text:
Garrylyk adam ömrüniň bir döwrüdir. Adamyň ýaşy ulaldygyça, garrylyk hem şoňa görä ýakynlaşýar. Elbetde bu biologiki prosessdir. Ýöne garyllyga, garramaklyga bolan garaýyş her bir adamda aýry-aýry bolýar.
Garry ýa-da gartaşan adamlaryň jemgyýet üçin peýdalydygy ýa-da olaryň gerekmejek ýükdigi baradaky jedelleriň çözgüdini alymlar, lukmanlar, şahyrlar, pelsepeçiler tapmaga synanyşýardylar. Pikirler dürli-dürlüdi. Käbiri garrylygy adam ömrüniň ajaýyp, kämil bir döwri hasaplasalar, beýlekiler oňa sustupeslik bilen garaýardylar.
Garrylyk döwrüniň iň janköýer tarapdary Rim syýasatçysy we pelsepeçisi Mark Tuliý Siserondy. Biziň e.ö. 44-nji ýylda ol "Garrylyk barada" diýen gepleşigini ýazýar. Bu işinde Siseron garrylygy öwýär we ony ussatlyk bilen wasp edýär. Siseronyň aýtmagyna görä, garry ýa-da gartaşan adamlar jemgyýet üçin iň gymmatly adamlardyr. Ol garrylyga ýaramaz garaýan adamlaryň şu esasy pikirlerine, günäkärlemelerine garşy çykýar:
- Garrylyk adamyň jemgyýetçilik durmuşyna päsgel berýär.
- Ol ýany bilen fiziki gowşaklygy we dürli keselleri alyp gelýär.
- Ölümiň ýakynlaşmagyndan gorkyny döredýär.
Siseronyň pikirine görä, paýhasly garry özüniň durmuş tejribesine guwanýar, olary ýaşlara öwretmäge çalyşýar.
I asyrda ýaşap geçen Seneka bolsa garrylaryň özleriniň gereklidigini duýmagyny örän wajyp hasaplapdyr. Onuň aýtmagyna görä, adam ömri dowamlylygy bilen däl-de, many-mazmunlylygy bilen gymmatlydyr.
Gerontolog I. Dawydowskiý tejribäni we paýhasy wagtyň funksiýasy hasaplaýar. Olar uly adamyň artykmaçlygydyr. Gerontologiýa ylmy üçin "ömre ýyl goşmak" däl-de "ýyllara ömür goşmak" has ähmiýetlidir.
Emma gadymy ýazyjylaryň arasynda garrylygy adam ömrüniň gamgyn, gyzyksyz bir döwri ýaly suratlandyrypdyrlar.
Garrylyk dogrudan hem birgiden psihologiki kynçylyklary döredýär. Garrylyk isleseň-islemeseň "hiç bir iş etmän oturmagyň" döwri hasaplanylýar. Köpler üçin bu örän agyr bolýar. Garraýan adam ömrüni "öňki" we "soňky" döwre bölýär, olary deňeşdirip ýaşaýar. Bu ýagdaý hem garry adamyň içki dünýäsine belli derejede täsir edýär. Ol özüni töwerekdäkilere gerekli duýmagy isleýär.
Sagdyn ruhly garrylar bar bolan tanyşlary, ýakynlary bilen aragatnaşyk saklamagy dowam edýärler. Bu esasanan garry aýallara degişlidir, sebäbi olaryň ýaşaýyş gatnaşyklary erkeklere garanda has giň bolýar.
Emosional taýdan durnuksyz garrylar, göwnüne ýaşlar olaryň üstünden güljek ýaly, özleri olara ýük boljak ýaly duýgulary başyndan geçirýärler. Elbetde, şeýle pikirler garrynyň adamlara goşulman ýaşamak isleýändiginiň esasy sebäbidir.
Bedeniň fiziki taýdan garramagyna päsgel berip bolmaýar. Emma garramagy az-kem haýallatmak bolsa mümkindir.
Käte adam öz hakyky ýaşyndan has uly ýa-da ýaş görünýär. Şol sebäpli hem "biologik ýaş" diýen düşünje girizildi. Adatça adamda garrylygyň alamatlary 60 ýaşda aýdyň ýüze çykyp başlaýar. 60-dan 70 ýaşa çenli adam gartaşan hasaplanylýar. Hakyky garrylyk bolsa adam bedeni ösmegini bes edenden soň başlanýar. Garry adamlaryň eşidişi, görşi, ys almak ukyby peselýär. Olaryň psihiki işjeňligi hem pese düşýär. Olar emosional taýdan örän gowşak bolýar. Gartaşan adam durmuşdaky bolup geçýän özgertmelerden howatyrlanýar, ol hemişe öwüt-nesihat bermegi endik edinýär. Öz-özüne erk edip bilmezlik bolsa garrylary gaharjaň, agressiw ýa-da sustupes, sähel zada aglap duran edýär. Olar örän aladaçyl bolýar. Ujypsyzja zatlara aşa gynanýarlar ýa-da aşa begenýärler. Olaryň bolşy käte lälik çaganyň bolşuna meňzeýär.
Gartaşan adamlaryň ýaşaýşyny durmuş we psihologik sebäpler hem kynlaşdyrýar. Uzak ýyllaryň dowamynda işläp pensiýa çykan adamyň durmuş endikleri üýtgeýär, ol özüni dereksiz hasaplaýar, ýekesireýär. Ol maddy taýdan hem özüni arkaýyn duýmaýar. Esasan hem bu ýagdaý ýeke bir iş bilen meşgullanyp bilýän adamlarda has ýiti duýulýar. Döredijilikli, köp ugurly bilimi bolan adamlar bolsa öz gowy görýän işleri bilen meşgullanmaga köp wagtyň boljakdygyna begenýärler.
W. Gize garry adamlary garrylyga bolan garaýyş boýunça üç topara bölýär:
- Özünde garrylygyň alamatlarynyň bardygyny boýun almaýanlar- ruhyçökgün-garry
- Garraýandygyny boýun alýan we daş-töweregindäki bolup geçýän zatlara syn edip baha berýänler
- Garraýandygyna gorky bilen garaýanlar
Gartaşan ýa-da garry adam özüni köplenç keselli hasaplaýar. Ýöne köplenç olaryň "keselleri" ýekesiremekden döreýär. Hut şol sebäpli hem bu ýaşdaky adamlaryň ruhy ýagdaýyna uly üns bermeli. Maşgalanyň ýaş agzalary garrylaryň ýanynda köpräk bolmaly, olar bilen gürrüňdeş bolmaly, aýdýan zatlaryny sabyrlylyk bilen diňlejek bolmaly. Ýakynlary goldaw berseler, garryny ýeke goýmasalar, onuň ýaşaýyşa bolan höwesini artdyrjak bolup jan etseler, garrynyň saglyk ýagdaýy has gowulaşýar.
Garry adamlar üçin hiç bir zat etmän oturmagyň hem peýdasy ýokdur. Elbetde agyr işleri ýerine ýetirmek gartaşan adamlara aňsat düşmeýär. Emma ýeňil-ýelpaý işler welin garra ýakymly bolar. Garry adam öz eden işinden lezzet alar, öz gereklidigini duýar we töweregindäkilere kömek eder. Şeýle edilse, garry adam pensiýa çykmagy ömrüniň ahyry ýaly kabul etmän, durmuşynyň bir bölegi ýaly kabul eder.
Adam garranda, onuň ýanynda çagalary, agtyklary ýaşaýar. Elbetde olar garra özboluşly şatlyk getirýär. Ýöne garry adamyň öz deň-duşlary bilen görüşmegi, gürrüňdeş bolmagy halaýandygyny unutmaly däldir. Mümkin bolsa, onuň göwnüni tapmak üçin, onuň gowy görýän adamlaryny myhmançylyga çagyryň, olar bilen özüňiz hem gürrüňdeş boluň, gowy hezzet-hormat edip, garryny begendiriň. Ol öz myhmanlarynyň ýanynda özüni has oňaýly duýar, size-de buýsanar.
Adatça garry adamlar uzak möhletleýin meýilnamalary göz öňünde tutmaýarlar. Garrylyk döwründe adam geljege däl-de geçmişe we şu gününe bil baglaýar.
Syrkaw garrylar barada aýdylanda hem olaryň psihologik aýratynlyklary barada unutmaly däldir. Sanjym edilende ýa-da derman içmeli bolanda, olar käte ynjyk bolýarlar. Şonda garra seredýän adam örän sabyrly bolmaga çalyşmalydyr, dermanlary kabul etmegiň zerurlygyny sypaýyçylyk bilen düşündirmelidir. Garry adamlara özbaşdak suwa düşünmek hem kyn bolýar. Olary wagtly-wagtynda suwa düşündirmegi ýatdan çykarmaň.
Garry adamlaryň iýmitini oýlanyşykly taýýarlamaly. Hereketleriň azalýandygy sebäpli, garry adamlaryň köplenç içi ýöremeýär. Şol sebäpli hem olara süýt önümlerini, ir-iýmişleri (alma, garaly), kişmiş, kişde ýaly önümleri iýdirmeli. Mümkinçilik bolanda, garry adam bilen pyýada gezelenç etmeli.
Adam näçe ýaşynda bolsa-da, onuň göwni garramaýar. Şonuň üçin garrylara ýagty, owadan egin-eşikleri geýdirmegi hem endik ediniň. Garry näsaga oňat gözegçilik edilse we bejergi geçirilse, olaryň agyr keselleri geçirenleriniň hem ýagdaýlary gowulaşýar, durmuşa, ýaşaýyşa bolan höwesi artýar.
Garry adamlaryň biziň kömegimize mätäçdigini her birimiz bilmelidiris. Olara elimizden gelen kömegi etmeli, olaryň bize gerekdigini her pursatda bildirmeli. "Ýaşlaryň arasynda garrylar gerek" diýip hem ýöne ýere aýdylan däldir. Garrylary görenimizde, özümiziň hem garrajakdygymyzy unutman, olara rehimli, mährem garalyň, olara ýaşlygymyzyň bir bölegini bagyş edeliň.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


c: text/html

text:
Eýranyň ýokary ruhany lideri aýatolla Ali Hameneýi Saud Arabystanyna oppozisiýadaky şaýy ruhanysyny jezalandyryp öldürendigi üçin “ylahy öjüň» garaşýandygyny duýdurdy, Riýad bolsa Tährany terrorçylygy goldamakda aýyplady.
Bu iki ýurduň bir-birini aýyplamasynyň yzysüre eýranly protestçiler Tährandaky saud ilçihanasyna zabt etdiler
Tährandaky gozgalaň Saud Arabystanynyň, ölüme höküm edilen 46 tussag bile bilelikde, tanymal şaýy ruhanysy Nimr al-Nimri jezalandyryp öldürmeginiň yzysüre turdy.
Nimr Riýad tarapyndan terrorçy diýlip hasaplanyldy, emma ol Eýranda Saud Arabystanynda gysyş astynda ýaşaýan şaýy azlygynyň hukuklaryny goramagyň öňdebaryjysy hasaplanylýar.
Eýranyň ýokary ruhany lideri aýatolla Ali Hameneýi 3-nji ýanwarda Saud Arabystany «ylahy öç» bilen ýüzbe-ýüz dur diýdi.
Biraz öň Eýranyň berk liniýaly Rewolýusiýa goragçylary Saud Arabystanynyň patyşa maşgalasyndan «gazaply ar almagy» wada berdi.
Eýranyň daşary işler ministrligi Saud Arabystanynyň Tährandaky ilçisini çagyryp, Nimriň jezalandyrylyp öldürilmegine garşy protest bildirdi.
Saud Arabystany bolsa Eýranyň patyşalykdaky ilçisini çagaryp, eýran häkimiýetleriniň tankydy sözleri üçin protest bildirdi.
Yrakda, şaýylaryň ýolbaşçylygyndaky hökümetiň Eýrana ýakyn durýan ýerinde hem tanymal dini we syýasy şahslar Riýad bilen gatnaşyklaryň kesilmegini talap etdiler.
Waşingtonda Döwlet departamentiniň sözçüsi ABŞ-nyň, dartgynlyklaryň gyssagly gowşadylmaly mahaly, Nimriň jezalandyrylyp öldürilmegi mezhep agzalalygyny güýçlendirer diýip alada galandygyny aýtdy.
Al-Nimr 2011-nji ýylda, Arap ýazynyň bir bölegi hökmünde, sünniler tarapyndan dolandyrylýan patyşalygyň gündogarynda turan şaýy protestlerinde esasy adamlaryň biri bolupdy.
Saud Arabystanynyň sebitdäki esasy basdaşy bolan Eýran ozal ruhanyny jezalandyryp öldürmegiň «Saud Arabytanyna gymmat düşjekdigini» duýdurypdy.
Tähranda aýatolla Ahmad Hatami, Ekspertler assembleýasynyň agzasy we anna namazynyň lideri bu jezalandyrmany Saud Arabystanynyň «biabraý» režiminiň «jenaýaty» hökmünde ýazgaryp çykyş etdi.
"Bu… gan Saud öýüniň bosagasynda pitne bolar we olaryn taryhyň gatyndan süpürip aýrar» diýip, Hataminiň aýdan sözleri sitirlendi.
Eýranyň yslamçy Rewolýusiýa goragçylarynyň beýanatynda saud hökümetiniň «bu utançly hereket» üçin «agyr töleg tölemeli» boljakdygy, munuň saud dolandyryjylarynyň “çökmeginiň» nyşany bolandygy aýdylýar.
Eýranyň ýokary ruhany lideri aýatolla Ali Hameneýi özüniň twitter hasabynda Nimri «şehit» diýip atlandyrýar.
"Oýanyşy basyp ýatyryp bolmaýar" diýip, Hamenýiniň iňlis dilli twitter hasabynda, Nimriň suratynyň çap edilen ýerinde aýdylýar.
Berk liniýalylar topary özleriniň 3-nji ýanwarda Tähranda, saud ilçihanasynyň daş işiginde Nimriň jezalanyrylmagyna garşy protest geçirjekdiklerini aýtdylar.
Protestçiler 2-nji ýanwarda hem Maşatdaky saud konsullygynyň daş işigine toplandylar. Aýdylmagyna görä, olar saud baýdagyny aşak ýatyrypdyrlar.
Nimriň jezalandyrylmagy sebitdäki başga ýurtlarda, şol sanda şaýy köplügindäki Yrakda we Bahreýnde hem gaharly reaksiýalary döretdi.
Yragyň premýer-ministri Haider al-Abadi Nimriň jezalandyrylmagynyň sebitiň howpsuzlygyna ýaramaz täsir ýetirjegini duýdurdy.
Ol öz feýsbuk hasabynda sesleri sem etmek we garşydaşlary jezalandyryp öldürmek "weýrançylykdan başga hiç bir zada eltmez» diýdi.
Yragyň ozalky premýer-minisri Nuri al-Maliki Nimriň jeazalandyrylmagy «Saud režiminiň agdarylmagyna» getirer diýdi.
Yrakly deputat Mohammed al-Saýhud Nimriň jezalandyrylyp öldürilmegi sebitde mezhep agzalalygyna meçew bermek niýeti bilen edilen iş diýdi.
"Bu çäre [Saud Arabystanynyň] dolandyryjy maşgalasy tarapyndan regiony gaýtadan öjükdirmegi, sünniler bilen şaýylaryň arasynda mezhep söweşini tutaşdyrmagy maksat edinýär» diýip, ol al-Sumaria TW-sine aýtdy.
Tanymal şaýy ruhanysy Moktada al-Sadr pars aýlagy ýurtlarynda we Yrakda Nimriň jezalandyrylmagyna garşy protest geçirmäge çagyrdy.
Bahreýnde polisiýa Nimriň portretini depelerinde göterip, onuň jezalandyrylmagyna garşy protest bildirýän onlarça protestçini dargytmak üçin göz ýaşardyjy gaz ulandy.
Şu aralykda Nimriň dogany maşgalanyň bu habara aňk bolandygyny aýtdy we islendik reaksiýanyň parahatçylykly bolmagyna umyt bildirdi.
"Biz islendik reaksiýanyň parahatçylykly çäreleriň çygrynda bolmagyna umyt bildirýäris. Hiç kim parahatçylykly çygyrdan daşarda hiç bir reaksiýa görkezmese gowy bolar. Dökülen gan onsuzam ýeterlik» diýip, Mohammed al-Nimr «Roýters» habar gullugyna aýtdy.
Ol ruhanynyň patyşalygyň işine «daşardan goşulmaklaryny» islemekde, ýurduň dolandyryjylaryna «gulak asmazlykda», howpsuzlyk güýçlerine garşy ýaraga ýapyşmakda günäli tapyldy diýdi.
Nimriň dogany soňra saud häkimiýetleriniň öz maşgalasyna ruhanynyň eýýäm jaýlanandygyny habar berendiklerini, emma haýsy gonamçylykda ýerlenendigini aýtmandyklaryny aýtdy.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Anna güni, 25-nji ýanwarda Orsýetde belli merhum şahyr, aktýor we aýdymçy Wladimir Wysoskiniň doglan gününiň 75 ýyllygy giň gerimde bellenilip geçildi.
Wladimir Wysoskiý Sowet häkimiýeti ýyllarynda Sowet jemgyýetiniň syýasy we sosial problemalaryny paş ediji ýiti poeziýasy we özüniň graždanlyk pozisiýasy bilen uly meşhurlyk gazanypdy.
Wososkiniň ýerine ýetiren aýdymlary-da halk arasynda uly söýgi bilen kabul edilipdi. Ol 1980-nji ýylda, 42 ýaşynyň içinde ýürek keselinden aradan çykdy.
Wladimir Wysoskiniň doglan gününiň 75 ýyllygyna gabatlanyp, anna güni Orsýetiň Ýekaterinburg şäherinde onuň ömrüne we döredijiligine bagyşlanyp, ýörite muzeýiň açylandygy yglan edildi.
Azatlyk Radiosynyň bu gezekki medeni gepleşiginde medeni täzeliklerden daşary, rus poeziýasynyň röwşen ýyldyzlaryndan biri, aktýor we aýdymçy Wladimir Wysoskiniň doglan gününiň 75 ýyllygy bilen baglanyşykly ýörite gürrüň edilýär.
Bu gepleşigi diňlemek üçin aşaky düwmä basyň:


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistanda mekdepdir, çagalar baglary ýaly sosial-durmuş maksatly desgalaryň ençemesi gurulýar. Emma muňa garamazdan, ýurduň dürli künjeklerindäki obalaryň ençemesinde çagalar baglarynyň ýokdugy habar berilýär.
Şeýle obalaryň biri hem Lebap welaýatynyň Halaç etrabynda ýerleşýär. Müsür obasyndan özüni Hallygözel diýip tanyşdyran kärendeçi zenan öz obalarynda çagalar bagynyň ýokdugyny aýdyp, munuň ilata ýetirýän täsirleri barada Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi.


text:
Parahorluga, haram gazanja garşy iş alyp barýan aktiwist Alekseý Nawalnyý özüne bildirilmegi mümkin jenaýat aýyplamasyndan gaçyp, ýurdy terk etmek niýetiniň ýokdugyny, günä bildirilen halatynda berk goranmagy maksat edinýändigini aýdýar. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde bu adwokat we blogçy özüne korrupsiýada bildirilýän aýyplamalary "toslanan zatlar" diýip häsiýetlendirdi.
2009-njy ýyldan bärde Orsýetiň prokurorlary Nawalnynyň garşysyna üç gezek derňew işini açdylar. Orsýetde resmiler we döwlet kompaniýalary tarapyndan edilýän korrupsiýa garşy iş alyp barýanlygy üçin ýurtda internetden peýdalanýanlar tarapyndan giňden tanalýan Nawalnyý bu derňew işlerine özüniň asla geň galmaýandygyny aýdýar.
Wideo: Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Moskwadaky býurosynda geçirilen söhbetdeşligiň 1-nji bölümi
"Bu bir gutulgysyz töwekgellik, diňe bir töwekgellik hem däl – garaşsyz graždanlyk we syýasy iş alyp barýan her bir adam üçin, aýratyn-da, derňew alyp barýan adam üçin durmuşyň bir fakty. Men bu töwekgellige ozaldan düşünýärdim" diýip, Nawalnyý aýdýar.
Ýöne, öz sözlerine görä, ol ýurdy terk etmekçi däl we özüni aýyplaýanlar bilen ýüzbe-ýüz bolmakdan çekinenok. Ol öz yzyna eýerýänleri korrupsiýa barada ele salan faktlaryny özüniň "RosPil" internet saýtyna ibremäge çagyrýar.
"Men ýurdy terk etmekçi däl. Bu işi etsem, häzir alyp barýan işlerim manysyz bolar. Adamlar özlerine abanýan howpy olar bilen deň paýlaşsaň, saňa ynanarlar. Londonda otursam, men Brýanskydaky adamlary öz yzyma eýerdip bilmerin, ýa bilerinmi?" diýip, Nawalnyý sorag berýär.
Bir ors gubernatoryna, hamana, nädogry maslahat berenligi üçin Nawalnyý babatynda derňew geçirilýär. Aýdylyşyna görä, bu ýaramaz maslahat netijesinde döwletiň bir agaç kompaniýasy 1,3 million rubl zyýan çekipdir.
Wideo: Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Moskwadaky býurosynda geçirilen söhbetdeşligiň 2-nji bölümi
Bu aýdylýanlar 2009-njy ýyla degişli zatlar. Nawalnyý bilen beýleki tanymal blogçylaryň pikiriçe, bu onuň korrupsiýa garşy kampaniýasynda nyşana alnan esasy döwlet kompaniýalarynyň biriniň öç almak üçin edýän işi.
Nawalnyý bu işe haýsy kompaniýanyň jogapkärdigini anyk bilenok. Ýöne ol munuň özüniň döwlet nebit kompaniýasy "Transneftde" bolan korrupsiýany paş edensoň ýüze çykanlygyny aýdýar.
"Häzir bu işiň aňyrsynda kimiň duranlygyny aýtmak kyn. Meniň pikirimiçe, bu WTB bank we "Transneftiň" howpsuzlyk gulluklarynyň tagallasy bilen ýola goýlan zat. Munda has köp rol oýnaýanyň "Transneft" bolmagy mümkin. Sebäbi derňew işiniň ýola goýlandygyny maňa ilkinji gezek "Transneftde" bolan korrupsiýa baradaky dokumetleri neşir edenimden iki hepde soňra bildirildi" diýip, Nawalnyý aýdýar.
2010-njy ýylyň noýabr aýynda Nawalnyý özüniň ownuk paýdar hökmünde "Transneft" kompaniýasyndan edinen dokumentlerini ýerleşdiripdir. Bu dokumentler bu kompniýandan 4 milliard dollardan agdyk puluň başga ýere geçirilendigini görkezýär. Soňra-da ol: "Kimiň jogapkärdigini aýtmak kyn. Meniň duşmanym köp" diýip, sözüniň üstüne goşýar.


text:
24-nji dekabrda Mary etrabynda bir gije-gündizde 30 müň kub metr içimlik suwy öndürýän kärhana ulanylmaga tabşyryldy.
Jemagat hojalygynyň täze desgasy ýerli hususy gurluşyk kärhanasynyň hünärmenleri tarapyndan döwrebap talaplar nazarda tutulyp bina edildi. Iň täze enjamlar suwuň gatladan alnyp, kärhanalara, Mary hem-de Murgap etraplarynyň ýaşaýyş jaýlaryna eltilmegine çenli tapgyrlaýyn ýokary hilli arassalanylmagynyň doly işini üpjün edýär. Suw arassalaýjy desgada kärhananyň netijeli işlemegi üçin zerur şertler döredildi. Tutuş tehnologik işiň kompýuterleşdirilmeginiň ýokary derejesi kärhananyň aýratynlygydyr.
Aýratyn-da, oba ýerlerinde şunuň ýaly kärhanalaryň gurulmagy “Türkmenistanyň ilatly ýerlerini arassa agyz suwy bilen üpjün etmegiň baş meýilnamasynyň” çäklerinde alnyp barylýar. Täze gurluşygyň desgalarynyň toplumyna ibermek üçin suw taýýar edilen göwrümler, sorujy beket, operator gullugynyň hem-de suwuň hiline gözegçilik edýän binalary, iň öňdebaryjy enjamlar bilen üpjün edilen barlaghana girýär. Bu ýerdäki ýokary öndürijilikli enjamlar iň döwrebap talaplara laýyk gelýän tehnologik işiň üznüksizligini üpjün edýär.


text:
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäheriniň Berzeňňi kanal posýologynyň ýaşaýjylary henizem aladaly ýagdaýda, aprel aýynyň aýagynda olara jaýlaryň ýykyljagy barada duýduryş berilipdi we bu ýerde ýoluň guruljagy aýdylypdy.
Embed code
Copy and paste the embed code below. The code changes based on your selection.
60 çemesi esasan düýpli ýaşaýyş jaýlary gurulan bu mellekler 2000-nji ýyllarda Lebabyň gaz çykaryş pudagynyň işgärlerine daça uçastogy hökmünde berilipdi. Azatlyk Radiosynyň habarçysy Osman Hallyýew Berzeňňi kanal posýologyna bardy we soňky täzelikler barada gürrüň berdi.


text:
Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland Malide yslamçy gozgalaňçylara garşy hüjüme 750 fransuz esgeriniň gatnaşýandygyny aýdýar.
Holland bu barada sişenbe güni, Abu Dabidäki fransuz harby bazasyna sapara baran wagtynda aýtdy. Ol fransuz esgerleriniň sanynyň wagtlaýyn artjagyny, ýöne olaryň mümkin boldugyça çalt afrikan goşunlaryna orun berjegini aýtdy.
Emma Olland afrikan goşunlarynyň bu ýere getirilmegi üçin azyndan bir hepde gerek boljagyny hem sözüne goşdy.
Olland žurnalistlere öten agşam yslamçy nyşanalara garşy edilen howa hüjümleriniň “öz maksadyna ýetendigini” aýtdy.
Fransuz goşunlary anna gününden bäri Maliniň hökümet goşunlarynyň 2012-nji ýylyň aprelinden bäri ýurduň demirgazygyna kontrolluk edýän yslamçy toparlara garşy edýän hüjümine goldaw berýär.


text:
Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynyň häkimiýetleriniň namaz okaýan ýa-da sakgal goýberýän ýaşlary tutup, olara garşy dürli çäreleri görýändigi aýdylýar.
Ýurduň demirgazyk welaýatynyň käbir ýaşaýjylarynyň Azatlyk radiosyna beren maglumatyna görä, häzirki wagt Türkmenistanda sakgaly sähel ösgün, emma ýaşy uly bolmadyk adamlar “komitetçikler” (Türkmenistanyň Milli Howpsuzlyk ministrliginiň işgärleri) tarapyndan tutulyp alnyp gidilýär.
“Men şu wagt sakgalymy günde syrýaryn. Türkmenistanda ýüzüň sähelçe garalan bolsa, ýagny 3-4 gün sakgalyňy syrmadyk bolsaň, onda Ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri ýa-da ‘komitetçikler’ tussag edýärler. Hiç hili sebäp düşündirmän alyp gidýärler” diýip, daşoguzly 25 ýaşlaryndaky Rahym (Howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli ady üýtgedildi) aýdýar.
“Indi sakgal goýbereniňi görmäli”
Ýeri gelende bellesek, resmi metbugatda Türkmenistanda ýaşuly ýaşyna ýetmedik adamlaryň sakgal ösdürmegini çäklendirýän kanunyň ýa-da kararyň bardygy baradaky maglumat göze ilmeýär.
Muňa garamazdan, resmiler tarapyndan tussag edilen 50 ýaşyna ýetmedik adamlara dürli soraglaryň berilýändigi we olaryň sakgalynyň mejbury syrdyrylýandygy aýdylýar.
“Ýakynda welaýatyň polisiýa edarasynyň işgärleri sakgal goýberen bir tanyş oglanymy çagyryp, oňa “Näme üçin sakgal goýberýäň?”, “Sen wahabistmi?”, “Namaz okaýarsyňmy” ýaly soraglary beripdirler. Soňra-da sakgalyny syrypdyrlar. Ondan soň, eline arak çüýşesini berip, ony stakana guýup, içmegi buýrupdyrlar. Ol buýrugy ýerine ýetirmeli bolupdyr. Soň oňa doňuz etini iýdirip: “Indi sakgal goýbereniňi görmäli” diýip goýberipdirler” diýip, 30 ýaşyna golaýlan Begmyrat (Howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli ady üýtgedildi) gürrüň berýär.
“Hemmeler ‘aňsat’ sypmaýar”
Ýöne ýaşlaryň ählisi bu oglan ýaly “aňsat” sypmaýar, sebäbi türkmen resmileriniň beren soraglaryna “göwnejaý” jogap bermedik we olaryň talaplaryny ýerine ýetirmedik türkmenistanlylara garşy has ýaramaz çäreler görülýär diýip, Begmyrat belleýär.
“Namaz okaýan ýa-da sakgal goýberýän käbir adamlar ‘komitetçikleriň’ talap edişi ýaly, sakgalyny syrmasa, arak içmese, doňuz etini iýmese, onda olary urup-ýenjip, zor bilen sakgalyny syrýarlar. Olaryň käbirini bolsa sud etmezden tussag edýärler, 7-8 ýyl iş kesýärler. Şu wagt obamyzdan şeýle ýagdaý bilen baglanyşykly iki adam basyldy. Olaryň ykbaly barada hiç kim hiç zat bilmeýär, dogan-garyndaşlaryna- da maglumat berilmeýär” diýip, Begmyrat nygtaýar.
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanda sakgal goýberýän ýaş türkmenistanlylaryň dürli kynçylyklara duş gelýändigi barada Azatlyk radiosyna wagtal-wagtal maglumatlar gowuşýar.
Ýagdaý şeýle bolsa-da, türkmen resmilerine sakgal goýberýän ýaş türkmenistanlylar babatynda nähilidir bir gadagançylygyň girizilendigini ýa girizilmändigini ne tassykladyp, ne-de inkär etdirip boldy.


text:
Gyrgyzystanyň türmelerine gözegçilik edýän gullugynyň başlygy Kalybek Kaçkynalyýewiň Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtmagyna görä, ýurduň türmelerindäki açlyk aksiýalary duruzyldy. Häzir türmelerde ýagdaý durnukly we oňa berk gözegçilik edilýär.
25-nji martda gyrgyz türmelerindäki tussaglar türmelerdäki agyr şertler bilen baglanyşykly möhletsiz açlyk çäresine başlandyklaryny yglan edipdiler. Türmelere gözegçilik edýän gullugyň işgärleri bu aksiýanyň arkasynda jenaýatçylar dünýäsiniň wekilleriniň durandygyny aýtdylar.
Gyrgyzystanyň türmelerine gözegçilik edýän gullugyň jogapkär işgäri Şeýşenbek Baýzakowyň sözlerine görä, türmelerdäki açlyk aksiýalary togtadylyp, aksiýa gatnaşyjylar şu gün ertir nahara gelipdirler.
Baýzakow açlyk yglan edenleriň arasynda ölenler bar diýilen maglumatyň ýalandygyny aýtdy.
Adam hukuklaryny goraýjy, jalalabatly Alima Amanowa hem açlyk yglan eden tussaglaryň arasynda ölenleriň bardygy baradaky maglumaty inkär etdi: “Hudaý saklasyn, ölenler ýok. Şu gün türmäniň başlygy bilen gepleşdim. Düýn özüm türmä girip çykdym. Aksiýa gatnaşanlardan üç tussagyň keseldigini gördüm”.
Amanowa açlyk aksiýasyna gatnaşanlara däri-dermanlaryň berilýändigini görendigini sözüniň üstüne goşdy.
Komissiýa düzüldi
Amanowanyň inisiatiwasy bilen türmelerdäki ýagdaýy barlamak üçin hökümet tarapyndan ýörite komissiýa düzüldi. Oňa hökümetden, parlamentden, graždan jemgyýetlerinden, tussaglaryň garyndaşlaryndan wekiller giriziler.
Komissiýanyň wezipeleri barada Gyrgyzystanyň ombudsmany Tursunbek Ahun şeýle diýdi: “Açlyk yglan eden tussaglar türmelerdäki şertleriň ýaramazdygyny aýdyp, hökümetiň öňünde 10-a golaý talap goýdular. Biz şolaryň hemmesini barlamaly bolarys. Tussaglara berilýän naharyň hilini, ýaşaýan ýerlerini, olaryň problemalaryny, tussaglaryň urlup-ýenjilmegi baradaky maglumatlary barlarys”.
Açlyk yglan eden tussaglaryň ýurduň hökümetine 7 maddadan ybarat talap goýandyklaryny ýerli adam hukuklaryny goraýjylar aýtdylar. Talaplar: Guramaçylykly jenaýat toparynyň agzasy diýip, günäsiz adamlary tussag etmegi bes etmek, türmelerdäki korrupsiýany çäklendirmek, türmelerdäki şertlere, tussaglaryň däri-derman bilen üpjünçiligine üns bermek, ölüm jezasy berlen tussaglaryň işine gaýtadan seretmek we ş.m.
Hökümet resmileri türmelerdäki açlyk aksiýasyny guramaçylykly jenaýat toparlarynyň agzalarynyň gurnandygyny aýdýarlar. Emma, muňa garamazdan, hökümetiň wekilleri guramaçylykly jenaýat toparlaryna garşy göreşiň dowam etdiriljekdigini nygtadylar.
Tussaglaryň ýene-de bir talaby amnistiýa yglan edilmegi. Deputat Kanybek Imanaliýewiň aýtmagyna görä, amnistiýa yglan etmek boýunça kanunyň proýekti taýýarlanyp, ol şu gün parlament komitetlerine berlipdir.


text:
Astananyň şäher geňeşiniň başlygy Wladimir Redkokaşin şenbe güni tanymal syýasatçylardan we alymlardan durýan inisiatiwa toparynyň prezident Nursoltan Nazarbaewiň prezidentligini 2020-nji ýyla çenli uzaltmak barada milli referendum geçirmek talaby bilen ýüzlenendigini aýtdy.
Redkokaşin ol toparyň öz talabyny şenbe güni Merkezi saýlaw komissiýasynda hasaba aldyrandygyny habar berdi.
Onuň aýtmagyna görä, Merkezi saýlaw komissiýasynyň bu talap barada belli bir karara gelmegi üçin bir hepde çemesi wagt gerek bolar. Şeýle-de ol bu referendumyň mart aýynda geçiriljege meňzeýändigini aýtdy.
Nazarbaýew Gazagystan 1991-nji ýylda garaşsyz bolaly bäri prezident we ol şu döwürde iki gezek gaýtadan saýlandy, bir gezek bolsa onuň prezidentlik möhleti referendum arkaly uzaldyldy.
Gazagystanda indiki prezidentlik saýlawy 2012-nji ýyla bellenipdi.


text:
Owgan serhet polisiýasynyň 20 agzasy Täjigistanda tälim okuwyna başlady. Olar terrorizme we neşe gaçakçylygyna garşy göreşde galp dokumentleriň üstüni açmagyň ýollaryny öwrenerler.
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň aýtmagyna görä, owganystanly serhetçiler iki hepdelik seminar döwründe halkara polisiýa gullugy bolan Interpoluň maglumatlaryndan hem peýdalanmagy öwrenerler.
Owganystana halkara goşunlarynyň getirilenine dokuz ýyla golaý wagt geçip, daşary ýurtly esgerlerdir owgan goşuny gazaply talyban pitneçiligine garşy söweşýän-de bolsa, bu ýurtda heniz durnukly parahatçylyk gazanylanok.
Şeýle-de bu ýurt dünýäniň iň uly geroin öndürijisi bolup durýar.


text:
Gürjüstanyň saýlaw resmileri prezidentlik saýlawlarynyň ilkinji netijeleriniň ýurduň premýer-ministri Bidzina Iwanişwiliniň ýaranynyň öňe saýlananyny görkezýändigini mälim etdiler.
Saýlaw komissiýasynyň anna güni beren habaryna görä, ýekşenbe günki ses berişlikde, sesler doly diýen ýaly sanalansoň, häkimiýet başyndaky “Gürji arzuwy” atly partiýanyň dalaşgäri Giorgi Margwelaşwiliniň sesleriň 62%-ini alandygy mälim bolupdyr.
Döwlet başyndan çekilýän prezident Mihail Saakaşwiliniň “Birleşen milli hereket” atly partiýasynyň dalaşgäri Dawit Bakradze sesleriň 22%-ini alyp, ikinji ýerde barýar.
Parlamentiň öňki spikeri we Gürjüstanyň “bägul rewolýusiýasynyň” liderleriniň biri Nino Burjanadze 10% ses toplapdyr.
Saýlawlaryň netijeleriniň kabul edilişi
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy saýlawlaryň “pozitiw we aýdyň” bolandygyny aýtdy.
ÝHHG-niň gözegçiler missiýasynyň ýolbaşçysy Joao Soares: “arassa saýlawlar” Gürjüstanyň demokratiýasynyň ösýändigini görkezýär diýdi.
Bakradze özüniň ýeňlendigini boýun aldy, Nino Burjanadze ses berişligiň netijelerine şübhe bildirip, Margwelaşwilini we Bakradzeni ses berişligi galplaşdyrmakda aýyplady.
Saýlaw komissiýasy ses berişligiň geçişinde uly düzgüni bozmalaryň bolmandygyny aýtdy. Resmi maglumatlara görä, ses berijileriň bu saýlawlara gatnaşygynyň derejesi 46.6 % bolupdyr.
Margwelaşwili saýlawlaryň netijeleriniň “demokratiýanyň bütewiligini” görkezýändigini we Ýewropanyň standartlaryna laýyklykda geçirilendigini belledi.
Mihail Saakaşwili saýlawlaryň netijeleriniň özüni gynandyrandygyny aýtdy. Ol saýlawlary “Gürjüstan we onuň geljegi üçin uly yza gaýdyşlyk” diýip atlandyrdy. Şol bir wagtda-da Saakaşwili öz tarapdarlaryny saýlawlaryň netijelerine hormat goýmaga çagyrdy.
2004-nji yýldan bäri prezindent wezipesinde bolan Mihail Saakaşwiliniň üçünji möhlete dalaş etmegi ýurduň konstitusiýasy tarapyndan gadagan edilýär.
Orsýetiň umydy
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Gürjüstanyň täze administrasiýasynyň Orsýete dostlukly syýasaty alyp barjagyna umyt baglady.
Gürjüstan Orsýet bilen aradaky diplomatik gatnaşyklary 2008-nji ýylda Gürjüstanyň Günorta Osetiýa regionynyň üstünde bolan bäş günlük uruşdan soň kesipdi.
Gürjüstanyň parlamentiniň Kanun boýunça komitetiniň başlygy Wahtang Hmaladzeniň duşenbe güni žurnalistlere aýtmagyna görä, Gürjüstanyň täze saýlanan prezidenti 17-nji noýabrda resmi derejede häkimiýet başyna geçer.


text:
Gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistler öz hatarlaryny özbegistanly söweşijiler bilen berkitmäge çalyşýan meňzeýär.
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Özbek gullugynyň habarçysy separatistleriň söweşiji toplaýan wekili bilen gürleşip, olaryň daşary ýurtly söweşijileri kabul etmäge höwesek görünýändigini habar berdi.
Täze deliller gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistleriň Merkezi Aziýa tälim berlen söweşijileriň mümkin bolan çeşmesi hökmünde seredýändigini tassyklaýar.
«Roýters” habar gullugy tarapyndan 22-nji iýunda Donetsk regionynyň Siwersk şäherinde düşürilen suratda Kalaşnikow awtomatyny göterip barýan separatistiň özbegistanly Bagtyýardygy kesgitlenildi.
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Özbek gullugynyň habarçysy 24-nji iýunda Donetsk halk respublikasynyň, gündogar Ukrainadaky ykrar edilmedik döwletiň we regionyň näresmi Noworossiýa separatistler konfederasiýasynyň söweşiji toplaýan wekili bilen habarlaşdy.
Ol özüniň gowy garşy alynjakdygyna we daşary ýurt raýaty bolany sebäpli bar bolan islendik problemasynyň çözülip bilinjekdigine ynandyryldy.
Habarçy özüniň özbek raýatydygyny aýdyp, beýleki özbek ýoldaşlaryny hem ýany bilen getirip biljegini ýa bilmejegini soraýar. Söweşiji toplaýanlaryň sözçüsi, Donetsk halk respublikasynyň Moskwadaky ofisinden gürläp, muňa prinsipde rugsat berilýändigini, emma olaryň rus pasportlarynyň ýoklugy bilen bagly meseläni çözmek üçin ýörite çäreleri görmegiň gerek boljagyny aýdýar.
Söweşiji toplaýan töleg tölenmeýändigini, adam çekmegiň diňe meýletinçilik esaslarynda edilmelidigini aýdýar. Donetsk halk respublikasynyň ikinji, Donbasdaky wekili bolsa, habarça separatistleriň söweşjek adamlary diňe kanun goraýjy guramalaryň işgärlerinden ýa-da harby hünärmenleriň içinden gözleýändiklerini aýtdy.
Tölegine söweşmek
Paş ediji maglumatlar gündogar Ukrainadaky separatist goşunlarynyň garjaşyk tebigatyny tassyk edýäne meňzeýär, olar Ukrainanyň kontrollugyndan aýrylyp, Orsýet bilen has ýakyn gatnaşyk gurmak üçin ukrain harbylaryna we öz-özüňi goraýyş güýçlerine garşy söweşýärler.
Separatist batolýonlary başda özleriniň ýerli halkyň bir bölegidiklerini aýtdylar, emma ondan bäri olaryň içinde tutuş Orsýetden, şol sanda Demirgazyk Kawkazdan, şeýle-de Gürjüstanyň bölüniji territoriýasyndan, Günorta Osetiýa ýaly Orsýete dostlukly regionlardan söweşijileriň bardygy subut edildi. Olaryň arasynda Merkezi Aziýadan hem birneme söweşijiniň bardygy aýdylýar.
Gündogar Ukrainadaky harby synçylar we žurnalistler Orsýetiň söweşiji toplamak işini işjeň goldaýandygyny, adam çekmek üçin pul serişdeleriniň we tanklaryň, harby tehnikalaryň hem ulanylýandygyny aýdýarlar.
Käbir söweşijiler özleriniň Orsýetiň tarapynda ýa-da prowaslaw bähbitleri üçin söweşýändiklerini aýdýarlar. Beýleki birleri bolsa kadaly töleg wadasy berlen hakyna tutma söweşijiler bolup görünýär.
Golaýda internetde ýerleşdirilen öwrenje wideosynda separatist güýçlere goşulmak islän, emma ukrain milli gwardiýasy tarapyndan tutulan 21 ýaşly rus harby kadeti görkezilýär. Ol özüniň wideo görkezmesinde internetde bir bildirişde Donetsk halk respublikasynyň goşunlaryna goşulan üçin 1 müň amerikan dollarynyň wada berlendigini gürrüň berýär.
Ukrainanyň Günbatara tarapdar Ýewromaýdan protestlerine gatnaşan özbek raýaty Şawkat Mahamed Azatlyk we Azat Ýewropa radiosyna özüniň Luhansk regionynda çeçen we özbek tanyşlarynyň bardygyny, olara separatistleriň hatarynda söweşmek üçin günde $50-$100 arasynda hak teklip edilendigini aýtdy.
Ukrainanyň Ukrinform habar gullugy 23-nji iýunda Orsýetiň Fransiýanyň daşary ýurt legionynyň weteranlaryny hem, aýda 10 müň ýewro ($13,600) çenli hak teklip edip, söweşe çekmäge synanyşandygyny habar berdi.
Raýatlyk üçin söweşmek?
Öz ýaragly güýçleri we söweşiji toplaýan adamlary bolan Donetskde we Luhanskde resmi bolmadyk separatist guramalarynyň bolmagy Moskwa Ukrainanyň rus dilinde gürleýän daşary ýurt güýçleri bilen göni aragatnaşygynyň ýokdugyny aýtmaga esas berýär. (25-nji iýunda Orsýetiň parlamentiniň ýokarky palatasynda Ukraina harby gatyşma berlen ygtyýaryň ýatyrylmagy bu inkär etmä ýene bir tutaryk bolýar.)
Emma Orsýetde dokumentsiz işçi güýjüniň köp bölegini düzýän merkezi aziýalylar bu ýerde Orsýet bilen gatnaşyklaryny has berkitmäge ymtylyp hem bilerler.
Orsýetiň Migrasiýa fondy aprel aýynda 100 müň çemesi migrantyň, rus raýatlygy berlen ýagdaýynda, dünýäniň islendik ýerinde Orsýetiň bähbitlerini goramaga taýýardygyny aýtdy.


text:
Mahaçgalada iki gün bäri dowam edýän ýörite operasiýanyň netijesinde 4 söweşiji öldürildi.
Federal howpsyzlyk gullugynyň ýerli edarasynyň maglumatyna görä, operasiýa tamamlaýjy döwrüne ýetipdir, söweşijileriň gizlenen öýünden ýarag, ok-däri alnypdyr. Derňew başlandy.
Şäherde kontrterroristik režim hereket edýär.
Mundan öň bir hususy jaýda söweşijiler toparynyň daşy gabaldy. Atyşykda ýörite bölümiň iki harbysy heläk boldy.
Öten agşam janyndan geçen gabawyň golaýynda özüni partlatdy. Partlama netijesinde, dürli maglumatlara görä, 26-dan 44-e çenli adama zeper ýetipdir.


text:
14-nji dekabrda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň karary bilen Bägül Çarygulyýewna Nurmyradowa Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň medeniýet bölüminiň müdiri wezipesine bellenilip, ol Türkmenistanyň Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriniň orunbasary wezipesinden boşadyldy.
Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriniň orunbasary wezipesine bellenilenine heniz onçakly köp wagt geçmänkä, Bägül Nurmyradowanyň Ministrler Kabinetiniň medeniýet bölüminiň müdiri wezipesine bellenilmegi bu wakanyň töwereginde uly gowur döretdi.
Şu ýylyň 19-njy awgustynda ýurduň prezidenti medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen duşuşygynda «Miras» telekanalyna bäş ýyl bäri ýolbaşçylyk edip gelýän Bägül Nurmyradowany Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriniň orunbasary wezipesine belläpdi. Şonda köp kişiler Ministrler Kabinetiniň başlygynyň medeniýet we köpçülikleýin habar beriş pudagyna gözegçilik edýän orunbasary Maýsa Ýazmuhammedowanyň gününiň sanalyp ugralandygy baradaky çaklamalary öňe sürüp başlapdylar.
Şeýle çaklamalar ýöne ýerden däldi. Soňky wagtlarda ýurduň prezidenti Ministrler Kabinetiniň mejlislerinde Maýsa Ýazmuhammedowanyň adresine köp tankydy bellikleri aýdýardy. Işde goýberen kemçilikleri üçin oňa birnäçe gezek käýinç hem beripdi. Prezidentiň Ýazmuhammedowanyň işinden närazyçylygy ýakyn wagtlarda wise-premýeriň öz wezipesinden çetleşdirlmeginiň ähtimaldygy baradaky çaklamalaryň peýda bolmagyna getiripdi.
On sany wise-premýeriň arasyndaky ýeke-täk zenan bolan Maýsa Ýazmuhammedowanyň wezipe basgançaklaryna galşy gaty täsin galdyryjy. 1994-nji ýylda D.Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutyny tamamlan geljekki wise-premýer 2002-nji ýyla çenli Aşgabat şäheriniň 15-nji orta mekdebiniň müdiriniň okuw-terbiýeçilik işleri boýunça orunbasary bolup işleýär. 2003-2005-nji ýyllarda Türkmenistanyň Gahrymany Gurbansoltan eje adyndaky ýöriteleşdirilen orta mekdebiň müdiriniň okuw-terbiýeçilik işleri baradaky orunbasary, şol mekdebiň müdiri wezipelerinde işlänsoň, ol 2005-nji ýylda Ahal welaýatynyň häkiminiň bilim, medeniýet, saglygy goraýyş we sport boýunça orunbasary wezipesine bellenilýär.
2007-nji ýylyň ýazynda ol Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Gahrymany Gurbansoltan eje adyndaky zenanlar birleşiginiň Merkezi geňeşiniň başlygy wezipelerinde 4 aý töweregi işlänsoň, şol ýylyň iýulynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň medeniýet we köpçülikleýin habar beriş pudagy boýunça orunbasary wezipesine bellenilýär.
Maýsa Ýazmuhammedowanyň wezipe basgançaklary bilen deňeşdireniňde Bägül Nurmyradowanyň hem zähmet ýoly o diýen üýtgeşik däl. Köpler ony diňe meşhur aýdymçy Atabaý Çarygulyýewiň aýal dogany hökmünde tanaýar.
Eger-de on sany wise-premýeriň arasynda zenanlardan-da biri hökman bolaýmaly diýlen prinsip göz öňünde tutulsa, onda Bägül Nurmyradowa Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary bolmaga häzirki wagtda ýeke-täk kandidat hasaplanyp bilner.
Elbetde, prezidentiň bu syrly göçümini takyk kesgitlemek aňsat däl. Bägül Nurmyradowanyň Ministrler Kabinetiniň medeniýet bölüminiň müdiri wezipesine bellenilmeginiň geljekde onuň başgarak wezipelere geçirilmeginiň ähtimaldygyny hem göz öňünde tutmak bolar.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Hindistanda emeli ýasalan alkogol içgilerini içip, zäherlenip ölenleriň sany azyndan 102 adam boldy.
Resmileriň maglumatyna görä, Kolkata şäherinde başga-da onlarça adam öý şertlerinde ýasalan içgini içenden soň keselhana ýerleşdirilipdir. Zäherlenenleriň aglabasy garyp-pukara adamlar.
Polisiýanyň aýtmagyna görä, emeli alkogol içgilerini ýasamakda we ýaýratmakda şübhe bilidirilip, dört adam tussag edilipdir.
“DPA” habar agentliginiň maglumatyna görä, 2010-njy ýylda Hindistanda 1,200 töweregi adam alkogol sebäpli ölüpdir.


text:
Anna güni Italiýanyň prokurorlary ýurduň häzirki premýer-ministri Silwio Berluskoniniň üstünden prostitusiýa işi boýunça derňewiň geçirilýändigini tassykladylar.
Derňewlere degişli bolan döwürde kämillik ýaşyna ýetmedik morokkoly gyzyň hem işine garalýandygy aýdylýar.
Italiýanyň mediasynyň habar bermegine görä, ogurlykda aýyplanyp, tussag edilen gyzyň goýberilmegi boýunça Berluskoniniň polisiýa bikanun basyş edip-etmänligi hem barlanýar.
Karima el-Mahrugyň meselesi bir aý mundan öň köpçülige aýan bolupdy. Tussag edilmezinden öň Berluskoniniň willasynda bolan bu gyzy boşatmagy üçin Berluskoni polisiýa ýüz tutupdyr.
Emma, 74 ýaşly Berluskoniniň aýtmagyna görä, ol syýasy matlap bilen edilýän oýunlaryň pidasy bolupdyr.


text:
Düýn Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Gaitidäki güýçli ýer yranmada ejir çekenlere Birleşen Ştatlaryň hertaraplaýyn goldaw berjekdigini aýdyp, çykyş etdi.
Hepdäniň sişenbe güni Gaitiniň paýtagtynda ýüz beren 7 ball güýjündäki ýer yranmasy şäheriň aglaba bölegini weýran etdi.
Ýurduň premýer-ministri Ýan-Maks Belleriwe habar agentliklerine beren interwýusynda bu tebigy betbagtçylykda ölen adamlaryň sanynyň 100 müňden hem geçýän bolmagy mümkin diýlip hasaplanylýandygyny aýtdy.
Birleşen Milletler guramasy hem bu ýurtdaky işgärlerinden 14-siniň ölüp, 56-synyň hem ýaralanandygyny habar berdi.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-muun Gaitidäki ýer yranmadan soňky emele gelen ýagdaýy «ägirt uly gumanitar betbagtçylyk» diýip häsiýetlendirdi.
Dünýäniň dürli ýurtlary Gaitidäki halas ediş işlerine ýardam bermek üçin ýörite toparlary we gumanitar ýardamlary ugradyp başladylar.


text:
Aşgabat, 12.03.2015 “Türkmenportal”.
11-nji martda paýtagtymyzda Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň Baştutanlarynyň gatnaşmagynda türkmen-eýran işewürler maslahaty boldy.
Biziň ýurdumyzda we onuň çäklerinden daşarda geçirilýän işewürler duşuşyklary milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen döwletiniň gazanýan üstünliklerini görkezmek, Türkmenistanyň maýa goýum kuwwatyny ýüze çykarmaga ýardam edýär, daşary ýurtly maýadarlar üçin bolsa geljegi uly taslamalary bilen tanyşdyrmaga mümkinçilik berýär. Eýýäm däbe öwrülen şeýle çäreler dürli pudaklara maýa goýumlarynyň möçberini artdyrmaga, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmäge, ykdysady ösüşi çaltlandyrmaga, tutuşlygyna alnanda türkmen ykdysadyýetiniň bäsdeşlige ukyplydygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýän möhüm ýagdaýdyr.
Şol maslahatlarda halkara söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň täze ýollary we usullary kesgitlenilýär. Diňe şu ýylyň başyndan bäri ikitaraplaýyn işewürler maslahatlarynyň birnäçesiniň, şeýle hem ýakynda Stambulda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkiýe Respublikasyna resmi saparyna gabatlanan Türkmenistanyň halkara maýa goýum maslahatynyň geçirilendigi guwançlydyr.
Türkmen döwletiniň Baştutanynyň şeýle maslahatlara ençeme gezek gatnaşandygyny hem belläp geçmeli, munuň özi ýurdumyzyň özara bähbitli işewürlik gatnaşyklaryny giňeltmegi hem-de dünýäniň işewürler bileleşigi bilen netijeli hyzmatdaşlygy ýola goýmagy maksat edinýändigine şaýatlyk edýär. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan turuwbaşdan parahatçylyga we hyzmatdaşlyga ugur aldy, munuň özi diňe bir içerki ösüş üçin göwnejaý şertler bolmak bilen çäklenmän, häzirki döwrüň anyk ýagdaýlaryndan gelip çykýan giň möçberi obýektiw islegdir.
...”Mizan” işewürler merkeziniň öňündäki meýdançada Türkmenistanyň Prezidenti belent mertebeli myhmany garşy alýar. Prezident Hasan Ruhani eýran halkynyň adyndan halkara gatnawlary üçin “SCANIA” kysymly döwrebap ýolagçy awtobusyтн türkmen halkyna sowgat berýär.
Soňra iki ýurduň Liderleri işewürler merkeziniň binasynyň eýwanyna geçýärler. Bu ýerde neşir önümleriniň – milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň işleriniň, häzirki zaman Türkmenistan we halkymyzyň taryhy-medeni mirasy hakynda gürrüň berýän kitaplaryň, şeýle hem mili zergärçilik we haly önümleriniň, žiwopis eserleriniň hem-de türkmen ussatlarynyň keramiki işleriniň sergisi guraldy.
“Mizan” işewürler merkeziniň mejlisler zalyna iki ýurduň hökümet agzalary ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary, Eýran Yslam Respublikasynyň hökümet wekiliýetiniň agzalary, esasy eýran kompaniýalarynyň, şeýle hem ýurdumyzyň we daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri ýygnandylar.
Bu ýere ýygnananlar Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedowy we Hasan Ruhanini ör turup, şowhunly elçarpyşmalar bilen garşylaýarlar, olar Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň Döwlet baýdaklary bilen bezelen zala geçýärler. Iki goňşy döwletiň Baştutanlarynyň maslahata gatnaşmagy netijeli türkmen-eýran hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň ýolunda ýene-de bir iş ýüzündäki möhüm ädim boljak bu çärä aýratyn derejäni berdi. Bu ýagdaý Türkmenistanyň we Eýranyň söwda-ykdysady gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürmäge çalyşýandygyny aýdyň tassyklaýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlary müdärekläp, belent mertebeli myhmana we maslahata gatnaşyjylara ak mermerli paýtagtymyz Aşgabada «Hoş geldiňiz!» diýip ýüzlendi. Milli Liderimiz türkmen-eýran işewürler maslahatynyň öz işine başlamagy bilen hemmeleri tüýs ýürekden gutlap, Türkmenistan bilen Eýranyň ykdysady gatnaşyklaryna syn etseň, biziň hyzmatdaşlyk etmeýän ugrumyzyň ýokdugyny belledi. Biziň ýurtlarymyzyň hökümetleri maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmaga, içerki bazary ösdürmäge, innowasiýalary giňden ornaşdyrmaga we daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberlerini artdyrmaga aýratyn üns berýärler diýip döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz bu ugurda geçirilýän işlere goşmaça itergi bermegiň wajypdygy hakynda aýtmak bilen, strategik hyzmatdaşlar hökmünde öňde duran wezipelere has giňişleýin seretmegi teklip etdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, iki ýurduň arasynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygy has-da giňeltmek maksady bilen, senagat taýdan ösen, ýokary tehnologiýalara esaslanýan pudaklarda ýurtlarymyzyň işewürleriniň we kompaniýalarynyň el-ele berip, bilelikde işlemeginiň möhüm ähmiýeti bar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde ýurdumyzyň senagat pudagynda geljegi uly bolan köpsanly taslamalaryň durmuşa geçirilýändigini aýtdy hem-de balyk hojalygyny ösdürmegiň geljeginiň uludygyny belledi. Türkmen döwletiniň Baştutany bu pudakda täjirçilik taýdan örän ähmiýetli taslamalaryň amala aşyrylandygyny hem-de şol işleriň häzirki döwürde hem dowam edýändigini belläp, Balkan welaýatynda bekre balygyny emeli usulda ösdürip ýetişdirmäge we balyk önümlerini öndürmäge mümkinçilik berjek toplumyň gurluşygyny muňa mysal hökmünde görkezdi.
Türkmenistanyň oba hojalygyny ösdürmäge hem aýratyn üns berýändigini aýdyp, täze maldarçylyk toplumlaryny gurmak, ekerançylyga iň öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak ýaly möhüm ugurlarda hyzmatdaşlyk etmegiň uly geljeginiň bardygyna ünsi çekdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda ylym hem-de bilim, saglygy goraýyş we sport ulgamlaryny ösdürmek boýunça kabul edilen giň gerimli maksatnamalaryň hem eýranly hyzmatdaşlarymyzda gyzyklanma döretjekdigine ynam bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz ýokary tehnologiýalar babatda hyzmatdaşlyk etmegiň häzirki döwürde örän uly ähmiýetiniň bardygyny nygtap, geçen ýyl Aşgabatda Tehnologiýalar merkeziniň ulanmaga berlendigini belledi. Bu merkeziň alyp barýan işleri dürli ugurlarda innowasion, ýokary tehnologiýalary taýýarlamaga gönükdirilendir. Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, nesip bolsa, ýakyn wagtda ilkinji türkmen emeli hemrasy älem giňişligine çykarylar. Milli Liderimiz munuň ylmy barlaglary älem giňişliginde alyp barmaga we ösdürmäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşynda syýahatçylyk barada aýratyn durup geçdi. Döwlet Baştutanymyz bu ulgamda hyzmatdaşlyk etmek üçin gowy mümkinçilikleriň döredilendigini nygtap, ekologiýa we sport maksatly syýahatçylygy ösdürmek boýunça bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak üçin hem ýurdumyzda gowy şertler bardygyny belledi. Milli Liderimiz häzirki döwürde syýahatçylygyň bu görnüşini ösdürmek, hususan-da, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ýahtaly syýahat etmegiň üpjünçilik ulgamyny döretmek üçin daşary ýurt maýa goýumlaryny çekýäris diýip nygtady hem-de Eýranyň gyzyklanma bildirýän kompaniýalaryny «Awazada» täze desgalary gurmagyň nobatdaky tapgyryna gatnaşmaga çagyrdy.
Türkmen döwletiniň Baştutany 2017-nji ýylda türkmen paýtagtynda V Aziýa oýunlarynyň geçiriljekdigini belläp, bu oýunlary ýokary derejede guramak üçin daşary ýurt işewürleri bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
Milli Liderimiz çykyşyny dowam edip, ýurdumyzda energetika pudagyny ösdürmäge, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmäge, saglygy goraýyş bilim we maglumat hyzmatlaryny guramaga gönükdirilen ýaşaýyş-durmuş maksatly taslamalary hem goldamaga taýýardygyny aýtdy. Şonuň bilen birlikde, Türkmenistanyň Baştutany ýaşaýyş jaý gurluşygynyň maýa goýum taýdan özüne çekiji bolmagy üçin zerur işleriň geçiriljekdigini nygtap, şu ýylyň dowamynda ýurdumyzda umumy meýdany 800 müň inedördül metre golaý ýaşaýyş jaýlarynyň guruljakdygyny aýtdy. Häzir bu ugurda ýene-de bir iri maýa goýum taslamasyny – paýtagtymyzda 15-nji tapgyrda guruljak binalaryň we desgalaryň taslamasyny durmuşa geçirmek boýunça zerur işler alnyp barylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň sebitlerini ösdürmek boýunça kabul edilen milli maksatnama bu ýere ýygnananlaryň ünsüni çekip, häzirki döwürde her bir sebitiň özüne mahsus aýratynlyklaryny peýdalanmak arkaly olary ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň açylýandygyny belledi. Sebitlerde iri senagat zolaklary döredilýär. Täze obalar we şäherler gurulýar. Oba ýerlerinde ýaşaýyş-durmuş ulgamlary giň gerim bilen ösdürilýär.
Ýurdumyzyň sebitlerini 2015-nji ýylda ösdürmegiň maksatnamasynda saglygy goraýyş desgalarynyň 50-ä golaýyny, bilim edaralarynyň 70-sini, medeniýet öýleriniň 20-den gowragyny, başga-da köpsanly üpjünçilik desgalaryny gurmak maksat edinilýär. Döwlet Baştutanymyz Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy etrabynda bazalt süýüminden kompozit serişdelerini öndürýän zawodyň, Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabynda täze sement zawodynyň gurulmagynyň göz öňünde tutulýandygyny belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ulag pudagynda özara hereket etmegiň geljegi barada aýdyp, Türkmenistanyň halkara ulag geçelgelerini döretmek baradaky başlangyjynyň dünýäde uly goldaw tapýandygyny kanagatlanma bilen nygtady. Milli Liderimiz Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 66-njy mejlisinde ulag ulgamyny ösdürmek boýunça bu guramanyň ýörite sebitara maksatnamasyny işläp taýýarlamak barada ýurdumyzyň teklibiniň giňden makullanandygyny aýdyp, bu ugurda giň gerimli işleriň alnyp barylýandygyny belledi.
Şu babatda döwlet Baştutanymyz Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunyň, Aşgabat şäherinde täze Halkara howa menziliniň, «Aşgabat–Türkmenbaşy» ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň we beýleki häzirki zaman desgalarynyň gurulmagyny, ýurdumyzyň çäklerinde täze üpjünçilik ulgamlarynyň döredilmegini örän uly ähmiýeti bolan taslamalaryň hatarynda atlandyrdy. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ulag ulgamynda amala aşyrylýan hyzmatdaşlygyň aýdyň mysaly bolan «Demirgazyk–Günorta» demir ýolunyň «Gazagystan–Türkmenistan–Eýran» böleginiň ulanmaga berilmeginiň halkara gatnawlary boýunça üstaşyr geçirilýän ýükleriň möçberlerini ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berjekdigini aýtdy. Pursatdan peýdalanyp, Türkmenistanyň Baştutany bu demir ýoly gurmakda ýakyndan hyzmatdaşlyk edendigi üçin, Eýran Yslam Respublikasynyň ýolbaşçylaryna we bu demir ýoluň gurluşygyna gatnaşan ähli adamlara tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Milli Liderimiz elektrik energetikasy pudagyny hem hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlarynyň hatarynda görkezip, bu ugurda hyzmatdaşlygy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň möhüm ähmiýetiniň bardygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň elektrik energiýasyny Eýran Yslam Respublikasyna ibermek hem-de Eýranyň üsti bilen beýleki ýurtlara üstaşyr geçirmek üçin hem giň mümkinçilikleriň bardygyny aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ykdysadyýetimiziň nebitgaz we himiýa pudaklaryny ösdürmäge aýratyn üns berilýär. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň ýerli çig maly ulanmak esasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri giň gerim bilen öndürmegi göz öňünde tutýandygy bellenildi. Ýurdumyzyň nebitgaz toplumynda tebigy gazy gaýtadan işläp, suwuk ýangyja öwürýän zawody, polietilen we polipropilen öndürýän gazhimiýa toplumyny, natriý sulfatyny we sintetiki ýuwujy serişdeleri öndürýän zawodlary, ugurdaş gazdan sintetiki nebit öndürýän kärhanany gurmagy hem-de beýleki taslamalary durmuşa geçirmegi maksat edinýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de daşary ýurt kompaniýalaryny we banklary bu taslamalary maliýeleşdirmäge hem-de durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmaga çagyrdy.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň öz energiýa serişdelerini dünýä bazaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek boýunça giň gerimli işleri amala aşyrýandygyny belledi. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow soňky ýyllarda türkmen tebigy gazyny Eýrana ibermek üçin gaz geçirijiniň ikinji şahasynyň gurlup, ulanmaga berlendigini, türkmen gazyny Hytaýa ibermek üçin 3 sany halkara gaz geçirijisiniň gurlandygyny mysal hökmünde getirdi. Häzirki döwürde bu gaz geçirijiniň dördünji şahasyny gurmaga taýýarlyk görülýär. Geljekde «Türkmenistan–Owganystan–Päkistan–Hindistan» halkara gaz geçirijisi hem-de Hazarüsti gaz geçirijisi ýaly sebit we dünýä ähmiýetli iri taslamalary amala aşyrmagy hem maksat edinýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de Eýranyň kompaniýalaryny we maliýe edaralaryny bu taslamalara işjeň gatnaşmaga çagyrdy
Telekeçilik işini alyp barmak üçin amatly şertleri döretmek döwletimiziň ykdysady syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridir. Häzirki döwürde türkmen telekeçileri bilelikde işlemäge we öňdebaryjy tejribäni özleşdirmäge gyzyklanma bildirýärler. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz telekeçileriň daşarky bazarda dürli harytlary ýerlemek we hyzmatlary teklip etmek boýunça uly mümkinçilikleriň bardygyny nygtady hem-de şu ugurlarda hyzmatdaşlyk etmek meselesine ünsi çekdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda gurluşyk işleriniň giň gerim bilen amala aşyrylmagynyň döwletimiziň ykdysady taýdan kuwwatlydygyna şaýatlyk edýändigini aýdyp bu ugurda alnyp barylýan işleriň halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmaga gönükdirilendigini nygtady. Döwletimiziň ykdysady taýdan kuwwatly we ygtybarly bolmagy ýurdumyzda maýa goýum işjeňliginiň artmagyna ýardam berýär, daşary ýurt maýa goýumlarynyň goraglylygyny üpjün edýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşynyň ahyrynda türkmen-eýran gatnaşyklaryny ösdürmäge aýratyn uly üns berýändigi, biziň halklarymyzyň arasyndaky dost-doganlygy we döwletara hyzmatdaşlygyny giňden goldaýandygy üçin, Prezident Hasan Ruhana we Eýranyň Hökümetine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi. Türkmen Lideri maslahata gatnaşýan ähli işewür adamlara we bilermenlere, kompaniýalaryň wekillerine alyp barýan asylly işlerinde uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşy bilen utgaşykly döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça amala aşyrylýan iri özgertmeler maksatnamalary hem-de milli we halkara ähmiýetli iri maýa goýum taslamalary barada gürrüň berýän wideo film görkezildi.
Türkmenistanyň Baştutanynyň çykyşy uly üns bilen diňlenildi we maslahata gatnaşyjylaryň ählisinde uly gyzyklanma döretdi.
Soňra maslahata gatnaşyjylaryň öňünde Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti çykyş etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy we maslahata gatnaşyjylary mübärekläp, Eýranyň Lideri şeýle wekilçilikli duşuşyga gatnaşmak mümkinçiligine şatdygyny belledi.
EYR-yň Prezidenti Hasan Ruhani Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçirilen gepleşikleriň netijeleri barada aýdyp, olaryň netijeli bolandygyny belledi. Türkmen döwletiniň Baştutanyna manyly çykyşy üçin hoşallyk bildirip, Eýranyň Prezidenti ýokary derejedäki duşuşygyň netijeleriniň türkmen-eýran gatnaşyklaryny pugtalandyrmak üçin uly ähmiýete eýe boljakdygyna ynam bildirdi.
Geçen onýyllyklaryň içinde Türkmenistanda-da, Eýranda-da däp bolan döwletara aragatnaşyklarynyň giňeldilmegine hyzmat eden, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürmegiň hem-de sebit we halkara derejesinde hyzmatdaşlyk etmegiň girewine öwrülen ähmiýetli düýpli özgertmeler bolup geçdi. Eýranyň Prezidentiniň nygtaýşy ýaly, iki ýurduň halklaryny dostlugyň we hoşniýetli goňşuçylygyň gadymdan ýola goýlan däpleri baglanyşdyrýar. Ol bolsa häzirki eýýamda mynasyp dowam etdirilýär.
Belent mertebeli myhman, ilkinji nobatda, sebitde parahatçylygyň pugtalanmagyna, howpsuzlyga, döwrüň wehimlerine garşy hereket etmäge, durnukly ösüşi üpjün etmäge degişli bolan sebit we halkara derejesindäki möhüm meseleler boýunça taraplaryň garaýyşlarynyň ýakynlygyny nygtady.
Prezident Hasan Ruhaniniň belleýşi ýaly, häzirki wagtda dostlukly türkmen-eýran gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrmak üçin hemme şertler döredildi, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy geljegi uly bolan birnäçe ugurlar boýunça ösdürmek üçin oňat mümkinçilikler bar. Şu babatda belent mertebeli myhman iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasynda, şeýle hem syýahatçylyk ugry we işewürlik boýunça gatnaşyklary giňeltmek babatda pikirini beýan etdi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň we Eýranyň maliýe hem-de bank düzümleriniň arasynda hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin şertleriň döredilmeginiň wajypdygy bellenidi. Munuň özi ikitaraplaýyn haryt dolanyşygynyň möçberleriniň artmagyna, özara bähbitlere kybap gelýän döwletara gatnaşyklarynyň işjeňleşmegine ýardam berer.
Prezident Hasan Ruhani eýran tarapynyň Türkmenistan bilen özara bähbitli, uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge hemmetaraplaýyn ýardam bermäge taýýardygyny tassyklap, ýurtlarymyzyň birek-birege dünýä bazarlaryna çykmak üçin özboluşly “derweze” bolup durýandygyny belledi. Şu babatda Demirgazyk-Günorta, Gündogar-Günbatar ugurlary boýunça, şol sanda üstaşyr-ulag düzümini, hususan-da, Oman-Eýran-Türkmenistan-Özbegistan geçelgesini diwersifikalaşdyrmak arkaly giň halkara hyzmatdaşlygy üçin uly mümkinçilikleriň bardygy nygtaldy.
Şunda Demirgazyk-Günorta ugry boýunça ýük daşalyşynyň görnetin artmagy, awtomobil ýollary boýunça ýük daşalyşynyň möçberleriniň ýokarlanmagy üçin uly geljegiň bardygy bellenildi. Eýranyň Prezidenti bu meseläniň ýokary derejede geçirilen duşuşykda aýratyn ara alnyp maslahatlaşylandygyny aýdyp, bu ugurda özara hereket etmegiň ýakyn wagtda anyk netijelerini berjekdigine ynam bildirdi. Belent mertebeli myhman Eýran tarapynyň Türkmenistana ulag ulgamynda taslamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin mümkinçiligini we tehnologiýasyny hödürlemäge taýýardygyny nygtady. Bu babatda hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi iki ýurduň bähbidine hyzmat eder.
Prezident Hasan Ruhani nebitgaz toplumynda ikitaraplýayn hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini belläp, Eýran Yslam Respublikasynyň bu ugurda, şeýle hem elektrik energetikasy ulgamynda, şol sanda düzümleýin taslamalara gatnaşmagyň hasabyna hyzmatdaşlygy giňeltmäge gyzyklanma bildirýändigini aýtdy. Şunuň bilen bir hatarda, Türkmenistandan elektrik energiýasyny we tebigy gazy satyn almagyň möçberlerini artdyrmaga, türkmen energiýa serişdelerini Eýranyň çäklerinden daşarky bazarlara durnukly ýagdaýda üstaşyr geçirmäge taýýardygy tassyklanyldy.
Belent mertebeli myhman saglygy goraýşy we derman senagatyny döwletara gatnaşyklarynyň geljegi uly ugurlarynyň hatarynda görkezip, bu babatda Eýran türkmen hyzmatdaşlaryna oňyn tejribesini bermäge taýýar. Syýahatçylyk ugry hem hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde bellenildi, munuň özi iki goňşy ýurduň baý taryhy-medeni mirasy bilen baglanyşyklydyr.
Türkmenistanyň we Eýranyň işewür hyzmatdaşlygy giňeltmek hem-de diwersifikasiýalaşdyrmak üçin, şol sanda iki ýurduň telekeçilik düzümleriniň arasynda muny amala aşyrmak üçin ähli mümkinçilikleri bar, munuň özi durnukly ykdysady ösüşe, täze iş orunlarynyň döredilmegine ýardam eder.
Belent mertebeli myhman medeni-gumanitar ulgamda, hususan-da, bilim hem-de ýokary tehnologiýalar babatda gatnaşyklary döwletara gatnaşyklarynyň ähmiýetli ugurlarynyň biri diýip atlandyrdy.
Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti çykyşyny tamamlap, iki ýurduň arasyndaky däp bolan dost-doganlyk gatnaşyklarynyň geljekde hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdi.
Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Hasan Ruhani maslahata gatnaşyjylara netijeli işlemegi arzuw edip, bu ýere ýygnananlar bilen hoşlaşdylar.
Soňra işewürlik duşuşygynyň barşynda gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklary we geljegi uly meýilnamalary durmuşa geçirmek babatda türkmen-eýran hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de giňeltmegiň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Eýran Yslam Respublikasynyň işewürlik toparlarynyň wekilleri pikir alyşmagyň çäklerinde özara peýdaly söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlygy ýola goýmaga, dürli pudaklarda hyzmatdaşlygy giňeltmäge çalyşýandyklaryny beýan etdiler.
Eýranly hyzmatdaşlar “Mizan” işewürlik merkeziniň maslahatlar zalynda oturdylan LED ekranlarynda görkezilen wideoşekiller arkaly Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ykdysady kuwwaty we üstünlikleri barada doly maglumat aldylar.
Onda pudaklary diwersifikasiýalaşdyrmaga hem-de innowasion tehnologiýalary giňden ornaşdyrmaga gönükdirilen türkmen ykdysadyýetiniň dürli pudaklarynyň ösüşi barada gürrüň berildi. Aýry-aýry wideoşekiller “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyna we ajaýyp binagärlik gözellikleri döwrebap keşbini bezeýän ak mermerli türkmen paýtagty—Aşgabada bagyşlandy.
Eýran Yslam Respublikasynyň wekiliýetiniň agzalarynyň Türkmenistanyň pudak ministrlikleriniň we edaralarynyň wekilleri hem-de ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçylary bilen ikitaraplaýyn duşuşyklarynyň barşynda geljekde-de gatnaşyk etmegiň ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Soňky iki gün bäri Jelalabat we Oş şäherlerinde dowam edýän çaknyşyklar netijesinde azyndan 77 adamyň ölendigi habar berilýär.
11-nji iýunda Oş şäherinde we onuň golaýyndaky etraplarda çaknyşyklar başlandy. Bu dartgynlyklar 12-nji iýunda Jelalabat şäherine ýaýrady.
Habar agentlikleriniň berýän maglumatlaryna görä, bulagaýçylyklar başlanany bäri 1000-e golaý adam ýaralanypdyr.
Associated Press agentligi Jelalabat şäherindäki bulagaý toparlaryň bir uniwersitet binasyny otlap, polisiýa bölüminiň jaýyny basyp alandyklaryny habar berýär.
AP agentliginiň aýtmagyna görä, etniki özbekleriň müňlerçesi dartgynly şäherlerden gaçýarlar, ol ýerlerde olaryň öýleri we iş ýerleri otlanýar. Orsýetden kömek soraldy
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümeti Oş we Jelalabat şäherlerinde adatdan daşary ýagdaý yglan etdi we ol ýerlere komentant sagadyny girizdi.
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümetiniň ýolbaşçysy Roza Otunbaýewa “ýurdy durnuksyzlaşdyrmak isleýän içerki güýçler bar” diýip, žurnalistlere aýtdy.
Şenbe güni irden Otunbaýewa Oşdaky dowam edýän çaknyşyklar bilen baş alyp çykmak üçin Moskwa hat ýollap, kömek sorandygyny mälim etdi.
“Düýnden bäri ýagdaýlar gözegçilik ederden ýitileşip başlady. Bize Gyrgyzystandan başga üçünji tarapyň harby kömegi gerek” diýip, Otunbaýewa aýtdy.
Moskwa Gyrgyzystana ynsanperwerlik kömeklerini iberjekdigini aýtdy, emma häzirki şertlerde ors harbylaryny ibermejekdigini bildirdi.
“Bu içerki konflik we Orsýetiň bu dartgynlygy çözmäge gatnaşmagy üçin entek şertler döremedi” diýip, Kremliň metbugat wekili rus habar agentliklerine aýtdy. Etniki dartgynlyk
Şeýle hem Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümeti Oşdaky etniki çaknyşyklaryň öňüni almaga kömekleşmekleri üçin pensiýadaky harby we polisiýa işgärlerine ýüz tutdy.
Azatlyk Radiosynyň Oşdaky habarçysy Alişer Toksonbaýew şäherde şenbe güni hem ýarag sesleriniň eşidilendigini we ýaşaýjylaryň şäherden gaçýandygyny aýtdy.
“Şäheriň ähli ýerlerinde ýerli polisiýanyň böwet halkasy bar we olar žurnalistleriň geçmegine rugsat bermeýär, tutuş şäher gabawda” diýip, Toksonbaýew aýtdy.
11-nji iýundan bäri Oş şäherinde elektrik üpjünçiligi kesilen we jemgyýetçilik transportlary işlemeýär. Şäheriň bazary bolsa otlandy.
Şäherdäki ençeme ýaşaýyş jaýlarynyň we özbekleriň ýaşaýan raýonlaryndaky öýleriň bulagaýçylar tarapyndan otlanandygy habar berilýär.
Habarlara görä, ýerli gyrgyzlar bilen bu ýerde ýaşaýan kiçi bolmadyk etniki özbek toparlarynyň arasynda ýiti çaknyşyklar ýüze çykypdyr.
“Ýüzleri maskaly adamlar”
HRW –niň Merkezi Aziýa boýunça eksperti Andrea Berg etniki özbeklere edilýän hüjümlere alada bildirdi we häkimiýetleri gyssagly herekete geçmäge çagyrdy.
“Geçen agşam meniň ýaşaýan ýerim asudady, emma tanyşlarym wokzalyň we keselhananyň töwerekleriniň elhençdigini aýdýarlar” diýip, Andrea Berg aýtdy.
Bergiň tanyşlarynyň oňa aýtmaklaryna görä, ýerli gyrgyzlardan ybarat bolmadyk içgili adamlar agzalýan raýonlara baryp adamlary öldürip gaýdýarlar.
“Özbekler hem ulaglarda hem pyýada Özbegistan serhedine tarap gaçýarlar. Maňa bu barada iki çeşmeden maglumat gowuşdy “ diýip, Berg aýdýar.
Wagtlaýyn hökümetiň resmileriniň aýtmagyna görä, Oş şäherine golaý gyrgyz-özbek serhet nokadynyň gyrgyz tarapy açyk.
Azatlyk Radiosynyň habarçysy Toksonbaýew “şäheriň içinde gezip ýören maskaly adamlar kän, olar hem gyrgyzlary hem özbekleri atýarlar” diýip, habar berýär.
“Olar gyrgyzça-da, özbekçe-de gowy gürleýärler. Şol sebäpli bu adamlaryň kimdigini kesgitlemek diýseň kyn” diýip, Alişer Toksonbaýew aýdýar. Bişkek aladaly
Bu bulagaýçylyklaryň bir ujy paýtagt Bişkege-de baryp ýetdi. Ol ýerde ýüze çykan çaknyşyklar netijesinde 27 adam keselhana ýerleşdirildi.
Ýerli medianyň habar bermegine görä, paýtagtyň resmileri adamlary, esasan hem ýaşlary Oşa goýbermezlige çalyşýarlar.
Şenbe güni ençeme adam parlamentiň binasynyň öňüne ýygnandy. Olar günortadaky garyndaşlaryny goramaga gitmek üçin ulag berilmegi talap etdiler.
Wagtlaýyn hökümetiň resmileri ol adamlardan günortadaky ýagdaýlary kadalaşdyrmak işini kanun goraýjy işgärlere goýmaklaryny soradylar.
Aprel aýynda öňki prezident Kurmanbek Bakyýew häkimiýetden çetleşdirileni bäri Gyrgyzystanyň günortasyndaky ýagdaýlar durnuksyz.
Bakyýewi goldaýan iň uly toparlar ýurduň günorta regionlarynda ýerleşýär, häkimiýetden çetleşdirilen Kurmanbek Bakyýewiň asly şol ýerden.
Gyrgyzystanyň “günorta paýtagty” diýlip atlandyrylýan Oş şäheriniň ilat sany 220 müň adam. Bu şäher Gyrgyzystanyň ikinji iň uly şäheridir. Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
18-nji sentýabrda Orsýetiň Döwlet Dumasyna geçirilen saýlawlara gözegçilik eden Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ÝHHG) missiýasy ençeme faktlaryň, şol sanda kanuny çäklendirmeler, döwletiň media gözegçiligi, raýat jemgyýetçiliginiň çäklendirilmegi we dürli düzgün bozmalar ýaly bidüzgünçilikleriň saýlawlara kölege salandygyny aýtdy, emma bu ses berişligiň ozalkylardan has açyk alnyp barylandygyny aýtdy.
ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň resmi toparynyň ýolbaşçysy Marietta Tidei Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Ella Pamfilowa “saýlawlaryň gowy geçiriljegine ses berijileri ynandyrdy” diýdi.
Sesleriň 95%-niň sanalmagynda yglan edilen deslapky netijelere görä, häkimiýet başyndaky “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň 450 orunlyk parlamentde 343 orna eýe bolmagyna garaşylýar. Galan orunlar Dumanyň ozalky düzüminde bolan we adatça “Ýedinaýa Rossiýa” bilen bilelikde ses berýän üç partiýanyň arasynda paýlanar.


text:
Tapgyryň umumy aýratynlyklary:
18 gol: 18 gol bilen tamamlanan tapgyr şu möwsümdäki 18 golly tapgyrlaryň üçünjisidir.
Deňliklere bereket berildi: Üç duşuşygy deňlik bilen tamamlanan tapgyrda bir oýunda ýer eýeleri, bir oýunda myhmanlar ýeňiş gazandy.
12 golly birinji gün: Tapgyryň birinji gününde iki duşuşykda derwezlere jemi 12 gol girdi. Şol 12 golda 8 futbolçynyň ady bar. Diýmek 4 futbolçy bir oýunda iki pökgi geçirdi.
Bereket azdamy, kände: Ýokary bölümde hem aýdyşymyz ýaly, tapgyryň birinji gününde geçirilen 2 duşuşykda janköýerler gollaryň 12-sine şaýat boldular. Ýöne ikinji günündäki 3 duşuşykda geçirilen gollaryň sany bolsa, 12-iň deň ýarysydyr — 6 gol.
«Energetigiň» yzyndan ýetdiler: Şu tapgyra çenli oýunlary deňlik bilen iň kän tamamlanan topar «Eneregtikdi». Şu tapgyrda «Ahal» bilen «Şagadam» hem «energetikçileriň» yzyndan ýetdi. Indi bu toparlaryň üçsiniň hem möwsümde 9 deňligi bar.
«Aşgabat» 3 — 3 «Balkan»
Gollar:
1-0, Ruslan Kurbanow 14’ (penalti);
2-0, Berdi Şamyradow 39’;
1-2, Rustam Mätrizaýew 54’;
2-2, Myrat Ýagşyýew 58’;
2-3, Myrat Ýagşyýew 67’;
3-3, Ruslan Kurbanow 68’.
Ýagşyýew bombardirlige barha ýakynlaşýar: Şu tapgyrdaky dubly bilen möwsümde geçiren gollarynyň sanyny 27-ä çykaran Myrat Ýagşyýew iň ýakyn bäsdeşi Süleýman Muhadowdan 4 gol öňe saýlandy.
Ýene ýekeje goldan: Möwsümde geçiren gollarynyň sany bilen Myrat Ýagşyýew Ýokary liganyň bombardiriniň geçen ýylky görkezijisini täzelemäge ýakyn geldi. Geçen ýyl Mämmedaly Karadanow («Şagadamda») 28 gol bilen möwsümiň bombardiri bolupdy. M.Ýagşyýewde bolsa möwsümiň tamamlanmagyna 7 tapgyr galanda 27 gol bar.
7 tapgyrdan soň: Möwsümdäki ilkinji dublyny 23-nji tapgyrda amala aşyran Myrat Ýagşyýew 30-njy tapgyrda olaryň sanyny 2-ä çykardy.
Ruslanam 10-y yzda galdyrdy: Möwsümde «Aşgabadyň» esasy golçularynyň birine öwrülen Ruslan Kurbanow hem şu ýylky möwsümde geçiren gollarynyň sanyny 10-dan geçirdi. Indi futbolçynyň 23-nji çempionatda jemi 11 goly bar.
Üçünji dubl: 29-njy tapgyra çenli Ruslan Kurbanowyň bary-ýogy ýekeje dubly bardy. 30-njy tapgyrdan soň bolsa, onuň möwsümdäki dubllarynyň sany 3-e çykdy. Berekella!
Aýagyna top ber, gola garaş: Şeýlelikde, Ruslan Kurbanow şu tapgyrda dürs ýerine ýetiren 11 metrlik jerime urgusy bilen möwsümiň penaltistleriniň sanawynda ikinji orna ýerleşdi. Indi Ruslanyň möwsümde 4 sany dürs ýerine ýetiren jerime urgusy bar. Bu sanawyň başyny bolsa 6 penalti bilen «Şagadamdan» Hemra Amanmämmedow çekýär.
Mätryýazewiň ilkinji goly: Duşuşykda «Balkanyň» gollarynyň «çilesini açan» Rustam Mätryzaýew şu ýylky möwsümde ilkinji gezek tapawutlandy. Şu gol Rustamyň «Balkanyň» düzüminde oýnap başlanyndan bäri hem geçiren ilkinji goludyr.
Şamyradow «Aşgabadyň» bombardirleriniň üçlüginde: Biziň toparlaryň düzüminde 2013-nji ýyldan bäri gollary geçiren futbolçylardan düzen sanawymyzda «Aşgabat» futbol toparynyň bombardirleriniň arasynda Berdi Şamyradow üçünji orna geçmäge başardy. Biziň hasap ýöreden döwrümizden bäri (2013-nji ýyl) «Aşgabadyň» düzüminde diňe şu möwsümde çykyş edýän tejribeli hüjümçiniň bu toparda 18 goly bar. Ýöne B.Şamyradow üçünjligi karýerasynyň birnäçe ýylyny «Aşgabada» bagyşlan başga bir futbolçy bilen paýlaşýar. Ol hem Annaberdi Çaryýewdir. Annaberdi hem «Aşgabadyň» düzüminde 2013-nji ýyldan bäri 18 gol geçiripdir. Maglumat hökmünde aýtsak, 2013-nji ýyldan bäri oýnan oýunçylaryň arasynda iň kän gol geçireni Elman Tagaýewdir. Geçen möwsümde «Altyn asyryň» hataryna goşulan Elman «Aşgabatda» 29 gol geçiripdi.
Deňligem bolsa, ýubileý oýun: Deňlikde tamamlanan şu oýun «Balkanyň» Ýokary ligadaky 680-nji duşuşygydyr.
«Aşgabadam» 50-likçi: Şu tapgyrda «Balkanyň» derwezesine geçirilen 3 goldan soňra «Aşgabat» möwsümde 50 we ondan kän gol geçiren dördünji topar boldy. «Paýtagtlylaryň» 51 goly bar.
Dört aýlawdan soň: Dört aýlawdan soň «Aşgabat» bilen «Balkanyň» arasyndaky duşuşyklarda bir gezek «Aşgabat», iki gezek «Balkan» ýeňiş gazandy. Bir oýun deňlikde tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Aşgabat» 6 — 6 «Balkan».
«Hazyna» 3 — 3 «Ahal»
Gollar:
0-1, Rahmet Şermetow 8’;
1-1, Begenç Akmämmedow 45+1;
1-2, Myrat Hamraýew 48;
2-2, Didar Durdyýew 54’;
3-2, Didar Durdyýew 57’
3-3, Rahmet Şermetow 88’
Ýene şol hasap: «Hazyna» bilen «Ahalyň» arasynda üçünji aýlawda geçirilen duşuşyk hem 3:3 hasabynda tamamlanypdy.
Netijeler deňlendi: Şu tapgyra çenli «Hazynada» iň kän pökgi geçiren futbolçy Guwanç Abylowdy. Şy duşuşykdaky dubly bilen Didar Durdyýew hem indi gollarynyň sanyny G.Abylowyňka deňledi. Indi olaryň ikisinde hem 14 gol bar.
Didar Durdyýew soňky dört möwsümiň iň gowularynyň hatarynda: Şu tapgyrdaky 2 goly bilen Didar Durdyýew 2012-nji ýylyň futbol möwsüminden bäri Ýokary ligada iň kän gol geçiren futbolçylaryň sanawynda ikinji orunda çykýar. Indi bu sanawyň başyny 78 gol bilen Süleýman Muhadow çekýär. Ikinji orundaky Didar Durdyýewiň 69, üçünji orundaky Mämmedaly Karadanowyň 68 goly bar.
Möwsümde ilkinji gezek: Didar Durdyýew şu möwsümdäki gollaryny çemşeläp ýygnanlaryň biri. 2 tapgyrda het-trigi bar diýäýmeseň, tä 30-njy tapgyra çenli Didara bir oýunda iki gezek tapawutlanmak nesip etmändi, bu gezek onam başardy.
Bir tapgyr geçirip: Möwsümdäki ilkinji dublyny 28-nji tapgyrda geçiren Rahmet Şermetow 29-njy tapgyry geçirip, şu duşuşykda ýene-de «goşalady».
«Ahal» — myhmançylykda 30 gol: Şu duşuşykdan soň «Ahal» myhmançylykda 30 gol geçirip bilen ikinji topar boldy.
Utuk ýitirilýär: Indi iki tapgyr bäri ýeňiş gazanyp bilmeýän «Ahal» iki oýunda 4 utuk ýitirdi, ýöne toparyň eýeleýän orny saklanyp galýar. Çünki utuk ýitirmek şu günler toparlaryň ählisiniň «keseli».
Ornuny «berkitdi»: Soňky iki tapgyrda ýeňiş gazanyp bilemýänleriň biri-de «Hazyna». «Merwdir» HTTU bilen 6-njy orundaky ýaryşdan örän uzakda galan «ykdysadyýetçiler» bolmanda 8-nji orny «berkitdiler».
Dört aýlawdan soň: Şu ýylky «Hazyna» — «Ahal» duşuşyklarynyň ikisi «Ahalyň» peýdasyna, ikisi deňlik bilen tamamlandy. Pökgi gatnaşygy: «Hazyna» 8 — 9 «Ahal».
«Daşoguz» 1 — 0 HTTU
Gol:
1-0, Elzar Kurbanow.
Ilkinji 10-luk dolduryldy: Ahyrsoňy «Daşoguz» hem möwsümde ýygnan utuklarynyň sanyny 10-dan geçirdi.
Üçünji ýeňiş: Şu möwsümde üç gezek ýeňiş gazanan «Daşoguz» şolaryň üçüsini hem öz meýdanynda gazandy.
Ýubileý duşuşygyň öňündäki umyt: «Daşoguzyň» janköýerlerini begendiren şu duşuşyk toparyň Ýokary ligadaky 599-njy duşuşygy boldy. Nobatdaky oýun «Daşoguz» üçin 600-nji ýubileý duşuşyk bolar.
«Daşoguz» 9-njy orunda: Elbetde, ýaryş tertibinde däl, ýöne başga bir tertipde «demirgazyklylar» 9-njy orna geçmegi başardylar. Olar ÖZ MEÝDANYNDA IŇ KÖP ÝEŇIŞ GAZANAN TOPARLAR sanawymyzda 9-njy orna geçdiler. Çünki şu ýeňiş «Daşoguzyň» möwsümdäki üçünji ýeňşidir. 9-njy ornuň öňki eýesi «Energetik» bolsa möwsümde bary-ýogy iki gezek ýeňiş bilen didarlaşyp gördi. Toparlaryň ikisi hem şu ýyl öz meýdanynda HTTU-ny ýeňdiler.
Dört aýlawdan soň: Yzda galan 4 duşuşygyň üçüsi HTTU-nyň, biri «Daşoguzyň» ýeňşi bilen tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Daşoguz» 1 — 14 HTTU.
«Altyn asyr» 1 — 1 «Şagadam»
Gollar:
0-1, Yhlas Magtymow 35’
1-1, Didar Hajyýew 53’
Tötänlik däldir-dä hernä: «Şagadamyň» soňky iki oýnunyň ikisinde hem goly Yhlas Magtymow geçirdi. Iki duşuşykda hem ol ilkinji bolup hasaby açdy, ýöne şol duşuşyklaryň ikisi hem 1:1 hasabyndaky deňlik bilen tamamlandy.
Hajyýewiň täze sepgidi: Duşuşykda «Altyn asyryň» jogap goluny geçiren Didar Hajyýew soňky dört möwsümde (2012-nji ýyldan bäri) derwezlere geçiren gollarynyň sanyny 30-a çykardy.
Rekord gaýtalanmady: Şeýlelikde, «Altyn asyryň» 7 tapgyrlyk ýeňişli tapgyry tamam boldy. Şeýlelikde, möwsümiň iň uzyn ýeňişli tapgyry hökmünde «Altyn asyryň» öz elindäki rekord galar. Çünki mundan soň «aragatnaşykçylar» ähli oýunlarynda ýeňiş gazanaýan ýagdaýynda hem rekordy täzeläp bilmezler. Çünki toparyň öňünde 8 duşuşyk galdy.
Zyýanyny ýetirenok: Dogry, «Altyn asyr» duşuşykda 2 utuk ýitirdi. Ýöne bu deňlik toparyň ýaryş tertibindäki ornuna zyýanyny ýetirenok.
Dört aýlawdan soň: Yzda galan dört duşuşykdan soň, toparlaryň her haýsy bir gezek ýeňiş gazandy, iki oýun deňlik bilen tamamlandy. Pökgüleriň gatnaşygy: «Altyn asyr» 3 — 3 «Şagadam».
«Energetik» 1 — 2 «Merw»
Gollar:
1-0, Mekan Nasyrow 34 (penalti);
1-1, Begenç Alamow 45+2 (penalti)
1-2, Tirkiş Muhammetberdiýew 81’.
«Merwiň» ýubileý ýeňşi: Şeýlelikde, «Merw» Ýokary ligadaky 300-nji ýeňşini gazandy.
«Merw» bir basgançak ýokary galdy: Indi birnäçe tapgyr bäri HTTU bilen 6-njy orun ugrunda göreşýän «Merw» HTTU-nyň düýki şowsuzlygyndan soň 6-njy orna çykdy.
Alamowyň 30-njy goly: Şu duşuşykda dürs ýerine ýetiren jerime urgusyndan soň, Begenç Alamow soňky dört möwsümde derwezelere geçiren gollarynyň sanyny 30-a çykardy.
Ikisem «Merwiň» iň kän gol geçirenleri: Begenç Alamow bilen Tirkiş Muhammetberdiýew 2013-nji ýyldan bäri «Merwiň» düzüminde 27 gol geçirdiler. Olar bu netije bilen şol döwürden bäri «Merwiň» iň netijeli futbolçylarynyň sanawynda 1-nji orny paýlaşýarlar.
Nasyrow tegelekledi: Mekan Nasyrowyň dürs ýerine ýetiren penaltisinden soň, «Energetigiň» şu möwsümde geçiren gollarynyň sany 20-ä çykdy.
Alamowyň 4-nji penaltisi: Ruslan Kurbanowyň 4 penaltilik netijesine Begenç Alamow hem şärik boldy.


text:
Ewtanaziýa
Ewtanaziýa(euthanasia) - bejerişi bolmadyk keselden ejir çekýän, çydamsyz agyry çekýän adamlaryň öz islegleri ýa-da islegsiz öldürilmegi.Bu adama ölüm getiraýjek dozada ukol edilmegi ýaly görnüşlerde amala aşyrylýar.
Ewtanaziýanyň 2 görnüşi bar: aktiw hem-de passiw ewtanaziýa. Passiw ewtanaziýadoktorlar tarapyndan ýarawsyza ýaşaýyşyny dowam etdirmek üçin edilýän terapiýasyny bes etmek we aktiw ewtanaziýa ýarawsuza doktorlar tarapyndan onuň çalt we agyrysyz ölmegi üçin mediki serişdeleri goýbermekleri. Aktiw ewtanaziýa köplenç doktorlaryň kömegibilen jana kast edilmegini hem degishli edilýär (ýarawsuz adama öz haýyşdy boýunça ömür gysgaltýan dermanlaryň berilmegi).
Mundan başga-da razyçylykly (dobrowol'naya/voluntary); razyçylygy berip bilinmedik (ne dobrowol'naya/non-voluntary) hem-de razyçylyksyz (neproizvol'nyy/involuntary) tapawutlandyrylýar. 1-nji gornüşinde ýarawsuzyň öz razyçylygy/öz haýyşy boýunça edilýär. Bu görüşikanun tarapyndan Belgiýada, Lýüksemburgda, Niderlandiýada, Şweýsariýada hem-de ABŞ-nyň Oregon we Waşington ştatlarynda rugsat berilen. 2-nji görnüşi ýarawsuzyň özüniň razyçylygyny bilip bolmadyk ýagdaýyna (meselem:kiçi çaga). Bu dünýäde hiç ýerde kanuny rugsat berilmedik. 3-nji görnüşi bolsa ýarawsuzyň garşy bolan ýagdaýyndada ulanylanda aýdylýar. Bu termin ilkinji gezek Frensis Bekon tarapyndan öňe sürülip başlanyp, ikinji jahan urşuna çenli giňden ulanylypdyr. Ýöne soňra nasist hereketleri sebäpli bu ideýalar uzak wagtlyk ýapylýar. Belli adamlaryň içinde Zigmund Freýd bejerişi bolmadyk rak keselini bilenson öz Londondaky öýünde 1939-njy ýylda, 19 sany ýerli anesteziýa bilen geçirilen operasiýalaryndan soň çydaman Doktor Şura tarapyndan "öldürilýär"
20-nji asyrlaryň soňlarynda ewtanaziýa has ýiti we köp öňe sürülýän uly meselelerinň birine öwrülýär. Ýöne Gippokrat kasamyna ters gelýär diýip häzire çenli köp ýurtda ulanylyşy ýol berilmedik ölüm usuly bolup durýar.


text:
Žurnalistleri goramak boýunça komitet (CPJ) Ukrainanyň resmilerine ýüzlenip, žurnalist Oleg Bogdanowy goramak üçin “gyssagly çäreleri geçirmäge” çagyrdy.
Bogdanow ýekşenbe güni giçlik Donetskde öz öýüniň golaýynda näbelli hüjümçiler tarapyndan ýenjilipdi. Hüjümde onuň äňi we burny döwüldi. Bogdanow häzir keselhana ýerleşdirildi.
Bogdanow “Dorožnyý patrul” atly websaýtda işleýär. Bu saýt Ýol gözegçilik we howpsuzlyk gulluklarynyň işgärleriniň edýän kanun bozmalary barada maglumat berýär.
Bogdanow özüne alyp barýan işi sebäpli hüjüm edilendigini aýdýar.
Žurnalistleri goramak boýunça komitet ukrain resmilerini “bu iş boýunça garaşsyz derňewi geçirmäge” çagyrdy.


text:
Golaýda köp partiýalylyk barada kanun kabul edilip, türkmen telekeçileriniň partiýasynyň döredilýänligi habar berildi.
Şol bir wagtda, Türkmenistanda resmi hasaba alnan ýeke-täk syýasy partiýa bolan Demokratik partiýanyň Merkezi geňeşiniň Aşgabadyň günorta-günbatar böleginde täze, kaşaň ofise göçüp barandygy aýdylýar.
Eýsem bu partiýa öz agzalarynyň ykbalynda nähili rol oýnaýar, oňa agzalygyň adamlara berýän peýdasy näme?
Aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň pikirine görä, Demokratik partiýa şeýle kaşaň ofis salnyp berilmegi ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýurtda alnyp barylýan syýasy-köpçülik işlerinden kanagatlanýandygyny görkezýär.
Partiýa we wezipe basgançagy
Türkmenistanda syýasy partiýa agza bolmak, umuman partiýalylyk, anyk programmaly syýasy hereketiň hataryna goşulmak praktikasy barada gürrüň edilende, esasan sowet döwri ýatlanylýar.
Şol döwürde partiýalylyk wezipe basgançagynda ýokary galmagyň, jemgyýetde täsirli adama öwrülmegiň esasy şerti bolup durýardy.
Eýsem öňki Komunistik partiýanyň ornuna döredilen Demokratik partiýa agza bolmagyň nähili bähbitleri bar?
Hukuk meselelerini öwrenýän aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew Azatlyk Radiosyna bu partiýa agzalygyň uly bir peýdasy bar diýip hasaplamaýandygyny aýtdy. Ýöne ol Türkmenistandaky wezipeli adamlaryň köpüsiniň Demokratik partiýanyň agzasydygyny hem sözüniň üstüne goşdy.
“Deputatlar-zatlaryň hemmesi diýen ýaly partiýada, şo Dempartiýanyň agzalary-da näme, başga zat ýok” diýip, Baýryýew aýtdy.
Ýazyjy Bugaýew hem bu meselede žurnalist Baýryýewiň pikiri bilen ylalaşýar. Ýöne ol, sowet döwründen tapawutlylykda, Türkmenistanyň Demokratik partiýasyna agza bolmagyň Kommunistik partiýa agza bolandan has aňsatdygyny, ilki wezipä belläp, partiýa soň hem alyp bilýändiklerini, öňki ýaly, “pylança ýyllyk partiýa stažyň bolmaly” diýen talabyň asla ýokdugyny aýtdy.
Şeýle-de Bugaýew, Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygynyň öňüsyrasynda ýurduň ýaşlar guramasynyň agzalarynyň bir böleginiň Demokratik partiýanyň agzalygyna geçendigini, olaryň muny ýaşlar guramasynyň berýän baýramçylyk sowgadyndan has gymmat bahaly sowgat almak üçin edendigini gürrüň berdi.
Bar hem ýok mejburlyk
Hökümet edaralarynyň jogapkär işgärleriniň aglabasynyň Dempartiýanyň agzasydygy baradaky maglumatlara garamazdan, ýazyjy Bugaýew oňa geçmek üçin mejburlyk bardyr öýtmeýär. Ýöne žurnalist Baýryýew bu meselede belli bir derejede mejburlygyň bardygyny öňe sürýär.
“Bar ol mejburlyk, bir döwlet işinde işläp ýören bolsa, oňa geç diýýärler, boldy” diýip, Baýryýew aýtdy.
Sowet döwründe Kommunistik partiýa ýylda alynmaly adamlaryň arasynda intelligensiýa wekillerine, ýokary bilimli adamlara az orun berlerdi.
Bu ýagdaý käbir ýokary bilimli adamlaryň oba ýerlerine, zawod-fabriklere gidip, partiýa girýänçä çopançylyk etmegine, işçi bolmagyna getiripdi. Şeýle-de ol döwürde partiýadan çykarylmak temmisi bardy we bu ýagdaý şahsyýete agyr urgy bolýardy.
Žurnalist Baýryýew garaşsyzlyk ýyllarynda Demokratik partiýanyň hataryndan çykarylan adam barada eşitmändigini, indi etmiş eden adamlara adminstratiw temmi berilýändigini gürrüň berdi.
Onuň pikiriçe, sowet döwründe partiýa häkimiýete doly kontrolluk eden bolsa, Türkmenistanda hemme zat ýerine ýetiriji häkimiýete bagly we şol häkimiýetiň başynda Demokratik partiýanyň agzasy durýar.
Agzalyk tölegi
Düýbi Wenada ýerleşýän “Türkmen inisiatiwasy” topary golaýda bu partiýanyň ozal agzalyk tölegini alman, iýun aýyndan bäri partiýa agzasynyň aýlygynyň 1 prosenti möçberinde töleg alyp başlandygyny habar berdi.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Aşgabat şäherindäki resmileriniň biri, Azatlyk Radiosyna adynyň aýdylmazlyk şerti bilen beren gürrüňinde, bu habary ýalana çykardy.
Onuň aýtmagyna görä, agzalyk tölegleri öňden hem bar we asla täze girizilen zat däl.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň häzirki agzalarynyň sanynyň 300 müňden aşandygy aýdylýar.
Bu partiýa 1991-nji ýylyň dekabrynda, öňki Kommunistik partiýanyň adyny üýtgetmek bilen döredildi.


text:
Müsüriň prokurorlary öňki prezident Muhammad Morsini we başga-da 24 sany syýasatçyny, žurnalisti, aktiwisti we aklawçyny “kazyýeti kemsitmek” diýen kesgitleme bilen aýyplama ýöňkediler.
Ýekşenbe günki bu aýyplamalar yslamçy prezident Morsä garşy ýöňkelen aýyplamalaryň dördünji tapgyrydy. Ol ýurtda bolan köpçülikleýin protestlerden soň, harbylar tarapyndan iýul aýynda häkimiýetden çetleşdirilipdi we şondan bäri tussaglykda saklanylýardy.
Morsi eýýäm öz garşydaşlaryny öldürmäge öjükdirmekde, daşary ýurt toparlar bilen dildüwşük etmekde we türmeden gaçmagy gurnamakda aýyplanýar. Onuň sud diňlenişigine fewral aýynda dowam ediler.
“Kazyýeti kemsitmek” diýen kesgitleme bilen aýyplanýanlaryň arasynda Müsüriň käbir belli ýaş aktiwistleri hem bar. Alaa Abdel-Fattah, öňki aklawçy Mostafa al-Naggar, öňki kanun çykaryjy Amr Hamzawy we adam hukuklaryny goraýan aklawçy Amir Salem dagylar olaryň käbirleridir.
Ýurduň kanunyna laýyklykda, gürrüňi gidýän aýyplama esasynda günäli tapylanlar alty aý türme tussaglygyna höküm edilip bilner ýa-da olara pul jerimesi salnyp bilner.


text:
Düýn Owganystanyň hökümeti talyplaryň hüjümlerini göni efirde görkezmekligi gadagan ediji täze düzgün barada has anyk gollanmanyň kabul ediljekdigini mälim etdi.
Hepdäniň duşenbe güni Owganystanyň Milli howpsuzlyk agentliginiň baş edarasy ýurduň žurnalistlerini maslahata ýygnap, ýaragly söweşijileriň hüjüm edýän wagty olary surata düşürjek islendik bir žurnalistiň tussag ediljekdigini aýdyp, duýduryş berdi.
Milli howpsuzlyk agentliginiň bu täze girizen düzgüni žurnalistleriň we ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistleriň arasynda uly nägilelikleri döretdi.
Bu protestleriň yzy bilen, düýn Owganystanyň prezident administrasiýasynyň metbugat sekretary Wahid Omer çykyş edip, bu täze düzgün boýunça has anyk gollanmanyň kabul ediljekdigini we onda senzura ýol berilmejekdigini nygtady.


text:
Müsüriň Milli saýlaw komissiýasynyň ýolbaşçysy Faruk Sultan prezidentlik saýlawlarynyň 23-24 maýda geçiriljekdigini mälim etdi.
Bu saýlawlaryň birinji tapgyrynda hiç bir dalaşgäre sesleriň 50%-ni almak başartmasa, saýlawlaryň ikinji tapgyrynyň 16-17-nji iýunda geçiriljekdigi habar berilýär.
Saýlawlaryň kesgitlenen wagty ýurduň harby häkimiýetleriniň halka beren wadalaryna laýyk gelýär. Ýagny, Müsüri dolandyrýan harbylar iýun aýynyň ahyryna çenli häkimiýeti graždan hökümete geçirmegi wada beripdiler.
Prezidentlik saýlawlary Müsürde graždan hökümetiniň doly düzülmegine getirer.
Geçen gyş aýlarynda Müsürde parlament saýlawlary geçirilip, ýurduň iki öýli mejlisine deputatlar saýlanypdy.


text:
Şu gün Ukrainanyň prokuraturasy ýurduň ozalky premýer-ministri Ýuliýa Timoşenkony resmi ýagdaýda soraga çekmek prosesini birneme yza süýşürýändigini mälim etdi.
Ozalky plana görä, Ýuliýa Timoşenko şu hepdäniň duşenbe güni, 17-nji maýda prokuraturada sorag edilmelidi. Ýöne şol gün Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewiň Ukraina sapar edýändigine görä, bu çäre yza süýşürildi.
Bu sorag edişligiň indi anyk haçan geçiriljekdigi barada häzirlikçe maglumat berilmeýär.
Ukrainanyň ozalky premýer-ministri Ýuliýa Timoşenko ýurduň Ýokary sudunyň sudýalaryna para hödürlänlikde aýyplanylýar.
Bu iş boýunça ilkinji gezek 2004-nji ýylda jenaýat işi gozgalypdy. Ýöne ol iş soňra 2005-nji ýylda ýatyrylypdy.


text:
Şu gün Rumyniýanyň prezidenti Traýan Basesku Türkmenistanyň paýtagty Aşgabada resmi sapara barýar.
Rumyn prezidentiniň Aşgabatda geçirjek ýokary derejeli gepleşiklerinde diňe bir türkmen-rumyn gatnaşyklaryny ösdürmek meseleleri barada däl-de, eýsem, Türkmenistan bilen Ýewropa Bileleşiginiň gatnaşyklaryny ösdürmek meseleleriniň çäklerinde-de gürrüň ediler diýlip garaşylýar.
Bu saparyň öňýany Aşgabatda türkmen-rumyn hökümetara komissiýasynyň ilkinji maslahaty geçirilip, onda iki ýurduň hökümet agzalary we işewür toparlarynyň ýolbaşçylary özara hyzmatdaşlyklary ösdürmekligiň dürli ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Bular Türkmenistanyň döwlet mediasy habar berýär.


text:
Malaýsianyň polisiýasy meşhur aýdymçynyň öz aýdymynda yslama hormat goýmandygy aýdylyp, edilen şikaýatlardan soň ony tussag etdi.
Milli habar agentlikleriniň habar bermegine görä, hakyky ady Wee Meng Çee emma Namewee ady bilen tanalýan aýdymçy 21-nji awgustda Kuala Lumpuryň halkara aeroportunda tussag edilipdir.
Ilkinji gezek iýul aýynda görkezilen “Wah meniň hudaýym” atly aýdymynyň wideosynda aýdymçy we beýleki aýdymçylar buddist, daos ybadathanalarynda, şeýle-de hristian kilisesinde we metjitde aýdym aýdyp tans edýärler.
Ençeme topar polisiýa şikaýat edip, wideonyň yslamy kemsidýändigini aýtdy. Emma aýdymçy öz aýdymynyň dini sazlaşygy wagyz etmek maksadyny öz öňünde goýandygyny aýdýar.


text:
Ýaponiýa üç hepde ozal bolan weýrançylykly ýer yranmasy we sunami sebäpli agyr zeper ýeten Fukuşima atom elektrik stansiýasyndan radiasiýa syzmasyny duruzmagyň aýlap wagt aljagyny duýdurdy.
Ýadro howpsuzylygy resmisi Siýji Şiroýa žurnalistlere radiasiýanyň syzmasyny duruzmazdan öň stansiýanyň sowadyş sistemasynyň işiniň dikeldilmelidigini aýtdy.
Ol bu işiň birnäçe aý wagt almagynyň mümkindigini, sebäbi döwük-enjik harabalarynyň hem-de radiasiýa derejesiniň ýokary bolmagynyň bir topar kynçylyk döredýändigini aýtdy.


text:
23-nji ýanwarda Fransiýanyň senatynda Osman imperiýasy zamanynda ermenilere garşy genosid edilendigini inkär etmekligi jenaýat diýip hasaplamak baradaky kanun kabul edildi.
Indi bu kanunyň güýje girmegi üçin öňa Fransiýanyň prezidenti Nikolas Sarkozi gol çekmeli. Hut prezident Sarkoziniň partiýasy bu kanun bilen bagly inisiatiwany öňe sürüpdi.
Bu kanuna görä, ermenilere garşy genosid edilendigini inkär eden adama bir ýyl türme tussaglygy we 45 müň ýewro çenli jerime salmaklyk göz öňünde tutulýar.
23-nji ýanwarda Türkiýäniň Daşary işler ministrligi bu kanunyň Fransiýanyň senatynda kabul edilmegini ýazgaryp, ýörite beýanat ýaýratdy.


text:
Respublikanlaryň Eýran bilen baglaşylan ýadro ylalaşygyna ABŞ-nyň Kongresi tarapyndan edilmeli gözegçiligi güýçlendirmek baradaky kanun taslamasy 7-nji ýanwarda esasy komitetiň barlagyndan geçdi. Indi ol, gelýän hepde dolulygyna ses goýmak üçin, Wekiller öýüne iberilýär.
Wekiller öýüniň Daşary gatnaşyklar komiteti tarapyndan tassyklanan kanun proýekti Eýranyň şu ýylda çalasyn durmuşa geçirmek ugrunda işleýän taryhy ylalaşygynyň badyny gaçyryp, prezident Barak Obamanyň daşary syýasatda gazanan üstünliginiň ähmiýetini peselder öýdülýär.
Emma respublikanlar bu çäräniň diňe demokratik adminstrasiýanyň Eýrana görkezýän basyşyny gowşatmazlygy üçin görülýändigini aýdýarlar. Sebäbi adminstrasiýa Eýrana terrorçylyga goldawy ýa-da, ýadro meselesinde ylalaşandygyna garamazdan, ballistik raketa programmasyny dowam etdirýändigi üçin basyşyny gowşatmazlyga borçlandy.
Bu kanun taslamasy adminstrasiýanyň şahslary we maliýe guramalaryny, prezident olaryň Eýranyň ballistik raketa programmasyna ýa-da terrorçylyk işlerine dahylsyzlygy barada Kongrese kepillik berýänçä, Gazna departamentinde saklanylýan sanksiýalardan aýyrmagynyň öňüni alar.
Ak tam Tähranyň raketa meselsine garşy berk pozisiýa eýeledi we häzir Eýrana garşy, BMG-niň sanksiýalaryny bozup, ýadro ýaraglaryny götermäge ukyply ballistik raketalary synag edýändigi üçin, täze sanksiýalaryň taslamasyny taýýarlaýar.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri 7-nji ýanwarda adminstrasiýanyň Eýranyň raketa işlerine ýakyndan gözegçilik etjekdigini ýene bir gezek dile getirdi.
Emma demokratik opponentler respublikanlaryň «Eýranyň terror maliýe aýdyňlygy aktyny» geçirmeginiň sebäbini olaryň geçen ýyl baglaşylan ýadro ylalaşygyny bozmaga ýeterlik garşylyk toplap bilmezligi bilen baglanyşdyrýarlar.
"Bu hili kanun taslamalaryny taýýarlamagyň ylalaşygy puja çykarmak niýetinden başga hiç bir manysy ýok» diýip, Daşary gatnaşyklar komitetindäki ýokary derejeli demokrat, ABŞ-nyň Wekiller öýüniň agzasy Eliot Engel aýtdy.
"Men Eýran bilen ylalaşygy puja çykarmak üçin 62 ýa-da 63 gezek ses bermek islemeýärin» diýip, ol respublikan kongresmenleriň, Obamanyň saglygy saklaýyş kanunyna garşy duruşlary ýaly, eýran ylalaşygyny yzyna gaýtarmak üçin onlarça çäre görmek planlaryny nazara alyp aýtdy.
Engel geçen ýyl ýadro ylalaşygyna garşy çykan birnäçe demokratyň biridi, ol şonda özüniň Tährandaky hökümetiň sanksiýalaryň ýatyrylmagynyň deregine ýadro programmasyndan el çekmek baradaky wadasynda durjagyna ynanmaýandygyny aýdypdy.
Emma Daşary gatnaşyklar komitetiniň başlygy, Wekiller öýüniň agzasy Ed Royce Eýranyň ýadro ylalaşygyny berjaý etjegine ynanyp bolmajagyny görkezendigini, ýagny Tähranyň iýulda şertnama gol çekeli bäri ballistik raketa programmasyny çaltlandyrýandygyny, Siriýada barýan gyrgynçylga goldawyny güýçlendirendigini aýtdy.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary Tirkeş Guzybaýew maliýe galplyklarynda günälenip, tussag edildi. Bu hakda düýbi Wenada ýerleşýän adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” topary habar berýär.
Toparyň başlygy Farid Tuhbatullin maglumaty şol ýerdäki çeşmelerinden alandygyny, resmi metbugatda hem Guzybaýewiň prezidentiň karary boýunça wezipesinden boşadylandygy barada maglumatyň berlendigini aýtdy.
“Türkmen inisiatiwasy” toparynyň maglumatyna görä, bu jenaýat işi sentýabr aýynda açylypdyr. Şonda bu jenaýat işi boýunça birnäçe adam tussag edilýär. Derňew 1990-njy ýyllarda gurlup, ulanmaga tabşyrylan “Serdar” atly dokma fabrigine barlagçylaryň gelen döwri başlanýar. Şol barlaglar netijesinde fabrigiň baş müdiri Erik Kim hem maliýe galplyklarynda aýyplanyp, tussag edilýär.
—Şol wagtlar Daşoguzyň häkiminiň orunbasary Tirkeş Guzybaýew welaýatyň gurluşyk bölümine ýolbaşçylyk edýärdi. Barlaglaryň netijesinde fabrigiň gurluşygyndaky maliýe galplyklarynda onuň hem eliniň bardygy anyklandy. Bu jenaýat işine gatnaşygy bar diýlip, 50 töweregi adam tussag edildi. Geçen hepdede bu maliýe galplygynda eli bar diýlen aýyplama bilen welaýatyň häkiminiň orunbasary Tirkeş Guzybaýewiň hem tussag edilendigi habar berildi—diýip, Tuhbatullin aýdýar.
Farid Tuhbatullin özünde bar maglumatlara salgylanyp, “Serdar” dokma fabriginiň gurluşygyndan 14 million manadyň, ýagny 5 million amerikan dollary töweregi puluň ogurlanandygyny aýdýar.
“Türkmen inisiatiwasy” toparynyň maglumatynda “Serdar” dokma fabrigi bilen bagly alnyp barylýan derňew işleriniň çäginde Daşoguz welaýatyň “Ýüpek” önümçilik bileleşiginiň işi boýunça hem jenaýat işi gozgalypdyr. Emma bileleşigiň baş direktory öz janyna kast edipdir.
Hukuk goraýjy aktiwist Tuhbatulliniň pikiriçe, bu kärhanalar öz aralarynda biri-biri bilen baglanyşykly bolmaly:
—Meniň Turkmenistandaky çeşmämiň sözlerine görä, polisiýa işgärleri “Serdar”dokma fabriginiň başlygyny tussag edenlerinde, onuň gündelik depderçesini ele salypdyrlar. Depderçede kimiň oňa näçe bergisi bardygy ýazylypdyr. Şol sanawda bar adamlaryň hemmesi diýen ýaly ele salnyp, soraga çekilipdir. Häziki wagtda “Ýüpek” bileleşiginde hem derňew işleri dowam edýär.
Welaýatyň “Daşoguzenergo” önümçilik bileleşiginde alnyp barylýan barlag işleriniň netijesine görä, bileleşikde hasabatda görkezilen energiýadan birnäçe esse az energiýanyň öndürilendigi anyklanypdyr. Häzir bu edarada hem derňew işleriniň alnyp barylýandygy habar berilýär. Edaranyň ýolbaşçysy Myrat Bakyýew bolsa tussag astyna alnypdyr.
Türkmenistanda parahorluk, korrupsiýa gitdigiçe ýokarlanýar. Hatda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hem öz çykyşlarynyň birinde ýurtdaky korrupsiýanyň bardygyny boýun alyp, oňa garşy aýgytly göreşmelidigini belledi. Käbir bilim we bank işgärleriniň maliýe galplyklarynda günälenip, tussag edilendigi ýerli telewideniýede görkezildi. Emma, şeýle-de bolsa, dürli çeşmelerden gelip gowuşýan maglumatlara görä, korrusiýanyň derejesi peselenok. Korrupsiýa garşy göreşýän aktiwistler we žurnalistler bolsa ýanamalara sezewar edilýär.
Gyrgyzystanyň korrupsiýa garşy göreş boýunça işewür geňeşiniň baş sekretary Nuripa Mukanowa ýurtda korrupsiýanyň öňüni almak üçin ýolbaşçy wezipelere hemmetaraplaýyn arassa adamlary bellemelidigini aýdýar:
—Ýurtda anyklanýan şeýle faktlaryň hemmesi köpçülikleýin habar beriş serişdelerine ýetirilmeli. Ýurduň kanunçylygyna hem bir gezek parahorlukda günälenen adamy ikinji gezek jogapkärli wezipelere bellemezlik barada düzediş girizmeli. Aç-açanlyk bar ýerinde korrupsiýa bolmaýar. Türkmenistan ýapyk ýurt. Ol ýerde karar kabul edilende, häkimler we olaryň orunbasarlary bellenende, halkyň pikiri hasaba alynmaýar. Umuman aýdanda, ýurdy bir adam dolandyrýan bolsa, hökman korrupsiýa bolýar. Ýurtda dürli pikirliligiň bolmazlygy hem häkimiýetleriň peýdasyna bolýar.


text:
Türkmenistanda elýeterli bahalardan sement, magdan däl we beýleki gurluşyk serişdeleri bilen üpjün etmek, ýurdumyzda bu önümleriň öndürilişini has-da artdyrmak boýunça welaýat we etrap merkezlerinde Senagat ministrliginiň garamagyndaky 1 tonnasyny 175 manatdan sement satmak boýunça ýöriteleşdirilen söwda dükanlarynyň 32-si açyldy. Şolarda eýýäm bu önümiň 49637 tonnasy satyldy. Şeýle hem Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyk ministrliginiň welaýatlarda ýerleşen söwda kärhanalary we guramalary arkaly ilata sementiň 6063 tonnasy ýerlenildi. Içerki sarp edijä satylan sementiň möçberi 55 700 tonna boldy.
Şeýle hem welaýatlarda ilatyň magdan däl gurluşyk serişdelerine bolan islegini kanagatlandyrmak maksady bilen degişli söwda dükanlary açyldy. Şolaryň hem-de ozal hereket edýän dükanlaryň üsti bilen pudak ministrliginiň garamagyndaky kän hojalyklarynyň ählisinde elýeterli bahadan ýerli çig malyň 11 413 kub metri satyldy.
Şunuň bilen birlikde, ýurtda kiçi we orta telekeçiligiň ösdürilmeginiň döwlet tarapyndan goldanylmagy, iň täze enjamlaryň we tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy netijesinde pudakda önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ýerini tutup bilýän gurluşyk serişdeleriniň görnüşlerini giňeltmek we hilini ýokarlandyrmak boýunça hem-de daşary ýurtlara eksport etmek üçin zerur çäreler amala aşyrylýar.


text:
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň parlamentiniň spikeriniň orunbasary Asiýa Sasykbaýewa ýurduň ozalky prezident administrasiýasynyň başlygy Medet Sadyrkulowyň hem-de garaşsyz žurnalist Gennadiý Pawlýugyň öldürilmeginiň biri-biri bilen baglanyşyklydygyny nygtap çykyş etdi.
Emma ol bu iki wakanyň nähili baglanyşygynyň bardygy barada anyk gürrüň etmedi.
Parlamentde eden bu çykyşynda Asiýa Sasykbaýewa ýurduň organ işgärlerinden we baş prokuraturasyndan bu iki waka boýunça alyp barýan derňew işleriniň netijelerini jemgyýetçilige açyk etmekligi talap etdi.


text:
Siriýanyň oppozisiýadaky Milli koalisiýasy aram yslamçy Ahmed Toumehi özüniň bosgunlykdaky hökümetiniň lideri edip saýlady.
48 ýaşyndaky Toumeh Siriýada doglan amerikan raýaty Gassan Hittonyň ýerine geçýär. Hitto bu wezipä martyň ortasynda saýlanypdy.
Toumeh Siriýanyň günorta welaýaty bolan Deýr al Zourdan we Siriýanyň oppozisiýasynyň aglaba köplügini düzýän «Musulman doganlygy» bilen ýakyn baglanyşygy bar.
Ol hünäri boýunça diş doktory we Siriýanyň hökümeti tarapyndan birnäçe gezek tussag edildi.


text:
Düýbi Hytaýda ýerleşýän internet hakerleri Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň kompýuter ulgamlaryny döwüp, azyndan 4 million federal işgäriň şahsy maglumatlaryny ogurlamakda şübhelenilýär diýip, Birleşen Ştatlaryň resmileri habar berýärler.
4-nji iýunda Birleşen Ştatlaryň Içerki howpsuzlyk boýunça departamenti bu ýagdaýyň öňki we häzirki işgärlere täsir ýetirendigini mälim etdi.
Bu departamentiň maglumatynda “FBI, ýagny Federal derňew býurosy bu ýagdaýyň nähili we nädip amala aşyrylandygyny anyklamak üçin derňewleri geçirýär” diýilýär.
Birleşen Ştatlaryň resmileriniň berýän maglumatyna görä, resmiler bu çäräni amala aşyran internet hakerleriniň hytaýlydygyna ynanýarlar. Hytaýyň Daşary işler ministrligi şeýle aýyplamalary “jogapkärçiliksiz” diýip gaýtawul berdi.