text:
Şu Kanun binagärlik işiniň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny belleýär hem-de adamyň ýaşaýşynyň amatly gurşawynyň emele getirilmegine, binalaryň, desgalaryň we olaryň toplumlarynyň estetik täsirliliginiň, ygtybarlylygynyň gazanylmagyna gönükdirilendir.
I BAP. UMUMY DÜZGÜNLER
1-nji madda. Esasy düşünjeler
Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar:
1) binagärlik işi – taslama resminamasynyň binagärlik bölüminde bellenen täze gurluşyk, durkuny täzelemek, dikeltmek, düýpli abatlamak, obýektiň daşky we içki keşbini döretmegiň, göwrüm-giňişlik, düzüliş, ýerleşiş we işleýiş taýdan guralmagynyň döredijilik işini öz içine alýan binagärlik (mundan beýläk – gurluşyk) obýektlerini döretmek, taslama durmuşa geçirilen mahalynda awtorlyk gözegçilik barlagynyň alnyp barylmagy, şeýle hem bu çygyrda ylmy-barlag we mugallymçylyk işiniň amala aşyrylmagy boýunça hünärmençilik işi;
2) binagärlik çözgüdi ‒ binagärlik obýektiniň göwrüm-giňişlik, düzüliş, ýerleşiş we işleýiş taýdan guralyşy, daşky görnüşi we içki keşbi, şeýle hem onuň durmuşa geçirilmegi üçin taslama resminamasynyň binagärlik böleginde beýan edilen we gurlan binagärlik obýektinde amal edilen, onuň amala aşyrylan inženerçilik hem-de başgaça üpjün edilmegi babatda awtoryň pikiri;
3) taslama – binagärlik obýektleriniň gurulmagy üçin anyk binagärlik obýektiniň şähergurluşyk, göwrüm-meýilnamalaşdyryş, binagärlik, gurluş, tehniki we tehnologik çözgütlerini, baha görkezijilerini kesgitleýän hem-de döwlet standartlarynyň, gurluşyk kadalarynyň we düzgünleriniň talaplaryna gabat gelýän çyzgylardan, grafiki we ýazgy materiallaryndan, inženerçilik we smeta hasaplamalaryndan ybarat bolan resminama;
4) binagärlik taslamasy – gurluşyk we şähergurluşyk resminamalary üçin durmuş, ykdysady, işleýiş, inženerçilik, tehniki, ýangyna garşy, sanitariýa-epidemiologiýa, ekologik, binagärlik-çeperçilik talaplaryny hem-de binagärlik obýektleriniň gurulmagy üçin gurluşygyň taslamasyny işläp düzmäge zerur bolan möçberde ýerine ýetirilen gurluşyk resminamalaryny toplumlaýyn göz öňünde tutýan binagärlik çözgütlerini özünde jemleýän binagärlige degişli bölegi;
5) binagärlik-meýilnamalaşdyryş ýumşy – anyk ýer bölegindäki binagärlik obýektiniň wezipesine, esasy ölçeglerine we ýerleşdirilişine bildirilýän talaplaryň toplumy, şeýle hem onuň taslamalaşdyrylmagynyň we gurluşygynyň Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan hökmany ekologik, tehniki, guramaçylyk we başga şertleri;
6) taslamanyň ylalaşylmagy – taslama boýunça çözgütleriň taslamalaşdyrmak üçin başlangyç maglumatlara laýyk gelşiniň anyklanylmagynyň düzgüni;
7) bilermenler seljermesi – taslama boýunça çözgütleriň Türkmenistanyň kanunçylygynyň talaplaryna, döwlet standartlaryna, gurluşygyň kadalaryna we düzgünlerine laýyk gelýändiginiň (laýyk gelmeýändiginiň) anyklanylmasy;
8) buýrujy – özünde binagärlik-meýilnamalaşdyryş ýumşuna laýyklykda ýerine ýetirilen binagärlik taslamasy bolan, binagärlik obýektiniň gurluşygyny amala aşyrmakçy bolýan fiziki ýa-da ýuridik şahs;
9) tehniki gözegçilik barlagy – taslama çözgütleriniň we döwlet standartlarynyň talaplarynyň, gurluşygyň kadalarynyň we düzgünleriniň berjaý edilmegi bilen baglanyşykly taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň, şeýle hem gurluşyk wagtynda ýa-da şähergurluşyk obýektiniň (şol sanda ýykylyp aýrylmagy arkaly) üýtgedilýän wagtynda ýerine ýetirilen işleriň hiline we olaryň möçberine barlag edilmeginiň ähli tapgyrlarynda gurluşygynyň gözegçilik barlagy.
2-nji madda. Türkmenistanyň binagärlik işi hakynda
kanunçylygy
Türkmenistanyň binagärlik işi hakynda kanunçylygy Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýar we şu Kanundan hem-de Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan ybarat bolup durýar.
3-nji madda. Binagärlik işi babatda döwlet syýasaty
1. Binagärlik işi babatda döwlet syýasaty – binagärlik işi çygrynda maksatlaryň, wezipeleriň hem-de çäreleriň jemgyýetiň durmuş we ykdysady syýasaty bilen özara baglanyşykda emele getirilýän ulgamy.
2. Binagärlik işi babatda döwlet syýasaty amatly ýaşaýyş gurşawynyň döredilmegine, türkmen halkynyň medeni mirasynyň aýap saklanylmagyna gönükdirilendir, şeýle hem jemgyýetiň, döwletiň we raýatlaryň binagärlik işi babatda bähbitleriniň sazlaşykly utgaşmagynyň üpjün edilmegine hyzmat edýär.
II BAP. BINAGÄRLIK IŞINIŇ DÖWLET TARAPYNDAN
DÜZGÜNLEŞDIRILMEGI WE GURAMAÇYLYK DÜZÜMI
4-nji madda. Binagärlik işiniň döwlet tarapyndan
düzgünleşdirilmegini amala aşyrýan
edaralar
Binagärlik işiniň döwlet tarapyndan düzgünleşdirilmegi Türkmenistanyň Ministrler Kabineti, Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi (mundan beýläk – ygtyýarly edara) hem-de ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
5-nji madda. Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň
ygtyýarlylygy
Türkmenistanyň Ministrler Kabineti binagärlik işi babatda:
1) ýeke-täk döwlet syýasatyny kesgitleýär;
2) binagärligiň möhüm obýektlerini taslamalaşdyrmak we gurmak hakynda karar kabul edýär we şeýle obýektleriň taslamalaryny tassyklaýar;
3) binagärlik işi üçin amatly guramaçylyk, hukuk we ykdysady şertleri döredýär;
4) şulary tassyklaýar:
a) binagärlik-gurluşyk işini düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy hukuk namalaryny;
b) binagärlik işini ösdürmegiň döwlet maksatnamasyny;
5) binagärligiň meseleleri we binagärligiň ýadygärliklerini goramak boýunça halkara guramalaryna we çärelerine gatnaşylmagyna ýardam edýär;
6) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda başga ygtyýarlyklary amala aşyrýar.
6-njy madda. Ygtyýarly edaranyň ygtyýarlylygy
Ygtyýarly edara binagärlik işi babatda:
1) ýeke-täk döwlet syýasatyny durmuşa geçirýär;
2) şulary işläp taýýarlaýar we tassyklaýar:
a) öz ygtyýarlylygynyň çäklerinde binagärlik işini düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy hukuk namalaryny;
b) binagärlik obýektleriniň amala aşyrylyşyna awtorlyk gözegçilik barlagyny guramagyň we alyp barmagyň kadalaryny:
ç) binagärlik bäsleşiklerini geçirmegiň tertibini;
d) baş binagäriň (binagärleriň) wezipesine dalaşgärleri seçip almak boýunça bäsleşikleri geçirmegiň tertibini;
e) binagärlik obýektiniň gurluşyk pasporty hakynda düzgünnamany;
ä) binagärleriň hünär synagyny geçirmegiň tertibini;
f) welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň binagärlik müdirlikleri (şäherleriň we etraplaryň binagärlik bölümleri) hakynda düzgünnamany;
g) Baş binagär (binagär) hakynda birkysmy düzgünnamany;
3) binagärlik işini ösdürmegiň döwlet maksatnamasyny işläp taýýarlaýar we ony Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tassyklamagyna girizýär;
4) şulary amala aşyrýar:
a) gurluş düzüm birlikleriniň, ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň işiniň utgaşdyrylmagyny we usulyýet ýolbaşçylygyny;
b) ylmy barlaglaryň goldanylmagyna, işgärleriň taýýarlanylmagyna we olaryň hünärleriniň ýokarlandyrylmagyna ýardam edilmegini;
ç) binagärlik işine maýa goýumlarynyň çekilmegini;
d) binagärlik obýektlerini döretmek, durkuny täzelemek we dikeltmek üçin binagärlik-gurluşyk bäsleşikleriniň geçirilmegini;
e) döwlet kadalarynyň we düzgünleriniň berjaý edilişine, şol sanda maýyplygy bolan adamlaryň bähbitleriniň üpjün edilmegi boýunça barlagy;
ä) binagärlik işiniň ygtyýarlylandyrylmagyny;
f) binagärlik işiniň kadalaşdyryjy-tehniki we usulyýet üpjünçiligini;
g) binagärlik obýektleriniň taslamalarynyň döwlet bilermenler seljermesiniň geçirilmegini;
h) ylmy-barlag işini;
i) binagärler birleşmesiniň işine ýardam etmegi;
j) binagärlik işiniň subýektleriniň arasynda bu işiň barşynda ýüze çykýan jedellere ygtyýarlyklarynyň çäklerinde garamagy;
z) binagärleriň maglumatlar binýadynyň hasabynyň ýöredilmegini;
k) baş binagäriň (binagärleriň) wezipesine dalaşgärlere garalmagyny we ylalaşylmagyny;
5) kabul edilýän çözgütler hakynda ilaty habarly edýär;
6) kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň we halkara talaplary bilen okuw hünärmençilik maksatnamalarynyň, binagärlik obýektleriniň taslamalaşdyrylmagynyň we gurulmagynyň täze tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagyny üpjün edýär;
7) halkara hyzmatdaşlygyna gatnaşýar;
8) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda başga ygtyýarlyklary amala aşyrýarlar.
7-nji madda. Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň
we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň
ygtyýarlylygy
Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary binagärlik işi babatda:
1) ýerli binagärlik edaralarynyň işine ýardam etmegi amala aşyrýarlar:
2) binagärlik obýektleriniň gurulmagy üçin taslamany işläp taýýarlamak boýunça buýrujy hökmünde çykyş edýärler;
3) binagärlik obýektiniň gurluşygynyň degişli binagärlik-şähergurluşyk resminamasynyň bozulmagy ýa-da ondan üýtgemek bilen alnyp barlan halatlarynda binagärligiň şeýle obýektleriniň bina edilmegini wagtlaýyn togtadýarlar;
4) ýokary döwlet häkimiýet edaralaryna binagärlik obýektleriniň serhetleriniň anyklanylmagy ýa-da üýtgedilmegi hakynda teklipleri girizýärler;
5) binagärlik babatda kabul edilýän çözgütler hakynda ilaty yzygiderli habarly edýärler;
6) binagärlik işi babatda düzgün bozulmalar hakyndaky işlere garaýarlar we Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde degişli çözgütleri kabul edýärler;
7) binagärlik işi babatda kadalary we düzgünleri kämilleşdirmek boýunça teklipleri girizýärler;
8) binagärlik işi babatda kadalaşdyryjy hukuk namalaryň işlenilip taýýarlanylmagyna gatnaşýarlar;
9) ygtyýarly edara tarapyndan bellenilen tertibiň esasynda geçirilen seçip almagyň netijeleriniň hasaba alynmagy bilen baş binagäri (binagärleri) wezipä belleýärler;
10) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda başga ygtyýarlyklary amala aşyrýarlar.
8-nji madda. Binagärlik işini dolandyrmagyň
guramaçylyk düzümi
1. Binagärlik işini dolandyrmagyň guramaçylyk düzümi sebit we ýerli edaralardan ybarat bolup durýar.
2. Binagärlik işini dolandyrmagyň sebit edarasy – welaýatyň we Aşgabat şäheriniň binagärlik müdirligi, ýerli edarasy bolsa şäherleriň we etraplaryň binagärlik bölümi bolup durýar.
III BAP. BINAGÄRLIK IŞINIŇ OBÝEKTLERI WE
SUBÝEKTLERI
9-njy madda. Binagärlik işiniň obýektleri
Binagärlik taslamalary esasynda döredilen ýaşaýyş jaý-raýat, jemagat, senagat we beýleki maksatly binalar we desgalar, abadançylyk, bagçylyk-seýilgäh we landşaft binagärligiň, monumental we monumental-bezeg sungatynyň obýektleri we olaryň toplumlary binagärlik işiniň obýektleri (binagärlik obýektleri) bolup durýarlar.
10-njy madda. Binagärlik işiniň subýektleri
Binagärlik obýektlerini gurmak üçin binagärlik-şähergurluşyk we taslama resminamalaryny taýýarlamaga we işläp taýýarlamaga, binagärlik babatda ylmy-barlag we mugallymçylyk işine gatnaşýan fiziki we ýuridik şahslar, şol sanda daşary ýurt döwletleriniň fiziki we ýuridik şahslary we raýatlygy bolmadyk adamlar, binagärlik obýektleriniň taslamalarynyň we gurluşygynyň buýrujylary, taslama we gurluşyk işlerini ýerine ýetirmek üçin potratçylar, şeýle hem binagärlik işiniň çygrynda öz ygtyýarlyklaryny durmuşa geçirýän döwlet häkimiýet edaralary, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary binagärlik işiniň subýektleri (binagärlik subýektleri) bolup durýarlar.
IV BAP. BINAGÄRLER, BINAGÄRLER
BIRLEŞMELERI
11-nji madda. Baş binagärler (binagärler)
1. Welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň binagärlik müdirlikleriniň (şäher we etrap binagärlik bölümleriniň) ýolbaşçylary wezipeleri boýunça degişli dolandyryş-çäk birlikleriniň baş binagärleri bolup durýarlar.
2. Welaýatyň we Aşgabat şäheriniň baş binagäri (binagärleri) welaýatyň we Aşgabat şäheriniň ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edarasy tarapyndan bäsleşik esasynda seçip almagyň netijeleriniň hasaba alynmagy we ygtyýarly edara bilen ylalaşylmagy boýunça wezipä bellenilýär.
Bäsleşigi geçirmegiň we oňa gatnaşmagyň tertibi ygtyýarly edara tarapyndan bellenilýär.
3. Şäherleriň we etraplaryň baş binagärleri (binagärleri) welaýatlaryň binagärlik müdirlikleri tarapyndan wezipä bellenilýär. Şunda wezipä bellemek ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edarasy bilen ylalaşylmagy boýunça amala aşyrylýar.
4. Welaýatyň, Aşgabat şäheriniň, etraplaryň we şäherleriň baş binagäriniň (binagärleriniň) wezipeden boşadylmagy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
12-nji madda. Binagärler birleşmesi
1. Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda binagärler birleşmesi döredilip bilner.
2. Binagärler birleşmesiniň işi onuň bellenilen tertipde bellige alnan tertipnamasynyň (düzgünnamasynyň) esasynda amala aşyrylýar.
3. Binagärler birleşmesiniň wekilleri binagärleriň hünär synagy boýunça toparynyň işine çagyrylyp bilner.
4. Binagärler birleşmesi özüniň tertipnamasyna (düzgünnamasyna) laýyklykda binagärleriň binagärlik işiniň çygryndaky hünär bähbitlerini goramak wezipelerini amala aşyrýarlar.
5. Binagärler birleşmesi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda şahamçalaryny we düzüm birliklerini döredip biler.
V BAP. BINAGÄRLIK IŞINIŇ GURALYŞY
13-nji madda. Binagärlik obýektini döretmek bilen
baglanyşykly işleriň toplumy
Binagärlik obýektini döretmek üçin şu aşakdakylary öz içine alýan işleriň toplumy ýerine ýetirilýär:
1) taslamalaşdyrmak üçin başlangyç maglumatlaryň taýýarlanylmagyny;
2) zerur halatlarda taslamadan öňki işleriň, şeýle hem Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda kesgitlenen (baha kesilen) antropologik, arheologik, estetik, etnografik, taryhy, ylmy ýa-da çeperçilik ähmiýeti bolan binagärlik obýektleriniň gurluşygy amala aşyrylanda ýa-da üýtgedilende (ýykylyp aýrylmagy arkaly) gorag çäreleriniň amala aşyrylmagyny;
3) binagärlik çözgüdiniň gözlenilmegini, taslamanyň işlenip taýýarlanylmagyny, ylalaşylmagyny we tassyklanylmagyny;
4) gurluşyk üçin iş resminamasynyň ýerine ýetirilmegini, ol ýa-da onuň aýry-aýry bölekleri beýleki ýerine ýetiriji tarapyndan ýerine ýetirilen mahalynda bolsa – şeýle ýerine ýetirilişe awtorlyk gözegçilik barlagynyň amala aşyrylmagyny;
5) binagärlik obýektiniň gurluşygy amala aşyrylanda ýa-da üýtgedilende (şol sanda ýykylyp aýrylmagy arkaly) binagärlik-gurluşyk barlagyny, tehniki we awtorlyk gözegçilik barlagyny.
14-nji madda. Taslamalaşdyrmak üçin başlangyç
maglumatlar
1. Binagärlik obýektleriniň taslamalaryny işläp taýýarlamak (taslamalaşdyrmak) buýrujy tarapyndan berlen taslamalaşdyrmak üçin başlangyç maglumatlaryň esasynda amala aşyrylýar, olara aşakdakylar degişlidir:
1) binagärlik-meýilnamalaşdyryş ýumşy;
2) binagärlik obýektiniň inženerçilik üpjünçiligi boýunça tehniki şertleri;
3) taslamalaşdyrmak üçin ýumuş.
2. Binagärlik obýektiniň inženerçilik üpjünçiligi babatda degişli ýer böleginiň gurluşygynyň şähergurluşyk şertleriniň we çäklendirmeleriniň hem-de tehniki şertleriň berilmegi Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde amala aşyrylýar.
15-nji madda. Binagärlik bäsleşikleri
1. Binagärlik (umumy döwlet, ýerli, sebit, halkara) bäsleşikleri binagärlik obýektleri boýunça iň gowy binagärlik-meýilnamalaşdyryş, inžener-tehniki we ykdysady taýdan kabul ederlikli taslama teklipleriniň ýüze çykarylmagy hem-de taslama resminamalarynyň ýerine ýetirijileriniň kesgitlenilmegi üçin geçirilýär.
2. Binagärlik bäsleşikleri anyk ýer böleklerinde gurmak boýunça iň gowy taslama teklibini ýüze çykarmak üçin hem guralyp bilner.
3. Binagärlik bäsleşikleriniň ýeňijilerini topar kesgitleýär, onuň düzümine şähergurluşyk we binagärlik çygrynda ýokary hünärli hünärmenleriň azyndan üçden ikisi, ygtyýarly edaranyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň hem-de ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň wekilleri girmelidir.
Bäsleşik taslamasy gowy diýlip ykrar edilen şahs ony durmuşa geçirmegiň artykmaçlyk hukugyndan peýdalanýar.
4. Binagärlik bäsleşikleri ygtyýarly edara tarapyndan bellenilen tertipde geçirilýär.
16-njy madda. Binagärlik obýektiniň taslamasynyň işlenip
taýýarlanylmagy, ylalaşylmagy we
tassyklanylmagy
1. Binagärlik obýektiniň taslamasynyň işlenip taýýarlanylmagy, ylalaşylmagy we tassyklanylmagy, oňa üýtgetmeleriň we goşmaçalaryň girizilmegi Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
2. Binagärlik obýektiniň taslamasy taslamanyň baş binagäriniň ýolbaşçylygynda ýa-da hökmany gatnaşmagynda işlenilip taýýarlanylýar.
Binagärlik obýektiniň taslamasy taslamanyň baş binagäri we (ýa-da) taslamanyň baş inženeri tarapyndan, ygtyýarly edara tarapyndan bellenilen tertipde tassyklanylýar.
3. Tassyklanylan taslama üýtgetmeler girizmek – taslamanyň awtory bilen ylalaşylyp, tehniki şertlerden üýtgemeler bolan mahalynda bolsa – buýrujy we şeýle tehniki şertleri beren degişli edaralar bilen ylalaşylyp, geçirilýär.
Eger Türkmenistanyň kanunçylygynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, tassyklanylan taslama döwlet standartlarynyň, gurluşyk kadalarynyň we düzgünleriniň üýtgemegi bilen baglanyşykly üýtgetmeleri ýa-da goşmaçalary girizmek buýrujynyň razylygy bilen amala aşyrylýar.
17-nji madda. Gurluşyk üçin iş resminamasy
1. Binagärlik obýektiniň gurluşygy üçin iş resminamalary tassyklanan taslamanyň esasynda döwlet standartlaryna, gurluşyk kadalaryna we düzgünlerine laýyklykda işlenilip taýýarlanylýar we ýerine ýetirilýär.
2. Gurluşyk üçin iş resminamasynyň işlenilip taýýarlanylmagy ýa-da onuň ýerine ýetirilişine awtorlyk gözegçilik barlagy taslamanyň binagäriniň gatnaşmagynda geçirilýär.
18-nji madda. Binagärlik obýektiniň gurluşygy
1. Binagärlik obýektiniň gurluşygy tassyklanylan taslama resminamasyna, döwlet standartlaryna, gurluşyk kadalaryna we düzgünlerine, Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda amala aşyrylýar.
2. Binagär ýa-da muňa ygtyýarly adam gurluşygy tamamlanan binagärlik obýektiniň ulanylmaga kabul edilmegine gatnaşýar we degişli nama gol çekýär.
19-njy madda. Döwlet binagärlik-gurluşyk barlagy we
gözegçilik barlagy
1. Döwlet binagärlik-gurluşyk barlagy we gözegçilik barlagy çäkler gurlanda binagärlik obýektleriniň ýerleşdirilmegini we gurluşygyny üpjün etmek, tassyklanan şähergurluşyk we beýleki taslama resminamalarynyň, ilatly ýerleri gurmagyň ýerli kadalaryny, başlangyç maglumatlaryň talaplaryny üpjün etmek, şeýle hem döwlet tarapyndan gurluşyk önümini sarp edijileriň hukuklaryny goramak maksady bilen, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde amala aşyrylýar.
2. Döwlet binagärlik-gurluşyk barlagy we gözegçilik barlagy ygtyýarly edaranyň döwlet binagärlik-gurluşyk gözegçiligi edaralary tarapyndan amala aşyrylýar.
20-nji madda. Binagärlik obýektiniň gurluşygyna
awtorlyk we tehniki gözegçilik barlagy
1. Binagärlik obýektiniň gurulýan döwründe Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda onuň gurluşygyna awtorlyk we tehniki gözegçilik barlagy amala aşyrylýar.
2. Awtorlyk gözegçilik barlagy binagär – binagärlik obýektiniň taslamasynyň awtory, taslamanyň beýleki işläp taýýarlaýjylary ýa-da olaryň ygtyýarly şahslary, şeýle hem ygtyýarly edaranyň döwlet binagärlik-gurluşyk gözegçilik edarasy tarapyndan amala aşyrylýar.
Binagärlik obýektiniň gurulýan wagtynda ýol berlen, taslama çözgütlerinden üýtgemeler ýüze çykarylanda we olary düzetmekden potratçy ýüz dönderende awtorlyk ýa-da tehniki gözegçilik barlagyny amala aşyrýan adam Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda çäre görmek üçin buýrujylara we döwlet binagärlik-gurluşyk gözegçilik edarasyna habar berýär.
3. Tehniki gözegçilik barlagyny geçirmek buýrujy tarapyndan üpjün edilýär we olaryň hünär dereje şahadatnamasy bolan ygtyýarly şahslary tarapyndan amala aşyrylýar.
21-nji madda. Binagärlik obýektiniň gurluşyk pasporty
Binagärlik obýektleri boýunça taslama gurluşyk işlerini amala aşyrmak üçin buýrujynyň (gurujynyň) ýüztutmasy boýunça binagärlik obýektiniň gurluşyk pasporty hakynda düzgünnama laýyklykda binagärlik obýektiniň gurluşyk pasporty düzülýär.
22-nji madda. Binagärlik işi babatda şertnamalaýyn
gatnaşyklar
Binagärlik taslamasynyň döredilmegi, durmuşa geçirilmegi we gaýry peýdalanylmagy diňe Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda baglaşylýan şertnamalaryň esasynda amala aşyrylýar.
VI BAP. BINAGÄRLIK IŞINE BILDIRILÝÄN
TALAPLAR
23-nji madda. Binagärlik işiniň ygtyýarlylandyrylmagy
Binagärlik işiniň ygtyýarlylandyrylmagy ygtyýarly edara tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde amala aşyrylýar.
24-nji madda. Binagärleriň hünär synagy
1. Adamyň binagärlik işi babatda hünär derejesini barlamak, onuň işewürlik sypatlaryny kesgitlemek, olaryň kärine we hünärine, eýeleýän wezipesine laýyk gelşini ýüze çykarmak maksady bilen binagärleriň hünär synagy geçirilýär.
2. Binagärleriň hünär synagy binagärleriň hünär synagyny geçirmegiň ygtyýarly edara tarapyndan tassyklanylýan tertibine laýyklykda, binagärleriň hünär synagy boýunça topar tarapyndan geçirilýär.
3. Binagärleriň görkezilen hünär synagynyň netijeleri boýunça adamlara degişli dereje berlip bilner.
4. Hünär synagyny geçen we hünär dereje şahadatnamasyny alan adam hakyndaky maglumat ygtyýarly edara tarapyndan binagärleriň maglumatlar binýadyna girizilýär.
25-nji madda. Binagäriň hünär dereje şahadatnamasy
1. Binagäriň hünär dereje şahadatnamasy adamyň binagärlik işi babatda hünärine (kärine) ýararlylygyny we onuň kärine we hünärine laýyk gelşini tassyklaýan resminama bolup durýar.
2. Hünär dereje şahadatnamasy binagärleriň hünär synagy boýunça toparynyň çözgüdiniň esasynda ygtyýarly edara tarapyndan berilýär.
26-njy madda. Ýerine ýetirilmegi degişli hünär dereje
şahadatnamasynyň bolmagyny talap
etmeýän taslama işleri
Şu aşakdaky binagärlik obýektlerini döretmek boýunça taslama işleri ýerine ýetirilen mahalynda hünärmenlerden degişli hünär dereje şahadatnamasynyň bolmagy talap edilmeýär:
1) degişli ugurdaky işleri ýerine ýetirmek üçin hünär dereje şahadatnamasy bolan binagäriň ýa-da başga hünärmeniň ýolbaşçylygynda hünärmenler tarapyndan taslama işleri amala aşyrylanda;
2) islendik ýer böleginde gurmagyň mümkinçilikleri we şertleri hakynda teklipleri durmuşa geçirmek üçin göz öňünde tutulmadyk taslama materiallary (eskiz, gözleg, konseptual we başgalar) işlenip taýýarlanylanda;
3) eger olaryň şertlerinde başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, binagärlik bäsleşiklerine gatnaşmak bilen baglanyşykly işler ýerine ýetirilende;
4) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda gurluşyk işlerini ýerine ýetirmäge başlamak hakyndaky jarnamanyň bellige alynmagy ýa-da olary ýerine ýetirmek üçin rugsadyň alynmagy talap edilmeýän obýektler taslamalaşdyrylanda.
27-nji madda. Binagärlik işiniň daşary ýurt döwletleriniň fiziki
we ýuridik şahslary we raýatlygy bolmadyk
adamlar tarapyndan amala aşyrylmagy
1. Eger Türkmenistanyň kanunçylygynda we Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, daşary ýurt döwletleriniň fiziki we ýuridik şahslary we raýatlygy bolmadyk adamlar binagärlik işini amala aşyranlarynda Türkmenistanyň raýatlarynyňky ýaly hukuklardan peýdalanýarlar we borçlary ýerine ýetirýärler.
2. Daşary ýurt döwletleriniň degişli hünär dereje şahadatnamasyny almadyk fiziki we ýuridik şahslary we raýatlygy bolmadyk adamlar Türkmenistanyň çäginde şu Kanunyň 26-njy maddasynda kesgitlenilen işleri ýerine ýetirip bilerler, binagärlik obýektleriniň taslamalaşdyrylmagyny amala aşyryp, gurluşyk üçin iş resminamalaryny işläp taýýarlap bilerler.
28-nji madda. Türkmenistanyň fiziki we ýuridik şahslarynyň
daşary ýurt döwletleriň çäginde binagärlik
işini amala aşyrmagy
Türkmenistanyň fiziki we ýuridik şahslary daşary ýurt döwletleriniň çäginde binagärlik işini şol döwletleriň we Türkmenistanyň kanunçylygyna hem-de Türkmenistanyň halkara şertnamalaryna laýyklykda amala aşyrýarlar.
VII BAP. BINAGÄRLIK IŞINIŇ SUBÝEKTLERINIŇ HUKUKLARY WE BORÇLARY
29-njy madda. Binagärlik işini amala aşyrýan fiziki we
ýuridik şahslaryň hukuklary we borçlary
1. Binagärlik işini amala aşyrýan fiziki we ýuridik şahslaryň şu aşakdakylara hukugy bardyr:
1) taslamalaşdyrmak üçin ýumşuň taýýarlanylmagyna gatnaşmaga, buýrujynyň tabşyrygy boýunça binagärlik-meýilnamalaşdyryş ýumşuny, taslamadan öňki barlaglar, binagärlik obýektlerini taslamalaşdyrmak we gurmak üçin gerek bolan beýleki maglumatlary we başlangyç resminamalary bellenilen tertipde degişli edaralardan almaga, tehniki şertleri beren kärhanalar, edaralar, guramalar bilen taslama çözgüdini ylalaşmaga;
2) binagärlik çözgütlerini durmuşa geçirmegiň serişdelerini we usullaryny erkin saýlamaga;
3) buýrujy bilen ylalaşmak arkaly taslamalaşdyrmak üçin başlangyç maglumatlaryň çäklerinde tassyklanan taslama üýtgetmeleri ýa-da goşmaçalary girizmäge;
4) buýrujynyň tabşyrygy boýunça binagärlik obýektleriniň gurluşygy üçin potrat şertnamalarynyň taýýarlanylmagyna gatnaşmaga;
5) binagärlik obýektleriniň gurulmagy üçin resminamalaryň ähli bölümleriniň işlenip taýýarlanylmagyna gatnaşmaga we buýrujynyň (gurujynyň) tabşyrmagy boýunça ýolbaşçylygy öz üstüne almaga;
6) binagärlik obýektleriniň gurulmagy üçin beýleki hünärmenleri resminamalaryň işlenip taýýarlanylmagyna şertnamalaýyn esasda çekmäge, olaryň ýerine ýetiren işleriniň möçberi we hili üçin jogapkärçiligi öz üstüne alyp, bu işlere ýolbaşçylygy amala aşyrmaga;
7) buýrujy (gurujy) bilen ylalaşylan binagärlik çözgütleriniň bilermenler seljermesi geçirilende we degişli edaralarda garalanda olary goramaga, şeýle hem binagäriň hünär dereje şahadatnamasynda görkezilen hünärmençilik ýöriteleşmä laýyklykda taslama resminamalarynyň bilermenler seljermesini özbaşdak amala aşyrmaga;
8) binagärlik obýektleriniň gurluşygyna awtorlyk gözegçilik barlagyny amala aşyrmaga ýa-da buýrujynyň (gurujynyň) tabşyrmagy boýunça gurluşyk materiallarynyň hiline, ýerine ýetirilýän gurluşyk-gurnama işleriniň hiline we möçberine gözegçiligi amala aşyrmak bilen, bu obýektiň gurluşygynda onuň jogapkär wekili bolmaga;
9) binagärlik obýektleriniň ulanmaga kabul edilişine gatnaşmaga ýa-da buýrujynyň tabşyrmagy boýunça görkezilen obýekt ulanylmaga kabul edilen mahalynda onuň jogapkär wekili bolmaga;
10) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyrmaga.
2. Binagärlik işini amala aşyrýan fiziki we ýuridik şahslar şu aşakdakylara borçludyrlar:
1) döwlet standartlaryny, gurluşyk kadalaryny we düzgünlerini, taslamalaşdyrmak üçin başlangyç maglumatlaryň talaplaryny, şeýle hem ilatly ýerleri gurmagyň ýerli düzgünlerini berjaý etmäge;
2) binagärlik obýektlerini döretmek boýunça gurluşyk işleri taslamalaşdyrylanda, gurlanda we ýerine ýetirilende zat eýeleriniň hem-de jaýlary we desgalary, ýer bölegine ýanaşyk gurluşygy peýdalanyjylaryň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini berjaý etmäge;
3) binagärlik taslamasynyň täjirçilik syryny düzýän maglumatlary, şeýle hem buýrujynyň (gurujynyň) razylygy bolmazdan binagärlik taslamasyny durmuşa geçirmek boýunça onuň meýilleri hakyndaky maglumatlary ýaýratmazlyga;
4) gurluşyk üçin potrat şertnamasy baglaşylanda, binagärlik obýektiniň gurluşygyna awtorlyk gözegçilik barlagy edilende we görkezilen obýekt ulanylmaga kabul edilende, potrat guramasynyň girdejilerine şahsy gyzyklanma bolanda buýrujynyň (gurujynyň) jogapkär wekiliniň borçnamalaryny öz üstüne kabul etmezlige, şeýle hem bu bäsleşigiň žýurisiniň agzasy bolmak bilen, binagärlik taslamasy üçin bäsleşige gatnaşmazlyga;
5) buýrujynyň (gurujynyň) taslamalaşdyrmak üçin ýumuşda beýan edilen şu maddanyň talaplaryna garşy gelmeýän talaplaryny berjaý etmäge.
30-njy madda. Buýrujylaryň hukuklary
Binagärlik işi amala aşyrylanda buýrujylar şu aşakdaky hukuklara eýedirler:
1) taslamany işläp taýýarlaýjy üçin binagäri saýlamak ýa-da ony binagärlik bäsleşiginiň netijeleri boýunça çekmäge, gurluşyk üçin potratçyny saýlamaga ýa-da ony gurluşyk bäsleşiginiň netijeleri boýunça çekmäge;
2) taslamalaşdyrmak üçin ýumşy, taslamany tassyklamaga, eger olar Türkmenistanyň kanunçylygyna, şähergurluşyk şertlerine we ýer böleginde gurluşygyň çäklendirilmegine we binagärlik obýektiniň inženerçilik üpjünçiligi boýunça şertlerine ters gelmese;
3) binagärlik obýektleri taslamalaşdyrylanda we gurlanda Türkmenistanyň gurluşyk kadalarynyň we düzgünleriniň talaplarynyň berjaý edilişine barlagy we tehniki gözegçilik barlagyny amala aşyrmaga;
4) buýrujynyň wezipelerini amala aşyrmak we inženerçilik işini geçirmek üçin hünär dereje şahadatnamasy bolan adamlary çekmäge.
31-nji madda. Potratçylaryň hukuklary
Binagärlik işi amala aşyrylanda potratçylar şu aşakdaky hukuklara eýedirler:
1) häzirki zaman binagärlik tehnologiýalaryny, binagärlik obýektleriniň taslamalaryny işläp taýýarlamagyň we durmuşa geçirmegiň tärlerini we usullaryny döwlet standartlarynyň, gurluşyk kadalarynyň we düzgünleriniň çäklerinde saýlamaga;
2) binagäriň – taslamanyň awtorynyň ýa-da onuň ýazmaça razylygy bilen onuň ygtyýarly eden adamynyň gös-göni gatnaşmagynda ýa-da awtorlyk gözegçilik barlagynda tassyklanylan taslama laýyklykda binagärlik obýektini gurmak üçin iş resminamasyny ýerine ýetirmäge;
3) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde potrat şertnamalarynda göz öňünde tutulan başga hereketleri amala aşyrmaga.
32-nji madda. Buýrujylaryň we potratçylaryň borçlary
1. Buýrujylar we potratçylar binagärlik işi amala aşyrylanda şu aşakdakylara borçludyrlar:
1) taslama we gurluşyk işleriniň aýry-aýry görnüşleriniň ýerine ýetirilmegini görkezilen işleriň ýerine ýetirilmegi üçin degişli ygtyýarnamasy bolan adamlara tabşyrmaga;
2) gurluşyk üçin iş resminamalarynyň ýerine ýetirijilerini saýlamaga;
3) iş resminamalaryna laýyklykda binagärlik obýektleriniň gurluşygyny üpjün etmäge, eger hökmany bolsa, döwlet standartlaryna, gurluşyk kadalaryna we düzgünlerine laýyk gelýän hem-de sertifikatlaşdyrmagy geçen gurluşyk materiallaryny, önümlerini we gurluşlaryny ulanmaga;
4) gurluşyk işleri guralanda we ýerine ýetirilende ýanaşyk ýer böleklerini peýdalanyjylaryň we zat eýeleriniň, olarda ýerleşen jaýlaryň we desgalaryň eýeleriniň hukuklaryny we kanuny bähbitlerini bozmazlyga, olara ýetirilen ýitgileriň öwezini Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda dolmaga;
5) antropologik, arheologik, estetik, etnografik, taryhy, ylmy ýa-da çeperçilik ähmiýete eýe bolan, gurluşyk işlerinde täze ýüze çykarylan obýektler hakynda milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramagyň ýerli edaralaryna üç senenama gününiň dowamynda habar bermäge;
6) Türkmenistanyň kanunçylygynyň, tassyklanan şähergurluşyk resminamalarynyň talaplaryna, döwlet standartlaryna, gurluşyk kadalaryna we düzgünlerine ters gelýän talaplary taslamalaşdyrmak üçin ýumşa goşmazlyga;
7) awtorlaryň (şärikli awtorlaryň) hukuklaryny berjaý etmäge.
2. Şu maddanyň birinji böleginde beýan edilen borçlardan başga-da buýrujylar şu aşakdakylara hem borçludyrlar:
1) potratçylar bilen bilelikde ygtyýarly ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen taslama resminamalarynyň ylalaşylmagynyň guralmagyna gatnaşmaga;
2) diňe bellenilen tertipde ylalaşylan taslamalary tassyklamaga;
3) gurlan binagärlik obýektiniň taslama resminamasynyň bir toplumyny bu obýektiň eýesine hemişelik saklamak üçin bermäge.
33-nji madda. Raýatlaryň we jemgyýetçilik birleşikleriniň
hukuklary
Binagärlik işiniň amala aşyrylmagyna gös-göni gatnaşmaýan raýatlar we jemgyýetçilik birleşikleri şu aşakdaky hukuklara eýedirler:
1) binagärlik-gurluşyk işiniň amala aşyrylmagy bilen baglanyşykly ýaşaýyş gurşawynyň ýagdaýy, onuň çak edilýän üýtgemeleri hakynda öz wagtynda we dogry maglumatlary ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralaryndan almaga, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde elýeterliligi çäklendirilen maglumatlar muňa degişli däldir;
2) binagärlik obýektini gurmak boýunça binagärlik-gurluşyk resminamalarynyň tassyklanmagyna çenli ara alyp maslahatlaşmalara gatnaşmaga, jemgyýetçilik ýa-da hususy bähbitlere degip geçýän, kabul edilýän çözgütleri üýtgetmek boýunça teklipler girizmäge;
3) Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda täze obýektler taslamalaşdyrylanda we gurlanda hem-de bar bolan binagärlik obýektleri ulanylanda öz bähbitlerini goramaga.
34-nji madda. Binagärlik obýektleriniň eýeleriniň we
peýdalanyjylarynyň borçlary
Binagärlik obýektleriniň eýeleri we peýdalanyjylary şu aşakdakylara borçludyrlar:
1) binagärlik obýektlerini göwnejaý ýagdaýda saklamaga we olary onuň pasportynda kesgitlenilen, şeýle hem bellenilen talaplara laýyklykda maksatlaýyn we işleýşi taýdan niýetlenilişi boýunça ulanmaga;
2) binagärlik obýektiniň durkuny täzelemek, dikeltmek ýa-da düýpli abatlamak bilen baglanyşykly işleri ýerine ýetirmäge hukuk berýän rugsat beriji häsiýetli resminamany Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde almaga;
3) binagärlik obýektiniň göwrüm-giňişlik, meýilnamalaşdyryş we beýleki çözgütlerine üýtgetmeler ýa-da goşmaçalar girizmek zerur bolan mahalynda Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde degişli taslama resminamalaryny işläp taýýarlamaga, olary tassyklamaga we gurluşyk işlerini geçirmäge;
4) gurlan binagärlik obýektiniň taslama resminamalarynyň toplumyny we obýektiň pasportyny saklamaga hem-de bu resminamalary täze eýesine bermäge.
VIII BAP. BINAGÄRLIK ESERLERINE
AWTORLYK HUKUGY
35-nji madda. Binagärlik eserlerine awtorlyk hukugynyň
obýektleri we subýektleri
1. Awtorlyk hukugynyň obýekti hökmünde binagärlik eseri döredilende we peýdalanylanda ýüze çykýan gatnaşyklar Türkmenistanyň Raýat kodeksi, «Awtorlyk hukugy we gatyşyk hukuklar hakynda» Türkmenistanyň Kanuny, şu Kanun hem-de Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen düzgünleşdirilýär.
Binagärlik obýektleriniň (binagärlik eserleriniň) taslamalaşdyrylmagynyň we gurulmagynyň ähli tapgyrlarynda olaryň binagärlik çözgütleri binagärlik eserlerine bolan awtorlyk hukugynyň obýektleri bolup durýarlar.
2. Döredijilik zähmeti bilen binagärlik eserini, şeýle hem taslamanyň aýry-aýry özbaşdak bölümleriniň (jaýlaryň, aýry-aýry binalaryň ýa-da binagärlik toplumlarynyň desgalarynyň interýerleri, çäkleri abadanlaşdyrmak we ş.m.) binagärlik çözgütlerini döreden adam (adamlar) binagärlik eseriniň ýa-da onuň degişli bölüminiň awtory (şärikli awtorlary) diýlip hasap edilýär we degişli awtorlyk hukugy berilýär.
3. Binagärlik eseriniň awtoryna tehniki, maslahat beriş ýa-da guramaçylyk kömegini berýän ýa-da taslamalaşdyrmagyň we gurmagyň guralmagyny (durkunyň täzelenilmegini, dikeldilmegini, düýpli abatlanylmagyny) amala aşyrýan, görkezilen işleriň ýerine ýetirilişine barlag edýän adamlar şärikli awtorlar bolup bilmez.
36-njy madda. Binagärlik obýektine emläk we şahsy
emläk däl hukuklary
1. Binagärlik eserleriniň awtorlarynyň emläk hukuklary (Türkmenistanyň Raýat kodeksinde, «Awtorlyk hukugy we gatyşyk hukuklar hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda, şu Kanunda hem-de Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalarynda göz öňünde tutulan halatlar muňa degişli däldir) olaryň şulara bolan aşakdaky aýratyn hukuklarynda jemlenýär:
1) taslamanyň peýdalanylmagyna ýa-da onuň durmuşa geçirilmeginiň maksady bilen peýdalanylmagyna rugsat berilmegine;
2) binagärlik taslamasyny amala aşyrmaga ýa-da gaýtadan döretmäge, ýaýratmaga we gaýtadan işlenmegine rugsat bermäge;
3) görkezilen aýratyn hukuklary beýleki adamlara bermäge.
2. Eger şertnamada başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, gulluk borçlaryny ýa-da gulluk ýumşuny ýerine ýetirmek tertibinde döredilen binagärlik eseriniň awtorlaryna emläk hukuklary berilmeýär.
Taslamanyň buýrujysy bilen awtorlaryň (buýurmany ýerine ýetirijileriň) arasyndaky şertnama gulluk borçlaryny ýa-da gulluk ýumşuny ýerine ýetirmek tertibinde döredilýän binagärlik eserini peýdalanmak boýunça emläk hukuklaryny düzgünleşdirmek hakyndaky düzgünleri özünde jemlemelidir.
3. Eger şertnamada başgaça bellenilmedik bolsa, zähmet şertnamasyny ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly döredilen awtorlyk hukugynyň obýekti hökmünde binagärlik obýektine bolan emläk hukuklary bu obýekti döreden işgäre ýa-da onuň bilelikde işleýän fiziki ýa-da ýuridik şahsyna degişlidir.
4. Eger şertnamada başgaça bellenilmedik bolsa, buýurma boýunça döredilen, awtorlyk hukugynyň obýekti hökmünde binagärlik obýektine bolan emläk hukuklary bu obýekti döredijä ýa-da bilelikde buýruja degişlidir.
5. Buýruja berlenden soň çäkleri meýilnamalaşdyrmak boýunça binagärlik resminamalaryna bolan emläk hukuklarynyň amala aşyrylmagynyň hukuk düzgüni binagärlik eserini döretmek hakyndaky şertnamanyň düýpli şerti bolup durýar.
6. Awtorlyk hukugynyň obýekti hökmünde binagärlik obýektine bolan emläk hukuklaryna ygtyýar etmek hakynda şertnamanyň hökmany şertleri Türkmenistanyň Raýat kodeksi, «Awtorlyk hukugy we gatyşyk hukuklar hakynda» Türkmenistanyň Kanuny bilen kesgitlenilýär.
7. Eger buýrujy ýa-da onuň işleýän fiziki ýa-da ýuridik şahsy bilen şertnamanyň şertlerinde başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, binagärlik eseriniň taslamasynyň awtory ony mundan beýläk durmuşa geçirmäge gatnaşmakda, şeýle hem gurluşygy tamamlanan ýa-da gurlan binagärlik eserine üýtgetmeler girizmekde, onuň işleýiş taýdan niýetlenilişi ýa-da durkunyň täzelenilmegi üýtgedilen mahalynda aýratyn hukuga eýedir.
8. Eger döredilen taslamanyň şertnamasynda başgaça göz öňünde tutulmadyk bolsa, binagärlik eseriniň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi üçin peýdalanylmagyna diňe bir gezek ýol berilýär. Şeýle taslamany we onuň esasynda işlenip taýýarlanylan iş resminamasyny gaýtadan ulanmak diňe awtoryň razylygy bilen oňa ýa-da onuň hukuk oruntutarlaryna awtorlyk hak-heşdeginiň tölenilmegi bilen amala aşyrylýar.
9. Awtorlyk hukugynyň obýekti hökmünde binagärlik obýektiniň awtorynyň onuň döredilmegi we peýdalanylmagy üçin Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde awtorlyk hak-heşdegini almaga hukugy bardyr.
10. Awtoryň (awtorlaryň) binagärlik eserine bolan şahsy emläk däl hukuklaryny goramak Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde amala aşyrylýar.
IX BAP. JEMLEÝJI DÜZGÜNLER
37-nji madda. Şu Kanunyň bozulandygy üçin jogapkärçilik
Şu Kanunyň bozulmagynda günäkär adamlar Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen jogapkärçiligi çekýärler.
38-nji madda. Jedelleriň çözülişi
Binagärlik işi babatda ýüze çykýan jedeller Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde çözülýär.
39-njy madda. Şu Kanunyň güýje girmegi
1. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden güýje girýär, güýje girmeginiň başga möhletleri bellenilen maddalar muňa degişli däldir.
2. Şu Kanunyň 24-nji we 25-nji maddalary 2017-nji ýylyň 1-nji maýyndan güýje girýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow
Aşgabat şäheri.
2017-nji ýylyň 4-nji fewraly.
№ 496-V.


c: text/html

text:
J1 ACE
Продается J1 ACE цвет черный каропка зарядка наушники все есть зарядк экран отлично работает не замыкает цена 5 миллионGörmek Telefonlar goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 81x
Ish gerek
Ish gerek Krasnavoddan....Görmek Iş gözleýän goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 88x
Gysagly satlyk nomer +99361330060
Satlyk kwartira
Satlyk kwartira gyssagly, Turkmenbashy etr...Görmek 2 komnatly goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 93x
satlyk
Продаётся 4 комнатная квартира на 2-ом этаже улица Клыджова 58 кв 4.Görmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 75x
Studio mikrafon gerek
Mikrafon gerek studio ucin onusarly bahadan.Görmek Toy we studia üçin goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 29x
Продается 2-х комнатная квартира, район Тихий Двор г.Туркменбаши
продается 2-х комнатная квартира, 2/2-этаж. раздельные комнаты с мебелью. Обмен квартира в Ашхабаде.Görmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 93x
Toyota Camry 2010
Asus Zenpad 10 z300cnl seri
satlyk nomer
TMCELL
В Туркменбаши посуточно плановый дом 300 м3
В Туркменбаши посуточно плановый дом 300 м3Görmek Jaýlar we Kwartiralar goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 65x
Satyan
Samsung J5 prime
Samsung J5 prime 2017 gold hemmezady bar chyzyk yok baha 8.500 mln obmen samsung A5 2016 garasy bnGörmek Telefonlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 254x
Satlyk jay
4 комнат жай Бринжи этажда красноводск джангаGörmek 4 komnatly goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 121x
LADA 2106
GATY GYSSAGLY CYRA MASYN. HEMME ZADY TAZELENEN GURAT MASHYN. MOS SES EDENOK.MATOR YAG ICENOK. PISHME KOJA SALON. ORGINAL PIONER MAGNITAFON 4 NIKEL KALONKASY BILEN. YANY BN TAZE ULANYLMADYK KOMPLEKT KOWRIKLER. GYSSAGLY PUL GEREK BOLANY UCIN SATYLYARGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 656x
İPhone 6 128 gb. Samsung j5 2016 16 gb.
Iphone 6 128 gb. GARA sprey zaryadnik, naushnik bar. Karopkasyda İstanbulda işleseniz tetirdyas. Kemciligi akloud koduny bilemzok. Yöne telefon bloga düşmedik acyk. Bahasy 2500 TMM taze puldan. Samsung j5 bolmaly zatlarynyn hemmesi bar renki Gold. Ba...Görmek Telefonlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 134x
Mitsubishi pikap 2009
Yagdayy gowy onysyk bar gosmaca teldeGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 327x
Toyota hilux 2009
Yağdayy gowy onysyk barGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 209x
Satlyk jay
Gyssagly 2 etaj 3 komnat Yevra remont hemme zat tayyn Mebelleri bilen icinde taze Bahada aljaga gow onushyk bar tel .62033070Görmek 3 komnatly goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 692x

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Putin terrorçylykly hüjüm sebäpli Eýrana gynanç bildirdi
Putin terrora garşy göreşde Eýran bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýardygyny belledi
Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin Eýranyň Ahwaz şäherinde harby çäre geçirilýärkä guralan terrorçylykly hüjüm sebäpli eýranly kärdeşine gynanç bildirdi.
Rus lideri Putin terrora garşy göreşde Eýran bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýardygyny belledi.
Putin mesele hakynda beren ýazmaça beýanatynda “Ahwaz şäherindäki terrorçylykly hüjüme uly gynanç bildirýäris. Waka terrora garşy hyzmatdaşlygyň möhümdigini ýene-de bir gezek görkezdi. Eýran bilen terrora garşy ýakyndan hyzmatdaşlyk etmäge taýardygymyzy aýratyn bellemek isleýärin” diýdi.
Putin hüjümde ýogalanlaryň hossarlaryna gynanç bildirdi.


text:
“Amul - Hazar 2018” halkara awtorallisine giňden taýýarlyk görülýär
Awgust aýynyň birinji ongünlüginde Aşgabatda “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisine bagyşlanyp geçirilen mediaforum hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça guraljak iri ýaryşlara taýýarlyk görmekde möhüm tapgyr boldy. Geçen ýylda bolşy ýaly, Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda ýurdumyza ýene-de köp sanly myhmanlar ýygnanar. Geçen ýyl paýtagtymyzda Aziada — 2017 üstünlikli geçirildi. Bu gezek çäk babatda ýaryşlaryň gerimi has giň bolar. Awtomobil rallisiniň ugry tutuş Türkmenistanyň çäginden, Garagum sährasyndan geçip, gündogardan günbatara tarap uzalyp gider.
Mediaforum ýaryşlary beýan etmäge uly gyzyklanma bildiren daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerini ralliniň guralyşy boýunça çäreleri tanyşdyrmak bilen çäklenmän, eýsem, gaýtadan dikeldilýän Beýik Ýüpek ýolunyň geljegi uly sport we syýahatçylyk merkezi hökmünde ýurdumyza halkara metbugatynyň ünsüni çekmäge hem mümkinçilik berdi. Ýokary tizlikler hem-de tigirli tehnikalar bu ýoluň täze wezipesini äşgär eder. Şol tehnikalar bolsa 1500 kilometr aralygy geçmeli bolarlar. Elbetde, munuň özi diňe bir ulaglaryň mümkinçiliklerini görkezmek bilen çäklenmän, eýsem, türgenler üçin hem synag bolar. Ussatlyk, maksada okgunlylyk babatdaky synag hem-de ýeňşe bolan erk-isleg adamlara dünýäni gowy tarapa özgertmäge ýardam edýän häsiýetlerdir. Hut şu häsiýetler sportuň ägirt uly parahatçylyk dörediji ähmiýetini kepillendirýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň fewral aýynda Lebap welaýatynda “Beýik Ýüpek ýoly” ýaryşlaryna hem-de “Amul — Hazar 2018” rallisine taýýarlyk görlüşine badalga berende, şular barada aýdypdy.
Awtoralli ýurdumyzyň ekologiýa we ulag-üstaşyr geçelgeleri ulgamynda, şol sanda multimodal ýollary döretmekde işjeň syýasata ygrarlydygyny alamatlandyrýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de ýurdumyzyň dünýäde Ýewro — 5 standartlaryna kybap gelýän ekologiýa taýdan arassa sintetiki ýangyjy öndürijileriň ilkinjileriniň biridigini aýtdy.
Türkmenistanda awtoralliniň geçirilmegi sportuň bu görnüşini giňden wagyz etmäge, sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmäge, dünýäniň dürli ýurtlaryndan Türkmenistana gelýän adamlary ülkämiziň baý tebigaty, ajaýyp künjekleri, medeni we taryhy mirasy bilen tanyşdyrmaga ýardam eder.
Şonda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ogly Serdar bilen “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisiniň ýolunyň çöl böleginden sport awtoulagynda geçip, ýolsuz şertlerde ýaryş awtoulagyny ussatlyk bilen dolandyrmagyň ajaýyp nusgasyny görkezdi.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz ýetginjeklik ýyllaryndan başlap, awtosport bilen işjeň meşgullandy we dürli ýaryşlara gatnaşdy. Döwlet Baştutanymyzyň “ýedilik” belgili awtomobilde üstünlikli çykyş edendigini hem hemmämiz bilýäris. Hut milli Liderimiziň başlangyjy we ýakyndan goldaw bermegi netijesinde ýurdumyzda awtomobil sporty täze ösüşe eýe boldy.
Paýtagtymyzda Awtomobil sporty merkezi açyldy.
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň işjeň tarapdary bolan milli Liderimiz sportuň dürli görnüşleri — at çapmak, welosiped we awtomobil sporty, ylgamak, tennis hem-de beýlekiler bilen meşgullanyp, ýaşlara we ildeşlerimiziň ählisine görelde bolýar. Hormatly Prezidentimiz işiniň örän köpdügine garamazdan, bedenterbiýe bilen meşgullanmaga hökman wagt tapýar. Türkmenistanyň Milli Olimpiýa komitetiniň Başlygy bolan döwlet Baştutanymyz sporty ösdürmekde uly goşandy üçin Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň iň ýokary sylagyna – Hormat ordenine mynasyp boldy.
Hut hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň uly üns bermegi netijesinde, häzirki Türkmenistanda sport muşdaklarynyň sany barha artýar. Jemgyýetde onuň ähmiýeti has-da ýokarlanýar. Ýurdumyzda sport hem-de bedenterbiýe bilen meşgullanýan raýatlaryň, aýratyn hem çagalaryň, ýetginjekleriň, oglanlaryň we gyzlaryň sanynyň has köp bolmagy üçin şertleriň döredilmegi sporty ösdürmek hem-de jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmek baradaky strategiýany işläp taýýarlamagyň esasy maksady boldy.
Türgenlerimiziň tutuş dünýä sport hereketine gatnaşmagynyň gerimi barha giňelýär, ýurdumyzda iri halkara ýaryşlary geçirilýär. Paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň ähli sebitlerinde döwrebap sport toplumlary, stadionlar, aýlawlar, ýöriteleşdirilen sport mekdepleri we beýleki desgalar guruldy. Milli at üstündäki oýunlaryň meşhurlygy has-da artýar, welaýatlaryň ählisinde atçylyk sport toplumlary guruldy, sportuň tehniki görnüşleri ösdürilýär.
“Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisi hem bu işiň has-da netijeli häsiýete eýe bolmagyna uly itergi berer. Bu ýaryşlary geçirmek başlangyjy bolsa döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa degişlidir.
Rallä daşary ýurtlardan gatnaşýanlar diňe bir türkmen halkynyň mirasy bilen tanyşman, eýsem, bu ajaýyp künjeklere düýpli durmuş-ykdysady özgertmeler, ylmy-tehniki ösüş hem-de ýurdumyzyň sebitleriniň senagat taýdan ösmegi arkaly gelýän täze durmuşy öz gözleri bilen görerler. Türkmenistan häzirki döwürde Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm ulag merkezi hökmünde eýeleýän ornuny has-da berkidýär.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň bütin dünýäde meşhur bolan taryhy we arheologik ýadygärliklerini hem-de tebigatynyň ajaýyp ýerlerini öz içine alýan bu ýoluň ugrunda täze syýahatçylyk ugurlaryny girizmegiň wajypdygyny belleýär.
Birmahallar şu ýerlerden gülläp ösen şäherleriň arasynda ýaýylyp ýatan sähralaryň üsti bilen kerwen ýollary geçen bolsa, häzirki döwürde bu ýerde kämil awtoulag hem-de demir ýollar guruldy. Tebigy gözellikler bilen birlikde, bularyň ählisi syýahatçylara Beýik Ýüpek ýolunyň geçmişi hem-de häzirki durmuşy bilen tanyşmaga mümkinçilik berer.
12-nji maýda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow saýlama ýaryşlara ak pata bermek bilen, şolara işjeň gatnaşdy. Bäsleşikleriň barşynda öňümizdäki “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisine Türkmenistandan gatnaşmak üçin toparlaryň düzümi kesgitlenildi.
Aşgabadyň eteginde geçirilen saýlama tapgyryna Içeri işler ministrliginiň Awtosport merkeziniň hem-de Türkmenistanyň Awtomobil sporty federasiýasynyň wekilleri gatnaşdylar. Bäsleşigiň öňüsyrasynda milli Liderimiz awtosport boýunça eminler bilen söhbetdeş bolup, çyzgylarda görkezilen ýoluň ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdy. Garagum sährasynyň ekologiýa ýagdaýyny aýawly saklamagyň awtomobil sporty boýunça ýaryşlary geçirmegiň esasy şertidigi ýene-de bir gezek bellenildi. Türkmen türgenleriniň awtomobilleri bu talaplara doly derejede laýyk gelýär. Soňra döwlet Baştutanymyz ýolsuz ýerlerden geçýän awtoulagy synap görüp, ýaryşlaryň saýlama tapgyryna badalga berdi.
Milli Liderimiziň dolandyrýan sport awtomobili, hemişe bolşy ýaly, bu ýoldaky tebigy päsgelçiliklerden ýeňillik bilen çalt geçdi. Döwlet Baştutanymyz awtoulagyň tehniki mümkinçiliklerinden peýdalanyp, ulagy dolandyrmagyň ýokary ussatlygyny görkezdi. Şu ýaryşlarda hormatly Prezidentimiz sport awtoulaglaryny sürüjileriň arasynda Garagum sährasy şertlerinde çylşyrymly ýoly geçmekde iň gowy wagty görkezmegi başardy.
Ýaryşlaryň guramaçylyk-tehniki üpjünçiligi babatda hem-de ýurdumyzyň sport kuwwatyny pugtalandyrmak, bu ulgamda halkara gatnaşyklary ösdürmek babatda rallini geçirmek boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli taýýarlyk işleri şu ugurda meşhur bolan hünärmenler, şeýle çärelere gatnaşmakda özlerini iň gowy tarapdan görkezen kompaniýalar bilen özara hyzmatdaşlykda alnyp barylýar. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, öňümizdäki ýaryşlaryň esasy wezipeleriniň biri hem aýawly saklanylýan hem-de nesilden-nesle geçirilýän baý taryhy-ruhy we medeni mirasy, täsin tebigaty hem-de ägirt uly ykdysady kuwwaty bolan ýurt hökmünde Watanymyzyň täze keşbini bütin dünýä görkezmekden ybaratdyr.
Häzirki wagtda Türkmenistan giň möçberli we abraýly ýaryşlary kabul etmäge ukyply sport döwletiniň derejesine eýe bolýar. Welosiped, awtomobil sportyny hem ösdürmäge aýratyn üns berilýär. Her ýyl köpçülikleýin welosipedli ýörişleri geçirmek asylly däbe öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy 3-nji iýuny “Bütindünýä welosiped güni” diýip yglan etdi. Dünýäniň 56 ýurdy Garaşsyz döwletimiziň halkara abraýyny has-da belende galdyrýan bu çözgüdiň awtordaşlary bolup çykyş etdi.
Milli Liderimiz tarapyndan “Beýik Ýüpek ýoly” taslamasy diňe bir sport çäreleriniň uly tapgyry hökmünde däl, eýsem, ýurdumyzyň geçmişi, şu güni we geljegi bilen aýrylmaz baglanyşykda döwletimiziň gazanýan üstünlikleriniň özboluşly görkezilişi hökmünde hem öňe sürüldi.
Şeýlelikde, bu ýaryşlaryň çylşyrymly ugurlary öz içine alýan birnäçe tapgyrlary meýilleşdirilýär. Munuň özi Garagum sährasynyň çylşyrymly böleklerinden we Hazar deňziniň kenaryndaky ak mermerli Awazanyň çäklerinde tamamlanýan tapgyrlardan ybaratdyr. Rallä gatnaşyjylar Türkmenistanyň tebigy gözellikleri, gaýtalanmajak aýratynlyklary bilen tanşarlar we milli medeniýetiň özboluşly ugurlaryna, döwrüň sazlaşykly ösüşine göz ýetirerler.
Amuldan Hazara çenli ugry öz içine alýan Halkara awtorallisiniň guralmagy Türkmenistanyň sebit we ählumumy ähmiýete eýe bolan hem-de döwletleriň, halklaryň ýakynlaşmagyna, söwda-ykdysady, ynsanperwer ugurlardaky ählumumy ösüşiň dikeldilmegine gönükdirilen ulag ulgamy babatdaky başlangyçlarynyň işjeň häsiýete eýe bolýandygynyň baş nyşanyna öwrüler.
Ýurdumyzyň taryhynda şeýle ýaryşlary guramak boýunça oňyn tejribe toplanyldy. 2009-njy ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça “Ýüpek ýoly” halkara awtorallisi geçirildi. Ol dostlukly Russiýanyň we Gazagystanyň döwlet Baştutanlarynyň goldawyna mynasyp boldy. Dünýäniň 30-a golaý döwletinden ussat türgenleriň gatnaşmagynda we üç ýurduň çäginden geçýän bu ugruň umumy uzynlygy 4 müň 500 kilometre barabar boldy. Onuň ýarysyndan gowragy Türkmenistanyň çäginden geçdi.
Şol döwürden bäri “Ýüpek ýoly” rallisi dünýäniň bäsleşik meýilnamasynda pugta orun eýeledi. Indi halkara awtomobil ýaryşlarynyň tertipnamasyna başlanmagyna bary-ýogy bir aý töweregi wagt galan “Amul — Hazar 2018” halkara awtomobil ýaryşy girizildi. Bu bäsleşikler medeniýetleriň we halklaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmekde möhüm çäre bolup hyzmat eder. Çünki sport—munuň özi hyzmatdaşlyk üçin täze mümkinçilikleri açýan köpugurly dostluk dili bolup durýar.
Gadymy döwürde dürli ýurtlaryň, sebitleriň we medeniýetleriň özara gatnaşygyny esaslandyran Beýik Ýüpek ýolunyň taryhy ugurlaryndan geçirilmegi geljekki ýaryşlaryň aýratyn ähmiýete eýedigini äşgär edýär.
Döwletiň özara düşünişmek we hyzmatdaşlyk ugry boýunça ynamly gadam urmagynyň halklaryň bähbidine gönükdirilýändigini dünýä taryhy subut etdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hoşniýetli goňşuçylyk we adamzadyň nurana geljegi üçin beýik jogapkärçilik ýörelgelerine esaslanýan syýasatynda hut şeýle çemeleşmeler öz beýanyny tapýar. Ýurdumyz dünýä bileleşiginiň ösen islegine kybap gelýän netijeli taslamalary öňe sürýär we awtomobil, demir ýol, deňiz we howa ýollary ýaly täze halkara ulag ugurlarynyň kemala getirilmegi babatda degişli başlangyçlar bilen çykyş edýär.
Şunuň ýaly giň möçberli sport çäresini geçirmek başlangyjyny öňe sürmek bilen, Türkmenistan parahatçylyk dörediji ýurt hökmündäki ornuny ýene bir ýola tassyklady. Türkmenistanyň diplomatik edaralary tarapyndan köp sanly ýurtlarda geçirilen “Amul — Hazar 2018” rallisiniň tanyşdyryş çärelerinde hut şu ýörelge esasy orun eýeledi.
Bu ýaryşlara gatnaşmaga isleg bildiren daşary ýurtly türgenler şu ýoluň Garagumuň içinden geçýändigine aýratyn ähmiýet berýärler. Birinjiden, dünýäniň iň uly çölleriniň biri bolan Garagum “Dakar” derejesindäki ralli ýaryşlarynda möhüm orun eýeleýär. Ikinjiden bolsa, Garagumuň alaňlary çylşyrymlylyk babatda has-da ýokary derejä eýedir. Garagumuň çägeleri özboluşly bolmak bilen, gurluşy, tebigy aýratynlyklary bilen çylşyrymly täsirleri özünde jemleýär. Ol islendik pursatda garaşylmadyk täsirleri ýetirmäge ukyplydyr.
Ýaryş mahalynda kuwwatly awtoulaglara erk edýän türgenler tebigatyň dürli ýagdaýlary bilen ýüzbe-ýüz bolarlar we adamlaryň tebigat bilen näderejede baglanyşyklydygyna göz ýetirerler. Üçünjiden bolsa, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyzda geçirilýän awtoralliniň esasy ugry bolan Garagum sährasy tebigatyň bu özboluşly künjegine dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmekde ähmiýetlidir. Ol ÝUNESKO-nyň Bütindünýä tebigy mirasynyň sanawyna girizilmäge mynasypdyr.
Ýeri gelende aýtsak, Garagum sährasy adamlar tarapyndan özleşdirilýär. Bu işleriň alnyp barlyşy ekologiýa işinde nusgalykdyr. Sähranyň merkezinde “Altyn asyr” Türkmen kölüniň döredilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Häzirki döwürde Merkezi Garagum tebigy, zoologiýa, botanika, hojalyk-ekologiýa barlaglary babatda dünýäde deňi-taýy bolmadyk Türkmenistanyň tebigy aýratynlygydyr. Çöl tebigatynyň üýtgewsiz ýagdaýda saklanan tekizlikleri we ekoulgamy ylmy taýdan öwrenilmäge mynasypdyr.
... Ýaryşlar Hazaryň kenarynda jemlener. Bu ýerde häzirki döwürde ajaýyp şypahana toplumyny özünde jemleýän "Awaza" milli syýahatçylyk zolagy ýerleşýär. Şeýlelikde, türgenler Türkmenistanyň gündogaryndan günbataryna çenli aralygy, Beýik Ýüpek ýolunyň taryhy ugruny geçerler. Olar, göýä, geçmişden häzirki döwre syýahat eden ýaly bolarlar.
Häzirki döwürde bu ugur boýunça zerur çäreler ýaýbaňlandyryldy, medeni ulgamda meýilleşdirilen işler, ýaryşa gatnaşyjylary taýýarlamak ýokary derejede alnyp barylýar. Ýaryşlary guraýjylaryň ygtyýarynda häzirki zaman tehnikalary, dikuçarlar we beýleki zerur serişdeler bar. Şeýle hem başga-da köp sanly çäreler meýilleşdirildi. Daşary ýurtlardan gelýän köp sanly wekiliýetleri degişli derejede garşylamak ýurdumyz üçin uly hormat hasaplanylýar. Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň uly üstünliklere beslenmegi munuň subutnamasydyr. Bu ýaryşlar meýletinçiler, tehniki işgärler we hyzmat ulgamynyň toparlaryny döretmekde oňyn tejribe toplamak hem-de “Amul — Hazar 2018” halkara awtorallisini ýokary derejede guramak üçin ähmiýetli boldy.
Bu çäreleri geçirmek bilen baglanyşykly guramaçylyk meseleleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ýurdumyzyň Içeri işler hem-de Sport we ýaşlar syýasaty ministrlikleriniň hem-de beýleki düzümleriň üstüne ýüklenildi. Sport bäsleşikleri barada aýdylanda bolsa, gol çekilen ylalaşyga laýyklykda, onuň netijeli bolmagyny üpjün etmek Žan-Lui Şlesseriň ýolbaşçylygyndaky “Afriсa Eсo Raсe” marafonyny guraýjy topara ynanyldy.
“Turkmen Desert Raсe” halkara derejesindäki “Amul — Hazar” rallisi Halkara awtomobil federasiýasynyň (FIA) ünsüni özüne çekdi. Bu ýöriteleşdirilen topar taslamany geljekde dünýä derejeli ugra goşmak boýunça uly mümkinçiligiň bardygyny belledi.
Häzirki döwürde ýaryşy guraýjylar bäsleşikleriň örän çylşyrymly, özüne çekiji hem-de dünýäniň sport bileleşiginiň ägirt uly gyzyklanmasyna mynasyp boljakdygyna pugta ynanýarlar. Bu taslamanyň derejesi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň onuň durmuşa geçirilişine gözegçilik etmegi, bu ugruň birnäçe tapgyrlaryny özüniň geçip görmegi bilen has-da belende göterildi. Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz bu ugruň Lebap we Ahal welaýatlarynyň çägindäki tapgyrlaryny geçip gördi. Iýul aýynda Hazaryň kenarynda dynç alyşda bolan döwlet Baştutanymyz bu ugruň Balkan welaýatynyň çäginden geçýän jemleýji tapgyryny geçdi we ýokary netije görkezdi.
Milli Liderimiz jemleýji tapgyry geçmezden öňürti köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen söhbetdeş boldy. Döwlet Baştutanymyz žurnalistleriň sowallaryna jogap berip, Türkmenistanyň ilkinji nobatda “Açyk gapylar” we ekologiýa syýasatyna aýratyn ähmiýet berýändigini belledi. Şu nukdaýnazardan “Amul — Hazar 2018” rallisiniň geçirilmegi ähli görnüşli çäreler, şol sanda awtomobil sporty boýunça halkara ýaryşlary geçirmek bilen ekologiýa ýagdaýyna aýratyn ähmiýet berilmeginiň wajypdygyny nobatdaky gezek tassyklady. Ýeri gelende aýtsak, ýurdumyzda geçirilýän bu bäsleşigiň eko-ralli-reýd diýlip atlandyrylmagy munuň subutnamasydyr.
Şunuň bilen baglylykda, ekologiýa abadançylygy we Hazar deňziniň biodürlüliginiň saklanylmagy ähmiýetli mesele bolup durýar. Munuň özi şu hepdäniň ahyrynda geçiriljek Hazarýaka döwletleriniň sammitinde ara alnyp maslahatlaşylar.
Ralliniň Hazaryň kenarynda jemlenýändigini bellemeli. Awgust aýynyň üçünji ongünlüginde şu ýerde Araly halas etmegiň Halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň Baştutanlarynyň duşuşygy ýaly möhüm halkara çäre geçiriler.
Şeýlelikde, “Amul — Hazar 2018” taslamasy diňe bir bäsleşik bolman, eýsem, ol durmuşyň dürli ulgamlarynyň we ýurdumyzyň ähli hyzmatdaşlar bilen ýola goýýan gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete eýe bolmagyna gönükdirilen köpugurly, iri möçberli çäredir. Şu ýaryşlaryň köp sanly myhmanlar üçin ýatda galyjy wakalara beslenjekdigi we ýurdumyzyň parahatçylygyň hem-de dostlugyň baş şerti bolan sportuň ornuny pugtalandyrmaga goşýan goşandyny alamatlandyrýandygy şübhesizdir.


text:
Edep hakynda
Edep hakda
Ynjalykly bolmaly ýöne, duýmaýan däl. Açyk sözli bolmaly ýöne, edepsiz däl.
Ynsan ilki başda ahlak taýdan okamagy gerek, diplomlar hünärler üçindir.
Bizi edepsizler däl-de edebimiz gürleden däldir.
Ýa-ha sözläp biljek sözi bolmaly ynsanyň, ýa-da dymyp otyryp biljek edebi.
...
Zäherli çörek
Her näme dograsaň aşyňa, ol hem çykar garşyňa (nakyl)
Gaýta-gaýta öýüniň gapysyny kakyp bir zatlar dileýän aýaldan ýadap, mazaly birahat bolan öýüň hanymy, bir gün ýene şol dilegçi gapysyny kakanda şondan halas bolmaly diýen karara gelýär. Dilegçä biraz garaşmagyny aýdyp aşhanadan bir çörek alyp arasyny açyp içine peýnir, zeýtun sal...
Güýz, 10.10.2018.ý. 09:03
Ýere düşdi şagyrdaşyp ýapraklar,
Alnym öpdi güýziň sowuk şemaly.
Damjasyn sepýardi zemin ýüzüne,
Kül reňkli bulutlar örtüp asmany....
Gurbannepes Ata ogly barada
Kerim Gurbannepesow şo döwüriň çen bilen hasaplamaklaryna görä, resmi dokumentlere esaslanyp aýdanymyzda 1929-njy ýylda şol wagtky Gökdepe etrabynyň Ýylgynly obasynda, häzirki Türkmenistan daýhan birleşiginde eneden doglan. Onuň kakasyna Gurbannepes Ata ogly diýer ekenler. Ýeri gelende aýtsak Gurbannepes aga hem degişli äheňde tankytly goşgy düzýän...
Durmuş toýuň
Bu gün seniň durmuş toýyň
Rowan bolýaň durmuş ýola
Giň töre düşsin aýagyň
Bagtyňyz meňzesin güle.
Ýaryň gelýär eli gülli
Bolsun mydam şirin dilli
Baran öýüň agzalarna
Bolgun mydam güler ýüzli.
Öýe ätläp sag aýakdan
Ojagyňa bolgun söýe
Gaýynlarňa bolup höwür
...
Irki döwür arap poeziýasyndan nusgalar
Irki döwür arap poeziýasyndan nusgalar
Ykbalym dürli-dürli synaglardan geçirdi,
Synagdan geçdim welin, ýyllar ara açardy.
Döwür meni üýtgetdi, oýnady ýumak kimin,
Özi hiç üytgemedi, aldady tapsa çemin.
Döwür tanaplary bile berk dañdy meni,
Loly oýunlaryn etdi, bilmedi çeni.
Ahmet ibn...
Dini Şiri Aýna gyz
(1962-2016)
Durabilbez seni gören adamzat,
Akyl-huşum haýran eden Aýna gyz.
Toý güni synladym seni, perizat,
Ýüregimi weýran eden Aýna gyz.
Boýdaşlaryň bilen dursuň jem bolup,
Arasynda saýlanýarsyň Aý bolup,
Ak ýüzüňde gara gaşyň ýaý bolup,
Akyl-huşum haýran eden Aýna gyz.
Ogul, Saňa Diýjegim...
Sen ataň-eneň döwlediniň başysyň, nesil ulgamynyň dowamysyň. Sen olaryň gözüniň guwanjysyň, dyzynyň daýanjysyň, biliniň kuwwadysyň! Biz seniň barlygyň bilen bir zatdyrys. Syn edip gör: hatda ösümlikler hem özleriniň dok dänelerini ýere gaçyryp, ýeneki ýyllarda gögerip, pajarlap ösmeginiň, tohumynyň ýitip gitmezliginiň aladasyndadyr. Şonuň üçin hem...
Türkmen edebiýatynyň we sungatynyň wekilleri baradaky gyzykly maglumatlar
Türkmen edebiýatynyň we sungatynyň wekilleri baradaky bu gyzykly maglumatlar, mümkin boldugyndan, ygtybarly çeşmelerden ýygnalmaga çalşyldy. Hemmeler üçin gyzykly bolar diýen umyt bilen...
Şahyr Kemal Işanow geografiýany, esasan hem, Hytaýyň geografiýasyny gowy bilýän ekeni. Ol hatda Hytaýdaky haýsydyr bir şäher bilen başga bir şäher...
Bedirkent
Alyslardan belent bolup görünýär,
Ençe asyr bäri duran, Bedirkent.
Şöhraty hupbaty ýaň salan dünýä,
Adalata ýüzün öwren, Bedirkent.
Abraýy bar, şöhraty bar, şany bar,
Belent serkerdesi Jüneýit hany bar.
Annagylyç Ata gahrymany bar,
Duşmana gurt oýnun guran, Bedirkent.
Pelek ger...
Gysganç baýyň soňky oýlanmasy
Köp wagtlap näsag ýatan adam ahyry bu dünýä bilen hoşlaşypdy. Onuň yzynda iki çagasy bilen aýaly galypdy. Olar hem bir öýde kireýine ýaşamaly bolupdylar. Indi hemme zat onuň gerdenine düşýärdi. Öý kireýiniň tölenmänine-de esli wagt bolupdy. Öý öýesiniň olary öýden çykarjak bolmagy bolsa, ony has-da ünjä batyrýardy.
Öý öýesiniň üstüne gelip...
Bu-da geçer
Bir gün bir patyşa wezir-wekillerini daşyna jemläp, olara bitirmesi kyn ýumuş buýrupdyr:
- Meň gamly günüm gussamy egser ýaly, şat günümde-de gaýgy-endişäni ýada salar ýaly bir zat tapyň!
Hiç kim patyşanyň göwnüne ýaraýjak zady tapyp bilmändir. Ahyry şanyň sypaýylarynyň biri uzak oýlanmalardan soň bir ýüzügi hökümdar...
Uly adam
Gurbannazar Eziz Kakabaý Gurbanmyratlara seýregrägem bolsa söhbetdeşlige gelýär. “Siziň kompaniýaňyz ýaman gowy. Şahyr boljaga gaýnap duran gazan-da” diýýär.
Goý ,”şahyrlaň güni jenjeldir
dawa”—
Diýip, dodak çöwrübersin gedemler,
Bizi şahyr eden jedeller dälmi?
Goşgym
Wagt geçýär goýup bize ýatlama,
Adamzat geçip dur, yza dönme ýok.
Geçip barýanyndan bihabar ynsan
Gelejege howlugýanny duýanok.
Durmuş sizi ýaşamasyn, gaýtam siz
Bu durmuşy ÝAŞABERIŇ HOWLUKMAN!
Unudyň geçmişiň gaýgy-gussasyn!
Diýipdirler: "Wagt iň gowy lukman".
Meniň käbir gülkünç ýagdaýlara düşmegim....
Garaşzyslygymyzyň 27 ýyllygynyň şanyna okaýan okuw jaýymda baýramçylyk konserdi geçirildi. Birinji okuw ýylymyz bolansoň ilkinji konsert ullakan höwes, ullakan bir şatlygy gursagyma gaplap aktiw zala bardym. Gapydaky tutydan ýaňa içerdäki oturanlar görünmeýärdi... Dogrusy irräk gelemsoň zal boşlaňyrakdyr öýtdüm. Ulydan dem alyp, gaty ses bilen "Ta-...
MÄHIR SIŇEN KEŞDELER
Türkmen zenanlarynyň on barmagynyň hünäri bilen döreýän ajaýyp keşde- nagyşlarymyz asyrlardan miras galan inçe sungatymyzdyr. Bu sungat öz gözbaşyny taryhyň alyslyklaryndan alyp gaýdýar. Gadym döwürde eli çeper zenanlarymyz diňe geýim-gejimleri däl, eýsem, ak öýleriniň içini-daşyny hem keşde bilen bezäpdirler. Keşde çekmek, gaýma gaýamak ene-mamala...
Beýik ýüpek ýolunyň taryhy
Uzak Gündogardan gözbaş alyp, Günbatarda ortaýer deňzine çenli uzap gidýän Beýik ýüpek ýoly, Türkmenistanyň çäginde hem birnäçe şäherleriň, galalaryň, kerwensaraýlaryň üstünden geçipdir. Bu bolsa türkmen topragynda ýerleşen şäherleriň ähli taraplaýyn gülläp ösmegine amatly şert döredipdir. Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidenti...
Altynjan Hatyn romanynyñ sesli kitaby we başgalar...
Altynjan Hatyn romanynyñ sesli ýazgysy we başgalar..
Ýazyjy O.Ödäniñ halkymyzyñ arasynda giñden meşhurlyk gazanan "Altynjan Hatyn" roman-trilogiýasynyñ 3 kitaby Alp-Arslan teatrynyñ artistleriniñ ussatlyk bilen ýerine ýetirmeginde ilkinji gezek kitapcy.ml edebi saýtynda Siziñ üçin goýuldy.
Şeýle hem Magtymguly Pyragynyñ Diwany...
Birazajyk pikir yoretme
Mmmmmmm
Pursatlardan
(Pursatlar )
Iň erbet ýerem öz söýgiliň bilen gürleşip otyrkaň, ýüregim gysýa diýen-de, sen diýersiň maňa sen bolsaň gysanok diýip, Ol diýer meňki gysýar ýüregim diýip. Ine şol wagt öz-özüňden närza borsyň, içiňi gürledersiň. Bee men muň sesini eşdemde keýpim göterilýä, a bu bolsa meň bilen gürleşip otyrka ýüregim gysýa diýýär. Ýa me...


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty
Ýakyn wagtda Türkmenistanda iri senagat taslamalaryň açylmagy meýilleşdirilýär. Bu zawodlaryň Kaspiý deňziniň kenarynda ýerleşýändigini göz öňünde tutup, Karbamid öndürmek boýunça ýylda 1mln tonna we polipropilen/polietilen öndürmek boýunça ýylda 0.5 tonna öndürüjilik ukyby bolan zawodlaryň açylmagy bilen, deňiz ulgamynda ýükleri daşamaklygyň zerurlygyny has-da artdyrýar. Şeýlelikde inwestorlaryň goýan maýa goýumlaryny gysga wagtyň dowamynda yzyna almak üçin, kepillendirilýän mümkinçilikler bar.
Meýilnamada dürli göwrümli gämileri gurmakda, doly we bölekleýin inwestirleme (maýa goýum) göz öňüne tutulan.
Häzirki wagtda gury ýük gämileri gurmak we ulanyşa girizmek meýilleşdirilýär. Gelejekde ylalaşyklar esasynda Ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti milli “Türkmen deňiz söwda flotunyň” häzirki gämilerini bililikde işletmek. Ulanyşa girizmekde artykmaçlyk gazanan ýük daşaýjylara Türkmenistanyň deňiz duralgalarynda ýerine ýetirilýän hyzmatlar üçin alynýan töleglerden indirimler, portuň gämi duralgasyna nobatsyz girmeklige we Türkmenistandan eksporta gidýän ýükleri ýüklemekde, şeýle hem tejribeli ekipažlary taýýarlamakda ýardam berilýär. Şu döredilen ýeňillikler gämi gurmakda inwestorlara hem meýilleşdirilýär.
Eger-de goşmaça gürrüňdeşlik geçirmek isleseňiz, biz wiza almakda ýardam bermäge taýýardyrys.
Eger-de goşmaça soraglar ýüze çykan halatynda, inwestorlar şu aşakdaky salgylara hat ýollap biler:
foreign.dept@turkmenbashiseaport.tm
manager@turkmenbashiseaport.tm
Tel: +993(243)4-91-82
+993(243)5-11-5
Biz siziň işjeň gatnaşmaklygyňyza garaşýarys!


text:
Ilkinji türk hekaýasy: "Letaif -i Rivayet" Ahmet Mithat Efendi.
Ilkinji türk realist hekýalar: Sami Paşazade Semai "Küçük şeyler".
Ilkinji türk pýesa terjimeler: Vefik Paşa - Molierin ähli eseri.
Günbatarly ýazyjylaryň täsirinde ýazylan ilkinji pýesalar: Şinasi "Şair evlenmesi" 1859.
Tanzimat döwründe ilkinji şygyr terjimesi: Şinasi "Tercüme i Manzume".
Ilkinji türk makalasy: Şinasi "Tercüman-ı ahmal Mukaddimesi"
Dyngy belgileri ulanan ilkinji türk galamgäri: Şinasi.
Sahnalaşdyrylan ilkinji türk pýesa: Namyk Kemal "Vatan Yahut Silistre".
Ilkinji atasözleri kitaby: Şinasi "Durub-i Emsal-ı Osmaniye".
Ilkinji resmi türk gazeti: Takvim-i Vakayi 1831
Ilkinji hususy gazet: Şinasi we Agah Efendi "Ahval" 1860
Ilkinji pastoral şygyr: A.Hamit Tarhan "Sahra"
Ilkinji türk antalogiýasy: Ziya Paşa "Harabat"
Ilkinji ak/erkin goşgy: Abdulhak Hamyt Tahran "Validem"
Aruz ölçegi bilen ýazylan ilkinji pýesa eseri: A. Hamit "Eşber veya Sardanapal".
Bogun ölçegi bilen ýazylan ilkinji menzum (şygyr görnişli) pýesa: A. Hamit "Nesteren".
Ilkinji mensur şygyr nusgalary ýazan: Halit Ziya
Ilkinji gezek şygyrda türk sözini ulanan: Mehmet Emin Yurdakul.
Ilkinji günbatar talaplaryna laýyk gelýän kritika: Namyk Kemal "Tahrib-i Harabat, Renan Müdafaanamesi"
Günbatar täsirinde ýazylan ilkinji ýatlamalar: Namyk Kemal - " Magosa hatıraları"
Ilkinji türk edebiýat taryhçysy: Fuat Köprülü
Ilkinji edebiýat sözini ulanan türk ýazyjy: Şinasi
Ilkinji çagalar şahyry: Tevfik Fikret
Ilkinji oba hakynda şygyr: Muallim Naji "Köylü Kızların Şarkısı"
Türk dünýäsiniň edebiýatyndaky ilkinjiler 2
Ilkinji türk hekaýasy: "Letaif -i Rivayet" Ahmet Mithat Efendi.


text:
Owganystanyň günortasyndaky Gazni şäheriniň üstünde barýan söweş “Talyban” söweşijileri bilen hökümet güýçleriniň arasyndaky çaknyşyklaryň ýygjamlaşmagy bilen, 12-nji awgustda üçünji gününe girdi.
Gazni welaýatynyň paýtagty Gazni Owganystanyň esasy uly şäherleri bolan Kabul bilen Kandaharyň arasyndaky uly ýolda ýerleşýär.
Weleýat geňeşiniň agzasy Nasir Ahmad Fakiri täze söweşiň 12-nji awgust güni irden, polisiýa we aňtaw gullugy edaralarynyň, şeýle-de gubernatoryň köşgüniň golaýynda tutaşandygyny aýtdy.
"Diňe polisiýanyň edarasy, gubernatoryň ofisi we birnäçe departamennt ofgan güýçleriniň kontrolynda” diýip, welaýat geňeşiniň başlygynyň orunbasary Amanullah Kamrani aýtdy. “Galan ýerler “Talybanyň” golunyň astynda” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
AFP-niň habarçysy wakanyň bolýan ýerinden “Talyban” söweşijileriniň şäheriň daşyny gabamagy dowam etdirýändiklerini, hökümet edaralaryna ot berýändiklerini we polisiýa barlag nokatlarynyň bir toparyny ele geçirendiklerini habar berdi.
Owganystanyň goşun başlygy Mohammad Şarif Ýaftali harbylaryň esasy hökümet edaralaryny kontrollykda saklaýandyklaryny we “Talabyna” garşy arassalaýyş operasiýasynyň dowam etdirilýändigini aýtdy.


text:
Türkmenistanyň tanymal Halk artisti we juwan-ýaşdan aksakgally yaşulylara çenli köp adamlaryň gyzgyn söýgüsini gazanan, sazly sahnada ajaýyp keşpleriň ençemesini döredip, halkymyzyň çyn ýürekden söýgüsine, abraýa hem-de hormata mynasyp bolan, ady rowaýata öwrülen aýdymçysy Akmuhammet Saparow (Akyş Saparow) döreden eserlerini şu sahypada toplalyň. 2...
Awtor:
merdan96
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Aýdym-saz |
02.07.2018 20:44
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#163)


text:
29-njy sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisiniň işine gatnaşmak üçin Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Nýu-Ýork şäherine iş sapary bilen ugraýar.
BMG bilen köpugurly hyzmatdaşlyk Türkmenistanyň daşary syýasatynyň strategik ugrudyr. Onuň esasyny oňyn bitaraplyk we giň halkara hyzmatdaşlyk ýörelgeleri düzýär. Bu hyzmatdaşlyk özara gatnaşyklaryň baý tejribesine daýanyp, häzirki döwürde täze anyk many-mazmun bilen baýlaşdyryldy.
Birleşen Milletler Guramasy bilen netijeli gatnaşyklara mahsus bolan okgunly ösüş, ilkinji nobatda, Türkmenistanyň dünýä bileleşiginiň işlerine işjeň gatnaşmagy, onuň tutuş adamzady tolgundyrýan wajyp meseleleri çözmäge ýakyndan ýardam bermäge çalyşmagy bilen şertlendirilendir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli durmuşa geçirýän türkmen döwletiniň daşary syýasy ugry ýaly, bu garaýyş BMG-niň giň ykrarnamasyna we goldawyna mynasyp boldy.
Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlisleriniň ençeme gezek, şol sanda 58-nji, 62-nji, 64-nji, 68-nji we 71-nji mejlislerinde wise-başlyklygyna saýlanmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Mundan başga-da, ýurdumyz ençeme gezek bu guramanyň abraýly düzümlerine — BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşine, BMG-niň Ilat we ösüş boýunça komissiýasyna, ÝUNESKO-nyň Ýerine ýetiriji geňeşine, BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasyna we BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň Durnukly energetika boýunça komitetiniň býurosyna, BMG-niň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ykdysadyýeti üçin ýörite maksatnamasyna, BMG-niň neşe serişdeleri boýunça komissiýasyna, BMG-niň Bosgunlaryň işi boýunça Ýokary komissarynyň Maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji komitetine, BMG-niň gender deňligi hem-de Zenanlaryň hukuklaryny we mümkinçiliklerini giňeltmek meseleleri boýunça düzüminiň Ýerine ýetiriji geňeşine we beýlekilere saýlanyldy.
Aşgabatda türkmen tarapynyň başlangyjy bilen BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasynyň sebit merkeziniň açylmagy hem ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taryhynda möhüm waka bolup durýar. Bu düzüm özüni Milletler Bileleşiginiň sebitdäki ygtybarly merkezi hökmünde görkezdi.
2017-nji ýylyň fewral aýynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 71-nji mejlisinde 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmek hakyndaky Kararnama kabul edildi. Bu şanly waka Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk derejesiniň umumadamzat ähmiýetine eýedigini ýene-de bir gezek tassyklady. Bitaraplyk derejesi özüni döwletleriň we halklaryň arasynda netijeli hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň, hakyky dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň täsirli guraly hökmünde görkezdi.
Türkmenistan BMG-niň möhüm Konwensiýalaryna we resminamalaryna goşulmak bilen, öz üstüne alan borçnamalaryny gyşarnyksyz ýerine ýetirmek ýörelgesine eýerýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürlen, sebitde we dünýä möçberinde parahatçylygy pugtalandyrmak, energetika howpsuzlygynyň täze arhitekturasyny kemala getirmek, ulag-üstaşyr geçelgeleri ösdürmek, Aral meselesiniň netijelerini ýeňip geçmek ýaly ugurlarda umumy tagallalary birleşdirmäge ýardam edýän anyk teklipleri dünýä bileleşiginiň doly goldawyna mynasyp boldy. Munuň özi BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli kararnamalarynda berkidildi.
Şeýlelikde, Türkmenistan bilen Milletler Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklar özara düşünişmek hem-de ähli ugurlar boýunça hyzmatdaşlygy giňeltmek esasynda ösdürilýär.
Ýurdumyzyň wekiliýetiniň Nýu-Ýorka saparynyň çäklerinde ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn duşuşyklaryň birnäçesi, şol sanda Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň çäklerinde duşuşyklar meýilleşdirildi. Türkmenistan bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmekde bu geňeşe möhüm orun degişlidir.
Bu geňeşi döretmek baradaky teklip hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ABŞ-nyň işewürleri bilen 2007-nji ýylyň sentýabr aýynda bolan duşuşygyň barşynda beýan edildi. Şonda döwlet Baştutanymyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň 62-nji mejlisine gatnaşmak üçin Nýu-Ýorka iş saparyny amala aşyrdy. Rokfeller merkezinde geçirilen bu duşuşyk türkmen-amerikan işewürler gatnaşyklaryna kuwwatly itergi berip, hyzmatdaşlygy täze many-mazmun bilen baýlaşdyrdy. Duşuşyga ABŞ-nyň hökümetiniň wekilleri, amerikan kompaniýalarynyň we konsernleriniň 300-e golaý ýolbaşçylary gatnaşdy.
Ştab-kwartirasy Waşingtonda ýerleşýän geňeşiň esasy wezipesi Türkmenistan bilen ABŞ-nyň söwda-ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmekden ybaratdyr. Onuň döredilen gününden bäri geçen on ýylyň dowamynda nebitgaz, nebiti gaýtadan işleýän we himiýa senagaty, kompýuter tehnologiýalary, elektrik energetikasy, oba hojalygy, ulag we logistika ýaly ulgamlarda işleýän esasy amerikan kompaniýalary bilen netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýuldy. Olaryň hatarynda “Boeing”, “General Electric”, “John Deere”, “Microsoft”, “Caterpillar”, “Honeywell International Inc “Weatherford”, “Westport Trading Europe Limited”, “Coca Cola” we beýlekiler bar.
Bu düzümiň goldaw bermeginiň netijesinde möhüm ähmiýetli bilelikdäki taslamalar durmuşa geçirildi. “TürkmenÄlem 52oE” ilkinji türkmen aragatnaşyk hemrasynyň äleme çykarylmagy munuň aýdyň subutnamalarynyň biridir. Ol 2015-nji ýylyň aprel aýynda Florida ştatynyň Kanaweral burnundan kosmos hyzmatlary bazarynda abraýly hasaplanylýan “Space Exploration Tecnologies Corporation (SpaceX)” amerikan kompaniýasy tarapyndan uçuryldy.
Geňeş tarapyndan yzygiderli guralýan forumlar iki ýurduň döwlet hem-de işewür toparlarynyň arasyndaky netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmaga we hemmetaraplaýyn işjeňleşdirmäge ýardam edýär. 2015-nji ýylyň dekabr aýynda Aşgabatda geçirilen nobatdaky mejlisiň barşynda işjeň geçirilýän hyzmatdaşlygyň üstünlikleri seljerildi hem-de däp bolan ugurlarda geljekki maksatlar kesgitlenildi, azyk önümçiligi, syýahatçylyk ýaly geljegi uly ugurlarda ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýmagyň mümkinçiliklerine garaldy.
Şu ýylyň aprel aýynda “John Deere” kompaniýasynyň, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň hem-de Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň arasynda 2018 — 2021-nji ýyllarda pudak üçin işgärleri taýýarlamak ugry boýunça hyzmatdaşlyk hakyndaky üçtaraplaýyn Ähtnama gol çekildi.
2018-nji ýylyň 1-nji maýyna çenli Türkmenistanda amerikan kompaniýalarynyň gatnaşmagynda umumy bahasy 2573,43 million amerikan dollaryna we 0,3 million ýewro bolan 156 taslama hasaba alyndy.
Baý tebigy serişdeler, döwrebaplaşdyrmak, diwersifikasiýalaşdyrmak hem-de milli ykdysadyýetiň eksport kuwwatyny artdyrmak, senagatlaşdyrmak we daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleriň öndürilişini artdyrmak ulgamlarynda giň möçberli maksatnamalaryň durmuşa geçilmegi, bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn geçirilmegi, hususy telekeçiligiň giňden goldanylmagy, ýurdumyzda döredilen amatly maýa goýum ýagdaýy ABŞ-nyň işewür toparlarynyň ýurdumyz bilen hyzmatdaşlyga gyzyklanmasyny güýçlendirýär.
Hormatly Prezidentimiz tarapyndan kabul edilen çäreleriň netijesinde ýurdumyz ýylsaýyn ýokary ykdysady görkezijileri gazanýar. Munuň özi bolsa maýa goýum işini işjeňleşdirmek we bilelikdäki iri taslamalary işläp taýýarlamak üçin oňat esas bolup durýar.
Beýik Ýüpek ýoly döwründe Türkmenistanyň çägi Gündogar bilen Günbataryň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny ösdürmekde möhüm baglanyşdyryjy merkez bolupdyr. Täze taryhy şertlerde hem ýurdumyz şu wezipäni — yklymara ýollaryň ulag çatrygy bolmak wezipesini ýerine ýetirýär. Bu babatda hem köpugurly daşary syýasaty durmuşa geçirýän milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hyzmatlary örän uludyr.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň mundan beýläkki işi iki ýurduň söwda-ykdysady we maýa goýum hyzmatdaşlygy üçin mümkinçilikleri giňeltmek bilen çäklenmän, eýsem, yklymara çäklerde halkara gatnaşyklary ösdürmäge saldamly goşant goşar.


text:
Döwrebap köpöýli jaý demirgazyk sebitiň merkeziniň ýaşaýyş jaý gaznasyna goşuldy. „Atalyk gurluşyk“ şahsy kärhanasynyň hünärmeneri Baýdak köçesinde dört gatly, 16 öýli jayy bina etdiler.
Bu jaýda otaglarynyň ýerleşii gowulandyrylan üç we iki otagly giň öýler bolup, olarda oňaýly ýaşaýyş üçin zerur şertleriň ählisi döredilen. Üç otagly öýüň umumy meýdany 140 inedördül metrdir. Oňaýly öýlerde ammar otagy bar, onuň eýwany aýnalanan. Onuň golaýyndaky meýdança abadanlaşdyrylyp, ol ýerde gezelenç we oýunlar zolaklary göz öňünde tutulan.


text:
Hokkeý boýunça Türkmenistanyň çempionaty dowam edýär
Içeri işler ministrliginiň “Galkan” hem-de Haryt-sig mal biržasynyň “Şir” toparlarynyň arasynda geçirilen bäsleşik hokkeý boýunça 2013-2014-nji ýyllaryň möwsüminiň Türkmenistanyň ilkinji çempionatyndaky duşuşyklaryň esasylarynyň biri boldy.
“Galkan” we “Şir” toparlary dördünji tapgyra çenli bir gezek hem utulman geldiler. Emma “Galkan” bir oýny köp oýnamalydy. Duşuşygyň birinji döwrüni IIM-niň topary 2:1 hasabynda artykmaçlyk bilen tamamlady.
Oýun 10:1 hasabynda IIM-niň toparynyň peýdasyna tamamlandy. Netijede “Galkan” 12 utuk toplap, ynamly öňdeligi eýeleýär.
Çempionatyň dördünji tapgyryna çenli “Nesil” topary hem utulman gelýär we “Merdana” topary ýaly ol hem 6 utuk toplady. Olaryň özara duşuşygy haýsy toparyň köp utuk toplandygyny mälim etmelidi. Duşuşygyň esasy wagty deňme-deň tamamlandy we ýurdumyzda geçirilýän milli çempionatlarda ilkinji gezek oýnuň goşmaça wagty bellenildi.
Oýnuň tamamlanmagyna bir minut galýança “Nesil” 9:8 hasabynda öňde barýardy. Emma, “Merdananyň” hüjümçisi P. Barkowskiý jürlewügiň ýaňlanmagyna birnäçe sekund galanda hasaby deňlemegi başardy. Soňra goşmaça wagtda hem bu hüjümçi okgunly hereketi bilen hasaby öz toparynyň peýdasyna 10:9-a ýetirdi.
Ýaryşlaryň düzgünine görä, goşmaça wagtda utan topar, adatça bolşy ýaly, üç utuk gazanman iki utuk gazanýar, utulan topara bolsa bir utuk berilýär. Şeýlelikde 8 utuk toplan “Merdana” ikinji orunda, 7 utukly “Nesil” bolsa üçünji orunda barýar.
Şu duşuşykda 10 hokkeý topunyň 9-syny P.Barkowskiniň geçirendigini bellemek gerek. Bu hüjümçi şu çempionatda bäsdeşlerniniň derwezesine jemi 30 gezek hokkeý topuny dürs urmagy başardy. Bu bolsa ähli oýunçylaryň arasynda görkezilen iň ýokary netijedir. Mysal üçin, şu görkeziji boýunça ikinji orunda barýan “Galkanyň” oýunçysy A.Wahowskiý ondan 12 hokkeý topuny az geçirdi.
Şeýle hem dördünji tapgyrda “Türkmengaz” Döwlet konserniniň “Oguzhan” topary Goranmak ministrliginiň “Watançy” toparyny 8:1 hasabynda, Aragatnaşyk ministrliginiň “Alp Arslan” topary Sport baradaky döwlet komitetiniň sport mekdebiniň “Bagtyýarlyk” toparyny edil şonuň ýaly hasap bilen utmagy başardylar.
13-14-nji noýabrda sportuň gyşky görnüşleri boýunça Sport toplumynda üçünji tapgyryň oýnalman galdyrylan duşuşyklary – “Şir” – “Nesil”, “Watançy” – “Bagtyýarlyk” we “Oguzhan” – “Alp Arslan” jübütleri bäsleşerler.
Türkmen Döwlet habarlar gullugy
13 ноября 2013
Hokkeý ýaryşyna golaýdan tomaşa etseň has hem gyzykly. Wagtyň nähili geçenini hem bilmeýärsiň. Oýunçylaryň gaharjaňraklary, çalasynlary, gaýduwsyzlary oýnuň hasam gyzygyny artdyrýarlar.


text:
Ýakynda “The Economist” websahypasy “2014-nji ýylda sosial durnuksyzlyk: protestler baradaky çaklamalar” atly sanawyny çap etdi. Bu sanawda 2014-nji ýylda sosial durnuksyzlygyň bolaýmagy mümkin 150 ýurda baha berilýär.
Türkmenistan bu sanawda 2014-nji ýylda protestleriň bolaýmagy mümkin ýokary töwekgellikli ýurtlaryň hatarynda ýerleşdirilipdir.
Eýse, 2014-nji ýylda Türkmenistanda protestleriň bolmagy mümkinmi?
Azatlyk Radiosy bu sorag bilen gyzyklanyp, ÝB-niň Merkezi Aziýa, şol sanda Türkmenistan bilen bagly strategiýasy barada düýbi Brýusselde ýerleşýän Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa Monitoring programmasynyň (EUCAM), şeýle hem düýbi Ispaniýada ýerleşýän “Fride” analiz merkeziniň eksperti Ýos Bunstra bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Jenap Bunstra, “The Economist” websahypasynda 2014-nji ýylda protestleriň bolaýmagy mümkin ýurtlaryň sanawy çap edildi. Bu sanawda Türkmenistan ýokary töwekgellikli ýurtlaryň hatarynda ýerleşdirilipdir. Siziň pikiriňizçe, 2014-nji ýylda Türkmenistanda protestleriň bolmagy mümkinmi?
Ý. Bunstra: Meniň pikirimçe, Türkmenistanda sosial durnuksyzlygyň bolmagy üçin hemişe degerli sebäpler bar. Sebäbi Türkmenistan güýçli awtoritar döwlet. Meniň pikirimçe, sosial durnuksyzlygyň haçan döräp biljekdigini öňünden çaklamak kyn.
Hususan-da, 2013-nji ýylyň noýabr-dekabr aýlarynda Ukrainada bolan wakalardan soň, muny çaklamak kyn. Sebäbi hiç kim Ukrainada şeýle protestleriň boljagyna garaşmaýardy. Şeýle wakanyň Türkmenistanda haçan boljagyny öňünden çaklamak has-da kyn.
Meniň görşümçe, “The Economist” websahypasy ykdysadyýetden, ykdysady problemalardan, şonuň bilen birlikde demokratiýanyň ýetmezçiliginden we hökümetdäki korrupsiýa ýaly şuňa meňzeş zatlardan örän lapykeç bolan we gaharalanan adamlaryň arasynda güýçli arabaglanyşyk goýupdyr.
Türkmenistan barada aýdanymyzda, ýurtda demokratiýa ýiti ýetmezçilik edýär we ol örän awtoritar döwlet. Şeýle-de ýurtda korrupsiýa güýçli. Bu hem türkmen halkynyň närazy bolmagy bolmagy üçin ýeterlik sebäplerdir. Türkmenistanda diňe ykdysadyýet uly problema däl. Sebäbi Türkmenistana gaz eksportyndan uly girdeji girýär. Şonuň üçin Türkmenistanda 2014-nji ýylda protestleriň bolmak ähtimallygyny öňünden çaklamak örän kyn.
Azatlyk Radiosy: Käbir ekspertler Türkmenistanda protestleriň bolmagyna garaşmak gaty kyn diýýärler. Ýaňy siz hem muny aýtdyňyz. Türkmenistanda protestleriň bolmagyna garaşmak näme üçin gaty kyn? Muny has anygrak gürrüň beräýseňiz?
Ý. Bunstra: Munuň esasy sebäbi biz Türkmenistan barada gaty az zat bilýaris. Ol örän ýapyk we [daşky dünýäden] üzňeleşdirilen ýurt. Türkmenistanda daşary ýurda syýahat edip bilýän adam o diýen köp däl. Şeýle-de Türkmenistanda maglumat berip biljek erkin raýat jemgyýetçilik guramalary ýok.
Şeýlelikde Türkmenistanda nämeleriň bolup geçýändigi barada bizde o diýen maglumat ýok. Bu hem [agzalan ýagdaýy döredýän] iň esasy sebäpdir.
Ikinji sebäp hem Türkmenistanda orta gatlakdaky ilatyň ýetmezçilik etmegi. Ýurtda güýçli protestleriň geçirilmegi üçin orta gatlakdaky ilatyň köp bolmagy zerur. Türkmenistanyň ilatynyň köpüsi bolsa garyp gatlaga degişli. Emma ilatyň ujypsyzja bölegi, ýagny elita gatlagy bolsa aşa baý.
Ýokary bilimli we daşary ýurtlara syýahat edip, dünýäde we ýurtda nämäniň bolup geçýändiginden habarly ýaş nesliň we orta gatlagyň ýoklugy ýurtda protestleriň geçirilmegine çäklendirme döredýär. Ýöne her niçigem bolsa, bu ähtimallygy düýbünden aradan aýryp bolmaz.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda protest geçirilse, bu nähili görnüşde amala aşyrylar?
Ý. Bunstra: Meniň pikirimçe, Türkmenistan örän awtoritar döwlet bolany üçin, eger-de ýurta protestler bolsa, dolandyryjylar we howpsuzlyk güýçleri örän ýowuz hereket ederler. Meniň pikirimçe, Türkmenistanda köpçülikleýin durnuksyzlyk bolsa, bu ýagdaý ýowuzlyklaryň döremegine sebäp bolup biler.
Şeýle protestler diňe Türkmenistanda däl, hatda Özbegistanda, Täjigistanda, Gazagystanda hem döräp biler. Bu ýurtlarda protestler geçirilse-de, bu demokratiýanyň ýetmezçiligi we korrupsiýa meseleleri sebäpli bolup biler we dolandyryjylar protestçilere garşy basyş edip, ýowuz hereketleri ulanarlar.
Meniň pikirimçe, Türkmenistanda protestleriň bolmak mümkinçiligini öňünden çaklamak örän kyn. Ýöne muňa garamazdan, ertir ýa ýene bäş ýyldan, ýa-da 20 ýyldan sosial durnuksyzlyk bolar. Sebäbi türkmen halky hem dowam edýän ýokary derejedäki korrupsiýany, demokratiýanyň we kanunçylygyň ýetmezçiligini hemişelik kabul etmez.
Şeýlelikde, belli bir pursatda bir zatlar bolup geçer. Şol gün gelende-de, häkimiýetdäkileriň protestlere görä uýgunlaşyp-uýgunlaşmajakdygyny ýa-da ýowuzlyklaryň bolup-bolmajakdygyny göreris. Men häkimiýetdäkiler ýagdaýa uýgunlaşyp, [ýowuzlyklaryň öňünden gaçyp], zerur reformalary geçirerler diýip umyt edýärin.


text:
Pakistan özüniň Owganystan bilen arasyndaky iň esasy iki serhet geçelgesini iki günlük açansoň, 9-njy martda gaýtadan ýapdy. Soňky iki günüň dowamynda bu serhet geçelgelerinden müňlerçe adam geçdi.
Yslamabat ýurtda janyndan geçeniň amala aşyran birnäçe hüjüminde onlarça çaga, esger we polisiýa ofiserleri ölensoň, 16-njy fewralda özüniň Torham we Ghaman serhet geçelgelerini ýapypdy.
Pakistanyň hökümeti hüjümleriň Owganystandan gelen söweşijiler tarapyndan amala aşyrylandygyny öňe sürdiler.
“Associated Press” habar agentliginiň serhet araçäginiň dolandyrylyşyna gözegçilik edýän resmiler Faýýaz Hana we Irfan Tura salgylanyp berýän maglumatyna görä, iki ýurduň arasyndaky serhet geçelgeleri näbelli möhlete ýapyldy.


text:
Elbasy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basqarýshysy Qaırat Kelimbetovti qabyldady, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi Aqordaǵa silteme jasap. Kezdesý barysynda Memleket basshysyna «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń qalyptasý barysy jóninde málimdeldi.
Nursultan Nazarbaev qazirgi ýaqytta bul qarjy qurylymynyń tıimdi jumysyn qamtamasyz etý úshin qajetti barlyq quqyqtyq jáne uıymdastyrýshylyq baza jasaqtalǵanyn atap ótti.
«Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basqarýshysy Qazaqstan Prezıdentiniń AQSH pen Qytaıǵa bıylǵy resmı saparlary barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy iske asyrý jónindegi jumystardyń nátıjeleri týraly baıandady.
Q.Kelimbetovtiń aıtýy boıynsha, «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy jumysqa kirisken kezden beri ózin halyqaralyq arenada tanytyp úlgerdi. Halyqaralyq reıtıng agenttikteriniń málimetterine sáıkes, bul ortalyq álemdik 100 qarjy ortalyǵynyń ishinde 61-orynǵa, Shyǵys Eýropa men Ortalyq Azıa óńiri boıynsha 2-orynǵa ıe bolyp otyr.
Sondaı-aq, kezdesýde Memleket basshysyna jekeshelendirý jáne Qazaqstan kompanıalarynyń aksıalaryn IPO-ǵa shyǵarý úderisinde «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy bırjasynyń múmkindikteriniń paıdalanylýy jóninde málimdeldi.
Elbasy kezdesý qorytyndysy boıynsha birqatar naqty tapsyrma berdi.


text:
Prezidentiň poçtasy
21.03.2017 | Nowruz baýramy mynasybetli Türkmenistanyň Prezidentiniň adyna gutlaglar gelip gowuşýar
Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidenti jenap Gurbanguly Berdimuhamedowa Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç,
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýerinden
Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýerinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Laos Halk-Demokratik Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Laos Halk-Demokratik Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Täjigistan Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Täjigistan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Özbegistan Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Özbegistan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Gazagystan Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Gazagystan Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Türkiýe Respublikasynyň Prezidentinden
Türkmenistanyň Prezidentine Türkiýe Respublikasynyň Prezidentinden
20.03.2017 | Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygyndan
Türkmenistanyň Prezidentine Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygyndan
07.03.2017 | Ysraýylyň Prezidenti ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin mümkinçilikleriň bardygyny belledi
Ysraýylyň Prezidenti Reuwen Riwlin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine gaýtadan saýlanmagy mynasybetli gutlap, berk jan saglyk we ähli başlangyçlarynda uly üstünlikler, şeýle hem Türkmenistanyň halkyna parahatçylyk we abadançylyk arzuw etdi.


text:
Ajy habary eşidip gynandyk
Türkmensahraň woleýbal sportynyň çeper halypasy Aşyrtagan Nafei merhum
bolupdyr.
Türkmen Halkynyň Medeni we Hak talab ediji aktivistiniň
Gynanç
haty
Merhum Ashyrtagan Nafeini ir
wagtdan, hasam yash yetginjenglik zaman'dan bäri tanayaryn. Ortamektep'de okan
wagtym günbatar Türkmensahrada ökde we tanymal wolibalchylardan'di we türkmen
hem beylekilering buysanjy'di. Hemmeler onung okybyndan (talantyndan) gürrüng
edyärdi.
Uzyn zaman satashyp hem görüp
gürrüngdesh bolip bilmesem'de onung shol wagtdaky keshbi mydan gözümyng
önginde.
Magtymguly :
Döwirler dolanar, gerdishler döner, nicheler göcherler, nicheler gönar,
nichäning mäshäli täze den yanar, nichäning chyrasy, öchip baradyr.
Yzy
yarasyn! Galanlarynyng yashy uzyn bolsun!
Türkmen Halkynyng Medeni we Hak talab ediji aktivisti
Yusup Kor , 23.11.2017
----------------------------------------------
Ashak’da Türkmen Kultur Ojagynyň Gynanç haty
Gynanç bildirýäris!
Türkmensahraň sport dünýäsiniň ýaşulusy we woleýballynyň çeper
halypasy Hajy Aşyrtagan Nafeýi aradan çykdy.
Woleýball federationynyň gözegçisi bolan Hajy Aşyrtagan bütin 73 ýaşyny
Türkmensahraň şeýle-de bütin ýurduň woleýballynyň ösmegine sarp etdi.
Iranyň woleýballynda türkmen türgenleriň uly orna eýedigi Hajy Aşyrtagan ýaly
gahrymanlaryň ýadawsyz çeken zähmetleriniň hasylydyr.
Ýatan ýeri ýagty we ýoly ýörgünli bolsun!
Türkmen Kultur Ojagy
Köln, 23.11.2017


text:
Hokkeý meýdança
Ýazylan wagty: 28 мая 2018 Ýazan Mayichka
Hokkeý meýdança
Şaýbaly oýnalýan hokkeý oýnunyň düzgünnamasynda mahabat (reklama) ýazgylary buza, gorag erňeklere, aýnalara, torlara, derwezelere ýa-da oýunçylar we jerime alan oýunçylar üçin niýetlenen ýerlerde, derwezeleriň yzynda oturýan eminleriň, meýdançadaky eminleriň toparynyň ýerleşýän ýerlerinde yazmak rusgat berilmeýär. Meýdançanyň kesgitlemesi Şaýbaly oýnalýan hokkeý boýunça ýaryş “Hokkeý meýdançasy” diýip atlandyrylýan ak buz örtükli meýdançada geçirilýär.
Meýdançanyň ölçegleri Hokkeý meýdançanyň iň uly (maksimal) ölçegleri: 61 m uzunlygyna we 30 m ini bolmaly, iň kiçi (minimal) ölçegleri: 56 m uzunlygyna we 26 m ini bolmaly. Meýdançanyň burçlary 7 metrden 8,5 metre çenli radiusly aýlaw gornüşli bolmalydyr. Bellik: Halkara Hokkeý Federasiýasynyň geçirýän ýaryşlary 60-61 m uzynlygy we 29-30 m ini bolan meýdançada geçirilmelidir. Meýdançany çäklendirýän “Gorag erňekleri” Hokkeý meýdançasy daş töweregi “Gorag erňekler” diýip atlandyrylýan agaç ýa-da plastikden ýasalan ak reňki çäklendiriji bilen ýapylan bolmaly. Onuň beýikligi buz örtüginden 1,17 m pes we 1,22 m beýik bolmaly däldir. Gorag erňekleri tekiz bolup, oýunçylaryň beden şikeslerini almaz ýaly talaba gabat gelmelidir. Onuň berkidiji enjamlary oýun üçin örtügiň garşylykly tarapynda bolmagy hökmandyr. Gorag erňeklerini biri biri belen aralygy 3 mm geçmeli däldir. Yza gaýtaryjy Gorag erňekleriniň esasynda 15-20 sm sary reňkli yza gaýtaryjy oturdylýar.
Girelgeler Meýdançanyň buzly örtügine çykmak üçin niýetlenen ähli çykalgalar meýdançadan daşyna açylmalydyr. Çykalganyň gawsasy bilen gorag erňekleriniň arasyndaky galýan açyk ýer 8 mm çenli bolmalydyr. Gorag aýnalary Gorag germawlaryň maňlaý tarapynda ýörite gorag aýnalary oturdylýar. Onuň beýikligi 160 sm-den 200 sm-re çenli bolup, derweze çyzygyndan merkezi çyzyga tarap gapdal germawdan 4 m çenli dowam etmelidir. Meýdançanyň galan ýerlerinde komandalaryň oýunçylaryna niýetlenen ýerden galan ýerde, 80 sm-den 120 sm-re çenli gorag aýnalary oturdylýar. Gorag aýnalarynyň arasyndaky galýan açyk ýer 8 mm çenli bolmalydyr.
Okalan sany: 28 Jogaplar: ( 0 )


text:
Süleýman pygamberiň Pähimleri
7-nji Bap
Oglum, meniň sözlerimi sakla, tabşyryklarymy içiňde tygşytla. Meniň tabşyryklarymy saklap ýaşa; öwredenimi gözüň göreji ýaly gora. Olary barmagyňa dak, ýüregiňiň daş sahypasyna ýaz. Özüňe keseki aýaldan, sözleri bilen ýaramsalyk edýän bigäne aýaldan saklar ýaly, akyldarlyga: “sen meniň uýamsyň” diý we düşünjäni garyndaş diýip çagyr. Men öýümiň penjiresindäki gözenegimden seretdim, mön adamlar arasyna bakdym; ýaşlar arasynda düşünjesi kemlik edýän bir ýaş ýigidi synladym. Alagaraňkyda, agşamara, gije aralaşyp garaňky düşende, ol aýalyň öýüniň burçuna ýakyn köçeden geçip barýardy; onuň öýüniň ýolundan barýardy. Ine, kemçin lybasyndaky gara ýürek aýal ony garşylady. Ol gykylykçydyr, kesirdir, aýaklary öýde durýan däldir. Kä köçelerde, kä meýdanlarda, her burçda bukuda ýatýandyr. Ýaňky aýal ol ýigidi tutdy, ony öpdi, ýüzüni galňadyp oňa diýdi: “Parahatlyk gurbanlaryny ütüme alypdym; bu gün hudaýýolylarymy berdim. Şeýdip hem basym seniň ýüzüňi göreýin diýip, seni garşylamaga çykdym we seni tapdym. Ýerime Müsür matasyndan alaja örtgüler bilen düşek ýazdym. Ýerime, mür, sarysabyr we dalçyn sepdim. Gel, ertire çenli yşkdan serhoş bolaly, muhabbetden lezzet alaly. Çünki ärim öýde ýok; uzak ýola gtid; eline bir torba kümüş aldy, öýüne aýyň on dördünde geljek”
Sözüniň köplügi bilen ony yrdy, dodaklarynyň ýalynjalygy bilen ony özüne çekdi. Ol bagryndan ok geçýänçe, öldürilmäge barýan öküz ýaly, akmaklyk jezasyna barýan gandally adam ýaly, duzagyň öz janynyň kastyndadygyny bilmän, oňa okdurylýan guş ýaly derrew ýaňky aýalyň yzyna düşdi.
Indi, eý ogullar, meni diňläň, agzymyň sözlerine üns beriň. Ýüregiň onuň ýollaryna sowulmasyn, onuň ýodalarynda azaşma. Çünki onuň ýaralap ýykanlary köpdür, öldürenleri sansyz-sajaksyzdyr. Onuň öýi ölüler diýarynyň ýoludyr, ölüm otaglaryna inýändir.


text:
Şu ýylyň 18 — 21-nji iýuny aralygynda Aşgabat şäherinde «Nury Halmämmedowyň sazy — döwürleriň öçmejek mukamy» atly festiwal geçiriler. Bu festiwal görnükli türkmen kompozitorynyň 80 ýyllyk ýubileýine bagyşlanar.
Umuman, Nury Halmämmedowyň ýubileýi mynasybetli dabaralar halkara derejesinde geçirilýär. Ýakynda kompozitoryň bilim ojagy bolan Russiýanyň Çaýkowskiý adyndaky döwlet konserwatoriýasynda hem ýatlama konsertiniň geçirilendigini habar beripdik. Bu gezekki festiwal hem türkmen sazynyň dünýä belli ýyldyzyna goýulýan belent sarpanyň nobatdaky nyşany bolar.
31-nji maýda geçirilen Hökümet mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa türkmen döwletiniň Baştutanyna bu festiwal barada hasabat berdi.
Nury Halmämmedowa bagyşlanjak festiwalyň senesi belli edildi
Şu ýylyň 18 — 21-nji iýuny aralygynda Aşgabat şäherinde «Nury Halmämmedowyň sazy — döwürleriň öçmejek mukamy» atly festiwal geçiriler. Bu festiwal görnükli türkmen kompozitorynyň 80 ýyllyk ýubileýine bagyşlanar.
-
Matilda
4 months ago
- Tuweleme)) minnetdar. Shugun 1 kinsertine gitdik oza) konserwatoriyada boldy


text:
Hormatly Arkadag !
Hormatly Mulikow !
Men her gun irden Bayramali saherinden Mary saherine ise gatnayan. 3 palasaly giniz yolda name ucin 60 lik belgili tizlik caklendirmesine dusunemmok. 60lik caklendirme 3 palasaly yollarda bolmaly daldira, onda nama gerek beyle ginis yol?
Menin bilyanim bary yogy 25 km bolan bul aralykda azyndan 7 sany radar sanasa boljak.. Name ol yol size eklenc gapynyz bolup duryami?
Siz seydip planynyzy dolyanyz my? plan dolandon sonam juba ishlenyami? halky sagyp syrkyp sunkine yettiniz , ya bizem indi ulagymyzy satyp dasary dowletlere gacyp gidelinmi?
Utananyzokmy bolgusyz belgiler bilen adamlaryn yuregine bagryna dusup durmany ? ya bolmasa hemme yerik saginmek Gadagan belgileri goydunyz?
Name masynlar howada dursynmy? saginmeli bolyandyra , gabat gelen yerlerik goyup cykdynyz ?
Olar yali duzgun tertip gerek bolyan bolsa name uin yurdun basyndakylaryn oylerinden millionlap dollar cikyar? yada wezipeli adamlarnyz turma gidip dur? ilki ozunizi duzedin gayrat edinde.
Ilki SIz ADAM bolun, Egindesleriniz bilen.
Hemme kisi bilyar yoldaky Gailer yol belgilerini maksatlayin pes edip goyup , radar bilenem sagyanini.
Bolmasa sol yola 80 lik goyulandada bolyar ahyryn. Alladan tapyn, hakymy halal edemmok..Olum hakdyr, Hemme organ isgarler, adamlaryn hakyny, hukugyny iyip bir gun sizem Turkmenbasy yaly yolagcy bolarsynyz, o dunyede de hasap bermeli bolarsynyz ...
Redaksiýadan: Okyjylaryň hatlary bolşy ýaly çap edilýär. Hatlarda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhammedowyň aýdyşy ýaly, “Türkmen topragy we tebigaty kuwwatyň, berk saglygyň we uzak ömrüň çeşmesi bolup durýar, çünki onda hiç bir zat bilen çalşyp bolmajak ýüzlerçe dermanlyk ösümlikleri ösýär!” Galyberse-de, medisina diýmekligiň “tebigata ýakyn durmak” diýmekligini, Lukman hekimiň “keseliň emi ene topragyňdadyr” diýenlerini ýatdan çykarmaly däldiris.
Dermanlyk otlary peýdalanyp, halkymyzyň saglygyny goramak üçin ýaramly derman serişdelerini taýýarlamak Hormatly Prezidentimiziň biziň öňümizde goýan esasy meseleleriň biridir. Şoňa görä-de, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň “Türkmendermansenagat” birleşiginiň “Saglyk” derman kärhanasynyň dermanlyk çaýlary öndürýän bölümçesiniň işi Hormatly Prezidentimiziň ensiklopedik işi bolan “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly kitabyna esaslanyp gurnalýar. Bölümde ýurdumyzda ösüp ýetişýän ähli dermanlyk ösümlikleri gaýtadan işlemäge mümkinçilik bolup, olardan 2 görnüşli çaýlar – turbajyk görnüşli we haltajyklardaky çaýlar, dermanlyk toplumlar, gaýnaglar we demlemeler taýýarlanylýar.