text:
OQO-da bir úıdiń eki balasyn kólikpen qaǵyp óltirgen júrgizýshi bes jylǵa sottaldy
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblysynda bir úıdiń eki balasyn qaǵyp, baqılyq etken júrgizýshi bes jylǵa sottaldy. Alaıda eki jasóspirimniń ata-anasy sot sheshimimen kelispeı, oblystyq sotqa shaǵymdandy, - dep habarlaıdy QazAqparat HAA tilshisi.
Eske salaıyq, qaıǵyly oqıǵa ótken jyldyń qyrkúıek aıynda Saryaǵash aýdanyna qarasty Alpamys batyr aýylynda bolǵan edi. 13 jastaǵy Márzııa men onyń alty jasar inisi Meırambekti sol aýyldyń turǵyny kólikpen qaǵyp ketken. Saldarynan eki bala da aýyr jaraqattan jan tásilim etti. Al jol apatyn jasaǵan júrgizýshi ýaqytsha tergeý abaqtysyna qamalǵan bolatyn. Іsti qaraǵan Saryaǵash aýdandyq soty kináli júrgizýshini bes jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Jazasyn qonys kolonııasynda óteýi tıis dep belgiledi. Alaıda jábirlenýshi jaq bul úkimmen kelispeı, oblystyq sottyń appelıatsııalyq alqasyna shaǵym túsirgen.
«Ol bar bolǵany bes jylǵa sottaldy, al men eki birdeı perzentimnen aıyrylyp otyrmyn. Mundaı sheshimmen men múldem kelispeımin, ony tym bolmaǵanda on jylǵa sottaý kerek. Sol úshin biz obystyq sotqa qaıta shaǵym túsirdik», - deıdi ashynǵan ana Darıǵa Orazova.
Búgin oblystyq sottyń qylmystyq ister jónindegi alqasynda osy is boıynsha alǵashqy sot otyrysy ótti. Endigi kezekte jábirlenýshi jaqqa appelıatsııalyq alqanyń qandaı úkim shyǵaratynyn kútýden basqa amal qalmaı tur.
- Muǵalim oqýshylardyń mańdaıyna «dápter» dep jazǵan: Mınıstr pikir bildirdi
- 1 qarashadan bastap astananyń eski vokzalynda tegin avtoturaq bolmaıdy
- BQO-da jaǵdaıy aýyr bosanǵan áıel tikushaqpen Oralǵa jetkizildi
- Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
- Aımaǵambetov oqýshy kóz jumǵan mektep jaıynda: Tergeý qorytyndysy ázir bolǵan soń shara qabyldanady
- Jalǵan vaktsına pasportyn satyp alǵan almatylyqtar ekpe saldyryp jatyr ma
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
Türkmenistanda çilimkeşlige garşy göreş boýunça bir aýyk çäreler başlandy. Döwlet mediasynyň habar bermegine görä, döwlet edaralarynyň, şäher häkimliginiň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleriniň hem şäher ýaşaýjylarynyň gatnaşmagyndaky resmi çäreler 1-nji maýda dabaraly ýagdaýda başlandy.
Döwlet derejesinde çilimkeşlige garşy göreşi yglan eden Türkmenistan temmäki önümleriniň söwdasyny döwletiň gözegçiliginde saklaýar. 2016-njy ýylyň martynda ýurda temmäki önümlerini getirmegiň we satmagyň ähli ygtyýary Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine berildi.
Şol bir wagtda-da ýurtda çilimiň “gara bazary” hereket edip, çilim döwlet tarapyndan kesgitlenen nyrhdan iki esse gymmat bahadan satylýar.
Türkmen ýolbaşçylary Türkmenistany 2025-nji ýyla çenli temmäkiden doly azat ýurda öwürmek maksadyny apreliň ortasynda ýene-de resmi derejede tassykladylar.
Şol bir wagtda-da ýurtda çilimkeşleriň sanyny we umuman çilimkeşligiň möçberini görkezýän beýleki görkezijiler köpçülige mälim edilmeýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aşgabatda temmäki önümleriniň, hususanda çilim söwdasy bilen baglanyşykly ýapylandygy aýdylýan dükanlaryň gapylary heniz hem möhürli bolmagyna saklanyp galýar. Bu dükanlaryň gapylaryna basylan möhürde bellenilmegine görä, olar 7-nji ýanwarda ýapylypdyr.
Ýatladyp geçsek, geçen hepdäniň başyndan bäri Aşgabadyň dükanlarynda çilim we temmäki önümleri satylmaýar.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
588) NİHAL ATSIZ VE TÜRKÇÜLÜK
Yayin Tarihi 11 Aralık, 2011
Kategori KATEGORİLENMEMİŞ
NİHAL ATSIZ VE TÜRKÇÜLÜK
Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünden sonra söndürülmek istenen Türklük ateşini ve ocağını yeniden alevlendiren doğudan batıya, kuzeyden güneye bütün Türk dünyasında önemli bir yere sahip olan Atsız Beğ’in hayatına dair fazla bir şey yazacağımızı sanmıyoruz. Çünkü bu güne kadar binlerce şey kaleme alındı. Yani onun 1905 yılında doğumu ile 1975’te ölümüne değin biyografisini vermektense, onun Türklüğü ve Türklüğe kazandırdıkları üzerinde durmayı düşünüyoruz.
Mustafa Kemal Atatürk, Nihal Atsız ve Ebulfez Elçibey, son yüzyılda Tanrı’nın Türk milletine rehber olmaları için gönderdiği üç abide şahsiyet. Ama şu bir gerçektir ki, Türk milleti olarak hiçbirisinin değerini henüz yeterince anlamış değiliz ve onların ülkülerini hakikat yapmak uğruna ciddi bir gayretimiz de yok.
Çocukluğu Osmanlı Devletinin çöküşüne ve Cumhuriyetimizin kuruluşuna rastlayan Nihal Atsız, o vakitlerde Türklere reva görülen muamelelere tanık olmuş, belki de Türkçülük, Türk milletini sevme, onu yeniden ihtişamlı günlerine döndürme ülküsü böylece doğmuş, bu yüzden etrafındaki insanları da teşvik etmiştir.
Öğrencilik hayatı talihsizlikler içinde geçen Atsız Beğ’in ilk yüksek okul deneyimi Harbiye olduysa da, her Türk milliyetçisinin bildiği sebeplerden dolayı buradan ayrılarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde kendini bulmuştur. Edebiyat Fakültesindeki bu öğrenim hayatı Atsız’a hem iyi bir edebiyatçı, hem de tarihçi olmasının yolunu açtı. Bu arada okulunun başarılı talebeleri içindeki Atsız, 1926’da girdiği Edebiyat Fakültesinde de komünistlerle yaptığı mücadelelerle dikkati çekiyordu. Daha talebelik yıllarında hocalarıyla girdiği tartışmalar, onların Türk dili ve tarihi konusundaki yanlışlarına dikkat çekmeler gibi birtakım nedenlerden ötürü üniversitedeki asistanlık hayatı da kısa sürdü.
Türkiye’deki ilk edebiyat tarihi çalışmalarından birisini gerçekleştiren Atsız Beğ, Türk tarihine de çevriler ve telif eserleriyle katkıda bulunduğu gibi, kendisinden sonra “Milli Tarih Akımı” diye söylenecek olan yeni bir anlayışı yerleştirmeye gayret etti. Bugün tarihi bir ilim ve milletlerin hayatında hız verici bir vasıta olarak gören tarihçiler tarafından örnek alınmaktadır. Atsız Beğ’e göre, Türk tarihi bir bütündür. Mesele onu sistemleştirmekten ibarettir. O, “milli menfaatlerimiz ve bugünkü bilgilerimiz ışığı altında Türk tarihini ikiye ayırabiliriz”, diyor:
1- Anayurttaki Türk tarihi.
2- Yabancı illerdeki Türk tarihi.
Anayurttaki Türk tarihi en eski çağlardan 11. yüzyıla kadar, Doğu Türk-ilinde geçer. Bu Doğu Türk-ili veya Türk yurduna Moğolistan ve Doğu Sibirya da girer. 11. asırda batıda ikinci bir anayurt daha kurulmuştur ki, bunun adı Türkiye’dir. Bu vatanın sınırlarına bugünkü Türkiye, Kafkasya ve Azerbaycan, Irak ile Kuzey Suriye dahil olmaktadır. Doğu Türk-ili ve Türkiye tarihleri aralıksız bir bütün halinde halâ sürmektedir. Üstelik zaman zaman bu iki yurt birleşmişlerdir (Çingiz, Temür ve Osmanlı).
Yabancı illerdeki Türk tarihi ise, Türklerin yerli ahaliler üzerinde üstünlük kurdukları devletlerin tarihidir. Bunlar sürekli olmamış, sonunda bu Türkler hükmettikleri milletlerin arasında erimişlerdir. Bunun çeşitli sebepleri vardır; en belli başlıcaları nüfus meselesidir. Mesela bugünkü Mısır Devleti, Türk askerlerine dayanan bir hanedan tarafından kurulduğu halde, günümüzde Mısır tamamıyla bir Arap devleti olmuştur. Buna benzer olarak, Orta Avrupa’daki Avar ve daha sonraki Kuman-Kıpçak hakimiyetleri gösterilebilir.
Bütün bunlardan sonra söyleyebileceğimiz şey, Türk tarihi bir bütünlük içerisinde değerlendirilip, olayları buna göre yorumlamak milli menfaatlerimiz açısından tek çıkar yoldur.
Atsız Beğ’in romanları ile hikayeleri de Türk edebiyatının klasikleri arasına girmiştir. Özellikle Bozkurtlar (bu ilk önce iki kitap halinde neşrolunmuştur: Bozkurtların Ölümü, Bozkurtlar Diriliyor) ve Deli Kurt gibi tarihi romanları Türk gençlerine vatan ve millet sevgisinin verilmesi yanında, bu aşkın her şeyden üstün olduğunu vurgulayan harikulade eserlerdir. Tabiî ki onu bu konuda başarılı kılan tarih bilgisiyle, edebiyatçılığını birleştirmesidir ki, bugün Türkiye ve Türk dünyasının her yerinde Atsız’ın eserleri üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Çünkü o, bu yüce milleti karşılıksız sevmiştir. Bununla birlikte edebiyatımızda “Ruh Adam” misali psikolojik bir roman örneği çok azdır
Türk ve tavizsiz Türkçü olması nedeniyle, kasıtlı biçimde Atsız Beğ’in tarihçiliğine, edebiyatçılığına ve Türkçülüğüne birtakım densizler dil uzatmaktadırlar ki, bunu yapanların çoğunun soyunun bozuk olduğunu biliyoruz. Kendisini bir halt sanan ve ünlü kılmak isteyen zavallı insanlar ona saldırarak bir yerlere geleceklerini sanıyorlar. Atatürk’e şimdilik açıkça dil uzatmaktan çekinen yaratıklar, Atsız Beğ gibi Türk milliyetçilerine yüklenerek Türklüğü yıpratmak düşüncesindeler.
Onun şiirleri de, yine milli havayı yansıtması bakımından bu konudaki tek numunedir. İstisnasız bütün Türk milliyetçileri bu manzum eserlerden etkilendikleri gibi, pek çok sıradan kişinin de içindeki Türklük ateşinin parlamasına vesile olmuştur.
Atsız Beğ’in gözden kaçtığını sandığımız bir hususiyeti de, Türk milliyetçiliğini sistemleştirme çabalarıdır. O, Mustafa Kemal’in altı ilkesi de içinde olan dokuz ülkü belirlemişti ki, bu daha sonra Türk milliyetçilerinin 9 Işık’ı haline geldi. Atsız aynı zamanda bir Türkçü nasıl olmalıdır, onu da tarif etmiştir. “Türkçü, Türk soyunun üstünlüğüne inanmış olan kimsedir. Türkçü, milli çıkarları şahısların üzerinde tutan, milli mukaddesata ve geçmişe saygı gösteren, görev ahlakı yüksek olan, haksızlıklarla savaşta korkusuz bir insandır”, diyordu.
Atsız Beğ her şeyden önce bir Türk milliyetçisiydi. Kanında Küçük Yabgu’nun, Kür Şad’ın genlerini taşıdığına inanan, Türk gibi yaşayan, Türk gibi düşünen bir şahsiyet idi. Onun ülkü ve ülkücü tarifi de başkadır. Dolayısıyla günümüzde kendisini ülkücü olarak vasıflandıranların bunu çok iyi öğrenmeleri gerekir. Ben ülkücüyüm demekle ülkücü olunmuyor! Ülkücülüğün ne demek olduğunu dahi bilmeyenler, her ne hikmetse kendilerine böyle bir elbise biçiyorlar. Atsız Hoca milli ülküyü şöyle tarif eder: “Milletleri savaşa hazır bulunduran iki vasıta vardır. Biri maddidir, buna teknik diyoruz. Biri ruhidir, ülkü adını veriyoruz. Türk ülküsü, Türk büyüklüğü, Türk kudreti isteği ve inancıdır. Milli ülkü insanları sürükleyen, güçlendiren, asilleştiren duygu ve düşüncedir”. Ülkücü görevini en iyi yapan kişidir. Aslında o da Mustafa Kemal gibi, Türklere ve Türk milliyetçilerine çağdaş medeniyetlerin üstüne çıkmayı hedef gösteriyordu.
O, Atatürk’ün izinden giden büyük bir Turancı’dır. Turan’ı gerçekleştirmek için, bugün ille de sınırları ortadan kaldırmak gerekmediğini vurgular. Dünyadaki devletlerin ve ülkelerin yaşaması için gerekli her şey Türk topraklarında yeterince bulunuyor. Bir cumhuriyet veya bölge diğerindeki eksiklikleri çeşitli şekillerde tamamlayabilir. Ancak bunun için bir Türk ortak pazarının kurulması şarttır. İstenildiği takdirde bunun gerçekleşmemesi için de bize göre hiçbir neden yoktur. Ama, ne yazık ki Türkler bu avantajlarını kullanamıyorlar. Yıllardır bu konu defalarca dile getirilmesine rağmen kimse de meseleye ciddi anlamda eğilmiyor. 1993’lerde Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan böyle bir girişimde bulunduysa da, sonunu getiremediler. Bugün Avrupa’da ekonomik ve siyasi arenada tek bir çatı altında bir araya gelip, ortak para birimi kullanmaya ve bunu daha da ileri götürüp, müşterek bir ordu meydana getirmeye kadar işi vardırıyorlarsa, neden Türkler yapamasın? Bunun ırkçılık veyahut da Turancılıkla da hiçbir ilgisi yoktur. Bizim iş adamlarımız ta Güney Afrikalarda yatırım gerçekleştirirken, Türk Cumhuriyetlerine gidip, orada iktisadi teşebbüslerde bulunmuyorlar. Büyük dediğimiz şirketlerimiz bile süpermarket işletmeciliğinden öteye geçmiyor. Belki onların şu anki durumları güven vermiyor, fakat bazı risklerin de göze alınması gerekir. Dünya bir yandan globalleşirken, bir yandan da yeni iktisadi ve siyasi birlikler ortaya çıkmaktadır. Ancak bunların da yapılarına bir baktığımızda umumiyetle dilce, dince, soyca birbirlerine yakın insanlardan oluşmaktadır. Dünyada haysiyetli bir şekilde ayakta durabilmek ve söz sahibi olabilmek için birbirleriyle kenetleniyorlar. Avrupa Topluluğu, Arap Ülkeleri Birliği, İngiliz Devletler Topluluğu, Latin soylu memleketlerin birbirlerine yakınlığı bunun en güzel göstergeleridir.
Türk dilinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında son derece duyarlı olan Atsız Hoca, yazılarında da dilimizi en mükemmel şekilde kullanmaya gayret göstermiştir. Mümkün olduğu kadar öz Türkçe yazan Atsız, her ne olursa olsun dilin korunması taraftarıdır. Elbette ki dile sahip çıkmak, dildeki kelimeleri kendi kaynaklarıyla zenginleştirme ve kullanmayla mümkündür. İnsanlar hangi kültür çevresinde bulunurlarsa bulunsunlar veyahut da hangi dine girerse girsinler, bu o kadar mühim değildir. Ancak bir milletin dili yok olduğu an, o toplumdan söz etmek de imkansızdır. Türkler dünyada yazısı, yani kendilerine ait bir alfabesi bulunan ender milletlerden birisidir. Büyük medeniyetler ve kültürlerin temelinde de yazı olduğuna göre, biz Türkler bu açıdan oldukça şanslı bir milletiz.
Atsız Beğ, sosyal devletin toplumun bütün problemleriyle ilgilenmesi gerektiğini düşünüyordu. Milli gelirin adaletlice dağıtılmasını söylerken; sosyal sınıflar arasındaki uçurumun milleti felakete sürükleyeceğinin de altını çizmiştir. Türkiye’nin bugünkü halini belki de yıllar önce görmüş, bu konuda yetkilileri uyarmış, Kürtçülüğün ileride milletin başına bela olacağını dile getirmiş, ama bunları ifade etti diye, hapse atılmıştır. Atsız’ın Türklüğe yönelik tehditlerin neler olduğunu belirttiği hususlar bugün birer birer başımıza dolanmaktadır. Maalesef zamanında büyük Atatürk’ün, Atsız Beğ’in bizi uyardığı bu meseleler için tedbirler alınmadığından, Türk milletinin kuyusu kazılmaya çalışılıyor. Dışarıdan Türkiye’nin düşmanları, içeriden bir kısım hainler dayanışma halindeler.
Mustafa Kemal Atatürk: “Yüksel Türk! Senin için yüksekliğin hududu yoktur”, derken; Atsız Beğ de: “Yüzde yüz Türk olduğun gün cihan senindir” diyerek, milli ülkümüzün mihenk taşını belirlemişlerdir. Türk milliyetçileri için tek gerçek budur.
Bugün Türkçüler, Atatürk’ün ve Atsız’ın fikirlerinden ilham alarak, dimdik ayakta duruyorlar. Ve onlar hem Türkiye’nin, hem de bütün Türk dünyasının muhafızlarıdır.
Prof.Dr. Saadettin GÖMEÇ
Yorumlar
“588) NİHAL ATSIZ VE TÜRKÇÜLÜK” yazisina 3 Yorum yapilmis
-
Fahrettin Savaş Konar yorum tarihi
17 Aralık, 2011 03:36
‘ATSIZ’ katagorisi hk.
Yazını üst tarafındaki katagori kısmına baktığımda ‘katagorilenmemiş’ ifadesini gördüm. Bence bu siteye bir ‘ATSIZ’ katagorisinin eklenmesinde büyük fayda var. Yaklaşan ‘3 MAYIS TÜRKÇÜLER GÜNÜ’ için de yazılacak yazılar için bir anahtar olur.
Türkçülük üzerindeki görüşlerine saygı duyduğum Sn. Saadettin Gömeç’e de bu aydınlatıcı yazısından dolayı teşekkür ediyorum.
-
Yılmaz Karahan yorum tarihi
17 Aralık, 2011 03:56
Sayın Fahrettin Savaş Konar bey,
Sitemizde “kategorilenmemiş” bölümünde şahısların özgün yazıları yayınlanmaktadır.
Elbette “Türkçülük” başlığı altında yeni bir kategori açılabilir. Uyarınız için teşekkürler
-
Has Türkmen yorum tarihi
30 Ekim, 2017 10:10
DÜNÝÄ EDEBIÝATY
▶ Doganlyk türk edebiýatynyñ wekili
NIHAL ATSYZ
Hüseýin Nihal Atsyz, meşhur türk ýazyjysy, şahyr, pedagog.
Türki halklaryñ taryhyna degişli birnäçe edebi eserleri we taryhy monografiýalary bardyr.
Nihal Atsyz 12.01.1905-nji ýylda Çiftçiogullary maşgalasyndan Mehmet Nail Begiñ we Kadyogullary maşgalasyndan deñizçi ofiser Osman Fewzi Begiñ gyzy Patma Zehra hanymyñ maşgalasynda eneden dogulýar. Mehmet Nail Beg Osmanly Harby Deñiz güýçlerinde gulluk edipdir we maýor harby derejesi bilen pensiýa çykýar.
1930-njy ýylda aýaly ýogalan Mehmet Beg üç çagasy bilen galýar, şeýle-de bolsa ol ikinji gezek öýlenýär. Nihal Atsyz Kadyköýde dürli mekdeplerde okaýar. Soñra Harby mekdebe girýär. Wagtyñ geçmegi bilen Atsyz türküçilik pikirlerine eýerip başlaýar. Zyýa Gökalpyñ jaýlanan güni türkçüligiñ garşydaşlary bilen dawalaşandygy we asly arap Bagdatly leýtenant Mesut Süreýýa Efendi bilen aralarynda oñuşmazlyk ýüze çykyp, oña harby salam bermändigi üçin 04.03.1925-nji ýylda 3-nji synpda okap ýörkä harby mekdebiñ hataryndan çykarylýar. Üç aý soñra Kabataş Oglanlar liseýinde mugallymyñ kömekçisi bolan Atsyz has soña Deñiz ýollary uprawleniýesiniñ Mahmyt Şewket Paşa portunda kätip bolup işleýär.
1926-njy ýylda Stambul “Darül Fünunyñ” Edebiýat fakultetine we şol okuw jaýynyñ Ýokary Mugallymçylyk bölümine giren Atsyz bir hepde soñra harby gulluga çagyrylýar. Atsyz Stambulyñ Daşgyşla diýen ýerinde 5-nji pyýada goşun batalýonynda 9 aý gulluk edýär.
Ahmet Najy atly dosty bilen “Anadolyda türklere degişli ýer atlary”atly makalasyny “Türkiyat” mejmuasynda çykarmagy bilen taryhçy Mehmet Fuat Köprüliniñ ünsini çeken Atsyz 1930-njy ýylda Edirneli Nazmynyñ diwanynyñ üstünde işleýär. Şol ýyl okuwyny hem tamamlaýar. Atsyzyñ bile okan ýoldaşlarynyñ arasynda Tahsin Banguogly, Ziýa Karamuk, Orhan Şaik Gökýaý, Pertew Naili Borataw, Nihad Samy Banarly ýaly tanymal şahslar hem bardy. Okuwyny tamamlandan soñra Edebiýat Fakultetiniñ dekany, professor Mehmet Fuat Köprüli 25.01.1931-nji ýylda ony öz ýanyna assistant edip alyp galýar. Atsyz şol ýyl “Darül Fünunyñ” filosofiýa bölümini tamamlan Mehpare Hanyma öýlenýär, emma onuñ bilen 1935-nji ýylda aýrylyşýar. 15.05.1931-nji ýyldan 25.09.1932-nji ýyla çenli “Atsyz” mejmuasyny çykarýar. Mehmet Fuat Köprüli, Zeki Welidi Togan, Abdylkadyr Inan ýaly beýik edebiýatçylaryñ we taryhçylaryñ jemlenen kollegiýasyndaky bu jurnal ylym, sungat ulgamlarynda uly seslenme döredýär. Respublikanyñ ýañy gurlan döwründe bu türkiçiligiñ ýüzi bolupdy. Atsyz ilkinji makalalaryny “H.Nihal”, hekaýalaryny bolsa “Ý.D” ady bilen bu jurnalda çykarýar. 1932-nji ýylyñ iýulynda Ankarada geçirilen Birinji Türk Taryh Konferensiýasynda professor Zeki Welidi Togan we alym Reşid Galyp bilen aralarynda düşünişmezlikler döreýär.
19.09.1932-nji ýylda Reşid Galybyñ Magaryf ministri bolmagy we az wagt geçmänkä hem Mehmet Fuat Köprüliniñ dekanlykdan aýrylmagy bilen Aly Muzaffer Beg dekanlyga getirilýär. “Atsyz” mejmiasyndaky bir makalasyny bahana edip, dekana Atsyzyñ dekanyñ assistanty wezipesinden çetleşdirmäge görkezme berilýär. Uniwetsitetden çykarylan Atsyz birnäçe gün geçenden soñra Edebiýat fakultetiniñ dekany bilen sataşýar we ony çaýhananyñ öñünde suwa salma ýençýär. Munyñ üçin hiç kim Atsyza zat diýmändir. Atsyz soñra Malatýa orta mekdebine türk dili mugallymy bolup işe başlaýar, soñra Edirne liseýine edebiýat mugallymy bolup gidýär. Atsyz Edirnede wagty “Atsyz” mejmuasynyñ dowamy hökmünde aýlyk “Orhon” jurnalyny çykaryp başlaýar. “Orhon” jurnalynda Türk Taryh Guramasy tarapyndan liseýlerde okuw kitaby hökmünde okadylmak üçin çykarylan dört tomluk taryh kitabynda goýberilen ýalñyşlyklary tankyt edendigi üçin 28.12.1933-nji ýylda Ministrler Kabineti tarapyndan “Orhon” jurnaly 9-njy sanyndan soñ çykarylmagyny gadagan edýär. Dokuz aýlap ministrligiñ gözegçiliginde bolan Atsyz soñra 09.09.1934-nji ýylda Kasympaşanyñ Deñiz Gedikli mekdebine türk dili mugallymy edilip bellenýär. Dört ýyldan soñ 01.07.1938-nji ýylda bu işindenem çykarylýar. Soñra Aýratyn ýokary ideal (Özel Yüce-Ülkü) liseýine geçen Atsyz Bosfor liseýinde hem edebiýatdan dersler beripir. Atsyz Bosfor liseýindekä neşirýat müdiri Selim Sarperiñ teklibi bilen “Orhon” jurnalyny ýañadandan çykaryp başlaýar. Ikinji Jahan urşy döwründe ýurtda kommunizme bolan ýakynlaşma bar hasap eden Atsyz “Orhonyñ” üsti bilen “Biziñ üçin türkiçilik bir gan meselesi bolşy kimin, şol derejede hem wyždan we medeniýet meselämizdir” diýip şol wagtyñ premýer ministri Şükri Saraçoglyna açyk ýüzlenmekden çekinmedi. Atsyz 1944-nji ýylda jurnalyñ 16-njy sanynda Ş.Saraçoglyna ikinji gezek ýüzlenip, Ahmet Jewat Emräniñ, Pertew Naili Boratawyñ, Sabahatdin Alynyñ, Sadretdin Jelal Anteliñ marksistik hereketlerde bolýandyklaryny we Bilim ministri Hasan Aly Ýüjeliñ kommunistleri goldaýandygyny öñe sürüp, Bilim ministrini öz islegi bilen işden gitmäge çagyrdy. Bu aç-açan ýüzlenme Stambulda, Ankarada we beýleki şäherlerde antikommunist mitingleriñ geçirilip başlanmagyna badalga boldy. “Orhon” jurnaly ýene-de Ministrler Kabinetiniñ karary bilen ýapyldy. Dosty Orhan Şaik Gökýaýyñ arada durup ýaraşdyrjak bolmagyna garamazdan Sabahatdin Aly Nihal Atsyzyñ üstünden kazyýete arz etdi. Kazyýet mejlisine Atsyzyñ tarapdarlary bolan talyplar köpçüliginin alynmandygy üçin talyplar köçä dökülýärler.
19.05.1944-nji ýylda Prezident Ismet Inöni Atsyzy we tarapdarlaryny tankyt edip çykyş etmegi bilen Atsyz we onuñ 34 egindeşine garşy kazyýetde iş açylýar. Aralarynda Alparslan Türkeş ýaly beýik şahsyýetlerden, professorlardan, mugallymlardan toplanan bu aýyplanýan egindeşler türmelere dykylyp “tabutluk” (odinoçka) kletkalarynda ezýet görendiklerini ýatlaýarlar. “Milletçilik-Turançylyk dawasy” (pantürkizm) berilen bu dawa hepdede üç gün, jemi 65 gezek geçirilen kazyýet mejlisiniñ netijesinde 29.03.1945-nji ýylda 6 ýyl 5 aý azatlykdan mahrum etmek jezasy berilýär.
Atsyz bu karar üçin appilýasiýa çykýar we Harby Tribunalyñ 23.10.1945-nji ýyldaky karary bilen bir ýarym ýyldan son tussaglykdan boşadylýar. 05.08.1946-njy ýyldaky “Kenan Öner-Hasan Aly Ýüjel” dawasynda hem 31.03.1947-nji ýylda Atsyzyñ günäsizligine karar berilýär. 1947-nji ýylyñ aprelinden 1949-njy ýyla çenli iş berilmedik Atsyz käbir kitaplaryny satmaga mejbur bolýar. Bir salym “Türkiýe” neşirýatynda işlän Atsyz Russiýa-Türkiýe uruşlary barada söz açýan “Türkiýe asla boýun egmez” atly kitabyny Surury Ermete atly bir şahsyñ adyndan neşir etmäge mejbur bolýar. Atsyzyñ kursdaşlaryndan professor Tahsin Banguogly Bilim Ministri bolandan soñra ony 25.07.1949-njy ýylda “Süleýmaniýe” kitaphanasyna işgär edip belleýär. Demokrat partiýasynyñ häkimiýete gelmegi bilen 25.09.1950-nji ýylda Haýdarpaşa liseýiniñ edebiýat mugallymlygyna bellenýär.
04.05.1952-nji ýylda Ankaranyñ Atatürk liseýinde “Türkiýaniñ azat edilmegi” atly eden çykyşy üçin “Jumhuriýet” gazeti onuñ garşysyna dawa açýar. Emma minisrtlik tarapyndan Atsyzyñ makalasynda aýdylýanlaryñ dogrudygyny subut edýär. Liseýindäku wezipesini taşlap “Süleýmaniýe” kitaphanasyna dolanyp barýar we 01.04.1969-njy ýyla çenli kitaphanada işleýär. Ol 1962-nji ýylda döredilen “Türkçiler” krujogynyñ başlyklygyny ýerine ýetirdi. 1964-nji ýyldan başlap aradan çykýança “Ötüken” jurnalyny neşir etdi.
Prezident Jewdet Sunaý döwründe hem kürtleriñ Türkiýäniñ Gündogarynda gizlin marksistik hereketlerde bolýandyklary barada ýazan birnäçe makalalary üçin kazyýet onuñ garşysyna iş açanam bolsa, ýazyjynyñ günäsiniñ ýokdugy barada karar berilýär.
Bu gün Atsyzyñ gelejegi öñünden görendigini we nähili mamladygyny Türkiýaniñ Gündogarynda jyrt atýan PKK, PÝD, HPG ýaly birnäçe kürt terrorist guramalaryny göreniñde göz ýetirip bolýar.
Hasan Dinçeriñ Adalat ministri bolan döwründe Atsyz ýene jogapkärçilige çekilýär, netijede kazyýet “Ötükeniñ” hojaýyny Atsyzy we jurnalyñ jogapkär müdiri Mustapa Kaýabeki 15 aý tussag edýär. Prokuratura tarapyndan sökülenem bolsa, bu karar soñra oñlanýar. Infarktdan, gan basyşynyñ ýokarlanmagyndan, agyr romatizmadan ejir çekýän Atsyz türmede ýatmaga ýaramsyz haty berilenem bolsa, ol kabul edilmän türmä dykylýar.
Karara esaslanan Jezalary ýerine ýetiriş müdirligi 14.11.1973-nji ýylda ony ir bilen öýünden alyp, Toptaşy Toptaşy türmesine getirýär, soñra ol Sagmaljylar türmesine geçirilýär. Atsyz 1 ýyl 6 aýlyk jezasyny çekmek üçin türmä salynanda ýokary okuw jaýlarynyñ mugallymlary we talyplary Prezident Fahry Korutürke hat ýazyp onuñ bagyşlanmagyny haýyş edýärler. Atsyzyñ özi munuñ üçin baş urmadygam bolsa Fahri Korutürk ony türmeden boşatdyrýar.
Ibnulemin Mahmyt Kemal Inal aýtmyşlaýyn, “Atlyny atyndan inderip biljek derejede gazaply ýazgylary ýazan” Atsyzyñ okgunly we ýiti uslyby bardy.
10.12.1975-nji ýylda infarkt keseli gozgap başlaýar we ertesi penşenbe güni aradan çykýar. 13.12.1975-nji ýylda Kadyköýiñ Osmanaga metjidinde okalan ikindi namazyndan soñra “Garaja Ahmet” gonamçylygynda jaýlanýar. Türkçüligiñ esasy wekillerinden hasap edilen Atsyz güýçli türkolog hasaplanylýar.
Göktürk türkmenleri barada ýazan “Möjekleriñ ölümi” we “Möjekler direlýär” romanlary bilen meşhurlyga eýe bolýar. “Däli Möjek” romany Osmanly imperiýasynyñ başlangyç döwürlerinden söz açýar.
♣ Käbir eserleri:
1). “Möjekleriñ ölümi” (roman),
2). “Möjekler direlýär” (roman),
3). “Däli Möjek” (roman),
4). “Ruh adam” (roman),
5). “Ýollaryñ soñy” (goşgular) we ş.m…
© Has TÜRKMEN.
Yorum yap


text:
«Mektepke jol» respýblıkalyq aksıasy aıasynda Qostanaı oblysy PD Jergilikti polısıa qyzmeti basqarmasy 18 balaǵa oqý-quraldary men kıim-keshek alyp berdi. Sondaı-aq, tártip saqshylary bes bala tárbıelep otyrǵan kóp balaly otbasyny qamqorlyqqa aldy. Bul týraly Qostanaı oblysy PD baspasóz qyzmeti habarlaıdy.
Tártip saqshylary kómekke muqtaj kóp balaly anaǵa kómektesti. Qostanaılyq ananyń kámeletke tolmaǵan bes balasy bar. Úlkeni 13 jasta, kishisi nebary 8 aılyq. Onyń úsheýi bıyl mektepke barady. Otbasy asyraýshysynan aıyrylǵan. Sol sebepti, jalǵyzbasty anaǵa jetkinshekterdi mektepke daıyndaý qıynǵa soǵyp tur.


text:
2013-nji ýylyň 12–15-nji noýabrynda Aşgabat şäherinde (Türkmenistan) ÝAT-nyň 19-njy Umumy mejlisi we iş toparlarynyň mejlisleri geçirildi.
Umumy mejlis Türkmenistanyň Prezidentine we Hökümetine mähirli myhmansöýerlik we ÝAT-nyň 19-njy mejlisiniň we iş toparlarynyň mejlisleriniň ýokary derejede guralandygy üçinsagbolsun aýtdylar. Umumy mejlisiň Aşgabat şäherinde birinji gezek geçirilmegi Türkmenistanyň Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek ulgamyndaky syýasatynyň uly üstünliginiň aýdyň şaýady bolup durýar.
Çärelere ÝAT-nyň agza döwletleriniň ählisiniň wekilleri we ondan gowrak ýurtdan we halkara guramalaryndan synçylar, şeýle hem FATF-nyň Prezidenti W.Neçaýew gatnaşdy.
Umumy mejlis ÝAT-nyň başlygy wezipesine Hindistanyň wekilýetiniň baştutany doktor P.K.Krişnany saýlady, ÝAT-nyň başlygynyň orunbasary wezipesini Gazagystanyň wekili saýlandy.
ÝAT-nyň düzgünlerine laýyklykda olar tarapyndan ozal FATF berlen, Hindistanyň we Russiýanyň bu ugurdaky üstünlikleri barada hasabatlar makullanyldy. Umumy mejlis Hindistan, Hytaý Halk Respublikasyndanwe RussiýaFederasiýasyndanÝAT-nyň gözegçilik düzgünini aýyrmak barada çözgüt kabul etdi.
19-njyUmumy mejlisiň tabşyryklaryna laýyklykda Gazagystan Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň milli ulgamyny kämilleşdirmek baradaky aralyk maglumaty hödürledi. Umumy mejlis Gazagystanyň üstünligi baradaky birinji hasabatda görkezilen kanunçylyk namalarynyň taslamalarynyň Gazagystan Respublikasy tarapyndan kabul edilmändigi bilen bagly ynjalyksyzlanma bildirdi. Umumy mejlis ÝAT-nyň 20-nji Umumy mejlisiniň barşynda Gazagystan Respublikasynda üstünlik barada nobatdan daşary hasabatyny diňlemegiň jemleri boýunça ÝAT-nyň özara baha bermeleri geçirmek düzgünlerine laýyklykda çäreleri ulanmak meselesine seretmegi mümkin hasap edýär.
Umumy mejlisÝAT-nyň iş Tehniki ýardam, Özara baha bermek we hukuk meseleleri, Neşe söwdasy, jenaýatçylygyň we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş, Gözegçilik we Tipologiýalar boýunça işçi toprlarynyň hasabatlary tassyklady, şeýle hem ÝAT-nyň agza döwletleriň döwlet edaralarynyň Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek ulgamynda iň gowy özara hereket etmek boýunça birinji bäsleşigiň ýeňijisini (Gyrgyzystan Respublikasy) we baýraga mynasyp bolanlary (Gazagystan Respublikasy we Hytaý Halk Respublikasy) kesgitledi.
Wekilýetler Gözegçilik boýunça iş toparynyň täze düzüminiň mandatyny uzaltmagy karar etdiler.
Mejlise gatnaşanlar tarapyndan ÝAT-nyň özara baha bermeleriniň1-nji tapgyrynyň jemleri boýunça gözegçilik düzgünleriniň resmi taýdan tamamlanandygy we 2-nji tapgyryna taýýarlyk barada habarlar, şeýle hem ÝAT/ATT-nyň Tipologiýalar we potensialy pugtalandyrmak boýunça bolup geçen seminarlary barada we BMG-nyň HG-niň 1373 (2001) rezolýusiýasynyň talaplaryna laýyklykda boýunça sebitleýin seminaryň netijeleri baradaky habarlary diňlediler.
ÝAT-nyň 2014-nji ýylyň 1-nji ýarymy üçin çäreleriniň tertibi tassyklandy.
ÝAT-nyň Sekretariatynyň 2013-nji ýylyň 10 aýyndaedilen işi baradaky hasabat makullanyldy.
ÝAT-nyň agza döwletleriniň Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň milli ulgamlaryny ösdürmekdäki üstünliklerine baha bermek:
Täjigistan Respublikasy
Umumy mejlis FATF-nyň 1,5,13 we II-III ýörite maslahatlary boýunça düýpli üstünligi belleýär.
Täjigistana Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň milli ulgamyny kämilleşdirmek we laýyk gelmezlik (LG) we bölekleýin laýyk gelmek (BL) reýtingleri bilen, esasy we binýatlyk maslahatlar boýunça düýpli ýetmezçilikleri aradan aýyrmak boýunça işleri dowam etdirmek maslahat berildi.
Täjigistan Respublikasy gözegçiligi aýyrmak düzgüniniň çäklerinde 20-nji Umumy mejlisde üstünlik barada nobatdaky hasabaty bermelidir.
Gyrgyzystan Respublikasy
Umumy mejlis FATF-nyň 1,35we II ýörite maslahatlar boýunça Gyrgyzystan Respukblikasynyň düýpli üstünligini belleýär we Gyrgyzystan tarapyndan halkara standartlarynyň 5-nji ýörite maslahatwe 21,39,15,16,17,25, 27,30,35maslahatlaryňdegişli talaplaryny implementasiýa etmek boýunça degerli çäreler görlüpdir diýip hasap edýär.
Gyrgyzystana Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň milli ulgamyny kämilleşdirmek we laýyk gelmezlik (LG) we bölekleýin laýyk gelmek (BL) reýtingleri bilen, esasy we binýatlyk maslahatlar boýunça düýpli ýetmezçilikleri aradan aýyrmak boýunça işleri dowam etdirmek maslahat berildi.
2014-nji ýylyň iýunynda ýurdy gözegçiligi aýyrmak düzgüniniň çäklerinde Gyrgyzystanda üstünlik barada jikme-jik hasabaty ara alyp maslahatlaşmagyň göz öňünde tutulýandygy bilen baglylykda, Umumy mejlis Gyrgyzystan Respublikasynyň gözegçiligi aýyrmak düzgüniniň çäklerinde 20-nji Umumy mejlise Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmegiň milli ulgamyndaky üstünlik barada onunjy hasabaty bermegi haýyş edýär.
Esasy


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatynda iş saparynda bolmagynyň çäklerinde Garabogaz şäherinde karbamid öndürýän zawodyň düýbüniň tutulmagyna bagyşlanan dabara gatnaşdy.
Ozal habar berlişi ýaly, düýn "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda bu uly möçberli taslama bilen tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Bu taslamanyň amala aşyrylmagy döwletimiziň we jemgyýetimiziň durmuşynda ähli ugurlaryny gurşap alan uly möçberli özgertmeleri durmuşa geçirmegiň ýolundaky ýene-de bir möhüm ädime öwrüler. Täze senagat desgasynyň –karbamid öndürýän nobatdaky zawodyň düýbüniň tutulmagy milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan pudaklarynyň hatarynda durýan himiýa senagatyny ösdürmegiň maksatnamasyny üstünlikli amala aşyrmakda nobatdaky tapgyrydyr. Şeýle hem şu wakanyň Türkmenistany dünýäniň senagat taýdan has ösen döwletleriniň birine öwürmegiň ýolundaky möhüm ädim bolup durýandygyny bellemek gerek.
Uly möçberli maýa goýumly taslamalaryň amala aşyrylmagy, uglewodorod serişdeleriniň örän baý gorlaryndan, bulardan gaýtadan işlenip çykarylýan, şol sanda nebithimiýa ulgamynda öndürilýän önümlerden netijeli peýdalanylmagy diňe bir türkmen halkynyň däl-de, eýsem tutuş adamzadyň bähbitlerine gönükdirilip, dünýäde durnuklylygyň gazanylmagyna, ýurtlaryň we halklaryň arasynda dostlukly we özara peýdaly gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine degerli ýardam berýär.
Türkmenistanda çig mallaryň baý gorlarynyň bolmagy oňa ýurdumyza ýod, brom we himiýa önümleriniň beýleki ençeme görnüşlerini öndürijileriň hataryna goşulmaga mümkinçilik berýär. Şunuň bilen baglylykda, himiki komponentleriň täsin galdyrýan hem-de sulfat senagaty üçin örän uly gorlara eýe bolan Garabogazyň gurluşyk üçin saýlanyp alynmagy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan üstünlikli durmuşa geçirilýän döwlet strategiýasynyň dogrudygyny aýdyň görkezýän subutnamalaryň biridir.
Ýeri gelende, ýurdumyzyň himiýa senagatyny ösdürmegiň strategiýasy barada aýdanyňda, onuň esasy wezipeleriniň ýerli çig mallardan dolulygyna peýdalanmakdan, ykdysadyýetimiziň beýleki pudaklarynyň gündelik zerurlyklaryny kanagatlandyrmakdan, himiýa senagatynyyň eksport babatdaky kuwwatyny artdyrmakdan ybaratdyr. Türkmenistanyň serişdeler babatdaky mümkinçilikleri mineral dökünleriniň ähli görnüşlerini ýurdumyzyň içerki zerurlyklaryny hem-de bularyň eksportyny dolulygyna üpjün edýär.
Şu önümçiligiň barşynda tebigy gaz ilkibaşdaky çig mal bolup durýar, Türkmenistan tebigy gazyň gorlary boýunça dünýäde öňdebaryjy orunlaryň birini eýeleýär. Şu ýagdaý azot dökünlerini, hususan-da. kabamidi öndürmek boýunça täze kuwwatlyklaryň gurluşygynyň amatlydygyny görkezýär. Oba hojalygynyň has ýokary netijeli mineral dökünleri bilen üpjün edilmegi ösdürilip ýetişdirilýän hem-de ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmekde, maldarçylyk we guşçulyk üçin ot-iýmlik binýadyny pugtalandyrmakda wajyp bolan ekinleriň hasyllylygyny has-da ýokarlandyrmakda möhüm ähmiýete eýedir.
Täze kärhananyň ulanmaga berilmegi Türkmenistanyň himiýa senagatynyň kuwwatlylyklaryny birnäçe esse artdyrmaga mümkinçilik berer we munuň özi pudagyň eksport babatldaky kuwwatynyň giňeldilmegine getirer. Şu möhüm ähmiýetli taslamanyň amala aşyrylmagy netijesinde Türkmenistanda öndürilýän karbamidiň ýyllyk möçberi 2 million tonnadan geçer. Öndürilen önümiň agramly bölegini daşary ýurtly sarp edijilere ibermek göz öňünde tutulýar. Olar eýýäm häzirkii wagtda himiýa önümleriniň şu gönüşiniň satyn alynmagy babatda uly gyzyklanma bildirýär.
Garabogaz şäheriniň karbamid zawodynyň gurluşygynyň taslamasy barada aýdanyňda, şu taslama işlenip taýýarlanylanda ekologiýanyň ýagdaýyna aýratyn üns berlendigi bellemek gerek. Şunuň bilen birlikde, täze önümçilik toplumynyň ulanmaga berilmegi bilen, şu sebitdäki ilatyň işe ýerleşdirilmegine degişli meseleleriň çözüljekdigini bellemek gerek.
... Irden döwlet Baştutanymyz karbamid öndürýän zawodyň düýbüniň tutulmagy mynasybetli geçiriljek dabara gatnaşmak üçin Garabogaz şäherine ugrady.
Täze senagat desgasynyň gurluşyk meýdançasy baýramçylyga mahsus görnüşde bezelipdir. Daş-töwerekde Türkmenistanyň Döwlet baýdaklary pasyrdaýar, goýlan dürli diwarlyklarda we maketlerde geljekki zawodyň keşbi şekillendirilýär. Hemmeler döwlet Baştutanymyzyň gelmegine sabyrsyzlyk bilen garaşýar.
Ine, sabyrsyzlyk bilen garaşylan pursat gelip ýetdi: Milli Liderimiziň dikuçary şu günki dabaranyň geçiriljek ýeriniň golaýynda ýerleşýän ýörite meýdançada gonýar. Milli lybasly gyzlar hormatly Prezidentimize ajaýyp gül desselerini gowşurýarlar. Asylly däbe görä, şu ýerde türkmen döwletiniň Baştutanyny hormatly ýaşulular duz-çörek bilen garşylýarlar.
Milli Liderimiz ýaşulular bilen söhbetdeşligiň barşynda olaryň jan saglygy, durmuşy, bu welaýatda işleriň barşy bilen gyzyklandy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlary durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň türkmenistanlylaryň, her bir maşgalanyň, ýurdumyzyň her bir ýaşaýjysynyň bagtyýar durmuşy üçin ähli şertleriň üpjün edilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň strategiki wezipeleriniň biri bolup durýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, millli Liderimiz welaýatda ilkinji nobatda ilatyň durmuş derejesiniň we hiliniň has-da ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen milli özgertmeler maksatnamalaryny amala aşyrmagyň barşy bilen gyzyklandy.
Hormatly Prezidentimiz himiýa senagatynyň şu gün gurluşygyna badalga beriljek kuwwatly önümçilik desgasynyň möhüm ähmiýetlidigini belläp, şu taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň türkmen halkynyň diňe bir häzirki däl-de, geljekki nesillerine-de diýseň peýdaly boljakdygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz täze zawodyň gurlup ulanmaga berilmeginiň ählumumy parahatçylygyň, durnuklylygyň we yzygiderli ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän sebit we halkara derejesindäki özara bähbitli ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine ýardam berjekdigini aýtdy.
Öz gezeginde, ýaşulular hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa halkymyzyň abadançylygy barada ýadawsyz alada edýändigi, ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyyň artdyrylmagyna, sebitdäki we dünýädäki ähli ýurtlar bilen dostlukly gatnaşyklaryň we netijeli hyzmatdaşlygyň ösüdrilmegine gönükdirilen oňyn syýasaty ýöredýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Ýaşulalar Türkmenistanyň Prezidentine berk jan saglyk, uzak ömür hem-de ata Watanymyzyň bähbidi üçin köpugurly işinde täze ajýyp üstünlikleri gazanmagy arzuw etdiler.
Ýaşulular türkmen döwletine mundan beýläk-de rowaçlyk, türkmenistanlylara bagtyýarlyk we abadançylyk dileg edip, şu günki dabara ak pata berdiler.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döredijilik toparlarynyň çykyş edýän ýerine bardy: aýdym-sazlar we täsirli çykyşlar şu dabaranyň şowhunyny has-da atdyrdy. Haly düşelen ýodanyň iki tarapynda elleri baýdakly, gülli we şarly ýigitler we gyzlar, Balkan welaýatynyň ýaşaýjylary milli Liderimizi mähirli gutlaýarlar.
Täze önümçilik kärhanasynyň düýbüniň tutulýan ýeriniň golaýynda ak öýler dikilipdir, birnäçe asyr mundan ozal Türkmenistanyň çäginden geçen Beýik Ýüpek ýolundan kerwenler hut şu ýerleden-de gatnapdyr. Şolaryň aňry ýanyndaky belentlikde ahalteke bedewlerine atlananlar Türkmenistanyň Döwlet baýdaklaryny şemala pasyrdadyp, özboluşly ussatlyklaryny görkezýärler. Bularyň ählisi gadymy döwürlerden bäri milli däp-dessurlaryna ygrarly bolan Türkmenistanyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ösüşiň we rowaçlygyň ýolundan bedew bady bilen ynamly gadam urup, sazlaşykly depginde ösýändigini görkezýän özboluşly nyşana öwrüldi.
Ýörite taýýarlan meýdançada milli Liderimizi Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, ministrlikleriň, pudak edaralaryň we kärhanalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyyň ýolbaşçylary, Balkan welaýatynyň häkimi, milli parlamentiň deputatlary, daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky wekilhanalaryň, daşary ýurt kompnaiýalarynyň ýolbaşçylary, hormatly ýaşulular, daşary döwletleriň we ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdelerini wekilleri mähirli garşyladylar.
Bu ýerde türkmen döwletiniň Baştutany ýurdumyzda işleýän diplomatlar bilen Türkmenistanyň nebithimiýa pudagyny ösdürmegiň geljekki mümkinçilikleri barada söhbetdeş boldy. Milli Liderimiz jemi içerki önümiň, daşarky söwda dolanyşygynyň durnukly ösüşiniň, Döwlet býujetiniň profisitiniň sazlaşykly ösýän türkmen ykdysadyýetiniň örän uly mümkinçiliklere eýe bolup durýandygyny görkezýändigini we munuň nebitgaz, ulag, gurluşyk, himiýa, energetika boýunça we beýleki pudaklarda, şeýle hem durmuş ulgamynda giň gerimlm özgertmeleri we uly möçberdäki maýa goýumly taslamalary amala aşyrmaga mümkinçilik berýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda durmuşa geçirilýä energetiki strategiýanyň ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegine gönükdirilendigini belläp, soňky ýyllarda nebitiň we gaz kondensatynyň işlenip çykarylýan möçberleriniň hem-de nebit önümleriniň dürli görnüşleriniň önümçiliginiň ösdürilýändigini aýtdy. Milli Liderimiz ykdysadyýetiň şu ulgamyny ösdürmegiň geljekki mümkinçilikleri barada aýtmak bilen, ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň diwersifikasiýa edilmegine, nebitgaz çig malyny ulanmak bounça işleriň çaltlandyrylmagyna, sintetiki polimerleriň öndürilişiniň artdyrylmagyna, şeýle hem himiýa önümleriniň ýokary tehnologik görnüşde işlenip çykarylmagynyň ýola goýulmagyna gönükdirilen giň gerimli taslamalary amala aşyrmagyň göz öňünde tutulýandygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dünýäniň öňde baryjy önüm öndürijileriniň döwrebap enjamlary we kämil tehnologiýalary bilen üpjün ediljek karbamid öndürýän täze zawody gurmak baradaky taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy. häzirki wagtda ýurdumyzyň himiýa senagaty uly özgerişlikleriň bosagasynda dur. Maryda we Garabogazda mineral dökünleri öndürýän täze kärhanalaryň ýene-de ikisiniň ulanmaga berilmegi bilen, tutuş ýurdumyzda himiýa önümleriniň bu wajyp görnüşleriniň ýylda öndürilýän möçberi 2 million tonnadan geçer. Munuň özi bu önümiň üçden bire golaý möçberini içerki bazara, galanyny bolsa daşary ýurtlara eksporta ugratmaga mümkinçilik berer.
Öz gezeginde, daşary ýurtly diplomatlar ýurtda geçirilýän çärelere we dabaralara gatnaşmaga mümkinçilik döredilýändigi üçin hoşallyk bildirip, häzirki wagtda ykdysady taýdan batly depgin bilen ösýändigini görkezýän hem-de tutuş dünýäde döredijilikli syýasaty ýöredýändigi we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürülýän parahatçylyk söýüjilikli başlangyçlary bilen tanalýan Türkmenistan babatda bildirilýän gyzyklanmanyň artýandygyny bellediler.
Milli Liderimiz daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky wekilhanalaryň ýolbaşçylaryna dostlukly gatnaşyklaryň we özara arkalaşykly döwletara hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen işlerinde üstünlikleri arzuw edip, gurluşyk meýdançasda ýörite gurnalan ýere barýar.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlaryň öňünde çykyş etdi.
Döwlet Baştutanymyz ýygnananlary myhmansöýer türkmen topragynda Balkan welaýatynda ýene-de bir gezek mübärekledi hem-de biz şu gün ykdysadyýetimiz üçin ýene-de bir möhüm ähmiýetli desganyň –Garabogaz şäherinde ýyllyk kuwwaty 1 million 155 müň tonna karbamid öndürýän zawodyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşýarys diýip aýtdy. Mlli Liderimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklary bilen bir hatarda, himiýa senagatyny ösdürmek boýunça hem giň gerimli işleriň amala aşyrylýandygyny hem-de geçirilýän bu işleriň özüniň oňyn netijelerini hem berýändigini belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti himiýa senagatynyň ýurdumyzyň halk hojalygynyň esasy önümçilik pudaklarynyň birine öwrülendigini aýtdy. Öz ýerli çig mallarymyzy rejeli we netijeli ulanmak arkaly ýokary hilli önümleri öndürmek üçin pudagyň ähli mümkinçilikleri bar. Şoňa görä-de, himiýa senagaty uly özgerişleri başdan geçirýär. Milli Liderimiz ýurdumyzda uglewodorod serişdelerini gaýtadan işlemek netijesinde, mineral dökünleri öndürmek we pudagyň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak boýunça zerur işleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Häzirki döwürde bu pudakda daşary ýurt maýa goýumlarynyň hasabyna birnäçe taslamalar üstünlikli amala aşyrylýar.
Sözüni dowam edip, döwlet Baştutanymyz bilşiňiz ýaly, geçen ýylyň sentýabr aýynda ýurdumyzyň Hökümet wekiliýeti Ýaponiýada saparda boldy, bu saparyň çäklerinde «Türkmenhimiýa» döwlet konserni bilen Ýaponiýanyň «Mitsubishi Corporation» kompaniýasynyň we Türkiýäniň «Çalyk Holding» kompaniýalar toparynyň düzümine girýän «Gap Inşaat» kompaniýasynyň döreden konsorsiumynyň arasynda Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde karbamid öndürýän zawody gurmak barada Çarçuwaly Ylalaşyga gol çekildi diýip belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu Ylalaşygy durmuşa geçirmek maksady bilen, biz şu gün täze zawodyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşýarys diýip aýtdy.
Milli Liderimiz täze guruljak zawodyň esasy önümçiliginde dünýäde öňdebaryjy kompaniýalaryň kämil, döwrebap tehnologiýalarynyň ulanyljakdygyny aýdyp, kärhananyň ammiak önümçiliginde Daniýanyň «Haldor Topse AS» kompaniýasynyň tehnologiýalarynyň ornaşdyryljakdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz täze senagat toplumynyň kuwwatlyklary barada aýdyp, zawodda bir gije-gündiziň dowamynda 2.000 tonna, ýylda bolsa, 660 müň tonna ammiagyň öndüriljekdigini we çig mal hökmünde karbamid önümçiliginde peýdalanyljakdygyny aýtdy.
Şeýle hem, zawodyň önümçiliginde Italiýanyň «Saýpem Espieý» kompaniýasynyň kämil tehnologiýalary ornaşdyrylar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow umuman, kärhanada bir gije-gündiziň dowamynda 3500 tonna, ýylda bolsa, 1 million 155 müň tonna karbamid döküniniň öndüriljekdigini hem-de bu döwrebap kärhanada öndüriljek dökünleriň dolulygyna daşary ýurtlara eksport ediljekdigini belledi. Milli Liderimiz bu zawodyň Hazar deňziniň kenarynda ýerleşen Garabogaz şäherinde gurulmagy öndürilýän önümi amatly şertlerde dünýä bazaryna çykarmaga mümkinçilik berer diýip aýtdy. Karbamid döküni zawodyň ammarlaryndan konweýerler arkaly daşalyp, deňiz portunda gämilere ýüklener. Soňra bolsa, Hazar deňzi bilen daşary ýurtlara iberiler.
Sözüni dowam edip döwlet Baştutanymyz täze kärhanada öndüriljek karbamid dökünini eýýäm häzirden dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary satyn almaga gyzyklanma bildirýärler, olar döküni satyn almak bilen bagly öz tekliplerini berýärler diýip belledi. Türkmenistanyň Prezidenti bu kärhananyň gurlup, ulanmaga berilmeginiň ýurdumyzyň himiýa senagatynyň mundan beýläk-de ösmegine uly goşant boljakdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz bu zawodyň işe girizilmegi bilen, bir müňe golaý täze iş orunlary dörär, bu bolsa, welaýatyň ilatynyň iş bilen üpjünçiligini has-da gowulandyrmaga, ýaşaýyş-durmuş şertlerini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer hem-de Balkan welaýatynyň ykdysadyýetiniň ösmegine öz oňyn täsirini ýetirer diýip aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň himiýa pudagynda başga-da birnäçe kärhanalaryň gurluşygynyň güýçli depginler bilen alnyp barylýandygyny belläp, muňa mysal hökmünde Mary şäherinde gurulýan, kuwwaty ýylda 640 müň tonna karbamid dökünini öndürmäge niýetlenen zawodyň gurluşygyny görkezdi hem-de bu zawodyň ýakyn wagtlarda ulanmaga berilmeginiň ýurdumyzyň himiýa senagatynyň ösmegine uly itergi berjekdigini aýtdy. Bu möhüm ähmiýetli taslamanyň durmuşa geçirilmegi netijesinde, 2002-nji ýylda Tejen şäherinde kuwwatlylygy 350 müň tonna barabar bolan zawodyň, şeýle hem häzirki wagtda Mary şäherinde ýylda 640 müň tonna mineral dökünleriň öndürilmegi üçin niýetlenip gurulýan himiýa toplumynyň önümlerini göz öňünde tutup aýdanyňda, Türkmenistanda öndürilýän azot dökünleriniň ýyllyk möçberi 2 million tonnadan geçer. Döwlet Baştutanymyz bu önümiň üçden birine golaýynyň içerki bazara, galanynyň bolsa eksporta iberiljekdigini aýdyp, häzirki wagtda himiýa senagatynyň uly özgertmeleriň bosagasynda durandygyny belledi.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzda belarus hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde pudagyň ýene-de bir iri kärhanasynyň – Garlykdaky kaliý dökünlerini öndürýän dag magdan toplumynyň gurluşygy alnyp barylýar diýip aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz bu desgalaryň gurlup, ulanmaga berilmeginiň pudagyň önümçilik kuwwatyny has-da artdyrjakdygyny, himiýa senagatyny ösdürmek boýunça kabul eden maksatnamalarymyzy üstünlikli durmuşa geçirmäge mümkinçilik döretjekdigini belledi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow munuň ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň çalt depginler bilen ösmegine uly itergi berjekdigini, milli ykdysadyýetimiziň ýokary depginler bilen ösmeginiň bolsa, ýurdumyzyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmaga giň mümkinçilikleri açýandygyny hem-de mähriban halkymyzyň asuda, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün edýändigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz öz çykyşyny jemläp, Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde ýokary hilli karbamid öndürýän täze, döwrebap zawodyň düýbüniň tutulmagy bilen ýygnananlaryň hemmesini ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady. Türkmenistanyň Prezidenti bu zawodyň gurluşygynyň öz wagtynda we ýokary hilli amala aşyryljakdygyna berk ynam bildirip, Ýaponiýanyň «Mitsubishi Corporation», Türkiýäniň «Gap Inşaat» kompaniýalarynyň ýolbaşçylaryna hem-de işgärlerine bu taslamany durmuşa geçirmekde uly zähmet üstünliklerini arzuw etdi.
Türkmenistanyň Baştutanyňy çykyşy dabara gatnaşyjylaryň ruhubelentligini artdyryp, şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Soňra milli Liderimiz «Mitsubishi Corporation» kompaniýasynyň prezidenti, uly ýerine ýetiriji direktor Ken Kobaýaşa söz berdi.
Ýaponiýaly işewür Türkmen döwletiniň baştutanyna Türkmenistana gelip görmäge mümkinçiligiň döredilendigi we türkmen topragyndaky mähirli myhmansöýerlik üçin hoşallyk bildirip, Garabogaz şäherinde öňde baryjy tehnologiýalar bilen üpjün ediljek karbamid öndürýän täze zawodyň düýbüniň tutulmagyna bagyşlanan dabara gatnaşyjylaryň öňünde çykyş etmegiň özi üçin uly mertebe bolup durýandygyny aýtdy.
Ken Kobaýaşi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan türkmen topragyndaky tebigy baýlyklaryň uly gorlaryndan netijeli peýdalanmagyň hasabyna, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň yzygiderli ösdürilmegine gönükdirilip, paýhasly we öňden görüjilikli syýasatyň ýöredilmegi netijesinde, häzirki wagtda Türkmenistanyň täze eýýamda – Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ynamly gadam urýandygyny aýtdy.
Türkmenistanyň Baştutanynyň başlangyjy boýunça “açyk gapylar” syýasatynyň ýöredilmeginiň, şeýle hem ýurtda maýa goýumlary babatda oňaýly ýagdaýyň döredilmeginiň özi ygtybarly ykdysady hyzmatdaşlygyň nusgasyny tutuş dünýä äşgär edýär. «Mitsubishi Corporation» kompaniýasynyň ýolbaşçysy Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň geriminiň ýylsaýyn giňelýändigini kanagatlanma bilen belläp, täze iş orunlary bilen üpjün edilmegine ýardam berýän senagata we ulag ulgamyna degişli kämil düzümiň döredilmeginiň, iri maýa goýumlarynyň çekilmeginiň munuň aýdyň mysaly bolup durýandygyny aýtdy.
Jenap Ken Kobaýaşi sözüni dowam edip, Ýaponiýanyň öňde baryjy kompaniýalarynyň Türkmenistan bilen özara peýdaly hyzmatdaşlyk edýändigini we şunda ýokary tehnologiýaly innowasion taslamalaryň amala aşyrylýandygyny aýdyp, bu hyzmatdaşlygyň geljekde-de üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdi. Munuň özi iki taraplaýyn ynama esaslanýan türkmen-ýapon gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna önjeýli goşant bolar. Şol bir wagtyň özünde, medeni-gumanitar gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegi üçin täze mümkinçilikler döreýär. «Mitsubishi Corporation» kompaniýasynyň ýolbaşçysy biziň hyzmatdaşlygymyzyň iki halkyň ýaşaýyş derejesiniň we maddy üpjünçiliginiň ýokalandyrylmagyna ýardam berjekdigini aýtdy.
Işewür geçen ýylyň sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa saparynyň üstünlikli geçmeginiň Türkmenistanyň ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine uly ähmiýet berýändigini äşgär edendigini aýdyp, şol saparyň çäklerinde gol çekilen resminamalaryň özara peýdaly we uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin goşmaça mümkinçilikleri döredendigini belledi.
Çykyşynyň ahyrynda ýaponiýaly işewür hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça ykdysadyýeti ösdürmegiň milli strategiýasynyň amala aşyrylmagy netijesinde, ýakyn geljekde Türkmenistanyň ösüşiň we rowaçlygyň ýolunda täze uly üstünlikleri gazanjakdygyna ynam bildirip, türkmen Liderine berk jan saglyk, şeýle hem türkmen halkynyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen köp ugurly döwlet işinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Döwlet Baştutanymyz jenap Ken Kobaýaşa täsirli çykyş edendigi üçin minnetdarlyk bildirip, Türkiýäniň “Çalyk Holding” kompaniýsyryň ýolbaşçysy Ahmet Çalyga söz berdi.
Türkiýeli işewür hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we ýygnananlaryň äzlisi bilen salamlaşyp, türkmen Liderine Türkmenistanda mineral dökünleriň işlenip çykarylmagy üçin niýetlenen iri desgalaryň biriniň - Garabogaz şäherinde karbamid öndürmek boýunça zawodyň düýbüni tutulmagyna bagyşlanan dabara gatnaşmaga mümkinçiligiň döredilendigi üçin çuňňur hoşallyk bildirdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan ösüş strategiýasynyň amala aşyrylmagy esasynda, ýurduň ykdysady kuwwaty barha artdyrylýar, ähli welaýatlarda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilýän täze desgalaryň gurluşygy batly depginler bilen alnyp barylýar. “Çalyk Holdingiň” ýolbaşçysy sözüni dowam edip, degerli çäreleriň görülmegi netijesinde, türkmen döwletiniň nebit we gaz bilen birlikde, wajyp önümleri hem eksporta iberýändigini hem-de munuň üçin uglewodorod serişdeleriniň çig-mal bolup durýandygyny aýtdy. Taryhy ölçegler boýunça gysga möhletde Türkmenistan dünýäniň sazlaşykly ösýän ýurtlaryň birine öwrüldi.
Türkieli işewür täze zawody gurmak üçin natriniň sulfatynyň we beýleki minerallaryň gorlary boýunça dünýäde örän baý ýer diýlip hasaplanýan hem-de himiýa pudagy üçin egsilmez çig mal çeşmesi bolup durýan Garabogazyň saýlanyp alynmagynyň Türkmenistanyň Prezidentiniň öňdengörüjilikli syýasaty ýöredýändigini aýdyň görukezýän subutnamadygyny belledi.
Türkiýeli işewür hyzmatdaşyk edýän Ýaponiýanyň «Mitsubishi Corporation» we “Mitsubisi Heavy Industries” kompaniýalarynyň kärhananyň önümçilik bölümlerini has täze tehnika bilen üpjün etjekdigini belljp, “Gap Inşaat” kompaniýasynyň esasy inženerçilik hyzmatlary bilen birlikde, ähli gurluşyk işlerini, zerur materiallary, desgany we işe girizmek-sazlamak işlerini amala aşyrjakdygyny aýtdy.
“Çalyk Holdingiň” ýolbaşçysy Türkmenistanda ýokary bilimli hünärmenleriň taýýarlanylmagyna uly ähmiet berilýändigini belläp, täze desgany dolandyrjak we bu ýerde işlejek türkmen inženerleriniň we tehniki işgärleriň ýüzlerçesi üçin ýörite okuwlaryň guraljakdygyny aýtdy.
Şeýle hem bu ýerde karbamid zawodynyň netijeli işlemegi üçin elektrik energiýasynyň we suwuň zerur möçberini öndürýän desgalar hem gurular.
“Çalyk Holdingiň” ýolbaşçysy Garabogazdaky karbamid öndürýän zawodda işlenip çyýarylan önümiň şu ýerden deňiz porty arkaly eksporta iberiljekdigini aýdyp, eksport babatda döreýän täze ýagdaýlaryň Türkmenistanyň mineral dökünleri dünýä bazarlaryna eksport edýän ýurtlaryň hataryna goşulmaga mümkinçilik berjekdigini belledi.
“Çalyk Holdingiň” ýolbaşçysy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa özüniň ýolbaşçylyk edýän kompaniýasyna Türkmenistanyň ykdyswadyýeti üçin möhüm ähmiete eýe bolan bu taslamanyň amala aşyrylmagyna gatnaşmak babatda uly ynam bildirilendigine tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, türkmen döwletiniň Baştutanyny bu maýa goýumly taslamanyň has täze tehnologiýalar esasynda amala aşyryljakdygyna we döwrebap “nou-hau” bilen üpjün ediljekdigine ynandyrdy.
Soňra dabara gatnaşyjylaryň ählisine täze toplum, häzirki taryhy eýýamda dürli pudaklarda, şol sanda himiýa senagatynda gazanylýan örän uly ykdysady üstünlikler barada jikme-jik gürrüň berýän film görkezildi.
Soňra alypbaryjy türkmen döwletiniň Baştutanyndan zawodyň düýbüniň tutulmagy mynasybetli, geljekki nesiller üçin ýadygärlik sene ýazgysyny galdyrmagy haýyş edýär. Milli lybasly mekdep okuwçylary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen mähirli görşüp, döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk we köp ugurly işinde uly üstünlikleri arzuw etdiler. Olar milli Liderimize sene ýazgysynyň gutusyny gowşurýarlar.
Döwlet Baştutanymyz dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpmagynda ýazga gol çeikp, haly düşelen ýoda bilen ýöräp, karbamid öndürýän zawodyň düýbüniň tutuljak ýerine barýar, bu ýerde täze gurluşyk barada söz açýan bannerler goýlupdyr.
Dabaraly pursat gelip ýetýär - ýygnananlaryň şowhunly el çarpmagynda, döwlet Baştutanymyz geljekki zawodyň binasynyň düýbüne ýadygärlik sene ýazgyly gutyny goýýar. Asylly däbe görä, hormatly Prezidentimiz täze uly senagat toplumynyň binýadyna beton atyp, gurluşyga badalga berýär, munuň özi dabara gatnaşanlar tarapyndan ruhubelentlik bilen garşylandy.
Şeýle hem dabaranyň barşynda himiýa senagatynyň has tapawutlanan işgärlerine ýadygärlik sowgatlary gowşuryldy. Olar döwlet Baştutanymyza özleriniň zähmetine ýokary baha berlendigi üçin çuňňur hoşallyk bildirip, ata Watanymyzyň mundan beýläk-de rowaçlygynyň artdyrylmagy ugrunda yhlasly zähmet çekjekdiklerine ynandyrdylar.
Dabara tamamlanandan soňra, döwlet Baştutanymyz täze zawodyň düýbüniň tutulmagy mynasybetli dabaraly çärä gatnaşdy, şonda döredijilik topralary çykyş etdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmeleri bu şanly waka bilen ýene-de bir gezek gutlap, bu ýerden ugrady.
Türkmen Döwlet habarlar gullugy
18.08.2014
Esasy


text: 7 Alyşa: «Ýehowanyň sözüni diňläň! Ýehowa şeýle diýýär: „Ertir şu wagtlar Samariýanyň derwezesinde* bir kersen* ýokary hilli unuň bahasy bir şekel*, iki kersen arpanyň bahasy bir şekel bolar“»+ diýdi.2 Şonda patyşanyň ynamdar nökeri hak Hudaýyň guluna: «Ýehowa gögüň derwezelerini açsa-da, beýle zat bolmaz!»+ diýdi. Emma Alyşa: «Sen muny gözüň bilen görersiň+, ýöne şol zatlardan bir agzam datmarsyň»+ diýdi.3 Şäher derwezesinde dört sany heýwere keselli adam otyrdy+. Olar biri-birlerine: «Beýdip ölümimize garaşyp oturmak nämä gerek?4 Şähere gireli diýseg-ä, şäherde açlyk+, barybir öleris. Bärde otursagam, diri galjak gümanymyz ýok. Ýörüň, siriýalylaryň düşelgesine gideliň. Olaryň bize haýpy gelip, öldürmeseler-ä, ýaşarys. Öldürselerem, etjek alajymyz ýok!» diýişdiler.5 Şeýdip, olar garaňky gatlyşyp barýarka, siriýalylaryň düşelgesine gitdiler. Düşelgä barsalar, hiç kim ýok eken.6 Ýehowa siriýalylara söweş arabalaryň, atlaryň sesini, ägirt uly goşunyň goh-galmagalyny eşitdiripdi+. Şonda olar: «Ysraýyl patyşasy üstümize çozmak üçin hetleriň we Müsüriň patyşalaryny hakyna tutandyr!» diýişdiler.7 Olar çadyrlaryny, atlaryny, eşeklerini, düşelgedäki bar zatlaryny taşlap, alagaraňkyda gaçyp gitdiler.8 Heýwere keselliler bolsa düşelgäniň gyrasyndaky çadyra girip, iýip içdiler, çadyrdaky altyn-kümüşleri, egin-eşikleri bir ýere äkidip gizlediler. Soňra başga çadyra girip, ondaky zatlary hem äkidip gizlediler.9 Ahyry olar biri-birlerine: «Bolup ýörşümiz-ä gowy däl. Gidip, hoş habary buşlalyň. Daň atýança bärde otursak, işimizi görerler. Ýörüň, çaltrak köşge habar bereliň» diýdiler.10 Olar gidip, şäheriň derwezebanlaryna batly ses bilen: «Biz siriýalylaryň düşelgesine baryp gaýtdyk, düşelgede adam-gara ýok eken. Daňylgy duran atlar we eşeklerden başga janly-jemende galmandyr. Siriýalylar çadyrlaryny şol durşuna taşlap gidipdir» diýip habar berdiler.11 Şonda derwezebanlar jar çekdiler, habar köşge baryp ýetdi.12 Habary eşiden patyşa ýarygije turup, hyzmatkärlerine: «Bilýäňizmi, siriýalylar näme etjek bolýar? Olar biziň aç oturanymyzy+ bilýär. Düşelgelerini taşlan kişi bolup, bir ýerde gizlenendirler. Şäherden çykaýsak, üstümize dökülip, bizi diri tutjak bolýandyrlar. Şeýdibem, şäheri basyp aljak bolýandyrlar»+ diýdi.13 Şonda hyzmatkärleriň biri: «Rugsat berseňiz, birnäçe adam şäherde galan atlaryň bäşisini alsyn-da, düşelgä gidip görsün. Bärde galsalaram, barybir beýleki ysraýyllar ýaly heläk bolarlar. Hany, şolary iberip göreli, näme bolsa-da göräýeris» diýdi.14 Şeýlelikde, atlary iki araba goşdular. Patyşa: «Gidiň-de, bar zady anyklaň» diýip, siriýalylaryň düşelgesine adam iberdi.15 Olar Iordana ýetýänçäler, siriýalylaryň giden ýolundan ýörediler. Ýoluň ugry gaçyp giden siriýalylaryň egin-eşiklerinden we goş-golamlaryndan doludy. Çaparlar yzyna dolanyp, ähli zady patyşa habar berdiler.16 Adamlar gidip, siriýalylaryň düşelgesini taladylar. Şonda Ýehowanyň aýdyşy ýaly, bir kersen ýokary hilli unuň bahasy bir şekel, iki kersen arpanyň bahasy bir şekel boldy+.17 Patyşa ynamdar nökerini şäher derwezesine gözegçi edip goýupdy. Emma ol derwezeden çykyp barýan adamlaryň aýak astynda galyp öldi. Şeýlelikde, hak Hudaýyň gulunyň patyşa aýdan sözleri ýerine ýetdi.18 Hak Hudaýyň guly patyşa: «Ertir şu wagtlar Samariýanyň derwezesinde iki kersen arpanyň bahasy bir şekel, bir kersen ýokary hilli unuň bahasy bir şekel bolar»+ diýende,19 patyşanyň nökeri hak Hudaýyň guluna: «Ýehowa gögüň derwezelerini açsa-da, beýle zat bolmaz!» diýipdi. Alyşa hem: «Sen muny gözüň bilen görersiň, ýöne şol zatlardan bir agzam datmarsyň» diýipdi.20 Alyşanyň aýdyşy ýaly-da boldy, derwezeden çykyp barýan adamlar nökeri basgylap öldürdiler.


text:
Almaty oblysynda kásippen aınalysamyn degenderge múmkindik zor. Muny úıde qarap otyrmaı, qoldan kelgenin kásipke aınaldyrǵan Iýldýz Turaeva aıtyp otyr. Jas kásipkerdiń sheber qolynan shyqqan buıymdardy óńir turǵyndary paıdalanyp ta júr. Sebebi Uıǵyr aýdanynyń Shonjy aýylynyń turǵyny Iýldýz Turaeva qoǵamǵa qajetti taýar óndiredi. Ol jýyrda ǵana memlekettik qoldaýdyń arqasynda jeke tigin ehyn ashqan edi.
2019 jyly Iýldýz Turaev kásip bastaý nıetimen Almaty oblysynyń Kásipkerler palatasyna júginip, kásipkerlik negizderi boıynsha «Bastaý Bıznes» oqytý jobasyna jazylǵan.. Oqytý barysynda Iýldýz toqyma buıymdaryn shyǵarý jobasyn ázirledi. Nátıjesinde joba «Jas kásipker» baǵdarlamasy aıasynda 500 000 teńge kóleminde grantqa ıe boldy.
- Jastaıymnan tigin isimen aınalysýdy armandaıtynmyn. Basynda hobbı retinde qaradym. Úı ishi men týystaryma jıyntyqtar jasap júrdim. Osydan keıin men bul hobbıdi jeke kásipke aınaldyrýdy sheshtim. «Atamekenniń» aýdandyq fılıaly tarapynan maǵan bıznesti ashý jáne damytý úshin jan-jaqty qoldaý kórsetildi. Qazir biz toqyma ónimderiniń 20-dan astam túrin shyǵaramyz. Ónimder tek bizdiń aýdanda ǵana emes, kórshiles aýdan men qalalarda da úlken suranysqa ıe, — deıdi jas kásipker.
Granttyq qarjylandyrýǵa Iýldýz Týraeva zamanaýı tigin jabdyqtaryn satyp aldy. Onyń aıtýynsha, ónimder «Baby comfort» brendimen «Shonjyda jasalǵan» markasymen shyǵarylady. Tigin ehynda jeti adam jumys isteıdi. Olar barlyq túrdegi toqymanyń 25 túrin jasaıdy, onyń ishinde qalyńdyqtyń jasaýy, perzenthanadan shyǵarý jıyntyqtary, ár túrli jastaǵy balalarǵa arnalǵan jıyntyqtar, as úıge arnalǵan jıyntyqtar, tósek-oryn jıyntyqtary, qonaq bólmege arnalǵan jıyntyqtar, júk kólikterine arnalǵan perdeler, qyzdar men jańa týǵan nárestelerge arnalǵan kıimder jáne basqalar.
Osy jyly kásipker óndiris kólemin arttyrý maqsatynda qosymsha jabdyqtar satyp alyp, jobany keńeıtýdi josparlap otyr.


text:
Belarýstiń BUU janyndaǵy turaqty ókildigi Estonııa, Franııa, Irlandııa, Norvegııa, Ulybrıtanııa, AQSh, Belgııa jáne Germanııa mıssııalaryna Ryanair reısindegi oqıǵa týraly málimdeme jasaǵannan keıin narazylyq notasyn jiberdi. Bul týraly BUU janyndaǵy Belarýs turaqty ókili Valentın Rybakov málimdedi dep habarlaıdy «Adyrna» ulttyq portaly Tengrinews.kz-ke silteme jasap.
Sársenbiden bastap Franııa, Irlandııa jáne Estonııa BUU Qaýipsizdik keńesinde Mınskige ushaqtyń qonýy týraly jaǵdaıdy jabyq talqylaýdy bastaǵan. Onyń qorytyndysy boıynsha Estonııa, Franııa, Irlandııa, Norvegııa, Ulybrıtanııa, AQSh, Belgııa jáne Germanııa málimdeme jasady. Onda olar Ryanair reısi jalǵan sebeptermen qonýǵa májbúr boldy dep málimdedi. Sonymen qatar, olar ustalǵan Roman Protasevıch pen Sofııa Sapegany bosatýdy talap etti jáne Mınskige "óz áreketteri úshin jaýap berýge" kúsh salýǵa ýáde berdi. Eýropa elderi men AQSh-tyń aıtýynsha, Mınskiniń áreketi "Halyqaralyq azamattyq avıaııa men Eýropa qaýipsizdigine soqqy jáne halyqaralyq quqyqty elemeý".
"Biz oǵan jaýap berdik. Bizdi shaqyrǵan joq, biraq nátıjeleri týraly bilemiz. Qaýipsizdik keńesiniń osy jabyq kezdesýi aıaqtalǵannan keıin segiz memleket ókilderi jasaǵan málimdeme týraly bilemiz", - dedi Rybakov.
Ol bul málimdemeni jasaǵan barlyq segiz memlekettiń mekenjaıyna birdeı mazmundaǵy narazylyq notasy jiberilgenin aıtty.
"Onda biz tıisti tergeý júrgizilip, tıisti nátıjeler alynǵanǵa deıin osy oqıǵanyń kez kelgen pikirleri men kez kelgen baǵalaryn jarııalaý BUU-ǵa múshe memleketterdiń egemendik teńdigin buzýdyń aıqyn mysaly ekenin aıttyq", - dedi turaqty ókil.
Onyń aıtýynsha, mundaı tergeýlerdi júrgizýge quqyǵy bar quzyretti qurylymdar (birinshi kezekte IKAO) resmı tergeý júrgizgenge deıin kez kelgen málimdeme jasaýǵa ruqsat etilmeıdi.
«Adyrna» ulttyq portaly.


text:
2000-nji milady ýyldan başlap, her ýylyň 21-nji February Unesco tarapyndan Halkara Enedil Güni hökmünde yglan edildi.
Unesco-nyň açyklamasyna görä, dünýäde gepleşilýän 6000 tüýsli diliň deň ýarysy aradan çykyp, hemişelik ýitip gitme howpundadyr.
Birleşen Milletler Guramasynyň terbiýe, ylym we medeniýet işlerine degişli bolan bu organizationyň aýdyşyna görä: „Dil gepleşik, düşünişme we aragatnaşyk serişdesi hökmünde, ynsanlara öňki nesillerden ýeten bahaly bir miras we olaryň medeni kimlikleriniň iň uly belligidir. Şeýle bolansaň bir diliň aradan gitmegi iňňän gymmatly medeni miraslaryň, goşgularyň, söz düzümleriň we hatda degişmeler-şorta sözleriň aradan çykyp, ýok bolmagyna sebäp bolýar.”


text:
Tämizleýji serişdeler: aýrybaşga (indiwidual) polotense; ýagly deri üçin niýetlenen tämizleýji serişdeler; bakteriýalara garşy ýörite sabyn; düzümi ýagsyz losýon; çyglandyryjy krem; deri öýjükleriniň gysylmagyny üpjün edýän…View More Jahyllyk düwürtiklerine degişli peýdaly maglumatlar
Tag: krem
Gözel görküň syry
Ýüzüniň derisi ýaglylara limon suwy garylan garyndy oňat täsir edýär. Narpyz garylan suw hem ýagly derä oňaýly täsir edýär. Ýagly derä ýapmak üçin bişirilen almanyň…View More Gözel görküň syry


text:
Semeı polıgonyndaǵy synaq alańyn kóp jyldyq zertteý bıyl aıaqtalady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Semeı polıgonyndaǵy «Tájirıbe alańynda» 2008 jyldan beri keshendi ekologııalyq tekserý júrgizilip keldi. Bıyl osy zertteýdi tolyq aıaqtaý josparlanyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat Energetıka mınıstrli QR Energetıka mınıstriNurlan Noǵaevqa silteme jasap.
Mınıstrliktiń Instagram -daǵy paraqshasynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Semeı synaq polıgonynda bolǵan arhıv sýreti jáne Nurlan Noǵaevtyń «Qazaqstan ıadrolyq qarýdan azat álem úshin» maqalasy jarııalandy.
«Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń atom salasynda memlekettiń qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa úles qosqan mańyzdy máseleler sheshildi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 1991 jylǵy 29 tamyzdaǵy Jarlyǵymen Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabyldy. Nátıjesinde Sovet odaǵy aýmaǵyndaǵy birinshi jáne eń iri synaq polıgony qyzmetiniń jumys isteýi aıaqtaldy.
Bul Elbasynyń halyq múddesi úshin qabyldaǵan batyl sheshimi Qazaqstannyń qarýsyzdaný, ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne ıadrolyq qaýipsizdik salasyndaǵy óziniń jahandyq kóshbasshylyǵyn nyǵaıtýǵa kómektesti», dep jazdy Nurlan Noǵaev.
Onyń aıtýynsha, tarıhı turǵydan alǵanda, alǵashqy atom bombasy polıgon aýmaǵynda 1949 jyly «Tájirıbe alańynda» synalǵan.
Polıgon aýmaǵynda 42 jyl boıy ıadrolyq qarýdyń barlyq túrleriniń jalpy alǵanda 456 synaǵy júrgizildi, bul kóptegen aýmaqtarǵa radıatsııanyń taralýyna ákeldi. Polıgonnyń jabylǵanyna qaramastan, onyń aýmaǵynda ıadrolyq synaqtar júrgizý úshin ınfraqurylym qaldy.
«Táýelsizdik jyldary ishinde Qazaqstan halyqaralyq qoǵamdastyqpen birlese otyryp, ıadrolyq qarýdy synaýdyń ınfraqurylymyn jáne saldaryn joıý boıynsha jumys júrgizdi, polıgonnyń burynǵy áskerı-ónerkásiptik keshenin beıbit maqsattarǵa konversııalaýdy júzege asyrdy.
Ótken jyly joıǵysh atmosferalyq ıadrolyq synaqtar ótkizilgen alań – Semeı polıgonyndaǵy «Tájirıbe alańyn» qaýipsiz jaǵdaıǵa keltirý boıynsha eń aýqymdy jáne biregeı jobalardyń biri aıaqtaldy», - dedi Nurlan Noǵaev.
Burynǵy polıgonnyń aýmaǵy 18 300 sharshy shaqyrym.
«Burynǵy polıgon jerleriniń radıoekologııalyq jaı-kúıin anyqtaý maqsatynda, sondaı-aq onyń lastanbaǵan bóligin tıimdi paıdalaný úshin 2008 jyldan beri osy aýmaqta keshendi ekologııalyq tekserý júrgiziledi. Bmyl osy zertteýdi tolyq aıaqtaý josparlanyp otyr.
Zertteý nátıjeleri boıynsha shekteýge jatatyn normatıvten tys lastanǵan jerler jáne sharýashylyq aınalymǵa berýge jaramdy shartty taza jerler aıqyndalatyn bolady», - dedi Nurlan Noǵaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Semeı synaq polıgony jabylýynyń 30 jyldyǵyna oraı, mınıstrlik «Semeı ıadrolyq qaýipsizdik aımaǵy týraly» zań jobasyn ázirlegen. Onyń erejelerinde polıgonnyń lastanǵan ýchaskelerinde ıadrolyq jáne radıatsııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne polıgonnyń jaramdy jerlerin sharýashylyq aınalymǵa berý úshin jaǵdaılar jasaý kózdelgen.
«Semeı synaq polıgonynyń jabylǵanyna 30 jyl – bul álemdik qoǵamdastyqtyń nazaryn ıadrolyq qarýdyń taralý máselesine aýdaryp, álemdi qalaı qaýipsiz etýdegi jáne «ulttyq tragedııadan – ıadrolyq qarýdan azat álemge jetý jolyndaǵy ulttyq jetistikke jetý» jolyn ótýdegi Qazaqstannyń úlgisin kórsetýdiń taǵy bir múmkindigi», - dedi ol.


text:
TKF (Türkmenistanyň Kikboksing Federasiýasy) 1992-nji ýylda Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Aleksandr Nikolaýewiç Snagowski tarapyndan esaslandyryldy. Türkmenistanyň Kikboksing Federasiýasy WAKO-nyň agzasydyr. Aleksandr Nikolaýewiç şol wagtdalarda birnäçe türgen ýetişdirip başlaýar we ilkinji bolup, (häzirki wagtda tälimçi) Garryýew Meretmyrat Kakabaýewiç bilen 1993-nji ýylda Wengirýanyň Budapeşt şäherinde geçirilen “Kikboksing boýunça Dünýä Çempionatyna” Dünýä çempionatyna gatnaşýarlar.
2014-nji ýylda TKF-nyň başlygy bolup Aleksandr Nikolaýewiçiň şägirdi Izmaýlow Halmurat Akmuradowiç bellenilýär. Izmaýilow Halmurat häzirki wagta çenli bolsa federasiýa ýolbaşçylyk edip gelýär.
TKF-da 17 ýaşa çenli ýetginjekler topary we 18 ýaşdan ýoakry bolsa ulular topary hereket edýär. Türkmenistanyň milli ýygyndysyna girmek üçin bolsa Türkmenistanyň çempiýony ýa-da 2-nji orny eýelemek zerurdyr. Türkmen türgenleri kikboksing sportunyň “full contact” “low kick” “K-1” görnüşleri boýunça çykyş edýärler. Türkmen kikboksçylarynyň dünýä, Ýewropa we Aziýa çempionatlarynda we birnäçe iri halkara derejeli ýaryşlarda baýrakly orunlara mynasyp boldylar.
TKF diňe WAKO-nyň guraýan halkara ýaryşlaryna gatnaşýar. Türkmenistandaky ähli kikboksing ýaryşlaryndan geçirilmeginden öň WAKO-nyň wekili gelip degişli synlary berýär.


text:
Aýǵanstanda qyzdardyń qaıta mektepke barýyna ruqsat beretin zań daıyndap jatyr
NUR-SULTAN. QazAqparat – Tálipter (Talıban qozǵalysyna Qazaqstanda jáne basqa kóptegen elderde tyıym salynǵan – esk.) jınaǵan Aýǵanstan úkimetiniń quramy jańa mınıstrlik laýazymdarmen tolyqty. Sonymen qatar bılik mınıstrlerdiń jańa orynbasarlaryn tanystyrdy, olardyń arasynda birde-bir áıel joq, dep habarlaıdy QazAqparat euronews saıtyna silteme jasap.
Aýǵanstanda quralǵan jańa úkimet quramynda pýshtýndardan basqa Hazar shıitteri ókilderiniń kirgeni týraly málimdeıdi. Jańa úkimet ýaqytsha dep tanylǵan, aldaǵy ýaqytta keıbir vedomstvolardy áıelderdiń basshylyǵyna berý múmkindigi qarastyrylmaq. Bul týraly Talıban qozǵalysynyń resmı ókili Zabıhýlla Mýdjahıd málim etti. Sonymen qatar ol qyz balalarǵa qaıtadan mektepke barýǵa ruqsat etetin zańnyń daıyndalyp jatqanyn málimdedi. Al áıelder sharıǵat normalaryn saqtaǵan jaǵdaıda jumysqa shyǵa alady.
Eske salsaq, budan buryn bálipter áıelder er adamdarmen birge oqymaıdy degen edi. Sonymen qatar, ıÝNESKO Aýǵanstanda qyz balalardyń mektepte oqymaý máselesine alańdaýshylyq bildirdi.


text:
11-nji iýulda Bolgariýada geçirilen nobatdan daşary Parlament saýlawlarynda «Demokratik güýçler bileleşigi» bilen hyzmatdaşlykdaky GERB partiýasy ýene-de öňde barýar. Premýer-ministr Boýko Borisowyň ýolbaşçylygyndaky GERB partiýasyna saýlawçylaryň 24 göterimi ses berdi. Bolgariýanyň Merkezi saýlaw topary saýlawlaryň resmi netijelerini 18-nji iýula çenli yglan eder.
«Şeýle halk bar» partiýasy az aralyk bilen yza galyp, sesleriň 23 göterimine eýe boldy. Ondan soň «Bolgariýanyň sosialistik partiýasy» sesleriň 13,74 göterimine, «Demokratik Bolgariýa» 12,7 göterim sese eýe boldy. Bäşinji orny 10,33 göterim ses bilen «Hukuklar we azatlyklar hereketi» partiýasy eýeleýär. «Galkyn!» partiýasy bolsa, saýlawçylaryň 5,51 göterim sesine eýe boldy. Saýlawlara gatnaşyk 40 göterim töweregi bolup, gatnaşygyň ep-esli pesdigi habar berilýär. Aprel aýynda geçirilen saýlawlaryň netijesinde bileleşen hökümeti döretmegiň başa barmandygy sebäpli Prezident Rumen Radew Parlamentiň işini ýatyrypdy.
4-nji aprelde geçirilen saýlawlarda dolandyryjy GERB partiýasy sesleriň 26,18 göterimini gazanyp, ýeňiş gazanypdy. Ikinji orny 17,66 göterim ses bilen «Şeýle halk bar» partiýasy eýeledi. Üçünji orny 15,01 göterim ses bilen «Bolgariýanyň sosialistik partiýasy» eýeledi. Mundan başga-da, «Demokratik Bolgariýa» partiýasy sesleriň 9,45 göterimine, «Hukuklar we azatlyklar hereketi» 10,49 göterimine we «Galkyn!» 4,72 göterimine eýe bolup, Parlamentden orun alypdylar. Ýöne hökümet döredip bilmediler.
Bolgariýa Parlament Respublikasy bolup, Milli ýygnak 240 deputatdan ybarat, olar dört ýyl möhlet bilen halk köpçüliginiň sesi arkaly saýlanýar. Saýlawçylaryň 4 göterimden gowragy ses berse, partiýa Parlamente girip bilýär.
11-nji iýulda Bolgariýada geçirilen nobatdan daşary Parlament saýlawlarynda «Demokratik güýçler bileleşigi» bilen hyzmatdaşlykdaky GERB partiýasy ýene-de öňde barýar. Premýer-ministr Boýko Borisowyň ýolbaşçylygyndaky GERB partiýasyna saýlawçylaryň 24 göterimi ses berdi. Bolgariýanyň Merkezi saýlaw topary saýlawlaryň resmi netijelerini 18-nji iýula çenli yglan eder.


text:
Túrkistan oblysynda joǵalyp ketken 13 jastaǵy qyz tabyldy
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan oblysynda habar-osharsyz ketken qyz tabyldy. 13 jastaǵy jasóspirim otbasylyq janjaldan keıin úıinen ketip qalǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ata-anasy qyzynyń iz-túzsiz ketkenin aıtyp, Shardara aýdandyq polıtsııa basqarmasynyń kezekshi bólimine aryzdanǵan. Jergilikti turǵyndar kámeletke tolmaǵan qyzynyń áli kúnge deıin oralmaı otyrǵanyn kórsetken. Osydan keıin qyz balany izdestirýge Shardara APB barlyq jeke quramy men Túrkistan oblysy polıtsııa departamentiniń Krımınaldy polıtsııasy jumyldyrylyp, jan-jaqty jumystar júrgizildi. Jedel ókilder joǵalǵan qyzdyń tanystary men dostaryn surastyryp, olardan jaýap alǵan. Іzdestirý sharasynyń nátıjesinde 13 jasar qyz tabyldy. Ol osy ýaqytqa deıin qurbysynyń úıinde bolǵan. Joǵalǵan qyz aman-esen ata-anasymen tabysty.
Osy rette oblys polıtseıleri ata-analarǵa balalaryna barynsha muqııat bolýdy eskertedi. Kóp jaǵdaıda jasóspirimderdiń joǵalý sebebi - ata-ananyń balaǵa salǵyrt qaraýy, otbasyndaǵy ózara túsinispeýshilik jáne bala men ata-ananyń ótpeli kezeń qıyndyqtaryna tóze almaýy.
- Almaty zoobaǵynda zebra qulyndady
- Óskemende kóligine esirtki tyǵyp, saýdalaǵan 38 jastaǵy er adam ustaldy
- Oralda 2 kólik soqtyǵysyp, eki adam jaraqat aldy
- Baǵanǵa, úıdiń qorshaýyna soǵyldy: Almatyda avtokólik 1 adamdy mert qyldy
- Jambyl oblysynda jol apatynan 1 adam qaza taýyp, 6-ýy jaraqattandy
- Maqtaaralda Qosman Aıtmuhametovke eskertkish-bıýst ornatyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
Zııaly qaýym «Arys, biz birgemiz» aktsııasyna ún qosty
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket jáne qoǵam qaıratkeri Nurlan Orazalın zııaly qaýym atynan «Arys, biz birgemiz» aktsııasyna ún qosty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Arystaǵy aýyr jaǵdaı arqamyzdy aıazdaı qarydy. Alashtyń jurtyn, qazaqtyń elin qatty qaıǵyǵa batyrdy. Biz kútpegen nárse edi. Arystyqtardy, túrkistandyqtardy, ońtústik jurtyna sizdermen birgemiz degimiz keledi. Sizderdiń tózimderińiz búgin de synǵa túsip otyr. Kúlli qazaq jurty sizdermen birge! Osy kezde Túrkistan óńiriniń ákimi Ómirzaq Shókeevtiń halqyn bir úlken birlikke shaqyryp, áreket jasaǵany, sýyt habar astanaǵa jetken kezde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń arnaıy ushyp barýy, búkil eldiń jumylyp jatýy - ulttyq qaıǵyny kóterý úshin respýblıkanyń áleýeti jetetinin kórsetedi. Aıqaı eshkimge paıda bermeıdi. Óz qaıǵymyzdy ózimiz jeńýimiz kerek. Qaıǵyny jeńýdiń eń basty kúshi - ishki birlik. Zııaly qaýym shet qalmaıdy. Qolynan kelgenshe Túrkistan jurtshylyǵyna kómegin beredi», - dedi Nurlan Orazalın «Habar» jáne «Qazaqstan» arnasyndaǵy «Arys, biz birgemiz» telemarafonynda.
Eske sala ketsek, Arystaǵy jarylystan zardap shekkenderge kómek qolyn sozý maqsatynda elimizde «Arys, biz birgemiz» aktsııasy ótip jatyr. Aktsııa aıasynda Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń qyzmetkerleri bir kúndik jalaqysyn aýdarmaq. Osy bastamaǵa depýtattar da qosylǵan.
Aktsııa aıasynda Túrkistan oblysy Arys qalasyndaǵy oqıǵadan zardap shekkenderge járdem berý úshin oblys ákimshiliginiń janynan ashylǵan «Túrkistan» korporatıvtik áleýmettik damý qoryna habarlasýyńyzǵa bolady.
«Túrkistan» korporatıvtik áleýmettik damý qory rekvızıtteri
Túrkistan oblysy
Túrkistan qalasy, Kyzylorda tas joly , 34 A ǵımaraty,
Poshta ındeksi 161200
BSN (BIN) 100440016000
«ForteBank» AQ Túrkistan qalasyndaǵy fılıaly
JSK (IIK) KZ7196528F0007014540
BSK (BIK) IRTYKZKA
Foto:ult.kz
- UEFA Chempıondar lıgasy: «Lıverpýl» úshinshi oıyn qatarynan jeńiske jetti
- Qyzylorda oblysynda vaktsına alǵandardyń 0,4% koronavırýs juqtyrdy
- Rýlde polıtseı bolǵan: Qaraǵandyda jol apatynan sábı kóz jumdy
- Tennıs: Elena Rybakına Máskeý týrnıriniń ekinshi aınalymyna shyǵa almady
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» belarýstik «Dınamoǵa» ese jiberdi
- Trıatlonnan 2022 jylǵy Álem chempıonaty ótetin qalalar anyqtaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Ýewropa Bileleşiginiň Moskwa garşy Ukrainadaky krizis bilen bagly girizen sanksiýalaryny “absurd” diýip atlandyrdy.
Germaniýanyň “Bild” gazetinde 11-nji ýanwarda çap edilen söhbetdeşliginde Putin “Ýewropa Bileleşiginiň şol sanksiýalar bilen edýänleri absurd teatryndan başga zat däldir” diýdi.
2014-nji ýylda Krymyň Ukrainadan bölünip, Orsýete goşulmagy boýunça geçirilen referendum “demokratik, adamlaryň islegine laýyk boldy”, diýip Putin belledi.
Şeýle-de Putin Moskwanyň gündogar Ukrainadaky rolunyň tankyt edilmegini agzap, Kiýewiň we orsýetçi separatistleriň arasyndaky ylalaşygyň doly berjaý edilmeýändigini belledi.
Putin NATO-nyň 1991-nji ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagynyň zyýany Orsýetiň serhetlerine golaýlamagyny hem agzap, Gündogary halkara krizislerini güýçlendirmekde aýyplady.


text:
“Washington Post” gazetinde ýazylmagyna görä, Amerikanyň Döwlet departamenti 2006-njy ýyldan bäri Siriýanyň oppozisiýasynyň işleri üçin 6 million dollar töweregi pul beripdir. Bu pullaryň aglabasy düýbi Londonda ýerleşýän “Barada TV” satellit telekanalyny ýöretmek üçin goýberilipdir.
“Barada TV” telekanaly 2009-njy ýylyň aprelinden başlap, gepleşikleri efire berip başlady. Häzir Siriýada ýüze çykan köpçülikleýin protestleri beýan etmek üçin telekanal özüniň işleriniň göwrümini giňeltdi.
“WikiLeaks” internet saýtynyň ýaýradan diplomatik ýazgylaryna salgylanyp, “Washington Post” gazetiniň ýazmagyna görä, Siriýanyň oppozisiýasyna ilkinji maliýe kömegi Jorj Buşuň prezidentlik eden döwründe, has takygy 2005-nji ýylda, Waşington Damask bilen özara gatnaşyklary doňduransoň, edilipdir.
Prezident Barak Obamanyň Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad bilen gatnaşyklary gowulandyrandygyna garamzdan, bu döwürde-de Siriýanyň oppozisiýasyna pul kömeginiň berlendigi aýdylýar.
Gazetiň çap eden maglumatyna laýyklykda, häzirki döwürde Birleşen Ştatlaryň Siriýanyň oppozision toparlaryna maliýe kömegini edip-etmeýänligi nämälim bolup galýar. Şeýle-de “Washington Post” gazeti syzan diplomatik ýazgylaryň takyklygy ýa-da “Barada TV” telekanalynyň maliýeleşdirilmegi barada Döwlet departamentiniň kommentariý bermekden saklanandygy aýdylýar.
“Geň galdyryjy däl”
Şweýsariýada ýaşaýan Siriýanyň oppozisiýa blogçysy Halyl Habaşyň aýtmagyna görä, bu berlen pullaryň häzirki gozgalaňlar bilen hiç hili ilteşigi ýok: “Birleşen Ştatlaryň belli topara, “Musulman doganlara” golaý “Barada TV” telekanalyna hemaýat berýändigi geň galdyryjy däl. 2006-njy ýyldan bäri 6 million töweregi dollar berildi, bu pullaryň aglabasy hem şol ilkinji ýylda berlipdi”.
Soňra Habaş şeýle diýýär: “6 million dollar Siriýadaky ýaly režimi agdarmak üçin ýeterlik möçberdäki pul däl. Şeýle-de olar belli bir topara hemaýat berdiler, bu topar hatda Siriýanyň içinde-de däl. Onuň ýurduň içine ýetirip biljek täsiri hem ýok. Biziň Siriýada şaýat bolýan protestlerimiz “Musulman doganlary” bilen ilteşiginiň ýokdugyny görkezýär”.
“Washington Post” gazetiniň çap eden bu maglumaty Siriýadaky täze çaknyşyklaryň dowam edýän wagtyna gabat geldi.


text:
Grenat
Granat partlaýjy ýa-da himiki maddalar bilen doldurylan we partlama ýa-da atyş enjamyny öz içine alýan kiçijik bomba görnüşidir.
Bu bomba adatça el bilen zyňylýar. Granatlar üç görnüşlidir:
Weýran ediji granat
Himiýa granaty
Okuw granaty
Weýran ediji granat düzüminde plastmassa partlaýjy maddalar bar. Bomba galyndysynda gaty köp gabyk bar. Himiýa granatynda ednatol (etilen di nitro amin), pikrik kislotasy bar. Bomba galyndysy, partlamanyň intensiwligini ýokarlandyrýan simap fulminatdan ýa-da gurşun azodidinden durýar. Okuw granatlary harby türgenleşikde ulanylýar. Adatça gara poroşok ýa-da C2 birleşmesi bar we weýran ediji güýji beýlekilerden az.
Umumy söweşlerde iki görnüşli granat ulanylýar:
Goranyş we hüjüm görnüşi.
Goranyş görnüşli granatyň böleklere bölüniş täsiri hüjüm görnüşinden has täsirli we ulanylýan metal materiallar sebäpli hüjüm görnüşinden has agyrdyr. Muňa garamazdan, hüjüm görnüşli granatlaryň gysga täsiri ýok diýen ýaly. Bölek effekti metal bölegi gaty inçe ýasalýar. Hüjüm görnüşli granatyň TNT mukdary gorag görnüşinden has ýokary bolany üçin, esasan reýdlerde ulanylýar. Sebäbi gorag görnüşinden has güýçli eşidilýär we nyşana alynýan duşman esgerleri öldürilmän, ses bilen haýran galýarlar. Şeýlelik bilen, haýran galan duşman esgerleriniň goranyş tertibine girmezden ozal ýok ediljekdigi çaklanylýar. Umuman harby taktika, hüjüm we goranyş görnüşli granatlar bir wagtyň özünde atylýar. Maksat duşmany gorkuzmak we şol bir wagtyň özünde adam pidalaryna sebäp bolmak, el granatlarynyň täsiriniň häzirki şertlerde ulydygyna syn edildi.


text:
ABŞ-nyň Kaliforniýa ştatyndaky Solka institutynyň barlag geçirijileriniň aýtmagyna görä, adam beýnisi 1 petabaýt maglumaty ýa-da 4,7 milliard kitaby saklap bilýän eken. Adam beýnisinde saklanýan maglumatlaryň möçberini hasaplap çykarmak maksady bilen Terri Seýnowskiniň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary sinapslaryň häsiýetini jikme-jik we çuňňur öwrendiler. Anyklanylan maglumatlara görä, bir sinaps 4,7 bit maglumat saklaýar. Bu birleşmeleriň sygymyny mukdara köpeldip, alymlar onuň 1 petabaýt maglumata barabardygyny ýüze çykardylar. Bu bolsa 4,7 milliard kitaba, 670 million internet sahypasyna ýa-da HD-TV formatyndaky 13,3 ýyllyk yzygiderli wideo barabardyr.
One Reply to “Adam beýnisiniň sygymy”
-
Wow! Gaty kaçestwaly maglumatlar, dowamaty bolsun!


text:
Habarlar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 14.09.2021 08:57
Türkmen wekiliýeti Owganystan boýunça Ženewa maslahatyna gatnaşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 11.09.2021 08:10
«Taliban» Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygyny mälim etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 09.09.2021 00:47
W.Hajiýew owgan meselesi boýunça sebitleýin duşuşykda çykyş etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 09.09.2021 00:40
Türkmenistan Owganystan boýunça täze hyzmatdaşlyk meýdançalaryny döretmegiň tarapdary
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 06.09.2021 08:46
Türkmenistan Owganystan boýunça gepleşiklere işjeň gatnaşýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 04.09.2021 07:51
Türkmenistanyň we Beýik Britaniýanyň DIM-leri owgan meselesini üns merkezinde saklaýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 02.09.2021 07:38
Türkmen wekiliýeti Birleşen Arap Emirliklerinde saparda bolýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 02.09.2021 07:30
Türkmenistan we Birleşen Arap Emirlikleri Owganystandaky ýagdaýlary maslahatlaşdy
HADYSALAR 02.09.2021 07:26
Türkmenistan Owganystandaky bolan wakalardan soň ýurda ilkinji ynsanperwerlik kömegini ugratdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.08.2021 21:20
Serhetabat-Turgundy türkmen-owgan gözegçilik-goýberiş nokady durnukly işledilýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.08.2021 08:26
Аkina-Аndhoý demir ýol bölegindäki gurluşyk işleri dikeldildi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.08.2021 08:22
Türkmenistan, Täjigistan we Awstriýa owgan meselesinde tagallalaryny birleşdirýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.08.2021 08:18
Türkmen-owgan serhedindäki gümrük nokatlary durnukly işledilýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 30.08.2021 15:28
Türkmen Lideri Ýewropa Bileleşiginiň Başlygyny Türkmenistanyň Bitaraplyk gününiň baýramçylygyna çagyrdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 30.08.2021 10:31
Gurbanguly Berdimuhamedow Şarl Mişel bilen Owganystandaky ýagdaýlar barada açyk gürrüň etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 28.08.2021 20:55
Türkmenistanyň DIM-i Owganystandaky ýagdaý boýunça maglumat ýaýratdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 26.08.2021 16:14
Türkmenistanyň Prezidenti we Pakistanyň daşary işler ministri owgan meselesini maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 26.08.2021 14:06
Türkmen-owgan serhedindäki gözegçilik nokatlary bökdençsiz işledilýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 26.08.2021 14:04
Türkmenistan Owganystana elektrik energiýasyny ibermegini dowam edýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 24.08.2021 09:30
Türkmenistanyň we Beýik Britaniýanyň diplomatlary owgan meselesini maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 19.08.2021 14:03
Pakistanyň daşary işler ministri Owganystanyň serhetdeş ýurtlarynda saparda bolar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 19.08.2021 11:43
Türkmenistan Owganystandaky daşary ýurt raýatlarynyň äkidilmegi üçin howa giňişligini üpjün edýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 19.08.2021 10:54
Türkmenistanyň Hyratdaky konsuly «Таlibanlaryň» ýerli wekilleri bilen duşuşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 18.08.2021 22:42
Türkmenistanyň Baş konsuly «Таlibanlaryň» Balhdaky wekilhanasynyň ýolbaşçysy bilen duşuşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 18.08.2021 17:00
Türkmen-owgan serhedindäki barlag-gözegçilik nokatlary adaty ýagdaýda işleýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 18.08.2021 16:22
Türkmenistanyň Owganystandaky diplomatik wekilhanalary işini dowam edýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 18.08.2021 16:00
Türkmenistanyň DIM-i Owganystandaky ýagdaý boýunça Beýannamasyny çykardy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 18.08.2021 14:08
«Taliban» hereketi TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyna gatnaşmaga taýýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 12.08.2021 20:28
Türkmen wekiliýeti owgan meselesi boýunça Doha maslahatyna gatnaşýar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 05.08.2021 11:00
Türkmenistanyň we Täjigistanyň Prezidentleri Owganystandaky ýagdaýlar barada pikirlerini beýan etdiler
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 31.07.2021 13:53
Türkmenistan — Owganystanyň söwda hyzmatdaşlarynyň ilkinji onlugynda
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 17.07.2021 00:45
R.Meredow ABŞ-nyň Prezidentiniň geňeşçisi bilen owgan meselesini maslahatlaşdy
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 16.07.2021 09:15
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we ABŞ-nyň wekilleri owgan meselesini maslahatlaşdylar
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 11.07.2021 21:59


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatyna amala aşyrjak iş saparynyň çäginde Jebel şäherçesinde täze Halkara howa menziliniň düýbüni tutar. Ministrler Kabinetiniň sişenbe güni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly geçirilen mejlisinde degişli hökümet ýolbaşçylary çärä görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdiler.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşi ýaly, Milli Liderimiz saparynyň dowamynda Balkanabatda “Türkmeniň ak öýi” binasynyň we onuň ýanynda 3 müň orunlyk sadaka jaýynyň açylyş dabaralaryna hem gatnaşar.
Döwlet Baştutanymyz saparyň çäklerinde meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegi, oňa gatnaşýanlar üçin degişli şertleriň döredilmegi bilen baglanyşykly meselelere hemmetaraplaýyn esasda çemeleşilmelidigini belledi.
Jebel şäherçesinde täze Halkara howa menziliniň düýbüniň tutulmagy ýurdumyzyň Balkan welaýatynyň hem halkara derejeli üstaşyr ulag geçelgesi hökmünde ornunyň pugtalanmagyna ýardam eder. Bu bolsa Türkmenistanyň gyzyklanma bildirýän ýurtlar bilen işjeň hyzmatdaşlyklarynyň ösdürilmegine giň ýol açar diýip, milli Liderimiz nygtady.
Şeýle-de mejlisiň dowamynda Milli Liderimiz raýatlaryň Hazaryň kenarynda amatly dynç almaklaryny guramak meseleleriniň hemişe üns merkezinde saklanylmalydygyny belledi.


text:
Tokio 2020-de atçylyk sportunyň ýekeleýin üç görnüşli bäsleşiginde ilkinji gezek zenan türgen çempionlyk gazandy. Mundan öňki bäsleşiklerde ýeke sapar hem zenan türgene bu ugurda münberiň çür depesine çykmak başartmandy. Germaniýaly Ýuliýa Kraýewski Amande de B’Neville atly aty bilen iň ýokary netijäni görkezdi. Ol bu ugurda Beýik britaniýaly Tom MakEwenden hem-de awstraliýaly Andrýuw Hoýdan öňe saýlandy. Mundan öňki 2 Olimpiadanyň çempiony germaniýaly Maýkl Lung bolsa bu sapar 8-nji ýer bilen oňňut etmeli boldy.
Atçylyk sportunyň üçli görnüşiniň toparlaýyn ýaryşynda Beýik Britaniýanyň wekilleri altyn, awstraliýalylar kümüş, fransuzlar bürünç medal gazandylar.


text:
Aıda Balaeva jastardyń damýyna qandaı jaǵdaı jasalatynyn aıtty NUR-SULTAN. QazAqparat – Jastarǵa sapaly jáne qoljetimdi bilim berý, jumysqa ornalastyrý jáne turǵyn úımen qamtamasyz etýge ekpin qoıylady. Bul týraly Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasynyń maqsatyn túsindirý kezinde QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ulttyq joba: 250 jańa mádenı nysan salynyp, otandyq fılmder úlesi artady NUR-SULTAN. QazAqparat – 250 jańa mádenı nysan salynady. Bul týraly Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasynyń maqsatyn túsindirý kezinde QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Memlekettik tilge qoǵamnyń suranysy artyp keledi – Aqparat mınıstri NUR-SULTAN. QazAqparat – Memlekettik tilge degen qoǵamnyń suranysy artyp keledi. Bul týraly Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» ulttyq jobasynyń maqsatyn túsindirý kezinde QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Eń meıirimdi» konkýrsyna qatysý úshin ótinim qabyldaý jalǵasyp jatyr NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstanda «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KEAQ pen QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen 1 qyrkúıekte iske qosylǵan «Eń meıirimdi» konkýrsyna qatysý úshin ótinim qabyldaý jalǵasyp jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat.
Óńirlerde otbasyn qoldaý klýbtary jandanyp keledi NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin Nur-Sultanda Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıtse-mınıstri Asqar Ýmarov «Zamandas» otbasylyq aýla klýby men «Shans» áleýmettik-psıhologııalyq qoldaý ortalyǵynda boldy. Bul týraly QazAqparat vedomstvoǵa silteme jasap habarlaıdy.
«TMD úshin 100 ıdeıa» baıqaýynda qazaqstandyq startap joba jeńimpaz atandy NUR-SULTAN. QazAqparat - Armenııada TMD elderiniń Jastar isi jónindegi keńesi sheńberinde «TMD úshin 100 ıdeıa» baıqaýynyń fınaldyq kezeńi ótti, dep habarlaıdy QazAqparat QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Balaeva: Memleket pen qoǵamnyń ózara tıimdi is-qımyly - Prezıdent bastamalarynyń nátıjeli bolýynyń kepili NUR-SULTAN. QazAqparat - Elordalyq Dostyq úıinde Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaevanyń Qoǵamdyq keńes múshelerimen, ǵylymı jáne shyǵarmashylyq zııaly qaýym, etnomádenı birlestikter ókilderimen jáne Nur-Sultan qalasynyń aktıvimen birqatar kezdesýleri ótti, dep habarlaıdy QazAqparat atalmysh vedomostvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Senat janyndaǵy Jas sarapshylar klýby Aqparat mınıstrliginiń qyzmetimen tanysty NUR-SULTAN. QazAqparat - «Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń alańynda aqparat jáne qoǵamdyq damý vıtse-mınıstr Bolat Tlepov QR Parlamenti Senaty janyndaǵy Jas sarapshylar klýbynyń múshelerimen kezdesti, dep habarlaıdy QazAqparat joǵary palatanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Aıda Balaeva BQO ıntellıgentsııasymen, belsendi jastarmen kezdesti ORAL. QazAqparat - Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Halyq birligi jáne júıeli reformalar — el órkendeýiniń berik negizi» Joldaýyn iske asyrý aıasynda jumys saparymen Batys Qazaqstan oblysyna bardy, dep habarlaıdy QazAqparat.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministri Reşit Meredow GDA ýurtlaryna saparyny dowam etdirýär. Bir hepdäniň dowamynda Meredow Özbegistana, Täjigistana, Gürjüstana we Azerbaýjana sapar edip, bu ýurtlardaky kärdeşleri we döwlet baştutanlary bilen duşuşdy.
Resmi maglumata görä, duşuşyklaryň gün tertibinde dürli ugurlara degişli ikitaraplaýyn we regional hyzmatdaşlyk maslahat edildi.
Şol bir wagtda-da, Azatlyk Radiosynyň Türkmenistanyň ministrlikleriniň birindäki çeşmesi Reşit Meredowyň bu saparynyň dowamynda, Türkmenistanyň prezidentiniň tabşyrygyny ýerine ýetirip, Aşgabatda geçiriljek Aziýa oýunlary üçin, maliýe kömegini soraýandygyny aýdýar.
Türkmenistanyň paýtagtynda sentýabr aýynda geçiriljek Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklara gatnaşýan çeşmäniň, adynyň tutulmazlygy şerti bilen aýtmagyna görä, bu sport çäresiniň çykdajylary üçin azyndan 1.5 milliard dollar möçberinde pul zerur.
“Prezident (Gurbanguly Berdimuhamedow) Meredowa karz meselesi barada ýurtlaryň prezidentleri bilen gepleşmegi tabşyrdy. Soňky saparyň esasy maksady hut şunuň bilen bagly. Häzir Aziadanyň çykdajylary üçin goşmaça 1,5 milliard dollar zerur. Bu biz üçin (Türkmenistan üçin – red.) uly pul. Mälim bolşy ýaly, bizde uly problemalar bar. Prezident üçin Aziada – esasy proýekt, myhmanlar çagyryldy, pul bolsa ýok, ýagdaý çylşyrymly. Şonuň üçin ol prezidentlerden karz sorap, şahsy haýyşy bilen Meredowy iberdi” diýip, Aziada-2017 sport çäresiniň resmi taýýarlygyna gatnaşýan çeşmämiz aýtdy.
Azatlyk Radiosy bu maglumat boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginden we Reşit Meredowyň sapar eden ýurtlarynyň diplomatiki edaralaryndan resmi kommentariý alyp bilmedi.
Emma biziň çeşmämiz Türkmenistanyň örän çykgynsyz ýagdaýdadygyny we mümkin bolan ýerden kömek soramak kararyna gelnendigini aýdýar. Prezidentiň özi-de öz kärdeşleriniň käbirine kömek sorap ýüz tutupdy.
“Hökümetimizde (Türkmenistanyň hökümetinde – red.) biziň Özbegistan we Täjigistan ýaly goňşularymyzyň ykdysadyýetinde öz problemalarynyň bardygyna hemme düşünýär. Emma, hatda muňa-da garamazdan, prezident bu meseläni şol ýurtlaryň ýolbaşçylary bilen maslahat etmegi tabşyrdy. Emma Meredow entek takyk wadalary gazanyp bilmedi. Üstesine, maňa mälim bolşuna görä, prezidentiň özi kömek meselesini 10-njy iýunda Astana baryp gaýdanda, Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bilen maslahat etdi. Şondan soň prezidentleriň ikisi Berdimuhamedowyň doglan güni telefon arkaly ýene-de gepleşdiler. Emma onuň şu günler örän keýpsizdigi hasaba alnanda, esli puly toplamak başartmady” diýip, çeşmämiz aýdýar.
Şeýle-de, onuň bellemegine görä, prezident Berdimuhamedow TOPH proýektine gatnaşmaga çagyryş edip, daşary ýurtlaryň maliýe kömegine örän bil baglapdyr. Çeşmäniň aýtmagyna görä, Türkmenistanyň prezidenti entek durmuşa geçirilmedik proýekt arkaly daşary ýurtly maýa goýumlaryny çekip, ykdysady kynçylyklary çözmegi, şeýle-de Aziýa oýunlaryna pul kömegini almagy örän umyt edýär.
“Mart aýynda Berdimuhamedow Katara baranda, Türkmenistana mümkin boldugyndan tiz maýa ýatyrmaga ündäpdi. Onuň esasy argumenti ýene-de TOPH bolupdy. Emma ýadyňyzda bolsa, oňa Katary razy etmek başartmandy. Olar diňe käbir meýilnamalara gol çekipdi. Mundan başga Berdimuhamedow Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýaýewe TOPH bilen bagly uly wadalary beripdi. Emma özbekler bu teklibe garamak wadasy bilen çäklendiler. Sebäbi hatda Türkmenistanyň hökümetinde-de TOPH proýektiniň perspektiwalaryna şübhe bildirýän köp” diýip, Azatlyk Radiosynyň çeşmesi aýdýar.
Mälim bolşuna görä, Türkmenistan halkara sport çäresiniň geçirilmegi üçin, goşmaça maliýe serişdelerini ýurduň içinden-de gözleýär.
Azatlyk Radiosy ýurtda býujet işgärleriniň aýlyklarynyň bir böleginiň alnyp galmagy, nebit-gaz pudagynyň işgärleri üçin göz öňünde tutulan goşmaça tölegleriň ýatyrylmagy, kiçi biznese goşmaça gizlin salgytlaryň girizilmegi barada habar beripdi.
Şeýe-de, Azatlyk Radiosy öz çeşmelerine salgylanyp, maý aýynda ýurduň baş prokurory Amanmyrat Hallyýewiň we güýç edaralaryň birnäçe ýokary wezipeli resmisiniň wezipeden çetleşdirilmeginiň olaryň Aziada üçin gurply adamlardan pul toplamak barada prezidentiň beren tabşyrygyny berjaý etmezligi bilen bagly bolandygyny habar beripdi.
Şeýle-de, biziň çeşmelerimiz ýurtda türk dinçisi Fethulla Gülen bilen baglylykda aýyplanan iri telekeçileriň tussag edilmeginiň hem hut şu tabşyryk bilen baglydygyny aýdýarlar.
Ykdysadyýetçileriň pikirine görä, Türkmenistan 1990-njy ýyllaryň başynda garaşsyzlygyny yglan edeli bäri iň agyr ykdysady krizisi başdan geçirýär. Energiýa serişdeleriniň eksportyna garaşly ýurduň ykdysady kynçylyklary dünýäde nebit-gazyň bahasynyň peselmegi bilen bagly.
Türkmenistan 17-27-nji sentýabrda Aşgabatda geçiriljek Aziýa oýunlary üçin eýýäm 8 milliard amerikan dollary möçberinde pul sarp etdi, şol sanda 5 milliard dollar ýörite olimpiýa şäherçesine we 2,3 milliard dollar çemesi täze halkara aeroportyna harçlandy.


text:
"Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakyndaky" Türkmenistanyň Kanunyndan we halkara şertnamalaryndan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanynda Maliýe gözegçiligi gullugy döredildi.
Şeýle hem resminama bilen, ady agzalan gullugyň gurluşy hem-de bu gulluk hakyndaky Düzgünnama tassyklanyldy.
ÇEŞME: Türkmen Portal


text:
Túrkistandaǵy ekobazarda mobıldi qosymshanyń kómegimen saýda jasaýǵa bolady
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan qalasynda salynǵan jańa ekobazarda mobıldi qosymshanyń kómegimen saýda jasaýǵa bolady. Bul týraly QazAqparat ákimdiktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap habarlaıdy.
Jańa júıege jaqyn kúnderi iske qosylady. Munda Túrkistan oblysy men basqa da oblys, qalalardyń dıqandary óz ónimderin taıaýda ashylatyn zamanaýı ekobazarda saýdalaı alady.
Fermerler bazary
Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeev osy ekobazarda bolyp, jaı-kúıimen tanysty. Bazar basshylyǵy men osy salaǵa jaýapty ókilderge dıqandar úshin qajetti jaǵdaıdy jasaý jóninde tapsyrma berdi. Bul jabyq bazar barlyq azyq-túlik taýarlary kóterme baǵamen satylatyn eń iri saýda ortalyǵyna aınalmaq.
Osy kúni oblys ákimi shaharda qurylysy qarqyn alǵan birqatar nysandardy aralap, qurylysshylarmen júzdesti. Merdiger kompanııa basshylarymen de kezdesip, jumysty jaýapkershilikpen atqarýdy júktedi. Salynyp jatqan jańa nysandardyń sapasy basty nazarda turýy tıis ekenin aıtqan oblys basshysy qurylysty kestege sáıkes aıaqtaýdy eskertti.
Turǵyn úı sektorlaryndaǵy ınjenerlik-kommýnıkatsııa ınfraqurylymy júıesimen qamtyp, abattandyrý men kógaldandyrýǵa, halyqqa qolaıly jaǵdaı jasaýǵa kúsh salýdy tapsyrdy. Oblys ortalyǵynyń tazalyǵyn saqtaýǵa qatysty jaýapty sala basshylarǵa naqty tapsyrmalar berdi.
Halyqaralyq áýejaıǵa barar jolda júrgizilip jatqan kógaldandyrý barysymen baqylaǵan óńir basshysy qaladaǵy jańa arbat pen gúlzarlardaǵy abattandyrý jumystaryn pysyqtady. Sonymen birge «Alataý» medıa ortalyǵynda bolǵan oblys ákimi halyqaralyq telearnanyń aldaǵy josparlarymen tanysty.
Shahardyń jańa nysandaryn aralaý barysynda oblys ákimi ortalyq stadıon jáne oqýshylar úıiniń aınalasynda júrip jatqan kógaldandyrý jumystaryn da zerdelep, merdigerlerge jumysty shıratýdy tapsyrdy.


text:
Häzirki wagtda kompaniýanyň bu täze döreden gözleýji ulgamy 170 ýurduň çägi üçin hereket edip, 50 den gowrak dili özünde jemleýär.
Ýakynda Hytaýyň tehnologik kompaniýasy Huawei Developer Conference 2020 ady bilen öndürijileriň konferensiýasyny geçirdi. Duşuşykda Huawei Consumer Business Cloud Services-iň prezidenti Çžan Pingan Huawei hem-de Honor kompaniýalarynyň ulanyjylaryna Google-y düýbünden ýatdan çykarmaga getirjek täze gözleýji ulgamyň döredilendigi barada aýtdy.
Şeýle-de sözüniň dowamynda Çžan Pingan bu gözleýji ulgamyň, esasan hem, Huawei kompaniýasynyň smartfonlaryny ulanyjy adamlaryň maglumat gözlegini amala aşyrmakdaky maksatlary üçin niýetlenendigini aýratyn belledi.
Mundan ozal, Huawei App Gallery-de orun alan Petal Search gözleýji ulgamyny ulanyşa goýberdi. Emma bu gözleg ulgamy uly göwrümli yklymlarda Google, Yandex ýaly gözleg ulgamlarynyň bolmagy bilen häzirlikçe uly bir ähmiýete eýe bolmaýar.
Häzir Huawei-iň “akylly gözleg” ulgamy birnäçe kategoriýalarda işläp bilýär:
“Ýerli” kontaktlary, tekstli sms-leri, bellikleri we ş.m. gözläp bilýär.
“Integrirlenen” islendik kategoriýalara degişli, mysal üçin habarlar, wideolar, aýdymlar, programmalar… zatlaryň gözlegini amala aşyrmak bolýar.
“Priloženiýa” ýörite diňe priloženiýalary gözlemek üçindir.
Häzirki wagtda kompaniýanyň bu täze döreden gözleýji ulgamy 170 ýurduň çägi üçin hereket edip, 50 den gowrak dili özünde jemleýär.