text:
Günorta Afrikanyň komandasy bilen Meksikonyň komandasynyň arasyndaky oýun
Futbol boýunça dünýä ýaryşynyň şu gün Günorta Afrikanyň komandasy bilen Meksikonyň komandasynyň arasyndaky oýun bilen başlanmagy bolsa, Günorta Afrikadaky şowhunlary has-da artdyrdy.
Günorta Afrika respublikasynyň prezidenti Ýakob Zuma Afrika kontinentinde ilkinji gezek geçirilýän bu dünýä ýaryşyna öz ýurdunyň taryhy üçin örän uly ähmiýete eýe waka hökmünde garaýandygyny aýtdy hem-de futboluň bu kontinentdäki uzak taryhyny yatlady: «Keýp Taundaky häzirki “Green point” stadionynyň ýerleşýän ýerinde futbol boýunça ilkinji ýaryşyň 1862-nji ýylyň 23-nji awgustynda geçirleli bäri futbolyň ösüşinde biz uzak ýoly geçdik».
Biziň günlerimizde dünýäde iň köp tomaşa edilýän oýun hökmünde meşhur bolan futbol ýaryşynyň dünýä bäsleşigine dünýäniň 32 ýurdunyň komandalary gatnaşýarlar. Potensial ýeňijiler
Bu dünýä ýaryşynyň başy 2008-nji ýylyň güýzünde jemi 204 sany ýygyndy komandanyň gatnaşmagynda saýlama oýunlar bilen başlanypdy.
Bir aý dowam etjek häzirki çempionatda Günorta Afrikanyň, Braziliýanyň we Ispaniýanyň komandalary birinji orna eýe bolmakda uly şanslary bar komandalar hasaplanylýarlar.
Olardan soň şanslary uly komandalaryň hatarynda Argentinanyň, Germaniýanyň, Angliýanyň, Gollandiýanyň, Fransiýanyň we Italiýanyň ýygyndy komandalary agzalýar.
Italiýanyň ýygyndy komandasy 2006-njy ýylda futbol boýunça geçirilen soňky dünýä ýaryşynda dünýäniň çempiony bolupdy. Ýaryşyň şerti şeýle
Bu günki başlanan dünýä ýaryşynyň başky tapgyrynda sekiz topardaky komandalar öz toparlaryndaky komandalaryň her biri bilen birlaý oýnamaly. Toparlardaky oýunlaryň ahyrynda bolsa, her topardaky dört komandadan iň köp utuk gazanan ikisi ýaryşyň indiki tapgyryna çykýar.
Ikinji tapgyra çykan 16 komanda özara bäsleşende «utulan ýaryşdan çykmaly» diýen düzgün boýunça oýnalýar we oýunda utulan islendik komanda dessine ýaryşdan çykýar.
Diňe ýarym finalda utulan iki komanda 3-nji we 4-nji orunlar üçin gaýtadan oýnamaga mümkinçilik berilýär. Iýul aýynyň 11-ne bolsa finala çykan iki komanda Ýohannesburg şäherindäki «Soccer city» stadionynda 1-nji we 2-nji ýerler üçin özara bäsleşerler. Ýörite ýörişler gurnaldy
Hepdäniň çarşenbe güni Günorta Afrika respublikasynyň köp şäherlerinde futbol boýunça bu dünýä ýaryşynyň hormatyna ýörite ýörişler gurnaldy. Ol ýörişlere uly ýaşly adamlar bilen birlikde mekdep okuwçylarynyň-da müňlerçesi gatnaşdylar.
Şol gün hem ýurduň orta mekdepleriniň okuwçylary bu dünýä ýaryşy bilen baglanyşykly bir aýlyk dynç alşa goýberildiler.
Şu gün dünýä ýaryşynyň açylyş dabarasynda Ýohannesburg şäherindäki «Soccer city» stadionyna 90 müňden hem gowrak adam ýygnandy. Onda Günorta Afrikanyň tanymal aýdym-saz toparlary bilen birlikde käbir daşary döwletleriň aýdym-saz toparlary-da konsert bilen çykyş etdiler.
Ýohannesburg şäheriniň köçelerine çykan futbol jankoýerleri we artistler dürli hili şygarlary gygyryşmak bilen, bu günki dabaranyň şowhunyny has-da güýçlendirdiler.
Bu dabaranyň hormatly myhmanlarynyň hatarynda Günorta Afrikanyň ilkinji garaýagyz prezidenti, aparteid režimine garşy göreşiň simwolyna öwrülen 91 ýaşly Nelson Mandela hem bolmalydy. Emma onuň 13 ýaşly çowlugy Zenani penşenbe güni agşam Ýohannesburgdaky dünýä ýaryşy mynasybetli geçirilen konsertden gaýdyp gelýärkä ýol heläkçiliginde aradan çykansoň, Mandela dabara gatnaşmagy goýbolsun etmeli boldy.


c: text/html

text:
Rus prezidentiniň Türkmenistana eden saparynyň jemlerem, ondan soňky bolup geçen käbir beýleki wakalaram Moskwa bilen Aşgabadyň arasynda çynlakaý oňşuksyzlyklaryň bardygyna şaýatlyk etdi.
Ozaly bilen dünýä metbugaty prezident Medwedewiň Türkmenistana näme maksat bilen sapara barandygy barada sorag goýmagyny henizem dowam etdirýär.
Bu günki gün Medwedewiň Türkmenistana eden saparynyň iki ýurduň arasyndaky gapma-garşylyklary peseltmeg-ä beýlede dursun, gaýta artdyrandygyny görmek kyn däl. Bu saparyň dowamynda taraplar hiç hili ylalaşyk baglaşmadylar. Diýmek, sapara taýýarlygyň barşynda taraplar hökümetara ylalaşyk bilen berkidip bolaýjak hiç bir hili umumy ylalaşyga gelip bilmändirler.
Türkmenistanyň bu saparyň barşynda Orsýetiň öz satyn alýan gazynyň möçberini artdyrmagyna uly umyt baglandygy aýdyň görnüp dur. Gurbanguly Berdimuhamedow Orsýeti şuňa çagyrypdy. Emma Orsýet iş ýüzünde türkmen prezidentiniň bu çagyryşyny açyk inkär etdi. Ol hatda munuň öwezine üns bererlik nähilidir bir başga teklipleri hödürlejek bolubam durmady. Gaýta, munuň üstesine, Orsýet hazarýaka gazgeçirijisi boýunça proýektiň wagtlaýynça doňdurylýandygyny-da yglan etdi.
Bu ýagdaýyň açyk garşy durmalara getirmegine kän garaşmaly bolmady. Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi Moskwany türkmen-ors gatnaşyklaryna birtaraplaýyn baha bermekde aýyplap, ors tarapynyň üstüne tankydy beýanat bilen hüjüm etdi.
Bu baradaky beýanatda Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlyklary boýunça planlaryna Orsýetiň ýykgynçylykly usullar bilen goşulyşýandygy aýdylýar. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň öz beýanatynda nygtamagyna görä, hazarýaka gazgeçirijisi boýunça proýekti doňdurmak ideýasy Türkmenistan bilen Gazagystanyň öňünde Orsýetiň öz boýun alan borçnamalaryny ýerine ýetirjekdigini bütinleý sorag astynda goýýar.
Mundan daşgary-da, Aşgabat türkmen gazynyň goşuljak “Nabukko” gazgeçirijisiniň Orsýetden sowa ýolunyň öňünde Moskwanyň päsgelçilik döretmek synanyşyklary bilen bagly gahar-gazabyny-da gizläp duranok. Bu mesele boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi Türkmenistanyň Ýewropa bilen mundan beýläk-de öz energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmekçidigini we ýaran saýlamak meselesini-de özüniň özbaşdak kesgitlemekçidigini resmi tertipde nygtady.
Güýçleriň mynasybeti deň däl
Öz gezeginde Kreml henizem Türkmenistana we tutuş Merkezi Aziýa regionyna amatly täsir sferalary gözlemek bilen meşgullanýar. Türkmenistanyň häkimiýetlerine bolsa Moskwanyň bu synanyşyklary ýaramaýar. Çünki, başagaça bolsa, olar öz häkimiýetlerini we özygtyýarlyklaryny Orsýet bilen paýlaşmaly boljaklar.
Mundan ötri-de, häzirki wagt Orsýet regiona hiç bir hili özara bähbitli ykdysady ylalaşyklary-da hödürläp biljek däl.
Orsýetiň Türkmenistandan satyn alýan gazynyň möçberi geljek ýyl hem häzirkisinden kän bir üýtgejek däl, ýagny ol 10-12 milliard kubometr çemesi bolup galjak. Emma, beýleki tarapdan, plan boýunça, Türkmenistanyň Hytaýa satýan gazynyň möçberi welin, ýakyn wagtlarda 10 milliard kubometrden 40 milliard kubometre ýetiriljek.
Şu nukdaýnazardan türkmen gazynyň artýan möçberiniň Orsýetiň Hytaýa satmaklygy planlaşdyrýan gazynyň möçberine ýaramaz täsir etmegi-de mümkin.
Dmitriý Medwedewiň Türkmenistanda Orsýetiň pozisiýasyny berkitmek synanyşyklary, ynha indi iki ýyla golaý wagt bäri şowsuzlyklara uçrap gelýär. Bu ýagdaý mundan beýläk şeýle terzde dowam etmez diýmäge-de hiç hili esas ýok.
Özara gatnaşyklardaky häzirki dartgynlylygyň kem-kem güýçlenmegi-de mümkin. Moskwanyň basyşlaryna döz gelmek bolsa, Aşgabadyň bir özüne aňsat düşmez. Sebäbi güýçleriň mynasybeti asla deň däl.
Gatnaşyklar has çylşyrymlaşsa, Türkmenistan diňe halkara goldawyna daýanyp, dörän ýagdaýdan çykalga tapyp biler. Beýle goldawa bolsa ýurt iş ýüzünde diňe öz izolirlenmek syýasatyndan el çekip, daşarky dünýä üçin açylan halatynda eýe bolup biler.
Režim ýapyk bolsa, ýurdy basyp, mynjyratmak aňsat bolar. Sebäbi kyn pursatda hiç kes onuň arkasynda durmaz.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Soňky geçirilen barlaglara görä, dünýädäki kiçi diller ýyl-ýyldan azalyp barýar. Bu elbetde, howply ýagdaý.
Adamzat aragatnaşygynyň iň möhüm serişdesi bolan dil milli medeniýetiň aýrylmaz bölegi saýylýar. Ol medeniýet näçe köpdürli boldugyça, şonça-da owadan bolýar. Ýöne şol medeniýet öz dürlüligini ýitirýär.
Biz öz taryhymyza ýüzlensek, çärýek asyr mundan ozal Türkmenistanda özbek hem gazak dillerindäki mekdepler bardy. Daşoguzda özbek dilinde, öňki Krasnowodskide bolsa gazak dilinde gazet çap edilýärdi.
Geçen asyryň başynda Aşgabatda azerbaýjan hem ermeni dillerindäki mekdepler bolupdyr hem şol dillerdäki medeni merkezler, hatda teatrlar hereket edipdir.
90-njy ýyllarda buluç dilinde okuw kitabyny çykarmak hakynda mesele gozgalypdy. Häzir bolsa Türkmenistanda şol dillerden diňe türkmen hem rus dilleri saklanyp galdy. Sebäbi biz beýleki dilleri-hä däl, öz ene dilimizi-de kada laýyk gorap bilmedik.
Bu ugurda soňky ýyllarda birnäçe gowy öňegidişlikler boldy. Golaýda Aşgabatda Türkmen diliniň meseleleri barada halkara ylmy konferensiýa geçirildi. Şeýle-de bolsa bu ugurda edilmeli işler az däl.


text:
ÝHHG-niň metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Mýatowiç Belarusda bir garaşsyz žurnalistiň türmä basylmagyny ýazgaryp çykyş etdi.
Žurnalist Alýaksandr Barazenka 8-nji ýanwarda Minskide bir adamyň protestini surata düşürýärkä tutuldy we ertesi ygtyýar berilmedik çärä gatnaşandygy üçin 11 günlük tussag edildi.
Protestçi Mikita Kawalenka, Ýewropanyň Belarus graždan kampaniýasynyň aktiwisti bolsa, 15 gün tussaglyga höküm edildi.
Mýatowiç belarus hökümeti, ygtyýar berlendigine ýa däldigine garamazdan, jemgyýetiň bilmek hukugynyň hatyrasyna, žurnalistlere islendik syýasy wakany beýan etmäge ygtyýar bermeli diýdi.


text:
“Nestle Italiýadaky we Ispaniýadaky önümlerinde geçirilen barlaglarda at etiniň DNK-sy tapylandan soň, sygyr etli makaronlaryny satuwdan aýyrdy.
Dünýäniň iň uly azyk we içgi öndürijisiniň ýaýradan beýanatynda öz “Buitoni Beef Ravioli” we “Beef Tortellini” naharlarynda tapylan at DNK-synyň Britan azyk hopsuzlygy gullugynyň bellän çäginden bir prosent ýokarydygy aýdylýar.
Şweýsar läheňi garyndyly sygyr etiniň özüne german kompaniýasy tarapyndan satylandygyny aýdýar. Şeýle-de “Nestle” Fransiýadaky jemgyýetçilik naharhanalaryna satan doňdurylan etlerini satuwdan aýyrýandygyny habar berdi.
Taýýar naharlara goşulan at etiniň sygyr eti diýen ýarlyk astynda satylmagy netijesinde dörän galmagal Ýewropada geçen aý başlandy.
Bu ýagdaý bir topar naharyň satuwdan aýrylmagyna we azyk işläp bejerýän senagatda hökümet barlaglarynyň geçirilmegine getirdi.


text:
Düýn Ysraýylyň hökümeti Türkiýäni öz döwlet telewidenýiesinde Ysraýylyň razwedka agentlerini masgaralaýjy teleserialy efire berýänlikde tankytlap çykyş etdi.
Hususan-da, Ysraýylyň resmileri bu teleserialda Ysraýylyň razwedka agentlerini çaga ogurlaýjylar hökmünde görkezmek bilen, Türkiýäniň özara gatnaşyklary dartgynlaşdyrýandygyny öňe sürýärler.
Düýn bu waka bilen baglanyşykly Ysraýylyň daşary işler ministriniň orunbasary Danny Aýalon Türkiýäniň bu ýurtdaky ilçisini ýörite gürrüňdeşlige çagyryp, bu ýagdaýa öz nägileligini bildirdi.
Geçen ýylyň oktýabr aýynda-da Türkiýäniň telewideniýesinde ysraýylly esgerleriň palestinli çagalary atyp öldürýändigini görkezýän filmiň efire berlendigi üçinem Ysraýyl tarapy protest bildiripdi.


text:
Mary şäherinde ýerleşýän amerikan burçyň esasy maksady Türkmenistanyň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň halklarynyň arasyndaky özara düşünişmegi berkitmegi amala aşyrmakdyr. Şeýle hem, bu merkez ABŞ-nyň taryhy, ykdysady, medeni we jemgyýetçilik durmuşy hem-de bilim baradaky iň täze maglumaty hödürleýär.
ABŞ-nyň bilim maksatnamalary baradaky maglumaty ähli isleg bildiryän adamlara bermeklik amerikan burçlaryndaky ABŞ-da bilim almaklyk baradaky maslahatçysynyň esasy wezipeleriniň biri hasaplanylýar. Şeyle hem Amerikan burçlarynda ABŞ-da bilim bilen baglanyşykly hemme maglumatlary tapmak mümkindir
Mary Amerikan Burçynda maglumat serişdeleriniň nusgawy toplumy bardyr. Ol özüne internet ulgamyna giň mümkinçilikleri, şunuň ýaly-da, dürli eserleri hödürleýän kitaphanany, maslahat beriş merkezleri, söhbet mejlishanalaryny birikdirýär.
Amerikan burçlaryndaky maglumat serişdeleriniň aglaba bölegi iňlis dili boýunça okuw kitaplaryndan, çeper eserlerden, maglumat görkeziji edebiýatlardan, yzygiderli neşirlerden, kataloglardan, ensiklopediýalardan, sözlüklerden we beýleki okuw serişdelerinden ybaratdyr. Şunuň ýaly-da, olar audio we wideo/DVD toplumlary öz içine alýar. Maglumat beriş serişdelerinden başga-da amerikan burçlarynda dürli görnüşli medeni okuw çäreleri geçirilýär.
Bu alnyp barylýan çäreleriň gerimi giňdir: Oňa iňlis dilininde TOEFL, SAT, we ABŞ-nyň ýokary okuw mekdepleri barada maslahatlary; amerikan medeniýetini öwrediş çareler; we ş.m. degişlidir. Bu ýerde amerikan wideo-filmleri baradaky söhbetler, tanyşdyrmalar we Amerikadan gelen adamlar bilen duşuşyklar guralýar.
Her aýyň dowamynda Mary Amerikan Burçyna iki müňden hem köp höwesjeňler gatnaşýarlar. Olar kitaphanadan, internet ulgamyndan peýdalanyjylar, ABŞ-da bilim almak baradaky maglumatlary almak isleýänler, amerikan burçlary tarapyndan geçirilýän köp görnişli çärelere gatnaşyjylardyr.
Doly maglumat we geçirilýän çäreleriň tertibini almak üçin bize şu aşakdaky salgylar boýunça ýüz tutup bilersiňiz:
Amerikan Burçynyň Wekili: Albina Buraşnikowa
Americada Bilim Almak uçin Maslahatçy: Diana Gurbanmyradova
Amerikan Burçynyň Wekiliniň kömekçisi: Bossan Abdyýewa
Salgysy: Mary şäheri, Agzybirlik köçesi – 42A, Türkmenistan 745400
Tel/faks: 993-522-73865/73979
E-poçta: acmary@americancouncilstm.org


text:
Döwlet dumasynyň deputatlary, rus parlamentiniň aşaky öýi 24-nji aprelde Ikinji Jahan urşunda nasistik Germaniýadan üstün çykylmagynyň 70 ýyllygynyň hormatyna tussaglaryň günäsini geçmek baradaky kanuny kabul etdi.
Bu kanun esasynda Ikinji Jahan urşunyň, Owganystandaky sowet urşunyň, beýleki harby konfliktleriň weteranlary türmeden we derňewden boşadylmaly.
Şeýle-de bu amnistiýa ýaş çagalaryň enelerini, maýyplary, göwreli aýallary, ýekelikde çaga terbiýeleýän atalary, rak keselli näsaglary, 18 ýaşdan aşakdaky tussaglary türmeden boşadýar.


text:
Türkiýe Bagdadyň demirgazyk-gündogarynda 18 sany türk gurluşyk işgäriniň alnyp gaçylandygyny aýdýar.
2-nji sentýabrda Türkiýäniň premýer-ministriniň orunbasary Numan Kurtulmuş: “Biz Yragyň [Içeri işler] ministrligi bilen ýakyn aragatnaşykda we biz bu wakanyň oňaýly tamamlanmagyny umyt edýäris” diýdi.
Alnyp gaçylan inženerler we gurluşykçylar Bagdadyň Sadr şäherindäki şaýy etrabynda sport kompleksini gurýan türk kompaniýasynyň işgärleridir. Işgärler gurluşygyň alnyp barylýan sebitinde uklap ýatan mahaly, ýüzi örtgüli we harby geýim-gejimdäki ýaragly adamlar gelip, olary alyp gaçýarlar.
Bu wakanyň dowamynda ýowuzlyklaryň bolandygy barada maglumat berilmeýär.
Şeýle-de, bu wakanyň jogapkärçiligini henize çenli hiç bir topar öz üstüne almady.


text:
Täjik resmileri Täjigistanyň hökümet goşunlaryndan azyndan 20 harbynyň öldürilenligini we çak bilen 25-siniň ýaralananlygyny aýdýarlar.
Bu harbylar Milli howpsuzlyk gullugynyň generalynyň ölümine jogapkärleri ele salmak boýunça ýurduň gündogarynda geçirilýän ýörite operasiýa gatnaşypdylar.
Interfax we ITAR-TASS agentlikleri, ady agzalmadyk resmilere salgylanyp, adam ýitgileri barada habar berdiler.
Resmileriň aýtmagyna görä, hepdäniň sişenbe güni Daglyk-Badahşan awtonom regionynda dikuçarlaryň ulanylmagynda başlanan operasiýada gozgalaňçylaryň ençemesi öldürilipdir. Şeýle-de ençeme adam, şol sanda 5 owgan raýaty ele salnypdyr.
Resmiler operasiýanyň oppozisiýanyň öňki meýdan komandiri we tajik-owgan serhediniň Pamir daglaryndaky böleginiň Işkoşim serhet toparynyň ýolbaşçysy Tolib Aýombekowy ele salmak üçin geçirilýänligini aýtdylar.
General Nazarowyň öldürilmegi
Täjigistanyň resmileri Aýombekowyň toparyny Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň ýokary derejeli ofiseri Abdullo Nazarowy öldürmekde aýypladylar.
Hepdäniň sişenbe güni Täjigistanyň Içeri işler ministrliginiň we Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň bilelikde ýaýradan beýannamasynda bu operasiýa prezidentiň goragynyň, Içeri işler ministrliginiň, Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň we “Alfa” atly ýörite howpsuzlyk toparynyň wekilleriniň gatnaşýanlygy habar berildi.
Ýerli ýaşaýjylar operasiýanyň geçirilýän ýerinden okuň we partlamalaryň sesiniň eşidilenligini aýtdylar. Olaryň sözlerine görä, regionda aragatnaşyk gowşapdyr, şol sanda mobil aragatnaşygynyň we internetiň elýeterliligi çäklenipdir.
Habar berlşine görä, hepdäniň sişenbe güni halkara ynsanperwer guramalarynyň işgärleri has howpsuz ýere göçürilipdir, ýerli ýaşaýjylaryň işe çykmaly däldigi duýdurylypdyr.
56 ýaşly general Nazarow Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň regional bölümine ýolbaşçylyk edipdi. Habar berlşine görä, ol hepdäniň şenbe güni regionyň günorta bölegine sapar edende pyçaklanyp öldürilipdir. Bu wakanyň soňky ýyllarda Täjigistanda ýokary derejeli ofiseriň öldürilmegi bilen bagly ilkinji hadysadygy aýdylýar.
Daglyk-Badahşan regiony
Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň, Içeri işler ministrliginiň we Harby prokuraturanyň derňewçileri Nazarowyň öldürilmegini temmäkä degişli bikanun biznes bilen baglanyşdyrýarlar.
Temmäki regionyň ýer önümçiliginiň esasy önümidir. Ony ýerli temmäki fabrikleri we goňşy Gyrgyzystanyň kärhanalary satyn alýarlar. Hepdäniň duşenbe güni ýerli resmiler Nazarowyň öldürilmegine gatnaşanlykda güman edilýän iki adamyň tussag edilenligini habar berdiler.
Daglyk-Badahşan awtonom regiony Täjigistanyň Pamir daglarynda ýerleşýän az ilatly bölegi. Çak bilen 250 müň ilatly bu region Owganystan, Hytaý we Gyrgyzystan bilen serhetde ýerleşýär.
Bu region 1990-njy ýyllarda Täjigistanda bolan graždan urşunyň dowamynda oppozisiýa goldaw beren esasy region bolupdy. Bu regionyň hökümet bilen gatnaşyklarynyň sowuklygyna galýanlygy habar berilýär.


text:
Germaniýanyň içerki aňtaw agentliginiň ýolbaşçysy ýurduň 550 çemesi raýatynyň “Yslam döwletiniň” düzümine goşulmak üçin Siriýa we Yraga gidendigini habar berdi.
23-nji noýabrda "Welt am Sonntag" neşrinde çap bolan interwýusynda Hans-Georg Maassen “Yslam döwletiniň” düzüminde germaniýaly söweşijileriň sanynyň artandygyny belledi. Germaniýanyň resmileri ozal olaryň sanynyň 450 adamdygyny aýdypdy.
Maassen Germaniýanyň agzalan raýatlaryndan 60 çemesi adamyň söweşlerde öldürilendigini, azyndan 9 adamyň öz janyna kast edip, amala aşyran hüjümlerde ölendigini aýtdy.
Şeýle-de Maasen jyhadçylaryň 180 çemesiniň Siriýadan we Yrakdan söweşlerden gaýdyp gelendigini aýdyp, Germaniýa yslamçy ekstremist toparyna garşy göreşe gatnaşýandygy sebäpli, ýurt “elbetde” söweşijileriň nyşany bolup durýar diýip belledi.


text:
Penşenbe güni dünýäniň iň uly uçarlarynyň biri adatdan daşary ýagdaýda Singapuryň aeroportyna gondy. “Qantas” howa gullugyna degişli bolan “Airbus A380” kysymly bu uçarda dörän tehniki näsazlyklar ony gonmaga mejbur etdi.
Bu ýagdaý barada “Qantas” Howa gullugynyň başlygy Alan Joýs şeýle diýdi: “Biz bu ýagdaý doly derňelýänçä “Airbus A380” kysymly uçarlarymyzyň ählisiniň gatnawyny wagtlaýynça togtadýarys. Bu ýagdaý biziň howa gullugymyzyň talap edýän howpsuzlyk çäreleriniň ählisi üpjün edilýänçä dowam eder”.
Resmileriň aýtmagyna görä, uçaryň içinde 460 sany ýolagçy we ekipaž agzalary bar eken. Bu uçar Singapur-Sidneý marşruty boýunça uçuş edýän wagty onda tehniki näsazlyk döredi.
Awstraliýa howa gullugynyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, uçaryň içindäki ýolagçylaryň hiç birine şikes ýetmedi.
“Airbus A380” kysymly uçarlar iki gatly bolup, olar dünýäniň iň uly ýolagçy uçarlarydyr.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Birma (Maýanmara) edýän taryhy sapary mahalynda birma oppozisiýasynyň lideri Aung San Su Çi bilen duşuşdy.
Obama duşenbe güni Su Çiniň Rangundaky (Ýangondaky) öýüne, 15 ýyla golaý wagt öý tussaglygynda oturan ýerine baryp, ony “demokratiýanyň hajy” diýip atlandyrdy.
Obamanyň Günorta-Gündogar Aziýa ýurduna eden alty sagatlyk sapary iş başyndaky amerikan prezidentiniň bu ýurda eden ilkinji saparydyr.
Maksat depgini saklamak
Obama Su Çä Waşingtonyň Birmadaky reforma ugruny berk goldaýandygyny aýtdy.
“Biziň maksadymyz demokratiýalaşmanyň depginini saklamakdan ybarat. Bu ynamdar hökümet institutlaryny gurmagy, kanunyň hökmürowanlygyny ýola goýmagy, etniki konfliktleri soňlamagy we şu ýurduň adamlarynyň bilim almaga, saglygyny bejertmäge we ykdysady mümkinçiliklere has kän eleterliliginiň bolmagyny aňladýar” diýip, Obama aýtdy.
Birmanyň ýolbaşçylary onlarça ýyl dowam eden harby dolandyryş netijesinde dörän hak-hukusyzlyklary aradan aýyrmaga gönükdirilen dogumly reformalara başladylar.
Prezident Obama Su Çini “demokratiýanyň hajy” diýip atlandyrdy. 19-njy noýabr, 2012 ý.
Su Çi 2010-njy ýylda azat edildi we şondan bäri geçen wagt içinde parlament ornuny gazandy. Harby ýolbaşçylar bolsa, nominal raýat hökümetine ýol açdylar.
Obamanyň sapary azyndan 50 sany syýasy tussagyň, şol sanda tanymal dissident Myýn Aýiň türmeden boşadylmagyna gabat geldi.
Amerikan prezidentiniň bu sapary Birmadaky adamlaryň köpüsi üçin ozal halkara jemgyýetçiligi tarapyndan yzygider ýazgarylyp gelen ýurduň daşarky dünýä açylmagynyň täze bir eýýamynyň başlangyjy bolup görünýär.
Onlarça müň adam, “azatlyk” diýen şygara gygyryp, Birleşen Ştatlaryň prezidentini garşy almak üçin Rangumyň köçelerinde hatara düzüldi.
Emma muňa garamazdan, käbir hukuk goraýjy toparlar birma hökümetiniň 200 çemesi syýasy tussagy henizem türmeden goýbermän saklap, etniki zorluklary dowam etdirmäge dyrjaşýandygyny we Obamanyň saparyna mynasyp bolara ýeterlik iş etmändigini aýdýarlar.
Salgyma aldanmaly däl
Su Çi bu meselede seresaplylygy elden bermän gürledi:
“Islendik geçişde iň kyn pursat biziň üstünlik ynhajykga, gözýeterde diýip pikir edýän wagtymyzdyr. Şonda biziň, üstünligiň salgymyna aldanamazlyk üçin, örän seresap bolmagymyz gerek. Sebäbi biz öz halkymyzyň hakyky üstünligi we iki ýurduň arasyndaky dostluk ugrunda işleýäris” diýip, ol aýtdy.
Obama duşenbe güni irden öz ýurduny demokratik geçişe itermekde esli tagalla eden prezident Teýn Seýn bilen duşuşdy
Birleşen Ştatlaryň prezidenti öz saparyny Rangun uniwersitetinde sözlenen we telewideniýe arakaly halka ýetirilen söz bilen tamamlady. Obama öz sözünde “dostluk elini” we Birleşen Ştatlaryň uzak wagtlyk goldawyny teklip etdi.
Emma Obama Birmanyň demokratiýa babatdaky köp sanly kemçiliklerini hem boýun aldy we täze raýat hökümetiniň demokratiýany goldamalydygyny, ýogsa Birleşen Ştatlaryň berýän kömeginiň kesiljegini duýdurdy.
Onuň Birma sapary Bangkokdan Günorta-Gündogar Aziýa başlanan we sişenbe güni Kambodiýada tamamlanjak dört günlük saparyň bir bölegidir. Obama Kambodiýada Gündogar Aziýa Sammitine gatnaşar.


text:
Siziň ilkinji söýgiňiz ýadyňyzdamy?
Her ýylyň 14-nji fewralynda bellenilip geçilýän Söýgüliler gününiň, ýagny Keramatly Walentin gününiň golaýlamagy bilen, bu güne görülýän taýýarlyklar hem göze ilýär.
Bu gün mynasybetli Täze Tolkun ýaşlar gepleşigimiziň nobatdaky sanynda ilkinji söýgi barada gürrüň etmekçi. Siz hem ilkinji söýgiňiz, oňa haçan we nähili ýagdaýda duş gelendigiňiz hem-de bu ýagdaý bilen baglanyşykly pursatlar barada öz garaýyşlaryňyzy aşakdaky teswir bölüminde galdyryp bilersiňiz.
Şeýle-de, öz garaýyşlaryňyzy gepleşigimize gatnaşyp beýan etmek isleseňiz, biziň metbugat@gmail.com email adresimize hat ugradyp bilersiňiz.


text:
Azerbaýjanyň Merkezi banky ýurduň milli pul birligi manadyň hümmetini öz erkine goýberdi. Şuňa meňzeş çäre şu ýylyň başynda Gazagystanyň hökümeti tarapyndan hem amala aşyrylypdy.
21-nji dekabrda Azerbaýjanyň Merkezi bankynyň eden bildirişinden soň, azeri manadynyň hümmeti ABŞ-nyň dollaryna görä 48%-e golaý pese gaçdy. Mundan ozal 1 amerikan dollary 1,04 manada deň bolan bolsa, indi 1,55 manada ýetdi.
Azeri banky bu çäräni ýurduň “walýuta rezerwini... we milli ykdysadyýetiň halkara arenasynda bäsleşip bilmek ukybyny gorap saklamak” maksady bilen amala aşyrylandygyny aýtdy.
Dünýäde energiýa nyrhlarynyň pese gaçmagy Azerbaýjana ýiti täsir ýetirdi. Azerbaýjanyň döwlet girdejisiniň takmynan dörtden üç bölegini energiýa eksportyndan gelýän girdejiler emele getirýär.


text:
BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetiniň başlygy Nawi Pillaý Demirgazyk Koreýada onlarça ýyl dowam edip gelýän adam hukuk bozmalaryny seljermäge çagyryş etdi.
Bu barada Pillaý duşenbe güni beýanat bilen çykyş etdi. Onda bellenmegine görä, dünýä Phenýanyň ýadro programmasy we raketa synaglary bilen has köp aladalanyp, ol ýerdäki adam hukuklarynyň bozulmagyna az üns berýär.
Pillaýyň berýän maglumatyna görä, häzir Demirgazyk Koreýada syýasy tussaglar üçin türmeler bolup, ol ýerde 200 müňden gowrak adam saklanylýar.
Şeýle-de Pillaý häkimiýet başyna Kim Jong Unyň geçmegi bilen “göze ilýän özgerilişikleriň bolmandygyna” gynanýandygyny hem aýtdy.


text:
Şu gün Moldowanyň Parlamentiniň ýurdun täze prezidentini saýlamak boýunça geçiren ses berişligi netijesiz tamamlandy.
Parlamentde orunlaryň köpçüligini eýeleýän Günbatara tarapdar partiýalaryň syýasy blogy prezidentlik wezipesine Demokratik partiýanyň lideri Marian Lupuny hödürläpdiler. Emma Parlamentdäki kommunistler Marian Lupunyň kandidaturasyna ses bermekden ýüz öwürdiler.
Şeýlelikde, Marian Lupu prezident saýlanmak üçin zerur bolan 61 sese eýe bolup bilmedi. Moldowanyň Konstitusiýasyna laýyklykda, Parlamentde ikilenji gezek geçiriljek ses berişlikde-de deputatlaryň anyk bir kandidaty prezident saýlap bilmedik halatynda, ýurtda möhletinden öň Parlament saýlawlary geçirilmeli.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew ýurduň territoriýasynda gazgeçirijini gurmak boýunça gyrgyz-hytaý ylalaşygyna gol goýdy. Bu gazgeçiriji arkaly türkmen gazyny Hytaýa akdyrmak göz öňünde tutulýar.
Gyrgyzystanyň prezidentiniň metbugat gullugynyň berýän maglumatyna görä, ylalaşyk ýurduň Parlamenti tarapyndan hem tassyklanypdyr.
Gürrüňi gidýän ylalaşyk Hytaýyň prezidentiniň 11-nji sentýabrda Bişkega eden saparynyň dowamynda ylalaşylypdy. Bu ylalalaşyň çäginde hyzmatdaşlygyň beýleki pudaklary hem göz öňünde tutulypdy. Resminamalara laýyklykda Gyrgyzystana Hytaýyň 3 milliarda golaý sermaýasy ýatyrylar.


text:
Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinajat ýewropaly ýewreýleriň holokosty «toslama» we Ysraýylyň döredilmegi üçin bahana diýdi.
Ahmedinajat Tähranda her ýyl palestinalylar bilen raýdaşlyk üçin bellenýän Kuds gününiň ýygnanyşygynyň soňunda çykyş etdi. Şeýle-de ol günbatar ýurtlaryny Ysraýyl babatda goşa standartda eýermekde tankytlap, «sionist režim» islendik jenaýat etmekde azat, emma Eýran kiçijik bir hereket etse-de senzura edilýär diýdi.
Ahmedinajat birnäçe ýyl mundan ozal Ysraýyl Ýer togalagynyň kartasyndan «süpürilip aýrylar» diýen sözi bilen ullakan halkara tankydyna sebäp bolupdy.


text:
Al-Faraby
ABU NASYR MUHAMMET ibn Tarhan al-Faraby (870-950)- ensiklopedik bilimi bolan orta aziýaly türk alym. Ol şol döwürde arap Gündogarynyň uly ylmy, dini, medeni merkezleri bolan Damask, Bagdat, Basra, Halap ýaly şäherlerinde terbiýe we ylym alypdyr. Öz döwrüniň bilimli, çuň döredijilik pikirli, paýhasly, akyly köp adamy: tebigaty öwreniji, matematik, lukman, astronom, sazanda, psiholog, din adamy, etik, sosiolog, himik, filosof bolupdyr. Ol adamzat biliminiň ähli ugurlaryny döredijilikli ele alypdyr we olaryň her birine önjeýli goşandyny goşupdyr. Alym ylymlaryň dürli pudaklaryna degişli 200-den gowrak iş ýazypdyr. Emma biziň günlerimize çenli onuň işleriniň diňe ujypsyzja bölegi gelip ýetipdir. Ýöne şolar-da onuň barlaglarynyň giňligine we çuňlugyna ynandyryjykly şaýatlyk edýär. Ol tebigy-ylmy, sosiologih we yslam dini mowzuklardan işler ýazyp, olarda öz döwrüniň öňde baryjy jemgyýet pikirlerini beýan edýär. Ol şol işlerinde tüýs döredijilik pikir-paýhasly, hakyky alym hökmünde çykyş edýär. Faraby arap dilinde şygyrlar hem ýazypdyr.


text:
Düýn Amerikanyň Birleşen Ştatlary Gazagystanyň häkimiýetleriniň Nursoltan Nazarbaýewiň prezidentlik möhletini referendum arkaly uzaltmak ugrundaky tagallalaryny ýazgardy.
Birleşen Ştatlaryň Gazagystandaky ilçihanasy bu barada ýaýradan ýörite beýanatynda konstitusiýa tarapyndan üpjün edilýän prezidentlik saýlawlarynyň deregine milli referendum geçirmekligiň Gazagystanda demokratik prosesleriň yza gaýtmasy hökmünde alamatlanjakdygyny belläpdir.
Geçen aý Gazagystanda döredilen bir inisiatiw topar 2012-nji ýylda geçirilmeli prezidentlik saýlawlarynyň ýerine Nazarbaýewi 2020-nji ýyla çenli prezidentlik wezipesinde galdyrmak meselesi boýunça ählihalk referendumyny geçirmek ideýasy bilen çykyş edipdi.


text:
Prezident Barak Obama 2-nji awgustdan soň Birleşen Ştatlaryň bergi borçlary boýunça bölekleýin tehniki defoltyň – batyşyň mümkinçiligini ilkinji gezek dile getirdi.
2-nji awgustda ABŞ-nyň döwlet bergisiniň möçberini ulaltmagyň möhleti dolýar.
Anna güni giçlik Ak Tamda çykyş edip, Obama Wekiller palatasynyň başlygy respublikan Jon Beýneriň berginiň möçberini artdyrmak meselesinde ylalaşyga gelmek boýunça gepleşikleriň arasyny kesendigini tassyklady.
Wekiller palatasynda köplügi düzýän respublikanlar býujet çykdajylaryny birden gysgaltmak kepillendirilmese, berginiň möçberini artdyrmakdan ýüz öwürýärler.
Obama zerur çykalganyň tapyljakdygyna ynam bildirdi.


text:
“Ruhnama” bagyşlanan resmi dabaralar bilen bagly Türkmenistanyň köpçülikleýin habar serişdelerinde täze “Galkynyş eýýamynyň” özi bilen alyp gelýän gymmatlyklary barasynda ýene-de gürrüň edilip ugraldy. Resmi propaganda Türkmenbaşy döwründe ýurduň başdan geçiren kynçylyklarynyň sowlup, düýpli özgerişleriň başlanandygy baradaky tezisi her taraplaýyn mazamlaýar. Gös-göni Nyýazowy tankyt etmeseler-de, ony ýatlabam duranoklar. “Ruhnamanyň” awtory diýip yglan edileniň adyny tutmajak bolýarlar. Ol kitaba häzir halkyň, köpçüligiň döreden eserem diýýärler.
Hakykatdan-da, diňe bir ýurduň içindäki adamlaryň köpüsi däl, daşardaky garaşsyz çeşmelerem göze ilýän özgerişleriň ýurtda bardygyny tassyklaýarlar. Ol Türkmenistanyň sungaty bilen bagly käbir meselelerde-de görünýär. Iň bärkisi ýapylan operanyň ýaňadan dikeldilmegini alyp göreliň. Birnäçe ýylyň dowamynda türkmenistanlylar ozal operanyň ýok edilmegi bilen bagly hasraty başdan geçiren bolsalar, soň onuň açylmagy bilen şatlyk duýgularyna gaplandylar. Edil şunuň ýaly ýagdaý türkmen sirki bilen bagly-da bolupdy. Ol hem Nyýazow dünýäsini täzelänsoň dikeldildi, täzeden açyldy. Bularyň hemmesi gowy mysallar, ýurduň içindäkilerem, daşary ýurtlardakylaram şu gowy başlangyjyň, gowulyga tarap özgerişleriň dowam etjekdigine, yza – garaňky diktatura tarap ýoluň ymykly gömlendigine umyt baglaýarlar.
Birnäçe aý mundan öň türkmen ýolbaşçylary Milli Çeperçilik Akademiýasyndan çykan signallara gaty çalt reaksiýa bildiripdi. Akademiýanyň içinde bolup geçýän köp wakalary adamlar täze “Galkynyş eýýamy” bilen hiç baglanyşdyryp bilmeýärdiler. Tersine, ol ýerde bolup geçýän wakalaryň köpüsi köne döwre mahsus bolan alamatlara, Akademiýanyň ýolbaşçylarynyň jenaýatçylykly eden-etdiliklerine şaýatlyk edýärdi. Garyndaşparazlyk, maşgala bolup düşewüntli ýerleri eýelemek, parahorluk, gepiň tümmek ýeri, Nyýazow döwrüne has bolan ähli galplyklar akademiýada gülläp ösýärdi. Türkmen häkimiýetleri halkyň nägileligini duýdy, sesini eşitdi.
Hudožnikler guramasy
Ýurduň içinden syzyp çykýan maglumatlara görä, şu günki gün Türkmenistanyň Hudožnikler guramasy-da Nyýazow döwrüniň elhençliklerini başdan geçirýär. Guramanyň ýönekeý agzalary bu guramada höküm sürýän ýolbaşçylaryň kömürden gara ahlagy barasynda gürrüň edýärler. “Medeniýet ministrligi bu bolýan zatlara göz ýumýar” diýenlerinde, guramanyň ýönekeý agzalary mamlamy? Şu günki gün açyk tankyt etmek ýa şikaýat bilen degişli organlara ýüz tutmak näderejede howpsuz? Hut şonuň üçinem Hudojnikler guramasynda bolup geçýän wakalar barasyndaky gürrüňler köne tertipde - birek-biregiň gulagyna çawuş çakmak arkaly köpçülige ýaýraýar.
Guramadaky bolup geçýän wakalar, onuň işgärleriniň başdan geçirýän ahwalatlary baradaky gürrüňler döwlet goşulyşmazyndan öňki Çeperçilik Akademiýasynyň ýagdaýyndan tapawutlanmaýar. Kemçilikler toplumy edil öňküniň taýy. Şol bir kowum-garyndaşlar, para-peşgeş, maliýe galplyklary. Döredijilik baradaky pikirler, döredijilikli ýaryş soňky orunlara süýşürilipdir. Olaryň ornuny özara intrigalar eýeläpdir. Bu darkaşda ýolbaşça kim ýakyn durýan bolsa, şolam ýeňiş gazanýar.
Bu gürrüňler köne sowetler eýýamynda gunçalan, Nyýazow döwründe parlap açylyp, diktatorlyk donuny geýen syýasy ýagdaýlary ýatlatmaýarmy? Bu aýdylýanlar prezidentiň nämeleriň garşysyna göreşmelidigi barasynda watandaşlaryna edýän çagyryşlaryna bap gelip durmanmy? Ýa-da çagyryşlar bir zat, ýerlerde real ýagdaý – başga zatmyka? Şunuň bilen bagly soraglar yzly-yzyna peýda bolýar. Şol sowallara diňe ýurduň graždanlary jogap berip bilerler. Täze galkynyşa çagyryşlar hemişe aşakda, ýerlerde köpçüligiň goldawy bilen pugtalandyrylýarmy? Täze döwlet doktrinasyna Türkmenistanyň Hudožnikler guramasy nähili seslendikä? Guramanyň döredijilik güýçleri ýurtdaky özgerişleri näderejede duýduka? Bu prosese nähili gatnaşýarka?
Aýdylýan ýa-da gorkusyna sesini çykaryp bilmän, ýönekeý işgärleriň çawuş çakýan aladalaryna guramanyň ýolbaşçylary gulak gabardýarmy? Uly möçberde bu gürrüňi edilýän ýagdaýlar diňe Hudojnikler guramasyna degişlimi ýa-da bular barasynda heniz özgerişler başlanmanka, ýurduň beýleki döwlet gurluşlary, guramalary we edaralary barasynda-da gürrün edip bolarmy?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Müsüriň demirgazygyndaky el-Ariş sebitiniň Sinai şäherinde ýoluň gyrasyna düşelen bombanyň partlamagy netijesinde bir polisiýa ofiseri öldi we üç esger ýaralandy.
Resmileriň berýän maglumatyna görä, 23-nji oktýabrda amala aşyrylan partlamada barlag-gözegçilik nokadyna barýan ýaragly ulag nyşana alnypdyr.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç bir topar öz üstüne almady.
2013-nji ýylda yslamçy prezident Mohammad Morsi häkimiýetden agdarylany bäri “Yslam döwleti” atly toparyň Sinai şäherinde ýerleşýän bölümleri we beýleki söweşiji toparlar aglaba howpsuzlyk güýçlerini nyşana alyp, onlarça hüjümi amala aşyrdylar.


text:
Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Apple” elektronika läheňi Hytaýyň döwlet eýeçiligindäki mediasynyň tankydy hüjüminden soň ötünçnama çap etdi.
Hytaý mediasy ony “gedemsilikde”, müşderilere ýaramaz hyzmat etmekde, yzyna eltilen harytlary kabul ediş syýasatynyň gowşaklygynda günäledi.
“Apple” kommapniýasynyň ýerine ýetirji direktory Tim Kukuň hytaý dilindäki ötünçnamasy sişenbe güni çap edildi.
Onda aragatnaşygyň gowy ýola goýulmazlygy sebäpli “Apple” öz müşderilerine ýeterlik üns bermeýär diýen pikiriň dörändigi aýdylýar.
Şeýle-de Kuk kompaniýanyň käbir kepillik syýasatlaryna gaýtadan seretjegini aýtdy.


text:
Janyndan geçen bombaçy Yrakda şaýy metjidini nyşana aldy.
Mukdadiýada, Bagdadyň 80 km demirgazyk-gündogarynda, duşenbe güni bolan hüjümde azyndan 9 adam öldi, onlarça adam bolsa ýaralandy.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç kim öz üstüne almady.
Biraz öň BMG iýun aýynda Yrakda bolan zorlukly hadysalarda 761 adamyň öldürilendigini, 1700 adamyň bolsa ýaralanandygyny aýtdy.
Zorlukly hereketler aprel, maý aýlarynda birden ýokarlanypdyr we Yrakda ýene mezhep konfliktiniň möwjemek ähtimallygy baradaky wehimi güýçlendiripdir.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda 6-njy noýabrda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň netijeleri belli bolup, onda prezident Barak Obama ikilenji gezek ýeňiş gazandy.
Bu prezidentlik saýlawlarynda demokrat Obama Respublikan partiýadan dalaşgär Mitt Romniden üstün çykdy. Saýlawlaryň netijeleri belli bolansoň, giçlik, 7-nji noýabra geçilen gije Barak Obama Çikago şäherinde öz tarapdarlarynyň öňünde ýeňiş sözi bilen çykyş etdi.
Bu çykyşynda ol: “Şu gije bu saýlawlarda siz, Amerikanyň halky, bir zady zady ýatlatdyňyz, ýagny biz öz barýan ýolumyzyň kynçylyklaryna we ýoluň uzaklygyna garamazdan, özümizi ele aldyk, öz ýolumyzy ýene göreşip gazandyk. Şol bir wagtyň özünde-de, biz Amerikanyň Birleşen Ştatlary üçin gowy günleriň heniz öňdedigini ýüregimiz bilen duýýarys” diýip, nygtady.
Wideoda: B.Obama Çikagoda ýeňiş sözi bilen çykyş edýär.
Barak Obama Çikagodaky öz saýlaw kampaniýasynyň merkezinde eden çykyşynda öz garşydaşy Mitt Romni bilen telefon arkaly gürleşendigini hem-de onuň bilen duşuşmak we “ýurdy öňe hereket etdirmek” meseleleri barada maslahatlaşmak isleýändigini aýdandygyny mälim etdi.
Şol bir wagtda ABŞ-nyň Boston şäherinde öz tarapdarlarynyň öňünde çykyş eden Mitt Romni: “Men ýaňy prezident Obama jaň edip, ony ýeňşi bilen gutladym. Onuň tarapdarlary we onuň saýlaw kampaniýaçylary-da gutlanmagy mynasyp. Men olaryň hemmesine, aýratynam, prezidentiň özüne, onuň aýalyna we olaryň gyzlaryna gowulyk arzuw edýärin. Häzirki döwür Amerika üçin uly synaglaryň döwri, şoňa görä-de men öz ýurdumyzy alyp gitmekde prezidentiň işiniň şowly bolmagyny dileg edýärin” diýip belledi.
2012-nji ýylyň prezidentlik saýlawlary dalaşgärlere berlen sesleriň örän ýakyn netije görkezen saýlawlaryndan biri boldy. Öten agşam saýlawçylaryň pikiriniň deňme-deň diýen ýaly bölünen ştaty bolan Ogaýo ştatynda Barak Obamanyň ýeňiş gazanandygy belli bolandan soň, ABŞ-nyň saýlaw sistemasyna laýyklykda Obamanyň zerur bolan 270 ses sanawyny gazanandygy-da belli boldy.
Saýlawlaryň öňýany “ikirjiňlenýän ştatlar” diýlip hasaplanylan Wirjiniýa, Ogaýo, Aýowa, Miçigan, Nýu-Hempşir, Pensilwaniýa we Wiskonsin ýaly şatatlaryň aglabasynda Barak Obama has köp ses aldy.
Saýlawlaryň soňky netijeleri ABŞ-nyň 44-nji prezidenti Barak Obamanyň mümkin bolan 538 saýlaw sesiniň 303-sine eýe bolandygyny görkezýär. Mitt Romniniň gazanan saýlaw sesi bolsa 206.
ABŞ-da prezidentiň saýlanmagy diňe bir saýlawçylaryň sesleriniň köplügine bagly bolman, eýsem soňky netijede ştatlaryň wekillerinden ybarat Saýlaw Kollegiýasynyň saýlaw sesine-de bagly bolýar. Bu Saýlaw Kollegiýasy bolsa 538 wekilden ybarat. Her bir ştata degişli saýaw sesi ol ştatlardaky ilatyň sanynyň köplügine ýa azlygyna bagly bolýar.


text:
Sişenbe güni Owganystanyň günorta regionynda müňlerçe protestçi köçä çykdy. Olar NATO güýçleriniň “Talyban” bilen söweşinde ölen dört çaganyň jesedini göterip, Amerika garşy şygarlary bilen ýöriş etdiler.
Günortadaky Zabul welaýatynyň häkiminiň orunbasary Mohammad Jan Rasoulýar çagalaryň 8 ýaşdan 12 ýaşa çenlidiklerini we olaryň Şahjoý diýilýän ýerde “Talyban” bilen NATO-nyň we Owganystanyň howpsuzlyk güýçleriniň arasynda ýüze çykan ýaragly çaknyşykda ölendiklerini aýtdy.
Rasulýar käbir şaýatlaryň sözlerine salgylanyp, çagalaryň daşary ýurtlaryň harbylary tarapyndan däl-de, söweşijiler tarapyndan öldürilendigini we onuň söweşijileriň jogapkärçiligindedigini aýtdy.


text:
Türkmenistanda adamlaryň birmeňzeş eşikleri geýýändigi ýa-da ýurt içinde geçirilýän çärelerden alnan suratlarda adamlaryň barha kän bir görnüşli ýa-da birnäçe görnüşli eşik galybyna, emeli millileşdirmä salynýandygy barada aladalar eşidilýär.
Bu esasan medeni hem syýasy çärelere gatnaşdyrylýan çagalaryň, ulugyzlaryň we ýaşulularyň birsydyrgyn geýindirilişinde göze dürtülýär diýip, synçylar aýdýarlar.
Şonuň bilen bir wagtda, mekdep okuwçylaryň, studentleriň, hökümet gullukçylarynyň hem berk eşik düzgüniň bardygy aýdylýar.
Eýsem bu zatlar tertip-düzgüniň, gowulygyň alamatymy ýa-da bu ýerde adam azatlyklaryny çäklendirýän, pikir-düşünjäni dar galyba salýan yzagalaklyk hem duýulýarmy?
Azatlyk Radiosynyň şu temadan gurnan söhbetdeşligine ýerli synçylar Aşyrguly Baýryýew, Nurberdi Nurmämmedow, Amanmyrat Bugaýew, Şwesiýada ýaşaýan türkmen aktiwisti Halmyrat Söýünow gatnaşýar.
Söhbetdeşligi diňläp, pikiriňizi atmagyňyza garaşýarys. Çünki, bu her bir raýatyň meselesi bolup biler.


text:
Özbegistanyň “Özbegistan” we “Ýaşlar” atly iki sany iri döwlet telekanallary 1-nji oktýabrdan başlap, azyndan 6 sany ýerli serialy tomaşaçylara hödürlemäge taýýarlyk görýärler.
Bu seriallary halka hödürlemek bilen Özbegistanyň döwlet kinostudiýasy bolan “Özbektelefilm” milli medeniýeti we gymmatlyklary ösdürmegi maksat edinýändigini öňe sürdi. Emma, tankytçylaryň pikiriçe, bu ideýanyň aňyrsynda ilatyň ünsüni syýasatdan we gündelik problemalardan sowmak islegi ýatyr.
Täze milli seriallar
Owal özbek telewideniýesinde bölekleýin görkezilen “Durmuşyň çatryklary” atly serialda ýerli tomaşaçylaryň ünsüni çekmegi mümkin zatlaryň gürrüňi edilýärdi.
“Meniň saňa galdyrar ýaly mirasym ýok. Sen entek meniň gözüm açyk wagty okap, sowatly bolsaň, maňa ýeterlik. Men ýetim bolandygym üçin okap bilmedim. Men seniň okamagyňy isleyärin. Eger men ölmänkäm, sen jemgyýetde hormatlanýan adam bolsaň, men bu dünyäden armansyz giderin, oglum” diýip, serialyň gahrymany aýdýar.
Telewideniýede “Öylenmedik sawçy ”, “Zenanlaryň dili” we “Gahryman bolmak arzuwy” atly täze seriallar görkeziler. Olaryň hersi 25 we 30 bölümden ybarat.
“Özbektelefilm” kinostudiýasynyň resmileriniň pikiriçe, 90-njy ýyllardan bäri daşary ýurt seriallarynyň köp görkezilendigi sebäpli özbek tomaşaçylaryna öz milli seriallaryny özleşdirmegiň başda kyn bolmagy ahmal.
“Özbektelefilmiň” başlygy Feruza Turahojaýewanyň Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugyna aýtmagyna görä, şol seriallary ýerli kinolara çalyşmagyň wagty ýetipdir. “Biz öz medeniýetimize we däp-dessurlarymyza, milli kimligimize täsir etjek teleseriallary döretmek isleýäris. Eyse, biz haçana çenli koreý ýa türk medeniýetini öwrenmeli? Biz öz medeniýetimiziň hem waspyny etmeli.
Mysal üçin, ”Öylenmedik sawçy” atly täze serialda biziň toýlarymyz, öýlenmek, gowy goňşuçylyk we beýleki däp-dessurlarymyz, medeniýetimiz barada gürrüň edilýär” diýip, Turahojaýewa radiomyza aýtdy.
“Göz ýummakdan yabarat”
Emma, käbirleriniň pikiriçe, “Özbektelefilmiň” seriallarynyň maksady ähli zady gülala-güllük edip görkezip, sosial hem ykdysady hakykatlara “göz ýummakdan” ybarat.
Belli özbek ýazyjysy we öňki kinorežissýor Olim Otahonyň Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugyna aýtmagyna görä, täze seriallarda Özbegistandaky durmuş hakykatynyň görkezilmegine garaşmaly däl. Çünki ýurtda sensura bar we metbugat azatlygy ýok.
“Özbegistanda diňe üç temadan teleseriallary goýmak mümkin. Olar asla bolmadyk meseleler, kosmosdaky ýaşaýyş we hyýaly zatlar. Başga haýsy-da bir temanyň golaýyndan barmak mümkin däl” diýip, Otahon belledi.
Emma daşkentli weteran žurnalist Şaraf Ubaýdulloýew “Özbektelefilmiň” inisiatiwasyna gowy baha berdi. Ýöne ol özbek tomaşaçylaryna hödürlenýän täze seriallarda ilatyň gündelik durmuşynda ýüzbe-ýüz bolýan işsizlik, korrupsiýa, aýratyn-da, birnäçe million zähmet migrantlarynyň we olaryň maşgalalarynyň ýagdaýlary bilen bagly problemalara üns berilse, has gowy boljakdygyny sözüne goşdy.
“Eger “Özbektelefilmiň” seriallary halkyň durmuşyna esaslansa, onda hakyky we doly kartina bolar. Ýogsam bolmasa, bu seriallar uzak ýaşamaz” diýip, daşkentli belli ýazyjy Şarof Ubaýdollaýew Azatlyk Radiosynyň özbek gullugyna beren interwýusynda aýtdy.


text:
Pakistanyň howpsuzlyk resmileri 30-njy iýulda irden durnuksyz Hyber Pahtukhwa welaýatynda barlag-geçiş nokadynda bolan çaknyşykda azyndan iki pakistanly esgeriň we Pakistanyň “Talyban” toparynyň üç söweşijisiniň öldürlendigini habar berdiler.
Häkimiýetleriň aýtmagyna görä, ok atyşygy 10 golaý adamdan ybarat söweşiji toparyň Bannu etrabynda ýerleşýän barlag-geçiş nokadyna hüjüm etmeginiň netijesinde döräpdir.
Bu hüjümden iki hepde ozal “Talybanyň” janyndan geçen bombaçy söweşijisi polisýa bölümine hüjüm edip, dört polisiýa işgärini ýaralapdy.
Pakistanyň harbylary Demirgazyk Waziristan regionynda 2014-nji iýylyň iýun aýynda “Talybana” we beýleki söweşijilere garşy giň göwrümli operasiýa başladylar.


text:
Çarşenbe güni Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi Ermenistanyň kontrollygynda ýerleşýän Daglyk-Garabag regionynda geçirilmegi planlaşdyrylýan ertirki prezidentlik saýlawlaryna syn etmäge barjak islendik bir daşary ýurt raýatyny Azerbaýjanda islenilmeýän adam diýip yglan etjekdigini mälim etdi.
Bu barada çarşenbe güni Bakuda žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Elman Abdullaýew Azerbaýjanyň separatistik regionynda şeýle saýlawlaryň geçirilmeginiň bu region bilen baglanyşykly alnyp barylýan gepleşikleriň maksadyna garşy gelýändigini aýtdy.
Geçen aý Daglyk-Garabag regionynyň serhet ýakalarynda bolan ok atmalarda azerileriň we ermenileriň tarapynda azyndan 9 esgeriň ölendigi habar berlipdi.


text:
Moskwa Merkezi Aziýa döwletlerinde demokratik reformalaryň geçirilmeýändigine alada bildirýär. Bu barada Orsýetiň Dumasynda13-nji aprelde geçirilen diňlenişikde ýurduň daşary işler ministriniň orunbasary Grigoriý Karasin çykyş etdi.
Karasin Ýakyn Gündogar we Demirgazyk Afrikadaky ýaly ýagdaýlar gaýtalanmaz ýaly, Merkezi Aziýa döwletlerinde demokratik reformalary geçirmegiň zerurdygyny aýtdy diýip, Interfaks habar gullugy maglumat ýaýratdy.
Grigoriý Karasin Merkezi Aziýada durnukly ýagdaý bolmasa, Orsýetiň hem durnukly ösmegini göz öňüne getirmegiň kyndygyny aýtdy diýlip, habar berilýär.
“Biziň Merkezi Aziýadaky hyzmatdaşlarymyz demokatik reformalar meselesinde entek köp iş etmeli” diýip, Grigoriý Karasin Dumada eden çykyşynda aýdypdyr.


text:
Buharestde müňlerçe adam tapgyr ikinji gije köçelere proteste çykdy, ýogsa gijeki klubda bolan betbagtçylyk sebäpli premýer-ministr Wiktor Pontanyň işden çekilenine birnäçe sagat geçipdi.
Demonstrasiýaçylar 4-nji noýabr agşamy parlament binasyna tarap ýöriş edip, irki saýlawlaryň geçirilmegini, syýasy reformalary güýçlendirmegi talap etdiler.
Beýleki iri şäherlerde hem ýygnanyşyklaryň bolandygy habar berildi.
Bir gün ozal Buharestiň köçelerine 20 müň çemesi adam proteste çykypdy, olar 30-njy oktýabrda bolan ýangynda 32 adamyň ölendigi üçin üçin gahar edýärdiler.


text:
BMG-niň bosgunlar agentligi (UNHCR) “Yslam döwleti” toparynyň (YD) Yragyň demirgazygynda zorlukdan gaçyp çykan üç müň çemesi oba ýaşaýjysyny zamun alan bolmagy barada maglumatyň gowuşandygyny habar berdi.
BMG-niň bosgunlar agentligi ýurduň içinde ýaşaýan ýerlerinden göçürilen Hawiga etrabynyň ýaşaýjylarynyň özlerine başpena gözläp baran Kirkuk şäheriniň golaýynda 4-nji awgustda ele salnandygyny aýdýar.
12 bosgunyň zamunlykda öldürilendigi aýdylýar.
Yrakda adam hukuklaryna gözegçilik edýän hökümete degişli bolmadyk gurama zamun alnan adamlaryň sanyny 1900 adam diýip habar berdi. Gurama YD toparynyň 120 sany söweşijisiniň bosgunlary zamun alyp, olary yrak harbylarynyň hüjümlerine garşy galkan edip ulanandygyny habar berdi.
YD toparynyň söweşijileri 2014-nji ýylda amala aşyran uly göwrümli hüjümleriniň netijesinde Yragyň we Siriýanyň uly böleklerini basyp alypdy. 2016-njy ýylyň iýul aýynda berlen sanlara görä, Yrakda söweşler zerarly 3.4 million adam öz öýlerini terk edipdir.


text:
Galkynyş etrabynyň pagta arassalaýjy kärhanasynda möwsümara abatlaýyş işleri üstünlikli tamamlandy. Işçi-hünärmenleriň güýji bilen önümçilik bölümleriniň enjamlary we jaýlary doly abatlanyldy. Şeýle işler kärhanany çig mallar bilen üpjün edýän pagta kabul ediş harmanhanalarynyň 6-synda hem göwnejaý ýerine ýetirildi.
Kuwwatlylygy her ýylda pagtanyň 45 müň tonnasyny gaýtadan işlemäge niýetlenen kärhanada Galkynyş, Birata etraplarynyň we Seýdi şäheriniň daýhan birleşiklerinden kabul edilip alnan hasyl gaýtadan işlenilýär. Abatlaýyş işleriniň talabalaýyk geçirilmegi taýýarlanylýan önümleriň ýokary hilli bolmagyny üpjün edýär. Kärhanada önümleri abat saklamak meselesi hem üstünlikli çözülýär. Golaýda bu ýerde ýerli gurluşykçylar tarapyndan umumy meýdany 1440 inedördül metre barabar bolan ammaryň gurluşygy tamamlandy. Şeýlelikde, taýýar önümleriň ählisini ammarlarda saklamaga mümkinçilik döredi.


text:
Türkiýe çenden aşa bergi krizisi bilen ýüzbe-ýüz bolup duran Gresiýa arka çykýar.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan düýnki eden çykyşynda Afinynyň Ankara daýanyp biljekdigini aýtdy.
Ärdogan bu baradaky pikirini Afina etjek iki günlük resmi saparynyň öňüsyrasynda aýtdy. Ärdogan bu saparynyň dowamynda gresiýaly kärdeşi Jorj Papandriýo bilen duşuşar.
Ýolbaşçylar bu iki ýurduň arasyndaky özara gatnaşyklary artdyrmagy maksat edinýän “geňeş boýunça platformanyň” ýygnagyna-da baştutanlyk ederler.
Bu topara her iki ýurtdan 10 ministr girýär.


text:
Türkmenistan ätiýaçdaky harby gullukçylaryny yzyna çagyrýar, türgenleşik maksady bilen amala aşyrylýandygy aýdylýan bu çäräniň türkmen-owgan serhedinde emele gelen howpsuzlyk ýagdaýlary bilen baglydygy çaklanylýar.
Pentagon tarapyndan maliýeleşdirilýän ”Central Asia Online” neşiriniň 5-nji martda çap eden maglumatyna görä, şol harbylaryň belli bir bölegi türkmen-owgan serhedinde ýerleşdirilýär.
Düýn, ýagny 5-nji martda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň maslahaty geçirilip, onda beýleki meseleler bilen bir hatarda Türkmenistanyň serhetleriniň goragy barada gürrüň edilendigi habar berildi.
Türkmenistanyň döwlet eýeçiligindäky ”Watan” habarlar programmasynda görkezilen wideoýazgyda prezident Berdimuhamedow şol mejlisde Türkmenistanyň howpsuzlyk güýçleriniň maddy enjam binýadyny mundan beýläk hem güýçlendirmek barada gürrüň ediljekdigini aýdýar.
Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň mejlisinden ozal prezident Berdimuhamedow, 4-nji martda, Türkiýä edýän iki günlük resmi saparyny gysgaldyp, Türkmenistana dolandy we ýurda baran badyna aeroportda hökümet mejlisini geçirdi.
Resmi habarlarda prezident Berdimuhamedowyň Stambulda 4-nji mart agşamy geçirilmegi planlaşdyrylan Türkmenistana maýa goýmak boýunça halkara foruma-da gatnaşman ýurda dolanmagyna onuň ejesiniň saglyk ýagdaýynyň sebäp bolandygy aýdylypdy.
Bu habarlaryň öňüsyrasynda Marynyň Owganystan bilen serhetleşýän böleklerinde öň görlüp-eşidilmedik derejede harby hereketler peýda boldy.
Regiondan gowşan maglumatlara görä, onlarça harby maşynyň etraba gelendigi, şeýle-de harby dikuçarlaryň bu etrapda uçup-gonmasynyň artandygy habar berilýär.
Marydaky harby komissarlygyň bir resmisi Sylapberdi Hojadurdyýew hem ”Central Asia Online” neşirine beren maglumatynda “yzyna çagyrylan” şol harbylaryň belli bir böleginiň Marynyň Owganystan bilen serhetleşýän Tagtabazar we Serhedabat etraplaryna iberilendigini tassyklady.
Serhediň owgan tarapyndaky ýagdaý
Agzalýan harby aýratynam, bu çäreleriň serhediň Owgan tarapynda emele gelen howpsuzlyk ýagdaýy bilen bagly görülýändigine ünsi çekip, “bilşiňiz ýaly, şol ýerde ýagdaýlar howply, ”Yslam döwleti” atly toparyň agzalary howp salýarlar, taýýarlyk bolmaly” diýdi.
Türkmen resmileri tarapyndan bu barada hiç hili maglumat berilmese-de, Türkmenistanyň görýändigi aýdylýan şeýle çäreleri barada soňky döwürlerde ençeme habar serişdelerinde maglumatlar çap edildi.
Galyberse-de, serhediň owgan tarapynda soňky döwürlerde dürli söweşiji toparlar peýda bolup, olaryň barha güýçlenýändigi aýdylýar. Esasanam Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän Farýap we Jöwzjan welaýatlarynda howpsuzlyk ýagdaýlary barha ýaramazlaşýar.
Demirgazyk Owganystanyň Jöwzjan welaýatynyň howpsuzlyk güýçleriniň komandiri Fakyrmuhammet Jöwzjany bu barada geçen aý metbugata şeýle gürrüň beripdi: “Goňşy Türkmenistanyň serhetýaka etraplarynda käbir problemalar döredi, şol ýerlerde ”Talyban” söweşijileri peýda bolup başladylar we olar erkin hereket edýärler”.
Daşary ýurt harbylarynyň aglaba böleginiň geçen ýyl Owganystany terk etmegi bilen ýurduň ýagdaýlary, şol sanda demirgazyk Owganystanyň howpsuzlyk ýagdaýlary barha ýaramazlaşýar.
Regiona soňky döwürde Owganystandan bolmadyk söweşijileriň hem gelip başlandygy, olaryň arasynda araplaryň, çeçenleriň, we Merkezi Aziýadan gelen söweşijileriň bardygy aýdylýar. Söweşijileriň öz kontrollygynda saklaýan obalaryndan käbirleri gös-göni Türkmenistan bilen serhetleşýär.
Mundan ozal, Owganystanyň demirgazygynda ýerleşýän söweşijiler tarapyndan amala aşyrylan iki aýry serhedaşyr hüjümlerde jemi üç sany Türkmen serhetçisi atylyp öldürildi, hem-de olaryň ýaraglary söweşijiler tarapyndan olja alyndy.
Şol wakalardan soňra Türkmenistan öz serhedini berkidip, araçäge sim çekip, serhetde garym gazyp başlady, ätiýaçdaky gullukçylaryň wezipä çagyrylmagy bolsa Türkmenistan tarapyndan bu ugurda görülýän çäreleriň iň soňkusydyr.
Edil häzirki döwürde her welaýatdan 200 çemesi ätiýaçdaky harbylaryň yzyna çagyrylandygy aýdylýar. Olaryň çagyrylýan gulluk möhleti barada näresmi çeşmelerden dürli maglumatlar gowuşýar.


text:
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň täze taslamasynda prezidentlik möhleti bäş ýyldan ýedi ýyla çenli uzaldylyp, prezidentiň aňry çäk ýaşy 70 bolmaly diýlip kesgitlenenen ýaş çäklendirmesini-de düýbünden aýyrmak göz öňünde tutulýar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygyndaky Konstitusion kommissiýanyň taýýarlan ýurduň Baş kanunynyň taslamasy duşenbe güni ýurduň metbugat serişdelerinde çap edildi.
Ýeri gellende aýtsak, ýurduň häzirki Konstitusiýasynda şol bir adamynyň prezidentlige yzly-yzyna näçe gezek saýlanyp bilýändigi barada hiç hili çäklendirme göz öňünde tutulmaýar, bu madda Baş kanunyň täze taslamasyna hem girizilmändir.
Ýatlatsak, etnek geçen ýylyň maý aýynda Mejlisiň başlygy Akja Nurberdiýewa prezidentlik möhletini bäş ýyldan ýedi ýyla çenli uzaltmak barada, onuň öz sözleri bilen aýdylanda, “ilatdan köp sanly teklipleriň gelip gowuşýandygyny” aýdypdy. Şeýle-de şol wagt Türkmenistanyň prezidentligine saýlanmak üçin Konstitusiýada göz öňünde tutulan 70 ýaş çagininiň hem ýatyrylmagy barada pikirler orta atylypdy.
Konstitusion komissiýanyň geçen ýyl geçiren maslahatynyň dowamynda G.Berdimuhamedow ýurduň Baş kanunynyň taslamasy taýýar edilenden soň, ony halk köpçüligine ýetirip, 2016-njy ýylda geçiriljek Ýaşulular maslahatynda hem tassyklamagy teklip edipdi.
Häzirki geçirilýän konstitusion reforma iki ýyl mundan ozal badalga berlipdi. 2014-nji ýylyň maýynda prezident G.Berdimuhamedow “ýurduň Konstitusiýasyny kämilleşdirmek boýunça Komissiýany düzmek” baradaky karara gol goýupdy.
1992-nji ýylyň 18-nji maýynda kabul edilen türkmen Konstitusiýasynyň soňky reformasy 2008-njy ýylda geçirilipdi. Mundan ozalky üýtgeşmeler bolsa 1995-nji, 1999-njy we 2003-nji ýyllarda geçirildi.
Häzirki Konstitusiýa laýyklykda, 58 ýaşly prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň prezidentlik möhleti 2017-nji ýylda tamamlanmaly. Ol 2012-nji ýylda ikinji möhlete prezident saýlandy.
Ýatladyp geçsek, ozalky prezident Saparmyrat Nyýazow 1999-njy ýylyň dekabrynda ýurduň kanunçykaryjylary tarapyndan "ömürlik prezident" hökmünde ykrar edilipdi.


text:
Aşgabat, 22-nji dekabr.«Türkmenportal».
Bütin arap dünýäsinde uly meşhurlykdan peýdalanýan 1976-njy ýylda müsürli zenanyň we liwanlynyň maşgalasynda dünýä inen Haýfa Wagfiniň Aşgabat şäherinde çykyşy boldy.
Sportuň gyşky görnüşleri boýunça sport toplumynda ol türkmen tomaşaçylary tarapyndan gyzgyn garşylanan ajaýyp aýdymlaryny ýerine ýetirdi.
Haýran galdyryjy gözelligi, ajaýyp ýylgyryşy we mähirli bakyşy bilen müňlerçe türkmen tomaşaçysynyň ruhuny belende göterdi. Bütin dünýäde nepisligi we owadanlygy bilen hemmeleri özüne çeken deňsiz-taýsyz Haýfanyň çykyşy türkmen tomaşaçysy üçin ajaýyp Täze ýyl sowgady boldy.
Красота и талант Хайфы Вахби стали для нее пропуском в мир признания и популярности.
Сегодня Хайфа не только известная певица, но и модель, и дизайнер, и актриса. Выступление восточной красавицы в Ашхабаде сопровождалось бурными аплодисментами туркменской публики. Судя по тому, что зал вместе с ней пел ее популярные песни которые принесли ей большой успех и известность, ее творчество хорошо знакомо в Туркменистане.
В беседе с нашим корреспондентом Хайфа Вахби подчеркнула, что ей очень понравился прекрасный город Ашхабад, его жители и надеется, что эта не последняя встреча с поклонниками ее таланта в Туркменистане.
Haýfa Wagfiniň gözelligi we zehini onuň dünýä ýüzünde ykrar edilmegine we meşhurlyk gazanmagyna mümkinçilik berdi.
Häzirki wagtda Haýfa diňe meşhur aýdymçy hökmünde däl, eýsem model, dizaýner we aktrisa hökmünde-de tanalýar. Gündogaryň ajaýyp gözeliniň Aşgabatdaky çykyşyny türkmen tomaşaçysy şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylady. Zaldaky adamlaryň oňa uly üstünlik we meşhurlyk getiren aýdymlary Haýfa bilen bilelikde ýerine ýetirendigi bu zenanyň döredijiliginiň Türkmenistanda giňden bellidigini görkezýär.
Biziň habarçymyz bilen gürrüňdeş bolanda Haýfa Wagfi ajaýyp şäher Aşgabadyň we onuň ýaşaýjylarynyň göwnünden turandygyny, bu çykyşynyň türkmenistanly muşdaklary bilen iň soňky duşuşyk däldigine ynanasynyň gelýändigini nygtady.
Haýfa Wagfi «Türkmenportal»-yň ähli okyjylaryny ýetip gelýän Täze ýyl bilen gutlady. Bagt we berk jan saglyk arzuw etdi.
Konsertden alnan suratlaryň ählisini “fotoreportaž atly rubrikamyzda synlap bilersiňiz.


text:
Şu gün azeri paýtagty Bakuwdaky “Kawkaz” uniwersitetinde türkmen şahyry Magtymguly Pyragynyň hormatyna medeni agşam geçiriler. Bu barada “Trend” habar gullugy Türkmenistanyň Azerbaýjandaky ilçihanasynyň metbugat wekili Bibisary Mämmedowa salgylanyp, habar berdi.
Şol dabara şu gün Türkmenistanda bellenýän Galkynyş, Agzybirlik we Magtymguly Pyragynyň şygyrýet baýramçylygyna bagyşlanýar.
Bakuwdaky medeni agşama Azerbaýjanyň hökümet wekilleri, daşary ýurtly diplomatlar, Azerbaýjanyň ylym, medeniýet, sungat işgärleri we bu ýurtda okaýan türkmen studentleri gatnaşarlar.


text:
Ýekşenbe güni habar agentlikleri nobatdaky gezek Tibetiň bir raýatynyň Hytaýyň agalygyna protest bildirip, öz janyna kast edendigini habar berdiler.
Ynsan hukuklaryny goraýjy “Azat Tibet” toparynyň we Azat Aziýa Radiosynyň maglumatyna görä, 27 ýaşly ýaş ýigit şenbe güni Hytaýyň Tibet bilen serhetleşýän regiony bolan Gansu prowinsiýasynda öz-özüni otlap, öz janyna kast edipdir.
“Azat Tibet” topary bu ýigidiň öz janyna kast etmezinden öň Tibetde dil we din azatlygyna ýol berilmelidigi, şeýle hem Tibetiň ruhy lideri Dalaý Lamanyň bosgunlykdan dolanmagyna ýol açylmalydygy barada çykyş edendigini habar berýär.
2009-njy ýyldan bäri Tibetde Hytaýyň agalygyna protest bildirip 50 töweregi adamyň öz-özüni otlandygy we şolardan 40-dan gowragynyň ölendigi habar berilýär.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow geljek ýyl Türkmenistanda geçiriljek prezident saýlawlaryna ilkinji gezek üç partiýanyň, ýagny Türkmenistanyň demokratik partiýasyndan başga, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler, Agrar partiýalarynyň hem gatnaşjakdygyny aýtdy.
Prezident bu sözleri Ýaşulular maslahaty Türkmenistanyň mejlisi baş kanunyň täze redaksiýasyny tassyklanyndan soň aýtdy.
Mundanam başga, türkmen lideri ýurtda kabul edilen kanunlaryň dalaşgärleriň deň hukukly esasda hödürlenmegine, aýanlyk we açyklyk şertlerinde wagyz kampaniýasyny geçirmegine şert döredýändigini belledi.
Täze Baş kanunda ýurduň prezidentiniň möhleti 5 ýyldan 7 ýyla çenli uzaldylýar we prezidentlige kandidatyň aňry ýaş çägi bolan 70 ýaş çäklendirmesi aýrylýar.
Bu täzelik daşary ýurt metbugatynda Türkmenistanda ikinji ömürlik prezidente ýol açylmagy hökmünde habar berildi.
Prezident Berdimuhamedow ozalky ömürlik prezident S.Nyýazowyň tarpa-taýyn aradan çykmagy netijesinde, 2006-njy ýylyň aýagynda häkimiýet başyna geldi we 2007-nji ýylda alternatiw kandidatlaryň gatnaşmagynda guralan prezident saýlawlarynda ýeňiji boldy.
Emma tankytçylar bu saýlawdaky alternatiw kandidatlar diýilýänleriň şol wagt eýýäm döwlet baştutanynyň wezipesini ýerine ýetirýän Berdimuhamedow bilen deň mümkinçilikden peýdalanmandygyny, Türkmenistanda adalatly we azat diýlip ykrar edilen ýeke saýlawyň hem geçirilmändigini aýdýarlar.
Türkmenistanyň ýurt daşynda döredilen «Hereket» hereketiniň başlygy Akmuhammet Baýhanow Azatlyk radiosy bilen telefon söhbetdeşliginde Türkmenistanyň häzirki şertlerinde hakyky bäsleşikli saýlawyň geçirilip bilinmejekdigini aýtdy.
Akmuhammet Baýhanowyň pikirine görä, SSSR döwründe hem hiç hili azat we adalatly saýlaw bolmady we awtoritar režim mahalynda bäsleşikli saýlaw geçirmek gözboýagçylykdan başga zat bolup bilmez.
Ozalky tussag Berdimuhamedowyň prezident saýlanan öňki saýlawlarynda bolşy ýaly, 2017-nji ýylda geçjek saýlawlarda hem käbir adamlaryň alternatiw kandidat hökmünde görkezilmeginiň mümkindigini, emma munuň hakyky bäsleşigi aňlatmajagyny, sebäbi saýlawlaryň netijesiniň öňünden kesgitlenen boljagyny aýdýar.
Baýhanowyň pikirine görä, prezident Berdimuhamedow häzir dünýäde bolýan syýasy-ykdysady wakalar bilen baglylykda, hakykatda demokratik meýilleri basyp ýatyryp, il gözüne demokratik reforma geçirýän adam bolup görünmek isleýär we režimiň ömrüni uzaltmaga çalyşýar.
2011-nji ýylyň iýulynda Aşgabadyň gapdalyndaky Abadan, ozalky Büzmeýin şäherinde ok-ýarag ammarynda partlama bolup, adam heläkçiligi barada çykan habarlardan soň, prezident Berdimuhamedow daşary ýurtlardaky oppozisiýa diýilýänleriň hem ýurda gelip, saýlawlara gatnaşyp biljekdigini aýtdy we ýurtda hakyky bäsleşikli saýlawlaryň geçirilmegine umyt döredi. Emma soň, daşary ýurtlarda ýaşaýan oppozisiýa wekilleri ýurda goýberilmän, bu umyt hem puç çykdy.
Ozalky medeniýet ministri Geldimyrat Nurmuhammedow bolsa, 2013-nji ýylda demokratik partiýany tankyt edip, syýasy herekete başlamakçy bolanda, neşekeşlikde aýyplanyp, 9 aýlyk mejbury bejerişe iberilipdi. Ondan öň, «Bähbit» partiýasyny hasaba aldyrmaga synan bäherdenli mugallym Sazak Durdymyradow ruhy hassahana salnyp, halkara hukuk toparlarynyň basyşlary esasynda azatlyga çykypdy.
Türkmenistanyň häkimiýet başyndaky Demokratik partiýasy 1991-nji ýylyň dekabr aýynda, ozalky Kommunistik partiýanyň bazasynda döredildi. Şol döwürde "Demokratik ösüş" partiýasyny döretmäge synanyşan professor Durdymyart Hojamuhammedow bolsa, birnäçe ýyllap ruhy hassahanada oturmaly boldy.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy 2012-nji ýylyň awgust aýynda, Agrar partiýasy 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda döredildi we olaryň dolandyryjy partiýany ol ýa-da beýleki meselede tankytlany ýa başga pikir aýdany eşidilmeýär.


text:
Şu gün Fransiýanyň polisiýasy ýurduň demirgazygyndaky Kalais şäheriniň golaýynda daşary ýurtly migrantlaryň rugsatsyz ýaşaýan lagerini ýykmak kampaniýasyna başlady.
Bu gürrüňi edilýän lagerdäki palatalarda daşary ýurtly migrantlaryň 200-e golaýy ýaşaýar, şolardan aglabasy Owganystanyň raýatlary.
Polisiýa işgärleriniň palatalary ýykmak üçin eden hüjümleriniň öňüne ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistleriň birnäçesi böwet döretmäge synanyşdylar. Bu wakada birnäçe adamyň tussag edilendigi habar berildi.
Fransiýanyň häkimiýetleri bu bikanun lagerde ýaşaýan daşary ýurtly raýatlaryň hemmesine Fransiýadan syýasy gaçybatalga almak üçin ýa-da öz ýurtlaryna dolanyp barmak üçin mümkinçilikleriň beriljekdigini aýdýarlar.


text:
Russiýada aktiwistler Iosef Staliniň “Uly terrory” diýlip atlandyrylýan döwründe ölüm jezasyna höküm edilen müňlerçe adamyň we zenanyň hormatyna Milli Howpsuzlyk komitetiniň (KGB) binasynyň öňünde ýygnandylar.
Moskwanyň Lubýansk meýdançasyndaky “Solowetskiý daşy” atly ýadygärliginde geçirilen çärede çykyş edenler 1937-1938-nji ýyllarda Sowet ýolbaşçylary tarapyndan öldürilen 30 müň çemesi adamyň adyny, ýaşyny, eýelän wezipesini we ölüm jezasyna höküm edilen wagtyny güýçli ses bilen okadylar.
Her ýyl bellenilip geçilýän bu çäre Russiýanyň iň gadymy we iň tanymal adam hukuklaryny goraýan guramasy “Memorial” tarapyndan guramalaşdyryldy. Häzirki wagt bu gurama hökümetiň basyşy astyndadyr.
10-njy oktýabrda Russiýanyň Adalat ministrligi “Memorial” guramasynyň ýapylmagy üçin Ýokary suda şikaýat bilen ýüz tutupdy.


text:
Owganystanyň häkimiýetleri ýurduň Gunduz welaýatynda howpsuzlyk güýçleri bilen “Talyban” söweşijileriniň arasynda güýçli çaknyşyklaryň bolandygyny habar berýärler. Bu waka ýurduň demirgazygyndaky bu welaýatda söweşijiler tarapyndan giň gerimli hüjümleriň amala aşyrylýan wagtyna gabat geldi.
Resmiler ençeme söweşijiniň Gunduz welaýatyndaky armiýa we polisiýa barlag nokatlaryna hüjüm edendigini habar berýärler. Bu welaýatyň häkimi söweşijileriň welaýatyň takmynan 40%-ne kontrollyk edýändigini aýtdy.
Gunduz welaýatynyň häkimi Omer Safiniň 27-nji aprelde Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugyna beren maglumatyna görä, bu welaýatyň “bäş uly etrabynda 3 müň çemesi söweşiji göreşýär” we “Talyban” hereketi öz ünsüni ýurduň günortasyndan demirgazyga geçirene meňzeýär.


text:
Şu gün Yragyň paýtagty Bagdatda, Içeri işler ministrliginiň binasynyň öňünde içine bomba ýerleşdirilen bir maşyn partladylanda azyndan 5 adam öldi. Ölenlerden 4-siniň polisiýa işgärleridikleri habar berilýär.
Maglumata görä, bu güýçli partlamada azyndan 32 adam ýaralanypdyr.
Bu wakanyň öňýany, geçen hepdäniň penşenbe güni Bagdadyň territoriýasynda amala aşyrylan 10-dan gowrak partlamada jemi 60-dan gowrak adam ölüpdi.
Bu wakalar şaýylar tarapyndan dolandyrylýan Yragyň hökümeti bilen sünni güýçleriniň arasynda syýasy dawalaryň güýçlenen günlerine gabat geldi.


text:
Çarşenbe güni ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Saud Arabystanynyň patyşasy Abdullany we Bahreýniň patyşasy Hamady Bahreýnde şaýylaryň ýolbaşçylyk edýän protestleriniň basylyp ýatyrylmagyna çuňňur alada bildirmäge çagyrdy.
Ak Tamyň metbugat wekili Jeý Karneýiň aýtmagyna görä, prezident Obama Bahreýndäki bidüzgünçilige çuňňur gynanjyny bildirdi we ýokary sowukganlylygyň gerekdigini belledi.
Mundan ozal Amerikanyň Döwlet sekretary Hillary Klinton Aýlak hyzmatdaşlyk geňeşiniň söweşijileriniň Bahreýnde ýerleşdirilmegini ýazgardy.
Çarşenbe güni Manamanyň merkezi meýdançasyna proteste çykanlara garşy esgerler we ýol polisiýasy gözden ýaş akdyryjy gaz ulandylar. Bu wakalarda azyndan 5 adamyň ölendigi habar berildi.
Häkimiýetler Manamada ähli jemgyýetçilik ýygnanyşyklaryny we demonstrasiýalary gadagan etdiler.
Bahreýniň patyşasy ýurtda 3 aýlyk adatdan daşary ýadgaýy yglan etdi.


text:
Eýran Oskar baýragyny utan film “Argony” Eýrana garşy propaganda diýip, tankyt etdi.
Ben Aflek tarapyndan direktorlyk edilen film şenbe güni, iň gowy kino hökmünde, Los Anjelsde ýyllyk Akademiýa baýragyna mynasyp bolupdy.
Bu kinoda 1979-njy ýylda bolan Yslam rewolýusiýasy mahalynda Tähranda kanadaly ilçiniň jaýynda gizlenip, aman galan amerikan diplomatlary barada gürrüň berilýär.
“Argo” Eýrandaky teatrlarda görkezilmedi.
Eýranyň medeniýet we yslam oriýentasiýasy ministri Mohammad Hosseýni bu filmiň çeperçilik gymmatynyň ýokdugyny aýtsa, döwlet telewideniýesi ony Merkezi aňtaw gullugynyň reklamasy hökmünde häsiýetlendirdi.
Ýarym resmi “Mehr” habar gullugy “Argo” filmine baýrak berilmegi Holliwudyň syýasata näderejede baglydygyny görkezdi diýdi.


text:
Şu gün Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ABŞ-nyň Ýewraziýa energiýasy boýunça ýörite wekili Riçard Morningstary kabul etdi.
Bu barada ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň Jemgyýetçilik aragatnaşyklary bölüminiň wekili William Stiwens Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Jenap Stiwens şol gepleşikleriň dowamynda ABŞ bilen Türkmenistanyň arasyndaky energiýa boýunça alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem dowam etdirilmegi barada ýolbaşçylaryň pikir alyşanlygyny belledi.
Ilçi Riçard Morningstaryň Türkmenistana edýän sapary 4-nji martda tamamlanar.


text:
«Bilim we sport Bitaraplyk we parahatçylyk döwründe» atly halkara sergisine we ylmy maslahata gatnaşyjy, «Ýewromedia» kompaniýasynyň ýolbaşçysy Pawel Grisak «Türkmenportalyň» habarçysyna beren interwýusy:
«Ýewromedia» kompaniýasy iri halkara çärelerini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmäge hyzmat etmek maksady bilen esaslandyryldy. Geçen ýyllaryň içinde alyp baran işlerimiz biziň öz maksadymyza ýetýändigimizi aýdyň görkezýär.
Biz iri dabaralaryň, şol sanda sport baýramçylyklarynyň guramaçylyk meseleleri, olary dünýäniň meşhur teleýaýlymlarynda göni alyp görkezmek ýaly işlerde guramaçylara elden gelen hyzmatymyzy gaýgyramzok. Şu wagta çenli guramaçylyk meselelerine we göni ýaýlymda alnyp görkezilişine gatnaşan meşhur dabaralaryň arasynda 2012-nji ýylda Ukrainada we Polşada geçirilen futbol boýunça Ýewropa çempionaty, 2014-nji ýylda Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda geçirilen Bütindünýä talyplar festiwaly, Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşikleriniň birnäçesi we beýleki dabaralar bar. Şu ýylyň tomsunda Baku şäherinde geçirilen I Ýewropa oýunlarynyň guramaçylyk we göni ýaýlymda alnyp görkeziliş işleriniň aglabasy bolsa biziň kompaniýamyzyň üstüne ýüklenildi. Biz bu Oýunlaryň Guramaçylyk komitetine başdan-aýaga doly goldaw berdik, ýaryşlar dünýäniň onlarça döwletinde göni ýaýlymda alnyp görkezildi.
Türkmenistanda hem 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V aziýa oýunlary geçiriler. Hut şu ýaryşlardan başlap, Aziadanyň bu görnüşine Okeaniýa döwletleriniň hem gatnaşmagy olaryň ähmiýetini has-da artdyrýar. Bu bolsa Ýer ýüzünde Aşgabat — 2017-ä bolan gyzyklanmanyň hem artmagyna sebäp bolýar. Türkmenistanda geçirilýän sergilere gatnaşmagyň biziň geljekki hyzmatdaşlyklarymyza oňyn täsir etjekdigine berk ynanýarys. Biz bu ýurtda geçirilýän sport baýramçylyklarynda ýakyn hyzmatdaş bolmaga hemişe taýýar. Sergä gatnaşmaga we öz kompaniýamyzyň işi bilen tanyşdyrmaga döredilen mümkinçilik üçin türkmen tarapyna hoşallyk bildirýäris.


text:
Prezident Emomali Rahmon Täjigistanyň täjik-owgan serhediniň boýundaky ýagdaýdan «juda alada galandygyny» aýdýar.
Ol 6-njy oktýabrda rus kärdeşi Wladimir Putin bilen Soçide bolan duşuşykda Owganystandaky ýagdaýyň «gün-günden ýaramazlaşýandygyny» aýtdy.
«Hakykatda Täjigistanyň Owganystan bilen serhediniň 60 prosentden gowrak ýerinde söweş barýar» diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Putin bolsa öz gezeginde «biz ikitaraplaýyn gatnaşyklar we regiondaky ýagdaý, özümizi alada goýýan zatlara barada gepleşmeli» diýdi.
Bu gürrüňler «Talyban» geçen hepde az wagtlyk Gunduz şäherini basyp alanyndan soň edildi. Bu şäher täjik serhedinden 70 km uzaklykda ýerleşýär.


text:
Ysraýylyň goranmak ministri Ehud Barak syýasatdan çekilýändigini duşenbe güni garaşylmadyk ýagdaýda yglan etdi.
Ol Ysraýylyň goranmak ministri wezipesinde ýanwar aýyndaky saýlawlara çenli galýandygyny mälim etdi.
Bu beýanatdan öň, geçen hepdede Ysraýyl bilen Palestin söweşijileriniň arasynda Gazada sekiz gün dowam eden atyşyklar bes edilipdi.
Duşenbe güni Iýerusalimde geçirilen metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda 70 ýaşly harby weterany we syýasatçy Ehud Barak wagtyny maşgalasy bilen geçirmek isleýändigini aýtdy.
Ehud Barak 2007-nji ýyldan bäri Ysraýylyň goranmak ministri wezipesinde işledi. 1999-2001-nji ýyllar aralygynda bolsa ol premýer-ministr wezipesini eýeledi.


text:
Şu günler ýurduň ähli edara-kärhanalarynyň iş otaglarynda, mekdeplerdir ýokary okuw jaýlarynyň klaslarynda, auditoriýalarynda, köpçülikleýin medeni çäreleriň geçirilýän ýerlerinde prezidentiň ozalky portreti täze portret bilen çalşyrylýar.
Ýurduň prezidentiniň portreti kiçiräk edara-kärhanada, esasan, ýolbaşçysynyň iş otagynda goýulýar. Emma ministrlikleriň we ulurak edaralaryň ähli otaglarynda prezidentiň portretiniň goýulmagy hökmanydyr. Şeýle hökmanylyk ýurduň ähli orta hem ýokary okuw mekdeplerine-de degişlidir. Orta mekdepleriň klaslarynda, ýokary okuw mekdepleriniň auditoriýalarynda döwlet baştutanynyň portreti görnükli ýerde goýulýar.
Berdimuhamedowyň prezidentlik wezipesine geçeninden bäri köpçülikleýin görnüşde onuň portreti eýýäm dördünji ýola çalşyrylýar. Ýöne portretiň şu gezek näme üçin çalşyrylýanyny hiç kim düşündirip bilenok.
Ýurduň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazow aradan çykmazyndan iki ýyl öň diňe iki görnüşdäki portretlerini goýdurmaga rugsat ederdi. Olaryň birinde Nyýazow gök kostýumda ýylgyryp durardy, beýlekisinde bolsa gara kostýumda agras şekildedi. Portretleriň ikisi hem dizaýnerleriň tagallalary bilen juda gelşigine getirilipdi.
Nyýazowyň gök kostýumda ýylgyryp duran portreti, esasan, medeni köpçülikleýin çäreleriň geçýän ýerlerinde, paýtagtyň köçeleriniň görnükli ýerlerinde uly möçberde goýlardy. Onuň gara kostýumdaky agras görnüşdäki portreti bolsa edara-kärhanalaryň ýolbaşçylarynyň iş otaglarynda, orta we ýokary okuw mekdeplerinde goýlardy.
Saparmyrat Nyýazowyň aradan çykmagy bilen, 2007-nji ýylyň ýazyndan ozalky prezidentiň ähli portretleri täze prezidentiň portretleri bilen çalşyrylyp başlandy. Ilkinji gezek goýlup başlanan bu portretlerde Berdimuhamedowyň döşünde Nyýazowyň şekilini alamatlandyrýan nyşany bardy. Ýöne az salym geçmänkä, bu portretler täze portretler bilen çalşyryldy. Ozalky portretiň çalşyrylmagynyň sebäbini suratdaky prezidentiň gyzyl galstugynyň dünýä etiketine gabat gelmeýänligi bilen düşündirildi.
2009-njy ýylda prezidentiň ýene-de portlertleri çalşyryldy. Bu gezekki portretde indi Berdimuhamedow özüniň döşündäki Nyýazowyň nyşanyny aýryp, oňa derek Türkmenistanyň döwlet baýdagynyň nyşanyny goýup düşüpdi.
Prezidentiň bu hereketinden soň, mekdep okuwçylaryndan başlap, talyplaryň, ýolbaşçy wezipedäkileriň ählisine hökmany suratda Türkmenistanyň döwlet baýdagynyň nyşanyny döşünde dakmak borçly edildi.
Bu gezekki çalşyrylýan portretde Berdimuhamedow açyk kostýumda. Onuň elinde bolsa Türkmenistanyň baýdagyndaky gölleriň şekili bolan awtoruçka bar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text: Halkara Walýuta fondy, Özbegistanyň alyp barýan ykdysady syýasatyny öwüp çykyş etdi. Bu barada, Daşkente sapar eden Halkara Walýuta Fondynyň ýokary derejeli wekili Dominik Starauss Kana salgylanyp, Frans Press agentligi maglumat ýaýratdy. Halkara Walýuta Fondynyň çaklamagyna görä, şu ýyl Özbeklistanyň ykdysady ösüşi 7 prosente barabar bolmaly. Bu san, häzirki krisiz we global ykdysady çökgünligi döwründe, gaty ýokary görkeziji diýlip maglumat berilýär. Halkara Walýuta Fondynyň berýän tekiplerini ýerine ýetirmek bilen bir hatarada, Özbek hökumetiniň ykdysady krisize garşy kabul eden planynyň şeýle gowy netije berendigini, bu guramanyň wekili aýdypdyr. Maglumatlara görä, 18nji iýunda, Özbegistanyň prezidenti Yslam Karimow hem de Özbek ministerleri, Halkara Walýuta Fondynyň ýokary derejeli wekili bilen duşuşyp, gepleşik geçiripdirler.


text:
«Dubai World» kompaniýasy çöllükde ýerleşýän bu kiçi döwletiň super baý ýurda öwrülmeginde uly jogapkärçilikli rol oýnady.
Ýöne geçen hepde bu kompaniýanyň milliardlarça dollar bergisini tölemäge karz berijilerden möhlet soramagy köpleri serpmeden gaýdan ýaly etdi. Kompaniýanyň jemi 59 milliard dollar bergisiniň bardygy çak edilýär.
Bu ýagdaý sebäpli dörän gaýgy-alada tizlik bilen uly maliýe toparlarynyň arasyna ýaýrady. «Dubaý World» kompaniýasynyň çökmek potensialy global möçberde ylaýta-da Aziýanyň maliýe sistemasyna täsirini ýetirjegi aýdylýar.
Gaýgy-aladanyň artmagyna sebäp bolan ýene bir mesele-de 30-njy noýabrda Birleşen Arap Emirlikleriniň hökümetiniň bu kompaniýanyň bergilerine jogapkär bolmajagyny yglan etmegi boldy. Bu bolsa özi bilen aladalaryň täze tolkunyny alyp geldi. Karz berijiler bu kompaniýanyň arkasynda hökümetiň durandygyny güman edipdiler.
Tendensiýalary köşeşdirmek üçin «Dubai World» bir beýannama ýaýratdy, şonda bar bolan bergilerden 26 milliard dollary tölemek hakynda karz berijiler bilen gepleşik alnyp barylýandygyny habar berdi. Bu ýagdaý kompaniýanyň heniz kontrol astynda hereket edýändigini we döran ýagdaýdan çykalga tapyp biljekdigini görkezýär.
Ekspertler duýduryş berýär
Ýöne ekspertler duýduryş berýärler. Londondaky WTB kredit kompaniýasynyň global strategi Nill Mak Kinnon bu barada şeýle diýýär: «Maliýe bazarlary hökümetiň karz meseleleri bilen bagly yglan edilen bu karary zerarly alada bildirdi, şonuň ýaly-da bankyň sermaýasynyň hümmeti hem-de onuň artýan býujet defisitine we berginiň mukdaryna ýetirýän täsirine alada bildirilýär, ýa-da Dubaýda görşümiz ýaly, ol ýerde problema – bergileri tölemek ukybyna bagly bolup durýar».
Şonuň ýaly-da şu ýa-da geljek ýyl üçin kompaniýanyň bergileri aşa köp bolup, onuň 200 milliard dollar çemesi bolup biljekdigi aýdylýar.
«New Ýork Times» gazeti maýa goýmak meselesi bilen bagly Halkara Klaýmen toparyndan bilermen Gary Klaýmene salgylanyp, berginiň ýarpy çemesiniň Orsýetdäki we Birleşen Arap Emirliklerindäki kompaniýalara degişlidigini, olaryň bir bölegine Dubaýyň eýeçilik edýändigini, munuň-da öz gezeginde global möçberde täze maliýe kynçylyklaryna sebäp bolýandygyny ýazýar.
Mak Kinnon munuň diňe Dubaýa degişli däldigini aýdýar: «Munuň bilen bagly käbir Ýewropa döwletleri-de aladalanýarlar, Gresiýada eýýam problema bu ýurduň býujet defisitine getirýändigi görnüp başlady. Şeýle-de bu Irlandiýa, Ispaniýa, Beýik Britaniýa we beýleki karz pul meselesiniň erbet täsir galdyran ýurtlaryna oňaýsyz täsirini ýetirer».
Halkara bazarlar Dubaýdaky bu ýagdaýyň özlerine oňaýsyz täsir ýetirmeginden howatyr edýärler.


text:
Biziň döwrümizde nerw dartgynlygy her üç adamyň birinde duş gelýär. Şäheriň hysyrdyly durmuşy, ýollardaky dartgynlylyk, jemgyýetçilik ulagyndaky adamlaryň hyryn-dykynlygy, iş ýerimizdäki kynçylyklar, dem alýan howamyzyň hapalanmagy – bularyň bary güýçli nerw dartgynlygynyň döremegine sebäp bolýar. Bu dartgynlykdan özbaşdak dynmak aňsat däldir. Ýöne bu ýagdaýa biperwaý garamakda bolýan däldir. Sebäbi tiz wagtda bu ýagdaý siziň daş keşbiňize, soňra bolsa saglygyňyza zeper ýetirmegi ahmal.
Nerw dartgynlygyň ýüze çykan ýagdaýynda adamyň işe bolan ukyby peselýär. Onda ukusyzlyk, göwniçökgünlik peýda bolýar. Onuň göwnüne hemmeler oňa erbet garaýan ýaly bolup görünýär. Kynçylyklar diňe ony saýlandyr öýdýär. Şeýle göwnüçökgünlilik ýagdaýy tizara dowamly görnüşe geçýär. Bu bolsa adam organizminiň endokrin bozulmalaryna, ýygy-ýygydan kesellemegine sebäp bolýar. Göwnüçökgünliligiň kesellere "el bulap", olary çagyrýandygyna, kesel ýakynlaşanda bolsa wiruslary "myhmansöýerlik" bilen kabul edýändigi ýadyňyzda bolsun. Dyngysyz sowuklamalar, ýürek-damar ulgamynyň we beýleki keselleriň döremegine hem nerw dartgynlygy sebäp bolýandyr. Daş görnüşimiz barada aýtmak-da gerek däl: saçlarymyz düşýär, gözümiziň gabaklary ýellenýär, gözlerimiziň aşagynda meşijekler emele gelýär, derimiziň reňki solýar.
Nerw dartgynlygynyň ilkinji alamatlary şulardyr:
- işjeňligiň we kuwwatlylygyň peselmegi;
- haýsydyr bir oňaýsyzlygyň duýulmagy;
- ukusyzlyk;
- ýersiz-ýere gaharlanmak;
- garasöýmezlik ýaly häsiýetiň döremegi;
Eger siz özüňizde nerw dartgynlygy döräp başlandyr diýip güman etseňiz, tizden-tiz degişli çäreleri görüň.
Oňat netije berýän çäreleriň biri – ylgamak ýa-da sport bilen meşgullanmak. Tans toparyna ýazylyp, tans oýnamak hem nerw dartgynlygy aýyrýar. Garaz, sportuň islendik görnüşi bilen meşgullanmak organizmdäki endorfinleriň, ýagny şatlygyň we bagtyýarlygyň gormonynyň derejesini ýokarlandyrýar. Sportzala baranyňyzda ýadaw bolsaňyz-da, gaýdanyňyzda eýýäm ýeňilligiň duýulýandygyny, belki, özüňiz-de bilýänsiňiz. Sport bilen meşgullanmak gan aýlanyşygy gowulandyryp, erbet pikirleriň ýom-ýok bolmagyna ýardam berýär. Ynanmasyňyz, özüňiz barlap göräýiň.
Nerw dartgynlygynyň öňüni almagyň usuly – dynç almagy başarmaly. Çagalara garaň: olar nerw dartgynlygyň nämedigini-de bilmeýärler. Elbetde, siz olaryň gaýgy-aladasy ýok diýersiňiz. Ýöne gürrüň bu barada däl-de, çagalaryň öz ünsüni bir zatdan başga bir zada aňsatlyk bilen sowup bilýänligindedir. Şonuň üçin-de, işden geleniňizde soň, iş barada pikir etmejek boluň. Öýüň bosagasyndan ätläp, öýe gireniňizde, ünsüňizi söýgüli maşgala agzalaryňyza gönükdiriň. Ýöne hemmeleriň göwnünden turjak bolup, özüňizi unudaýmaň. Özüňiz barada-da alada ediň.
Dynç alyş günleri öýüňizde "gizlenip", ýekelikde galmaň. Dost-ýarlaryňyz, joralaryňyz bilen duşuşyň, gyzykly adamlar bilen söhbetdeş boluň.
Ýöne hepdäniň dowamynda adamlar bilen juda köp gatnaşan ýa-da gürrüňdeş bolan bolsaňyz, onda "gizlenseňiz-de" bolýar. Garaz, özüňize haýsysy oňaýly bolsa, şony ediň.
Dogry iýmitlenme we witaminleri kabul etmek hem nerw dartgynlygynyň aýrylmagyna ýardam berýär. Fastfud atly tizara taýýarlanylan naharlaryň adam aşgazany üçin urgudygyny ýatdan çykarmaň. Iýmit adamy kuwwatlandyrmalydyr, onuň organizmini "hapalamaly" däldir. Tiz ereýän kofeden, gazly içgilerden ýüz öwrüň. Süýt önümlerini, suwy mümkin boldugyndan köpräk içiň.
Umuman aýdanymyzda, durmuş kynçylyklary-da, nerw dartgynlygy-da bolar. Ýöne beýle dartgynlygyň özüňizde mesgen tutmagyna ýol bermäň. Oňa garşy degişli çäreleri wagtynda görüň. Söýgüli şahyrymyz Kerim Gurbannepesowyň aýdyşy ýaly:
"Her hili çykgynsyz ýagdaýda galaý –
Umytdan düşmek namartçylykdyr.
Her bir kynçylygyň dört tarapy bar:
Üçi ýapyk bolsa, biri açykdyr"
Çykgynsyz ýagdaýlar bolmaýar. Şonuň üçin-de, özüňizi-de, öz ýakynlaryňyzy-da nerw dartgynlygyndan goraň.
Ulanylan WEB Salgy
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Päkistanyň günortasyndaky Karaçi şäherinde soňky bir gije-gündiziň dowamynda birnäçe syýasy hem etnik toparlaryň wekilleriniň arasynda bolan çaknyşyklarda bärsinden 25 adam ölüp, onlarçasy ýaralandy.
Şu ýylyň awgust aýynda Päkistanyň iň täsirli partiýasyndan deputat öldürilensoň düýn, bazar güni Karaçide regional assambleýa goşmaça saýlawlar geçirildi. Deputat öldürilenden soň şäherde dörän tolgunyşyklarda heläk bolanlaryň sany ýüz adamdan geçipdi.
Karaçi Päkistanyň uly şäheri bolmak bilen, onuň senagat merkezi hem deňiz portudyr.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň adam hukuklary boýunça ýokary komissarynyň edarasy Owganystanda korrupsiýanyň ösmeginiň adam hukuklarynyň berjaý edilmezligi ýaly meseleleriň ilatyň durmuş derejesine täsir edýändigi barada ýörite hasabat ýaýratdy.
Bu hasabatda, 2002-2009 ýyllar aralygynda Owganystana 35 milliard dollara barabar serişde berilendigine garamazdan, bu ýurduň ilatynyň
36%-niň, ýagny 9 milliona golaý owganlynyň örän garyp ýaşaýandygy aýdylýar.
Bu bolsa dürli tebigy betbagytçylyklar ýüze çykan halatynda ilat köpçüliginiň goragsyz ýagdaýada bolmagyna getirýär diýlip, bu hasabatda maglumat berilýär.


text:
“Yslam döwleti” toparynyň söweşijileriniň Siriýada tutulan orsýetli içaly diýilýän adamyň kellesini kesip öldürýändigini görkezýän wideo 2-nji dekabrda sosial media peýda boldy.
7.5 minutlyk wideoda özüniň Orsýetiň FSB aňtaw gullugy tarapyndan hakyna tutulandygyny boýun alyp orsça gepleýän adam görkezilýär.
Özüni Magomed Hasaýew diýip tanadan adam Orsýetiň aňtaw gullugy tarapyndan özüne Siriýa syýahat etmegiň we Orsýete dolanyp terrorçylyk hüjümleri amala aşyrmagy planlaşdyrýan orsýetlileriň şahsyýetlerini anyklamagyň görkezme berilendigini aýtdy. Bu adam özüniň öň Çeçenistanda ýaşandygyny aýdýar.
Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz regiony 20 ýylan golaý wagt bäri yslamçy gozgalaňçylaryň ornaşan ýeri bolmagyna galýar. “YD” toparynyň Kawkazda müňlerçe adamy hakyna tutandygy aýdylýar.
Çeçenistanyň Krem tarapyndan goldanýan prezidenti Ramzan Kadyrow “YD” toparynyň wideosynda görkezilen çeçenistanlynyň öldürilmegine jogapkärleri öldürmegi wada berdi.


text:
Özbegistandaky mobil operatorlary ýurduň uniwersitetlerine giriş ekzamenleriniň tabşyrylýan gününde, mümkin bolan aldawçylygyň öňüni almak üçin, interneti we telefonda hat ýollamagy duruzdylar.
Internetde çap edilýän gazeta.uz ýurtdaky bäş mobil operatorynyň “telekommunikasiýa setlerindäki tehniki hyzmat boýunça gyssagly işe” salgylanyp, mobil internetini we hatdyr surat ýollamagy dört sagatlap duruzandygyny habar berdi. Ýöne sesli hyzmatlaryň arasy üzülmedi diýip, gazeta.uz ýazýar.
Bu çäklendirme diňe ekzamen tabşyrýanlara däl, eýsem ýurduň mobil telefon ulanýan 19 million çemesi ilatyna täsir ýetirdi.
Habarlarda aýdylmagyna görä, häkimiýetler ekzamen tabşyrýanlaryň mobil internetini we hat ýollamagy mugallymlary aldamak üçin ulanmaklaryndan ätiýaç edipdirler.
Özbegistan Merkezi Aziýanyň iň gür ilatly ýurdy bolup, bu ýerde 28 million adam ýaşaýar.


text:
Çarşenbe güni Gazagystanyň Almaty şäherinde dünýäniň ösen döwletleriniň we Eýranyň ýörite wekilleriniň ýadro meselesi boýunça gepleşikleri tamamlandy.
Tähranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly geçirilen bu gepleşikde taraplar şu ýylyň aprel aýynda Gazagystanyň şu şäherinde ýene bu baradaky gepleşikleri dowam etdirmegi karar etdiler.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar boýunça bölüminiň ýolbaşçysy Katerin Aşton dünýä döwletleri tarapyndan edilen tekliplere Eýranyň pozitiw jogap bermegine umyt edýändigini aýtdy.
Emma ol bu edilen teklipleriň nämelerden ybaratdygy barada anyk maglumat bermekden saklandy.


text:
ÝHHG-nyň resmisi, orsýetçi separatistler bilen hökümet güýçleriniň arasyndaky ýaraşagyň saklanmagynyň hujuwlandyryjy alamatlaryna garamazdan, gündogar Ukrainadaky konfliktiň mundan aňryk hem güýçlendirilmegine garşy duýduryş berdi.
ÝHHG-nyň ýörite wekili Heidi Tagliavini 27-nji fewralda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinde çykyş edip, Ukrainadky uruş we parahatçylyk meselesinde biz çatrykda duran ýaly görünýäris diýdi.
Ol söweşleriň kiparlandygyny, ýesirleriň goýberilendigini, agyr ýaraglary yza çekmegiň başlanandygyny aýtdy. Emma ol ýagdaýyň zorlukly bolup galýandygyny hem sözüne goşdy.
ÝHHG-nyň gözegçilik missiýasynyň başlygy Ertugrul Apakan Donetsk aeroportunyň töwereginde, günorta-gündogar port Mariupolda atyşyklaryň bolandygyny habar berdi.


text:
Şwesiýanyň paýtagty Stokgolmda Ýewropa Bileleşigi bilen Orsýetiň hyzmatdaşlyklaryna bagyşlanylyp şu günki açyljak sammite gatnaşmak üçin düýn Orsýetiň prezidenti Medwedew Stokgolma bardy.
Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň hem-de Orsýetiň prezidentiniň gatnaşmagynda geçiriljek bu sammitde esasan Ýewropa Bileleleşigi bilen Orsýetiň söwda gatnaşyklary hem-de gaz üpjünçiliginiň ygtybarlygy bilen baglanyşykly meseleler üns merkezinde bolar diýlip garaşylýar.
Maglumata görä, Stokgolmda geçiriljek sammitiň dowamynda Orsýetiň Dünýä Söwda guramasyna goşulyp-goşulmazlyk meselesi barada-da gürrüň ediler.
Mundan daşary, sammitde Orsýetdäki ynsan hukuklary bilen baglanyşykly problemalar hem gozgalar diýlip garaşylýar.


text:
Şu gün Ukrainanyň Parlamenti prezidentlige täze saýlanan Wiktor Ýanukowiçiň inagurasiýa dabarasyny 25-nji fewralda geçirmekligi goldap, ses berdi.
Wiktor Ýanukowiç 7-nji fewralda geçirilen ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlarynda öz garşydaşy Ýuliýa Timoşenkodan 3.5 prosent töweregi artyk ses alyp, ýeňiji bolupdy.
Ýuliýa Timoşenko öz gezeginde bu saýlawlarda galplyklara ýol berlendigini aýdyp, bu mesele boýunça şikaýat bilen suda ýüz tutjakdygyny mälim etdi. Şeýle hem, ol özüniň häzirki premýer-ministrlik wezipesinden çekilmejekdigini aýtdy.


text:
Birleşen Ştatlar duşenbe güni Bagram howa bazasyna degişli harby tussaghanany Owganystanyň hökümetiniň kontrollugyna berdi.
Parwan türmesiniň tabşyryljagy baradaky ylalaşyk şenbe güni yglan edildi.
Bu türme aslynda 9-njy martda tabşyrylmalydy, emma Waşington bilen Kabul ABŞ güýçleri tarapyndan howply hasaplanýan tussaglar meselesinde ylalaşyga gelip bilmediler.
Şondan bäri, aýdylmagyna görä, iki tarap howply hasaplanýan tussaglar Parwan türmesinde, owgan kanunlary esasynda saklanmaly diýen ylalaşyga geldi.


text:
Ymamyň aýtmagyna görä, täze salynjak ybadat jaýy tapawutly medeniýetleriň biri-birini gowy öwrenjek ýeri bolar.
Germaniýanyň Berlin şäherinde dünýädäki ilkinji umumy ybadat jaýynyň salynmagy üçin taýýarlyklara başlandy.
"House of One" (Ýeke-tägiň öýi) diýip atlandyrylýan ol dini merkezde, şol bir wagtyň özünde ýewreýler, musulmanlar we haçparazlar öz ybadatlaryny berjaý edip bilerler.
Täze ybadat jaýy Berliniň "Petrikirchen" atly ilkinji buthanasynyň ýerinde dikeldiler. Jaýyň gurluşygyna geljek ýyl başlanar.
Bu tagallany orta atan toparyň guramaçylaryndan biri bolan rawin Towia Ben Çoriniň aýtmagyna görä, Berlin 20-nji asyrda taryhyň tümlük döwrüni başdan geçirenem bolsa, häzirki döwürde hoşniýetliligiň merkezine öwrüldi.
Ben Çorin "Her bir ýewreýe täsir edişi ýaly bu şäher şol bir wagtyň özünde mende bir ynjy goýýarka, beýleki tarapdan, diýseň täsin ýagdaýlara hem ylham berýär. Bu ýerde meniň ýaly ýewreýleriň kadaly ýagdaýda gyrgynçylyga duçar edilmegi üçin plan taýýarlanypdy. Ýöne muňa gaýtawul hem ýene bu şäheriň hut özünden geldi" diýip nygtaýar.
Onuň sözlerine görä, Berlin medeni utgaşyklyk bilen dini hoşniýetliligiň nusgasyna öwrülip biler.
"Bu bir multikultural, ýagny, köp medeniýetli şäherdir. Bu ideýa bütin dünýä ýaýrar".
Ymam Kadir Sanji bolsa bu täze ybadat merkeziniň musulmanlary bütin dünýä parahatçylyksöýiji hökmünde tanatjakdygyny aýýar. Onuň bellemegine görä, dikeldiljek täze ybadat jaýy şol bir wagtyň özünde tapawutly medeniýetleriň biri-birini öwrenýän ýeri bolar.
Has köp umumylyklar
Memar Wilfried Kuehn hem jaýyň içindäki üç ybadathananyň her biriniň göwrüminiň şol bir ölçegde, ýöne öz dini ynanjynyň aýratynlyklaryny suratlandyrýan görnüşde salynjakdygyny bildirýär.
Ol "Metjitde we sinagogada iki, buthanada bolsa bir gat bolar. Buthanada organ bolar. Metjitde bolsa täret alynjak ýerler bolar" diýýär.
Kuehn we onuň inženerler topary täze ybadat jaýynyň keşbi üçin taýýarlyk gören mahaly has köp umumylyklara duş gelendigini mälim edýär.
Öňki döwürlerde hem tapawutly dinler şol bir jaýy ybadat ýeri hökmünde ulanypdyrlar. Ispaniýanyň günortasyndaky metjitler haçparazlaryň zabt etmeginden soň buthana öwrülipdir. Türkiýede bolsa buthanalar metjitlere öwrülipdir.
Ýöne täze ybadat jaýy bulardan düýpgöter tapawutlanýar. Ol ýerde şol bir wagtyň özünde üç diniň wekilleri bir üçegiň astynda öz ybadatlaryny berjaý ederler.


text:
«WikiLeaks» internet saýtyny esaslandyryjy Julian Assanj düýnki çap edilen makalasynda öz saýtynyň işini gorap çykyş etdi.
Öz watany Awstraliýanyň in esasy gazetleriniň birinde çap edilen bu makalasynda Assanj häkimiýetleriň hereketlerine kontrollyk etmek üçin demokratiýanyň güýçli habar serişdelerine mätäçdigini nygtaýar.
Assanjyň pikiriçe, «WikiLeaks» hut şeýle roly oýnaýar. Julian Assanj öz makalasynda «WikiLeaks» saýtynda ABŞ-nyň gizlin diplomatik materiallarynyň çap edilmegi ABŞ-nyň bähbitlerini we anyk adamlaryň ömrüni howp astyna salýar diýen aýyplamany hem inkär edýär.
Julian Assanj düýn Beýik Britaniýada tussag edildi. Londonyň sudy Assanjy Şwesiýa ekstradisiýa etmelimi ýa etmeli däl diýen meselä seredýär. Ol Şwesiýada jynsy zorluklarda aýyplanylýar. Assanjyň özi bu aýyplamany toslama diýip atlandyrýar.


text:
MUKADDES GARAŞSYZLYGYŇ BOSAGASYNDA
MUKADDES GARAŞSYZLYGYŇ BOSAGASYNDA
Hormatly Prezidentimiziň saýasynda erkana ýaşaýan mähriban halkymyzyň her bir güni ýatdan çykmajak şanly senelere, taryhy wakalara beslenip, ak nur bolup dogýar. Bagtyýar durmuşymyzda röwşen ýollarymyzy ak geljege alyp barýan, geçmiş taryhymyzy, buýsançly şu günümizi, ýagty ertirimizi bagtyýar döwrana baky ýar eden biziň Gahryman Arkadagymyz, mähriban Watanymyz we mukaddes Garaşsyzlygymyzdyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gadymy türkmen topragynda biziň ata-babalarymyzyň köpasyrlyk ajaýyp däpleri miras bolup dabaralanýar. Biziň pederlerimiziň milli özboluşlulygy bilen tapawutlanýan ruhy we maddy gymmatlyklary döretmegi başarypdyrlar. Hut şu ýörelgeler esasynda adamzadyň parahatçylykly we bagtyýar durmuşynyň hatyrasyna biziň Garaşsyz Watanymyzyň parahatsöýüjilik syýasaty berkarar boldy.
Mähriban Prezidentimiziň il-ýurduň bagtyýarlygy, ösüşleri, abadançylygy, bolçulygy we abraý-mertebesiniň şöhratlanmagy ugrunda durmuşa geçirilýän beýik işleri giden bir ummandyr. Hormatly Prezidentimiziň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe durmuşa geçirýän parasatly hem ynsanperwer syýasatynyň maksady bütin dünýäde pugta parahatçylygyň, ählumumy howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň berkarar edilmegine mynasyp goşant goşmakdan ybaratdyr.
Gahryman Arkadagymyzyň guran Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe mümkin bolan sepgidini bellemek aýratyn buýsançlydyr. Eziz Arkadagymyz deňsiz-taýsyz işleri bimöçber tagallalary we aýdyň taglymatlary bilen Türkmnenistan Watanymyzy beýgeldýän beýik Lider, dünýäde ykrar edilen Lider!
Goý, ösüşli ýollarymyzyň, ýeňişli ýyllarymyz milli Lideriniň - Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, il-ýurdy abadan, abraý mertebesi mydama belent bolsun!
Liderimiziň başyny başlan her bir işi geljekde-de rowaç alsyn!
J.Öwezowa,
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň
Hukuk işleri boýunça baş hünärmeni


text:
Düýn NATO-nyň habar bermegine görä, Kandahardaky ýolda bolan partlamada 3 sany asuda owgan ýaşaýjysy öldi we başga-da 4-si agyr ýaralandy.
NATO agyr ýaralananlaryň ýaranlygyň regiondaky harby keselhanasyna ýerleşdirilendigini aýtdy.
Häzirlikçe bu partlamanyň jogapkärçiligini haýsyda bolsa bir topar boýun almady. Emma bu şeýle usullary köp ulanýan talyplaryň işi bolmagy mümkin.
Owganystana ynsanperwerlik kömegini berýän 30 çemesi halkara guramasy asuda ilaty goramak üçin has köp tagalla etmäge çagyrýar.
BMG-niň statistikasyna görä, 2001-nji ýylyň ahyrlarynda talyplar häkimiýetden agdarylaly bäri Owganystanda has köp asuda ilat şu ýyl öldürildi.


text:
Russiýanyň “Pussy Riot” pank toparynyň iki agzasy Nadežda Tolokonnikowa we Mariýa Alýohina nämälim adamlaryň bir topary tarapyndan penşenbe güni hüjüm edildi.
Aklawçy Ýewgeniý Gubiniň sözlerine görä, waka Nižniý Nowgorod şäherindäki “McDonald’s” merkezinde bolupdyr.
Hüjümçiler iki zenana demirden ýasalan enjamlary, iýmit önümlerini zyňyp, olaryň üstüne zelýonka suwuklygyny hem döküpdirler. “Zelýonka” teniňe degen ýagdaýda, onuň ýaşyl reňki belli bir möhletiň dowamynda deriňden aýrylmaýar.
Wakada Alýohinanyň maňlaýy kesilip, zenanlaryň ikisi hem gözlerine ýeten şikes zerarly ejir çekýärler. Aklawçy Gubin waka barada polisiýa resmi şikaýat edilendigini aýdýar.
Tolokonnikowa, Alýohina we “Pussy Riot” toparynyň beýleki agzalary Soçi şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlary döwründe prezident Wladimir Putini tankyt edip çykyş eden mahaly, olara kazaklar tarapyndan hem hüjüm edilipdi.


text:
1996-njy ýylda Türkmenistandan Gazagystanyň Aktýubinsk welaýatyna göçüp baran Orazalyýewleriň maşgalasy häzir gaty kyn ýadaýy başdan geçirýär. Bäş çagaly maşgalanyň ýeke-täk ekleýjisi Kuninaý Orazalyýewiň iş wagty sag aýagyna zeper ýetip, işsiz galdy.
Gazagystanyň Aktobe welaýatynyň Martuk raýonynda ýerleşýän Garatorgaý obasynda mekan tutunan Orazalyýewleriň uly maşgalasy 1996-njy ýylda Türkmenistandan öz ata Watanyna göçenlerine ökünýändigini aýdýarlar.
Bu bäş çagaly maşgalanyň ýeke-täk ekleýjisi bolan Kunibaý Orazalyýew üç ýyllap bir hususy gurluşyk kompaniýasynda işläpdir hem-de şol ýerde iş wagty sag aýagyna zeper ýetipdir.
Emma ol işde saglygyna zeper ýetendigi üçin hökümetden maýyplyk kömegini alyp bilenok. Sebäbi, Aktobe welaýatyndaky Azatlyk Radiosynyň habarçysy Alima Abdirowa gürrüň berişine göra, ozal Kunibaý işde resmi taýdan hasaba alynmandyr. Ýagny, işe alynýandygy barada hiç bir ylalaşyga gol çekmän, üç ýyl işläpdir.
Kunibaý Orazalyýewiň gürrüň bermegine görä, şol hususy gurluşyk kompaniýasynda işlän hemme işçiler kagyz boýunça 40-50 müň teňňe, ýagny 300-400 dollar töwereginde aýlyk alýandyklaryna gol çekip, hakykatda olaryň aýyna alýan aýlyklarynyň möçberi 15-25 müň teňňe aralygynda bolupdyr.
“Aýalym işsiz, bäş çagam bar. Körpe oglum 30 gradus aýazly howada mekdebe ýuka egin-eşikde, krossowkaly gatnaýar. Obada iş ýok. Häzir nahara-da pul ýok, aýalym goňşulardan uny karzyna alyp, günümizi görýaris” diýip, Kunibaý Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi.
Şeýle hem ol Gazagystana başga ýurtlardan göçüp baran gazaklaryň öz hak-hukuklaryny bilmeýändiklerini, kyn ýagdaýda kime ýüz tutmalydygyndan hem bihabardyklaryny Azatlk Radiosyna gürrüň berdi.
“Türkmenistandan göçüp gidenimize ökünýäris”
Kunibaýyň aýaly Zliýha Esengaliýewa Türkmenistanda bir gektarlyk ýerleriniň, öz hususy öýleriniň bolandygyny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Zliýha Esengaliýewa Türkmenistanda ýaşanlarynda hojalygynda dört düýe, iki sygyr, 25 goýunlarynyň bolandygyny-da aýtdy: “Biziň gazymyz, elektrik togumyz, iýýän duzumyz mugtdy. Çagalarymyz gazak mektebine gatnaýardy. Kolhozymyzyň ýolbaşçysy hem gazakdy”.
Şeýle hem ol Türkmenistanda özlerini hiç kimiň kemsitmändigini, Türkmenistanda milletine garamazdan, hemme kişiniň agzybir, birek-birege ýardam berip ýaşandyklaryny Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi: “Ata Watanymyz Gazagystana göçüp geldik welin, ýardam hökmünde elimize 30 müň teňňe berdiler, galanam öz başyňyzy özüňiz çaraň diýdiler”.
“Biz işsiz, bir döwüm çöreksiz otyrys. Öýi ýylydara kömrümiz ýök. Geljegimiz hem garaňky” diýip, Zliýha zeýrenýär.
Azatlyk Radiosy Orazalyýewleriň maşgalasynyň gözgyny ýagdaýy barada olaryň ýaşaýan Garatorgaý raýonynyň häkimligine ýüzlendi. Häkimligiň ýolbaşçysy Darhan Borankul Zliýha Esengaliýewanyň 1-nji aprelden başlap zähmet biržasynda üç aýlyk işe ýerleşdirilendigini aýtdy. “Galanynam görübereris” diýip, häkim belledi.
Emma 1-nji aprele çenli bu köp çagaly maşgalanyň nädip güzeranyny görmelidigi barada gazak resmisi hiç zat aýtmady.
Orazalyýewleriň maşgalasy öz ýagdaýyny düşündirip, Gazagystanda resmi taýdan hasaba alynmadyk “Alga”, ýagny öňe atly syýasy partiýa kömek sorap ýüzlendi. “Alga” partiýasy bu maşgala azyk harytlaryny berip, kömek etdi.