text:
Halkara dokumentleri makullananda, eger oňyn seslenmelerdir öwgüler hasaba alynmasa, deputatlar tarapyndan jemgyýetçilik derejesinde hiç hili analiz, teklip edilmedi.
Dünýäniň beýleki döwletlerinde, hat-da postsowet giňişliginde-de ratifikasiýa, makullama prosesi gyzgyn jedeller, diskussiýalar bilen geçýär. Ukrainanyň, Moldowanyň parlament münberlerinde, hat-da gulak asyjy Gazagystanyň deputatlar korpusynda-da maslahat edilýän ylalaşyklara goşmaçalar teklip edilýär, tekstleri has anyk, çöp döwen ýaly etmäge çagyryşlar ýaňlanýar. Makullamak üçin teklip edilýän dokumentler barasynda jedelleriň gyzýandygy, tankytlaryň ýagýandygy barasynda aýdyp oturmagam hökman däl.
Häzirlikçe şeýle prosesler türkmen parlamentinde ýok. Şonuň üçin deputatlaryň funksiýasy hökümetiň hökman makullamak üçin eden islendik teklibini goldamak bilen çäklenýär. Şeýlelikde Mejlis hakykat ýüzünde beýleki döwlet organlaryny gaýtalaýan, häkimiýetleriň ideologik ýörelgelerine baş atyp oturan formal häkimiýet şahasy bolup çykýar.
“Hüýpüpik diýilse, wiçjik diýip oturan”, öz işini diňe formal taýdan ýerine ýetirýän, lepbeýçi parlamentiň türkmen jemgyýetinde hiç hili abraýy ýok. Hat-da mekdep okuwçylaram deputatlaryň ýurtda hiç hili rol oýnamaýandygyna düşünýärler. Sebäbi olaryň çözýän meselesi ýok. Häkimiýetleriň ähli talaplarynyň, Mejlisiň deputatlarynyň işiniň netijeli bolmagy üçin prezidentiň edýän gazaply çagyryşlarynyň häzirlikçe berýän peýdasy ýok.
Belki-de isleg ýokdur?
Belki-de, häkimiýetleriň özi deputalaryň, ýokary kanun çykaryjy organyň azda-kände özbaşdak bolmagyny isleýän däldir? Şonuň üçinem makullaýyş, ratifikasiýa prosesi-de Mejlisiň gündelik işindäki beýleki köp sanly proseduralar-da Ministrler Kabinetiniň we prezidentiň kararlaryny ýüzugra goldap oturmak, olary öwmek bilen çäklenýändir.
Parlamentiň ýedinji maslahatynda Türkmenistanyň Mejlisiniň adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak boýunça Komitetiniň başlygy barasynda karar kabul edildi. Komitete Pirnazar Hudaýnazarow başlyk bellendi. Parlamentde şeýle organyň barlygy ajaýyp bir täze fakt! Dabaraly, ady ünsi özüne çekip duran wezipe! Ol örän uly jogapkärçiligi üstüne alýan Komitet. Sebäbi ýurtda adam hukuklary meselesi çözmesi kyn, çylşyrymly hem jogapkärli mesele. Onuň sebäbi düşnükli. Adam hukuklaryny goraýan halkara guramalar Türkmenistany dünýäniň iň repressiw režimleriniň biri diýip atlandyrýarlar.
Eger Mejlisiň özi häzirlikçe barmy – bar, bezeg, göz üçin oturan organ bolsa, täze Komitetiň bu ugurdan edip biljek näme işi bar? Mejlisiň adam hukuklaryny goramak boýunça Komitetiniň başlygy hökmünde Pirnazar Hudaýnazarow barlamak üçin türkmen türmelelerine, tussaghanalaryna baryp bilermi? Adam hukuklary boýunça Türkmenistanyň gol çeken Konwensiýalarynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek oňa başardarmy?
Soragy şeýle goýmagyň özem sadalyk, ýöntemlik bolsa gerek.
Türkmen türmelerine baryp görmäge hiç hili rugsat ýok. Adam hukuklary boýunça Komitet häkimiýetler tarapyndan bozulýan adam hukuklary boýunça graždanlardan gowuşýan arza-şikaýatlara seredip bilermi? Jeza berilmeginden gorkman, adamlar arkaýyn gelip, öz arzyny aýdar ýaly ýer bu günki gün Türkmenistanda asla barmy?
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


c: text/html

text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama we Britaniýanyň premýer-ministri Dawid Kameron yslamçy söweşijilere garşy birleşen fronty ýola goýmagy wada berdiler.
14-nji ýanwarda “Times of London” neşirinde çap edilen makalada Obama we Kameron “söz azatlygyny hiç kimiň dymdyrmagyna” rugsat bermejekdiklerini belleýärler.
7-nji ýanwarda Fransiýanyň Charlie Hebdo satiriki žurnalyna edilen hüjümde ýaragly adamlar fransuz žurnalynyň işgärleriniň aglabasyny atyp öldürdiler. Bu wakada we onuň yzýany bolan hüjümlerde jemi 17 adam wepat boldy. Fransiýanyň howpsuzlyk güýçleri hüjümler bilen ilteşikli yslamçy ekstremist diýlip güman edilýän üç adamy atyp öldürdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ynsan paýhasynyň çägi ýok. Aň-bilim hem medeni ösüş halklar arasyndaky ortalyk baýlyk saýylýar. Ol serhetlerden aşýar, ýurduň çäginden çykýar. Ondan her millet, her adam özleşdirip bilenini alýar.
Şahyrana dil
Pars dili dünýäniň şahyrana dillerinden biri. Munuň ençeme taryhy sebäpleri bar.
Owaly bilen ol örän gadymy dil. Şonuň bilen birlikde, köp ýurtlara ýaýrapdyr. Ol köp medeniýetiň hem taryhyň ösüşi bilen baglanyşykly bolupdyr. Ençeme ýurtlar pars dilini döwlet dili hökmünde peýdalanyp geldiler.
Şeýle mümkinçiligi nazara alan şahyrlar hem dörediji işgärler öz eserlerini şu dilde döretmäge çalyşdylar. Bu bolsa pars diliniň kämilleşmegine hem giňemegine getirdi. Yzygider baýlaşdy hem ösdi.
Baglanyşyk
Türki, şol sanda türkmen dili parsçadan düýpli tapawutlanýar. Bularyň aslynda gelip çykyş kökleri-de aýry. Muňa garamazdan, iki diliň arasynda mydama berk medeni gatnaşyk bolupdyr.
Bu täsirleri biz nusgawy edebiýatda aýdyň görýäris. Türki hem türkmen dilinde eser döreden şahyrlar pars dilindäki medeni mirasdan köp nusga alypdyrlar.
Türki dilli medeniýetiň düýbüni tutujy hem ony esaslandyryjy, 11-nji asyrda ýaşap geçen Ýusup Has Hajyp Balasaguny özüniň “Kutadgu Bilig” diýen ajaýyp eserinde şeýle diýipdi.
Arapça-täjikçe kitaplar öküş (köpdür),
Biziň tilimizçe bu ýumgy ukuş (başlangyç).
Nakyllar
Halk döredijiliginiň dürdänesi saýylýan nakyllar hem atalar sözi adam akylyny baýlaşdyrýan esasy serişde saýylýar.
Pars hem türkmen dilindäki nakyllara seretsek, olaryň arasyndaky çuň baglanyşygy görýäris. Köplenç şol bir pikir iki dilde hem gelýär.
Şol wagtyň özünde medeniýet milli häsiýete-de eýe. Bu bolsa olaryň arasyndaky aýratynlygy görkezýär.
Şu ýerde biz pars diline häsiýetli bolan nakyllary getirýäris.
Pars nakyllary
Adam adamçylygy bilen gözel.
Akan suw yzyna gaýtmaz.
Aly saýan kişiňe Osman diýip ýüzlenme.
Behişt anjada, rahat tapan ýeriňde,
kişiniň kişä azary ýok wagtynda.
Bilal öleni bilenem azan aýdan tapylar.
Bir ýaltada kyrk weziriň akyly bar.
Bu döwrüň adamyna salam berip, aman gaç.
Derýa tersine akýar, gurbaga aýdym aýdýar.
Doganlar jenjel ederler, samsyk oňa ynanar.
Duşmanyňdan bir gezek, dostuňdan müň gezek gork.
Erkegiň balagynyň sany ikä ýetse, täzeden öýlenmek aladasyny eder.
Garaşmak ölümden ýaman.
Gedaýa bir döwüm nan berdiňem bir, aldyňam.
Göwreliligi ýaşyryp bolar,
dogranyňy ýaşyryp bolmaz.
Iň ýamany ýogudyr.
Itiň üýreni buluda ýetmez.
Iýeniňde öz isleýşiň ýaly iý,
geýneniňde illeriň isleýşi ýaly geýin.
Kepeni ýok, şonuň üçin diri gezip ýör.
Köp hünärli aç galar.
Müşk ysy pynhan bolmaz.
Nagt söwdadan müşk ysy geler.
Öwgi akmagyň hoşuna.
Pyşyrdy şeýtanyň emeli.
Türke türkçe jogap ber.
– Ýalta, geç kölegä!
– Kölegäniň özi geler.
Ýel yzyny ýagyş alar, degişme soňuny darkaş.
Ýüp bilen asmana çykyp bilmersiň.
Ýylanyň aýagyny, garynjanyň gözüni, mollanyň duzuny gören ýokdur.
Taýýarlan hem terjime eden Hudayberdi Hally.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň şahsy pikiri.


text:
Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda Visa, MasterCard halkara töleg ulgamlarynyň kartlary arkaly içerki hem-de halkara tölegleri geçirmäge, bank hasaplarynyň üsti bilen daşary ýurt puluny satyn almaga giň şertler döredildi.
Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň gerimini giňeltmek, bu ugurda öňdebaryjy halkara tejribesini ornaşdyrmak, «Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyýerine ýetirmek maksatlary bilen, 2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndan başlap ýurdumyzyň çäginde daşary ýurt pullaryny satyn almagy-satmagy amala aşyrýan ygtyýarly karz edaralarynda ýa-da olaryň alyş-çalyş nokatlarynda fiziki şahslara daşary ýurt puluny satmak düzgünlerine birnäçe üýtgetmeler girizilýär.
Şahsy taraplara satylýan daşary ýurt pulunyň aňryçäk möçberini häzirki wagtda ulanylýan her aýda 1000 (bir müň) amerikan dollaryna (ýa-da şoňa barabar möçberde beýleki daşary ýurt pullarynda) deň bolan derejesinde saklamak bilen, şahsy tarapyň satyn alýan daşary ýurt puluny onuň halkara (Visa, MasterCard) plastik kart hasabyna geçirip bermek, şahsy tarapyň daşary ýurt puluny satyn almak üçin töleýän manat serişdelerini diňe onuň manatdaky bank hasabynyň üsti bilen kabul etmek, nagt görnüşde tölemek islese, pul serişdeleriniň gelip çykyşyny tassyklaýan resminamalary talap etmek, bir maşgalanyň agzalarynyň öz aralarynda pul serişdelerini, şol sanda daşary ýurt pulundaky serişdelerini bank hasaplary arkaly erkin geçirip bilmek ýaly şertler döredildi. Şeýle-de şahsy taraplaryň internetiň üsti bilen halkara plastik kartlaryndan töleg geçirip, daşary ýurtlaryň howa ulaglary kompaniýalaryndan uçar peteklerini satyn almak üçin töleglerini şol hasaplardaky daşary ýurt pulunyň çäklerinde bökdençsiz geçirip bermek boýunça mümkinçilik döredildi.
Ýokarda bellenilenler ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklary ösdürmäge, milli töleg ulgamyny kämilleşdirmäge we onuň halkara töleg ulgamyna utgaşmaga mümkinçilikler açýar.
Türkmenistanyň Merkezi Banky (www.cbt.tm)


text:
Gazagystanda birnäçe zenan we olaryň çagalary gazak hökümeti tarapyndan emläkleriniň konfiskasiýa edilmegine garşy demonstrasiýa geçirdiler.
Protestçiler 23-nji iýulda gazak paýtagty Astana şäherindäki prezidentlik edarasynyň öňüne ýygnanyp, prezidentlik edarasynyň başlygy Nurlan Nygmatulin bilen duşuşmagy talap etdiler.
Şondan soň, protestçileriň gürrüňi gidýän edara jaýyna girmegine rugsat berildi we olar käbir gazak resmileri bilen duşuşdylar.
Zenanlar özlerine Nygmatulin bilen duşuşmaga rugsat berilmese, gazak resmilerine Oraza aýynyň Gadyr gijesinde binanyň öňünde oturjakdyklaryny aýtdylar.
Protestçiler şuňa meňzeş demonstrasiýalary mundan öň hem geçiripdiler.
Protest geçiren zenanlar “döwlet zerurlyklary” diýip, ýerli resmileriň yzygiderli ilatyň ýerini konfiskasiýa edýändigini we munuň garşylygynda raýatlara ujypsyz möçberde ýa-da asla kompensasiýa berilmeýändigini aýtdylar.


text:
Sişenbe güni Türkmenistana resmi sapar bilen gelen Russiýanyň daşary işler ministri ýurduň ýokary derejeli resmileri bilen gepleşiklerden soň beren maglumatynda, beýleki meseleler bilen bir hatarda, goşa – türkmen-rus – raýatlygyna eýe bolan adamlaryň ýagdaýyna hem garalandygyny aýtdy.
Habarçynyň türkmen-rus raýatlygyna eýe bolanlaryň, onuň sözi bilen aýdylanda, olaryň “goragy” barada gürrüň boldumy ýa ýok diýen soragyna Sergeý Lawrow şeýle jogap berdi: “Hawa, biz bu mesele dogrusynda – geçen ýylyň 29-njy sentýabrynda Astrahanda iki ýurduň prezidentleriniň arasynda geçirilen gepleşikileriň netijesinde berlen degişli görkezmeler esasynda – konsultasiýalarymyzy dowam etdireris”.
Emma iki raýatlyk meselesinde “dowam etdireris” diýilýän konsultasiýalaryň anyk mazmuny barada hiç hili maglumat berilmedi. Şeýle-de 29-njy sentýabrda Russiýanyň Astrahan şäherinde hazarýaka döwletleriň bäşisiniň gatnaşmagynda geçirilen Kaspiý sammitiniň dowamynda türkmen we rus prezidentleriniň goşa raýatlyk meselesi boýunça gepleşik geçirendikleri we bu ugurdan nähilidir bir görkezmeleri berendikleri barada hem ilat köpçüligine öz wagtynda maglumat berilmändi.
Mesele
Ýatladyp geçsek, türkmen-rus raýatlygy bilen bagly meseleler Aşgabadyň, 2013-nji ýylyň iýulyndan başlap, goşa raýatlyga eýe bolan türkmenistanlylaryň diňe bir ýurduň pasportyny saklap biljekdigi baradaky girizen düzgüninden soň döräpdi. Şol wagt, başga bir ýurduň pasportyna eýe bolanlara Türkmenistanyň graždanlaryna berilýän daşary ýurt pasportlarynyň berilmejekdigi aýdylypdy.
Munuň bilen baglylykda dowam eden konsultasiýalardan soň, 2013-nji ýylyň iýun aýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi goşa raýatlygy bolan türkmenistanlylara täze biometrik pasportlarynyň berlip başlanjakdygyny mälim edipdi. Şol bir wagtda-da bu pasportlaryň diňe 2003-nji ýyla çenli iki pasport alan adamlara beriljekdigi, galyberse-de, täze türkmen pasportyny almak isleýän adamlaryň Türkmenistanda propiskasynyň bolmalydygy nygtalypdy.
Taryh
Türkmenistan bilen Russiýanyň arasynda “Goşa raýatlyga degişli meseleleri kadalaşdyrmak boýunça ylalaşyk” 1993-nji ýylyň 23-nji dekabrynda baglaşylypdy. On ýyl çemesi wagtdan soň, ýagny 2003-nji ýylyň 10-njy aprelinde Moskwada agzalýan Ylalaşygyň ýatyrylmagy barada protokola gol çekildi. Oňa Türkmenistanyň prezidenti Saparmyrat Nyýazow we Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin gol goýdular. Türkmen Mejlisi bu ylalaşygyň protokolyny, sese goýup, resmi suratda tassyklasa-da, rus Dumasy ony tassyklamakdan boýun gaçyrypdy.
Gepiň gerdişine görä aýtsak, Türkmenistanyň 2008-nji ýylda kabul eden täze Konstitusiýasynda goşa raýatlyk inkär edilýär.
3-nji fewralda Türkmenistana eden saparynyň çäklerinde Sergeý Lawrow ýurduň prezidenti hem-de daşary işler ministri bilen duşuşdy.
Lawrow mundan ozal Türkmenistana 2013-nji ýylyň aprelinde sapar edipdi.


text:
Britaniýanyň daşary işler ministri William Heýg öz ýurdunyň we beýleki ýedi ýurduň siriýaly diplomatlary ýurtlaryndan çykarmak kararyna gelendiklerini aýdýar. Bu karar Siriýada parahat ilatdan adamlaryň öldürilmegine, şol sanda Houla obasynda azyndan 108 adamyň gyrgyna berilmegine protest hökmünde bu ýurtlar tarapyndan bilelikde kabul edildi.
Bu karara gelenleriň arasynda Birleşen Ştatlar, Fransiýa, Germaniýa, Ispaniýa, Italiýa, Türkiýe, Ýaponiýa, Kanada we Awstraliýa bar.
Heýg diplomatlary çykarmak baradaky kararyň 25-nji maýda Houladaky gyrgynçylykdan soň Damaska garşy güýçlenýän halkara basyşyň bir bölegidigini aýtdy.
“Elbetde, biz basyş etmekligiň başga görnüşlerini hem gözläris. Biz Ýewropa Bileleşiginde Siriýa garşy sanksiýalary mundan beýläk hem güýçlendirmek barada maslahat edýäris. Men düýn Orsýete baranymda hem bu barada maslahat etdim. Biz režime garşy halkara basyşyny güýçlendirmegi dowam etdirmäge çalyşarys” diýip, Heýg aýtdy.
BMG-niň synçylary tassyklaýar
BMG-niň synçylary tank we top oklarynyň peşeňleriniň, şeýle hem tankyň ýörän ýolundaky täze yzlaryň bolmagy Houla obasyna Siriýa hökümetiniň ok ýagdyrandygyny aýdyň alamatlandyrýar diýýärler.
Ýöne BMG-niň synçylary birnäçe aýaly we çagany ýakyn aralykdan pyçaklap we atyp öldürenleriň kimdigini tassyklap bilmändiklerini aýdýarlar.
BMG-niň Adam hukuklary boýunça ýokary komissarlygynyň sözçüsi Rupert Kolwill gyrgynçylygyň pidalarynyň aglabasynyň Houla obasynyň Taldo ilatly punktynda aýry-aýrylykda ýüz beren iki wakada öldürilendigini aýdýar.
BMG-niň we Arap Ligasynyň ýörite wekili Kofi Annan, Damask, 29-njy maý, 2012
“Tanklar we toplar arkaly 12 sagatlap ýagdyrylan oklardan ölenleriň sany onçakly köp däl. Olaryň köpüsi ýaraglanan adamlar tarapyndan öýlerinde öldürilen erkekler, aýallar we çagalar” diýip, Kolwill nygtady.
Şaýatlar we oppozisiýa aktiwistleri sünnileriň agdyklyk edýän obasynda ýörite öýme-öý aýlanyp edilen gyrgynçylygy Assadyň režiminiň tarapdary bolan alawy söweşijileriniň amala aşyrandygyny aýdýarlar.
Aglabasy alawylardan ybarat Assadyň režimi bolsa sünni aýallary we çagalary sünni oppozisiýa söweşijileri öldürdi diýýär.
Sişenbe güni BMG-niň we Arap Ligasynyň ýörite wekili Kofi Annan Assad bilen Damaskda duşuşdy we alty punktdan ybarat planynyň ýerine ýetirilmegini öňe sürdi.
Damaskdaky gepleşikler
Duşenbe güni Damaska baryp eden çykyşynda Kofi Annan bu gyrgynçylygy “çuňňur yz galdyrjak aýylganç ýagdaý” diýip atlandyrdy we günäkärleriň jogapkärçilige çekilmelidigini aýtdy.
Uzak wagtlap Assadyň režimini goldap gelen Orsýet we Hytaý ýekşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Houlada Siriýa goşunynyň agyr ýarag ulanmagyny ýazgaryp ýaýradan beýanatyny goldady.
Soňky aýlarda Moskwa Siriýanyň režimine tankydy göz bilen garap başlady.
Eýran Assadyň režimini goldamakda berk pozisiýasyny saklaýar.


text:
Gyrgyzystanyň aýtmagyna görä, Bişkekde yslamçy terror guramasyna dahyllylykda gümän edilip, türk žurnalisti tussag edilipdir.
Gyrgyzystanyň howpsuzlyk gullugynyň berýän maglumatyna görä, Ali Osman Zor atly žurnalist “Beýik gündogar yslam söweşijileriniň fronty” toparynyň agzasydyr. Bu gurama Ýakyn Gündogarda halifatlygyň döredilmegi ugrunda hereket edýär.
Berilýän maglumata görä, Ali Osman Zor 2-nji maýda Türkiýäniň haýyşy esasynda tussag edilipdir.
Ali Osman Zor Gyrgyzystana geçen ýyl gelipdi. Ol şol ýerde türk mediasy üçin žurnalist bolup işleýärdi.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň şenbe güni Ukrainanyň toprak bitewiligini saklamak baradaky rezolýusiýany sese goýmagyna garaşylýar.
BMG-niň howandarlygynda taýýarlanan taslama ýekşenbe güni Ukrainanyň Krym sebitiniň bölünmek we Orsýete goşulmak ähtimallygy barada geçiriljek referendumyň «ýuridiki güýjüniň bolmajakdygyny» öňe sürýär.
Taslamanyň tarapdarlary Orsýetiň bu rezolýusiýa weto goýjagyndan habarly. Emma Birleşen Ştatlaryň ilçisi Samanta Power bu çäräniň, «eger parahat däl ýoldan gitmegi dowam etdirse, Orsýetiň izolýasiýasynyň nä derejede boljagyny» görkezmegi maksat edinýändigini aýtdy.
Rezolýusiýanyň tarapdarlary geňeş agzalarynyň 15-sinden 13-siniň «hawa» diýip ses bermegine bil baglaýarlar. Orsýetiň ýakyn ýarany Hytaý saklanar öýdülýär.
Anna güni Londonda ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri bilen Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň arasynda alty sagat dowam eden gepleşik referendumy yza süýşürmegiň hötdesinden gelmedi.


text:
Anna güni Orsýetiň prezidentiniň adam hukuklary boýunça geňeşçisi garaşylmadyk ýagdaýda öz wezipesinden çekilýändigini yglan etdi.
Prezidentiň ýanyndaky Adam hukuklary we graždan jemgyýetçiliginiň ösüşi boýunça geňeşiň ýolbaşçysy Ella Pamfilowa bu kararynyň sebäbini häzirlikçe aýan etmejekdigini aýtdy.
Pamfilowa Orsýetiň Interfax habarlar gullugyna beren interwýusynda wezipesinden çekilmeginiň şahsy kararydygyny, bu ädimi ätmek üçin özüniň mejbur edilmänligini aýtdy.
Onuň wezipesinden çekilmek baradaky bu ädimi Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedewiň ýurduň Federal howpsuzlyk gullugynyň (FSB) ygtyýarlyklaryny giňeltmek baradaky permana gol goýmagynyň ýzýanyna gabat geldi.
Käbir synçylaryň aýtmagyna görä, bu karar Orsýetde Sowet döwürindäki ýagdaýy gaýtadan emele getirer.


text:
Eýranyň Azerbaýjandaky ilçihanasynyň maglumatyna görä, Tähranyň ilçisi bir aýdan gowrak wagtdan soň Bakuwa dolanypdyr.
Ilçi Mohammad Bagir Bahrami anna güni öz wezipesine täzeden başlady diýip, Eýranyň ilçihanasynyň metbugat gullugy habar berdi.
Eýranyň daşary işler ministrligi 21-nji maýda maslahat etmek üçin öz ilçisini yzyna çagyrypdy. Şol döwürde Ýewrowideniýe-2012 bäsleşigi bilen baglylykda Eýranyň Azerbaýjana garşy propaganda ýöredenligi sebäpli Azerbaýjan Tährany aýyplady.
Soňky birnäçe aýyň dowamynda Eýrana degişli bolan adamlaryň Azerbaýjana garşy güman edilýän hüjümleri we Azerbaýjanyň Ysraýyl bilen gatnaşyklary sebäpli Azerbaýjan bilen Eýranyň arasyndaky gatnaşyklar dartgynlaşypdy.


text:
Salam, hormatly Lukman! Men 21 ýaşymda we muňa garamazdan men öz deň-duş dostlarymyň arasynda iň hor görünýäni. Men bu mesele boýunça ozal birnäçe maslahat alypdym, witamin ýetmezçilik bar diýipdiler, alýan witaminlerim maňa kömek etmeýär. Belki, mende witamin ýetmezçilik däldir, biziň maşgalamyzda diňe men hor. Men ozallar kän alada etýärdim, sebäbi işim gaty jogapkärlidi. Ýöne indi beýle-de däl, arkaýyn işleýän, ýone şonda-da men hor. Şu babatda Sizden geljek maslahata garaşýan. Öňünden sagbolsun aýdýarys.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Bedeniň agramy (has takygy myşsa agramlylygyny köpeltmek üçin) ýokarlandyrmak üçin köp iýmitlenme we beden türgenleşiklerini geçirmek gowy netijeleri berip biler.
Onuň üçin Size aşakdaky maslahatlary berip bileris:
- Beloga, ýaglara, uglewodlara baý bolan iýmit önümleri bilen iýmitleniň. Günüň dowamynda 3-4 gezek naharlanmadan başga-da, arasynda hem iýmitlenmäge çalşyň. Et, ýumurtga, balyk, dorog, maňyzlar, süýt, däneli önümlerden edilen şüleler, ak çörek Siziň iň köp kabul edýän önümleriňiz bolmalydyr.
- Gök önümleri we ir-iýmişleri kabul etmek hökmandyr. Şolarsyz iýlen önümler ýeňil özleşmeýär. Siz içiň gatamagynyň hem öňüni alyp bilersiňiz. Gök önümlerden taýynlanan işdäçarlary naharyň ýanyndan iýmäge çalşyň.
- Duzy köp saklaýan önümleri iýmekden saklanyň. Duz bedende artyk suwy saklap, agzalara, esasan hem ýürege artykmaç agramlylyk salyp biler.
- Witaminleri saklaýan gerdejikleri kabul ediň.Olary açlygyňyza (ýogsa-da Siz hiç haçan aç bolmaly dälsiňiz) däl-de, nahardan soň kabul etmelidir.
- Mümkin boldugyndan köp ýatyp, dynç aljak boluň.
- Iýýän önümleriňiz ýaga geçmän, myşsa agramlylygyny üpjün eder ýaly, türgenleşme maşklary bilen kadaly meşgullanyň. Türgenleşme meýilnamasy garyn myşsalaryny türgenleşdirmekden, gantelleri, turnikleri, ştangalary ulanmakdan düzülen bolup, netijelere gözegçilik etmek üçin tälimçiniň maslahatyny alyp, onuň gözegçiliginde bolmak peýdaly netijeleri berip biler.
Myşsa agramlylygyny ýokarlandyrmakda belokly we uglewodly içgileri kabul etmek hem peýdaly bolup biler. Bu içgiler dürli-dürli bolup, kabul etmekden öň sport tälimçiňiz bilen maslahatlaşmak zerurdyr.
Bedeniň agramyny birden ýokarlandyrmakdan saklanyň. Iýmitlenme we türgenleşme netijesinde her hepdede agramyň 2-2,5 kg köpelmegi kadaly hasaplanýar.
Hormat bilen, Lukman.
Teswirlemeler
Suwuň bu häsiýetini işdämen, ýöne horlanmagy ýuregine düwen adamlar ulanyp bilerler. Bu maksat üçin diňe suw däl-de, gazy çykarylan mineral suwlary ýa-da ir-iýmiş şirelerini hem kabul edip bolar.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Eýranda meşhur klassyky eserleri agtarýan adamlaryň kitapçylara berýän soragy köplenç “palan kitabyň original neşiri barmy?” diýen sorag bolýar.
Bu ýurtda XIV asyryň satiriki şahyry Obeýd Zakanydan başlap, XX asyryň meşhur zenan şahyry Forug Farrohzada çenli ýüzlerçe ýazyjy-şahyrlaryň, taryhçy we beýleki alymlaryň eserleri häzirki wagtda ýa gadagan ýa-da senzurlanan görnüşde çap edilýär.
“Şyh: Melgunyň özi. Eşek: Onuň ogly. Melgunlar: Onuň yzyna eýerýänler”. Bular Zakanynyň 700 ýyl mundan ozal özüniň “Kesgitlemeler kitabynda” ýazanlary. Yslam respublikasynda gadagan bolsa-da, ol ozal ençeme gezek neşir edilen kitap.
“Beýleki ýazyjydyr-şahyrlaryň onlarçasy ýaly, Zakany hem gadagan. Ýöne bu gün gadagan edilen klassyky eserler ozal häli-şindi çap edilen kitaplar. Kitapçylar saňa ynansa, bu kitaplar häzirem ýok däl” diýip, Tähran Uniwersitetiniň pensiýa çykan edebiýatçy professory A.T. aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, Eýranda kitap senzurasynyň üç ýoly bar. Bir kitap ýa bir ýazyjy bütinleý gadagan edilýär, ýa täze neşirde kitabyň käbir bölümleri taşlanylýar ýa-da käbir sahypalar režimiň ideologiýasyna jebis gelýän tekstler bilen çalşyrylýar.
Meşhur taryhçy Ahmad Kasrawynyň Şyh Fazlollah Nury barada “Konstision rewolýusiýanyň taryhy” atly kitabynda ýazanlarynyň bu kitabyň täze neşirinde hemmesi ýok. Soňra yslam režiminde gowy görülýän şahsyýetleriň birine öwrülen Nury absolýutizme garşy rewolýusiýany (1906-1912) ilki goldaýar. Soňra bolsa rewolýusion hereketiň maksady “teokratik režim” bolmaly diýip, oňa garşy çykýar.
Konstitusion rewolýusiýanyň tarapdary, şaýy ruhanylaryny ýiti tankytlaýan Kasrawy kitabynda Nurynyň roluny “rewolýusiýanyň erkinlik ugrundaky maksatlaryna” dönüklik diýip suratlandyrýar.
Kasrawynyň özi 1946-njy ýylda dinçi fanatik tarapyndan öldürildi.
Tähranly neşirçi S.A. çap etmezden öň oňlanmagy üçin onlarça kitaby Eýranyň Medeniýet ministrligine iberipdir. Çap bolmazdan öň kitaplaryň mazmuny bu ministrlik tarapyndan tassyklanmaly.
“Ýüzlerçe kitap we ýazyjy bar. Men olaryň tassyklanmajakdygyny bilýärin. Ýöne meniň olaryň garamagyna tabşyran 10 kitabym barada belli bir karar bermegi gijikdirýärler. Bularyň käbiri parsça klassyky şygyrlar. Käbiri hem Günbatar ýazylaryndan terjimeler” diýip, neşirçi aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, käbir kitaplar tutuşlygyna ret edilýär. Kämahallary hem ret edilýän kitabyň bir bölümi ýa bir sözlemi ýa-da bir ýekeje sözi bolýar.
Pars edebiýatynyň birje tomluk taryhyna 61 üýtgeşmäniň girizilmegi talap edilipdir. Ret edilen eserleriň biri XI asyra degişli şygyr. Onda adamyň sakgaly barada tankydy pikirler aýdylýar. Eýranyň Medeniýet ministrliginiň bu şygry gadagan etmek üçin tapan delili: sakgal – mukaddes zat, ol masgara edilmeli däl.
Abbas Jawadi Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Gepleşikler bölüminiň başlygynyň kömekçisi. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
23-nji fewralda Aşgabatda Türkmenistanyň professional birleşikleriniň nobatdan daşary IV gurultaýy geçirildi.
Gurultaýyň mejlisiniň gün tertibine girizilen meseleleriň arasynda Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkeziniň täze düzümini saýlamak hem bar.
Türkmen metbugaty gurultaýda ýurduň Kärdeşler arkalaşygynyň başlygy T.Muhammedowanyň wezipesinden boşadylandygyny, onuň ýerine M.Ýazmuhammedowanyň biragyzdan başlyk saýlanylandygyny habar berýär.
Eýsem türkmen profsoýuzlarynyň nobatdan daşary gurultaý çagyryp, başlyk täzelemegine näme sebäp boldy?
Galyberse, kärdeşler arkalaşygynyň ýolbaşçylarynyň täzelenmegi bu guramanyň ýurduň, işçi-gullukçylaryň we oba zähmetkeşleriniň durmuşynda oýnaýan roluna oňyn täsir ýetirermi?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen Aşgabatda ýaşaýan hukukçy žurnalist A.Baýryýewe ýüz tutdy.


text:
Ýewrotoparyň başlygy Gresiýanyň has köp maliýe kömegine zerurlyk duýmagy mümkin diýdi.
Bu barada Ýewrozonadaky maliýe ministrleri toparyna ýolbaşçylyk edýän Ýerun Dijselbloem penşenbe güni Ýewropa Parlamentinde eden çykyşynda belläp geçdi.
Dijselbloem “Gresiýanyň problemasy 2014-nji ýyla çenli doly çözülmez” diýdi. Gresiýada 2009-njy ýyldan bäri maliýe çökgünligi dowam edýär.
Ýewrozona hyzmatdaşlarynyň we Halkara pul fondynyň 316 milliard amerikan dollary möçberindäki Gresiýa beren halas ediş krediti ýurduň aýak üstünde durmagy we käbir derwaýys, ýöne agyr ykdysady we sosial reformalary geçirmegine kömek etdi.
Muňa garamazdan, Gresiýanyň maliýe ministri Ýannis Stournaras ýurdunyň öňümizdäki ýyl üçin goşmaça 13 milliard amerikan dollaryna zerurlyk duýýandygyny aýtdy.


text:
Aşgabat, 17.03.2015. “Türkmenportal”.
Şu gün Aşgabatda senagatçylar we telekeçileriň sergisi hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň maslahaty öz işine başlaýar. Ony Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi Söwda-senagat edarasy bilen bilelikde guraýar.
Häzirki wagtda ykdysadyýetimiziň pudaklaryny öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün etmekde, ýokary hilli, bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmekde, ýurdumyzda azyk bolçulygyny döretmekde öňde goýlan wezipeleri amala aşyrmakda hususy pudaga möhüm orun degişlidir. Ýurdumyzyň telekeçileri söwda, bilim, hukuk, durmuş hyzmaty we syýahatçylyk ulgamlarynda, gurluşyk, dokma we maldarçylyk pudaklarynda, mebel önümçiliginde, azyk hem-de ýeňil senagatda, çaphana we bezeg işlerinde, halk senetçiliginde hem-de beýleki ugurlarda ukyp-başarnyklaryny görkezýärler. TSTB-niň agzalary ýurt möçberinde ýaşaýyş-durmuş we medeni ähmiýetli desgalaryň ýüzlerçesinde gurluşyk işlerini alyp barýarlar.
Bu sergi we maslahat ýurdumyzda telekeçiligi häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda hemmetaraplaýyn ösdürmäge, bu ugurda gazanylan üstünlikleri dünýä ýaýmaga, toplanan tejribäni durmuşa ornaşdyrmaga ýardam etmäge gönükdirilendir.


text:
"Transparency International" edarasynyň ýolbaşçysy Mikloş Marşal Türkmenistan korrupsiýa boýunça 180 ýurduň arasynda 168-nji orunda durýar diýdi. Onda korrupsiýa garşy göreşi nireden başlamaly?
Bu temadan guralan Tegelek stol söhbetdeşligine Türkmenistandan ýerli synçylar Aşyrguly Baýryýew, Amanmyrat Bugaýew, Kanadadan türkmen aktiwisti Muhammet Düýeji dagy gatnaşýar. Programmany Ýowşan Annagurban alyp barýar.
“Tegelek stol” diskussiýasyny diňlemek üçin sag tarapda ýerleşdirilen audio düwmesini basyň.


text:
Ejeň kim, kakaň kim, ataň kim, eneň kim, mamaň bilen babaň kim, nirede ýaşaýarlar, nirede işleýärler, suda çekilenmi? Bu soraglar haýsydyr bir ýere dokument tabşyrýan türkmenistanlylar üçin nätanyş däl.
Türkmenistanyň öňki prezidenti Saparmyrat Nyýazow döwründe girizilen raýatlaryň üç arkasy baradaky maglumatlary, indi, çagalar bagynda terbiýelenýän çagalar hem bermeli. Elbetde, çagalara şeýle anketalary doldurmak başartmaýar. Olary ene-atalary doldurýar.
Anketada çaganyň kakasy, ejesi, atasy, enesi, doganlary, mamasy we babasy baradaky maglumatlar görkezilmeli. Olaryň doglan senesi, ýeri, işleýän ýa-da okaýan ýerleriniň ady, eýeleýän wezipeleri hem-de ahyrynda ýaşaýan ýerleriniň dogry adresi barada jikme-jik maglumat berilmeli. Munuň üstesine-de, çaganyň özüniň ady, familiýasy, doglan senesi, ýeri, milleti, terbiýelenýän çagalar bagynyň we gatnaýan toparynyň nomeri görkezilen goşmaça anketa hem doldurylmaly.
Çagalardan nähili maksat bilen bu hili maglumatlaryň talap edilýändigini anyklamak başartmady. Çagalaryň üç arkalary baradaky maglumatlaryň näme üçin gerek bolandygyny çagalar baglarynyň terbiýeçileriniň özleri-de bilmeýäne meňzeýär. Olar diňe “GORONO soraýar” diýip jogap berýärler.
“Üç arka baradaky maglumatlaryň heniz 6 ýaşamadyk çagalardan soralmagy geň galdyrýar. Entek aga-gara düşünmeýän çagalary şolar ýaly gözegçilige almak nämä gerek?” diýip, çagalar bagynda ogly terbiýelenýän 38 ýaşly Nurmuhammet aýdýar.
Üç arka baradaky anketalar dürli-dürlidir. Olaryň käbirlerinde kazyýet jogapkärçiligine çekilmegi baradaky grafa bar, käbirlerinde bolsa ýok. Mysal üçin, geçen ýyl mekdep okuwçylary üç arka baradaky anketalary dolduranlarynda kazyýet jogapkärçiligine çekilmek baradaky grafa bardy.
Raýatyň üç arkasy hem-de olaryň maşgala agzalary baradaky maglumatlar mekdep okuwçylaryndan, ýokary okuw jaýlaryna okamaga girýän studentlerden, döwlete degişli edara-kärhanalaryna işe girýän adamlardan hem soralýar.
Dürli çaklamalar bar
Şol bir wagtda hem bu düzgüniň nähili maksatlar üçin girizilendigi hem-de haýsy kanuna laýyklykda amala aşyrylýandygy barada resmiler tarapyndan düşündiriş berilmeýär. Şol sebäpden ilat arasynda bu barada diňe çaklamalar bar.
Adynyň efirde tutulmagyny islemedik ýerli synçynyň pikiriçe, üç arka baradaky maglumatlar adamlary total gözegçilikde saklamak üçin edilýär.
“Islendik totalitar ýa-da awtoritar syýasy režimli ýurtda döwlet adamyň şahsy durmuşy bilen içgin gyzyklanýar. Onuň durmuşyny doly gözegçilikde saklajak bolýar. Şonuň üçinem, propiska ýa-da üç arka ýaly düzgünler girizilýär” diýip, aşgabatly synçy aýdýar.
Käbir synçylaryň pikiriçe, üç arka baradaky maglumatlaryň soralmagy raýatyň öz şahsy durmuşynyň goraglylygyny kepillendirýän konstitusion hukugyny kemsidýär. Raýatlaryň bu hili hukuklary Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 25-nji maddasynda kepillendirilen. Ýöne, muňa garamazdan, ilatyň aglaba bölegi üç arka baradaky maglumatlaryň soralmagyna o diýen ýiti reaksiýa bildirmeýär. Adamlar bu hili maglumatlaryň soralmagyna adaty ýagdaý ýaly garaýarlar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ene-atalaryň hem köpüsi çagalar bagynda terbiýelenýän çagalaryň üç arkasy hem-de maşgala agzalary baradaky maglumatlaryň soralmagyna adaty býurokratik prosedura hökmünde garaýandyklaryny aýdýarlar. Olarda bu ýagdaýa “getir diýseler eltip bereris” diýen terzde garaýyş bar. Ýöne, muňa garamazdan, ilat arasynda üç arka baradaky maglumatlaryna negatiw garaýyşly pikirlerem bar.
“Üç arka ýa-da maşgala agzalarynyň geçmişi yzarlanyp, iş karýeralary, durmuşy döwlen adamlar az däl. Şu nukdaýnazardan, döwlet öz raýatlaryndan ar alýan ýaly hem bolup görünýär” diýip aşgabatly synçy aýdýar.
Käbir raýatlaryň aýtmaklaryna görä, üç arka baradaky maglumatlar diňe bir işe ýa-da okuwa girilende däl, eýsem, raýatyň okap ýa-da işläp ýören wagty hem birnäçe gezek soralyp bilinýär.


text:
Düýn Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi geçen hepde ýurduň iki sany internet blogçysynyň tussag edilmegini tankytlan Germaniýanyň hem-de Norwegiýanyň bu tankytlaryny ýazgardy.
Azerbaýjanyň Daşary işler ministrligi muny ýurduň içerki işlerine gatyşmaklyk diýip hasaplaýandygyny mälim etdi.
Ýakynda Azerbaýjanyň sudy iki sany internet blogçysyny huligançylykda aýyplap, olardan birini 2 ýyl, beýleki birini bolsa 2.5 ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Ynsan hukuklaryny goraýjy guramalar bu çäreleriň ýurtdaky başga pikirli adamlara garşy alnyp barylýan repressiw çäreleriň bir bölegidigini aýdýarlar.


text:
Polşanyň polisiýasy Britaniýadan Polşa baran çeçen separatistleriniň lideri Ahmed Zakaýewi tussaglykdan boşatdy. Polşanyň sudunyň ony goýbermek barada karar çykarandygy habar berilýär.
Telewideniýede efire berlen habarda Ahmet Zakaýewiň Warsawadaky suduň jaýyndan ýylgyryp çykyşy görkezildi. Ol bosgunlykdaky çeçenleriň Pultskda geçirilýän halkara kongresiniň ikinji günündäki duşuşygyna gatnaşmagy göz öňüne tutýandygyny hem aýtdy.
Ahmet Zakaýew penşenbe güni Orsýetiň halkara Interpol gullugyna gönderen haýyşy esasynda tussag edilipdi. Ol bosgunlykdaky çeçenleriň halkara kongresine gatnaşmak üçin Britaniýadan Warşawa barypdy.
Orsýetiň häkimiýetleri ony 1990-njy ýyllarda rus harbylarynyň separatistik çeçen söweşijileri bilen alyp baran urşy döwründe terrorçylykly jenaýatçylyklary amala aşyranlykda aýyplaýarlar.
Ahmed Zakaýew 2003-nji ýylda Britaniýadan syýasy gaçybatalga alyp, şondan bäri bu ýurtda ýaşap gelýär.


text:
Türkmenlerde: «Daýhan garda dynar, çopan görde» diýen nakyl bar. Ýöne döwürleriň üýtgemegi, şonuň bilen birlikde-de adamlaryň sosial-durmuş şertleriniň üýtgemeginiň netijesinde soňky döwürlerde daýhanlara hem garda-da dynç alyp ýatma ýok. Näçe gazanylsa-da, adamlara ýyl geldigiçe, ähli gazanylýan gazançlar azlyk edýär. Sebäbi durmuş gymmatlaýar. Zähmet arzanlaýar.
Daýhanlar gazanç etmek üçin emel baryny tapýarlar. Mundan ýigrimi-otuz ýyl öň daýhanlar oba hojalyk ekinlerini ekmek üçin diňe 22-nji martdan soň ýere tohum taşlardylar. Sebäbi 22-nji martdan soň Türkmenistanda sowuk, aýazly howa bolmaýar. 22-nji mart ýerli hasap boýunça ýazyň gelenini habar berýän Täze ýyl, ýagny, nowruzdyr.
Ekinler 22-nji martda ekilse-de, ýere ýyly gidip, olar derrew ese-boýa galardylar hem-de her ýyl daýhanlar öz ekinlerinden bol hasyl alardylar, şol bol hasyla düşýän pula kaşaň-kaşaň jaý edinerdiler, maşyn alardylar, ogul öýerip, uly-uly toýlar tutardylar.
Soňky döwürlerde has köpräk hasyly irgözinden almak üçin daýhanlar polietilen kagyzlardan (kleýonka) tamjagazlar gurnap, onuň içine tebigy gaz bilen gyzýan peçler oturdyp, ýanwar aýyndan şitil ekip başlaýarlar. Öňler 22-nji martdan ekinleri ýere tohum taşlamak bilen ekýän daýhan indi 22-nji martda eýýäm güllemäge başlan ullakan şitilleri ekin meýdanlaryna oturdýarlar.
Şeýle bolansoň, öňler maý aýynyň ahyryna, iýunyň başyna ýetişýän ekinler indi martyň ahyryna, apreliň başyna hasyl berip başlaýar. Ýöne, näme üçindir, şitil oturdylyp ekilýän ekinlerden alnan hasyldan düşýän pula daýhanyň garny doýanok. Sebäbi ekinlerden birki sapar, köp bolanda on sapar hasyl ýygnalandan ekinler gurap, ölüp galýarlar. Ýanwar aýyndan bäri şitil ekip, olara ideg edilip, olary ýeke-ýekeden meýdana göçürmek üçin çekilýän azaplar ýele gidýär. Öňler —22-nji martdan soň ekin ekilýän döwründe hyýarlar awgust aýyna çenli, pomidorlar bolsa tä akrap gelip, suwlar doňup başlaýança hasyl berer durardy.
Kimler soňky döwürde gök ekin önümlerinden pul alyp bolmaýanlygyny şaly meýdanlaryndan gelýän kiçijik möjekleriň gök ekin önümleriniň köküni, güllerini zaýalaýanlygyny aýdýar. Kimler bolsa soňky döwürlerde ýerasty suwlaryň ýerleri aşa zaýalanlygy üçin ekinleriň kökleriniň guraýandygyny tekrarlaýar. Kimler bolsa gepi şol öňki köne kesele — pagtaçylykda defoliasiýanyň geçirilmeýänligi üçin gurçuklaryň aşa köpelip, ekinleri zaýalaýandygyna syrykdyrýarlar.
Oba hojalyk ekinleriniň irgözinden solup-ölüp gitmeginiň sebäbi öwrenilmeýär. Olardan düşýän pula ne jaý salyp bolýar, ne-de ine-gana toý tutup bolýar, maşyn almak hakda gürrüň edip oturasy işem ýok. Her edip-hesip edip, maşgala eklemeli bolansoň, daýhanlaryň aglabasy oba işlerini taşlap, şäherlerden iş gözlemäge, gazanç etmäge gidýärler. Daýhanlara öz melleginden bol hasyl alyp, gowy düşewünt tapyp bilmäge ýardam edilse, şäherlerde awtobuslary hyryn-dykyn dolduryp, agyr işlerde işläp, kireýine jaýlarda ýaşap ýörenleriň öz öýlerine dolanmagyna mümkinçilik bolardy.
Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
1500 çemesi adamdan ybarat çeçen, täjik, özbek söweşijileri «Al-Kaýdanyň» Siriýadaky «Nusra front» bölümine wepalylyk kasamyny içdi diýip, urşa gözegçilik edýän topar 23-nji sentýabrda aýtdy.
Siriýanyň Adam hukuklary obserwatoriýasy «Muhajirin» brigadasynyň kasamynyň internet arkaly ýaýradylandygyny aýtdy.
Bu kasam «Nusra frontuň» Yrakda we Siriýada uly territoriýany basyp alan «Yslam döwletiniň» garşysyndaky kuwwatyny artdyrýar.
«Nusra front» bilen «Yslam döwleti» Siriýanyň raýat urşunda siriýa goşunlaryna garşy söweşýän iň güýçli toparlardyr.


text:
Tagtabazar etrabynyň bankomatlarynyň öňünde şu günler uly nobatlar emele gelýär. Nobata durup, nobatyň ýetýänçä bir sagatdan köpräk wagt geçýär. Nobatyň yzrakdan düşse bolsa bankomat kartyňdaky puluňy alýançaňam 1015 minut ýaly wagt gerek bolýar. Bankomatlaryň öňündäki nobatlar käte 100 adamdan hem geçýär.
Häzirki wagtda býujet edaralarynyň aglabasynyň aýlyk haklarynyň bank hasabyna goýulmagy bilen, ýeňillik diýlip döredilen düzgün indi adamlar üçin goşmaça kynçylyga öwrülip barýar. Bankomatda iri pullar tiz gutarýar, onsoň aýlyk haklaryny aljak bolýan adamlar ony maýda pul bilen üç-dört tapgyrda almaly bolýarlar. Bu bolsa öz gezeginde nobatyň has hem uzamagyna getirýär. Adamlar bu kösençligi etrabyň içinde ýerleşýän bankomatlaryň sanynyň azlygy bilen düşündirýärler.
Şu wagt etrap boýunça jemi bäş sany bankomat bar. Olaryň iki sanysy etrabyň Daýhan bankynda ýerleşýär, Halk we Türkmen banklarynyň hem hersinde bir bankomatdan goýlupdyr, Baş maliýe müdirliginde-de bir bankomat bar.
Emma bankomatlaryň aglabasy işlänok, ýa bolmasa içinde puly tiz gutaryp, soň wagty bilen pul salynmaýandygyny görse bolýar. Işlemeýän bankomatlaryň ýüzünde onuň işlemeýändigi ýazylyp goýlan bolsa, käbir banklarda kartyň içindäki puly barlamak üçinem pulsuz bankomatyň golaýyna goýberilmeýär. Tutuş bir etrapda, dogrusy, diňe iki, käte-de diňe Halk bankynda ýerleşdirilen bankomat kadaly işleýär. Garaşsyzlyk baýramynyň öňüsyrasynda berlen aýlygyny, baýramçylygyň gelip ýetendigine garamazdan, alyp bilmän kösenip ýörenler az däl.
Şeýle bankomatdan aýlygyny alyp bilmän ýörenleriň biri hem 25 ýaşlaryndaky Guwanç. Ol harby işgär bolup işleýär. Onuň işleýän ýeri etrap merkezinden takmynan 10 km uzaklykda ýerleşýär we oňa etrap merkezine gelip–gitmek, nobata durup pulsuz gaýtmak uly görgi. Ol bu barada Aazatlyk Radiosyna beren gürrüňinde şeýle diýýär: “Meniň işleýän ýerim uzakda, kärdeşlerimiň hemmesem aýlygyny bankomatdan alýar, emma welin iş ýerimizde ýa bolmasa golaýrakda hiç hili bankomat göz öňünde tutulmandyr. Her gezek bolsa 10 km taksili gidip-gelmek aňsat düşmeýär. Baýramçylyk ýetdi, ýöne pulumy entägem alyp bilemok, nobat kän”.
Degişli bank işgärleri käbir bankomatlaryň işlemeýänliginiň sebäbini bankomat merkezi bilen arabaglanyşygyň ýitýänligi bilen düşündirýärler. Bu kynçylygyň aýratynam etrabyň Daýhan we Türkmen bankynda köp duş gelýän ýagdýadygyny bankomatdan kösenýän adamlardan eşitse bolýar. Bank işgärleri bankomat pul bilen doldurylandan soň onuň işläp başlamagy üçin azyndan dört-bäş sagadyň gerek bolýandygyny aýdýarlar. Puldan doldurylan bankomatlaryň käbirleri-de, bankomat merkezi bilan aradaky baglanyşyk ýitip, tä bu baglanyşyk gaýtadan dikeldilýänçä işlemän durýar.
Häzir bank hasabyna, esasan, býujet edaralarynyň aýlyklary goýulýar we olar öz aýlyklaryny bankomatdan hususy bank kartlary bilen alýarlar. Indiki ýylyň başyndan bolsa etrabyň mugallymlarynyň aýlyk haklary hem olaryň bank hasabyna geçirilip, olar hem bankomatlardan peýdalanyp başlamaly bolarlar.


text:
Penşenbe güni Serbiýanyň prezidenti Tomislaw Nikoliç Srebrenisa gyrgynçylygynda öz ýurdunyň oýnan roly üçin resmi ötünç sorap çykyş etdi.
Bosniýanyň telewideniýesi üçin taýýarlanan bu beýanatynda prezident Nikoliç “Men dyzyma çökýärin we Srebrenisada bolan jenaýatçylyk üçin Serbiýanyň günäsiniň geçirilmegini haýyş edýärin” diýip ýüzlenipdir.
Ýöne şol bir wagtyň özünde-de, ol bu işde genosidiň bolandygynyň ýa bolmandygynyň heniz subut edilmelidigini belläpdir.
1995-nji ýylda Bosniýanyň Srebrenisa obasynda serb harbylary bosnýaly 8 müň töweregi erkek kişini, şol sanda kämillik ýaşyna ýetmedik oglanlary-da atyp öldüripdiler.
Şu hepde, 23-nji aprelde Serbiýanyň paýtagty Belgradda prezident Tomislaw Nikoliç bilen duşuşygynda bosniýaly musulmanlaryň ruhany lideri Bakir Ijetbegowiç serb prezidentini Srebrenisa bilen bagly wakalara “dogruçyl garamaklyga” çagyrdy.


text:
Anna güni agşam Birleşen Ştatlaryň hökümet resmileri 1940-njy ýyllarda Guatamalada amerikan alymlarynyň käbir türme tussaglaryna we aň taýdan näsag adamlara bilkastlaýyň sifilis keselini ýokaşdyryp, geçiren barlaglary üçin ötünç sorap çykyş etdiler.
Anna güni bu barada Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton we Ilat hyzmatlary boýunça sekretary Katlin Sebelius ýörite beýanat etdiler.
Bu gürrüňi edilýän ylmy tejribiler 1940-njy ýyllarda Birleşen Ştatlaryň hökümet edarasynyň maliýeleşdirmeginde penisillin dermanynyň täsirlerini barlamak üçin, adamlara ýörite howply keselleriň wiruslaryny goýbermek arkaly geçirilipdir. Bu baradaky faktlaryň üsti ýakynda amerikan taryhçylary tarapyndan açyldy.
Anna güni Birleşen Ştatlaryň häzirki prezidenti Barak Obama we ozalky prezidenti Bill Klinton Guatamalanyň prezidenti Alwaro Koloma jaň edip, bu bolan işler üçin ondan resmi ýagdaýda ötünç soradylar.


text:
SEÝITNAZAR SEÝDI ADYNDAKY TÜRKMEN DÖWLET MUGALLYMÇYLYK INSTITUTY
2015/2016-njy okuw ýyly üçin hünärmenleri taýýarlamagyň aşakdaky ugurlary (hünärleri) boýunça talyplyga kabul edýändigini yglan edýär
1. Fizika we matematika (hünärler: fizika; matematika).
2. Tebigy bilimler (hünärler: himiýa; biologiýa; geografiýa).
3. Ynsanperwerlik-durmuş bilimleri (hünärler: taryh; başlangyç bilimiň mugallymçylygy, psihologiýa; mekdebe çenli bilim we terbiýe).
4. Dil we edebiýat (hünärler: türkmen dili we edebiýaty; rus dili we edebiýaty; iňlis dili we edebiýaty).
Instituta Türkmenistanyň umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlary Lebap, Mary, Daşoguz welaýatlarynyň merkezlerinde 2015-nji ýylyň 11-27-nji iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- bellenilen nusgada rektoryň adyna ýazylan arza;
- bellenilen nusgadaky sowalnama (anketa);
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy);
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenilen nusgadaky saglyk kepilnamasy;
- soňky okan ýerinden (işlän ýerinden, harby bölümden) häsiýetnama;
- 3x4 möçberde alty sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýän ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýar:
- şahsy pasportyny;
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähaty.
Dalaşgär talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan peýdalanýandygyny tassyklaýan beýleki resminamalary görkezip biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we okuwa kabul edilmek institutda (Türkmenabat şäheri) aşakdaky möhletlerde geçirilýär:
- Mary welaýaty — iýul aýynyň 31-i - awgust aýynyň 1-i; 4-i we 6-sy günleri
- Daşoguz welaýaty — awgust aýynyň 2-3-i, 5-i we 7-si günleri
- Lebap welaýaty — awgust aýynyň 8-9-10-y, 11-12-si we 13-i günleri
Giriş synaglary aşakdaky dersler boýunça geçirilýär:
- fizika hünäri — fizika, matematika, Türkmenistanyň taryhy;
- matematika hünäri — matematika, fizika, Türkmenistanyň taryhy;
- himiýa hünäri — himiýa, biologiýa, Türkmenistanyň taryhy;
- biologiýa hünäri — biologiýa, himiýa, Türkmenistanyň taryhy;
- geografiýa hünäri — geografiýa, türkmen dili we edebiýaty, Türkmenistanyň taryhy;
- taryh hünäri — Türkmenistanyň taryhy, türkmen dili we edebiýaty, jemgyýeti öwreniş;
- başlangyç bilimiň mugallymçylygy, psihologiýa hünäri - türkmen dili we edebiýaty, matematika, Türkmenistanyň taryhy;
- mekdebe çenli bilim we terbiýe hünäri - türkmen dili we edebiýaty, matematika, Türkmenistanyň taryhy;
- türkmen dili we edebiýaty hünäri — türkmen dili we edebiýaty, Türkmenistanyň taryhy, jemgyýeti öwreniş;
- rus dili we edebiýaty hünäri — rus dili we edebiýaty, türkmen dili we edebiýaty, Türkmenistanyň taryhy;
- iňlis dili we edebiýaty hünäri — iňlis dili, türkmen dili we edebiýaty, Türkmenistanyň taryhy.
Dersler boýunça giriş synaglary Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Degişli diller boýunça geçirilýän dil derslerinden başga ähli dersler boýunça giriş synaglary döwlet dilinde dilden geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenilen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelmedikler ýa-da dersleriň biri boýunça synagdan geçip bilmedikler ondan soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
- mugallymçylyk mekdebini tamamlan we mugallymçylyk ugrundan 2 ýyldan az bolmadyk iş tejribeleri bolanlar;
- harby gullugy tamamlap gelenler.
Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň salgysy: Türkmenabat ş., Şabende köçesi, 7; tel.: 3-25-50, 3-04-18.


text:
Penşenbe güni Gyrgyzstanyň prezident administrasiýasy Orsýetiň bu ýurtdaky harby bazasyny ulanmak möhletini ýene 15 ýyl uzaltmak barada özara ylalaşyga gelnendigini mälim etdi.
Prezident administrasiýasynyň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Sapar Isakow bu baradaky ylalaşyga şu hepdäniň başynda Bişkekde geçirilen ikitaraplaýyn gepleşiklerde gelnendigini aýtdy.
Onuň sözlerine görä, Orsýet tarapy bu ylalaşygyň möhletini 49 ýyla uzaltmak isläpdir, emma Gyrgyzystan beýle ylalaşyga razy bolmandyr.
Orsýet Bişkegiň etegindäki harby bazany ulanýandygy üçin Gyrgyzystana ýylda 4.5 million dollar töleg töläp gelýär.


text:
Aşgabat, 05.02.2015. “Türkmenportal”.
“Raýatlaryň ýüz tutmalary we olara garamagyň tertibi hakyndaky” Türkmenistanyň kanunynyň talaplaryny berjaý etmek, raýatlaryň ýüz tutmalaryny düýpli öwrenmek boýunça Ahal welaýat häkimliginiň, hukuk goraýjy edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň we beýleki degişli edara-kärhanalaryň wekillerinden döredilen Raýatlaryň ýüz tutmalary boýunça welaýat, şäher we etrap toparlarynyň 2015-nji ýylyň fewral aýynda kabul edýän günleriniň senesini habar berýäris!
Kabul edişligiň geçirilýän ýeri, kabul edişlik günleri we wagty
Ahal welaýat topary boýunça
Ahal welaýat häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Ak bugdaý etrap topary boýunça
Ak bugdaý etrap häkimligi, fewral aýynyň 14-ine we 28-ine sagat 10.00-da.
Baharly etrap topary boýunça
Baharly etrap häkimligi, fewral aýynyň 14-ine we 28-ine sagat 10.00-da.
Tejen etrap topary boýunça
Tejen etrap häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Derweze etrap topary boýunça
Derweze etrap häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Altyn asyr etrap topary boýunça
Altyn asyr etrap häkimligi, fewral aýynyň 14-ine we 28-ine sagat 10.00-da.
Gökdepe etrap topary boýunça
Gökdepe etrap häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Kaka etrap topary boýunça
Kaka etrap häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Babadaýhan etrap topary boýunça
Babadaýhan etrap häkimligi, fewral aýynyň 7-sine we 21-ine sagat 10.00-da.
Sarahs etrap topary boýunça
Sarahs etrap häkimligi, fewral aýynyň 14-ine we 28-ine sagat 10.00-da.


text:
Türkmen metbugatynda berlen maglumatlarda 12-nji fewralda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň dünýä metbugatynda uly gyzyklanma döredendigi aýdylýar.
“Türkmenistan. Altyn asyr” internet saýty saýlawlar geçirilen güni ýurduň saýlaw uçastoklarynda daşary ýurt habar serişdeleriniň wekilleriniň köp bolandygyny habar berdi.
Ýöne, Azatlyk Radiosyna gowşan maglumatlara görä, daşary ýurtlarda döredilen saýlaw uçastoklaryna garaşsyz, bitarap habar gulluklarynyň žurnalistleri goýberilmediler. Olaryň arasynda Azatlyk Radiosynyň habarçylary hem bar.
Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýmerdanguly Myrady 12-nji fewralda Türkmenistanyň Kabuldaky ilçihanasyna daşyndan syn edendigini, içine girmek üçin özünden ýörite akkreditasiýanyň talap edilendigini gürrüň berdi:
—Men saýlaw gününde gelip reportaž taýýarlamaga mümkinçilik barmy diýip, ilçihananyň wekillerine ýüzlendim. Olar Merkezi saýlaw komissiýasyndan rugsat alyp, soň geip bilersiň diýdiler. Şonuň üçin, ilçihananyň içine baryp, ol ýerden habar berip bilmedim.
Azatlyk Radiosynyň Moskwadaky habarçysy Gözel Hudaýberdiýewa bolsa saýlaw uçastogyna baryp, ol ýerden saýlawlaryň geçişi barada maglumat bermek üçin Moskwadaky ilçihananyň rugsadynyň zerurdygy aýdylypdyr:
—Men 12-nji fewralda Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasynda geçirilen ses berişlige syn edip bilmedim. Ilçihananyň işgäri Ahmet ses berişlige syn etmek üçin, umuman, ilçihananyň içine girmek üçin ilçihananyň ýörite akkreditasiýasynyň bolmalydygyny düşündirdi.
Şol bir wagtda-da akkreditasiýa almak üçin näme etmeliginini ilçihananyň wekili düşündirmändir.
Azatlyk Radiosynyň Moskwadaky habarçysy Gözel Hudaýberdiýewa saýlawlardan birnäçe hepde öň ilçihanadan rugsat amlaga synanyşandygyny, ýöne özüniň bu synanyşyklarynyň başa barmandygyny aýdýar:
—Ilçihanada maňa akkreditasiýa almak üçin bu edaranyň wekili Aleksandr Sankow bilen gepleşmelidigimi aýtdylar. Emma jenap Sankowyň ne iş telefony, ne-de mobil telefony jogap berdi. Men ony tapyp hem bilmedim.
Türkmen resmileriniň garaşsyz, bitarap žurnalistlerden howatyrlanmagy netijesinde daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmen raýatlaryna maglumat gaty çäkli ýetirilendigi aýdylýar. Şol sebäpli hem Türkiýede ýaşaýan müňlerçe türkmen iş migrantlary bu saýlawlara gatnaşmadylar diýip, Türkiýede işläp ýoren türkmen raýaty Rozybaý Jumamyradow Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy:
—Eger ilçihana şu saýlawlaryň geçiriljegi barada belli gazet-žurnallar ýa telewideniýe arkaly bärdäki raýatlara maglumat ýetiren bolsady, onda raýatlarymyz saýlawlara gatnaşardy, men hem gatnaşardym.
Türkmenistanda prezidentlik saýlawlaryny geçirmek üçin daşary ýurtlarda jemi 29 saýlaw uçastoklarynyň döredilendigi habar berlipdi.
Metbugatda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligine salgylanyp ýaýradylan maglumatda daşary ýurtda ýaşaýan türkmen raýatlarynyň bu saýlawlara aktiw gatnaşandyklary aýdylýar.


text:
Anna güni giçlik Orsýetiň Dagystan respublikasynyň resmileri respublikanyň Utamyş atly bir obasynyň golaýynda geçirilen ýörite operasiýada ýedi sany ýaragly söweşijiniň öldürilendigini mälim etdiler.
Maglumatda bu öldürilenlerden ikisiniň meýdan komandirleridigi aýdylýar. Dagystanyň resmileriniň maglumatyna görä, bu operasiýada Içeri işler ministrliginiň bir ofiseri ölüp, iki sany polisiýa işgäri-de ýaralanypdyr.
Bu wakanyň fonunda anna güni giçlik Orsýetiň Kabardino-Balkariýa respublikasynda geçirilen başga-da bir operasiýada bir ýaragly söweşijiniň öldürilendigi habar berildi.


text:
Erkеk aýaly galdyryp gidip bilеr. Emma diňе zеnana hormat goýýan şahs ony kеmsindirmän gidеr.
Somеrsеt Moýem
***
Söýgidе, syýasatda, mеdisinada adamlary aldap bolar, emma hakyky sungatda ýalan sözlеmеk hiç kimе başartmaz.
Anton Çеhow
***
Göwnümizе bolmasa, biz gowy gylyk-häsiýetimiz üçin söýülýändiris öýdüp, hondan bärsi bolup ýörüs, emma bizi söýýänlеriň ajaýyp duýgulary hakdaky pikir kеllemizе-dе gеlеnok.
Lеw Tolstoý
***
Erkеk kişiniň boýnuna oralan mährеm zеnanyň gollary – ykbalyň oňa ýokardan oklan halas ediji halkasydyr.
Žеrom Klapka Žеrom
***
Söýgi kеsеlindеn öldüm diýýän adamlar hakda kän eşitdim, emma olaryň ýekеjеsiniňеm ölеnini görmеdim.
Margarita Nawarrskaýa
***
Hakyky duýgy bеtbagtlylykda tanalýar. Gijäniň tümlügi näçе garaňky bolsa, söýgi şamçyragy şonça-da güýçli ýalaw şöhlеsi bolup ýagty saçýar.
Lеonardo da Winçi
***
Söýginiň ajal kimin güýçlüdigi bizе mälim, şol bir wagtyň özündе-dе ol çala pitikläňdе pytrap gidýän ýukajyk aýna mеňzеşdir.
Gi dе Mopassan
***
Bişow söýginiň salan ýarasy gös-göni öldürenok, ýönе ynsan synasyna düşеn ol ýara bitibеm gidibеrеnok.
Jorž Gordon Baýron
***
Dostluk bolsun, söýgi bolsun, tapawudy ýok, irdе-giçdе hasaplaşyk pursaty gеlýändir.
Bеrnard Şou
***
Birеhim talaňçylaryň şеrti - ýa gapjygyň, ýa-da ömrüň, aýalyň elinе düşsеň wеlin ikisinеm gitdi hasaplaý.
Sеmýuel Batlеr
***
Çyn söýgini gözlеmеgiň ýa-da tapmagyň gеrеgi ýok, sеbäbi ondan sowa gеçäýmеk mümkin däl.
Homusiý
***
Bir ganaty aýal maşgaladan, bеýlеki ganaty erkеk kişidеn ybarat pеrişdäniň adyna Söýgi diýilýändir.
Wýaçеslaw Sеrgеýеçеw
Toplan, terjime eden Şwesiýada ýaşaýan türkmen şahyry Şiraly Nurmyrat.


text:
Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç, iki hepdeden hem az wagt içinde ikinji gezek rus kärdeşi Wladimir Putin bilen gepleşmek üçin, Moskwa bardy.
Ukrain prezidentiniň websaýty şenbe güni Ýanukowiçiň «noýabryň aýagynda Wilnýusda geçjek Gündogar Partnerlugy sammitinden öň» ikitaraplaýyn söwda we ykdysady gatnaşyklar barada maslahatlaşmak üçin Moskwada boljagyny aýtdy.
Ukrainanyň bu sammitde Ýewropa Bileleşigi bilen Assosasiýa şertnamasyny baglaşmagy mümkin. Moskwa bu herekete berk garşy çykýar.
Orsýet Ukrainanyň muňa derek Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky Ýewraziýa gümrük birleşigine girmegini isleýär.
Ýanukowiç Putin bilen 25-nji oktýabrda, Minskide GDA ýurtlarynyň maslahatynda hem duşuşypdy. Soň olar 27-nji oktýabrda Soçide duşuşdylar.


text:
“Hollywood Reporter” žurnalynyň taýýarlan sanawyna görä, 2016-njy ýylyň “iň güýçli ýazyjylary” J.K. Rowling, George R. R. Martin, John Green.
“Hollywoodyň” eserlerinden iň köp peýdalanýan ýazyjylary bolan J.K. Rowling, Spethen King we George R. R. Martinden soň sanawa täze ýazyjylar goşulypdyr. “Hollywood Reporter” žurnalynyň çap eden täze “Hollywoodyň iň güýçli ýazyjylary” sanawynda, üç sany täze ýazyjy EL James, Paula Hawkins we Patrick Ness dagy bar.
Žurnalyň “Iň güýçli 25 ýazyjy” sanawyna “Harry Potter” köp bölümli kinofilmleriň ssenariýasynyň awtory Rowling öňbaşçylyk edýär. “Hollywood” firmasynyň iň köp ýüz tutýan ýazyjylarynyň arasynda bolsa Stephen King ýokary orun alýar. Onuň eseri esasynda surata düşürilen we fewral möwsüminde tomaşaçylara hödürlenen köp bölümli “Tümlükdäki gala” atly kino diýseň ýörgünli bolupdyr.
Sanawda üçünji orny eýeleýän James Patterson bolsa iň köp pul gazanan ýazyjydyr. Onuň 2015-nji ýylda gazanan girdejisi 95 million dollara barabar bolupdyr. Dördünji oruny eýelän George R. R. Martin köp bölümli “Tagt oýunlary” atly kinofilmdäki her bir iki sagatlyk bölümiň 100 million dollara barabar girdeýji gazanýandygyny aýdýar.
Şu ýyl meşhur sanawa goşulan täze agza bolsa “Çal reňkiň elli öwüşgini” atly eseriň awtory E. L. Jamesdir. Onuň romany esasynda surata düşürilen kinofilmiň treýlerine bir günde 114 million dollar pul berlipdir. Romanyň özi hem geçen ýyl dünýäde iň köp satylan kitaplaryň arasynda ikinji orny eýeläpdir. Şol bir wagtyň özünde ol roman esasynda surata düşürilen filmiň prodýusseri hem bolan E. L. James žurnala beren interwýusynda, kitabyň şeýle ürç edip okalmagynyň sebäbiniň içindäki erotiki taryplardygyny nygtapdyr.


text:
Demirgazyk Karolinanyň iň uly şäherinde polisiýa ofiseri garaýagyz erkegi atyp öldüreninden soň ikinji gije, ýüzlerçe demonstrasiýaçynyň polisiýa işgärleri bilen çaknyşmagy netijesinde,zorlukly wakalar boldy.
Demirgazyk Karolinanyň gubernatory Çarlottede adatdan daşary ýagdaý yglan etdi we milli gwardiýany hem-de patrullary düzgün-tertibi dikeltmäge çagyrdy.
Baş-başdaklyk 20-nji sentýabrda, Birleşen Ştatlaryň dürli şäherlerinde bolan we gahar-gazaba, jyns, garyplyk we polisiýa gatnaşyklary babatda çekişmelere getiren atyşyklaryň iň soňkusyna gaýtawul hökmünde başlandy.
21-nji sentýabr güni giçlik, ýüzlerçe protestçi Çarlottäniň merkezinde ýöriş geçirýärkä bir adam tüpeň okundan agyr ýaralandy. Biraz öň göz ýaşardyjy gaz wefleş-granatlaryny ulanan şäher polisiýasy özleriniň bu işde jogapkär däldigini aýtdy.
Bir gün öň, pitnä garşy polisiýa daş zyňýan we gysga wagt uly ýoluň çatrygyny petiklän demonstrasiýaçylar bilen polisiýanyň arasynda bolan çaknyşykda azyndan 16 ofiser ýaralandy.
Polisiýa 20-nji sentýabrda tüpeňlenen 43 ýaşly Keith Skotuň ýaragly bolandygyny we ofiserleriň buýruklaryna gulak asmandygyny aýtdy. Emma muňa garamazdan, Skotuň maşgalasy onuň elinde ýarag däl-de, kitap tutup durandygynyaýdýar.
Geçen hepde polisiýa ofiseriniň ýaragsyz garaýagyz adamy atyp öldürişini görkezýän wideo peýda bolanyndan soň, şu hili protestler Tulsada, Oklahomada hem döredi.
Bu adamlaryň ölümi Birleşen Ştatlaryň kanunçylygy berjaý edýän gulluklarynda jynsy adalatsyzlyk babatda sorag döreden soňky hadysalar boldy. Olar noýabrda geçjek prezident saýlawlaryndan öň jyns we polisiýa gözegçiligi babatda çekişmeleriň güýçlenmegine getirdi.


text: "Daýhanbankyň" etraplardaky şahamçalarynda her gün diýen ýaly uly nobatlaryň döreýändigini ildeşlerimiz aýdýarlar. Ýogsam banklaryň ählisi döwrebap kompýuterler bilen enjamlaşdyrylan. Beýle nobatlarda wagtal-wagtal dawa-jenjelleriň hem ýüze çykyp durýandygy aýdylýar.Döreýän nobatlar zerarly dokument resmileşdirilende tölemeli döwlet pajyny töläýän, karz pull almakçy bolýan ildeşlerimiz ýarym günläp nobata durmaly bolýandyklaryny aýtdylar. Beýle nobatlara esasanam Galkynyş, Garaşsyzlyk, Serdarabat etraplarynyň "Daýhanbanklarynda" duş gelmek bolýar. Wideoda Garaşsyzlyk etrap "Daýhanbanky" görkezilýär.


text:
Türkmenistanyň hökümeti paýtagty täzeden oňarmak we ony "ak mermerli ajaýyp şähere" öwürmek üçin pul gaýgyranok. Ýöne bu ugurda barybir esasy ýitgini Aşgabadyň ilaty çekýärler.
Amnesty International guramasynyň täze hasabatyna görä, Aşgabady "abadanlaşdyrylmak" kampaniýasynyň çäginde 50 müňe golaý ýaşaýjy öz öýlerinden mahrum edilipdir. Ýykylan jaýlaryň ýerinde 2017-nji ýylda gurnaljak "Uzak Gündogar söweş sungatynyň" Aziýa oýunlary bäsleşiginiň geçiriljek desgalarynyň guruljakdygy öňe sürülýär. Adam hukuklaryny goraýan gurama bu hasabatyň ýany bilen halk köpçüligine emeli hemra arkaly surata düşürilen we indiki giňeldiljek ýerleriniň çägini görkezýän hem-de paýtagtyň ilaty üçin uly howp bolup biljek geljekki gurluşyk ýerleriniň sanawyny hem hödürläpdir.
Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy eýýäm köp ýyllardan bäri Aşgabatda hem onuň töwereginde ýykylýan jaýlar barasynda halk köpçüligine maglumat berip gelýär. Jaý ýykylyşyk hemme ýerde birmeňzeş ýagdaýda amala aşyrylýar: öz öýünde ýaşap oturan adamlara jaýy eýgilik bilen boşatmaly diýlen duýduryş berilýär. Jaýlary ýykylanlaryň käbiri, gaty seýregem bolsa, ozal öz ýykylan jaýlarynyň hökümet tarapyndan wada berlen öwezini almagy başaranam bolsalar, adamlaryň köpüsi döwletden ýykylan jaýy üçin hiç haçan öwezine pul alyp bilmändir. Adamlaryň köpüsi ýaşap oturan jaýlaryny öz eli bilen ýykyp, galyndylaryny hökümetiň görkezen ýerinde jaý salmak üçin gurluşyk materialy hökmünde ulanypdyrlar. Olardan soň galan hemme zady döwletiň gullukçylary "abadanlaşdyryş işlerinin çäginde göz öňünde tutulan proýektleri amala aşyrmak üçin" doly arassalaýarlar. Ol ýerde soň gurluşyk edilse-edilmese-de, häzir edilýän iş şulardan ybarat.
Aşgabadyň golaýyndaky golaýda ýumrulan Çoganly ýaşaýyş sebiti hem Amnesty International atly adam hukuklaryny goraýan halkara guramanyň täze hasabatynyň üns merkezinde orun alypdyr. Azatlyk Radiosynyň maglumatyna görä, owal ol ýerde 13 müň jaý bar ekeni (Amnesty Internationalyň hasabatyna görä 10 müň). Çoganly hem şol "abadanlaşdyryş" programmasynyň çäginde bir ýyl mundan owal ýykylmaga başlandy. Täze plana görä, ol ýerde 1600 sany kottej-willa salmak maksat edinilýär.
Ýöne Çoganlyda ýaşanlaryň iň soňky yzlary hem galyndylary doly ýok edilenden ýarym ýyl geçendigine garamazdan, ol ýerde haýsam bolsa bir gurluşyk işiniň başlanjakdygy babatda bir alamata duş gelnenok. Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylary soňky wagtlarda ol ýere birnäçe gezek baryp görüpdirler. Olaryň beren maglumatlaryna görä, ol ýer häzirem alty aý mundan owalkysy ýaly boş dur. Ýöne galan käbir tamdyrlar we ojaklar hem buldozerler bilen tekizlenip, ýok edilipdir.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçysynyň golaýda Çoganla baryp görenden soň beren maglumatyna görä, ol sebitde käbir agaçlar bilen bazar, awtobus terminaly we taksi duralgasyndan daşgary hiç zat galmandyr.
Amnesty International gurmasynyň bildirmegine görä, "Täze şeýle jaý ýumrulşyklary paýtagtyň beýleki ýerlerinde hem dowam edýär. Netijede gaty köp maşgala öýsüz-öwzarsyz galýar". Amnesty International guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa programmasy boýunça müdiri Denis Kriwoşeýewiň öz hasabat çykyşynda bellemegine görä, " jaýlaryň zorluk bilen ýykylmagyny hiç bir ýagdaý ýa-da sebäp aklap bilmez. Ýaşaýyş jaýlar barasyndaky haýsam bolsa bir ýumrulyşyk işi iň soňky çäre bolmaly we halkara adam hukuklary kadalaryna doly gabat gelmeli. Çünki bu her bir adamynyň öz ýaşaýyş jaýyna bolan hakyny goraýar. Şeýle-de kanuna laýykykda, jaý üpjünçüligini, mal-mülküniň goralmagy barasyndaky hak-hukugyny kepillendirýär we şonuň ýaly zorluklara garşy çekinmän, gorkusyz nägilelik bildirilmegine we garşy çykylmagyna aýratyn hak berýär". Denis Kriwoşeýewiň nygtamagyna görä, "Türkmenistanyň, geljekki oýunlary bahana edinip, amala aşyrýan ýumrulyşyklary aslynda onuň adam hukuklary babatyndaky abraýyny ýumurýar. Aglabasy güzeran gözleginde oba ýerlerinden Aşgabada gelenleriň ýaşaýyş şertleri, ynha, soňra şeýle ýagdaýda ýerli häkimýetler tarapyndan hasam bulaşdyrylýar".


text:
Ysraýylyň armiýasy öz howa zarbalaryny dowam etdirýän mahaly, ýaşaýan öýlerini ewakuasiýa etmekleri üçin Gaza zolagyndaky 100 müň çemesi palestinalyla duýduryş berdi.
Gaza şäheriniň günorta-gündogaryndaky Zeýtun sebitinde ýaşaýjylaryň öýlerini terk etmegi barada duýduryş berýän kagyzlar uçar arkaly howadan zyňyldy. Şol bir wagtyň özünde gürrüňi gidýän sebitiň we beýleki territoriýalaryň ýaşaýjylarynyň mobil telefonlaryna öz ýaşaýan ýerlerini ewakuasiýa etmekleri barada çagyryş edýän ses ýazgylary we sms hatlary gelip gowşupdyr.
Gürrüňi gidýän kagyzlarda ýaşaýjylara nobatdaky bildirişe çenli öz öýlerine dolanmazlyk barada duýduryş berilýär. Bu duýduryşlar Gaza zolagyndaky söweşijiler tarapynda atylýan raketalary ýok etmek maksady bilen Ysraýylyň alyp barýan gorag operasiýalarynyň dokuzynjy gününde amala aşdy.
15-nji iýulda ýaraşyk baglaşmak barada Müsüriň eden teklibini “Hamas” toparynyň ret etmegi netijesinde ok atyşygy bes etmek hakdaky umytlar puja çykanyndan soň, Ysraýyl howa hüjümleri gaýtadan amala aşyrýar.
Ysraýyl bilen Gaza zolagynyň arasynda dowam edýän hüjümlerde takmynan 200 palestinaly we bir ysraýylly heläk boldy.


text:
A.S.Puşkin adyndaky Döwlet rus drama teatrynyň tomaşaçylarynyň turuwbaşdan ýaş aktýora syny oturdy. Gelşikli keşbi we ýiti zehini Kerim Ataýewiň sahnada özüni alyp barşyna aýratyn öwüşgin çaýýar, onuň döreden her bir keşbiniň ýatda galyjy bolmagyna getirýär. Eger spektaklda tans etmeli ýeri bar bolsa, tansçy Kerim Ataýew öz çeýeligi bilen tomaşaçylary haýran galdyrýar we spektakl diňe utuş gazanýar. Žurnalist Tamara GLAZUNOWA döredijilik ýolundaky üstünligi bilen gutlamak üçin Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmeniň Altyn asyry” atly bäsleşiginiň ýeňijisi Kerim Ataýew bilen duşuşdy.
—Kerim, ilki bilen bir zat aýdaýsaň, siziň ýagdaýyňyzda nähili boldy, aýdylyşy ýaly, hünär sizi saýladymy ýa-da siz hünäri?
—Megerem, şolaryň ikisem bir wagtda bolaýdy öýdýän, çünki özümi bilelim bäri aktýor bolmagy arzuw etdim. Özem gowuşgynsyzlyk edip, haçan meniň arzuwym öz-özünden hasyl bolarka diýip gol gowşuryp oturmadym. Aşgabat şäherindäki 45-nji orta mekdebiň 4-nji synpynda okaýarkam synpdaşym bilen mekdepde geçirilýän konsertlerde çykyş ederdik, belli türkmen wäşilerine öýkünerdik. Aýratyn halaýanlarymyz hem maryly wäşiler Tikki bilen Potdyşdy. Oglan-gyzlaryň biziň çykyşlarymyzy şowhunly kabul etmekleri biziň höwesimizi has-da artdyrdy. 6-njy synpda okap ýörkäm bolsa Jemal Saparowanyň folklor toparyna tansçylaryň kabul edilýändigini eşitdim. Saýlama tapgyra kynçylyksyz hötde geldim, munuň hem sebäbi kakamdan geçen horeografiki başarnyklarymmyka diýýän. Men türgenleşiklerde özüm üçin gaty köp zatlary öwrendim, eger-de, aradan iki ýyl geçensoň, Baş drama teatrynda köpçülik sahnasynda çykyş etmek üçin topar gerek bolmadyk bolsa, belki-de, men professional tansçy bolardym. Şondan soň, men tansy goýup, teatr sahnasyna imrindim.
Soňra Puşkin teatrynyň mekdep-studiýasyna girdim, ajaýyp pedagog Natalýa Laukertiň elinde tälim aldym. Meniň aktýor bolmak arzuwym mekdep-studiýany tamamlanymdan soň hasyl boldy, meni teatra işe kabul etdiler. Şonda başdan geçiren şatlykly duýgularym hemişelik ýadymda galdy. Maksadyma ýetmegimde ykbalym ýolumy açdy, munuň üçin men oňa minnetdar.
Düýrmegim bilen söýgüli işime berildim. “Ýusup-Züleýhada” şanyň ýegeniniň, “Zöhre-Tahyrda” Hasan bagbanyň, “Hanumada” Akopyň, “Derňewçide” Hlestakowyň, “Biz ýene-de duşuşarysda” elguşçy Amanyň, “Buratinonyň başdan geçirenlerinde” Bana Karlonyň we beýlekileriň keşplerini, umuman alnanda, 20-den gowrak keşp döretdim. Baş ýolbaşçy Aşyrmuhammet Rahmanowyň üns-aladasy netijesinde Puşkin teatrynda her bir aktýora baş keşbi ýerine ýetirmäge mümkinçilik döredilýär. Ýöne meniň üçinä başmy ýa epizodiki keşpmi, komediýa ýa drama spektaklymy, çagalar üçin ertekimi ýa ulular üçin pelsepewi pikir ýöretmelermi o diýen tapawudy ýokdy. Maňa islendik keşpde sahna çykmak ýaraýardy, esasy zat ony mümkin boldugyça gowy ýerine ýetirmelidi.
—Moskwada hünär kämilleşdiriş okuwlary hem bolupdy ahyry. Ol siziň aktýorlyk ussatlygyňyzyň artmagyna nähili täsir etdi?
—Diýseň üýtgeşik zat! Moskwanyň Teatr işgärleri birleşigine (TIB) barmazdan ozal, Natalýa Andreýewna Laukert bize — studiýada okanlara aktýorlyk hünäri üçin ýeterlik we ondan hem köpräk zatlary berendir öýdýärdim. Ýöne başga döredijilik “dünýäsine” düşmek bilen, men aktýorlyk ussatlygymy beýan etmegiň başga-başga çemeleşmeleri bilen hem tanyşdym. Özem bir zada düşündim, oňat mugallym edil pähimdar kitap ýaly, maňa döredijilik ýolumda näçe köp hakyky mugallym duşsa, meniň sungata berip biljek zatlarym-da şonça ýokary bolar.
TIB-niň diňleýjilerine islege görä drama, komediýa, gurjak, çeýelik spektakyllaryna we performasda (gysgajyk interaktiw çykyş, mysal üçin şäheriň köçesinde) gatnaşmak teklip edildi. Men “8-nji belgili mümkinçilik” çeýelik spektaklyny saýladym. Haçan-da tansda özümi görkezenimde horeograf tansyň meniň esasy işim bolmalydygyny aýtdy. Ýöne men heniz teatrda isledigimçe oýnap ýetişmedim-ä! Belki, soňra men tutuşlygyna tans bilen meşgullanaryn, häzirlikçe bolsa ol meniň üçin diňe — halaýan güýmenjäm.
—Kerim, siz diýseň bagtyýar adama mahsus täsir galdyrýarsyňyz. Bu, hakykatdan-da, şeýlemi ýa-da göwnümizemi?
—Hakykatdan-da, şeýle. Aýratyn-da, soňky üç ýyl bäri. Özüňiz pikir edip görüň, 2013-nji ýylda öýlendim, 2014-de kaka boldum we teatrymyz boýunça iň oňat aktýor diýlip yglan edildim, 2015-nji ýylda bolsa Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmeniň Altyn asyry” atly döredijilik bäsleşiginiň ýeňijisi boldum. Men öz döredijiligime beren şeýle ýokary bahasy we biziň ýurdumyzda ýaşlaryň elýetmez arzuwlarynyň amala aşmagy üçin döredýän giň müminçilikleri üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirýärin.


text:
Moldowanyň täze saýlanan parlamenti şu gün öz işine başlaýar.
Parlamentiň birinji mejlisinde onuň ýolbaşçylary belli ediler. Soňy bilen ýurduň prezidentinem, hökümet başlygynam parlament saýlamaly.
8 ýyllap ýurda ýolbaşçylyk eden Kommunistik partiýa 29-njy iýulda geçirilen saýlawlarda parlamentdäki köplügini ýitirdi. Dört oppozision partiýa “Ýewropa integrasiýasy üçin” diýen alýansy döretdi. Ýöne olaryň öz arasynda parlamentiň täze başlygy hem premýer-ministr wezipelerine kandidatlar meselesinde ylalaşyga gelendigi häzirlikçe belli däl.
Moldowanyň täze prezidentini saýlamaly bolanda weli olara kommunistleriň bir böleginiň sesini almak gerek bolar.


text:
22-nji aprelde gözel Gökdere jülgesiniň golaýynda, dag eteginde her ýyl geçirilýän uzak aralyga atly ýöriş geçirildi. «Türkmen atlary» döwlet birleşigi, Sport baradaky döwlet komiteti we Atçylyk sportunyň milli merkezi tarapyndan guralan ýaryş Türkmen bedewiniň baýramyna gabatlandy.
Uzak aralyga geçirilen ýörişe ahalteke bedewleriniň 33-si — Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynyň, Goranmak we Içeri işler ministrlikleriniň, Balkan, Mary welaýatlarynyň wekilleri we beýlekiler gatnaşdylar. Ýaryşyň geçirilen aralygy 60 kilomtre deň bolup, onuň aralyk pellehanasy ýaryş ýolunyň deň ortasynda bellenildi.
Atlar bellenilen aralygy geçmegiň barşynda iki gezek — ýoluň ortasynda we pellehanada lukmançylyk gözegçiliginden (temperatura, ýüregiň urşy we dem alyş) geçirildi.
Köp sanly tomaşaçylar, şol sanda «Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty» atly VII Halkara ylmy maslahata we Halkara sergi-ýarmarka gatnaşyjylar üçin belli aýdymçylaryň we tans toparlarynyň gatnaşmagynda aýdym-sazly çykyşlar guraldy.
Ýaryşa gatnaşan bedewler barada aýdylanda bolsa, olaryň iri halkara ýaryşlara we çapyşyklara gatnaşyp, uly üstünlikleri gazanan dünýä belli türkmen bedewleriniň neberesinden bolup durýandygyny bellemek gerek. Olaryň hatarynda gara dor Peýkam, gara reňkli Şahmerdan, dor reňkli Gökhan, mele reňkli Pyýada we sport zehinleri türkmen bedewleriniň häzirki nesline geçen beýleki atlar bar.
Indi atly ýaryşyň baş emini — Urugwaýdan gelen Guillermo Lokhardyň ýolbaşçylygyndaky eminler toparyna ýaryşyň ýeňijisini we baýrakly orunlary eýelän atlary kesgitlemek galýar. Ýaryşyň jemleri aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde — milli baýramçylyk güni yglan ediler.


text:
Al-Makdisi
ABU ABDYLLAH MUHAMMET ibn Ahmet ibn Abu Bekir al-Mukaddasy, al-Makdisi (946/47 - takmynan 1000) - arap taryhçysy, geograf, syýahatçy. Ol Iýerusalimde doglypdyr. Yslam ýurtlarynyň köpüsinde diýen ýaly syýahat edipdir. Ol 985 ýylynda Samanitler üçin "Yklymy öwrenmek üçin iň oňat bölüniş" ("Ahsan at-takasym fi Marifat al-akalim") diýen iş ýazypdyr. Awtor soňra Fatimitler üçin onuň giňeldilen görnüşini taýýarlapdyr. Kitap 2 bölümden ybarat bolup, onda ilki umumy geografik, metodik, terminologik, awtobiografik häsiýetli maglumatlar berlipdir. Ondan soňra Arap ýarymadasy, Yrak, Akur (Mesopotamiýa we Arap Kiçi Aziýasy), Siriýa, Müsür, al-Magryp .. ýurtlary beýan edilipdir. Kitabyň II bölümi al-Maşryk, Horasan, Sejestan, Mawerannahr (Syrderýa we Amyderýa arasy), Deýlem (Gilýan), ar-Rihap (Azerbaýjan, Ermenistan, Kawkazlar), Jibal (Midiýa), Huzystan, Fars, Kerman we Sind ýurtlaryny öz içine alýar. Awtor her bir ýurdyň geografiýasyny, ilatyny we olaryň kärlerini, ykdysadyýetini, syýasy gurluşyny, peýdaly magdanlaryny, däp-dessurlaryny we ş.m jikme-jik beýan edipdir. Ol kitap Halifat ýurtlarynyň taryhyny, geçmişdäki geografiýasyny, ykdysadyýetini, medeniýetini we ş.m. öwrenmek üçin möhüm materialdyr.