text:
“Freedom House” guramasynyň täze ýaýradan raportynda geçen ýylyň dowamynda Orsýet sebäpli öňki Sowet Soýuzynyň çägindäki ýurtlarda, repressiýanyň täze tapgyra ýetendigi aýdylýar.
“Geçiş döwri başdan geçirýän ýurtlar 2014” atly 12-nji iýunda ýaýradylan raportda soňky on ýyllykda bolşy ýaly gürrüňi edilýän ýurtlarda demokratiýanyň ortaça derejesiniň pese gaçandygy bellenilýär.
Şeýle-de, raportda öňki Sowet Soýuzynyň çäginde, Balkanlarda we Merkezi Ýewropada korrupsiýanyň artandygy nygtalýar.
Mundan başga-da raportda Ýewropa Bileleşiginiň agzasy bolmadyk öňki Sowet Soýuzyna degişli 12 ýurtda demokratiýanyň derejesiniň soňky onýyllykda “ýiti pese gaçandygy” aýdylýar. Muňa garamazdan, 2013-nji ýylda Ukrainada we Gyrgyzystanda raýat jemgyýetiniň özüniň berkligini subut edendigi bellenilýär.


c: text/html

text:
Ngugi Wa Thiongo
Ngugi Wa Thiongo
Keniýaly dünýä belli ýazyjy Ngugi Wa Thiongo 1938-nji ýylda, Naýrobi şäheriniň golaýyndaky Kamiriithu obasynda dünýä indi. Geljekki ýazyjy Uganda döwletindäki Makerere Uniwersitetinde okapdyr.
1962-nji ýylda Ngugi özüniň ilkinji eserini – «Aglama, bala!» romanyny çap etdirýär. Bu eser dessine ýazyja bütindünýä şöhratlygyny getirdi. 1967-nji ýylda çykarylan «Bugdaý dänesi» romany bolsa onuň şöhratyny has berkitdi. 1977-nji ýylda «Ganly ýaprak» romanyny tamamlanyndan soň, Ngugi ABŞ göçmeli bolýar. Ýazyjy bu ýerde Ýell Uniwersitetinde, Nýu-Ýork Uniwersitetinde hem-de Irwaýnyň Kaliforniýa Uniwersitetinde mugallymçylyk edýär, emma edebi döredijilik işini hem togtatmaýar. Keniýa taryhyndan söz açýan birnäçe şygyrlar ýygyndylarynda, hekaýalarynda, pýesalarynda, «Tussaglanan. Zyndan gündeligi»(1981) atly awtobiografik powestinde Ngugi Wa Thiongo özüniň ussat, şahyrana hem realist ýazyjydygyny ýene bir gezek subut etdi. 1983-nji ýylda çap edilen «Haçlanan şeýtan» romany ýazyjynyň iň ajaýyp eserleriniň biri hasaplanylýar. Öz Watanyna küýsäp giden ýazyjy 2004-nji ýylda Keniýa dolanýar we şu wagt hem şol ýerde ýaşaýar.
Ngugi Wa Thiongonyň ady birnäçe ýyl bäri Nobel baýragyna dalaş edýän ýazyjylaryň arasyndan galman gelýär. Ony Günbatar hem Merkezi Afrikanyň iň ussat ýazyjysy hasaplaýarlar. Nguginiň eserleri köp ýurtlaryň ýokary okuw jaýlarynda öwrenilýär. Ýazyjynyň ogly Mukoma Wa Ngugi hem ýazyjy-şahyr bolup ýetişdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NATO-nyň Baş sekretary Anders Fog Rasmussen (Andres Fogh Rasmussen ) Russiýanyň Ukrainanyň araçägindäki goşunyny yza çekýändigi hakda bileleşikde heniz maglumatyň ýokdugyny ýene bir sapar mälim etdi. Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bolsa gürrüňi edilýän territoriýadaky rus goşunynyň yza çekilendigini öňe sürýär.
Rasmussen 8-nji maýda Warşawada Polşanyň premýer-ministri Donald Tusk bilen geçiren duşuşygyndan soň beren maglumatynda “henize çenli biz Russiýanyň öz goşunyny yza çekýändigini görkezýän hiç hili alamata duş gelmedik” diýdi.
Mundan öň Russiýanyň Daşary işler ministrligi Rasmusseniň goşunyň yza çekilýändigini “görmezlige” salýandygy barada maglumat ýaýradypdy. Şeýle-de, Rasmussen: “Men ähli zady gowy görýärin” diýdi.
7-nji maýda Putin Ukrainanyň araçäginde ýerleşdirilen 40 müň çemesi Rus goşunynyň yzyna, öz harby nokatlaryna dolanandygyny aýdypdy.


text:
Bankara walýuta biržasy
Türkmenistanyň milli ykdysadyýetini berkitmek, milli puluň daşary ýurt pullary baradaky ýeke-täk hümmetini saklamak, manadyň içerki ýörgünliligini üpjün etmek, bank hyzmatlaryny kämilleşdirmek we Kabul edilen maliýe borçnamalarynyň wagtynda ýerine ýetirilmegini üpjün etmek maksady bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň «Daşary ýurt puluny kadalaşdyrmak we milli puluň ýeke-täk hümmetini saklamak boýunça esasy çäreler hakynda» 30.05.2008 ý. seneli 9847 belgili Karary esasynda Türkmenistanyň Bankara walýuta biržasy öz işini başlady. Birža Türkmenistanyň Merkezi bankynyň düzüm birligi bolup durýar we öz işini Türkmenistanyň Bankara walýuta biržasy hakynda düzgünnama hem-de Birža söwdasynyň kadalary esasynda amala aşyrýar.


text:
Orsýetiň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Stalinçilik bilen Nasizme deňeçer garamak babadaky hereketleri ýazgaryp çykyş etdi.
Ol Moskwada bir uniwersitetde söz sözläp, Nasizm giden halklary gul etmekçidi, Sowet Soýuzy Hitlerçi Germaniýanyň uruş maşynyna garşy durup bilen ýeke-täk güýç boldy diýdi.
Lawrow bu sözleri dünýä liderleriniň Polşada 2-nji jahan urşunyň başlanmagyny bellän gününe gabat aýtdy.
Polýaklar we gündogar Ýewropadaky beýleki halklar sowet diktatory Iosif Stalin urşuň başlanmagynda Nasistik Germaniýa bilen deň jogapkär, sebäbi ol gizlin şertnama baglaşyp, Polşanyň basylyp alynmagyna ýol açdy diýýärler.


text:
Dünýä Uýgurlarynyň Kongresiniň bosgunlykdaky lideri Hytaýyň demirgazyk-günbataryndaky Ksinjiaň welaýatynda ýaşaýan uýgurlaryň Hytaýyň häkimiýetleri tarapyndan yzygiderli repressiýa sezewar edilýändiklerini aýdýar.
Rabiýa Kadeer uýgurlary assimilýasiýa etmek, ýagny hytaýlaşdyrmak maksady bilen Hytaýyň “yzygiderli” basyş edýändigini duşenbe güni Tokioda geçirilýän konferensiýada eden çykyşynda aýtdy.
Ol Hytaý bilen diňe söwda aragatnaşygyny saklaman, eýsem “adam hukuklarynyň ýagdaýyna hem üns bermäge” halkara jemgyýetçiligine çagyryş etdi.
Azatlyk we adam hukuklary
"Azatlyk we adam hukuklary ugrunda göreşýän döwrümizde Hytaýyň hökümeti uýgur halkyny yzygiderli assimilýasiýa sezewar edýär. Häzir biz ýitip gitmek howpy bilen ýüzbe ýüz durus" diýip, Kadeer aýdýar. "Hytaýyň regionda ösýän güýçli döwlete öwrülýän wagtyndaky göreşimiz ölmek ýa galmak göreşine meňzeýär. Hytaýda adam hukuklarynyň ýagdaýyna üns bermegiň deregine halkara jemgyýetçiligi Hytaý bilen söwda gatnaşyklaryny alyp barmak bilen has gyzyklanýar".
Ýaponiýa, Tokio, 14-nji maý, 2012
20 töweregi ýurtdan bolan uýgur aktiwistleri öz garaşsyzlyklary bilen bagly meseläni öňe sürmek üçin Ýaponiýanyň paýtagty Tokioda geçirilýän bäş günlük konferensiýa ýygnandylar.
Hytaýyň häkimiýetleriniň millionlarça Han hytaýlylary uýgurlaryň ýaşaýan territoriýasyna göçürip, uýgur halkyny gysmaga çalyşýandyklaryny uýgurlar aýdýarlar.
Soňky ýyllaryň dowamynda etniki dartgynlyk Ksinjiaň welaýatynda wagtal-wagtal büdüzgünçilikleriň möwç alamgyna getirdi.
Türki milletinden bolan 8,7 million uýgur Ksinjiaň welaýatynyň ýerli halky hasaplanýar. Bu welaýat Merkezi Aziýa, Hindistan, Orsýet we Owganystan bilen serhetleşýär.
Pekin ilatyň ýaşaýyş derejesini ýokarylandyrmak we ýerli ykdysadyýetini ösdürmek üçin Ksinjiaň welaýatyna pul ýatyrandygyny aýdýar.
Şeýle hem Ksinjiaňyň häkimiýetleri welaýatda iş ýerlerini köpeltmek üçin degişli çäreleri yglan etdiler. Maglumatlara görä, etniki azlyklardan bolan işçileriň işe has köp alynýandygyny bir resmi aýdýar. Ýöne uýgurlar bu düzgüniň elmydama ýerine ýetirilmeýändigini aýdýarlar.
Etniki dartgynlylyk
Kadeer Hytaýyň beýleki iki regionynyň, ýagny Tibetiň we Içgi Mongoliýanyň ýerli ilatynyň hem uýgurlaryňky ýaly problema bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny aýdýar.
"Siz onlarça tibetliniň janlaryny gurban edýändikleriniň şaýady bolýaňyz, mongollaryň hem jepa çekýändiklerini görýäňiz" diýip, Kadeer çykyşynda nygtady. "Siz uýgurlaryň has köp ölüm jezasyna höküm edilýändigini, olara sütem edilýändigini, zorluk bilen deportasiýa edilýändigini, ykdysady ekspluatasiýa sezewar edilýändigini we olaryň medeniýetiniň ýykylýandygyny görýärsiňiz".
Hytaý Dünýä Uýgurlarynyň Kongresini “bölüji” gurama hasaplaýar. Hytaý Kadeera wiza berenligi üçin Ýaponiýany ýazgardy.


text:
Bankyň taryhy
Türkmenistanyň "Daýhanbank" döwlet täjirçilik bankynyň döreýiş taryhy we ösüşi
XX-nji asyryň başlarynda Türkmenistanda ilatyň 80-85% golaý oba ýerlerinde ýaşapdyr. Şonuň ýaly-da, oba hojalygy türkmenleriň ykdysady durmuşynyň esasy bölegi hasaplanypdyr. Oba hojalyk pudagy karzlaşdyrmagyň baý taryhy bardyr. Oba hojalygynda daýhanlaryň pula mätäçlik çekmegi netijesinde şol döwürde kredit kooperasiýasynyň emele gelmegine getiripdir. 1909-njy ýylda kiçi kredit Uprawleniýasy tarapyndan döredilen ilkinji kredit we süýşürintgiler bileleşigine türkmen daýhanlary uly isleg bilen giripdirler. Zakaspiýa welaýatynda 1910-njy ýylda 14 sany bileleşik bolup, olaryň sany 1914-nji ýylda 58 ýetipdir. Ol bileleşikler esasan hem karz amallaryny ýerine ýetirmek bilen meşgullanypdyrlar.
Ýurdumyzyň taryhynda türkmen halky oba hojalyk pudagy bilen giňden meşgullanan we pudaga hyzmat etmek üçin birnäçe banklar hyzmat edipdir. Ol banklar şu aşakdakylardan ybaratdyr:
1923-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda döredilen Orta Aziýanyň Oba hojalyk bankynyň Poltorask agentligi we 1925-nji ýylyň 15-nji ýanwaryndan 1-nji oktýabr aralygynda hereket eden Aziýanyň Oba hojalyk bankynyň Türkmen agentligidir.
1987-nji ýylyň 6-njy oktýabrynda 1118 belgili banklaryň işini we gurluşyny üýtgedip gurmak baradaky karara laýyklykda, Türkmenistanda beýleki banklar bilen bir hatarda Agrosenagat banky döredildi we daýhanbirleşiklerine, agrosenagat toplumyna degişli bolan edara – kärhanalara köptaraplaýyn hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň welaýatlarynda we etraplarynda onuň bölümleri açyldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň oba hojalyk özgertmeleriniň çäginde, 1995-nji ýylyň 10-njy martynda ýörite karar bilen öňki Agrosenagat bankynyň edaralarynyň binýadynda Daýhanbanky döredildi. Daýhanbankynyň agentlikleri 1995-nji ýylda döredilip başlandy. Olaryň ilkinji wezipesi daýhan birleşikleriň işgärleriniň zähmet haklaryny bermeklik bolup durýardy.
1996-njy ýylyň dekabr aýynda geçirilen uly Döwlet Maslahatynda agrar sektorynda ykdysady reforma geçirmekligiň hemme taraplaýyn oýlanyşykly konsepsiýasy yglan edildi.
1997-nji ýylyň başyndan başlap, döwlet tabşyrygyna degişli önümleri (pagta,bugdaý) öndürijileriň her birine Daýhanbankyň ýerledäki agentliklerinde aýratynlykda tarap hasaplary açylyp başlandy. Şol ýylda bank tarapyndan işlenilip taýýarlanylan “Daýhanyň hasap depderçesi” boýunça alynyp baryldy.
1998-nji ýylyň 3-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň 3970 belgili “Türkmenistanyň bank ulgamyny pugtalandyrmak baradaky çäreler hakyndaky” Karary bilen 1999-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky döredildi we Daýhanbankda ýurduň Agrosenagat toplumyna hyzmat edýän döwet täjirçilik bankynyň derejesi berildi. Bu konsepsiýa önümçiligi gurnamaklygyň we dolandyrmaklygyň, zähmete bolan höweslendirmäni we oba hojalyk önümini öndürijileriň özbaşdaklygyny üpjün etmegiň esasynda kärende gatnaşyklaryny ösdürmegiň, maddy-tehniki bazanyň, ýeriň we suwuň netijeli peýdalanmagynyň giň meselelerini özünde jemleýär.
Türkmenistanyň Prezidenti oba hojalygyny üstünlikli özgertmekde esasy meseleleriň biri hökmünde kärendeçiler bilen hasaplaşyklary täzeçe gurnamaklygyny belledi. Bu maksatnama laýyklykda, täze döredilen Daýhanbanklaryň oba hojalygynda geçirýän ykdysady özgertmeler babatynda çetde durman, göniden-göni onuň amala aşyrylmagyna gatnaşmagy göz öňüne tutuldy. Ýagny, oba hojalygynyň özgerdilmegi ykdysady ulgamymyzyň birnäçe düzüm bölekleri:oba hojalygynyň, oňa hyzmat edýän pudaklaryň we Daýhanbanklaryň gönüden-göni gatnaşmagynda amala aşyrylmalydy. Netijede, kärendeçi ykdysady we maliýe gatnaşyklarynyň meýdanyna özbaşdak gatnaşyjy hökmünde çykdy. Hasaplaşyklary täzeçe gurnamak we olary alyp barmak wezipesi Daýhanbankyň üstüne ýüklendi.
Döwlet tabşyrygyna degişli önüm öndürijileriň önümçilik harajatlaryny maliýeleşdirmek bolsa, kärendeçileriň taýýarlaýjy guramalar bilen baglaşan şertnamalary esasynda olaryň hasaplaryna taýýarlaýjy guramalar tarapyndan hakujy serişdesini goýbermek bilen amala aşayryldy.
1997-nji ýylda hasaplaşyk Daýhanbanky tarapyndan işlenip taýýarlanylan “Daýhanyň hasap depderçesi” boýunça alynyp baryldy. Depderçe daýhanyň önümçilik – maliýe meýilnamasy hökmünde we önümçilikde degişli çykdajylar üçin çek hasaplaşygyny geçirmek hem-de olary hasaba almak üçin niýetlendi.
1998-nji ýyldan başlap, döwlet tabşyrygyna degişli oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen hyzmat ediji edara-kärhanalaryň arasyndaky hasaplaşyklar döwlet tarapyndan göýberilýän ýeňillikli karzlaşdyrmaklyk arkaly amala aşyrylyp başlandy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2004-nji ýylyň 29-njy oktýabryndaky 6919 belgili “Türkmenistanyň Oba hojalyk paýdarlar jemgyýetini döretmek hakyndaky” we 2004-nji ýylyň 24-nji dekabryndaky 7024 “2005-nji ýylda pagta öndürmek hakynda” kararlaryna laýyklykda 2005-nji ýylyň pagta hasylyny täze döredilen Türkmenistanyň Oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň we Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň jogapkärçiliginde ekmeklik ýola goýulyp, bu ugur boýunça ykdysady-maliýe gatnaşyklarynyň täze usuly işe girizildi.
Bu usulyň işe girizilmegi bilen öňkülerden tapawutlylykda, pagta hasylynyň önümçilik harajatlary üçin karz ugry önüm öndürijilere açylman, Türkmenistanyň oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň we Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligine açyldy we şonuň bilen birlikde kärendeçieleriň ähli önümçilik harajatlarynyň hasaby “Daýhanbanklarynda” ýöredildi.
Soňra “Daýhan birleşikleri hakynda” Türkmenistanyň kanunynyň kabul edilmegi bilen, 2008-nji ýyldan başlap kärendeçileriň hasaplarynyň daýhan birleşikleri tarapyndan täze usulda ýöredilip başlanylmagy ýola goýuldy.
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky Garaşsyzlyk ýyllary içinde “Türkmenistany ykdysady, syýasy we medeni taýdan ösdürmegiň 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Baş ugry” milli maksatnamasy esasynda ýurdumyzyň oba hojalygyny ösdürmegiň baş ýörelgesinden ugur alyp, daýhanlaryň we hususy ýer eýeleriniň döwlet tabşyrygyna degişli önümleri öndürmek boýunça olaryň önümçilik harajatlarynyň maliýeleşdirmekligi we maliýe hasaplaşyk hyzmatlaryny etmekligi bank gulluklarynyň üsti bilen alyp bardy. Şol bir wagtyň özünde “Daýhanbankyň” maliýe durnuklylygyny gazanmak, agrosenagat toplumyna degişli pudaklaryň edara-kärhanalarynda ykdysady ösüşlere goldaw bermek, milli pulymyzyň dolanyşygyny çaltlandyrmak we onuň hümmetini ýokarlandyrmak boýunça çeýe pul-karz syýasaty alnyp barylýar.


text:
Orsýetiň premýer ministri Wladimir Putin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Eýranyň ýadro programmasy sebäpli oňa garşy täze saksiýalar tapgyryny girizmeginiň «iş ýüzünde» ylalaşylandygyny aýdýar.
Şeýle-de Putin Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejad bilen duşuşjagyny aýtdy. Bu liderleriň ikisi hem Stambulda geçýän regional sammite gatnaşýar.
Putin Stumbulda guralan metbugat ýygnagynda çykyş edip, BMG-niň sanksiýalary öte agyr bolmasa hem Eýranyň, onuň ýolbaşçylarynyň we halkynyň parahatçylykly ýadro energiýasyny öndürmeginiň öňünde päsgelçilik döretmese gowy boljagyny aýtdy.
Ahmedinejad başga bir metbugat konferensiýasynda çykyş edip, Orsetiň Eýranyň duşmanlarynyň tarapyny tutmazlygyny duýdurdy.


text:
Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmenistanlylaryň barha köp daşary ýurtlara gitmäge, daşary ýurtlarda okamaga we işlemäge ýykgyn edýändigi aýdylýar.
Şol bir wagtda, soňky ýyllarda näçe türkmenistanlynyň daşary ýurtlara ýaşamaga gidendigi ýa-da okan ýaşlaryň näçe prosentiniň daşary ýurtlarda galmagy saýlap alandygy belli däl.
Ikinji tarapdan, türkmen metbugaty ýurtda ilata okuw, iş şertleriniň döredilýändigini, türkmen ykdysadyýetiniň ösýändigini, adamlaryň durmuş-ýaşaýyş derejesiniň yzygiderli ýokarlanýandygyny aýdýar.
Mundanam başga, Türkmenistan tebigy serişdelere baý, uly territoriýaly, az ilatly ýurt hasaplanylýar.
Eýsem, beýle ýagdaýda näme üçin müňlerçe türkmenistanly daşary ýurtlara gidýär we ol ýerde galmagy saýlap alýar?
Azatlyk radiosy «Dünýä türkmenleri» gepleşiginiň nobatdaky sanynda şu temanyň daşynda pikir alyşýar.


text:
Şu gün Hagadaky Halkara sudunyň sülçüsi Luis Moreno-Okampo şu geljek hepdäniň duşenbe güni Liwiýanyň ýokary derejeli resmilerinden üçüsiniň tussag edilmegi barada order çykarmaklygy göz öňünde tutýandygyny mälim etdi.
Onuň bu barada ýaýradan beýanatynda Liwiýada şu ýylyň fewralynda halk gozgalaňlary başlanaly bäri ynsanýete garşy edilen agyr jenaýatçylyklar üçin, esasan, şu üç resminiň jogapkärçilik çekýändigi aýdylýar.
Ýöne sülçi Luis Moreno-Okamponyň bu beýanatynda häzirlikçe bu gürrüňi edilýän resmileriň anyk kimlerdikleri barada maglumat berilmeýär.
Ýakynda, 26-njy fewralda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Liwiýadaky gan döküşikli wakalar boýunça karar çykarmak meselesini Halkara sudunyň garamagyna geçiripdi.
Halkara sudunyň sülçüsi Luis Moreno-Okamponyň Liwiýanyň resmilerine garşy çykarjak orderini kabul edip-etmezlik meselesi suduň sudýalarynyň kararyna bagly bolar.


text:
Britaniýanyň sudy “Wikileaks” saýtyny esaslandyryjy Julian Assanjyň Şwesiýa ekstradisiýa edilip bilinjekdigi barada hökümi çykardy. Şwesiýa Assanjy jynsy zorluklar barada bildirilýän aýyplamalar boýunça sorag etmekçi.
Assanj özüne bildirilýän aýyplamalary inkär edýär. Onuň bellemegine görä, bu çäre “Wikileaks” saýtynyň amerikan gizlin diplomatik kabelleri diýilýän telegrammalary çap edendigi üçin edilýän basyş.
Assanj şu gün sud zalynyň daşynda şeýle diýdi: “Maňa hiç bir döwletde hiç bir etmiş boýunça aýyplama bildirilmedi. Ýöne, muňa garamazdan, Ýewropanyň tussag etmek baradaky görkezmesi şeýle bir çäklendiriji welin, bu Britaniýanyň sudlaryny bu iş boýunça delillere üns bermekden saklady. Edil şu gün sudýalaryň muny mälim edişi ýaly”.
Assanj geçen ýylyň dekabrynda Britaniýada tussag astyna alnypdy.


text:
Anna güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Moskwa iş sapary başlandy.
Moskwada ýokary derejedäki ikitaraplaýyn duşuşygyň gün tertibinde döwletara gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlary, şeýle-de taraplary gyzyklandyrýan regional we halkara syýasatynyň aktual meseleleri durar diýip, TDH habar berýär.
22-nji dekabrda geçiren hökümet maslahatynda Berdimuhamedow Orsýet bilen dostlukly hem konstruktiw gepleşiklere Türkmenistan wepaly bolmagynda galýar diýip, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň strategik ähmiýetini belledi.
Moskwa saparyny Türkmenistanyň prezidenti “esasy ugurlar boýunça türkmen-ors gatnaşyklaryny pugtalandyrmak we aktiwleşdirmek ýolunda nobatdaky möhüm ädim” diýip atlandyrdy.
Kremliň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew bilen Berdimuhamedowyň gepleşliklerinde söwda-ykdysady, ýangyç-energetika toplumynda, şeýle-de elektroenergetika, transport, telekommunikasiýa hem gumanitar ugurlarda hyzmatdaşlyk meselelerine serediler.
Bir günlük saparynyň dowamynda Berdimuhamedowyň ors premýeri Wladimir Putin bilen duşuşmagyna-da garaşylýar diýip, “Interfaks” agentligi habar berýär.


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistanyň ylmy, şol sanda ýurduň Ylymlyr Akademiýasy köp kynçylyklary başdan geçirdi. Şeýle bir döwür bolup, Ylymlyr Akademiýasynyň işleýändigini ýa-da ýapylandygyny aýtmagam kynlaşdy.
Ýöne şol kynçylyklara garamazdan, ylma berlen adamlar öz işlerini dowam etdirdiler. Munuň bir mysaly Günorta Türkmenistanda, Murgabyň gadymy deltasyndaky Goňurdepe ýadygärliginde alnyp barlan gazuw-agtaryş işleri bolsa gerek.
Geçen aýda Goňurdepe taryhy ýadygärlikler toplumynyň ylmy taýdan öwrenilip başlananyna 40 ýyl boldy. Bu işe 1972-nji ýylda moskwaly alym, taryh ylymlarynyň doktory Wiktor Iwanowiç Sarianidiniň ýolbaşçylygynda başlanypdy.
Yurt garaşsyzlygyny alanda, käbir dokument işleri we beýleki resmi meseleler bilen baglanyşykly W.I.Sarianidi Goňurdepedäki işlerini togtadanam bolsa, ol muňa gaýtadan girişmäge mümkinçilik tapdy. Şeýlelikde, Goňurdepede 40 ýyldan bäri gazuw-agtaryş işleri geçirilýär.
Azatlyk Radiosy bu radionyň žurnalisti, Goňurdepe taryhy ýadygärliginiň gazuw-agtaryş işlerini gözi bilen gören we taryhy meseleler bilen ýakyndan gyzyklanýan Allamyrat Rahym bilen şu taryhy ýadygärligiň ähmiýeti we ondaky alnyp barylýan işler barada ýörite söhbetdeşlik geçirdi.
Şu baradaky ýörite gepleşigi diňlemek üçin, şu ýere basyň:
Wiktor Sarianidi barada käbir maglumat
Wiktor Iwanowiç Sarianidi 1929-njy ýylda dünýä indi. Ol 1952-nji ýylda Daşkentdäki Orta Aziýa Döwlet uniwersitetini tamamlady. Student döwründen Özbegistanyň hem Türkmenistanyň çäklerinde geçirilýän arheologoki gazuw-agtaryş işlerine gatnaşyp başlady.
Orsýetli alym, taryh ylymlarynyň doktory Wiktor Iwanowiç Sarianidi.
Ol dürli ýurtlarda alnyp barlan arheologiki gazuw-agtaryş işlerine gatnaşdy. Olardan Owganystanyň çäginde açylan Baktriýa we gadymy Murgap derýasynyň ugrunda ýerleşen gadymy Marguş medeniýeti örän möhüm taryhy açyşlar hasaplanylýar.
Wiktor Sarianidi Türkmenistanda umumylykda 60 ýyl çemesi iş alyp barýar. Aýratyn-da, ol gadymy Maryda, Nusaýda, Maşat-missirianda, Tahyrbaýda, Ýazdepede, Göksüýride, Ulugdepede, Altyndepede, Hapyzdepede hem Goňurdepede gazuw-agtaryş işlerini geçirdi.
Ol taryh ylymlarynyň doktory, Orsýet Ylymlar Akademiýasynyň akademigi hem Magtymguly adyndaky halkara baýragynyň eýesi.


text:
Türkmenistanda şu ýyl ýokary okuw jaýlaryna, hünär mekdeplerine 16 müň çemesi ýaş oglan-gyzyň kabul ediljekdigi aýdylýar.
Şol bir wagtda ýurduň okuw jaýlarynda korrupsiýanyň, para-peşgeş we tanyş-bilişlik arkaly baha almagyň uly mesele bolup durýandygy, hökümet derejesinde synaglaryň açyk-aýdyň, adalatly geçirilmeginiň talap edilýändigi, emma bu talabyň ýerine ýetirilmeýändigi aýdylýar.
Ikinji tarapdan, ýerli synçylaryň käbiriniň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, eger synaglar adalatly geçirilse, Türkmenistanyň orta mekdepleriniň häzirki iş ýagdaýynda ýylda 16 müň sany hakyky ekzamenden geçjek ýaşlary tapmak hem aňsat düşmez.
Azatlyk radiosy bu aýdylýanlar barada ýerli synçy, ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Birleşen Ştatlarda ýerleşýän we dünýädäki syýasy ýagdaýlary öwrenýän “Strategic Forecasting Inc.”, ýagny “Stratfor” geosyýasy analiz merkeziniň 2012-nji ýyl boýunça çap eden ýyllyk çaklamalarynda ýylyň dowamynda ençeme faktorlaryň Merkezi Aziýanyň durnuklylygyny sarsdyrjakdygy aýdylýar. Şol bir wagtda-da bu ýagaýyň regiony krizis derejesine ýetirmejegi hem maglumatda bellenilýär.
“Stratforyň” çaklamalary
1996-njy ýylda ABŞ-da döredilen “Stratfor” hususy analiz merkezi dünýädäki syýasy ýagdaýlary öwrenýär we geosyýasy tendensiýalary analiz edýär. Merkeziň çaklamalaryna görä, üstümizdäki ýylyň dowamynda Merkezi Aziýa regionynyň ähli ýerlerinde ykdysady şertleriň gowşamagy sebäpli protest aksiýalary geçiriler. Emma bu çykyşlar zorlugyň tutaşmagyna getirmez.
“Bu ilkinji nobatda Gazagystana degişli, ýurduň bank pudagyndaky agyr kynçylyklar maliýe krizisine getirip biler, ýöne hökümet nebit önümçiliginden gelýän girdejileriň hasabyna 2012-nji ýylyň dowamynda bu kynçylyklaryň hötdesinden gelmegi başarar” diýip, “Stratfor” agentligi öz hasabatynda belleýär.
Maglumata görä, yslamçy söweşijileriň güýçlenmegi Merkezi Aziýa regionyna täsir ýetirýän problemalaryň biri. Gazagystanda, Gyrgyzystanda we Täjigistanda wagtal-wagtal ýüze çykýan hüjümler dowam etdiriler we hatda güýçlenip-de biler. Emma bu hüjümler režimleri agdarmakdan ybarat bolan strategik maksatlaryna ýetip bilmez, şeýle-de regiony durnuksyzlandyrmaga ukyply milletara hereketleriň derejesine çykyp bilmez diýip, “Stratfor” belleýär.
Geosyýasy analiz merkeziniň çaklamalaryna görä, howpsuzlyk meseleleri bilen bir wagtda ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň uzak wagtlap häkimiýet başynda saklanmagynyň dowam etmegi-de Gazagystan bilen Özbegistanda syýasy dartgynlylyk döreder. Emma ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň haýsydyr biriniň ölümi bolaýmasa, başga bir uly syýasy öwrülişiklere garaşylmaýar.
Regional bilermeniň garaýşy
Merkezi Aziýa boýunça “Fergana.ru” informasion agentliginiň müdiri Danil Kislow bolsa Merkezi Aziýa döwletlerinde syýasaty dolandyryş usullarynyň saklanmagyna regiona täsir ýetirip biljek iň güýçli faktor hökmünde garaýar:
—Merkezi Aziýa syn etsek, totalitar dolandyryş sistemasynyň özi geljek üçin howp döredip gelýär. Mysal hökmünde Gyrgyzystany alsak, rewolýusiýalaryň ikisi-de häkimiýetiň awtoritarlygy sebäpli döräpdi.
Ýurt liderleri onlarça ýyllap wezipelerinde oturyp biler, emma emeli ýagdaýda saklanýan şeýle sistemalaryň ahyrsoňy dargamagy agyr netijelere getirýär
Kislow häzirki wagtda Orsýetiň we Merkezi Aziýa döwletleriniň ýolbaşçylarynyň jemgyýetde protest duýgularynyň güýçlenmegine durnuklylyga howp hökmünde garaýandyklaryny belledi. Emma, bilermeniň pikirine görä, protestleriň özi howply ýagdaý döretmeýär. Esasy mesele häkimiýeleriň ilatyň närazylygyna jogap bermekde ýagdaýa laýyk çemeleşmeginde. Kislow Günbatar döwletleriniň tejribelerini oňyn mysal hökmünde getirýär:
—Günbataryň demokratik dolandyryş sistemasy jemgyýetiň talaplaryna üns berýär we problemalary çözmäge çalyşýar. Şol sistemanyň durmuşa ukyply gurluşynyň özi muňa mümkinçilik berýär. Merkezi Aziýanyň awtoritar gurluşly sistemalary bolsa, durmuşa ukypsyz bolansoň, olar uzak wagtlap saklanyp biler, ýurt liderleri hem onlarça ýyllap wezipelerinde oturyp biler, emma emeli ýagdaýda saklanýan şeýle sistemalaryň ahyrsoňy dargamagy agyr netijelere getirýär.
Günbatar analitiginiň pikiri
Londonda ýerleşýän “Uruş we Parahatçylyk maglumatlary institutynyň” bilermeni Jon MakLoud bolsa üstümizdäki ýylyň dowamynda Merkezi Aziýada özgerişiň bolmagy üçin mümkinçilik görmeýär. Bilermen Turkmenstan barada şeýle diýýär:
—Türkmenistanda biz uly bir üýtgeşiklige garaşmaýarys. Sebäbi ýurduň ägirt uly gaz baýlyklary bar, ilat sanynyň azlygy hem ýurt üçin maliýe ykdysady taýdan oňyn şert döredýär. Özbegistan, Täjigistan we Gyrgyzystan ýaly ýurtlara garanda Türkmenistanda radikal yslamçylaryň täsiri hem uly däl. Ilat tarapyndan närazylyklaryň bildirilmegi üçin mümkinçilikler hem çäklendirilýär, hökümet bar zady öz gözegçiliginde saklaýar. Prezident Berdimuhamedowyň täze möhlete saýlanmagy ýurduň liberallaşmagyna umytlary hem azaltdy. Şeýlelikde, meniň pikirimçe, bar zat öňküligine galýar.


text:
Duşenbe güni "Adam hukuklary boýunça Halkara hyzmatdaşlygy" topary we Adam hukuklary boýunça "Türkmen inisiatiwasy" topary ýörite beýanat ýaýradyp, onda Türkmenistanda geçiriljek parlament saýlawlarynda ýeterlik derejede syýasy köpdürliligiň (pluralizmiň) ýokdugyny bellediler.
Azatlyk Radiosy düýbi Wenada ýerleşýän "Türkmen inisiatiwasy" toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin bilen söhbetdeş bolup, golaýda ýaýradan beýanaty dogrusynda gürrüň etdi.
Azatlyk Radiosy: Farid, şu beýanaty ýaýratmagyňyzyň sebäpleri barada gürrüň beräýseňiz?
Farid Tuhbatullin:
Hawa, bu gezek Türkmenistandaky parlament saýlawlary iki syýasy partiýanyň gatnaşmagynda geçirilýär. Şeýle-de dalaşgärleriň arasynda garaşsyz diýilýän toparlaryň wekilleriniň hem bardygy aýdylýar.
Emma iki syýasy partiýanyň gatnaşmagy, bu saýlawlaryň demokratiki esaslarda geçjekdigini aňlatmaýar.
Birinji bilen, azat metbugat bolmaly. Metbugat arkaly deputatlyga dalaş edýänler halk bilen gürrüňdeşlige geçip bilerdiler. Şeýle-de, belli bir sebäplere görä, kandidaty hödürläp bilmedik toparlar hem metbugatda çykyş edip, öz nukdaýnazarlaryny beýan edip bilerdiler. Raýatlar hem azat medianyň üsti bilen özlerine wekilçilik etjek adamlara ýüzlenip, olara [özlerini] gyzyklandyrýan soraglary berip bilerdiler. Diýjek bolýanym, [umumy ugurdan] tapawutlygaraýyşlar we çykyşlar bolmaly.
Ikinjiden, biziň hemmämmiz ozalky medeniýet ministri Nurmuhammedow bilen bolan ýagdaýlary bilýäris. Alternatiw dalaşgärleri hödürlär ýaly bir toparyň döredilmelidigi barada dil ýarandan soň, ol mejbury ýagdaýda neşe hasshanasynda dokuz aýlap jemgyýetden üzňe saklanyldy.
Türkmenistanda garaşsyz habar serişdeleriniň ýoklugy bilen birlikde türkmen hökümetiniň ýurduň daşyndan içine maglumat salmajak bolup edýän tagallalary zerarly-da ýurduň alternatiw saýlawlara entek taýýar däldigini aýtsa bolar.
Häzikri bolup geçýän zatlar, hatda formal derejede hem dünýäniň siwilizlenen döwletlerinde berjaý edilýän halkara normalara asla gabat gelenok.
Azatlyk Radiosy: Farid, siz türkmen hökümetiniň alternatiw saýlawlara taýýar däldigini aýdýarsyňyz. Şol bir wagtda-da türkmen hökümeti syýasy partiýalar, media barada kararlaryň kabul edilendigini öňe sürýär. Bu aralykda halkyň nähili orny, wezipesi bolup biler?
Farid Tuhbatullin:
Eger-de Türkmenistanda häzirki emele gelen ýagdaýlary nazara alsak, onda esasy günäniň jemgyýetiň özündedigini aýtmak bolar. Eger-de ol çydamaga razy bolsa, onda, diýmek, ol häzirki režimiň dowam etmegine razy bolýar-da! Diýmek, ähli günäni häkimiýetiň başyndaky režime ýöňkemek hem dogry bolmasa gerek.
Başga bir tarapdan türkmenistanlylar, men häzirki üç nesli göz öňünde tutýaryn, demokratiýanyň nämedigini görmändiler. Ilkibaşda sowet režimi, soňra Nyýazowyň we Berdimuhamedowyň döwürleri. Olarda demokratiýa barada anyk bir düşünje hem ýok bolara çemeli.
Netijede halkyň käbir zatlaryň ters ugra ýazmagyndan howatyrlanýan bolmagy mümkin. Türkmenistanlylaryň ýagdaýlaryň Siriýanyň ýa-da başga bir şolar ýaly ýurtlaryň mysalynda özgermeginden çekinýän bolmagy ähtimal.
Emma, saýlawlar barada gürrüň edilende, bu düýbünden tersine. Bu arzyňy häkimiýetlere ýetirmek üçin bir mümkinçilik. Döwleti dolandyryjylaryň halky sylamagy üçin garaşsyz deputatlaryň bolmagy zerur.


text:
Adatça, Türkmenistanda otly ýa-da uçar biletleriniň gytlygy tomus aýlarynda ýiti duýulýar. Emma häzirem, gyzgalaňly möwsüm hasaplanmasa-da, otly biledini tapmagyň kyndygyny transportyň bu görnüşinden peýdalanýan ýolagçylar aýdýarlar. Şolaryň biri 31 ýaşly lebaply Narkuly.
“Häzirem otla bilet tapmak kyn. Köplenç halatda tanyş-bilişlik bilen bilet almaly bolýar. Ýogsam, bilet tapyp bolmaýar” diýip, Narkuly zeýrenýär.
Aşgabadyň demirýol wokzalynda hem köplenç halatda haýsy-da bolsa bir ugur boýunça biletleriň satuwda ýokdugy barada bildirişler berilýär. Lebaply Narkulynyň pikiriçe, otla bilet ýetmezçiligi emeli döredilýär.
“Kassada oturanlar, ýolbeletler, wokzalyň beýleki işgärleri, hatda wokzalda tertip-düzgüne seretmeli polisiýa işgärleri hem bikanun bilet söwdasyndan peýda görýärler. Mysal üçin, Aşgabadyň demirýol wokzalynyň kassirleriniň resmi bahasy 15 manat bolan kupe wagonynyň bir ýerini 20 manatdan satýan halatlary seýrek däl” diýip, Narkuly aýdýar.
Transportda biletleriň ýetmezçiligi hem-de bu söwdadaky kemçilikler baradaky meseleler hökümet maslahatlarynda hem ençeme gezek gozgaldy. 1-2 aý mundan ozal, şolar ýaly hökümet maslahatlarynyň birinden soň, Aşgabadyň demirýol wokzalynda goşmaça täze kassa penjireleri açyldy. Bu ýagdaý ýolagçylaryň uzyn nobatlaryny gysgaldypdy. Emma bu çäräniň otla bilet ýetmezçiliginiň öňüni o diýen alyp bilmändigini demirýol transport edarasynyň işgärleriniň käbirleri hem boýun alýarlar.
“Bilet ýetmezçiligi hökümet maslahatynda gozgalsa, şonda barlaglar geçirilip, bilet söwdasy kadalaşdyrylýar. Emma biraz wagtdan soň ýene-de öňküsi ýaly ýaramazlaşýar” diýip, demirýol transport edarasynyň adynyň efirde tutulmazlygyny haýyş eden işgäri gürrüň berýär.
"Bron"
Onuň pikiriçe, biletleriň ýetmezçiliginiň bir sebäbi öňünden buýurma esasynda ýer bellemek bilen bagly. Il içinde “bron” diýlip atlandyrylýan bu ýolagçy orunlar döwlet guramalarynyň käbirlerine berilýär. Demirýol transport edarasynyň adynyň efirde tutulmnazlygyny haýyş eden işgäriniň aýtmagyna görä, soňky döwürler öňünden buýurma esasynda ýolagçy orunlary berilýän döwlet guramlarynyň sany hem artypdyr.
“Öň esasan hukuk goraýjy edaralara, ministrliklere bron berilýän bolsa, indi welaýatlaryň medeniýet, bilim, sport bölümlerine hem berilýär. Munuň sebäbi-de ýurduň dürli-dürli künjeklerinde geçirilýän köpçülikleýin çäreler bilen bagly. Şol guramalaryň işgärleriniň köpçülikleýin çäreleriň geçirilýän ýerlerine wagtynda barmaklary üçin edilýär” diýip, demirýol transportynyň işgäri aýtdy.
Adatça, otludaky ulanylmadyk bron ýerleri ýönekeý raýatlara otly ugramazyndan bir, bir ýarym sagat öňünden satylýar. Emma, käbir ildeşlerimiziň aýtmaklaryna görä, döwlet guramalary üçin berilýän “bron” orunlaryny hem şol guramalaryň işgärleri satýarlar.
Lebaply 31 ýaşly Narkuly hem şeýle ýagdaýyň bardygyny tassyklaýar: “Men Türkmenabatdan Aşgabada gaýdanymda üç gezek welaýatyň bilim bölümine degişli “bron” biletini şol bölümiň işgärinden satyn aldym”.
Esgerler we tussaglykdan boşanlar
Öňünden buýurma esasynda ýolagçy orunlary berilýän döwlet edaralarynyň käbirleriniň wekilleriniň kähalatlarda şol hukuklaryndan doly peýdalanyp bilmeýändikleri barada hem aýdylýar.
Häzir ýurt boýunça gulluk ýaşyna ýeten raýatlaryň harby gulluga çagyrylyşy dowam edýär. Olaryň köpüsi gulluk etmeli ýerlerine otly bilen barmaly. Emma olara niýetlenen ýerleriň olary äkidip barýan ofiserlerdir seržantlar bilen ylalaşylyp, ýolbeletler tarapyndan ýönekeý ýolagçylara satylýandygyny ýakyn wagtda ogly harby gulluga Guşga iberilen 52 ýaşly aşgabatly Rahman aýdýar.
“Şonuň üçin ýaňy gulluga çagyrylan esgerleriň käbirleri wagonlaryň kupelerinde ýa-da plaskartlarynda ýatman, geçelgelerde ýatmaly bolýarlar” diýip, Rahman Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde gürrüň berdi.
Mundan başga-da ýylyň dowamynda günägeçişlikde boşadylan ýa-da jeza möhleti dolup azatlyga goýberilen tussaglaryň käbirleriniň, öýlerine barmak üçin döwlet tarapyndan berlen ýörite rugsatnamlarynyň bardygyna garamazdan, otluda ýer berilmeýändigi aýdylýar. 17 ýyl Tejeniň türmesinde oturyp çykan daşoguzly Orunbaý şolaryň biri. Üç gün mundan ozal azatlyga çykan Orunbaý Tejenden Aşgabada taksili gelip, indi paýtagtyň köçelerinde Daşoguza gitmek üçin adamlardan pul sorap ýör.
“Döwlet transportynda, öýe barýançam, mugt ýer berilmelidigi baradaky resminama garamazdan, maňa otludan ýer bermediler. Olar meniň polisiýa ýüz tutmajakdygymy bilýärler” diýip, Orunbaý gürrüň berdi.


text:
Diňe Orsýet we başga-da birnäçe döwlet tarapyndan ykrar edilen ýurduň prezidentligine dalaş edýän iki adam 1-nji iýunda duşuşyp, öz syýasy krizisleri barada maslahat edýär.
Aleksandr Ankwab bilen Waleriý Bganba, iki dalaşgäriň ikisi hem özleriniň Abhaziýanyň, Gürjüstandan bölünip aýrylan separatist regionyň prezidentidigini aýdýar.
Orsýet bu ýerde 2008-nji ýylyň awgustynda Gürjüstana garşy bolan gysga wagtlyk uruşdan bäri harby güýçlerini saklaýar.
Ankwab, regionyň de fakto prezidenti Orsýetiň harby bazasyny penalaýar. Ol bu ýere 27-nji maýda, oppozisiýa protestçileri hökümetiň işden çekilmegini talap edip, edarasyna zabt edenlerinden soň gaçyp atdy.
Ankwab parlamentiň ynam bildirmezlik boýunça beren sesini we onuň işden çekilmegi baradaky çagyryşyny ykrar etmeýär.
Parlament binasyny kontrollukda saklaýan oppozisiýa 31-nji maýda parlament spikeri Bganbany wagtlaýyn prezidentlige saýlady we 24-nji awgustda irki prezident saýlawlaryny geçirmegi belledi.


text:
Penşenbe güni Futbol boýunça Ýewropanyň Çempionlar ligasynyň oýunlarynyň çäginde Türkiýäniň “Trabzonspor” komandasy Italiýanyň “Inter Milan” komandasyndan 1-0 hasap bilen üstün çykdy.
Beýleki oýunlarda “Mançester United” bilen “Benefisa” komandalary Portugaliýada 1-1 hasaby bilen deňme-deň oýnadylar. Moskwanyň SSKA topary hem Fransiýanyň “Lille” komandasy bilen deňme-deň oýnap, oýun 2-2 hasaby bilen tamamlandy.
Şweýsariýanyň “Basel” komandasy Rumynyýanyň “Otelul Galati” komandasyny 2-1 hasap bilen ýeňdi.


text:
Agyr atletika boýunça halkara federasiýa Russiýanyň, Gazagystanyň we Belarusyň agyr atletika toparlary 2016-njy ýylyň awgust aýynda geçiriljek Olimpiýa oýunlaryndan mahrum edilip bilnerler diýdi.
Federasiýa mundan ozalky Olimpiýa oýunlarynyň gan nusgalarynyň barlanmagy netijesinde, bu toparlaryň gadagan edilen maddany ulanandygynyň üsti açyldy diýdi.
22-nji iýunda bu federasiýa agzalýan üç ýurduň toparlarynyň her birinde üç ýa-da ondan hem köp gezek doping, ýagny gadagan edilen kuwwatlandyryjynyň ulanylandygy tassyklandy diýip, bu toparlaryň ýaryşlardan 1 ýyllyk çetleşdirilmelidigini mälim etdi.
Şeýle-de, federasiýanyň maglumatynda bu toparlaryň Rio-de-Žaneýroda geçiriljek Olimpiýa oýunlaryndan mahrum edilmek ähtimallygy baradaky soňky netije, Halkara Olimpiýa komiteti 2008-2012-nji ýyllardaky Olimpiýa oýunlary döwründe alnan gan nusgalarynyň gaýtadan barlanmagy dogrusynda gutarnykly karar çykarandan soň belli bolar diýdi.


text:
Salam, lukman! Men 18 ýaşymda. Meniñ dilim günde gaýnayar. Nahar iýip bilemok. Pomidor we hoz iýsem beterleyar. Soñ ýakyn dogan-garyndaşymyz ýumurtganyn sarysy bilen nowakaýin garyp çalmaly diýdi. Menem edil aýdyşy ýaly etdim, ýöne hiç hili täsir etmedi. Şony nädip gaýnamaz yaly edip bolýar? Edilýän belli bir emi barmyka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň aýdýan alamatlaryňyza görä, Sizde glossit – diliň sowuklama ýagdaýy döräpdir. Bu ýagdaýyň döremegine diliň şikeslenmeleri (zaýalanan dişleriň gyrasy, süňkler), dili gyjyndyryjy iýmitler (ajy, ýiti iýmit) kabul etmek, bedeniň immunitetiniň peselmegi sebäp bolup biler.
Diliň üýtgemegi B12-witamin ýetmezçilikli gan azlylykda, käbir ýokanç kesellerde hem duş gelýändir. Ýüze çykan ýagdaýda şikeslendiriji faktorlary aradan aýryp, ýokançlyga garşy serişdeler bolan furasilin, kaliniň permanganat (margansowka) ergini bilen agzy çaýkamalydyr. Agyryny aýyrmak üçin agyrsyzlandyryjylary saklaýan (meselem, Kamistad ýa-da lidokainiň çopantelpek oty bilen garyndysy) serişdeleri, ýaranyň bitmegi üçin itburnuň (şipownik) ýagyny, witamin A serişdesini, "Aktowegin", "Winisol" serişdelerini ulanmak maslahat berilýär. Diliň zeperlenmesiniň anyk sebäbini anyklamak üçin lukmana ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam, hormatly lukman! El-aýak bogunlary gaýdyp çykmaz ýaly, näme etmeli?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
El-aýak bogunlary çykanda olary dogry ýerine salyp, gozganmaz ýaly sarap goýmak möhümdir. Bogundaky süňkleriň kadaly gatnaşygyny saklamak üçin, bogunlary ýerine diňe lukman salmalydyr. Ondan başga-da, bogunlary dogry ýerine salmak ýumşak dokumalaryň goşmaça şikeslenmesiniň öňüni alyp biler.
Bogundaky adaty hereketleri dikeltmek üçin owkalama, fizioemleri, bejeriş maşklary geçirmek, bejerginiň jemleýji tapgyry bolup durýandyr.
Çykan wagtyndan soň üç hepde geçen, könelişen çykyklary hirurgiki operasiýa usuly bilen ýerine salýarlar. Dürli keseller netijesinde (osteomiýelit, poliomiýelit) dörän patologiki çykyklaryň bejergisinde esasy keselleriň bejergisine üns berilmelidir. Beýle bogun çykyklaryndan soň, bognuň hereketini dikeltmek üçin köplenç hirurgiki bejergini ulanmak zerurlygy ýüze çykýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
TMCELL ulgamyna (3G) üçünji görnüşiň birikdirilmegi köp sanly häzirki zaman smartfonlaryny, kommunikatorlary, planşetleri we gajetleri üpjün edýär. Wideojaňlary amala aşyryň, indi Siz wideokonferensiýalary gurnap bilersiňiz. Internetiň üsti bilen işjeň aragatnaşyk saklaň, elektron poçtasyna we sosial ulgamlaryna çalt giriň. Akymlaýyn TV-ny göni öz telefonyňyzyň ekranynda görüň. Saz diňläň, оn-laýn oýunlaryny oýnaň. Özüňiz üçin multimedia-kontentiň ägirt köp dürlüligini açyň.
Internede 3G WCDMA ulgam boýunça birikmek üçin TMCELL-iň islendik tarif meýilnamasyndan peýdalanyp bilersiňiz. Siziň «Internete girmek (GPRS)» hyzmatyna öň birikdirilenligiňiz hökmanydyr. Bu hyzmatyň bahasy, adatça, TMCELL-e birikdirileniňizdäki ilkinji tölege girýär.


text:
Birleşen Ştatlar Gürjüstanyň bir sudunyň ýurduň iň uly garaşsyz telewizion stansiýasynyň ýolbaşçylaryny çalşyrmak karary boýunça aladasyny bildirdi.
Sudýa 5-nji noýabrda «Rustawi -2» telewizion stansiýasynyň ýokary ýolbaşçylarynyň ýerine welaýat adminstratorlaryny bellemek hakynda karar çykardy.
Bu admistratorlar bir biznesmen tarapyndan bellenilip, hökümet bilen ýakyn gatnaşykdaky adamlar bolup görünýär.
Döwlet departamentiniň sözçüsi Jon Kirbi 6-njy noýabrda «demokratiki jemgyýetde tankydy pikir hyjuwlandyrylmalydyr, ýuwaşadylmaly däldir» diýdi.


text:
Biz, türkmenler, dabaraly, gaba sözleri gowy görýäris. "Türkmene – gabaragy" diýen nakyl hem şondan dörän bolsa gerek. Bu häsiýet bizi köplenç ýerliksiz öwünjeňligiň üstünden eltýär. Netijede biz utmaly ýerimizde utulýarys, beýgelmeli ýerimizde peselýäris, dünýä derejesinde diňlenmeli sözümiz diňlenmän galýar. Säbäbi biz köplenç dabaraly sözleri zerur faktlar bilen berkitmegi unudýarys.
Emma bu bizde hakyky hormata mynasyp adamlaryň ýoklugyny aňladyp bilermi? Belki, beýle däldir? Türkmenler gujurly halk. Meselem, az hem bolsa, sportda türkmenleriň gazanan käbir beýik ýeňişleri bar, eger bu iş dogry ýola goýulsa, belki, gazanyp biljek has uly ýeňişlerimiz öňdedir?
Bu gün men uly hormata mynasyp türkmen sportsmeni, ýyldyz kimin süýnüp, aramyzdan örän ir giden zehinli ştangaçy Altymyrat Orazdurdyýew barada gürrüň etmekçi.
Beýik sportsmen
Altymyrat Orazdurdyýew – ştangaçy, ýeňil, orta we ýarym agyr agramlarda üç gezek dünýäniň, üç gezek Ýewropanyň, bir gezek hem Aziýanyň çempiony. Şeýle belent derejä ýeten ikinji bir sportsmen türkmende ýok. Ştanga boýunça munuň ýaly üstünligi gazanan sportsmenler ozalky SSSR-de, hatda bütin dünýäde-de örän seýrek. Nädip ýönekeý oba oglany sportdan şeýle belent derejä ýetip bilipdir? Ol nähili maşgalada doglupdyr? Onuň trenerleri kimler? Sport karýerasy nähili başlanýar we nähili tamamlanýar? Bu soraglaryň jogaby sport bilen gyzyklanýan her bir adamy gyzyklandyrýan bolsa gerek.
Altymyrat agyr atletikada dürli wagtlarda ýeňil (70KG), orta (75KG), ýarym agyr (82.5KG) agramlarda çykyş edýär. Ine, onuň Halkara derejesinde gazanan netijeleri:
Dünýä çempionatlary:
- 1989-njy ýyl; orta agramda, 1-nji ýer: 160+202.5= 362.5
- 1990-njy ýyl; ýarym agyr agramda, 1-nji ýer: 172.5+205= 377.5
- 1993-nji ýyl; orta agramda, 1-nji ýer: 167.5+202.5= 370
Ýewropa çempionatlary:
- 1989-njy ýyl; orta agramda, 1-nji ýer: 160+202.5= 362.5
- 1990-njy ýyl; ýarym agyr agramda, 1-nji ýer: 172.5+205= 377.5
- 1991-nji ýyl; ýarym agyr agramda, 1-nji ýer: 172.5+202.5= 375
Aziýa çempionatynda:
- 1994-nji ýyl, ýeňil agramda, 1-nji ýer.
Altymyrat Orazdurdyýew 1993-nji ýylda Awstraliýanyň Melburn şäherinde geçirilen Dünýä çempionatynda ştanga boýunça orta agramda dünýä rekordyny goýýar. Bu rekord: 202.5 kg.
(1992-nji ýylda geçirilen Dünýä çempionatynyň ýeňijileriniň arasynda A.Orazdurdyýewiň ady ýok. Emma bu ýaryşa gatnaşmazlygy sportsmeniň däl-de, eýse ony Dünýä ýaryşyna gatnaşdyryp bilmedik döwletiň günäsi.)
Medallary:
- Dünýä çempionatynyň 3 sany altyn medaly.
- Ýewropa çempionatynyň 3 sany altyn medaly.
- Aziýa çempionatynyň 1 altyn medaly.
Bu üstünlikler ady dünýä sportunyň taryhyna hemişelik ýazylan türkmen ştangaçysynyň üstünlikleriniň gözbaşyny bilmäge höwes döredýär. Ine, onuň gysgaça terjimehaly.
Altymyradyň maşgalasy
Ol Türkmenistanyň Mary welaýatynyň Sakarçäge raýonynyň Akýap obasynda 1969-njy ýylyň 6-njy iýunynda köpçagaly türkmen maşgalasynda dokuz çaganyň iň körpesi bolup dünýä inýär. Maşgalada altynjy ogul bolansoň, oňa Altymyrat adyny goýýarlar. Altymyradyň kakasy, kolhozçy, Orazdurdy aga daýaw adam eken. Ol Altymyrat kyrk günlükkä ýogalýar.
Altymyrat nädip ştangaçy bolýar?
Akýap obasyna agyr atletikanyň düşnügini, ýagny tohumyny getiren Altymyradyň uly agasy Tirkiş. Ol Türkmen döwlet uniwersitetiniň Bedenterbiýe fakultetinde okaýarka ştanga götermek bilen meşgullanýar. Uniwersiteti gutaryp gelensoň, Akýap obasynyň oglanlarynyň arasynda agyr atletika bolan söýgini oýarýar.
Tirkişiň göreldesi bilen inisi Orazberdi hem sporty saýlap alýar we Türkmen döwlet uniwersitetiniň Bedenterbiýe fakultetini tamamlaýar. Şeýlelikde Tirkiş Orazberdini ştangaçy edip ýetişdirýär, Orazberdi hem körpe inileri Altymyrady bu ugurdan ýetişdirýär.
Altymyradyň agyr atletikadan üýtgeşik zehini ir belli bolýar we ony 5-nji klasdan beýläk Aşgabadyň sport internatyna okuwa alýarlar. Paýtagtda Altymyrady talantly trener Brono Abramýan türgenleşdirýär. Şeýdibem oňa hakyky professional sport karýerasyna ýol açylýar.
Ägirt uly ýeňişler we ýatdan çykmajak ahmyr…
Altymyrat Orazdurdyýewiň sport karýerasy galagoply döwre, ýagny SSSR-iň soňky ýyllaryna gabat geldi. Onuň karýerasynyň soňundaky iň uly ahmyr hem şonuň bilen bagly.
1991-nji ýyldan soň, ozal SSSR-iň düzümine giren sowet respublikalarynyň köpüsi Halkara Olimpiýa komitetinde garaşsyz döwletler hökmünde hasaba alynýar, Türkmenistan bu meselede yza galýar we netijede türkmen sportsmenleri 1992-nji ýylda Barselonada geçirilen Olimpiadada GDA-nyň düzüminde çykyş etmeli bolýarlar.
1992-nji ýylda Ispaniýanyň Barselona şäherinde geçirilen Olimpiadada Altymyrat Orazdurdyýew GDA-nyň adyndan ştanga boýunça agyr agramda çykyş etmelidi. Onuň ady bu ýaryşda 75 kg çenli, ýagny ýarym agyr agramda çykyş etmeli sportsmenleriň arasynda bardy we Olimpiadanyň öňündäki bir ýylyň dowamynda görkezen netijeleri boýunça GDA-da oňa taý geljek bäsdeş ýokdy. Ine, onuň GDA boýunça Olimpiadanyň öň ýanyndaky görkezijileri: 75 kg: 170 + 207,5 = 377,5.
Emma Barselonada ýaryş meýdançasyna çykmagaga bary-ýogy 5-10 minut galanda GDA-nyň Olimpiýa ýygyndysynyň umumy treneri Wasiliý Alekseýew Altymyrady duýdansyz ýerden ýaryşdan çetleşdirýär. Onuň ýerine ol 75 kg agramdan öz güýji boýunça ikinji derejeli moldowan ştangaçysy Fýodor Kasapowy ýaryşa salýar. Elbetde, Altymyradyň 82,5 kg çenli agramda-da çykyş etmäge haky bar, emma bu agramda W.Alekseýewiň öz "faworiti" bar, şol sebäpdenem ol türkmen sportsmenini ýaryşdan bütinleý aýryp, Samadowy ýaryşa salýar, emma ol ýaryşda diňe 3-nji ýeri alýar. Sebäbi halkara ýaryşlarynda Samadowyň görkezen iň gowy umumy netijesi - 370 kg, Altymyradyň netijesi bolsa - 375-377,5 kg.
Iň esasy zat hem Barselonadaky Olimpiada bary-ýogy 1,5 aý galanda GDA boýunça Sankt-Peterburgda geçirilen saýlama ýaryşda Altymyrat Orazdurdyýew 75 kg agramda birinji ýeri alýar we GDA-nyň Sport Federasiýalarynyň Geňeşiniň prezidentleriniň kararyna laýyklykda Barselonada geçjek XXV Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmaga hukugy gazanýar!
Bu ýaryşda Altymyrat özi bilen deň agramda çykyş edýän moldawiýaly Fýodor Kasapowdan umumy summada 10 kg. öňe saýlanýar, 82,5 kg agramda çykyş edýän, ýagny özünden 7,5 kg agyr agramdaky Samadowdan hem umumy hasapda bary-ýogy 5 kg yza galýar.
Emma, käbir maglumatlara görä, öz şahsy bähbidini sportdan has ileri tutan W.Alekseýew Barselonada GDA-nyňam, türkmen sportsmeniniňem Olimpiadada görnetin ýeňiş gazanmak mümkinçiliklerine belli-külli kast edýär.
Bu Altymyradyň sportdaky karýerasyna-da, onuň saglygyna-da agyr urgy bolýar. Şondan soň onuň dogabitdi kemçilikli bir böwregini çalyşmaly bolýar. Emma çalşylan böwrek hezil bermeýär we sportsmen üçin Germaniýada bejergi almak zerurlygy ýüze çykýar. Ol bu zerur bejergi üçin Türkmenistanyň prezidentine ýüz tutýar. Emma öz ýadygärlikleri we saglygy üçin döwletiň millionlap dollarlaryny ýele sowrup ýören, sportsmeniň adyny peýdalanmak üçin ol ýeňiş gazananda onuň bilen bile surata düşen Saparmyrat Nyýazow beýik sportspeniň saglygyna gerek bolanda, oňa kömek bermekden boýun gaçyrýar.
Altymyrat Orazdurdyýew 1997-nji ýylyň 7-nji martynda 27 ýaşynda böwrek keseli zerarly aradan çykýar.
Sözsoňy
Agyr atletikanyň Sakarçäge etrabynyň Akýap obasyna düşen tohumy hasyl bermegini dowam edýär. Altymyradyň agasy we ilkinji treneri Orazberdi häzirem Sakarçäge etrabynyň sport mekdebinde mugallym. Akýabyň oglanlarynyň ençemesi, şol sanda Altymyradyň ýene bir agasy Bäşimiň ogly-da ştangaçy bolup ýetişdiler. Bu geljekde Akýapdan ýene-de Altymyrat ýaly beýik sportsmenleriň ýetişjekdigine umyt döredýär.
Ak Welsapar, ýazyjy.
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Siriýadaky dowam edýän krizis, ol ýerdäki müňlerçe adamyň ykbalyna täsir etdi. Aktiwistleriň we halkara guramalarynyň berýän maglumatyna görä, ol ýerdäki gazaplylyk sebäpli onmüňlerçe adam ölüpdir, ýüz müňlerçesi hem goňşy döwletlere geçip, bosgun bolmaga mejbur galypdyrlar.
Aýdylmagyna görä, Siriýada 3.5 million töweregi türkmen ýaşaýar. Eýsem Siriýadaky ýagdaýlar sebäpli, olaryň ykbaly nähili özgerdi? Azatlyk Radiosy, siriýaly türkmenleriň başdan geçirýän ýagdaýlary barasyndaky soňky üýtgeşmeler bilen gyzyklanyp, siriýaly türkmenleriň jemgyýetiniň wekili Muhtar Muhammet bilen söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Golaýda Kairde bolan ýygnakdan nähili täsirler bilen geldiňiz?
Siriýaly türkmenleriň jemgyýetiniň wekili Muhtar Muhammet
Muhtar Muhammet:
Siriýaly opozisiýa toparlarynyň ýygnagyna siriýaly türkmen jemgyýetiniň adyndan gatnaşdyk. Siriýa türkmen jemgyýeti diýýänimiz bir partiýa görnüşindedir. Şeýlelik-de, siriýaly türkmenleriň ilkinji partiýasy hökmünde şol ýygnaga gatnaşdyk. Şu wagta çenli Siriýäniň milli geňeşiniň köp ýygnagyna gatnaşyp gelýäris.
Golaýda Kairde bolan ýygnaga hem bizi çagyrdylar. Biz ýygnakda Siriýada ýaşaýan 3.5 million türkmeniň hak-hukugyny gorap çykyş etdik. Bu ugurda gowy netijeler hem aldyk diýsek boljak. Türkiýede biz esasan hem jemgyýetçilik guramalar bilen iş alyp barýarys.
Türkmenlerimiziň köpçüligi Halapda we Türkiýe bilen bolan serhediň boýunda ýaşaýar. Ýygnagy gurnaýanlardan şeýle talabymyz boldy. Türkiýäniň Gaziantep, Urfa, Hataý şäherlerinäki bosgun düşelgelerine sygynanlara kömek ýetirilmegi barasynda goldaw isledik.
Bu babatda gelinen netijä görä, Siriýa türkmenlerine iberiljek kömekler Türkiýäniň Gaziantep şäherinden, ýagny biziň üstümizden ýola goýulmaly edildi. Ýygnakda syýasy manyda sesimizi bütin dünýä eşitdirmäge synanyşdyk. Ýöne gynansagam, hemişe bolşy ýaly milletparaz araplar biziň Siriýade 3.5 million türkmen bolup ýaşaýandygymyzy kabul etmek islänoklar.
Ata watanymyz Türkmenistandan her hili kömege we goldawa garaşýarys.
Şeýle päsgelçilige garamazdan biz ýygnakda Siriýada türkmenleriň şeýle köpçülikdedigini her hili ýoldan subut etdik.
Türkmenler höküminde arkamyzda bir güýçli döwlet durmansoň şeýle ýagdaýa duçar bolýarys. Milletparaz araplar hemişe biziň arkamyzda Türkiýäniň durýandygyny aýdýarlar.
Hawa, Türkiýe döwleti sag bolsun bize goldaw berýär. Emma, gynansagam biz Türkiýe babatda isleýän kömegimize ýetip bilmeýäris. Türkiýe, Siriýa türkmenleriniň ene watany. Ýöne biziň bir ata watanymyz bar.
Munuň üçin hem ata watanymyz Türkmenistandan hem her hili kömege we goldawa garaşýarys. Käbir arap toparlary bize şeýle diýýär “Siziň öz döwletiňiz bar. Türkmenistanyňyz bar. Türkmenistana gidiň!”. Käbir milletparaz arap toparlaryň tutumy hakykatdan hem açyk-aýdyň şeýle.
Biz bolsa “Biziň ýurdumyz Siriýa. Siriýäni hem söýýäris. Siriýada galmak isleýäris”. Ýöne, tebigy ýagdaýda hem öz ata watanymyz Türkmenistandan hem her hili kömek isleýäris.
Ýygnaga gaýdyp gelsek, onuň maksady Siriýa üçin wagtlaýynça hökümet gurmaklykdy. Ýöne, ýygnakda wagtlaýynça hökümet döredilip bilinmedi we mesele geljek ýygnaga goýuldy. Indiki ýygnak bolsa dekabryň 10-nda Marokgada geçiriler.
Azatlyk Radiosy: Siriýaly türkmenler häzirki uruş ýagdaýynda nirede dur we nähili rol oýnaýar?
Muhtar Muhammet:
Türkmenler höküminde şu wagda çenli Siriýada biz hiç düzgüni bozmadyk. Siriýa türkmenleri öz ýurduny söýeni üçin hiç haçan agzalalayk çykartmady. Janymyz we ruhymyz bilen hemişe Siriýa ýurdumyza hyzmat etdik. Türkmenler özüni Siriýa pida etdi.
Siriýaly türkmen gyzjagazlary milli eşiklerinde
Biz bu ýerde ençeme asyrdan bäri ýaşaýarys. Bu sebäpden bu ýer biziň watanymyz bolup durýar. Siriýa türkmenleri bu watanyň bölünmegini hiç wagt islemedi. Siriýäniň Iordaniýa serhedinde 10-15 sany talybyň diwara “halk hökümeti agdarmak isleýär” diýip şygar ýazmagy bilen şeýle wakalar başlady.
Uruş Homs şäherinde turdy. Homs şäheriniň Web-amdu atly mähellesiniň ýaşaýjylarynyň 65-70% türkmen. Ol ýer türkmen mähellesi. Şol mähellede gyrgynçylyk boldy.
Hemişe türkmenleri uruş içine sokmak islediler. Siriýa hökümeti bilgeşleýin şeýle edip, bütin dünýä muny etniki çaknyşyklar höküminde görkezmek isledi. Muňa Siriýa halky we esasan hem türkmen goldaw bermediler.
Hemişe şeýle maksat bilen gurnalýan wakalardan uzak durdylar. Bu söweşi biz turuzmadyk. Hökümet hemişe türkmenler bilen araplaryň arasynda, ylaýta-da şaýylar bilen aramyzda dartgynlylyk döretmäge çalyşdy.
Siriýa türkmenleriň ilat taýdan iň köpçülik bolup ýaşaýan ýeri Halap şäheridir. Halapda takmynan 1 million türkmen bar. Söweş başlandan soň Siriýa hökümeti adamlara, halkyna garaman hüjüm edýär.
Şäherleri uçarlar bilen bombalaýar, raketalary atýar. Şol sebäpden bu söweşi biz başlatmadyk hem bolsak, biz şol uruş odunyň içinde galdyk. Gaty köp adam ölýär. Olaryň arasynda araplar ýaly türkmenler hem bar. Siriýäni her kim öz bähbidine bölmek isleýär. Biz türkmenler Siriýäniň bütewiliginiň tarapdary we şu pikirimiziň hem arkasynda durus.
Azatlyk Radiosy: Siriýa türkmenlerine gumanitar ýagny ynsanperwerlik, syýasy we pikir taýdan kömek edýän ýurtlar barmy? Türkmenistandan bu ugurda gören goldawyňyz boldumy?
Muhtar Muhammet:
Biz türkmen bolanymyz üçin bize kömek edenoklar.
Türkmenistandan hiç wagt ynsanperwerlik kömegi bolmady. Umuman aýdylanda şeýle kömek Türkiýeden hem bolmady.
Edilýän kömekler başga Siriýalylara bolýar. Biz türkmen bolanymyz üçin bize kömek edenoklar. Bütin Siriýalylara kömek edilýar.
Siriýalylar diýlen mahaly olaryň arasynda elbetde türkmenler hem bolmaly ahyryn. Siriýa türkmenleriniň çagalary ata watany bolup durýan Türkmenistanyň hem çagalary. Bu sebäpden kömege garaşýarys.
Biz ençe asyrdan bäri bu ýerde arap häkimiýetinde ýaşadyk. Muňa garamazdan biz öz milliligimizi sakladyk. Türkmenligi saklamaklyk araplaryň arasynda ýaşanymyzda gaty uly kynçylyklar döredýär. Şonda-da biz özümiziň türkmendigimize buýsanýarys.
Siriýaly türkmen bosgunlary
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan bilen Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer jemgyýeti arkaly gatnaşyk saklaýan bir Siriýaly türkmen hökmünde, şu wagta çenli siziň Türkmenistandan bir talabyňyz boldumy?
Muhtar Muhammet:
Men dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşiginiň agzasy. Soňky üç ýyldan bäri birleşigiň ýygnaklaryna gatnaşýaryn. Bu ýyl näme sebäpden bilemok çakylyk gelmänsoň gidip bilmedim we muňa gaty gynandym.
Siriýa türkmenleriniň adyndan Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigine ýüzlenip bir arza ýazdym...
Siriýa türkmenleriniň adyndan Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigine ýüzlenip bir arza ýazypdym. Arzamda: “Siriýadäki söweş biziň söweşimiz däldir. Muňa garamazdan söweşde gynansagam türkmenler gyrgynçylyga duçar bolýar. Hiç kim bize kömek etmeýär. Ata watanymyz Türkmenistan sygynmak isleýänlere rugsat bersin. Isleýän Siriýa türkmeni öz ata watany Türkmenistana sygynyp bilsin”.
Arzama şeýle jogap geldi “Biz Siriýa türkmenleriniň Türkmenistana getirilmegi barada ýardam edip biljek däl. Ýöne, geljekde enşalla muny göz öňünde tutarys”. Ynha, Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň orunbasynyň ofisinden bize şeýle jogap geldi.
Azatlyk Radiosy: Daşary ýurtlarda ýaşaýan Dünýä türkmenlerinden hiç kömek eden boldumy?
Muhtar Muhammet:
Dünýä türkmenleri gumanitar birleşiginden şu wagda çenli bir kömek alyp bilmedik hem bolsak, dünýäniň dürli ýurtlarynda ýaşaýan türkmenlerden kömek alýarys. Orsýetiň Sankt Peterburg şäherinde ýaşaýan türkmen dostlarym bar. Olardan her hili maddy we ruhy goldawy alyp durus. Ýükleri daşamak boýunça hem kömek berýärler. Geljekde dünýäniň dürli ýurtlarynda ýaşaýan türkmenleriň has köp kömek etjekdigine ynanýaryn.


text:
Amerikan we NATO güýçleriniň Owganystandaky serkerdebaşy General Dewid Petreus: “Owganystanyň dürli regionlarynda talybanyň işi oňuna bolup, güýjüniň barha artýan döwri indi ötdi” diýýär.
General BBC habar agentligine beren interwýusynda Günbatar güýçleriniň talybanyň ençeme ýylyň dowamynda edinen gaçybatalgalaryny eýelemek ugrunda iş alyp barýanlygyny, ýöne munuň agyr çaknyşyklara getirjekdigini belledi.
Owganystanly Wahid Moždeh ozal talyban režiminiň Daşary işler ministrliginde işlän adam. Ol Petreusyň bu aýdýanlaryny sorag astyna alyp: “Bu beýanat amerikanyň öz ilatyna gönükdirilýän bolmaly. Sebäbi bu aýdylýanlar ýerli ýagdaýa asla laýyk gelenok” diýýär.
“Meniň pikirimçe, amerikanlar indi öz halkyna Owganystanda ýagdaýyň hemme babatda gowulanandygyny görkezjek bolýarlar. Bular ýaly gürrüňe gulak asýan ilkinji nobatda olaryň öz watandaşlary. Owganystanyň içinde welin, beýle zat ýok” diýip, Moždeh belleýär.
Talyban režimi barada kitap ýazan Moždeh Günbataryň öz harby kampaniýasyny güýçlendirmeginiň käbir owganlaryň arasynda gahar-gazap döredendigini, sebäbi olaryň muňa parahat ilata pitneçileriňikiden has zyýanly diýip garaýanlygyny aýdýar.
Petreus öz ýaragly güýçleriniň edýän howa hüjümlerinde we urýan bombaly zarbalarynda parahat ilata zyýan ýetirmezlige köpräk üns berilmegini talap edýär. Onuň sözlerine görä, bu tagallalaryň netijesinde parahat ilatdan pida çekýän adamlaryň sany soňky wagtlar azalypdyr. Ýöne, muňa garamazdan, bu mesele Owganystanda ynjyk mesele bolup durýar.
Ýaraga daýanýan «çözgütler»
Wahid Moždeh: “Amerikan we NATO güýçleriniň Owganystandaky öňki başlygy General MakKristalyň owgan halkynyň göwnüni we aňyny awlamak baradaky strategiýasy doly ýerine ýetirilmedi, Günbatar güýçleriniň pitneçileri ýeňmekde bil baglaýany entegem ýarag güýji” diýýär.
“Amerika Owganystanda garaňkylykda sermenip ýör. Olar bir gün bir zady aýtsa, ertesi başga bir zady aýdýarlar. Bu ýere gelýänleriň hemmesi özleriniň talybandan üstün çykyandyklaryny aýdýarlar. Ýöne talyban indi Kabulyň derwezesini kakýar. Olaryň talybanyň üstünden «gazandyk» diýýän ýeňşini biz ne görüp bilýäris, ne-de duýup bilýäris” diýip Moždeh belleýär.
General Petreus Amerikan we NATO gýüçleriniň 2011-nji ýylyň iýulyna bellenen möhletde Owganystandan çykmak prosesiniň çalt we ýeňil proses bolmajakdygyny-da öz söhbetdeşliginde nygtady.
Owganystanda barýan uruşda sözüň doly manysynda ýeňiş gazanyp bolmajakdygyny harby däl analizçiler hem belleýärler. Olar munuň üçin ýeke söweş meýdanynda ýeňiş gazanmagyň ýeterlik däldigine-de düşünýärler. Olaryň garaýşyça, Owganystany durnuklaşdyrmagyň ýoly ýurduň oňat dolandyrylmagyny üpjün edip, ykdysady ösüşi güýçlendirmek.


text:
Ýalňyşy tap we düzet atly kompýuter programmasy
Контакт vb-code
http://naydizdes.com/70672
Телефон : 99365531484
Эл. почта : vb-code@mail.ru
Ýalňyşy tap we düzet atly programma uly göwrümli resminamalardaky ýa-da kitaplardaky, žurnallardaky ýa-da bolmasa islendik görnüşli elektron resminamalarda göýberilen harp ýalňyşlary ýokary tizlikde tapmaklygy hem-de düzetmekligi amala aşyryp bilýändir.
Bu programmanyň ýenede bir aýratynlygy öz maglumat gorunda grammatika taýdan barlanan 1 million 300 müňden gowrak türkmen sözleri saklap bu sözleri islendik görnüşdäki resminamalarda ýa-da kitaplarda göýberilen harp ýalňyşlary tapmaklyk üçin ulanýanlygyndan ybaratdyr.
Ýalňyş ýazylan ýada maglumat gorunda ýok sözi ýa-da sözleri programma tapanda, tapylan sözleriň aşagyny gyzyl reňk bilen çyzýar.
Ýalňyşy tap we düzet programma öz maglumat gorundaky sözleri ulanyp sözlemdäki harp ýalňyşy barlaýar we düzedişleri teklip edýär, egerde dogry ýazylan sözüň aşagy gyzyl reňk bilen çyzylan ýagdaýynda, programmanyň maglumat gorunda bu sözüň ýoklygyny aňladýar we programma düzedişi teklip etmeýär.
Ýalňyşy tap we düzet programma türkmen dilinde ýazylan resminamalarda göýberilen harp ýalňyşy gysga wagtda tapmaga mümkinçilik berýär. Netijede işiň ýerine ýetirilişini çaltlandyrýar, wagty tygşytlaýar we resminamalaryň grammatika taýdan hilini ýokarlandyrýar.
« Satlyk Disk yazyan barSATLYK NOTEBOOKLAR WE KOMPYUTERLER, ENJAMLARY. Nagt we kredit. »


text:
“Owadan gelin toýy bezär, akylly gelin – öýi” diýen bir pähim bar. Emma Mary welaýatynyň 50 ýaşly ýaşaýjysy Abadan Berdiýewanyň sözlerinden çen tutulsa, onda häzirki türkmen gelinleriniň köpüsiniň gylyk häsiýeti bu paýhasa gabat gelmeýäne meňzeýär. Eýsem Abadan daýzany biynjalyk edýän zat näme? Habarçymyz Soltan Açylowanyň geçiren söhbetdeşligini diňlemek üçin aşaky düwmä basyň!
Lebaply ýaş gelin Nigara bolsa, gaýyn eneleriň hem gelinlere azar berýän ýagdaýlarynyň seýrek däldigini aýdýar. Onuň Azatlyk Radiosyna beren gürrüňini aşaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Türkmenistanyň habar serişdeleri mundan biraz ozal, ýagny 25-nji iýulda, ýurtda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek boýunça Merkezi toparyň mejlisinde 19-njy awgustda geçiriljek Geňeş agzalarynyň saýlawlaryna degişli meselelere seredilendigi barada maglumat ýaýradypdylar.
Mejlisde 19-njy awgustda geçiriljek saýlawlara dalaşgärleri görkezmek we olary hasaba almak boýunça saýlawlaryň nobatdaky ähmiýetli tapgyrynyň tamamlanandygy, Geňeş agzalarynyň 6,100 sany mandaty ugrunda bäsleşjek jemi 12,309 dalaşgäriň hasaba alnandygy nygtaldy.
Dalaşgärlere ses beriljek günüň golaýlaşmagy bilen ýerli mediada saýlawlar, ýurduň Konstitusiýasy, demokratiýa, saýlawlary bäsdeşlik esasynda geçirmek, raýat jemgyýetini ösdürmek we şuňa meňzeş düşünjeler hakynda has köp gürrüň edilip başlanandygyny ýerli synçylar belleýarler.
Emma metbugatdaky we beýleki habar serişdelerdäki gün-günden güýjeýän syýasy-düşündiriş işlere garamazdan, saýlawçylaryň sanawyna goşulan etrap merkezleriniň we oba ýerleriniň käbir ýaşaýjylary 19-njy awgustda geçiriljek saýlawlardan, ol saýlawlarda kimleriň haýsy ýerlere saýlanmaga hödürlenenliginden özleriniň bihabardyklaryny aýdýarlar.
Gulagyň duşundan geçýän sözler
Ýerli gazetleriň birinde habarçy bolup işleýän dostumyň aýtmagyna gorä, hökümete degişli habar serişdeleriň saýlawlar bilen bagly temany alyp barýan žurnalistleriň edýän tagallalary köplenç puja çykýar, olar öz öňlerinde goýlan wezipäň hötdesinden gelip bilmeýärler. Munuň hem öz sebäbi bar.
Ýerli habarçyň pikiriçe, saýlawçylara gönükdirilen propagandistik sözleriň, media serişdeleriniň ilatyň üstünden eňterýän habar akymynyň adamlaryň gulagynyň duşundan geçmeginiň esasy sebäbi okyjylaryň, teletomaşaçylaryň, radiodiňleýjileriň birmeňzeş öwgüli, mahabatlandyryjy äheňe ýugrulan şol makalalardan, teleradiogepleşiklerden halys bizar bolanlygyndan.
“Oba ýerlerde gazet-jurnallaryň gaty hem açylmaýar. Poçtalýonyň getirişi ýaly ol neşirleriň petdesi bilen tamdyrda, ojakda ot ýakylanda tutaşdyryk edilýändigine meniň özüm gözli şaýat. Onsoň oba adamlary saýlawlar, oba Geňeşligiň düzümi, onuň durmuşda oýnaýan roly hakynda hiç zat bilenoklar” diýip, ýerli žurnalist janygyp aýdýar.
Oba adamlarynyň özlerem bu pikir bilen ylalaşýarlar. Olaryň sözlerine görä, mal-gara, ekin-dikin, bäş şaýy gazanmak, güzerany dolandyrmak bilen bagly iş-aladalaryň köp bolany üçin, gazet okamak beýlede dursun, ýerli telekanallarda berilýän gepleşiklere tomaşa etmäge-de özleriniň wagt tapmaýandyklaryny aýdýarlar.
“Onsoňam-how, boş wagtym bolaýanda-da meniň özümem, çagalarymam milli telewideniýäniň gepleşiklerine tomaşa edenden, orslaryň, goňşy özbekleriň ýa-da bolmasa türkleriň görkezýän zatlaryna tomaşa edenimizi gowy görýäris” diýip, Görogly etrabynyň goňşy Özbegistan bilen serhetýaka zolagyna golaý “Edermen” obasynyň özüni Haýytguly diýip tanyşdyran ýaşaýjysy gürrüň berýär.
Umumy biparhlyk
Şeýle seredeniňde, metbugatda, radiodyr telewideniýede alnyp barylýan gürrüňler, wagyz we düşündirişler adamlaryň syýasy we jemgyýetçilik aktiwligini bolmalysyndanam beter galdyraýjak ýaly. Emma beýle däl. Tersine. 19-njy awgustda geçiriljek Geňeş agzalarynyň saýlawlarynyň öň ýanynda oba ýerlerde asudalyk, ilat arasynda bolsa birhili umumy biparhlyk mese-mälim duýulýar.
Munuň sebäbi bilen gyzyklanyp, men oba adamlarynyň, şol sanda hakyky daýhanlaryň, öý-hojalykçy zenanlaryň, oba intelligensiýasyna girýän mekdep mugallymlary we medisina işgärleri bilen söhbetdeş boldum. Olaryň aýtmaklaryna görä, adamlardaky biparhlygyň özeni olaryň ýüregine ornan ynamsyzlykdan.
“Biz oba Geňeşiniň agzasynyň özüniň ýa-da oba Geňeşiniň tutuş düzümi bilen bir iş bitirip biljegine ynanmaýas, onsoň biz näme diýip saýlawlara gyzyklanma bildirmeli? Ýurdumyzda hemme meseläni bir adam çözýär – olam Arkadag adyny alan prezidentimiz. Ol aýtmasa, bu jelegaýlarda çöp başy hem gymyldamaz. Ýol gurmak,ýumrulan köprüleri dikeltmek, çagalar bagy, hammam ýaly adamlara zerur zatlar hakynda gürrüň hem etmäli” diýip, Könürgenjin “Hakykat” daýhan birleşiginden özüni Allaberdi diýip tanyşdyran kärendeçi aýdýar.
Meniň beýleki söhbetdeşim Aýsenem atly oba mugallymy. Ol adamlardaky soňky 20 ýylda emele gelen biparhlygyň esasy sebäpkärini häkimiýet başynda oturan ketdelerden görýär. Aýsenemiň sözlerine görä, adamlary syýasatdan daşlaşdyrmak işiniň başy Nyýazow döwründe başlansa-da, ol iş Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwründe-de dowam etdirilýär.
“Geňeş ýa etrap halk maslahatynyň agzasyna-da, Mejlisiň deputatlygyna-da dalaşgärleri görkezmek hukugy hereket edýän kanun boýunça diňe hökümete degişli, resmi taýdan hasaba alnan partiýalara we jemgyýetçilik guramalaryna berilýär. Saýlawly organlara gulak asyp, wepaly hyzmat edäýjek, üstesine-de gizlin gulluklar tarapyndan ýedi elekden geçirilen, ýedi arkasy barlanan ynamdar adamlar çekilýar. Halka hakyky hyzmat edäýjek raýatlar, hakykat we adalat uçin göreşjekler bolsa çetleşdirilýär. Bu bolýan zatlary adamlar görüp, eşidip ýörler, ana, onsoň olarda şol aýdylýan biparhlyk döreýär” diýip, 43 ýaşly taryh mugallymy Aýsenem aýdýar.
Näme bolsa-da, saýlawlar guramaçylykly geçer
Bolýan şyýasy çärelere saýlawçylar näderejede biparhlyk bildirselerem, ýerli synçylaryň pikiriçe, Geňeş agzalarynyň 19-njy awgustdaky saýlawlary talap edilişi ýaly ýokary guramaçylyk we umumy aktiwlik derejesinde geçiriler.
Ýerli gazetleriň birinde habarçy bolup işleýän dostumyň aýtmagyna görä, eger 19-njy awgustda ses berijileriň hemmejesi saýlaw uçastogyna barmakdan we ses bermekden ýüz owürselerem, saýlawlaryň her bir tapgyryna pugta gözegçilik edýän häkimiýet wekilleri her zat ederler welin, ýöne saýlawlaryň guramaçylykly we ýokary derejede geçirilendigini subut ederler.
“Ähli halklaryň we döwürleriň Serdary diýlen ady alan Ýosif Staliniň iň esasysy adamlaryň kime we nähili ses berenligi däl-de, kimiň we nädip ol sesleri sananlygy” diýip, bir mahalky aýdan sözleri biziň ýurdumyzda şu çaka çenli geçirilen we ýakyn günlerde geçiriljek saýlawlara dogry gelip dur” diýip, žurnalist kärdeşim aýdýar.
Synçynyň aýtmagyna görä, Geňeşliklere geçiriljek saýlawlar ýönekeý halkyň ýaşaýyş we sosial-durmuş şertlerine öz oňyn täsirini ýetirip bilmez. Hiç bir zat üýtgemän, şol öňki-öňküligine-de galar.
Emma şonda-da häkimiýet başynda oturanlaryň saýlawlaryň gidişi, ses berlişi, sesleriň sanalyşy, ahyrky görkezijileriň çykarylyp, olaryň ilat köpçüligine ýetirilişi ýaly wajyp işleri öz akymyna göýbermejekdigi belli.
Kerim Artykow türkmenistanly garaşsyz synçynyň edebi lakamy. Bu blogda öňe sürlen pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Eýran özüniň deňizdäki uly gaz ýatagyny özleşdirmek barada Fransiýanyň “Total” kompaniýasy bilen ylalaşyga gol goýdy. Bu Eýrana garşy girizilen halkara sanksiýalary aýrylany bäri Tähranyň günbatar energiýa kompaniýasy baglaşan iň uly şertnamasydyr.
8-nji noýabrda ýaýradylan beýanatda “Total” dünýäniň iň uly gaz ýatagy “Günorta Parsyň” 11-nji fazasyny özleşdirmek üçin Hytaý Milli nebit-gaz korporasiýasynyň we Eýranyň “Petropars” kärhanasynyň gatnaşmagyndaky konsorsiuma ýolbaşçylyk etjekdigini mälim etdi.
Fransuz firmasynyň Ýakyn Gündogar gazuw-agtaryş we önümçilik boýunça bölüminiň başlygy Stephane Michel bu gaz ýatagyny özleşdirmek üçin jemi 4,8 milliard amerikan dollary möçberinde maýa goýuljakdygyny aýtdy.
Bu taslamany özleşdirmek we ýola goýmak işleriniň 20 ýyla çekmegine garaşylýar.
Michel bu babatda 8-nji noýabrda Tähranda özara düşünişmek memorandumyna gol goýlandygyny aýdyp, soňky ylalaşyga öňümizdäki ýylyň başynda gol çekiljekdigini belledi.


text:
"Ýeke Özi Öýde" kino-filminiň 13 syry
"Ýeke Özi Öýde" filmini görmek üçin aýratyn bir sebäp gerek bolmadyk komediýalaryň biridir. Ugurtapyjy oglanjyk, Kewin, we onuň akmak jenaýatçy dostlary hakynda kino filmini her Täze Ýyl baýramçylyk günlerinde gaýtadan görýäris.
Kinofilm hatda döwrüň iň gowy filmi hökmünde Ginnesiň Rekordlar kitabyna girdi. Eger-de siz hem "Nätdiňäý?!" topary ýaly bolsaňyz, onda ýakyn wagtda bu filmi million gezek gaýtadan görjegiňize ynanýarys. Gepiň gysgasy, bu film hakynda birnäçe geň galdyryjy faktlary bilmeýändigiňiz mese mälimdir.
Bazyň (Kewiniň agasy) söýgülisi hakykatda gyz däl-de filmiň çeperçilik direktorynyň ogludy. Oglanjygy gyzyň eşigine geýdirip surata düşürdiler. Sebäbi direktor gyzjagazyň suratyny ulanyp onuň göwnüne degmek islemedi.
Aktýor Jo Peşi (Garriniň roluny oýnaýan) maşgala filminde düşýändigini köplenç unudýardy, we filmiň dowamylygynda köplenç "fuck" sözüni aýdýardy. Režisýor ol sözüň ýerine "fridge" (sowadyjy) diýmegi maslahat berdi.
Filmi has hem realistik etmek üçin, Jo Peşi, Makaleý Kalkiniň (Kewin) gorkmagyny isleýärdi. Şol sebäpli filmiň düşürilişinde Makaleýiň gözüne az görünýärdi. Bir gezek, Peşi çaga aktýory tötänlikden ýaralady. Bu waka iki jenaýatçy Kewini gapydaky asgyça asmaly ýerini türgünleşýän wagtlary ýüze çykýar. Şol ýerde Peşiniň gahrymany: "Men seniň eliňdäki ähli barmaklaryňy bir-birden dişläp gopararyn" diýýär. Ahyrsoňy, ol hakykatdan hem Makaleýiň barmagyny dişläp ganadýar.
Kewiniň gören "Gara Ruhly Melekler" atly filmi hakykatda film däl. Gangsterler filminden gysgajyk sahna ýörite "Ýeke Özi Öýde" filminde ulanmak üçin düşürildi.
Marwyň ýüzünden ýöräp geçen tarantula möýi hakykydy. Möýi gorkuzmazlyk üçin, aktýor Daniel Stern hakykatdan hem erbet gorkyny suratlandyrmak maksady bilen ýüzüni üýtgedýär. Onuň gykylygy bolsa soňra montaž edilip goşuldy.
Film Çikagonyň ähli künjeklerinde düşürildi. Pariždäki howa menzili sahnasy bolsa hakykatda Çikagonyň O'Hare Halkara Howa Menzilidir. Kaşaň biznes klas oturgyçlary aslynda ýerli mekdebiň basketbol meýdançasynda gurnalyp düşürildi. Şeýle hem, Kewin suw alýan öýüniň zemininden ylgap geçýän sahnasy üçin mekdebiň suw howuzy ornaşdyrlyp ulanylypdyr.
Kewiniň maşgalasynyň ýaşan jaýynyň hakyky adresi - Illinois ştat, Winnetka şäheriniň baý raýonyndaky 671 Linkoln şaýoly. Üç gatly jaý bir maşgala tarapynda gurlup, 2011-nji ýylda 2.4 million dollar baha bilen satlyga çykarylyp, 2012-nji ýylda 1.585 million dollara satyldy. Şu wagt bu jaý turistleriň görnükli ýeridir.
Garriniň roly başda Robert De Niro we Jon Lowitza hödür edildi, emma olaryň ikisi hem inkär etdiler.
Makaleý Kalkiniň süýtdeş dogany, Kieran, filmde elmydama düşegini ölleýän ýegeni - Fulleriň roluny oýnaýar.
Filmdäki "Talkboy" ses ýazyjy enjamy aslynda bolmadyk enjamdy we işlemeýän oýnawaç hökmünde film üçin döredildi. Emma, film muşdaklarynyň aglabasy bu guraly edinmek isleýärdiler, birnäçe ýyldan soň bolsa bu enjam dükanlarda peýda boldy.
Käbir adamlar kinoda Elwis Preslini görüp bolýandygyny ynandyrýarlar. "RoknRoll Şasynyň" ýogalandygyna ynanmaýan adamlaryň köpüsi Kewiniň ejesiniň howa menziliniň işgärine gygyrýan wagty arkasynda aýdymçynyň durandygyny ynandyrýarlar.
Marwyň basýan Täze Ýyl "bezeg oýnawaçlary" aslynda süýjüden ýasalandyr. Emma howpsuzlygy saklamak üçin, aktýor Daniel Ştern aýak ýalaňaç düşmeli sahnalarda ýörite rezinden ýasalan plastinalary dakynmaly bolýar.
Öýde gurnalmaly ähli hinleri we gapanlary suratlandyrýan kartany Makaleý Kalkiniň hut özi çekýär.


text:
Ýakynda Türkiýäniň halkara transportçylar jemgyýetiniň (UND) başlygy Fatih Şener “Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň tagallasy bilen Türkmenistan Eýrandan geçilýän Lütfabad serhet geçelgesinden [geçmeli ýük ulaglarynyň] mümkinçiligini 50% artdyrdy. Emma bu mümkinçilikden Eýran öz bähbidine peýdalanýar” diýen görnüşde metbugata beýannama berdi.
Häzirki wagt 800-e golaý türk ýük ulagynyň Türkmenistana geçmek üçin türkmen-eýran araçäginde garaşýandygy habar berilýär.
Eýsem, türkmen-eýran serhedindäki bu ýagdaý barada türk ýük ulag sürüjileri näme pikirde? Şeýle-de, türk ýük ulaglarynyň garaşdyrylmagy diňe Eýrana baglymy ýa-da munuň başga ýurtlar bilen hem arabaglanyşygy bolup bilermi?
Azatlyk Radiosy şu soraglar bilen gyzyklanyp, ençeme gezek türkmen paýtagty Aşgabada ýük alyp baran türkiýeli ýük maşyn sürüjisi Myrat bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
“Google” 2013-nji ýylda “Android Device Manager” atly programmasyny köpçülige mälim edipdi.
Android platformasynda ulanylýan tehniki enjamlar üçin peýdalanylýan bu programma Android kysymly ýiten enjamlary tapmaga mümkinçilik döredýär.
Bu programma arkaly ýiten tehniki enjamyňyza sesli bildiriş ugradyp bilersiňiz ýa-da “Google Maps-yň” üsti bilen enjamyňyzyň ýerleşýän ýerine göz aýlap bilersiňiz.
Şol bir wagtyň özünde, tehniki enjamyňyz ogurlanan bolsa, onuň içindäki faýllaryň ele salynmazlygy üçin olary enjamyň içinden pozup bilersiňiz.
Telefon sessiz görnüşde bolsa-da, ulanyjy telefona sesli bildiriş ugradyp biler.
“Android Device Manager” programmasy ýakynda “Android Wear” ulgamly akylly sagatlarda hem işläp başlar. Bu barada “Google-iň” resmi blogunda habar berilýär.
Maglumata görä, “Android Wear” bilen işleýän akylly sagatlar üçin “Android Device Manager” programmasyny şu hepdeden başlap ýükläp bolar.


text:
Mälim bolşy ýaly, BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýakyn 15 ýyl üçin Durnukly ösüş maksatnamasy kabul edildi. Bu maksatnama BMG agza ýurtlaryň bilelikdäki hereketleriniň maksatnamasy bolup durýar. Ählumumy maksatlaryň 17-sinde we wezipeleriň 169-synda beýan edilen täze Gün tertibiniň ösüş babatdaky meseleleri häzirki döwürde adamzadyň öňünde duran möhüm wezipelerdir.
Türkmenistanyň hormatly Prezidenti öz çykyşynda olar barada türkmen tarapynyň garaýyşlaryny beýan etdi we belent münberden täze başlangyçlary öňe sürdi. Olaryň hatarynda howpsuzlyk we durnukly ösüş, şol sanda ýaragsyzlanmak, howanyň üýtgemegi boýunça sebit tehnologiýalar merkezini döretmek, energiýa serişdelerini ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirmek, ulag we üstaşyr geçelgeleriň döredilmegi we beýleki oňyn başlangyçlary görkezmek bolar.
Birleşen Milletler Guramasy Türkmenistanyň soňky ýyllarda 20 müň bosgunlary we raýatlygy bolmadyk adamlary öz raýatlygyna kabul etmek baradaky başlangyjyny goldaýar, Türkmenistany häzirki döwrüň möhüm meselelerini çözmäge işjeň we oýlanyşykly çemeleşýän ygtybarly hem-de jogapkär hyzmatdaşy hasaplaýar. Türkmen döwleti halkara parahatçylygyň esaslaryny pugtalandyrmaga we ählumumy durnukly ösüş üçin şertleri döretmäge degişli oňyn teklipler bilen çykyş edip, bu ugurda yzygiderli we anyk ädimleri ädýär. Aşgabatda hereket edýän BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkezi munuň aýdyň mysallarynyň biridir.
Şu geçen ýyllaryň dowamynda bu merkez BMG-niň we sebitiň ýurtlarynyň arasynda möhüm ugurlaryň birnäçesi, şol sanda suw-energetika meseleleri, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna hem-de halkara terrorçylygyna garşy göreşmek boýunça özara gyzyklanma bildirýän oňyn gatnaşyklar üçin netijeli gepleşikleriň geçirilýän ýerine öwrüldi. Türkmenistanyň hormatly Prezidentine Aziýa ýurtlarynda ýaragsyzlanmak işine, ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge we daşky gurşawy goramaga, ynsanperwer häsiýetli meseleleri, şol sanda göçüp-gonmak, bosgunlara hem-de raýatlygy bolmadyk adamlara kömek bermek bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge hemmetaraplaýyn ýardam berýändigi üçin öz hoşallygymy bildirýärin. Türkmenistanyň hormatly Prezidenti BMG-niň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisinde Gender deňliginiň ählumumy ösüş strategiýasynyň esasy bölegi bolup durýandygy, bu ugurda Türkmenistanyň öz öňünde belent maksatlary goýandygy, bu maksadyň ähli aýal–gyzlaryň doly gender deňligini gazanmakdan we olaryň hukuklaryny hem-de mümkinçiliklerini giňeltmekden ybaratdygy hakynda aýtdy.
Türkmenistan dünýäniň syýasy, ykdysady we hukuk giňişligine üstünlikli goşulmak bilen, hukuk goraýjy ulgamda uly, maksada gönükdirilen işleri geçirip, dürli ugurlar boýunça halkara hyzmatdaşlygyny giňeldýär. Gender deňliginiň üpjün edilmegi şolaryň möhümleriniň biri bolup durýar. Türkmenistan öz üstüne alan halkara borçnamalaryny yzygiderli we gyşarnyksyz ýerine ýetirýär. Häzirki wagtda Türkmenistan BMG-niň gender deňligi, şeýle hem zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça edarasynyň Ýerine ýetiriji geňeşiniň 2016-2018-nji ýyllar üçin agzasy bolup durýar.
Sözümiň ahyryndaTürkmenistanyň hormatly Prezidentiniň durmuşa geçirýän, Merkezi Aziýada we bütin dünýäde parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmagyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýän açyk we parahatçylyk söýüjilikli syýasatynyň ýokary baha mynasypdygyny nygtasym gelýär. Geljekde hem BMG bilen Türkmenistanyň deňhukuklylyk , birek – birege hormat goýmak we ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýa hem-de strategik häsiýete eý bolan netijeli hyzmatdaşlygyň üstünlikli dowam etdiriljekdigine ynanýaryn.


text:
ASP
Active Server Pages[üýtget | edit source]
Öndüriji : Microsoft
Durnukly goýberiliş : 3.0 (täze wersiýasy meýilleşdirilmeýär)
Görnüşi : Web-programma karkasy
Lisenziýasy : Hususy
==Active Server Pages (ASP)==, başgaça ady bilen Classic ASP ýa-da ASP Classic, dinamiki döredilýän web-sahypalar üçin Microsoft-yň ilkinji serwer skript işleýjisidir. Ol ilkibaşda Windows NT 4.0 Option Pack (1998 ý.) arkaly Internet Information Services (IIS)-e goşmaça hökmünde goýberildi, soňra bolsa, Windows Server-iň mugt komponenti hökmünde goşuldy (Windows 2000 Server-iň ilkinji goýberlişinden başlap). ASP-niň deregini ASP.NET tutýar.
ASP 2.0 alty sany yaýýar obýekti üpjün edýär: Application, ASPError, Request, Response, Server we Session. Meselem, Session üýtgeýänleriň ýagdaýyny sahypadan-sahypa üpjün edýän kuki esasly sessiýany görkezýär. Active Scripting işleýjisiniň Component Object Model (COM)-e bar bolan goldawy ASP websaýtlarynyň DLL-ler ýaly kompilýatiw kitaphanalarda funksionallyga girmegine mümkinçilik berýär. .asp faýl giňeltmeli web-sahypalar ASP ulanýarlar, emma käbir websaýtlar howpsuzlyk maksatlary sebäpli özleriniň skriptleýiş dillerini gizleýärler (mes. has giňden ýaýran .htm ýa-da .html giňeltmelerini ulanýarlar). .aspx giňeltmeli sahypalar kompilýatiw ASP.NET ulanýarlar (Microsoft-yň .NET Framework-iniň esasynda), bu bolsa, olary iş wagtynda interprirlenýän ASP serwer skriptindäkiden has çaltlaşdyrýar we güýçlendirýär; şeýle hem bolsa, ASP.NET sahypalary barybir käbir ASP skriptlerini öz içine alýan bolmagy mümkin. ASP.NET-iň ulanmaga girizilmegi esasy tehnologiýa üçin Classic ASP diýen terminiň ulanylmagyna getirdi. Programmaçylar aglaba ASP sahypalaryny VBScript ulanyp ýazýarlar, emma oňa derek islendik başga bir Active Scripting işleýjisini @Language direktiwasy ýa-da   sintaksisi bilen saýlap bolýar. JScript (Microsoft-yň ECMAScript amala-aşyrmasy) adatça elýeterli başga bir dildir. PerlScript (Perl ýasamasy) we beýlekiler başga gurulýan Active Scripting işleýjileri hökmünde elýeterlidir.
==Taryhy==
Aspect Software Engineering tarapyndan döredilen dbWeb we iBasic gurallaryna esaslanýan ASP web programmanyň ýerine ýetirilişini gönüden-göni web serwere integrirlän ilkinji web programma taýýarlaýyş serişdeleriniň biridi, ol NeXT-iň (häzir Apple) WebObjects-iniň 1996-njy ýyldaky goýberilişinden 9 aý soňra çykarylypdy. Bu daşarky ulanyp bolýan programmalary ýa-da CGI skriptlerini çagyrmaklyga garanyňda has ýokary önjeýlilik gazanmak üçin ýerine ýetirildi, olar şol wagt web programma ýazmaklygyň iň ýörgünli usulydy. Microsoft korporasiýasy IIS 3 üçin ASP-ni çykarmanka, IIS-de işleýän web programmaçylar dinamiki maglumatlary we sahypalary görkezmek hem-de dolandyrmakda ODBC sürüjileri bilen kombinirlenen IDC we HTX faýllaryna bil baglaýardylar. Bu faýl formatlarynyň we gurluşlarynyň esaslarynyň ASP-niň irki wersiýalarynyň ýerine ýetirilmeginde iň bolmanda kem-käsleýin ulanylmagyna dowam edildi.
Halcyon InstantASP (iASP) we Chili!Soft ASP üçünji tarap önümleri Microsoft Windows işlediş ulgamlaryndan başga platformalarda ASP-ni işledýärler. Hakyky ASP-niň hiç bir alternatiwasy ähli funksiýalary doly emulirläp bilmeýär, üstesine adaty ASP-niň hiç hili meselesi ýok maglumat bazasynyň birikmesi ýaly funksionallygy gazanmak üçin goçmaça komponentleri hem talap edip bilýärler. Microsoft Access maglumat bazalary üçin goldawyň Windows däl ulgamlarda aýratyn meselä öwrülmegi mümkin.
JScript ulanýan Chili!Soft ASP-den tapawutlylykda, iASP programmasy VBScript we JScript dillerini ulanyp bilýär. Microsoft-yň ASP-si bularyň ikisini hem ulanyp bilýär, şeýle hem onuň başga dillere şol skript işleýjisini ulandyrmak potensialy hem bar. iASP programmasy Java-da ýazylandy, şonuň üçinem ol islendik işleýiş ulgamynda diýen ýaly işleýärdi. Indi iASP onçakly elýeterli däl ýa-da iň azyndan ony tapmak örän kyn. Elýeterli başga diller hem bar: mes. Perl we TCL, emma olar o diýen giňden tanalmaýar ýa-da ASP scriptlemesi üçin ulanylýar. Apache Webserver moduly ASP-ä çalymdaş Perl skript dilini işledýär.
Ilki bilen 1997-nji ýylda goýberilen Chili!Soft programmasy 2000-nji ýylyň 24-nji maýynda Cobalt Networks tarapyndan alyndy. Soňra bolsa, Cobalt Networks-i Sun Microsystems satyn aldy (7 dekabr, 2000). Chili!Soft-yň ady "Sun ONE Active Server Pages" bilen çalşyryldy, ondan soňra bolsa "Sun Java System Active Server Pages" diýlip üýtgedildi. Chilisoft ASP programmasy C/C++ bilen ýazylan, ol belli bir web serwer wersiýasyna pugta baglydyr. Sun-a görä, "Sun Java System Active Server Pages"iň ömri paýawlap barýar.
==Ulanylyşynyň mysaly==
ASP-de programmaçylar Microsoft-yň Active Scripting standardy bilen utgaşykly islendik skriptleýiş dilini ulanyp bilýärler. Gaýybana skriptleýiş dili (classic ASP) - VBScript:

Ýa-da ikisi hem birmeňzeş işleýän has ýönekeý formatda

Ýokaryda berlen mysallar HTML dokumentiniň tekstine "Salam Dünýä!" diýen jümläni print edýär.
==ASP.NET==
ASP.NET programmaçylaryň dinamiki websaýtlary, web programmalaryny we web hyzmatlaryny gurmagyna mümkinçilik döretmek maksady bilen, Microsoft tarapyndan tayyarlanylan we satuwa çykarylan web-programma karkasydyr. Ol ilki bilen .NET Framework-iň 1.0 wersiýasy bilen 2002-nji ýylyň ýanwarynda goýberildi, ol Microsoft-yň Active Server Pages (ASP) tehnologiýasynyň mirasdüşeridir. Common Language Runtime (CLR)-da gurlan ASP.NET programmaçylaryň islendik goldanylýan .NET dilini ulanyp, ASP.NET koduny ýazmaklygyna mümkinçilik berýär. ASP.NET SOAP giňeltmesiniň karkasy ASP.NET komponentleriniň SOAP habarlaryny işlemekligine şert döredýär.
==Taryhy==
1997-nji ýylda Internet Information Services 4.0 goýberleninden soň, Microsoft korporasiýasy ASP hakyndaky umumy, hususan-da presentasiýa bilen mazmuny bölüp aýyrmaklyk hem-de "arassa" kod ýazyp bilmeklik boýunça arz-şikaýatlary çözüp biljek täze web-programma modeliniň mümkinçilikleri üçin iş geçirip başlady. IIS toparynda menejer bolup işleýän Mark Anders hem-de 1997-nji ýylda Duke University-ni tamamalap Microsoft-a işe giren Scott Guthrie şol modeliň nähili bolmalydygyny kesgitlemek wezipesine bellenildi. Anders bilen Guthrie başlangyç dizaýny iki aýdan gowrak wagtyň dowamynda işläp düzdüler, Guthrie bolsa 1997-nji ýylyň Roždestwo baýramçylygynda başlangyç prototipleri kodirledi.
==Scott Guthrie (Microsoft Developer Division VP) 2007 ý.==
Başlangyç prototipe "XSP" diýlip, at berildi; Guthrie 2007-nji ýyldaky bir interwýusynda şeýle düşündirýärdi: "Adamlar hemişe X-iň nämäniň gysgaltmasydygyny soraýarlar. Şol wagt aslynda ol hiç bir zadyň gysgaltmasy däldi. XML şeýdip başlady; XSLT hem şeýdip başlady. X harpy bilen başlamaklyk hiç neneňsi bolmady, ine biziň başdaky at goýşumyz şeýleräk boldy." XSP-niň başlangyç prototipi Java bilen taýýarlanyldy, emma kän salym geçmänkä täze platformany Common Language Runtime (CLR)-yň üstüne gurmaly diýen netijä geldik, sebäbi ol obýekte gönükdirilen programmalaýyş gurşawyny, "zibil ýygnamaklygy" we Microsoft-yň Component Object Model platformasynyň goldamaýan funksiýalary hökmünde kabul edilýän başga fuksiýalary hem hödürleýärdi. Guthrie gelnen bu netijäni "uly töwekgelçilik" diýip suratlandyrýar, sebäbi olaryň täze web taýýarlaýyş platformasynyň şowly çykmaklygy CLR-niň şowlulygyna bagly boljakdy, CLR hem edil XSP ýaly şol wagt taýýarlamaklygyň irki sepgitlerindedi, hatda XSP topary Microsoft-da CLR-ni maksat edinýän ilkinji topardy.
Common Language Runtime-a geçilmekligi bilen, XSP täzeden C#-a ornaşdyryldy (oňa içerki leksikada "Project Cool" diýilýärdi, ýöne jemgyýetçilikden gizlin saklanylýardy), şeýlelikde onuň ady ASP+ edilip üýtgedildi, şol pursada çenli täze platforma Active Server Pages-iň mirasdüşeri hökmünde garalýardy, mundaky esasy niýet bolsa ASP taýýarlaýjylary üçin ýeňil geçiş ýoluny üpjün etneklik bolup durýardy. Mark Anders 2000-nji ýylyň 2-nji maýynda Arizonanyň Phoenix (Feniks) şäherinde geçirilen ASP Connections konferensiýasynda ilkinji gezek ASP+-y görkezdi. Giň jemgyýetçilige görkezişler we ASP+-yň başlangyç beta wersiýanyň goýberilişi (şeýle hem .NET Framework-iň galan bölegi) 2000-nji ýylyň 11-nji iýulynda Floridanyň Orlando şäherinde geçirilen 2000 Professional Developers konferensiýasynda bolup geçdi. Bill Gates-iň esasy presentasiýasy wagtynda, Fujitsu kompaniýasy ASP+-yň COBOL bilen bilelikde ulanylýandygyny görkezdi, şeýle hem başga köpdürli diller, şol sanda Microsoft-yň täze Visual Basic .NET we C# dilleri, şeýle-de, ActiveState tarapyndan döredilen utgaşyklyk gurallary arkaly Python we Perl üçin goldawy yglan edildi.
2000-nji ýylyň ikinji ýarymynda ".NET" markasy makul görlensoň, ASP+ adyny ASP.NET diýip üýtgetmeklik barada netijä gelindi. Mark Anders şol ýyl "The MSDN Show" atly gepleşige çykanda şeýle diýdi: ".NET başlangyjynda aslynda ençeme faktorlar bar, programmany hyzmat hökmünde hödürlemeli, XML we web hyzmatlary bolmaly, Internetiň mümkinçiliklerini geňeltmeli... biz onuň adyny platformanyň .NET framework-i düzýän galan böleklerine laýyklykda saýlap aldyk."
Dört ýyllyk taýýarlykdan hem-de 2000-nji we 2001-nji ýyllardaky beta wersiýalardan soň, 2002-nji ýylyň 5-nji ýanwarynda .NET Framework 1.0 wersiýasynyň bir bölegi hökmünde ASP.NET 1.0 goýberildi. Hatda heniz goýberilmankä, ASP.NET hakynda onlarça kitap ýazyldy, Microsoft bolsa, ony özüniň web hyzmatlary platformasynyň bir bölegi hökmünde giňden reklama etdi. Guthrie ASP.NET-iň önümçilik birliginiň menejeri boldy, taýýarlaýyş bolsa çalt depginde dowam etdi, 1.1 wersiýasy 2003-nji ýylyň 24-nji aprelinde Windows Server 2003-üň bir bölegi hökmünde goýberildi. Bu goýberiliş ASP.NET-iň ykjam enjamlary goldamaklygyna gönükdirildi.
==Aýratynlyklary==
Pages.NET sahypalary, resmi ady boýunça "web-formalar" programma taýýarlamakda esasy gurujy bloklar bolup durýar. Web-formalar ".aspx" giňeltmeli faýllarda bolýar; bu faýllarda adatça statiki (X)HTML belligi, şeýle-de, serwer Web Controls-y we User Controls-y kesgitleýän bellik bolýar, ol ýerde taýýarlaýjylar web-sahypa üçin talap edilýän ähli statiki we dinamiki mazmuny ýerleşdirýärler. Mundan başga-da, serwerde işleýän dinamiki kody   blogynyň içinde sahypa ýerleşdirip bolýar, ol PHP, JSP we ASP ýaly beýleki web taýýarlaýyş tehnologiýalaryna meňzeşdir, ýöne maglumat birikdiriş maksatlaryndan başga ýagdaýlarda bu praktika umuman maslahat berilmeýär, sebäbi ol sahypa emele getirilýärkä has köp çagyryş talap edýär. Bellik: Bu mysal kody "tekst-içi" ulanýar, code-behind ýaly däl.
==Code-behind modeli==
Microsoft dinamiki programma koduna code-behind modelini ulanyp, çemeleşmekligi maslahat berýär, ol bu kody aýratyn bir faýla ýa-da ýörite script tegine ýerleşdirilýär. Code-behind faýllarynyň adatça MyPage.aspx.cs ýa-da MyPage.aspx.vb ýaly atlary bolýar, sahypa faýlynda bolsa, MyPage.aspx (sahypa faýlynyňky (ASPX) bilen birmeňzeş bolýar, emma ahyrky giňeltmesi sahypanyň dilini görkezýär). Bu praktika Microsoft Visual Studio-da we başga IDE-lerde awtomatikdir. Şu stildäki programmalar ulanylýan mahaly, taýýarlaýjy dürli wakalara, mes. ýüklenilip duran sahypa, ýa-da üstüne basylan dolandyryşa jogap bermek üçin, dokumentde proseduralaýyn iş geçirmeýär-de, eýsem kod ýazýar. ASP.NET-iň code-behind modeli Classic ASP-den aýrybaşgalaşýar, sebäbi ol taýýarlaýylara prezentasiýa bilen mazmuny ýadynda böleklere aýryp, programma döretmeklige çagyrýar. Teoriýada, bu bir web-dizaýnere, meselem, dizaýn belligine ünsüni jemläp, ony işledýän programmalaýyş koduna zeper ýetirmezlige şert döredýär. Bu bolsa, kontrolçyny model-view-controller karkaslaryndaky görnüşden aýyrmaklyga meňzeşdir.
==ASP.NET bilen ASP Classic deňeşdirmesi==
Windows ulanyjy interfeýsine meňzeş kontrollardan emele gelýän sahypalary döretmeklik ukybyny hödürlemeklik arkaly, ASP.NET taýýarlaýjylaryň Windows programma taýýarlaýlyndan web taýýarlaýşa geçmekligini ýeňilleşdirýär. Bir web kontroly, meselem düwme ýa-da ýarlyk, edil öz Windowsdaky "kärdeşi" ýaly işleýär: kod onuň aýratynlyklaryny belläp we onuň wakalaryna jogap berip bilýär. Kontrollar özlerini nädip döretmelidigini bilýär: Windows kontrollary bolsa, özlerini ekrana çekýärler, web kontrollary HTML we JavaScript segmentlerini döredýär, olar bolsa ahyrky ulanyjynyň brauzerine iberilýän gutarnykly sahypanyň böleklerini düzýär. ASP.NET tehnologiýasy programmaçylary ASP we PHP ýaly adaty web-skriptleýiş gurşawlarynda däl-de, waka dolandyryşly GUI modeli ulanmak arkaly programma döretmeklige höweslendirýär. Ýagdaý ýatlamaýan web gurşawyny hemişelik (isleg-ara) ýagdaýa geçirmek maksady bilen, bu karkas JavaScript ýaly bar bolan tehnologiýalary "ViewState" ýaly içerki komponentler bilen birleşdirýär.
==ASP Classic-den başga aratapawutlar:==
Obýekt kody taýýarlaýyş tapgyrynda has köp dizaýn-wagt säwlikleriniň saplanmagy arkaly has çalt işleýän programmalary aňladýar. Iş-wagt säwliklerini düzetmeklik ep-esli ösdürilen, try-catch bloklary rkaly kadadançykma düzedişlerini ulanýar.
Controllar we wakalar ýaly Microsoft Windows programmalaryna meňzeş metforalary bar. Kontrollaryň we klass kitaphanalarynyň giň toplumy programmalryň tiz döredilmegine şert döredýär, şeýle-de ulanyjynyň kesgitleýän kontrollary menýular ýaly giňden ulanylýan web şablonlaryna şert döredýär. Bu kontrollaryň sahypadaky ýerleşişi has ýeňil, sebäbi onuň uly bölegini aglaba redkatorlarda wizual ýerine ýetirip bolýar.
ASP.NET tehnologiýasy .NET Common Language Runtime-yň köp dilli mümkinçiliklerinden peýdalanýar, web-sahypalary VB.NET, C#, J#, Delphi.NET, Chrome we ş.m. bilen kodlamaga şert döredýär. Önjeýliligi ýokarlandyrmak üçin tutuş sahypany ýa-da onuň käbir böleklerini keşirlemäge ukyply. Biznes-logikany presentasiýadan bölüp aýyrmak üçin, code-behind taýýarlaýyş modelini ulanmaga ukyply. Sahypany we kontrollary programmalamak üçin hakyky obýekt-orientirli proýektirlemäni ulanmaga ukyply Eger bir ASP.NET programmasy ýat syzdyrsa, ASP.NET iş-wagtyýalňyşly programmanyň hosty bolan AppDomain-i sökýär we programmany täze AppDomain-de ýükleýär.
ASP.NET-däki sessiýa ýagdaýyny Microsoft SQL Server maglumat bazasyna, ýa-da web-serwer hökmünde şol bir kompýuterde ýa-da başga bir kompýuterde aýratyn bir prosese ýazdyryp bolýar. Şeýlelikde, web-serwer nol edilen ýa-da ASP.NET işçi prosesi resirkulirlenen mahaly, sessiýa bahalary ýitmeýär. 2.0-dan öňki ASP.NET wersiýalary standartlara utgaşykly däldikleri sebäpli tankyt edilipdi. Öndürilip, müşderi brauzere iberilen HTML we JavaScript hemişe W3C/ECMA standartlaryna gabat gelip durmaýardy. Mindan başga-da, karkasyň brauzer tapyş funksiýasy kämahallar Microsoft-yň öz Internet Explorer-inden başga web-brauzerleri ýalňyşlyk bilen "irki wersiýada" diýip kesgitleýärdi, we bu müşderilere HTML/JavaScript käbir funksiýalary aýrylyp, ýa-da käwagtlar hatardan çykarylyp gaýtarylýardy. Şeýle hem bolsa, 2.0 wersiýasynda, saýtyň konfigurasiýasyna laýyklykda ähli kontrollar abat HTML 4.0, XHTML 1.0 (gaýybana) ýa-da XHTML 1.1 netijesini öndürýär. Standartlara utgaşykly web-brauzerleri tapmaklayk has ygtybarly, Cascading Style Sheets goldawy bolsa, has giňişleýin.
Web-serwer kontrollary: Bular web-formalara ulanyjy interfeýs üpjün etmek üçin ASP.NET tarapyndan işe girizilen kontrollardyr. Bu kontrollar ýagdaý-dolandyryşly kontrollardyr WYSIWYG kontrollarydyr.


text:
Ysraýylyň we Palestinanyň wekilleri ýaraşyk gepleşiklerini ýaňadan ýola goýmak üçin halkara araçylary bilen 26-njy oktýabrda Ierusalimde duşuşar diýip, ÝB-niň daşary syýasat edarasynyň wekili Maýýa Kosýançiç Brýusselde mälim etdy.
Onuň sözlerine görä, “Ýakyn Gündogar dörtlügine” wekilçilik edýän diplomatlar taraplaryň ikisi bilen-de duşuşar. Şol “dörtlüge” BMG, ABŞ, ÝB we Orsýet girýär.
Iordan derýasynyň günbatar kenarynda gurulýan ýewreý obalary meselesi bilen bagly ysraýyl-palestin ýaraşyk gepleşikleri bir ýyl mundan öň petige diräpdi.


text:
Harbylar soňky 24 sagatda Owganystanda dört amerikan esgeriniň öldürilendigini aýdýarlar.
NATO-nyň düýnki beýanatynda üç amerikan esgeriniň şenbe güni, günorta Owganystanda öldürilendigi aýdylýar. Olaryň ikisi bomba partlamasy, üçünjisi bolsa ok degip wepat bolupdyr.
Dördünji esger ýurduň gündogarynda bomba partlamasynda heläk bolupdyr. Bu dört esgeriň ölümi noýabrda öldürilen amerikan esgerleriniň sanyny 15-e etirdi.
Oktýabr aýy Birleşen Ştatlar üçin sekiz ýyl öň başlan konfliktiň iň köp ölümli aýy boldy, şonda bir aýda 58 esger wepat boldy.


text:
Çarşenbe güni Müsürde prezidentlik saýlawlaryna ses berişlikler başlady. Ýurduň ozalky diktator lideri Hosni Mübäregiň häkimiýetden agdarlaly bäri ilkinji gezek geçirilýän bu prezidentlik saýlawlarynda 13 sany dalaşgär prezidentlik ugrunda özara bäsleşýär.
Dalaşgärleriň arasynda Hosni Mübäregiň döwründe hökümet strukturasynda işlän resmiler-de, yslamçylar tarapyndan goldanylýan oppozisiýanyň wekilleri-de bar.
Müsürdäki bu prezidentlik saýlawlary çarşenbe we penşenbe günleri iki günüň dowamynda geçiriler. Köp synçylar birinji tapgyr saýlawlarda dalaşgärlerden hiç biriniň 50 prosentden köp ses alyp bilmejekdigini aýdýarlar.


text:
Gresiýanyň paýtagty Afinyda bomba partlamasy boldy. Partlamanyň netijesinde adamlara şikesiň ýetmändigi aýdylýar.
Penşenbe güni ir bilen Gresiýanyň bankynyň daşynda bolan bu partlama ýurduň halkara obligasiýalar bazaryna, dört ýyldan soň ilkinji gezek, girişmeginiň öňüsyrasyna gabat geldi.
Polisiýa wakanyň bolan ýerine barýan ýollaryň ählisiniň böwetledi. Afinynyň merkezindäki bu sebit aglaba söwda işleri bilen meşgullanýan raýon hökmünde bilinýär.
Şeýle-de, polisiýa partlamanyň netijesinde daş-töwerekdäki binalaryň, şol sanda bankyň jaýynyň penjirelerine zeper ýetendigini habar berýär.
Partlamanyň boljakdygy barada ýurduň bir gazetine we onlaýn habar websahypasyna anonim görnüşde telefon jaňlary gelip gowşupdyr.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini hiç kim öz üstüne almady. Ýöne Gresiýanyň polisiýasy ýurduň käbir çepçi toparlaryndan şübhelenýär.


text:
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko Gürjüstanyň ozalky prezidenti Mihail Sakaşwilini öz geňeşçileriniň hataryna goşdy.
Ukrain prezidentiniň websaýtynda 13-nji fewralda ýerleşdirilen kararda Sakaşwiliniň täze döredilen Reformalaryň halkara konsultasiýa geňeşinde bolup, esasan referendumlary geçirmek baradaky teklipleri we rekomendasiýalary berjegi aýdylýar.
Şeýle-de beýanatda bu geňeşe Ukrainadaky kanunçylyk reformalaryna we ýurduň halkara goldawynyň derejesini galdyrmaga kömek edip biljek beýleki halkara ekspertleriniň hem çekiljegi aýdylýar.


text:
Media haklaryny goraýan Serhetsiz reportýorlar topary özbek prezidentiniň gyzy Gülnara Karimowanyň Kans kino festiwalynda ýyllyk AIDS ýardam fondy üçin geçirilýän konserte gatnaşdyrylmagyny ýazgaryp çykyş etdi.
Bu protest Özbegistanyň AIDS keseli babatdaky pozisiýasy bilen bagly.
Serhetsiz reportýorlar guramasynyň açyk hatynda ady meşhur kino ýyldyzy Liz Teýlor tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän Amerikan AIDS ylmy-barlag fondunyň golaýda AIDS aktiwisti Maksim Popowy azat etmäge çagyrandygy aýdylýar.
Popow özbegistanda ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edildi, sebäbi onuň ýazan broşýurasy, özbek häkimiýetleriniň pikirine görä, ýerli däplere gabat gelmeýärmiş.
Ol broşýurada AIDS-iň öňüni alyş çäreleri barada maglumat berlipdir.


text:
Gazagystanyň döwlet sud laboratoriýasy Karagandy regionynda iki ýaşaýjynyň sibir başy infeksiýasynyň netijesinde ýogalandygyny tassyklady.
Karagandy regionynyň häkiminiň orunbasary Şaguraşid Mamalinowyň 22-nji iýunda aýtmagyna görä, barlaglaryň netijesinde Erkindik obasynda satuwa çykarylan çig etiň nusgalarynda ýokanç keseli döredýän bakteriýa (Bacillus anthracis) tapylypdyr.
Mamalinow ýogalan iki oba ýaşaýjysynyň, şeýle-de 19-njy iýunda keselhana düşen ýene alty adamyň goňşusyndan eti satyn alandygyny aýtdy.
Oba ýapyldy we medisina işgärleri keselçiligiň ýaýramagynyň öňüni almak boýunça işleri geçirýärler.
ABŞ-nyň kesellere gözegçilik etmek we öňüni almak boýunça merkezleriniň (CDC) maglumatyna görä, öý mallary, şol sanda şahly iri mallar, goýunlar, geçiler we keýikler infeksiýa topragy, ösümlikleri we hapa suwy ýuwudyp duçar bolýarlar.
CDC infeksiýanyň antibiotikler bilen bejerilmedik ýagdaýynda ölüme getirýändigini aýdýar.