text:
Salamlaşmagyň Medeniýeti
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ata Watanymyz uly ösüşlere eýe bolýar. Şonuň bilen birlikde gadymy hem müdimi däp-dessurlarymyza giň ýol açyldy. Hiç wagt öz gymmatyny gaçyrmajak, durmuş ýörelgesinden aýrylmajak däpleriň biri hem salamlaşmakdyr. Bu däp gadymy döwürde nähili bolduka? Salamlaşmagyň edebi nähilikä?
Gadymy döwürlerde adamlar bir-birleri bilen hereketleriň, yşaratlaryň üsti bilen salamlaşypdyrlar. Gadymyýetde kiçi ýaşly çagalar uly ýaşlylara salam berenlerinde, hormat bilen baş egipdirler. Hindilerde bolsa salamlaşylanda, ellerini iki aýasyna bir-biriniň üstünde goýup, soňra hem maňlaýynyň deňine ýetiripdirler. Döwlet dilimiz bolan türkmen dilinde ulanylýan “Salam” sözi birek-birege bolan hormatyň, sarpanyň nyşanydyr. Sözüň gelip çykyşy arap dilindäki “Selime” sözi bilen baglanşyklydyr. Erkek kişiler “Essalawmaleýkim” diýip ýüzlenende aýal maşgalalar “Salamalik” diýseler dogry hasaplanýar. “Essalawmaleýkim” arap sözi bolup, “Size saglyk, parahatlyk isleýän” diýmegi aňladýar. Her bir edepli-ekramly ynsan salam bermegiň we almagyň kadalaryny dogry dürs berjaý etmäge çalyşmalydyr, şeýle-de onuň mukaddes borçdugyna düşünmelidir. Bu kadalary bozýan adamlary ýazyjy-şahyrlarymyz öz goşgy bentlerinde ýazgarýalar. Şahyr Kerim Gurbannepesowyň:
Näçe salam bersem, şonça-da gezek
“Salam” diýip, jogap gaýtardy daşlar.
Görýan weli bizin käbirlerimizden
Şol daşlaram asyllyrak, yoldaşlar!
-diýen setirler bellenenleriň aýdan mysalydyr.Milli däplerimize laýyklykda, kiçi ýaşly adam özünden ula ilki salam bermelidir we uly ýaşly adama elini ilki uzatmalydyr. Türkmen halkynda salamlaşmak däbi bilen baglanşykly “Salamlylyk duşmanyny dost eýlär”, “Ýedi ädimden bir salam”, “Ilki -salam, soň - kelam” ýaly parasatly jümleler bar.
Umuman, aýdanyňda, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe halkymyz Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda milli däp-dessurlara, milli mirasa uly sarpa goýulýandygy hemmeleri buýsandyrýar.
Halkara Ynsanperwer Ylymlary we Ösüş Uniwersitetiniň talyby: Bägül Amanowa


c: text/html

text:
3-nji maýda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň Buýrugy esasynda geçirilen milli goşunyň söweşjeň ukyplylygyny duýdansyz barlamak nobatdaky gezek Ýaragly Güýçleriň goşunlarynyň ähli kysymlarynyň we bölümleriniň oňat taýýarlygyny görkezdi. Türkmen halkynyň harby däpleriniň mirasdüşerleri, Watanymyzyň merdana goragçylary özlerini nobatdaky g... Dowamyny oka
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Milli goşunymyzyň söweşjeň ukybyny duýdansyz barlamak, goşunlaryň ähli görnüşleriniň şahsy düzüminiň söweşjeň tälimini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, göni wideoaragatnaşyk arkaly Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň s... Dowamyny oka
Bu hakykat öz gözbaşyny gaty irki döwürlerden alyp gaýdýar. Harby eginbaşlaryň özboluşlylygy dünýäniň ähli halklaryna mahsuslykdyr. Her bir halk özüniň taryhy aslyny, etimologik gözbaşyny gözleýär. Onuň gadymylyk möhletlerini uzaldyp biljek maglumatlary köpeltmäge çalyşýar. Taryhy menzilleriň ýumagy külterlendigiçe, şonça-da baý taryhy maglumatlar ýüze çykýar. Uzak taryhy möhlet diýmek bolsa, eýýäm, kynçylyklaryň dürli görnüşl... Dowamyny oka
Halkymyzyň durmuşynda zenanlara aýratyn orun berilýär. Her bir türkmen täze dünýä inen gyzjagazlarynyň Tumar şa, Aý ene, Altynjan hatyn ýaly edenli bolmagyny arzuwlaýar. Sebäbi milliligimiziň esasy özeni bolan watançylyk duýgusy maşgala terbiýesiniň süňňüne mäkäm ornaşyp gidipdir. Göbek ganynyň daman topragyna wepalylyk duýgusy bilen terbiýelenen her bir perzent ogul ýa gyz çagadygyna seretmezden, halkymyzyň milli ösüş ýoluna... Dowamyny oka
Zenan maşgala dünýäniň bezegi, öýümiziň, ömrümiziň diregi bolup, biziň durmuşymyza şugla saçýar. Ýaşaýşymyzy gözelleşdirip, ony has-da manyly görnüşe getirýär. Biziň ýurdumyzda watansöýüjilik, ynsanperwerlik, zähmetsöýerlik we belent ahlak ýörelgelerini enelik mähri bilen dowamata dowam edýän zenanlarymyza belent sarpa goýulýar. Berkarar Watanymyzda bagtyýar geljegini gurýan nesilleri terbiýeläp ýetişdirmekde bitirýän ägirt u... Dowamyny oka
27-nji ýanwarda Türkmenistanda Watan goragçylarynyň güni bellenilýär. Bu baýramçylyk harby gullukçylar üçin gullugyna buýsanmaga esas bolsa, ozalky harbylar üçin gulluk eden döwürlerini ýatlamaga hem-de şol wagtlar barada söhbetdeşlik etmäge ýakymly mümkinçilikdir. Harby gulluga täze çagyrylýan ýaşlara özlerine goşun gullugynda nämeleriň garaşýandygyny bilmek gyzyklydyr. Bu baýramyň öň ýanynda TDH-nyň habarçysy çagyryş boýunça... Dowamyny oka
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe eziz Watanymyzy mundan beýläk-de özgertmek, şan-şöhratyny we halkara abraýyny artdyrmak, döwletimiziň dünýädäki ornuny has-da berkitmek, ýaş nesli Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistana, çäksiz buýsanç, söýgi we hormat goýmak ruhunda terbiýelemek, amala aşyrylýan ägirt uly taslamalaryň we taryhy maksatnamalaryň ähmiýetini giňden wagyz etmek esasy wezipeleriň biridir. Harby däp-des... Dowamyny oka
Gökdepe etrabynyň Yzgant obasynda ýerleşýän Medeniýet köşginde Hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly täze kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi. Harby gullukçylaryň gatnaşmaklarynda geçirilen bu çärede çykyş edenler, täze kitabyň ýetip gelýän Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli halkymyza berlen ajaýyp sowgatdygyny nygtap geçdiler. Türkmenistanyň taryhda dünýäniň merkezinde orun alandygy bara... Dowamyny oka
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýi gysga möhletli okuwlara kabul edýär:– Çagalar üçin iňlis dili (6 ýaşdan we ondan ýokary ýaşlylar)– Şekillendiriş sungaty (5 ýaşdan we ondan ýokary ýaşlylar)– Dünýä halklarynyň tanslary we bal hem-de (döwrebap tanslar) (5 ýaşdan we ondan ýokary ýaşlylar)– Saz gurnagy (fortepiano) (6 ýaşdan we ondan ýokary ýaşlylar)– Saz gurnagy (solfedžio) (6 ýaşdan we ondan ýokary... Dowamyny oka
Türkmenistanyň Medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde hormatly atlara mynasyp bolan hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmeniň Altyn asyry” döredijilik bäsleşiginiň ýeňijileri bolan medeniýet we sungat işgärlerini sylaglamak dabarasy boldy. Köp müňýyllyk taryhy, özboluşly medeni mirasy we milli gymmatlyklary bolan türkmen halky tutuş adamzadyň ösüşine mynasyp goşant goşdy. Häzirki Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründ... Dowamyny oka

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Habarlar 30 ýanwar 2018
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistanyň başlyklyk edýän döwri üçin Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň işiniň Meýilnamasy tassyklanyldy
Foruma AHHG-nyň Müdiriýetiniň hem-de Ýerine Ýetiriji komitetiniň agzalary, şeýle hem daşary ýurtlaryň wekiliýetleri-- Gazagystandan, Täjigistandan, Özbegistandan bu guramanyň doly ygtyýarly wekilleri gatnaşdylar.
Sport
“Ahal” AFK-nyň Kubogynyň ilkinji tapgyryny geçdi
Bişkekde 3:1 hasabynda biziň toparymyzyň ýeňşi bilen tamamlanan duşuşykdan soň, türkmen topary şu gün Balkanabatda garşydaşlary bolan gyrgyz futbolçylaryny kabul etdi. Myhmanlar azyndan üç pökgini derwezä geçirmelidi.
Ykdysadyýet
2017-nji ýylyň ýylýazgysy: maliýe-ykdysady ulgam
Milli Liderimiz mähriban Watanymyzyň binýatlaýyn esaslaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmagy, onuň halkara abraýyny ýokarlandyrmagy hem-de eksport kuwwatyny düýpli artdyrmagy ýakyn geljekde döwletimizi ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary hökmünde kesgitledi. Maksadalaýyklyk we uzakmöhletleýin bähbitleriň nukdaýnazaryndan ykdysady we dolandyryş çözgütleriniň kabul edilmegi, şeýle hem amatly maýa goýum ýagdaýynyň döredilmegi hormatly Prezidentimiziň täze ykdysady syýasatynyň möhüm ugurlarydyr.
Resmi habar
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisi
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berdi. Ministr ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň netijeleri hem-de harby özgertmeleri yzygiderli ilerletmek boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Harby-deňiz güýçleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 34-si hasaba alyndy
Daşary ýurt walýutasyna Türkiýe Respublikasyndan we Gazagystan Respublikasyndan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen polipropileni, nebit koksuny satyn aldylar. Mundan başga-da, daşary ýurt walýutasyna tekiz boýalan hem-de žakkard tüýjümek önümler, jinsi önümleri, azyklyk bugdaý, arassalanan pagta ýagy, ýüplük we nah mata önümleri, dikeldilen süýüm, pagta süýümi, nah ýüplügiň galyndylary ýerlenildi. Bu önümleri Russiýa Federasiýasyndan, Beýik Britaniýadan, BAE-den, Şweýsariýa Konfederasiýasyndan, Türkiýe Respublikasyndan, Singapurdan, Owganystan Yslam Respublikasyndan, Ermenistandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 10 million 249 müň dollaryndan gowrak boldy.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 519 müň manatdan gowrak nebit ýol bitumyny we azyklyk bugdaýy satyn aldylar.
TDH


text:
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygy
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygy
Mukaddes ýurt Garaşsyzlygymyzyň şanly 25 ýyllygynyň baýramçylygy bu gün her bir türkmenistanlynyň kalbyny joşa getirýar.
Garaşsyz Türkmenistan bu gün dünýaniň ýüzünde ykdysady, medeni, söwda gatnaşyklarynyň giň möçberinde ösdürilýän ýurdudyr. Dünýaniň iň bir ösen döwletleri Türkmenistany dürli ugurlarda hyzmatdaşlyk etmäge ygtybarly ýurt hasaplaýarlar. Paýtagtymyz Aşgabatda, welaýat merkezlerinde, „Awaza“ milli syýahatçylyk zolagynda, beýleki gurluşyk meýdançalarynda daşary ýurt kompaniýalarynyň onlarçasy iş alyp barýar. Olaryň sany yzygiderli artýar.
Hormatly Prezidentimiziň başda durmagynda Garaşsyz ýurdymyzyň milli strategiýasy ylmy esasda, halkyň bähbitlerine, döwletimiziň gülläp ösmegine gönükdirilip işlenip düzüldi. Ýurdymyz senagatda, oba hojalygynda, ylymda, medenýetde uly ösüş ýolyna düşdi. Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda alnyp barylýan işler daýhanyň-da, işçiniň-de, telekeçiniň-de, mülkdaryň-da göwnünden turýar.
Türkmenistanyň oba hojalyk pudagyny döwrebap ösdürmek, oba adamlarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, daýhany goldamak, bugdaýynyň, pagtanyň, gök we bakja ekinleriniň bolçulygyny döretmek, halkymyzy eşretli durmuşda ýaşatmak biziň oba özgertmelerimiziň esasy ugrudyr.
Bedew bady bilen öňe barýan ýurdymyzda şanly Garaşsyzlygyň 25 ýyllyk baýramy bosagada. Edermen pagta ussatlary bu şanly baýrama uly zähmet sowgady bilen geldiler. Gowaça meýdanlarynda gazanylan bu belent sepgit Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary arkaly ýurdymyzda daýhanyň halal zähmet çekmegi we onuň hözirini görüp, eşretli ýaşamagy üçin döwletimizde ähli zerur şertleriň döredilýändiginiň aýdyň netijesidir.
Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş ýagdaýyny ýokarlandyrmakda döredýän mümkinçilikleri, şeýle uly tagallalary üçin hormatly Prezidentimize kop sah bolsun aýdýarys!
Hormatly Prezidentimiziň jany sag, başy dik, ömri uzak, alyp barýan il-ýurt bähbitli işleri elmydama rowaç alsyn!
S.Agaýewa,
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň
Mary welaýat şahamçasynyň Işgärler bölüminiň esasy hünärmeni


text:
Gahryman Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan dörän “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabynda halkymyzyň baý taryhy, medeni gymmatlyklary, gözel künjekleri barada söz açylyp, şol ýerde amala aşan ruhy galkynyşlar hem birin-birin beýan edilýär. Kitap islendik ugurda zähmet çekýän adam üçin ýol görkeziji gollanma bolup durýar.
Bu ajaýyp eserde düşündirilişine görä, Beýik Ýüpek ýoly gadymyýetde we orta asyrlarda Hytaý bilen Alynky Aziýany, Ortaýer deňzini birleşdiren halkara ýolunyň hem-de içki kerwen ýollarynyň rowaýata öwrülen şertli adydyr. Aslynda, “Beýik Ýüpek ýoly” diýlip, taryha girizilen düşünjäniň döreýşiniň örän täsindigini baryp-ha, orta asyrlarda wenesiýaly täjir, geograf, jahankeşde Marko Polonyň bu ýola “Ýüpek ýoly” diýen ady berendigini, bu adalgany häzirki zaman leksikamyza girizeniň bolsa, nemes alymy Ferdinand Fon Rihtgofendigini hormatly Prezidentimiziň “Türkmenistan – Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabyny okanymyzda magat göz ýetirýäris.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, bu ýol adamzat ykballarynyň ösüşine täsir eden gahrymançylykly hem yklymlaryň halklarynyň dost-doganlygyny bakyýete öwren altyn ýoldur. Bu ýoluň altyn halkasy hasaplanýan Watanymyzda onuň merkezi logistika düzümi gaýtadan dikeldilýär, halklaryň we ýurtlaryň özara ýakynlaşmagyna, olaryň arasynda syýasy, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň ýola goýulmagy üçin ygtybarly binýatlaryň kemala gelmegine ýardam berilýär.
Milli Liderimiziň baştutanlygynda amala aşyrylýan nusgalyk işleriň netijesinde, Beýik Ýüpek ýolunyň kämil, häzirki zaman nusgasy döredilýär. Bu bolsa, ýurdumyzdan dünýäniň çar künjüne edilýän gatnawlaryň barha ýygjamlaşmagyny şertlendirýär. Güneşli ýurdumyzda üstaşyr geçelgeler, depginli gurulýan gara ýollar, halkara derejesinde gurulýan polat, howa we deňiz ýollar, köprüler, ýolagçy gatnatmak hem-de ýükleri daşamak bilen bagly durmuşa geçirilýän işler, hakykatdan-da, Beýik Ýüpek ýolunyň gaýtadan galkynmagydyr.
Kitapdaky rowaýatlar, hekaýalar, ertekiler, nakyllar, taryhy maglumatlar Beýik Ýüpek ýolunyň geçen ugurlarynyň taryhyny janlandyrýan owadan suratlar, aýratyn hem ilkinji gezek köpçülige ýetirilen karta çyzgysy ussat pederlerimize bolan buýsanjymyzy artdyrýar. Kitapda bu ýoluň şöhratly taryhy bilen aýrylmaz baglanyşykly bolan gadymy şäherlerimiziň, umuman, ýer-ýurt atlarynyň gelip çykyşy barada ylmy maglumatlar berilýär. Sözümiz gury bolmaz ýaly, geliň, gürrüňi edilýän ajaýyp kitapdan käbir mysallara ýüzleneliň: “Gürgenç şäheriniň ady hem “Hüýr” hem-de “Genjim” sözleriniň utgaşmagyndan döräpdir”, “Ir döwürlerde-de halkymyz Kaspi deňzini Hazar, Amyderýany bolsa, Jeýhun diýip atlandyrypdyr”, “Däli Jeýhuny bolsa, şondan soň Amyderýa, ýagny “Amulyň derýasy” diýip atlandyrypdyrlar diýen pikir hem bar. Derýanyň adynyň gelip çykyşy hakyndaky ylmy çaklamalaryň bir ýa-da iki däldigi hem bellenip geçilmelidir”.
Kitapda azyk, dokma önümleriniň, matalaryň görnüşleri, derman ösümlikleri, ekerançylyk, maldarçylyk, miweçilik we beýleki ugurlar birme-bir beýan edilýär. Ajaýyp kitapdaky: “Halwanyň künjüden, hozdan, badamdan üzüm şiresinde, ary balynda ýatyrylyp süýjedilen, goýun ýagyna ýatyrylan maňyzly dürli görnüşleri tapylypdyr. Üzüm bazarynda kakadylan, ter miweler köp ekeni. Şaly bazarynda ak tüwi, gyzyl tüwi, gyzyl güýzlük bugdaý, arpa, jöwen, ýalpyldap duran dary haltalap hatarlanypdyr” diýen jümleler diýseň gymmatly maglumatlardyr.
Kerwenleriň esasy ýüki ýüpek bolupdyr. Ýeňil, ykjam, hyrydary köp we gymmatly haryt bolan ýüpegi uzak aralyga äkitmek hem amatly bolupdyr. Bu ýoluň ýurtlaryny we halklaryny biri-birine ýakynlaşdyrmakda diplomat hökmünde çykyş edip gelen Türkmenistanyň içinden geçmegine-de, hut tut agajynyň biziň Watanymyzda gowy ösýändiginiň sebäp bolan bolmagam mümkin. Bu barada hormatly Prezidentimiz bu ajaýyp eserinde şeýle ýazýar: “Bu şertli atlandyrma kerwen ýolundan Hytaýdan Günbatara köpsanly harytlaryň, esasan hem, ýüpegiň daşalandygy bilen bagly bolup durýar”. Sebäbi türkmen ýüpeginiň hiliniň ýokarydygy hemmelere mälimdir. Şonuň üçin dünýä bazarynda oňa bolan isleg has ýokary bolupdyr.
Biziň gürrüňini etjek bolýan ýene-de bir rowaýatymyz gymmatly gollanmadaky rowaýatlaryň iň ajaýyplarynyň biridir. Onuň mazmuny şeýle: “Köneürgenjiň üsti bilen Amula barýan kerwendäki jahankeşdeler Nejmeddin Kubranyň ak patasyny almak hem-de onuň öwüt-ündewlerini diňlemek üçin ýanyna barýarlar. Olar: “Hezreti pir, biz bir jahankeşde adamlar. Gezen ýerimizden del haryt alyp, öz ilimize äkidýäris. Söwda-satyk edýäris. Ýurtlaryň ahwalyny, habaryny ýetirýäris. Kimden nähili ýagşy söz, öwüt eşitsek, hemmeler bilen paýlaşýarys. Hemişe ýolda gezýän adamlar näme bilen meşgul bolsalar gowy? Bize şeýle bir pent ber, goý, ol pentleriň hikmeti, täsiri bütin ömrümize ýeterlik bolsun!” diýip, haýyş edýärler.
Pir hezretleri myhmanlarynyň haýyşyny diňlänsoň: “Ömür ýeňil-ýelpaý ötülýän menzil däl, emma şu alty amaly berjaý etseňiz, ekin meýdanyna taşlan her bir dänäňiz müň bolar. Daýym ýadyňyzda bolsun…” diýip, olara berk berjaý edilmeli alty amaly pent edýär. Hormatly Prezidentimiziň bu kitaby ýaş nesli terbiýelemekde, türkmen halkynyň geçmişine bolan buýsanjyny, taryhyna bolan guwanjyny artdyrmakda, milli däp-dessurlarymyz baradaky düşünjelerini baýlaşdyrmakda gymmatly çeşmedir.
Goý, şunuň ýaly ajaýyp kitaplary halkymyza peşgeş berýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, belent tutumly işleri hemişe rowaç bolsun!
Aýjeren Allaýewa,
Türkmen oba hojalyk institutynyň mugallymy.


text:
Wan Gog Winsen
Wan Gog Winsent golland suratkeşi. Ol 1853-nji ýylyň 30-njy martynda çola ýerde ýerleşen Grot-Zýundert atly obada ruhany maşgalasynda dünýä inýär. 1869 – 1876-njy ýyllarda Gaage, Brýussel, Londan we Pariždäki çeperçilik – söwda şereketiniň dellaly bolup, hyzmat edipdir. Ol 1876-njy ýyldan başlap, Angliýada mugallym bolup, işe başlaýar. 1878 - 1879-njy ýylda Borinažda magdançylaryň agyr durmuşyndan habarly bolýar. Olaryň bähbitlerini goramagy buthana häkimiýetleri bilen Wan Gogyň arasyna agzalalyk düşmegine alyp barýar. XIX asyryň 80-nji ýyllary sungat bilen meşgullanyp başlaýar, Brýusseldäki (1880-1881 ý.) we Antwerpendäki (1885 - 1886 ý.) çeperçilik akademiýasy bilen gatnaşyk saklaýar. Ol 1881- 1885-nji ýyllarda Gollandiýada garyp düşen adamlary – Borinažyň magdançylarynyň, hünärmenleriniň, balykçylarynyň, daýhanlarynyň suratlaryny ussatlyk bilen çekipdir. Eýýäm otuz ýaşyndaka özüni sungata bagyşlamagy karar edipdir. Ol gynançly, tukat äheňlerde ýerine ýetirilen ýönekeý adamlaryň durmuşyny suratlandyrýan birgiden kartinany döredipdir. Olaryň hatarynda 1885-nji ýylda çeken “Daýhan” we “Kartoşkanyň horanlary” atly işi has göze ilýär. Suratkeş döredijiliginiň başlangyç tapgyrynda dürli mowzuklara ýüzlenýär, olarda adam şekilleri, howdanlar, ýollar we beýlekiler bar. Bu kartinalarda fransuz suratkeşi we grafigi Ž.F. Milleniň täsirleri duýulýar. Wan Gog 1886-njy ýylda Parižde ýaşap başlaýar we döredijilik gözlegleri ony belli suratkeşler Tuluz Lotreke, P. Gogene, K. Pisappo dagy bilen gatnaşyk saklamaga alyp barýar. Olaryň ýardamy bilen onuň surat palitrasynda ýagty äheňler peýda bolup, ýagtylyk we reňkler kartinada has möhüm rol oýnap başlaýar. Suratkeş Ž. Seranyň suratlarynyň täsiri bilen goşmaça reňkleriň aýratyn çalgylary bilen işlemäge başlaýar, emma basym reňkiň ýönekeý we ýagty görnüşine geçýär. Ol bu ugurda E. Bernardan we L. Anketenadan görelde alýar. Onuň “Senanyň üstündäki köpri”, “Kaka Tanganyň portreti” ýaly işleri (1887ý) şu döwürde döreýär. Wan Gog 1888- ýylyň fewralynda Fransiýanyň günortasyndaky Arla gidýär. Ol bu ýerde göwnüňi göterýän ýagty reňklerde ýurduň günortasynyň peýzažyny döredýär. (“ Orak orma”, “La-kronyň jülgesi”, “Sent- Mariniň balyk gaýygy”, “Arledäki gyzyl üzümlik” (1888 ý) we beýlekiler. Ol özüniň joşgunly hulky bilen adaty zatlary hem janlandyrýar. (“ Wan Goguň Arledäki ýatalga jaýy”, 1888 ý ). Ol kämahallar özüni ýalňyz-tenha duýýar we göwnüçökgünlige düşýär. (Arledäki giçeki kafe”, 1888 ý) . Suratkeşiň ýanyna oktýabr aýynda Gogen gelýär. Wan Gog onuň uzaga çekmedik täsiri astynda “Tans dälizi” kartinasyny döredýär. Olar umumy dil tapyşyp bilmän aýrylyşmaly bolýarlar. Reňkler Wan Goguň işlerinde has hem ýitileşip başlaýar, impressionistik öwüşginli kartinalar amaly taýdan bir reňkli kartinalar bilen ornuny çalyşýar. Olarda aňyrsy – bärsi görünmeýän deňiz, çylgam-çylgam giň meýdan – şol bir wagtda reňk we predmetiň formasy. Wan Gog diňe gündiziň ýagtylygy diýip hem atlandyryp bolmaýan ýagtylyga ýüzlenýär – onda adatdan daşary güýçleriň gümansyz öwüşginleri we äheňleri bar. Suratkeş adamzadyň has dogry garaýşyny gözleýär we ruhunyň çakdanaşa teşneligi we hyjuwy impressionizmiň umumy akymlaryndan bölünip gaýdýar. Döredijilik dartgynlylygy we ýakyp- ýandyryp barýan Günüň aşagyndaky uzak wagta çekýän etýudlary Wan Goguň durmuşynyň soňky ýyllarynda ruhy keseliniň agyrlaşmagyna alyp barýar. 1889 - 1890 ýyllarda Arledäki keselhanada ýatýar, Sen-Remi we Ower-sýur-Uaz keselhanalarynda geçirip, 1890-njy ýylyň 29-njy iýulynda aradan çykypdyr. Ömrüniň soňky iki ýyly has agyr we tukat geçýär. (“Ebediligiň derwezesi”, “Serwi agaçlary we ýyldyzlara sary ýol”, “Owerede ýagyşdan soňky peýzaž” 1890 ý.) Suratkeşiň döredijilik durmuşy uzak dowam etmändir - on ýyl töweregi, ýöne şu döwrüň içinde çen bilen 2200 sany eser döredip ýetişipdir.
Suratlar[üýtget | edit source]
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
- Van Gogh Museum, Amsterdam
- Энциклопедия Винсента Ван Гога
- История смерти Ван Гога
- Письма Ван Гога с набросками будущих картин
- Винсент Ван Гог. Биография. Картины
- Биография и работы Винсента Ван Гога
- Жажда жизни — книга о Винсенте Ван Гоге
- Винсент Ван Гог. Жизнь, вдохновение и творчество


text:
Spektakllar/ Sergiler
-
“Türkmenistan düýn we şu gün” atly sergisiniň açylyş dabarasy « Fransuzlar Türkmenistanda XIX asyrda: hakyky we hyýaly başdan geçirmeler» atly konferensiýa
Türkmenistandaky Fransuz Instituty sizi 24-nji fewraldan 7-nji marta çenli gurnaljak “Türkmenistan düýn we şu gün” atly sergisine çagyrýar.
2018-nji ýylyň 24-nji fewralynda Türkmenistanyň Fransuz Institutynda “Türkmenistan düýn we şu gün” atly sergisiniň açylyş dabarasy boldy.
Serginiň dowamynda partnýorymyz “Tartin” restorany tarapyndan gurnalan furşet dostlukly ýagdaýda geçdi we myhmanlar 1890-njy ýylda fransuz fotografy Pol Nadar tarapyndan we häzirkizaman türkmen fotografy Muhammet Amanmamedow tarapyndan düşürilen suratlar bilen tanyş boldular.
Tanymal fotograf Feliks Nadaryň oglunyň ak-gara suratlary XIX asyryň ahyryndaky Türkmenistan bilen tanyşdyrýar. Türkmen fotografy Muhammet Amanmamedowyň suratlarynda Türkmenistanyň diýseň täsin tebigatyny görüp bolýar.
Sergi 17-nji marta dowam edýär.
3-nji martda sagat 15.00-da, serginiň çäklerinde Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň uly ylmy işgäri Juma Orazgylyjowyň gatnaşmagynda konferensiýa gurnalar. « Fransuzlar Türkmenistanda XIX asyrda: hakyky we hyýaly başdan geçirmeler» ady bilen geçirilýän bu konferensiýa fransuz dilinde bolar we terjime edilmez.
-
Witaliý Çaryýewiň Türkmenistanyň fransuz institutyndady sergisiniň açylyş dabarasy
14-nji oktýabrda Türkmenistanyň fransuz institutynda « türkmen suratkeşi Witaliý Çaryýewiň Pariž we Lotaringiýanyň arasynda – syýahat suratlary » atly, suratkeşiň gatnaşmagynda, serginiň açylyş dabarasy boldy.
Galamda, tuşd a ýa-da sanginada çekilen bu suratlar dünýäde belli Wersal, Notr-Dam ybadathanasy, Eýfel başnýasy ýaly fransuz ýadygärliklerini, şeýle hem Mes ybadathanasy ýa-da gurban bolanlaryň Möz ýadygärligi ýaly has tanalmaýan ýerleri, şäher we oba gündelik peýzažlaryny hem görkezýär.
Institutyň howlusy çäräniň şanyna Fransiýanyň reňkleri bilen bezelip, dostlukly ýagdaýda, ýüzlerçe adamlar çakylygy kabul edip, sergide goýulan suratlary görüp bildiler.
Görmäge gelen adamlar suratkeşiň geçen, Pariž welaýatyndan (sergi zaly) Fransiýanyň gündogaryna (terras) syýahat ýoluny, iki aýratyn ýerde goýulan suratlary görüp, gaýtaladylar.
Sergini görenlerinden soňra, adamlar, fransuz sazynyň ýaňlanmagynda, şampandan we biziň La Tartine partnýorymyzyň hödür kereminden dadyp, özlerinde galan täsirler barada pikir alyşdylar. Sergini görmäge entek mümkinçiligi bolmadyklar üçin, sergi Türkmenistanyň fransuz institutynda 28-nji oktýabra çenli, duşenbeden şenbe aralykda, sagat 09:00-dan 19:00 aralykda açykdyr.
-
Türkmen suratkeşi Pariž we Lotaringiň arasynda - syýahat suratlary
2017-nji ýylyň tomusynda, türkmen suratkeşi Witaliý Çaryýew Fransiýa birinji gezek, Parižden Lotaringiýa, ýurduň gündogaryna gitdi.
Ol aňyrdan galamda, ruçkada, akwarelde ýa-da sangwinada çekilen birnäçe suratlary, esasanam, erkin el bilen çekilenleri getirdi. Bu suratlarda suratkeşiň has tanalmaýan ýerlere (Mes ybadathanasy, Möz obasy), belli ýadygärliklere, Fransiýanyň simwollaryna (Notr-Dam ybadathanasy, Eýfel başnýasy, Wersal) bolan hususy garaýşyny görüp bolýar.
Türkmenistanyň fransuz instituty 2017-nji ýylyň 14-nji we 28-nji oktýabr aralygynda bu syýahat suratlarynyň sergisini geçirýär.
Fransuz instituty sizi sergä çagyrýanyna şatdyr. Serginiň açylyşy 14-nji oktýabrda sagat 15 :00-da suratkeşiň gatnaşmagynda açylyp, soňra kokteýl bilen dowam eder.


text:
“Asuda mekan” (A Quiet Place)
Režissýory: Jon Krasinski
Keşplerde: Emili Blant, Jon Krasinski,
Millisent Simmonds, Noýa Ýup, Keýd Wudward
Prodýuserleri: Maýkl Beý, Andrýuw Form, Bred Fuller
Ssenariçileri: Braýan Wuds, Skott Bek, Jon Krasinski
Kompozitory: Marko Beltrami
Öndüriji: “Platinum Dunes”,
“Sunday Night”
Paýlaýjy: “Paramount Pictures”
Dowamlylygy: 90 minut
Görnüşi: drama, gorkuly triller
Dili: iňlisçe
Býujeti: 17 million $
Dürli görnüşdäki birnäçe filmde surata düşen angliýaly aktýor Jon Krasinskiniň režissýorlygyndaky 3-nji kinosy “Asuda mekan” diýlip atlandyrylýar. 38 ýaşly režissýoryň bu filminde Krasinskiniň özi bilen bir hatarda, ýanýoldaşy, tanymal aktrisa Emili Blant baş keşplerde surata düşdi. Gorkuly triller görnüşdäki film Nýu Ýorkda ekranlaşdyryldy. Filmiň baş hemaýatkäri hökmünde belli režissýor Maýkl Beýiň şereketi “Platinum Dunes” çykyş edýär. 90 minutlap dowam edýän kinonyň sazlaryny meşhur kompozitor Marko Beltrami ýazdy. Film üçin 17 million dollar çykdajy edilip, prokata çykan ilkinji hepdesinde Demirgazyk Amerikada 50 million dollardan köp girdeji gazandy. Prokatyň geçen hepdesinde 1-nji orny eýelän ekran eseri häzirki güne çenli 80 million dollara golaý kassa ýygymyny toplady. Eýýämden käbir iri baýraklar üçin ady agzalýan film kinotankytçylardanam, tomaşaçylardanam ýokary baha aldy.
Ýer ýüzünde bolup geçen uly betbagtçylykdan soň, Ewelin we Li 3 çagasy bilen asuda ýer tapýar. Olar bu ýerde hiç hili gepleşmän, diňe el hereketleri bilen düşünişip ýaşap başlaýarlar. Sebäbi çalaja goh, galmagal, ses olaryň asuda durmuşyny bozmagy mümkin. Günleriň birinde şeýle-de bolýar. Çagalaryň iň kiçisi oýun oýnaýan mahaly ýerde duran lampany ýykýar. Şol pursatda çykan galmagal olaryň asuda durmuşyna özüniň oňaýsyz täsirini ýetirýär…


text:
Bagdadyň Merkezi Jenaýat sudy 19 russiýaly aýaly “Yslam döwleti” terroristik toparynyň hataryna goşulmakda günäli tapyp, olary ömürlik türme tussaglygyna höküm etdi.
Mundanam başga, sud ýene-de alty azerbaýjanly we dört täjigistanly aýala hem ömürlik tussaglyk hökümini çykardy.
Aýallaryň şahsyýetleri media serişdelerine aýdyňlaşdyrylmady.
Suduň dowamynda aýallar Yraga “Yslam döwleti” toparynyň jeňçileri tarapyndan Türkiýeden zor bilen eltilendiklerini aýtdylar.
Şu aýyň başynda Russiýanyň Daşary işler ministrligi Bagdadyň türmelerinde 50-70 töweregi “rusça gepleýän aýallaryň” saklanýandygyny aýdypdy.


text:
Germaniýa
Germaniýa (nem. Deutschland), resmi ady — German Federatiw Respublikasy (nem. Bundesrepublik Deutschland), AFR (nem. BRD) — Merkezi Ýewropada döwlet.
Demirgazyk araçäkleri Demirgazyk deňzi, Daniýa, Baltika deňzi; gundogary Polşa we Çehiýa Respublikasy; günortasy Awstriýa we Şweýsariýa bolmak bilen gunbatar tarapy Fransiýa, Lüksemburg, Belgiýa we Niderlandlar bilen araçäkleşýär. Köplenç maýyl howaly. Almaniýanyň umumy meýdany 357,021 km². 82 million halkly ýurt (2015). Ýewropa Birleşiginde ilat sany boýunca 1-nji ýeri eýeleýar we sol bir sanda dasary ýurtly ilaty bilenem 3-nji ýerde durýar. Paýtagty Berlin şäheri.


text:
ASANA'LI A'SHIMOV, KSRO Halyq a'rtisi:
— «Igiliktin'» isi a'rdaiym igilikti bolsyn. Jy'rnal qazir jaqsy qarqynda kele jatyr. Degenmen qozg'alys boly'y kerek. Jaimashy'aq bolg'any jaqsy, a'rine. Biraq ta y'aqyt o'tken saiyn jan'alyq qosyp, oqyrmandaryn ko'beitetin alymdy du'nieler jazyla bersin. Bizde basylymnyn' tu'r-tu'ri shyg'yp jatyr. Olardyn' ko'ptigi jaqsy, degenmen sapa jag'yn da oilay' kerek. El-jurt shet eldin' basylymdaryn izdep oqidy, osynyn' sebebin uqqan qazaq basylymdary shyndyqty shyryldatyp jazy'dy u'ireny'leri kerek. Baspaso'z degen eldin' ko'zi, qulag'y, u'ni, sondyqtan da baspany jeke bailyq dep qaramai, eldin' bailyg'y, ry'hani azyg'y dep sanay'lary kerek. Sonda g'ana qozg'alys bolady. El jappai qazaq gazet-jy'rnaldaryn izdep oqityn bolsa, mine jetistik degen osy bolady!
«Igilik» jy'rnalyna degen tilegimiz durys, unatyp oqimyz. «Igilik» jy'rnalynyn' 5 jyldyg'y 10 jylg'a, 20 jylg'a, 100 jylg'a ulassyn!
A'DIBAI TABYLDY, Aqyn, jazy'shy:
— «Igilik» jy'rnalynyn' igilikti jumystary o'te ko'p: jy'rnal ulttyq ta'rbie ju'iesin negizdedi. «A'dep a'lippesi», «Ulttyq bolmys», «Adam ja'ne qog'am», «Otbasy ma'selesi», «Iman a'lemi», «Aq tilekti analar a'lemi» t.b.s.s. aidarlarynyn' ko'keige qonymdy a'serli, oig'a oralymdy du'nieleri qazaq ultynyn' halyqtyq pedagogikasynyn' asyldaryn terip oqyrmandy oilandyrady, ta'rbieleidi.
Aishyqty aidarlarymen berilgen mazmuny ma'ndi shyg'armalardy oqy' oryndarynda ta'rbie ju'iesine jan-jaqty paidalany'g'a a'bden bolady.
Oqy'-ag'arty' ju'iesindegi o'zekti ma'selelerdi so'z etip, tu'rli pikir qozg'aidy. Jalpy jy'rnaldy oqy'shylardyn' basy — bilikte boly'y qajet. Ol qajettilikter o'telse, oqy'-ag'arty' isine jy'rnaldyn' qosar u'lesi mol.
Jy'rnaldyn' ko'rkemdigi, bezendirily'i, tili oqyrmandardyn' oiynan shyg'yp, basylymnyn' bag'asyn arttyryp tur. Osyndai igilikti tirlikti shyn'yna jetkize oryndap, ko'pshilikke tolassyz ry'hani syilyq usynyp otyrg'an «Igilik» jy'rnalynyn' basshysy, bizdin' su'iikti qyzymyz — Mery'ert A'bdiraiymqyzy basqaryp otyrg'an redaktsiia ujymyna atalyq aq batamdy beremin. Isterin' sa'tti bolsyn, balalarym!
ESKENDIR HASANG'ALIEV, QR Halyq a'rtisi:
— Biz otbasymyzben 5 jyldan beri «Igilik» jy'rnalynyn' turaqty oqyrmanymyz. U'iimizge ai saiyn kelip turatyn basylymdy su'iip oqimyz ja'ne a'rbir sanyn jinap qoiamyz. U'imizge kelgen qonaqtar da unatyp qoldaryna qystyra ketedi. O'itkeni jy'rnaldyn' ishi ma'ndi-mag'ynaly, sapasy da o'zgeshe. Jy'rnaldag'y a'rbir maqalany jalyqpai oqyp shyg'asyn'. A'sirese, jeke tulg'alar ty'raly oсherkteri o'te jaqsy jazylady. Osy jy'rnaldy oqyp otyryp a'rtu'ri tanymal adamdardyn' o'zgeshe bir qasietterin baiqap, tanyp jatamyz. Munyn' o'zi tilshilerdin' ta'jiribesin, redaktordyn' iskerligi men biliktiligin birden baiqatady. 5 jyl degen bir basylym u'shin u'lken jol, kishkentai merei toi bolg'anymen atqarg'an en'bekteri u'lken. Ylg'i da qadamy jaqsy bolsyn ja'ne jyldan-jylg'a jetistikterge jete bersin. Barlyq jaqsylyq pen sa'ttilikterdi tileimiz. Oqyrmandar men redaktsiia arasynda ry'hani mahabbat ornasyn. «Igilik» jy'rnalyn oqityn a'rbir shan'yraqta mahabbat pen taty'lyqtyn' turaqtary day'syz. Da'iim solai bolg'ai!
SULY'SHASH TO'LEY'HANQYZY, Almaty qalasy Balalardyn' quqyqtaryn qorg'ay' departamentinin' direktory:
— «Igilik» jy'rnalynyn' ujymyn 5 jyldyq mereitoiymen shyn ju'rekten quttyqtaimyn!
Asqaq adamgershilik pen izgi nietke, g'ylym men bilimge, ma'deniet pen o'nerge jeteleitin «Igilik» jy'rnaly Respy'blikamyzdyn' oqyrmandaryna qaltqysyz qyzmet etip, ta'lim-ta'rbiesi mol isterdin' basy-qasynda bolyp, ulttyq bolmysymyzdyn' qainar ko'zi, parasattylyq pen tektiliktin' bastay'y — otbasynan bastalatyndyg'yn jan'g'yrta nasihattap, el u'shin qyzmet etetin azamattardyn' igilikke toly isteri men igi jetistikterinen uzaq jyldar boiy habardar ete beretinine senimimiz mol.
Qol jetken jetistikter, a'ste, mejeli beles bolmasa kerek. Aldag'y y'aqyttarda da talai-talai maqsattaryn'yz oryndalyp, talap biikterinen ko'rine bery'lerin'izge tilektespin
BIBIGU'L DA'Y'LETBEKQYZY, tele-ju'rgizy'shi, prodiy'ser:
— Jalpy «Igilik» jy'rnalyn sonay' 2005 jyldan beri jaqsy bilemin. Basylymnyn' qandai belesterden o'tip kele jatqandyg'y da oqyrman retinde ko'z aldymyzda keledi. Negizinde jekemenshik basylymdar ko'ptep ashylyp jatqandarymen olardyn' naryq ko'shine ilese almai jabylyp jatqandary da jeterlik. Osyndai kezde elimizdegi qazaq baspaso'zinin' jag'daiy ju'regin'e qaiay' salady. Degenmen naryqtyn' zan'dylyg'yn bag'yndyryp, talapshyl zamannan su'rinbei, jyl saiyn jan'asha qyrymen tynylyp, o'z oqyrmanyn jinap, halyqtyn' ko'n'ilinen shyg'yp jatqan qazaq baspaso'zine razy bolamyn.
«Igilik» jy'rnalynyn' quryltaishysy a'ri Bas redaktory — Mery'ert A'bdiraiymqyzyn qalamy qarymdy a'ri o'te isker de bilikti basshy retinde qatty qurmetteimin. «Aialy alaqan» bag'darlamasynyn' qaiyrymdylyq sharalaryna birneshe ret ko'mek qolyn usyng'an «Igilik» jy'rnalynyn' ujymyna da aitar alg'ysym sheksiz.
Eldin' alg'ysyna laiyqty «Igilik» jy'rnalynyn' a'li de jan'aryp, jandana tu'setindigine de tolyqtai senimdimin a'ri qazaq baspaso'zinin' tarihyna qosar u'lesinin' salmaqty boly'yna tilektespin.
BAISAQOVA ZY'LFIIA, Qazaqstandag'y Dag'darystyq ortalyqtar odag'ynyn' zan'dy tulg'alar birlestiginin' to'raiymy:
— Qadirli Mery'ert A'bdiraiymqyzy ja'ne redaktsiia ujymy!
Sizderdin' uiymdastyry'laryn'yzben jaryqqa shyg'yp kele jatqan «Igilik» jy'rnalynyn' shyg'armashylyq jetistigine ba'rimiz de ky'a' bolyp kelemiz. «Igilik» jy'rnalynyn' a'rbir jetistigin elimizdegi jy'rnalistika salasyna qosylg'an jetistik dey'ge a'bden bolady. 5 jyldyn' ishinde redaktsiia ujymynyn' ko'ptegen igilikti sharalary eldin' nazarynda boldy. Halyqtyn' igiligi u'shin tynbai izdenip, shyg'armashylyqtaryn shyn'dap kele jatqan ujymg'a tabys tileimin.


text:
Siz fransuz dilini öwrenmegi ýa-da fransuz dili başarnyklaryňyzy ösdürmek isleýärsiňizmi?
Eger şeýle bolsa, fransuz dili kurslarynyň indiki sessiýasyna ýazylmak üçin Merkezimize gelip bilersiňiz
Kurslaryň täze sessiýasy 2-nji ýanwarda başlanýar we 24-nji marta çenli 3 aý dowam edýär.
Biziň hödürleýän kurslarymyzyň içinde siz hökmany ýagdaýda özüňize dogry gelýän iň başlangyç kusrlardan kämilleşirilen kurslary, 3 ýaşdan başlap çagalar üçin şeýle-de ulylar üçin hödürlenýän dil kurslaryny saýlap bilersiňiz.
Biz bilen fransuz dilini öwrenip, siz biziň kitaphanamyzdan we onuň kitap, DVD we CD disk kolleksiýalaryndan peýdalanyp bilersiňiz, olardan peýdalanmak bilen siz fransuz medeniýetini öwrenersiňiz. Şeýle hem, Institutda gurnalýan medeni çärelere, ýagny gürrüňdeşlik agşamlaryna, kinokluba, çeperçilik kružoklaryna, sergilere, konferensiýalar we beýleki festiwallara gatnaşmaga mümkinçilik gazanarsyňyz.
Maglumat üçin:
Tel. : 27 08 60
Elektron adres : ift.secretaire@gmail.com
Aşgabat, 744000 Torgowaýa koçesi 1/12
Ýazylyşyk: Duşenbe, çarşenbe, anna 15.00 - 19.00, sişenbe, penşenbe 09.00- 13.00.
Bize goşulyň:
www.facebook.com/institutfrancaistu...
vk.com/institutfrancaisduturkmenistan
https://ok.ru/


text:
3 Mart 2017 Cuma
Türkmenistanyň Döwlet Howpsuzlyk Geňeşiniň Mejlisi
Paýtagtymyzda “Türkmenistan-BMG: parahatçylygyň we howpsuzlygyň hatyrasyna birek-biregi hormatlamak ýörelgelerine esaslanýan strategik hyzmatdaşlyk” atly dabaraly Halkara maslahaty geçirildi. Ol Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasyna agza bolmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlandy. Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda geçirilen foruma Aşgabatda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, BMG-niň iri agentlikleriniň we ýöriteleşdirilen bölümleriniň, beýleki halkara guramalarynyň ýolbaşçylary, şeýle hem Mejlisiň, ýurdumyzyň esasy ministrlikleriniň, edaralarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ýurdumyzyň we daşary döwletleriň žurnalistleri gatnaşdylar.
Bu ýere ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň olara iberen gutlag hatyny uly üns bilen diňlediler. Onda döwlet Baştutanymyz BMG bilen özara gatnaşyklara aýratyn ähmiýetiň berilýändigini belledi.
“Birleşen Milletler Guramasy bilen strategiki esasda ýakyndan we köpugurly hyzmatdaşlyk etmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolmagynda galýar. Birleşen Milletler Guramasy dünýäde iň iri we abraýly halkara guramasy bolmak bilen, häzirki zaman halkara gatnaşyklary ulgamynyň esasyny düzýär hem-de derwaýys meseleleriň syýasy-diplomatik ýollar we gepleşikler arkaly çözülmeginiň kepili bolup durýar. Milletler Bileleşigi dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde, bu ugurdaky öňde goýlan uzak möhletli maksatlary bilelikde amala aşyrmakda ahli agza döwletleriň tagallalaryny birleşdiriji esas bolup hyzmat edýär. Bu aýratyn hem, dünýäde syýasy deňagramlylygy saklamakda, bähbitleriň özara utgaşykly bolmagyny gazanmakda we olary bir ugra gönükdirmekde zerur bolan şertleri döretmekde bahasyna ýetip bolmajak ähmiýete eýedir” diýip, milli Liderimiz gutlag hatynda belledi.
Çykyş edenleriň belleýşi ýaly, Birleşen Milletler Guramasy Bitarap Türkmenistany ygtybarly we jogapkär hyzmatdaş hasaplaýar hem-de sebit we halkara hyzmatdaşlygyny berkitmek, ählumumy gün tertibiniň möhüm wezipeleriniň çözgütlerini işläp taýýarlamak işinde türkmen tarapynyň işjeň, başlangyç ugruna ýokary baha berýär.
Türkmenistanyň we Birleşen Milletler Guramasynyň netijeli gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlaryny BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň, BMG-niň Ilat gaznasynyň (UNFPA), BMG-niň Çagalar gaznasynyň (UNISEF), BMG-niň Bosgunlaryň işi baradaky Ýokary Komissarynyň müdirliginiň (BMG BÝKM), BMG-niň neşeler we jenaýatçylyk boýunça müdirliginiň (UNODC), Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň, Türkmenistanyň Mejlisiniň, Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Strategik meýilleşdiriş we ykdysady ösüş institutynyň wekilleri we beýlekiler öz çykyşlarynda beýan etdiler.
Şunda Türkmenistanyň daşary syýasatynyň oňyn orny bellenildi. Hemişelik Bitaraplygyň halkara-hukuk derejesi onuň esasyny düzüp, ol 1995-njy ýylda Milletler Bileleşigi tarapyndan berildi we 2015-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy bilen täzeden tassyklanyldy. Bu derejäniň berilmegi netijesinde özygtyýarly Watanymyzyň abraýyny artdyrmak we berkitmek üçin has uly mümkinçilikler açyldy. Ol deňhukuklylyk we birek-birege hormat goýmak ýörelgelerine esaslanan oňyn halkara gatnaşyklaryny ösdürmegi öz daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugry diýip yglan etdi.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmek hakynda Kararnamany biragyzdan kabul etmegi dünýäde durnuklylygy saklamakda Bitaraplygyň ägirt uly ornunyň ählumumy ykrar edilmegini aýdyň subutnamasyna öwrüldi.
Türkmenistanyň Bitaraplygynyň döredijilikli häsiýeti hem-de onuň esasynda goýlan ýörelgeler ählumumy abadançylygyň hatyrasyna gyzyklanma bildirýän ähli hyzmatdaşlar bilen dostlukly gatnaşyklary işjeň ýola goýýan döwletimiziň köpugurly diplomatiýasynda aýdyň beýanyny tapýar. BMG bilen hyzmatdaşlygy bu strategiýanyň üstünliginiň mysaly diýip, atlandyrmak bolar. Taraplar oňa strategik häsiýeti berýärler.
Özara gatnaşyklaryň baý tejribesine daýanmak bilen, bu hyzmatdaşlyk häzirki döwürde täze anyk mazmuna eýe boldy. Birleşen Milletler Guramasy bilen netijeli gatnaşyklara mahsus bolan artýan depginler ozaly bilen dünýä bileleşiginiň işlerinde Türkmenistanyň işjeň we başlangyç ugry, tutuş adamzady tolgundyrýan möhüm meseleleri çözmekde ýardam etmäge ymtylmagy bilen şertlendirilendir. Munuň şeýledigine bolsa Garaşsyz Bitarap Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlisleriniň, şol sanda 58-nji, 62-nji, 64-nji we 68-nji mejlisleriniň başlygynyň orunbasarlygyna saýlanmagy aýdyň şaýatlyk edýär.
Mundan başga-da biziň ýurdumyz bu guramanyň abraýly edaralarynyň—BMG-niň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ykdysadyýetleri üçin Ýörite maksatnamasynyň, BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň, BMG-niň Ýewropa ykdysady toparynyň hem-de BMG-niň ÝYT-niň Durnukly energetika boýunça komitetiniň, BMG-niň ilat we ösüş boýunça toparynyň, UNESKO-nyň Ýerine ýetiriji geňeşiniň, BMG-niň Neşe serişdeleri boýunça toparynyň, BMG-niň Bosgunlaryň işi baradaky Ýokary Komissarynyň Maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň, BMG-niň gender deňligi hem-de aýal-gyzlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek meseleleri boýunça edarasynyň Ýerine Ýetiriji geňeşiniň we beýlekileriň düzümine ençeme gezek saýlandy.
2007-nji ýylda Aşgabatda BMG-niň Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Merkezi Aziýa üçin sebit merkeziniň açylmagy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taryhynda şanly waka boldy. Milletler Bileleşiginiň ygtybarly daýanjy hökmünde özüni görkezen bu merkeziň sebitde deňi-taýy ýokdur.
Çykyş edenler Türkmenistanyň diplomatik işlerine, dünýäniň beýleki döwletleri bilen halkara hyzmatdaşlygynyň derejesine ýokary baha berip, bu gün Milletler Bileleşigi tarapyndan öňüni alyş diplomatiýasynyň serişdeleriniň hem-de gapma-garşylyklary ýeňip geçmekde we döwrüň çylşyrymly meselelerini çözmekde araçy bolmagyň ösdürilmegine aýratyn üns berilýändigini nygtadylar.
Merkezi Aziýa giňişliginde durnuklylygyň ýola goýulmagyna hem-de netijeli özara gatnaşyklaryň berkemegine ýardam bermäge gönükdirilen BMG-niň Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň işiniň esasy ugurlarynyň hatarynda suw-energetika meselesi, ählumumy ýaragsyzlanmak, Owganystandaky ýagdaýy syýasy taýdan düzgünleşdirmek, halkara terrorçylygyna garşy hereket etmek, Aral deňziniň giňişliginde ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýlary gowulandyrmak meseleleri we beýlekiler bar.
Türkmenistan BMG-niň birnäçe möhüm konwensiýalaryna goşulyp, öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmäge yzygiderli eýerýär. Halkara parahatçylygyny we howpsuzlygyny saklamagyň we berkitmegiň, dünýä döwletleriniň arasynda oňyn hyzmatdaşlygy ösdürmegiň esasy kepili hökmünde ýurdumyz Birleşen Milletler Guramasynyň esasy ornuny gürrüňsiz ykrar edip, öz parahatçylyk döredijilik mümkinçiligini BMG tarapyndan yglan edilen Müňýyllygyň Ählumumy Maksatlaryna ýetmäge gönükdirmäge taýýardygyny hemişe görkezýär.
Döwletimiziň Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlyk etmeginiň meselelerinde işjeň orun tutýandygyny hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döredijilikli başlangyçlary aýdyň tassyklaýar. Şol başlangyçlar netijeli hyzmatdaşlygy onuň möhüm ugurlarynda, şol sanda ählumumy energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek hem-de ýaýbaňlandyrylan üstaşyr-ulag düzümini kemala getirmek ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygy has-da işjeňleşdirmäge we ösdürmäge ýardam bermäge gönükdirilendir. Munuň özi BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamalarynda berkidildi.
Türkmenistan giň halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça ähli ýurtlaryň we halklaryň düýpli bähbitlerine laýyk gelýän möhüm başlangyçlar bilen çykyş edip, öz tarapyndan olaryň ýerine ýetirilmegi boýunça anyk çäreleri görýär. Energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna çykarmagyň ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, Merkezi Aziýa we Hazar deňziniň sebitinde ulag gatnawlarynyň toplumlaýyn, utgaşykly ulgamyny döretmek babatda Türkmenistanyň öňe süren iri başlangyçlary muňa gönükdirilendir.
Mälim bolşy ýaly, BMG-niň howandarlygynda ýurdumyzda gün tertibine döwrüň möhüm meseleleri girizilen iri halkara forumlary ençeme gezek geçirildi. Olaryň hatarynda ýaragsyzlanmak meseleleri boýunça Merkezi Aziýa we Hazar deňziniň döwletleriniň halkara maslahaty, “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde onuň hyzmaty” atly ýokary derejeli halkara maslahat, Durnukly ulag ulgamy boýunça ählumumy maslahat we beýlekiler bar.
Döwrüň wajyp meseleleri babatda Türkmenistanyň ileri tutýan ýörelgelerinde Owganystanda parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmak meselesi aýratyn öňe çykýar. Garaşsyzlygynyň ilkinji günlerinden başlap ýurdumyz öz gündogaryndaky goňşusyna ykdysady taýdan uly ýardam berýär. Dostlukly halky onuň parahat we abadan durmuşa bolan ymtylmasynda goldap, Türkmen döwleti Owganystana elektrik energiýany we suwuklandyrylan gazy ýeňillikli bahadan ugradýar, durmuş ugurly, hususan-da, lukmançylyk we bilim ähmiýetli desgalary gurýar, ýaşlara bilim bermekde we işgär taýýarlamakda kömek berýär. Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň hem-de Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýolunyň gurluşygy ýaly iri möçberli taslamalar Owganystandaky ýagdaýlaryň parahatçylykly ýol bilen düzgünleşdirilmegine hem-de tutuş Merkezi Aziýa sebitiniň durnukly durmuş-ykdysady taýdan ösüşine bahasyna ýetip bolmajak goşant bolup durýar.
Ýurdumyzyň beýleki başlangyçlary barada aýdylanda, olar onuň ileri tutulýan ugurlarynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilendir. Şol ugurlaryň biri ynsanperwer ulgamydyr. Şu babatda, mälim bolşy ýaly, ýurdumyz özüni esasy ýörelgeleri we düzümleri birleşdirýän ynsanperwer hukugy ulgamynda halkara borçnamalaryny yzygiderli berjaý edýän döwlet hökmünde görkezdi. Munuň özi adamyň, milletleriň we halkyýetleriň hukuklarynyň üpjün edilmegine we goralmagyna gönükdirilendir. Bu bolsa BMG-niň adam hukuklarynyň Ählumumy jarnamasynda yglan edilendir. Türkmenistan esasy konwensiýalaryň we halkara-hukuk resminamalaryň 120-den gowragyna goşulyşdy.
BMG-niň Bosgunlaryň işi baradaky Ýokary Komissarynyň müdirliginiň Ýerine ýetiriji komitetiniň hemişelik agzasy bolmak bilen, döwletimiz bosgunlaryň, migrantlaryň hem-de raýatlygy bolmadyk adamlaryň hukuklaryny üpjün etmek we goramak babatda halkara tagallalaryny birleşdirmegiň işjeň tarapdary bolup durýar. Ýurdumyz soňky ýyllarda ykbalyň emri bilen öz Watanyny terk etmäge mejbur bolan hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýörite Permanlaryna laýyklykda Türkmenistanyň raýatlygyny alan adamlaryň ençemesi üçin olaryň ikinji mesgenine öwrüldi diýsek, öte geçdigimiz bolmaz. Maslahata gatnaşyjylar ýurdumyzyň sebitde ilkinjileriň biri bolup migrasiýa meselelerine we raýatlygy bolmadyk adamlara uly üns berip başlandygyny kanagatlanma bilen belläp, Türkmenistanyň geçiren ynsanperwer çäreleriniň bu ugurda halkara tejribesini baýlaşdyryp, tutuş dünýä bileleşiginiň üns merkezine öwrülendigini nygtadylar.
Biziň ýurdumyz BMG-niň Neşe we psihotrop maddalarynyň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek boýunça halkara konwensiýalaryna, şeýle hem neşeleriň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmäge, düzüminde neşe bolan maddalary ýüze çykarmak maksady bilen serhet gözegçiligini güýçlendirmäge, hukuk goraýjy edaralaryň işgärlerine tehniki kömegi bermäge we okatmaga gönükdirilen sebit we halkara taslamalarynyň we maksatnamalarynyň birnäçesine gatnaşýar. Neşekeşligi ýok etmek boýunça Türkmenistanyň yzygiderli görýän çäreleri, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmäge bolan üýtgewsiz taýýarlyk döwletimiziň dünýä möçberindäki howpa garşy göreşmek, sebitde we tutuş dünýäde howpsuzlyk we durnuksyzlyk ýagdaýyny üpjün etmek boýunça tagallalary birleşdirmek, parahatçylygy, durnuklylygy we durnukly ösüşi berkitmek işine ygrarlydygyna şaýatlyk edýär.
Häzirki wagtda BSGG-niň Ýewropa sebit edarasy bilen bilelikde ýurdumyzda ilatyň sagdyn durmuş ýörelgesini kemala getirmäge gönükdirilen beýleki çäreler bilen birlikde çilim çekmegiň öňüni almak boýunça yzygiderli işler geçirilýär. Amala aşyrylýan maksatnamalaryň, şol sanda “Saglyk” maksatnamasynyň çäklerinde howply ýokanç keselleriniň öňüni almakda we ýok etmekde uly özgerişlikler bolýar. Ýokanç däl keselleriň öňüni almak boýunça hem işler üstünlikli geçirilýär. Munuň özi saglygy goraýyş ulgamynda BSGG-nyň işiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Türkmenistanda adam hukuklary babatda hereketleriň milli meýilnamasy, Türkmenistanyň Hökümetiniň we UNISEF-niň arasyndaky hyzmatdaşlyk boýunça ýurt üçin maksatnamanyň hereketler meýilnamasy hem-de Türkmenistanyň Hökümetiniň we BMG-niň ilat gaznasynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk boýunça 2016-2020-nji ýyllar üçin niýetlenen ýurt üçin maksatnamanyň hereketler meýilnamasy BMG-niň degişli edaralary, şol sanda BMGÖM, BMG-niň Çagalar gaznasy hem-de BMG-niň Ilat gaznasy bilen üstünlikli hyzmatdaşlygyň miweleri bolup durýar.
Mysal üçin, ýurdumyzy Çaganyň hukuklary hakynda Konwensiýany tassyklamak bilen, ösüp gelýän nesliň hemmetaraplaýyn ösmegi üçin oňaýly şertleri üpjün etmäge düýpli we jogapkärli çemeleşmäni görkezýär. Onuň saglygy we bagtyýarlygy hakynda alada geçirilýän syýasatyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Eneligi we çagalygy goramak ulgamy ýurdumyzda örän döwlet goldawyna eýe boldy, ýaş raýatlaryň saglygyny berkitmek, olaryň ýokary hilli bilim almagy we sazlaşykly terbiýelenmegi, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy, öz döredijilik ukyplaryny we zehinlerini amala aşyrmagy üçin şertleri döretmek boýunça uly işler geçirilýär. Türkmenistanda döwrebap enjamlar we öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen mekdepler we çagalar baglary, lukmançylyk edaralary, sagaldyş merkezleri we sport desgalary guruldy we bina edilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň ýörite Kararlary bilen tassyklanan “Türkmenistanda gender deňligini üpjün etmek boýunça hereketleriň 2015-2020-nji ýyllar üçin milli meýilnama”, şeýle hem “Türkmenistanda adam söwdasyna garşy göreşmek boýunça hereketleriň 2016-2018-nji ýyllar üçin milli meýilnama” adamyň esasy hukuklaryny we azatlyklaryny üpjün etmek boýunça döwlet edaralarynyň we jemgyýetçilik guramalarynyň işini kämilleşdirmäge, şeýle hem halkara ynsanperwer hukugynyň kadalaryny ýurdumyzyň kanunçylygyna hem-de hukuk ulanyş işine gönükdirilendir.
“Türkmenistanyň we Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda gatnaşyklary ösdürmek maksadynda 2016-2020-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlygyň çarçuwaly maksatnamasy” üstünlikli amala aşyrylýar. Ol ýurdumyzda amala aşyrylýan milli maksatnamalaryň ileri tutulýan wezipelerine, şeýle hem BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň çäklerinde kabul edilen 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüşiň maksatlaryna doly laýyk gelýär.
Şunuň bilen baglylykda, bu täze ählumumy strategiýany işläp taýarlamaga ýurdumyzyň gönüden-göni gatnaşandygy bellenildi. Türkmenistan degişli milli geňeşmeleri geçirmek üçin Birleşen Milletler Guramasynyň derejesinde saýlanyp alnan döwletleriň toparyna girdi. Munuň özi durmuşyň ähli ulgamlarynda ösüşlere beslenen özgertmeler syýasatyny alyp barýan hem-de öz durmuş-ykdysady ösüşinde ajaýyp üstünlikleri gazanan döwletimiziň oňyn tejribesine dünýä jemgyýetçiliginiň gyzyklanmasynyň barha artýandygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Şeýle hem Türkmenistanyň Durnukly ösüşiň maksatlaryny milli derejä laýyk getiren ilkinji ýurtlaryň biri bolup, şol maksatlary milli meýilnamalara we maksatnamalara ornaşdyrmagyň üstünde bilelikde işläp başlandygy nygtaldy.
Türkmenistan-BMG gatnaşyklarynda UNESKO bilen gatnaşyklar hem möhüm orun eýeleýar. BMG-niň bu düzüminde ýurdumyzyň 1993-nji ýyldan bäri doly hukukly agza bolup hyzmatdaşlyk etmegi Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlaryna gabat gelýär. Şol syýasatda milli bilim we ylym ulgamlarynyň kämilleşdirilmegine, milletimiziň baý taryhy-medeni mirasynyň hem-de türkmen topragynyň täsin tebigy baýlyklarynyň goralyp saklanmagyna, şeýle hem halkara medeni gatnaşyklarynyň berkidilmegine aýratyn ähmiýet berilýär.
Türkmenistanyň BMG-niň Ösüş maksatnamasy (BMGÖM), BMG-niň daşky gurşaw baradaky maksatnamasy, Ählumumy Ekologiýa Gaznasy hem-de beýleki abraýly halkara düzümler bilen milli we sebit derejelerinde hyzmatdaşlyk etmeginiň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ekologiýa we daşky gurşawy goramak ulgamy bar. Ýurdumyz BMG-niň ekologiýa howpsuzlygynyň meseleleri boýunça birnäçe konwensiýalaryna gatnaşyjy bolmak bilen, bu babatdaky meselelere degişlilikde işjeň orun eýeleýändigini görkezýär. Türkmenistan ekologiýa meselelerine örän uly üns berip, hususan-da, Aral meselesini çözmäge, Hazar deňziniň täsin ekoulgamyny gorap saklamaga degişli birnäçe başlangyçlar bilen çykyş edýär.
Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýanyň Taraplarynyň maslahatynda kabul edilen Pariž ylalaşygyna goşuldy. Ýurdumyz howanyň üýtgemegi boýunça Milli stategiýany yzygiderli durmuşa geçirip, ýöriteleşdirilen düzümi—Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini döretmegi teklip edýär hem-de BMG bilen bilelikde şeýle merkezi Aşgabatda döretmek ugrunda çäreleri görmäge taýýardyr.
Soňky ýyllarda BMG-niň Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça departamenti, BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşi, BMG-niň Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary üçin Ykdysady we Durmuş Topary, BMG-niň Ýewropa Ykdysady Topary, Birleşen Milletler Guramasynyň Söwda we ösüş boýunça maslahaty ýaly iri halkara guramalar we beýlekiler bilen gatnaşyklar görnetin işjeňleşdirildi.
Şeýlelikde, Türkmenistan parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we ynsanperwerlik ýörelgeleri bilen çykyş edip, sebit we dünýä möçberinde parahatçylygy, howpsuzlygy we abadançylygy üpjün etmegiň bähbidine netijeli halkara gatnaşyklaryna ygrarlydygyny iş ýüzünde tassyklap, döwrüň möhüm meselelerine düýpli oýlanyşykly, sazlaşykly çemeleşmesini görkezýär hem-de olary çözmegiň has oňaýly ýollaryny işläp taýýarlamak boýunça yzygiderli çäreleri görýär.
Türkmenistan bilen Milletler Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklar olara mahsus bolan özara düşünişmek ýagdaýynda hem-de ähli ugurlar boýunça däp bolan gatnaşyklary giňeltmäge özara gyzyklanmak bilen ösdürilýär. Munuň şeýledigine BMG-niň abraýly düzümleriniň wekilleriniň çykyşlary hem şaýatlyk etdi.
Maslahat tamamlanandan soň, oňa gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler.
Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasyna agza bolmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan baýramçylyk konserti dabaraly maslahata ajaýyp öwüşgün çaýdy.
Şanly sene mynasybetli 3-nji martda BMG-niň Türkmenistandaky Wekilhanasynda “Açyk gapylar gününi” geçirmek meýilleşdirilýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
2017-nji ýylda Türkmenistanda onlaýn hyzmatlaryň örän köp sanlysynyň, şol sanda ähli banklar üçin Internet bankingleriň Altyn Asyr milli kartlarüçin internet we mobil bankyň işi ýola goýuldy. Şeýle hem häzir olaryň soňkusy arkaly «Türkmenhowaýollarynyň» peteklerini satyn almak boýunça hem işler alnyp barylýar.
Häzirki wagtda internet we mobil bankynyň hyzmatyndan peýdalanýanlar ähli jemagat hojalygy we durmuş hyzmatlary, mysal üçin, mobil aragatnaşygy, karzlary, IPTV boýunça tölegleri geçirip bilýärler. Özem töleg işleri bada-bat amala aşyrylýar.
Türkmenistanda çykarylan Visa we MasterCard halkara kartlarynyň kömegi bilen, daşary ýurtlarda okaýan talyplar öz okuwlary we beýleki hajatlary, syýahatçylar bolsa myhmanhanalarda bolan günleri üçin hiç hili päsgelçiliksiz töleg geçirip bilerler.
Türkmenistana gelýän syýahatçylaryň dürli hyzmatlar we harytlar üçin tölegleri halkara kartlarynyň kömegi bilen hiç hili päsgelçiliksiz geçirip bilýändiklerini hem bellemek möhümdir.
Türkmenistanyň çägindäki söwda nokatlarynyň we edaralarynyň tas ählisinde diýen ýaly islendik kart görnüşlerinde töleg kabul eder ýaly terminallaryň bardygyny-da ýatladýarys.


text: ABŞ-nyň Nýu Ýork şäherinde geçirilen boks agşamynda agyr agramyň ägirtleri, ýeňlişsiz iki boksçy — amerikaly Deonteý Waýlder bilen kubaly Luis Orits WBC-niň (Bütindünýä boks bileleşiginiň) çempionlygy ugrunda özara tutluşdy. Birmeňzeş sebäpler bilen, has takygy, gyzlarynyň saglyk ýagdaýynyň pesligi sebäpli boksa başlan iki boksçynyň tutluşygy bütin dünýäniň üns merkezinde boldy. Ençeme teleýaýlymda görkezilen tutluşygyň 5-nji raundynda Waýlder güýçli garşydaşyny ýyksa-da nokaut edip bilmedi. Ilkinji 4 raundda garşydaşyna garanyňda, azda-kände erjellik görkezen 38 ýaşly Orits 7-nji raundda Waýlderi tasdanam nokauta iberipdi. Ýöne yzly-yzyna geçiren urgularynyň üstüni nokaut bilen ýetirip bilmedi. Arakesmede özüni dürsän 32 ýaşyndaky Waýlder täzeden hyjuwlanyp başlady. Netijede, ýaşy az-owlak gartaşan Oritse 10-njy raunda çenli çydamak başartdy. Orits 10-njy raundda Waýlderiň yzy üznüksiz urgularyna çydap bilmedi we nokaut bilen ýeňlişe sezewar boldy. Bu kubaly boksçynyň karýerasyndaky ilkinji ýeňlişi diýlip, hasaba alyndy. King Kong lakamly Orits şu wagta çenli geçiren 28 duşuşygynyň ählisinde (24-sini nokaut bilen) ýeňiş gazanypdy. 2008-nji ýylda Olimpiýa çempionlygyny gazanan Waýlder bolsa, 40-njy ýeňşini baýram etdi. Ol şol 40 duşuşykda 39-njy gezek nokaut bilen ýeňiş gazandy. Waýlderiň indiki garşydaşynyň WBA, IBF we IBO guşaklarynyň eýesi, angliýaly Entoni Joşua bolmagyna garaşylýar.


text:
“Ebedi Söz Jan-Ten Bolýar we Hakyky Nur dünýä geldi…”
Ozal başda Söz bardy, Söz Hudaýdady, Söz Hudaýyň Özüdi. Ol ozal-başda Hudaýdady. Hemme zady Ol ýaratdy, ýaradylan zatlaryň hiç biri Onsuz ýaradylmady. Onda ýaşaýyş bardy, ýaşaýyş bolsa ynsanlaryň Nurudy. Bu Nur garaňkylykda parlaýandyr, garaňkylyk on öçürip bilen däldir.
Hudaý tarapyndan iberilen bir adam (pygamber) bardy, onuň ady Ýahýady. Ol güwälik etmäge, hemmeleriň özi arkaly iman etmegi üçin Nur hakda güwälik etmäge gelipdi. Onuň özi Nur däldi, ol diňe Nur hakda güwälik etmelidi. Ähli ynsanlary (ýagny hemmeleri) ýagtylandyrýan hakyky Nur dünýä geldi.
Ol dünýädedi, dünýä Ol arkaly ýaradylypdy, emma dünýä Ony tanamady. Ol özüniňkilere geldi, özüniňkiler Ony kabul etmediler.
!!! Emma Ol Özüni kabul edenlere, Adyna iman edenlere Hudaýyň oglanlary (ýagny çagalary) bolmak hukugyny berdi.Olar gandan, bedeniň islegi bilen ýada adamyň islegi bilen dogulman, eýsem, Hudaýdan doguldylar.
Söz jan-ten bolup aramyzda ýaşady; biz Onuň şöhrätyny…merhemetden, hakykatdan doly şähratyny gördük.
Ýahýa pygamber Ol hakda güwä geçip gygyrdy: “Meniň yzymdan bir adam geler, Ol menden üstündir, çünki Ol menden owal bardy diýenim, ine, Şudur”. Onuň dolulygyndan biziň hemmämiz merhemet üstüne merhemet aldyk. Çünki Musa pygamber arkaly Mukaddes Kanun berildi, Isa Mesih arkaly bolsa Merhemet we Hakykat peýda boldy. Hudaýy hiç kim hiç haçan gören däldir. Ony bize Hudaýyň – Sözi bolan Isa Mesih tanatdy…


text:
Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisi
17.05.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň maý aýynyň 17-si (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine, ýurdumyzy durmuş-...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
11.05.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň maý aýynyň 11-y (TDH). Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça Prezident maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine we döwletimiziň halkyň abadançylygynyň...
Netijesi:
Biziň hyzmatlarymyz


text:
2017-nji ýylyň apreli: döwlet Baştutanymyzyň daşary syýasat başlangyçlarynyň ugry bilen
Geçen aýyň dowamynda geçirilen halkara derejedäki köp sanly çäreler, syýasy geňeşmeler, işewür gepleşikleri, wekilçilikli maslahatlar, giň möçberli medeni çäreler we pudaklaýyn sergiler özara peýdaly gatnaşyklaryň geljegi hakynda pikir alyşmalar üçin açyk meýdança öwrüldi. Ol hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Açyk gapylar” we hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlyk syýasatyny durmuşa geçirmek boýunça ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň alyp barýan işiniň netijeli häsiýete eýe bolýandygyny görkezdi. Bu çäreler Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilik, döredijilik mümkinçilikleriniň açylmagyna we daşary ýurtlar bilen bolşy ýaly, abraýly halkara guramalar bilen gyzyklanma bildirilýän dostluk gatnaşyklarynyň yzygiderli ösdürilmegine ýardam edýär.
3-nji aprelde ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginde Owganystana goldaw bermek boýunça Stambul hereketiniň çäklerinde “sebitleýin düzümler” (RI-CBM) ynamy berkitmek çärelerine gatnaşyjy ýurtlaryň Sebitleýin tehniki toparynyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Duşuşyga 20-ä golaý ýurtdan we birnäçe halkara düzümlerden wekiller gatnaşdy. Olar Owganystanyň durnuklylygyny we ösüşini pugtalandyrmak boýunça anyk teklipler bilen çykyş etdiler hem-de bu ugurdaky geljekki gatnaşyklaryň ösdürilmegine ygrarlydyklaryny tassykladylar. Mejlisiň çäklerinde Demir ýol ulaglary we Energetika ministrliklerinde ulag üstaşyr geçelgeleriniň eýeleýän ornuny ara alyp maslahatlaşmak boýunça “tegelek stoluň” başynda duşuşyklar geçirildi. Olarda ulag ulgamlaryny sebitara gatnaşyklara utgaşdyrmak, goňşy ýurtdaky ýagdaýy durnuklylaşmagyň möhüm şerti bolan netijeli energetika hyzmatdaşlygy, Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň konferensiýasyna başlyklyk etmeginiň meýilnamasy barada gürrüň edildi.
Duşuşyga gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Owganystanyň ykdysadyýetini dikeltmäge, parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen möhüm başlangyçlaryna ýokary baha berdiler. Ýurdumyz bu ugurdaky halkara tagallalara işjeň gatnaşmak bilen, nebitgaz, ulag we energetika pudaklarynda birnäçe möhüm düzümleýin taslamalary öňe sürdi hem-de durmuşa geçirýär. Olaryň hatarynda Türkmenistan — Owganystan —Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň, Türkmenistandan Owganystana çekilýän demir ýoluň gurluşyklary, ýokary woltly elektrik geçiriji ulgamlaryň çekilmegi bar. Mundan başga-da, häzirki döwürde Türkmenistan — Özbegistan — Täjigistan — Owganystan — Pakistan, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan hem-de beýleki ugurlar boýunça elektroenergiýany üstaşyr geçirmegiň täze taslamalaryny amala aşyrmak ugrunda giň möçberli işler alnyp barylýar we Owganystan bilen ynsanperwer ulgamdaky gatnaşyklar işjeň ýola goýulýar.
4-nji aprelde ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň goldaw bermeginde geçirilen duşuşykda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň şu ýylyň 14 — 15-nji noýabrynda paýtagtymyzda geçiriljek 7-nji maslahatyna taýýarlyk bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Onuň işine Owganystanyň, Azerbaýjanyň, Hytaýyň, Gruziýanyň, Yragyň, Eýranyň, Pakistanyň, Russiýanyň, Täjigistanyň, Türkiýäniň, Özbegistanyň we Italiýanyň wekilleri gatnaşdylar. Duşuşyga gatnaşyjylar taýýarlygyň çäklerinde bolşy ýaly, sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji maslahatynyň barşynda göz öňünde tutulýan meýilnamalaryň we onuň seneleriniň taslamalaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Olaryň hatarynda ylmy-amaly we işewürler maslahatlary, sebitiň önüm öndürijileriniň harytlarynyň bilelikdäki sergisi hem-de beýlekiler bar.
Aprel aýynyň başynda Aşgabatda Türkmenistanyň we Koreýa Respublikasynyň işewür toparlarynyň wekilleriniň maslahatynda hem-de Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologik hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-koreý hökümetara toparynyň nobatdaky mejlisinde ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň meselelerine garaldy. Ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasy bilen Koreýanyň halkara söwda assosiasiýasynyň bilelikde guraýan işewürler maslahaty indi üçünji gezek geçirilýär. Bu gezekki duşuşyga dostlukly ýurduň öňdebaryjy kompaniýalarynyň we korporasiýalarynyň ýolbaşçylarynyň hem-de hünärmenleriniň 40-a golaýy gatnaşdy. Taraplar bilelikdäki iş boýunça toplanan tejribäni we dürli ulgamlardaky özara gatnaşyklaryň geljekki ugurlaryny nazara almak bilen, hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikleriň bardygyny bellediler.
“Aziada — 2017: parahatçylygyň we ösüşiň bähbidine halkara sport hyzmatdaşlygy” ady bilen geçirilen maslahat 7-nji aprelde Bütindünýä saglyk gününiň hormatyna guralan çäreleriň esasylarynyň biri boldy. Bu wekilçilikli maslahata Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça şu ýylyň sentýabrynda Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna gatnaşyjy ýurtlaryň wekilleri, Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň, halkara sport federasiýalarynyň hem-de guramalarynyň wekilleri, köpsanly myhmanlar, şol sanda belli syýasatşynaslar gatnaşdylar. Maslahatyň şunuň ýaly wekilçilikli topary ýurdumyza bildirilýän ýokary ynamyň, hormatyň we bedenterbiýäni hem-de sporty ösdürmekde, ony giňden wagyz etmekde ýurdumyzda alnyp barylýan işleriň ykrar edilýändiginiň subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Meýbukan godzýu-rýu karate-do Halkara assosiýasiýasynyň karate-donuň 10-njy danynyň hem-de Aziýanyň küşt federasiýasynyň esaslandyran “Ýylyň adamy” ugry boýunça tapawutlandyryjy sylagyň gowşurylmagy döwlet Baştutanymyzyň sporty we sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek boýunça alyp barýan tagallalaryna we sport hereketini hem-de bu ulgamdaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşýan goşandyna berlen bahadyr.
Aprel aýynyň ortasynda Aşgabatda geçirilen Guramaçylyk komitetiniň nobatdaky mejlisinde Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň maslahatynda başlyklyk etmeginiň çäklerinde geçirilmegi meýilleşdirilen halkara çärelere görülýän taýýarlyk işlerine garaldy. Duşuşyga gatnaşyjylar ýakyn wagtlarda türkmen paýtagtynda geçiriljek “Energiýa geçirijileriň üstaşyr ugry boýunça köptaraply çarçuwaly ylalaşygyň ýolunda” atly Energetika Hartiýasynyň forumyna görülýän taýýarlyga aýratyn üns berdiler.
11-nji aprelde DIM-de Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň halkara taslamalar bölüminiň başlygy jenap Tamai Ýukonyň ýolbaşçylygynda Aşgabada gelen ýapon wekiliýeti bilen duşuşykda syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlardaky döwletara gatnaşyklary işjeňleşdirmek bilen baglanyşykly meselelere garaldy. Ýaponiýanyň wekilleri gaz pudagyndaky gatnaşyklary giňeltmek we sebitleýin hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça teklipleri öňe sürdi.
Aziýa — Ýuwaş ummany sebitleriniň ýurtlary bilen hemmetaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmak Türkmenistanyň amala aşyrýan daşary syýasat strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Şol gün dostlukly ýurduň DIM-niň departamentiniň başlygy O Sun Honyň ýolbaşçylygyndaky Koreýa Halk Demokratik Respublikasynyň wekiliýeti bilen geçirilen duşuşykda hut şu ugurlara garaldy. Duşuşygyň çäklerinde taraplar dürli ugurlardaky ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle hem Türkmenistan bilen KHDR-iň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllyk senesi bilen birek-birege gutlag sözleri aýdyldy.
11-nji aprelde DIM-de Beýik Britaniýanyň Premýer-ministriniň söwda wekili, parlamentiň agzasy baronessa Emma Nikolson Uinterbronskaýanyň ýolbaşçylygyndaky Beýik Britaniýanyň Birleşen Patyşalygynyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, abraýly guramalaryň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän hyzmatdaşlygyň ýeten derejesine kanagatlanma bildirip, myhmanlar özara peýdaly hyzmatdaşlygy we söwda-ykdysady gatnaşyklary mundan beýläk-de yzygiderli ösdürmegiň zerurdygyny bellediler. Döwletara gatnaşyklaryň möhüm ugry hasaplanýan medeni-gumanitar hyzmatdaşlyk barada aýdyp, taraplar bilim maksatnamalary, şeýle hem Türkmenistanyň Beýik Britaniýa Patyşalygyndaky Medeniýet günlerini geçirmegiň meseleleri boýunça hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.
12-nji aprelde DIM-de Italiýa Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Diego Ungaro bilen duşuşyk geçirildi. Uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy ösdürmäge ikitaraplaýyn gyzyklanmalaryň ýokarydygyny we şu ýylda iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygynyň bellenilýändigini aýdyp, duşuşyga gatnaşyjylar netijeli hyzmatdaşlygy köpugurly esasda ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň bardygyny bellediler.
17-nji aprelde Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda geçirilen syýasy geňeşmeleriň dowamynda elektroenergetika, nebitgaz we ulag ulgamlaryndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem Hazar meseleleri we Owganystan Yslam Respublikasyna goldaw bermegiň ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň Türkmenistan bilen Eýran Yslam Respublikasynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan syýasy geňeşmeleriniň çäklerinde Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynda geçirilen duşuşykda ýaş diplomatlaryň, ýokary okuw mekdebiniň talyplarynyň we mugallymlarynyň öňünde Eýranyň daşary işler ministri M.D.Zarif çykyş etdi.
Ýurdumyzyň Mejlisinde Ýewropa parlamentiniň wise-başlygy Rişard Çarneskiniň ýolbaşçylygynda ýurdumyza gelen Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň deputatlar topary bilen duşuşyk geçirildi. Türkmenistan bilen ÝB-niň arasynda däp bolan gatnaşyklaryň möhüm bölegi bolup durýan parlamentara hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary hakynda gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalar boldy. Saparyň çäklerinde Ýewropa parlamentiniň wekiliýetiniň agzalary ýurdumyzyň birnäçe ministrliklerinde, pudak edaralarynda we jemgyýetçilik guramalarynda duşuşyklary geçirdiler. Hususan-da, Türkmenistanyň DIM-nde syýasy hyzmatdaşlygyň, energetika ulgamyndaky gatnaşyklaryň meseleleri, Türkmenistandan Ýewropa köpugurly esasda tebigy gazy ugratmagyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Terrorçylyga garşy göreşmek we onuň döremeginiň sebäplerini ýok etmek, “KADAP” we “BOMKA” howpsuzlygy ulgamynda ÝB-niň taslamalary boýunça özara gatnaşyklar bu ýerde geçirilen gürrüňdeşligiň özenini düzdi.
Aşgabatda Merkezi Aziýa boýunça ÝB-niň ýörite wekili, ilçi Peter Burian, Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Gatnaşyklar Býurosynyň we ýurdumyzyň DIM-niň bilelikde guramagynda geçirilen maslahat Türkmen döwleti bilen Ýewropa Bileleşiginiň häzirki döwürdäki gatnaşyklaryna bagyşlandy. Şeýle hem hususy pudagy ösdürmek, bilim, oba hojalygynyň durnukly ösüşi we beýleki ugurlar boýunça pikir alyşmalar boldy. Garaşylyşy ýaly, okuw maslahatynyň netijeleri sebitde ösüşi üpjün etmek we Merkezi Aziýa boýunça ÝB-niň Strategiýasyna syn bermek maksady bilen, ÝB-niň şu ýylky orta möhletleýin synyna kömek bermek üçin zerur gollanma öwrüler.
Geçen aýda biziň ýurdumyz bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze derejä çykandygy äşgär boldy. 19-njy aprelde Nýu-Ýork şäherinde BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň mejlisinde Türkmenistan birbada iki möhüm düzüme: BMG-niň 2018 — 2020-nji ýyllar üçin Çagalar gaznasynyň Ýerine ýetiriji geňeşine, şeýle hem 2018 — 2022-nji ýyllarda zenanlaryň statusy boýunça Komissiýa saýlanyldy. Munuň özi Bitarap Türkmenistanyň halkara abraýynyň ýokary galýandygynyň, onuň BMG bilen möhüm we ulgamlaýyn esasda ýola goýlan hyzmatdaşlygyny esasy ugur edinýän işjeň daşary syýasatyna uly goldaw berilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.
Şunuň bilen baglylykda, soňky ýyllarda biziň döwletimiz bu iri halkara guramanyň abraýly düzümlerine, şol sanda onuň esasy alty edarasynyň biri bolan 2013 — 2015-nji ýyllarda Ykdysady we Durmuş Geňeşine birnäçe gezek saýlanandygyny, munuň bolsa örän ähmiýetlidigini bellemeli. Häzirki döwürde Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň toparlarynyň, komitetleriniň we geňeşleriniň sekizisiniň agzasy bolup durýar we onuň çäklerinde halkara çäreleri amala aşyrýar. Şunuň bilen birlikde ýurdumyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň wise-başlyklygyna bäş gezek saýlandy.
Geçen hepdede Moskwada geçirilen “tegelek stoluň” başyndaky duşuşykda Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan ýörite mejlis boldy. Ýurdumyzyň RF-däki ilçihanasy bilen Moskwanyň döwlet halkara gatnaşyklary instituty tarapyndan bilelikde guralan bu çärä ýurdumyzyň we Russiýanyň daşary syýasat edaralarynyň, daşary döwletleriň Moskwada işleýän diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylary hem-de wekilleri, görnükli Gündogary öwreniji alymlar, Moskwanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan ýaşlar gatnaşdylar. Bu ýere ýygnananlar iki garaşsyz döwletiň gatnaşyklarynyň taryhynda täze tapgyryň başlanandygyny alamatlandyran bu şanly senäniň ähmiýeti barada aýdyp, türkmen-rus gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete eýedigini bellediler. Şonda ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlygy, ylym we bilim merkezleriniň, akademiki toparlaryň arasynda has ýygjam hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek barada aýtdylar.
20-nji aprelde Aşgabatda Türkmenistanyň we Serbiýanyň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi. Wekiliýete daşary işler ministriniň orunbasary jenap Goran Aleksiç ýolbaşçylyk etdi. Dürli ugurlardaky hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşyp, taraplar döwletara hyzmatdaşlygyň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny kämilleşdirmegiň möhümdigini nygtadylar.
Gruziýanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň we Gruziýanyň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky syýasy geňeşmeleriň nobatdaky tapgyry boldy. Onuň dowamynda syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlardaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyna hem-de onuň geljekki ugurlaryna syn berildi . Taraplar 2017-nji ýylda iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýlanyna 25 ýylyň dolýandygyny aýdyp, bu şanly sene mynasybetli medeni çäreleri geçirmek boýunça birnäçe teklipleri öňe sürdüler. Iş saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýetiniň Gruziýanyň daşary işler ministri M.Janelidze bilen duşuşygy boldy.
Türkmenistanyň Gruziýadaky ilçihanasynyň goldaw bermeginde aprel aýynyň başynda neşir edilen “GEO Traveller” halkara žurnalynyň ýörite sanynyň sahypalarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatyna, Türkmenistanyň dünýä giňişligindäki abraýynyň ýokarlandyrylmagyna, halkara gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegine gönükdirilen Aziada — 2017 iri halkara sport çäresine görülýän taýýarlyga aýratyn orun berlipdir.
Birnäçe möhüm ugurlar, şol sanda ýangyç-energetika, ulag-aragatnaşyk, senagat we beýleki ulgamlarda özara gatnaşyklary giňeltmegiň meseleleri Aşgabatda geçirilen türkmen-koreý ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça 2-nji maslahatyň gün tertibine girizildi. Oňa gatnaşmak üçin Koreýa Respublikasynyň wekilçilikli topary Türkmenistana geldi. Sazlaşykly ösýän ýurdumyzyň maýa goýum mümkinçilikleri bilen koreý hyzmatdaşlarynyň tanyşmagy, bilelikdäki hyzmatdaşlygyň meýilnamalarynyň we taslamalarynyň geljekki ugurlaryny maslahatlaşmak ikitaraplaýyn işewür duşuşygyň esasy maksadyna öwrüldi.
Geçen aýda ýurdumyza Ýapon Gaznasynyň prezidenti jenap Hiroýas Andonyň ýolbaşçylygynda wekilçilikli topar geldi. Ol Türkmenistanyň DIM-nde kabul edildi. Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň 2015-nji ýylyň oktýabrynda Türkmenistana bolan resmi saparynyň jemleri boýunça medeniýet, bilim we başga-da birnäçe ugurlarda gazanylan hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça ikitaraplaýyn şertnamalary ýerine ýetirmegiň barşy hakynda pikir alyşmalar boldy. Şunuň bilen baglylykda, taraplar işgärleri taýýarlamak we bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny we medeni gatnaşyklaryň maksatnamasyny giňeltmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
20-nji aprelde Dubaý şäherinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyşyna çenli 150 günüň galmagyna bagyşlanan medeni çäre ýaýbaňlandyryldy. Türkmenistanyň BAE-däki ilçihanasynyň Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň we Sport baradaky döwlet komitetiniň goldaw bermeginde guran çäresi dünýä jemgyýetçiligini Türkmenistanyň häzirki döwri, gazanýan üstünlikleri hem-de ýeten derejesi, şeýle hem Aziada — 2017-ä taýýarlyk işleri bilen tanyşdyrmaga gönükdirildi. Dubaýyň gözel künjekleriniň birinde açyk asmanyň astynda guralan gala konsertiň başynda ýörite görkezilen wideofilm hut şu ugra bagyşlandy. Bu ýerde guralan medeni-köpçülikleýin çärede diňe bir artistler däl, eýsem Türkmenistanyň karate boýunça milli toparynyň türgenleri görkezme çykyşlary ýerine ýetirdiler.
Ukraina bilen Türkmenistanyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygynyň hem-de Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 150 gün galmagynyň hormatyna talyplaryň arasynda küşt ýaryşy geçirildi. Ol ýurdumyzyň ilçihanasynyň konsullyk bölüminiň işgärleri tarapyndan guralyp, Harkowyň P.Wasilenko adyndaky oba hojalyk milli tehniki uniwersitetiniň binasynda geçirildi.
Hytaýyň iri Hubeý welaýatynyň merkezinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça şu ýylyň güýzünde Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlarynyň tanyşdyrylyşy geçirildi. Şeýle hem Hytaýyň Uhan şäherinde iki döwletiň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygynyň we Türkmen bedewiniň baýramynyň hormatyna at çapyşyklary geçirildi. Ony Türkmenistanyň HHR-däki ilçihanasy we Uhan atçylyk kluby gurady.
Giň maglumat — aň-bilim işleriniň çäklerinde geçirilen bu çäräniň baş maksady Aşgabatda boljak Oýunlara ünsi çekmekden we Türkmenistanyň hoşniýetli erkiň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy hökmündäki nusgalyk keşbini döretmekden ybaratdyr. Çäreleriň maksatnamasynyň jemleýji gününde “Türkmenistan — Hytaý: täze Ýüpek ýolundaky hyzmatdaşlyk” atly maslahat geçirildi. Onuň çäklerinde “tegelek stoluň” başynda duşuşyk guraldy. Hytaýyň Çu-týan adyndaky geologiýa uniwersitetinde duşuşygyň açylyş dabarasy geçirildi. Dabarada bu uniwersitete hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitaplary, ýurdumyz hakyndaky neşirler sowgat berildi.
Aprel aýynyň üçünji ongünlüginde Aşgabatda geçirilen Hazarýaka döwletleriň ygtyýarly wekilleriniň nobatdaky mejlisiniň baş maksady Hazarýaka döwletleriň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Ylalaşygyň taslamasyny tassyklamakdan ybarat boldy. Türkmenistanyň Daşary işler, Ykdysadyýet we ösüş ministrlikleriniň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri baradaky döwlet kärhanasynyň bilelikde guramagynda geçirilen duşuşyga Azerbaýjanyň, Eýranyň, Gazagystanyň, Russiýanyň we Türkmenistanyň ugurdaş ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de hünärmenleri gatnaşdylar.
Ýokarda agzalan Ylalaşygyň taslamasy türkmen tarapyndan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2014-nji ýylda Russiýa Federasiýasynyň Astrahan şäherinde geçirilen Hazarýaka döwletleriň baştutanlarynyň Sammitinde öňe süren başlangyjy esasynda işlenip taýýarlanyldy. Bilermenleriň bu gezekki duşuşygynyň barşynda milli Liderimiziň türkmen paýtagtynyň sebitiň ýurtlarynyň hökümet we işewür toparlarynyň wekilleri üçin netijeli gepleşikleri geçirmäge niýetlenen meýdança öwrülmegine, dünýä işewürligi, abraýly halkara guramalary bilen netijeli gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny şertlendirmäge gönükdirilen başlangyçlaryna aýratyn üns berildi.
24-nji aprelde DIM-de Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk bankynyň, Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň, Döwlet eksport-karzlaşdyryş agentliginiň wekiliýeti kabul edildi. Ykdysady ugur, hususan-da, nebitgaz ulgamyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek we bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meseleler boýunça işjeň pikir alyşmalar boldy.
Şol gün ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda Owganystan Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky (Mary şäheri) täze baş konsuly jenap Arsal Nasratulla bilen duşuşyk geçirildi. Onuň dowamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmegiň we işjeňleşdirmegiň, konsullyk meselelerini kadalaşdyrmagyň, iki goňşy ýurduň serhetdeş welaýatlarynyň derejesindäki yzygiderli gatnaşyklary guramak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
25-nji aprelde Türkmen Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde Çeh-türkmen dostluk jemgyýetiniň goldaw bermeginde neşir edilen “Dostluk” žurnalynyň ýörite sanynyň tanyşdyryş dabarasy boldy.
25-nji aprelde paýtagtymyzda geçirilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Şwesiýa Patyşalygynyň arasyndaky syýasy geňeşmeleriň çäklerinde ÝB — Türkmenistan ugry boýunça gatnaşyklary işjeňleşdirmek ara alnyp maslahatlaşylan ugurlaryň esasy boldy. Taraplar söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek, iki ýurduň işewür toparlarynyň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmek barada aýtdylar.
“Al Qamra Holding” kompaniýasynyň ýolbaşçysy jenap Hamad Saleh Al Kamranyň ýolbaşçylygynda ýurdumyza gelen Kataryň wekilçilikli toparynyň agzalary üçin Döwlet daşary ykdysady iş bankynda Türkmenistanda amala aşyrylýan iri milli we halkara ähmiýetli maýa goýum taslamalarynyň tanyşdyrylyşy boldy. Taraplar gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalaryň barşynda ýola goýulýan hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrmak barada aýtdylar. Ýangyç-energetika toplumy, ulag-aragatnaşyk ulgamy, himiýa we lukmançylyk senagaty hem-de beýlekiler hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary hökmünde görkezildi.
Geçen aýda Türkmenistanda Wengriýanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Peter Santo işe başlady. Aşgabatda bolmagynyň çäklerinde diplomat DIM-nde, Ykdysadyýet we ösüş, Oba we suw hojalygy, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar, Energetika ministrliklerinde kabul edildi.
27-nji aprelde Aşgabatda Türkmenistanyň we Argentina Respublikasynyň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi. Onda syýasy, söwda-ykdysady, energetika, ulag-aragatnaşyk, oba hojalygy we beýleki ugurlardaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşygyň ahyrynda iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasynda syýasy geňeşmeler boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama, Türkmenistanyň hökümeti bilen Argentina Respublikasynyň hökümetiniň arasynda salgyt meseleleri boýunça maglumat alyşmak hakyndaky Ylalaşyga gol çekmek dabarasy boldy.
Däp boýunça her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde giňden we dabaraly bellenilýän Türkmen bedewiniň baýramynyň öňüsyrasynda Aşgabatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň VII mejlisi geçirildi. Häzirki döwürde assosiasiýanyň düzümine 32 döwletden 137 agza girýär. Olaryň sany ýyl-ýyldan artýar. Munuň özi guramanyň abraýynyň ýokarlanýandygynyň, onuň dünýä möçberinde ahalteke atçylygyny ösdürmekde möhüm orun eýeleýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Maslahatyň çäklerinde tutuş dünýäde haýwanlaryň saglygy boýunça jogapkär we iň irki hem-de abraýly hökümetara guramalaryň biri bolan Halkara epizootik býuronyň Merkezi Aziýa boýunça Sebit direktory Kazimiras Lukauskas hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa häzirki döwürde Türkmenistanyň Merkezi Aziýada at kesellerinden azat zolak derejesine eýe bolandygyny tassyklaýan güwänamany gowşurdy. Bu resminama Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň çäklerinde atçylyk sporty boýunça ýaryşlary geçirmäge giň mümkinçilik berýär. Mälim bolşy ýaly, Oýunlaryň maksatnamasyna milli Liderimiziň başlangyjy boýunça konkur boýunça ýaryş girizildi. Bu derejäni bermek hakyndaky çözgüdiň kabul edilmegi Türkmenistanyň ýokary halkara abraýyna eýe bolýandygyny, ýurdumyzyň atşynaslyk we weterinariýa babatda gazanýan üstünlikleriniň ykrar edilýändigini alamatlandyrýar.
Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň VII mejlisiniň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanda atçylyk sportuny ösdürmäge goşan şahsy goşandy üçin Halkara atçylyk sporty federasiýasynyň Kubogynyň we medalynyň gowşurylyş dabarasy boldy. Bu ýokary sylaglary Halkara atçylyk sporty federasiýasynyň prezidenti jenap Ingmar De Bos gowşurdy we ol ahalteke atlarynyň abraýynyň belende göterilmeginde, Türkmenistanyň atçylyk sportunyň giň halkara giňişlige çykmagynda milli Liderimiziň aýratyn tagallasyny belledi.
Aşgabatda “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly XIX halkara ylmy maslahata we ýöriteleşdirilen sergi-ýarmarkana daşary ýurtlardan köp sanly myhmanlaryň gatnaşandygyny bellemeli. Bu çäreler dünýä bileleşigini ýurdumyzyň atçylyk pudagynyň ýeten derejesi bilen tanyşdyrmaga, özara tejribe alşylmagyna we kompaniýalar hem-de hususy atçylyk kärhanalary bilen özara peýdaly gatnaşyklaryň ösdürilmegine gönükdirilendir. Her ýylda geçirilýän pudaklaýyn sergi Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergi zalynda guraldy. Oňa dünýäniň 30 ýurdundan, şol sanda Fransiýadan, Germaniýadan, Beýik Britaniýadan, Russiýadan, Çehiýadan, Ispaniýadan, BAE-den, Argentinadan we beýleki döwletlerden onlarça kompaniýalaryň wekilleri gatnaşdylar.
Geçen aýyň wakalary diňe bir ýurdumyzyň daşary syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýän möhüm ugurlaryny görkezmek bilen çäklenmän, eýsem, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda okgunly we sazlaşykly ösýän Türkmenistanyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň üstünliklerini äşgär etdi.


text:
Türkmen halysy geçmişiň we geljegiň beýany
Türkmen halysy geçmişiň we geljegiň beýany Irki döwürlerden bäri halylaryň we haly önümleriniň ýerligi, gölleri, nagyşlary, esasan, gyzyl reňkde dokalyp gelinýär. Türkmen halylarynda gyzyl reňkiň agdyklyk etmegi bolsa dürli delilleriň, mysalllaryň üsti bilen beýan edilýär. Gyzyl adamzat tarapyndan irki döwürlerde ulanylyp başlanan reňk hasaplanylýar. Arheologlaryň tassyklamagyna görä, Türkmenistanyň çäklerinde irki daş asyrynda(miladydan öňki sekizinji, dokuzynjy, onunjy müňýyllyklarda) ýaşan adamlar diýlip, Hazar deňziniň kenaryndaky Gaýly, Jebel, Damdamçeşme ýaly gowaklarda ýaşan adamlar hasaplanylýar. Şol gowak adamlarynyň ýaşaýyş şertleri, däp-dessurlary, adatlary öwrenilende, şol döwürlerde daş gurallaryny, degirmenleri, aw gurallaryny, aýal-gyzlaryň bezeg şaýlaryny, küýzeleri, sokulary ýasap bilendikleri, olaryň ýönekeý bezeler bilen ýerligi gyzyl, nagyşlary bolsa gara reňk bilen bezäp bilendikleri ýüze çykaryldy. Miladydan öňki we miladynyň I asyrlarynda ýaşan grek alymy Strabon türkmenleriň ata-babalary bolan massagetleriň öz geýimlerini agaçlardan alynýan tebigy reňkler bilen boýandygy barada ýazypdyr. Şulardan ugur alyp, şol döwrüň adamlarynda reňk, boýag, bezeg, çeperçilik barada ilkinji düşünjeleriň şeýle hem köp zatlaryň ýerliginiň gyzyl reňkde bolandygyny bellemek gerek. Irki döwürlerden bäri dokalyp gelinýän “Guş gölli” halymyz dünýäde özüniň owadanlygy, gaýtalanmajak gözelligi şeýle hem özüniň gyzyl reňki bilen äleme meşhurdyr. Häzirki döwürde halyçy zenanlarymyz “ Guş gölli” halyny täze döwrebap görnüşde, ýagny ak reňkde hem-de göllerini sekizburçlugyň içinde edip dokadylar. Halyçylyk sungaty asyrlaryň dowamynda timarlanyp, nepislenip, kämilleşip gelýär. Munuň şeýledigine irki döwürde dokalan halylar bilen XX asyrda dokalan we XXI asyrda dokalýan halylar deňeşdirilende göz yetirmek bolýar. Irki döwürlerde haly önümleri öýüň bezegi bolmak bilen bir hatarda öý goşlaryny salmakda esasy esbaplaryň biri bolan bolsa, häzirki döwrümizde bezeg üçin giňden ulanylýar. Döwür özgerdigiçe, gelin-gyzlaryň el hünäriniň görnüşleri kämilleşýär. Häzirki döwrüň talaplaryna laýyk edip dokalýan haly önümleri çitme we kakma görnüşlerinde dokalýar. Maglumatlardan görnüşi ýaly, häzirki döwürde türkmen haly we haly önümleriniň gadymy nusgalary dikeldilip, halylaryň hili, reňki, görnüşleri döwrebaplaşyp, göllerinde, nagyşlarynda ýagty reňkler ulanylyp, haly sungatynda uly ösüşlere, özgerişiklere eýe bolunýar. Halyçylyk sungatynyň döremegine we kämilleşmegine ýardam beren esasy şertleriň birnäçesiniň keremli topragymyzda jemlenendigini bellemek buýsançlydyr. Ýaz gyrkymy, inçeligi hem ýüpek ýaly ýumşaklygy bilen tapawutlanýan saryja goýunlaryň ýüňi el halylary dokamakda iň zerur bolan çig maldyr. Özara sazlaşjak reňkleri saýlap almak, olary tebigy serişdelerinden taýýarlamak işi uly ussatlygy, tebigy syzgyrlygy talap edýär. Köz ýaly ýanyp duran gyrmyzy reňkli dokmany diňe ak ýüňden alyp bolýar. Narynç sary, mämişi, açyk sary reňklere-de diňe ap-ak ýüňi boýap bolýar. Çal, goňur, açyk mele reňki diňe gök we gara gyzyl boýaglara ýatyrypdyrlar. Ýaşyl reňki almak üçin bolsa ak ýüňi ilkibada şyrky sary boýaga ýatyryp, soň nile boýapdyrlar. Şol boýaglara reňklenen ýüplükden dokalan el halylar asyrlar geçse-de könelmeýär, saralyp-solmaýar, sarysy gitmeýär. Otlaryň dermanlyk güýjüni süňňüne siňdiren halylar ýyl geçdigiçe läle ýaly reňk saçýar, olaryň gölleriniň yekeje çyzygy hem mizemeýär. Türkmen halysyny açyk kitap ýaly okap bolýar. Gölleriň syrly öwrüminde janly taryhymyz keşdelenipdir. Olaryň “diline düşünseň” täsin hekaýaty älemiň gurluşyny, şejere taryhymyzy, milletimiziň gadymyýetdäki urp-adatlaryny, ynanç-ygtykatlaryny aňlap oturmalydyr. Haly önümlere salynýan nagyşlaryň arasynda adam şekillerine, janly-jandarlaryň sudurlaryna, dürli ösümlikleriň görnüşlerine degişli edilýänleri az däl. Hala salynýan milli nagyşlaryň ýüzlerçesi bellidir. Olaryň her biriniň çitiliş aýratynlygyna beletlik ezber elli halyçylaryň ýokary ussatlygyndan habar berýär. Bilermenleriň belleýşi ýaly, el halylaryny dokamagyň 20 usuly bolupdyr. Ol çeten, kepbe boýra, çykalan gamyşdan başlap, jirdim (ownuk öýdümeli çuwal-torba), allymgaç (palas, torba, çuwal usuly), kök öýdüme (gyzyl ýüp) usuly, haly(çitme usuly) iki ýüzli haly we beýleki görnüşlere sapylyp gidýär. Halyda türkmenleriň kalby bar. Türkmen halysy halkymyzyň jahana peşgeş beren bakylyk çaparydyr. Bu inçe sungatyň dünýä halklarynyň kalbynyň töründe orun almagynyň syry hem şundadyr.
Gutlyýewa Gözel, Halkara gatnaşyklary we dünýä syýasaty Halkara Ynsanperwer Ylymlary we Ösüş Unuwersitety


text:
14-nji madda. Karz edarasynyň dolandyryş edaralary
1. Karz edarasyny dolandyrmak:
1) esaslandyryjylaryň (gatnaşyjylaryň) umumy ýygnagy;
2) esaslandyryjylaryň (gatnaşyjylaryň) umumy ýygnagy tarapyndan saýlanylýan Gözegçilik geňeşi;
3) ýeke-täk we (ýa-da) kollegial ýerine ýetiriji edaralar tarapyndan
amala aşyrylýar.
2. Esaslandyryjylaryň (gatnaşyjylaryň) umumy ýygnagy karz edarasynyň iň ýokary dolandyryş edarasy bolup durýar.
3. Karz edarasynyň Gözegçilik geňeşi:
1) karz edarasynyň işiniň esasy ugurlaryny kesgitleýär;
2) karz edarasynyň maýa goýum syýasatyny kesgitleýär;
3)Türkmenistanyň Merkezi bankynyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda karz edarasynyň içki gözegçilik ulgamyny kesgitleýär;
4) töwekgelçilikleri dolandyrmagyň standartlaryny belleýär;
5) öz kabul edýän çözgütleriniň ýerine ýetirilişine gözegçiligi amala aşyrýar;
6) öz ygtyýarlylygynyň çäklerindäki başga meseleleri çözýär.
4. Gözegçilik geňeşi karz edarasynyň esaslandyryjylarynyň (gatnaşyjylarynyň) we olaryň wekilleriniň hataryndan saýlanylyp bilner. Gözegçilik geňeşi öz agzalarynyň hataryndan geňeşiň başlygyny saýlaýar.
15-nji madda. Karz edarasynyň dolandyryşynyň ýerine ýetiriji edarasy
1. Karz edarasynyň gündelik işine gös-göni ýolbaşçylygy onuň kollegial ýerine ýetiriji edarasy (karz edarasynyň Müdiriýeti) we (ýa-da) ýeke-täk ýerine ýetiriji edara (karz edarasynyň Başlygy) tarapyndan amala aşyrylýar.
2. Döwlet karz edarasynyň başlygy we onuň orunbasarlary Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan wezipä bellenilýärler we wezipeden boşadylýarlar. Döwlet karz edarasynyň başlygy bir wagtyň özünde şol karz edarasynyň Müdiriýetiniň Başlygy bolup durýar.
3. Karz edarasynyň Müdiriýetiniň agzasy Gözegçilik geňeşiniň agzalygyna saýlanyp bilinmez. Gözegçilik geňeşiniň başlygy karz edarasyna Başlyk bellenilip bilinmez. Gözegçilik geňeşiniň agzasy karz edarasynyň Müdiriýetiniň agzalygyna saýlanylyp bilinmez.
4. Gözegçilik geňeşiniň agzalarynyň, karz edarasynyň Başlygynyň, onuň orunbasarynyň, karz edarasynyň baş buhgalteriniň, şeýle hem karz edarasynyň şahamçasynyň ýolbaşçysynyň, ýolbaşçysynyň orunbasarynyň, baş buhgalteriniň wezipelerine dalaşgärler Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen hünär dereje talaplaryna laýyk gelmelidirler.


text:
Bu günlerde “Türkmenhowaýollary” gullugynyň kassalaryndan, Aşgabat-Stambul aralygyndaky uçar biletlerini satyn almakda kynçylyklar ýüze çykdy.
Ýerli ýaşaýjylaryň we Azatlyk Radiosynyň çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, awiabiletleriň satylýan nokatlarynda eýýäm ençeme aýdan bäri Stambula çenli biletler tapdyrmaýar.
“Biletleriň ýetmezçiligi maý aýynda, tomus möwsüminiň başlanmagy bilen ýüze çykdy. Şol pursat eýýäm maý we iýun aýy üçin biletleriň ýokdugyny aýtdylar” diýip, Türkiýeden haryt getirip satýan, 40 ýaşlaryndaky Ejegül daýza gürrüň berdi.
Ejegül daýa bu ýagdaýlaryň fonunda Aşgabat-Stambul ugry boýunça ozal günde bir reýsiň ýerine iki uçuşyň ýola goýlandygyny, emma munuň netijesinde hem bilet ýetmezçiliginiň aradan aýrylmandygyny aýdýar.
“Ilki-ilkiler 200 manat para berseň, bilet tapyp berýärdiler. Häzir üstüne pul berseňem, hiç kim güwä geçip bilmeýär” diýip, Ejegül daýza Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleriniň birine gürrüň berdi.
Şol bir wagtda, awiabilet kassalarynyň biriniň işgäri, atlandyrylmasyzlyk şerti bilen Stambul aralygyndaky biletleriň ilkinji nobatda, dollarda hasaplaşyk geçirýändikleri üçin, daşary ýurtly raýatlara satylmaly edilendigini gürrüň berdi.
Bu aralykda, ýokarda beýan edilen maglumatlar dogursynda “Türkmenhowaýollary” gullugyndan nähilidir bir kommentariý almak başartmady. Şeýle-de, degişli türkmen wekilleri Aşgabat-Stambul aralygyndaky biletleriň ilkinji nobatda daşary ýurtlulara satylmaly edilendigi, şeýle-de ýerli raýatlaryň para berip biletleri satyn almaly bolýandyklary baradaky maglumatlary ne ret etdiler, ne-de tassykladylar.
Galyberse-de, Aşgabat-Stambul aralygyndaky uçuşara bilet ýetmezçligi Türkmenistanyň dürli künjeklerinden Aşgabadyň awiabilet kassasyna gelen raýatlaryň yzlaryna – öz ýaşaýan sebitindäki kassalara ugradylyp başlanan pursadyna gabat geldi.
Adynyň efirde tutulmazlygyny sorap, Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolan raýatlar “Türkmenhowaýollary” gullugynyň Aşgabatdaky bilet kassasyndan Stambula bilet almaga synanyşanlarynda, özlerine bilet satmakdan ýüz öwrendiklerini gürrüň berdiler.
Aşgabatdaky bilet kassasynyň işgärleri olara Stambula biletleri öz welaýatlaryndaky kassalardan almalydygyny aýdypdyrlar, emma ol ýerde ýaşaýanlara bilet satylmaýandygy barasynda, başga hiç hili düşündiriş bermändirler.
Bu ýagdaýlaryň fonunda aprel aýynyň aýagynda Türkmenistanyň prezidenti “Türkmenhowaýollarynyň” başlygyna “berk käýinç” yglan edipdi.
Türkmen mediasy bu käýinjiň “gulluk borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi, şahsy düzgün-nyzamy hem-de garamagyndaky edara-kärhanalarda tertip-düzgüniň berjaý edilişine gözegçiligi gowşadandygy üçin berlendigini” aýdylsa-da, jikme-jikler barada maglumat bermedi.
Ozal döwlet eýeçiliginde bolan “Türkmenhowaýollary” mart aýynda Açyk aksioner jemgyýetine öwrülipdi.


text: Suwuň reňksizdigi, ýagny içiniň ýa-da aňyrsynyň görnüp durýandygy hemmämize aýan zat. Emma muňa garamazdan, derýalaryň suwy köplenç mele, deňizdir ummanlaryň suwy gök reňkli bolup görünýär. Bu ýagdaý suwuň düzümindäki beýleki zatlar we Gün şöhlesi sebäpli bolýar. Emma Awstraliýadaky kölüň suwy gyzylymtyl gülgün reňkli bolmagy bilen tapawutlanýar. Bedrämizi gögümtil reňkli deňze batyryp, onuň suwuny görenimizde onuň durudygyna, ýagny reňksizdigine göz ýetirýäris. Emma Hillier kölündäki suwy çüýşä guýanymyzda, onuň reňkiniň hiç hili üýtgemeýändigini görmek bolýar. Midl adasyndaky gür tokaýlykda deňiz kenaryna golaý ýerleşýän bu köle ýokardan seredilende, örän täsin bolup görünýär. Ýalpak we şor suwly kölüň ini 600 metre barabar. Onuň kenary ak çägeler bilen örtülen. Gapdalyndaky umman bilen aralygynda çägelik zolak bar. Suwuň reňkiniň näme sebäpden gülgünedigi 1950-nji ýyllarda ylmy taýdan öwrenilipdir. Köldäki “Dunaliella” atly suwotynyň gyzyl reňkli pigmenti suwuň hem reňkli görünmegine sebäp bolýar. Bu suwotular ýurtdaky beýleki köllerde hem bar. Hillier köli barada ilkinji maglumatlar 1802-nji ýylda ýazylypdyr. Iňlis gämiçisi Metýu Flinders Sidneýe barýan mahaly Midl adasynda düşläp geçýär. Soňky ýyllarda balykçylar bu ada barypdyr.


text:
22-27-nji aprel aralygynda Germaniýanyň Gannower şäherinde “Integrirlenen senagat: özara gatnaşyk we hyzmatdaşlyk” şygary astynda 2018-nji ýylyň senagat sergisi (Hannover Messe – 2018) geçirildi. 1947-nji ýylda esaslandyrylan Gannower senagat sergisi dünýäniň öňdebaryjy sergileriniň biridir.
Onuň açylyş dabarasyna GFR-iň kansleri Angela Merkel gatnaşdy. Nemes kansleri bu ýerde eden çykyşynda serginiň esaslandyrylan gününden bäri, 70 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda diňe bir ösüşiň gazananlaryny we innowasiýany görkezmän, eýsem, geljekki senagata nazar aýlamaga hem giň mümkinçilikleri döredýändigini belledi.
Angela Merkel HHR-de we ABŞ-da häzirki wagtda emeli aňyň işjeň ösdürilýändigini we Germaniýanyň bu ugurda maýa goýumlaryny artdyrmagy niýet edinýändigini belläp geçdi. Şeýle hem ol 2025-nji ýyla çenli ylmy-barlaglara we işläp taýýarlamalara ýurduň milli girdejisinden 3,5 göterime çenli maýa goýuljakdygyny mälim etdi.
Sergä dünýäniň 75 ýurdundan we sebitinden 5 müňden gowrak adam gatnaşdy. Bu sergide adamyň maşyn we maglumat tehnologiýasy bilen ylalaşykly işi aýdyň beýan edilýär. Şonuň ýaly hem bu ýerde Hytaýyň aerokosmos ylmy-senagat korporasiýasy CASIC, “Huawei”, “Haier” we beýleki hytaý kärhanalary öz ýurdunyň senagatynyň gazananlaryny we mümkinçiliklerini köpçülige hödürledi.
Sergi energiýa, awtomat ulgamlar, maglumat tehnologiýasy, daşky gurşaw tehnologiýalary, senagat önümçilik tehnologiýalary we innowasiýa ýaly aýratyn ugurlarda geçirildi. Bu çäre bilen birwagtda geçirilýän Logistika Ammar Sergisi (CEMAT) hem guraldy.
Gannowerde senagat sergisi geçirildi
22-27-nji aprel aralygynda Germaniýanyň Gannower şäherinde “Integrirlenen senagat: özara gatnaşyk we hyzmatdaşlyk” şygary astynda 2018-nji ýylyň senagat sergisi (Hannover Messe – 2018) geçirildi. 1947-nji ýylda esaslandyrylan Gannower senagat sergisi dünýäniň öňdebaryjy sergileriniň biridir.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Reks Tillersonyň gelýän hepde Siriýa we Ukraina barada maslahatlaşmak üçin Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen duşuşmagy planlaşdyryldy diýip, Döwlet departamentiniň uly resmisi aýtdy.
Ol resminiň 1-nji dekabrda aýdan sözlerine görä, bu duşuşyk Awstriýanyň paýtagty Wenada, ÝHHG-nyň duşuşygynyň gapdalyndan, belki-de 7-nji dekabrda geçiriler.
Adynyň aýdylmazlygy şertinde gürleşen resmi “Ol ýerde Orsýetiň daşary işler ministri bilen duşuşyk planlaşdyryldy” diýdi.
Tillersonyň 4-8-nji dekabr aralygynda NATO, ÝB we ÝHHG duşuşyklary üçin Brýussele, Wena we Pariže sapary planlaşdyrylýar.
Döwlet departamentiniň resmisi ÝHHG gepleşiklerinde Ukrainanyň hökman diýen ýaly gün tertibinde boljakdygyny aýtdy.