyň paýtagty Minski şäherinde okuw-türgenleşigini geçýän «Ahal» futbol topary 12-nji iýulda Nowopolosk şäheriniň «Naftan» topary bilen ýoldaşlyk duşuşygyny geçirdi. Duşuşyk türkmen futbolçylarynyň peýdasyna tamamlandy. Internet sahypalarynda berilýän maglumata görä, pökgini «Ahalyň» gözegçilikden geçirýän täze futbolçysy geçiripdir. Gol pasyny bolsa Myrat Annaýew beripdir.
Geçen möwsümde Belarus Respublikasynyň futbol çempionatynyň 15-nji basgançagyny eýelän hem bolsa, «Naftanyň» muzeýleri kuboklara baý. 2008-2009 we 2011-2012-nji ýyllaryň futbol möwsüminde Belarusyň kubogyna mynasyp bolan topar 2007-nji ýylda Federasiýanyň kubogyny hem gazandy. «Naftanyň» ýerli çempionatdaky iň gowy görkezijisi bolsa 2009-njy ýylda eýelenen dördünji orundyr.
«Ahalyň» Minski şäherindäki türgenleşigi dowam edýär.


text:
Jemşit Agçaly we Ramin Gereý bilelikde ýerine ýetirdiler.
Iň täzeler
- Amoli Larijani:Amerikanyň soňky gadaganlyklarynyň garşysynda Eýran parhsyz oturmaz
- musulman ýurtlaryň parlamentara konferensiýasynyň umumy ýygnagy öz işine başlady
- Eýran bilen Türkmenistanyň parlament başlyklary duşuşdylar
- Siriýanyň daşary işler ministrligi Amerikanyň harby hereketini ýazgardy
- Eýranda umumy matam yglan boldy
- Eýranyň nebit daşaýan gämisi gark boldy
- Owganystanda Taliban topary bilen Yslam partiýasynyň arasynda çaknyşyklar ýüze çykdy
- Donald Trampyň eden bihormatçylygyna Afrikanyň 54 ýurdy gaýtawul berdi
- musulman ýurtlaryň 13-nji parlamentara maslahaty Tehranda öz işine başlady
- Zarif:medeni gepleşikler hemmeler üçin gaty zerur meseledir
Friday, 09 November 2012 21:52
Gelin
Media
Comments
0 #1 2012-11-10 20:19
جمشید انیم! سلام. آرما- تؤولمه قاوی ایشلر.... بو "گلین" - ده سنگ میکروفون ینگ قاوی تنظیم بولماندیر-- سنگ سسینگ حاص آنگئردان گلیأر


text:
Eýranyň yslam şura mejlisiniň başlyklar toparynyň metbugat wekili Amerika döwleti ýadro ylalaşygyndan çykmagy ýadyna alýan bolsa onuň harajatyny hem tölemeli bolar sebäbi Ýewropa bileleşigi we 5+1 topary bu halkara ylalaşygy goldandyrlar diýdi.
Şu gün Behruz nemati mejlisiň açyk maslahatynyň ýanynda mejlisde ýapyk gapylaryň aňrysynda Eýranyň daşary işler ministri Muhammet Jawad Zarif bilen geçirlen maslahat hakynda ara atylan soragyň jogabynda bu maslahatda Amerikanyň prezidenti Donald Trampyň ýadro ylalaşygyna garşy aýdan gürrüňleri we Tramp bilen kongressiň ähtimallaýyn amala aşyrjak senarýolary hakynda gürrüň edildi diýip yglan etdi.
Behruz Nemati şeýle-de Amerikanyň her hili tutumyna laýyklykda Eýran hem gaýtawul berjekdir diýip sözüne goşdy.
Nemati şeýle-de Eýranyň Sepah Pasdaranyna garşy gadaganlyklary amala aşyrmak baradaky Amerikanyň ara atan meselesine hem yşarat edip Waşingtonyň resmilerinden bu strategik ýalňyşlyga baş goşmakdan saklanmaklaryny isledi.


text:
13 Şubat 2017 Pazartesi
Maldarçylykda Işewürlik Taslamalarynyň Üstünlikli Durmuşa Geçirilmegi Bir Ýylyň Dowamynda Şöhlat Önümleriniň Ýurdumyza Getirilmegini 5,8 Esse Azaltmaga Mümkinçilik Berdi
Ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň gaýtadan işleýän pudaklarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagy 2016-njy ýylda şöhlat önümleriniň daşary ýurtlardan getirilmegini 2015-nji ýyl bilen deňeşdirilende 5,8 esse azaltmaga mümkinçilik berdi. Häzirki wagtda ilatyň ete, towuk etine, süýde, ýumurtgalara islegleri hususy haryt öndürijileriň hasabyna kanagatlandyrylýar, telekeçiler şeýle hem içerki bazary gök-miwe hem-de bakja önümleriniň esasy bölegi bilen üpjün edýärler.
Geçen ýyl ýurdumyzyň önüm öndürijileri daşardan getirilýän ýumurtgalaryň ornuny tutýan möçberde üpjün etmegi başardylar, 2015-nji ýylda daşardan 62 million sany ýumurtga getirilipdi.
2015-nji ýylyň başynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna 37 sany maldarçylyk we guşçulyk toplumlaryny gurmak üçin ýer bölekleri bölünip berildi, olaryň käbirleri eýýäm ulanmaga tabşyryldy. Bu iri taslamanyň durmuşa geçirilmegi dowam edýär.
Mysal üçin, 1200 baş iri şahly maly idetmek üçin Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabynda “Ýüpek ýoly gurluşyk” hojalyk jemgyýetiniň işgärleri desgany gurýarlar. Häzirki wagta çenli bu jemgyýetiň işgärleri tarapyndan ýazky iýmlik ekinleriň ekişine taýýarlyk görülýär.
Maldarçylyk toplumy sarp edijilere her ýyl 100 tonna süýt we 300 tonna et ibermäge niýetlenen ýokary tehnologiýaly önümçilikden ybarat bolar. Bu maksatlar üçin döwlet tarapyndan hususy kärhana uzak möhletleýin peýdalanmak üçin 600 gektar ýer bölünip berildi, bu meýdanyň 17 gektaryny toplumyň binasy hem-de kömekçi tehniki desgalar eýelär, galan ýer bölegi ot-iýmlik ekinleri ekmek üçin tapgyrlaýyn özleşdiriler.
Ruhubelent etrabynda başga bir huusy kärhana tarapyndan ýene bir maldarçylyk toplumy bina edilýär, ol ýylda 100 tonna süýt we 80 tonna et öndürmäge niýetlenendir. Şeýle desgalar şu ýylyň dowamynda welaýatyň başga-da birnäçe etraplarynda bina ediler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«Türkmenistan» gazeti,
12.06.2017
Belent sepgitleri nazarlaýan ylmy döredijilik
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir. Halkymyz «Akyl ylmyň hyrydary», «Akyl ýaşda däl, başda», «Alym gül getirer, ary bal», «Alyma amal ýaraşar», «Bir okana, bir dokana» ýaly ajaýyp nakyllary nesline miras goýupdyr. Türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplan tejribesi her bir döwürde nesillerin ýaşaýyş-durmuşynda aýratyn möhüm orny eýeläpdir. Ata-babalarymyzyň daýhançylyk, çarwaçylyk, senetçilik, binagärlik we beýleki ugurlarda toplan tejribesi, baý dünýägaraýşy nesilden-nesle geçip, biziň şu günlerimize gelip ýetipdir. Gadymy Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen türkmen topragynda emele gelen köp sanly medeni ojaklarda öz döwrüniň meşhur alymlary, akyldarlary, söz ussatlary ylmyň, edebiýatyň ösmegine mynasyp goşant goşup, özlerinden soňky nesillere hiç haçan gymmatyny ýitirmejek uly hazynany miras goýupdyrlar.
Hormatly Prezidentimiz bu hakda söz açyp: «Türkmen halkynyň ençeme alymlary, şahyrlary uzak asyrlaryň dowamynda öz köptaraply ylmy we ajaýyp çeper eserleri bilen türkmeniň adyny şöhratlandyrdy. Olar ylmy we çeper döredijiligi bilen dünýä medeniýetinin ösüşine önjeýli goşant goşdular» diýip nygtaýar. Hakykatdan-da, Köneürgenç
türkmenleriniň, Seljuk türkmenleriniň döwletleriniň gülläp ösen döwründe we ondan soňky döwürlerde ýaşap geçen al-Horezmi, al-Faraby, al-Biruny, Ibn Sina, Omar Haýýam, Mahmyt Kaşgarly, Mahmyt Zamahşary, Nejmeddin Kubra, Muhammet Baýram han, Nurmuhammet Andalyp, Döwletmämmet Azady, Magtymguly Pyragy ýaly meşhur akyldarlar özüniň ylmy-pelsepewi, edebi eserleri bilen diňe bir türkmen halkynyň däl, eýsem, tutuş Gündogar halklarynyň taryhynda uly yz goýupdyrlar. şeýlelikde, türkmen halky dünýä halklarynyň ylmy-edebi dünýägaraýşynyň ösmegine hem özboluşly täsirini ýetiripdir.
Gadymy Merwde, Köneürgençde ylym-bilim öwrenip, ençeme ylmy açyşlary bilen uly yz goýan akyldarlar, beýik alymlar, ajaýyp söz ussatlary, binagärler, nakgaşlar, sazandalar bu günki gün halkymyzyň buýsanjyna öwrüldi. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen ak mermerli paýtagtymyz Aşgabat şäheriniň ajaýyp künjeginde döredilen «Ylham» seýilgähinde geçmişde uly yz goýan we ylmyň, bilimiň, medeniýetiň, edebiýatyň ösüşine bimöçber uly goşant goşan beýik şahsyýetlerimiziň ýadygärlikleri ebedileşdirildi. şu günki hem-de geljekki nesiller üçin nusgalyk işleri bitiren görnükli şahsyýetlerimiziň keşbi her birimizi döredijilik dünýäsine, ylym-bilime ruhlandyrýar, geçmişdäki meşhur şahsyýetlerine bolan buýsanjyny artdyrýar.
Ýurdumyzda geçmişdäki beýik alymlaryň, akyldarlaryň ylmy-edebi mirasyny düýpli öwrenmäge, ylym ulgamyny döwrebap ösdürmäge we ony täze belent derejelere çykarmaga giň mümkinçilikler döredildi.
Türkmenistanda «Ylmy edaralar hakynda», «Döwlet ylmy-tehniki syýasaty hakynda», «Ylmy-tehnologiýa parklary hakynda» Türkmenistanyň kanunlary işlenip taýýarlandy we kabul edildi. Bu kanunçylyk namalar ýurdumyzyň ylym edaralarynyň hukuk ýagdaýyny, maksatlaryny, wezipelerini we ygtyýarlyklaryny, olaryň kysymlaryny we gömüşlerini, ylmy edaralaryň işinin döwlet tarapyndan düzgünleşdirilişini kesgitleýär.
Bilşimiz ýaly, häzirki döwürde islendik döwletiň üstünlikli ösüşleriniň girewi ilki bilen ylym-bilim ulgamynyň ösüş derejesi bilen kesgitlenýär. Ylmyň iň täze gazananlaryny döwlet dolandyryşynda, ykdysadyýetde, önümçilikde netijeli peýdalanmak döwletiň geljekki ösüşleriniň möhüm sertleriniň biridir. Hormatly Prezidentimiz, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, ykdysady ylymlaryň we lukmançylyk ylymlarynyň doktory, daşary ýurtlaryň ençeme ylmy ojaklarynyň Hormatly professory diýen belent ada mynasyp bolan Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzda ylmy ählitaraplaýyn ösdürmek, ony hil taýdan täze derejelere çykarmak, ýokary tehnologiýalary ylym-bilim edaralaryna ornaşdyrmak, türkmen alymlarynyň döredijilikli hem-de netijeli işlemegini gazanmak, dünýäniň ösen döwletleri bilen ylym ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda zerur bolan ähli şertleri döredýändigi buýsandyryjy hakykatdyr.
Ýurdumyzda ylma döwlet tarapyndan berilýän goldaw ýylsaýyn artýar. Möhüm ähmiýetli ylmy barlaglar, tejribe-synag we tehnologik işleri maliýeleşdirmek üçin zerur serişdeler üpjün edilýär. Türkmenistanda alnyp barylýan ylmy-barlaglaryň gerimi yzygiderli giňeldilýär, ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça ylmy-barlag işleri toplumlaýyn amala aşyrylýar we olaryň netijelerini durmuşa ornaşdyrmak üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ylmy-barlag institutlarynyň we ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň binýadynda hereket edýän aspiranturalaryň, doktotoranturalaryň üsti bilen alymlaryň täze neslini, ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça ylmy taýdan taýýarlykly, giň dünýägaraýyşly hünärmenleri ýetişdirmek babatda zerur işler durmuşa ornaşdyrylýar. Häzirki wagtda ýurdumyzyň ylmy-barlag institutlarynyň maddy-tehniki binýady yzygiderli ösdürilýär, täze tehnologiýalar, innowasiýalar ornaşdyrylýar.
Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen gurlup, ulanmaga berlen Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezi ýurdumyzyň innowasion ykdysadyýetini ösdürmäge goşant goşýan esasy düzüm bölekleriniň birine öwrüldi. Bu merkezde döwrebap ylmy-barlaghana enjamlary bilen enjamlaşdyrylan barlaghanalar, patent-maglumat bölümleri, tehnologiýalary önümçilige ornaşdyrmak ýaly bölümler bar. Merkeziň barlaghanalarynda bio-tehnologiýalar, nanotehnologiýalar, maglumat we himiýa tehnologiýalary ulgamynda toplumlaýyn barlaglar, maddalary himiki-fiziki taýdan düýpli öwrenmek, biomateriallary, uglewodorod çig mallary molekulýar taýdan deňemek we işläp taýýarlamak bilen baglanyşykly ylmy-barlaglary geçirmäge zerur bolan ähli şertler döredilen.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Gün energiýasy, Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy, Biologiýa we derman ösümlikleri, Himiýa, Maldarçylyk we weterinariýa institutlarynda ylmyň takyk ugurlary boýunça ylmy-tejribe ähmiýetli ylmy barlaglar alnyp barylýar. Ýurdumyzda toprakdan we suwdan aýawly peýdalanmak, ekin dolanyşygyny kämilleşdirmek, oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, Aral we Hazar denizleriniň, Garagum çölüniň, Köýtendagyň ekologiýasy, «Altyn asyr» Türkmen kölüniň hem-de onuň zeý akabalarynyň töweregindäki ösümlik we haýwanat dünýäsiniň bioköpdürlüligini ylmy esasda öwrenmek, oba hojalygy, ulag we aragatnaşyk pudaklary, şäher gurluşygy we beýleki ulgamlar üçin geografik maglumatlar ulgamyny döretmek, ylmy esasda işläp taýýarlamak, tebigy baýlyklarymyzy gorap saklamak we olardan rejeli peýdalanmak, ýerli çig maldan senagat we durmuş ähmiýetli önümleriň önümçiligini artdyrmak babatda giň gerimli işler alnyp barylýar. Ekologiýa taýdan arassa, energiýa we serişde tygşytlaýjy tehnologiýalary işläp taýýarlamak, täze usullar esasynda nebit-himiýa önümlerini, gazy, mineral serişdeleri gaýtadan işlemek boýunça tehnologiýalary döretmek, saglygy goraýyş ulgamynda düýpli özgertmeleri geçirmek, keselleriň öňüni almak, olary anyklamak we bejermek bu günki gün ýurdumyzyň ylmy-barlag edaralarynyň möhüm wezipeleriniň biri hökmünde ileri tutulýar. şonuň ýaly-da, Taryh, Arheologiýa we etnografiýa, Milli golýazmalar, Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutlarynda Türkmenistanyň gadymy, orta asyr taryhyny, Garaşsyzlyk döwrüni we hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesini, taryhy-medeni, arheologik ýadygärlikleri, medeni mirasymyzy, nusgawy we häzirki zaman edebiýatymyzy, türkmen diliniň derwaýys meselelerini öwrenmekde, dürli gömüşli sözlükleri taýýarlamakda möhüm ähmiýetli işler giň gerimde alnyp barylýar. Türkmenistanda ylmy ösdürmegiň 2012-2016-njy ýyllar üçin döwlet maksatnamasy, Türkmenistanda tebigy we takyk ylymlary ösdürmegiň döwlet
maksatnamasy, 2015-2020-nji ýyllar üçin innowasiýa işini ösdürmegiň maksatnamasy, Türkmenistanda ylmy işgärleri taýýarlamagyň maksatnamasy we beýleki derwaýys wezipeler yzygiderli amala aşyryldy we amala aşyrylýar. Türkmenistan ÝUNISEF, UNFPA, ÝUNESKO ýaly halkara guramalary bilen bilelikde ylym ulgamynda möhüm işleri alyp barýar. Ylym ulgamynda halkara hyzmatdaşlygynyň gerimi yzygiderli giňeldilýär. Ýurdumyzda her ýylyň 12-nji iýunynda Ylymlar güni mynasybetli, hormatly Prezidentimiziň Kararyna laýyklykda, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň guramagynda «Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahaty geçirmek asylly däbe öwrüldi. Bu halkara maslahat türkmen we daşary ýurtly alymlaryň ylmyň dürli ugurlary boýunça tejribe alyşmagyna we hyzmatdaşlygy netijeli ösdürmegine özboluşly itergi berýär. şu gün 12-nji iýunda geçiriljek halkara ylmy maslahatda hem Türkmenistanda ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlary: nanotehnologiýalar, himiki tehnologiýalar, täze materiallary öwrenmek, biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa, maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, häzirki zaman lukmançylyk we derman serişdelerini öwrenmek, innowasion ykdysadyýet, ynsanperwer ylymlary we ylmyň başga-da birnäçe ugurlary boýunça wajyp meseleler ara alyp maslahatlaşylar.
Mahlasy, jemgyýetçilik ösüşiniň kuwwatly özgerdiji güýji bolan ylym ýurdumyzyň durmuşynda möhüm orny eýeleýär, onuň dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna goşulmagynyň wajyp şerti bolup hyzmat edýär. Türkmen alymlary hormatly Prezidentimiziň ata Watanymyzyň ylmyny ösüşiň hil taýdan täze, dünýä derejesine çykarmak, ylmy-barlaglaryň hem-de tehniki işläp düzmeleriň netijeliligini ýokarlandyrmak, olary jemgyýetiň we durmuşyň derwaýys meselelerini çözmäge gönükdirmek babatda öz öňlerinde goýan wezipelerini netijeli durmuşa geçirmek üçin yzygiderli hem-de yhlasly zahmet çekýärler.
Myrat TUWAKOW,
TYA-nyň Dil-edebiýat, taryh we pedagogika ylymlary bölüminiňbaş bilermeni,
filologiýa ylymlarynyň kandidaty.


text:
Al-Horezmi
ABU MUHAMMET AL-HOREZMI (Muhammet ibn Musa al-Horezmi, 780-847) - Musa ibn Şäkir Horezminiň ogly, matematik, astronomi geograf. Ol Orta Aziýada ylmy pikiriň başyny başlan hasaplanýar. Birinji we ikinji derejeli deňlemäniň awtory we algebranyň esasyny goýan alym hökmünde tanalýar. Onuň ylmy eserlerinden "El-mahrutat" kitaby has meşhurdyr. Onuň iki dogany Ahmet we Hasan hem meşhur astronom bolupdyr. Üç doganyň üçüsi-de Beni Musa ady bilen şöhratlanypdyr. Alymyň matematika hasaplamalaryň praktiki ähmiýeti öz döwründe uly rol oýnapdyr. Onuň ylmy-barlaglary feodal jemgyýetiniň isleglerini kanagatlandyrmaklyga gönükdirilipdir.


text:
Nebit we gaz instituitynyň gurluşy:
* Direktor;
* Direktoryň geologiýa-gözleg işleri boýunça orunbasary;
* Direktoryň ylym boýunça orunbasary;
* Direktoryň taslama işleri boýunça orunbasary;
* Alym kätip;
* Hasaphana;
* Önümçilik-meýilnama bölümi;
* Işgärler bölümi;
* Hukukçy-konsult;
* Ylmy-tehniki maglumatnama (kitaphana);
* Patent barlaglar topary;
* Kompýuter uglam topary
Bölümler we tejribehanalar:
* Geologiýa-gözleg ylmy-barlag ugry boýunça 5 sany bölüm bar: Geologiýa-gözleg işleri hem-de nebit we gaz gorlaryny hasaplaýyş bölümi – bölümde 4 sany tejribehana bar;
* Geofizika bölümi – bölümde 3 sany tejribehana bar;
* Burawlaýyş bölümi – bölümde 5 sany tejribehana bar;
* Hazar deňziniň türkmen böleginiň uglewodorod serişdelerini özleşdirmegiň meseleleri boýunça toplumlaýyn bölümi – bölümde 2 sany tejribehana bar;
* Nebit we gaz känleriniň geologik-mowzuk barlaglary bölümi – bölümde 2 sany tejribehana bar;
* Nebitgaz känlerini işläp düzmek, çykarmak, taýýarlamak ugrukdyrmak we gaýtadan işlemek ylmy-barlag ugurlay boýunça 8 bölüm we 2 sany tejribehana bar: Nebitgaz ýataklaryny işläp düzmek bölümi – bölümde 7 sany tejribehana bar;
* Gazy taýýarlamak we ugrukdyrmak bölümi – bölümde 1 sany tejribehana we 1 sany bölümçe bar;
* Önümçilik geologiýasy bölümi – bölümde 3 sany tejribehana bar;
* Tehniki-ykdysady seljerme bölümi – bölümde 2 sany bölümçe bar;
* Şatlyk toplumlaýyn bölümi – bölümde 4 sany topar bar;
* Nebitgazy gaýtadan işleýiş we himiýa bölümi – bölümde 2 sany tejribehana bar;
* Normatiw-barlag bölümi – bölümde 3 sany topar bar;
* Konstruirleme bölümi;
* Şatlyk toplumlaýyn bölümi;
* Ekologiýa tejribehanasy;
* Nebitgaz enjamlaryny anyklaýyş tejribehanasy.
* Taslama-barlag ugry boýunça 9 sany bölüm we 2 sany bölümçe bar: Tehniki bölümi;
* Tehnologiki bölümi;
* Arhitektura we gurluşyk bölümi;
* Kesgitleýji bölümi;
* Elektrotehniki bölümi;
* Santehniki bölümi;
* Taslama işlerini awtomatlaşdyrma bölümi;
* Gaz bölümi;
* Bezegçi bölümi;
* Marynyň gazlaşdyrma bölümçesi;
* Lebabyň gazlaşdyrma bölümçesi;
* Umumy meseleler we önümçilik ugry boýunça 1 sany bölüm we 2 sany şahamçasy bar: Administratiw-hojalyk bölümi;
* Tehniki howpsyzlyk gullugy;
* Ulaghana;
Esasy ylmy-barlag we taslama ugurlary:
* Geologiýa-gözleg we nebitiň, gazyň gorlaryny hasaplamak barlaglary;
* Nebitgaz guýylarynyň geofiziki barlaglary;
* Önümçilik geologiýasynyň barlaglary;
* Guýularyň burawlaýyş barlaglary;
* Gaz we gazkondensat känlerini işläp düzmek barlaglary;
* Gazyň çykarylyş, taýýarlaýyş, ugradylyş tilsimatlary we gaýtadan işleýiş barlaglary;
* Kadalaşdyryş barlaglary;
* Ekologiýa barlaglary;
* Taslama-gözleg barlaglary;
* Tehniki-ykdysady seljerme barlaglary;
* Patent barlaglary;
Salgysy:
744000, Türkmenistan, Aşgabat ş., 2070 (Tähran) köç., 6j.
Е-mail: ngi@online.tm
Tel/Faks: 341846
Filed under: Bütin Temalar, Ylmy Guramalar |


text:
Dikeldiş yagdayy şu aşakdaky yagdaylarda ulanylyar:
Haňan-da horluk çeken huşsuz bolsa.
Onuň dem alyşy,pulsy anyklanyan bolsa
Güýçli gan akma yok bolsa.
Hem-de şu aşakdakylar üçin ulanylyar:
Dem alyş yollarynyn geçirijiligini saklamakda.
Gan akma ýa-da gaytarma bolan ýagdaýynda agyzdan suwuklygyň akyp çykmagyny üpjün etmekde.
Bu ýagdaý alkymy mydama gerek ýagdaýynda saklamaklygy talap etmeyär.
Horluk çekeni arkan yatan ýagdaýyndan dikeldiş ýagdaýyna
geçirmek üçin şu aşakdakylary ýerine ýetiriň.
Horluk çekeniň özüňize ýakynda bolan elini ýazgyn ýagdaýynda kellesinie tarap süyşüriň.
Horluk çekeniň özüňizden daşda duran aýagyny dyzyndaky bogundan epiň.
Bir eliňiz bilen horluk çekeniň kellesini we boynuny saklap,beyleki eliniz bilen onuň galdyrylan dyzyndan tutuň we özüňize tarap çekiň.
Horluk çekeni şeyle ýagdaýda yatyryň,ýagny onuň yuzun togalanmazlygy üçin oňe çykyp duran dyzy bilen budy göni burçy emele getirsin.
Horluk çekeniň beyleki elini gowresinň öňünde amatly ýagdaýda yerleşdiriň.
Horluk çekeniň kellesiniň onun eliniň üstünde ýatan ýagdaýynda
suwuklyga çykmaga mümkinçilikler berer ýaly onun kellesini öňe egiň.
Horluk çekeni alyp gitme.
1.Kömek berlen wagty horluk çekenin bedeniniň ýagdaýyny üytgetmän, sebäbi süyşürileninde goşmaça şikes yetirilmegi mümkin.
Haçan-da horluk çekene howp abanyan bolsa,ilki bilen ony howpsyz yere geçirmek gerek,ondan soň bolsa ilkinji kömegi bermekligi başlamaly.
2.Horluk çekeni alyp gitmekligiň düzgünleri.
Wakanyň bolan yeriniň oňa gönüden göni howp salyan ýagdaýyndan başga ýagdaýlarda horluk çekeni yerinden süýşürmäň.
Yangyn,awuly buglaryň bolmagy,gark alma howpy,partlama,
jaýyň weýran bolmagy,ýolda hatarly ýagdaý,gözegçilik edilmegi
mümkin bolmadyk ähli zatlar.
Syrkawyň bolup ýatan ýagdaýy zerarly(horluk çeken ýüregi işlemän durka ýüzüň ýatyr)ilkinji kömek bermekligiň mümkinçiliginiň bolmazlygy.
Tiz kömegi çagyrmaga mümkinçiligiň bolmazlygy:
ýakynda telefon yok,bu towereklerde tiz kömek gullugy yok.
3.Horluk çekeni başga ýere geçirmezden öň şu aşakdaky ýagdaýlara üns beriň:
Wakanyň bolan ýeriniň howpsuzlygynyň derejesine.
Horluk çekeniň beden gurluşyna.
Siziň fiziki mümkinçiligiňize.
T öw e r e k d ä k i l e r d e n kömek almaklygyň mümkinçiligine,horluk çekenin ýagdaýyna.
4.Horluk çekeni süýşüreniňizde hemişe şu aşakdaky düzgünleri berjay ediň:
Siz horluk çekeni diňe ony başarjagyňyza ynamly bolsaňyz süýsüriň,onuň
üçin oňe birneme egilip,dyzyňyza cöküň.
Horluk çekeni galdyranyňyzda agramy biliňize däl-de,ayagyňyza beriň..
Biliňizi göni saklaň.
Uly bolmadyk ädimler ädip,seresaplyk bilen gadam uruň.
Mümkin bolanynda yzlygyna ýöremäňde,onuň yörän.
Mydama şol hereket edyän tarapyňyza serediň.
Kelleda ýa-da oňurgada şikesiş bardygyna sübhe bolan ýagdaýynda horluk çekeniň bedenini eplemezlige we bükmezlige çalyşyň.
Eger-de alyp gitmeklik zerur bolsa,üstünde horluk çekeni ýatyryp boljak
näme-da bolsa bir gaty zat (işik) tapjak boluň we onuň kellesini,
boynuny,bilini,gymyldamaz ýaly ýagdaýda berkidiň.
Ref.iatp.edu.tm/ilkinjikomek
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Saglyk |


text:
2017-nji ýylyň 21-nji maýynda saýlaw uçastoklarynyň 255-sinde sagat 7-de ses bermek başlandy we 19-da tamamlanýar.
Bu saýlawlar boýunça saýlawçylaryň jemi 233914-si hasaba alyndy.
Has takygy, Ahal welaýatynda 34289-sy, Balkan welaýatynda 4252-si, Daşoguz welaýatynda 57375-si, Lebap welaýatynda 21680-si, Mary welaýatynda 83046-sy, Aşgabat şäherinde 33272-si hasaba alyndy.
2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk işleriniň çäklerinde, Türkmenistanyň Mejlisin...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy, 38-nji maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň kabul eden karary esasynda, 2018-nji ýylyň 25-n...
Şu günler ýurdumyzda 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmeklige...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Ol Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat etrap we şäher halk maslahatlaryny...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw mö...
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 81-nji maddasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we...
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň gullukçylarynyň hünärini ýokarlandyrmak” ugry boýunça ok...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň wekilleri 2017-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda geçirilen Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentiniň saýlawlaryna Garaşsyz Döwletle...