text:
Şu gün paýtagtymyzda ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli iki günlük sergi öz işine başlady. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ýurdumyzyň baş baýramynyň öňüsyrasynda geçirilýän, däbe öwrülen sergi milli ykdysadyýetimiziň haýran galdyryjy üstünlikleriniň aýdyň beýanyna, ösüş we rowaçlyk ýoly bilen ynamly öňe barýan mähriban halkymyzyň döredijilik güýç-kuwwatynyň subutnamasyna öwrüldi.
“Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” şygary astynda geçýän şu ýubileý ýylynda Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralýan bu gözden geçiriliş aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Senagat ösüş ýoly bilen ynamly öňe gidip, ählumumy dünýä hojalyk gatnaşyklaryna okgunly goşulyşýan Garaşsyz Watanymyzyň ykdysady taýdan ýokary depginler bilen ösýändigini, onuň serişdeler kuwwatynyň artýandygyny we geljeginiň uludygyny tutuş dünýä görkezýär.
Garaşsyz Watanymyzy wasp edýän döredijilik toparlarynyň aýdym-sazly çykyşlary sergä gatnaşyjylary we myhmanlary mübäreklediler. Sergi merkezinde ajaýyp halk sazlary ýaňlanyp, bu wakanyň baýramçylyk öwüşginini has-da artdyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sergä gatnaşyjylara iberen Gutlagynda beýik Garaşsyzlygyň şöhratly 30 ýylynyň dowamynda döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bolan ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny innowasiýa taýdan özgertmekde, senagatymyzy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekde, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny artdyrmakda, halkymyzyň durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmakda, ählumumy ykdysady giňişlikde ýurdumyzyň ornuny barha berkitmekde belent sepgitlere ýetilendigi nygtalýar.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň özgertmeleriň ýoly bilen ynamly ösüşini üpjün etmek ugrunda mundan beýläk-de möhüm işleriň durmuşa geçiriljekdigini, berkarar döwletimizi dünýäniň kuwwatly döwletleriniň birine öwürmek baradaky syýasatyň doly derejede amala aşyryljakdygyny belleýär.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça deňsiz-taýsyz işleri şöhlelendirýän köp sanly diwarlyklar munuň aýdyň subutnamasy boldy. Bu işleriň ählisi milli ösüş maksatnamalarynyň çäklerinde üstünlikli amala aşyrylýar. Sergä ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň ähli ulgamlaryna wekilçilik edýän esasy döwlet düzümleri we hususy ulgamyň kärhanalary gatnaşýarlar. Innowasion tehnologiýalara we nou-haulara aýratyn üns berilýär. Şonuň netijesinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de eksport ugurly önümleri öndürmek boýunça wezipeler üstünlikli çözülýär.
Ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň kuwwaty we mümkinçilikleri “Türkmengaz”, “Türkmennebit”, “Türkmenhimiýa” döwlet konsernleriniň, Ahal welaýatyndaky tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, Gyýanlydaky Polimer zawodynyň giň gerimli diwarlyklary arkaly görkezilýär.
Sergä gatnaşyjylara we myhmanlara nebitiň hem-de gazyň özleşdirilen hem-de häzirki wagtda işlenip geçilýän ýataklary, “mawy ýangyjy” daşary ýurtlara ibermegiň hereket edýän we göz öňünde tutulan ugurlary, gazylyp alynýan baýlyklaryň we minerallaryň ýerasty gorlary barada gürrüň berilýär.
Şunuň bilen baglylykda, iri “Galkynyş” gaz käniniň senagat taýdan özleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Bu käniň açylmagy dünýäniň kuwwatly energetika döwleti hökmünde Türkmenistanyň ornuny has-da pugtalandyrdy hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmek üçin täze mümkinçilikleriň açylmagyny şertlendirdi.
Şu ýylyň awgust aýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Mary welaýatyna bolan iş saparynyň barşynda gaz känine baryp, täze guýularyň gurluşygyna badalga berendigini bellemelidiris.
“Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň we “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň işi özara berk baglanyşyklydyr. Himiýa senagatynyň geljegi uly ugurlarynyň hatarynda halk hojalygynyň isleglerini üpjün etmek üçin mineral dökünleriň, nebitden öndürilýän önümleriň dürli görnüşleriniň, gurluşyk serişdeleriniň önümçiligini görkezmek bolar. Pudagyň ägirt uly eksport kuwwaty kaliý dökünleriniň (kaliý hloridi we kaliý sulfaty), garyşyk dökünleriň, tehniki uglerodyň, etil spirtiniň çykarylyşynda aýdyň görmek bolýar. Häzirki wagtda ýerli tebigy-mineral serişdelerden kaustik we kalsinirlenen sodanyň, hloruň, duz kislotasynyň, natriý sulfatynyň we ýerli tebigy-mineral serişdelerden öndürilýän beýleki himiýa önümleriniň önümçiligi boýunça taslamalar işlenip taýýarlanylýar.
Ýurdumyzda iri halkara we sebit derejesindäki deňiz, awtoulag, demir ýol we howa menzillerine çykmak arkaly, howa we ýerüsti ýollary birleşdirýän gatnawlaryň ulgamy üstünlikli döredilýär. Bular “Türkmenawtoulaglary”, “Türkmendemirýollary”, “Türkmenhowaýollary”, “Türkmendeňizderýaýollary” hem-de “Türkmenaragatnaşyk” agentlikleriniň sergi bölümlerinde aýdyňlyk bilen beýan edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistanda ulag toplumynyň, onuň ähli pudaklarynyň okgunly ösmegini, maddy-enjamlaýyn binýadynyň düýpli döwrebaplaşdyrylmagyny üpjün etmäge gönükdirilen maksatnamalar işlenip taýýarlanyldy we üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Şu ýylyň 23-nji iýunynda Kerkide Halkara howa menzili ulanylmaga berildi, 14-nji iýulda bolsa Jebel şäherçesinde Halkara howa menziliniň düýbi tutuldy. Munuň özi Aziýany we Ýewropany baglanyşdyrýan ulag-logistika merkezi hökmünde Watanymyzyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak boýunça toplumlaýyn strategiýany durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky möhüm ädim boldy.
Şu ýylyň 29-njy iýulynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisiniň 96-njy maslahatynda milli Liderimiziň başlangyjy boýunça “Koronawirus keseliniň (COVID-19) pandemiýasy we ondan soňky döwürde durnukly ösüş üçin üznüksiz we ygtybarly halkara ýük daşamalary üpjün etmek maksady bilen, ulagyň ähli görnüşleriniň arabaglanyşygyny berkitmek” atly Kararnama biragyzdan kabul edildi. Bu Kararnamanyň döredijileri bolup 48 döwlet çykyş etdi.
Munuň özi ählumumy durnukly ulag ulgamyny döretmäge, özara bähbitli ykdysady hem-de söwda gatnaşyklaryny giňeltmäge ýurdumyzyň anyk goşandy boldy. Bu bolsa umumy abadançylygyň hem-de rowaçlygyň bähbitlerine laýyk gelýär.
Şu gözden geçirilişe logistik ugurly kompaniýalar gatnaşýarlar. Olaryň bu ulgamdaky işleri giň gerimli halkara taslamalary amala aşyrmakda aýratyn ähmiýete eýe bolýar. Sergä gatnaşyjylaryň köpüsi täze tehnologiýalary ulanmak arkaly, uly göwrümli ýükleri daşamakda öz mümkinçilikleri bilen tanyşdyrdylar.
Täsin desgalaryň gurluşygyny görkezýän diwarlyklar sergide uly gyzyklanma döretdi. Bu desgalar, şol sanda awtobanlar, köprüler, estakadalar, ýerasty geçelgeler we köp gatly ýol aýrytlary gurlanda, aýratyn inžener-tehniki çözgütler we iň täze tehnologiýalar talap edilýär.
Serginiň many-mazmuny hem-de baý maglumatlary, ilkinji nobatda, Türkmenistanda häzirki wagtda hyzmatdaşlygyň ýokary isleg bildirilýän ugurlaryna gönükdirilendir. Şolaryň biri-de gurluşyk pudagydyr. Bu pudak ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň geljegi uly we okgunly ösýän ulgamlarynyň biridir. Ol maýadarlaryň we potratçylaryň uly gyzyklanmasyna eýe bolýar. Bu ýerde suw üpjünçilik we yşyklandyryş, ýollaryň gurluşygy, işjeň dynç almak ulgamy babatda gurluşyk desgalarynyň nusgalary, innowasion işläp taýýarlamalar görkezildi.
Ýurdumyzyň ykdysady syýasatynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda gurluşyk serişdeleriniň önümçiligini görkezmek bolar. Sergide görkezilýän serişdeleriň hatarynda timarlaýyş daşlary, sement, kerpiç, panel toplumlary, magdan däl gurluşyk serişdeleri, turba önümleri, armatura, şwellerler, timarlaýyş, lak, reňkleýji örtük serişdeler we beýlekiler bar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleriň önümçiligi diňe bir importyň umumy möçberini azaltmaga däl, eýsem, harytlaryň nyrhyny peseltmäge-de mümkinçilik berýär.
“Ak şäherim Aşgabat” atly diwarlyk döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan hem-de türkmenistanlylaryň ýaşaýyş-durmuşynyň we dynç alşynyň hilini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň mysalydyr.
Paýtagtymyzyň häkimliginiň pawilýonlarynda bag nahallaryny, seýilgäh germewlerini, timarlaýyş we bezeg serişdelerini, mebelleri, aşhana enjamlaryny, aýna önümlerini öndürýän firmalaryň diwarlyklary we harytlary bar. Bu ýerde, şeýle hem enjamlar we jemagat tehnikasy, ekologiýa we abadanlaşdyryş ýaly bölümler hereket edýär.
Obasenagat toplumynyň we söwda ulgamynyň hem-de welaýatlaryň häkimlikleriniň diwarlyklary sergide aýratyn orun eýeleýär. Olarda ýokary hilli azyk önümleriniň köp görnüşleri görkezilýär. Şolaryň hatarynda et, süýt, unaş we süýji-köke önümleri, ösümlik ýaglary, çagalar iýmiti, balyk önümleri, ter miwe we gök önümler, guradylan miweler hem-de ary baly we beýlekiler bar. Şol önümleriň halkara ülňüleriň ekologik, estetik talaplaryna laýyklykda gaplanandygyny we bezelendigini bellemek gerek.
Dokma senagaty ministrligi eksport ugurly esasy pudaklarynyň biriniň önümlerini hödürledi. Nah ýüplük we ýüpek matalaryň, tikin we trikotaž önümleriniň köp görnüşleri ýokary hilliligi hem-de ajaýyp bezegi, milli öwüşginliligi bilen tapawutlanýar.
“Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň özboluşly, döwrebap haly önümleri hem-de hususy ulgamyň we senetçileriň özboluşly önümleri — milli lybaslar, şaý-sepler, keşdeler, taryhy ýerler, ýurdumyzyň nyşanlary, paýtagtymyzyň ajaýyplyklary şekillendirilen sowgatlyk önümleri uly gyzyklanma döretdi.
Milli ykdysadyýetimizde bäsdeşlige ukyply hyzmatdaş hökmünde ornuny berkidýän ýurdumyzyň telekeçilik pudagy sergide öz işiniň dürli ugurlaryny görkezýär. Ýurdumyzyň gurluşyk düzümleriniň hatarynda “Ussat Inžener”, “Ak Bulut”, “Derýaplastik”, “Ugurly ýol”, “Berk menzil gurluşyk”, “Senagat plastik” ýaly kärhanalar we beýlekiler bar.
“Aýbölek” we “Çigildem” kärhanalarynyň owadan mebellerini, “Hasaryň” süýji-köke önümlerini, “Täze Aýyň” süýt we peýnir önümlerini, “Akdaş miwe içgileri” kärhanasynyň miwe içgilerini, et önümlerini görkezmek bolar.
Şeýle hem sergi telekeçileriň söwda we hyzmatlar ulgamynda gazanan üstünlikleri bilen tanyşdyrýar. Olar ýöriteleşdirilen dükanlary açýarlar, söwdanyň täze usullaryny ornaşdyrýarlar. Paýtagtymyzyň “Berkarar”, “Bagtyýarlyk”, “Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy”, “Aşgabadyň ýalkymy” ýaly iri söwda merkezlerinde ýerleşdirilen marketler munuň aýdyň subutnamasydyr. Şol söwda merkezleri Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan bina edildi.
Ylym we bilim ulgamy hem sergide giňden beýan edilýär. Ýurdumyzda bu ulgamy ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Bilim bermegiň iň täze maglumat tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy netijesinde, talyplarymyz we mekdep okuwçylarymyz halkara olimpiadalaryň hem-de bäsleşikleriň ýeňijileri bolýarlar. Bilim ministrliginiň diwarlyklarynda ýokary okuw mekdepleriniň okuw barlaghanalarynyň döwrebap enjamlary, abraýly intellektual olimpiadalarda we sport ýaryşlarynda gazanylan Kuboklar bar.
IT-tehnologiýalar ulgamynda işleýän iri kompaniýalar hem sergi meýdançasynda möhüm orun eýeleýärler.
Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi ýurdumyzyň ýokanç keselleriň birnäçesini aradan aýyrmakdaky hyzmatlarynyň ykrar edilýändigine şaýatlyk edýän halkara güwänamalaryň nusgalaryny, derman önümlerini, dürli enjamlary, lukmançylyk goranyş lybaslaryny, agyz-burun örtüklerini, tebigy kosmetik serişdeleri we beýlekileri hödürledi.
Sergi, şeýle hem Türkmenistanyň täsin syýahatçylyk kuwwaty bilen tanyşmaga, syýahatçylyk ulgamyndaky täzelikler we dynç alşyň dürli görnüşleriniň guralyşy barada maglumatlary almaga mümkinçilik berýär.
Häzirki zaman neşirýat we çaphana işini görkezýän Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň diwarlyklary sergä gelenlerde uly gyzyklanma döredýär. Serginiň çäklerinde mahabat enjamlary bilen üpjün edilen ýöriteleşdirilen bölümde pudaklaryň gazanan üstünlikleriniň bäsdeşlige ukyply we uly isleg bildirilýän önümleriň, täze harytlaryň hem-de hyzmatlar ulgamyndaky teklipleriň köp görnüşleriniň tanyşdyrylyş çäresi geçirildi.
Geljegi uly taslamalaryň hatarynda himiýa pudagyndaky ylmy-tehniki täzelikler, şol sanda dürli himiýa önümlerini öndürmek usulyýeti boýunça işläp taýýarlamalar bar.
Mälim bolşy ýaly, ýurdumyzyň ylmy-taslama merkezlerinde, synag-önümçilik barlaghanalarynda düýpli ylmy-barlaglar geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kabul eden Türkmenistanda 2020 — 2025-nji ýyllarda ylym ulgamyny sanly ulgama geçirmegiň maksatnamasynyň hem-de Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda himiýa ylmyny we tehnologiýalaryny toplumlaýyn ösdürmegiň döwlet maksatnamasynyň ähmiýetini bellemek gerek.
Sergä gatnaşyjylara, şeýle hem Çyzykly şertli belgiler boýunça milli guramanyň işi barada maglumat berildi. Ekranda çyzykly şertli belgileri okamak üçin niýetlenen enjamlar görkezildi. Çyzykly şertli belgileriň goýulmagy öndürilýän önümleriň hasabyny, ýük daşamagy, önümleri saklamagy, harytlar satylanda kassa hyzmatyny awtomatlaşdyrmaga mümkinçilik berýär.
Wideoşekiller arkaly tanyşdyrylyş çäresiniň biri milli Liderimiziň başyny başlan ägirt uly taslamasyny — “Aşgabat-siti” taslamasyny durmuşa geçirmäge bagyşlandy. Bu täsin toplumyň binalaryny ulanmakda, şäher hojalygynyň dolandyryş düzüminde sanly tehnologiýalar işjeň ulanylar.
Bu taslama durmuşa geçirilende, “akylly» öýleriň gurluşygyna, jemgyýetçilik ulagynyň “akylly» duralgalarynyň enjamlaşdyrylyşyna uly ähmiýet berler. Bularyň ählisi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän syýasatyň üstünlige eýe bolýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Şol syýasatyň ileri tutulýan ugurlary “Döwlet adam üçindir!” diýen ýörelgede aýdyň beýanyny tapdy.
Telekeçiler döwlet Baştutanymyzyň elektron senagaty döretmek we ösdürmek barada öňe süren başlangyjyny durmuşa geçirmäge işjeň goşuldylar. Şunda ýokary netijeli, ekologiýa taýdan arassa önümçiliklere, ähli pudaklara sanly ulgamlary hem-de tehnologik täzelikleri ornaşdyrmaga aýratyn üns berilýär.
Şunuň bilen baglylykda, döwrebap senagat we elektron önümleriniň köp görnüşlerini öndürýän “Aýdyň gijeler” hojalyk jemgyýetiniň önümleriniň tanyşdyrylyşy sergä gatnaşyjylaryň ünsüni çekdi. 2016-njy ýylda bu kompaniýa energiýany tygşytlaýjy, ekologiýa taýdan arassa LED lampalary, awtoulag ýollaryny yşyklandyrmak üçin ýokary woltly alýuminiý prožektorlaryny öndürmäge girişdi hem-de okuw kompýuterleriniň çykarylmagyny ýola goýdy. Şol kompýuterler her ýyl 1-nji synp okuwçylaryna berilýär.
“Aýdyň gijeler” tarapyndan öndürilýän önümleriň görnüşleri yzygiderli artýar hem-de özüne iki sim-kartly öýjükli telefonlary, monobloklaryň dürli görnüşlerini, smart-telewizorlary, split-kondisionerleri, internet ulgamynyň paýlaýjylaryny — routerleri hem-de agyz suwuny sowatmak we gyzdyrmak üçin niýetlenen enjamlary öz içine alýar.
Kompaniýa tarapyndan çykarylýan suwuk kristal ekranly, diagonaly 32 we 42 dýuým bolan “Tolkun” hem-de 55 dýuýmlyk “Zemin” smart-telewizorlar dünýäniň iň gowy telewizorlary bilen mynasyp bäsleşip bilýärler. Geçen ýylda bu önümleri öndürýän kompaniýa olary göni, internet ulgamyndaky resmi saýt arkaly ýerläp başlady.
“Röwşen” hususy kärhanasy hem özüniň mahabat şekillerini hödürledi. Bu kärhananyň önümleri diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, daşary döwletlerde hem uly islege eýedir.
Serginiň barşynda “Miweli ülke” hususy kärhanasynyň hem-de “Hasar”, “Ter” hojalyk jemgyýetleriniň wideotaslamalarynyň görkezilişi meýilleşdirildi. Olar tanyşdyrylyş çäresine gatnaşyjylary oba hojalyk işewürliginiň, gök önümçilik, bagçylyk, gülçülik ýaly ugurlaryny ösdürmekde we ekologiýa ulgamynda ulanylýan döwrebap tehnologiýalar bilen tanyşdyrar.
Gözden geçirilişiň esasy maksady diňe bir gazanylan üstünlikleri däl, eýsem, ykdysady pudaklaryň kuwwatyny, olary ösdürmekde amala aşyrylan düýpli özgertmeleri, esasysy bolsa, eziz Watanymyzy gülledip ösdürmäge gönükdirilen döwlet-hususy hyzmatdaşlygyň netijeliligini görkezmekden ybaratdyr.
Ýygnananlar döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa şu sergini guramaga döredilen mümkinçilik, ýurdumyzda maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmäge, onuň dünýä giňişligine goşulyşmagyna hem-de bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga uly üns berilýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.
Ertir sergi öz işini dowam eder. Sergi tamamlanandan soň, oňa gatnaşanlara degişli diplomlar we güwänamalar gowşurylar.


c: text/html

text:
ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherinde geçirilýän “Uly Tuwulga” görnüşine girýän US Open turniri özüniň iň bir gyzgalaňly döwrüne ýetdi. Planetamyzyň 22-nji orundaky raketkaçysy Mariýa Sakkari üçünji duşuşygynda reýtingde özünden alty basgançak pesde barýan amerikaly Amanda Anisimowany 6/3, 6/1 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi.
Tennisçiler kortda 55 minut bäsleşdiler. Bu olaryň ilkinji resmi duşuşygy boldy. Ýaryşyň dowamynda 25 ýaşly Sakkari 4 sany eýs urgusyny amala aşyrdy. Indi ol US Open-iň dördünji tapgyrynda amerikaly Serena Uilýamsa garşy korta çykar.
ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherinde geçirilýän “Uly Tuwulga” görnüşine girýän US Open turniri özüniň iň bir gyzgalaňly döwrüne ýetdi. Planetamyzyň 22-nji orundaky raketkaçysy Mariýa Sakkari üçünji duşuşygynda reýtingde özünden alty basgançak pesde barýan amerikaly Amanda Anisimowany 6/3, 6/1 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Túrkistan oblysynda 1777 oqýshynyń sabaǵy onlaın formatqa kóshirildi
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan oblysynda 1777 oqýshynyń sabaǵy onlaın formatqa kóshirildi. Bul týraly oblystyq SEBD baspasóz qyzmeti málimet taratty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Departamenttiń málimetinshe, jańa oqý jyly bastalǵanan beri 16 qyrkúıekke deıin oblysta 31 muǵalim, 108 oqýshy koronavırýs ınfektsııasyna shaldyqqan. Naýqastanǵan oqýshylardyń 26-y offlaın formatta sabaqqa qatysqandar bolsa, qalǵan 74 oqýshy indetti jazǵy demalys kúnderi juqtyrǵan. Epıdemııaǵa qarsy is-sharalar barysynda naýqastarmen qarym-qatynasta bolǵan 1777 oqýshy, 71 synyp 14 kúndik úı karantınine oqshaýlanyp, oqýlary onlaın formatqa kóshirildi. Sondaı-aq, oblysta 934 bilim berý uıymy 100% «ASHYQ» baǵdarlamasyn engizilgen. Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý basqarmalary jańa oqý jyly qarsańynda «ZOOM» platformasy arqyly mektep dırektorlary men medıtsına qyzmetkerleri arasynda koronavırýstyq ınfektsııanyń aldyn-alý boıynsha semınarlar ótkizgen.
« Koronavırýstyq ınfektsııanyń taralýyn boldyrmaýǵa baǵyttalǵan aqparattyq-túsindirý jumystary jalǵastyrylýda. QR BMSD Qaýlysyna sáıkes, jaýapty qyzmetkerler barlyq pedagogtarǵa, personal men bilim alýshylarǵa baılanyssyz termometrmen, qoldy antıseptıkpen óńdeý júrgizýdi, ár qabatta qoljetimdi jerlerde antıseptıgi bar sanıtaızerler, las maskalardy jınaýǵa arnalǵan tańbalanǵan syıymdylyqtar (ýrnalar) ornatylyp, dozatorlardaǵy sabynnyń, qol jýý qaǵıdalary bar plakattardyń bolýy qajet», delingen departamenttiń habarlamasynda.


text:
Lebap welaýatynyň Kerki şäherinde Halkara howa menzili açyldy
Sene : 25.06.2021
23-nji iýunda Hormatly Arkadagymyzyň gatnaşmagynda Lebap welaýatynyň Kerki şäherinde täze Halkara howa meniziliniň açylyş dabarasy boldy.
Täze Halkara howa menzilini «Türkmenhowaýollary» agentliginiň buýurmasy esasynda «Gündogdy» hususy kärhanasy bina etdi. Onuň ýolagçy terminaly iki gatdan ybarat bolup, bu ýerde ähli amatly şertler döredildi.
Sebitiň iri senagat merkezleriniň biri bolan Kerki şäherinde Halkara howa menziliniň gurulmagy ýurduň raýat awiasiýasynyň mümkinçiliklerini giňelder, howa ulaglary arkaly ýolagçy gatnatmagy we ýük daşamagy ýokary derejede amala aşyrmagy üpjün eder, sebitde syýahatçylygy ösdürmek, goňşy döwletler bilen ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin amatly şertleri döreder.
Hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2019-njy ýylyň 22-nji fewralynda gol çeken Kararyna laýyklykda gurlan Halkara howa menizliniň geçirijiligi sagatda 100 ýolagça niýetlenen täze howa menziliniň taslamasy bu ulgamda täzeçil tehnologiýalar we öňdebaryjy gazanylanlar göz öňünde tutulyp ýerine ýetirildi.
Beýikligi 31,7 metr dolandyryş diňi bolan, umumy meýdany 2 müň 221 inedördül metr ýolagçy terminalynyň binasynyň keşbinde özboluşly bezeg we inžener-tehniki çözgütler beýanyny tapdy.
Terminalyň zallarynyň beýikligi 6 metrden 9 metre çenli bolup, aýnalary tutuşlygyna ultramelewşe goraglylygyna eýedir, olaryň bezeginde ýokary hilli durnukly serişdeler ulanyldy. Binada baş girelge göz öňünde tutulyp, onda ýük we el goşlary tabşyrylýan ýer, ilkinji gözden geçiriliş ýeri, petek kassalary, maglumat nokady, garbanyşhana, sowgatlyk önümler we gazet-žurnallar satylýan nokatlar, dermanhana, lukmançylyk otagy, gidýän ýolagçylaryň we ugradýan adamlaryň garaşýan ýeri ýerleşdirilipdir.
Gidiş zaly 120 orna niýetlenendir. Bu ýerde enäniň we çaganyň otagy, kafeteriý we namaz okalýan otag bar. Ol üpjün etmekde dolulygyna özbaşdakdyr. Şeýlelikde, terminalda fiziki mümkinçiligi çäkli bolan adamlar bilen birlikde, ähli ýolagçylar üçin has oňaýly ýagdaýlar döredilipdir. Mümkinçiligi çäkli adamlara oňaýly rampalar we panduslar, bosagasyz geçelgeler göz öňünde tutulypdyr.


text:
Qostanaıdaǵy oblystyq balalar aýrýhanasynda buǵan deıin júıke júıesi dertine eshbir operasııa jasalmaıtyn. Mundaı dertke dýshar bolǵan balalar ádette joldamamen Nur-Sultan, Almaty qalalaryndaǵy neırohırýrgııalyq ortalyqtarǵa jiberiletin, - dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ata-analar tipti shekara asyp, Chelıabi, Ekaterınbýrg qalalaryna baryp, naýqas balalaryna ota jasatyp qaıtatyn. О́ıtkeni oblysta buryn-sońdy mundaı kúrdeli otaǵa qoly baratyn dáriger maman bolmaı kelgen.
Byltyr oblysqa ózge óńirlerden 200-ge taıaý dáriger keldi. Onyń jartysyna jýyǵy tájirıbesi tolysqan bilikti mamandar. Sol lektiń ishinde búgingi oblystyq balalar aýrýhanasynyń bas dárigeri, oblystaǵy jalǵyz balalar neırohırýrgy Ulyqbek Asylbekov te bar. Bilikti maman kele salysymen, balalar aýrýhanasynan 5 oryndyq neırohırýrgııa bólimin ashyp, júıke júıesinde aqaýy bar balalarǵa jergilikti jerde ota jasaı bastady.
Ulyqbek Egenuly eńbek jolyn Almatydaǵy balalar klınıkalyq aýrýhanasynda bastady. Qazaqtyń tuńǵysh balalar hırýrgy Kamal Sárýaruly Ormantaevtyń dáristerin tyńdady. Elııas Rýdolf Ivanovıch syndy bilikti dáriger-ustazynan tálim aldy.
"Ol kisiniń ulty – nemis. Qazaqstanǵa soǵys bastalǵan jyldary kelgen jas balany qazaq otbasy asyrap alǵan eken. Sodan qazaq mektebin bitirip, alpysynshy jyldary medınstıtýtty támamdaıdy. Sol jerde qalyp, ǵylymǵa boı urady. Ol kezde medısına ǵylymynyń kandıdaty edi, qazaqsha taza sóıleıtin. Nemis tilin de biletin. О́zi bir altyn kisi edi", - deıdi Ulyqbek Egenuly ustazy jaıynda.
Qostanaı oblysynda bir jylda shamamen 14 myńǵa jýyq bala dúnıege kelse, sonyń 400-ge jýyǵy shala týady eken. Bul sanattaǵy nárestelerdiń ishinde sýmı, julyn jaryǵy dertine ushyraǵandar jıi kezdesedi. Dáriger-neırohırýrg búginge deıin osyndaı 50 shaqty nárestege kúrdeli operasııa jasaǵan.
Ulyqbek Egenulynyń shıpa-sharapatynyń arqasynda beti beri qarap, aýyr dertinen aıyqqan balanyń biri – Evelına Sharafýtdınova. Dárigerdiń aldyna ózdiginen turyp, júre almaıtyn, aıtqan sózge túsinbeıtin esi kiresili-shyǵasyly aýyr qalde kelgen alty jasar qyz bala jedel túrde aýrýhanaǵa jatqyzylyp, kompıýterlik tomografııa jasalady. Basynda isik bar ekeni anyqtalǵan soń, magnıtti tomografııa taǵaıyndalady. Mıshyqtaǵy úlken isik sý júretin joldyń bárin bitep tastap, mı qarynshalarynyń bári keńeıip ketkenine kóz jetkizgen tájirıbeli maman dereý operasııa jasaý kerek degen sheshimge keledi. Biraq bala kúrdeli operasııany kótere almaýy múmkin edi. Sondyqtan bilikti dáriger otany eki kezeńge bólip jasaýǵa bel baılaıdy. Aldymen mıǵa shýnt qoıý arqyly názik qan tamyrlaryna dári-dármek quıyp, jetilýin kútedi. Arada on kún ótken soń, isikti tolyq sylyp alyp tastaıdy. Sátti jasalǵan otadan keıin ońala bastaǵan naýqas qyz joldamamen Nur-Sultandaǵy "Bala men Ana" ǵylymı ortalyǵynyń onkologııalyq bóliminde emdeldi.
"Qyzym o dúnıeniń shetin kórip keldi. Qazir jaǵdaıy jaqsy. Ajaldan arashalap qalǵan qoly altyn otashy Ulyqbek Egenulyna alǵysymyz sheksiz. Ol kisi bolmasa, qyzymyz qazir bar bolar ma edi, joq bolar ma edi, tipti oılaýdyń ózi qorqynyshty. Naǵyz bilikti, óz mamandyǵyna adal dárigerge kezdeskenimizge shúkirlik eteimn. Qazir qyzym dárigerge óz aıaǵymen kelip-ketip júr. Qosymsha em-dom qabyldap, keńes alyp jatyrmyz", - dedi Evelınanyń anasy.
- Bizde qazir jas náresteler neırohırýrgııasy jańa damyp kele jatyr. Buryn 1 kelige tolmaı týǵan balalar túsik bolyp esepteletin. Qazir jańa týǵan balanyń salmaǵy 500 gramm bolsa, ol tiri týǵan bolyp esepteledi. Bular - 22-24 aptalyq, ıaǵnı 6 aılyq, tipti alty aıǵa da tolmaǵan sábıler. Mundaı náresteniń ishki aǵzasynyń bári - ókpe de, júrek te, ishek te jetilmeı týady. Endi Jaratýshy adamǵa anasynyń ishinde jatý úshin 9 aı, 9 kúndi bekerge bergen joq qoı. Adam bastapqy kezeńde qursaqta jatyp damyp, osynaý jaryq álemde ómir súre alatyndaı shamaǵa jetkende ǵana dúnıe esigin ashady. Sondyqtan shala týǵan sábıdiń tamyrlary da durys damymaıdy, óte juqa bolady. Mıdyń ishindegi qarynshalaryna qan quıylady, sodan mıdyń ishindegi sý júretin ıneniń kózindeı joldardyń bári bitelip qalady. Sodan sýmı paıda bola bastaıdy. Qazir 1 kelige deıin týǵan balalardyń 80%-inde mıdyń qarynshasyna qan quıylady. Ol jaı ǵana sylyp alyp tastaıtyn nirse emes. Bir kelige deıin týǵan qyzylshaqanyń bári arnaıy medısınalyq qurylǵynyń kómegimen jasandy túrde tynys alady. Ony 2-3 kelige jetkizgenshe, mı kletkalary jansyzdanyp ketedi. Bas súıektiń ishinde mıdyń ornyna 80% cý ǵana qalady. Sondyqtan shala týǵan sábıge ýaqtyly kómek kórsetilýi kerek: sýdy syrtqa shyǵarý kerek, jýyp-tazalý kerek. Neonataldy neırohırýrgııa dep atalatyn bul sala bizde endi-endi qalyptasyp, damyp kele jatyr, - degen bas dáriger bul máseletaıaý ýaqytta Qostanaı oblysynda da oń jolǵa qoıyla bastaıtynyn ańǵartty. Qazir oblystyq balalar aýrýhanasynda 35 tósektik jańa týǵan náresteler patologııasy degen bólimshe jumys istep jatyr. Shala týǵan sábıler dárigerlerdiń qyraǵy qadaǵalaýymen osy jerde jetilip, damıdy.
Elordada 2012 jyly zaman talabyna saı úlken aýrýhana salyndy. Qazir kóp salaly №2 qalalyq balalar aýrýhanasy dep atalady. Ulyqbek Egenuly biraz jyl sol emdeý mekemesinde jumys istedi. Nur-Sultandaǵy zamanaýı aýrýhanada eń ozyq úlgidegi medısınalyq qurylǵynyń bári bar. Al Qostanaıda jaǵdaı basqasha. Munda ǵımarat - kóne, qural-jabdyq eski, sondyqtan kóp máselege kelgende kánigi mamannyń qoly baılanyp qalyp jatady. Bas dárigerdiń aıtýynsha, bıyl oblys ákiminiń qoldaýymen biraz dúnıeni túgendep alýǵa qam jasalyp jatqan kórinedi. Máselen, taıaý kúnderi balalar aýrýhanasynyń ǵımaraty kúrdeli jóndeýge jabylady. Alty qabatty ǵımarat 14 jyldan beri kútim kórmepti. Jeldetkish júıesi durys jumys istemeıdi. Jýyrda ǵana respýblıka bıýdjetinen 1 mlrd 400 mln teńge kóleminde qarajat bólinip, keshe ǵana jobalyq-smetalyq qujattar daıyn bolypty. Endi merdigerdi anyqtap alý qajet. Kúrdeli jóndeý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Oblys ákimi qymbat bolsa da qajet qurylǵylardy alyp beremin degen ýádesin beripti.
Bas dárigerdiń endigi maqsaty da - osy: mıǵa asa názik operasııalar jasaýǵa múmkindik beretin sońǵy úlgidegi ozyq qurylǵylarǵa qol jetkizip, naýqas balalardy shalǵaıǵa sabyltpaı, oblystyq aýrýhana qabyrǵasynda emdeý. Qazir qasynda qabiletti kómekshisi bar. О́zine shákir etip alǵan, bar bilgenin úıretip baǵýda. Amandyq bolsa, bir jyldan soń, ol dáriger de neırohırýrgııalyq ota jasaı bastaıdy.
júrgenin kórgende qandaı kúıde bolasyz? – dep suradym Ulyqbek otashydan.
Dáriger sál tosylyp qaldy da: "Bostan-bosqa jer basyp júrmegenime kózim jetip, sál ǵana tolqynys paıda bolady. Ol sezimdi sózben sýrettep jetkize almaısyz. Sondyqtan aıtpaı-aq qoıaıyn. Men ózimen adam ómirine arashashy bolýdy násip etkeni úshin Jaratýshyǵa sansyz shúkirshilik etemin", - dedi.
Qostanaı oblysy
Aımaqtar • Búgin, 22:55
О́ner • Búgin, 22:49
Bul «Báıterektiń» artynda kimder tur?
Qoǵam • Búgin, 22:46
Eskertkishter eńse kóterip, mýzykalyq muralar jańǵyrtyldy
Qoǵam • Búgin, 22:43
Elorda – órken jaıǵan óner tóri
О́ner • Búgin, 22:40
Syna qaqqandar sotta jeńilip qaldy
Elorda • Búgin, 22:29
Koronavırýs • Búgin, 22:22
ArcelorMittal 2050 jylǵa qaraı kómirtekti beıtarap bolady
Qoǵam • Búgin, 22:16
Rýhanııat • Búgin, 22:10
Ketı LICh: Qazaq tilin úırenýdiń artyqshylyǵy bar
Suhbat • Búgin, 22:05
Almatyda iz-túzsiz ketken 8 jasar oqýshy tabyldy
Aımaqtar • Búgin, 22:00
Almaty taýlaryna qutqarý lashyqtary ornatylady
Aımaqtar • Búgin, 21:40
Rım kınofestıvalinde Elbasy týraly fılm kórsetiledi
Elbasy • Búgin, 21:19
Qazaqstan men Reseıdiń Úkimet basshylary birlesken jobalardy talqylady
Úkimet • Búgin, 21:01
«Áleýmettik ámııannyń» qandaı artyqshylyqtary bar?
Ekonomıka • Búgin, 20:47
Velosporttan álem chempıonatyna qatysatyn sportshylar belgili boldy
Sport • Búgin, 20:32
Japonııadaǵy ASO janartaýy oıandy
Álem • Búgin, 20:18
Atyraýda 6-shy qabattan 5 jasar qyz qulap ketti
Oqıǵa • Búgin, 20:05
SQO-da memlekettiń 420 mln teńgesin jymqyrǵan 8 sheneýnik sottaldy
ANTIKOR • Búgin, 19:55
ShQO-da jasóspirimder ýly gazben ýlandy
Aımaqtar • Búgin, 19:40
Qaraǵandyda ústel tennısinen komandalyq ashyq chempıonat ótedi
Sport • Búgin, 19:25
Prezıdenttiń arnaýly ókili Matteo Mekachchımen kezdesti
Qoǵam • Búgin, 19:15
Qasym-Jomart Toqaev «Joshy han» tarıhı-mádenı keshenine bardy
Prezıdent • Búgin, 19:00
Qazaqstannyń alty oblysynda daýyldy eskertý jarııalandy
Qazaqstan • Búgin, 18:45
Prezıdent azyq-túlik baǵasynyń qymbattaýyna qatysty pikir bildirdi
Prezıdent • Búgin, 18:30
Petropavlda mádenıet úıiniń tóbesi qulady
Aımaqtar • Búgin, 18:15
Pandemııamen kúres shtaby qyzmetkerlerge qatysty sanıtarııa talaptaryn qoldady
Koronavırýs • Búgin, 18:05
QR Úkimeti órt sóndirýge arnalǵan drondar satyp alady
Qazaqstan • Búgin, 18:00
Qazaqstanda nesıe berýdiń eń joǵary somasy bekitiledi
Ekonomıka • Búgin, 17:55
Aqmolada taksı júrgizýshisin óltirgender sottaldy
Aımaqtar • Búgin, 17:45
24 jyl buryn Aqmolany el astanasy dep jarııalaý týraly Jarlyqqa qol qoıyldy
Qazaqstan • Búgin, 17:40
BǴM Túrkistan oblysyndaǵy oqýshynyń ólimine qatysty túsinikteme berdi
Oqıǵa • Búgin, 17:30
Kóshi-qon zańnamasyn buzǵan 1800-ge jýyq sheteldik jaýapqa tartyldy
Qazaqstan • Búgin, 17:25
A.Mamın Sıfrlandyrý jónindegi komıssııanyń otyrysyn ótkizdi
Úkimet • Búgin, 17:15
Respýblıkalyq bıýdjet jobasy el damýynyń maqsattaryna saı keledi - N.Nyǵmatýlın
Úkimet • Búgin, 17:05
Qazaqstanda jańa mereke paıda bolady
Qoǵam • Búgin, 16:45
AQSh jáne Germanııadaǵy Qazaqstan azamattary jańa pasportty 30 kúnde alady
Qoǵam • Búgin, 16:35
On jyl buryn jasalǵan qylmystyń beti ashyldy
Oqıǵa • Búgin, 16:15
Qazaqstandyq parlamentarızmge – 25 jyl
Vıdeo • Búgin, 16:08
Ulttyq bank stýdentterdi jumysqa shaqyrdy
Ekonomıka • Búgin, 16:01
Jemqorlyq: SQO densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy ustaldy
ANTIKOR • Búgin, 15:58
Aıajan Edilovaǵa jasalǵan qylmystyq is sotqa tústi
Oqıǵa • Búgin, 15:55
Muǵalimderdi senbilik jumysqa jekkender jazalanady
Qazaqstan • Búgin, 15:48
Memleket basshysy Qaraǵandy oblysynda jańa fabrıkany iske qosty
Prezıdent • Búgin, 15:38
Oral áýejaıyna Mánshúk Mámetovanyń esimi berildi
Aımaqtar • Búgin, 15:28
Úndistanda sý tasqynynan 40-tan astam turǵyn qaza tapty
Álem • Búgin, 15:21
Qazaqstannyń basym bóliginde ınflıasııa deńgeıi ósti
Ekonomıka • Búgin, 15:13
Qostanaıda kópqabatty úı órtendi
Aımaqtar • Búgin, 15:01
Prezıdent Jezqazǵandaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatyna bardy
Prezıdent • Búgin, 14:48
Shoqan Ýálıhanovtyń ómiri men murasyna arnalǵan kitap tanystyryldy
Tarıh • Búgin, 14:33
Kaspıı mańynda jer silkingeni ras pa?
Aımaqtar • Búgin, 14:25
О́skemende jeńil kólik pen tramvaı soqtyǵysty
Aımaqtar • Búgin, 14:17
«Kalmar oıyny» serıaly bala psıhıkasyna qaýipti me? Bilim mınıstrliginiń jaýaby
Bilim • Búgin, 14:08
SQO soty ákimdik ókilinen aqsha óndirip aldy
Aımaqtar • Búgin, 13:52
Qysqy Olımpıada alaýy Beıjińge jetti
Álem • Búgin, 13:42
Jasóspirimdi pyshaqpen qorqytqan er adam ustaldy
Oqıǵa • Búgin, 13:31
Nyǵmatýlın Májilis maquldaǵan zań jobasyna qatysty pikir bildirdi
Parlament • Búgin, 13:20
Alash qaıratkerlerine arnalǵan mýral paıda boldy
Aımaqtar • Búgin, 13:13
Mańǵystaýda jaıaý júrginshini kólik qaǵyp mert qyldy
Aımaqtar • Búgin, 13:04
Áýe sharynan qulaǵan ekıpaj qaıtys boldy
Oqıǵa • Búgin, 12:53
Elordada SQO taýar óndirýshileriniń jármeńkesi ótedi
Elorda • Búgin, 12:45
Revaksınasııa kimniń esebinen júrgiziledi?
Koronavırýs • Búgin, 12:37
Almatyda eki adam esirtkimen ustaldy
Oqıǵa • Búgin, 12:28
Qazaqstanda jańa otandyq vaksına salyna bastady
Koronavırýs • Búgin, 12:20
Bilim bóliminiń basshysy men mektep dırektory ustaldy
ANTIKOR • Búgin, 12:14
Elimizde kedeılik 9 ese tómendedi
Qoǵam • Búgin, 12:08
Qazaqstanda IJО́ 3,4% ósti – Ulttyq Bank
Ekonomıka • Búgin, 12:02
Prezıdent Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen bardy
Prezıdent • Búgin, 12:00
Uqsas jańalyqtar


text:
Witalina Basaraşkina Tokiodaky Olimpiýa oýunlarynyň altyn medalyny gazanan ilkinji rus türgeni boldy. Onuň ýeňşine hatda elektroniki ýalňyşlyk hem päsgel bermedi. Bu ýalňyşlyk sebäpli türgen bir atyşykdan soň islendik üstünlik üçin medal almak umydy bilen hoşlaşyp bilerdi.
Pnewmatik sapançadan atmakda 24 ýaşly omskly türgen 240,3 utuk gazanyp, Olimpiýa rekordyny goýdy. Ol final sessiýasyndan öň Basaraşkadan 0,9 utuk öňe geçen bolgariýaly Antoaneta Kostadinowadan (239,4) öňe saýlandy. Birinji atyşykda russiýaly türgen Kostadinowadan 0,4 utuk öňe geçen bolsa, ahyrky synanyşykda garşydaşyndan 1,4 utuk öňe geçdi. Üçünji orny 218 utuk gazanan hytaýly Sýan Žansin eýeledi.
Ýaryşyň dowamynda eminler russiýaly türgeni utukdan mahrum edýärdiler. Elektroniki näsazlyk sebäpli ulgam Basaraşkinanyň berlen 50 sekuntda atyşygyny hasaba almady, şol sebäpli eminler oňa hiç hili utuk bermediler. Ýöne soň näsazlyga adamyň däl-de, elektronikanyň sebäp bolandygy anyklandy we türgene gaýtadan atmaga rugsat berildi.


text:
Elordada tájik aqyny Ábý Abdalla Rýdakıge eskertkish ornatyldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev pen Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen Tájikstan Olı Majlısi Mıllı Majlısiniń tóraǵasy Rýstamı Emomalı aqyn, tájik jáne parsy klassıkalyq ádebıetiniń negizin qalaýshy Ábý Abdallah Rýdakıdiń eskertkishin ashý rásimine qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat.
Eskertkishtiń ashylý saltanatynda sóz sóılegen Máýlen Áshimbaev bul shara Qazaqstan astanasynyń mádenı ómirindegi mańyzdy oqıǵa bolyp otyrǵanyn jáne Qazaqstan-tájik yntymaqtastyǵynyń damý tarıhyna enetinin atap ótti.
«Qazaqstanda uly aqyn Ábý Abdalla Rýdakıdiń shyǵarmashylyq murasyn joǵary baǵalaıdy. Onyń poezııasy álemdik mádenıettiń qazynasyna endi. Omar Haııam, Nızamı, Fırdoýsı, Djámı jáne Rýmı sııaqty Shyǵystyń kórnekti aqyndary men jazýshylary Rýdakıdiń shyǵarmashylyǵynnan ósip shyqty. Búgin biz onyń aty berilgen kóshede tájik jáne parsy klassıkalyq ádebıetiniń negizin qalaýshy Abý Abdallah Rýdakıge eskertkish ashamyz. Dýshanbede qazaqtyń uly oıshyly Abaı atyndaǵy kóshe bar ekenin bilemiz. Ekijaqty qarym-qatynastarda mádenı-rýhanı baılanystar árdaıym berik kópir jáne irgetas bolyp qala beredi. Kórnekti tulǵalarymyzdyń estelikterin qurmetteý bizdi qýantady», - dedi Senat Tóraǵasy.
Senat baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, osy kúni eki el parlamentteri palatalarynyń tóraǵalary Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tájikstan Respýblıkasynyń jańa Elshiliginiń qurylys ornyna alǵashqy tas qalaýdyń saltanatty rásimine qatysty.
- Vıtse-mınıstr Kemelbek Oıshybaev Túrkııanyń iri medıaholdıngi «TRT» basshysymen kezdesti
- Erqanat Turymtaı qazaqtyń kóne jádigerlerin búginge deıin saqtap keledi
- Germanııada Abaı Qunanbaıulyna eskertkish ashyldy
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Ózbekáli Jánibekovke Almaty men Túrkistanda eskertkish ornatylmaq
- Qazaqstanda ıpotekalyq qaryz boıynsha kepilde turǵan úıdi óndirip alýǵa tyıym salynbaq
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
19.11.2020
Şu gün Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly ýapon dilinde neşir edilen kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.
Şu günki çäräniň şanly senäniň — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň öň ýanynda geçirilmeginiň çuň manysy bolup, milli Liderimiziň parahatçylyk söýüjilik we netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanan daşary syýasy ugrunyň üstünlikli amala aşyrylýandygynyň aýdyň subutnamasyna öwrüldi.
Ýurdumyz döredijilik strategiýasyny işjeň amala aşyrmak arkaly, Ýaponiýa bilen däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklaryň berkidilmegine, netijeli hyzmatdaşlygyň has-da giňeldilmegine, şol sanda ynsanperwer ulgamda pugtalandyrylmagyna uly ähmiýet berýär.Soňky ýyllarda ylym, bilim we medeniýet ulgamlarynda iki döwletiň gatnaşyklary görnetin giňeldi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de türkmen edebiýatynyň nusgawy şahyrlarynyň eserleriniň ýapon diline terjime edilmegi ýaponlaryň Türkmenistanyň ösüşine, halkymyzyň medeniýetine gyzyklanma bildirýändigine şaýatlyk edýär.
2012-nji ýylda «Ata arzuwyny amala aşyrýan agtyk» atly kitabyň ýapon dilinde neşir edilendigini bellemek gerek. Terjimeçi — halkara gatnaşyklaryň professory, Sasakawa Parahatçylyk gaznasynyň geňeşçisi Ýoşiaki Sasaki Magtymguly adyndaky Halkara baýraga mynasyp boldy.
Şu günki çäre ikitaraplaýyn ynsanperwer gatnaşyklaryň möhüm halkasy bolup durýar hem-de dostlukly halklaryň özara düşünişmeginiň berkidilmegini we biri-biri hakynda bilimlerini artdyrmagy ugur edindi.
Tanyşdyrylyş dabarasyna Daşary işler ministrliginiň işgärleri, ýurdumyzda işleýän daşary döwletleriň diplomatlary, gazetleriň we žurnallaryň redaktorlary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, professorlary, mugallymlary hem-de talyplary, habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Onlaýn görnüşde geçirilen çärä türkmen okuw mekdepleri bilen hyzmatdaşlyk edýän ýapon ýokary okuw mekdepleriniň — Tokio we Sukuba uniwersitetleriniň hem-de Kitasato uniwersitetiniň ýolbaşçylary we wekilleri, dostlukly ýurduň ylmy jemgyýetçiligi goşuldy.
Ýaponiýanyň Türkmenistanda täze bellenilen ilçisi Hiroýuki Ýamamoto çärede çykyş edip, Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitabynyň ýapon dilinde çap edilmeginiň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary derejesini nobatdaky gezek tassyklaýandygyny hem-de däbe öwrülen dostlukly we özara bähbitli döwletara gatnaşyklaryň has-da pugtalandyrylmagyna möhüm goşant goşýandygyny belledi.
Dabara gatnaşyjylar döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň eseriniň türkmen halkynyň taryhy ýoluna has giňişleýin garamaga we milli-medeni özboluşlylygy, däp-dessurlary hem-de durmuşy bilen tanyşmaga, türkmenleriň dünýäniň ylmy, ykdysady we medeni ösüşine goşan goşandyna çuňňur düşünmäge mümkinçilik berýändigi barada bir pikire geldiler. Bu neşiriň ýapon we beýleki dillerde çap edilmegi bolsa türkmen Lideriniň işleriniň ykrar edilýändigine hem-de halkara giňişlikde abraýynyň ýokarydygyna şaýatlyk edýär.
Dabaranyň dowamynda däpleri aýawly saklamakda iki ýurduň garaýyşlarynyň ýakyndygy bellenildi. Çykyş edenler Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň gadymy medeniýetleri hem-de baý milli däpleri bolan ýurtlardygyny bellediler. Biziň halklarymyzyň häsiýetli aýratynlygynda durmuşyň köpasyrlyk gurluşyny hormatlamak, däplere wepalylyk häsiýetleri jemlenýär. Biziň döwletlerimizi mirasa daýanýan, geçen nesilleriň tejribesini we ruhy gymmatlyklaryny aýawly saklaýan, ösüşiň innowasion ýoly bilen hereket edýän isleg birleşdirýär.
«Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitabyň ýapon diline terjime edilmegi netijesinde, dostlukly ýurduň jemgyýetçiligine Türkmenistany özleri üçin has giňişleýin açmaga, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň beýan eden türkmen halkynyň medeniýeti, özboluşly däpleri, halk döredijiligi hem-de ruhy gymmatlyklary barada ýapon dilinde maglumat almaga mümkinçilik döretdi. Şonuň bilen birlikde, neşir ýurdumyzyň ýokary we orta okuw mekdeplerinde ýapon dilini öwrenýän talyplar hem-de okuwçylar üçin ajaýyp gollanma öwrüler.
Bellenilişi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň ýapon dilindäki görnükli edebi işiniň neşir edilmegi türkmen halkynyň baý ruhy mirasyny mundan beýläk-de wagyz etmäge hyzmat eder, şeýle hem maddy däl gymmatlyklary toplamak we öwrenmek boýunça milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan ylmy işiň gerimine baha bermäge mümkinçilik döreder.
Dabara gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidentiniň adyna Ýüzlenme kabul etdiler. Onda milli Liderimize alyp barýan köpugurly işleri, şol sanda mähriban halkymyzyň ruhy-ahlak däplerini aýawly saklamak we baýlaşdyrmak, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe raýatlarymyzyň abadançylygy hem-de Watanymyzyň gülläp ösmegi hakynda edýän ýadawsyz aladasy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirilýär. Ýaş nesli watançylyk ruhunda terbiýelemek işinde bahasyna ýetip bolmajak nusgalyk hökmünde «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitap muňa mysal bolup durýar.
Şu günki dabaranyň dowamynda ýokary okuw mekdebiniň binasynyň eýwanynda guralan sergide döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzda we daşary döwletlerde giň meşhurlyga eýe bolan düýpli işleri hem-de ýokary okuw mekdebiniň talyplarynyň ylmy-barlag işleri görkezildi. Döwrebap tehnologiýalaryň mümkinçilikleri netijesinde, sergi bilen Ýaponiýanyň köpçüligi hem onlaýn görnüşde tanyşdy.
Dabaraly çäre ýokary okuw mekdebiniň döredijilik toparlarynyň konserti bilen jemlendi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Kelissózder barysynda memleket basshylary strategııalyq áriptestik pen odaqtastyqty odan ári nyǵaıtý keleshegin talqylap, óńirlik jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler jóninde pikir almasqan.
Memleket basshylary 1997 jylǵy 8 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy Máńgilik dostyq týraly sharttyń jáne 2003 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy Odaqtastyq qarym-qatynastar týraly sharttyń erejelerin basshylyqqa ala otyryp, tómendegideı málimde jasaǵan.
Buryn qol jetkizilgen, onyń ishinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń 2019 jylǵy 27 qarashada Qyrǵyz Respýblıkasyna jasaǵan memlekettik saparynyń qorytyndylary boıynsha ýaǵdalastyqtardy birlese júzege asyrý mańyzdylyǵyn atap ótedi.
Qos memleket arasyndaǵy qarym-qatynastardyń qarqyndy damýy úshin belsendi saıası dıalogtyń mańyzdylyǵyn moıyndaı otyryp, bıik, joǵary jáne basqa deńgeılerdegi senimdi de syndarly dánekerliktiń odan ári óristeýin quptaıdy.
Pandemııanyń jalǵasýy jaǵdaıynda koronavırýs ınfeksııasyna qarsy birlesken is-qımyldy jandandyrý mańyzdylyǵyn atap ótti. Osy turǵydan qyrǵyz tarapy Qazaqstan Respýblıkasynyń járdemi men kómek kórsetýge ázirligi, sonyń ishinde, gýmanıtarlyq sıpattaǵy qoldaýy úshin rızashylyq bildirdi.
Epıdemıologııalyq talaptardy saqtaý qajettigin moıyndaı otyryp, taraptar memleketterdiń aýmaǵy arqyly azamattardyń jáne kólik quraldarynyń tranzıti men erkin qozǵalysy úshin kelisilgen sharalardy qabyldaý mańyzdylyǵyn atap ótedi.
Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq salasyndaǵy ekijaqty qarym-qatynastardy odan ári keńeıtýdi, taýarlar men qyzmetter boıynsha ózara saýda qurylymyn ósirý men ony ártaraptandyrýdy qamtamasyz etýdiń erekshe mándi ekenin rastaıdy.
О́nerkásip, gıdroenergetıka, otyn-energetıkalyq keshen, jer qoınaýyn paıdalaný, aýyl sharýashylyǵy, óńdeý sektory, logıstıka salasynda, jol-kólik ınfraqurylymy men bank salasyndaǵy kooperasııalyq jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan iskerlik baılanystardy jan-jaqty keńeıtý qajettigin atap kórsetedi.
Investısııalyq ózara yqpaldastyqty odan ári damytý, ınvestısııalardy tartýǵa qolaıly jaǵdaılar jasaý jáne olardy memlekettik deńgeıde qorǵaý mańyzdylyǵyn atap ótedi. Taraptar ınvestısııalardy jan-jaqty qoldaý tetikterin jetildirý boıynsha sharalar qabyldaýǵa shynaıy nıetti ekenin bildiredi.
Qyrǵyz Respýblıkasy EAEO-daǵy Qazaqstan Respýblıkasy tóraǵalyǵynyń basymdyqtaryna qoldaý bildiredi. Osy turǵydan Taraptar eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııa, sonyń ishinde, tosqaýylsyz, alyp tastaýlar men shekteýlersiz, taýarlar, kórsetiletin qyzmetter, kapıtal jáne ortaq eńbek naryqtarynyń áleýetin tolyqtaı ashyp kórsetýge baǵyttalǵan sharalardy ázirleýde sanıtarlyq, veterınarlyq jáne fıtosanıtarlyq sharalar boıynsha ózara yqpaldastyqty nyǵaıtý, ónerkásiptik keshenderdiń básekege qabilettiligin arttyrý jáne basqa da baǵyttarda ortaq ádistemelerdi qalyptastyrý mańyzdylyǵyn atap ótedi.
Memleketterdiń kólik-tranzıttik áleýetterin odan ári damytý, sondaı-aq sıfrlandyrý jáne aqparatpen almasý, onyń ishinde, memlekettik qyzmet kórsetý salalarynda birlesken jobalardy iske asyrý múmkindikterin talqylady.
Taraptar shekara mańy yntymaqtastyǵynyń áleýetin ashyp kórsetý maqsatynda Birinshi О́ńiraralyq qazaq-qyrǵyz forýmyn ótkizýge múddeli ekenin rastaıdy.
Ortaq ekonomıkalyq keńistik jaǵdaıynda taýarlardyń Qazaqstan men Qyrǵyzstan aýmaqtary arqyly bógetsiz ótýin qamtamasyz etý úshin qazaq-qyrǵyz memlekettik shekarasynda logıstıkalyq ortalyq qurýdy tezdetý boıynsha Úkimetterge tıisti tapsyrma berildi.
Ortalyq Azııa elderiniń ekologııalyq jáne energetıkalyq qaýipsizdigi boıynsha syndarly yntymaqtastyqqa jáne strategııalyq áriptestik, senim, tatý kórshilik, teńdik jáne bir-biriniń múddelerin eskerý negizinde sý-energetıka resýrstaryn keshendi paıdalanýǵa ózara qyzyǵýshylyq bildiredi.
О́ńirlik kooperasııanyń ózekti máseleleri boıynsha ustanymdardyń uqsastyǵyn jáne Ortalyq Azııadaǵy senimdi, turaqtylyq pen qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa járdemdesýge umtylystaryn rastaıdy.
О́ńirishilik yntymaqtastyqtyń barlyq salalarynda besjaqty ózara yqpaldastyqty jandandyrý úshin qolaıly jaǵdaı týdyratyn Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń Konsýltatıvtik kezdesýleri formatyn odan ári damytýdyń basym mánge ıe ekendigin erekshe atap kórsetedi. 2021 jyly Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń kezekti Konsýltatıvtik kezdesýin Qyrǵyz Respýblıkasynda epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqtalǵannan keıin ótkizýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Taraptar BUU, EQYU, TMD, EAEO, ShYU, UQShU, TMYK, IYU jáne basqa da halyqaralyq uıymdar sheńberinde syndarly dıalogty jalǵastyrý qajettiligi týraly ortaq pikir bildiredi.
Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi Keńestiń (AО́SShK) áleýetin damytýǵa, sonyń ishinde, ony tolyqqandy halyqaralyq uıymǵa aınaldyrýǵa nıetti ekenderin bildirip, qos memleket úılestirýshileri bolyp tabylatyn AО́SShK Adamı ólshemin damytýǵa kelisti.
Ortalyq Azııa memleketteri ekonomıkalarynyń neǵurlym turaqty damýyna yqpal etetin, 2021 jyly Qyrǵyz Respýblıkasynda ótkizilýi josparlanǵan Eýropalyq Odaq – Ortalyq Azııa birinshi ekonomıkalyq forýmnyń eleýligin atap kórsetedi.
Halyqaralyq terrorızmge, ekstremızmge, esirtkiniń zańsyz aınalymyna, transulttyq uıymdasqan qylmysqa, halyqaralyq qaýipsizdikke tónetin basqa da syn-tegeýrinder men qaterlerge qarsy kúres máselelerinde ekijaqty jáne kópjaqty deńgeıdegi birlesken kúsh-jiger arttyrýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdarady.
Qos halyqtyń mádenı-tarıhı jáne tildik ortaqtyǵyn eskerip, ǵylym, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, týrızm, sport jáne basqa da salalardaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa beıildiligin rastaıdy. Taraptar birlesken bilim berý jáne ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlamalardy iske asyrýdy jalǵastyrýǵa nıetti.
Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Táýelsizdikteriniń 30 jyldyǵyn merekeleýge oraılastyrylǵan aldaǵy mereıtoı is-sharalarynyń mańyzdylyǵyn atap ótedi.
Birlesken televızııalyq jobalar, kórmeler, festıvalder jáne ózge de mádenı is-sharalar ótkizý turǵysynan járdem kórsetýge, ortaq tarıhı jáne mádenı murany saqtaý men ilgeriletý maqsatynda kúsh-jiger biriktirýge ázirligin bildiredi.
Jýyq arada Abaı Qunanbaevtyń Bishkekte, sondaı-aq, Manas pen Shyńǵys Aıtmatovtyń Nur-Sultanda eskertkishterin ornatý týraly ýaǵdalastyqtardyń erekshe mánge ıe ekenin aıryqsha belgilep ótedi.
Taraptar tabysty kelissózder men sapar barysynda qol qoıylǵan ekijaqty qujattar Qazaqstan Respýblıkasy men Qyrǵyz Respýblıkasy arasyndaǵy dostyq jáne odaqtastyq qatynastardy odan ári nyǵaıtýǵa yqpal etetinin, sondaı-aq, qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy oıdaǵydaı iske asyrýǵa erekshe mán beredi.
Qyrǵyz Respýblıkasynyń prezıdenti Sadyr Japarov qonaqjaılyq kórsetkeni úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevqa jáne barsha qazaq halqyna rızashylyǵyn bildirdi jáne jan-jaqty yntymaqtastyqty odan ári damytý maqsatynda Qazaqstan basshysyn ózine yńǵaıly ýaqytta saparmen Qyrǵyz Respýblıkasyna kelýge shaqyrdy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev shaqyrýdy rızashylyqpen qabyl aldy. Sapardyń merzimderi dıplomatııalyq arnalar arqyly kelisiletin bolady.


text:
4-8-nji oktýabr aralygynda Gazagystan Respublikasynyň paýtagty Nur-Sultanda Merkezi Aziýada ilkinji gezek “World Energy Week” we XIV Ýewraziýa forumy (KAZENERGY) geçiriler. Bu barada “Kazinform” guramaçylara salgylanyp habar berýär.
Çäräni, KAZENERGY Assosiasiýasy hem-de Bütindünýä Energetika Geňeşi (WEC) bilelikde «Energy For Better Lives “Gowy durmuş üçin energiýa” mowzugy bilen geçirýär.
Çäräniň esasy maksady, durnukly ösüşe ýardam we energiýanyň adamzadyň peýdasyna ulanylmagyny üpjün etmekden ybaratdyr.
2021-nji ýylda geçiriljek Bütindünýä energiýa hepdeligi Gazagystan Respublikasynyň Milli komiteti tarapyndan guralýar. Hepdelik dünýäniň energiýa jemgyýeti üçin dürli çäreleri we aragatnaşyk mümkinçiliklerini hödürlär. Şeýle-de ministrlikleriň ýolbaşçylaryny, transmilli korporasiýalaryň we halkara guramalaryň ýolbaşçylaryny, köp sanly ýolbaşçylary we energiýa pudagynyň hünärmenleri bir ýere jemlär.
Bu çäre milli, sebitleýin we dünýä derejesinde durnukly energiýa ulgamlaryny döretmek üçin energiýa meseleleri boýunça çekeleşiklere we açyk gepleşiklere itergi berer. Forumyň mowzugy, energiýa bazarlaryna gatnaşyjylaryň arasynda netijeli gepleşik geçirmekden, şeýle-de energiýa ulgamynyň ösüş tendensiýalaryny we ugurlaryny göz öňünde tutmakmakdan ybaratdyr.
Bütindünýä Energetika Geňeşi (World Energy Council) 1923-nji ýylda döredilen hökümete degişli bolmadyk iň uly halkara energiýa guramadyr. Bütindünýä Energetika Geňeşiniň 300-den gowrak gurama wekilçilik edýän 90-dan gowrak milli komiteti, şol sanda, döwlet edaralaryny, senagat we bilermen guramalaryny öz içine alýar. Geňeş her ýyl dünýä energiýa liderleriniň global çäresini – Bütindünýä energiýa hepdeligini geçirýär.
4-8-nji oktýabr aralygynda Gazagystan Respublikasynyň paýtagty Nur-Sultanda Merkezi Aziýada ilkinji gezek “World Energy Week” we XIV Ýewraziýa forumy (KAZENERGY) geçiriler. Bu barada “Kazinform” guramaçylara salgylanyp habar berýär.


text:
-
-
00:12
-
-
keshe 23:07
-
-
keshe 22:55
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 19:10
-
-
-
-
-
Almatyda qaraýsyz qalǵan ýchaskeden 800 KamAZ qoqys shyǵaryldy
ALMATY. QazAqparat - Almaty ákimi Baqytjan Saǵyntaev joldar men jaıaý júrginshiler aımaǵyn jóndeý barysymen, sondaı-aq qoǵamdyq keńistikterdiń abattandyrylýymen tanysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Tóle bı kóshesinde Baıtursynov kóshesinen ıAssaýı kóshesine deıin jalpy uzyndyǵy 8,5 shaqyrym bolatyn jol jóndelip jatyr. Trotýar jamylǵysy jańaryp, jıekter men aryq naýalary ishinara aýystyryldy. Tar ýchaskelerde - Baıtursynov kóshesinen Áýezov kóshesine deıin - tramvaı relsteri alynyp jatyr. Osylaısha, jóndeletin joldyń uzyndyǵy boıynsha júris bóliginiń eni birdeı bolady»,- deıdi Almaty ákimi.
Jol jıeginiń boıyna aıaldama qaltalary joq qoǵamdyq kóliktiń jolaqtary bolady. Bul rette jol qaýipsizdigi talaptaryna sáıkes keletin jerlerde jalpyǵa arnalǵan turaq qaltalary uıymdastyrylǵan. Negizgi kóshelermen qıylysqa deıin burylys úzilisteri bolady.
Búginde Baıtursynov kóshesinen Baızaqov kóshesine deıin jáne B.Momyshuly kóshesinen ıAssaýı kóshesine deıingi ýchaskelerge asfalt tóseý aıaqtaldy.
Almaty ákimi Baqytjan Saǵyntaev jóndeý jumystarynyń sapasyn baqylaýdy jáne ortalyq kósheni kólik qozǵalysy úshin belgilengen merzimde ashýdy tapsyrdy.
Qala ákimi sondaı-aq Naýryzbaı aýdanynyń ákimshilik ortalyǵynda B.Momyshuly kóshesinen Alataý kóshesine deıingi jańa metro stantsııalarynyń qurylysy men Abaı dańǵylyn uzartý barysyn tekserdi.
«Jaıaý júrginshilerge yńǵaıly bolýy úshin Tóle bı kóshesiniń boıynda ıAssaýı kóshesinen B. Momyshuly kóshesine deıin serýendeý aımaǵynyń qurylysy aıaqtalýda. «Bıýdjetke qatysý» aıasynda júzege asyrylatyn jobasy boıynsha aǵymdaǵy jóndeý, ýchaskeni asfalttaý, oryndyqtar, daýys berý jáshikterin ornatý, jaryqtandyrý baǵanalary qarastyrylǵan»,- dep atap ótti Baqytjan Saǵyntaev.
Altyn besik shaǵynaýdany turǵyndarynyń ótinishi boıynsha Ánet baba kóshesiniń boıyndaǵy bos jatqan jerge oıyn alańy men fýtbol alańy salynyp jatyr.
Jaqyn jerde balabaqsha qurylysy josparlanǵan. Trýdovaıa kóshesiniń boıyndaǵy qaraýsyz qalǵan alańnan 800-ge jýyq KamAZ qurylys pen turmystyq qaldyqtar shyǵaryldy.
Endi munda sport, balalardyń oıyn jáne fýtbol alańdary paıda bolady.
Alataý aýdanynda Baqytjan Saǵyntaev «Nurkent» shaǵynaýdanyndaǵy 18 úıdiń jańartylǵan qasbetterin qarap shyqty. Jumys aıaqtalýǵa jaqyn. Turǵyndardyń belsendi qatysýymen aýlanyń aýmaǵy retke keltiriledi.
Megapolıs ákimi Ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń qurylysyn da tekserdi. Jańa medıtsınalyq mekeme Elbasy tapsyrysymen salynyp jatyr, ol 350 tósek-orynǵa arnalǵan.
«Nurkent» shaǵynaýdanynda buqaralyq sportpen shuǵyldanýǵa jaǵdaı jasaý maqsatynda bıýdjet qarajaty esebinen 14 kortqa arnalǵan tennıs ortalyǵy - 4 jabyq jáne 10 ashyq alańdar salynýda.
Sonymen qatar, onyń janynan jeke ınvestıtsııa esebinen 12 ústel tennısi ortalyǵy salynýda. Jyl sońyna deıin jańa sport nysandaryn paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Jumys sapary kezinde qala ákimi «Alataý» shyǵarmashylyq habynyń ekinshi qabatyndaǵy IT-zerthanany ashýǵa arnalǵan úı-jaılardy qarap shyqty.
Bul IT-ındýstrııa ınfraqurylymyn damytý úshin qurylǵan uqsas zerthanalardyń keń jelisi núkteleriniń birine aınalady.
Baqytjan Saǵyntaev tıisinshe «Saıaly» shaǵynaýdanyndaǵy jáne «Tomırıs» shaǵynaýdanyndaǵy 1800 jáne 1500 oryndyq mektepterdiń qurylys qarqynymen tanysty.
Jańa bilim nysandaryn jyl sońyna deıin paıdalanýǵa berý josparlanǵan.
Jumys saparynyń sońynda Almaty ákimi «Tomırıs» jáne «Shańyraq-2» shaǵynaýdandaryndaǵy «Bıýdjetke qatysý» aıasynda bos ýchaskelerdiń ornyna salynǵan jańa balalar oıyn alańdary men sport alańdaryn qarap shyqty.
Jalpy, osy joba aıasynda bıyl Alataý aýdanynda 27 jergilikti sport jáne oıyn alańdary ashylady, olar barlyq shaǵynaýdan turǵyndary úshin qoljetimdi bolady.
- Almatyda birqatar turǵyn úı men nysandar gazdan ajyratylady
- ShQO-da qutqarylǵan birqazan poıyzben Almatyǵa jetkizildi
- Almatydan Nur-Sultanǵa ushyp shyqqan áýe kemesi áýejaıǵa qaıta oraldy
- Jas maman: Almaty kolledjderin jańǵyrtý jumystary qarqyndy júrýde
- Almatyda Álibek Dinishevtiń mereıtoılyq kontserti ótti
- Jaıyq ózeni saǵasynda Kaspıı ıtbalyqtary paıda boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Amnesty International beýannamasynda graždanlaryň ýurtdan erkin çykmak we ýurda gaýdyp barmak hukugynyň berjaý edilmeginiň we ýurduň içerki ýagdaýyna halkara derejesinde açyk syn edilmeginiň halkara kanunlarynda göz öňünde tutulýanlygyna ünsi çekýär. Gurama öz ýaýradan beýannamasynda Türkmenistandaky we ýurduň daşyndaky çeşmelerine salgylanýar.
Soňky yza gaýdyşlyk
Amnesty International guramasy Türkmenistanda müňlerçe adamyň ýurda baryp gaýtmak mümkinçiligini çäklendirýän düzgünlere we goşa raýatlyga eýe bolan adamlaryň ýurtdan gaýtmakda çekýän kynçylyklaryna degişli soňky wakalaryň aladalanmalary hasam güýçlendirýänligini 16-njy awgustda ýaýradan beýannamasynda ýazýar.
Guramanyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça wekili Lidiýa Aroýu Türkmenistanda adamlaryň hereket azatlygyny çäklendiriji düzgünleriň adamlaryň saglygyna we janyna howp salýan halatlarynyň hem az däldigini belläp, gyssagly ýagdaýda saglygyny bejertmek üçin daşary ýurtlara barýan adamlaryň ýurtdan goýberilmändigi zerarly heläk bolýan halatlarynyň hem bardygyny aýtdy.
Guramanyň öz çeşmelerine salgylanyp ýazmagyna görä, Türkmenistanyň prezidenti tarapyndan gol çekilip, 1-nji awgustda işe girizilen düzgün jemi 37,057 adamyň Türkmenistandan çykmagyny gadagan edýär, şeýle-de halkara adam hukuklaryny goraýjy guramalaryň we 8,000-den gowrak tanymal şahslaryň bu ýurda barmagyny gadagan edýär.
Daşyndan synlamaly
Amnesty International Türkmenistanda adam hukuklarynyň yzygiderli depelenmeginiň we halkara synçylaryny ýurda goýbermekden häkimiýetleriň ýüz öwürýänliginiň aladalandyrýanlygyny belleýär. Gurama Türkmenistana barmak üçin ýurduň häkimiýetlerine edip gelýän öz ýüzlenmeleriniň hem henize çenli jogapsyz galýanlygyna ünsi çekýär.
Beýannamada bellenişine görä, BMG-niň ýörite hasabatçylarynyň diňe biri, ýagny dini azatlyklar boýunça hasabatçysy Türkmenistana barypdy. BMG-niň gynamalar boýunça ýörite hasabatçysynyň Türkmenistana barmak ugrundaky synanyşyklary 2003-nji ýyldan bäri türkmen resmileri tarapyndan ret edilip gelinýär. BMG-niň tötänleýin tussaglar boýunça ýörite hasabatçysy hem ýurda goýberilmeýär.
Türkmenistana baryp gaýtmagy çäklendiriji düzgünleriň we ýörite sanawlaryň bolmagy türkmen häkimiýetleri tarapyndan resmi derejede tassyklanmaýar, ret hem edilmeýär. Soňky döwürde daşary syýasy we ykdysady gatnaşyklaryny güýçlendirýän Türkmenistanyň häkimiýetleri ýurduň açyk gapylar syýastyny alyp barýanlygyny yzygiderli nygtaýarlar.
Niýet näme?
Wenada ýerleşýän adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatullin Türkmenistanda belli bir adamlar, jemgyýetçilik aktiwistleri, žurnalistler we halkara guramalar babatdaky hereket azatlygyny çäklendiriji çäreleriň resmi derejede düzgünleşdirilen görnüşde amala aşyrylýanlygyna şübhelenmeýär.
Adam hukuklaryny goraýjy Farid Tuhbatulliniň pikirine görä, türkmen häkimiýetleri ýurda girjek belli bir adamlaryň we ýurtdan çykjak raýatlaryň hereketlerini çäklendirmek arkaly demokratik özgerişlere ýol bermezlik we şol bir wagtyň özünde-de ýurtdaky bikanunçylygyň dünýä paş edilmeginiň öňüni almak maksadyna eýerýärler.
Sentýabr aýynda Ýewropa parlamentinde Türkmenistan bilen ýaranlyk we hyzmatdaşlyk ylalaşygyna gol çekmek meselesine garalmagyna we ses berişligiň geçirilmegine garaşylýar. Amnesty International Ýewropa parlamentini Türkmenistan bilen ylalaşyk boýunça gutarnykly karara gelmezden ozal adam hukuklarynyň depelenmegine degişli wakalary öwrenmäge çagyrýar.


text:
Ebedi Söz jan-ten bolýar
“Ozal-başda Söz bardy, Söz Hudaýdady, Söz Hudaýyň Özüdi. Ol ozal-başda Hudaýdady. Hemme zady Ol ýaratdy, ýaradylan zatlaryň hiç biri Onsuz ýaradylmady. Onda ýaşaýyş bardy, ýaşaýyş bolsa ynsanlaryň nurudy. Bu Nur garaňkylykda parlaýandyr, garaňkylyk oňa düşünip bilen däldir. Hudaý tarapyndan iberilen bir adam bardy, onuň ady Ýahýady. Ol güwälik etmäge, hemmeleriň özi arkaly iman etmegi üçin Nur hakda güwälik etmäge gelipdi. Onuň özi nur däldi, ol diňe nur hakda güwälik etmäge gelipdi. Ähli ynsanlary ýagtylandyrýan hakyky nur dünýä geldi. Ol dünýädedi, dünýä Ol arkaly ýaradylypdy, emma dünýä Ony tanamady. Ol Özüniňkilere geldi, Özüniňkiler Ony kabul etmediler. Emma Ol Özüni kabul edenlere, adyna iman edenlere Hudaýyň oglanlary bolma hukugyny berdi. Olar gandan, bedeniň islegi bilen ýa-da adamyň islegi bilen dogulman, eýsem, Hudaýdan doguldylar. Söz jan-ten bolup aramyzda ýaşady…


text:
«Jastar jylynda» sheteldik qazaq jastary shet qalmau kerek
«Otandastar» qorynyng preziydenti
N.Á.Ábiqaevtyn;
Dýniyejýzi qazaqtary qauymdastyghy
Tóraghasynyng birinshi orynbasary
Z.Q. Túrysbekovtyng nazaryna!
Elbasymyzdyng 2019 jyldy «Jastar jyly» dep jariyalauy – jalpy júrtshylyq arasynda keremet qoldaugha ie boldy.
Múnday atauly jylda jastardyng óz janalyqtaryn jarqyratyp kórsetuine mýmkindik tuary, qordalanyp kele jatqan kóp mәselening týiini sheshileri shyndyq.
Tipti, 23 qantardaghy Jastar jylynyng saltanatty ashylu jinalysynda Últ Kóshbasshysy Núrsúltan Nazarbaev Astana, Almaty jәne Shymkent qalalarynda júmys isteytin jastar ýshin jylyna bir mynnan kem emes pәter saludy birden tapsyrdy. Búl degeniniz – ýkimet qyzmetinde jýrgen jastar ýshin keremet qoldau ekenin aityp jatudyng ózi basy artyq sóz.
Últ Kóshbasshysy Núrsúltan Nazarbaev «Qayda jýrse de qazaqtyng tarihy otany bireu-aq. Ol – Qazaqstan» degen bolatyn.
Biz – Qarashanyraqta – Qazaqstanda bolyp jatqan osynday tarihy oqighalardan, dataly jiyndardan shettegi qandastarymyzdy shet qaldyrmauymyz kerek! «Jastar jyly» – sheteldegi etnikalyq qazaq jastaryn Otangha tartudyng tabylmas orayy bolghaly túr.
Qúdaygha tәube, Elimizde shekara syrtyndaghy qandas jastarymyzdyng Atajúrtyna oraluyna, bilim aluyna, qonystanyp qaluyna tolyq zannamalyq negiz qalanghan.
Atap aitar bolsaq, Qazaqstan Respublikasynyng «Bilim turaly» Zanynyng 66-babynda shet eldegi qazaq diasporasynyng bilim alu qajettilikterin qanaghattandyru ýshin jazylghan baqanday ýsh tarmaq bar:
1. Qazaqstan Respublikasynyng azamattary bolyp tabylmaytyn últy qazaq adamdardyng Qazaqstan Respublikasynda bilim alugha qúqyghy bar.
2. Memleket shet eldegi qazaq diasporasynyng bilim alu qajettilikterin qanaghattandyrugha jәrdemdesedi.
3. Shet eldegi qazaq diasporasy ýshin bilim beru úiymdaryn qúru jәne oghan qarjylyq-materialdyq kómek kórsetu halyqaralyq sharttarda belgilengen tәrtippen jýzege asyrylady.
Ol az deseniz, «Tehnikalyq jәne kәsiptik, orta bilimnen keyingi jәne joghary bilimning bilim beru baghdarlamalaryn iske asyratyn bilim beru úiymdaryna oqugha týsu kezinde qabyldau kvotasynyng mólsherin bekitu turaly» Qazaqstan Respublikasy Ýkimetining 2012 jylghy 28 aqpandaghy № 264 Qaulysymen Qazaqstan Respublikasynyng azamattary bolyp tabylmaytyn últy qazaq adamdar ýshin – 4 payyz jenildik qarastyrylghan.
Onyng syrtynda, «Halyqtyng kóshi-qony turaly» Zannyng 33-babynda osy jenildikpen oqugha týsken etnikalyq qazaq studentteri ýshin joghary oqu oryndarynyng jataqhanalaryna uaqytsha tirkeluge, túraqty túrugha jәne jenildetilgen tәrtippen (tirkeu tәrtibimen) Qazaqstan Respublikasynyng azamattyghyna qabyldau turaly ótinishhat beruge qúqyq berilgen.
Sonday-aq, alda qayta qaralatyn «Halyqtyng kóshi-qony turaly» Zannyng «Bilim beru salasyndaghy uәkiletti organnyng qúzyreti» degen 13-babyna «3-1)» etip, sheteldegi qazaq jastaryn aqyly oqugha shaqyru ýshin jana tarmaq qosu turaly úsynys berip qoydyq. Qabyldanady degen senimdemiz.
Ókinishke oray, Tәuelsiz Otanynyng berip otyrghan osy mýmkindigin bizding shettegi qandas jastarymyz óz dengeyinde tolyq paydalanyp otyrghan joq! Onyng ózindik sebepteri de bar!
Eng basty sebep, Dýniyejýzi qazaqtarynyng qúryltaylary qarsanynda bolmasa, atqarushy biylikting barlyq salasy shettegi qandastarymyzdy atauly oqighalar men dataly jiyndar kezinde kóbinde úmytyp ketedi.
Ekinshiden, qazaqtyng irgeli bólimi qonystanghan memleketterdegi sayasy jaghday últy qazaq jastardyng shetke shyghuyna barynsha kedergi jasap otyr.
Odan qala berdi jat jerde tuyp, ana tilindegi mektep bolmaghandyqtan ózge tilde oqyghan jastardyng qalghyp ketken últtyq sanasy da kesirin az tiygizip jatqan joq...
Mine, taghy qaytalap aitayyn, «Jastar jyly» – sheteldegi etnikalyq qazaq jastaryn Otangha shaqyrudyng tabylmas orayy bolmaq.
«Otandastar» qory men Dýniyejýzi qazaqtarynyng qauymdastyghy búl mýmkindikti barynsha tolyq paydalanyp qaluy kerek!
Al, ol ýshin ne isteu kerek?!
2015 jyly 24 jeltoqsanda «Núr Otan» partiyasynyng «Miras» qoghamdyq kenesi kezekti jinalysyn kóshi-qon jәne shettegi qandastar mәselesine arnap, ziyaly qauym ókilderin jiyp, talqy jýrgizgen bolatyn.
Men sol jinalysqa sarapshy retinde qatysyp, aldymen «AShYQ ESIK» aksiyasyn ótkizu turaly joba úsyndym. Odan beri de tórt jyldyng jýzi boldy, sol úsynys ayaqsyz qaldy.
«Jastar jyly» qarsanynda shettegi qazaq jastaryn eske ala otyryp, bir kezde «Núr Otan» partiyasy jәne onyng «Miras» qoghamdyq kenesine úsynghan ótinishimdi býgin qandastarymyzben tikeley júmys atqaryp otyrghan «Otandastar» qory men Dýniyejýzi qazaqtarynyng qauymdastyghy basshylaryna yqshamdap, qayta úsynudy jón kórdim.
ALDYMEN «AShYQ ESIK» KEREK
(https://abai.kz/post/42897 )
Aldaghy jerde «Núr Otan» partiyasy jәne onyng «Miras» qoghamdyq kenesi osy «AShYQ ESIK» aksiyasyna basa nazar audarsa, tiyanaqty joba jasap, Ýkimetke zannamalyq kýshi bar qújat qabyldatugha yqpal etse eken deymin.
Mysaly, Shyghystaghy kórshimiz Qytay Halyq Respublikasynda, songhy sanaq mәlimeti boyynsha, 1 542 600 etnikalyq qazaq túrady. Onyng 60 myny kәsiptik orta jәne joghary oqu oryndarynyng studentteri. Sol alpys mynnyng 15 myny Qytaydyng ishki ólkelerinde әr týrli mamandyqta oqidy eken. Bir quanarlyghy, osy on bes myng studentting óz betterimen qúrghan «Qytay Qazaq studentter birlestigi» degen úiymy bar. Óz ishinen saylanghan tóraghasy, 22 ólke men Ortalyqqa tike qaraytyn ýsh ýlken qalada bólimshesi júmys isteydi. Ár jyly Qúryltaylar úiymdastyryp, últtyq qúndylyqtardy dәripteytin sharalar ótkizip keledi. Biyl «Qazaq handyghynyng 550 jyldyghyn, Hakim Abaydyng 170 jyldyghyn shama-sharqynsha atap ótkenin men jaqsy bilem. Nauryz merekesin de jyl qúrghatpay toylap otyrady. «Toghyz qúmalaqtan» sporttyq jarystar ótkizip túrady...
Olar Qytaydaghy Qazaqstan Elshiligimen tyghyz baylanysta. Elimizden saparlay barghan Ýkimet basshylaryna tilmәsh bolyp jýrgenderi de bar. Mysaly, jaqynda Premier-ministrding birinshi orynbasary Baqytjan Saghyntaevqa Mәrmәr Qanatqyzy degen qaryndasymyz audarmashy boldy.
Demek, osynday qazaq studentter Mangholiya men Ózbekstanda, Resey men Batys elderinde de kóp... Olardyng da osy tektes studenttik úiymdary bar boluy әbden mýmkin!
Eger qazaq kóshin kólikti etem dese, Qazaqstan tarapy eng aldymen osy jastarmen júmys istegeni jón.
Ol ýshin, osy jastardan jazgha qaray Qazaqstangha arnayy 100 ADAMDYQ jastar delegasiyasyn úiymdastyru kerek.
Delegatsiya qúramy jay studentter emes, ghylymda ashqan janalyghy bar, ýzdik oqityn, óz ortasynda biyik bedeli bar qyz-jigitterden jasaqtalsyn. Olardyng qazaq tilin bilu-bilmeuine shek qoyylmasyn. Student jastar ózderi tapqan, patenttegen ghylmy jobalaryn, mýmkindik bar, birge ala keletin bolsyn...
Kelgen bette, olardy «Núr Otan» partiyasy Tóraghasynyng Birinshi orynbasary nemese «Jas Otan» jastar qanatynyng tóraghasy qabyldap, Partiyanyng bas shtaby ornalasqan ghimaratty aralatuy, óz kensesine kirgizip, fotogha tusuge mýmkindik berui, Bas partiya jóninde týsinik jasauy, maghlúmat jetkizui tiyis.
Sosyn, búl top Parlamentting qos palatasynda qonaqta bolsyn. Qos Tóraghanyng da kәbiynetterin kórsin, tanyssyn. Bir-eki deputat qabyldap, kenes ótkizsin. Senat Tóraghasy Q.Toqaevtyng óz elderinde shyqqan kitaptaryn ala kelip, avtorlyq qoltanba jazdyryp alsyn.
Odan arghy jerde, Ýkimet ýiin aralap, Premier-ministrding kreslosyna otyryp kórsin.
Ary qaray, búl sapar Aqordada jalghassyn. Elbasymyzdyng kәbiynetin, kitaphanasyn, jinalys zaldaryn tamashalasyn.
Sosyn Nazarbaev uniyversiytetine baryp, óz qúrbylarymen kezdessin, tanyssyn, pikirlessin!..
Arnayy uaqyt bólip, qarjy salasynda oqyp jatqan jastarmen QR Qarjy ministri, bolashaq dәrigerlermen Densaulyq saqtau ministri, pedagoktarmen Bilim jәne ghylym ministri, ekonomistermen Ekonomika, energetiktermen Energetika ministrleri... jeke-jeke kezdesip, әngimelessin.
Sonymen qatar, «Astana Opera» memlekettik opera jәne balet teatrynan arnayy qazaq muzykasynyng jauhary – «Birjan – Sara» operasyn kórsin.
Sapar sonyna taman Astananyn, Qazaqstannyng kórikti jerlerin aralasyn.
Bir este bolatyn nәrse, olardyng barghan jerlerinde smartfondarymen fotogha týsuine, vidiogha jazuyna rúqsat berilsin!
Múnday dәstýr damyghan elderde bar. Mysaly, Germaniya kansleri Angela Merkeli AShYQ ESIK kýnderin ótkizip, óz reziydensiyasyn halyqqa kórsetip túrady (https://www.youtube.com/watch?v=MABDUyxJy68 ).
Jat jerde jýrgen qandastarymyzdyng biren-sarany ghana ózi túrghan elderining preziydent saraylaryn myqtaghanda syrtynan tamashalaghan bolar. Ministr ataulynyng qolyn alu bylay túrsyn, qarasyn da kórmegeni shyndyq...
Qazaq aitady ghoy, «Myng estigennen, bir kórgen artyq» dep.
Otanymyzdy әlemge odan ary tanyta týsu ýshin, eng aldymen memlket qúraushy últ – qazaqtyng ózi tereng tanyghany jón elimizdi!
Sóitip, «Jastar jylynyn» arqasynda shettegi qazaq jastary da Últ Kóshbasshysy Núrsúltan Ábishúly Nazarbaevtyng óz qolymen qúrghan Úly Dala Elin, onyng 28 jylda qol jetkizgen úshan-teniz jetistigin óz kózderimen bir kórsin!
Úly memleketining bar ekenine kózderin jetkizip, kónilderin marqaytsyn!!
Ghasyrda bir tuatyn Núrsúltan Nazarbaevtay arqatiregining bolghany ýshin keudelerin maqtanysh sezimine toltyrsyn!!!
Sóitip, әlemdegi bar qazaqtyng barar jeri – Qazaqstan ekenin aityp, osy bastan olardyng «qúlaghyn búray beru» kerek qoy!
Demek, joghary dengeyde, jaqsy úiymdastyra bilsek, osy shara-aq shetelde jýrgen qandastarymyzdyng Úly Dala eline degen kózqarasyn týbegeyli ózgertetinine mening senimim kәmil.
Aytpaqshy, búl saparlardy otandyq BAQ keng kólemde taratyp otyrsyn.
Kelushi aghayyndardyng ózderi de WhatsApp, Facebook, Twitter, Instagram jelisi arqyly bizding sol BAQ-tan bir kem habar taratpasy taghy anyq...
Sosyn, elimizge eshqayda ketpeytin naghyz últtyq investorlar tartylady, qarjy da qúiylady, mamandar da aghyldy.
Balasy kelse, artynan aruana sekildi ata-anasy da jetedi.
Al, keterde alystan kelgen ini-qaryndastaryna Astana qalasynyng әkimi qonaqasy berip, shygharyp salsyn. Aspa-tók dastarhannyng keregi joq, peyilmen bergen bir shyny sýtti shay jetkilikti.
Auyt Múqiybek
Abai.kz


text:
Hormatly okyjylarymyz!
“Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com internet saýty her gün täleýnamany dykgatyňyza ýetirýär. Siz hem öz ýyldyzyňyza görä täleýnamaňyz bilen gyzyklanýan bolsaňyz, onda www.atavatan-turkmenistan.com internet saýtyndan daşlaşmaň.
Bellemeli zat, siz islendik ýyldyzyňyzyň suratynyň üstüne basyp, ol baradaky giňişleýin maglumatlary okap bilersiňiz.
Şu günki täleýnama hamallara bir maksady kesgitlemegi maslahat berýär: käwagt netijä gelmek prosesi netijäniň özünden-de has möhümdir. Dostlaryňyz bilen aragatnaşyk gurmakda kynçylyk bolup biler. Özüňize hormat goýdurmak islegiňiz we tekepbirlik, ulumsylyk etmegiňiz aragatnaşygyňyza sowuklyk getirer.
Sowur (öküzçe 21.04 — 20.05)
Gymmatlyklara, ruhy gözleglere bu gün täzeden baha bermeli bolarsyňyz. Emma bu käbir ýagdaýlarda, durmuş güýjüňizi dogry ugrukdyrmak ukybyňyza ýaramaz täsir eder. Häzirki wagtda yhlasly bolmazlyk we haýsydyr bir dawa-jenjellere goşulmazlyk has gowudyr. Sebäbi onuň netijeleri agyr bolup biler.
Jöwza (ekizekler 21.05 — 21.06)
Zatlara standart däl dünýägaraýşyňyz, käbir üýtgeşiklikler we hökümleriň ýitiligi ýolbaşçylaryňyzdan nägilelige ýa-da kärdeşleriňiziň gaharyny getirip biler. Köp kynçylyklara eltip biljek tertipsizligi we özüňize bolan ynamy ýok etmäge çalşyň.
Seretan (leňňeç 22.06 — 22.07)
Işde ýa-da öýde kyn päsgelçilikleri ýeňmeli bolmagyňyz sebäpli nerw bozulmalary mümkindir. Jogapkärçiligiňizi duýuň. Şahsy durmuşyňyzy gowulaşdyrmak mümkinçiligi bar bolsa, ony elden gidermäň, çünki planetalar size juda ýakyn wagtlarda uly şowlulyklary wada berýärler. Öz we töweregiňizdäki adamlaryň duýgularyny seljermek ukybyňyz ýokarlanar. Bu gün siz özüňizi aýratyn rahat duýmak islärsiňiz. Pensiýa çykmak mümkinçiligiňiz bar bolsa, ondan peýdalanyň.
Eset (ýolbars 23.07 — 23.08)
Gün her dürli garaşylmadyk zatlardan doly bolup biler. Siziň işjeňligiňiz, jogapkärçiligiňiz we hyjuwyňyz maddy abadançylygy berkitmek üçin amatly şertleri döredip biler – esasy zat pursatyňyzy elden gidirmezlikdir. Arzuwlaryňyzy, hyýal-niýetleriňizi içiňizde saklajak boluň.
Sünbüle (gyz 24.08 — 23.09)
Bu güni uzak möhletli durmuş meýilnamalaryna möhüm düzedişler girizmäge bagyşlarsyňyz. Tanyşlar we hyzmatdaşlar bilen duşuşmakdan saklanmaga synanyşyň. Hut şu gün täze tanyşlaryň ýaramaz netijeleri bolar. Nagt maýa goýumlaryndan-da gaça duruň – häzir ol peýda getirmez.
Mizan (terezi 24.09 — 23.10)
Daş-töweregiňizdäki adamlar bilen gatnaşyklary aýdyňlaşdyrmagyňyz mümkin. Ýan-ýoldaşyňyzyň buýsanjyna zyýan ýetirmezlik, gabanjaňlyk ýa-da göriplik döretmezlik üçin, tötänleýin bellikleri ýüregiňize almajak boluň we öz gezegiňizde aragatnaşykda gaty seresap boluň. Bolmasa, ýoldaşyňyzyň göwnünde degmegiňiz mümkin.
Akrap (içýan 24.10 — 22.11)
Ýakynlaryňyza has köp üns beriň. Daş-töweregiňizdäki adamlara hemişe söýgini we hormaty bildirip bilersiňiz. Ähli gapma-garşylyklaryň sebäbi, duýgularyň ýüze çykmagynda özüňizi saklamagyňyzdyr.
Kowus (keman 23.11 — 21.12)
Inçe diplomatiýa we ýagdaýy dogry seljermek ukyby şu gün ähli aragatnaşyklarda kömekçiňiz bolar. Işde kopleri geň galdyryp biljek zatlary edip bilersiňiz. Esasy zat, göriplik etmekden saklanyň. Bu diýseň erbet häsiýetdir.
Jedi (owlak 22.12 — 20.01)
Ahli tarapdan diýseň amatsyz gün. Uzak gezelençlerden, syýahatdan gaça duruň. Gödek bolmaň. Bu gün siziň ýalňyş garaýyş sebäpli kop kynçylyklar bilen çaknyşmagyňyz mümkindir. Ýalňyzlyk, ýakynlaryňyz bilen aragatnaşyk günüň negatiw meýillerini azaltmaga kömek eder.
Daluw (gowa 21.01-20.02)
Ykbal henizem sizi güýçlülikde synag edýär. Etmäge mejbur boljak zatlaryňyz barlyşyksyz bolar. Häzirki wagtda işde kynçylyklar, kärdeşleriňiz bilen ownuk çaknyşyklar bolup biler. Gyssagly wada bermäň. Hemme zady gowy pikirlenip ýerine ýetiriň.
Bu gün şahsy we jemgyýetçilik durmuşyňyzyň gyzykly wakalardan doly boljakdygyny ýyldyzlar wada berýär. Durmuş potensialyňyz şu gün iň ýokary derejede bolar, ýöne diňe öz mümkinçilikleriňize baha berseňiz üstünlik gazanyp bilersiňiz.


text:
“Türkmenistanyň prokuraturasy hakyndaky” Türkmenistanyň Kanunynyň 16-njy maddasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow Karara gol çekdi. Resminama bilen,
2-nji derejeli ýurist Muhammetmyrat Gurbanmyradowiç Sapargulyýew Aşgabat şäheriniň Köpetdag etrabynyň prokurory wezipesine,
2-nji derejeli ýurist Rahim Çaryýarowiç Çaryýew Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Kenar etrabynyň prokurory wezipesine bellenildi;
ygtyýarlyk möhletiniň tamamlanmagy sebäpli, ýustisiýanyň kiçi geňeşçisi Döwran Aşyrmyradowiç Nazarow Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Kenar etrabynyň prokurory wezipesinden boşadyldy.
Kazylar wezipe bellenildi we wezipeden boşadyldy
dowamy Prokurorlary wezipa bellemek we wezipesinden boşatmak barada at TÜRKMENISTAN WE DÜNÝÄ HABARLARY.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň oňyn bitaraplygyň ýörelgelerine esaslanýan hem-de ählumumy abadançylygyň we gülläp ösüşiň bähbidine giň halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen öňdengörüjilikli, täzeçillik syýasaty türkmen döwletiniň dünýädäki abraýyny barha artdyrýar. Birleşen Milletler Guramasy bilen depginli ösdürilýän gatnaşyklar hem-de Türkmenistany ygtybarly we jogapkärli hyzmatdaş hasaplaýan BMG-niň ýurdumyza bildirýän belent ynamy muňa aýdyň şaýatlyk edýär.
Şu ýylyň 16-njy aprelinde Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji sessiýasynyň 59-njy mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy esasynda “Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň orny” atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilmegi munuň nobatdaky subutnamasy boldy. Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleriň 72-si bu Kararnamanyň awtordaşy bolup çykyş etdi.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu başlangyjy 2020-nji ýylyň sentýabr aýynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji ýubileý sessiýasynyň çäklerinde eden çykyşynda öňe sürüpdi.
Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlyk biziň ýurdumyz üçin ileri tutulýan daşary syýasy ugur bolup durýar. BMG-niň esasy hyzmatdaş hökmünde saýlanyp alynmagy kanunalaýykdyr hem-de düýpli dünýägaraýyş esaslaryna eýedir. Şolaryň esasynda Türkmenistanyň uzak möhletleýin maksatlarynyň BMG-niň wezipeleri, ilkinji nobatda, Merkezi Aziýada sazlaşykly hem-de durnukly döwletara gatnaşyklary ýola goýmak, sebitde parahatçylygy we howpsuzlygy goldamagyň mäkäm gurallaryny döretmäge degişli wezipeleri bilen gabat gelmegi durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, hut BMG-ä, onuň ygtyýaryndaky syýasy-diplomatik gurallara daýanmak bilen, halkara bileleşigiň, ilkinji nobatda bolsa, sebitiň döwletleriniň bu maksatlara ýetmäge gönükdirilen işleri ýola goýulmalydyr.
Dürli ugurlar boýunça işlemek üçin özboluşly edara bolan Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi döwrüň möhüm meseleleri babatda hyzmatdaşlygy ösdürmäge uly goşant goşýar. Türkmenistanyň we merkeziň bilelikdäki işi, tutuşlygyna alanyňda, esasy maksatlara — Merkezi Aziýada parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy gazanmaga gönükdirilendir.
BMG-niň Merkezi Aziýa sebitindäki bu edarasynyň işiniň netijeliligi barada BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistan tarapyndan öňe sürlen hem-de bu düzümiň döredilmeginiň 10 ýyllygy mynasybetli, 2017-nji ýylyň noýabrynda kabul edilen Kararnamasynda hem nygtalandygyny belläp geçmek wajypdyr.
Merkezi Aziýanyň ýurtlary sebitde parahatçylygy, durnukly ösüşi üpjün etmekde, şonuň ýaly-da, sebit hem-de halkara hyzmatdaşlygy giňeltmekde wajyp orun eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, terrorçylyga garşy göreşmekde we güýç ulanmagyň öňüni almakda hyzmatdaşlyk etmek Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň esasy wezipeleriniň biri hökmünde kesgitlenildi.
Bu gün terrorçylyga garşy wajyp resminamalaryň hereket edýändigini, şolaryň her biriniň öz düzgünleşdiriji ugurlarynyň bardygyny, şol bir wagtyň özünde birek-birek bilen özara baglanyşyklydygyny bellemek gerek. Döwletler BMG-niň terrorçylyga garşy göreş boýunça konwensiýalarynyň binýatlaýyn häsiýetini hem-de halkara hukuk borçnamalaryny gyşarnyksyz ýerine ýetirmegiň möhümdigini ykrar edip, olary üpjün etmek boýunça ýörite maksatnamalary işläp taýýarlaýarlar. Iş ýüzündäki ädimler hökmünde bu ulgamdaky milli kanunçylygyň kabul edilmegini, sebit derejesinde degişli şertnamalaryň taýýarlanylmagyny, iş toparlarynyň döredilmegini, ýöriteleşdirilen düzümler bilen ýakyn gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny bellemek bolar.
Kararnamada Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň Merkezi Aziýa döwletleriniň hem-de Owganystanyň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen tagallalary bellenilýär.
Ýurdumyz parahatçylyk söýüjilik hem-de özara goldaw bermek ýörelgelerine yzygiderli eýermek bilen, Owganystanyň durmuş-ykdysady düzümlerini ösdürmäge uly goşant goşýar, dostlukly döwlete döredijilikli durmuşyň binýatlaryny pugtalandyrmakda hemişe kömek berýär.
Şu ýylyň 6-njy fewralynda Aşgabatda, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde “Taliban” hereketiniň Syýasy edarasynyň wekiliýeti bilen duşuşyk boldy. Gepleşikleriň barşynda owgan wekiliýeti goňşy halkyň rowaçlygyna hem-de abadançylygyna gönükdirilen iri taslamalaryň birnäçesiniň durmuşa geçirilmegine doly goldawyny beýan etdi. Şolaryň hatarynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisi, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçirijisi we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamy, şonuň ýaly-da, Türkmenistan bilen Owganystany birleşdirýän demir ýollar bar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystanda parahatçylygyň we durnuklylygyň üpjün edilmeginiň diňe bir Merkezi Aziýa sebiti üçin däl, eýsem, bütin dünýä üçin hem tutuş howpsuzlyk ulgamy hem-de durnukly ösüş babatynda wajypdygyny nygtaýar.
Resminamada sebit merkeziniň BMG-niň ýurt boýunça toparlary, gapma-garşylyklaryň öňüni almak meselelerinde Parahatçylyk gurujylyk gaznasy, şonuň ýaly-da, ýaşlaryň we zenanlaryň jemgyýetdäki, syýasatdaky hem-de ykdysadyýetdäki ornuny pugtalandyrmaga gönükdirilen we ýolbaşçy zenanlaryň toparyny okatmak üçin öňüni alyş diplomatiýasynyň akademiýasy bilen hyzmatdaşlykdaky oňyn orny bellenilýär.
Häzirki wagtda Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi sebitiň hökümetleri bilen gatnaşyk saklaýar hem-de dünýäde koronawirus ýokanjynyň zyýanly täsirleriniň öňüni almak üçin öňüni alyş diplomatiýasy ulgamynda degişli taraplar bilen hyzmatdaşlyk edýär.
Türkmenistan täze wehim bilen göreşmekde uly tejribe toplan hem-de pandemiýanyň zyýanly täsirlerini ýeňip geçmekdäki gymmatly tejribelerini paýlaşýan beýleki ýurtlara uly hormat bilen garaýar. Biziň döwletimiz beýleki ýurtlar hem-de halkara guramalar bilen bilelikdäki tagallalaryň ýokary netijeliligini gazanmak üçin öz tejribelerini paýlaşmaga taýýardyr.
BMG-niň agentlikleri bilen ýakyndan hyzmatdaşlykda Türkmenistanyň ýiti ýokanç kesele garşy taýýarlygyny we dessin çäreleriň görülmegini üpjün etmegiň Meýilnamasynyň taýýarlanylandygyny agzamak bolar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2020-nji ýylyň maýynda bu meýilnamany tassyklamak hakyndaky Karara gol çekdi.
Golaýda, 16-njy aprelde Türkmenistanyň Prezidentiniň “Saglyk” Döwlet maksatnamasyna laýyklykda, aýratyn howply ýokanç keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmekde alnyp barylýan işleri toplumlaýyn esasda guramak, şeýle hem Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy, onuň ýöriteleşdirilen edaralary hem-de Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Karara gol çekip, ýurdumyzyň ýiti ýokanç kesele garşy taýýarlygyny we dessin çäreleriň görülmegini üpjün etmegiň Meýilnamasyny tassyklady.
“Açyk gapylar” syýasatyny durmuşa geçirýän hem-de Bitaraplyk derejesine ählitaraplaýyn ygrarly Türkmenistan sebitde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de ösüşi üpjün etmek boýunça anyk çäreleri amala aşyrýar.
Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyz halkara bileleşigiň jogapkärli agzasy bolmak bilen, durnukly ösüşi, parahatçylygy hem-de howpsuzlygy gazanmak üçin halkara işlerinde syýasy-diplomatik gurallarynyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň mümkinçiliklerini elmydama netijeli ulanýar.
Türkmenistanyň başlangyjy boýunça kabul edilen Kararnamada Merkezi Aziýa ýurtlarynyň sebitde suw hem-de energetika serişdelerini toplumlaýyn ulanmagyň meseleleri boýunça özara bähbitli ylalaşyklary gazanmak üçin tagallalary birleşdirmäge taýýardygy hem bellenilýär.
Şeýlelikde, Bitarap Türkmenistanyň BMG-niň nobatdaky wajyp resminamasynda öz beýanyny tapan, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda işjeň durmuşa geçirilýän netijeli daşary syýasy strategiýasy ýene-de bir gezek dünýä bileleşiginiň goldawyna eýe boldy. Türkmen döwleti sebit goşulyşmalary boýunça başlangyçlary iş ýüzünde durmuşa geçirip, Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi tarapyndan 2030-njy ýyla çenli Ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmek maksady bilen alyp barýan işlerine mundan beýläk-de işjeň gatnaşar.
https://tdh.gov.tm/tk/post/26925/bmg-nin-merkezi-aziya-ucin-onuni-alys-diplomatiyasy-boyunca-sebit-merkezinin-orny


text:
Ýokary suduň bu baradaky sud diňlenişigi Ynsan hukuklary baradaky Ýewropa sudunyň iki ýyl mundan ozal Platon Lebedewiň arzasyna garap, çykaran karary esasynda geçirildi.
2003-nji ýylda birmeňzeş aýyplamalarda diýen ýaly tussag edilen Platon Lebedýew bilen Mihail Hodorkowskiniň her biri salgyt galplyklarynda bildirilen günäler esasynda 8 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdiler.
Platon Lebedewiň aklawçylary Ýokary suduň bu günki çykaran kararyndan nähili netijelere garaşyp boljakdygy barada häzirlikçe anyk bir zat aýdyp bilmejekdiklerini mälim etdiler.


text:
Ýadygärligin açylyş dabarasyna Serbiýanyň prezidenti Boris Tadiç bilen Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew hem gatnaşdy.
Ylham Alyýew öz kakasynyň hormatyna Belgradda dikilen bu ýadygärligiň açylyş dabarasyna iki ýurduň gatnaşyklaryndaky taryhy waka hökmünde baha berdi.
Geýdar Alyýewiň ýadygärligi dikilen parkyň durkuny täzelemek çäreleri üçin Azerbaýjanyň Serbiýa 2 million ýewro maliýe ýardamyny berendigi habar berilýär.
Düýn, günüň birinji ýarymynda Azerbaýjanyň prezidenti bilen Serbiýanyň prezidenti iki ýurduň syýasy we ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmek meseleleri barada maslahat etdiler.


text:
Suduň duşenbe güni çykaran hökümine laýyklykda, şol adamlara 6 ýyldan 9 ýyl aralygynda türme tussaglygy berildi. Olar “terroristik propogandany ýaýradyp, ýurduň konstitusion binýadyny ýykmak synanşygynda” günäli tapyldylar.
Mundan öň, ýurduň günbatar sebitlerinde ençeme hüjümler amala aşyrlypdy, olara dini ekstremistleriň hem gatnaşandygy aýdylýar.
Geçen ýylyň maýynda Aktobe şäherinde Gazagystanyň taryhynda ilkinji gezek janyndan geçen özüni partladyp, hüjümi amala aşyrypdy. Derňewçiler hüjümçiniň ekstremistiki yslam toparlarynyň agzasy bolandygyny öňe sürdüler.


text:
Günorta Koreýanyň neşirleri Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Unyň şahsy maliýe meselelerini dolandyran ýokary derejeli resmisiniň Orsýete gaçandygyny habar berdiler.
“JoongAng Ilbo” gazeti adyny agzamadyk çeşmesine salgylanyp, 29-njy awgustda çap eden maglumatyna görä, Demirgazyk Koreýanyň Daesong Bankynyň ýokary derejeli wekili Yun Tae Hyong geçen hepdede Demirgazyk Koreýanyň serhediniň golaýynda Orsýetiň Nahodka portunda 5 million dollarly ýitirim bolupdyr.
Gazetde Ýunyň “gaçybatalga soran bolmagynyň mümkindigi”, Phenýanyň bolsa ony tussag edip, ýurduna iberilmegi üçin Orsýetiň häkimiýetlerinden ýardam sorandygy habar berildi.
“Reuters” agentliginiň maglumatyna görä, Günorta Koreýanyň Demirgazyk Koreýa bilen bileleşmek boýunça ministrligi bu mesele barada özüniň habarsyzdygyny aýtdy.
ABŞ-nyň maliýe departamenti 2010-njy ýylda Daesong Bankyny Demirgazyk Koreýanyň “bikanun proýektlerini maliýeleşdirmek bilen baglylykda” gara sanawa saldy.


text:
Gyrgyz häkimiýetleri premýer-ministriň ozalky orunbasarlarynyň birini korrupsiýada aýyplap, tussag etdiler.
10-njy dekabrda ýurduň Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komiteti Duişenbek Zilaliýewiň “bikanun baýlyk toplamakda” aýyplanyp, geçen hepdäniň aýagynda deslapky tussaghana ýerleşdirilendigini, ýagny kazyýet işinden öňki tussaglyga alnandygyny aýtdy.
Howpsuzlyk komitetiniň bildirmegine görä, derňewçiler Zilaliýewiň eýeçiliginde deklarasiýa edilmedik 900 müň dollarlyk nagt puluň we emlägiň bardygyny anyklapdyrlar. Öňki resmi bulary nireden gazanandygyny düşündirip bilmändir.
Zilaliýew 2017-nji ýylda birnäçe aýlap Gyrgyzystanyň premýer-ministriniň orunbasary bolup işläpdi. Ol ondan ozal hem Senagat, Energiýa we Mineral Serişdeler baradaky döwlet komitetine ýolbaşçylyk edipdi.
Mundan başga-da, Gyrgyzystanyň Ykdysady jenaýatlara garşy göreş baradaky döwlet gullugynyň 10-njy dekabrda Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, Azerbaýjanyň bir kazyýeti Gyrgyzystanyň gümrük gullugynyň ozalky başlygy Adamkul Junusowyň ekstradisiýa edilmegi barada karar çykarypdyr.
Junusow 5-nji dekabrda Bakuwyň Haýdar Aliýew adyndaky halkara aeroportynda, gyrgyz resmileriniň haýyşy boýunça saklanypdy.
Bişkegiň maliýe polisiýasy Junusowy 2013-2016-njy ýyllaryň aralygynda gümrük gullugynyň başlygy bolup işlän döwri “korrupsiýa” işlerini alyp barmakda aýyplap, munuň Gyrgyzystanyň döwlet gaznasyna 166 million som (2.1 million dollar) zyýan ýetirendigini aýdýar.
Tomus aýlaryndan bäri Junusowyň nirededigi belli däldi.
Bişkekde bir kazyýet Junusowa gaýybana günä bildirip, onuň tussag astyna alynmagy barada karar çykaranyndan soňra, ol awgustda Gyrgyzystan tarapyndan gözlenýän adamlaryň sanawyna girizilipdi.
Zilaliýew bilen Junusow öňki prezident Almazbak Atambaýewiň 2011-2017-nji ýyllaryň aralygyndaky döwründe işlän we indi-de korrupsiýada aýyplanylýan öňki gyrgyz resmileriniň hatarynda durýarlar.
Atambaýew mart aýyndan bäri özüniň ýakyn ýaranlarynyň birnäçesiniň işden boşadylmagy ýa tussag edilmegi sebäpli özünden soňra iş başyna gelen prezident Soorunbaý Jeenbekowy tankytlap gelýär. Ol korrupsiýa garşy göreşi hem “galp korrupsiýa garşy kampaniýa” diýip atlandyrýar.
Atambaýew prezidentlik eden döwründe premýer-ministr bolup işlän iki ýarany Sapar Isakow bilen Jantoro Satykbaldiýew hem korrupsiýada aýyplanyp, iýun aýynda tutuldylar.
Oktýabrda hem Atambaýewiň öňki geňeşçisi Ikramjan Ilmiýanow Orsýetde saklanyp, gyrgyz häkimiýetleri tarapynda Bişkege getirildi. Bu ýerde hem ol korrupsiýada aýyplanyp, tussag edildi.
Golaýda gyrgyz kanunçykaryjylary bilen beýleki syýasatçylar Atambaýewiň iş başyndaka çykaran käbir kararlary hakda derňew geçirilmegi barada çagyryş etdiler.
Oktýabr aýynyň başlarynda Gyrgyzystanyň Ýokary kazyýeti ýurduň öňki prezidentleriniň eldegrilmesizligi bikanun diýip, karar çykardy.
27-nji noýabrda parlamentiň bir komiteti öňki prezidentleriň eldegrilmesizligini ýatyrmak boýunça kanun taslamasyny taýýarlady. Bu taslama kabul edilse, onda bu Atambaýewi kanun esasynda yzarlamaga ýol açýar.


text:
Özbegistanyň Yslam hereketi (ÖYH) indi özbek režimini agdaryp, onuň ýerinde yslam döwletini gurmak isleýän bir kiçijik söweşiji topar däl. Ol bu gün täsiri giňden ýaýran, has uly maksatlara ymtylýan bir güýçli gurama öwrüldi. Bu özgerişlere on ýyl mundan ozal hiç kim garaşmandy.
2000-nji ýylda “Demirgazyk alýansyň” serkerdesi Ahmad Şah Masuda garşy hüjüminde Talybany goldamak üçin Merkezi Aziýadan Owganystana geçen ÖYH 2001-nji ýylyň noýabrynda Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky uruşlardan gaçyp, Päkistanyň demirgazyk-günbatar welaýatyna baryp sygyndy.
Nädip täze güýje öwrüldi?
Özüniň merkezi aziýaly müňlerçe söweşijileri bilen “Al-Kaýda”, Päkistandaky talybanlar we Päkistanyň beýleki jihadçy toparlary ýaly guramalaryň güýjüne güýç goşsa-da, Özbegistanyň Yslam hereketiniň ilki-ilkiler ady kän çykmandy. Iň soňunda Peşawaryň golaýynda ýerleşýän region Şabgadarda 2008-nji ýylyň fewral aýynda bir bombanyň partlamagy bu hereketiň täze güýje öwrülendigini görkezdi.
Bu hüjümde nyşana alnan dünýewi pikirli puştun syýasatçysy Afrasiýab Hattakdy. Ol indi senator we “Milli Awamy” partiýasynyň başlygy.
“‘Al-Kaýdanyň’ ýolbaşçylary arap bolsalar-da, onuň hataryny doldurýan merkezi aziýalylar. Bular özbek, çeçen we Orsýetiň günorta regionlaryndaky musulmanlardan. Köpüsi uzak wagtlap bu ýerde ýaşan adamlar däl. Olara Merkezi Aziýadan täze adamlar gelip goşulýarlar. Onsoň, demirgazyk Owganystana geçip, Merkezi Aziýa hem hüjüm edýärler” diýip, Afrasiýab Hattak belleýär.
Bu ýagdaýlar Özbegistanyň Yslam hereketiniň asyl formasynda bolmasa-da, öz asyl watanyna dolýanýandygyny görkezýär. Päkistanly žurnalist Ahmad Raşidiň garaýşyça, bu herekete indi bir bütewi organ diýip garap bolanok.
Köp zatlar üýtgedi…
“Köp zatlar üýtgäne meňzeýär. Ilki bilen olar köp toparlara bölünipdirler. Merkezi Aziýada indi ençeme topar bar. Olar ÖYH-den bölünip çykana meňzeýär. Mysal üçin, ‘Yslam jihad birligi’ we ‘Merkezi Aziýa talybany’ ýaly toparlar bar. Bularyň nähili formirlenendigini bilemzok. Ýöne bu işi bu toparlara kontrollyk üçin ‘Al-Kaýdanyň’ döreden bolmagy ähtimal” diýip, päkistanly žurnalist Ahmad Raşid belleýär.
Merkezi Aziýadaky režimler bu toparyň ýa beýleki jihadçy toparlaryň hüjümlerine ozalam uçramadykdan däl. Ýöne olaryň hiç biriniňem söweşde tejribe toplan duşman bilen ýüzbe-ýüz bolasy gelenok.
Päkistanyň prezidenti Asif Ali Zardarynyň metbugat sekretary Farhatullah Babaryň aýtmagyna görä, Özbegistan bolsun, Türkmenistan ýa Täjigistan, parhy ýok, Päkistanyň bu ýurtlar bilen gatnaşyklarynda birinji orunda söweşjeň toparlardan abanýan howpuň öňüni almak meselesi durýar. Ol: “Ýöne serhetleriň gowşakdygy we regionda jenaýatçylyga esaslanýan ykdysadyýetiň giň gerim alandygy sebäpli bu işde Päkistanyň eli bagly” diýýär.
“Hemmesinden hem möhüm zat - bu söweşjeň toparlaryň hereketine we maliýe girdejisine kontrollyk etmekdir. Olar nireden maliýeleşdirilýär? Neşe söwdasyndan. Şol sebäpden, neşe söwdasynyň öňi alynmaly. Söweşjeň toparlaryň erkin hereket edip bilmezligi üçin serhetlere gözegçilik güýçlendirilmeli” diýip, Päkistanyň prezidenti Asif Ali Zardarynyň metbugat sekretary Farhatullah Babar nygtaýar.


text:
1876-njy ýylda Aleksandr Grehem Bell telefony oýlap tapýar. Ol wagta çenli adamlar mors elipbiýi bilen telegraf ulgamyny ulanypdyrlar. Mors elipbiýi gysga we uzyn yşaratlar (nokat…View More Ilkinji telefon. Biz näme üçin “ALO” diýýäris?
Day: April 16, 2020
Ilkinji gazet
Ilkinji gazet 1605-nji ýylda Fransiýanyň Germaniýa bilen serhedindäki Strasburg şäherinde nemes neşirýatçysy Iogann Karolýus (1575-1634) tarapyndan çap edilýär. Ol “Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien”…View More Ilkinji gazet


text:
Günorta Koreýanyň «LG Electronics» kompaniýasy elektrikli awtoulaglara, akylly öýlere, robotlara we emeli intellekt böleklerine has köp üns bermek üçin smartfonlaryň önümçiligini togtatýandygyny habar berdi.
Mobil enjamlaryň önümçiliginiň şu ýylyň 31-nji iýulyna çenli doly bes edilmegine garaşylýar. Ýöne, «LG Electronics» kompaniýasynyň şol güne çenli çykaran telefon önümleriniň satuwy bazarlarda ýola goýlar. Kompaniýa bu hyzmatyny goldamaklygy we programma üpjünçiligini täzeläp durmaklygy birnäçe wagtlap dowam eder.
«The Korea Times» şu ýylyň ýanwar aýynda kompaniýanyň mobil telefon önümçiligini ýapmagy meýilleşdirýändigini habar beripdi. Neşiriň habaryna görä, bu kompaniýa 2015-nji ýyldan bäri mobil telefon önümçiliginden 4,5 milliard dollar zyýana galypdyr.