text:
Salam hormatly lukman! Men 19 hepdelik göwreli gelin. USB-ny geçemde göwrämdäki çaganyñ ýan suwunyñ hapalanandygyny aÿtdylar. Munuñ nähili ÿüze çykyšyny we howplulygy barada düşündiriş bermegiňizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Çaganyň ýan suwlarynyň hapalanmagy onuň dowamly kislorod ýetmezçilikli ýagdaýa düşenliginden habar berýär. Enäniň dürli keselleri- ýörek-damar we peşew-çykaryş ulgamynyň keselleri, gan azlylyk, süýji keseli, dürli ýokançlyklar ene-çörekçe-çaga gan aýlanşygynda bozulmalaryň döremegine getirip, kislorod ýetmezçiliginiň sebäbi bolýandyr. Kislorod ýetmezçiligi çaganyň artbujagynyň gysylyp, ilkinji çaga täretiniň-ýaşylymtyl reňkli mekoniniň çykyp ýan suwlarynyň hapalanmagyna getirýär.
Bu ýagdaýyň bejergisinde sebäp bolan keseli bejermek, ýatgy-çaga gan aýlanşygy gowulandyrýan (aktowegin, trental), çörekçäniň kislorody kabul edişini ýeňillerşdirýän(essensiale), kislorod üpçünçiligini ýokarlandyrýan (glýukoza, C witamini, E witamini) serişdeleri kabul etmek peýdaly netijeleri berer. Bejergi tapgyry geçenden soň, gaýtadan çaganyň ultrases barlagyny, 19-24 hepde aralygy doppler barlagyny geçme, çaganyň we onuň ýan suwlarynyň, gan aýlançygynyň ýagdaýyna gözegçilik etmäge kömek eder. Öz lukmanyňyzyň gözegçiliginde boluň.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýokardaky jogapda görkezilşi ýaly, çaga ýan suwlarynyň hapalanmagy netijesinde bellenilýän bejergi oňa getiren sebäpleri aradan aýyrmaga, çaganyň kislorod bilen üpçünçiligini kadalaşdyrýan derman serişdeleri ulanmaga gönükdirilen bolmalydyr. Siziň geçen barlaglaryňyzyň netijesine we göwreliligiň gidişinde ýüze çykan ýagdaýlara seljerme berip, degişli bejergini almak üçin, Size gözegçilik edýän lukmanyň maslahatyny almak netijeli bolar.
Siziň keselhanadan bejergi alyp çykanyňyz begendirýär we bejerginiň netijeli bolmagyny hem-de Ene diýen belent ada sag-aman ýetmegiňizi arzuw edýäris.
Bejerginiň zyýansyzlygy babatda degerli maslahat bermek üçin, alýan derman serişdeleriňiziň görnüşini bilmek netijeli bolardy. Lukmanyňyz tarapdan keselhana ýerleşdirilmegiňiz bolsa, eýýäm beriljek bejerginiň çaga üçin zyýansyz boljagyndan güwä geçýär.Berlen umumy soraga anyk jogap berme mümkinçiligiň bolmazlygy, Siz tarapdan takyk maglumatlaryň ýoklugy bilen bagly boldy.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


c: text/html

text:
Hawa, futbol muşdaklarynyň söýgüli bäsleşiginiň eýýäm, 2-nji hepdesiniň duşuşyklaryna şu gün badalga berler. Şu gije “E”, “F”, “G”, “H” toparçalarynyň duşuşyklary oýnalar. Oýunlaryň ählisi-de Aşgabat wagty bilen 23:45-de başlanar. Bu gijeki 8 oýnuň arasyndan iň esasylary hökmünde, “Porto”–“Çelsi” hem-de “Barselona”–“Baýer” oýunlaryny görkezmek bolar.
Messisiz “Barselona” nähili netije gazanarka? (“Barselona” – “Baýer”; 23:45)
“Ýeri doldurylyp bolmajak oýunçy” diýip, esasy ýyldyzy Lionel Messiniň şikesi (2 aýa golaý wagtlap meýdança çykyp bilmez) bilen baglanyşykly beýanat beren Luiz Enrikäniň onuň ornuna Muniri oýnatmagyna garaşylýar. 2 ýyl ozal, “Kamp Nouda” “Baýeri” 7–1 (Messi 5 gol geçiripdi) hasabynda ýeňen “Barselona” “Baýer” bilen 8 gezek duşuşdy. Şolaryň 5-sinde ýeňiş gazanan “katalonlar” 17 pökgi geçirdi. “Barselonany” 2 gezek ýeňen (1988-nji we 2001-nji ýyllarda) “Baýeriň” janköýerleri Hakan Çalhanoglu, Mehmedi, Kampl, Çiçarito ýaly oýunçylaryndan iň bolmanda deňlige garaşýar. Oýunda angliýaly Martin Atkinson jürlewük çalar.
Rudi Garsianyň 100-nji oýny (BATE –“Roma”; 23:45)
“Romanyň” tälimçisi Rudi Garsia üçin bu günki oýnuň özboluşly statistiki aýratynlygy bar. Ol “Romanyň” tälimçisi hökmünde 100-nji oýnuny geçirer. Ilkinji gezek duşuşýan iki toparyň arasyndaky oýna başga bir iňlis emini Mark Klatenburg eminlik eder. Belarus kluby häzire çenli italýan toparlary bilen 8 gezek duşuşyp, ýeke sapar hem ýeňiş gazanyp görmedi (4 deňlik, 4 ýeňliş). Ýöne BATE öz meýdançasynda italýan klublary bilen geçiren soňky 2 oýnunda deňme-deň oýnamagy başardy (“Ýuwentus” bilen 0-0, “Milan” bilenem 1-1). “Roma” iň soňky sapar 2010-njy ýylda bu ýaryşyň çäklerinde myhmançylykda ýeňiş gazanypdy.
“Dinamo Z.” 45 oýundan bäri ýeňilmän gelýär, ýöne... (“Bawariýa” – “Dinamo Zagreb”; 23:45)
Duşuşygyň 100 göterim faworiti “Bawariýanyň” tälimçisi Pep Guardiolany howatyrlandyrýan iň esasy zat garşydaşy “Dinamo Zagrebiň” 45 oýundan bäri ýeňilmän gelýändigidir. Köpleriň pikirine görä, bu gün horwat toparynyň bu statistikasy bozular. Geçen hepdäniň dowamynda 2 duşuşykda 7 gol geçiren (birinde 5 gol salyp, ona golaý rekordy öz adyna ýazdyrypdy) Lewandowskiden janköýerler şol gollarynyň dowamyny isleýär. Iki topar ilkinji gezek özara güýç synanyşsa, “Dinamo Zagreb” 11-nji sapar nemes toparlary bilen duşuşar. Öňki 10 oýunda ýeke gezek hem ýeňip görmedik zagrebliler 1-nji duşuşykda “Arsenaly” ýeňip, liganyň taryhyndaky az sanly ýeňişleriniň birini gazanypdy. Duşuşygyň emini belarusly Alekseý Kulbakow bolar.
Iki toparam öz öýünde ýeňýär (“Arsenal” – “Olimpiakos”; 23:45)
1-nji oýunlarynda utulan 2 toparyň – “Arsenal” bilen “Olimpiakosyň” arasyndaky duşuşygyň baş emini gollandiýaly Bas Niýhuis bolar. Soňky 7 möwsümde 4-nji sapar bir toparça düşen iki klub hem ýeňiş gazanmak isleýär. Aýratynam, “Arsenal”. Sebäbi “Arsenal” toparçadaky mundan soňky 2 oýnunda “Bawariýa” bilen duşuşar we bu oýunlaryň ikisi-de olar üçin o diýen ýeňil geçmejekdigi hemmä mälim bolşy ýaly, iňlis klubuna-da äşgär. “Arsenal” bilen “Olimpiakos” mundan öň 6 duşuşyk geçirip, hersi 3 gezek ýeňiş gazandy. Başgaça aýdylanda, iki klubam öz meýdançasyndaky oýunlarda bir-birinden üstün çykmagy başardy. Gol gatnaşygynda “Arsenal” 9–8 öňde. 1-nji oýunda gyzyl petek alan Žirunyň ornuna “Premier ligada” soňky oýunda “het-trik” eden Aleksis Sançesiň esasy düzümde meýdança çykmagyna garaşylýar. Bilermenleriň çaklamasyna görä, “Arsenalyň” ýeňiş gazanmagynyň mümkinçiligi has ýokary.
11 ýyldan soň (“Makkabi Tel Awiw” – “Dinamo Kiýew”; 23:45)
11 ýyldan soň, öz meýdançasynda Çempionlar ligasy duşuşygyny geçirjek “Makkabi Tel Awiw” toparynyň tälimçisi Slawişa Ýokanowiç “Dinamo Kiýewi” ýeňmek üçin ellerinden geleni gaýgyrmajakdyklaryny aýtdy. Iki topar hem öz milli çempionatlaryndaky soňky oýunlarynda 2–0 hasabynda ýeňiş gazandy. Iki klub 2011-nji ýylda UEFA Ýewropa ligasynda duşuşypdy. Tel Awiwdäki oýun 1–1, Kiýewdäki duşuşyk 3–3 hasabynda gutarypdy. Duşuşykda ispaniýaly emin Dawid Fernandes Borbalan jürlewük çalar.
“Özboluşly” (Special One) tälimçiniň özboluşly duşuşygy (“Porto” – “Çelsi”; 23:45)
Başga bir ispaniýaly emin – Antonio Mateu Lahozyň eminlik etjek duşuşygynda “Porto” bilen “Çelsi” özara güýç synanyşar. Bu oýnuň özboluşly ähmiýeti bolup, “Çelsiniň” tälimçisi Žoze Mourinio ozalky klubunyň garşysyna göreş alyp barar. Çempionatda şowly oýun görkezip bilmeýän “Çelsiniň” tälimçisiniň wezipesini saklamagy üçin iň esasy tutawaç Çempionlar ligasy bolup durýar. Şonuň üçin bar güýji bilen duşuşyga ymtylýan “Çelsiniň” tälimçisi “Porto” bilen uly ýeňiş gazanandygyny, indi hem onuň garşysyna çykýandygyny hem-de düýn klubuň muzeýini gezip görendigini aýtdy. Iki klub hem çempionatdaky soňky duşuşygyny öz garşydaşlary bilen 2-2 deňlikde oýnady. Žoze Mourinionyň “Real Madriddekä” o diýen oňuşmadyk şägirdi Iker Kasilýasyň “Portonyň” derwezeçisidigini ýatladyp, eger oýnan ýagdaýynda “Çelsiniň” hüjümçisi Radamel Falkao hem öňki toparynyň garşysyna meýdança çykar. Kasilýas oýnasa, onda ol Çempionlar ligasynda iň köp çykyş eden oýunçy diýen ugurda rekordyň ýeke-täk eýesi bolar (häzirlikçe). Düýn döredilenine 122 ýyl dolan “Porto” 12 oýunda bäri ýeňilmän gelýär (ähli ýaryşlary hasaba alanyňda). “Porto” bilen “Çelsi” 6 gezek duşuşyp, 4 oýunda iňlisler, 1-inde hem portugallar ýeňiş gazandy.
Oýnuň faworiti “Zenit” (“Zenit” – “Gent”; 23:45)
12 oýundan bäri, ýeňlişsiz gelýän “Gent” myhmançylykda “Zenit” bilen duşuşyp, sýurpriz etmegiň aladasynda. Öz meýdançasynda o diýen aňsat ýeňilmeýän “Zenitiň” tälimçisi Andre Willaş-Boaş oýunçylaryna uly ynam bildirýändigini aýtdy. Sloweniýaly Matež Ýuguň eminlik etjek bu oýnunda iki klub ilkinji sapar duşuşar. Öz meýdançasynda belgiýa toparlaryny 5 oýunda-da ýeňen “Zenit” bu duşuşyklarda 12 gol geçirip, toruna 1 pökgi goýberdi. Ýewropa arenasyndaky soňky 8 oýnuň 5-sinde ýeňiş gazanan Sankt-peterburglylar duşuşygyň faworiti diýlip görkezilýär. Liganyň debýutanty “Gent” 1-nji oýnunda “Lion” bilen deňme-deň oýnan bolsa, “Zenit” myhmançylykda “Walensiýany” 3–2 hasabynda ýeňipdi.
“Biz hökman ýeňiş gazanaýmaly” (“Lion” – “Walensiýa”; 23:45)
Bu sözler “Walensiýanyň” tälimçisi Nuno Espirito Santonyň oýundan öňki beren beýanatlaryndan. 1-nji oýunlarda garaşan netijelerini gazanyp bilmedik 2 klubuň – “Lion” bilen “Walensiýanyň” arasyndaky duşuşygyň emini serbiýaly Milorad Maziç bolar. Ispan toparlaryny aňsat ýeňip bilmeýän “Lion” 2000-nji ýylda-da “Walensiýa” bilen duşuşypdy. Şonda iki oýun hem ispan klubunyň ýeňşi bilen gutarypdy (Fransiýada 1-2, Ispaniýada 1-0). Fransuz klublaryny aglaba ýeňýän “Walensiýa” 1-nji tapgyrda garaşylmadyk ýagdaýdaky ýeňlişiň öwezini dolmakçy. Olar pleý-off tapgyrynda-da başga bir fransuz kluby – “Monakony” utupdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
12 Haziran 2016 Pazar
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga Gol Çekdi
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň paýtagtynyň binagärlik-şähergurluşyk keşbini has-da gözelleşdirmek hem-de Aşgabat şäheriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, ýaşaýyş jaýlarynyň we beýleki dürli maksatly binalaryň we desgalaryň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Aşgabat şäheriniň häkimligine Aşgabat şäheriniň çäklerindäki ýaşaýyş jaýlarynyň, beýleki dürli maksatly binalaryň we desgalaryň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrmak işlerini geçirmek we suw üpjünçilik ulgamlarynyň durkuny täzelemek barada döwlet we ýerli hususy kärhanalar bilen şertnamalary baglaşmaga ygtyýar berildi.
Işlere 2016-njy ýylyň iýun aýynda başlamak we abadanlaşdyrmak işlerini 2016-njy ýylyň dekabr aýynda tamamlamak bellenildi.
***
Türkmenistan bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-owgan toparynyň Türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.
***
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistan bilen daşary ýurt döwletleriniň arasyndaky statistika ulgamy babatda netijeli we özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek hem-de gatanşyklary has-da pugtalandyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, 2016-njy ýylyň 6-8-nji sentýabry aralygynda Aşgabat şäherinde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna gatnaşyjy döwletleriň statistika gulluklarynyň ýolbaşçylarynyň Geňeşiniň 55-nji mejlisiniň hem-de onuň çäginde oba hojalyk statistikasy we oba statistikasy boýunça maslahaty geçirmek bellenildi. Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti Garaşsyz Döwletleriniň Arkalaşygynyň Döwletara statistika komiteti bilen bilelikde görkezilen çäreleri ýokary derejede we guramaçylykly geçirmegi üpjün etmäge borçly edildi.
***
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-owgan toparynyň altynjy mejlisine gatnaşmak üçin, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentliginiň direktory Ý.Kakaýew 2016-njy ýylyň 14-16-njy iýuny aralygynda, şeýle hem Türkmenistanyň wekiliýetiniň agzalary 2016-njy ýylyň 13-16-njy iýuny aralygynda Owganystan Yslam Respublikasynyň Kabul şäherinde gulluk iş saparynda bolar.
***
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, wezipe borçlaryny göwnejaý berjaý etmän, sport desgalaryny talaba laýyk ýagdaýda saklamakda kemçiliklere ýol berendigi üçin, Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň rektory Saryýew Alladurdy Gurbanmuhammedowiçe berk käýinç yglan edildi we ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmese, eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygy oňa duýduryldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Merkezi serkerdeler öýünde “Juwanlygyň joşguny” şahyrana bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasy boldy. Bäsleşigi Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň “Milli goşun” žurnaly gurady. Şeýle resmi bäsleşik Internet ulgamynyň çäklerinde ilkinji gezek geçirildi, onuň ýeňijileri bolsa onlaýn ses bermek arkaly kesgitlenildi.
Bäsleşige 50 eser hödürlenildi, olaryň awtorlary Türkmenistanyň dürli künjeklerinden bolup, goşgular “Milli goşun” žurnalynyň Internet ulgamyndaky resmi sahypasynda çap edildi. Düzgün boýunça ilkinji üçlük internet ulanyjylar tarapyndan kesgitlendi, dördünji orny bolsa “Milli goşun” žurnalynyň döredijilik kollegiýasy kesgitledi.
Birinji orna Balkanabat şäherinden Ilaman Weliýewiň “Watan” goşgusy mynasyp boldy, oňa Internetden peýdalanyjylaryň 4068-si ses berdi. Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy Beggeldi Babahanow “Guwanýaryn saňa ata Watanym” atly şygry bilen ikinji orny eýeledi. Üçünji orna paýtagtymyzyň ýaşaýjysy Rüstem Hojageldiýew “Türkmendir” diýen goşgusy üçin mynasyp boldy. Redaksion kollegiýa dördünji orny Köneürgenç şäherinden Aşyr Hanowa “Watan” atly goşgusy üçin berdi.
Ýeňijiler häzirki zaman ykjam telefonlary hem-de “Aşgabat-2017”-niň Oýunlarynyň nyşanlaryna beslenen sport eşikleri bilen sylaglanyldy.


text:
Bagama Adalary
BAGAMA ADALARY (Bahama Islands) — Florida ýarymadasynda günorta-gündogar-da, West-Hindistandaky arhipelag. 1783 ýylyndan bäri Welikobrntaniýanyň koloniýasy. Meýdany 11,4 müň km2. Ilaty 170 muň adam (1973). Administratiw merkezi — Nassau (100 müň adam, 1967). Iň uly adalary: Andros, Uly Abako, Uly Inagua we Uly Bagama. Bagama adalarynda karst hadysasy netijesinde emele gelen guýular, ýerasty gowaklar köpdür. Klimaty tropiki passat tipli. Ýanwaryň ortaça temperaturasy +20 °C, +22 °C, iýulyňky +28 °C. Ýyllyk ygalyň möçberi 1100—1600 mm. Tikenekli gyrymsy agaçlar, sawannalar, sosna agaçlary we ebedi gök tropiki tokaýlar bar. Agaç taýýarlamak we balykçylyk ösendir. Bagama aadalaryny 1492 ýylynda H. Kolumb açypdyr. Bagama adalary 1973 ýylynda özbaşdak döwlet boldy.


text:
Gysgaça maglumat: Toýly Arçynow 1992-nji ýylyň 6-njy awgustynda Aşgabat şäherinde doguldy. Orta bilimi paýtagtymyzdaky Gurbannazar Ezizow adyndaky 29-njy orta mekdebinde aldy. 2009-njy ýylda Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutyna okuwa girdi we 2014-nji ýylda bu ýokary okuw mekdebiniň «Demir ýol» fakultetiniň uçurymy boldy. Häzirki wagtda Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň «Türkmenistan» teleradioýaýlymlar merkezinde «Türkmenistan: Sport» teleýaýlymynda teswirleýji bolup zähmet çekýär.
Maşgalasynda özünden başga iki sany aýal dogany bar. Toýly Arçynow 23 ýaşan gününde, ýagny şu ýylyň 6-njy awgustynda öýlendi.
— Toýly, bu gün ildeşlerimiz, esasan hem, sport janköýerleri sizi sesisňiz arkaly tanaýar diýsek, ýalňyş bolmasa gerek. Biz okyjylarymyzy “Türkmenistan: Sport” teleýaýlymynyň ýaş teswirleýjileriniň biri bilen has ýakyn tanyşdyrmak we teswirleýjilik sungaty boýunça käbir gyzyklandyrýan sowallara jogap almak üçin siziň bilen söhbetdeş bolmagy makul bildik. Ilkinji sowalymyz: demir ýol ulaglarynyň hünärmeni bolsaňyz-da, sport teswirleýjiligini saýlap almagyňyza näme sebäp boldy? Bu käriň başy nämeden başlandy? Kimdir biri sebäp boldumy ýa özüňiz ýaýlyma ýüz tutduňyzmy?
— Erkek kişileriň aglabasy ýaly, men hem sportuň muşdagy. Teswirleýjilige höwes döremegine bolsa 2012-nji ýylda hormatly Prezidentimiziň başda durmagy bilen açylyp berlen «Türkmenistan: Sport» teleýaýlymynda futbol boýunça Ýewropa çempionatynyň göni ýaýlym arkaly alnyp görkezilişi sebäp boldy diýip bilerin. Ýewropa çempionaty ýaly dünýäniň iň iri futbol baýramçylygyna milli teleýaýlymymyz arkaly öz ene dilimizde tomaşa etmegiň ýakymy başgaça bolýan eken. Teswirleýjilige bolan höwesim bolsa, gitdigiçe artdy, ýöne ýaýdanjaňlyk bilen tä 2014-nji ýyla çenli ýaýlymyň gapysyndan baryp bilmedim. Ahyry geçen ýylyň awgust aýynyň aýaklarynda teswirleýji bolmak höwesimiň bardygyny aýdyp, «Türkmenistan: Sport» teleýaýlymyna ýüz tutdum. Bu ýerde meniň maksadymy goldap, halypalar elinden gelen kömegini berdiler. Ilkinji gezek teswirlän duşuşygym bolsa Italiýanyň futbol çempionatynyň «Hellas Werona» — «Milan» duşuşygydy. Ýöne bu duşuşygyň ildeşlerimize ýazgy arkaly ýetirilendigini aýtmak gerek. Şol duşuşyk ýaýlyma berlenindäki begenşimi häzir hem söz bilen düşündirip bilerin öýdemok.
— Teswirleýjilik hünäri boýunça ýörite okuwy geçmän, işe göni girişmek kyn düşmedimi? Duşuşygy teswirlemek kesesinden diňläp oturan ýaly-ha däldir.
— Dogrusy, ilki-ilkiler käbir kynçylyklar döredi. Esasan hem, sözleri dogry ulanmakda halypalar bilen kän zady maslahatlaşmaly boldum. Käbir sport adalgalaryny türkmen dilinde dogry ulanmakda beren maslahatlary üçin men halypalarymyza çäksiz hoşallyk bildirýärin. Galyberse-de, bu käre gelmezden ozal, halypa teswirleýjiler Amanmuhammet Çaryýewiň, Kuwwatmyrat Sähetmyradowyň teswirleýän duşuşyklaryny üns bilen diňleýärdim. Haýsy sözi nirede, nähili ulanmalydygyny, gerek bolsa, ýazyp alyp ýat tutýardym. Daşary ýurtly teswirleýjilerden hem nusga edinenlerim kän boldy.
— Ilkinji gezek haýsy duşuşygy teswirlaniňizi-hä bildik. Ilkinji gezek haýsy duşuşygy göni ýaýlymda teswirländigiňizi bilmek hem gyzykly.
— Şu günki ýaly ýadymda. Geçen ýylyň 6-njy dekabrydy. Şol gün «Türkmenistan: Sport» teleýaýlymy bütin dünýäde sabyrsyzlyk bilen garaşylýan duşuşygy — Italiýanyň “Seria A” çempionatynyň iň gyzykly oýny bolan «Ýuwentus» — «Milan» duşuşygyny göni ýaýlymda alyp görkezmegi meýilnamasyna goşupdy. Gündiz telewideniýeden bu duşuşygy göni ýaýlymda teswirlemelidigim barada habar berenlerinde hem-ä begendim, hem-de juda tolgundym. Çünki ýaýlymda üç aýdan bäri ýazgy arkaly berilýän duşuşyklary teswirlän hem bolsam, tä şol güne çenli göni ýaýlyma çykyp görmändim. Diýmek, şol gün meniň arzuwlarym hasyl bolupdy. Men, bir mahal özümiň hem arzuw edişim ýaly, futbol duşuşygyny göni ýaýlymda teswirlemelidim. Tolgunmagymyň hem özüne ýetik sebäbi bar. Çünki ilkinji gezek göni ýaýlymda teswirlemeli duşuşygym «Ýuwentus» — «Milan» bolar öýdüp, ýatsam-tursam aklyma-da gelenokdy. Bütin dünýäniň, şol sanda türkmenistanly futbol janköýerleriniň hem sabyrsyzlyk bilen garaşýan duşuşygyny göni ýaýlymda teswirlemek wezipesi ynanylandan soň, bu ynama mynasyp jogap bermelidi. Duşuşyk tamamlanandan soňra, ýaýlymyň işgärleri, soňrak bolsa ildeşlerimiz tarapyndan ilkinji teswirlemäme gowy baha berilmegi meni ruhlandyrdy, geljekde has-da kämilleşmegime ýol açdy. Şol gün — 2014-nji ýylyň 6-njy dekabry, Italiýanyň çempionatynyň «Ýuwentus» — «Milan» duşuşygy bolsa hiç haçan ýadymdan çykmaz. Hatda şol duşuşygyň hasabyny hem unudaryn öýdemok. Duşuşykda «Ýuwentus» 3:2 hasabynda ýeňiş gazanypdy.
— Elbetde, aslynda bu duşuşyk siziň üçin ykbalyň bir öwrülişigi bolupdyr. Şondan soň sport janköýerleriň siziň teswirlemegiňizdäki gyzykly duşuşyklaryň, gör, näçesine tomaşa etdiler. Ýogsa-da, Toýly, futboldan başga sportuň haýsy görnüşi boýunça ýaryşy teswirlemegi halaýarsyňyz?
— Meniň üçin sportuň toparlaýyn görnüşleriniň islendik birini teswirlemek gyzykly. Esasan hem, woleýbol, basketbol duşuşyklaryny teswirlänimde uly lezzet alýaryn. Sportuň futboldan başga görnüşlerini, ilkinji gezek, Russiýa Federasiýasynyň Soçi şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlarynda teswirledim. Dogry, ilki-ilkiler sportuň gyşky görnüşlerini teswirlemek ýeňil düşmedi. Ýöne wagtyň geçmegi bilen, bu görnüşlere şeýle bir ysnyşdym welin, Oýunlaryň nähili tamamlanandygyny hem duýman galaýypdyryn.
— Futbol duşuşyklaryny beletlik bilen teswirleýşiňiz bir sowaly döredýär. Özüňiz futbolçy bolmagy arzuw edipmidiňiz ýa-da synanşypmydyňyz?
— Hatda men çagalykda futbola hem gatnadym. Futbolyň ilkinji tilsimlerini paýtagtymyzdaky «Nesil» we «ýaşlyk» ýetginjekler toparlarynyň baş tälimçisi Robert Danilýandan aldym. Wagtyň geçmegi bilen, Aşgabat şäheri boýunça geçirilen ýaryşlaryň birnäçesine gatnaşdym. Hatda häzir türkmen futbolynyň iň ezber oýunçylarynyň sanawyna goşulan Altymyrat Annadurdyýew («Ahal» futbol toparynyň hüjümçisi), Ruslan Mingazow (Çehiýanyň «Ýablones» toparynyň ýarym goragçysy) oýnan toparlaryna garşy duşuşyklary geçirmek hem miýesser edipdi.
— Özüňiz haýsy topara janköýerlik edýärsiňiz?
— Dogrusyny aýtsam, teswirleýjilige başlan günümden bäri, men birnäçe gezek bu sowal bilen ýüzbe-ýüz bolmaly boldum. Hemişe berýän jogaplarymy saýtyň okyjylaryndan hem gizlämok. Ýewropanyň birnäçe toparyna, şol sanda Angliýanyň çempionatynda «Mançester Ýunaýtede», «Arsenala», «Liwerpula» we «Çelsä», Germaniýada «Borussiýa Dortmund» toparyna, Italiýada «Milana» we «Roma», Fransiýanyň çempionatynda «Lion», «PSŽ» toparlaryna janköýerlik edýärin. Ýöne has ýakyndan janköýerlik edýän toparlarymam hem bar. Olar Türkiýäniň çempionatynda çykyş edýän «Fenerbahçe» we Ispaniýanyň çempionatynyň iň güýçli toparynyň biri bolan «Real Madrid» klublarydyr.
— Toýly, tomaşaçy üçin duşuşygyň dowamynda berilýän goşmaça maglumat hem juda gyzykly. Olar duşuşygyň hem gyzygyny artdyrýar. Eýsem, teswirleýän duşuşygyňyz baradaky goşmaça maglumatlary ulanyşyňyz barada hem gürrüň beräýseňiz.
— Dogrusyny aýtsam, meniň özüm sport hakyndaky, esasan hem , futbola degişli maglumatlary ýygnamagy we ýöretmegi halaýaryn. Galyberse-de, duşuşyk başlamazdan öň, özümi teswirleýji däl-de, tomaşaçy hökmünde göz öňüne getirip görmek endigime öwrülipdir. «Men tomaşaçy bolsam, şu duşuşygyň teswirleýjisinden nähili maglumatlara garaşardym?» Hut şu sowalyň jogaby hem duşuşyk barada iň gerekli, iň gyzykly maglumatlary ýygnamagyma itergi berýär. Goşmaça maglumatlar bolsa, siziň hem aýdyşyňyz ýaly, duşuşygyň has täsirli teswirlenmegine ýardam edýär. Maglumatlary dürli internet saýtlaryndan alýaryn. Hatda duşuşyk teswirlenýän wagty hem internetiň hyzmatyndan peýdalanmaga çalyşýaryn. Çünki uly futbolda duşuşyk dowam edip duran wagty goşmaça maglumatlar (mysal üçin, birinji ýarymda artykmaçlygy elinde saklan topar, haýsy topar pökgä erk etmekde üstün, oýunçylaryň hereket eden aralygy we ş.m.) internet arkaly berlip durulýar.
— Diýmek, agşamky boljak duşuşyklara gündizden taýýarlyk görmeli bolýar-da!
— Hawa, käte bir gije-de üç-dört duşuşyga çenli teswirlemeli hem bolaýýar. Duşuşyklardan öň olaryň her haýsy barada goşmaça maglumatlary alyp goýýarys. Üstesine, teswirleýji hem edil türgen ýaly, duşuşyga doly taýýar ýagdaýda gelmeli. Şonuň üçin duşuşyklardan öň, mümkin boldugyndan, dynç almaga-da çalyşýaryn.
— Ýaňy, daşary ýurtly sport teswirçilerini hem üns bilen diňleýändigiňizi aýtdyňyz. Has gowy görüp diňleýänleriňiz, özüňize nusga edinýänleriňiz barmy?
— Elbetde bar. Daşary ýurtly teswirleýjileri hemişe-de ünsli diňleýärin. Esasan hem Konstantin Geniç, Wladimir Stognienko, Nobel Arustamýan, Sergeý Kriwoharçenko, Aleksandr Nesenko, Erjan Taner, Ýalçyn Çetin, Murat Kosowa ýaly daşary ýurtly teswirleýjileriň alyp barýan duşuşyklaryny sypdyrmazlyga çalyşýaryn. Hatda daşary ýurtly kärdeşlerimiz bilen bile bir duşuşygy teswirlemek arzuwym hem ýok däl.
— Şu ýyl futbol boýunça milli ýygyndymyzyň nobatdaky dünýä we Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyryndaky ýurdumyzda geçiren duşuşyklaryny hem teswirlediňiz. Şu ýerde daşary ýurtlaryň futbol duşuşyklaryny teswirlemek bilen milli ýygyndymyzyň geçiren oýunlaryny teswirlemegiň arasyndaky tapawut hakynda hem bilmek isleýäris.
— Milli ýygyndymyzyň duşuşyklaryny teswirlemek meniň iň uly arzuwlarymyň biri bolup geldi. Aslynda teswirleýji bitarap bolmalydyr welin, milli ýygyndymyzyň duşuşyklaryny teswirlänimde özüm hem türkmen futbolçylaryna janköýerlik edip, tomaşaçylaryň birine öwrülýärin. Bu bolsa duşuşyga berlen teswiriň has täsirli bolmagyna getirýär. Onsoňam, daşary ýurt futbolyndan 100 duşuşygy teswirlemekden milli ýygyndymyzyň ýekeje oýnuny teswirlemegiň täsiri has güýçli.
Ilkinji gezek şu ýylyň iýun aýynda Daşoguz şäherinde Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň futbol ýygyndylarynyň arasyndaky duşuşygy teswirlemek ynanylanda, begenjimden guş bolup uçupdym. Ynansaňyz, duşuşygyň ilkinji minutlarynda eýranly futbolçylaryň hasaby açmagy diýseň gynandyrdy. Soňra hatda özümem tomaşaçylaryň bir parçasyna öwrülip, türkmen futbolçylarynyň basymrak hasaby deňlemegini isledim. Hasap deňlenende bolsa... Şol mahal duşuşuşygy teswirleýändigimi hem unudyp, begenjimden çaga ýaly bökjekläberesim geldi. Milli futbolymyzyň janköýeri hökmünde futbolçylarymyzyň ýurdumyzda geçirilen soňky duşuşyklarynda hem üstünlikli çykyş etmegi başymyzy Göge ýetirdi. Indi uly sabyrsyzlyk bilen Aziýa çempionatynyň nobatdaky saýlama tapgyryna garaşýarys. Futbolçylarymyzyň bu tapgyrdan hem üstünlikli geçip, türkmen futbolynyň taryhynda ilkinji gezek yklym ýaryşyna gatnaşyp biljekdigine ynamymyz uly.
— Özüňi kämilleşdirmek barada alyp barýan işleriňiz barada hem gürrüň beräýseňiz.
— Esasan, dil baýlygymy kämilleşdirmek üçin türgenleşýärin. Bu işde teswirleýjilere niýetlenen dil maşklarynyň ähmiýeti uludyr. Bu maşklar diliň käbir sözlere ýenjilmegi üçin hem ähmiýetli. Çünki käbir futbolçylaryň, esasan hem, gresiýaly futbolçylaryň atlaryny sakynman aýtmak kyn. Olarda birnäçe çekimsiz harp birlikde-de gelip bilýär, üstesine kän bogunly, ýogyn we inçe çekimlileri garyşyp gelen adam atlary teswirleýjide kynçylyklary döredip bilýär. Sport ýaryşlaryny iň täsirli görnüşde alyp barmagyň täze ýollaryny gözleýärin. Galyberse-de, diňe bir duşuşyklary teswirlemek bilen çäklenmän, «mawy ekranda» türkmen we dünýä sporty hakynda gepleşikleri taýýarlamak maksadym hem ýok däl.
— Teswirleýjilik sungatyny arzuw edýän ýaşlarymyza maslahatlaryňyzy hem diňläýsek.
— Aslynda, meniň özüm entek maslahat berer derejede-hä däl. Ýöne islendik kär entek arzuw edilýän wagty üsti açylmadyk dünýädir. Sport ýaryşlaryny teswirlemek hem şeýle. Esasy zat menzilleri geçip görmek ekeni. Her bir ertekiniň öz gahrymany bolşy ýaly, teswirleýjiler hem sport ýaryşynyň esasy gahrymanlarynyň biri. Çünki ýaryşyň, mysal üçin, futbol duşuşygynyň tomaşa has täsirli bolmagynda teswirleýjiniň orny uludyr. Onuň duýgularynyň tomaşaçynyň duýgulary bilen gabat gelmegini bolsa, üstünlik hasaplap bolar.
— Söhbetdeşligimiziň ahyrynda, teswirleýjilik sungaty bilen bagly iň uly arzuwyňyzy hem bilmek isleýäris.
— Bu sowalyň jogaby örän anyk we gysga: men mermer paýtagtymyzda geçiriljek Ýapyk binalarda we söwe sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny teswirlemegi arzuw edýärin. Çünki sport teswirleýjisi üçin hut öz döwletiňde geçirilýän iri sport baýramçylygynyň ýaryşlaryny göni ýaýlymda teswirläp, ildeşlerimize bagtly, ýeňişli pursatlary ilkinji bolup ýetirmek ýaly uly bagt ýokdur.
— Toýly, biziň jogabyny biläýsek diýen sowallarymyz-a şulardan ybarat. Gyzykly söhbetdeşlik üçin sag boluň! Kesbiňizden kemal tapyň!
— Sizem sag boluň! Pursatdan peýdalanyp, ýurdumyzda sportuň ösdürilmegi üçin uly aladalary edýän hormatly Prezidentimize çäksiz sagbolsun aýdýaryn. Milli Liderimiziň başlangyjy bilen açylan “Türkmenistan: Sport” teleýaýlymy bolsa, watandaşlarymyz üçin uly sowgat boldy. Bu ýaýlymda işlemek men we özüm ýaly ýaş kärdeşlerim üçin ykbalyň uly peşgeşi. Hormatly Prezidentimizi we ildeşlerimizi teswirleýjilik sungatynyň türkmen ýoluny munsan beýläk hem kämilleşdirmek ugrunda elimizden gelenini gaýgyrmajakdygymyza ynandyrýarys.


text:
16 Ağustos 2015 Pazar
Ylmy-Gumanitar Ulgamy Ösdürmegiň Meseleleri Ara Alnyp Maslahatlaşyldy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň uly maslahatlar zalynda iş maslahaty geçirildi. Onda döwlet Baştutanymyzyň Ministrler Kabinetiniň 14-nji awgustda geçiren giňişleýin mejlisinde öňde goýan wezipeleriniň çäklerinde ylmy-gumanitar pudagy mundan beýläk-de ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Maslahata Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň degişli orunbasarlary, gazetleriň we žurnallaryň redaktorlary, ýokary okuw mekdepleriniň ylmy işler boýunça prorektorlary, Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň intellektual ösüş boýunça döwlet gullugynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet we hukuk institutynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary baradaky türkmen milli institutynyň, Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň taryhy-medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek hem-de seljermek baradaky milli müdirliginiň, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky metbugatda we beýleki köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde döwlet syrlaryny goramak baradaky komitetiň ýolbaşçylary, wekilleri gatnaşdylar.
Milli ylym ulgamyny dünýä ösüşiniň derejesine çykarmak, ylmy barlaglaryň, tehniki işläp taýýarlamalaryň netijeliligini ýokarlandyrmak,olary jemgyýetimiziň we döwletimiziň durmuşynyň möhüm meseleleriniň çözgüdine gönükdirmek döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzyň ylmy jemgyýetçiliginiň öňünde goýan möhüm wezipeleri bolup durýar.
Ylmyň örän möhüm orny, onuň Türkmenistanyň geljegi üçin ähmiýeti, jemgyýetiň intellektual mümkinçilikleriniň artdyrylmagy barada aýtmak bilen, çykyş edenler bu babatda milli Liderimiziň tagallasy bilen ylym ulgamynda durmuşa geçirilýän özgertmeleriň netijesinde oňyn üstünlikleriň gazanylandygyny bellediler.
Ylmyň ösdürilmegine gönükdirilýän ägirt uly maýa goýum serişdeleri, geljegi uly hasaplanýan uly ylmy-barlaglaryň, tejribe-synag we tehnologik işläp taýýarlamalaryň maliýeleşdirilmegi, Ylmy-barlag institutlarynyň we ýokary okuw mekdepleriniň maddy-enjamlaýyn binýadynyň pugtalandyrylmagy döwletimiziň häzirkizaman ylym ulgamyna ägirt uly goldaw berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Bu ugra iň täze maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalary ornaşdyrylýar, alymlaryň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagy üçin uly mümkinçilikler açylýar, dünýäniň iri ylym-bilim merkezleri, halkara guramalary we gaznalary bilen bilelikdäki barlaglary geçirmek we tejribe alyşmak boýunça uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyk ýola goýulýar. Ylym ulgamyndaky halkara hyzmatdaşlygy sazlaşykly ösdürilýär. Diňe 2015-nji ýylyň dowamynda ylym babatda Koreýa Respublikasy, Italiýa, Sloweniýa, Hindistan we Gyrgyzystan bilen hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky resminamalara gol çekildi.
14-nji awgustda geçirilen hökümet mejlisinde Türkmenistanda tebigy we takyk ylymlary ösdürmegiň döwlet maksatnamasynyň we Türkmenistanda 2015-2020-njy ýyllarda intellektual eýeçiligi ösdürmegiň maksatnamasynyň kabul edilmegi milli Liderimiziň ylym ulgamynyň kämilleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Aýratyn-da, takyk we tebigy ylmy ulgamynda nano we himiýa tehnologiýalaryň, täze materiallary öwrenmek, biotehnologiýa, molekulýar biologiýa we genetika, maglumat-aragatnaşyk ulagmy we kompýuter tehnologiýasy, häzirkizaman lukmançylyk we derman serişdelerini öndürmek tehnologiýalary, innowasion ykdysadyýet we ynsanperwer ylymlary ýaly ugurlary ösdürmek boýunça zerur çäreler göz öňünde tutuldy.
Intellektual eýeçiligiň milli ulgamyny döretmek we ony halkara derejesine çykarmak, işläp taýýarlamalaryň, açyşlaryň we täzelikleriň hukuk goragyny üpjün etmek,olary ykdysadyýetiň dürli pudaklaryna ornaşdyrmak boýunça çäreler toplumy işlenip taýýarlanyldy. Şeýle hem milli intellektual eýeçiligiň bir bitewi maglumat elektron binýadyny döretmek meýilleşdirildi.
2015-nji ýylyň iýun aýynda 2015-2020-nji ýyllarda Türkmenistanda innowasion işi ösdürmegiň maksatnamasy kabul edildi. Şunlukda, köptaraplaýyn maksatnamalaýyn çemeleşmeleriň we makro derejedäki çäreleri durmuşa geçirmegiň esasynda milli innowasion ulgam emele gelýär. Munuň özi jemgyýetiň bäsdeşlige ukyply ykdysady, intellektual we döredijilik ösüşiniň binýady bolup durýar.
Milli taryhymyzy öwrenmek, türkmen halkynyň edebi we medeni mirasyny dünýä ýüzünde wagyz etmpek, daşary ýurtly alymlar bilen bilelikdäki barlaglary geçirmek hem-de ylmy işleri çap etmek bilen baglanyşykly meseleler maslahatyň esasyny düzdi.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we onuň garamagyndaky ähli guramalaryň ýurdumyzyň öňdebaryjy innowasion-tehnologiýa we tejribe-synag merkezi hökmündäki işiniň hil taýdan gowulandyrylmagyna gönükdirilen anyk çäreleriň hatarynda ylmy-barlag işleriniň, şol sanda taryh we medeniýet ulgamyna degişli barlaglaryň baş utgaşdyryjysy bolup durýan akademiýanyň ornuny ýokarlandyrmak babatda birnäçe teklipler öňe sürüldi.
Alymlaryň, arheologlaryň, sungaty öwrenijileriň, edebiýaty öwrenijileriň, etnogrfalaryň we medeni mirasymyzyň ýadygärliklerini öwrenmek hem-de goramak bilen baglanyşykly beýleki hünärmenleriň özara düşünişmegini ýola goýmak maksady bilen, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ýanynda taryhy-medeni barlaglar babatda türkmen we daşary ýurtly alymlaryň bilelikdäki işini utgaşdyrýan ýörite guramanyň—Ylmy geňeşiň döredilmegi hakyndaky teklip öňe sürüldi.
Bu düzümiň işine diňe bir özara gatnaşyklar boýunça meýilnamalary taýýarlamak däl, eýsem barlaglaryň netijeleri boýunça taýýarlanylan makalalalary, gollanmalara we kitaplara Türkmenistanyň taryhynyň etniki we medeni aýratynlyklary nazara alnyp, oňa bilermenleriň synyny we makalalara seljermeleri taýýarlamak wezipesi girýär.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ýanynda ýurdumyzyň ýadygärliklerini toplumlaýyn öwrenýän ýörite ylmy-barlag ekspedisiýasyny döretmek teklip edildi we oňa talyplaryň we aspirantlaryň çekilmeginiň maksada laýyk boljakdygy bellenildi.
Maslahatyň barşynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ýolbaşçylarynyň öňe süren birnäçe başlangyçlarynda bu pudagyň kadalaşdyryş-hukuk üpjünçiligini kämilleşdirmek, milli taryhy-medeni mirasa degişli desgalary goramak baradaky hereket edýän kanunçylyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek boýunça meselelere deglip geçidi.
Şeýle hem taryhy bilimleri, maglumatlary, wakalary, türkmen halkynyň özboluşly medeni gymmatlyklaryny diňe bir ugurdaş döwlet edaralarynyň işiniň üsti bilen däl, eýsem köpçülikleýin habar beriş serideleriniň üsti bilen wagyz etmegiň wajypdygy, taryhy-medeni miras ugruna degişli jemgyýetçilik we halkara taslamalaryna goldaw bermegiň möhümdigi bellenildi.
Umuman aýdanyňda, ýurdumyzda türkmen halkynyň medeni mirasyny öwrenmek we wagyz etmek boýunça ägirt uly işler amala aşyryldy. Ýöne entek etmeli işler köp. Şeýle hem ýakynda tassyklanan 2015-2020-nji ýyllarda milli maddy däl medeni mirasy ýygnamak, öwrenmek we goramak baradaky Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde hem edilmeli işler az däl.
Maslahatda çykyş edenler ylmy-barlag işlerini netijeli alyp barmak ugrunda hemmetaraplaýyn goldaw berilýändigi we zerur şertleriň döredilýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdiler we milli Liderimizi türkmen ylmynyň mundan beýläk-de ösdürilmegi, Türkmenistanyň abadançylygyny, halkynyň bagtyýarlygyny baş maksat edinýän giň möçberli özgertmeleriň durmuşa geçirilmegi ugrunda ähli güýç-gaýratlaryny, döredijilik ukyplaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
2017-nji ýylyň 11-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Aşgabada iş sapary bilen gelen Beýik Britaniýanyň Premýer-ministriniň söwda boýunça wekili, Parlamentiň agzasy Baronessa Emma Nikolson Uinterbornyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň barşynda taraplar iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň işjeň gidişini bellediler hem-de ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we mümkinçilikleri barada pikir alyşdylar. Özara bähbitli gatnaşyklaryň geljekde güýçlendirmegiň zerurlygy bellenilip, britan tarapy hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny agtarmaga ygrarlydygyny beýan etdi. Şeýle hem, taraplar söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Gepleşikleriň dowamynda halkara guramalaryň çäklerindäki ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyna esasy üns berildi.
Gatnaşyklaryň medeni-ynsanperwer ulgamy barada maslahatlaşylyp, taraplar bilim ulgamyndaky taslamalarynyň ugry boýunça hyzmatdaşlyk etmekde gyzyklanmalaryny beýan etdiler, şeýle hem Beýik Britaniýa Patyşalygynda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini geçirmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.


text:
Gyzylödegiň eroziýasy – aşgazan şiresiniň yzygiderli gyzylödege düşmegi netijesinde gyzylödegiň nemli gatlagynyň zeperlenme ýagdaýydyr.
Aşgazan şiresi duz turşylygyna baý bolup, ol nemli gatlagy bozujy, zeper ýetirji häsiýete eýedir. Aşgazan şiresi kadada gyzylödege düşmeli däl hem bolsa, köp sebäpleriň täsiri bilen, meselem, diafragma ingisi, sary gaýnamalar, ýanyklar, gyzylödegiň şikeslenmegi netijesinde onuň nemli gatlagyna öz ýaramaz täsirini ýetirip biler.
Eroziýanyň sebäpleri
Gyzylödegiň eroziýasy birnäçe sebäpleriň täsir etmegi netijesinde döreýändir:
► diafragma ingisiniň döremegi;
► nemli gatlakda döreýän täze döremeler;
► oňurganyň döş bölüminiň gyşarmagy;
► gyzylödegiň nesil yzarlaýan keselleri;
► gyzylödegiň nemli gatlagynda aşa gyzgyn iýmitleriň ýa-da himiki maddalaryň täsiri netijesinde ýanyklaryň ýüze çykmagy;
► içege ýollarynyň wirusly we bakteriýaly keselleri;
► disbakterioz;
► gyzylödegiň aşaky sfinktriniň işiniň bozulmagy;
► aşgazan-içege ýollarynyň operasiýasy netijesinde alynýan şikesler;
► käbir derman serişdelerini kabul etmeklik (dofamin, beta-blokatorlar, narkotik agyrsyzlandyryjylar we ş. m.);
► käbit ýaramaz maddalaryň dowamly täsiri (nikotin, etanol, agyr metallaryň duzlary);
► böwrek ýetmezçiligi, sirroz;
► güýçli we dowamly stress ýagdaýy.
Köplenç halatlarda gyzylödegiň eroziýasy gastrit (aşgazanyň nemli gatlagynyň alawlamagy), duodenit (oniki barmak içegäniň alawlamagy), öt haltanyň daş keselleri bilen birleşip ýüze çykýp bilýändir.
Keseliň alamatlary
Gyzylödegiň eroziýasynyň ýüze çykmagynyň özboluşly alamatlary ýokdur we bu alamatlar başga keseller üçin hem häsiýetli bolup biler. Gyzylödegiň eroziýasyny güman etdirjek ýagdaýlar:
♦ döşde döräp garyn boşlugyna we dürli ýerlere tarap ýaýraýan ýiti we kütek agyrylar;
♦ stenokardiýa häsiýetli agyrylar;
♦ iýmit kabul edilende we bedeniň ýagdaýy üýtgände agyry duýmaklyk we ynjalyksyzlyk;
♦ aşa doýlanda we garyn çişme alamatlary duýlanda agyrynyň döremegi bilen gabat gelmegi, näsag dik duranda agyrynyň gowşamagy;
♦ gägirmeklik, gaýtarmaklyk, hynçgylawygyň tutmagy;
♦ disfagiýa (ýuwdunmada agyrynyň bolmagy);
♦ agyz boşlugynda ýakymsyz ysyň döremegi we köp mukdarda tüýküligiň bölünip çykmagy.
Ýokarky agzalan ýagdaýlar köplenç aşa doýlanda ýa-da köçede taýýarlanylýan gurak iýmitler bilen iýmitlenilende, alkogol içgileri kabul edilenden soň ýüze çykyp biljek ýagdaýlardyr. Hut şonuň üçin hem näsag beýle alamatlara çynlakaý üns bermeýär.
Wagtyň geçmegi bilen gyzylödegiň eroziýasy gan akmalara, aşgazanyň baş keseliniň, peritonitiň, damarlarda gan lagtalarynyň döremegine, howply çiş keselleriniň ýüze çykmagyna, nemli gatlagyň görnüşini üýtgedip, onda tygly yzyň galmagyna hem-de gyzylödegiň geçirijiliginiň bozulmagyna getirip bilýändir.
Özüňçe netije çykaryp gyzylödegiň eroziýasyny anyklamak mümkin däldir. Bu ýagdaý ähli anyklaýyş çäreleri geçirlenden soň ýüze çykarylýar. Ýokarky sanalan alamatlaryň yzygiderli ýüze çykmagy lukmana hökmany suratda ýüz tutmaga esas bolup durýandyr.
Gyzylödegiň eroziýasynyň anyklanylşy
Gyzylödegiň eroziýasy köplenç halatlarda näsagyň başga bir kesele arz edip gelmegi netijesinde ýüze çykarylýar. Lukman bilen söhbetdeşlik näsagyň arzlaryny öwrenmeden başlap, keseliň alamatlaryny toplamak bilen dowam edýär. Gastroenterolog esasy ünsi wagtlaýyn we hemişelik döreýän agyrylara, agyrynyň ýaýraýan ýerlerine (oňurga, boýun, döş ýa-da garyn boşlugynda çäkli ýerleşýän ýerlerine) bermelidir.
Barlaglaryň dowamynda gyzylödegiň ýagdaýyna we garyn boşlugyna yzygiderli üns berilýär. Boýun töwereklerinden başlap döş kapasasynyň ýagdaýyna, deri örtüklerine gözegçilik edilýär. Boýnuň ýüzüni elläp barlap görmeklik bar bolan çişleri ýüze çykarmakda peýdaly usuldyr. Gyzylödegiň eroziýasy güman edilende goşmaça barlag usullary bellenilýär:
• peşewiň umumy barlagy;
• täretiň gizlin gana barlagy;
• ganyň biohimiki we umumy barlagy;
• reflýuks ýa-da gyzylödek ingisini anyklamak üçin rentgen barlagy;
• ezofagotonokimografiýa;
• kolonoskopiýa.
Geçirilen barlaglaryň esasynda gyzylödegiň eroziýasy we goşmaça keselleri dogrusynda gutarnykly netije çykarylýar.
Keseliň bejerilişi
Gyzylödegiň eroziýasy kesel kesgidi tassyklanylandan soň, bejergi özwagtynda berilmelidir. Bejerginiň netijeliligini gazanmak üçin berhiz tutmak düzgünine eýermek ýerliklidir. Bejerginiň dowamynda diýetolog lukmanlaryň maslahatlary göz öňüne tutulmalydyr:
→ iýmit wagtly-wagtynda gözegçilikli kabul edilmeli;
→ iýmit aşa gyzgyn we sowuk bolmaly däl;
→ rasionda esasan şüle we pýüre görnüşli naharlar bolmaly;
→ et we balyk önümleri bugda taýýarlanan bolmalydyr;
→ ýiti tagamly, ýagly iýmitleri, kakadylan we duzly, turşy iýmitleri aradan aýyrmaly;
→ kofe, gazly suwlar, şokolad we sitrus önümlerinden saklanmalydyr – bular nemli gatlagy gyjyndyryjydyr;
→ içi ýellendirýän gök önümleri iýmekden saklanmalydyr;
→ çilim çekmeklik we alkogol içgileri içmeklik garşy görkezilendir.
Gastroenterolog lukmanyň görkezmesi boýunça aýratyn dermanly bejergi bellenilýär. Esasan üç topara degişli bolan dermanlar: antasidler, alginatlar we prokinetikler ulanylýar. Olar indiki täsirleri bilen biri-birinden tapawutlanýarlar:
⇒ Antasidler – aşgazan şiresiniň düzümindäki duz turşylygynyň täsirini ýatyryp, gyzylödegiň eroziýasynyň alamatlaryny peseldýändir. Bu topara degişli bolan dermanlaryň biri Almageldir- bu derman serişdesi nahardan 30 min. öň we ýatmazdan öň kabul edilmelidir;
⇒ Alginatlar – aşgazanyň nemli gatlagynyň ýüzünde goýy köpürjigi emele getirip, aşgazan şiresiniň täsirini peseldýändir. Bu toparyň wekili bolan Gewiskon nahardan soň we ýatmazdan öň kabul edilmelidir;
⇒ Prokinetikler – gyzylödegiň geçirijiligini we aşgazanyň hereketini çaltlaşdyryp, duz turşylygynyň gyzylödege täsir edip biljek wagtyny azaldýandyr. Motilium bu topara degişli dermanlardan bolup, 1gerdejikden 3-4 wagtyna nahardan 30 min. öň içilmelidir.
Şeýle hem proton pompasyny böwetleýjilerden Pariet bellenilip, gije-gündizde 20 mg. 8-10 hepde dowamlylykda kabul etmek (lukmanyň maslahatyndan soň) maslahat berilýär.
Gyzylödegiň eroziýasy bilen birlikde beýleki keseller utgaşyp ýüze çykarlanda dermanly bejergiler üýtgäp biler. Meselem:
► Duodenit we aşgazanyň baş keselleri – antibakterial bejergisi, şol sanda Helikobakter pilory. garşy serişdeler bellenilýär;
► Öt haltanyň alawlama ýagdaýy – öt çykaryjy we fermentli serişdeler ulanylýar. Öt haltanyň daş keselinde hirurgiki bejergi üçin görkezmeler bellenilýär.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen Arabystanyň patyşasy Malek Salman ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyklar we ortagündogar meseleleri hakynda pikir alyşdylar.
Şu gün Wladimir Putin keremlin köşgünde malek Salman bilen geçiren duşuşygynda Moskwa döwletiniň Riat bilen köpugurly ylaýtada ykdysady we syýasy gatnaşyklaryny ösdürmäge ykjamlygyny yglan etdi.
Malek Salman hem Putin bilen geçiren metbugat konferensiýasynda Riat bilen Moskwa döwletleriniň sebit we halkara derejesindäki köp meseleler baradaky pozisiýalaryny bir ugurdadygyny nygtap geçdi.


text:
Türkmenistanda her ýylyň aprel aýynyň birinji ýekşenbesinde bellenilýän “Suw damjasy-altyn dänesi” baýramçylygy geçirildi. Bu baýramçylyk türkmen halkynyň gadymdan gözbaş alýan däplerini şöhlelendirmek bilen, köpmüňýyllyk taryhynyň dowamynda suwa bolan garaýşyny aýawly saklaýar.
Türkmenistanda suwarymly ekerançylygyň däp-dessurlary öz gözbaşyny gadymy döwürden alyp gaýdýar. Muňa baýramçylyga gelen myhmanlar suw göteriji çarhyň – jykyryň kömegi bilen gadymy suwarylyş usuly bilen tanyş bolmak arkaly, şeýle hem ata-babalarymyzyň gymmatly suwy düýelerde getirişlerini synlamak bilen göz ýetirdiler. Häzirki döwürde suwarmak üçin güýçli sorujy beketler hem-de uzalyp gidýän ýaplar ulanylýar. Olaryň kömegi bilen oba hojalyk ekin meýdanlary suw bilen üpjün edilýär.
…Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanda ägirt uly suw hojalyk taslamalary amala aşyrylýar, ýerleri suwarmak meseleleri täzeçil çözülýär. Bularyň hemmesi dänäniň, pagtanyň we beýleki oba hojalyk önümleriniň öndürilýän möçberini artdyrmaga hem-de degişlilikde ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge, oba hojalyk pudagynyň eksport kuwwatyny berkitmäge ýardam edýär.
Suw gorlaryny netijeli peýdalanmak döwlet syýasatynyň esasy ugry bolmak bilen, ol ilkinji nobatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň obasenagat toplumyny ösdürmek, daşky gurşawy goramak hem-de ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek bilen bagly öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek bilen bagly bolup durýar.
Ýerleriň hasyllylygyny dikeltmek, ýerleri şorlaşmakdan goramak—miraplaryň esasy aladalarynyň biri bolup durýar. “Altyn asyr” Türkmen kölüniň birinji nobatdakysynyň ulanmaga berilmegi bilen şor suwlaryny sowujy akabalar ýokary netijeli gidroulgama birleşdirildi. Bu ägirt uly taslamanyň ikinji nobatdaky desgalarynyň gurluşygy dowam edýär, ol oba hojalygynyň hajatlary üçin ýerasty suwlaryny ikilenç peýdalanmagyň mümkinçiliklerini artdyrýar. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, dünýäniň örän uly çölleriniň biri bolup durýan Garagum çölüniň merkezinde täze kölüň döredilmegi daşky gurşawy goramak babatda oňyn şert bolup durmak bilen, diňe ýurdumyzda däl-de, eýsem tutuş sebitde ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmaga ýardam edýär.
Suw we beýleki tebigy serişdeleri goramak we dikeltmek, çölleşmäge garşy göreşmek, ýerleriň zaýalanmagy, howanyň üýtgemegi bilen bagly meseleler Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar. Biziň ýurdumyz häzirki we geljekki nesilleriň bähbidine ählumumy ekologiki meselelerini çözmegiň başyny başlady. BMG-niň Ösüş Maksatnamasy, BMG-niň Daşky gurşawy goramak boýunça maksatnamasy, Ählumumy Ekologik Maksatnamasy hem-de beýleki abraýly halkara düzümleri bilen bilelikde milli we sebit derejelerinde maksatnamalaryň we taslamalaryň onlarçasy amala aşyrylýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň howandarlygynda gurluşygy alnyp barylýan “Altyn asyr” Türkmen kölüniň gurluşygy aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Ýurdumyz üstünlikli ekerançylygyň hem-de suwdan peýdalanmagyň ägirt uly tejribesine eýe bolmak bilen bu ulgamda ylmy barlaglary geçirmegiň öň hatarynda çykyş etmek bilen, beýleki döwletleri hem suw gorlaryndan rejeli peýdalanmaga çagyrýar.
Bu ägirt uly gidrotehniki desganyň işläp başlamagy balyk hojalygyny ösdürmek üçin döredilen suw howdanlaryny we akabalaryny peýdalanmaga mümkinçilik berýär. Häzir kölde mesgen tutan balyklaryň dürli görnüşleri munuň aýdyň mysaly bolup durýar.


text:
Türkmenistanda dürli sebäpden tussag edilen türkleriň maşgalalary olardan habar alyp bilmeýändigini aýdyp, türk we türkmen häkimiýetlerinden kömek soraýarlar. Olar häzirki wagtda Türkmenistandaky tussaglar bilen hiç hili aragatnaşyk gurup bolmaýandygyny hem öňe sürýärler.
Azatlyk Radiosyna hat üsti bilen ýüz tutan, Türkmenistanda dürli sebäplerden tussaglykda saklanýan 49 türk raýatynyň hossarlarynyň aýtmagyna görä, olara 2 ýyldan bäri tussaglar barasynda nähilidir bir maglumat almak başartmaýar. Olaryň bellemegine görä, Türkmenistandaky şol türk tussaglaryň ýagdaýyny öwrenmek barasynda, hossarlarynyň türk resmileriniň üsti bilen eden tagallalaryndan häzire çenli netije ýok.
Howpsuzlyk sebäpli efirde adynyň agzalmazlygyny isläp, Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolan bir türk tussagyň agasynyň aýtmagyna görä, Türkmenistandaky tussaglar bilen aragatnaşyk saklamaga mümkinçilik berilmeýär. Ol mundan iki ýyl owal Türkmenistanda işleýän mahaly hossarlarynyň haýyşy boýunça şol 49 türk tussagy bilen görşüp, olaryň arasyndaky gatnaşyga kömek berendigini aýdýar. Türkmenistandaky işini gutaryp, Türkiýä dolananyndan soň, türk tussaglaryndan hossarlarynyň hiç hili habar alyp bilmeýändigini öňe sürýär.
Onuň aýtmagyna görä, türk maşgalalaryň Türkmenistandaky tussaglaryň başyna bir oňaýsyz ýagdaý gelmeginden howatyrlanýandygy üçin, şu wagta çenli metbugata bu barada hiç hili ýüzlenme bermändirler. Tussaglaryň hossarlary diňe Türkiýäniň prezidentine Türkmenistandaky 49 türk tussagdan habar almak we olaryň öz ýurduna geçirilmegine kömek etmek barasynda haýyşnama iberipdirler. Şol bir wagtyň özünde, olar türk daşary işler ministrliginiň üsti bilen tussaglardan habar almak üçin, dürli synanşyklar edipdirler, ýöne türk resmileri Aşgabat hökümetinden hiç hili jogap alyp bilmändir.
Onuň gürrüň bermegine görä, Türkmenistandaky türk tussaglaryna hossarlary ol ýerde işleýän türk raýatlarynyň üsti bilen pul iberýärler. Tussagyň agasy, Türkmenistanda işlän mahaly türk tussaglarynyň hossarlarynyň iberen pullaryny we zatlaryny geçirmek üçin, tussaghananyň işgärlerine para-peşgeş berendigini hem ýatlap: "Türk maşgalalaryň iberýän pullarynyň näçe böleginiň para-peşgeşe gidip, näçe böleginiň hem hut tussagyň öz eline geçýändigini ýa-da iberen zatlarymyzyň olaryň eline baryp-barmaýandygyny bilemizok. Türk tussaglaryň arasynda 9 ýyldan bäri ýatan bar, 7 we 5 ýyldan, şeýle-de 3-4 ýyldan bäri ýatanlar bar. Meselem, meniň öz jigim 3 ýyldan bäri Türkmenistanda tussaglykda ýatyr" diýýär.
Aýdylyşyna görä, Türkmenistandaky 49 tussagyň Türkiýedäki tussaghanalara geçirilmegi barasynda, hossarlarynyň beren arzasy esasynda türk daşary işler ministrligi Aşgabat hökümetine bu ugurda ýüzlenme iberipdir. Türk tussaglaryň hossarlary mundan 15 gün owal üýşüp, ýörite prezidentlik köşgüne we daşary işler ministrligine baryp, netijäni sorapdyrlar. Türkiýäniň daşary işler ministrliginiň işgärleri türk tussaglarynyň hossarlaryna bu ugurda Türkmenistan tarapynyň hiç hili jogap bermeýändigini aýdypdyr. Türkmenistandaky türk tussaglaryň hossarlary Aşgabat hökümetinden uly umyt bilen goldawa garaşýandyklaryny nygtaýarlar.
Belläp geçsek, bu ýagdaý bilen baglanyşykly degişli türk we türkmen resmilerinden haýsam bolsa bir kommentariýa almak, Azatlyk Radiosyna başartmady.


text:
10 ýyl ozal
malik hosh geldin welin salamalik diyip ayallar diyenokdymay ya erkeklerem diyyami? :)
10 ýyl ozal
mälik salam hoşgeldiň. Gyzykly ýazgylaryňa garaşýas onda.
10 ýyl ozal
Iller geldim diyip 1 tema achyp onyady weli… Onem sen gelenine begenipdik yone son gara bermedin! Shu gezek hem sheyle bolarmy?!
Hosh geldin yene-de!
10 ýyl ozal
yok bu basga hili bolar.men onamok.yetirerrin yzyny ensalla!!
10 ýyl ozal
Aydyshyn yaly bolsunda!
8 ýyl ozal
arhiw dorup bashladyngmay oylanma:)
8 ýyl ozal
ata-babalarymyz diymeli:)
8 ýyl ozal
I'm Backi'm black.. nice to meet you..:)


text:
«Amnesty International» Gazagystanyň kanun goraýjy guramalarynyň we türme häkimiýetleriniň agzalarynyň adam gynamalarynyň we beýleki ýowuz daramalarynyň «umuman barlanman we jezalandyrylman» galýandygyny aýdýar.
Düýbi Londonda ýerleşýän guramanyň BMG-niň Adam hukuklary komitetine tabşyran we 17-nji iýunda jemgyýetçilige aýan edilen dokumentinde derňewçileriň adam gynandygy we beýleki ýowuz darama faktlary barada aýdylýanlaryň, polisiýanyň we prokuraturanyň bähbitleri nukdaý nazardan, "pida ýalan sözleýär" diýlip, köplenç ret edilýändigi bellenilýär.
Dokumentde gynalan adamlaryň işleri işleri bilen meşgullanýan aklawçylaryň päsgelçilige, gorkuzmalara sezewar bolýandygy aýdylýar.
Şeýle-de bu dokumentde, metbugatda tankydy pikirleri sem etmek üçin, söz azatlygyna hem howpsuzlyk meseleleri sebäpli basyş görkezilýändigi aýdylýar.


text:
Ruhubelentlik sili tolkun atýan kämil jemgyýetde ýaşaýan, rysgal-döwleti zyýada türkmen raýatlary pasly-baharyň ilkinji aýynda – martda geçiriljek saýlawlara örän ynamly barýarlar. Olar şu günlerden başlap, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek saýlawlarynda öz köňül isleglerini Magtymguly Pyragynyň «Küýüm kämildedir, gözüm mertdedir» diýen pähim-parasadyna laýyklykda beýan etmäge agzybirlik bilen taýýarlyk görýärler.
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň 2017-nji ýylyň 2-nji dekabrynda geçirilen mejlisinde bu möhüm jemgyýetçilik-syýasy çärä taýýarlyk görmek hem-de ony guramaçylykly geçirmek boýunça çäreleriň meýilnamasy tassyklanylandan soň, ýurdumyzyň çar künjünde raýatlarymyzyň, şeýle hem guramaçylaryň syýasy işjeňligi has-da ýokarlandy.
Obadyr kentlerimizde ýaşaýan ildeşlerimiz özara maslahatlarynda-da, ikewülikdäki mesawy gürrüňdeşliklerinde hem mynasyp işleri bilen il içinde özüniň ukyp-başarnygyny mälim edip bilýän raýatlarymyzyň, saýlawlarda ýeňiş gazanmaklarynyň tarapdarydyklaryny beýan edýärler. Halk paýhasynyň şeýle derejede jem pikire gelmegi bolsa, jemgyýetimiziň kämil derejelere ýetendiginiň alamatydyr. Entek, saýlawlara taýýarlyk görülýän döwürde, il içinde köňli hümmetli ynsanlaryň öňe çykmaklaryna aýratyn üns berýän halkymyzyň akyl-paýhas gämisiniň milli Liderimiziň saýlawlara bildirýän talaplar ummanynda ýüzmegi bolsa, jemgyýetimizde emele gelen we höküm sürýän ajaýyp sazlaşykdan nyşandyr.
Milli Liderimiziň we kalplary nury-imanly ýaşulularymyzyň nesihatlaryna gyşarnyksyz eýerýän halkymyz elmydama işjanly, merdana ogullary goldamagy halaýar. «Altyna pos ýokmaz» diýen dana pähime uýýan açyk göwünli milletimiz, ynamdar, messep-ygrarly, häsiýeti gyzyl ýaly ogul-gyzlara uly sarpa goýýar. Çünki, geçmişde şeýle ogul-gyzlar gymmatyny ýitirmeýän mähek daşyna çalymdaş ynsanlar saýylypdyr.
Ösüşleriň häzirki tapgyrynda biziň jemgyýetimize gahryman Arkadagymyzyň görkezen halal hem ygtybarly ýoly bilen öňe hereket etmäge ukyply, belent işleri amala aşyrmaga höwesek ynsanlar örän köp gerek! Hut şol sebäpli-de, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek saýlawlarynyň guramaçylarynyň kämilleriň, mertleriň dalaşgärlige hödürlenilip, iň mynasyplarynyň bolsa saýlanylmagyny gazanmak baş maksady bolup durýar.
Merkezi saýlaw topary.


text:
Döwürdeş aýallar öz gün tertibini kofe içgisiz göz öňüne getirip bilmeýärler. Kofe günüň başlangyjynyň, dost-ýarlar bilen duşuşyklaryň hemrasy bolup hyzmat edýär. Öndürijiler kofe içgisiniň dürli görnüşlerini öndürýärler, biz bolsa olaryň datly tagamyny datmaga howlugýarys. Häzir dükanlaryň tekjesinde üwelen, däneli, granulirlenen, ereýän kofe içgisine duşmak bolýar. Bu içginiň taýynlanşynda goşulýan goşundylar bolsa öz köpdürliligi bilen tapawutlanýar: süýt, buzgaýmak, limon, korisa, hat-da gyzyl burç bilen hem.
Köp lukmanlar bu içginiň peýdaly, ýaramly häsiýetlerini belleýärler:
► Kofe, has takygy onuň düzümindäki kofein beden ýeňilligini we akyl dürsligini döredýär;
► Kofe içgisiniň şekersiz kabul edilmegi dişiň çüýremeginiň we diş daşlarynyň döremeginiň öňüni alýar;
► Kofede saklanýan antioksidantlar juwanlygy saklamaga kömek berýär;
► Içginiň hoşboý ysy ýadawlygy aýryp, bedeni gowşadyjy täsire eýedir;
► Gara kofe alyş-çalyş hadysalary tijendirýär. Şonuň üçin hem lukmanlar horlanmaga ymtylýan adamlara ertirlik wagty bu içgini şekersiz kabul etmegi maslahat berýärler.
Ýöne taýagyň iki uçly bolşy ýaly, kofe içgisiniň beden üçin ýaramaz täsirleri hem bellenilýändir:
→ Kofe diş örtüginde aýrylmasy kyn bolan sary örtügi emele getirýär;
→ Kofe buşukdyryjy serişde bolup, bedeniň guraklanmagyna we kalsiý mineralynyň çykarylmagyna itergi berýär;
→ Kofe nerw ulgamy aşa tijendirip, ukysyzlygyň döremegine getirýär;
→ Gan basyşynyň ýokarlanma keselinden ejir çekýän adamlara kofe içmek bolmaýar. Ol gan basyşy ýokarlandyrýar.
→ Kofe içgisiniň aşa köp içilmegi (bir gije-gündizde 3 çaşkadan artyk) deriniň ýagdaýyna ýaramaz täsir edip, ony guradýar we deride garrama alamatlarynyň ir ýüze çykmagyna getirýär.
Ýaramaz täsirlere garamazdan, elmydama kofeli çaşkajykdan ýüz döndürme kyn bolup durýar. Ýöne käbir dörän aýratyn ýagdaýlarda kofe içgisini kabul etmek barada pikirlenme zerurdyr.
Göwrelilik döwri aýalyň durmuşyny we endiklerini düýpleýin üýtgedýär. Kofe içgisini göwreliligiň birinji ýarymynda kabul etmek soragy has hem wajyp bolup durýandyr. Bu wajyp döwürde çaganyň beden agzalary emele gelýär we islendik ýaramaz faktorlar bu döwürde öz ýaramaz täsirini ýetirip bilýändir.
Göwreliligiň irki möhletlerinde kofe içmekden saklanmalymy?
Birnäçe ýyl mundan öň hemme lukmanlar göwrelilere kofe içmegi gadagan edýärdiler. Gadaganlygyň esasy sebäbi hem kofeindi. Kofein böwrekleriň üsti bilen çykarlyp, öň hem göwrelilik sebäpli agramly şleýän böwreklere täsirini ýetirýär. Şeýle-de, gan aýlanşygy bilen kofein çaganyň bedenine düşüp, onuň alyş-çalyş işjeňligine täsirini ýetirýär. Aýdylan hemme deliller kofe içgisiniň göwreliniň bedenine ýaramaz täsir edýändigini alamatlandyrýar. Ýöne söýgüli içgini içmek islegi güýçli bolsa näme etmeli?
Ilki bilen siziň hereketleriňiziň we endikleriňiziň diňe size däl-de, eýsem çagada täsir etjekdigini ýatda saklamalydyr we öz lukmanyňyzyň maslahatyny almalydyr. Ol siziň beden aýratynlygyňyzy, göwreliligiň geçişini nazara alyp, kofe kabul etme barada mümkinçiligi we onuň mukdaryny kesgitläp biler.
Lukmanlaryň maslahatyna görä, göwreliligiň ikinji ýarymyndan siz käwagtlar öz halaýan kofe içgiňizi kabul edip bilersiňiz. Ýöne kabul etmäge garşy görkezmeler babatda hem habarly bolmalydyr.
Göwreliligiň ikinji ýarymynda, ýagdaýyňyz gowy bolan halatynda hem, indiki görkezmeler kofe kabul etmek üçin gadaganlygy düzüp biler:
♦ Sizde göwrelilik döwründe gan basyşynyň ýokarlanmagy syn edilýär. Kofe gan basyşy has hem ýokarlandyryp, gaýraüzülmeleriň döremegine getirip biler.
♦ Çaganyň ýürek urmalarynyň çaltlanmagy syn edilýär. Kofe çaganyň ýürek urmalaryny çaltlaşdyrýar.
♦ Bedende kalsiý ýetmezçilik edýän bolsa, kofe içgisini göwreliligiň dowamynda kabul etmek maslahat berilmeýär. Bu ýagdaý dogjak çaganyň direg-hereketlendiriş ulgamynyň nädogry emele gelmegine itergi berip biler.
Kofe iiçgisiniň göwreliligiň irki möhletlerinde aşa köp kabul edilmegi düwünçegiň düşmelerine, kislorod ýetmezçiligine we çaganyň ösüşiniň saklanmagyna getirip biljekdigini ýatda saklamalydyr.
Eger siz özüňizde kofe kabul etmäge garşy bir görkezme kesgitlän bolsaňyz ýa-da göwreliligiň irki möhletlerinde kofe içgisini içmekden saklanmagy isleýän bolsaňyz, onda onuň ýerini tutujy içgileri anyklamak peýdaly bolar.
Kofeinsiz kofe içmek howpsuzmy?
Köp göwreliler kofeinsiz kofe içgisini kabul etmegiň howpsuzlygy barada soraýarlar. Ony içmek howpsuzmyka?
Ilki bilen, kofeden kofeiniň "alnan" ýagdaýynda içgide onuň biraz mukdarynyň galýandygyny bellemelidir. Ondan başga-da, kofeini almak üçin ulanylýan himiki maddalaryň çaga üçin ýaramly bolup bilmejekdigini ýatda saklamalydyr. Şonuň üçin hem, göwrelilik döwri kofeinsiz kofe kabul etmekden saklanmalydyr.
Kofe içgisiniň ýerini tutujy ot ýygyndylary we sikoriý
Kofeden tapawutlylykda, sikoride kofein ýokdyr we ol nerw ulgamyna köşeşdiriji täsirini ýetirýändir. Sikoriý özünde iýmit siňdirişi kadalaşdyryjy insulini saklaýar. Bu häsiýet bolsa göwreliligiň irki möhletlerinde içiň gatamalaryndan we aş saýlamadan kösenýän aýallar üçin peýdaly bolup biler. Ýöne sikorini hem edil kofein ýaly, gastrit, aşgazanyň we onikibarmak içegäniň baş kesellerinde, warikoz keselinde kabul etmek bolmaýar.
Otlardan ýasalan ýygyndylar sizi diňe ýakymly ysy bilen özüne çekmän, nerw ulgamyny köşeşdiriji, alawlama hadysalaryna we ýokançlyklara garşy täsirliligi bilen hem peýdaly bolup bilerler. Göwreliler üçin çopantelpegiň, it burunyň, ýandagyň, smorodinanyň, malinanyň gaýnatmalary peýdaly bolup biler. Ýöne bu otlaryň dermanlyk täsiriniň bardygyny göz öňüne tutup, olary günde 1-2 çaşka mukdarda kabul etmek ýeterlikdir. Öt ýygyndylary kabul edilende olaryň döredip biljek allergiki täsirliligi babatda habardar bolmalydyr we olary ulanmazdan öň lukman bilen maslahatlaşylmalydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Gazagystanyň günortasyndaky Almaty oblastynyň jemgyýetçilik seýilgähleriniň birinde azyndan 11 erkegiň we aýal maşgalanyň jesedi tapyldy. Ýurduň resmileri bu waka boýunça derňewe başladylar.
Duşenbe güni Ile-Alatau seýilgähinde tapylan jesetleriň ýedisinde pyçak yzlary bolup, galan iki jeset hem otlanypdyr. Sişenbe güni bu sebitde başga-da dört adamyň jesedi tapyldy. Olaryň üçüsi erbet ýanypdyr.
Gowuşýan maglumata görä, jesetleriň bäşisiniň şahsyýeti anyklanypdyr.
Olaryň biri brakonýerlere garşy göreşen Panaýot Zakharopulodyr. Beýleki jeseteler hem Zakharopulonyň maşgala agzalary we onuň egidenşleri bolup çykdy.
Gazagystanyň içeri işler ministri Kalmukhanbet Kasymow bu iş boýunça anyk maglumatlary bermekden saklandy. Ol bu adamlaryň belli bolmadyk dawa sebäpli öldürlen bolmaklarynyň mümkindigini öňe sürdi.
Bu iş boýunça derňew dowam edýär.
Bu wakadan iki aý töweregi ozal, gazak-hytaý serhedinde 14 gümrük işgäri öldürilip, olaryň bedenleri hem ýakylypdy.
Mundan soň, şol serhet birikmesinden gaçan bir esger tapyldy. 19 ýaşly hatarly Wladislaw Çelakha 15 adamy öldürmekde aýyplama bildirildi.


text:
Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň harbylary iki ýurduň serhedindäki dawaly giňişlikden çekilýärler.
Gyrgyzystanyň Serhet gözegçilik gullugynyň metbugat wekili Gulmira Borubaýewa bu çäräniň gyrgyz-täjik gepleşikleriniň netijesinde goşun çykarmagyň tertibi kesgitlenensoň sişenbe güni gije başlanandygyny aýdy. Borubaýewanyň sözlerine görä, goşunlaryň çekilmeginden soň serhetde ýurtlaryň diňe adaty serhet güýçleri galýarlar.
Merkezi Aziýanyň bu iki goňşy ýurdy Gyrgyzystanyň Batken regionynyň golaýyndaky bu giňişliklere şu aýyň başynda serhetde heläkçilikli atyşyň ýüze çykmagyndan soň goşmaça goşun girizipdi. Atyşykda Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň serhetçileri, şeýle-de bir polisiýa ofiseri ýaralanypdy.
Dartgynlylygyň ýüze çykmagyna Gyrgyzystanyň serhetdäki dawaly giňişlikde ýol gurluşygyna başlamagy sebäp bolupdy.


text:
Şu ýylyň 21-nji maýynda geçiriljek möhletinden öň çykyp gidenleriň saýlaw okruglarynda hem-de welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi bilen baglylykda Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalygyna dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyk ýygnaklary tamamlandy. Dalaşgärler bilen geçirilýän duşuşyk ýygnaklaryna dalaşgärleri hödürlän syýasy partiýalaryň we raýatlar toparlarynyň wekilleri hem-de dürli ulgamlarda zähmet çekýän saýlawçylar işjeň gatnaşdylar.
Saýlawlar gününden öň ses bermek 20-nji maýda sagat 18:00-da tamamlanýar.
2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk işleriniň çäklerinde, Türkmenistanyň Mejlisin...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 26-njy, 38-nji maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň kabul eden karary esasynda, 2018-nji ýylyň 25-n...
Şu günler ýurdumyzda 2018-nji ýylyň 25-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmeklige...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Ol Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat etrap we şäher halk maslahatlaryny...
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw mö...
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 81-nji maddasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 4-nji maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we...
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň “Ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň gullukçylarynyň hünärini ýokarlandyrmak” ugry boýunça ok...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň wekilleri 2017-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda geçirilen Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentiniň saýlawlaryna Garaşsyz Döwletle...


text:
Türkmenistanyň futbol boýunça ýygyndy topary Hytaýyň Taýpeý toparyndan 3:1 hasabynda üstün çykdy. Bu bäsleşik 2019-njy ýylda Birleşen Arap Emirliklerinde geçirilmegi meýilleşdirilýän Aziýanyň Kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyrynyň üçünji aýlawynyň çäklerinde geçirildi.
Türkmen türgenleri “E” toparda çykyş edýärler. Onda Bahreýniň we Singapuryň futbolçy toparlary bar. Onda birinji we ikinji orna düşen toparlar ýaryşyň final bölümine çykýarlar. Türkmenistanlylar bu ugurdaky bäsleşigi ýeňiş bilen başladylar.
Bäsleşigiň 23-nji minudynda Y.Annamyradow dürs urgy bilen hasaby açdy. Şondan bir minut geçen soň R.Mingazow biziň toparymyzyň artykmaçlygyny ýokarlandyrdy. Oýnuň birinji ýarymynyň soňky sekuntlarynda garşydaş toparyň oýunçysy P.Çen bir pökgini geçirmegi başardy.
Oýnuň 83-nji minudynda P.Çen türkmen futbolçylarynyň hüjümi mahalynda pökgini yzyna gaýtarmakçy bolup, nädogry urgy bilen ony öz derwezesine gönükdirdi. Şeýlelikde, hasap 3:1 boldy. Türkmen futbolçylary üç utuk bilen öz toparlarynda öňde barýarlar we 13-nji iýunda Aşgabatda Bahreýniň futbolçylary bilen geçiriljek duşuşyga taýýarlyk görýärler. Hytaýyň Taýpeý topary bilen jogap duşuşygyny türkmen paýtagtynda 14-nji noýabrda geçirmek meýilleşdirilýär.


text:
Soňky habarlar
Archive news
Ýokary liga - 2017: "Energetik" - "Altyn asyr" duşuşygyna gysgaça syn
12:1317.06.2017
0
623
«Energetik» — «Altyn asyr» Ikinji aýlawda: 1 — 3. Şeýlelikde, «Altyn asyr» senesi üýtgedilen duşuşyklaryň dyknyşygynyň bir çetinden girýär. Ýurdumyzyň häzirki çempiony 8-nji iýula çenli her üç-dört günden bir duşuşyk geçirmeli bolar. Mahlasy, «aragatnaşykçylaryň» jemi 7 duşuşygynyň senesi üýtgedildi.Topar şol duşuşyklaryň birini «Energetik», birini «Ahal», ikisini «Merw» we ýene-de ikisini «Şagadam» bilen geçirer. Şu gün ilkinji duşuşyk «Energetik» bilen geçiriler. Mary şäherindäki «Energetik» stadionynda geçirilmegi meýilleşdirilýän duşuşyk 18:15-de başlar. «Altyn asyr» bilen «Energetik», häzirlikçe, ýaryş tertibinde goňşy. Dördünji orundaky «Energetigiň» 15 duşuşykdan 24, bäşinji orundaky «aragatnaşykçylaryň» 9 duşuşykdan 21 utugy bar. Diýmek, duşuşyk «Altyn asyryň» peýdasyna tamamlansa, topar dördünji orna geçer. Şol bir sanda ýaryş tertibiniň öňdebaryjysy «Ahal» bilen utuklaryň aralygy 12 utuga çenli ýygrylar. «Energetik» utsa, «Altyn asyrdan-a» 6 utuklyk ara açýar, «Şagadama-da» bir utuga çenli ýakynlaşýar. Deňlik toparlaryň ikisiniň hem ýokarky basgançaklara çykmak mümkinçiligini azaldar. «Altyn asyryň» hüjümçisi Myrat Ýagşyýew şu duşuşykda tapawutlanyp bilse, bombardirlik ýaryşynda Yhlas Magtymow bilen deňleşýär. Häzirlikçe, Myradyň geçiren gollary Yhlasyňkydan bir gol az. Duşuşykda geçirip biljek ýekeje goly Myrat Ýagşyýewiň 2012-nji ýyldan bäri Ýokary ligada geçiren 90-njy goly bolar. Şu wagta çenli toparlaryň ikisi-de garşydaş derwezelere 22 gol geçirdi. Deňlik üýtgärmi ýa ýene şollugyna galarmy, muny duşuşyk aýdar. Häzirki wagta çenli «Energetigiň» geçiren duşuşyklarynyň üçüsi deňme-deňlik bilen bilen tamamlandy. «Altyn asyrda» bolsa entek deňlikde tamamlanan oýun ýok. Diýmek, gazanyljak deňlik «aragatnaşykçylar» üçin şu möwsümdäki ilkinji deňlik bolar. Bir zady ýatdan çykarmaly däl: «Altyn asyr» şu senesi süýşürilen duşuşyklar tapgyrynda kim bilen duşuşsa-da, «Ahal» bilen gizlin bir ýaryş dowam edýär. Ol hem birinjilik ugrundaky ýaryş. Häzirlikçe, iki toparyň geçiren oýunlarynyň arasynda 6 oýunlyk tapawut bar. Utuklaryň tapawudy bolsa 15 utuk. Diýmek, «Altyn asyr» utuk boýunça «Ahaldan» öňe geçmek üçin 7 duşuşykda-da ýeňiş gazanmaly.
Teswirler
Teswir ýazmak üçin içeri giriň ýa-da registrasiýa boluň


text:
Gazagystan ilkinji gezek Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň maslahatyna ýer eýeçiligini eder
Prezident R. T. Erdoganyň hem maslahata gatnaşmagyna garaşylýar
Gazagystan ilkinji gezek Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň Ylym we tehnalogiýa maslahatyna ýer eýeçiligini etmäge taýarlanýar.
Gazagystanyň Daşary işler ministrliginden berlen beýanata görä, Prezident Nursoltan Nazarbaýewiň 2016-njy ýylyň aprel aýynyň 14-15-i aralygynda Stambul şäherinde geçirlen Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň maslahatyna hödürlän teklibine laýyklykda, Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň Ylym we tehnalogiýa maslahatynyň sentýabr aýynyň 10-11-i aralygynda Astanada geçirler.
Maslahata Yslam Hyzmatdaşlyk guramasyna agza 57 ýurduň döwlet we hökümet baştutany bilen birlikde synçy ýurtlardan we halkara guramalardan 80-e golaý wekiliýet gatnaşar.
Prezident R. T. Erdoganyň hem maslahata gatnaşmagyna garaşylýar.
Yslam Hyzmatdaşlyk guramasynyň Ylym we tehnalogiýadan jogapkär ministrleriniň 9-njy sentýabrda geçirjek maslahatyndan soň 10-njy sentýabrda hem Astana EXSPO 2017 sergisiniň ýapylyş dabarasy geçirler.


text:
31 Ocak 2017 Salı
Lebapgazçykaryş Müdirligi Tebigy Gazyň Çykarylyşyny Artdyrýar
«Lebapgazçykaryş» müdirligi 2016-njy ýyly uly zähmet üstünlikleri bilen tamamladylar. Geçen ýylda müdirlik boýunça tebigy gazyň 14,9 milliard kub metri, gaz kondensatynyň bolsa 81 müň tonna golaýy çykaryldy.
«Lebapgazçykaryş» müdirliginiň guýulary düýpli we ýerasty bejeriş bölüminiň işgärleri Malaý, Kerpiçli, Bagaja, Ojak, Gazlydepe we beýleki känlerde guýularyň 32-sinde barlag hem-de abatlaýyş işlerini geçirdiler.
Müdirligiň işgärleri 2017-nji ýylda guýularyň 30-synda abatlaýyş işlerini geçirmegi meýilleşdirýärler.
Müdirligiň işgärleri tarapyndan ýerine ýetirilýän bejeriş we abatlaýyş işleri tebigy gazyň çykarylyşyny artdyrmaga düýpli goşant goşar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
26 Ocak 2017 Perşembe
TOPH Döwletara Gaz Geçirijisiniň Türkmen Böleginde Kompressor Bekedi Gurlar
«Türkmengaz» DK-nyň inžiniring we gurluşyk müdirýetiniň hünärmenleri turba geçirijiniň ugrunyň 70-nji kilometrinde geljekki binanyň guruljak ýerini bellediler we ol ýere inženerçilik ulgamyny – gaz geçirijini, elektrik ulgamyny we suw çekýärler. Şol bir wagtyň özünde turba geçirijiniň elektrik-tehniki böleginiň, ulanyljak ýoluň we onuň ýerüsti kömekçi hojalyklarynyň taslamasy taýýarlanylýar.
Ýurduň içinden geçýän täze gaz ugruny taýýarlamaga türkmen tebigy gazynyň eksportuny diwersifikasiýalaşdyrmak we türkmen ýangyjyny täze dünýä bazarlaryna çykarmak işlerine işjeň gatnaşýan kärine ussat hünärmenler gatnaşýarlar.
Inžiniring we gurluşyk müdirýetiniň hünärmenleri uly möçberli bu işi durmuşa geçirnäge-de işjeň gatnaşýarlar. Ägirt uly „Galkynyş“ gaz ýatagyndan tä Owganystan bilen serhede çenli 214 kilometrlik strategik gaz geçirijiniň türkmen böleginde gaz geçirijiniň taslamaçylary turba çekmek üçin inženerçilik-gözleg işlerini, 50 kilometrlik böleginde bolsa geljekki gaz geçirijiniň tehnologik bölegini tamamladylar.
Iki ugurda- täze ugurlardan daşary ýurtlara ibermek we ýurduň içerki talaplaryny üpjün etmek üçin amala aşyrylýan gaz geçiriji infrastrukturasyny ösdürmäge gatnaşýan hünärmenler „Gündogar-Günbatar“ gaz geçirjisini Owadandepede gurulýan tebigy gazdan euro-5 ölçegli benzin öndürmek boýunça gaz-himiýasy toplumyny birleşdirjek gaz geçirijiniň taslamasyna girişdiler.
7 kilometrlik gaz geçirijiden ony gaýtadan işlemek boýunça önümçilige ýylda 2 milliard kub metr tebigy gaz geler. Şol bir wagtyň özünde taslama guramasy Gyýanlyda gurulýan polietilen we propilen öndürmek boýunça gaz himiýasy ýaly özboluşly binanyň taslamasyny işläp taýýarlaýar. Inženerlerimiziň çyzgysy boýunça kömekçi önümçiligiň ekologiýa taýdan möhüm bölegi—100 gektar ýerde bugardyjy howuz gurlar. Bu döwrebap desga iň täze tehnologiýalar ulanylyp, himiýa önümçiliginde ulanylan tehniki suwy daşky gurşawa zelel ýetirmän peýdalanmaga mümkinçilik berer.
http://www.turkmenhabargullugy.com/toph-dowletara-gaz-gecirijisinin-turkmen-boleginde-kompressor-bekedi-gurlar/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Ýokary okuw mekdeplerinde we ylmy-barlag institutlarynda Ýaş alymlar geňeşleri döredildi
Olaryň 19-sy ýokary okuw mekdepleriniň ýanynda, 12-si we 9-sy degişlilikde ylmy-barlag institutlarynyň we Ylymlar akademiýasynyň ýanynda işläp başlady. Döwlet baştutanynyň başlangyjy bilen golaýda döredilen Türkmenistanyň Ýaş alymlar merkeziniň mejlisi şu tema bagyşlandy.
Ýaş alymlar geňeşleriniň işi kafedralaryň, laboratoriýalaryň we beýleki şuňa meňzeş gurluşlaryň ýanynda ýörüteleşdirilen ylmy gurnaklary döretmäge gönükdirilendir. Olaryň ylmy işini Türkmenistanyň Türkmenistanyň Ýaş alymlar merkezi utgaşdyrar. Merkeziň ýanynda hereket edýän geňeş gelýän teklipleri öwrener, barlaglaryň has wajyplaryny saýlar we hasaba alar. Olaryň monitiringini TÝAM-niň ýanyndaky ynsanperwer, fizika-matematika we tehniki; himiýa we geologiýa; lukmançylyk, biologiýa we oba hojalyk ylymlary bölümleri amala aşyrar.
TÝAM ylmy işleriň ýörüte sanawyny döretmäge girişdi. Soňra olar dürli pudaklaýyn ministrlikleriň we önümçilik kärhanalarynyň hünärmenleriniň garamagyna hödürlener. Wajyp işleriň awtorlary öz tapan täzelikleriniň ykdysadyýetiň ol ýa-da beýleki pudagyna ornaşdyrylmagyna bil baglap bilerler. Bu işi oňaýlaşdyrmak üçin tematiki sergiler guralar we ýaş alymlaryň ylmy işleriniň ýygyndysy çykarylar.
TÝAM-yň mejlisinde ýurdumyzda ýaşlar ylmy herektini ösdürmek bilen baglanşykly beýleki wajyp meselelere-de garaldy.


text:
Biz gazon oturdýarys
Täze gazony oturtmagyň ýa-da köne gazony oturdyp gutarmagyň iň amatly wagty maý ýa-da iýun aýydyr. Ýöne ýylyň dowamynda rekord derejede az ýagyn ýagan bolsa, iýul aýy hem amatly bolup biler.
1. Täze gazon oturtmak
Gazony oturtmak isleýän ýeriňizi 10–15 sm çuňlukda gazyň. Soňra topragyň üstüni tekizläň we mysal üçin walik bilen tapbatlaň.
Soňra siziň iki mümkinçiligiňiz bar:
a) gazony ekmek
Ilki bilen gazon ekmekçi bolýan meýdanyňyzy ölçäň. Näçe tohum ulanyljakdygyny hasaplaň: 1 m2 ýere 25 g tohumdan hasaplaň + her 10 m2 üçin, ätiýaçdan ulanar ýaly 25 g tohumy üstüne goşuň.
Tohum satyn alanyňyzda onuň täzeligine üns beriň, sebäbi tohum gögerijiligini örän tiz ýitirýär (ikinji ýyl onuň gögerijiligi 50 % peselýär). Mundan başga-da, tohum satyn alanyňyzda onuň dükanda dogry saklanyp-saklanmadygyna üns bermeli (eger tohum çyg bolsa käbirleriniň eýýäm gögerip başlan bolmagy mümkin. Şunuň ýaly tohumy gowusy satyn almaň – size artykmaç kelleagyry bolmasyn). Tohumyň dükanlardaky ortaça bahasy (sortuna baglylykda) 3–5 ýewro/kg.
Tohum satyn alanyňyzda gazony nähili ulanjakdygyňyza görä saýlaň (onuň üstünde köp ýöreljekmi ýa-da sport çärelerini geçirmek üçin ulanyljakmy ýa-da tersine onuň üstünde ýöremekçi dälmi, belkem ony diňe öý guşuny iýmlemek üçin ulanarsyňyz). Hiç wagt markasyz tohum satyn almaň!
Güýçli şereketlerde otlaryň ummasyz köp görnüşiniň arasyndan birini saýlamaga kömek edýän maglumat kagyzjygy bolýar. Islendik dükanda siz şol kagyzy sorap alyp bilersiňiz.
Satyn alan tohumyňyzy gurak, sowuk we garaňky ýerde saklaň. Tohumy indiki ýyla goýmazlygyňyzy maslahat berýäris, sebäbi olar gögerijiligini tiz ýitirýär.
Tohumy “doly inine” maý aýynda ekiň (bu ýyl iýulda). Ekmezden öň topragy inçe dyrmygyň kömegi bilen 1 sm çuňluga çenli keşläp çykyň. Ekeniňizden soňra tapbatlaň (mysal üçin walik bilen) we gowuja çyglaň. Tohum takmynan 14 günden gögerýär. Gazonyň boýy takmynan 10 sm-e ýetende birinji gezek ony oruň. Oranyňyzdan soňra gazonyň çykmadyk ýerlerini görseňiz şol ýerleri gaýtadan ekip bilersiňiz. Gazon gür bolar ýaly sentýabryň ortasyna çenli ony 1–2 hepdeden ormaly. Orulan oty hiç wagt zyňmaň. Şu sanymyzyň soňky sahypasyndaky makalany ýene bir gezek üns berip okaň.
b) gazony oturtmak üçin öňünden ýetişdirilen otly halylary ulanyň
Bu usul has çalt, ýöne has gymmat düşýär. Beýleki tarapdan bu usul has amatly bolýar, sebäbi öňünden ýetişdirilen otly halylary satýan şereketleriň köpüsi olaryň bahasyna oturtmagyň bahasyny hem goşýarlar. Şeýlelikde täze gazony oturtmak bilen baglanşykly ähli işiňizden dynarsyňyz.
Gazony oturtmak üçin öňünden ýetişdirilen otly halylar ulanylýar. Olaryň oturtmak bilen bilelikdäki bahasy (sortuna baglylykda) 3–5 €/m² çäklerinde üýtgeýär.
2. köne gazona idi-yssywat
Her ýazda (mart-maý aýlaryndaky howany hasaba almak bilen) gazony ýapraklardan we gury otdan arassalaň, gerek bolanda onuň boş ýerlerini täzeden ekiň.
Aýaz gyşyň dowamynda gazony “ýapyrýar”, şonuň üçin ony ýazyna tekizlemeli. Şeýle hem gazonyň janlanmagyna topragyň howalandyrylmagy oňaýly täsir edýär. Munuň üçin siz ýönekeý enjam bolan “howalandyryjyny” ýasap bilersiňiz.
Munuň üçin 2–3 sm galyňlygynda, takmynan 30×30 sm ululykda tagta taýýarlaň. Oňa beýleki ýüzünden çykyp durar ýaly 10 sm-lik çüýleri çüýläň. Çüýleriň arasyndaky uzaklyk 2–3 sm bolmaly. Çüý çüýlenen tagtany agaç tutawaja berkidiň (onuň uzynlygy siziň boýuňyzyň uzynlygyna bagly bolýar, “howalandyryjy” bilen işlemek size amatly bolar ýaly bolmaly).
Hemişe gazony ýyganyňyzdan soňra, siz tagtanyň üstünde durup biler ýaly edip ýere çüý çüýläň. Soňra çüýleri çykaryp, bu operasiýany ähli gazonda gaýtalaň. Zerur bolan halatynda siz çarşak hem ulanyp bilersiňiz.
Eger gazony suwarmak isleseňiz, topragy howalandyranyňyzdan soňra suwaryň. Suw barmaly ýerine, köklere barar.
««« Öňki makala: Biz awokado ýetişdirýäris Indiki makala: Indoneziýada mangonyň görnüşleri »»»
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
2017-nji ýylyň sentýabrynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň mynasybetli 500 günlük atly ýörişe gatnaşyjylar Lebap welaýaty boýunça ýollaryny üstünlikli dowam edýärler.
Ýakynda olar Atamyrat-Kerkiçi awtomobil ýolundan geçdiler we Atamyrat etrabyna bardylar. Bu ýerde etrabyň ýerli ýaşaýjylary olary duz-çörek bilen garşy aldylar. Atlylar ýollaryny dowam edip, welaýatyň taryhy ýerlerinde bolup gördüler. Hususan-da, olar Astana-baba we Alamberdar aramgählerine bardylar. Bu ýerde XI-XII asyrlaryň binagärlik ýadygärlikleri bolan bu binalaryň taryhy atly ýigitlere jikme-jik gürrüň berildi.
Şeýle hem Aziada-2017 mynasybetli atly ýörişe gatnaşyjylar Idris-baba medreseseniň ýadygärligine baryp gördüler. Bu medresede türkmen nusgawy edebiýatynyň düýbüni tutujy Magtymguly Pyragy bilim aldy. Bu ýerde uly sport oýunlarynyň buşlukçylarynyň gelmegi mynasybetli etrabyň durmuşy barada gürrüň berýän sahnalaşdyrylan oýunlar görkezildi.
Soňra Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny, Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny we Aziýa oýunlarynyň alawyny göterip barýan atlylar Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky dokma egriji fabrige we çeper haly kärhanasyna baryp gördüler. Kärhananyň işgärleri önümçilik bölümleri bilen tanyşdyrdylar, bu ýerde işiň gurnalyşy barada gürrüň berdiler.
Soňra taryhy atly ýörişe gatnaşyjylar öz ýollaryny dowam etdiler.


text:
Ÿaşulylar geňeş etse
Düÿn “Nowruz ýaýlasynyň ak öýi” binasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda döwletimiziň we jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm waka bolan Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahaty öz işine başlady. Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 26 ýyllyk şanly baýramçylygynyň öňüsyrasynda geçirilýän umumymilli maslahatyň gün tertibine ýurdumyzy mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmegiň wajyp wezipeleri, Türkmenistanda täze taryhy eýýamda ýaýbaňlandyrylan oňyn durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleri yzygiderli durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Türkmen jemgyýetiniň gurluşynyň gadymy esaslarynyň biri bolan Ýaşulular maslahaty döwürleriň we nesilleriň arabaglanyşygyny, halkymyzyň pederlerimiziň paýhasly ýörelgelerine we köpasyrlyk taryhy bolan demokratik esaslara üýtgewsiz ygrarlylygyny özünde jemleýär. Ýaşuly nesillere hormat goýmak, ýaşulularyň, ak gyňaçly eneleriň baý durmuş tejribesine daýanmak türkmen halkynyň asyrlar aşyp gelýän milli ýörelgeleri bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli tagallasy netijesinde Ýaşulular maslahaty ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda möhüm orun eýeleýär we ol ähmiýetli utgaşdyryjy mümkinçiligi emele getirýär. Hut şonuň üçin hem geçirilýän maslahat umumymilli möçbere eýe bolup, onuň dowamynda Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň sazlaşykly ösüşi, halkymyzyň abadançylygy we bagtyýarlygy üçin möhüm ähmiýeti bolan wajyp meselelere garalýar we anyk çözgütler kabul edilýär.
Ir bilen hormatly Prezidentimiz “Nowruz ýaýlasynyň ak öýi” binasyna geldi.
Döwlet Baştutanymyz Ýaşulular maslahatynyň mejlisine başlamazdan öňürti bu ýerde Mejlisiň Başlygynyň, ýurdumyzyň Hökümet agzalarynyň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda giňişleýin maslahat geçirdi.
Hormatly Prezidentimiz öňi bilen halkymyz we ýurdumyz üçin bähbitli çözgütleriň kabul edilýän Ýaşulular maslahatynyň işe girişmegi bilen maslahata gatnaşyjylary gutlady we bu umumymilli çäräniň üstünliklere beslenjekdigine ynam bildirdi. Döwlet Baştutanymyz iş maslahatyna gatnaşyjylara özüniň täze döreden “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabyny sowgat berdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Beýik Ýüpek ýoly ägirt uly taryhy miras bolup, onuň merkezi logistika düzümi biziň Watanymyzda gaýtadan dikeldilýär, halklaryň we ýurtlaryň özara ýakynlaşmagy üçin kuwwatly itergi bolup hyzmat edýär, olaryň arasynda syýasy, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer gatnaşyklarynyň ýola goýulmagyna, ýurtlaryň, sebitleriň we tutuş yklymlaryň arasynda özara düşünişilmegine hem-de hyzmatdaşlyga, özara gatnaşyklaryň ygtybarly binýatlarynyň kemala gelmegine ýardam berýär.
Maslahata gatnaşyjylar ajaýyp sowgat üçin milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirip, munuň ählihalk dabarasynyň öňüsyrasyndaky ýakymly waka öwrülendigini bellediler.
nexttmm


text:
Balkan welaýatynyň merkezindäki ýöriteleşdirilen şaşka sport mekdebinde iňlis-amerikan şaşkasy boýunça erkekleriň we zenanlaryň arasynda Türkmenistanyň çempionaty geçirildi. Ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan ýaryşa gelen şaşkaçylar diňe bir medallar ugrunda bäsleşmän, şu ýylyň iýun aýynda ABŞ-da geçjek dünýä çempionatynda çykyş etmeli milli ýygyndymyzyň esasy düzüminde agza bolmak üçin hem göreşdiler.
Bu ýaryşda diňe birinji we ikinji orunlar dünýä çempionatyna gatnaşmaga hukuk berýär. Şonuň üçin hem baýraklar ugrunda göreş örän çekeleşikli we dartgynly ýagdaýda geçdi. Zenanlaryň arasynda altyn medala halkara grossmeýsteri, häzirki wagtda dünýäniň absolýut çempiony Amangül Durdyýewa mynasyp boldy. Ýaryşyň eýeleriniň toparyna wekilçilik edýän şaşkaçy zenan mümkin bolan 44 utukdan 44 utuk toplap, aňrybaş netijäni görkezmegi başardy.
Amangülüň dünýä çempionatynda geçen ýylky gazanan ýeňşi oňa şu ýyl ýurdumyzyň ýygyndysynyň agzasy bolmaga mümkinçilik berdi. Şonuň üçin hem dünýä çempionatyna beýleki iki ýollanmalara kümüş we bürünç medallary eýelän türgenler mynasyp boldular.
Balkan welaýatynyň toparynyň düzüminden Altynaý Öwezowa (38 utuk) we Jemile Mämmetnyýazowa (34 utuk) degişlilikde ikinji we üçünji orny eýelediler.
Erkekleriň arasynda geçen ýaryşda hormat münberini tutuşlygyna Durdyýewleriň maşgalasynyň wekilleri eýelediler. Edil geçen ýylky ýaly, hormat münberiniň iň ýokarky basgançagyna doganlaryň iň körpesi sport ussady Maksat Durdyýew çykdy. Ol mümkin bolan 60 utukdan 56 utuk (26 ýeňiş we 4 deňlik) toplady. Ikinji eýelän Bäşim Durdyýew ýeňijiden bary-ýogy bir utuk yza galdy. Üçünji orny Bagtyýar Durdyýew (54 utuk) eýeledi.
Şeýle hem dünýä çempionatynda ýetginjekleriň toparynda Penagylyç Ezizgylyjow Türkmenistana wekilçilik eder. Ol hem geçen ýyl şu ýaş toparynda ýeňiş gazanypdy.
Şu ýylky dünýä çempionaty Missisipi ştatynda ýerleşýän kiçeňräk şäherçe bolan Petal şäherinde halkara şaşkasynyň Şöhrat zalynda geçiriler. Bu ýerde kitaplaryň, antikwar önümleriň, şol sanda gadymy Müsüriň sungat eserleriniň, şeýle hem fotosuratlaryň ajaýyp toplumy ýygnalypdyr. Dünýäniň meşhur şaşkaçylarynyň atlarynyň hatarynda bu paýhas oýny bilen meşgullanýan türkmenistanly şaşkaçylar Mustafa we Amangül Durdyýewleriň atlary hem bar.


text:
Düzüm
Institutyň 22 ylmy-barlag laboratoriýalarynda ylmy-barlag we 6 bölümlerinde taslamalaýyş işleri alynyp barylýar.
Institutda geçirilýän esasy ylmy barlag we taslama işleriň ugurlary:
- Nebitgaz ýataklaryny özhşdirmek boýunça ylmy barlag işleri.
- Nebitgaz ýataklaryň geologiýasy boýunça ylmy barlag işleri.
- Ouýulary gazuw boýunça ylmy barlag işleri.
- Nebitgaz obýektlerini taslamalaýyş işleri.
Ylmy taýdan esaslandyrylan teklipler (geologiýa gözleg-barlag, nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek, guýulary gazuw işleri boýunça) önümçilige hödür/e- nindi we tejribede ulanyldy.
Alynan netijeler “Türkmennebit” DK-niň öňünde durýan meseleleri çözmäge ýardam berdi we berýär.
Salgysy: 745100 Balkanabat şäheri, Magtymguly şaýoly, 40 jaýy. Tel. (993222)4-29-83, faks 4-58-82.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Ylmy Guramalar |


text:
Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani Birleşen Milletler Guramanyň baş assembleýasynyň ýyllyk maslahaty Eýran milletiniň sesiniň dünýä ähline eşitdirilmegine we Amerikada we günbatarda umumy pikirleriň arasyndaky ähtimallaýyn şübheleri aýyrmak üçin gowy pursatdyr diýdi.
Şu gün prezident Hasan Ruhani Birleşen Milletler Guramanyň baş assembleýasynyň72-nji sessiýasyna gatnaşmak maksady bilen Nýuýorka sapar etmezden öňürti habarçylaryň arasynda beren gürrüňlerinde bu maslahatda çykyş etmeginden aýry Amerikanyň media serişdeleriniň müdiri, syýasatçylary şeýle-de bu ýurduň institutlarynyň jogapkärleri, Amerikadaky musulmanlaryň başlyklary hemde bu ýurtda ýaşaýan Eýranlylar bilen duşuşyklary geçirip Eýranyň yzarlaýan pozisiýalaryny açyklajakdygyny yglan etdi.
Prezident Ruhani şeýle-de Nýuýork saparynyň gidişinde Belgiýa, Şwesiýa, Awsteriýa, Fransiýa, Iňlis, ýaponiýa , Pakistan, Günorta Afrika we Boliwiýa ýurtlarynyň başlyklary bilen hem duşuşyp ikitaraplaýyn we sebitleýin meseleler hemde ýadro ylalaşygy we mýanmarda musulmanlaryň gyrana berilmegi barada gürrüň etjekdigini aýtdy.
Prezident Ruhani geljek çarşenbe güni Birleşen Milletler Guramanyň baş assembleýasynyň 72-nji sessiýasynda çykyş etjekdir.


text:
Eýranlylar 19-njy maýda dört kandidatyň bäsleşmeginde prezident saýlamak üçin ses berýärler. Bu saýlaw netijesinde Günbatar bilen arada dörän ykdysady we diplomatik maýylganlygyň güýçlenmegi ýa-da dört ýyllyk arakesmeden soň, hökümetiň ähli gatlagyna berk liniýaly ruhanylaryň agalygy dolanyp, Günbatar bilen aradaky tuty galňadylmaly.
81 million çemesi ilatly, ruhanylar tarapyndan agalyk edilýän yslam ýurdunda geçirilýän saýlawlarda oňe saýlananlar iş başyndaky prezident, degişlilikde aram hasaplanýan Hassan Rohani bilen ozalky prokuror, konserwatiw Ebrahim Reýsi bolup durýar.
Dünýä döwletleri bilen sanksiýalary ýatyrmak babatda gelnen we böwsüş bolan ýadro ylalaşygyna gözegçilik eden Rohani Günbatar bilen gatnaşyklary ýygjamlatmagy we agyr işsizlik zerarly daşary ýurtlardan gazanç agtarmaga ýykgyn edýän eýranlylar üçin has kän azatlygy wada berdi.
"Biziň döwletimiz 19-njy maýda parahatçylyk ýoluny dowam etdirýändigini ýa-da dartgynlyklar ýodasyny saýlaýandygyny yglan eder” diýip, 68 ýaşyndaky Rohany golaýdaky kampaniýa çykyşynda aýtdy.
56 ýaşyndaky Reýsiniň ýurduň iň esasy şahsyýeti, ýokary lider, Eýranda syýasy, harby we dini ygtyýarlyklary elinde jemleýän we kampaniýany bozup ýa prezidentiň planlaryny ýatyryp bilýän aýatolla Ali Hameneýi tarapyndan ynanylýan adamdygy aýdylýar. Reýsiniň ady 77 ýaşyndaky Hameneýiniň mümkin bolan yztutary hökmünde hem tutulýar.
Reýsi öz-özüňi üpjün etmek we ykdysadyýeti kuwwatlandyrmak babatynda Hameneýiniň we beýleki berk liniýaly syýasatçylaryň edýän çagyryşlaryny gaýtalady. Şeýle-de ol Rohanini dünýä gowşaklygyny görkezmekde aýyplady. Reýsi saýlawçylaryň “netijesizlik” bilen “netijeliligiň” arasynda ikiden birini seçmelidigini aýtdy.
Eýranyň kuwwatly sud sistemasynyň weterany bolan Reýsi Rohaniniň eýran jemgyýetindäki deňsizlikleri düýpli çuňlaşdyrandygyny hem öňe sürdi.
“Siz näme üçin öz azaşdyryjy syýasatyňyz arkaly baýlar bilen garyplaryň arasyndaky tapawudy ýokarlandyrdyňyz?” diýip, Reýsi 16-njy maýda Tähranda sözlän sözünde aýtdy. Ol Rohanini eýran ykdysadyýetiniň problemalaryny çözmekde daşary ýurt maýalaryna aşa artykmaç bil baglamakda aýyplady.
Saýlawlaryň öň ýanyndan geçirilen garaşsyz pikir soramalar Rohaniniň Reýsiden 20 dereje öňde barýandygyny görkezdi, ýöne Eýranda pikir soramalara bil baglarlyk ýagdaý ýok we, aýdylmagyna görä, saýlawçylaryň arasynda belli bir karara gelip bilmedikler hem kän.
Aslynda saýlawlara gatnaşmak üçin alty kandidat tassyklanan hem bolsa, olaryň ikisi ses berişlik başlanmazyndan birnäçe gün öň bäsleşikden çekildi. Galan iki kandidat – konserwatiw, ozalky medeniýet ministri Mostafa Mirsalim we merkezçi, Eýranyň Olimpia komitetiniň ozalky başlygy Mostafa Haşemitaba bolsa, daşdaky oýunçylar hasaplanýar.
Hameneýi ýerli wagt bilen ir sagat 8-de, saýlaw nokady açylan badyna Tährande ses berdi we eýranlylary saýlawlara köpçülikleýin gatnaşmaga çagyrdy.
Rohani hem paýtagtda ses berdi we saýlanan kim hem bolsa, onuň tutuş ýurt tarapyndan goldanylmalydygyny aýtdy.
"Saýlanan islendik kandidata, bu agyr wezipäni ýerine ýetirmegi we öz jogapkärçiligine hötde gelmegi üçin, kömek berilmeli” diýip, ol aýtdy. “saýlanan islendik adama ertirden başlap agzybirlik, hoşwagtlyk we lezzet bilen ýardam edilmeli” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Reýsi žurnalistlere hemmeleriň saýlawlaryň netijelerine doly tabyn bolmalydygyny aýtdy.
"Eger men, mysal üçin, netijeleri özüm üçin göwnejaý tapmasam, bu saýlawlaryň bozulmagyna eltmeli däl” diýip, ol ses bereninden soň aýtdy.
Döwlet telewideniýesi birnäçe şäherde saýlaw nokatlarynda ses bermek üçin nobata duran adamlaryň uzyn hatarlaryny görkezdi.


text:
37-nji madda. Daşary ykdysady gatnaşyklar
1. Türkmenistanyň Merkezi banky daşary ýurt döwletleriniň merkezi banklary, halkara banklary we beýleki halkara maliýe guramalary bilen özara gatnaşyklarda Türkmenistanyň bähbitlerine wekilçilik edýär hem-de olar bilen hyzmatdaşlygy ösdürýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň kanunçylygynda we Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda göz öňünde tutulan halatlarda, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tabşyrygy boýunça:
1) döwletara duşuşyklaryna, hökümetara maslahatlaryna, geňeşlerine Türkmenistanyň adyndan gatnaşýar we pul-karz syýasaty babatda onuň bähbitlerine wekilçilik edýär;
2) Türkmenistanyň wekili hökmünde Türkmenistanyň kanunçylygy bilen kesgitlenen serişdeleriň çeşmeleriniň hasabyna öz üstüne borçnamalary alýar we halkara guramalarynyň işine Türkmenistanyň gatnaşmagy bilen baglanyşykly amallary amala aşyrýar.
38-nji madda. Daşary ykdysady gatnaşyklarda puly kadalaşdyrmak we pula gözegçilik
Türkmenistanyň Merkezi banky daşary ykdysady gatnaşyklarda puly kadalaşdyrmak we pula gözegçilik ediji edaradyr we bu wezipeleri Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrýar.
39-njy madda. Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklaryny dolandyrýar we olaryň saklanylmagyny we hyzmat edilmegini üpjün edýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň saklanylmagyny döwletiň pul-karz we daşary ykdysady gatnaşyklarda pul (walýuta) syýasatynyň hem-de halkara amallary boýunça döwletiň öz wagtynda hasaplaşyklarynyň netijeli geçirilmegini üpjün edýän derejede amala aşyrýar.
3. Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň derejesi peselen ýa-da Türkmenistanyň netijeli döwlet pul-karz we daşary ykdysady gatnaşyklarda pul (walýuta) syýasatyny, şeýle hem halkara amallary boýunça ýurduň öz wagtynda hasaplaşygyny geçirmek mümkinçiliginden Türkmenistany mahrum edýän derejä çenli olaryň aşaklamak howpy bolan halatlarynda Türkmenistanyň Merkezi banky olaryň peselmegine getiren ýa-da getirip biljek sebäplerini, şeýle hem olary düzetmek boýunça teklipleri görkezmek bilen Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň ýagdaýy hakyndaky maglumaty Türkmenistanyň Prezidentine berýär.
4. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň Prezidentine Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklarynyň gurluşy we ýerleşdirilişi hakyndaky teklipleri berýär.
40-njy madda. Halkara ätiýaçlyklary dolandyrmak boýunça amallar
Türkmenistanyň Merkezi banky döwletiň ätiýaçlyk altyn goruny goşmak bilen, Türkmenistanyň halkara ätiýaçlyklaryny (altyn pul aktiwlerini) dolandyrmak maksady bilen şu aşakdaky amallary amala aşyrmaga haklydyr:
1) aşakdakylar bilen satyn almak, satmak ýa-da gaýry amallary amala aşyrmaga:
a) erkin ýörgünli daşary ýurt puly;
b) Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan daşary ýurt pulunda, daşary ýurt döwletleriniň hökümetleri, merkezi (milli) banklary ýa-da halkara maliýe guramalary tarapyndan çykarylan we kepillendirilen gymmatly kagyzlar;
ç) altyn (monetar altyn);
d) iň pes derejesi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti tarapyndan kesgitlenilýän karz bahalandyrmasy bolan emitentler tarapyndan çykarylan gymmatly kagyzlar;
2) daşary ýurt döwletleriniň merkezi (milli) banklarynda, birinji derejeli we beýleki banklarynda we maliýe edaralarynda, şeýle hem halkara maliýe guramalarynda hasaplary açmaga;
3) hasaplary açmaga we alyp barmaga, özleriniň hasaba alnan döwletleriniň kanunçylygy boýunça degişli hukugy bolan daşary ýurt döwletiniň merkezi (milli) bankynyň, beýleki banklarynyň we maliýe edaralarynyň, daşary ýurt döwletleriniň hökümetleriniň we olaryň wekilleriniň, şeýle hem halkara maliýe guramalarynyň wekili ýa-da korrespondenti hökmünde hereket etmäge;
4) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde gymmat bahaly metallary we gaýry pul gymmatlyklaryny Türkmenistana getirmäge, şeýle hem daşary ýurt banklaryndaky we ýöriteleşdirilen maliýe guramalaryndaky öz hasaplaryna ýerleşdirmek üçin olary daşary ýurtlara äkitmäge;
5) iň pes derejesi Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti tarapyndan kesgitlenilýän karz bahalandyrmasy bolan emitentler tarapyndan çykarylan bergidarlyk borçnamalar bilen amallary amala aşyrmaga;
6) karz bahalandyrmalary Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýeti tarapyndan kesgitlenen karz bahalandyrmasynyň iň pes derejesinden pes bolmadyk özara hyzmatdaşlar bilen döredilen maliýe gurallary bilen amallary amala aşyrmaga;
7) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň çözgüdi boýunça gaýry amallary amala aşyrmaga.


text:
Türkmenistan 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda uzak wagt tölenmedik 2 milliard dollar bergi zerarly Eýrana iberýän gazyny kesensoň, Tähran ýene bir gyşy türkmen gazyny almazdan gyşlamaga taýýarlanýar diýip, “Trend” habar gullugy habar berýär.
Neşiriň maglumatyna görä, Eýran ýurduň demirgazyk gündogar sebitine geçiriji gurmagy tamamlamaga, ýerasty gaz saklanylýan ammarlaryny ulaltmaga hem-de bu töwerekdäki täze gaz ýataklaryny özleşdirmäge taýýarlyk görýär.
Eýranyň Gündogar nebit-gaz kompaniýasynyň başlygy Mohammad Mam Beygi 14-nji iýulda özleriniň “Tous” ýatagyny özleşdirmäge taýýarlanýandyklaryny, ol ýerden her gün 3-5 million kub metr gaz çykarmakçy bolýandyklaryny aýtdy.
Aýdylmagyna görä, bu ýatagyň 60 milliard kub metr gaz gory bolup, onuň 75-80 prosenti çykaryp boljak ýagdaýda ýerleşýär.
Eýran geçen maliýe ýylynda Türkmenistandan 5.86 milliard kub metr çemesi gaz import etdi, bu ondan öňki ýyldakydan 53 prosent azdyr diýip, habarda aýdylýar.
Mundan öň Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň ýurduň demirgazygyna we demirgazyk gündogaryna çekilýän “Neka-Damghan” geçirijisiniň gurluşygyny çaltlandyrýandygy habar berlipdi. EMGK-nyň başlygy Hamid Reza Arakiniň iýun aýynda “Mehr” habar gullugyna aýdan sözlerine görä,bu geçiriji iki aýda işe başlamaly.
Eýranyň milli gazkompaniýaýsy mundan öň Türkmenistany gaz ibermegi kesendigi üçin halkara arbitraž suduna bermäge taýýarlanýandygyny aýdypdy.