text:
Azatlyk Radiosynyň Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllyk baýramyna gabatlap geçiren “Tegelek stol” söhbetdeşligine Bolgariýadan Türkmen Helsinki fondunyň başlygy Täjigül Begmedowa, Şwesiýadan türkmen parlamentiniň öňki deputaty Halmyrat Söýünow, Orsýetden pedagogiki ylymlaryň kandidaty Serdar gatnaşdy. Söhbetdeşligi Pragadaky Studiýadan Ýowşan Annagurban alyp bardy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň garaşsyz ýurt bolup, özygtyýarly döwlete öwrülenine 20 ýyl doldy. 1980-nji ýyllaryň ikinji ýarymynda we 1990-njy ýyllaryň başynda Türkmenistanyň öz tebigy baýlyklary esasynda ikinji Kuweýte öwrülip biljegi, türkmenistanlylaryň özbaşdak ýurtda azat-erikn we abadan, bol-elin durmuşda ýaşajagy barada umytly gürrüňler edilipdi. Eger 20 ýylyň belentliginden yza seredilse, bu umytlar näderejede hasyl boldy?
Täjigül Begmedowa: Türkmenistanyň tebigy baýlyklary, mümkinçiligi dogrudanam uly, muňa guwanmak gerek. Mysal üçin, Aşgabady gözelleşdirmek üçin bir topar iş edilýär, serişde harçlanýar. Ýöne 20 ýyl geçdi, emma gynansak-da, Türkmenistan ne ikinji Kuweýt boldy, ne-de başga bir ösen ýurt ýaly boldy. Aşgabady gözelleşdirmek ýaly işleri etmek arkaly bir ädim öňe ädilen bolsa, ýurtda adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak, hormatlamak meselesinde iki ädim yza ädildi. Mysal üçin, raýatlaryň ýurtdan erkin çykmak we ýurda gaýdyp barmak hukuklary bozulýar, ýurduň içerki ýagdaýyna analiz ýa-da monitoriň geçirmäge mümkinçilik berlenok.
Azatlyk Radiosy: Gysagaça aýtsaňyz, Türkmenistan garaşsyzlyk ýyllarynda öz tebigy baýlyklaryny Moskwadan garaşsyz özüçe harçlamak hukugyna eýe boldy. Şu mümkinçilik netijesinde türkmen halkynyň ýaşaýyş derejesi sowet döwrüniň soňky ýyllary bilen deňeşdirilende gowulaşdyryldymy?
Täjigül Begmedowa: Eger tehniki proges göz öňünde tutulsa, bu soraga gowulaşdyryldy diýip jogap berse bolar. Ýöne adam hukuklaryny ýerine ýetirmek, azatlyk almak ýaly meselelerde hiç hili üýtgeşik zat ýok. Eger ozal Moskwa komanda ýa görkezme beren bolsa, indi diňe prezident ýa prezidentiň aňyrsynda duran adamlar, oýnatgy ýaly edip ulanyp, komanda berip otyrlar. Adamlar hiç hili şu ýerde özleriniň goşandyny goşup bilenoklar, olara diňe statist ýa marionetka ýaly, stadionlardaky we beýleki ýerlerdäki çärelere gatnaşmaga mümkinçilik döredýärler, bolany.
Azatlyk Radiosy: Halmyrat Söýünow, siziňçe ýurt garaşsyzlygynyň 20 ýyly türkmen halkyna nähili abadançylyk getirdi?
Halmyrat Söýünow: Bärde belläp geçmeli esasy zat, Türkmenistan dogrudanam öz ýerasty baýlyklary boýunça dünýäde iň baý döwletleriň hataryna girýär. Emma Türkmenistan ilat sany boýunça dünýäde iň kiçi döwletleriň biri bolup durýar. Emma muňa garamazdan, ilatyň durmuş we ýaşaýyş şerti, jan başyna düşýän milli girdejini göz öňünde tutsak, bolmalysyndan birnäçe esse pes derejede. Ine, Türkmenistanyň ýa türkmen halkynyň durmuşynda şu hem esasy kesgitleýji bolup dur.
Geçen 20 ýylyň dowamynda Türkmenistan ýa Türkmenistanyň halky garaşsyzlykdan näme peýda gördi ýa näme gazandy diýlen soraga men položitel jogap bermäge esas görmeýärin. Sebäbi ýurduň baýlyklaryna esasy bir adam, prezident wezipesinde oturan adam ygtyýarly edildi. SSSR dargandan soň mümkin bolan erkinlik, garaşsyzlyk ýyllarynda biziň halkymyzyň gören peýdasyndan çeken zyýany kän bolandyr diýsem ýalňyşmaryn. Soňky 20 ýylda, sowet zamany bilen deňeşdirilende, adamlaryň sosial üpjünçiligi ýitirildi. Adamlar sowet döwründe mümkin bolan mugt medisina hyzmatlaryndan hem mahrum edildi. Mundanam başga, adamlar ýokary bilim almak mümkinçiliklerinden hem köp derejede mahrum edildi. Mundanam başga, berilýän bilimiň hili, derejesi hem sowet döwründäkiden 5-10 esse aşak gaçdy diýsek ýalňyşmarys öýdýärin. Hut şu ýagdaý hem ahyr netijede Türkmenistanyň halkynyň bilimsizligine, bisowatlaşdyrylmagyna we mankurtlaşdyrylmagyna alyp geldi diýip, pikir edýärin. Bu diktator Nyýazowyň halkyň boýnuna salan syýasatynyň netijesi diýip düşünýärin. Bu syýasat Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan hem dowam etdirilýär.
Azatlyk Radiosy: Orsýet, pedagogiki ylymlaryň kandidaty Serdar, indi size geçýäris. Siziňçe, Türkmenistanyň halky Orsýetiň, Ukriananyň, Belarusyň ilaty bilen deňeşdirilende näderejede abadan we azat ýaşaýar? Türkmenistanyň soňky 20 ýyllykdaky abadançylygy barada siz näme pikir edýärsiňiz?
Serdar: Elbetde, soňky 20 ýyllykda bir topar üýtgeşiklik boldy, adamlaryň maddy hal-ýagdaýy gowulaşdy, muny bellemek gerek. Sebäbi ýurtda uruş ýa başga bir goh-galmagal bolmasa, bu şeýle-de bolmaly. Tehnika ösüşde, maşyn we beýleki tehniki enjamlary öndürýän kompaniýalaryň önümçiligi artýar, olar öz öümlerini daşary ýurtlara, Türkmenistana hem satýarlar we ýurda her dürli maşynlar, tehnika, telewizorlar, kompýuterler, mobil telefon diýen ýaly zatlar barha köp getirilýär. Şu tarapdan seredilende, Türkmenistanda özgerişlik boldy. Ýöne bu hili özgerişlik diňe Türkmenistanda däl, hemme ýurtda hem bolýar, sebäbi bu bir proses, bolup duran zat.
Ýöne, Täjigüliň hem aýdyşy ýaly, adam hukuklary tarapdan seredilse, Türkmenistanyň ýagdaýy hakykatdan hem erbetleşdi. Sebäbi öňler arzyňy aýdyp bolýan bolsa, häzirki döwürde ol ýerde arzyňy hem hiç ýere ýetirip bolmaýar. Şu nukdaý nazardan seredeňde Türkmenistanyň ýagdaýy, slawýan ýurtlary bilen deňeşdireňde SSSR döwründen has erbet ýagdaýda. Sebäbi bu ýurtlarda, her zadam bolsa, belli bir derejede garaşsyz metbugat bar, belli bir derejede arzyňy aýdyp bolýar, Internet ösen, her dürli pikirler aýdylýar. Türkmenistandakydan tapawutlylykda, bu ýurtlarda adamlar syýasy diskussiýalary hem geçirip bilýärler, merkezi telewideniýede hem öz pikirlerini aýdyp bilýärler. Emma Türkmenistanda hiç hili azat pikiri aýtmak bolmaýar, adamlar doly derejede gysylýar. Ol ýerde pikir bir adamyňky bolmaly, ol dogrumy-ýalňyşmy, hiç kimiň oň bilen işi bolmaly däl. Onuň diýen zady diýen, aýdany hem aýdan bolmaly.
Azatlyk Radiosy: Serdar, prezident Berdimuhamedowa “Türkmenistanyň Gahrymany” diýen belent at berlende ýaşaýjylaryň käbiriniň aýtmagyna görä, ýurtda ýerdäki jennet ýaly ýaşaýyş şertleri döredilipdir. Siz bu pikire nähili garaýarsyňyz?
Serdar: Jennetmi, dowzahmy, ony bilmedim, sebäbi muny kesgitlemek kynrak boljak, ýöne şol bir wagtda onuň jennet däldigi görnüp durmyka diýýärin. Meniň pikirimçe, Türkmenistanda prezident gahrymanlyk berler ýaly iş etmedi diýsek, dogry bolar. Men Türkmenistandan gelen adamlar bilen duşuşyp, Türkmenistan barada pikir alşyp durýaryn. Şonda men olardan durmuş-ýaşaýyş nähili diýip soramda, olar köplenç “häzir Nyýazow döwründäkiden hem erbet boldy” diýip jogap berýärler.
Şu ýagdaýdan netije çykaryp, “Haýsy ýoldan gitmeli? Diktatura ýolundan gitmelimi ýa demokratiýa ýolundan gitmeli?” diýen soraga iki Koreýanyň, Demirgazyk we Günorta Koreýanyň mysalynda jogap bersek gowy bolarmyka diýýärin. Şol iki ýurduň halky bir halk, bir millet, olaryň ikisiniň hem deň mümkinçiligi bardy. Indi häzir Demirgazyk Koreýa seredip görüň, Günorta Koreýa seredip görüň. Bu iki ýurduň biriniň halky aç-ýalaňaç, beýlekisiniň halky bolsa, jennet şertlerinde ýaşaýar. Ýogsa olaryň ikisem bir halk, hemmesi bir koreý. Emma olaryň biri, Demirgazyk Koreýanyň halky hakykatdanam dowzah şertlerinde ýaşaýar, sebäbi ol ýurduň ilaty aç-hor, hiç zat aýdyp bilenok, hiç ýere çykyp bilenok. Onsoň Türkmenistandaky şertlere hem şu esasda baha berlip, netije çykarylsa dogry bolar.
Azatlyk Radiosy: Halmyrat Söýünow, ýadyňyzda bolsa, garaşsyzlygyň başky ýyllarynda türkmen parlamentingde hem açyk pikir aýtmak mümkinçiligi bardy. Şoň bilen birlikde metbugatda hem käbir jarnlanmalar, erkinlik meýli görünýärdi. Emma türkmen häkimiýetleri turuwbaşdan agzybirlik, asudalyk, durnuklylyk üçin bir adamyň agzyna seretmeli, bir lideriň daşyna jemlenmeli diýen ideýany öňe sürdüler we başga pikirliligi, söz, metbugat, mitingler azatlygyny inkär etdiler. Siziňçe, Türkmenistan bir adama baglylyga, awtoritarizme gelmän, başga ýoldan gidip bilermidi? Näme üçin Türkmenistan şeýle ýoly saýlap aldy? Näme üçin halk şeýle režimi kabul etdi we şahsyýet kultuna garşy çykanlary goldap bilmedi?
Halmyrat Söýünow: Bu gaty uly mesele, ýöne men başardygymdan jogap bermäge synanyşaýyn. 1991-nji ýylda SSSR-iň dargajagy hemmä diýen ýaly görnüp başlady. Emma sowet dolandyryşynyň ornuna nähili sistema gelmeli, bu belli däldi. Türkmenistan haýsy ýoly saýlap almaly, nirä gitmeli, ine, şu meseleler hemme adamlaryň, şol sanda Ýokary sowetiň deputalarynyň öňünde hem keserip durdy.
Dogrudanam, näme üçin şol asudalyk, bir adamyň agzyna garamak ýoly bilen gidildi? Birinji faktor aňyrdan, türkmençilikden gelýän faktor: biziň ata-babalarymyzda bir han saýlanar we şol hana hem millet tabyn bolar, şol hanam milleti jebisleşdirer. Açyk-aýdyň günlere millet, halk bolup bile ýeteris diýen ýagşy umytlar bilen, “geliň, milleti şol Nyýazowyň töwreginde jemläliň” diýen pikir Ýokary sowetde hem ýaşuly deputatalar tarapyndan teklip edildi. Şondan soň, hut şu pikirden ugur alyp hem Nyýazow liderlige çykaryldy. Ol diňe öz şahsy üstünligi ýa başarjaňlygy, ukyplylygy bilen ol derejä ýeten adam däl-de, döwrüň talaby boýunça orta çykarylan adam diýip aýtsak, taryhy nukdaý nazardan dogry baha berdigimiz bolardy.
Ikinji bir sebäp, halkyň bir adamyň agzyna garadylman, başga ýoldan gitmegine päsgel ýene bir zat bizde sowet zamanyndan öň birnäçe ýüz ýyllap türkmen döwletiniň ýa-da döwlet dolandyryşynyň bolmanlygy bilen bagly. Bizde ozal ne döwlet dolandyryşynyň tejribesi bardy, ne-de köppartiýalylyk tejribesi bardy. Biziň döwlet tejribesinden bar gören zadymyz sowet döwründäki kommunist dolandyryşy bolupdy. Onsoň biz öz ýolumyzy gözläp, agtaryp tapmaly bolupdyk we şol tapylan ýoluň biri hem, türkmen intelligensiýasynyň wekilleriniň birnäçesiniň teklip etmeginde, biz şular ýaly ýol bilen gitsek ýalňyşmarys diýen pikire eýerilip, olar päk ýürek bilen aýdylan pikirler diýip düşünýän, ine şeýdip şu ýoyl saýlap aldy bütin halk we jemgyýet.
“Birinji etapda zorluk boldumy?” diýen men soraga “ýok” diýip aýdyp biljek, sebäbi esasan ýalňyşlyk boldy. Hemme kişi Watanyň azatlygyny isledi, bu barada hiç hili şübhe ýok. Hemme kişi Türkmenistanyň gülläp ösmegini isledi, bu barada-da ikilik eden adam ýok. Ýöne soňra Nyýazow halkyň arzuwlaryny öz şahsy peýdasyna hyzmat etdirmegi başardy, ýaranjaňlaryň kömegi bilen, elbetde. Şeýdibem halk öz azatlyklaryndan we hukuklaryndan, Magtymgulynyň arzuw eden döwletinden gaty uzaga zyňyldy. Netijede, bu ýagdaý sebäpli biziň iň uly pidamyz ýaşlar bilimsiz galdy we ýurt işsizlik, jenaýatçylyk, sosial meseleler we ägirt uly korrupsiýa bilen ýüzbe-ýüz dur.
Azatlyk Radiosy: Serdar, siz näme pikir edýärsiňiz, Türkmenistan näme üçin şeýle ýoldan gitdi?
Serdar: Türkmenistanda adamlarda hakykatdanam bir agza bakmaly, agzybir bolmaly diýen pikir bar. Olar bir adam ýurdy asuda saklamaly, halky agzybir saklamaly we şeýdip hem öňe gitmeli, ösmeli diýip düşünýärler. Emma, meniň pikirimçe, bäsleşik bolmadyk ýerinde hiç wagt ösüş bolmaýar. Türkmenistanda Nyýazow hökümeti öz eline aldy-da, hiç hili bäsleşik bolmady. Ol monopolist hökmünde edenini etdi, goýanyny goýdy. Onsoň onuň edenine däl diýer ýaly bolmady.
“Nähili ýol bilen gidilen bolsa gowy bolardy?” diýen soraga men şeýle jogap bermek isleýärin: Bäş welaýatdan parlament wekilleri jemlenişip, Türkmenistana hyzmat eden bolsa, esasy parlament dolandyryşy bolup, soň belli bir derejede prezident hökümeti bolan bolsa, Türkmenistanda ösüş bolardy. Eger-de adamlar ýurduň ösmegini isleýän bolsalar, onda daşary ýurtlaryň tejribesine, ösen ýurtlara seretmeli. Ol ýurtlarda hem diktatorlar halky bagta ýetirýärmi ýa adamlaryň özlerini jemlenişip, pikirlerini açyk aýdyp we ýazyp azat durmuş gurýarlarmy? Men bu meselede şol zatlara seredip netije çykarmaly diýip pikir edýärin.
Azatlyk Radiosy: Türkmen metbugaty Türkmenistanda ýaşaýyş-durmuş şertleriniň yzygider ösýändigini aýdýar, emma daşary ýurtlaryň metbugatynda Türkmenistan Demirgazyk Koreýa ýaly ýurtlara deňelýär. Siziňçe, Türkmenistanyň daşary ýurtlaradaky at-abraýyny, imdžini nädip üýtgetmeli?
Halmyrat Söýünow: Men bu soraga Seradaryň pikirini dowam etdirip jogap bermek isleýärin. Biz indi 20 ýyl bäri parlament düzgün-tertibini wagyz edip gelýäris. Sebäbi prezident dolandyryşy biziň halkymyza hiç bir gowulyk getirmedi, ondan diňe zyýan boldy. Onsoň ýurduň we halkyň abraýyny dikeltmek üçin hemme derejede, ýerli saýlawlardan başlap, prezident saýlawlaryna çenli aralykda diňe azat we adalatly saýlawlaryň geçirilmegini üpjün etmeli. Muny nädip edip bolar? Elbetde, bu işi ýurduň içindäki we daşyndaky adamlar bileleşip, bilelikde işläp etmeli.
Serdar: Türkmenistanyň daşary ýurlardaky at-abraýyny dikeltmek her bir türkmenistanla bagly. Şuňa türkmenleriň düşünmegi gerek. Türkmeniň ykbalam her bir adama bagly. Mysal üçin, bizde bir ýalňyşlyk bar, biz öz ykbalymyzy ýokardakylar çözmeli diýip düşünýäris. Eger Türkmenistanyň abraýyny galdyrjak bolsaň, her bir adamyň özi hereket etmese, ýurduň nähili derejä ýetýänini görüp durus. Ýokardaky adamlar diňe öz pikirini, öz garyndaşlarynyň pikirini edýär, halkyň aladasyny etmeýär. Meniň pikirimçe, hemme zat adamlaryň özlerine bagly. Ruhdan düşmeli däl. Watanam biziňki, Türkmenistanam biziňki, onuň geljegem biziňki we çagalarmyzyňky. Şoň üçin ýokardakylar meniň çagamyň pikirini eder diýmän, her kim öz işini gowy etmeli. Okaýanlar gowy okamaly, durmuşa düşünjek bolmaly. Şonda geljekde üýtgeşiklik bolar diýip, umyt edýärin.


c: text/html

text:
Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejat şu gün prezidentlik wezipesiniň 2-nji möhletine kasam etdi. Kasam ediş dabarasynyň ýurduň parlamentinde geçirilendigi habar berilýär.
Resmileriň beren maglumatlaryna görä, 12-nji iýunda Eýranda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda Mahmut Ahmedinejat ýeňiş gazandy. Emma saýlawlara gatnaşan beýleki kandidatlar Mir Hossein Musawi hem-de Mehdi Karrubi saýlawlarda galplyklara ýol berilendigini aýdýarlar.
Prezident Ahmedinejat kasam ediş dabarasynda eden çykyşynda, özüniň gaýtadan saýlanmagy bilen Eýranda täze möhüm özgerişler döwrüniň başlandygyny aýtdy.
Ak Tamyň metbugat sekretary Robert Gibs Ahmedinejadyň Eýran Yslam respublikasynyň saýlanan ýolbaşçysydygyny düýn aýtdy.
Öň habar berşimiz ýaly, käbir Günbatar ýurtlarynyň liderleri, saýlawlarda galplyga yol berilendigi baradaky aýyplamalar zerarly prezident Ahmedinejadyň gaýtadan saýlanandygyny resmi taýdan ykrar etmän gelýärler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Save the Children” guramasy dünýäde çagalaryň durmuşyny gowulandyrmak ugrunda iş alyp barýan garaşsyz guramadyr. Bu gurama öz hasabatyny eneler gününe gabatlap ýaýratdy. Bu sene dünýäniň köp ýurtlarynda maý aýynyň ikinji ýekşenbe güni bellenýär.
“Save the Children” guramasy eneleriň ýagdaýy boýunça ýyllyk hasabatyny
12-nji gezek çap edýär. Bu hasabatda dünýäniň 164 ýurdundaky eneleriň we çagalaryň ýagdaýyna baha berilýär. Görkezijiler eneler we çagalar üçin saglygy saklaýyş hyzmatlarynyň, bilimiň we beýleki mümkinçilikleriň elýeterliligine esaslanýar. Türkmenistan
Hasabatyň enelere degişli böleginde döwletler üç topara: has ösen, ortaça ösen we pes derejede ösen toparlara bölünýär. Emma olaryň arasynda Türkmenistan agzalmaýar. “Save the Children” guramasynyň wekili Tanýa Weinberg muny eneleriň Türkmenistandaky ýagdaýyna degişli maglumatlaryň az bolanlygy bilen düşündirdi.
Tanýa Weinberg Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Aýallaryň ýagdaýyna baha bermek üçin bizde ýeterlik maglumat ýok. Sebäbi Türkmenistandan aýallar üçin bilimiň elýeterliligi barada resmi maglumat alyp bolmady. Şol bir wagtda-da ýurtda ýaş üstünden gidýän eneleriň ölüm derejesiniň ösýän ýurtlaryň aglabasyndakydan tapawutlanmaýandygyny bilýäris”.
Weinbergiň bellemegine görä, ozalky ýyllara garanda Türkmenistanda käbir ugurlarda özgerişlikler bar. Meselem, Türkmenistanda çaga ölüminiň derejesi pese gaçýar. Ol şu ýyl ilkinji gezek ýyllyk hasabatyň çagalara degişli bölegi üçin Türkmenistan barada ýeterlik maglumat toplanandygyny aýdýar.
Hasabatda çagalaryň ýagdaýy bilen baglylykda Türkmenistana ortaça ösen ýurtlaryň hatarynda garaldy we ortaça baha berildi. Türmenistanda çagalaryň ölümine sebäp bolýan problemalaryň arasynda, hususan-da arassa agyz suwunyň ýetmezçligi agzaldy.
Weinberg Türkmenistanda ilatyň 30%-niň arassa suw ýetmezçiligini duýýanlygyny belledi. Onuň sözlerine görä, arassa içimlik suwuň ýetmezçiligi 5 ýaşyna ýetmedik çagalaryň heläk bolmagyna getirýän öýken çişmesi we içgeçme ýaly howply kesellere sebäp bolýar. Iň howply we howpsuz ýurtlar
Hasabata laýyklykda, dünýäde eneler üçin iň howpsuz ýurt Norwegiýadyr. Norwegiýadan başga eneler üçin iň howpsuz ýurtlaryň onlugyny Awstraliýa, Täze Zellandiýa we birnäçe Günbatar Ýewropa ýurtlary emele getirýärler.
Dünýäde eneler üçin iň howply ýurt Owganystan bolup durýar. Hasabatda howply diýip görkezilen 10 ýurduň düzümine şeýle-de Sub Sahara, ýagny Saharadan günortadaky Afrika döwletleri girýärler.
Owganystanda her 11 aýaldan biriniň ýaş üstünden ýogalýanlygy hasabatda aýdylýar. Ýurtda aýallaryň ýaş üstünden ölmek ähtimallygynyň bomba partlamasyndan ýa okdan heläk bolmak ähtimallygyndan 200 esse ýokarydygy hasabatda bellenýär.
Hasabaty ýaýradan “Save the Children” guramasy hökümetleriň we halkara guramalarynyň ösýän döwletlerde aýal-gyzlara ýardam bermek üçin has köp tagalla etmelidigini nygtaýar.
Gurama aýal-gyzlaryň bilim, saglygy saklaýyş we ykdysady mümkinçiliklerini artdyrmagyň zerurlygyna ünsi çekýär. Şol bir wagtyň özünde-de hasabatda aýallaryň we ýaş çagalaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmakda puluň esasy faktor bolup durmaýanlygy hem bellenýär. Hususan-da, Malawi döwletiniň tejribesi mysal hökmünde getirilýär.
Hasabata görä, soňky ýyllarda Malawi öňegidişlik gazanypdyr. Bu ýurtda lukmanlaryň we şepagat uýalarynyň bolmadyk ýerlerinde saglygy saklaýyş ugrundan iş alyp barýan jemgyýetçilik wekillerini taýýarlamak meselesine uly üns berilýär. Oba ýerleriniň ýaşaýjyaryna bäbekleriň we çagalaryň saglygy boýunça bilim berilýär. Adamlara gelmintlerden, ýagny bedende döreýän mugthor gurçuklardan halas bolmak üçin däri-dermanlar hem-de keselleriň öňüni almak üçin sanjymlar teklip edilýär. Arassaçylyk düzgünleri barada halka zerur maglumatlar berilýär.


text:
ABŞ, Müsürde demokratiýa ugrunda iş alyp barýan 43 adamyň, şol sanda 16 amerikalynyň höküm edilip, türme tussaglygy bilen jezalandyrylmagyny ýazgardy.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri, şol adamlaryň tussag edilmeginiň “syýasy maksatlydygyny” we onuň “demokratiýa geçiş döwrüne gabat gelmeýändigini” aýtdy.
Şol höküm edilenler amerikalylardan, ýewropalylardan, müsürlilerden we beýleki araplardan ybaratdyr.
Gaýybana sud edilen 27 tussag bäş ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Olaryň 15-si amerikanyň raýatydyr. Beýleki amerikalylar bolsa iki ýyl türme tussagyna höküm edilipdir. Ýöne maglumatlara görä, häzirki wagtda olar Müsüri terk edipdirler.
Tussag edilenler barada 2011-nji ýylda Müsürde döwlete degişli bolmadyk daşary ýurtly guramalaryň ofislerine amala aşyrylan ençeme hüjümden soň, sud işi gozgalypdy. Şol guramalar daşary ýurt maliýe serişdelerini Müsürde durnuksyzlygy döretmek üçin ulanmakda aýyplandy.


text:
Şenbe güni Kremliň metbugat gullugy prezident Wladimir Putiniň ýurtdaky hökümetden aýry guramalar baradaky dawaly kanunyň taslamasyna gutarnykly gol çekendigini habar berdi.
Mundan öň bu kanunyň taslamasy parlamentiň aşaky we ýokarky palatalary tarapyndan tassyklanypdy.
Bu täze kanun daşary ýurtlar tarapyndan maliýeleşdirilýän Orsýetdäki guramalaryň işine gözegçiligi has-da güýçlendirýär we olaryň statusyny “daşary ýurt agentleri” diýip kesgitleýär.
Orsýetli synçylar “daşary ýurt agentleri” diýen terminiň Orsýetde we käbir beýleki ýurtlarda “içaly” diýen sözüň sinonimidigini aýdýarlar.
Täze kanun köpsanly beýleki talaplar bilen bir hatarda, garaşsyz guramalaryň ýylyň her çärýeginde öz maliýe görkezijileri barada Orsýetiň häkimiýetlerine hasabat bermeklerini-de talap edýär. Mundan daşary, bu kanun hökümetden aýry guramalaryň işini öňünden yglan etmezden derňemäge-de ýol açýar.
Orsýetdäki ynsan hukuklaryny goraýjy toparlar we aktiwistler bu kanunyň ýurduň hökümetiniň işini ýa syýasatyny tankyt edýän guramalary nyşana almak üçin ulanylmagynyň mümkindigini aýdyp, muňa alada bildirýärler.
Bu barada alada bildirýänlerden birem Orsýetdäki Demokratik ösüş we ynsan hukuklary boýunça merkeziň prezidenti Ýuriý Jibladze.
Ol: “Biz bu kanuny konstitusiýa garşy diýip hasaplaýarys. Häzirki wagt Graždan we Jenaýat kodeksine giriziljek üýtgetmeler boýunça ses berişlik hem güýze çenli yza süýşürildi. Bu üýtgetmeler guramalara garşy resmi duýduryşlardan başlap, jerimeleri we guramalaryň işini ýatyrmaklygy göz öňünde tutýar. Biz bu kararlara garşy suda ýüz tutmakçy” diýip, öz garaýşyny mälim etdi.
Käbir beýleki aktiwistler häzirki kabul edilen kanunda kän bir aýdyňlygyň ýokdugyny aýdýarlar. Mysal üçin, kanunda daşary ýurt fondlary tarapyndan maliýeleşdirilýän we “syýasy işlere” goşulyşýan guramalaryň “daşary ýurt agentleri” diýen status boýunça registrasiýa edilmelidigini aýdýar. Emma, şol bir wagtyň özünde-de, kanun “syýasy işler” diýilýäniň nämedigini aýdyňlaşdyrmaýar.
Bu kanunyň tankytçylary muny Wladimir Putiniň prezidentlik wezipesine gaýdyp gelmegi bilen, raýat azatlyklaryny çäklendirmek üçin alnyp barylýan çäreleriň bir bölegi hökmünde baha berýärler.


text:
Soňky Saglyk
-
Artykmaç agramdan dynan adamlaryň ýüreklendirýän hekaýalary
Biz özümize täze tomus sezonyna ýa-da belli bir güne çenli artyk agramlarymyzdan dynjagymy...
-
Oýa batyrýan illýustrasiýalar
Aşakda getiren illýustrasiýalarymyzda galama alnan problemalaryň esasynda birnäçe disserta...
-
Sen näçe ýaşyňda we näçe sagat ýatmaly?
Köp ýyllaryň dowamynda bize bagtly oýanmak üçin 8 sagat ýatmagy öwretdiler. Ýakyn wagtda...
-
Bu hassahana pişikleri we itleri getirmäge rugsat berilýär
Kanadanyň Ontario şäherindäki bir hassahana adatdan daşary "Zakariniň şypa berýän penjejig...


text:
Aşgabat, 24.02.2015. “Türkmenportal”.
Ýurdumyzyň umumy meýdany 860 müň gektara barabar bugdaý ekilen zolaklarynda ekinlere ideg etmek işi dowam etdirilýär. Ösüş suwuny tutmak, dökün bilen iýmitlendirmek, haşal otlara, zyýankeşlere garşy göreş çäreleri alnyp barylýar. Bu işlerde “Türkmenobahyzmat” Döwlet birleşiginiň ýöriteleşdirilen tehnikalarynyň kömeginden peýdalanylýar diýip, “Türkmenistan: altyn asyr” elektron gazeti habar berýär.
Meýdanlardan bol hasyl almaga bugdaýyň boý almagy we ösmegi üçin amatly bolan howa şertleri-de ýardam edýär. Hünärmenleriň baha bermegine görä şu günler köp mukdarda ygal düşmegi we howanyň ýokary bolmadyk temperaturasynyň saklanmagy netijesinde bugdaý başlarynyň kemala gelşiniň oňat ýagdaýlardadygyny görmek bolýar.
Gallaçylar bugdaý gögerijiligini we ösüşini gazanmakda Lebap welaýatynyň birnäçe etraplarynda ýokary netijeleriň gazanylýandygyny belleýärler. Welaýatda bu ekin 175 müň gektar meýdanda ýetişdirilip, geçen ýyl hem güýzlük bugdaýyň bol hasyly ýygnaldy. 180 müň gektar meýdana bugdaý eken Watanymyzyň demirgazyk sebitiniň gallaçylary-da gögerijilik gazanmakda tapawutlandylar.
Ýurdumyzda iň köp bugdaý zolagy Ahal welaýatyna degişli bolup, ol 225 müň gektara uzaýar. Mary welaýatynda 200 müň gektary, Balkan welaýatynda bolsa 80 müň gektary bugdaýly meýdanlar tutýar. Umuman, şu ýyl edermen gallaçylarymyz ýurt boýunça 1 million 600 müň tonna hasyl ýygnamagy maksat edinýärler.


text:
Pop sazynyň şasy, 2009-njy ýylda aradan çykan Maýkl Jeksonyň öňki lukmanynyň üstünden Los-Anjelesde sud prosesi başlandy. Konrad Mýurreý bilmezlikde adam öldürmekde aýyplanýar.
Aýyplaýjy tarap lukman tarapyndan berlen agyryny aýyrýan güýçli dermanyň gereginden artyk kabul edilmegi Jeksonyň ölümine sebäp boldy, aýdymçynynyň ýagdaýy ýaramazlaşanda lukman tiz kömegi wagtynda çagyrmady diýip, lukmana günä bildirýär.
Aklawçylar dermany uly möçberde ýalňyşlyk bilen Maýkl Jeksonyň özüniň kabul edendigini aýdýarlar.
Lukmana dört ýyl türme tussaglygy abanýar.


text:
ABŞ Russiýany Siriýanyň günortasynda gozgalaňçylara, şol sanda ABŞ-nyň goldamagynda “Yslam döwleti” toparyna garşy söweşýän güýçlere garşy howa zarbalaryny urmakda aýyplady.
ABŞ-nyň jogapkär resmileri özleriniň 16-njy iýunda beren maglumatynda Al-Tanf sebitiniň golaýynda bolan bombalaýyşlaryň “uly aladalanma döredendigini” we Waşingtonyň bu meseläni Moskwa bilen geňeşjekdigini aýtdylar.
Emma Orsýet öz gezeginde Amerikany aýyplady. Moskwada şeýle çaklama bar, ýagny ABŞ-nyň Siriýadaky “terrorçy” toparlara daýanyp, Orsýetiň goldawyndan peýdalanýan prezident Başar al-Assadyň režimini agdarmak boýunça gizlin plana görä hereket edýän bolmagy ähtimal.
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow 16-njy iýunda Sankt-Peterburgda eden çykyşynda şeýle planyň bolmagynyň ABŞ-nyň Siriýadaky gozgalaňçy güýçleriň “Al-Kaýdanyň” “Al-Nusra frontundan” daşlaşmagyny gazanmakdaky şowsuzlygyny düşündirýändigini belledi.
Ne Orsýetiň, ne-de Siriýanyň goşuny bardy
Birleşen Ştatlaryň “bu ýerde käbir oýunlary oýnaýan we olaryň “Al-Nusrany” käbir özboluşly görnüşde saklap, ony režimi agdarmak üçin ulanmak isleýän bolmagy ähtimal” diýip, Lawrow aýtdy. Şeýle-de, ol Birleşen Milletler Guramasynyň gara sanawyndaky terrorçy topary beýleki gozgalaňçy toparlardan aýyrmakdaky kynçylyk Siriýada dowam edýän urşuň esasy sebäbidir diýdi.
Lawrow ýakynda telefon arkaly geçiren gepleşiginde Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerriniň ABŞ-da Assadyň režimini agdarmak boýunça gizlin planyň bolmagynyň ähtimaldygy baradaky çaklamalary ret edendigini belledi.
Öz gezeginde, Birleşen Ştatlaryň jogapkär resmileri 16-njy iýunda Al-Tunf sebitiniň golaýynda orslar tarapyndan urlan howa zarbalaryny ýiti tankyt etdiler.
Amerikan jogapkär resmileri wakanyň bolan wagty sebitde ne Orsýetiň, ne-de Siriýanyň guryýer goşunynyň bolandygyny aýdyp, bu ýagdaý Orsýetiň bu babatda özüni gorap çykyş etmek tutarygyny aradan aýyrýar diýdiler.
Assadyň režiminiň harby güýçlerini bombalamak
“Russiýanyň iň soňky eden hereketleri Russiýanyň meýilleri babatda çynlakaý aladalanmalar döretdi. Biz Russiýadan bu wakanyň näme sebäpden bolandygyny we şeýle wakanyň mundan beýläk gaýtalanmajakdygyna kepil geçmegini sorarys” diýip, bir amerikan resmisi aýtdy.
Waşington Moskwany “Yslam döwletine” we “Nusra frontuna” garşy göreşmegiň deregine Assadyň režimini goldamakda aýyplaýar.
Bu aralykda Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň 50-den gowrak resmisinden ybarat bir topar prezident Barak Obamanyň syýasatyny Siriýadaky urşa öz täsirini ýetirmekden mahrum galmakda tankytlady. Olar Assadyň hökümetiniň parahatçylyk gepleşiklerine goşulmagy üçin, Birleşen Ştatlaryň Assadyň režiminiň harby güýçlerini bombalamaga başlamalydygyny aýdýarlar.
“The New York Times” we “Wall Street Journal” neşirlerine syzan maglumatda Siriýa syýasaty bilen baglanyşykly iş alyp barýan orta derejeli amerikan diplomatlary Assadyň režimine basyş etmek üçin Birleşen Ştatlary ”anyk nyşanalar boýunça harby hüjümleri” amala aşyrmaga çagyrýarlar.


text:
8-nji sentýabrda, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel ýurduň parlamentinde çykyş edip, öz ýurdunyň Owganystan meselesi boýunça alyp barýan syýasatyny gorady.
Bu çykyşa 4-nji awgustda Owganystanyň Gunduz welaýatynda iki sany içi ýangyçly awtosisternany oka tutmak buýrugynyň Germaniýanyň komandowaniýasy tarapyndan berlendigi sebäp boldy.
70-e golaý asuda ýaşaýjylar öldürildi
“Owganystanyň Hukuk monitory” atly adam hukuklary boýunça garaşsyz guramanyň beren maglumatlaryna görä, Çar Dara etrabynda bolup geçen bu wakada 70-e golaý asuda ýaşaýjylar öldürilipdir. Owganystanyň we NATO-nyň resmileri bu hadysada 56 pitneçiniň öldürilip, 12-niň ýaralanandygyny habar berdiler.
Düýn deputatlaryň öňünde eden çykyşynda Angela Merkel, bu waka bilen baglanşykly gaty köp dürli maglumatlar peýda bolandygyny aýtdy. “Hususan-da, pida bolanlar barada köp maglumat berilýär. Biz bu zatlary doly anyklaşdyrmaly. Mundan başga men göni bir zady aýdasym gelýär. Owganystanda öldürilen her bigünä adam biz üçin gaty uly ýitgidir” diýip, Merkel belledi.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý 7-nji sentýabrda Fransiýanyň “Le Figaro” gazetine beren interwýusynda Gunduz welaýatynda bu wakanyň ýüze çykmagyna German harbilarynyň ýagdaýa baha bermekdäki ýalňyşlyklarynyň sebäp bolandygyny aýtdy.
Germaniýa harbylaryny goraýar
Emma Germaniýa öz harbylarynyň bu kararyny gorap çykyş etdi. Şol bir wagtda-da Berliniň öz goşunlaryny Owganystandan çykaryp başlamagynyň ýollaryny agtarýana meňzeýär.
Sebäbi parlamentde eden çykyşynda Angela Merkel German goşunlarynyň Owganystanda öz borçlaryny ýerine ýetirip gelýändigini aýdyp, şol bir wagtda-da howpsuzlyk meselesi boýunça jogapkärçiligi Owgan hökümetine geçirmek babatda halkara konferensiýanyň geçirilmegini teklip etdi.
Bu baradaky inisiatiwa 6-njy sentýabrda Berlinde geçirilen metbugat konferensiýasynda Germaniýanyň hem Britaniýanyň premýer-ministrleri tarapyndan yglan edilip, bu halkara konferensiýanyň Fransiýanyň prezidentiniň gatnaşmagynda geçiriljekdigi aýdyldy.
27-nji sentýabrda Germaniýada geçirilmeli ählumumy saýlawlaryň önüsyrasynda ýüze çykan bu waka nemis jemgyýetinde owgan urşy bilen bagly ýiti diskussiýalary döretdi.
Berlinde ýerleşýän Halkara gatnaşyklary boýunça german geňeşiniň howpsuzlyk syýasaty boýunça experti Henniň Riecke Angela Merkeliň parlamentde çykyş etmegine jemgyýetde owgan urşy bilen bagly aladalaryň artýandygynyň sebäp bolandygyny radiomyza beren interwýusynda aýtdy.
“Owganystandaky ýagadaýa täzeden garamak zerurlygynynyň dörändigi mälimdir. Sebäbi Owganystandaky ýagdaý gaty ýaramaz. Eger missiýanyň durnuklylygy ornaşdyrmak bilen bagly bölegi başa barmasa, onda missiýanyň esasy maksady bolan - terrorçylyga garşy göreşmek meselesi-de manysyny ýitirýär” diýip, ekspert radiomyza beren interwýusynda öz pikirini beýan etdi.
Uly goşunlaryň biri
4200 esgerden ybarat Germaniýanyň harby goşunlary ABŞ-nyň hem Britaniýanyň goşunlaryndan soň, NATO-nyň ýaranlyk güýçlerinde gulluk edýän iň uly goşun bolup durýar. Germaniyanyň ilatynyň dörtden üç bölegi öz goşunlarynyň Owganystanda hereket etmegine garşy cykyş edýärler.
Ýöne muňa garamazdan, Berlinde ýerleşýän Halkara gatnaşyklary boýunça german geňeşiniň howpsuzlyk syýasaty boýunça eksperti Henniň Rieke Owganystanda durnuklylygy ornaşdyrmak we ýurdy gaýtadan dikeltmek meselesinde german goşunlarynyň oýnaýan rolunyn möhümdigini aýdýar.
Saýlawlaryň öň ýanynda Owgan meselesiniň gozgalmagy bolsa, Angela Merkeliň ýolbaşçylyk edýän Hristian demokratik birleşigi partiýasynyň garşydaşlaryna bu partiýany tankytlamaga goşmaça mümkinçilik döredýär diyip, ekspert aýdýar.


text:
Aşgabat, 05.02.2015. “Türkmenportal”.
Aşgabatda Mejlisler merkezi bolan Söwda-senagat edarasynyň jaýynyň, 3 müň orunlyk konsert we teatr merkeziniň dabaraly ýagdaýda açmagyna taýýarlanylýar. 2015-nji ýylda türkmen paýtagtynda 60-dan gowrak desgany gurmak meýilleşdirilýär. Olaryň arasynda hormatly myhmanlara niýetlenen 450 orunlyk myhmanhanany, türgenler üçin myhmanhanany hem-de ýaşaýyş jaýyny, 45 müň tomaşaçy orunlyk Olimpiýa stadionyny, 5 müň tomaşaçy orunlyk ýapyk atletika sahnasyny öz içine alýan olimpiýa şäherjiginiň gurluşygynyň ikinji nobatdakysynyň çäklerindäki 19 desga bar.
“Arkadaş” we “Arçabil” seýilgähleri hem Aşgabadyň gök zolakly toplumlarynyň üstüni ýetirer. 2015-nji ýylda açylmagy meýilleşdirilýän binalaryň hatarynda saglygy goraýyş ulgamyna degişli birnäçe desgalar bar. Munuň özi durky düýpli täzelenen Halkara lukmançylyk merkezinden we täze binasyndan, ýurdumyzyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Okuw-ylmy merkezinden, Enäniň we çaganyň saglygyny goraýan ylmy-kliniki merkeziň binalar toplumyndan ybaratdyr. Şeýle hem Tejribe-önümçilik we Iýmit merkeziniň, Newrologiýa we Morfologiýa merkezleriniň, Aýratyn howply ýokanç keselleriň öňüni alyş merkeziniň gurluşygy alnyp barylýar.
Görkezilýän taslamalaryň hatarynda bilim ulgamyna degişli-de birnäçe desga bar. Olar A.Kekilow adyndaky mugallymçylyk mekdebiniň binalar toplumyndan, 3 müň talyba niýetlenen Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň binalar toplumyndan we bilelikdäki türkmen-türk mekdebinden ybaratdyr.
Şeýle hem şu ýyl Döwlet neşirýat gullugynyň Metbugat öýüniň açylyş dabarasy bolar. Oguzhan köçesiniň ugrunda hem birnäçe desgalar gurlup, ulanmaga berler. Ol ýerde paýtagtymyzy ösdürmegiň 13-nji nobatdakysynyň çäklerinde dürli pudaklaýyn edaralaryň buýurmalary esasynda onlarça edara ediş binalary we 12 gatly 66 we 44 öýli ýaşaýyş jaýlary gurulýar. Olaryň hemmesiniň birinji gatynda dükanlar ýerleşer. Täze ýaşaýyş jaý toplumynyň düzümine 600 orunlyk mekdepleriň ikisi, iki çagalar bagy, Saglyk öýi, söwda-dynç alyş merkezi, söwda we hyzmat merkezini özünde jemleýän 200 orunlyk iki köp gatly awtoduralga, durmuş hyzmatlary boýunça kärhana girýär.
Paýtagtymyzy ösdürmegiň 14-nji nobatdakysynda hem ýanynda dükanlary bolan 12 gatly 66 we 44 öýli ýaşaýyş jaýlary gurlar. Bitarap Türkmenistan we Garaşsyzlyk şaýollarynyň aralygyndaky, Oguzhan hem 1971-nji (G. Ezizow) köçeleriniň aralygyndaky ulag ýollary döwrebaplaşdyrylar.
Şu ýyl Aşgabady ösdürmegiň 15-nji nobatdakysyny durmuşa geçirmek boýunça işler başlanýar. Onuň düzümine 280 desgadan ybarat iki gatly kottejler toplumy, 3, 4 we 12 gatly onlarça ýaşaýyş jaýlary, mekdep, çagalar bagy, seýilgäh, dürli dükanlar girer.
Parahat-7 ýaşaýyş jaý toplumy paýtagtymyzyň ägirt uly gurluşyk meýdançasyny emele getirýär. Ol ýerde 9 gatly köp öýli ýaşaýyş jaýlary emele geler. Iri toplumda birnäçe mekdep, çagalar baglary, saglyk öýi we beýleki durmuş desgalary gurlar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 16-njy maýda geçiren giňişleýin hökümet maslahatynda ýurduň 22 ýyl mundan ozal kabul edilen Konstitusiýasyna özgertmeleri girizmäge bireýýäm wagt ýetendigini aýtdy.
Türkmen lideriniň tassyklamagyna görä, Konstitusiýa özgertmelerini geçirmek zerurlygy ýurtda «amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeleriniň depgininiň ýokarlanmagy we geriminiň örän giňelmegi bilen bagly».
Prezident Berdimuhamedow bu özgertmeleriň çäginde ýurtda adam hukuklary boýunça wekiliň wezipesiniň hem dörediljegini aýtdy.
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň maglumatynda aýdylmagyna görä, «geçiriljek özgertmeler... döwlet häkimiýetiniň täze edaralaryny we raýat jemgyýetini döretmäge-de mümkinçilik berer; raýatyň we adamyň hukuklaryny hem-de azatlyklaryny has-da giňeltmek we doly goramak üçin zerur şertleri döreder».


text:
Türkmen metbugatynda çykýan käbir habarlarda soňky döwür saglyk ulgamynda öňegidişikleriň bolandygy, keselhanadyr hassahanalaryň döwrüň talabyna laýyk gelýän medisina enjamlary bilen üpjün edilendigi wagtal-wagtal bellenilip geçilýär.
Emma Lebap welaýatyndan gelip gowuşýan soňky maglumatlarda sebitiň birnäçe etrabynda lukman ýetmezçiliginiň ýiti duýulýandygy, munuň hem adamlaryň gündelik durmuşyna erbet täsirini ýetirýändigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýewiň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Duşenbe güni Yragyň ozalky premýer-ministri Iýýad Allawynyň «Irakiýa» partiýasy ýurduň häzirki premýer-ministri Nury al-Mälikiniň «Kanunçylyk döwleti» atly syýasy blogy bilen koalision hökümet düzmek baradaky gepleşiklerden ýüz öwürdi.
«Irakiýa» partiýasynyň metbugat sekretary Maýsun al-Damluji premýer-ministr Nury al-Mälikiniň telewideniýede eden çykyşynda «Irakiýa» partiýasyny «sünnüleriň partiýasy» diýip atlandyrmak bilen, bu partiýany kemsidendigini aýtdy.
Maýsun al-Damluji «Irakiýa» partiýasynyň sünni partiýasy däl-de, eýsem milli ideýalary goldanýan proýektdigini öňe sürdi. Şeýle hem, ol premýer-ministr Nury al-Mälikiniň diňe bir «Irakiýa» partiýasynyň öňünde däl, eýsem, bu partiýany goldaýjylaryň hemmesiniň öňünde ötünç soramalydygyny aýtdy.
Yragyň ozalky premýer-ministri Iýýad Allawynyň «Irakiýa» partiýasy şu ýylyň mart aýynda geçirilen saýlawlarda 325 orunlyk parlamentde 91 orny aldy. Premýer-ministr Nury al-Mälikiniň «Kanunçylyk döwleti» atly syýasy blogy bolsa, 89 orna eýe boldy.
Bu iki partiýanyň koalision hökümet düzmek ugrundaky gepleşikleri indi bäş aýdan gowrak wagt bäri oňyn netije bermän gelýär.


text:
Ukrainanyň parlamenti prezident wezipesinden çetleşdirilen Wiktor Ýanukowiçi we beýlekileri agyr jenaýatçylyklar üçin Gaadaky Halkara jenaýat suduna bermek boýunça ses berişlik geçirdi.
Şol bir wagtda-da sişenbe güni Ukrainanyň parlamenti milli bütewi hökümeti döretmek boýunça ses berişlik geçirmek planlaryny penşenbe gününe çenli yza tesdirdi. Ses berişlik sişenbe güni geçirilmelidi, emma parlamentiň spikeri we ýurduň prezidenti wezipesini ýerine ýetirýän Oleksandr Turçynow ses berişligiň yza tesdirilmeginiň maslahatlaşmak üçin wagt berýändigini aýtdy.
Günbatarly diplomatlar Kiýewde Ukrainanyň täze liderleri bilen duşuşyk geçirip, syýasy we ykdysady reformalary geçirmäge çagyrmagy planlaşdyrýarlar.
ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň orunbasary William Burns sişenbe güni Kiýewe barýar. Şol bir wagtda-da sişenbe güni irden ÝB-niň daşary syýasat boýunça baş wekili Katerin Aşton öňki premýer-ministr Ýuliýa Timoşenko bilen duşuşdy.
Ýewropa Parlamentiniň Daşary syýasat boýunça komitetiniň ýolbaşçysy Elmar Brok 25-nji fewralda Strasburgda eden çykyşynda şeýle diýdi: “Halkara jemgyýetçiliginiň puly mydama taýýar. Ýewropanyň maliýe kömeginden daşary ýene-de eger has köp proýektler bolan ýagdaýynda Ýewropanyň maýa goýumlar banky, Ýewropanyň dikeldiş we ösüş banky hem şuňa meňzeş ähli institutlar bar”.
Duşenbe güni ABŞ Ukrainanyň parlamenti tarapyndan çetleşdirilen Wiktor Ýanukowiçiň Ukrainany prezident hökmünde dolandyrmaýandygyny belledi. Ýanukowiçiň nirededigi belli däl.


text:
Özbegistanyň daşary işler ministriniň ýolbaşçylygyndaky delegasiýasy 19-njy ýanwarda Waşingtonda ABŞ-nyň ýokary derejeli resmileri bilen duşuşdy. Gepleşiklerde adam hukuklaryny we howpsuzlygy öz içine alýan meseleler maslahat edildi.
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Nişa Desai Biswal ABŞ-nyň we Özbegistanyň ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalarynyň altynjy maslahatyna gatnaşmak üçin baran daşary işler ministri Abdulaziz Kamilowyň ýolbaşçylygyndaky özbek delegasiýasyny garşy aldy.
Döwlet departamentiniň AÝ/AR-na aýtmagyna görä, taraplar “syýasy ýagdaý, regional howpsuzlygy we durnuklylygy, adam hukuklary we zähmet, bilim we medeni gatnaşyklar, ykdysady ösüş we söwda ýaly özara bähbitli meseleleri” ara alyp maslahat edipdirler.
Özbegistanyň awtoritar prezidenti Yslam Karimow sowet döwründen bäri ýurda ýolbaşçylyk edýär we başga pikirlilige çydamsyzlyk görkezýär.