text:
Doly şahsy maddy jogapkärçilik hakynda mysaly şertnama
Türkmenistanyň Prezidentiniň
2009-njy ýylyň 25-nji awgustda
çykaran 10605 karary bilen
tassyklandy
Doly şahsy maddy jogapkärçilik hakynda mysaly
ŞERTNAMA
Türkmenistanyň Zähmet Kodeksiniň 232-nji maddasyna laýyklykda, doly şahsy maddy jogapkärçilik hakyndaky ýazmaça şertnama kärhana, gurama ýa-da edara (mundan beýläk–Kärhana) bilen olara ynanylan maddy gymmatlyklary saklamak, işläp bejermek, satmak (goýbermek), daşamak ýa-da önümçiligiň barşynda ulanmak bilen gös-göni baglanyşykly wezipeleri eýeleýän ýa-da işleri ýerine ýetirýän işgärleriň (on sekiz ýaşyna ýeten) arasynda baglaşylýar.
(Kärhananyň ady)
adyndan_______________________________________ bir tarapdan
(familiýasy, ady we atasynyň ady)
we Kärhananyň işgäri_________________________beýleki tarapdan,
(familiýasy, ady we atasynyň ady)
aşakdakylar barada şu Şertnamany baglaşdylar:
1. Kärhananyň_________________________________boýunça «____»___________№____ buýrugy bilen _____________________ wezipesine bellenen raýat___________________________________
şu Şertnamanyň baglaşylan gününe çenli bar bolan pul, haryt, maddy we emläk gymmatlyklary, ýagny____________________________________
(olaryň haýsy ýerde - ammarda, umumy ýaşaýyş jaýynda ________________________________________________________________
we beýleki ýerlerde ýerleşýändigini hem-de nähili gymmatlyklardygyny - maddy serişdeler, ____________________________________________________________________________________
gurallar, esbaplar we ş.m. görkezmeli)
__________________________________________________________________ üçin şu eýeleýän wezipesinde işlejek bütin döwrüniň dowamynda kabul ediljek doly şahsy maddy jogapkärçiligi öz üstüne alýar.
2.__________________________________________________
(maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy)
jogapkärçiliginde saklanýan maddy gymmatlyklar boýunça tükellemeler we barlaglar geçirilende saklanmagyň üpjün edilmegi üçin öz wagtynda zerur çäreler görülmänligi sebäpli, ýetmezçilikler ýüze çykan halatynda____________________________________________
(Kärhananyň ady)
ýetirilen zyýanyň (zeleliň) öwezini doly möçberinde tölemäge borçludyr.
Eger maddy gymmatlyklara ýetirilen zyýan (zelel) ________________________________________________________________ (maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy)
jenaýatçylykly hereketleriniň netijesinde ýüze çykan bolsa, ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak kazyýet tertibinde amala aşyrylýar.
Maddy gymmatlyklaryň tükellemek netijesinde artyk çykarylan möçberi başga ýüze çykarylan ýetmezçiligi azaltmak üçin kabul edilip bilinmez we ol_____________________________________________ (Kärhananyň ady)
girdejisine geçirilmelidir.
3. _______________________________________________________üçin
(maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy) Kärhananyň ýolbaşçylarynyň pul, haryt, maddy we emläk gymmatlyklaryny kabul etmegiň, saklamagyň, goýbermegiň we olaryň hasabyny ýöretmegiň tertibini kesgitleýän hemme buýruklary we gözükdirijileri hökmanydyr.
4.__________________________________________________________ (Kärhananyň ady) ________________________________________________________________ (maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy) üçin pul, haryt, maddy we emläk gymmatlyklary bilen baglanyşykly işleriň dogry ýerine ýetirilmegini hem-de olaryň abat saklanmagyny üpjün edýän kadaly iş şertlerini döretmäge borçludyr.
5.__________________________________________________ (maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy) özüne tabşyrylan pul, haryt, maddy we emläk gymmatlyklarynyň ogurlanmazlygy hem-de zaýalanmazlygy üçin, öz wagtynda zerur bolan çäreleri görmäge, olaryň abat saklanmagyna päsgel berýän ýagdaýlar barada ýolbaşçylara ýazmaça görnüşde habar bermäge borçludyr.
6. Maddy gymmatlyklara zyýan (zelel) tebigy hadysa ýa-da özüniň öňüni alyp bilmejek ýagdaýlary zerarly ýetirilen halatynda ________________________________________________________
(maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy )
garaşsyz bilermenleriň gelen netijesi esasynda jogapkärçilikden boşadylýar.
7. Taraplaryň adresleri:
1.________________________________________________________ (Kärhananyň ady)
Salgysy:__________________________________________________________
2.________________________________________________________________
(maddy taýdan jogapkär işgäriň ady, familiýasy, atasynyň ady, __________________________________________________________________ passport maglumatlary, onuň haçan we kim tarapdan berlendigi, doglan ýyly we ýeri, öý salgysy)
8. Şertnama iki nusgada taýýarlandy, onuň birinji nusgasy Kärhanada, ikinji nusgasy onuň maddy taýdan jogapkär işgärinde saklanýar.
Kärhananyň ýolbaşçynyň goly
Maddy taýdan jogapkär işgäriň goly
(wezipesi, familiýasy)


c: text/html

text:
Türkmenistanda çagalaryň pagta ýygymyna çekilmegi gadagan edilen bolsa-da, şu ýyl ýurduň pagta meýdanlarynda ýetginjek ýaşyna ýetmedikleriň geçen ýyllardakydan hem köpdügini, “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri öz ýurt içindäki çeşmelerine salgylanyp habar berýär.
Neşir özüniň 5-nji noýabrda çap eden maglumatynda, soňky birnäçe ýylyň dowamynda ilkinji gezek Türkmenistanyň käbir welaýatlarynda häkimiýetler tarapyndan çagalaryň köpçülikleýin we guramaçylykly ýagdaýda pagta ýygymyna çekilendigini aýdýar.
“Bu waka mekdep okuwçylarynyň güýzki dynç alyşlary başlananda, ýagny oktýabr aýynyň ikinji ýarymynda başlandy. Ahal we Lebap welaýatlarynyň käbir sebitlerinde mugallymlar we mekdep ýolbaşçylary ene-atalar ýygnagyny geçirip, çagalaryň şunuň ýaly halk bähbitli işlere gatnaşmagynyň wajypdygyny aýtdylar” diýip, neşir belleýär.
Maglumatda pagta ýygymyna 5-11-nji klaslarda okaýan mekdep okuwçylarynyň çekilmelidigi barada welaýat, etrap Bilim bölümleri tarapyndan görkezmäniň berlendigi nygtalýar.
Ýatlap geçsek, Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri hem Türkmenistanyň Ahal, Mary we Daşoguz welaýatlaryndaky oba hem-de etrap mekdepleriniň 5-11-nji klas okuwçylarynyň tas ählisiniň diýen ýaly pagta ýygymyna mejbury çekilýändigini oktýabr aýynyň 24-ne habar beripdi.
“Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri 5-nji noýabrda hem Daşoguzda we ýurduň beýleki welaýatlarynda ýetginjek ýaşyna ýetmedik çagalaryň pagta ýygymyna çekilmeginiň dowam edýändigini, ýöne bu tejribäniň Daşoguz we Lebap welaýatlarynda has köp hasaba alnandygyny belleýär.
“Milli howpsuzlyk we Içeri işler ministrlikleriniň işgärleriniň hem-de habar ýetirijileriň berk yzarlaýan şertlerinde, şol regionlarda alnan suratlar muňa anyk tassyknamadyr” diýlip, habarda nygtalýar.
“Güýzki dynç alyşlar başlanýança, biziň pagta ýygymyna gatnaşmagymyz gadagan edilipdi. Hatda ýekşenbe günleri hem pagta meýdanlaryna çykmaly däldik. Muňa mekdep ýolbaşçylary we mugallymlar berk gözegçilik edýärdi. Ýöne dynç alşyň öňýanynda, ene-atalar bilen ýygnaklar geçirilip, pagtanyň doly ýygylyp alynmalydygy we oňa çagalaryň hem kömek etmelidigini aýtdylar. Biz öz deň-duşlarymyz bilen 10 günläp, Sakar we Saýat etraplaryndaky ekin meýdanlarynda pagta ýygdyk” diýip, neşir Türkmenabat şäherindäki mekdepleriň birinde okaýan ýokary klas okuwça salgylanyp ýazýar.
Mundanam başga, neşir Lebap welaýatynda mekdep mugallymlarynyň hem pagta ýygymyna çekilmeginiň dowam edýändigini, ýöne olaryň bu çäräni diňe ýekşenbe günleri amal edýändigini aýdýar.
Hepdäniň dowamynda bolsa, mekdep ýolbaşçylarynyň mugallymlary pagta ýygymyna goýbermän, olaryň deregine hakyna adam tutulýandygyny, munuň üçin mugallymlaryň her birinden günde 10 manat möçberinde pul serişdesini alýandygyny, neşir belleýär.
Şeýle-de, habarda pagta ýygymynyň tamamlanjak senesi barada dürli maglumatlaryň bardygy aýdylyp, bu çäräniň 10-njy dekabra ýa-da 15-nji noýabra çenli dowam etjekdigi bellenilýär.
Azatlyk Radiosynyň Ahal welaýatynyň Baharly etrabyndaky çeşmeleri şu günler welaýat we etrap resmileriniň kärendeçileriň ekin meýdanlaryna aýlanyp, mekdep okuwçylarynyň pagta ýygymyna gatnaşmaly däldigi barada duýduryş berýändigini habar berdiler. Azatlygyň söhbetdeşi çagalaryň pagta çekilýändigi barada Azatlyk Radiosynda peýda bolan maglumatlardan soň, häzirki wagt kärende ýeri bolan daýhanlaryň diňe öz çagalaryny pagta ýygymyna çekip bilýändigini gürrüň berdi.
Türkmenistanda mekdep okuwçylarynyň pagta ýygymyna çekilmegi resmi taýdan gadagan edilýär. Şol bir wagtyň özünde, Türkmenistan halkara hukuk goraýjy toparlar tarapyndan, pagta ýygymynda mejbury zähmetden we çaga zähmetinden peýdalanmakda indi ençeme ýyl bäri tankyt edilýär. Emma türkmen häkimiýetleri bu aýyplamalary häzire çenli ne inkär edýärler, ne-de tassyklaýarlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
BELGIÝA PATYŞALYGY - BRUSSEL
Gyýanly Polimer zawodynyň açylyş dabarasy meýilleşdirilýär
16 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy
15 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň wekilýetiniň Parlamentara Bileleşigiň 139-njy Assambleýasynyň işine gatnaşmagy
15 Oktýabr 2018
Duşenbede Türkmenistanyň Täjigistan Respublikasyndaky Medeniýet günleri başlandy
15 Oktýabr 2018
Gyýanly Polimer zawodynyň açylyş dabarasy meýilleşdirilýär
Sişenbe, 16 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň wekilýetiniň Parlamentara Bileleşigiň 139-njy Assambleýasynyň işine gatnaşmagy
Duşenbe, 15 Oktýabr 2018
Duşenbede Türkmenistanyň Täjigistan Respublikasyndaky Medeniýet günleri başlandy
Duşenbe, 15 Oktýabr 2018
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow:
"Dünýäniň häzirki ösüşiniň esasy ugurlary we olar babatynda biziň ýurdumyzyň tutýan orny Türkmenistanyň giň we doly möçberli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin saýlap alan ýolunyň, onuň häzirki zamanyň - syýasatyň, ykdysadyýetiň, söwdanyň, maglumat, medeni, ylym-bilim, gumanitar we beýleki ugurlardaky möhüm meselelere işjeň gatnaşmagynyň dogrulygyny tassyklaýar."
16 Oktýabr 2018


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Mobil Android
enjamlaryna bolan hüjümler geçen ýyla garanyňda 4 esse köpeldi.
“Kaspersky laboratoriýasynyň” web
portalynda ýerleşdirilen maglumatlara görä, 2013-nji ýylyň oktýabr aýyndan 2014-nji
ýylyň noýabr aýy aralygynda bu kompaniýanyň önümleri Android operasion
ulgamynda işleýän enjamlara bolan hüjümleriň 1 363 549 sanysyny bloklady.
2012-2013-nji ýyllar bilen deňeşdirilende Android enjamlaryna bolan hüjümler 4
esse köpeldi. Ýagny, şeýle enjamyň her 5-nji ulanyjysy mobil hüjümlere sezewar
bolupdyr. Onuň 53% pul ogurlamak boýunça mobil troýanlarydyr. 12,3 % SMS
troýanlaryny ulanmak arkaly hüjümler. Onuň bilen bilelikde mobil bank
troýanlarynyň sany hem 9 esse köpeldi we olar 12 100 sanydyr. Hüjüm edilen
döwletleriň sany hem köpeldi: mobil bank troýanlary 90 sany döwletde ýüze
çykaryldy. Şeýle hüjümlere has köp zyýan çeken Russiýa Federasiýasy bolup
durýar.
Ulanyjylaryň kompýuterlerine
bolan web-hüjümler boýunça 2014-nji ýylda olaryň sany 1 432 660 467 ýetýändir.
Kaspersky laboratoriýasynyň gorag önümleri tarapyndan bank hasabatlaryny onlaýn
arkaly pullary ogurlamaklyk üçin niýetlenen zäherli programmalaryň 16 552 498
sanysy hasaba alyndy. Has giň ýaýran bank troýanlarynyň biri ZeuS, ikinji ýerde
Trojan-Banker.Win32.ChePro, üçünji ýerde Trojan-Banker.Win32.Lohmys. Beýleki maliýe
howplaryna Bitcoin-gapjyklaryny talamaklyk (14%), Bitcoin-maýning (10%) degişli
bolup durýar.


text:
19-njy martda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygynyň orunbasary Eziz Rejebowy “işden goýberen düýpli kemçilikleri üçin” wezipeden boşatdy.
Türkmen metbugatynda wezipeden çetleşdirilen resminiň “işde goýberen kemçilikleri” barada jikme-jik maglumat agzalmaýar.
Ýatladyp geçsek, mundan ozal prezident Berdimuhamedow türkmen telewideniýesiniň alyp barýan işlerine telim gezek nägilelik bildirip, türkmen mediasyna “degişli tabşyryklary” berip gelýär.
Meselem, TDH-niň maglumatlaryna görä, geçen ýylyň aýagynda, has takygy 2017-nji ýylyň 8-nji dekabrynda geçirilen Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň giňişleýin mejlisinde prezident türkmen teleýaýlymlary we olarda efire berilýän gepleşikleriň mazmunyna salgylanyp, “teleýaýlymlarda täsirli gepleşikleri guramak, ýurdumyzyň gazanýan üstünliklerini doly beýan etmek we milli däplerimizi degişli derejede giňden wagyz etmek” barada aýdypdyr.
Türkmen prezidentiniň 2016-njy ýylyň oktýabr aýynyň ortasynda geçiren hökümet maslahatynda-da “köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işleriniň döwrüň talaplaryna hemişe laýyk gelmeýändigini belläp, degişli ýolbaşçylara nägilelik bildirendigi, “milli telewideniýede ýaýlyma çykýan gepleşikleriň taýýarlanyşyna, görnüşine we mazmunyna örän jogapkärli çemeleşilmegiň zerurdygyny, onda ahlak, gözellik we terbiýeçilik taraplaryň aýratyn nazara alynmalydygyny” aýdandygy türkmen metbugatynyň habarlarynda agzalýar.
2017-nji ýylyň awgustynda türkmen hökümeti ýurtda gazanylýan üstünlikleri wagyz etmek üçin türkmen mediasyndan täze usullary tapmagy talap etdi.
2018-nji ýylyň ýanwar aýynyň başynda prezident Berdimuhamedow medeniýet boýunça wise-premýer Annageldi Garajaýewa “ýolbaşçyslyk edýän pudagynda gözegçiligi gowşadandygy üçin” berk käýinç berdi.
2018-nji ýylyň ýanwarynda Türkmenistanyň Mejlisi “Telewideniýe we radiogepleşikler hakynda” Türkmenistanyň kanunyny kabul etdi. Mejlisiň agzalýan kanuny kabul eden maslahatynda çykyş eden deputatlar “telewideniýe hem-de radioýaýlymlarynyň işgärleri özleriniň taýýarlaýan gepleşiklerinde döwletiň durmuşynyň täze we öňdebaryjy işlerini giňden wagyz etmeli hem-de adamlary tolgundyrýan meseleleriň oňyn çözgüdini tapmaly” diýdiler.
Şeýle-de şu ýylyň ýanwar aýynyň aýagynda ýylyň jemleri boýunça geçirilen hökümet maslahatynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanda köpsanly dürli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hereket edýär. Olar eýeçiliginiň görnüşi, alyp barýan iş ugry, maglumatlary bermegiň usuly boýunça bir-birinden tapawutlanýar. Elbetde, olaryň ählisi üçin hem ýokary derejeli hünärmenler zerur bolup durýar. Emma, gynansak-da, häzire çenli ýurdumyzda bu giň gerimli wezipeleri ýokary derejede merkezleşdirip çözýän, degişli binýady bolan ýokary okuw mekdebi ýok. Şoňa görä-de, belki, žurnalistika we köpçülikleýin kommunikasiýalar institutyny döretsek, maksadalaýyk bolar” diýip, bu ugurda ýurtda täze institut döretmek hakynda çykyş etdi.
Bu mesele bilen medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri boýunça täze bellenen wise-premýer Bahargül Abdyýewa meşgullanmaly edilipdi.
Ýöne ýokary wezipeli resmileriň ýurt baştutanyndan alýan käýinçleriniň, berk käýinçleriniň, ýa-da olaryň wezipelerinden boşadylmagynyň ýurduň media ulgamyna ýetirýän oňyn ýa-da oňaýsyz täsiri barada türkmen metbugatynda maglumat berilmeýär.
Türkmen häkimiýetleri media we habar beriş serişdeleriniň işgärlerinden we žurnalistlerinden “ýurtda gazanyldy” diýilýän üstünlikleri, “täze ýetilen sepgitleri” wagyz etmegi talap edýär.
“Freedom House”, Serhetsiz reportýorlar” ýaly halkara guramalar Türkmenistanda azat metbugatyň ýokdugyny, häkimiýetleriň söz azatlygyny ýiti çäklendirýändigini ýylyň-ýyly ýaýradýan beýanatlarynda aýdýarlar.
Ýerli synçylaryň ýurduň metbugatynda dowam edýändigini aýdýan çäklendirmeleriniň, senzuranyň düýp özeniniň syýasy erkden, ýa-da medeni-sosial şertlerden gözbaş alyp gaýdýandygy ýa-da däldigi barada ýurtda sosiologlaryň geçiren ylmy barlaglary ýok, ýa-da olar jemgyýetçilige elýeterli däl.


text:
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Tümlükden Ýol açýan biri bar.
“Ýüregiňiz gysmasyn. Hudaýa iman ediň, Maňa iman ediň. Atamyň öýünde mesgenler köpdür; şeýle bolmasa, Men size “Ýer taýýarlamaga barýaryn” diýermidim? Gidip ýer taýarlanymdan soň, siziň hem Öz ýanymda bolmagyňyz üçin ýene gelip, sizi Özüm bilen alyp giderin. Siz Meniň nirä brýanymy, ýoly bilýänsiňiz”. Tomas Oňa: “Ýa Reb, biz Seniň nirä barýanyňy bilmeýäris, ýoly nädip bileli?”diýdi. Isa oňa şeýle diýdi: “Men –Ýol, Hakykat we Ýaşaýyşdyryn, Mensiz hiç kim Ata baryp bilmez. Meni tanasaňyz, Atamy-da tanarsyňyz. Siz mundan beýläk Ony tanaýarsyňyz, Ony gördüňiz”. Filipus Oňa: “Ýa Reb, Atany bize görkez, bize şol bolýar” diýdi. Isa Oňa şeýle diýdi: “Eý Filipus, Men siziň bilen şeýle köp wagt bolsam-da, Meni tanamadyňmy? Meni gören Atany-da görendir. Seniň “Atany bize görkez” diýmäň näme?…” Ýahýa 14:1-9
Podcast: Play in new window | Download


text:
Iň täzeler
- Türkmenistanyň Prezidenti Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentini gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady
- Gasemi: Saudylar Sionistleriň ýanynda Ortagündogarda jenaýatyň simwolyna dönendirler
- Kamalwwandi:ýadro ylalaşygyň bozulmagy halkara köpçüligine urgy mysalyndadyr
- Eýranyň ýadro işlerine Braziliýa goldaw berýär
- Eýran bilen Orsýetiň parlament hyzmatdaşlyklary barada bir ylalaşyga gol goýuldy
- Ruhani:ýadro ylalaşygyň bozulmagy bilen ygraryndan dänen taraplar puşman boljakdyrlar
- Aşgabada Aziýa futbol konfederasiýasynyň wekiliýeti bardy
- Minskde GDA-nyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi geçirildi
- Hytaý bilen Orsýet ýadro ylalaşygyny bozmak dogrusyndaky Amerikanyň hereketini ýazgardylar
- Brujerdi: ýadro ylalaşygyndan peýdalanyp bilýän mahalyna çenli Eýran ýadro ylalaşygyndan çykmaz
Sunday, 13 August 2017 16:24
Eýranly deputatlar Mugerini bilen surata düşmege çenden aşa baha berdiler!!!
Friday, 31 March 2017 11:38
Amerikanyň hemaýatlary bilen sionist režimiň palestinalylara garşy amala aşyrýan jenaýatlary
Tuesday, 14 March 2017 19:18
Ankara döwleti Türkiýede geçiriljek referendoma garşy çykýanlara gaýtawul berýär
Saturday, 24 August 2013 20:42


text:
Mähriban Arkadagymyzyň her bir eseri halkymyz üçin gymmatly kitap bolmak bilen, kalplaryň töründen orun alýar. Hormatly Prezidentimiziň çuň zehininden dörän «Enä tagzym-mukaddeslige tagzym» kitabynyň elimize gowuşmagy hem şatlygymyzy artdyrdy.
Döwlet Baştutanymyzyň eserleri halkymyzyň ýol-ýörelgelerine, geçmişine, şu gününe we nurana geljegine söýgi-buýsanjy artdyrmak bilen, Watanymyzyň daýanjy bolan ýaş nesli milli ruhda terbiýelemekde uly ähmiýete eýedir. Ylma-bilime çäksiz sarpa goýýan halkymyz Arkadag Prezidentimiziň her bir eserini alnyna sylyp, eline alýar. Halkyň,esasanam, ýaşlaryň arasynda şol ajaýyp kitaplaryň tanyşdyrylyş dabaralary geçirilýär. Kitaplaryň many goýazylygy, taryhymyza, milliligimize döredýän çäksiz söýgüsi, terbiýeçilik ähmiýeti hakynda täsirli söhbet edilýär.
Ýurdumyzda pederlerimizden gelýän asylly ýörelgeler mynasyp dowam etdirilip, zenan mertebesi belentde tutulýar. Ýylyň-ýylyna Halkara zenanlar gününiň ýokary guramaçylykda bellenip geçilmegi, sekiz we şondan köp çagany dünýä inderen we terbiýeläp ýetişdiren enelere «Ene mähri» diýen hormatly adyň dakylmagy, zenanlaryň el hünärini ýaýmakda dürli bäsleşikleriň geçirilmegi, bagtyýarlyga beslenýän döwrümizde zenanlaryň jemgyýetçilik durmuşynda tutýan ornunyň ýokarlanmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Goý, pederlerimizden miras galan kämil ruhy-ahlak gymmatlyklarymyzy ösdürmek, ýaş nesliň watansöýüji adamlar bolup ýetişmekleri, ene hormatyny, maşgala gymmatlygyny sarpalamaklary barada taýsyz tagallalary edýän hormatly Prezidentimiziň ajaýyp kitabynyň höwri köp bolsun!
Arslan AMANJANOW
Balkanabat şäherindäki 6-njy orta mekdebiň
kärdeşler arkalaşygynyň ilkinji guramasynyň başlygy.
«Balkan» gazeti.


text:
Kärhanamyzyň ýolbaşçylygy kärdeşler arkalaşyklary komiteti bilen bilelikde hünärmenlerimiziň ýurdumyzda hereket edýän kanunçylyga laýyklykda zähmet we durmuş goraglylygyny üpjün etmäge, medeniýetli dynç alşyny we hemişe sagdyn durmuş ýörelgesine eýermegini gazanmaga çalyşýar. Munuň üçin nebitçileriň zähmet şertlerini gowulandyrmak meselesine hemişe aýratyn üns berilýär. Kärhanamyzyň kärdeşler arkalaşygy komiteti bu möhüm işleriň her birini müdirligiň tehniki howpsuzlyk we zähmet gullugy bilen tassyklanan meýilnama esasynda yzygiderli alyp barýar. Dürli kärdäki nebitçileriň iş orunlary hemişe pugta gözegçilikde saklanylýar. Müdirligiň önümçilik sehleridir gaýry bölümleri tehniki howpsuzlyk boýunça kadalaşdyryjy neşirler, görkezme ündew suratlary, ýangyn howpsuzlygy boýunça degişli belgiler bilen ýeterlik üpjün edilýär. Iş orunlarynda temperaturany, tozanlylyk hem-de gaz bilen hapalanmaklygy ýol berilýän kadalarda saklamak üçin degişli çäreler öz wagtynda amala aşyrylýar. Nebitgaz çykaryjylarymyzyň ýörite egin-eşik, aýakgap bilen üpjünçiligi olaryň netijeli işlemegine oňyn täsirini ýetirýär. Işgärleriň ýörite gorag serişdeleri bilen üpjünçiliginiň ýokary bolmagy önümçilik şikeslenmeleriniň ýüze çykmazlygyny üpjün edýär. Elbetde, önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmaklyga gönükdirilen işleriň her biri nebitçilerimiziň hem-de olaryň maşgala agzalarynyň döwrebap dynç almagy, dürli medeni we sport çärelerine işjeň gatnaşmagy, ahyrky netijede bolsa, sagdyn durmuş ýörelgesiniň ygtybarly ýola goýulmagy bilen pugta utgaşdyrylýar. Nebitçilerimiz we olaryň çagalary ýurdumyzyň «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky sagaldyş-dynç alyş merkezlerine, «Mollagara», «Arçman», «Baýramaly» ýaly şypahanalaryna ýeňillikli ýollanmalar arkaly yzygiderli ugradylýar. Bulardan başga-da, hünärmenlerimiziň işden boş wagty milli mirasymyzy içgin öwrenmek maksady bilen Balkan welaýatynyň taryhy ýadygärliklerine, mukaddes ýerlerine, tebigat gözelliklerine gezelenji we zyýaraty yzygiderli guralýar. Üstümizdäki «Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň başyndan bäri Serdar etrabyndaky Parawbibi, Türkmenbaşy etrabyndaky Gözli ata, Magtymguly etrabyndaky Şibli baba we beýleki taryhy ýerlere köpçülikleýin gezelenç we zyýarat guradyk. Magtymguly etrabynyň merkezindäki beýik söz ussadymyzyň muzeýinde bolup, bu ýerdäki täsin eksponatlar bilen içgin tanyşdyk.
Balkanabat şäher zenanlar guramasynyň «Dillerde waspyň Watan» ady bilen geçiren bäsleşiginde müdirligimizde ölçeýji bolup işleýän Bahar Berdiýewa gymmat bahaly sowgada mynasyp boldy.
Kärhanamyzda şaşka boýunça geçirilen ýaryşda nebit toplaýjy, taýýarlaýjy we akdyryjy sehden Myrat Saryýew, önümçiligi awtomatlaşdyryjy sehden Pyham Annagulyýew, nebitgaz çykaryjy sehden Azat Gylyçlyýew dagy degişlilikde baýrakly orunlary eýeledi.
Geçirilýän bu döwrebap çäreleriň her biri nebitçilerimiziň zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmaklyga oňyn täsirini ýetirýär. Müdirligimižiň hünärmenleri «Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda göreldeli zähmet çekip, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyna mynasyp goşant goşmaga, işden boş wagtyny sapaly, medeniýetli geçirmäge, sagdyn durmuş ýörelgesine eýermäge döredip berýän ägirt uly mümkinçiligi üçin Gahryman Arkadagymyza çäksiz hoşallyklaryny aýdýarlar.
Bibi ATAÝEWA,
«Türkmennebit» DK-nyň «Nebitdagnebit» NGÇM-niň
kärdeşler arkalaşygy komitetiniň başlygy.
«NEBIT-GAZ» gazeti.


text:
«Senagat» Paýdarlar Täjirçilik banky Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň 3-nji oktýabryndaky № 13240 we 2012-nji ýylyň 6-njy iýulyndaky № 12429 belgili Kararlaryny ýerine ýetirmek we milli manadymyzyň hümmetini ýokarlandyrmak, onuň durnuklylygyny ýokarlandyrmak, nagt däl görnüşindäki milli manatdaky bank kartlarynyň hyzmatlarynyň ulgamyny giňeltmek boýunça öňünde goýlan meseleleri çözmek maksady bilen 2009-njy ýylyň başyndan ýörite “Altyn asyr” atly plastik kartlaryny girizdi. Bu ulgam Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan hödürlenildi. Häzirki wagtda bank 65 000 gowrak müşderilere hyzmat edýär.
“Altyn asyr” bank karty Türkmenistanyň çäklerinde ulanmak üçin nieýlenendir we häzirkiwagtda müşderlere aşakdaky görkezilen hyzmatlary hödürleýär:
- islendik edara görnüşli taraplaryň işgärleriniň aýlyklaryny plastik karta geçirmek we bermek;
- özüňiz üçin islendik oňaýly wagdta siz bankomatdan pul serişdelerini alyp bilersiňiz;
- siziň serişdeleriňiziň ygtybarly saklanylmagyny üpjün etmek;
- islendik wagt özüňiziň hasabyňyzdaky galyndyny bilip bilersiňiz;
- pul serişdelerini nagt görnüşde ýanyňyz bilen götermek zerurlygy ýok;
- bank amallaryny ýerine ýetirmek üçin wagtyň tygşytlanylmagy;
- siz gije-güje-gündiziň dowamynda öz hasabyňyzdan pul serişdelerini alyp bilersiňiz;
- siz ýurdumyzyň çäklerinde islendik nokada pul serişdelerini ugradyp bilersiňiz;
- siz kreditiň (karzyň) nagt däl gönüşindäki tölegini amala aşyryp bilersiňiz;
- siz aragatnaşyk hyzmatlary üçin tölegi bankomatyň üsti bilen amala aşyryp bilersiňiz;
- söwda merkezlerinde satyn alnan harytlaryň tölegin amala aşyryp bilersiňiz.
«Bank karty» näme we ol özünde nähili amatlyklary jemleýär ?
Bank karty – bu Siziň ygtybarly gapjygyňyz. Bank karty ýitirilen ýagdaýynda ony dikeldip bolýar, ýöne Siziň nagt pullaryňyz ýitse welin, ony gaýtaryp bolmaýar. Bu bolsa, bank kartynyň iň esasy amatlygydyr. Şeýle sorag ýüze çykyp biler: «Men aýlyk hakymy plastik kartasynyň üsti bilen ýa-da nagt görnüşinde almagymyň tapawudy näme ?», şeýlelikde, bu Siziň gymmatly watgyňyzy tygşytlaýar, bank kartynyň üsti bilen siz islendik wagt, has takygy, gijede, gündizem, iş we dynç alyş günleri öz aýlyk hakyňyzy tutşlygyna ýa-da bölekleýin, nobata durmazdan bankomatyň üsti bilen alyp bilersiňiz.
«Senagat» Paýdarlar Täjirçilik bankynyň ilata hödürleýän plastik kartlary gelejekde köp maksatlary meýilleşdirýär. Ýakyn wagtlarda ol öz müşderlerine natg däl görnüşdäki hasaplaşyklaryň dürli görnüşlerini hödürlemekçi.
«Senagat» Paýdarlar Täjirçilik banky Size aşgabat şäherindäki we welaýat merkezlerindäki ýola goýaln plastik kartlarynyndan nagt pul serişdeleri almagyň we hasaplaşyklyry geçirmegiň nokatlaryny hödürleýär.
Mundan başga-da, 2004-nji ýylda «Senagat» PTB-y we Russiýanyň dünýä belli öňde baryjy banklarynyň biri bolan «Promswýazbank» arasynda Mastercard we Maestro kartlaryny girizmek üçin şertnama baglaşyldy. Häzirki wagtda esasy bankda we onuň welaýat şahamçalarynda we myhmanhanalarda oňa gelýän daşary ýurt raýatlarynyň bu karty ulanmaklary üçin giň mümkinçilikler döredildi.
Gelejekde biziň bankymyz tarapyndan Mastercard, Maestro we Viza ýaly halkara kartlary nagt puly berýän ähli nokatlarda, şeýle hem Türkmenistanda giňden ýaýran söwda ulgamynda we daşary ýurtlarda kabul ediler.


text:
Prezident Erdogan Twitteriň üsti bilen ýerli ulag barada maglumat berdi
Erdogan elektrik tok bilen işlejek ýerli ulagyň 2021-nji ýylda ýola çykjakdygyny belläp, onuň ýurdyň jemi içerki önümine 50 milliard ýewro peýda getirjekdigini habar berdi
Twitteriň üsti bilen elektrik tok bilen işlejek ýerli ulag barada maglumat beren Erdogan Türkiýäniň ulagynyň ýurdyň ykdysadyýetine goşjak goşantlaryny sanady.
Erdogan: “Pudagyň 100-e golaý kiçi bölümleri emele geler. Maglumat, programma üpjünçiligi we sifrowoý tehnologiýalar özgerer. Nebite bolan garşlylygymyz azalar. Döwrebap ulgamlar bilen geljegiň tehnologiýalary ýüze çykmaga başlar” diýdi.
Awtomobil senagatynyň eksporty görkezilen suratda 2002-nji ýylda 4,8 milliard dollar bolan eksportyň 6 esse artyp, 2017-nji ýylda 28,5 milliard dollar çykandygy, ulag senagatyndaky ýyllyk önümçiligiň bolsa 2002-nji ýylda 347 müň sany bolan bolsa, 2017-nji ýylda 1 million 696 müňe ýetip 4,8 esse artandygy görülýär.


text:
Orsýetiň premýer-ministri Dmitriý Medwedew ABŞ-nyň Orsýetiň banklaryna garşy ýa-da olaryň käbir walýutalary ulanmagyna gadagançylyk girizen ýagdaýynda, Moskwanyň muňa 'ykdysady uruşyň yglan edilmegi" hökmünde seretjekdigini we "ykdysady, syýasy ýa-da, zerur bolsa, beýleki görnüşde" jogap berip biljekdigini duýdurdy.
Medwedewiň 10-njy awgustda eden bu berk çykyşy ABŞ-nyň sanksiýalaryň täze tapgyryny yglan etmeginiň we kanun çykaryjylaryň Orsýetiň ençeme döwlet banklarynyň operasiýalaryna hem olaryň amerikan dollaryny ulanmagyna gadagançylyk girizmek barada eden teklipleriniň yzýanyna gabat geldi.
Medwedew Kamçatka adasyna eden saparynyň dowamyndaky çykyşynda özüniň agzan "beýleki çäreleriniň" nämeden ybarat boljagyny anyklaşdyrmady.
"Bu zerurlyk bolup biler...bu urşa ykdysady, syýasy ýa-da, zerur bolsa beýleki görnüşde reaksiýa görkezmeklik" diýip, Medwedew aýtdy we "Amerikaly dostlarymyz muňa düşünmelidir" diýip belledi.


text:
Ruhani: “Biz musulman ýurtlaryň ählisi bile hyzmatdaşlyga taýar”
“Palestinanyň ykbalyny kesgitlemäge synanşýarlar. Eger şol tagallalar beýan tapsa, sionistler Palestinany hemişelik basyp alarlar”
Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani musulman ýurtlaryň ählisi bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýardyklaryny aýtdy
Hasan Ruhani: “Eýran musulman ýurtlarynyň ählisi bilen hyzmatdaşlyga taýar. Şeýlelikde Iýerusalimi gorag astyna alarys. Bu meselede hiç hili şertimizi, belligimiz ýok” diýdi.
Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (YHG) Nobatdan daşary maslahatynda çykyş eden Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani ABŞ-nyň şeýle karary kabul etmeginde käbir ýurtlaryň sionist ulgam bilen aragatnaşykda we utgaşyklykda bolmagynyň täsiriniň bardygyny aýtdy.
Sionist ulgamyň şol howplaryna garşy sebitde-de käbir ýurtlaryň ABŞ bilen hyzmatdaşlyk edýändigini aýdan Ruhani: “Palestinanyň ykbalyny kesgitlemäge synanşýarlar. Eger şol tagallalar beýan tapsa, sionistler Palestinany hemişelik basyp alarlar” diýdi.
Musulmanlaryň, hristiýanlaryň we ýehudileriň taryhdan bäri sebitiň eýesidigini nygtan Ruhani, ol ýerde daşary ýurtly sionistleriň özlerini sebite zor bilen kabul etdirendigini beýan etdi.
Ruhani: “Sionistler terrizmiň we basyşyň tohuny Ýakyn Gündogara ekenlerdir. Soňky asyryň başyndan biziň günlerimize çenli onuň şeýledigini görýäris” diýdi.
BMG-niň Howpsyzlyk Geňeşiniň degişli çäreleri görmändigini aýdan Ruhani, şonuň ýaly hem ABŞ-nyň sionist ulgamy ýarag bilen üpjün edýändigini nygtady.


text:
Owganystanda Talibana agza terrorçylar Farah welaýatyna ýaňadandan hüjüm etmäge başlady
Owganystanda terror guramasy Taliban agza terrorçylar ýurdyň günbatarynda ýerleşýän Farah welaýatynyň merkezine ikinji gezek hüjüm guramaga başlady
Resmiler Polisiýanyň egin-eşigini geýen terrorçylaryň düýn gije Farahyň merkezine ýaňadandan agyr ýaraglar bilen hüjüm etmäge başlandygyny habar berdiler.
Terrorçylaryň esasan hem Farahyň Içeri işler müdürliginiň we Merkezi tussaghananyň binalaryny nyşana alýandygy, sebitde güýçli partlama sesleriniň eşidilýändigi beýan edildi.
Howpsyzlyk güýçleri bilen terrorçylaryň arasyndaky çaknyşyk dowam edýär.
Beýleki tarapdan Bilim ministrligi Farah welaýatyndaky çaknyşyklar sebäpli welaýatyň merkezindäki mekdeplere arakesme berilendigini habar berdi.
Talibana agza terrorçylaryň 12-nji maýda Farah welaýatynyň merkezine dört aýry ýerden guran hüjümde 30 adam ýogalypdy.
Welaýatyň merkeziniň bir bölegini basyp alan Talibana garşy başladylan operasiýada terrorçylaryň 200-si öldürilipdi we guramanyň agzalary yzyna serpikdirilipdi.


text:
Türkmen pälwanlary umumy toparlaýyn hasapda ýeňiş gazandylar
Paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjiginde geçýän Aziýanyň çempionatynda milli göreş boýunça türkmen pälwanlary erkekleriň we zenanlaryň arasynda umumytoparlaýyn hasapda birinji orny eýelediler
Düýn nusgawy usul boýunça tutluşyklarda ildeşlerimiz 23 medal gazandylar. Olaryň 10-sy altyn, dördüsi kümüş we dokuzysy bürünç medallardyr.
Aziýa yklymynyň dürli ýurtlaryndan 300 töweregi türgen gatnaşýan bu synag ýaryşynyň birinji gününde pälwanlarymyz 25 medala (12 altyn, 10 kümüş, 3 bürünç) mynasyp bolupdylar. Ýaryşyň ikinji güni Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň gazanan medallarynyň sany 48-e (!) ýetdi. Munuň özi ildeşlerimiziň doly artykmaçlygyna şaýatlyk edýär.
Ikinji orny eýelän gyrgyz pälwanlary 10 medala (iki altyn, bir kümüş we ýedi bürünç) mynasyp boldular. Täjigistanyň ýygyndysy hormatly üçünji orna mynasyp boldy. Bu toparyň pälwanlary bir altyn, üç kümüş we bir bürünç medala mynasyp boldular.
Düýn hem final tutluşyklarynyň aglabasy diňe türkmen türgenleriniň gatnaşmagynda geçdi. Erkekleriň arasynda 62 kilograma çenli agram derejesinde geçen final tutluşygy aýratyn ýatda galyjy boldy. Bu tutluşykda dünýäniň iki gezek çempiony, halkara derejeli sport ussady Tirkişgeldi Aýazow bilen Isgender Aşyrow güýç synanyşdylar. Dünýä çempionatlarynyň altyn medallarynyň eýesi iki gezek örän owadan hem birkemsiz emel bilen garşydaşyny ýykyp, tomaşaçylaryň dowamly el çarpyşmalaryna mynasyp boldy. Indi onuň halkara sport äleminde gazanan köp sanly ýeňişleriniň üstüne göreş boýunça Aziýanyň çempionatynda gazanylan ilkinji altyn medal hem goşuldy. Ildeşimiz I.Aşyrow bolsa bu agram derejesinde ikinji orna mynasyp boldy.
Zenanlaryň arasynda 63 kilograma çenli agramda altyn medal ugrunda tutluşyga iki türkmen türgeni çykdy. Bu tutluşyk pälwanlaryň ahmyrly bolmazlyklary üçin özboluşly häsiýete eýe boldy. Tutluşykda «erkin usul» görnüşinde ýeňiş gazanan Gülnar Haýytbaýewa, şol usulda kümüş medala eýe bolan Dinara Hallyýewa bilen duşuşdy. Bu duşuşykda D.Hallyýewa ýeňiş gazandy. Iki görnüş boýunça ýaryşyň netijesinde pälwan gyzlaryň hersi bir altyn we bir kümüş medala mynasyp boldular.
Bulardan başga-da, Şatlyk Myradow (57 kg çenli), Guwanç Ýagmyrow (82 kg çenli), Murgapgeldi Ataýew (90 kg çenli), Şyhmyrat Durdyýew (100 kg çenli), Jepbar Atamämmedow (100 kg-dan ýokary), Zöhre Mädreýimowa (58 kg çenli), Nasiba Surkiýewa (70 kg çenli) hem-de Jahan Muhammedowa (70 kg çenli) ýene altyn medallaryň sekizisini gazanyp, ýurdumyzyň sport üstünliklerine özleriniň mynasyp goşantlaryny goşdular.
Şükür Annaesenow (68 kg çenli) we Aýşirin Haýdarowa (52 kg çenli) kümüş medala mynasyp boldular. Agageldi Tagandurdyýew (57 kg çenli), Sylapberdi Nuryýew (82 kg çenli), Bäşim Orazow (75 kg çenli), Toýlymyrat Durdymyradow (88 kg çenli), Altymuhammet Ýegenow (100 kg çenli), Laçyn Badaglyýewa (52 kg çenli), Rano Uzakowa (70 kg çenli) we Maksuda Egemberdiýewa (70 kg-dan ýokary) baýrakly üçünji orny eýelediler.
Tutluşyklaryň arasynda tomaşaçylara sport ugrundan sowallara jogap bermek teklip edildi, özüni görkezmegi başaranlara bolsa gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
TDH-nyň habarçysy bu Aziýa çempionatynyň müdiri, Guşakly göreş boýunça Halkara federasiýasynyň wekili Wener Gaýnullin bilen duşuşdy. Ol ýaryşyň gidişiniň özünde galdyran täsiri barada gürrüň berdi. Daşary ýurtly myhman hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa halkara sport hereketini ösdürmäge goşýan goşandy üçin hoşallyk bildirdi. Döwlet Baştutanymyzyň durmuşa geçirýän şeýle işleri netijesinde ýurdumyzda halkara ölçeglerine laýyk gelýän döwrebap sport toplumlary guruldy hem-de Türkmenistan dünýä we yklym derejesindäki iri ýaryşlary geçirmäge mümkinçilik aldy. Milli Liderimiziň başlangyjy bilen gurlan Olimpiýa şäherjigi Merkezi Aziýanyň sport genji-hazynasyna öwrüldi. Çünki şeýle ägirt uly sport desgasy bu sebitiň başga hiç ýerinde ýok.
Şeýle hem W.Gaýnullin bu ýaryşyň ýokary guramaçylyk derejesine, esasanam, türkmen milli medeniýetiniň däp-dessurlarynyň häzirki zaman sportunyň okgunlylygy bilen sazlaşygyny şöhlelendiren, özboluşly milli äheňli ajaýyp açylyş dabarasyna haýran galandygyny aýtdy. Munuň özi çempionatyň guramaçylarynyň hünär derejeleriniň ýokarylygyndan, olaryň çempionaty geçirmeklige döredijilikli çemeleşendiklerinden habar berýär. Myhman geljekki wezipeler hakda aýtmak bilen, öňde duran Aşgabat-2017 sport baýramynyň hem mynasyp derejede geçjekdigine ynam bildirdi.
Ýaryşyň guramaçylarynyň kömekçileri meýletinçilerem oňat baha mynasyp boldular.
Türkmenistanda hemmeler sporty söýýär. Muňa türgenleriň görkezýän ýokary netijeleri hem-de tomaşaçylaryň ýaryş geçýän binalary dolduryp oturmaklary güwä geçýär. 2014-nji ýylda Aşgabatda geçen göreş boýunça birinji dünýä çempionatynyň hem-de guşakly göreş boýunça XII dünýä çempionatynyň barşynda hem biz muňa şaýat bolduk. Türkmen sport hünärmenleri bilen işleşmek biziň üçin örän ýakymly diýip, guşakly göreş boýunça halkara federasiýasynyň wekili Wener Gaýnullin aýtdy.
Göreş boýunça Aziýa çempionaty umumy toparlaýyn hasapda biziň pälwanlarymyzyň ýeňiş gazanmaklary bilen tamamlandy. 28-nji iýunda yklym derejesindäki ýaryşlar guşakly göreş boýunça dowam etdiriler. Bu görnüşde «erkin usulda» erkekleriň arasynda sekiz, zenanlaryň arasynda bäş agram derejelerinde medallar ugrunda bäşleşik geçiriler. (TDH)


text:
Awgust II Güýçli
Awgust Güýçli, we Fridrih Awgust I Saksonly we Awgust II Polýak (nem. August II. der Starke; pol. August II Mocny; 12 maý, 1670, Drezden — 1 fewral, 1733, Warşawa) — Saksoniýanyň kurfýursty we Polşanyň koroly.
Awgustyň uly fiziki güýji sebäpli oňa "Güýçli", "Saksoniýanyň Gerkulesi" we "Demir el" ýaly lakamlar dakypdyrlar. Ol eli bilen at nalyny döwmek arkaly özüne dakylan lakamlara mynasypdygyny görkezmegi halaýardy. Onuň atasy masowiýaly Kimburgis hem onuň güýçlüdigi barada belläp geçipdir.


text:
Türkmenistanyň Bilim ministrligi 2018/2019-njy okuw ýyly üçin Ýewropa Bileleşiginiň agzasy bolan Wangriýanyň ýokary okuw mekdeplerinde ýokary bilim we magistratura üçin seçip alyş işlerini geçirýändigi barada bildiriş çap etdi.
Türkmenistanyň resmi gazetlerinde çap edilen bildirişe görä, ýaşy 35-den geçmedik we 2017/2018-nji okuw ýylynda ýurdumyzyň orta mekdeplerini tamamlaýan, degişli daşary ýurt dilini bilýän Türkmenistanyň raýatlary giriş synaglaryna kabul edilýär.
Wengriýanyň ýokary okuw mekdeplerinde ýokary bilim we magistratura bilimi almak üçin we hünärler babatda Aşgabat şäherinde ýerleşýän Halkara ynsanperwer bilimleri we ösüş uniwersitetindäki kabul ediş toparyndan jikme-jik maklumat alyp bilersiňiz.
Resmi iş kagyzlary: Halkara ynsanperwer bilimleri we ösüş uniwersitetindäki kabul ediş topary tarapyndan 2018-nji ýylyň 22-31-njy ýanwary aralygynda kabul edýär.
Resmi iş kagyzlaryň sanawy:
- Türkmenistanyň raýaty üçin bellenen nusga boýunça arza we sowalnama:
- umumy orta bilim ýa-da orta hünär bilimi baradaky resminamanyň (magistratura talyp ýerlerine dalaşgärler üçin ýokary bilim baradaky resminamanyň) asyl nusgasy ýa-da bahalar bilen şahsy jiltiň tassyklanan göçürmesi:
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenen nusgadaky saglyk güwänamasy (Türkmenistanyň çaginden daşary ýurtlardaky ýokary okuw mekdeplerine girmek barada dalaş edýän raýatlaryň saglyk güwänamasy):
- soňky okan ýa-da işlän ýerinden (harby bölümden) häsiýetnama:
- 3x4 sm möçberde 12 sany fotosurat:
- işleýänler üçin zähmet depderçesinden tassyklanan göçürmesi:
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda döwlet orta we ýokayr hünär bilim edaralaryna kabul edilende artykmaçlyklardan peýdalanýan mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Şeýle hem şu aşakdakylary görkezýärler we nusgalaryny tabşyrýar:
- Türkmenistanyň raýatynyň pasporty hem-de Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasporty
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedikler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny
Kabul ediş topary gerekli goşmaça maglumatlary sorap biler.
Giriş synaglary: Aşgabat şäherinde ýerleşýän Halkara ynsanperwer bilimleri we ösüş uniwersitetinde 2018-nji ýylyň 4-6-njy fewralynda geçirilýär. Test-ýazmaça, söhbetdeşlik Türkmenistanyň taryhyndan döwlet dilinde geçirilýär.
Çeşme : Atawatan Türkmenistan Habar Agentligi (ATHA)
Resmi Facebook Hasabymyz üçin :
https://www.facebook.com/AtavatanTurkmenistanJournal/
Resmi Line Hasabymyz üçin
https://line.me/R/ti/p/%40atavatanjournal
Line İD : @atavatanjournal
Resmi Twitter Hasabymyz üçin
https://twitter.com/AtavatanJournal
Resmi Linkedin Hasabymyz üçin
https://www.linkedin.com/in/atavatan-turkmenistan-journal-91a056134/


text:
Erdogan Norwegiýada geçirilen NATO türgenleşiginde başdan geçirilen skanadala nägilelik bildirdi
Türkiýäniň Prezidenti Erdogan Norwegiýada geçirilen NATO-nyň harby türgenleşiginde başdan geçirilen skanadal bilen baglanşykly bildirýän reaksiýasyny şu gün dowam etdirdi
Adalat we ösüş partiýasynyň Baýburt welaýatynyň nobatdaky 6-njy kongresinde çykyş eden Erdogan: "NATO-nyň harby türgenleşiginde hem Respublikamyzyň esaslandyryjysy Atatürki hem-de meni nyşana tagtasyna ýerleşdirdiler. Skandallaryň ýene-de birini ýüze çykardylar. Indi hemmämizem meseläniň diňe meniň bilen baglanşykly däldigini bilýäris. Nyşana Türkiýedir, türk milletidir. Indi hemmä mälim halkara guramalara öň hatar garnizonluk wezipesini ýerine ýetirýän Türkiýe ýok. Bizi 1980-nji, 1990-njy ýyllaryň Türkiýesi bilen deňeşdirýänleriň uly ýalňyşlyk edýändiklerini elbetde düşünerler" diýdi.


text:
Türk önümçilik pudagy 9 aýyň dowamynda durnukly ösdi
Türkiýäniň önümçilik satyn alyş dolandyryjylary indeksi noýabr aýynda 52,9 göterime çenli ýokarlady
Stambulyň Senagat Birleşmesi (İSO) Türkiýäniň önümçilik satyn alyş dolandyryjylary indeksi noýabr aýynda 52,9 göterime çenli ýokarlady
Şol mukdar türk önümçilik pudagynyň iş şertlerinde 9 aýyň dowamynda durnukly ösüşiň edilendigini görkezýär. Şol bir wagtda-da 2014-nji ýyldan bäri ýetilen iň uzak möhletli durnukly ösüş depgini boldy.
Stambulyň Senagat Birleşmesinden berilen beýannama görä ykdysady ösüşiň deslapky görkezijisi bolan önümçilik senagatynyň performansynda iň bir ynamdar salgylanmasy hökmünde kabul edilýän İSO-nyň Türkiýe we Stambul önümçilik sowalnamalarynyň noýabr aýyndaky netijelerini yglan etdi.
Sowalnamanyň netijelerine görä oktýabr aýynda 52,8 götreime barabar bolan ösüş depgini noýabr aýynda 52,9 göterime deň bolup, türk önümçilik pudagynyň iş şertlerinde ýokary ösüşiň edilendigini görkezýär.
Soňky sowalnamanyň netijeleri bilen birlikde ösüş depgini 9 aýyň dowamynda durnukly dowam edip, ol şol bir wagtda-da 2014-nji ýyldan bäri ýetilen iň bir uzak möhletli durnukly ösüş depgini boldy.
Şeýle-de indeks uzak möhletli ortaça mukdar bolan 50,8 göterimden has ýokary çykdy.


text:
Ukrainanyň maliýe ministriniň 8-nji fewralda bildirmegine görä, häzirki hökümetiň aýak üstünde galyp-galmajagy belli bolýança, Halkara maliýe fondy (HMF) Ukraina maliýe kömegini bermekden saklanar.
Öten hepde ykdysadyýet ministriniň garaşylmadyk ýagdaýda wezipesinden çekilmegi we maliýe ministri Nataliýa Ýareskonyň Ukrainanyň "ICTV" telekanalynda beren beýanatlary syýasy krizisiň Ukrainanyň kreditorlar bilen bolan gatnaşygyna zyýan ýetirme howpunyň bardygyny görkezýär.
Premýer-ministr Arseniý Ýatsenýugyň hökümetiniň il arasynda oňlanma derejesiniň ýokary däldigi ministrliklerde düýpli özgerişler bolar diýen pikirleri oýardy. Galyberse-de, hökümetiň fewral aýynyň ortasynda parlamentde ynamsyzlyk wotumyna uçramagy mümkin.
Ukraina Halkara maliýe fondy, Ýewropa Bileleşigi we Amerikanyň Birleşen Ştatlary tarapyndan üpjün edilen 40 milliard dollar möçberindäki maliýe kömeginiň nobatdaky bölegine oktýabr aýyndan bäri garaşýar.
Maliýe kömeginiň berilmegi hem Ukrainanyň ykdysadyýetini bäsdeşlige ukyply etmäge, ýurtdaky korrupsiýany çäklendirmäge gönükdirilen reformalaryň girizilmegine baglap goýuldy.
Ýöne häzirki syýasy krizis döremezinden öň-de reformalara görkezilýän garşylyk maliýe kömeginiň üçünji bölegi bolan 1.7 milliard dollaryň goýberilmeginiň gijikdirilmegine getiripdi.
Maliýe ministri Ýaresko, häkimiýet başyndaky partiýanyň içindäki korrupsiýa salgylanyp, ykdysadyýet ministri Aiwaras Abromawisiusyň garaşylmadyk ýagdaýda wezipesinden çekilmegi sebäpli dörän syýasy bulam-bujarlyga pulsuzlykdan kösenýän ýurduň agyr baha töleýändigini aýtdy.
Halkara maliýe fondy "syýasy [gurama] däl. Ýöne ol ýerine ýetiriji häkimiýetleriň kimlerdigi belli bolýança we bu häkimiýet kabul edilen şertleri ýerine ýetirmek boýunça jogapkärçiligi öz üstüne alýança garaşmakçy. Olar ozal şol şerleriň esasynda bizi 6.7 milliard dollar bilen üpjün etdiler" diýip, Ýaresko aýtdy.
Ýaresko: "Olar indki hökümeti hem kömek bilen üpjün edip bilerler. Ýöne indiki geljek hökümet jogapkärçiligi, biziň bir ýyl mundan ozal üstümize alan borçlarymyzy öz üstüne almaly" diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Abromawisius wezipeden çekilende özüniň korrumpirlenen şahsy bähbitlere "oýnatgy" bolmak islemeýändigini aýdyp, prezident Petro Poroşenkonyň ýakyn ýaranlarynyň birini ministrligiň kontrollygyny öz elinden almaga synanyşýanlykda aýyplady.
Öten hepde Halkara maliýe fondunyň direktory Krisine Lagarde Abromawisiusyň wezipesinden çekilmegi "aladalandyryjy" diýse-de, Ukrainany maliýeleşdirmäge niýetlenen programmada üýtgetme bolar diýmedi.
Ukraina işini batyrman saklamak üçin Halkara maliýe fondy, Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi tarapyndan üpjün edileýän pula mätäç. Öten ýyl ýurduň ykdysadyýeti 10% aşaklady. Agyr durgunlyk, Orsýet tarapyndan goldalýan separatistler bilen uruş ýurdy pese gaçyrdy. Onuň senagatlaşan gündogar bölegi separatistleriň kontrollygynda.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary komitetiniň 2006-njy ýylda tussaglykda aradan çykan bir adam hukuklary boýunça aktiwistiň ölüminden Türkmenistanyň hökümetiniň jogapkärdigini ýüze çykarmagyny 9-njy awgustda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy hem-de Human Rights Watch guramasy makullady.
BMG-niň Adam hukuklary komitetiniň maý aýynda çykaran hem-de awgustda jemgyýetçilige açylan pikir beýannamasynda Ogulsapar Muradowanyň “adam hukuklary ugrunda alyp barýan işleri üçin, hem-de žurnalistiki käri üçin” öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň hökümeti tarapyndan saklanyp tussag edilendigi mälim edilýär. Muradowa AÝ/AR bilen hem hyzmatdaşlyk edýärdi.
Şeýle-de Komitet Muradowanyň ölümi boýunça türkmen hökümetini garaşsyz derňew işini geçirmäge, onuň maşgalasyna çekdirilen zyýanyň öwezini dolmaga, hem-de Muradowanyň adyny dikeltmäge çagyrdy.
“BMG-niň tapan maglumatlary hukuk goraýjy toparlaryň köpden bäri, Ogulsapar Muradowanyň ölümine onuň adam hukuklary ugrunda alyp barýan işleri hem-de raportlary üçin, türkmen häkimiýetleriniň syýasy matlaply jenaýatlarynyň sebäp bolandygy baradaky pikirlerini tassyklaýar” diýip, AÝ/AR-yň prezidenti Tomas Kent beýanatda aýtdy.
“Bu karar Habar gullugyň korrespondentlerine garşy hökümetiň dowam edýän basyşlary sebäpli aýratyn ähmiýetlidir” diýip, Kent sözüne goşdy.
“Ahyrsoňy, Muradowanyň aýylganç gynalyp öldürilmegine türkmen hökümetiniň jogapkärdigini görkezýän täsirli [BMG] tassyknama bar” diýip, HRW guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça bölüminiň direktorynyň orunbasary Reýçel Denber beýanatda aýtdy.
“Indi, türkmen hökümeti Muradowanyň ölüminden jogapkär adamlary anyklap, jogapkärçilige çekmeli. Aradan 12 ýyl geçdi, ýöne adalat üçin hiç haçan giç däl” diýip, Denber aýtdy.
AÝ/AR-yň goşantçysy bolmak bilen bir hatarda, Muradowa Türkmen Helsinki guramasyny esaslandyrmaga gatnaşypdy. Bu garaşsyz hukuk topary sürgünlikde Bolgariýadan Türkmenistan bilen bagly meseleleriň üstünde işleýärdi. Ol Nyýazowyň hökümetiniň tussag eden birnäçe ýüz dissidenti diýip anyklan adamlary barada raport beripdi. Bu Merkezi Aziýa döwleti adam hukuklary bilen bagly meseleler sebäpli ýiti halkara tankyda uçrap gelýär.
Muradowa 2006-njy ýylyň iýun aýynda türkmen paýtagty Aşgabadyň polisiýasy tarapyndan tussag edildi. Soňra ol başga-da iki aktiwist, şol sanda erkek dogany Annadurdy Hajyýew bilen bilelikde bary-ýogy iki sagada çeken ýapyk sud diňlenişiginde türme tussaglygyna höküm edildi. Hukuk goraýjy toparlar bu hökümiň “toslama aýyplamalar” esasynda çykarylandygyny aýdýar.
Muradowa alty ýyl möhlet bilen türme tussaglygyna höküm edildi. Ýöne 2006-njy ýylyň 13-nji sentýabrynda onuň maşgalasyna Muradowanyň tussaglykdaky ölüm habary gelip gowuşdy.
Aýdylmagyna görä, jesediň netijesi asla äşgär edimedik hökümet barlagynda Muradowanyň kellesiniň arkasyna urlan zarbadan aradan çykandygy habar berildi.
Diplomatiki kanallaryň ara goşulmagy bilen Muradowanyň maşgalasyna onuň jesedini görmäge rugsat berildi. Ony gören maşgala agzasy jesediň maňlaýynda çuň kesigiň, boýnunyň töwereginde boglan bolmagynyň ahmaldygyny alamatlandyrýan gara tegmilleriň, elinde açyk ýaralaryň, hem-de aýaklarynda agyr sypjyryk ýaralarynyň bardygyny habar berdi.
Hukuk toparlary bir kanun goraýjy resminiň Muradowanyň soraga çekilende gynalyp öldürilendigini aýdan tassyklanmadyk maglumatlaryny agzady. Başga bir adam aktiwistlere beren gürrüňinde hakykaty gizlemek üçin, Muradowanyň öz janyna kast eden ýaly edip görkezilendigini aýtdy.
Hökümet Muradowanyň tebigy sebäplerden aradan çykandygyny öňe sürüp, onuň ölümini derňemedi.
2013-nji ýylda Açyk Jemgyýetde Adalat inisiatiwasynyň ýuristleri Hajyýewiň adyndan Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary komitetine arza-şikaýat bilen ýüz tutdy. Arzada Muradowanyň žurnalistiki işlerinden ar almak üçin onuň gynalandygy we tussaglykda ölendigi, hem-de şu ýagdaýlar bilen bagly türkmen hökümetiniň Syýasy we raýat hukuklary boýunça Halkara ylalaşygyň borçnamalaryny bozandygyny alamatlandyrýan beýleki hereketleri öňe sürülýär.
Bu şikaýata 24-nji maýda beren jogabynda Komitet hökümetiň özüni alyp barşyny ýazgarýar, saklanan ýa-da tussag edilen adamlaryň “durmuşyny alada etmekde” onuň jogapkärçiliklerine ünsi çekýär. Şeýle-de onda hökümetiň gynamalar we tussaglykdaky ölümiň sebäpleri barada aýdylýan gürrüňleri dürs derňäp bilmändigine, jesediň barlag netijeleriniň äşgär edilmezligine, hem-de Muradowanyň sud prosesi bilen bagly ençeme kanun bozmalara üns çekilýär.
Şeýle-de, Komitet Gurbanguly Berdimuhamedowyň hökümetini “şuňa meňzeş kanun bozmalaryň geljekde gaýtalanmazlygy üçin, ähli zerur çäreleri görmäge” çagyrdy.
Türkmenistanda AÝ/AR bilen ilteşikli žurnalistler we olaryň maşgala agzalary onýyllyklaryň dowamynda hüjümlere, zorluklara we tussag edilmelere sezewar boldy. Freedom House guramasynyň 2017-nji ýyl üçin Metbugat azatlygy boýunça çap eden hasabatynda Türkmenistan metbugat azatlygynda dünýäde iň ýaramazlykda Demirgazyk Koreýa bilen deňleşdirilýär.
2014 – 2015-nji ýyllar aralygynda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy hökümetiň howandarlygynda amala aşyrylan yzygiderli hem-de sistematiki gorkuzma kampaniýalary sebäpli özüniň habarçylarynyň ýarysyny ýitirdi diýip, AÝ/AR-yň resmileri aýdýar.
Maksatly kampaniýalar 2018-nji ýyla çenli çenli dowam etdi; gullugyň baýry korrespondenti Soltan Açylowa soňky 15 aýyň dowamynda azyndan sekiz gezek fiziki hüjüme sezewar boldy diýip, resmiler aýdýar.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň halk arasynda Azatlyk Radiosy diýlip tanalýan Türkmen gullugy 65 ýyl bäri döwletiň monopoliýasyna alternatiwa hödürläp, diňleýjilerini senzurasyz dogry maglumatlar bilen üpjün edip gelýär.


text:
Uzak ýurtdan hat
Size Abdyl Kadyr hakdaky gürrüňi diňlemegiň gyzykly boljakdygyny men bilýärin. Onuň ata-enesi ýogalypdy. Ol wagt Abdyl heniz iki hem ýaşamandy. Olar öz ogluna uly baýlyk we birnäçe jaýlary miras galdyrdylar. Çaga we onuň emlägine kakasynyň dogany hossarlyk edip ugrady. Adaty şertlerde şeýle ylalaşyk doly amatly bolardy. Emma Abdylyň daýysy örän zalym adamdy. Ol çagany başga bir daş ýerdäki garyndaşlarynyňka iberdi, olar-da çaga barada hiç bir alada etmeýärdiler. Soňra daýysy Abdyl Kadyr ölüpdir dien myş-myş ýaýratdy. Ol özüniň şahsy isleglerini kanagatlandyrmak üçin Abdylyň emlägini satyp, pullary harçlapdy.Abdyl ulalanda ol özüniň adamlaryň rehmine mätäç, öýsüz-öwzarsyz ýetimdigine göz etirdi. Şu döwürden başlap, ol bir döwüm çörek üçin meýdanda agyr zähmet çekmelidi. Şonuň netijesinde ol zordan okamagy we ýazmagy öwrendi. Ýyllar geçip, Abdyl ýigrimi iki ýaşady. Bir gün giç agşam, eke özi öýünde otyrka, oňa öz adyna iberilen bir bukja gelip gowuşdy. Ol –hatdy! Siz onuň togunmasyny bir görsediňiz! Ertesi ol meýdana gelensoň, töwerekde hiç kimi görmeýändigine göz etirip, bukjany açdy we kynlyk bilen okamaga durdy:
Hormatly Mübärek ogly Abdyl Kadyra: saňa parahatlyk bolsun! Haty ýazýan men-Abdyl Eziz, ejeň dogany. Birnäçe ýyl ozal men seniň nähili ýagdaýlara düşendigiňi eşitdim. Seniň diridigiňe men şatlygymdan iki bolup bilmedim, çünki sen meniň tenimden ten we ganymdan hem gansyň. Meniň ýüregim saňa ýüzlenýär.
Gadyrly Abdyl Kadyr. Kakaň saňa goýup giden mal-mülkünden mahrum eden duşmanlaryňyň arasyndadygyňa sen heniz güman hem etmeýärsiň. Men şeýle gynançly hakykat barada eşidenimde, ýene-de saňa degişli bolar ýaly, seniň emlägiňi yzyna satyn almagy karar etdim. Indi, köpýyllyk tagallalar bilen men uly töleg tölänimden soň, seniň ägirt uly emlägiň babatda dokumente eýe boldum. Ol document Kazynyň elinde, onuň adyny we adresini hatyň ýanyna goşandyryn. Ol dokumentde seniň ýeke goluň kemlik edýär we şonda ähli emläk seniňki bolar. Indi bolsa şu haty al-da Kazynyň ýanyna bar we özüňi tassykla. Ertesi biz duşuşanda bile şatlanarys.
Beýle zady Abdyl öz ömründe hiç haçan eşitmändi. Ol namä ynanjagyny bilenokdy. Ýaş, garyp ýigit galan ömrüni bir döwüm çörek ugrunda gul ýaly geçirmelimi? Ýa hakykatdan hem ol ägirt uly baýlygyň eýesimikä? Şeýle howsala düşenligi üçin ol haty näçe gezek okandygyny hem bilmeýärdi. Ahyr soňy hojaýyn görmez ýaly ol haty daşyň astynda gizledi. Emma ertesi irden ol ähli zady hojaýynyna gürrüň berdi. Hojaýyn güýçli gazaplandy. “Sen nähili samsyk ýigit! Sen, name, dünýäde Abdyl Kadyr eke men diýip pikir edýäňmi? Bu hat seniň üçin däl, başga bir Abdyl Kadyr üçin nietlenen”. Muňa ýaş ýigit, şeýle jogap berdi: “Şeýle bolmagy-da mümkin, ýöne her halda hatda meniň hem adym bar. Men ol ere giderin we ähli zat barada bilerin, soňra name boljagyny göreris!”
Hojaýyn Abdyl Kadyry haty görkezmäge yryp ugrady. Hatda onuň haýbat atmagy hem biderek bolup çykdy. Gün ýaşmazynyň öňüsyrasynda Abdyl Kadyr haty gizlän erine gizlinlikde geldi. Ol ony öwran-öwran okap çykdy. Şol agşam nahardan soň, käbirleri Abdyl Kadyra şeýle diýdiler: “Ýigit, bizi diňle-de, parasatly maslahaty kabul et. Saňa gelen ol hata ynanma. Kimdir biri seniň üstünden güljek bolyp, seni aldaýar. Bu hat ýalan we ondaky gol hem galp. Bize haty getiräý, biz onuň toslamadygyny subut ederis”. Bu gezegem Abdyl Kadyr olaryň aýdanyny etmedi. Ýaşulylar örän gaharly bolsalar-da, hiç zat edip bilmejekdigini duýdular.
Şeýle hem bolsa, ýaşulylar Abdyl Kadyryň ýüreginde şübhe döretdiler. Aýdaly olar dogrumyşyn. Ertesi ol bazara gidende adamlardan bu barada soramagy ýüregine düwdi. Köp soraglap, ahyr soňy hatyň iberilen eri barada bilýän adamy tapdy. Ol adam bir ýyl mundan öň ol şäherde bolan eken. Gürrüňini dowam etdirip, ol adam şeýle diýdi: “Ol şäherde Abdyl Eziz atly bir adam ýaşaýar. Şäher adamlary onuň aýratyn häsietli we oňat adamdygy barada gürrüň edýärler. Olaryň aýdyşyna görä, ol örän gurply adam, ýöne soňky bir ýylyň dowamynda güýçli işläp, girdejisini nähilidir bir geň maksat üçin süýşürip, özi garyp ýagdaýda ýaşapdyr”.
Abdyl Eziziň agyr zähmetiniň maksady gürrüň berýäne düşnüksiz ýaly bolup görünsede, Abdyl Kadyr muňa düşünýärdi. Onuň ýüregi umyt we şatlyk bilen güpüldäp, şu wagta çenli bilmedik duýgulary başdan geçirýärdi. Ol Abdyl Eziziň agyr zähmetiniň maksadynyň söýgüdigini bilýärdi. Onuň ozüne, Abdyl Kadyra bolan söýgüdi.
Abdyl Kadyr ol şähere gitmäge hyýallanýandygyny ene bir ýola hojaýynyna bildirdi. Hojaýyn türmä basaryn diýip, ýene-de haýbat atdy. Ol şeýle hem etdi. Emma Hudaý Abdyl bilendi. Ol diwaryň aşagyndan çykalga etmek üçin gije güýçli işledi. Çykalga edip, ol gaçdy. Aýyň ýagtysynda gizlän hatyny tapdy-da, Abdyl Eziziň şäherine ugrady. Adamlardan ugur sorap, birnäçe hepdeläp ýol ýörenden soň, şähere ýetdi we Kazynyň öýüni tapdy. Eden syýahatynda ol ýene-de ençeme gezek haty okady! Hat ony ruhlandyrýardy, umyt berýärdi.
Kazy kakylýan gapysyny açanda gözi düşen ýaş ýigidi uly emlägiň eýesine meňzemeýärdi. Abdyl Kadyr ýola azyk almak üçin özüniň bar bolanja ähli zadyny satypdy. Eşigi ýyrtykdy, aýagy ýalaňaçdy, emma şeýle hem bolsa Kazy Abdyl Kadyryň özüni tanyş edip, haty görkezmeginden hoşal boldy. Ol: “Sen gowy edipsiň” diýdi. “Abdyl Eziz seni gelmäge mejbur edesi gelmedi. Özüniň beren wadasyna ynanyp, seniň şeýle ýoly söküp gejekdigiňi bilmek isledi. Şondan soň sen öz emlägiňe eýe bolup bilerdiň”. Şol gije ýatanynda Abdyl Kadyr özüni nähili duýýandygyny siz göz öňüne getirip bilersiňizmi? Ýok, ol bularyň düýş däldigine doly ynanmalydy. Ol hakykatdan hem uly baýlygyň, birnäçe jaýlaryň eýesidi. Ol özüniň täze emlägini dogry ulanjakdygyna wada berdi.
Şol günden başlap Abdyl Kadyryň şatlygy barada we özünde bar zatlaryň gözelligine guwanyşy barada aýdyp oturmagyň geregi ýok. Emma ähli zatdan artyk ol Abdyl Eziz bilen duşuşjak gününi arzuw edýärdi. Sebäbi ol özüniň ähli emlägini hut Abdyl Eziziň satyn alayp, sowgat edendigini ýatdan çykaryp bilmeýärdi. Hakykatda ol satyn alyjyny satyn alnan zatlaryndan gymmat hasaplaýardy!
Gadyrly dostum, mende seniň adyňa uzak ýurtdan gelen hat bar. Bu hat-gökden gelen Mukaddes Injil. Ol seniň üçin Hudaýyň gökde taýýarlan mirasy hakda gürrüň berýär. Ol çüýremez mirasdyr, ýerdäki wagtlaýyn baýlyklara meňzeş däldir, arassadyr, kämildir we ebedidir. Şol ebedi mirasyň hazynalarynyň arasynda-günäleriň geçilmegi, täze ýaşaýyş we Hudaý bilen ýaraşyk bardyr. Özüniň gökdäki mirasyny saňa we ähli adamzada Hudaýyň eýýäm wesýet edendigini, sen bilýäňmi?
Bu hatda, şeýle hem Hudaýyň ol mirasy seniň üçin nähili edip taýýarlandygy barada aýdylýar. Onda seniň üçin Hudaýyň, Isa Meishi agyr jebirlere iberendigi aýdylýar. Seniň bähbidiň üçin, Isa Mesih Göklerdäki Patyşalygynyň şöhratyny hem-de baýlygyny taşlap, Özüni gurban berdi. Ol Öz janyny seniň üçin bermäge ynsan kimin bu dünýä geldi. Onuň ölülerden direlmegi bolsa Onuň mirasynyň hakykatdan saňa degişlidigi baradaky Hudaýyň beren subutnamasydyr.
Emma name üçin Mesih seniň üçin bu zatlary etdi-kä? Sebäbi, bu hatda aýdylyşy ýaly, sen duşman-şeýtanyň elindesiň. Ol seniň mirasyň ogurlamak isledi. Ol seniň bu zatlar barada hiç zat bilmezligiň üçin seni garaňkylykda we gapyllykda saklamak isleýär. Hudaýyň seni söýýänligi sebäpli, seniň mirasyňy halas etmek we seni şeýtanyň zynjyrlaryndan azat etmek üçin Mesih janyny hem berip kän zähmet çekdi.
Gadyrly dostum, sen Hudaýyň bu wadasyna ynanýarsyňmy? Ozalky günäli ýaşaýşyňy we şeýtanyň elindäki gulçulygy taşlamaga sen erk edip bilermiň? Sen Hudaýyň berjek bolýan beýik sowgadyny almaga taýynmy? Elbetde, bu zatlar ýalan diýip käbir adamlaryň seni yryp ugrajagy şübhesizdir. Olar seniň ozalky ýaşaýşyň dogrudygyny subut edip ugrarlar. Beýlekiler bolsa bu hat, Injil, seniň üçin däl, başga biri üçin ýazylan diýerler. Ene birileri bu hat hakyky däl, onuň mazmuny galplaşdyrylypdyr, ähli wadalary bolsa-ýalan dierler.
Her niçik-de bolsa, gadyrly dost, bu hat ähli günäkärler bilen birlikde saňa ýollanandyr. Ony açyk ýürek bilen üns berip oka. Haçanda onuň hakykylygyny göreniňde we ebedilik mirasyň gymmatyny bileniňde, seniň ýüregiň hem edil Abdyl Kadyryň ýüregi ýaly özüniň eýe bolan täze zatlaryna guwanar. Sen Isa Mesihiň seniň üçin gazanan günäleriňiň geçilmegine, rahatlyga hemde täze ýaşýaýşa eýe bolarsyň. Sen hem Onuň bilen duşyşyga sabyrsyz garaşarsyň
Hudaý beýik! Onuň ähli eden işleri üçin Oňa şöhrat bolsun!
“Emma Ol (Isa Mesih) Özüni Kabul edenlere, adyna iman edenlere Hudaýyň ogullary bolmak hukugyny berdi.” (Ýahýa 1:12)


text:
Transanatoliý turba geçirijisiniň taslamasy (TANAP) Türkiýäniň sebitdäki strategik ähmiýetini artdyrar we Azerbaýjanyň gaz serişdeleriniň Ýewropa bazarlaryna çykarylmagyna ýardam etjek gaz energetik geçelgeleri açar. Bu barada TANAP konsorsiumynyň ýolbaşçysy Saltuk Dýuzýol aýtdy, diýip Tren agentligi habar berýär.
TANAP gruzin-türkiýe serhedinden Türkiýäniň günbatar serhetlerine çenli geçiriler. Transadriatik (TAP) gaz geçirijisi bilen bilelikde TANAP «Şah Deňiz» azerbaýjan gaz käninden Ýewropa gaz ugratmaklygy göz öňünde tutýan «Günorta gaz geçelgesi» taslamasynyň bir bölegidir.
Konsorsiumyň ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, TANAP Türkiýäniň energetika howpsuzlygynyň üpjün etmek hem-de geljekde energiýa bolan islegiň artmagyny kanagatlandyrmak ukyby boýunça amala aşyrylýan möhüm taslamalaryň biridir.
«Taslamanyň durmuşa geçirilýän döwründe gurluşyk işlerine, kömekçi hyzmatlaryny hödürlemek, turbalary öndürmek we beýleki ugurlarda işlere gönüden-göni ýa-da gytaklaýyn gatnaşýan 15 müňden gowrak iş orunlary dörediler. Şertnamalaryň aglaba bölegini türk potratçylary aldylar» diýip Trend onuň aýdanlaryny getirýär.
Konsorsiumyň ýolbaşçysynyň bellemegine görä, wagtyň geçmegi bilen Merkezi Aziýada, Ýakyn Gündogarda we Gündogar Ortaýerdeňzi sebitlerinde hem mümkin bolan gaz iberijiler bu ugur boýunça bazara çykalga alyp bilerler.
Garaşylyşy ýaly, TANAP turba geçirijisiniň başlangyç geçirijilik kuwwaty ýylda 16 mlrd kub metre deň bolar. Türkiýä 6 milliard kub metre golaý gaz iberiler, galany bolsa Ýewropa gider. Transadriatik turba geçirijini gurluşygy tamamlanandan soňra, gaz Ýewropa takmynan 2020-nji ýylyň başynda iberiler.


text:
Salam www.tmhits.com
saýtymyzyň hormatly diňleýjileri we aýdym-saz muşdaklary !!! Tmhits topary milli türkmen aýdym-saz sungatyny dünýä derejesine çykarmak üçin batly gadamlar bilen öňe barýar. Ýakynda habar berşimiz ýaly saýtymyzyň " Store
" bölüminde ýer alan ýazgylar dünýä derejesinde satyşa çykaryldy. Häzirki wagtda bu ýazgylary aşakda görkezilen salgylardan görkezilen senesinden başlap satyn almana doly mümkinçilik bar :
Ýazgylar wagtlaýynça mp3 şeklinde satylýar we gysga wagtda ähli CD-leri ýazgy(album) görnüşinde-de size hödürlemegi maksat edinýäris.
Mundan başga-da Tmhits topary ýurdumyzyň tanymal aýdymçy-sazandalary bilen hemaýatçy hökmünde bile işlemegi maksat edinýär. We size ýokary hilli täze aýdymlary hödürlemek bilen goldawyňyza mynasyp bolmagy umyt edyär.
Üns bereniňiz üçin köp sag boluň !!!!
Iň gowy arzuwlar bilen Tmhits topary ...


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 12-nji ýanwarda “Amul-Hazar 2018” atly halkara awtoralli, welosiped we ylgaw ýaryşlaryny geçirmek boýunça guramaçylyk toparyny döretmek baradaky karara gol çekdi. Karar esasynda Sport baradaky döwlet komitetine degişli ministrliklere, pudak edaralaryna, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikle...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
27.01.2018 04:05
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#120)


text:
şu gün Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwada Türkiýeli kärdeşi Mewlut Çawuşoglu bilen geçiren söhbetdeşliginde Amerikanyň resmileri Siriýany bölmek we bu ýurtda galmak ugurda plan düzýändirler diýip nygtady.
Lawrow şeýle-de Siriýa döwletini ýykmak ugurdaky Amerikanyň amala aşyrýan planlary halkara kanunlaryna garşydyr diýip sözüne goşdy.
Moskwa döwleti Amerikanyň Siriýa hüjüm etmegi barada gaty duýduryş berendir diýip Sergeý Lawrow nygtap geçdi.
Orsýetiň daşary işler ministri şeýle-de Kawkaz sebiti,Gara deňiz,Ukraina we halkara guramalardaky işleri barada Çawuşoglu bilen maslahatlaşdy.
Türkiýäniň daşary işler ministri hem bu duşuşykda Siriýanyň toprak bitewiliginiň goralmagyny nygtap Türkiýäniň Siriýanyň topragyna göz garatmaýandygyny aýtdy.


text:
Batys Qazaqstan oblysynyń Syrym aýdany bilim bóliminde «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń» jastardy áleýmettendirý jáne damytý jobasy boıynsha ustazdardy shara ótti. Munda 6 áleýmettik baǵyttan turatyn baıqaý tanystyrylyp, joba týraly maǵlumattar ortaǵa salyndy.
Aýdandyq Ishki saıasat basqarmasy, bilim bólimi, jastar resýrstyq ortalyqtarynyń ókilderi, mektep dırektorlarynyń tárbıe isi jónindegi orynbasarlary, jalpy ustazdar qaýymy qatysty. Jalpy sharaǵa 30 jýyq kisi qatysty.
Syrym aýdany ákiminiń orynbasary Aslanbek Sarqulov sharamyzǵa erekshe yqylas tanytyp, jastardy jan-jaqty damytýǵa óte paıdaly joba retinde baǵalap, bizdiń jumysymyzǵa ystyq yqylasyn bildirdi.
Jobany aýdandyq deńgeıde uıymdastyrý úshin aýdandyq bilim bóliminiń ádiskeri Dıdar Ishanova Nazymbekqyzy bekitildi.
Arman SERIKULY,
«Adyrna» ulttyq portaly


text:
DAIŞ Eýranda guralan hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy
DAIŞ-iň ýaýlym organy Amak, Ahwazdaky terrorçylykly hüjümiň gurama tarapyndan guralandygyny habar berdi
Terror guramasy DAIŞ Eýranyň Huzistan welaýatynyň Ahwaz şäherinde guralan hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
Eýranly ýolbaşçylar Eýran-Yrak urşunyň 38 ýyllygy mynasibetli harby çäre geçirilýärkä guralan hüjümiň jogapkärçiligini terror guramasy DAIŞ öz üstüne aldy.
DAIŞ-iň ýaýlym organy Amak, Ahwazdaky terrorçylykly hüjümiň gurama tarapyndan guralandygyny habar berdi.
Habarda Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhaniniň hem harby çärä gatnaşandygy öňe sürüldi.
Emma Ruhani DAIŞ-iň öňü sürüşi ýaly Ahwazda däl, eýsam paýtagt Tähranda geçirlen harby çärä gatnaşdy.


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde
«Bütin dünýä şugla saçýar ak mermerli Aşgabat» atly sergi gurnaldy.
2018-nji ýylyň 23-nji maýynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde gurnalan «Bütin dünýä şugla saçýar ak mermerli Aşgabat» atly baýramçylyk serginiň dabaraly açylyşy boldy. Baýramçylyk çärämize TYA-nyň hünärmenleri, tanymal alymlary, döredijilik adamlary, ýokary okuw jaýlarynyň mugallymlarydyr talyplary hem gatnaşdylar.
Türkmenistanyň Prezidentligine saýlanan ilkinji günlerinden başlap milli Liderimiz ýurdumyzyň ähli künjeklerini düýpli döwrebaplaşdyrmak işiniň we tutuş türkmen topragyny gurşap alan oňyn özgertmeleriň başyny başlady. Ak mermerli paýtagtymyzyň ösmeginde döwlet Baştutanymyzyň ägirt uly tagallasy bar.
Arkadag Prezidentimiziň başlangyjy esasynda her ýylyň 25-nji maýynda Aşgabat şäheriniň gününiň baýram edilmegi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýaýbaňlandyrylan hem-de Aşgabadyň keşbinde öz beýanyny tapan oňyn özgertmeleriň gerimini äşgär edýär. «Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda ak şäherimiziň ak mermerden bina bolýan keşbi – ak bagtymyzyň beýany. Çünki Aşgabat – ajaýyplygyň şäheri.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Aşgabat şäheriniň gününe bagyşlanyp «Bütin dünýä şugla saçýar ak mermerli Aşgabat» atly sergi gurnaldy. Dabarany Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň direktory, taryh ylymlarynyň kаndidaty Öwezmuhammet Mämmetnurow gutlag sözi bilen açdy. Soňra Türkmenistanyň gahrymany, Türkmenistanyň halk ýazyjysy, Magtymguly adyndaky halkara baýragynyň eýeýsi, şahyr Gözel Şagulyýewa, Türkmenistanyň halk suratkeşi, Türkmenistanyň hormatly il ýaşulysy, Magtymguly adyndaky halkara baýragynyň eýeýsi Sarahs Babaýew, TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň bölüm müdiri, taryh ylymlarynyň kandidaty Handurdy Gurbanow, Binagärlik we gurluşyk institutynyň «Amaly mehanika» kafedrasynyň dosenti Gurbangeldi Gylyçdurdyýew, «Garagum» žurnalynyň bölüm redaktory Döwletgeldi Annamyradow, «Edebiýat we sungat» gazetiniň bölüm müdiri, şahyr Süleýman Ilamanow, Türkmenistanyň halk artisti Çary Berdiýew çykyş etdiler. Şeýle-de Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň işgärleri, Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň işgärleri, Türkmen döwlet Binagärlik we gurluşyk institutynyň talyplary, I.Gandi adyndaky Aşgabat lukmançylyk orta okuw mekdebiniň talyplary myhman hökmünde gatnaşdylar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 8-nji iýunda mukaddes Gadyr gijesine gabat ozal jenaýat edendigi üçin iş kesilen 611 raýatyň günäsini geçdi. Bu barada döwlet eýeçiligindäki TDH habar gullugy habar berýär.
Читайте также на русском
Azatlyk radiosynyň hökümete ýakyn çeşmeleri maý aýynyň aýagynda bu gezek Gadyr gijesine gabat 3 müňe golaý tussagyň günäsiniň geçilmegine garaşylýandygyny, azatlyga çykjaklaryň arasynda "gülençiler" diýilýänleriň hem bolmagynyň ähtimaldygyny habar beripdiler, emma bu maglumat tassyk bolmady.
Türkmenistanda mundan öňki günä geçiş mart aýynda, Nowruz baýramyna gabat yglan edildi.
Adatça bolşy ýaly, bu gezek hem günäsi geçilen tussaglaryň ýurduň Jenaýat kodeksiniň haýsy maddalary esasynda tussaglyga höküm edilendigi we jeza möhletleriniň näçe bölegini türmede geçirendigi, şeýle-de olaryň haýsy ýaşlardaky raýatlardygy barada hiç hili maglumat berilmeýär.
Ýurtda bellenilýän uly baýramçylyklara gabat geçirilýän ozalky günä geçişlerde bolşy ýaly, döwlet baştutany bu gezegem günäsi geçilen adamlary iş bilen üpjün etmegi tabşyrdy.
Bu gezekki günä geçiş şu ýylda yglan edilen ikinji günä geçişlik bolup, mundan öň 2017-njy ýylyň dekabr aýynda Bitaraplyk baýramy, oktýabr aýynda Garaşsyzlyk baýramy, iýun aýynda Gadyr gijesi, fewralda Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli müňlerçe adam türmeden azat edildi.
Emma türkmen mediasy ozalky azat edilen tussaglaryň iş bilen üpjün edilmegi barada berlen tabşyrygyň nähili ýerine ýetirilýändigi barada hiç bir maglumat bermeýär. Ikinji tarapdan, bu günä geçişler ýurtda ykdysady kynçylyklaryň artýan, işsizligiň köpelýbän, durmuşyň bolsa barha gymmatlaýan wagtyna gabat gelýär.
Bellemeli ýeri, geçen ýyl Gadyr gijesi mynasybetli Türkmenistanda häzirkiden iki essä golaý kän adamyň, 1029 tussagyň günäsi geçildi.
Türkmenistan sebitde ilatynyň jan başyna iň kän tussagly ýurtlaryň biri hasaplanylýar we ýylda müňlerçe tussagyň günäsini geçip, türmelerdäki tussaglaryň sanyny azaltmak ýurt garaşsyzlygynyň başky ýyllarynda, işsizligiň artmagy, neşe bilen bagly jenaýatlaryň aşa köpelmegi bilen başlandy.
Berdimuhamedow häkimiýet başyna gelmezden öň günä geçiş esasan ýylda bir gezek, gadyr gijesine gabat yglan edilerdi we azatlyga çykýan tussaglaryň sany käte 8-9 müňe hem baryp ýeterdi.
Türkmenistan türme şertleri, raýatlaryň ýapyk sudlarda ýa-da kanun normalary doly berjaý edilmezden uzak möhletli jeza çärelerine höküm edilmegi, tussaglaryň daşarky dünýä bilen habarlaşyk bilmezligi we kähalatda gynaga sezewar bolmagy sebäpli halkara guramalary tarapyndan yzygiderli tankyt edilýär.
Şeýle-de, “Olary diri görkeziň” atly hukuk goraýjylar kampaniýasynyň maglumatlaryna görä, türkmen türmelerinde ýiten diýip hasaplanylýan tussaglaryň sany ýüzden geçýär.
Azatlyk radiosynyň we Türkmenistanyň alternatiw habarlary proýektiniň habarçysy Sapärmämmet Nepesgulyýew golaýda özüne, hamala, bikanun neşe maddalaryny saklandygy üçin diýlip kesilen üç ýyl türme tussaglygyny tamamlap, azatlyga çykdy.
BMG-niň eden-etdilikli tussag etmelere garşy işçi topary S.Nepesgulyýewiň bikanun, öz garaşsyz žurnalistlik işi üçin ýanalandygy barada karara gelip, onuň azat edilmegine çagyrdy.
Şeýle-de BMG-niň bu topary golaýda Türkmenistanda hamala “gülençiler” bilen gatnaşaykda bolmakda aýyplanyp, uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edilen 18 raýatyň, raýat aktiwisti, pagta ýygymy bilen bagly mejbury zähmetiň ulanylmagy hakynda maglumat taýýarlan Gaspar Matalaýewiň bikanun tussag edilendigi barada karara geldi.


text:
Isa Mesihe degişli ýygnanyşygyň ruhy hyzmatçysy Rik Warren bilen geçirilen interwýu.
Rik Warreniň aýaly rak keseli bilen kesselände, özüniň bolsa kitaplaryny satmak bilen şeýle uly “maddy baýlyga” eýe bolan günlerinde, onuň kalbyndan çykýan akylly sözleri eştimek siziň üçin hem ýakymly bolar. Bu ol bilen geçirilen gysgajyk gürrüňdeşligiň iňlis dilinden terjimesi.
“Maksat bilen hereket edýän Durmuş” atly kitabyň awtory we Kaliforniadaky Saddlebaçk ýygnagynyň ruhy çopany.
“Adamlar menden, “Durmuşyň maksady näme?” diýip soraýarlar. Men olara şeýle jogap berýärin: Durmuş bu bakyýete bolan taýýarlykdyr. Biz baky ýaşamak üçin ýaradyldyk we Hudaý biziň Ol bilen jennetde bolmagymyzy isleýär.
Bir gün meniň ýüregim urmasyny goýar, şol günde meniň tenimiň ölmeli wagty gelýär—emma bu meniň soňum däl.
Men takmynnan 60 ýaşdan 100 ýaş töwerekleri erde durmuş geçirmegim mumkin, emma trilionça ýyllar men bakyýetde geçirjekdirin. Bu sebäpden erdäki durmuş wajyp zadyň öňünden taýýarlyk görüp gyzyşmak ýada oýunyň öň ýanyndan taýýarlyk görmek ýalydyr. Hudaý biziň gökde baky meşgul boljak zatlarymyzy, erde praktikadan geçirip görmegi isleýär.
Biz Hudaý tarapyndan we Hudaý üçin ýaradylandyrys we sen muňa durmuşyňda göz ýetirýänçäň, ýaşaýşyňyň manysy bolmaz.
Durmuş bu yzygiderli bolýan problemalar toplumydyr: ýa sen şu wagt bir problemaň içinde, belkide ol birinden çykyp barýansyň, ýada ene bir problema girip barýansyň.
Munuň şeýlediginiň sebäbi bolsa, Hudaý seniň komfort ýagdaýyň dälde, seniň häsiýetiň barada gyzyklanýandyr.
Hudaý seniň durmuşyňy bagtly etmek bilen däl-de, mukaddes etmäge gyzyklanýandyr.
Biz käbir derejede erde wagtymyz bagtly bolup bileris, emma bu durmuşyň maksady däldir. Durmuşymyzyň maksady, häsýetimizde ösmek, Isa Mesihe meňzemekdir.
Geçen ýyl meniň durmuşymda iň bir belent ýyl boldy, ýöne şol bir hatarda iň bir kyn ýyl boldy, çünki meniň aýalym Key rak keseli bilen kesseledi.
Men öňler, durmuş depelere we julgelere meňzeş—sen garaňky wagtdan geçýäň, soňra dagyň depesine çykýaň, şeýle hemişe gaýtalanýar diýip pikir edýärdim. Men indi beýle pikir edemok.
Durmuş depeler we julgeler bolmagyndan ötri, durmuş demir ýolundaky iki sany demir relslere meňzedýärin, muňa meňzäp hemişe durmuşyňda bir tarapdan gowylyk we beýleki tarapda erbetlik bolup geçýär.
Durmuşyňda nähili gowylyk bar bolsa hem, şol taýda hemişe hem seniň iş salyşmaly erbetlik hem bardyr.
Durmuşyň nähili erbet bolsada, Hudaýa minnetdarlyk bildirmeli nähilidir bir gowylyklar hem durmuşyňda bardyr.
Sen durmuşyňdaky maksatlara ýada ondaky problemalara üns berip ýaşap bilersiň.
Eger sen problemalaryňa üns berip ýaşasaň, durmuşyňda “men-merkezlige” uçraýaň, ýagny “meniň problemam, meniň aladalarym, meniň jepam…” Emma jebir jepalardan dynmagyň bir aňsat ýoly bolsa, unsi özüňden aýyrmak we ony Hudaýa we beýlekilere gönükdirmekdir.
Müňlerçe adamlaryň dileg-ýalbarmalaryna seretmezden, aýalym Keýi Hudaý sagaltmajakdygyna we ol üçin eňil etmejekdigine tizden tiz göz etirdik.
Bu ol üçin gaty kyn boldy, ýöne Hudaý onuň häsýetini berkleşdirdi, başgalara hyzmat etmek üçin hyzmat berdi, oňa şaýatlyk berdi, ony Özüne we adamlara ýakynlaşdyrdy.
Sen durmuşyňda, ikisi bilen hem, ýagşylyk we ýamanlyk bilen hem iş salyşmagy öwrenmeli bolarsyň.
Dogrusyny aýtsam, kämahal gowylyk bilen iş salyşmak kynrak bolýar. Mysal üçin, geçen ýyl, kitabymyň 15 miliony satylanda, birdenkä men gaty baý adam boldym.
Bu şol bir hatarda, meň tejribämde öň bolmadyk gaty uly meşhurlyk hem getirdi. Hudaý adama arkaýyn durmuşda ýaşasyn ýada diňe şahsy bähbidi üçin, men-menligi üçin meşhurlyk ýada pul bermeýär.
Bu sebäpden men bu pul bilen, meşhurlyk bilen we täsirlilik bilen näme etmelidigimi Hudaýdan sorap başladym. Ol maňa Mukaddes Ýazgylardan iki dürli aýatlary berdi, şolar hem meniň näme etmelidigimde kömek etdi. Ol aýatlar 2 Korintoslar 9-njy bap we Mezmur 72.
Ilki bilen, gelýän pullara seretmezden, hiç hem öňki durmuş dolandyryşymyzy uýtgetmeris dien çözgüde geldik. Biz hiç hili uly zatlary satyn almadyk.
Ikinjiden, geçen ýylyň ortalarynda men ýygnanyşygymyzdan ruhy çopan bolup işleýändigim üçin aýlyk almazlygy çözdüm.
Üçünjiden, “Parahatlyk Çäresi” atly gurama döretdik, bu guramanyň maksady bolsa hudaýhon liderleri etişdirmek, garyplara ýardam etmek, keselleriň aladasy etmek we geljekgi nesli bilimli edip etişdirmekdir.
Dördünjiden, geçen 24 ýylyň içinde ýygnakda (kilise) eden hyzmatym üçin maňa tölenen aýlyklaryň hemmesini hasaplap yzyna gaýtaryp berdim. Bu bolsa meni Hudaý mugt hyzmat etmegime meni erkin etdi.
Biz şeýle diýip sorag bermeli: Men zat üçin ýaşajakmy? Meşhurlyk üçinmi?
Men basyşlar netijesinde durmuşymy herekete getirjekmi? Günäkärlik duýgusy bilenmi? Gazaplanmak? Materializm bilenmi? Ýada men Hudaý meniň durmuşym üçin maksatlary bilen herket ederinmi?
Men her gün irden oýananymda, düşegimiň gyrasynda oturýaryn-da, şeýle diýýärin: Hudaýym, eger men bu gün hiç bir zat edip bilmesem-de, Seni köpräk tanamak we gowyrak söýmek isleýärin. Hudaý meni bu ýaşaýyşda, diňe bir erine etirmeli bolan işler sanawyny berjaý etmek üçin goýmady. Ol meniň näme erine etirýändigimden ötri, meniň nämedigim bilen köp gyzyklanýar.
Bu sebäpden biz işleýän ynsan diýip däl, ýaşaýan ynsan diýip at berildik. (Ýaşamak üçin işläp bolýar, emma işlemek üçin ýaşamaly däldiris)
Bagtly pursatlarynda, HUDAÝA ÖWGI AÝT
Kyn pursatlarda, HUDAÝY GÖZLE.
Parahat pursatlarda, HUDAÝA SEJDE ET.
Jebir-jepaly pursatlarda, HUDAÝA BIG BAGLA.
Her bir pursatda, HUDAÝA MINNETDAR BOL.


text:
Türkmenistanyň täze konstitusiýasy ýeriň döwlet eýeçiligine degişlidigini tassyklaýar. Ýogsam bolmasa prezident Berdimuhamedow golaýda hökümet maslahatynda ýeri hususy eýeçilige bermegiň kanunçylyk esaslaryny taýýarlamak barada degişli ýolbaşçylara tabşyryk beripdi.
Türkmenistanyň oba hojalyk ministriniň ozalky orunbasary, häzir Şwesiýada bosgunlykda ýaşaýan biznesmen Sapar Yklymow 1990-njy ýyllaryň başynda Türkmenistanyň ýeri daýhanlara hususy eýeçilige bermek boýunça beýleki post-sowet respublikalary bilen deňeşdirilende has köp iş edilendigini, emma bu günki gün yza galynandygyny aýdýar.
Eýsem Türkmenistanda ýeri hususy eýeçilige bermek prosesini näme saklaýar?
Azatlyk radiosy bu barada Türkmenistanyň oba hojalyk ministriniň ozalky orunbasary Sapar Yklymow bilen söhbetdeş boldy.


text:
Türkmenistan – bagtly çagalygyň ýurdy
Ýurdumyzda çagalara aýratyn söýgi bilen garamak, olara özüniň iň gowy zatlaryny bagyş etmek türkmenleriň gadymdan gelýän däpleriniň biridir. Bu gün Türkmenistan – bagtly çagalygyň, ýaşlaryň ähli arzuwlarynyň we islegleriniň hasyl bolýan ýurdudyr. Çagalaryň wagtlarynyň şadyýan, janynyň sag bolmagyny üpjin etmekde, sport toplumlary, çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezleri uly ähmiýete eýedir. Ýaş nesliň bilim-terbiýe almagy üçin ähli zerur mümkinçilikler bar. Döwrebap çagalar baglary, orta mekdepler, sport desgalary ýaş neslimiziň hyzmatynda.
Täze 2018-nji “Türkmenistan – Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda çagalaryň gyşky dynç alyş möwsümini oňat geçirmegi, Köpetdagyň ajaýyp jülgelerinde hem-de Hazar deňziniň ekologiýa taýdan arassa kenarynda – “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda, şeýle hem welaýat merkezlerinde ýerleşen döwrebap sagaldyş merkezlerinde göwnejaý dynç almagy üçin ähli mümkinçilikler döredilen.
Çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezlerinde bagtyýar çagalar dynç alyş möwsümlerinde öz wagtaryny diýseň gyzykly we täsirli geçirerler. Şeýle hem bu merkezlerde diňe bir bagtyýar Türkmenistanly çagalar däl, eýsem daşary ýurtly çagalaryň hem dynç almagy üçin mümkinçilikler döredilen. Dynç alyş möwsüminde merkezlerde dürli dörediljek bäsleşiklerine we sport çärelerine uly orun berler. Bu çäreler ähli merkezlerdäki çagalaryň şatlygyny has-da artdyrar hem-de birek-birek bilen dostlaşdyrar. Çagalaryň dynç alyş merkezlerinde oýunlary oýnamak hem-de bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy üçin niýetlenen ajaýyp meýdançalar, tans zallary, kompýuter tehnologiýalarynyň muşdaklary üçin merkezler, el işleri üçin gurnaklar, teatr we şekillendiriş sungatynyň studialary ýerleşýär, baý kitap gorly kitaphanalar bar. Körpeler taryhy-medeni ýädygärliklere, paýtagtymyzyň muzeýlerine, ertekiler dünýäsine, “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňünde guralan Baş arçany baryp görerler.
Çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezlerinde dynç aljak bagtyýar çagalara gyzykly çäreler garaşýar.


text:
Orsýetiň Gulag taryhy muzeýi bir ylmy barlagçynyň Moskwanyň 2014-nji ýylda sowet döwrüniň türmeleri barada saklanyp galan soňky dokumentleriň käbirini ýok etmek hakynda beren gizlin görkezmesini tapandygyny aýdýar, bu çäre taryhçylar üçin “häläkçilikli” diýlip häsiýetlendirildi.
Rus ylmy barlagçysy Sergeý Prudowskiý tarapyndan tapylan, internetde ýerleşdirilen we Mowkwa muzeýine berlen subutnama taryhçylary uly howsala saldy we Orsýetiň adam hukuklary guramasynyň hem bu meselä goşulmagyna getirdi diýip, media 8-nji iýunda habar berdi.
Sowet döwrüniň elhenç türme ulgamyna, Gulag ady bilen taryha giren tussag lagerlerine 1930-njy, 1940-njy ýyllarda 17 million adam iberildi we olaryň azyndan 5 milliony galp görkezmeler esasynda günäli tapyldy.
Zähmet düzediş lagerlerinde saklanylýan tussaglaryň sany kähalatlarda 2 million adama çenli baryp ýetýärdi.
Gulag tussaglarynyň iş kagyzlary köplenç ýok edilýärdi, emma olaryň şahsy maglumatlary hasaba alyş belgilerinde durýardy we bu maglumatlar şindi hem polisiýanyň, aňtaw gulluklarynyň garamagynda saklanyp galýar.
Muzeýiň aýtmagyna görä, täze üsti açylan gizlin buýruk rus resmileriniň bu agentliklere 2014-nji ýylda 80 ýaşa ýeten tussaglaryň, ýagny indi olaryň ählisiniň hasaba alyş belgilerini ýok etmegi tabşyrandygyny görkezýär.
PrudowskiýAFP habar gullugyna bu gizlin buýrugy Uzak Gündogardaky Magadanyň häkimiýetleri bilen habarlaşanda tapandygyny gürrüň berdi. Sowet tussaglary bir zaman Magadanda altyn käninde işledilýärdi we indi olaryň hasaba alyş ýazgylary 2014-nji ýylda berlen “resmi buýruk” esasynda ýok edilipdir diýip, Prudowskiý aýtdy.
"Men bu ýazgylaryň ýok edilendigini tötänden bildim” diýip, Orsýetiň Uzak Gündogaryndaky türmeleri öwrenmek bilen meşgullanýan alym sözüniň üstüni ýetirdi.
"Men talap arzasyny berdim. Sebäbi bir tussagyň ykbaly bilen gyzyklanýardym, onuň türmeden aman galyp-galmanyny anyklajak bolýardym. Şeýlelikde, men içerki tertipde ulanmak üçin berlen buýrugyň bardygyny bildim” diýip, ol aýtdy.
Prudowskiniň feýsbukda ýerleşdiren maglumatyna ýerli Içeri işle ministrliginiň beren jogabynda tussaglaryň hasaba alyş kartlarynyň 2014-nji ýylda ministrlige, FSB howpsuzlyk agentligine, şeýle-de sowet döwrüniň beýleki arhiwlerine berlen buýruk esasynda, diňe çäklendirilen bir döwre çenli saklanylýandygy aýdylýar.
Tussaglaryň hasaba alyş kartlarynda tussagyň haçan türmä girendigi, soň haýsy türmä geçirilendigi we ahyrynda oňa näme bolandygy, ýagny onuň türmede ölendigi ýa-da ol ýerden azat edilendigi ýazylyp görkezilýär diýip, alym aýtdy.
Rus häkimiýetler prezident Wladimir Putiniň dolandyryşy astynda Sowet döwründe millionlarça adamyň, şol sanda Gulag lagerlerine iberilen syýasy dissdientleriňelhenç türme şertlerinde saklanmagyny kiçeldip, ähmiýetini peseldip görkezmäge çalyşdylar.
Olar hususan-da sowet ýolbaşçysy Iosif Staliniň terroryny, diktatoryň millionlap adamy öldürmegini we sürgün etmegini kiçeldip görkezip, muňa derek Stalini täze ykdysadyýet döreden, Sowet Soýuzynyň II Jahan urşunda ýeňiş gzanamgyna kömek eden şahsyýet hökmünde götergilediler.
Prudowskiý Içeri işler ministrliginden alan hatyny Gulag muzeýine berendigini we soňra Prezidentiň ýanyndaky hukuk geňeşi, Kremle maslahat berýän täsirli gurama bilen bilen habarlaşandygyny ýtdy.
Bu geňeşiň başlygy Mihail FedotowRIA Novosti habar gullugyna tussaglaryň hasaba alyş kartlarynyň ýok edilmeginiň “wagşylyk” boljakdygyny aýtdy we häzirki ýagdaýda munuň bir ýalňyşyk bolan bolmagynyň ahmaldygyna umyt baglady. Şeýle-de bu meseläni resmileriň öňünde gozgamagy wada berdi.
"Biz möhüm taryhy maglumatlary özünde jemleýän arhiw ýazgylaryny hemişe gorap saklarys” diýip, Fedetow soňra Interfax habar gullugyna aýtdy.
"Bu örän wajyp, sebäbi taryhyň galplaşdyrylmagyna garşy durýar” diýip, ol aýtdy. “Haçanda eleýetrde dokument bolanda, galplaşdyrmak tasdan mümkin däl. Eger ol ýerde dokument bolmasa, islendik toslama toslanyp biler. Şu sebäpden, mümkin bolsa, ol döwrüň dokumentleriniň ählisini gorap saklamaly” diýip, ol aýtdy.
Bu habar Orsýetiň taryhçylaryndan başga adamlarda hem gahar-gazap döretdi.
Milletçi Liberal Demokratik partiýanyň lideri Wladimir Žirinowskiý 8-nji iýunda sosial mediada “taryhy arhiwleriň jemgyýetçilik üçin açylmalydygyny, ýok edilmeli däldigini”, sebäbi orsýetlileriň öz geçmişleri baradaky hakykaty bilmelidiklerini nygtady.
(GULAG - rus dilinde "Glawnoýe Uprawleniýe Lagereý" - "Lagerleriň baş müdirligi" diýen aňlatmanyň gysgaldylan görnüşi, redaksiýanyň belligi)


text:
ATALY OGLUŇ AŞ IÇIŞLERI✏
Ataly ogul unaş içmäge oturypdyrlar welin, ilki ogly aşy içip görüp:
— Eje, seniň şu gylygyň gursun, hemişe nahary buz ýaly edip, soňra öňümde goýýarsyň - diýipdir.
Atasy oglunyň gepinden çen tutup, aş sowukdyr güman edip, çemçäni dolduryp içipdir. Aş gyzgyn bolansoň, onuň agzy, bogazy ýanypdyr, gözi ýaşarypdyr. Ogly:
— Ata, näme gözüň ýaşarypdyr-la? - diýip sorapdyr.
Onda atasy aýdan:
— Ýeke ogly bolan hem aglaman durup bilermi?
ŞOL SYRKAWYŇ ÖLEN BOLSA GEREK✏
Iki sany adam Hywa barypdyr. Olaryň öňlerinde bişirilen mäşli tabagy goýupdyrlar. Ilki bilen olaryň biri mäşden çemçäni dolduryp içip, ýokaryk seredipdir welin, beýlekisi:
— Näme gözüňi ýaşardyp, ýokaryk seredýärsiň? - diýip sorapdyr.
— Aý, hiç, yzymda bir syrkawym bardy. Şol ýadyma düşdi - diýip, mäş içen jogap beren.
Ondan soň beýleki hem mäşden içipdir welin, gyzgyn mäş onuň hem agzyny ýakypdyr. Onuň tabakdaşy:
— Seniň gözüň nämä ýaşarýar? - diýip soranda, ol:
— Seniň şol syrkawyň ölen bolsa gerek - diýipdir.
ÄR-HELEÝIŇ PIŞIKLERINE AT DAKYŞLARY✏
Bir aýalyň gizlin gatnaşyk edýän adamy äri barka gelipdir welin: «Ärim bir zat duýdumyka?» diýip, ertiri turup ärine:
— Aýu, pylany, şu pişigimiziň çagalaryna at hem dakamyzok, gel, şulara at dakaly - diýip, dört sany pişik çagany alyp, äriniň eline ikisini berýär, özi hem ikisini alýar. Ol soňra ärine:
— Ýeri, ilki sen at goý - diýen.
Äri hem:
— Ýok, ilki sen at goý - diýýär.
Şeýdip, ilki heleý at goýmaga başlan. Ol elindäki pişik çagalaryň birini ýerde goýup:
— Munuň ady Bildimikä bolsun - diýýär. Äri hem pişik çagalarynyň birini ýanynda goýup:
— Munuň ady Bilmese-de-bilmedi, bilse-de bilmedi - diýýär.
Heleý beýleki pişik çagany ýerde goýup:
— Munuň ady Toba-toba bolsun - diýipdir.
Äri hem elindäki pişik çagany ýerde goýup:
— Goý, munuň ady Öwrenilen gylyk örkleseňem durmaz bolsun - diýen.
HAÝSY OGLUŇA DAKARSYŇ?✏
Bir gyzy äre berenlerinde enesi:
— Balam, baran ýeriňde geplemän oturgyn - diýipdir.
Gyz gaýynlaryna baransoň, görse, iller gürrüň edip otyrmyşlar. Ol:
— Biz-ä geplemerisem, sözlemerisem, igimizi saradar oturarys - diýipdir.
Onda gaýyn enesi:
— Sen hem gepläber, balam - diýýär.
Gelin aýdýar:
— Ejem: «Baran ýeriňde geplemegin» diýipdi.
— Ýok, balam, geple, diliňe guwanaly.
Gelin:
— Onda, gaýyn, aýt, ärim ölse, meni haýsy ogluňa dakarsyň? - diýipdir.
Gaýyn enesi bu sözleri eşidip, «Wiý-wiý» diýip, ýakasyny tutaýypdyr.
ÇOPAN BILEN BAÝ✏
Bir baý öz çopanyna her ýyl:
— Eý, çopan, sen seçim wagtyna çenli meniň goýunlarymy aýagyňdan çarygyňy çykarman bakyp, seçim wagty bolanda çarygyňy çykaryp, alybilen dowaryň özüňki bolsun - diýer eken.
Ol çopan her ýyl seçim wagty bolýança goýny bakyp, seçim wagty bolanda çarygyny aýagyndan sypyryp, soňam aýagyny gaşap, goýunsyz galar eken. Bir gezek bu bolýan işleri ýaňky çopan başga bir çopana gürrüň berýär. Onda ol çopan:
— Sen, akmak, baý ýene şeýle şert etse, hemişe suwa girip gezgin, şeýtseň, aýagyň gaşalan ýaly bolar - diýip, maslahat beren.
Çopan onuň diýenini edipdir. Soňra seçim wagty bolanda, çopan öňküleri ýaly aýagyna güýmenmän, goýun-guzulardan gujaklap, beýlesine atyp duran.
Şol wagt onuň ýanyna baýyň gyzy gelýär-de, bir goýny tutup:
— Şu goýna degme - diýýär.
Onda çopan ol gyzy hem gujaklap, öz hasabyna geçirýär. Baý bilen çopan gyzyň üstünde dawalaşyp, kazynyň üstüne barýarlar. Baý kaza:
— Men muňa gyzy beýläňe at diýmedim - diýýär.
Onda çopan:
— Baý aga, sen beýläňe atanyň özüňki diýdiň - diýip, baýdan üstün çykypdyr.
UNY GUTARANDYR✏
Bir oglan mollada okaýan eken. Oglanyň ejesi örän owadan eken. Her gezek okamaga gelende molla ýaňky oglana:
— Gel, owadan heleýiň ogly - diýip, ýüzlener eken.
Bir gün oglan ejesine:
— Men indi okuwa gitjek däl - diýýär.
Onda ejesi:
— Ýeri, oglum, näme üçin okajak däl? - diýip soraýar.
Onda oglan:
— Men okuwa barýan welin, molla: «Gel, owadan heleýiň ogly» diýýär - diýip, jogap beren.
— Oglum, bar, sen şu gün hem okuwa git. Okuwyňa bar-da, molla: «Ejem çagyrýar» diýip aýt. Oglanyň ejesi şeýle diýip, ogluny ugradýar-da, ärine:
— Men mollany çagyryp, nahar zat bererin welin, sen şol wagt gelgin - diýip tabşyrýar.
Oglan baryp, ejesiniň sözlerini ýetirýär. Molla-da olara gelip, çaý-çöregini iýip, aýala golaýlaşmaga hyýallananda, aýalyň äri daşardan ardynjyrap gelýär. Molla ony eşidip:
— Indi nätsekkäk? - diýýär.
Onda ol aýal:
— Muny özüm oňararyn - diýip, mollanyň başyna bir köne don atyp, öňünde-de bir çuwal bugdaý bilen el degirmenini goýýar.
Äri gelip, aýalyndan:
— Ýeri, heleý, bu aýal näme? - diýip soraýar.
Onda aýaly:
— Bi goňşymyzyň gelni, biraz un üwemäge gelipdir - diýip, jogap berýär.
Molla öňünde goýlan bugdaýy üwäp oturmakdan başga alaç galmandyr. Ol gijäniň bir wagtyna çenli un üwäp, öý eýeleri uklansoň, gaçyp gidýär.
Bir gün hälki aýal ogluna:
— Şu gün mollaň gelip gitsin - diýip, mollany çagyrdýar. Onda ol molla:
— Hanym, barsaň, ejeňe aýt, onuň uny tükenendir - diýipdir.


text:
Zakawkazýe sebidiň özara baglanyşykly bolany sebäpli hem-de Siziň Gruziýada we Ermenistanda dislosirlenýän Russiýa goşunlaryna serkerdelik edýäniňiz sebäpli, mümkin, biz has öň duşuşmalydyk diýip, pikir edýärin. Emma şertler birhili mümkinçilik berenokdy. Onuň bilen aramyz gowy bolan Gruziýa Respublikasy bilen özara gatnaşykda biziň respublikamyzyň bähbidine täsir edýän meseleleri çözmek üçin, men Eduard Şewarnadze bilen we bu respublikanyň başga ýolbaşçylary bilen duşuşdym. Olar bu ýere gelipdi, ykdysady hyzmatdaşlyk bilen bagly aýratyn hem Gruziýany energiýa bilen üpjün etmekde kömek bermeklige degişli köp sanly meseleler çözildi. Emma gynansak-da, Ermenistan bilen aramyzda uruş ýagdaýy dowam edýär. Siziň goşunlaryňyz, ýagny Russiýa Federasiýasynyň goşunlary bolsa, Gruziýanyň we Ermenistanyň çäklerinde dislosirlenýär. Bize aragatnaşyk saklamazlyk mümkin däl. Dogrusy, aramyzda telefon arkaly aragatnaşyk boldy, şeýle hem biziň wekillerimiz siziň bilen duşuşdylar. Emma, aragatnaşyklarymyzda haýsydyr bir hatalaryň goýberilmezligi üçin biz has ysnyşykly aragatnaşykda bolmaly diýip, pikir edýärin. Sebäbi, aragatnaşyklar we duşuşyklar bolan ýagdaýynda, meseleler has aňsatlyk bilen çözülýär, emma, gatnaşyk bolmasa, haýsydyr bir, mümkin, onçakly ähmiýeti bolmadyk bir kiçi mesele hem uly müşgiliň emele gelmegine sebäp bolýär.
Biziň respublikamyzyň Gruziýa bilen hiç hili meselesi ýok. Biziň bu döwlet bilen taryha görä öňat we kämilleşen dostlukly hem hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarymyz bar. Emma, goňşy ýutda bolup geçýän hadysalara biperwaý garap bilmeýänligimiz sebäpli, umuman Gruziýadaky ýagdaý bizi alada goýar. Ýöne bizi Gruziýada ýaşaýan azerbaýjanlylaryň ýagdaýy has hem rahatsyzlandyrýar. Olaryň sany hem az däl, bizdäki maglumatlara görä 600 müňe golaý adam. Üstesine-de, Marneuli, Bolnisi, Dmanisi we Gardabani etraplarda olar ykjam we az ýer tutup ýaşaýarlar. Bize kä halatlarda käbir azerbaýjanlylara garşy zorluk, adalatsyzlyk we şuňa meňzeşler edilenligi barada ýnjalyksyzlandyrýan habarlar gelýär. Biziň wekillerimiz ol ýere barypdylar. Döwlet sekretary Lala-Şöwket Gajyýewa hem ýörite sapar bilen Gruziýa zyýaratda boldy, Dmanisi we Marneuli etraplarda bolup, Gruziýanyň ýolbaşçylary bilen duşuşdy. Azerbaýjanyň Gruziýa bilen goňşy bolup oturan käbir etraplarynyň wekilleri hem Marneuli we Dmanisi etraplaryň ýaşaýjylaryna gumanitar we maddy kömegini ýetirmek üçin goňşy respublika zyýarat etdiler.
Emma, gynansak-da, häzirlikçe bularyň ählisiniň netijesi ýok. Men Eduard Amwrosiýewiç Şewarnadze bilen telefon arkaly söhbetdeş boldum, şonda ol ýagdaýy tertibe salmak we şol etraplaryň milleti azerbaýjan bolan ýaşaýjylary üçin zerur bolan şertleri döretmek ugrunda ahli çäreleriň görülýänligi barada aýtdy.
Siziň harby bölümleriňiziň Gruziýanyň we bu sebidiň çäklerinde bolanlygy sebäpli, pursatdan peýdalanyp, men bu meselä ünüs bermegiňizi haýyş edip, Size hem ýüzlenýärin. Milleti azerbaýjan bolan şol adamlar Gruziýanyň raýatlary bolup durýar, olar asyrlar boýy şol ýerde ýaşap gelýärler, ol olaryň watany we dogduk mekany, şol sebäpden, olaryň howpsuzlygyny, adaty durmuşyny we arkaýyn zähmet çekmäge mümkinçiliklerini üpjün etmek zerur bolup durýar. Bizi käbir alamatlar alada goýar, men şol barada Eduard Amwrosiýewiç Şewarnadze hem aýdypdym. Ol ýerde bolup geçýän käbir ýaramaz hadysalaryň öňi alynmasa, agyr kynçylyklaryň emele gelmegi mümkin. Emma, ýagdaý agyrlaşan soň boljak zady şu wagt Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasyndaky harby hereketlere öwrülen we karabah dawasy diýilip atlandyrylýan çaknyşygyň mysalynda anyk görýäris. Şonuň üçin meniň Size bolan birinji haýyşym şundan ybarat. Sizden şulara ünüs bermegiňizi haýyş edesim gelýär.
Men birnäçe gezek Azerbaýjan döwletiniň adyndan beýan etdim, bu gün hem Siziň bilen duşuşygymyzdan peýdalanyp, aýdýaryn - biz bu meseläniň parahatlyk bilen çözülmeginiň tarapdary. Biz bu urşuň ýatyrylmagyny isleýäris. Ol 6 ýyl mundan ozal başlandy, geçen ýyllar bolsa, onuň azerbaýjan we ermeni halklaryna deň derejede betbagtlyklary getirendigini ynandyryjy şekilde bütin dünýä görkezdi. Bu urşuň netijeleri Ermenistandaky ekstremistik güçleriniň garaşany ýaly bolmaz. Şonuň üçin meniň ozal diýişim ýaly, şu wagt hem aýdýaryn: bu meseläni syýasat babatyndaky dünýä tejribesinden ugur alyp, parahatçylykly ýol bilen çözmeli. Biz Ermenistanyň çäkleriniň bir metrini hem basyp almadyk, emma ermeni harby birikmeleri bolsa, Siz harby adam bolup, muny gowy bilýärsiňiz, Azerbaýjanyň ýerleriniň 20 göterimini diýen ýaly, şol sanda öňki Nagornyý-Karabah welaýatynyň çäklerinden daşyndaky ýerleri basyp aldy. Eger bu uruş ermeni tarapynyň görkezjek boluşy ýaly, Nagornyý Karabahdaky ermeni azlygynyň bähbitlerini goramak ugrunda alynyp barylýan bolsa, onda ilki bilen, Nagornyý Karabahyň özünden 50 müň azerbaýjanlylaryň kowulmagyna, Nagornyý Karabahyň çäkleriniň daşynda bolsa, ermeni ýaragly birikmeleri sebäpli ýaşaýjylary agyr ýagdaýa düşüp, köpüsi çadyrlarda ýaşaýan Laçyn, Kelbajar, Agdam, Fizulin, Jebrail, Zangilan we Gubadli diýen biziň ýedi sany etraplarymyzyň basyp alynmagyna nädip düşünmeli. Ol adamlary ýerleşdiren etraplarymyza baryp görüp bilersiňiz. Şol etraplaryň onýyllyklaryň we ýüzýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy baýlyklary bolsa, talanyp weýran edildi. Ol - ermeni harby birikmeleriň görkezen wandalizmi we nadanlygy. Elbetde, dünýä hiç kime we hiç haçan ol günäsini geçmez diýip, pikir edýärin. Dünýä agressorlaryň agressiýasyny bagyşlamaýar.
Şonuň üçin bu mümkinçilikden peýdalanyp, Size azerbaýjan ýolbaşçylarynyň beýannamasy mälim bolsa-da, ermeni ýaragly birikmeleriň şertsiz Azerbaýjanyň çäklerinden we owaly bilen öňki Nagornyý-Karabah welaýatynyň çäklerinden daşyndaky ýerlerden çykan ýagdaýynda biz bu meseläniň parahatlyk bilen çözülmeginiň tarapdarydyrys diýip, men öňem beýan etdim we ýene-de hut siziň özüňize aýdýaryn. Şunuň ýaly teklipler öňem berilipdi we häzirem berilýär. Emma, agressorlar harby taýdan wagtlaýyn, ýene-de bir gezek gaýtalaýaryn, wagtlaýyn artykmaçlykdan peýdalanyp, bu ýagdaý baky dowam eder diýip hasap edýärler. Men 24-nji dekabyrda Aşgabatda geçen GDA-nyň baştutanlarynyň duşuşygynda beýannama bilen çykyş etmäge mejbur boldum. Siz onuň bilen tanyş. Ol beýannamanyň berilmegi 24-nji sentýabyrda Azerbaýjanyň GDA-nyň düzümine girip, onuň doly hukukly agzasy bolmagy üçin kollektiw howpsuzlygy baradaky Şertnama gol çekilmeginiň netijesi boldy. Emma Ermenistan hem GDA-nyň düzüminde. Şonuň üçin men Aşgabatda içerki howpsuzlygynyň üpjün edilmedik ýagdaýynda, GDA-nyň ýurtlarynyň kollektiw howpsuzlygyny üpjün etmek we bu Arkalaşygyň daşarky güýçleriň mümkin bolan çozuşyndan howpsuzlygy hakynda asla gürrüň hem bolup bilmezligi baradaky beýannama bilen çykyş etdim.
Şol sebäpden men şol ýerde we GDA girýän käbir garaşsyz döwletleriň ýolbaşçylary bilen söhbetdeşliklerde biziň bu ýagdaý bilen ylalaşyp bilmejekdigimizi aýtdym. Bu beýannama öz netijesini berer diýip, pikir edýärin. Muny aýdýanymyň sebäbi, kollektiw howpsuzlyk baradaky Şertnama gol çekilen mahalynda, biz Arkalaşygynyň ähli ýurtlarynyň şol sanda Azerbaýjanyň, Russiýanyň we başga döwletleriň ýaragly güýçleriniň arasyndaky hyzmatdaşlyk ýörelgesine esaslandyk.
Siz Gruziýadaky we Ermenistandaky Russiýa goşunlarynyň wekili. Şonuň üçin öz mümkinçilikleriňizi we abraýyňyzy Ermenistandaky käbir toparlaryň bu akylsyzlykdan ýüz öwürmegi ugrunda ulanmagyňyzy Sizden haýyş edesim gelýär. Biz meseläniň parahatlyk bilen çözülmeginiň, asudalygyň, harby hereketleriň we uruşyň ýatyrylmagynyň tarapdarydyrys diýip, gaýtalap aýdýaryn.
Soňky günler gazaply harby hereketleri gidip dur. Onuň günäkäri biz däl, sebäbi, agressorlar indi bir ýarym aýdan bäri Azerbaýjanyň çäkleriniň törüne tarap ýönelmek we biziň täze etraplarymyzy basyp almak baradaky meýilnamalary takyklap ýörler. Mümkin, bu hereketler olara öň başardandyr, emma häzir başa baranok, sebäbi olar ýeterlik derjedäki güýçli garşylyga duş gelýärler. Elbetde, bu ýagdaý harby hereketleri emele getirýär, netijede, iki tarap hem ýitgä sezewar bolýar. Şoňky döwür biziň ýaragly güýçlerimiz hem ermeni birikmelerine mynasyp gaýtawul berýärler. Olaryň hem tehniki taýdan hem adam güýji babatynda uly ýitgilere sezewar bolýandyklary, mümkin, Size mälimdir. Emma bular nämä gerek? Bize-hä munuň geregi ýok. Biz hüjüm edemzok, biz öz ýerimizde goranýarys, olar bolsa, biziň ýerimize güýç bilen girýärler.
Dogrusy, şonuň üçin men Arkalaşygyň ýurtlaryndaky, aýratyn-da Russiýadaky biziň dostlarymyz tarapyndan bu meselelerde ýeterlik tutanýerliligi görkezilmedigi üçin nagile bolýandygymy bildiresim gelýär. Aşgabatdaky beýannamada 24-nji sentýabyrda Azerbaýjanyň GDA-nyň düzümine girip, kollektiw howpsuzlygy baradaky Şertnama gol çekilenden soň Azerbaýjanyň 4 sany etraby basyp alyndy diýip, belläp geçdim. Bizde bu ýagdaý babatynda we GDA boýunça biziň ýaranlarymyzyň belli bir derejede oňa biperwaý garamaklary sebäpli närazylyk bildirmäge esas bar. Emma şonuň bilen birlikde, men diňe bu bolup geçýänleriň ählisini bes edip, ýagdaýy üýtgetmek ugrunda öz mümkinçilikleriňizi, abraýyňyzy we Ermenistanda eýeleýän ornuňuzy ulanmagyňyzy haýyş edip, Size ýüzlenýärin. Biziň harby hereketleriň bes edilmeginiň we bu meseläniň parahatçylykly ýol bilen çözülmeginiň tarapdarydygymyzy Size kesgitli mälim edýärin, habardar bolmagy zerurdyr diýenleriňize hem habar berip bilersiňiz.
Galan meseleleriň çözgüdi bolsa, örän aňsat. Esasy mesele - meniň aýdanlarymdyr, ol bolsa, harby hereketleriň bes edilmeginden, Azerbaýjanyň döwlet garaşsyzlygynyň we territorial bütewiliginiň üpjün edilmeginden ybaratdyr. Bu mesele boýunça men ýaňadan Size ýüzlenýärin. Goşunlaryňyzyň Ermenistana ýardam berýänligi barada köp gürrüň edilýän bolsa hem, men şol babatda gürleşesim gelmeýär diýip, gaýtalap aýdýaryn. Resmi beýannmalary bermäge mende esas ýok, emma siz Ermenistanyň çäklerinde ýerleşýärsiňiz, şol ýerlerde Russiýanyň harby bazalary bar, üstesine-de ol bazalar Russiýanyň harby bazalary hşkmünde resmi statusynyň eýesi. Ermenistan biz bilen uruşýar, biz däl-de, olar biziň ýerlerimizi basyp alýar. Şonuň üçin abraýyňyzy doly ýagdaýda ulanyp, degişli çäreleri görmegiňizi haýyş etmek bilen, Size ýüzlenmäge meniň halkara hukuk we ýuridik normalary esasynda hakym bar.
Şol çäreleri görersiňiz diýip, umyt edýärin. Zakawkaz sebitinde ýerleşýän Russiýa goşunlarynyň işini üpjün etmek üçin niýetlenen ýükleriniň Azerbaýjanyň üstünden geçirilmegi barasynda aýtsak, bu iş öň hem biz tarapdan üpjün edilýärdi gelejekde hem amala aşyrylar, sebäbi, Russiýa bilen, elbetde, edil şonuň ýaly, Russiýa Federasiýasynyň goşunlary bilen hem biziň dostlukly gatnaşyklarymyz bar, gelejekde hem dowam eder. Men bu gatnaşyklary berkitmek ugrunda ähli çäreleri görýärin. Emma, harby bölümlere niýetlenip, Azerbaýjanyň üstünden Gruziýa ýa-da Ermenistana geçirilýän ýangyç soňra ermeni ýaragly birikmeleriň eline düşüp, biziň garşymyza ulanylýandygy barasynda bize örän köp sanly habarlar gelip düşýär. Häzirki ýagdaýda men bular barasynda yşaratlar we habarlar diýip, gürrüň edýärin. Üstesine-de bularyň ählisi ulaldylýar. Ýaşyrman aýtsam, hatda ermeni ýaragly birikmelere belli bir derejede kömek edýän ýükleri Azerbaýjanyň üstünden geçirýänimiz üçin bize Azerbaýjanyň ilatynyň dürli gatlaklary tarapyndan günä ýöňkelýär. Bulary Siziň bu meselelere ýene-de bir gezek ünüs bermegiňiz üçin aýdýaryn.
«Bakinskiý raboçiý» gazeti, 1994-nji ýylyň 11-nji ýanwary
ERMENI-AZERBAÝJAN NAGORNYÝ KARABAH KONFLIKTI