text:
Aşgabat, 14-nji ýanwar. “Türkmenportal”.
Şu gün Türkmenistanyň Gruziýadaky ilçisi Döwletmyrat Myradow Gruziýanyň DIM-niň baştutany Tamar Beruçaşwilini Türkmenistanyň dostlukly döwletdäki ilçihanasynyň 2015-nji ýylda alyp barjak işleriniň ileri tutulýan ugurlary bilen tanyşdyrdy.
Duşuşygyň dowamynda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklara degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Hyzmatdaşlygyň işjeňleşýändigi bellenilip, iki tarapa-da bähbitli bolan bu meýilleriň gelejekde has-da çuňlaşdyryljakdygyna ynam bildirildi.


c: text/html

text:
Internet soňky döwürde türkmen ýaşlarynyň arasynda-da giňden ulanylyp başlandy. Şonuň bilen birlikde soňky wagtlarda türkmen websahypalarynyň, sosial ulgamlarynyň sany hem barha artýar.
Olaryň arasynda ”Ertir.com”, ”Okamak.com”, ”Teswirler.com”, ”Arzuw.com”, bilen bir hatarda Twitter, Facebook, “Vkonatkte” ýaly sosial ulgamlaryndaky türkmen toparlary hakda gürrüň edip bolar.
Şol sosial ulgamlarda her gün, her hepde ençeme temalar boýunça jedeller bolýar, dürli meseleler ara alnyp maslahatlaşylýar. Mysal üçin, ”Ertir.com” websahypasynda her gün ençeme täze temalar gozgalýar we şol temalar hem ”Ertir.com” saýtynyň agzalarynyň arasynda birnäçe jedelleri döredýär.
Ertir.com
Meselem, geçen hepde ”Ertir.comyň” agzalarynyň arasynda iň gyzgalaňly bolan temalaryň biri “Geliň, duşuşyk gurnalyň Baş drama teatrda”. Bu tema "Ertir.comyň" Çyraçy atly agzasy tarapyndan gozgalypdyr.
Ol 29-njy awgustdan 2-nji sentýabra çenli jemi 1032 gezek okalyp, oňa 85 teswir gelip gowşupdyr we 28 agza tarapyndan hem halanypdyr. Bu temanyň mazmuny bilen gyzyklanýan bolsaňyz, onda şeýle diýilýär: “Salam hormatly agzalar, sentýabr aýynyň 1-ne Baş drama teatrynda oýun boljak. Aşgabatda bolýan agzalar şotak üýşmeşek edeliň. Ertir.komyň agzalary bolup, üýşüp, prikol tutuşyp, oýun görseg-ä has gyzykly bolardy” diýlipdir.
Bu tema, okyjylardan ençeme teswir gelip gowşup, ”Ertir.comyň” agzalarynyň arasynda duşuşyp-duşuşmazlyk barada jedel döredipdir. Şol teswirleriň birinde Sabryna atly agza şeýle ýazypdyr: “Üýşüljegini näbileýin, arada-da biri awgust aýynda duşuşyk gurnajakdy. Şodyr bu duşuşygyň öňem bolmady, soňam” diýipdir.
Temany gozgan Çyraçy atly agza bolsa oňa: “Şu taýda bolmaz, bolmaz diýip dursak bolmaz. Ýogsa-da, barjak diýseňiz, eýleki agzalaram höwesli bararlar” diýip, jogap beripdir.
Bu duşuşygyň gurnalandygy, onuň başa baryp-barmandygy barada entek hiç kim tema gozgamandyr. Belki, öňümizdäki günlerde ”Ertir.comda” duşuşygyň gurnalyp-gurnalmandygy barada hem okap bileris.
Okamak.com
Türkmen ýaşlarynyň arasynda giňden okalýan websaýtlaryň ýene biri ”Okamak.com”. Bu websahypada iň köp okalan makalalaryň biri “Daglaryň astyndaky tebigy hazynalar” atly makaladyr. Ol awgust aýynda iň köp okalan makala bolup, 2-nji sentýabra çenli jemi 602 sapar okalypdyr. Bu makalada Türkmenistanyň dürli künjeklerinde ýerleşýän dag gowaklary barada gürrüň edilýär.
Twitter
Twitter sosial ulgamyny bilmeýän ýok bolsa gerek, bu ulgamyň türkmen ýaşlarynyň arasyndaky meşhurlygy barha artýar.
Twitterde edil makala çap edip bolmasa-da, onda türkmenleriň özara pikir alşyp biläýjek toparlary bar. Olaryň arasynda “Ene dilim”, “Türkmen futbol”, “Türkmençe ýaz”, “Türkmen” ýaly Twitter agzalary ýa-da toparlar bar.
Geçen hepdäniň dowamynda Twitterde “Türkmençe ýaz” sosial toparyna gatnaşýan agzalar has-da aktiwleşipdirler.
Meselem, “Ene dilim” sosial toparynyň “Bilegi ýogyn birini ýykar, bilimi bolan müňini” diýip ýazan tweeti 6 sapar retweet edilip, ýagny gaýtalanyp çap edilip, 2 sapar hem halanypdyr.
”Türkmençe ýaz” alamaty, ýagny häş tägi bilen “Hökümet we dokument bilen oýun etme” diýlen tweet hem 5 sapar retweet edilip, 2 sapar hem halanypdyr we oňa iki teswir gelip gowşupdyr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýäniň bank häkimiýetleri Stambulyň häkimligine oppozisiýa kandidaty bolan Mustafa Sarygüle degişli aktiwleri tussag etdi.
Tygşytlanan pullaryň ätiýaçlandyryş fondy anna güni Sarygülüň we onuň sekiz iş şäriginiň 1998-nji ýylda alan 3.5 million dollar karzyny yzyna gaýtarmandygyny we şunuň netijesinde olara degişli emläkleriň saklanylýandygyny aýtdy.
Martda geçmeli saýlawlara gatnaşmagy niýet edinýän Sarygül Respublikan Halk partiýasynyň kandidaty bolup, dolandyryjy Adalat we Galkynyş partiýasynyň iş başyndaky şäher häkimi Kadi Topbasa garşy esasy bäsdeş hasaplanýar.
Ol emläkleriň tussag edilmegini syýasy «prowakasiýa» diýip häsiýetlendirdi.
Bu waka ýokary derejeli resmileriň barha giňeýän korrupsiýa derňewi netijesinde premýer-ministr Rejep Taýyp Erdoganyň dekabrda 10 sany ministrini täzelemäge mejbur bolmagynyň ýaz ýanyna gabat gelýär.


text:
Iordaniýa “Yslam döwleti” ekstremistik toparynyň iordaniýaly pilotyň otlanyp öldürilmegini görkezýän wideony çap edensoň, bombaçy zenan öz janyndan geçip, hüjüm etmäge synanyşan Sajida al-Rişawini we ýene bir yrakly söweşijini jezalandyrdy.
Rişawiniň 4-nji fewralda 2008-nji ýylda iordaniýalyny öldürmekde aýyplanan yrakly Ziyad Karboli bilen bilelkde asylyp öldürilendigi habar berilýär.
Rişawi Iordaniýanyň paýtagty Ammanda 2005-nji ýylda onlarça adamyň ölümine sebäp bolup, myhmanhanada amala aşyrylan bomba partlamasyndaky roly üçin ölüm jezasyna höküm edilipdi.
“Yslam döwletiniň” söweşijileri iordaniýaly pilot Muath al-Kasaesbehiň boşadylmagy üçin Rişawiniň azat edilmegini talap edipdiler. Iordaniýaly pilot dekabr aýynda uçary Siriýada urlup gaçyrylansoň söweşijileriň eline düşüpdi.


text:
Gyrgyzystanda Birleşen Ştatlaryň raýaty dört ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Bişkegiň Swerdlow etrap sudunyň 2-nji iýunda Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 1985-nji ýylda Kaliforniýanyň Monterre şäherinde doglan amerikan raýaty Brendon Kornelius (Brandon Cornelius) huligançylykda günäli tapylypdyr.
Kornelius Birleşen Ştatlaryň Bişkegiň Manas halkara aeroportyndaky tranzit merkeziniň işgäridir. Gyrgyzystanyň polisiýasy Korneliusyň polisiýa ofiserine hüjüm edendigini aýdansoň, ol mart aýynda tussag edilipdi.
Maglumata görä, gürrüňi edilýän polisiýa ofiseri ýerli zenanyň şikaýatlaryndan soň Korneliusy soraga çekmäge synanyşypdyr. Şonda zenan Korneliusy özüne pul berip, onuň bilen jynsy gatnaşykda bolmaga zorlandygyny öňe sürüpdi.
Gyrgyz polisiýasy Korneliusyň soraga çekilen mahaly serhoşdygyny we polisiýa merkezindäki stoly döwüp, polisiýa ofiseriniň egin-eşigindäki resmi nyşany sypyrandygyny aýdypdy. ABŞ tarapyndan bu mesele hakda henize çenli hiç hili beýanat ýayradylmady.


text:
24-nji fewralda, Pragada “Kommunizmiň jenaýatlary” atly konferensiýa öz işine başlady.
Konferesiýanyň maksady kommunizmiň galdyran zyýanly mirasyna garamak, adam hukuklaryny basgylanlary jogapkärçilige çekmegiň ýollaryny agtarmak, şeýle hem häzirki kommunistik režimler barada pikir alyşmak.
Bu üç günlük maslahata hökümet işgärleri, intellektuallar we öňki dissidentler gatnaşaýarlar. Bularyň aglabasy gündogar we merkezi Ýewropadan.
Çeh senatynyň wise-prezidenti Ýiri Liska bu konferensiýany açanda, kommunistik geçmişiň doly gözden geçirilmeginiň zerurdygyny nygtady: “Bu kommunistik totalitarçylykdan pida çeken millionlarça adamyň öňünde biziň wezipämiz, jogapkärçiligimiz we borjumyz. Ýeke bu hem däl. Ol erkin hem demokratik geljegimizi we geçmişimizi saklamak üçin hem borjumyz”.
Liska kommunistik geçmiş bilen bolmalysy ýaly iş salşylmanlygy sebäpli kommunizmiň ýerini alan dolandyryşa hem adamlaryň doly ynam etmeýänligini belledi.
Merkezi we gündogar Ýewropa ýurtlarynyň köpüsi öz kommunistik geçmişlerinden ýüz öwrüp, ony ýaramsyz diýip ykrar etdiler. Köpüsi hem kommunistik döwrüň öňki işgärlerini möhüm döwlet wezipelerine getirmezlik üçin ýörite kanun çykardylar. Mysal üçin, Polşada kommunistik döwürde eden jenaýatlary sebäpli häzir öňki ýokary derejeli kommunistleriň, şol sanda General Ýaruzelskiniň hem garşysyna sud prosesi barýar.
Ýöne hemme ýerde däl
Ýöne bular ýaly işler hemme ýerde bolanok. Bu işiň kyndygyny Liska-da boýun aldy: “Ýöne biz totalitarçylygyň jemgyýet we ahlagyň garşysyna bir jenaýatdygyny kabul etmeli. Ol ýöntemje kine-şikaýata ýa adalatyň gazananlaryna hem garşylyk görkezýär. Her niçik-de bolsa, içerden seredeniňde şeýle. Totalitarçylykdan ýaňy çykan ýurtda ýagdaý şeýle”.
Konferensiýanyň esasy gatnaşyjysy Harry Wu dünýäniň käbir ýerlerinde kommunizmiň entek geçmişe degişli däldigini aýtdy: “Kommunizm bir jenaýat. Bu gün bu barada gürläre siziň konferensiýaňyz bar. Bu bir gaty gowy zat. Ýöne Hytaýda işleri dolandyrýan kommunistler. Muny ýatdan çykarmaly däl”.
Harry Wu ömrüniň 20 ýyla golaýyny Hytaýda mejbury iş lagerinde geçirdi. 1979-njy ýylda boşadylandan soň, ol Birleşen Ştatlara gidip, Hytaýda adam hukuklarynyň bozulmagy barada iş alyp barýan Laogai Barlag Fonduny döretdi.
“Hytaý bilen ykdysady taýdan hyzmatdaşlyk etse-de, Günbatar onuň kommunistik režiminiň repressiw häsiýetini äsgermezlik etmeli däl” diýip, Harry Wu aýdýar.


text:
Demirgazyk Atlantikada “Balmoral” we “Azamara” gämileriniň ýolagçylary we ekipažy “Titanigiň” 100 ýyl mundan ozal heläk bolan ýerinde 15-nji aprelde hatyra çäresini geçirdiler.
Bu taryhy tragediýada 1500-den gowrak adam heläk bolupdy.
“Azamara” kruiziniň direktory Tony Markeý gije geçirilen hatyra çäresine gatnaşanlara ýüzlenip şeýle diýdi: “Biz Atlantika okeanynda 100 ýyl mundan ozal şu gün agşam heläk bolan 1503 erkek adamyň, aýalyň we çaganyň hatyrasyny tutmak ruhy bilen şu ýere jemlendik.”
Ruhany Robert Lawrens dini dabarany alyp bardy.
“Biz bu gije “Titanik” heläkçiliginiň pidasy bolan 1503 adamyň guburyna geldik. Biz ýene-de “Näme üçin, näme üçin?” diýen soragy berýäris. Biz ölümiň bardygyna, ýöne onuň bizi durmuşyň bir görnüşinden başga bir görnüşine açylan gapydygyna göz ýetirmek isleýäris. Şekspir hem ol ýere syýahat edenleriň gaýdyp gelmändigini aýdypdy, ýöne biziň ynanjymyzda ol hakykatdyr we ömürlikdir” diýip, Lawrens aýtdy.
“Azamara” gämisi "Titanigiň" heläkçilige uçran wagtyna gabatlap, heläkçilik signalyny berdi. Bu signalda “Gämi aýsberg bilen çaknyşdy”, “Biz gyssagly kömek soraýarys” diýen habar gönderildi.
“Titanigiň” geçen ýoluny yzarlaýan “Balmoral” tümlükde gark bolan gäminiň hatyrasyna üç sany çemen wenogyny suwa goýberdi we gäminiň signalyny berdi.
“Titanigiň” 150 pidasynyň jaýlanan ýeri bolan Kanadanyň Halifaks şäherindäki kelisede jaňlar kakylyp, gäminiň gark bolan pursaty bellendi. Asmany heläkçilik signalyny beriji raketalar ýagtylandyrdy.
“Titanigiň” gurulan ýeri bolan Irlandiýanyň Belfast şäherinde ýekşenbe güni hatyra bagy açylýar.
Mundan bir gün öň, ABŞ-ly okeany öwreniji, 1985-nji ýylda “Titanigiň” galyndysyny tapan Robert Ballard Belfastda çykyş etdi we ol ýeriniň “ýerasty muzeý” diýilip ykrar edilmegine çagyryş etdi. Ol tapylan galyndynyň zaýalanmazlygy üçin onuň gabygyny reňklemegi teklip etdi.
Angliýanyň Lihfild şäherinde, “Titanigiň” kapitany Edward Smitiň öýüniň golaýynda 300 töweregi adam hatyra çäresine gatnaşdy.
“Titanik” dünýäde iň äpet we baý bezelen okean gämisi bolupdy. Ol 1912-nji ýylyň aprel aýynyň 14-den 15-ne geçilýän gijesi Angliýadan Nýu Ýork şäherine özüniň ilkinji syýahatynda gark boldy. Onuň 2208 ýolagçysynyň we ekipažynyň 1503-si heläk boldy.


text:
Saud Arabystanynyň ýörite gulluklary “Al-Kaýdanyň” söweşijileriniň Ýewropada terroristik akta taýýarlyk görýändigini ÝB-niň resmilerine duýdurdy. Bu barada Fransiýanyň içeri işler ministri Bris Ortefo aýtdy.
Onuň sözlerine görä, Arap ýarymadasyndaky “Al-Kaýda” guramasynyň aktiw hereketlere geçmekçidigi, şol howpuň Ýewropa ýurtlaryna, hususan-da Fransiýa abanýandygy gowşan maglumatdan mälim bolupdyr. Duýduryşyň birnäçe gün mundan öň alnandygyny Ortefo habar berdi.
Birnäçe hepde mundan öň Ýewropa ýurtlarynyň ençemesinde terroristik howpuň derejesi ýokarlandyrylypdy. Oňa Owganystanda we Päkistanda ýerleşýän “Al'-Kaýdanyň” söweşijileriniň hüjüme taýýarlyk görýändigi baradaky maglumatlar sebäp bolupdy.


text:
Şenbe güni Gazagystanyň Almaty şäherinde oppozision aktiwistler “Ylalaşmazlyk guni” ady bilen protest demonstrasiýasyny gurnadylar.
Başda müňe golaý protestçiniň öňüne polisiýa güýçleri böwet bolup, olaryň Almatynyň merkezi alleýasynda demonstrasiýa geçirmegine ýol bermediler.
Emma muňa garamazdan, demonstrasiýa şäheriň esasy transport ýolunyň gyrasynda dowam etdi. Protestçiler raýatlaryň kanuny syýasy hukuklarynyň we azatlyklarynyň goralmagyna çagyryş edip, çykyş etdiler.
Käbir oppozisiýa liderlerini bu demonstrasiýa gatnaşdyrmazlyk üçin, Gazagystanyň polisiýasy olary şenbe güni irden tussag astyna aldy.
Almatyda müňe golaý protestçiniň öňüne polisiýa güýçleri böwet bolup, olaryň şäheriň merkezi meýdançasynda demonstrasiýa geçirmegine ýol bermediler. Almaty, 25-nji fewral, 2012.
Tussag edilen bu oppozisiýa liderleriniň henizem tussag izolýatorynda saklanýandyklary habar berilýär.
Tussag astyna alnan bu oppozisiýa liderleriniň hatarynda oppozision “Azat” partiýasynyň egindeş başlyklary Bulat Abilow bilen Žarmakhan Tuýakbaýyň we bu partiýanyň sekretary Amiržan Kosanowyň-da bardygy barada maglumat alyndy.
Mundan daşary, Almatyda gurnalan bu demonstrasiýa wagty käbir aktiwistleriň polisiýanyň maşynlaryna salnyp, alnyp gidilendikleri-de habar berildi.
Bu wakanyň öňýany, şu aýyň başynda Gazagystanyň oppozisiýa liderleri ýurduň raýatlaryny 25-nji fewralda “Ylalaşmazlyk guni” ady bilen ýörite demonstrasiýalara çykmaklyga çagyrypdylar.
Oppozisiýa liderleri halky bu demonstrasiýalarda tussaglykdaky käbir oppozision aktiwistleriň azatlyga goýberilmeklerine, azat saýlawlaryň geçirilmegine, garaşsyz we bitarap sud sistemasynyň döredilmegine we söz azatlygyna ýol açylmagyna çagyryş etmeklige çagyrdy.
Almatydaky wakalaryň fonunda şenbe güni Gazagystanyň käbir beýleki şäherlerinde-de şuňa meňzeş kiçiräk protest çykyşlary gurnaldy.
Ýurduň günbatar regionyndaky Janaözen şäherinde ozalky tussag edilen nebitçileriň aýallarynyň bir topary piket geçirip, öz ärleriniň tussaglykdan boşadylmagyny häkimiýetlerden talap etdiler.
Tussaglykdaky bu nebitçiler ýakynda, dekabr aýynda bu şäherde gurnalan halk gozgalaňlary bilen baglanyşykly tussag edilipdiler. Şol protest çykyşlarynda hökümet güýçleriniň ýarag ulanmaklary netijesinde azyndan 16 adam ölüpdi.


text:
SSSR-iň ilkinji we iň soňky prezidenti Mihail Gorbaçýow “Nowaýa gazetanyň” saýtynda çap edilen “Şeýlelikde, halk referendumy” atly makalasynda Orsýetde referendum geçirmek ideýasyny öňe sürýär.
“Orsýetde Konstitusiýany täzelemek inisiatiwasyny öz üstüne almaga ukyply, täze, güýçli demokratik partiýanyň dörejegini görýärin, muny durmuşyň özi talap edýär” diýip, Gorbaçýow ýazýar.
Syýasatçy muňa tarap real ýoly referendumda görýär.
Gorbaçýow makalasynda 4-nji dekabrda Döwlet Dumasyna geçirilen saýlawlardan soň, Orsýetde emele gelen ýagdaýy giňişleýin analiz edýär we referendum baradaky teklibiniň sebäplerini düşündirýär.


text:
Azerbaýjanyň sudy Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň žurnalisti Hadija Ismaýilowanyň suddan öňki tussaglygynyň wagt möhletini uzaltdy.
Bakunyň Sabaýil etrap sudunyň kararyna görä, Ismaýilowanyň 5-nji fewralda gutarýan tussaglyk möhleti ýene iki aýa uzaldylýar.
Ismaýilowa 5-nji dekabrda tussag astyna alnyp, suddan öň iki aýlyk türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ismaýilowa başga birini öz janyna kast etmäge ündemekde günälenýär. Žurnalistiň tarapdarlary aýyplamalaryň syýasy sebäplere baglydygyny aýdýarlar. Ysmaýilowanyň tussag edilmeginden bir gün öň Azerbaýjanyň prezidentiniň administrasiýasynyň ýolbaşçysy Ramiz Mehdiýew žurnalisti dönüklikde aýyplady.
Dekabryň aýagynda AÝ/AR-nyň Bakudaky edarasynyň içi döküldi, häkimiýetler ony ýapmak kararyny yglan etdiler. Onlarça žurnalist polisiýa tarapyndan soraga çekildi.


text:
“Yslam döwleti” (YD) toparynyň Siriýada we Yrakda harby şowsuzlyklary ekstremist toparyny Günbatarda, Orsýetde we beýleki halkara nyşanlara has köp hüjüm etmäge itergi berip biler, diýip BMG-niň resmisi aýtdy.
BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary Jeffrey Feltman YD toparynyň döredýän howpy baradaky öz netijelerini 8-nji iýunda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde mälim etdi. Feltman ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky güýçleriň we Siriýada Orsýet tarapyndan goldanýan güýçleriň edýän söweşleriniň netijesinde söweşiji toparyň güýçden düşýändigi aýdylýar.
Muňa garamazdan Feltman öňegidişligiň gaýtaryp bolmajak derejede däldigini belläp, “ýaňy-ýakynky şowsuzlyklary sebäpli YD-nyň täze bir tapgyra geçmegi mümkin we öz bölümleriniň roluny güýçlendirip, häzirki konflikt zonasynyň daşynda köptaraplaýyn, dowamly halkara hüjümlerini amala aşyrmak üçin herekete geçmegi mümkin” diýdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň aýtmagyna görä, Ysraýylyň okkupirlenen Iordan derýasynyň çep kenarynda täze ýaşaýyş jaýlaryny gurmak planlary “çuňňur howatyrlanmany” döredýär.
Waşington Ysraýylyň bu kararynyň palestinalylar bilen ýaraşyk gepleşiklerini täzeden başlatmak boýunça edilýän tagallalara ters gelýändigini aýdýar. Bu barada ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Wiktoriýa Nuland žurnalistlere aýtdy.
Ysraýylyň Goranmak ministri Ýehud Barak Ariel regionynda ýene-de 277 ýaşaýyş jaýynyň gurulmagyna rugsat beripdi.


text:
Orsýet dünýäniň alty döwletiniň BMG-niň ýadro programmasy sebäpli Eýrana garşy girizjek bolýan täze sanksiýalary baradaky gepleşikleri mahalynda «konstruktiw teklipleriň» öňe sürlendigini aýdýar.
Orsýetiň BMG-däki ilçisi Witaliý Çurkin penşenbe güni Nýu-Ýorkda Britaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň we ABŞ-nyň, şeýle-de Germaniýanyň gatnaşmagynda ýapyk gapylaryň aňyrsynda bolan gepleşiklerden soň žurnalistleriň öňünde çykyş etdi.
Çurkin bu toparyň indiki hepde gepleşikleri dowam etmek üçin duşuşmak barada ylalaşandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Penşenbe güni ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama bilen onuň rus kärdeşi Dmitriý Medwedew Pragada ýadro ýaraglaryny kemeltmek baradaky şertnama gol çekenlerinde, Eýran öz ýadro programmasy barada halkara talaplaryna gulak asmasa, munuň netijeleri bilen ýüzbe-ýüz bolar diýip duýduryş berdiler.


text:
Ýekşenbe güni Ysraýylyň premýer-ministri Binýamin Netanýahu Palestinanyň Hamas toparynyň islendik duşmançylykly hereketine Ysraýylyň gazaply reaksiýa bildirjekdigini duýdurdy.
Onuň ýekşenbe günündäki beýanaty Hamasyň gözegçiligindäki Gaza sektoryndan Ysraýylyň 2 şäherine edilen raketa hüjümi bilen bagly ýaýradyldy. Şol hüjümlerde hiç kimiň heläk bolmandygy we kiçi weýrançylygyň bolandygy habar berildi.
Oňa jogap hökmünde Ysraýyl Gaza sektoryna howadan hüjüm etdi. Şolaryiň birinde Hamasyň ýokary derejeli komandiri öldürildi.
Şeýle hem, şu gün palestinler Hamasyň ýokary derejeli komandiriniň öýünde güýçli partlamanyň bolandygyny habar berdiler. Wakada ençeme adam ýaralandy.
Bu partlamanyň Ysraýylyň howadan eden hüjümi sebäpli bolandygyny palestinalylar aýdýarlar.
Palestinanyň howpsuzlyk resmileri partlamanyň şu gün irden Hamasyň harby ganatynyň komandiri Ala Adnafyň öýunde bolandygyny aýdýarlar.
Azyndan 17 adam keselhana ýerleşdirildi. Tassyklanmadyk maglumatlara görä, bu partlamada 2 adam öldi.


text:
Guatemalanyň Ýokary sudy ozalky diktator Efrain Rios Montta garşy çykarylan gennosid baradaky hökümi ýatyryp, täze sud diňlenşigini belledi.
Rios Montt 10-njy maýda günäli tapylyp, 80 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Emma ýurduň Konstitusiýa sudy, käbir şikaýatlara salgylanyp, bu iş boýunça 19-njy aprele çenli geçirilen ähli diňlenşikleri ýatyrdy.
Täze sud diňlenşiginiň haçan başlajakdygy barada anyk maglumat ýok.
86 ýaşly Montt Guatemalada 1960-1996-njy ýyllar aralygynda bolan graždan urşy döwri ýerli adamlaryň gyrylmagyna ilteşikli bolmakda aýyplanýar.
Rios Montt häkimiýet başynda 1982-1983-nji ýyllar aralygynda boldy. Onuň ýolbaşçylyk eden ýyllary harbylar bilen çepçi gozgalaňçylaryň arasyndaky çaknyşygyň “iň ganly” döwri hökmünde häsiýetlendirilýär.


text:
Duşenbede Täjigistanyň öňde barýan oppozisiýa lideri, işewürçi sud edilýär. Täjigistanda resmi hasaba alynmadyk “Täze Täjigistan” partiýasynyň lideri we kanun çykaryjy Zaýd Saidow maý aýynda tussag edilipdi.
Şonda Saidowa beýleki aýyplamalar bilen bir hatarda para almak, wezipe ygtyýarlyklaryndan hyýanatçylykly peýdalanmak maliýe bidüzgünçiligi, kämillik ýaşyna ýetmedikler bilen jynsy gatnaşyga girmek ýaly aýyplamalar ýöňkelipdi.
Saidow bu aýyplamalary ret edip, öz sud işiniň syýasy maksatlydygyny belleýär. Şu ýylyň başlarynda geçirilen sud diňlenişiginde Saidow öz syýasy partiýasyny döretmek barada netijä gelendigi sebäpli özüne zulum edilýändigini aýdypdy.
Aprel aýynda Saidow halk köpçüligine öz partiýasynyň öňde goýan maksatnamasyny tanyşdyranda hökümeti “öndümsiz reformalary bilen, kiçi hem-de orta göwrümli söwda basyş etmekde, hetdenaşa bahalar we giň ýaýran korrupsiýa bilen” berk tankyt edipdi.
Saidowyň sud işi ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilýär. Oňa Saidowyň garyndaşlarynyň gatnaşmagyna rugsat berilmedi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin penşenbe güni Ýewropa saparyna başlaýar. Onuň bu saparyny Belarusdan başlap, soňra-da Germaniýa we Fransiýa barjakdygy habar berilýär. Orsýetde prezidentligiň üçünji möhletine saýlanan Putiniň ilkinji sapar bilen hut Belarusa, Germaniýa hem Fransiýa barmagynyň simwolik ähmiýetiniň bardygy aýdylýar. Sebäbi öňki Sowet giňişliginde bolan Belarus Orsýetiň güýçli täsiri astynda ýaşaýar. Fransiýa we Germaniýa bolsa Orsýetiň Ýewropadaky esasy hyzmatdaşlarydyr.
Penşenbe güni, 31-nji maýda Putiniň Minsk şäherine saparynyň planlaşdyrylandygy aýdylýar. 1-nji iýunda bolsa onuň Berline baryp, Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen duşuşmagyna garaşylýar. Ondan soň bolsa Orsýetiň prezidenti Fransiýanyň täze saýlanan prezidenti Fransua Holland bilen Parižde duşuşar.
Prezidentlik wezipesine 7-nji maýda girişen Putin şu aýyň başynda Waşingtonda geçirilen senagat taýdan ösen sekiz döwletiň sammitine barmady. Şonuň üçin häzirki planlaşdyrylýan duşuşyk, onuň Fransiýanyň prezidenti bilen ilkinji duşuşygy bolar diýlip garaşylýar.
Minskde Putiniň Lukaşenko bilen duşuşygynda goňşy ýurtlar bilen ykdysady integrasiýa meselesiniň gozgalmagyna garaşylýar.
Geçen ýyl Orsýet, Belarus we Gazagystan Ýewraziýa ykdysady birleşigini döretmek barada ylalaşypdylar. Öňki Sowet respublikalaryny birikdirmegi göz öňünde tutýan bu guramanyň Ýewropa Bileleşiginiň stilinde dörediljekdigi aýdylypdy.
Kremliň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, Minskdäki bu duşuşykda ykdysady kynçylyklary başdan geçirýän Belarusa ýardam bermek meselesi hem gozgalar.
Ýewropa ýurtlarynyň we ABŞ-nyň Lukaşenkonyň režimine garşy girizen sanksiýalary Belarusyň ykdysady problemalaryny has hem ýitileşdirdi. Şol çäklendirmeleriň hatarynda Belarusyň bu ýurtlardaky bank hasaplarynyň we emläginiň doňdurylmagy ýaly çäreler hem bar.
Putiniň Angela Merkel bilen planlaşdyrýan duşuşygynda Orsýet bilen ÝB-niň söwda hem energiýa gatnaşyklary barada gürrüň edilmegine garaşylýar. Iki ýurduň liderleri Siriýadaky ýagdaý babatda gepleşik geçirer diýlip çaklanýar.
Häzir Siriýada ýüzlerçe adamyň zorlugyň pidasy bolýandygyna garamazdan, Damaskyň arkasyny tutýan Moskwa Başar al-Assadyň režimine garşy berk sanksiýalaryň girizilmegine garşy çykýar. Germaniýa bolsa Assadyň režimine garşy çykýan Günbataryň tarapyny tutýar.
Öňki Gündogar Germaniýada bäş ýyl KGB-niň agenti bolup işlän Wladimir Putiniň kommunistik režime garşy hereket eden hukuk goraýjy aktiwist, Germaniýanyň häzirki prezidenti Ýoahim Gauk bilen duşuşmagyna garaşylýar.
Prezident Putiniň Fransiýanyň prezidenti Fransua Holland bilen duşuşygynda ýewro zolagyndaky bergi krizisi, özara söwda hem energiýa gatnaşyklary, Siriýadaky ýagdaý bilen bagly gepleşikleriň geçirilmegine garaşylýar.


text:
17-nji ýanwarda saýlawlaryň öňýanyndaky möwsümiň nobatdaky möhüm tapgyry—Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärleri bellige almak tamamlandy. 12-nji …Dowamy »
-
12-nji Fewralda Geçiriljek Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Saýlawlara Dalaşgärleri Bellige Almak Tamamlandy
-
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Balkan Welaýatyna Iş Sapary
-
Halkabat Meýdançasynda Barlag Guýusynyň Buraw Işleri Tamamlandy
-
TOPH Taslamasyny Durmuşa Geçirmegiň Meseleleri Maslahatlaşyldy
-
31-nji Ýanwarda Döwlet Eýeçiligindäki Desgalary Hususylaşdyrmak Boýunça Satuw Geçiriler
-
Energetika Pudagynyň Kuwwaty Eksporta Ugardylyşyny Artdyrmaga Mümkinçilik Berýär
2016-njy ýyl ýurdumyzyň parahatçylyk, döredijilik we ösüş ýoly bilen ynamly öňe barýandygyna şaýatlyk edýän möhüm …Dowamy »
-
2016-njy Ýylda Nebitiň Iň Pes Bahalary Boldy, 2017-nji Ýylda Ol Ýokarlanar
-
31-nji Ýanwarda Döwlet Eýeçiligindäki Desgalary Hususylaşdyrmak Boýunça Satuw Geçiriler
-
Türkmenistanyň Prezidenti Gyýanlydaky Gazhimiýa Toplumynyň Gurluşyk Meýdançasyna Bardy
-
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenbaşy Şäheriniň Halkara Howa Menzilinde Iş Maslahatyny Geçirdi
-
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň Täze Sport Toplumynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
Balkan welaýatynda iş saparynyň ikinji gününiň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün “Awaza” milli …Dowamy »
-
Gyzgalaňly Hokkeý Döwri
-
Türkmenistanda Aziada 2017-niň Hormatyna Köpçülikleýin Maşklar Geçirildi
-
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Paýtagtymyzyň Sport Merkezlerinde Türgenleşik Geçdi
-
Aziýa Oýunlary Mynasybetli Geçirilýän Atly Ýöriş Lebap Welaýatyna Bardy
-
Energetika Pudagynyň Kuwwaty Eksporta Ugardylyşyny Artdyrmaga Mümkinçilik Berýär
2016-njy ýyl ýurdumyzyň parahatçylyk, döredijilik we ösüş ýoly bilen ynamly öňe barýandygyna şaýatlyk edýän möhüm …Dowamy »
-
Aşgabatda Türkmenistan Bilen Hytaýyň Arasyndaky Diplomatik Gatnaşyklaryň 25 Ýyllygyna Bagyşlanylan Bilelikdäki Konsert
-
2016-njy Ýylda Türkmenistanyň Mejlisi 85 Kanun we 86 Karar Kabul Etdi
-
2016-njy Ýylda Türkmenistanda Lebap Welaýatynyň Farap Etraby Iň Gowy Diýlip Ykrar Edildi
-
Türkmenistanyň Prezidenti Bilim Ulgamynda Işgärleriň Hünär Derejesi Baradaky Meseläni Ilkinji Derejeli Hatara Çykardy
-
Türkmenistanyň Prezidenti Bilim Ulgamynda Işgärleriň Hünär Derejesi Baradaky Meseläni Ilkinji Derejeli Hatara Çykardy
Her ýyl täze edaralar bilen ýurdumyzyň bilim ulgamynyň üsti ýetirilýär. Diňe 2016-njy ýylda Türkmenistanda bilim …Dowamy »
-
Ylym we Bilim Ulgamy
-
Magtymguly Adyndaky TDU-nyň Talyplary Ýokary Okuw Mekdepleriniň Talyplarynyň Arasynda Geçirilen Olimpiýadanyň Ýeňijileri
-
Hormatly Wagyz Nesihat Çäresine Gatnaşyjylar!
-
Sport Institutynda Täze Fakultet Açylar
-
Energetika Pudagynyň Kuwwaty Eksporta Ugardylyşyny Artdyrmaga Mümkinçilik Berýär
2016-njy ýyl ýurdumyzyň parahatçylyk, döredijilik we ösüş ýoly bilen ynamly öňe barýandygyna şaýatlyk edýän möhüm …Dowamy »
-
Aşgabatda Türkmenistan Bilen Hytaýyň Arasyndaky Diplomatik Gatnaşyklaryň 25 Ýyllygyna Bagyşlanylan Bilelikdäki Konsert
-
2016-njy Ýylda Türkmenistanyň Mejlisi 85 Kanun we 86 Karar Kabul Etdi
-
2016-njy Ýylda Türkmenistanda Lebap Welaýatynyň Farap Etraby Iň Gowy Diýlip Ykrar Edildi
-
Türkmenistanyň Prezidenti Bilim Ulgamynda Işgärleriň Hünär Derejesi Baradaky Meseläni Ilkinji Derejeli Hatara Çykardy
Olimpiýa Şäherçesiniň Monorelsli Ýoly Sport Klasteriniň Sport we Infrastruktura Desgalaryny Birleşdirdi
-
Demirgazyk Sebitiň Tarp Ýerlerinde Döredilen Oba Ilaty Ýokary Hilli Agyz Suwy Bilen Üpjün Edilýär
Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabynda Oguzboý obasynyň ýaşaýjylary täze suw geçirijisine eýe bolar. Onuň gurluşygy ilaty …Dowamy »
-
2017-nji Ýylyň Ilkinji Körpesi
-
10 Ýaş Biziň Geljegimiz Atly Fotosuratlar Bäsleşiginiň Jemi Jemlenildi
-
Türkmenabatda Köpugurly Welaýat Hassahanasynyň Işgärleri Üçin Ýaşaýyş Jaý Toplumly Lukmançylyk Şäherjigi Gurulýar
-
Hökümet Edaralarynyň we Raýatlyk Jemgyýetleriniň Wekilleri
-
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň Täze Sport Toplumynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
Balkan welaýatynda iş saparynyň ikinji gününiň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün “Awaza” milli …Dowamy »
-
Gyzgalaňly Hokkeý Döwri
-
Türkmenistanda Aziada 2017-niň Hormatyna Köpçülikleýin Maşklar Geçirildi
-
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Paýtagtymyzyň Sport Merkezlerinde Türgenleşik Geçdi
-
Aziýa Oýunlary Mynasybetli Geçirilýän Atly Ýöriş Lebap Welaýatyna Bardy
-
Pekinde HHR Bilen Merkezi Aziýa Ýurtlarynyň Arasynda Diplomatik Gatnaşyklarynyň Ýola Goýulmagynyň 25 Ýyllygyna Bagyşlanyp Dabaraly Çäre Geçirildi
Pekinde “Dýaoýuýtaý” döwlet kabulhanasynda Hytaý Halk Respublikasy bilen Merkezi Aziýanyň bäş ýurtlary bolan Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, …Dowamy »
-
BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik Utgaşdyryjysy Bilen Duşuşyk
-
Türkmenistan Dünýäniň Ulag Ulgamyna Işjeň Goşulyşýar
-
Türkmenistanyň DIM-i Halkara KHBS-lerinde, Sport we Diplomatik Toparlarda Aziada-2017-niň PR Kompaniýasyny Ýaýradýar
-
Eýranyň Birtaraplaýyn Beýannamalary Delilsiz we Esassyz
-
Türkmenistanyň Prezidenti Harby Deňiz Güýçleriniň “Gaýratly” Gämisiniň Topary Bilen Duşuşdy
Döwlet Baştutanymyz Balkan welaýaty boýunça iş saparynyň çäklerinde “Hazar” deňiz serhet birikmesine geldi. Bu ýerde …Dowamy »
-
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň Täze Sport Toplumynyň Gurluşygynyň Barşy Bilen Tanyşdy
-
Türkmenistanda Koreýa Halk Demokratrik Respublikasynyň Ilçisi Işläp Başlady
-
12-nji Fewralda Geçiriljek Türkmenistanyň Prezidenti Wezipesine Saýlawlara Dalaşgärleri Bellige Almak Tamamlandy
-
Dalaşgär Bekmyrat Atalyýew Ahal Welaýatynyň Saýlawçylary Bilen Duşuşdy


text:
Düýn Polşanyň polisiýasy Britaniýadan Polşa baran çeçen separatistleriniň lideri Ahmed Zakaýewi tussag astyna aldy.
Orsýet tarapyndan terrorçylykly işlerde aýyplanylýan Ahmed Zakaýew Orsýetiň halkara Interpol gullugyna gönderen haýyşy esasynda tussag edildi.
Ahmet Zakaýew bosgunlykdaky çeçenleriň halkara kongresine gatnaşmak üçin Britaniýadan Warşawa barypdy.
Orsýetiň häkimiýetleri ony 1990-njy ýyllarda rus harbylarynyň separatistik çeçen söweşijileri bilen alyp baran urşy döwründe terrorçylykly jenaýatçylyklary amala aşyranlykda aýyplaýarlar.
Ahmed Zakaýew 2003-nji ýylda Britaniýadan syýasy gaçybatalga alyp, şondan bäri bu ýurtda ýaşap gelýär.
Şu gün Polşanyň premýer-ministri Donald Tusk Zakaýewiň Orsýete ekstradisiýa ediljekdigi ýa edilmejekdigi barada indi Polşanyň sudunyň karar çykarjakdygyny aýtdy.


text:
Orramsydan bolan haramhor ýazar Köşüli Wäşä jogabym
Orramsydan bolan haramhor ýazar Köşüli Wäşä jogabym
Özüňe ynamyň bolmasa, hiç wagt eden işiň paşmaýar, manysyz lakam saýlap, tutyň aňyrsyndan özge adama dil ýetirmek - namartlygyň, gorkaklygyň aňry başydyr. Özgä aýyp ýükläp ýaşamak bolsa, elmydama özüne ynamy bolmadyk adamlaryň aýrylmaz hemrasyna öwrülýär. Olar elmydama öz iliniň, dost-ýarynyň, il-gününiň kemçiligini, ýetmezini agtaryp gezýärler hem-de şeýle ýagdaýa duş gelen halatlarynda elmydama şatlyk duýgularyna gark bolýarlar. Adamyň gybatyny etmek, döwlet hakynda, halk barasynda ýalan gybatlary ýaýradyp, şol gybatlar rowaç alan pursatynda, oňa begenmek ýaly duýgulara berlen adamlar hiç wagt halk tarapyndan ýalkanmaýar. Türkmenlerde şeýle adamlary öňler obadan çykaryp kowar ekenler. Il-günüň, dost-ýaryň, ata Watanyň üstünliklerine buýsanyp bilýän adam bolsa, öz üsütünligine hem buýsanyp bilýän adamdyr.
Watanyňa bolan, göbek ganyň daman topragyňa bolan ýigrenjiňi şeýle derejede beýan etmek gör, nähili peslik!
Türkmenistanda soňky ýyllarda ähli pudaklaryň, medeniýetiň ösdürilmegi bilen bagly örän uly işler edildi. Mekdepdir çagalar baglarynyň, okuw jaýlarydyr dürli maksatly binalaryň, zawod-fabrikleriň, magistral halkara demir ýollaryň giden bir ulgamy gurlup ulanylmaga berildi. Şeýle ajaýyp we ummasyz işler soňky ýyllaryň dowamynda dünýäniň hiç bir döwletinde gurlan däl bolsa gerek. Döwlet başynda bolup, bu ýeňil däl ýüki gerdeninde götermegi zehini we tejribesi bolmadyk adam başarardymy? Elbetde, başarmazdy! Ýazylan kitaplaryň adyny sanan bolýaň, sen Wäşi, emma şol kitaplaryň ýeke sahypasyny okadyňmy? Aklyň çatsa, olaryň mazmunyna jogap ber. Ýöne seniň ýaly dar gursagyň akly küti adamyň başarnygynyň muňa ýetmejegini aýdyň görünýär.
Döwletimizde uly tutumlary görüp-bilip, olar hakynda dymyp, hat-da şyltak atyp bilýän kişiniň kalbynyň näderejede zaýadygy hakynda oýlananyňy duýman galýarsyň. Aslynda şeýle adamlaryň häsiýeti diňe bir daş-töwerekden, jemgyýetden alnan täsirler esasynda döremän, eýsem olar bu kişä ata-babasynyň, tohum-tijiniň ganyndan geçýän bolmaly. Bu barada türkmeniň akyldar şahyry Magtymguly Pyragy:
Ýagşylardan hergiz çykmaz ýamanlyk,
Asly ýaman bolsa, çykmaz ýagşylyk,
Aslyga dartadyr ýüwrük çamanlyk,
Ýüwrükni çamanga satyjy bolma! —
diýmek bilen örän jaýdar belläpdir. Päli azan tilki kimin öz hinine bakyp uwlamagy özüne aýrylmaz hemra edinen Wäşi Köşüliniň asyl gelip çykyşynyň zandyýaman adamlardandygyny onuň türkmen halkyna bolan ýigrenjinden hem duýmak bolýar. Sebäbi ýagşy niýetli adamyň köňlünde asla kine bolmaýar. Ýaman, şereňňiz kişiniň bolsa, her gün uruşmasa-sögüşmese wagty geçmeýär. Bu haramhor ýazaryň Türkmenistanyň üstünliklerine bolan bahyllygyny meniň şu setirler bilen beýan edesim gelýär:
Orramsydan bolan haramhor ýazar,
Öz lebiz binýadyn ýykyp-ýumrar.
Aslynda öz ýurduny terk edip, öýke-kine bilen ýaşaýanlaryň ykbaly örän täsin bolýar. Olar öz ili bilen ruhy baglanyşygyny ýitirenlerinden soň, maddy taýdan näçe baýasalar-da, ruhy taýdan garyp düşýärler. Munuň näme üçin şeýle bolýandygyny bilýärmisiňiz? Olar halkdan arasy üzňe bolansoň, millet bilen gatnaşyklarynyň köki zerur bolan milli çeşmelerden kesilýär. Şahsyýetiň ösmegi üçin zerur bolan milli medeniýetiň, aňyýetiň çeşmelerinden jyda düşen şahsyýet bolsa, şol ýurtdan giden döwrüniň derejesinde göýdük bolup galýar. Bu bolsa, ondaky bar bolan milli buýsanjyň, milli häsiýetiň, milli edim-gylymlaryň kem-kemden ýitip gitmegine getirýär. Onsoň şeýle adamlara pikir-duýgulary özlerine ejir berýär, eger-de şeýle adamyň zandy halal bolmasa, onda ony Watanyna şyltak atmak pygly gaplap alýar.
Biziň galamdaşlarymyzyň arasynda öz halkyňa şyltak atsaň, sögseň, onuň üstünliklerini tankytlasaň pul eçilýän habar beriş serişdeleriniň hyzmatynda duranlar hem bardygyna gynanýan. Men munuň sebäbi barada örän kän oýlandym. Şonda onuň öňki döwürde ýakyn agalarynyň biriniň döwletiň uly wezipesinde işländigini, ýöne işden pyzylandan soň bolsa, tä ömrüniň ahyryna çenli hökümede, dost-ýarlaryna, hat-da eziz çagalaryna-da gargynyp ýaşandygyny biygtyýar ýatladym. Şondan soň, şol galamdaşymyň ganyndaky gizlin häsiýetleriniň tohum yzarlaýandygyna göz ýetirdim. Bu galamdaşymyň hem magşar güni hem pälinden gaýdyp, toba kylyp dogry ýola düşmejekdigine ynandym. Şonuň üçin hem oňa niýetiň-päliň elmydama özüňe ýoldaş bolsun diýesim gelýär.
Mähriban Watanymyz Türkmenistan dünýäni haýran galdyryp ösýär. Onuň ösüşlerine biz ýürekden begenýäris we buýsanýarys. Watanyň ykbaly biziň hem ykbalymyz. Şonuň üçin hem goý, Wäşi Köşüli ýaly şereňňizler elmydama bogazyna bat berip gygyrybersinler. Watanymyz bolsa, şol şereňňizleriň şyltaklaryna pitiwa etmän, öz ak ýoly bilen ýagty geljeklere tarap rowan bolar.
Watançy
- Гость
-


text:
Şu gün Orsýet Müsüriň ozalky awtoritar lideri Hosni Mubarege ölüm jezasynyň berilmek ähtimallygyna alada bildirýändigini mälim etdi.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň bu barada ýaýradan beýanatynda «Hosni Mubarege garşy görüljek çärede biz ynsanperwerlik meselesini hem göz öňünde tutup bolar diýip hasaplaýarys» diýlip bellenipdir.
Beýanatda Hosni Mubaregiň ýaşynyň hem-de onuň öz wezipesinden meýletinlik bilen çekilmeginiň günäni ýeňilleşdiriji faktorlar hökmünde göz öňünde tutulsa, ýerlikli boljakdygy öňe sürülýär.
Şu geçen hepde Kairde başlanan sud prosesinde Müsüriň baş prokurory Hosni Mubarege ölüm jezasynyň berilmelidigi baradaky teklipler bilen çykyş edipdi.


text:
Täjigistanyň häkimiýetleri täzelikler neşirleriniň döwlet tarapyndan dolandyrylýan habarlar agentligine salgylanman resmi maglumatlary berip bilmeýändigini aýdýarlar.
Täjigistanyň prezidentiniň metbugat-wekiliniň 20-nji iýulda aýtmagyna görä, ýurduň ähli habar beriş serişdeleri öz maglumatlaryny we metbugat üçin beýannamaryny “Howar” informasion agentligine ýollamaga borçly, Täjigistanda işleýän beýleki media serişdeleri bolsa resmi maglumaty “Howara” salgylanyp berip bilerler.
Täjigistanyň Garaşsyz media boýunça milli bileleşiginiň ýolbaşçysy Nuriddin Karşiboew häkimiýetleriň bu hereketini tankyt etdi.


text:
PHP
PHP[üýtget | edit source]
- HTML kodlarynyng arasynda ulanylylyp bilinyan, esasan hem Web gelisdirmede ginisleyin ulanylyan script dilidir.
<?php
PHP, HTML kodlarynyng arasynda ya-da ozbashdak ulanilanda shu taglering ( : tag yapilyar) icinde yazylyar.
?>
PHP kop wagtdan bari ulanylyp gelinyan dinamik web programirleme dilidir. Wagtyn gecmegi bilen webde kop sanly tehnologiyar we softwarelar (PHP Framework) peyda boldy. Bularyn kopisi PHP ulanylyp yazylandyr. Bu frameworklerin maksady gysga wagtyn icinde kop isi yerine getirmekdir.
Asakda bu frameworklerden kabirleri:
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
- Официальный сайт PHP (iňlis dilinde)
- Руководство по PHP (rus dilinde)
- PHP
- Вышла альфа-версия php 5.5
- snippets.su(rus dilinde)


text:
Aşgabat, 11.03.2015. “Türkmenportal”.
10-njy martda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Mejlisiniň Başlygynyň, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, käbir welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň hem-de birnäçe düzümleýin pudaklaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Onuň barşynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň netijelerine, şeýle hem döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meselelerine garaldy. Milletiň Lideri ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary, welaýatlaryň häkimlikleri, daşky gurşawy goramak ulgamynda wajyp wezipeleriň üstünlikli çözülmegine gönükdirilen Milli tokaý maksatnamasynyň çäklerinde alnyp barylýan bag ekmek işleriniň gerimini giňeltmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserniniň başlygy D.Amangeldiýew ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygynyň depginini ýokarlandyrmak we ýol gurluşygynda alnyp barylýan işleri halkara ülňülerine laýyk derejede dowam etmek boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada hasabat berdi.
Iş maslahatynyň barşynda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýewe, şeýle hem iş maslahatyna gatnaşýan Ahal, Balkan, Mary welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň häkimlerine ýurdumyzyň ähli künjeklerinde we paýtagtymyzda amala aşyrylýan ähli işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz möhüm ähmiýetli desgalaryň gurluşygynda işleriň ýokary hilli ýerine ýetirilmegine we olary ulanmaga bermegiň möhletleriniň berjaý edilişine aýratyn üns bermegiň wajypdygyny belledi.
Döwlet Baştutany Aşgabady okgunly ösdürmek boýunça meýilnamalaryň durmuşa geçirilmegine, paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli çözülmegine, raýatlarymyzyň ýaşaýyş-durmuşy üçin amatly şertleriň döredilmegine toplumlaýyn çemeleşmegiň möhümdigini belläp, bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Iş maslahatynyň barşynda döwlet Baştutany Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S. Toýlyýewe Türkmenistanyň ylmy-tehniki syýasatyny amala aşyrmak, milli ylmyň ykdysadyýete goşýan goşandyny artdyrmak, ylym-bilim ulgamyna we önümçilige innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak, halk hojalygynyň ileri tutulýan ugurlarynda tejribe bilen bagly ylmy barlaglaryň iş ýüzündäki netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de işe zehinli ýaşlary giňden çekmek boýunça zerur çäreleri durmuşa geçirmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ýolbaşçysyna ýurdumyzyň ylmy institutlarynyň we merkezleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, ylmyň gazananlaryny ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlaryna ornaşdyrmak boýunça degişli düzümler bilen sazlaşykly iş alyp barmagy tabşyrdy. Şunuň bilen baglylykda, ukyply ýaşlary ýüze çykarmagyň, täze zehinli alymlary terbiýeläp ýetişdirmegiň, ýaş alymlaryň hünär ussatlygyny artdyrmagyny höweslendirmegiň zerurdygyny aýtdy.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz mundan beýläk-de ökde hünärmenleri taýýarlamak, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplaryny ylmy işlere giňden çekmek, olaryň hemmetaraplaýyn bilim almagy we terbiýelenmegi üçin ähli şertleri döretmek babatda degişli ýolbaşçylara anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutany iş maslahatynyň barşynda Milli parlamentiň baştutany A.Nurberdiýewa ýüzlenip, ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleriň hemişe gözegçilikde saklanmalydygyny aýtdy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz iş maslahatyna gatnaşýan deputatlara ýüzlenip, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürilmeginde milli kanunçylyk ulgamynyň yzygiderli kämilleşdirilmeginiň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz deputatlaryň ýerlerde bolup, saýlawçylar bilen duşuşyklary geçirmeginiň möhüm ähmiýetiniň bardygyny belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhaniniň Türkmenistana döwlet sapary bilen gelýändigini aýdyp, ýokary derejede geçiriljek duşuşyklaryň we gepleşikleriň barşynda özara bähbitli hyzmatdaşlygyň wajyp meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny habar berdi. Döwlet Baştutany dostlukly ýurduň Prezidentiniň ýurdumyza döwlet saparynyň çäklerinde geçiriljek gepleşikleriň üstünlikli boljakdygyna ynam bildirdi.
Iş maslahatynyň barşynda döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi yrakly syýasy partiýalara we liderlere ýüzlenip ýaýradan beýanatynda olary 7-nji martda geçirilen saýlawlaryň netijesine hormat goýmaga çagyrdy.
Şol ses berişlik netijesinde premýer-ministr Nuri Al-Maliki tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän we esasan hem şaýylardan ybarat bolan hökümet häkimiýet başyndan çekilmeli bolar.
Şol saýlawlarda öňki premýer-ministr Aýad Allawiniň sünni we şaýylardan ybarat koalisiýasy Malikiniň toparyndan köp ses gazandy.
Howpsuzlyk Geňeşi bu baradaky beýanatyny Yrakda geçirilen saýlawlaryň netijeleri hakda diskusiýa geçirenden soň çarşenbe güni ýaýratdy.
Şol beýanatda saýlawlaryň netijesine we Yragyň ilatynyň islegine hormat goýmaga yrakly syýasy partiýalara çagyryş edilýär.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Palestinanyň iki bäsdeş hereketi “Fatah” bilen “Hamasyň” arasyndaky ýaraşyk ylalaşygyny öwdi.
Sergeý Lawrow duşenbe güni Moskwada taraplaryň ikisiniň hem wekilleri bilen gepleşikden soň bu ylalaşyk «taryhy» we ol Orta Gündogar parahatçylyk prosesini ilerletmäge kömek eder diýdi.
Ol “Fatahyň” we “Hamasyň” wekilleriniň 4-nji maýda Kairde gol çekilen ýaraşyk şertnamasyna täze, goşmaça anyklaşdyrmalara hem gol çekendiklerini aýtdy.
Emma Ysraýyl “Hamasy” terror guramasy hasaplaýar we bu topar goşulan ýagdaýynda Palestin hökümeti bilen gepleşik geçirmejegini aýtdy.


text:
Orsýetiň Rostow-na-Donu şäherinde ukrainaly kinorežissýor Oleh Sensowyň sud diňlenişigi başlandy.
Sentsow Ukrainanyň ýene üç raýaty bilen bilelikde Ukrainanyň Krym ýarymadasynda terrorçylykly hüjümi planlaşdyrmakda güman edilip, 2014-nji ýylyň maý aýynda tussag edilipdi.
Sentsow terrorçy topary döretmekde, terrorçylykly hüjümleri planlaşdyrmakda we partlaýjy serişdeleri bikanun satyn almakda günälenýär.
Ol özüne ýöňkelýän aýyplamalary ret edýär.
Eger sud Sentsowy günäli tapsa oňa 20 ýyla çenli türme tussaglygy garaşýar.


text:
Owganystanda 5-nji aprelde geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş edýän üçünji kandidat bäsleşikden çekildi.
Sardar Mohammad Nadir Naim çarşenbe güni Kabulda žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda öz goldawlaryny ýurduň öňki daşary işler ministri Zalmaý Rasula berýändigini aýtdy. Nadir Naimiň žurnalistler bilen geçiren bu duşuşygyna Zalmaý Rasul hem gatnaşdy.
49 ýaşyndaky Naim Owganystanyň öňki patyşasy Zaher şanyň agtygydyr. Owganystanda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş etmek üçin jemi 11 kandidat ýazga alnypdy.
Häzirki prezident Hamid Karzaýyň uly dogany Kaýum Karzaý 6-njy martda prezidentlik saýlawlaryndan kandidaturasyny yza çekip, ol hem Rasula goldaw berýändigini aýdypdy.
Mart aýynyň ortalaryna Owganystanyň öňki goranmak ministri Abdul Rahim Wardak hem prezidentlik bäsleşiginden yza çekilýändigini mälim edipdi.


text:
Mary welaýatynda döwlet edaralarynda işleýänleriň aýlyklary ýene gijikdirilip berilýär. Şu günler bu ýagdaýyň býujetden aýlyk alýan edaralaryň tas ählisine degişlidigini welaýat ýaşaýjylary Azatlyk Radiosyna habar berdiler.
“Döwlete degişli edaralaryň ählisinde diýen ýaly aýlyklar wagtynda berlenok. Mugallymlar, ýangyn howpsuzlyk edaralarynyň, sanepidemstansiýanyň işgärleri häzir sentýabr aýynyň aýlyklaryny alyp bilmän otyrlar” diýip, adynyň efirde tutulmagyny islemedik ýerli ýaşaýjy Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Şeýle-de, pensiýalaryň, çaga üçin berilýän kömek pulunyň we studentleriň stipendiýalarynyň hem şu gezek wagtynda berilmändigi aýdylýar.
“Pensiýalar, çaga pullary adatça her täze aýyň başynda berlip başlanýardy. Meselem, sentýabr aýynyňky tutuş ýurt boýunça 1-20 oktýabr aralygynda berilmelidi. Emma käbirler aýyň başynda alyp ýetişen bolsalar, beýlekilere puluň ýokdugyny aýtdylar” diýip, maryly söhbetdeşimiz aýtdy.
Onuň sözlerine görä, studentlere adatça aýyň ortalarynda berilýän stipendiýalar hem şu gezek aýyň aýagyna çenli saklanypdyr. “Talyplaryň çörek puly ýok, özlerine iýmit alyp bilmän oturanlar hem kän häzir, gaty kynçylyk çekýär talyplar” diýip, ýerli ýaşaýjysy belleýär.
Maryda aýlyklaryň gijikdirilmegi bilen bagly ýagdaý tomsuň aýagynda-da ýüze çykypdyr. Hususan-da, Mary welaýatynyň bilim pudagynyň işgärleri sentýabr aýynda tomus aýlarynyň zähmet haklarynyň özlerine wagtynda tölenmändigini gürrüň berdiler.
“Tomsuň aýlyklary ýaňy berildi diýsek, indi sentýabryňkyny alyp bolanok”, diýip Azatlyk Radiosynyň ýene bir söhbetdeşi, bilim pudagynyň işgäri aýdýar.
Býujetden aýlyk alýan kärhanalaryň işgärleriniň zähmet haklarynyň wagtynda tölenmezligine degişli ýagdaýlar şu ýylyň bahar aýlarynda döräpdi we onuň yz ýany tutuş ýurt boýunça köpçülikleýin häsiýete eýe bolupdy.
Şunuň bilen birlikde, käbir döwlet kärhanalarynda işgärleriň sany azaldylypdy, iş sagatlary çäklendirilipdi. Käbir kärhanalar doly ýapylypdy.
Türkmenistanda aýlyklaryň gijikdirilmegi bilen bagly ýagdaý resmi derejede agzalmaýar. Bu problema ýerli metbugatda hem gozgalmaýar. Aýlyklaryň gijikdirilmeginiň resmi sebäbini anyklamak boýunça synanyşyklar hem netije bermedi.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan döwlet edaralarynyň işgärleri özlerine diňe “pul ýok” diýlip jogap berilýändigini aýdýarlar.
Türkmenistanda ýylyň başynda aýlyklar, pensiýalar we beýleki sosial kömek tölegleri 10% galdyrylypdy, olaryň ýene 10% galdyrylmagy 2017-nji ýylyň býujetinde hem göz öňünde tutulýar.
Şeýle-de, resmi maglumatlarda 2016-njy ýylyň döwlet býujetiň 79.3%-niň sosial pudagyň maliýe üpjünçiligine sarp edilendigi aýdylýar.
Ýylyň dowamynda Türkmenistanda harytlaryň nyrhy ortaça hasapdan 30% ýokarlandy.


text:
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin penşenbe güni telewideniýede telefon arkaly berlen soraglara jogap berip, halka eden ýüzlenmesinde oppozision protestçileri bir tarapdan öwse, bir tarapdan masgaralady. Ol Günbatary hem Orsýetiň içerki işlerine goşulmakda aýyplady.
Putiniň joşgunly çykyşy güýçli el çarpyşmalar bilen garşylansa-da, ol öz hökümdarlygyndan dörän, Kremle garşy protestlere getiren närazylygy köşeder diýen tamany ödemedi.
Premýer-ministr ilki parahatçylygy saklandyklary üçin protestçileri taryplady:
—Adamlar ýurtda bolup geçýän zatlar, ykdysady, sosial, syýasy ýagdaýlar barada öz pikirlerini beýan etjek bolsalar, kanuny hem ýerine ýetirseler, bu bir adaty zat. Men muny möhüm hasaplaýaryn. Telewideniýede köplenç ýaşlaryň, aktiw adamlaryň öz pikirlerini aýdyň beýan edişini gördüm. Bu meni begendirýär. Putiniň režiminiň beren netijeleri şu bolsa, onda bu gowy zat.
Şondan soň Putin özüniň şol öňki ýaňsyly, kinaýaly sözlerine başlady. Ol protestçileriň käbirine bu üýşmeleňlere gatnaşmaklary üçin pul berlendigini, olaryň oppozisiýa tarapyndan manipulirlenendigini aýtdy.
Tanymal oppozision ýolbaşçy Ýewgeniýa Çirikowanyň garaýşyça, Putin halkdan “gülkünç” ýagdaýda arany açypdyr:
—Bu, ine, soňuň başlangyjy. Men bu ýagdaýlar bilen belli bir derejä çenli tanyş. Men 35 ýaşymda. Kiçijik gyzkam ejemiň, kakamyň sowet ýolbaşçysy Leonid Brežnewiň çykyşlaryna gülenini görenim ýadymda. Indi hem iki çagam meniň Putiniň çykyşlaryna gülýänimi görýärler. Bu indi basym tamamlanmaly. Ol bizi asla äsgerenok.
Täze protestler planlaşdyrylýar
Oppozisiýa 4-nji dekabrda geçen jedelli saýlawlar güýçsüz hasap edilip, täze saýlawlaryň geçirilmegini talap edýär. Olar şeýle-de saýlaw komissiýasynyň ýokary derejeli işgärlerini wezipeden boşatmaga çagyryp, ençeme oppozision partiýanyň saýlawa goşulmagynyň öňüne böwet bolan çäklendirmeleriň ýatyrylmagyny talap edýärler.
Oppozisiýa, bu iş edilmedik ýagdaýynda, köp adamy köçelere çykaryp, 24-nji dekabrda 50 müň protestçini Moskwanyň merkezine üýşürmegi umyt edýär. Ýöne Putin saýlawlaryň netijeleri galplaşdyryldy diýilýäni kabul edenok:
—Meniň pikirimçe, saýlawyň netijeleri, hiç bir şübhesiz, ýurtdaky güýçleriň ýagdaýyny görkezýär. Hakimiýet başyndaky güýç, “Bütewi Orsýetiň” käbir goldawy elden bermegi adatdan daşary zat däl. Biz örän çylşyrymly bir krizis döwrüni başdan geçirdik. Görüň, beýleki ýurtlarda nämeler bolup ýör.
Putin partiýalaryň aňsatlyk bilen hasaba alynmagyna ýol beriljekdigini duýdurdy. Regionlaryň gubernatorlaryny hem Kreml bellemeli däl, olar saýlanmaly. Ýöne bu iş syýasy partiýalar tarapyndan hödürlenen kandidatlar prezident tarapyndan oňlanansoň bolmaly.
Syýasy baha beriş merkeziniň işgäri Pawel Saliniň pikiriçe, bu jogaplar bir düýpli zatlar däl:
—Adaty ýazgylary çalşyrdylar. Ýöne olar hakyky dialog geçirip, hakyky eglişigi çynlakaý islýändiklerini halka ynandyrmak üçin ikinji ädimi ätmeli. Olar bu meselede meni asla ynandyryp bilmediler. Gubernatorlar barada aýdylan zatlar ýa-da oppozision partiýalar hasaba alynsa, begenjekdigi, bular çyn ýürekden aýdylan zatlar däl. Men olaryň bu zatlary iş ýüzünde nädip amala aşyrjakdyklaryny eşidemok. Ädilen birinji ädim kosmetiki özgerişler, usulyň formatyny üýtgetmek. Ýöne ikinji ädim, ýagny eglişik baradaky zatlar, meni ynandyranok.
“Mart aýyna planlaşdyrylan prezidentlik saýlawlarynda ýeňen ýagdaýyňyzda-da bu sorag-jogap duşuşyklaryny dowam etdirermisiňiz?” diýen soraga Putin: “Biz on ýyl bäri duşuşýarys. Bu formaty, elbetde, dowam etdireris” diýip jogap berdi.


text:
Şu geçen hepde Azerbaýjanyň deputatlary prezident Ylham Alyýewe hem onuň maşgalasyna eldegrilmesizlik hukugyny berýän we söwda ylalaşyklary baradaky maglumatlaryň elýeterliligini çäklendirýän kanunlary tassykladylar. Emma graždan jemgyýetiniň aktwistleri bu çäreleriň diňe parahorlugy ösdürjekdigini aýdýarlar.
Azerbaýjanly aktiwistleriň aýtmaklaryna görä, şu geçen hepde parlamentiň tassyklan iki kanuny hökümetiň ýapyklygyny ösdürýär we prezident Alyýewiň maşgalasyny olaryň lomaý girdeji getirýän hem köp soraglary döredýän söwda ylalaşyklary barada golaýda ýaýradylan derňew maglumatlaryndan-da bu kanunyň goramagy mümkin.
Şeýle-de, parlamentiň deputatlarynyň kabul eden ýene-de bir kanunynyň prezidentlik döwründe Ylham Alyýewi we onuň aýalyny sud jogapkärçiligine çekmekden halas edýän hukugy bermegi mümkin.
Tarapdarlar we garşylar
Hökümete tarapdar deputat Alaskar Mamadliniň aýtmagyna görä, Azerbaýjandaky syýasy ýagdaýlar şeýle goraglary talap edipdir. Ýöne aktiwistler we žurnalistler täze kanunyň söwda ylalaşyklaryna we korrupsiýanyň döremek ähtimallyklaryna jemgyýetiň gözegçiligini juda çäklendirjekdiginden aladalanýarlar.
Kanuna girizilen goşmaçalary parlamentiň kanunçylyk we döwlet gurluşy baradaky komiteti teklip etdi. Bu komitetiň başlygy Ali Huseýinli tankytlary ret edip, täze kanunyň raýatlaryň maglumat almak düzgünini örän anyklaşdyrýandygyny aýdýar.
Ol: “Biziň kanuna girizen goşmaçalarymyz, käbir metbugat serişdeleriniň ýazyşy ýaly, maglumat almagy çäklendirmeýär. Tersine, ol maglumat almagy juda ýeňilleşdirýär, maglumat almak isleýänleriň däl-de, ony bermekden ýüz öwürýän edaralaryň şeýle hereketleriniň üstüni açýar” diýip belledi.
Nebite baý Azerbaýjanda parahorluk uly probelma. Düýbi Germaniýada ýerleşýän hökümete degişli bolmadyk “Transparency International” guramasynyň parahorluk baradaky soňky hasabatynda Azerbaýjan 183 döwletiň arasynda 143-nji orunda goýlupdyr.
“Transparency Azerbaýjan” guramasynyň ýerine ýetiriji başlygy Rana Safaraliýewanyň sözlerine görä, Azerbaýjanyň bu täze kanuny yza gaýdyşy aňladýar. Ol bu hakda öz pikirini şeýle mälim etdi: “Teklip edilen täze goşmaçalara görä, hasaba alnan edaralaryň eýesi, olaryň maliýe çeşmeleri, düýp kapitaly baradaky maglumatlar we şuňa meňzeş beýleki maglumatlar diňe hukuk goraýjy edaralara elýeterli bolar”.
Täze ädime näme sebäp boldy?
Raýat jemgyýetiniň aktiwistleriniň aýtmaklaryna görä, bu kanuna täze goşmaçalaryň girizilmegine prezident Alyýewiň maşgalasynyň biznes bähbitleri, aýratyn-da, onuň gyzlary Leýlanyň we Arzuwyň biznesi barada jikme-jik maglumat berýän žurnalistleriň derňew raportlary sebäp bolupdyr.
Soňky wagtlar Azatlyk Radiosynyň žurnalisti Hatyja Ysmaýylowa we käbir beýleki žurnalistler Azerbaýjandaky we käbir beýleki ýurtlardaky kompaniýalaryň maglumatlaryny ulanyp, Alyýewiň gyzlarynyň biznes pudagyndaky aragatnaşyklary, olaryň dag magdanlary we gurluşyk pudaklaryndaky lomaý girdejileri barada birgiden täze maglumatlary ýaýratdylar.
Azerbaýjanly aklawçy Erkin Kadyrlynyň sözlerine görä, žurnalist Ysmaýylowanyňky ýaly maglumatlaryň öňüne böwet bolmak üçin täze kanunyň zerurlygy ýok. Çünki bu maglumatlaryň köpüsi Panamadaky we salgytdan gutulmaga mümkinçilik berýän käbir beýleki ýurtlardaky kompaniýalaryň resmi dokumentlerine esaslanýar.
Guramaçylykly jenaýatçylyklar we korrupsiýa barada hasabat ýaýaradýan ýörite toparyň wekili Pol Kristian Radunyň pikiriçe, hökümet şeýle maglumatlaryň elýeterliligini çäklendirmegi karar etse, munuň uzagyndan zyýanly täsirleri bolup biler. Bu diňe bir parahorlugyň ösmegine getirmän, eýsem ilatyň arasynda täze dartgynlylygyň döremegine-de sebäp bolar.
Azerbaýjandaky raýat jemgyýetiniň agzalary kanuna täze goşmaçalaryň girizilmegine garşy çykylmagyna we prezident Alyýewiň täze kanuna gol goýmazlygyna çagyryş edýärler.


text:
Türkmenistanyň Hazardaky üç nebit-gaz ýatagy baradaky meseläni BMG-niň Halkara adalat sudunda çözmekçidigini aýtmagy halkara habar serişdelerinde türkmen-azeri dawasy barada dürli pikirleriň peýda bolmagyna getirdi. Türkmenistan 2001-nji we 2009-njy ýyllaryň tomsunda hem Azerbaýjany Hazar meselesi boýunça halkara suduna berjekdigini aýdypdy.
Bu meseläniň häzir ýene ýüze çykmagyna näme sebäp boldy? Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, düýbi Kanadada ýerleşýän Karlton uniwersitetiniň Ýewropa we Ýewraziýa boýunça departamentiniň professory Robert M. Cutler bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda ýakynda başlanan jedel barada siz näme pikir edýärsiňiz?
Robert M. Cutler: Birinjiden, bu gynandyryjy, şeýle-de çylşyrymly bir ýagdaý. Türkmenistanyň bu meselede özbaşyna hereket etmeýän bolmagy-da ahmal. Elbetde, hazarýaka bäş ýurduň bardygyny ýatdan çykarmaly däl, emma, Türkmenistanyň häzirki hereketiniň maksadynyň nämedigine garamazdan, bu ýagdaýdan Orsýet bilen Eýran utuş gazanar. Onsoň Aşgabat bilen Tähranyň ýa-da Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda Aşgabadyň häzirki äden ädimine sebäp bolaýjak haýsydyr bir diskussiýa ýa aragatnaşyk boldumyka diýen sorag ýüze çykýar.
Bilişiňiz ýaly, ýakynda Türkmenistanyň dawaly territoriýa öz gämisini iberenligi sebäpli, iki ýurduň arasynda diplomatik çekeleşikler ýüze çykypdy.
Azatlyk Radiosy: Näme üçin bu dartgynlyklar häzir ýüze çykdy?
Robert M. Cutler: Bu bir geň ýagdaý, sebäbi Ýewropa Bileleşigi Transhazar gazgeçirijisiniň gurluşygy baradaky soňky ylalaşyga gol çeker diýen pikir bardy.
Ýatladyp geçsek, Ýewropa Geňeşine Türkmenistandyr Azerbaýjan bilen gönümel gepleşikleri geçirmäge hem-de degişli ylalaşyklara gol goýmaga ygtyýar berildi. Şeýlelikde bu ylalaşyk iki bölekden ybarat bolmalydy, birinjisi, senagat, ýagny gurluşygyň tapgyrlary barada, ikinjisem, howpsuzlygy üpjün edýän syýasy meseleler barada. Bu hem öz gezeginde Türkmenistanyň elmydama öňe sürüp gelýän şertlerinden biridi. Soňky bolup geçen wakalardan soň, bu proýektiň ýagdaýy hem nämälim bolup galýar.
Azatlyk Radiosy: Siz soňky bolup geçen wakalarda Türkmenistanyň özbaşyna hereket etmeýändigi barada güman bildirdiňiz. Eger şeýle bolsa, Türkmenistanyň uzak wagtdan bäri amala aşyrmaga synanyşýan proýektine päsgelçilik döretdigi bolar, ol näme üçin beýtsin?
Robert M. Cutler: Men hem şu soragy öz-özüme berýärin, bu ýagdaýy düşündirýän birnäçe sebäp bolup biler, şol sebäpleriň biri-birinden üzňe bolmazlygy mümkin. Birinjiden, häzirki wagtda gaz we nebit barada karar kabul ediji mehanizm barha merkezileşdirilip, ol prezidentlik apparatyna, hatda prezidentiň şahsyýetinde berkidilýär.
Şol bir wagtyň özünde-de Berdimuhamedowyň şeýle ylalaşyklary düzmäge ýa-da öňünde goýlan teklipleriň bahasyny kesgitlemäge gerekli professional tejribesiniň ýokdugyny hem bilýäris.
Mundan başga-da, degişli bölümlerde kadrlaryň ýygy-ýygydan çalşylmagy, hem-de şol kadrlar çalşylanda degişli pudaklaryň karar kabul ediji mihanizmine täsir ýetirmezligi ýaly meselelere ýeterlik üns berilmändigini hem bilýäris.
Bir tarapdan, prezidentiň özi bu meselä ünsüni güýçlendirmeli. Onuň bu mesele barada ikirjiňlenmegi gaty uzaga çekdi. Munuň iki sebäbiniň bolmagy mümkin. Birinjisi, Orsýet bilen deňeşdirilende Türkmenistanyň sýyasy taýdan ejizligi sebäp bolup biler. Eger ýadyňyzda bolsa, Medwedew Orsýetiň prezidenti wagty, Türkmenistanyň territoriýasyna Orsýetiň harby güýçlerini girizmäge hiç hili päsgelçiligiň bolup bilmejekdigini aýdypdy. Elbetde, ýükleri daşamak hem harby nukdaýnazardan seredilende, onuň aýdýanlary dogry bolup biler. Harby çärelere baş goşmak baradaky haýbaty Orsýetiň gural hökmünde ulanmanlygyny aýtmak kyn.
Şol bir wagtyň özünde-de, bu meselede özüňi alyp barmak bilen bagly hem käbir ýagdaýlar bar. Eger Türkmenistanyň ýolbaşçylarynyň şu gazgeçiriji barada ikirjiňlenmegi uzaga çekmedik bolsady, onda şol gazgeçirijiniň gurluşygy bireýýäm amala aşyrylardy, ol bireýýäm gurlardy.
Meselem, Hytaýa çekilen gazgeçiriji barada aýdylanda, ol örän çalt planlaşdyrylyp, haýran galarlyk derejede gysga wagtda örän tiz durmuşa geçirildi. Maksat bu ýagdaýdan ýalňyş netije çykarmak däl, eger Türkmenistanyň prezidenti bolsaň, üstesine-de Aşgabadyňky ýaly geosýyasy şertler bilen gurşalan bolsaň, belkem, garaýşyň şeýle-de bolar.
2006-njy ýyldan bäri bu iki ýurduň gatnaşygynyň göz-görtele artanlygyna garamazdan, dawaly Kepaz we Serdar gaz ýataklary baradaky meseläni çözmek ugrunda Baku bilen Aşgabadyň arasynda geçirilýän gepleşiklerde soňky döwürlerde belli bir derejede gowşaklyk göze ilýär. Munuň sebäpleri hakda-de, elbetde, her kesiň öz garaýşy bolup biler.


text:
Pakistanda hökümetiň guramaçylygynda geçirilen konferensiýada ýurduň esasy syýasy partiýalary Pakistandaky “Talyban” hereketi bilen gepleşikleri geçirmegi makulladylar.
Duşenbe güni geçirilen bu duşuşykda Yslamabadyň milli howpsuzlyk strategiýasyna “garaşsyz daşary syýasatyň we parahatçylygyň hem barlyşygyň esasynda” gaýtadan garalmagyna çagyryş edildi.
Konferensiýada ABŞ-nyň sürüjisiz uçarlarynyň amala aşyrýan zarbalary Yslamabadyň “ekstremizmi we terrorizmi ýok etmek boýunça tagallalary” üçin “zyýanly” diýilip atlandyryldy we bu meselede BMG bilen maslahat geçirmegiň zerurdygy aýdyldy.
Pakistanyň syýasy partiýalary şeýle hüjümleriň “halkara kanunlaryny” bozýandygyny aýtdylar.
Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif we harby ýolbaşçysy general Aşfak Perwez Kaýani ondan gowrak syýasy partiýanyň syýasatçylarynyň öňünde çykyş etdiler.
Nawaz Şarif Pakistanyň problemalaryny bütewilik arkaly çözüp boljakdygyna özüniň ynanýandygyny aýtdy.
Geçmişde şeýle konferensiýalarda terrorizme garşy göreş meselesinde agzybirlige ündemek boýunça edilen çagyryşlar netije bermändi.


text:
Aşgabatda dollaryň “gara bazardaky” nyrhy 7 manatdan hem geçdi. Häzirki wagt paýtagtda bir dollar 6,40-6,60 manada satyn alnyp, 7,20-7,40 manada satylýar.
Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň başynda Türkmenistanda dollaryň satuwy resmi taýdan ýatyryldy. Munuň netijesinde häzirki wagtda adamlar dollary diňe “gara bazardan” satyn alyp bilýärler.
Soňky hepdelerde Aşgabatda dollaryň “gara bazardaky” nyrhy barha ýokarlanýar. ‘Gara bazardaky’ söwdagärler munuň sebäbini ýurtda dollar gorunyň barha azalmagy bilen düşündirýärler.
Azatlyk Radiosy dollaryň ‘gara bazardaky’ nyrhynyň barha ýokarlanmagy we munuň bolaýmagy mümkin sebäpleri barada Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Mongoliýada çarşenbe güni geçirilen prezidentlik saýlawlarynda ikilenji möhlet prezidentlige saýlanan Elbegdorj Sahiagiýn penşenbe güni paýtagt Ulan-Batoryň merkezinde öz tarapdarlarynyň öňünde çykyş etdi.
“Men öz ýurdumyzyň halkara abraýyny mundan beýläk-de ýokary götermek ugrunda elimde baryny ederin” diýip, Mongoliýanyň ikilenji möhlet prezidentligine saýlanan Elbegdorj Sahiagiýn nygtady.
Saýlawlaryň deslapky netijesine görä, ol çarşenbe günki saýlawlarda 50 prosentden sähel gowrak sese eýe bolupdyr.
Ozalky žurnalist Elbegdorj Sahiagiýn 1990-njy ýyllaryň protest demonstrasiýalaryna ýolbaşçylyk edipdi. Şol protestleriň netijesinde-de Mongoliýada bir partiýaly Kommunistik režim dolandyryşdan gidipdi.


text:
Prezident G.Berdimuhamedow anna güni geçiren hökümet maslahatynda “dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän oňyn we ýaramaz ýagdaýlaryň Türkmenistana hem gönüden-göni täsir ýetirýändigi” barada ozal hem aýdan sözlerini ýene bir gezek gaýtalady.
Ol dünýäde nebitiň we gazyň bahasynyň birden pese düşmegi netijesinde dörän ykdysady çökgünlik sebäpli Türkmenistanda hem adaty bolmadyk çäreleri görmeli bolandygyny belledi.
“Az-kem nyrh ýokarlanmalary”
Bu çäreler, türkmen lideriniň sözlerine görä, “harytlaryň we hyzmatlaryň aýry-aýry görnüşleriniň nyrhlaryny az-kem ýokarlandyrmakdan, milli puluň, ýagny manadyň daşary ýurt pulunyň garşylygyndaky hümmetini biraz peseltmekden” ybarat bolupdyr.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Merkezi banky 2015-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan 1 dollaryň ozal 2,84 manat bolanlygyndan 3,50 manat boljagyny habar beripdi.
Şeýle-de Türkmenistanda 2015-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan benzin 60 prosent gymmatlady, ýagny A-95 markaly ýangyç 1 manat, A-92 bolsa - 94 teňňe bahalanmaly edildi.
Ýöne prezident Berdimuhamedow şu ýylyň başyndan zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberiniň artdyrylandygyny, munuň ilata harytlaryň nyrhlarynyň ýokarlanmagy bilen bagly çykdajylarynyň öwezini dolmaga belli bir derejede mümkinçilik berendigini belledi.
Şol bir wagtda ýurtda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ortaça aýlyk haklarynyň 10 göterim ýokarlanandygy aýdylýar.
Dollar nobatlary
Emma muňa garamazdan, manadyň hümmetiniň hiç hili resmi düşündiriş bermezden aşak düşürilmegi, ýangyjyň bolsa şeýle derejede gymmatladylmagy ilat arasynda belli bir aladalaryň döremegine, howsala düşen adamlaryň ellerinde bar bolan manatlary basymrak dollara çalyşmak kararyna gelmeklerine, netijede banklarda we walýuta alyş-çalyş nokatlarynda uzyn nobatlaryň döremegine getirdi.
Biraz yza çekilsek, türkmen banklaryndaky nagt pul, dollar aladalary barada geçen ýylyň aýagynda, resmi derejede hem gürrüň edilip başlanypdy, ýagny emeli dollar gytçylygyny döretmekde aýyplanan käbir bank işgärleri, olaryň jenaýat şärikleri tutulyp, jogapkärçilige çekilipdi. Soň bu çäreler uly derejeli bank resmilerini çalşyrmak bilen utgaşdy.
Şu aralykda Türkmenistandaky dollar nobatlarynyň soňky günler ýene uzap başlandygy, dollaryň bahasynyň bolsa ýene ýokarlanmagyndan, ýagny manadyň hümmetiniň ýene aşakladylmagyndan howatyr edilýändigi aýdylýar.
“Ýurduň ätiýaçlyk serişdeleri ýeterlik, emma...”
Prezident Berdimuhamedow bu aladalara gytaklaýyn jogap berip, Ministrler kabinetiniň mejlisinde eden çykyşynda “halkymyz ýakyn ýyllarda hiç bir kynçylyk çekmän, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşar ýaly, ýeterlik möçberde halkara we içerki ätiýaçlyk serişdelerimiziň bardygyny bellemek isleýärin” diýdi.
Ýöne ol “muňa garamazdan, hiç bir arkaýynlaşmaly däldigini” hem duýdurdy.
Türkmen lideri dünýäde ykdysady çökgünligiň dowam edýän şertlerinde döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişine aýratyn berk gözegçilik edilmelidigini, göz öňünde tutulmadyk çykdajylaryň, dolandyryş edaralary üçin edilýän artykmaçy çykdajylaryň möçberlerini azaltmalydygyny aýtdy.
Prezident şu ýyl gurluşygyna başlanmakçy bolunýan binalaryň we desgalaryň sanawyna hem “hökman gaýtadan seretmeli, maksatlaýyn berilýän karz serişdeleriniň hem möçberlerini hem azaltmaly” diýdi.
Ol 9-njy ýanwarda ýurtda alnyp barylýan gurluşyk işleriniň 2015-nji ýylda hem giň gerimde dowam etdiriljegini, ýagny şu ýyl 362 sany iri desganyň ulanylmaga beriljegini, şol sanda paýtagty ösdürmek, Aşgabatda göz öňünde tutulýan binalary we desgalary gurmak üçin serişde goýberiljegini aýdypdy.
Halkyň ynamy we durnuklylyk
Şeýle-de prezident Berdimuhamedow daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberlerini artdyrmak, milli ykdysadyýeti diwersifikasiýa etmek, hususy pudagyň paýyny artdyrmak meselelerinde ähli çäreleriň görülmelidigini belledi. Onuň pikiriçe, bu çäreler ýakyn ýyllarda dünýä ykdysadyýetinde üýtgäp durýan ýagdaýlara garşy ygtybarly usuly döretmäge, ýurtda ykdysady durnuklylygy gazanmaga mümkinçilik berer.
“Bu çäreler alyp barýan makro-ykdysady syýasatymyza halkymyzyň ynamyny hem has-da berkider we esasy milli pulumyz bolan manadyň hem hümmetini zerur bolan çäklerde saklamaga-da ýardam eder” diýip, prezident Berdimuhamedow aýtdy.
Hökümet maslahatynda ýurduň ýanwar aýyndaky makro-ykdysady görkezijileri barada gürrüň edilip, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 110,1 göterim bolandygy, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bölek-satuw haryt dolanşygynyň möçberiniň bolsa 12,5 göterim artandygy aýdyldy.
Emma ylmy-barlag merkezi bolan "Miras fondunyň" (The Heritage Foundation) 2015-nji ýyldaky Ykdysady azatlyk görkezijisinde Türkmenistana 178 ýurduň arasynda 172-nji orun berlipdir.


text:
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň parlamenti bu ýurtdaky NATO-nyň harby tranzit merkezini ýapmaklygyň möhletini kesgitläp ses berdi.
Deputatlar Manas merkeziniň ulanylmagy barada Gyrgyzystan bilen Birleşen Ştatlaryň gol çeken ylalaşygynyň güýjüni geljek ýylyň 11-nji iýulynda ýatyrmaklygy oňlap ses berdiler.
Baglaşylan ylalaşygyň düzgünine görä, Gyrgyzystanyň häkimiýetleri tranzit merkeziniň ýapylmagy üçin Birleşen Ştatlara azyndan 180 gün öňünden resmi nota göndermeli. Indi bu baradaky karar Gyrgyzystanyň prezidenti tarapyndan tassyklanylmaly.
Bu Manas tranzit merkezi 2001-nji ýyldan bäri NATO-nyň güýçleri tarapyndan harby tranzit çäreleri üçin ulanylyp gelinýär we onda häzirki wagt bir müň töweregi amerikan harbysy ýerleşýär.


text:
Metbugatda, türk resmileri bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasynda bosgun problemasynyň çözülmegi bilen baglanyşykly gelnen ylalaşyga laýyklykda, türk raýatlarynyň “Shengen” sebitine wizasyz gidip bilmegi üçin Türkiýäniň şu ýylyň iýun aýynda 89 ýurt bilen bolan wiza şertnamasyny ýatyrmaga taýýarlanýandygy habar berildi.
Wiza ylalaşygynyň goýbolsun ediljek ýurtlarynyň arasynda Türkmenistan hem bar.
Bilnişi ýaly Türkiýe türkmenistanly migrantlaryň iň agdyklyk edýän ýurtlarynyň başyny çekýär. Ykdysady-söwda gatnaşyklarynda hem iki ýurduň arasynda üznüksiz gündelik gatnawlar bar.
Eýse, häzirki wiza ylalaşygynyň goýbolsun edilmegi owal başda Türkiýedäki türkmenistanly migrantlaryň we söwdagärleriň durmuşyna nähili täsir ýetirer? Olar Türkiýede wiza düzgüniniň üýtgemeginden soň näme garaşýarlar?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny Türkiýäniň wiza düzgünini üýtgetmeginiň Türkmenistanyň raýatlaryna ýetirjek täsirine gönükdirýär.
Bu tema baradaky gepleşigimize öz goşandyny goşmak isleýänler hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com elektronik hat salgylarynyň üsti bilen aragatnaşyga geçip biler.
Teswirleriňizi bolsa aşakdaky foruma ýazyp bilersiňiz.


text:
30-njy aprelde Aşgabatda Türkmenistanyň Hökümetiniň BMG-niň Bosgunlaryň işleri baradaky Ýokary komissarynyň müdirligi bilen bilelikde guran Merkezi Aziýada migrasiýa akymlary meseleleri boýunça iki günlük okuw-maslahaty öz işini tamamlady. Duşuşyga ýurdumyzyň degişli ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, milli habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Okuw maslahatynyň barşynda ählumumy abadançylygyň bähbidine tutuş dünýäde parahatçylygy berkitmek işine ägirt uly goşant goşmak bilen, türkmen döwletiniň Bitaraplyk syýasatyny yzygiderli ýöredýän Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ylalaşdyryjylyk syýasatyna ýokary baha berildi. Milletiň Lideriniň Birinji jahan urşunda iri söweşleriň biri — Çanakgalada bolup geçen söweşiň 100 ýyllygyna bagyşlanyp, ýakynda Türkiýede geçirilen hatyra çärelerine gatnaşmagy hem bu syýasatyň ynsanperwerligini hem-de ählumumy howpsuzlyga we durnuklylyga bolan gyzyklanmany alamatlandyrýar.
Şunuň bilen baglylykda, maslahata gatnaşyjylar Türkmenistan — BMG gatnaşyklarynyň ynsanperwer ulgam ýaly möhüm ugrunda gatnaşyklarynyň netijelidigini kanagatlanma bilen bellediler. Bu ulgamda gatnaşyklar häzir täze mazmuna eýe boldy. Hususan-da, BMG-niň Bosgunlaryň işleri baradaky Ýokary Komissarynyň Maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji Komitetiniň hemişelik agzasy bolmak bilen, Türkmenistan bosgunlara kömek bermek we olaryň hukuklaryny goramak boýunça maksada gönükdirilen işleri geçirip we bu ugurda anyk ädimleri ätmek bilen dünýä bileleşiginiň tagallalaryna mynasyp goşandyny goşýar.
Çykyş edenler öz çykyşlaryny bosgunlaryň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň meselelerini çözmekde dünýä we milli tejribesiniň seljermesine, şunda halkara guramalarynyň eýeleýän ornuna, degişli ugurda köpýyllyk hyzmatdaşlygyň ösüşine we ylalaşylan hereketleri işläp taýýarlamaga, göçýänleriň ýurda girmeginiň we olaryň serhetýaka gözegçiliginiň belli bir ulgamyny döretmäge bagyşladylar. Şol ulgam migrasiýa akymlaryny netijeli dolandyrmagyň zerur bolan derejesini üpjün edýär.
Ýurdumyzda bu ugurda geçirilen möhüm we netijeli işler hökmünde «Bosgunlaryň hukuk ýagdaýy hakynda» we «Apatridleriň derejesi hakynda» Konwensiýalarda göz öňünde tutulan borçnamalary ýerine ýetirmek, şeýle hem ýurdumyzyň çäginde ýaşaýan bosgunlaryň we raýatlygy bolmadyk adamlaryň ähli hukuklardan peýdalanyp bilmegi üçin türkmen döwletiniň Baştutanynyň Karary bilen, raýatlygy bolmadyk adamyň we bosgunyň şahadatnamasynyň we ýol resminamasynyň, ýaşamak üçin görnüşiň täze nusgalary güýje girizildi. Bu resminamalar ICAO (Raýat awiasiýasynyň halkara guramasy) standartlaryna doly laýyk gelýär. Umuman, bu çäreler halkara ynsanperwer hukugynyň kadalaryny iş ýüzünde amala aşyrmak babatda oňyn tejribe bolup durýar.
Duşuşygyň ahyrynda bu ýere ýygnananlar şu günki maslahatyň gün tertibine girizilen meseleleriň gyzyklanma bilen ara alyp maslahatlaşylmagynyň migrasiýany milli, sebit we halkara derejelerinde kadalaşdyrmak babatda ählumumy meseleleri çözmäge ýardam etjekdigine ynam bildirdiler.


text:
Türkmenistandaky çilim bilen bagly krizis dowam edýär. Emma ilkibada çilim gytçylygy hem-de gymmatlygy emele gelen bolsa, indi çilim gytçylygy aradan aýrylyp barýar. Çilimleriň assortimenti köpelýär. Bahalar hem birneme aşak düşdi.
Ilkibaşda çilimleriň bahalary 20 manat, 20 manatdan ýokary satylan bolsa, indi çilimleriň köpüsiniň bahalary 20 manada ýetenok. Häzir iň arzan çilimiň bir gabyny 10 manada satyn alyp bolýar. Emma çilimleriň bahasy krizisden öňki bahalardan azyndan 4-5 esse gymmat.
Çilim babatynda dörän ýagdaýa dürli garaýyşlar bar. Bir tarapdan, häzirki emele gelen ýagdaý çilimkeşleri bu zyýanly endikden el çekdirer diýen pikir bar. Dogrudanam, çilim çekmek endigini taşlan adamlar bar.
34 ýaşly aşgabatly Meýlis Durdyýew çilim çekmek endiginden el çekendigini aýdyp, şeýle diýdi:
—Men günde 1-1,5 gap çilim çekýärdim. Häzirki çilimiň bahasy boýunça azyndan her gün 20 manat sarp etmeli. Meniň 600 manat aýlygymy diňe çilime sowmaly bolardym. Şonuň üçin çilimi taşladym.
Emma çilimkeşleriň ählisi bu endiklerinden el çekip baranoklar. Şonuň üçin, häzirki çilim gymmatlygy ençeme çilimkeşleri çilimiň ýerini tutup biläýjek beýleki temmäki önümlerinden peýdalanmaga mejbur edýär.
Ýurtda häzir adaty çilimiň ornuny tutýan has meşhur temmäki önümi – "Marynyň mahorkasy". Bu mahorka gazet kagyzyna dolanyp çekilýär. Temmäki şybygyny hem şu mahorkadan dolduryp çekýänler bar. Bu mahorkanyň saglyga nä derejede zyýanly bolup biljegi barada lukmanlardan maglumat almak başartmady. Bu barada ýerli habar beriş serişdelerinde hem maglumat berilmeýär.
Mahorka çekip ýören 45 ýaşly Allamyrat şeýle gürrüň berýär:
—Häzirki mahorka diýip satylýan mahorkada temmäkiniň tagamy ýok. Agaç ýonuşkasyny çeken ýaly bolup dursuň. Adaty çilimden agyr. Öýkeniňi hem bitirýär diýip, gürrüň edýärler. Ýöne bahasy arzan bolýar. Bir gap çilimiň bahasyna 200-300 gram mahorka satyn alyp bolýar. Şybyk temmäkisi hem bar. Emma olaryň bahasy gymmat. 40 gram temmäkiniň bahasy 30-35 manat.
Çilimiň ornuny tutýan ýene-de bir serişde – kalýan. Kalýan esasan ýaşlaryň arasynda meşhur boldy. Ýaşaýayş jaýlarynyň podýezdlerinde, hatda seýilgählerde hem gijara üýşüp ýaşlar kalýan çekýärler. Köpgatly ýaşaýyş jaýlarynyň üçekleri bolsa olaryň gündelik üýşýän ýerlerine öwrüldi. Bu ýagdaý ýaşaýjylary birahat edýär.
Çilim bilen bagly ýagdaýyň sebäpleri barada hem dürli çaklamalar bar. Çaklamalaryň biri Türkmenistanyň şu ýylyň maýyndan Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň (BSG) «Temmäkä garşy göreşmegiň» çarçuwaly Konwensiýasyna goşulmagyndan ybarat. Konwensiýanyň 6-njy maddasynda beýan edilişine görä, temmäki önümlerine salgyt we nyrh babatda çäreleri görmeklik ilat arasynda çilime bolan islegiň kemelmegine ep-esli derejede täsir edýär diýilip bellenilipdir.
Çaklamalaryň ikinjisi, çilim biznesiniň eýeleriniň çalşygy bilen baglanyşdyrylýar. Çilim söwdasy Türkmenistanda monopol eýeçiliginde diýilip hasaplanýar. Ýurda kontrobanda usuly bilen çilim getirilýändigi barada hem maglumatlar bar. Hususanda, goňşy Özbegistandan çilim kontrabandasynyň amala aşyrylýandygyny lebaply ýerli çeşmeler aýdýarlar. Bu hili kontrabandanyň çilim krizisinden öň hem bolandygy habar berilýär.


text:
31-nji martda türkmen parlamenti kanunlar toplumyny kabul etdi, şondan bäri kabul edilen we Türkmenistanyň prezidenti tarapyndan gol çekilen kanunlar türkmen metbugatynda yzly-yzyna çykyp başlady. Şu hepde metbugatda çap edilen kanunlaryň birem “Alkogolizmden, neşekeşlikden ýa-da psihiki aktiw maddalary ulanmakdan ejir çekýänleri bejermek bilen bagly çäreler hakyndaky” kanun boldy.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň kanunçylyg bilen ýakyndan gyzyklanýan žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen şu kanun dogrusynda söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly aga, kabul edilen bu täze kanunda nähili täzelikler bar?
A.Baýryýew: Garaşsyzlyk ýyllarynda hut şu mazmundaky kanunyň kabul edilendiginden habarly däl. Sowet döwründe-de ýokdumyka diýýärin edil şu mazmundaky kanun. Şonuň üçin, bu kanuny tutuşlygyna täzelik hökmünde kabul etmek bolar.Ýöne şonuň käbir maddalaryndaky düzgünler Türkmenistanyň administratiw kodeksinde-de bar.
Azatlyk Radiosy: Şu kanuna görä, nähili şertlerde arakhorlukdan, neşekeşlikden ejir çekýänler mejbury bejerişe iberilýär?
A.Baýryýew: Polisiýa prokuraturanyň üsti bilen suddan ýörite höküm-karar alyp, şol karary iberýär. Käbir ýagdaýlarda bu iş suda ýetirilmän hem çözülýär. Ýagny, adaty praktikada şeýleräk ýagdaýlar bolýar: arakhorlary ýa neşekeşleri toplap, polisiýa işgärleri şäherlerden, obalardan ýygnap, durşuna belli bir zähmet-düzediş, bejeriş edaralaryna mejbury suratda iberýärler.
Azatlyk Radiosy: Täze kanunyň 11-nji maddasynda mejbury bejergä ugratmak barada suduň çykaran karary bilen ylalaşmadyk adam suduň kararyny şikaýat edip biler diýlipdir. Bu Türkmenistanyň häzirki şertlerinde mümkinmi?
A.Baýryýew: Ýok, bu teoretiki taýdan mümkin. Emma iş ýüzünde mümkin däl. Sebäbi eýýäm deslapky derejede sud şeýle karara gelenden soň, ony sökdürjek bolmak ýa-da, aýdaly, etrap sudy sereden bolsa, oňa şäher ýa welaýat sudy sereder diýip garaşmak mümkin däl. Sebäbi häzir bizde sud sistemasynda düýpli özgerişler bolup geçmedi, düýpli reformalar geçirilmedi. Şonuň üçin-de, Türkmenistanda häzir sudlar, kazyýetler özbaşdak däl. Olar, esasan, ýerine ýetiriji häkimiýetleriň ygtyýarynda.
Azatlyk Radiosy: Türkmen jemgyýetindäki bu gürrüňi edilýän alkogolizm, neşekeşlik ýaly çuňňur kök uran sosial problemalaryň çözülmegine täze kabul edilen kanun nähiili täsirler ýetirip biler?
A.Baýryýew: Soňky bäş ýylyň dowamynda neşe maddalaryna, neşekeşlige garşy güýçli göreş alnyp baryldy. Şu wagt neşe maddalary Türkmenistanda tapdyrmaýar diýen ýaly. Eger tapdyraýan ýagdaýynda-da, gaty gymmat bahadan.
Şol sebäpli-de, öň neşe maddalaryny ulanan adamlar soňky döwür spirtli içgilere,esasanam, şeraplary, çakyrlary içmäge girişdiler. Şonuň netijesinde, häzir Türkmenistanda ýokary derejelerde dürli-dürli banketler guralyp, şol ýerlerde-de içgilere aşa üns berilýän ýagdaýlar bolýar. Ana, şoňa garşy tutanýerli, aýgytly göreş alnyp barylsa, şu kanuna-da esaslanylsa, bu kanun özüniň gowy netijesini berer, türkmen jemgyýetine özüniň gowy täsirini ýetirer diýip aýtmak bolar.


text:
Aşgabat, 15.03.2015. “Türkmenportal”.
Şu gün Daşoguzdaky we Baýramaly etrabyndaky duşuşyklar bilen Türkmenistanyň futbol çempionatynyň ýokary ligasynda ikinji tapgyr başlandy.
Demirgazyk welaýatyň merkezinde “Daşoguz” “Merwi” kabul etdi. Çempionata garşydaşlaryň ikisi-de öz meýdanyndaky oýun bilen, ýöne dürlüçe başladylar. Marylylar soňky minutlarda “Aşgabatdan” üstün çyksalar, daşoguzlylar Türkmenbaşynyň “Şagadamyndan” asgyn geldiler (0:4).
Şonuň üçinem, Ilgiz Abdyrahmanowyň şägirtleri öz meýdanlaryndaky ikinji duşuşygynda her edip-hesip edip, janköýerlerini begendirmäge çalyşdylar. Ýer eýelerine birinji ýarymda Murgabyň boýundaky şäherden gelen futbolçylaryň hüjümlerinden goranmak başartdy.
Arakesmeden soň emin Ruslan Ereşow jübüsinden gyzyl petekleri çykarmaly boldy. 57-nji minutda ikinji sary petek alany üçin daşoguzly Yhlas Nepesow, 68-nji minutda bolsa hut şeýle ýagdaýda maryly Ilýa Tamurkin oýundan çykaryldy.
Göräýmäge duşuşykda deňlik hasaba alnaýjak ýalydy. Ýöne beýle bolmady. 83-nji minutda Begenç Allamow dürs urgyny ýerine ýetirip, “Merwe” ýeňiş getirdi.
“Şagadam” hem bassyr ikinji ýeňşini gazandy. Bu tapgyrda türkmenbaşylylar Baýramalyda Marynyň “Energetiginden” üstün çykdylar — 2:3. Duşuşygyň 70-nji minutynda emin “Energetigiň” derwezesine 11 metrlik urgy belledi. Ýöne oýunda iki gezek tapawutlanan Hemra Amanmämmedow derwezeçi Farhad Bazarowdan rüstem gelip bilmedi. Munuň özi şu çempionatyň geçirilmedik ilkinji 11 metrlik urgusydyr.
“Altyn asyr” bilen “Ahalyň” arasynda şu gün bolmaly duşuşyk 2-nji maýa süýşürildi.
Şeýlelikde, häzirlikçe hersi 6 utuk toplan “Şagadam” bilen “Merw” öňe saýlandy. HTTU olaryň yzyndan ýetip bilermi? Bu 16-njy martda olaryň “Aşgabada” garşy geçirjek duşuşygyndan soň belli bolar. Şol gün “Hazyna” öz meýdanynda “Balkany” kabul eder.


text:
Daşary ýurtlarda okap, işläp ýören türkmenistanlylardan, ýurda gidip yzyna dolanyp bilmeýän tanyşyňyz barmy? Eýsem olar, ýurtdan çykarylmazlygynyň sebäbi ýa sebäpleri barada näme diýýärler?
Azatlyk Radiosynyň Dünýä Türkmenleri gepleşiginde şu hepde edil şu mesele hakda gürrüň edip, ýurda baransoň çykmagyna dürli bökdençlikler döredilen we soňuna Türkmenistandan çykmagy başaran käbir raýatlaryň başdan geçirmeleri hakda gürrüň etmekçi.
Bu temada hemmeleri öz tejribeleri, gören-eşidenleri, pikirdir-garaýyşlary, teklipdir-bellikleri bilen gepleşige gatnaşmaga çagyrýarys. öz pikirleriňizi aşakdaky forumda galdyryp bilersiňiz, eger gepleşigimize gatnaşmak isleseňiz, biziň bilen habarlaşyň, adresimiz hat@azatradio.org .


text:
Moldowanyň premýer-ministri Iurie Leanca orsýetçi we ýewropaçy krymlylaryň arasyndaky dartgynlyklar Modowanyň öz Transdinestr sebiti bilen uçran separatist konfliktini ýatladýar diýdi.
Leansa Azatlyk radiosy bilen söhbetdeşlikde Moldowanyň Ukraina öz territorial bitewiligini saklap biler diýip umyt edýändigini aýtdy.
Ol «Ukrainada bolýan zatlar, eger ýurt separatizmiň öňüni almak üçin çalasyn hereket etmese, ýagny ýurt içinde çäre görmese, munuň tutuş sebite ýaýraýandygyny görkezýär» diýdi.
Moskwa tarapyndan goldanylýan Transdinestr 1990-nj ýylda birtaraply ýagdaýda Moldowadan garaşsyzlygyny jar etdi.
Bu iki tarap 1992-nji ýylda gysga wagtlyk urşa girdi. Transdinestriň garaşsyzlygy hiç ýurt tarapyndan ykrar edilmedi.


text:
Çarşenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 19 ýyllygyna bagyşlanylyp, ýörite hökümet maslahaty geçirildi.
Maslahata hökümet agzalary bilen birlikde, ýurduň halk-hojalygynyň dürli pudaklarynyň ýolbaşçylary, harby we kanun goraýjy organlaryň ýokary derejeli resmileri gatnaşdylar.
Öz eden çykyşynda prezident G.Berdimuhamedow maslahata gatnaşyjylary garaşsyzlyk baýramçylygy bilen gutlady. Soňra döwlet lideri işlerinde tapawutlanan käbir resmileri sylaglar bilen sylaglady. Ýöne nämüçindir sylaglar we çinler diňe ýurduň harby hem-de kanun goraýjy edaralarynyň resmilerine berildi.
Hususan-da, prezident G.Berdimuhamedow «garaşsyz we bitarap Türkmenistanyň howpsuzlygyny berkitmekde hem-de raýatlaryň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramakda bitiren hyzmatlary üçin» diýen jümle astynda harby we kanun goraýjy organlaryň resmilerinden birnäçesine «Garaşsyzlygyň 19 ýyllygynyň hormatyna geçirilen dabaraly parada gatnaşyja» diýen ýadygärlik medalyny gowşurdy.
Mundan daşary, ol Türkmenistanyň Goranmak ministri Ý.Berdiýewi, Döwlet serhet gullugynyň başlygy M.Yslamowy, Milli howpsuzlyk ministri Ç.Amanowy, Neşelere garşy göreş boýunça Döwlet gullugynyň başlygy A.Garaýewi we Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Berdiýewi «Watan öňündäki birkemsiz harby gullugy üçin» diýen medalyň 3-nji derejesi bilen sylaglady.
«Birkemsiz gullugy üçin» diýen medalyň 3-nji derejesi bilen hem Içeri işler ministri I.Müllikow sylaglanyldy.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 2012-nji maliýe ýyly üçin döwlet býujetiniň proýektini Kongresse hödürledi.
Proýekt 2011-nji ýyl bilen deňeşdirilende býujetdäki defisiti 500 milliard dollar gowrak azaltmagy göz öňünde tutýar.
“Býujetdäki ýetmezçilik bilen göreşiň hakyky ýoly - ähli ugurlar boýunça artykmaç çykdajylary azaltmak. Şeýle çykdajylar, hususan-da, içerki programmalarda, goranyşda, saglygy saklaýyşda ýüze çykarylar” diýip, ABŞ-nyň prezidenti Merilend ştatynyň Baltimor şäherinde eden çykyşynda aýtdy.
Amerikan prezidentiniň sözlerine görä, býujetiň kabul edilmegi ýakyn 10 ýylda býujetdäki ýetmezi bir trillion dollar gowrak azaltmak ugrunda ilkinji ädim bolar.
Respublikanlar proýekti tankytlap çykyş etdiler. “Döwlet çykdajylaryny azaltmak barada Obamanyň edýän teklibi ýeterlik däl, barybir defisit gaty uly bolmagynda galar” diýip, olar aýdýarlar.


text:
Şu ýylyň 10-njy iýulyndan täze daşary ýurt - biometriki - pasportyň doly güýje girmegi, daşary ýurtlarda okaýan we zähmet çekýän Türkmenistanyň raýatlarynda belli bir howsalalary döretdi.
Gowuşýan maglumatlara görä, täze pasporty bolmadyk Türkiýede bilim alýan türkmen talyplary degişli ýerlerde hasaba alynmaýar. Şol bir wagtda, Türkiýede migrant işçi bolup, Türkmеnistana täzе pasport almaga gidip bilmеýän müňlеrçе bikanun işçiniň bardygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň Türkiýedäki habarçysy Döwlet Baýhanyň berýän maglumatlary bilen tanyşmak üçin, aşaky düwmä basyň.


text:
Owganystanyň «Talybany» «Yslam döwleti» toparyna ygrarly jeňçileriň daňylgy owgan tussaglaryny partladyşyny görkezýän wideony ýazgardy.
Bu wideo Owganystanyň «Talybany» bilen «Yslam döwleti» toparyna kasam kabul eden jeňçi toparlaryň arasynda barha ýokarlanýan bäsdeşligi görkezýär.
Görnüşinden, bu wideo gündogar Owganystanda, "Talyban" we «Yslam döwleti» jeňçileriniň soňky aýlarda çaknyşan ýerinde ýazgy edilipdir.
Onda «Talyban» ýa-da owgan hökümeti bilen ýaran bolan tussaglar «dinden çykanlar» hökmünde suratlandyrylýar.
«Talyban» ol tussaglaryň alnyp gaçylan graždan adamlardygyny we beýle zalymlygyň kabul ederlik däldigini aýtdy.


text:
Şenbe güni siriýaly aktiwistler ýurduň Aleppo şäherinde barýan söweşleriň netijesinde şäheriň belli bir böleginde suw prowodlaryna zyýan ýetip, agyz suw ýetmezçiliginiň dörändigini aýdýarlar.
Siriýadaky ynsan hukuklary boýunça iş alyp barýan guramanyň maglumatyna görä, şenbe güni Aleppo şäheriniň Midan kwartalynda snarýad oklary suw prowodyna uly zyýan ýetiripdir.
Bu wakanyň fonunda şenbe güni oppozision ýaragly söweşijiler bu şäherdäki Hanano harby bazasynyň ýarag ammarlaryny ele geçirmek ugrunda hökümet güýçleri bilen gazaply söweş alyp barýarlar.
Anna güni oppozision söweşijiler harby bazanyň käbir kazarmalaryny eýeländiklerini habar berdiler.


text:
Damaskdaky polisiýa stansiýasynyň golaýynda partladylan ulag bombasy Siriýanyň 8 sany howpsuzlyk işgärini öldürdi.
Adam hukuklaryny goraýan siriýa obserwatoriýasy bu bombanyň ýekşenbe güni, Jubar etrabynda, režim güýçleri bilen gozgalaňçylaryň arasynda söweş barýan ýerde partlandygyny aýdýar.
Düýbi Londonda ýerleşýän toparyň tassyklamagyna görä, bu hüjüm yslam jeňçi topary bolan “Al-Nusra Front” tarapyndan amala aşyrylana meňzeýär.
Döwlet eýeçiligindäki metbugat bu partlama barada habar bermedi. Şenbe güni Kusaýr şäheriniň töwereginde hem gazaply söweşleriň bolandygy aýdylýar.
Bu ýerde Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada ygrarly güýçler Liwan serhediniň golaýyndaky şäheri gaýtadan ele geçirmäge synanýarlar.
BMG-niň Adatdan daşary kömek kordinatory we BMG-niň Adam hukuklary boýunça ýokary komissary Kusaýrda ýaralanan bir ýarym müň adamyň bejergi üçin ewakuasiýa edilmeginiň zerurdygyny aýdýar.


text:
NATO Orsýetiň Siriýada amala aşyrýan howa zarbalarynyň BMG-niň araçylygyndaky parahatçylyk ugrundaky gepleşiklere zeper ýetirýändigini aýdýar.
Gepleşikler arkaly Siriýada bäş ýyla golaý wagt bäri dowam edýän konfliktiň soňuna çykmak boýunça tagalla edilýär.
“Orsýetiň howa zarbalaryny güýçlendirmegi we esasan Siriýada oppozision toparlara zarba urmagy, konfliktden syýasy çykalga tapmak boýunça tagallalara zeper ýetirýär”, diýip Ýewropa Bileleşiginiň goranmak ministrleriniň duşuşygyna gatnaşmak üçin 5-nji fewralda Amsterdama baran NATO-nyň baş sekretary Jens Stoltenberg žurnalistlere aýtdy.
Ženewada şu hepdäniň başynda başlanan parahatçylyk ugrundaky gepleşikler Siriýanyň hökümet güýçleriniň Orsýetiň howa zarbalarynyň goldawy bilen Aleppo şäherinde gozgalaňçy güýçlere garşy hüjüme başlamagyndan soň bozuldy.


text:
ABŞ Russiýanyň Siriýanyň günbatar şäheri bolan Homsa howadan zarba urup başlandygyna ynanýandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň resmisi, “Reuters” habarlar gullugyna beren maglumatynda, Moskwanyň agzalan operasiýa başlamazyndan bir sagat öň degişli duýduryşy berendigini aýtdy.
Atlandyrylmasyzlygyny soran çeşme berlen maglumatda amala aşyryljak howa zarbalarynyň sany we görnüşi barada hiç hili goşmaça informasiýanyň berilmändigini sözüne goşdy.
Bu habar Russiýanyň parlamentiniň Ýokarky öýüniň prezident Wladimir Putine ýurduň harby güýçlerini Siriýa ugratmak boýunça ygtyýar berilmegini goldap ses bermeginiň yzysüre äşgär boldy.
Federal Geňeşde Putiniň talabyny 162 deputat goldady, saklanan bolmady.
Putiniň administrasiýasynyň başlygy Sergeý Iwanow bu ses berişlikden soň, onuň Orsýetiň gury ýer goşunlarynyň hökman Siriýadaky söweş operasiýalaryna gatnaşjakdygyny aňlatmaýandygyny, bu goldawyň diňe ýurduň harby-howa güýçleriniň ulanylmagyna degişlidigini aýtdy.
Orsýet özüniň prezident Başar al-Assadyň goşunlaryna «Yslam döwleti» toparyna garşy söweşmäge ýardam berýändigini aýdýar.
Bu aralykda Siriýanyň düýbi Londonda ýerleşýän Adam hukuklary boýunça synçy topary 30-njy sentýabrda Siriýanyň güýçleriniň Homs şäherine amala aşyran howa zarbasynda parahat ilatyň arasyndan azyndan 27 adamyň ölendigini habar berýär.
Orsýet ençeme hepde bäri özüniň Siriýadaky harby güýçlerini artdyrýardy. Moskwa dört ýyldan gowrak wagt bäri bu ýerde dowam edýän graždanlyk urşunda prezident Başar al Assady goldaýar. Siriýada hökümet güýçleri "Yslam döwleti" atly jeňçi topara we beýleki yslamçy ekstremistlere, şeýle hem käbir halatlarda Günbatar tarapyndan goldalýan gozgalaňçy toparlara garşy söweş alyp barýar.
Iwanow Moskwanyň ara goşulmagy baradaky kararyna sebäp bolan "iň möhüm" itergi Orsýetiň we ozalky Sowet döwletleriniň raýatlarynyň "Yslam döwleti" toparyna goşulýandygy diýdi. Bularyň sany "sagat saýyn artýar". Olar yzlaryna dolananlaryndan soň howpsyzlyga wehim salarlar.
Iwanow: "Biz onlarça ýa ýüzlerçe däl, eýse müňlerçe orsýetlileriň gürrüňini edýäris" diýýär.
"Iň gowusy, bu problema bilen soňra içerde Orsýetde ýüzbe-ýüz bolmaz ýaly, öňünden daşarda herekete geçmek. Iň möhüm zat şu. Bu karar şu milli bähbitlere esaslanýar" diýip Iwanow tekrarlaýar.
Iwanowyň aýtmagynä görä, Assad resmi taýdan barby goldaw berilmegini haýyş edeninden soň Putin "Federasiýa Geňeşinden" ses berişlik geçirilmegini sorapdyr.
Iwanow bu haýyş Orsýetiň Siriýada öz ýaragly güýçlerini ulanmagynyň, Birleşen Ştatlaryň, Fransiýanyň we Awstraliýanyň urýan howa zarbalaryndan tapawutlylykda, halkara hukugyna ters gelmeýändigini aňladýar diýdi.


text:
Tähran özüniň Alepponyň golaýynda söweşýän esgerleriniň birnäçesiniň öldürilendigini tassyk etdi.
Munuň Eýran Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada goldaw üçin goşun ýerleşdireli bäri çeken iň uly ýitgisi-de bolmagy mümkin.
«Fars» habar gullugy 7-nji maýda Rewolýusiýa gwardiýasynyň resmisine salgylanyp, 6-njy maýda Han Toumanda «Yslam döwletiniň» jeňçileri bilen çaknyşyklarda Eýranyň 13 harby geňeşçisiniň öldürilendigini, 21-siniň bolsa ýaralanandygyny aýtdy.
Han Touman Alepponyň 15 km günorta-günbatarynda ýerleşýär.
«Roýters» habar gullugynyň maglumatyna görä, söweşde onlarça adam öldürildi.


text:
Daşary ýurtlarda okaýan türkmenistanly talyp gyzlardan biri ýakynda dynç alyşda ene-atasyny hem dogan-garyndaşlaryny görmek üçin Türkmenistana gitdi. Emma, aeroportda düşen badyna ol Migrasiýa gullugynyň işgärleriniň ünsüni özüne çekdi.
Talyp gyz az wagtdan soň göýberildi. Ýöne sorag-ideg işi aeroprt bilen çäklenmän, ol soňra ýerli hökümet edaralary tarapyndan-da dowam etdirildi. Olar şol talyp gyzyň näme üçin başatgyç atynýandygyny soraýardylar.
Şahsy howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli agzalýan talyplar radioda çykyş etmekden çekindiler, emma Täze Tolkun bu meselede olaryň ýakyn joralaryndan biri, özüni Maýsa diýip tanadan beýleki bir talyp gyz bilen söhbetdeş boldy.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Ýewropa Bileleşigine (ÝB) şu ýyl etjek ilkinji saparynyň öňüsyrasynda eden çykyşynda Moskwanyň we Brusseliň arasyndaky gatnaşyklary dikeltmäge çagyrdy.
Putin 27-nji maýda Gresiýa etjek iki günlük saparyna başlamazdan ozal ÝB-niň Orsýetiň Ukrainadaky agressiýasy sebäpli girizen ykdysady sanksiýalaryna garamazdan, Ýewropa bilen energiýa hyzmatdaşlygyna we orsýetliler üçin wiza ýeňilliginiň girizilmegine çagyrdy.
“Biz ÝB bilen gatnaşyklarymyzyň çözüp bolmajak hiç hili problema duçar bolmajagyna ynanýarys” diýip Putin Gresiýanyň “Kathimerini” gündeliginde 26-njy maýda çap bolan makalasynda belledi.
Kremliň aýtmagyna görä, Putiniň saparynyň dowamynda Orsýetiň we Gresiýanyň arasynda “ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň” ençemesine gol çekiler.
Putin 27-nji maýda Afinada Gresiýanyň prezidenti Prokopis Pawlopoulos we premýer-ministr Aleksis Tsipras bilen duşuşýar.
Putin we Tsipras Orsýetiň Tretýakowskaýa galereýasynyň Gresiýanyň Hristian we Wizantiýa muzeýine wagtlaýynça beren Andreý Rublýowyň “Wozneseniýe” atly meşhur ikonasynyň açylyş dabarasyna gatnaşarlar.
28-nji maýda Orsýetiň Prawoslaw hristianlaryň iň mukaddes ýerleriniň biri Gresiýanyň Afon adasynda ornaşmagynyň 1000-nji ýyl dönümi bellenýär.


text:
Gyrgyzystanda ýurduň iki sany belli ymamyna garşy parahorluk aýyplamalary boýunça iş gozgaldy. Bu barada gyrgyz resmileri maglumat berýär.
Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň anna güni ýaýradan beýanatynda oktýarbyň aýagynda Çubak Hajy Jalilowa we Ralkhmatulla Egemberdiýewe salgyt galplyklary bilen bagly aýyplamalaryň ýöňkelendigi aýdylýar.
Egemberdiýew Gyrgyzystanyň häzikri müftüsidir. Onuň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, bu ýörite matlap bilen edilen iş bolup, munuň üsti bilen şenbe güni Musulmanlar geňeşiniň ses berilişigine täsir ediljek bolunýar. Şonda Geňeşiň täze başlygy saýlanmaly.
Jalilow mundan ozal Gyrgyzystanyň baş müftüsi bolupdy. Jalilowa şu tomus galplykda we parahorlukda aýyplama bildirilenden soň, ol wezipesinden çekilipdi.
Soňky üç ýylyň dowamynda Gyrgyzystanda bäş müfti çalşyryldy.


text:
Çarşenbe güni Britaniýanyň hökümet resmileri Owganystanda daşary ýurt güýçleri üçin dilmaç bolup işlän ýerli terjimeçilere Britaniýada ýaşamaga rugsat beriljekdigini mälim etdiler.
Öz atlarynyň tutulmagyny islemedik bu britan resmileriniň maglumatyna görä, Owganystanyň gyzgyn nokatlarynda azyndan bir ýyl dilmaç bolup işlän terjimeçilere Britaniýada azyndan bäş ýyl ýaşamak üçin ýörite wiza berler.
Britaniýada şeýle uzak möhletleýin ýaşamaga hukukly dilmaçlaryň häzirki wagt 600-a golaýynyň bardygy aýdylýar.
Britaniýa baran bu dilmaçlardan käbirleri Owganystana dolanyp baran halatlarynda, özlerine talybanlar tarapyndan jeza berilmek howpunyň bardygyny aýdýarlar.


text:
Eýrandaky protestlerde tussag edilenlere näme garaşýar?
Bu barada men size gürrüň berip bilerin. Men ylaýyk 10 ýyl mundan ozal, 1999-njy ýylda Tähranda geçirilen demonstrasiýadan soň tussag edildim.
Şonda maňa garşy ulanylan aýyplamanyň şeýle bir adalatsyz bolandygy sebäpli men ýurdumy terk edip, Ýewropa ýurtlaryndan baş pena soramaga mejbur boldum.
1999-njy ýylda Muhammet Hatamy ýurda ýolbaşçylyk edendigi üçin, reformaçylar Eýran Yslam respublikasyndaky repressiw ýagdaý ýuwaş-ýuwaşdan özgerer diýip umyt edýärdiler.
Studentler protestlerde 5 ýyl azatlykdan mahrum edilen reformaçy Abdylla Nurynyň suratlaryny galdyrýarlar, 5-nji dekabr, 1999 ý.
Men uniwersitetiň studenti hökmünde öz pikirimi açyk beýan edip bilýändigime guwanýardym. Hatda Basij milisiýasynyň agzalarynyň studentleriň arasynda bolandygy hem bizi, ýaş studentleri öz pikirimizi açyk beýan etmekden saklap bilmedi. Şol döwürde, ýagny 10 ýyl mundan ozal, uniwersitet orunlarynyň ýarysy diýen ýaly milisiýanyň agzalary üçin saklanylýardy. Emma muňa garamazdan, hemme ýerde özgerişlere garaşylýardy.
1999-njý ýylda Tähranda başlan demonstrasiýalar, beýleki şäherlere hem ýaýrady. Tähran uniwersitetiniň käbir studentleri reformaçylaryň meşhur gazetiniň ýapylmagyna garşy protest geçirdiler. Birnäçe adamdan ybarat bolan protestçiler toparyna ýaraglanan hüjümçiler topulyp, studentleri urup-ýenjip başladylar. Bu waka biperwaý tomaşa edip duran polisiya, tä studentleriň biri öldürilýançä hiç hereket etmedi.
Biziň ganymyz gyzyp, polisiýanyň resmileriniň wezipelerinden çetleşdirilmegini talap edip, onlarça müň student bolup köçä çykdyk.
Şeýle-de biz, reformalary çaltlaşdyryp, bize has açyk jemgyýetde ýaşamaga ýol bermegini Muhammet Hatamydan talap edýardik.
Men, umumy ýaşaýyş jaýymyzyň binasynda asylan, Eýranyň ruhany lideri Aýatolla Ali Hameneýiniň portretini ýykan 50 studentiň biridim. Bizden birisi şol portreti otlady. Polisiýa, umumy ýaşaýyş jaýymyzy gabap, onuň içinde bolan hemme studenti tussag etdi. Ýöne olar bizi polisiýa uçastogyna alyp gitmediler. Onuň ýerine olar biziň gözümizi baglap, ene-atalarymyzyň tapyp bilmejek gizlin ýere eltdiler.Indi näme ederlerkä?
Tähranyň daşynda ýerleşýän ýarym ýumurlan harby lagerde bizi ýalaňaçlap, hemmämiziñ elimize iki örtgi tutduryp, demir konteýneriň içine saldylar. Şol garaňky konteýnerlerde ýatara ýer ýokdy. Men ýanymdaky dört ýoldaşym bilen aýry konteýnerde saklandym. Biz bary-ýogy 20 ýaşly oglandyk.
Biz şol elhenç ýerde iki hepdäniň dowamynda saklandyk. Ýalaňaç, ysgynsyz halda näme boljagyny bilmän, öz ykbalymyzyñ bizi şol ýerde saklaýan adamlara baglydygyndan gorkýardyk. Nahar bize günde bir gezek berilýärdi. Wagtal-wagtal bizi sorag etmek üçin alyp gidýärdiler. Bu zatlar bolsa, biziň mertebämizden galan soňkyja alamatlary weýran etmäge gönükdirilýärdi.
Adamy ezip, şahsyýetinden hiç zat galmaz ýaly edilen hereketleriň ilkinji ädimi urup-ýençmekden ybaratdy. Dünýa ýüzündäki hemme kada kanunlary bozandygymyza ynanýan daýaw adamlar bizi ilki bilen depip ýere ýykdylar. Soňra bolsa “Allahu Akbar” diýen sözler bilen ýüzümize depdiler. Olar ýowuz skinhedler, ýagny takyr-kelleliler ýaly hereket edýärdiler, emma skinhedlerden tapawutlylykda olaryň sakallary hem-de saçlary bardy.
Bir gezek meni uran adamyň eline gözüm düşdi. Onuň eli meniňkiden 2 esse ulydy. Şeýle gynamalar iki hepde dowam etdi. Soňra meni başga bir türmä geçirdiler. Ol ýerde meni ýa tüm garaňky jaýda saklaýardylar, ýa-da göziňi çykaryp barýan aşa ýagty çyralary ýakyp, kä bir halatlarda olary 24 sagadyň dowamynda öçürmän saklaýardylar.
Şeýdip hem, uzak 8 aýyň dowamynda meni gynadylar. Emma meniň boýun alara zadymyň bolmazlygy we meni ol ýerde saklamagyň manysynyň ýokdugy
Eýranda bir gezek tussaglykda bolan adamyň, bu ýurduň içinde ömürlik tussaglyga düşýändigine doly düşünýärdim.
meni halas etdi. Şol uzak 8 aýyň dowamynda ene- atamyň meniň gözlegimde ýüzlenmedik ýerleri galmandyr. Olar Tähranyň hemme türmelerine aýlanyp meni tapjak bolupdyrlar. Resmileriň biri bolsa, meniň ýok edilen bolmagymyň mümkindigini aýdypdyr.
Sekiz aý türme tussaglygyndan söň meni öz obama iberdiler. Emma Eýranda bir gezek tussaglykda bolan adamyň, bu ýurduň içinde ömürlik tussaglyga düşýändigine men doly düşünýärdim. Sebäbi maňa okuwymy dowam etdirmäge, gowy iş tapmaga ýol ýapykdy. Men ýalylar diňe öz doglan kiçi şäherjigine gaýdyp baryp bilýärdi. Emma ol ýerde hem hemme kişi biri-birini tanap, men ýalylara jemgyýetiň zyňyndysy, ýigrenji ýaly garaýarlar.
Obamyzda Eýran häkimiýetleriniň ynamdar adamy, Eýran-Yrak uruşynda iki oglyny ýitiren bir ýaşula meniň gözegçiligimi tabşyrdylar. Men niräk gitsem-de, şondan soraşyp gitmelidim. Ol menden diňe bir zady talap edýärdi. Ol hem namaz okamakdy. Diňe metjitde däl, eýsem öýde hem men namaz okamalydym. Men onuň bu talabyny ýerine ýetirdim. Şeýdip ýuwaş-ýuwaş onuň ynamyny gazanyp, uzak wagtlap obamdan gitmäge rugsat alýardym. Bir gün bolsa, amatly pursat dörände, men Eýrandan gaçyp çykdym.
Häzirki demonstrasiýalardan soň hem, şol protestlere gatnaşan ýaşlaryň, Eýrandan gaçyp çykmak üçin meniň saýlan marşrutymy saýlajakdyklaryna ynanýaryn. Bu marşrut köp adama belli. Onda Eýranyň serhedinden geçen ýaşlar, Türkiýe arkaly Gresiya, soňra bolsa Fransiýa geçmek üçin adam gaçakçylygy bilen meşgullanýan bir topardan beýleki topara geçirilip, ýük daşaýan konteýnerlerde Fransiýa ýetmek üçin örän agyr ýagdaýlary başdan geçirmeli bolýarlar.
Eýsem bu, şeýle kynçylyklary başdan geçirip, öz dogduk ýurduňy terk edip, ene-ataňy, eziz dostlaryňy taşlap gitmäge degýän zatmydyr? Elbetde ýok.
Emma mende şeýle soragy özüme bermek zerurlygy ýokdy. Sebäbi bu ýagdaýda meniň başga çykalgam bolmady. Meniň ýurdumyň hökümeti meniň ata watanymy elimden aldy, öz dogduk ýurdumy terk etmäge meni mejbur etdi. Meniň ýeke-täk günäm bolsa, syýasy demonstrasiýa gatnaşanlygymdy.


text:
Müňlerçe eýranly şu gün “Amerika ölüm” diýen şygary gygyryp, 1979-njy ýylda Birleşen Ştatlaryň Eýrandaky ilçihanasynyň söweşijiler tarapyndan basylyp alynmagynyň ýyl dönümini bellediler.
1979-njy ýylyň 4-nji noýabrynda Eýranda, Amerika tarapyndan goldanylýan şanyň agdarylmagyndan bir aý soň, rewolýusiýa pikirli studentler Birleşen Ştatlaryň ilçihanasyna hüjüm edipdi. Şonda amerikanyň 52 diplomaty ýesir alnypdy. Munuň netijesinde, Eýran bilen Amerikanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar togtadylypdy.