text:
Göwrelilikde ýüze çykýan oňaýsyzlyklar dogrumdan soň ýitip gidýän bolsa-da, garnyň derisiniň üstki gatlagynyň ýyrtylmagy netijesinde döreýän aksowult zolajyklar ýitip gitmän, bu döwrüň şaýady höküminde yz galdyrýarlar.
Diňe garnyň ýüzünde däl-de, butlaryň, ýanbaşyň, göwüsleriň derisinde döreýän şol zolaklar aýallary az alada goýmaýarlar.
Deriniň ýyrtylmagy näme?
Lukmanlar bu deri zeperlenmeleri "strii" (grekçe – zolajyklar) diýip atlandyrýarlar. Biziň köpümiz oňa deriniň süýnmesi höküminde garasak hem, hakykatda olar deriniň ýyrtylmasy bolup durýarlar. Deriniň çeýeliginiň ýitmegi we ýukalmagy netijesinde, düwünçegiň ösmegi bilen deriniň üstki gatlagy ýyrtylmaga başlaýar. Elbetde deri ýene dikeldilýär. Ýöne ýyrtylmalaryň bitmeginden soň galýan tyglar, süýnmeler görnüşinde galyp bizi alada goýýarlar. Dikeldiş döwrüniň başynda birleşdiriji dokumanyň kiçi gan damarjyklaryna baýlygy sebäpli, deri zolaklary gülgüne ýa-da melewşe reňklere eýe bolýarlar. Wagtyň geçmegi bilen olar reňkini ýitirip, aksowult zolajyklar bolup galýarlar. Melanin pigmentini saklamaýandygy sebäpli günüň şöhlesiniň täsiri bilen hem olar garalmaýarlar.
Deride zolaklary näme üçin döreýär?
Sagdyn deri rezin ýaly berk we çeýe bolup, ol aňsatlyk bilen çekilip we ýene öňki ýagdaýyna eýe bolmaga ukyplydyr. Ýöne köp sebäpleriň täsiri bilen deri bu häsiýetlerini ýitirip biler.
Göwrelilik – aýallarda olaryň döremegi gönüden-göni göwrelilige bagly bolup durýar. Düwünçegiň ösmegi sebäpli ýatgy ulalýar, deri bolsa köplenç ululyga görä süýnüp ýetişip bilmeýär. Ondan başga-da, göwreliligi götermäge kömek etjek gormonal üýtgemeler hem deriniň ýagdaýyna az täsir etmeýär. Göwrelilikde ýokary derejelere eýe bolýan estrogen we progesteron gormonlaryň täsiri bilen deriniň berkligini we çeýeligini üpjün edýän kollagen we elastin beloklarynyň emeli gelmesi bozulýar. Bu bolsa deriniň esasy häsiýetleriniň peselmegine getirýär.
Nesil yzarlama häsiýeti – eger siziň ejeňizde ýa-da mamaňyzda deri ýyrtylmalary bolan bolsa, sizde hem olaryň ýüze çykmagy ähtimaldyr. Bu ýagdaý siziň garnyňyzyň ululygyna hem bagly bolman biler. Kähalatlarda, çagasy kiçi bolan aýalyň garnynyň ýüzünde deri ýyrtylmalary syn edilip, uly çagasy dogan aýalyň garnynyň derisiniň tekiz bolmagy geň galdyryp biler.
Göwrelilik döwründe iýmitlenmäniň hili, witaminler bilen üpjünçilik, hereketlenme düzgüni, beden agramynyň üýtgemegi ýaly faktorlar hem deriniň ýagdaýyna täsir edip bilýändir. Deriniň ýyrtylmalarynyň döremegine göwrelilik döwründe çilim çekmek, göwreli aýalyň ýaşy (ýaş deri has çeýe bolýar), garnyň myşsalarynyň gowşaklygy, alyş-çalyş ýagdaýlaryň bozulmagy (meselem, süýji keseli, semizlik) ýaly sebäpler hem gönüden-göni täsir edýändir.
Deri ýyrtylmalaryň diňe bir göwrelilik döwründe döremän, dogrumdan soňky döwürde hem döräp biljekdigini ýatda saklamalydyr. Ýöne bu döwürde deri zolaklary garynda däl-de, göwüslerde döreýär. Çaganyň ösmegini üpjün etjek süýdüň köp emele gelýändigi sebäpli, göwsüň derisi onuň ulalmalarynyň yzyndan ýetişmän ýyrtylyp biler.
Nämede bolsa, aýdylyp geçilen sebäplere gözegçilik etmek mümkinçiligi, deri zolaklarynyň döreme ähtimallygyny peseldip bilýändir.
Deri ýyrtylmalarynyň öňüni hädip alyp bolýar?
Siziň ýaňy-ýakynda çagasy bolan joraňyzyň garnynda deri zolaklarynyň ýoklugyny aýdyp öwünmegi, onuň gymmatbaha kosmetiki serişdeleri ulanandygyndan şaýatlyk etmän, oňa tebigat tarapdan şeýle çeýe deriniň berlendigini aňladyp biler. Diňe kosmetiki serişelere bil baglap oturmagyň ýalňyşdygyny ýatda saklap, göwrelilik döwrüniň ilkinji günlerinden, deriňiziň berkligini we çeýeligini üpjün etmäge ýardam berjek çäreleri geçirip başlamalydyr. Bu çäreler deriniň ýyrtylmalarynyň döremelerini tutuşlaýyn aradan aýyrmasada, olaryň ýüze çykyş derejesini peseltmäge kömek edip bilerler.
Sagdyn we peýdaly iýmitleniň – deri ýyrtylmalarynyň öňüni almakda beloklaryň ähmiýeti uly bolup, olar elastini we kollageni emele getirmäge gatnaşýarlar. Şeýle-de, ir-iýmişleri we bakja önümlerini, suwy (ýöne bedende çişginliligiň döräp biljekdigini ýatda saklaň) ýeterlik derejede kabul etmäge çalyşmalydyr. Iýmitiňize ösümlik ýaglaryny, towuk we sygyr etini, ýumurtgany, peýnirleri, kösükli önümleri, dürli maňyzlary goşmaga çalşyň. Göwrelilik döwründe wajyp bolan witaminleriň içinden E witaminine üns beriň. Bu witamin deriniň hilini gowulandyryp, birleşdiriji dokumada toplanýan ýaramaz maddalary çykarmaga ýardam berýändir.
Beden agramynyň görkezijilerine üns beriň – beden agramynyň çalt ýokarlanmagynyň deri üýtgemelerine getirip biljekdigini ýatda saklap, göwrelilik döwründe 10-12 kg. artyk agralmazlyga çalşyň. Eger lukman gadagan etmeýän bolsa, göwreliligiň möhletine baglylykda hereketde boluň.
Oňaýly egin-eşik saýlaň – göwreliligiň dördünji aýyndan, garnyň ulalmagy bilnip başlanyndan soň, göwrelilik döwrüne ýaramly eşikleri saýlap alyň. Hökman ýasy asgyçlary bolan göwüslikleri geýiň. Göwreliligiň bäşinji aýyndan soň, ýörite saýlanyp alnan guşak (bandaž) hem, deriň ýyrtylmasynyň ýüze çykmagynyň öňüni alyp biler.
Kosmetiki serişdeleri ulanyň – kosmetiki kremdir gelleri deri ýyrtylmalaryna garşy ýaramly eke-täk serişde höküminde saýlap bolmasa hem, başga çäreler bilen birlikde ol peýdaly netijeleri berip biler. Deri ýyrtylmalaryna garşy ulanylýan serişdeler elastin we kollagen emele getirýän öýjükleriň işini tijendirýärler. Ondan başga-da, bu kremleriň düzümine nemlendiriji we iýmitlendiriji maddalar, şol sanda E witamini hem goşulýandyr. Düzüminde kollagen saklaýan, ýörite taýynlanan kosmetiki serişdeler bolmadyk ýagdaýynda zeýtun, şetdaly, badam ýaglary peýdaly bolup bilýändir. Öý şertlerinde derini arassalamak üçin duz, ýakylan şeker ulanylyp bilner. Öý şertlerinde deri ýyrtylmalarynyň öňüni almak maksady bilen şeýle serişdäni hem taýynlap bolýar:zeýtun ýagynyň we aloe ösümliginiň ýarym stakanyny, E witamininiň 10 damjasyny we A witamininiň 5 damjasyny goşuň. Bu garyndyny aýnadan ýasalan gaba salyp, sowadyjyda saklaň. Bedeniňiziň talap edýän ýerlerine her gün, azyndan iki aýyň dowamynda çalyp, siz gerekli netijeleri alyp bilersiňiz. Serişdäni owkalama hereketleri bilen deri ýyrtylmasy ýüze çykyp biljek ýerlere: göwüs mäzlerine, garnyň ýüzüne, butlara, ýanbaşlara, goltuklara çalyň. Sypalama we çümmükleme hereketleriniň gezekleşdirilmegi gowy netijeleri berip, garnyň ýüzündäki deriniň ýyrtylmalarynyň öňüni alyp bilýändir. Göwüs mäzleri, butlary we ýanbaşlary bolsa galyň, maher süpürgiçler bilen süpürmek peýdaly bolar.
Eger deri ýyrtylmalaryny aýyrma barada siz olar emele gelenden soň pikir eden bolsaňyz, bu ýagdaýyň öňüniň alnyp bolunmajagyny bilmeldir. Her zat bolsa-da deri ýyrtylmalarynyň kesel däldigini ýatda saklap, oňa göwrelilik döwründen galan ýadygärlik höküminde garamaga başarmaly. Siz Ene bolduňyz ahyryn! Deriniň ýyrtylmasy ýaly ownuk kynçylyklar sizi alada goýmaly däldir. Eger göwrelilik döwri deriniň ýagdaýyny üýtgetmek size başartmadyk bolsa, onda olara bolan garaýşyňyzy üýtgetmäge çalşyň.
Eger bu kynçylyk sizi iňkisä goýýan bolsa döwrebap ulanylýan çärelerden peýdalanmaga çalşyň. Häzirki wagtda lazer bilen tekizleme, himiki arassalaýyş, mezoterapiýa, ozon sanjymlary ýaly çäreler deriniň ýüzüni tekizläp, kosmetiki kemçiligi aradan aýyrmaga kömek edýär.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


c: text/html

text:
Penşenbe güni “Frans-Press” habar agentligi Hindistanyň hökümetiniň Türkmenistandan tebigy gaz satyn almak baradaky ylalaşygyň taslamasyny oňlandygyny habar berdi.
Maglumata görä, Hindistanyň hökümetiniň tassyklan bu dokumenti gazyň söwdasy, onuň nyrhy we onuň tranziti üçin Owganystana hem-de Pakistana tölenjek tölegler baradaky meseleleri öz içine alýar.
Şu maý aýynyň ahyrynda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda energiýa meselesi boýunça geçiriljek ýörite konferensiýada Türkmenistanyň, Owganystanyň, Pakistanyň we Hindistanyň Trans-owgan gaz proýekti boýunça anyk söwda ylalaşygyna gol çekmeklerine garaşylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Russiýanyň adam hukuklary boýunça ombudsmany Ýewropany gündogar Ukrainadaky “adam heläkçiliklerini ýok hasap etmekde” ýiti tankyt etdi.
20-nji oktýabrda “Rossiiskaýa gazeta” atly neşirinde çap bolan interwýusynda Ella Pamfilowa Ýewropa “adam hukuklary, demokratiýa we söz azatlygy meselesinde nusgalykdygyna” garamazdan, ol “günorta-gündogar Ukrainadaky ýagdaýlary ýok hasap etmegi saýlap alýar” diýdi.
Şeýle-de, ol Ýewropanyň metbugaty “ähli zatda Russiýany aýyplamak baradaky buýruklary berjaý edýär” diýdi.
Pamfilowa “Russiýany tankyt etmek üçin sebäpleriň bardygyny” kabul etdi, emma ol “muny amala aşyrmak isleýäniň ahlak hukugynyň bolmalydygyny” hem sözüniň üstüne goşdy.
Pamfilowa Boris Ýeltsiniň prezidentlik eden döwri ýurduň sosial meseleler boýunça ministri we 1994-1999-njy ýyllarda Russiýanyň Döwlet Dumasynyň lideral agzasy wezipesinde işläpdi.


text:
Ysraýylyň ilçisi Ron Prosor Birleşen Milletler Guramasyna hukuk aktiwistleriniň planlaşdyrýan halkara flotiliýasy baradaky aladasyny beýan etdi. Bu flotiliýa Ysraýylyň Gaza zolagyna deňiz gabawyny sorag astyna alýar.
Prosor BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-munuň adyna we Howpsuzlyk geňeşine ýollan hatlarynda bu flotiliýanyň prowokasiýadygyny we çynlakaý netijelere getirip biljegini aýtdy.
Şu aýyň aýagynda Ortaýer deňzine edilmegine garaşylýan syýahata azyndan dokuz gämi gatnaşmaly we olaryň arasynda amerikanlar tarapyndan doldurylan gämi hem bar. Syýahatyň başlanmgy howa ýagdaýyna we beýleki faktorlara bagly bolar.
Geçen ýyl şeýle syýahat mahalynda ysraýyl komandasynyň türk gämisine geçiren emelsiz reýdi netijesinde dokuz sany türk aktiwisti öldürilipdi.


text:
Orsýetiň oppozisiýa lideri Alekseý Nawalnynyň kanun topary oňa garşy çykarylan türme hökümine garşy şikaýat arzasyny ýazdy.
Ol döwletiň agaç firmasynyň serişdelerini öz haýryna geçirmekde günäli tapylypdy.
Aklawçy Wadim Kobzew özüniň Kirow regional suduna "bikanun we esaslandyrylmadyk" 5 ýyl türme tussaglygyny, şeýle-de korrupsiýa garşy blogça salnan jerimäni ýatyrmak barada arza ýazandygyny aýtdy.
Nawalny bäş ýyl türme tussaglygyna höküm edilen gününiň ertesi, garaşylmadyk ýerden azatlyga goýberilipdi.
Bu şikaýat Nawalny bilen bile sud edilen we dört ýyl iş kesilen Petr Ofiserowa hem degişli. Olar 2009-njy ýylda "Kirowles" firmasyndan 500 müň dollarlyk serişde ogurlamakda aýyplandylar.
Nawalnynyň tarapdarlary bu jenaýat işiniň Kremliň tagallasy bilen, onuň Moskwanyň şäher häkimligine saýlanmagynyň öňüni almak we işjeňligini togtatmak üçin açylandygyny aýdýarlar.
Kirow sudy bu şikaýata 30 gün içinde jogap bermeli.


text:
Bazar güni Tähranda Eýranyň oppozisiýasynyň köpçülikleýin protest aksiýasyny geçirmegine howpsuzlyk güýçleriniň bölümleri päsgelçilik döretdi.
Eýranyň paýtagtynyň ençeme etrabynda bolan çaknyşyklar barasynda gapma-garşylykly maglumatlar gelip gowuşýar. Häkimiýetler umumy alnanda ýagdaýyň asuda bolup galýandygyny tassyklaýarlar.
Bazar güni polisiýa Eýranyň öňki prezidenti Aly Akbar Haşemi Rafsanjanynyň gyzy Faeze Haşemini az wagtlyk saklady.
Ýekşenbe güni Tähranyň merkezinde mobil telefon aragatnaşygynyň işlemändigini, Internetde kynçylyklaryň dörändigini Eýranyň ençeme köpçülikleýin habar serişdeleri habar berdi.
Oppozisiýanyň tarapdarlary öz hereketlerini sazlamak üçin Internetiň sosial setini ulanýarlar.


text:
Harby gulluk türkmen ýaşlarynyň durmuşynda möhüm borç bolyp durýar. Türkmenistanyň ýaragly güýçleriniň, serhet goşunlarynyň hatarynda ýaşlar hökmany harby gullugy geçmeli.
Häzir güýzki harby gulluga çagyryş möwsümi başlandy. Strategiki möhüm sebitde ýerleşýän nebite hem-de gaza baý Türkmenistan harby gullugyny professionallaşdyrmaly diýip spesialistler teklip edýärler.
Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy Taher Shir Mohammadi tarapyndan taýýarlanan “Ýaşlar“ programmasynda Bitaraplyk güni barada hem maglumat berilýär.
Şu temalar boýunça taýýarlanan “Ýaşlar” gepleşgini diňlemek isleseňiz, sahypanyň sag tarapynda ýerleşdirilen audio düwmäni basyň.


text:
Gul söwdasy, çagalaryň öldürilmegi, zenanlaryň mertebesiniň depgilenmegi we "Yslam döwleti" (YD) ýaragly toparynyň onlarça söweşijisiniň ölmegi – ynha, şeýle temalar soňky döwürlerde Täjigistanyň döwlet metbugatynyň üns merkezinde.
Döwlet metbugaty "YD" ýaragly topary bilen baglanyşykly materiallary halk köpçüligine birinji orunda ýaýradýarlar. "Howar" atly döwlet habar gullugynyň her 30 habarynyň 10-sy "YD" ýaragly topary ýa-da beýleki ekstremistik toparlar bilen baglanyşykly. Şol bir wagtyň özünde "Howar" gullugy bir aý owal munuň bilen baglanyşykly esasy bir özgerişi ünsden düşürdi.
Adam öldürmek we täjik ýaşlarynyň ekstremistik toparlara goşulmagy babatda döwlet metbugatynda berlen materiallardan soňra geçen aý metbugat organlarynyň aglabasynyň ýolbaşçylary çalşyldy.
Täjigistanyň "Howar" atly döwlet milli habar gullugynyň başlygy Zarobiddin Kosimi Azatlyk Radiosy bilen geçiren söhbetdeşliginde, işiň tilsimleriniň üýtgemegini döwrüň hem dünýäniňözgerişleri talap edendigini belläpdir. Onuň aýtmagyna görä, şeýle temadaky materiallaryň ýaýradylmagy, ekstremistik toparlar babatda hüşgär bolunmagy hem olar barasynda ätiýaçly karar kabul edilmegi üçin halka duýduryş manysyny berýändir.
Kosimi, şeýle wezipä golaýda saýlanypdyr. Ol metbugat söweşinde has ýokary derejede orun almaga dalaş edýär.
"Biz, dogduk diýarymyzyň howpsuzlygy bilen asudalygynyň doly üpjün edilmegi üçin metbugat söweşine ummasyz maýa goýmak üçin alada edýäris. Şeýle materiallaryň ýaýradylmagynyň halk köpçüliginiň pikrine oňaýly täsir etjekdigine ynanýaryn. Haçan-da urşuň täsirlerini öz gözleri bilen gören mahaly, ana şonda ýagdaýa gowy düşünýärler. Owalky nesiller durnuksyzlygyň nähili netije berýändigine gaty gowy düşünýärler. Ýöne ýaş nesiller şol ýurtlarda şeýle toparlar sebäpli bolup geçýän ýagdaýlaryň diýseň ýaramaz täsir galdyrýandygyna düşünmeýärler". diýip, "Howar" atly döwlet habar gullugynyň täze başlygy belleýär.
Holiknazarow: Metbugat söweşi möwjeýär
Döwlet metbugat organlary ýaşlaryň "Yslam döwleti Yrak we Lewant" (YD) toparyna goşulmagyna garşy çykyş edýärler. Resmi maglumatlara görä, 400-den köpräk täjik ýaşlary ol uruşda söweşýärler we Täjigistanyň 120-den gowrak raýaty Siriýa bilen Yragyň çäklerinde öldürilipdir.
"YD"-niň tarapdarlary sosial mediada örän işjeň hereket edýärler we her gün öz sahypalarynda ors hem täjik dillerinde onlarça propaganda wideo materiallary ýaýradýarlar. Olar öz hataryna has köp täjik ýaşlaryny çekmek maksady bilen täjik dilindäki öz radio, telewideniýe hem internet kanallaryny has işjeň ýagdaýa getiripdirler.
Täjigigistan respublikasynyň prezidentiniň Strategiki barlaglar merkeziniň başlygy Hudoýberdi Holiknazaryň aýtmagyna görä, "Yslam döwleti Yrak we Lewant" (YD) topary, sosial mediany diýseň işjeň ulanýan az sanly terror guramalarynyň biridir.
Holiknazar "Terrorçylar uruş we gandöküşikler babatdaky wideo materiallary ýaýratmak bilen ýaşlaryň ünsüni özüne has köp çekmegi maksat edinýärler. Şonuň üçinem metbugat söweşi gün saýyn möwjeýär. Ekstremistleriň öz maksatlaryny beýan edýän materiallary ýaýratmagy, biziň garşylyklaýyn alyp barýan metbugat göreşimize gowy täsir edýär. Biz bu urşuň we oňa gatnaşmagyň manysyzdygyny ýaşlaryň aňyna guýmagy başarmalydyrys" diýip nygtaýar.
Haçan-da jyhatçy zenan üç äre eýe bolanda...
Duşanbäniň köçelerinde gürrüňdeşlik geçirilen adamlaryň köpüsi döwlet teleýaýlymlaryna seredýändiklerini aýdyp, dogrudanam, goýberilýän materiallaryň täsirinde galýandyklaryny nygtapdyrlar.
23 ýaşyndaky Azim atly bir ýaş ýigit golaýda Täjigistanyň döwlet teleýaýlymynda, Täjigistanda iki äri bolan bir aýalyň Siriýa gidip, ol ýerde üçünji gezek äre barandygy barada bir materiala tomaşa edendigini gürrüň beripdir. Onuň aýtmagyna görä, şeýle materiala tomaşa edenden soň "jyhada" gidýänler onuň gözüne erbet görünmäge başlapdyr.
"Ynha, mundan şeýle bir nietije çykarmak mümkin, ýagny ekstremistik toparlara goşulýan ýaşlar ýeterlik sowatly däl. Biz Siriýada jyhadyň bolgusyzlykdygyna düşündik. Olaryň hemmesi o taýda öldüriler we olaryň aýallary bilen çagalary bolsa çykgynsyz ýagdaýa düşerler. Teleýaýlymlar bilen internetdäki materiallardan, ynha, biz şeýle netije çykardyk".
Ýaşlaryň ýene bir topary bolsa özüni "Yslam döwleti" diýip atlandyrýan topar tarapyndan adamlaryň kellesiniň kesilmeginiň zalymlygyň hem ýigrenjiň alamatydygyna ünsi çekip, bu ýagdaýyň özlerini biynjalyk edýändigini aýdypdyr. Biziň Firuz atly gürrüňdeşimiz şeýle diýýär: "Olaryň edýän ýumrulşygy we adam öldürişi, adamlary ürküzýär. Olara tomaşa edýänlerde gorky emele gelýär. Hudaý saklasyn, olar ýalylar biziň ýurdumyza bir gelmäwersin! Eger geläýseler, biz näme ederis? Biz olaryň hemmesiniň öldürilmegini we olaryň aýagynyň bärik sekdirilmezligini isleýäris".
Gürrüňdeşleriň arasynda iş-güýç sebäpli internet sahypalaryna seretmäge mümkinçilik tapmaýandygyny aýdanlaram boldy. Gürrüňdeşimiz Döwletaly özüniň irden agşama çenli bazarda işleýändigini, şonuň üçinem teleýaýlyma tomaşa etmäge mümkinçiliginiň ýokdugyny bildirdi. Onuň aýtmagyna görä, ýaşlar edil özi ýaly iş bilen gümra bolan bolsalar, onda olaryň kellesine hiç haçan şeýle ekstremistik toparlara goşulmak pikiri gelmezdi.


text:
Sözlemi emele getirmäge, düzmäge gatnaşýan sözlere sözlem agzalary diýilýär. Sintaktik taýdan ýerine ýetirýän hyzmatlaryna görä, sözlem agzalary baş hem aýyklaýjy agzalar diýen iki topara bölünýärler.
Eýe bilen habar sözlemiň baş agzalarydyr. Baş agzalar sözlemde baş pikiri aňladýarlar we sözlemiň grammatik esasy bolup hyzmat edýärler. Baş agzalar sözlemiň özeni bolýar.
Aman aga obada sylanýan ýaşulydy.
Aşagy çyzylan sözler sözlemiň baş agzalarydyr.
Sözlemiň aýyklaýjy agzalary sözlemiň baş agzalarynyň haýsy-da bolsa birine ýa-da özara biri-birlerine baglanyp, baglan sözlerini aýyklaýarlar, olar dogrusynda belli bir soraga jogap bolýarlar.
Olaryň gelişleri gowy däl, Bibiniň dogany gowy okaýar.
Sözlemiň baş agzalary hem, sözlemde ýerine ýetirýän sintaktik hyzmatlaryna görä, eýe we habar diýen iki topara bölünýärler.
Sözlemde özi dogrusynda sözlenip, kim? näme? nire? näçe? diýen soraglara jogap bolýan we habar tarapyndan aýyklanýan söze eýe diýilýär.
Bu mysallarda aşagy çyzylan sözler sözlemiň eýesidir.
Eýe baş düşümde, birlik we köplük sanda, ýöňkemesiz ýa-da alty ýöňkemäniň birinde gelýär.
Bir sözden bolan eýä sada eýe diýilýär.
Okamak - hemmeler üçin zerurdyr.
Birden köp sözden emele gelen eýä goşma eýe diýilýär.
Bu habara türkmen halky begendi.
Eýe dogrusynda bir zady habar berýän, eýe baradaky pikiri gutaran görnüşe getirýän söze habar diýilýär.
Meniň kakam çopan.
Habar eýäniň näme iş edýändigini, eýä degişli näme iş edilýändigini, eýäniň neneňsidigini, kim ýa nämedigini, tertip taýyndan näçenjidigini, nirededigini, eýäniň ornuny, nämeden edilendigini we ş. m. görkezýär.
Bir sözden bolan habara sada habar diýilýär.
Meniň atam gazetleri sypdyrman okaýar.
Birden köp sözden emele gelen habara goşma habar diýilýär.
Olar Myradyň teklibine boýun boldular.
Goşma habary hasyl edýän sözler sintaktik we many taýdan özara berk baglanyşýarlar we bilelikde bir soraga jogap bolýarlar. Olary aýratynlykda alsaň, onda sözlemden aňlanylýan pikir bulaşýar.
Eýe aşakdaky ýaly söz toparlaryndan bolup bilýär:
Atlardan.
Myhman Ataňdan uly (nakyl).
At deregine gelen sypatlardan.
Merdiň sözem üýtgeşik.
Egri azar, dogry ozar.
Sanlardan.
Üç bäşden az.
Çalyşmalardan.
Men ýedinji klasda okaýaryn.
Ortak işliklerden.
Işlemedik dişlemez.
Işligiň nämälim formasyndan.
Okamak peýdaly zat.
Iş atlaryndan.
Bu garaýyş oňa üýtgeşik güýç berdi.
At deregine gelen işligiň hökmanlyk formasyndan.
Oýna gatnaşmalylar taýýar.
At deregine gelen ümlüklerden.
Seniň waý-waýyň gutarmady-la.
Habar aşakdaky ýaly sözlerden bolup bilýär:
Baş düşümde gelen atlardan.
Oraz biziň mugallymymyz.
Wagt-orun hem çykyş düşümdäki sözlerden.
Men bolsa uruşdan ozalky soldatlardan.
Sypatlardan.
Bal süýji, baldan bala süýji.
Sanlardan.
On onuň ýüz.
Çalyşmalardan.
Mekdebiň ýolbaşçysy sizmi?
Bar, ýok, az, köp ýaly sözlerden.
Mende erbet pikir ýok.
Habarlyk goşulmalaryny kabul eden sözlerden.
Şu gidişimize gitsek, barjak ýerimiz baglykmyş.
Öten, häzirki we geljek zaman işlik formalaryndan.
Dürli otlar iýeniňde, işdäňi açýar, ýokumly bolýar.
Işligiň dowamly öten zaman formasyndan.
Adam akymy birjik-de egsilmeýärdi.
Işligiň arzuw-ökünç formasyndan.
Şu günler bir ýagyş ýagsady.
Işligiň hökmanlyk formasyndan.
Men ertir irräk turmaly.
Işlikden bolar habar köplenç sözlemiň eýesi bilen sanda we ýöňkemede ylalaşýar, eýe birlik ýa köplük sanlaryň haýsynda gelse, habar hem şol sanda gelýär.
Eýe bilen işlikden bolan habaryň ýöňkemede ylalaşmaklary şeýle bolýar: eýe men, biz ýaly at çalyşmalarynyň birinden bolsa, habar menlik ýöňkemede, eýe sen, siz çalyşmalarynyň birinden bolsa, habar senlik ýöňkemede bolup, galan ýagdaýlaryň hemmesinde olluk ýöňkemede gelýär.
Men ylgap geldim (sanda we ýöňkemede).
Käbir sözlemde eýe we habar diňe sanda ylalaşýar.
Çagalar oýun oýnaýarlar.
Eýe bilen habaryň sanda ylalaşmasy olluk ýöňkemede berk däldir, ýagny olar sanda ylalaşman hem bilerler. Bu hili ýagdaý köplenç sözlemiň habary gaýdym derejesindäki işlikler bilen aňladylanda bolýar.
Şu gün myhman çagyrylýar.
Habar işligiň mälim geljek zamanyndan ýa-da işligiň hökmanlyk formasyndan bolanda hem eýe bilen habar ylalaşmaýar.
Men oba gitjek.
Habar sypatlardan, bar, ýok, az, köp sözlerinden bolup, yzlarynda habarlyk goşulmalary getirilmedik bolsa, eýe köplük sanda bolsa-da, habar hemişe birlik sanda bolýar.
Ýanymyzda depderlerimiz ýok.
Eýe bilen habar, esasan, işliklerden beýleki söz toparlaryndan bolup, sözlemde ýanaşyk gelseler, onda olaryň arasynda kese çyzyk (-) goýulýar.
Gezen - derýa, oturan - gumra. (nakyl)
Eýe bilen habar baş düşümdäki sözlerden bolup, olar ýanaşyk gelenlerinde, eýäniň yzyndan kese çyzyk goýulýar.
Bu - oglan. Okajak - gyz.
Habar bolup gelen söz habarlyk goşulmalaryny kabul eden bolsa.
Türkmenistanyň paýtagty - Aşgabatdyr.


text:
Hepdäniň duşenbe güni BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça wekili Kofi Annan Siriýanyň ýokary derejeli resmileri bilen gepleşmek üçin Damaska sapar etdi. Mundan bir gün öň BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Siriýanyň režimini Houla şäherinde 108 adamy gyrmakda aýyplady.
Hepdäniň sişenbe güni Damaskda Kofi Annanyň Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad bilen duşuşmagyna garaşylýar.
Şol bir wagtyň özünde-de Britaniýanyň daşary işler ministri Willýam Heýg Siriýadaky krizis barada Orsýetiň resmileri bilen maslahat geçirmek üçin Moskwa bardy. Resmi maglumatlara görä, Heýg BMG-niň parahatçylykly planyny ýerine ýetirmeýän Siriýanyň hökümetine basyş etmek üçin Orsýetiň goldawyny almak isleýär.
Houladaky heläkçilik
BMG-niň we Arap döwletleriniň Ligasynyň Siriýa boýunça wekili Kofi Annan Damaskda, 28-nji maý.
BMG-niň synçylarynyň hepdäniň ýekşenbe güni aýtmaklaryna görä, 25-nji maýda Houla şäherinde bolan gyrgynçylykda 49 çaga we 34 aýal heläk bolupdyr. Wepat bolanlaryň köpüsiniň artilleriýanyň we tanklaryň oky bilen atylyp öldürilenligi hem habar berildi we bu gyrgynçylygyň Siriýanyň hökümet goşunlarynyň gatnaşmagynda bolanlygy çak edildi.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Damaskyň adyna tankydy rezolýusiýany kabul etmegi göz öňünde tutmadyk hem bolsa, bu gyrgynçylyk Howpsuzlyk Geňeşiniň Siriýanyň hökümeti babatynda has berk pozisiýa eýelemegine sebäp boldy.
BMG-niň Howpsuzyk Geňeşiniň hemişelik agzalary Orsýet we Hytaý guramanyň Siriýadaky zorlugyň jogapkärçiligini Assadyň režimine ýüklemek boýunça ozalky synanyşyklaryň öňüne böwet bolupdylar.
Bolan waka reaksiýa
Howpsuzlyk Geňeşiniň ýekşenbe günki beýannamasy Azerbaýjanyň BMG-däki ilçisi Tofig Musaýew tarapyndan köpçülige mälim edildi.
Musaýewiň aýtmagyna görä, Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalary Homs regionynyň Houla şäherinde hökümete degişli artilleriýa goşunlarynyň gatnaşmagyndaky ok atyşyk zerarly onlarça erkekleriň, aýallaryň we çagalaryň öldürilmegini berk ýazgarýar.
Oppozisýanyň aktiwistleri bu gyrgynçylykda Assadyň tarapdary bolan “Şabbiha” toparyny aýypladylar.
Siriýanyň BMG-däki ilçisi Başar Jaafari hökümeti günäkärläp edilýän çykyşlaryň Damasky garalamak üçin edilýän synanyşykdygyny aýtdy we Damaskyň bu gyrgynçylykda “terroçylary” aýyplaýanlygyny belledi. Siriýanyň ilçisi Howpsuzlyk Geňeşiniň käbir agzalarynyň ýalňyşýanlygyny we olaryň nädogry pikir ýöredýänligini belledi.
Siriýanyň Daşary işler ministrliginiň wekili Jihal Al Makdesi Houlada oppozisiýanyň minomýotlar we tanklara garşy raketalar ýaly täze ýaraglary ulananlygyny we olaryň adamlaryň ölümine jogapkärdigini aýtdy.
Emma Germaniýanyň BMG-däki ilçisi Piter Wittig adam heläkçiliginde Siriýanyň hökümetiniň günäkärdigine şübhelenmeýänligini belledi.
Şol bir wagtyn özünde-de Siriýanyň oppozisiýasynyň “Hamanyň rewolýusion ýolbaşçylarynyň geňeşi” atly topary hepdäniň ýekşenbe gününden bäri Hama şäherinde azyndan 40 adamyň hökümet goşunlary tarapyndan atylyp öldürilenligini aýtdy. Bu maglumat entek garaşsyz çeşmeler tarapyndan tassyklanmady.


text:
Pol D.Raýan ABŞ-nyň Respublikan partiýasyndan wise-prezidentlige kandidat. Ol 1970-nji ýylda Wiskonsin ştatynda doguldy. Ol häzir Kongresin Wekiller Palatasynda 1-nji döwlet okrugyndan wekilçilik edýär.
Pol Raýanyň garry atasy Patrik Wilýam Raýan baryp 1884-nji ýylda bir gurluşyk kompaniýasyny döredipdi, ol kompaniýa şu günki gün hem öz işini dowam etdirýär. 1998-nji ýylda Wekiller Palatasyna saýlanmazyndan öň Pol Raýan bu kompaniýada işläpdi.
Ol Wekiller Palatasyna saýlananda iň ýaş deputatlardan ikinjisi bolupdy. Pol Raýan Maýaminiň uniwersitetini tamamlady we Kongrese deputat saýlanmazyndan öň ABŞ-nyň senatorlarynyň birnäçesiniň kömekçisi bolup işledi.
Pol Raýan yzly-yzyna alty gezek deputat saýlandy we häzirki wagt ol Wekiller Palatasynyň Býujet Komitetine ýolbaşçylyk edýär. Onuň aýaly Janna Littl adwokat hökmünde iş alyp barýar. Olaryň üç sany ýaş çagasy bar.


text:
Türkiýäniň polisiýasy uly korrupsiýa derňewiniň çäginde 16 adamy, şol sanda iki ministriň ogullaryny, döwlet eýeçiligindäki «Halkbankyň» baş menejerini tussag etdi.
"CNN Turk" we beýleki habar serişdeleri şenbe güni tussag edilen adamlar hakynda habar berdiler. Hökümet bu derňewiň syýasy äheňlidigini, ýagny ýerli saýlawlaryň we prezident saýlawlarynyň öňünden jemgyýetçilikde ýolbaşçylara bolan ynamy peseltmek üçin geçirilýändigini aýdýarlar.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan bu derňewe Ankaradaky polisiýa bölümleriniň 14 ýolbaşçysyny, şol sanda penşenbe güni Stambul polisiýasynyň başlygyny işinden aýyrmak bilen gaýtawul berdi.
Bu derňew, Eýrana gymmatbaha metallary eksport etmekligiýe garşy girizilen halkara sanksiýalaryna garamazdan, türk döwletiniň Eýrandan gelýän energiýa üçin edýän tölegleriniň ýaşyrynlykda altyna öwrülip, Dubaýyň üsti bilen Eýrana getirilýändigi barada aýdylýanlary nazara alýar.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň Eýran «berk kararlara» gelmese, çykyp gitjegini aýtmagy bilen, Birleşen Ştatlar bilen Eýran 9-njy iýuldaky ýadro gepleşiklerinde pert-pert gepleşmeli boldular.
Eýranlylar Birleşen Ştatlary we onuň ýewropaly ýaranlaryny «psihologiki uruş alyp barmakda» aýypladylar.
Kerri we beýleki günbatar resmileri bolsa, Eýranyň öz ýadro programmasyny yza dolamak üçin entek "kyn kararlary" kabul etmändigini aýtdylar.
Kerri Birleşen Ştatlaryň, bellenen möhlet sebäpli, gyssanmaç ylalaşyk baglaşmajagyny aýtdy.
Şol bir wagtda ol Eýran bilen gepleşikleriň soňsuz dowam edip bilmejegini duýdurdy.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Federika Mogherini «biz ylalaşyga gaty golaý, emma möhüm, taryhy kararlar gelýän sagatlarda kabul edilmese, biz şertnama baglaşyp bilmeris» diýip, ССN-e aýtdy.


text:
23-nji iýunda 2015-nji ýylda türki dünýäsiniň medeni paýtagty diýlip yglan edilen Mary şäheriniň Ruhyýet köşgünde şu gün ýurdumyzyň Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde türki halklaryň medeniýet we sungat ussatlarynyň konserti boldy. Daşary ýurtlardan bu aýdym-saz baýramçylygyna Azerbaýjandan, Gyrgyz Respublikasyndan, Türkiýeden, Gazagystandan, Özbegistandan we Russiýa Federasiýasynyň iki sebitinden — Başgyrdystandan we Tatarystandan aýdymçylar, sazandalar hem-de kompozitorlar gatnaşdylar.
Türkmenistanyň simfoniki orkestriniň saz çalmagynda Marynyň baş sahnasynda Azerbaýjan Respublikasynyň M.Ahundow adyndaky Akademiki opera we balet teatrynyň solisti Afag Abasowanyň hem-de Gyrgyz Respublikasynyň Abdylas Maldybaýew adyndaky Milli akademiki opera we balet teatrynyň meşhur artisti Karimberdi Turapowyň çykyşlary boldy. Konserte, şeýle hem Stambuluň döwlet opera we balet teatrynyň artisti Burçin Sawigne, Gazagystanyň “Sazgen sazy” folklor-etnografiki toparynyň artisti Alina Mataýewa hem-de Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Gabdulla Tukaý adyndaky döwlet filarmoniýasynyň aýdymçysy Rigina Waliýewa gatnaşdylar.
Başgyrdystan Respublikasynyň halk artisti, Russiýa Federasiýasynyň at gazanan artisti Ramil Gaýzulliniň hem-de Özbegistanyň “Abbos” toparynyň çeper ýolbaşçysy Rowşanjon Ýusupowyň “kuraý” we “doýre” milli saz gurallarynda ussatlyk bilen ýerine ýetiren sazlary tomaşaçylar tarapyndan şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Şu baýramçylyk gününde ähli ýerde gündogar mukamlary we hoşowazly aýdym-sazlar belentden ýaňlandy — sahna meýdançalarynda hem-de adamlaryň köpçülikleýin dynç alýan we seýil edýän ýerlerinde Mary welaýatynyň merkeziniň meşhur döredijilik toparlarynyň gatnaşmagynda konsertler guraldy.


text:
21-nji aprelde rus rublynyň amerikan dollaryna bolan gatnaşygy soňky iki hepdäniň dowamynda iň pes derejesine ýetdi.
Amerikan dollarynyň rus rublyna görä gatnaşygy ýokarlanyp, 21-nji aprelde Moskwanyň pul alyş-çalyş nokatlarynda 1 amerikan dollary 54 ruble barabar boldy. Bu görkeziji 8-nji aprelden bäri iň ýokary derejesine ýetdi.
Geçen ýylyň dekabr aýynda 1 amerikan dollary 80 ruble çenli ýokary galansoň, şu ýyl rus rublynyň amerikan dollaryna bolan hümmeti bölekleýin gaýtadan dikeldilipdi.
2014-nji ýylda nebitiň bahasynyň ýiti pese gaçmagy we Moskwanyň Ukraina goşulyşmagy sebäpli Günbataryň girizen sanksiýalary, Russiýanyň ykdysadyýetine we rus rublyna ýiti täsir ýetiripdi.


text:
Türkmende "Bir aýralyk, bir ölüm - hiç biri bolmasady" diýilýär.
Emma soňky ýyllarda Türkmenistandan Türkiýä we beýleki ýurtlara okamaga, işlemäge gidip, soň ýurda dolanmakda, ýa watana dolanyp, gaýtadan daşaryk çykmakda bir topar emeli kynçylyklaryň döredilýändigi, bu ýagdaýyň maşgala agzalarynyň arasynda uzaga çekýän aýraçylyklara, kähalatda ýakyn adamlaryň daşlaşyp, kesekileşip, ýat bolup gitmegine sebäp bolýandygy aýdylýar.
Bu aýraçylyklar, bir tarapdan, hökümet býurokratiýasy, kanunlaryň çigligi ýa-da gereginçe işlemezligi, kähalatda korrupsiýa bilen düşündirilse, ikinji tarapdan, nesilleriň arasyndaky düşünje tapawudy, ene-atalar bilen ogul-gyzlaryň arasyndaky «düşünişmezlikler» bilen baglanyşdyrylýar.
Azatlyk radiosynyň «Dünýä türkmenleri» gepleşiginiň nobatdaky sany maşgala aýraçylyklarynyň sebäplerine we olary aradan aýyrmagyň ýollaryna bagyşlandy.
Diňläp, söhbete goşulsaňyz, hoşal bolarys.


text:
Şenbe güni Siriýanyň oppozision Milli Geňeşi Birleşen Milletler Guramasyny we Arap Ligasyny Homs prowinsiýasyndaky “betbagtçylygyň” öňüni almaklyga çagyrdy.
Oppozision Milli Geňeşiň wekili Naji Taýyra Homs prowinsiýasynyň ýaşaýjylarynyň indi 80 günden gowrak wagt bäri hökümet güýçleri tarapyndan gabawda saklanýandygyny we ähli transport ýollarynyň-da baglanandygyny mälim etdi.
Siriýanyň Homs prowinsiýasy 2011-nji ýylyň martynda prezident Başar al-Assadyň režimine garşy halk gozgalaňlarynyň ilkinji başlanan ýeri hasaplanylýar.
Soňky birnäçe aýyň dowamynda bu prowinsiýa hökümet güýçleri bilen oppozision ýaragly söweşijileriň arasyndaky aldym-berdimli söweşleriň meýdanyna öwrüldi.
Bu wakalaryň fonunda BMG-niň we Arap Ligasynyň Siriýa boýunça täze bellenen wekili Lahdar Brahimi anna güni BMG-niň Nýu-Ýorkdaky baş ştabynda bu guramanyň Baş sekretary Ban Ki Mun bilen duşuşdy.
Lahdar Brahiminiň bu sapary onuň ýakynda Siriýa bilen baglanyşykly missiýany öz üstüne alaly bäri BMG-niň ofisine eden ilkinji sapary boldy.
Brahimi mundan ozal bu missiýany alyp baran Kofi Annanyň halkara jemgyýetçiliginden zerur derejede goldaw tapmandygy sebäpli öz wezipesine hötde gelip bilmändigini aýtdy.
Anna günki duşuşykda BMG-niň Baş sekretary Ban Ki Mun Siriýadaky krizisiň öňyn çözülmegi üçin halkara jemgyýetçiliginiň Lahdar Brahimä arka durjakdygyny nygtady.
BMG-niň Bosgunlar baradaky edarasy Siriýadaky häzirki konfliktleriň barşynda 200 müňden gowrak adamyň bu ýurtdan goňşy ýurtlara bosup çykandygyny mälim etdi.


text:
Hepdäniň sişenbe güni Fransiýanyň prezidenti Nikolas Sarkozi Gazagystana sapar etmekligi planlaşdyrýar. Onuň ýolbaşçylygynda Fransiýanyň uly biznes topary hem Gazagystana barar.
Fransiýanyň prezident administrasiýasy bu saparyň dowamynda Fransiýa bilen Gazagystanyň nebit we gaz, sputnik tehnologiýasy we harby hyzmatdaşlyk boýunça möhüm ylalaşyklara gol çekmeklerine garaşylýandygyny mälim etdi.
Maglumata görä, Fransuz tarapy Gazagystanyň territoriýasyny Owganystandaky harby operasiýalar üçin tranzit nokady hökmünde ulanmak meselesini hem ara alyp maslahatlaşar.


text:
Täzelikler
2015-nji ýylyň 8-nji aprelinde Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hindistan Respublikasynyň daşary işler ministri Suşma Swarajy kabul etdi.
Türkmenistan suwdan peýdalanmak we ekologiýa ulgamlarynda halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirýär03.04.2015
2015-nji ýylyň 2-nji aprelinde paýtagtymyzyň “Mizan” täjirçilik merkezinde “Suw damjasy – altyn dänesi” baýramçylygyna gabatlanylyp, “Suw serişdeleriniň tygşytly we netijeli peýdalanmagyň hem-de daşky gurşawy aýawly saklamagyň möhüm meseleleri” atly halkara maslahat geçirildi.


text:
Günorta Afrikanyň öňki prezidenti Nelson Mandela heniz hem keselhanada, ýöne onuň ýagdaýy gowulaşýar. Bu barada Günorta Afrikanyň prezidenti Ýakob Zumanyň penşenbe güni ýaýradan beýanatynda bellenýär.
Nelson Mandela penşenbe güni, ýagny 18-nji iýulda 95-nji doglan gününi belleýär. Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama we onuň aýaly Mişel Obama Mandelanyň doglan gününi gutlap, oňa gowy doga-dilegleri arzuw edýändiklerini aýtdylar.
BMG Mandelanyň hatyrasyna 18-nji iýuly "Nelson Mandelanyň halkara güni" diýip yglan etdi.
Mandela öýken näsazlyklary sebäpli 8-nji iýunda Pretoriýadaky keselhana ýerleşdirilipdi. Şondan soň, onuň ýagdaýy agyrlaşypdy.


text:
Türkiýäniň harbylary Ankarada bolan adam heläkçilikli partlamanyň yzýany Yragyň demirgazygynda amala aşyran howa zarbalarynyň netijesinde azyndan 45 sany kürt gozgalaňçysyny öldürendiklerini aýtdylar.
Türkiýäniň söweş uçarlary 14-nji martda “Kürdüstanyň işçi partiýasynyň” (PKK) pozisiýalaryny bombaladylar. Bir gün mundan ozal Ankarada janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran hüjümi zerarly 37 adam wepat boldy.
Türkiýäniň premýer-ministri Ahmet Dawutoglu hüjümleriň kürt söweşijileriň eden işidigine häkimiýetleriň “dolulygyna diýen ýaly ygtybarlydygyny” mälim etdi.
15-nji martda çap bolan harby beýannama görä, PKK-nyň ýerleşýän esasy ýeri hasaplanylýan Kandil daglyk giňişliginde geçirilen howa hüjümlerinde iki ýarag saklanýan ýeri we iki raketa pozisiýasy hem ýok edilipdir.
Harbylaryň beýannamasy derhal tassyklanmady.
Ankaradaky partlama soňky bäş aýyň dowamynda hökümetiň, parlamentiň we daşary ýurtlaryň Türkiýedäki ilçihanasynyň golaýynda bolan üçünji hüjümdir. Türkiýe öz günorta-gündogarynda “Yslam döwleti” toparyna we PKK-nyň söweşijilerine garşy göreş alyp barýar.


text:
Owganystanyň resmileri “Talyban” söweşijileriniň ýurduň esasy howpsuzlyk gullugynyň edarasyna hüjüm edendigini we azyndan 28 adamy öldürip, 300 çemesini ýaralandygyny aýdýarlar.
Owgan Içeri işler ministrliginiň metbugat wekili Sedik Sedikiniň aýtmagyna görä, 19-njy aprelde Kabulda amala aşyrylan hüjüm, janyndan geçeniň bombaly ulagy partlatmagy bilen başlap, soňra ýaragly söweşijileriň hüjüm etmegi bilen dowam edipdir.
Wakada pida bolanlaryň arasynda owgan howpsuzlyk güýçleriniň agzalary we parahat ilatdan ýaşaýjylar bar. Bu hüjümiň jogapkärçiligini “Talyban” hereketi öz üstüne aldy.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şaýymerdanguly Myrady maglumat taýýarlady.


text:
Belli türkmen tälimçisi Gurban Berdiýewiň ýolbaşçylyk edýän “Rostowynyň” futbolçylary Russiýanyň 2015-nji ýyldaky çempionatynda ilkinji ýeňlişine sezewar boldular. Topar soňky minutlarda Çempionlar ligasyna yzygiderli gatnaşyp gelýän SSKA-dan asgyn geldiler — 1:2.
Bäş tapgyrda ýeke utuk hem ýitirmedik, Russiýanyň çempionatynda öňde barýan Moskwanyň SSKA-synyň garşysyna geçirilen oýun Rostowyň topary üçin çynlakaý synaga öwrüldi.
Duşuşygyň öňüsyrasynda, bäş tapgyrdan soň “Rostow” 5-nji orunda barýardy. RFS-iň “gadagançylygy” sebäpli kimdir birini topara goşmak meselesinde çäklendirmelere sezewar bolan topar üçin bu erbet netije-de däldi. “Krylýa Sowetowa” garşy geçirilen duşuşykdan soň, Gurban Berdiýew SSKA garşy oýna Kristian Noboanyň düzüme goşulmak umydyndadygyny aýdypdy.
Şu hepdede donly işewür Iwan Sawwidiniň hemaýatkärlik kömegi netijesinde bergiden çykmak başartdy. Ýöne bu hem heniz bärden gaýdýardy. RFS-iň nobatdaky mejlisi täze netijä geldi. “Rostow” Dzýuba üçin “Spartaga” heniz berilmedik tölegi tölemäge, şeýle hem topary terk eden Hrwoýe Miliçiň bergisini bermäge borçly edildi. Munuň özi Noboanyň duşuşyklara keseden syn etmegini dowam etdirjekdigini aňladýar — diýip, “Komsomolskaýa prawda” gazeti bahar berýär.
Geçen tapgyrdan tapawutlylykda “Rostowyň” esasy düzüminde ýeke-täk üýtgeşme bolup geçdi. Çep gyraky hüjümde oýnan Polozyň ýerini türkmen kökleri bolan eýranly Serdar Azmun eýeledi. Tälimçiniň bu üýtgeşmesi eýýäm 10-njy minutda netije berdi. Kalaçýow uzak aralykdan pögini jerime meýdançasyna geçirdi, Buharow topy döşi bilen saklady, soňra pökgi Alekseý Berezuskiniň aýagyndan Azmuna düşdi. Serdar ur-tut mümkinçilikden peýdalanyp, pökgini özüne tarap okdurylan Igor Akinfeýewiň gapdalyndan derwezä gönükdirdi — diýip, “Rostow” futbol klubunyň resmi saýty habar berýär.
66-njy minutda SSKA hasaby deňledi, Ahmed Musa tapawutlandy. Duşuşygyň tamamlanmagyna 2 minut galanda bolsa Alan Dzagoýew SSKA ýeňiş getiren pökgini geçirdi.
—Biziň ýeňlişimiz gynançly boldy — diýip, oýundan soň Gurban Berdiýew aýtdy. — Bizde tapawutlanmaga amatly pursatlar az bolmady, olardan netijeli peýdalanan bolsak ýagdaý düýbünden başgaça bolardy. Ýöne ýeňlişiň esasy sebäbi — garşydaşyň ýokary derejede oýnaýanlygy. Umuman, men çempionatyň başynda edilen işlerden we ýaryş tertibindäki ýagdaýdan kanagatlanýaryn.
—Kristian Noboa haçan oýnap biler?
—Kynçylyklar bar, siz bu barada bilýän bolsaňyz gerek. Haçan serişde tapylsa, şonda hem oýna goşup bileris.
Indiki 7-nji tapgyryň duşuşygynda “Rostow” 28-nji awgustda öz meýdanynda Permiň “Amkaryny” kabul eder.


text:
Anna güni Pakistanyň sudy “Gurhana” şek ýetirmekde aýyplanyp tussag edilen ýetginjek hristian gyzyny girew esasynda tussaglykdan boşatmagy karar etdi.
Ýakynda, 16-njy awgustda hristian dininden bolan Rimşa Masihiň “Gurhana” şek ýetirmekde aýyplanyp tussag edilmegi halkara derejesinde ýiti reaksiýalary döretdi.
Pakistanyň gulluklary ony “Gurhanyň” aýatlary ýazylgy kagyzy ýakmakda aýyplap, tussag etdiler. Emma geçen hepde Pakistanyň polisiýasy hristian gyzyna garşy bu işi gurnanlykda güman bildirip, ýerli metjidiň bir ymamyny-da tussag etdi.
Pakistanyň kanunçylygyna görä, “Gurhana” şek ýetirmeklik ölüm jezasy bilen jezalandyrylmaly jenaýat hasaplanylýar.


text:
Penşenbe güni Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwda Türkmenistanyň medeni günleri açyldy.
Bu çäre iki ýurduň prezidentleri Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Ylham Aliýewiň inisatiwasy boýunça geçirilýär diýip, türkmen metbugaty habar berýär.
Medeni günleriň dowamynda Türkmenistanyň aýdym-saz ussatlarynyň konsertleri, türkmen muzeýleriniň eksponatlary we türkmen režissýorlarynyň kinolary Azerbaýjanyň halkyna hödürlener.
Türkmenistanyň Bakuwdaky medeni günleri 7-nji noýabra çenli dowam eder.
Geçen ýylyň noýabr aýynda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda hem Azerbaýjanyň medeni günleri eçirilipdi.


text:
Yslam äleminiň beýleki ýurtlarynda bolşy ýaly, Remezan aýy Türkmenistanda hem özboluşly dabaralar we dürli aýratynlyklar bilen geçirilýär: dindarlar agzyny bekläp, tarawa namazyna gatnaýarlar, ymamlar metjide baranlaryň öňünde dürli wagyz-ündew edýärler.
Umuman aýdylanda, oraza aýynda, beýleki aýlar bilen deňeşdirilende metjide gatnaýanlaryň sany göz-görtele artýar. Tarawa namazyny okamak üçin metjide barýanlar diňe ýaşuly dindarlar, ýaşy bir çaka ýeten ýaşulular, ýaşlar bilen çäklenmän, olaryň arasynda köp sanly çagalaram görmek mümkin.
Käbir beýleki musulman ýurtlardan tapawutlylykda, Türkmenistanda ýaş çagalar ýygnanyşyp, gapy-gapy aýlanyp, dürli doga-dilegler edip, “Ýa, remezan” aýdýarlar, ilatam olary göwnünden çykaran sowgat-serpay bilen sylaglaýar. Öňden gelýän bu däp Türkmenabadyň köçelerinde bu ýylam dowam etdirildi.
Şol bir wagtyň özünde-de bazarlarda oraza mahsus haryt önümlerem göze ilýär. Olaryň arasynda daşary ýurtlardan, hususanam arap ýurtlaryndan getirilen hurma önümlerine, isleg örän uly. Sebäbi hurma Lebapda agzaçarda iýilýän esasy miwelerden biri.
Geçen ýyllar bilen deňeşdirilende oraza aýynyň beýleki bir aýratynlygam bu aýyň yssy tomsa gabat gelmegidir. Şol bir wagtyň özünde-de agyz bekli bolmaly möhletem öňki ýyllar bilen deňeşdirilende bu ýyl örän uzyn.
Suratlar: Türkmenabadyň bazarynda
Käbir dindarlar, aýratynam agyr zähmetde işleýän adamlar bu ýagdaýyň oraza tutmagy juda kynlaşdyrýanlygyny aýdýarlar. Lebap welaýatynyň ýaşaýjysy Perman hem olardan biri. Onuň aýtmagyna görä, hökümet dindarlara käbir mümkinçilikleri döretse, belkem, bu kynçylygy belli bir derejede ýeňledip bolardy.
“Biziň ýurdumyzda agzyny beklemek isleýänler üçin esasy kynçylyk iş ýerinden ýylyň dowamynda berilmeli bir aýlyk zähmet rugsadyny almak. Men iki ýyldan bäri Türkmenabat şäherindäki dokma fabrikde işleýän. Oraza aýy başlamazdan ozal Remezanda fabrigiň başlygyna maňa bir aýlyk zähmet rugsadyny bermegini sorap, arza bilen ýüz tutdum, ýöne netije bermedi” diýip, Perman Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Ol Türkiýede dört ýyl işlänligini ýatladyp, şol döwürde dindarlara niýetlenilip döredilýän mümkinçiliklere ünsi çekýär. Onuň aýtmagyna görä, esasanam käbir hususy firmalarda işleýän dindarlara döredilýän ýeňillikler aýratyn öwgä mynasyp.
“Eger Türkmenistanda kabinetde, sowadyjynyň aşagynda oturyp işleýän bolsam, maňa zähmet rugsady asla gerek hem däl. Ýöne geçen ýyldaky Remezan aýy bilen deňeşdirilende bu ýyl howa has yssy boldy” diýip, Perman aýdýar.
Dokma fabriginde işleýän Permandan tapawutlylykda, yssy tomusda ekin meýdanlarynda işleýän dindarlaram bar. Olar diňe erkek adamlar bolman, işçi daýhanlaryň arasynda zenan maşgalara-da gözüňe ilýär.
Galyberse-de, iň bärkisi Lebap welaýatynyň ençeme etraplary barada gürrüň edilende, yssy tomsuň üstesine, elektrik toklary hem ýanyp-sönüp dur, bu hem umuman ilat, hususanam agzyny bekleýän dindarlar üçin goşmaça kellagyry döredýär.
Lebap welaýatynyň ýerli resmileriniň aýtmagyna görä, elektrik togunyň häli-şindi kesilip durmagynyň sebäbi transformatorlaryň çalşylýandygy bilen bagly. Bu ýagdaýda kondisioner ýaly enjamlaram işledip bolanok.
Elektrik toguň kesilşi, eýýäm indi ençeme hepdeden bäri dowam edýär, transformatorlary çalyşmak işiniň hem haçan tamamlanjagy barada häzirlikçe takyk maglumat berilmeýär.


text:
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň anna güni geçirilen maslahatynda prezident G.Berdimuhamedow ýurdyň döwlet eýeçiligindäki banklarynyň ýolbaşçylaryny tankyt etdi.
Bu tankyt netijesinde, perzidentiň karary bilen, wezipe-borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri üçin, Merkezi bankyň başlygy T. Japarowdan başlap, «Türkmenistan» döwlet täjirçilik bankynyň, Döwlet daşary ykdysady işler bankynyň, «Prezidentbankyň», «Senagat» paýdarlar-täjirçilik bankynyň, «Garagum» bankynyň, «Halkbankyň», «Daýhanbankyň», «Türkmenbaşy» bankynyň ýolbaşçylaryna berk käýinç berildi.
Ýerli synçy Nurberdi Nurmämmedow Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde bu käýinçleriň ýerliklidigini aýtdy.
Ýerli synçy bilen söhbetdeşligi diňläp, bu mesele barada öz pikirleriňizi, tejribeleriňizi paýlaşsaňyz, hoşal bolarys.


text:
Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşit Meredow resmi sapar bilen Owganystanyň paýtagty Kabula bardy. Ol saparynyň dowamynda Kabulda geçirilmegi planlaşdyrylýan halkara Nowruz baýramyna gatnaşar.
Meredow bu saparynyň dowamynda düýn owganystanly türkmenleriň käbir wekilleri bilen hem pikir alyşdy. Türkmenistanyň Kabuldaky ilçihanasynda geçirilen bu gepleşikde näme hakda gürrüň edilendigi babatda takyk maglumat ýok.
Emma bu sapar hem-de etniki türkmenler bilen geçirilen gepleşikler soňky döwürler owgan-türkmen serhedinde emele gelen dartgynlylygyň yzýanyna gabat geldi. Şeýle-de ýakynda owganystanly türkmenleriň alty ruhanysynyň hem Türkmenistana sapar edendigi hakda maglumat gowşupdy.


text:
“The New York Times” gazeti şu gün Pakistanyň Ýokary Harby içalylyk gullugynyň öten aý Osama bin Laden öldürilmezden öň gerekli maglumatlary berip, Birleşen Ştatlaryň Merkezi aňtaw gullugyna (CIA) kömekleşen bäş sany pakistanly informatory tutandygyny habar berdi.
Habarda Merkezi aňtaw gullugynyň direktory Leon Panettanyň öten hepde Pakistanyň harby we aňtaw işgärleri bilen duşuşmak üçin Yslamabada eden saparynda bu meseläni gozgandygy aýdylýar.
Panetta öten hepde Ýaragly gulluklar komitetinde geçen diňlenişikde: “Bin Ladeniň öldürilmegi terroristik ulgamy mundan beýläk-de güýçden düşürmek üçin bir pursat bolmaly” diýdi. “Meniň garaýşymça, Osama bin Ladeni öldüren operasiýa ýeke biziň etmeli işimizi etjekdigimizi bütin dünýä görkezmek bilen çäklenmedi. Ol bize “Al-Kaýdany” söküp taşlap, ony ýeňmäge 11-nji sentýabrdan soň iň uly pursaty eçildi”.
Emma Pakistanyň häkimiýetleri Bin Ladene ençeme ýyllap ýurduň ýokary harby okuw jaýynyň gapdalynda rahat ýaşamaga ýol berenleri tutmagyň deregine onuň öldürilmegi üçin geçirilen hüjüme kömek edenleri tutýana meňzeýär. Bu ýagdaý Pakistan bilen Birleşen Ştatlaryň harby we aňtaw işgärleriniň arasynyň gitdigiçe açylýandygyny görkezýär.
Kongresiň agzasy Dan Burton ýaňy golaýda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Biz Pakistanda Osama bin Ladeni goran adamlaryň bolandygyny bilýäris. Ýöne bu goldawyň ýokarda haýsy derejelere ýetendigini anyk bilemzok. Bolan zatlary gowy göremzok. Osama bin Ladeniň ol ýerdediginden adamlaryň habarly bolandygyny bilýäris”.
Burton sözüni şeýle dowam etdirdi: “Biziň maksadymyz “Al-Kaýdany”, “Talibany” ýeňmek. Pakistan bilen hem ylalaşmazlyklar, Osama bin Laden meselesi ýaly meseleler ýok däl. Bu problema bar. Muňa garamazdan, biziň olar bilen hyzmatdaşlyk etmegimiz gerek ýa problemanyň çözgüdi üçin olar bilen hyzmatdaşlygyň ýollaryny tapmak gerek”.
Hökümet we harbylar
“The New York Times” gazetiniň şu günki habarynda Merkezi aňtaw gullugynyň direktorynyň orunbasary Maýkel Moreliň terrorizme garşy operasiýalarda Pakistan bilen Birleşen Ştatatlaryň arasyndaky häzirki hyzmatdaşlyga berýän bahasy ol diýen ýokary däl.
Dogrudanam, Waşingtonyň Pakistanyň harbylary we aňtaw gulluklary bilen bolan gatnaşygy onuň Yslamabatdaky hökümet bilen bolan gatnaşygyndan has dartgynly.
Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardary öten hepde owgan prezidenti Hamid Karzaý Yslamada baranda “Al-Kaýda” we “Talibanyň” garşysyna göreşmegiň Pakistanyň bähbidinedigini belledi: “Biz biriniň garşysyna göreşmek üçin özümizi basyş astyna salmaly däl. Pakistany özümiz goraýarys. Bu Pakistanyň urşy. Biz öz urşumyzy özümiz alyp bararys. Bular Pakistanyň duşmanlary. Bular biziň çagalarymyzy, erkek we aýal doganlarymyzy öldürýän adamlar. Bular meniň çagalarymyň ejesini öldüren adamlar. Özüm barada aýtsam, men başga bir kişiniň urşuny alyp baramok. Pakistanyň alyp barýany öz urşy”.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klintonyň aýtmagyna görä hem Owganystanda “Taliban” söweşijileri bilen Kabul hökümetiniň arasyndaky ýaraşygyň başa barmagy üçin Pakistanyň hyzmatdaşlygy zerur.
“Owganystanda barlyşygyň üstünlige eýe bolmagy üçin Pakistan bu prosesiň bir bölegi bolmaly. “Talibanyň” köp ýolbaşçysy Pakistanda ýaşaýar. Bu prosesiň netijelerinde Pakistanyň köp kanuny bähbitleri bar. Bu bähbitler göz öňünde tutulyp, hormatlanmaly” diýip, Klinton nygtady.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary agzalýan barlyşygy Amerikanyň Owganystan baradaky strategiýasynyň esasy bölegi diýip suratlandyrdy.


text:
Düýn Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýyp Ärdogan Osman imperiýasynyň ärmenilere garşy genosid amala aşyrandygy baradaky güýçlenýän dawalar sebäpli, bu ýurtdan müňlerçe ermenileriň çykarylmagynyň mümkindigini aýtdy.
Hususan-da, ol resmi taýdan Türkiýede işlemäge rugsatlary bolmadyk 100 müň töweregi ermeni zähmet migrantlarynyň ýurtdan çykarylmaklarynyň mümkindigini mälim etdi.
Şeýle hem, Rejep Taýýyp Ärdogan özüniň bu çykyşynda ýakynda Şwesiýanyň parlamentiniň we Birleşen Ştatlaryň Kongresine degişli ýörite Komitetiň Birinji Jahan urşy ýyllarynda Türkiýede ermenileriň öldürilmegine «genosid» diýip baha bermekleriniň Ermenistan bilen Türkiýäniň täzeden barlyşmak prosesine hem ýaramaz urgy urmagynyň mümkindigini duýdurdy.


text:
25-nji sentýabrda Türkmenistanyň futbol boýunça 19 ýaşa çenli futbolçylardan düzülen ýaşlar ýygyndysy Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherine okuw türgenleşigine ugrady. Tälimçi Ahmet Agamyradowyň şägirtleri bu ýerde 4-nji oktýabrda Saud Arabystanynda badalga aljak Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrynyň duşuşyklaryna gatnaşarlar. Mälim bolşy ýaly, ildeşlerimiz «B» toparçada çykyş eder. Bu toparçada Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysyndan başga-da, Ýemeniň, Saud Arabystanynyň we Siriýanyň ýygyndylary bar.
Ildeşlerimiz toparçadaky ilkinji duşuşygyny 4-nji oktýabrda Saud Arabystanynyň topary bilen geçirer.
U-19 Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrynda Türkmenistanyň tälimçiler we futbolçylar düzümi:
Talimçiler:
1. Ahmet Agamyradow- "Hazyna"
2. Fazil Mammedow- "Hazyna"
Lukman:
Parahat Başimow- "Hazyna"
Administrator:
Babanazar Haknazarow
Oyunçylar:
1. Akmammedow Begenc - "Hazyna"
2. Agamammedow Samammet-"Köpetdag"
3. Basimow Sazada- "Köpetdag"
4. Berdiyew Dowletyar- "Hazyna"
5. Baybikow Islam- "Köpetdag"
6. Bayow Begmyrat- "Hazyna"
7. Gurgenow Bagtyyar- "Balkan"
8. Gurbangulyew Guwancmyrat- "Köpetdag"
9. Hangulyyew Meylis- "Köpetdag"
10. Hojayew Resul- "Altyn Asyr"
11. Isangulyyew Orazmuhammet- "Ahal"
12. Kabayew Serdargeldi- "Hazyna"
13. Muhammedow Parahat- "Altyn Taç"
14. Muhadow Yusup- "Altyn Taç"
15. Orazow Rahmanberdi- "Altyn Taç"
16. Owezow Kerim- "Altyn Taç"
17. Psenicnikow Maksim- ФК "Звезда", Санкт-Петербург
18. Sayidow Meylis-"Daşoguz"
19. Saparmamedow Yhlas- "Hazyna"
20. Taganow Pirnazar- "Altyn Asyr"
21. Tirkisow Sanazar- "Merw"
22. Titow Mihail- "Ahal"


text:
NATO-nyň baş sekretary geçen aý bolan parlament saýlawlaryndan bäri Gürjüstandaky syýasy ýagdaýlardan çynlakaý alada galýandygyny aýtdy.
Anders Fog Rasmussen duşenbe güni NATO-nyň Parlament assambleýasynyň Pragada bolan duşuşygynda bu ugurdaky aladalaryny dile getirdi.
“Gürjüstanda geçen saýlawlardan bäri görýän zatlarymyzdan meniň gaty alada galýandygymy ýaşyryp oturmagyň hajaty ýok, bu golaýda syýasy garşydaşlaryň tussag edilmegine kän dahylly hem däl. Elbetde, bu hili işleri Gürjüstanyň sud, kanunçylyk sistemasy seljermeli, emma şeýle sud seljerişlikleriniň syýasy gatyşmalardan halas bolmagy möhüm we biz bu ýagdaýlary gaty ýakyndan yzarlarys” diýip, Rasmussen aýtdy.
Girew astyndaky azatlyk
Gürjüstanyň sudy anna güni ýurduň ýaragly güýçleriniň baş ştabynyň komandiri Giorgiý Kalandadzäni we gürji goşunynyň brigada komandiri Zurab Şamatawany girew esasynda azatlyga goýberdi. Emma öňki içeri işler ministri Baço Akhalaýa deslapky tussaghanada iki aýlap saklanmaly edildi.
Bu üç adam geçen hepde tussag edilip, wezipelerinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplandy. Olaryň üçüsi hem prezident Mihail Saakaşwiliniň ýolbaşçylygy astynda işläpdi.
Rasmussen bu sud işlerine syýasy gatyşmanyň bolmazlygynyň möhümdigini nygtady.
NATO-nyň Pragadaky duşuşygyna Mihail Saakaşwili hem gatnaşdy. Ol Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda özüniň Rasmusseniň aýdýan zatlary bilen razylaşýandygyny aýtdy.
Esasy mesele kanunçylyk
“Biz üçin esasy mesele kanun prosedurasynyň bolmagy, ýagny bu ýerde gürrüň bir adamyň günälidigi ýa bigünädigi barada däl. Gürrüň kanunyň hökmürowanlygy we kanun prosedurasynyň saklanmagy barasynda” diýip, Saakaşwili aýtdy.
Ol özleriniň hut şu nukdaý nahzardan hem bir topar aladalarynyň bardygyny sözüne goşdy.
Saakaşwiliniň “Birleşen milli hereketi” oktýabrda geçen parlament saýlawlarynda täze premýer ministr Bidzina Iwanişwiliniň “Gürji arzuwy koalisiýasyndan” asgyn gelipdi.
Iwanişwili şonda nädogry işleri etmekde güman edilýän resmilere garşy çäre görjekdigini aýdypdy.
Rasmusseniň bellikleri Iwanişwiliniň saýlawlardan bäri daşary ýurda edýän ilkinji resmi saparyna, ýagny onuň Brýussele baran wagtyna gabat geldi.


text:
Ýekşenbe güni Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny we Fransiýany Eýranyň saýlawlary bilen baglanyşykly meselelere goşulyşmakda aýyplady.
Ýekşenbe güni Eýranyň mediasyna beren interwýusynda Ali Akbar Salehi “Günbataryň resmileri Eýranyň içeri işlerine goşulyşmaklyga çenli baryp ýetýän esassyz kommentariýalardan saklanmalydyr” diýip nygtady.
Geçen hepde Eýranyň Baş Kanunyny goraýjy Ruhanylar Geňeşi prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmak üçin isleg bildiren 686 adamdan diňe 8-sine bu saýlawlara dalaşgär hökmünde gatnaşmaga rugsat berdi.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri Eýranda saýlawlara dalaşgäre rugsat bermek prosesinde aç-açanlygyň ýoklugyny aýdyp, bu ýagdaýy tankyt etdi. Eýrandaky bu prezidentlik saýlawlary 14-nji iýunda geçiriler.


text:
Şu gün Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama ýurduň Ýokary sudunyň syýasy kampaniýalara çäksiz möçberde maliýe ýardamlarynyň berilmegine ýol açýan kararyndan özüniň nägiledigini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň hepdelik radiosynda eden bu baradaky çykyşynda prezident Obama syýasy kampaniýalara biznesler we biznesmenler tarapyndan berilýän maliýe ýardamlaryndaky çäklendirmeleri aradan aýyrmaklygyň ýurduň demokratik sistemasyna ýaramaz urgudygyny belledi.
Ýatladyp geçsek, hepdäniň penşenbe güni Birleşen Ştatlaryň Ýokary sudy syýasy kampaniýalara berilýän maliýe ýardamlar babatynda ozalky bar bolan çäklendirmeleri bütinleý aýyrmak barada karar kabul etdi.


text:
Kanadanyň hökümeti Owganystanda gulluk edýän öz harbylarynyň işi bilen baglanyşykly meseleleri derňemäge başlady.
Kanadanyň Goranmak ministrliginiň wekiliniň aýtmagyna görä, saýlantgy ýörite maksatly goşunyň söweşijileri hem komandirleri öz gulluk borçlaryndan artykmaç peýadalanýanlykda aýyplanýarlar. Olar owgan ýesirlerine dözümsiz daraşýarlar, olary kemsidýärler diýlen maglumat bar.
Ýöne Kanadanyň konserwator hökümeti 2007-nji ýylda ol aýyplamalary ret etmäge synanyşypdy. Kanadanyň hökümeti derňewler meselesine indi girişýär.


text:
Owganystanyň Wardak welaýatynda “Talyban” hereketiniň janyndan geçen bombaçylary welaýatyň sud jaýyna hüjüm etdiler. 26-njy maýda sud jaýyna giren hüjümçiler atylyp öldürilmezden öň, iki polisiýa ofiserini öldürdiler.
Wardak welaýat polisiýasynyň başlygy Halil Andarabiniň aýtmagyna görä, hüjümçileriň biri sud zalynyň birinji girelgesinde bombany partladan mahaly, polisiýa ofiserleri heläk bolupdyr.
“Bombaçylar sud zalyna girmegi başardylar, emma biziň howpsuzlyk güýçlerimiz taýýarlykly bolany sebäpli olar ikinji girelgä ýetmänkä, atyp öldürildiler” diýip, Andarabi belledi.
25-nji maýda Owganystanyň Zabul welaýatynyň paýtagty Kalat şäherinde bombaly ýük ulagy bilen amala aşyrylan hüjümde bäş adam öldi we başga-da 60-dan gowragy ýaralandy.


text:
Demirgazyk Owganystanda ýaşaýan ilatyň aýtmagyna görä, Amyderýa geçen 30 ýylyň dowamynda azyndan 25 kilometr günorta süýşüpdir, bu Owganystanyň ep-esli böleginiň Türkmenistana geçenligini aňladýar.
Amyderýanyň iki tarapynda ýerleşýän obalaryň ýaşaýjylarynyň ählisi türkmen, netijede bu mesele boýunça olar özara düşünişip bilaýjek ýaly, ýöne bu soragyň emmasy bar.
“Ol, ýanyna iki bölek çörek alyp, gaýrak geçdi. Yzyna-da onuň jesedini getirdiler” diýip, adamsy heläk bolan Beg atly zenan aýtdy.
Beg, elbetde, öz adamsy Abdyl Jepbar barada gürrüň edýär. Bu zenanyň iki çagasy bar. Abdyl Jepbar Ýaz-aryk obasynyň ýeri Amyderýanyň beýleki kenarynda galan ýaşaýjylaryndan biri. Käri boýunça çopan, 31 ýaşyndaky Jepbar mallaryny agaçdan ýasalan gämä mündürip, derýanyň beýleki tarapyna otlatmaga äkidipdir.
Haçanda Türkmenistanyň serhet sakçylary onyň jesedini owganlylara tabşyranda, Jepbaryň hakykatdanam agyr günleri başdan geçirenligine göz ýetirmek kyn däldi. Obanyň notariusy Nur Muhammet Abdyl Jepbaryň jesedini görenlerden biri bolup, ol Azatlyk Radiosyna bu barada şeýle maglumat berýär: “Gasygyndan kekirdegine çenli dilip, soňra tikipdirler. Şol jesedi lukmanlara görkezenimizde, olar barlamagyň peýdasynyň ýokdugyny aýdyp, jesediň içindäki organlarynyň baryysynyň çykarylyp alnanlygyny aýtdylar. Oňa okam degipdir, okuň degen ýerini hemem çykan ýerini-de tikipdirler”. Türkmenistanyň jogaby
Türkmen resmileri jeset barada obanyň ýaşaýjylaryna beren gysgaça maglumatlarynda Jepbaryň serhet sakçylary tarapyndan ýenjilenden soň, ony bejertmek üçin keselhana äkidilendigini we Jepbaryň şol ýerde, adaty barlagdan geçirilenligini aýtdylar.
Jepbaryň organlarynyň çykarylyp alynmagy Ýaz-arygyň ýaşaýjylaryny serpmeden gaýdan ýaly etdi. Obanyň ýaşaýjylaryndan käbirleri onuň organlarynyň çykarylyp alnyp galanlygyny we beýlekileri bolsa, şol organlaryň ogurlanyp bikanun organ söwdasyny edýän adamlara satylanlygyny öňe sürýärler. Ýöne bu meseläniň anygyna ýetmek hiç haçanam mümkin bolmasa gerek?
Esasy mesele, şeýle wakada heläk bolan adamlaryň diňe Jepbar däldigidir. Sebäbi şu ýylyň başyndan bäri Jepbardan başga-da üç adam öldürilip, olaryň jesetleriniň derýa zyňylanlygy aýdylýar.
Olaryň heläk bolanlygy jesetleriniň akyp, derýanyň beýleki tarapyna, ýagny Owganystan tarapynda geçenden soň bilnipdir. Mundan 10 aý ozal bir çopan derýanyň türkmen tarapyna geçende, öz gonşusynyň jesedini görüpdir. Onuň aýtmagyna görä, şol jeset tanar ýaly däl ekeni, sebäbi ol üstüne nebit dökülip, otlanypdyr.
Gürrüňi edilýän wakalar diňe soňky döwürlerde bolan heläkçiliklerdir. Şol adamlaryň ölümine kim sebäp bolýar diýlen soraga-da, elbetde, takyk jogap tapmak kyn. Emma şol derýanyň beýleki tarapyna geçip, sag-aman yzyna dolanan adamlaryň gürrüň bermegine görä, olar Türkmenistanyň serhedini goraýjy güýçler tarapyndan yzarlanýarlar.
Olar türkmen esgerleriniň, derýa hanasyny üýtgedensoň, özlerine geçen ýerleriň mundan beýläk Türkmenistana degişlidigini aýdýanlygyny gürrüň berýärler.
Obanyň derýanyň beýleki tarapyna geçen ýaşaýjylary käbir halatlarda özleriniň mal-garasyndan bir sanysyny jerime hökmünde türkmen esgerlerine berensoň, özlerine yzyna gaýtmaga rugsat edilýänligini aýdýarlar. Käbir halatlarda bolsa esgerler olary ýenjip yzyna iberýärler. Gatnaşyklar giňeýär
Emma Owganystanyň Jowuzjan welaýatyna degişli Ýaz-aryk obasynyň ýaşayjylarynyň başdan geçirýän bu wakalaryny nazara almasaň, Owganystan bilen Türkmenistanyň hökümet ýolbaşçylarynyň gatnaşygy golaý. Bu iki ýurduň oňyn gatnaşygyna goşant goşýan faktlar barada gürrüň edilende, Türkmenistanyň Owganystanyň Hazara tokaý obasynda gurup beren mekdebi hakda hem gürrüň edip bolar.
Mekdepde Owganystanyň prezidenti bilen bilelikde Türkmenistanyň prezidentiniň hem suraty asylgy dur. Şeýle-de Aşgabat Owganystanyň Farýab welaýatynda ýerleşýän Garamköl etrabynda geçen ýyl bir poliklinikany gurup berdi.
Iki döwletiň özara gatnaşygy hem gowy, Türkmenistan Pakistana we, galyberse-de, Hindistana gaz akdyrmagy planlaşdyrýan turbasyny hem Owganystanyň territoriýasyndan geçirmegi planlaşdyrýar.
Emma döwlet derejesindäki oňyn gatnaşyklaryň Ýaz-aryk obasynyň ýaşaýjylarynyň durmuşyna o diýen pozitiw täsirini ýetirip baranok. Olar bu iki ýurduň serhet liniýalarynyň kesgitlenmegine we suw alan ýerleriniň bolsa yzyna gaýdyp berilmegine garaşýarlar.


text:
Demirgazyk Owganystandaky resmiler geçen aý hökümetiň howpsuzlyk güýçlerine garşy hüjüme başlan «talyban» söweşijilerine «Yslam döwleti” toparynyň daşary ýurtly söweşijileriniň hem goşulandygyny aýdýarlar.
Gunduz welaýatynyň gubernatory Mohammad Omer Safi AÝ/AR-syna 24-nji aprelden bäri söweş gidýän ýerden 18 sany daşary ýurtlynyň jesediniň tapylandygyny aýtdy.
Onuň tassyklamagyna görä, ölenleriň arasynda täjigistanly, özbegistanly, gyrgyzystanly, türkiýeli we çeçenistanly jeňçileriň jesetleri tapylypdyr.
Welaýat polisiýasynyň başlygy Abdul Sabur Nasrati AÝ/AR-syna “Biz welaýatda YD söweşijileriniň bardygyny görmezlige salyp bilmeýäris» diýdi.
Ali-Abad, Çardara, Ymam Sahib we Gul Tepe töwereklerinde, Gunduz paýtagtynyň demirgazyk-günbataryndaky söweşler 10-njy maý güni irden hem dowam etdi.
BMG-niň bosgunlar edarasy 100 müňden gowrak adamyň ýaşaýan ýerinden bosandygyny we olaryň gyssagly ynsanperwerçilik kömegine mätäçdigini aýdýar.
Ýaşaýan ýerinden bosdurylanlaryň köpüsi Gul Tepeden, bu ýerde «Talyban» özüne pozisiýa gurundy.
Şeýle-de Ymam Sahibden, Gunduz şäheriniň 50 km çemesi demirgazygyndaky etrapdan kän adamyň oturan ýerinden bosdurylandygy aýdylýar.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Türkiýe ABŞ-nyň wise-prezidenti Jo Baýdeniň 24-nji awgustda Türkiýä sapar etjekdigini aýdýar.
Bu sapar Ankara bilen Günbatar döwletleriniň arasynda geçen aý bolan başa barmadyk döwlet agdarylyşygy synanyşygyndan soňky köpçülikleýin basyp ýatyryş bilen bagly dörän dartgynlyklara gabat gelýär.
Türkiýäniň premýer-ministri Binali Ýildirim bu sapar barada žurnalistlere 13-nji awgustda, Stambulda habar berdi.
Şeýle-de Ýildirim Waşingtonyň Türkiýäniň Birleşen Ştatlarda ýaşaýan ruhany Fethulla Guleni ekstradisiýa etmek baradaky talabyna çemeleşmesiniň gowulaşandygyny aýtdy.
Mälim bolşy ýaly, Ankara başa barmadyk döwlet agdarylyşygynyň arkasynda Güleniň durandygyny aýdýar. Ýöne Ýildirim Waşingtonyň bu meseldäki garaýşy barada hiçjikme-jikligi aýtmady.
Ankara Güleniň hereketini terror guramasy diýip häsiýetlendirýär we onuň Türkiýä berilmegini we sud jogapkärçiligine çekilmegini isleýär. Emma Waşington ozal özüne ruhanynyň gürrüňi edilýän waka gatnaşygy barada subutnama gerek boljakdygyny aýdypdy.
Gülen başa barmadyk harby döwlet agdarylyşygyna özüniň hiç bir dahylynyň ýokdugyny aýdyp, bu aýyplamany ret edýär.
Şeýle-de Ýildirim 15-nji iýulda 270-den gowrak adamyň ölümine getiren agdarylyşyk synanyşygyndan bäri jemi 81,494 adamyň, şol sanda sudýalaryň, esgerleriň, hökümet gullukçylarynyň ýa işiniň togtadylandygyny, ýa işden boşadylandygyny aýtdy.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan Türkiýäni Gülen guramasyndan, onuň hopsuzlyk güýçlerine, sudlara we hökümet işlerine giňden aralaşan agzalaryndan dyndarmagy wada berdi.
Emma muňa garamazdan, agdarylyşyk synanyşygyndan soň giň gerim alan arassalaýyş çäreleri Birleşen Ştatlar, Ýewropa Bileleşigi we adam hukuklary guramalary tarapyndan tankyt edilýär. Olar Erdogan bu arassalaýşy öz häkimiýetini has-da berkitmek üçin ulanýan bolmasyn diýip howatyr edýärler.
Türkiýe BMG-niň adam hukuklary boýunça baş resmisiniň Ankaranyň başa barmadyk agdarylyşyk synanyşygyndan soňky «öç almalaryny bes etmelidigi» barada aýdan sözlerini berk tankyt etdi.
Türkiýäniň Daşary işler ministrliginiň sözçüsi Tanju Bilgiç 13-nji awgustda BMG-niň resmisiniň aýdan sözleri kabul ederlik däl diýdi.
Şeýle-de Bilgiç resmileriň we professionallaryň arasynda geçirilýän arassalaýyşda adam hukuklarynyň bozulýandygyny ret etdi.
BMG-niň adam hukuklary boýunça baş komissary Zeid Ra'ad Al Hussein şu hepde Ankarany 15-nji iýulda başa barmadyk agdarylyşyk synanşygyndan bäri tussag edilenleriň hukuklaryny hormatlamaga çagyrdy.


text:
Penşenbe güni Gaza Sektoryndaky Hamas toparynyň söweşijileriniň atan oklaryndan Ysraýylyň üç sany parahat ýaşaýjysy öldi.
Bu wakada atylan raketa oklaryndan biri Gaza Sektoryndan 25 kilometr töweregi demirgazykda ýerleşýän Kirýat Malaçi ilatly punktundaky bir jaýa degdi.
Munuň özi çarşenbe güni Ysraýylyň Palestinanyň Gaza Sektoryna garşy hüjümlerini güýçlendireli bäri Ysraýylyň çeken ilkinji ýitgileri hökmünde alamatlandy.
Hepdäniň çarşenbe güni Ysraýylyň Gaza Sektoryna garşy amala aşyran güýçli howa hüjümlerinde Hamas toparynyň lideri Ahmed Al-Jabari bilen birlikde ýene 13 adam öldi.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netenýahu Ysraýylyň öz harby operasiýalaryny has giňeltmekligi planlaşdyrýandygyny aýtdy.