text:
AFC Name zat?
AFC - Asian Football Confederation, yagny Aziya Futbol Konfederasiyasy, Aziyadaky futbolyn baş dolandyryjysy.
AFC Aziya döwletlerini Fifa reytinglerine göra 3 topara bölüpdir:
1. Ösen döwletler (ilkinji 12lik)
2. Ösyan döwletler (12-24 töwerekleri)
3. Ösmedik döwletler (we galan 43e çenliler)
Türkmenistan hazir şonun "ösmedik" döwledi hökmünde kabul edilyar. Sebabi reytinglerde 26 töwereklerinde gezip yör.
Bu 3 topara bölme sistemasy sonky gezek 2007de edildi, indiki gezegem 2010-2011 yyllarynda tazeden düzeldilmegine garaşylyar, sebabi her yylda reytingde döwletler üytgap duryar. Umydymyz Türkmenistanyn ilki başda "ösyan"lerin hataryna, sonra bolsa "ösen"lere goşulmagy.
Bu yokarkylaryn name tasiri bar?
AFC şu yokarky toparlara göra döwletleri derejelendiryar. Aziya döwletlerinin arasynda geçyan "Asian Cup"laryn saylamalaryna hem "ösmedik"ler alynmayar. Muna garamazdan "ösmedikler" üçin her 2 yylda "Challenge Cup" diylip yaryş gurnalyar. Aziya futbol klublarynyn arasynda hem jemi derejelerine göra 3 yaryş gurnalyar:
1. "AFC Champion's League" (dineje "ösen" döwletlerin klublary gatnaşyp bilyar)
2. "AFC Cup" (dineje "ösyan"lerin klublary alynyar)
3. "AFC President's Cup" ("ösmediklerin klublary gatnaşyp bilyar)
"Çempiyonlar Ligasy" Aziya klublarynyn in abrayly yaryşy, we öran köp pul kömegi berilyar. In pes yaryş bolsa "Prezidentin Kubogy", ona hem her yyl Türkmenistanyn çempiyony gidyar.
Türkmenistan döwlet hökmünde hem, yokarky peslerin yaryşy "Challenge Cup"da çykyş edyar.


c: text/html

text:
Türk Daşary Syýasatyna Syn
Prezidenti R.T.Erdoganyň Afrika ýurtlaryna guran sapary
Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti R.T.Erdogan 2017-nji ýylyň soňky günlerinde Afrikada üç ýurda resmi sapar gurady. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda Prezident Erdoganyň Afrika ýurtlaryna saparyny we onuň türk daşary syýasatyndaky beýanyny analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Dr. Jemil Dogaç Ipegiň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
2017-nji ýylyň dekabr aýynyň 24-27-si aralygynda Türkiýäniň Prezidenti R.T.Erdogan Sudana, Çada we Tunise resmi sapar gurady. Saparyň maksady Türkiýäniň Afrika başlangyjyny çuňlaşdyrmak we üç ýurt bilen ähli taraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek. Erdoganyň sapary Sudandan başlady. Sudan Afrikanyň geljegi parlak ýurtlaryndan biri. 20 ýyla golaý wagt bäri ykdysady we syýasy embargonyň astyna ýaşaýar. Golaýda embargonyň aýrylmagy baradaky kararyň kabul edilmegi uly firmalaryň Sudana ýaňadandan dolanmagyna sebäp boldy.
Erdoganyň 200-e golaý işewür adamy bilen Sudana guran sapary umytlary oýandyrdy. Saparda iki ýurduň degişli ministrleri tarapyndan birnäçe ugurda 13 ylalaşyga gol çekişildi. Sudanyň halky Türkiýä we Erdogana bolan söýgüsini türk baýdaklary bilen köçelere çykmak arkaly görkezdi.
Erdogan Sudanda Türk imeratorlygy döwründe Afrikanyň esasy port şäherlerinden biri bolan Sawakin adasyna hem baryp gördi. Adada Türk İş Hyzmatdaşlygy we Utgaşdyryjy Agentligi TIKA tarapyndan alynyp barylýan abatlaýyş işleri bilen tanyş boldy. Erdogan Sudanyň Prezidenti Omar Al Başirden adanyň gaýtadan dikeldilmegi üçin belli bir möhlet üçin Türkiýä berilmegini isledi. Omar Al Başir Erdoganyň islegini kabul etdi. Adanyň Türkiýä 49 ýa-da 99 ýyllygyna berilmegi gün tertibinde.
Sawakin Müsürde we Siriýada höküm süren Türk döwletiniň Gyzyl deňiziň kenaryndaky esasy söwda portlaryndan biridi. 15-nji asyryň ahyrlaryndan başlap deňizlerde güýçli bolan Portugaliýa Afrikanyň gündogar we günbatar kenarlaryndaky musulman soltanlyklara hüjüm edip, köp sanly ýeri ýykyp-ýumurdy we sebitde hökmürowan boldy. 1513-nji ýylda Sewakin portgullaryň eline geçýär. Ýawuz Soltan Selim döwründe Siriýany we Müsüri alan Türk imperiýasy Gyzyl deňizde hökmürowanlygyny ýola goýýar hem-de Afrikanyň gündogarynda köp sanly ýeri portugallaryň elinden halas edýär.
Türkiýe ilkinji nobatda TIKA arkaly Sewakindäki taryhy ýadygärlikleri ýüze çykarar. Sebitde söwda we syýahatçylyk öser. Türkiýe bu şertlerde Sudan bilen etjek hyzmatdaşlygynyň netijesinde Gyzyl deňizde we sebitde howpsyzlygyny üpjün ediji çäreleriň görülmegi sepgidine ýetirip biler. Şeýlelikde Türkiýe ýakyn geljekde Somalide, Ýemende parahatçylyga goşant goşar.
Erdogan Sudandan soň işewürler topary bilen Çadyň paýtagty Njamena bardy. Türkiýe bilen Çadyň arasyndaky syýasy gatnaşyklaryň taryhy 16-njy asyra çenli uzap gidýär. Soňky döwürde Türkiýe-Çad gatnaşyklary ösýär. Çadyň şol döwürdäki Premýer ministri Kalzeube Paýimi Deubet 2014-nji ýylyň dekabr aýynyň 15-de Türkiýede saparda bolupdy. Şol saparyň dowamynda dürli ylalaşyklara gol goýulypdy. Çad saparynda Türkiýäniň Prezidentiniň wekiliýetinde Baş ştabyň başlygy Hulusi Akar hem bardy. Soňky ýyllarda sebitde terrorçylyga garşy göreşde işjeň göreşýän Çada guralan sapar aýratyn uly ähmiýete eýe. Saparyň dowamynda geçirilen Işewürler Maslahaty bilen gol çekişilen ylalaşyklar hem özara gatnaşyklaryň depginini güýçlendirer.
Türkiýe-Tunis gatnaşyklary düýpli taryhy we medeni geçmişe esaslanýar. Iki ýurduň arasynda yzgiderli we birsydyrgyn häsýetde ýokary derejeli saparlar guralýar. Ähli ugurda geňeşmeler we duşuşyklar geçirilýär. Tunisde 300 ýyldan gowrak dowam eden Türk imperiýasy Tunisiň halkynda Türkiýä duýulýan ýakynlygyň özenini emele getirýär.
Tunisiň hökümet başlygy Hammadi Jebali 2012-nji ýylyň dekabr aýynda Türkiýä guran saparynyň dowamynda Ýokary derejeli strategik hyzmatdaşlyk genşiniň döredilmegi baradaky Bilelikdäki syýasy jarnama gol goýupdy. Prezident Erdogan 2013-nji ýylyň iýun aýynyň 5-6-sy aralygynda Tunise guran saparynyň dowamynda Ýokary derejeli strategik hyzmatdaşlyk geňeşiniň birinji mejlisi geçirildi. Dürli ugurlarda 21 ylalaşyga we iş meýilnamasy bilen 24 sany doganlyk şäher teswirnamasyna gol goýuldy. 2017-nji ýylyň ahyrynda guralan bu sapar hem özara gatnaşyklaryň ösmegi taýdan iňňän möhüm ähmiýete eýe.
Mundan 10 ýyl ozal Türkiýäniň Afrika syýasaty barada dürli şübheler bardy. Şu günki günde şol şübheler ortadan aýrylana meňzeýär. Türkiýe indi Afrikada güýçli pozisiýa eýeleýär. Türkiýäniň Afrikada alyp barýan işleri syýasy, medeni, strategik, harby we ykdysady taýdan innän möhüm. Afrikada Türkiýä bolan gyzyklanma haýsydyr bir Ýewropa ýurduna ýa-da musulman ýurduna görkezilmeýär. Erdoganyň sebitdäki ýurtlaryň liderleri bilen geçiren duşuşyklarynda beýan edýän “Afrika üçin afrikaly çözgütler” pelsepesi sebitde düýpli beýan tapýar.
Prezident Erdoganyň soňky Afrika sapary bilen bilelikde sapar guran Afrika ýurdunyň sany 28-e barabar boldy. Şol çakde Afrikada 32 ýurtda 51 şähere sapar guraýan Türk Howaýollary, altydan gowrak ýurtda iş alyp barýan Türk Magaryf gaznasy we birnäçe ýurtda wekilhanasy bolan TIKA hem-de beýleki türk jemgyýetçilik guramalary möhüm işleri durmuşa geçirýär. Şeýlelikde Türkiýäniň ýerleşýän sebiti, syýasy, ykdysady we strategik potensialy Afrika ýurtlary taýdan hem uly pursat döredýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Latwiýanyň paýtagty Rigada geçen iri halkara ýaryşynda kikboksingçi ussatlarymyz hem ajaýyp üstünlik gazandylar. Bu ýaryşda türkmen türgenleri “Full-kontakt” görnüşi boýunça umumytoparlaýyn hasapda birinji orny eýelediler hem-de bu görnüşde altyn medallaryň dokuzysyny, kümüş medallaryň üçüsini we bürünç medallaryň birini gazandylar.
Ozal habar berlişi ýaly, bu ýaryş 11 ýurtdan 300 töweregi türgeni özünde jemledi. Biziň toparymyzyň düzüminden Nurmuhammet Ataýew (54kilograma çenli agram derejesinde), Ramin Kasymow (57 kilograma çenli agram derejesinde), Said Fakirow (81 kilograma çenli agram derejesinde), Ylham Geldimämmedow (91 kilogramdan ýokary agram derejesinde), Aýgül Babaýewa (50 kilograma çenli agram derejesinde), Saýara Bahramowa (52 kilograma çenli agram derejesinde), Farida Gutlymyradowa (56 kilograma çenli agram derejesinde), Bibinabat Çaryýewa (63,5kilograma çenli agram derejesinde) we Gülzada Çarygulyýewa (65kilograma çenli agram derejesinde) hormat münberiniň iň ýokary basgançagyna çykdylar.
Aýnabat Jumamyradowa (50 kilograma çenli agram derejesinde), Aýgözel Gurbangeldiýewa (52 kilograma çenli agram derejesinde) we Selbi Kulyşewa (60 kilograma çenli agram derejesinde) kümüş medaly eýelediler. Hajymyrat Geldimämmedow (75 kilograma çenli agram derejesinde) bolsa bürünç medala mynasyp boldy.
Ýokarda ady tutulan kikboksçylarymyzyň hemmesi diýen ýaly K-1 görnüşde hem tapawutlandylar. Bu görnüşde ildeşlerimiz bäş altyn, bäş kümüş we dört bürünç medallary eýelediler. “Light kontakt” görnüşinde Sylap Sylabow (57 kilograma çenli agram derejesinde) ýene bir altyn medala mynasyp boldy.
Kikboksing milli federasiýasynyň tälimçileriniň we ýolbaşçylarynyň janypkeşlik bilen zähmet çekmekleri netijesinde türkmen türgenleriniň ussatlyk derejesi barha ýokarlanýar. Bu, elbetde, bizi örän guwandyrýar, çünki bu türgenlerimiz söweş sungatlarynyň bu görnüşi boýunça Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda baýraklar ugrunda bäsleşerler.


text:
«Internet-160» hyzmat bukjasy Internede birikdirilmekde «Internete ygtyýar (GPRS)» hyzmatynyň binýat bahasyndan hyrhy Siziň nyrhnama meýilnamaňyzdan pes.
Bukjanyň galyndysyny bilmek üçin 0805 belgisine boş SMS ugradyň.
Hyzmat ediş bukjasy birikdirilen pursatyndan 30 günüň dowamynda hereket edýär. Bu möhlet tamamlanandan soň galyndy «köýýär».
«Internete ygtyýar (GPRS)» hyzmatyna bukja hyzmaty ýaýradylýar, ähli nyrhnama meýilnamalarynda, beýleki hyzmatlar üçin tölegler hereket edýän nyrhnama meýilnamasy boýunça alynýar. Bukja tamamlanyndan soň ýa-da hereket ediş möhleti tamamlanyndan soň maglumatlaryň bukja ugradylmasynyň tarifikasiýasy hereket edýän nyrhnama meýilnamasynyň binýat nyrhyndan amala aşyrylýar.
Hyzmatlaryň bukjasy diňe TMCELL ulgamynda hereket edýär.
USSD hyzmatyň üsti bilen birikdirmek *0850*160#


text:
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky Türkmenistandaky täjirçilik banklaryň arasynda Reuters Dealing-2000 maglumat-söwda ulgamyndan peýdalanýan ýeke-täk bankdyr.
Bu ulgam Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankyna depozit we konwersion amallary we daşarky bazarda gymmat bahaly kagyzlar bilen amallary geçirmäge, walyutalaryň, gymmat bahaly metallaryň, çig nebit, pagta we beýleki harytlaryň nyrhlaryna baha kesilişini häzirki döwürde hakyky ýagdaýyny anyklamaga mümkinçilik berýär.
Bankda ornaşdyrylan tilsimat müşderileriň tabşyryklary boýunça ýokary girdejili amallaryny geçirmäge, müşderileriň walyuta serişdelerini iň ygtybarly daşary ýurt banklarynyň goýumlarynda ýerleşdirmäge mümkinçilik berýär. Şonuň bilen birlikde, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň öz müşderilerine dünýä bazarlarynda bolup geçýän özgertmeler barada doly maglumatlary bermäge mümkinçiligi bar.


text:
Eýranyň kanun çykaryjylary protestleriň dowamynda 3700 adamyň tussag edilendigini aýdýarka, Eýranyň baş ruhanysy Aýatolla Ali Hamenei ABŞ-nyň we Britaniýanyň Tährany ýoldan çykarjak bolýandygyny aýdýarlar.
Reformaçy kanun çykaryjy Mahmoud Sadeghiniň ýurtda protestleriň dowamynda tussag edilenleriň sany boýunça öňe süren maglumaty häkimiýetleriň görkezen sanyndan has ýokary.
Eýranyň onlarça şäherinde 28-nji dekabrdan bäri geçirilýän protestlere gatnaşan raýatlar ýurtdaky işsizlikden we resmileriň arasyndaky korrupsiýadan nägilelik bildirýärler.
Käbir demonstrantlar Hameneýini we täsirli ruhanylary agdarmaga çagyrdylar.
Hameneýi daşary ýurtlaryň, şol sanda ABŞ-nyň protestleriň arkasynda durandygyny aýdyp, ozalky aýyplamalaryny gaýtalady. Bu aýyplamalar günbatar ýurtlary tarapyndan ret edildi.


text:
BMG-niň paneliniň täze hasabatynda Eýranyň göni ýa gytaklaýyn Ýemendäki şaýy pitneçilerine raketa we dron bermek bilen, BMG-niň ýarag gadaganlygyny bozandygy aýdylýar.
Ozal bu aýyplama Birleşen Ştatlar tarapyndan bildirilipdi.
Hasabatyň ekspertleriniň 12-nji ýanwarda diplomatlara we metbugata mälim bolan maglumatlaryna görä, BMG-niň paneli noýabrda we dekabrda Saud Arabystanyna sapar etdi we Ýemeniň huti pitneçileri tarapyndan şol aýlarda hem maý, iýul aýlarynda atylan raketalaryň galyndylaryny derňedi.
Panel özüniň ýemen pitneçileri tarapyndan Saud Arabystanyna tarap atylan ýaraglar Eýranda ýasaldy diýen netijä gelendigini aýtdy.
Saud Arabystany Ýemendäki raýat urşunda pitneçilere garşy alnyp barylýan söweşde hökümeti goldaýan arap koalisiýaynyň başyny çekýär.


text:
20 Haziran 2015 Cumartesi
Putin Asada Goldaw Bermäge Dowam Edýär
San Peterburg şäherinde geçirlen Halkara ykdysadiýet forumynda çykyş eden Russiýanyň Prezidenti Wladimit Putin, Siriýadaky çaknyşyklaryň bes edilmegi üçin daşary ýurtlaryň harby operasiýa guramagyna garşydygyny aýtdy.
Siriýada dowam edýän çaknyşyklaryň has-da agyrlaşyp biljekdigini aýdan Putin, Siriýanyň Liwiýa meňzemegine alada bildirýändigini nygtady.
Ukraina krizisi barada hem durup geçen Putin dartgynlygy başladanyň Russiýa bolmandygyny, ABŞ-nyň krizisiň möwjemeginde esasy rol oýnandygyny belledi.
Ukraina krizisini Günbatarly ýurtlaryň çözüp biljekdigini aýdan Putin, Günbatarly ýurtlar bilen Russiýanyň arasyndaky dartgynlyga garamazdan ýurdunyň hyzmatdaşlyga taýardygyny ýatlatdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistanyň futbol federasiýasy 31-nji iýula çenli açylan transfer döwründe oýunçylaryň topardan topara geçişini hasaba aldy. TFF-de habar berlişi ýaly, awgustda başlanýan Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň we milli çempionatyň 3-nji aýlawynyň öňüsyrasynda Marynyň “Merwi” Türkmenbaşynyň “Şagadamyndan” goragçy Maksat Atagarryýewiň we hüjümçi Tirkiş Muhammetberdiýewiň öz düzümine geçendigini mälim etdi.
Türkiýäniň Gardepe şäherinde geçirilýän okuw-türgenleşik ýygnanyşygynyň barşynda “Merwiň” futbolçylary ilkinji ýoldaşlyk duşuşygynda Eýranyň “Padideh” klubundan 1:4 hasabynda asgyn geldiler. Olar indiki duşuşygyny Türkiýäniň “Sultanbeýlispor” toparyna garşy geçirerler.
Şol bir wagtyň özünde, Türkmenportalyň habarçysyna belli bolşy ýaly, AFK-nyň prezidentiniň Kubogy — 2013-iň ýeňijisi “Balkan” hem okuw-türgenleşik ýygnanyşygyny geçmek üçin Gardepä ugrady. Onuň çäklerinde topar 30-njy iýula çenli ýerli toparlar bilen 3-4 ýoldaşlyk duşuşygyny geçirmegi göz öňünde tutýar. “Balkan” bilen Türkiýäniň bu okuw-türgenleşik ýygnanyşygyna Türkmenbaşynyň “Şagadamynyň” ýarym goragçysy Sahypnazar Durdyýew bilen Samarkandyň “Dinamosynyň” we Türkmenistanyň ýygyndysynyň öňki hüjümçisi Aleksandr Boliýan hem gatnaşýar. Oýunçylaryň soňkusy Özbegistanyň çempionatynda gerekli oýun wagtynyň berilmeýändigi üçin Balkanabadyň toparynda çykyş etmäge isleg bildirdi.
Şol bir wagtda “Balkan” futbol kluby üç oýunçy bilen hoşlaşdy.
“Biz “Hazyna” toparyna goragçylar Nurtagan Mämmedalyýewi we Güýçmyrat Annagulyýewi goýberdik. Ýarym goragçy Begenç Annagurbanow bolsa “Altyn asyra” geçdi” diýip, Ali Azizowiç gürrüň berdi.
A.Gurbanynyň aýtmagyna görä, gelejekde “Balkan” futbol klubunyň öňünde Türkmenistanyň Kubogyny eýelemek we çempionatyň medallary ugrunda göreşmek wezipesi durýar.


text:
Şu gün Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň Merkezi binasynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Maksat Babaýewiň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 26 ýyllygy mynasybetli döwlet sylaglaryny we hormatly atlary dakmak dabarasy geçirildi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permanyna laýyklykda, özygtyýarly Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine, halkara abraýynyň artmagyna, senagaty, nebitgaz toplumyny ýokary depginli ösdürmek boýunça döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmek boýunça goşan uly goşantlary,...
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 26 ýyllyk baýramy mynasybetli, beýik ata-babalarymyzyň rehimdarlyk we ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alyp Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow iş kesilen 1636 raýatymyzyň, şeýle hem daşary ýurt raýatlarynyň birnäçesiniň günäsini geçmek hakynda Permana gol çekdi.
Döwlet Baştutanynyň 25-nji oktýabrda geçiren giňişleýin mejlisinde belleýşi ýaly, jenaýat edendikleri üçin iş kesilen we eden etmişlerine ökünip, ak ýürekden toba gelen raýatlarymyzyň...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 25-nji oktýabrda Ministrler Kabinetiniň şanly baýramçylygyň öňüsyrasyndaky giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisde döwlet durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere garaldy.
Mejlisiň dowamynda milletiň Lideri zähmetde we gullukda tapawutlanyp, oňat netijeler gazanan raýatlarymyzy Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 26 ýyllyk baýramy mynasybetli döwlet sylaglary bilen sylaglamak, şeýle hem hukuk goraýjy we harby edaralaryň gullukçylaryna nobatdaky harby atlary dakmak...
Türkmenistan BKJ (Baku – Tbilisi – Jeýhan) nebit geçirijisi boýunça sarp edijilere iberýän nebitiniň geçirimlerini artdyrar. Bu barada azerbaýjan döwlet kompaniýasynyň marketingi we ykdysady gatnaşyklary dolandyryş müdirliginiň ýolbaşçysy Adnan Ahmedzade beýan etdi, diýip Trend habar berýär.
Azerbaýjan kompaniýasynyň wekiliniň sözlerine görä, Türkmenistan 2017-2018-nji ýyllarda çig maly ibermek boýunça degişli ylalaşyk baglanyşdy we şu ýyl eksport edilýän...


text:
OKYJA BAŞKY ÝÜZLENME- Men 1967-nji ýylyň güýzünden 1994-nji ýylyň güýzüne çenli Moskwada SSSR Ýazyjylar soýuzynyň prawleniýesinde türkmen edebiýaty boýunça geňeşçi bolup işledim. Dünýäniň hemme ýurtlary bilen diýen ýaly iş salyşýan, gelim-gidimi kän, abraýly edarada gulluk etmegim Konstantin Fedin, Sergeý Mihalkow, Konstantin Simonow, Resul Gamzatow, Çingiz Aýtmatow, Berdi Kerbabaýew, Mürze Dursunzada, Nikolaý Tihonow, Mürze Ibragimow, Mihail Dudin, Maksim Tank, Petrus Browko, Kaýsyn Kulyýew, Mustaý Karim ýaly sowet edebiýatynyň wekilleri, daşary ýurt ýazyjylary bilen ýakyndan tanyşmagyma, olaryň käbirleri bilen dostluk gatnaşygyny etmegime getirdi.
Men şol adamlaryň birnäçesini öz mugallymlarym hasapladym, olaryň özboluşly hem manyly mekdebini geçdim. Şonuň üçinem meniň şu ýatlamamda olaryň atlarynyň, aýdan sözleriniň, hatlarynyň gabat gelmegi tötänlik däldir. Olar hakyky resminamalardyr.
Ýazgylaryň senenama tertipde gelmezligi bolsa, olaryň peýda bolan mahaly bölek-büçek kagyzlara ýazylyp, soňra hem gündelige gabat gelşine görä göçürileni sebäplidir. Gündelik-ýatlama ХХ-nji asyryň ellinji ýyllarynyň aýaklaryndan, has takygy altmyşynjy ýyllarynyň ortalaryndan yzgiderli ýöredilip başlandy. Şonuň üçinem oňa dürli ýyllarda ”Gizlin depder”, “Ýyllar ýatyr aramyzda”, “Moskwadan Murgaba çenli” diýen ýaly dürli-dürli at goýuldy. Ahyram gürrüň kyrk ýyllyk döwür barada gidýänligi sebäpli, “Kyrk ýylda ýazylan kitap” diýen at saýlanyp alyndy.
Bu kitaba awtoryň hiç kimiň ýüzüne göni garap aýdyp bilmejek pikirleri-de, durmuş, edebiýat, adamçylyk hakdaky oýlanmalary-da, ýatlamalary-da girizildi. Kitaby edil özüňiz ýaly millionlaryň biri bolan sada adamyň durmuş hakdaky, ömür hakdaky, ynsan gatnaşyklary hakdaky oýlanmasy diýip kabul ediň.
Ýazgylarymyň käbir bölegi ýazyjylar üçin täzeligem däldir, gyzykly hem bolmasa gerek. Sebäbi beýan edilýän wakalaryň köpüsi ýazyjylaryň dünýäsine degişli, şol dünýäden hem alyndy. Kitaba metbugatda, memuarlarda ozal çap bolan hem döredijilik adamlaryndan eşidilen pikirler-de girizildi. Çünki olar okyjy üçin has-da gyzykly bolar öýdýärin.
Ýene bir zat: Döredijilik adamlarynyň käte juda gödek ýaly bolup görünýän degişmelerini, garagolluklaryny beýan edýän setirleri okap, okyjy ony awtoryň öz galamdaşlarynyň mertebesini kemsitmäge synanyşygy diýip düşünmesin. Gülküsiz, degişmesiz durmuş ýok. Döredijilik adamlarynyň ömri bolsa, köplenç, degişmeden hem joşgundan ybarat.
Ikinjiden, kitapdaky käbir belliklere, pikirlere olaryň dörän, ýazylan wagtyndaky syýasy ýagdaýyň nukdaý-nazaryndan garamaly. Sebäbi şu gün örän batyrgaýlyk bilen gozgap bolaýjak dini, syýasy, ykdysady meselä ol döwürde düýpden başgaça garalýardy. Şonuň üçinem geçmişe şu günüň “batyrlarynyň” däl-de, gürrüňi edilýän döwrüň taryhy nukdaýnazaryndan seretmeli. Şeýle edilse, şu günüň “batyrlary-da”, düýnüň töwekgelleri-de öz degişli orunlaryny eýelärler.
Sarpaly okyjy! Ýazgylarymyň, iň bolmanda käbir ýeri göwnüňden turar diýip umyt edýärin. Yzyny dowam ediň! ....


text:
Raýatlar ýurduň çar tarapynda “demokratiýa nobatyna” durmaga dowam etdi
Fetullahçy terror guramasy FETÖ-niň 15-nji iýuldaky agdarlyşyk synanşygynyň 1-nji ýylynda “15-nji iýul Demokratiýa we Milli jebislik gününe” bagyşlanan çäreleriň çäginde raýatlar 81 welaýatda “demokratiýa nobatyna” durdy
Çärelere köp sanly köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdy.
“15-nji iýul Demokratiýa we Milli jebislik gününe” bagyşlanan çäreleriň çäginde Prezident R.T.Erdoganyň çagyryşyna laýyklykda şenbe güni başlan demokratiýa nobaty düýn hem dowam etdi.
Ellerinde türk baýdaklary bilen Ankarada Prezidentiň kompleksiniň öňünde jemlenşen raýatlar, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, etrap häkimlikleri we ministrler tarapyndan açylan 15-nji iýula bagyşlanan pawionlara baryp gördüler.
Döredilen “15-nji iýul hatyrasy” atly meýdanlarda fotosurat aldyran raýartlar şowhunly marşlar we aýdym-sazlar bilen demokratiýa nobatyna durmaga dowam etdi.
Gyzylaý meýdanyndaky “Güwenpark” seýilgähinde jemlenşen raýatlar FETÖ-niň 15-nji iýuldaky agdarlyşyk synanşygynda we ondan soň “Anadoly” habarlar gullugynyň habarçylarynyň alan fotosuratlarynyň sergisine baryp gördüler.
Prezidentiň kompleksiniň öňünde 15-nji iýul nobatyna duran raýatlar ertiriň irki sagatlarynda Preizdent Erdogan tarapyndan açylan 15-nji iýul Şehitler ýadygärligine baryp gördüler.
Ýadygärligiň öňünde şehitler üçin doga okan raýatlar ellerinde türk baýdaklary bilen fotosurat aldyrdylar.
Stambulda-da raýatlar demokratiýa nobatyna durmak üçin Prezident R.T.Erdoganyň Kysykly etrabyndaky öýüniň öňünde jemlenşip, jebislik we agzybirlik ýüzlenmesini berdi.
Raýatlar 15-nji iýul Şehitler köprüsiniň Aziýa tarapynda Prezident R.T.Erdogan tarapyndan açylan Şehitler alleýasyna uly gyzyklanma görkezdiler.
Raýatlar Taksim meýdanynda demokratiýa nobatyna durmaga dowam etdi.


text:
Şu gün ir säher bilen Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçardan paýtagtymyzda we onuň töwereklerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ekiş möwsümine taýýarlyk, şeýle hem Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň çäklerinde ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeleriň barşy bilen tanyşdy. Uçuş mahaly döwlet Baştutanymyzyň ýanynda Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew boldy.
Ir bilen milli Liderimiz säheriň sergin çagynda welosipedli dikuçar meýdançasyna tarap ugrady. Tomsuň soňky günleriniň säheri aýratyn ýakymly. Sazlaşykly ösüş ýoluna düşen we ýaşaýyş üçin ähli amatlyklary özünde jemleýän Aşgabadyň keşbi gün-günden gözelleşýär.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Aşgabat häzirki zaman köpugurly usullary, sazlaşykly ösýän şäheriň depginlerini özünde jemlemelidir. Bu ýerde gözellik, amatlylyk, täzeçil we binagärlik çözgüdiniň öňdebaryjy ýörelgeleri hem-de milli binagärlik däpleri ajaýyp sazlaşygy emele getirmelidir. Soňky ýyllarda Watanymyzyň paýtagty sebitara we halkara hyzmatdaşlygynyň iri merkezi hökmündäki derejesini ykrar edýär. V Aziada bolsa paýtagtymyzyň halkara sport merkezine öwrülýändigini tassyklaýar. Yklymlaýyn oýunlaryň başlanmagyna bir aýdan hem az wagt galdy. Häzirki döwürde ýurdumyzyň baş şäheri abraýly sport bäsleşiklerini geçirmäge we ony ýokary derejede kabul etmäge taýýarlyk görýär.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň çäklerinde paýtagtymyzda köpçülikleýin bedenterbiýe we sport hereketi aýratyn işjeň häsiýete eýe boldy. Sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegine aýratyn ähmiýet berýän Arkadag Prezidentimiz ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegini, oňa ilat köpçüliginiň, aýratyn-da, ýaşlaryň işjeň çekilmegini döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde kesgitledi. Munuň özi oňyn netije berýär. Häzirki döwürde sagdyn durmuş ýörelgelerine tarapdarlaryň, aýratyn-da sportuň ekologiýa taýdan arassa görnüşi hasaplanýan welosiped sporty bilen meşgullanýanlaryň sany has-da artdy.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabady ösdürmek boýunça öňde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, bu babatda degişli düzümleriň sazlaşykly işiniň üpjün edilmelidigini tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçary özi dolandyryp, ýurdumyzyň baş şäherinde alnyp barylýan işleriň depginleri bilen tanyşdy. Döwlet Baştutanymyz guşuçar belentlikden paýtagtymyzy ösdürmegiň möhüm tapgyryny alamatlandyrýan we “Aşgabat 2017”-niň oýunlarynyň geçiriljek ýeri bolan Olimpiýa şäherjiginiň binalaryny synlady.
Döwlet Baştutanymyzyň dikuçary Aşgabadyň Merkezi Aziýa sebitinde iň iri hasaplanýan Olimpiýa şäherjiginiň üstünden öwrüm etdi. Mälim bolşy ýaly, desgalaryň 30-dan gowragyny özünde jemleýän bu şäherjigiň binagärlik aýratynlygy, onuň özboluşly gözelligi görenleri haýran galdyrýar. “Aşgabat 2017”-niň esasy nyşany bolan bedewiň çeper-monumental keşbi bu toplumyň özboluşly, gaýtalanmajak binagärlik alamatyna öwrüldi. Aşgabadyň Olimpiýa stadionynyň esasy bezegi bolan ahalteke bedewiniň çeper keşbi atyň dünýäde iň uly nyşany hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. Şu ýerde ýene bir maglumaty bellemeli, ol hem paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjiginiň Sportuň suw görnüşleri merkezi bolsa halkara ölçegleriň ýokary talaplaryna laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa serişdelerden taýýarlanan, häzirki zaman tehnologiýalarynyň esasynda bina edilen dünýäde iň uly suwda ýüzülýän üsti ýapyk howuz hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilmegidir.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan — Merkezi Aziýanyň göwheri, Aşgabat — onuň merjen şäheri.
Munuň özi Türkmenistanyň belent halkara abraýynyň aýdyň subutnamasydyr.
Bir şäheriň, has takygy, bir binalar toplumynyň desgalarynyň birbada ikisiniň dünýä ähmiýetli Rekordlar kitabyna girizilmegi ýurdumyzda alnyp barylýan giň möçberli işleriň, hususan-da, binagärlik ýörelgeleriniň dünýä derejesinde giňden ykrar edilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr. Munuň özi binagärlik boýunça alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklaýan milli Liderimiziň başlangyçlarynyň oňyn netije berýändigini we olaryň halkara derejesinde ykrar edilýändigini alamatlandyrýar. Şu ýerde bir zady aýratyn bellemeli, ol hem hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda we yzygiderli tagalla etmeginde täze taryhy eýýamda Türkmenistanda amala aşyrylýan beýik işleriň dünýä derejesinde giň goldawa eýe bolýanlygydyr.
Uçuş mahaly hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak, onda arassaçylygyň, tertip-düzgüniň nusgalyk derejesini üpjün etmek, şäheri, hususan-da, paýtagtymyzyň ýol-ulag düzümini mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak bilen baglanyşykly meselelere aýratyn ünsi çekdi. Munuň özi Türkmenistanyň Aziýanyň göwheri, Aşgabadyň bolsa merjeni diýlip ykrar edilmeginde aýratyn ähmiýetlidir.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň çäklerinde alnyp barylýan gurluşyk işlerini, Parahat —7 ýaşaýyş jaý toplumynda ýerine ýetirilýän işleri synlady. Bu ýerde ähli amatlyklary özünde jemleýän döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy dürli maksatly desgalary bina etmek işleri bilen utgaşyklylykda toplumlaýyn esasda alnyp barylýar. Munuň özi şäheriň ähli künjekleriniň sazlaşykly ösüşe eýe bolmagynda aýratyn ähmiýetlidir.
Milli Liderimiz paýtagtymyzdan gündogarlygyna tarap uçup barşyna şäheriň ýol-ulag düzüminiň kämilleşdirilişi, degişli desgalaryň gurluşygy bilen tanyşdy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň ekerançylyk meýdanlarynda ýaýbaňlandyrylan işleri, ekinleriň häzirki ýagdaýyny synlady. Bu ýerde aýratyn-da güýzki bugdaý ekişine taýýarlyk işlerine has-da giň gerim berlipdir.
Arkadag Prezidentimiziň dikuçary etrabyň gözel künjekleriniň biri bolan “Nowruz ýaýlasynyň” çäginde gurlan “Ak öý” binasynyň üstünden öwrüm etdi. Häzirki döwürde ajaýyp künjekde bina edilen täze desgada soňky abatlaýyş işleri alnyp barylýar. Täze desga milli binagärlik ýörelgeleriniň döwrebap derejede ösdürilýändiginiň we onuň häzirki zamanyň ösen tejribeleri bilen degişli derejede utgaşdyrylýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Milli Liderimiziň dikuçary binanyň golaýynda gondy. Bu ýerde hormatly Prezidentimizi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Ahal welaýatyna gözegçilik edýän orunbasary O.Gurbannazarow, Ahal welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew we beýlekiler garşyladylar.
Döwlet Baştutanymyz gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan “Ak öý” binasynda ýerine ýetirilýän işler bilen tanyşlygy bu ýerdäki derwezäniň binagärlik aýratynlyklaryndan we desganyň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyşyndan başlady.
Gündogar halklarynyň milli baýramçylygy hasaplanylýan Nowruz baýramçylygyna halkara derejesiniň berilmegi gadymy milli däpleriň häzirki döwürde giň goldawa eýe bolýandygyny we onuň halkara derejesinde ykrar edilýändigini alamatlandyrýar. Bu bolsa Nowruz baýramçylygynyň milli ýörelgeleri ösdürmekde, onuň nesilden-nesle geçirijiligini, döwürleriň arabaglanyşygyny üpjün etmekde ähmiýetini has-da artdyrýar.
Döwlet Baştutanymyz täze desganyň binagärlik we bezeg aýratynlyklaryna ünsi çekip, onda milli ýörelgeleriň, halkymyzyň asyrlar aşyp gelýän binagärlik tejribesiniň öz beýanyny tapmalydygyny, her bir ulanylýan bezegleriň özboluşly mana eýe bolmalydygyny aýtdy we bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz täze bina, onuň daşky bezeg aýratynlyklary bilen tanyşlykdan soň, binanyň içine girdi. Onuň eýwanynda Ak öý binasyna, onuň enjamlaşdyrylyşyna we bezeg aýratynlyklaryna degişli birnäçe taslamalar görkezildi. Milli Liderimiz görkezilýän taslamalar bilen tanşyp, olara birnäçe bellikleri aýtdy. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, bu işlerde ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi we onda milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zamanyň ösen tejribeleriniň utgaşdyrylmagy möhüm talap bolup durýar.
Şeýle hem binanyň 3 müň orunlyk maslahat jaýy degişli derejede enjamlaşdyrylypdyr. Bu ýerde diňe bir maslahatlary , giň möçberli syýasy çäreleri däl, eýsem giň möçberli medeni-köpçülikleýin çäreleri guramak üçin hem zerur şertler döredilipdir. Munuň özi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli Liderimiziň başlangyjy bilen gurulýan desgalarda ähli zerur şertleriň döredilýändiginiň we olaryň toplumlaýyn häsiýetde bina edilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Döwlet Baştutanymyz bu ýerde maslahatlara gatnaşyjylar, medeni çärelere tomaşa edýänler we köpçülikleýin syýasy çäreleri guramak üçin döredilýän mümkinçilikleriň ýokary derejesiniň üpjün edilmelidigini belledi we bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi hem-de bu wezipeleriň ýerine ýetirilmegine jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini aýtdy.
Soňra milli Liderimiz binanyň ýanaşyk ýerinde ýerleşýän jemgyýetçilik çäreleri geçirmek üçin niýetlenen desga bilen tanyşdy we ony enjamlaşdyrmak, zerur mümkinçilikleri döretmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentmiz “Ak öý” binasynyň enjamlaşdyrylyşy, onuň çäginde alnyp barylýan işler bilen tanyşlygy tamamlap, bu ýerde ýaýbaňlandyrylan işleriň bellenilen möhletlerde tamamlanmagy ugrunda ähli zerur tagallalaryň edilmelidigini tabşyrdy we dikuçara tarap ugrady.
Döwlet Baştutanymyz dikuçary ussatlyk bilen dolandyryp, paýtagtymyza tarap ugur aldy. Milli Liderimiz guşuçar belentlikden Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň çäginde ýaýbaňlandyrylan işleriň ýagdaýy bilen tanyşdy.
Hususan-da, häzirki döwürde Aşgabat-Mary ýolunyň ugrunda umumy meýdany 12 gektar bolan 1258 orunlyk awtoduralga gurlup ulanmaga berildi. Şeýle hem Ak bugdaý etrabynyň çäginde 1400 orunlyk awtoduralga hereket edýär.
Munuň özi paýtagtymyzyň ýollarynda ulaglaryň sazlaşykly hereketini üpjün etmekde, pyýada ýolagçylar we sürüjiler üçin zerur şertleri döretmekde aýratyn ähmiýetlidir. Bu ýerde ulaglaryny goýan ýurdumyzyň beýleki sebitlerinden gelen sürüjileriň jemgyýetçilik ulaglarynda paýtagtymyzyň islendik künjegine barmaklary üçin şertler döredilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow etrabyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleri synlap, möwsümleýin agrotehniki çäreleriň ýerine ýetirilişine ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz uçuşyň dowamynda paýtagtymyzyň çäginde şäheri toplumlaýyn ösdürmek, onuň ýol-ulag we inženerçilik-tehniki düzümlerini, yşyklandyryş ulgamyny kämilleşdirmek, täze ýollary gurmak we ozal bar bolanlaryny döwrebaplaşdyrmak, dürli maksatly desgalary bina etmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdy.
Ýol-ulag hereketini kadalaşdyrmak, onuň oňaýly düzümini üpjün etmek maksady bilen, Aşgabatda umumy 88 müň 139 awtoulaga niýetlenen duralgalaryň 615-si ulanmaga berildi. Olardan 34-si köp derejeli, 249-sy bolsa açyk görnüşli awtoduralgalardyr. Şeýle hem awtoduralgalaryň 332-si belent we otaglarynyň ýerleşdirilişi gowulandyrylan ýaşaýyş jaýlarynyň aşaky gatynda ýerleşýär.
Paýtagtymyzyň demirgazyk künjeginde, Aşgabat-Daşoguz ýolunyň ugrunda umumy meýdany 8 gektara barabar bolan 759 orunlyk awtoduralga guruldy.
Mundan başga-da, paýtagtymyzyň Berkararlyk, Köpetdag, Bagtyýarlyk we Arçabil etraplarynyň çäklerinde 21 müň 294 ulaga niýetlenen 42 awtoduralga bina edildi.
Aşgabat şäherinde ulag eýelerini degişli duralgalar bilen üpjün etmek maksady bilen awtoduralgalaryň gerimi yzygiderli giňeldilýär. Bu wezipeleriň üstünlikli çözülmegine toplumlaýyn çemeleşmeleriň zerurdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz bu babatda şäher ilatynyň durmuş derejesiniň gowulandyrylmagynda möhüm ähmiýeti bolan ekologiýa we gözellik derejeleriniň göz öňünde tutulmagynyň wajypdygyny aýdýar.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabat şäherini ösdürmegiň 15-nji tapgyrynda gurlup ulanmaga berilýän binalaryň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak, bu ýerdäki kottej jaýlarynda ähli amatlyklary üpjün etmek işlerine aýratyn ähmiýet berilmelidigini belledi. Şeýle hem milli Liderimiz ýolagçy awtobuslarynyň duralgalarynyň ýerleşdirilişine, awtoulaglaryň sürüjileri we pyýada ýolagçylar üçin zerur amatlyklary döretmäge gönükdirilen ýerasty we ýerüsti geçelgeleriň gurluşygyna örän jogapkärli çemeleşmek boýunça alnyp barylýan işlere aýratyn ünsi çekdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň täze Golf merkeziniň gurluşyk aýratynlyklary, häzirki döwürde onuň çäklerinde alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Mälim bolşy ýaly, Arkadag Prezidentimiziň başlangyjy esasynda gurulýan bu merkezde işler tamamlaýjy tapgyra gadam goýdy.
Döwlet Baştutanymyz guşuçar belentlikden gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan, häzirki döwürde abatlaýyş-bezeg işleri ýerine ýetirilýän Jemagat hojalygy institutynyň binalaryny synlady. Mälim bolşy ýaly, bu ýerde binalaryň gurluşygy toplumlaýyn esasda ýerine ýetirildi. Institutyň binalar toplumynyň çäklerinde talyplar üçin umumy ýaşaýyş jaý binalary, mugallymlara niýetlenen ýaşaýyş jaýlary, okuw binalary we institutyň merkezi binasy, şeýle hem degişli desgalar bar. Munuň özi ýurdumyzda gurluşyk işleriniň hemmetaraplaýyn esasda ösdürilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Milli Liderimiz guşuçar belentlikden paýtagtymyzyň günbatar künjeginde alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Bu ýerde, ýurdumyzyň baş şäherine girilýän künjekde 20 gektar meýdany bolan 14400 orunlyk awtoduralga guruldy.
Arkadag Prezidentimiz bu ýerlerde alnyp barylýan meýdan işlerini synlady. Garagum derýasynyň ýakasynda ýaýbaňlandyrylan ekerançylyk meýdanlarynda giň gerimli işler ýaýbaňlandyryldy. Halal zähmetiň hözirini görüp, ene ýerden bol hasyl alýan daýhanlar bu künjekde dürli ekinleri ýetişdirip, ýurdumyzda azyk bolçulygynyň üpjün edilmegine mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Soňra milli Liderimiz uçuşyň dowamynda paýtagtymyzyň günbatar künjeginde bina edilýän ýaşaýyş jaý toplumlaryny synlap, ýol-ulag düzümini döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işlere ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda döwlet Baştutanymyz degişli birnäçe anyk tabşyryklary, şol sanda ýerlerdäki ýaşaýyş-durmuş düzümlerini kämilleşdirmek boýunça görkezmeleri berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyzyň dikuçary paýtagtymyzyň günorta künjegine öwrüm etdi. Arkadag Prezidentimiz bu ýerde ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyna degişli desgalary, olaryň binagärlik aýratynlyklaryny synlady. Dünýäde iň kämil hem-de häzirki zaman hasaplanylýan enjamlar bilen üpjün edilen bu binalar toplumynda keselleri anyklamaga, olaryň öňüni almaga we saglygy berkitmäge gönükdirilen giň möçberli işler alnyp barylýar.
Bu ýerde hereket edýän döwrebap ylmy-kliniki merkezler bilen bir hatarda olaryň täze görnüşleriniň gurluşygynyň batly depginlerde dowam edýändigini bellemeli. Munuň özi ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň berkidilýändiginiň, olaryň üstüniň täze, döwrebap desgalar toplumy bilen ýetirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy we yzygiderli tagallasy netijesinde alnyp barylýan giň möçberli işler paýtagtymyzyň keşbiniň tanalmaz derejede özgermegini we Aşgabadyň dünýäniň iň owadan hem-de ýaşaýyş üçin amatly şertleriň döredilýän şäherleriniň hatarynda öz ornuny berkitmegini üpjün edýär. Şunlukda, ýurdumyzyň baş şäheri we onuň çäklerinde gurulýan dürli maksatly binalar özüniň döwrebaplygy, özboluşly binagärlik çözgüdi we bezeg aýratynlyklary bilen halkara derejesinde ykrar edilýär.
Munuň özi paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjiginiň birbada iki desgasynyň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilmeginiň halkymyz üçin uly buýsançdygyny has aýdyňlygy bilen äşgär edýär. Ýeri gelende aýtsak, ägirt uly “Altyn asyr” halysy, 2008-nji ýylyň iýun aýynda Baýdak sütüni, 2010-njy ýylyň awgust aýynda Oguz han suw çüwdürimler toplumy, 2011-nji ýylyň oktýabr aýynda “Türkmenistan” teleradioýaýlymlar merkeziniň gurluşyna girýän Oguz hanyň ýyldyzynyň iň uly binagärlik ýyldyzy hökmünde, 2012-nji ýylyň maýynda açylan “Älem” medeni dynç alyş merkeziniň iň uly ýapyk görnüşli syn ediş çarhy, 2013-nji ýylyň maý aýynda dünýäde ak mermerli binalaryň iň köp jemlenen şäheri hökmünde Aşgabat şäheri, 2016-njy ýylyň sentýabrynda esasy ýolagçy terminalynyň ýokarsynda iň uly gölüň (705 inedördül metr) şekillendirilmegi netijesinde Aşgabadyň täze Halkara howa menzili “Iň uly göl” adyna eýe bolan binagärlik aýratynlygy üçin Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildiler. Munuň özi Arkadag Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda alnyp barylýan giň möçberli işleriň halkara derejesinde ykrar edilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
2015-nji ýylyň noýabr aýynda Mary şäherindäki Ak öý binasynyň açylyşynda 4 müňden gowrak adamyň gatnaşmagynda ägirt uly baýramçylyk dabarasy boldy. Olar bilelikde hormatly Prezidentimiziň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” diýen aýdymyny ýerine ýetirdiler. Bu ýaňlanan aýdym ony ýerine ýetirenleriň sanynyň köplügi boýunça Ginnesiň rekordlar kitabynda dünýä rekordy hökmünde bellige alyndy.
Munuň özi Türkmenistany we halkymyzy bagtyýar zamananyň belent ýeňişlerine, ajaýyp ösüşlerine tarap ynamly alyp barýan milli Liderimiziň ýürek owazy bolup ýaňlandy. Bu aýdym halkymyzyň we Arkadag Prezidentimiziň bitewiligini, halk bilen Arkadag Prezidentiň jebisligini bütin dünýä äşgär etdi. Bu bolsa döwletimiziň we jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm ähmiýeti bolan hem-de Arkadag Prezidentimiziň gatnaşýan şanly wakalarynyň belent ruhy dabaralara beslenýändiginiň, oňa halk köpçüliginiň işjeň gatnaşyp, milli Liderimiziň asylly başlangyçlaryny özüne baş ýörelge edinýändiginiň, döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň her bir raýatynyň bagtyýarlygyna we ýurdumyzyň abadançylygyna gönükdirilen çäreleriniň rowaçlyga beslenýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçarda paýtagtymyz boýunça amala aşyran iş saparyny tamamlap, ýurdumyzyň baş şäheriniň ähli görkezijiler babatda nusgalyk derejede bolmalydygyny, onda täze taryhy eýýamda Watanymyzyň ýeten derejesiniň öz beýanyny tapmalydygyny belledi. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek üçin ähli zerur çäreler görülmelidir. Munuň özi Bitarap Türkmenistanyň dünýä giňişligindäki abraýynyň berkemegini, onuň sport ýurdy hökmündäki derejesiniň ýokarlanmagyny şertlendirer we ýurdumyzda köpçülikleýin sportuň ösdürilmegine kuwwatly itergi berer diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz uçuşy tamamlap, “Aşgabat 2017”-niň oýunlaryna taýýarlyk we ony degişli derejede geçirmek, paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleleriň öz wagtynda çözülmegi ugrunda zerur tagallalaryň edilmelidigini, ähli degişli düzümleriň sazlaşykly işiniň ýola goýulmalydygyny tabşyrdy we bu ýerden ugrady.


text:
Meniň içim babasyldan gatap bilermi? Garaz babasyl, iç gatama ugru bilen meşgullanýan dogtara paktolog diýilýär öýdýan. Aşgabatda iň gowy paktolugyň ýa-da hassahananyň adyny aýtmagyňyzy haýyş edýän.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Uzak wagtlap içiň gatamagy babasyl keseliniň döremegine sebäp bolup biler.
Iç gatamanyň sebäplerini anyklap, bejergi bermekde Size gasteroenterolog lukmanlary kömek berip biler.
Babasyl keseliniň bejergisi babatda S. Niýazow adyndaky bejeriş we maslahat beriş keselhanasynyň, Aşgabat säher keselhanasynyň proktologiýa bölümleriniň proktolog lukmanlaryna ýüz tutup bilersiňiz.
Bu kesel barada doly maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Babasyl keseli" atly makaladan okap bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Sarymsak Türkmen topragy dermanlyk ösümliklere baýdyr. Kesewini dürtseň, gögerýän ene ýerimizde ösüp ýetişýän dermanlyk häsiýetli ösümlikleriň biri-de sarymsakdyr. Onuň içdäni açmak, iýmit siňdirişi kadalaşdyrmak,ödi ,içegeleri arassalamak, damarlary giňeltmek,peşew işläp çykarmak,seýle hem ýüregiň gan aýlanyşyny kadalaşdyrmak ýaly häsiýeti bar. Sarymsak lukmançylykda giňden ulanylýar. Onuň spirte ýatyrylan görnüşi peşew haltadan we böwrekden daş çykarmakda hem-de guragryny aýyrmakda ulanylýar. Şonda 40 gram owradylan sarymsak 100 gram araga garylýar we şol erginiň 10 damjasy nahardan öň içilýär. Sarymsak gan basyşy ýokorlanan adamlayň we ateroskleroz keselli näsaglaryň kellagyrysyny , baş aýlanmasyny,ukysyzlygyny aýyrýar we akyl zähmete bolan ukybyny ýokorlandyrýar. Sowuklamada , demgysmada,gökbogmada sarymsak mesge ýagyna garylyp ,döşüň töweregine we arkada boýnuňa çalynýar. Mesge we süýt bilen garylan sarymsak iriňli ýaranyň tiz bitmegine ýardam edýär. Owradylan sarymsak ýa-da onuň şiresi siňňili aýyrmakda ulanylýar. Sarymsak çeýnelende, dişleriň düýbi bekäp , agyzdaky ýaralar bitýär. Ezilen sarymsakdan dem alynsa , dem alyş ýollarynyň sowuklamasy bejerilýär. Bu serişde bilen iriňli we bitmesi kyn bolan ýaralar aňsatlyk bilen bejerilýär. Sarymsak içegedäki soguljany aýyrmakda hem ulanylýar. Şonda 5-8 diş sarymsak gaýnadylan suw bilen içegäni ýuwmaly ýa-da sarymsagyň 1 dişini göni içegede ýerleşdirmeli.
IUHD.Shadurdyyev Ahmet


text:
Täze, 2017-nji ýylyň ilkinji minutlarynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezinde ýene-de bir körpeje türkmenistanly dünýä indi. Ol Türkmenistanda ýetip gelen ýylda doglan ilkinji çaga boldy.
Elbetde, her gün ýurdumyzyň dürli künjeklerinde köp çaga dogulýar. Ýöne Täze ýyl gijesi dogulmak çaga hem-de onuň maşgalasy üçin aýratyn mana eýedir. Çünki biziň köpimiz üçin 1-nji ýanwar–bu täze ýylyň başlanýan günüdir, kimdir biri üçin bolsa – bu täze durmuşyň başlanýan döwrüdir.
Ene we ata üçin ajaýyp sowgatdyr! Bu çaga Bahargül we Azymberdi Palçyýewleriň ilkinji perzendidir.
TDH agentligine habar berişleri ýaly, çaganyň ýagdaýy kanagatlanarly. Doglan oglanjygyň agramy 3 kilogram 145 gram, boýy 50 santimetr. Ene-atasy öňümizdäki Aziada-2017-niň hormatyna çaga Pälwan adyny dakmagy göz öňünde tutýarlar. Gutarnykly çözgüt milli däp-dessurlardan ugur alnyp, maşgala geňeşinde kabul ediler.
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan täze doglan çaganyň ene-atasyna sowgat gowşuryldy hem-de çaganyň dogulmagy mynasybetli tüýs ýürekden çykýan gutlaglar, bagtyýar durmuş, berk jan saglyk we abadançylyk baradaky iň gowy arzuwlar ýetirildi.
Döwletimiz maşgalany we eneligi goldamaga aýratyn üns berýär. Enelere çagalaryna seretmek üçin kömek puly berilýär, şeýle hem göwrelilik döwründe kömek puly we çaga doglandan soň, goşmaça dynç alyş rugsady göz öňünde tutulandyr. Munuň özi bolsa çaganyň ilkinji günlerden sagdyn ösmegini üpjün edýär.
Sagdyn göwreliligi hem-de sagdyn çagalaryň dogulmagyny üpjün etmek, çaga dogrulýan öýlerde şertleri gowulandyrmak we beýleki ugurlary öz içine alýan “Howpsuz enelik” maksatnamasy durmuşa geçirilýär. Şeýle hem azganlylyga garşy göreşmek we onuň öňüni almak maksatnamasy hereket edýär. Çaga dogurmaga ukyply ýaşyndaky hem-de göwreli aýallar, iki ýaşyna çenli bolan çagalar şol maksatnamanyň çäreleri bilen gurşalyp alnandyr.
Türkmenistan “Azyk duzuny ýodlaşdyrmak we uny demir bilen baýlaşdyrmak” meýilnamasy boýunça güwänama eýedir.
Tutuş ýurdumyz boýunça saglygy goraýyş, keseliň öňüni alyş we anyklaýyş edaralarynyň hem-de sagaldyş merkezleriniň, şypahana toplumlarynyň köpşahaly ulgamy döredilýär. “Ene mähri” enäniň we çaganyň saglygy goraýyş merkezi bu ulgamyň möhüm bölegidir.
Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda 2015-nji ýylyň 20-nji iýulynda açyldy. Ol özüne ylmyň we tejribäniň esasy ugurlaryny, akuşerçilikde, perinatologiýada, intensiw terapiýada we bäbekleriň reanimasiýasynda, lukmançylyk genetikasynda, reproduktologiýada tejribäni hem-de dörebap tehnologiýalary, keseli anyklaýyş we maslahat beriş hyzmatlaryny, çaga kesellerini bejermegiň ugurlaryny birleşdirýän iri lukmançylyk edarasydyr.
Bu ýerde irki ösüş we irki dikeldiş bölümi hem hereket edýär. Şol bölüm pediatriýada umumymilli derejede täze ugurdyr.
Bölümiň hünärmenleriniň wezipeleri çaganyň ösüşinde kemçilikleri has irki döwürde ýüze çykarmakdan we bejermekden, maşgala usulyýet kömegini hem-de psihologiki kömegi bermekden, çagalar üçin okuw we ösüş oýun sapaklarynyň şahsy maksatnamalaryny işläp taýýarlamakdan hem-de oňa ene-atalary çekmekden ybaratdyr.
ÝUNISEF bilen hyzmatdaşlygyň bilelikdäki meýilnamasyna laýyklykda, çaganyň irki ösüşi boýunça maksatnamanyň çäklerinde bu ulgamda milli tälimçileri we ýörite hünärmenleri taýýarlamak göz öňünde tutuldy. Şunuň bilen baglylykda, daşary ýurtlaryň çaganyň irki ösüş merkezleriniň hünärmenleriniň gatnaşmagynda tapgyrlaýyn okuwlar geçirilýär. “Türkmenistanda ösüş we irki goşulyş pediatriýasyny ornaşdyrmagyň konsepsiýasy” işlenip taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan saglygy goraýyş ulgamynda özgertmeleriň geçirilmegi, ilkinji nobatda, lukmançylyk hyzmatlarynyň netijeliligini, elýeterliligini we hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Şol hyzmatlar bolsa saglygy goramak meselelerini çözmekde dürli döwlet we jemgyýetçilik düzümleriniň, halkara guramalarynyň tagallalarynyň birleşdirilmegini göz öňünde tutýar.
Goldaw bermek ulgamyny ösdürmek arkaly enelere we çagalara edilýän lukmançylyk kömeginiň hilini ýokarlandyrmak boýunça yzygiderli çäreler görülýär. BMG-niň edaralary (BSGG, ÝUNISEF, Ilat gaznasy) bilen bilelikde zenanlaryň saglygyny goramaga, netijeli perinatal tehnologiýalary tejribä ornaşdyrmaga gönükdirilen uly we netijeli işler alnyp barylýar.
Ene süýdi bilen iýmitlendirmegiň esaslary lukmançylyk uniwersitetiniň, lukmanlaryň hünärini kämilleşdiriş kafedralarynyň, ýörite orta lukmançylyk mekdepleriniň okuw meýilnamalaryna girizildi. Ýurdumyzyň çaga dogrulýan edaralarynyň ählisi ene süýdi bilen iýmitlendirmek babatda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň ýörelgelerini tejribä ornaşdyryp, “Çaga hoşmeýilli garamagyň hassahanasy” diýen halkara derejesine eýe boldy. Ilatyň arasynda ene süýdi bilen iýmitlendirmek ýörelgesini wagyz etmek maksady bilen, her ýyl 1-7-nji sentýabr aralygynda Ene süýdi bilen iýmitlendirmegiň milli hepdeligi geçirilýär. 2016-njy ýylda Ene süýdi bilen iýmitlendirmegi wagyz etmek we goldamak hakynda Türkmenistanyň Kanuny kabul edildi. Onda enäni we çagany goramagyň döwlet kepillikleri berkidildi.
Hormatly Prezidentimiziň bagtyýar we sagdyn enelik hem-de çagalyk, maşgalanyň durmuş taýdan goralmagy, aýallaryň we çagalaryň hukuklarynyň üpjün edilmegi üçin iň gowy şertleriň döredilmegi barada hemmetarpalaýyn alada etmegi döwlet Baştutanymyzyň enelerimizi jemgyýetimiziň hem-de döwletimiziň mizemez daýanjy hasaplaýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Enelere şeýle uly üns berilmegi jemgyýetçilik durmuşyny mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmak ulgamynda durmuşa geçirilýän döwlet syýasaty hem-de milli özboluşlylygyň aýratynlyklary, medeniýetiň, bilimiň, saglygy goraýşyň ösüşiniň zerurlyklary, ruhy däp-dessurlaryň aýawly saklanmagy hem-de dowamatlylygy bilen şertlendirilendir. Çünki türkmen jemgyýetinde zenanlara ähli döwürlerde-de diňe bir maşgalada däl, eýsem, tutuş jemgyýetde aýratyn sarpa goýulýar. Eneler maşgala ojagynyň ýylysyny we jemgyýetimiziň ahlak esaslaryny, ruhy gymmatlyklaryny hem-de ynsanperwer ýörelgelerini gorap saklaýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow enäni we çagany durmuş taýdan goramak ulgamyndaky wezipeleri döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda kesgitläp: “Maşgala näçe berk bolsa, jemgyýet hem şonça baýdyr!” diýip nygtaýar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki döwürde köpçagalylyk “jemgyýetiň durmuş abadançylygynyň, onuň ertirki güni bolan ynamynyň alamatydyr”.


text:
Türkmen häkimiýetleri 1-nji sentýabrdan başlap Aşgabatdaky awtoulag hereketlerini kesgin çäklendirmegi planlaşdyrýarlar. Azatlyk radiosynyň kanun goraýjy organlara ýakyn çeşmeleriniň habar bermegine görä, bu çäre Aşgabatda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçiriljek V Aziýa oýunlary bilen baglanyşykly görler.
Bada-bat iki çeşmäniň tassyklamagyna görä, Aşgabatdaky çäklendirme hem welaýat nomerli awtoulaglara, hem-de paýtagt nomerli awtomobillere degişli bolar. Mundanam başga, Azatlygyň söhbetdeşleriniň sözlerine görä, Aziadanyň geçýän günlerinde Aşgabadyň köp böleginde türkmen paýtagtynyň ýaşaýjylaryna öz maşynlaryny ulanmak gadagan ediler.
“1-nji sentýabrdan başlap, hususy maşynlara Aşgabadyň merkezi köçelerinde hereket etmek gadagan ediler. Özem bu awtoulaglaryň ählisine, şol sanda paýtagt belgili maşynlara hem degişli bolar. Eýýäm bu meselede ýol gözegçiligi polisiýanyň işgärlerine degişli tabşyryklar berildi” diýip, Azatlygyň çeşmesi aýtdy.
Türkmenistanyň häkimiýetleri welaýat belgili awtomobilleriň paýtagta girmegini eýýäm birnäçe aý bäriçäklendirip gelýärler. Başda bu gadaganlyk, Ahal welaýatynyň awtoulaglaryndan başga, ähli welaýat awtomobillerine degişli edildi. Iýul aýynyň aýagyndan bäri bolsa, Ahal welaýatynyň awtomobillerine hem gadaganlyk girizildi. Azatlygyň başga bir söhbetdeşiniň sözlerine görä, welaýat maşynlaryny şähere goýbermegi bes edenlerinden soň, paýtagtdaky awtomobil hereketi şeýle-de kesgin azalypdy.
“Paýtatgda maşynlar şeýle-de azaldy, hususan-da ahal nomerli maşynlara gadaganlyk girizilenden soň, şäheriň köçelerindäki awtoulaglar gaty selçeňledi. Sebäbi diýseň, paýtagtyň ýaşaýjylaryna degişli maşynlaryň aglabasy Ahal welaýatynda hasaba alnan maşynlardy. Aşgabatlylaryň nädip hereket etjeklerini bilemok, emma jemgyýetçilik transportynyň möçberini artdyrmak barada tabşyryk berildi” diýip, Azatlygyň söhbetdeşi aýtdy.
Onuň sözlerine görä, Aşgabadyň merkezi köçeleri, paýtagtyň uly territoriýasyny tutýan ýollar hususy maşynlar üçin Aziada başlanmazyndan has öň ýapylar. Aziada günleri bolsa, onuň tassyklamagyna görä, tutuş şäher, şäher etegindäki ýaşaýyş etraplaryndan başga, hususy awtomobilleriň hereketi üçin ýapyk bolar.
Aşgabatlylaryň sözlerine görä, hususy awtoulaglaryň hereketiniň çäklendirilmegi bilen baglylykda, türkmen paýtagtynda eýýäm taksi nyrhlary asmana galdy.
“Ozallar, mysal üçin, 11-nji mikroraýondan merkeze gitmek üçin, 7-8 km aralyk, hususy taksilere 3-5 manat tölemelidi. Şu günki günde “sary taksiler” diýilýänler, bu döwlet taksiler, bu aralyga 15-20 manat alýarlar.Bu aşgabatlylar üçin uly pul” diýip, Aşgabadyň ýaşaýjysy aýtdy.
Awtomobil hereketiniň kesgin çäklendirilmek ähtimallygy baradaky habarlar prezident Gurbanguly Berdimuhamedowy paýtagtyň üstünden ýene bir gezek dikuçarlary gözegçilik eden wagtyna gabat geldi. 22-nji awgustda Aşgabadyň ýokarsyndan dikuçarly aýlanyp, prezident “awtotransport hereketini optimallaşdyrmak we sazlaşdyrmak” barada tabşyryk berdi.
Aşgabatda ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça guralýan 5-nji Aziýa oýunlary 17-27-nji sentýabr aralygynda geçiriler. Onuň başlanmagyna üç hepdeden sähel gowrak wagt galdy, emma ýurduň we onuň lideriniň abraýyny galdyrmaly sport oýunlaryna bir ýyl bäri görülýän taýýarlyk işleri türkmenistanlylara her dürli amatsyzlyklary döredýär.
Golaýlap gelýän Aziada bilen baglylykda, her dürli çäklendirmelerden başga, Azatlyk türkmenistanlylardan serişde toplanyşy, Aziadany geçirmäge serişde ýetmezçiligi zerarly aýlyklaryň gijikdirilişi barada hem habar berdi.
Soňky wagtlarda bolsa, Azatlygyň söhbetdeşleriniň sözlerine görä, Olimpiýa şäherçesiniň golaýyndaky jaýlaryň ýaşaýjylaryna öz kwartiralarynyň köçe tarapdaky äpişgelerirni açmagy hem gadagan etdiler.
Azatlyk radiosynyň ýerli habarçysynyň şu gün beren maglumatyna görä, eýýäm 21-nji awgustdan başlap,Aşgabadyň protokol köçelerinde awtoulag hereketi togtadyldy.


text:
Türkmenistan bilen Gazagystan Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gazak toparynyň Türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.
***
Türkmenistan bilen Belarus Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-belarus toparynyň Türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.
***
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ykdysadyýetinde gazanylýan üstünlikler, ylymda, tehnikada, tehnologiýalarda ýetilen sepgitler bilen halkara jemgyýetçiligi tanyşdyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasyna degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde 2017-nji ýylyň 10-njy iýunyndan 10-njy sentýabry aralygynda Gazagystan Respublikasynyň Astana şäherinde geçirilýän “EKSPO—2017” halkara ýöriteleşdirilen sergisine Türkmenistanyň ekspozisiýasynyň gatnaşmagyny üpjün etmek tabşyryldy. Şeýle hem “EKSPO—2017” halkara ýöriteleşdirilen sergisine gatnaşýan ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we guramalaryň sanawy tassyklanyldy.
***
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ilatymyzyň arasynda sagdyn durmuş kadalaryny wagyz-nesihat etmek we giňden ornaşdyrmak, temmäkä garşy göreşmek, raýatlarymyzyň saglyk ýagdaýyny has-da gowulandyrmak we abadançylygyny ýokarlandyrmak, adam ömrüniň dowamlylygyny artdyrmak, Türkmenistany 2025-nji ýyla çenli temmäkiden azat ýurda öwürmek üçin netijeli çäreleri durmuşa geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň temmäkä garşy göreşmek boýunça Çarçuwaly Konwensiýasyny Türkmenistanda durmuşa geçirmegiň 2017 — 2021-nji ýyllar üçin Milli maksatnamasy, şeýle hem şu maksatnamany amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasy, Milli maksatnamany amala aşyrmak baradaky Pudagara utgaşdyryjy toparyň düzümi tassyklanyldy.
Ministrliklere, pudak edaralaryna, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerine Milli maksatnamanyň we meýilnamanyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek tabşyryldy.
***
«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyny» durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleri talabalaýyk ýerine ýetirmek, bu ugurda geçirilýän işlere gözegçiligi güýçlendirmek, şeýle hem welaýatlary we Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmekde Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň we häkimleriň jogapkärçiligini has-da ýokarlandyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Batyr Taganowiç Atdaýew Ahal welaýaty;
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Baýram Gurbandurdyýewiç Annameredow Balkan welaýaty;
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Esenmyrat Orazgeldiýew Daşoguz welaýaty;
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Batyr Narkulyýewiç Ereşow Lebap welaýaty;
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Bäşimmyrat Hojamämmedow Mary welaýaty;
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Dädebaý Saparowiç Amangeldiýew Aşgabat şäheri boýunça jogapkär edilip bellenildiler.
Çeşme: turkmenistan.gov.tm


text:
2017-nji ýylyň ýanwar-mart aýlarynda jemi içerki önümiň durnukly ösüşi üpjün edilip, ol 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 6,2 göterim ýokarlandy. Senagat ulgamynda bu görkeziji 1,8 göterime, gurluşykda 4,4 göterime, ulag-aragatnaşyk toplumynda 10,8 göterime, söwdada 10,4 göterime, oba hojalygynda 3,4 göterime, hyzmatlar ulgamynda 10,8 göterime deň boldy.
Ýanwar-mart aýlarynda bölek satuw haryt dolanyşygy boýunça görkeziji geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 17,1 göterim artdy. Sarp ediş harytlaryna, şeýle hem ilata edilýän hyzmatlara bolan bahalar bellenilen çäklerde saklandy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalary boýunça 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende aýlyk haklarynyň möçberi 9,1 göterim artdy.
Umuman, senagat önümleriniň önümçilik möçberleri 13,8 milliard manada deň boldy. Olaryň 53,1 göterimi döwlete dahylly bolmadyk edaralara degişlidir.
2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende gök önümleriň önümçilik möçberleri 20,9 göterim ýokarlandy. Şol bir wagtyň özünde mallaryň baş sany durnukly artýar.
Ulaglaryň ähli görnüşleri bilen ýük daşamagyň möçberleri geçen ýylyň degişli döwründäkä garanyňda 1 göterim, şol sanda awtomobil ulaglarynyňky 9,3 göterim ýokarlandy. Geçen üç aýyň dowamynda ýolagçy gatnatmagyň möçberleriniň ösüşi 2,3 göterime deň boldy. Aragatnaşyk ulgamynda ilata edilýän hyzmatlardan gelýän girdejiniň möçberleri ýokarlandy.
Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ýerini tutýan önümçiliginiň ýokarlanmagy bilen baglylykda, ýanwar-fewral aýlarynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň möçberi 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5,3 göterim peseldi.
2017-nji ýylyň birinji çärýeginde Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 100,2 göterim, çykdajy bölegi bolsa 88,1 göterim ýerine ýetirildi. Ýanwar-mart aýlarynda durmuş pudagynyň maliýeleşdirilmegine býujet serişdeleriniň 73,3 göterimi gönükdirildi. Aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly möçberde maliýeleşdirildi.


text:
6 Şubat 2015 Cuma
Taksometrler Talap Edilýär
Soňky günlerde paýtagtyň taksomotor awtoulag kärhanasynyň sary reňkli taksileriniň aýnalarynda, bu taksilere münülende taksometr sçýotçiginiň, ýagny hasapçy guralyň hökman işledilmelidigini ýatladýan bildirişler asylýar.
Takside öňde oturýan ýolagçynyň gönüsindäki aýna we yzky çep gapynyň aýnasyna ýelmenen bu bildirişler ýaňy-ýakynda peýda bolup başlady.
Müşderilere ýüzlenip ýazylan bu bildirişde aýdylyşy ýaly, ýol nyrhy 1 kilometr üçin 30 teňňe bolmaly. Hasapçy sçýotçik işledilmedik ýagdaýynda, müşderiniň ýol nyrhyny tölemekden ýüz öwürmäge hukugynyň bardygy bu bildirişde habar berilýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
- Ilatyň umumy sany
- Ilatyň sanynyň ortaça ýyllyk üýtgeýşi
- Çaga doglanda ömrüniň garaşylýan dowamlylygy
- Çaga dogluşynyň umumy koeffisiýenti
- Kontraseptiwleriň peýdalanylyş koeffisiýenti
- 5 ýaşa çenli çagalaryň ölümçilik koeffisiýenti
- Bäbek ölümçiliginiň koeffisiýenti
Ilatyň umumy sany
Umumy maglumat:
Теmasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Ilatyň umumy sany
Ölçeg birligi:
Adam
Ölçegiň görnüşi:
Dereje
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator jynsy, ýaşy, bäş ýaşly toparlary boýunça etrap, sebit we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
IÖHK, СCA
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Ilatyň düzümindäki bolup geçýän üýtgeşmeleri dogry bahalandyrmak üçin, demografik prosesleriň meýillerini we kanunalaýyklygyny seljermek üçin görkezijileriň bitewi ulgamy döredildi, onuň esasynda ilatyň üznüksiz köpeliş meseleleri, onuň sanynyň ösüşi we ýurduň çägi boýunça ýerleşişi, jynsy, ýaşy, maşgala ýagdaýy, milleti, bilim derejesi, durmuşy ýagdaýy boýunça ilatyň düzümi öwrenilýär.
Kesgitleme:
Ilat — belli bir çäkde ýaşaýan ilatyň jemi.
Bar bolan ilat hemişelik ilatdan emele gelýär, oňa wagtlaýyn ýaşaýanlar goşulýar we wagtlaýyn ýoklar aýrylýar.
Hemişelik ilata wagtlaýyn ýoklary goşmak bilen, hemişe şu çäkde ýaşaýan adamlar degişli.
Ilatyň jynsy we ýaşy boýunça sany çaga dogluşyny, ölümçiligiň ýaş görkezijilerini, migrasiýanyň tapawudyny we administratiw-çäk özgertmelerini hasaba almak bilen, ýaşlaryny süýşürmek arkaly hasaplanylýar.
Ýylyň başyna ilatyň sanynyň häzirki bahalandyrmasy geçen ýyldaky ilatyň sanynyň esasynda amala aşyrylýar, oňa doglanlaryň we şu çäge gelenleriň sany goşulýar, ölenleriň we şu çäkden gidenleriň sany aýrylýar. Doglanlaryň sanyna diňe diri doglanlar goşulýar. Şunlykda, administratiw-çäk özgertmeleri netijesinde ilat sanynyň üýtgemegi hem hasaba alynýar.
Öňde baryjy gurama:
ÝUNISEF, BMG-nyň Ilat öwreniş boýunça departamenti, Demografik Barlagyň Taslamasy, (MEASURE/DHS), Köp görkezijili Klasterleýin Synyň Maksatnamasy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:Demografik we durmuş-ykdysady häsiýetli has doly maglumat ilat ýazuwynda alynýar. Ilat ýazuwynyň maglumatlary ilat barada maglumatlaryň häzirki bahalandyrmalaryny anyklamaga, jynsy, ýaşy, bilim derejesi, jemgyýetçilik toparlary, milleti we ş.m. boýunça onuň düzümi barada toplumlaýyn maglumat almaga mümkinçilik berýär. Ilat ýazuwy bilen bir hatarda ilat baradaky maglumaty öý hojalyklarynyň seçimleýin gözegçiligi geçirilende hem almak bolýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Uçdantutma ilat ýazuwy, seçimleýin ilat ýazuwy, demografik ýagdaýyň gündelik hasaby. Raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysy (çaga dogluşy, ölüm, nikalar we aýrylyşmalar) ilatyň gündelik tebigy hereketi baradaky maglumatlar çeşmesidir. Ilatyň migrasiýsynyň (mehaniki hereket) gündelik hasaby geliş (gidiş) kagyzlaryna statistiki hasaba alyş talonlarynyň esasynda alnyp barylýar.
Ilatyň sanynyň ortaça ýyllyk üýtgeýşi
Umumy maglumat
Теmаsy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Ilatyň sanynyň ortaça ýyllyk üýtgeýşi
Ölçeg birligi:
Göterim
Ölçegiň görnüşi:
Gatnaşyk
Toparlara bölmek/Derejesi:
Etrap(raýon) we sebit (welaýat — oblast we paýtagt- Aşgabat şäheri) derejeleri
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), IÖHK
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Bu ilat öwrenişiň hemme zady öz içine alýan indikatory. Ol ýurtda demografik meýilleri deňeşdirmek üçin zerur. Ölümçiligiň derejesi (koeffisiýenti), çaga dogluşynyň derejesi (koeffisiýenti) we migrasiýa ilatyň möçberini we onuň geljekde ösüş mümkinçiligini kesgitleýär.
Kesgitleme:
Bu anyk döwürde ilatyň sanynyň üýtgemeginiň ortaça ýyllyk koeffisiýenti. Iki wagt nokady aralygynda ilatyň ösüş koeffisiýenti adatça ýylda göterim birliklerinde şertli aňladylan eksponensial ösüş depgini hökmünde kesgitlenilýär. Ilatyň ortaça ýyllyk üýtgeýşi ýa-da ösüş depgini hem ilatyň tebigy ösüşiniň koeffisiýenti bilen migrasiýanyň arassa koeffisiýentini goşup hasaplanylýar.
Öňde baryjy gurama:
ÝUNISEF, BSGG, BMG IG
Zerur maglumat çeşmesi:
Ilatyň ösüş depgini ýa ilat ýazuwynyň maglumatlaryndan, ýa-da bellige alyş maglumatlaryndan (çaga dogluşy, ölümçilik we migrasiýa) hasaplanylyp bilner. BMG ýurtlara ilat ýazuwyny her 10 ýyldan geçirmegi maslahat berýär we bu maglumatlar ilat ýazuwynyň arasynda ilatyň ösüş depginlerini hasaplamak üçin peýdalanylyp bilner.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Maglumatlar ilatyň raýat ýagdaýynyň namalarynyň esasynda ýygnalýar: doglan çagalar, ölenler, milli we sebitleýin derejelerde gelenler we gidenler, Adalat ministrligi tarapyndan ýöredilýän raýat ýagdaýynyň namalarynyň kitabynda bellige alnanlar. Migrasiýa deklarasiýasy Içeri işler ministrligi tarapyndan ýygnalýar; daşary ýurt raýatlaryny bellige alýan migrasiýa gullugy serhetden geçmek barada maglumatlary goşmak bilen, daşary ýurtlylar barada goşmaça maglumatlary ýygnaýar.
Çaga doglanda ömrüniň garaşylýan dowamlylygy
Umumy maglumat:
Теmasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Caga doglanda ömrüniň garaşylýan dowamlylygy
Ölçeg birligi:
Ömrüniň ýyllary
Ölçegiň görnüşi:
Ortaça ulylyk
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator jynsy, ýaşy boýunça sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Bu görkeziji ölümçilik we ýaşaýşyň hili deňeşdirilende peýdaly. Ölümçilik, çaga dogluşy, migrasiýa ilatyň möçberini we onuň geljekde ösüş mümkinçiligini kesgitleýär. Ömrüň dowamlylygy öz nobatynda ösüşiň aýrylmaz bölegi hasaplanylýan saglygy goraýşyň şertleri bilen berk baglanyşykly.
Kesgitleme:
Nesliň bütin ömrüniň dowamynda ölümçilik derejesi her bir ýaşda häzirki döwürdäki ýaly galan şertinde doglan bir adamyň ortaça ýaşamaly ýyllarynyň sany.
Öňde baryjy gurama:
ÝUNISEF, BMG-nyň Ilat öwreniş boýunça departamenti, Demografik Barlagyň Taslamasy, (MEASURE/DHS), Köp görkezijili Klasterleýin Synyň Maksatnamasy.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Ölümçiligiň we ömrüň garaşylýan ortaça dowamlylygynyň tablisalarynyň hasaplamasynyň netijesinde alynýar. Ähli ýaşlarda ölümçiligiň häzirki zaman derejesiniň has adekwat umumylaşdyryjy häsiýetnamasy bolup durýar.
Hasaplamalaryň döwürleýinligi — ýyllyk.
Bellik:
Eger hemişelik ýaşaýan ilat etalon hatary hökmünde kabul edilýän bolsa, onda demografik maglumatlaryň esasy berk bolar. Diýmek, bu gurşawda bar bolan maglumatlardan has doly peýdalanylmagy geljekki işiň esasy maksady bolar.
Çaga dogluşynyň umumy koeffisiýenti
Umumy maglumat:
Теmasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Çaga dogluşynyň umumy koeffisiýenti
Ölçeg birligi:
Bir aýala çagalaryň sany
Ölçegiň görnüşi:
Ortaça ulylyk
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), IÖHK, CCA
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Ilatyň çaga dogluşynda bolup geçýän üýtgeşmeleri bahalandyrmak bilen, çaga dogluşynyň peseliş prosesiniň ilatyň ýaşaýşynyň ykdysady we durmuş şertlerinde bolup geçýän global ewolýusion prosesleriň netijesi bolup durýandygyny bellemek gerek. Şäher ilatly ýerleriň sanynyň artmagy, şäherleriň içerki durmuş-ykdysady düzüminiň kämilleşmegi we oba ýerleriniň şäherleşmegi bilen, ilatyň durmuş kadalarynda, şol sanda reproduktiw özüni alyp barşynda hil taýdan üýtgeşmeler bolup geçdi.
Reproduktiw özüni alyp baryşyň we degişlilikde ilatyň çaga dogluşynyň düzgüniniň kadalarynyň üýtgemegi, ilkinji nobatda, ewolýusion ösüşiň dowamynda maşgalanyň hereket etmeginiň häsiýetiniň üýtgemeginiň netijesi bolup durýar.
Kesgitleme:
Çaga dogluşynyň jemi koeffisiýenti bir aýalyň onuň reproduktiw ýaşynyň dowamynda her bir ýaşda bar bolan çaga dogluş derejesini saklamak bilen, ortaça näçe çaga dogrup biljekdigini görkezýär. Bir ýaşly ýa-da bäş ýaşly toparlar boýunça hasaplanan çaga dogluşynyň ýaş koeffisiýentleriniň jemi hökmünde hasaplanylýar.
Öňde baryjy gurama:
BMG-nyň Ilat öwreniş, Ykdysady we Durmuş Işleri boýunça departamenti, BMG-nyň statistika bölümi, Demografik Barlagyň Taslamasy, (MEASURE/DHS), Köp görkezijili Klasterleýin Synyň Maksatnamasy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyş ulgamynyň doly gurşalyp alnyşy we ýokary hili — çaga dogluşyny kesgitlemegiň makul bilinýän serişdesi. Ýöne, köp ýurtlarda şeýle ulgam ýok. Şeýlelikde köp ýurtlarda ilat ýazuwy we öý hojalyklarynyň göni (çaga dogruşyň doly taryhy barada meseleler) ýa-da gytaklaýyn (doglan we häzire çenli diri çagalaryň sany barada meseleler) usullardan peýdalanylýan gözegçilikleri esasy maglumat çeşmesi bolup durýar. Ilatyň saglygyna degişli maglumatlar Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan ýygnalýar. Çaga dogluşynyň derejesinde bolup geçýän üýtgeşmeleri has anyk kesgitlemek üçin düzüm faktorlarynyň täsirinden eliminirlenen koeffisiýentlerden peýdalanylýar. Çaga dogluşynyň ýaş we jemi koeffisiýentleri has kabul ederlikli görkeziji bolup durýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmesi:
Bu maglumat raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyşyndan alnyp bilner. Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň (TSG we DSM) maglumatlary goşmaça çeşme bolup hyzmat eder. Indikator üçin zerur bolan maglumat seçimleýin gözegçilikleriň maglumatlarynyň hususanda, Saglygy goraýyş — Demografik gözegçilik (DHS) (SGDG-2000 ý.), MIKS-3 (2006 ý.) esasynda bahalandyrylyp bilner. Tabşyrmagyň döwürleýinligi — ýyllyk.
Bellik:
Demografik hadysalaryň, şol sanda çaga dogluşynyň RÝNÝ edaralary tarapyndan hasaba alnyşynyň ýaramazlaşmagy demografik proseslerde hakyky ýagdaýy kesgitlemek üçin beýleki çeşmelerden peýdalanmak zerurlygyny görkezýär. Emele gelen şertlerde seçimleýin durmuş-demografik gözegçilikleriň netijelerinden hem-de SG we DSM-niň maglumatlaryndan peýdalanylmagy has kabul ederlikli bolup durýar.
Şu indikator boýunça maglumat almak üçin ýüzlenmek
Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, DHS (2000 ý.), MICS-3, Türkmenistan (2006 ý.).
Kontraseptiwleriň peýdalanylyş derejesi
Umumy maglumat:
Теmasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Kontraseptiwleriň peýdalanylyş koeffisiýenti
Ölçeg birligi:
Göterim
Ölçegiň görnüşi:
Göterim gatnaşygy
Toparlara bölmek/ derejesi:
Bu görkeziji sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), IÖHK, CCA, MÖM (6 Maksat, 7 Wezipe, 19 c Indikator), MICS-alternatiw.
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Indikator saglygy goraýyşda maksatlara, gender maksatlaryna, garyplyk bilen baglanyşykly maksatlara ýetmekde ösüşe gözegçilik etmek üçin peýdaly. Ol şeýle-de köp maksatlara, aýratyn-da çaga we ene ölümçiligi bilen, AIW/AIDS bilen baglanyşykly köp maksatlara ýetmek üçin möhüm bolan reproduktiw saglyk gullugynyň elýeterliliginiň gytaklaýyn ölçegi bolup hyzmat edýär. Kontraseptiwden peýdalanylmagynyň artmagy ösüp barýan ýurtlarda çaga dogluşy we peselmegi meselesinde ýeke-täk möhüm determinat bolup durýar. Saglygy goraýşyň möhüm düzüji bölekleriniň biri hökmünde kontraseptiwleriň giňden ýaýramagy maşgalany meýilleşdirmegi goşmak bilen, saglygy goraýyş reproduktiw hyzmatlary ýerine ýetirmekde ösüşiň görkezijisi hasaplanylyp bilner.
Kesgitleme:
Kontraseptiwleriň peýdalanylyş koeffisiýenti — bu görkezilen wagtda kontrasepsiýanyň haýsy hem bolsa bir görnüşinden peýdalanýan reproduktiw ýaşdaky aýallaryň göterimi (ýa-da jynsy hyzmatdaşlary peýdalanýanlar). Adatça bu nikada duran ýa-da jynsy hyzmatdaşlykda bolan 15—49 ýaşyndaky aýallar boýunça habar berilýär. Aýallaryň we erkekleriň sterilizasiýasyny, inýeksion we oral gormonlary, ýatgynyň içindäki göwreli bolmaklyga garşy serişdeleri, kolpaçoklary, spermisidleri, prezerwatiwleri, maşgalany tebigy meýilleşdirmegi, arasy kesilen jynsy gatnaşygy, usullaryň biri hökmünde jynsy gatnaşykdan saklanmagy we laktasion amenoreýany öz içine alýan kontrasepsiýa usullary göz öňünde tutulýar.
Öňde baryjy gurama:
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Kontraseptiwlerden peýdalanylmagynyň derejesi boýunça maglumatlar öý hojalyklarynyň gözegçiliginden, köp sanly indikatorlaryň klasterleýin gözegçiliginden we kontraseptiwlerden peýdalanylyşynyň derejesiniň gözegçiliginden alynýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmesi:
Maglumatlar reproduktiw ýaşdaky aýallaryň seçimleýin gözegçiliginden alynýar. Hususanda, 2000-nji ýylyň Saglygy goraýyş — Demografik gözegçiligi (DHS), MICS −3, 2006 ýyl. Gözegçilikleriň köpüsi ýurduň içinde esasy sebitleriň, şonuň ýaly-da tutuş döwletiň bahalandyrmalaryny özünde jemleýär. Goşmaça çeşme bolup SG we DSM-niň maglumatlary hyzmat edip biler.
Şu indikator boýunça maglumat almak üçin ýüzlenmek
Gurbansoltan eje adyndaky enäniň we çaganyň saglygyny goramak boýunça ylmy-kliniki merkezi (EÇSGYKM), Тürkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, DHS, Türkmenistan 2000 ý., Каlwerton, Мerilend, ABŞ: EÇSGYKM we ORC Macro, MICS −3, Türkmenistan, 2006 ý.
5 ýaşa çenli çagalaryň ölümçilik koeffisiýenti
Umumy maglumat:
Тemasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
5 ýaşa çenli çagalaryň ölümçilik koeffisiýenti
Ölçeg birligi:
Diri doglanlaryň müňine
Ölçegiň görnüşi:
Promille
Toparlara bölmek/ derejesi:
Bu görkeziji jynsy we ölümiň sebäpleri boýunça sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), IÖHK, CCA, MÖM (4 Maksat, 5 Wezipe, 13 Indikator), MICS
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Çaga ölümçiliginiň kemelmegi — ösüşiň iň giňden goldanylýan maksatlarynyň biridir. Bu indikator kiçi ýaşdaky bäbekleriň we çagalaryň ölümçiliginiň göterimine degişli we şol sebäpli ol keselleriň we ölümiň beýleki sebäpleriniň bäbeklere we kiçijik çagalara ýetirýän täsirini görkezýär. Çaga (bäbek) ölümçiliginiň derejesi — çagalaryň diri galmagynyň ölçegi bolsa-da, bu diri galmaklyk — çagalaryň ýaşaýşyna durmuş, ykdysady we ekologiýa taýdan täsirleri görkezýär. Diýmek bu diňe bir saglygy goraýyş gullugynyň bahalandyrmasy (keseliň öňüni alyş hem bejeriş) däl-de, eýsem has giňişleýin manyda çagalaryň dogulýan gurşawynyň bahalandyrmasydyr. Diýmek, bu ösüşiň gowy indikatory, sebäbi ol çagalaryň ýagdaýyny görkezýär.
Kesgitleme:
Bäş ýaşa çenli çagalaryň ölümçilik koeffisiýenti — bu çaganyň doglany bilen we bäşinji doglan gününiň arasyndaky döwürde ölen çagalaryň müň diri doglan çaga hasaplanyp aňladylan sany.
Öňde baryjy guramalar:
BMG-nyň Ilat öwreniş boýunça, Ykdysady we durmuşy Işler boýunça Departamenti, BMG-nyň Statistika bölümi, Demografik Gözegçiligiň Taslamasy, (MEASURE/DHS), Köp görkezijili Klasterleýin Synyň maksatnamasy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyş ulgamynyň doly gurşalyp alynmagy we ýokary hilli bolmagy — bäş ýaşa çenli çagalaryň ölümçilik derejesini kesgitlemegiň makul bilinýän serişdesi bolup durýar. Emma ýurtlaryň köpüsinde şeýle ulgam ýok. Şeýlelikde ýurtlaryň köpüsinde ölümçilik boýunça maglumatlaryň esasy çeşmesi öý hojalyklaryň ýazuwy we göni (çaga dogruşyň doly taryhy barada soraglar) ýa-da gytaklaýyn (doglan we häzire çenli diri çagalaryň sany barada soraglar) usullardan peýdalanýan gözegçiligi bolup durýar. Eger zerur bolan maglumatlar bar bolsa, bäş ýaşa çenli çagalaryň arasynda ölümçiligiň derejesini jynsy boýunça bölmek peýdaly bolar.
Maglumatlaryň milli derejede ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmesi:
Ölenlere ölümiň sebäpleri boýunça delilnamalary işläp taýýarlamak ölümiň, keselleriň, şikes ýetmeleriň we ölümiň sebäpleriniň IX gaýtadan seredilişiniň (1975 ý.) Halkara statistika klassifikasiýasyna esaslanan sebäpleriniň gysgaça sanawyna laýyklykda amala aşyryldy (1981 ý.). 2000-nji ýyl üçin netijelerden başlap HHTB-Х laýyklykda bu maglumat raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyşyndan alnyp bilner. Ölümleriň sany ölümleriň sebäpleri boýunça toparlara bölünýär. Indikator üçin zerur bolan maglumat gözegçiligiň maglumatlarynyň esasynda bahalandyrylyp bilner. 2000-nji ýylyň Saglygy goraýyş-Demografik gözegçiligi (DHS), MICS −3, 2006 ýyl.
Maglumatlary bermegiň döwürleýinligi — ýyllyk.
Bellik:
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň bellige alnyşy jogap bermekden boýun gaçyrmak, maglumatlaryň kemeldilmegi, ölümçiligiň toparlara nädogry bölünmegi ýaly potensial meseleleriň birnäçesi bilen baglanyşykly, saglygy goraýyş kartoçkalarynda bolsa ýagdaýy nädogry görkezmekde potensial meseleler bolup biler. Ilatyň gözegçiligi, beýleki bir tarapdan, bahalandyrmanyň göni usullary bar bolanda durnukly häsiýetnamany emele getirmek üçin giňişleýin seçimlere mätäçlik çekýär.
Köp ýurtlarda bu indikator raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň ulgamy bilen baglanyşykly meseleler bilen baglylykda ortalyk usullaryň kömegi arkaly hasaplanylýar. Şonuň ýaly-da bäş ýaşa çenli çagalaryň ölümçiligi barada maglumatlardan raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň esasynda peýdalanmak mümkin bolmaýar.
Şu indikator boýunça maglumat almak üçin ýüzlenmek
Gurbansoltan eje adyndaky enäniň we çaganyň saglygyny goramak boýunça ylmy-kliniki merkezi (EÇSGYKM), Тürkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, DHS, Türkmenistan 2000 ý., Каlwerton, Мerilend, ABŞ: EÇSGYKM we ORC Macro, MICS −3, Türkmenistan, 2006 ý.
Bäbek ölümçiliginiň koeffisiýenti
Umumy maglumat:
Теmasy:
Demografiýa
Indikatoryň ady:
Bäbek ölümçiliginiň koeffisiýenti
Ölçeg birligi:
Diri doglanlaryň müňine
Ölçegiň görnüşi:
Gatnaşyk
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde jynsy boýunça işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
IÖHK, CCA, MÖM (4 Maksat, 5 Wezipe, 14 Indikator), FoC (Ugur 2), MICS
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Çagalaryň saglygyny goramagyň indikatorlary — ilatyň we ösüşiň ähli ýerde peýdalanylýan, aňsat düşünip bolýan we hemme taraplaýyn ykrar edilen indikatorlary. Çagalaryň diri galmagy — adamyň esasy hukuklarynyň hatarynda aňladylan esasy ugur. Çaga (bäbek) ölümçiliginiň derejesi — çagalaryň diri galmagynyň ölçegi bolsa-da, bu diri galmaklyga — faktorlaryň 4 topary täsir edýär: durmuş derejesi, saglygy goraýyş, gulluklarynyň netijeliligi, jemgyýetiň arassaçylyk medeniýeti, gurşawyň ekologiýasy.
Kesgitleme:
Bäbek ölümçiliginiň koeffisiýenti — bu müň diri doglan çaga hasaplananda dogulmagy we özüniň ilkinji doglan gününiň aralygyndaky kesgitli döwürde ýa-da ýylda (anyk ýaşy — 1 ýaş) ölen çagalaryň sany.
Öňde baryjy guramalar:
ÝUNISEF, BMG-nyň Ilat öwreniş boýunça departamenti, Demografik Barlagyň Taslamasy, (MEASURE/DHS), Köp görkezijili Klasterleýin Synyň Maksatnamasy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Iň gowy şertlerde diri doglan çagalaryň, şeýle-de bäbek ölümçiliginiň sany boýunça maglumatlar raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyşyndan alynýan maglumatlaryň esasynda hasaplanylýar diýip çaklanylýar. Ýöne, raýat ýagdaýynyň namalarynyň bellige alnyşyndan alynýan maglumatlaryň gerek bolan maglumat bilen doly derejede üpjün edip bilmeýänligi sebäpli, çaga ölümçiliginiň derejesi milli demografik gözegçilikleriň ýa-da goşmaça ilat ýazuwyndan we seçimleýin gözegçiliklerden alynýan maglumatlardan peýdalanmak arkaly hasaplanylýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bellige alyşyň milli ulgamlarynda peýdalanylýan maglumatlary ýygnaýar. Maglumatlar saglygy goraýyş edaralarynda bolup geçýän hadysalary ilkinji nobatda resmileşdirýän ýerli saglygy goraýyş edaralaryndan gelýär. Ölümleriň sany ölümiň sebäpleri boýunça toparlara bölünýär. Indikator üçin zerur bolan maglumat gözegçiligiň maglumatlarynyň esasynda bahalandyrylyp bilner.
Maglumatlar Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň ýyllyk hasabatlarynda berilýär.
Bellik:
Sebitler boýunça we jynsy boýunça toparlara bölmek bilen çaga ölümçiliginiň derejesi boýunça ygtybarly we durnukly maglumat almak üçin RÝNÝ edaralarynyň raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgylarynyň ulgamyny gowulandyrmaklary zerur. Bulardan başga-da, çaga dogluşynyň we ölümçiliginiň sany barada başga bir möhüm maglumat çeşmesi Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň maglumatydyr.
Şu indikator boýunça maglumat almak üçin ýüzlenmek
Gurbansoltan eje adyndaky enäniň we çaganyň saglygyny goramak boýunça ylmy-kliniki merkezi (EÇSGYKM), Тürkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi, DHS, Türkmenistan 2000 ý., Каlwerton, Мerilend, ABŞ: EÇSGYKM we ORC Macro, MICS −3, Türkmenistan, 2006 ý.


text:
2017-nji ýylyň 16-njy iýunynda Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy hem-de TMÝG-nyň Aşgabat şäher Geňeşi bilen bilelikde “Mizemez döwletiň sagdyn ýaşlary” wagyz-nesihat çäresini geçirdi.
Wagyz-nesihat çäresini “Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi” žurnalynyň baş redaktory Ý.Ezizowa açyp, hormatly Prezidentimiziň Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 12-nji maý güni geçiren giňişleýin mejlisinde çuň manyly söz sözländigini, onda halal ýaşap halal gazanç etmek arkaly durmuşy özgertmek, zähmet çekip baýlyga eýe bolmak, häzirki döwürde döwlet durmuşynyň dürli ugurlaryna ýaramaz täsirini ýetirýän parahorlugyň we korrupsiýanyň öňüni almak, ata-baba ýazgarylan bu ýaramaz hereketlere garşy göreş çärelerini güýçlendirmek barada düýpli pikirleriň öňe sürlendigini belledi hem-de döwlet Baştutanymyzyň çuňňur manyly çykyşynyň halkymyz tarapyndan gyzgyn goldaw tapandygyny beýan etdi.
Wagyz-nesihat çäresinde çykyşlara giň orun berildi. Ilki bilen Aşgabat şäher häkimliginiň Ýaşulular guramasynyň agzasy, zähmet weterany Ogulgül Annageldiýewanyň çykyşy diňlenildi.
O.Annageldiýewa öz çykyşynda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe eziz Arkadagymyzyň ýurdumyzyň her bir raýatynyň bagtyýar durmuşda halal zähmet çekmegi üçin giň mümkinçilikler döredýändigini kanagatlanma bilen belledi. Muňa garamazdan ýüze çykýan käbir näsazlyklaryň, parahorlugyň günübirin öňüni almagyň zerurdygyny nygtady. O.Annageldiýewa çykyşynda hormatly Prezidentimiziň mejlisde: “Eýeleýän wezipesine garamazdan, bikanun hereketleri eden döwlet işgärlerine berk çäre görüljekdigini, şeýle hem parahorlukda we korrupsiýada günäkär adamlaryň hereket edýän kanunçylyga laýyklykda, jogapkärçilige çekiljekdigini siziň ähliňize ýene-de bir gezek duýdurýaryn” diýendigini ýatlap, parahorluk ýaly ýaramaz närsäni berk ýazgardy. Şonuň üçin ýaşlary bu ýaramaz hadysalardan daşda durmaga çagyrdy.
Soňra çykyş etmek nobatyAňgabat şäheriniň Prokuraturasynyň ulaglarda kanunçylygyň ýerine ýetirilişine gözegçilik bölüminiň prokurory Batyr Orazowa berildi.
B.Orazow çykyşynda milli Liderimiziň mejlisde gozgan halalyk meselesiniň biziň her birimize ýölgörkeziji bolup hyzmat edýändigini, Arkadag Prezidentimiziň çykyşynda: “Ata-babalarymyz ak ýürekli we halal zähmet çekip, halal ýaşamak barada bize köp sanly öwüt-ündewleri, nakyllary, pähimleri miras goýupdyrlar. Biz hem, öz nobatymyzda, halallygyň, zähmetsöýerligiň nusgasy bolan pederlerimiziň mynasyp nesilleri bolmalydyrys” diýşi ýaly, biziň her birimiziň ata-baba halal ýörelgelere eýermelidigimizi belledi.
Çykyşda ýol-ulag düzgünlerini talaba laýyk berjaý etmek, köpöýjükli telefonlary medeniýetli peýdalanmak meseleleri babatda degerli pikirler öňe sürüldi.
Wagyz-nesihat çäresi Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Aşgabat şäheriniň Polisiýa müdirliginiň 4-nji bölüminiň 2-nji bölümçesiniň işgäri, polisiýanyň maýory Toýly Abdyllaýewiň çykyşy bilen dowam etdi. T.Abdyllaýew çykyşynda halallygyň ynsan durmuşynyň bezegidigini, halal zähmet çekip, bagta eýe bolýandygyny, şonuň üçin biziň her birimiziň ata-babalarymyzyň durmuş ýörelgesine öwrülen halal ýaşamak, şer işlerden gaça durmak, nebse özüňi aldyrmazlyk ýaly kadalaryny berk berjaý etmegimiziň zerurdygyny belledi.
Wagyz-nesihat çäresiniň ahyrynda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Aşgabat şäheriniň Berkararlyk etrap Geňeşiniň esasy hünärmeni Ogulgurban Sapardurdyýewa söz berildi. O.Sapardurdyýewa öz çykyşynda ýurdumyzyň bagtyýar ýaşlarynyň halallyk ýörelgesine eýerip, öz päk zähmetleri bilen ýurdumyzyň beýik ösüşlerine mynasyp goşant goşjakdyklaryny belledi. Bu ugurda ähli zerur şertleri döredip, gözel ýurdumyzy beýik üstünliklere alyp barýan eziz Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak, halallyk ýörelgesiniň hemişe rowaçlyklara beslenmegini arzuw etdi.


text:
2-nji oktýabrda gepleşikler tamamlanandan soňra, Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Wladimir Putin köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenme bilen çykyş etdiler.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ýokary derejede geçirilen duşuşygyň netijelerini teswirlemek bilen, açyklyk, özara ynanyşmak we düşünişmek ýagdaýynda geçen gepleşikleriň netijeli häsiýetini belledi. Türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy we geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy, geljekki gatnaşyklaryň anyk ugurlary kesgitlenildi.
Taraplar döwletara hyzmatdaşlygynyň uzakmöhletleýin we strategik häsiýetini tassyklap, ony berkitmek hem-de hyzmatdaşlygyň örän uly mümkinçiliklerini açmak üçin zerur bolan ähli işleri geçirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler. Häzir Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy şol mümkinçiliklere eýe bolup durýarlar.
Ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy berkitmek meselelerine aýratyn üns berildi. Bu barada aýtmak bilen, milletiň Lideri Türkmenistanyň we Russiýanyň halkara we sebit syýasatynyň ençeme meseleleri boýunça garaýyşlarynyň gabat gelýändigini ýa-da meňzeşdigini belläp, munuň iki ýurduň dünýä giňişliginde üstünlikli hyzmatdaşlygynyň girewi bolup durýar diýip belledi. Şunuň bilen baglylykda, BMG-da we beýleki abraýly halkara guramalarynda öz netijeliligini tassyklan birek-biregi goldamak tejribesi dowam eder.
Ýurtlaryň ikisi hem häzirki döwrüň ählumumy wehimleri – halkara terrorçylygy, neşeleriň bikanun dolanyşygy, transmilli guramaçylykly jenaýatçylyk bilen netijeli göreşmek işinde özara gatnaşyklary dowam ederler diýip, döwlet Baştutany belledi. Şeýle hyzmatdaşlyk ikitaraplaýyn derejede, şeýle hem halkara guramalarynyň çäklerinde amala aşyrylar.
Gurbanguly Berdimuhamedow köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, gepleşikleriň barşynda Merkezi Aziýada hyzmatdaşlyk meseleleriniň içgin ara alnyp maslahatlaşylandygyny habar berdi. Türkmenistan we Russiýa bu sebite Ýewraziýadaky strategiki durnuklylygyň mäkäm halkasy, ählumumy ähmiýeti bolan giň gerimli energetika, ulag, ekologiýa taslamalarynyň amala aşyrylýan ýeri hökmünde garaýarlar.
Iki ýurduň Hazar deňzindäki ýakyn gatnaşyklara ygrarlydygy tassyklanyldy. Bu gatnaşyklar hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak, Hazarýaka döwletleriniň hemmesiniň bähbitlerini nazara almak ýörelgelerine esaslanandyr. Türkmenistan we Russiýa Hazarda söwda-ykdysady we ulag ulgamlarynda, beýleki birnäçe ugurlarda hyzmatdaşlyk etmek boýunça köptaraplaýyn ylalaşyklara gol çekilmegini goldaýarlar.
Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň Hazar deňzindäki – Türkmenbaşy we Astrahan şäherlerindäki portlaryny, olaryň arasyndaky parom geçelgelerini peýdalanmagyň, şeýle hem Astrahan oblastynyň çäginde Türkmenistanyň söwda-logistik merkezini döretmegiň möhümdigi bellenildi.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistan we Russiýa Federasiýasy Owganystandaky ýagdaýy BMG-niň öňdebaryjy orny bilen giň umumymilli gepleşikler esasynda parahatçylykly, syýasy-diplomatik serişdeler arkaly kadalaşdyrmak, bu ýurduň sebitleýin ykdysady, düzüm taslamalaryna goşulmagy ugrunda çykyş edýärler.
Gepleşikleriň barşynda Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygynyň yzygiderli, gyzyklanma bildirilýän we özara bähbitli häsiýeti bellenildi, ony giňeltmäge we diwersifikasiýalaşdyrmaga taraplaryň taýýardygy tassyklanyldy diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda energetika, ulag we kommunikasiýalar, obasenagat toplumy, tehnologiýalar, hyzmatlar ulgamy, beýleki birnäçe ugurlar görkezildi.
Ylym-bilim ulgamynda özara gatnaşyklaryň derejesine ýokary baha berildi, olar ýylsaýyn giňelýär hem-de yzygiderli, uzakmöhletleýin esasda amala aşyrylýar. Saparyň barşynda gol çekilen Türkmenistanyň we Russiýanyň esasy ýokary okuw mekdepleriniň we ylym merkezleriniň birnäçesiniň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyklar munuň subutnamasy bolup durýar. Bu ylmy işleri geçirmek, talyplary alyşmak, bilelikdäki bilim maksatnamalaryny we taslamalaryny döretmek üçin uly mümkinçilikleri açýar.
— Biz dostlukly döwletiň okuw mekdeplerinde Türkmenistanyň ýaş hünärmenlerini taýýarlamak işinde ýardam edýändigi üçin Russiýa minnetdarlyk bildirýäris diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Wladimir Putine Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga uly üns berýändigi üçin aýratyn hoşallyk bildirdi.
Prezident Wladimir Putin şu günki gepleşikler barada durup geçmek bilen, habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, olaryň örän netijeli bolandygyny, halkara meseleleriniň hemmesi boýunça diýen ýaly, biziň ýurtlarymyzyň garaýyşlarynyň gabat gelýändigini ýa-da örän ýakyndygyny belledi.
Duşuşygyň barşynda dünýä ýüzündäki esasy we ýiti nokatlar, ozalky soýuzyň giňişliginde hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça pikir alşyldy, Orta Aziýadaky, Owganystandaky ýagdaý ara alnyp maslahatlaşyldy.
RF-iň Baştutanynyň belleýşi ýaly, dürli ugurlarda, şol sanda maşyngurluşygy, ulag düzümi, saglygy goraýyş, bilim, ylym we medeniýet ulgamlarynda hyzmatdaşlyk üçin gowy mümkinçilikler bar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halkara ahalteke atçylyk assosiasyýasynyň VII mejlisinde çykyş etdi. Döwlet Baştutwanymyz mejlise gatnaşyjylary Türkmen bedewiniň baýramy bilen gutlady we häzirki döwürde Halkara ahalteke atçylyk assosiasyýasynyň düzümine 32 döwletden 137 agzanyň girýändigini aýtdy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ahalteke atçylygynyň ösdürilmegi Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň i leri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Atçylyk pudagyny mundan beýläk-de ösdürmek, onuň düzümini döwrebaplaşdyrmak, arassa ganly ahalteke bedewleriniň baş sanyny artdyrmak, bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek, atçylyk sportunyň dürli görnüşlerini we milli çapyksuwarlyk däplerini wagyz etmek boýunça maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Türkmenistanda ajaýyp atçylyk sport toplumlarynyň gurulmagy şeýle işleriň aýdyň netijesidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çapyşyk, marafon, konkur we beýlekiler ýaly atçylyk sportunyň görnüşleri boýunça türgenleri taýýarlamak üçin ýapyk maneji bolan okuw merkezi hereket edýän Aşgabadyň atçylyk sport toplumyny mysal hökmünde görkezdi. Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Aba Annaýew obasynda 600 baş ahalteke bedewine niýetlenen atçylyk toplumy, atşynaslar üçin şäherçe, şeýle hem halkara talaplaryna laýyk gelýän okuw-usulyýet we karantin-weterinar merkezleri guruldy.
Bu ulgamdaky bilim maksatnamalary barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň üçüsinde degişli amaly taýýarlyk işleriniň alnyp barylýandygyny habar berdi. Atçylyk bilen baglanyşykly täze hünärler Türkmen oba hojalyk unisersitetinde, Milli sport we syýahatçylyk institutynda açyldy. Türkmen döwlet medeniýet institutynda bolsa estrada we sirk artistlerini taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda arassa ganly ahalteke bedewleriniň tohumyny saklamaga, ahalteke bedewleriniň sport bäsleşiklerinde beýleki tohumdaky atlar bilen bäsleşmek ukybynyň ýokarlanmagyna we bu ugurdaky halkara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine gönükdirilen ýörite ylmy-baprlaglaryň geçirilýändigini belledi.
Türkmen wekiliýetleriniň iri halkara atçylyk sport ýaryşlaryna işjeň gatnaşmagy, şeýle hem “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýäniň dürli ýurtlarynda üstünlikli çykyş etmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
“Behişdi ahalteke bedewleri” ady bilen Halkara ahalteke atçylyk assosiasyýasynyň neşir edýän ýörite žurnaly, şeýle hem Döwlet habarlar agentliginiň adybbir wep-saýtynyň açylmagy we onuň dünýäniň onlarça ýurtlarynyň okyjylaryny çekmegi milli atşynaslyk sungatynyň dünýä ýüzünde giňden wagyz edilmegini şertlendirýär.
Döwlet Baştutanymyz atçylyk ýaryşlaryna gatnaşdyrmak arkaly bedewleri synagdan geçirmegiň täzeçil usullarynyň ornaşdyrylmagynyň möhümdigini belledi. Şu maksat bilen, Türkmenistan ýurdumyzda uzak aralyk boýunça marafon halkara ýaryşlaryny geçirmek, şeýle hem konkur bäsleşiklerini guramak başlangyçlaryny öňe sürdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň başlangyjy boýunça şu ýylyň sentýabrynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna ilkinji gezek konkur ýaryşynyň goşulandygyny habar berdi. Döwlet Baştutanymyz şeýle halkara ýaryşlarynyň geçirilmeginiň milli atçylyk sportunyň ösdürilmegine kuwwatly itergi berjekdigine ynam bildirdi. Hormatly Prezidentimiz pursatdan peýdalanyp, bu ýere ýygnananlary öňde boljak sport baýramçylygyna gatnaşyp, türkmen halkynyň şatlygyny paýlaşmak üçin Türkmenistana gelmäge çagyrdy.
“Biziň baş maksadymyz atçylyk sportuny ösdürmek bilen, ýaş nesilleri sagdyn bedenli we ruhubelent ösdürip ýetişdirmekden ybaratdyr” diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara ahalteke atçylyk assosiasyýasynyň mejlisinde eden çykyşynda aýtdy.


text:
Daily blog of Tmhits.com, Central Asian Music Portal. Aýdym we wideo klip arhiwi. Listen to the finest Central Asian Music Online. First radio & music portal of Ashgabat, Turkmenistan.
Monday, January 10, 2011
Tmhits 2011
Täze 2011 ýylda hem toparymyz täze taslamalaryň üstünde işleýär. Bularyň ilkinjisi şu wagt işläp başlan aýdymçylar üçin täze hasap berilmegidir. Bu hasap aýdymçylarymyzyň dünýä tanalmagy üçin uly mümkinçilik bolar diýip umyt edýäris. Mundan başga-da birnäçe özgeriş girizmegi maksat edinýäris. Tmhits topary geljekde-de siziň tamaňyzy ödemek üçin işlemegi özüne bagt bilýär we ulakan minnetdarlyk bildirýär.
Sag boluň !!!!


text:
Halkymyzyň parahatçylygyny gije-gündiz üpjün edýän edermen harby gullukçylarymyz bardyr. Bilmeýänler üçin ine şu aşakdakylary ýazmak isledim. Her bir ýurt özüne degişli teritoriýasyny milli bütewilik, ýurdunyň dünýäde...
H2-wodorod
Iň birinji wodorod
Это знает весь народ
Kawendişiň agtygy
Tablisaň öňbaşçysy.
Bilseňiz siz mollumlar
Eziz joram kislorod
Elementleň başlygy
Agramym bir,özüm bir,
Padýezim bir,...
H2-wodorod
Iň birinji wodorod
Это знает весь народ
Kawendişiň agtygy
Tablisaň öňbaşçysy.
Bilseňiz siz mollumlar
Eziz joram kislorod
Elementleň başlygy
Agramym bir,özüm bir,
Padýezim bir,...
Harsydünýâlik
"Bismilla"bilen başlaýyn söze
Haýyr ýokdur şonsyz başlanan işde
Gaplañ kimin çala gözümüz açyk
Ýaşap ýöris alasarmyk bir düýşde
"Bir başym bar müñ işim durmuşda "
Diýip gara...
Häzirki günlerde biz Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistan ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň gün-günden kämilleşip uly ösüşlere eýe bolýandygynyň şaýady bolýarys. Goşunymyzyň düzüminde uly ähmiýetli reformalar amala...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda türkmen halky täze ýyl baýramçylygyna zähmet üstünlikleri bilen tutanýerli we ruhubelent barýarlar. Bu baýramçylyk dünýä ýüzünde...
Salam , Täze 2018-nji ýyl! Bu gün seni bagtyýarlyk döwrümizde şatlyk-şowhun bilen garşylamak, gör, nähili ýakymly. Biz seniň ýetip gelýän günleriňde ýakynlarymyzy Täze ýyl baýramy bilen gutlap, birek-birege iň gowy...