text:
Ýörite prokuror Robert Mulleriň 2016-njy ýylda geçirilen saýlawlarda Orsýetiň gatyşdy diýilmegi we Trampyň adamlarynyň ruslar bilen ahmal dildüwşükli hyzmatdaşlygy diýilýänler boýunça alyp barýan derňewleri bilen baglylykda, Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampyň kampaniýasynyň ozalky ýolbaşçysy Paul Manafort federal häkimiýetlere boýun bolup, özüni tabşyrdy.
Manafort 30-njy oktýabrda Federal derňew býurosynyň, ýagny FBI-yň Waşingtondaky edarasyna geldi. Ol The New York Times bilen CNN-iň, anonim çeşmelerine salgylanyp, Manafort bilen onuň ozalky täjirçilik hyzmatdaşy Rik Geýtsden özlerini federal häkimiýetlere tabşyrmak talap edildi diýip, habar bermeginden biraz soň agzalýan edara geldi.
Olara bildirilýän aýyplamalaryň nämedigi dessine mälim bolmady, ýöne bu buýruk Mulleriň ABŞ-yň Kongresine parallel ýöredýän derňewlerinde wajyp öňe gidişlikdir.
The Associated Press ýagdaýdan habarly diýip tanyşdyran çeşmelerine salgylanyp, Geýtsiňem boýun synyp özüni tabşyrandygyny we olaryň ikisiniňem 30-njy oktýabrda Mulleriň topary tarapyndan bildirilýän aýyplamalara jogap bermek üçin kazyýetde jogapkärçiligine çekiljekdigini habar berdi.
Manafort rederal salgyt kanunlaryny bozmak ähtimallygy, pul ýuwmak we daşary ýurt lobbiçiligini äşgär etmezlik ähtimallygy boýunça derňew astyndady. The Wall Street Journal aýyplamalaryň galp salgyt işlerini hem öz içine alyp biljekdigini habar berdi.
Birleşen Ştatlaryň aňtaw resmileri ýanwar aýynda Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Birleşen Ştatlarda 2016-njy ýylda geçirilen saýlawlary nyşana alyp “täsir ediş kampaniýasyny” buýruk berdi diýen netijä geldiler. Ruslaryň bu çäresi amerikan demokratiýasyna ynamy syndyrmagy, Trampa kömek edip onuň garşydaşy Hillari Klintonyň abraýyna şikes ýetirmegi maksat edinipdir.
Aýyplamalar Adalat departamentinde alnyp barylýan derňewleri ýöretmek üçin maý aýynda wezipä bellenen Mulleriň mesele bilen bagly ýöredýän işinde ilkinji günä bildirilişik bolar.
Ak tam ýüze çykan habarlar barada kommentariý bermekden ýüz öwürdi.
Ak tamyň geňeşçisi Kellani Konweý (Kellyanne Conway ) habarlaryň peýda bolmagynyň öňýany “Fox and Friends” telegepleşiginde eden çykyşynda ýaýylýan habarlara äsgermezlikli çemeleşdi.
Konweý aýyplamalaryň golaýlaşýandygy barada biraz owal peýda bolan habarlara salgylanyp, “biz hatda bildiriljek günäleriň kampaniýa bilen baglydygyny ýa-da däldigini hem bilemzok” diýdi.
Orsýet derekli subutnamalara garamzdan özüniň saýlawa gatyşygyny iňkär edýär. 8 - nji noýabrda saýlawlarda ýeňiş gazanan Tramp öz adamlarynyň Moskwa bilen dildüwşikli hyzmatdaşlyk edendigini ret edýär.
Derňewiň çäginde Muller Manafortyň Trampyň kampaniýasyndaky roluny, şeýle-de onuň Ukaina bilen gatnaşygyny ilik-düwme öwrenýär.
Ukrainadaky Orsýetiň tarapyny tutýan syýasy partiýa lobbiçilk edendigi we daşary ýurt agenti hökmünde hasaba durmandygy barada habarlar peýda bolansoň Manafort 2016-njy ýylyň awgustynda Trampyň saýlaw kampaniýasyna ýolbaşçylyk wezipesinden çekildi. Ol hiç-hili gabahat işe baş goşmandygyny aýdyp gelýär.
Manafort Senatyň adalat boýunça komitetine we Senatyň hem-de Wekiller öýüniň aňtaw komitetlerine, olaryň Orsýet boýunça alyp barýan derňewleri bilen bagly dokumentleri beripdir.
Agzalýan dokumentleriň prezidentiň ogly Donald Tramp kiçi bilen orsýetli aklawçynyň 2016-njy ýylyň iýun aýynda geçiren duşuşygynda Manafortyň alan belliklerini öz içine alýandygy habar berilýär.
Habarlarda Tramp kiçiniň elektron hatlarynyň ýygnagyň Klintona zyýan ýetirip biljek maglumatlary maslahatlaşmak üçin meýilleşdirilendigini görkezýändigi aýdylýar.


c: text/html

text:
Her bir jynsy gatnaşykdan soň aýalyň göwresinde çaga galyp bilýärmi? Ýa-da aýalyň göwresinde çaga galmagyň belli bir öz wagty barmy? Islenilmedik göwreliligiň öňüni almak üçin, jynsy gatnaşykdan haçan saklanmaly?
Saýtyň okyjysy.
Gadyrly okyjy!
Aýalyň aýbaşy halkasy (aýbaşynyň birinji gününden indiki aýbaşynyň birinji gününi öz içine alýar) iki döwürden ybarat bolup, onuň dowamlylygy 21-35 güne (her aýalda dürli-dürli) barabardyr.
Aýbaşy halkasynyň ortasynda ýumurtgalyklarda aýallyk öýjükleri emele gelip, olar 48-72 sagat tohumlanmak ukybyny saklaýandyr. Spermatazoidler (erkeklik jyns öýjügi) hem aýal jyns ýollarynda şonça wagtlap öz işjeňligini saklaýar. Şu maglumatlara esaslansaň, 28 günlik aýbaşy halkasynyň 10-16-njy günler aralygy göwreliligiň galmagy üçin oňaýly wagtdyr.
30 günlik aýbaşy halkasynda 12-17-nji günler aralygynda çaga galmak üçin şertler döreýändir.
Aýalyň jyns agzalaryndan köp, şepbeşik, ak nemiň gelmegi, göni içegede temperaturanyň 37ºС-den ýokary galmagy (gyzgynlyk ölçegi bilen ölçelýär) aýallyk öýjükleriniň emele gelip, göwreliligiň galyp biljekdiginden habar berýändir. Şol günler islenilmedik göwreliligiň öňüni alar ýaly serişdeleri ulanmalydyr.
Aýbaşy halkasynyň dowamlylygyna baglylykda göwrelligiň galyp biljek günlerini Knaus-Ogunonyň kalendarynyň kömegi bilen kesgitläp bolar. Ol kalendaryň ulanyş düzgüni barada maglumaty ginekolog lukmanyňyz berip biler.
Saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Siziň belleýän alamatlaryňyz diňe göwrelilik üçin mahsus alamatlar däldir.Göwreliligi anyklaýan testleri ulanmagy we ultrases barlagyny geçip, aýbaşynyň saklanmagynyň sebäplerini anyklamagy maslahat berýärin.
Häzirki wagtda ulanylýan, göwreliligi anyklamak üçin niýetlenen test-zolajyklary dogry netijäni bermäge ukyplydyrlar.Olaryň kömegi bilen peşewi barlama netijesinde, ikinji gök zolajygyň emele gelmegi göwreliligiň bardygyndan habarly edýändir.Test-zolajyklaryň esasy işleýiş prinsipi- göwrelilik netijesinde bedende döreýän horion gonadotropinine duýgurlylygy ýüze çykarmakdyr. Ýöne juda seýrek ýagdaýlarda (gormonal bozulmalar netijesinde aýbaşynyň saklanmagy, täze döremeler) test-zolajyklarynyň nädogry netijäni hem berip bilýändigini bellemelidir.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hormatly lukman! Kesar kesimi operasiyasyndan son näçe wagtdan jynsy gatnaşyklary başlap bolýar?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Kesarewo kesimi arkaly dogrumdan soň ýatgynyň içki gatlagynyň dikeldilmegi, ýatgynyň ýygrylyp kiçelmegi we operasiýadan soňky tyg yzynyň bitmegi üçin wagt gerek bolýar. Lukmanlar kesarewo kesimi arkaly geçen dogrumdan soň jynsy gatnaşyklary 4-6, kähalatlarda 8 hepdeden soň başlamagy maslahat berýärler.
Dogrum ýollarynyň ýyrtylmagy, zor salynmagy bilen geçen tebigy dogrumy geçiren aýallardan tapawutlylykda, kesarewo operasiýasyndan soň aýallarda geçirilen jynsy gatnaşyklar agyrsyz bolup biler. Ýöne oňa garamazdan, operasiýadan soňky jynsy gatnaşyklar aýalyň psihiki taýynlygy döränden soň, emaý bilen geçirilse howpsuz bolar.
Şeýle hem, bu döwürde göwreliligiň öňüni alyş serişdelerini ulanma barada pikir edilmelidir. Operatiw dogrumdan soň ýatga spiral serişdesini 5-6 aýdan (käbir ýagdaýlar bilen goýulmaly bolsa hem 3aýdan ir bolmaly däl) goýma, gormon serişdeleri bolsa 2-3 aýdan ulanma maslahat berilýär. Göwüsden emdirýän we emdirmeýän aýallar üçin gormon serişdeleriniň düzüminiň tapawutly bolup, lukmanyň maslahatyny talap edýändigini belläsim gelýar.
Operatiw dogrumy geçiren aýallar dogrum öýünden çykandan soň 2 aýyň dowamynda ginekolog lukmanyň gözegçiliginde bolmalydyrlar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Siziň jynsy gatnaşyklarda çäksizligiňiz gündeki geçirilýän jynsy gatnaşyklaryň haýsy mukdaryny aňladýar? Öýlenmedik, siziň ýaşyňyzdaky ýaş ýigit üçin seksual islegleriň günüň dowamynda kadaly ýagdaýda döräp durmagy kadadan çykma hasaplanmaýar. Bir seksopatologyň degşip aýtmagyna görä, "Erkekler seks barada her sekuntda oýlanýarlar"...
Biz jemgyýetde ýaşap we onuň ahlak kanunlaryna eýerip, belli bir borçlarymyzy, işlerimizi ýerine ýetirýäris.Bu ýagdaý bolsa bizi tebigy isleglerimizden pikirlerimizi sowmaga, öz içki güýjümizi başga işlere gönükdirmäge kömek edýär.Pikirleriňizi tertibe salyň we içki energiýaňyzy başga işlere gönükdiriň.Özüňizi gyzyklandyrýan başga zatlary tapmaga ymtylyň.Meniň şeýle diýmegim, siziň öz jynsy islegleriňizden daşlaşmalydygyny aňlatmaýar.Ol diňe ony tertipleşdirýär.
Jynsy islegleriň aşa güýçli bildirilmegi ýumurtgajyklaryň işiniň bozulmalary bilen ýüze çykýan endokrin kesellerde,ýumurtgajyklaryň täze döremelerinde syn edilip bilner.Men şuny size ýöne maglumat üçin aýdýan. Düýpli barlag we maslahat üçin bejeriş merkezleriň androlog lukmanlaryna ýüz tutup bilersiňiz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam hormatly lukman! Menin size ýüzlenmegimin esasy sebabi, menin endamymda gyllaryn mukdarynyň gaty köplüginiň meni biynjalyk etmegidir. Men şol gyllary aýryp bilerinmi? Eger bolyan bolsa maslahat bermeginizi haýyş edyärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Erkek adamlaryň (aýallaryň hem) bedeniniň gyl örtüginiň derejesi testosteron gormonynyň derejesine bagly bolup, onuň mukdaryny peseltme synanşyklary endokrin ulgamyň başga bozulmalaryna getirip biler.
Şol sebäpden hem, artykmaç gyl örtüginden dynmagyň usullaryny bilip, olary dogry ulanma, sizi bu oňaýsyz kynçylykdan belli bir wagt halas edip biler. Erkek adamlary, esasan gaşlarynyň arasynda, arkasynda, döşünde ösýän gyl örtüginiň köplügi alada goýup bilýändir.
Öý şertlerinde sakgal syrylýan stanok ýa-da dürli kremdir geller bilen gyl örtügini aýyrma synanşyklary geçirmek elýeterli bolsa-da, bu çäreler gysgamöhletleýin (2 -6 gün) peýdalylygy bilen tapawutlanýandyrlar.
Ýöriteleşdirilen kosmetologiki merkezler Size birnäçe usullaryň kömegi bilen oňaýsyz kynçylykdan dynmaga kömek edip biler:
► Bioepilýasiýa- deriniň ýüzüne parafin çalnyp, soňundan ýörite kosmetiki süpürgiçler bilen süpürlip aýrylýandyr. Bu usul agyryly bolsa-da, netijeliligi 3-5 hepde saklanýandyr.
► Fotoepilýasiýa-gönükdirilen ýagtylyk akymynyň saçlaryň saklaýan melanin pigmentine edýän täsirine esaslanandyr. Kosmetologiýada iň täze we agyrsyz usullaryň biri bolup, ol allergiki täsirliligiň ýüze çykmagyna getirýän däldir.
► Lazer epilýasiýasy-lazer şöhlesiniň saçyň düýpjagazlaryna edýän täsiri ulanylýp, uzakmöhletleýin netijeliligi bilen bellidir.
Öý şertlerinde ulanylýan usullar netijesiz bolup, Sizi kanagatlandyrmaýan bolsa, kosmetolog lukmanlaryna maslahat üçin ýüzlenip bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Salam. Meniň size şeýle soragym bar. Ençene wagt bäri pilçämde agyry duýýan esasanda çep pilçede. Eginlerime aram aram basyş, nagruzka duýýan. Eginlerdaki agyry ayak üstünde köp bolamda duýýan we ýatyp dynjymy alanymdan soň kän agyryny duýamok. Emma pilçedaki agyryny kän duýýan. Üstesinede ýüregim hem aram aram agyrýar. Sonky wagtlar agyry hasda güýjän ýaly. Esasanda ýatmak üçin kese ýagdaýda duramda ýürek agyrym güýjeýär. Bular düýpli zatmyka we name hereketleri etsem bolar? Jogabyňyza minnetdar.
Salam,size haýal etmän kardiolog lukmanyna ýüz tutmaklygy maslahat berýärin.Ýürek irradiýasiýa(dürli organlara agyry bermek) şekilde alamatlary bar.
P.s :men lukman däl,edil siz ýaly okujy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Habarlar 15 march 2017
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Emir Tamim Bin Hamad Al Tani türkmen-katar hyzmatdaşlygynyň ugurlaryny anyklaşdyrdylar
Türkmenistan Katar bilen hyzmatdaşlygy ikitaraplaýyn görnüşde, şeýle hem Ýakyn Gündogar ýurtlary bilen sazlaşykly ösýän gatnaşyklaryň çäklerinde ösdürmäge uly ähmiýet berýär. Iki döwletiň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1996-njy ýylda ýola goýuldy.
Jemgyýet
18-nji martda ýazky bag ekmek çäresi başlanýar
Ýazky möwsümiň başyny milli ekologiýa çäresi bolan ýowar açar, oňa türkmenistanlylaryň ýüzlerçesi gatnaşar.
Jemgyýet
Göz keselleri Ylmy-kliniki merkezinde ilkinji operasiýalar şowly geçdi
Göz keselleri ylmy-kliniki merkezinde çagalaryň görejini goramak boýunça iki otag hereket edýär. Olardaky enjamlar şol bir wagtyň özünde keseli anyklamaga we oňa bejergi bermäge mümkinçilik berýär. Merkezde çagalaryň göz kesellerini bejermek, umumy göz keselleri, gaýra goýulmasyz kömek, lazer bilen bejermek we kliniki laboratoriýa ýaly bäş bölüm bar.
Jemgyýet
VAziada taýýarlygyň çäklerinde haýwanlaryň saglygyny goramak boýunça Bütindünýä guramasynyň bilermenleri Türkmenistana geldiler
Häzirki wagtda atlaryň uýan ganynyň barlagynyň esasynda wirusly we gan parazitar keselleriniň barlagy, meýilnamalaşdyrylan sanjymlar, bedewleri pasportlaşdyrmak we olaryň hereketine gözegçilik, beýleki epizootiki çäreler, şol sanda haýwanlaryň saglygyna işjeň gözegçilik işleri alnyp barylýar.Ýurtdaky goşa toýnaksyz haýwanlaryň, şol sanda düýeleriň we eşekleriň hem hemmesiniň gany barlanylýar. Zerur seljermeleriň ählisi MEB-iň ygtyýarly laboratoriýalarynda, hususan-da BAE-de geçirilýär. Döwlet weterinar gulluklary ahal-teke bedewleriniň baş sanyny, olaryň saklanýan ýerlerini hasaba almak, reňkini ýazga almak we beýleki maglumatlary ýygnamak boýunça çärelere gatnaşýarlar. Toplanan maglumatlaryň esasynda ýurtda goşa ...
Resmi habar
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Dohanyň «Al Şakab» atçylyk sport toplumyna baryp gördi
Soňra döwlet Baştutanymyz “Al Şakab” belli atçylyk-sport toplumynyň işiniň gurluşy bilen tanyşdyryldy. Belent mertebeli türkmen myhmanyna nalyň görnüşinde taslamalaşdyrylan bu toplumyň ähli sahnalarynyň hem-de beýleki desgalarynyň şekili görkezildi.
Hyzmatdaşlyk
Söwda we infrastruktura ösüşi türkmen-katar ykdysady hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlary hökmünde kesgitlenildi
Gepleşiklerde ýurtlaryň ikisinde hem yzygiderli söwda sergileriniň hem-de işewürler maslahatlarynyň we Türkmenistanda hem-de Katarda öndürilen harytlaryň ýöriteleşdirilen bazar satuwynyň geçirilmeginiň, iki döwletiň paýtagtlarynda Söwda öýlerini açmagyň mümkinçiliklerine garalyp geçildi. Şunuň bilen baglylykda, saparyň öňüsyrasynda geçirilen ilkinji türkmen-katar işewürler maslahatynyň netijeleri nygtaldy. Bu maslahatyň barşynda möhüm ylalaşyklar gazanyldy.
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistan Kataryň ulag-logistika kompaniýalaryny bilelikde işlemäge çagyrdy
Dohada geçen ýokary derejeli türkmen-katar gepleşiklerinde Merkezi Aziýa we Ýakyn Gündogar ýurtlarynyň arasynda ykdysady gatnaşyklary has hem ösdürmäge ýardam berjek halkara ulag-üstaşyr geçelgeleri döretmek boýunça başlangyçlaryň ähmiýeti bellendi.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistan we Katar halkara guramalarynyň çäklerinde özara hyzmatdaşlyga meýillerini mälim etdiler
Halkara düzüminiň çäklerinde ilkinji nobatda bolsa Birleşen Milletler Guramasynyň, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde özara gatnaşyklaryň meseleleri boýunça garaýşlaryň gabat gelýändigi bellenildi.
Wakalaryň jümmüşinde
Ýokary derejeli türkmen-katar gepleşikleriniň netijeleri boýunça ikitarplaýyn resminamalara gol sekildi
Bu ýokary derejeli duşuşyk taraplaryň strategiki we uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmak meýillerini tassyklaýar. Türkmenistan ykdysadyýetde, ylymda we bilimde, energetika ulgamynda hem-de sport pudagynda düýpli üstünlikler gazanan ýurt hökmünde Kataryň tejribesini öwrenmäge uly gyzyklanma bildirýär.
Wakalaryň jümmüşinde
Dohada ýokary derejede türkmen-katar gepleşikleri başlandy
Iki ýurduň döwlet baýdaklary bilen bezelen Doha şäheriniň howa menziline hormat garawulynyň nyzama düzülen uçaryň ýanynda Türkmenistanyň Prezidentini resmi adamlar garşyladylar.


text:
Bu ýere Hökümet agzalary, Mejlisiň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri, Türkmenistanyň daşary döwletlerdäki ilçileri, daşary döwletleriň biziň ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň baştutanlary, daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, paýtagtymyzyň ilaty we şanly sene mynasybetli dabaralara gatnaşmak üçin ýurdumyza gelen myhmanlar ýygnandylar.
Mälim bolşy ýaly, “ganatly” bedewleriň hakyky Watanynda atçylygyň ösdürilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň bridir. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli atçylyk pudagy täze belentlige çykdy, ýurdumyzda onuň düzümlerini ösdürmek, tohum atçylygy ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek, sportuň atly görnüşlerini hem-de milli at çapyşyk däplerini wagyz etmek boýunça deňsiz-taýsyz çäreler amala aşyryldy.
Häzir Türkmenistan bu ulgamda ykrar edilen dünýä merkezine öwrülýär, biziň bedewlerimiz we çapyksuwarlarymyz dürli ýurtlarda guralýan iri gözden geçirilişleriň, abraýly atçylyk sport we çapuw ýaryşlarynyň ýeňijileri bolýar. Olar at üstünde sirk sungatynda çykyş etmekde hem öňdebaryjy orunlary eýeleýärler – dürli halkara festiwallarynda “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň haýran galdyryjy ýeňişleri munuň aýdyň subutnamasydyr. Ahalteke bedewleri ýel kimin okgunlylygy, hiç zat bilen deňeşdirip bolmajak tebigy gözelligi hem-de syratlylygy özünde jemläp, dünýäde iň gowularyň şöhratyny dowam edýärler. Şeýle tohum atlara Merkezi Aziýada, Ýewropada we Amerikada gadyr goýýanlar örän köp.
Häzirki baýramçylyk at çapyşyklary ajaýyp milli öwüşginlere beslendi. Olar asylly däbe eýerilip, hakyky uly türkmen toýy ýagdaýynda geçýär. Diňe atly ýaryşlary geçirmek üçin däl, eýsem, sportuň halkymyz üçin söýgüli bolan bu milli görnüşini wagyz etmegiň hem-de ösdürmegiň merkezi bolup durýan toplumyň tutuş çäkleri köpdürli owadan baýramçylyk görnüşleri bilen özüne çekýär. Bu ýerde welaýatlarymyzyň ählisinden ak öýler dikilipdir, bagşylaryň ýerine ýetirmeginde gadymy türkmen halk aýdymlary ýaňlanýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň awtoulagy Halkara atçylyk sport toplumyna gelýär. Milli lybasly gyzlar döwlet Baştutanymyza ajaýyp gül desselerini gowşurýarlar. Bu ýere ýygnananlar hormatly Prezidentimizi şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylaýarlar. Türkmenistanyň Baştutany baýramçylyk görnüşde bezelen toplumyň çäklerine girýär. Toplumyň meýdançalarynda paýtagtymyzyň hem-de welaýatlaryň artistleri we döredijilik toparlary ajaýyp aýdym-sazly çykyşlary bilen garşylaýarlar.
Milli Liderimiz toplumyň giň seýilgählerinde ýaýbaňlandyrylan oba hojalyk we maldarçylyk önümleriniň uly sergisi bilen tanyşýar. Sergide ýurdumyzyň esasy oba hojalyk önümleriniň biri bolan pagta görkezilýär. Şu ýyl ýurdumyzyň pagtaçylary Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 26 ýyllyk baýramynyň öň ýanynda hasabat berip, Watan harmanyna 1 million 50 müň tonnadan gowrak ak altyn tabşyrmagyň hötdesinden geldiler.
Bu ýerde Aşgabat sport mekdeplerinde tälim alýan türgenler görkezme maksatnamasy bilen çykyş edip, Aziada–2017-niň sport ýaryşlarynyň dürli görnüşlerinde öz ussatlyklaryny görkezdiler.
Döwlet Baştutanymyz artistleriň ussatlygyna mynasyp baha berip, tomaşaçylaryň dowamly el çarpyşmagynda toplumyň binasyna girip, özi üçin niýetlenen ýere geçdi.
Soňra baýramçylyk at çapyşyklaryna badalga berildi. Ahalteke bedewleri dürli aralyklar boýunça 7 çapyşygyň her birinde 12 bedew öz ýyndamlyklaryny we çalasynlyklaryny görkezdiler. Tomaşa etmäge gelen adamlaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň uly guwanç bilen syn eden özüne çekiji at çapyşyklary iki sagatdan gowrak wagt dowam etdi.
1800 metr aralyga geçirilen birinji çapyşyga üçýaşar atlar gatnaşdy. Şonda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Melhem diýen dor bedew bellenilen aralygy 2 minut 01,5 sekuntda geçip, brinji gelmegi başardy. Ony Ç.Ýazdurdyýew çapdy. Birinji çapyşykda ikinji orny H.Annagulyýewiň hojalygyna degişli Ýeser gurt diýen mele aty eýeledi. O.Berdiýewiň çapan bu bedewi bellenilen aralyga 2 minut 01,8 sekunt wagt görkezdi. T.Baýramdurdyýewiň hojalygyna degişli Gaýa diýen gara at bellenilen aralygy 2 minut 05,6 sekuntda geçip, üçünji baýrakly orna mynasyp boldy. Onuň çapyksuwary A.Baýramgeldiýew.
Ikinji çapyşykda 2200 metr aralyga güýç synanyşyldy. Bu çapyşykda
G.Kyýasowyň hojalygyna degişli Guwanjym diýen dor at birinji gelmegi başardy. R.Abdyýewiň çapan bedewi bellenilen aralyga 2 minut 26,6 sekunt wagt görkezdi. Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babarap obasynyň Gumlygyz diýen gara dor bedewi bu aralygy 2 minut 30,5 sekuntda geçip, ikinji orna düşdi. B.Guwanjyýewiň hojalygyna degişli Gülgüne diýen at bolsa bellenilen aralygy 2 minut 32,1 sekuntda geçip, üçünji baýrakly orna mynasyp boldy.
Uçünji çapyşykda saýlama bedewler bäsleşige goşuldylar. Onuň menzili 2200 metr aralyk boldy. Türkmenistanyň Baş prokuraturasyna degişli Gujurly diýen dor at bu aralygy 2 minut 22,4 sekuntda geçip, birinji geldi. Ony B.Babalyýew çapdy. Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Garagunan atly gara bedewi bellenilen aralygy 2 minut 28,1 sekuntda geçip, ikinji ýere düşdi. Türkmenistanyň Ýokary kazyýetine degişli Tumar bu aralygy 2 minut 29,1 sekuntda geçip, üçünji baýrakly orny eýelemegi başardy.
Bu günki bäsleşigiň dördünji çapyşygynda 2200 metr aralyk boýunça güýç synanyşdylar. Örän gyzykly geçen çapyşykda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankyna degişli ussat çapyksuwar B.Begliýewiň çapan Ülker diýen dor aty ýeňiji boldy. Ol bu aralygy 2 minut 29,4 sekuntda geçmegi başardy. Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň Goňurbaş diýen gara dor aty bu aralygy 2 minut 29,7 sekuntda geçip, ikinji orna düşdi. Üçünji baýrakly orna bolsa bellenilen aralygy 2 minut 30,1 sekuntda geçen Türkmenistanyň Goranmak ministrligine degişli Peýkam atly al bedew mynasyp boldy.
Bäşinji çapyşykda bedewler 2400 metr aralykdan ýaryşa goşuldylar. Bu çapyşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Turan akýal mele aty ýeňiji boldy. Bellenilen aralygy 2 minut 44,6 sekuntda geçen bu bedewi B.Babaýew çapdy. A.Amanowyň hojalygyna degişli Mukam diýen gurt mele at bellenilen aralygy 2 minut 50,1 sekuntda geçip, ikinji orny eýeledi. R.Gurbanowyň hojalygyna degişli Akşäher diýen akýal mele at bu aralygy 2 minut 52,2 sekuntda geçip, üçünji baýrakly orna düşdi.
Nobatdaky baýrak ugrundaky çapyşykda hem bedewler 2400 metr aralyk boýunça güýç synanyşdylar. Örän özüne çekiji çapyşyk bolan bu bäsleşikde Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Gadam diýen gyr at bu aralygy 2 minut 39 sekuntda geçip, ýeňiji boldy. Ony ussat çapyksuwar Ö.Ýalkabow çapdy. Türkmenistanyň Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugyna degişli Tämiz diýen dor at bellenilen aralyga 2 minut 40,2 sekunt wagt sarp edip, P.Babalyýewiň çapmagynda ikinji orny eýeledi. S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetine degişli Alçep bu aralygy 2 minut 41,4 sekuntda geçip, üçünji baýrakly orny mynasyp boldy. Ony III derejeli çapyksuwar Y.Saparow çapdy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Baş baýragy ugundaky jemleýji bäsleşikde bedewleriň menzili 2400 metr boldy. Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli guralan at çapyşygynyň has çekeleşikli geçen jemleýji tapgyrynda N.Ataýewiň hojalygyna degişli Almaz diýen gara at ýeňiji boldy. Bellenilen aralygy 2 minut 47,1 sekuntda geçmegi başaran bu bedewi B.Huşwagtow çapdy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Maksat atly bedew bu aralygy 2 minut 47,4 sekuntda geçip, ikinji orny eýeledi. Jemleýji çapyşykda üçünji baýrakly orna Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň Paýtagt atly mele bedew mynasyp boldy. Ol bu aralygy 2 minut 48,5 sekuntda geçdi.
Soňra ýeňijileri sylaglamak dabarasy bolup, olara gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy. Milli Liderimiz ýeňijileriň her birini mübärekledi hem-de ajaýyp sungatyň dünýä derejesinde eýe bolnan şöhratyny mynasyp dowam etmegi hem-de atçylyk sportunyň ösmegine, dünýä derejesindäki atçylyk ýaryşlarynda Türkmenistana mynasyp wekilçilik etmäge ukyply ussat çapyksuwarlary taýýarlamaga, aýratyn-da, iň esasysy hem türkmen halkymyzyň gadymy döredijilik däplerinde ýaş nesilleri terbiýelemäge ýardam bermegi arzuw etdi.
At çapyşyklaryň ilkinji altysynyň ýeňijilerine ABŞ-nyň 15 müň dollary möçberinde, jemleýji, ýedinji çapyşygyň ýeňijisine bolsa Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan ABŞ-nyň 30 müň dollary möçberinde pul baýraklary gowşuryldy.
Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe bagyşlanan köpçülikleýin dabaralar, konsertler, dürli medeni-sport çäreler ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda geçirildi.
www.tdh.gov.tm


text:
Oksford uniwersiteti
11-njy asyryň ahyrynda esaslandyrylan Oksford uniwersiteti diňe bir Beýik Britaniýada däl,eýsem yewropa döwletleriň ählisiniň arasynda hem iň bir gadymy ýokary okuw mekdepleriň biri hasaplanýar. Häzirki wagtda uniwersitetiň talyplarynyň dörtden biri daşary ýurtlydyr.Oksford uniwersiteti beýleki ýokary okuw mekdepleriň arasynda durnukly öňdeligini saklap, reýtingde Kembrij uniwersiteti hem Garward uniwersitetleri bilen çekeleşikli bäsleşikdedir.Oksford maý baýramçylygyny,Kraýs Çerj kollejini,garri potter filmniň surata düşürilen ýerleri görmek üçin bu ýere ýylda millionlarça jahankeşdeler gelýär.
Meşhur uçurymlary:
Oksforduň mugallymlarynyň hem-de uçurymlarynyň 40-sy nobel baýragynyň eýeleridir.şeýle hem britan premýerleriniň 25- si,korollaryň 6- sy, ruhanylaryň 12- si 50- ä golaý olimpiada ýeňijileri,şonuň ýaly hem dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň ýolbaşçylarynyň 20- ä golaýy, syýasatçylaryň,alymlaryň müňlerçesi şu ýokary okuw mekdebiniň uçurymlarydyr.Oksfordda okuw oktýabr aýynda başlaýar we 3 tapgyrda geçirilýar.
Oksforduň tölegleri:
bahalar saýlan hünäriňe görä tapawutlandyrylýar. Hukuk,saglyk,ykdysadyýet we söwda ugurlary gumanitar hünärlerden gymmat bolýar. Ýöne uniwersitetde ýa-da kollejde okamak isleseňiz onuň ýaşaýyş jaýy üçin tölegini hem göz öňüne tutmak gerek. Ýaşaýyş jaýlaryň 9 aýlyk bahasy 9,675 ýewro,tutuş bir ýyllygynyň bahasy bolsa 12,900 ýewro barabardyr. Ýöne uniwersitet daşyndan işlemäge-de rugsat berýär. Talyp haklarydyr,höweslendiriji baýraklar uly bäsleşikleriň netijesinde gazanylýar. Bu babatda russiýanyň hem-de ysraýylyň ýaşaýjylaryna uly ýeňillikler bar. Ýagny "Hill"gaznasy her ýylda talyplaryň okuw we ýaşaýyş jaý töleglerini ýapjak mukdardaky pul serişdelerini goýmak bilen bäsleşik geçirýarler.Gynansakda Russiýa federasiýasyndan başga, GDA döwletlerine we ozalky SSSR-iň düzümindäki ýurtlara bu gaznadan haýyr ýok. Ýöne GDA-nyň talyplary Klarendon we Riç gaznalarynyň guraýan bäsleşiklerine gatnaşyp bilerler.
1096-njy ýylda döredilen bu uniwersitetde häzirki wagtda 24640 talyp bilim alýar. Pikir soraşmalarda talyplaryň 92 göterimi kanagatlanarly baha berdi.


text:
Eýranyň Nebit ministrligi Fransiýanyň “Total” kompaniýasynyň Eýranyň deňizdäki gaz ýataklaryny özleşdirmek boýunça 3-nji iýulda köp milliard dollarlyk ylalaşyk baglaşjakdygyny aýtdy.
Günorta Pars gaz ýataklaryny özleşdirmek boýunça şertnama 2016-njy ýylda Eýrana garşy halkara sanksiýalary ýatyrylandan soň Eýranda halkara kompaniýalarynyň gatnaşmagyndaky iň uly biznes ylalaşygy bolup biler.
Eýranyň hökümeti ylalaşygyň Tähran tarapyndan nebit ministrliginiň, Eýranyň Petropars we “Totalyň” ýolbaşçylarynyň, şeýle hem Hytaýyň Milli nebit korporasiýasynyňgatnaşmagynda baglaşyljakdygyny aýtdy.
“Total” Eýran bilen deslapky ylalaşyga noýabr aýynda gol çekip, 4.8 milliard dollarlyk proýektiň 50.1%-ni satyn alypdy.
Hytaýyň Milli nebit korporasiýasy proýektiň 30% we Eýranyň Petropars kompaniýasy 19.9% eýe bolar.
Bu gaz ýatagy 1990-njy ýylda açylypdy, şol döwürde “Total” Eýranda iň uly maýa goýujy bolupdy.


text:
Gazagystanyň Kaz inform habarlar gullugynyň beren habaryna görä,Erlan Karin düýn beren gürrüňlerinde Siriýada we Yrakda DAEŞ terrorçylarynyň şowsyzlyga uçramaklary bilen Merkezi Aziýa ýurtlaryndaky terrorçylykly hereketleriň artmagy ahmaldyr sebäbi Yrak we Siriýadaky terrorçylarynyň takmynan 5 müňsi Merkezi Aziýa ýurtlaryndandyrler diýip nygtady.
Gazagystanyň daşary gatnaşyklar boýunça işewürler geňeşiniň başlygy Erlan Karin şeýle-de Merkezi Aziýa ýurtlary terrorçylyga garşy göreşmek ugurda hyzmatdaşlyklaryny ösdürmelidirler diýip sözüne goşdy.
Gazagystanyň daşary gatnaşyklar boýunça işewürler geňeşi 2017-nji ýylda bu ýurdyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew tarapyndan guruldy.


text:
23 Kasım 2016 Çarşamba
Stambulda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 Ýyllygy Mynasybetli Resmi Agşamlyk Nahary Berildi
Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Baş konsullygy (Stambul ş.) tarapyndan, 2016-njy ýylyň 14-nji noýabrynda Stambul şäherinde ýerleşýän Swissotel Bosphorus myhmanhanasynyň Fuji Ballroom zalynda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli resmi agşamlyk nahary berildi. Resmi agşamlyk nahary türkmen talyplary tarapyndan ýerine ýetirilen milli tanslar we Türkmenistan döwletimiziň ähli pudaklarynda gazanylýan ösüşler bilen tanyşdyrýan wideo-şekilli görnüşler bilen utgaşdyryldy. Dabaraly baýramçylyk çäresine Stambul welaýatynyň häkiminiň orunbasary, Türkiýe Respublikasynyň Stambul şäherindäki Baş konsullyklaryň we Halkara guramalaryň wekilleri, dürli jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary hem-de işgärleri, Türkiýe Respublikasynda ýaşaýan we okaýan Türkmenistanyň raýatlary gatnaşdylar.
Baýramçylyk dabarasy mynasybetli dürli guramalar tarapyndan iberilen gül desseleri dabaranyň geçiriljek zalynyň girişini bezedi. Çäräniň boljak ýerinde Türkmenistan döwletimiziň ýeten belent sepgitleri bilen tanyşdyrýan sergi guraldy. Dabara gatnaşyjylar sergide ýerleşdirilen mahabatlandyryjy materiallar hem-de Garaşsyz Diýarymyzda gazanylýan ajaýyp üstünlikleri wagyz edýän žurnallar, aýratyn-da Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli taýýarlanan žurnalyň ýörite sany bilen tanyşdylar.
Dabaranyň başynda, Türkmenistan döwletimiziň hem-de Türkiýe Respublikasynyň milli senalary ýaňlandy. Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Baş konsulynyň çykyşy bilen dabaraly baýramçylyk çäresi açyk diýlip yglan edildi. Çykyşda Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda Türkmenistan döwletimiziň ykdysadyýetiniň ähli ugurlarynda ýetilýän sepgitler, halkymyzyň hal-ýagdaýyny barha gowulandyrmak üçin alnyp barylýan giň gerimli işler hem-de Türkmenistan bilen Türkiýe Respublikasynyň arasyndaky doganlyk gatnaşyklary barada durlup geçildi. Soňra Stambul welaýatynyň häkiminiň orunbasary Ismail Gültekine söz berildi. Häkimiň orunbasary ähli Türkmenistanyň raýatlaryny Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllyk baýramçylygy bilen gutlady we Türkmenistanyň mundan beýläk hem gülläp ösmegini arzuw etdi. Çäräniň dowamynda, Hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli liderliginde gülläp ösýän döwletimiziň ähli pudaklarda gazanýan ajaýyp üstünlikleri, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 25 ýyllygy, 2016-njy ýylyň 26-27-nji noýabrynda Aşgabat şäherinde geçiriljek Durnukly ulag ulgamy boýunça Ähliumumy maslahaty we 2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary barada habar beriş serişdelerinde wagyz etmek hem-de dünýä ýaýmak boýunça degişli ýardam beren metbugat we bilim işgärlerine Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli plaket sylaglary gowşuryldy.
Sylaglaryň gowşurylmagyndan soňra agşamlyk naharyna geçildi. Resmi agşamlyk naharynda dürli naz-nygmatlar hem-de türkmen halkymyzyň myhmansöýerliginiň ajaýyp nusgasy hökmünde, milli naharlarymyz bolan türkmen palawy we türkmen ýarmasy myhmanlara hödür edildi. Baýramçylyk çäresi Türkmen talyplarynyň ýerine ýetiren milli tanslary we Türkmenistan döwletimiziň gazanýan üstünliklerini mahabatlandyrýan wideo-şekilli görnüşler bilen dowam etdi. Resmi baýramçylyk dabarasy örän joşgunly häsiýete eýe boldy. Dabara gatnaşyjylar resmi agşamlyk naharyna çagyrylandyklary üçin hoşallyklaryny bildirmek bilen, Türkmenistan döwletimize hem-de Türkmen halkyna asuda durmuş we mundan beýläk-de gülläp ösüş arzuw etdiler.
Çeşme: istanbul.tmconsulate.gov.tm
http://www.turkmenhabargullugy.com/stambulda-turkmenistanyn-garassyzlygynyn-25-yyllygy-mynasybetli-resmi-agsamlyk-nahary-berildi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Tohumdan ösümlik ösdürip ýetişdirmek boýunça instruksiýalar
Birýyllyklar
Köpýyllyklar
Gök önümler
Ýaş sogan
Ukrop, fenhel, tmin, anis
Gyzyl burç, pomidor we badamjan – tohum ekişi
Kösükliler – noýba, nohut, soýa, ýer hozy (arahis, hytaý hozy)
Agaçlar we gyrymsylar
Tohumdan ösümlik ýetişdirmek instruksiýalary
Birýyllyklar
Birýyllyk ösümlikleri deslapky ösdürmeklik üçin has ýeňil toprakdan peýdalanyň (gum bilen torfuň garyndysy 1:0–3). Aýaza duýgur görnüşleri öňünden aýazsyz ýerde (kwartira, oranžereýa, ýapyk plýonkaly parnik) ösdürip ýetişdiriň we olary 15-nji maýdan ozal oturdyň.
Küýzäni ýokarsynda 2 sm boş ýer galar ýaly edip gumdan dolduryň. Tohumyň paketini açyň-da ony gabyň ähli ýerine deňje edip sepeläň. Maýda tohumlary (gülälek tohumynyň ululygynda) iň gowusy asla gömmäň. Iri tohumlary ýukajyk toprak gatlagy (0,5–1 sm) bilen gömüň.
Ekeniňizden soň küýzäni aýna bilen ýapyň (bu esasan topraga gömülmedik maýda tohumlara degişli). Aýnany her gün 5–10 minutlap aýryp goýuň. Ilkinji kökjagazlar peýda bolup başlanda, ýaş gögerimleri ýukajyk toprak gatlagy (1–2 mm) bilen gömüň we mundan beýläk aýna bilen ýapmaň. Ýaş ösümlige ýeterlik ýagtylyk mukdary hökmanydyr.
Eger tohumlary ýygjam ekseňiz, onda ýaňy iki sany ýaprajyk çykan mahaly olary ýeke-ýekeden küýzä oturdyp bilersiňiz.
Ownuk tohumlary (zygyr) gömmek gerek däl, sepeläniňizden soň topragy dyrmyklasaňyz bolar. Günebakar bilen mekgejöweni bolsa 5–10 sm-lik çukurjyklara gämikläň. Birýyllyk ösümlikleriň köpüsini öňünden şineledip ýa-da gönümel topraga ekip bilersiňiz. Öňünden şineledilen ösümlikler 1–2 aý ir gülleýär.
Ekiş ýeri: A – oranžereýa, parnik, otag penjiresi, temperatura 20–25 oC B – gönümel topraga, Sifrler aýlary aňladýar, – (kese çyzyk) şitilleriň göçürilip oturdylmaýandygyny aňladýar (tohumlar gönümel hemişelik ýere ekilýär).
Köpýyllyklar
Köpýyllyk ösümlikleriň tohumlarynyň ekilişi hem edil birýyllyklaryňky ýalydyr. Köpýyllyklaryň ähli görnüşlerini günüden-göni daşarda öňünden şineledip bilersiňiz (ilki agaçlaryň ala kölegesinde, soňra bolsa güneşli ýerde).
- Gök önümler
Ýaş sogan
Tohumy aprel-maý aýlarynda ýa-da awgustda kän gömmän (0,5 sm çenli) joýa gönümel ekiň. Joýany çygly hem-de haşal otlardan arassa edip saklaň (bu esasan hem ösümlikleriň çykýan wagty möhümdir). Soňra ýaş sogan kän zat talap etmeýär. Ol gür bogdajyklar emele getirýär, muny bolsa ýylda 2–3 gezek hökman bölekläp oturtmalydyr.
Gyş düşýänçä ýaş sogany (kök) köwläp çykarmak (takmynan 10 sm toprak gatlagy), hem-de ony öýüň ýakynynda (üst-üstüne birnäçe gat edip) çalykdyryp goýmak we ýere gaçan ýapraklar bilen basyryp goýmak bolýar. Gyşda (aýazly howada: dekabrdan fewrala çenli) her hepde ýaş soganyň köküni çykaryň we 2–3 günläp 10 oC temperaturada goýuň. Soňra olary küýzä oturdyň we otagyň penjiresiniň öňünde (iç tarapynda) goýuň. Takmynan bir hepdeden ýaş sogan ýaş çykaryp başlar we bir aýyň dowamynda siz soganyň C witamine baý terje ýaşyny ýygyp bilersiňiz.
Ukrop, fenhel, tmin, anis
Tohumlary aprelde ýa aýratyn ýa-da meselem käşiriň ýanyna ikinji derejeli ekin hökmünde ekiň. Onda soňraky idege diňe haşal otlary aýyrmak hem-de kadaly däl suwarmaklyk degişlidir. Hyýar möwsüminde hyýar konserwirläniňizde ýany bilen ukrop goşup bilersiňiz. Wegetasiýa döwründe tmin ýapraklaryny çorbada, işdäaçarda, şeýle-de etiň garniri hökmünde peýdalanyp bilersiňiz. Fenheliň, tminiň we anisiň tohumyndan ýellenmä we beýleki iýmit siňdiriş kynçylyklaryna garşy örän peýdaly çaý demlenip bilersiňiz. Güýzüne fenheliň we tminiň (şeýle hem petruşkanyň) köklerini ýygyp, gök önüm çorbasynda ulanyp bilersiňiz.
Gyzyl burç, pomidor we badamjan – tohum ekişi
Martyň ikinji ýarymynda toýunsow toprakly (diametri 6–8 sm, boýy takmynan 8 sm, uly hem bolup biler) küýzä 2–3 tohumdan ýerleşdiriň. Küýzeleri ýagty, ýöne çakdanaşa yssy däl ýerde goýuň (otag temperaturasy ýeterlik). Çakdanaşa ýokary temperatura bolýan däldir, şeýle bolanda ösümlik ýeri göçürilen mahaly temperatura sarsgynyna duçar bolmagy ahmal. Ösümligi maýyň 15-ine çenli kwartirada ösdüriň, soňra olary gönümel joýa oturdyň.
Kösükliler – noýba, nohut, soýa, ýer hozy (arahis, hytaý hozy)
Noýba, nohut, soýa öňünden şineledilmän gönümel ekin meýdanyna ekilýär. Arahis edil pomidor ýaly öňünden şineledilýär (ýokaryk serediň). Keselleriň we zyýan berijileriň ýaýramagy zerarly olar şol bir ýerde 3–6 ýyldan köp ösdürilmeli däldir.
- Agaçlar we gyrymsylar
Ekilişi edil birýyllyklaryňky ýaly, diňe ýekeje tapawudy bar. Aýaza çydamly gönüşleriň tohumlaryny doňdurmalydyr. Şonuň üçinem olary mart-aprel aýlarynda ekiň we mellegiň bir ýerinde ýa-da penjiräniň daş ýüzünde goýup, aýazyň we pes temperaturanyň täsiri ýeter ýaly ediň.
Aýaza çydamly däl görnüşleriň (kwartirada – akasiýa, ewkalipt, lawr, …) tohumlaryny edil birýyllyklaryňky ýaly edip ekiň we 20–25 oC töweregi temperaturada saklaň.
Ekişiň çuňlugy tohumlaryň ululygyna baglydyr. Ewkaliptiň maýda tohumlary gömülmeýär-de, topraga basylyp dykylýar. Galan ownuk tohumlar ýukajyk toprak gatlagy bilen gömülýär. Irimçik tohumlar (dub, zeýtun) 3–5 sm çuňluga ekilýär. Iri tohumlar (kaştan, hoz) 5–10 sm çuňluga ekilýär.
««« Öňki makala: Enaýy welwiçiýa (Welwitschia mirabilis) – gadymy ösümlik ýetişdiriň
Ýekşenbe 20.12.2009 23:02 | Print | Ösümlik ýetişdirmek boýunça instruksiýalar
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
6 ýyl ozal
gowy tema achypsyn. merchendayzer diymegin namedigni bolsa hakykam turkmenistanda yashayanlan kopsi bilynaem dallir.
magazinda belli bir praduktany prilawkalara goyup sayhallashdyryan adama merchendayzer diyilyar.
o gyzyn yazana wapshe pirkol eken. birinin sekretary zady bolsay gelyan bolmaly.
6 ýyl ozal
Ahal dost sag bol.dogurdanam šol sözüň manysyna düšünemokdym.iňlis sözü bolaýmasa.
6 ýyl ozal
Gowja tema!
Adalatly giň bolsana dos, entek biziň türkmenlerimize düşinmersiň.
6 ýyl ozal
gowyja tema + haysy saytda barka o ))
6 ýyl ozal
Tm awto
bn
vestnik tm-da bar.
6 ýyl ozal
ýene biri:-) pensioner bolsa garrap başlan ýa-da garran ýaşuly adam bolýar, garry adamlaryňam köplenç gözleri gowy görmeýär, gulaklary gowy eşitmeýär. Gözleri zerarly Maşynyny ýoluň çukurlaryna gaçyryp, çarkandaklaryna urduryp hadawoýyny zaýalaýarlar. Gulaklary sebäpli bolsa maşynyň dwigatelinde, hadawoýynda bolýan näsazlyklary eşitmän galýarlar. Köplenç boljagy bolansoň bilip galýarlar. Ýaşlaryňky ýaly ýeňil hereket edip bilmeýändikleri üçin bolsa maşynlaryny köplenç arassa saklap bilmeýärler. Garrasak biziňem boljagymyz şoldur-la welin.......... :-)
ýazypdyr: toýota satýan.
eýesi pensioner..diýipdir.
indi muny okan adamyň
kellesine ilkinji gelmeli
pikir..pensioner süren
bolsa diýmek gowudyr..
6 ýyl ozal
ищю срочна работу. . .
молодой - красивый- высокий, , ,
здорового телосложения, , , и ещё
раз красивый , , dp ýazypdyr
samsyjak gyz eken,tüýs sekretarsha
6 ýyl ozal
oňa gowy iş bar meň ýanyma iberäýiň
6 ýyl ozal
Do...
6 ýyl ozal
adalatly senem tuveleme adaladyn ugrunda
6 ýyl ozal
bäh, mercendeýzer diýse "Merjeniňdaýzasy" diýdigimik-ä öýdüpdirin.
6 ýyl ozal
:-)
6 ýyl ozal
merjendayza
3 ýyl ozal
Мерчендайзер - это специалист, который занимается представленностью товара, непосредственно в торговой точке, с помощью определенных материалов и методов, свойственных конкретной компании. Другими словами, «мерчендайзинг»- это комплекс мер и мероприятий направленный на повышение продаж и продвижение продукции в розничной торговле.
Ýene bir gyz ýazypdyr. Ищю СРОЧНА РАБОТУ. . . МОЛОДОЙ - КРАСИВЫЙ- ВЫСОКИЙ, , , ЗДОРОВОГО ТЕЛОСЛОЖЕНИЯ, , , И ЕЩЁ РАЗ КРАСИВЫЙ - muny ýzmaga biri kömek etdimikä, ýa-da ol gyz rusça bilenok.
3 ýyl ozal
Kitaphanaçy,köne arhiwi çokap otyrýaň öýdýän :)
3 ýyl ozal
phenomen2 men täze agza bolansoň gyzykly, öň näme temalar açylýandygy
3 ýyl ozal
kitaphanachy
12 sagat ozal
phenomen2 men täze agza bolansoň gyzykly, öň näme temalar açylýandygy
Indi köne agzalaryň 95% girenok bolaýmasa
3 ýyl ozal
Dost,phenomen diýiber,2 ulanman.Öňä Fenoş diýýärdiler ýöne :)
3 ýyl ozal
hahha merjendayza
4 aý ozal
:)


text:
Prezident Nursultan Nazarbaýewiň hökümetini tankyt edensoň, Ukraina gaçyp gelen gazak bloggeri Gazagystanyň hökümetiniň haýyşy esasynda Kiýewde tussag edildi. Žanar Ahmet Gazagystana ekstradisiýa edilmek bilen ýüzbe-ýüz bolýar.
Ahmet gazak häkimiýetleriniň bidüzgünçilikde aýyplap, tussag etmek barada çykaran kararyna esaslanyp, 21-nji oktýabrda Kiýewde tussag edildi diýip, gazak bloggeriniň aklawçysy aýtdy.
Aklawçy Wladyslaw Hryşçenkonyň aýtmagyna görä, Ahmet gazak häkimiýetleriniň haýyşyna görä, Interpolyň “gyzyl duýduryş” diýlip atlandyrylýan gözleg sanawyna goşulypdyr.
Kiýewiň regional polisiýasynyň metbugat wekili Mykola Žukowyç ukrain häkimiýetleri Gazagystanyň ekstradisiýa haýyşyny gözden geçirýän mahaly, sud Ahmediň tussaglygyny uzaltmak ýa-da uzaltmazlyk barada 72 sagadyň dowamynda karar çykarmaly diýdi.
Ahmet Gazagystanda özüniň howpsuzlygyndan alada edýändigini aýdyp, dokuz ýaşyndaky ogly bilen şu ýylyň mart aýynda ýurdy terk edipdi.


text:
Işsizlikden we dürli pikirlilige edilýän berk gözegçilikden iren millionlarça özbegistanly soňky ýyllarda daşary ýurtlara göçýärler. Olaryň ýüzlerçesi Ýakyn Gündogarda “Yslam döwletine” goşulan bolsalar, galanlary baran ýurtlarynda dini esktremizme baş goşýarlar.
Sişenbe güni Nýu Ýorkda ýük ulagy bilen amala aşyrylan hüjümde sekiz adamy öldürmekde aýyplanýan Saýfulla Saipow ikinji ýoly saýlap alyp, ol Günbatarda ykbal bilen göreşýän wagtynda radikallaşypdyr.
Birleşen Ştatlaryň polisiýa gulluklarynyň aýtmagyna görä, hüjüm etmezinden ozal 29 ýaşly Saipow internet arkaly “Yslam döwletiniň” görkezmelerini yzarlapdyr.
Saipowyň hüjümi şu ýylyň dowamynda özbegistanly ýa-da millet özbek bolan jeňçileriň daşary ýurtlarda amala aşyran gyrgynçylyklarynyň dördünjisi bolup durýar. Onuň etmişi 32 million ilatly Özbegistanyň soňky aýlarda global jyhada ýetirýän aşa ýokary täsiriniň güýjüne ünsi çekdi.
Bu zatlara taýýarlyk wagt talap edýär. Biziň bu günki gün şaýat bolýan wakalarymyz “Yslam döwleti” ýa-da beýleki toparlaryň soňky birnäçe ýylyň dowamynda gören taýýarlyklarynyň netijesi, diýip Gazagystanda ýaşaýan Merkezi Aziýa boýunça analist Aleksandr Knýazow belledi.
Saipow barada mälim bolan maglumatlardan çen tutup, Özbegistany ýakyndan synlaýan ekspertler onuň ozalky sowet ýurduny has oňat durmuşyň gözleginde terk eden, şol sanda dürs dini sowatlylykdan jyda düşen hem-de Günbatarda ýaşamagyň tilsimlerindenem mahrum özbek erkekleriniň arasyndaky “unudulan nesil” diýilýän gatlaga degişli bolana çalym edýändigini aýdýarlar.
Munuň bilen bir hatarda, daşary ýurda ýa-da özge medeniýete uýgunlaşmakda çekilýän umumy kynçylyklar ony wagtyň geçmegi bilen ekstremist pikirlere düşgür edendir.
Ohaýonyň Stow şäherinde ýaşaýan özbegistanly jemgyýetçilik aktiwisti, ýük ulagy sürüjisi we Saipowyň tanşy Mirrahmat Muminow Reuters bilen telefon arkaly gürrüňdeşlikde “Ýagdaýlar ony dindarlyga iteripirdir” diýdi. Ol Saipowyň ozal Özbegistanyň paýtagty Daşkentde ýaşandygyny belledi.
Ol Birleşen Ştatlarda dini öwrenip başlady diýip, Muminow aýtdy. “Saipow Özbegistanda berk gözgeçilik şertlerinde ýaşansoň Birleşen Ştatlara gelip, bu ýerdäki din azatlyklaryny ‘göterip bilmedi’” diýip Muminow sözüniň üstüni ýetirdi.
Onuň Daşkentde bir gatly jaýda ýaşaýan ene-atasynyň goňşusy penşenbe güni geçirilen gürrüňdeşlikde Saipowyň kakasy Habibullanyň metjide berlen adam däldigini onuň ýerli bazarda gurluşyk boýaglaryny satýandygyny aýtdy.
Goňşy ýagdaýlar sebäpli özüniň atlandyrylmazlygyny sorady.
Ilatynyň agramly bölegi musulmanlardan düzülen Özbegistanda yslam dini giňden berjaý edilýär, ýöne hökümet radikallykdan ägä bolup, ybadatlary berk gözegçilikde saklaýar.
Geçen ýigrimi ýylyň dowamynda ozalky Kommunist partiýanyň başlygy Yslam Karimowyň demir ýumrugy bilen dolandyrylan Özbegistan uzak wagtdan bäri özüniň ýöredýän berk din syýasatyny milli howpsuzlyk aladalary bilen düşündirip gelýär.
Karimowdan soňra 2016-njy ýylyň aýagynda hökümet başyna geçen Şawkat Mirziýoýewiň ýolbaşçylygynda häkimiýetler has dözümli syýasaty yşarat edip başlady we ýurtda ýokardan görkezme bilen dolandyrylýan ykdysadyýete reformalar girizilip başlanar diýlip umyt edilýär.
Mirziýoýew sentýabr aýynda Özbegistanyň potensiýal yslamçy ekstremist gözi bilen seredýän 17 müň adamlyk howpsuzlyk gara sanawyndan 16 müň adamyň adynyň aýrylandygyny mälim etdi we “olary jemgyýetimize gaýtaryp getirip, terbiýeläsimiz gelýär” diýdi.
Eýsem şeýle üýtgeşmeler radikallaşmagyň howpuny azaldarmy diýen soragyň jogaby entek mälim däl, şol bir wagtyň özünde bu özgerişler Saipow dagylar üçin giç geldi.
Köpsanly özbegistanly ýurtdan gaçdylar, ýöne barybam Günbatarda ýa-da Orsýetde işsiz galdylar ýa-da örän ujypsyz dollara işleýän gara işçä öwrülip çykgynsyzlyga düşdiler. Ynha hut şu sebäpden olaryň käbirleri radikal yslama ýüz urdular.
Durnuksyz region
Human Rights Watch guramasynyň Merkezi Aziýa boýunça barlagçysy Stiw Swerdlow (Steve Swerdlow) Daşkentden beren gürrüňinde soňky ýyllarda 5 million özbegistanlynyň Orsýete göçüp barandygyny we Saipow ýalylaryň bolsa Günbatarda bagtyny synap görýändigini aýtdy.
Swerdlow “Radikallaşmak prosesi Özbegistanyň çäginiň daşynda amala aşýar” diýdi. Ol Özbegistanda adam hukuklarynyň gözgyny ýagdaýdadygyny we bu ýurtda dürli pikirlilige ýowuz daralýandygyny sözüniň üstüne goşdy.
“Köplenç şol marginallaşdyrylýanlar, ýagny daşarda çetledilýänler öz ýurtlaryndan, öýlerinden uzakda jemgyýetçilik gatnaşyklaryndan üzňe aýraçylygy başdan geçirýän adamlar bolup durýar” diýip, Swerdlow belledi.
1991-nji ýyla çenli Sowet soýuzynyň düzüminde bolan Özbegistanda, ýurduň içinde howpsuzlyk örän berk. Özbegistan ABŞ-yň we Ysraýylyň ilçihanalaryna bir janyndan geçeniň 2004-nji ýylda eden hüjümden bäri yslamçy hüjümlerden ejir çekmedi.
Muňa garamazdan Özbegistan, Gyrgyzystan we Täjigistan bilen araçäkleşýän mes toprakly Fergana jülgesinde wagtal-wagtal gandöküşikli etniki çaknyşyklar ýüze çykýar. 2010-njy ýylda jülgäniň gyrgyz tarapynda ýüze çykan etniki çaknyşyklarda onlarça adam ölüpdi.
Çarşenbe güni Gyrgyzystanyň howpsuzlyk gullugyndan bir çeşme Saipow bilen ady, familiýasy, doglan senesi birmeňzeş bolan bir adamyň 2004-nji ýylda jülgäniň gyrgyz tarapynda ýaşandygyny habar berdi, ýöne penşenbe güni şol bir çeşme ol adamyň Saipow bilen şahsy maglumatlary deň gelýän başga bir adamdygyny häkimiýetleriň anyklandygyny mälim etdi.
Özbegistanyň Birleşen Ştatlardaky ilçihanasynyň ýaýradan beýanatynda Saipowyň wiza loterýasyny utup, 2010-njy ýylda Amerika göçüp barandygy aýdyldy. Mirziýoýew öz hökümetiniň “ganly hüjümi” derňemekde elinden gelýän kömegi gaýgyrmajakdygyny aýtdy.
Şu ýylyň dowamynda özbekler bilen ilteşikli dördünji hüjüm
Şu hepde bolan hüjümden ozal, eli ýaragly bir özbegistanly Täze Ýyl gijesi Stanbuldaky bir gijeki kluba kürsäp girip, 39 adamyň janyna kast etdi.
Aprel aýynda Gyrgyzystanda doglan milleti özbek bir adam Orsýetiň Sankt-Peterburg şäherinde metrony partladyp 14 adamy öldürdi. Şol aýyň dowamynda özbegistanly bir adam Stokgolmda köpçüligiň üstüne ýük ulagy sürüp, dört adamy öldürdi.
Siriýa we Yradaky Yslam döwleti toparynyň hatarynda özbek erkek adamlarynyň sany hem artypdyr.
Geçen aý “Soufan” merkeziniň ýaýradan hasabatynda 1 müň 500-den gowrak özbegistanlynyň Ýakyn Gündogarda ekstremist toparyň hataryna goşulandygy habar berilýär. Bu san Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasyndaky iň ýokary görkeziji bolup, agzalýan regiondaky ýurtlaryň ählisinden YD-iň hatarynda rekrutlaryň bardygy aýdylýar.
Özbegistanly söweşijileriň sany orsýetli we saud arabystanly jeňçiler bilen deňeşdireniňde köp däl diýip, şol bir raportda aýdylýar, emma muňa garamzdan özbekleriň sanynyň statistiki ähmiýeti bar.
Obama administrasiýasyndaky Milli howpsuzlyk mejlisiniň agzasy, düýbi Waşingtonda ýerleşýän Halkara parahatçylygy boýunça Karnegi merkeziniň baýry işgäri Paul Stronski Merkezi Aziýanyň iň köp ilatly ýurdunyň migrantlarynyň arasyndaky radikalçylygyň mundan beýläk hem ösmeginiň mümkindigini, sebäbi köp adamyň işiň gözleginde ýurdy terk edýändigini aýdýar.
“Biz giňişligiň çäkliligi sebäpli meseleleriň ýerasty zemine süýşendigi sebäpli Özbegistandaky ekstremist problemalary görmedik” diýip, Stronskiý aýtdy.
“Bu problema bilen regionda oňuşsa bolýar, ýöne regionyň daşynda bu mesele has-da kynlaşýar” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük döwlet sapary bilen Gazagystan Respublikasyna geldi. Türkmenistanyň we Gazagystanyň Döwlet baýdaklary bilen bezelen Astananyň Halkara howa menzilinde milli Liderimizi Gazagystanyň resmi wekildleri we ýurdumyzyň hökümet toparynyň agzalary garşyladylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow howa menzilinden Gazagystanyň Prezidenti Eursultan Nazarbpaýew bilen gepleşikleriň geçiriljek ýeri bolan “Akorda” köşgüne tarap ugrady.
Saparyň birinjäi gününde iki döwletiň Baştutanlary ikiçäk we giňişleýin düzümdäki gepleşikleri geçirerler.
Ýokary derejedäki türkmen-gazak gepleşikleriniň jemleri boýunça ikitaraplaýyn resminamalar toplumyna gol çekiler. Soňra Türkmenistanyň we Gazagystanyň Baştutanlary žurnalistler bilen duşuşyp, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň öňünde çykyş ederler.
Çeşme: TDH


text:
«Türkmengaz» döwlet konserni Daşoguz welaýatyndaky «Ýylanly» basyş kompressor stansiýasynda suwuklandyrylan gaz almak boýunça iki sany tehnologik desgany gurmagy meýilleşdirýär. Häzirki wagtda «Türkmengaz» DK-sy suwuklandyrylan gaz almak boýunça iki sany tehnologik desgany taslamak we gurmak boýunça halkara bäsleşigini geçirýär.
«Türkmengaz» DK-da belleýişleri ýaly, täze desgalaryň kömegi bilen her ýylda tebigy gazyň 2 milliard kub metrden gowragyny gaýtadan işlemek we 70 müň tonnadan gowrak suwuklandyrylan uglewodorod gazyny, şeýle hem 24 müň tonnadan gowrak gaz kondensatyny öndürmek meýilleşdirilýär.
Şeýle hem bu ýerde suwuklandyrylan uglewodorod gazyny we gaz kondensatyny saklamak üçin niýetlenilen rezerwuar parkyny gurmak meýilleşdirilýär.
Işiň tehniki we ekologiki howpsuzlygyny üpjün etmek üçin desgalary iň häzirki zaman enjamlar bilen enjamlaşdyrmak göz öňünde tutulýar. Önümçilik prosesini dolandyrmak döwrebap kompýuter ulgamy arkaly amala aşyrylar.
Şeýle hem bu ýerde işlejek işgärleriň ýaşamagy, iýmitlenmegi we olaryň tehniki howpsuzlygy üçin ähli şertler dörediler.
Suwuklandyrylan uglewodorod gazyny öndürmek boýunça desganyň işe girizilmegi Daşoguz welaýatynyň, şol bir wagty özünde hem tutuş Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň ösmegine oňaýly täsir eder.
Häzirki wagtda Türkmenistanda suwuklandyrylan gaz Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda, şeýle hem Naýyp we Bagaja ýataklaryndaky tehnologiki desgalarda öndürilýär.
Öndürilýän suwuklandyrylan gazyň aglaba bölegi her ýylda Ermenistan, Gruziýa, Eýran, Owganystan, Täjigistan we Pakistan ýaly ýurtlara eksport edilýär. Harytlyk gazyň bir bölegi içerki bazarlara iberilýär. «Türkmengaz» DK-nyň «Türkmengazüpjünçilik» birleşigi we Türkmenbaşynyň TES-i onuň esasy sarp edijileridir. Ýene-de bir bölegi bolsa TNGIZT-da polipropilen we ýokary oktanly benziniň komponentlerini öndürmekde ulanylýar.
«Ýylanly» BKS-i 2007-nji ýylda işe girizildi. Ol «Türkmengaz» DK-synyň «Frunze adyndaky Sum NPO» bilen baglanyşan şertnamasy esasynda guruldy.
«Ýylanly» stansiýasy «Merkezi Aziýa — Merkez» gazulag ulgamynda ýerleşýär. Öň tebigy gaz bu ulgam arkaly Özbegistanyň we gazagystanyň üsti bilen Russiýa eksport edilýärdi.
2010-njy ýylyň oktýabrynda Türkmenistanda uzynlygy 198 kilometr we kuwwatlylygy ýylda 3 milliard kub metr bolan «Merkezi Garagum — Ýylanly» gaz geçirijisi guruldy. Ol Merkezi Garagumdaky gaz känlerinden gazy «Merkezi Aziýa — Merkez» gaz geçirijisine ugratmak üçin niýetlenildi.
2016-njy ýyldan başlap «Gazpromyň» türkmen gazyny almagyny bes edenligini nazara alyp, «Ýylanly» BKS-inde gazy gaýtadan işlemekligi, içerki we daşarky bazarlarda uly islegden peýdalanýan suwuklandyrylan uglewodorod gazyny öndürmekligi ýola goýmak ykdysady taýdan maksadalaýyk boldy.


text:
Ýaponiýa
Ýaponiýa (ýap. 日本 Nihon, Nippon?), resmi ady "Nihon koku", "Nippon koku" (ýap. 日本国?) — Gündogar Aziýada ada döwleti. Ol Ýuwaş okeanda, Ýapon deňziniň, Hytaýyň, KHDR-nyň we Günorta Koreýanyň we Russiýanyň gündogarynda ýerleşýär. Demirgazykda Ohot deňzinden başlap, tä günortada Gündogar Hytaý deňzine we Taýwana çenli territoriýany eýeleýär.
Mazmuny
Gysgaça[üýtget | edit source]
Paýtagty: Tokio
Meýdany: 377,944 kw. km.
Ilaty: 127,960,000 adam (2011 ý.)
Gimn: Kimigayo
Resmi dili: Ýapon
Hökümet baştutanlary: Akihito (Imperator), Ýoşihiko Noda (premýer-ministr)
Pul birligi: Ýen
Iň belent nokady: Fujiýama wulkany (3776 m)
Agalyk ediji dini: şintoizm we buddizm
Umumy maglumat[üýtget | edit source]
“Ýaponiýa” ýaponça Nippon ýa-da Nihon – “Günüň dogýan ýurdy”). Gündogar Aziýanyň kenar sebitleriniň golaýynda, Ýuwaş okeanyň adalarynda ýerleşen döwlet. Ýaponiýanyň territoriýasynyň düzüminde demirgazyk-gündogardan günorta-günbatara 3500 km diýen ýaly uzalyp gidýän 6852 ada bar. Esasy adalary – Hokkaýdo, Honşu, Şikoku we Kýuşu. Bu 4 ada ýurduň 97% tutýar. Ýaponiýa gündogarda we günortada Ýuwaş okean, günbatarda Hytaý hem-de Ýapon deňizleri, demirgazykda Ohot deňzi ýanaşýar. Meýdany 372,2 müň kw.km. Ilaty 127.9 mln-dan gowrak adam (2011). Ilatynyň sany boýunça dünýäde 10-njy orny eýeleýär. Paýtagty – Tokio şäheri. Ýaponiýanyň territoriýasy administratiw taýdan 47 prefektura bölünýär.
Jemi içerki önümiň möçberi boýunça dünýäde 3-nji orny eýeleýär. Ýaponiýa BMG-niň, G8-iň, G20-iň agzasydyr. Ýaponiýa konstitusion monarhiýa döwleti bolmak bilen, Akihito ýurduň imperatorydyr.
Döwlet gurluşy.[üýtget | edit source]
Ýaponiýa – konstitusion monarhiýa. Häzirki konstitusiýasy 1947-nji ýylyň 3-nji maýynda güýje girýär. Konstitusiýa laýyklykda Ýaponiýanyň nesilden-nesle geçýän imperatory “döwletiň we halkyň bitewiliginiň simwoly” hasaplanylýar. Ol parlamentiň görkezmegi boýunça premýer-ministri, hökümetiň görkezmegi boýunça Ýokary suduň başlygyny we agzalaryny belleýär. Kanun çykaryjy ýokary organy – parlament, ol 2 palatadan — Wekiller palatasyndan (4 ýyllyk saýlanylýar) we Maslahatçylar palatsyndan (6 ýyllyk saýlanylyp, her 3 ýyldan ýarysy täzelenýär) ybarat.
20 ýaşyna ýeten raýatlaryň hemmesine saýlaw hukugy berilýär. Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýokary organy – hökümet (Ministrler kabineti). Onuň düzümini (20 ministr) premýer-ministr formirleýär.
Ýaponiýanyň sud sistemasyna baş kazy we kazylaryň 14-sinden ybarat Ýokary sud baştutanlyk edýär. Ýokary sud konstitusion suduň funksiýalaryny hem ýerine ýetirýär. Apellýasion sudlaryň 8-si, esasy ýerli sudlaryň 49-sy hem-de olaryň bölümleriniň 232-si we başga sudlary bar.
Tebigaty[üýtget | edit source]
Ýaponiýanyň tebigatynyň esasy aýratynlygy onuň aram, subtropiki we tropiki guşaklyklarda hem-de adalarda ýerleşip, materikden izolirlenmegi arkaly kesgitlenilýär. Kenar çyzygynyň umumy uzynlygy 30 müň km-e golaý. Uly ýarym adalary – Kii (Honşu adasynda), Oşima (Hokkaýdo adasynda) we başgalar. Territoriýasynyň 3/4 böleginden gowragyny belentlikler we daglar tutýar. Peslikler aýry-aýry sebitlerde bolup, kenar ýakasynda ýerleşýär. Hokkaýdo adasyndaky esasy gerişler Sahalin we Kuril adalaryndaky gerişleriň dowamydyr. Honşu adasynyň orta bölegini döwülmeleriň (jaýryklaryň) zolagy bolan Fossa-Magna (uzynlygy 250 km) kesip geçýär. Onun üstünden ençeme wulkan, şol sanda Ýaponiýada iň beýik Fujiýama (3776 m) wulkany ýokary göterilýär. Honşu adasynyň merkezi böleginde Hida, Kiso, Akaişi (beýikligi 2900–3192 m) gerişleri ýerleşýär. Ýaponiýada (Honşu adasynda) beýikligi 3000 m-den geçýän 16 dag depesi bar. Honsýu adasynyň günorta-günbatarynda Kinki düzlügi we Biwa köli ýerleşýär. Sikoku adasynyň iň beýik ýeri Isidzuti dagy (1981 m), Kýuşu adasynda bolsa Kunju wulkany (1788 m) hasaplanylýar. Rýukýu adalarynda plato we pes daglyklar agdyklyk edýär. Ýapon adalary Günbatar Ýuwaş umman geosinklinal guşaklygyň düzümine girýär. Ýaponiýanyň territoriýasy ýokary seýsmikligi (weýran ediji ýertitremeler 1855, 1891, 1897 ýyllarda, 1923 ýylda Tokio weýran bolýar, 1995 we 2011-nji ýyllarda güýçli ýertitremeler bolýar), aktiw wulkanizm (150 töweregi wulkan bolup, onuň 40-a golaýy hereket edýär) bilen häsiýetlendirilýär. Wulkanik raýonlar mineral we termal çeşmelere baýdyr. Gazylyp alynýan peýdaly zatlardan kömür, kükürt, demir, marganes, gurşun-sink, mis magdanlary, nebit, hromit, altyn, kümüş we simap bar. Klimaty musson, demirgazygynda aram, Ýapon adalarynyň günorta böleginde subtropiki, Rýukýu adalarynyň köp böleginde tropiki. Umuman, klimaty çygly. Ýyllyk ygaly 800–3000 mm. Ýurtda gysga, bol suwly, dag derýalarynyň gür ulgamy bar. Olardan ululary – Honsýu adasynda Şinano, Tone, Kitakami, Hokkaýdo adasynda Işikari. Kölleri köp, emele gelişleri boýunça dürli-dürlüdir. Ululary: Biwa (meýdany 716 kw.km), Inawaşiro, Towada, Kutçaro, Kasumigaura, Saroma. Demirgazykda küljümek, çemen-batga topraklar, aram guşaklygyň günorta böleginde goňur tokaý, subtropiklerde, tropiklerde sary we gyzyl topraklar ýaýrandyr. Ýaponiýanyň territoriýasynyň 2/3 böleginden gowragyny tokaýlar we gyrymsy agaçlar tutýar. Ýaponiýada agaçlaryň we gyrymsy agaçlaryň 700-den gowrak, otlaryň 3000-e golaý görnüşi bar. Ýurtda süýdemdirijileriň 270, guşlaryň 800-e golaýy, süýrenijileriň 110, Ýaponiýa ýanaşýan deňizlerde balyklaryň 600-den gowrak, mollýusklaryň 1000-den gowrak görnüşi bar. Ýaponiýanyň faunasynda endemik hem-de relikt görnüşler köp. Hokkaýdo we Honsýu adalarynda möjek, tilki, torsuk, ýenot görnüşli it, diňe Hokkaýdo adasynda goňur aýy, samyr, gornostaý; Togara aýlagyndan günortada tropiki fauna (uçýan itler, köp sanly tropiki guşlar we mör-möjekler) bar. Ýaponiýada guşlardan daşdeşen, jokjoky, garlawaç, durna, teterew, leglek, gyrgy, bürgüt, hüwi, kenar ýakalarynda deňiz guşlary duşýar. Süýji suwda ýaşaýan balyklardan zagara, lakga, ýylan balyk, minogalar, kenar ýakasyndaky suwlarda balykçylyk ähmiýetli balyklardan Ýuwaş okean takgazy, tunes, treska, kambala bar.
Ilaty[üýtget | edit source]
Ýaponiýa bir milletli ýurt bolup, ilatynyň 98.5%-inden gowragy ýaponlardyr. Ýurduň gadymy ilatlary aýnlar we ýamatolar. Resmi dili – ýapon dili. Ýaponiýa ilatynyň sany (2011 ýylda 127 mln-dan gowrak adam) boýunça dünýäde 10-nji orny eýeleýär. Ilatynyň ortaça gürlügi 1 kw. km-de 337.1 adam (2010). Esasy şäherleri – Tokio, Osaka, Ýokohama, Nagoýa.
Taryhy[üýtget | edit source]
III asyrda Ýamato diýen uly taýpa birleşigi döreýär. Şu birleşigiň esasynda, synpy jemgyýetiň formirleniş prosesinde ýapon döwleti emele gelýär. Feodalçylyk gatnaşyklarynyň ösmegi bilen bir hatarda gul eýeçilik gurluşy döreýär. VII asyryň ortalarynda – XII asyryň ahyrynda Ýaponiýa irki feodalizmi, XII asyryň ahyrynda – XVI asyrda ösen feodalizmi başdan geçirýär. Ýaponiýada kapitalistik manufaktura XVIII asyryň ahyrlarynda – XIX asyryň I ýarymynda ýüze çykýar.
1900-nji ýylda Ýaponiýa beýleki döwletler bilen bilelikde Hytaýda bolan antiimperialistik gozgalaňy basyp ýatyrmaga gatnaşýar. Manjuriýanyň we Koreýanyň üstünde Ýaponiýa rus-ýapon urşuny (1904-1905) turuzýar. 1910-njy ýylyň awgustynda Koreýa anneksirlenýär we ýapon koloniýasyna öwrülýär.
Ýaponiýanyň dolandyryjy toparlary Sowet Russiýasynyň hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny ýola goýmak hakyndaky ähli tekliplerini ret edýär, ABŞ, Beýik Britaniýa, Fransiýa bilen dil düwşüp, Sowet respublikasynyň garşysyna ýaragly interwensiýa ýoluna düşýär. Ýapon goşunlary 1918-nji ýylyň 5-nji aprelinde Wladiwostoga düşürilýär. Olar Sowet Primorýesini okkupirleýärler we Sibire çozýarlar. Mundan-da başga,
ýapon hökümeti Koreýany we Hytaýy koloniýalaşdyrmak işini dowam etdirýär. Halk köpçüligi Sowet Russiýasynda interwensiýany bes etmegi talap edýär. Ýaponiýanyň agressiw daşary syýasaty reaksiýanyň ýurduň içinde hüjüme geçmegi bilen utgaşýar. 1931-nji ýylyň 18-nji sentýabrynda Ýaponiýa Hytaýyň demirgazyk-gündogar welaýatlaryny basyp alýar, we bu ýerde Mançgon-Gon döwletini döredýär.
Manjuriýany okkupirlemegi we Hytaýdan bölüp aýyrmagy II jahan urşuna tarap ädilen ädim bolýar. 1937-nji ýylyň iýulynda Ýaponiýa bütin Hytaýy basyp almak üçin urşa başlaýar. 1938-nji ýylda Ýaponiýa Hytaýyň ykdysady taýdan has ösen ähli gündogar bölegini okkupirlemegi tamamlaýar. Ýaponiýa sowet we mongol araçäklerinde prowokasiýalar edýär, emma güýçli gaýtawullara sezewar bolýar (uruşlar Hasan kölüniň, 1938, Halhin-Gol derýasynyň ýanynda, 1939 we başga ýerlerde geçýär).
1940-njy ýylyň sentýabrynda Ýaponiýa Hindi-Hytaýyň demirgazyk bölegini okkupirleýär. 1941-nji ýylyň 7-nji dekabryndan 8-ine geçilen gije ýapon harby-howa we harby-deňiz güýçleri uruş yglan etmezden (8-nji dekabrda yglan edilýär) amerikan flotunyň Pýorl-Harbor, Guam, Manila we Gonkong (Gawaý adalary) bazalaryna hüjüm edýär. 1942-nji ýylyň ortalaryna Ýaponiýa Filippinleri, Hindi-Hytaýy, Taýlandy, Birmany, Malaýýany we Indoneziýany okkupirleýär. Basylyp alnan ýerlerde kolonial düzgün girizilýär. 1941-1945 ýyllaryň Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda Ýaponiýa Germaniýa kömek berýär. Sowet hökümeti 1945-nji ýylyň 8-nji awgustynda SSSR-iň 1945-nji ýylyň 9-njy awgustyndan başlap Ýaponiýa bilen uruş etjekdigini yglan edýär we ABŞ, Beýik Britaniýa, Hytaý (1945-nji ýylyň 26-njy iýulyndan) hökümetleriniň 1945-nji ýyldaky Potsdam deklarasiýasyna goşulýar. Bu deklarasiýa Ýaponiýanyň gürrüňsiz boýun egmegini talap edýärdi. Sowet goşunlary Ýaponiýanyň Kwantun goşunyny derbi-dagyn edýär.
Manjuriýany, Demirgazyk Koreýany, Günorta Sahalini we Kuril adalaryny azat edýär. 1945-nji ýylyn 2-nji sentýabrynda Ýaponiýa gürrünsiz boýun egmek hakyndaky akta gol çekýär.
==Potsdam maslahaty]] başlanan wagty ABŞ atom bombasyny ilkinji gezek synag edipdi. 1945-nji ýylyň awgustynda ABŞ-da iki sany atom bombasy bardy. Şolaryň biri 1945-nji ýylyň 6-njy awgustynda Hirosima, beýlekisi 9-njy awgustda Nagasaki şäherleriniň üstüne taşlanyldy. Iki şäherden tas ýarym mln. parahat ilat öldürildi ýa-da maýyp edildi. Şäherleriň ikisi-de weýran edildi. Ýaponiýanyň uruşda ýeňiljekdigi görnüp duran ýagdaýynda, SSSR-iň Ýaponiýa garşy urşa goşuljak wagty atom bombasyny ulanmak harby zerurlyk däldi.
“Sowuk uruş” syýasatynyň başlanmagy Ýaponiýanyň ykdysady taýdan galkynmagyna itergi berdi. ABŞ Ýaponiýany özüniň esasy garşydaşy SSSR-e garşy ulanmak isleýärdi. Ýaponiýanyň bolsa özüniň demirgazyk goňşusyndan asgyndygy görnüp durdy. Onuň goşuny dargadylypdy. Üstesine-de, ykdysadyýeti gözgyny haldady. Edil Germaniýa babatda bolşy ýaly, ABŞ özüniň Ýaponiýa bolan gatnaşygyny üýtgetdi: ol onuň duşmanyndan SSSR-e garşy göreşinde esasy daýanjyna öwrüldi.
Ykdysadyýeti[üýtget | edit source]
Bazar ykdysadyýetine geçmek bilen ýurduň ykdysadyýeti örän çalt depginde ösýär (II Jahan urşundan soňra). Jemi milli önüminiň möçberi boýunça dünýäde (ABŞ we Hytaýdan soň) 3-nji orny eýeleýär. Awtomobil gurluşygy boýunça dünýäde 2-nji orny eýeleýär.. Pul birligi – ýen.
Bilim[üýtget | edit source]
Bilim ulgamy 1947-nji ýylyň “Bilim barada esasy kanunyna” laýyklykda gurulýar. 6 ýaşdan 15 ýaşa çenli bolan çagalar üçin hökmany okuwy 9 ýyllyk. Başlangyç mekdebi 6 ýyllyk (6 ýaşdan 12 ýaşa çenli), onuň bazasynda 3 ýyllyk uly orta mekdebi bar. Kiçi orta mekdepden uly orta mekdebe geçmek giriş synaglary we test boýunça barlamak esasynda amala aşyrylýar, okuwy pully. Ilkinji uniwersitetleri 1868-nji ýylyň rewolýusiýasyndan soň açylýar. II Jahan urşundan soň uniwersitetleri modernirlendi, okuwyň möhleti 4 ýyla çenli (medisinada 6 ýyl) gysgaldyldy. Uly döwlet uniwersitetleri: Tokio (1877), Kýoto (1897) uniwersitetleri, Osakadaky uniwersitet (1931), Sap-porodaky Hokkaýdo (1876), Sendaýdaky Tohoku (1907) uniwersitetleri, hususy uniwersitetlerinden Nihon uniwersiteti (1889) we başgalar.
Edebiýaty[üýtget | edit source]
Ýaponiýada gadym zamanda (VII asyryň ortalaryna çenli) aýdym-goşgy döredijiligi we mifologiýa giňden ýaýrapdyr. Ýapon dilinde ýazylan ilkinji ýadygärligi – “Kodziki” ýyl ýazgysy 712-nji ýylda düzülýär. Onda mifler, ertekiler, taryhy rowaýatlar, aýdymlar ýerleşdirilipdir. 759-njy ýylda ilkinji ýapon poetik antologiýasy “Manýosýu” peýda bolýar. IX asyryn ortalarynda birnäçe nowellalardan ybarat. “Taketori-monogatari» powesti ýüze çykýar. Murasaki Sekibuwyň (978 ?—1016) X asyryn ahyrynda – XI asyryň başlarynda döreden “Genji – monogatari” eseri Ýaponiýanyň klassiki edebiýatynyň naýbaşy bolýar. Ösen feodalizm döwrüniň (XII-XVI asyrlar) edebiýatynyň harby-feodal günki epopeýasynyň ýüze çykmagy, dramaturgiýanyň we renga poeziýasynyň gülläp ösmegi, şäher edebiýatynyň peýda bolmagy häsiýetlidir. Hünärmenler, söwdagärler poeziýa ussatlygy boýunça ýaryşlar gurapdyr we ýaryşda üstün çykanlaryň eserler ýygyndysy düzülipdir. Giçki feodalizm döwrüniň (XVII asyr – XIX asyryň 60-njy ýyllary) edebiýatynda demokratik meýiller agdyklyk edýär. XVIII-XIX asyrlaryň sepgidinde proza žanry täzeden pajarlap ösýär. XIX asyryň 30-40-njy ýyllarynda sentimental roman ýazmak giň ýaýraýar. II jahan urşunda (1939-1945) ýapon militarizmi derbi-dagyn edilenden soň, Ýaponiýa edebiýatynyň ösüşinde täze etap başlanýar. Bu döwre tradision, demokratik we sengoha («uruşdan soňky topar») akymlarynyň çylşyrymly özara täsirli häsiýetlidir. 60-70-nji ýyllarda ylmy fantastiki we detektiw romanlar ýazmak has rowaçlanýar. Ýaponiýada Nobel baýragynyna mynasyp bolan iki ýazyjy bar – Ýasunari Kabawata (1968) we Kenzaburo Oýe (1993).


text:
Rene Dekart
Rene Dekart (1596-1650) — meşhur fransuz matematigi, fizigi, filosofy we fiziology. Rene Dekart ilkinji bolup ylyma üýtgeýän ululyk we funksiýa düşünjelerini girizdi.Ol koordinatalar usulyny döredijidir.Bu usulyň esasynda ol analitiki geometriýanyň esaslaryny ösdürdi. Beýik alym analitiki geometriýany döredijileriň biridir.
XVII asyrda matematika boýunça ýazylan ylmy işler kitap görnüşünde çap edilip köpçülige ýaýradylypdyr. Şeýle ylmy işleriň biri 1637-nji ýylda çap edilen ReneDekardyň (1596-1656 ýý.) “Usul barada oýlanma” atly kitabydyr. Beýik alymyň bu kitabynyň soňky bölümi “Geometriýa” diýlip atlandyrylýar. ReneDekardyň “Usul barada oýlanma” atly kitabynyň “Geometriýa” atly bölüminde algebraik deňlemeleriň çözülişi, algebraik egrileriň toparlara bölünişi berilýär. Rene Dekardyň bu işi analitiki geometriýadan ilkinji ýerine ýetirilen iş hasaplanylýar. Meşhur alymyň bu işleriniň netijesinde algebranyň we geometriýanyň düşünjelerini özara baglanşdyryp öwrenip boljakdygy subut edildi. Elbet-de, bu matematika ylmynyň has-da ösmegine uly täsir eden uly açyşlaryň biridir.
Dekartyň meselesi. deňlemäni çözmeli. Çözülişi.Berlen deňlemäni aşakdaky görnüşde ýazalyň:
х3(х-4)-19х(х-4)+30(х-4)=0, bu ýerden х1=4. Deňlemäniň galan kökleri х3-19х+30=0 deňlemäni çözüp tapýarys:
х3-3 х2+3 х2-9х-10 х +30=0, х2( х-3)+3 х(х-3)-10(х-3)=0.
Bu ýerden: х2=3. Deňlemäniň galan iki köküni х2+3х-10=0 deňlemäni çözüp, alarys:
х3=2, х4=-5
- IUHD. Ýañyjumaýewa Mamagül


text:
Derman otlaryň we tebigatymyzyň ajaýyp peşgeşleriniň dünýäsine hoş geldiňiz! Biz tebigatyň şypa beriji güýjüniň syrlaryna daýanýan il lukmançylygynyň usullary baradaky maglumatlary siziň bilen paýlaşmak isleýäris.
Biziň planetamyz, onuň tükeneksiz ýerasty gatlaklary biziň üçin kuwwatlylygyň, berk jan-saglygyň we uzak ömrüň gözbaşydyr. Suwuň, dem alýan howamyzyň we ösümlikleriň syrlaryny öwrenýän gadymy ylym biziň ata-babalarymyzdan galan mirasdyr. Biziň günlerimizde bu ylym il lukmançylygy ýa-da tebipçilik diýip atlandyrylýandyr.
Häzirki döwürde adaty lukmançylyk we il lukmançylygy el-ele berip ýöreýändirler. Tebipleriň yzarlanma sezewar edilen döwri, tebipleriň-de lukmanlary «näletlän» döwri geçip gitdi. Biziň günlerimizde adaty lukmançylyk we lukmançylygyň adaty däl usullary özara eriş-argaç bolup geçýändirler. Hünärmen lukmanlaryň özleri-de indi bejerginiň utgaşdyrylan usullaryny teklip edýändir. Dermanhanalarda indi derman otlaryndan ýasalan dermanlary-da, himiki usullar arkaly ýasalan dermanlary-da bir tekjede görse bolýandyr. Mundan başga-da, giňden ýaýran dermanlaryň düzümine derman otlaryň goşulýan ýagdaýlaryna ýygy-ýygydan duş gelse bolýar. Bu tebipçiligiň adaty lukmançylykdan üstün çykandygyny aňlatmaýar! Ylmyň güýji tebigatyň güýji bilen birleşip, kesellere berk «gaýtawul» berlende, biz ýeňýändiris!
Derman otlarynyň häsiýetleri
Ýaýlalarda, meýdanlarda, baýyrlarda, daglarda bitýän ösümlikleriň içinde derman otlary örän köpdür. Tebigatyň bu «dermanhanasynda» sowuklama we üsgülewüge, ýürek we nerw ulgamynyň kesellerine garşy, ýaralary we deri keselleri bejerýän derman otlary bardyr. Derman otlaryň käbirleri gan akma garşy ulanylsa, käbirleri işdäni açyp, aşgazanyň, böwregiň, ýüregiň we damarlaryň işini sazlaýandyrlar.
Derman otlaryň şypa berijilik häsiýetleri onuň täsir ediji maddalaryna baglydyr. Bu maddalary toprakdan alan organiki däl maddalardan, howadan, kömürturşy gazdan we ýagtylygyň täsiri astynda ösümligiň özi öndürýändir. Bu biolgiki taýdan aktiw bolan maddalar ösümligiň düzüminde ýygnanýar. Olar himiki birleşmeler bolup, adamyň organizmine fiziologiki we farmakologiki täsirlerini ýetirýärler. Munuň netijesinde syrkawyň keseline şypa berip, oňa saglygyny dikeltmäge ýardam edýärler, keseliň gaýtalanmagyna ýol bermeýärler.
Ösümlikleriň şypa berijilik häsiýetleri adamzada gadymy döwürlerden bäri bellidir. Tebipçilikde bejergiler esasan-da otlaryň kömegi bilen geçirilýär. Biziň döwrümizde senagatyň güýçli depgin bilen ösmegi, daşky gurşawyň hapalanmagy, antibiotikleriň ýygy-ýygydan ulanylmagy adamlarda allergiki täsirleriň artmagyna, organizmiň kesele garşy durnuklylygynyň peselmegine sebäp boldy. Şeýle ýagdaýlaryň ýüze çykmagy derman otlaryny lukmançylykda ulanmaga bolan islegi artdyrdy. Biologiki aktiw maddalaryň çylşyrymly himiki düzümi zerarly olary öndürmek gaty gymmada düşýär. Emma ösümliklerden welin bu maddalar aňsat alynýar. Galyberse-de, ösümliklerden ýasalan dermanlaryň goşmaça täsirleri ýokdur.
Häzirki zaman lukmançylygynda maddalaryň, dermanlaryň 5000-den gowragy ulanylýar. Olaryň sanawy yzygiderli täzelenýär. Lukmançylykda ulanylýan derman serişdeleriniň takmynan 2/5 bölegi derman otlaryndan alynýar. Derman otlaryndan ýasalan derman serişdeleri biologiki aktiwligi, az derejedeäki zyýanlylygy we ýumşak täsir edýänligi bilen häsiýetlendirilýär. Şoňa görä-de, fitoterapiýa (derman otlary arkaly bejergi geçirmek) amaly lukmançylyk üçin örän ähmiýetlidir.
Emma himiki usulda alnan derman serişdelerini we derman otlardan ýasalan dermanlary biri-birine «duşman» edip bolmaz. Lukmançylykda olaryň hersiniň öz ýeri we wezipesi bardyr. Fitoterapiýa bejerginiň käbir görnüşlerinde esasy bejergi bolup hyzmat edýär, käbir görnüşlerinde bolsa goşmaça bejergini geçirmäge ýardam edýär.
Biz öz saýtymyzyň indiki sahypalarynda derman otlary barada has giňişleýin maglumatlary dykgatyňyza hödür ederis.
Ýöne derman otlary babatda berilýän seresaplylyk duýduryşlaryna hökman üns bermelidir. Diňe bellenen mukdary ulanyp, öz organizmiňiziň aýratynlyklaryny hasaba alanyňyzda, derman otlarynyň şypa beriji täsirinden şypa taparsyňyz.
Çeşme: Saglyk
Filed under: Bütin Temalar, Saglyk |


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Milli ýygyndymyzyň Dünýä çempionaty — 2018-iň saýlama ýaryşynda çykyş edýänligi sebäpli ara düşen iki hepdä golaý böwşeňlikden soň, Türkmenistanyň futbol boýunça çempionaty badalga aldy.
Milli çempionatyň 29-njy tapgyry Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň stadionyndaky duşuşyk bilen açyldy. Ol ýerde bu ýokary okuw mekdebiniň topary bürünç medal ugrunda göreşýän “Aşgabady” kabul etdi. Garşydaşlar şu möwsümde üç gezek duşuşypdylar. Olaryň ählisi-de “Aşgabadyň” peýdasyna tamamlanypdy (4:1, 4:0, 1:0).
Dördünji duşuşyga, öňki oýunlarda alnan sary petekler sebäpli, her topardan bir oýunçy — HTTU-dan Orazberdi Myradow, “Aşgabatdan” bolsa Atageldi Geldiýew gatnaşyp bilmedi.
Muňa garamazdan, oýun diýseň netijeli boldy. Öňki ýeňlişler üçin haklaşmak höwesi bilen meýdana çykan HTTU-nyň futbolçylary 53-nji minutda eýýäm 3:0 öňdediler. Hasaby 23-nji minutda türkiýeli Okan Ersoý açdy. Ikinji ýarymyň başynda “Aşgabadyň” ýaş futbolçysy Azady Annadurdyýew pökgini öz derwezesinden geçirdi. 53-nji minutda bolsa Döwlet Döwletmyradow artykmaçlygy üç pökgä ýetirdi. 61-nji minutda Wugar Abdullaýew bir jogap goluny geçirdi. Ýöne aradan üç minut geçip-geçmän D.Döwletmyradow şu duşuşykda ikinji gezek tapawutlanyp, aratapawudy ýene üç pökgä ýetirdi — 4:1.
Galan wagtda myhmanlar Ruslan Gurbanowyň iki goly bilen jogap berdiler (66-njy we 86-njy minutlar). Ýöne barybir ýeňlişden halas bolup bilmediler.
Şu ýerde iki sary petek görkezilen Nurýagdy Muhammedow oýundan çykarylansoň, Röwşen Meredowyň tälimçilik edýän toparynyň soňky 17 minuty azlykda geçirendigini hem bellemek gerek. Ýöne bu ýer eýelerine ýeňiş gazanmaga päsgel berip bilmedi.
Netijede HTTU diňe bir 36 utuk toplap, altynjy orunda galman, eýsem, bürünç medala barýan ýolda “Aşgabady” saklady.
29-njy tapgyr şu gün “Balkan” — “Hazyna”, “Merw” — “Daşoguz”, “Şagadam” — “Energetik”, “Ahal” — “Altyn asyr” duşuşyklary bilen dowam etdiriler.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
HTTU – "Aşgabat" – 4:3 (2:0)
16-njy oktýabr. Aşgabat. Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň stadiony. 200 tomaşaçy.
Pökgini geçirenler: Okan Ersoý 23, Azady Annadurdyýew 48 awtogol, Döwlet Döwletmyradow 53, 64 – Wugat Abdullaýew 61, Ruslan Kurbanow 66, 86 (11 metrlik urgudan).
Duýduryş alanlar: Pirguly Saparow 3, Nurýagdy Muhammedow 24, Azat Şamyradow 51, Akymrat Jumanazarow 84, Döwletmuhammet Jallatow 85 – Alik Haýdarow 67, Merdan Gurbanow 73, Azady Annadurdyýew 78.
Oýundan çykarylan: Nurýagdy Muhammedow (HTTU) 73 (2 sary petek).
Emin: Saparmämmet Gurbanow.
Duşuşygyň inspektory: Konstantin Grigorýans.
17-nji oktýabra çenli toparlaryň ýerleşiş tertibi
Iň köp gol geçiren futbolçylar:
Myrat Ýagşyýew ("Balkan") – 24 (2 – 11 metrlik urgudan) gol.
Altymyrat Annadurdyýew ("Ahal") – 22.
Süleýmän Muhadow ("Altyn asyr") – 21.
Berdi Şamyradow ("Aşgabat") – 17 (1).
Hemra Amanmämmedow ("Şagadam") – 16 (6).


text: Megerem, çaga terbiýesi biziň durmuşymyzda ýerine ýetirmeli bolýan wezipelerimiziň iň jogapkärlisi we çylşyrymlysy bolsa gerek. Köp derejede bu ýagdaý döwrüň özgermegi bilen baglanşyklydyr. Biziň çagalarymyz häli-şindi düşünmesi kyn bolan meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar, ata-enelere bolsa olary düşündirmek kyn düşýär. Çaga terbiýesi bilen meşgullanýan adamlaryň köpüsi, uly adamlar bilen bagly meseleleri, şol sanda söýgi we jynsy gatnaşyklar baradaky gürrüňi çagalar bilen alyp barmagyň zerurlygy ýok diýip hasaplaýarlar. Belki siz ol pikir bilen razylaşýansyňyz, ýöne siz entek oýlanýançaňyz, çagaňyzyň özüni gyzyklandyrýan soraglaryň jogabyny telewideniýe arkaly, kinofilmlerden, žurnallardan, internetden ýa-da mekdep dostlaryndan almagy mümkindir. Bu ýagdaýda bolsa ata-ene çagasyna dogry maglumat bermek mümkinçiligini ýitirýär, onuň başga ýerden alan maglumatlarynyň durmuşda ulanylmagy bolsa, siziň maşgala gymmatlyklaryňyz, ahlak prinsipleriňiz bilen gabat gelmezligi ähtimaldyr.


text:
Britaniýada Çagalaryň gynalmagyna garşy milli göreş jemgyýeti (National Society for the Prevention of Cruelty to Children – NSPCC) atly haýyr-sahawat guramasy ene-atalara öz çagalarynyň suratlaryny sosial mediada ýaýratmazlyk babatda çagyryş edýär.
“The Independent” gazetiň ýazmagyna görä, geçirilýän yzygiderli hasabatlar her bäş ene-atadan biriniň bir aýyň dowamynda öz çagalarynyň suratlaryny azyndan bir gezek sosial mediada ýaýradýandygyny görkezýär.
Jemgyýetiň metbugat geňeşçisi çagalaryň gaty kiçi ýaşda köpçülige tanadylmagynyň olar üçin hakykat ýüzünde uly howp döredip biljekdigini öňe sürýär.
Jemgyýetiň metbugat geňeşçisi "BBC" beren maglumatynda, ene-atalaryň öz çagalarynyň suratlaryny "Facebook" sosial ulgamynda ýaýratmazdan owal çuňňur oýlanmalydygyny nygtap: "Çagalar ulalan mahaly mundan nä derejede hoşal bolarlar? Eger bu sowalyň jogabyny anyk bilmeýän bolsaňyz, onda olaryň suratlaryny internetde ýaýratmaň" diýýär.
"YouGov" atly jemgyýetiň garaýşyny öwrenýän gullugyň 1000 adamyň arasynda geçiren pikir soralyşygynda, gatnaşyjylaryň ýarsyndan köpüsi öz çagalarynyň suratlaryny sosial ulgamlarda ýaýratmazlyga çalyşýandygyny mälim edipdir.
Pikirini beýan edenleriň ýüzden 87 göterimi çagalaryň şahsy durmuşynyň gizlinlikde saklanmalydygyny nygtapdyr. Olaryň ýüzden 38 göterimi hem, çagalaryň öz suratlaryny hut ene-atalarynyň sosial media sahypalarynda görmek islemejekdigini belläpdir.
"Mumsnet" atly internet portalynyň gurjusy Justine Roberts "The Telegraph" gazetine beren maglumatynda, öz çagalarynyň suratlaryny ýaýratmakdan gaça durýandygyny aýdypdyr.
"Meselem, meniň "Facebook" sosial ulgamynda sahypam ýok. Emma howpsuzlyk çäreleriniň nä derejededigini doly anyk bilmeýän bolsamam, "Facebook" sosial ulgamy siziň suratlaryňyzy doly gorag astynda tutmaýar" diýip, Roberts belleýär.
Hünärmeniň pikrine görä, çaganyň adaty suratyny internete goýmagyň o diýen zyýany hem ýokdur. Emma çaganyň ýalaňaç suwa düşýän mahaly düşürilen suratyny oňlap bolmaz.
Hasabatlara aýan edilişine görä, öz çagalarynyň suratlaryny sosial ulgamlarda ýaýradýanlaryň ýüzden 80 göterimi ol suratlaryň diňe öz dostlarynyň arasynda görülmegini isleýär.
Muňa garamazdan, ene-atalaryň ýüzden 52 göterimi bolsa, öz çagalarynyň suratlaryny we wideoşekillerini sosial mediada ýaýratmagyndan, olaryň ulalan mahaly örän hoşallyk duýjagyny öňe sürýär.
Ene-atalaryň diňe ýüzden 15 göterimi "Çaga ulalanda näme diýer?" diýen sowala olaryň ynjalyksyz boljagyny bildiripdir.
Jemgyýetiň taýýarlan hasabatynda, pikir soralyşyga gatnaşanlar öz çagalarynyň suratyny "Facebook" sosial ulgamynda ýaýratmak üçin, ortaça hasap bilen iň azyndan 6 gezek surata düşürýändigini mälim edipdir.
Pikir soralyşyga gatnaşanlaryň ýarysy ol suratlary soň ýörite kebşirleýändigini boýun alypdyr.
Bu bolsa, adamlaryň ýüzden 74 göteriminiň öz suratlaryny sosial mediada ýaýratmazdan owal ýörite kebşirleýändigini görkezýär.


text:
Türkmen metbugaty Aşgabatda bu ýylyň teatr möwsüminiň “uzak garaşdyran premýeralar we tomaşaçylaryň söýgüsini gazanan oýunlar bilen açylandygyny” habar berýär.
“Türkmenistan: Altyn asyr” saýtynyň maglumatyna görä, ýurduň baş drama teatrynda möwsüm „Gorkut ata“ eposy esasynda goýlan we tomaşaçylaryň söýgüsini gazanan „Däli Domrul“ oýny bilen açyldy.
Türkmenistanyň Alp Arslan adyndaky Milli drama teatry möwsümi dünýä belli gyrgyz ýazyjysy Çingiz Aýtmatowyň „Elwan ýaglykly serwim“ atly powesti esasynda goýlan adybir eser bilen açsa, A.S. Puşkin adyndaky Döwlet rus drama teatrynyň döredijilik topary öz 91-nji teatr möwsümini türk dramaturgy Reşat Nuri Güntekiniň „Amanat giýew“ atly adybir sahna oýny bilen açypdyr.
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky sazly drama teatrynda möwsüm „Ynam, umyt, söýgi“ atly oýun bilen açylan bolsa, Döwlet gurjak teatrynyň döredijilik topary „Arşyn mal alana“ oýny bilen ulularyň we çagalaryň göwnüni awlamagy başardy diýip, resmi metbugat habar berýär.
Emma ýerli synçylar türkmen teatrlarynyň berk senzura astynda işlemeli bolýandygyny we şu sebäpden hakyky eserleriň sahnalaşdyrylmaýandygyny, türkmen teatrynyň tomaşaçylaryny doly diýen ýaly ýitirendigini aýdýarlar.
Azatlyk radiosy täze teatr möwsümi bilen baglylykda ýerli ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
2017-nji ýylyň 4-nji martynda Türkmenistanyň futbol boýunça XXV milli çempionatynyň Ýokary ligasynyň ilkinji tapgyrynyň duşuşyklary geçiriler. Geçen ýyllardaky dört aýlawda geçiriljek çempionata 9 topar gatnaşýar. Şeýlelikde, her tapgyrda bir topara dynç güni berler.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan täze möwsümiň birinji hem-de ikinji aýlawlarynyň rejenamasy düzüldi. Birinji aýalawa 4-nji martda badalga berlip, ol 23-nji aprelde geçiriljek IX tapgyryň duşuşyklary bilen tamamlanar. Ikinji aýlawyň duşuşyklary 25-nji aprel — 4-nji iýun aralygynda geçiriler. 17, 20, 24, 27, 30-njy iýun günleri bolsa ätiýaçlykdaky günler bolar. Şol günlerde çempionatyň dowamynda soňa süýşürilen duşuşyklar geçiriler. Ýokary liganyň duşuşyklary hemdäniň sişenbe, çarşenbe, anna, şenbe we ýekşenbe günleri bolar. «Turkmenportal» çempionatymyzyň her bir tapgyry baradaky habarlary, synlary, söhbetdeşlikleri we gyzykly hasaplamalary okyjylary bilen paýlaşyp durmagy meýilleşdirýär.
Türkmenistanyň XXV milli futbol çempionatynyň Ýokary ligasynda çykyş etjek toparlar:
1. «Altyn asyr» futbol kluby — hojalyk jemgyýeti, Aşgabat şäheri;
2. «Nebitçi» sport toplumynyň «Balkan» futbol topary — döwlet kärhanasy, Balkanabat şäheri;
3. «Energetik» futbol kluby — döwlet kärhanasy, Mary şäheriniň Türkmenbaşy şäherçesi;
4. «Ahal» futbol kluby — hojalyk jemgyýeti, Ahal welaýaty;
5. «Merw» bedenterbiýe-sport futbol kluby — döwlet kärhanasy, Mary şäheri;
6. «Aşgabat» futbol kluby — hojalyk jemgyýeti, Aşgabat;
7. Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň ýanyndaky «Köpetdag» sport toplumynyň «Köpetdag» futbol kluby — döwlet kärhanasy, Aşgabat şäheri;
8. «Şagadam» futbol kluby — döwlet kärhanasy, Türkmenbaşy şäheri;
9. «Turan» hojalyk hasaplaşykly sport futbol kluby — döwlet kärhanasy, Daşoguz şäheri.
1-nji tapgyryň duşuşyklary:
Oýun 1. 4-nji mart (şenbe) «Balkan» — «Turan»
Oýun 2. 4-nji mart (şenbe) «Energetik» — «Şagadam»
Oýun 3. 4-nji mart (şenbe) «Ahal» — «Köpetdag»
Oýun 4. 4-nji mart (şenbe) «Aşgabat» — «Merw»
«Altyn asyr» futbol toparynyň dynç güni.


text:
Adamzadyň işi soňky döwürlerde asla oňmady. Dini taglymatlarda "ýaradylyşyň çür depesi, tutuş Älemiň patyşasy - sen. Seniň gündiziňi ýagtyltmak üçin asmanda Gün, gijäňi aýdyň etmek üçin asmanda Aý we ýyldyzlar ýaradyldy" diýilýänine ynanyp, hondan bärsi bolup ýören adamzada ilkinji zarbany 500 ýyl mundan ozal N.Kopernik (1473-1543) urdy. Ol öz geliosentrik dünýä sistemasy bilen adamzady Älemiň merkezinden çykardy.
Ondan soň hem Çarlz Darwin (1809-1882) maýmyndan azan diýip, ony haýwanlara goşdy. Şeýlelikde, adamzat tagtdan düşürilip, Älemdäki ýokary ornuny ymykly ýitirdi.
Ýöne Günorta Daniýa uniwersitetiniň (daniýaça: Syddansk Universitet; iňlisçe: University of Southern Denmark) teoretik fizikleriniň geçiren hasaplamalarynda gelen netijeleri dogry bolup çyksa, onda adamzat maýmyn edilip, Älemiň merkezinden kowulsa-da, özüniň bir çeträkda ýaşap ýörenine şükür edäýmeli. Oňa öňde garaşýan betbagtçylyk bulardan has ula meňzeýär.
Alymlar "Älemiň häzirki ýagdaýy uzak ömürli. Ol nähili-de bolsa, milliardlarça ýyl bäri bar, ýöne onuň durnuksyz bolup, bir gün çökmegi mümkin" diýip, köp wagt bäri aýdyp gelýärler. Bu ýöne ýere, delilsiz aýdylanok. Ol kwant mehanikasynyň düýp prinsiplerine esaslanýar. Bu ýerde alymlaryň göz öňünde tutýany wakuumyň ýagdaýy we elementar bölejikleriň energiýasynda bolan sähelçe özgerişiň Älemi häzirki formasyndan çykarmak ähtimallygy.
Günorta Daniýa uniwersitetiniň fizikleri täze hasaplamalarda alnan netijeleriň alymlaryň bu pikirlerini tassyklaýandygyny aýdýarlar. Olar şeýle hem Älemiň çökme howpy ozal çak edilişinden has ýokary diýen netijä gelýärler.
Iru-giç Älemdäki güýçlerde bolan düýpli süýşme ondaky kiçijik bölejikleriň aşa agralmagyna getirer. Ýer şaryndaky çägäniň her bir dänejigi, Gün ulgamyndaky ähli planetalar we Älemdäki galaktikalar häzirkisinden millionlarça milliard esse agralar. Täze agyrlyk ähli zady gysyp, aşa gyzgyn, aşa agyr şarjagaza, ýagny logala öwrer. Bu hem biziň häzir bilýän we tanaýan Älemimiziň ömrüniň soňlandygy bolar.
"Faza transformasiýasy"
"Faza transformasiýasy" diýilýän – bu güýçli proses, mysal üçin, suw gaýnanda onuň buga öwrülmegi ýa magnit gyzanda öz güýjüni ýitirişi ýaly bir proses.
Higgs teoriýasy boýunça Uly ýarylyşdan soňra bir sekundyň milliarddan bir böleginiň ondan birinde wagt-giňişlik gurluşynda bolup geçen özgermäni emele getiren faza transformasiýasy bolupdyr. Şol geçişiň dowamynda göze görünmeýän higgs meýdany boş giňişligi gurşap alypdyr.
Elementar bölejikleriň käbiri bu meýdan bilen reaksiýa girişýär, bu prosesiň dowamynda hem energiýaly bolýar. Olaryň bu içki energiýasyna biz bölejigiň massasy diýýäris.
Günorta Daniýa uniwersitetiniň ylmy barlagçylary, 2013-nji ýylýň 12-nji dekabrynda uniwersitetiň internet saýtynda şeýle hem "Journal of High Energy Physics" ylmy žurnalynda habar bermeklerine görä, matematiki deňlemeleri ulanyp, edil maddanyň suwuk ýa gaty ýagdaýda bolşy ýaly, higgs meýdanynyň-da iki ýagdaýda bolup bilýändigini ýüze çykarypdyrlar.
Ikinji ýagdaýda bolsa higgs meýdanynyň dykyzlygy alymlaryň gözegçilik edeninden milliardlarça esse ýokary.
"Gabarçak" howpy
Bu aşa dykyz higgs meýdany bar bolsa, onda, suw gaýnanda köpürjik döreýşi ýaly, Älemiň bir ýerinde bu ýagdaýyň "gabarçak" emele getirmegi mümkin.
Onsoň gabarçak ýagtylygyň tizliginde tutuş giňişlige ýaýrap, higgs meýdanyny häzirki ýagdaýyndan täze ýagdaýa geçirer. Gabarçagyň içindäki elementar bölejikleriň ählisiniň agramy gabarçagyň daşyndakydan has ýokary bolar. Onsoň olar özara dartyşyp, aşa agyrlyk güýjüne eýe massa merkezlerini dörederler.
"Bular ýaly faza transformasiýasy köp teoriýadyr hasaplamalarda öňe sürülýar. Ýöne öň geçirilen hasaplamalarda käbir näbellilikler bardy" diýip, uniwersitetiň alymy Ýens Krog aýdýar:
"Biziň indi has takyk hasaplamalarymyz bar. Biz iki zady görýäris. Birinjisi, Älemiň çökmeginiň ähtimaldygy, ikinjisi hem, bu ähtimallygyň ozalky hasaplamalarda aýdylýanyndan has ýokarydygy".
Faza transformasiýasy Älemiň bir ýerinden başlap, beýleki ýerlerine ýaýrar. Çöküşiň bir ýerde eýýäm başlanyp, şu wagt beýleki ýerlere tarap süýşüp gelýän bolmagy-da mümkin.
Ýens Krog "Çöküş, belki, edil şu wagt, edil şu ýerden başlar ýa-da ol ýene bir milliard ýyldan Älemiň bizden uzak bir ýerinden başlanar. Ony bilemzok" diýýär.
Krog bilen onuň kärdeşleri fazanyň üýtgemegi baradaky çaklamalara baza bolup hyzmat edýän üç esasy deňlemäni gözden geçiripdirler. Bular, mysal üçin, ýagtylygyň bölejikleri bilen elektronlaryň, şeýle hem higgs bozony bilen kwarklaryň arasyndaky reaksiýalaryň güýjüni kesgitleýän beta funksiýalaryna degişli deňlemeler.
Fizikler şu wagta çenli her gezekde bu deňlemeleriň hersiniň üstünde aýratynlykda işläpdirler. Ýöne Günorta Daniýa uniwersitetiniň fizikleri bu deňlemeleriň üçüsiniň üstünde bir wagtda utgaşykly işläp bolýandygyny, olaryň biri-biriniň üstüni ýetirýändigini aýdýarlar. Alymlaryň bellemegine görä, üç deňleme bilelikde ulanylanda, fazanyň üýtgemeginiň çöküşe getirme ähtimallygy has-da artýar.
Fazanyň üýtgemegi baradaky teoriýa Älemiň çökmegini öňe sürýän ýeke-täk teoriýa däl. Bu pikiri "Uly çöküş" (Big Crunch) diýilän teoriýa-da öňe sürýär. "Uly çöküş" Älemiň döremegi baradaky "Uly ýarylyşa" esaslanýar, has dogrusy, onuň edil tersi. Standard model boýunça, Uly ýarylyşdan soňra ähli materiýa bir kiçijik nokatdan Äleme atylypdyr. Bu giňelme (Älemiň giňelmegi diýlende onuň biri-birinden uzak künjekleriniň arasyynyň has-da uzaklaşmagy we netijede olaryň biri-birinden barha daşlaşmagy göz öňünde tutulýar) şu wagt hem dowam edýär. "Uly çöküş" teoriýasynda bolsa giňelme belli bir ýerde togtar we özara dartyşmanyň netijesinde ähli zat iň soňunda gaýtadan ýene-de bir kiçijik nokatda jemlener diýilýär.
Giňelme tizligi
"Soňky ylmy derňew Älemiň giňelme tizliginiň barha artýandygyny görkezýär. Kosmologik gözleglerden çen tutsaň, Älem çöker diýip pikir etmäge hiç bir delil ýok. Şol sebäpden onuň çökmegine getirjek Uly çöküş bolmasa gerek" diýip, Krog aýdýar.
Dogry, täze hasaplamalar boýunça Älemiň çökme ähtimallygy öňkülerinden has ýokary, ýöne onuň asla bolmazlygy-da mümkin. Faza transformasiýasynyň ilkinji şerti – Älemiň häzir bilinýän we higgs bozonyny hem öz içine alýan elementar bölegiklerden durýan bolmagy. Älem entek üsti açylmadyk başga bölejikleri-de öz içine alýan bolsa, onda fazanyň üýtgemegi baradaky çaklamalar esassyz bolýar.
Günorta Daniýa uniwersitetiniň fizikleriniň arasynda higgs bozonynyň elementar bölejikdigine ynanmaýanlar-da bar. Olaryň garaýşyça, higgs bozony tehni-kwarklar diýilýän kiçeňräk bölejiklerden durýar. "Super simmetriýa" teoriýasy-da häzir bar bolan bölejikleriň Älemiň haýsydyr bir ýerinde entek üsti açylmadyk taýlarynyň bardygyny öňe sürýär.
ÇEŞMELER
http://sdu.dk/en/Om_SDU/Fakulteterne/Naturvidenskab/Nyheder/2013_12_12_collapsing_universe
http://arxiv.org/abs/1306.3234
http://www.sciencedaily.com/releases/2013/12/131212113034.htm
http://phys.org/news/2013-12-collapse-universe-closer.html
http://www.isciencetimes.com/articles/6521/20131214/collapse-universe-higgs-particle.htm
http://www.seelen-kristall-kraft.de/144286007/1601196/posting/


text:
Habarlar 8 march 2017
Resmi habar
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halkara zenanlar güni mynasybetli gutlagy
Sizi joşgunly baharyň gül açýan – tebigatyň lälezar görnüşe dolup, dag-derelerimiziň gül-güläleklere beslenýän, Hydyr gören çöllerimiziň heýjana gelip, kalplarymyzy joşa getirýän ajaýyp paslynda dabaraly bellenilýän Halkara zenanlar güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Jemgyýet
8-nji martda «Ene mähri» diýen hormatly ada mynasyp bolan eneleri sarpalamak çäresi geçirildi
2008-nji ýylda döredilen bu hormatly ada her ýyl sekiz we ondan hem köp çagany dünýä inderen hem-de terbiýeläp ýetişdiren zenanlaryň köpüsi mynasyp bolýarlar. Munuň özi türkmen döwletiniň köp çagaly enelere aýratyn üns we goldaw berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýal-gyzlary Halkara zenanlar güni bilen gutlady
Bellenilişi ýaly, Garaşsyz Watanymyzyň syýasy, ykdysady, medeni-durmuş binýadynyň pugtalandyrylmagynda, gazanýan beýik ýeňişlerimizde mähriban gelin-gyzlarymyzyň mynasyp paýy bar. Milletimiziň buýsanjy we mertebesi bolan zenanlar bu gün döwlet, häkimiýet we dolandyryş edaralarynda, milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda, aýratyn hem, ylym-bilim, medeniýet we saglygy goraýyş ulgamlarynda, in kämil we çylşyrymly tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan önümçilik kärhanalarynda milli we döwlet maksatnamalarymyzyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi ugrunda netijeli zähmet çekýärler.


text:
24 Haziran 2015 Çarşamba
Medeniýet Hepdeligi 2015
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýän we türkmen medeniýetiniň, sungatynyň hem-de edebiýatynyň okgunly ösmegine saldamly goşant goşýan Medeniýet hepdeliginiň ikinji güni giň möçberli medeni-köpçülikleýin çärelere beslendi. Medeniýet hepdeligi halklaryň arasyndaky dostluk we doganlyk gatnaşyklaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam edip, medeniýet we sungat işgärlerini Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň talaplaryna laýyklykda döretmäge ruhlandyrýar.
Ruhyýet köşgüniň öňündäki baýramçylyk lybasyna beslenen meýdançada günüň birinji ýarymynda guralan çagalar aýdym-saz we tans toparlarynyň çykyşlary hem hut şu belent ýörelgelerden ugur aldy. Bu toparlar ýurdumyzyň dürli künjeklerinden geldiler. Ýaş artistleriň joşgunly aýdym-sazlary we tanslary tomaşaçylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Medeniýet hepdeliginiň çäklerindäki çagalar baýramçylygy milli zehinleriň egsilmez döredijilik çeşmesiniň aýdyň subutnamasyna öwrüldi.
Milli Liderimiziň başlangyjy boýunça her ýyl geçirilýän bu Medeniýet hepdeligi hem türkmen medeniýet we sungat işgärleri bilen olaryň daşary ýurtly kärdeşleriniň arasyndaky gatnaşyklary işjeňleşdirmäge, milli sungatyň ähli görnüşlerini – aýdym-saz, şekillendiriş we amaly-haşam, teatr, şeýle hem edebi we halk döredijiligi sungatyny täze döwrebap eserler bilen baýlaşdyrmaga gönükdirilendir.
Şunuň bilen baglylykda, Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde Lebap welaýatynyň Taryhy-ülkäni öwreniş muzeýiniň zallarynda açylan Halkara sungat sergisi hem möhüm ähmiýete eýedir.
Medeniýet hepdeligine daşary ýurtlardan -- ABŞ-dan, Russiýadan, Finlýandiýadan, Türkiýeden, Koreýadan, Özbegistandan we beýleki ýurtlardan gatnaşýanlar sergä öz suratlaryny, amaly-haşam sungatynyň we zergärçilik önümlerini, milli lybaslary we beýleki gymmatlyklary getirdiler. Bu ýerde Türkmenistanyň Suratkeşler birleşmesiniň suratkeşleriniň suratlarynyň sergisi, Döwlet muzeýiniň, Çeperçilik akademiýasynyň, Şekillenderiş sungaty muzeýiniň we beýlekileriň gymmatlyklarynyň sergisi hem açyldy.
Medeniýet hepdeligine gatnaşmak üçin daşary ýurtlardan gelen myhmanlaryň belleýşi ýaly, mähriban topragymyza bolan çäksiz söýgini, Türkmenistanyň tebigatynyň täsin gözelligini, täze taryhy eýýamyň ägirt uly özgertmelerini şöhlelendirýän özboluşly nakgaşlyk suratlarynyň köpdürli mowzugy we beýleki mowzuklaýyn sergiler milli sungatyň ösüşiniň hil taýdan täze derejesine, türkmen jemgyýetiniň ruhy durmuşynyň örän baýdygyna şaýatlyk edýär.
Muzeýiň zallarynyň birinde Lebap welaýatynyň taryhy-medeni ýadygärlikleri, goraghanalary syýahatçylyk ugurlary we zolaklary barada gürrüň berýän dokumental film görkezildi.
Gadymy türkmen topragynyň bu sebitinde dürli eýýamlaryň ýadygärlikleriniň 200-den gowragy ýerleşýär. Olaryň arasynda orta asyrlaryň binagärlik ýadygärlikleri, Atamyrat etrabyndaky Astanababa medresesi, beýik türkmen şahyry we akyldary Magtymguly Pyragynyň okan Halaç etrabyndaky Idrisbaba medresesi, Daýahatyn kerwensaraýy we beýleki gadymy binagärlik ýadygärlikleri bar.
Köýtendag döwlet goraghanasyndaky dinozawrlaryň yzlary galan dag tekizligi, ösümlik we haýwanat dünýäsi, Repetek döwlet goraghanasy we Amyderýa döwlet goraghanasy barada gürrüň berýän şekiller tomaşaçylarda uly gyzyklanma döretdi. Bu gadymy ýadygärlikleriň, goraghanalaryň we beýleki gyzykly ýerleriň ählisi “Lebapsyýahat” kärhanasynyň syýahatçylyk ugurlary bolup durýar. Şol ýerde “Jadyly Köýtendag” ugry daşary ýurtlaryň we ýurdumyzyň syýahatçylarynyň hem-de jahankeşdeleriniň arasynda aýratyn meşhurlyga eýedir.
Amyderýanyň kenaryndaky şäher şu günler köpöwüşginli medeni-köpçülikleýin we teatr çäreleriniň, dürli estrada, sirk, folklor toparlarynyň, bagşylaryň we dutarçylaryň ägirt uly meýdançasyna, suratkeşler üçin döredijilik meýdançasyna öwrüldi. Medeniýet hepdeliginiň ikinji gününiň maksatnamasynyň çäklerinde S.Seýdi adyndaky döwlet sazly drama teatrynda Türkmenistanyň Döwlet simfoniki orkestriniň konserti boldy. Teatryň uly zalyny dolduryp oturan tomaşaçylar ýurdumyzda hem-de onuň çäklerinden daşda meşhur bolan zehinli sazandalaryň çykyşlaryny şowhunly el çarpyşmalar bilen garşyladylar.
Medeniýet hepdeliginiň baýramçylyk çäreleriniň ikinji güni agşam Ruhyýet köşgüniň öňündäki meýdançada Balkan we Daşoguz welaýatlarynyň döredijilik toparlarynyň uly konserti bilen tamamlandy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)