text:
Meniň 422 dostum bar
Emma şonda-da men ýalňyz
Her gün olar bilen gürleşýän, ýöne
Olaryň hiç biri meni tanamaýar.
Bu internetde wedio paýlaşylýan iň uly sahypa YouTube-de şu güne çenli 50 milion gezek tomaşa edilen goşydan bir bölek.
Ýazyjy we rezisýor Gary Turkuň şu ýylyň aprel aýynda internetde paýlaşan bu wediosyna, diňe 10 gunuň dowamynda 20 milion gezek tomaşa edilipdi. Häzir bu san 50 miliona ýetipdir.
Goşgyda tehnologiýanyň adamlaryň durmuşyna ornaşdygyça, olaryň hakyky durmuşdan uzaklaşýandygy we tehnologiýanyň şeýle giňden ýayramagynyň kimiň bähbidine tamamlanýandygy tankyt edilýär, we Turkuň bu tankydy pikirleri goşga ýazyşýar we goşgynyň wediosy bolsa internetde görlüp eşidilmedik derejede tomaşa edilýär.


c: text/html

text:
Türkmenistanyň milli pul birliginiň - manadyň hümmetiniň dollara garanda peselmegi şu günler türkmenistanlylary, şol sanda daşary ýurtlarda bilim alýan türkmen ýaşlaryny we olaryň ene-atalaryny iň köp alada goýýan meseleleriň biri bolsa gerek.
Ýokary bilimini Türkiýede dowam etdirýän Myrat Türkmenistanda dollaryň gymmatlamagynyň özüne we maşgalasyna ikitaraplaýyn zarba urandygyny belleýär. Ukrainanyň ýokary okuw jaýynda okaýan Maral bolsa, mundan beýläk sowalga pullaryny has tygşytly ulanmaly boljakdygyny aýdýar.
Täze Tolkun gepleşigimiziň nobatdaky sanynda Türkmenistanda dollaryň gymmatlamagy we onuň daşary ýurtlarda bilim alýan türkmen ýaşlarynyň durmuşyna ýetirýän täsirleri barada ýokary bilimini Ukrainada dowam etdirýän Maral we Türkiýede okaýan Myrat bilen söhbetdeş bolduk. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saudy Olimpiýa komiteti Rio-de-Žaneýroda geçiriljek Tomusky Olimpiýa oýunlaryna dört türgeni ugratmak baradaky resminamany tassyklady. Bu saudy zenanlarynyň Olimpiýa oýunlaryna indi ikinji gezek gatnaşjakdygyny aňladýar.
Saudy Olimpiýa komitetiniň başlygynyň ýerine ýetirijisi Hosam Alkuraşiniň aýtmagyna görä, saudy şalygynyň Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak zenan we erkek türgenleriniň sanawy 17-nji iýulda aýry-aýrylykda yglan edilipdir.
Türgenler Sara al-Attar, Lubna al-Omair, Kariman Abu al-Jadail we Wujud Fahmi Olimpiýa oýunlaryna gatnaşýan saudy zenanlarynyň ikinji toparydyr. 2012-nji ýylda Londonda geçirilen Olimpiýa oýunlaryna iki saudy zenan türgeni gatnaşypdy.


text:
Özbegistan
Özbegistan Respublikasy[düzet | çeşmäni düzet]
Özbegistan Merkezi Aziýanyň merkezi we demirgazyk-günbatar böleginde ýerleşýän döwletdir. Ol gündogarda Gyrgyzystan we Täjigistan, günortada Owganystan, günorta-günbatarda Türkmenistan we demirgazykda Gazagystan bilen serhetleşýär.
Ýurduň umumy tutýan meýdany 448,9 müň inedördül kilometre barabar. Onun 425,4 müň inedördül kilometrini guryýer, 22 müň inedördül kilometrini bolsa suw tutýar. Özbegistanyň guryýer serhediniň umumy uzynlygy 6221 kilometr bolup, Owganystan bilen 137 kilometre, Gazagystan bilen 2203 kilometre, Gyrgyzystan bilen 1099 kilometre, Täjigistan bilen 1161 kilometre we Türkmenistan bilen 1621 kilometre barabar serhedi bar.
Ýurduň agramly bölegini düzlükler (bäşden dört bölegini) tutýar. Olaryň iň ulusyna Turan düzlügi diýilýär. Ýurduň guňdögar we demirgazyk-gündogaryny Týan-Şan we Pamir daglarynyň şahasy tutýar. Şol ýerde-de ýurduň iň beýik dag gerşi (4643 metr) ýerleşýär. Ýurduň merkezinde bolsa dünýäniň iň uly çöllerinin biri bolan Gyzylgum ýaýlyp ýatyr.
Özbegistan gazylyp alynýan tebigy baýlyklara-da baý. Ýurtda tebigy gazyň, daş kömrüniň, altyn, wolfram, nebitiň we beýleki magdanlaryň gory bar. Ýurduň çäginden Amyderýa we Syrderýa akyp geçýär. Şeýle hem Özbegistanda birnäçe emeli köller bar. Olaryň biri Çardarin suw howdanydyr.
Döwlet gurluşy[düzet | çeşmäni düzet]
1992-nji ýylyň dekabr aýynyň 8-indäki Konstitusiýa laýyklykda, Özbegistan prezident Respublikasydyr. Döwlet baştutany - prezident. Prezident ählihalk saýlawlary esasynda saýlanýar. Ozal Prezident bäş ýyllyga saýlanýan bolsa, 2002-nji ýylda Konstitusiýa üýtgetmeler girizilip, prezidentlik möhleti 7 ýyla çykaryldy. Prezident giň ygtyýarlyklardan peýdalanýar. Ol diňe bir Konstitusiýanyň we kanunlaryň goraglygynyň kepili bolmak bilen çäklenmän, eýsem-de bolsa, hökümet başlygyny, hökümetiň agzalaryny, baş prokurory we onun orunbasaryny (mejlisiň tassyklamagy boýunça) we beýlekileri wezipä belleýär.
Prezident Yslam Karimow 1990-njy ýyldan bäri ýurduň baştutany bolup gelýär. Ýokary kanun çykaryjy organy - parlament - Oliý Majlis. Özbegistan hökümeti – Ministrler kabineti. Prezident tarapyndan bellenýär
Ýerli häkimiýet organlary[düzet | çeşmäni düzet]
Özbegistan administratiw taýdan 12 welaýata, Garagalpagystan awtonom respublikasyna we paýtagt şäher Daşkende bölünýär. Ýerli häkimiýeti häkimler dolandyrýar. Olary Prezident belleýär we ýerli saýlaw organlary tarapyndan tassyklanýar. Garagalpagystanda özüniň ministrler geňeşi bar.
Ilaty[düzet | çeşmäni düzet]
Özbegistanda 30 million 485 müň adam ýaşaýar. Ilatyň 80 göterimini özbekler tutýar. Şeýle hem ýurtda 100-den gowrak milletden adam ýaşaýar. Ýylda ilat sany 1,67 göterim artýar. Özbegistanda dogluş derejesi 2005-nji ýylda 1000 adama 26,22 adam boldy. Orta ýaş dowamlylygy - 64,19 ýyl.
Döwlet dili[düzet | çeşmäni düzet]
Döwlet dili - özbek dili. Ýurduň ilatynyň 74 göterimi özbek dilinde gürleýär. Şäherlerde rus dili ýaýrandyr, şäher ilatynyň 14 göterimi rus dilinde gürleşýär. Konstitusiýa laýyklykda, Özbegistan dünýewi döwlet hasaplanýar. Ilatyň 88 göterimi yslam dinine, 9 göterimi bolsa hristian dinine uýýar.
Şäherleri[düzet | çeşmäni düzet]
Ilatyň 42 göterimi şäherlerde ýaşaýar. Iň iri şäheri - Daşkent. Ýurduň paýtagtynda 2,3 million adam ýaşaýar. Rus ilatynyň ýarysyndan gowragy Daşkentde ýaşaýar we şäheriň ilatynyň 30 göterimini tutýar. 1966-njy ýylda şäherde ýer titräp, uly zyýana goýdy. Daşkent gysga wagtyň içinde täzeden dikeldildi. Daşkentde respublikanyň senagat kärhanalarynyň agramly bölegi ýerleşýär. Şonuň üçinem şäher ýurduň ykdysady, bilim we medeniýet merkezi hasaplanýar.
Samarkand ýurtda ululygy boýunça ikinjişäher. Samarkand - 1930-njy ýyla çenli Özbegistan SSR-niň paýtagty bolup, häzirem özüniň arhitektura ýadygärlikleri bilen meşhurdyr. Fergana jülgesinde hem birnäçe uly şäherleri bar: Namangan, Andijan, Fergana, Kokand. Şeýle hem ýurduň iri şäherleriniň arasynda Buharany hem agzaman geçmek bolmaz. Bu gadymy şäher uzak ýyllaryň dowamynda özbek halkynyň iri syýasy we medeniýet şäheri bolýar. Nöküs şäheri Garagalpak awtonom respublikasynyň paýtagtydyr.
Ykdysadyýeti[düzet | çeşmäni düzet]
Özbegistan industrial-agrar ýurt hasaplanýar. Ýurduň halk hojalygynyň esasy pudaklary - dag magdany, ýeňil we azyk senagaty we maşyngurluşyk. Oba hojalygynda ekerançylyga uly üns berilýär. Özbegistan Respublikasynyň 2008-nji ýylyň 9 aýynyň jemlerine bagyşlanyp geçirilen maslahatda ýurduň ykdysadyýeti geçen ýyl sazlaşykly ösdi. Dokuz aýyň jemleri boýunça jemi içerki önüminiň ösüş depgini 9,4 göterime deň boldy. Senagat önümçiliginde 12,4 göterim, hojalyk harytlarynda 18.4 göterim, gurluşyk işlerinde 8.4 göterim, oba hojalygynda 4.1 göterim ösüş gazanyldy.
Ýurduň daşary söwdasyndaky we eksportundaky oňyn ösüş depginleri milli ykdysadyýetiň ösüşine saldamly goşant goşdy. Daşary söwda dolanyşygy 40,9 göterim, eksport bolsa 62,9 göterim ösdi. Özbegistanda kiçi telekeçiligiň ösdürilmegi üçin hem amatly mümkinçilikler döredilýär. Telekeçileriň öz işlerini sazlaşykly alyp barmagy üçin salgyt babatda käbir ýeňillikler döredilýär. 9 aýyň dowamynda 284 önümçilik desgasy ulanmaga berildi. Olaryň 112-si azyk, 39-sy ýeňil we dokma, 61-si gurluşyk, 8-si himiýa we nebit-himiýa, 5-si maşyngurluşyk, 8-si farmasewtika, 39-sy oba we tokaý hojalygy pudagyna degişli. Galan 12-si bolsa beýleki pudaklar boýunça amala aşyryldy.
2008-nji ýylda Kaşkadarýa welaýatynda ýyllyk kuwwaty 3,5 milliard kub metre barabar bolan gaz gysyjy kompressor stansiýasy gurlup ulanmaga tabşyryldy. Şeýle hem ýurtda 2008-nji ýylda 100,5 müň orunlyk 149 sany kollej, 13,8 müň orunlyk 22 sany liseý guruldy. Şol bir wagtyň özünde 210,2 müň orunlyk 634 mekdepde düýpli abatlaýyş işleri geçirildi. 184 sany çagalar sport toplumy, 20 oba lukman öýleri we 6083,4 müň inedördül kilometr ýaşaýyş jaýlary guruldy.
Geçen ýylyň tomsunda ýurduň ähli ýerinde 821 çagalar sagaldyş merkezleri ulanmaga taýýar edildi. Olarda 252034 çaga dynç aldy. Malim bolşy ýaly, 2008-nji ýyl ýurtda „Yaşlar ýyly" diýlip yglan edilipdi. Şonuň üçin 1103,2 milliard sum pul goýberildi. 240 müňden gowrak ýokary we orta hünärment mekdeplerini tamamlan ýaşlar iş orunlary bilen üpjün edildi.
Özbegistanda ýaşlara maddy taýdan kömek berilýär. Işe ýerlemek gaznasyndan 1,5 müň adama 2045 million sum möçberinde äz möçberli karzlar berildi. Şeýle hem ýurduň banklary ýaş telekeçilere yzygiderli pul kömeklerini berip dur. Ýaş çatynjalary jaý bilen üpjün etmek maksady bilen jemi 45,9 milliard sum karz berildi. Oba yerlerinde 1200 ýaş mugallym maşgalalara jaý gurmak üçin ýer bölünip berildi. Dünýäniň köp ýurtlaryny gurşap alan maliýe-ykdysady krizise garamazdan, ýurduň ykdysadyýetiniň sazlaşykly ösüşini gazanmak maksady üçin dürli çäreler durmuşa geçirilýär.
Ýurduň gözel ýerleri[düzet | çeşmäni düzet]
- Daşkent: Özbegistanyň paýtagty. Daşkent ýurduň gadymy şäherleriniň biri hasaplanýar. Bizin eýýamymyzdan öň, II asyrlarda gündogaryň ýazuw çeşmelerinde Daşkent barada maglumatlar bar eken. Häzir Daşkent ýurduň iri megapolisi bolup, onda 2,5 million adam ýaşaýar. 1966-njy ýyldaky güýçli ýertitremesinden soň, şäher täzeden guruldy we ýurduň iň owadan we ajaýyp şäheriniň birine öwrüldi. Şäherde daşary ýurtly syýahatçylar üçin hem görmäge köp gözel ýerler bar.
- Garaşsyzlyk meýdany: Özbegistan Respublikasynyň baş meýdanydyr. Ol özbek halkynyň garaşsyzlyk nyşany hasaplanýar. Bu ýerde ýurduň Ministrler Kabinetiniň we Senatyň binasy ýerleşýär.
Meydanda garaşsyzlygy alamatlandyrýan ýadygärlik bar.
- Samarkand: "Dünýäniň iň gadymy şäherleriniň biri hasaplanýar. Rim bilen ýaşdaş, gadymy Ýüpek ýolunyň oazisi bolmak bilen beýik Teýmirleň imperiýasynyň paýtagty. Ol Özbegistanyň günorta-gündogarynda Zerawşan derýasynyň jülgesinde ýerleşýär.
- Ulugbegiň obserwatoriýasy: XV asyrlarda Samarkandyň hökümdary Mirzo Ulugbek gündogaryň iň iri obserwatoriýasyny gurýar. Bu obserwatoriýa arkaly asman giňişligi barada möhüm maglumatlar alnypdyr.
- Bibi hanym metjidi: Samarkanddaky Bibi hanym metjidi Gündogardaky iň iri metjitlerin biri. Teýmirleň bu metjidi owadan aýaly Bibi hanymyň hormatyna gurdurýar.
- Şahy-Zinda aramgähi: Şahy-Zinda aramgähi köp sanly mawzoleýlerden durýar. Ol ýerde Samarkandyň belli-belli adamlary, patyşalary jaýlanypdyr.
- Buhara: Buhara Gündogaryň iň gadymy şäherleriniň biridir. Ol Gyzylgumuň oazisinde ýerleşýär. Bizin eýýamymyzdan öňki III asyrlardaky hytaý çeşmelerinde Buharanyň uly we ösen şäherdigi barada maglumatlara duş gelmek bolýar. IX asyrda Buhara Samanidler döwletiniň merkezi bolýar. Buharada şahyrlar Ferdöwsi bilen Rudaki ýaşap geçipdir.
- Hywa: Dünýäniň gadymy şäherleriniň biri. Hywa XVI-XVIII asyrlarda gülläp ösýär. Şol döwürlerde ol Hywa hanlygynyň paýtagty bolýar.
Türkmenistan-Özbegistan: giň möçberli hyzmatdaşlyga tarap Türkmenistan bilen Özbegistanyň arasyndaky söwda gatnaşyklary yzygiderli ösdürilýär. 2008-nji ýylda iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy 132,3 million dollara barabar boldy. Bu görkezijide 2007-nji ýyla garanyňda 38 göterim ösüş gazanyldy. Iki ýurduň arasyndaky gumanitar gatnaşyklar hem ösdürilýär. Ýurtlaryň medeniyet we sungat işgärleri Türkmenistan we Özbegistanda geçirilýän festiwallardyr sergilere yzygiderli gatnaşýarlar.
Kaynag[düzet | çeşmäni düzet]
- ↑ Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике : Сведения о Республике Узбекистан
- ↑ Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике : Информационная служба Госкомстата : Демографические данные – Новости ГКС


text:
BMG-niň Pakistandaky edarasynyň metbugat sekretary Maurizio Guliano bu maliýe serişdeleriniň donor guramalaryň we döwletleriň ýardamy bilen toplanandygyny aýtdy.
Pakistanyň taryhynda örän uly tebigy betbagtçylyk hökmünde alamatlanan bu sil heläkçiliklerinde azyndan 1 müň 600 töweregi adam ölüp, 20 million töweregi adam öz ýaşaýan ýerlerini terk etmäge mejbur boldy.
Düýn Ýewropa Bileleşigi hem bu sil heläkçiliklerinde ejir çekenlere ýardam üçin ýene goşmaça 30 million ýewro maliýe serişdesini berjekdigini mälim etdi. Şeýlelikde, Ýewropa Bileleşiginiň Pakistana berjek umumy ýardamy 70 million ýewro töweregi bolar.


text:
Azatlygyň çeşmesi Daşoguz welaýatyndaky häkimiýetleriň uly ýollardan geçýän maşynlary saklap, olaryň içindäki ýolagçylary ýolundan goýup, pagta ýygmaga mejbur edýändiklerini habar berýär.
Golaýda Azatlyk Daşoguzda mekdep okuwçylarynyň hem pagta ýygmaga çekilendigini habar beripdi.
Adatça bu hili "çäreler" pagta ýygymynyň ortalarynda ýa ahyrynda, planyň aňsat dolmajagy belli bolanda görülýär, ýöne häkimiýetler bu ýyl garaşylýan pagtanyň ýygnalmajagyny eýýämden boýun alýana meňzeýär diýip, bu habary Azatlygyň ikinji çeşmesi hem tassyk etdi.
“Boldumsaz, Gubadag, Nyýazow etraplarynyň deňinde uly ýoldan geçýän maşynlary saklap, öz iş-aladasy bilen gyssanyp barýan adamlary ýolundan goýup, pagta ýygdyrýarlar” diýip, howpsuzlyk aladalary sebäpli adynyň aýdylmazlygyny soran çeşme 15-nji sentýabrda habar berdi.
Onuň sözlerine görä, gowaça meýdanlarynda açylyp oturan bol pagta ýok. “Emma azyndan 2-3 kilogram pagta ýygmadyk ýolagaçylary ýoluna goýbermeýärler, adamlar häkimiýetler bilen dawalaşmakdan çekinip, mejbury diýlenini edýärler” diýip, çeşme gürrüň berdi.
Türkmenistanda pagta ýygymy awgustyň ýagynda başlandy, ýurduň demirgazyk welaýaty bolan Daşoguzda bolsa pagta ýygymy adatça biraz giç başlanýar we has giç hem tamamlanýar.
Türkmenistanda ýygnalmaly 1 million 50 müň tonna pagta hasylynyň 230 müň tonnasyny daşoguzlylar harmana goşmaly. Ýöne bu ýyl ýaplara suw giç geldi, ýeriň şoruny basýan ýuwuş suwlary köp ýerde tutulmady, "daýhanlar bulutsyz asmana göz dikýärler" diýip, Azatlygyň çeşmeleri ýylyň başyndan habar berdiler.
Emma TDH, adatça bolşy ýaly, düýpden başga hörpden gopýar we daýhanlar üçin aňrybaş şertleriň döredilýändigini tekrarlaýar.
Neşiriň tassyklamagyna görä, “Kärendeçiler we daýhan birleşikleri tehnika, tohum, mineral dökünler, suw hem-de hyzmatlaryň beýleki görnüşleri bilen ýeňillikli şertlerde üpjün edilýär...orta we inçe süýümli pagtanyň, şeýle hem gowaçanyň ýokary hasylly sortlarynyň tohumlarynyň satyn alnyş bahalary yzygiderli ýokarlandyrylýar”.
Şeýle-de TDH döwlete tabşyrylýan “ak altyna” hak tölenişiniň “Daýhanbankyň” bölümleri arkaly öz wagtynda amala aşyrylýandygyny tassyklaýar. Şol bir wagtda-da,7-nji sentýabrdaky resmi habara görä, “işde goýberen kemçilikleri üçin" diýlip, Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik bankynyň başlygy eýeleýän wezipesinden boşadylýar.
Ýurt içinden gelip gowuşýan maglumatlardan çen tutulsa, işde diňe “Daýhanbankyň” başlygy kemçilik goýbermeýär, eýsem tutuş oba hojalygy kemçiliklere gaplanana meňzeýär.
Türkmenistanyň ilkinji prezidenti S.Nyýazow ömrüniň ahyrky ýyllarynda öz “Täze oba syýasatynyň” başa barmandygyny, “ýeriň eýesiniň tapylmandygyny” boýun aldy we ýeri hakyky daýhanlara däl-de, başga adamlara paýlandyklaryny aýdyp, ýerli häkimleri günäledi.
Ozal oba hojalyk işleri bilen meşgullanan, emma häzir daşary ýurtlarda tapan işini edip, şol ýerden yzda galan maşgalasyny eklemäge çalyşýan türkmen raýatlarynyň köpüsiniň Azatlyk radiosy bilen söhbetdeşlikde gürrüň bermeklerine görä, ýurduň oba hojalygynda S.Nyýazow döwründe dörän eden-etdilikler häzir hem doly güýjünde dowam edýär.
Bu aýdylýanlary aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew hem tassyklaýar:
“Bolýar-bolýar, garyba bolýar. Emeldarlaryň dogan-garyndaşlarynyň adyna ýazdyran 50, 10 gektar ýerleri bar. Özem o ýerler suwuň çykýan ýerinde, tehnikanyň arkaýyn aýlaw edip, ýere hyzmat edip bilýän ýerinde, emma garyp-gasaryň ýeri ýa belentde, ýa aňňy-tüňňi ýerde. Üstesine, garyp daýhanlaryň ýap boýunda boş çykmajak bolup eken gawun-garpyzyny, kädisini hem aýyrdýarlar” diýip, ýazyjy aýtdy.
Azatlyk bilen söhbetdeş bolýan kärendeçileriň hemmesiniň diýen ýaly tassyklamagyna görä, agrar ulgamda amala aşyrylýandygy aýdylýan "çuň düzümleýin özgertmeleriň” hakykat ýüzünde hiç bir esasy ýok.
Emma muňa garamazdan, TDH “pagtaçylara süýümi, linti, übtügi, döwlete borçnamadan artyk tabşyrylan, senagat taýdan işlenilen çig pagtany ýurdumyzda we onuň çäklerinden daşarda ýerleşdirmäge mümkinçilik berilýär... bularyň hemmesi oba hojalyk önümlerini öndürijileriň öz zähmetleriniň netijesine gyzyklanmalaryny artdyrýar” diýip ýazýar.
Halkara hukuk toparlary Türkmenistany pagta ýygymynda mejbury zähmeti, çaga zähmeitini bikanun ulanmakda tankyt edýärler.


text:
Hormatly Prezidentimiziň çäksiz aladasy bilen gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýan türkmen halkynyň milli Nowruz baýramy durmuşymyza mäkäm ornaşdy. Nowruz — iň gadymy baýram bolup, ol türkmen halkynyň söýýän, hatyralaýan baýramlarynyň biridir. Bu baýramçylykda merdana türkmen halkymyzyň däp-dessurlary, urp-adatlary, yrym-ynançlary öz ajaýyplygy bilen şöhlelendirilýär. Nowruz baýramçylygy tebigatda janlanyşyň başlanýandygy bilen baglanyşdyrylýar. Täze ýylyň ilkinji güni hökmünde bellenilýän Nowruz ýere ýyly gidip, ekiş döwrüniň gelendigini, dünýäniň lälezarlyga öwrülendigini aňladýar. Nowruz güni gije bilen gündiziň deňleşýän günüdir.
Nowruz baýramçylygynda türkmen halkynyň bereketli saçagy giňden ýazylýar. Ol dürli-dürli tagamlar we şirin-şeker nygmatlar bilen bezelýär. Esasan hem gök ösümliklerden taýýarlanan tagamlar uly orna eýedir.
Türkmen halkynyň ruhy dünýäsinde ýedilik san rowaçlyk getirýän şowly san hasaplanylýar. ªonuň üçin Nowruz saçagynda hem ýedi görnüşli, ýagny, bugdaýdan, arpadan, darydan, tüwüden, mäşden, noýbadan, nohutdan bişirilen tagamlar goýulýar. Olar: semeni, palaw, mäşewe, köje, süýtlaş, dänik, noýbaly unaş ýaly milli tagamlardyr.
Ýedi aşyň başy hasaplanýan semenini enelerimiz uly yhlas bilen taýýarlapdyrlar. Ol ýazlyk bugdaýyň dok dänelerinden edilýär. Semeni gaýnadyljak bugdaýyň ölçegi öz islegiňe we gabyňa görä taýýarlanylýar. Bugdaýyň mukdary gaba salnyp hasaplananda täk san bilen ölçenilýär (ýedi käse, dokuz käse we ş. m.). Saýlanan bugdaýy arassalap, tä durlanýança gowy ýuwmaly. Soňra ýuwulan bugdaýa batar-batmaz azrak suw guýup, bir gije açyk halda goýup, ir bilen jamdaky bugdaýyň suwuny syrykdyryp aýryp, ýalpak agaç gaplara ýa-da aş tagtasyna ýaýratmaly. Ony günüň şöhlesi düşmeýän aram ýylylykdaky otagda goýmaly. Bugdaý ýerleşdirilen gaplaryň bir tarapy ýapgyt edilip goýulýar. Suw sepilende bugdaýly gabyň düýbüne artykmaç suw ýygnansa, heňlemek bilen bolýar. Bugdaý ýerleşdirilen otag çalaja howalandyrylyp we yşyklandyrylyp durulýar. Semeni gaýnatjak bugdaýymyz şeýle usulda, ideg edilip ýetişdirilýär. Semenilik bugdaýlaryň ýetişen ölçegi barmaklarymyzyň bir ýarym bogun ölçeginde kesgitlenilýär. Eger bugdaýyň maýsajyklary ösgün bolsa, semeni ajymtyk kakyp bilýär. Semeni bişiriljek ýere olaryň iň ýakyn adamlary, goňşy-golamlary un ýa-da süýji-köke ýaly naz-nygmatlary alyp gelýärler we gyzyklanma bilen gatnaşýarlar. Halkymyzyň toý-baýramlarynyň şaýady bolýan mukaddes kendirik ýazylýar. Kendirigiň üstüne ýedi çörek goýlup, üstüne köke-süýji paýlanýar. Soňra semeniniň gowy bolmagyny diläp, doga okalýar. ªol çörekleriň biri balyga, biri-de ýetime diýlip goýulýar. Galan çörekler myhmanlara goýlup, saçaga äberilýär.
Şatlyk-şowhun bilen semeni bişirilmäge başlanylýar. Semeni bişirmeklik edep-terbiýeli, arassa, halal, hormatlanýan zenana tabşyrylýar. Bugdaý ösüntgileri kiçijik böleklere bölünip, agaç sokuda ýenjilip döwülýär ýa-da üwelýär. Döwülen bugdaýyň üstüne suw guýup, ol gowy sykylyp aýrylýar. Şeýdip, birnäçe gezek gaýtalanýar. Bugdaýdan alnan süýt şiresini süzüp, gazana guýulýar. Her on litr süýt şiresine üç kilogram ýaly un guýulýar. Bu usuly her kim özüçe ulanýar. Bugdaýyň suwy un bilen gowy garyşandan soň, gazanyň aşagyna ot ýakylýar. Ody ýakmak şol rysgal-döwletli ojagyň başy, ýaşulusy hasaplanýan erkek adam tarapyndan ýerine ýetirilýär. Gazandaky suwuklyk gaýnamanka, içine ortaça ýedi sany daş atylýar. Bu düýbüne ýelmeşmez ýaly, semeni bişirýän öýüň rysgal-döwleti, abraýy daş ýaly berk bolsun diýip, yrym edilýär. Gaýnap başlandan soň, oňa täk sanda hoz atylýar. Bu rysgal-döwletliligiň, agzybirligiň hoz ýaly berk bolsun diýen yrym-ynançlary bilen düşündirilýär. Ýene-de yrymna ýagşy diýlip, semenä kiçi bölejik nabat süýjülik atylýar. Bu hem agzybirlikden, birek-birege bolan hormatdan, süýjülikde gatnaşmakdan nyşandyr. Semeni ortaça otda on iki sagat gaýnadylýar. Semeni gaýnadýan zenan bilen bilelikde gelin-gyzlaram gazanyň başyndan aýrylman gowy arzuw-dilegler edip, gezek-gezegine bulap durýarlar. Semeni taýýar bolýança gerek mukdarda suwy berilýär (kä ýerlerde ýedi gezek suw berilýär). Semeni taýýar bolup gelýärkä, ýagny 30-40 minut galanda, onuň ody haýalladylýar.
Semenini bulanymyzda, susaga agram berse, susakdan kynlyk bilen syryksa, ýa-da kepgir semeniniň içinde dik dursa onuň mazaly taýýar bolandygyndan habar berýär. Gazanyň gapagyny ýapmak hem uly däp-dessurlar bilen ýerine ýetirilýär. Gazan ýeke durmaz ýaly onuň çala açylyp goýlan gapagynyň üstüne bir çörek bilen pyçak goýulýar. Ýagşy niýetleri arzuwlap, üsti saçak bilen ýapylýar.
Irden Äşe-Patmanyň rugsadyny sorap, “Bissimilla” diýip, gazanyň gapagyny kim ilki açsa, şol hem Äşe-Patmanyň elleriniň yzyny tagamyň ýüzünde görýärmiş we onuň arzuwlary hasyl bolýarmyş diýen ynanç bar. Semeniniň açylyş dabarasyna gatnaşýan adamlar gazan başynda, susaga alnan tagamdan süýem barmaklary bilen üç gezek dadyp, her kimiň eden arzuw-dilegleriniň hasyl bolmagyny dileýärler. Soň semenini ýedi öýe paýlaýarlar. Galany myhmanlara, goňşy-golamlara, tanyş-bilişlere hödür edilip, toý saçagyna beýleki tagamlar bilen bile goýulýar. Bu Äşe-Patmanyň aşy hasaplanýan semeniden datmak, birek-birege hödür etmek sogap hasaplanýar. Semeni taýýarlan öýüň rysgal-berekedi artýar, uly abraýa, hormata eýe bolýar.
Ynha, Nowruz baýramçylygy bilen bagly şular ýaly edep-däplerimiz nesillerden-nesillere geçip, häzirki günlerimize çenli täze mana, täze ýalkyma eýe bolup, dowam edip gelýär.
Nowruz baýramyňyz gutly bolsun, mähriban ildeşler!


text:
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginde penşenbe güni “Case New Holland” amerikan kompaniýasynyň Kawkaz, Günorta we Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça işewürligiň ösdürilmegi boýunça direktory Stýuart Kempbel bilen onlaýn gepleşikler geçirildi.
Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň habar berşi ýaly, gepleşiklere türkmen tarapyndan Maliýe we ykdysadyýet ministri Muhammetgeldi Serdarow, Suw hojalygy döwlet komitetiniň başlygy Güzgeldi Baýjanow hem-de bu edaralaryň wekilleri gatnaşdylar.
Gepleşikleriň barşynda taraplar özarabähbitli hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we geljekde ileri tutulýan ugurlary babatynda pikir alyşdylar.
Suw hojalygy ulgamyna döwrebap tehnologiýalaryň iberilmegini guramagyň mümkinçilikleri ara alyp maslahatlaşyldy.
Bellenilişi ýaly, kompaniýa tehnikalaryň iň täze görnüşleri, hususan-da traktorlar, bugdaý we pagta ýygnaýan kombaýnlar hem-de beýleki tehnikalar bilen üpjün etmek arkaly, ýurduň oba hojalygynyň tehniki kuwwatynyň ösdürilmegine we berkidilmegine ähmiýetli goşant goşýar. Bu ugurda taraplar Türkmenistanyň toprak we howa şertleri üçin ýörite niýetlenen “Case” oba hojalyk tehnikalaryny almak boýunça meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar.
Türkmen tarapy ýurduň oba hojalygynda durmuşa ornaşdyrylýan özgertmelere we döwrebaplaşdyrmalara ygrarlydygyny belläp, hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem ösdürilmegine ynam bildirdi.


text:
Yragyň Daşary işler ministri bilen Siriýanyň ilçisi terrorçylyga garşy göreşi nygtadylar
Yragyň Daşary işler ministri we Siriýanyň Bagdaddaky ilçisi terrorçylyga garşy halkara tagallalaryny güýçlendirmegiň zerurdygyny aýtdylar.
Siriýanyň resmi habarlar gullugynyň (SANA) habaryna görä, Yragyň Daşary işler ministri Fouad Huseýn penşenbe güni Siriýanyň Bagdatdaky ilçisi Sattam Jadaan al-Dandah bilen duşuşdy.
Yragyň Daşary işler ministrligi ýygnakdan soň beren beýanatynda Yragyň Daşary işler ministri bilen Siriýanyň ilçisi Yrak we Siriýanyň dogan ýurtlarynyň bähbidine ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň ýollaryny ara alyp maslahatlaşandygyny aýtdy.
Duşuşykda iki tarap bütin dünýä howp salýan terrorçylyga garşy halkara tagallalaryny güýçlendirmegiň zerurdygyny aýtdylar.
Sebitdäki we halkara derejesinde umumy ýagdaý, DAEŞ terrorçy toparlarynyň galyndylaryna garşy göreşmek we yzarlamak tagallalary Fouad Huseýn bilen "Sattam Jadaan al-Dandah" -yň duşuşygynda ara alnyp maslahatlaşylan beýleki meselerden ybaratdyr.
Yrak we Siriýa soňky on ýylda beýleki ýurtlara garanyňda umumy terrorçylyk howpuna duçar bolan iki ýurtdyr we bu howp henizem iki ýurda-da howp salýandyr.


text:
Merkezi-Aziýanyň dag sebidinde bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamak boýunça 5-ýyllyk maksatnama başlandy. Ol haýwanlaryň we ösümlikleriň 30-dan gowrak seýrek görnüşlerini saklamaga mümkinçilik berer. Şol sanda: gar barsy, buhara suguny, urial, amyderýa pilburuny we beýlekiler.
Maksatnamanyň durmuşa geçirilmegi bilen baglylykda, 2019-njy ýylyň 11-nji dekabrynda Almatada KHS gatnaşmagynda ertirlik nahary geçirildi. Habarçylar ähli gyzyklanma döredýän soraglary berdiler. Olara aşakdakylar jogap berdiler:
- Grigoriý Mazmanýanş, WWW Merkeziaziýa maksatnamasynyň direktory
- Jamila Asanowa, Raýat jemagatynyň ösüş assossiasiýasynyň (RJÖA) ýerine ýetiriji direktory.
- Daniel Rotberg, Bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamagyň hyzmatdaşlyk gaznasynyň (CEPF) grantlary boýunça direktor.
- Jek Tordoff, Bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamagyň hyzmatdaşlyk gaznasynyň (CEPF) dolandyryjy direktory.
- Olga Pereladowa, Russiýanyň WWF Merkezi-Aziýa maksatnamasynyň ylmy maslahatçysy.
- Ýelizaweta Protas, Russiýanyň WWF taslamasynyň ýolbaşçysy.
Maksatnama boýunça onlarça goraghanalar, milli parklar we ýeke-täk landşaftlar hem gorag astynda bolarlar. Häzirki günde bütin dünýäde bioköpdürliligiň 1 500-den gowrak esasy çäkleri hasaba alynýar, Merkezi-Aziýanyň dag sebidinde olaryň 145 görnüşi jemlenen.
Maksatnamanyň umumy býujeti – 8 million ABŞ dollary. Ol Bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamagyň hyzmatdaşlyk gaznasy bilen maliýeleşdirilýär, ol hem Ösüş, guramaçylyk boýunça Fransuz agentligi Conservation International, Ýewopa Bileleşiginiň, Dütindünýä ekologiki gaznasynyň, Ýaponiýa Hökümetiniň we Bütindünýä bankynyň bilelikdäki başlangyjy bolup durýar. Raýat jemagatyny bioköpdüliligi saklamak boýunça işe çekmek gaznanyň esasy maksatlarynyň biri bolup durýar.
Russiýanyň WWF Merkezi Aziýada Maksatnamanyň sazlaýjysy bolup çykyş eder. Raýat jemagatynyň ösüş assossiasiýasy (RJÖA) WWF hyzmatdaşy hökmünde kiçi grantlaryň dolandyryş maksatnamalaryna gatnaşar we TDG – maksatnamanyň gatnaşyjylarynyň potensialyny berkitmekde ýardam berer. RJÖA ýerine ýetiriji direktory Jamila Asanowa, sebitleýin toparyň Maksatnamany durmuşa geçirmegiň meselelerini jikme-jik ara alyp maslahatlaşmak üçin Almatada ýygnanadygy barada habar berdi.
“Maksatnamanyň web-portaly bolar. Onda biz ähli peýdaly we elýeter maglumatlary çap ederis, TDG WEB-Akademiýasynyň göni aragatnaşyk okuwlary täjirçilik däl guramalaryna okuwlary gçirmek üçin elýeter bolar. Biz işjeň işlemäge çemeleşýäris. Ekologiki guramalara ýardam bereris we bioköpdürliligi saklamakda uly peýda getireris, diýip umyt edýärin”, – diýip, Jamila Kasimowna çykyş etdi.
Maksatnamanyň özi Gazagystanda, Täjigistanda, Özbegistanda, Türkmenistanda, Gyrgyzystanda we Owganystanda işleýän täjirçilik däl guramalary üçin grantlary bermegi göz öňünde tutýar. Gynansakda, Hytaýda işleýän guramalar Maksatnama goşulyp bilmediler.
“CEPF işi örän wajyp. Biologiki köpdürliligiň esasy çäkleri – millionlarça adamlar üçin öý, olaryň abadançylygy daşky gurşawyň ýagdaýyna bagly, – diýip, maksatnamanyň düýbüni tutujy Daniel Rotberg düşündirdi. – Tebigaty goramak işiniň bütindünýä maliýeleşdirmesiniň düýpli böleginiň hökümet tarapyndan gönükdirilýändigine garamazdan, tejribäniň görkezişi ýaly, bioköpdürliligiň esasy çäklerinde ýerleşýän ösýän ýurtlarda we geçiş ykdysadyýetli ýurtlarda ýerli raýat jemagatlary bilen özara aragatnaşyklar bioköpdürliligi saklamak çygrynda has durnukly we uzak möhletli netijeleri berýär. Hökümet däl toparlary ýerinde meseläni çözmegiň standart däl çemeleşmesini ulanýarlar. Bu olara döwletiň ynamly hyzmatdaşlary bolamaga mümkinçilik berýär, sebäbi olaryň ikisi hem ýerli jemagatyň gyzyklanmalarynda, şeýle hem şol bir wagtda bütindünýä maksatlaryna ýetmek gyzyklanmasynda ýaşaýyş üçin wajyp bolan serişdeleri saklamaga gyzyklanma bildirýärler.”
Täjirçilik däl guramalaryna grantlary iki görnüşde bermek meýilleşdirilýär.
- Kiçi – 20 müň ABŞ dollaryna çenli.
- Uly – 150 müň ABŞ dollaryna çenli.
Bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamagyň hyzmatdaşlyk gaznasynyň tejribesi, munuň ýaly grant maksatnamalarynyň Maksatnamanyň sebitlerinde bioköpdürliligiň esasy çäklerini saklamagy üpjün etmäge, şeýle hem uzak möhletli esasda raýat jemagatynyň ösüşine düýpli täsir etmäge ýardam berýändigi görkezýär.
Goşmaça maglumat.
Ýabany tebigatyň bütindünýä gaznasy (WWF) – iri garaşsyz halkara tebigaty goraýyş guramalaryň biri. Ol 5 milliona golaý hemişelik tarapdarlary birleşdirýär we 6 yklymda 100 gowrak ýurtlarda işleýär. WWF halkara kätibi Şweýsariýada ýerleşýär.
CEPF sekretariaty ABŞ Waşingtonda Tebigaty goramak boýunça Halkara jemagatda (Conservation International) ýerleşýär. Işiň başlanan pursatyndan CEPF 92 ýurtlardan we çäklerden 2 363 grant alyjylaryna 243 million ABŞ dollaryny berdi. Munuň kömegi bilen ol bioköpdürliligiň esasy çäkleriniň 46.5 million gektar ýerini gowulandyrdy.


text:
Germaniýanyň Bawariýa regionynda iki ýolagçy otlusy çaknyşyp, azyndan sekiz adamyň ölümine sebäp boldy.
Polisiýanyň aýtmagyna görä, 9-njy fewralda irden iki regional otlusynyň bir ýolda biri-birine gabat gelip çaknyşmagy zerarly 150 adam ýaralanypdyr.
German mediasy bir otlynyň çaknyşykda ýoldan çykyp, birnäçe wagonyň agdarylandygyny habar berdi.
Käbir adamlaryň ýumrulan wagonlaryň içinde galýandygy aýdyldy.
Demirýol heläkçiligi Munhenden 60 kilometr uzaklykda Bad Aibling şäherçesiniň golaýynda boldy.
Onuň sebäpleri entek anyklanmady.


text:
Britaniýanyň terrorizme garşy göreşýän polisiýasy Orsýetiň öňki içalysy Sergeý Skripalyň we onuň gyzynyň garaşylmadyk ýagdaýda ýolugan agyr keseli hakda derňewleri geçirmegi öz üstüne aldy. Bu waka media maglumatlarynda geçen ýyl Skripalyň oglunyň Russiýa eden sapary döwründe nämälim sebäplerden ölendigi barada habarlaryň peýda bolan mahalyna gabat geldi.
Britaniýanyň daşary işler boýunça sekretary Boris Johnson wakada islendik daşary ýurt hökümetiniň arabaglanyşygy bolsa, onda munuň “jezasyz” galmajakdygyny duýduransoň, Skotland Ýard özüniň terrorizme garşy göreşýän birleşiginiň “adaty bolmadyk ýagdaýlar” bilen ilteşikli işiň jogapkärçiligini öz üstüne alýandygyny mälim etdi.
Britaniýa ýurduň günbataryndaky Salisburide bir söwda merkezinde oturgyjyň üstünde bihuş ýagdaýda tapylan 66 ýaşlaryndaky Skripalyň we onuň 33 ýaşly gyzy Ýuliýanyň keselhananyň agyr näsaglaryň ýatýan bölümine ýerleşmegine getiren we sebäpleri henizem aýdyňlaşdyrylmaýan ýagdaýlar boýunça derňew işlerini güýçlendirdi.
BBC neşiri Skripalyň dogan-garyndaşlaryna salgylanyp, soňky ýyllarda onuň käbir maşgala agzalarynyň “adaty bolmadyk ýagdaýlarda” aradan çykandygyny habar berdi.


text:
Qat mamandyqtardyń qamqorshysy
Akademık Á.Beısenova – jaratylystaný jáne qoǵamdyq ǵylymdardy bir-birimen ushtastyryp otyrǵan qazirgi geografııa ǵylymynyń jekelegen salalarymen qatar, onymen tikeleı baılanysty ekologııa, ekonomıka, týrızm baǵytynyń da órkendep-damýy jolyna zor úles qosqan ári osynaý ıgi isterge aıryqsha eńbek sińirgen, alys jáne jaqyn shetelderge tanymal ǵalym. Elimizdiń erteńin oılaı, bolashaǵyn alystan boljaı otyryp, ekonomıkanyń tyń baǵyty – týrızm salasyn damytý men týǵan jerimizdiń ekologııalyq jaǵdaıyna alańdaǵan ol osynaý ózekti problemalardy sheshý máselesin Qazaqstan, qala berdi, Ortalyq Azııa respýblıkalary boıynsha kótergen tuńǵysh ǵalym-geograf. Eń aldymen bul kókeıkesti máseleni júzege asyrýdyń ózegi, olarǵa qajetti kadrlar daıarlaý isi dep túıgen Álııa Sársenqyzy ýaqyt ozdyrmaı, ekologııa men týrızm salalary úshin mamandar daıyndaý isine belsene kirisedi.
Munyń aıǵaǵy, Á.Beısenovanyń bastamasymen jáne tikeleı uıymdastyrýymen bizdiń oqý ornymyzda sonaý 1980-1990 jyldardyń toǵysynda-aq «Týrızm», «Ekologııa», «Halyqaralyq týrızm», «Geografııa» mamandyqtary aıasynda «Geografııa jáne ekologııa», «Geografııa jáne ekonomıka negizderi», «Geografııa jáne týrızm» mamandandyrýlarynyń ashylýy arqyly joǵaryda atalǵan asa zárý mamandyqtar men qosymsha mamandandyrýlar negizinde sol kezde-aq elimiz úshin taza ekolog jáne týrızm mamandary men olarmen shektes qosarly mamandyqtar boıynsha pedagog-kadrlar daıarlaý bastalǵan edi. Osyǵan oraı, Á.Beısenovanyń jetekshiligimen olardyń negizdemelik qujattary, oqý josparlary men tıptik baǵdarlamalary jasaldy. Bularǵa qatysty tyń pánder men jańa arnaýly kýrstar atalǵan mamandyqtardyń oqý josparlaryna engizilip, joǵary oqý oryndaryna arnalǵan, ásirese, tól tilimizdegi oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldar jaryqqa shyǵaryla bastady. Bul baǵyttaǵy osy ulaǵatty is búginge deıin jalǵasyn taýyp, jyl saıyn júzden astam jas mamandar bitirýde. Sol kezderi fakýltet dekany bolǵan professor Álııa Sársenqyzynyń basshylyǵymen osy mamandyqtar men onyń qosymsha mamandandyrýlary baǵyttary boıynsha maman-kadrlardy beıindi daıyndaý maqsatynda jańa kafedralar («Týrızm», «Ekologııa», «Eltaný jáne áleýmettik-ekonomıkalyq geografııa», t.b.) men zerthanalar («Landshafttar ekologııasy», «Jer qoınaýyn qorǵaý», t.b.), ortalyqtar («Gıd-ekskýrsovodtar daıarlaý», t.b.) qurylyp, tıisinshe bilikti ǵalymdarmen jáne tájirıbeli oqytýshylardan jasaqtaldy.
О́tken ǵasyrdyń 70 jáne 80-jyldary Abaı atyndaǵy QazPI-diń jaratylystaný-geografııa fakýlteti túlekteriniń estelikterine qulaq túrsek, ustazdyq qyzmetinde Álııa Sársenqyzy sol kezden-aq sabaq barysynda asa joǵary talap qoıýymen erekshe daralanyp turatyn tulǵa ekenin aıtady. Ásirese ol stýdentter qaýymyn geografııanyń tektonıka, gıdrologııa, klımatologııa, geomorfologııa, geobotanıka, zoogeografııa, paleogeografııa tárizdi kúrdeli salalaryn, tarıhı geografııa, geologııa, qazba baılyqtardyń qalyptasýy men taralý zańdylyqtaryn bilýge úıretti. Sonymen qatar qoldanbaly máni bar toponımıka, rekreasııalyq jáne ınjenerlik geografııa baǵyttarynan habardar bolýǵa, geografııanyń basty quraly – kartografııalyq nysandarmen, topografııalyq túsirilimdermen jáne jospar-kartalarmen jumys isteı bilýge, ǵylymı izdenistermen aınalysýǵa beıimdedi. Geografııalyq ólketanýshylyq úıirme jumystaryn turaqty júrgizip, maýsymdyq jáne alys keshendi oqý-dalalyq praktıkalaryna qatysa júrip, ekspedısııalyq jumystarǵa baǵyt-baǵdar beretin.
Á.Beısenovanyń ómirlik tájirıbesi men onyń bilim nárimen sýsyndatý, oqý-ádistemelik izdenisterdi tereńdetý baǵytyndaǵy eńbekteri de sol kezeńdegi jas izdenýshilerdiń shyǵarmashylyq kózqarasyn qalyptastyrýǵa ózindik yqpalyn tıgizdi. Sonymen qatar kópqyrly ǵalym-apaıymyz tálim-tárbıe jumysyna asa den qoıatyn, ony da kezinde fakýltetimizde Álııa apaıymyz basshylyq jasap, pedagogıka kafedrasynyń oqytýshylarymen birlese júrgizgen «Kel, qyzdar, syrlasaıyq», «Jas altynsarınshiler» klýbtarynyń, «Bilim» jáne «Stýdentterdiń ǵylymı qoǵamynyń» óte belsendi jumystarynan kórip-bilip júrdik. Osynaý oqý-bilim, ǵylymı-zertteý, tárbıe jáne qoǵamdyq eńbekteriniń naqty nátıjesi retinde qazirgi tańda ınstıtýt qabyrǵasynda tabysty qyzmet atqaryp júrgen kóptegen shákirtterin aıtýǵa bolady. Álııa Sársenqyzy ozat oqyǵan jáne qoǵamdyq jumysta belsendilik tanytqan túlekterdi ustazdyq qyzmetke tartý jáne aspırantýra men taǵylymdamaǵa joldamalar berýmen qatar, olarǵa qolaıly jaǵdaılar da týǵyzyp otyrdy. Máselen, sonyń biri – kafedralarymyzda ári qaraı taǵylymdamalaryn jalǵastyrýǵa nemese jumysqa qaldyrylǵan jastardyń kóbiniń páterli bolýlaryna járdemdesip, tikeleı qolǵabys jasady.
Tabıǵatty zertteý de qyzyq
Alpys jyldan astam ýaqyttan beri Á.Beısenova Qazaqstan tabıǵatyn zertteýdiń tarıhymen shuǵyldanyp keledi. Osy taqyrypta kandıdattyq (Máskeý, 1967), doktorlyq (Baký, 1984) dıssertasııalar qorǵaǵan, «Qazaqstan tabıǵatyn qorǵaý» (1979), «Qazaqstandy fızıkalyq-geografııalyq turǵyda zertteý» (1982), «Alǵashqy zertteýshiler» (1987), «Qazaqstan tabıǵatyn zertteý jáne fızıkalyq-geografııalyq ıdeıalardyń damýy» (1989), «Qazaqstandaǵy geografııalyq zertteýlerdiń tarıhı negizi» (2001) atty jáne t.b. monografııalary jarııalanǵan. Bul eńbekterde Á.Beısenova Qazaqstan tabıǵatyn zertteýdi tarıhı kezeńder arqyly qarastyryp, kóne zamannan XX ǵasyrdyń bas kezine deıingi tabıǵattanýdyń uzaq shejiresin jasady. Ol tabıǵat zertteý tarıhynyń búgingi zaman úshin, ásirese, egemendik alǵan elimizdiń tabıǵı resýrstaryn paıdalanýdyń joldaryn izdestirýdegi mańyzy men ózektiligin atap kórsetti. Bul zertteýler kóne dáýir men orta ǵasyrlardaǵy Qazaqstan týraly málimetterdi, Batys pen Shyǵys elderin jalǵastyrǵan alǵashqy saıahatshylardyń Qazaqstan jerine kelýinen qalǵan derekterdi, orys, qazaq qarym-qatynastary bastalǵan kezden bergi orys tarıhnamasynda Qazaqstan tabıǵaty jaıly jınalǵan materıaldardy, Qazaqstannyń Reseıge bodan bolýynan bastalǵan ekspedısııalardyń jumystaryn jan-jaqty qarastyrady.
Avtor óz zertteýlerinde XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysynan bastap Qazaqstan tabıǵatyn zertteýdiń jańa klassıkalyq kezeńi týǵanyn, endi zertteýshilerdiń burynǵydaı kórgenin tize bermeı, Qazaqstan tabıǵatynyń túzilý men qalyptasý joldary, olardyń zańdylyqtary jaıly oılaýdyń jáne izdenýdiń bastalǵanyn jaza kele, L.Bergtiń, P.Semenov-Tıan-Shanskııdiń, N.Seversovtyń, I.Mýshketovtyń jáne t.b. Qazaqstan jerindegi zertteýlerine toqtalyp, jan-jaqty taldaý jasaıdy. Á.Beısenovanyń júrgizgen arnaıy zertteýlerinde qazaqtyń tuńǵysh geograf-ǵalymy, saıahatshysy, orys geografııalyq qoǵamynyń tolyq múshesi Shoqan Ýálıhanovtyń geografııalyq murasyn saralaýǵa keńinen oryn berilgen. Olardyń eńbekteri arqyly týǵan jerimiz tabıǵatynyń tarıhyna baılanysty teorııalyq ıdeıalardan avtor Aral-Kaspıı aımaǵynyń geologııalyq-geografııalyq tarıhyna, Tıan-Shan taý júıesiniń orotektonıkasyna, tabıǵatty zonalarǵa bólý men aýdandastyrýdyń ustanymdaryna keń toqtalady. Avtordyń osy baǵyttaǵy monografııasy respýblıkanyń geograf jáne tarıhshy ǵalymdarynyń joǵary baǵasyna ıe bolyp, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy syılyǵy berildi.
Á.Beısenovanyń bul saladaǵy eńbekterin Táýelsiz memleketter dostastyǵynyń ǵalymdary: N.A.Gvozdeskıı, F.Mılkov, A.Solovev, N.Fradkın, V.Esakov, O.Nazarevskıı, A.Fedoseev, M.Mýseıbov, B.Býdagov, N.Kogaı, Z.Akramov, K.Otarbaev, taǵy basqalar men Qazaqstan ǵalymdary: G.Mýravlev, N.Shýkına, A.Gorbýnov, B.Dvoskın, N.Mýkıtanov, B.Súleımenov, V.Basın jáne taǵy da basqalary joǵary baǵalap, óz oı-pikirlerin jazǵan. Á.Beısenova geografııa ǵylymy úshin jas ǵalym kadrlardy tárbıeleý isine de belsene atsalysýda. Ol magıstranttar men doktoranttardyń ǵylymı jumystaryna jetekshilik etýde. Onyń ǵylymı jetekshiligimen birneshe doktorlyq jáne kandıdattyq dıssertasııalar qorǵalǵan. Ol – uzaq jyldar boıy Joǵarǵy Attestasııalyq komıteti saraptaý keńesiniń múshesi, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń janyndaǵy jáne BǴM-niń Geografııa ınstıtýtyndaǵy dıssertasııalyq keńesterdiń múshesi boldy.
Qazaqstan tabıǵatyn jáne onyń tarıhyn zertteý, onyń burynǵy jaǵdaılaryn búgingi kúıimen salystyra qaraý Álııa Sársenqyzyn Qazaqstan ekologııasynyń máselelerimen qatar týrıstik-ólketaný jumystarymen shuǵyldanýǵa da alyp keldi. 2006 jyly Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi men Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Geografııa ınstıtýty birlesip, Á.Beısenovanyń qatysýymen úsh tomdyq Qazaqstannyń Ulttyq atlasyn jasap shyǵardy.
Oqýlyqsyz – oqý tul
Á.Beısenovanyń ǵylymı-pedagogtik qyzmetiniń úlken bir salasy – Qazaqstandaǵy joǵary oqý oryndary men orta mektepter úshin oqýlyqtar men kómekshi quraldaryn, baǵdarlamalar men oqý-ádistemelik keshender shyǵarý isimen baılanysty. Kezinde ol aýdarýǵa qatysqan oqýlyqtar ishinde «KSRO-nyń fızıkalyq geografııasy», «Geografııany oqytý ádistemesinen praktıkalyq jumystar», «Materıkterdiń fızıkalyq geografııasy boıynsha baqylaý jumystary» sııaqty jáne orta jáne joǵary mektepterge arnalǵan A.N.Lavrıshevtiń «Ekonomıkalyq geografııa», «KSRO-nyń fızıkalyq geografııasy» atty kitaptar, ártúrli baǵdarlamalar men ádistemelik quraldar da bar. Keıinnen Qazaqstan geografııasy boıynsha oqýlyqtar jazýǵa aralasty. Onyń qatysýymen jazylǵan (Q.Karpekov, M.Qalıev, N.Moldaǵulovpen birlesip) orta mekteptiń 8-synybyna arnalǵan «Qazaqstannyń fızıkalyq geografııasy» 1992 jyldan 1999 jylǵa deıin úzbeı basylyp, qazaq, orys, ózbek, uıǵyr mektepterinde paıdalanyldy.
Álııa Sársenqyzy elimizdiń tarıhynda birinshi ret «Qazaqstannyń fızıkalyq geografııasy», «Ekologııa», t.b. oqý kýrstarynan elektrondy oqýlyqtar jasaýǵa tikeleı atsalysty jáne bul oqýlyqtar da qazaq, orys, ózbek, uıǵyr tilderinde basyldy. «Qazaqstannyń geografııalyq atlasyn» da jasady, al 2002 jyly qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde jarııalanǵan bul atlas – mektep oqýshylary úshin ǵana emes, jalpy Qazaqstan tabıǵatyn bilýge qushtar kópshilik qaýym úshin de zor kómek bolǵany daýsyz. Joǵaryda atalǵandardan baıqaǵanymyz, ǵasyrlar toǵysy jyldarynan bastap-aq jaratylystaný ǵylymdary boıynsha Á.Beısenovanyń jetekshiligi arqyly asa kóregendikpen qazirgi úsh tuǵyrly til saıasaty máselesin júzege asyrýdyń qolǵa alynǵanyn kóremiz. Munyń naqty bir dáleli, 2000 jyldary akademık apaıymyz «Qazaqsha-oryssha-aǵylshynsha-túrikshe ekologııalyq túsindirme sózdik» pen «Jer týraly tehnıkalyq ǵylymdar termınderiniń qazaqsha-oryssha-aǵylshynsha sózdigin jasaýdyń negizgi problemalary» dep atalatyn irgeli zertteýlerin júrgizedi, nátıjesinde bular da jeke basylym retinde jaryqqa shyqty.
Qoǵamdyq isterdiń qozǵaýshysy
Á.Beısenova jastaıynan qoǵamdyq jumystarǵa belsendi atsalysyp keledi. Ol Búkilodaqtyq geografııalyq qoǵamnyń tekserý komıssııasynyń múshesi, Qazaqstan geografııalyq qoǵamynyń tóralqa múshesi bolyp saılanǵan. Qazaq ensıklopedııasynyń geografııa jónindegi redaksııalyq keńesiniń múshesi, Ulttyq Bilim akademııasynyń geografııa jónindegi oqý-ádistemelik keńesiniń tóraǵasy, 1998-2008 jyldary Prezıdent janyndaǵy «Otbasy jáne áıelder isteri jónindegi» ulttyq komıssııanyń múshesi boldy, qazir osy komıssııanyń Almaty qalalyq bóliminiń múshesi. Kezinde el astanasyn Aqmolaǵa kóshirý máselesinde biraz jurtshylyq buǵan ekiudaı, tipten, keıbireýler qarsy kózqarastaǵy pikirler de bildirilip jatqanda, akademık Á.Beısenova Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń bul bastamasyn alǵash qoldaǵandardyń sapynda boldy. Ol – elordanyń memleketimizdiń geografııalyq ortalyǵy ǵana emes, onyń strategııalyq mańyzyn da ǵylymı turǵydan jan-jaqty dáleldeı otyryp, óziniń tııanaqty oıyn elimizdiń bas gazeti betinde jarııalaǵan bolatyn. Al Álııa Sársenqyzynyń sońǵy jyldardaǵy ǵylymı-zertteý jumystary geografııanyń ekonomıkamen ózara baılanysyn zerdeleýge, qazaqstandyq patrıotızmdi ornyqtyrý men «Máńgilik el» búkilhalyqtyq ıdeıasyn «Qazaqstan – 2050» Strategııasy aıasynda júzege asyrý jolyna baǵyttalǵan, ári onyń osy atalǵan máseleler boıynsha jáne bilim berýdiń qoldanystaǵy oqý baǵdarlamalaryna máńgilik el qundylyqtaryn engizý jaıly da qomaqty eńbekteri jaryq kórýde.
Jalpy, Álııa Sársenqyzy Beısenovanyń ǵylymı-shyǵarmashylyq, qoǵamdyq isteri syrt elderge de málim. Ol Máskeýde, Sankt-Peterbýrgte, Bakýde, Tashkentte, Bishkekte, Kıevte, Qazanda jáne t.b. qalalarda talaı ret ǵylymı konferensııalar men sımpozıýmdarǵa qatysyp, baıandamalar jasady. Sonymen qatar alys shetelderde, máselen, Ulybrıtanııa, Mysyr, Sırııa, Lıvan, Grekııa, Túrkııa, AQSh, Italııa jáne taǵy basqa memleketterde geografııanyń teorııalyq jáne ádistemelik problemalary jaıly oı-pikirin sheteldik ǵalymdar arasynda talqylady. Sonyń bir dáleli, 1999 jyly AQSh astanasy – Vashıngtonda áıelder qozǵalysynyń jıynynda jasaǵan baıandamasy arnaıy maqtaý qaǵazben atap ótildi. Qazaqstan ekologııasyn zertteý salasyndaǵy qundy eńbekteri úshin Amerıkanyń bıografııalyq ınstıtýty Á.Beısenovany «2006 – jyl áıeli» dep tanyp, arnaýly medalmen marapattady.
Tájirıbeli tálimger-ustaz, ári ádisker-ǵalym Álııa Sársenqyzy ǵylymı-pedagogtik iske asa shynaıy berilgen, mańaıyndaǵy adamdarǵa óte meıirimdi, árqashan qolushyn berýden tartynbaıtyn, adamgershilik qasıetteri mol, jan-jaqty jarasymdy jan.
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti
«Jaratylystaný jáne geografııa» ınstıtýtynyń ujymy atynan:
K.KAIMÝLDINOVA,
ınstıtýt dırektory, g.ǵ.d., professor,
A.SAǴYNDYQOV,
dırektordyń orynbasary, p.ǵ.k., professor,
T.ÝVALIEV,
«Eltaný jáne týrızm» kafedrasynyń dosenti
Atyraý jáne Astrahan oblystarynyń shekarasynda qorshaýlar ornatylyp jatyr
Qazaqstan • Búgin, 14:50
UQK Atyraý oblysyndaǵy aksııalar týraly aqparatty joqqa shyǵardy
Qazaqstan • Búgin, 14:15
Almatyda táýligine indet juqtyrǵandar sany 700-ge jaqyndady
Aımaqtar • Búgin, 13:50
Mańǵystaý oblysynda mektep oqýshylary qashyqtan oqıdy
Aımaqtar • Búgin, 13:18
Tazalanbaǵan aýmaq úshin pavlodarlyq turǵyn jaýapkershilikke tartyldy
Aımaqtar • Búgin, 12:43
О́tken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 2 adam qaıtys boldy
Qazaqstan • Búgin, 12:09
Álisher Erǵalı Azııa chempıonatynyń kúmis júldesine ıe boldy
Kúres • Búgin, 11:35
Prezıdenttik jastar kadr rezerviniń múshesi bırja basqarmasyna tóraǵa bolyp taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 11:00
Almatydan 181 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi
Qazaqstan • Búgin, 10:20
Elimizde ótken táýlikte 1806 adam koronavırýstan jazyldy
Koronavırýs • Búgin, 10:08
О́tken táýlikte 2828 adam koronavırýs juqtyrdy
Koronavırýs • Búgin, 09:45
Qasıetti aıda qaıyrymdylyq jasady
Aımaqtar • Búgin, 09:20
Talǵat Syrbaz erkin kúresten Azııa chempıony atandy
Kúres • Keshe
UQShU-nyń birlesken oqý-jattyǵýlary jóninde kelissózder jasaldy
Qazaqstan • Keshe
Eki kúnde 15 jasóspirimniń tún kezip júrgeni anyqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Aqmola oblysynda bas sanıtarlyq dáriger jańa qaýly qabyldady
Aımaqtar • Keshe
Oqıǵa • Keshe
Petropavlda tilsiz jaý der kezinde quryqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Qostanaıda qurastyrylatyn avtokólikterge suranys artyp keledi
Aımaqtar • Keshe
Jambyl oblysynda prokýratýra qyzmetkeri paramen ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Jer komıssııasynyń tórtinshi otyrysy qorytyndylandy
Qazaqstan • Keshe
Bolashaqta esepshi mamandyǵy bolmaıdy – Eńbek mınıstrligi
Qazaqstan • Keshe
A.Soı BUU Ekonomıkalyq jáne áleýmettik keńesiniń otyrysyna qatysty
Qazaqstan • Keshe
Álem • Keshe
Almatyda bir táýlikte aýrýhanalarǵa 416 adam qabyldandy
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Oralda partııa fılıalynyń esep berý konferensııasy ótedi
Aımaqtar • Keshe
Búgin erkin kúresten Azııa chempıonaty bastalady
Kúres • Keshe
Elimizde ótken táýlikte 2892 adam koronavırýstan jazyldy
Koronavırýs • Keshe
Bir táýlikte 2822 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Keshe
Petropavlda meıramhana órtenip, adamdar evakýasııalandy
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Azııa chempıonaty: Áıelder kúresinen ótken jarystyń ekinshi kúniniń nátıjesi
Sport • 16 Sáýir, 2021
Qaraǵandy oblysynyń aýmaǵynda áskerı ushaq qulady
Oqıǵa • 16 Sáýir, 2021
Almatyda sybaılas jemqorlyqqa qarsy komıssııanyń otyrysy ótti
ANTIKOR • 16 Sáýir, 2021
Salymshylardyń esepshotyna 73 mıllıard teńge qaıtaryldy
Ekonomıka • 16 Sáýir, 2021
Tobyl qalasynda oblystyq «Jas tulpar» oqýshylar aıtysy ótti
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Shý aýdanynda gollandııalyq kartop ósiriledi
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Jazǵy saýyqtyrý lagerlerindegi gıgıenalyq talaptar
Qazaqstan • 16 Sáýir, 2021
Azııa chempıonaty: Búgin arýlarymyz úsh júlde aldy
Sport • 16 Sáýir, 2021
Túrkistan oblysynda 22 myńnan asa oqýshy test tapsyrady
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
«Shahter» komandasyna jańa bas bapker keldi
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Asqar Mamın Kásipkerlik máseleleri jónindegi jobalyq ofıs otyrysyn ótkizdi
Úkimet • 16 Sáýir, 2021
Teatrda «Maýglıdiń» tusaýkeseri ótti
О́ner • 16 Sáýir, 2021
Mańǵystaý oblysynda «Qalqan-2021» oqý-jattyǵýy aıaqtaldy
Qazaqstan • 16 Sáýir, 2021
Kisi qolynan qaıtys bolǵan Aıajan Edilovanyń máıiti jer qoınyna tapsyryldy
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Elordalyq oqýshy «EGMO-2021» olımpıadasynda ekinshi oryn aldy
Bilim • 16 Sáýir, 2021
Shyǵys Qazaqstan oblysynda birneshe aýdandy sý basý qaýpi bar
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Temirjol ındýstrııasynyń álemdik kóshbasshysy Qazaqstanmen yntymaqtastyqqa nıetti
Qazaqstan • 16 Sáýir, 2021
Páter ishin zańsyz josparlaý nege aparady
Qoǵam • 16 Sáýir, 2021
Azııa chempıonaty: Tórt arýymyz jarysty jalǵastyrýda
Sport • 16 Sáýir, 2021
Aqtaý-Jetibaı tas jolynda júk kólik órtenip ketti
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Pavlodarda 16-shy qabattan sekirmek bolǵan er adam ólim aýzynan qaldy
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Elordada gazdandyrý jumystary qalaı júrip jatyr?
Elorda • 16 Sáýir, 2021
Almaty oblysynyń orman alqabyndaǵy órt áli tolyq sóndirilgen joq
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Nur-Sultan stasıonarlarynda 4,5 myńǵa jýyq naýqas emdelip jatyr
Koronavırýs • 16 Sáýir, 2021
Ekibastuzda kólik júrgizýshi úı aýlasynda jasóspirimdi qaǵyp ketti
Aımaqtar • 16 Sáýir, 2021
Brakonerlik faktiler boıynsha 20 qylmystyq is qozǵaldy
Ekologııa • 16 Sáýir, 2021
Shymkenttiń bas dárigeri aýrýhanadaǵy jantúrshigerlik jaǵdaı týraly aıtty
Oqıǵa • 16 Sáýir, 2021
Astana IT university: Bilim sapasynan sıfrly transformasııaǵa
Bilim • 16 Sáýir, 2021
Túrkistan sammıtinde maquldanǵan bastamalar Ystanbulda rásimdeletin bolady
Qazaqstan • 16 Sáýir, 2021
Uqsas jańalyqtar


text:
Işleriniň geriminiň giňelýänligi sebäpli, «Türkmenportal» onlaýn maglumat çeşmesiniň degişli ugurlar boýunça hünärmenleri işe çagyrýandygyny habar beripdik.
Biz işe kabul edilşigiň dowam edýändigini ýatladýarys. Hususan-da, ozal görkezilen iş orunlarynyň hataryna ýene bir ugur ― «Ýerine ýetiriji menejer» wezipesi goşuldy. Bu wezipä dalaşgärlerden talap edilýän ýagdaýlary şu salgydan tapyp bilersiňiz. (Boş iş orunlary 8).
Şeýle hem öň yglan edilen boş iş orunlary üçin hem dalaşgärlerden ýüztutmalaryň kabul edilýändigini ýatladýarys:
- Satyş boýunça menejer;
- Taslama boýunça menejer;
- Programmaçy;
- Kontent menejer;
- Žurnalist;
- Grafika dizaýneri;
- Ýolbaşçynyň kömekçisi.
Boş iş orunlarynyň her biri barada maglumat almak üçin şu salga girip görüň!
Eger siziň ukyplaryňyz bildirilýän talaplara laýyk gelýän bolsa, anketalaryňyzy şu salga ýollaň: vacancy@turkmenportal.com
Hatyň mowzuk ýazylýan böleginde ýüz tutýanyň ýaşaýan ýerini görkezmelidir.
«Türkmenportal» anketalarda ýüz tutýanyň başarnyklary barada mümkin boldugyndan doly maglumat berilmegini soraýar.
Dalaşgärler saýlanylanda goşmaça artykmaçlyklar (dalaşgäriň ukyplary) göz öňünde tutular.
Saýlanan dalaşgärler başarnyklary barlanyljak bäsleşige çagyrylar. Munuň üçin her kime dessine ýa-da belli bir wagtdan soňra ýumuş tabşyrylyp görler.
Ilkinji synaglaryň netijesinde iň gowy netije görkezen dalaşgär deslapky söhbetdeşlige çagyrylar. Şondan soň oňa iş beriji tarapyndan bir aý mugt, bir aý hem tölegli synag möhleti berler.
Zähmet şertnamasy synag möhleti üstünlikli tamamlanansoň baglaşylar.
«Türkmenportal» şeýle hem Türkmenistanyň ähli iş ägentliklerinden ýokarda görkezilen iş orunlaryny öz sanawlaryna goşmagy haýyş edýär.


text:
EAEO jáne Serbııa arasyndaǵy erkin saýda kelisimine qatysty QR zańyna qoıyldy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Bir taraptan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq pen oǵan múshe memleketter jáne ekinshi taraptan Serbııa Respýblıkasy arasyndaǵy erkin saýda týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Bul týraly Aqorda saıtynda habarlandy.
Sondaı-aq QR Prezıdenti «2017 jylǵy 11 sáýirdegi Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń Keden kodeksi týraly shartqa ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
Zań mátinderi baspasózde jarııalanady.Eske salaıyq, Q.Toqaev budan bólek, qupııa aqparat jáne jaýaptylyq týraly EAEO kelisimine Armenııanyń qosylýy týraly QR Zańyna, EAEO týraly shartqa ózgeris engizetin QR Zańyna qol qoıdy.


text:
«Parahatçylyk, ynanyşmak - dünýäň bagty, Arkadag»
Aşgabat şäher Medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Kerim Gurbannepesow adyndaky kitaphana şahamçasynyň gurnamagynda Aşgabat şäherindäki 90-njy ýöriteleşdirilen orta mekdepde «Parahatçylyk, ynanyşmak – dünýäň bagty, Arkadag» ady bilen aýdym-sazly döredijilik duşuşygy geçirildi. Çärede çykyş edenler mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30- ýyllygyny has-da şöhratlandyrmak, halkymyzyň watançylyk ruhuny has-da belende götermek, ýaş nesilleri uly buýsanç, söýgi we wepalylyk ruhunda terbiýelemek barada gürrüň berdiler. Şeýle-de «Türkmenistan parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylymyzyň, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň ähmiýeti barada beren täsirli söhbetleri, Watanymyz, Gahryman Arkadagymyz, Mukaddes Garaşsyzlygymyz hakyndaky joşgunly şygyrlary çäre gatnaşyjylara ýatdan çykmajak duýgyny bagyşlady. Mekdep okuwçylarynyň taýýarlan aýdym-sazly çykyşlary bolsa olara ruhy lezzet paýlady. Çäräniň ahyrynda Gahryman Arkadagymyzyň kitaplary esasynda gurnalan kitap sergisi bilen tanyşdyryldy.


text:
”Watan” kinokonsert merkezi
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2008-nji ýylyň 12-nji maýyndaky Aşgabat şäherinde “Watan” kinokonsert merkeziniň binasynyň durkuny täzelemek hakyndaky belgili kararyna laýyklykda “Watan” kinokonsert merkeziniň durky “Doganaý Ýapy Prože we Inşaat Tijaret LTD. ŞTI” türk firmasy tarapyndan täzelenip dünýä ülüňlerine gabat gelýän döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyryldy.
2010-njy ýylda Hormatly Arkadag Prezidentimiziň gatnaşmagynda dabaraly açylyp ulanylmaga berildi. “Watan” kinokonsert merkeziniň tomaşa zaly 517 tomaşaça niýetlenip şu günki günüň talabyna laýyk ýumşak we ýakymly oturgyçlar bilen üpjün edilen.
Durky täzelenen “Watan” kinokonsert merkeziniň esasy wezipesi Türkmen nusgawy we häzirki zaman kinofilmleri şeýle-de daşary ýurtlarda öndürilen çeper we multiplikasion filmleri paýtagtymyzyň ýaşaýjylaryna we myhmanlaryna görkezmekden ybarat bolup durýar.
Bulardan başgada “Watan” kinokonsert merkezinde dynç alyş konsertlerini, döredijilik işgärleri bilen dürli duşuşyklar aýdym-saz agşamlaryny, çagalar üçin niýetlenen ýörite medeni köpçülik çärelerini şeýle-de Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan medeniýet we sungat, ykdysady ösüşini halka giňişleýin wagyz etmek boýunça dürli çäreler gurnalýar.
Mundan başga-da merkezde daşary ýurt medeniýet we kino günlerini paýtagtymyzyň ýaşaýjylaryna we myhmanlaryna ýetirýär.
Häzirki günlerde merkeziň agzybir işgärleriniň tagallasy bilen ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli kinokonsert merkezinde maksatlaýyn medeni köpçülik çärelerini dabaraly geçirmek meýilleşdirilýär.
Kinokonsert merkezine 22, 26,40, 10 belgili awtobuslar bilen gelip bilersiňiz.


text:
Orta Aziýadaky aýal guramaçylar ýa-da telekeçiler üçin CEU Executive MBA stipendiýasy
2019-njy ýylyň dekabr aýynda CEU Executive MBA programmanyň çäginde Orta Aziýadaky belent güýçli dolandyryjy wezipede işleýän aýallara hödürlenilýän konkurentlik edip biljek stipendiýa döretdi.
Stpendiýanyň ýeňijisi CEU Executive MBA okuwyň töleginiň 95% çenli 25 000 ýewro möçberinde ödeýär. Stipendiýa öz işewürligi ýöredýän dolandyryjy aýallara berilýär.
CEU Executive MBA barada
Bu programma hünär strategik liderçylyga çenli profilini götermek isleýän tejribeli guramaçylar üçin döredilen programma. Programmanyň innowasion düzümi gatnaşyjylara ABŞ-da MBA derejesini gazanmaga kömek berýär.
Talaplar
Dalaşgärleriň tejribesi azyndan 8 ýyl bolmaly we 3 ýyl resmi tarapyndan tassyklanan liderçylyk tejribesi bolmaly.
Baklawr derejesi ýa-da ş.m.
Resminamalary nädip tabşyrmaly:
Resminamalary uniwersitetiň sahypasyndan tabşyrmaly.
Goşmaça maglumat üçin programmanyň ýokary guramaçysyna, Tommas Lammela ýüzlenip bilersiňiz (lammelt@ceu.edu)


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisiniň dowamynda wise-premýer Gadyrgeldi Müşşikowa maliýe-ykdysady toplumynda alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmegi tabşyrdy. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýer Müşşikowyň ýylyň ilkinji iki aýy boýunça hasabatyny diňläp, maliýe-ykdysady toplumyň ministrliklerinde hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda alnyp barylýan işleriň depginini has-da güýçlendirmegiň zerurdygyny nygtady.
Milli Liderimiz ýakynda ykdysadyýetiň pudaklarynda emele gelen ähli meselelere düýpli seredilendigini, olary çözmek üçin zerur çäreleriň bellenilendigini, ýöne bellenen şol çäreleriň köpüsiniň heniz amala aşyrylyp başlanmandygyny aýtdy.
Ýylyň iki aýynyň geçendigine garamazdan, bu ugurda bölünip berlen serişdeler özleşdirilmeýändigini aýdyp, Döwlet Baştutanymyz sanly ulgama geçmek, desgalary hususylaşdyrmak we kärhanalary paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek hem-de gymmatly kagyzlaryň bazaryny guramak işleri haýal alnyp barylýar diýdi.
Türkmenistanyň Prezidenti dünýä ykdysadyýetindäki we goňşy ýurtlardaky ýagdaýy seljerip durmagyň wajypdygyny belläp, şu ýyldaky görkezijilere düzediş girizmek hem-de garaşylýan çaklamalary taýýarlamagyň möhümdigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz döwlet edaralarynyň sanly ulgama goşulmagyny, dürli döwlet hyzmatlaryny elektron görnüşe geçirmegi çaltlandyrmagyň hem zerurdygyny nygtady.


text:
«Biz qoǵamnan bizge nazar aýdarýdy talap etpeımiz,
biraq bizden de sony talap etpeýdi suraımyz»
«Esek quıryǵy» shyǵarmashylyq birlestigi
1920-30 jyldardaǵy keńes óneri qashan da qyzyǵýshylyq týdyrady. Bul túrli teorııalyq jáne stılıstıkalyq kórkemdik konepııalardyń kúresý jáne birigý ýaqyty. «Jat ıdeıaly...» kórmesi bizdiń osy kezeń óneri týraly oıymyzdy keńeıtýge baǵyttalǵan.
Kóptegen sýretshiler HH ǵasyrdyń basyndaǵy ár túrli, keıde radıkal baǵyttardan ótip, áldeqashan ózge «álem» bolǵan Batys Eýropa jáne orys romantızminiń, sımvolızminiń yqpaldaryn basynan ótkizip, dástúrli kartınaǵa «qaıtyp keledi»; ótken shaqtyń uly sheberleri ‒ Rembrand, Rýbens murasyna qaıta mán bere bastaıdy, antıkalyq mıfologııadan shabyt alady. Olardyń «realızmi» soıalızm dáýiri talap etkennen góri basqasha sıpatta boldy. Olar keskindemeni keńes taqyrybynan azat etip, zamanaýı keńestik ómirdegi fıksaıalarǵa asa qajetti emes janrlar ‒ portret, natıýrmort jáne peızaj aıasynda qalyp qoıdy.
Ekspozıııanyń negizgi bóligin Sergeı Rodonejskıı «Áýlıe Troıkaıa lavrasynyń irgesin qalaǵan» Mákove dóńiniń qurmetine sımvolıkalyq ataý berilgen «Makove» shyǵarmashylyq toby (1921-1927) ókilderiniń týyndylary quraıdy. Olardyń arasynda Konstantın Zefırov, Sergeı Romanovıch, Nıkolaı Chernyshevter bar. Makovetikterdiń estetıkalyq baǵdarlamasynyń negizinde «adamgershilik sezimdi tárbıeleıtin jáne «ómirge úılesimdi enetin, ári bárin tegis qamtı alatyn graııa bere otyryp», onyń syryn uǵynatyn ónerdiń rýhanı mánin qaıta jańǵyrtsaq degen tilek jatty».
Top taraǵannan keıin Zefırov, Chernyshev, Romanovıch jańa uıym ‒ Máskeý sýretshileriniń qoǵamy (MSQ) birlestiginiń quramyna kirdi. Olarǵa, kórmede jumystary qoıylǵan sýretshiler ‒ Robert Falk pen Nadejda Ýdalova qosyldy. Qoǵamnyń deklaraııasynda MSQ ókilderi realızmdi keskindeme formasynyń jetilgen túri jáne ómirdiń shynaıy kórinisi dep baǵalady. Teorııalyq konepııa ortaq bolǵanymen, ár sýretshi óz jolymen júrdi. Zefırov pen Falkti keskindemeniń ózi, boıaýlardyń úılesimi men olardy jaǵý tásilderi jumystarynda tereń sezimder men kóńil-kúılerdiń erekshe jıyntyǵyn quraı alatyn kúrdeli keskindemelik sheshimderdi jetildirýge degen ynta-yqylastary jaqyndatty. Olardyń týyndylary kompozıııalyq sheshimderiniń yqshamdylyǵymen, kórermenimen «aqyryn», oılanyp sóılesýimen, jaqyn adamdar jáne úırenshikti zattar álemine kózqarasymen erekshelenedi.
Chernyshev óziniń estetıkalyq jáne rýhanı ıdealyn las jerde júrmeı, kóbelek sııaqty oǵan aıaǵyn áreń dirildeı tıgizetin «balalyqtan boıjetken shaqqa ótetin jastyń súıkimdiliginen, qatańdyqqa, tazalyq pen raqymǵa toly» názik jasóspirim qyzdardyń beınelerinen tapty. Nadejda Ýdalova kýbızm, fýtýrızm, sýprematızmmen de áýestendi. Biraq, 1920 jyldardyń basynda janr peızajyn unatyp, fıgýratıvtik keskindemege bet qoıady. Kórmege 1930 jyldary taýly jerdiń qıyn jaǵdaıynda ótken Altaı men Shyǵys Qazaqstanǵa jasaǵan shyǵarmashylyq sapary kezinde jazylǵan grafıkalyq jumystary qoıyldy. Onda sýretshiniń tabıǵat pen sonda turatyn adamdardyń keremet ári erekshe álemimen jolyqtyrǵan emoııalyq áserlerin beretin syzyqtar men keskindemelik daqtardyń aıqyndyǵyna negizdelgen ózindik máneri qalyptasty.
S.Romanovıch – keńes dáýirinde antıkalyq jáne hıstıandyq tapqyrypty dáıekti jetildirgen azdaǵan sýretshilerdiń biri. Onyń týyndylary aıaqtalmaǵandaı áser qaldyrady, biraq sýretshiniń ózi úshin eń bastysy oıdy bildirý boldy, al keskindemeniń aıqyndyǵy ony emoıonal túrde júzege asyrýǵa kómektesti.
Aleksandra ekatıhına-Potokaıa farforǵa órnek salý sheberi retinde tanylǵanymen, ol ózin qondyrǵyly keskindemede de aıqyn, ári óz jolymen kórsetti. Onyń shyǵarmalarynan ıkona jazý dástúrleri, halyqtyq ónerdiń yqpaly, barokko elementteri erekshe kórinis tapty.
Kórmedegi jalǵyz lenıngradtyq sýretshi «Analıtıkalyq óner sheberleri» tobynyń negizin qalaýshy Pavel Fılonov bolar. Ony «HH ǵasyrdyń eń jumbaq sýretshisi» dep atady. Ol týyndyny jazýdyń ózindik tásilin jasady. Sýretshiniń oıynsha, kartına ósip kele jatqan dán sııaqty bir núkteden damýy kerek – sýretshi obekttiń syrtqy túrin ǵana emes, ol týraly biletinderiniń bárin de kórsetýi qajet.
Kórmeden sondaı-aq, máskeýlik sýretshiler Klıment Redkonyń, Aleksandr Labastyń, Alekseı Morgýnovtyń jáne Lev Kramarenkonyń shyǵarmalary da oryn aldy
Ekspozıııa 2021 jylǵa belgilengen Reseı Federaııasynyń ónerine arnalǵan kórmeler ıklyn ashady.
Galına Syrlybaeva


text:
Öý işiňiz sizi kesel etse näme etmeli?
Graduateowls-turkmenistan.com -da professional ýazyjy işe alyň we boş wagtyňyzdan lezzet alyň! Indi wezipeleriňiz bilen göreşiň!
Şu gün bir mowzuk hünärmenini işe alyň we kemsiz hiliň ýörite kagyz kömegini alyň
Salam, isleýän talyplar! Tükeniksiz akademiki kagyzlaryň akymyndan bizar bolanyňyz üçin şu wagt gelýändigiňizi bilýäris. Oňa çydam etmegiň hakykatdanam kyndygyna düşünýäris we hökman sizi goldajak biri. Kagyz bilen ýörite kömek sorap boljak ýeriňizi, hyzmatymyzy esaslandyrmagymyzyň hut şu sebäbi . Siziň görkezmeleriňize akademiki düzme, dissertasiýa, gözleg işlerini, okuw işini, laboratoriýa hasabatlaryny, kitap / film hasabatlaryny we beýleki taslamalary düzýäris. Graduateowls-turkmenistan.com saýlanyňyzda, ähli işleriňiziň gijikdirilmän ýerine ýetiriljekdigine arkaýyn boluň. Täze öwreniş usulyny başdan geçirmäge taýynmy? Okaň!
Statistikalarymyz
- 1250+1250+
- Tamamlanan sargytlar
- 175+175+
- Işler dowam edýär
- 32k+32k+
- Professional ýazyjylar
- 97.5%97.5%
- Kanagatly müşderiler
Siziň edepli we ünsli kagyz kömekçiňiz
Toparymyz professional ýazyjylardan we redaktorlardan ybarat. Kollejdäki günleriňizi has ýagty we aňsatlaşdyrmak üçin köp işleýärler. Olardan birini işe almak , ähli işleriňiziň öz wagtynda we takyk ýerine ýetiriljekdigine göz ýetiriň! Hiç haçan ýokary kagyzlary gowşurmaýarlar, sebäbi:
- Writersazyjylarymyzyň ajaýyp kärleri bar
Bäş ýyldyzly onlaýn kagyz kömegi berýändigimize göz ýetirmek üçin diňe iň gowy akademiki hünärmenleri işe alýarys. Biziň saýlaw etaby niçik we aşakdaky tapgyrlary göz emele gelýär: grammatika, barlag, writing iş, duşuşyk we dalaşgäriň ynanylan resminamalaryň tassyklama. Diňe diplomly iň döredijilikli we akylly ýazyjylar toparymyzyň agzalary bolýar.
- Bir mowzuk hünärmeni bilen hyzmatdaşlyk edýärsiňiz
Mundan başga-da, ýazyjylary kär derejesine we zerurlyklaryňyza laýyklykda belleýäris. Bu näme many berýär? Hemme zat ýönekeý. Filosofiýa kömegi gerek bolsa, degişli derejesi bolan ýazyjy belläris. Beýleki dersleriň hemmesinde-de şeýle bolýar. Şeýle etmek bilen, mowzugyňyzy içinden bilýän adamlardan kemsiz kömek alýandygyňyza göz ýetirýäris.
- Toparymyzyň agzalary hakyky wagtda habarlaşmaga taýyn
Siziň kagyz kömekçi höwes onlaýn habar ulgamy kömegi bilen size gürrüň berer. Writerazyjyňyz üçin soraglaryňyz bar bolsa göni habar ýazmaga arkaýyn boluň – onlaýn ýagdaýda peýda bolanyndan soň çalt we jikme-jik jogap alarsyňyz. Faýl iberiň, teklip beriň, jikme-jiklikleri ara alyp maslahatlaşyň we islän wagtyňyz kagyzyň ösüşi barada soraň.
Aýratyn mowzugyňyza esaslanýan berk ýazyjy hakyna tutup bilersiňiz. Öý işleriňizi professor ýaly hünärmen we akylly biri bilen (ýa-da has köp) ýazýandygyňyzy göz öňüne getiriň. Üstünlige barýan ýoluňyzyň has aňsat we gysga boljakdygyny kepillendirýäris!
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book.
Ajaýyp kollej kagyzy kepilliklere kömek edýär
Kagyzyňyzyň ähli zerurlyklaryňyza laýyk boljakdygyna nädip ynanyp bilersiňiz? Garaz, berk ynandyrma bolup biljek ýekeje zat bar – kepillikler. Bizde olar köp! Bu sanawa göz aýlaň:
- Kanagat
Kagyzyňyzyň teklipleriňize we akademiki ýazuwyň iň ýokary standartlaryna laýyk geljekdigine kepil geçýäris. Kanagat, çäklendirilmedik mugt wersiýalar, şeýle hem Pul yzyna gaýtaryş kepilligi bilen üpjün edilýär – gowşurylandan soň iki hepdäniň içinde düzediş sorap ýa-da netije sizi kanagatlandyrmasa, tölegiňizi yzyna gaýtaryp bermäge hakyňyz bar.
- Wagtynda eltip bermek
Mundan başga-da, kagyzyňyz näçe gyssagly bolsa-da, gijä galman alarsyňyz. Köp ýyllyk tejribe döwründe biz hiç bir möhleti sypdyrmadyk.
- Göçürme ýok
Paperörite kagyz kömegi , her bir eseriň noldan edilendigini aňladýar. Şeýle bolansoň, göçürilen ýa-da gaýtadan ýazylan elementlerden mugt kagyz alarsyňyz. Resminamalary size ibermezden ozal göçürme barlagyny geçirýäris we kagyzyňyzyň 100% dogrudygyny subut etmek isleseňiz – hasabat soraň.
- Howpsuzlyk we gizlinlik
Iň soňkusy, gizlinligiňizi kepillendirýäris. Okuwçylaryň köpüsi onlaýn akademiki resminamalary sargyt edende özlerini biynjalyk duýýarlar we bu gaty tebigy zat. Sargyt boýunça kagyzlarda jenaýatçy ýok bolsa-da, gapagyň aşagynda galmak islegiňize düşünýäris. Şahsy, töleg we aragatnaşyk maglumatlaryňyz gizlin saklanýar we hiç bir üçünji tarap olara girip bilmez.
Bu kepillikler, sargyt tejribäňiziň diýseň lezzetli, howpsuz we oňyn boljakdygyny kepillendirýär. Hil barlagy komitetimiz we müşderi goldaw topary ýazuw we sargyt işini yzarlaýarlar. Şeýle hem, kagyzlary barlaýarlar we akademiki ýazmagyň görkezmelerine we düzgünlerine laýyk gelýändigine göz ýetirýärler . Graduateowls-turkmenistan.com -dan kagyz zakaz edeniňizde bir zat hakda alada etme!
Hyzmatlar barada käbir soraglar
- Haýsy hyzmatlary hödürleýärsiňiz?
Biz her dürli akademiki ýazuw kömegini berýäris – düzme, tezis, gözleg makalalary we beýleki taslamalar. Tehniki we döredijilik ýazyjylary siziň hyzmatyňyzda! Mundan başga-da, ähli kagyzlaryňyzy az mukdarda ýuwmaga taýyn redaktorlar toparymyz bar.
- Kagyzymy haçan alaryn?
Bu size bagly. Giriş möhletini kesgitläň, biz ony ýerine ýetireris.
- Goşjak faýllarym bar. Muny nädip edip bilerin?
Sargyt ýerleşdirilende ýa-da soňrak faýl ýükläp bilersiňiz. Formadaky Faýllar atly bir meýdan bar, şonuň üçin .doc, .jpg, .pdf, .txt we başgalar ýaly dürli formatda material goşup bilersiňiz .
- Kagyzymy kim ýazar?
Sargydyňyzyň üstünde işlemek üçin degişli derejeli ýazyjy taparys. Hünärmenlerimiziň hemmesi ylymlaryň doktory, magistr we bakalawr derejelerine eýe.
- Näçe sahypany saýlamaly?
Bu siziň tabşyrygyňyza bagly. Bir sahypada 275 söz bardygyny ýadyňyzdan çykarmaň, sözbaşy sahypasyny we salgylanmalary hem aýyrmagy ýatdan çykarmaň – olar mugt.
- Kagyzy halamasam näme etmeli?
Mugt täzeden gözden geçireris! Writerazyjyňyz görkezmeleri ýerine ýetirip bilmese ýa-da ýalňyşlyk goýberen bolsa – mugt düzedişler alarsyňyz. Mundan başga-da, bir näsazlyk ýüze çykan halatynda tölegiňizi yzyna gaýtarmak hukugyny berýän Pul-yzyna kepillik bar.
- Öňki ýazyjymy işe alyp bilerinmi?
Elbetde! Iň gowy görülýän ýazyjy goşmaçasy bar, ony saýlap bilersiňiz. Indiki taslamaňyzyň üstünde işlemek üçin şol bir kömekçini belläris.
- Customörite ýazmak aldawçylyga kömek edýärmi?
Hemme zat saňa bagly. Alnan kagyzy özüňiz ýaly tabşyrmak kararyna gelseňiz, göçürme üçin günäkär bolup bilersiňiz. Şeýle-de bolsa, ony maglumat materialy we gollanma hökmünde ulansaňyz – munuň bilen baglanyşykly ýalňyşlyk ýok.
- Sizde arzanladyş barmy?
Elbetde! Bizde yzygiderli müşderiler üçin has ýokary wepalylyk programmasy, size we dostlaryňyza ugrukdyryş programmasy we ilkinji gezek müşderiler üçin arzanladyşlary kabul etmek bar.
- Eger möhleti sypdyrsaňyz näme etmeli?
Biz bellenen möhletleri hiç haçan sypdyrmaýarys! Şeýle-de bolsa, sizi köşeşdirmek we rahatlandyrmak üçin puluňyzy şeýle erbet ýagdaýda yzyna gaýtaryp bereris.
Kagyzymy ýazmaga kömek et ! Nädip başlamaly?
Indi kollejiň kagyz kömegini nireden almalydygyny bilseňiz, indiki ädim hakda pikirlenmeli: buýrugy nädip ýerleşdirmeli? Ondan has aňsat zat ýok. Diňe şu ädimleri ýerine ýetiriň we siz şol ýerde:
- Görkezmeleriňizi iberiň
Tekliplerden başlaň. “Indi sargyt” düwmesine basyň we blankany doldurjakdygyňyzy görersiňiz. Giriş möhleti, tertip-düzgün, sahypalaryň sany, formatirleme stili, akademiki derejesi we ş.m. ýaly kagyz jikme-jikliklerini goşuň . Gerek bolsa teswirleri goşuň we peýdaly faýllary ýükläň.
- Sargyt üçin töläň
Indiki ädim töleg. Puluňyzy ygtybarly we derrew ibermek üçin kredit / debet kartyňyzy ulanyň.
- Writerazyjyny belläris
Tölegiňiz alnandan soň degişli ýazyjyny gözläp başlaýarys. Kömekçiňiziň mowzugyňyzda ýeterlik tejribä eýe boljakdygyna göz ýetiriň.
- Writingazuw prosesi
Indi kagyzyňyz dowam edýär we islenýän dynç alyp bilersiňiz! Writerazyjyňyza habar ýazyň we soraglaryňyz ýa-da goşjak zadyňyz bar bolsa Müşderi goldaw toparyna ýüz tutuň.
- Eltip bermek
Kagyzyňyz bellenilen möhletden öň ediler we size habar geler. Dolandyryş paneliňize giriň, faýly açyň, üns bilen okaň we hemme zadyň sizi kanagatlandyrýandygyna göz ýetiriň. Soň ýerine ýetirilendigini tassyklaň we kompýuteriňize göçürip alyň. Bir zat nädogry bolsa – täzeden gözden geçiriň, ýalňyşlary mugt düzederis.
Häzirki wagtda bize jaň ediň we: ” Kagyzy ýazmaga kömek etmegiňizi isleýärin !” Derrew sargydyňyzyň üstünde işläp başlarys! Aladalaryňyzyň howada ýitip gitmegine serediň we aladasyz akademiki durmuşdan lezzet alyň!


text: 7 Waý meniň halyma!Men tomus miweleri we üzüm hasyly ýygylansoň,Iýere ýekeje salkym üzüm tapmaýan adama,Irki bişen injiri küýseýän adama meňzeýärin.2 Ýer ýüzünde wepaly adam,Ynsanlaryň arasynda dogruçyl adam galmady+.Olaryň ählisi gan dökmek üçin bukuda ýatýar+,Dogan dogana duzak gurýar.3 Olar erbetlik etmäge ökde+.Han-begler halat-serpaý isleýärler,Kazylar para soraýarlar+,Baýlar isleg-arzuwyny aýdýarlar+.Olar biri-birini goldap, erbet niýetlerini amala aşyrýarlar.4 Olaryň iň ynsaplysy tikenege meňzeýär,Iň dogruçyly tikenli haýat ýalydyr.Garawullaryň aýdyşy ýaly, hasabat bermeli günüňiz geler+.Şonda siziň baryňyz howsala düşersiňiz+.5 Ýoldaşyňa ynanma, syrdaşyňa bil baglama+.Gujagyňda ýatan aýalyňa syryňy açma.6 Sebäbi ogly atasyny ýigrener,Gyzy ejesine+, gelni gaýynenesine garşy çykar+.Adamyň duşmany öý-içerisindäkiler bolar+.7 Emma men gözlerimi Ýehowa dikerin+,Halasgär Hudaýyma sabyrly garaşaryn+.Alla meniň dogamy eşider+.8 Eý duşmanym, agyr halymy görüp heşelle kakma!Men ýykylsam-da, ýerimden turaryn.Tümlükde ýaşasam-da, Ýehowa nurum bolar.9 Men Hudaýa garşy günä etsem-de+,Indi adalaty dikeldip, hakymy alyp berýänçä,Ýehowanyň gahar-gazabyna çydaryn.Alla meni ýagtylyga çykarar,Şonda onuň adalatyny görerin.10 Duşmanlarym hem muny görerler.Maňa: «Ýehowa Hudaýyň hany?»+ diýenlerMasgara bolarlar.Duşmanymyň agyr halyny gözüm bilen görerin,Olar köçedäki palçyk kimin aýak astynda depelener.11 Şol gün daşdan diwarlary dikeldersiň,Ol gün serhediňi giňeldersiň.12 Şol gün Assiriýada, Müsüriň şäherlerinde,Müsür bilen derýanyň* arasynda,Deňizleriň, daglaryň arasynda ýaşaýanÄhli halklar saňa geler+.13 Ýurt boşap galar,Sebäbi halk günä etdi.14 Eý Hudaý, tokaýda, bagy-bossanlykda,Başga milletlerden aýra ýaşaýan halkyňy,Mirasyň bolan süriňi çopan taýagyň bilen bak+.Gadymy günlerde bolşy ýaly,Başan bilen Gilead+ onuň örüsi bolsun.15 «Müsürden çykanyňyzda bolşy ýaly,Size gudratlary görkezerin+.16 Güýçli halklar muny görüp masgara bolar+.Olar elleri bilen agzyny ýaparlar.Olaryň gulagy ker bolar.17 Halklar ýylan kimin gara topragy ýalarlar+,Sandyraşyp, süýrenijiler kimin galalaryndan çykarlar.Ýehowa Hudaýyň huzuryna titreşip bararlar,Olar senden gorkarlar»+.18 Aman galan halkynyň+ ýazyklaryny bagyşlaýan,Günälerini geçýän seniň ýaly Hudaý barmy?+Alla hemişe gaharlanyp ýörmez,Sebäbi ol ýagşylyk etmegi* gowy görýär+.19 Sen ýene bize rehim edersiň+,Günälerimizi aýak astynda basgylarsyň.Sen ähli etmişlerimizi deňziň düýbüne atarsyň+.20 Gadymy günlerde ata-babalarymyza wada berişiň ýaly+,Ýakuba wepaly bolarsyň.Ybraýyma ýagşylyk edersiň*.


text:
8-nji martda Türkmenistanda Halkara aýal-gyzlar gününi bellenilip geçildi. Bütin ýurt boýunça konsertler we köpçülikleýin gezelençler gurnaldy. 8 we ondan köp çaga dogran eneleriň onlarçasyna “Ene mähri” diýen hormatly at berildi. Türkmen aýal-gyzlary 8-nji mart baýramçylygy mynasybetli prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gol çeken buýrugyna ...
Awtor:
nazaroff
(Talyp)
|
Kategoriýa: Habarlar |
08.03.2018 13:22
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#129)


text:
Hasabatyň Türkmenistan baradaky bölüminde ýurduň türmeleriniň ýagdaýyna, türmedäki zorluklara we gynamalara, bendilere hossarlary bilen habarlaşmaga mümkinçilik berilmedik halatlaryna, şeýle-de hereket azatlygy baradaky çäklendirmäniň dowam edendigine üns çekilýär.
Amnesty International guramasynyň hasabatynda, aýratynam, ýurtda oppozision partiýalaryň döredilmegine ýol açýan kanunyň kabul edilmegine oňyn baha berlip, emma iş ýüzünde hukuk goraýjylaryň, aktiwistleriň we žurnalistleriň hökümet tarapyndan yzarlanmalara we gynamalara sezewar edilmegi ýaly wakalaryň 2012-nji ýylda hem dowam edendigi nygtalýar.
Gynamalar dowam edýär
Agzalýan guramanyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, aýyplama bildirilip tussag edilen adamlary gynamak üçin elektrik urgularynyň, psihotropiki derman serişdeleriniň ulanylan halatlaryna duş gelnendigi mälim edilýär.
Şeýle-de şol hasabatda bendileriň bogulýan, jynsy zorlamalara we açlyk çekmäge mejbur edilýän ýagdaýlaryna duş gelnendigi bellenýär. Raporta görä, bendileriň sowuk howada saklanyp jezalandyrylmagy ýaly çärelere-de şaýat bolnupdyr.
Amnesty International guramasynyň raportynda beýle gynamalary başdan geçiren ejir çekenleriň şikaýatlarynyň resmiler tarapyndan köp halatlarda kanagatlandyrylmandygy nygtalýar.
Guramanyň hasabatynda tussaghanalarda bendileriň, umuman aýdylanda, bolmalysyndan köpdügi, şeýle-de türmäniň arassaçylygynyň we tussaglaryň iýmitlendiriliş derejesiniň pesdigi sebäpli, türmede dürli keselleriň ýaýraýandygy mälim edilýär.
Ondan başga-da, tussaglaryň zerur bolan derman serişdeleri bilen üpjünçiliginde hem problemalaryň bardygy, hatda zerur dermanlary getirtmek üçin bendileriň köplenç para bermeli bolýandyklary habar berilýär.
Tussaglardan habar ýok
Hasabatda Türkmenistanyň ozalky prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň janyna kast etmäge boldy diýilýän synanyşykda şübhe bildirilip, 2002-nji ýylda tussag edilen onlarça adamyň häzirki wagtda niredediginiň belli däldigi, aradan eýýäm 10 ýyldan gowrak wagtyň geçendigine garamazdan, agzalýan tussaglaryň ykbaly barada olaryň hossarlarynyň maglumatynyň ýokdugy bellenilýär.
Amnesty International guramasynyň raportynda tussaglaryň ýagdaýy hakda ýene bir mysal hökmünde Türkmenistanyň Serhet gullugynyň öňki serkerdesi Tirkiş Tyrmyýew hem agzalýar.
Ýatladyp geçsek, ol 2002-nji ýylyň maýynda wezipesinden hyýanatçylykly peýdalananlykda aýyplanyp, 10 ýyl türme tussaglygyna hokum edilipdi.
Onuň nirededigi barada garyndaşlaryna habar berilmän, azatlyga çykmaly wagty gelende, ol türmäniň işgärine garşy jenaýat etdi diýip, Tyrmyýewiň ýene ýedi ýyl tussaglyga höküm edilendigi aýdylypdyr.
Hereket azatlygy henizem çäkli
Agzalýan beýanatda türkmenistanlylaryň ýaşaýan ýeri boýunça hasaba durmak düzgüninde hiç hili özgerişligiň bolmandygy nygtalýar. Maglumatlara görä, bu düzgün henizem ýaşaýjylaryň öý edinmegine, iş tapmagyna we gerekli hyzmatlardan peýdalanmagyna päsgel berýär.


text: 57 Hudaýhon adam dünýäden ötýär,Ýöne muňa hiç kim üns bermeýär.Wepaly adamyň jany alynýar+,Hudaýhon adam betbagtçylyk sebäpli* ýok bolýar,Ýöne hiç kim ol hakda pikirlenmeýär.2 Ol rahatlyk tapýar.Halal ýaşan adam mazarda* ýatýar.3 «Jadygöý* aýalyň ogullary!Zynahoryň, ahlaksyz aýalyň ogullary,Golaýyma geliň!4 Siz kimiň üstünden gülýärsiňiz?Diliňizi çykaryp, kimi kemsidýärsiňiz?Günäkärleriň, ýalançylaryň çagalary siz dälmi?+5 Gür ýaprakly+ we uly agaçlaryň aşagynda+,Azgyn höwesleri güýjän adamlaryň çagalary siz dälmi?Jülgelerde, gaýalaryň arasynda,Çagalarynyň damagyny çalanlaryň nesli siz dälmi?+6 Jülgedäki ýylmanak daşlary alýarsyňyz+,Olara maýyl bolýarsyňyz.Siz olara şerap sadakalaryny, sowgatlary berýärsiňiz+.Men muňa razy bolarynmy?7 Beýik we belent daglarda ýorgan-düşek saldyňyz+,Daglara çykyp, gurbanlyk berdiňiz+.8 Siz öýüňizde* ýadygärlik dikdiňiz.Meni taşlap gitdiňiz, eşigiňizi çykaryp ýalaňaçlandyňyz,Daga çykyp, düşegiňizi giňden ýazdyňyz.Oýnaşlaryňyz bilen äht baglaşdyňyz,Bir düşekde ýatmagy haladyňyz+,Gözüňizi jyns agzasyndan aýyrmadyňyz*.9 Siz melhem ýaglary, hoşboý ysly atyrlary alyp,Mäligiň* ýanyna gitdiňiz.Çaparlary uzak ülkelere ýolladyňyz,Abraýdan düşüp, mazara indiňiz.10 Köp ýollary geçdiňiz, halys tapdan düşdüňiz,Ýöne: „Bary biderek boldy!“ diýmediňiz.Täzeden güýç topladyňyz,Ýadamagyň nämedigini bilmediňiz.11 Kimden gorkduňyz?Kimden heder edip, ýalan sözläp başladyňyz?+Meni ýatlamadyňyz+,Hiç zat barada oýlanmadyňyz+.Men ümsüm oturdym, hiç zat etmedim+,Şonuň üçin menden gorkmadyňyz.12 Men „dogruçyllygyňyzy“+, eden işleriňizi paş ederin+,Olaryň size peýdasy bolmaz+.13 Siz kömek sorap ýalbararsyňyz,Emma butlaryňyzyň biri-de sizi halas etmez+.Olar ýele tozap gider,Bir üfläniňde ýok bolar.Emma menden pena gözlän ýeri miras alar,Mukaddes dagymda ýaşar+.14 Şonda: „Ýol çekiň! Eý adamlar, ýol çekiň! Ýol taýýarlaň!+Halkymyň öňündäki böwetleri aýryň“ diýerler».15 Ady mukaddes+, ebedi ýaşaýan Hudaý+,Allatagala*, Beýik Hudaý şeýle diýýär:«Men beýik we mukaddes ýerde ýaşaýaryn+.Ejizleri berkitmek üçin,Ezilenlere güýç bermek üçin,Ejizleriň we ezilenleriň ýanynda bolaryn+.16 Olara hemişe temmi berip durmaryn,Mydama gaharlanyp ýörmerin+.Sebäbi ynsanlar muňa çydamaz+,Ýaradan janly-jandarlarym güýçden gaçar.17 Olar haram gazanjyň yşkyna düşüp günä etdiler+.Şonda men gahar-gazaba mündüm,Olary urdum, olardan ýüz öwürdim.Emma olar dönüklik etdiler+,Ýüregini diňläp, pälinden gaýtmadylar.18 Men olaryň ýollaryny görýärin,Olary sagaldaryn+, elinden tutup ýörederin+.Men halkyma-da, ýas tutýanlaryna-da+ göwünlik bererin»+.19 «Men ynsana alkyş aýtmagy öwrederin.Uzakda we ýakynda ýaşaýanlara bol parahatlyk bererin+.Men olary sagaldaryn». Muny Ýehowa aýdýar.20 «Erbetler möwç urýan deňiz ýaly köşeşmäni bilmeýär,Olar suwotyny, hapany kenara taşlaýar».21 Hudaýym: «Erbetler asuda durmuş görmezler»+ diýýär.


text:
2019-njy ýylyň 14-nji fewralynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu gün ýagny, 14-nji fewralynda ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy guramalarynyň, medeniýet ulgamynyň işgärleriniň öňünde eden taryhy çykyşyndan gelip çykýan netijeler hakynda maslahat geçirildi. Bu maslahata Türkmenistanyň Daşary işler ministrligiň ýolbaşçylary we işgärleri hem-de Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, Halkara Ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň professor-mugallymlarydyr talyplary gatnaşdylar.
Maslahatda çykyş edenler hormatly Prezidentimiziň şu günki taryhy çykyşynda türkmen ýaşlarynyň milli aýratynlyklarymyza laýyklykda terbiýelenmegine aýratyn ünsi çekendigini bellediler. Häzirki wagtda döwrebap kompýuter we maglumat tehnologiýalaryndan, innowasiýalardan baş çykarýan zehinli türkmen ýaşlary kemala gelýär we olar ylmyň-bilimiň dürli ugurlary boýunça halkara derejelerinde ýokary görkezijileri gazanýarlar.
Mundan başga-da maslahatyň barşynda çykyş edenler türkmen Bitaraplygynyň hukuk ähmiýetiniň wajyplygyny hem-de onuň halkara derejesindäki ornuny giňden düşündirmek maksady bilen ýörite kursuň girizilmegi boýunça hem teklipleri оrta atdylar.
Maslahatyň ahyrynda hormatly Prezidentimiziň öňe süren halkara başlangyçlaryny ylmy taýdan seljermeklige mundan beýläk hem üns berilmelidigini aýratyn belläp geçdiler.


text:
Prezıdent tapsyrmasy: Jambylda qoımalar sany artyp, jem-shóp qyzý daıyndalýda
TARAZ. QazAqparat – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda jem-shóp daıyndaý, egistikti sýmen qamtýǵa qatysty naqty mindetter júktegen bolatyn. Osyǵan oraı Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Qordaı aýdanyna baryp, birqatar jumystarmen tanysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aımaq basshysy aldymen Betqaınar aýyldyq okrýginde ornalasqan «Almaz» sharýa qojalyǵynyń qoımalaryn aralap kórdi. Jumabek Áshkenuly jetekshilik etetin sharýa qojalyq búgingi tańda aıaǵyna nyq turyp, aýdannyń, oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna súbeli úles qosýda.
Bıyl 200 gektarǵa kúzdik bıdaı, 200 gektarǵa dándik júgeri, 50 gektarǵa jazdyq arpa jáne 40 gektarǵa pııaz ekkenin aıtqan qojalyq basshysy birneshe jyldan beri kókónis ónimderin saqtaıtyn qoımalar salyp jatqanyn baıandady. Qojalyqta 15 aýyl turǵyny turaqty jumyspen qamtylǵan.
«Qazirgi tańda 4 qoımamyz bar. Ár qoımanyń syıymdylyǵy – 2000-2500 tonna. Ótken jyly ózimizdiń jáne aýdandaǵy basqa da sharýa qojalyqtardyń pııazyn saqtadyq. Aldaǵy ýaqytta ár jyl saıyn bir qoımadan salyp, jalpy sanyn onǵa jetkizýdi josparlap otyrmyz», – deıdi J.Áshkenuly.
Búginde aýdan boıynsha kókónis saqtaıtyn, jalpy syıymdylyǵy 40300 tonnany quraıtyn 32 qoıma bar. Aımaq basshysy aýdandaǵy qoımalardyń sanyn arttyryp, olardyń syıymdylyǵyn 100 myń tonnaǵa deıin jetkizýdi tapsyrdy. Bul óz kezeginde azyq-túlik baǵasynyń turaqtandyrýda da aıryqsha mańyzǵa ıe ekenin atap ótti. Aıta keteıik, qazirgi tańda jalpy Jambyl oblysy boıynsha 233 kókónis qoımasy bar desek, onda 243,4 myń tonna ónim saqtaýǵa bolady. Aýdandar men Taraz qalasyndaǵy osyndaı qoımalar sany men syıymdylyǵyn eseleı túsý boıynsha da naqty sharalar qabyldanýda. Qazirdiń ózinde óńirde qosymsha úsh qoımanyń qurylysy qolǵa alynǵan.
Budan keıin Berdibek Saparbaev Stepnoe aýyldyq okrýgine baryp, jońyshqa, júgeri alqabyn aralady. Aýyldyq okrýgte qazir jıyn-terin naýqany qyza túsip, qysqy mal azyǵyn qamdaý jumystary qarqyndy júrýde. Aýyldyq okrýg ákimi Júsipbek Spanov sharýashylyqtardyń egistik alqaptarynyń basynan taılanǵan shóptiń bir túgi 1300-1500 teńgeniń kóleminde satylyp jatqanyn aıtty.
«Qazir arqany keńge salyp júrseńizder, qysta zardabyn ózderińiz tartasyzdar. Sondyqtan aryq-atyzdardyń, ózen-kólderdiń jaǵasyndaǵy shóptiń barlyǵyn oryp alyńyzdar. Odan keıin egis alqaptaryndaǵy masaqtardy da uqyptap jınap alý kerek»,– dedi B.Saparbaev.
Al aýdan ákimdigi aýyl sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Ádilet Qaspaqbaevtyń sózine súıensek, mal qystaýyn qalypty ótkizý úshin jalpy aýdan boıynsha 471000 tonna shóp daıyndaý qajet. Qazirgi tańda onyń 70 paıyzy daıyndalyp úlgergen.
«Birinshi kezekte mal azyǵyna degen ishki qajettilikti qamtamasyz etý maqsatynda árbir aýyldardaǵy sharýashylyqtarǵa daıyndalǵan jem-shópti kórshi oblystarǵa satpaý boıynsha aýdan ákiminiń qatysýymen túsindirý jumystary júrgizilgen. Al, qajetti jem-shóp qoryn daıyndaýǵa múmkindikteri joq jeke qosalqy sharýashylyqtarǵa aýdandaǵy iri sharýa qojalyqtary jetkizip berýde», –deıdi Á.Qaspaqbaev.
Sondaı-aq, aýdanda oblys ákiminiń tapsyrmasyna sáıkes ár aýyldyq okrýgterde jumysshy toby qurylyp, jeke úılerdi zerdeleý arqyly kimge qansha shóp jetpeıtini anyqtalýda eken.
Aýdan boıynsha 39,4 myń gektar sýarmaly jer bar. Sýdyń tapshylyǵy bilingenimen, «Qazsýshar» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń Qordaı fılıalynyń bólimshesiniń mamandarymen birlese atqarylǵan jumystyń nátıjesinde aýdan ákiminiń qaýlysymen shtab qurylyp, keste jasalyp, kezeń-kezeńimen sharýa qojalyqtarǵa sý berilýde.
Oblys ákiminiń aýdanǵa jumys sapary Qyrǵyz Respýblıkasynyń Chý oblysy, Issyk Ata aýdanynda ornalasqan «Chýmysh» sý torabynda jalǵasty. Aımaq basshysy vegetatsııalyq kezeńde sý tapshylyǵyn týyndatpaý asa mańyzdy ekenin basa aıtyp, sol boıynsha aýdan ákimine jaǵdaıdy baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.


text:
“Amnesty International” guramasy müňlerçe owganystanlynyň Ýewropanyň hökümetleri tarapyndan howp astyna salnandygyny aýdýar we olaryň öz ýurtlaryna dolanmaga mejbur edilmegi sebäpli, adam hukuklarynyň depelenýändigi, gynamalara, ogurlanmalara we ölüme duçar bolmak ýaly töwekgelçilikleriň astyna düşýändigini belleýär.
Gurama başpena gözläp Ýewropa baran adamlaryň yzyna Owganystana ugradylmagy barada 5-nji oktýabrda çap eden hasabatynda Ýewropanyň liderlerini “halkara kanunlaryny gödek depelemekde” aýyplady.
Hasabatda Ýewropanyň Norwegiýa, Gollandiýa, Şwesiýa we Germaniýa ýaly ýurtlaryndan çykarylan owganlaryň “aýylganç” wakalary barada habar berilip, käbirleriň öldürlendigi, bombaly hüjümlerde ýaralanandygy ýa-da olaryň öz jynsy aýratynlygy sebäpli mydama yzarlanmagyň gorkusynyň astynda ýaşaýandygy aýdylýar. Guramanyň öz hasabaty üçin söhbetdeş bolan adamlarynyň ençemesi Owganystanyň olara üçin nätanyş böleklerine iberilipdir.


text:
Ýewropa Bileleşigi Belarusa we Russiýa garşy täze sanksiýalary taýýarlamak barada ylalaşyga geldi. Bu Bileleşigiň özüniň gündogar goňşy ýurtlaryndaky adam hukuklarynyň bozulmagy we demokratiýanyň çäklendirilmegi boýunça basyşyny güýçlendirýän wagtyna gabat geldi.
12-nji oktýabrda Lýuksemburgda geçirilen maslahatda 27 agzalyk Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri Belarusda awgustda geçirilen saýlawlaryň “ne azat, ne-de erkin bolandygyny” ýene bir gezek tassykladylar, şeýle-de Aleksandr Lukaşenkanyň “hiç hili demokratiki kanunylygynyň ýokdugyny” aýdyp, oňa garşy hem çäklendirmeleriň girizilip bilinjekdigini duýdurdylar.
Mundan başga-da, ministrler Russiýada Kremliň tankytçysy Alekseý Nawanlynynyň awgustdaky zäherlenmegine ilteşikli bolmakda güman edilýän rus şahsyýetlerine garşy, Pariž we Berlin tarapyndan hödürlenýän, sanksiýalar taslamasyny goldadylar.
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Josep Borrell ministrleriň Lukaşenka garşy hem sanksiýalary girizmek boýunça “syýasy ýaşyl yşyk” berendiklerini aýtdy.
Şu aýyň başynda, Bileleşik saýlawlardaky galplyklarda, şeýle-de protestçilere we oppozisiýa garşy repressiýalarda güman edilýän 40 belarus resmisine garşy syýahat gadagançylygyny girizmek we serişdelerini doňdurmak barada ylalaşypdy. Lukaşenka bu sanawa goşulmandy.
Borrel ministrleriň Nawalnynyň “janyna kast etmek synanyşygy” boýunça Fransiýa we Germaniýa tarapyndan hödürlenýän çäklendirmeleri kabul etmek boýunça hem “syýasy ylalaşyga” gelendiklerini sözüne goşdy. Indi degişli tehniki edaralar çäklendirmeleriň sanawyny düzerler.


text:
Súıinbaı Aronuly «Bórili meniń baıraǵym. Bórili baıraq kóterse, Qozyp keter qaıdaǵym» dep jyrlaǵan. Alty alashtyń Abylaıdyń aq týynyń astyna birikkenin de bilemiz. Odan beride Sultanmahmut Toraıǵyrov: «Alash týy astynda, Kún sóngenshe sónbeımiz», dep urandatqan. El táýelsizdiginiń sımvoly retinde tanylatyn Memlekettik rámizderdiń biri – Memlekettik Týymyzdy erekshe qasterleýge tıispiz.
Alaıda keıde kóńilimizge kirbiń túsiretin keleńsizdikter de kózimizge shalynyp qalyp jatady. Máselen, 2019 jyldyń 20 jeltoqsanynda Atyraý qalasyndaǵy qurylys alańynda ornatylyp jatqan 91 metrlik týtuǵyr qulaǵan bolatyn. Osyǵan oraı, oblys prokýratýrasy turǵyndardyń ómiri men densaýlyǵyna tóngen qaýipti eskerip, aldaǵy ýaqytta qaıǵyly jaǵdaıǵa jol bermeý maqsatynda atalǵan obektide zańdylyqtyń saqtalýyn teksergen. Nátıjesinde, merdiger uıymnyń jobalaý-smetalyq qujattama talaptaryn oryndamaı, avtorlyq qadaǵalaýdyń kelisimi joqtyǵyna qaramastan, bólingen 203 mln teńgeden quny 3 ese tómen týtuǵyr ornatqany áshkerelengen. Al oblystyq qurylys basqarmasy óz kezeginde qoldanystaǵy zańnamany buza otyryp, týtuǵyrdy aýystyrýǵa óz betinshe kelisim bergen.
Sóıtip, merdigerdiń jáne jergilikti atqarýshy organdardyń zańsyz áreketterinen týyndaǵan apattyq jaǵdaı adamdardyń ómiri men densaýlyqtaryna qaýip ákelgen. Prokýratýra áshkerelengen asa iri kólemde jymqyrý faktisi boıynsha qujattardy sotqa deıingi tergep-tekserý júrgizý úshin Ekonomıkalyq tergeý departamentine joldaǵan. Tek onyń nemen aıaqtalǵany jurtshylyqqa áli kúnge deıin belgisiz bolyp otyr.
Aqyry byltyrǵy jeltoqsanda Atyraýda bıiktigi 91 metrlik týtuǵyr ornatyldy. Saltanatty rásimge oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov qatysyp: «Búgin mine, qalamyzǵa ár beretin aıshyqty nysandar qatary aıbyndy týtuǵyr alańymen tolyqty. Kók baıraǵymyz kókpen ushtasty. О́z dáýirinde dańqty babalarymyz bórili baıraq ustap, baǵanaly orda qurǵan. Sondyqtan Tý biz úshin – qanymyzda qaınaǵan namys, rýhty kóteretin qudiret. Atamekenimizdiń tórine alyp Tý tigý – biz úshin asqan abyroı, zor mártebe. Qalamyzdyń kórkin ashqan baıraǵymyz óńirimizdiń aıbynyn asqaqtata túserine senemin», dep jalyndy sóz sóılegen.
Degenmen týtuǵyr «munaıly astanamyzǵa» ár berip turǵanymen, kók baıraǵymyz kókpen ushtasyp, kóńilimizdi kóterip jarytpaı tur. Boı kótergenine bir jyl bolmaı jatyp, týtuǵyrdyń basynda Memlekettik Týymyzdyń qudaıdyń qutty kúni ilinip turǵanyn kórmeımiz. Jaýapty sheneýnikter bir ilip, bir túsirip, bilgenderin istep jatyr. Tipti arasynda teris ilip jibergen kezi de boldy. Bıylǵy mamyrdyń 30-y kúni saǵat 19.00 shamasynda Týdy kóterý kezinde qate paıda boldy. Ol 10 metr bıiktikte baıqalǵan soń Tý túsirilip, qaıtadan ornalastyryldy. Bul birneshe mınýtty aldy.
Qazirgi jarqyraǵan jaz aıynda da Memlekettik Týymyzdyń kúnde jelbirep turǵanyn kóre almaı júrmiz. Aıdyń-kúnniń amanynda kók baıraǵymyz nege túsirile beredi degen saýal atyraýlyqtardyń kókeıinde júr.
Al Atyraý oblystyq qurylys basqarmasynyń habarlaýynsha, jel sekýndyna 7-8 metrge deıin kóterilgen jaǵdaıda jáne qatty jańbyr men qar jaýǵan kezde Tý mindetti túrde túsiriledi. Ekinshi sebebi – týtuǵyrdyń ózi qatty jel turǵanda qozǵalyp, deformasııaǵa ushyraıdy eken. Munyń ózi onyń paıdalaný merziminen buryn isten shyǵýyna ákelýi múmkin bolyp shyqty.
Kez kelgen nysan turǵyzylar aldyn onyń seısmıkalyq, geografııalyq, klımattyq erekshelikteri eskerilýge tıis. Biraq Atyraýdaǵy Týdyń jıi túsiriletindigin eskersek, onyń tuǵyry tıisti talaptarǵa saı kelmeıtin sııaqty. «Jergilikti jemqorlar aqshasyn jep qoıǵan soń, ol qaıdan ońsyn?», degen pikir aıtyp júrgen aǵaıyndardyń aýzyna qaqpaq qoıarlyqtaı ýáj aıtylmaı tur.
Qazirgi syndarly shaqta Atyraýdyń klımattyq jaǵdaıyna qaramastan, kún astynda qyran qalyqtaǵan kók aspan tústes baıraǵymyz árdaıym asqaqtaı jelbirep tursa deımiz. Aıtpaqshy, Saryarqanyń salqyn jeli esýdeı-aq esip turǵan elordamyzdaǵy bıik tuǵyrǵa ornatylǵan alyp Tý kúnde kóz qýantyp turady deıdi sondaǵy týystar. Sonda bul qalaı bolǵany?
Rýslan HAMZA,
Memlekettik rámizderdi nasıhattaý jónindegi ulttyq ortalyqtyń atqarýshy dırektory, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi
ATYRAÝ
Elordada «Muqaǵalı» fılminiń tusaýkeseri ótti
О́ner • Búgin, 11:19
Aýyr atletıkadan ulttyq quramanyń bas bapkeri qyzmetinen ketti
Sport • Búgin, 11:10
Aqtaýda er adam bıikten qulap mert boldy
Aımaqtar • Búgin, 10:53
Qazaqstanda 1,4 mln adam tumaýǵa qarsy ekpe saldyrdy
Medısına • Búgin, 10:43
Qasym-Jomart Toqaev qutqarýshylardy kásibı merekesimen quttyqtady
Prezıdent • Búgin, 10:35
Toǵjanov vaksınasııa qarqynyn keshiktirgen basshylarǵa shara qoldanýdy usyndy
Úkimet • Búgin, 10:33
Atyraýlyq sheneýnikke qatysty tergeý júrip jatyr
Aımaqtar • Búgin, 10:25
Shymkenttik nysana kózdeýshiler halyqaralyq týrnırde júldeger atandy
Sport • Búgin, 10:17
Asqar Mamın ákimderge jumystaryn jandandyrýdy tapsyrdy
Úkimet • Búgin, 10:08
Koronavıýrs báseńdep kele jatqan elderdiń qataryndamyz – Alekseı Soı
Koronavırýs • Búgin, 10:03
«Aýyl – El besigi» jobasy qalaı júzege asyrylyp jatyr?
Qazaqstan • Búgin, 09:57
Latvııada koronavırýs órship tur
Álem • Búgin, 09:48
Qylmyskerdiń ultyn kórsetken BAQ jazalanýy múmkin
Álem • Búgin, 09:41
Qazaqstanda karantındik shekteýler jeńildeıdi
Koronavırýs • Búgin, 09:33
Qoqys jáshiginen tabylǵan sábıdiń anasy ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 09:28
Sıngapýr týrıster úshin shekarasyn ashty
Álem • Búgin, 09:23
Sport • Búgin, 09:11
Bárimiz bir aspannyń astyndamyz
О́ner • Búgin, 09:10
Aımaqtar • Búgin, 09:08
Shotlandııada jarylystan eki turǵyn úı qırady
Álem • Búgin, 09:08
Aımaqtar • Búgin, 09:07
Medısına • Búgin, 09:05
Sport • Búgin, 09:02
Sport • Búgin, 09:00
Elordalyqtar tumaýǵa qarsy ekpeni 100% aldy
Medısına • Búgin, 08:59
«Kıeli joldyń ıesi – Raıymbek...»
Tanym • Búgin, 08:58
Seısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy
Aýa raıy • Búgin, 08:57
Bilim • Búgin, 08:55
Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti
Koronavırýs • Búgin, 08:54
Koronavırýs pen pnevmonııadan taǵy 53 qazaqstandyq qaıtys boldy
Koronavırýs • Búgin, 08:52
Bilim • Búgin, 08:52
Ashyq sabaq Elbasynyń beıbit bastamalaryna arnaldy
Bilim • Búgin, 08:51
Qoǵam • Búgin, 08:50
Aımaqtar • Búgin, 08:49
Aımaqtar • Búgin, 08:47
Ortalyqtandyrylǵan jylý júıesine qosyldy
Aımaqtar • Búgin, 08:45
Aımaqtar • Búgin, 08:43
Biligin shyńdaǵan isten jańylmas
Aımaqtar • Búgin, 08:41
Qansha qazaqstandyq vaksına saldyrdy?
Koronavırýs • Búgin, 08:40
Jaýapkershiligi mol joldy tańdaǵandar qatary qalyń
Qoǵam • Búgin, 08:39
Alystaǵy aǵaıynnyń óner týyndylary – atamekende
О́ner • Búgin, 08:35
Qazaqstan • Búgin, 08:33
KVI juqtyrǵan 627 adamnyń jaǵdaıy aýyr – DSM
Koronavırýs • Búgin, 08:32
Bókeı ordasynyń baǵyn ashqan – Táýelsizdik
Qazaqstan • Búgin, 08:30
Qazaqstannyń bitimgerlik mindeti mańyzdy
Elbasy • Búgin, 08:22
1387 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 08:22
Aldyn alsa, qaterli isik emdeledi
Medısına • Búgin, 08:18
Tutyný qaryzdarynyń táýekeli artýda
Qarjy • Keshe
Eýro-2022: Fýtzaldan Qazaqstannyń qarsylastary anyqtaldy
Sport • Keshe
Vetnamda sý tasqynynan úsh adam qaza tapty
Álem • Keshe
Qazaqstan • Keshe
О́ńirlerdegi jemqorlyqty aýyzdyqtaý amaly
Pikir • Keshe
Qustardy saqtandyrý memleketten sýbsıdııalanady
Qazaqstan • Keshe
Áleýmettik jetimdik asqynyp barady
Qazaqstan • Keshe
Dıstiń jalaqysy – 100 mıllıon rýbl
Hokkeı • Keshe
О́ner • Keshe
О́ner • Keshe
Álem • Keshe
О́ner • Keshe
Jambyl men Ǵalıdyń qaljyń qaǵytpasy
Rýhanııat • Keshe
Abaı, Alash hám Táýelsiz Qazaqstan muraty
Rýhanııat • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Rýhanııatqa jasalǵan úlken qoldaý
Qazaqstan • Keshe
Qarjy sektorynda qandaı ózgeris bolýy múmkin
Qarjy • Keshe
Qarjy • Keshe
Bas múftı Rýhanı kelisim kúnimen quttyqtady
Qazaqstan • Keshe
Álem chempıonatyna Qazaqstannan 13 boksshy barady
Boks • Keshe
Atyraýda kópqabatty turǵyn úı órtendi
Oqıǵa • Keshe
Fýtzaldan Eýropa chempıonatynyń jerebesi tartylady
Sport • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Paýtagtymyzdaky«Ýyldyz» myhmanhanasynda BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň 2019-njy ýyl üçin adam ösüşi boýunça Bütindünýä hasabaty bilen tanyşdyryldy. Foruma ýurdumyzyň ministrlikleriniň we edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary, Türkmenistanda işleýän diplomatik missiýalaryň, şeýle hem halkara guramalaryň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Çäräniň dowamynda hasabatyň esasy netijeleri, soňky 10 ýylda ýurdumyzyň gazanan ösüşi, şeýle hem durnukly ösüşe ýardam etmekde BMGÖM-niň orny hakynda teswirlemeler bilen tanyşdyryldy.
Bilermenleriň belleýşi ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuş ugurly syýasaty netijesinde Türkmenistany adam ösüşiniň ýokary derejesi tapawutlandyrýar. Ähli amala aşyrylýan giň gerimli döwlet maksatnamalary we durmuşa geçirilýän özgertmeler ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýynyň durnukly ösmegine, dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine ýetmäge gönükdirilendir.
Çykyş edenleriň belleýşi ýaly, türkmen Lideri döwleti ösdürmegiň demokratik ýörelgeleriniň yzygiderli berkidilmegine we artdyrylmagyna hemişe üns berýär, şol ýörelgeler kanunyň hökmürowanlygyna hem-de adam hukuklarynyň we azatlyklarynyň üpjün edilmegine esaslanýar.
Paýtagtymyzdaky«Ýyldyz» myhmanhanasynda BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň 2019-njy ýyl üçin adam ösüşi boýunça Bütindünýä hasabaty bilen tanyşdyryldy. Foruma ýurdumyzyň ministrlikleriniň we edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary, Türkmenistanda işleýän diplomatik missiýalaryň, şeýle hem halkara guramalaryň ýolbaşçylary gatnaşdylar.


text:
Habar beriş serişdelerinde ýetirilýän habarlarda ýene sanly günlerden Apple kompaniýasynyň iPhone 12 smartfonunyň birnäçe kysmynyň köpçülige ýetiriljekdigi barada aýdylýar. Heniz bu smartfon modeli köpçülikleýin ýaýradylmanka, onuň täze bir modeli — iPhone 13 baradaky maglumatlar internet sahypalarynda peýda boldy. Indiki ýylda satuwa çykaryljak bu smartfon baradaky maglumatlary özüniň hakykata ýakyn gelýän çaklamalary bilen tanalýan insaýder Ross Ýang ýetirýär.
Insaýder iPhone 13 smartfonunyň hem edil iPhone 12 ýaly dört sany kysymy özünde jemlejekdigini belleýär. Olar 4,5 dýuýmlyk, 2 sany 6,1 dýuýmlyk hem-de 6,7 dýuýmlyk ölçeglerde bolar. Gürrüňi edilýän smartfon BOE displeý ulgamy bilen üpjün edilip, ProMotion ekranyna eýe bolar. Smartfonyň kamera durulygynyň derejesiniň ýokary bolmagyna garaşylýar.
Bulardan başga-da, iPhone SE smartfonunyň üçünji nesliniň döredilmegine 2022-nj ýylyň ýazyna çenli garaşmaly bolmaz. Onuň hem öňümizdäki ýylda köpçülige ýetirilmegi meýilleşdirilýär. Insaýderiň pikirine görä, ol hem inçejik ramkaly 6,1 dýuýmlyk ölçegde, iPhone 11-e meňzeş görnüşli bolar. Ol hem öz gezeginde 5G ulgamynda işlär.
Habar beriş serişdelerinde ýetirilýän habarlarda ýene sanly günlerden Apple kompaniýasynyň iPhone 12 smartfonunyň birnäçe kysmynyň köpçülige ýetiriljekdigi barada aýdylýar. Heniz bu smartfon modeli köpçülikleýin ýaýradylmanka, onuň täze bir modeli — iPhone 13 baradaky maglumatlar internet sahypalarynda peýda boldy. Indiki ýylda satuwa çykaryljak bu smartfon baradaky maglumatlary özüniň hakykata ýakyn gelýän çaklamalary bilen tanalýan insaýder Ross Ýang ýetirýär.


text:
“Gepleşikler Arkaly Urşuň Öňüni Aldyk”
Ruhani wezipe möhletiniň soňky beýanatynda möhüm maglumatlar berdi
Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani 2013-nji ýylda iş başyna gelende öňünde uruş we parahatçylyk alternatiwinin bardygyny beýan edip, gepleşikler arkaly urşuň öňüni alandyklaryny aýtdy.
Prezidentlik wezipesiniň soňky teleýaýlym interwýusynda Fransiýanyň paýtagty Pariže guran saparynda Fransiýanyň ozalky Prezidenti Frasua Hollandyň özüne “5+1 ýurtlary” (ABŞ, Hytaý, Russiýa, Britaniýa, Fransiýa we Germaniýa) Eýrana garşy söweşmek hakynda karar kabul edipdik. Emma siz iş başyna gelenden soň we gepleşiklere taýardygyňyzy beýan etmegiňiz sebäpli uruşdan el çekdik” diýendigini aýdan Ruhani, “İşe girişenimde öňümizde iki ýol bardy ýa dünýä bilen söweşe tutluşmalydyk ýa-da barlyşmalydyk. Çözgüt diplomatiýa we gepleşiklerdir. Gepleşikler söweşiň öňüni aldy” diýdi.
“Şu günki günde ABŞ bilen gepleşikler geçirýäris. Wenada 4+1 ýurtlary bilen geňeşmeler geçirýäris we ABŞ bilen duşuşamyzok. Emma iş ýüzünde gepleşikleriň beýleki tarapy ABŞ” diýdi.
Eýranda iş başyna geljek hökümetiň gün tertibiniň ileri tutulýan ugrunyň gepleşikler boljakdygyny nygtan Ruhani; “Gatnaşyk açmakdan başga çözgüt ýok” diýdi.
Degişli Habarlar
G-20-ä Agza Ýurtlaryň Liderleri Rimde Duşuşar
G-20-niň liderler maslahatynda Türkiýä Prezident Erdogan ýolbaşçylyk eder
Ukraina, Donbasda Türk Ýaragly Uçarmansyz Howa Ulaglaryny Ulandy
Russiýanyň tarapdary ekstremistleriň gaubisa bilen guran hüjüminde ukrainaly 1 esgeriň ýogalandygy, 2 esgeriň ýaralanandygy nygtaldy.
Amerikan Senady ABŞ-nyň Ankara şäherindäki ilçisini tassyklady
Jeff Fleýkiň, ýakyn wagtda ABŞ-nyň Ankara şäherindäki Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçi bolan Dewid Satterfiltden wezipäni kabul etmegine garaşylýar