text:
Garaşsyz hem hemişelik Bitarap Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan hoşniýetli goňşuçylyga, dünýäde parahatçylygy goldamaga, durnukly ösüşi, howpsuzlygy üpjün etmäge gönükdirilen daşary syýasaty netijesinde Türkmenistan bu gün dünýäniň ençeme döwletlerini, halklaryny birikdirýän, dost-doganlyk gatnaşyklaryna, hyzmatdaşlyga şert döredýän, döwrebap awtoulag ýollaryny, demir ýollary gurýar, howa gatnawlaryny ösdürýär, deňiz-derýa hyzmatdaşlygyndaky mümkinçiliklerini yzygiderli artdyrýar. Täsin inženerçilik desgalary – ulag gatnawlarynyň halkara ulgamynyň “altyn halkasyna ” öwrülýän demir ýollar we awtomobil ýollary we köprüler bu gün ýurdumyzyň, tutuş sebitiň ösüşlerine kuwwatly itergi berýär. Bu ugurdaky bitirilen işleriň hatarynda Amyderýanyň üstünden ägirt uly inženerçilik desgasynyň – Atamyrat – Kerkiçi demir ýolunyň golaýyndan çekilen hem-de Lebap welaýatynda Amyderýanyň üstünden iri awtomobil we demir ýol köprüleriniň, Aşgabat we Türkmenabat, Mary şäherlerinde halkara howa menzilleriniň gurulmagy, Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň ulanmaga berilmegi aýratyn bellenmäge mynasypdyr. Hormatly Prezidentimiziň ulag babatda möhüm halkara başlangyçlary Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 65-nji we 66-njy mejlislerinde öňe sürlüpdi. Bu mejlislerde BMG-niň ulag ulgamyny ösdürmek barada Ýörite maksatnamasyny döretmek meseleleri barada gürrüň edilipdi. Şunda 2012-nji ýylda Aşgabatda «Orta Aziýada we Hazar deňziniň sebitinde ulag hem-de üstaşyr gatnawlaryň ösüşiniň geljegi» atly halkara maslahatyň geçirilmegi geoykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmekde täze ädimi şertlendiripdi.
2014-nji ýylyň 3-4-nji sentýabrynda Aşgabatda halkara hyzmatdaşlygyny we Durnukly ösüşi üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň tutýan ornuna bagyşlanan ýokary derejedäki halkara maslahat geçirildi. Halkara maslahatyň jemleýji gününde Aşgabat jarnamasyna gol çekildi.
Ynha, golaýda, ýany 28-nji noýabrda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ulag-üstaşyr geçelgeleriniň ösdürilmegine bagyşlanan ýokary derejedäki halkara maslahat geçirildi. Halkara maslahatda «Halkara ulag-üstaşyr geçelgesiniň işjeňleşdirmeginde döwletara hyzmatdaşlygyň orny», «Ulag-üstaşyr geçelgesiniň işjeňleşdirilmeginde logistika kompaniýalaryň ähmiýeti», «Infrastruktura we ulag mümkinçilikleri», «Multimodal daşamalar hem-de onuň dolandyrylmagy» ýaly mowzuklar boýunça möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda her bir döwlet öz geografiki taýdan amatly ýerleşişini we onuň mümkinçiliklerini ulanmagyň hasabyna milli ösüşi üpjün etmek üçin zerur bolan geosyýasy we geoykdysady bähbitleri öňe sürýär. Türkmenistan iki yklymyň amatly çatrygynda ýerleşýän döwlet bolup, bu ägirt uly mümkinçiliklerden netijeli peýdalanmak maksady bilen üstaşyr-ulag geçelgeleriniň ähli görnüşlerini ösdürmek babatda giň gerimli işleri alyp barýar.
Şeýlelikde, 2017-nji ýylyň 14-15-nji noýabrynda RECCA-nyň Aşgabatda geçen VII forumynyň möhüm üstünligi — Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýanyň, Türkiýe Respublikasynyň we Türkmenistanyň arasynda «Üstaşyr-ulag hyzmatdaşlygy hakynda» ylalaşyga (Lapis Lazuli ugur boýunça ylalaşyk) gol çekilmegi bu ugurdaky işleri has-da işjeňleşdirmekde möhüm ähmiýete eýe boldy. Bu ulag geçelgesi boýunça häzirki wagtda hyzmatdaşlyga giň mümkinçilikler döredildi.
2014-nji ýylyň dekabrynda bolsa Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýoly ulanylmaga berildi. Ol Türkmenistanyň çägi arkaly Ýewropa ýurtlary üçin Baltika deňzindäki portlardan Pars aýlagynyň, Ýakyn we Orta Gündogaryň haryt we çig mal bazarlaryna, Hindi ummanynyň kenaryndaky döwletlere göni çykalgany açdy. Bu demir ýoluny ortaça alanyňda deňiz ýolundan iki esse tiz geçmäge mümkinçilik berýär. Häzirki wagtda demir ýol arkaly Hytaýdan Ýewropa ýurtlaryna ýükler iki ugur boýunça amala aşyrylýar: birinji ugur Hytaýyň Sinszýan-Uýgur awtonom etrabynda başlanyp, Gazagystanyň, Özbegistanyň, Türkmenistanyň, Eýranyň üstünden geçip, Türkiýäniň Mersin şäherinde tamamlanýar. Ikinji ugur Hytaýyň Kurlýa şäherinden başlanýar we Gazagystanyň üsti bilen Russiýanyň Noworossiýsk we Türkiýäniň Mersin şäherlerine baryp ýetýär. 2018-nji ýylyň maý aýynyň 2-sine «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda «Beýik Ýüpek ýoly — täze ösüşlere tarap» atly halkara forum geçirildi. Halkara forumyň çäklerinde Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunyň açylyş dabarasy boldy. Türkmenbaşydaky Halkara deňiz porty Hytaý, Hindistan, Pakistan, Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň ýurtlary bilen, Günorta we Gündogar ugurlarda ulag düzümine goşulmaga mümkinçilik berýär. Munuň özi, dünýä ummanyna, ýagny dünýäniň islendik ýurduna çykalgany açýar.
Umuman häzirki wagtda dünýä ykdysadyýetiniň ösüşinde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň şeýle hem ulag ulgamynyň ähmiýeti has-da ýokarlanýar. Milli Liderimiziň parasatly başlangyçlarynyň, durmuşa ornaşdyrýan beýik işleriniň netijesinde Türkmenistan bu ugurlardaky düzümleri has-da kämilleşdirip, diňe bir ýurdumyzyň däl, eýsem, tutuş sebitiň ösdürilmegine netijeli täsir edýär.
AJAP ÝOLLAR ÖSÜŞLERI NAZARLAÝAR
Garaşsyz hem hemişelik Bitarap Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan hoşniýetli goňşuçylyga, dünýäde parahatçylygy goldamaga, durnukly ösüşi, howpsuzlygy üpjün etmäge gönükdirilen daşary syýasaty netijesinde Türkmenistan bu gün dünýäniň ençeme döwletlerini, halklaryny birikdirýän, dost-doganlyk gatnaşyklaryna, hyzmatdaşlyga şert döredýän, döwrebap awtoulag ýollaryny, demir ýollary gurýar, howa gatnawlaryny ösdürýär, deňiz-derýa hyzmatdaşlygyndaky mümkinçiliklerini yzygiderli artdyrýar. Täsin inženerçilik desgalary – ulag gatnawlarynyň halkara ulgamynyň “altyn halkasyna ” öwrülýän demir ýollar we awtomobil ýollary we köprüler bu gün ýurdumyzyň, tutuş sebitiň ösüşlerine kuwwatly itergi berýär. Bu ugurdaky bitirilen işleriň hatarynda Amyderýanyň üstünden ägirt uly inženerçilik desgasynyň – Atamyrat – Kerkiçi demir ýolunyň golaýyndan çekilen hem-de Lebap welaýatynda Amyderýanyň üstünden iri awtomobil we demir ýol köprüleriniň, Aşgabat we Türkmenabat, Mary şäherlerinde halkara howa menzilleriniň gurulmagy, Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň ulanmaga berilmegi aýratyn bellenmäge mynasypdyr. Hormatly Prezidentimiziň ulag babatda möhüm halkara başlangyçlary Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 65-nji we 66-njy mejlislerinde öňe sürlüpdi. Bu mejlislerde BMG-niň ulag ulgamyny ösdürmek barada Ýörite maksatnamasyny döretmek meseleleri barada gürrüň edilipdi. Şunda 2012-nji ýylda Aşgabatda «Orta Aziýada we Hazar deňziniň sebitinde ulag hem-de üstaşyr gatnawlaryň ösüşiniň geljegi» atly halkara maslahatyň geçirilmegi geoykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmekde täze ädimi şertlendiripdi.


c: text/html

text:
agzalary has ýakyndan tanamak maksady bilen geçirilýän söhbetdeşlilerimiziň bu hepdeki myhmany ultimatum! ultimatum soňky döwürde bu sahypaň iň aktiw agzalarynyň biri, we gowy ýazgylar ýazýar, ýazgylaryny yzarlaýan agzalarymyň biri. ultimatum barada gysgaça: ýalňyşmaýan bolsam 1987-nji ýylda paýtagtymyz Aşgabatda dogulan. Aşgabatdaky başkent türkmen-türk mekdebinde okan. Şu wagt hem istanbulda bir ýokary okuw jaýynda bilim almaga dowam etýär! galanynam özünden soraň! :)
Ultimatum bilen söhbetdeşlik!
Köneler, CeriumOxide tarapyndan 11 years ago
-
CeriumOxide
11 years ago
- ýene birinji soraglaryň menden :)
1. Özüň barada gysgaça gürrüň berseň!
2. haýsy uniwersitediň, haýsy bölüminde okaýaň?
3. hobbileriň we fobileriň?
4. boş wagtlaryňda nämeler bilen meşgullanýaň?
5. haýsy stillerde aýdymlar diňleýäň?
6. gowy görýän aýdymçylaryň?
7. gowy görýän türkmen aýdymçylaryň?
8. talyplar.com-y nädip tapdyň?
9. agzalara berjek maslahatlaryň barmy?
10. gelejekdäki planlaryň?
-
ata
11 years ago
- 1- Ahmyr edýän, okünän wagtlaryň bolýandyr kä zatlar barada, şonda nämeler edýärsiň?! Diňe ökünip geçäýýäňmi ýa şol zatlary gaýtalamazlyk üçin çäreler görýärmiň? Mysal barmy bu babatda?! Näme?!
2- Başkent TTM-ni haçan gutardyň?!
3- Şol ýerde görelde alýan klasdaş/synpdaş, terbiýeçi we mugallym(lar)yň kim?!
4- Näçe dogan siz?
5- Başkent TTM-da seni iň begendiren we iň gynandyran wakalar bar bolsa ýazaýsaň!
6- Häzirki uniwersitetiňde seni iň begendiren we iň gynandyran wakalar bar bolsa ýazaýsaň!
7- Haçan öýlenmekçi?! Asyl-a, öýlenmek babatda näme pikir edýärsiň?! Galyň, ruhy, maddy ýetişmek we ş.m...
8- Bärä haýsydyr bir agza getirdiňmi ýa getirmekçimiň?!
9- Bärdäki agzalar we ýagzylar barada nähili pikirleriň bar?! Azyrak ýazaýasaň!
10- Sungat işgärlerinden, režisýorlardan, şahyr we ýazyjylardan halaýan ynsanlaryň(hem daşary ýurtlylardan, hem türkmenlerden)?!
Häzirlikçe bular, beýlekilere-de sorag goýaýyn-a :)
-
ultimatum
11 years ago
- Ceriumoxide
1. men 1987 yylda ashgabat saherinde dunya indim. turk mekdebe girmek nesip etdi. son 2004.nji yylda unw.e girmage hukuk gazandym. sondan barem gutarjak bolup dyrjasyp yoris.
2. istanbul saherinde okayan, ykdysadyyet(inlis dilinde) ugry boyunca bilim alyan, 4.nji kurs
3. hobilerim, aydym saz dinlemek,(yone gowy gormeyan aydymym bolaymasa ol mana juda ezyet beryar, beyle yagdayy hem bar) masyny is ucin dalde keypine aylanmak ucin surmek. fobi: name diysemkam, yadyma dusen wagty aydaymasam :D
4. aydym saz dinleyan, sport bn calaja mesgullanyan, bu yyl tennise baslajak nesip bolsa (court), seyil gahlere aylanyan, inette gezmegi halayan, yeke dalde uysip sesini gaty acyp kino goryan.
5. men arabesk (arabesque) stinindaki aydymlaryn asygy :D, shu stile dushunsen yaman gowy stil, yone howplyrak oz erkini saklap bilmesen :P, Muslim gursesin konsertinde yone yere lezbi paylayalarmy? adamlar ozinden gecip name edyndigini bilenok, elleni ayaklaryny kesip baslayarlar :D yone men on yaly samsykcylyk edemok heniz. ondan dasgary pop esasy dinleyan aydymym, kabir raplary hem gowy goryan. yigrenyanim rock stili
6. Turklerden: Ibrahim Tatlises (sonky dowur *oky cykdy welin :D), Rafet el roman,
son: enrique iglesias, shon kakasy julio, craig david, arash, massari, we suna menzesler. basgada kabir aydymcylaryn kabir aydymlaryny gowy goryan.
Annus, palwan, sahydursyn, saguly allaberdi, enes rejepowa esasy dinleyan aydymcylarym.
8. Internet arkaly. Googledan bir zat gozledemde, koplenc talyplar.com dan yazgylar cykyady. gyzyklanyp gordim seylelik bn shu yere geldim.
9. bu sorag mana degisli dallay, men maslahat berip bilemok :P entek o dereja yetemzok :D yone name Kerim agan: samsykdan hem akyl satyn alyp duran akyllar bar diyisi yaly, maslahatym wagty yaman tygsytly ullanmak (oz edip bilmeyan zadym) omrimiz gysga bolmanam...
10. okuwy gutaryp aspirantura okasym gelyar, haysydyr bir osen dowletde. son magistratura. sonam watanyma baryp oz businessimi acmak hyyalym bar. kabirleri sorap biler, on ucin aspirantura, magistratura nama gerek diyip? aslynda yokary okuw jayy hem gutarmak gerek dal oz isini acmak ucin, yone bular dunyagaraysymyzy gineltyar, shun ozi hem ulu plyus. men dine dunyagaraysymy gieltmek ucin okamakcy :)
-
ultimatum
11 years ago
- yone men ilki bilen birzat bellemekcidim yatdan cykypdyr.
Men bilen sohbetdeslik geciryaniniz ucin minnetdarlyk bildiryan, beydip azara galyp yormeli daldiniz. men yaly her onyetene sohbetdeslik gecirmeseniza gowy bolardy welin. name bir baslapsynyz jogapsyz goymajak bolaly bizem.
baslama taslanyny,
taslama baslanyny,
sanasanda dostuny
sanama dusmanyny...
-
ultimatum
11 years ago
- Ata aga
1. pikirlenmage puryja beraymesen, entega kella pikir gelenok
2. 2004
4. 4, ikinjisi men
5- sol mekdebe girmegim meni begendirdi, taze okuw yyly baslanda men onki mekdebe gidip basladym, klasdas oglan gyzlar ustimden gulyadi. name turk mekdep kabul etmedimi seni, sen yalyny name etsinler eyle beyle. turk mekdep gijrak baslayady o wagtlar, gorip otursam gecipdirin. yanky klasdaslaryn ustinden gulmersinmi, gezekli cemce da :D :D :D
7. yene su temamy, entek oylenerdena irmika diyyan. Men oylenmek meselesine garaysym su. adam oylenmek ucin ilki bilena ruhy taydan yetisen bolmaly, onsanam maddy taydan garaslylygy giderjek bolmaly. oz ayagynda ozi duryp bilyanca oylenmese gowy bolarmyka diyyan mena. yone name turkmencilik da "nika gyssamasy" diyibem bir zat bar. nesibande hacan oylenjegin yazylgydyr, bilip bolyamy. belki ir belki gic oylenersin. Sonunyn bir zady borlay diyip oylenmek yerlikli dalmika diyyan. yedi olcap bir kesmesen, ykbalyn bilen oynadygyn bolar. kici kirim mesele dal.
shulary nukday nazarda tutsam, 25 yas idealniy yas men ucin. yone bilip bolmaz irrak hem bolmagy ahmal, nika gyssayjak yaly bolup dur :P
8. ay yok :(
9. bu sorag hakda sonrak doly jogap bermekci nsip bolsa...
10. gollywooddan: jason statham, anjelina jolie,
tm sahyrlardan: gurbannazar ezizowy, kerim agany, magtymgulyny gowy goryan
tm kino aleminden: artyk jallyyew, baba annanow, ogly kerim annanow.
-
CeriumOxide
11 years ago
men yaly her onyetene sohbetdeslik gecirmeseniza gowy bolardy
sen "öňýeten" däl how, bilinesi gelinýän agzalaryň biri. birem köne aktiw agzalary agzalar onsuzam tanaýa, täze gelip gowy zatlar ýazýan agzalary tanamak has gowymyka diýýän menä(täze diýýän welin sen menden 4 aý öň agza bolan :P)...
köne ady belli agzalar bilenem söhbetdeşlik geçiriler, ýöne tanalmaýan "syrly" agzalary tanasak has gowy!
-
CeriumOxide
11 years ago
- bäh arabesk diňleýän diýdiňmi! :) ola bolmandyr:P
jogaplaryňy okadym, manyly gowy jogaplar, meselem öýlenmeklik barada aýdaň zatlaryňa doly goşulýan.
birem jogap ýazaňda ýokarsynda soragy sitata alyp goýsana!!! bolmasa ýaman kyn bolýalaý, krosword çözýän ýaly :D
taze okuw yyly baslanda men onki mekdebe gidip basladym, klasdas oglan gyzlar ustimden gulyadi. name turk mekdep kabul etmedimi seni, sen yalyny name etsinler eyle beyle. turk mekdep gijrak baslayady
şol ýagdaý mende de bolupdy, ýöne men başga sebäp bilen gatnapdym, 10 gün ýaly:D
orta mekdepde aktiwdim, soň şol 10 günde mugallymymyz maňa näme üçin sapaga aktiw gatnaşmaýanymy sorapdy, "ýa türk mekdebe almadylar diýip durmuşdan umydyňy üzdüňmi!" diýeni ýadyma düşýä :D
-
CeriumOxide
11 years ago
- beýleki agzalarada sorag galsyn diýip köp sorag soramajak bolýan welin, baýramçylyk sebäpli bu günler sahypa girýän az, soraglar ýene maňa galýa :D
1. ultimatum adyny näme üçin aldyň?
(meniň çakym: the bourne ultimatum kinonyň täsirinde galdyň :D)
2. sahypada haýsy agzalaryň ýazgylaryny köplenç gollaýaň?
(meňkini gollamajagyňy bilýän :D amerikan maşynlary sebäpli :P)
3. türkmenistanyň nirelerine gidip gördüň?
eger beýleki welaýatlary gezip gören bolsaň haýsy welaýatyň ýada şäheriň nämesi göwniňe ýarady?
4. haýsy ýurtlara gidip gördüň?
5. haýsy dilleri gepläp bilýäň?
-
ultimatum
11 years ago
- 1. gaty dogry bilipsin. sol kinony "bourne ultimatum" gorenimden son aldym bu ady. ata agan diyisi yaly, eymendiriji esidilyanligi ucin alaydym :D
manysy: final condition or demand the rejection of which may lead to the use of force. oziniz alyp cykarsynyzda :)
2. ata agan, harmandali, agayunus, senkini hem okayanlay natdinay :D, birem komendantyn yazgylaryny sypdyrman okayan :P ata agankyny gollamasak bolmayar :D beylekileri hem gollayan, sen bilenem pikirimiz den gelmeyan wagtlary bolyar kawagt. gollamayanlarymy yazyp oturmayyn :)
3. Hudaya sukur 5 welayatyn 5.sinede gidip gordim. balkandan: nebitdag bilen turkmenbasy, birem celekene. ahal: kop yerine gitdim. mary: mary we abyramaly saherlerine. lebap: turkmenabat saherine. dasoguz: koneurgenc, dasoguz saherlerine aylanyp gordim. In gowy goren yerlerim koneurgenc, owulyalar ummany.
4. turkieye, amerika yurtlaryna gidip gordim. Arzuwymda awstraliany, musuru, pariji gormek bar :D
5. inlis, turk, rus dilleri. rus dili o diyen dal, dusunyan, patdyk putdyk gurleyan :D
-
kakabay
11 years ago
- ultimatum-hazir sen okap yoren uguryň,oz saylan ugruňmy?yogsa-da okuwsyz galmazlyk u/n okayaňmy?aslynda diyjek bolshum,senin chagalykdaky arzuwyň we häzirki wagtda ol ugra bolan garayyshyn?
-
kakabay
11 years ago
- 1.talyplar.coma bolan garayşyň?talyplar.comda iň ünsüňi çeken movzuk?
2. TM geleniňden soň näme etsem-goysamlaryň bar?!
3. Ilki bada TR geleniňde yashamak(hovasy bn problema:)v.ş.m) ya okuw kyn dushdimi(täze kurslaşlar bn övrenişmek ve ş.m.)?!
4.Adamda birinji ozüňize çekiji zat näme?
-
MuhaciR
11 years ago
- 1. okuwyny gutaranson master ya da phd etjekmi?
2. haysy yurtlary goz onunde tutyan?
-
CeriumOxide
11 years ago
In gowy goren yerlerim koneurgenc, owulyalar ummany.
giden öwýä özä, gidip görmeli.
ýöne sen meň soragyma ýalňyş düşünipsiň,,,
iň gowy gören ýeriň dälde, giden ýerleriňde nämeler göwnüňe ýarady, ünsüňi çekdi?
we nämeleri halamadyň?
4. turkieye, amerika yurtlaryna gidip gordim.
giden ýerleňde düşen suratlaryňdan käbirlerini(tokaýsyz) goýsaň!
-
ultimatum
11 years ago
- kakabay
1. bu sahypa gowy sahypa. gowy maslahatlar tapsa bolyar. Pikir alysmak, maslahat salmak ucin gowy yer. herkim oz pikirini aytyar. pozitiv ya negativ.
1.talyplar.coma bolan garayşyň?talyplar.comda iň ünsüňi çeken movzuk?
2. oz işimi özim açjak diýip aýdypdym. ýöne haýsy pudak boýunça ony entek özimem bilemok. entek irräk. bilaýen ýagdaýymda da ýazmaýyn. ideamy ogyrlarlar :P
TM geleniňden soň näme etsem-goysamlaryň bar?!
3. şuwagda çenlä ýaşamak we kuw kän kyn düşmedi. mundan kyn düşäýmese, düşmäwersin allajan. ilki gelemde çalaja cultuaral shock, kültür şoku başdan geçirdim.
4. adamyn guler yuzi. adam guler yuzli bolsa pozitiw energiya alyan, gyzlar guler yuzli bolsa 2 esse zaryat alyan :P
-
ultimatum
11 years ago
- muhacir
planymda bar oza. gormeli da nesibedir. amerika, malta, awstralia, gunorta afrika, angliya dowletlerini goz onune tutyan. (olar meni goz onune tutsalar elbette :D)
-
gulalek
11 years ago
- Bir iş etsem ýalňyş bolsa ökünýän
-
Marjina94
9 years ago
- Salam men shu zada yazylshasym gelyar welin asyl dushunemok owretmeginizi hayys etyan....
-
Marjina94
9 years ago
- A
-
Crash
9 years ago
- dyn?
-
Marjina94
9 years ago
- Mana owretjek adam yokmuka
-
Nechka94
9 years ago
- Men bar marjina. Siz balkandanmy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Bir gün gije Ogulsuraý gygyryp turdy, zähräsi ýarylan ýaly bolup zaňňa ýerinden turan Kakyş ony gujagyna gysdy we oýan näme boldy saňa, aýdaý maňa, gorkma men bar diyip köşeşdirip başlady. Şonda Ogulsuraý -Kakyş, ejeň düýşüme girýär, eýýäm naçe gündir bir gaýtalanýän düýş -düýşdirdä ynanmasana janym! -nädip ynanmaýyn, ol maňa çetki jaýyň burçyndaky üsti agyr ýorgan galdyrylan sandygy aç, sandygyň içinde mawy reňkli düwünçek badyr, şony aç, şonyň içinde altyn Kümüş garylan gymmatbahaly gülýaka bardyr, şony alda ilerki obanyň çetraginde burkaz böleginde Gurbangül eje diýen daýza badyr, şony tap we onuň körpe gyzyna şu gülýakany ber, meni razy etjek bolsaň meniň haýyştymy et gelin, diýip meni günüme goýanok, kellämi goýsam ejeň ruhy daşymda aýlanyp dur, bitirmeseň seni öz ýanyma oglym bilen alyp giderin, diýýar. Kakyş men gorkýan, hatda şu wagt hem ejeň seniň kellaňi sypalap dur, gözi ýaşly, men gorkýan, men dälireýän bir alajyn edäýdä diyip Kakyşy gujaklap aglap başlady. -Gülüm, men düýşe ynanamok, ejemiň belli günlerni welin birkemsiz etýän, nämeden beýle bolýarka?! -men bilemok,ýöne bu waka bir gün däl, iki gün däl eýýäm näçe günden bäri meni biinjalyk etýär. -Ogulsuraý ýör şo ýorgany agdaryp göreli, ejem bir zat duýdurjak bolýan bolaýmasyn, diýip hasanaklap çetki otaga iki bolup gitdiler. O jaýda dogrydanda agyr ýorgan galdyrlan sandyk bardy. Kakyş ýorgany bir eli bilen çekende ýorgan agdaryldy, sandygy açyp mawy reňkli uly düwünçegiň gatyny açdy, görseler hakykatdanda edil gaýyn enesiniň aýdyşy ýaly altyn çaýylan kümüş gülýaka bar,6 gyz doganyndaky ýaly, ýene bir gülýaka. Ogulsuraý -Kakyş, şol oba gideli tapaly, bir emmasy bar ýaly bolup durda maňa, diýip aglamjyrap şol oba äkitmegini haýyşt etdi . Göwnüne öýde bir zatlar bolýan ýaly Kakyş derrew razy boldy we bular säher bilen niredesiň goňşy oba diýip ýola düşdüler. Bu oba uly obady, bir iki öýden soradylar,tanaýan bolmady. Ahyr burkaz bölegine gitdiler, edil giren ýerinde ilkinji duşan adamdan hem soradylar . -salowmaleýkum agam! -waleýkum salam -agam, bize Gurbangül eje gerekdi, tanaňyzokmy?! -tanaýan -tanaýan bolsaňyz salgy beraýiňdä -şu köçäni sypdyrman git, öňüňden uly göze ilip duran tut agajy bardyr, ana şol tut agaçdan geçde çepe öwrül 4-nji jaýdyr, şol tut agajy tapsaň aňsatjakdyr yoluň gyrasynda ýaşaýarlar. -sagboluň agam,uly kömegiňiz degdi. Kakyş hoşlaşyp nirede sen tut agajy diyip, ýoly yzarlap yola düşdi. Hakykatdanda bu tut agaç oba görk berip duran eken. Tut agaçdan geçip 4-nji jaýa baryp maşynyny saklady. Bular iki bolup Gurbangül ejelere işigini kakyp girdiler. -salowmaleýkum Gurbangül eje! -gurgumy guzym, geliň geçiň. -Gurbangül eje, bizä geçip kän oturjakdäl, işlije geldik. -işli gelen bolsaňyz aýdyp oturyň. -Gurbangül eje, biz gaýraky obadan Oguljuma ejäniň ogly buda meniň gelnim. -Oguljuma, waý oňa näme boldy?! -ejem pahyr aýryldy, yurduny täzelänine heniz 40 günem bolanok. -wah waheý, yzy ýarasyn, döwleti yzyndakylara ornasyn. -aýdanyňyz gelsin. Gurbangül eje, ejem aradan çykandan bäri gelinim bir zat tapyndy, günde ejemiň ruhy bilen gepleşip daňyny atarýär, şo bir gaýtalanýan waka gaýtalanyp durýar. -näme diýýar? Ogulsuraý saklanyp bilman ozi ara goşyldy. -gaýynym maňa çetki otagdaky agyr ýorgan galdyrlan sandygyň içinde mawy reňkli ýaglyga döwülgi düwünçegiň içinden ine şu altyn çaýylan, gymmatbaha kümüş gülýakany gaýraky obanyň burkaz bölüminde Gurbangül ejäniň körpe gyzyna ber, diýip meni hiç günüme goýanok, ilki ilkiler uns bermedim ýöne ýagdaýym gün geldigiçe agyrlaşmasa gowylaşanok, ölen adamlaryň ruhuny görýän, olar bilen gepleşýän, diýip elindäki ýaglyga dolangy gülýakany Gurbangül ejaniň öňünde goýdy. -wah bu gep irde giçde açyljagyny men duýýadym diýip Gurbangül eje aglap başlady.......... Awtory: Nowça (dowamy bar)


text:
Şeýle hem okaň
04.06.2020 | Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň daşky gurşawy goramak ulgamynyň işgärlerine
04.06.2020 | Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisi
04.06.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany
04.06.2020 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideomaslahatlar
03.06.2020 | Türkmenistanda Bütindünýä welosiped güni bellenildi
(Aşgabat, 2016-njy ýylyň 26-njy noýabry)
Hormatly jenap Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary!
Hormatly döwlet, hökümet Baştutanlary we halkara guramalarynyň ýolbaşçylary!
Hanymlar we jenaplar!
Ilki bilen, gadyrly myhmanlarymyza «Hoş geldiňiz!» diýip ýüzlenýärin! Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji Ählumumy maslahatyň işine gatnaşmak baradaky çakylygymyzy kabul edendikleri üçin, tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary jenap Pan Gi Muna, bu Guramanyň Sekretariatynyň işgärlerine şu Maslahata taýýarlyk görmegiň ähli tapgyrlarynda alyp baran uly we netijeli işleri üçin, aýratyn minnetdarlygymy bildirýärin!
Şu gün bu Maslahata döwlet we Hökümet Baştutanlary, iri halkara guramalarynyň ýolbaşçylary, bütin dünýäden görnükli diplomatlar, syýasy we jemgyýetçilik işgärleri gatnaşýarlar.
Bu Maslahata şeýle köp sanly we ýokary derejeli wekilleriň gatnaşmagyna biz doly esas bilen Türkmenistana goýlan hormatyň nyşany hökmünde garaýarys. Parahatçylygyň, ösüşiň we öňe gitmegiň hatyrasyna durnukly ulag ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny berkitmäge gönükdirilen garaýyşlarymyzyň we maksatlarymyzyň umumydygynyň görkezijisi hökmünde baha berýäris.
Biz siziň ähliňizi Aşgabatda görýändigimize örän şat. Ýurdumyzyň halkynyň adyndan size Türkmenistanda «Hoş gördük!» diýip ýüzlenýärin!
Şu Maslahatyň geçirilmegi, oňa ýokary derejeli wekilleriň gatnaşmagy bu ugurda aýratyn ähmiýetli we möhüm ýörelgeleriň bardygyny aýdyň görkezýär. Bu ýörelgeler şulardyr:
Birinjiden, dünýäde ulag ulgamynda ählumumy wezipeleri çözmek üçin tagallalary birleşdirmegiň zerurdygyna barha giňden düşünilýär;
Ikinjiden, dünýä bileleşigi şeýle hyzmatdaşlyga taýýardygyny aýdyň görkezýär;
Üçünjiden, ol Birleşen Milletler Guramasynyň bu ugurda amala aşyrýan işlerini goldaýar;
Dördünjiden, halkara ählumumy arkalaşykly işlerde täze ugur ulag diplomatiýasy barha köp ykrar edilýär.
Bu diplomatiýanyň bolsa, ulag ulgamy boýunça köptaraplaýyn gatnaşyklaryň örän möhüm görnüşi bolup durýandygy Birleşen Milletler Guramasynda we beýleki halkara guramalarynyň çäklerinde tassyklanýar.
Şu gün Aşgabatda häzirki döwürde ulag ulgamynda halkara hyzmatdaşlygynyň nähili uly ähmiýete eýe bolýandygyna oňat düşünýän pikirdeşler ýygnandy diýsem, ulaldyp aýtdygym bolmasa gerek.
Biz Maslahatyň dowamynda hyzmatdaşlyk etmegiň hakyky maksatlaryna we talaplaryna laýyk gelýän häzirki zaman usullarynyň işlenip taýýarlanjakdygyna, geljek üçin meýilnamalaryň bellenjekdigine, täze mümkinçilikleriň kesgitlenjekdigine ynanýarys.
Dünýäniň häzirki ösüşinde ulag ulgamyna bagyşlanan giň we anyk ugurlar boýunça gepleşikler döwletleriň özara has-da oňat düşünişmegine, garaýyşlaryň ýakynlaşmagyna ýardam berer diýip pikir edýäris. Bu ulgamda özara hyzmatdaşlyk etmegiň öňdebaryjy usullaryny we nusgalaryny işläp taýýarlamaga şert döreder diýip hasaplaýarys.
Hormatly hanymlar we jenaplar!
Hyzmatdaşlyk, ynanyşmak, birek- birege hormat goýmak ýörelgeleri Türkmenistanyň alyp barýan halkara işiniň esasyny düzýär. Biziň ýurdumyz islendik netijeli garaýyşlar we teklipler üçin açykdyr. Beýleki döwletler we halkara guramalary bilen gyzyklanma bildirilýän anyk ugurlar boýunça gepleşikleri geçirmäge hemişe taýýardyr.
Hormatly jenap Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Sekretary!
Hormatly wekiliýetleriň baştutanlary!
Hanymlar we jenaplar!
Şu Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatyň geçirilmegi, gürrüňsiz, möhüm ähmiýetli waka bolup durýar. Ol bu ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň örän möhümdigine düşünmegi, onuň barşynda döwletler, sebitler we tutuş kontinentler üçin açylýan ägirt uly mümkinçiliklere göz ýetirmegi şöhlelendirýär. Häzirki döwürde ulag ulgamy uzak möhlet üçin dünýä ösüşiniň esasy we kesgitleýji ugurlarynyň hataryna ynamly girýär, ählumumy ykdysadyýetiň möhüm şertine öwrülýär. Munuň özi bolsa geoykdysadyýeti täze many-mazmun bilen baýlaşdyrýar we oňa kuwwatly itergi berýär.
Döwrebap, utgaşykly, deňagramly we ýokary tehnologiýaly ulag düzüminiň döredilmeginiň biziň döwrümiziň obýektiw zerurlygydygyna, durnukly ösüşiň ileri tutulýan maksatnalarynyň biridigine ynanýaryn. Onuň durmuşa geçirilmegi tutuş halkara bileleşiginiň strategiki bähbitlerine laýyk gelýär, dünýä hojalyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga, maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge, dünýä, sebit we milli möçberlerde ykdysady hem-de durmuş görkezijileriniň ösmegine ýardam bermäge ukyplydyr. Şu maksat bilen, biziň ýurdumyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň garamagyna degişli kararnamalaryň iki taslamasyny hödürledi, olar biragyzdan kabul edildi. Dünýäniň onlarça döwletiniň olaryň awtordaşy bolup çykyş edendigi bellärliklidir. Şu mümkinçilikden peýdalanyp, men şol döwletleriň ýolbaşçylaryna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirmek isleýärin. Bu döwletleriň köpüsiniň wekilleri şu maslahata gatnaşýar.
Hormatly maslahata gatnaşyjylar!
BMG-niň giňden goldamagynda Türkmenistanyň bu ugurda alyp barýan yzygiderli hem-de işjeň syýasaty özüniň netijelerini berýär. Bu gün dünýä ulagynyň ösüşi meseleleri boýunça gepleşikleriň diňe bir başlanmak bilen çäklenmän, eýsem, iň ýokary derejede barha oýlanyşykly hem-de maksada okgunly häsiýete eýe bolýandygyny ynamly aýtmak bolar. Bu gepleşiklere täze gatnaşyjylar – döwletler, kompaniýalar, halkara institutlary we guramalary goşulýar.
Merkezi Aziýa we Hazar sebitinde degişli ulag-üstaşyr we logistiki ulgamyň döredilmeginiň bu prosesiň möhüm bölekleriniň biri bolup durýandygy äşgärdir. Gürrüň Gara deňiz we Baltika sebitleriniň, Günorta we Günorta – Gündogar Aziýanyň, Ýakyn Gündogaryň hem-de Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň deňiz terminallaryna çykmak arkaly kontinental Ýewraziýanyň giňişligini öz içine alýan ulag gatnawlarynyň köp şahaly, toplumlaýyn, utgaşykly düzümini gurmak barada barýar. Türkmenistan milli derejede eýýäm ulag düzümini döretmegiň, ösdürmegiň we döwrebaplaşdyrmagyň giň möçberli maksatnamasyny durmuşa geçirmäge girişdi.
Ýurdumyzda awtomobil ýollarynyň, ýol aýrytlarynyň, köprüleriň gurluşygy çalt depginlerde alnyp barylýar. Ýaňy-ýakynda Aşgabadyň Halkara howa menzili açyldy, onuň ulanylmagy ýurduň üstaşyr kuwwatyny ep-esli ýokarlandyrmaga ýardam eder. Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň gurluşygy ýokary depginde alnyp barylýar. Bu deňiz porty Aziýanyň we Ýewropanyň sepgidinde kuwwatly logistiki merkeze öwrüler. Ol deňiz, awtomobil, demir ýol we howa ulagyny ulanmak arkaly ýük daşalyşyny utgaşdyrmaga ýardam eder. Geljek ýylyň başynda biz Amyderýanyň üstünden geçýän sebitdäki iri awtomobil we demir ýol köprülerini ulanmaga bereris. Bu köprüler Özbegistanyň we Türkmenistanyň ulag ýollaryny birleşdirer, iki ugurda hem ulag akymlarynyň hereketini ep-esli çaltlandyrar.
Türkmenistanyň ulag strategiýasy uzakmöhletleýin häsiýete eýedir. Ol geografiki taýdan ýerleşişiň artykmaçlyklaryndan, biziň ýurdumyzyň çäginde ysnyşykly halkara ykdysady goşulyşmagy hem-de hyzmatdaşlygy ösdürmek işine hyzmat edýän sebit we kontinent ähmiýetli iri ulag merkezlerini döretmek üçin logistiki mümkinçiliklerden hem-de düzümden has doly peýdalanmaga esaslanýar. Şoňa görä-de, Türkmenistan hyzmatdaşlar bilen bilelikde sebitde iri halkara taslamalarynyň birnäçesini amala aşyrýar. Golaýda ulanmaga berlen Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demir ýoly ýylda 10-12 million tonna ýüküň daşalmagyny üpjün etmäge ukyplydyr.
Geljekde ol okgunly ösýän bazarlara çykmak arkaly gündogar we günorta ugurlarda ulag düzümine goşulmaga mümkinçilik döredýär. Munuň özi giň möçberli we geljegi uly geoykdysady düzümleri döretmäge ýardam edýär. Birigün biz Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýolunyň birinji tapgyryny açarys. Ol Aziýa halkara ulag geçelgesiniň bir bölegine öwrüler. Bu geçelge taslama gatnaşýan ýurtlaryň, şeýle hem Gyrgyzystanyň çägi boýunça geçip, Hytaýyň köp şahaly demir ýol ulgamyna we onuň üsti bilen Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň bazarlaryna çykar.
Özbegistan-Türkmenistan-Eýran-Oman halkara ulag-üstaşyr geçelgesiniň taslamasy Ýakyn Gündogara göni çykmak üçin anyk mümkinçilikleri açýar. Bu baradaky Ylalaşyga Aşgabatda gol çekildi.
Hormatly maslahata gatnaşyjylar!
Biz ählumumy ulag gatnaşyklaryna işjeň gatnaşmagymyzyň depginini birjik-de gowşatmazlygy göz öňünde tutýarys. Galyberse-de, biziň ýurdumyz bu gatnaşyklary ösdürmäge hem-de giňeltmäge, ony anyk taslamalar we meýilnamalar bilen baýlaşdyrmaga taýýardyr. Türkmenistan olary döretmek bilen, ilkinji nobatda, Merkezi Aziýany häzirki döwrüň ählumumy ösüş prosesleriniň möhüm bölegi hökmünde hasaplaýandygyndan ugur alýar.
Bu babatda biz Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Ýewraziýa Ykdysady Birleşigi, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly abraýly sebit guramalary bilen özara gatnaşyklaryň anyk mümkinçilikleriniň bardygyny görýäris. Biziň strategiki bähbitlerimiziň gabat gelýändigine, düşnükli ýörelgeleriň hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygyň esasynda kontinentde ulag akymlarynyň modelleriniň sazlaşyk derejesine çykmaga ukyplydygymyza ynanýaryn.
Hormatly maslahata gatnaşyjylar!
Biz ulag meselesi boýunça ählumumy gepleşikleri geçirmek başlangyjy bilen BMG-niň derejesine çykyp, häzirki wagtda onuň Durnukly Ösüş Maksatlaryny ýerine ýetirmek bilen gönüden-göni baglydygyndan ugur aldyk. XXI asyrda Milletler Bileleşiginiň esasy wezipelerini çözmäge, bütin dünýäde millionlarça adama hyzmat etmäge, dünýäniň serişdelerini aýawly saklamaga we artdyrmaga gönükdirilen döwrebap ulag arhitekturasyny döretmek-- häzirki döwürde adamzat işiniň bu ulgamdaky halkara strategiýasynyň wezipesi, ine, şundan ybaratdyr.
Durnukly ösüşiň aýrylmaz bölegi hökmünde halkara ulagyň ösdürilmegi döwletleriň we sebitleriň ulag-üstaşyr akymyna goşulyşmagy arkaly olaryň ykdysadyýetleriniň ösüşini höweslendirmäge, olaryň arasyndaky ösüşiň derejesindäki we olarda ýaşaýan halklaryň ýaşaýyş-durmuşynyň hilindäki aratapawudy aradan aýyrmaga ýardam etmelidir. Häzirki zaman ulag we üstaşyr düzüminiň döredilmegi, oňa barha täze çäkleriň çekilmegi häzirki döwürde diňe bir ýük daşalyşynyň möçberleriniň artdyrylmagyny, ýola sarp edilýän wagtyň gysgaldylmagyny, goşmaça maýa serişdeleriniň goýulmagyny we beýleki äşgär artykmaçlyklary däl, eýsem, täze iş orunlarynyň döredilmegini, durmuş maksatly desgalaryň gurulmagyny hem aňladýar. Hut adamlar, olaryň jana-jan zerurlyklary hemişe ösüşiň we öňe gidişligiň ölçegi bolmalydyr. Munuň özi doly derejede ulag ulgamyna hem degişlidir. Döwrebap tehnologiýalary hem-de öňdebaryjy dolandyryş çözgütlerini ornaşdyrmak arkaly ulag akymlarynyň we düzüminiň ekologiýa taýdan howpsuzlygyny üpjün etmek bu babatda ileri tutulýan ugur bolmalydyr.
Biziň umumy wezipämiz obýektiw ykdysady bähbitlerini, halkara hyzmatdaşlygyň ýagdaýyny ekologiýa deňagramlylygyny saklamak zerurlygy bilen utgaşdyrmakdan ybaratdyr. Ynsanperwer ölçegi hem ulag ulgamynda hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Häzirki zaman dünýäsinde täze, gysga ulag ýollaryny gurmak arkaly adamlaryň aragatnaşyk mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak, olaryň täze ýurtlara baryp görmek isleglerini kanagatlandyrmak, beýleki halklaryň wekilleri bilen duşuşmagy üçin goşmaça mümkinçilikler açylýar. Munuň özi bolsa, öz nobatynda, täze syýahatçylyk ugurlarynyň açylmagyna, adamlaryň arasynda gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna itergi berýär. Bu bolsa dünýäniň halklarynyň ýakynlaşmagyna hem-de olaryň özara düşünişmegine ýardam edýär.
Hormatly wekiliýetleriň agzalary!
Hanymlar we jenaplar!
Men biziň Maslahatymyzyň umumy mejlisiniň işine işjeň gatnaşýandygyňyz, çuň manyly çykyşlar, Türkmenistanyň adyna mähirli sözler, biziň halkara giňişligindäki başlangyçlarymyza berlen ýokary bahalar üçin öňünden minnetdarlyk bildirýärin. Bularyň ählisi dünýä derejesinde durnukly ulag meseleleri boýunça giň we işjeň gatnaşyklary ýola goýmagyň, bu ugurda döwletler hem-de halkara düzümleri bilen hyzmatdaşlygy has-da ösdürmegiň bähbidine seçilip alnan ýoluň dogrudygyna ynamyňy has-da artdyrýar.
Meniň pikirimçe, ulag ulgamy häzirki wagtda ösüşiň esasy ugry bolup durýar. Ony kämilleşdirmezden, döwrebaplaşdyrmazdan, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmazdan dünýä ykdysadyýetiniň okgunly ösüşini, onuň täze ýörelgeler esasynda ösdürilmegini, adamlaryň abadançylygynyň we ýaşaýyş-durmuşynyň hiliniň ýokarlandyrylmagyny, şu ýüzýyllykda Durnukly Ösüş Maksatlarynyň ýerine ýetirilmegini göz öňüne getirmek kyndyr.
Munuň özi bolsa, öz nobatynda, deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak, köptaraply peýdalylyk, bähbitleri nazara almak esasynda ählumumy ulag ulgamyny ösdürmegiň strategiýasyna ylalaşykly we jogapkärli çemeleşmeleri işläp taýýarlamagyň wajypdygyny aňladýar. Şu günki mejlisiň barşynda gyzykly teklipler, peýdaly pikirler we bahalar aýdylar, olaryň biziň geljekki bilelikdäki işimizde göz öňünde tutuljakdygyna we ulanyljakdygyna ynanýaryn. Türkmenistan giň söhbetdeşlik, daşary ýurt tejribesine döredijilikli garamak üçin açykdyr, dürli pikirleri uly höwes bilen kabul edýär.
Biziň maslahatymyz uly tejribe, amaly ähmiýete hem eýedir. Onuň barşynda dürli döwletleriň we kompaniýalaryň ulag kuwwatlyklarynyň tanyşdyrylyşy geçiriler, täze taslamalar hödürlener, syýasy-hukuk häsiýetli resminamalaryň birnäçesine gol çekiler. Şu babatda ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk örän döredijilikli işdir. Onuň barşynda täze mümkinçilikler açylýar, dürli ýurtlaryň wekilleriniň arasynda özara gepleşikleriň tejribesi toplanylýar.
Maslahatyň häzirki zaman syýasatşynaslygyny, geoykdysadyýet nazaryýetini we halkara gatnaşyklaryny ösdürmäge saldamly goşant boljakdygyna ynanýaryn. Bularyň ählisi özara düşünişmek ýagdaýynyň has-da berkidilmegine ýardam eder, diýmek, parahatçylygy, döwletleriň we halklaryň arasyndaky özara ynanyşmagy we düşünişmegi pugtalandyrmak işine hyzmat eder.
Häzirki sebit we ählumumy ösüş babatda durnukly ulag ulgamynyň ornuny giňden we içgin ara alyp maslahatlaşmagyň umumy obýektiw gyzyklanmalara has gowy düşünmäge, garaýyşlaryň ýakynlaşmagyna, hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň täze usullaryny we nusgalaryny işläp taýýarlamaga ýardam etjekdigine ynanýaryn.
Hormatly dostlar!
Maslahata gatnaşýandygyňyz üçin ýene-de bir gezek uly sag bolsun aýdýaryn. Men siziň ýokary hünär ussatlygyňyza hem-de taýýarlygyňyza ýokary baha berýärin. Biz giň gatnaşyklary hem-de bilelikdäki işi dowam etdirmäge, mundan beýläk-de bilelikde işlemäge taýýardyrys.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Ýetginjek bilen kontrosepsiýa (goranmak) hakynda nädip gürleşmeli?
Siziň ýeterlik aň-düşünjeli ene-atadygyňyza, perzendiňiziň bolsa, çagalaryň nireden alynýandygyny bilýän perzentdigine garamazdan, onuň bilen çagalaryň peýda bolmagyndan nädip goranmalydygy hakynda gürleşmek ýeňil düşmez. Ejelerdir kakalaryň göwnüne ýetginjekler kontrosepsiýa (goranmak) hakynda eýdip-beýdip özleri akyl ýetiräýjek ýaly.
Kontorsepsiýanyň bardygy hakynda gürrüňdeş bolup bolar, emma onuň näderejede möhüm zatdygy hakynda welin gürrüň edilýändigi belli däl. Çünki bu meselede esasy maglumat çeşmesi bolup özge bir ýetginjek çykyş edýär. Ol ýetginjegiň çagaňyza nämeler aýdyp berjekdigi bolsa, göz öňüne getirer ýaly däl.
Ýetginjek bilen dogry oturyp bu barada gürleşmek welin, ene-atalaryň aglabasy üçin synagdyr. Çünki bu eýýäm sagdyn durmuş ýörelgesi ýa-da ylym hakyndaky abstrakt gürrüň däl-de, şahsy durmuşa gatyşmakdyr.


text:
Hususy habarçymyz “Läle plastik” hususy kärhanasynyň baş tehnology Döwletmämmet Täjow bilen söhbetdeş bolanda ol şu aşakdakylary gürrüň berdi.
Soňky ýyllarda Türkmenistanda bazar ykdysadyýetine geçilýän döwründe telekeçilik iň bir girdejili pudaklaryň birine öwrüldi. Telekeçiligi ösdürmäge döwlet tarapyndan dürli goldawlar edilmegi we halkyň telekeçilige önüm öndürmeklige bolan islegi, höwesi bu pudagyň çalt depginde ösmegine itergi berdi. Häzirki wagtda telekeçilere ýeňillikli karzlaryň berilmegi salgytdan boşadylmagy we kanunçylykda olara dürli ýeňillikleriň göz öňüne tutulmagy telekeçileriň arasynda bäsdeşligi artdyrýar. Bäsdeşlik bolsa, ösüşe kämilleşmäge täsir edýän esasy şertleriň biridir. 2012-nji ýylyň 21-nji awgustynda ýurdumyzda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň döredilmegi bu ulgamyň döwlet syýasatynda we gündelik durmuşynda möhüm orny tutandygyna şaýatlyk edýär. Indi Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy saýlawlara gatnaşyp, ýurdumyzyň jemgyýetçilik syýasy durmuşyna işjeň gatnaşýar. Partiýanyň agzalarynyň 14 sanysy Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty bolup, olaryň milli kanunçylygy kämilleşdirmäge gatnaşmagy, jemgyýetiň sazlaşykly ösüşini üpjün edýär.
“Läle plastik” hususy kärhanamyz barada aýtsak, kärhana 01.11.2016-njy ýylda Türkmenbaşy etrabynda işe başlady. Önümçilik kärhananyň tutýan meýdany 1440 m² bolup, onda Dolandyryş, Önümçilik, Tehniki üpjünçilik bölümleri hereket edýär. Kärhana açylany bäri üznüksiz işläp, öndürilýän önümleriň hilini ýokarlandyrmak we görnüşini köpeltmek boýunça yzgyderli kämilleşýär. Kärhana 3 sehden ybarat bolup, onda üznüksiz iş alnyp barylýar we işler meýilnamadan artyk ýerine ýetirilýär. Häzirki wagtda, kärhanada polietilenden 10-dan gowrak görnüşli önümler öndürilip, bu önümlere içerki bazarda uly isleg bildirilýär. Kärhanada çig mal görnüşli polietilenden ilki polietilen plýonkasy, soňra ýörite enjamlarda taýýar önümler ýagny, polietilen paketleriň we gaplaryň dürli görnüşleri öndürilýär. Kärhanada Türkiýäniň we Şweýsariýanyň kämil tehnologiýaly enjamlary oturdylyp, önümçilik üçin gerek bolan çig malyň esasy bölegi ýagny, polietilen Birleşen Arap Emirliklerinden we Saud Arabystany Patyşalygyndan getirilýär. Biz häzirki wagtda “Türkmengaz” DK-niň buýurmasy esasynda Türkmenbaşy etrabynyň Gyýanly şäherçesinde gurulýan “Polietilen we Polipropilen” öndürýän Gazhimiýa toplumynyň açylmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşýarys. Çig malyň ýurdumyzda öndürilmegi önümiň özüne düşýän gymmatyny peseldip, önümçiligi ýöretmegi has hem ýeňilleşdirer we öndürilýän önümleriň alyjylar üçin bahasynyň elýeterli bolmagyna oňaýly täsir eder.
Häzirki wagtda, toplumda 20-den gowrak işgär zähmet çekip, olar ortaça 1200 manat zähmet hak alýarlar. Işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça yzgyderli alada edilip, mundan beýläk önümçiligi has hem giňeltmek meýilleşdirilýär. Kärhana häzirki wagtda meýilnamany 118 göterim ýerine ýetirip, geljekde öndürilýän önümleriň görnüşini köpeltmegiň we hilini ýokarlandyrmagyň hasabyna halkara bazara çykmagy maksat edinýär.
“Läle plastik” – meýilnamany artygy bilen ýerine ýetirýär
Hususy habarçymyz “Läle plastik” hususy kärhanasynyň baş tehnology Döwletmämmet Täjow bilen söhbetdeş bolanda ol şu aşakdakylary gürrüň berdi.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Paketlerde icherde woobshe satylyamyka tmda? PE yagny chig maly dashyndan, enjamlary dashyndan alyp icherde paketleri nächeden satyaka? Yada import paketler hilli we arzanmyka? 20 adam ishgari bar. Ayda 24000 manat aylyklary. Firman
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Firman aylyk önümchilik kuwwaty näche nache ton pe ishleyarler?


text:
Sohbet Kasymow
Söhbet Kasymow (d.Sentýabr 20, 1989) - aýdymçy, sungat işgäri. milleti Türkmen . Türkmenistanyň at gazanan artistleri Muhammetguly Kasymow (Oraş) we Ejebaý Kasymowanyň ogly. Şu wagt medeniýet merkezinde aýdymçy.
Bilimi, karýerasy we şahsy durmuşy[üýtget | edit source]
1996-2005-nji ýylda 27-nji gimnazýany tamamlady. 2005-2007-nji ýyl aralykda "Serpaý" toparynda aýdymçy-sazanda bolup işleýär. . 2007-2012--nji ýyl aralygynda Türkmen döwlet medeniýet institutynyň,"Teatr sungat" fakultete 2007-nji ýylda başlaýar. Şol ýerde aýaly Şemşat Kasymowa bilen tanyşýar. [2] 2012-nji ýylda instituty tamamlaýar.
Aýdymlary we diskografiýasy[üýtget | edit source]
Söhbet Kasymowyň aýdymlary türkmen ýaşlarynyň arasynda giňden diňlenilýär. Onuň iň köp diňlenen aýdymy "Unudyp bilmen" aýdymydyr[3]. Onuň käbir aýdymlary Türkmenistanyň internet aýdym arhiwi bolan Aydym.com saýtynda ýerleşdirilipdir.
Onuň aýdymlary:
- Söhbet Kasymow - Ýitirdim
- Söhbet Kasymow - Bilýäňmi (& Firýuza)
- Söhbet Kasymow - Düýş (& Syke Däli)
- Söhbet Kasymow - Garaşýan
- Söhbet Kasymow - Dakaýyn
- Söhbet Kasymow - Seniň bilen
- Söhbet Kasymow - Unudyp bilmen
- Söhbet Kasymow - Ýanyma gel
- Söhbet Kasymow - Ýitirdim
- Söhbet Kasymow - Bilmen
- Söhbet Kasymow - Unudyp bilmen (& Syke Däli)
- Söhbet Kasymow - Aşyk saňa
Salgylanmalar[üýtget | edit source]
- ↑ "“Ýylyň parlak ýyldyzy” aýdym-saz bäsleşiginiň jemi jemlendi.". turkmenhabargullugy. Retrieved December 28, 2011.
- ↑ ""Myhmanchylykda" gepleshigi - Kasymowlar, 2018". MUKAM. Retrieved December 14, 2018.
- ↑ http://aydym.com/?act=bagsydanny&haysy=B201912142030539&aydymlar=S%C3%B6hbet%20Kasymow


text:
Bitarap Türkmenistan üçin şanly sene bolan Halkara Bitaraplyk güni mynasybetli ýurdumyzyň dürli künjeklerinde täze binalaryň açylyş dabaralary geçirildi. Dabaralara welaýatlaryň, etraplaryň häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, hormatly ýaşulular we ýaşlar gatnaşdylar.
Dabara gatnaşyjylar ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň berkidilmegi, halkymyzyň abadançylyk derejesiniň ýokarlanmagy ugrunda yzygiderli alada edýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa çuňňur hoşallyklaryny beýan etdiler. Olar milli Liderimize berk jan saglyk, bagt, uzak ömür, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan ägirt uly işlerinde uly üstünlikler arzuw etdiler.
Dürli maksatly binalaryň açylyş dabaralarynyň guralmagy ýurdumyzyň sebitlerinde adamlaryň abadançylygynyň baş şerti bolan häzirki zaman durmuş-ykdysady düzümiň kemala getirilmegine ägirt uly üns berilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr. Türkmen topragynyň ähli künjeklerinde sebitleriň sazlaşykly ösüşine, halkymyzyň abadançylyk derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlanmagy üçin zerur şertleriň döredilmegine gönükdirilen giň möçberli gurluşyk işleri alnyp barylýar.
Täze binalaryň öňündäki baýramçylyk mynasybetli bezelen meýdançalarda Garaşsyz, Bitarap Watanymyzy dabaralandyrýan aýdym-sazlar ýaýbaňlandyryldy. Ýerli gurluşyk kärhanalarynyň has tapawutlanan işgärlerine baýramçylyk mynasybetli ýörite sowgatlar gowşuryldy.
Şu gün paýtagtymyzyň Bagtyýarlyk etrabynyň çäginde täze häzirki zaman sowadyjy ammar ulanmaga berildi. Ol birbada 2 müň tonna gök önümleri saklamaga niýetlenendir.
Obasenagat toplumynyň önümçilik kuwwatlyklarynyň ýokarlanmagy, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilik maksatnamasynyň ýerine ýetirilmegi, ýylyň tutuş dowamynda halkymyzy ter gök we miwe önümleri bilen üpjün etmek häzirki döwrüň möhüm wezipesi bolup durýar. Gök önümleri saklamaga niýetlenen hil taýdan ýokary ulgamyň döredilmegi hut şu meseleleriň çözgüdine gönükdirilendir.
Oba we suw hojalyk ministrliginiň buýurmasy esasynda “Ýüpek ýoly täjirçilik” we “Röwşen” hususy kärhanalarynyň bina eden bu desgalary Germaniýanyň, Gollandiýanyň we Türkiýäniň iň kämil ýöriteleşdirilen enjamlary bilen üpjün edildi.
Ammarda ulanylýan kompýuterleşdirilen sowadyjy ulgam onda zerur bolan howa ýagdaýyny, çyglylygy saklamaga mümkinçilik berýär. Olarda goýulýan gök önümleriň we miweleriň görnüşine laýyklykda sowadyjylar degişli tertipde işledilýär. Bu desga aýratyn awtomatik sowadyjy ulgam bilen enjamlaşdyrylyp, ol sogan we ýeralma saklamaga niýetlenendir. Onuň enjamlaşdyrylyşy önümleri uzak wagtlap ýokary hil derejesinde saklamaga mümkinçilik berýär.
Desganyň esasy bölegi 23 sany sowadyjy bölümden ybaratdyr. Olaryň 12-si miweleri, 7-si gök önümleri we 3-si bolsa deslapky doňduryjy, biri bolsa has çuňňur doňduryjy bölümlerden ybaratdyr. Binada önümleri seljermek, gaplamak üçin awtomatlaşdyrylan ulgam oturdyldy. Binalaryň hemmesi gök we miwe önümlerini saklamak üçin niýetlenen tekjeler we ýörite gaplar bilen üpjün edildi. Olary alyjylara ýetirmek üçin kärhanada ýük ýükleýji elektrokarlar we dürli agramdaky awtosowadyjylar bar.
Toplumyň edara ediş binasynda ammarlara getirilýän we bu ýerden söwda merkezlerine, bazarlara ugradylýan gök we miwe önümleriniň hilini barlamaga niýetlenen barlaghana hereket edýär.
Täze binanyň açylyş dabarasy mynasybetli onuň ygtyýaryna 4, 12 we 25 tonnalyk täze sekiz sany awtosowadyjy we dört sany awtokar hormatly Prezidentimiziň adyndan gowşuryldy.
***
Kaka etrabynyň merkezinde we Gökdepe etrabynyň Hurmantgökje obasynda açylan täze lukmançylyk desgalary sebitiň ilaty üçin özboluşly baýramçylyk sowgadyna öwrüldi.
Häzirki döwürde paýtagtymyzda we ýurdumyzyň dürli künjeklerinde döwrebap köpugurly ylmy-kliniki we bejeriş-anyklaýyş merkezleri, ýöriteleşdirilen hassahanalar, şypahana-dynç alyş merkezleri hereket edýär. Olarda oturdylan täzeçil tehnologiýalar we dünýäniň öňdebaryjy enjamlary halkymyzyň saglygynyň goragyna gönükdirilendir. Ýurdumyzyň farmasewtika kärhanalary milli lukmançylyk ulgamynyň ýokary derejä eýedigini äşgär edýär. Keselleriň öňüni almak, sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek babatda uly üstünlikler gazanyldy. Bu ulgamda halkara hyzmatdaşlyk işjeň ösdürilýär.
Oba ýerlerinde maşgala lukmançylygyny, saglygy goraýşyň ilkinji derejesini ösdürmegiň çäklerinde ägirt uly işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň dürli künjeklerinde ýüzlerçe täze lukmançylyk merkezleri we saglyk öýleri gurlup, ulanylmaga berildi. Olaryň hemmesi halkara ülňülere doly laýyk gelýän we ýokary derejeli anyklaýşy ýola goýmaga, keselleriň öňüni almaga, bejerişi öz wagtynda geçirmäge mümkinçilik berýän iň täze enjamlar bilen üpjün edildi. Şol bir wagtyň özünde näsaglary bejermek, adamlaryň ömrüni uzaltmak üçin zerur şertler döredilýär. Enäniň we çaganyň saglygynyň berkidilmegine, ýurdumyzyň geljegi bolan sagdyn nesilleriň kemala getirilmegine möhüm ähmiýet berilýär.
«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyny» toplumlaýyn durmuşa geçirmegiň çäklerinde Kaka şäheriniň Ýüzbaşy ýaşaýyş toplumynda bina edilen täze lukmançylyk merkezi hut şu maksada we wezipelere laýyk gelýär.
Köpugurly hassahana iki gatly binada ýerleşdirilip, ol Bejeriş-maslahat beriş, anyklaýyş we çaga dogrulýan bölümleri öz içine alýar. Merkeziň toplumlaýyn esasda guralmagy lukmanlaryň netijeli işi, näsaglara ýokary hilli lukmançylyk kömegini öz wagtynda bermek, şeýle hem näsaglary kabul etmek üçin zerur şertleri üpjün edýär.
Bu ýerde näsaglar terapewt, akuşer-ginekolog, hirurg, stomatolog we beýleki ugurlar boýunça işleýän lukmanlar tarapyndan kabul ediler. Merkeziň otaglary iň häzirki zaman lukmançylyk tehnikalary bilen üpjün edildi. Ultrasesli barlag, rentgen, EKG otaglarynda doly derejeli lukmançylyk barlagyny amala aşyryp bolýar. Bu bölümleriň göçme häzirki zaman enjamlar bilen üpjün edilendigini bellemeli. Barlaghana we immuno öňüni alyş, şeýle hem fizioterapiýa otaglary ýokary derejede enjamlaşdyrylypdyr.
“Rysgally zähmet” hususy kärhanasynyň bina eden hassahanasy ilata bejeriş-öňüni alyş, anyklaýyş we beýleki lukmançylyk hyzmatlarynyň giň görnüşlerini hödürleýär.
Gökdepe etrabynyň Hurmantgökje obasynda durky düýpli täzelenen we häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen merkez nusgalyk derejedäki oba saglygy goraýyş binasydyr. Ýeri gelende aýtsak, bu ýerde diňe bir şu obanyň däl, eýsem, goňşy obalaryň ilaty hem giň lukmançylyk hyzmatlaryny alyp bilerler.
Obanyň täze Saglyk merkezinde çaga dogurmak, täze bolan çagalara ideg etmek, keselleri öz wagtynda anyklamak we bejermek üçin ähli zerur şertler bar.
Ahal welaýatynyň çäginde ýene bir şanly waka boldy. Kaka etrabynda gurlan täze çagalar bagy körpeler üçin öz gapylaryny giňden açdy. Täze desganyň açylyş dabarasyna milli parlamentiň deputaty Serdar Berdimuhamedow gatnaşdy. Bu ýerde häzirki döwrüň talabyna laýyklykda, şu ýylyň maý aýynda birnäçe durky täzelenen mekdebe çenli ýaşly çagalar edaralarynyň we umumybilim berýän mekdepleriň asylyş dabarasynyň bolandygyny bellemeli.
Häzirki zaman ruhuna laýyk gelýän derejede türkmen halk ertekileriniň we daşary ýurtlaryň ertekileriniň gahrymanlarynyň şekilleri bilen bezelen binada kiçi we uly ýaşly körpelere niýetlenen toparlar hereket edýär.
Her toparda giň ýatylýan otaglar bilen bir hatarda köp sanly oýnawaçlary we çaganyň aňyny ösdürmäge niýetlenen gollanmalar bolan ýörite otaglar bar. Mekdebe taýýarlyk topary okuw maksatnamasynyň häzirki zaman toplumlary bilen üpjün edildi. Bu ýerde aýdym-saz we çeper döredijilik bilen meşgullanmak üçin otaglar göz öňünde tutuldy. Binanyň ýanaşyk ýerleri göwnejaý abadanlaşdyrylyp, ol ýerde gök zolaklar, hiňňildikleri we depejikleri bolan oýun meýdançalary bar.
Şeýle hem şu gün welaýatyň Bäherden etrabynda täze binalaryň açylyş dabaralary boldy. Bu ýerde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligi we Türkmenistanda öndürilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak boýunça Döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde ýurdumyzyň telekeçileri tarapyndan birbada iki sany iri maldarçylyk toplumy ulanmaga berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň häzirki zaman obasenagat düzümini döretmek boýunça amala aşyrýan döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda bu ugra ägirt uly maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär. Munuň özi sebitleriň toplumlaýyn ösdürilmegine, ýurdumyzda azyk bolçulygynyň üpjün edilmegine we döwletimiziň ykdysady ösüşiniň, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlanmagyna ýardam berýär.
Bu giň möçberli işleriň amala aşyrylmagyna ykdysadyýetimiziň hususy pudagynyň wekilleri işjeň gatnaşýarlar. Olar oba senagaty ýaly geljegi uly pudakda öz orunlaryny berkidýärler. Döwletimiziň yzygiderli goldawy netijesinde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary oba hojalygynyň dürli ugurlarynda iri taslamalary durmuşa geçirmäge mümkinçilik aldylar.
Etrabyň “Mürçe” daýhan birleşiginiň çäginde ýerleşýän maldarçylyk toplumyny “Aýyt” hojalyk jemgyýeti bina etdi. Häzirki döwürde özüniň ýokary hilli önümleri bilen Türkmenistanda we daşary ýurtlarda giňden tanalýan “Guş toplumy” hususy kärhanasy bu desganyň buýrujysy bolup durýar.
2009-njy ýylda Ahal welaýatynyň çäginde açylan “Guş toplumy” guşçulyk toplumy ýurdumyzda şu ugurda hereket edýän hususy kärhanadyr. Ol guşçulyk bölümini, inkubatory, broýler bölümlerini, hususy oba hojalyk ýerlerini, iým kärhanasyny özünde jemleýär. Toplumyň oňyn tejribesi hususy pudagyň döwlet ulgamy, daşary ýurtly hyzmatdaşlar we bank düzümleri bilen özara gatnaşyklary ýola goýmagyň netijeli ulgamyny emele getirdi. Hususy pudaga döwletiň goldaw bermegi tutuş dünýäde ykdysady ösüşiň möhüm guraly hasaplanylýar.
“Guş toplumynyň” önümçilik kuwwaty her ýylda 200 tonna ete barabardyr. Häzirki döwürde onuň fermasynda 120 baş gara mal saklanylýar. Geljekde onuň sanyny 800-e ýetirmek meýilleşdirilýär. Bu ýerde mallary saklamak, ýaş göleleri ösdürip ýetişdirmek üçin zerur şertler döredildi. Olara uzak möhletleýin esasda peýdalanmak üçin 305 gektar ýer bölegi bölünip berildi. Onuň 5 gektarynda önümçilik desgalary ýerleşdirilip, beýleki ýerlerde ot-iýmlik ekinleri ösdürilip ýetişdirilýär.
Oba hojalyk önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek boýunça ýöriteleşdirilen “Ajaýyp ussat halal önümler” hojalyk jemgyýeti hem öz işini giňeltmegi dowam edýär. Ol birnäçe ýyl mundan ozal Bäherden etrabynyň çäginde özüniň ilkinji et-süýt toplumyny gurdy. Häzirki döwürde bu ýerde 2 müň 300-den gowrak gara mal saklanylýar. Germaniýadan getirilen iň meşhur tohumdaky sygyrlar önümlilik taýdan öňdebaryjy hasaplanylýar. Şeýle hem olar süýt önümçiliginde bolşy ýaly, et öndürmekde hem tapawutlanýar. Olaryň dürli howa şertlerine uýgunlaşýandygyny bellemeli. Şeýle hem bu ýerde 1100-den gowrak dowar bar. “Arçman” daýhan birleşiginiň çäginde 75 gektar ýerde miwe baglary ýetişdirilýär. Bu ýerde miwe baglarynyň dürli görnüşleriniň 50 müňden gowragy ekildi. Şeýle hem açyk meýdanda bakja ekinleri ösdürilip ýetişdirilýär.
Ahal welaýatynyň çäginde “Ajaýyp ussat halal önümler” hojalyk jemgyýetiniň guran maldarçylyk toplumy sebitde kuwwatly maldarçylyk pudagyny emele getirmegiň ýolunda möhüm ädime öwrüldi. Ol ýokary hilli sygyr etiniň önümçiligi boýunça ýöriteleşdiriler.
Şu maksat bilen Germaniýanyň aberdin-angus tohumyndaky sygyrlaryň 69-sy satyn alyndy. Bu gara reňkli şahsyz mallar Şotlandiýada ýetişdirilip saglygynyň berkligi we ýetişdirmek üçin ykdysady taýdan amatlylygy bilen tapawutlanýar. Aberdin-angus sygyrlary dürli howa şertlerine ýokary durnuklylygy, yssa we sowuga çydamlylygy bilen bellidir. Şeýle hem olary ýeterlik we ýokary hilli iým bilen üpjün etmek arkaly ýylyň ähli paslynda açyk asmanyň astynda saklap bolýar.
Häzirki döwürde bu ýerde 600-e golaý mal bar. Ilkibada toplumda ýylda 15 tonna et öndüriler. Soňlugy bilen onuň möçberi 180 tonna ýetiriler. Şeýle hem mallaryň baş sanyny iki essä golaý artdyrmak göz öňünde tutulýar. Şeýle sygyrlaryň eti ýuka ýag gatlakly bolup, örän ýokumly hem-de ter hasaplanýan etleriň hataryna girýär. Şeýle hem “Güwälendirilen angus tohumyndaky sygyr eti” (Сertified Angus Beef) nyşanly et ýokary bahaly hasaplanylýar. Şeýlelikde, dünýä ýüzünde uly isleg bildirilýän şu görnüşdäki etiň önümçiligini ýola goýmaga we ony eksporta ugratmaga mümkinçilik dörär.
Ýeterlik ot-iým binýadyny döretmek üçin telekeçilere 500 gektar ýer bölünip berildi. Oňa ýorunja, däneli we siloslyk mekgejöwen, garpyzyň, şugundyryň iýmlik görnüşleri ekildi we häzirki döwürde oňat hasyl alyndy. Ýerleri suwarmak üçin suw tygşytlaýjy ulgam peýdalanylýar. Onda ABŞ-nyň “LINDSEY” kompaniýasynyň suwaryş gurnamalarynyň altysy ulanylar. Olaryň her biri 50 — 55 gektar ýeri suwarmaga niýetlenip, gurnamalar ýerleri endigan suwarmaga we suw serişdelerini tygşytlamaga mümkinçilik berer.
***
Balkanabatda ýokary amatlylygy bolan täze ýaşaýyş jaýynyň açylyş dabarasy boldy. Ol günbatar sebitiň merkezindäki täze etrapçalaryň birinde peýda boldy. Binany “Balkannebitgazgurluşyk” müdirliginiň gurluşykçylary gurdular. Dört gatly jaýda ýagty hem-de giň otaglary, amatly aşhanasy bolan 24 öý ýerleşdirildi. Onuň gurluşygynda we bezeg işlerinde häzirki zaman gurluşyk serişdeleri ulanyldy.
Häzirki döwürde Balkanabat özüniň binagärlik keşbini özgerdýär, ösýär we giň köçeleri, seýilgähleri we gök zolaklary bilen owadan, amatly şäherleriň birine öwrülýär.
Soňky ýyllarda bu ýerde häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen “Ene mähri” enäniň we çaganyň saglygyny goraýan merkez, “Gaýragoýulmasyz tiz kömek”, anyklaýyş merkezi, Taryhy-ülkäni öwreniş muzeýi, drama teatry, kitaphana, “Bagt köşgi”, şeýle hem multimediýa enjamlary bilen üpjün edilen mekdepler, çagalar baglary, söwda merkezleri, ýaşaýyş jaýlary, 10 müň tomaşaçy orunlyk stadiony bolan sport toplumy, aýlawly atçylyk sport toplumy we beýlekiler guruldy.
Baýramçylyk mynasybetli Balkan welaýatynyň çäginde gurlan täze binalaryň hatarynda Serdar etrabynda ulanmaga berlen häzirki zaman maldarçylyk toplumy bar.
Ýurdumyzyň obasenagat toplumyny hil taýdan täze derejä çykarmaga gönükdirilen anyk işleriň netijesinde maldarçylyk pudagynyň ösüşine kuwwatly itergi berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gara mallaryň we dowarlaryň baş sanyny artdyrmak, dürli görnüşli et we süýt önümleriniň önümçilik möçberlerini ýokarlandyrmak meselelerini pudagyň möhüm wezipeleriniň biri hökmünde kesgitledi.
Balkan welaýatynyň çäginde “Kämilligiň gözbaşy” hojalyk jemgyýetiniň bina eden häzirki zaman maldarçylyk toplumynyň taslama kuwwaty ýylda 500 tonna et öndürmäge niýetlenendir. Bu desganyň gurluşygy üçin Serdar etrabynyň çäginde 500 gektar ýer bölünip berildi. Onuň esasy böleginde arpa, mekgejöwen, şugundyr we beýleki ot-iýmlik ekinler ösdürilip ýetişdiriler.
Häzirki döwürde fermada gara mallaryň 440 başy saklanýar. Bu ýerde mallary degişli derejede saklamak, göleleri ösdürmek üçin ýokary öndürijilikli enjamlar oturdyldy. Ýataklar awtomatik usulda arassalanylýar, ýörite suwa ýakýan enjamlar mallary arassa suw bilen üpjün edýärler.
Täze oba hojalyk kärhanasynyň açylmagy bilen onlarça iş orunlarynyň dörändigini bellemeli. Geljekde telekeçiler süýt berýän we et üçin niýetlenen sygyrlaryň baş sanyny 3 müňe ýetirmegi, şeýle hem önümi gaýtadan işleýän bölümi açmagy meýilleşdirýärler.
Ot-iýmlik ekinleri ösdürip ýetişdirmekden, iýmlik goşundylary öndürmekden we olaryň zerurlaryny satyn almakdan başlap, eti, süýdi gaýtadan işlemäge çenli önümçilik ulgamynyň doly netijeliligini üpjün etmek maksady bilen, oba hojalyk önümçiligi bilen meşgullanýan hususy kompaniýalar seçilip alyndy. Munuň özi bir tarapdan, öndürilýän önümiň mukdaryny we hilini ýokarlandyrmaga we beýleki bir tarapdan, girdejini artdyrmaga mümkinçilik berer.
***
Şu gün Daşoguz şäherinde dört gatly ýaşaýyş jaýlarynyň birbada üçüsi ulanmaga berildi. Olar Şagadam köçesiniň ugrunda ýerleşip, täze ýaşaýyş jaý toplumynyň möhüm bölegine öwrüldi. Ýakynda bu ýerde 500-den gowrak maşgalanyň täze jaýly bolmagyna şert döreden köp öýli ýaşaýyş jaýlarynyň üçüsi öz gapylaryny giňden açdy.
Olaryň biri dört we üç otagly öýleriň 24-sini özünde jemläp, olarda ähli zerur amatlyklar üpjün edildi. Jaýy “Älem açary” hususy kärhanasynyň gurluşykçylary bina etdiler. Beýleki iki jaýda 16 sany dört we üç otagly öýler ýerleşdirildi. Ony “Diýaryň kärhanasy” hususy kärhanasynyň gurluşykçylary bina etdiler. Jaýlaryň gurluşygynda we bezeg işlerinde ýokary hilli häzirki zaman gurluşyk serişdeleri ulanyldy.
Şol gün Köneürgenç etrabynyň çäginde Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň buýurmasy esasynda täze iri ýyladyşhana toplumy gurlup, ulanylmaga berildi. Ol “Gök ýyldyz” hususy kärhanasynyň gurluşykçylary tarapyndan bina edildi. Iki bölümden ybarat, umumy eýeleýän meýdany 10 gektar bolan ýyladyşhanada pomidor ekildi. Bu toplum ýokary hilli we ekologiýa taýdan arassa önümleriň her ýylda 1800 — 2000 tonnasyny ösdürip ýetişdirmäge niýetlenendir. Pomidoryň şitilleri toplumyň çägindäki ýörite meýdançada ösdürilip ýetişdirilýär.
Şeýle hem toplumyň düzümine edara ediş binasy, taýýar önümleriň ammary, önümleri saýlamak we gaplamak üçin ýörite enjamlaşdyrylan ulgam, tehniki ähmiýetli desgalar toplumy girýär.
Toplumyň gurluşygynda ýerli howa şertleri nazara alnyp, ýokary ýylylyk saklaýjylyk ukyby bolan hem-de uzak wagtlap ulanylýan polikarbonat we aýna peýdalanyldy. Awtomatik usulda işleýän ýörite enjamlar ýyladyşhananyň degişli ýylylygyny, çyglylygyny we topragyň mineral serişdeler bilen baýlaşmagyny üpjün edýär.
***
Şu gün Türkmenabat şäherinde ammar jaýy bolan häzirki zaman sowadyjy enjamlary bilen üpjün edilen toplum ulanmaga berildi. Ol birbada 3 müň tonna gök önümleri saklamaga niýetlenendir.
“Lebapmiwe” obasenagat hojalygynyň täze ammarynyň ulanmaga berilmegi welaýatyň sarp ediş bazarlaryny ýokary hilli we ter önümler bilen üpjün etmekde we olary ýurdumyzyň beýleki welaýatlaryna ugratmakda möhüm ähmiýete eýedir. Munuň üçin bolsa bu ýerde ähli zerur şertler üpjün edildi.
Bu desga şäheriň günorta künjeginde, birnäçe ýyl mundan ozal döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda açylan täze köpugurly bazaryň ýakynynda ýerleşýär. Toplumyň desgalarynyň umumy eýeleýän meýdany 4 gektara barabardyr. Bu ýerde üç sany uly ammar, kömekçi desgalar, önümleri saýlamaga niýetlenen bölüm, barlaghana, arassaçylyk-durmuş binasy bar. Şeýle hem onlarça sowadyjy kameralar hereket edýär. Bu ýerde gök önümleri gysga wagtda kabul etmek we ugratmak üçin ähli zerur şertler döredildi.
Ammarlar Ýaponiýanyň we Russiýanyň ýokary tehnologiýaly enjamlary bilen üpjün edildi. Häzirki zaman kompýuter ulgamy ammaryň degişli howa ýagdaýyny, arassaçylygyny, toplumda howanyň çyglylyk derejesini saklamaga mümkinçilik berýär.
Ýurdumyzyň gündogar welaýatynda öndürilýän oba hojalyk önümleriniň möçberiniň artmagy bilen, olary saklamak, gaýtadan işlemek we ýerlemek boýunça kuwwatlyklar artdyrylýar. Soňky ýyllarda Lebap welaýatynda gök we miwe önümlerini gaýtadan işleýän kärhanalar Çärjew we Kerki etraplarynda guruldy. 1 müň tonnalyk ammar Türkmenabat şäherinde guruldy. Ýokary hilli unuň her ýylda 80 müň tonnasyny öndürmäge we 100 müň tonna bugdaý saklamaga niýetlenen elewator welaýatyň merkezinde guruldy. Seýdi we Türkmenabat şäherlerinde döwrebap pagta egriji kärhanalar bina edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Döwlet adam üçindir!” diýen öňdengörüjilikli syýasatynyň netijesinde ýurdumyzyň ykdysady kuwwaty artýar, oba hojalygy okgunly ösýär, türkmenistanlylaryň ýaşaýyş-durmuş şertleri gowulanýar. Bularyň ählisi eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de rowaçlanmagyna we dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna çykmagyna ýardam edýär.


text:
Gadym gadym eýýamda, Uzak uzak diýarda, Siňekler garakçy, Çybynlar orakçy, Sygyrlar gezýäkä, Öküzler guzlaýaka, Ýaşanmyş,ýedi depäň arkasynda, Şaglap akýan bir derýanyň boýunda, Şadyýan,mylaýym,mahriban,enaýy, Ekabyr,düşbüje,arzuwçyl bir şagyzy, Oýanarmyş günüň ilkinji şöhlesinde, Salam berermiş jandarlaň ählisine. Salam gün-salam gözel gyz, Salam guşlar-salam pakize, Salam güller-salam şadyýan, Salam asman-salam mahriban, Salam derýa-salam gelmişek, Salam eşek-salam köşek.. Aýdym aýdarmyş şagyzy, İrdenden agşama çenli, ‘Men nahili oýnaýan, men nahili tans etýän, saçym şeýle owadan, gözlerim güyçli dowadan’ ‘Ayt bakaly garry syçan? İn owadan kim eken, Wah sen keyigim sen, Sen aýt indi çypar tilki, İn akylly sensiň belki, Ýok şagyzy sensiň ilki’ Şeýde şeýde gün aýlanýar, Ahyr tomsuň soňy gelýär, Howa sowap,gyş başlaýar, Ayaz bolyar,gar ýagýar, Mör-möjekler ýere girýär, Bu ýyl aýazbaba gelýär... On baş ýyllap bar arzuwy, Täze eşikler geýnüwli, Burny aýnada,gözi ýolda, Ap ak bolup doňan kölde, Arman aýazbaba bu ýylam gelenok, Arzuwçyl şagyzy bu ýylam görenok! ‘Zyýany yok,indiki ýyl geler’ İndiki ýyla şagyzy ullakan bolar, İndi garaşanok aýazbabasyna, Delmuryp garaşyar şazadasyna, Özüçe arzuw etyar,ak atlymyşyn, Üçburç,daýaw,ýeldenem batlymyşyn... Ýene bir baş ýyla garaşýar, ‘İne geler,ahyr geler,hanha gelýär’ Gelýänem yok görünýänem, Söz aýtýanam ýok irinýanem, Haýran galýar,gaharlanýar şagyzy, Yüzüni sallaýar epip dyzy.. Birden bat bilen ýerinden turup, Gaharlanyp,çişip,döşüni gerip, ‘Olar gelmese men olara bararyn Öz şazadamy özümjik taparyn’ Eline bir halta alýar,on sany çörek, On kile gowurdak,baş gazan börek... Az yörap uz yörap,itini idenekläp, Ertesi birinji depä barýar gabatlap, Kül reňkinde owadan gala görýär, Elini bykynynda gapyň öňünde durýar, ‘Ayuu garawul,açjak ýokmy bu natenedi’ Gapy açylýar,içeri alýar näbeleti... Gele gelmän gygyrýar şagyzy: ‘Derrew Şazadany çagyryň bari, Onuň bilen bir işim bar, Alynmadyk bir hakym bar, Köp garaşdyrdy tizräk getirin, İslemese egniňize göteriň’ Bu goha şazadaň özem geldi, ‘Mendirin şazada,ha name boldy?’ Gyz şazada depeden bakdy, Özüçe halamady ýere sokdy, Sorady’Hany ýyldyrym dey ak atyň, Özüň gelip meni almalydyň ahbetin’ ‘Haybatyň näme beýle, Atyma ak dälde,mele, Özüň geldiň,geç töre, Tanyşaly ilki sen sora’ ‘Sorara zat yok şazadasumak, Sen atyň mele ekeni,bolanok’ Gelşi deýin gitdi şagyzy, Ýoluna dowam etdi şagyzy, Az yöredi köp entedi,ýadady, İgde agajynyň aşagynda uka batdy, Uklan badyna düyş gördi, Düýşünde ak atlysy ýaýyn gerdi... ‘Wah’diydi,gorkdy,oýandy, Bir metr ýanyndaky ele söýendi, Yene bir gezek ‘Wah’diydi, Eliň eýesine seretdi, ‘Sen kim,zährama yardyň? Nämä ýylgyrýaň namedir derdiň?’ Bu jelagaýyň şazadasy men , Seni göremden aşyk boldum, Aw etýädim itine ýaýymy gerdim, Hor bolansoň,towukdur öytdim, Bir gözümi gypyp sereden badyma, Seni gördüm,söydüm,yetiş dadyma’ ‘Saňa ýekeje sorag’ diydi şagyzy, Ýene bir gezek sorady şo bir soragy, ‘Atyň reňki name hä,akmy,akjamy? Guýrugy toýnagy hem ak dami?’ ‘Ýok tersine,atym garaja bir alaşa’ ‘Jogabym yok,akja bolmaly meňki aşa’ Şeýde şeýde ýedi şazada gabat geldi, Ýedisinede ‘Ýok’,sebabi aty ak däldi, Ahyr soňy kirli bir gapa yetdi, Bat bilen ylgap gapyny depdi, İçeri girdi,umyt bilen şagyzy, Garry adamy gördi,birem yigidi. Azajygam bolsa gorkup,dillendi, Siz kim bolarsyňyz,salam daýy’ Uzyn sakally ýaşuly gyza seretdi, Gözüni gypyp purosyny tüsseletdi, ‘Mena aýazbaba,bulam ak atly şazada, Arman atymyzy soýdy,şu haramzada’ Şagyzy haýran galdy,ank tank boldy, Öz halyna gynanyp,aglap wank boldy, Soň kellasini diwara urup dünk boldy, Harakiri etjek boldy,eline alanam sünk boldy, ‘Bah’diýdi,’Aýazbaba gerriş çykdy, Ak atly şazadamam sähne boş çykdy’ ‘Name etsemkäm eý Hudaýym Haýp garaşanym,haýp söyenim, Haýp ýol sökenim,haýp köýenim’ Bat bilen baryp penjirani açdy, Özüni oklajak bolup,göz ýaşyn saçdy, Birden,alysdan ýakymly ses eşitdi... ‘Dur şagyzy,tagapyl et,togta, Meni uzakda,sözüm diňle pugta, Dag-daş,suw-ýel adyna söz berýän, Maňa ynan,seni yürekden söýýän, Öňem saňa aýdypdym,diňlemediň, İndi atymam aga boýadym’ ‘Ahow şazada,näme samraýaň, Adalatsyz bular,name güymeýäň, Sen türk ilinde men türkmen sährada, Name zanitlejek bolýaňmaý birbada, Onsaňam nadip habarlaşaly,görüşeli, Seni tanamogama,senem meni’ ‘Gaýrat edip diňle sözüm ýalbarýan, Wagtym az meň,okaýan işleýän, İnternet diyip birzat bar ýazyşaly, Tanyşaly,gepleşeli,söyüşeli, Ynan seni söýýän söýýän söýýän Maňa mail aýt bolýamy, garaşýan’
Erteki
Sorag-jogap, Perhat Sabirovv tarapyndan 1 year ago
-
Kepderii
1 year ago
- Bee bulam turkdemi))


text:
Esselamualeýkim hormatly talyplarcom-yñ agzalary men size soraglar taýýarladym. we hemme musulmanlañ bilmeli zatlary gaýrat ediñde hemmäñiz jogap beräýsediñiz... 1. Rebbiñ kim? 2. Seni kim ýaratdy? 3. Kimiñ guly sen? 4. Nireden gelip, nirä barýarsyñ? 5. Sen näme üçin ýaradyldyñ? 6. Sen musulmanmysyñ? 7. Musulman bolsañ $aýatyñ barmy? 8. Diniñ näme? 9. Kitabyñ haýsy? 10. Kyblañ haýsy? 11. Kimiñ ymmatyndan? 12. Muhammet pygamberimiz (s.a.w)-iñ kakasynyñ ady näme? 13. Ejesiniñ ady näme? 14. Pygamberimiz nirede doguldy? 15. Haýsy ýylda? 16. Näçe ýa$ynda pygamber boldy? 17. Näçe ýyl pygamberlik etdi? 18. Näçe ýa$ynda wepat boldy? 19. Pygamberimiz (s.a.w)iñ näçe gyzy bar? 20. Näçe ogly bar? 21. Pygamberimiz (s.a.w)iñ hatynlary biziñ nämämiz bolýar? 22. Pygamberimiz (s.a.w)iñ ilki hatyny kim? 23. Pygamberimiz (s.a.w)iñ soñky hatyny kim? 24. Ilkinji pygamber kimdir? 25. Iñ soñky pygamber kim? 26. Bütin älemiñ iñ ýag$ysy kimdir? 27. Allah tagallanyñ emr eden zatlarynyñ iñ haýyrlysy nämedir? 28. Töwhit näme? 29. Iñ uly günä näme? 30. $irk näme? 31. Allah, pygamberlerini näme üçin inderdi? 32. Pygamberimiz (s.a.w) bir millete iberildimi, ýa-da bütin ynsanlara? 33. Allah tagalla näçe kitap inderdi we haýsy pygamberlere? 34. Ynsanlar ölenden soñra näme boljaklar? 35. Direlenden soñ näme bolar? 36. Ölenden soñ direlmäge ýalan diýen kimse kim bolar? 37. Allah tagalla yslam dinden ba$ga dini kabul edermi? Hormatly doganlar $u soraga soragyñyz bolsa ýa-da jogabyny bilmeseñiz sanyny ýazyp goýuñ jogap menden...
Musulmanlar üçin soraglar we jogaplar.
-
Yzganttm
8 years ago
- Her bir musulman $u soraglara jogap berip bilmegi hökmandyr we bilenden sonra, ba$galarada bildirmegi hökmandyr. $u soraglary ýagdaýy ýeten öz ýakynlaryna-da berse sogaby örän uly bolar in$allah. Allah $uny okap, berjaý edene dogry ýola ýollar we ol allahyñ söýen guly bolar in$allah. Kuranda allah tagalla $eýle buýurýar "rebbin adyny ýatla, we bütin barlygyñ bilen oña ýönel" (müzemmil-8) ýagny biziñ ilkinji etmeli i$imiz toba edip allah dinine girmek eken. Onda in$allah gireliñ we musulman bolalyñ.
Hormatly doganlar men size musulman dal diýjek bolýan daldirin erbet pikir etmawerin...
-
vipboy
8 years ago
- oho sagja bol gowy temalarymyn birinden gozgapsyn
-
mirasymyz
8 years ago
- Sagbol Yzganttm, gowy tema achypsyn. Kabirlerinin jogabyna bilmegimizem ahmal. Yone shu futbolchylan, artistlen, aydymchylan doglan yeri we doglan gunlerine chenli bilyasde shunun yaly ozumize has peydaly mowzukda jahyl galayyasda.
Allah hemmeleri kyyamat-magsharda hasabyny yenil berenlerden eylesin. Pygamberimiz s.a.w-in shefagatyna dushursyn!
-
Abadan
8 years ago
- Gowy tema. Mena köpusini bilemok,bilmeyanimede öz-özùme gynanýan.. Gynanym hic welin,öwrenjek bolup höweslenip otyrmaýanyma hasam gynanyan.
-
Karat
8 years ago
- Bilenjami jogaplayyn. Yone sonunda aytgyn hemmesini owrener yaly.
1. allah(j.j)
2. Allah(j.j)
3. Tañrynyñ guly
4. Panydan gelip baka baryan
5. Synag ucin
6. Elhamdulilla musulman
7. La ilahe illallah muhammed resulallah.
8. Yslam
9. Kuran
11. Muhammet ymmaty
15. 570y
16. 40
18. 63
24. Adam
25. Muhammet(s.a.w)
32. Butin ynsanlara
33. 4, injik-isa, towrat-musa, zebur-dawut, kuran-MUHAMMET(s.a.w)
36. Pasyk
kopusini doly bilman yazmakdan saklandym.
(ALLAHYM yalnyshan yerimi, günämi geçirewer. Ämin)
-
vipboy
8 years ago
- 36?
37?
-
Yzganttm
8 years ago
- Hawa mirasymyz dogan dogry aýtýañ köpimiz ýagny 80% töweregi adamlar futbolçylar, aýdymçylar, artistler, barada hemme zadyny polny aýdyp bilýaler a bu "yslam" dinine heý boljak zatmy adamlar? Name u.n biz özimizi ýokdan bar edip beýik allatagallany ýatlap bilmeli dal we onun resuly Muhammet pygamberimiz (s.a.w) barada biz hic zat bilmeli dal? Biz eýýam name boldyk? Yslam dininden dashla$dyk? A da$la$sak uzakla$sak nahili adam biz?????...... Yagny bu kyýamatyn golaýlamagy?
Hormatly doganlar men yslam dini kop za t aýtmakçy ýagny biz aýtmalamda musulman boljak bolsak... Indiki temelarda goru$ýançak
-
Yzganttm
8 years ago
- Abadan dogan entek tobañ gapysy ýapylanok açyk. Oz ýalñy$ymyzada du$unsegem biz name u.n toba edemzok??? Yslam dini barada bilemzok name u.n???
Ibilisin her bir damarmyzyn ganyna orna$anlygy sebapli!!! Indi biz name etmeli??? Iblisi aýyrmaly ýanymyzdan kowmaly!!! Nadip??? Ilki bilen "bissimillahirrohmanirrohiym" son "la ilaha illallo muhammede resurallah" diýmeli!!! edil $o wagt iblis gur$unyñ ere$i ýaly endamyndan ganyñdan erap akar!!! Sen eýýam ba$yny ba$ladyñ iblisi öldirdin!!! Sonra "namaz"
-
Yzganttm
8 years ago
- Karat we wipboy doganlar hökman aýdaryn men soraglaryn jogaplary taze tema acsam gowy bolarmyka diýip pikir etýan sebabi: men ýalak birnace wagtlap girip bilman kosenip ýeren okaýjylarymyzynam gozine gowy gorner ýalak!


text:
17 Qyrkúıek, 2019 NEWS
Altyn orda Qazaqstannyń ulttyq tarıhynan qalaı shyǵaryldy?
Elbasy, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Ult jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasynda «Týrızm sııaqty perspektıvaly salada negizinen ákimshilik kedergilerdi tómendetý, jańa týrıstik nysandar men marshrýttardy damytý, kórsetiletin qyzmet sapasyn arttyrý esebinen aıtarlyqtaı ósimge qol jetkizý qarastyrylýda» dep atap kórsetkeni belgili. Elbasy «100 naqty qadam Ult josparynyń» 86-qadamynda da týrızm salasyn damytýǵa aıryqsha mán berilý qajettiligine toqtaldy, arnaıy tapsyrmalar berdi.
Aıta ketý kerek, elimizde «jańa týrıstik nysandar men marshrýttardy damytý» qajettiligine Prezıdent Toqaev «Ulytaý — 2019» halyqaralyq týrızm forýmynda da toqtalyp ótti. Árıne, munyń barlyǵy burynǵy sabaqtastyqty joǵaltpaı, jumysty odan ary jalǵastyrý qajettiliginen týyndap otyrǵany belgili.
Prezıdent Toqaev 2 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda da «Týrızmdi, ásirese ekotýrızm men etnotýrızmdi damytýǵa ekonomıkanyń mańyzdy salasy retinde basa mán berý qajet. Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyn tól tarıhymyzǵa, mádenıetimiz ben tabıǵatymyzǵa týrıster nazaryn aýdarý turǵysynan atap ótken jón, - dedi.
Demek, Altyn Ordanyń 750 jyldyǵy qazaq úshin óte úlken tarıhı kezeń. Al Altyn ordanyń negizin qalaǵan – Joshy. Sondyqtan Altyn Orda men Joshy –egiz uǵym. Mysaly, monǵol eli Shyńǵys handy dáripteý arqyly eldi halyqaralyq týrızm ortalyǵyna aınaldyrdy. Biz de endi Joshy han arqyly halyqaralyq qoǵamdastyqtyń nazaryn Qazaqstanǵa aýdarýymyz qajet. Osy ýaqytqa deıin «qazaq handyǵy Altyn Ordanyń zańdy murageri» dep atalynyp keldi. Biraq Altyn Orda qazaq tarıhynan nege syzylyp tastaldy? Munyń qandaı sebepteri bar?
Bul saýalǵa baılanysty biz Tuńǵysh Prezıdent qory janyndaǵy Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń sarapshysy Jaqsylyq SÁBITOVTYŃ pikirin bilgen edik.
–Maqalamdy qazaqtyń kórnekti jazýshysy Ilııas Esenberlınniń myna sózimen bastaǵandy jón kórdim: «Halqymnyń qıyn da erlikke toly tarıhyn sýretteý mindeti ómirimniń mánine aınaldy. Elimniń ótkenin áńgimeleý ómirimniń basty maqsaty boldy. Memlekettik jáne ulttyq tutastyqtyń ómirsheńdigi men ony saqtap qalý úshin bolǵan kúres týraly shynaıy tarıhty kórsetý. «Kóshpendilerde» jáne «Altyn Orda» trılogııasynda men osy týraly aıtqym keldi».
Altyn Orda tóńireginde ulttyq tarıhymyzda qazir bolyp otyrǵan ózgeristerdi túsiný úshin ótken kúndi bir sholyp shyǵý qajet.
Tóńkeriske deıingi tarıhshy ataýlynyń barlyǵy "qazaqtardy Altyn Ordanyń murageri" dep tanydy. Máselen, Shoqan Ýálıhanov "qazaqtar ózderin Altyn Orda halqynyń urpaǵy" dep sanaıtynyn jazdy. Dál osy ǵylymı konsensýs qazan tóńkerisinen keıin de 20 jyl boıy saqtaldy.
1937 jyly B.D.Grekov pen A.Iаkýbovskııdiń ǵylymı monografııasy jaryq kórgen soń bári de túbirinen ózgere bastady. Borıs Dmıtrıevıch Grekov sonyń az-aq aldynda SSSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi bolǵan edi, al artynsha Stalın syılyǵyn aldy. Onyń sózi Qazaqstan tarıh ǵylymyna aıtylǵan resmı úkimge aınaldy da qaldy: Qazaq handyǵy «Altyn Orda muragerleriniń» quramynan resmı túrde shyǵaryldy. 1937 jylǵy repressııadan keıin tarıhshy ataýly úreımen ómir súrdi. 1937 jyly atylyp ketken Sanjar Asfendııarovtyń ólimi Qazaqstannyń tarıhshylarynyń kóz aldynan ketpeı qoıdy. 1937 jyldyń 29 qyrkúıeginde «Kazahstanskaıa pravda» Qazaq marksızm-lenınızm ınstıtýty stýdentteriniń «Tarıhshy atyn jamylǵan japon shpıony» atty maqalasyn jarııalady. Onda Sanjar Asfandııarovqa «handardy maqtap, qazaq halqynyń tarıhyna qııanat jasady» degen aıyp taǵyldy.
Qazaqstannyń tarıhshylary men ıdeologtary partııanyń jańa ustanymyna beıimdelýmen birge, «Altyn orda murasynyń» jurnaǵyn bolsa da saqtap qalýǵa tyrysty. Qazaq aqyn-jazýshylary, tarıhshylarynyń barlyǵy Altyn orda knıazi Edigeni Qazaq tarıhynyń basty ulttyq batyrlarynyń biri dep jyrlaı bastady.
1940-jyldary qazaq jazýshysy, ádebıettanýshy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Qajym Jumalıev Edige pesasyn qoıdy. Onyń 1942 jyly jaryq kórgen «Qazaq ádebıeti» kitabynda (orta mektepterdiń 8-synybyna arnalǵan oqýlyq) Edige Qazaq halqynyń negizgi batyrlarynyń biri delingen. Sábıt Muqanov sol 1942 jyly shyqqan «XVIII – XIX ǵǵ. qazaq ádebıeti tarıhynyń ocherkteri» kitabynda: «Týǵan halqynyń táýelsizdigi úshin kúres Edige syndy tarıhı batyrlardy dúnıege ákeldi», – dep jazdy. Iаǵnı, Sábıt Muqanov qazaq batyrlarynyń arasynan birinshi oryndy Edigege berdi. Odan ári jazady: «Mońǵoldyń Shyǵys pen Orta Azııany túgel bılegen Shyńǵys hany qaıtys bolǵan soń, tuńǵysh uly Edil jaǵasynda «Altyn Orda» memleketiniń negizin qalady. Memleket 300 jyl boıy dáýirledi. Ony basqarýǵa, qorǵaýǵa Edige, Qobylandy, Shora, Syrym, Mamaı, Qaztýǵan, Shalkıiz syndy qazaq batyrlary da atsalysyp, dańqqa ıe boldy. Osynaý tarıhı tulǵalardyń jerin syrtqy jaýdan qorǵaǵan halyq batyrlary retinde tarıhta aty qaldy». Osy jerde jazýshy Edigeni qazaqtyń batyry dep ashyq-aıqyn jazyp tur.
1943 jyly shyqqan «Qazaq SSR tarıhynyń» avtorlary da Edigeni Qazaqstannyń orta ǵasyrlar tarıhyndaǵy basty qaharmandardyń biri dep sanady. 1945 jyly Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń ekinshi hatshysy Jumabaı Shaıahmetov «Qazaq SSR tarıhy» kitabynyń ekinshi basylýyn ázirleý týraly» qaýlynyń jobasy talqylanǵan kezde «Edige qazaq arasynda kópshilik tanıdy, balalaryna Edige dep at qoıyp júr, qarttar da balasyn Edige dep madaqtaıdy», – dedi.
1944 jyly Álkeı Marǵulan Edigeniń ómirine arnalǵan «Ertegidegi Edige men tarıhtaǵy Edige» ǵylymı monografııasyn jazyp shyqty. Qazir osy kitaptyń birde-bir nusqasy saqtalmaǵan. Buǵan eki túrli tuspal bar. Birinde osy kitapta Edige beınesin ulyqtaǵany úshin Álkeı Marǵulannyń ózi qýdalana bastady, sondyqtan repressııaǵa ushyraýdan qorqyp, kitaptyń búkil taralymyn óz qolymen joıdy degen joramal aıtylsa, ekinshisinde keńestiń quqyq qorǵaý organdary Edige jaıyndaǵy kitaptyń bárin joıdy dep aıtylady. Ár munyń negizi bar sııaqtanady. Edige tóńiregindegi osy oqıǵadan keıin Álkeı Marǵulan Altyn Orda jáne qazaq aýyz ádebıetin zertteýden qaýipsizdeý arheologııa salasyna ketip qutyldy. Álkeı Marǵulan qýdalanýǵa deıin-aq Edige týraly: «Edige – Altyn Orda dáýirindegi eń erekshe tulǵalardyń biri. Edige búkil ómirin Otanyna arnaǵan. Sondyqtan onyń esimi qansha ǵasyr ótse de, umytylmaı keledi», – dep jazǵan bolatyn.
Biraq ortalyqtyń qyspaqqa alýymen Edigeni zertteýge tyıym salynyp, onyń beınesi «Qazaq halqynyń ata-babalarynyń esimderi tizbeginen» syzyp tastaldy.
1944 jyly BKP (b) OK 1944 jylǵy 9 tamyzdaǵy «Tatar partııa uıymynda buqaralyq saıası jáne ıdeologııalyq jumystardyń jaı-kúıi jáne ony jaqsartý sharalary» qaýlysynda berilgen Edige týraly epostyń handyq-feodaldyq máni týraly nusqaý shyǵardy. Sodan keıin SSSR-de Altyn ordanyń tarıhyn zerttegen ǵalymdar da, Edigeniń ómirin zerttegender de qýdalana bastady. Sol tusta «Instıtýt «Edige» eposynda SSSR halyqtarynyń barlyǵyna jat ulttyq ıdeıalar (orys halqyn jek kórýshilik jáne oǵan qarsy kúres, búkil Deshti Qypshaq dalasyndaǵy tatar taıpalarynyń basyn qosý ıdeıasy) aıtylǵanyn eskermegen» degen oılar aıtyldy. Altyn Ordany zertteýshiler «Edige» eposy pantúrkızm jáne ultshyldyq ıdeıalaryna toly», bul «halyqtyń emes, handar men feodaldardyń eposy» dep aıyptaldy.
Osylaısha, keńestik kezeńde 1944 jyldan bastap Altyn Ordany zertteýge tyıym salynyp, Altyn Orda ataýynyń ózi jek kórinishti etildi. Qazaqstannyń resmı tarıh ǵylymynda Altyn Orda «qazaqtardyń ata-babalarynyń (qypshaqtar) jerin jaýlap alǵan jat memleketke» aınaldy.
Keıinirekte, Altyn Orda taqyrybyn zerttegeni úshin qazaqtyń birtýar ǵalymy Qanysh Imantaıuly Sátbaev ta japa shekti. Ǵalym Edige eposyn zerttegeni úshin qýdalandy. Sonyń saldarynan Qanysh Sátbaev 1951 jyly Qazaqstan KP (b) OK hatshysy J. Shaıahmetovke, BKP (b) OK hatshysy M.A. Sýslovqa «ókinishke toly hattar» jazyp júrip, respýblıka jáne búkilodaq bıliginiń aldynda aqtalýyna týra keldi.
Osylaısha, 1950-jyldary keńester bıligi «Altyn Orda» konseptisine túbegeıli jat tańbasyn basyp, «Qazaqstannyń ulttyq tarıhynan» shyǵaryp tastady. 1980-jyldary jylymyq kezeń qylań bere bastady. 1983 jyly Ilııas Esenberlın «Altyn Orda» trılogııasyn aıaqtady. Jazýshy osy shyǵarmasynda Altyn Ordany Qazaq handyǵynyń atasy retinde sýrettedi. Alaıda keńestik senzýranyń burynǵy ekpinine baılanysty, qalamgerdiń osy týyndysy «Kóshpendilerge» qaraǵanda qazaq oqyrmanynyń arasynda aıtarlyqtaı tanymal bola qoıǵan joq. Sonda da Ilııas Esenberlın Altyn Ordany jekkórinishti qylǵan burynǵy kózqarasqa batyl qarsy bardy. Jazýshynyń osynaý batyl qımyly basyna bále bolýy da múmkin edi. Biraq kitap o basta qazaq tilinde jazylǵandyqtan, onyń ústine keńes saıası júıesiniń birtindep jibı bastaýynyń arqasynda Ilııas Esenberlın aman qaldy.
Sonymen qatar Qazaqstannyń kórnekti tarıhshysy Venıamın Iýdın de Altyn Ordany ǵylymı turǵyda «aqtaýǵa» qol jetkize bastap edi. Onyń 1983 jyly az taralymmen shyǵarǵan birneshe ǵylymı maqalasy Altyn Ordany zertteýdiń jańa konsepsııasyna negiz boldy. Dál osy konsepsııa Qazaqstanda qazir de basshylyqqa alynady. О́kinishke qaraı, Venıamın Petrovıch Iýdınniń ólimi onyń ıdeıalaryna balta shapty. Degenmen, onyń jumystary jaıly aıtylǵan pikirler arqyly, ǵalymnyń konsepsııasy ýaqyt tezinen ótip, 2010-jyldardyń basynda moıyndala bastady.
Túıindeı kele, keńestik kezeńde, 1937 jyldan bastap «Altyn Orda murasy» «ulttyq tarıhtan» julyp alyndy deýge bolady. 1944 jyly sol prosess aıaqtaldy. Sodan 1980-jyldarǵa deıin «Altyn Orda» konseptisine qatań tyıym salyndy. 1983 jyly jazýshylar da (Ilııas Esenberlın), ǵalymdar da (Venıamın Iýdın) Altyn Ordany aqtaýǵa kiristi. Altyn Ordany aqtaý úderisine 2013-2014 jyldary Nursultan Ábishuly Nazarbaev pen Murat Muhanbetqazyuly Tájın «Qazaq handyǵy Altyn Ordanyń zańdy muragerleriniń biri» degen bekem tezısti aıtýy núkte qoıdy. Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń 2019 jylǵy Joldaýy «Qazaqstannyń ulttyq tarıhynyń» jańa paradıgmasyn qalyptastyrýǵa tyń serpin bere otyryp, osy taqyryptyń ózektiligin arttyra tústi.
Jaqsylyq Sábıtov,
Tuńǵysh Prezıdent Qory janyndaǵy ÁESI sarapshysy
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Şeýle hem okaň
10.07.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň we Gazagystan Respublikasynyň ilkinji Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik
10.07.2020 | Türkmenistanyň DIM-niň ýolbaşçysy Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň missiýasynyň bilermenleri bilen duşuşyk geçirdi
09.07.2020 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideoduşuşyklar
08.07.2020 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideoduşuşyklar
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe jemgyýetimizde sagdyn durmuş kadalaryny giňden ornaşdyrmak we keselleriň öňüni almak, şeýle hem raýatlarymyza ýokary hilli bejeriş we sagaldyş-dikeldiş kömeginiň berilmegini üpjün etmek hem-de dünýä ölçeglerine laýyk gelýän öňdebaryjy lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen döwrebap hassahanalary gurmak işlerini dowam etdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ahal welaýatynyň häkimligine Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynda 200 orunlyk Ýokanç keseller hassahanasynyň taslamasyny düzmek hem-de ony döwrebap lukmançylyk enjamlary, ätiýaçlyk şaýlary we sarp ediş serişdeleri bilen üpjün etmek, ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp, hünärmenleri ýörite taýýarlamak, hassahana üçin elektrik, gaz, suw üpjünçiliginiň we lagymyň meýdançadan daşarky eltiji inžener ulgamlarynyň hem-de desgalarynyň taslamalaryny düzmek, durkuny täzelemek ýa-da täzelerini gurmak we olary umumy ulgama birikdirmek şertinde gurmak barada “Nusaý ýollary” hususy kärhanasy bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2018-nji ýylyň noýabr aýynda başlamak we hassahanany 2020-nji ýylyň iýun aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün