text:
Aktual Analiz 29
Türkiýäniň ynsanperwer kömek we bosgun syýasaty
Türkiýäniň ynsanperwer kömek we bosgun syýasaty dünýäde 1-nji orunda bolup, bütin dünýä adamzat sapagyny berýär. Türkiýe bir tarapdan dünýäde iň köp ynsanperwer kömek beren ýurt hökmünde, adama sarpa goýmagyň, paýlaşmagyň we kömek etmegiň nähili edilmelidigini bütin dünýä gökezýär. Türkiýäniň adama sarpa goýýan daşary syýasat pozisiýasy, adam hukuklary diýen bolup gapylarynyň arkasyna gizlenýän ýurtlaryň tersine, adama adam bolandygy üçin sarpa goýmagyň nähili bolmalydygyny beýleki ýurtlara nusga görkezýär. Türkiýäniň şol bir wagtda iň köp bosgun kabul eden ýurt bolmagy, Türkiýäniň pozisiýasynyň tapawutlydygyny orta goýýar.
Global Ynsanperwer kömek 2018 habarnamasyna görä Türkiýe geçen ýyl iň köp ynsanperwer kömek beren ýurt boldy. Dünýäniň iň jomart ýurdy hökmünde saýlanan Türkiýe adam başyna düşýän milli girdejisiniň 0,85 göterimine deň gelýän ynsanperwer kömek berdi. Milli girdejä görä Türkiýeden soň iň köp ynsanperwer kömek beren ýurtlar 0,17 göterim bilen Lýuksemburg we Norwegiýa boldy.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Merkezi Britaniýada ýerleşýän Galkynyş insiatiwalary guramasynyň habarnamasyna görä Türkiýe geçen ýyl 8,07 milliard dollarlyk ynsanperwer kömek berip, dünýäde iň köp ynsanperwer kömek beren ýurt boldy. Türkiýeden soň iň köp ynsanperwer kömegi 6,68 milliard dollar bilen, ABŞ ýerine ýetirdi. ABŞ-niň ýerine ýetiren ynsanperwer kömegi milli girdejisine görä 0,04 göterime barabar boldy. ABŞ-den soň iň köp ynsanperwer kömek ýerine ýetiren ýurt 2,52 milliard dollar bilen Germaniýa boldy.
Türkiýäniň ynsanperwer kömek boýunça beýleki ýurtlara garanyňda öňde bolmagy, Türkiýäniň adamy adam ýerine goýýan daşary syýasat alyp barýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Türkiýe dünýädäki tapawutlylygy orta goýýar. Adam hukuklary we demokratiýanyň tarapdarydyklaryny öňe sürýän ýurtlaryň ynsanperwer kömekde Türkiýeden örän yzda bolmaklary, öňe sürýänleriniň hakykata bap gelmeýändiginiň iň açyk subutnamasydyr. Türkiýäniň bolsa ynsanperwer kömek babatynda beýleki ýurtlara garanyňda örän öňde bolmagy, Türkiýäniň adam hukuklaryna söz bilen dälde ýüregi bilen sarpa goýýandygyny subut edýär.
Ynsanperwer kömege goşmaça Türkiýäniň şol bir wagtda dünýäde iň köp bosguna gujak açan ýurt bolmagy, Türkiýäniň tapawduny ýene-de bir gezek orta goýýar. 3,5 million bosguna ýer eýeçiligini eden Türkiýäniň dünýädäki ençeme ýurtdan tapawutlylykda, adamzat we wyždan taýdan hereket edeýändigini görkezýär, Türkiýe ençeme ýurtdan tapawutlylykda hem bosgun bolup ýurdyna sygynan adamlara sarpa goýýar, hem-de serhediň beýleki tarapyndaky adamlara ynsanperwer kömek berýär.
Esasan hem dünýäde rasizmiň artan, bosgunlara garşy berk syýasatyň alynyp barylýan we adamlaryň Ortaýer deňizinde ölmegine tomaşa edilýän bir döwürde Türkiýäniň pozisiýasy adamzat taýdan uly abraýdyr. Türkiýedäki aşa köp bosgun ilatyna garamazdan, ýurtda syýasy durnuksyzlygyň başdan geçirilmezligi we rasizmiň artmazlygy, dünýädäki bosgunlara garşy argumentleriň hakykata bap gelmeýändigini subut etdi. ÝB-däki we ABŞ-däki bosgun krizisiniň aslyna garanyňda rasizm we daşary ýurt duşmançylygy krizisdigini görkezýär.
Mysal üçin Germaniýadaky hökümetiň başyndaky dogan partiýalar hökmünde saýlawlara bile gatnaşan Hristian demokratlar we Hristian sosialistleriň bilelikde bolmagy taryhyndaky iň uly krizisi, Hristian sosialistleriň bosgunlara garşy has berk syýasat talap etmeginden gözbaş alýar. 550 milliondan gowrak ilata eýe bolan ÝB-niň sebitine Türkiýedäki bosgun sanynyň 1/3-niň gelmegi bütin ÝB-de uly krizisiň döremegine sebäp boldy we Ýewropa ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklara howp abandyrdy. ÝB ýurtlarynda aşa sagjy partiýalaryň alýan sesleri artdy we ençeme ýurtda 2-nji ýa-da 3-nji iň uly syýasy partiýa öwrüldi.
Türkiýede bolsa ÝB-den 3 esse has köp bosgun bolmagyna garamazdan, bosgun krizisi başdan geçirilmeýär. Türkiýedäki bosgunlar bilen baglanşykly adamzat pozisiýasynyň gözbaşy Prezident Rejep Taýýip Erdoganyň tutanýerliliginden gaýdýar.


c: text/html

text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp telefonda Orsýetiň prezidenti Wladir Putin bilen gürleşdi.
Bu olaryň Tramp 20-nji ýanwarda inagurasiýa edileli bäri ilkinji resmi gatnaşyga girişidir.
Ak tam 28-nji ýanwardaky telefon gepleşiginiň "pozitiw" we «Birleşen Ştatlar bilen Orsýetiň arasynda düzedişe mätäç bolan gatnaşyklary gowulandyrmak üçin düýpli başlangyç bolandygyny» aýtdy.
“Prezidentleriň ikisi-de,Tramp hem, Putin-de şu günki gepleşikden soň iki tarapyň terrorçylyga garşy durmakda we beýleki özara alada döredýän meselelere çözgüt tapmakda çalasyn ilerlemegine umytly» diýip, telefon söhbetdeşliginden soň çap edilen gysga beýanatda aýdylýar.
Kreml bu telefon gepleşiginiň ABŞ bilen Orsýetiň arasyndaky hyzmatdaşlygy «dikeltmek we kämilleşdirmek meýliniň bardygyny» görkezendigini aýtdy.
"Iki tarap hem özleriniň Rus-Amerikan hyzmatdaşlygyny durnuklaşdyrmak we ösdürmek üçin aktiw, bile işleşmäge taýýardygyny görkezdi» diýip, beýanatda aýdylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 18-njy dekabrda ABŞ-nyň Hytaý we Orsýet babatynda has berk pozisiýasyny göz öňünde tutýan täze milli strategiýasyny mälim etdi, emma ol Waşingtonyň öz milli bähbitlerini goramak bilen bir wagtda bu iki dünýä güýji bilen “ajaýyp partnýorlygy” gözleýändigini belledi.
ABŞ-nyň prezidentiniň Waşingtonda eden uly göwrümli çykyşynyň yzýany Ak Tamyň çap eden strategik dokumentinde, Tramp “realizm” we “Amerika birinji” milli howpsuzlyk ýörelgeleriniň öňe sürüljekdigini aýtdy we özünden öňki prezidenti terrora garşy göreş, Demirgazyk Koreýa we Eýran bilen bagly meselelerde tankyt etdi.
Şeýle-de Tramp ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýasynyň Yrakda we Siriýada “Yslam döwleti” (YD) toparyna garşy söweşlerini makullady we Pakistanyň terrora garşy göreşde has aýgytly bolmalydygyny belledi.
ABŞ-nyň milli howpsuzlyk boýunça täze strategiýasynda Hytaýyň we Orsýetiň “Amerikanyň kuwwatyna, täsirine we bähbitlerine päsgel döredýändigi we amerikan howpsuzlygyna hem abadançylygyna zyýan ýetirmäge synanyşýandygy bellenýär.


text:
Moskwada Orsýetiň köçe polisiýasynyň we milletçi demonstrantlaryň arasynda çaknyşyk boldy. Bu ýagdaý 4-nji noýabrda Orsýetiň Milli bütewülik senesini belleýän güni hökümete garşy geçirilen demonstrasiýanyň dowamynda ýüze çykdy.
Polisiýa Moskwanyň günorta-gündogar böleginde “Russkiý marş” atly ýyllyk ýörişe jemlenen protestçileriň öz plakatlaryny götermegine rugsat bermedi we olaryň ençemesini tussag etdi.
Guramaçylar ýörişiň dowamynda plakatlaryň göterilmegine häkimiýetler tarapyndan rugsat berilendigini aýdýarlar. Olaryň sözlerine görä, şäheriň häkimiýetleri demonstrasiýa rugsat berensoň, ýüzlerçe protestçi jemlenipdir, emma aksiýa polisiýa goşulydyr.
“Russkiý marş” atly ýörişiň ýene biri Moskwanyň demirgazyk böleginde geçýär.
Polisiýanyň we demonstrantlaryň arasyndaky çaknyşyk Orsýetiň dynç günlerinde syýasylaşdyrylan Milli bütewülik senesiniň belleýän wagtynda döredi.
Kreml tarapyndan on ýyldan gowrak wagt mundan ozal esaslandyrylan bu sene sowet döwrüniň Bolşewistik rewolýusiýasynyň ýyl dönüminiň ornuny tutdy.
Şu ýyl bu baýramçylyk 1917-nji ýylyň bolşewistik rewolýusiýasynyň 100 ýyllygyna gabat geldi.
Orsýetiň häkimiýetleri bu senäniň öňüsyrasynda 3-nji noýabrda Kremliň tankytçysynyň birnäçe tarapdaryny tussag edendigini habar berdiler we olaryň syýasylaşdyrylan baýramçylykda tertipsizligi döremek we hökümet binalaryna, polisiýa hüjüm etmek boýunça dildüwüşigi amala aşyrmagy planlaşdyrmakda güman edilýändigini aýtdylar.
Federal howpsuzlyk gullugy (FSB) şübhe bildirilen adamlaryň oppozision aktiwist Wýaçeslaw Maltsewiň “Artpodgotowka” atly “gizlin öýjüginiň” agzalarydygyny mälim etdi.
Özüni milletçi we anarhist diýip, atlandyrýan Maltsew Orsýet şu dynç günleri rewolýusiýa taýýar diýip, YouTube ulgamy arkaly aýtdy.
Orsýetiň TASS döwlet habar agentligi tutuş ýurt boýunça geçiriljek 2 müň çemesi çärede 90 müňden gowrak howpsuzlyk işgäriniň gözegçiligi amala aşyrjakdygyny aýtdy.
Milletçiler ençeme ýyl bäri 4-nji noýabrda öz ýörişlerini geçirip gelýärler.
Wladirmi Putin tarapyndan 2005-nji ýylda düýbi tutulan milli bütewülik güni Orsýetiň 1612-nji ýylda Polşanyň goşunlaryndan üstün çykyp, gazanan ýeňişini dabaralaýar.


text:
Esaslandyryjylarynyň biri hem Italiýa bolup durýan Ýewropa Bileleşigi, öňden bolşy ýaly, Türkmenistanyň bitaraplygyny we sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmäge gönükdirilen energetikany we infrastrukturalary ösdürmek syýasatyny goldap çykyş edýär. Bu barada Italiýanyň Türkmenistandaky ilçisi Diego Ungaro Italiýa Respublikasynyň esaslandyrylmagynyň 72 ýyllygy mynasybetli Aşgabatda geçirilen kabul edişlikde eden çykyşynda belledi, diýip Media-Turkmen ORIENT habarlar agentligi habar berýär.
Türkmen-italýan gatnaşyklarynyň häzirki wagtdaky meseleleri babatda gürrüň bermek bilen, ilçi 2018-nji ýylda Samarkantda we Bakuda geçirilen sebitleýin forumlaryň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň ÝB-niň daşary ýurt işleri we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Federiki Mogerininiň duşuşandygyny ýatlap geçdi.
Ykdysady hyzmatdaşlyga häsiýetlendirme bermek bilen, diplomat 2018-nji ýylyň noýabrynda Aşgabatda ikitaraplaýyn işewürler forumyny geçirmekligiň bellenilendigini habar berdi. Şol foruma Türkmenistan bilen söwda we senagat hyzmatdaşlygyny giňeltmäge gyzyklanma bildirýän italýan telekeçileriniň wekilleri gatnaşar.
— Häzirki wagtda Türkmenistanda 70-den gowrak italýan kompaniýalary işleýär. Söwda-senagat we tehnologik hyzmatdaşlyk biziň möhüm aýratynlygymyzdyr. Bu hyzmatdaşlyk biziň gatnaşyklarymyzy işjeňleşdirýär – diýip italýan ilçisi belledi.
Italiýa türkmen ÝET-niň önümlerini esasy alýan ýurtlaryň biridir, Türkmenistan bolsa, öz gezeginde, Italiýanyň senagat harytlaryny import edýär. Bu harytlar ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda diýen ýaly zerur bolan maşyngurluşyk we tehnologik düzüm böleklerdir – diýlip habarda bellenilýär.
Soňky ýyllarda Türkmenistan we Italiýa ynsanperwer gatnaşyklary hem işjeňleşdirýär. Çykyşda bellenilişi ýaly, ýakyn wagtda meýilleşdirilen çäreleriň hatarynda - «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriljek italýan aşhanasynyň hepdeligi bar. Güýzde bolsa Aşgabatdaky Şekillendiriş sungaty muzeýinde Beýik Ýüpek ýoluny bagyşlanan sergi geçiriler.
Mundan başga-da, ilçi Ungaronyň aýtmagyna görä, taraplaryň arheologiýa ulgamy boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy boýunça ylalaşygyň möhletini uzaldandygyny nazara alyp, arheologiýa ulgamy boýunça çäre gurnamak meýilleşdirilýär.


text:
Tbilisidäki hökümte garşy protestleri gurnaýjy Gürjüstandaky “syýasy partiýalaryň ählisini” protest hereketine goşulmaga çagyrdy. Günorta kawkaz ýurdundaky demonstrasiýalar 3-nji iýun güni irden bäri dowam etdirilýär.
"Şu wagta çenli men diňe jemgyýetçilik goldawyny almaga çalyşýarym” diýip, Zaza Saralidze 2-nji iýun güni giçlik ýerli telewideniýe stansiýalary arkaly göni alnyp görkezilen sözünde aýtdy.
“Emma indi men bozgaklaryň bu parahat ýygnanyşygymyzy bulamak üçin aramyza nähili çöp atjak boluşlaryny görýärin” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
“Indi men Gürjüstanyň syýasy partiýalarynyň ählisini bir güýje öwrülmäge hem-de bu sistemany bilelikde sökmäge çagyrýaryn” diýip, Saralidze märekä ýüzlendi.
Emma muňa garmazdan, Gürjüstanyň oppozisiýadaky syýasy partiýalarynyň köçe protestlerine goşulyp, oňa goldaw berip-bermejekdigi aýdyň bolman galýar.


text:
Gurbanyń Kabul bolmagynyń şertleri
1. Gurbanlygyń ybadat niýeti bilen kesilmegi. Yslamda ybadatlar jennet arzuwy ýa-da jähennem gorkusu bilen berjaý edilmän, eýsem Allanyń yrzasyny gazanmak maksady bilen ýerine ýetirilmelidir. Gurban kesme ybadatynda-da asyl niýet bu bolmalydyr. Bu babatda niýetiń ýürekden bolmagy ýeterlik bolup, diliń bilen aýtmaklyk hökman däldir. Hanefi mezhebinde iri şahly gurbanlyga goşulýanlaryń ählisiniń ybadat niýetinde bolmaklarynyń şert edilmegi hem, ybadat meselesinde niýetiń esasdygynyń aýdyń şaýadydyr. Kurany Kerimde läş, akar gan we dońuz eti bilen birlikde, Alladan başgasynyń adyna ýa-da ýoluna kesilen gurbanlygyń eti hem haram edilendir. (Bakara 2/173; Nahl 16/115). Şonuń üçin hem bilkastlaýyn Allanyń ady agzalman kesilen haýwanyń eti iýilmeýär.
2. Gurbanlyk haýwanyń kemsiz bolmagy. Gurban ybadatyndaky asyl maksadyń, magnawy taýdan Alla Tagala ýakynlaşmakdygyny öńem belläp geçipdik. Bu ýakynlygy gazanmak üçin bolsa halys niýetiń we takwalygyń ilkinji nobatda zerurlygy hemmämize mälimdir. Şonuń üçin hem gurban ediljek haýwanyń sagdyn, ähli agzasy ýerbe-ýer, bakylan we gurat bolmagy, bu ybadatyň many we maksadyna hem-de saglyk kadalaryna has laýykdyr. Hanefi mezhebine görä bir ýa-da iki gözi kör, süńkleriniń içinde ýüligi galmadyk ýaly hor we ezik, ysmazlyk derjesinde keselli, kesiljek ýerine ýöräp baryp bilmejek derejede agsak, gulaklary ýa-da guýrugy düýbünden kesik, dili kesik, guýrugynyń üçde birinden gowragy gopan, dişleriniń ählisi ýa-da ýaryndan köpüsi dökülen, şahlary düýbünden döwük, gögüs uçlary gopuk haýwanlar gurbanlyga ýaramaýar.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko ABŞ-nyň saýlanan prezidenti Donald Trampyň Moskwa bilen gatnaşyklary gowulandyrmak islegine garamazdan, onuň Ukrainanyň Orsýetiň agressiýasyna garşy göreşini goldajagyna ynam baglady.
18-nji ýanwarda Şweýsariýanyň Dawos şäherinde ykdysady sammitde “Wall Street Journal”, “Bloomberg” neşirlerine we Reuters agentligine beren interwýusynda Poroşenko Trampyň teklip eden hökümet dalaşgärleriniň geçen hepdede eden çykyşlarynyň optimizme esas döredendigini belledi.
“Biz ABŞ tarapyndan berk we bitarap goldawa daýanýarys” diýip Poroşenko aýtdy.
“Men ABŞ bilen hyzmatdaşlygymyzyň örän netijeli boljagyna doly ynanýaryn” diýip, Ukrainanyň prezidenti aýtdy.
Poroşenko indiki aýda Waşingtona sapar etmegi we Tramp bilen duşuşmagy planlaşdyrýandygyny aýtdy.


text:
Gyrgyzystanyň täze prezidenti 24-nji noýabrda paýtagt Bişkekde kasam etdi. Regionda ilkinji gezek häkimiýet saýlanan bir prezidentden, beýlekä parahatçylykly geçýär.
Sooronbaý Jeenbekow döwlet başynda ikinji möhlete galmagy konstitusiýa tarapyndan gadagan edilen prezident Almazbek Atambaýewiň ornuna geçdi.
Jeenbekow prezidentlige kasam kabul ediş dabarasynda gyrgyz we rus dillerinde çykyş edip, “ýurduň içinde bütewiligi” goramagy wada berdi.
2016-njy ýylyň aprel we 2017-nji ýylyň awgust aýlarynyň aralygynda, Atambaýewiň hökümetinde premýer-ministr bolan Jeenbekow alty million ilatly bu Merkezi Aziýa ýurdunda korrupsiýa garşy göreşmegi wada berdi.
“Korrupsiýa garşy rehimsiz göreş başlandy. Jemgyýeti arassalamak boýunça şertler döredilýär” diýip, Jeenbekow aýtdy.
Resmi sanlara görä, Jeenbekow 15-nji oktýabrda geçirilen saýlawlarda, sesleriň 54% toplady. Tankytçylar onuň kampaniýasynyň dowamynda ýurduň häkimiýet başyndaky prezidenti sudlary, kanun goraýjy edaralaryny we güýç gulluklaryny öz premýer-ministrini wezipä getirmek üçin ulandy diýýärler.
Jeenbekowyň esasy garşydaşy Omurbek Babanow sesleriň 34 göterimini gazandy. O saýlawlarda kanun bozmalara ýol berlendigini aýtdy.
Halkara synçylar saýlawlaryň açyk hem bäsdeşlik howasynda geçendigini aýdyp magtadylar, ýöne sesleriň sanalýan wagtynda “käbir möhüm problemalaryň bellige alnandygyny”, “saýlawçylara basyş edilmeginiň, sesleriň satyn alynmagynyň we jemgyýetçilik çeşmelerinden hyýanatçylykly peýdalanylmagynyň alada bolmagynda galýandygyny” aýtdylar.
24-nji noýabrda geçirilen wezipä girişmek dabarasyndan soňra çykyş eden Atambaýew saýlawlaryň “açyk we adalatly” geçendigini, Jeenbekowyň “Gyrgyzystanyň ösüş we öňe gidişlik ugrunda saýlap alan ýoluny dowam etdirjekdigine berk ynanýandygyny" aýtdy.
Jeenbekowyň prezidentlik wezipesine girişmegi Merkezi Aziýada 1991-nji ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyndan soňra ilkinji gezek häkimiýetiň saýlanan bir prezidentden beýlekisine parahatçylykly geçmegine mysal boldy.
2005-nji we 2010-njy ýyllarda Gyrgyzystanda prezidentler köçe protestleriniň netijesinde çalyşypdy. Ýigrimi ýyldan gowrak wagt bäri beýleki Merkezi Aziýa ýurtlarynda wezipe başyndaky prezidentiň diňe ölümi täze lidere ýol açyp gelýär.


text:
Aýna önümçiligi üçin esasy çig-mal hökmünde ulanylýan kwars çägesini taýýarlamak boýunça fabrigi öz içine alýan iri senagat toplumynyň gurluşygyna 2015-nji ýylda badalga berildi. Taslama ýurdumyzda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de daşary ýurtlara iberilýän gurluşyk serişdelerini çykarmak boýunça döwlet maksatnamalaryny amala aşyrmagyň çäklerinde durmuşa geçirildi.
Aýnany flotasiýa usuly bilen öndürmek ýurdumyz üçin senagat tehnologiýalarynyň täze görnüşleriniň biridir. Kärhananyň tehnologiki ulgamlary çig maly taýýarlaýan, eredýän, dürli ölçeglerdäki we galyňlykdaky aýnalary öndürýän, taýýar aýna önümlerini öndürýän bölümleri öz içine alýar. Zawod aýna önümleriniň 7 görnüşini, şol sanda umumy möçberi ýylda 7,2 million inedördül metr bolan penjireler we aýna toplumlary üçin aňyrsy görünýän we garaldylan, daşy örtülen we çydamly görnülerini, miweli içgiler üçin aňyrsy görünýän we renkli aýna gaplaryň dürli görnüşleriniň 85 million birligini, 0,3 litrden 3 litre çenli möçberli lukmançylyk enjamlar üçin gaplary öndürmäge niýetlenendir.
Döwrebap energiýa tygşytlaýjy tehnologiýalary bilen, öndürýän önümleriniň hili we görnüşleri boýunça kärhana ýokary bäsdeşlige ukyply bolup, ol bazaryň bu ugurda geljegi uly bolan ugurlaryny nazarlaýar. Bu kärhananyň taslama kuwwatlygyna çykarylmagy degişli önümleriň daşary ýurtlardan getirilmegini azaltmaga hem-de onuň daşary ýurtlara ugradylmagyny ýola goýmaga mümkinçilik berer.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde iş maslahatyny geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde Ministrler Kabinetiniň ulag we aragatnaşyk ulgamyna, senagat pudagyna, nebitgaz toplumyna gözegçilik edýän orunbasarlarynyň, şeýle hem harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň we Balkan welaýatynyň häkiminiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Balkan welaýatynyň iri gurluşyk meýdançalaryndaky işleriň ýagdaýyna, sebiti ykdysady taýdan ösdürmegiň ugurlaryna, ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmagyň meýilnamalaryna garaldy. Ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagyň meseleleri, senagatyň netijeliligini we eksport kuwwatyny artdyrmak, gazhimiýa we himiýa senagatyny, ulag ulgamyny ösdürmek boýunça çäreler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň Prezidenti himiýa senagatyny ösdürmek üçin ýerli çig mallary has giňden peýdalanmagyň zerurdygyny nygtady. Önümçiligi hünärmenleri taýýarlamak we işgärleriň hünär derejesini kämilleşdirmek işi bilen utgaşdyrmagyň wajypdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz munuň öňdebaryjy tejribäni hem-de innowasion usullary iş ýüzünde ornaşdyrmagyň göni ýoludygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz wajyp halkara üstaşyr-ulag geçelgesi hökmünde Türkmenbaşydaky täze Halkara deňiz menziliniň ägirt uly gurluşyk taslamasynyň aýratyn derejesini belledi.
Welaýatyň toplumlaýyn ösdürilmegi pudaklaryň ýöriteleşdirilmeginiň halk hojalygynyň ähli ulgamlary, ýaşaýyş-durmuş düzümleriniň ösdürilmegi bilen netijeli sazlaşygy bilen utgaşdyrylmalydyr, diňe şeýle ýagdaýda senagat önümçiliginiň netijeli ösüşini hem-de adamlaryň durmuş şertleriniň gowulandyrylmagyny gazanyp bolar diýip, döwlet Baştutanymyz bu ulgamda amala aşyrylmaly wezipeleriň birnäçesini kesgitledi.
Maslahatda şeýle hem hukuk düzgüniniň we jemgyýetçilik howpsuzlygynyň üpjün edilmeginde, kanunçylygyň, mili bähbitleriň goragynyň, şahsyýetiň hukuklarynyň we azatlyklarynyň berjaý edilmeginde harby we hukuk goraýjy gulluklara aýratyn orun degişlidigi bellenildi.


text:
Bu ýyl Aşgabatda 7-nji mart güni gar ýagdy. Öňler mart aýynda gar ýagyp ýagmadygyny bilemok, ýöne iller ýaňy ýaňy gyş eşiklerini çykaryp başlapdylar welin ýene geýinmeli boldylar.
Men bolsa 8-nji mart güni Köpetdagyň owadanlygyny görüp bir-iki surat çekmek üçin ýola çykdym. Suratlar dowamda…
Surata almak üçin Bitarplyk binasyna tarap ýola çykdym. Ýokardan owadan suratlar çykar diýip. Şäheri hem ýokardan owadan almak bardy arzuwymda. Ýöne bina 8-nj mart güni işlänok ekeni. Menem ýerden alynan birnäçe surat bilen yzyma dolanmaly boldum.


text:
Dünýä çempionatynyň rekordlary
* Dünýä çempionatlaryna şu wagta çenli 79 ýygyndy gatnaşdy (Russiýa 2018-i hasaba alanyňda).
* Dünýä çempionatlarynda şol 79 ýygyndynyň diňe 8-si (Braziliýa – 5, Germaniýa – 4, Italiýa – 4, Argentina – 2, Urugwaý – 2, Fransiýa – 1, Angliýa – 1, Ispaniýa – 1) kubogy gazanmagy başardy.
* Dünýä çempionatlarynda 4 yklymda çempionlyk gazanan ýeke-täk topar Braziliýadyr (1958 – Ýewropa; 1962 – G. Amerika; 1970, 1994 – D. Amerika; 2002 – Aziýa).
* Dünýä çempionatlaryna çempionlyk gazanman iň köp gatnaşan toparlar Meksika bilen Belgiýanyň ýygyndylarydyr. Meksika 16, Belgiýa 13 gezek Dünýä Kubogyna gatnaşdy.
* Dünýä çempionatlarynda finalda iň köp utulan topar Germaniýa bolup, nemesler 4 gezek ýeňildi.
* Dünýä çempionatlarynda çempion bolmadyk toparlaryň arasynda finalda iň köp utulan toparlar Gollandiýanyň (3 gezek), Wengriýadyr Çehoslowakiýanyň (ikisem 2 gezek) ýygyndylarydyr. Gollandiýanyň ýygyndysy çempion bolman 4 gezek çempionaty ilkinji üçlükde tamamlady.
* Dünýä çempionatlarynda iň köp duşuşyk geçiren topar Germaniýa bolup, olar 106 oýun oýnady. 104 oýun geçiren Braziliýa 2-nji ýerde barýar. Germaniýa bilen Braziliýa Dünýä çempionatlarynda 2 gezek garşylaşdy (2002-nji ýylda finalda Braziliýa 2–0, 2014-nji ýylda ýarym finalda Germaniýa 7–1 utdy).
* Dünýä çempionatlarynda iň köp ýeňiş gazanan toparlar Braziliýa (70 ýeňiş) bilen Germaniýadyr (66 ýeňiş).
* Dünýä çempionatlarynda iň köp deňme-deň oýnan topar Italiýadyr — 21 deňlik. 20 oýunda deňligi saklan Germaniýa bilen Angliýa 2-nji orny paýlaşýarlar.
Dünýä çempionatlarynda iň köp çärýek finala (16), ýarym finala (13) hem-de finala (8) çykan topar Germaniýadyr.
* Dünýä çempionatlarynda iň köp gol geçiren topar Germaniýadyr – 224 gol. Ikinji ýeri 221 gol bilen Braziliýa eýeleýär.
* Dünýä çempionatlarynda yzly-yzyna çempionlyk gazanan 2 topar bar bolup, ýagny Italiýanyň (1934, 1938) hem-de Braziliýanyň (1958, 1962) ýygyndylary çempionlygyny goramagy başaran toparlardyr.
* Dünýä çempionatlarynda ýer eýesi hökmünde çempion bolan toparlar: Urugwaý (1930), Italiýa (1934), Angliýa (1966), Germaniýa (1974), Argentina (1978) hem-de Fransiýa (1998).
* Dünýä çempionatlarynda finalda iň köp garşylaşan toparlar Germaniýa bilen Argentinadyr. Olar 3 gezek gabatlaşyp, 2-sinde nemesler, 1-inde-de tangoçylar ýeňiş gazandy (1986, 1990, 2014).
* Dünýä çempionatlarynda 2-nji tapgyra iň köp çykyp bilmedik topar Şotlandiýa bolup, olara 8 synanyşygynda-da toparçadan çykmak başartmady.
* Dünýä çempionatlarynyň iň çalt goluny türkiýeli Hakan Şükür geçirdi. Ýyldyz hüjümçi 2002-nji ýylda 3-nji ýer üçin oýnalan Günorta Koreýa–Türkiýe duşuşygynda 11-nji sekuntda tapawutlandy.
* Dünýä çempionatlarynyň iň giçki goluny 121-nji minutda italiýaly Alessandro Del Piero derwezä girizdi (2006-njy, Italiýa-Germaniýa ýarym final duşuşygy).
* Dünýä çempionatlaryna ýeňiş gazanman iň köp gatnaşan toparlar Boliwiýa (1930, 1950, 1994) bilen Gonduras (1982, 2010, 2014) bolup, olaryň ikisi-de 3 gezek ýaryşa goşuldy. Boliwiýa 6, Gonduras oýnan 9 duşuşygynda-da ýeňiş gazanyp bilmedi.
* Dünýä çempionatlarynda toparçalardan iň köp çykmagy başaran toparlar Braziliýa bilen Germaniýadyr. Braziliýa 1930-njy, 1934-nji hem-de 1966-njy, şeýle-de Germaniýa 1930-njy, 1938-nji we 1950-nji ýyllardaky çempionatlardan başga beýleki 17 ýaryşda-da toparçadan çykmagy başardy.


text:
«PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) SdnBhd» kompaniýasy Malaýziýanyň «PETRONAS» Tehnologiki uniwersitetinde 2018-2019-njy okuw ýylynda okamak üçin dalaşgärleri kabul edip başlaýar.
*Maşyngurluşygynyň tehnologiýasy
*Himiki maşyngurluşyk
*Nebitgaz çykarmagyň tehnologiýasy
*Elektrika we elektronika
*Geologiýa we geofizika
*Maglumat kompýuter tehnologiýalary/Işewür maglumat bermegiň ulgamy
Resminamalar kabul edilende şu aşakdaky görkezijiler göz öňünde tutular:
1.Ýaşy: 17-23 ýaş
2.Maşgala ýagdaýy: öýlenmedik/durmuşa çykmadyk
3.Iňlis dilini bilişine bildirilýän talaplar
— IELTS boýunça iň pes bal 5.0 ýa-da
— Iň pes bal TOEFL PBT 500
4.Orta mekdebi matematika, himiýa, fizika hem-de inžener ylmyna degişli bolan beýleki 2 ders boýunça gowy we has gowy netijeler bilen üstünlikli tamamlamagy.
5. Merkdepden daşary çärelere işjeň gatnaşmagy
6.Güýçli liderlik häsiýetleri
Zerur bolan resminamalaryň sanawy:
— Bellenen nusgadaky sowalnama.
— Pasportyň göçürmesi (ýerli we daşary ýurt)
— doly orta bilim hakyndaky attestatyň göçürmesi
— Sertifikat hem-de TOEFL/IELTS ballaryň tassyklamasy
— 3,5*5 möçberdäki 9 sany surat (mawy fon)
— Dalaşgäriň täzelenen rezýumesi
— Beýleki bar bolan sertifikatlar ýa-da ugrukdyryjy resminamalar
Zerur bolan resminamalaryň ählisi iňlis diline terjime edilmelidir we çap edilen hem-de elektron görnüşinde (kompakt-diskde) berilmelidir.
Resminamalar “PETRONAS Çarigali (Türkmenistan) SdnBhd” kompaniýasynyň edarasynda şu salgy boýunça 2018-nji ýylyň 1-nji fewralyna çenli kabul ediler: Aşgabat şäheri, 744027, Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy köçesi, 81 (blok B).
Talaplara doly laýyk gelýän dalaşgärler geljekki synaglar we söhbetdeşlik üçin çagyrylar.


text:
Ak Gar saýta hoş geldiňiz.
Salam Ak Gar saydynyn myhmanlary.
Siz bizin bu saydymyzda bizin harytlarymyz bilen tansyp bilersiniz we biz barada maglumatlar alyp bilersiniz.2013-nji yylyn aprel ayyndan baslap azyk onumciligi ucin berlen ygtyyarnama esasly gant onumciligini yola goyduk.Onduryan onumi “Ak Gar” ady bilen sarp edis bazarna cykaryp basladyk.
Turkmenistan, Ahal welayat
Ak bugday etraby , Taze durmus obasynyn
Gunbatar tarapynda yerlesen
Senagat toplumynyn, 2-nji jay
tel:+993 137 36850
faks:+993 137 36840


text:
Eger telefonyňyzy rootlamak isleseňiz KINGO Root arkaly root edip bilersiňiz. Programany ulanmak gaty aňsatdyr. Ilki Bilen Programany Kompýuteriňize ýükläň soňra telefonyňyzdan Settings>Developer Options bölümüne giriň we şo ýerden USB Debugging funksiýasyny açyň. Soňra Kompýutere ýüklän KINGO Root programany işlediň Telefony USB kabelbilen birikdiriň we ROOT düwesine basyp 0% 100% bolýança garaşyň. Eger-de 0% bilen 100% arasynda telefonyňyzy kabelden aýyrsaňyz telefonyňyzyň zyýan çekip bilmegi mümkindir. Bu programa bilen ROOty hem pozup bilersiňiz. Kingo root ulananyňyzda Kompýuteriňize internet bagly bolmalydyr. Çünki Siz telefony birikdireniňizden soňra Programa telefonyňyzyň modeline göra ROOT ýükleýär.
Şu ýerden alyp bilersiňiz KINGO ROOT 19 MB
9,715 gezek okaldy


text:
2018-nji ýylyň 3-nji iýunynda dünýäniň köp ýurtlarynda ilkinji gezek Bütindünýä welosiped güni bellenildi. Bu sene hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan esaslandyryldy. Bu waka ýurdumyzyň ynsanperwerlik ýörelgelerini kemala getirýän döwlet hökmünde halkara derejede döredijilik we parahatçylyk dörediji kuwwatyny ýene bir gezek äşgär etdi.
BMG-niň Baş Assambleýasy öz Rezolýusiýasy bilen Türkmenistanda sporty we bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürmek, jemgyýetiň ekologiýa medeniýetini kemala getirmek, bu ulgamda döwletleriň hem-de halklaryň arasynda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça geçirilýän ägirt uly işi makullady we goldady.
Bu giň möçberli iş milli Liderimiziň howandarlygynda geçirildi — döwlet Baştutanymyz diňe bir oňyn teklipleri öňe sürmek bilen çäklenmän, hut özi köpçülikleýin sporta, ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek we beýleki çärelere badalga berýär, bularyň hemmesi sagdyn durmuş ýörelgesiniň wagyz edilmegine, halkyň hem-de her bir raýatyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagy üçin amatly şertleriň döredilmegine gönükdirilendir. Hormatly Prezidentimiz welosipedli ýörişleri yzygiderli geçirmek ýaly ajaýyp ýörelgeleriň binýadyny tutdy, bu çärelere dürli ýaşdaky türkmenistanlylaryň müňlerçesi gatnaşýar, olar adaty günleri hem öz içine alýar, bu bolsa jemgyýetimizi ekologiýa jogapkärçiligine düşünmäge çagyrýar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň teklibi boýunça Türkmenistanda Bütindünýä welosiped gününe gabatlanyp, nobatdaky awtoulagsyz güni hem geçirildi. Milli Liderimiziň hut özi watandaşlarymyz bilen bilelikde köpçülikleýin çärä gatnaşdy. Bu çäre ýurdumyzda sagaldyş hereketiniň ösdürilmegine, welosiped sporty bilen meşgullanýanlaryň sanynyň artmagyna we umuman, sportuň wagyz edilmegine nusgalyk goşant, şeýle hem täze ekologiýa garaýyşlarynyň kemala gelmegine, daşky gurşawyň ýagdaýyna jemgyýetiň jogapkärçiliginiň ýokarlandyrylmagyna çagyryş boldy.
turkmenistan.gov.tm
Habarlar
Hormatly Prezidentimiz Bütindünýä welosiped güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy
2018-nji ýylyň 3-nji iýunynda dünýäniň köp ýurtlarynda ilkinji gezek Bütindünýä welosiped güni bellenildi. Bu sene hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan esaslandyryldy. Bu waka ýurdumyzyň ynsanperwerlik ýörelgelerini kemala getirýän döwlet hökmünde halkara derejede döredijilik we parahatçylyk dörediji kuwwatyny ýene bir gezek äşgär etdi.


text:
Goranyş Pudagynyň Milli Taslamalary 02
Türkiýäniň Milli gämisi-MILGEM
Ýurdumyzyň iň möhüm taslamalaryndan biri bolan Deňiz asty goranyş, harby gözleg-agtaryş we gözegçilik gämisi MILGEM taslamasy ýerli mümkinçilikler bilen Stambul gämi gurluşyk ussahanasynda öndürildi. Taslamanyň çäginde häzirki wagta çenli Türkiýe üçin zerur bolan 4 milli gämi öndürildi. Mundan başgada Pakistanyň harby flotynyň 4 gämilik tenderini gazanyldy.
Türk Harb-Iş kärdeşler arkalaşygynyň Bilim bölüminiň müdüri Tarkan Zenginiň şu günki temamyz bilen baglanşykly synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Ýurdumyzyň iň möhüm taslamalaryndan biri bolan Deňiz asty goranyş, harby gözleg-agtaryş we gözegçilik gämisi MILGEM taslamasy ýerli mümkinçilikler bilen Stambuldaky harby gämi gurluşyk ussahanasynda öndürildi. Taslama başlanyndan soň, wagtal-wagtal käbir bökdençlikler ýbaşdan geçirildi. Türkiýede şol çäkde öndürilmek islenýän milli goranyş pudagynyň önümleri bilen baglanşykly böwetler bu ýerde hem ýüze çykdy. Muňa garamazdan taslama durmuşa geçirilmäge dowam edýär. Stambul gämi gurluşyk ussahanasynda alynyp barylýan taslamadan şol wagt ýurdyň premýer ministri wezipesinde işlän Rejep Taýýip Erdoganyň habary bolýar. Şol wagt ýurdyň premýer ministri wezipesinde işlän Rejep Taýýip Erdogan taslamany durmuşa geçirýän serkerdelere MILGEM taslamasy üçin: “Näme gerek bolsa ediň, men arkaňyzdadyryn” diýip belleýär. Bu berilen söz we berilen goldawlar bilen şu günki gün 4-nji gämimizi deňize goýberdik. Ondan başgada Pakistana 4 gämi gurup bermek bilen bagly şertnama gol çekildi.
Taslamanyň çäginde ilkinji gämimiz bolan TCG HEÝBELIADA (F-511) 2011-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda, 2-nji gämi TCG BÜÝÜKADA (F-512) 2013-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda deňize goýberildi we Türkiýäniň Deňiz güýçleri serkerdeliginiň çägine berildi. 3-nji gämi TCG BURGAZADA (F-513) 2016-njy ýylyň 18-nji iýunynda, 4-nji gämi bolsa TCG KINALIADA (F-514) 2017-nji ýylyň 3-nji iýulynda deňize goýberilip, häzirki wagtda gämileriň enjamlaşdyrylyşy dowam edýär.
MILGEM korweti suwasty partlamalara çydamly ýagdaýda guruldy. Gämi hiç hili logistiki goldaw bolmadan 10 günüň dowamynda deňizde galyp bilmek mümkinçiligine eýe. Gämi tehnologik özgertmelere pararlel ýagdaýda çeýe we çalt öwrenişýän konfigurasiýa eýe. Mundan başgada 10 tonnalyk dikuçaryň gije we gündiz gonmak we uçmak aýratynlygyna eýe.
MILGEM korweti suwüsti, suwasty goranyş, howa goranyş, gözleg-agtaryş, asimmetrik howplara garşy goranyş we dolandyryş-kontrol wezipelerini ýerine ýetirmek mümkinçiliklerine eýe. Bu aýratynlyklar bilen gämi dünýäde iň döwrebap harby gämileriň biridir.
MILGEM köp sanda aýratynlyga we ulgama eýedir. Şol çäkde özüne berilip bilinjek wezipäni üstünlikli ýagdaýda ýerine ýetirip bilmek maksady bilen:
Howa, suwüsti, suwasty we elektronik maksatly nyşanany gözleýän we gözegçilik edýän döwrebap ulgamlara,
Suwyň üstündäki nyşanalara garşy ulanlmak üçin dolandyrylýan ok we top ulgamlaryna,
Howadaky nyşanalara garşy ulanylmak üçin dolandyrylýan ok we top ulgamlaryna,
Suwasty nyşanalara garşy ulnylmak üçin torpeda ulgamlaryna,
Elektronik goldaw we Lazer duýduryş sistemi bilen RF/Lazer radaryna we G/M-leri anyklamak mümkinçiligine,
Döwrebap tehnologiýa söweş ulgamlaryna,
Ähli bu zatlaryň integrasiýasyny üpjün edýän Milli komandowaniýa we atyş gözegçilik ulgamlaryna eýedir.
Goranyş senagaty müdüriýetiniň we Deňiz güýçleri serkerdeliginiň milli mümkinçilikleri dolulygyna ulanylýan Milli gämi MILGEM taslamasy bilen Türkiýede ilkinji gezek döwrebap tehnologiýa bap gelýän, ýokary ülňülere gabat gelýän, doly enjamlaşdyrylan suwüsti harby gäminiň dizaýny we integrasiýasy, ýerli senagatyň goldawy bilen milli mümkinçilikler bilen durmuşa geçirildi. MILGEM Stambul gämi gurluşyk ussahanasynda, döwlete degişli ýerde, döwlet işgärleriniň, ofiserleriň we straşinalaryň elleri bilen ýerli mümkinçilikler bilen göndürildi. Türkiýe milli gämi önümçiliginde görkezen netijeliliginiň saýasynda indi milli önümini başga ýurtlara satmaga başlady.
Pakistanyň Harby flodyna gerek bolan 4 korwetiň tenderi 2018-nji ýylyň 5-nji iýulynda netijelendi we tenderi Türkiýe gazandy. Bu tender Türkiýäniň Goranmak senagatynda şu günki güne çenli bir saparda 5 milliard dollarlyk gymmady bilen iň ýokary mukdarly eksport hökmünde bellige alyndy. Tenderiň çäginde ýerli önümler ulanylyp, dört harby gämi gurular. Korwetleriň ikisi Milli Goranmak ministrliginiň çägindäki Stambul gämi gurluşyk serkerdeliginde, beýleki iki gämi bolsa Pakistanyň Karaçi şäherinde gurular.
Türkiýe özi üçin zerur bolan milli gämileri göndürýärkä, beýleki tarapdan öndürýän milli gämilerini başga ýurtlara satmaga başlady. Munyň diňe ykdysady goşantlary däl, eýsem köptaraplaýyn goşantlary bar.
Türk Harb-Iş kärdeşler arkalaşygynyň Bilim bölüminiň müdüri Tarkan Zenginiň şu günki temamyz bilen baglanşykly synyny dykgatyňyza ýetirdik.


text:
«Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugynyň taryhy baradaky maglumatlar
1929-njy ýyl – Türkmenistanda Ölçegler we agramlar palatasy döredildi.
1935-1936-njy ýyllar – Ölçegler we agramlar palatasynyň Çärjew (häzirki Türkmenabat); Mary we Krasnowodsk (häzirki Türkmenbaşy) şäher bölümleri açyldy.
1949-njy ýyl – Döwlet gözegçiliginiň ülke laboratoriýasynyň Daşhowuz (häzirki Daşoguz) şäher bölümi açyldy.
1968-nji ýyl – Senagatda we dag-magdan gözegçiligini etmek barada Türkmen iş dolandyryş edarasy döredildi.
1971-nji ýyl – Türkmen Ülke Döwletstandarty iş dolandyryş edarasy döredildi.
1977-nji ýyl – Ölçeg serişdelerini bejeriş zawody açyldy. Senagatda işleri howpsuz alyp barmak we dag-magdan gözegçiligi barada Türkmen Respublikan Döwlet Komiteti döredildi.
1978-nji ýyl – Türkmen Ülke Standartlaşdyryş we metrologiýa merkezi döredildi.
1993-nji ýyl – Türkmenistanyň Prezidentiniň 1993-nji ýylyň 7-nji ýanwaryndaky Permany bilen Türkmenistanyň standartlaşdyryş, metrologiýa, ýerasty baýlyklary goramak we halk hojalygynda işleri howpsuz alyp barmak baradaky baş döwlet inspeksiýasy döredildi.
1999-njy ýyl – Türkmenistanyň Prezidentiniň 1999-njy ýylyň 5-nji oktýabryndaky Permany bilen baş döwlet inspeksiýasy «Türkmenstandartlary» baş döwlet inspeksiýasyna öwrüldi.
2000-nji ýyl – Türkmenistanyň Prezidentiniň 2000-nji ýylyň 8-nji sentýabryndaky Permany bilen «Türkmenstandartlary» baş döwlet inspeksiýasy «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugyna öwrüldi.
2013-nji ýyl – Türkmenistanyň Prezidentiniň 2011-nji ýylyň 9-njy sentýabryndaky 11824 belgili «Aşgabat şäherinde Döwlet etalon merkeziniň binasyny gurmak hakynda» karary esasynda Döwlet etalon merkezi açyldy.


text:
Ruhani: Eýran milleti ýene bir gezek duşmanlary näumyt etjekdir
Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani Eýran millet hemişekiler ýaly duşmanlary näumyt edýändir diýmek bilen bu günki gün gaýybana uruş ýokdyr belkide Amerika göni tärde Eýran milletiniň garşysynda durandyr we ygrarsyzlygyny başlandyr diýip nygtady.
şu gün prezident Hasan Ruhani Tehranda Eýranyň ýaragly güýçleriniň ýöriş dabarasynda beren gürrüňlerinde ýadro ylalaşygyndan çykmak baradaky Amerikanyň ygrarsyzlygyna yşarat edip Donald Tramp görme-göze ýadro ylalaşygyndan çykandyr emma onuň asly maksady Eýranyň yslam ynkylabynya urgy urmakdyr diýip beýan etdi.
Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani sözüniň dowamynda Amerikanyň Eýrana garşy amala aşyran ykdysady uruşyna yşarat edip dünýä ähli durmuşda Amerikanyň bu hereketini ýazgaryp durandyr we buykdysady- ruhy we syýasy uruşyň ahyrynda ýeňilişe sezewar boljak tarapyň Amerika boljakdygyna şek-şübhe ýokdyr diiýp nygtady.
Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani şeýle-de Eýran milleti Yrak,Siriýa we Liwan milletleriniň ýüreklerinde urun tapandyr diýmek bilen Eýran milleti goranyş we raketa başarjaňlyklaryndan yza çekilmez belkide günbe-günden şu ugurdaky kuwwatlylygyny artdyrar diiýp yglan etdi.


text:
Graždan adamlaryň goragy: az gürläp, köp işlemek soralýar0
Asimmetriki söweşler adaty ýagdaýa öwrülip, harby operasiýalar köp ilatly zolaklarda has köp ýüze çykyp başlady. Hökümetler çaknyşyk barýan ýerlerde graždan adamlary goramagyň ähmiýetini barha ykrar edýärler. Emma halkara ynsanwerlerlik kanunynyň (IHL) graždan adamlar üçin ýola goýan teoretiki taýdan güýçli goragy bilen iş ýüzünde bolup geçýän wakalaryň arasynda uly boşluk bar.
“Biz bu ugurda öňegidişligiň bardygyny, artykmaç zeper ýetmek töwekgelçiligini çäklendirmek ugrunda has köp çäreleriň durmuşa geçirilendigini ykrar etmelidiris” diýip, Norwegiýanyň daşary işler ministri Espen Bart Eýd graždan ilaty goramak boýunça ýakynda Osloda geçirilen halkara konferensiýada aýtdy. Emma ol “gynançly hakykatyň, halkara ynsanwerlerlik kanunynda ýaragly çaknyşyklar döwründe graždan adamlary goramak boýunça anyk borçlar kesgitlenen hem bolsa, bu goragy ýola goýmak boýunça bilelikdäki işlerimiziň häzirki döwürde juda zerurdygyny” nygtady.
94 döwletiň we birnäçe ynsanperwerlik we harby taraplaryň gatnaşmagynda geçirilen konferensiýanyň maksady halkara arenasynda graždan adamlaryň goragyny ýokarlandyrmakdan ybaratdy. Bu konferensiýa Jakarta, Buenos-Aýres, Kampala we Wena ýaly şäherlerde geçirilen forumlaryň netijesi boldy. Bu forumlaryň başyny 2009-njy ýylda Norwegiýanyň hökümeti başlapdy.
“Adamlar hemişe halkara ynsanwerlerlik kanunyny nähili ýagdaýda durmuşa geçirýändikleri barada gürrüň berýärler, emma iş ýüzünde bu ýagdaý düýbünden tapawutly” diýip, Norwegiýanyň Daşary işler ministrliginiň ynsanperwerlik we jenaýat hukugy boýunça uly maslahatçysy Annette Bžorset IRIN neşirine aýtdy. “Biziň öňümizde goýlan wezipe bu boşlugy aradan aýyrmakdan ybarat boldy”.
Konferensiýa netijesinde Norwegiýa, Indoneziýa, Argentina, Uganda we Awstriýa döwletleriniň gatnaşmagynda maslahatlar sanawy kabul edildi. Bu maslahatlar halkara ynsanperwelik kanunyny (IHL) teoriýadan iş ýüzüne geçirmek boýunça “gurallary” hödürlemegi maksat edinýär.
Olaryň arasyna: IHL-niň şertlerini harby doktrinalara we proseduralara ornaşdyryp, ynsanperwerlik edaralarynyň öňündäki býurokratiki päsgelçilikleri azaltmak, graždan ölümleriň namalaşdyrylyşyny kämilleşdirmek, ejir çeken graždan adamlary öwez tölegi bilen üpjün etmek, söweş jenaýatlary boýunça milli kanunlary kabul etmek, ulanylýan ýaraglar boýunça açyk-aýdyňlygy artyrmak we dronlar ulanylanda has seresap bolmak hem girýär.
Soňky 10 ýylyň dowamynda halkara jemgyýetçiligi graždan adamlaryň goragyna ünsi has hem güýçlendirdi. 1999-njy ýyldan bäri bu mesele BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde gozgalyp gelýär, bu wezipe BMG-niň parahatçylygy goraýyş missiýalarynyň mandatyna hem girizildi. 2002-nji ýylda söweş jenaýatkärlerine temmi bermek maksady bilen Halkara jenaýat sudy döredildi. 2005-nji ýylda geçirilen BMG-niň Bütindünýä sammitinde bolsa döwletler Gorag jogapkärçiligi (R2P) doktrinasyny kabul etdiler.


text:
Gysga aralyga ýüzmek
Suwda ýüzmek sporty Olimpiýa sport görnüşlerine degişli bolup, dünýä ýüzünde giňden ýaýran sport görnüşleriniň biridir. Türgenler dört görnüş boýunça ýaryşarlar – erkin ýüzüş, arkan ýüzmek, brass we batterflaý. Şeýle hem, toplumlaýyn ýüzmek boýunça hem ýaryşlar geçirilýär. “Gysga aralyk” adalgasy Olimpiýa oýunlarynda 50 metr uzyn bolan howzuň ýerine uzynlygy 25 m bolan howzy aňlatmak üçin ulanylýar.
Sport görnüşi
Suwda ýüzmekde ýeňiji bolmak üçin kesgitlenen aralygy tiz wagtda geçmek zerurdyr. Ilki bilen saýlama we ýarym final ýüzüşler geçirilýär. Üstünlikli çykyş eden 8 türgen final tapgyrda çykyş etmäge hukuk gazanýar. Adatça gysga aralyga ýüzmekde iň ýokary üstünligiň gazanylan wagty (rekordy) uzak aralyga ýüzmekde gazanylan iň ýokary üstünligiň wagtyndan (rekordyndan) gysga bolýar. Bu tizligiň ulalmagyna sebäp bolýan diwardan “özüňi itmek” maşkyny ýerine ýetirmek mümkinçiliginiň köplügi bilen baglanyşykly diýlip çak edilýär.
Aralyk 50 metrden 1 500 metre çenli bolup bilýär. Dört esasy görnüşden başga, toplumlaýyn ýüzüş boýunça hem şahsy, hem toparlaýyn ýaryşlar geçirilýär.
Gelip çykyşy
Suwda ýüzmek sport görnüşi saglygy dikeltmek üçin 1830-njy ýyllarda Angliýada döräpdir we 1896-njy ýylda Afiny şäherinde geçirilen ilkinji häzirkizaman Olimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna girizildi.
1908-nji ýylda Bütindünýä suwda ýüzmek assosiasiýasy (FINA) esaslandyryldy.
Aşgabat 2017 oýunlarynda
22-25-nji sentýabr aralygynda Olimpiýa suw toplumynda ýüzüjileriň arasynda geçiriljek ýaryşyň netijesinde 30 gezek medal gowşurylyş dabarasy geçiriler. Ýaryş erkekleriň arasynda 15 dissiplina we zenanlaryň arasynda 15 dissiplina boýunça geçiriler.
Erkekleriň arasynda:
Erkin ýüzüş: 50m, 100m, 200m;
Arkan ýüzmek: 50m, 100m;
Brass: 50m, 100m;
Batterflaý: 50m, 100m;
Şahsy toplumlaýyn ýüzüş: 100m, 200m;
Erkin ýüzüş estafeta: 4x50m, 4x100m;
Toplumlaýyn ýüzüş estafeta: 4x50m, 4x100m;
Zenanlaryň arasynda:
Erkin ýüzüş: 50m, 100m, 200m;
Arkan ýüzmek: 50m, 100m;
Brass: 50m, 100m;
Batterflaý: 50m, 100m;
Şahsy toplumlaýyn ýüzüş: 100m, 200m;
Erkin ýüzüş estafeta: 4x50m, 4x100m;
Toplumlaýyn ýüzüş estafeta: 4x50m, 4x100m;
Ýaryşyň geçirilişi
Her bir dissiplina boýunça saýlama tapgyry irden geçiriler, final tapgyry bolsa agşam geçiriler. Ähli dissiplinalar boýunça saýlama tapgyr we final tapgyr geçiriler. Diňe 8 türgeniň final tapgyrda çykyş etmäge hukugy bolar.
Gysga maglumatlar
- Adatça gysga aralyga ýüzmekde iň ýokary üstünligiň gazanylan wagty (rekordy) uzak aralyga ýüzmekde gazanylan iň ýokary üstünligiň wagtyndan (rekordyndan) gysga bolýar. Bu tizligiň ulalmagyna sebäp bolýan diwardan “özüňi itmegiň” ulurak sany bilen baglanyşykly diýlip çak edilýär.
- Iň tiz we netijeli ýüzmek usuly erkin usul bolup durýar.
Medallaryň sanawy
Habarlar #Gysga aralyga ýüzmek
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: onunjy gün25 Sentýabr, 2017 (22:18)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 2017-nji ýylyň 25-nji sentýabry25 Sentýabr, 2017 (10:24)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: dokuzynjy gün24 Sentýabr, 2017 (22:46)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 24-nji sentýabr, ýekşenbe24 Sentýabr, 2017 (14:17)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: sekizinji gün23 Sentýabr, 2017 (23:49)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 23-nji sentýabr, şenbe güni23 Sentýabr, 2017 (10:53)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: ýedinji gün22 Sentýabr, 2017 (22:37)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 22-nji sentýabr, anna güni22 Sentýabr, 2017 (09:34)
- Soňky habarlar
Ýüzüjiler « Aşgabat 2017» oýunlarynda şowly çykyş etmäge taýýarlanýar22 Sentýabr, 2017 (08:28)
- Soňky habarlar
Sporta bolan söýgi durmuşa bolan söýgüdir08 Sentýabr, 2017 (12:15)
- Soňky habarlar
11 ýaşly Anastasiýa Aşgabat 2017 oýunlarynyň howzunda üstünlik gazanmaga taýýarlanýar26 Awgust, 2017 (12:15)
- Soňky habarlar
Aşgabat 2017-de türkmen ýüzüjileri üstünlik gazanarmyka?10 Awgust, 2017 (11:15)
- Soňky habarlar
Bakuda türkmen ýüzüjisi Ataýew ikinji kümüş medalyny gazandy17 Maý, 2017 (16:06)
- Soňky habarlar
Bakuda agyr atletikaçy Polina Gurýewanyň türkmen türgenleriň arasynda ilkinji altyn medaly16 Maý, 2017 (17:01)
- Soňky habarlar
“Inspiring Ashgabat” atly synag ýaryşynyň üstünlikli geçirilişi Aziada 2017-iň üstünlikli geçjekdiginiň aýdyň subutnamasydyr02 Maý, 2017 (17:49)
- Soňky habarlar
Gysga aralykda suwda ýüzmek boýunça Merkezi Aziýada geçirilen ýaryş dört türgene iki esse şöhrat getirdi27 Aprel, 2017 (21:58)
- Soňky habarlar
Gysga aralyga ýüzmek boýunça Merkezi Aziýa ýaryşy: 2-nji gün boýunça netijeler27 Aprel, 2017 (19:00)
- Soňky habarlar
Türkmenistanly Merdan Ataýew gysga aralyga ýüzmek boýunça Merkezi Aziýa ýaryşynda ýeňişlere tarap badalga aldy27 Aprel, 2017 (09:36)
- Soňky habarlar
Gysga aralykda ýüzmek boýunça Merkezi Aziýa çempionaty: 1-nji gün boýunça netijeler26 Aprel, 2017 (20:29)
- Soňky habarlar
Gysga aralyga ýüzmek boýunça Merkezi Aziýanyň halkara ýaryşynyň şowhunly açylyş dabarasy26 Aprel, 2017 (18:15)


text: Aşgabat dünýäniň iň owadan hem döwrebap şäherleriniň birine öwrülýär. Soňky ýyllaryň dowamynda paýtagtymyz täze binagärlik keşbine eýe boldy. Şäherde taryhy merkez bilen birlikde tutuş etraplaryň durky hem täzelendi, täze ýaşaýyş jaý toplumlary we beýleki binalar, häzirki zaman awtomobil ýollary, köp sanly ýadygärlikler, suw çüwdürimleri, seýilgähler peýda boldy. Ýaňy ýakyndа yaşaýyş jaylar toplumynyň 13-nji tapgyry hem açyldy. Bu 13-nji tapgyrda 12 gatdan ybarat 11 sany jemi 638 hojalyga niýetlenen ýaşaýyş jaylar, Köpetdag etrap häkimliginiň edara binasy, 6 sany administratiw edaralaryň binalary, 2 sany 600 orunlyk mekdep, 2 sany 160 orunlyk çagalar bagy, 2 sany 3 gatly 200 orunlyk awtoduralga, 1 sany saglyk öyi, 1 sany söwda-dynç alyş merkezi açylyp ulanylmaga berildi. Geljekde 14-nji we 15-nji tapgyrlarda hem şeyle binalaryň açylmagyna garaşylýar. Gurulýan şeyle binalar ak mermer bilen örtülen, ak şäher hökmünde “Ginnesiň” rekordlar kitabyndan orun alan Aşgabadyň gözelligine täze görk goşar. Döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe döwrebap keşbe eýe bolýan Aşgabat ýurdumyzyň nurana geljeginiň ösüşiň täze belentliklerine ymtylyşynyň aýdyň nyşanyna öwrüldi. Şanly seneleriň milli senenamasynda täze baýramçylyk – her ýylyň 25-nji maýy Aşgabat şäheriniň güni diýlip yglan edildi. Paýtagtymyzyň täze gurlan we döwrebaplaşdyrylan köçeleriniň ugrunda gurlan bu ýadygärlik binalary Berkarar döwletimiziň ajaýyp nyşanyna öwrüler. Bu binalar şäheriň döwrebap keşbine özboluşly gelşik berer, täze binagärlik toplumlarynyň gözelligine gözellik goşar. surat surat2 surat3 Aşgabadyň häzirki binagärlik keşbinde halkymyzyň milli öwüşgünlerini, ykdysady üstünligini, ösüşli ýollarynyň beýanyny görmek bolýar. Gurban Kadyrow


text:
“Manylaryň ýiten döwründe köňül dilinde gepleşmek”
Prezidentiň Metbugat Sekretary Ibrahim Kalynyň “Daily Sabag” gazxetiniň 4-nji noýabrda çykan sanynda çap edilen makalasy
Dünýä dilleri boýunça onlaýn çeşmelerden biri bolan “Ethnologue” internet saýtynda beýan edilmegine görä dünýäde 7 müňden gowrak ýaşaýan dil bar. Kabirleri ýüzlerje million adam tarapyndan gepleşilýär, kabirleri bolsa kiçijik halkyýetler tarapyndan. 23 dil bolsa dünýäniň ilatynyň ýarysyndan gowragyna deň gelýär. Ählisi şol maksada we funksiýa eýe: adamlaryň arasynda pikirleri, many-mazmuny we duýgulary beýan etmek. Biz dilleriň täsin dünýäsinde pikirlerimizi we duýgularymyzy beýan edip, hem özümize hem-de başga adamlara nämedir bir zatlar aýdýarys. Özümizi alyp baryşymyzyň manysyny sözler we sözlemler arkaly kesgitleýäris. Tapawutlyklarymyzy bolsa rasional aragatnaşyk arkaly çözýäris. Emma şol bir dilde gepleşmek pikirlerimizi doly beýan etmek üçin elmydama amatly şert döredýärmikä eýsem?
Şol bir dilde gepleşmegiň, çaknyşyklaryň we düşnüşmezlikleriň üssesinden gelmek üçin ýeterlik bolmaýan halatlary hem bar. İne, edil şu taýda başga adamlaryň aňyna we ýüregine ýetmek üçin dil ukybyndan has artykmaç bir güýç zerur bolýar. Şol ýer “Şol bir köňül dilinde gepleşmek, şol bir dilde gepleşmekden gowudyr” diýen Möwlana Jelaleddin Rumynyň üns çeken ýeridir. Manyly düşünjeler dil arkaly beýan edilýän hem bolsa, aýdylýan adamyň aňyna däl, eýsem ýüregine ornaşan halatynda manyly bolýar. Pikirler köňül dili arkaly beýan edilende ruhlarymyzda we aňymyzda täsir galdyryp biler.
Köňül dili bilen aýdylan sözler diňe başga bir köňülden gelen halatynda eşidilip bilner. Ol, kalybymyza başga kalplar bilen gepleşmegi öwretmelidigimizi aňladýar. Möwlana ähli adamlaryň şol dilde gepleşme ukybyna eýedigine ynanýar.
Aslyna seredilende yslamy intellektual düşünje üşçin kalp, aň we intellekt ýaly möhüm epistemiki organdyr. Kalp, diňe bir duýgularyň mekany däl, eýsem düşünjeleriň, pikirleriň we manylaryň ornaşýan ýeridir. Döwrebap pelsepäniň gymmat düşen ýalňyşlyklaryndan biri hem bagtyýarlyk döredýän we iş ýüzüne geçen maglumatyň ýeri bolan adamyň ýüregini diňe bir duýgulara ýüzlenýän psihiki makala öwürmegidir.
Akyl we ýürek biri-birine duşman däldir. Tersine adamyň özboluşlygyny emele getirýär we tamamlaýar. İkisinden biri bolman halatynda adam çig we kemçilikli bolar. Akyl ýa-da mantyk biziň ähli duýgudyr düşünjelerimiz ýekelikde göterip bilmez. Çünki biz “pikirlenýän enjamlardan” has kämil. Biz başgalary üçin hem duýýan, doga edýän, aglaýan, bagtly bolýan, pany dünýä gelişimiziň manysy barada pikirlenýän adamlar.
Kalp, düşünjelerimizi we pikirlerimizi çürt-kesik we mantykly görnüşde baýn etmek üçin ýeterlik däl. Kalp we akyl, ikisi bilelikde bolanda bize bitewi özboluşlygymyzy berer- ol, dünýäni şol bir wagtda hem hakyky ýörelgeleriň hem-de yşgyň, beýik gymmatlyklaryň gözi bilen görýän özbolyşlykdyr. Biz manyny aklymyz we dilimiz bilen döredýäris. Manyny döredişimiz ýaly onuň örtgüsini galdyryp, ýüze çykarýarys. İne ol akylyň we kalbyň biri-birinden beslenýän, bize hakykat barada bitewi garaýyş berýän ýeridir.
Möwlana gaýdyp gelenimizde; eýsem näme sebäpden köňül dilinde gepleşmegi saýlap aldyka? Onuň sebäbi ýönekeýje, edil şonuň ýaly hem çuň. Şol bir dilde gepleşýän adamlar tapwutly pikirlere eýe bolup bilerler. Emma köňil dili kiçijik tapawutlyklary ortadan aýyrar we adamlaryň düşünjesini güýçlendirip, garaýyşyny has-da giňelder. Ol, dagyň depesine çykyp, jülgäniň çar tarapyny görmäge meňzeýär. Näçe belende çyksak, düşünjämiz hem şonça çuňlaşar. İne bize intellektual kämillige, ynanja, ärdeme we merhemede tarap ýol görkezýän maglumat üýşmekleri däl, şol çuňlaşýan düşünjedir.
Ol hem bize goşgularynyň esasy bölegini belli bir dilde, bir wagtda we ýerde ýazandygyna garamazdan Möwlananyň şu günki günde-de ähliumymy ähmiýete eýedigini düşündirýär. Ähli pirler ýaly Möwlana hem zatlaryň hususy beýanlarynyň aňyrsyna geçip, olaryň ähliumumy we öçmez manylaryna ýetmegi maksat edindi. Möwlana görnüşiň däl, manynyň yzyna düşdi. Şol bir wagtda-da görnüşi hem ünsden düşürmedi. Netijede Möwlana iň çuň manylary şygy sungady arkaly we üns çekiji hemakaýatlar blen beýan etmegiň hötdesinden gelen şahyrlardan biri. Ol “manynyň” bakydygyny bilýärdi. Şol sebäpli hem oňa gönükdi. Many bolsa bizi erkinleşdirýär.


text:
Birleşen Milletler Guramasy Türkmenistanda “gülençi”, ýagny ABŞ-da ýaşaýan türk ruhanysy Fethulla Güleniň “Hyzmat” hereketi bilen gatnaşyk saklamakda güman edilen 18 raýatyň “eden-etdilikli” ýagdaýda uzak-möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilendigini aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň ozal hem habar berşi ýaly, 2016-njy ýylyň tomsunda Türkiýede başa barmadyk harby agdarylyşygyň arkasynda dini ruhany Fethullah Güleniň durandygy öňe sürlenden soň, Türkmenistanda onuň hereketi bilen ilteşiklidir öýdülýänler köpçülik ýagdaýda soraga çekilip, her dürli gynamalara sezewar edilip we uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilip başlandylar.
Mundan bir ýyl ozal Azatlyk Radiosyna gowşan, suduň höküminden göçürmedigi aýdylýan dokumentde bolsa, ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen sud diňlenişiginde, “gülençi” bolmakda güman edilýän 18 adamynyň 12 we 25 ýyl aralygynda türme tussaglygyna höküm edilendigini görse bolýardy.
Hökümde, ady geçýän 18 adamyň ählisine-de Türkmenistanyň Jenaýat Kodeksiniň 177-nji, ýagny Durmuş, milli ýa-da dini duşmançylygy döretmek maddasynyň 3-nji bölegine; şeýle-de 275-nji, ýagny Jenaýatçylykly düzümleriň maliýeleşdirilmegi maddasynyň 3-nji bölegine laýyklykda aýyplama bildirilip, olar günäli tapylypdyrlar.
BMG-niň Eden-etdilikli tussag edilmeler boýunça Işçi topary özüniň 80-nji sessiýasynyň dowamynda ýokarky ýagdaýlary seljerip, gürrüňi gidýän adamlar “eden-etdilikli” ýagdaýda tussag edilip, türme tussaglygyna höküm edildi” diýen netijä geldi.
BMG-niň ekspertleri türme möhletine höküm edilen raýatlaryň tussag edilmegi we sud diňlenişigi Adam hukuklary baradaky ähliumumy jarnamanyň, Raýat we syýasy hukuklary baradaky halkara paktynyň ençeme maddalaryna ters gelýändigini hem belläp geçdiler.
Ekspertler, suduň höküminde tussag edilenleriň diňe terjimehallarynyň ýerleşdirilendigine, şeýle-de olaryň edendigi aýdylýan etmişleriniň jikme-jikleriniň aýan edilmeýändigine hem ünsi çekdiler.
Ýaşlyk posýologynyň AH-D/1 izolýatorynda geçen sud diňlenişiginde-de, aýyplanýanlaryň aklawçylary diňe “göz üçin” gatnaşdyrylyp, olaryň öz müşderileriniň haýryna nähilidir bir delil getirmegine hem mümkinçilik berilmändir. Mundanam başga, derňewiň dowamynda aýyplanýanlar agyr gynamalara we urgulara sezewar edilipdirler.
Ýeri gelende bellesek, mundan ozal-da, adam hukuklaryny goraýjy, şol sanda “Human Rights Watch”, “Amnesty International”, “Crude Accountability”, “Norwegiýanyň Helsinki Komiteti”, “Türkmenistanyň Alternatiw habarlary” we “Adam hukuklary boýunça türkmen inisiatiwasy” toparlary ýörite beýanat ýaýradyp, “gülençilikde” aýyplanýanlaryň sud diňlenişigini “bikanun” diýip, häsiýetlendiripdiler.
Şol pursat, adam hukuklaryny goraýjy toparlar bu sud diňlenişigi bilen baglylykda, köp soraglaryň açyk bolup galýandygyny belläp, gürrüňi gidýän 18 tussagyň tizden-tiz azat edilmegine çagyryş edipdiler.
BMG-niň Eden-etdilikli tussag edilmeler boýunça Işçi topary hem gürrüňi gidýän 18 adamyň azat edilmeginiň; şeýle-de, halkara kanunçylygyna laýyklykda, olaryň çeken ýitgisiniň öweziniň dolunmagynyň talaba laýyk kanuny hereket boljakdygyny bellediler.
Bu aralykda, Azatlyk Radiosynyň türkmen hökümetindäki ynamdar çeşmeleriniň biri Gadyr gijesine gabatlap geçirilýän nobatdaky günä geçişde “gülençileriň” hem azatlyga goýberilmeginiň mümkindigini aýtdy.
Eger-de bu gezekki günä geçişde “gülençiler" hereketi bilen bagly türmä basylan adamlar köpçülikleýin azatlyga çykarylsa, bu Türkmenistanda syýasy ýagdaýlar bilen bagly azatlykdan mahrum edilenleriň ilkinji gezek köpçülikleýin günä geçişe düşürilmegi bolar.


text:
Uniwersitetyň nyşany
Uniwersitetyň ýörite geraldika nyşanynyň şekili
Emblemada meşhur Brest galasynyň Holm derwezesiniň bir bölek stilleşdirilen şe-kili bar. Emblemanyň aşaky bölegi latyn harpy bilen “ U” – “ uniwersitet” sözüniň birinji harpyny aňladýar. Goýy-gyzyl reňkli jäheginiň şekili uniwersitetyň köp ýyllyk taryhynyň şertli bellikler reňki hasaplanylýar, Beýik Watançylyk urşundan soňky döwür, haçan siwilizasiýadan öňki bütin ösüş ruhy dünýäniň , medeniýetiň gaýdyp gelmesiniň wezipesi bolup durdy,ýöne bilim ýene-de döwriň tanymal ähmiýetini emele getirdi. Şekiliň merkezinde Holm derwezesiniň bölegi sary görnüşde - stilleşdirilen ýaşyl şekiljik bilen üstünde gyzyl tegelek bir wagtda ýaşlygy we gülleýän ösümligi we açylyp duran kitaby alamatlandyrylan.
Baýdak göniburçly tekiz ak reňkli gapdaly 1:2 deňeçerligi bilen bellenilýär. Ak reňk arasaçylyk düşünjesiniň we bilim ösüşindäki gatnaşýan adamlaryň aragatna-şygyny aňladýar. Baýdagyň merkeziniň öň tarapynda uniwersitetyň emblemasy ýerleşdirilen. Emblemanyň ýokarsynda “ Брэсцкi дзяржауны унiверсiтэт” , em-blemanyň aşagynda- “ iмя А.С. Пушкiна” diýen ýazgylar gurşap alýar.


text:
Kategori: Tehnologiýa
Suw geçirmeýän smartfonlar (testiň netijeleri)
by ILHAN DOVRANOV | Mar 13, 2018 | Tehnologiýa | 21 |
Suw geçirmeýän smartfonlar (testiň netijeleri)Bu ýazga baha ber Soňky döwürde ulanylmaga berilýän...Dowamy
Geljegiň 5 tehnologiýasy
by ILHAN DOVRANOV | Oca 8, 2018 | Tehnologiýa | 19 |
Geljegiň 5 tehnologiýasyBu ýazga baha ber Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly okyjylary. Men...Dowamy
Internet bolmasa näme etmeli?
by ILHAN DOVRANOV | Ara 14, 2017 | Tehnologiýa | 18 |
Internet bolmasa näme etmeli?Bu ýazga baha ber Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly okyjylary! Men...Dowamy
Geljegi bezejek 5 tehnologiýa
by ILHAN DOVRANOV | Ara 11, 2017 | Tehnologiýa | 20 |
Geljegi bezejek 5 tehnologiýaBu ýazga baha ber Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly okyjylary! Men...Dowamy
Metal, plastik ýa-da aýna? Smartfonlar haýsy materialdan?
by ILHAN DOVRANOV | Eki 27, 2017 | Tehnologiýa | 21 |
Metal, plastik ýa-da aýna? Smartfonlar haýsy materialdan?5 (100%) 1 vote Salam Öwrenmeli saýtynyň...Dowamy
Soňkylar
Soňky teswirler
- APP CLONER APK FULL için Myhman
- Özümize ynamdarlygymyzy öldürýän 5 şert için Myhman
- Imo – soňky aktiwligi gizlemek. için Myhman
- Suw geçirmeýän smartfonlar (testiň netijeleri) için Myhman
- Android telefonyň Uçar režiminde internedi ulanmak (Airplane Mode) için Myhman


text:
Eýranda harby çärä guralan terrorçylykly hüjümde 24 ýogaldy
Ahwaz şäherinde Goranyş hepdeligine bagyşlanyp harby çäre geçirilýärkä terrorçylykly hüjüm guraldy
Eýranyň günorta günbatarynda ýerleşýän Ahwaz şäherinde geçirilýän harby çärä guralan terrorçylykly hüjümde ilkinji kesgitlemelere görä, 24ýogaldy, 53 adam ýaralandy.
Ahwaz şäherinde Goranyş hepdeligine bagyşlanyp harby çäre geçirilýärkä terrorçylykly hüjüm guraldy.
Ýerli köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde berlen habarlarda harby egin eşigini geýen hüjümçileriň howpsyzlyk güýçlerine ot açandygy nygtaldy.
Terrorçylar bilen howpsyzlyk güýçleriniň arasynda 10 minut dowam eden çaknyşyklarda 24 adamyň ýogalandygy bellenildi.
Eýranyň resmi ERNA habarlar gullugy bolsa hüjümde 53 adamyň ýaralanandygyny, hüjümçilerden 4-niň öldürlendigini habar berdi.


text:
Häzirki wagtda Türkmenistanda atçylyk sportunyň dürli görnüşlerini wagyz etmäge uly üns berilýär. Munuň özi ýurdumyzyň atçylygyny mundan beýläk-de ösdürmek, şöhrat gazanan ahalteke bedewlerini ösdürip ýetişdirmek boýunça tohumçylyk işini kämilleşdirmek, çapyksuwarlary we sport bedewlerini halkara ýaryşlaryna taýýarlamak bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Mälim bolşy ýaly, bedewleriň bu özboluşly tohumyna örän belet we oňa sarpa goýýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly kitabynda belleýşi ýaly, ahalteke bedewleri diňe bir däp bolan at çapyşyklarynda däl, eýsem, atçylyk sportunyň beýleki görnüşlerinde hem ajaýyp netijeleri görkezýärler. Ahalteke bedewleriniň görnükli wekilleri dünýä atçylyk sportunyň we Olimpiýa hereketiniň taryhynda öz mynasyp ornuny tapdylar.
2011-nji ýylda Halkara atçylyk-sport toplumynyň ulanylmaga berilmegi bilen päsgelçilikden geçmek Türkmenistanda täze ösüşe eýe boldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyndan, Milli atçylyk sporty merkezinden we Türkmenistanyň Goranmak ministrliginden bedewleriň ondan gowragyny ýygnan häzirki ýaryş hem munuň aýdyň subutnamasy boldy.
Dabaraly sazyň owazy astynda ýaryşa gatnaşyjylar yzygiderlilikde meýdança çykýarlar. Olar tomaşaçylara tarap ýüzlerini öwrüp, hatara durýarlar. Ýaryşy alyp baryjy myhmanlary ýaryşa gatnaşyjylar bilen tanyşdyrýar. Şondan soň, emin ýaryşyň şertlerini yglan edýär.
Häzirki ýaryş iki tapgyrdan ybaratdyr, şolarda her bir türgene çykyş etmek üçin 4 minut berilýär. Ýaryşyň tertibine laýyklykda, çapyksuwar at bilen şol ýerde oturdylan 10 sany päsgelçiliklerden geçip, bellenilen ugry geçmelidir. 1-nji tapgyrda şol päsgelçilikleriň doly derejedäki beýikligi 1 metr 10 santimetre barabardyr. 2-nji tapgyrda ýaryşa gatnaşyjylaryň öňünde 1 metr 20 santimetr beýikligi ýeňip geçmek wezipesi durýar. Ikinji tapgyrda jemi jerime utuklaryny has az alan we ýokary tizligi görkezen bedew ýeňiji bolýar.
Tutuş ýaryşyň dowamynda bu ýerde oturdylan monitorda tomaşaçylara çykyş edýän her bir bedew we çapyksuwar, olaryň bellenilen ugry geçmeginiň wagty we jerime utuklary hakynda maglumat berildi.
Ýaryş bedewlere erk etmek sungatynda çapyksuwarlaryň ýokary ussatlygyny görkezdi. Olar bolsa öz nobatynda, ahalteke bedewiniň ajaýyp beden kämilligi bilen bir hatarda, päsgelçilikden geçende deňagramlylygyny saklamak başarnygyna hem eýedigini ýene-de bir gezek tassykladylar. Ahalteke bedewleriniň “behişdi bedewler” diýlip atlandyrylmagy tötänleýin däldir.
Bedewleriň päsgelçilikden geçmek boýunça ýaryşyň ýeňijilerini Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan sylaglamak dabarasy 27-nji aprelde, ýagny Türkmen bedewiniň baýramynda geçiriler.


text:
22 aýaly öldürmekde ömürlik türme tussaglygyna höküm edilen orsýetli öňki polisiýa ofiseri başga-da 60 aýaly öldürmekde aýyplanyp, gaýtadan sud edilýär.
Öňem adam öldürmekde günäli tapylan 53 ýaşyndaky Mihail Popkowyň ikinji sud diňlenişigi 10-njy ýanwarda Russiýanyň günorta-gündogar Sibir sebitiniň Irkutsk regional sudunda geçirildi.
Sud Popkowa ýöňkelýän aýyplamalary mälim edip, sud diňlenişigini 15-nji ýanwara geçirdi we munuň ýapyk gapylaryň arkasynda geçiriljekdigi barada karar çykardy.
Angarsk şäherinde işlän öňki polisiýa ofiseri Popkow jynsy zorluk we 1997-nji ýylda üç zenanyň öldürilmegi bilen baglanyşykly DNA subutnamalaryndan soň, 2012-nji ýylda tussag edilipdi. Şondan soň ol has köp zenany öldürendigini boýun aldy diýip, Russiýanyň häkimiýetleri aýtdylar.
2015-nji ýylyň ýanwar aýynda Popkow 22 aýaly öldürmekde we 1994-2000-nji ýyllar aralygynda iki zenany öldürmäge synanyşmakda günäli tapylyp, ömürlik türme tussaglygyna höküm edilipdi.


text:
Aşgabat şäherinde günorta-gündogarlygyna uzap gidýän Ýunus Emre köçesiniň Parahat-7 etrapçasynyň çäginde ýerleşýän iki gatly kotež jaýlar ýumrulyp başlandy.
Ýaşaýjylaryň aýtmaklaryna görä, bu kotež jaýlar Aşgabadyň Saparmyrat Türkmenbaşy tekstil kompleksine degişli bolup, ýaşaýyş we ofis jaýlarydy, olaryň sany 20-den hem gowrak.
Şäherden Parahat-7 etrapçasyna barýan ýoly giňeltmek maksady bilen mundan 3 ýyl ozal bu köçede 20 ýyldan bäri ösüp oturan arça we beýleki saýaly baglary çapyp aýyryp, kotež jaýlaryň daşyndaky haýatlary jaýlara has golaý süýşürip, jaýlaryň hem durky täzelenipdi.
Bu işler üçin döwlet gaznasyndan näçe serişde sarp edilendigi ilat köpçüligine mälim bolman galýandygyny aýdyp, Parahat-7 etrapçasynyň ýaşaýjysy Orazmyrat aga şeýle diýýär. “Iki-üç ýyllykda birgiden serişde sarp edilen, durky boýunça ulanmaga juda amatly bu jaýlaryň häzirki wagtda ýumrulmagyna daşyndan nebsiň agraýar.
Garaşsyzlygyň başky ýyllarynda Türkmenbaşy tekstil kompleksiniň gurulmagy bilen bu kompleksi guran türk işewürleriniň maşgalalarynyň ýaşamagy üçin we käbir ofis jaýlary üçin niýetlenen iki gatly kotež jaýlaryň birnäçesi ozalrakdan ýumrulyp başlanypdy. Indi bolsa onyň galan bölegi hem ýumrulýar.
Daş-töweregindäki gurluşyklary synlasaň, bu edilýän weýrançylyklaryň ýerinde hem köp gatly beton jaýlar guruljaga meňzeýär. Emma ol köp gatly jaýlarda ilat köpçüligi mejbury ýaşamaly bolýarlar.”
“Tekstil komleksine degişli bu iki gatly kotež jaýlarda esasan türk işewirleriniň maşgalalary we tekstil komleksine degişli işgärleriň maşgalalary ýaşaýardylar. Ol ýerde birnäçe ofis jaýlary hem bardy. Olaryň nirä göçürilendigi belli däl. Ýöne ilaty gynandyrýan zat, bu kotež jaýlaryň weýran edilmegi. Bu kotež jaýlary juda amatly jaýlardy” diýip, Orazmyrat aga aýdýar.
“Ilata amatly jaýlary gurup bermäge derek, bar bolan amatly jaýlary ýumurmagyň nämä geregi bardy? Emeldarlaryň gözleri diňe ýumurmaga amatly zat gözleýäne meňzeýär” diýip, ýaşaýjylar öz gynançlaryny biri-biri bilen paýlaşýarlar.
Şol bir wagtda, bu kotež jaýlaryň 20 ýylyň dowamynda zähmet çekilip, ösdürilip ýetişdirlen gür arçalaryň arasynda ýerleşýändigine hem ýaşaýjylar ünsi çekýärler.
Kotež jaýlaryň ýumrulmagy bilen ýüzlerçe arça agaçlarynyň hem ýok edilýändigini, bu edilýän işleriň çydamsyz ýagdaýdygyny ýaşaýjylar nygtaýarlar.


text:
Paýtagtymyzdaky “Ýyldyz” myhmanhanasynda Aziýanyň ösüş bankynyň “Merkezi Aziýada sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk (MASYH)” maksatnamasynyň energetika ugry boýunça utgaşdyryjy komitetiniň nobatdaky mejlisi geçirildi.
Foruma Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýanyň, Ýaponiýanyň, Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Mongoliýanyň, Pakistan Yslam Respublikasynyň, Täjigistan Respublikasynyň, Özbegistan Respublikasynyň, şeýle hem Aziýanyň ösüş bankynyň, Bütindünýä bankynyň, BMGÖM-niň hem-de ÝUSAID-niň wekilleri gatnaşdylar.
Mejlisiň gün tertibine MASYH-nyň işiniň gündelik ugurlaryny seljermek, energetika ulgamyna ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmak, iş meýilnamasyna syn bermek we Merkezi Aziýa sebitinde hem-de dünýäde energetika pudagynyň ösüşini çaklamak bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Ýurdumyzda geçirilýän şeýle wekilçilikli forumda bu ulgamyň esasy meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylmagy eziz Watanymyzyň daşary ýurtlardaky abraýynyň barha artýandygyny ýene-de bir gezek görkezdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň açyklyk syýasatyny durmuşa geçirmegi netijesinde Türkmenistan özüni sebit we dünýä möçberlerinde, şol sanda energetika ulgamynda halkara gatnaşyklaryň geljegini ara alyp maslahatlaşmak üçin ähmiýetli meýdança hökmünde görkezdi.
Türkmenistanyň energiýa serişdeleriniň iberilýän möçberlerini artdyrmaga hem-de olaryň eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga gönükdirilen meýilnamalaryna we anyk hereketlerine MASYH maksatnamasyna gatnaşyjylar tarapyndan ýokary baha berilýär. Şu babatda ýurdumyz sebitde sarp edijileri energiýa serişdeleri bilen bökdençsiz we ygtybarly üpjün etmäge gönükdirilen syýasaty durmuşa geçirmek bilen, anyk taslamalaryň ençemesini amala aşyrýar.
Türkmenistanda “Türkmenistanyň elektroenergetika ulgamyny 2013 — 2020-nji ýyllarda ösdürmegiň konsepsiýasy” işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi. Ony durmuşa geçirmegiň çäklerinde soňky 5 ýylyň dowamynda gazturbina elektrik stansiýalarynyň 6-sy ulanmaga berildi. Kuwwaty 1574 MWt bolan utgaşykly elektrik stansiýasynyň gurluşygy dowam etdirilýär. Mundan başga-da, sarp edijilere edilýän hyzmatlary kämilleşdirmek üçin ýurdumyzyň halkalaýyn energiýa ulgamyny döretmek boýunça işler alnyp barylýar.
2018-nji ýylyň 8-nji martynda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň nobatdaky mejlisinde Owganystanda halkara tagallalary goldamak barada Rezolýusiýa kabul edildi. Onda Türkmenistanyň ulag we aragatnaşyk ulgamynda halkara taslamalar boýunça öňe süren başlangyçlarynyň, hususan-da, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini, Kerki — Ymamnazar — Akina demir ýoluny, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe ulag geçelgesini gurmaga gönükdirilen başlangyçlarynyň ähmiýeti aýratyn bellenilýär.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Milletler Bileleşigine agza ýurtlaryň ählisini şu taslamalary goldamaga hem-de olaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegine ýardam bermäge çagyrdy. Şeýlelikde, sebit hem-de sebitara gatnaşyklary ösdürmek işinde Türkmenistanyň eýeleýän işjeň orny BMG tarapyndan berk goldawa mynasyp bolup, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan giň möçberli taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine dünýä bileleşigi tarapyndan ýokary baha berilýändigini nobatdaky gezek subut etdi.
23-nji fewralda TOPH gaz geçirijisiniň owgan böleginiň gurluşygyna hem-de täze elektrik geçirijiniň çekilmegine badalga berildi. Bu gaz geçirijiniň düzümleýin desgalarynyň ählisiniň energiýa üpjünçiliginden başga-da, geljekki elektrik geçiriji ulgam Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Günorta Aziýanyň beýleki ýurtlaryna elektrik energiýasyny eksport etmäge mümkinçilik berer. Şol ugur boýunça optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň gurluşygy hem alnyp barylýar. Munuň özi üç ýurduň arasynda, maglumat-kommunikasiýa ulgamyny ösdürmek bilen birlikde, Aziýa sebitiniň şu böleginde goşulyşmak hereketiniň güýçlendirilmegine ýardam eder.
“Mawy ýangyjyň” gorlary boýunça dünýäde öňdäki orunlarda durýan “Galkynyş” ýatagyndan gözbaş alýan TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi sebitde möhüm durmuş meselelerini çözmek bilen birlikde parahatçylygy pugtalandyrmaga hem-de durnukly ösüşe ýardam eder. Täze iş orunlarynyň müňlerçesini döretmäge mümkinçilik bolar. Bu giň möçberli taslama Aziýa ösüş banky hem işjeň gatnaşyp, hemmetaraplaýyn goldaw berýär.
Mejlise gatnaşyjylar açyklyk, deňlik we özara bähbitlilik ýörelgelerine esaslanýan sebitde goşulyşmak çäresiniň durnukly ösüş üçin ygtybarly gural bolup durýandygyny bellediler. Gadymy taryhy ýoly gaýtadan dikeltmäge, şol sanda halkara energetika taslamalaryny durmuşa geçirmek arkaly dikeltmäge gönükdirilen tagallalaryň netijesinde ýurdumyzda “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän 2018-nji ýyl Aziýa sebitiniň çalt depginler bilen ösmegine beslener.
Ýygnananlar şu Aşgabat duşuşygynyň MASYH maksatnamasynyň çäklerinde netijeli gatnaşyklaryň işjeňleşmegine täze itergi berjekdigine ynam bildirdiler.
14-nji martda Aziýanyň ösüş bankynyň “Merkezi Aziýada sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk (MASYH)” maksatnamasynyň energetika ugry boýunça utgaşdyryjy komitetiniň mejlisi dowam etdiriler.


text:
Rus we türkmen diplomatlary iki ýurduň arasynda terrora garşy göreş tagallalaryny utgaşdyrmak barada ylalaşdy diýip, Russiýanyň Daşary işler ministrligi sişenbe güni aýtdy.
RussiýanyňTASS habar gullugynyň Moskwadan ýaýradan habarynda aýdylmagyna görä, Russiýanyň daşary işler ministriniň orunbasary Oleg Syromolotow bilen Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýewiň gatnaşmagyndahalkara terrorçylygyna garşy göreş meselelerine bagyşlanyp, Rus-Türkmen konsultasiýalary geçirildi.
“Taraplar halkara terrorçylygyna garşy durmak hyzmatdaşlygyny iki döwletiň arasyndaky syýasy derejelerde we degişli gulluklar derejesinde pugtalandyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar” diýip, ministrlik aýtdy.
"Rus we türkmen diplomatlary hyzmatdaşlygy esasy halkara formatlarynyň çäginde, Birleşen Milletler Guramasynyň we Howpsuzlyk geňeşiniň terrorizme garşy alyp barýan tagallalaryna goşulmak bilen utgaşdyrmak zerurlygyny nygtadylar” diýip habarda aýdylýar.
Şeýle-de diplomatlar bu tagallalary “Yslam döwleti” terror toparyny (Russiýada gadan edilen)we şuňa meňzeş beýleki guramalary derbi-dagyn etmek, terrorizmi maliýeleşdirmegi we terror ideologiýasyny ýaýratmagy togtatmakboýunça alnyp barylýan global tagallalaryň çäginde utgaşdyrmak zerurlygyny bellediler.
Mundanam başga taraplaryň Merkezi Aziýadakyhowpsuzlyk meselelerini, şol sanda goňşy Owganystandan gelýän terror dahylly wehimleri ara alyp maslahatlaşandyklary aýdylýar.
Konsultasiýalar Russiýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk ruhunda geçirildi diýip, rus DIM-niň websaýtynda bellenilýär.
Ýatladýarys, oktýabr aýynyň başyndan bäri türkmen-rus gatnaşyklary ýygjamlaşyp başlady, Wladimir Putin aýyň başynda, bäş ýyllyk arakesmeden soň Aşgabada sapar etdi; prezident Berdimuhamedow 11-nji oktýabrda GDA-nyň Soçide geçirilen sammitine gatnaşyp, rus kärdeşine “Wepaly” atly türkmen güjügini sowgat berdi.
Soňra, 18-nji oktýabrda RF-nyň döwlet sekretarty, daşary işler ministriniň orunbasary Grigoriý Karasin Aşgabada sapar edip, türkmen prezidenti we daşary işler işler Ministri Reşid Meredow bilen duşuşdy.
Mundan öň rus metbugatynda rus harbylary we ekspertleri tarapyndan türkmen-owgan serhediniň mümkin bolan terror howpuna garşy durmaga taýýar däldigi hakynda pikirler aýdylypdy.Ikinji tarapdan, rus resmileri soňky ýyllarda ençeme gezek türkmen-rus serhedini berkitmäge kömek bermäge taýýardyklaryny mälim etdiler.
Türkmen metbugaty Wepa Hajyýewiň gatnaşmagynda geçirilen duşyşyk barada maglumat bermedi.


text:
Ibn Hanapyýa şeýle diýipdir: «Kime nebsi hormat-sylagly bolan bolsa, dünýäsi oňa haýyn bolandyr».
* * *
Bir adam Hezreti Alynyň ýanynda dünýäni ýamanlapdyr. Hezreti Aly oňa şeýle jogap beripdir: «Dünýä hakykatdan hem sözüni dogry bilene hakykat ýurdudyr. Düşünýäne halasgärlik ýurdudyr, ondan azygyny edinýäne baýlyk öýüdir. Öwüdini tutana öwüt-nesihat öýüdir. Allanyň dostlarynyň sežde edýän ýeridir. Allanyň perişdeleriniň namaz okaýan ýeridir. Allanyň wahysynyň inen ýeridir. Allanyň dostlarynyň dükanydyr. Ondan rehmet gazanýarlar, ondan jenneti gazanýarlar. Kim dünýäni ýamanlap biler. Ol onuň özünden aýrylyp gitjekdigini belent ses bilen bildirendir. Özüniň we maşgalasynyň soňuny habar berendir. Belasy bilen bela mysal berer. Şatlygy bilen şatlyga mysal berer. Ynsan aman-sag ýatyp, derde, mähnete sezewar bolup turar.
Eý, dünýäni ýamanlaýan, soňra bolsa onuň aldawyna düşen. Dünýä seni haçan aldady? Haçan seniň ýoluňy azdyrdy? Bedenleri çüýräp, dargap giden atalaryň bilen aldadymy, ýa-da topragyň aşagynda ýatan eneleriň mazarlary bilen aldadymy?»
* * *
Şahyr şeýle diýipdir:
Gowy günlere duşsaň, peýdalangyn sen ony,
Sebäbi, mydam duşar bu durmuşyň kyn güni.
* * *
Ubeýdylla ibn Abdylla ibn Tahyr şeýle diýipdir:
Saňa bu pany dünýäniň pesligi hökmünde, haramzadalaryň belent bolup, abraýlylaryň pes bolmagy ýeter.
Sebäbi yzzatly adamlar aýak astyndadyr, emma pes adamlar bolsa, başlaryň üstündedir.
* * *
Araplar taryhdaky her 100 ýyla eşek ýyly diýip at goýupdurlar. Ol 100 ýyl hem Uzeýriň eşeginiň başyndan geçen hadysa üçindir.
* * *
Merwan ibn Muhammede «eşek» Merwan diýip at goýupdurlar. Sebäbi merwan ogullary halypalygyň başynda 100 ýyl hökümdar bolupdurlar.
* * *
Bir adam bazardan eşek satyn alypdyr. Görse ol garry eken. Ol oňa seredip: «Görýän welin bu eşek «eşek ýylyndan» hem öň doglupdyr öýdýän» diýipdir.
* * *
Dünýä talak bermek, ahyrete galyň bermekdir, ahyrete talak bermek, dünýä galyň bermekdir.
* * *
Mugawyýa] şeýle diýipdir: «Biz erbet zamanda we ýaramaz döwürde ýaşaýarys. Bu dünýäde gowy ýaman hasaplanýar, ýaman bolsa gowy hasaplanýar».
* * *
Şygyr:
Ýolagça iň gowy wagt eger yza dolansa,
Onuň salkyn howasy, gije ýöräne bolsa.
* * *
Bahar paslynyň waspy barada şeýle diýipdirler: «Bahar pasly ýürekleriň rahatlygy we jennetiň ysy bilen geldi».
* * *
Semut kowumyna azap dynç gün irden berlipdir.
* * *
Hadysda şeýle diýlipdir: «Dynç günüň şerinden Alla sygynýarys. Siz we siziň her biriňiz dynç günüň şerinden habardar boluň. Göýä gylyjyň kesgir tarapynyň bolşy ýaly onuň hem ýiti tarapy bardyr».
* * *
Araplarda hoş gün şum gün hasaplanýar.
* * *
Ibn Apbas Muhammet alaýhyssalamdan şeýle hadys rowaýat edipdir: «Her aýyň iň soňky hoş güni dowamly bela günüdir».


text:
Tebigy gazy iri öndüriji bolup durýan Türkmenistan çylşyrymly daşarky şertlere, şol sanda nebitiň we gazyň nyrhlarynyň durnukly pese düşmegine hem-de söwda boýunça hyzmatdaşlary bolan ýurtlarda ykdysady işjeňligiň peselmegine uýgunlaşmagy başardy. Bu barada Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň geçen ýyldaky iň soňky mejlisinde belledi.
Döwlet Baştutanynyň belleýşi ýaly, häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetinde çylşyrymly ýagdaýlar dowam edýär. Halkara pul gaznasynyň 2017-nji we 2018-nji ýyllar üçin dünýä boýunça jemi içerki önümiň ösüşi babatdaky çaklamasynyň gowulanýandygyna garamazdan, käbir ýurtlarda ykdysadyýet örän haýal ösýär.
Şunuň bilen baglylykda, bolup geçýän özgertmeleri göz öňünde tutup, biz kabul eden maksatnamalarymyzy öz wagtynda ýerine ýetirmek we mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň pese düşmegine ýol bermezlik üçin, zerur bolan çäreleri gördük diýip, döwlet Baştutany belledi.
Şunuň bilen baglylykda, biz soňky bir-iki ýylyň dowamynda birnäçe çäreleri gördük diýip, milli Lider sözüni dowam etdi. Döwlet maýa goýumlaryny azaltdyk. Walýutanyň hümmetini kem-kemden peseltdik hem-de jemagat hojalygynyň hyzmatlary üçin bahalary bir gezek ýokarlandyrdyk. Şeýle hem, milli önümçilik binýadymyzy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleri güýçlendirdik.
Tebigy gazyň çykarylýan möçberlerini artdyrmak, täze turba geçirijileri gurmak, nebithimiýa senagatyny ösdürmek boýunça giň gerimli meýilnamalary kabul etdik. Uglewodorod serişdelerinden beýleki tebigy baýlyklarymyzy çykarmak we gaýtadan işlemek, aýratyn-da, hususy pudagy we telekeçiligi goldamak babatda köp işleri göz öňünde tutduk diýip, döwlet Baştutany belledi.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, geçirilen işleriň netijesinde, şu ýyl ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüşiniň 6,5 göterim bolmagyna garaşylýar.
Görlen şol çärelerden başga-da, bu ösüşe tebigy gazyň daşary ýurtlara iberilýän möçberleriniň artmagy, giň gerim bilen amala aşyrylýan karz syýasaty we beýleki döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de eksporty ösdürmek boýunça alnyp barylýan senagat syýasaty ýardam berýär. Şonuň bilen baglylykda, Döwlet býujetimiziň ýetmezçiligi iň pes derejede saklanyp galýar diýip, milli Lider belledi.
Döwlet Baştutanynyň nygtaýşy ýaly, çaklamalara görä, puluň hümmetsizlenmegi hem durnukly ýagdaýda, takmynan, 6 göterim möçberde saklanar. Garaşylyşy ýaly, Döwlet býujeti hem girdejileriň we çykdajylaryň barabar möçberinde galar. Sebäbi, biz 2017-nji ýylda kabul eden ähli meýilnamalarymyzy we döwlet maksatnamalarymyzy ýerine ýetirdik.
2018-nji ýyl üçin gowy Döwlet býujetini kabul etdik. Zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberini ýene-de 10 göterim ýokarlandyrdyk. Zähmet haklaryny tölemekde hem hiç hili mesele ýok, diýip Prezident belledi.
Ýakynda Türkmenistanda bolan Halkara pul gaznasynyň wekiliýeti bu ugurda geçirilýän işlere oňyn baha berdi. Ykdysady ulgamda kabul eden çözgütlerimiziň we saýlap alan ýolumyzyň dogrudygyny tassyklady diýip, döwlet Baştutany belledi.
Döwlet Baştutanynyň belleýşi ýaly, Lebap welaýatynda kaliý dökünlerini öndürýän iri kärhana, Amyderýanyň üstünden geçýän demir ýol we awtomobil köprüleri, ençeme beýleki zawodlar we desgalar işe girizildi. Umumy meýdany iki million inedördül metrden hem geçýän ýaşaýyş jaýlarynyň, köp sanly çagalar baglarynyň, mekdepleriň we lukmançylyk edaralarynyň, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda myhmanhanalaryň ulanmaga berilmegi bizi aýratyn-da begendirýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Şu ýyl biz Olimpiýa şäherjiginiň binalar toplumynyň gurluşygyny tamamladyk diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary ýokary derejede guramaçylykly geçirildi. Bu Oýunlara görlen taýýarlyk ýurdumyzda sporty ösdürmäge güýçli itergi berdi.
Häzirki döwürde umumy bahasy 43 milliard amerikan dollaryna golaý bolan jemi 1660 desganyň gurluşygy alnyp barylýar diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Şu ýylyň jemlerine baha berenimizde, umuman, 2017-nji ýyl kynçylykly bolsa-da, Garaşsyz Watanymyz we mähriban halkymyz üçin gowy ýyllaryň biri boldy diýip, ynam bilen aýdyp bileris diýip, Türkmenistanyň Prezidenti belledi.
Döwlet Baştutany sözüni dowam edip, mejlise gatnaşyjylara 2018-nji ýylda hem ýurdumyzda örän möhüm bolan birnäçe çäreleriň geçiriljekdigini ýatlatdy.Olaryň hatarynda Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary, Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, Halkara awtoralli ýaryşy, şeýle hem «Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan» halkara gaz geçirijisiniň gurluşygyna başlamak ýaly çäreler bar, olaryň ählisi örän ýokary derejede geçirilmelidir.
«Türkmenistan–Owganystan–Pakistan– Hindistan» halkara gaz geçirijisiniň gurluşygyna ünsi jemlemek bilen, milli Lider bu gaz geçirijiniň gurluşygyna gatnaşmaga we oňa öz maýa goýumlaryny goýmaga isleg bildirýän kompaniýalaryň köpdügini belledi.
Onuň gurluşygynyň meýilnama laýyklykda alnyp barylýandygyny görensoňlar bolsa, oňa gatnaşmak isleýänleriň sany has-da artar diýip pikir edýärin diýip, Prezident belledi.


text:
"Türkmenistanyň Hronikasy" atly internet neşiriniň ýazmagyna görä, “Türkmenhowaýollarynyň” ýolagçylary çemodanlarynyň açylmagyndan we bagaždaky çilimleriniň ýitmeginden nägile bolýarlar.
“Türkmenhowaýollary” Aşgabadyň üstünden birtopar populýar tranzit uçuşlary amala aşyrýar. Mysal üçin, Moskwa-Aşgabat-Bangkok reýsi dynç almaga gidýän orsýetlileriň arasynda meşhur, Londona bolsa hindi ýolagçylary ýygy-ýygydan uçýar.
“Türkmenitsnayň Hronikasy” neşiri “Türkmenhowaýollarynyň” bütin dünýäden bolan müşderilerine nämeleriň ýarap-ýaramaýandygyny, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň 10-njy noýabrda bu firmanyň başlygy Döwran Saburowa "işde goýberen kemçilikleri üçin" soňky duýduryşyny we käýinjini bermeginiň näderejede ýerliklidigini anyklamak üçin, giňişleýin habarnama taýýarlapdyr.
Habarnamada beýan edilişine görä, dünýäde syýahatçylyk boýunça iň iri saýtlarynyň biri bolan "Tripadvisor" “Türkmenhowaýollaryna” ýolagçylaryň 89 seslenmesinden gelip çykýan bäş bally derejesinde 3,5 ball berýär. Gymmat bolmadyk biletleriň gözlegi boýunça "Airlines-inform" saýtynda bu reýting 1145 bahanyň esasynda 5-den 4-e barabar. "SKYTRAX" saýtynyň müşderileri bolsa "Türkmenhowaýollaryna" 10-dan 4 ball berdiler.
"SKYTRAX" saýtynyň käbir müşderileriniň galdyran ýazgylarynda, “Bangkoga uçup baranymyzda çemodanymyzyň açylandygyny bildik. Daşyna oralan plýonka hem-de kodly gulp aýrylypdyr. Içindäki zatlary barlapdyrlar. Biziň reýsimizdäki ýolagçylar şikaýat etmäge başladylar. Biz ýeke däl ekenik, uçardaky çemodanlaryň ýarysyny açypdyrlar, adamlaryň zatlary ýitirim boldy. Hemme zady gyzyl-dörjük edipdirler, dargadypdyrlar, garyşdyrypdyrlar. Üstesine, 9 gap çilimimi ogurlapdyrlar (gowy zat, bolmanda birini gözden sypdyrypdyrlar). Şeýle-de, käbir eşiklerimi ogurlapdyrlar, emma gymmat däldi. Bu ähli alan täsirlerimi zaýalady. Aşgabatda ýükleri bir uçardan beýlekisine geçirenlerinde, ýükçüler gulplary döwüpdirler we bagažy (iki çemodan) açypdyrlar we bäş gap kofe ogurlapdyrlar (hersinde 0,5 kg)…” ýaly teswirler ýazylandygyny "Türkmenistanyň Hronikasy" neşiri beýan edýär.
Aşgabadyň aeroportynda ýolagçylaryň goşlarynyň gümrükden owal ýa-da daşary ýurda barýarka gümrükden soň hem açylyp barlanýandygy barasynda, Azatlyk Radiosynyň ýurtdaky çeşmeleri bilen Stambula we Dubaýa gatnaýan käbir söwdagärler hem doly tassyklaýarlar.
Azatlyk Radiosyna maglumat beren Aşgabadyň aeroportynda işleýän bir resminiň aýtmagyna görä, Türkmenistanyň gümrük gullugyndan aýratynlykda aeroporta gelip düşýän we daşary ýurda iberilýän her hili goş-golamlary gümrükden owal hem soň barlaýan ýörite bir gözegçilik topary döredilipdir.
"Gözegçilik toparynyň işgärleri "şübheli" görünýän goşlary, meselem, ylaýta-da çakdanaşa ýagdaýda daşy oralyp, birnäçe gulp bilen ýapylan goşlary dessine sen-men ýok açýarlar. Diňe daşary ýurtdan gelýänleriň goş-golamlary gümrükden owal barlanman, daşary ýurda barýanlaryňky gümrükden soň hem gaýtadan barlanýar. Moskwa-Aşgabat-Bangkok saparynda aýdylşy ýaly, o diýen berk gözegçilik edilmeýär. Aşgabadyň aeroportynda esasanam Dubaý bilen Stambuldan gelýän we şol iki ýere äkidilýän goşlara aýratyn üns berilýär. Türkiýeden gelýän söwdagärleriň goşlary bolsa hökmany suratda açylyp seredilýär. “Sebäbi türke gatnaýan söwdagärleriň soňky wagtlarda Türkmenistandan we Özbegistandan ýygnalýan 593 we 595 belgili altynlary Stambula äkidip satmagy ýörgünli boldy. Olaryň gramyny 18-22 amerikan dollaryndan türk altynlaryna çalşyp, Aşgabada getirýärler diýip, Aşgabadyň aeroportynda işleýän bir resmi Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Ýokarkda beýan edilen ýagdaýlar boýunça Aşgabadyň aeroportyndan we degişli türkmen resmilerinden hiç hili kommentariýa almak başartmady.


text:
Türkmenistanda dowam edýän ykdysady krizisiň fonunda, eklenç gözlegine daşary ýurtlara giden türkmen migrantlaryny yzyna getirmek üçin, häkimiýetleriň maý aýynda nobatdaky çäreleri durmuşa geçirmäge taýýarlanýandygy habar berilýär.
Читайте также на русском
Azatlyk Radiosyna maglumat beren Türkmenistanyň zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligindäki çeşmäniň aýtmagyna görä, maý aýynda güýje girizilmegi göz öňünde tutulýan täze düzgün türkmen migrantlarynyň ýurduň içindäki we daşyndaky çagalarynyň käbir hak-hukuklaryny çäklendirer.
"Geçirilýän ýygnaklarda aýdylşyna görä, migrantlary yzyna getirmek üçin çagalarynyň üsti bilen basyş etmek islenýär. Resmiler aýtmyşlaýyn, Türkmenistandan raýatlaryň köpçülikleýin zähmet migrantlyga ýykgyn edip, şol bir wagtyň özünde ençe ýyllap yzyna dolanman daşary ýurtlarda galmagy dowam etdirmegi, daşary ýurtly raýatlar bilen edilýän nikalaryň çakdanaşa köpelmegi, olara garşy käbir çäreleriň görülmegini mejbury ýagdaýa getirýär. Daşary ýurtlardaky migrantlary yzyna getirmek üçin, ähli döwlet edaradyr guramalaryna ýokardan berlen ýörite buýruk esasynda biziň ministrligimiz hem maý aýynda käbir düzgünleri girizmäge taýýarlyk görýär. Taýýarlanýan täze düzgüne görä, yzyna dolanman işläp ýören zähmet migrantlarynyň daşary ýurtlarda doglan çagalaryna 18 ýaşaýança Türkmenistanyň raýatlygy berilmez. Daşary ýurtlarda çagalaryna raýatlyk almak isleýän zähmet migrantlary hem hökman Türkmenistana gelmeli bolarlar. Galyberse-de, daşary ýurtla durmuşa çykan türkmen zenanlarynyň çagalary öz ejesiniň adynda hasaba alnan bolmaly" diýip, Azatlyk Radiosynyň Türkmenistanyň zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligindäki çeşmesi gürrüň berýär.
"Türkmenistanda ene-atalary zähmet migrantlygy bolan çagalaryň sany hem çendenaşa köp. Olaryň ene-atalary ençe ýyldan bäri Türkmenistana dolanman, daşary ýurtlarda işläp ýörler. Käbir migrant zenanlar bolsa Türkmenistanda resmi nikada durýandygyna we çagalarynyň bardygyna garamazdan, daşary ýurtly raýatlar bilen ýaşaşyp ýörler. Bu ugurda hem ministrlik käbir çäklendirmeleri durmuşa geçirmäge taýýarlanýar. Ene-atasy daşary ýurtlardan gelmeýän çagalara döwlet tarapyndan berilýän mugt hyzmatlar ýatyrylar. Meselem, ene-atasy daşary ýurtlarda işläp ýörenleriň çagalarynyň saglygyna seretmek tölegli bolar. Mundan daşaryn, daşary ýurtlardaky zähmet migrantlarynyň Türkmenistandaky çagalaryna çagalar bagynyň bahasy adatdakydan 2-3 esse ýokary bolar. Galyberse-de, olar çagalaryny tölegli ýörite gimnaziýalarda okatmaly bolarlar. Şeýle-de, Türkmenistanda çagalara 3 ýaşyna çenli berilýän 152 manat möçberindäki posobiýe, ýagny pul kömegi ene-atasy daşary ýurtlarda işläp ýörenlere berilmez. Şonuň ýaly-da, daşary ýurtlarda migrant ene-atasynyň ýanynda bolýan çagalaryna hem pul kömegi ýatyrylar" diýip, Türkmenistanyň zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligindäki çeşme Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda sözleriniň üstüni ýetirýär.
Bu maglumaty tassyklap, ol ministrligiň Lebap we Mary welaýatlaryndaky bölümleriniň käbir işgärleriniň anonim ýagdaýda beren düşündirişine görä, maý aýynda garaşylýan täze düzgünler, "raýatlaryň köpçülikleýin ýagdaýda maşgalalaryny taşlap, zähmet migrantlygyna gitmeginiň öňüni almagy we olary gysga wagtyň içinde yzyna getirip, öz ýurdunyň ösüşine goşant goşmagyny ýola goýmagy, galyberse-de, türkmen gelin-gyzlarynyň daşary ýurtlylara durmuşa çykmagy ürç etmegini togtatmagy" maksat edinýär.
Azatlyk Radiosy bilen habarlaşýan Türkiýedäki käbir türkmen zähmet migrantlary hem ýokarda agzalýan maglumaty eşidip, gaty biynjalyk bolýandyklaryny mälim etmek bilen bir hatarda, häkimiýetler özlerine garşy nähili düzgün çykarsa-da, Türkmenistanda işsizlik, ykdysady krizis we gytçylyk dowam edýärkä köp raýatyň yzyna dolanmajakdygyny öňe sürýär.
Ýatlap geçsek, Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri, türkmen häkimiýetleriniň mundan owal daşary ýurtlardaky zähmet migrantlaryny yzyna getirmek üçin, olaryň maşgalalaryna, hossarlaryna we tanyş-bilişlerine basyş etmäge başlandygyny habar beripdi. Şol bir wagtyň özünde, Aşgabadyň aeroportyndan hem gaty köp raýatyň daşary ýurda goýberilmändigi barasynda maglumatlar berlip, olaryň bu ýagdaýy protest edýän wideo şekili hem halk köpçüligine ýaýradylypdy.
Beýleki tarapdan, Daşoguzdan bir çeşmäniň welaýatyň migrasiýa işgärlerine, şeýle-de, daşary ýurda goýberilmedik ýaşlara salgylanyp, 16-njy aprelde beren maglumatynda, mundan beýläk 30 ýaşyny doldurmadyk türkmenistanly erkek adamlara daşary ýurda çykmaga rugsat berilmeýändigini, ýaşlara diňe okuw maksady bilen daşary ýurtlara gitmäge rugsat beriljegini aýdypdy.
Sözi jemlesek, Azatlyk Radiosyna ýokarda agzalýan ýagdaýlar barasynda, degişli türkmen resmilerinden nähilidir bir kommentariýa ýa-da jikme-jik maglumat almak başartmaýar.


text:
2050-nji ýylda Ýer şarynyň ilatynyň sany 9,8 milliarda golaýlar we 2028-nji ýylda tutuş dünýäniň iň uly megapolisi Hindistanyň paýtagty Täze Deli bolar. Ol bu ugurda Ýaponiýanyň paýtagty rekordçy Tokiodan öňe saýlanar. Ine, şeýle çaklamalary Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça departamenti hödürledi.
Guramanyň baha bermegine görä, ýene-de 10 ýyldan Täze Deliniň ilatynyň sany 37,2 milliona barabar bolar. Häzirki wagtda dünýäniň iň köp ilatly şäheri Tokiodyr, bu şäherde we onuň eteklerinde 37 million adam ýaşaýar. Ikinji orunda Täze Deli (29 mln), soňra degişlilikde Şanhaý (26 mln), Mehiko (22 mln) we San-Paulo (22 mln) barýar. Şeýle hem Kair, Mumbaý, Pekin we Dakka şäherleriniň ilatynyň sany hem 20 milliona golaýlady.
BMG-niň maglumatyna görä, häzirki wagtda Ýer şarynyň 7,6 milliard ilatynyň 55 göterimi şäherlerde ýaşaýar. XXI asyryň ortalarynda planetamyzyň şäherlileriniň sany 68 göterime çenli ýokarlanar.
2030-njy ýylda tutuş dünýäde ilaty 10 milliondan gowrak bolan şäherleriň sany 43-e ýeter.
Annageldi AHMEDOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk
institutynyň talyby.


text:
Ak Tamyň milli howpsuzlyk geňeşçisi H.R. MkMaster Moskwanyň “aşa çylşyrymly ýykgynçylyk kampaniýasyny” alyp barýandygyny aýdyp, günbatar döwletlerini Orsýetiň “durnuksyzlaşdyryjy hereketine” garşylyk görkezmäge çagyrdy.
MkMaster 19-njy dekabrda BBC-niň internet sahypasynda ýerleşdirilen interwiýusynda Orsýet ABŞ-yň öten ýylky prezident saýlawlaryna garşydy diýilýän “elbetde” milli howpsuzlyga gönderilen howp diýdi.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampyň düýn 18-nji dekabrda yglan eden täze milli howpsuzlyk strategiýasynda Orsýet bilen Hytaýa “Amerikanyň güýjüne, täsirine, bähbitlerine howp abandyrýan we Amerikanyň howpsuzlyk hem abadançylygyny gowşatmaga synanyşýan bäşdeş güýçler” diýlip baha berilýär.
“Biz, elbetde, Orsýetiň durnuksyzlaşdyryjy hereketlerine we çylşyrymly propaganda hem ýalňyş maglumatlary ýaýratmak barada alyp barýan kampaniýasyna garşylyk görkezmeli” diýip, MkMaster aýtdy.
Ol soňra hem bular jemagaty bölüp, bir-birlerine duşman etmek üçin edilýän synanyşyklar, aýratyn-da demokratik dünýäde we erkin hem açyk jemgyýetlerde” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
“Men Orsýetiň biziň demokratik institusiýalara, demokratik prosseslere, şol sanda saýlawlara bolan ynamymyzy gowşatmak üçin çylşyrymly ýykgynçylyk kampaniýasyny alyp barýanyna ynanýaryn” diýdi.
Trampyň milli howpsuzlyk geňeşçisiniň aýtmagyna görä, Orsýetiň alyp barýan kampaniýasy 2016-njy ýylky saýlaw kampaniýasynda ABŞ-yň syýasy sahnasynyň iki tarapyna-da gönükdirilipdir.
“Olar aşa solçy toparlary goldarlar, aşa sagçy toparlary goldarlar. Olaryň isleýäni dartgynlyk döretmek, biziň kimdigimize bolan ynamymyzyň köküni gowşatmak”.
“Edilmeli möhüm zat, perdäni syryp, bu işjeňligiň üstüni açmak” diýip, MkMaster aýtdy.
ABŞ-yň aňtaw gulluklary bu barada ellerinde berk subutnama bardygyny aýtsalar-da, Orsýet saýlawa garyşandygyny inkär edýär.
Kreml ABŞ-yň täze milli howpsuzlyk syýasatyna 19-njy dekabrda jogap berip, bu dokumenti “imperialistik häsiýetli” diýip atlandyryp, “ýurda Birleşen Ştatlaryň howpsuzlygyna wehim diýip garalmagyny kabul edip bilmejekdigini” aýtdy.