text:
Müsüriň Musulman doganlygy atly topary prezident Muhammad Morsiniň garşydaşlary bilen çaknyşyklarda özüniň bir agzasynyň heläk bolandygyny tassyklady.
Onlarça adamyň ýaralanmagyna sebäp bolan bu çaknyşyklar hepdäniň ýekşenbe güni Musulman doganlygynyň Damanhur şäherindäki edarasynyň golaýynda boldy.
Habar berlişine görä, Musulman doganlygynyň 15 ýaşly agzasy protestçileriň edara hüjüm etmeginiň netijesinde öldürilipdir.
Bu, geçen hepdede Musulman doganlygynyň öňki lideri prezident Muhammad Morsi özüne giň ygtyýarlyk berýän konstitusion deklarasyýany çykaraly bäri ilkinji heläkçilik boldy.
Konstitusion deklarasiýa
Şeýle-de deklarasiýa täze Konstitusiýanyň üstünde işleýän esasan yslamçylardan düzülen toparyň sudýalar tarapyndan dargadylmagyny gadagan edýär.
Reformalaryň tarapdarlary prezidenti diktatorçylykda aýypladylar we munuň demokratiýa tarap ädilýän ädimlere wehim salýandygyny aýtdylar.
Duşenbe güni Morsi deklarasiýany ýatyrmak barada özüne ýüz tutan baş sudýalar bilen duşuşmaly.
Ýekşenbe güni Baş adalat geňeşi Morsiniň deklarasiýasynyň diňe daşary işler we milli howpsuzlyk ýaly meselelere degişli bolmalydygyny aýtdy.
Ýekşenbe güni Morsiniň edarasy prezidentiň çykaran permanynyň wagtlaýyn çäredigini aýtdy we onuň täze parlament saýlanansoň ýatyryljagyny wada berdi. Emma saýlawlaryň indiki bahardan öň geçirilmegi planlaşdyrylmaýar.
Umumy pozisiýa
Şeýle-de prezidentiň administrasiýasy Morsiniň ýurduň syýasy toparlary bilen dialog geçirip geljekki ädimler boýunça “umumy pozisiýany” işläp düzmekçidigini yglan etdi.
Emma oppozisiýanyň liderleri, şol sanda Nobel baýragynyň parahatçylyk boýunça laureaty Muhammet Elbaradeý deklarasiýa ýatyrylmasa dialogyň bolup bilmejegini duýdurdy.
Deklarasiýa çykarylansoň ýurtda başlanan protestlerde ýüzlerçe adamyň ýaralanandygy habar berildi. Ýekşenbe güni Müsüriň maliýe bazary 10% pese duşdi.


c: text/html

text:
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümetiniň başlygy Roza Otunbaýewa resmi suratda ýurduň prezidenti hökmünde işe başlady. Onuň işe başlamak dabarasy şenbe güni irden Bişkek şäherinde boldy.
Dabarada Roza Otunbaýewa şeýle diýdi: “Gyrgyz respublikasynyň prezidenti wezipesine girişip, Kostitusiýany, kanunlary doly berjaý ederin. Gyrgyz döwletiniň garaşsyzlygyny gorap saklaryn. Gyrgyz respublikasynyň ähli ilatynyň azatlygy bilen hukuklaryny hormatlamak ugrunda göreşerin”.
Otunbaýewa prezidentlik hukugy täze Konstitusiýa güýje girenden soň berildi. Ol Konstitusiýany 27-nji iýunda geçen referendum tassyklapdy.
Resmi maglumata görä, ses bermäge gatnaşanlaryň 90%-den gowragy Konstitusiýa girizilen üýtgetmeleri goldady. Ol Konstitusiýa anna gününden güýje girdi.
Şeýlekide, Merkezi Aziýada ilkinji zenan prezident, 59 ýaşly Roza Otunbaýewa 2011-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli Gyrgyzystanyň prezidenti bolar.
Otunbaýewa oktýabr aýyna bellenen parlament saýlawlary geçip, täze hökümet saýlanýança, hökümetiň başlygy wezipesinde galýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aşgabat, 27.02.2015. “Türkmenportal”.
“Bawariýanyň” ýaşajyk janköýerleriniň kakasy toparyň ýarym goragçysy Bastian Şwaýnştaýgere hat ýazdy. Ol öz hatynda “Bastian galtaşanyndan soň, oglunyň çürt-kesik ýuwunmakdan ýüz öwürýändigini mälim etdi” diýip “Sports.ru” habar berýär.
“Anna güni “Bawariýanyň” awtobusy ugramaga taýýar bolup durdy, Siz bolsa ýadygärlik ýazgy bermäge gümrandyňyz. Soňra Siz meniň oglumyň başyny sypap, onuň ýagdaýlaryny soradyňyz. Bu meniň ogluma ýiti täsir etdi we siz galtaşanyňyz bäri ýuwunmagam islänok”.
Bastian Fasebookdaky sahypasynda ýerleşdirilen hatda jogap berdi.
“Gadyrdan Klaus Maýer, Fasebookdaky sahypamda galdyran habaryň üçin minnetdar. Men, hakykatdan-da, Siziň ogluňyzyň saçyny ýuwmak islemeýändiginiň sebäpkäri bolasym gelenok. Şonuň üçinem, Rafael saçyny ýuwdugy höwes bilen oňa kiçijik sowgat ýollaryn” diýip, futbolçy söz berdi.


text:
Penşenbe güni Palestin awtonomiýasynyň lideri Mahmud Abbas Kairde “Hamas” toparynyň Palestinadaky bölüminiň syýasy lideri Haled Maşaal bilen duşuşdy.
Gepleşikleriň dowamynda Abbasyň ýolbaşçylygyndaky “Fath” toparynyň “Hamas” bilen gatnaşyklaryny dikeltmegiň ýollary barada gürrüň edildi.
“Hamas” 2007-nji ýylda geçirilen saýlawlarda ýeňiş gazanyp, şondan bäri Gaza zolagyna gözegçilik edip gelýär.
Şu ýylyň maý aýynda iki toparyň liderleri bileleşmek barada ylalaşypdylar.Emma taraplar täze saýlawlara çenli ýurdy dolandyrmaly geçiş hökümeti döredilen halatynda, oňa ýolbaşçylyk etmeli adamyň kandidaturasy meselesinde ylalaşyp bilmediler. Bu bolsa birikmek prosesini haýallatdy.
Halkara jemgyýetçiligi tarapyndan godaw tapan Abbasyň “Fath” topary häzir Palestinanyň diňe bir bölegine - Iordan derýasynyň günbatar kenaryna gözegçilik edýär.


text:
Orsýet özüniň hiç bir adaty bolmadyk harby iş etmeýändigini aýdýar we Waşingtony Sowuk uruş döwründäki ýarag kontrollugy şertnamasyny doly ýerine ýetirmäge çagyrýar.
Daşary işler ministrliginiň 11-nji iýunda ýaýradan beýanatynda Birleşen Ştatlaryň rus serhedine ýakyn ýerlerde raketa ýerleşdirmegi orta uzaklyga ýetýän raketalar baradaky ylalaşygy puja çykarar diýilýär.
Bu beýanat ABŞ-nyň Döwlet departamenti Orsýeti özüniň ýaraglar babatda baglaşan şertnamalaryny bozmakda aýyplanyndan soň peýda boldy.


text:
1994-nji ýyl bolsa gerek, Aşgabadyň merkezinde, konserwatoriýanyň ýanyndaky duralgada “Çary neressäni ýatlap” diýen bildiriş goýupdyrlar.
“Ahyry Çaryny ýatlapdyrlar. Onuň neresse bolandygyny boýun alypdyrlar” diýen pikir hyýalyma geldi.
Unudylýan ynsan
Çary Nurymowa bagyşlanan agşamyň ýa-da hatyra konsertiniň nirede geçýändigini bilmek üçin, bildirişiň alkymyna bardym. Ol sirkiň jaýynda geçirilýär diýlipdir. Eýsem sirk nire, Çary Nurum nire? Ol bir resmi konsert zalynda, iň bolmanda konserwatoriýanyň jaýynda geçirilmezmi?
Aýdym-saz agşamyna gatnaşjaklaryň, ony alyp baryjynyň atlaryny okanymda, munuň beýik ynsan, ajaýyp kompozitor Çary Nurymowa degişli däldigine göz ýetirdim.
Şol unudylan ynsanyň dünýä inenine üstümizdäki ýylda 75 ýyl dolýar.
Türkmen ensiklopediýasynda Çary Nurymow 1941-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda, Baýramalynyň Azat obasynda dünýä indi diýilýär. Ýöne Çarynyň özi, onuň agasy Durdy Nurum: “Biz Garahan obasyndan” diýýär ekeni. Kaka etrabynyň çäginde, Aşgabat ýolunyň ugrunda, Garaham atly belli oba bar. Olary ýetimlik derdeseri Baýramalydaky Çagalar öýünden çykarypdyr. Dogluş hakyndaky şahadatnama hem şol ýerde ýazylyp, takmynan sene we takmynan oba ady görkezilipdir.
“Kemlikde kemal bar”
Niredendir, nähilidir takdyryň emri bilen Baýramala düşen ajaýyp pedagog hem pianist Olga Alekseýewna Kriwçenko ýetim çagalara sazdan sapak berýän ekeni.
Çagalarda bar bolan zehini görmegi başarýan ol mugallym Nury Halmämmedowda, Durdy Nuryýewde hem Çary Nurymowda fortepiano sazlaryna bolan çuňňur söýgini oýarypdyr. Bu täsin ynsan şol döwürler 70 ýaşy etekläp barýan eken. Ýöne ol çagalara arassa saz çalmagy, notany yzarlamagy hem özbaşdak ýürekli hereket etmegi öwredip bilipdir.
Täze ugur
Çary Nurymow türkmen saz sungatynda özi üçin täze ýol açdy. Turuwbaşdan däp bolan mukam ýolundan çykyp, simfoniki dile – saz diline geçdi. Pikirini hem özüniň aýtmak isleýän ruhy ahwalatyny dürli owazlar arkaly aňlatmagy başardy.
Onuň saza giriş usuly, beýan edişi özünden öňküleri gaýtalamady. Şonuň üçinem ol başgalara meňzemeýän kompozitor bolup ýetişdi. Ol haýsydyr bir milli sazy ýa mukamy alyp, onuň üstünde işlemek bilen çäklenmedi. Onuň saz eserlerinde, döreden aýdymlarynda “ol bu ýerde pylan halk sazyndan açyk peýdalanýar” diýmek kyndy.
Gerek bolan ýagdaýda, halk sazlaryndanam peýdalanýardy. Meselem, Beýik Watançylyk urşunda gurban bolanlara bagyşlap döreden Ses we orkestr üçin konsert-poemasynda “Keçpelegiň” äheňini ulanypdy. Ýöne köplenç Günbatar professional saz usullaryna eýerdi. Şeýlelikde, pikire, sazlaşyga hem içki ruhy gapma-garşylyga esaslanýan eserler döretdi.
Ol türkmen sazyny Günbataryň tebigatyna hem ruhuna ýakyn etdi. Şol wagtyň özünde-de, milli türkmen kompozitory bolup galdy.
Çarynyň döreden aýdymlarynyň baryna täzeçe diýip bolmaz. Mollanepesiň goşgusyna döreden “Gitdim” diýen romansy, Magtymgulynyň goşgusyna döreden “Armanym galdy” diýen aýdymy türkmen klassyky däplerine eýerdi.
Simfoniýa – owazlaryň sazlaşygy
Çary Nurymow 1964-nji ýylda Moskwanyň Gnesinler adyndaky sazçylyk-pedagogik institutyny gutaryp, Türkmenistana gelen döwründe “Edebiýat we sungat” gazetinde, gysgajyk makala çykdy. Şonda ol “Meniň üçin simfoniýa” diýip, özüniň iri göwrümli saz eserlerini döretmek ýolundan gitjekdigini aýtdy. Ol şeýle hem etdi. Köplenç programma esaslanýan instrumental sazlary döretdi.
Ç. Nurymow “Epgegiň tepbedi”, “Bakylyk”, “Köýten nalasy” ýaly meşhur baletleriň sazyny döretdi. Dürli temalara degişli bolan beýle baletler toplumyny bizde hiç bir kompozitor döretmändi.
Ol at-abraýy ýurduň çäginden çykan, örän ukyply kompozitor bolup ýetişdi. Ç. Nurymowyň Hindistanyň görnükli döwlet işgäri Indira Gandiniň hatyrasyna bagyşlan, kirişli saz gurallary üçin döreden ikinji kwarteti SSSR-de uly meşhurlyga eýe boldy. 1987-nji ýylda onuň fleýta, goboý we kamera orkestri üçin birinji “Destan-konsertine” hem-de “Indira Gandiniň ýadygärligine” atly kirişli saz gurallary üçin ikinji kwartetine SSSR-iň Döwlet baýragy berildi.
Şol başda öz aýdyşy ýaly, ol gysga ömrüni 3-nji simfoniýasy bilen tamamlady.
Ol 52 ýaşynda, işläýjek wagty, düýpden başgaça eserler döretjek döwri biziň aramyzdan gitdi.
Megerem, halk kimi we nähili kompozitory ýitirendigini duýmady.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň pikiri.


text:
Başga, Aşgabat Awtoulaglar
Aşgabat satlyk awtoulaglar, satlyk masynlar, ulanylan we täze ulaglar dilerlerden we eýesinden masynlar. Awtoulag maglumatlaryny gör, bahasyny öwren, satyjy bilen gepleş. Ulaglary ýylyna we bahasyna görä gözle. Satmak isleýän awtoulagyňy çalt satmak üçin bärde mugt bildiriş ber. Aşgabat awtoulaglar, ulag bahasy, Aşgabat mashyn bazar, köp satylýan awtoulaglar, tm awto, awtobazar, maşyn bazary, mashyn bazar Aşgabat.
Aşgabat x, 🚗 Ulag » Awtoulaglar x, Ulag markasy:Başga x View all


text:
Bu kitapda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň özi hem-de atasy hakda gürrüň hem maglumatlar berilýär. Kitabyň sahypalarynda dokumental çeşmelere we arhiw materiallaryna esaslanan taryhy wakalar, şeýle hem Türkmenistanyň iň täze taryhynyň wakalary beýan edilýär.«Ruhnamadan» ozdurarmy?!
Türkmenistanyň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazow «Ruhnama» kitabyny, özi dirikä, dünýäniň otuzdan gowrak dillerinde neşir etdirdipdi.
Eger-de Saparmyrat Nyýazowyň «Ruhnamasynyň» otuz dilde terjime edilmegi üçin alty ýyl gerek bolan bolsa, onda Täçmämmet Jürdekowyň «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitabynyň şonça dilde çap bolmagy üçin beýle köp wagt gerek bolmasa gerek.
Kitabyň ýazylyp tamamlananyna heniz sekiz aý bolmanka, ol eýýäm sekiz dilde neşir edildi. Eger şeýle depginde dowam etse, alty ýylyň içinde «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitabyň dünýäniň 72 dilinde çap bolmaga mümkinçiligiň bardygy aýdylýar.Kitaplaryň terjimesi kimlere bähbitli?
Türkmenistanyň çäginde işläp ýören daşary ýurt firmalary döwletden özlerine ulurak buýurmalary almak maksady bilen, «Ruhnamany» dürli dillere terjime etdirip, ony hut Saparmyrat Nyýazowyň özüne elin gowşurýardylar we maksatlaryny amala aşyrýardylar.
«Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitabyň gysga möhletde şeýle köp dillerde neşir edilmeginiň düýp sebäbem şundan ybarat diýlip, çak edilýär. Bu kitaby hem Türkmenistandaky daşary ýurtly firmalar öz hasaplaryna dürli dillere terjime etdirýärler. Çap bolýan kitaplaryň bolsa tiražy beýle köp mukdarda-da däl.Awtoryň adyny agzamaly däl
Türkmenistandaky daşary ýurtly firmalar «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitaby dürli dillerde terjime etdirmek bilen, ilkinji nobatda onuň awtory Täçmämmet Jürdekowyň abraýyny arşa galdyrýandyklaryndan bihabar bolara çemeli.
Dürli çeşmelere göä, bu kitaby Saparmyrat Nyýazowyň öz «galamynyň astyndan» çykan eser bolan «Ruhnama» ýaly bir kitapdyr öýdüp pikir edýän daşary ýurtly firmalar, döwletden özlerine ulurak zakazlary almak maksady bilen, «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtygy» tizden-tiz dünýä dillerine geçirmäge howlugýarlar.
Ýöne Galkynyşyň ideologlary şu meselede bir çykalga tapypdyrlar. Islendik döwletde çap edilýän kitaplaryň awtorynyň ady kitabyň daşynda görkezilýär. Emma «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitaby ýazan ýazyjy Täçmämmet Jürdekowyň ady hem kitabyň daşyndan aýrylyp çap edilmäge degişli edildi.
Mundan başga-da Galkynyşyň ideologlary Berdimuhamedowyň özi hem-de atasy hakda gürrüň berýän kitabyň dürli dillerdäki tanyşdyrylyş dabaralarynda onuň awtory hakda däl-de, diňe eserdäki gahrymanlar hakda söhbet etmegi golastyndakylara berk tabşyryp, Jürdekowy ol esere asla dahylly däl ýaly görkezmegi başardylar. Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Sapporo gar festiwaly
Ýaponiýanyň demirgazygyndaky Sapporo şäheri her ýylyň fewral aýynda köp adamly bolýar. Sebäbi fewral aýynyň başynda bu şäherde „Ýuki Matsuri" şüweleňi geçirilýär. „Ýuki Matsurini" ýapon dilinden türkmen diline terjime edeniňde „gar festiwaly" diýen manyny berýär. Daşary ýurtly jahankeşdeler hem festiwalyň geçirilýän günlerinde Ýaponiýa topar-topar bolup gelýärler. Jahankeşdeleri festiwalyň çäginde gardan ýasalýan dürli ululykdaky taryhy ýadygärlikler, şekillerdir heýkeller özüne bendi edýär. Sapporo şäherinde geçirilýän festiwal dabaraly ýagdaýda bellenip geçilýär. Bu yerde adamlar gyş paslynyň özboluşly ajaýyplygynyň lezzetini alýarlar. Ýokote şäherinde gardan öýler ýasalýar. Öýlerde şemler ýakylýar. Ýerli halk öýlerde daşary ýurtly jahankeşdeleri myhman alýarlar.
Mazmuny
Festiwalyň syýahatçylyk ähmiýeti[üýtget | edit source]
Sapporodaky gar festiwalyna daşary ýurtly jahankeşdeler hem gatnaşýar. Şonuň üçin festiwalyň syýahatçylyk ähmiýeti hem uludyr. Festiwal 1950-nji ýyldan bäri her ýyl giçirilip gelinýär. Ilki başlanan ýyly şol sebitde okaýan ýokary okuw mekdepleriniň talyplary Odori seýilgähinde öz güýji bilen gardan alty sany uly hekel ýasadylar. Talyplaryň özboluşly güýmenjesi sebitdäki halkyň arasynda uly gyzyklanma döretdi. Soň soňlar her ýyl diýen ýaly gyş aýlarynda Odori seýilgähinde gardan dürli ululykdaky heýkeller ýasalyp başlandy. Ýurdun ilatynyň arasynda uly gyzyklanma döreden bu çäräni halkara derejesinde we dabaraly ýagdaýda bellemek pikiri orta atyldy we ol oňyn garşylandy. Şondan bäri bu festiwal ýurduň esasy wakalarynyň birine öwrüldi. Her ýyl festiwala ýurduň öz içinden hem-de daşary ýurtlardan iki milliondan gowrak adam gatnaşýar. Ýaponiýanyň demirgazygyndaky özüniň tebigatynyň gözellikleri bilen meşhurlyk gazanan Hok-kaýdo adasynyň ak merjen şäheri Sapporo ýurdun iň uly bäşinji şäheri hasaplanýar. Soňky ýyllarda ýurdun paýtagty Tokio ýaly meşhur bolan Sapporo 130 ýyla meýilleşdirilip gurlan şäher. 1972-nji ýylda Sapporo şäherinde gyşky olimpiýa oýunlary geçirildi. Bu olimpiýa oýunlaryny geçirmek bilen şäher öz adyny dünýä belli etdi. Häzir bolsa her ýylyň fewral aýynda geçirilýän gar festiwaly bilen.şäher has-da meşhur boldy. Ilki başlarda festiwalda ýapon heýkeltaraşlaryň gardan ýasan işleri halk köpçüligine ýetirilýärdi. indi bolsa daşary ýurtly heýkeltaraşlar hem bu festiwala gardan ýasan işleri bilen gatnaşýarlar. Şäheriň gar festiwaly daşary ýurtlyy jahan-keşdeleriň gyzyklanma bildirýän 22 festiwalynyň sanawynda ikinji orunda durýar. Garlar transport ulaglary arkaly sebitdäki garyň köp ýagan ýerlerinden getirilýär. Munuň bilen baglanyşykly bir waka hem bolup geçipdir. 1974-nji ýylda gardaşaýan ulaglar üçin ýangyç tapylmandyr. Şol döwürde ýangyç gytçylygy bar eken. Heýkeltaraşlar eserlerinde tagta ulanypdyrlar. Bu gar festiwaly Germaniýanyň Nfýunhen şäheri bilen Sapporo arasyndaky doganlyk gatnaşyklaryny has-da ýygjamlaşdyrdy. 5-nji fewralda başlaýan festiwal 11-nji fewralda tamamlanýar. Festiwalda ululy-kiçili 300-den gowrak gardan ýasalan heýkeller sergä çykarylýar. Her ýaşdan gatnaşyjysy bolan festiwalda adamlar öz nobatynda heýkelleri tomaşa edip bilýärler. Heýkelleri ýasaýan heýkeltaraşlar bu festiwala meýletin gatnaşýarlar. Festiwalyň çäginde heýkelleri howa şertleri goraýar. Fewral aýynda howanyň ortaça temperaturasy minus 10 dereje bolýar. Heýkeltaraşlar gardan esasan dünýä belli ýadygärlikleriň, heýkelleriň keşbini döredýärler. Odori, Susukino we Sapporo satoland seýilgählerinde dürli mowzuklarda ýasalan şekillere duş gelmek bolýar. Gijesine dürli reňkdäki çyralar bilen öwüşgin atýan heýkeller şäheri gyş paslynyň täsinlikler diýaryna öwürýär. Festiwal tamamlanandan soň, heýkeller ereýänçä garaşman, ony ýykýarlar. Festiwalyň çäginde dürli tagamlar hem satylýar. Şeýle hem dürli medeni çäreler geçirilýär, aýdym aýdylýar, tans edilýär.
Festiwalyň taryhy[üýtget | edit source]
Gar festiwaly ilkinji gezek 1950-nji ýylda Sapporo şäheriniň Odori seýilgähinde geçirilýär. Ýerli ýokary okuw mekdebiniň talyplary gardan alty heýkel ýasaýarlar. Şondan soň festiwalyň gerimi giňeldilip, halkara derejesinde geçirmek meýilleşdirilýär. 1955-nji ýylda ýagny birinji festiwalyň üstünden bäş ýyl geçensoň, şol sebitde ýerleşýän harby bazada gulluk edýän esgerler hem festiwala gatnaşmagy ýüregine düwýärler. Olar ilkinji bolup gardan ullakan heýkel ýasaýarlar. Şol hem festiwala meşhurlyk gazandyrýar. Esgerler her ýyl bu festiwala gatnaşyp, gardan dürli şekiller ýasap, adamlary begendirip gelýärler. . Mälim bolşy ýaly, 1972-nji,ýylda Sapporo şäherinde gyşky olimpiýa oýunlary geçirilýär. Olimpiýa-oýunlary bilen bir hatarda gar festiwaly hem dünýä metbugatynda öz mynasyp ornuny tapýar. 1974-nji ýylda bu festiwalyň çäginde halkara gar heýkelleri bäsleşigi geçirilip başlanýar. Gar festiwalynyň ýylsaýyn halkara derejesindäki ähmiýeti barha artýar. Festiwalda Hytaýyň Şenýang, Kanadanyň Alberta, Germaniýanyň Mýunhen. ABŞ-nyň Portland şäherleriniň keşbi janlandyrylan heýkellere-de duş gelmek bolýar. Bular hem Sapporonyň şol şäherler bilen gowy gatnaşyk saklaýandygyny görkezýär.
Festiwal barada käbir maglumatlar[üýtget | edit source]
Şu ýyl Sapporo gar festiwalynyň 60-njysy geçirilýär. Oňa ýene-de sanlyja günler galdy. Ol 5-nji fewralda başlanýar we 7 gün dowam edýär. 60-njy Sapporo gar festiwalynda 277 hekel halk köpçüligine görkeziler. Olaryň 154-üsi Odori, 23-üsi Tsu-dome we 100-üsi bolsa Susukino meýdanlarynda bolar. Heýkeltaraşlar üçin gerekli bolan gar 7-nji we 22-njiýanwar aralygynda ulaglar arkaly getirildi. Olar Sapporo şäheriniň eteklerinden getirildi. Takmynan 6500 tonna gar ýük ulaglary arkaly daşaldy. Bu festiwalyň guramaçylyk işleri şäher häkimliginiň, şäheriň syýahatçylyk assosiasiýanyň, şäheriň bilim müdirliginiň, we şäheriň söwda we senagat palatasynyň üstüne ýüklendi. Festiwalyň administratiw işlerine gar festiwalynyň ýerine ýetiriji komiteti jogap berýär.
Festiwala gatnaşyjylaryň sanawy:[üýtget | edit source]
2008-nji ýyl, 59-njy gar festiwaly: 2 million 159 müň adam. 2007-nji ýyl, 58-nji gar festiwaly: 2 million 1010 müň adam, 2006-njy ýyl, 57-nji gar festiwaly: 1 million 985 müň adam. 2005-nji ýyl, 56-njy gar festiwaly: 2 million 191 müň adam.


text:
Türkmenistanyň harby kuwwatyny çişirip görkezmek boýunça türkmen propagandasynyň alyp barýan işini tankytçylar emelsiz iş diýip atlandyrýarlar hem armiýanyň we ýaraglaryň hakyky ýagdaýynyň “bir gowulaşaýsady” diýdirýändigini belleýärler.
Emma ýerli ideologlar her bir wakany jemgyýet üçin çişirip, ony ahlak sapagyna öwürmäge çalyşýar. “Galkan-2010” okuwam edil şonuň ýaly boldy.
Pöwhe sözleriň fonunda ylaýta-da prezidentiň isleg-arzuwy aýratyn ýiti ýaňlandy. Ol türkmen esgerlerini “gadymdan bäri türkmenler üçin däp bolup gelýän watançylygy, ata Watana söýgi hem wepalylygy dowam etdirijiler” diýip atlandyrdy.
Ýurtda dowam edýän ýagdaý bilen watançylyk düşünjesiniň birleşmesine ýitilik siňdirilipdir. Ýurtda dowam edýän ýagdaýy köpler režim diýip atlandyrýarlar. Häzirki häkimiýet ony S.Nyýazowyň diktaturasyndan miras aldy.
Geň galmaly zat, köpçülikleýin watançylygyň peýda bolýan ýolunda häzirki taýaga daýanýan sistema dikeldi. Inisiatiwany basyp ýatyrýan emeldarlar bilen bagly gatnaşyklar boýunça adamlardan watançylyk duýgusyna garaşmak hakykata gabat gelmez.
Döwlet gaznasyndan ogurlap oturan býurokratlary halk köpçüliginiň gowy görmegini, söýmegini göz öňüne getirmek mümkin däl. Ministrler Kabinetiniň maslahatlarynda prezidentiň özi gürrüňi edilýän çinowniklere gazaply daramaly, olara temmi bermeli bolýar.
Harby goşunyň häkimiýetlere gep-gürrüňsiz tabyn bolmalydygyny beýnilere zor bilen dykmak isleýän, şu ugurda iş alyp barýan ululy-kiçili ideologiýa işgärlerine ýönekeý graždanlar, onda-da ýurduň ýaşlary ynanyp bilmezler.
Türkmen jemgyýetiniň sosial problemalary barasynda çynlakaý iş alnyp baryldymy? Hökümetiň tekliplerini jemgyýet nähili goldaýar? Sag-aman aýak üstünde durmak, ölmez-ödi durmuşy tigirlemek isleginden başga jemgyýetiň nähili isleg-bähbitleri bar? Türkmen sosiologiýasy diýlen zat barmy? Ýa gamçynyň zory barka ol häkimiýetlere derkar dälmi? Kimiň agzybirligi?
Köp onýyllyklaryň dowamynda gorky duýgusy berk ornaşansoň, türkmenleriň durmuş barada nähili oýlanýandyklaryny bilmek, anyk bir zady tassyklamak kyn ýa asla mümkinem däl. Şol gorky Stalin döwründe güýçlümidi ýa ähli çäkden çykyp, eden-etdilige ýüz uran Nyýazow döwründe güýçlümidi?
Adamlar watany däl-de, düýpden azatlyk bermeýän režimi goraýandygyny bilip durka, hakyky watançylyk barada nähili gürrüň bolup biler?! Beýik Watançylyk urşunda Staliniň däl-de, halkyň ýeňendigi baradaky gürrüňleri häli-şindi eşitmek mümkin. Gahryman türkmenler Gökdepe urşunda hökümdar üçin däl-de, öz topragyny gorap, baş goýdular. Hiç bir propagandist olary urşa çagyrmandy.
Şol bir wagtda-da “Galkan-2010” harby tälimini mahabatlandyrmak bilen ideologiýa “Biziň agzybirligimize hyýanat etmäge islendik synanyşyga ýurduň graždanlary garşy durmalydyr” diýip tassyklaýar.
Ýene-de intellektual bulaşyklyk, garym-gatymlyk, paradoksyň paradoksy! Kimiň agzybirligi? Kim kim bilen agzybir? Ýönekeý adamlar rehimsiz býurokratik maşyn bilen agzybir bolmaly bolýar-da! Ýa-da ýurdy demir gulpuň aňyrsynda saklaýan serhet hem migrasiýa gulluklaryny, jeza beriji organlary gowy görüp, ölüp-öçüp barmalymy?
Özüniň möwriti öten usullary, metodlary bilen propaganda adamlarda watana söýgüni däl-de, karýerizmi, wezipeparazlygy ornaşdyrýar. Ýöne türkmenler karýera, wezipe üçin ölüme taýýar bolmaz. Ine, şu meselede olar edil Gökdepe urşunda öz azatlygy üçin baş goýuşlary ýaly agzybir. 150 ýyl mundan öňki, ýasama däl-de, hakyky watançylyk olar baradaky hakydany, hatyrany saklap gelýär. Häkimiýeti welin, gabanjaňlyk gurşap alýar.
Häkimiýet şol watançylyga kembaha garaýar. Nähili hormatsyz agzybirlik! Hiç kim tarapyndan ýok edilip bilinmejek oppozisiýa ýaly! Belki, bu dildüwşükdir?Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
ABŞ-nyň Milli goranmak uniwersitetiniň Ýakyn Gündogar we Günorta Aziýa babatdaky strategik okuwlar merkeziniň professory Rojer Kangas awgustyň 31-den, sentýabryň 10-y aralygynda Türkmenistana sapar edýär diýip, amerikan ilçihanasynyň ýaýradan metbugat beýanatynda aýdylýar.
Saparynyň dowamynda Rojer Kangas ABŞ-nyň daşary syýasaty barasynda birnäçe leksiýa okar we duşuşyklar geçirer. Ol Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde, Demokratiýa we adam hukuklary institutynda, Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda, ýurduň Ylymlar akademiýasynda we Goranmak ministrliginde bolar diýlip, habarda aýdylýar.
Doktor Kangas Merkezi Aziýa meseleleri boýunça dünýä meşhur bilermendir.


text:
12-nji maýda täjik paýtagty Duşenbede Owganystanyň, Pakistanyň Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň resmileriniň gatnaşmagynda “CASA-1000” atly elektrik energiýa proýektiniň gurluşygyna badalga berildi.
Gurluşygy 1,17 million amerikan dollaryna barabar bolan proýektiň düýbüni tutuş dabarasyna owgan hökümetiniň ýerine ýetiriji ýolbaşçysy Abdullah Abdullah, Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif, täjik prezidenti Emomali Rahmon we gyrgyz premýer-ministri Sooronbaý Jeenbekow dagylar gatnaşdylar.
“CASA-1000” proýektiniň çäginde 1,222 kilometr uzynlygyndaky elektrik geçiriji liniýalary gurmak hem planlaşdyrylýar. Bu liniýalar arkaly Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň gidroelektrikstansiýalaryndan Owganystana (300 MW) we Pakistana (1,000 MW) 1,300 MW elektrik energiýasyny akdyrmak göz öňünde tutulýar.
Käbir möhüm päsgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz bolýan “CASA-1000” proýektiniň gurluşygynyň 2018-nji ýyla çenli tamamlanmagy planlaşdyrylýar.


text:
Owganystanda adam pidalaryna getiren bomba hüjümine ilteşikli bolmakda aýyplanýan bir adamyň daşlanyp öldürilendigi aýdylýar.
Ýekşenbe güni Gazni welaýatynyň Andar etrabynda toý dabarysyna barýan bir mini-awtobus köçe-ýaka bomba uçrap ýarylypdy. Wakada 18 adam heläk bolupdy.
Ýerli resmileriň aýtmagyna görä, oba ýaşaýjylary partlama bolmazdan ozal Mohammad Asef alty bir adamyň öýüň arkasynda bombany partlatmak üçin ýörite enjam bilen bukulyp duranyny görüpdirler.
Partlama ilteşigi bolandygyny boýun aldy diýilýän bu adam obanyň çetine çykarylyp, ýenjilip, soňundan hem daşlanyp öldürilipdir.
Ýekşenbe güni bolan hüjümiň jogapkärçiligini hiç bir topar öz üstüne almandy.


text:
Gazagystanyň demirgazygyndaky Aktobe şäherinde geçirilen ýörite operasiýada ýeke-täk diri galan adam terrorizm aýyplamalarynda günäli tapylyp, penşenbe güni 12 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
18 ýaşly Gabit Kurmankul iýun aýynda howpsuzlyk güýçleri tarapyndan geçirilen ýörite operasiýada ýaralanypdy. Onuň beýleki iki ýarany howpsuzlyk güýçleri tarapyndan öldürildi.
Derňewçileriň maglumatyna görä, gürrüňi gidýän bu üç adam polisiýanyň işgärini öldüripdir.
Kurmankulyň sud diňlenşigi ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirildi.


text: Demiragzyk Pakistandaky agyr ýagyn we sil suwlary jaýlaryň ýykylmagyna sebäp bolup, 24 adamy öldürdi we ölenleriň sanyny 42-ä ýetirdi. Çitral şäherindäki ýollara, köprülere, ekin meýdanlaryna uly zyýan ýetdi. Halas ediş işgärleri 24-nji iýulda Çitral şäheriniň töwereklerinde ýykylan jaýlaryň harabalygyndan ölen damlaryň jesetlerini tapdy diýip, ýerli polisiýanyň resmisi Abdul Kaýum 25-nji iýulda aýtdy. Sil basan ýerlere pakistan goşunlary kömege iberildi. Pakistanyň iň garyp regiony bolan Bulujystanda sil 12 adamy öldüripdir. Agyr ýagşyň ýene iki gün dowam etjegi aýdylýar.


text:
Daşary ýurtlardan Türkmenistana gelýän we gidýän onlarça türkmen ýük ulagy Eýranyň gümrük geçelgesinde alty günläp saklanyldy diýip, Azatlyk Radiosynyň okyjylarynyň biri sosial ulgam arkaly habar berýär.
Howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran okyjymyzyň aýtmagyna görä, awgust aýynyň 14-den tä 20-sine çenli 40-a golaý türkmen ýük ulagy Eýranyň resmileri tarapyndan Bazargan we Lotfabad gümrük geçelgelerinde saklanypdyr.
Maglumata görä, türkmen ýük ulaglarynyň saklanmagynyň sebäbi Eýranyň Türkmenistandan gelýän ýükli ulaglar üçin tranzit salgydynyň möçberini ýokarlandyrmagy bilen bagly.
“Mundan ozal tranzit salgydynyň möçberi 160 dollardy, indi 260 amerikan dollaryna etdiler. Ýöne türkmen ýük ulag sürüjileri şu mukdary tölejek diýseler-de, olaryň geçmegine birnäçe günläp rugsat berilmedi. Sebäbi eýran resmileri ‘bu mesele doly çözülýänçä garaşyň’ diýdiler. Şeýdip, ilki gümrük salgydynyň möçberini duýdansyz ýokarlandyrdylar, soňra-da birnäçe günläp gümrükde sakladylar” diýip, okyjymyz Eýranyň gümrük geçelgesinde saklanan türkmen ýük ulagyny sürüjiniň sözünden sitata getirýär.
“Eýran şuňa meňzeş çäreleri girizer”
Şol bir wagtda Eýranyň türkmenistanly ýük ulag sürüjileri üçin öz tranzit salgydynyň möçberini artdyryp-artdyrmandygy barada henize çenli anyk maglumat almak başartmady.
Emma Türkmenistanyň häkimiýetleri öz territoriýalaryndan geçýän eýran ýük ulaglary üçin öz tranzit salgydynyň möçberini artdyrandan soň, eýran resmileri Tähranyň bu karara jogap berjekdigini we munuň iki ýurduň arasyndaky söwda we ykdysady gatnaşyklara täsir ýetirjekdigini aýdypdylar.
12-nji awgustda Eýranyň Tranzit we serhet boýunça resmisi Mohammad Jawad Atrçian çykyş edip, Türkmenistanyň öz çäresini öňünden duýdurmazdan, 8-nji awgustda güýje girizendigini belledi.
“Biziň diplomatlarymyz bu karara garşylyk bildirdiler. 13-nji awgustdan başlap, Eýranyň üsti bilen Türkmenistandan Türkiýä barýan türkmen ýük ulaglary saklanar we öňümizdäki hepdäniň ortalaryndan başlap şuňa meňzeş çäreler Eýranda türkmen ýük ulaglary babatynda hem ulanylar” diýip, Atrçian aýtdy.
Tranzit salgydy 3,5 esse ýokarlandyryldy
Bu aralykda 23-nji awgustda Eýranyň Gümrük meseleleri boýunça gubernatory Masoud Karbasian Türkmenistanyň eýran ýük ulaglary üçin tranzit salgydynyň möçberini ýokarlandyrmagynyň halkara transport konwensiýalaryna gapma-garşy gelýändigini aýtdy.
Şeýle-de, ol bu mesele boýunça Eýranyň Gümrük gullugynyň hem-de Awtomobil ýollary we şäher ösüşi ministrliginiň Türkmenistanyň Daşary işler ministrligine şikaýat hatyny iberendigini belledi.
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanyň resmi metbugatynda ýurduň territoriýasyndan tranzit geçýän eýran ýük ulaglary üçin tranzit salgydynyň möçberiniň galdyrylandygy barada halk köpçüligine hiç hili maglumat berilmeýär.
Eýranyň media serişdeleriniň eýran resmilerine salgylanyp berýän maglumatyna görä, Türkmenistan eýran ýük ulaglary üçin özüniň tranzit salgydynyň möçberini soňky bir aýyň dowamynda 3,5 esse ýokarlandyryp, $500-den $1800-a ýetirdi.
Şol bir wagtda Eýranyň metbugat serişdelerinde türkmen ýük ulag sürüjileri üçin girizilen täze tranzit düzgünleri barada jikme-jik maglumat berilmeýär.
Eýran ilkinji bolup Türkmenistanyň garaşsyzlygyny ykrar edipdi. Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky serhet araçägiň uzynlygy 1000 kilometre barabar.


text:
Aşgabat, 1-nji fewral. “Türkmenportal”.
Awstraliýanyň futbol ýygyndysy öz taryhynda ilkinji gezek Aziýanyň Kubogyny eýeledi. Ýer eýeleri bolan awstraliýalylar 76 müň tomaşaçynyň goldaw bermeginde jemleýji duşuşykda 2:1 hasabynda Koreýa Respublikasynyň toparyndan üstün çykdy.
Koreý futbolçylary finala örän oňat netije bilen geldiler. Olar ýeke pökgi hem geçirtmän, ähli oýunlaryny ýeňişli tamamladylar. Bu iki topar eýýäm toparçada duşuşypdylar. Şonda koreýalylar 1:0 hasabynda ýeňiş gazanypdylar. Ýöne muňa garamazdan, finalda Awstraliýa ýeňiş gazanar diýlip hasaplanýardy. Çünki bu gezekki Aziýa oýunlary hut şu ýurtda geçirilýärdi.
Duşuşykda esasy wagtda ähli pökgüler birinji we ikinji ýarymlaryň ahyrynda geçirildi. 45-nji minutda ýer eýeleriniň oýunçysy M. Luongo öz toparyny öňe çykarsa ikinji ýarymda goşulan ilkinji minutda “Baýeriň” hüjümçisi Son Hýun Min hasaby deňledi.
Goşmaça 30 minutda şowlulyk awstraliýalylara gülüp bakdy. Ilkinji 15 minutyň dowamynda ikinji ýarymda oýna giren Jeýms Troizi, Anže Postekoglunyň şägirtlerine ýeňiş getirdi.
Dörtýyllygyň yklym derejesindäki baş baýragyna mynasyp bolan Awstraliýanyň ýygyndysy öňde duran Konfederasiýanyň Kubogy ugrundaky bäsleşikde çykyş etmäge hukuk gazanan üçünji topar boldy. Bu abraýly ýaryş 2017-nji ýylyň 17-nji iýun — 2-nji iýuly aralygynda Moskwanyň, Sankt-Peterburgyň, Soçiniň we Kazanyň stadionlarynda geçiriler. Öň bu ýaryşda çykyş etmäge Russiýanyň (2018-nji ýyldaky dünýä çempionatynyň ýer eýesi hökmünde) we Germaniýanyň (2014-nji ýylyň dünýä çempiony hökmünde) hukuk gazanypdylar.
Maglumat toplamagy halaýanlar üçin Aziýanyň Kubogy — 2015-iň finalynyň maglumatlarydyr netijeleri bilen tanyş edýäris.
Aziýanyň Kubogy — 2015. 31-nji ýanwar. Sidneý. “Awstraliýa” stadiony. 76 385 tomaşaçy.
Koreýa Respublikasy — Awstraliýa 1:2 (0:1, 1:0, 0:1)
Pökgüleri geçirenler: Luongo(45) — 0:1, Son Hýon Min (90+1) — 1:1, Troizi (105) — 1:2.
Koreýa Respublikasy: Kim Jin Hýon, Kim Jin Su, Kwak Taehwi, Kim Ýon Gwon, Jan Hýun Su, Ça Du Ri, Pak Ju Ho,( Han Kuk Ýon, 71), Son Hýon Min, Ham Tae Hi (Li Kýun Ho, 46), Ki Sun Ýon, Li Jonhýop (Kim Ju Ýun, 87).
Awstraliýa: Raýan, Franiç, (Makkeý, 74), Dewidson, Spiranowiç, Seýnsberi, Milligan, Leki, Ýedinak, Luongo, Kehill (Juriç, 63), Kruz (Troizi, 71).
Duýduryş alanlar: Franiç (6), Dewidson (41), Spiranowiç (59), Ýedinak (66), Kruz (68).
Emin: Alireza Fagani (Eýran).


text:
Yrakda iki ýyldan gowrak tutulyp saklanan 5 eýranly şu gün öýlerine dolanyp geldi. Olar Birleşen Ştatlaryň güýçleri tarapyndan ýerli şaýy jeňçilerine kömek bermekde güman edilip saklandy.
Azat edilen eýranly resmileri Tähran aeroportunda uly şowhun-dabara bilen garşy aldylar. Eýranyň Daşary işler ministri Manoçehr Mottaki olary gutlady we batyrlyklary üçin öwdi.
Bu bäş adam Yragyň Erbil şäherinde tutulypdy. Amerikan häkimiýetleri olaryň Eýranyň Kuds güýçleriniň agzasydygyny we yrakly jeňçilere ýarag hem tälim berýändigini aýtdy. Eýran bu aýyplamany inkär etdi.


text:
Ýokary derejeli hökümet wekilleriniň, welaýatlaryň häkimleriniň, ministrlikleriň we edaralaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen 23-nji apreldäki maslahatda prezident G.Berdimuhamedow Ahal welaýatynda alnyp barylýan gurluşyk işleriniň depginini berk tankytlady.
Wideogörnüş arkaly geçirilen şol maslahatda prezidentiň Ahal welaýatynda 2008-2011-nji ýyllar aralygynda gurulmagy göz öňünde tutulan sosial-medeni maksatly 143 desganyň bary-ýogy 54-siniň gurlandygyny aýdanlygy habar berilýär.
Türkmenistanyň döwlet eýeçiligindäki habar serişdeleriniň maglumatynda prezidentiň şol desgalardan häzirki döwürde 67-siniň gurluşygynyň dowam etdirilýändigini we 22-siniň gurluşygyna asla başlanmanlygyny aýdanlygy habar berilýär.
Muňa näme sebäp bolýar?
Resmi maglumatlardan çen tutulsa, bu sanlar 2008-2011-nji ýyllarda gurulmagy göz öňünde tutulan desgalaryň diňe 33 prosentiniň tabşyrylanlygyny aňladýar.
Türkmen metbugatynda prezidentiň aýdanlaryna salgylanyp habar berilmegine görä, şeýle pes görkezijilere birnäçe oňaýsyz faktor sebäp bolupdyr. Ilkinji nobatda, taslamalar baradaky dokumentleri taýýarlamak üçin 2-3 aý däl-de, 12-14 aý sarp edilipdir. Çünki “welaýat häkimliginde işler örän ýaramaz gurnalypdyr”.
N.Nurmämmedow: “Şol pul serişdeleri gurluşyklara nähili, näçe wagtda we näderejede barýar? Ine, şu zatlara baglylyk bar”.
Dokumentleri taýýarlamak meselesindäki päsgelçilikler bilen bagly prezidentiň öňe sürýän pikiri bilen ýerli synçy Nurberdi Nurmämmedow hem ylalaşýar. Ol bu barada şeýle diýdi: “Ýerlerde gurluşyk edaralarynyň göz öňünde tutulan desgany gurup bermek üçin güýji pes. Ikinjiden, islendik gurluşygyň başlanmagy we onuň alnyp barylmagy üçin düzedilmeli dokumentler köp wagty talap edýär. Bu ýerde býurokratik päsgelçilikler köp”.
Türkmen resmileriniň 2011-nji ýylda beren maglumatlaryna görä, diňe 2010-njy ýylyň özünde ýurtda umumy bahasy takmynan 4.8 milliard amerikan dollaryna barabar önümçilik, medeni-durmuş maksatly desgalaryň jemi 120 sanysy gurlup, ulanmaga berlipdir.
Nurberdi Nurmämmedow regionlarda sosial-medeni maksat bilen gurulýan desgalaryň gurluşygynyň maliýe üpjünçiliginiň gowudygyna ynansa-da, şol pullaryň niýetlenen ýerine doly sarp edilýändigine şübhelenýär.
Ol: “Elbetde, şonça desgalary gurmak planlaşdyrylan bolsa, onuň maliýe üpjünçiligi hem göz öňünde tutulan bolmaly. Muňa söz ýok. Emma şol pul serişdeleri gurluşyklara nähili, näçe wagtda we näderejede barýar? Bu ýerde ara goşulýan býurokratik edaralar nähili işleýär? Ine, şu zatlara baglylyk bar” diýdi.
Nähili çykalga bar?
Türkmenistanyň 2012-nji ýyl boýunça döwlet býujetine görä, şu ýyl ýurduň sosial pudagynyň ösüşine býujetde görkezilen serişdeleriň 76.7 prosenti sarp ediler. Bu serişdäniň uly bölegi ýokary oňaýlykly ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygyna gönükdiriler.
23-nji aprelde geçirilen maslahatda 2008-2011-nji ýyllarda göz öňünde tutulan gurluşyk desgalary boýunça kemçilikler hakda gürrüň edilip, 2012-nji ýylda gurulmagy göz öňünde tutulýan proýektlerde şeýle kemçilikleriň gaýtalanmazlygy üçin nähili çäreleriň görlenligi hakda maglumat berilmedi.
Emma käbir ýerli synçylar ýurdy ösdürmek üçin köpsanly sosial-medeni maksatly desgalaryň gurluşygynyň alnyp barylýandygy yzygiderli wagyz edilýän häzirki pursatda häkimieýtleriň şeýle kemçilikleri boýun almagyna bir öňe ädilen ädim hökmünde baha berýärler.
Ýöne aşgabatly synçy Nurberdi Nurmämmedowyň pikiriçe, bu ugurda bardygy aýdylýan kemçilikleriň öňüni almak üçin bütin ýurtda gurluşyk infrastrukturasyny döretmeklik zerur: “Esasanam, hususy eýeçilikde bolan gurluşyk infrastrukturasyny döretmeli. Şonuň ýaly-da, şol gurluşyklarda işleýänleriň zähmet haklary edýän işlerine laýyk bolmaly”.
Prezident G.Berdimuhamedow hasaba alnan kemçilikleri tiz wagtda düzetmek üçin welaýatyň ýolbaşçylaryna ministrlikler we pudaklar bilen birlikde zerur çäreleri görmegi tabşyrypdyr.


text:
Eýran täze saýlanan prezident Hassan Rohaniniň inagurasiýasyny geçirýär.
Tähranda hepde ahyryna bellenen dabara başlandy. Rohani bu gün, resmi patasyny almak üçin, ýokary ruhy lider aýatolla Ali Hameneýi bilen duşuşýar.
Eýranyň konstitusiýasy esasynda, Rohaniniň dört ýyllyk prezidentlik möhleti şol patadan başlanýar. Hameneýiniň gysga söz sözlmegine garaşylýar.
Şenbe güni geçirilýän dabarada möhleti gutarýan prezident Mahmud Ahmedinejadyň gürlejegi ýa-da täze prezident Hassan Rohaniniň çykyş etjegi anyk aýdylmaýar.
Rohani ýekşenbe güni eýran parlamentiniň öňünde, dünýäniň 52 ýurdundan gelen ýokary derejeli myhmanlaryň gatnaşmagynda prezidentlik kasamyny kabul eder.


text:
Eýran öz Rewolýusion Gwardiýasynyň 26-njy dekabrda Pars aýlagyna giren ABŞ-nyň uçar göteriji we beýleki söweş gämilerine raketa atandygyny ret etdi.
Rewolýusion Gwardiýasynyň metbugat-wekili Ramezan Şarif 31-nji dekabrda eden çykyşynda ABŞ-nyň raketalaryň atylmagy baradaky maglumatyny “psihologiki harby pirim” diýip atlandyrdy.
“Gwardiýanyň harby-deňiz güýçleri Hormuz bogazynyň golaýynda soňky hepdede we amerikanlaryň agzan wagtynda hiç hili maşklary geçirmedi” diýip Şarif belledi.
“NBC News” ABŞ-nyň ady agzalmadyk harby resmisine salgylanyp, Gwardiýanyň hakyky ot açyp, türgenleşik geçirendigini we raketalaryň bu ýerden 1500 metr uzaklykda geçen ABŞ-nyň "Truman" atly gämisiniň golaýyna düşendigini habar beripdi.


text:
Wolgogradda häpdäniň başynda bolan partlamanyň ýene alty pidasy anna güni jaýlandy. Bu jaýlanyş çäresi şäherde bolan goşa partlama zerarly heläk bolanlaryň hatyrasyna tutulan bäş günlük matamyň soňky güni geçirildi.
Ýekşenbe güni demirýol wokzalynyň girelgesinde we duşenbe güni trolleýbusda bolan partlamalarda jemi 34 adam wepat boldy we onlarça adam ýaralandy. Täze ýyl baýramçylygyny bellemek boýunça dabaralaryň ençemesi ýatyryldy. Ýaralananlardan 65 adam agyr ýagdaýda keselhanada saklanýar.
Wolgogradda polisiýanyň müňlerçe işgäriniň gatnaşmagynda geçirilýän terrorçylyga garşy operasiýalar dowam etdirilýär.
Azyndan 150 adam tussag edildi, olaryň aglaba bölegi Merkezi Aziýanyň raýatlary we kawkazly migrantlar. Bomba partlamalarynyň jogapkärçiligini öz üstüne alan bolmady. Partlamalar Wolgograddan 700 kilometr uzaklykda ýerleşýän Soçi şäherinde boljak gyşky Olimpiada oýunlaryna bäş hepde galanda boldy.


text:
Russiýanyň ýygyndysynyň täze baş tälimçisi türkmen futbolunyň uçurymy Dmitriý Homuha bolmaly. Şeýle pikiri Russiýanyň http://sport.rbc.ru saýtynda sport žurnalisti Denis Romansow aýtdy.
Dmitriý Homuhanyň ýolbaşçylyk edýän 1996-njy ýylda doglanlaryň ýygyndy topary Russiýanyň taryhynda ilkinji gezek Ýewro U-17-niň final bölegine çykyp, onuň ýeňijisi boldy, Ýewro U-19-da bolsa kümüş medaly eýeledi — diýip, makalanyň awtory öz delillerini getirýär.
“Homuhanyň ýygyndysynyň näme üçin üýtgeşikdiginiň ýene bir sebäbi bar” — diýip, D. Romansow belleýär. — “Onuň oýunçylary eýýäm ulularyň derejesinde gereklenilýär we diýseň üstünlikli çykyşa taýýar”.
Soňra makalanyň awtory Russiýanyň ýetginjekler ýygyndysynyň (U-19) Fabio Kapello döwründe ulularyň ýygyndysynyň düzüminde, şeýle hem SSKA-nyň, “Zenitiň” we “Spartagyň” düzümlerinde premýer-ligada çykyş etmäge ýetişen futbolçylaryň atlaryny agzap geçýär.
Dmitriý Homuhanyň topary öz ruhy boýunça “Gus Hiddingiň Ýewro — 2008-iň ýarym finala çykaran toparyna çalym edýär” — diýip, D. Romansow ýazýar. “Homuhanyň topary islendik garşydaş bilen hilegärçiliksiz batyrgaý oýnaýar. Ýewro U-17-niň final böleginde olar Angliýany we Portugaliýany geçdiler, jemleýji duşuşykda bolsa Italiýany ýeňdiler. Ýewro U-19-da bolsa iň güýçli toparçadan (Gollandiýa, Germaniýa, Ispaniýa) çykdylar, özem iki duşuşykda azlykda oýnadylar, ähli oýunda ilkinji bolup pökgi geçirtdiler”.
Iň esasy zat bolsa D. Homuhanyň şägirtleri “Heniz ýedi san belgili şertnamalar bilen ýoldan çykarylanok, Ýewro U-17-däki ýeňiş hem olary azdyryp bilmedi we olar ýürekden ösmäge ymtylýarlar” diýlip, saýtda bellenilýär.
“Men Russiýanyň ýygyndysynyň täze baş tälimçisiniň wezipesini Dmitriý Homuha eýelemeli diýip hasap edýärin. Kombarowyň we Gluşakowyň nesli bilen ähli zat düşnükli... Geliň, onda bet ýygyndyny alalyň, olaryň arasynda orta ýaşlylaryň heniz umyt bildirilýänleriniň 3-4 sanysyny goşalyň, goý, Homuha bu topary dünýä çempionaty — 2018-e äkitsin... Häzirkiden-ä erbet bolmaz, galyberse-de, on ýedi we on dokuz ýaşlarynda hiç kimden heder etmän, hemmeleri diýen ýaly ýeňip bilýän tälimçimiz hem oýunçylarymyz bolar. Üç ýyldan bolsa olar has-da tejribeli bolarlar” diýip, makalanyň awtory jemleýär.
Dmitriý Homuha 1969-njy ýylyň 23-nji awgustynda Pöwrize şäherçesinde doguldy. (Aşgabat şäheriniň häzirki Arçabil etraby). Futbol bilen Aşgabadyň FSM-de, tälimçi Waleriý Nepomnýaşiniň elinde meşgullanyp başlady. 2-nji synpda tä mekdebi tamamlaýança ÇÝSM-de we sport internatynda Täçmyrat Agamyradowdan tälim aldy. Ussatlar toparyndaky çykyşyna 1985-nji ýylda Aşgabadyň “Kolhozçysynda” başlady.
Harby gullugyny Moskwanyň SSKA-synyň ikinji toparynda we Lwowyň SKA “Karpaty”-synda geçdi.
Ol ýokary derejeli Harkowyň “Metallistinde”, Peterburgyň “Zenitinde”, SSKA-da (bu toparyň düzüminde 1998-nji we 1999-njy ýyllarda degişlilikde Russiýanyň çempionatynyň kümüş we bürünç medallaryny eýeledi), Ýaroslawlyň “Şinniginde”, Groznynyň “Tereginde” (bu toparyň düzüminde 2004-nji ýylda Russiýanyň Kubogyny eýeledi) oýnady. Jerime urgularyny ýerine ýetirmegiň ussady D. Homuha 1998-nji ýylda Türkmenistanyň milli ýygyndy toparynyň düzüminde Bangkokda (Tailand) geçirilen XIII Aziýa oýunlarynyň çärýek finalçysy boldy.
Harkowyň döwlet bedenterbiýe institutyny, Ýokary tälimçilik mekdebini tamamlady. UEFA-nyň A derejeli tälimçilik lisenziýasynyň eýesi.
Dmitriý Homuha tälimçilik işine 2006-njy ýylda SSKA-nyň ÇÝSM-nde başlady. 2010-njy ýylyň 16-njy sentýabryndan bäri Russiýanyň 1996-njy ýylda doglanlardan ybarat ýetginjekler ýygyndysyna ýolbaşçylyk edýär. Bu topar Ýewropa çempionatlarynda iki ýyl mundan ozal 17 ýaşlylaryň arasynda çempion, şu ýyl bolsa 19 ýaşlylaryň arasynda wise-çempion boldy. Bu üstünlik üçin ýakynda Russiýa Federsiýasynyň sport ministri Witaliý Mutko Dmitriý Homuha “Russiýanyň at gazanan tälimçisi” diýen at berdi. D. Homuha iki ýyl mundan ozalky üstünlik üçinem hut şeýle ada eýe boldy.
U-19 ýetginjekler ýygyndy toparyň futbolçylary bilen duşuşanda, W. Mutko, şeýle hem Dmitriý Homuhanyň Russiýanyň baş ýygyndy toparynyň tälimçiler toparyna girjekdigini aýtdy.


text:
Özbegistanyň Içeri işler ministrligi ABŞ-nyň neşä gözegçilik boýunça edarasy bilen hyzmatdaşlyk barada memoranduma gol çekendigini habar berdi we muny neşe gaçakçylygyna hem neşekeşligiň ýaýramagyna görşy göreşmek maksady bilen düşündirdi.
Özbegistanyň Neşä gözegçilik boýunça milli informasion merkeziniň maglumatyna görä, geçen ýylda ýurtda bäş ýarym müň kilogram neşe ele salnypdyr. Bu, 2010-njy ýyl bilen deňeşdirilende 800 kilogram köp.
Özbek häkimiýetleri Owganystanda öndürilýän neşe serişdeleriniň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň üstünden Orsýete, soň Günbatar döwletlerine bikanun ýollar bilen aşyrylýandygyny aýdýarlar. Geçen ýylda Özbegistanda neşe bilen bagly jenaýatçylyklarda şübhelenen 107 daşary ýurtly tussag edilipdi.


text:
Gaz ýataklaryna baý bolan Türkmenistan ýangyç eksportunyň ýollaryny köpeltmek isleýär. Emma munuň üçin Ýewropa barýan gaz geçirijileri barada ylalaşyk gazanylmaly.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ýewropanyň iň uly gaz alyjysy bolan “GDF Sueziň” prezidenti Žan Fransua Sirelli bilen Pariže sapar edýän wagty duşuşyk geçirdi.
“Men siziň ýurduňyzda gaz gözleg işlerini alyp barmaga we gaz ýataklaryny özleşdirmäge, şeýle hem ony daşamaga gyzyklanma bildirýärin” diýip, Sirelliniň Berdimuhamedowa aýdanlaryny Türkmenistanyň döwlet telewideniýesi efire berdi.
“Meniň pikirimçe, Ýewropany gaz bilen üpjün etmek boýunça geljekde Türkmenistan örän möhüm rol oýnap biler” diýip, “GDF Sueziň” prezidenti aýtdy.
Şeýle hem Sirelli Türkmenistany Russiýadan sowa geçýän hem-de Ýewropa tarapyndan goldanylýan “Nabukko” turbalaryna goşulmaga gyssady. Bu proýekt Ýewropanyň gaz bazaryndaky Russiýanyň güýjüni gowşadar.
“ ...Meniň çuňňur ynanjyma görä, geljekde biziň ýurtlarymyz gaz geçirijileri arkaly has hem ýakynlaşar we bu iki ýurt üçin hem bähbitli bolar” diýip, Sirelli aýtdy.
Pariže bolan saparynyň dowamynda, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Fransiýanyň “GDF Suez”, “TOTAL” we “Technip” kompaniýalaryna Türkmenistanyň nebit we gaz proýektlerine gatnaşmagy teklip edipdi.“Nabukko” we Hazar päsgelçiligi
Ýewropa Merkezi Aziýanyň nebitini we tebigy gazyny Russiýanyň üstünden alýar. Şeýle ýagdaýda ÝB-niň energiýa üpjünçiligi meselesinde Russiýa doly bagly bolup galmagyny Bileleşigiň özünde ýiti ýazgarýarlar.
Şu ýylyň aprel aýynda türkmen gazyny Russiýa akdyrýan turbanyň partlamagy netijesinde, Türkmenistan dekabr aýyna çenli her aý takmynan 1 milliard dollar girdeji ýitirdi.
Geçen ýylyň 10-njy iýulyndaky Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Türkmenistan “Nabukko” proýektine goşulmaga taýýardygyny yglan etdi.
“Nabukko” proýektiniň geljegi Hazar deňziniň statusynyň kesgitlenmegine bagly bolup dur. Şol ylalaşygyň ýola goýulmagynda Moskwa we Eýran möhüm rol oýnaýar. Bu bolsa, “Nabukko” turbalaryna türkmen gazynyň akdyrylmagyny has hem kynlaşdyrýar.
Emma muňa garamazdan, Ýewropa Komissiýasynyň energiýa boýunça komissarynyň metbugat wekili Ferran Tarradellas Espuny Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda, “Transhazar” transport sistemasynyň nähili bolup biljekdigi boýunça ylmy-barlaglary geçirendiklerini we turbalardan başga, suwuklandyrylan ýa-da yokary basyşdaky gazy daşamak üçin gämileri ulanmak mümkinçiliginiň hem bardygyny aýdypdy.
Bakuwdan Ýewropa gaz getirip biljek koridor ýola goýlansoň, ÝB ”Transhazar” geçirijisine çözgüt tapmagyň üstünde işlär diýip, Ýewrokomissiýanyň resmisi mälim etdi. ÝB “Nabukko” turbalaryny Eýranyň üstünden geçirmegi göz öňüne tutmaýar. Eýranly delegasiýa Aşgabatda boldy
Şeýle hem düýn Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Mehdi Safariniň ýolbaşçylygyndaky delegasiýa Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde gepleşik geçirdi we duşuşykda Hazaryň statusynyň kesgitlenmegine degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynda bolan duşuşykda, taraplar kabul ediljek rezolýusiýanyň halkara kanunlaryna we ähli hazarýaka döwletleriniň bähbitlerine esaslanmagyna bagly bolup galjakdyklaryny tassykladylar diýip, türkmen DIM-niň metbugat gullugynyň nygtandygy habar berilýär.
Türkmenistan 2010-njy ýylda öndürýän tebigy gazynyň 30 milliard kubmetre golaýyny Russiýa, 14 millard kubmetre golaýyny Eýrana we 6 milliard kubmetre çenli gazy Hytaýa eksport eder.
Şu ýylyň birinji ýarymynda “Nabukko” proýektiniň paýadary bolan we Hazaryň türkmen ýalpaklarynda gaz gözleg işlerini alyp barýan Germaniýanyň RWE kompaniýasy bilen Türkmenistanyň arasynda gaz eksporty boýunça ylalaşygyň ýola goýulmagyna garaşylýar.


text:
Musulmanlaryň Oraza baýramynyň bellenilýän güni, ýekşenbe güni Orsýetiň Inguşystan respublikasynda amala aşyrylan partlamada azyndan 7 sany polisiýa işgäri öldi.
Inguşystanyň Malgobek şäherçesinde bolan bu wakada şenbe güni öldürilen bir polisiýa işgäriniň ýasyna üýşen organ işgärleriniň ýanynda janyndan geçen bir hüjümçi öz-özüni partlatdy. Bu partlamada ýene azyndan 12 sany polisiýa işgäri ýaralandy.
Bu wakanyň öňýany, şenbe güni Orsýetiň Dagystan respublikasynda-da ýüzleri maskaly iki adam ýerli şaýy metjidine girip, ondaky namaza ýygnanan adamlara garşy ok atdy. Wakada 8 adamyň ýaralanandygy barada maglumat alyndy.


text:
Azerbaýjanly ýaş aktiwistleriň bir topary Müsürde prezident Hosni Mubarege garşy çykýan protestçilere raýdaşlyk bildirip, Bakuwda prezident Mubaregiň heýkeliniň ýanynda demonstrasiýa geçirdi.
Bu demonstrasiýada Azerbaýjanyň oppozision partiýalarynyň we garaşsyz ýaşlar guramalarynyň onlarça wekilleri diktatorçylyga garşy şygarlary gygyrdylar. Şeýle-de olar “Diktator git!” we “Ýok bol Hosni Mubarek!” ýaly ýazgyly plakatlary hem ulandylar.
Bu demonstrasiýa bir minut töweregi dowam edip, polisiýa geleninden soň dargady. Tussag edilen barmy ýa-da ýok - bu barada maglumat gowuşmady.
Prezident Hosni Mubaregiň heýkeli Bakuwyň etegindäki Müsür-Azerbaýjan dostluk seýilgähinde ýerleşýär.


text:
Dünýäniň iň peski derejesinde ýerleşen bu köl deňiz hasap edilýär. Goý, ol şeýle bolsun, biz ony kiçeltmäli.
Ol deňiz derejesinden 395 metr peslikde diýip, alymlar aýdýarlar. Oňa ägirt uly meşhurlyk getiren ýerleşýän ýeriniň aşa pesligi däl-de, ynsan üçin däri-dermen bolan duzy hem suwy.
Deňziň köp ady
Ony dürlüçe atlandyryp gelipdirler. Mukaddes Kitaplarda oňa Düzlükdäki deňiz, Çöldäki deňiz, käbir çeşmede Gündogar deňzi hem diýlipdir. Ol başga-da dürlüçe atlandyrylypdyr. Onuň ýene bir ady Araplar deňzi bolmaly.
Häzirki wagtda ol ýer esasan iki at bilen tanalýar, köplenç Duz deňzi ýa-da Öli deňiz diýýärler. Aslynda welin Ene deňiz diýilse, barysyndan gowy bolardy diýip pikir edýän. Sebäbi ol bir enä, ynsana güýç-kuwwat berip duran rahatlyk ummanyna meňzeýär.
Mähir hem şypa
Ol deňziň ýakasyna baranyňda, Negew çölüniň ýakyp-ýandyryp barýan güni bildirmeýär. Aşa peslikde oturan deňiz depeden inýän Günüň howruna bugaryp, öz üstünde ümür emele getirýär. Yssy hem gurak howa deňizde bar bolan suwuň bugarmagyna güýçli täsir edýär. Şonuň üçin mydama diýen ýaly, onuň üsti bulutly.
Şol bulutly gatlak köle saýa salyp dur. Ýokardaky çygly gatlak ynsan bedenini ýakyp-ýandyryp barýan şöhleden goraýar. Deňiz göýä ynsanyň üstüne gol gerip, pena bolup duran enä meňzeýär.
Sen oňa bir seredip gör, beýle dury suwy, beýle arassalygy başga deňizde ýa derýada gören dälsiň.
Eger suwa girseň, ol seni göterýär. Edil ene perzendini iki eline alyp, mähir bilen göterişi deýin, seni öz derejesinden belentde tutýar. Her näçe agyr bolsaň boluber, ol seni ýokary götermegi başarýar. Suw hatda ýüzüp bilmeýänleri-de ýokary göterýär. Diňe ene perzendini özünden ýokarda saýýar.
Derman
Adamlar muňa şypa agtaryp gelýärler. Deňiz edil enäniň eli kimin, teniňdäki yzany aýyrýar, kadaly dem almagyňa şert döredýär. Deňziň çygly demi bolsa ýüregiňe rahatlyk berýär diýip, tebipler aýdýarlar.
Deňizdäki minerallardan ençeme derman ýasalýar. Onuň hatda gara palçygy-da, adam tenine derman.
Mukaddeslik
Ol ak duz hökmünde, bir mukaddeslik bolup, ynsanyň saçagynyň üstünde durýar.
Duzdan mukaddes näme bar?!
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň pikiri.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Kairde, täze bir diplomatiki tagalla bilen, Siriýadaky krizisi soňlamak üçin gepleşik geçirdi.
Lawrow Arap ligasynyň başlygy Nabil Elarabi we bilelikdäki BMG-Arap ligasynyň siriýa konflikti boýunça wekili Lakdar Brahimi bilen duşuşdy.
Lawrow taraplaryň ählisiniň Ženewa jarnamasy esasynda gepleşmeklige razy bolmagynyň gerekdigini nygtady. Bu jarnama iýunda kabul edilip, geçiş adminstrasiýasyna çagyrýardy. Ýöne bu ýerde Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň nähili rol oýnamalydygy ýa-da asla rol oýnamaldygy hem anyk däldi.
Orsýet we käbir beýleki ýurtlar
“Meniň pikirimçe, bu ýerde hemme zat ýönekeý, biz Ženewada näme etmelidigi barada bir karara geldik. Biz Ženewada hemme daşky oýunçylar biri-birine garşy uruşýan taraplaryň ählisine şol bir zady aýtmaly diýip karar etdik. Orsýet hut şuny hem edýär, ýagny hökümete hem, ähli oppozisiýa toparlaryna hem şol bir zady aýdýar. Ženewada yglan edilen hereket toparynyň beýleki käbir agzalary, käbir günbatar we region ýurtlary oppozisiýa ‘söweşmegi dowam et, siziň işiňiz hak, siz ýeňersiňiz’ diýýärler” diýip, Lawrow aýtdy.
Emma Brahimi Ženewa jarnamasynyň BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň täze rezolýusiýasy üçin esas bolmalydygyny aýtsa, Lawrow munuň zerur däldigini öňe sürýär.
BMG-Arap ligasynyň Siriýa boýunça wekili Lakdar Brahimi Siriýa krizisine harby çözgüdiň ýokdugyny aýdýar.
Brahimi Siriýadaky konfliktiň harby çözgüdiniň ýokdugyny aýdýar. Aktiwistleriň ýurt içinden beren maglumatlaryna görä, bu konfliktde 30 müňden gowrak adam öldi.
Harby çözgüt ýok
“Bigünä adamlaryň ölümine sebäp bolýan gandöküşiklik hiç bir tarapa ýeňiş getirmez. Siriýa krizisinde harby çözgüt ýok. Bu ýerde bolup biljek ýeke-täk zat syýasy çözgüt we hemme taraplaryň gatnaşmagyna ylalaşylan syýasy proses, ýa-da Siriýanyň geljegi betbagtçylykly bolar” diýip, Brahimi aýtdy we bu krizisiň Siriýanyň serhetleriniň çäginde durman, goňşy ýurtlara, belki-de alysdaky ýurtlara hem ýaýramak ähtimallygyny sözüne goşdy.
Musulmanlaryň Gurban baýramy mahalynda atyşygy kesmek barada baglaşylan ylalaşyk bozulandan soň, Lawrow Ýakyn Gündogara dört günlük sapar edýär.
Orsýet Arap dünýäsinde Assady goldamakda tankyt edilýär.
Kairde gepleşik geçirilen güni Siriýanyň bölünişikdäki oppozisiýa toparlary hem Katarda gepleşiklere başladylar.
Assady ýykjak strategiýa
Bu gepleşiklerde, Birleşen Ştatlaryň goldamagynda, Siriýanyň içinden has köp wekiliň gatnaşmagynda 50 agzaly täze ýolbaşçy toparyň döredilmegi gün tertibinde dur.
“Siriýanyň Milli inisiatiwasy” diýlip atlandyrylan plan esasynda, täze ýolbaşçylar toparyna gozgalaňçy “Azat Siriýa goşunynyň”, syýasy toparlaryň we Siriýadaky ýerli geňeşleriň wekilleri girer.
Siriýa Milli geňeşiniň sözçüsi Jorj Sabra oppozisiýanyň Assadyň ýykylmagyny çaltlaşdyrjak strategiýa düzmegi gerek diýdi.
"Biz Siriýanyň Milli geňeşinde, režimiň ýykylmagyny çaltlaşdyrmak we ýurduň azatlygyň we demokratiýanyň täze bir döwrüne başlamagy üçin, beýleki oppozisiýa toparlary bilen gepleşiklere gatnaşyp, öz öňümizde durýan wezipler we siriýa oppozisiýasy hökmünde oýnalmaly zerur rol barada bir karara geldik" diýip, Sabra aýtdy.
Amerikan resmileri oppozisiýanyň dagynyklygynyň daşary ýurtlaryň Assady ýykmak üçin göreşýän oppozisiýa has saldamly goldaw bermegini bökdäp gelýändigini öňräkden aýdyp gelýärdiler.


text:
Gyrgyz resmileriniň beren maglumatlaryna görä, Gyrgyzystanda ABŞ-nyň hem Merkezi Aziýa regionyndaky käbir ýurtlaryň gatnaşmagynda harby türgenleşik başlanypdyr.
Owganystanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň hem ABŞ-nyň harbylarynyň gatnaşmagynda geçirilýän türgenleşigiň tebigy betbagtçylyklar ýüze çykanda öz wagtynda hem dogry hereket etmegi öwretmäge gönükdrilendigi aýdylýar.
“Regional hyzmatdaşlyk - 2012” atly çäräniň 29-njy iýuna çenli dowam etjekdigi habar berilýär.
Gyrgyzystanda geçirilýän türgenleşik geçen hepdede Täjigistanda Hytaýyň, Gazagystanyň, Orsýetiň hem Täjigistanyň harbylarynyň gatnaşmagynda Şanhaý Hyzmatdaşlyk guramasy tarapyndan gurnalan türgenleşigiň yzýanyna gabat geldi.


text:
Berdimuhamedow teý-ahyr korrupsiýa sözüni dile getirdi. Prezident oňa garşy göreşiň başlanandygyny agzaýar. Ýöne türkmen metbugatynda korrupsiýa garşy göreş barada hiç hili materiala, maglumata duş gelmek mümkin däl. Hatda bu sözüň özi köpçülikleýin informasiýa serişdelerinde-de, ýolbaşçylaryň dilinde-de şu ýylyň 8-nji iýulyna çenli ulanylmaýardy. Mahlasy, döwletiň ykbalyny kesgitleýji bu möhüm meseläniň Türkmenistana hiç hili dahyly ýok ýaly.
Ýöne munuň özi ýurtda korrupsiýa garşy göreşiň düýpgöter ýokdugyny aňlatmaýar. Içeri işler ministliginde-de, Milli howpsuzlyk ministrliginde-de ykdysady jenaýatlara garşy göreşýän ýörite bölümler bar. Prokuratura edaralary-da bu işden çetde durmaýar. Onlarça jenaýat işleri gozgalýar, günäli tapylan adamlar uzak möhletleýin azatlykdan mahrum edilýär.
Emma olar uly bolmadyk ýa-da orta möçberdäki korrupsiýa ulaşanlardyr. Soňky ýyllarda has uly möçberli korrupsiýada, parahorlukda, jemgyýetçilik, döwlet emlägini ogurlamakda aýyplanan ýokary wezipeli emeldarlaryň paş edileni ýa-ha ýok, ýa-da olar hakda hiç hili maglumat ilata berilmeýär.
Türkmenistanda korrupsiýanyň derejesiniň ýokary bolmagyna gurluşyk pudagynda işleriň giňden ýaýbaňlandyrylmagynyň ilkinji nobatda täsiriniň bardygy baradaky pikiri inkär etmek kyndyr. Gurluşyk işlerinde ýokary wezipeli işgärleriň bähbidiniň uludygyna güman etmek hem aňsat däl. Bu ýerde millionlarça dollaryň aýry-aýry adamlaryň kisesine düşýändigi hakyndaky il arasyndaky gürrüňleriň ýöne ýerden döremändigi bellidir.
Häkimiýetleriň ýokary gatlagyndaky korrupsiýa garşy aýgytly göreş alyp barmaga Içeri işler ministrliginiň-de, Milli howpsuzlyk ministrliginiň-de, Baş prokuraturanyň-da ygtyýary ýok ýaly görünýär.
Ýurdumyzda korrupsiýanyň döwletiň, jemgyýetiň ähli ugurlaryna aralaşmagyna metbugat azatlygynyň ýoklugy-da, žurnalistleriň öz garaşsyz derňewi alyp baryp bilmeýändikleri-de, bu göreş barada aýanlygyň ýoklugy-da sebäp bolýar.
Neşekeşlige garşy göreşe jemgyýetçiligi, raýatlary çekmäge çalşylsa-da, korrupsiýa garşy çärelere halk gatnaşdyrylmaýar, tersine, ilatyň özi bu nogsanyň möwjemegine biygtyýar ýardam bermäge mejbur bolýar. Çünki işe, okuwa girjek bolsaň-da, çagaňy çagalar bagyna ýerleşdirjek bolsaň-da, garaz, işiňi bitirjek bolsaň emlemeli bolýar.
Şeýlelik-de, korrupsiýa galtaşmadyk adam galmaýar diýen ýaly bolýar. Korrupsiýa garşy aýgytly göreşi guramagyň deregine öz şahsy baýlyklaryny araýan ýolbaşçylar ýurdumyzyň, halkymyzyň, nesilleriň geljegini howpa salýarlar.
Aşyrguly Baýryýew Aşgabatda ýaşaýan garaşsyz žurnalist, "Edebiýat we Sungat" gazetiniň öňki baş redaktory, Deýwid Börk adyndaky halkara baýragynyň laureaty. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 19-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Türkiýeden, Singapurdan, Owganystandan we Gyrgyzystandan gelen telekeçiler arassalanan pagta ýagyny, nah ýüplügi, pagta süýümini satyn aldylar. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 10 million 243 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýanyň we Pakistanyň işewürleri jemi bahasy 2 million 932 müň manatdan gowrak bolan arassalanan pagta ýagyny satyn aldylar.


text:
23-nji dekabrda Türkmenistanyň prezidentiniň Orsýet Federasiýasyna sapary başlanýar. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň resmi maglumatyna görä, Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu sapary Orsýet tarapynyň çakylygy boýunça amala aşyrylýar.
Türkmenistanyň resmi maglumatynda Türkmenistanyň prezidentiniň Orsýete saparynyň dowamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň söwda-ykdysady, bilim-medeni ugurlarynyň maslahat ediljekdigi we halkara hem regional meselelerine garaljakdygy aýdylýar.
“Transhazar”
Emma bilermenler dekabryň başyndan bäri garaşylýan bu gepleşikleriň üns merkezinde iki ýurduň arasynda bar bolan gapma-garşylykly meseleleriň boljagyny çak edýärler.
Orsýetiň Syýasy barlaglar institutynyň analitigi Aždar Gurdowyň sözlerine görä, hususan-da, bu Türkmenistanyň Ýewropa Bileleşigi bilen energiýa hyzmatdaşlygy boýunça alyp barýan gepleşiklerine degişli:
—Saparyň dowamynda öran ýiti meseleler maslahat edilip bilner. Meselem, soňky döwürde “Transhazar” gazgeçiriji proýektiň durmuşa geçirilmegine degişli mesele barha çylşyrymlaşýar. Moskwa bu proýektiň durmuşa geçirilmegine öz bähbitleriniň depelenmegi hökmünde garaýar. Üstesine-de Hazar regionynda harby güýçleriň artdyrylmagy-da, şunuň bilen regionda dartgynlylygyň güýçlenmegi-de taraplaryň üns merkezinde durýan temadyr. Meniň pikirimçe, hökman bu çylşyrymly daşary syýasy meselelere-de garalar.
Aždar Gurdow Türkmenistanyň prezidentiniň Moskwa saparynyň wagt möhletine ünsi çekýär. Gurdowyň pikirine görä, 23-nji dekabra bellenen bu sapar Moskwada regional guramalaryň maslahatlarynyň geçirilip gutaran wagtyna gabat geler. Bu bolsa Türkmenistanyň “Kollektiwleýin howpsuzlyk ylalaşygy guramasy” we “Gümrük bileleşigi” ýaly regional guramalardan özüniň çetde durýanlygyny görkezmegi üçin pursat bolar.
Türkmen-ors gatnaşyklary
Şu günki gün türkmen-ors gatnaşyklary dürli derejelerde gol çekilen 150-ä golaý özara dokumentleriň esasynda amala aşyrylýar. Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk iki ýurduň gatnaşyklarynda ileri tutulýan ugurdyr. Emma, bilermenleriň bellemegine görä, soňky ýyllarda ýurtlaryň özara haryt-dolanyşygynyň derejesi ozalky ýyllara garanyňda peselipdir.
Resmi maglumatlarda Moskwada geçiriljek türkmen-ors gepleşiklerinde gumanitar gatnaşyklaryň, hususan-da bilim we medeni gatnaşyklaryň, maslahatlaşyljakdygy aýdylýar.
Orsýetde okaýan türkmenleriň sany soňky döwürde gitdigiçe köpelýär. Olaryň sany barada resmi maglumat berilmeýär, emma kabir jemgyýetçilik guramalary diňe bir Moskwanyň özünde Türkmenistandan azyndan 5 müňe golaý studentiň okaýandygyny aýdýarlar.
Şu günler ors metbugatynda türkmen prezidentiniň Orsýet Federasiýasyna boljak sapary bilen bagly tema üns berilýär. Emma resmi maglumatlarda bu garaşylýan türkmen-ors gepleşikleri barada habar berilmeýär.


text:
Aşgabat şäheriniň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirligi 2015-nji ýylyň 3-nji sentýabrynda “Altyn ýyldyz” toý mekanynda sagat 9.00-dan 12.00-a çenli Köpetdag etrabynyň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi bölümi bilen bilelikde boş iş orunlarynyň ýarmarkasyny geçirýändigini habar berýär.
Işe ýerleşmek isleýän raýatlaryň ýanynda pasporty, zähmet depderçesi bolmalydyr.
Habarlaşmak üçin salgymyz we telefonlarymyz:
Aşgabat şäheriniň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirliginiň ilatyň iş bilen üpjünçiligi bölümi (S.Seýdi köçesiniň 3-nji jaýy) tel:92-14-56
Bagtyýarlyk etraby (Aba Annaýew köçesiniň 53-nji jaýy) tel:97-08-39
Köpetdag etraby (S.Seýdi köçesiniň 3-nji jaýy) tel:92-36-50
Berkararlyk etraby (Kemine köçesiniň 30-njy jaýy) tel:27-08-81
Arçabil etraby (Bekrewe şäherçesiniň 2211-nji köçesiniň 25-nji jaýy) tel:37-45-39
Ruhabat etraby (Gurbansoltan eje şaýolunyň 2-nji kilometriniň 9-njy jaýy) tel:24-31-78
Aabadan etraby (Gündogar köçesiniň 1-nji jaýy) tel:33-03-64


text:
Owganystandaky wezipesinden boşadylan amerikan diplomaty BMG-niň awgustdaky prezident saýlawlarynda bolan galplyklara diňe göz ýumman, eýsem özüne bu barada ýuwaş bol diendigini ýazýar.
BMG-niň Owganystandaky ýörite wekili Keý Aýdiň öňki orunbasary Piter Galbraýt şenbe günündäki «Waşington postda» çykyş etdi.
Ol BMG-niň özüniň işden boşadylmagy baradaky beýanatda BMG-niň missiýasynyň owgan saýlawlaryndaky galplyga nähili çemeleşmelidigi baradaky jedele salgylanmagy wada berendigini aýdýar.
Muňa derek, onuň aýtmagyna görä, BMG-niň resmileri onuň işden boşadylmagynyň «missiýanyň bähbidinedigini» yglan edipdirler we Galbraýtyň öz uzak wagtlyk dosty Aýd bilen oňuşmandygy barada gep ýaýradypdyrlar.
Ol saýlawda prezident Hamit Karzaýyň sesleriň köpüsini alandygy aýdylýar, ýöne bu netije entek formal görnüşde yglan edilenok.


text:
“Abadan şäherinde 7-nji iýulda şäheriň çetinde saklanýan pirotehniki serişdelere ot düşmegi bilen dörän adatdan daşary ýagdaý netijesinde zyýan ýeten binalaryň bejeriş, dikeldiş işleri doly tamam boldy” diýip, TDH ýazýar.
Döwlet eýeçiligindäki habar serişdesiniň ýazmagyna görä, şol günüň özünde prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy esasynda döredilen ýörite hökümet komissiýasy, döwlet baştutanynyň görkezmesine laýyklykda, doly dikeldiş işlerini geçiripdir we ýaşaýjylara zerur bolan sosial kömek berlipdir.


text:
Penjek gelşikli...
Bir gezek şahyr Ýylgaý Durdyýew iş otagyma geldi. Egnindäki täza penjegini görsem-de görmezlige saldym. Ol uzak çydap bilmedi. “Inim, täze penjek satyn aldym. “Gutly bolsun, toýda tozsun” diý! ahyryn” diýdi. Men şu söze garaşýardym:
-Gelşikli, owadan penjegi görýän. Ýöne içi boş. Penjege-de dil bitjek oguşýan -diýdim. Ýylgaýyň girre gahary geldi. “Seniň kelläň boş” diýip, ýerinden gaharly turup, gapa tarap ýöneldi. Gapa ýetýänçä gahary köşeşdi. “Goňursy gul (has gowy görýän adamlaryna söýünç bilen ýüzlenşi), biderek gürrüň etme! Ýör, restorana gidip, penjegimi “ýuwaly” diýdi. Ýylgaýyň bu teklibini berkitmek üçin onuň uguny ýekeledim:
-Agasy, “Egin-eşik adamy däl-de, adam egin-eşigi bezeýär” diýilýäni çyn eken. Egniňdäki penjegi başga biri geýen bolsa, beýle göze ýakymly, gelşikli görünmezdi -diýdim. Öwgüme monça bolan Ýylgaýyň erini gulagynyň düýbüne ýetdi.
Sport mahabaty
Bir gezek meşhur ýomakçy ýazyjy Gurbangylyç Hydyrow soňky döwürde et-ýag ýýgnap, göwresiniň agralýandygyny aýtdy. Gürrüňe ýazyjy Nury Baýramow goşuldy. “Sluşaý, Gurbangylyç, nahar iýip, bu agyr göwräň bilen telewiziriň öňünde bulaşyp ýatma-da sport bilen meşgullan. Alymlar sportuň adam ömrüni bäş ýyl uzaltýandygyny subut etdiler” diýdi. Gurbangylyç aga ilki güldi, soňra-da:
-Nuryş, ol diýýäniň dogry. Ýöne şol bäş ýyly sport maşklaryny edip, üstesine-de ylgap geçirmeli. Sen maşk edip, ylgap ömrüňi bäş ýaş uzalt. Men bolsa senden bäş ýyl ozal ol dünýa gideýin. Ylgap öleniňden tabytda dynç ýatanyň oňad-a -diýdi.
Ýeňil jeza
Çagalar ýazyjysy Agageldi Allanazarow özüni köp zatdan habarly adam hasaplaýar. Ilkinji dörän mümkinçilikde nämedir bir zady aýdyp, adamlary geň galdyrmagy özüne dereje bilýär. Bir gezek bir üýşmeleňde “Gadymy Hytaýda käbir jenaýatçylara telim gije-gündiz uklatman jeza beripdirler. Ol ýowuz jeza hasaplanypdyr -diýdi. Bir çetde duran ýazyjy Hojanepes Meläýew:
-Seniň döwlet syýasatyny wasp edip, ýazýan sarnama goşgularyňy bigünä çagalara, okuwçylara ýat tutdurandan-a ýeňil jeza eken -diýdi.
Goý, ýagsyn
Bir gezek ýazyjylar Nikolaý Zolatarýow bilen Orazmyrat Gurdow restorana gitmekçi bolýar. Ýöne jübülerindäki puluň azlygy üçin ol niýetlerini goýbolsun edip, piwohana gitmegi müwessa bilýärler. Şol wagt ýagyş ýagyp başlaýar. Orazmyrat “Beý, ýagyş-da ýagyp başlady” diýýär. Nikolaý:
-Goý, ýagsyn! Asmanyň jübüsi ikimiziňki ýaly boş däl -diýipdir.
Toplan Amanmyrat BUGAÝEW


text:
1980-nji ýylyň ilkinji çagasy 2017-nji ýylyň birinji bäbegini dünýä inderdi.
Islandiýada 37 ýyldan soň, täsin ýagdaý emele geldi. 1980-nji ýylda ilkinji doglan çagalaryň biri bolan ýurduň Selfoss şäheriniň ýaşaýjysy Katrina Gudjonsdottir 2017-nji ýylyň ilkinji çagasyny dünýä indirdi. Munuň bilen baglanyşykly habarlar ýurduň metbugat neşirlerinde çap edildi.
Oglanjyk ýerli wagt bilen gije ýarysyndan 3 minut geçenden soňra dünýä indi. Ol maşgalanyň 3-nji çagasy boldy. Çaganyň we onuň ejesiniň ýagdaýynyň kanagatlanarlydygy mälim edildi. Täze doglan bäbegiň ejesi Katrina 1980-nji ýylda özüniň hem ilkinji doglan çagadygyny uly şatlyk bilen belläp geçdi.
Şeýlelikde, ejesi we oguly şol bir günde doglan günlerini belläp geçmek bilen çäklenmän, eýsem, dünýäde seýrek duş gelýän derejäniň hem eýesi boldular. Şeýle rekord üçin hiç hili baýrak göz öňünde tutulmandyr, ýöne Gudjonsdottir maşgalasy eýýäm dünýä metbugaty arkaly meşhur boldular.
37 ýyldan soň…
1980-nji ýylyň ilkinji çagasy 2017-nji ýylyň birinji bäbegini dünýä inderdi.


text:
Hepdäniň duşenbe gününden bäri Pakistanda poliomiýelite garşy waksinasiýa geçirýän bäş sany işgär öldürildi.
Bu ýagdaý ýurduň iň uly şäheri Karaçide waksinasiýa programmasyny togtatmaklyga getirdi.
Karaçi şäheriniň polisiýa bölüminiň resmisi Amanul Marwanyň Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Maşal gullugyna aýtmagyna görä, Karaçiniň Gulşan Bonir raýonynda sişenbe güni iki sany aýal meýletinçi näbelli hüjümçiler tarapyndan öldürilipdir.
Polisiýanyň maglumatyna görä, sişenbe güni Karaçiniň golaýyndaky Awranki şäherinde başga bir aýal meýletinçi öldürilipdir we bir erkek işgär ýaralanypdyr.
BMG-niň maglumatyna görä, Karaçi şäheriniň töwereginde poliomiýelite garşy göreşýän dördünji aýal duşenbe güni öldürilipdir.
Poliomiýelite garşy waksinasiýa boýunça üç günlük programmanyň ikilenji gününde bu iş togtadyldy diýip, Sindh welaýatynyň bilim ministri Saghir Ahmad Maşal Radiosyna aýtdy.
24 müň işgär tarapyndan alnyp barylýan kampaniýanyň togtadylandygy aýdylýar.
Sişenbe güni demirgazyk-günbatarda ýerleşýän Peşawar şäherinde hem poliomiýelite garşy waksinasiýa geçirýän bir aýal atylyp öldürilipdir.
Bu wakanyň Peşawar şäheriniň eteginde Matra diýen ýerde bolandygyny ýokary derejeli polisiýa resmisi Mohmand Han aýtdy.
Maglumata görä, motosiklde barýan hüjümçiler poliomiýelite garşy kampaniýa gatnaşýan iki sany ýaş aýala ok atyp, olaryň birini öldüripdir.
Karaçidäki we Peşawardaky ähli pida bolanlaryň pakistanlydygy aýdylýar.
"Kapyrlaryň" kampaniýasy
Saglyk işgärleriniň atylyp öldürilen Karaçi şäherinde poliomiýelite garşy kampaniýa jogapkär saglyk işgäri Gül Naz Nighat näbelli adamlaryň jaň edip, “kapyrlaryň” kampaniýasyna kömek berýän işgärleriň jezalandyryljakdygy barada haýbat atandyklaryny aýtdy.
“Atylanlaryň ikisi hem meniň toparymyň işgäri. Olaryň biri Madiha , beýlekisi bolsa Fehmida. Men öz toparymda işleýänleriň bir adam tarapyndan atylandygy barada öýleden öň maglumat aldym. Ilki men öz toparlarymyň birini barladym. Olar öz adamlarynyň amandygyny aýtdylar. Soňra beýleki toparyma jaň etdim. Ol ýerden jaňyma jogap beren bolmady. Men alada galyp, olaryň ýanyna bardym” diýip, Nighat ölenleriň jesetleriniň getirilen Jinnah keselhanasynyň morgunda žurnalistlere aýtdy.
“Talybanlar” indi birnäçe aý bäri poliomiýelitiň waksinasiýasy boýunça geçirilýän kampaniýa garşy çykýandyklaryny we bu kampaniýanyň üsti bilen ABŞ-ň haýryna içalyçylykly işiň geçirilýändigini, waksinanyň bolsa adamlara zyýan getirýändigini aýdyp gelýärler.
Pakistan poliomiýelitiň ýaýramagynyň saklanyp galan üçünji ýurdudyr. Bu keseliň giňden ýaýramagy Owganystanda we Nigeriýada hem saklanýar.


text:
Awesta dili
Awesta dili- gadymy eýran dilleriniň biri. Gadymy eýran dini ýadygärligi bolan "Awesta" şu dilde ýazylypdyr. Awesta diliniň iki dialekti bolup, olaryň biri has arhaik, beýlekisi bolsa has soňky awesta dialektleridir. Biziň eýýamymyzdan öň 7-6 asyrlarda Awesta dili gepleşik dili bolmakdan galyp, özüniň leksikasynda, sintaksisinde, stilinde dini edebiýatlaryň tradision kada-kanunlaryny şöhlelendiripdir. Awesta dilinde ýedi düşüm, birlik, ikilik, k. s-lar bolupdyr. Çalyşmalar, sypatlar hem atlar ýaly, düşüm we degişlilik goşulmalaryny kabul edipdir. Bu dilde fleksiýa örän uly orun tutupdyr.


text:
Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Islam Karimow 2-nji iýunda Aksaraý kabulhanasynda resmi sapar bilen Özbegistana baran Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary daşary işler ministri Raşit Meredowy kabul etdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan Özbegistanyň Prezidentine we halkyna hoşniýetli sözlerini ýetirdi. Şeýle-de, ol türkmen ýolbaşçylygynyň dostlukly iki döwletiň we halkyň uzak möhletleýin bähbitlerine laýyk gelýän ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny has ýokary derejä çykarmaga taýýardygyny mälim etdi.
Gürrüňdeşlik mahalynda bellenilişi ýaly, Özbegistan bilen Türkmenistanyň arasyndaky köp asyrlyk umumy taryha, ruhy we medeni ýakynlyga, dost-doganlyga esaslanýan köptaraplaýyn gatnaşyklar depginli ösýän häsiýete eýe bolup, ol durnuklylygy, dowamlylygy we netijeliligi bilen tapawutlanýar.
Jemgyýetçilik-syýasy, söwda-ykdysady, medeni-gumanitar we beýleki ulgamlardaky bilelikdäki umumy tagallalara daýanylyp gazanylan anyk netijeler özara hyzmatdaşlygyň ynamly we dowamly berkitmäge ygtybarly esas döretdi.
Ikitaraplaýyn haryt dolanyşygynyň möçberleri hem depginli ösýär. 2014-nji ýylyň netijeleri boýunça ol ABŞ-nyň 410 million dollaryndan-da geçdi, ösüş görkezijileri bolsa 16,6 göterime deň boldy.
Duşuşykda, şeýle hem iki tarapyň bähbitlerine laýyk gelýän halkara we sebitara meseleleri boýunça pikir alşyldy.


text:
Iýun aýynda adatça ýokary okuw jaýlarynyň gutardyş synaglary tamamlanýar. Häzir Türkmenistanyň ýokary we ýörite orta okuw jaýlarynda gutardyş dabaralary geçirilýär. Müňlerçe ýaş hünärmenler zähmet ýoluna gadam basýarlar.
Şu ýyl Türkmenistanda näçe student ýokary okuw jaýyny tamamlap, işe ýerleşip biler? Daşary ýurtlarda ýokary okuw jaýlaryny tamamlaýanlaryň diplomlary Türkmenistanda ykrar edilýärmi? Azatlyk Radiosyndan Altyn Amandurdy gyzy şu meseleler bilen gyzyklanyp, Türkmenistanda ilatyň durmuş şertlerini ýakyndan synlaýan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen telefon arkaly söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Amanmyrat aga, şu ýyl Türkmenistanda näçe student ýokary okuw jaýyny tamamalaýar? Bu barada anyk maglumatyňyz barmy?
A. Bugaýew: Bilim ministrliginiň hünärmenleriniň tassyklamagyna görä, şu ýyl Türkmenistanyň özündäki ýokary okuw jaýlaryny dört müň çemesi adam tamamlaýar. Ýurduň daşyna hökümetiň howandarlygynda okuwa ýollananlaryň-da iki müňe golaýy okuwyny tamamlamaly. Öz hasabyna daşary ýurtlara okamaga gidenleriň-de uly topary bar. Olaryň sanynyň takyk hasabyny aýtmak juda kyn. Sebäbi, aýdaly, 2007-nji ýylda öz hasabyna ýurduň daşyna okuwa gidenleriň näçesi häzir okuwyny dowam etdirýär, şu ýyl tamamlaýa ýa-da näçesi okuwyny taşlapdyr? Olaryň näçesi Türkmenistana öwrülip geljek, näçesi ýurduň daşynda işe galjak, bu zatlaryň takyk hasaby ýok. Ýöne, umuman, döwlet statistikasynyň ýöredýän hasabyna görä, şu ýyl bolmanda Türkmenistanda sekiz müň çemesi [adam ýokary bilimli işgärleriň] toparyna goşulmaly.
Azatlyk Radiosy: Amanmyrat aga, Türkmenistanda ýokary okuw jaýyny tamamlan ýaşlara, beýleki ýurtlarda edilişi ýaly, dessine diplom berilýärmi?
A. Bugaýew: Türkmenistanda garaşsyzlyk ýyllarynda girizilen talaba görä, ýokary okuw jaýyny tamamlaýan ýaşlar iki ýyl önümçilikde işleýärler. Iki ýyl önümçilikde işlänlerinden soňra, şol ýerde işlänligi hakyndaky güwänamany – tassyklamany getirýärler. Diplomlar şondan soň gowşurylýar. Ýöne oňa çenli olaryň eline “Wagtlaýyn diplom” diýlen ýörite bir sertifikat berilýär. Şol esasynda olar işe ýerleşýärler.
Azatlyk Radiosy: Ýokary bilimli ýaş spesialistler üçin, iş tapmak meselesi nähili?
A. Bugaýew: Türkmenistanda şu wagt ýokary bilimlilere işe ýerleşmek o diýen bir problema däl. Türkmenistanda şol ýörite orta bilimli, aýdaly, bir ýörite hünäri bolmadyk adamlara işe ýerleşmek kyn. Ýokary bilimlilere iş ýerleri bar. Ýöne bärde ýüze çykýan bir topar problemalar bar. Meselem, şolardan iň esasysy – ýaşaýyş jaý problemasy. Bu bir ýagdaý. Ikinji ýagdaý, Türkmenistanda häzirem şol pasport ýazgysy – propiska meselesi dowam edýär. Meselem, Günbatar Türkmenistanda nebit-gaz pudagy ösen, şoňa gidip işlemek isleýän ýaşlar bar. Sebäbi şo ýerde zähmet haky, ýene gaýry ýurduň beýleki welaýatlaryndaky zähmet haky bilen deňeşdireniňde, duýarlykly derejede mese-mälim ýokary. Ýöne şol ýaş spesialistleriň pasportynda ýazgy meselesinde döreýän böwet şo ýaşlaryň şo ýere köpçülikleýin işe barmagyna kynçylyklar döredýär. Ine, şular ýalyrak ýagdaýlar bar. Onsoň galyberse-de, elbetde, bu durmuşyň talabydyr ýa-da bolmasa aňyň başga tarapa özgermegidir, näme üçindir okuwy tamamlaýan ýaşlaryň belli bir bölegi öz hünär alan ugrundan işläninden, bazarda biznes bilen, söwda-satyk, kommersiýa bilen meşgullanmagy kem görenoklar. Sebäbi o ýerden gelýän girdeji edarada-kärhanada alýan girdejiňden parh tapawutly.
Azatlyk Radiosy: Amanmyrat aga, şu ýyl ýokary okuw jaýlaryny tamamlan ýaş oglanlaryň harby gullugy geçmek meselesi nähili? Olara gulluk etmek hökmanmy?
A. Bugaýew: Şu meselede hem hökman, hem hökman däl zatlar bar. Mälim bolşy ýaly, mundan üç ýyl ozal Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň ählisinde bolmasa-da, belli-belli okuw jaýlarynda harby kafedralar açyldy. Meselem, Türkmen Döwlet uniwersitetinde, Türkmenistanyň Oba hojalyk uniwersitetinde şeýle kafedralar açyldy. Ine, şu kafedralarda geçirilýän harby taýynlygyň möhledi üç ýyl. Şol 2007-nji ýylda okuwa girenleriň-de ählisi şol okuw jaýyndaky harby kafedra çekilipdir hem-de şolar harby kafedralary tamamlapdyrlar. Şonuň üçinem eýýäm olar harby gulluga degişli däl adamlar bolup çykýar. Aslynda ýöne şol harby kafedralara indi häzir 1-nji kursy tamamlandan soňra 2-nji, 3-nji, 4-nji kurslarda harby kafedralarda harby türgenleşik okuwy geçirilýär. Olara ofiser çinini bermek üçin, şolary taýýarlaýarlar. Bu bir ýagdaý. Ikinji ýagdaý, şu ýyl okuwy tamamlaýanlaryň belli bir bölegi, belki, ýarysyna golaýy öň harby gullukda bolan ýaşlar. Ine, bu ýagdaý bar. Ýene-de bir ýagdaý, aýry-aýry okuw jaýlaryndan harby gulluga çagyrmakda çäklendirmeler bar. Esasan konserwatoriýany tamamlaýanlary, Medeniýet institutynyň, ýene gaýrynyň belli-belli fakultetlerini tamamlaýanlary harby gulluga çagyrmakda çäklendirmeler bar. Olar uçdan-tutma harby gulluga çagyrylmaýar.
Azatlyk Radiosy: Belli bolşy ýaly, häzir daşary ýurtlarda öz hasabyna okaýan türkmenistanlylar az däl. Şolaryň diplomlaryny ykrar etmek meselesi nähili çözülen Türkmenistanda?
A. Bugaýew: Türkmenistanda şolaryň diplomlary ykrar edilýär. Özem ol, aýdaly, mundan bäş ýyl-dört ýyl ozalkysy ýaly, beýle bir çylşyrymly däl. Öň daşary ýurtlaryň ýokary okuw jaýlaryny öz hasabyna tamamlap gelen ýaşlar “Ruhnamadan” hökman ekzamen tabşyrmalydylar, ýene gaýry predmetlerden ekzamen tabşyrmalydylar. Häzir şol ekzamenler-ä aýryldy. Gürrüňdeşlik esasynda şolaryň diplomlary ykrar edilýär. Häzir şo ykrar etmegiň baş maksady – şolar hakykatdanam bilim alanmy, şolaryň elindäki diplom hakyky diplommy ýa-da bir galp diplommy? Şonuň anygyna ýetmek. Öňki ýaly “ruhnamaçylary” taýýarlamak maksady bilen geçirilenok şol gürrüňdeşlik.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewe ikiçäk gürrüňinde aýdan sözlerini gorap çykyş etdi. Şol sözlerden soň ABŞ-nyň Respublikan partiýasynyň agzalary Obamanyň, täzeden prezident saýlanan ýagdaýynda, Orsýet bilen razylaşmak planynyň bardygyny aýdyp, ony aýypladylar.
Duşenbe güni Günorta Koreýanyň paýtagty Seulda geçirilýän sammitde açyk galan mikrofonyň öňünde Obama Medwedewe ýaraglary kontrolda saklamak meseleleri, hususanda, ABŞ-nyň ýolbaşçylygynda Ýewropada planlaşdyrylýan raketadan goranyş meselesi boýunça Orsýet bilen gepleşiklere saýlawlardan soň “has çeýelik” getirjekdigini aýtdy. ABŞ-nyň raketadan goranyş sistemasyna Orsýet garşy çykyp gelýär.
Noýabr aýynda geçiriljek saýlawlarda Obama prezidentlik wezipesiniň ikinji möhletine dalaş eder.
Obamanyň esasy bäsdeşi bolup biljek dalaşgär hasaplanýan respublikan Maýk Romneý Obamany Orsýetiň sözüni diňlemäge çenden aşa taýýar bolanlykda aýyplady.
Sişenbe güni Obama öz beýanatlarynda hiç-hili gapma-garşylygyň ýokdugyny aýtdy we Waşingtonda saýlawlaryň öň ýanyndaky atmosferanyň daşary syýasatyň ynjyk meseleleri boýunça demokratlar bilen respublikanlaryň konstruktiw diskussiýalaryna täsir edip bilmejekdigini nygtady.


text:
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşmak üçin 20-nji oktýabrda giçlik Moskwa bardy. Putin Siriýanyň režiminiň iň güýçli halkara goldawçysydyr.
Kremliň metbugat wekili Dmitriý Peskow Assadyň “iş sapary” bilen agşamara Moskwa gelendigini aýtdy.
Siriýanyň döwlet telewideniýesi Assadyň 2011-nji ýyldan bäri ilkinji gezek ýurduň daşyna sapar edýändigini habar berdi. Sebäbi agzalýan senäniň edil öň ýanynda Siriýada-da “Arap bahary” diýlip atlandyrylýan demokratik häsiýetli gozgalaňlar başlanypdy.
21-nji oktýabrda Siriýanyň döwlet radiosy, ýurduň prezidentiniň edarasyna salgylanyp, Assadyň eýýäm Damaska dolanyp barandygyny aýtdy.
Gepleşikler
Siriýanyň uzak wagtdan bäri harby ýarany Russiýa geçen aý Assady goldamak maksady bilen howa zarbalaryny amala aşyryp başlady. Şol bir wagtda Moskwa Birleşen Ştatlaryň we günbatar resmileriniň Siriýadaky graždanlyk urşunyň tamamlanmagy üçin ýeke-täk diplomatik çäräniň Assadyň häkimiýetden aýrylmagy diýen pikirini ret edip, onuň häkimiýetde galmalydygyny tekrarlap gelýär.
Peskow 20-nji oktýabrda Putin bilen Assadyň arasynda geçirilen gepleşiklerde “terrorçy toparlara” garşy Orsýet bilen Siriýanyň bilelikdäki harby kampaniýasy we Siriýada Orsýetiň howa zarbalarynyň dowam etmegi ýaly meseleleriň maslahatlaşylandygyny aýtdy. Şeýle-de, onuň aýtmagyna görä, Assad Siriýanyň hökümet güýçleriniň planlary barada Putine maglumat beripdir.
Russiýanyň telewideniýesi Putiniň ýurduň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň we goranmak ministri Sergeý Şoýgunyň gatnaşmagynda Assaddyr onuň ýokary derejeli maslahatçylarynyň biri bilen duşuşyk geçirýän pursadyny görkezdi.
Howa zarbalary
Kremliň 21-nji oktýabrda beren maglumatyna görä, Putin Assada asly öňki sowet respublikalaryndan bolan 4 müň çemesi adamyň häzirki wagtda Siriýanyň hökümet güýçlerine garşy söweşýändigini aýdypdyr.
Kreml Putin Assada şol adamlaryň Siriýada uruş tejribelerini edinensoňlar, Russiýa gaýdyp gelmegine ýol berip bilmejekdigini aýtdy diýdi.
Bahreýni, Iordaniýany, Katary, Saud Arabystanyny we Birleşen Arap Emirliklerini öz içine alýan Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerini we “Al-Kaýda” hereketi bilen ilteşikli “Horasan” toparynyň we “Al-Nusra” frontunyň jeňçilerini nyşana alyp, howa zarbalaryny amala aşyryp başlapdy.
Moskwa Orsýetiň üç hepde dowam eden howa zarbalarynda “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň we Siriýada hereket edýän beýleki halkara terroristleriň nyşana alnandygyny tekrarlaýar.
Emma Birleşen Ştatlar Orsýetiň hüjümlerinde köplenç Siriýanyň oppozision aram yslamçy söweşijileriniň nyşana alnandygyny aýdýar. Bu oppozision söweşijiler bir wagtda “Yslam döwleti” we “Al-Kaýda” atly toparlaryň jeňçilerine hem-de Assadyň režimine garşy söweşýärler.


text:
Owganystanyň häkimiýeti "Talyban" bilen gepleşiklere isleglidiklerini, ýöne başda olaryň Katarda açan ofisi barada käbir sowallara jogap bermeklerini isledi.
“Talyban” hereketi geçen hepde Dohada öz ofisini açyp, bu edarasyna hem Owganystany dolandyran döwründäki ady dakyp, baýdagy ulanmagy, prezident Hamid Karzaýyň häkimiýetini gaharlandyrypdy.
Ýekşenbe güni hökümetiň metbugat wekili, Kabulyň Dohada "Talyban" bilen gepleşikler geçirmek üçin delegasiýany ugratjakdygyny aýtdy.
Ýöne Kabul bu çäräniň diňe "Talybanyň" Dohadaky ofisi açmagynyň sebäbini düşündirenden we onuň diplomatik taýdan dikelmejekdigi barada ynam döredenden soň amala aşjakdygyny mälim etdi.
Ýekşenbe güni “Talyban” hereketi öňki ady we baýdagy ulanmagynyň sebäbini “Katar häkimiýeti bilen aralarynda bolan ylalaşyk” esasynda düşündiripdi.
The Associated Press habar agentliginiň berýän maglumatyna görä, ýekşenbe güni Dohadaky ofisde baýdagy alamatlandyrýan hiç hili nyşan bolmandyr.


text:
Moskwada, 2012-nji ýylyň maýynda tussag edilen adamlara goldaw üçin, şäher häkimiýetleriniň ygtyýar bermeginde, protest ýörişi başlandy.
Oppozisiýa lideri Boris Nemsow häkimiýetleriň “Bolotnaýa tussaglaryny” boşatmaklaryny talap edip gygyrýan protestçileriň öňüni çekýär.
Ýöriş edýänler Moskwanyň köçelerinden gidip baryşlaryna henize çenli boşadylmadyk tussaglaryň atlaryny tutup gygyrýarlar.
2012-nji ýylyň 6-njy maýynda protestçiler bilen polisiýanyň arasynda çaknyşyk döräp, 400-den gowrak adam tussag edildi.
Şondan soň olaryň 29-syna garşy iş açylyp, 3-sine ýyl kesilipdi, biri ruhy hassahana ýerleşdirilipdi we 8-si Orsýetiň baş kanunynyň 20 ýyllygyna gabat geçirilen günä geçişe düşürilipdi.


text:
Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň Balkan welaýaty boýunça müdirliginiň Etrek etrap bölüminiň täze binasynyň we gulluk ýaşaýyş jaýynyň açylyş dabarasy.
2016-njy ýylyň 28-nji noýabrynda Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň Balkan welaýaty boýunça müdirliginiň Etrek etrap bölüminiň täze binasynyň we gulluk ýaşaýyş jaýynyň ulanmaga berilmegine bagyşlanan dabaraly çäresi geçirildi.
Etrek etrap bölüminiň täze binasyna edara jaýy, hojalyk toplumy, awtoulaglar üçin duralgalar we beýlekiler girýär. Bu ýerde migrasiýa gullugynyň harby gullukçylarynyň maşgalalary üçin gurlan ýaşaýyş jaýyndaky otaglar diňe bir giňligi bilen däl-de, ýaşamak üçin oňaýly şertleriň döredilendigi, şol sanda döwrebap mebeller bilen üpjün edilendigi bilen tapawutlanýar.
Türkmen döwletiniň Baştutanynyň uly aladasy bilen bina edilen, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ruhuna we halkara ülňülerine laýyk gelýän döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň ýanaşyk ýerleri göwnejaý abadanlaşdyrylan. Häzirki döwrüň talaplaryna doly laýyk derejede bina edilen öýlerde ähli amatlyklar üpjün edildi. Olarda bagtyýar ýaşaýyş üçin ýokary derejeli şertler bar.
Mälim bolşy ýaly, milli Liderimiziň tagallasy bilen ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň harby gullukçylarynyň talaba laýyk gulluk etmekleri üçin, olaryň göwnejaý dynç almaklary we ýaşaýyş şertleriň gowulandyrylmagy ugrunda maksatnamalaýyn çäreler durmuşa geçirilýär.
Dabara gatnaşyjylar ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň işgärleri we maşgalalary üçin ähli amatlyklaryň döredilmegi, häzirki zaman, oňaýly ýaşaýyş jaýlaryyň yzygiderli gurulmagy ugrunda tagallasyny gaýgyrmaýan hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden alkyş sözlerini aýtdylar.
Ýaňlanan aýdym-sazlar we täsirli çykyşlar dabaranyň şowhunyny has-da artdyrdy.


text:
Penşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçiren iş maslahatynda Türkmenistanyň medeniýet we köpçülikleýin habar beriş ulgamlaryny ösdürmek meselesine garaldy.
Maslahata hökümet başlygynyň orunbasarlarynyň birnäçesi, parlamentiň başlygy, degişli ministrlikleriň we pudaklaryň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Maslahatyň barşynda Türkmenistanyň Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministri G.Myradow, Metbugatda we beýleki habar beriş serişdelerinde döwlet syrlaryny goramak baradaky komitetiň başlygy Ý.Ýazlyýew, Türkmen Döwlet habarlar gullugynyň başlygy B.Amansaryýew we käbir beýleki resmiler ýörite hasabat bilen çykyş etdiler.
Berdimuhamedow Türkmenistanyň Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministrliginde işi guramakda köp kemçilikleriň bardygy aýdyp, ministriň orunbasary A.Orazmuhammedowy “özüne ynanylan wezipäni oňarmandygy üçin” işinden boşatdy.
Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministriniň orunbasary edip, türkmen telewiýedeniýesiniň Baş müdirliginiň «Miras» telekanalynyň başlygy B.Nurmyradow bellendi. Onuň ýerine bolsa Ç.Baýramgulyýew geçdi.
Munuň bilen birlikde, «Türkmen owazy» telekanalynyň ýolbaşçysy M.Kömekow “işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin” wezipesinden boşadyldy. Onuň ýerine Ý.Baýramow bellendi.
Bu maslahatda prezident G.Berdimuhamedow ýurduň neşirýat gullugynyň işinde käbir kemçilikleriň bardygyny aýtsa-da, onuň bu bellikleri esasan neşir edilýän gazetleriň, kitaplaryň we beýleki neşir önümleriniň hili barada boldy.
Döwlet lideri neşir önümlerinde berilýän maglumatlaryň mazmuny we durmuş reallyklary barada gürrüň etmedi. Şeýle hem prezident häzirki wagt ýurtda çykarylýan neşir önümleriniň içerki islegleri doly kanagatlandyrýan derejededigini aýdyp, bu önümleriň daşardan getirilmegi üçin zerurlygyň ýokdugyny öňe sürdi.
Şeýlelikde, prezident Berdimuhamedow Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygyna Türkmenistana daşardan getirilýän neşir we wideo önümleriniň öňüni almak üçin zerur çäreleri görmekligi tabşyrdy.
Şeýle hem Berdimuhamedow Türkmen döwlet habarlar gullugynyň dünýäniň öňdebaryjy habar agentlikleri bilen habar alyşmagyny ýola goýmak, halkara żurnalistika sistemasy bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek boýunça degişli işleri geçirmegiň möhümdigini belledi.
Prezident Berdimuhamedow Internetde elektron gazetlerini döretmek boýunça işi dowam etmegiň zerurdygyny hem nygtady.


text:
Üç aýry kontinentde ýerleşýän ýurtlaryň häkimiýetleri Ýemenden ABŞ-a barýan uçarlarda tapylan partlaýjy maddalaryň terror planlary bilen baglanyşygyny derňeýärler.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň prezidenti Barak Obama anna güni Ak Tamda çykyş edip, halkara tagallalary netijesinde “ynamly terror howpunyň” üsti açyldy diýdi.
“Geçen gije we şu gün irden biziň aňtaw we howpsuzlyk edaralarymyz dostlarymyzyň we ýaranlarymyzyň kömegi bilen ABŞ-a ugradylan iki sany şübheli gutyny ele saldylar. Bu maddalar Çikagodaky ýewreýleriň ybadathanasyna ugradylan” diýip, Obama aýtdy.
Obama bu çykyşyny etmezden öň Dubaýyň häkimiýetleri “FedEx” ýük gatnawy kompaniýasyna degişli howluda ähtimal partlaýjy serişdäniň üstüni açdylar. Onuň iberilen salgysy Çikagoda ýerleşýän ýewreý sinagogyna degişli.
Ikinji guty Londonyň “East Midlands” aeroportynda barlagdan geçirilen “United Parcel Service” (UPS) kompaniýasynyň ýük uçarynyň bortunda tapyldy. Resmiler bu gutynyň içinde simli we soda pisint maddaly printeriň syýasynyň bardygyny aýdýarlar.
Ýemenden gaýdan
Gututlaryň ikisi hem Ýemenden gaýdan. ABŞ-nyň Çikago şäherindäki Federal derňew býurosynyň metbugat wekili Ross Raýsyň aýtmagyna görä, iki guty hem birmeňzeş adresden iberilipdir.
Ýemeniň resmileri terrorçylyk derňewleriniň ýola goýlandygyny aýdýarlar. Londonyň polisiýa edarasy Skotland Ýard “East Midlands” aeroporundaky uçardan alnan birnäçe serişdäniň barlagdan geçirilýändigini mälim etdi.
Ilki başda gowşan habarlarda şol gutularuň içinde partlaýjy maddalaryň ýokdugy aýdylýardy we bu waka geljekde terror hüjümlerini amala aşyrmak üçin ýola goýlan synag hökmünde kabul edilipdi.
Obama: “Ilki başda geçirilen barlaglaryň netijesinde şol gutularda hakykatdan hem partlaýjy maddalaryň bardygy belli boldy” diýip, olaryň dessin howp abandyran bolmagynyň mümkindigini belledi.
Waşingtonda gyssagly geçirilen metbugat konferensiýasynda Ak Tamyň terrorizme garşy göreş boýunça geňeşçisi Jon Brennan habarçylara şol partlaýjy maddalaryň “hüjümiň haýsy hem bolsa bir görnüşini amala aşyrmak üçin gurnalandygyny” aýtdy.
Brennan enjamlaryň kanuny barlaglardan geçirilýändigini aýdyp, “enjamlaryň içinden tapylan serişdeleriň zeper ýetirmek üçin niýetlenendigini” mälim etdi.
Kimiň eli bar?
Prezident Barak Obama Ýemendäki terror toparynyň işjeň hereket edýändigini belläp geçse-de, Brennan bilen Obamanyň ikisi hem arap ýarymadasyndaky “Al-Kaýda” toparyny sözi uzaltman açyk günäkärlediler.
“Şeýle hem men şol şübheli gutularyň gelip çykan ýerini we olaryň başga terror planlaryna dahyllylygyny derňemekde hiç-hili tagallany gaýgyrmazlyk barada görkezme berdim” diýip, prezident Obama aýtdy.
Obama: “Doly maglumatlary edinmegiň ugruna çykan hem bolsak, gutularyň Ýemenden gaýdandygyny bilýäris. Şeýle hem arap ýarymadasyndaky “Al-Kaýda” toparynyň, Ýemendäki terror toparynyň biziň ýurdumyza, graždanlarymyza hem-de dostlarymyza we ýaranlarymyza hüjüm etmegiň ugruna çykandygyndan habarymyz bar” diýdi.
“Al-Kaýdany we oňa degişli toparlary ýeňip, ekstremizmiň ähli görnüşlerini köki bilen ýok etmekde hiç-hili gypynç etmeris” diýip, Obama sözüne goşdy we ýurduň howsuzlyk gulluklaryny howpa garşy çalasyn hereket edendikleri üçin mübärekledi.
Obama bolup geçen bu wakalaryň terrorizme garşy örän seresap bolmagyň ähmiýetini ýene bir gezek nygtaýandygyny hem belledi.
Anna güni başlandy
Şübheli gutular baradaky habarlar 29-njy oktýabrda ir bilen peýda boldy. Şondan soň ABŞ-nyň resmileri Pensiliwaniýadaky, Nýu Jersidäki hem-de Nýu Ýorkdaky birnäçe ýük uçarlarynda barlag geçirip başladylar.
ABŞ-nyň Içerki howpsuzlyk departamentiniň (DHS) ýaýradan metbugat beýanatynda ýük uçarlarynyň barlaglarynyň we aeroportlardaky howpsuzlyk çäreleriniň artdyrylýandygy aýdylýar. “FedEx” we UPS bolsa Ýemenden gaýdýan gatnawlaryny ýatyrdy.
Ýemenden gaýdan ýüki äkidip barýan “Emirates Airlines” kompaniýasynyň ýolagçy uçary Kanadanyň serhedinden Nýu Ýorkuň Jon F.Kennedi aeroportyna çenli iki sany amerikan harby uçary arkaly ugradylanda has hem dartgynly ýagdaý ýüze çykypdy.
Resmiler ol uçaryň öňüni alyş çäresi hökmünde ugradylandygyny aýtdylar.
“Al-Kaýda” toparynyň lideri Usame bin Ladeniň dogduk mekany bolan Ýemen geçen ýyldan bäri radikal yslam terrorizminiň episentri hökümünde gitdigiçe göze düşüp gelýär.
Düýbi Ýemende ýerleşýän “Al-Kaýdanyň” arap ýarymadasyndaky topary geçen Roždestwoda bolup geçen ABŞ-a tarap ýola çykan uçara garşy şowsuz hüjüminden soň Ýemene we Günbatara degişli nokatlara hüjümini artdyrdy.


text:
Şu ýylyň 12-nji iýunynda – Ylymlar gününde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow alymlaryň ylmy derejeleri hem atlary üçin töleg etmek barada degişli ýolbaşçylara tabşyryk beripdi.
Türkmenistanda sentýabryň aýlygyndan başlap, ylym we bilim pudagynda işleýän alymlara olaryň ylmy derejeleri hem atlary üçin töleg edilip başlandy. Ylymlaryň kandidaty aýlygynyň üstüne 20%, ylymlaryň doktory 50% goşmaça zähmet hakyny alýar. Ýurduň ylym-bilim pudagynda işläp, ylmy dosent ada eýe bolanlar 10%, professorlar 30% aýlygynyň üstüne goşmaça hak alýarlar.
Alym ylymlaryň kandidaty bolup, dosent ylmy ada eýe bolsa, ylmy derejesi hem ady üçinem goşmaça hak aldy. Onuň aýlygyna 30% goşuldy, eger alym ylymlaryň doktory hem professor bolsa, onuň aýlygynyň üstüne 80% goşmaça töleg edildi. Ylymlaryň kandidaty bolup, professor bolanlar hem aýlygynyň üstüne 50% töleg aldylar.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň korrespondent agzasy 80%, Ylymlar akademiýasynyň hakyky agzasy bolsa indiden beýläk aýlygynyň üstüne 100% goşmaça ylmy derejesi üçin hak alar.
Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň hakyky agzalary, ýurdumyz boýunça dört sany alym akademik ylmy derejeleri hem professor ylmy atlary üçin aýlyklarynyň üstüne 130% zähmet hakyny aldylar. Olar öň baş ylmy işgär bolup, 1600 manat alan bolsalar, indiden beýläk olaryň aýlygy 3660 manat ýa-da 1285 amerikan dollaryna barabar bolar.
Ylymlaryň kandidaty esasy ylmy işgär bolup, onuň aýlygy 1200 manatdy, häzir onuň aýlygy 1440 manat boldy. Ylymlaryň kandidaty bolup, dosent ylmy ada eýe bolanlaryň aýlygy 1560, eger ol professor bolsa, 1800 manat aýlyk alýar. Ylymlaryň doktory bolan baş ylmy işgäriň aýlygy öň 1480 manatdy, häzir onuň aýlygy 2220 manat, eger ylymlaryň doktory, professor bolsa 2664 manat aýlyk alýar, bu bolsa 935 amerikan dollaryna barabardyr. Ylymlar akademiýasynyň hakyky agzasyna, pensiýada bolsa-da, her aý üçin 1800 manat hak bellenipdir.
Hususy pudakda ýa ylym-bilimden başga ugurda işleýän alymlara ylmy derejeleri hem atlary üçin töleg edilmeýär. Şeýle hem 1995-2012-nji ýyllarda başga döwletlerde dissertasiýa goran alymlarymyzyň ylmy derejeleri hem atlary üçin töleg edilmedi. Ýurduň ylym-bilim pudagynda işläp, daşary ýurtda ylymlaryň magistri ýa doktory bolan alymlaryň ylmy derejelerini ykrar edip, olara hem goşmaça töleg etmegiň üstünde işlenip oturylandygy hakynda maglumatlar bar.
Ylmy derejesi bolmadyk ylmy işgärleriň iň tejribelisi uly ylmy işgär wezipesine işe alnyp, onuň aýlygy 1084 (330 dollar) manatdyr. Şeýlelikde, ylmy derejesi hem ylmy ady bolan alymlar bilen ýönekeý ylmy işgärleriň aýlyk haklarynyň arasynda uly tapawut emele geldi. Saparmyrat Nyýazowyň karary bilen, Ylmy dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeş 1995-nji ýylyň iýulyndan ýapyldy. Şu ýylyň 1-nji sentýabryndan bu Geňeş açylyp, işe başlanam bolsa, şu döwürde ýekeje ylmy işgäre-de dissertasiýasyny goramaga mümkinçilik döremedi. Şonuň üçin, ylmy derejesi hem atlary bolmadyk ylmy işgärlere Nyýazow döwründe döredilen uly päsgelçiligiň göz öňünde tutulyp, olaryňam aýlygynyň galdyrylmagyna umyt edilýär.
Döwlet Mäneli türkmenistanly alymyň, ýerli synçynyň edebi lakamy. Bu blogdaky pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Russiýanyň, Ukrainanyň, Germaniýanyň we Fransiýanyň liderleri Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyndan gündogar Ukrainada ok atyşygy bes etmek barada gelnen soňky ylalaşygyň berjaý edilmegine kömek etmegi soramak barada ylalaşyga geldiler.
2-nji martda Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin, Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel we Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland telefon arkaly gepleşik geçirdiler.
Germaniýanyň hökümetiniň metbugat wekiliniň beren maglumatyna görä, gürrüňi gidýän ýurtlaryň liderleri ok atyşygy bes etmek barada Minskde gelnen ikinji ylalaşygyň berjaý edilmegine we agyr ýaraglaryň çykarylmagyna gözegçilik etmekde ÝHHG-niň uly rol oýnamalydygy dogrusynda ylalaşdylar.
Şeýle-de liderler ÝHHG-den häzirki bolýan wakalar barada her gün hasabat çap etmegi sorady diýlip, maglumatda bellenilýär.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň Adam hukuklary boýunça täze ýörite wekili Stawros Lambrinidis orsýetli we gazagystanly resmiler bilen duşuşygynda adam hukuklary boýunça meseleleri galdyrmaga söz berdi.
Lambrinidis bu barada Ýewropa Parlamentinde eden çykyşynda aýtdy. Ol özüniň bu wezipä belleneli bäri geçen dört aýyň dowamynda Moskwadaky we Astanadaky kärdeşleri bilen eýýäm baglanyşandygyny we bu ugurda dialogy dowam etdirmäge olara söz berendigini aýtdy.
Ol ýakynda Orsýetde dönüklik barada kabul edilen kanunyň we çäreleriň Hökümetden aýry guramalar (HAG) üçin kynçylyklary döredýänligi sebäpli ÝB-niň alada bildirýändigini belledi.
Lambrinidis kazak oppozisioneri Wladimir Kozlowyň işi boýunça hem meseläni galdyrjakdygyny aýtdy.
Kozlow golaýda 7 ýarym ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Ol kazak nebitçileriniň geçen dekabr aýyndaky gozgalaňynda döwleti agdarmaga çagyryş edenlikde aýyplandy.


text:
Türkmenistanda 2015-nji ýylda ýene ýüzlerçe täze desganyň guruljakdygy we milliardlarça amerikan dollary möçberinde maliýe çykdajylaryň ediljekdigi resmi maglumatlarda mälim edildi.
Şol bir wagtda-da ýurtda gurulyp, ulanylşa berilen binalaryň ençemesi işlemän galýar. Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 20-nji fewralda hökümet maslahatynda eden çykyşynda ýurtda işlemän duran desgalaryň 141 çemesiniň bardygyny agzady.
Tutuş ýurt boýunça ulanylman duran desgalaryň arasynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligine degişli binalar, medeniýet öýleri hem göze ilýär.
Olaryň biri bolan Tejen şäheriniň Medeniýet öýüniň ýagdaýy barada türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.


text:
Türkmenistan TOT – Türkmenistan, Owganystan, Täjigistan demirýolunyň özüne degişli böleginiň gurluşygyny dowam etdirýär.
Azerbaýjanyň «Trend» habar gullugynyň türkmen metbugatyna salgylanyp ýazmagyna görä, häzirki wagtda bu demirýol liniýasy Ymamnazar stansiýasyna çenli doly çekilip gutaryldy.
Bu habary Owganystanyň Akgine şäheriniň häkimi Enwer Başlyk hem tassyklaýar.
Ozal habar berlişine görä, TOT demirýoly proýektiniň başky tapgyrynda türkmen topragynda, Atamyrat-Ymamnazar aralygyndaky 85 kilometr aralyga demirýol çekilmeli, soňra bu ýol Ymamnazardan Owganystanyň Anthoý diýen ilatly ýerine – 35 kilometr aralyga çekilmeli.
Türkmen metbugaty TOT demirýolunyň gurluşygy bilen bir hatarda elektrik liniýasynyň hem çekilýändigini, Gülüstan we Ymamnazar stansiýalarynyň infrastruktura desgalarynyň gurluşygynyň alyp barylýandygyny, şeýle-de iki sany uly demirýol köprüsiniň gurulýandygyny habar berýär.
Ýöne Täjigistan TOT demirýolunyň gurluşygy babatda entek ylalaşylmaýan meseleleriň hem bardygyny habar berýär. Täjigistanyň Transport ministri Şeraly Ganjalzodäniň 1-nji awgustda Duşenbede guralan metbugat ýygnagynda aýdan sözlerinden çen tutulsa, resmi Aşgabat TOT demirýolunyň gurluşygyny amala aşyrmak baradaky protokoly henizem tassyklamandyr.
Ganjalzodä türkmen tarapynyň bu mesele baradaky soraga «dokument hökümetiň garamagynda» diýip jogap berendigini aýtdy.
Bu protokol gürrüňi edilýän demirýoluň Owganystanyň üstünden geçmeli dawaly böleginiň ugruny kesgitleýär we oňa Täjigistan we Owganystan baryp 2014-nji ýylda gol çekdi diýip, täjik resmisi žurnalistlere gürrüň berdi.
Türkmen metbugaty Owganystana çekilýän demirýoluň ýurduň gündogaryndaky senagat proektleri, hususan-da kaliý dökünlerini öndürýän toplumyň gurulmagy bilen aýratyn uly ähmiýete eýe boljakdygyny belleýär.
"Owganystanda bilelikdäki infrastruktura proektleriniň durmuşa geçirilmegi owgan ykdysadyýetine kuwwatly itergi berer, sosial meseleleriň çözgüdine ýardam berer diýip, türkmen metbugaty belleýär.
Owganystanyň Akgine şäheriniň häkimi Enwer Başlyk, eger gurlup ulanmaga berilse, bu demirýoluň peýdasynyň uly boljakdygyny, sebäbi häzir Türkmenistandan gelýän ýükleriň ýük maşynlarynda getirilýändigini aýdýar.
Enwer Başlyk Azatlyk radiosy bilen telefon söhbetdeşliginde bu demirýoluň Owganystanyň üstünden Täjigistana çekiljek böleginiň hem uly tranzit girdejisini getirjekdigini, halk üçin täze iş ýerleriniň dörediljekdigini we bu işiň gowy garşylanylýandygyny aýtdy.
Emma muňa garamazdan, Täjigistan TOT proýektiniň durmuşa geçirilmän galmagynyň sebäpleriniň biriniň Owganystandaky durnuksyzlyk bilen baglydygyny aýdýar.
Mundanam başga, Täjigistanyň demirýol edarasynyň başlygynyň orunbasary Usman Kalandarow TOT proektiniň maliýe meselesiniň çözülmeýändigini, Aziýa ösüş bankynyň, ýurtdaky howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli, TOT-y maliýeleşdirmegi yza tesdirýändigini aýtdy.
Aziýa ösüş banky ozal bu proýekte 9 million dollar goýberipdi.