text:
Wenesuelanyň häkimiýetleri Air France howa kompaniýasynyň uçarynda bombanyň bolmagy barada duýduryş sebäpli ýolagçylaryň ewakuasiýa edilendigini we derňewiň geçirilendigini habar berdiler.
Bu waka şenbe güni agşam uçar Karakasdan Pariže ugrajak bolanda ýüze çykypdyr.
Wenesuelanyň içeri işler ministri Miguel Rodriguez Torres uçarda bombanyň goýulmagynyň potensial howpy barada Fransiýanyň ýörite gulluklarynyň habar berendigini mälim etdi. Emma Torres bu wakanyň aňrysynda kimiň we nähili sebäpleriň duran bolmagy barada aýtmady.
Wenesuelanyň içeri işler ministriniň sözlerine görä, bu wakany derňemek boýunça geçirilen işlere 60-dan gowrak tehniki işgär we bilermen gatnaşypdyr.


c: text/html

text:
11-nji noýabrda Serbiýanyň premýer-ministri Aleksandar Wuçiç Srebrenisada 1995-nji ýylyň gyrgynçylygynyň musulman pidalarynyň hatyrasyna matam tutdy.
Dört aý mundan ozal Wuçiç märeke tarapyndan daşlanyp, şäheri terk etmäge mejbur bolupdy.
Öň aşa-milletçi bolan ýewropaçy syýasatçy Wuçiç Srebrenisada şäheriň musulman häkiminiň we Bosniýanyň musulman lideriniň gatnaşmagynda pidalaryň ýadygärligine ak gül goýdy.
8000 müň çemesi musulman erkek adam we oglan Bosniýanyň serb goşunlary tarapyndan 1995-nji ýylda Srebrenisada gyrylypdy. Bosniýanyň 1992-nji 1995-nji ýyllardaky urşunyň aýagynda bolan bu waka Ikinji Jahan urşundan soňky döwürde Ýewropada ýüze çykan iň aýylganç ýagdaý bolupdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 132 adamyň ölümine sebäp bolan Bagdatdaky terakty ýazgaryp, çykyş edipdir.
Yrak halkynyň mynasyp geljeginden ony mahrum etmek isleýänleriň şu terakt arkaly ýigrenjini görkezendigini Obama belläpdir.
Obamanyň Yragyň premýer-ministri Nury al-Malikä we prezidenti Jelal Talybana jaň edip, ABŞ–nyň yrak halkynyň tarapyndadygyny aýdanlygyny Ak tam habar berýär.
Beýik Britaniýanyň daşary işler ministri Dewid Millibend Bagdatda edilen hüjümiň ekstremizm howpuny ýene bir gezek ýatladandygyny aýdypdyr.
Bagdatdaky partlamany ýazgaryp, NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen hem çykyş edipdir.


text:
Owgan polisiýasy janyndan geçen bombaçynyň awtoulag bilen Kabul aerortynyň golaýynda daşary ýurt howpsuzlyk güýçleriniň awtoulagyna hüjüm edendigini aýdýar.
17-nji maý güni irden guralan hüjümde asuda ilatdan azyndan iki zenanyň ölendigi, 18 adamyň bolsa ýaraly bolandygy aýdylýar.
AFP-niň suratçysy daşary ýurt howpsuzlyk güýçleriniň agzasynyň erbet zyýan ýeten sedanyň içinden çykarylyşyny görendigini habar berýär.
Ýewropa Bileleşiginiň Owganystandaky polisiýa missiýasy partlama mahalynda şol ýerde EUPOL awtoulaglarynyň ikisiniň bolandygyny tassyk etdi.


text:
Türkmenistanda ýene bir nusgalyk oba gurulmaly edildi, bu oba Ahal bilen Daşoguz welaýatynyň serhedinde, Derwezede gurlar diýip, hökümet maslahatynda aýdyldy.
Türkmenistan garaşsyzlygyň ilkinji ýyllarynda Daşoguz welaýatynyň Tagta etrabynyň töweregindäki tarp ýerlere suw eltip, ol ýerde Ruhubelent etrabyny döredipdi. Soň bu ýere adamlar göçüp bardylar we jaý gurnup, ekin ekip, täze bir etrap döretdiler.
Ýöne Mary welaýatynda döredilen Altyn asyr etrabynyň merkezinde taksiçilik etmek üçinem ýeterlik iş mümkinçiliginiň ýokdugy, ýagny ilatyň azdygy aýdylýar. Ýogsa Maryda gurulýan obalarda, suw bolansoň, ekerançylyk bilen meşgullanmak mümkinçiliginiň bardygy bellenilýär.
Lebap welaýatynda häzir, Garabekewüliň etrap merkezinden ýedi km daşlykda täze bir obanyň gurulýandygy aýdylýar. Bu ýerde ilat üçin ähli amatlyklaryň döredilýändigi, etrapda ýeriň kändigi, ilat sanynyň bolsa azdygy aýdylýar.
Emma Gedaý Ahmedowyň Lebap welaýatyna häkim bolan ýyllarynda, Garabekewülden çykan ýeriňden başlap, Türkmenabatdan Kerkä gidýän ýoluň sag tarapynda kiçijik, iki otagly jaýlar gurlup, bu ýere adam çekmek synanyşygy edilipdi. Birbada ol jaýlara göçüp baryp, ekin ekenler hem boldy.
Häzir uzynlygy 20 km golaý aralykda gurlan iki otagly jaýlaryň köpüsi boş dur diýip, ýerli çeşmeler aýdýar.
Ýurt içinden berilýän maglumatlara görä, Balkanda açylýan täze ýerlerde, nusgalyk obalarda iş bilen üpjünçiligiň, Lebapdaky, Marydaky ýagdaýa garanda, gowudygy aýdylýar.
Käbir pikirlere görä, gurulýan ýa satylýan jaýly obalardan jaý almak bir başga, gum eteginden-beýlekiden bölünip berlen ýerde jaý gurunjak bolmak hem bir başga. Ýöne gurlan obalardan hem, iş bolmasa, jaý satyn aljak bolarmy?
Satylýan, karza berilýän jaýlaryň bahalarynyň ilatyň gazanç mümkinçiliklerinden has gymmatdygy hem bir aýratyn mesele.
Aýdylmagyna görä, ýurtda mellek üçin berilýän ýerler önümçilikde peýdalanylmaýan ýerlerden paýlanyp berilýär. Emma bu hili ýerlere suw, elektrik, gaz, ýol çekmek üçin döwlet serişdesiniň bölünip berlendigi aýdylmaýar.
Şol bir wagtda Derwezede guruljak täze oba barada hem köp zat belli däl. Bu ýerde adamlaryň iş, önümçilik bilen meşgullanmagy üçin şert bolarmy?
Aslynda täze obalar gurlanda nähili mantyga, logika eýerilýär? Ol obalarda soň adamlaryň ýaşamagy üçin iş şertleri döredilermi ýa-da bu meselede öňünden pikirlenmeli, oýlanmaly zatlar hem barmy?
Azatlyk Radiosy nobatdaky "Tegelek stol" söhbetdeşligini şu tema bagyşlaýar.
Pikirleriňize garaşýarys.


text:
ABŞ-nyň saýlanan prezidenti Donald Trampyň milli howpsuzlyk geňeşçisi wezipesine seçen generaly, Ankaranyň iýuldaky döwlet agdarylyşygy synanyşygynda aýyplan ruhanysyny ekstradisiýa etmek bilen, Waşingtonyň Türkiýe bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmalydygyny aýdýar.
Dynç alşa çykan general-leýtenant, Goranyş aňtaw gullugynyň ozalky direktory Maýkl Fliniň milli howpsuzlyk geňeşçiligine bellenýändigi 18-nji noýabrda yglan edildi. Ol Fethulla Güleni özüniň «The Hill» gazetindäki blogynda “Pensilwaniýada ýaşaýan şübheli yslamçy molla” hökmünde sypatlandyrdy we onuň “radikal yslamçylyk” gün tertibini ýaşyrýandygyny öňe sürdi.
"Güleniň giň ýaýran global guramasy howply, sessiz ýatan terror guramasynyň häsiýetlendirilmesiniň ähli alamatlaryny özünde jemleýär. Türkiýäniň nukdaý nazaryndan, Waşington Türkiýäniň Osama bin Ladenine penakärlik edýär” diýip, Flin saýlaw gününde ýazdy. "Biz oňa howp-hatarsyz pena bermeli däl" diýip, ol aýtdy.
Flin Gülene eýerijileriň Klinton fondunyň, Trampyň demokrat bäsdeşi Hillari Klintonyň maşgalasy tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän global sahawatlylyk guramasynyň donarlary bolandygyny hem sözüne goşdy.
"Türkiýäniň möhümligine täze bir nazar bilen seretmegiň wagty geldi" diýip, ol ýazdy. "Biziň öz daşary syýasatymyzy Türkiýäni ileri tutulýan mesele hökmünde ykrar etmekden ötri düzetmegimiz gerek. Biziň dünýä Türkiýäniň nukdaý nazaryndan bakmagymyz gerek" diýip, Flin aýtdy.
Fliniň bu sözlerine gabat, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan Trampyň ýeňşini Ankaranyň Waşington bilen gatnaşyklaryndaky «täze eýýam» hökmünde magtady we 8-nji noýabrdaky saýlawlardan bäri Güleniň haýal etmezden özlerine gowşurylmagy baradaky talaplaryny güýçlendirdi.
Obamanyň ýolbaşçylygyndaky Ak tam, Erdogany lapykeç edip, Türkiýäniň ekstradisiýa talabynyň kanuny esasynyň bardygyny ýa ýokdugyny kesgitlemegi Adalat departmentine galdyrjakdygyny aýtdy we bu uzak, býurokratik prosesden habar berýär.
Gülen we onuň bilen bagly mekdepler, sahawat guramasy Birleşen Ştatlarda hiç bir jenaýatda aýyplanmady. Mundanam başga, Gülen terrorçylygy hem-de Türkiýede başa barmadyk agdarylyşygy gaýta-gaýta ýazgaryp çykyş etdi.
Güleniň aklawçylarynyň biri Jason Weinstein Fliniň Gülen baradaky sözlerini «howsalaly» diýip häsiýetlendirdi, emma ol Birleşen Ştatlaryň bu meselä adalatly çemeleşmegi dowam etdirjekdigine ynam bildirdi.
"Biz bu ýerde kanunçylyga eýeriljegine, syýasatyň [Adalat departamentiniň] wezipeli resmileriniňçykarjak netijesine goşulmazlygyna umyt edýäris we garaşýarys. Eger-de kanuna eýerilse, onda biz jenap Güleniň Türkiýä yzyna, görnetin gynaga sezewar boljak,galp sud ediljek we jezalandyryljak ýerine berilmejegine ynamly” diýip, Weinstein aýtdy.


text:
Eýranyň häkimiýetleri soňky hepdelerde 2-nji martda boljak parlament saýlawlarynyň öňünden onlarça žurnalisti, intellektualy we aktiwisti tusssag etdi.
Eýranyň howpsuzlyk güýçleri 16-njy ýanwarda žurnalist we blogçy Parastou Dokouhaki Tährandaky jaýynda tussag astyna alyp, onuň goş-golamlarynyň bir bölegini, şol sanda kompýuterini hem konfiskasiýa etdi we özüni Ewin türmesine ýollady.
Ol biraz soň Eýranyň milli howpsuzlygyna garşy hereket etmekde aýyplandy. Bu Eýran Yslam Resbuplikasynda syýasy tussaglaryň we wyždan ýesirlerininiň ählisiniň garşysyna ulanylýan adaty aýyplama bolup durýar.
Şondan iki gün soň žurnalist Marziýeh Rassouli hem edil şu äheňde tussag edildi. Ol medeni meseleler barada ýazýardy. Marziýeh Rassouli hem Parastou Dokouhakä bildirilýän aýyplama esasynda Tähranyň Ewin türmesinde saklanýandyr diýlip çaklanylýar.
Bu wakalaryň yzy bilen, 18-nji ýanwarda žurnalist Sahamedin Bourhaniniň-de tussag edilendigi barada habar ýaýrady.
Martdaky saýlawlaryň “aladasy”
Bu üç adam Eýranda soňky hepdelerde türmä salnan žurnalistleriň, intellektuallaryň we aktiwistleriň bir bölegi bolup durýar. Olaryň jemi sany ondan hem geçýär.
Eýranda 2-nji martda boljak parlament saýlawlaryndan öň geçirilýän tutha-tutluklar eýran döwletiniň islendik görnüşdäki başgaça pikiriň öňüni almak ugrunda edýän synanyşygynyň alamaty bolup görünýär.
Şeýle-de, režim iki ýyl mundan ozal bolan we hökümeti mazaly siltewe salan protestlere meňzeş wakalara itergi bermek ähtimallygy bardyr öýdülýän zatlara täze çäklendirmeleri girizip, internete edýän kontrollygyny hem güýçlendirmäge başlady.
Martda boljak parlament saýlawlary 2009-njy ýylyň köpçülikleýin köçe protestlerine getiren we hökümeti agyr ýagdaýa salan dawaly prezident saýlawlaryndan soň geçirilýän ilkinji saýlaw bolup, dartgynly bir döwre gabat gelýär.
Eýran güman edilýän ýadro programmasy sebäpli barha güýçlenýän halkara basyşynyň we ykdysady sanksiýalaryň aşagyna düşdi we bu ýagdaý eýranlylaryň köpüsini lapykeç edýär.
Munuň üstesine, döwlet çuňa giden içki bölünişikler we baş ruhy lider Aýatolla Hameneýi bilen prezident Mahmud Ahmedinejada wepaly güýçleriň arasynda gidýän häkimiýet dawasy bilen-de ýüzbe-ýüz gurýar. Saýlaw döwründe bu konflikt sebäpli tutluşyk boljaga meňzeýär.
Tendensiýalar üýtgeýär
Eýrandaky häzirki tutha-baslyklar öňki ýyllardaky tendensiýa ters gelýär. Ozallar eýranlylar saýlawlaryň öňünden syýasy we sosial basyşlary gowşadardylar. Bu taktikany häkimiýetler saýlawçylary ýetip gelýän ses berişlige gatnaşmaga höweslendirmek üçin ulanardylar.
Waşingtonda ýaşaýan eýranly synçy Ali Afşariniň pikirine görä, Eýranyň režimi 2009-njy ýylda parahat protestçileri gazap bilen basyp ýatyraly bäri islendik görnüşdäki durnuksyzlyga gorkuly garaýar we hut şu sebäpden diňe güýje we basyşa bil baglaýar.
“Döwlet geljekki saýlawlar mahalynda öňki ýyllardaky ýaly bolmajagyny, syýasy atmosferanyň açylmajagyny we döwletiň planlaryna garşy hiç bir herekete ýa gozgalaňa çydamlylyk edilmejegini duýdurmak isleýär” diýip, Afşari nygtady.


text:
Kümüşaly Böriýew, Muhammet Geldiýew, Hojamyrat Baýlyýew, Pygam Azimow, Soltanşa Atanyýazow, Hydyr Derýaýow ýaly alymlar we dilşynaslar türkmen dilini öwrenmekde we ösdürmekde uly işler etdiler.
Emma Türkmenistandan gelip gowuşýan maglumatlarda döwlet metbugatynda bu alymlaryň atlarynyň o diýen agzalmaýandygy aýdylýar.
Türkmen dilini öwrenmekde we ösdürmekde ägirt uly işler eden bu alymlar we olaryň häzirki döwür ýatlanyşy barada Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýewyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Halkara walýuta fondy (HWF) öz delegasiýasynyň Türkmenistana eden sapary we onuň netijeleri boýunça duşenbe güni beýanat ýaýratdy.
Baş edarasy Waşingtonda ýerleşýän guramanyň beýanatynda Türkmenistanyň “berk” ykdysady netijeliligi gowy garşylanyp, şol bir wagtda-da “döwletiň gözegçilik edýän ykdysady pudagynda batyrgaý reformalaryň amala aşyrylmalydygy”, şeýle-de “işjeň hususy sektoryň döredilmelidigi” nygtalýar.
Halkara walýuta fondunyň missiýasy 29-njy maý – 11-nji iýun aralygynda Türkmenistanda saparda bolup, ýurduň ykdysady ýagdaýyny seljerip, oňa baha berdi.
Weronika Bakalunyň ýolbaşçylygyndaky topar Türkmenistanyň bank ulgamynyň we hökümetiniň ýokary derejeli resmileri, şeýle-de kommersiýa banklarynyň we halkara guramalarynyň wekilleri bilen duşuşdy.
Saparyň dowamynda ýurduň Merkezi banky bilen hyzmatdaşlykda, tebigy resurslardan gelen girdejileri dolandyrmak, bank ulgamyny kämilleşdirmek boýunça, halkara we regional derejesindäki ykdysady mümkinçilikler dogrusynda-da telim tapgyr prezentasiýalar geçirildi.
Saparyň jemleri boýunça ýaýradylan beýanatda jemgyýetçilik pudagyna edilýän harajatlaryň artmagy, şeýle-de uglewodorod serişdeleriniň önümçiliginiň ýokarlanmagy bilen baglylykda ýurduň ykdysady netijeliliginiň “berk” ýagdaýda saklanyp galandygy bellenilýär.
Beýanatda 2012-nji ýylyň dowamynda dolanyşykdaky jemi içerki önümiň 11% ýokarlanandygy, bu ugurdaky görkezijileriň 2013-2014-nji ýyllar aralygynda hem ygtybarly derejede saklanjakdygy çaklanylýar. Munuň durmuşa geçmegine esasy howp bolup durýan zadyň dünýä boýunça uglewodorod serişdeleriniň bahalarynyň pese gaçmak ähtimallygydygy nygtalýar.
Maslahatlar
Şeýle-de duşenbe güni ýaýradylan beýanatda türkmen häkimiýetleriniň, çäklendirilen mümkinçilikleri nazara alyp, has ätiýaçly salgyt-bujet syýasatyny ýola goýmalydygy aýdylýar. Beýanatyň awtorlary türkmen hökümetini uglewodorod resurslarynyň dolandyrylşygyny hem has kämilleşdirmäge çagyrýarlar.
Geljekki salgyt-bujet syýasaty boýunça kararlaryň hem nyrh-baha kadalaryna esaslanyp kabul edilmelidigi maslahat berilýär. Munuň zerur jemgyýetçilik harajatlaryny uglewodorod serişdeleriniň üýtgäp duran nyrhlaryndan gorap saklamaga hemaýat berjekdigi bellenilýär.
Şeýle-de beýanatda Türkmenistanda şahsy sektory ösdürmek üçin, döwletiň eýeçiligindäki ykdysady pudakda “batyrgaý” reformalaryň gerekdigi bellenilýär.
Saparyň dowamynda Halkara walýuta fondunyň Maliýe statistikasy bölüminde Türkmenistanyň hem öz sahypasynyň açylmalydygy maslahat berildi.
Halkara walýuta fondy resmi taýdan 1945-nji ýylyň 27-nji dekabrynda esaslandyryldy. Guramanyň esasy maksatlarynyň biri “maliýe-ykdysady pudakda halkara hyzmatdaşlygyna ýardam bermekden” ybaratdyr. Häzirki wagtda onuň düzümine 188 döwlet girýär.


text:
Öz-özüni jar eden «Kawkaz emirliginiň» lideri Magomed Suleýmanow öldürildi.
Orsýetiň milli anti-terror komiteti onuň 11-nji awgustda, Dagystanda geçirilen ýörite operasiýa mahalynda öldürilen dört jeňçiniň biri bolandygyny aýdýar.
Jeňçilere tarapdar Kavkazcenter.com websaýty Abu Usman Gibrinskiý diýip tanalýan Suleýmanowyň öldürilendigini tassyk etdi.
Suleýmanow «Kawkaz emirliginiň» lideri diýlip aprel aýynda, ozalky lider Aliaskhab Kebekow rus howpsuzlyk güýçleri tarapyndan öldürilenden soň yglan edilipdi.
Kebekow «Kawkaz emirliginiň» liderligine 2014-nji ýylyň martynda, ony esaslandyryjy Doku Omarow rus goşunlary tarapyndan öldürilenden soň geçipdi.


text:
26-njy oktýabrda paýtagtymyzdaky Mejlisler merkezinde Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününiň 24 ýyllygy mynasybetli sungat ussatlarynyň döwlet konserti boldy. Baýramçylyk konsertine Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Bu ýerde geçirilen baýramçylyk konsertine Türkmenistanyň Mejlisiniň ýolbaşçylary, ýurdumyzyň hökümet agzalary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň we halkara guramalarynyň baştutanlary gatnaşdylar. Olaryň hatarynda Türkmenistanyň daşary ýurtlarda işleýän ilçileri, hormatly ýaşulular, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, ylmy we döredijilik ulgamynyň, ýokary okuw mekdepleriniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar, ýurdumyzyň bäş welaýatynyň wekilleri bar. Şeýle hem baýramçylyk konsertine Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XVIII maslahatyna gatnaşan daşary ýurtly watandaşlarymyz, baýramçylyk dabaralaryna gatnaşmak üçin Aşgabada gelen köp sanly daşary ýurtly myhmanlar gatnaşdylar.


text:
On ýyl öň, şu sişenbede Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky güýçler Bagdady kontrol astyna alypdy.
Bu Saddam Hüseýniň gutarnykly ýeňlendigini aňladypdy. Bu waka dünýä Saddam Hüseýniň Bagdadyň merkezi meýdançasyndaky ýadygärliginiň agdarylyşyny görkezýän şekiller bilen ýaýrady.
Bu ýyl dönümi Yrakda aýgytlaýjy bir pursata gabat geldi. Bu ýurt basym, iki hepdeden hem az wagt içinde, Birleşen Ştatlaryň söweş güýçleri 2011-nji ýylyň aýagynda ýurtdan çykaly bäri, ilkinji ýerli saýlawlaryny geçirýär.
Emma Yrak Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygynda goşun çekileninden on ýyl soň hem syýasy durnuksyzlyk, zorluk wakalaryndan saplanyp bilenok.
Soňky hepdelerde bu ýurtda saýlawlarda kandidaturasyny goýmakçy bolan 10 adam öldürildi.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Proroşenko gündogar Ukrainada häzir “hakyky” diýip häsiýetlendiren ýaraşyk ylalaşygynyň hereket edýändigini aýtdy. Russiýanyň daşary işler ministri hem konflikte nokat goýmak üçin durnuksyz bir mümkinçiligiň bardygyny belledi.
Awstraliýa edýän saparynyň çäginde Poroşenko soňky ýedi aýyň içinde ýaraşyk günlerinde ilkinji gezek hiç bir ukrain harbysynyň wepat bolmandygyny aýtdy.
Ol: “Siz munuň meniň üçin nädereje möhümdigini hem göz öňüne getirýän dälsiňiz. Ilkinji gezek ukrain harbysynyň öldi ýa-da ýaralandy habary gowuşmady” diýdi.
Gündogar Ukrainadaky orsýetparaz separatistler bilen hökümetiň arasyndaky ok atyşyklary bes etmek baradaky täze ylalaşyk 9-njy dekabrda güýje girdi.
11-nji dekabrda ukrain harbylary soňky 24 sagadyň içinde öz hatarlaryndan üç esgeriň öldürilendigini, ýedisiniň hem ýaralanandyygyny mälim etdiler.
Şol bir wagtda Poroşenko soňky gije-gündiziň hiç hili ýitgisiz geçendigini aýtdy. Ol “eger-de ýaraşyk ylalaşygy berjaý edilse, bu Ukrainada parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek üçin uly mümkinçilik bolar” diýdi.
Gündogar Ukrainada aprel aýynyň ortalaryndan bäri dowam edip gelýän konfliktde häzire çenli 4,300-den hem aşa adam öldi. Minskde jeňçileriň we hökümet resmileriniň arasynda geçen gepleşiklerden bäri bolsa müňe golaý adam öldi.
Moskwada Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow “Ukrainada parahatçylygy ornaşdyrmak üçin mümkinçilik döredi” diýdi. Şeýle-de Lawrow gepleşikleriň nobatdaky tapgyryny geçirmäge çagyrdy.
Lawrow: “Bu juda kyn boldy, emma ýaraşyk ýola goýuldy. Ok atyşyklary bes etmek barada ylalaşyldy” diýdi.
Ukrainadaky krizis 2013-nji ýylyň noýabrynda, haçan-da hökümet Ýewropa Bileleşigi bilen has ýakyn gatnaşyklary aňladýan şertnamadan ýüz öwrüp, Moskwa bilen ysnyşykly gatnaşyklary saýlandan soň başlanypdy. Munuň netijesinde protestler döräp, Ukrainanyň şol wagtky prezidenti Wiktor Ýanukowiç häkimiýetden çetleşdirildi.
ABŞ, ÝB we Günbataryň beýleki ýurtlary Moskwanyň Krymy bikanun basyp almagy, şeýle-de Donetskdäki we Luganskdaky separatistleri goldamagy netijesinde Russiýa garşy sanksiýalary girizdiler.
Moskwa Ukrainada öz esgerleriniň we ýaraglarynyň ýokdugyny aýdýar. Şol bir wagtda-da Kiýew we NATO muňa garşy delilleriň bardygyny nygtaýarlar.


text:
Birleşen Ştatlaryň Demokratik partiýasynyň prezidentlige kandidaty Hillari Klinton bilen onuň respublikan bäsdeşi Donald Tramp 9-njy oktýabrda geçen göçgünli çekeleşikde ajy sözler bilen birek-biregi daladylar.
Tramp demokratlaryň kandidatyny "türmä basjakdygyny" aýtsa, Klinton bäsdeşiniň gylyk-häsiýetini ýiti tankytlap, ony Ak tama mynasyp dällikde aýyplady.
Igençli çekişmede Klinton bilen Tramp sanlyja gün mundan ozal peýda bolan bir wedeo ýazgy, şeýle hem hanym Klintonyň möhüm resmi dokumentleri aýawsyz saklandygy we Orsýet 8-nji noýabrda geçjek saýlawlara täsir etmäge synanyşýar diýilýän gürrüňlerde birek-biregi garaladylar.
St. Louisiň Waşington uniwersitetinde geçen çekişme 2005-nji ýyla degişli wideo medianyň eline geçip, Respublikan partiýasyny krizise batyranyndan, iki gün soňra gabat geldi. Bu wideoda Trampyň aýallar hakda paýyş sözleri aýtmagy sebäpli partiýanyň ýolbaşçy agzalary saýlawda oňa ses bermejekdiklerini aýtdylar.
"Meniňki diňe gürrüň, onuňky iş"
Tramp wideodaky sözleri özara boş gürrüňler diýip atlandyryp, olara özüniň begenmeýändigini belledi.
Ol soňra hem Birleşen Ştatlar üçin has möhüm meseleler "Yslam döwleti" atly ekstremistik toparyň döremegini "tutuş dünýädäki gandöküşiklik" diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Tramp wideoda öwünip aýdýan zatlaryny aýallara etmändigini aýdyp, bäsdeşiniň adamsy, Amerikanyň öňki prezidenti Bill Klintony öz aýalyna biwepalyk edenlikde aýyplady. "Meniňki diňe gürrüň, onuňky iş" diýip, Tramp aýtdy.
Çekişmäniň dowamynda Hillari Klinton gürrüňi edilýän wideo ýazgy Trampyň prezidentlik ornuna mynasyp adam däldigiň ýene bir subutnamasy diýdi.
Reuters-Ipsos tarapyndan geçirilen bir pikir soraýyş 7-nji okrýabrdaky ýaryşda, Klintonyň Trampdan bäş prosent çemesi öňdedigini görkezdi. Wideo hem şondan az wagt soňra peýda boldy.
Iki bäsdeş arasyndaky igençli sözler, çekişmede jedelleşilen beýleki meseleler, şol sanda Klintonyň Döwlet sekretaryka hususy e-mailden peýdalanandygy hakda hem dowam etdi. Tramp prezidentlige saýlanan halatynda, ýörite prokuror belläp, bu meseläni derňetjekdigine wada berdi.
Klinton gaýtawul berip: "Trampyňky ýaly gylyk-häsiýetli bir adamyň biziň ýurdumyzda kanuna jogapkär däldigi" gowy zat diýdi. Tramp hem muňa: "Sebäbi sen türmede oturardyň" diýip jogap gaýtardy.
Klinton saýlawda esasy meselä öwrülen we Ukraina krizisi, Siriýa konflikti sebäpli Amerika bilen gatnaşyklary ýaramazlaşan Orsýeti Trampyň prezidentlige saýlanmagyny goldamak üçin, Birleşen Ştatlaryň guramalary we dürli şahsyýetleri barada käbir hüjümleri amala aşyrmakda aýyplady. Ol soňky wagtlarda edilýän käbir hüjümleri bir daşary güýç tarapyndan amerikan saýlawyna garyşmaga gönükdirilýän, ozal görlüp-eşidilmedik kampaniýa diýdi:
"Bir duşmançylykly daşary güýjüň saýlawyň netijelerine täsir etmek üçin, munça tagalla eden mahaly biziň ýurdumyzyň taryhynda ozal bolan zat däl. Ynanyň, olar muny meniň saýlanmagym üçin edenoklar. Olar muny Donald Tramp sebäpli saýlawa täsir etmek üçin edýärler".
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putini makullap çykyş eden we Moskwa bilen gatnaşyklary gowulandyrmagyň tarapyny çalýan Tramp Klintonyň aýdýanlaryna "gaty gülkünç" diýip jogap berdi.
Kreml käbir hüjümlerde eliniň bardygyny birsyhly inkär edip gelýär.


text:
Hindistanyň paýtagty Nýu-Delide alty sany erkek kişi tarapyndan jynsy taýdan zorlanyp, awtobusdan zyňlan 23 ýaşly gyz şenbe güni irden Singapuryň keselhanasynda aradan çykdy. Ol ýörite bejergi üçin penşenbe güni Nýu-Deliden Singapura alnyp gidilipdi.
Hindistanyň polisiýasy bu gyzy ýençmekde, ony jynsy taýdan köpçülikleýin zorlamakda we awtobusdan zyňmakda aýyplanylyp tussag edilen alty sany erkek kişä şu gün adam öldürmekde resmi jenaýat aýyplamasynyň bildirilendigini yglan etdi.
16-njy dekabrda ýüz beren bu wakadan soň Hindistanyň paýtagty Nýu-Delide müňlerçe adam bu jenaýatçylygy amala aşyran adamlara ölüm jezasynyň berilmegini hem-de şeýle jynsy zorluklary amala aşyrýan adamlara garşy çäreleri güýçlendirmekligi talap edip, yzly-yzyna demonstrasiýa geçirdiler.
Şenbe güni Hindistanyň polisiýasy nobatdaky protest çärelerinden ätiýaç edip, paýtagtdaky hökümet binasynyň töwereklerinde howpsuzlyk çärelerini has-da güýçlendirdi.


text:
Demirgazyk Koreýanyň goşuny Waşingtona öz harbylaryna, ýadro ýaraglaryny ulanmak ähtimallygy bilen, “rehimsiz hüjüme” başlamak ygtyýarlygynyň berlendigini duýdurdy.
Penşenbe güni irden berlen duýduryş Phenýanyň Birleşen Ştatlara we Günorta Koreýa atan tapgyrlaýyn haýbatlarynyň iň täzesidir.
Koreýanyň Merkezi habar gullugy ady aýdylmadyk harby sözçiniň beýanatyna salgylanyp, goşuna Birleşen Ştatlaryň agressiýasyna "kuwwatly, praktiki harby gaýtawul bermek" esasynda garşy durmak buýrugynyň berlendigini aýtdy.
Resmi habar
"Biz Ak tama we Pentagona resmi habar berýäris, Birleşen Ştatlaryň Demirgazyk Koreýa garşy barha güýçlenýän duşmançylygy we onuň oýlanyşyksyz ýadro howpy ähli işçi-gullukçylaryň we halkyň berk erki hem-de iň kämil derejedäki kiçi, ýeňil we dürüleşdirilen ýadro zarbasy bilen derbi-dagyn ediler. Çünki Demirgazyk Koreýanyň we onuň rewolýusion ýaragly güýçleriniň bu ugurdaky rehimsiz operasiýasy gutarnykly barlanyldy we tassyklanyldy" diýip, Demirgazyk Koreýanyň diktory aýtdy.
Bu duýduryş Pentagon, özüniň sebitdäki goranyş ukybyny berkitmek üçin, Birleşen Ştatlaryň Ýuwaş okeandaky Guam territoriýasynda raketa gorag sistemasyny ýerleşdirjegini aýdanyndan soň edildi.
Günorta Koreýanyň goranmak ministri penşenbe güni Demirgazyk Koreýanyň “esli aralyga ýetýän” raketany gündogar kenara geçirendigini aýtdy. Emma Kim Kwan-jin munuň Birleşen Ştatlara baryp ýetjek raketadygy barada aýdylýanlary ret etdi.
Taýýarlyk ýokary derejede
Günorta Koreýanyň Goranmak ministrliginiň sözçüsi Wi Ýoň-sab ýurduň harbylarynyň bu howp-hatarlara garşy durmaga taýýardygyny aýtdy:
"Biziň ýaraglarymyz taýýar. Demirgazyk Koreýanyň şu günki beýanatyna laýyklykda, biziň harby taýýarlygymyz eýýäm ýokary derejä ýetirildi we biz mümkin bolan islendik krizise hötde gelmäge taýyn."
Ýapon hökümetiniň sözçüsi Ýoşihide Suga penşenbe güni Phenýanyň öjükdiriji ritorikasy Tokiony gorkuzyp bilmez diýdi.
"Biziň hökümetimiz Demirgazyk Koreýadan çykýan her bir prowakasion beýanat üçin biynjalyk bolmaly diýip pikir etmeýär. Biz degişli döwletler bilen BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň dürli rezolýusiýalaryny kabul etmegiň pikirini edýäris. Şeýle-de biz Demirgazyk Koreýanyň bu prowakasion beýanatlaryň öz halkynyň peýdasyna däldigine düşünmegine berk çagyryş edýäris."
Pentagon haýbata çynlakaý garaýar
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Çak Heýgel çarşenbe güni Waşingtonyň Demirgazyk Koreýanyň haýbatlaryna çynlakaý garaýandygyny aýtdy.
"Olaryň indi ýadro ýaragyny ulanmak mümkinçiligi bar. Olaryň indi şol ýadro ýaragyny gerek ýerine eltjek raketa mümkinçiligi bar. Onsoň olar özleriniň uruşparaz, howply ritorikalaryny güýçlendirdiler we olaryň soňky birnäçe hepdede eden hereketleri hakyky we açyk howp bolup durýar. Onsoň bu ýagdaý biziň ýaranlarmyzyň, Günorta Koreýanyň we Ýaponiýanyň bähbitlerine wehim salýar. Şeýle-de demirgazyk koreýalylar Birleşen Ştatlara hem gös-göni haýbat atdylar" diýip, Heýgel aýtdy.
Synçylar Demirgazyk Koreýanyň Birleşen Ştatlaryň territoriýasyna zarba urmak mümkinçiliginiň ýokdugyny, emma Günorta Koreýadaky ýa-da Ýaponiýadaky amerikan goşunlaryny nyşana alyp biljegini aýdýarlar.
Kaesoňy ýapmak haýbaty
Demirgazyk Koreýa penşenbe güni günorta koreýalylaryň serhetdäki bilelikde işledilýän senagat kärhanasyna işe gelmkleriniň hem tapgyr ikinji gün öňüni bekledi.
Kaýesoň kompleksi garyp düşen režimiň nagt pul getirýän ýeke-täk çeşmesidi, ol bu ýerden ýylda 80 million dollar girdeji alýardy.
Demirgazyk Koreýa penşenbe güni, eger Günorta Koreýanyň hökümeti Phenýanyň “konfrontasiýa ýollary” diýip atlandyrýanyny dowam etdirse, Kaýesoň senagat zonasyny ýapjagy baradaky haýbatyny ýene bir gezek gaýtalady.
Phenýanyň fewralda üçünji ýadro synagyny geçirmegi bireýýäm izolýasiýa salnan režime garşy halkara sanksiýalarynyň berkidilmegine getirdi we bu dartgynlyklar şondan bäri ýokarlanýar.


text:
Şu gün ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillary Klinton Parižde Liwiýanyň gozgalaňçy liderleri bilen duşuşýar. Şol liderler Liwiýanyň howa giňişlikleri arkaly uçuşlary gadagan etmegi üçin dünýä liderlerine basyş edýärler.
Arap Ligasy bu ideýany goldady we Fransiýa bu maksada ýetmek üçin BMG-däki diplomatiki tagallasyny güýçlendirjekdigini aýtdy.
Ýekşenbe güni Muammar Kaddafiniň tarapdarlary strategiki taýdan ähmiýetli Brega şäherini almak üçin gozgalaňçy söweşijiler bilen uruşdylar. Olar ir bilen şäheri alandyklaryny yglan etdiler. Emma agşamara gozgalaňçylar Bregany yzyna alandygyny aýtdylar.
Bularyň haýsysynyň dogrudyny tassyklamak mümkin däl.


text:
Aşgabat, 16-njy ýanwar. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti 2014-nji ýylyň iň gowy türgenleriniň onlugyny mälim etdi.
Sanawda ilkinji orny halkara derejeli sport ussady Gülbadam Babamuratowa (52 kg agramlyk dereje) eýeledi. Türkmenistanyň Ýokary sport ussatlygy mekdebiniň 23 ýaşly wekili, Lebabyň göreş mekdebiniň uçurymy geçen ýylda Aşgabatda guşakly göreş boýunça dünýä çempiony boldy, Phuketde (Tailand) geçirilen IV kenarýaka Aziýa oýunlarynda biziň ýurdumyzyň toparyna ýeke-täk altyn medal getirdi, Koreýanyň Inçhon şäherinde geçirilen XVII tomusky Aziýa oýunlarynda dzýudo boýunça kümüş medala mynasyp boldy. Ýeri gelende bellesek, sportuň olimpiýa görnüşi bolan dzýudoda türkmen türgenleriniň şeýle iri halkara ýaryşlarynda ýeňiş gazanmandyklaryna köp ýyl boldy. Soňky gezek Aziýa oýunlarynda türkmenistanly türgenler hormat münberine 2002-nji ýylda Koreýanyň Pusan şäherinde çykypdylar. Şonda erkekleriň arasynda 66 kg agramda Guwanç Nurmuhammedow kümüş, zenanlaryň arasynda Nasiba Surkiýewa (78 kg agramlyk dereje) bürünç medallara mynasyp bolupdylar.
Häzirki wagtda dünýäde dzýudo boýunça reýtingde 552 utuk bilen 29-njy orny eýeleýän G. Babamuratowa şu ýylyň awgustynda Gazagystanyň paýtagty Astanada geçiriljek dünýä çempionatyna gatnaşar. Ildeşimiz bu ýaryşda 2016-njy ýylda Braziliýada geçiriljek Olimpiýa oýunlaryna ýollanma gazanmak ugrunda göreşer.
Geçen ýylyň iň güýçli türgenleriniň onlugynda ikinji we üçünji orunlary degişlilikde boks boýunça halkara derejeli sport ussatlary, Koreýada geçen Aziýa oýunlarynyň bürünç medallarynyň eýeleri Serdar Hudaýberdiýew bilen Aziz Bebitow eýeleýär. Türkmenistanyň at gazanan tälimçileri Şöhrat Gurbanow bilen Sabir Kseýhanowyň şägirtleriniň öňünde şu ýylda Tailandda geçjek Aziýa çempionatynda we Katarda boljak dünýä çempionatynda olimpiýa ýollanmalaryny gazanmak wezipesi durýar.
Onlukda dördünji orny XVII tomusky Aziýa oýunlarynyň grek-rim göreşi boýunça bürünç medalynyň eýesi Şermet Permanow (71 kg agram dereje) ýerleşdi. Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Rozy Rejepowyň şägirdi Aziada — 2014-iň öňüsyrasynda Daşkentde dünýä çempionatynda iň güýçlüleriň sekizligine girmegi başardy. Üstümizdäki ýylda bu türgene degişlilikde Katarda we ABŞ-da geçiriljek Aziýa hem dünýä çempionatlarynda olimpiýa ýollanmalary ugrundaky göreş garaşýar.
Sanawda 5-nji we 6-njy orunlary uşuçylar Salaheddin Baýramow (65 kg agram dereje) we Jennet Aýnazarowa (60 kg agram dereje) ýerleşdiler.
Türkmenistanyň uşu federasiýasynyň başlygy Ýazmyrat Annamyradowyň şägirtleriniň ikisi-de Koreýada geçen Aziýa oýunlarynyň bürünç medalynyň eýeleridir.
Ýurdumyzyň iň gowy türgenleriniň arasynda 7-nji orun guşakly göreş boýunça dünýä çempionatynda erkin usulda ýeňiji bolan Tirkeşgeldi Aýazowa (62 kg agram dereje) berildi. Şeýle hem Setdarberdi Rejepberdiýewiň şägirdi 2014-nji ýylda Ýekaterinburgda (Russiýa) geçirilen guşakly göreş boýunça Ýewraziýanyň Kubogynda kümüş medala mynasyp bolupdy.
Iň gowy türgenleriň arasynda soňraky orny küşt boýunça Türkmenistanyň 16 ýaşly wise-çempiony Saparmyrat Atabaýew eýeleýär. Ol geçen ýylyň iýun aýynda Moskwadaky halkara ýaryşynda diňe bir ýeňiji bolman, eýsem, halkara ussadynyň ikinji ballyny aldy. Türkmenistanyň at gazanan tälimçileri Orazly Annageldiýew bilen Aýdogdy Atabaýewiň şägirdine bu ada mynasyp bolmak üçin ýene bir ball gazanmak ýeterlikdir.
Geçen ýylyň iň gowy türgenleriniň sanawynda 9-njy we 10-njy orunlar pauerlifting boýunça halkara derejeli sport ussatlary: XI paralimpiýa Aziýa oýunlarynyň (Inçhon) kümüş medalynyň eýeleri Walentina Semakowa (61 kg agram dereje) we Sergeý Miladzä berildi. W. Semakowa — Aşgabat şäheriniň sport baradaky komitetiniň maýyplar sport mekdebiniň uçurymy. S. Miladze bolsa Türkmenistanyň Milli paralimpiýa komitetiniň maýyplar sport mekdebiniň wekilidir.
“Türkmenportal” geçen ýylyň iň gowy türgenleriniň onlugyna giren ildeşlerimizi tüýs ýürekden gutlaýar. Olara 2015-nji ýylda has-da uly üstünlikleri gazanmagy arzuw edýär.
Suratda: 2014-nji ýylyň jemi boýunça Türkmenistanyň iň gowy türgeni Gülbadam Babamuratowa.


text:
Harajaty çäklendirmek baradaky synanyşyklar Britaniýada ozal hem bolupdy, ýöne ol Ikinji jahan urşundan bäri häzirki möçberde bolmandy. Planda 2015-nji ýyla çenli ýurduň tutuş içerki önüminiň 11 prosentine barabar bolan bergilerini azaldyp, iki prosente getirmek göz öňünde tutulýar.
Şeýlelikde, 130 milliard dollar tygşytlamak üçin tölenýän salgytlar artdyrylýar. Millionlarça adama berilýän sosial kömekler kesilýär. Döwlet sektorynda ýarym milliona golaý iş orunlary ýitýär. Döwlet edaralarynyň býujeti çäklendirilýär. Täze iş orunlaryny döretmek jogapkärçiligi hem hususy sektora tabşyrylýar.
Bu çäre harajaty kemeltmekden daşgary başga bir zady hem görkezýär. Ol hem konserwatiw premýer-ministr Deýwid Kameronyň häzirki ýagdaýa hökümetiň milli durmuşyň dürli ugurlaryna garyşmagyny azaltmak üçin amatly pursat diýip düşünýänligi. Tetçeriň ideologiýasy
Britaniýanyň öňki premýer-ministri Margaret Tetçer
Şu jähtden garanyňda, bu öňki premýer-ministr Margaret Tetçeriň pikirleri bilen deň hatarda durýan ideologiýa. Margaret Tetçer hem 1980-nji ýyllarda girizen programmalary bilen hökümetiň ykdysadyýete garyşmagyny ep-esli çäklendiripdi.
Ýöne şu ýylyň maý aýynda saýlanaly bäri liberal demokratlaryň kömegi bilen höküm sürüp gelýän Kameron tygşytlylygyň ýüküni paýlamakda deňagramlylygy saklamak boýunça tagalla baryny edene meňzeýär. Mysal üçin, 12 million çemesi maşgala tölenýän çaga puly kesilýär. Sebäbi bular gowy girdejili orta gatlaga degişli adamlar. Ýöne ilatyň gurpsuzrak bölegi öňküsi ýaly bu kömekden peýdalanýar.
Edilýän harajat diňe iki ýerde saklanyp galýar. Bularyň biri – saglygy goraýyş, beýlekisi-de – berilýän halkara kömekler.
Oppozision “Işçiler partiýasy”: “Britaniýany ykdysady durgunlyga düşmegi mümkin” diýip, hökümetiň bu planyny tankytlaýar. “Harajatyň çäklendirilmegi ýurtdaky ykdysady ösüşi ençeme ýyllap pese düşürip, işsizligiň artmagyna getirer” diýip, bu partiýanyň ykdysady meseleler boýunça sözçüsi Alan Johnson aýtdy.Fransiýadaky ýagdaý
Fransiýada hem prezident Nikola Sarkozynyň pensiýa reformasy baradaky planyna garşy protestler dowam edýär. Bu reforma hem döwletiň harajatlaryny azaltmak üçin göz öňünde tutulan çärelere degişli.
Häzir üns merkezinde duran zat – ýurtda nebitiň we benziniň ýetmezçilik edýänligi. Içeri işler ministrligi işçiler tarapyndan gabalan üç sany esasy nebit arassalaýjy kärhananyň öten agşam açylandygyny habar berdi. Kärdeşler bileleşigi SGT-niň işgäri Şarl Fular bu babatda polisiýanyň işini tankytlady.
“Jenap Sarkozy bir jemgyýetçilik hereketini güýç bilen basyp ýatyrmak bilen bu ýurtda polisiýa döwleti işe başlan ýaly edip goýdy. Işçiler tarapyndan gabalan nebit arassalaýjy Donges kärhanasyna 20 sany polisiýa maşynynyň iberilmegi jenap Sarkozynyň ýolbaşçylygyndaky repressiw polisiýa güýçleri tarapyndan Baş kanunda kepillendirilen iş taşlaýyş hukugynyň depgilenmeginiň aýdyň subutnamasydyr” diýip, Fular aýdýar.


text:
Anna güni Günorta Afrika respublikasynda geçirilýän dünýä boýunça futbol ýaryşynda çärýek final oýunlary başlandy.
Ilki bilen dünýäniň 5 gezek çempiony bolan Braziliýanyň we Gollandiýanyň milli komandalary duşuşdy.
Gollandiýanyň futbolçylary braziliýaly bäsdeşlerini 2:1 hasabynda ýeňip, ýarym finala çykan ilkinji komanda boldy.
Giçlik bolsa Urugwaý bilen Gananyň milli komandalary duşuşdy. Oýun üçin berlen wagt 1:1 hasabynda deňe-deň tamamlanandan soň, oýun 11 metrlik urgylar netijesinde 4:2 hasabynda Urugwaýyň peýdasyna tamamlandy.
Urugwaý 1970-nji ýyldan bäri ilkinji gezek ýarym finala çykýar.
Şeýlelikde, ýarym finalda Urugwaýyň milli ýygyndysy Gollandiýanyň futbol topary bilen duşuşar.


text:
NATO ýurtlary geljek ýyl Owganystandan goşun çykarmak meselelerini maslahatlaşmak boýunça sammit geçirmegi planlaşdyrýarlar.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama anna güni Waşingtonda NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen bilen duşaşandan soň beýanat etdi.
Birleşen Ştatlar we onuň 28 ýurtdan ybarat NATO ýarany 2014-nji ýylda Owganystandaky söweş goşunlaryny çykarmaga taýýarlanýar.
Obama Rasmusseniň 2014-nji ýyldan soň, owgan howpsuzlyk güýçleriniň netijeli we öz ýurtlarynyň serhetlerini gorap bilmegi, NATO agzalarynyň bu ýurduň geljekde terrorçylyk üçin baza bolmagyna ýol berilmejeginden arkaýyn bolmagy üçin edilmeli işler barada gürrüň edendigini aýtdy.
Rasmussen NATO-nyň Owganystanda 2015-nji ýylda tälim missiýasyny taýýarlaýandygyny aýtdy. 2014-nji ýylda geçiriljek sammitiň ýeri indi kesgitlenmeli.


text:
Düýn Ýewropa statistika agentligi 2009-njy ýylyň üçünji kwartalynda Orsýetiň raýatlaryndan 5 müňden hem gowragynyň Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlardan syýasy gaçybatalga sorap, ýüz tutandygy barada maglumat ýaýratdy.
Ýewropa statistika agentliginiň maglumatyna görä, munuň özi bir ýurtdan syýasy bosgunlyga çykan adamlaryň iň köp sanydyr.
Bu statistiki maglumatda Orsýetiň territoriýasyndan syýasy bosgunlyga çykýan adamlaryň aglabasynyň Çeçenistana we Demirgazyk Kawkaz respublikalaryna degişlidigi aýdylýar. Ýone, şol bir wagtyň özünde-de, bu syýasy bosgunlaryň arasynda ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwistleriň we žurnalistleriň hem örän köpdügi bellenilýär.
Bu agentligiň maglumatyna görä, soňky wagtlar Orsýetden Ukraina bosgunlyga barýan syýasy dissidentleriň hem sany ep-esli artypdyr.


text:
Gazagystanda ýurduň prezidentligine kandidatlary hödürlemek işi bazar güni tamamlandy.
22 adam ýokary kürsi ugrundaky bäsdeşlige gatnaşmaga arza berdi, bäş adam döwlet dili boýunça synagdan geçip bilmedi.
Gazagystanda gazak dilini bilmek kandidatlyga registrasiýa üçin hökmanydyr.
Özüni özi teklip eden iki adam kadidaturasyny aýyrdy.
Häzirlikçe prezidentlige resmileşdirilen ýeke-täk kandidat Nursoltan Nazarbaýewdir.
Kandidatlary hasaba almak we resmileşdirmek 2-nji martda tamamlanar.
Gazagystanda möhletinden öň prezident saýlawlary 3-nji aprele bellendi.


text:
Owganystanyň Hyrat welaýatynyň telekanalynyň beren maglumatyna görä, 3-nji iýunda Hyrat welaýatynda Türkmenistan bilen Owganystanyň içeri we daşary işler ministrliginiň ýokary derejeli ýolbaşçylarynyň arasynda serhediň howpsuzlygy hakda pikir alyşyldy.
Duşuşykda Türkmenistanyň delegasiýasyna daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýew we Owgan delegasiýasyna bolsa Owganystanyň içeri işler ministriniň orunbasary General Salangi ýolbaşçylyk edipdir.
Hyrat telekanalynyň maglumatyna görä, duşuşykda Wepa Hajyýew Owgan ýolbaşçylaryny iki ýurduň serhetýaka etraplarynyň howpsuzlygyny güýçlendirmäge çagyrypdyr. Öz nobatynda Owgan ýolbaşçylary iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklara üns çekip, özara hyzmatdaşlygyň ähmiýeti barada gürrüň edipdir.
Bu duşuşyk, soňky üç aýyň dowamynda 6 sany türkmen serhetçisiniň Owganystanda ýerleşýändigi aýdylýan söweşijiler tarapyndan atylyp öldürilmeginiň yzýanyna gabat geldi. Bu ýygnak hemem serhet ýaka etraplaryň howpsuzlygy barada türkmen metbugatynda hiç hili maglumat berilmedi.


text:
Gurban baýramy türkmenleriň arasynda hem gadymdan bäri bellenip gelýän we özboluşly edim-gylymlary, adatlary hem däpleri bolan esasy baýramçylyklaryň biridir.
Eýse, dünýäniň dürli ýerine ýaýran türkmenleriň bu gadymy Gurban baýramy adatynda goňşy halklaryň täsirinde we şonuň ýaly-da üýtgeýän döwür şertlerinde nähili özboluşlyklar, tapawutlyklar hem özgerişlikler bolup geçdi we geçýär?
Dünýäniň dürli ýerine ýaýran türkmenler Gurban baýramyny nähili belleýär? Dünýä türkmenleriniň jemgyýetçilik durmuşynda Gurban baýramynyň nähili roly bar?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda dünýä türkmenleriniň Gurban baýramy adatlary, baýramçylyk edim-gylymlary we olaryň döwrüň şertlerine görä özgerişi hakda söz açýar.
Azatlyk Radiosy, hemmeleri öz Gurbanlyk adatlaryny, edim-gylymlaryny we aýratynlyklaryny dünýä türkmenlerine gürrüň bermäge çagyrýar. Gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org we metbugat@gmail.com elektronik poçta salgylary arkaly aragatnaşyga geçip bilerler. Öz pikirdir-garaýyşlaryny beýan etmek isleýänler bolsa aşakdaky foruma teswir ýazyp bilerler.


text:
Türkmen prezidenti G.Berdimuhamedow 31-nji dekabrda Täze Ýyl mynasybetli eden çykyşynda “ Türkmenistan ykdysadyýetiň ähli ugurlarynda uly sepgitlere ýetdi we öz ykdysady kuwwatyny berkitdi” diýdi.
Emma şol bir wagtyň özünde, bu çykyşdan bir gün soň, ýagny 1-nji ýanwarda Türkmenistanyň Merkezi banky ýurduň milli pul birliginiň amerikan dollaryna bolan gatnaşygyny üýtgedip, 1 amerikan dollarynyň 2,85 manatdan 3,50 manada barabar bolandygyny habar berdi.
Eýsem, ýurtda amerikan dollarynyň gymmatlamagy bazardaky harytlaryň nyrhyna nähili täsir ýetirdi?
Azatlyk Radiosy bu sorag bilen gyzyklanyp, Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Pakistanyň öňki lideri Perwez Muşarraf owgan prezidenti Hamid Karzaýy Hindistan bilen tälim ýaranlygyny guranlygy üçin tankyt etdi. Ol Yslamabadyň Kabula şeýle kömegi teklip edendigini, emma bu kömekden ýüz öwrülendigini aýtdy.
Muşarraf CNN-de, Farid Zakariýanyň GPS programmasynda çykyş etdi. 2001-2008-nji ýyllar aralygynda ilki Pakistanyň harby diktatory, soň graždan prezidenti bolan Muşarraf özüniň Karzaýa adamlaryny Nýu-Delä däl-de, Yslamabada ibermegini maslahat berendigini aýtdy.
Ol Owganystandaky amerikan goşunlaryny çykarmagyň 2014-nji ýylda tamamlanmagy baradaky kararyň Karzaýy Hindistana golaýrak durmaga itekländigini aýtdy.
Hindistan uruşdan tozan Owganystana 2 millard dollar gowrak kömek berdi we şu aýyň başynda Karzaý bilen strategiki partnýorlyk şertnamasyna gol çekdi.


text:
Mälim bolşy ýaly 15-nji dekabrda Türkmenistanyň parlamentine deputat saýlawlary geçiriler. Oňa ýurduň dürli saýlaw okruglaryndan jemi 283 kandidat dalaş edýär.
Bu saýlawlara Lebap welaýatynyň Atamyrat saýlaw okrugyndan üç kandidat, ýagny Annakuliýewa Jeren Ýagmyrowna, Möminow Döwletgeldi Izbasarowiç we Möwlamberdiýew Agajan Jorageldiýewiç dalaş edýär.
Eýsem, Atamyrat etrabynyň ilaty gürrüňi edilýän dalaşgärler barada näme bilýärler? Etrapda deputatlar tarapyndan çözülip biljek ilatyň nähili aladalary bar?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp, ýakynda Atamyrat etrabyna aýlanyp gelen habarçysy Umyt Jumaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Düýn Orsýetiň hökümeti ýarag söwdasynda güman edilýän rus raýaty Wiktor Boutyň Taýlanddan Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna ekstradisiýa edilmegini «bikanun» we «esassyz» çäre diýip atlandyrdy.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bu barada eden çykyşynda Wiktor Boutyň ekstradisiýa edilmegini Taýlandyň hökümetiniň Amerika tarapyndan görkezilen basyşlara boýun egmesi hökmünde häsiýetlendirdi.
Emma, beýleki tarapdan, Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň metbugat sekretary Filip Krowleý bu bolan waka Orsýet bilen Birleşen Ştatlaryň gatnaşyklaryna ýaramaz täsir eder diýip hasaplamaýandygyny aýtdy.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary Orsýetiň raýaty Wiktor Bouty 1990-njy ýyllardan bäri Afrikadaky, Günorta Amerikadaky we Ýakyn Gündogardaky käbir diktator režimlere hem-de terror toparlaryna ýarag satmak işleri bilen meşgullanyp gelenlikde aýyplaýar.
Wiktor Boutyň özi bu bildirilýän aýyplamany ret edýär we özüniň ýük uçarlary arkaly kanuny söwda bilen meşgullanyp gelendigini öňe sürýär.


text:
Şu gün Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň uruş weteranlaryny we ähli raýatlaryny Beýik Ýeňşiň 66 ýyllyk baýramy bilen gutlap, olara gutlag ýüzlenmesi bilen ýüzlendi.
Öz gutlagynda ol bu ýeňiş baýramçylygynyň türkmenistanlylar üçin uly ähmiýetini nygtap, uruş we zähmet weteranlarynyň gahrymançylykly ýolunyň watançylygyň, dogduk topraga bolan wepalylygyň hem-de Watana, halka we bütin adamzada hyzmat etmekligiň hakyky mekdebi bolup durýandygyny belläpdir.
Türkmenistanda düýn we şu gün Ikinji Jahan urşunda gazanylan ýeňşin ýyl dönüminiň hormatyna bagyşlanylyp uruş we zähmet weteranlaryna sowgat gowşuryş dabaralary hem-de dürli hili baýramçylyk çäreleri gurnaldy.


text:
Ukrainanyň Wradiwka obasynda müň çemesi adam ýerli polisiýa bölümine zabt etdi, olar zorlugyň pidasy bolan aýal babatda adalaty talap edýärler.
Günortadaky Mikolaýiw oblastynyň bir obasynda jynsy zorluga uçran we urlup-enjilen 29 ýaşly aýalyň üstünden baryldy.
Biraz soň güman edilýän üç adam, şol sanda polisiýa ofiseri tussag edildi. Protestler duşenbe güni agşam, güman edilýänleriň biri bolan polisiýa ofiseri deslapky tussaghanadan boşadylandan soň möwjäp galdy.
Protetsçiler polisiýa bölüminiň aýnalaryny döwüp, onuň içine Molotow kokteýllerini, ýagny ýangyçly çüýşeleri zyňdylar.
Geçen ýyl Mikolaýiwde bir ýetginjek gyz zorlanyp, soň boglup öldürileninden we otlananyndan soň hem zorlukly protestler bolupdy.
Bu protestler polisiýa güman edilýänleri, ozalky hökümet resmileriniň çagalary bolan iki adamy tussagdan boşadanyndan soň turupdy.


text:
Täjigistanyň prezidenti Emomaly Rahmon geçen hepde geçirilen hökümet maslahatynda ýurduň emeldarlaryny ýaranjaňlykda günäledi. Ol emeldarlara ýüzlenip: “Şu günki maslahata gatnaşýan etrap we welaýat häkimleri, ýaranjaňlygy bes ediň! Biz welaýatlara sapara baranymyzda, adamalar bize arz edýärler. Ýere düşeljek haly üçin pul, gül üçin pul, oturylyşyk üçin pul, jübilerimizi boşadýarlar diýip, arz edýärler. Bu näme boldugy?! Artykmaç çykdajy gerek däl. Bes ediň! Men özümi öňaýsyz duýýaryn” diýip, gatyrgandy.
Täjigistanyň prezidenti öňem birnäçe gezek şoňa menses çykyşlar edipdi. Ol öz golastyndaky emeldarlardan öz aýagynyň aşagyna gül düşemek ýaly çärelerini bes etmeklerini talap etdi. Prezidentiň sözlerine görä, onuň talaby ýerine ýetirilmeýär. Emma oňa garamazdan, bu buýrugy ýerine ýetirmändigi üçin heniz emeldarlardan hiç birine temmi berilmedi.
Adaty raýatlar kösenýärler
Prezident Emomaly Rahmonyň şäherlere ýa-da welaýatlara saparyna ýerli emeldarlar öňünden ýörite taýýarlyk görýärler. Emeldarlar prezidentiň nazaryna ilmek üçin, bu çärä mekdep okuwçylaryny, daýhanlary we telekeçileri-de çekýärler. Beýle çärelerde onlarça metr ýere gyzyl halylar we dürli reňkdäki güller düşelýär.
Şeýle çäreleriň birine gatnaşan Rudaki etrabynda ýaşaýan telekeçilerden biri
Täjigistanly emeldarlar prezidentiň nazaryna ilmek üçin, bu çärelere mekdep okuwçylaryny, daýhanlary we telekeçileri-de çekýärler.
Hoşimjon Buriýew prezidenti garşy almak çärelerine sarp edilýän harajatlaryň, esasan, ýönekeý raýatlardan alynýandygyny aýdýar: “Etrapda ekerançylyk ýerleri bar adamlar bar – puly şolardan alýarlar. Dükany barlar bar – şolardan pul alýarlar. Häkimiýetleriň özlerinde bu işler üçin ýörite fond bolmasa, başga kimden alsynlar?! Kämahal bir kilometre çenli haly düşeýärler. Bu çäreleriň hemmesini ýatyrmaly. Bize artykmaç çykdajy bolýar”.
Emma Sogd welaýatyndan adynyň efirde tutulmagyny islemedik emeldarlaryň biri bu telekeçiniň aýdanlaryny bilen yalaşmaýar: “Adamlar bu işleri öz territoriýamyzda utançly bolup galmalyň diýip edýärler. Olary hiç kim mejbur edenok. Abraýymyzy gaçyrmaly diýip, özümiz edýäris. Biz ‘Sen ony edersiň, sen muny edersiň’ diýip, öz aramyzda ylalaşýarys. Her kim özüniň başarýan zadyny edýär. ‘Pul gitse, gitsin, emma abraý gitmesin’ diýip edýäris”.
“Patyşa Allanyň ýerdäki wekili”
Täjigistanly garaşsyz analitik Rajabi Mirzonyň sözlerine görä, “Patyşa Allanyň ýerdäki wekili” diýen düşünje Merkezi Aziýanyň ähli halklarynyň arasynda bar. Onuň pikiriçe, hususan-da, bu düşünje täjigistanlylyaryň ganyna siňen.
Ol: “Ýöne şeýle çäreler bilen emeldarlar özleriniň döwlet baştutanyna öz wepalylygyny görkezmek isleýärler. Onsoňam, kiçi emeldarlar bu ýaranjaňlygyň awtoritar döwlet baştutanlarynyň göwnünden turjakdygyny bilýärler. Şol sebäpli olar bu däbi dowam etdirýärler” diýip, bu ýagdaýy düşündirdi.
Ýene-de bir täjigistanly syýasy analitik Rahmatullo Zoirow prezident Emomaly Rahmonyň sözleriniň öz edýän işine gabat gelmeýändigini aýdýar. Zoirow: “Eger-de prezidentiň aýdýanlary edýän işine gabat gelsedi, şu mahala çenli birki emeldar buýrugy ýerine ýetirmändigi üçin jezasyny alardy. Gynanasak-da, prezidentiň bu aýdanlary ýöne bir halka gowy görünmek üçin aýdylan zatlar” diýdi.


text:
Ors häkimiýetleri bütin ýurt boýunça hökümetden aýra guramalaryň, şol sanda ýurduň iň uly hukuk guramalarynyň biri bolan “Memorialyň” hem ofisini barlamaga başlady.
“Memorial” jemgyýetiniň başlygy Aleksandr Çerkasow penşenbe güni hökümet derňewçileriniň "başga bir bölümiň wekili bilen" gelendiklerini, ýöne ol başga bölümiň nirä degişlidiginiň aýdylmandygyny gürrüň berdi.
Ol bu derňewler jemgyýetçilik guramalarynyň häzirki kanunlar esasynda işläp-işlemeýändigini anyklamak üçin geçirilýär diýlendigini hem sözüne goşdy.
"Inçekeselli däldigiňi subut et"
Çerkasowyň aýtmagyna görä, Rostow töwereklerinde derňewçiler bir gurama saglyk resmileri bilen gelip, ol ýerde işleýän adamlardan inçekeselli däldiklerini tassyklaýan dokument görkezmeklerini talap edipdirler. Çerkasow şuňa meňzeş barlaglaryň tutuş Orsýet boýunça, hökümetden aýra guramalaryň köpüsinde alnyp barylýandygyny gürrüň berdi.
Orsýetiň prezidentiniň ýanyndaky Adam hukuklary geňeşi penşenbe güni ýurduň baş prokuroryna hat ýollap, jemgytçilik guramalary tarapyndan ýagdyrylýan şikaýat bombalarynyň aşagynda galandygyny habar berdi.
Bu geňeşiň agzasy Pawel Çikow Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde müňlerçe guramanyň ofisiniň barlanandygyny aýtdy:
“Olar Sankt Peterburgda 100 guramany derňeýärler, Saratow oblastynda bolsa 70 gurama derňelýär, Krasnodar ülkesinde 40 gurama barlanýar we şuňa meňzeş. Netijede, bu kampaniýa ýurt boýunça birnäçe müň guramany öz içine alýar. Bu derňewler apreliň aýagynda soňlanmaly we Baş prokuratura edilen iş boýunça jemleýji hasabat taýýarlamaly” diýip, Çikow aýtdy.
“Görlüp-eşidilmedik” barlag
Çikow Orsýetiň “Agora” atly hökümetden aýra guramasynyň hem başlygy bolup, bu gurama raýat aktiwistlerine kanunçylyk hyzmatlaryny etmek bilen meşgul bolýar. Ol derňewçileriň örän giň gerimli, köp zady öz içine alýan barlag geçirýändiklerini aýdýar:
“Mysal üçin, Krasnodar ülkesinde hökümetden aýry guramalaryň birnäçesiniň ofislerindäki kompýuterler tutulyp saklandy. Olar birnäçe sebitde milli-medeni awtonomiýalary, dini guramalary barlaýarlar. Mysal üçin, Rostow oblastynda Rim Katolik ybadathanasynyň bölümini barladylar, Nowosibrskide bolsa polisiýa metjide bardy.”
Ol bu derňew kampaniýasyny “görlüp-eşidilmedik” diýip atlandyrdy we beýle zadyň soňky 10 ýylda we ondan öň asla bolmandygyny sözüniň üstüne goşdy.


text:
Daşoguz şäherinde welaýatyň telekeçileri üçin merkeziň binasynyň gurluşygyna girişildi. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň buýurmasy esasynda bina edilýän döwrebap merkeziň gurluşygyny "Ynsan guwanjy" hususy kärhanasynyň gurluşykçylary alyp barýar. Üç binadan ybarat toplumyň umumy tutýan meýdany 4 gektara barabardyr. Bäş gatly merkezi binada Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň welaýat bölüminiň iş otaglary, welaýat "Rysgal" paýdarlar-täjirçilik bankynyň dolandyrmasy, telekeçileri okatmak mekdebi, telekeçiler üçin dürli otaglar we beýlekiler ýerleşer. Bu merkeziň gurluşygynda göz öňünde tutulýan 500 orunlyk "Toý mekany" dürli dabaralary geçirmäge mümkinçilik berer. Täze toplumyň daş-töweregine bezeg agaçlary, dürli güller oturdylar. Telekeçilik merkezini geljek ýylyň baharynda ulanmaga bermek meýilleşdirilýär.
Daşoguz şäherinde telekeçileriň welaýat merkeziniň täze binasy gurulýar
Eger-de siz sözlemde harp ýalňyşy gören bolsaňyz, şol sözi saýlap Ctrl+Enter basyň


text:
Eýran 11-nji fewralda, 1979-njy ýylyň Yslam rewolýusiýasynyň ýyl dönüminiň bellenjek gününde pitne turuzmagy planlaşdyran diýilýän 7 adamy tussag edendigini aýdýar.
Aňtaw ministrliginiň ýerli metbugatda çap edilen beýanatynda tussag edilenlere Dubaýda we Istambulda tälim berlendigi, olaryň käbiriniň Birleşen Ştatlaryň içalyçylyk gullugy tarapyndan hakyna tutulandygy aýdylýar.
«Aýyplanýanlar hususan-da Aşura dessurynda habarlary toplap, daşary ýurtlara iberip, gozgalaňa itergi berdi» diýip, Aňtaw ministrligi aýdýar.
Ministrlik olaryň 11-nji fewralda hem şeýle iş etmekçi bolandyklaryny aýtdy.


text:
Orsýetiň polisiýasy 29-njy fewralda Moskwanyň “Oktýabrskoýe pole” stansiýasynda çaganyň kesilen kellesini göterip barýan özbek zenanyny tussag etdi.
Gara geýimli başy yslam örtgüli zenanyň çaganyň kellesini galgadyp, “allahu akbar” diýendiginiň eşidilendigi aýdylýar.
Polisiýa özbek milletli zenanyň Gülçehra Bobokulowadygy anyklady. Onuň ruhy taýdan barlaga iberilendigi habar berildi.
Sosial mediada ýerleşdirilen wideoda zenan merkezi aziýalylaryň aksenti bilen orsça gepledi. Zenan özüniň janyndan geçen hüjümçidigini aýdyp, “Men terrorçy. Men ölerin, emma ähliňiz jeza alarsyňyz” diýdi.
Polisiýa zenanyň garamak üçin özüne ynanylan bäş ýaşly ors çagasynyň kellesini göterendigini tassyklady.
Çaganyň göwresi 29-njy fewralda onuň öz öýünde ýangyny söndürmek üçin baran ýangyn söndürijiler tarapyndan tapyldy.


text:
Bahreýniň harbylarynyň aýtmagyna görä, olar paýtagt Manamanyň möhüm nokatlaryny öz kontrollyklaryna alypdyrlar.
Harbylar bidüzgünçilikleriň öňüni almak üçin köpçülikleýin ýygnanyşyklary hem gadagan etdiler. Bu baradaky beýanat penşenbe güni ýerli telewideniýe arkaly ýaýradyldy.
Penşenbe güni daň bilen polisiýa ýüzlerçe protestçini şäheriň merkezi Göwher meýdançasyndan dargadanda azyndan 2 adam ölüp, onlarça adamyň ýaralanandygy aýdylýar.
Parlamentiň oppozision agzalarynyň biri ýene-de iki adamyň düşen ýara zerarly ölendigini aýdypdyr. Ýöne bu habar tassyklananok.
Şeýlelikde, Tunis we Müsürde bolan gozgalaňdan soň guralan demonstrasiýalarda üstümizdäki hepdede heläk bolanlaryň sany dörde bardy.Halk köpçüligi şaýy, patyşa sünni
15-nji fewraldan bäri köçelerde goş basyp ýatan protestçiler ilatynyň 70 prosenti şaýylardan durýan, emma bir sünni patyşa tarapyndan dolandyrylýan bu ýurtda giň gerimli syýasy reformalaryň geçirilmegini talap edýärler.
Şaýylaryň esasy oppozision “Wefak” partiýasynyň başlygy Abel al-Jalil Halil howpsuzlyk güýçleriniň hüjümini “hakyky terrorizm” diýip atlandyrdy.
“Bular ýaly gapma-garşylygyň we heläkçiligiň öňüni almak üçin diňe bir ýol ýa mümkinçilik ýok. Bu karara kim gelenem bolsa, ol muny adamlary öldürmek üçin edipdir” diýip Halil aýtdy.
Bahreýniň howpsuzlyk güýçleri paýtagt Manamanyň Göwher meýdançasynda, 17-nji fewral.
Içeri işler ministrliginiň sözçüsi General Tarek al-Hasan bolsa ýurduň resmi habar gullugy BNA tarapyndan ýaýradylan beýannamada protestçiler bilen dialoga hiç bir mümkinçilik galmansoň, howpsuzlyk güýçleriniň Göwher meýdançasyny boşatmaly bolandygyny aýdýar.
1971-nji ýylda Britaniýadan garaşsyzlygyny alaly bäri Bahreýnde sünni elita bilen şaýylaryň arasyndaky dartgynlyk sebäpli ýurtda bidüzgünçilikleriň ýüz bermegi bilen bagly wakalar az däl. Şaýylar özleriniň ala tutulýandyklaryny aýdýarlar.
Göwher meýdançasyna hüjüm edilmezden öň Ak Tamyň sözçüsi Jeý Karneý bu Pars aýlagyndaky adada barýan gazaply hereketleriň özlerini aladalandyrýandygyny aýtdy. Birleşen Ştatlaryň 5-nji deňiz floty şu ýerde ýerleşýär.
“Bahreýn, regiondaky ýurtlaryň ählisi ýaly, öz raýatlarynyň ählumumy hukuklaryna, olaryň protest giçirme hukugyna, nägileliklerini bildirme hukugyna sarpa goýmaly. Iki tarap hem gazaply hereketlerden saklanmaly. Elbetde, biz Bahreýnde we regionda bolýan wakalary synlaýarys” diýip, Karneý aýtdy.Regiona ýaýraýar
Bahreýndäki protestler soňky hepdelerde Demirgazyk Afrikany we Ýakyn Gündogary gurşap alan, Tunisde we Müsürde ençeme ýyl bäri höküm sürüp gelýän prezidentleri häkimiýet başyndan kowan hökümete garşy göreş çäreleriniň bir bölegi.
Geçen hepde Alžirde, Bahreýnde, Eýranda, Iordaniýada, Liwiýada we Ýemende protestler turdy. Penşenbe güni Ýemeniň paýtagty Sanada protestçiler bilen hökümeti goldaýan güýçleriň arasynda çaknyşyk boldy.
Liwiýada hem internet aktiwistleri 17-nji fewraly “Gahar-gazap güni” diýip atlandyryp, halky umumy iş taşlaýşa çagyrdylar.
Muammar Kaddafiniň 40 ýyldan gowrak wagt bäri höküm sürüp gelýän ýurdunda adamlaryň köçä çykyp, öz narazylygyny bildirmegi gaty seýrek wakadyr.
15-nji fewralda gije ýurduň ikinji uly şäheri Bengazide ýüzlerçe protestçi bilen Kaddafiniň tarapdarlarynyň arasynda çaknyşyk turandygyny şaýatlar hem-de media habar berdi.
16-njy fewralda efire berlen çykyşynda Kaddafi ýurtda bolan tolgunmalary agzaman: “Rewolýusiýaçylar ýeňer, Birleşen Ştatlaryň we sionizmiň oýnatgylary ýeňler” diýdi.


text:
Şenbe güni Orsýetiň häkimiýetleri ABŞ-nyň “Magnitskiý akty” diýlip atlandyrylýan sanksiýa dokumentine jogap edip, 18 sany amerikan resmisine garşy sanksiýa girizdi.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň çap eden bu sanawyndaky amerikan resmilerini Orsýet “ynsan hukuklaryny bozmakda aýyplanýanlar” diýip atlandyrýar.
Bu sanawda ABŞ-nyň ozalky prezidenti Jorj Buşuň administrasiýasynyň käbir resmileri we amerikan türmesindäki orsýetli raýatlaryň sud işine dahylly käbir resmiler-de bar.
Bu wakadan bir gün öň Birleşen Ştatlar aglabasy Orsýetiň raýatlaryndan ybarat görnüşde düzülen ýörite sanksiýa sanawyny çap etdi. Ol sanawa girizilen 18 adamdan 16-syny Waşington orsýetli ýurist Sergeý Magnitskiniň tussag edilmegine we ölümine dahylly adamlar diýip hasaplaýar.
Magnitskiý 2009-njy ýylda Orsýetiň tussaghanasynda saglyk ýagdaýynyň ýaramazlaşmagy netijesinde aradan çykypdy.


text:
“Dragon oil” kompaniýasy Transowgan (TOPH) gaz proýekti bilen gyzyklanýar. ”Financial Times” gazetiniň 22-nji noýabrdaky sanynda ýazmagyna görä, Dubaýyň nebit kompaniýasy türkmen ýolbaşçylary bilen eýýäm bu barada gepleşikler geçirýär.
Bahasy 10 milliard dollar bolar diýlip çaklanylýan bu proýektiň gurluşygy baradaky gürrüňler Türkmenistanyň garaşsyzlygyna gowuşmagynyň ýzysüre başlapdy.
Emma ençeme ylalaşyklara gol goýlandygyna garamazdan, Owganystandaky howpsuzlyk ýagdaýy we beýleki käbir sebäplere görä, proýektiň gurluşyk tapgyry şu güne çenli başa barman gelýär.
Türkmen gazyny Owganystanyň üsti bilen Pakistana, galyberse-de Hindistana akdyrjak bu geçirijiniň her ýyl 33 milliard kubometr gaz akdyrmagyna garaşylýar. Geçirijiniň uly bir bölegi bolsa Owganystandan geçmeli.
Gaz proýektiniň gurluşygy
”Dragon oil” kompaniýasynyň TOPH proýekti bilen gyzyklanýandygy hakdaky habarlar Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şol geçirijiniň türkmen böleginiň gurluşygyna ýakynda başlanjakdygyny aýdansoň, köpçüligiň dykgatyna ýetirildi.
Azerbaýjanyň ”Trend” habar agentliginiň maglumatyna görä, şol geçirijiniň gurluşygyna 13-nji dekabrda badalga berler we uzynlygy 200 kilometr bolar diýilýän geçirijiniň türkmen böleginiň gurluşygy iki ýylda tamamlanar.
TOPH-yň uzynlygy jemi 1735 kilometre barabar bolup, onuň 735 kilometerlik bölegi Owganystandan, 800 kilometr uzynlykdaky bölegi-de Pakistandan geçýär.
Ynha, geçirijiniň şol böleginiň howpsuzlygy proýektiň hakykatdan-da amala aşmak mümkinçiligini şübhe astynda goýýar. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça synçysy Brýus Panniýer ”Dragon oilyň” gyzyklanmasy bu proýektiň gurluşygyna o diýen täsir ýetirmez diýen pikirde.
“Boş gürrüň”
“Men bu geçirijiniň türkmen territoriýasynyň daşyndaky böleginiň nähili amala aşyryljagyna asla göz ýetirip bilemok. Owganystanyň howpsuzlyk ýagdaýy mundan üç-dört ýyl ozalkysy bilen deňeşdirlende, has erbetleşdi” diýip, Brýus Panniýer aýdýar.
Şeýle ýagdaýda ”Dragon oil” näme üçin bu proýekte gyzyklanma bildirýär diýen soraga jenap Panniýer şeýle diýýär: ”Munuň diňe boş gürrüňden ybarat bolmagy mümkin. Sebäbi ”Dragon oil” bu proýektiň häzirki ýagdaýda başa barmajagyny bilip, şeýle pikiri orta atýan bolup biler. Sebäbi bolmajak zat barada, men onuň bilen gyzyklanýaryn diýmek aňsat, ýagny ”Dragon oil” hiç zat ýitirenok, emma bu gürrüň Türkmen ýolbaşçylarynyň gulagyna ýakýar. Şeýlelikde haçan-da Türkmenistan täze tender yglan edende, orta atylan bu pikir bu proýektiň tenderini ”Dragon oilyň” utmak mümkinçiligini has güýçlendirýär. Sebäbi näme-de bolsa bu kompaniýa türkmen ýolbaşçylarynyň isleýän zadyny aýtmak bilen, olaryň göwnünden turup bildi”.
Emma Owganystanyň Türkmenistandaky ilçisi Mohammed Fazil Saifi bolsa ”Financial Times” gazetine beren interwýusynda geçirijiniň Owganystanda 2500 sany täze iş ornuny döretjekdigini aýdyp, bu ýagdaýyň proýektiň howpsuzlygyna kepil geçjekdigini öňe sürýär.
Bu proýektden yza çekilen kompaniýalar
Mundan ozal Owganystandaky ýagdaýlar, hemem gazyň bahasynyň pese gaçmagy ýaly ýagdaýlar sebäpli, dünýänyň ençeme abraýly kompaniýalary, şol sanda ”ExxonMobil”, ”Şewron” we ”Total” bu proýektden yza çekilipdiler.
Halkara kompaniýalarynyň yza çekilmeginden soňra şu ýylyň tomsunda döwlet eýeçiligindäki ”Türkmengaz” kompaniýasy proýektiň lideri saýlandy we onuň proýektiň dolandyryjy konsorsiumynda 85% paýynyň boljakdygy aýdyldy.
Proýekte gatnaşýan beýleki üç ýurt, ýagny Owganystanyň, Pakistanyň we Hindistanyň bolsa hersiniň agzalýan konsorsiumdaky paýynyň 5%-e barabar boljakdygy aýdylýar.
Ýatladyp geçsek, ”Dragon oil” kompaniýasy bu proýekte soňky ýyllaryň dowamynda gyzyklanma bildiren ençeme uly kärhanalardan diňe biridir. Emma gyzyklanma bildirip, soňra proýektden gaýra çekilen beýleki şereketler bilen deňeşdirilende ”Dragon oil” başgaça hereket edip, eýýäm Türkmenistanda iş alyp barýar.
Agzalýan kompaniýanyň Türkmenistandaky wekili Faisal Rabee Al Awadahyň ”Financial Times” gazetine aýtmagyna görä, ”Dragon oil” şu günki gün Türkmenistanda her gün 100 müň barrele barabar nebit öndürýär we eksport mümkinçiligi bolan halatynda, bu kompaniýanyň gysga wagtyň içinde ýylda 3.3 milliard kubometr gaz öndürmäge ýagdaýynyň bardygy aýdylýar.


text:
2016-njy ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada maglumat"
2016-njy ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2016-njy ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2015-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2014-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň aprel aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň mart aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň fewral aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2013-nji ýylyň ýanwar aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň dekabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň noýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň oktýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň sentýabr aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň awgust aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň iýul aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň iýun aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"
2012-nji ýylyň maý aýy üçin "Türkmenistan we sebitler boýunça bölek satuw söwdasynda harytlaryň we hyzmatlaryň ortaça bazar nyrhlary barada ýygyndy"


text:
Gyrgyzystanyň öňki prezidenti Askar Akaýewiň giýewsi Dubaýda, Birleşen Arap Emirliklerinde, Bişkegiň talaby esasynda tussag edildi.
Gyrgyzystanyň Içeri işler ministrliginiň sözçüsi 23-nji martda Azatlyk radiosyna häzir Adyl Toýhanbaýewiň Gyrgyzystana deportasiýa edilmegi barada pikir edilýändigini aýtdy.
50 ýaşyndaky Toýhanbaýew Gazagystanyň raýaty bolup, Akaýewiň gyzy Bermet Akaýewanyň adamsydyr. Ol Gyrgyzystan tarapyndan hamala salgytdan gaçandygy we maliýe galplyklary üçin gözlenilýär.
Toýhanbaýew 2013-nji ýylda Gazagystanyň häkimiýetleri tarapyndan, Interpolyň talaby esasynda hem tussag edildi. Emma şonda Gazagystan öz raýatlaryny daşary ýurda ekstradisiýa etmeýändigini aýdyp, ony Bişkege bermedi.
Toýhabaýewiň gaýny, 71 ýaşyndaky alym Askar Akaýew 2005-nji ýylyň martynda hökümete garşy protestler arkaly häkimiýetden çetleşdirileli bäri Moskwada ýaşaýar we gyrgyz häkimiýetleri ony korrupsiýada aýyplaýarlar.


text:
“Kaddafi gün saýyn öz halkyna zulum edýär. Ýitirere wagt ýok. Bu režime görkezilýän gysyş gowşamaly däl” diýip, Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron 14-nji martda Parižde geçirilen G-8-iň duşuşygynda aýtdy.
Ýöne günbatar ýurtlarynyň arasynda Kaddafä garşy söweşýän gozgalaňçylaryň ýolbaşçylaryny ykrar eden diňe Fransiýa. Beýlekiler hem bu işi eden bolsady, onda Liwiýanyň daşary ýurtlardaky pullary, nebitden gelýän girdejiler we tabşyrylýan ýaraglar gozgalaňçylaryň erkinde bolardy.
Beýlekileriň bu işden yza tesmeginiň nähili sebäpleri bar? Munuň sebäbi Günbataryň gozgalaňçylar barada bilýän zatlarynyň az bolmagy ýaly görünýär. 7-nji martda Ak Tamyň sözçüsi Jeý Karneý: “Gündogar Liwiýadaky bir poçta gutusyna bir daňy ýarag ibererden ir” diýdi.
Bu gün bolsa, gozgalaňçylaryň kimlerdigi belli bir derejä çenli bilinmän duranok. Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton ýakynda olaryň bir delegasiýasy bilen duşuşdy. Obamanyň administrasiýasy hem Liwiýanyň gozgalaňçy toparlary bilen diplomatik gatnaşygy ýola goýdy.
Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Katerin Aşton hem gozgalaňçylaryň elindäki şäher bolan Bengazä Bileleşigiň diplomatik missiýa iberjekdigini bildirdi.
Tobruk şäherindäki demonstrantlar häkimligiň ýakylan binasynyň ýokarsynda, 15-nji mart.
Bulara garamazdan, gozgalaňçylaryň ykrar edilmegini çaklara göze ilip duran esas köp däl. Munuň sebäbini Londonda ýerlşeýän “Royal United Services” institutynyň ylmy işgäri we region boýunça ekspert Şahşank Joşi şeýle düşündirýär: “Biz ýolbaşçylygyň ýokary hataryndaky möhüm şahsyýetleriň käbiriniň kimlerdigini bilýäris. Mysal üçin, öňki içeri işler ministri gaty ýokary derejede. Ol belki müň adamdan durýan ýörite güýçlere serkerdelik edýäne meňzeýär. Bu işde öňki adalat minstriniň-de eliniň bardygyny bilýäris. Ýöne gozgalaň hereketiniň içindäki toparlary bilemzok. Mysal üçin, olaryň bölünişi nähili, tire-taýpalar bilen hyzmatdaşlygy nähili?”
Wagtlaýyn Milli geňeşde gaty gowy tanalýan adam - bu Geňeşiň başlygy, öňki adalat minstri Mustafa Abdel-Jalil. Ol Liwiýa gozgalaňlary başlanyndan bäş gün soň, 21-nji fewralda, demonstrantlaryň garşysyna zorluk ulanylmagyna protest bildirip, wezipesinden çekildi. Soň hem geçiş hökümetini gurmak üçin Bengazä gitdi.
Ýöne Günbataryň Liwiýa rewolýusiýasyna tankydy garamagyna sebäp bolýan zat - ol ýerde halkara derejesinde liberal diýlip ynanylýan ýolbaşçylaryň ýokdugy.
“Gozgalaňçy ýolbaşçylar Kaddafiniň režiminden ýüz öwrüp, onuň garşysyna harby kampaniýany ýola goýdular. Olaryň bu howpy öz üstlerine almagy demokratik isleg-arzuwlaryny ýa iň bolmanda Kaddafä garşydyklaryny görkeýär” diýip, Joşi aýdýar. “Beýleki tarapdan bolsa, mysal üçin, Müsürde režime garşy köp wagtlap kampaniýa alyp baran Muhammed El-Baradeý ýaly liberal şahsyýet hökmünde tanalýan şahsyýetler bardy. Liwiýada bolsa şular ýaly şahsyýetler ýok”.
Kaddafiniň harbylary Ajdabiýah şäherine golaýlaýar, 16-njy mart.
Käbir analitikler Kaddafiniň güýçleriniň köp etraplary yzyna alyp, Bengazä golaýlap gelýänine salgylanyp: “Günbatar hökümetleri indi öz ugruny üýtgedip, gozgalaňçylary ykrar etmez” diýýärler. Köp ýurtlar bolsa Kaddafä gysyş görkezmek gozgalaňçylary goldamakdan gowy strategiýa diýen pikirde.
Ýöne basyş etmek alan etraplaryny gün-günden elden berýän gozgalaňçylary halas edip bilermi? Bu soraga belli bir jogap bermek aňsat däl. Sebäbi, bu gozgalaňçylaryň Bengazidäki söweşde nädereje garşylyk görkezip biljekdigine bagly. Ýöne bir zat welin belli, ol hem daşardan edilýän basyşyň netije bermegi üçin wagtyň gerekdigi. Bu hem häzir ýetmezçilik edýän zatlaryň biri.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton Özbegistana sapary wagtynda şenbe güni prezident Yslam Karimow bilen gepleşik geçirdi.
Amerikanyň Döwlet departamentiniň bu barada ýaýradan maglumatynda Klintonyň Daşkentde eden çykyşynda bu ýurtdaky ynsan hukuklarynyň, dini azatlyklaryň we demokratik reformalaryň ýagdaýy bilen baglanşykly öz aladasyny mälim edendigi aýdylýar.
Emma Özbegistanyň resmi habar beriş serişdeleri ýokary derejeli amerikan resmisiniň ynsan hukuklary bilen bagly meseläni gozgap-gozgamandygy barada hiç hili maglumat ýaýratmadylar.
Hillari Klintonyň Özbegistana sapary ýekşenbe güni tamamlandy.


text:
Owgan polisiýasy Kandagar welaýatynda, NATO güýçleriniň goldamagynda geçirilen ýörite harby operasiýa mahalynda 100 çemesi «Talyban» söweşijisiniň öldürilendigini, 50-ä golaýynyň bolsa ýaralanandygyny aýdýar.
Kandagar polisiýasynyň sözçüsi Zia Durrani 9-njy oktýabrda owgan serhet polisiýasynyň goňşy Pakistandan Kandagaryň Şorabak etrabyna geçen onlarça pitneçiniň garşysyna operasiýa geçirendigini aýtdy.
"Bize jeňçileriň Owganystana geçýändigi barada aňtaw maglumatlary gelip gowuşdy we biz taýýarlanyp durduk» diýip, Durrani Azatlyk radiosyna aýtdy.
Durrani operasiýa mahalynda onlarça motosikletiň we beýleki ulaglaryň, partlaýjy enjamlaryň we pitneçilere degişli beýleki zatlaryň weýran edilendigini aýtdy.


text:
Orsýetde ýaşaýan we zähmet çekýän bikanun migrantlary kanunlaşdyryp bolarmy? Bu mesele soňky aýda giňden geňeşilýär. Orsýetiň käbir jemgyýetçilik guramalary ýurtda bikanun ýaşaýan adamlary kanunlaşdyrmak boýunça Migrasion amnistiýa kanunyny işläp düzmek inisiatiwasy bilen çykyş edýärler.
Orsýetdäki bikanun migrantlary kanunlaşdyrmak inisiatiwasy bilen maý aýynyň başynda Orsýetiň “Migrasiýa 21-nji asyr” atly fondy çykyş etdi. Bu fonduň ýolbaşçysy Wýaçeslaw Postawnin inisiatiwanyň maksady barada Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Bikanun migrantlaryň sanynyň örän köplügi bizi aladalandyrdy. Biz olaryň arasynda amnistiýanyň geçirilmegi zerur we munuň wagty ýetdi diýen netijä geldik. Migrantlar barybir bu taýda zähmet çekýärler, emma olar kanunyň çäginden daşarda galýarlar”.
Wýaçeslaw Postawniniň sözlerine görä, fond häzir bu kanunyň proýektiniň üstünde işleýär we ony şu ýylyň güýzüne çenli taýýarlap, häkimiýetleriň garamagyna tabşyrmakçy. Postawnin häkimiýetleriň bu kanunyň proýektini kabul edip-etmezliginiň ýurduň ýolbaşçylarynyň syýasy islegine bagly boljagyny aýdýar.
Orsýetiň hökümeti bikanun migrasiýa bilen bagly problemalaryň döwlet derejesinde çözülmeginiň ähmiýetini nygtap gelýär. Emma Orsýetiň Federal Migrasion gullugy bikanun migrantlaryň amnisitiýasyny ret edýär we bu kanunyň proýektine döwlet derejesinde garalmaýanlygyny aýdýar.
Türkmen migrantlary
Şu günki gün Orsýetde millionlarça daşary ýurtly migrantyň bikanun zähmet çekýänligi habar berilýär. Olaryň aglaba köpüsiniň özbeklerdigi, täjikler bilen gyrgyzlaryň hem köpdügi, arasynda türkmenleriň hem bardygy aýdylýar. Emma türkmenlere degişli takyk sanlar Orsýetiň resmi maglumatlarynda-da, jemgyýetçilik guramalarynyň maglumatlarynda-da seýrek göze ilýär.
Moskwada ýerleşýän “Migrasiýa we kanun” atly guramanyň ýolbaşçysy Gauhar Juraýewa munuň sebänini düşündirip, türkmenleriň resmi edaralara we jemgyýetçilik guramalaryna köplenç ýüzlenmeýändiklerini aýtdy. Onuň sözlerine görä, “Migrasiýa we kanun” guramasyna her aýda müňlerçe adam ýüz tutýan bolsa, ýylyň dowamynda ýekeje-de türkmen ýüzlenmändir.
Emma, Gauhar Juraýewanyň pikirine görä, bu Orsýetde türkmenleriň bikanun zähmet çekmeýänligini ýa-da olaryň hukuklarynyň bozulmaýanlygyny aňlatmaýar.
Özüni Merdan diýip tanadan Türkmenistanyň raýaty Azatlyk Radiosyna Moskwada bikanun ýaşaýanlygyny gürrüň berdi we ol şeýle ýagdaýdaky ýene ýüzlerçe adamlary tanaýanlygyny aýtdy. Gurluşykda işleýän Merdan üç ýyl mundan ozal Türkmenistanyň Daşoguz welaýatyndan Orsýete 20 günlük syýahatçylyk wizasy bilen gaýdanlygyny we wizasy gutarsa-da, şondan bäri Orsýetde bikanun ýaşap, gazanç edýänligini aýtdy.
“Meniň problemam wiza meselesi. Şony bir çözüp bolsa, şol meseläni düzedip bir bolsa, nähili düzedilýär… Ýa-da bolmasa, ýatyrylsa, maňa has gowy, girip-çykar ýaly, deport bolman. Ilçihana ýüz tutanyňda-da olar hiç hili habaryňam almaýar, jogabam bermeýär” diýip, Merdan aýdýar. Emma bu mesele barada Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasyndan maglumat alyp bolmady.
Bikanun migrasiýa problemasy
Orsýetde bikanun zähmet çekýän adamlaryň kanunlaşdyrylmagynyň tarapynda çykyş edýän jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri daşary ýurtlularyň hukuksyzlygynyň korrupsiýa ýol açýanlygyny aýdýarlar.
“Migrasiýa 21-nji asyr” atly fonduň başlygy Wýaçeslaw Postawnin şu günki güne çenli ors polisiýasynyň we dürli derejelerdäki häkimiýet resmileriniň migrantlaryň hukuksyzlygyny bikanun gazanç çeşmesi hökmünde ulanyp gelýändiklerini belledi. Onuň pikirine görä, migrantlaryň hukuksyzlygy gulçulyga ýol açýar we jemgyýetde ýigrenç duýgusynyň tutaşmagyna hem aýylganç gapma-garşylyklaryň döremegine sebäp bolýar.
Orsýetiň Federal Migrasion gullugynyň soňky resmi maglumatlarynda Orsýetde 5 milliona golaý daşary ýurtlynyň bikanun ýaşaýanlygy aýdylýar. Garaşsyz çeşmeler bolsa bu sanyň ondan azyndan iki esse köpdügini öňe sürýärler.


text:
Şenbe güni Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton Müsüriň täze saýlanan prezidenti Muhammad Mürsi bilen gepleşik geçirmek üçin Kaire barýar.
Munuň özi Müsüriň “Musulman Doganlygy” partiýasynyň wekiliniň ABŞ-nyň ýokary derejeli resmisi bilen geçirýän ilkinji resmi duşuşygy hökmünde hem alamatlanar.
Kairde geçiriljek bu gepleşiklerde Hillari Klinton käbir beýleki meseleler bilen birlikde, Müsüriň 1979-njy ýylda Ysraýyl bilen baglaşan parahatçylyk baradaky şertnamasynyň-da öz güýjunde galjakdygyna kepil almaga hem synanyşar diýlip garaşylýar.


text:
Hytaýyň demirgazygynda resmiler bir metjidi ýykanlarynda musulmanlar bilen polisiýanyň arasynda uly çaknyşygyň dörändigi habar berilýär. Bu waka 30-njy dekabrda Ningksia regionunyň Neksi şäherinde ýüz beripdir.
Maglumata görä, şonda ýüzlerçe musulman bir müň töweregi polisiýa bilen çaknyşyga girip, metjidiň ýykylmagynyň öňüni almaga synanyşypdyrlar. Resmiler şol metjidi “bikanun dini ýer” diýip yglan edipdirler.
Düýbi Goň-Koňda ýerleşýän Adam hukuklary we demokratiýa boýunça maglumat merkeziniň aýtmagyna görä, wakada 50 töweregi adam ýaralanypdyr we ýüze golaý adam tussag edilipdir.
Çaknyşyk gutarandan soň, polisiýa metjidi dolulygyna ýykypdyr.


text:
12-nji maýda Awstriýa Respublikasynda resmi saparda bolýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Atom energiýasy boýunça Halkara agentliginiň (AEHA) baş direktory Ýukiýa Amano bilen duşuşdy. Duşuşyk türkmen döwletiniň Baştutanynyň resmi kabulhanasy ýerleşen “Imperial” myhmanhanasynda geçirildi.
Mälim bolşy ýaly, baş edarasy Wena şäherinde ýerleşýän Atom energiýasy boýunça Halkara agentligi BMG-niň ulgamynda garaşsyz hökümetara gurama hökmünde 1957-nji ýylda döredildi. AEHA-nyň işiniň maksady atom energiýasyny parahatçylykly peýdalanmak babatda hyzmatdaşlygy ösdürmekden ybaratdyr.
AEHA-nyň ýolbaşçysy türkmen Liderini mübärekläp, Bitarap Türkmenistanyň netijeli daşary syýasat ugruna ýokary baha berdi hem-de ýurdumyzyň başlangyçlar bilen çykyş etmek ýörelgesini we onuň sebit hem-de dünýä möçberinde parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmek boýunça umumy tagallalara goşýan uly goşandyny belledi. Şunda jenap Ýukiýa Amano ýolbaşçylyk edýän guramasynyň Türkmenistan bilen ýola goýlan özara gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga gyzyklanma bildirýändigini nygtady. Bu gurama Türkmenistany ygtybarly we jogapkärli hyzmatdaş hökmünde tanaýar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolan Türkmenistanyň dünýäniň ähli döwletleri bilen dostlukly gatnaşyklary we hyzmatdaşlyk aragatnaşyklaryny saklaýandygyny nygtady. Türkmen döwletiniň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri abraýly halkara guramalary, şol sanda AEHA bilen hem hyzmatdaşlyk etmek bolup durýar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow pursatdan peýdalanyp, AEHA-nyň Dolandyryjylar Geňeşine bu halkara guramasyna agza bolmak hakynda Türkmenistanyň Hökümetiniň haýyşynyň kabul edilendigi hem-de ýurdumyzyň AEHA-nyň agzasy hökmünde bu guramanyň 2015-nji ýylyň sentýabrynda Wenada geçiriljek baş maslahatynda dalaşgärliginiň oňlanylmagy üçin teklibine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Ägirt uly uglewodorod serişdeleriniň gorlaryna eýe bolan Türkmenistanyň energetika syýasaty barada aýdylanda, milletiň Lideri onuň esasynda energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak hem-de deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgeleriniň goýlandygyny belledi. Bar bolan kuwwatlylyk ýurdumyza tebigy gazy Ýewraziýa yklymynyň birnäçe ýurtlaryna ibermäge mümkinçilik berýär. Mundan başga-da, Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasy durmuşa geçirilmegiň tapgyrynda dur. Ýewropa ugry hem möhüm bolup durýar. Degişli gepleşikleriň barha artdyrylmagy bu ugra depginli häsiýet berýär. Mälim bolşy ýaly, ýakynda Aşgabatda Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Türkiýäniň pudaklaýyn edaralarynyň ýolbaşçylarynyň we Ýewropa Bileleşiginiň wekilleriniň derejesinde türkmen “mawy ýangyjyny” Ýewropa bazarlaryna ibermegi üpjün etmek üçin ýeke-täk guraly işläp taýýarlamak maksady bilen, dörttaraplaýyn duşuşyk geçirildi.
Şunuň bilen baglylykda, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow tebigy gazyň energiýa çeşmesi hökmünde çig malyň ekologiýa taýdan amatly görnüşleriniň biri bolup durýandygyny belläp, Türkmenistanda elektrofikasiýa meseleleriniň hem doly çözülendigini nygtady.
Milletiň Lideri ýurdumyz üçin şu ýylyň hemişelik Bitaraplyk derejesine eýe bolmagyň 20 ýyllygy bilen alamatlanýandygyny belläp, AEHA-nyň baş direktoryny Türkmenistana gelmäge hem-de bu waka bagyşlanyp, dekabr aýynda geçiriljek ýokary derejeli Halkara maslahatynyň işine gatnaşmaga çagyrdy.
Jenap Ýukiýa Amano çakylyk üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, şu geçen ýyllaryň içinde türkmen Bitaraplygynyň parahatçylyk döredijiligiň, sebitde ynam we durnuklylyk ýagdaýynyň pugtalanmagynyň hakyky guraly bolandygyny nygtady. AEHA-nyň ýolbaşçysy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerinde berýän goldawy üçin Türkmenistanyň Prezidentine hoşallyk bildirip, ýolbaşçylyk edýän guramasynyň ýurdumyz bilen mundan beýläk hem ýygjam özara gatnaşyk etmäge gyzyklanma bildirýändigini tassyklady. Türkmenistan birnäçe möhüm şertnamalara – ýadro ýaragyny ýaýratmazlyk hakynda, ýadro synaglaryny ählumumy gadagan etmek hakynda, Merkezi Aziýada ýadro ýaraglaryndan azat zolak hakynda we beýleki ähmiýetli resminamalara gatnaşmak bilen, öz üstüne alan borçnamalaryna yzygiderli eýerip, dünýäde parahatçylygyň hem-de howpsuzlygyň esaslarynyň berkarar bolmagyna, ýaragsyzlanmak babatda işleriň işjeňleşmegine mynasyp goşandyny goşýar.


text:
Yslamçy ýaragly topara garşy göreşde hyzmatdaşlygy sazlaşykly alyp barmaga, Owganystan, Päkistan we Täjigistan şu günki gepleşiklerinde ylalaşdylar.
Duşenbedäki maslahata prezidentler Rahmon, Karzaý we Zardary, sebitiň howpsuzlygynyň möhüm mesele bolup durandygyny aýtdylar.
Soňky döwürde Täjigistanda Yslamçy ýaragly toparyň hüjümi artyp başlady. Liderler dikeldiş işlerini hem-de energetika hyzmatdaşlygyny hem maslahat etdiler.
Maslahata gatnaşmak üçin Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewiň hem Täjigistana barjakdygy habar berildi.


text:
Anna güni türkmen mediasynda berlen maglumatda geçen aýyň dowamynda ýurtda Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň buýurmasy boýunça 7 desganyň gurluşygy alnyp baryldy diýilýär.
Soňky ýyllarda ýurtda saglyk desgalarynyň ençemesi guruldy, emma muňa garamazdan, käbir ýaşaýjylar Saglyk öýleriniň käbirlerinde lukmanlaryň ýetmezçiliginden nägile bolýarlar.
Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Rahat daýhan birleşiginiň özüni Aýşa diýip tanyşdyran ýaşaýjysy öz obasyndaky Saglyk öýünde gijeki lukmanlaryň ýetmezçilik edýändigini aýdyp, munuň ýaşaýjylara ýetirýän täsirleri barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi.


text:
Günbataryň adam hukuklary baradaky ritoriki aladasynyň aňyrsynda iki ölçeglilik we ikiýüzlülik ýatyr diýip gygyrmak Sowet Soýuzy we onuň ýaranlary tarapyndan onlarça ýyllap ulanylan taktika.
Indi bolsa Sowuk uruş döwründen galan bu taktikany Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad ulanýar. Maksat Günbataryň tankydyny onuň öz ýüzüne basyp, yslam respublikasynyň abraýyny diketlmek. Ol Nýu Ýorkda Eýranda suduň karary boýunça daşlanyp öldürilmeli edilen 43 ýaşly Sakineh Mohammadi Aştyýanyny Wirjiniýada adamsy bilen öweý ogluny öldürenligi üçin ölüme höküm edilen Teresa Lewis bilen deňeşdirdi.
“Birleşen Ştatlarda adam öldürenligi üçin bir aýala ölüm jezasy berilýär. Muňa hiç kim protest bildirenok” diýip, 20-nji sentýabrda Ahmedinejad ýokary derejeli yslam şahsyýetleriniň ýygnagynda aýdypdyr. Eýranyň prezidenti Aştyýany barada Günbatar mediasynda çykan makalalara salgylanyp: “Internetde bu aýal barada 3,7 million sahypa bar. Ol barada entek gutarnykly karara gelnenok. Ýöne Eýrana berk hüjüm edilýär” diýdi.
Waşingtonyň Ýakyn Gündogar syýasaty baradaky institutynyň işgäri Mehdi Halajy: “Ahmedinejadyň Günbatary ikiýüzlülikde aýyplamagy yslam däbi” diýýär. “Yslamda şular ýaly bir polemika bar. Ony öz duşmanlarynyň garşysyna Gurhan hem ulanýar. Oňa jadad diýilýär. Ol: ‘Duşmanyň getirýän delillerini duşmanyňa garşy ulan. Seniň oňa ynanmagyň hökmany däl’ diýen manyny aňladýar” diýip, Halajy aýdýar.
“Günbatar adam hukuklary barada gürläninde eýran hökümeti Günbatary iki ölçeg ulanýanlykda tankytlaýar, Günbatary adam hukuklaryny bozýanlykda tankytlaýar. Olar: ‘Günbataryň hakyky gaýgysy adam hukuklary däl. Bu Günbatara garşy gidýän ýurtlara basyş etmek üçin syýasy gural’ diýjek bolýar” diýip, Halajy sözüniň üstüni ýetirýär.
“Ýalňyşan bolmagy mümkin”
Ahmedinejadyň Lewisiň aladasyny etmeginiň adamkärçilikli däl-de, syýasy sebäpleriniň bardygyny Eýranyň prezidentiniň tarapdarlary-da boýun alýarlar. Huşeng Amirahmady Amerikan-Eýran geňeşiniň başlygy. Ol şeýle hem Eýran bilen Birleşen Ştatlaryň dostlukly gatnaşyklarynyň gaýtadan dikeldilmegini islýän adam. Onuň pikiriçe, Lewis bilen Aştyýanyny deňeşdirmek bilen Ahmedinejadyň ýalňyşan bolmagy mümkin.
“Men ol çyndan hem bu zenanyň aladasyny edýändir öýdemok. Ýöne bu syýasat. Ol: ‘Günbatar iki ölçeg ulanýar. Eýranda daşlanýan bir aýal meselesini aşa çişirip, Wirjiniýadaky işi äsgermezlik edýär’ diýjek bolýar. Ýöne jenap Ahmedinejadyň üns bermeli zady, bulary biri-biri bilen deňeşdirip bolmaýanlygy” diýip, Amirahmady aýdýar.
Soňra Amirahmady sözüni şeýle dowam etdirýär: “Zyna edenligi üçin bir aýalyň daşlanmagyny bu ýerde bir adamy öldüren aýal bilen deňäp bolanok. Dogry, Günbataryň iki ölçeg ulanýan mahallary ýok däl. Ýöne meniň pikirimçe, muny her bir babatda delil edinmek adalatly däl”.
Halajynyň garaýşyça, esasy mesele Eýranda sud häkimiýetleriniň ýokary dini ýolbaşçy aýatollah Ali Hameneýiniň wagtlaýyn islegine garaşlylygy: “Biziň bu ýerde görýänimiz sud sistemasynyň syýasy taýdan ýokary dini ýolbaşça garaşlydygy. Sud sistemasyny adalatsyz edýän şol. Wirjiniýadaky sud bilen Tährandaky suduň arasyndaky tapawut şu: Wirjiniýada bir sudýanyň kararyna hiç bir syýasatçy täsir edip bilenok”.


text:
Pakistanyň Lahor şäheriniň golaýynda çöken zawodyň harabasynda ölenleriň sany 8-nji noýabrda 44-e ýetdi.
Lahoryň ýokary derejeli resmisi AFP habar gullugyna 41 jesediň tapylandygyny, üç işçiniň bolsa hassahanada ölendigini aýtdy.
Resmiler 4-nji noýabrda çöken zawodyň içinde 150 çemesi adamyň bolandygyny aýdýarlar.
6-njy noýabrda 50 sagatlap harabanyň astynda galan bir oglan diri tapyldy, maşgalasy onuň ölendigini çak edýärdi.
Şahidiň ýegeni Kalim Ullah onuň maşgalasyna biraz öň hassahanadan tanap bolmajak bir jeset berlendigini aýtdy.
Ol jeset Şahida biraz çalym edýän eken. Onsoň ony Şahid diýip, topraga tabşyrypdyrlar.
Halas edijiler 4-nji noýabrda Lahoruň günortasynda ýykylan binanyň aşagyndan 100-den gowrak adamy halas etdiler.


text:
Siriýanyň dürli toparlardan durýan oppozisiýasy gapma-garşylyga gaplanan ýurtlarynyň syýasy geçişinde umumy pozisiýa birleşmek üçin iki gün bäri gepleşik geçirýär.
Ikinji gün Arap ligasy, Türkiýe we arap döwletleri tarapyndan Kairde guralan duşuşykda siriýa oppozisiýasy birleşmäge we prezident Başar Al-Assadyň hökümetine garşy ynamdar alternatiwa döretmäge çagyryldy.
Bu maslahata Siriýanyň oppozisiýa wekillerinden 200 çemesi adam gatnaşýar, ýöne Assadyň güýçlerine garşy ýaragly göreş alyp barýan Azat siriýa goşuny ony boýkot etdi.
Ýaraglanan siriýa pitneçileri dünýä döwletleriniň geçen hepde ahyrynda Siriýadaky syýasy geçiş üçin taslan we häzirki režimiň agzalaryny hem öz içine alyp biljek planlaryna garşy bolýar.
Ikinji gün Siriýa rewolýusiýasynyň baş komissiýasynyň hem, syýasy “jedellere” salgylanyp, gepleşiklerden çykmagy Kair maslahatyna bir urgy boldy.
Adamzada garşy jenaýat
Bu duşuşyk adam hukuklaryny goraýan Hýuman raýts wotç guramasynyň Siriýanyň hökümet güýçleriniň graždan adamlara yzygiderli ýowuz daramagy we olary gynamagy barada jikme-jik hasabat çykarmagyna gabat geldi.
Düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän hukuk goraýjy topar Siriýada adam gynamagyň adamzada garşy jenaýat bolup durýandygyny we oňa Halkara jenaýat sudunda garalmalydygyny aýdýar.
Human Rights Watch guramasynyň barlagçysy Ole Solvang, şeýle diýdi:
"Siriýa häkimiýetleri gynag otaglary bütin Siriýany öz içine alýan gynag merkezleriniň ulgamany işledýär. Onsoň bu guramanyň giň ýaýran we sistemalaýyn tebigaty onuň adamzada garşy jenaýatdygyny açyk-aýdyň edýär."
BMG-niň Adam hukuklary boýunça ýokary komissary Nawi Pillaý hem birinji gün Halkara jenaýat sudunyň Siriýada amala aşyrylýandygy aýdylýan zalymlyklary derňemegi baradaky çagyryşyny gaýtalady.
Pillaý Nýu-Ýorkda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň geçiren brifiňinden soň şeýle diýdi:
"Meniň pikirimçe, hem hökümet güýçleri, hem ýaraglanan garşydaşlar parahat ilata zelel berýän hereketlere ulaşypdyr. Graždan ilata garşy hüjüme dahylly adamlar jogapkärçilige çekilmelidir."
Pillaý siriýa goşunynyň hassahanalara hüjüm etmek we zorlamak ýaly täze “çynlakaý” hukuk bozmalary amala aşyrýandygyny, oppozisiýa güýçleriniň bolsa, güman edilýän hökümet ýardamçylaryny yzygider jezalandyryp öldürýändigini aýdýar.
Şeýle-de ol Siriýa ýarag akmasyny ýazgardy we bu konfliktiň mundan aňryk harbylaşdyrylmaly däldigini duýdurdy.
Ýarag nirden barýar?
Siriýa hökümetiniň esasy ýarag üpjünçileri Orsýet we Eýran bolsa-da, Pillaý bu ýurda getirilýän ýaraglaryň nireden gelýändigini aýtmady.
Katar bilen Saud Arabystany oppozisiýa ýarag iberýär diýip ynanylýar. Birleşen Ştatlar bolsa siriýa pitneçilerine diňe ok-ýaragsyz ýardam berýändigini aýdýar.
Siriýadaky zorluk, goşunyň Homs şäherinde pitneçileriň ýerleşýän ýerlerini bombalamagy bilen, bu hepde hem adam pidalarynyň artmagyny dowam etdirýär.
Siriýanyň Adam hukuklary obserwatoriýasy birinji gün ýurt boýunça azyndan 30 adamyň öldürilendigini aýtdy. Bu topar geçen martda Assadyň dolandyryşyna garşy turan gozgalaňdan bäri 16500 adamyň zorlugyň pidasy bolandygyny aýdýar.


text:
Nepalyň harby güýçleri Birleşen Ştatlaryň deňiz pyýada goşunynyň ýitirim bolan dikuçaryny gözleýärler. Sekiz ýolagçyly bu dikuçary gözlemek çäreleri Nepalda soňky üç hepdäniň dowamynda bolan ikinji güýçli ýer titremeden bir gün soň geçirilýär.
Nepal geçen aý 7,8 bal derejesinde bolan pajygaly ýer titremäniň yzýany, gaýtadan dikelmäge çalyşýar. Şol ýer sarsgynynda 8 müňden gowrak adam heläk bolup, 20 müňe golaýy hem ýaralanypdy.
13-nji maýda Birleşen Ştatlaryň dikuçary deňiz pyýada goşunynyň alty agzasy we nepally iki esger bilen ýitirim bolan mahaly, 25-nji aprelde bolan ýer titremede güýçli sarsylan ýerleriň biri bolan Dolaha etrabyna ynsanperwer ýardamy ýetişdirýärdi.
Ýitirim bolan dikuçaryň radio aragatnaşyklary, ekipaž agzalarynyň ýangyç problemasy barada gürrüň edýändigi eşidilenden soň kesilipdir.
Nepalyň harby resmisiniň berýän maglumatyna görä, alty dikuçar, şeýle-de ýüzlerçe gury ýer goşuny ýitirim bolan dikuçary gözleýär.
Nepalda 12-nji maýda bolan ýer titremede 67 adam heläk boldy we başga-da 1 100-den gowragy ýaralandy.


text:
Ukrainada türkmen gyzynyň öz janyna kast etmegi bilen ilteşikli üç adam tussag edildi. Ýatladyp geçsek, mundan dokuz gün ozal Altynaý Seýitmedowa umumy ýaşaýyş jaýynyň aýnasyndan özüni aşak oklap, heläk bolupdy.
Azatlyk Radiosy Ukrainanyň Içeri işler ministrliginiň Harkow welaýaty boýunça Baş müdirligi bilen habarlaşanda, bu iş boýunça tussaga alnanlaryň biriniň - 26 ýaşly erkek kişiniň hereketleriniň ýurduň Jenaýat kodeksiniň 3-nji maddasynyň 153-nji bölümine (Jynsy islegi adaty bolmadyk usul arkaly zor bilen kanagatlandyrmak) görä häsiýetlendirilendigini mälim etdiler.
Polisiýa resmisi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde tussag edilen beýleki iki “bozgagyň”– 25 ýaşly iki sany erkek kişiniň hereketleriniň Jenaýat kodeksiň 4-nji maddasynyň 152-nji bölümi (zorlamak) boýunça häsiýetlendirilýändigini aýtdy.
Ukrain resmisi tussaga alnanlaryň daşary ýurt raýatlarydygyny tassyklasa-da, olaryň anyk haýsy ýurduň raýatlarydygyny – “entek derňew barýany sebäpli” mälim etmedi.
Ukrainanyň Içeri işler ministrliginiň Harkow welaýaty boýunça Baş müdirliginiň berýän maglumatyna görä, bu iş boýunça 25-nji iýunda Dzeržinskiý raýon sudunda diňlenişik geçip, güman edilýänlere, girewine pul goýup azatlyga çykmak mümkinçiliginden mahrum edilip, 60 gün tussaglyk berlipdir. Aýyplanýanlar häzirki wagt deslapky tussaghanada saklanylýar.
Hadysa
21-nji iýunda 21 ýaşly Altynaý Seýitmedowa günortan sagat 13:00 töweregi şäheriň Otakar Ýaroş köçesiniň ugrundaky jaýyň bäşinji gatyndan özüni aşak oklapdy.
Harkowyň Inžener-pedagogik akademiýasynyň talyby Seýitmedowa hadysanyň bolan ýerinde bada-bat jan berýär we bu ýere ýetip gelen “Tiz kömegiň” lukmanlaryna diňe ölüm faktyny tassyklamak galýar.
Polisiýa resmisi gyzyň ýanyndan onuň özüni jaýdan oklamazdan öň ýazan hatynyň tapylandygyny tassyklasa-da, hatyň mazmuny barada häzirlikçe nähilidir bir maglumat bermekden saklandy.
Öz-özüni heläklemezden ozal Seýitmedowa döwlet synaglaryny tabşyryp, öýüne – Türkmenistana gitmäge taýýarlyk görýän ekeni.
Ukrainanyň Içeri işler ministrliginiň Harkow welaýaty boýunça Baş müdirligi bu hadysanyň häzirlikçe ýurduň Jenaýat kodeksiniň 120-nji maddasynyň 1-nji bölümi, ýagny “janyna kast etmäge mejbur etmek” maddasy boýunça häsiýetlendirýändigini habar berdi.


text:
Orsýet ýekşenbe güni Owganystanda tirýege garşy göreş strategiýasynyň has güýçlendirilmegine çagyrdy we Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky koalisiýany sosial ösüş problemalaryna hötde gelmezlikde tankyt etdi.
Ministr Sergeý Iwanow Singapurda geçýän Aziýa sammitinde çykyş edip, halkara jemyýgetçiligi Owganystanyň sosial we ykdysady ösüşine köp maýa ýatyrmaly, ýogsam hiç bir harby gatnaşykdan netije bolmaz diýdi.
Ol göknar ekerançylygy we tirýek önümçiligi Talyban pitneçileriniň esasy girdeji çeşmesi diýdi.
Iwanow owgan neşesiniň öndürilmegi we gaçak ýollar bilen ýurtdan çykarylmagy halkara parahatçylygyna we howpsuzlygyna wehim hökmünde görülmeli diýdi.
Iwanow NATO-nyň Halkara howpsuzlyk kömek güýçleri Owganystanda parahatçylygy we durnuklygygy berkarar etmegiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy we bu howpuň garşysyna söweşmeli diýdi.


text:
Penşenbe güni Siriýanyň Yrakdaky ilçisi Nawaf al-Fares özüniň işden çekilip, prezident Başar al-Assadyň režimine garşy oppozisiýa geçýändigini yglan etdi.
“Facebook” internet sahypasynda ýerleşdiren wideo-beýanatynda Nawaf al-Fares: “Men özümiň şu pursatdan başlap Siriýanyň halkynyň rewolýusiýasynyň hataryna goşulýandygymy yglan edýärin” diýip belleýär.
Bu beýanatynda ol özüniň häzirki wagt nirede ýerleşýändigini mälim etmändir.
Geçen hepde Siriýanyň Respublikan Gwardiýasynyň goşun generaly Manaf Tlass hem Başar al-Assadyň režiminden ýüz öwrüp, Siriýany terk edipdi.


text:
Ak Tam Ukraina korrupsiýa garşy göreşmek we reformalary geçirmek üçin üçünji gezek bir milliard dollarlyk karz pulunyň berilip bilinjekdigini mälim etdi.
Wise-prezident Joe Biden Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç bilen telefon arkaly geçiren söhbetdeşliginde ABŞ-nyň kömek bermäge taýýardygyny, emma Kiýewiň başda ykdysady reformalary herekete getirmelidigini belledi.
ABŞ-nyň maliýe kömegi we Halkara Maliýe Fondunyň 1.7 milliard dollarlyk karzynyň berilmegi Ukrainanyň parlamentiniň we Maliýe ministrliginiň arasynda salgytlaryň üstünde turan gapma-garşylyk bilen baglylykda bökdelipdi.
4-nji noýabrda Ukrainanyň premýer-ministri Arseniý Ýatsenýuk salgytlaryň derejesi boýunça ylalaşyksyzlygyň hökümetiň 2016-njy ýyl boýunça býujetini sorag astyna goýýandygyny, sebäbi onuň daşary ýurtlaryň maliýe kömegi bilen baglydygyny duýdurdy.