text:
Obama 2009-njy ýylyň ýanwarynda häkimiýet başyna geleli bäri, bu Merkeliň Birleşen Ştatlara eden altynjy sapary bolsa-da, ol ilkinji gezek resmi nahar we artilleriýa salýuty bilen garşylandy.
Aralaryndaky gatnaşyk ol diýen ysnyşykly hasaplanmasa-da, Merkel Obama tarapyndan beýle sylag-hormata mynasyp görlen ilkinji Ýewropa lideridir.
“Meniň prezidentlik döwrümde bu gün bir ýewropa ýolbaşçysynyň ilkinji resmi sapary we resmi nahary bellenýär. Bu bir gelşip duran zat. Transatlantik ýaranlygy biziň tutuş dünýäde asudalygy we abadançylygy ösdürmek baradaky tagallalarymyzyň özenini, ýüregini emele getirýär. Ýewropanyň ýüreginde ýerleşýän Germaniýa biziň güýçli ýaranlarymyzyň biridir. Kansler Merkel hem meniň iň ýakyn ýaranlarymyň biri” diýip, prezident Obama aýtdy.
Birleşen Ştatlar bilen Germaniýanyň soňky aýlarda ýüzbe-ýüz bolan kynçylyklarynyň biri Liwiýa meselesi, Kaddafiniň hökümete garşy gozgalaňçylara edýän zulum-sütemine nähili jogap berilmelidigi.
Ýaňy mart aýynda Kaddafiniň parahat ilaty nyşana alýan güýçleriniň garşysyna harby herekete geçmek barada Birleşen Milletler Guramsynyň Howpsuzlyk Geňeşinde bolan ses berişlikde NATO-nyň ses bermekden saklanan ýeke-täk ýewropaly agzasy Germaniýa boldy.
Ýöne iki ýolbaşçynyň duşuşygyndan soň geçen metbugat ýygnagynda Obama Kaddafiniň häkimiýet başyndan gitmegi bilen Merkeliň ylalaşýandygyny aýdyp: “Kaddafiniň gitmegi üçin gerek zat gysyşyň dowamly artdyrylmagy” diýdi.
“Şeýlelikde biziň tutuş Liwiýada görýänimiz – režimiň güýçleriniň birsyhly yza serpikdirilýänligi, güýçden düşürilýänligi, Kaddafiniň hökümetiniň ýokary derejeli agzalarynyň, şeýle hem harbylaryň ondan ýüz öwürýänligi. Meniň pikirimçe, Kaddafiniň gitmegi diňe wagt meselesi” diýip, Obama aýtdy.
Obamanyň bellemegine görä, iki ýolbaşçynyň giňişleýin pikir alşan ýene bir meselesi Ýewropanyň bergi krizisi, aýratyn-da Gresiýanyň kynçylykly maliýe ýagdaýy. Waşington bu ýurda kömek üçin hyzmatdaşlygy wada edipdir.
Owganystan
Owganystan barada hem Angela Merkel ýaragly güýçler çykarylýança we ondan soň hem Birleşen Ştatlar bilen Germaniýanyň arasyndaky arkalaşygyň dowam etjekdigini aýtdy.
“Owganystanda alyp barýan işlerimiz biziň agzybirligimiziň nähili berkdigini görkezýär. Biz demirgazyk Owganystandaky hyzmatdaşlygymyz üçin örän minnetdar. Bu gaty gowy ilerleýär. Owganystanda howpsuzlygy üpjün etmek üçin zerur işlere gatnaşýarys diýen ynama goşulýarys. Bu bir syýasy hem harby tagalla. Biz ol ýere bilelikde gitdik, bilelikde hem çykarys diýýäris. Ýöne bu işi jogapkärçilikli ederis. Owganystana uzak wagtlap biziň kömegimiziň gerekdigini ýatdan çykarmarys” diýip, Merkel nygtady.
Owganystanda Birleşen Ştatlaryň 100 müň çemesi esgeri bar. Bularyň sanynyň şu tomusdan başlap, kem-kemden azaldylmagyna garaşylýar. Germaniýa hem öz esgerlerini şu ýylyň aýagyndan beýläk çykarmaga başlamak umydynda.
Amerikan prezidenti bilen german kansleri Ysraýyl-Palestina konflikti barada hem giňişleýin gürleşdiler diýlip, habar berilýär.
Pikir alşylan ýene bir mesele Eýranyň gizlin alyp barýan ýadro programmasy boldy. Olar Tähran uran baýlaşdyrmak işi barada BMG-niň atom häkimiýetlerine doly maglumat bermedik ýagdaýynda täze sanksiýalar hakda oýlanmaly diýen netijä gelipdirler.
German kansleri Angela Merkel şişenbe güni Birleşen Ştatlaryň “Azatlyk ordeni” bilen sylaglandy.


c: text/html

text:
Bularyň ählisi gomoseksuallaryň dabarasyna geçirilýän ýyllyk ýörişi - parady şöhlelendirýär. Şol gün bu jemgyýetiň wekilleri, tansçylar müňlerçe tomaşaçynyň öňünden ýöriş bilen geçýärler. Bu bezemenlik gizlinlige we çydamsyzlyga garşy “göz edip” gurnalýar.
Ýörişiň üsti bilen mälim ediljek bolunýan pikirler asly belarusly Paşa Zalutskiniň ykbaly bilen ulaşyp gidýär. 31 ýaşyndaky Zalutskiý 2000-nji ýyllaryň başlarynda “Green Card-a”, ýagny ABŞ-da ýaşamaga rugsat berýän ygtyýarnama eýe bolupdy.
Zalutksiý geçen ýylky geçirilen ýörişe gatnaşanda, şol ýerdäki saz bilen utgaşdyrylyp öňe sürlen pikirleriň oňa herekete geçmäge itergi berendigini belleýär.
Ilkinji gezek...
Paşa ozalky sowet döwletlerinden bolan beýleki gomoseksual egindeşleri bilen öz ýurtlarynda amal etmegi “mümkin bolmadyk” zady durmuşa geçirmeli diýen netijä gelendiklerini aýdýar.
Bir ýyl olar ilkinji gezek ýörişe gatnaşjak Russiýanyň we ozalky sowet döwletleriniň bilelikdäki ýöriş nowasyny taýýarlamak üçin ýeterlik serişdeleri toplajak bolup tagalla edýärler.
Zalutskiý şeýle gürrüň berýär: “Meniň Moskwadaky we Minskidäki gomoseksuallaryň klublaryna gatnan döwrüm başdan geçiren duýgularym henize çenli hem hakydamdan çykanok. Binalaryň golaýyndan geçýän mahalyň, sen özüňiň gomoseksualdygyňy äşgär etmejek bolýarsyň. Aslynda welin, sen gomoseksuallaryň üýşmeleňine barýarsyň. Men bu erksizlik, ýaşyrynlyk duýgulary barada gürrüň edýärin. Sen kimem bolsaň, jemgyýetde-de şol adamlygyňa galmalysyň. Men nowanyň üstüne kaşaň geýimde çykyp, tomaşaçylara elimi galgadyp, açyk, utanman ‘men gomoseksual’ diýip başarmagy göz öňünde tutýaryn”.
Zalutskiý gündizine terjimeçi bolup işleýär. Agşamlaryna bolsa sowet biçüwli gomoseksual üýşmeleňlerini gurnaýar.
Zalutskiý özüniň Amerikadaky tanyşlarynyň üsti bilen 30-njy iýunda geçiriljek ýörişe ýeterlik sandaky adamlary çekmegi umyt edinýär.
Gürrüňi gidýän nowanyň websýatynda ozalky SSSR-iň düzümine giren döwletlerdäki gomoseksuallar hem Nýu-Ýork şäherinde geçiriljek ýörişe gatnaşmaga çagyrylýar.
Websaýtda haýyr-yhsan etmek isleýänlere hem mümkinçilik berilýär.
Zalutski proýektiň durmuşa geçmegi üçin 5 müňe golaý dollaryň gerek boljakdygyny aýdýar. Bu serişdeler hakyna tutma professional dizaýnerçileri öz içine almaýar. Şol bir wagtda, beýleki nowalardan tapawutlylykda, Zalutskiniň göz öňünde tutýan proýeketiniň uly maýadarlary ýok.
Emma, muňa garamazdan, Zalutski maksatlarynyň “erkinligi dabaralandyrmakdan ybaratdygyny” aýdýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Diňe günüň energiýasy bilen hereket edýän uçar Atlantik ummanynda 70 sagatlyk uçuşyny tamamlady. Bu dünýäde diňe günüň energiýasy bilen amala aşyrlan ilkinji uçuşy tamamlamak üçin edilýän synanyşygyň iň uly etaplarynyň biridir.
Şweýsariýaly pilot Bertrand Pikard 20-nji iýunda Nýu-Ýorkuň John F. Kennedi adyndaky halkara aeroportundan sapara başlan “Solar Impulse 2” belgili uçary 23-nji iýunda Ispaniýada ýere gondurdy.
Bu uçaryň özüniň transatlantik bölegindäki saparyny tamamlamak üçin 90 sagat uçmagyna garaşylýardy.
Bu günüň energiýasy bilen hereket edýän uçaryň ýer şaryny doly uçup geçmegi üçin edilen synanyşyklaryň 15-nji etapydyr.
Pikard we şweýşsariýaly pilot Andre Borşberg uçara gezekleşip kontrollyk edip, 2015-nji ýylyň mart aýynda başlan saparyny Abu-Dabi şäherinde tamamlamagy umyt edýärler.


text:
Ziad Nakhaleh: palestinaly tussaglary goldaýarys
Yslam Jihad Hereketiniň Baş sekretary palestinaly tussaglary goldaýandygyny aýtdy.
MEA habar sahypasynyň beren habaryna görä, Palestinanyň Yslam Jihad hereketiniň baş sekretary Ziad Nakhaleh çarşenbe güni beren gürrüňlerinde Palestina tussaglaryny goramak üçin hatda söweşe girişmäge taýýardyrys diýmek bilen bu meselede sionist režim bilen hiç hili şertnama baglaşmarys diýdi.
Nakhaleh Sionist türmelerindäki tussaglarymyzy ýatdan çykarmarys we biz olaryň ýanynda durarys we ähli güýjümiz bilen olara goldaw bereris diýdi.
Yslam jyhadynyň metbugat sekretary Taryk Izz al-Din ozal bu hereketiň 150 tussagynyň Ysraýylyň türmelerinde açlyk yglan edendigini aýdypdy.
Sionist türmeler guramasy esasanam alty sany palestinaly tussag Jalboua türmesinden gaçandan soň tussaglara garşy bikanun hereketleri güýçlendirdi we olara agyr jezalary berip başlady.


text:
Bu saparynyň çäklerinde BMG-niň ýokary derejeli wekili Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň ýanyndaky neşekeşlige garşy göreş boýunça koordinasion komissiýasynda, neşekeşlige garşy göreş boýunça Döwlet gullugynda, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda, ýurduň Içeri işler we Daşary işler ministrliklerinde we Döwlet serhet gullugynda gepleşikler geçirdi.
Bu duşuşyklarda Türkmenistanyň resmileri BMG-niň regional wekili Jeýms Kallah bilen Türkmenistanda neşe gaçakçylygyna we neşekeşlige garşy alnyp barylýan göreş çäreleri barada pikir alyşdylar.
Käbir ýerli synçylar soňky wagtlar Türkmenistanda neşe söwdasyna we neşekeşlige garşy alnyp barylýan göreşiň hakykatanam görnetin güýçlenendigini we bu çäreleriň käbir göze ilerlikli oňyn netijeleri hem berýändigini belleýärler.


text:
Döwlet eýeçiligindäki “Barki Tojik” energiýa kompaniýasynyň yglan etmegine görä, geljekde elektrik togunyň berlişi-de çäklendiriler.
Bu habary Täjigistanyň “Yslamyň gaýtadan döreýşi” atly oppozision partiýasy derrew tankytlady. Onuň aýtmagyna görä, elektrik togunyň bahasynyň ýokarlanmagy ozalam garyp güzerandaky täjik halkynyň durmuşyny has-da agyrlaşdyrar.
Häzir täjigistanlylara her günde 5-6 sagat çemesi elektrik togy berilýär. Resmileriň aýtmagyna görä, elektrik togunyň berlişiniň ýene-de azaldylmagy her günde 3 ýa-da 4 sagat elektrik berilýän regionlara has köp tok bermek maksady bilen planlaşdyrylýar.
Resmiler iri gidroelektrik stansiýasy ýerleşýän “Nurak” kölünde suwuň derejesiniň peselmeginiň elektrik toguny öndürmäge päsgel berýändigini aýdýarlar.


text:
TÜRKMENSAHRA ALADALY GÜNLERDE
Gelýän habarlara görä Türkmensahra gaty we agyr günleri başdan geçirýär. Ençeme günläp örän güýçli we dartgynly ýagynyň yzy kesilmän ýagmagy, şeýle-de ýokarda bolan Horasan daglaryndan çen-çaksyz göwrümli suwuň Hazar deňzine tarap inmegi, tutuş Türkmensahrany äpet bir sile batyrdy. Beýle bir waka türkmeniň soňky nesilleriniň görüp-eşiden zady däldir.
Elbetde bilimsizlik bilen ýersiz- ýere gurlan bentleriň suwunuň aşmagy we sil içinde çäresiz galan halka ýardam etmäge jogapkär organlaryň başarnyksyzlygy hem bu weýrançylygyň üstüni ýetirendir diýip düşünse bolar.
Bu başagaýlygyň şükürli bir tarapy, onuň adam demine degmedigidir.
Biz şeýle agyr günlerde bütin Türkmensahra halky bilen öz içgin duýgudaşlygymyzy bildirip, bu aladaly günleriň soňy haýyrly we düýbi düz bolmagyny tüýs ýürekden arzuw edýäris.
Türkmen Kultur Ojagy
Köln, 21.03.2019


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Dubaýda möhüm ähmiýetli waka gatnaşdy
9-njy oktýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Arap Emirliklerine iş saparyny amala aşyryp, D... Dowamyny oka
11.10.2021
Daýhanbank: belent sepgitleri nazarlap
1991-nji ýylyň güýzünde gazanylan Garaşsyzlyk türkmen halkynyň taryhyndaky iň beýik bagt bolsa gerek. Şu güýzde 30... Dowamyny oka
30.09.2021
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaralara gatnaşdy
Şu gün agzybir we jebis türkmen halky parahatçylyk, ylalaşyk we ruhubelentlik ýagdaýynda beýik baýramçylygyny — ata Wata... Dowamyny oka
28.09.2021
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini g... Dowamyny oka
22.09.2021
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ŞHG-niň sammitine gatnaşdy
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hormatly myhman hökmünde Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza... Dowamyny oka
18.09.2021
Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda... Dowamyny oka
14.09.2021
Karzlar
Möhleti
Karz
Ortaça aýlyk tölegiňiz
Göterim


text:
Senagat we Tehnalogiýa Ministri Mustafa Warank Täjigistanda Saparda Bolýar
"Täjigistany, Orta Aziýada esasy hyzmatdaş hökmünde görýäris"
Senagat we tehnalogiýa ministri Mustafa Warank, Täjigistanyň Premýer-ministri Kohir Rasulzoda we Senagat we täze tehnalogiýa ministri Kabir bilen duşuşdy.
Rasulzoda, Türkiýe-Täjigistan bilelikdäki ykdysady komissiýanyň 11-nji maslahatyna gatnaşmak üçin Täjigistana giden Senagat we tehnalogiýa ministri Mustafa Waranky kabul etdi.
Täjigistanyň Premýer-ministri Kohir Rasulzoda, Türkiýäniň Täjigistanyň ykdysadyýetinde uly rol oýnaýandygyny nygtap, özara gatnaşyklaryň ösdürilmegi üçin tagalla edýändiklerini aýtdy.
Premýer-ministr Rasulzoda, Türkiýeden Täjigistana goýlan maýa goýumlaryň artdyrylmagy üçin uly mümkinçiligiň bardygyny we şol mümkinçilikden ýerlikli peýdalanylmalydygyny nygtady.
Senagat we tehnalogiýa ministri Mustafa Warank hem Täjigistany, Orta Aziýada esasy hyzmatdaş hökmünde görýändiklerini nygtady.
Warank, söwda we ykdysady gatnaşyklaryň başda durmagynda özara gatnaşyklaryň ähli taraplaýyn ösdüriljekdigine ynanýandygyny belledi.
Ministr Warank, Täjigistanyň Senagat we täze tehnalogiýa ministri Kabir bilen bolan duşuşygynda hem, Türkiýäniň Täjigistan bilen tejribelerini paýlaşmaga taýardygyny aýtdy.
Degişli Habarlar
Türkiýe Russiýa Gynanç Bildirdi
Rýazanda himiki madda öndürýän fabrikde bolan partlamada 17 adam ýogalypdy.
Eren-13 operasiýasynyň çäginde 4 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Siirt welaýatynyň Eruh etrabynda dowam edýän Eren-13 operasiýasynyň çäginde 4 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi


text:
Türkmenistanda COVID-19 keseline garşy waksinasiýa alnyp barylýar. Koronawirus keseliniň hasaba alynmandygyny resmi taýdan yglan eden ýurt geçen aýda birbada iki sany rus waksinasyny hasaba aldy we töwekgelçilik toparyna girýän raýatlara sanjym edip başlady.
Häzirki wagtda waksina töwekgelçilikli toparlara girýän raýatlara edilýär, olaryň arasynda saglyk işgärleri, köp adam bilen işleşýän edara-kärhanalaryň işgärleri we ilat bilen aragatnaşykda köp bolýan jemgyýetçilik ýerlerinde işleýänler, şeýle hem ýurduň içinde köp gatnaýanlar, polisiýa işgärleri, ulag işgärleri we dükan söwdagärleri bar. Bu barada 9-njy fewralda Azatlygyň Aşgabatdaky habarçylary maglumat berdiler.
Türkmenistanda koronawirusa garşy waksinasiýa fewral aýynyň başynda başlandy. Ýurduň häkimiýetleri we döwlet habar beriş serişdeleri waksinasiýanyň başlandygy barada köpçülige habar bermediler. Şeýle hem koronawirusa garşy waksinasiýa işiniň alnyp barylyşyna we aýratynlyklaryna degişli resmi düşündiriş bolmady.
Pandemiýanyň başyndan bäri koronawirusyň ýurda aralaşmagynyň mümkinçiligini resmi taýdan düýpgöter inkär eden Türkmenistan ýanwar aýynda birbada Orsýetde öndürilen koronawirusa garşy waksinalary resmi hasaba aldy. 18-nji ýanwarda ýurt Merkezi Aziýada ilkinji bolup "Sputnik V" rus waksinasyny hasaba aldy, 29-njy ýanwarda "EpiVacCorona" rus waksinasyny hasaba alyp, ony öndürijiden başga registrasiýa eden ýeke-täk ýurda öwrüldi.
Azatlygyň habarçylarynyň sözlerine görä, Türkmenistanda häzir alnyp barylýan waksinasiýa kampaniýasynda "Sputnik V" ulanylýar.
Habarçylarymyz koronawirusa sanjymyň birinji tapgyryny başdan geçiren ençeme adam bilen söhbetdeş boldy. Olaryň sözlerine görä, käbir ýagdaýlarda adamlar waksinany agyr başdan geçirendigini aýdypdyr, beýleki ýagdaýlarda sanjym edilen ýerdäki agyrydan başga hiç hili täsiriň duýulmandygyny, ol agyrynyň hem üçünji gün doly aýrylandygyny aýdypdyr.
Saglygy saklaýyş işgärlerine waksinasiýa hökmany suratda edilýär. Waksinasiýa güýç edaralaryň we polisiýanyň işgärlerine hem edildi. Harbylar nobatyna garaşýarlar.
Ozal habar berlişi ýaly ilata waksina etmek işi öňünden düzülen sanawlara laýyklykda amala aşyrylýar, taýýarlyklar ýanwar aýynda başlanypdy.
Waksinasiýa üçin sanawlara esasanam garrylar, lukmanlar, mugallymlar we hroniki keselleri bolan adamlar girýär. Ýurtda waksinasiýanyň başlanmagy bilen, ilatdan hökman talap edilýän elektron saglyk kitapçalaryny edinmek prosesi güýçlendi.
Türkmenistan öz ilatyna waksinasiýanyň köpçülikleýin başlanmagynyň senesi barada resmi habar bermedi.
Azatlygyň habarçylarynyň sözlerine görä, ýurtda ilatyň ähli gatlaklaryna köpçülikleýin waksinasiýanyň mart aýynda başlamagyna garaşylýandygy saglyk işgärlerine duýdurylypdyr.
"Häzir waksinalaryň zapasy döredilýär, ikisiniň hem birbada. Kime haýsy waksinanyň ediljegi barada anyk kriteriýalar entek belli däl. Köpçülikleýin waksinasiýa üçin has köp waksinanyň gelmegine garaşylýar. Bilşime görä, orta ýaşly adamlara "Sputnik V" waksinasy edilmez, bu ýaş kategoriýasy üçin "EpiVacKorona" waksinasy satyn alynar, bu bolsa bärde bir aý bäri işleýän rus lukmanlarynyň maslahatydyr"- diýip, saglygy saklaýyş ulgamyndaky ýagdaýdan habarly çeşme gürrüň berdi.
Mundan başga-da, Saglygy saklaýyş ministrliginiň anonim bir çeşmesiniň sözlerine görä, ýurtda söwda we jegyýetçilik ugrundan işleýän kärhanalaryň täzeden işläp başlamagyna taýýarlyk görülýär. Hususan-da, sanitariýa we epidemiologiki gözegçilik gulluklaryna karantin ýatyrylandan soň ähli naharhana we söwda nokatlarynyň açylmazdan ozal barlanyp başlanmagy barada görkezme berlipdir.
Türkmen häkimiýetleriniň karantini ýatyrmak planlary we möhleti barada jikme-jiklikleri häzirlikçe anyklap bolmady. Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň Saglygy saklaýyş ministrliginiň wekillerinden resmi maglumat alyp bilmedi.
Koronawirusyň bardygyny resmi taýdan ykrar etmedik ýurt COVID-19 alamatlary bilen keselleýänleriň we ölýänleriň köpelmeginiň fonunda, girizen berk syýahat çäklendirmelerini, naharhana, söwda, medeniýet we dynç alyş ýaly köpçülik üçin niýetlenen desgalaryň ýapyk durmagyny saklap galýar. Häkimiýetler ilatyň maska dakynmak režimini berjaý etmegine hem berk gözegçilik edýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda (TNGIZT) 2021-nji ýylyň başyndan bäri 74 müň 383 tonna ýokary hilli suwuklandyrylan gaz öndürildi.
Türkmenistanyň nebit-gaz pudagynyň elektron gazetiniň sişenbe güni habar berşi ýaly, bu görkeziji göz öňünde tutulan meýilnamadan 8 müň 585 tonna köpdür.
Häzirki wagtda TNGIZT-niň çäklerinde çig malyň gaýtadan işlenişini çuňlaşdyrmak we goşmaça gymmaty bolan eksport önümleriniň görnüşini giňeltmek üçin dürli desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň iň iri kärhanasy bolup, öz göwrümi boýunça nebiti gaýtadan işleýän öňdebaryjy konsernlerine gabat gelýär. TNGIZT-niň düzümine iki zawod, köpsanly nebit bazalary we ýangyç guýujy beketler girýär.


text:
Hasabatda raýat jemgyýetçiliginiň-de onlain repressiýalara garşy çykyşlarynyň güýçlenendigi bellenýär. Hasabatda syn edilen 47 ýurtdan 14-sinde oppozisiýany biabraý etmek, ýalňyş maglumat ýaýratmak ýa-da döwletiň resmi liniýasyny goldamak üçin pul tölenen, hökümete tarapdar bloggerler ulanylypdyr.
“Freedom house” guramasynyň hasabatynda bu taktikanyň ozal esasan Orsýet we Hytaý tarapyndan ulanylan bolsa, indi onuň Belarus, Ukraina, Eýran we beýleki ýurtlar tarapyndan hem ulanylýanlygy aýdyldy.
Interneti iň berk çäklendirýän ýurtlaryň arasynda Eýran, Kuba we Hytaý agzaldy. Iň azat internetli ýurdyň Estoniýadygy aýdyldy.


text:
Hindistanyň daşary işler ministri BMG-niň Baş Assambleýasynda gaharly çykyş edip, Pakistany terrorçylary penalamakda aýyplady.
Daşary işler ministri Suşma Swaraj BMG-niň 29-njy sentýabrdaky ýygnanyşygynda çykyş edip, Hindistanyň Pakistan bilen parahatçylyk gepleşiklerini bökdeýändigini ret etdi we munuň “doly ýalandygyny” aýtdy.
Pakistanyň daşary işler ministri Şah Mahmood Kureşi bolsa, Baş Assambleýada biraz soň eden çykyşynda Hindistan “parahatçylyga garanda syýasaty ileri tutýar” diýdi.
Swaraj we Kureşi şu hepde BMG-niň ýygnaklarynyň gapdalyndan duşuşmalydy. Emma Hindistan bu duşuşyk yglan edileninden bir gün soňra, dawaly Kaşmir sebitinde Hindistanyň bir serhet goragçysy öldürileninden soň ony goýbolsun etdi.
Kureşi munuň häzirki hindi adminstrasiýasynyň planlaşdyrylan duşuşygy üçünji gezek goýbolsun etmegi bolýandygyny, olaryň her gezek “ugursyz esaslara” daýanýandygyny aýtdy.


text:
Täjik prezidenti Emomali Rahmon parlamente 20 müň çemesi tussaga, şol sanda daşary ýurtly bendilere täsiri ýetjek amnistiýa kanunyny kabul etmegi teklip etdi, bu amnistiýa ýurduň konstitusiýasynyň kabul edilmeginiň 25 ýyllygyna gabatlanýar.
Prezidentiň websaýtynda 16-njy oktýabrda çap edilen teklibe laýyklykda, 3 müňden gowrak tussag türmeden boşadylar, türme möhleti berilmedik adamlaryň 5 müňden gowragynyň günäsi geçiler, 2 müňden gowrak güman edilýäniň derňewi bes ediler, 10 müň çemesi tussagyň bolsa türme möhletleri azaldylar.
Agyr jenaýat üçin iş kesilen we 12 ýyldan gowrak türmede bolan aýallar , 70-den geçen tussaglaryň aglabasy, daşary ýurtly tussaglaryň bolsa ählisi türmeden boşadylar.
Ömürlik tussaglar we ozal günäsi geçilip, gaýtadan jenaýat eden tussaglar, türme möhletini berjaý edýän wagtynda jenaýat eden tussaglar, yzygiderli türme düzgünlerini bozýan tussaglar günä geçişe düşürilmez.
Täjigistanda 1991-nji ýylda garaşsyzlygyny gazanaly bäri 15 gezek köpçülikleýin günä geçiş geçirildi. Amnistiýalar syýasy sebäpler esasynda türmä basylanlara degişli bolmady.
Hukuk toparlary Täjigistany 1992-nji ýyldan bäri dolandyrýan Rahmony howpsuzlyk güýçlerini, sud ulgamyny,häkimiýetiň beýleki ugurlaryny opponentlerini ýekirmek we başga pikirlileri basyp saklamak üçin ulanýandygyny aýdýarlar.


text:
Bu bomba hüjümlerinde Aşura dabarsyna gatnaşmak üçin mukaddes Karbala şäherine tarap ýöräp barýan şaýy musulmanlary nyşana alnypdyr.
Şaýy musulmanlary 7-nji asyrda Muhammet pygamberiň agtygy Ymam Hüseýiniň ölümini belleýärler.
Bu däp her ýyl ýatlanyp geçilýän ýas tutmak döwri bolup, ol Aşura diýip atlandyrylýar we bu gün ýüz müňlerçe şaýy musulmanlarynyň gatnaşmagynda bellenilip geçilýär.
Sünni ekstremistleri şaýy musulmanlaryny dinden çykan hasaplap, olara ýygy-ýygydan hüjüm edýärler.
Yrakda mezhebara ýowuzlyklar barha möwjeýär. Şu ýylyň dowamynda amala aşyrlan hüjümlerde 5 müň 500 yrakly öldürildi, olaryň 1000-si diňe oktýabr aýynda heläk boldy.


text:
Kreml Orsýetiň Çeçenistan regionynyň lideri Ramzan Kadyrowyň çekilmeginiň mümkinçiligi barada dynç günleri eden çykyşyna garamazdan wezipesinde galjakdygyny aýtdy.
41 ýaşly Kadyrow 26-njy noýabrda “Rossiýa 1” döwlet telekanalynda görkezilen interwýusynda özüniň wezipeden çekilmegi üçin wagtyň gelendigini aýtdy.
Emma Kremliň metbugat wekili Dmitriý Peskow Kadyrowyň Orsýetiň prezidenti Wladimir Putine wepaly bolmagynda galýandygyny we “ýurduň prezidentiniň soran islendik wezipede işläp” biljegini 27-nji noýabrda žurnalistlere aýtdy.
“Ol [Çeçnýa] respublikasynyň häzirki baştutany bolmagynda galýar” diýip, Peskow aýtdy we wezipeden çekilmegiň onuň “arzuwy” bolandygyny belledi.
Putin Kadyrowy Çeçenistan regionynyň administrasiýasyna ýolbaşçy wezipesine 2007-nji ýylyň fewral aýynda belläpdi. 2011-nji ýylyň mart aýynda Çeçenistanyň parlamenti onuň wezipä bellenmegini tassyklapdy. 2016-njy ýylyň sentýabr aýynda Kadyrow wezipä indiki bäş ýyllyk möhlet bilen saýlanypdy.


text:
Merkantalizm
Merkantalizm, 16-njy asyrda Günbatar Ýewropada döredilen ykdysady teoriýa. Merkantalizma görä bir halkyň eşreti esasy puluň mukdaryna baglydyr we täjirçilik göwrümi üýtgemez. Merkantalizme görä halkyň baýlygy eýeçiligindäki altyn, kümüş ýa-da täjirçilik hümmeti bilen belgilendirilýär. Merkantalizma görä dolandyryş ykdysadyýetde esewançy rolunda bolmaly, eksporty goldamaly importy çäklendirmeli. Bu pikirleriň üstünde durup geçýän ulgama Merkantalizm diýilýär.
Kesgitlemesi we taryhy[düzet | çeşmäni düzet]
Merkantalist pelsepe orta asyrlaryň soňy we senagat döwrüniň başy arasyndaky döwürde (1500-1800) işjeňdi. Ýewropa mahsusdyr, Ýewropada dörän we ösen. Döwrüň ykdysady hereketi täjirçilikdir. Täjirçilikdäki ösüş oba hojalygynyň diňe bir güzerançylyk üçin edilmeginden çykyp söwda geçmegine bat berdi.
Bu döwürde Ýewropada açyşlar eýýamydyr, täze geografiki mesgenlerden Ýewropa gymmatly magdanlar getirilendir. Merkantalizme görä bu gymmatly magdanlaryň daşary ýurda çykmagynyň öňüni almak üçin edilmeli 2 ädim bardyr:
- Daşary söwda.
- Baknalaşdyrmak.
Merkantalizmiň beýleki aýratynlyklary:
- Önümçilikde öndüriji gatlagyň üstündiginiň kabul edilmegi;
- Esewançylyk.
- Milli ykdysady birlik: Absolýut merkeziýetçi döwlet doktrinasy.


text:
Toý sowgatlary saldamly bolar
«Türkmengaz» döwlet konserniniň baýry kärhanalarynyň biri bolan «Daşoguzgazakdyryş» müdirliginiň «Döwletabat — Derýalyk» baş gaz geçirijisiniň ugrunda ýerleşýän önümçilik edaralarynyň işçi-hünärmenleri barha golaýlaşýan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly senesini mynasyp zähmet sowgatlary Munuň şeýledigine müdirligiň agzybir gazçylary tarapyndan welaýatyň ilatyny we edara-kärhanalaryny milli baýlygymyz bolan gymmatly «mawy ýangyç» bilen bökdençsiz üpjün etmek hem-de daşary bazarlara çykarylýan tebigy gazyň üznüksiz akdyrylmagyny gazanmak ugrunda şu günler alnyp barylýan nusgalyk i


text:
23-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti degişli Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň ätiýaçlyk gorundan 10 sany “Mercedes-Benz Sprinter 224 Panel” kysymly awtoulagy Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hasabyna gullukda ulanmak üçin bellenen tertipde muzdsuz bermek bellenildi.
Täze lukmançylyk maksatly awtoulaglaryň berilmegi ýurdumyzyň saglygy goraýyş edaralarynyň tiz kömek awtoulaglary bilen üpjünçiligini has-da gowulandyrmaga we ilatymyza edilýän tiz saglygy goraýyş kömeginiň hilini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer.


text:
Türkmenistanyň Mejlisiniň maslahaty
13-nji martda sanly wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň 13-nji maslahaty geçirildi. Onda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna we ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek baradaky toplumlaýyn maksatnama laýyklykda işlenilip taýýarlanylan birnäçe täze kanunlar we kadalaşdyryjy hukuk namalary kabul edildi. Maslahata gatnaşmaga birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri çagyryldy.
Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň nobatdaky maslahatyna garamaga çykarylan kanunçylyk namalarynyň taslamalary biragyzdan makullanyldy we kabul edildi. Maslahatyň ahyrynda milli parlamentiň deputatlary ýokarda agzalan hukuk resminamalarynyň Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň hereket edýän kanunçylyk ulgamynyň üstüni ýetirip, Watanymyzy durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeler ýoly bilen depginli ösdürmek boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňde goýan wezipelerini oňyn çözmäge ýardam etjekdigine ynam bildirdiler.


text: Aýdymçylaryň ýolbaşçysyna. Dawudyň aýdymy.109 Alkyşa mynasyp Hudaýym+, dymma!2 Erbet we hilegär adamlar gybatymy edýärler,Men hakda ýalan sözleýärler+.3 Her tarapdan maňa zäherini pürkýärler,Nähak ýere hüjüm edýärler+.4 Olara ýagşylyk etsem-de, maňa töhmet atdylar+,Men bolsa Hudaýa yzyny üzmän doga edýärin.5 Ýagşylygyma ýamanlyk etdiler+,Olar söýgime ýigrenç bilen jogap berdiler+.6 Goý, olaryň üstünden erbet adam höküm sürsün,Sag tarapynda duşmany dursun.7 Kazyýetde işine seredilse, günäli bolup çyksyn,Hatda eden dogasy-da agyr günä hasaplansyn+.8 Goý, uzak ömür sürmesin+,Wezipesi* başga birine berilsin+.9 Ogul-gyzy ýetim bolsun,Aýaly dul galsyn.10 Ogullary gedaý düşsün,Çörek diläp, kümede ýaşasyn.11 Algydarlary ähli zadyny alsyn,Baýlygyny ýat adamlar talasyn.12 Hiç kim oňa ýagşylyk etmesin*,Ýetim çagalaryna hiç kimiň rehimi inmesin.13 Goý, tohum-tiji gyrylsyn+,Goý, il-gün adyny unutsyn.14 Ýehowa ata-babalarynyň günäsini ýatlasyn+,Ejesiniň günäsini geçmesin.15 Goý, Ýehowa erbediň günälerini unutmasyn.Ýer ýüzünde onuň ady unudylsyn+.16 Sebäbi ol ýagşylyk etmegiň deregine+,Ezileni, garyby we ýüregi ýaraly ynsany,Öldürmegiň küýüne düşdi+.17 Gargamagy gowy görýärdi, gargyşy öz başyna indi,Agzyndan alkyş çykmazdy, hiç kim oňa-da alkyş aýtmazdy.18 Ol gargyşy don kimin geýdi.Gargyş hem bedenine suw kimin,Süňklerine ýag kimin siňdi.19 Goý, ol gargyşlary don kimin geýsin+,Guşak kimin biline berk guşasyn.20 Maňa garşy çykana, gybatymy edene,Ýehowanyň berjek almyty şudur+.21 Älemiň Hökümdary Ýehowa,Adyň hatyrasyna maňa kömek et+.Meni halas et, sebäbi wepaly söýgiň ýagşydyr+.22 Men bir garyp, biçäre+,Ýüregim boldy para-para+.23 Ömrüm kölege deý geçip barýar,Çekirtge kimin silterlenip taşlandym.24 Agyz beklemekden ýaňa dyzlarym sandyraýar,Horlanyp, çöpe döndüm.25 Üstümden gülüp, ýaňsylaýarlar+,Meni görenler başyny ýaýkaýarlar+.26 Ýehowa Hudaýym, dadyma ýetiş,Meni wepaly söýgiň bilen halas et.27 Ýehowa, goý, olar arkamda seniň durandygyňy,Maňa ýardam berýändigiňi bilsinler.28 Eý Hudaý, olaryň gargyşyny berekede öwür,Maňa garşy çykanlary masgara et.Seniň guluň ýürekden şatlansyn.29 Duşmanlarym ýüzügara bolsun,Biabraýçylygy don kimin geýsin+.30 Bütin ýüregim bilen Ýehowany wasp ederin,Halklaryň arasynda Hudaýyma aýdym aýdaryn+.31 Sebäbi ol garybyň sagynda durar,Ony ýazgarýanlardan halas eder.


text:
Isa Mesihiň Dogulyş baýramçylygyna arzuwlar!Isa Mesihe iman eden we Oňa gulak asýan her bir ýürekde Onuň ýyldyzy ýagty saçýandyr! Akyldar adam heniz Ony agtarýandyr!
Gadyrly ildeşler! Tizden tiz dunýäniň dürli künjeklerinde adamlar Isa Mesihiň dogulan gunini uly baýramçylyk hökmünde belleýärler! Munuň üçin ilki bilen biz her biriňizi bu uly manydan doly bolan Isanyň dünýä gelişi baradaky baýram bilen gutlayýarys, size Isa Mesih arkaly Hudaýyň beren bereketlerini we uly gutulyşyna hakykatdan ýetmegiňizi arzuw edýäris!
Bilşimiz ýaly Isanyň dogulyşy bilen biziň eramyz başlanypdyr we Onuň dogulmagy gaty uly bir wajyp waka boldy. Isa Mesihiň doguljakdygy we nirede doguljakdygy, kimden doguljakdygy birnäçe ýuz ýyllar öňünden Hudaýyň pygamberleri tarapyndan pygamberlik edilip aýdylypdyr. Hudaýyň perişdesi bibi Merýeme aýan bolýar we onuň gudrat bilen bir ogul dogurjakdygyny buşlaýar. Injil bu hakynda şeýle diýýär: “…Jebraýyl perişde Hudaý tarapyndan Jeliläniň Nasyra atly şäherine, Dawudyň neslinden Ýusup atly adamyň adaglysy bolan bir äre çykmadyk gyzyň ýanyna iberildi. Bu guyzyň ady Merýemdi. Perişde onuň ýanyna gelip diýdi: “Salam, eý merhemet sezewar bolan! Reb seniň bilendir; sen aýallar arasynda mübäreksiň!” Merýem bu sözlere gaty aljyrap, “Bu nähili salam?” diýip içini gepletdi. Perişde oňa diýdi: “Gorkma Merýem; sen Hudaýdan merhemet tapdyň. Ine, sen göwreli bolup, bir ogul dograrsyň. Onuň adyna Isa dakarsyň. Ol uly bolar, Oňa hemmelerden beýik Hudaýyň Ogly diýiler. Reb Hudaý Oňa atasy Dawudyň tagtyny berer. Ol Ýakubyň öýüne ebedilik patyşalyk eder, patyşalygynyň soňy bolmaz” Merýem perişdä diýdi: “Bu nähili bolar? Mer äre baramok”. Perişde oňa jogap berip diýdi: “Mukaddes Ruh seniň üstüňe iner, hemmelerden Beýigiň gudraty seniň üstüňe kölege salar. Şonuň üçin hem doguljak Mukaddese Hudaýyň Ogly diýiler”.
Bu Merýeme öňünden berilen ajaýyp bir buşlyk! Ondan başgada haçanda Merýemiň adaglysy Yusup Merýemiň göwreligini eşidip çagany düşürmegi pikirlenende Hudaý oňa düşünde gepläp şeýle diýýär: “…Eý Dawut ogly Ýusup! Sen Merýemi özüňe aýallyga almakdan gorkma; çünki onuň göwresinden dörän zat Mukaddes Ruhdandyr. Ol bir Ogul dograr, sen Onuň adyna Isa dakarsyň; çünki Ol Öz halkyny günälerinden halas eder” diýdi. Bularyň hemmesi Rebbiň pygamber arkaly aýdan şu sözüniň erine etmegi üçin boldy: “Ine, bir gyz göwreli bolup, bir ogul dograr, Onuň adyna Emanuel dakarlar”. Bu-da “Hudaý biziň bilendir” dien manyny berýär. Ysraýyl halky elbetde bir wagt bilen gejek Mesihe ýagny Halasgäre garaşýardylar, çünki olarda Mesih hakynda Pygamberleriň Ýazgylarynda aýdylan pygamberlikler bardy. Ýöne Hudaý bu buşlygy Ysraýyldan uzakda ýaşaýan, hatda başga milletlerden bolan akyldarlara, ýagny häzirki dil bilen aýtsak astranomlara, ýyldyz öwrenijilere hem aýan edipdir. Ine bu hakynda ýazgy şeýle diýýär: “Isa Hirodes patyşanyň zamanynda Ýahudanyň Beýtullahamynda eneden dogulanynda, ine, Iýerusalime gündogardan (belkide biziň ýurdymyzdan ýada Orta Aziaýadan) müneçjimler gelip diýdiler: “Ehudylaryň Patyşasy bolup doglan nirede biz gündogarda Onuň ýyldyzyny görüp, Oňa sejde etmäge geldik” Muny eşidip, Hirodes patyşa we onuň bilen birlikde tutuş Iýerusalim galagolpluga düşdi. Ol ähli baş ruhanylary, halkyň kanunçylaryny ýygnap, olardan Mesih nirede dogulmaly diýip sorady. Olar hem oňa diýdiler: “Ýahudanyň Beýtallahamynda; çünki pygamber arkaly şeýle ýazylypdyr. … Müneçjimler ýola rowan boldular, ine gündogarda gören ýyldyzlary aga öňlerine düşüp, çaganyň bolan eriniň üstüne gelip durdy. Olar ýyldyzy görüp , gaty köp şatlandylar. Öýe girip, çaga bilen ejesi Meýemi gördüler, dyzlaryna çöküp, Oňa sejde etdiler-de, hazynalaryny açyp, altyn, ladan we mür sowgat berdiler…
Mundan başga Hudaýyň perişdesi bu ajaýyp Isanyň dogulyş habaryny ýönekeýje çopanlara hem aýan etdi. Bu hakynda ýazgy şeýle diýýär : “Ine, Rebbiň perişdesi çopanlara göründi, Rebbiň ýalkymy daş-töweregi ýagtyltdy. Çopanlar gaty gorkdular. Perişde olara diýdi: “Gorkmaň, ine, men size bütin halky begendirjek şatlygy buşlaýaryn: Şu gün Dawudyň şäherinde size Halasgär doguldy. Ol Reb Mesihdir. Size alamat şeýle: siz ahyrda ýatan, gudaga dolangy bir çagany taparsyňyz”… Perişdeler çopanlaryň ýanyndan aýrylyp göge çykanlarynda,” …çopanlar gidip çagany, ejesi Merýemi we Ýusuby gördüler.
Gadyrly ildeşler, iki müň ýyl mundan öň gelen bu Hoş Habar bu gün hem Hoş Habardyr. Hudaýyň Merýeme öňünden aýdyşy ýaly bu Hoş Habar Hudaýyň Mukaddes Ruhyndan gudrat bilen dünýä inen Isa Mesihdir. Merýemiň adaglysy Yusupa aýan bolan şaýatlyk bolsa bu doguljagyň öz halkyny günälerden halas etjegiň Özüdigi we Onuň adynyň Isa bolmalydygy, Ol arkaly Hudaýyň adamlar arasynda boljakdygy hakynda buşlukdyr! Uzak bir yurtdan bolan akylldarlara Hudaýyň muny aýan edişi kimin bu Hoş Habar ebedilik Patyşa boljak Isa Mesihiň dünýä inmegi bilen başlanýandyr. Hudaýyň çopanlara aýan edeni bolsa bu doguljak çaganyň Halasgär Mesihdigidir!
Merýem bu habary eşidende Hudaýa öwgüler aýtdy we bu habary bütin kalby bilen kabul etdi, şeýdip bu wada edilen Mesih Halasgäri dünýä inderdi. Yusup hem bu habara ynandy we Hudaýyň oňa aýdyşy ýaly edip oňa Isa diýip at berdi. Uzak ýurtdan bolan muneçjimler bolsa dünýä injek Mesihiň, ebedi Patyşanyň ýyldyzyny asmanda görenlerinde muňa ynanmazlyk etmediler, Onuň doguljak ýeri gaty uzakda bolsa hem Isa Mesihi görüp Oňa sejde etmek üçin we Oňa sowgatlar ýetirmek üçin kyn we uzyn ýoly geçdiler we baryp Çaga sejde etdiler we Oňa sowgatlar berdiler!
Indi bolsa biz hakynda näme, biz bu ajaýyp Hoş Habara ynanýarysmy, we ýokardakylar ýaly imanly bolup Isa Mesihe Halasgär, Ebedi Patyşa, günälerimizden gutulyş berjek Emanuele iman edýärismi we Oňa çyn ýüregimizden sejde ederismi?!
Iki müň ýyl gowrakdan bäri Isa Mesihiň dogulmagy mynasybetli bu baýramçylyk bize bu Isa Mesihdäki Hoş habary ýatladyp gelýär! Biziň Biribardan siziň üçin bu baýramçylyk baglanyşykly arzuwlarymyz bolsa, siziň Merýem, Yusup, ýyldyz öwreniji alymlar ýaly we çopanlar ýaly galybersede millionlarça başgada bu Hakykata düşünip kabul eden imanlylar ýaly Isa Mesihdäki gutulyşa we baky ýaşaýşa eýe bolmagyňyzdyr!
Isa şeýle diýdi, “Men sizde ýaşaýyş bolsun, gurply ýaşaýyş bolsun diýip geldim”


text:
Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň mejlisler jaýynda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Syýasy Geňeşiniň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli Merkeziniň, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň bilelikde gurnamagynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni mynasybetli “Hormatly Prezidentimiziň saglyk syýasaty dabaralanýar” atly maslahaty geçirildi.
Maslahaty Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Syýasy Geňeşiniň maslahatçysy Bezirgen Ataýew alyp baryp, onda Aşgabat şäheriniň 13-nji saglyk öýüniň maşgala lukmany Maýa Öküzowa, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Aşgabat şäher komitetiniň bölüm müdiriniň orunbasary Didar Hydyrow, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli Merkeziniň Saglygy goraýyş işgärleriniň kärdeşler arkalaşygy boýunça utgaşdyryjysy Parahat Kakajaýew, Öý hojalykçy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň işjeň agzasy Orazjemal Geldiýewa, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň guramaçylyk bölüminiň müdiri Umida Kakaýewa çykyş etdiler.
Maslahatda çykyş edenler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň durmuşa geçirýän parasatly döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolan saglygy goraýyş ulgamynda durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeler, gazanylýan üstünlikler, ýetilýän belent sepgitler diňe bir Türkmenistanda däl, eýsem, bütin dünýäde gyzgyn goldawa eýe bolýar hem-de «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň we beýleki giň gerimli durmuş-ykdysady maksatnamalaryň çäklerinde ýurdumyzyň ähli künjeklerinde häzirki zaman täze lukmançylyk edaralary, derman serişdelerini öndürýän kärhanalar gurlup, saglygy goraýşyň milli nusgasy döredildi diýlip uly buýsanç bilen belläp geçdiler.
Maslahatyň ahyrynda oňa gatnaşanlar Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe sagdyn durmuş ýörelgelerini hemra edinmäge ähli şertlerdir mümkinçilikleri döredýän, halkymyzy halallyga, adyllylyga beýik maksatly işlere, eşretli günlere ynamly öňe alyp barýan hem-de saglygy goraýyş ulgamda ýetilýän sepgidiň dünýä derejesinde ýaýbaňlandyrmagy ugrunda beýik tutumly işleri durmuşa ornaşdyrýan Gahryman Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak bolmagyny tüýs ýürekden arzuw etdiler.
Ýörite habarçymyz.


text:
Atyraýda para alǵan polıtseı sheninen aıyrylyp, qyzmetinen qýyldy
ATYRAÝ. QazAqparat – Atyraýda polıtsııa podpolkovnıgi sheninen aırylyp, memqyzmetten qýyldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblystyq sottyń baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, №2 Atyraý qalalyq sotynda oblystyq polıtsııa departamentiniń qyzmetkerine qatysty qylmystyq is qaralǵan.
«Polıtsııa podpolkovnıgi ańshylyq qarýdy saqtaýǵa, ustap júrýge ruqsat qaǵazyn tez rásimdeý úshin 30 myń teńge kóleminde para alǵan. Sot polıtsııa qyzmetkerin QR Qylmystyq Kodeksiniń 366-babynyń 1-bóligimen kináli dep tanyp, paranyń 20 eselengen mólsherinde (600 myń teńge) aıyppul salýǵa sheshim shyǵardy. Sottalýshy podpolkovnık sheninen, ómir boıyna memlekettik qyzmette laýazymdy qyzmet atqarý quqyǵynan aıyryldy» dep habarlady oblystyq sottyń baspasóz qyzmeti.
- Kiltin alyp qoıǵan: SQO turǵyny taksıdiń mas júrgizýshisin ustap berdi
- Sybaılas jemqorlyqpen kúres qyzmetkerlerine irikteý júrip jatyr
- Qaraǵandy mektebinde er adam muǵalimdi urǵan
- Kóktaıǵaq: Semeıde 6 kólik soqtyǵysty
- Aqtóbede jeńil kólik kópirge keptetilip qaldy
- Astanalyq boıjetken mas ákesiniń ústinen shaǵym túsirdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Semeı turǵyny arzanǵa kólik taýyp beremin dep qaraǵandylyqtyń 4,5 mln teńgesin aldap alǵan
SEMEI. QazAqparat – Semeı qalasynyń turǵyny arzanǵa kólik taýyp beremin dep qaraǵandylyqtyń 4,5 mln teńgesin aldap alǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, polıtsııaǵa 41 jastaǵy Qaraǵandy qalasynyń turǵyny habarlasqan.
Óz sózinde ol Semeıde belgisiz bireýdiń senimine kirip, aýktsıon arqyly arzanǵa satylatyn kólikter arasynan «Toyota Land Cruiser Prado» jáne «Toyota Highlander « avtokólikterin taýyp beremin dep 4,5 mıllıon teńge suraǵanyn aıtty.
Alaıda aqsha qolyna tıgen soń baılanysqa shyqpaı, múlde joǵalyp ketti.
«Jedel-izdestirý sharalaryn júrgizgen tártip saqshylary kóp uzamaı kúdiktini ustady. Esh jerde jumys istemeıtin, buryn sotty bolmaǵan 33 jastaǵy semeılik óz kinásin tolyq moıyndaǵan. Ol jábirlenýshiniń aqshasyn óziniń jeke qajetine jumsap úlgerdi», - dedi Semeı qalalyq PB bastyǵy Shalqar Qunanbaev.
Qazirgi ýaqytta atalǵan fakti boıynsha QR Qylmystyq Kodeksiniń 190-babyna sáıkes sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
-
Depýtattar «Qoshqar Ata» oıpatyndaǵy radıoaktıvti qaldyqtardy rekýltıvatsııalaýdy jalǵastyrýdy surady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Májilistiń jalpy otyrysynda depýtattar «Qoshqar Ata» oıpatyndaǵy radıoaktıvti qaldyqtardy rekýltıvatsııalaý jumystaryn jalǵastyrýdy surady. Osy oraıda olar Premer-Mınıstrdiń orynbasary Roman Sklıardyń atyna saýal joldady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Barshamyzǵa málim Keńes Odaǵy kezinde Qazaqstan terrıtorııasy ártúrli jańa tehnologııalar men áskerı qarý-jaraqtardyń synaq polıgonyna aınaldy. Sonyń ishindegi eń aýyr zardaptar atom energııasyn paıdalaný úshin jasalǵan jumystardyń nátıjesinde boldy. Semeı synaq polıgonyn aıtpaǵanda, ýran óndirisiniń zardaptaryn áli kúnge deıin kórýdemiz. Ásirese, 77 sharshy kılometr aýmaqty alyp jatqan, «Qoshqar Ata» oıpatynda ornalasqan álemdegi eń úlken radıoaktıvtik qaldyqtar qoımasynyń ekologııalyq jaǵdaıy, Mańǵystaý úshin eń ózekti másele bolyp otyr. Onda jobamen 105 mln tonnadan astam ýytty, onyń ishinde 52 mln tonnadaı álsiz radıoaktıvtik qaldyqtar ornalasqan», - dedi depýtat Samat Musabaev.
Osy oraıda ol bul qoıma turǵyndar densaýlyǵyna keri áserip tıgizip jatqanyn, turǵyndardyń arasynda onkologııalyq jáne taǵy da basqa aýrýlardyń kórsetkishi óte joǵary ekenin atap ótti. Sonymen qatar, Qazaqstan ǵalymdarynyń «Qoshqar Ata» qoımasynyń aınalasyndaǵy janýarlar men ósimdikterdi zertteý nátıjeleri olarda mýtatsııalyq protsessterdiń bar ekenin kórsetti.
«Kezinde Elbasy Nursultan Nazarbaev jáne Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaev bul qoımany rekýltıvatsııa jasaý jóninde tapsyrma bergen. Qaldyqtar qoımasynyń jeri 2012 jyl rásimdelip, jobalyq-smetalyq qujattary jasaqtalyp, radıoaktıvti qaldyqtar shań bolyp atmosferaǵa kóterilmes úshin, ashyq qalǵan 45 sharshy kılometrdeı jer 30 santımetr topyraqpen jabylatyn bolyp sheshim qabyldanǵan. Bul eń arzan jáne búgingi kúni ońtaıly sheshim edi. 2020 jyly osy jumystarǵa Mańǵystaý oblysynyń tabıǵat resýrstary jáne tabıǵatty paıdalaný basqarmasy konkýrs ótkizip, 15,5 mlrd teńgeni quraıtyn jumysqa merdiger anyqtalyp, rekýltıvatsııalyq jumystar jergilikti bıýdjettiń esebinen bastalǵan bolatyn. Sonymen qatar, bıyldyń kókteminde bul jobaǵa respýblıkalyq bıýdjetten 1 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Alaıda, jaqynda ótken Mańǵystaýdaǵy kezdesýlerimizde bul jumystardy Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi negizsiz toqtatyp tastaǵany belgili boldy. Respýblıkalyq bıýdjetten bólingen 1 mlrd teńge áli kúnge deıin jergilikti memlekettik organnyń esep shotyna aýdarylmaǵan», - dedi depýtat.
Onyń sózine qaraǵanda, rekýltıvatsııanyń toqtap qalýy Mańǵystaý turǵyndarynyń úlken narazylyǵyn týǵyzyp otyr. «Qoshqar Ata» oıpatyndaǵy radıoaktıvtik qaldyqtardy rekýltıvatsııalaýdyń áleýmettik mańyzynyń zor ekenin eskere otyryp, tez arada zalasyzdandyrý jumystaryn qaıtadan bastaý qajet.
«Ol úshin bıylǵa bólingen 1 mlrd teńge tıisti memlkettik organǵa tez arada aýdarylsyn jáne osy jobany toqtatqan laýazymdy tulǵanyń jaýapkershiligi qaralsyn», - dedi Samat Musabaev.
- ShQO-da 200 mıllıonnan astam aǵash otyrǵyzylady
- SQO-da aqqýdy atqan er adam sottaldy
- Prezıdent tapsyrmasy: ShQO-da ózenderdi lastaǵan kompanııa jaýapkershilikke tartyldy
- Senatta Qazaqstanda demokratııalyq reformalardy iske asyrý barysy talqylandy
- Ekologtardy Jaıyq ózeni sýynyń azıýy alańdatyp otyr
- Jasyl Qazaqstan: Ulttyq joba qandaı mindetterdi sheshýge arnalǵan
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Daily Archives: 2021-09-17
18-nji sentýabr ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama
Hormatly okyjylarymyz! “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com internet saýty her gün täleýnamany dykgatyňyza ýetirýär. Siz hem öz ýyldyzyňyza görä täleýnamaňyz bilen gyzyklanýan bolsaňyz, onda www.atavatan-turkmenistan.com internet saýtyndan daşlaşmaň. Siz saýtymyzyň “Seniň...
Wan Goguň täze suraty sergä çykaryldy
Dünýä belli suratkeş Winsent Wan Goguň galam bilen çeken, ozal görkezilmedik suraty ilkinji gezek Amsterdamda sungat söýüjileriň dykgatyna ýetirildi. BBC-iň habaryna görä, Amsterdamdaky Wan Gog...
“Microsoft”: ulanyjylara açarsyz girmäge rugsat berer
“Microsoft” kompaniýa ýakyn hepdelerde “Microsoft Outlook” we “Microsoft OneDrive” ýaly birnäçe meşhur programma üpjünçilik hyzmatlaryndan peýdalanýanlar üçin açarsyz girmek mümkinçiligini döretjekdigini habar berdi. “Microsoft”...
Gije jübi telefonyny nirede goýmaly?
Adamlaryň köpüsi gije ýatmazdan ozal jübi telefonyny mümkin boldugyça ýakynrak ýerde goýmaga çalyşýarlar. Bu haýsy ýagdaýlarda howply bolmagy mümkin? «Janly mekan ekologiýasy» barlaghanasynyň müdiri Anton Ýastrebsew Sputnik...
Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy: täze agzalar kabul ediler
20 ýyl mundan ozal döredilen Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň ýübileý sammiti Täjigistanyň paýtagty Duşanbe şäherinde geçirildi. Täjigistanyň Prezidenti Emomali Rahmanyň başlyklyk etmeginde...
Türkmenistanyň we Täjigistanyň Prezidentleriň duşuşygy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň arasynda ikiçäk duşuşyk geçirildi. Bu duşuşyk Duşanbe şäherinde geçirilýän Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň...
Türkmenistanyň Prezidenti ŞHG-niň ýubileý sammitine gatnaşdy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Täjigistan Respublikasynyň paýtagty Duşanbe şäherinde geçirilýän Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň sammitine hormatly myhman hökmünde gatnaşdy. Täjigistanyň Prezidenti Emomali...
“Urban 2021 Photo Awards” bäsleşiginiň finalçylary
“Urban 2021 Photo Awards” bäsleşiginiň finalçylary belli boldy. Şu ýyl 12-nji gezek geçirilen, dünýäniň dürli künjeklerinden şäher durmuşyny açyp görkezýän suratlara baha berilýän bäsleşikde...
Dünýädäki iň gadymy sungat eseri
Dünýäniň iň gadymy sungat eseri Hytaýyň Tibet platosyndaky gaýalykda tapyldy. 226 müň ýyllyk diýlip kesgitlenen eliň yzlarynyň çeper maksat bilen ýasalandygyny kesgitlän hünärmenler, täze...
Professor döwründe hukuk fakultetini tamamlady
Türkiýäniň Ankara uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetini 35 ýyl mundan ozal tamamlan, soňra lukmançylyk ylmy boýunça, ýagny psihologiýa ugrunda doktorlyk derejesini gazanan Dilek Özjengiz dekan bolup...
12Page 1 of 2


text:
Тükеniksiz uruşlаr sеbäpli ysgyndаn düşеn wе içеrki gаrşylyklаr sеbäpli hаlys bоlаn Pаrfiýa pаtyşаlygy biziň erаmyzyň 224-nji ýylyndа häzirki Eýrаnyň tеrritоriýasyndа emеlе gеlеn Sаsаnit döwlеtiniň urаn zаrplаry аstyndа ýykylypdyr. Sаsаnit döwlеtiniň sanyna Маrgiаnа, Кöpеtdаgyň dеmirgаzyk etеklеri, Dаhystаn girizilipdir, sоňrа bоlsа Аmydеrýanyň çеp kеnаry hеm girizilipdir. Horеzm pаtyşаlygy gаrаşsyzlygyny sаklаpdyr.
Biri-biri bilеn аz аrаgаtnаşykly wеlаýatlаrdаn ybаrаt bоlаn Pаrfiýa döwlеtiniň dеrеginе hаs аrtyk mеrkеzlеşiken Sаsаnitlеr döwlеti pеýdа bоlýar. Pаrfiýanyň ýykylmаgynа wе Sаsаnitlеr döwlеtiniň emеlе gеlmеginе diňе dinаstiýalаryň çаlyşmаgy hökmündе gаrаmаk bоlmаz. Pаrfiýa jеmgyýеtiniň wе bütin оrtа gündоgаr gul eýеçilik jеmgyеtiniň gurluşyndа gul eýеçilik gаtnаşyklаrynyň çuň krizisiniň ösýändigini görkеzýän uly üýtgеşikliklеr bоlupdyr. Şоl zаmаnlаrdа Pаrfiýa döwlеtindе gul eýеçiliginiň önümçilik gаtnаşyklаry öndüriji güýçlеriň häsiýеtinе lаýyk gеlmändir. Gullаr zähmеt öndürijiliginiň ösmеginе wе ekеrаnçylykdа hеm sеnеtçilikdе bаrhа giň ulаnylýan gurаllаryň wе tärlеriň kämillеşdirilmеginе gyzyklаnmаndyrlаr. Şоňа görä, gul eýеçilik gurluşy özüniň mümkinçiliklеrini tükеdip, pеtigе diräpdir wе önümçiligiň ösüp bаrýan islеglеrini üpjün edip bilmändir, hоjаlygyň sоňrаky öňе gitmеgi üçin zеrur şеrtlеri dörеdip bilmändir.
Оrtа Аziýadа gul eýеçilik gаtnаşyklаrynyň zаmаny üçin häsiýеtli bоlаn käbir özbоluşly ýagdаýlаr dоgrusyndа durup gеçmеk gеrеk. Bütin gаdymy Gündоgаrdа bоlşy ýaly, bu ýerde hеm şоl gözdеn gеçirilýän zаmаndа uly pаtriаrhаl mаşgаlаlаrdаn ybаrаt bоlаn оbа ekеrаnçylyk üşme toparlary dоwаm edipdir. Оbа üşme toparlary hеm gul zähmеtini ulаnаn bоlsаlаr-dа, gul zähmеti оbа hоjаlyk önümçiliginiň esаsy däl ekеni.
Ýerе üşme toparlar eýеçiligi bilеn birlikdе аgаlyk sürýän synpyň wе ruhаnylаryň wеkillеriniň iri hususy ýеr mülklеri hеm bоlupdyr. Şu iri mülkdаrlаryň hоjаlyklаryndа gul zähmеti hаs giň möçberde ulаnylypdyr, hususаn-dа munuň özi zоrоаstrizm ybаdаthаnаlаrynyňky bоlаn mülklеrе dеgişlidir.
Şоnuň bilеn birlikdе diňе bir gul zähmеtiniň hоjаlykdа ulаnylmаgy iri ýеr eýеlеrini kаnаgаtlаndyrmаndyr. Оlаr üşme toparlar ekеrаnçylаryň işçi güýjüni hеm pеýdаlаnmаgа, özlеri üçin işlеmеkligе оlаry mеjbur etmägе, mаddy nygmаtlаry öndürijilеriň bu kаtеgоriýasy bаrаdа hеm özlеriniň аgаlygyny ýörеtmägе jаn edipdirlеr. Emmа ekеrаnçy üşme toparlar örän durnukly bоlup çykypdyrlаr. Gul eýеlеri bоlаn hаn-bеglеrе erjеllikli gаrşylyk görkеzip, оlаr Оrta Аziýadа tä fеоdаlçylyk gаtnаşyklаry dörеýänçä, hаtdа birnеmе dеrеjеdе оndаn sоň hеm sаklаnyp gаlypdyrlаr.
Nеbsimiz аgyrsа-dа, gul eýеçilik jеmgyýеtiniň krizisi döwründе Оrtа Gündоgаrdа, hususаn hеm häzirki zаmаn Тürkmеnistаnynyň tеrritоriýasyndа bоlаn sоtsiаl-ykdysаdy gurluşy häsiýеtlеndirýän ýazuw çеşmеlеri bizdе örän аz. Şоňа görä, şоl döwrüň ykdysаdyýеtini häsiýеtlеndirmеk üçin gеrеkli mаtеriаly, esаsаn, аrhеоlоgik ýadygärliklеr bеrip bilеr, emmа wеlin bu ýadygärliklеriň häzirki wаgtа çеnli öwrеnilişi ýеtеrlik dеrеjеdе däl.
Günоrtа Тürkmеnistаny Sаsаnitlеriň bаsyp аlmаgy gul eýеçilik gurluşynyň ösüp bаrýan krizisiniň şеrtlеrindе ýurduň ykdysаdy ýagdаýynа örän zyýanly täsir edipdir. Pаrfiýanyň esаsy wеlаýatlаry Nusаý şähеri bilеn birlikdе Sаsаnitlеriň häkimiýеti аstynа düşеnlеrindеn sоň, döwlеtiň pеtindе bоlup çykyp, оzаlky ähmiýеtini ýitirýärlеr wе biziň erаmyzyň IV аsyryndа pеsе düşmеk döwrüni bаşdаn gеçirýärlеr. Pаrfiýa pаtyşаlаrynyň Nusаýdаky mеkаny bаryp III аsyrdа, Аrşаkitlеriň döwlеti ýykylаndаn sоň, wеýrаn edlipdir wе tаlаnypdyr. Тäzе Nusаý gаdymy şähеri аrhеоlоgik tаýdаn gаzlyp аgtаrylаn mаhаlyndа, Pаrfiýa zаmаnynyň binаlаrynyň hаrаbаlаry ýüzе çykаryldy, bu binаlаr bоlsа şоndаn sоň birnäçе оnlаrçа ýyllаryň dоwаmyndа bаşynа tаşlаnаn hаldа gаlаn binаlаr bоlupdyr . V аsyryň ikinji ýarymynа çеnli şähеri dikеltmеk ugrundа uly işlеr gеçirilmеdik bоlmаgа çеmеli.
Аrhеоlоgik bаrlаglаryň görkеzişi ýaly, Меrkеzi Кöpеtdаgyň etеklеrindе оturym ýеrlеriniň sаny örän аzаlypdyr wе suwаrylýan ýеrlеrdäki ekin mеýdаnlаry kеmеlipdir . Bu ýerde ilаtly zоlаk dаgа tаrаp, ekin mеýdаnlаryny suwаrýan suwuň çеşmеlеrinе tаrаp süýşüpdir.
Şu pеsе düşüş Аpаwаrktikеnаnyň tеrritоriýasyndа (häzirki zаmаndаky Каkаnyň sеbtindе) hеm bоlupdyr. Bu ýerde Hysrаw gаlаnyň krizis zаmаnynа dеgişli gаtlаklаry gаzlyp аgtаrylаn mаhаlyndа, kеrаmikаnyň örän gödеklеşеndigi mälim boldy.
Gul eýеçilik jеmgyýеtiniň krizisi Günbаtаr Тürkmеnistаnyň tеrritоriýasyny (Dаhystаny) hеm öz içinе аlypdyr .
Sаsаnit döwlеtiniň gündоgаr bölеgindäki hаs uly şähеr Маry (Bаýrаmаlynyň ýanyndаky häzirki Gäwürgаlа gаdym şähеri) bоlupdyr. Şоl gаdymy şäherde sоňky ýyllаrdа gеçirilеn bаrlаglаr biziň erаmyzyň III аsyryndа, mеrkеzi häkimiýеtiň çаlşаnlygynа gаrаmаzdаn, Маrydа ilаtyň ýеrlеşеn tеrritоriýasynyň möçbеriniň-dе, durmuşdа ulаnylýan inwеntаryň görnüşiniň-dе düýpli üýtgеşmändigini görkеzdi. Gul eýеçilik gurluşynyň krizisiniň ösmеgi nеtijеsindе diňе IV аsyrdа uly üýtgеşikliklеriň bоlаndygy görünýär. Söwdаnyň wе sеnеtçiligiň pеsе düşmеgi sеbäpli, şähеr kiçеlip ugrаpdyr. Оnuň ilаtly mеýdаny ep-esli kеmеlipdir, ýеrli ilаtyň pеýdаlаnmаgyndа bоlаn inwеntаryň häsiýеti üýtgеşipdir. Маrgiаnаnyň оbа sеbitlеrindе hеm indi ilаt ýaşаmаýar täzе erаnyň IV аsyryndа Маrynyň töwеrеklеrindäki оturym ýеrlеriniň ençеmеsi ýok bоlup gidipdir. Оbа hоjаlygynyň wе şähеr sеnеtçiliginiň pеsе düşmеgi ýurduň ykdysаdyýеtiniň ep-esli dеrеjеdе üýtgеşmеginе wе gul eýеçilik gurluşynyň esаslаryny wеýrаn edеn krizisiň bаrhа ösmеginе sеbäp bоlupdyr. Fеоdаlçylyk gаtnаşyklаrynyň dörеmеgi gul eýеçilik gurluşynyň jümmüşindе gеçipdir wе şоl gаtnаşyklаryň kеm-kеmdеn ösmеgi birnäçе аsyrlаryň dоwаmyndа аmаlа аşаn uzаk wаgtly prоtsеs bоlupdyr.
Erkin dаýhаn üşme toparlarçylar ilki bаşdа iri ýеr eýеlеrinе ykdysаdy tаýdаn gаrаşlylygа düşüp, sоňrа ýеrе bеrkidilýärlеr, krеpоstnоý dаýhаnlаrа öwrülýärlеr. Şеýlеlik bilеn, gul eýеçiligi gurluşynyň ýumrulаn ýеrindе täzе, fеоdаlçylyk gаtnаşyklаry döräpdir.
Gul eýеçilik gurluşynyň fеоdаlçylyk gurluş bilеn çаlyşmаgy ekspluаtirlеnýänlеr bilеn ekspluаtаtоrlаryň аrаsyndаky synpy görеşiň ösmеginiň wе ýitilеşmеginiň ýagdаýyndа gеçipdir.


text:
Jumyssyz retinde járdemaqy alýshylardyń kóbi – orta jastaǵy áıelder
NUR-SULTAN. QazAqparat – Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynyń Strategııa jáne jobalyq basqarý departamentiniń dırektory Aleksandra Molchanovskaıa jumyssyz qazaqstandyqtyń negizgi sıpattaryn atady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Búginde bizde ótinish bildirgen azamattardy jumysqa ornalastyrýmen aınalysatyn 203 jumyspen qamtý ortalyǵy bar. Adamdy jumyssyzǵa jatqyzý úshin ol úsh shartqa sáıkes kelýi kerek. Jumysy joq jáne ony belsendi túrde izdep júrgen, tabylǵan jumysqa aldaǵy eki apta ishinde kirisýge daıyn adam jumyssyz dep tanylady. Eger adam jumyssyz bolsa, biraq ol ony izdemese, onda jumyssyzǵa jatpaıdy. Ol jaı ǵana ekonomıkalyq turǵyda belsendi emes adam bolyp sanalady», - deıdi sarapshy.
Sondaı-aq, ol qazaqstandyqtardyń jumyspen qamtý ortalyqtary men eńbek bırjalaryna tirkelýge qulyqsyz ekenin aıtady. Oǵan jumyssyzdarǵa beriletin járdemaqynyń tómen bolýy da áser etetin kórinedi.
«Bul jaǵdaı jumyssyzdyq boıynsha áleýmettik tólemderdiń óte tómen deńgeıimen baılanysty. Onyń mólsheri 2020 jyly orta eseppen 43 myń teńge boldy. Biz 2019 jáne 2020 jyldary jumyssyz retinde tirkelgenderge taldaý jasadyq. Jumyssyz retinde járdemaqy alatyndar negizinen 30-44 jas aralyǵyndaǵy áıelder», - deıdi Aleksandra Molchanovskaıa.


text:
“Bütindünýä saglyk güni ynsan saglygyna, bedenterbiýe we sporta aýratyn ähmiýet berilýän hem-de ynsanperwerligiň belent däplerini dabaralandyrýan halkara baýramdyr. Milli senenamamyza girizilen bu baýram jemgyýetimiziň sagdynlygyny, agzybirligini, jebisligini, ägirt uly döredijilik mümkinçiliklerini özünde jemleýän baýram hökmünde eziz Diýarymyzda döwlet derejesinde giňden bellenilýär” diýip, hormatly Prezidentimiz belleýär. Dogrudan hem, saglyk güni – sagdyn durmuş, berk beden we güýçli aňyýet bilen gyzyklanýan her bir adam üçin möhüm baýramçylykdyr. Bu günüň taryhy öz gözbaşyny 1948-nji ýylyň 7-nji aprelinde Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň Tertipnamasynyň güýje girizilen gününden alyp gaýdýar. Şondan köp wagt geçmän, şol ýylyň 22-nji iýulynda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň konstitusiýasy tassyklanýar. Şondan iki ýyl soňra, ýagny 1950-nji ýylyň 7-nji aprelinden bäri Bütindünýä saglyk güni halkara derejesinde bellenilýär.
Dowamly ösüşler, lukmançylygyň kämilleşmegi we bu ugurda yzygiderli gazanylýan açyşlar netijesinde ynsan ömri uzalýar. Birnäçe ýyl mundan ozal adamlar häzirki wagtda üstünlikli bejerilýän keselleriň pidasy bolupdylar. Şeýle-de bolsa ýeňil bolmadyk, gündelik iş talap edýän lukmançylyk pudagynda çözülmedik meseleler agdyklyk edýär.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan 1992-nji ýylyň 2-nji iýulynda BSGG-niň agzasy boldy. Geçen 28 ýylyň içinde ýurdumyz Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň ilatyň saglygyny goramak we oňa howp salýan faktorlary aradan aýyrmak, dünýäde ýaýran howply ýokanç we ýokanç däl kesellere garşy göreşi güýçli depginde dowam etdirmek, saglygy goraýyş ulgamyny halkara derejesinde ösdürmek bilen onuň maddy-tehniki binýadyny pugtalandyrmak boýunça maksatnamalary ýerine ýetirmäge işjeň gatnaşyp gelýär. Türkmenistan bu meseleleri çözmek boýunça halkara derejede goldanan başlangyçlaryň birnäçesi bilen çykyş etdi. Ýurdumyza halkara güwänamalaryň ençemesiniň gowşurylmagy Türkmenistanyň halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygyna uly baha berilýändigine güwä geçýär.
Aýgül MÄTIÝEWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň IV ýyl talyby


text:
Birinji Hazar forumynyň çäklerinde “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ýerleşýän “Berkarar” myhmanhanasynda Hazarýaka döwletleriniň işewürleriniň duşuşygy geçirildi.
Duşuşygyň açylyşynda çykyş eden Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň orunbasary Çary Gylyjow Türkmenistanyň soňky ýyllarda daşary ýurt kompaniýalary we ýerli kompaniýalar bilen bilelikde durmuşa geçiren taslamalar barada aýdyp, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Hazarýaka döwletleri bilen hyzmatdaşlyk ukybyna degindi.
Duşuşygyň birinji sessiýasyny “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy we Döwlet ministri Myrat Arçaýew alyp bardy. Onda nebit-gaz senagatynda hyzmatdaşlygyň ugry we gelejegi bilen bagly mowzuklar üns merkezinde boldy.
Ýygnagyň dowamynda çykyş eden Petronas kompaniýasynyň Türkmenistandaky dolandyryjysy Ruslan bin Abdul Gani kompaniýanyň Türkmenistanda amala aşyran nebit-gaz işleri barada maglumat berip, Türkmenistanyň deňiz çäklerinde nebit öndürmäge başlan ilkinji kompaniýa bolmagyň özleri üçin ähmiýetlidigini aýtdy.
Häzirki wagta çenli Türkmenistanda 24 million tonna nebit öndürendiklerine deginen Abdul Gani Hazarýaka döwletleri bilen hyzmatdaşlyga dowam etmäge gyzyklanma bildirýändiklerini belledi.
Sessiýada çykyş eden Halkara Hytaý milli nebit korporasiýasynyň (CNPC) direktory Ýe Tsiandeng korporasiýanyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy barada aýdyp berdi.
Duşuşyga Hazarýaka döwletleriniň işewürleri bilen bir hatarda Birleşen Patyşalygyň, Türkiýäniň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň, Nederland Patyşalygynyň, Germaniýanyň, Hindistanyň, Owganystanyň, Gruziýanyň, Fransiýanyň, Belgiýanyň, Ukraýinanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Awstriýanyň, ABŞ-nyň, Kataryň, Belarusyň, Ýaponiýanyň, Hytaýyň, Koreýanyň, Malaýziýanyň, Bolgariýanyň, Italiýanyň, Şweýsariýanyň, Estoniýanyň we Ispaniýanyň telekeçilik ulgamlarynyň wekilleri gatnaşdylar.


text:
On birinshi qalamush
26.09.2021
On birinshi qalamush
28 qyrkúıek - Sherhan Murtazanyń týǵan kúni (Esse) Sheraǵańnyń shekpeni Tentekti de syılaǵan, Telini de syılaǵan. Talanty eger bar bolsa, Tepkileýge qımaǵan! (Jýrnalıstik folklordan) Qazaq baspasóziniń serisi de, perisi de barshylyq. Al sheri bireý ǵana. Ol – Sherhan sheri. Dál osyndaı ataýmen ádebıettanýdyń taǵy bir sherisi – Sherıazdan Eleýkenov eleýli maqala jazǵan. Sheriniń jaıyn sheri biler degen osy. Qazaq tiliniń leksıkonynda baltalasa buz..
23.09.2021
On birinshi qalamush
(Sýretsóz) «Ekeıde elý baqsy, seksen aqyn» degendeı, Qazaly óńirindegi bir ǵana Qojabaqy aýylynyń tóńireginen jetpis úsh aqyn shyǵypty. Arandy aýyldyq keńesine qarasty eldi mekenderde ósip-ónip, qolyna qalam ustaǵandardyń ishinde kúlli jurtqa tanymal halyq aqyndary da, Jazýshylar odaǵynyń músheligine ótken kásibı shaıyrlar da, óleńnen ózin izdegen jas talapkerler de bar. Arandynyń aryndy aqyndary ǵana emes, ataqty adamdary týraly da mol málimet j..
22.09.2021
On birinshi qalamush
(Alaqandaı esse) Qazaq jurtyn áserli áýenge bólegen áıgili bard aqyn Tabyl Dosymovtyń shyn aty Tarlanbóri desedi. Ózi de naǵyz tarlansha ǵumyr keshti. Mahambet aqyn jyrlaǵandaı, «Bórideıin jol tartyp, Jaýyrynyna muz qatyp, Jalaýly naıza qolǵa alyp», ot pen sýdyń ortasynda arpalysty da júrdi. Qudaıǵa shúkir, Tabyl dos-jarannan kende bolǵan joq. Atyraý men Almatynyń arasynda saıraǵan izi qalǵan sal-seriniń sońyna ergen serikteri az bolýshy ma edi?!..
19.09.2021
On birinshi qalamush
(Alaqandaı esse) Bizge birinen-biri ótken myqty qyz-jigittermen birge oqý baqyty buıyrypty. Sonyń biri – búgingi ulttyq telejýrnalıstıkanyń qoltańbasy bólek maıtalmany Sáýle Jırenshına. Ádette, jýrfakqa oqýǵa túsken elý stýdentti eki topqa teń bólip tastaıtyn. Solardy bóletin kezde de eshkim kóp oılanyp jatpaıdy. Mektepti jańa bitirgen shıkiókpe shójelerdi bir topqa úıiredi de, óndiriste bilek sybanyp, azdap ter tógip, jumys istep kelgenderdi eki..
19.09.2021
On birinshi qalamush
Qazaqqa qadirli Qalybek aǵamyz ómirden ótkende Rıshat Asqarbekuly óz paraqshasynda jyp-jyly jazba qaldyryp, ǵalamat sýret jarııalady. Bul tegeýrindi jýrnalıst Qalybek Atjan men onyń teńdessiz operatory Aǵabek Qazanbaıdyń elorda kóshesinde túsken sýreti edi. Kim túsirse de, qolyna talaı ret fotoapparat ustap kórgen kánigi mamannyń qoltańbasy ekeni anyq. Ekeýiniń tóbe tusynan árirekte bizdiń qalanyń báıteregi aıqyn kórinip tur. Búginde ult jýrnalıs..
16.09.2021
On birinshi qalamush
(Esse) Sary shaıyr jáne Spartak Óleńi oımen órilgen, Harakterli aǵam-aı. Aýzynan ot kóringen, Oraq tildi aǵam-aı... (Shákeń týraly shymshymadan) Almatyǵa arman qýyp biz kelgende, ol bul qalada joq eken. Oqýyn taǵy da orta joldan úzip, elge ketip qalypty. Sonaý Syr óńirinde tula boıyn jyr býyp, sendelip júrgen kórinedi. Biraq áıgili shahardyń qaı jerinde de shaıyrdyń izderi saırap jatyr. Kúlli jýrfak sonyń óleńin oqıdy. Onyń qalaı óz jyryn jatqa..
11.09.2021
On birinshi qalamush
(Mereısóz) Sonaý stýdent kezimizde sabaq ústinde bizge beımálim tulǵalardyń esimderin atap, bárimizdi únemi eleńdetip otyratyn bir ustazymyz boldy. Shynymyzdy aıtsaq, máseleniń mán-jaıyn jóndi uǵynyp jarytpaımyz. Biraq tereńde jatqan qasterli qazynanyń kiltin kórsetip turǵanyn sezinetin sııaqtymyz. Aqtalmaq túgili, esimderin eske alýǵa da tyıym salynǵan kezeńde Alash arystary jáne olardyń jekelegen shyǵarmalary týraly tam-tumdap málimet bergen ar..
Taǵy júkteý
Adyrna.kz ұлттық порталының маңызды ақпараттарына жазылу
Соңғы жаңалықтар туралы хабардар болыңыз


text:
G.Berdimuhamedowy telefon arkaly gutlan prezidentlerdem birem Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gül boldy. Bu gürrüňdeşlikde iki ýurduň liderleri Türkmenistan bilen Türkiýäniň gatnaşyklarynyň möhüm ugurlary barada-da pikir alyşdylar.
Telefon gürrüňdeşliginde Abdylla Gül prezident Berdimuhamedowy şu üstümizdäki aýda Türkiýä sapara çagyrdy. Berdimuhamedowyň bu çakylygy kabul edendigi we indi diplomatik ýollar arkaly saparyň anyk günleriniň kesgitlenjekdigi habar berilýär.
Anna güni Özbegistanyň, Azerbaýjanyň, Belarusyň we Ukrainanyň prezidentlerem Gurbanguly Berdimuhamedowy telefon arkaly gutladylar.
Mundan daşary, şol gün asly türkmenabatly (ozalky Çärjew), Orsýetiň uçar sürüji-kosmonawty we gahrymany Oleg Kononenkonyň hem kosmos gämisinden prezident Berdimuhamedowy wideo ýüzlenme arkaly gutlandygy habar berildi.
Kononenkonyň kosmosa amala aşyran ozalky, ilkinji uçuşynyň yzýany prezident Berdimuhamedow oňa “Prezidentiň ýyldyzy” ordenini gowşurypdy.
O.Kononenkonyň kosmosda uçuşda ýören ýerinden Berdimuhamedowa eden wideo gutlagynyň ýazgysynyň türkmen telewideniýesinde-de görkezilendigi habar berilýär.


text:
Şäherde oturymly ýaşaýşa geçen Ýörük-Türkmenleri bolsa Türkiýäniň dürli şäherlerinde öz jemgyýetdir-guramalarynyň öňbaşçylygynda şäherlerde ýürekleri gysyp, ýaýlagy ýatlap hem öz Ýörük-Türkmen adaplaryny, däplerini unutmazlyk we ýaş nesiller bilen tanyşdyrmaklyk üçin yzgiderli medeni çäreler, toý-dabaralar, söweleňler geçirýärler.
Azatlyk Radiosy hem Türkiýedäki Ýörük-Türkmenleriniň şeýle toý-dabaradyr-süweleňleriniň birine gatnaşdy. Antalýa Ýörük-Türkmenleri jemgyýetiniň guramaçylygynda Türkiýäniň dürli ýerinden Antalýanyň Düzlerçamy seýilgähine gelen ýüzlerçe müň Ýörük Türkmeniň gatnaşan medeni çäresinde Azatlyk Radiosynyň Türkiýedäki habarçysy Döwlet Bayhanyň düşüren suratlaryna tomaşa etmäge çagyrýarys.


text:
Muňa garamazdan, iki tarap hem gepleşikleriň maksady barada düýbünden dürli pozisiýalary mälim etmäge dowam edýärler. Gürrüňi edilýän bu gepleşikleriň 22-nji ýanwarda Ženewada başlanmagyna garaşylýar.
Premýer-ministr Wael al-Halki hökümetiň delegasiýalary häkimiýeti bermek üçin Ženewa gitmezler diýdi. Ol gepleşiklerde diňe syýasy çözgüt tapmagy maslahat etjekdigini sözüne goşdy.
Siriýanyň milli oppozisiýa toparynyň lideri Ahmad Jarba bolsa habar gulluklaryna beren maglumatynda Ženewadaky duşuşyklary prezident Başar al-Assadsyz demokratik hökümete geçişiň ýola goýluşy hökmünde görýändigini aýtdy.


text:
Gürrüňi edilýän bu adamlar 1980-nji ýylda bütin dünýäniň ilatynyň 23%-ne barabardy we 2008-nji ýylda bu 34%-e deň boldy. Aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň köpüsiniň ösüp barýan ýurtlarda göze ilýändigi aýdylýar.
“Overseas Development Institute”, ýagny Halkara ösüş institutynyň raportyna görä, 1980-nji we 2008-nji ýyllar aralygynda ösüp barýan ýurtlarda aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýänleriň sany üç esseden hem köp artyp, 250 milliondan 904 milliona barabar bolupdyr.
Gürrüňi edilýän bu raportda iýmitlenişiň üýtgemeginiň, ýagny has ýagly, etli naharlaryň, süýji önümleriniň we artykmaç uly porsiýalaryň sarp edilip başlanylmagynyň gitdigiçe erbetleşýän saglyk krizisine alyp barandygy bellenilýär.
Gürrüňi gidýän raporta görä, aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sany 1980-nji ýyldan bäri Hytaýda we Meksikada takmynan iki esse, Günorta Afrikada bolsa üç esse artypdyr. Demirgazyk Afrika, Ýakyn Gündogar we Latyn Amerika sebitlerindäki aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sany Ýewropanyňky bilen deňleşipdir.
Aladalar
Raportda girdejileriň ýokarlanýan we ykdysady ösüşiň artýan döwründe iýmitlenişiň örän wajypdygy bellenilýär. Häzirki döwürde iýmitleniş bilen bagly iki sany aladanyň ýüze çykýandygy nygtalyp, olaryň birinjisi, iýmitlenişiň saglyga ýetirýän täsiri we ikinjisi, oba-hojalyk iýmitleriniň üýtgedilmegi netijesinde dörän ýagdaýdyr.
Munuň täsiriniň ösüp barýan ýurtlarda has hem göze ilýändigi bellenilýär. Bu ýurtlarda baýlar bilen garyplaryň arasyndaky aratapawut sebäpli hem aşa iýmitlenişiň güýçlenýändigi hem-de kadaly sarp ediş düzgünleriniň saklanyşynyň derejesiniň pesdigi aýdylýar.
Artykmaç iýmegiň hereketsizlik bilen birleşmegi aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň köpelmegine sebäp bolýar diýilip, gürrüňi edilýän raportda bellenilýär. Bu ýagdaýyň hem, esasan-da, ýokary girdejili ýurtlarda, şeýle-de orta girdejili ýurtlarda ýüze çykýandygy aýdylýar.
Deliller
Bu dokumentde getirilýän delillere görä, ýagyň hem-de duzuň aşa sarp edilmegi bilen birlikde semizlik rak, diabet, ýagny süýji keseli, ýürek keseli we insult ýaly keselleriň artmagyna sebäp bolýar. Şeýle-de aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sanynyň ösen ýurtlarda däl-de, ösüp barýan ýurtlarda has köp göze ilýändigi bellenilýär.
Bu hasabatda iýmitlenişde energiýany, proteýni we mikroelementleri aşa az sarp etmegiň heniz hem ýüz millionlarça adam üçin problema bolup galýandygy we munuň hem köplenç ösüp barýan ýurtlarda göze ilýändigi aýdylýar. Ýagny, adamlaryň gündelik sarp edýän iýmitinde gürrüňi edilýän bu minerallaryň azdygy bellenilýär. Bu minerallar ýeterlik sarp edilmese, bu ýagdaý ýetginjekleriň ruhy hem-de fiziki ösüşine öz täsirni ýetirýär.
Iýmitleniş gelejekde iýmite bolan talabyň kesgitlenmeginde-de möhüm rol oýnaýar. Raportda 2030-njy ýylda dünýäniň ilatynyň 8 milliard, 2050-nji ýylda bolsa 9 milliarda ýetmegine garaşylýandygy we haýwan etini aşa sarp etmegiň deregine, eger iýmitlenişe dykgat edilse, dünýäniň ilatyny iýmit bilen üpjün etmegiň has aňsat boljakdygy aýdylýar.
Raportda et we süýt önümleriniň has köp öndürilmeginiň galla önümlerine bolan talabyň artmagyna sebäp boljakdygy we däneli önümleriň aşa köp ekilmeginiň hem ýere agram saljakdygy aýdylýar. Şeýlelikde oba-hojalyk önümleriniň bahasynyň has ýokary galjakdygy, munuň netijesinde-de pes girdejili adamlara kadaly iýmitleniş düzgünlerini saklamagyň kyn boljakdygy bellenilýär.


text:
Amerikan alymlary demgysma, allergiýa, depressiýa, ukusyzlyk, ýürek-damar we hatda sowuklama ýaly keselleri bejermek üçin giňişleýin ulanylýan dermanlar ýatkeşlige we beýniniň iş ukybyna zeper ýetirip, demensiýa - kemakyllyga getirip bilýär diýen netijä geldiler.
Indiana uniwersitetiniň medisina mekdebiniň (University School of Medicine in Indianapolis) alymlary 70-75 ýaş aralygyndaky 451 adamynyň gatnaşmagynda barlag geçirdiler. Olardan 60 meýletinçi birnäçe aýyň dowamynda antiholinerik, ýagny demgysma garşy dermanlarda ulanylýan serişdeleri aldylar. Berlen dermanlaryň arasynda Benadryl, Tylenol PM и Advil PM, şeýle-de antidepressantlar we adamynyň hereketlenmegine degişli keselleri bejermek üçin dermanlar agzaldy.
Barlagyň netijesi
Bu adamlaryň ozal kemakyllyk ýa-da beýniniň iş ukyby bilen bagly hiç hili keselçilikden ejir çekmändigi bellenildi.
Habar berlişine görä, barlaglara gatnaşan adamlaryň ýatkeşligi, beýniniň newrologiýa ugrundan ýagdaýy barlanyp, adamlaryň beýnisinde glýukozanyň özleşmegi, ýagny energiýa öwrülmegi boýunça işiň haýallandygy anyklanypdyr. Aýratynam munuň beýniniň ýatkeşlige jogap berýän böleklerine degişlidigi bellenilýär.
Adamynyň ýatkeşligini we ýerine ýetirijilik ukybyny anyklamak boýunça geçirilen synaglaryň netijesinde derman berlen adamlaryň beýlekilerden has ýaramaz netije görkezendigi anyklandy.
Bu ylmy açyşy eden alymlar agzalýan barlaglaryň çäkli derejede geçirilendigini belleýärler, şol bir wagtda-da olar näsaglara derman hödürlenende oňyn we zyýanly taraplaryny hasaba almaga we töwekgelçilige üns bermäge çagyrýarlar.
Mundan öň kemakyllyga uçramak töwekgelçiligini artdyrýan dermanlaryň arasynda aşgazan-içege kesellerini, şol sanda sarygaýnamany bejermek üçin ulanylýan däri-dermanlar hem agzalypdy.
Germaniýaly alymlar aşgazan-içege organlarynyň turşulyk bilen bagly kesellerine garşy ulanylýan dermanlaryň hem kemakyllyk keseliniň döremeginiň töwekgelçiligini artdyrýandygyny habar beripdiler.
Kemakyllyk
Demensiýa – ýagny, adamynyň ýatkeşliginiň, pikirlenmek, gündeki adaty işleri ýerine ýetirmek ukybynyň gowşamagy, adatça, gartaşan adamlarda duş gelýän hem bolsa, bu garramak prosesiniň hökmany bir bölegi hasaplanmaýar.
BMG-niň maglumatyna görä, dünýäde demensiýa uçranlaryň sany 35 milliondan gowrak diýlip hasaplanýar we olaryň sanynyň her 20 ýylda iki esse köpeljekdigi çak edilýär.


text:
Türkmenistanda ýörite operasiýalar netijesinde ele salnan neşe maddalary otlandy.
TDH-nyň maglumatyna görä, 10-njy dekabrda Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň Bagabat posýologynyň golaýynda kanun goraýjy işgärleriň we harby gullukçylaryň geçiren ýörite operasiýalary wagtynda tutulyp alnan neşe maddalaryny, çilimleri we beýleki aňa ýaramaz täsir ýetirýän zatlary ýakyp-ýok etmek boýunça nobatdaky çäre geçirildi.
Bu çärä ýerli ýolbaşçylaryň, Türkmenistandaky daşary ýurt diplomatik missiýalarynyň wekilleriniň hem gatnaşandygy aýdylýar, emma näçe mukdardaky neşäniň ýakylandygy anyklaşdyrylmaýar.
Türkmenistan dünýädäki neşe maddalarynyň 90 prosentine golaýyny öndürýän Owganystanyň duldegşir goňşusy we garaşsyzlyk ýyllarynda neşekeşlik we neşe söwdasy giň ýaýrady.
Resmi Aşgabat soňky ýyllarda bu sosial hadysa garşy berk çäreleriň görülýändigini aýdýar.


text:
Türkmenistan suwuklaşdyrylan gazyň önümçiligini artdyrýar, diýip türkmen mediasy habar berýär.
Türkmenistan.ru neşri “Türkmengaz” döwlet konserniniň suwuklaşdyrylan gazy öndürmek üçin Daşoguz welaýatynyň “Ýylanly” kompressor stansiýasynda iki sany tehnologiki abzaly gurmagy planlaşdyryp, halkara tender bäsdeşligini geçirýändigini habar berýär. Bu ýerde ýylda 2 milliard kubometr tebigy gazy gaýtadan işläp, 70 müň tonna suwuklaşdyrylan gazy we 24 müň tonna gaz kondensatyny öndürmegiň planlaşdyrylýandygy aýdylýar.
Türkmenistanda öndürilýän suwuklaşdyrylan gazyň Ýewropa, Ermenistana, Gürjüstana, Eýrana, Owganystana, Täjigistana we Pakistana eksport edilýändigi habar berilýär.


text:
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan Watanymyz rowaçlyklaryň ýoly bilen öňe barýar, günsaýyn ösýär, özgerýär, üstünlikleriň iň täze sepgitlerine eýe bolýar. Şeýle ösüşler ýurdumyzyň ähli pudaklarynda, hususan-da ulag pudagynda hem gazanylýar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde ösüşiň täze belentlikleriniň röwşen ýoly bilen ynamly öňe barýan türkmen halky bu günki gün eşretli-bagtyýar zamananyň hözirini görüp ýaşaýar. Hormatly Prezidentimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş taglymaty ýurdumyzyň ähli ulgamlarynda dabaralanýar. Ýurdumyzda alnyp barylýan ähli maksatnamalaýyn işler toplumlaýyn häsiýete eýe bolup, tapgyrlaýyn ýagdaýda amala aşyrylýar. Bagtyýarlyk zamanasynda eziz Watanymyzyň tanalmaz derejede ösmegi, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatlanmagy, ähli ulgamlarda gazanylýan üstünlikleriň has-da artmagy dünýä döwletleriniň ünsüni özüne çekýär.
Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan öňdengörüjilikli, paýhasly syýasaty netijesinde Berkarar türkmen döwleti rowaçlyklaryň ýoly bilen öňe barýar. Ýurdumyzda ägirt uly taslamalar durmuşa geçirilip, mähriban halkymyzyň bagtyýar geljeginiň binýady berkden tutulýar. Ýurdumyz özüniň ägirt uly ykdysady mümkinçiliklerini görkezip, ählumumy integrasiýa goşulyşýan ýurt hökmünde tanalýar. Türkmenistan dünýä döwletleriniň arasynda ösüş depginleri bilen durnukly ösüş gazanýan ýurtlaryň hataryna girýär.
Hormatly Prezidentimiziň dünýä döwletleriniň tagallalaryny birleşdirmek bilen ulag meseleleriniň netijeli çözülmegine gönükdirilen syýasy başlangyçlarynyň ähmiýeti yzygiderli artýar. Strategik häsiýete eýe bolan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň BMG bilen hyzmatdaşlygy ulag meseleleriniň dürli ugurlary boýunça ösdürilýär. Bu ugurda BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilen Rezolýusiýalar möhüm ähmiýete eýedir. Gahryman Arkadagymyzyň öňe sürýän oňyn teklipleri dünýä jemgyýetçiliginde giň goldaw tapýar. Dünýä bileleşiginiň giň goldawyna eýe bolan ata Watanymyzyň netijeli başlangyçlary döwletara söwda-ykdysady hem-de medeni-ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmekde aýratyn möhüm orun eýeleýän bu ulgamda özara hyzmatdaşlygy giňeltmäge gönükdirilendir.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan häzirki zaman halkara hyzmatdaşlyk ulgamynyň işjeň gatnaşyjylarynyň biri bolmak bilen, sebitde we dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnukly ösüşi üpjün etmek işine özüniň mynasyp goşandyny goşýar. Hormatly Prezidentimiziň parahatçylykly daşary syýasaty binýatlaýyn esasda, ýagny bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilikli, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk kadalaryna berk eýermek arkaly amala aşyrylýar. Şeýle öňdengörüjilikli syýasat türkmen halkyna dünýädäki hyzmatdaşlary bilen netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga, dürli ugurlar boýunça jikme-jik we köpugurly gepleşikleri alyp barmaga, özara kabul ederlikli çözgütleri tapmaga uly mümkinçilikleri döredýär.
Arkadag Prezidentimiziň daşary syýasy strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ulag diplomatiýasynyň orny has hem ýokary derejelere göterilýär. Bu günki gün ulag pudagy durnukly ösüşi üpjün etmegi şertlendiren ýagdaýlaryň biri bolup, dünýäniň sebitlerini we yklymlaryny birleşdiriji güýje öwrüldi. Bagtyýarlyk zamanamyzda hormatly Prezidentimiziň başlangyçlary we tagallalary bilen ulag geçelgelerini döretmek arkaly Merkezi Aziýany sebit ähmiýetli iri üstaşyr geçiriş çatrygyna öwürmek boýunça uly möçberli işler amala aşyrylýar.
Hemmämize mälim bolşy ýaly, 2018-nji ýylyň başynda Şweýsariýa Konfederasiýasynyň Ženewa şäherinde BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň içerki ulag boýunça komitetiniň (BMG-niň ÝYK) 80-nji mejlisi geçirilip, onuň barşynda Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletini bu Komitetiň býurosynyň agzalygyna saýlamak baradaky çözgüdi biragyzdan kabul edildi. Bu bolsa ýurdumyzyň şeýle abraýly guramanyň düzümine saýlanmagy hormatly Arkadag Prezidentimiziň ulag diplomatiýasy ulgamyndaky öňe sürýän başlangyçlaryna halkara bileleşiginiň belent ynamynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. 2014-nji ýylyň 3-4-nji sentýabrynda Aşgabatda hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Halkara hyzmatdaşlygyny we durnukly ösüşi üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň tutýan orny» atly ýokary derejeli halkara maslahat geçirilip, Ýewraziýa yklymlara ulag-üstaşyr geçelgeleriň döredilmeginiň, halkara ýük gatnawlarynyň ekologiýa we howpsuzlyk, halkara üstaşyr gatnawlarynyň hukuknama binýadynyň kämilleşdirilmeginiň meseleleri, ulag hyzmatlarynyň tehnologiýalaryna degişli innowasiýalar hakynda düýpli pikirler alşyldy. Maslahatyň jemleri boýunça Aşgabat Jarnamasy kabul edildi.
Türkmenistanda 2016-njy ýylyň 26-27-nji noýabrynda «Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji ählumumy maslahat» dabaraly ýagdaýda geçirildi. Bu maslahatda durnukly ulagyň konsepsiýalaryny giňden ornaşdyrmagyň maliýe netijeliligi, hereket howpsuzlygyny we pudagyň energiýa netijeliligini üpjün etmekde döwrebap tehnologiýalaryň ähmiýeti ara alnyp maslahatlaşyldy, ählumumy ulag we logistika ulgamlarynyň ösmegine ýol açýan global mümkinçiliklere garaldy. 2017-nji ýylyň maý aýynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Ýewraziýa yklymynda üstaşyr-ulag hyzmatdaşlygyny köpugurlaýyn ösdürmek meselesine bagyşlanan Ulag we logistika boýunça halkara maslahaty geçirildi. Bu halkara maslahaty 2016-njy ýylda Aşgabatda BMG-niň howandarlygynda Durnukly ulag ulgamy boýunça geçirilen ählumumy maslahatyň özboluşly dowamy bolup, onda öňe sürlen başlangyçlaryň durmuşa geçirilmegine gönükdirildi. Ulag ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylýan giň gerimli işler adamlar hakyndaky aladanyň, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagynyň Türkmenistanyň Prezidentiniň amala aşyrýan durmuş ugurly syýasatynyň möhüm ugrudygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. 2017-nji ýylyň
dekabrynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji sessiýasynyň 74-nji mejlisinde «Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak bilen baglylykda ulaglaryň ähli görnüşleriniň arabaglanyşygyny berkitmek» atly Kararnama kabul edildi we BMG-niň agza döwletleri tarapyndan biragyzdan goldanyldy. Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen BMG-niň Baş Assambleýasynda ulag meselesi boýunça yzygiderli kabul edilýän Kararnamalar dünýä bileleşigi tarapyndan giň goldawa eýe bolýar.
Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasatynda ulag ulgamyna aýratyn orun degişli edilip, döwlet Baştutanynyň bu ugurda öňe sürýän başlangyçlary we netijeli teklipleri dünýä jemgyýetçiliginde giň goldawa eýe bolýar.
Döwletimizde alnyp barylýan ulag-logistika syýasaty üstünlikli durmuşa geçirilip, dünýä derejesinde hem dabaralanýar. Dünýäniň dürli künjegine uzaýan, dost-doganlyk gatnaşyklaryny has-da pugtalandyrýan halkara awtoulag, howa, deňiz-derýa we demir ýollary gurlup, ulanylmaga berilýär, täze multimodal ulag geçelgeleri döredilýär. Şeýle ulag geçelgeleriniň biri-de Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe (Lapis Lazuli) halkara ulag geçelgesidir. 2018-nji ýylyň noýabr aýynda ýurdumyzyň «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň, Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýa Respublikasynyň hem-de Türkiýe Respublikasynyň arasynda Üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy hakynda ylalaşyga («Lapis Lazuli» ugry boýunça ylalaşyk) gatnaşyjy ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty bolup, forumda Watanymyzyň geografik taýdan amatly ýerde ýerleşýändigi, ýurdumyza Ýewraziýa gatnaşyklaryny üpjün etmek üçin milli ulag serişdelerini amatly amala aşyrmaga mümkinçilik berýändigi bellenildi.
Ýurtlaryň, sebitleriň we yklymlaryň arasynda dostluk hem-de hyzmatdaşlyk köprülerini pugtalandyrýan Türkmenistanyň parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasatynyň esasy serişdeleriniň arasynda ulag diplomatiýasy aýratyn orun tutýar. Hormatly Prezidentimiz: «Gadymy döwürlerde ýurtlary birleşdirýän hem-de halklary ýakynlaşdyrýan ýollary we köprüleri gurmagy sogap iş hasap eden türkmen halky bu däbi mynasyp dowam edýär» diýip, parasatlylyk bilen belleýär. Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeldýän hem-de Garaşsyz ýurdumyzyň ulag-üstaşyr geçirijilik mümkinçiligini artdyrýan bu ýollar Ýewropa, Aziýa-Ýuwaş ummany we Günorta Aziýa ugry boýunça möhüm halkara geçelgesine öwrülýär. Ýurdumyzyň ulag syýasatynyň ugurlaryny mundan beýläk hem diwersifikasiýalaşdyrmak maksady bilen, Hazar we Gara deňizleriniň, Orta Aziýa hem-de Ýakyn Gündogaryň arasynda ulag-üstaşyr geçelgeleriniň mümkinçilikleri öwrenilýär. Halkara ulag we logistiki hyzmatdaşlygyny ösdürmekde halkara ulag geçelgelerine aýratyn ähmiýet degişlidir. Ýewropanyň we Aziýanyň çatrygynda ýerleşmek bilen, Türkmenistan ulag babatda onlarça halkara konwensiýalarynyň agzasy, halkara ulag we üstaşyr geçelgeleri boýunça baglaşylan birnäçe halkara şertnamalarynyň gatnaşyjysy bolup durýar. Soňky ýyllarda Türkmenistanda paýtagtymyzyň täze Halkara howa menzilini, Türkmenistan — Owganystan — Täjigistan demir ýolunyň birinji nobatdakysyny, Kerki — Ymamnazar — Akina ugruny guramagyň ajaýyp taslamalary amala aşyryldy, Türkmenbaşy Halkara deňiz porty ulanylmaga berildi, şeýle hem Aşgabat — Türkmenbaşy, Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygyna başlandy.
Ýurdumyzda demir ýol, awtomobil, howa we suw ulaglaryny peýdalanmak bilen amatly we howpsuz halkara geçelgeler döredilýär. Munuň özi sebitde durnukly ösüşi, halklaryň arasyndaky hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň giňelmegini, hyzmatdaşlygyň berkemegini, söwda dolanyşygynyň mukdarynyň artmagyny üpjün edýär. Bu günki gün ygtybarly ulag-üstaşyr geçirijileriniň gurulmagy bilen, ýurdumyzyň çäginden iň gysga we amatly ýollar bilen ýüklerini, harytlaryny we ýolagçylaryny gatnatmaga isleg bildirýän dünýä ýurtlarynyň hem-de goňşy döwletleriň sanynyň barha artýandygy buýsanç bilen bellenilmäge mynasypdyr. Bu zatlaryň barysy hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ata Watanymyzyň ulag-logistika ulgamynda sebit we döwletara ähmiýetli möhüm, iri taslamalary durmuşa geçirmäge hem-de dünýä döwletleriniň durnukly durmuş-ykdysady ösüşine itergi berýän hyzmatdaşlygyň oňyn nusgalaryny işläp taýýarlamaga mynasyp goşant goşýandygyna şaýatlyk edýär.
Biz hem, Türkmenistanyň Senagat we kommunikasiýa ministrliginiň «Türkmenawtoulaglary» agentliginiň zähmetsöýer işgärleri, Türkmenistan döwletimiziň dünýä sahnasyndaky at-abraýyny belende göteren, ýurdumyzyň pajarlap ösmeginiň beýik ruhlandyryjysy, ýol görkezijisi Gahryman hem mähriban Arkadagymyza döwletimizi gülledip ösdürmek, halkymyzy bagtyýar durmuşda ýaşatmak ýaly belent maksatly beýik işlerinde rowaçlyklary arzuw edýäris. Hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, belent başy aman bolsun! Goý, Türkmenistan döwletimiziň halkara derejelerindäki at-abraýy mundan beýläk-de belende galsyn!


text:
Şu ýyl Türkmenistanyň oba hojalyk öndürijileri bakjadan, miwedir gök önümlerden we kösükli ekinlerden bol hasyl aldylar. Agrosenagat toplumynyň (AST) ösmeginde we pugtalandyrylmagynda hususyýetçilere möhüm orun degişlidir. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň maglumatlaryna görä, azyk önümleriniň agramly bölegi hususy mülkdar hojalyklar we işewürlik gurluşlary tarapyndan ösdürilip ýetişdirilipdir. Türkmen telekeçileri täze suwarymly ýerleri artdyrmagyň, bu ýerlerde goşmaça ekin ekmegiň, üzümdir miweli agaçlary oturtmagyň we ýyladyşhanalaryň meýdanyny giňeltmegiň hasabyna azyk önümçiligini artdyrmak ugrunda iş alyp barýarlar. Bu bolsa içerki bazary doly üpjün etmäge we eksporty artdyrmaga mümkinçilik berýär.
Türkmenistanyň telekeçileri pomidor üpjünçiligini artdyrdylar. Bu gök önümiň eksport mukdary geçen ýyl bilen deňeşdirilende, iki esse artmak bilen, 51 müň tonnadan gowrak boldy. Köp hojalyklar täze ýyladyşhanalar gurup, häzirki zaman ýokary tehnologiýaly enjamlary we ösümliklere ideg etmegiň innowasion usullaryny ulanmak bilen, pomidor ösdürip ýetişdirýärler.
Hususy hojalyklar bakja önümlerini we almalary Russiýa Federasiýasynyň sebitlerine we GDA ýurtlaryna işjeň eksport edýärler. Şu ýylyň birinji ýarymynda bagbançylyk hojalyklarynda ösdürilip ýetişdirilen takmynan üç müň tonna önüm we 11,7 müň tonna kösükli ekinler satyldy.
Telekeçiler daşary ýurtlara iberilýän süýji-köke we azyk önümleriniň öndürilişini birnäçe esse artdyrdylar. Şu ýyl 1,7 müň tonnadan gowrak süýji önümler, 700 müň daňydan gowrak kofe içgileri we takmynan 500 müň litr çüýşeli suw hem alkogolsyz içgiler satyldy.
Esasy


text:
Ýokary derejeli terapewt lukman Lýudmila Lapanyň aýtmagyna görä, koronawirusa garşy sanjymda «aňryçäk möhlet» diýen düşünje ýok. Bu barada «mail.ru» ýazýar.
— Tehnologiýa boýunça birinji sanjym bilen ikinjisiniň arasy 14—15 gün bolmaly. Ýöne ony bu möhlet tamamlanandan soň etseňem, hiç zat bolmaz. Koronawirusa garşy sanjymyň ikinji komponentini birinjisinden soň ýarym ýyla çenli geçirip, urup bolýar. Munuň zyýany bolmaz, ýöne peýdasy hem degmez — diýip, Lýudmila Lapa aýtdy. Hünärmeniň aýtmagyna görä, ol her adamyň şahsy aýratynlyklaryna bagly bolup durýar. Immun ulgamynyň reaksiýasy dürli bolýar. Ýöne sanjymyň ýüz göterim peýda etmegi üçin, onuň ikinji komponentini bellenilen güni urmaly, diýip ol nygtady. Şol bir wagtyň özünde allergolog-immunolog lukman Wladimir Bolibok koronawirus ýokanjyndan ýokary hilli goranmak üçin bir gezek sanjym geçireniň ýeterlik däl. — Geçirilen ylmy barlaglar birinji sanjymyň immunitet döredýändigi, ýöne onuň dowamly we durnukly däldigini, çalt ýok bolup gidýändigini görkezdi — diýip, hünärmen ýatlatdy. Özüni koronawirusdan hakyky goramak isleýän adam sanjymyň iki komponentini hem sançdyrmaly.


text:
Daşoguz welaýatynyň demirgazyk künjeginde ýerleşýän S.Türkmenbaşy etrabynda keramiki-bezeg kerpiçlerini öndürýän kärhananyň açylyş dabarasy boldy. Ýerli gurluşyk önümçiliginiň nobatdaky düzüm bölegi bolan şeýle kärhananyň bu etrapda gurulmagy Aýböwür ýaýlasynda giň gerimde alnyp barylýan gurluşyk işlerinde amatly şertleri döredýär. Bu kärhanada keramiki-bezeg kerpijiniň ýylda 2 million sanysy öndüriler. Onuň önümçiliginiň möçberi çetki etrapda ýaýbaňlandyrylan gurluşyklary ýerli önüm bilen üpjün etmäge doly mümkinçilik berer.
Çarşenbe güni açylan bu kärhana önümçilik ulgamlarynyň ençemesinden ybaratdyr. Onuň umumy meýdanynyň bir böleginde bu ýerde işleýän işçiler üçin zerur durmuş hajatlary hem oňaýly şertler döredilen ulgamlar ýerleşýär. Önümçiliginde esasan ýerli çig mal ulanylýan täze kärhananyň gurluşygyny “Dag merjeni” hususy kärhanasynyň işçi hünärmenleri alyp bardylar.
Utgaşykly hem-de yzygiderli dowam edýän önümçiligiň ähli ulgamlaryna häzirki zamanyň talaplaryna laýyk gelýän enjamlar ornaşdyryldy. Başgaça aýdylanda, bu ýerde ähli işler awtomatik usulda alnyp barylýar. Bu bolsa, önümçiligiň möçberini artdyrmaga, önümleriň hilini ýokarlandyrmaga oňyn täsir edýär. Täze kärhananyň keramiki bezeg kerpiji dürli desgalaryň, ýaşaýyş jaýlarynyň, durmuş maksatly binalaryň gurluşyk işlerinde iňňän zerurdyr.


text:
Mańǵystaýlyq dárigerler bas mıy isingen sábıdi aman alyp qaldy
AQTAÝ. QazAqparat - Mańǵystaýlyq dárigerler bas mıy isingen sábıdi aman alyp qaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
15 qyrkúıek kúni júkti kelinshekte Sovid-19 ınfektsııasynyń asqynýyna baılanysty kesar tiligimen jedel ota jasalyp sábı dúnıege keldi. Ekinshi táýlikte asa aýyr jaǵdaıdaǵy náreste oblystyq balalar aýrýhanasyna aýystyryldy. Naqty dıagnozy mı qan aınalymynyń buzylýy, bas mıynyń isinýi, dıslokatsııalyq sındrom, 2-3 dárejeli koma delingen. Nárestege shuǵyl túrde ota jasalyp, ol sátti ótti.
Qazirgi ýaqytta sábı jansaqtaý bóliminde jatyr. Dárigerlerdiń aıtýynsha, tıisti emnen keıin jaǵdaıy jaqsarady jáne onyń ómirine qaýip tónbeıdi. Dúnıege kelgen qyz balanyń anasy aýyr jaǵdaıda. COVID-19 indetiniń asqynýyna baılanysty ókpesi jasandy jeldetý apparatyna qosylǵan.


text:
Jo Baýden we Wladimir Putin şu gün Ženewa şäherinde duşuşyk geçirerler
ABŞ-nyň Prezidenti Jo Baýden bilen Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin, şu gün Şweýsariýanyň Ženewa şäherinde özara duşuşyk geçirerler
Maslahat 1985-nji ýyldan soň şäherde geçiriljek 2-nji ýokary derejeli ABŞ-Russiýa maslahaty bolar.
Ženewa şäherinde 1985-nji ýylyň noýabr aýynda ABŞ-nyň şol wagtky Prezidenti Ronald Reýgan bilen SSSR-yň ozalky Döwlet baştutany Mihail Gorbaçýowyň arasynda taryhy duşuşykdan 36 ýyl soň ABŞ-Russiýa ýokary derejeli duşuşygy geçiriler.
Maslahat sebäpli şäherde gündelik durmuş durmak nokadyna geldi. Maslahatyň geçiriljek sebit bilen ABŞ we rus wekiliýetleriniň galjak myhmanhanalara barýan ýollar ulaglara ýapyldy.
Maslahat bilen bagly resmi meýilnama aýan edilmedi. Iki lideriň duşuşygy Türkiýäniň wagty bilen sagat 14:00-da başlar we takmynan 4 sagat dowam eder.
Duşuşykdan soň Putiniň Türkiýäniň wagty bilen sagat 18:30-da, Baýdeniň bolsa 20:00-da aýry-aýry metbugat ýygnagyny geçirmeklerine garaşylýar.
Degişli Habarlar
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi
Russiýada bolan fabrik ýangynynda 16 adam ýogaldy
Russiýanyň Rýazan sebitindäki fabrikleriň birinde bolan ýangynda 16 adam ýogaldy


text:
Türkmenistanyň Prezidenti söwda toplumyny ösdürmek boýunça iş maslahatyny geçirdi
9-njy dekabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly ýurdumyzyň söwda toplumynda işleriň häzirki ýagdaýyna hem-de ony mundan beýläk-de ösdürmek boýunça öňde duran ilkinji nobatdaky wezipelere bagyşlanan iş maslahatyny geçirdi. Iş maslahatyna Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlary, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar.


text:
Paýtagtymyzda nobatdaky köp gatly ýaşaýyş jaýynyň ulanmaga berilmegi
mynasybetli dabara geçirildi. Maşgalalaryň ýüzden gowragy Parahat — 7/3
ýaşaýyş toplumynda bina edilen täze jaýdan oňaýly öýleriň açarlaryny aldylar.
Jaýyň ýanaşyk ýerleri hem abadanlaşdyrylypdyr, şol ýerlerde çagalaryň
oýnamagy, sport bilen meşgullanmak, medeni-köpçülik çärelerini we dabaralary
geçirmek üçin meýdançalar bar. Jaýlaryň töwereginde güller, gök otlar ekilipdir,
köçeler yşyklandyryş ulgamy bilen üpjün edilipdir.
Oňaýlylyk, oýlanyşyklylyk, amatlylyk, gözellik, ygtybarlylyk hem-de
öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler, ekologiýa ölçegleri ýurdumyzda
gurulýan ýaşaýyş toplumlarynyň, dolandyryş, senagat, sport we durmuş
binalarynyň, ulag düzümleriniň desgalarynyň baş alamatlarydyr.
Paýtagtymyzy ösdürmegiň täzeçillik maksatnamasynda aşgabatlylaryň oňaýly
durmuşy üçin hemme şertler göz öňünde tutulýan ýaşaýyş toplumlarynyň
gurulmagyna aýratyn orun berilýär. Her aýda diýen ýaly peýda bolýan täze
ýaşaýyş toplumlary çalt ösýän Parahat — 7 munuň mysallarynyň biridir.
Paýtagtymyzda nobatdaky köp gatly ýaşaýyş jaýynyň ulanmaga berilmegi


text:
Olaryň garaýşyça, Eýranyň duşmanlary ýurdy durnuksyzlaşdyrmaga gönükdirilen niýetlerini şu uniwersitetiň üsti bilen amala aşyrýarlar. Gizlin uruş baradaky ilkinji milli forum hem 26-njy we 27-nji oktýabrda şu ýerde geçdi.
Forumda ýurduň ýokary derejeli resmileri çykyş etdiler. Mysal üçin, prezident Mahmud Ahmedinejad eden çykyşynda özleriniň “amerikan yslamy” diýýäninden ýokarydygyny aýdyp, Eýran yslamyny öwdi.
2009-njy ýylda geçen jedelli prezidentlik saýlawyndan bäri “gizlin uruş” adalgasy Eýran resmileriniň dilinden düşenok. Muny indi ýurduň ýokary dini ýolbaşçysy aýatolla Ali Hameneýi-de ulanýar.
Hameneýi ýaňy ýakynda: “Eýranyň üstüne häzir abanyp duran gizlin uruş” diýip, oňa garşy gerekli çäreleriň görülýändigini aýdyp, bu meselede halky arkaýynlaşdyrmaga ýykgyn edipdi.
Onuň aýdýan bu çäreleri internet senzurasyny güýçlendirmek, graždan jemgyýeti aktiwistleriniň ýurduň daşyndaky alymlar bilen gatnaşygyny kesmek, hökümet bilen pikirdeş däl toparlary dymdyrmak ýaly işleri öz içina alýar.
“Tutaryk edinýär”
Şwesiýada ýaşýan eýranly sosiolog Mehrdad Darwişpuryň pikiriçe, Tähran ýurduň içinde oppozisiýany dymdyrmak üçin “gizlin urşy” tutaryk edinýär.
“Sanksiýalar artdyrylyp, görkezilýän halkara gysyşlar güýjäli bäri, Eýrany ýurduň içindäki närazylyk aladalandyrýar. Bular ýaly seminarlaryň geçirilmegi köplenç ýurduň içindäki repressiýany artdyrmak üçin taýýarlyk görülýändigini görkezýär. Sebäbi uruşly ýagdaýlarda ýurtlar erkinlikleri çäklendirip, berk hereket edip bilýärler” diýip, Darwişpur aýdýar.
Hameneýiniň ýaragly güýçler boýunça geňeşçisi Ýahýa Rahim Sefawi öz çykyşynda hökümetiň kömek üçin benzine goýberilýän serişdäni kesmek baradaky täze planynyň zerurdygyny belläp, syýasy toparlary, intellektuallary, studentleri we uniwersitetleriň professorlaryny bu plany goldamaga çagyrdy.
Darwişpuryň garaýşyça, gizlin urşa garşylyk diýlip, halk ýagdaýdan närazylygyny bildirmek mümkinçilikginden mahrum ediler: “Ykdysady syýasatdan närazy bolmagy mümkin adamlar dymarlar. Sebäbi bu iş edilse, ‘bu daşary ýurtlaryň Eýranyň garşysyna alyp barýan gizlin urşunyň bir bölegi’ diýler”.
Geçen protestlerde tutulyp, soň hem Eýrandan gaçyp çykan žurnalist Wahid Purostadyň aýtmagyna görä, häkimiýetler ýurtdaky ýaramaz ýagdaýa daşardaky güýçleri jogapkär etmek üçin “gizlin uruş” diýilýänden peýdalanýar.
“Olar protestleriň we tankydyň döremegine sebäp bolýan ýeke-täk zat media we käbir adamlar diýýärler. Munda özleriniň ýurdy dolandyryşynyň we beýleki işleriniň rol oýnaýandygyna olar ynanmaýana meňzeýärler” diýip, Purostad aýdýar.


text:
Capital Bank Kazakhstan salymshylary aldyndaǵy mindettemelerdiń úshten biri oryndaldy
ALMATY. QazAqparat - Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory «Capital Bank Kazakhstan» AQ salymshylaryna kepildik berilgen óteminiń úshten birin oryndady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Capital Bank Kazakhstan» AQ salymshylaryna agent bank retinde tańdap alynǵan «Eýrazııalyq bank» AQ arqyly kepildik berilgen ótemdi tóleý 2021 jyldyń 3 shildesinde – bankti barlyq bank operatsııalaryn júrgizý lıtsenzııasynan aıyrý kúninen bastap 6 jumys kúnnen keıin bastaldy.
Alǵashqy kúnderi Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory kepildik berilgen ótemdi alýǵa ótinish bergen 189 azamatqa agent bank arqyly shamamen 518,7 mln teńge tóledi. Bul bank salymshylary aldyndaǵy mindettemelerdiń jalpy kóleminiń 30,8 paıyzyn quraıdy.
Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory kepildik berilgen ótemdi alýǵa júginbegen salymshylarǵa tólem merzimi kezinde (2021 jyldyń 2 shildesinen bastap, sońǵy kúnin qosa alǵanda 2022 jyldyń 3 shildesine deıingi aralyqta) agent banktiń kez kelgen bólimshesine baryp, ótem alýǵa ótinish berýge keńes beredi. Qolda jeke kýálik bolýy kerek.
Kepildik berilgen ótem salymshyǵa onyń qujattary agent bankke kelip túsken kúnnen bastap 5 jumys kúni ishinde tólenedi.
Buǵan deıin, «Capital Bank Kazakhstan» bank lıtsenzııasynan aıyrylǵany týraly jazǵan bolatynbyz.
Lıtsenzııadan aıyrý kúngi jaǵdaı boıynsha Bank aktıvteriniń mólsheri 38,5 mlrd teńgeni, nesıe portfeli – 33,9 mlrd teńgeni qurady, onyń ishinde 30,4 mlrd teńge nemese Banktiń nesıe portfeliniń 89,8%-y – 90 kúnnen astam merzimi ótken jumys istemeıtin kredıtter.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
aýa raıy
Aýa raıy • 23 Tamyz, 2021
Aldaǵy kúnderi aýa raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Sınoptıkter 24-26 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usynady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 23 Tamyz, 2021
Dúısenbi kúnge arnalǵan aýa raıy boljamy
Qazgıdromet 23 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalaıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 22 Tamyz, 2021
Aldaǵy kúnderi elimizde aýa raıy qandaı bolady?
Elimizdiń alty óńirinde daýyldy eskertý jarııalandy, dep habarlaıdy Egemen.kz «Qazgıdromet» RMK-ǵa silteme jasap.
Qazaqstan • 20 Tamyz, 2021
Aldaǵy demalys kúnderi aýa raıy qandaı bolady?
Qazgıdromet 21-23 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 19 Tamyz, 2021
40 gradýs ystyq. Elimizdiń birneshe óńirinde eskertý jarııalandy
Kúndiz 20 tamyzda Qyzylorda oblysynda jel soltústik-shyǵystan soǵady, kúshi oblystyń ońtústiginde, ońtústik-shyǵysynda 15-20 m/s shańdy daýylmen kútiledi. Tótenshe órt qaýpi saqtalady, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 19 Tamyz, 2021
Beısenbide aýa raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Sınoptıkter 19 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 18 Tamyz, 2021
Elimizde aldaǵy kúnderi aýa raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Qazgıdromet RMK sınoptıkteri 19-21 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 18 Tamyz, 2021
Sársenbide kún raıy qandaı bolady?
Sınoptıkter 18 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 17 Tamyz, 2021
Elimizdiń úsh óńirinde daýyldy eskertý jarııalandy
Qazgıdromet 18 tamyzǵa arnalǵan aýa raıyn boljamyna oraı, úsh oblysta daýyldy eskertý jarııalady, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 17 Tamyz, 2021
Búgingi kún raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Sınoptıkter 17 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 16 Tamyz, 2021
Almaty oblysynda qar jaýýy múmkin
Almaty oblysynyń taýlarynda qar jaýady dep kútilýde, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 16 Tamyz, 2021
Búgin aýa raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Sınoptıkter 16 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 14 Tamyz, 2021
Daýyldy eskertý: 15 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
Qazgıdromet 15-20 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep jazady Egemen.kz.
Qazaqstan • 14 Tamyz, 2021
14 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
14 tamyz kúni elimizdiń basym bóliginde kún ashyq, tek shyǵys pen ońtústik-shyǵysta jel kúsheıip jaýyn jaýady, dep habarlaıdy Egemen.kz Qazgıdrometke silteme jasap.
Aýa raıy • 13 Tamyz, 2021
Demalys kúnderi aýa raıy salqyndaıdy
Demalys kúnderi Qazaqstanda kún salqyndaıdy. «Qazgıdromet» RMK sınoptıkteri 14-16 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 13 Tamyz, 2021
Juma kúnine arnalǵan aýa raıy boljamy
Juma kúni elimizdiń keı jerlerinde, jańbyr jaıyp, naızaǵaı jarqyldaıdy, jel kúsheıip, tuman túsýi yqtımal, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 12 Tamyz, 2021
Búgin elimizdiń basym bóliginde kún jańbyrly bolady
Sınoptıkter 12 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 11 Tamyz, 2021
Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady
Sınoptıkter12-14 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 11 Tamyz, 2021
Soltústik óńirlerde kún salqyndaıdy
Sınoptıkter 11 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 10 Tamyz, 2021
Qazgıdromet bes óńirde daýyldy eskertý jarııalady
Qazgıdromet Qazaqstannyń bes oblysynda aýa raıy boljamyna baılanysty daýyldy eskertý jarııalady, dep jazady Egemen.kz
Qazaqstan • 10 Tamyz, 2021
Shilde aıynda aptap ystyqtan rekord ornady - sınoptıkter
Shilde aıynda aýa temperatýrasy kópjyldyq rekordty jańartty, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 10 Tamyz, 2021
10 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
Sınoptıkter 8 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 09 Tamyz, 2021
Elimizdiń 9 óńirinde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
«Qazgıdromet» RMK-sy Qazaqstannyń 9 oblysynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 09 Tamyz, 2021
Aldaǵy kúnderi 45 gradýsqa deıin qatty ystyq bolady
Sınoptıkterdiń boljaýynsha, aldaǵy kúnderi respýblıkanyń batysy men ońtústik-batysynda 45 gradýsqa deıin qatty ystyq kútiledi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 09 Tamyz, 2021
Búgingi kún raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Sınoptıkter 9 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 08 Tamyz, 2021
Jańbyr, jel, naızaǵaı: Búgin aýa raıy qubylmaly bolady
«Qazgıdromet» mamandary 8 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 07 Tamyz, 2021
7 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
«Qazgıdromet» RMK-sy tamyzdyń 7-si kúngi kún raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qazaqstan • 06 Tamyz, 2021
Aldaǵy úsh kúnde aýa raıynyń qandaı bolatyny aıtyldy
Qazgıdromet 7-9 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamyn usyndy, dep jazady Egemen.kz.
Aýa raıy • 06 Tamyz, 2021
Búgin elimizde kún raıy qalaı bolady?
«Qazgıdromet» RMK-sy tamyzdyń 6-sy kúngi aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aýa raıy • 05 Tamyz, 2021
5 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy
«Qazgıdromet» RMK-sy tamyzdyń 5-si kúngi aýa raıy boljamyn jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.