text:
Post-sowet ýurtlarynyň köpüsinden tapwutlylykda, Türkmenistan garaşsyzlyk ýyllarynda syýasy sebäpler esasynda daşary ýurtlara çykan raýatlarynyň köpüsini gara sanawda saklaýar. Şu sebäpden olaryň köpüsi bu ýyl hem Gurbanlyk baýramyny öz yzda galan dogan-garyndaşlaryndan, dost-ýarlaryndan, goňşy-golamlaryndan we tanyşlaryndan aýralykda bellemeli bolýarlar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan mysapyr türkmenleriň köpüsi Gurbanlygy indi ýedi-sekiz, on-on bäş ýyl bäri ata watandan, dogduk deplerinden uzakda bellemeli bolýandyklaryny aýdýarlar.
Müsürde ýaşaýan Öwez Ýollyýew Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde özleriniň Gurban baýramyny edil Türkmenistanda belleýişleri ýaly üç günläp, türkmeniň milli naharlaryny, husasanam dograma, palaw bişirip, bir-biregiňkä myhman baryp, degşip-gülşüp, şatlyk bilen belleýändiklerini aýtdy.
“Biz Kairde ýigrimi çemesi türkmen bolup ýaşaýarys. Içimizde öýli-işikli bolan oglanlar hem bar. Onsoň, adatça, şol öýli-işikli oglanlar janly öldürip, öýlerinde dürli tagamlary taýýarlarýalar we talyp oglanlary, başgalary öýe çagyrýarlar” diýip, Öwez gürrüň berdi we özüniň bu gezek gurbanlygy birinji gününde, ýagny şu gün edýändigini aýtdy.
Germaniýanyň Berlin şäherinde ýaşaýan Ýusup Kor hem gurbanlygy şu gün edýän eken. Ýusup türkmensähraly türkmenlerden, ýöne ol Germaniýa göçüp gelmezinden öň Türkmenistanda hem ýaşapdyr. Azatlyk Radiosy Ýusupdan Gurbanlygy berlinli türkmenleriň nähili belleýändiklerini soradyk.
“Bu ýerde mal öldürtmek üçin ýörite firmalar bar. Onsoň her kim şol firmalar bilen habarlaşyp, puluny geçirip, belleşilen wagtda şol ýerden gurbanlyk janlysyny alyp gaýdýar” diýip, Ýusup gürrüň berdi.
Musulman äleminiň ähli ýerinde, şol sanda Türkmensährada we Türkmenistanda hem Gurbanlyk ýagşylygyň, birek-birege ýakynlaşmagyň, sylag-hormatyň baýramçylygy. Berlinli Ýusup atadan ogla, eneden gyza geçip gelýän bu däbi özleriniň german topragynda hem birkemsiz berjaý edýändiklerini aýtdy.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda, Waşingtonda ýaşaýan türkmenistanly ykdysatçy bolsa baýramçylyk gutlagyny aýtdy: “Bütin dünýäde ýaşaýan musulmanlara, şol sanda dürli ýurtlarda ýaşaýan türkmenlere mübärek Gurban aýynda hudaý ýoluna beren sadakalaryňyz kabul bolsun diýmekçi”. Ol ýeneki gurbanlyklara hem jan saglygynda ýetmegi arzuw etdi. Bu arzuwa berlinli Ýusup Kor, kairli Öwez Ýollyýew dagy hem goşuldy.
Türkmen kanunlary raýatlaryň ýurtdan gitmek we yzyna gelmek, islän ýerinde ýaşamak hukugyny ykrar edýär. Ýöne bu kanun, söhbetdeş bolan mysapyr türkmenleriň köpüsiniň pikirine görä, syýasy garaýyşlary üçin gara sanawa salnan, potensial bozgak hökmünde seredilýän türkmenistanlylar üçin entekler işlemejege meňzeýär.


c: text/html

text:
Birleşen Ştatlaryň harby sudýasy 16 sany owgan raýatyny öldürmekde aýyplanýan goşun seržanty Robert Beýlsiň resmi ruhy saglyk barlagyndan geçirilmegini buýurdy.
Sudýa Jeffriý Nans dördünji Robert Beýlsiň, jenaýat mahaly wagtlaýyn ruhy hassalykdan ejir çekenligi baradaky beýanatyny kabul etmezinden öň, ruhy sagdynlyk derňewinden geçirilmegini talap etdi.
Sagdynlyk derňewi bitarap doktorlar tarapyndan geçirilip, Beýlsiň jenaýat eden wagtyndaky ruhy ýagdaýyny kesgitlemeli.
Beýls geçen martda Owganystanyň Kandagar welaýatynda gije geçirilen reýdde bilkastdan adam öldürmekde aýyplanýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Harkow şäherindäki aýallar koloniýasynda türme tussaglygyny başdan geçirýän Ukrainanyň öňki premýer-ministr Ýuliýa Timoşenko gije-gündiz wideo arkaly gözegçilik edilýär.
Bu barada sişenbe güni onuň ýanyna baran aklawjysy Sergeý Wlasenko aýtdy. Onuň sözlerine görä, Timoşenkonyň kamerasynda çyra gije-gündiz ýanýar we ol uklap bilmeýär.
Timoşenko medisina kömegi hökmünde diňe agyryny aýyrýan däri-derman berilýär.
Sergeý Wlasenko koloniýada gören zatlary barasynda Ýewropa sudunyň gynamalara garşy komissiýasyna ýüzlenmekçidigini habar berdi.
Ýuliýa Timoşenko geçen ýylyň oktýabrynda 7 ýyl azatlykdan mahrum edildi. Ol 2009-njy ýylda Orsýet bilen gaz ylalaşyklaryna gol goýanda wezipesinden galp peýdalananlykda aýyplandy.


text:
«Hazyna» — «Merw»
«Hazyna» bilen «Merwiň» arasynda geçjek duşuşyk, megerem, tapgyryň iň esasy duşuşygy däldir, ýöne bu oýnuň netijesi toparlaryň ikisine-de täsir eder. Çünki şu dyşuşykda gazanyljak ýeňiş bilen «Hazynanyň» «Merw» bilen arany 1 utuga çenli ýygryp, ýaryş tertibinde-de 7-nji basgançaga geçmegine mümkinçilik bar. Ýöne munuň üçin HTTU-nyň «Şagadam» bilen myhmançylykda geçirjek duşuşygynda ýeňilmegi şertdir. Eger, 7-nji tapgyrdaky ýaly ýene «Merw» ýeňiş gazansa, onda topar 6-njy orundaky ýerini has-da berkider. Duşuşygyň deňlik bilen tamamlanjak netijesi bolsa iki toparyň hem ýaryş tertibindäki ornuna täsir etmez.
Belki «Hazyna» Ýokary liga ilkinji gezek gatnaşýandyr, ýöne toparyň «Merwe» mynasyp garşylyk görkezip bilmäge mümkinçiligi bar. Başga bir gyzykly maglumat bolsa toparlaryň ikisi hem öz meýdanynda soňky geçiren duşuşygynda «Şagadamy» 1 gol tapawut bilen ýeňdiler.
«Merw» şu tapgyrda milli ýaryşlardaky 760-njy duşuşygyna çykar, ýeňiş gazanaýsa welin, bu toparyň milli ýaryşlardaky 340-njy ýeňşi bolar. Duşuşykda «Hazyna» diňe ýeňmek däl, eýsem, ýekeje gol geçirip bilmek hem kiçijik-de bolsa üstünlik getirip biler. Çünki şu duşuşykda geçirjek ýekeje goly bilen «ykdysatçylar» şu möwsümde 20 we ondan hem kän gol geçiren 6-njy topar bolar.
Toparlaryň arasynda birinji aýlawda (7-nji tapgyr) Baýramalyda bolan duşuşykda «Merw» Söhbet Allanurowyň we Jemşit Orazmuhammedowyň gollary bilen 2:1 hasabynda ýeňiş gazandy.
«Altyn asyr» — «Aşgabat»
Bu ýyl hem çempionlyk üçin ynamly ädimler bilen öňe barýan «Altyn asyr» paýtagtymyzyň adybir toparyny kabul eder. Başgaça aýtsak, tapgyryň iň esasy duşuşyklary Altyn asyr ýeňse arany has açmaga mümkinçilik bar, sebäbi balkanada agyr oýun garaşýar.
Aşgabat ýeňse, balkan ýeňläýen halatynda ikinji orna geçmäge mümkinçilik alyp biler. Duşuşygyň deňlik bilen tamamlanmagy toparlaryň ýaryş tertipnamasyndaky ornuny üýtgedenok.
Eger-de şu duşuşykda ýeňiş gazansa, onda bu ýeňiş «Altyn asyryň» Ýokary ligadaky 110-njy ýeňşi bolar. Üstesine-de bu ýeňiş ýer eýeleriniň üst-üstüne gazanan 5-nji ýeňşi bolar. «Aşgabadyň» hem ýeňişli tapgyry dowam edýär. Eger bu duşuşykda myhmanlar ýeňiş gazansa, bu olaryň bassyr üçünji ýeňşi bolar.
Göreliň! Soňky tapgyrlarda şowly çykyş edýän toparlaryň özara duşuşygynda ýeňiji kim bolarka? Tejribeli hüjümçi Berdi Şamyradow geçen möwsümdäki toparynda ilkinji gezek myhmançylykda bolýar. Ol bu duşuşykda tapawutlanyp bilermikä?
«Altyn asyr» bilen «Aşgabadyň» arasynda 1-nji aýlawda bolan duşuşyk 1:0 hasabynda «aragatnaşykçylaryň» peýdasyna tamamlandy. Duşuşykdaky ýeketäk goly Süleýman Muhadow öz adyna ýazdyrdy.
«Şagadam» — HTTU
Çempion bolan ýyllarynda-da HTTU-a «Şagadamy» myhmançylykda ýeňmek kyn düşýärdi. Köplenç, ýeňilip gelýärdi. Wagt geçdi. «Şagadam-a» güýçlendi, HTTU bolsa orta gürpdäki toparlaryň birine öwrüldi. Şonuň üçin hem bu duşuşykda artykmaçlyk «Şagadamyň» ýanynda ýaly görünýär. Eger şeýle bolsa, bu duşuykda gazanjak ýeňşi bilen «Şagadamyň» 4-nji orna geçmäge mümkinçiligi bar. Ýöne bu «Ahal» bilen «Balkanyň» haýsynyň ýeňjekdigine bagly. «Şagadam» häzir «Ahaldan» 1 utuk yzda barýar. Duşuşykda HTTU-nyň ýeňşi nämäni berip biler? HTTU «Merwe» ýakynlaşyp biler. Ýöne munuň üçin «Hazynanyň» hem «gaýrat etmegi» gerek. Duşuşygyň deňlik bilen tamamlanmagy, belki, «Şagadama» zyýanyny ýetirip bilmez, ýöne HTTU üçin zyýanly. Gowy oýnap, ýeňiş gazansa, «Hazyna» HTTU-nyň eýeleýän ornuny — 7-nji orny öz eline geçirer. ýeňse 4-nji orna geçmäge mümkinçilik bar. Ahal geçen oýundada balkandan ýeňlipdi.
Şu duşuşyk «Şagadamyň» Ýokary ligadaky 640-njy duşuşygydyr.
Göreliň! Kim ýeňerkä? Garşydaşlaryň ikisi hem iki tapgyr bäri şowsuz çykyş edip gelýär. Belki bu tapgyrda birinden-biri ýeňiş bilen didarlaşar.
«Şagadam» bilen HTTU-nyň arasynda 1-nji aýlawda bolan duşuşyk 2:1 hasabynda «Şagadamyň» peýdasyna tamamlandy.
«Ahal» — «Balkan»
Hemmämiziň, «Balkanyň» «Ahaly» uly hasap bilen ýeňşine hol günjükdi. Bu gün bolsa «Ahal» «Balkany» kabul edýär. Gürrüňsiz, ýene gyzykly duşuşyk bolar. Eger ýer eýeleri ýeňiş gazansa, onda «Balkan» bilen utuk sanyny deňläp biler. Ýöne «Ahalyň» üçünji orna geçmegi üçin bolsa «Aşgabadyň» «Altyn asyrdan» ýeňilmegi gerek. Ýene-de «nebitçiler» ýeňse, onda olar ikinji ornuny has-da berkider. Duşuşyk deňlik bilen tamamlansa, «Ahal» öňki eýeleýän ornuny hem «Şagadama» gidirip biler.
Belki öz meýdanynda gowy çykyş edýändir, ýöne «Balkana» myhmançylykdaky oýunlarynda üstünlik gazanmak kyn. Hatda «Ahalam», «Balkanam» myhmançylykda Ýokary liganyň täze agzasy «Energetik» bilen deňe-deň oýnapdylar.
«Ahal» bilen «Balkanyň» arasynda birinji aýlawda bolan duşuşykda «nebitçiler» Serdaraly Ataýewiň, Begenç Annagurbanowyň, Myrat Ýagşyýewiň, Amir Gurbanynyň gollary bilen 4:1 hasabynda ýeňipdiler. «Ahalyň» ýeketäk jogap pökgüsini Mihail Titow geçiripdi.
«Energetik» — «Daşoguz»
Ýaryş tertipnamasyny jemleýji toparlaryň duşuşygynda ýeňiş he, ýeňliş hem toparlaryň eýeleýän ornuna täsir etmez. Şeýle-de bolsa bu duşuşyk olaryň haýsynyň rüstemdigini anyklamaga ýardam eder.
«Energetik» myhmançylykda şowsuz çykyş etse-de, öz meýdanynda aňsat ýeňilmeýän toparlaryň biri. Geçen tapgyrda «Daşoguz» hem «Hazynany» ýeňip ruhlandy. Indi «Energetik» bilen «Daşoguzyň» her haýsynda bir ýeňiş bar. Ikisi hem öz meýdanynda ýeňdi.
Eger «Daşoguz» geçen tapgyrdaky oýnuny ýitirmän, üstünlik gazanaýsa, onda bu toparyň milli ýaryşlardaky 180-nji ýeňşi bolar. Eger duşuşykda «Enerhetik» garşydaş derwezä ýekeje gol geçirip biler şu möwsümde 10 we ondan kän gol geçiren 8-nji topar bolar.
Ýatladýarys toparlaryň arasynda 1-nji aýlawda geçen duşuşyk 1:1 hasabyndaky deňlik bilen tamamlanypdy. «Daşoguzdan» Arslan Gurbanow, «Energetikden» Kerim Hojaberdiýew tapawutlandy.


text:
Owganystanyň wezipesi tamamlanyp barýan prezidenti Hamid Karzaý 14-nji iýunda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna goşulyşmazlyklary üçin ýurduň hökümetine we howpsuzlyk güýçlerine çagyryş etdi.
12-nji iýunda telewideniýede eden çykyşynda Karzaý ses bermegiň “demokratiýa we durnuklylygy berkitmek üçin örän wajypdygyny” aýdyp, owganlary saýlaw býulletenlerini oklamaga çagyrş etdi.
Şeýle-de, Karzaý ses bermek prosesini “aýdyň” etmekleri we “soňky netijeler yglan edilýänçä saýlaw prosesinde bitarap galmaklary” üçin ýurduň saýlaw resmilerine çagyryş etdi.
Karzaýyň üçünji möhlet üçin prezidentlige dalaş etmegi Owganystanyň konstitusiýasy tarapyndan gadagan edilýär. Owganystanda Karzaýyň wezipesini eýelemek üçin ýurduň öňki daşary işler ministri Abdullah Abdullah hem-de Bütindünýä bankynyň öňki ykdysadyýetçisi we ýurduň öňki maliýa ministri Aşraf Gani dalaş edýär.


text:
Penşenbe güni Gresiýanyň paýtagty Afinyda on müňlerçe adam ýene döwletiň maliýe syýasatyna garşy protest bildirip, parlament binasynyň öňüne ýygnandy.
Gresiýanyň parlamenti penşenbe güni býujeti has-da tygşytlamak meselesi boýunça nobatdaky gezek ses berişlik geçirmekligi planlaşdyrýar.
Çarşenbe güni Afinyda 100 müňden gowrak adam häkimiýetleriň ykdysady we salgyt syýasatyna garşy protest bildirip, demonstrasiýa geçirdi.
Ýurduň resmileri bu demonstrasiýa wagty protestçiler bilen polisiýanyň çaknyşygy netijesinde 50 töweregi polisiýa işgäriniň ýaralanandygyny aýdýarlar.
Ýewropa Bileleşigi bilen Halkara pul gaznasy Gresiýa berýän karzlarynyň ödelmegi üçin bu ýurtdan öz býujetini tygşytlamaklygy talap edýär.


text:
Waşington Yragyň Anbar welaýatynda söweşijileriň tutaşdyran zorlugyny “iň berk görnüşde” ýazgardy.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Marie Harf şeýle diýdi: "Şübhesiz biz bu zorlugy iň berk görnüşde ýazgardyk. Emma bu zorluga kimiň jogapkärdigini aýdyňlaşdyrmaly, munuň aňrysynda terrorçylar dur. Şu sebäpden biz Yragyň hökümeti bilen bu umumy howpa garşy göreşde ýakyn partnýorlyk edýäris. Biz olara söweşmäge ýardam berip bilýäris, emma biz şeýle-de olaryň muny özbaşdak amala aşyrmaga ukyply bolmagyny isleýäris. Sebäbi netijede bu Yrak üçin öňe tarap iň gowy ýoldyr”.
Döwlet departamentiniň reaksiýasy Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň we ýaran toparlaryň Ramadi we Fallujah şäherlerini yslamçylaryň elinden gaýdyp alandygy barada anna günki habarlardan soň peýda boldy.
Welaýatdaky ýagdaý
AÝ/AR-nyň Yrak gullugynyň Ramadi şäherindäki habarçysynyň maglumatyna görä, polisiýa we sünni ýaranlar şäheriň ençeme böleklerinde polisiýanyň bölümlerini söweşijileriň elinden alypdyrlar.
Anbar welaýatyndan polisiýa ofiseri Majeed Hameed şeýle gürrüň berdi: "Ýerli toparlaryň gowy ýaraglanan uly güýçleri Allanyň kömegi bilen Ramadi şäheriniň Sofiýa we Habbaniýa aralygyndaky gündogar bölegini azat etdiler. Terrorçylar ýeňildi we bu ýerden çykaryldy”.
AÝ/AR-nyň Ramadi şäherindäki habarçysy howpsuzlyk güýçleriniň Fallujah şäheriniň golaýyndaky söweşlerde uly öňegidişlik gazanyp bilmändigini hem aýtdy. Bu ýerde Bagdada barýan uly ýol “Al-Kaýda” ýakyn gozgalaňçylaryň elinde galýar.
Gozgalaňçylaryň köpüsi Fallujah şäheriniň esasy köçesinde geçirilen juma namazyna gatnaşdy, köpüsi Al-Kaýdanyň gara baýdaklaryny göterdi.
Soňky çaknyşyklarda wepat bolanlaryň we ýaralananlaryň sany barada takyk maglumat berilmedi, emma käbir maglumatlarda pida bolan onlarça adam barada habar berildi.
Resmi çäreler
Sünnileriň ýerli wekilleri polisiýanyň “Al-Kaýdanyň” söweşijilerine garşy alyp barýan göreşine özleriniň goşulmaga taýýardygyny aýdansoň şaýylaryň ýolbaşçylygyndaky hökümet öz goşunynyň Ramadi we Fajullah şäherlerinden şu hepdede çekilmegine tabşyryk berdi.
Ramadiniň Baş metjidinde geçirilen juma namazynda müfti Adnan Mişawy dinçileri polisiýa we onuň ýaranlaryna ýardam bermäge çagyrdy.
Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň we “Al-Kaýda” ýakyn “Yrak yslam döwleti” hem “Lewant” atly toparlaryň arasyndaky söweşler duşenbe güni Ramadi şäherinde protestçileriň lageri döwlet goşunlary tarapyndan dargadylansoň başlanypdy.
Premýer-ministr Nuri Al-Maliki bir ýyldan gowrak wagt mundan ozal döredilen bu lageri ýok etmegi wada beripdi we lageriň parahatçylykly protest bildirmek üçin döredilen ýerden “Al-Kaýdanyň” merkezine öwrülendigini aýdypdy.


text:
Düýn Aşgabatda «Hoja Ahmet Ýasawy we Gündogaryň sufizm edebiýaty» ady bilen halkara ylmy konferensiýasy açyldy.
Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Magtymguly adyndaky dil we edebiýat instituty tarapyndan gurnalan bu konferensiýa türkmenistanly spesialistler bilen birlikde, dünýäniň 20-den gowrak ýurdundan dilçiler, edebiýatçylar, taryhçylar, medeniýet işgärleri we ýokary okuw jaýlarynyň mugallymlary-da gatnaşýarlar.
Düýn günüň ikinji ýarymynda bu konferensiýa gatnaşyjylar bäş sany ylmy topara bölünip, öz maslahatlaryny dürli ylmy edaralarda dowam etdirdiler.
Bu maslahatlarda spesialistler Gündogaryň beýik akyldary we şahyry Hoja Ahmet Ýasawynyň ömri we döredijiligi barada giňden pikir alyşdylar, ylmy dokladlar bilen çykyş etdiler.
Düýn giçlik konferensiýa gatnaşyjylar Türkmenistanyň abadançylygynyň hem-de ýurduň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş saglygyna berlen sadaka çäresine hem gatnaşdylar.


text:
Täjigistanyň “Yslam dikeldiş partiýasy” (TYDP) ilata diňe dini wagyzlary hödürlemän, ýaşlaryň döwrebap meseleleri bilen gyzyklanýan partiýa hökmünde halk arasynda abraý almak ugrunda hereket edýär. Bu partiýanyň agzalary dürli sosial proýektlere goşulyşyp, ilata gündelik duşýan kynçylyklary çözmäge-de ýardam edýärler.
Täjik häkimiýetleri tarapyndan Atowullo Rakibowyň çig kerpiçden salnan jaýy ýykylmaly edilende, bu uly maşgalanyň baştutany, bäş çaganyň atasy aýaly bilen Duşenbä baryp, prezidentiň köşgünden adalaty gözledi. Köşkden goldaw tapmadyk Rakibowlar Täjigistanyň ombudsmanyna, hatda BMG-niň ýerli bölümine-de ýüz tutdular. Emma bu guramalardan hem olara oňyn jogap almak başartmady. Diňe TYDP kyn ýagdaýa düşen maşgala ýardam bermäge, ýagny täze öý gurmaga kömek etdi.
Bu maşgala bilen bagly waka “Facebook” sahypasynda ýerleşdirilensoň, bu barada Täjigistanda halk arasynda köp gürrüň edilip başlandy. Täjigistanyň ýerli ilaty ýurtda syýasy partiýalaryň hereket edýänligini diňe saýlawlara iki aýa golaý wagt galanda duýýandyklaryny aýdýarlar. Diňe TYDP şeýle partiýalaryň hataryna girmeýär. Bu partiýanyň agzalary täjik parlamentiniň 96 ornundan diňe ikisini eýeleýändigine garamazdan, onuň halk arasyndaky abraýy gün-günden artýar.
1990-njy ýyda düýbi tutulan TYDP Merkezi Aziýa sebitinde resmi hasaba alnan ýeke-täk yslamçy partiýadyr. 2006-njy ýyldan bäri bu partiýa 45 ýaşly telekeçi Muhiddin Kabiri ýolbaşçylyk edýär. Rakibowlaryň maşgalasy bilen bagly waka bu partiýanyň ilata ýardam berip, sosial meseleler boýunça alyp barýan işleriniň diňe bir mysaly.
Düşenbeli garaşsyz analitik Parwis Mullojonowyň aýtmagyna görä, bu partiýa diňe ynsanperwerlik maksady bilen ilata ýardam bermän, onuň halk arasynda abraý gazanmak ugrunda işlenip düzülen strategiýasynyň bardygyny-da aýdýar.
TYDP-niň lideri Muhiddin Kabiri ilata ýardam bermek boýunça alyp barýan işleriniň syýasat bilen bagly däldigini aýdýar. Media ulgamynda iş alyp barýan Kabiriniň esasy pişesiniň gandboll oýnudygy aýdylýar.
Kabiri: “Adamlar biziň edaramyza kömek sorap gelýärler, olaryň käbirleri maliýe kömegine mätäçlik çekip gelýär ýa-da dürli meseleler boýunça biziň maslahatymyzy soraýarlar. Biz hem elden gelen kömegi etmäge çalyşýarys” diýip, sözüni şeýle dowam etdirdi: “Biz muňa dini borjumyz hökmünde garaýarys. Ilatyň yslam pariýasyndan beýleki partiýalara garanda has köp zatlara garaşýandygyny bilýäris”. Kabiri hut şol sebäpden ildeşleriniň ynamyny ödemäge çalyşýandyklaryny düşündirdi.
Adamlaryň ynamyny gazanyş
Geçen ýylyň maý aýynda Täjigistanyň Kulab şäherini suw basanda, TYDP-niň aktiwistleri pul toplap, betbagtçylygyň pidalaryny azyk bilen üpjün etmäge çalyşdylar. Yslamçy partiýanyň agzalary bu şäherde galyp, ýaşaýjylara öýlerini hem köçelerini arassalamaga kömek etdiler.
“Biz ilat arasynda partiýamyz barada dürs, hakykata laýyk gelýän pikir-garaýşlaryň bolmagyny isleýaris. Häzir diňe biziň regionymyzda däl, eýse bütin dünýäde “ Yslamçy” diýlip atlandyrylýan partiýa howatyrlanma bilen garalýar” diýip, TYDP-niň lideri Muhiddin Kabiri aýdýar.
“Men TYDP terrorçylardan hem wahhabylardan ybarat diýip pikir edýärdim” diýip, Kulab şäheriniň ýaşaýjysy Ahmad Ibrohim Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy. “Emma tebigy betbagtçylykdan soňra bu partiýanyň liderleriniň hem aktiwistleriniň ellerini çermäp, bize kömek edişlerini görüp, men bu partiýa baradaky garaýşymy üýtgetdim” diýip, Ibrohim aýdýar.
Soňra Ibrohim şeýle diýýär: “Halk arasynda bolup, ýaşaýjylara ýardam etmek, ýokary tribunadan söz sözlemekden tapawutlylykda, ilata başgaça täsir edýän eken. Bu partiýanyň aktiwistleri üsti-başlaryny palçyga bulap, bize ýardam beren mahaly biz olara terrorçylar, ekstremistler diýlen gep-gürrüňiň ýalandygyna göz ýetirdik. Şeýle hem TYDP-niň aktiwistleri ilat arasynda dawa-jenjel döredýärler, adamlary öjükdirýärler, ýarag ýaýradýarlar diýlen gep-gürrüňleriňem esassyzdygyna düşündik”.
Ibrohimiň aýtmagyna görä, halka ýardam bermek bilen bu partiýanyň agzalary öz syýasy bähbitlerini yzarlaýan bolmaklary mümkin: “Belki, olar halkyň goldawyny gazanyp, parlamentde has köp orny eýelemek isleýändirler. Emma adamlara kömek etmek arkaly şol maksatlaryna ýetýän bolsalar, garşylyk ýok, goý, ýetsinler”.
Kulab şäheri Täjigistanyň prezidenti Imomoli Rahmonyň doglan ýeri. Bu şäheriň ýaşaýjylarynyň köpüsi ýurduň ýolbaşçysyny goldap, TYDP-niň agzalaryna juda seresap garaýardylar. Bu şäheriň ýaşaýjysy Ibrohimiň aýtmagyna görä, ýaşaýjylar ýurtda hereket edýän beýleki partiýalar barada diňe saýlawlaryň öňüsyrasynda bilip galýarlar.Ýaşlara ýüzlenilýär
Beýleki syýasy partiýalardan tapawutlykda TYDP “Facebook”, “Youtube” ýaly kop ulanylýan sosial aragatnaşyk saýtlarynyň hözürini görýär. Bu bolsa partiýanyň ýaş agzalarynyň sanynyň artmagy ugrunda hereket edýänligini görkezýär.
TYDP-niň ýolbaşçysy Kabiri hem partiýanyň beýleki ýolbaşçylary ýygy-ýygydan Duşenbede hem Täjigistanyň beýleki şäherlerinde ýaşlar bilen duşuşyk geçirýärler.
Kabiri (çepden ikinji) täjik häkimiýetleri tarapyndan öýleri ýykylmaly edilen Atowullo Rakibowyň maşgalasy bilen duşuşýar.
Bu partiýanyň meýletinçileriniň köpüsi ýaşlar hem ýokary okuw jaýlarynyň studentleri. Olar partiýanyň sosial programmalaryny durmuşa geçirmäge hem syýasy kampaniýalary ýöretmäge ýardam berýärler.
Kabiri öz çykyşlarynyň birinde Täjigistanda Yslam döwletini döretmek maksadynyň ýokdugyny aýdyp, ýurtda yslam jemgyýetiniň ösmegini isleýändigini belläpdi.
Ýöne partiýanyň ýolbaşçysy Kabiri öz syýasy maksatlaryna ýetmek üçin ilata kömek etmeýänliklerini aýtsa-da, Täjigistanyň ilatynyň köpüsi bu partiýa şübhe bilen garamagyny dowam etdirýar. Käbir bilermenler TYDP-niň öňde goýan maksadynyň iru-giç häkimiýet başyna gelmekden ybaratdygyny aýdýarlar. Başga ekspertler bolsa bu partiýa yslam döwletlerinden maliýe ýardamy berilýär diýýärler.
Emma TYDP özlerine gurply telekeçileriň kömek edýändigini, galyberse-de partiýany 40 müň adamdan ybarat agzalarynyň her aý töleýän agzalyk tölegleriniň hasabyna dolandyrýandyklaryny aýdýar.


text:
Eýranyň gazetinde Tähranyň Rewolýusion Gwardiýasynyň ýokary bileleşiginiň başlygyna salgylanyp berilýän maglumatda eýranly resmi, Birleşen Ştatlary “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň Yragyň Ramadi şäherini basyp almagyna ýol bermekde aýyplaýar.
Eýranyň “Jawan” atly gündelik neşirinde çap edilen bu maglumat, Birleşen Ştatlaryň Goranmak sekretary Aş Karter Yragyň güýçlerini “söweşmäge islegsizlikde” aýyplandan bir gün soň ýaýradyldy.
17-nji maýda Ramadiniň kontrollygynyň “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň gözegçiligine geçmegi Yragyň harbysy üçin örän uly urgy boldy.
Gürrüňi edilýän gazetde Eýranyň Rewolýusion Gwardiýasynyň “Kuds” atly ýokary bileleşiginiň başlygy general Kassem Soleýmanä salgylanyp berilýän maglumatda Birleşen Ştatlar Ramadi şäheriniň ekstremistler tarapyndan basylyp alynmagynyň öňüni almakda “edilmeli işi” etmedi diýilýär.


text:
Gürjüstanyň premýer-ministri gelýän birnäçe hepdede işden çekilende, öz ýakyn ýaranyny, içeri işler ministri Irakli Garibaşwilini ýerine goýmakçydygyny aýtdy.
Bidzina Iwanişwili şenbe güni öz hökümeti we Gürjüstanyň arzuwy koalisiýasynyň ýolbaşçylary bilen maslahatlaşandan soň, öz ýerine Garibaşwilini hödürledi. Iwanişwili özüniň 17-nji noýabrda, Giorgiý Margwelaşwili prezident hökmünde kasam kabul edenden soň işden çekiljegini aýtdy.
Garibaşwili entek parlament tarapyndan hem tassyk edilmeli. Emma bu bir formallyk hasaplanýar, sebäbi parlamentde hem Gürjüstanyň arzuwy koalisiýasy agdyklyk edýär.
Margwelaşwili geçen aý prezident Mihail Saakaşwiliniň, Iwanişwiliniň bäsdeşiniň ýerine prezidents aýlandy.
Bu ýurtda indi, prezidentiň köp ygtyýarlyklarynyň kanun arkaly premýer-ministre geçirilmegi netijesinde, premýer-ministriň wezipesi has güýçlendi.


text:
Ýurduň günbataryndaky “Awaza” dynç alyş zolagynda gurlan myhmanhanalaryňdyr dynç alyş merkezleriň ýyl geldigiçe sany artýar. Geçen ýyl bu ýerde “Ýüpek ýoly”, “Şowhun” we “Aşgabat” kottej tipli dynç alyş öýleri açyldy. Her welýat üçin olaryň öz adyny göterýän sagaldyş dynç alyş merkezleri ulanylmaga berildi. Şeýle-de “Deňiz” myhmanhanasy we “Ýelken” ýaht-kluby açyldy.
Garaz, her ýyl iň azyndan 2-3 sany täze kurort ymaratlary açylýar. Emma bu ýerde dynç almaga mümkinçiligi bolan, gurby ýetýän türkmenistanlylar bolsa entegem köp däl.
Awazada dynç alyş möwsümi boş galýan myhmanhanalaryň ýa-da dynç alyş merkezleriniň ýokdugy aýdylýan-da bolsa, olarda dynç alýan ildeşlerimiziň kontingenti üýtgänok. Bu ýerde esasan gurply türkmenistanlylar dynç alýarlar.
Elýeterlilik
Awazada turistik zolagyň gurluşygyna badalga berlenine şu gün laýyk ýedi ýyl dolýandygyna garamazdan, şol ýerde dynç almak ýerli ilat üçin entegem gymmat diýlip hasaplanýar. Mysal üçin, geçen ýyl açylan “Ýelken” ýaht-klubynda iki adamlyk nomer üçin iň pesinden bir gije-gündizine 150 dollar tölemeli. Onuň deňze golaý nomerleri has-da gymmat, bir gije-gündiziniň bahasy 300 dollar.
Awazadaky myhmanhanalardaky iň arzan bahalaryň hem türkmenistanlylaryň köpüsi üçin elýeterli däldigi aýdylýar. Awazanyň myhmanhanalarynda bir otagyň bir gije-gündizlik bahasy iň arzan bolanda, 50 dollara durýar. Bu tölege myhmanhanalaryň käbirinde üç wagtyna iýmit iýip, sagaldyş otaglarynda käbir bejeriş proseduralaryny alyp bolýar.
Mysal üçin, “Kerwen” myhmanhanasynda şeýle tölegli hyzmatlar bar. Göräýmäge, bu hyzmatlar üçin töleg o diýen köp däl ýaly hem bolup görünýär. Emma paýtagtly, ýokary okuw jaýynyň mugallymy Kerim üçin bu nyrh elýeterli däl.
Ol her aýda alýan 1100 manat ýa-da 385 dollar töwerek aýlygyna “Awazadaky” myhmanhanalarda dynç alyp bilmeýär. Ol öz aýlygynyň üç baş maşgalasyny eklemäge zordan ýetýändigini gürrüň berýär.
Ýeri gelende aýtsak, Kerimiň alýan aýlygy Türkmenistanda, umuman, ýokary aýlyklaryň biri hasaplanýar. Onuň aýlygy ýurtda kesgitlenen 485 manat minimal aýlykdan iki esseden gowrak ýokary. Emma şonda-da onuň üçin Awazada dynç almak o diýen elýeterli zat däl.
“Eger men ýeke özüm 4-5 gün dynç alaýyn diýsemem, aýlygymyň ýarpysyndan gowragy gitjek. Bu aýlyga bolsa maşgalanam eklemeli” diýip, Kerim bu ýagdaýy düşündirýär.
Ýeňillikler
Şol bir wagtda hem "Awazada" käbir edaralaryň işgärleriniň ýarym bahasyna dynç alyp bilýändikleri aýdylýar. Käbir edaralarda zähmetde üstünlik gazanan işgärlere sylag hökmünde şeýle ýeňillikli dynç alyş mümkinçiligi döredilýär. Şeýle-de käbir edaralarda profarkadaşlyk tarapyndan hem putýowkalar berilýär.
Bu hili ýeňilliklerden peýdalanýan işgärleriň "Awazada" bolmalysyndan 50-70% arzan bahadan dynç alyp bilýändikleri aýdylýar. Munuň üçin şol işgäriň işleýän edarasyna degişli "Awazada" myhmanhanasy bolmaly. Mälim bolşy ýaly, bu ýerdäki myhmanhanalaryň ählisi diýen ýaly döwlet edaralaryna degişli.
Mysal üçin, bu ýerde ilkinji gurlan myhmanhanalaryň biri - “Watançy” myhmanhanasy ýurduň hukukgoraýjy edaralaryna degişli. “Bereket” myhmanhanasy Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine degişli.
Emma Kerim ýaly hiç hili ýeňilliklerden peýdalanyp bilmeýän ildeşlerimiz entäk hem bu ýerde dynç almagyň elýeterli bolmagyna garaşmaly bolýarlar. “Bu ýerde bahalar arzanladylmaly ýa-da aýlyklar köpeldilmeli. Şonda meniň ýalylar arkaýyn maşgalasy bilen "Awazada" dynç alyp bilerler” diýip, Kerim öz pikirini beýan edýär.
Şol bir wagtda hem şu ýyl 12-nji iýulda prezident Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Awazada 700 orunlyk kottej kompleksiniň gurluşygynyň düýbi tutuldy. Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň amala aşyrjak bu taslamasy deňiz şypahanasynyň myhmanhanalarynyň “ekonom-klass”, ýagny elýeterli bahalar boýunça hyzmatlar ugruny ösdürmäge gönükdirilendigi aýdylýar.
Başda belleýşimiz ýaly, "Awazada" guruljak kurortyň ilkinji prezentasiýasynyň geçirilenine şu gün laýyk 7 ýyl dolýar. 2007-nji ýylyň 21-nji iýulynda Awazadaky “Serdar” otelinde geçirilen şol prezentasiýa onlarça daşary ýurt kompaniýalary we inwestorlar gatnaşypdy. Ilkibaşda Awazada gurulmaly turistik obýektlere daşary ýurt maýagoýumlaryny çekmek göz öňünde tutulypdy.
Emma soňky alnyp barlan gurluşyklar, esasan, ýurduň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň hasabyna amala aşyryldy.


text:
Şu gün Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Bahreýne iki günlük resmi sapar bilen barar diýlip garaşylýar.
Türkmenistanyň resmi habar agentliginiň maglumatynda Türkmenistan bilen Bahreýniň hyzmatdaşlyklarynyň hil taýdan täze derejä göterilýändigi bellenilýär.
Emma bu «täze derejä göterilýär» diýilýän hyzmatdaşlyklar barada anyk sanlardyr faktlar welin getirilmeýär.
Resmi maglumatda prezident G.Berdimuhamedowyň bu saparynyň Türkmenistan bilen Bahreýniň hyzmatdaşlyklaryna oňyn itergi berjekdigi nygtalýar.


text:
Orsýetiň prezidenti D.Medwedew Moskwa welaýatynyň Kolomenskiy etrabynyň harby bazasynda ýangyn bolandygy üçin Harby deňiz flotunyň birnäçe ýokary derejeli ofiserini işden boşatdy.
Ol tomusky dynç alşyny kesip, ýangyn baradaky adatdan daşary maslahata gatnaşdy.
Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligiň maglumatyna görä, geçen 24 sagadyň dowamynda ýangyn söndürijiler 300 çemesi ýangyn ojagyny söndürdiler. Emma, täze 400 ýangyn ojagy döredi we başga-da 500-den gowragy henizem ýanýar.
Soňky habarlara görä, güýçli yssy sebäpli 10 çemesi regionda başlan ýangynlarda 48 adam öldi, 3,500 çemesi adam öý-öwzarsyz galdy.
Çarşenbe gijesi Moskwada ekologiýa ýagdaýlarynyň ýene-de ýaramazlaşandygy habar berildi. Şäheri ýangyn sebäpli dörän tüsse gurşap aldy. Moskwanyň birnäçe metrosyna tüsse aralaşandygy habar berildi. 3 ýaşa çenli çagalara we garrylara 8 gatly hasa sargy ulanmak maslahat berildi.


text:
Eýranyň baş ruhy lideri Aýatollah Ali Hameneýiň maslahatçysy ýurduň ýadro programmasy barada dünýäniň iň kuwwatly döwletleri bilen baglaşylan çarçuwalaýyn ylalaşygy berk tankyt etdi.
“Kaýhan” atly aşa konserwatiw neşiriň hem redaktory Hossein Şariatmadari 3-nji aprelde ýarymresmi “Fars” habar gullugyna beren maglumatynda, Eýran “çapuwa taýýar atyny döwük uýana” çalyşdy diýip, ylalaşygyň Eýran üçin ýaramazydygyny we onuň ýadro programmasyny agsatjakdygyny aýtdy.
2-nji aprelde Eýran we dünýäniň iri alty döwleti Tähranyň ýadro ylalaşygynyň “möhüm parametrleri” dogrusynda ylalaşandyklaryny aýan etdiler. Bu waka Tähranyň köçelerinde dabaraly ýagdaýda bellenildi.
Çarçuwalaýyn ylalaşyk Eýranyň ýadro programmasynyň gerimini kemeldip, munuň öwezine Birleşen Ştatlar, Ýewropa Bileleşigi we Birleşen Milletler Gurmasy tarapyndan Tährana garşy girizilen sanksiýalary gowşadar.


text:
Pakistanyň günortasyndaky Karaçi port şäherinde güýçli bombanyň partladylmagy netijesinde azyndan dört adam öldi we başga-da 30 sanysy ýaralandy.
Keselhananyň resmileri ýaralananlaryň bäşisiniň saglyk ýagdaýynyň agyrdygyny habar berýärler.
25-nji aprelde bolan partlamada hökümete degişli belgili azyndan üç ulaga zeper ýetdi. Ýöne Pakistanyň Sindh welaýaty boýunça maglumat ministri Şarjil Memo hökümet resmilerine zyýan ýetip-ýetmändigi barada henize çenli takyk maglumat ýok diýdi.
Bu partlama Karaçi şäheriniň beýleki bir sebitinde amala aşyrylan bombaly hüjümde tanymal polisiýa ofiseriniň we başga-da üç adamyň öldürilmeginden bir gün soň bolup geçdi.
Pakistanyň resmileri öldürilen polisiýa ofiseri Şafik Tanoliniň nyşana alynmagynyň sebäbini onuň terrorçylyga garşy alyp baran işjeň kampaniýasy bilen düşündirdiler.


text:
Gaýgysyz Atabaýewiň, doglan ýeri bolan Mäne obasynda saklanyp galan ýadygärliginden başga, Aşgabadyň merkezinde ýerleşen uly ýadygärligi-de bardy. Emma ol 1990-njy ýyllarda ýok edildi.
Gaýgysyz Atabaýewiň ogly Kemine Atabaýew şondan bäri Türkmenistana barmaýandygyny aýtdy. Azatlyk Radiosy Moskwada ýaşaýan Kemine Atabaýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan döwletiniň düýbüni tutan ýolbaşçylaryň biri bolan Gaýgysyz Atabaýewiň Mänedäki ýadygärligi onuň ýurduň taryhynda yz galdyran adamdygyny ýatladýan ýeke-täk ýadygärlikdir. Onuňam indi könelişip, gözgyny ýagdaýda ýitip barmagyna siz nähili garaýarsyňyz?
Kemine Atabaýew: Elbetde, öz geçmişiňe hormat goýmaly, ony ýatda saklamaly diýip pikir edýärin. Öz aklyndaky her bir adamda mundan başga pikir bolup hem bilmez. Türkmenistandaky ýagdaýlardan men habarly, ýöne ýurda barmaýaryn. Türkmenistana barmaýanyma azyndan 20 ýyl boldy. Men ol ýurda häzir barjak hem bolmaýaryn.
Azatlyk Radiosy: Siz Türkmenistana näme üçin barmaýarsyňyz?
Kemine Atabaýew: Sebäbi men Türkmenistanda kakama nähili garalýandygyny bilýärin. Onuň paýtagtdaky ýadygärligini ýumurdylar. Şonuň üçin men şeýle ýurda barmagyň manysy ýok diýip pikir edýärin.
Ýadygärlik bir wagtlar biziň maşgalamyzyň ýaşan jaýynyň duran ýerinde, 1960-nji ýyllaryň aýagynda dikilipdi. Ol Atabaýew we Podwoýskiý adyndaky köçeleriň kesişýän ýerinde durdy. Oňa garaşyk edilýärdi, tertipde saklanýardy. Soň bolsa Aşgabatda köşkleriň gurlup başlanan döwründe 1990-njy ýyllaryň ortalarynda ony ýumurdylar.
Ýadygärligi [ýykmak üçin] ony başga ýere göçürmek diýen ýaly resmi bahanalar öňe sürlüpdi, soň bola şeýle niýetiň asla bolmandygy belli boldy.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňize görä, geçmişe, taryha degişli zatlaryň ýumrulmagy, ýok edilmegi nämäni aňladýar?
Kemine Atabaýew: Bu sowala şeýle zatlary edýänler jogap bermeli. Olaryň wyždany muňa ýol berýän bolsa, olaryň özleri munuň sebäbini hem düşündirmeli.
Azatlyk Radiosy: Soňky ýyllarda siziň kakaňyz Gaýgysyz Atabaýewiň şahsyýetine Türkmenistanyň resmileri tarapyndan gyzyklanma boldumy? Türkmenistandan, türkmen ilçihanasyndan size ýüz tutan boldumy?
Kemine Atabaýew: Ýok, soňky 20 ýyla golaý döwürde hiç hili kontakt bolmady. Bir gezek meni türkmen resmileri 27-nji oktýabr baýramçylygyna Garaşsyzlyk gününe çagyrdylar. Men şol döwürde kakama bolan gatnaşygyň üýtgäp barýandygyny bilýärdim, şonuň üçin men “ýok, baryp biljek däl” diýip jogap beripdim. Bu 20 ýyl mundan öň bolan waka. Şonda bäri maňa hiç kim gaýdyp ýüzlenmedi. Men hem ýüzlenmedim. Mende şeýle niýet hem ýok.


text:
Birleşen Ştatlaryň Merkezi aňtaw gullugynyň direktory Leon Panetta we Pakistanyň häkimiýetiniň ýokary derejeli wekilleri Yslamabatda amerikan razwedkasynyň Pakistandaky geljekki işi barada maslahatlaşýarlar.
Gepleşiklerde söweşijilere garşy göreş boýunça ikitaraplaýyn toparyň düzüminde amerikan razwedkaçylarynyň işgärleriniň bolmaly sany barada maslahat edilýändigi habar berilýär.
Bu sapar amerikan ýörite gulluklary “Al-Kaýdanyň” lideri Osama bin Ladeni 2-nji maýda Pakistanda öldüreli bäri amerikan razwedkasynyň baştutanynyň Pakistana edýän ilkinji saparydyr.


text:
Başda belent lowlaýan söýgi ody ýaly bu-da, meger, lapykeçlik bilen soňlanmalydy.
Merkezi Waşingtonda ýerleşýän "Pew" barlag merkeziniň geçiren täze pikir soralyşygyna görä, 2009-njy ýylda Barak Obama tä Ak Tama çenli hemra bolan dünýä derejesindäki söýginiň ýerini indi bu adamdan edilen tama çykmady diýen duýgular gaplap alýar.
Obamanyň daşary syýasatyna bolan goldaw Ýewropadan Orsýete, Orta Gündogardan Aziýa çenli bolan regionlarda aşaklapdyr.
2009-njy ýylda Ýewropada ony ilatyň 78 prosenti oňlan bolsa, indi oňlaýan diňe 63 prosenti. Musulman ýurtlarda bolsa oňlanma derejesi ortaça hasap bilen 34 prosentden 15-e geldi. Şular ýaly aşaklama Hytaýda, Orsýetde, Ýaponiýada we Meksikada-da boldy.
Barlag Obamanyň at-abraýynyň beýle aşaklamagyny onuň terrorizme garşy söweşde pilotsyz uçarlara aşa köp bil baglamagyndan we munuň-da köplenç parahat ilata zyýan ýetirmeginden hem görýär. Pikir soralyşygy geçirilen 20 ýurduň 17-de ilatyň ýarpysyndan gowragy Pakistanda, Ýemende we Somalide terroristlere garşy ýaragly, pilotsyz uçarlaryň ulanylmagyny oňlanok.
Barlag merkeziniň Global pozisiýalar proýektiniň direktorlarynyň biri bolan Riçard Waýkyň aýtmagyna görä, Obamanyň daşary syýasaty baradaky lapykeçlik ýeke bu däl.
"Biziň barlag geçiren ýurtlarymyzyň aglabasynda onuň alyp barýan syýasatynyň oňlanmagy, umuman, aşaklady” diýip, Waýk aýdýar. “Syýasatyň käbir beýleki ugurlarynda-da ondan edilen tamanyň çykmandygy görnüp dur: mysal üçin, dünýä işlerinde köp taraply hereket etmek, ysraýyl-palestina konflikti we klimatyň üýtgemesi ýaly meseleler bilen iş salyşmakda-da. Şu meseleleriň hemmesinde biz ol wezipe başyna gelende adamlaryň ondan eden tamasynyň çykmandygyny görýäris".
2009-njy ýylda Hytaýda ilatyň 57 prosenti Obamanyň daşary syýasatyny oňlapdy. Indi bolsa bu diňe 27 prosent. Orsýetde özleriniň Obama heniz hem ynam edýändigini aýdýanlar ilatyň üçden birinden gowrak bolsa-da, onuň daşary syýasatyny oňlaýan köp däl.
Pakistanly protestçiler ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň portretini ýakýarlar, Lahor, 2010-njy ýyl.
Obama we onuň daşary syýasatyna bolan garaýşyň iň pes ýeri ilatynyň köplügi musulmanlardan durýan Orta Gündogar ýurtlary. Bu ýerlerde ilatyň aglaba köplügi Ak Tam daşary syýasat barada belli bir karara gelende birtaraplaýayn hereket edip, beýleki ýurtlaryň bähbitlerine üns bermeýär diýen pikirde.
Pilotsyz uçarlaryň ulanylmagyna Türkiýede, Iordanýiada we Müsürde ilatyň 80 prosentden agdygy garşy. Musulman ýurtlaryň ilaty Amerikany indi üç ýyl mundan ozalkysy ýaly gowy görmeýär. Barlag geçirilen alty musulman ýurduň dördüsinde Birleşen Ştatlara we prezident Barak Obamanyň syýasatyna bolan garaýyş “diýseň oňaýsyz”. Oňaýly garaýyşlar Müsürde diňe 19, Iordaniýada 12, Pakistanda 12, Türkiýede 15 prosent.
Waýk amerikan däl ilatyň Birleşen Ştatlar baradaky garaýsyny gowulandyran “Obama täsiriniň” musulman ýurtlarda asla ýol almandygyny belleýär.
Ýewropalylaryň Birleşen Ştatlar baradaky duýgusy bolsa köplenç oňaýly. "Emma biziň barlag geçiren we ilatynyň köplügi musulmanlardan ybarat ýurtlarymyzda beýle däl” diýip, Waýk aýdýar. “Mysal üçin Müsür, Iordaniýa, Türkiýe we Pakistan ýaly ýerlerde ýagdaý başgaça. Buşuň administrasiýasynyň dolandyryşynyň soňunda Amerika bolan hormatyň derejesi bu ýurtlarda pese gaçypdy. Ol Obama döwründe hem şol pesligine galdy".
Ýöne, barlagyň görkezişi ýaly, prezident Obamanyň abraýy tutuş dünýäde prezident Jorj Buşuň soňky ýylyndakydan ýokary. Buşuň prezidentliginiň soňky ýyly – onuň ikinji möhletiniň ahyrky ýylydy. Obama bolsa öňümizdäki noýabrda ikinji gezek prezidentlige saýlanmagy umyt edýär.


text:
Lebap welaýatynyň merkezi bolan Türkmenabat şäheriniň ortasynda ýerleşýän we il arasynda "Dostluk" seýilgähi diýip tanalýan seýilgähdäki köp ýaly uly baglaryň sany gün-günden azalýar. Hususan-da, ençeme ýyllar ozal ekilen agaçlary ýekänme-ýekän çapyp aýyrýarlar. Ol baglaryň aglabasy garaşsyzlyk ýyllaryndan öňki ekilen agaçlardan ybarat. Bu uly agaçlar parkyň içindäki özüniň gür ýapraklary bilen berýän kölegesi sebäpli türkmenabatlylaryň gowy gören seýilgähine öwrülipdi. Çapylan agaçlaryň ýerine bolsa ýolka agaçlary ekilýär. Ýöne ekilen täze agaçlaryň ençemesi boýuny alyp bilmän guraýar. Ýogsa-da olaryň käbirleri gyşyň sowuk howasyna we tomsuň jöwzaly yssylaryna çydap bilmän guraýarlar.
Uly agaçlaryň çapylýandygy sebäpli parkyň häzirki ýagdaýy hem gün-günden üýtgeýär, öňki gür bagy-bossanlygyň ornuna häzirki wagt kiçijik nahallardan ybarat bolan bir boşluga öwrülýär. Bu bolsa parkyň asyl özüniň ýok bolmagyna getirýär diýen pikiri döredýär.
Köne parkyň üýtgedilmegi geçen ýylyň tomusynda rekonstruksiýa etmek işleri bilen başlanypdy. Şol wagtlar bu parka täze nahallaram ekilipdi we şol wagtlar parkyň içinde beýleki ençeme köne gür baglary-da görse bolýardy. Emma bir ýyl geçenden soňra, parkyň içiniň boşlugyndan öňki "Dostluk" seýilgähini tanar ýaly bolmady. Baglary çapmaklyk işi ýuwaş-ýuwaşdan dowam edip gelýär.
Rekonstruksiýa geçirilýän wagty köne agaçlaryň çapylmagy ilat arasynda bir howatyrlanma döredip, parkyň içiniň rekonstruksiýasy barada adamlar özara närazy gürrüň edýärdiler. Rekonstruksiýadan soňky parkyň ýagdaýy bolsa, öňki durkuna ýakyn bolar diýilýärdi. Emma ondan bäri park ýalaňaç bir meýdany ýatladyp barýar.
Ençeme ýyllap birgiden iş güýji sarp edilip ýetişdirilen agaçlary çapmak däbi Türkmenabatda ilkinji gezek däl.
Köne baglary çapmaklyk hereketini häzirki wagtda köçe abadanlaşdyryş işlerinde-de görse bolýar. Emma 2000-nji ýyllaryň başlarynda şäheriň beýleki parky bolan we il arasyndaky "Şäher parky" diýilip tanalýan parkyndaky uly we ençeme ýyllyk agaçlary düýbinden çapyp, ýerine sosnalary ekip başladylar. Olary indi her ýylda diýen ýaly täzeläp durlar. Emma welin 15 ýyl töweregi wagt geçenem bolsa, soňky ekilen agaçlar parky öňki durkyna getirip bilmedi. Häzirki wagtda "Dostluk" seýilgähinde hem agaçlary çapýarlar, bu bolsa saýaly parky ýalaňaçlaýar.


text:
Anna güni Kipriň parlamenti Ýewropa Bileleşiginiň hödürleýän karzy bilen baglanyşykly gyssagly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin ýörite maslahat geçirýär.
Ýewropa Bileleşiginiň karz bermek boýunça hödürlän täze plany Kipriň bank sektorynyň üýtgedilip gurnalmagy we “Inwestisiýa raýdaşlyk fondy” ady bilen täze bir fonduň döredilmegi ýaly çäreleri şert edip goýýar.
Mundan daşary, Kipr Ýewropanyň banklaryndan 10 milliard ýewro karz almak üçin içerki salgytlaryň hasabyna 5.8 milliard ýewro serişdäni tygşytlamak borjuny-da öz üstüne almaly.
Penşenbe güni Ýewropanyň Merkezi Banky Kipre pul karzlarynyň berilmegi üçin Kipriň “kabul ederlik teklipleri” işläp düzmelidigini aýdyp, munuň üçin oňa şu geljek duşenbe gününe çenli möhlet berýändigini mälim etdi.
Şu gysga möhletiň içinde anyk bir ylalaşyga gelinmedik halatynda, Ýewropanyň Merkezi Banky bu ýurduň banklaryna pul bermesini bütinleý togtatjakdygy bilen duýduryş berdi.


text:
Adam hukuklaryny goraýjy “Human Rights Watch” guramasy Ýewropa Bileleşiginiň baştutanlaryna ýüzlenip ýaýradan beýanatynda
9-njy aprelde Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow bilen boljak duşuşyklarynda Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýyna ünsi çekmäge çagyrýar.
Maglumatda aýdylyşyna görä, Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow bu saparynyň dowamynda Ýewropa Bileleşiginiň Daşary aragatnaşyklar boýunça başlygy Katrin Aşton we beýleki ýokary derejeli ýewropa resmileri bilen duşuşar.
Bu duşuşyklarda Türkmenistanyň Bütindünýä söwda guramasyna agzalygy bilen bagly meseleler, şeýle-de Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň arasyndaky energiýa hyzmatdaşlygy ýaly ugurlar boýunça pikir alyşylmagyna garaşylýar.
Adam hukuklaryny goraýjy "Human Rights Watch" guramasy tarapyndan 8-nji aprelde çap edilen şol beýanatda agzalýan guramanyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça bölüminiň başlygynyň orunbasary Reýçel Denbere salgylanylyp, şeýle diýilýär: “Ýewropa Bileleşigi Türkmenistanyň resmilerine şuny duýdurmaly: ýurduň gaz baýlyklary onuň resmi häkimiýetlerine eldegrilmezlik hukugyny berenok. Adam hukuklarynyň depelenmegi bolsa uzak wagtdan bäri Brýussel bilen Aşgabadyň arasyndaky gatnaşyklaryň ýokarlanmagyna ýaramaz täsirini ýetirýär”.
"Iň repressiw ýurt"
"Human Rights Watch" guramasynyň beýanatynda Türkmenistanyň dünýäde gaza baý ýurtlardan biridigi, şol bir wagtyň özünde-de onuň iň repressiw ýurtlaryň hataryna girýändigi aýdylýar.
Hasabatda aýdylyşyna görä: “Türkmen hökümeti öz syýasatyny sorag astyna alýan adamlary gorkuzýar, olara haýbat atýar, hat-da türme tussaglygyna höküm edýär. Syýasy tussaglar bolsa türmelerde çüýreýär, olaryň arasynda ýitirim bolýanlary hem bar”.
Beýanatda aýratynam Türkmenistanda söz, metbugat, ýygnanyşmak, hereket we dini azatlyklaryň berk çäklendirilendigi we ýurduň garaşsyz derňewlere gezek gelende düýpden ýapykdygy, graždan jemgyýetine we metbugata erkin iş alyp barmaga ýol berilmeýändigi nygtalýar.
Mälim bolşuna görä, Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýy indi tas 10 ýyl bäri Aşgabat bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky özara hyzmatdaşlyk şertnamasynyň derejesiniň ýokarlandyrylmagyna böwet bolup gelýär.
Sebäbi bu şertnama iki tarapyň hem adam hukuklaryna sarpa goýmagyny talap edýär. Aýdylşyna görä, bu şertnamany Ýewropa komissiýasy we Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň aglabasy goldaýar, emma Ýewroparlament oňa garşy çykýar.
2008-nji ýylda Ýewroparlament agzalýan ylalaşygyň ýokarlandyrylmagy baradaky teklibiň kabul edilmegi üçin, Türkmenistanyň öňünde birnäçe şert goýupdy. Olar sýyasy tussaglaryň boşadylmagy, raýatlaryň daşary ýurtlara sapar etmegi boýunça dowam edýän çäklendirmeleriň ýatyrylmagy, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň we BMG-niň ýurtda gözegçilik işlerini alyp barmagyna ýol berilmegi ýaly maddalary öz içine alýar.
Adam hukuklaryny goraýjy "Human Rights Watch" guramasy Ýewropa kommissiýasynyň we Bileleşige agza käbir ýurtlaryň Türkmenistanyň öňünde goýlan şol talaplary berjaý etmegi babatynda Aşgabada ýeterlik basyş etmeýändigini aýdýar.
Beýanatda aýratynam ýewropa ýolbaşçylarynyň Meredow bilen boljak duşuşygynda 2002-nji ýylyň 25-nji noýabrynda Nyýazowyň janyna kast etmäge bolan synanyşyk diýilýän waka bilen baglanşyklşy tussag edilen adamlaryň ykbalynyň hem gozgalmagyna çagyrylýar.


text:
Penşenbe güni palestinalylyar özleriniň BMG-niň agzalagyna kabul edilmegi boýunça goldaw çärelerini geçirdiler.
Palestina awtonomiýasynyň prezidenti Mahmud Abbasyň Palestinanyň BMG-niň agzalygyna kabul edilmegi üçin, 20-nji sentýabrda arzany BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Muna gowşurmagyna garaşylýar.
Abbas Palestinanyň, 1967-nji ýyldaky alty günlik uruşdan ozalky serhet araçäklerini öz içine aljak Palestina döwletiniň, BMG-niň doly ygtyýarly agzasy bolmak boýunça planynyň ugurlaryny palestin resmileri bilen maslahat etdi.
Bu baradaky arza Ysraýyl hem Birleşen Ştatlar garşy çykýar. Waşington bu baradaky plany BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinde petiklejekdigini aýdýar.


text:
Siriýanyň premýer-ministriniň orunbasary ýurtda gidýän graždan urşunyň çykgynsyz bir pursada ýetendigini we taraplaryň hiç birinde ýeňiş gazanmak üçin güýjüň galmandygyny aýtdy.
Kadri Jamiliň “The Guardian” gazetine aýtmagyna görä, eger ozalky planlara laýyklykda Ženewada parahatçylyk ugrunda konferensiýa geçirilse Siriýanyň hökümeti ok atyşygy togtatmagy teklip etmäge taýýar.
Jamil hökümetiň we gozgalaňçylaryň arasynda gidýän graždan urşy zerarly Siriýanyň ykdysadyýetiniň 100 milliard dollar mukdarda zyýan çekendigini aýtdy.
Munuň bilen bir wagtyň özünde Eýranyň prezidenti Hassan Rohani “The Washington Post” gazetinde çap bolan interwýusynda dünýä liderlerini Eýranyň konstruktiw dialoga goşulmagyna mümkinçilik döretmäge çagyrdy. Rohani Siriýanyň hökümeti we gözgalaňçylar arasynda gepleşik geçirilmegine Eýranyň hökümetiniň ýardam bermäge taýýardygyny mälim etdi.


text:
Demirgazyk Koreýa asyryň iň aýylganç guraklygy geldi. Bu ýagdaý ýurtdaky azyk gytçylygyny has-da artdyrar öýdülýär.
Demirgazyk Koreýanyň KCNA döwlet habar gullugy 16-njy iýunda, ýagyş ýagmazlygy sebäpli, ýurduň ekin meýdanlarynyň guraýandygyny aýtdy.
Resmi habarda aýdylmagyna görä, gurak gelen ýylyň zyýanyny azaltmak üçin, şaly meýdanlaryna başga ekinler ekilipdir.
1990-njy ýyllarda Demirgazyk Koreýada bolan açlykda müňlerçe adam ölendir diýip hasaplanýar.
BMG Demirgazyk Koreýadaky çagalaryň häzir üçden birine golaýynyň doýagarna naharlanyp bilmeýändigini aýdýar.


text:
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton dürli ýurtlaryň graždan aktiwistleri bilen amerikan hökümetiniň ilkinji strategik gepleşiklerine başlady.
20 gowrak ýurduň graždan jemgyýetleriniň aktiwistleri bilen Waşingtonda diskussiýany açyp, Klinton hökümetlere degişli däl guramalara we adam hukuklaryny goraýjylara kömegi ABŞ-nyň ep-esli artdyrjakdygyny aýtdy.
“Graždan jemgyýetlerine atylýan haýbata garşy durýanlara - tussag edilen adam hukuklaryny goraýjylara, häkimiýetler tarapyndan gorkuzylýan aktiwistlere, senzura sezewar edilýän žurnalistlere biziň berýän kömegimizi iki esse gowrak artdyrýandygymyzy habar bermek maňa ýakymly” diýip, Hillari Klinton häkimiýetler tarapyndan gysyş edilýän hökümetlere degişli däl guramalara gyssagly kömek bermek boýunça halkara fondunynyň döredilýändigini-de habar berdi.


text:
Alžiriň paýtagtynda şenbe günu 200 bilen 500 aralygyndaky protestçiniň pitneçilige garşy göreşýän polisiýa garamazdan merkezi meýdança ýygnanmagy başarandygy aýdylýar.
1-nji maý meýdançasyna barýan ähli ýollar baglanan we protestçileriň bu ýere gelip bilmezligi üçin barrikada, päsgelçilik bary goýlan.
Emma muňa garamazdan, protesçileriň käbiri merkezi meýdança gelmegi başardy we režime garşy şygarlara gygyrdy.
Olara goşulmak isleýän, emma ýoly baglanan protestçiler beýleki köçelerde ýygnandylar.
Bir hepde ozal müňlerçe polisiýa işgäri şeýle protestleriň öňüni baglapdy.


text:
Ispaniýada relsden çykyp, 78 adamyň ölümine sebäp bolan otlynyň sürüjisi ýekşenbe güni soraga jogap bermek üçin sudýanyň öňüne getirildi.
Sudýa 52 ýaşly süriji Fransisko Garzonyň 24-njy iýulda bolan otly heläkçiligi üçin resmi taýdan aýyplanyp-aýyplanmazlygy barada karara geler.
Içeri işler ministri Jorj Fernandez Daýaz Garzon geleňsizlik zerarly adam öldürmek aýyplamasy bilen ýüzbe-ýüz dur diýýär.
Polisiýa Garzonyň otlyny howply öwrümde ýokary tizlikde sürendigini aýdýar.
Garzon şenbe güni hassahanadan çykarylandan soň tussaghana getirildi.
Ol hassahana düşeginde ýatyrka polisiýanyň soraglaryna jogap bermekden ýüz öwrüpdi.
Bu Ispaniýada 70 ýyl çemesi wagt içinde bolan iň elhenç otly hadysasydyr.


text:
Hila Sedighi, ozal Eýrandaky döwlet repressiýasyny tankytlan we prezidentlige oppozisiýa kandidaty üçin kampaniýa alyp baran meşhur şahyr ýurduna dolanyp gelende, häkimiýetler tarapyndan tussag edildi diýip, onuň garyndaşlary aýtdy.
Sedighi 7-nji ýanwarda, Tähranyň Ymam Homeneýi howa meýdanynda, Birleşen Arap Emirliklerinden dolanyp gelende tussag edildi diýip, şahyryň maşgalasy Azatlyk radiosynyň Pars gullugyna aýtdy.
Onuň tussag edilmeginiň sebäbi ýa-da bildirilýän aýyplamalar bada-bat aýan bolmady.
Bu habary aýdan maşgala agzalary, Eýranyň kanun guramalarynyň azar bermeginden gorkup, öz atlarynyň aýdylmazlygyny soradylar.
Bu 30 ýaşyndaky Sedighiniň ikinji gezek tussag edilişidir. Ol 2011-nji ýylyň maýynda Tähranyň Ewin türmesinde saklanypdy, emma soň girew astynda azat edilipdi.
Sedighi 2009-njy ýyldaky köpçülik protestleriniň gazaply basylyp ýatyrylmagy bilen bagly goşgulary üçin ýanalýandyr öýdülýär.


text:
Adamlaryň ýedi arkasynyň (kaka we eje tarapdan garyndaşlaryň) kimligi hakdaky sprawkalaryň iş, okuw ýerlerine eltilmegi hakdaky buýruk hatda iň bir rehimsiz režimli hökümet bolan sowet hökümeti döwründe-de ýokdy. Diýdimzor režimde diňe organ işlerine ýerleşjek bolanlaryň dogan-garyndaşlarynyň maglumatlary anyk soralýardy. Ýöne şonda-da ýedi arkasy barada maglumat soralmaýardy. Adaty işe ýerleşjek bolýanlardan diňe maşgalasy barada maglumat alnardy, wessalam. Ol ýerde hem maşgala agzalarynyň diňe doglan ýyly görkezilerdi.
Işleýän, okaýan ýerine adamlaryň hökman ýedi arkasy baradaky sprawkany eltmelidigi baradaky düzgün ýurduň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň döwründe Türkmenistanda hökman berjaý edilmeli buýruga öwrüldi. Özi hem bu düzgün şeýle bir absurd derejä çykaryldy. Maglumatda görkezilýän ýakyn garyndaşlaryň nirede doglup, nirede ýaşaýany, ozal sud edilip-edilmänligi barada, şeýle hem onuň nirede işleýäni, nirede we haçan ýogalany, kähalatda haýsy öwlüýäde jaýlanandygy baradaky maglumatlar jikme-jik beýan edilmeli.
Düşnükli zat — hökümet ýedi arka baradaky sprawkany ýygnamak bilen özüniň halamaýan kişileriniň çagalaryna iş, ýokary okuw berjek däl.
Işgärleriň hem-de talyplaryň getirýän — ýedi arkasy baradaky sprawkasyny okaýan mekdeplerine eltmek düzgüni “Galkynyşlar” döwri bolan häzirki döwürde mekdep okuwçylarynyň-da başyndan indi.
Indi bolsa, täzeden başlap birinji klasa baran körpeler hem özüniň ýedi arkasy baradaky sprawkany mekdebe eltmeli edildi.
«Ýedi arka näme?» diýşip, körpeler «Ýedi arkaňyz baradaky sprawkany getiriň» diýýän mugallymlarynyň ýüzüne gözlerini tegeleşip seredýärler.
Mugallymlar olara ýedi arkanyň nämedigini düşündirip bilmän, ellerine hat ýazyp berýärler hem-de şol haty ejelerine-kakalaryna gowşurmagy tabşyrýarlar. Körpeden iberilýän hatda ene-atalardan ýedi arka baradaky sprawkany getirmek haýyş edilýär.
Bir maşgaladan bir mekdepde bäş çaga okaýan bolsa-da, olaryň hemmesinden ýedi arka baradaky sprawka getirmek talap edilýär.
Dogrusyny aýtsaň, ýedi arkasyny bilmek uly ýaşly adamlara-da başardanok. Kiçi ýaşlylara beýle tabşyrygy berjaý etmek asla aňsat däl.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
2011-nji ýylda iň köp pul gazanan saz topary Irlandiýanyň “U2” rok topary boldy. “U2” dünýä boýunça geçiren konsertlerinden 232 million dollar möçberinde pul gazanypdyr.
Maglumata görä, şu ýyl boýunça “U2” toparynyň konsertlerine 2,4 milliona golaý bilet satylypdyr. Biletleriň ortaça bahasy 97 dollar bolupdy.
2011-nji ýylda iň köp pul gazanan ikinji topar Britaniýanyň “Take That” topary boldy. Ol 224 million dollar gazanmagy başardy.
Üçünji ýerde bolsa Amerikanyň “Bon Jowi” rok topary ýerleşdirildi. Ol biletleriň satuwyndan 148 million dollar pul gazanypdyr.


text:
“WikiLeaks” internet saýtynda ýerleşdirilen ABŞ-nyň 250 müň sany gizlin diplomatik telegrammalarynyň tekstleriniň arasynda Türkmenistan bilen baglanyşykly materiallar hem bar.
Maglumatlarda 2009-njy ýylyň fewral aýynda Aşgabadyň ‘Gowdan’ gümrük nokadynda Eýranyň Türkmenistandan çykyp barýan diplomatik konteýnerinde AK-47 ýaraglarynyň, snaýper tüpeňleriniň we ok-därileriň tapylandygy aýdylýar. Ýaraglar iki sany türkmen halysynyň aşagynda gizlenipdir.
Maglumata görä, bir hepde soň Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň resmisi Aşgabat gümrük nokadyna iş bilen baran Birleşen Ştatlaryň Türkmenistandaky ilçihanasynyň ýerli işgärleriniň birine özara gürrüňdeşlikde bu waka barada aýdyp beripdir. ABŞ-nyň ilçihanasyna bu barada resmi maglumat gowuşmandyr.
Başga bir maglumatda aýdylmagyna görä, şol ýylyň fewral aýynda prezident Berdimuhamedow “Türkmenhimiýa” döwlet konsernine radioaktiw galyndylary daşamak we gömmek boýunça Orsýetiň “Ekomet-S” kompaniýasy bilen şertnama baglaşmaga rugsat beripdir. Ol galyndylar Hazaryň himiýa zawodyndan we Balkanabadyň ýod zawodyndan çykypdyr.
17-nji fewralda Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçisi Hüseýin Byçakly Birleşen Ştatlaryň Türkmenistandaky işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Riçard Maýls bilen bolan duşuşykda Türkmenistan bilen Orsýetiň Türkmenistanda täzeden uran öndürip başlamak planlary baradaky maglumatlar boýunça alada bildiripdir.
Türkiýäniň Türkmenistandaky baş diplomaty Hüseýin Byçakly öz çeşmelerinden şol ýylyň ýanwar aýynda Orsýetiň harby delegasiýasynyň Gyzylgaýadaky öňki 'uran' zawodyna barandygyny öwrenipdir. Balkan welaýatynda ýerleşýän Gyzylgaýada Sowet Soýuzy döwründe uran öndürýän zawod bardy.
Byçakly Orsýetden Eýrana tarap Türkmenistanyň üsti bilen çekilmegi planlaşdyrylýan 700 kilometrlik demirýol taslamasy bilen hem ors delegasiýasynyň tanyşdyrylandygyny aýdyp, Türkmenistanda işlenen urany Eýrana daşamak üçin bu marşrutyň ulanyljakdygy barada gep-gürrüňleriň bardygyny duýdurypdyr.
Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçisi Hüseýin Byçakly özünde bar bolan şol maglumatlaryň çeşmesini görkezmändir. Emma işlenen urany Eýrana daşamak boýunça Türkmenistanyň Orsýet bilen işleşmegi, hususan-da bu işi gizlin amala aşyrmagy Türkmenistanyň bitaraplygyk syýasatyna çapraz gelýär diýipdir.


text:
Prezident Barak Obama Eýranyň prezidenti Hassan Rohani bilen telefon arkaly gürleşendigini aýtdy. Bu soňky 30 ýylyň içinde ABŞ-nyň we Eýranyň liderleriniň ilkinji özara gepleşigi boldy.
Obama şeýle çykyş etdi: “Biz öňümizdäki duran kynçylyklara düşünýäris. Bu [telefon gepleşiginiň] 1979-njy ýyldan bäri ABŞ-nyň we Eýranyň liderleriniň ilkinji gürrüňdeşligi hem aradaky uly ynamsyzlygy äşgär edýär. Emma şol bir wagtda, bu taryhyň agyr pursatlaryndan aýrylmaga itergi berýär”.
Obama ABŞ bilen Eýranyň Tähranyň dawaly ýadro programmasy dogrusynda özara ylalaşyga gelmeginiň mümkindigini hem belledi.
Obama: “Men çözgüt üçin esasyň bardygyna ynanýaryn. Eýranyň Ýokary ruhany lideri ýadro ýaragynyň özleşdirilmegine garşy fatwa yglan etdi. Prezident Rohani Eýranyň hiç haçan ýadro ýaragyny özleşdirmejekdigini äşgär etdi. Men hem Eýranyň berjaý etmeli borçlarynyň çäginde, eýran halkynyň parahatçylykly maksatlara gönükdirilen ýadro tehnologiýalaryna bolan hukugyna hormat goýýandygymy açyk beýan etdim” diýdi.
Rohaniniň hakyky “Twitter” hasaby hasaplanýan sahypada, onuň Obama “Günüňizi gowy geçiriň!” diýendigi, Obamanyň hem “Sag bol! Khodahafez (sag bol) diýip jogap berendigi aýdylýar.
Tähranda
Rohani bilen Obama anna güni gepleşik geçirdiler. Munuň yzy bilen Rohani Tährana tarap ugrady. Ol şu hepdäniň başynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň sessiýasyna gatnaşmak üçin Nýu-Ýorka gelipdi.
Rohaniniň şenbe güni Tährana gelmegi dürli garaýyşlary döretdi. Onuň 300-e golaý tarapdary “Sag bol, Rohani!” diýip, gegyrdy.
Emma 60-a golaý aşa dinçi “Amerika ölüm”, “Ysraýyla ölüm” diýip gegyrdy. Rohaniniň ulag kerweni aeroportdan çykyp barýan mahaly, ulaga köwüş hem zyňyldy.
Rohani häkimiýet başyna geçen aý geçipdi. Ol Tähranyň dawaly ýadro programmasy sebäpli dörän dartgyпly ýagdaýlary gowşatmaga wada berdi. BMG-niň resmileri Tähran tarapyndan oňaýly yşaratlaryň bardygyny bellediler.
Günbatar döwletleri Eýranyň ýadro programmasyna dulanyp ýadro ýaragyny edinmeginden howatyr edýärler. Tähran özüne bildirilýän bu aýyplamalary inkär edip gelýär.


text:
Düýn Aşgabatda geçirilen nobatdaky hökümet maslahatynda halk-hojalygynyň pudaklaryndaky işleriň barşyna syn berildi.
Maslahatda käbir ýokary derejeli döwlet we hökümet resmileri öz dolandyrýan pudaklaryndaky işleriň ýagdaýlary barada hasabat bilen çykyş etdiler.
Bu maslahatyň barşynda prezident Berdimuhamedow käbir permanlara-da gol çekdi. Hususan-da, döwlet lideri Nowruz baýramynda ilatyň gowy dynç alşyny üpjün etmek maksady bilen dynç alyş gününi 2010-njy ýylyň 21-nji martyndan 23-nji martyna geçirmek barada permana gol çekdi. Şeýle hem, prezident Berdimuhamedow ýurduň Daşhowuz şäherinde Oba hojalyk institutyny açmak barada ýörite permana gol goýdy.
Mundan daşary, bu maslahatyň barşynda döwlet lideriniň permany bilen Türkmenistanyň oba hojalyk ministri Esenmyrat Orazgeldiýew wezipelik borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi üçin wezipesinden boşadylyp, onuň ornuna bu wezipäni wagtlaýyn ýerine ýetiriji edilip Myratgylyç Ataýew bellenildi.


text:
Şu gün ynsan hukuklary boýunça Ýewropa sudy Orsýetiň hökümetini häzirki wagt tussaglykda saklanýan biznesmen Mihail Hodorkowskiniň kanuny hukuklaryny bozmakda günäli diýip tapdy.
Ýöne şol bir wagtyň özünde-de, sud Mihail Hodorkowskä bildirilýän aýyplamalary syýasy matlaba esaslanýan aýyplamalar diýip hasaplamak üçin ýeterlik subutnamalaryň ýokdugyny aýtdy.
Hodorkowskiniň adwokatlaryndan biri Karinna Moskalenko Ýewropa sudunyň Orsýetiň hökümetine garşy çykaran kararyny özboluşly bir ýeňiş diýip hasaplaýandygyny aýtdy.
Ýewropa sudy Mihail Hodorkowskiniň tussag ediliş prosesinde we tussaglykda saklanyş şertlerinde kanun bozmalara hem-de bikanun kemsitmelere ýol berlendigini aýdyp, Orsýetiň hökümetiniň oňa 24 müň ýewro möçberinde kompensasiýa tölemelidigi barada karar çykardy.


text:
Şu gün Demirgazyk Koreýanyň habar serişdeleri ýurduň Ministrler Kabinetiniň ozalky agzasy Kwon Ho Ungyň ölüm jezasyna sezewar edilendigini habar berdiler.
Maglumata görä, sud tarapyndan berlen ölüm jezasy ýörite atuw jezasyny amala aşyryjy topar tarapyndan ýerine ýetirilipdir.
Kwon Ho Ung 2004-2007-nji ýyllar aralygynda Günorta Koreýa bilen Demirgazyk Koreýanyň arasyndaky gepleşiklere ýolbaşçylyk ediji wekil hökmünde iş alyp barypdy.
Onuň öz wezipesini talabalaýyk ýerine ýetirmändigi bilen baglanyşykly ölüm jezasyna höküm edilendigi habar berilýär.


text:
ABŞ-nyň Döwlet sekratary Hillary Klinton prezident Barak Obamanyň Amerikanyň maksady bolan ählumumy adam hukuklary baradaky tagallalary dowam etdirjekdigini aýtdy.
“Biziň XXI asyr üçin göz öňünde tutýanymyz – adam hukuklaryny adam hakykatyna öwürmek. Ilkinji ädim hem adam hukuklaryna giň kontekstde seretmek. Adamlar tiranlaryň zulumyndan, gynalmakdan, ala tutulmakdan, ýolbaşçylaryň özlerini tussag ýa gürüm-jürüm etmek gorkusyndan, elbetde, dynmaly. Ýöne olar iýmite mätäçlikden, saglyga mätäçlikden, okuwa mätäçlikden, kanun öňünde deňlige mätäçlikden hem dynmaly”- diýip Hillary Klinton belledi.
Duşenbe güni Georgetown uniwersitetinde eden çykyşynda hanym Klinton: “Obamanyň filosofiýasyny Birleşen Ştatlaryň Hytaýdaky we Orsýetdäki adam hukuklary problemasyna garaýşy görkezer” diýdi.
Ol Bileşen Ştatlar adam hukuklary meselesinde Hytaý bilen Orsýete özboluşly çemeleşer diýip, bu iki ýurduň atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk we global ykdysadyýeti diketlmekde Amerikanyň möhüm ýaranlary bolup durýandygyna salgylandy: “Adam hukuklary meselesinde biziň ähli ýurtlar, aýratyn-da Hytaý we Orsýet ýaly möhüm ýurtlar baradaky tutumymyzy kesgitleýän zat - prinsipial pragmatizm. Global ykdysadyýeti sagaltmak, atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk, şeýle hem Demirgazyk Koreýa we Eýran ýaly ýurtlar bilen howpsuzlyk meselesini, klimatyň özgermesi ýaly global meseleleri çözmekde bu ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk gaty möhüm”.
Klinton Birleşen Ştatlaryň Pekin we Moskwa bilen adam hukuklarynyň ýagdaýy baradaky gepleşikleri dowam etdirjekdigini wada berdi. Döwlet sekretary Waşingtonyň Hytaýy Tibet we Uýgur halklarynyň hukuklaryny ykrar etmäge çagyrmagyny bes etmejekdigini nygtady.
Orsýete gezek gelende, Bileşen Ştatlaryň syýasy aktiwistleri we žurnalistleri öldürenler barada ors ýolbaşylaryna sorag bermegi dowam etdirýänligini aýtdy.
Hanym Klinton Obamanyň administrasiýasy tutuş dünýäde demokratiýany goldamagy togtatmaz, sebäbi adam hukuklaryny ösdürmekde iň netijeli ýol şu diýdi: “Biz demokratiýanyň tarapyny çalýarys. Ýöne bu hemme ýurtlaryň biziň ýurdumyz ýaly bolmagyny isleýändigimiz üçin däl. Biziň islegimiz adamlaryň, Tallahasseede doglupmy ýa Tähranda, tapawudy ýok, öz hukuklarynyň hözürini görmegi. Demokratiýanyň adam hukuklaryny adam hakykatyna öwürmekde iň gowy syýasy sistemadygy uzak döwrüň dowamynda subut bolan zat”.


text:
BMG-niň baş sekretary Ban Ki-mun iki günlük sapar bilen Yslamabada bardy. Bu sapar dawaly Kaşmir sebiti ugrunda Pakistan bilen Hindistanyň arasyndaky dörän dartgynlylyga gabat geldi.
Bu aralykda, iki tarap hem birek-biregini Kaşmir sebitinde ot açmakda aýyplaýar. Sişenbe güni hindi harbylary Pakistany öten gije serhetden ot açmakda günäkärlediler.
Ýagdaýlar 6-njy awgustda dartgynlaşyp başlapdy. Şonda Kaşmirde alty hindi esgeri öldürilipdi. Pakistan bu işe dahylynyň ýokdugyny aýdýar.
Ban prezident Asif Ali Zardari we premýer-minsitr Nawaz Şarif bilen gepleşikleri geçirmekçi bolýar.


text:
Ýapon hökümeti ýer yranmasyndan we sunamiden zyýan çeken atom elektrik stansiýasynda radiasiýa derejesini kesgitlemekde ýalňyş goýberilmegini düýpden bolmajak zat hökmünde ýazgaryp çykyş etdi.
Hökümet sözçüsi Ýukio Edano bu tankydy çykyşy şu gün, AES-iň operatory, Tokio elektrik energiýasy kompaniýasy zyýan gören reaktoryň golaýyndaky suwda radiasiýanyň derejesi kadaly ýagdaýdan 10 million esse kän diýen habary ýaýradandan bir gün soň etdi.
Resmiler biraz soň, radiasiýa derejesi howplulylygyna galýan hem bolsa, bu hasaplamalaryň ýalňyşdygyny aýtdylar.


text:
Türkmenistanyň çäginde bolup geçýän jenaýatlar baradaky maglumatlaryň köpçülige aýan edilmän, ýaşyryn saklanylmagy Saparmyrat Nyýazowyň döwründen bäri şu günler hem dowam edip gelýär.
Hususan-da, ýigrimi birinji asyra gadam basylmagy bilen ýurtda «Altyn asyr» ideologiýasynyň giň gerim almagy netijesinde Türkmenistanda, hamala diýersiň, ertekiler dünýäsindäki ýaly asuda hem parahat ýaşaýyş höküm sürýär diýen syýasat ýöredilip başlanyldy. Şol sebäpden hem türkmen telewideniýesinde Içeri işler ministrliginiň metbugat gullugy bilen bilelikde taýýarlanylýan, jenaýatkärleriň ele salynmagy bilen bagly wakalary beýan edýän «Adalat» gepleşigi ýatyryldy. Metbugatda jenaýatkärler tarapyndan edilen jenaýatlar hakynda Polisiýa departamentiniň maglumatlaryny bermek düýbünden gadagan edildi.
Ýurtda neşir edilýän «Adalat» gazetiniň sahypalarynda bolsa ozalky berilýän jenaýat bilen bagly maglumatlar ep-esli derejede azaldyldy.
Her gezekki geçirilýän Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary Saparmyrat Nyýazowa ýurtda jenaýatlaryň geçen ýyla garanyňda ep-esli derejede azalýandygy barada maglumat berip ugradylar.
Ýurtda amala aşyrylýan jenaýatlar barada resmi maglumatlaryň ýaşyryn saklanylmagy Türkmenistanda rahat durmuşyň höküm sürýändiginden welin asla habar bermeýär.
Soýuzyň düzüminden çykan halatynda ýüz beren ykdysady kynçylyklar Türkmenistanda jemgyýetiň düýpgöter özgermegine getirdi. Işsizlik, inflýasiýa sebäpli ilatyň arasynda neşe söwdasy, neşekeşlik, jelepçilik görlüp-eşidilmedik derejede ösdi. Bu bolsa jenaýatyň ep-esli derejede artmagyna getirdi. Häzirki wagtda ýurduň çäginde amala aşyrylýan agyr jenaýatlaryň aglaba böleginiň aňyrsynda neşekeşlik, jelepçilik bilen bagly wakalar ýatýar.
Resmi ýagdaýda ýurduň çäginde bolup geçýän agyr jenaýatlar gizlenilip saklanylsa-da, ýüregiňi hopukdyrýan jenaýatlar ýyldyrym çaltlygynda töwerege dolýar. Özi hem resmi habaryň aýdylmazlygy netijesinde, ol wakalaryň üstüne gereginden artyk myş-myşlar goşulyp, bolan real ýagdaý bolşundan has-da eýmenç derejede suratlandyrylýar.
Ýaňy-ýakynda Türkmen politehniki institutynyň talyplary bilen bagly ýüz beren jenaýatçylykly hereket hem hut şunuň ýaly boldy. Heniz Ministrler Kabinetiniň mejlisinde prezident tarapyndan bu waka barada agzalmazyndan ozal paýtagtda talyplaryň eden jenaýaty bilen bagly her hili gürrüňler öňe sürüldi.
Türkmen politehniki institutynyň talyplarynyň eden jenaýaty birnäçe ýolbaşçylaryň wezipeden gitmegine sebäp bolan-da bolsa, Ministrler Kabinetiniň mejlisinde prezident hakyky wakany kommentirlemekden saklandy. Bu bolsa Saparmyrat Nyýazowyň döwründen bäri ýurtda jenaýatlaryň ýaşyryn saklanylmagy bilen bagly ýöredilip gelnen berk kontrollygyň şu günki güne çenli dowam edip gelýänligini ýene bir gezek tassyklady.
Informasiýalaryň berk kontrollygy astynda ýurtda näçe ideallaşdyrylan jemgyýet suratlandyryljak bolunsa-da, Türkmenistanda özüne ýetik manýak jenaýatlar hem, pedofiller hem ýeterlik.
Geçen ýylyň sentýabrynda Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň öňki Leningrad kolhozynyň çäginde elli ýaşly bir kişiniň kiçijek gyzjagazy zorlamagy bilen bagly waka tutuş ýurduň ýaşaýjylaryny tolgundyrdy. Emma bu waka gaty gizlin saklanyldy. Bu aýylganç wakada zorlanan gyzjagazyň bir günden soň hassahanada aradan çykanlygy barada aýdylýar.
Iki aý mundan öň şäherdäki mekdepleriň biriniň 4-nji klas okuwçysynyň zorlanmagy bilen ýüz beren waka hem paýtagtlylary tolgundyrdy.
IIM-niň işi kynlaşýar
Köpçülikleýin habar beriş serşdelerine şeýle agyr jenaýatlar dogrusynda maglumatlaryň berilmegine gadagançylyk girizilmegi içeri işler edaralarynyň işgärleriniň işini hem köp babatda çylşyrymlaşdyrýar. Mysal üçin, geçen ýylyň tomsunda paýtagtyň eteginde ýerleşýän jülgede näbelli adamlar tarapyndan öldürilip taşlanan ýaş ýigidiň şahsyýeti heniz hem anyklanmaýar. Onuň öli haldaky suratyny heniz hem polisiýanyň edaralarynyň öňündäki gözleg tagtasynda görmek bolýar. Jenaýatkäriň gözleginde içeri işler edaralarynyň işgärleri ýurduň mekdeplerine, çagalar baglaryna, köpçüligiň üýşen ýerlerine şahsyýeti anyklanmadyk näbelli jesediň suratyny aýlap, anyklamak isleýärler.
2009-njy ýylyň ortalarynda Kaka etrabynyň çäginde inkassotar maşyna hüjüm eden ýaş oglanyň näçe wagtlap ele salynmandygyny onuň polisiýanyň edaralarynyň öňündäki gözleg tagtasynda goýulmagy tassyklaýar. Häzirki wagtda bu oglanyň suraty ol ýerlerden aýrylypdyr. Onuň ele salnandygy ýa salynmandygy barada resmi maglumat ýok.
2005-nji ýylda paýtagtyň eteginde ýerleşýän Şor posýologynda iki sany 8-nji klas okuwçy gyzyň näbelli adamlar tarapyndan ogurlanyp, bir hepdeden bolsa olaryň jesediniň kanaldan tapylmagy, emma jenaýatkärleriň şu günki güne çenli anyklanylmandygy mälim edilýär.
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň bir işgäriniň aýtmagyna görä, eger 2000-nji ýylyň başlarynda paýtagtda bir hepdäniň dowamynda 3-4 sany adam öldürmek bilen bagly jenaýatlar amala aşyrylan bolsa, häzirki wagtda bir hepdäniň dowamynda diňe Aşgabatda 5-6 sany adam öldürmek bilen bagly jenaýat edilýär. Jenaýatlar, esasan tomus aýlarynda köp amala aşyrylýar. Munuň hem sebäbi tomus günlerinde paýtagtyň etegine şagalaňly oturylyşyk gurap, dynç almak üçin çykylyp, şol ýerde hem serhoş ýagdaýda her dürli jenaýatlaryň ýüz bermegi bilen baglydyr.
Adam öldürmek bilen bagly jenaýatlaryň aglabasy ilat arasynda «gasterbaýterler» diýlip atlandyrylýan, ýagny welaýatlardan paýtagta gurluşyk işlerinde işlemäge gelýänler tarapyndan amala aşyrylýandygy barada aýdylýar. Şol jenaýatlaryň köpüsinde «gasterbaýterleriň» ahlaksyz gyzlar bilen bulaşmagy bilen bagly wakalaryň ýüz berýändigi hem mälim edilýär.
Mundan başga-da, welaýatlardan paýtagta gurluşyk işlerinde işlemäge gelýänleriň köpüsiniň kireýine ýaşaýan ýerindäki öý eýesiniň emlägine kast etmegi, hatda janlaryna kast etmegi bilen bagly wakalaryň juda köp gelýändigi barada aýdylýar.
Türkmenistanda beýleki döwletlerdäki ýaly güýçli guramaçylykly jenaýat toparlary ýokdur. 1992-nji ýylda Saparmyrat Nyýazowyň Türkmenistandaky jenaýatkärleriň awtoriteti hasaplanýan Aýmyrat Nuryýewi we onuň meslekdeşlerini tussag etdirip, olary atdyrmagynyň netijesinde, tutuş ýurtdaky jenaýatkärleri merkezleşdirilen kontrolda saklaýan sindikat hereket etmesini goýdy. Diňe bölek-büçek jenaýatkär toparlary hereket edýär. Olaryň aglaby bölegi hem neşe maddalaryny sarp etmek bilen bagly guramaçylykly jenaýatçylykly toparlardyr.
Sowet Soýuzy döwründe iň bir ýoň bolan maşyn ogurlamak bilen bagly jenaýatlar Türkmenistanda asla ýok diýen ýalydyr.
Häzirki döwürde jenaýatlaryň köpüsi neşekeşler tarapyndan amala aşyrylýan ogurlyklardan, neşe maddalaryny alyp-satmakdan, ahlaksyz gyzlaryň ýaramaz müşderilere sataşmagynda ýüze çykýan wakalardan ybaratdyr.
Parahat Ilmyradow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Şu gün Eýranyň daşary işler ministri Manuçehr Mottaky Ýemendäki ýaragly söweşijilere Tähranyň goldaw berýändigi baradaky aýyplamalary ret edip, çykyş etdi.
Bu baradaky çykyşynda jenap Mottaky Eýranyň tutuş regionda durnuklylygyň bolmagy ugrunda alada edýändigini nygtady.
Geçen aýyň ahyrynda Ýemeniň häkimiýetleri ýurduň deňiz suwlarynda Ýemeniň demirgazygynda hereket edýän «Zaidi» atly söweşjeň şaýy topary üçin ýarag getirýän bir gäminiň ele salnandygyny habar beripdiler. Şonda Ýemeniň resmileri gämini sürüjileriň Eýranyň raýatlarydygyny we olaryň tussag edilendigini aýdypdylar.
Bu wakanyň yzy bilen bolsa Ýemeniň prezidenti Aly Abdullah Saleh Eýranyň dini resmileriniň Ýemendäki ýaragly söweşijileri maliýeleşdirýändiklerini aýdyp, çykyş edipdi.


text:
Haçan-da ekstremistler, sosial ulgamyndan peýdalanyp, müňlerçe adamyň howsala düşüp öýlerinden gaçmagyna sebäp bolýan myş-myşlary ýaýradanda, siz söz azatlygynyň çäklerini nädip kesgitlärsiňiz?
Şeýle-de, haçan-da sýyasy aktiwistler premýer-ministriň sosial ulgamyndaky sahypasyna girip, şonda ony masgaralaýan pikirleri ýerleşdirenlerinde, söz azatlygynyň degişli serhedini nirede diýip kesgitlärdiňiz?
Hindistan soňky hepdelerde şol soraglar bilen ýüzbe-ýüz. Dünýäniň iň uly demokratiýalarynyň biri hasaplanýan Hindistan häzirki döwürde dünýäniň iň gaty sesli halk megafony bolan Twitterden nähili baş alyp çykmaly diýen sorag bilen başagaý.
Mesele nirede?
Häzirki döwürde, iýul aýynyň ortasyndan bäri, iki bäsdeş jemgyýetiň arasynda sosial ulgamda dowam edýän çekeleşigiň doly gerimde mezhep çaknyşyklaryna öwrülmeginiň öňüni nädip alyp bolar diýen sorag iň derwaýys meselä öwrüldi.
Ekstremistler Twitteri tutuş Hindistanda iki tarapyň biri-birine hüjüm edýändikleri barada myş-myşlary ýaýratmak üçin ulanýarlar we şol aýyplamalaryň üstüni-de pida boldy diýilýänleriň galp suratlary bilen ýetirýärler.
Ol jemgyýetiň ikisi hem gelip çykyşy boýunça Hindistanyň demirgazyk-gündogarynda ýerleşýän Assam welaýatyndan bolup, olar 1993-nji ýylda bolan ganly çaknyşykdan soň, ýurduň tutuş şäherlerine ýaýrapdylar.
Şol çaknyşykda ýerli Bodo taýpasy aradaky çekeleşikli diýlip hasaplanýan etrapdan hindistanly musulmanlary kowup çykarypdy. Şondan soň iki toparyň hem müňlerçe agzalary Hindistanyň beýleki böleklerine göçüp gitmäge mejbur bolupdylar.
Iýul aýynda Assamda iki toparyň arasyndaky dartgynlylyk täzeden ýaýrap, ol 80 adamyň ölmegine we 300 müňden gowrak adamyň obalaryny terk etmegine sebäp boldy.
Şol wakadan soň bu baradaky myş-myşlar Twitterde tizlik bilen ýaýrady. Onsoň Hindistanyň beýleki ýerlerinde ýaşaýan müňlerçe adamlar iki halkyň arasynda köpçülikleýin çaknyşyklaryň gaýtadan başlanmak howpundan alada galyp, ýaşaýan ýerlerini terk edip başladylar.
Çözgüt
Myş-myşlaryň hem-de gorkularyň gün saýyn artmagy netijesinde geçen hepde Hindistan hökümeti hat üsti bilen Twitterden gahar-gazaby möwjedýän sosial media ulanyjylaryň sahypalaryny petiklemegi haýyş etdi.
Şeýle-de 17-nji awgustdan başlap, hökümet bäşden köp adrese gönükdirilen sms hatlaryny ugratmagy gadagan etdi we 250 töweregi öjükdiriji mazmunly websahypalary hem petikledi.
Hindistanda 16 million abunasy bolan Twitter premýer-ministriň hatyna bada jogap bermänsoň, ”Täze Deli” Twitter sosial ulgamynyň ýurtda dolulygyna gadagan ediljekdigini aýdyp, haýbat atdy.
Netijede tutuş Hindistanda adamlar demokratiýanyň iň kyn soraglarynyň biri bolan “senzura we söz azatlygynyň çägi” barada çekeleşip başladylar.
Delide ýerleşýän “Graždan jemgyýeti” merkeziniň ýolbaşçysy Part Şah etniki ýigrenji ýaýradýan websahypalaryň ýapylmagy baradaky hökümetiň talabyny köp adamlaryň goldaýandygyny aýdyp, şeyle diýdi: "Sosial medianyň elýeterliligi sebäpli bu gaty çalt bolup geçdi. Hindistanyň dürli künjeginde ýaşaýan assamly adamlar özleriniň janlaryna we emläklerine howp abanýandygyny derrew bildiler."
Emma 23-nji awgustda, çarşenbe güni, ýigrenç mazmunly alty websahypany Twitteriň petiklemäge razylyk bildirmegi bilen, ”Täze Deli” bilen Twitteriň arasyndaky garşylyklar gowşady.
Ýöne Twitter hökümetiň aladalary bilen ylalaşýandygyny aýdyp, bu barada çäre görüljekdigini, emma premýer-ministri masgaralaýan sahypalara garşy haýsydyr bir işleriň alnyp baryljakdygyny wada bermedi.
Şeýle hem kompaniýa "hakyky proseduralary" yzarlamaýandygy sebäpli Hindistanyň hökümetiniň hatyna irräk jogap berip bilmändigini aýtdy. Twitteriň ýaýradan habarynda mundan başga jikme-jik maglumat berlenok.


text: Çehiýanyň Daşary işler ministri Ýan Kohoutyň aýtmagyna görä, şu gün Tähranda Eýranyň Daşary işler ministri Çehiýanyň wekilini, hem-de onuň ÝB-den 26 kärdeşini ýanyna çagyrypdyr. ÝB-niň wagtlaýyn prezidentligini alyp barýan Çehiýa respublikasynyň Daşary işler ministri Kohout anyk maglumatlar bermedi, emma ÝB-niň bilelikdäki reaksiýa beýanatyny taýýarlaýandygyny aýtdy. Soňra onuň metbugat wekili Milan Repka, ÝB-niň diplomatlarynyň öz pozisiýalaryny beýan etmeklerine rugsat berilmändigini tassyklady.


text:
Düýn amerikan prezidentiniň milli howpsuzlyk meselesi boýunça maslahatçysy Jeýms Jons Owganystanyň günortasynda planlaşdyrylýan uly harby operasiýanyň bu ýurduň parahatçylyk baradaky planlaryna garşy gelmeýändigini öňe sürdi.
Hususan-da, Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugyna beren bu interwýusynda Jeýms Jons häzirki göz öňünde tutulýan operasiýalaryň Owganystanyň hökümetiniň talyplar bilen parahatçylykly ylalaşyga gelmek baradaky planlaryna çapraz gelmeýändigini aýtdy.
Şu günler Owganystandaky amerikan güýçleri bilen birlikde daşary ýurt koalision güýçleri hem ýurduň günortasyndaky Helmand welaýatynda talyp söweşijilerine garşy uly harby operasiýa girişmeklik üçin taýýarlyk görýärler.


text:
Düýn Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhammedow bilen Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýyp Ärdoganyň arasynda telefon gürrüňdeşligi boldy.
Bu telefon gürrüňdeşliginde Berdimuhammedow bilen Ärdogan iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyklaryň häzirki ýagdaýy hem-de perspektiwalary barada pikir alyşdylar.
Gürrüňdeşligiň barşynda Türkmenistanyň prezidenti Türkiýäniň premýer-ministrini özüne amatly wagty Türkmenistana sapar etmeklige hem çagyrdy.
Bu çakylyk Rejep Taýýyp Ärdogan tarapyndan minnetdarlyk bilen kabul edildi.
Bu gurnaljak saparyň anyk möhleti diplomatik ýollar arkaly ýakyň geljekde ylalaşylar – diýip, Türkmen Döwlet Habarlar gullugy habar berýär.


text:
Ukrainanyň gündogarynda orsýetçi separatistler strategik şäherde hökümet güýçlerini gabandygyny yglan etdiler.
Gozgalaňçylaryň harby lideri Eduard Basurin Debaltsewe şäherini hökümetiň gözegçiligindäki beýleki giňişlikler bilen birleşdirýän uly ýoluň gozgalaňçylaryň eline geçendigini aýtdy.
Ukrainanyň harbylarynyň metbugat-wekili Andriý Lysenko Debaltseweniň iki tarapdan gabalandygyny we “Grad” raketa sistemasy tarapyndan oka tutulandygyny habar berdi.
Ukrainanyň beýleki resmileri separatistleriň beýannamasynyň ulaltmadygyny aýtdylar.
Debaltsewe soňky hepdelerde güýçli söweşleriň gidýän şäherleriniň biri. Ak Tam bu ýagdaýy gozgalaňçylaryň “Orsýet tarapyndan goldanýan basyşy” diýip atlandyrdy.
Kiýew we Günbatar gözgalaňçylaryň 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda Minskde gelnen ok atyşygy togtatmak baradaky ylalaşygy bozýandyklaryny aýdýarlar. Aprel aýyndan bäri Ukrainanyň gündogarynda 5000-den gowrak adam wepat boldy.


text:
Fransiýada ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy we Bolgariýada ýerleşýän “Türkmen Helsinki fondy” Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwellä ýüzlenip ýaýradan açyk hatynda ony Türkmenistana saparynyň dowamynda ýurtda söz we pikir azatlygynyň çäklendirilmegine degişli problemalary gozgamaga çagyrdylar. Germaniýanyň daşary işler ministriniň Türkmenistana sapary 17-18-nji noýabrda geçýär.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasy we “Türkmen Helsinki fondy” Türkmenistanda metbugat azatlygynyň ýagdaýyna ünsi çekýärler. Olaryň bilelikde ýaýradan açyk haty Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelliniň Aşgabada edýän sapary bilen baglanyşykly.
Žurnalsitleri we adam hukuklaryny goraýan, hökümete degişli bolmadyk bu guramalar Germaniýanyň wekiliniň türkmen häkimiýetleri bilen gepleşiklerinde ýurtda žurnalistleriň we adam hukuklarynyň ýagdaýyna ünsi çekmegini isleýärler. Bu barada “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça wekili Ýohan Bir Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Yzygiderli alada bildirilýär
Hökümete degişli bolmadyk halkara guramalaryň ençemesi, şol sanda “Serhetsiz reportýorlar” Türkmenistanyň syýasy režimini diktatura hökmünde häsiýetlendirip, ýurtda informasiýa, söz we pikir azatlygynyň berk çäklendirilmegine aladalanma bildirip gelýärler we demokratik gymmatlyklara eýerýän Günbatar döwletleriniň we halkara guramalaryň wekilleriniň türkmen tarapy bilen gepleşiklerine gabatlap, ýurtdaky problemalara yzygiderli ünsi çekip gelýärler.
“Serhetisz reportýorlar” guramasydan Ýohan Bir açyk hatda görkezilen rekomendasiýalaryň Aşgabatdaky türkmen-german gepleşiklerinde hasaba alynjagyna umyt baglaýar.
—Biz Ýewropa ýurtlarynyň Türkmenistan bilen gaz we strategiýa boýunça ylalaşyk baglaşmak bähbitlerine gowy düşünýäris. Emma ýurduň metbugat azatlygynyň ýaramaz ýagdaýyny ünsden düşürilmegi ýol bererlikli däl. Biziň hasabatlarymyzda Türkmenistan iň aşaky setirlerde ýerleşýär we beýle ýagdaý ýyllar boýy dowam edip gelýär. Türkmenistan dünýäniň iň aýylganç diktaturalarynyň biri.
“Serhetsiz reportýorlar” guramasy we “Türkmen Helsinki fondy” açyk hat arkaly Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwellä, hususan-da, ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwist Sapardurdy Hajyýewiň we žurnalist Annagurban Amangylyjowyň türmeden boşadylmagy üçin elinden gelenini etmegi ündediler.
2006-njy ýylda Fransiýanyň “France-2” döwlet telekanalyna Türkmenistan barada dokumental filmi taýýarlamaga ýardam beren aktiwist Sapardurdy Hajyýew we žurnalist Annagurban Amangylyjow 6 we 7 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdiler.
“Türkmen Helsinki fondunyň” başlygy Täjigül Begmedowa aktiwist Hajyýewiň we žurnalist Amangylyjowyň ykbaly barada maglumatlaryň örän çäklidigini aýtdy. Begmedowanyň pikirine görä, munuň özi aktiwistleriň wyždan ýesirleridigini we syýasy režimiň pidasydygyny görkezýär.
Gepleşikleriň netijeliligi
Täjigül Begmedowa demokratik döwletleriň we halkara guramalaryň Türkmenistanyň hökümeti bilen geçirýän gepleşiklerine ähmiýet berilýänligini we şeýle gepleşikleriň ýurtda halkyň kanuny hukuklaryna hormat goýlup başlanmagyna täsir ýetirjegine umyt baglanýanlygyny belleýär.
Emma Begmedowa soňky döwürde Günbatar döwletleriniň Türkmenistanyň adyna edýän tankytlarynyň badynyň gowşanlygyny hem aýdýar we munuň sebäbini ýurtdaky problemalaryň azalmagynda däl-de, Günbataryň Türkmenistan bilen ykdysady we energiýa hyzmatdaşlygyny ösdürmeginde görýär.
—Gynansak-da, geosyýasy bähbitler sebäpli Günbatar döwletleri Türkmenistanyň ýapyklyk syýasatyny ýazgarmakdan saklanýarlar. Olar şeýdip, Türkmenistany ykdysady ylalaşyklara çekmegi gazanmak isleýärler—diýip, Begmedowa aýdýar.
Gemaniýanyň daşary işler ministriniň Aşgabada saparynyň dowamynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçiren gepleşikleriniň baş temasy Hazar deňziniň tebigy gazyny Ýewropanyň gaz bazarlaryna ýetirjek gazgeçirijiniň gurluşygyna Türkmenistanyň gatnaşmagyna degişli boldy. Bu barada Germaniýadan DPA agentligi habar berdi.
Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle Türkmenistanyň Demokratiýa we adam hukuklary institutyna baryp, adam hukuklary boýunça tegelek stol diskussiýasyna gatnaşar. Bu barada Germaniýanyň Daşary işler ministrligi habar berýär.
Adam hukuklaryny goraýjy halkara guramalary Türkmenistany dünýäde öz raýatlarynyň azatlyklaryny iň berk çaklendirýän ýurtlaryň biri hasaplaýarlar. “Serhetsiz reportýorlar” we Nýu Ýorkda ýerleşýän “Freedom House” guramalarynyň şu ýylky hasabatlarynda Türkmenistanda açyklyk we metbugat azatlygy taýdan ýagdaýyň gowulanmanlygy bellenilýär.


text:
“Washington Post” neşiriniň habarçysy Jason Rezaian indiki hepde sud zalyna çykýar. Ol dokuz aý bäri Tähranyň türmesinde saklanylýar.
Rezaianyň aklawçysy Leýla Ahsanyň aýtmagyna görä, habarçynyň aýaly žurnalist Ýeganeh Salehi we ýene bir şübheli öňümizdäki hepdäniň şol bir gününde sud zalyna çagyrylypdyr.
“Eger ýeterlik wagt bolsa, onda sud diňlenişigi başlar. Eger ýeterlik wagt bolmasa, onda sud işine başga sud diňlenişiginde serederler” diýip, Ahsan belledi.
Birleşen Ştatlaryň we Eýranyň raýatlygynyň eýesi Rezaian 2014-nji ýylyň iýul aýyndan bäri tussaglykda saklanylýar we geçen hepde oňa içalyçylyk etmekde, “duşman hökümetler bilen hyzmatdaşlyk etmekde”, gizlin maglumatlary ýygnamakda we Eýrana garşy propagandany ýaýratmakda resmi taýdan aýyplama bildirildi.
39 ýaşly Rezaian Tähranyň Ewin türmesinde saklanylýar.


text:
Gazak häkimiýetleri 21-nji maýa planlaşdyrylan bütin Gazagystan ýer protestinden öň raýat aktiwistlerini we sosial ulgamlarda dawaly ýer kanunyna garşy geçiriljek miting barada habar beren adamlary tussag etmegi, olara höküm çykarmagy ýygjamlatdylar.
Soňky hepdelerde birnäçe şäherde ýüzlerçe adam proteste çykyp, sowet döwründen gelýän awtoritar lider Nursoltan Nazarbaýewiň prezidentlik edýän nebite baý ýurdunda dawaly ýer kanunyna garşy protest bildirdi. Aktiwistlerýer auksionlarynyň açyk-aýdyň bolmazlygyndan, korrupsiýa giň ýol açmagyndan howatyr edýärler.
Atyrau şäherinde raýat aktiwistleri Maks Bokaýewe hem-de Talgat Aýana 15 gije-gündiz tussaglyk hökümi çykaryldy, olar 24-nji aprelde ýer meselesi boýunça geçirilen ygtyýar berilmedik proteste gatnaşypdylar. Bokaýewiň hökümi gije ýaryma golaý çykarylan bolsa, Talgat Aýanyň hökümi gije sagat 2-de çykaryldy. Olar Gazagystanyň Jenaýat kodeksiniň 488-nji maddasynyň 3-nji bölegi esasynda, parahatçylykly ýygnanyşklary geçirmegiň düzgünlerini bozmakda günäli tapyldy.
"Agzalalyga meçew bermekde" aýyplandy
Raýat aktiwisti Žanat Esentaýew 17-nji maýda Uralsk şäherinde tussag edilip, üç gije-gündiz tussaglyga höküm edildi. Aklawçysy Larisa Simonenkonyň maglumatyna görä, ol «sosial, milli, tire-taýpa, jynsy we dini agzalalyga meçew bermekde» aýyplandy.
Esentaýew tutulmazyndan öň polisiýa onuň ýaşaýan ýerinde, şeýle-de aktiwist Isataý Utepowyň öýünde, «Abyraý» jemgyýetçilik birleşiginiň ofisinde barlag geçirdi. Barlag wagtynda polisiýa mobil telefonlary we kompýuterleri konfiskasiýa etdi.
Astanada sişenbe gijesi raýat aktiwisti Maksat Ilýasuly, aýalynyň Azattyk radiosyna habar bermegine görä, adamlary ygtyýar berilmedik proteste çagyrmakda aýyplanyp, 10 gije-gündiz tussaglyga höküm edildi. 16-njy maýda ýene bir astanaly aktiwist, Muhambet Abjan 10 gije-gündiz tussaglyga höküm edildi. Ol «ownuk bozgaklykda» aýyplandy we tussag edilmezinden öň proteste gatnaşmazlyk barada duýduryş alandygyny aýdypdyr.
Jezkazganly aktiwist Berik Žagiparow bolsa feýsbukda polisiýanyň özüni şäher prokuraturasyna çagyrandygyny ýazdy.
"Protest planynda" aýyplandy
Sud seljerişlikleri, aktiwistlere türme möhletlerini bermek 18-nji maýda hem dowam etdi, ýagny Almaty sudy raýat aktiwisti Moldir Adylowany 15 gije-gündiz adminstratiw tussaglyga höküm etdi. Adylowany hem-de gije onuň bilen bilelikde sud edilen beýleki aktiwistleri sud «ýer meselesi» boýunça ygtyýar berilmedik protest aksiýalaryny geçirmegi planlaşdyrmakda aýyplady.
Almatynyň şäher sudunyň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, bäş aktiwist adminstratiw tussaglyga höküm edildi, ýöne häkimiýetler bu işler boýunça goşmaça maglumat bermedi.
Almatyda tussag edilenleriň arasynda «Ar. Ruh. Hak» guramasynyň lideri Bagtyjan Toregožina hem bar. Toregožina sud diňlenişiginden öň Azatlyk radiosynyň Gazak gullugyna telefon edip, özüni başga birnäçe aktiwist bilen polisiýanyň maşynynda alyp barýandyklaryny aýtdy.Ol aktiwistleriň aklawçylarynyň ýokdugyny hem habar berdi.
16-njy we 17-nji maýda görlen çärler, ýagny aktiwistleriň tussag edilmegi, soraga çekilmegi, öýleriniň dökülmegi ýerleri hususylaşdyrmak baradaky täze kanuna garşy21-nji maýda bütin Gazagystan boýunça geçirilmekçi bolýan protestleriň öňünden görüldi.
Prezident Nursoltan Nazarbaýew bu kanunyň durmuşa geçirilmegini 2017-nji ýylyň bir wagtlaryna çenli soňa goýmak barada karar çykaran hem bolsa, aktiwistler bu kanuna garşy has giň protest geçirmegi planlaşdyrýarlar. Bu plan barada sosial ulgamlarda maglumat ýaýradylýar.
Nazarbaýewiň buýrugy ýurduň dürli ýerlerinde ýüzlerçe adam toplanyp, ýerleri hususylaşdyrmak planyna garşy protest geçireninden soň peýda boldy. Bu plan esasynda daşary ýurtlulara, 25 ýyllyk möhlet bilen, ýurtda ekerançylyk ýerlerini kärendesine almaga ygtyýar berilýär.
Ýer meselesi bilen bagly protestler 23-nji aprelde Atyrauda, azyndan müň adamyň toplanmagy bilen başlanyp, soň derrew beýleki şäherlere ýaýrady.
Nazarbaýewiň hökümeti post-sowet ýurdunda seýrek bolýan protestleri basyp ýatyrmak üçin hem güýç, hem çäklendiriji kanunlar ulgamyny ulandy.
Bu hili protestler 2011-nji ýylyň dekabrynda günorta-günbatar şäher Žanaözende we onuň golaýyndaky Şetpede nebitçi işçileriň we olaryň goldawçylarynyň protesti mahalynda 16 adam polisiýanyň okundan öleninden soň seýrekleşipdi.


text:
Sişenbe güni giçlik ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýip Erdogan bilen Nýu-Ýorkda gepleşik geçirdi.
BMG-niň Baş Assamleýasynyň sessiýasynyň gapdalynda geçirilen bu özara gepleşikde prezident Barak Obama Rejep Taýýip Erdogany Türkiýäniň Ysraýyl bilen arasynda dörän soňky dartgynlylygy gowşatmaklyga çagyrdy.
Mundan daşary, Birleşen Ştatlaryň hökümet resmileri bu gepleşikde Siriýada protestçilere garşy gazaply güýç ulanmalary togtatmak üçin taraplaryň Siriýanyň režimine garşy basyşlary artdyrmak barada özara ylalaşyga gelendiklerini mälim etdiler.


text:
Ata-babalarymyzdan Sahy Jepbar dutaryny eline alanda akan suwlar durýar diýen ýaly sözleri köp eşitdik. Dutar diýende Şukur bagşy ýaly kinolaram ýada düşýär, bagşy bilen dutary bolsa biri-birinden aýyrmak mümkin däl. Olaryň ikisi hem türkmenleriň milli baýlygydyr.
Döwrebap aýdym-sazlaryň tutuş dünýäde ýaybaňlanmagy, beýleki ýurtlaryň klasiki aýdym sazlarynda bolşy ýaly, türkmeniň gadymdan gelýän bu sungatyna hem öz täsirini ýetirdi, bu täsiri daşary ýurtlarda etniki azlyk bolup ýaşaýan türkmenleriň arasynda has hem ýiti görmek mümkin.
Dünýä Türkmenleri gepleşigimiziň nobatdaky tapgyrynda, türkmen diasporasynyň arasynda bagşyçylygyň häzirki ýagdaýyna, onuň gelejegine, döwrebap aýdym-sazlaryň bagşyçylyga ýetirýän täsirine ýakyndan syn etmekçi.
Dürli ýurtlarda ýaşaýan etniki türkmenleriň wekilleriniň gatnaşmagynda geçiriljek bu söhbetdeşlige sizi hem gatnaşmaga çagyrýarys. Tema baradaky pikirleriňizi aşakdaky forumda galdyryp bilersiňiz. Eger programmamyza gatnaşmak isleseňiz, biziň bilen habarlaşyň, salgymyz hat@azatradio.org.


text:
Eýranyň Baş ruhany lideri Aýatolla Ali Hamenei Tähranyň dünýä liderleri bilen ýurduň ýadro programmasy boýunça ylalaşykdan daşary ABŞ bilen gepleşiklere girişmejekdigini aýtdy.
Hameneiniň öz websaýtynda 9-njy sentýabrda çap edilen çykyşynda Tähranyň Waşington bilen ýadro meselesini “aýratyn sebäplere görä” ara alyp maslahat edýändigi aýdyldy.
“Biz Amerika bilen başga meseleler boýunça gepleşiklere rusgat bermeris”, diýip Hamenei belledi.
14-nji iýulda gelnen ylalaşyga görä, sanksiýalar tapgyrlaýyn ýatyrylar, Eýran bolsa öz ýadro programmasyny çäklendirer.
Hameneiniň by çykyşy Eýranyň prezidenti Hassan Rohaniniň Yslam Respublikasynyň ABŞ bilen Siriýadaky urşy soňlamagyň ýollary barada gepleşiklere taýýardygyny aýtmagynyň yzýany edildi.


text:
Ýewropa Geňeşiniň Parlament Assambleýasy (EGPA) Kosowanyň premýer-ministri Haşim Taçiniň guramaçylykly jenaýat we organ gaçakçylygy bilen ilteşigi baradaky hasabaty tassyklap, çynlakaý derňew geçirilmegini talap etdi.
Bu hasabat Ýewropa Geňeşi üçin şweýsariýaly senator Dik Marti tarapyndan taýýarlandy.
Ol hasabat Taçiniň 1990-njy ýyllaryň ahyrynda Kosowanyň Serbiýa garşy partizançylyk urşy mahalynda we ondan soňra guramaçylykly jenaýat toparyna ýolbaşçylyk edendigini aýdýar.
Taçiniň ýolbaşçylygyndaky toparyň garşydaşlaryny öldürendigi, neşe söwdasyny edenligi we öldürilen serbleriň organlaryny, beden agzalaryny satandygy aýdylýar.
Kosowa hökümeti bu hasabaty esassyz diýip ret etdi we onuň töhmetdigini aýtdy.


text:
Siriýadaky gandöküşikli wakalar boýunça öten agşam BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde geçirilen maslahatda Orsýet Siriýa baradaky täze rezolýusiýanyň taslamasynyň kabul edilmegine garşy çykdy.
Arap Ligasy we Günbatar ýurtlary tarapyndan goldaw tapan bu rezolýusiýanyň taslamasy Siriýadaky konfliktleri çözmekde prezident Başar al-Assadyň wezipesinden gitmekligini-de şert edip goýýar.
Emma Orsýetiň Ýewropa Bileleşigindäki ýörite ilçisi Wladimir Çižow maslahatda eden çykyşynda Siriýadaky konfliktleriň özara gepleşikler arkaly çözülmelidigini aýdyp, rezolýusiýanyň taslamasynda-da şu prinsipiň şöhlelendirilmelidigini nygtady.


text:
Günorta Koreýa Demirgazyk Koreýa bilen bilelikde dolandyrylýan Keson senagat zonasynda galýan öz raýatlarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ähli mümkinçiliklere, şol sanda “harby hereketlere” garaýandygyny aýtdy.
Günorta Koreýanyň goranmak ministri Kim Kwan-jin Demirgazyk Koreýanyň çarşenbe güni Keson senagat zonasyna girişi ýapansoň, Seulyň ätýaçlyk planyny işläp düzendigini aýtdy.
Senagat zonasynyň ýapylmagy
Günorta Koreýanyň Bileleşme boýunça ministrliginiň metbugat wekili Kim Hýung-seok Demirgazyk Koreýanyň bu kararynyň çarşenbe güni irden yglan edilendigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, Demirgazyk Koreýa Keson senagat zonasyna girişi ýapýandygyny, şol bir wagtda-da bu zonadan çykmaga rugsat berýändigini yglan edipdir.
“Biziň hökümetimiz Keson senagat zonasyna giriş meselesiniň kadaly däldigine aladalanma bildirýär” diýip, Günorta Koreýanynyň resmisi aýtdy.
800-den gowrak günorta koreýaly Keson senagat zonasynda galýar. Demirgazyk Koreýanyň bu zona girişi ýapýandygy barada eden beýanamasynyň yz ýany bu ýerden Günorta Koreýa diňe sanlyja adam gaýdypdy.
Bileleşme boýunça ministrligiň aýtmagyna görä, günorta koreýalylaryň Kesonda galmagy olaryň öz biznesiniň kadaly işlemegine kepil geçmek islegleri bilen bagly bolmagy mümkin.
Regiondaky dartgynlylyk
Demirgazyk Koreýanyň soňky hereketleri Koreý ýarym adasynda dartgynlylygyň barha güýçlenýän döwrüne gabat geldi. Şu ýylyň fewral aýynda Demirgazyk Koreýa üçünji ýadro synagyny geçirdi. Sişenbe güni bolsa Phenýan Ýongbyon ýadro reaktoryny gaýtadan işletmek planyny yglan etdi.
Sişenbe güni ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň wekili Wiktoriýa Nuland Phenýanyň edýän çykyşlarynyň kabul ederlikli däldigini aýtdy.
“Ýadro reaktoryny gaýtadan işletmek niýetiniň we ony hakykatdan hem işletmek ukybynyň arasynda uly tapawut bar. Emma olaryň Ýongbyon reaktoryny ulanmak niýetine gaýdyp dolanmaklary uly aladalanma döredýär. Biz bu günki gün olaryň halkara borçlaryndan mundan beýläk ýüz owürmekçidigini görýäris. Bu bolsa Demirgazyk Koreýany ýurdy üzňelikden çykarmaga we halkyň durmuşynyň gowulanmagyna ýakynlaşdyrmaýar” diýip, Döwlet departamentiniň wekili Wiktoriýa Nuland aýtdy.
Soňky birnäçe hepdäniň dowamynda Demirgazyk Koreýa ABŞ-nyň Ýuwaş okeanyndaky harby bazalaryna we ýurduň giňişligine hüjüm etmek haýbatyny atdy we Günorta Koreýa bilen “uruş ýagdaýyna” geçýändigini yglan etdi.
ABŞ-nyň Günorta Koreýa bilen her ýyl geçirýän harby türgenleşikleriniň çäginde soňky günlerde amerikan harby uçarlary Günorta Koreýanyň howa giňişliginde ençeme uçuşlary amala aşyrdylar.
Amerikan resmileri regiona iki sany harby gäminiň-de iberilendigini tassykladylar.
Halkara reaksiýasy
Hepdäniň sişenbe güni BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Mun “krizisiň gaty öte geçendigini” duýdurdy we taraplary sabyrly bolmaga çagyrdy.
Hytaý hem taraplary “sabyrlylyga we saklanmaklyga” çagyrdy. Orsýet bolsa Koreý ýarym adasynda “partlama howply” bir ýagdaýyň döremeginden howatyrlanma bildirdi.


text:
Owganystanyň Garaşsyz saýlaw komissiýasy 26-njy sentýabrda Aşraf Ganiniň ýurduň dawaly prezident saýlawlarynyň ikinji tapgyrynda sesleriň 55 prosentden gowragyny alandygyny tassyk etdi.
Komissiýa şu aýyň başynda Ganini ýeňiji diýip yglan etdi, emma galplyk aýyplamalary zorluga getirer diýen howatyr astynda, anyk sanlary aýtmady.
GSK-nyň Kabuldaky dabarasynda Ganä sesleriň 55.7 prosentini alandygyny görkezýän şahadatnama gowşuryldy.
Ganiniň 29-njy sentýabrda kasam kabul etmegine garaşylýar. Onuň bilen bütewi hökümet gurmak ylalaşygyny baglaşan Abdylla Abdylla bolsa premýer-ministriň derejesindäki baş ýerine ýetiriji bolar.


text:
Orsyetiň adam hukuklaryny goraýan “Memorial” merkezi Inguşystanyň Çeçenistan bilen serhedine golaý ýerinde geçirilen ýörite operasiýanyň gidişinde parahat ilatdan dört adamyň ölümi barada ýaýradylan resmi maglumata şübhe bildirdi.
Guramanyň internet saýtynda çap edilen beýannamada “wakany gözi bilen görenlerden pikir soralanda, garaşylmadyk ýagdaýda hem ýakyn aralykdan adamlaryň atylandygy belli boldy” diýilýär.
Tokaý sarymsagyny ýygmak üçin Çeçenistanyň Açhoý-Martan etrabyndan gelen 200 adamyň ýekejesine-de ýörite operasiýanyň geçirilýändigi duýdurylmandyr.
Inguş häkimiýetleri parahat ýaşaýjylaryň ölümini tötänlik atlandyrýar.
Resmi maglumata görä, inguş obalary Dattyhyň hem Artyşyň töwreginde, tokaý massiwinde geçirilen kontrterroristik operasiýanyň netijesinde bärsinden 18 söweşiji öldürilipdir.


text:
Sişenbe güni eden çykyşynda Orsýetiň prezidentligine dalaşgär, telekeçi-milliarder Mihail Prohorow “ÝUKOS” nebit kompaniýasynyň öňki başlygy Mihail Hodorkowskä hem hökümetde orun tapyp boljakdygyny belledi.
“Eho Moskwy” radiosyna beren bu interwýusynda ol özüniň prezident saýlanan halatynda häzir türmede oturan Hodorkowskini gep-gürrüňsiz aklajakdygyny aýtdy.
Prohorow Orsýetde şu ýylyň 4-nji martynda boljak prezident saýlawlarynda ikinji tapgyr bäsleşige çykmak üçin özünde we premýer-ministr Wladimir Putinde şansyň uludygyny aýdýar.


text:
Öň habar berlişi ýaly, türkmen futbolunyň 28 ýaşly uçurymy, Aşgabadyň “Kolhozçysynyň” ozalky belli hüjümçisi Sergeý Kazankowyň ogly Maksim Kazankow şu ýyl Russiýanyň çempionatynyň ikinji diwizionynda (“Günbatar” zolagy) çykyş edýän Ramenskiniň “Saturnyna” geçdi. Golaýda bolsa “Saturn” (Ramensk) — “Dnepr” (Smolensk) duşuşygyna bagyşlanyp taýýarlanan neşirjikde M. Kazankow bilen söhbetdeşlik çap edildi. Biz ony biraz gysgaldylan görnüşde size hödürleýäris.
Geçen ýyl “Domodedowanyň” düzüminde “Saturna” her oýunda bir gol geçiren Maksim Kazankow Aşgabatda doguldy. Biziň söhbetimiz hem onuň futboldaky ilkinji ädimlerinden başlandy.
—Kakam futbol oýnady, menem onuň ýoluny saýladym, Aşgabadyň ÇÝSM-e gatnadym. Professional derejedäki ilkinji duşuşygymy hem şol ýerde, “Aşgabat” toparynda geçirdim. Arkalaşygyň Kubogy ugrundaky ýaryşda oýnumy görüp, meni “Gazowige” çagyrdylar.
—Orenburgyň topary şu ýyl Russiýada hakyky gowur turuzdy, topar kubok bäsleşiginden tas “Lokomotiwi” çykarypdy. Haçan-da, siz “Gazowikde” oýnaňyzda, toparyň mümkinçilikleri eýýäm bildirýärmidi?
—Hawa, premier liga hakynda-da gürrüň gozgalýardy, ýöne ilki birinji diwiziona çykmak gerekdi. Meniň çykyş eden ikinji möwsümimde bu başartmady, biz ikinji orny eýeledik. Soňky ýyllarda topar has kämilleşdi, şonuň üçinem ony RPFL-de görerin diýip umyt edýärin.
—Siz MFL-e düşdüňiz, ýöne eýýäm Piteriň “Dinamosy” bilen. Ýöne asla oýnamadyňyz diýen ýaly. Näme sebäpden beýle boldy?
—Özümi has ýokary derejede barlap göresim geldi, şol döwürlerem Orenburgda toparynda oýnan tälimçim Aleksandr Awerýanow Sankt-Peterburga çagyrdy. Başda ähli zat gülala-güllükdi, soňra ýolbaşçylar bilen kynçylyklar döräp başlady. Aleksandr Nikolaýewiçi işden boşatdylar we onuň getiren oglanlarynyň hem daşyna geçdiler. Menem transfere goýdular, biraz wagt özbaşdak türgenleşmeli boldum, soňra şertnamany bozmaga ylalaşdyk.
—Şondan soňra Frýazino düşdüňiz. Özem siz “Olimpde” iki gezek bardyňyz. Size Moskwanyň eteginden bolan topara haýsy şemal eltdi?
—Ilkinji gezek Piterden soň bardym. Oýunçy alynýan döwür tamamlanypdy, şonuň üçinem taýýarlyk derejäňi nirededir bir ýerde saklamalydy. Ikinji gezek baramda bolsa ikinji diwizionda daşary ýurtdan gelen oýunçy hasap edilemsoň, bir ýyllap dagy professional derejede oýnamandym. Raýatlyk baradaky meseläm çözülensoň, gaýdyp bardym. Men Türkmenistanyň ýygyndy toparynda bir oýun hem geçirmändim ahyryn.
—Siz futbol durmuşyňyzyň bir böleginde tiz-tizden topar çalyşdyňyz, Saratowda, “Torpedo — ZIL”-de, Ižewskide we Daşkendiň “Lokomotiwinde” oýnadyňyz. Olaryň haýsysy has ýatda galan topar boldy?
—Hersi özüçe ýatda galdy. Saratowam bar, ýöne, megerem, “Gazowik” we “Domodedowony” aýratyn bellemek bolar. Käte, aýratyn-da, Özbegistanda çykyş edenimde ugruna bolmady ýa oýnum gitmedi. “Domodedowada” bolsa men özümi tapdym…
—Häzir “Saturnda” geçirilen birnäçe aýdan soň, özüňizde galan täsirleri paýlaşaýsaňyz.
—Ramenskide topary goldaýyşlary ýaraýar. Pskowda-sa şeýledi. Sergeý Aleksandrowiç Pawlowyň köp gaýtalaýan bir sözi bar: oýundan oýna kämilleşmeli. Şoňa eýermäge çalşarys.
—Öz oýnuňyz barada nämeler aýdasyňyz gelýär?
—Özümiň we tälimçiler toparynyň isleşiçe-hä boluberenok. Ýazda geçirilen pökgüler hüjümçiler üçin-ä köp däl. Ýöne bu bize başardar we öz mümkinçiliklerimizden has oňat peýdalanarys diýen ynamym bar.