text:
Awgust aýynda Malaýziýanyň paýtagty bolan Kuala Lumpurda iki uçaryň arasynda birnäçe sagatlyk boş wagtym boldy. Malaýziýa biziň raýatlardan wiza soramaýanlygy sebäpli öňki giden ýerlerimi görmek we birnäçe surat almak maksady bilen şähere çykdym. Aýlanar ýaly bary-ýogy 4 sagadym bardy we iň amatlysy dünýäde meşhur bolan Petronas Ekizlerine tarap gitdim. Şol ýerde düşürilen birtopar suratdan 3 sanysyny paýlaşmakçy siziň bilen. Continue reading →
Ho Chi Minh
Geçen hepde Hoşiminiň (Ho Chi Minh, öňki ady Saýgon) merkezi ýerlerinden biri bolan Ben Tanh meýdanyna gitdim. Şäherlerarasy awtoterminal, turistleriň gelip hökman söwda edip gidýän bazary, uly dynç alyş zolaklary bilen şäheriň belki-de iň hereketli ýerlerinden biri.
Ben Tanh bazary ýapylansoň Gije Bazary açylýar (Night Bazaar). Eger Stambulda bolan bolsaňyz, Şirinewler meýdançasyndaky agşamlary gurnalýan söwda meňzeşräk bolýa. Adam kän, ýöne esasan daşary ýurtdan gelen turistler.
Gije surat düşürmäne gowy ýer. Her hili adam görse bolýa. Garaňkyda surata düşürmekde kän tejribäm ýok aslynda. Birem adamlary düşürmeli wagty mesele has hem kynaşýa. Gelip urjaklaram bar arasynda. Çykyp birnäçe surat düşürdim, suratlar barada teswirleriňize garaşýan. Continue reading →
OKUW.NET – Täze proýektim
Eýýam iki ýyl töweregi daşary ýurtlarda okuw barada türkmençe maglumat azlygyny belläp geçýädim. Iki ýyla golaý wagtlap bir proýekt ugryndadym. Beýleki dillerde okuw barada maglumat kän, ýöne edil bize gerekli maglumatlar kemçiligi bolanlygy sebäpli şeýle bir proýekti başlatmak maksat edindim.
StudyAbroad.com saýtyny görenden soň esas proýektiň şekli kellämde bellenildi. Ilki özümçe birnäçe maglumaty jemläp, ýönekeý saýt ýasap başlamakçydym işe. Ýöne öz esas işim sebäpli elim degenokdy kän bul meselä.
Türkmenistandan biri eger daşary ýurtda okamak niýeti bolsa, onda tanyş bilişlerinden sorap ugryna çykýar. “Planynyň ogly Kiýewde okaýar, şolar nämäň nämedigi bilýändir…” şeklinde gürrüňler kän geçýändir maşgalalarda. Internete girip tapan ors dilindäki saýtlardan alan maglumatlary hem edil Türkmenistanly dalaşgärler üçin ýeterlik maglumat berip bilmeýär. Continue reading →
Syýahat
Ýakynda giden ýerlerim baradaky sahypamy täzeledim. Şonda iň aşagynda hem kiçiräk statistika ýazdym. Jemi 7 ýurtda we şol ýurtlardaky 41 sany ýerleşik ýere gidipdirin. Ýerleşik ýer diýlende şäher, şäherçe ýa-da etrap ýazylandyr.
Bul ýerde bolsa gitmek isleýän ýerlerim barada gysgaja maglumaty paýlaşaýyn. Continue reading →
Aşgabat
Bir ýyla golaý günorta-gündogar Aziýada bolandan soň Türkmenistana ýetip geldim. Öýde birnäçe wagt geçirip Aşgabada gaýtdym.
Gelenime görä birnäçe surat hem paýlaşmak wagty gelendir.


c: text/html

text:
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda tamamlanmagyna bir gün galanda Olimpiýa şäherjiginiň meýdançalarynda sportuň 9 görnüşi boýunça ýaryşlar geçirildi. Watandaş türgenlerimiz sambo, kikboksing, grek-rim göreşi, küşt boýunça ýaryşlarda medallaryň 15-sine, şol sanda altyn medallaryň 4-sine mynasyp boldular.
Türkmenistanyň ýygyndy topary umumy medallar sany boýunça ozalkysy ýaly birinji orny eýeläp, ýaryş sanawynda ýakyn bäsdeşlerinden artykmaçlygyny artdyrýar. Häzirki wagtda biziň toparymyzyň umumy gazanan medallarynyň sany 244-e ýetip, olaryň 89-sy altyn, 70-si kümüş we 85-si bürünç medallardyr.
Biziň toparymyzyň yzysüre HHR-niň ýygyndy topary gelip, olar medallaryň 93-sini, şol sanda 40 altyn, 30 kümüş we 23 sany bürünç medallaryny gazandylar. Üçünji ýerde Eýrandan gelen türgenler bolup, olar medallaryň 116-syna, şol sanda 35 altyn, 22 kümüş we 59 sany bürünç medallaryna mynasyp boldular.
Sambo göreşi boýunça ýaryşlarda türkmenistanlylar Ýeňiş Merdanow (52 kg) we Rusana Nurjanowa (56 kg) ýeňijiler boldular, kümüş medallaryna Begli Meretgeldiýew (62 kg), Nowruz Ataýew (52 kg) hem-de Serdar Hojamuhammedow (90 kg), bürünç medallaryna Nurberdihan Orazmämmedow (82 kg), Abdylla Babaýew (68 kg) we Mähri Akmyradowa (56 kg) mynasyp boldular.
Kikboksing boýunça final duşuşyklary geçirildi. Şunda altyn medallary türkmen ýygyndy toparyna “lou-kik” görnüşinde 71 kilograma çenli agram derejesinde Goçmyrat Jumanyýazow, “laýt-kik” görnüşinde H.Geldimämmedow (74 kg), kümüş medalyny bolsa “full-kontakt” görnüşinde Mekan Amanow (67 kg) getirdiler.
Grek-rim göreşi boýunça ýaryşlarda hormat münberiniň ikinji basgançagyna watandaşymyz Ali Seýhow (71 kg) çykdy. Üçünji orny S.Öwelekow (85 kg) eýeledi.
Küştde—Türkmenistanyň erkekler ýygyndy topary bürünç medallaryň ikisini gazandylar. Aýlawly ýaryşlarda biziň toparymyz örän ynamly oýnady. Şunda Wýetnamyň ýygyndysy bilen ýarym final duşuşygy aýgytlaýjy bolup, onda Saparmyrat Atabaýew oýnuny deňme-deň, Meýlis Annaberdiýew bolsa bir oýnuny deňme-deň, beýlekisini bolsa ýeňliş bilen tamamlady. 23 ýaşa çenli toparlaýyn ýaryşda Filippinleriň ýygyndysy bilen geçiren duşuşyklarynda Maksat Atabaýew oýnuny deňme-deň tamamlady, Ýusup Atabaýew bolsa ýeňlişe sezewar boldy.
Bilýard boýunça ýaryşlar dowam etdi. Şu gün erkekleriň arasynda geçirilen oýnuň “snukere” we “rus piramidasy” görnüşlerinde degişlilikde HHR-den gelen Sintong Zhao hem-de Gyrgyzystandan Yzatbek Ratbekow ýeňijiler boldular. Zenanlaryň arasynda “pul-10” görnüşinde birinji orny HHR-den gelen Siming Çen eýeledi.
Bouling boýunça toparlaýyn ýaryşlarda finalçylar kesgitlendi. Olar ertir altyn medallar ugrunda bäsleşigi dowam ederler: erkekler toparynda Kataryň we hytaý Taýpeýiniň, zenanlar toparynda Koreýa Respublikasynyň we Filippinleriň ýygyndylary duşuşarlar.
Sport tanslary boýunça ýaryşlar tamamlandy. Olaryň “samba” ýaly görnüşinde birinji orny Gyrgyzystandan gelen jübütler Alekseý Kibkalo we Tatýana Kogadeý, pasodobl görnüşinde HHR-den gelen jübütler Žu Jing we Bangbang Ýan eýelediler. Ýaryşyň birbada üç görnüşinde Koreýa Respublikasyndan gelen tansçylar, “ça-ça-ça” we “rumba” görnüşlerinde jübütler Jisuu Park we Munseong Kang, jaýwe görnüşinde Ýong Nam Gi we Nara Şin altyn medallara mynasyp boldular.
Tennis boýunça final oýunlary dowam etdi. Zenanlaryň arasynda ýekelikde oýnamakda Beatris Gumulýa Aldila Sutjiadini ýeňdi—iki türgen hem Indoneziýadan. Erkekleriň arasynda jübütleýin oýunlarda altyn medala Hindistandan gelen tennisçiler mynasyp boldular, olar Gazagystandan bolan bäsdeşlerini ýeňdiler. Zenanlaryň arasynda jübütleýin oýunlarda bolsa altyn medal Tailanddan gelen türgenlere miýesser etdi, olar öz hindistanly kärdeşlerini ýeňdiler.
Futzal boýunça erkekleriň arasynda geçirilen ýaryşlar final oýny bilen tamamlandy. Eýran Yslam Respublikasynyň topary kümüş medalyna eýe çykan Özbegistanyň ýygyndysyny 7:1 hasabynda ýeňdi. Bürünç medal ugrunda geçirilen dartgynly duşuşygyň esasy we goşmaça wagty 1:1 hasabynda tamamlanyp, oýundan soňky jerime urgularynda ýapon futzalçylary Owganystandan gelen bäsdeşlerini ýeňip, üstün çykdylar.
Ertir ýaryşlaryň jemleýji güni bolup, "Aşgabat 2017" oýunlarynyň soňky medallary küşt, bouling we tennis boýunça ýaryşlarda öz eýelerini tapar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýäniň Egeý deňziniň kenarynda ýerleşýän, dünýä belli turizm şäheri Bodrumda ýene bir türkmenistanly zenan ýanyndaky migrant ýaranlary bilen ten söwdasynyň üstünde tutuldy.
Türkiýäniň "haberler.com" atly internet neşiri Mugla welaýatynyň Bodrum etrabynda ten söwdasyna garşy gurnalan operasiýada ele salnan türkmen zenany bilen ýanyndaky daşary ýurtly boýdaşlarynyň polisdäki soragdan soň gyssagly ýagdaýda deportasiýa edilendigini bildirýär.
"Milliýet" gazeti "daşary ýurtly zenanlar polisdäki soragda Bodruma dynç almaga gelendigini we pullary gutaransoň ten söwdasyna baş goşup, ondan gazananlary bilen ýene dynç almagy dowam edendigi barasynda düşündiriş beripdirler" diýip ýazýar.
Gazetiň ýazmagyna görä, Bodrum polisiniň howpsuzlyk gullugynyň işgärleri geçiren aňtaw işiniň netijesinde 20-nji dekabrda gijäň ýarymynda ten söwdasynda güman edilýän migrant zenan bilen Gümbet mähellesindäki bir myhmanhanada duşuşmak üçin wagt belleşen bir raýaty yzarlapdyr.
Ol müşderiniň myhmanhana bellenen wagtda gelensoň, gysga wagtyň içinde 3 migrant zenan hem şol ýere gelip, her biri aýratynlykda üç otaga giripdir. Ondan soň myhmanhananyň golaýynda garaşyp duran polisler olary ten söwdasynyň üstünde tutupdyr.
Polisiň gurnan operasiýasynda S.S atly 28 ýaşyndaky türkmenistanly, A.M. atly 19 ýaşyndaky gyrgyzystanly we 22 ýaşyndaky O.A. atly daşary ýurtly zenanlaryň ele salynandygyny aýdylýar.
Ýeri gelende ýatlatsak, Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri mundan owal hem birnäçe gezek yzly-yzyna Bodrumda, şol bir ýerde türkmen zenanlarynyň öz ýaranlary bilen ten söwdasynda tutulandygyny mälim edipdi.
2-nji noýabrdaMugla welaýatynyň Bodrum etrabynyň polisiniň howpsuzlyk bölüminiň işgärleriniň bir aýa golaý wagtlap yzarlan aýallarynyň ten söwdasy bilen meşgullanýandygyny doly anyklanyndan soň, Gümbet mähellesinde ýerleşýän bir apart myhmanhana gurnan operasiýasynda, ten söwdasy bilen meşgullanýan biri türkmenistanly, 3 sanysy gyrgyzystanly we 2 sanysy gazagystanly jemi 6 daşary ýurtly zenan ele salnypdy.
Şeýle-de türk polisiniň 28-nji oktýabrda Bodrum şäheriniň Gümbet diýen ýerindäki bir myhmanhana gurnan operasiýasynda, ten söwdasynda güman edilýän türkmenistanly zenany, gyrgyzystanly we russiýaly zenany migrant ýaranlary bilen bilelikde saklap, olaryň deportasiýa edilmegine karar beripdi.
Şonuň ýaly-da türk polisi şu ýylyň iýun aýynyň ortasynda hem ýene Bodrum şäheriniň şol bir ýerinde, ýagny Gümbet mähellesindäki bir myhmanhanada ten söwdasy bilen meşgullanmakda aýyplanýan türkmenistanly bir zenan bilen onuň üç gyrgyzystanly we iki sany hem russiýaly ýaranyny iki hepdeläp tehniki hem fiziki görnüşde yzarlandan soň, olardan üç sanysyny bir awtoulagyň içinde jynsy gatnaşykdaka, ýene iki sanysyny hem raýat geýimli polisiýa işgärleri bilen ten söwdasyny edýän mahaly ele salypdy.


text:
Türkmenistanda ähli uruşlaryň söweş meýdanlarynda wepat bolanlary hem-de 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde şehit bolanlary ýatlap, Hatyra güni bellenilýär.
Şu gussaly sene mynasybetli, ýurdumyzyň ähli ýerlerinde Döwlet baýdaklary aşak düşürildi, hemme ýerlerde aýat-töwir okalýar, sadakalar berilýär. Hatyra gününde “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna gül goýmak çäresine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
…Wagt bizi şol gazaply günlerden barha daşlaşdyrýar, emma geljekki nesilleriň nurana geljegi üçin janyny gurban eden Watan goragçylarynyň asylly işleri hem-de olar hakyndaky hakyda hemişelik galýar. “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumy paýtagtymyzyň günorta-günbatar böleginde ýerleşýär. Bu toplum gahryman watandaşlarymyzyň baky şöhratyna we edermenligine türkmenistanlylaryň häzirki nesilleriniň mukaddeslik hökmünde tagzym edýändiginiň alamatydyr. Ýurdumyzyň gahrymanlarynyň hakydasyny hatyralamak köklerini asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan çuňňur ynsanperwer ýörelge bolup, türkmen halkynyň ruhy-medeni gymmatlyklarynyň aýrylmaz bölegidir.
Biziň gün-günden gülleýän Diýarymyzyň häzirki wagtda ýeten derejeleri, ösüş ýolunda ýeten belent sepgitleri, halkymyzyň abadançylygy Watanymyzyň iň gowy ogullaryna mynasyp ýadygärlikdir, olar öz zehini, döredijilikli zähmeti hem-de edermenligi bilen eziz Watanymyzy şöhratlandyrdylar, döwletimiziň kuwwatly, azat we garaşsyz bolmagyny arzuw etdiler.
Şu gün biz çuňňur hasrat bilen Aşgabat ýertitremesiniň şehitlerini, Gökdepe galasyny gaýduwsyz goraýjylary hem-de 1941 — 1945-nji ýyllaryň urşunyň gahrymanlaryny ýatlaýarys.
Şol gün “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna ir säherden ýürek emri bilen aşgabatlylaryň müňlerçesi geldi hem-de halkymyzyň hakydasynda “hiç kimiň unudylmaýandygyny, hiç kimiň ýatdan çykarylmaýandygyny” görkezdiler.
Hormatly Prezidentimiziň ulagy ýadygärlikler toplumynyň öňündäki meýdançada saklandy, bu ýerde Hormat garawuly düzüldi.
Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar. Onuň owazyny “Keçpelek” sazy çalyşýar. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna gül desselerini goýdy.
Mundan 70 ýyl ozal tebigy heläkçilik türkmen halkyna öwezini dolup bolmajak ýitgileri getirdi. Adamzadyň taryhynda iň weýrançylykly ýertitremeleriň biri — 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesi baradaky hasratly ýatlamalar häzirki wagta çenli ähli türkmenistanlylaryň kalplarynda saklanylýar, halk hakydasynda bu aýylganç tebigy hadysanyň pidasy bolanlaryň ählisi, biwagt şehit bolan watandaşlarymyz baradaky hakyda bakydyr.
Şol pajygaly oktýabr gijesi diri galanlara bu heläkçilik uly hasrat getirdi, göz açyp-ýumasy salymda türkmen paýtagtyny doly weýran etdi, diri galanlar çäksiz edermenlik, durnuklylyk, gaýduwsyzlyk görkezdiler. Umumy heläkçilik adamlary jebisleşdirdi. Olary ruhy taýdan birleşdirdi.
Çuňňur hasratyň nyşany hökmünde döwlet Baştutanymyz baş egýär. Tebigy heläkçilikleriň biri bolan şol aýylganç gijede milli Liderimiziň atasy, 1941 — 1945-nji ýyllaryň uruş weterany, öz ömrüni ýaş nesli terbiýelemek ýaly asylly işe bagyş eden mugallym
Berdimuhamet Annaýew hem wepat boldy.
Häzirki wagtda doly dikeldilen Aşgabat ak mermerli ajaýyp şäherdir, ol ajaýyp keşbinde ata-babalarymyzyň ýurdumyzyň nurana geljegi, ýaş nesilleriň bagtly durmuşy baradaky arzuwlaryny beýan edýär. Halkymyz agyr synaglary başdan geçirip, aşyklar şäheri Aşgabady gaýtadan dikeldip, paýtagtymyzy Ýer ýüzüniň owadan şäherleriniň birine, parahatçylygyň, asudalygyň, bagtyýarlygyň we abadançylygyň mekanyna öwürdi.
Her bir türkmenistanly şeýle gysga döwrüň dowamynda gözümiziň alnynda bolup geçen beýik özgerişliklere buýsanýar, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik ruhuna şatlanýar. Giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasyny amala aşyrýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli tagallalary netijesinde gözel paýtagtymyz Aşgabat sebitiň ykrar edilen merjen şäherine öwrüldi. Ýurdumyzyň baş şäheri bagy-bossanlyga bürenip, köşkleriniň altyn gümmezleri hem-de köp sanly suw çüwdürimleri bilen haýran galdyrýar, paýtagtymyzyň belent binalarynyň we desgalarynyň ençemesi hem-de paýtagtymyzyň hut özi dünýäde ak mermere beslenen şäher hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi.
Paýtagtymyz tutuş ýurdumyzy gurşap alan ägirt uly özgertmeleriň öň hatarynda bolmak bilen, milli Liderimiz tarapyndan alnyp barylýan oňyn bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik hem-de hoşniýetli goňşuçylyk syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň hem alamaty bolup durýar.
…“Milletiň ogullary” ýadygärliginiň etegi gül desselerinden dolýar. Bu ýadygärlik Watanymyzyň garaşsyzlygy we azatlygy, milletimiziň mertebesi hem-de ar-namysy ugrunda başyny goýan gerçeklerimiziň ýagty ýadygärligine halk söýgüsiniň we sarpasynyň nyşanydyr.
Güýz gülleri adamzadyň taryhynda iň bir gazaply uruş bolan 1941 —1945-nji ýyllaryň urşuna gatnaşyjylaryň — gaýduwsyzlygy, esger borjuna wepalylygy we mähriban halkyna çäksiz söýgi görkezen hem-de söweşde wepat bolanlaryň hormatyna gurlan “Baky şöhrat” ýadygärliginiň mermer daşlarynyň ýüzüni özboluşly haly bolup örtdi.
1418 günläp dowam eden şol ot-ýalynly döwürde Türkmenistanyň halky hem doganlyk halklaryň wekilleri bilen egin-egne berip, geljekki nesilleriň bagtly durmuşynyň, tutuş adamzadyň azatlygynyň hatyrasyna adalatly we barlyşyksyz göreş üçin aýaga galdylar. Esgerlerimiziň müňlerçesi gaýratlylygyň we watansöýüjiligiň, halkymyzyň niýetiniň, maksada okgunlylygynyň hem-de ynsanperwerliginiň beýik mekdebini görkezip, front ýollaryny geçdiler. Olaryň köpüsi deňsiz-taýsyz batyrgaýlyklary hem-de gahrymançylyklary bilen Beýik Ýeňşiň senenamasyna şöhratly sahypalary ýazyp, Gahryman diýen beýik ada, ordenlere we medallara mynasyp boldular.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy Berdimuhamet Annaýew Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda Watany goramakda we esgerlik borjuny ýerine ýetirmekde görkezen şahsy gaýratlylygy, batyrlygy we edermenligi üçin Russiýa Federasiýasynyň “Edermenligi üçin” diýen ýokary döwlet sylagyna mynasyp boldy.
Şol döwürlerden bäri onlarça ýyl geçen häzirki zamanada hem şol ýyllaryň gahrymançylykly taryhy kalplarymyzda gyzgyn seslenme bolup ýaňlanýar. Biz öz ildeşlerimize bolan buýsanç duýgularyna gaplanyp, olaryň ölmez-ýitmez edermenlikleriniň öňünde baş egýäris.
Ýadygärliklere Mejlisiň ýolbaşçylary, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, milli parlamentiň deputatlary, Türkmenistanda işleýän daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň baştutanlary, ýaşlar, paýtagtymyzyň köp sanly ýaşaýjylary gül desselerini goýdular.
Çäreden soň hormatly Prezidentimiz we bu ýere ýygnananlar “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyndaky sadaka bermek üçin niýetlenen ýere barýarlar.
Hormatly Prezidentimiz bu ýere ýygnananlara ýüzlenip, Hatyra düzgünlerini, ýatlama dessurlaryny berjaý etmegiň, öten-geçenlerimizi ýagşylykda ýatlamagyň merdana halkymyzyň ajaýyp ýörelgeleriniň biridigini belledi. Şu mizemez kadalar nesilleriň hem-de döwürleriň arasyndaky üznüksizligi üpjün edýär. Ynsanperwerligi, belent ahlaklylygy görkezip, agzybirligi hem-de jebisligi berkidýär.
Biz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe müňýyllyklardan gözbaş alyp gaýdýan milli däplerimizi mynasyp dowam edýäris. Ine, şu gün hem asylly däbimize eýerip, Hatyra güni mynasybetli Garaşsyz ýurdumyzda ýatlama çärelerini geçirýäris diýip, milli Liderimiz belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, Watan ugrundaky söweşlerde gahrymançylygyň we edermenligiň beýik nusgasyny görkezip, janlaryny gurban eden merdana gerçeklerimizi, 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde şehit bolan watandaşlarymyzy ýatlap, aýat-doga okalýandygyny, sadaka berilýändigini aýtdy.
Biz şu gün «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynyň «Ruhy tagzym», «Milletiň ogullary», «Baky şöhrat» ýadygärliklerine gül desselerini goýduk. Ýowuz uruşlar, pajygaly tebigy betbagtçylyklar zerarly gurban bolan watandaşlarymyzyň ýagty ýadygärligini hatyraladyk diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Döwlet Baştutanymyz geçen XX asyrda türkmenistanlylaryň örän aýylganç tebigy hadysany başdan geçirendigini aýdyp, Aşgabat ýertitremesini ýatlady. Bu ýertitreme 1948-nji ýylyň oktýabr aýynyň 5-inden 6-syna geçilýän gije bolup geçdi. 1941 — 1945-nji ýyllaryň urşunyň agyr külpetlerini gerdeninde çeken halkymyz üçin bu hadysa iň pajygaly wakalaryň biri boldy. Bary-ýogy 15—20 sekundyň içinde tebigy apat Aşgabat şäherini hem-de onuň töweregindäki obalaryň 40-dan gowragyny ýer bilen ýegsan etdi. Göz açyp-ýumasy salym dowam eden elhenç sarsgyn ýaşaýyş jaýlaryny, mekdepleri, kärhanalary, hassahanalary, institutlary, taryhy-medeni ýadygärlikleri haraba öwürdi. Şu pajygaly wakanyň mundan 70 ýyl ozal bolandygyna garamazdan, onuň öwezini hiç wagt dolup bolmaýar. Şol aýylganç gije 176 müň adamyň ömür tanapyny kesdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, watansöýüjilik, mertlik, edermenlik, ynsanperwerlik biziň halkymyza mahsus häsiýetlerdir, 1948-nji ýylda Aşgabat ýertitremesinde ildeşlerimiz mertligiň hem-de ynsanperwerligiň ajaýyp nusgasyny görkezdiler. Şol ýowuz günlerde ruhlaryny belent tutup, müňlerçe adamy kesegiň astyndan alyp çykdylar. Diri galanlar hem-de lukmanlar tebigy apatyň ilkinji sagatlarynda örän agyr şertlerde ençeme ynsan ömrüni halas etdiler.
Halas ediş işleriniň, aradan çykanlary jaýlamagyň, ýaralylara kömek bermegiň, ilaty ilkinji zerur zatlar bilen üpjün etmegiň, jemgyýetçilik tertip-düzgünini goramagyň dogry guralmagy tebigy belanyň ýaramaz netijelerini azaltmaga mümkinçilik berdi. Merdana halkymyzyň başyna inen şu agyr pursatda doganlyk halklar hemmetaraplaýyn uly kömek berdi. Türkmen halky onuň üçin hemişe minnetdardyr.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, biziň saýlap alan ýolumyz gurmagyň we döretmegiň ýoludyr. Biz bu ýol bilen Garaşsyz döwletimizi bedew bady bilen ynamly öňe alyp barýarys. Ýurdumyzy yzygiderli ösdürmäge gönükdirilen giň gerimli maksatnamalarymyzy, durmuş-ykdysady, medeni-bilim, jemgyýetçilik-syýasy özgertmelerimizi üstünlikli amala aşyrýarys.
Senagat we önümçilik kärhanalaryny, medeni-durmuş maksatly binalary, döwrebap ýaşaýyş jaýlaryny, obalary we şäherçeleri gurýarys. Biz paýtagtymyz Aşgabat şäherini maksatnamalaýyn ösdürýäris, ony işewürligiň, medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň, halkara hyzmatdaşlygyň görelde merkezine öwürýäris diýip aýtdy.
Milli Liderimiz biz ajaýyp binalary gurmak bilen, paýtagtymyzyň dünýäniň iň gözel şäherleriniň biri hökmünde abraýyny elmydama pugtalandyrarys diýip, Aşgabatda iň häzirki zaman hyzmat ediş desgalarynyň, şol sanda myhmanhanalaryň, seýilgähleriň, söwda merkezleriniň gurulmagyna geljekde hem aýratyn üns beriljekdigini belledi.
Türkmen halky — müňýyllyklara uzaýan taryhynyň dowamynda parahatçylyk söýüji, hoşniýetli häsiýeti bilen özüni giňden tanadan halk. Merdana halkymyzyň taryhyna, medeniýetine, däp-dessurlaryna, sungatyna siňen bu milli häsiýetler hakynda men «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabymda aýratyn durup geçdim diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.
— Biz abadan we bagtyýar durmuşa uly sarpa goýýarys, parahatçylyk, dostluk däplerini rowaçlandyrýarys. Bitarap döwletimiziň halkara syýasy, durmuş-ykdysady, medeni giňişlikdäki abraýyny yzygiderli ýokarlandyrýarys. Sebäbi dünýäde ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmek, dost-doganlygy pugtalandyrmak, halkara gatnaşyklary täze derejelere çykarmak biziň esasy maksadymyzdyr. Ýaňy-ýakynda biz Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji maslahatynda hem bu ýörelgelerimizi giňden beýan etdik diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz öten-geçenlerimiziň hatyrasyna berlen ýatlama sadakalarynyň, okalan aýat-töwirleriň, merdana halkymyzyň agzybirligi we abadançylygy, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň asudalygy hem-de rowaçlygy üçin edilen doga-dilegleriň Beýik Biribaryň dergähinde kabul bolmagyny dileg etdi.
Goý, adamzady uly ýitgä sezewar edýän tebigy betbagtçylyklar hiç wagt gaýtalanmasyn!
Şehit bolan watandaşlarymyz hakyndaky ýagşy ýatlamalar biziň kalbymyzda baky ýaşar!
Soňra hormatly Prezidentimiz tebärek çykmak üçin ýurdumyzyň müftüsine söz berdi.
Tebärek çykylandan soň, tagam çekildi. Duz-çörekden soň, aýat-töwir okaldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow öten-geçenlerimiziň ruhuna bagyşlap berlen sadakalaryň, okalan aýat-töwirleriň Beýik Biribaryň dergähinde kabul bolmagyny dileg etdi hem-de türkmen topragynda hemişe parahatçylygyň, agzybirligiň we asudalygyň höküm sürmegini arzuw edip, ýygnananlar bilen hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.
Şu gün ýatlama dessurlary paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda geçirildi we sadakalar berildi.
…Wepat bolanlary hatyralamak milletimiziň aýrylmaz ruhy çeşmesidir. Munuň özi nesilleri birikdirýän berk ýörelge bolup, bize diňe bir gözbaşlary we däp-dessurlary gorap saklamaga däl, eýsem, taryhy tejribeleriň esasynda öz täze ykbalymyzy döretmäge, nurana geljegimizi gurmaga hem mümkinçilik berýär.
Hatyra güni milletimizi birleşdirýär we jebisleşdirýär, biziň ýaşlarymyza nusga almaga gymmatlyklar kändir — Garaşsyz Watanymyzyň azatlygyny goran edermen ata-babalarymyz hakyndaky şan-şöhrat halkymyzyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy.
“Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumynda bolan hatyra çäresi halkymyzyň hakydasynyň, Watanymyzyň batyrgaý ogullarynyň ölmez-ýitmez gahrymançylyklarynyň öňünde minnetdar nesilleriň çuňňur hormat goýmagynyň we tagzym etmeginiň alamatydyr.
Gurýan we döredýän agzybir halkymyz şu gün hem nesillerden-nesillere geçýän ýokary ahlak ýörelgelerine ygrarlydyr. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, eziz Watanymyzyň abadançylygynyň bähbidine jemgyýetimiziň ruhy sagdynlygyny we ahlak kämilligini üpjün etmek, medeni mirasa hormat goýmak, milli däp-dessurlary mynasyp dowam etmek biziň baş maksadymyzdyr.


text:
Küşt
Küşt dünýä ýüzünde millionlarça ynsanlaryň söýgüli oýnudyr. Küşt iki sany garşydaş oýunçy tarapyndan ýörite 64 öýjükli tagtada oýnalýar. Keseligine we dikligine 8 öýjükli tagta 32 gara we 32 ak öýjükden ybaratdyr.
Oýun
Her oýunça 16 sany çöp berilýär. Çöpleriň 6 görnüşi bolup, olaryň her biri üýtgeşik göçümi ýerine ýetirýär. Iň möhüm şekil perzidir we iň ýönekeýi pyýadadyr. Her oýnuň başynda şekiller belli bir yzygiderlilikde düzülýär we oýun ak çöpler bilen oýnaýan oýunçynyň göçümi bilen başlanýar.
Oýnuň maksady garşydaşyň şa çöpüniň alynmagynyň çykgynsyz ýagdaýyny, ýagny “şah mat” döretmekdir. Şol pursada çenli oýunçy öz çöplerini garşydaşynyň çöplerine hüjüm edip, olary almalydyr.
Küştde ulanylýan bu söz pars dilinde “Şa öldürildi” diýen manyny aňladýan “Şah Mat” jümlesinden gelip çykandyr. Oýun oýunçylaryň biriniň boýun egmeginiň netijesinde ýa-da deňlik bilen hem gutaryp biler. Nazary nukdaýnazardan göçümleriň mümkin bolan iň uly sany 5 949-dyr.
Gelip çykyşy
Käbir maglumatlara görä, zangki, janggi we şogi ýaly Gündogar Aziýa oýunlary bilen birlikde küşt oýny hem VII asyrda hindi “çaturanga” oýnundan gelip çykypdyr. Ilkinji ak-gara öýjükli küşt tagtasy Ýewropada 1090-njy ýylda döredilendigi bellenýär.
Küştde ulanylýan çöpler bolsa, XV asyryň ahyrynda Ispaniýada döräpdir. Düzgünler XIX asyrda kadalaşdyryldy. 1886-njy ýylda ilkinji küşt boýunça Dünýä çempionatynda Wilgelm Şteýnitz ýeňiji boldy.
1948-nji ýyldan bäri küşt boýunça dünýä çempionaty Halkara küşt federasiýasy (FIDE) tarapyndan gurnalýar. Halkara küşt federasiýasy ussat oýunçylary ýörite atlar bilen sylaglaýar. Küştde iň ýokary at grossmeýsterdir.
“Aşgabat 2017” oýunlarynda
21-27-nji sentýabr aralygynda Küşt arenasynda 7 günüň dowamynda erkekleriň we zenanlaryň arasynda geçiriljek ýaryşyň netijesinde 10 sany medal gowşuryş dabarasy geçiriler. Ýaryş şahsynusgawy, toparlaýyn rapid, 23 ýaşa çenli toparlaýyn rapid, toparlaýyn blitz we 23 ýaşa çenli toparlaýyn blitz görnüşi boýunça geçiriler.
Ýaryşyň geçirilişi
Nusgawy görnüşi, şahsy
Küştüň bu görnüşi boýunça ýaryş ýedi tapgyrdan ybarat bolan şweýsar ulgamy boýunça geçirilýär, ýagny ýokary netije görkezen üç oýunça altyn, kümüş we bürünç medallar gowşurylýar. Oýun deňlik bilen gutaran ýagdaýynda goşmaça tapgyr yglan edilýär.
Rapid, toparlaýyn / Blitz, toparlaýyn
Küştüň bu görnüşi boýunça ýaryş 5 tapgyrdan ybarat bolan şweýsar ulgamy boýunça geçirilýär, ýagny ýokary netije görkezen dört oýunçy ýarym final tapgyryna gatnaşýar. Ýeňijiler soňra final tapgyrynda çykyş etmek hukugyny gazanýar. Ýarym finalda ýeňlen oýunçylar bürünç medal bilen sylaglanýar.
23 ýaşa çenli rapid, toparlaýyn / 23 ýaşa çenli blitz, toparlaýyn
Küştüň bu görnüşi boýunça ýaryş edil ulularyň arasyndaky 5 tapgyrdan ybarat bolan şweýsar ulgamy boýunça geçirilýän ýaryş ýaly geçirilýär.
Gysga maglumatlar
- Nazaryýet taýdan küştüň 5,949 göçümi mümkindir.
- Häzirki döwürde ulanylýan ak we gara öýjüklerden ybarat bolan ilkinji küşt tagtasy 1090-njy ýylda Ýewropada ýasaldy.
- Küşt Pars dilinde “Şa öldürildi” diýmegi aňladýan “Şah mat” jümlesinden gelip çykdy.
Medallaryň sanawy
Habarlar #Küşt
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 27-nji sentýabr27 Sentýabr, 2017 (09:00)
- Soňky habarlar
Aşgabat 2017-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: on birinji güni26 Sentýabr, 2017 (11:57)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 2017-nji ýylyň 25-nji sentýabry25 Sentýabr, 2017 (10:24)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 24-nji sentýabr, ýekşenbe24 Sentýabr, 2017 (14:17)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: sekizinji gün23 Sentýabr, 2017 (23:49)
- Soňky habarlar
Gündelik hasabat: 21-nji sentýabr, hepdäniň penşenbe güni21 Sentýabr, 2017 (10:19)
- Soňky habarlar
Küşt ussatlarynyň ýaryşy09 Sentýabr, 2017 (16:33)
- Soňky habarlar
Arap küştçüsi Aşgabat 2017-de çekeleşikli ýaryşyň bolmagyna garaşýar09 Sentýabr, 2017 (12:42)
- Soňky habarlar
Sporta bolan söýgi durmuşa bolan söýgüdir08 Sentýabr, 2017 (12:15)
- Soňky habarlar
Türkmen küşt ussatlary Aşgabat 2017-ä taýýar06 Sentýabr, 2017 (16:12)
- Soňky habarlar
Katarly zenanlar Aşgabat 2017-ä taýýarlyk görýärler01 Awgust, 2017 (10:51)
- Soňky habarlar
Budapeştde geçirilen ýaryşda türkmen küştçileri iki altyn we bir kümüş medaly aldylar28 Mart, 2017 (16:15)
- Soňky habarlar
Ýaş küştçüsiniň üstünligi11 Dekabr, 2016 (14:46)
- Soňky habarlar
Küşt boýunça dünýä çempionatynda altyn we kümüş medallar01 Noýabr, 2016 (11:10)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleri Aziýanyň çempionatynda hem-de Moskwada geçirilen ýaryşda tapawutlandylar19 Iýul, 2016 (10:41)
- Soňky habarlar
Küşt: halkara ýaryşlaryndaky üstünlikler15 Iýul, 2016 (11:05)
- Soňky habarlar
Küşt: geljekki çempionlaryň mekdebi21 Maý, 2016 (00:54)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň güýçli küştçüleri Budapeştde geçirilýän “First Saturday” halkara ýaryşyna gatnaşar03 Maý, 2016 (16:46)
- Soňky habarlar
Ýazky ýaryşlar güýzde Bakuda geçiriljek Bütindünýä küşt olimpiadasyna gatnaşmak üçin milli ýygyndyny kesgitlär02 Mart, 2016 (18:41)
- Soňky habarlar
Küşt bilen meşgullanyp başlaýanlar üçin kitap neşir edildi: taryhdan käbir maglumatlar we 300 küşt meselesi02 Mart, 2016 (18:38)


text:
Türkmenistanda soňky bir aýdan bäri unuň we arpa-bugdaýdan önýän mal iýmleriniň gytalýandygy barada maglumatlar bar.
Bu gytçylyk has hem Maryda ýiti duýulýar diýip, welaýatyň ýaşaýjylary aýdýarlar. Ahal welaýatynyň hem käbir etraplarynda, esasan hem Gökdepe etrabynda unuň gytalýandygyny bu etrabyň ýaşaýjylaryndan eşitse bolýar.
Unuň gytalmagy bilen onuň bahasynyň hem ýokarlanýandygy aýdylýar. Ozal 50 kilogramlyk bir halta uny 45 manada satyn alýan bolsalar, häzir 1-nji sortly unuň bahasy 50-60 manada çenli ýokarlandy. “Şol bahadanam bolsa haltalap uny tapmak hem ýaşaýjylara başardyp duranok” diýip, adynyň tutulmazlygyny soran Sakarçäge etrabynyň ýaşaýjysy aýdýar.
Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynda döwlete degişli dükanlarda her ele 5 kilogramdan un satylýar. “Ýaşaýjylar ir ertirden nobata durup, una garaşýarlar. Uny haltalap almak asla mümkin däl. Her ele berilýän 5 kilo unuň hem haýsy sortdugy belli däl. Bir zat alyp bilsek razy bolup, berlenini alyp gaýdýarys” diýip, Ýolöten etrabynyň ýaşaýjylar aýdýarlar.
Unuň gytalmagy bilen Mary welaýatynyň ähli etraplaryndaky çörek dükanlarynda çöregiň hem gytalýandygy aýdylýar. “Her ele iki buhankadan berilýän çöregi almak üçin, maşgalamyzdan birnäçe adam bolup, çörek dükanyna barmaly bolýar. Bir ele ondan artykmaç çörek berilmeýär” diýip, bu çäklendirmäniň uly maşgalalarda juda kynçylyk döredýändigi aýdýarlar.
“Un gytçylygy bilen bir wagtda kepek hem gytaldy. Indi mal bakýan ýaşaýjylar iýmsiz kösenýärler. Iým gytçylygy hojalykda bar bolan mallarymyzy satmagymyza getirdi” diýip, Mary welaýatyndaky Türkmengala etrap galla önümleri kärhanasynyň we Ýolöten şäherindäki kepek dükanynyň indi birnäçe gün bäri ýapyk durandygyny bir ýaşaýjy aýdýar.
Ýaşaýjylar un hem-de iým gytçylygnyň sebäplerini resmilerden soranlarynda: “Barlag bar, şol sebäpli un hem-de iým wagtlaýyn satuwa çykarylmaýar” diýip, jogap berýändiklerini aýdýarlar.
Emma unuň hem, iýmiň hem gytalmagyny şu 2017-nji ýylda daýhanlaryň gereginçe galla hasylyny alyp bilmändikleri bilen baglanyşdyryp, bu gytçylygyň has çökderleşmeginden howatyr edýändiklerini aýdýan ýaşaýjylar hem bar.


text:
Täzelikler
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň ýerine ýetiriş işleri boýunça orunbasaryny kabul etdi24.02.2016
2016-njy ýylyň 23-nji fewraly Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň ýerine ýetiriş işleri boýunça orunbasary jenap Mohammad Şariatmadarini kabul etdi. Ol EYR-nyň XII ýöriteleşdirilen sergisine gatnaşmak maksady bilen, öz ýurdunyň wekiliýetine ýolbaşçylyk edip, türkmen paýtagtyna geldi.
Baýdak – döwletliligiň nyşany18.02.2016
Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni bu ýyl “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda” , Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllyk we hemişelik Bitaraplygymyzyň 21 ýyllygynyň baýram ediljek ýylynda toýlanýar. Döwlet baýdagy Watanymyyzyň özbaşdaklygyny we özygtyýarlylygyny, şeýle-de agzybirligini hem Bitaraplygyny alamatlandyrýan döwlet häkimiýetiniň resmi nyşanydyr. Halkymyzyň milli buýsanjy we döwletliligiň nyşany bolan Döwlet baýdagymyzda halkyň ar-namysy, Watana bolan söýgisi hem buýsanjy jemlenendir. Döwlet baýdagymyzyň baýramçylygynyň her ýylda uludan bellenilmegi oňa goýulýan hormatdan nyşandyr.
Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň şekiline seredip, ony okap bolýar. Ondaky her bir şekil ýa-da reňk türkmeniň öňden gelýän gyzyldan gymmatly mukaddesliklerini, ýaşaýyş babatdaky pähim-parasatly düşünjelerini hem-de olaryň asyrlaryň jümmüşine uzap gidýän taryhyny inçeden yzarlaýar. Baýdak hakynda gürrüň gozgalanda, ilki bilen halkymyzyň taryhy, ata-babalarymyzyň döwlet döretmekde we gurmakda, şonuň bilen bir hatarda halkyň agzybirligini, parahatçylygyny we rahatlygyny üpjün etmekde bitiren ägirt uly işleri, bu ugurda döreden gymmatlyklary hakydaňa düşýär.
Arkadagyň ak ýolunda, baky parla Baýdagym!18.02.2016
Ýurdumyz-Berkarar, Ilimiz-Bagtyýar, bagy-bossan Watanymyz Arkadagymyzyň paýhasyndan güller açýar. Şeýle ajaýyp zamanada ak ýollarda ýaşyl Baýdagymyz elmydama parlaýar.
Parzdepe ýadygärligi hakynda16.02.2016
Ýaňy ýakynda, Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçarda Aşgabadyň eteginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleriň ýagdaýy bilen tanyşdy.


text:
Prezident Donald Tramp öňümizdäki hepde BMG-de etjek çykyşynda Eýran, Angliýada Skripallaryň zäherlenmegi, himiki ýaraglar we Demirgazyk Koreýa barada gürrüň eder diýip, ABŞ-nyň ilçisi Nikki Halleý mälim etdi.
“[Eýran] babatynda çynlakaý gürleşmäge wagt geldi. Siz prezidentiň bu barada Howpsuzlyk Geňeşinde çykyş etjekdigini görersiňiz” diýip, Halleý Fox News tele-kanalyna beren interwýusynda aýtdy.
“Men Howpsuzlyk Geňeşiniň bu maslahatynyň iň köp tomaşa edilen mejlisi boljakdygyna ynanýaryn” diýip, ol sözüne goşdy.
Tramp 25-nji sentýabrda 193 agzalyk Baş Assambleýanyň resmi açylyş dabarasynda, şeýle-de ertesi gün Howpsuzlyk Geňeşiniň Eýrana, Siriýadaky himiki ýaraglaryň ulanylmagyna we Britaniýa bagyşlanan maslahatynda çykyş eder.
“Eýran babatynda ol yza çekilmek barada pikir etmeýär. Ol biziň ünsümiziň mundan sowulmaly däldigini aýdýar. Ol bularyň howpludygyny çaklaýar. Ol bu babatda meseleleriň bardygyny we halkara jemgyýetçiliginiň bulary hasaba almalydygyny aýdýar” diýip, Halleý belledi.
Maý aýynda Tramp 2015-nji ýylda Eýranyň dünýäniň iri alty döwleti bilen baglaşan Ýadro ylalaşygyndan çykdy. Ylalaşygyň şertlerine laýyklykda, Tähranyň özüniň ýadro programasyndan el çekmeginiň öwezine, Eýrana garşy girizilen halkara sanksiýalary gowşudylmalydy.
Ylalaşyga gol goýan beýleki taraplar, Waşingtonyň Tähran bilen işleşýän kompaniýalara garşy hem sanksiýalaryň giriziljekdigini duýdurmagyna garamazdan, dokumente ygrarly bolup galýandyklaryny bildiripdiler.
“Ol diňe Eýran barada gürrüň etmek bilen çäklenmez. Ol himiki ýaraglar meselesi barada hem söz açar” diýip, Halleý nygtady.
Günbatar döwletleri Siriýa hökümetiniň Idlib welaýatynda amala aşyrjak operasiýasy dowamynda himiki ýaraglary ulanmagynyň mümkindigi barada aladalaryny bildiripdiler.
Halleý Trampyň Demirgazyk Koreýa, şeýle-de Britaniýada ozalky rus içalysy Skripalyň we onuň gyzynyň zäherlenmegi barada hem gürrüň etjekdigini mälim etdi.


text:
Türkmenistanyň hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň köptaraply özara gatnaşyklarynyň gün tertibinde saglygy goraýyş meselesi görnükli orun tutýar, şol sanda munuň özi durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek babatda şeýledir. Ýurdumyzda ýakynda bellenilen Bütindünýä saglyk güni bu ulgamda döwletimiziň BMG-niň ýörelgelerine ygrarlydygyny, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kabul edilýän hem-de sagdyn enelik we çagalyk üçin şertleri, ýurduň raýatlarynyň doly bahaly durmuşyny döretmäge gönükdirilen çözgütleriň öňdengörüjiliklidigini hem-de başlangyçlar bilen çykyş etmek ugurlydygyny görkezdi.
Ýurdumyzda köpçülikleýin häsiýete eýe bolýan bedenterbiýe-sagaldyş hereketi, sagdyn nesilleri terbiýelemek maksady bilen lukmançylyk-durmuş üpjünçiligini kämilleşdirmek boýunça hökümetiň alyp barýan ulgamlaýyn işi Milletler Bileleşigi tarapyndan ýokary baha mynasyp bolýar. BMG-niň Türkmenistanda işleýän edaralarynyň wekilleri ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynda döwlet Baştutanymyzyň ýolbaşçylygynda gazanylan ösüşleri belläp, milli maksatnamalary durmuşa geçirmek babatda hem-de bilelikdäki täze taslamalaryň çäklerinde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny tassyklaýarlar.
BMG-niň Türkmenistandaky hemişelik utgaşdyryjysy, BMG-niň Ilat gaznasynyň wekili Ýelena PANOWA:
— 2018-nji ýylda Bütindünýä saglyk gününiň şygary — “Saglygy goraýşyň hyzmatlary bilen ählumumy gurşap almak: hemmeler üçin we hemme ýerde”. Türkmenistanda bu ýörelge iş ýüzünde durmuşa geçýär, biz oba lukmançylygynyň nähili ösýändigini, lukmanlaryň hünär derejesiniň neneňsi ýokarlanýandygyny, täze ýokary tehnologiýaly köpugurly we gysga hünär ugurly lukmançylyk merkezleriniň peýda bolýandygyny görýäris.
ÝUNFPA demografiýa meseleleri, reproduktiw saglyk babatda dünýäniň 150 ýurdunyň hökümetleri bilen ysnyşykly işleýär. Biziň Türkmenistanyň hökümeti bilen hyzmatdaşlygymyzyň esasynda eneleriň we çagalaryň, ýaş adamlaryň saglygyny goramak ulgamynda milli ileri tutulýan ugurlar durýar. Bu ileri tutulýan ugurlaryň ilat gaznasynyň we ösüş boýunça Halkara Konferensiýasynyň hereketleriniň maksatnamasy hem-de Durnukly ösüşiň ählumumy maksatlary bilen kybap gelýändigi guwançlydyr.
Şunuň bilen baglylykda, reproduktiw saglygy goramak boýunça integrirlenen hyzmatlaryň giňeldilmegine Türkmenistanyň döwlet maýa goýumlaryny aýratyn mübärekleýäris. Şeýle maýa goýumlar durmuş-ykdysady ösüşiň gazanylmagynda möhüm ýagdaýlaryň biridir. Şol durmuş-ykdysady ösüşi biz Türkmenistanda hyzmatdaşlygymyzyň başlananyndan bäri geçen 25 ýylyň dowamynda görýäris.
Hususan-da, eneligiň saglygynyň görkezijileriniň, ÝUNISEF-niň, ÝUNFPA-nyň we BSGG-niň baha beriş maglumatlaryna görä, 2010-njy ýyl bilen deňeşdirilende, iki esse gowulanandygyny belläsim gelýär.
Döwlet maksatnamalaryny we strategiýalaryny durmuşa geçirmegiň çäklerinde Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň düzüminde ÝUNFPA-nyň goldamagynda tutuş ýurt boýunça şäherlerde we etraplarda reproduktiw saglygy goramagyň merkezleriniň 95-si döredildi.
Türkmenistanyň hökümetiniň eneligi goramaga, maşgalany goldamaga maýa goýmaga bolan ygrarlylygy bu ulgamda biziň tagallalarymyzyň durnukly bolmagy üçin möhüm ähmiýete eýedir. Munuň özi hyzmatdaşlygyň täze nusgasyny alamatlandyrýar. Şol hyzmatdaşlykda reproduktiw saglygy goramaga ählumumy elýeterliligi gazanmak ugrunda döwlet uly syýasy we maliýe jogapkärçiligini öz üstüne alýar.
Türkmenistanda BMG-niň Hemişelik utgaşdyryjysy we ÝUNFPA-nyň wekili hökmünde men adalatly, deňhukukly we inklýuziw dünýäniň kemala getirilmegi, adamlaryň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagy we saglygynyň gowulanmagy, Ýer ýüzünde ählumumy durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmekde siziň ýurduňyzyň hökümeti bilen netijeli gatnaşyklarymyzy dowam etmäge taýýardygymyzy nygtamak isleýärin.
BMG-niň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) Türkmenistandaky wekili Şahin NILOFER:
— Immunizasiýany we ene süýdi bilen iýmitlendirmegi wagyz etmekde, ýod ýetmezçiliginden üstün çykmakda, enäniň we çaganyň saglygyny goramak ulgamynda, körpäniň irki ösüşini üpjün etmekde Türkmenistanyň gazanan üstünlikleri ýokary baha mynasypdyr. Bu ugurlaryň ählisi Çaganyň hukuklary baradaky konwensiýanyň esasy düzgünlerine laýyk gelýär. Çagalaryň abadan durmuşy üçin hemme şertleri döretmek maksady bilen, ýurtda saglygy goraýyş, bilim, durmuş goraglylygy ulgamlarynda birnäçe strategiýalar kabul edildi.
“Türkmenistanda eneleriň, täze doglan bäbekleriň, çagalaryň we ýetginjekleriň saglygyny goramagyň” 2016 — 2019-njy ýyllar üçin Milli strategiýasy we iş meýilnamasy, 2016 — 2020-nji ýyllar üçin “Pediatriýa, ösüş we irki goşulyşma” maksatnamasy, şeýle hem çagany ene süýdi bilen iýmitlendirmek we “Çaga hoşniýetli garaýan hassahana” diýen derejäni ornaşdyrmak boýunça maksatnama aýratyn üns berilmäge mynasypdyr.
Şonuň ýaly-da, ÝUNISEF-iň hem-de BSGG-niň 2017-nji ýyldan bäri hereket edýän “Dünýä inen her bir çaga” diýen maksatnamasy boýunça ählumumy başlangyjyň kabul edilendigi üçin Türkmenistanyň hökümetine hoşallyk bildirýäris. Ähli çagalaryň saglygyny we abadan durmuşyny mundan beýläk-de üpjün etmek maksady bilen ÝUNISEF mundan beýläk-de usulyýet goldawyny bermegini dowam eder.
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen ÝUNISEF-iň 20 ýyllyk hyzmatdaşlygynyň netijesinde azganlylygyň öňüni almak boýunça, ýoduň we demriň ýetmezçiligi bilen baglanyşykly taslamalaryň ençemesi amala aşyryldy. Netijede, Türkmenistan halkara ölçeglere laýyklykda, 2004-nji ýylda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda duzy ýodlaşdyrmak boýunça birinji orna çykdy. “Köp görkezijiler boýunça klaster barlaglarynyň” maglumatlaryna görä, ýurduň ilatynyň 97 göterimi ýodlaşdyrylan duz bilen üpjün edildi. Çagalaryň, ýetginjekleriň we aýallaryň bagtyýar, sagdyn we abadan durmuşyny kemala getirmek Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmakda uly ähmiýete eýedir. ÝUNISEF ilaty öňüni alyş sanjymlary bilen gurşap almak hem-de keselleri öňünden duýdurmak boýunça Türkmenistandaky işlere nusgalyk derejede baha berýär.
Ýaňky klaster barlaglaryna laýyklykda Türkmenistanda immunizasiýanyň ýokary derejesi tassyklanyldy — ol 97 göterim bolup durýar. Türkmenistanyň hökümeti her ýylda immunizasiýalaşdyrmaga ABŞ-nyň 11 million dollary möçberinde pul serişdelerini, uny demir we foliý kislotasy bilen baýlaşdyrmaga bolsa ABŞ-nyň ýarym million dollaryny sarp edýär. ÝUNISEF adamlaryň we çagalaryň hukuklaryny goramak üçin býujeti işläp taýýarlamak baradaky yzygiderli aladasy üçin Türkmenistanyň hökümetine uly hoşallyk bildirýär. Şol býujet “Saglyk” Döwlet maksatnamasyna hem-de ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösüş maksatnamasyna laýyklykda alnyp barylýar. Türkmenistanyň hökümeti döwlet tarapyndan çagalaryň hukuklarynyň üpjün edilmegine maliýe serişdeleriniň bölünip berilmeginiň ilatyň hal-ýagdaýynyň has-da gowulanmagyna getirjekdigine we munuň, öz nobatynda, durnukly ykdysadyýetiň pugtalandyrylmagyna ýardam berjekdigine ynanýar.
ÝUNISEF çagalaryň abadan durmuşyny, olaryň mekdebe taýýarlygyny hem-de mekdebi tamamlanlaryndan soňra ýagty geljegi, her bir çagany we enäni ýokary hilli saglygy goraýyş hyzmatlary bilen üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi bilen hyzmatdaşlygyny dowam etmegi maksat edinýär.


text:
Balkan welaýaty
Balkan - häzirki döwürde Türkmenistanyň bäş welaýatynyň biriniň ady.
Umumy Maglumat[üýtget | edit source]
Türkmenistanyň günbatarynda ýerleşýän Balkan welaýatynyň meýdany 138,5 müň inedördül kilometre barabar bolup, ýurdumyzyň umumy meýdanynyň ýüzden 28,4 bölegini tutýar.
Ol günbatarda Hazar deňziniň üsti bilen Azerbaýjan, Russiýa Federasiýasy, ýer üsti bilen demirgazykda Gazagystan, günortada Eýran bilen, gündogarda Ahal welaýaty, demirgazyk-gündogarda Daşoguz welaýaty bilen araçäkleşýär.
Türkmen halkynyň iňňän gadymy watany bolupdyr. Uly we Kiçi Balkan daglary bu sebitlerde ýerleşýär. Olara umumy Balkan Daglary ady geçipdir.


text:
Eýranyň Milli gaz kompaniýasy «Türkmengaz» döwlet konserniniň üstünden halkara arbitraž suduna etmekçi bolan şikaýatyny togtatmaga taýýardygyny aýdýar.
EMGK-nyň ýerine ýetiriji direktory Hamid Reza Araki 28-nji ýanwarda, Eýranyň «Tansim» habar agentligi bilen söhbetdeşlikde özleriniň türkmen tarapy bilen gepleşikleri dowam etdirip, täze şertnama baglaşmak isleýändiklerini aýtdy.
Onuň pikirine görä, öňki şertnama indi derege ýaramaýar, sebäbi Türkmenistan onuň şertlerini bozup, gaz ibermegini kesdi.
Ýöne Araki Aşgabadyň gaz ibermegi kesendigi üçin Tähranakompensasiýa, öwez puluny tölemegini şert edip goýýar.
Azatlyk radiosynyň ozal habar berşi ýaly, Türkmenistan golaýda, iberilen gazyň tölegi meselesindäki ylalaşmazlyk netijesinde, Eýrana gaz ibermegini kesdi.
Şondan soň Eýran tarapy bu meseläni halkara arbitraž suduna çykarjakdygyny aýtdy. Şu aralykda Eýranyň Türkiýe bilen gaz dawasynda utulyp, Ankara 2 milliard dollara golaý kompensasiýa tölemeli bolandygy belli boldy.


text:
Istemi kagan
(Günbatar Göktürki Ýabgusy)
Höküm sürdi: 553-576 ý. ý.
Özünden soñ: Tardu kagan
Ogullary: Tardu, Türk Şad, Kakim.
Dinastiýasy: Aşina.
Kakasy: Aşina Tuwu
Dini: Tañryçylyk
Istemi Ýabgunyñ dogulan ýyly belli däl, ýöne 576-njy ýyla çenli ýaşap geçendigi hakynda aýdyp bileris. Ol Göktürki kaganlygyny binýat eden Bumyn Kaganyñ jigsi, kagan, ýabgu we onuñ ilçisidi. Bumyn kaganyñ ýanynda kaganatyñ günbatar taraplaryny dolandyrma astynda alan şahsyýetdir.
Istemi Ýabgu Wizantiýa hökümdarlygyny we Sasani hökümdarlygy bilen diplomatik gatnaşyklaryny ýygjamlaşdyrypdyr. Istemi kagan hakynda Wizantiýa arhiwlerinde saklanyp galypdyr. Wizantiýalylar tarapyndan ''Stembis Dizaboulus'' diýlip ady tutulýar eken.
Juwan-juwanlaryñ häkimýeti astyndaky Göktürkiler Bumyn kaganyñ baştutanlygynda gozgalañ turuzýarlar. Şeýlelikde 552-nji ýylda garaşsyzlygyny gazanyp Göktürki kaganlygyny gurýarlar. Şondan soñ Istemi kagan kaganatyñ Günbatar taraplaryny dolandyrýar we soñlugy bilen Günbatar Göktürki kaganatyny gurýar.
Göktürki kaganlygynyñ gysga döwürde güýçlenmeginde onuñ uly roly bardyr. Hytaýa ýörüşler edipdir. Buhara söweşi bilen Akhunlaryñ elindäki Ýüpek Ýoluny eýelemek üçin Sasaniler bilen birleşdiler. Bu birleşik bolsa soñlugy bilen Akhunlaryñ gowşamagyna we synmagyna getiripdir.
Soñra Sasanileriñ Ýüpek ýoluna göz gyzdyrmagy netijesinde Wizantiýa hökümdarlygy bilen birleşýär we Sasanileri kyn günde goýýarlar. Bu bolsa Araplaryñ güýçlenmegine getiripdir.
Güýçli Türki Ýabgusy Istemi Ýabgusynyñ döwründe döwletiñ serhetu giñäpdir. 576-njy ýylda Istemi kaganyñ ölümi bilen ýerine ogly Tardu geçipdir. Emma onuñ döwründe hökümdarlygy dolandyrmak kyn bolupdyr. Içki göreşleriñ ýitileşmegi, düşünişmezlikler netijesinde hökümdarlyk ikä bölünýär (582 ý).
Döwletde oturan wagty öz agasyna hormat görkezip oña wepaly bolupdyr. Taryhda ilkinji sapar Türki sözüni öz adynda ýazga geçirdýär. Göktürk kaganlygy ölüminden soñ öñki güýjini ýitirýär.
Istemi Ýabgu hakynda Kül Tigin ýazgysynda şeýle ýazgy bar:
''Ýokarda Gök Asman, astymyzdaky Ýer ýaradylanda, ikisiniñ aralygynda adam ogly ýaradyldy. Adam oglunyñ dowamaty bilen ejdadym Bumyn kagan, Istemi kagan oturupdyr. Oturup Türki milletini, ilini, töresini tutdy, düzgüne saldy. Dört tarapyndaky milletleri eýeledi, tabyn etdi. Kellelä baş egdirdi, aýaklylary dyza çökdürdi. Gündogarda Kadyrgan tokaýlygyna çenli, günbatarda Demir gapa çenli eýeledi. Ikisiniñ arasynda Göktürk ýerleşýärdi''. Istemi sözi Göktürki türkçesinde ''Atalaryñ ruhy'' diýen manyny berýär.
Afrasyýap Turanly
ISTEMI KAGAN
Istemi kagan


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň Täze ýyla taýýarlyk görmegiň çäklerinde, ýurtda ýyladyş ulgamynyň, elektrik energiýasynyň we tebigy gazyň üpjünçiligini berk gözegçilikde saklamak baradaky tabşyrygyna garmazdan, ýurduň dürli künjeklerinde kommunal hyzmatlarynda yzygiderli bökdençlikler ýüze çykýar.
Sişenbe güni Daşoguzda ir bilen guýan güýçli ýagyndan soň, demirgazyk welaýatyň köp etrapdyr şäherlerinde uzakly gün elektrik togy bolmady.
“Ir sagat 10 töwerekleri biziň Boldumsaz, şeýle-de Saparmyrat Türkmenbaşy, Ruhybelent we beýleki etraplarynda tok kesildi. Ýerli elektrik edaralaryna ýüz tutsagam, ‘ugrunda, işleýäris’ jogabyndan başga, hiç hili maglumat alyp bolmady” diýip, ulag ýuwýan merkezini ýöredýän Ylýas (ady üýtgedilen – red.) Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmesine gürrüň berdi.
Ylýas öz ýaşaýan sebitinde elektrik togunyň ikindin sagat 17:30 töwerekleri gaýtadan berlendigini, muňa çenli günüň dowamynda işinde hem-de hojalygynda dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny gürrüň berdi.
“Toguň bolmanlygy sebäpli awto-ýuwalgamdaky enjamlary işledip bolmady, doly bir günüm boş geçirip, ýekeje şaýy gazanyp bilmedim. Öýde-de holodilnikleriň işlemänligi sebäpli, esli azygymyz zaýa boldy” diýip, Ylýas sözüne goşdy.
Galyberse-de, Daşogzuň aglaba sebitlerinde elektrik togunyň bolmandygy dogrusynda ýurduň resmi mediasynda hiç hili maglumat berilmedi.
Munuň bilen birlikde, gaza baý Türkmenistanda jaýlaryň ýyladyş ulgamlarynda-da, diňe bir etraplarda däl, eýsem paýtagt Aşgabadyň özünde-de kadaly işlemeýändigine we soňky döwürde bu kemçiligiň üstüne gazy, energiýany tygşytlamak meselesiniň hem goşulandygyna üns çekilýär.
Täze ýylyň öň ýanynda kommunal hyzmatlaryndaky bökdençlikler bilen birlikde, ýurduň bazarlarynda harytlaryň bahalarynyň telim esse ýokarlanmagy we günübirin gerekli zatlaryň söwda tekjelerinden ýitirim bolmagy hem öz gezeginde adamlaryň baýramçylyk şähdine oňaýsyz täsir ýetirendigini, Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri bilen söhbetdeş bolan türkmenistanlylar aýdýarlar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, döwlet eýeçiligindäki media Täze ýylyň öňüsyrasynda ilatyň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary barada dymyp, gaýta guralýan dabaralary ýokary derejede geçirilmegiň zerurdygyny belleýärler.


text:
“Afrika ýurtlaryna özara gatnaşyklarymyzda milli pur birliginiň ulanylmagy barada çagyryş berýärin”
Prezident R. T. Erdogan Afrika ýurtlaryna özara gatnaşyklarda milli pul birlikleriniň ulanylmagy barada çagyryş berdi
Prezident Erdogan Stambulda geçirlen Türkiýe-Afrika ykdysadyýet we işewürler forumynda eden çykyşynda Türkiýe hökmünde Afrika ýurtlary bilen edilýän hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berýändiklerini nygtadu.
Erdogan “10-15 ýyl ozal diňe belli sebitlerde we ugurlarda ýakyndan tanalýan Türkiýe şu günki günde dünýäniň iň tanymal 6-njy diplomatik ulgamyna eýe bolan ýurt ýagdaýyna geldi” diýdi.
Prezident Erdogan üçünji Türkiýe-Afrika maslahatynyň 2019-njy ýylda Stambulda geçirilmeginiň meýilleşdirilýändigini aýtdy.
Türkiýäniň dünýäniň iň uly diplomatik wekilhanasynyň Somalide açylandygyna ünsi çeken Erdogan “ Ilçihanalarymyz bilen birlikde Türk Iş hyzmatdaşlygy we utgaşdyryjy Agentligi TIKA, Ýunus Emre instituty, Magarif gaznasy, Anadoly habarlar gullugy, Türk Howa Ýollary ýaly guramalarymyz arkaly Afrikada uly işleri durmuşa geçirýäris” diýdi.
Dünýäniň Ysraýylyň edýän jenaýatlary meselesinde dymmagy saýlap alandygyny aýdan Erdogan, Afrika ýurtlarynyň bolsa palestinanyň halkyna we gowgasyna goldaw berýändigini aýtdy.
Afrika ýurtlaryna ýüzlenen Erdogan “Afrikaly dostlarymyza, doganlarymyza özara gatnaşyklarymyzda milli pur birliginiň ulanylmagy barada çagyryş berýärin” diýdi.


text:
Bol suwly Murgabym.
Orta asyrlarda dynuwsyz gatnalan ýörgünli söwda aragatnaşyk ýollaryň biri hem Merw-Merwerut ýoly bolupdyr. Murgap derýasynyň sag kenaryndan Gadymy Merwden Gündogara gidýän kerwen Merwerudyň üsti bilen Hyrada çenli baryp ýetipdir.
Murgap derýasy bol suwly bolup, onuň uzynlygy 978 km, ýurdumyzyň çäginden 378 km akyp geçip, mes toprakly Murgap oazisini emele getirýär. Derýanyň ugrunda ätiýaçlyk suw gorlaryny saklamak üçin köküni gadymyýetden alyp gaýdýan Daşköpri, Saryýazy, Gazyklybent, Soltanbent, Ýolötenbent, Çaňlybent (Hindiguş) we Gowşutbent ýaly suw howdanlary ýerleşýär. Suw howdanlarynyň öz göwrümlerine laýyk suwy häzirki wagtda ýeterlik möçberde ätiýaçda saklanýandygy mälim. Oba hojalyk işlerinde suw gerek bolan wagtyn-da şol suwuň ýeterlik mukdarda suw bilen üpjün etmeklige mümkinçiligiň bardygy, ekilýän dürli görnüşli oba hojalyk ekinleriniň suwdan bökdençlik çekmejekligi aýdyň.
Pederlerimiz «Ýedi hazynanyň biri hem suw» diýip belläpdirler. Halkymyz «Men dünýäniňki, dünýä meniňki» diýen pähime eýerip, dykgatly nazaryny suwa aýlap, golaý duran eždatly gojalaryň suwa köp seredýän adamyň ruhy belent, şähdiniň we göwniniň açyk bolýandygyny belleýär.
Ýolöten etrabymyzyň çägini kesip geçýän uly göwrümli suw akabasy bolan Hanýap hem öz gözbaşyny Murgap derýasyndan alyp gaýdýar. Hanýap suw akabasy şu günki günde etrabymyzda ýerleşýän ähli daýhan birleşikleri suw bilen üpjün etmeklige doly derejede kuwwatlylygy ýeterlik.
Murgap derýasy we onuň ugrundaky suw howdanlarda, Hanýap suw akabasynda ýylyň-ýylyna arassalaýyş we bejergi işleri geçirilýär. Bu bolsa etrabyň kärendeçileriniň, daýhanlarynyň suw bilen bökdençsiz üpjün edilmegine şert döredip, olaryň döwlet öňündäki meýilnama-borçnamalaryny bökdençsiz amal etjekdikleriniň aýdyň subutnamasydyr. Muňa mysal hökmünde, Garaşsyzlygymyzyň 18 ýyllygynda Ýolöten etrabynyň Türkmenistanda ilkinji bolup pagta borçnamasyny berjaý edendigini görkezmek bolar. Şeýle hem geçen oba hojalyk ýylynda hem etrabymyz 25 müň tonna pagta hasylyny öndürdi. Üstümizdäki oba hojalyk ýylynda hem ekilen galla hasylyna häzirki wagtda sümmül suwy berilip, gowaça ekişi agrotehniki kadalara laýyklykda amala aşyrylyp gowy pagta gögerişi gazanyldy.
Ýolöten bendi
Murgap derýasynyň bol suwly hanasy.
Bol suwly Çaňlybent (Hindiguş) suw howdany.
Töwregi al-ýaşyl öwüsýän Murgap derýasy.
Bol suwly Murgabyň bugdaýly meýdany.
Bol suwly Murgabyň bugdaýly meýdany.
Bol suwdan suwarylyp, mes toprakda biten ak pagta hatarlary.
Gögeriş suwunyň talaba laýyk üpjinçiliginiň subutnamasy.


text:
4-6 ÝAŞLY ÇAGALARYŇ BEDEN TAÝÝARLYGYNYŇ DEREJESI
Ýazylan wagty: 26 мая 2018 Ýazan Mayichka
Bakjalarda we çagalar baglarynda bedenterbiýä uly ähmiýet berilýär. Şu taýda çagalaryň gün tertibi, iýmiti, giňişleýin ulanylýan arassa suw, Gün we suw bilen baglanyşykly dessurlar bedenterbiýäniň esasy bolup, bedeni berkitmegiň serişdesidir, şonuň ýaly hem bedenterbiýe maşklaryny hemişe yzygiderli ulanmaklyk uly ähmiýete eýedir. Bedenterbiýäni dogry gurnamakda esasy orny gün tertibi tutýar - ýaşaýşyň her günki gaýtalanýan tertibi çagalaryň iýmiti, ýatyp, dynç almagy we dürli hereketleri ýerine ýetirmekligidir. Gün tertibini dogry berjaý etmeklik, daşky şertleriň üýtgemegine, bedeniň nogsanlyklara garşy durmagyna bolan ukybyny üpjün edýär. Çagalar gün tertibine derrew uýgunlaşýarlar, bu olar üçin hökmany bolup durýar, olarda özüni gowy duýmaklyk, şadyýanlyk döreýär. Mekdebe çenli çagalaryň öňüsyrasyndaky we mekdebe çenli ýaşly çagalaryň gün tertibine we olaryň bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirmekligine uly orun berilýär. Eýýäm çaga ejesini emýän döwründe özüne laýyk maşklar toplumyny kabul edýär, enäniň ýa-da terbiýeçiniň kömegi bilen gowşak we işjeň reflektor häsiýetli maşklary (oýnawaja tarap kelläni aýlamagy, bedenini amatsyz ýagdaýdan amatly ýagdaýa geçirmegi) ýerine ýetirýär. Şular ýaly sapaklar 5-10-15 minut dowam etdilip, ol arassa, howasy çalşyrylan otagda 20-220 tempiraturada geçirilmelidir. Mekdebe çenliniň öňüsyrasyndaky ýaşly çagalar bilen ýönekeý hereketli oýunlary, depginli häsiýetli hereketleri, ýöräp bilmeýänler üçin ýörite oýnawaçly manežlerde ýöremegi öwredilýär. Ýöremegi öwretmek üçin ýörite arabajyklar, tekerli oturgyçlar we başgalar ulanylýar. Çagalar bagynda bedenterbiýe umumy terbiýäniň wajyp şahasy hökmünde estetiki terbiýe, diliň ösüp kämilleşmegi, tertipliligiň düzgünlerini öwretmeklik bilen ýakyn arabaglanyşykdadyr. Şu işler çagalar bagynyň ustawy esasynda, onuň müdiriniň, terbiýeçiniň, lukmanyň kömegi bilen amala aşyrylýar. Çagalar bagyndaky çagalar toparlara bölünýärler: kiçi ýaşlylar - 3-4 ýaş, orta ýaşlylar 4-5 ýaş, uly ýaşlylar 5,5-7 ýaşlylar. Ýaş aýratynlyklaryna görä her topara laýyklykda gün tertibi kesgitlenip, bedenterbiýe maşklaryny ýerine ýetirmekde onuň mazmuny we usullary üýtgemelidir. Çagalar bagynda bedenterbiýe maşklary şu aşakdaky görnüşlerde ulanylýar.
Okalan sany: 33 Jogaplar: ( 0 )


text:
Hormatly watandaşlar! Hormatly musulmanlar!
Şu gün biz, matam güni sebäpli, Allahyň öýi bolan, "Tezepir" metjidinde ýygnandyk. Biz Hojalydaky genosidiň, Hojalydaky pajyganyň üç ýyllygyny belleýäris.
Azerbaýjan halky öz köp asyrly taryhynyň dowamyndaky durmuş ýolunda beýik ýeňişler gazanyp, iň ýokary derejelere ýetip, dünýä medeniýetini baýlaşdyrdy. Musulman dünýäsi dünýä medeniýetine Kurany Kerim ýaly mukaddes kitaby sowgat etdi. Azerbaýjan halky öz köp asyrly taryhynyň dowamynda belalara hem uçraýardy, dürli döwürlerde pajygalar hem bolup geçipdi. Netijesinde biziň ýerlerimiziň bölünip, olaryň bir bölegi ýitirilen, raýatlarymyzyň heläkçiligi we gan döküşik bolan, alty ýyldan gowrak dowam edýän ermeni basybalyjylaryň, okkupantlaryň biziň halkymyza garşy agressiýasy, ol pajygalaryň biridir. Emma ol belalaryň iň elhenji, biziň iň agyr ýaramyz, Hojalydaky heläkçilikdir.
Adamyň adama bolan wagşyçylykly garaýyşy, taryhda telim gezek görülip gelinýär. Dünýäniň köp ýerlerinde genosid hem edildi. Ermeni basybalyjylaryň Azerbaýjana garşy eden genosidi, olaryň iň aýylgançlarynyň biridir. Ermeni basybalyjylaryň azerbaýjan halkyna, millete garşy uzak wagtyň dowamynda, tutuş XX-nji asyryň dowamynda diýsek hem bolar, eden genosidleri uly urgylar boldy. Olardan iň uly, iň agyr ýaralar Hojalydaky genosid bilen alty ýyl dowam edýän uruşdyr.
Urşa ermeni agressorlar başlady. Azerbaýjan halky bolsa, öz ýerlerini goraýar. Uruşda gan dökülýänligi, ýitgä sezewar bolup, agyr kynçylyklary başdan geçirýänligimiz şübhesizdir. Basybalyjylar tarapyndan hojalylaryň, parahat ilaty bolan aýallaryň, çagalaryň, garrylaryň we kesellileriň garşysyna, üç ýyl mundan ozal amala aşyrylan wagşyçylykly harby operasiýa, alty ýyldan bäri dowam edip gelýän uruşyň iň elhenç döwri we iň agyr ýaramaz sahypasydyr.
Hojalydaky wakalar ermenileriň biziň ýerlerimize diňe göz gyzdyryp, çozmak bilen çäklenmän, eýsem biziň halkymyzyň garşysyna genosidi amala aşyrmak ýaly, wagşyçylykly ýola düşendiklerini hem görkezdi. Bu ýagdaý Hojalydaky wakalarda açyk göründi. Şol eýmenç gije azerbaýjan halky elhenç urga sezewar boldy. Bu ýara henizem bize azar berýär. Ol henizem gutulyp, ýapylmady, ol ýara biziň ýüreklerimizde baky galar. Öň aýdyşym ýaly, gijäniň garaňkylygynda parahat ilatyň üstüne çozup, duran ýerinde çagalaryň, aýallaryň, garrylaryň we ýarawsyzlaryň öldürilip, ýok edilmegi we olara görülmedik rehimsizlik bilen görgi görkezilmegi, ýene bir sapar, biziň duşmanlarymyzyň wagşylygna, zalymlygna şaýatlyk edýär.
Ermenileriň biziň halkymyza garşy eden zalymlygy, Hojalydaky genosid we olaryň adamlaryň garşysyna iň pes,binamys ýollary ulanmagy taryha girdi we adamzat taryhynda galar. Şol gije we şol günler wepat bolan ýurdumyzyň raýatlary Azerbaýjan üçin gymmatlydyr, olar biziň respublikamyzyň territorial bütewiliginiň hatyrasyna öz janlaryny berip, biziň halkymyzyň milli azatlygy ugrundaky göreşiniň pidalary, şehitleri boldular. Olaryň tragiki heläkçiligi, şehit bolmagy azerbaýjan halkynyň gahrymançylygyna, gaýduwsyzlygyna we batyrlygyna şaýatlyk edýär.
Alty ýyldan gowrak dowam edýän urşyň döwründe biz uly pidalara sezewar bolduk. Hojalydaky şehitlerem, Azerbaýjanyň territorial bütewiliginiň, özbaşdaklygynyň we garaşsyzlygyň ugrunda wepat bolan, biziň raýatlarymyzdyr diýip, ýene bir sapar belleýärin. Şu gün biz bu ýerde olary hormat bilen ýatlap, başymyzy egip, olaryň ruhuna aýat okap, doga dileg etmek üçin ýygnandyk . Bu matam güni, ähli azerbaýjan halkyň we azerbaýjan döwletiniň adyndan, biziň halkymyza şu agyr pajygaly waka mynasybetli ýaňadan gynanç bildirýärin. Hojalyda wepat bolan şehitleriň garyndaşlaryna we maşgalalaryna çuň gynanç bildirýärin. Goý Alla Tagala hojalyly şehitleriň ruhlaryny şat etsin, ýatan ýerleri ýagty bolsun. Goý Alla Tagala biziň ähli şehitlerimiziň ruhlaryny şat etsin, ýatan ýerleri ýagty bolsun. Goý Alla Tagala hojalyly şehitleriň maşgalalaryna sabyr bersin. Goý Alla Tagala biziň ähli halkymyza sabyr bersin. Goý Alla Tagala biziň ähli belalardan gutulyp, doly garaşsyzlygymyzy we garaşsyz Azerbaýjanyň territorial bütewiligini üpjün edip, Azerbaýjanyň garaşsyzlygyny ebedileşdirmegimiz üçin sabyr bersin.
Hojalydaky heläkçilik - biziň hasratymyz, biziň gynanjymyz we biziň gam-gussamyzdyr.Emma şol wagtyň özünde, azerbaýjan halkyň asyrlaryň dowamynda geçen göreş ýoly, milli azatlyk ugrundaky ýoly şohratly, üstünlikli ýoldur. Geçmişde-de biziň ýolumyzda kynçylyklar bardy. Şu gün hem kynçylyklar bar. Şeýle hem bolsa, hiç zat azerbaýjan halkynynyň erkinligini syndyrmady we syndyryp hem bilmez. Bu wakalardan soň, biz has batyr, has gaýduwsyz we has agzybir bolmaly diýip, netije çykarmalydyrys. Alla Tagalanyň bize ýazan ýoly bilen ýöräp we öz ykbalymyzyň eýesi bolup, biziň özümiz özümizi we garaşsyzlygymyzy goramalydyrys, öz ýolumyzy açyp, ol ýol bilen öňe ýöremelidiris.
Şonuň üçin şu gün biz ähli şehitlerimiziň ruhuna aýat okap, doga dileg edip, şonuň bilen birlikde başymyzy dik tutmalydyrys. Biz nähili gaýgylansak-da, şonuň ýaly optimist hem bolmalydyrys, umyt bilen öňe, gelejege seredip, umyt bilen ýaşamalydyrys. Azerbaýjan halky bu kyn döwri ýeňip geçer diýip, men doly ynanýaryn.Kynçylyklar diňe uruş, biziň ýerlerimiziň basyp alynmagy we bosgunlarymyzyň agyr ýagdaýy bilen bagly däldir. Häzir biziň halkymyz geçiş döwürde ýaşaýar. Biz sosial-ykdysady krizisi başdan geçirýaris. Adamlaryň ýaşaýyşynda kynçylyklar örän köp. Şeýle hem bolsa, asyrlaryň dowamynda şular ýaly kyn döwürler biziň halkymyzyň ýolunda bolyp, ol bolsa olary ýeňip geçýärdi, şonuň üçin hem biziň halkymyz müňýyllyklaryň dowamynda ýaşap gelýär,mundan beýläk hem ýene müňýyllyklar ýaşar.
Biz öz ynamymyzy ýitirmeli däldiris, öz berk ynamlarymyzdan, dünýägaraýyşlarymyzdan we saýlan ýolumyzdan dänmeli däldiris. Biziň saýlan ýolumyz - ol Azerbaýjanyň garaşsyzlygy, milli azatlyk, Azerbaýjanyň garaşsyz döwlet hökmünde baky garaşsyzlygydyr. Biziň başlan ýolumyz - ol ahlak gymmatlyklarymyza, däp-dessurymyza, dinimize, dilimize we taryhymyza wepalylyk ýoludyr. Şu zatlaryň ählisine nähili derejede wepaly bolsak, şol derejede hem şu günki agyr ýagdaýyň sebäplerine akyl ýetireris, biri-birimize kömek ederis, birek-biregi goldap, ermeni basybalyjylara gaýtawul berip bileris. Şeýdip biz ýerlerimizi duşmandan boşadyp, öz halkymyzy we respublikamyzy krizis ýagdaýyndan çykararys.
Biziň ýolumyz - şohratly, dogry we biziň halkymyzyň bähbitlerini üpjün edýän ýoldyr diýip, ynanýaryn. Biz bu ýoldan ýöremekligimizi dowam ederis. Garaşsyz azerbaýjan döwleti biziň halkymyzyň agzybirligine we gaýduwsyzlygyna ynamlydyr, biziň şol agzybirligimiz, gaýduwsyzlygymyz, çydamlylygymyz we sabyrlylygymyz bolsa, bizi bu agyr ýagdaýdan çykarar.
Men ýaňadan hojalyly şehitleriň ruhlaryny şat etsin, ýatan ýerleri ýagty bolsun diýip, Alla Tagaladan dileg edýärin. Men ýaňadan ähli şehitlerimiziň ruhlaryny şat etsin, ýatan ýerleri ýagty bolsun diýip, Alla Tagaladan dileg edýärin. Azerbaýjan döwleti biziň halkymyzyň hukuklaryny, biziň ýerlerimizi goramakda berk durup, azerbaýjan halkyny bu belalardan halas eder diýip, sizi gaýtadan ynandyrasym gelýär.
"Geýdar Aliýew. Biziň garaşsyzlygymyz bakydyr" (çykyşlar, beýannamalar, interwýular, hatlar, ýüzlenmeler we permanlar) Neşirden terjime edilen - "Azerneşr", Baku -1998, 3 t., 215-217sah.


text:
Magistratura
Gysgacha maglumat
Yokary biliminin ikinji gornushi (magistratura)sonlayjy okuw gutarysh we terbiyeleyji yokary bilim derejesinde so bilimin duzedilisi okdelik we nauklar nauchny-pedogogicheskiy we nauchny – yzarlayjy ishler eyeleme magistra gornushde aspiranturada okamana mumkinchilik berya we zahmet alynan ugur boyuncha we klafikasion eyeleyji.
Okuw magistraturada gundeki okuw duzguninde (okuw wagty 1yyl) we zaochny duzgunde (okuw dowamlylygy 1,5 yyl) dashary yurt talyplaryny okatmak magistraturada gundeki okuw duzgunde okadylyar okuw wagty 2 yyl.
Habarlašmak üçin maglumatlar
Salgysy: Kosmanawtow bulwary, 21, kabinet №214, Brest šaheri 224016
Telefon: +375-162-21-65-66
E-mail: ucheb@brsu.brest.by


text:
Aktual Analiz
Mýanma, Arakan we rohingýaly musulmanlar
Birnäçe aýdan bäri azlyklardan biri raýaty bolan özygtyýarly döwlet tarapyndan yzgiderli häsýetde öldürilýär, öýleri, obalary we şäherleri ýakylýar. Diňe bir öýleri we şäherleri ýakylýan bolsa ýene gowy. Adamlar; çaga, garry, aýal-erkek diýmän ýakylýarlar, ýa-da gassap pyçaklary bilen böleklere bölünip öldürilýärler. Çagalar, garrylar güýçli akýan derýada gark bolýarlar. Şol wagşylyklary edýän bir döwlet we döwlet dolanşygy tarapyndan goldanýan Budist ruhany, esgerler we asuda ilat.
Öldürilýänler rohingiýalylar däl, gönüden göni adamzadyň özi. BMG-niň başda durmagynda ähli halkara guramalary gyrgynçylyga sesini çykarmady.
Rohingiýalylar musulman bolandyklaryna garamazdan onlarça musulman ýurdundan ses çykaran bolmady. Diňe Türkiýäniň Prezidenti R.T.Erdogan gyrgynçylyga baş göterdi, dünýäniň gün tertibine getirdi.
Diňe bir adam hukuklary däl, daşky gurşaw we haýwan hukuklarynda-da diýseň ynjyk çemeleşýän ÝB we günbatar ýurtlarynyň ählisi bu wagşylyga dymmak bilen çemeleşdi.
Ýewropanyň we günbataryň ähli ynsanperwer gymmatlyklary 34 ýyldan bäri günbataryň özi tarapyndan gyryldy. İndi günbataryň elinde hiç hili argument galmady. Haçanda günbatar we hususanda ÝB “adam hukuklary, demokratiýa” diýen halatynda, hemmeler şol sözleriň aňyrsynda ykdysady bähbidiň durýandygyny bilýär. Şol ajy hakykaty entek wyjdany ölmedik günbatarlylar hem bilýärler.
Günbatar öz gymmatlyklaryny ýok edip, öz-özüni ýok eden medeniýet hökmünde taryhyň sahypalaryna girer. Nähili elhenç hem bolsa biz şol pajygany göräýjek ýaly…
Günbatar çärýek asyr ozal Ýewropanyň ortasynda, Bosniýa Gersegowinada serpleriň eden gyrgynçylygyny görmediksiremek bilen öz ölüm permanyny çykardy. Soň Liberiýadaky içerki uruşa bolan çemeleşmesi. Elbetde Yrak bilen Owganystany hakykata esaslanmaýan bahanalar bilen basyp almagy günbatar bolan ynamy doly ýok etdi diýsek ýalňyşmarys. Demokratik usullar bilen Müsüriň halky tarapyndan saýlanan Muhammed Mursiniň häkimiýetden çetleşdirilmeginde huntaçylaryň tarapda durmagy meniň pikirimçe günbatarly gymmatlyklaryň soňky demi boldy.
Türkiýede demokratik saýlawlar bilen saýlanan prezidenti agdarmaga synanşan huntaçylara gujak açmagy günbataryň ikiýüzliligini görkezýän waka boldy. Türkiýede harby agdarlyşyga synanşan esgerler ýüzlerçe bigünä adamy öldürdi, müňlerçesini ýaralady. Günbatar we ÝB şol terrorçylara gujak açdy, ählisine bosgunlyk derejesini berdi.
Şu günki günde şol günbataryň Günbatar Rohingiýadaky pajyga dymmak bilen tomaşa etmegi indi hiç kimi gaharlandyrmaýar. Çünki adamlar indi demokratiýa, adam hukuklary, ahlak ýaly adamlaryň günbatar üçin diňe bähbitleri üçin peýdalanylýan serişdelerdigini bilýärler. Rohingiýada başdan geçirilýän zat aslyna seredilende Siriýadaky, Yrakdaky we Liwiýadaky wekilçilikli uruşuň bir görnüşinden ybarat.
Günbataryň esasy harby we ykdysady güýji Hytaýyň ykdysady güýç hökmünde beýgelmegini we Ýüpek ýoluny iş ýüzüne geçirmegini islemeýar. Bütindünýä deňiz söwdasynyň ýarysyndan gowragy Arakan bogazyndan geçýär. Arakan bogazynyň golaýyndan Hytaýa gidýän nebit we tebigy gaz turbalary geçýär. Hytaý üçin iňňän möhüm bolan şol iki energetika liniýasyna howp abanmagy Hytaýyň ykdysadyýetini durnuksyzlaşdyrar.
Şol turba geçirijileri Rohingiýadan geçýär we Mýanma döwleti garaşsyzlygyny alan gününden bäri Rohingiýa musulmanlaryna güýçli basyş edýär. şol basyş 2010-njy ýyldan bäri gyrgynçylyk we etniki saplaýyş derejesine çenli baryp ýetdi. Çaknyşyk, çaknyşyga sebäp boldy we birdenkä açlyga garşy göreşýän Rohingiýada döwrebap we gymmat ýaraglar bilen üpjün edilen terror guramasy ýüze çykdy. Şol terror guramasy hamala Rohingiýalaryň hukuklary üçin göreşmelidi. Emma guran aksiýalary arakanlylara ölüm we sürgün bolup dolandy.
Hytaýyň esasy turba geçirijileriniň we deňiz ýoly bilen edýän söwdasynyň 80 göterimine barabar bölegini Arakan bogazy arkaly amala aşyrmagy ony howp hökmünde kabul eden ykdysadyýetine täze çäre tapmaga gönükdirdi.
Owganystana we Yraga hamala diýersiňiz köpçülikleýin gyryş ýaraglaryny ýok etmek üçin baran günbataryň güýçleriniň maksadynyň diýseň tapawutlydygy ýüze çykdy. Atom we köpçülikleýin gyryş ýaraglarynyň bolmandygy ýüze çykandan soň günbatarly esgerleriň entegem şol ýurtlarda näme işleýändigini soraýan intelligensiýanyň bolmazlygy nähili geň zat.


text:
Hazarýaka döwletleri Kaspi deňziniň hukuk durumyny kesgitlemek boýunça esasy meseleler barada ylalaşyga geldi. Bu ylalaşykTürkmenistanyň Hazaryň üstünden ýerwopa ýurtlaryna gaz ibermek planlarynyň öňündäki päsgelçilikleri azaldýar.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň nobatdaky maslahatynda Kaspi konwensiýasynyň taslamasynyň iş ýüzünde gol çekilmäge taýyn edilendigini aýtdy we oňa geljek ýyl bäş döwletiň – Orsýetiň, Gazagystanyň, Azerbaýjanyň, Türkmenistanyň we Eýranyň döwlet baştutanlarynyň gatnaşmagynda Gazagystanda geçiriljek sammitde gol çekilmegine garaşylýar.
Eurasianet.org neşiri bu habardan soň Türkmenistanyň “Türkmengaz” döwlet konserniniň Ýewropada Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasyna konkurent bolmak mümkinçiligine nazar aýlap, “eger bu konwensiýa gol çekilse, onuň Türkmenistandan Ýewropa tebigy gaz ibermäge kömek edip biljekdigini” belledi.
Emma muňa garamazdan, häzirlikçe konwensiýanyň teksti çap edilmeýär we onuň hazarýaka döwletleriniň döwlet dillerine terjime edilýändigi aýdylýar.
Eurasianet.org neşiri 25 ýyla çeken dawanyň çözülmegini, görnüşinden, Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda gelnen eglişige baglaýar.
Neşiriň maglumatyna görä, “Geçirilen gepleşiklere laýyklykda, habarlara görä, Aşgabat Azeri-Çyrag-Güneşli nebit ýataklaryna dalaş etmekden el çeker we dawaly nebit-gaz ýataklary, şol sanda Kýapaz/Serdar babatda gepleşik geçirer”.
“Ýakyn aýlarda bu iki ýurt bilelikdäki nebit-gaz proýektlerini, belki-de Kýapaz-Serdar ýataklaryna degişli önümleri bölüşmek ylalaşygyny ara alyp maslahatlaşmaga başlar” diýip, Waşingtondaky Kaspi syýasaty merkeziniň direktory Efgan Nifti Eurasianet.org neşirine aýtdy.
Azerbaýjanyň daşary işler ministriniň orunbasary Halaf Halafowyň Bakuwda guralan metbugat ýygnagynda aýdan sözlerine görä, gelnen ylalaşyk Hazaryň üstünden geçiriji gurmagyň diňe turbanyň geçjek ýerine eýelik edýän ýurtlara dahylly bolmagyny hem nazarda tutýar. “Häzir bolmanda ýuridiki nukdaý nazardan hiç kim Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň geçiriji gurmak kararyna garşy çykyp bilmez” diýip, Nifti aýdýar.
Emma resmi Aşgabat Hazar meselesinde gelnendigi aýdylýan ylalaşyk barada hiç zat aýtmaýar.
Türkmenistan häzir gaz bazarynda iki sany iri alyjysyny, Orsýeti we Eýrany ýitirip, diňe Hytaý bilen galdy we synçylaryň köpüsi Owganystanyň üstünden Hindistana çenli gaz eltmeli TOPH proýektiniň amala aşmak mümkinçiligine, goňşy ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýy zerarly, şübheli garaýar.
Şol bir wagtda synçylar häzirki dörän umytly ýagdaýyň türkmen gazynyň ýewropa bazarlaryna eksport edilmegine bu golaýda mümkinçilik döretjegine ynanmaýarlar.
“Natural Gas World” neşiriniň baş redaktory Wilýam Poluň pikirine görä, Ýewropada gaza bolan talabyň peselmegi bilen, türkmen gazy Orsýetiň “Gazpromynyň” agalyk edýän bazarynda güýçli konkurensiýa bilen ýüzbe-ýüz bolar.
Kaspi sebitindäki energiýa meseleleri boýunça garaşsyz ekspert Jon Robertsiň pikirine görä bolsa,eger Ýewropada gaza bolan talap biraz ýokarlansa hem, Hazardan aşyrylan türkmen gazy entekler esasan Azerbaýjandan aňryk geçmejege, ýagny bu ýurduň özünde ýerlenjege meňzeýär.
“Azerbaýjanda geljekde gazylyp alynmaly energiýa üçin ýatyrylan iri maýalardan çen tutulsa, azyndan 8-10 ýyl garaşmaly boljaga meňzeýär, diýmek Türkmenistan gazyň ýeke-täk çeşmesi bolup galýar” diýip, Roberts Eurasianet.org neşirine aýtdy.
Şu aralykda eýran metbugatynda çykan habarlara görä, Tähran entek beýleki dört hazarýaka döwleti, hususan-da Türkmenistan we Azerbýjan bilen deňzi bölüşmek meselesinde doly ylalaşyga gelmändir.
Eýranyň daşary işler ministriniň Aziýa we Ýuwaş okean meseleleri boýunça orunbasary Ebrahim Rahympur özleriniň entek ylalaşmaýan zatlarynyň bardygyny aýtdy, emma internetde Eýrana Kaspiden 20 prosent paý ýetýändigi barada ýaýran habary ret etdi.
“Biziň Kaspi deňzindäki paýymyz bäş sany çaganyň arasyndadeň bölünmeligarpyz ýa gawun paýy däl” diýip, ol aýtdy.


text:
Ýaponlardan Ylham beriji sözler
Ýaponiýada iň köp( uzyn) we sagdyn ýaşaýan halkyň adasy bolan Okinawa adasy uzyn yaşaýşyň adasy diýip tanalýar. Okinawa adasyndaky köp yaşulylaryň 80 ýaşyndan geçendigi görülýär. Okinawa adasyndaky garrylar bilen geçirilen söhbetdeşlikde olaryň ikigaileri, uzyn ýaşaýşyň syrlary, durmuş pelsepesi soralýar we olaryň ylham beriji sözlerine siziň ünsüňizi çekmek isleýäris.
1) Gaýgylanmaň
“ Uzyn ömrüň syry gaýgylanmazlykdyr. Ýüregiňizi giň tutyň, garramasyna rugsat bermäň. Ýüregiňizi ýakymly bir ýylgyryş bilen adamlar açyň. Hem ýylgyryp hemem ýüregiňizi açsaňyz agtyklaryňyz we herkim sizi görmek islär.” Ýaponiýa
“ Gaýgydan uzak durmagyň iň gowy ýoly , köçä çykyp adamlara salam bermekdir. Muny her gün edýän. ‘Salam’ we ‘Soň görüşýänçäk’ diýip öýe geçýän we bagymda gök-önümler bilen meşgullanýaryn. Günortandan soň bolsa dost-ýarlarym bilen wagt geçirýän.” Ýaponiýa
“Bärde herkim biri-biribilen gowy düşünşýär. Problema döretmejek bolýarlar. Esasy zat bilelikde wagt geçirip , göwnüňi açyp bilmekdir.” Ýaponiýa
2) Gowy zatlary endik ediniň
“Her gün irden 6-da turup gök-önüm ekýän bag-bakjama seretmek üçin perdelerimi açýaryn. Pomidorlarymy, mandarinlarymy görmek üçin daşaryk çykýarynn..Olara seretmänini gowy görýärin, meni rahatlandyrýar. Bag-bakjamdan 1 sagat wagt geçirenimden soň öýe girip ertirlik edinýärin.”
“ Öz gök önümlerimi özüm ekýän we özüm bişirýän. Bu meniň ikigaim”.
“Garrylykda ýaş galmagyň syry barmaklaryňyzdyr. Barmaklaryňyzdan beýniňize, beýniňizden barmaklaryňyza. Barmaklaryňyzy meşgul etseňiz ýene bir asyr ýaşarsyňyz”
“ Her gün sagat 4-de turýaryn. 1 stakan kofemi içip ellerimi ýokaryk galdyryp günlük maşklaryma başlaýaryn. Bu maňa galan günüme gowy energiýa berýär”
“Her zatdan azajyk iýýärin. Meniň pikirimçe asyl syr bumyka diýýärin. Naharlaryň dürli-dürli görnüşde bolmasyny halaýaryn, bu has gowy lezzet berýämikä diýýärin”.
“Işläň. Işlemeseňiz bedeniňiz çöker.”
“ Her gün irden belli sagatda turýaryn we bag-bakjamda wagt geçirýärin. Hepdede bir gün dostlarym bilen tansa gidýärin”.
“Her gün maşk edýärin we hergün irden ýöreýişe çykýaryn.”
“Uzyn we sagdyn ýaşamak üçin 3 zat gerek: sagdyn bolmak üçin maşk etmek, gowy naharlanmak we adamlar bilen wagt geçirmek.”
3) Dost-ýarlaryňyz bilen wagt geçiriň.
“ Dostlarym bilen ýygnanşmak meniň iň esasy ikigaimdir. Hemmämiz ýygnanşyp gürrüň edýäris. Bu gaty möhüm meniň üçin. Erte olary görjegimi bilýärin. Bu meniň durmuşda gowy görýän zatlarymyň biri.”
“Asyl güýmenjäm dostlarym we goňşylarym bilen ýygnaşmak.”
“Gowy görýän adamlaryňyz bilen hergün gürleşiň, ine asyl syr şu.”
“Goňşular bilen gürrüň etmek we çaý içmek durmuşdaky iň gowy zat. We bilelikde aýdym aýtmak.”
“Her gün sagat 5-de turýaryn, öýi bolşy ýaly goýup deňiz kenarynda ýöreýärin. Soň bolsa bir dostumyň öýüne gidýärin we bilelikde çaý içýäris. Ine asyl uzyn ýaşaýşyň syry: adamlar bilen gatnaşykda bolmak we bir ýerlere gitmek”.
4) Durmuşy howlukman ýaşaň.
“ Uzyn ýaşaýşymyň syry hemişe özüme ‘Agyr başly bol’ we ‘Rahatla,’ diýmekdir. Howlukmasaňyz has uzyn ýaşarsyňyz.”
“Uzyn ýaşaýşymyň syry ir turmak we ýöreýişe çykmak. Rahat ýaşamak we kiçi zatlardan lezzet almak. Dostlarym bilen gowy gatnaşmak. Bahar, tomus, güýz, gyş…Her möwsümi duýyp, lezet alyp ýaşamak.”
“ Her gün dürli zatlar bilen meşgul bolýaryn”
5) Pozitiw boluň
“ 98 ýaşymda. Yöne özümi ýaş görýärin. Entek etmeli köp işim bar.”
“100 ýaşamak üçin ýaşaýaryn, Elbetde! Bu meni gaty höweslendirýär. “
“Agtyklarym bilen tans etmek we aýdym aýtmak durmuşdaky iň lezzet alýan zadym.”
“Bu ýerde dogulmak meniň üçin uly bagt. Munuň üçin her gün şükr edýärin.”
“Bu durmuşyň maňa beren zatlary üçin meýletin işleýärin. Meselem , maşynymy dostlarymy hassahana äkitmek üçin ulanýaryn. “
Howwa, hemmämiziň görşümiz ýaly Ýapon halkynyň bir bir ikigaisi bar. Ikigai geçenki makalamyzda nämedigini belläp geçipdik. Biz hem bu ylham beriji sözlerden ugur alyp özümiziň durmuşymyza goşant goşalyň. Jemläp alanymyza Ýapon halkynyň:
- Bag-bakjasy bar. Ekin ekmek , ösdürmek milen meşgullanýarlar
- Kiçi zatlary gutlaýarlar (belleýärler). Aýdym aýtmak, tans etmek..
- Durmuşda bir maksatlary bar. Ikigailari bar.
- Dost-ýarlary bilen wagt geçirýärler. We esasy zat ähli zatdan lezzet almanyny başarýarlar.


text:
"Rus uçarynyň urlup düşürilmeginde ysraýylly uçarmanlar bilkastlaýyn hereket etdi"
"Bu waka Russiýa-Ysraýyl gatnaşyklaryna zeper ýetirer"
Kreml rus uçarynyň urlup düşürilmeginde ysraýylly uçarmanlaryň bilkastlaýyn hereket edendigini habar berdi.
Kreml tarapyndan berlen beýanatda bu wakanyň Russiýa-Ysraýyl gatnaşyklaryna zeper ýetirjekdigi nygtaldy.
Geçen hepde Russiýa degişli Il-20 kysymly harby uçar Ysraýylyň Siriýa guran hüjümi sebäpli Asada tabynlykdaky güýçler tarapyndan S-200 ulgamlary tarapyndan urlup düşürlipdi.
Russiýanyň Goranmak ministrligi Ysraýylyň harby uçarlarynyň Il-20-ni howadan goranyş ulgamlaryna garşy galkan hökmünde ulanandygyny we wakadan Ysraýylyň jogapkärdigini mälim etdi.
Rus uçarynyň urlup düşürilmegi netijesinde 15 rus esgeri ýogalypdy.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “John Deere” kompaniýasynyň oba hojalyk we bag-seýilgäh enjamlary bölüminiň ýolbaşçysy Markwart fon Pentsy kabul etdi.
Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin milli Liderimize çuňňur hoşallyk bildirip, oňaýly maýa goýum ýagdaýy hem-de ýurtda amala aşyrylýan iri möçberli özgertmeler babatda daşary döwletleriň işewür toparlarynyň wekilleri üçin Türkmenistanyň örän uly gyzyklanma döredýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyzyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde ykdysady ösüşde, şol sanda oba hojalygynda uly netijeler gazanyldy diýip, Markwart fon Pents sözüni dowam etdi hem-de “John Deere-iň” netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardygyny aýtdy. Hyzmatdaşlyk gatnaşyklary 25 ýylyň dowamynda üstünlikli ösdürilýär, munuň şeýledigine kompaniýanyň iri möçberli milli taslamalara gatnaşmagy mysal bolup hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözleri üçin minnetdarlyk bildirip, dünýäniň işewürliginiň öňdebaryjy wekilleri bilen özara bähbitli gatnaşyklar üçin ýurdumyzyň açykdygyny nygtady. Soňky ýyllarda Türkmenistanda obasenagat toplumynyň kuwwatyny artdyrmaga uly ähmiýet berilýär diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de “John Deere” kompaniýasynyň ençeme ýyllaryň dowamynda obasenagat toplumynda amala aşyrylýan bilelikdäki taslamalara işjeň gatnaşýandygyny kanagatlanma bilen nygtady.
Söhbetdeşligiň barşynda döwlet Baştutanymyz we işewür Türkmenistanda durmuşa geçirilýän oba hojalyk özgertmeleri babatda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljegi barada pikir alyşdylar. Markwart fon Pents ozal gazanylan ylalaşyklar babatda görlen çäreler barada habar berip, özara gatnaşyklary giňeltmek, şol sanda ýurdumyzyň toprak-howa şertlerine doly kybap gelýän galla orujy we pagta ýygyjy kombaýnlaryň iň täze görnüşlerini ibermegiň hasabyna giňeltmek boýunça birnäçe tekliplerini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, biziň ýurdumyz oba hojalyk pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de täzeläp durmagy maksat edinýär. Bu pudagyň diwersifikasiýalaşdyrylmagy ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasynda kesgitlenilen iri möçberli wezipeler babatda güýçlendiriler. Döwlet Baştutanymyz işewür gatnaşyklary berkitmäge giň mümkinçilikleriň bardygyny belläp, şu babatda oba hojalyk maşynlaryna tehniki taýdan hyzmat edilmeginiň uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny nygtady.
Duşuşygyň ahyrynda kompaniýanyň wekili bildirilýän ynam üçin milli Liderimize ýene-de bir gezek hoşallyk bildirip, “John Deere-niň” özara bähbitleri berjaý etmegiň esasynda hem-de geljegi nazarda tutup, netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin mundan beýläk-de ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy.
***
Soňra “John Deere” kompaniýasynyň oba hojalyk we bag-seýilgäh enjamlary bölüminiň ýolbaşçysy Markwart fon Pents Oba we suw hojalyk ministrliginde kabul edildi.
Bu ýerde 2018 — 2021-nji ýyllarda bilim ulgamynda özara hyzmatdaşlygy ösdürmek hakynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň hem-de «John Deere International GmbH» kompaniýasynyň (Şweýsariýa) arasynda ylalaşyga gol çekmek dabarasy boldy. Bu resminamada amala aşyrylmaly işleriň ýurdumyzyň oba hojalyk pudagyny hem-de degişli ugurly ýokary okuw mekdebiniň okuw merkezini döwrebaplaşdyrmak boýunça bilim we okuw tejribelerini kämilleşdirmek, uniwersitetiň mugallymlary, talyplary hem-de ministrligiň hünärmenleri üçin okuwlary, meýdan okuw maslahatlaryny geçirmek, täze tehnologiýalary synag edip görmek we olara baha bermek hem-de beýleki ugurlar kesgitlenildi.
Şeýle hem şu gün S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde “John Deere” kompaniýasy tarapyndan öndürilýän önümleriň täze nusgalarynyň tanyşdyrylyşy boldy.
Mälim bolşy ýaly, obasenagat toplumy milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri bolup, onuň depginli ösdürilmegine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň oba hojalyk önümlerini öndürijileri hemmetaraplaýyn goldamaga gönükdirilen oýlanyşykly strategiýasy ýardam berýär. Obasenagat toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň döwrebaplaşdyrylmagy bäsdeşlige ukyply obasenagat toplumynyň kemala getirilmegine, azyk howpsuzlygynyň hem-de ýurdumyzyň eksport kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen döwlet maksatnamalarynyň netijeli durmuşa geçirilişiniň aýdyň subutnamalary bolup hyzmat edýär.
Döwlet tarapyndan meýdan işleriniň bellenilen amatly agrotehniki möhletlerde geçirilmegini üpjün edýän möçberde döwrebap oba hojalyk tehnikalary satyn alynýar. Galla orujy we pagta ýygyjy kombaýnlar, traktorlaryň dürli görnüşi, dünýäniň öňdebaryjy öndürijileriniň, şol sanda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlarynyň biri bolan “John Deere” kompaniýasynyň beýleki tehnikalary hem-de enjamlary mehanizatorlaryň ygtyýaryndadyr.
Çäre başlamazdan öňürti, iň täze oba hojalyk tehnikasynyň nusgasyny ýurdumyzyň öňdebaryjy önüm bu ýokary okuw mekdebine gowşurmak dabarasy boldy. Myhmanlara milli däp-dessurlarymyza laýyklykda, duz-çörek hödür edildi.
Uniwersitetiň howlusynda aýdym-sazly çykyş guraldy. Halk döredijilik topary parahatçylygyň we dostlugyň ýurdy bolan Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň kuwwatyny wasp edýän aýdymy hem-de joşgunly çykyşy ýerine ýetirdi. Hormatly ýaşulular we kümüş saçly eneler türkmen halkymyzda ýola goýlan däbe görä, täze traktora ak un sepip, onuň ruluna alaja daňdylar. Häzirki zaman oba hojalyk tehnikasyna ýüzärlik tütedip, dabara gatnaşyjylar milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň gülläp ösmegini dileg etdiler.


text:
TM HYZMAT BILMELI
Dünýäde iň uly adalar
Biziň dünýämiz owadan we üýtgeşikdir. Onuň köp bölegini deňizler we okeanlar tutýandyr, gury ýerleri bolsa biz materiklar hökmünde görýäris, ýöne olar diýseň uly ýer bolup durýar. Häzir biz sizi dünýäde iň uly adalar bilen tanyşdyrarys.
Elsmir
Elsmir adasy Kanadada ýerleşýär. Onuň esasy aýratynlyklary eremýän buzlar we fýordlardyr. Gyşda temperaturasy -60 gradusa çenli düşüp bilýändir.
Wiktoriýa
Ýene-de bir Kanadada ýerleşýän ada öz gaýtalanmaz tebigaty, kölleri we derýalary bilen meşgurdyr. Şeýle hem baý haýwanat dünýäsi bardyr.
Honsýu
Ýaponiýanyň iň uly adasy we ýurtda iň esasysydyr – bu ýerde ýurdyň paýtagty ýerleýşär. Dagly meýdanlar, Fudýama wulkanlar, her dürli floralar we faunalar – ynha bu ýeri şeýle görnüşde suratnaldyryp bolar.
Beýik Britaniýa
Adaly döwlet diňe baý diýlip hasaplananokda, şeýle hem iň gür ilatly diýlip hasaplanylar.
Sumatra
Indoneziýa degişli Sumatra – gyzgyn we çygly, wodoýomly sebitdir. Ýene-de bir gözelligi – wulkanlar, köpüsi häzirki wagt hem işjeň diýlip hasaplanylýar.
Baffin Ýeri
Onuň köp bölegi polýar tegelegiň daşynda ýerleşýändir, klimaty yzgytsyz, tomusy sowuk. Ösümlik dünýäsine baý däl, haýwanlaryň arasynda bolsa demirgazyk taraplardan sowuga uýgunlaşan haýwanat dünýäsine gabat gelip bolýar.
Madagaskar
Baý taryhly ada, köp sanly ekzotik haýwanlara gabat gelip bolýar (lemur, hameleon we beýlekiler), üýtgeşik, haýran galdyryjy ösümlik dünýäsine baý we köp sanly kenarýaka suwlarda ýaşaýan akulalar bardyr.
Kalimantan
Başgaça ony Borneo diýlip atlandyrýarlar. Territoriýasy 3 ýurda degişlidir. Adada zäherli ösümlikler, zäherli reptiliýalar we haýran galdyrjy haýwanat dünýäsine baýdyr.
Täze Gwineýa
Geçip bolmaz tokaýlar, görülmedik haýwanlar, daglar we ekwatoriýal yssysy – şeýle görnüşde Ýuwaş okeanda göwrümi boýunça ikinji ýerde durýan adany gözegne getirip bolar.
Grinlandiýa
Daniýaly Grinlandiýa klimaty beter ýaramaz däl, emma köp bölegi buz bilen örtülendir. Ösümlikler diňe buz ýok ýerde gabat gelýär, haýwanlardan bolsa polýarlylara gabat gelip bolýar.
Makala baha ber:
Okaldy: 153. Şü gün okaldy: 3
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(0)
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk