text:
Seýdi Ali Reis
Seýdi Ali Reis (1498 – 1563) osmanly admiraly bolupdyr.
Ol 1538-nji ýylda bolan Preweza deňiz söweşinde türk flotunyň çep flangyny dolandyrypdyr. Seýdi şondan soňra Hindi okeanyndaky osmanly flotunyň baştutanlygyna bellenilýär we ol şol wezipedekä Hindistanyň Goa şäherine ýerleşen portugal goşunlarybilen 1554-nji ýylda ençeme gezek söweşe girişýär.
Ol häzirki döwürde özüniň Hindistandan Stambula gaýdyp gelýärkä gören ýurtlaryny suratlandyrýan Mir'ât ül Memâlik (Ýurtlaryň aýnasy, 1557) ýaly kitaplary bilen giňden tanalýar. Onuň nawigasiýa we astronomiýa barada ýazan Mir’ât-ı Kâinât (Älem-jahanyň aýnasy) atly eseri hem bardyr. Mundanam başga Seýdi Ali Reis Kitâb ül Muhit: El Muhit fî İlmi'l Eflâk ve'l Buhûr (Sebitleýin deňizleriň we astronomiýa hem-de nawigasiýa ylymlarynyň kitaby) diýlip atlandyrylýan eserinde nawigasiýanyň tärleri baradaky maglumatlary, ugur kesgitlemegiň, wagt hasaplamagyň, kompas ulanmaklygyň usullaryny, ýyldyzlar, hijri şemmsi hem-de kamary kalendarlar, şemal we deňiz akymlary, şeýle-de Osmanly imperiýasynyň dürli sebitlerindäki portlar, gawanlar, kenarýaka ilatly ýerler we adalar bilen baglanyşykly portulanlary jemläpdir. Onuň kitaplary ençeme dile, şol sanda iňlis diline, fransuz diline, italýan diline, nemes diline, grek diline, arap diline, pars diline, urdu diline we rus diline terjime edilendir we olar osmanly döwründen gelip ýeten iň çeper edebi eserleriniň hataryna girýär diýlip hasap edilýär.
Ol günbatarda Sidi Ali Reis diýlip hem tanalýar.
Deslapky ýagdaý[üýtget | edit source]
Seýdi Ali Reis Stambul şäheriniň Galata kwartalynda asyl gelip çykyşy Türkiýäniň Gara deňiz kenarýakasyndaky Sinop şäherinden bolan bir türk maşgalasynda dünýä inýär. Soltan Mehmet II höküm süren döwründe onuň atasy Tersâne Kethüdâsı (Osmanly imperatorlyk harby-deňiz gorhanasynyň kethudasy) bolan bolsa, kakasy Hüseýin Reis Altyn Şahyň demirgazyk ýakasynda Stambulyň Galata kwartalynda ýerleşýän Bahriye Dârü's-Sınaasınyň (Harby-deňiz Senagaty Merkezi) Kethüdâsy (Kethuda) bolupdyr. Onuň kakasynyň ýokary çinli deňizçi hem-de harby-deňiz inženeri hökmündäki karýerasy Seýdi Aliniň geljek ykbalyna uly täsirini ýetiripdir. Seýdi Ali heniz ýaş wagty harby-deňiz gorhanasynda işläp başlaýar. Deňizçilige bolan höwesiniň üstesine Seýdi Ali matematika, astronomiýa we geografiýa ýaly takyk ylymlar boýunça gowy bilim hem alýar. Şeýle-de ol edebiýat we teologiýa sapaklarynda kämilleşipdir hem-de ökde şahyr hökmünde özüni tanadypdyr. Wagtyň geçmegi bilen ol harby-deňiz gorhanasynda ýokary çinli ofiser bolup ýetişýär we Reis çinine mynasyp bolýar (Osmanly döwründe bu çin hem kapitan hem-de admiral diýmekligi aňladypdyr).
Osmanly flotundaky irki karýerasy[üýtget | edit source]
Rodosyň gabawyndan başlap, Seýdi Ali Reis osmanly flotunyň Ortaýer deňzinde alyp baran ähli iri harby-deňiz kampaniýasyna gatnaşypdyr. Ol Barbarossa Hayreddin Paşanyň 1538-nji ýylda Charles V-niň Keramatly Ligasynyň Andrea Dorianyň dolandyrmagyndaky flotuny doly suratda ýeňlişe sezewar eden Preveza deňiz söweşinde osmanly flotunyň çep ganatyna baştutanlyk edipdir. Mundanam başga ol Sinan Paşa bilen Turgut Reisiň 1551-nji ýylda Liwiýa döwletiniň Tripoli şäherini Ispaniýadan hem-de Malta rysarlaryndan basyp alan flotunda birnäçe gämini dolandyrypdyr. Ondan soňra ol Ortaýer deňziniň günbatar kenarýakasynda bolup geçen harby-deňiz kampaniýalaryna hem gatnaşypdyr.
Soňra Seýdi Ali Reise Azepler Kâtibi, Tersâne Kethüdâsı (Osmanly imperatorlyk harby-deňiz gorhanasynyň kethudasy) and Hassa Donanma Reisi (Osmanly Merkezi flotunyň baştutany) çinleri berilýär.
Hindi okeanyndaky osmanly flotunyň baştutany[üýtget | edit source]
1552-nji ýylyň aýagynda Halap şäherindäki gyşky rezidensiýasynda bolup ýören Soltan Süleýman Ajaýyp Seýdi Ali Reisi Sues (Müsür), Aden (Ýemen) hem-de Basra (Yrak) deňiz portlarynda ýerleşýän Osmanly Hindi okean flotuna baştutan edip belleýär. Ondan öň bu wezipede tanymal osmanly admiraly we kartografy Piri Reis hem-de 1538-nji ýylda bolan Preveza deňiz söweşine gatnaşan admiral Koja Murat Reis hem gulluk edipdirler.
Seýdi Ali Reis sebitdäki köpsanly dini ýerleri hem-de möhüm şäherleri aýlanyp görenden soň 1553-nji ýylyň 7-nji dekabrynda Halap şäherinde ýola rowan bolýar we ahyrsoňy 1554-nji ýylyň fewral aýynyň başynda Pars aýlagyndaky Basra şäherine baryp ýetýär.


c: text/html

text:
Türk Dünýäsinden Habarlar
Bu hepde hem biz size Türk dünýäsiniň tapawutly ýerlerinden bize gelip gowuşan möhüm wakalar bilen bagly habarlary siziň dykgatyňyza ýetirmekçi
Ilkinji habarymyz Gazagystan bilen baglanşykly.
Gazagystanyň paýtagty Astana şäherinde Türki dilli döwletleriň Işewürler geňeşiniň maslahaty geçirildi.
Gazagystanyň Atamekan Milli işewürler we söwda gyramasy tarapyndan guralan çärä Azerbaýjandan, Türkiýeden we Gyrgyzystandan wekiller gatnaşdy.
Maslahatda Türkiýe bilen Gazagystanyň arasynda umumy söwda we senagat guramasynyň döredilmegi barada şertnama gol çekildi.
Gol çekilen şertnamada Gazagystana gury ýer we deňiz liniýalaryna diňe çig mal däl, eýsem şol bir wagtda sarp ediji önümleriniň eksportynyň edilmegini üpjün etjekdigi bellenýär.
Maslahatyň açylyşynda çykyş eden Atamekan Milli işewürler we söwda guramasynyň resmisi Abylaý Myrzahmetow ady agzalan şertnama we taslama Azerbaýjanyň we Gyrgyzystanyň hem gatnaşmagyna garaşýandyklaryny we bular ýaly guramaçylygyň täsirli bir çäre boljakdygyny nygtap geçdi.
Maslahata Türkiýeden TOBB-yň başlygy Rifat Hisarjyklyogly, Azerbaýjandan Işewür adamlar milli geňeşiniň başlygy Mamed Musaýew, Gyrgyzystandan Söwda we senagat guramasynyň başlygy Marat Şaşekeýewiň ýolbaşçylygyndaky wekiller gatnaşdy.
Ady agzalan geňeşe Özbegistanyň hem agza bolmagyna garaşylýar.
Azerbaýjanda 12-22-nji maý aralygynda geçirilejk Yslamy birlik oýunlary bilen baglanşykly Hazardan başlaýan su syýahady atly çäre geçirilmegine badalga berildi.
Prezident Ilham Aliýew, Prezidentiň birinji orunbasary Mihriban Aliýewa, Saud Arabystanynyň Milli olimpiýa komitediniň başlygy we Yslamy birlik oýunlary federasiýasynyň başlygy Abdullah Bin Mosad Abdulaziz Al Saud we Yslamy birlik oýunlaryna agza ýurtlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen çärede Türkiýä Ýaşlar we sport ministri Akif Çagatý Kylyç wekilçilik etdi.
Azerbaýjanyň Prezidenti Ilham Aliýew çarede eden çykyşynda 1 aý soň 57 ýurtdan 3 müňden gowrak türgeniň Azerbaýjanda özara bäsleşjekdiklerini habar berdi. Ähli myhmanlary kabul etmäge taýardyklaryny we olara sabyrsyzlyk bilen garaşýandyklaryny bellän Aliýew 57 ýurtdan bolan gatnaşygyň Yslamy birlik oýunlarynyň taryhynda rekortdygyny habar berdi.
2017-nji ýylyň Azerbaýjanda Yslamy birlik ýyly yglan edilendigini ýatladan Aliýew: “Bu ähli musulman ýurtlaryny biri-birleri bilen has berk birleşdirmek üçin biziň tarapymyzdan öňe sürülen möhüm bir ädim. Şu günki gün musulman ýurtlary jebis we birlik bolmalydyr. Biz Bakuda ähli dünýä yslam dünýäsiniň jebisdigini görkezeris. Biziň jebisligimiz güýjimizi artdyrar” diýdi.
Yslamy birlik oýunlarynyň nyşanasynyň suwdygyny aýdan Ilham Aliýew: “Suw ýaşaýyşdyr. Azerbaýjan tebigy gözelliklere eýe bir ýurt. Owadan köllerimiz, derýalarymyz, çeşmelerimiz, şaglawuklarymyz, Hazar deňizimiz bar. Şu gün Hazaryň kenaryndan ýurdumyzyň tapawutly ýerlerine syýahat başlaýar” diýdi.
Çykyşyndan soň Aliýew Hazar deňizinden alynan suwy Azerbaýjanyň tapawutly ýerlerinden gelen çagalara berdi. Misden ýasalan suw gaplary ýurdyň köllerini, derýalaryny, çeşmelerini gezip ol ýerlerden alynan suwlary Yslamy birlik oýunlarynyň açylyş dabarasyna getiriler.
THÝ-dan Kazan şäherine ýenede bir uçar gatnawy. Türkiýe bilen Russiýa Federasiýasynyň arasyndaky kadalaşma etabynyň ilkinji uly täsiri syýahatçylykda özüni görkezýär.
Russiýanyň raýatlary golaýlap gelýän dynç alyş möwsümi bilen birlikde Türkiýäni ýaňadandan Iň gelim-gidimli dynç alyş zolagyna öwürmäge synanyşýan mahaly, Stambula bola gyzyklanmanyň artmagy bilen has köp syýahatçyny alyp gelmek üçin Türk howa ýollary hem herekede geçdi.
THÝ Stambul-Kazan-Stambul uçar gatnawlaryny ýola goýdy.
THÝ hepdede 3 bolan uçar gatnawlarynyň sanyny 26-njy martdan başlap 4-e çykardy, 29-njy maýdan başlap bolsa şol sany 5-e ýetirer.
Şeýlelik bilen Stambul-Kazan arasyndaky aragatnaşyk has hem aňsatlaşar.
Türkmenistanyň Prezidenti 12-nji aprelde Gazagystana resmi sapar gurar.
Gazagystanyň Daşary işler ministri Kaýrat Abdrahmanow Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanuly Berdimuhamedowyň Gazagystana resmi sapar gurajakdygyny habar berdi.
Gazak ministr Kaýrat Abdrahmanow Gazagystanda bar bolan daşary ýurtly ilçilere ýurdyň oba-hojalyk pudagynda alynyp barylýan programanyň açylyş dabarasynda: “Özbegistanyň Prezidentiniň Gazagystan sapary örän netijeli boldy. Birnäçe gün ozal Prezident Nursoltan Nazarbaýew Baku resmi sapar gurady. Mundan soň bolsa Türkmenistanyň Prezidenti Gazagystana resmi sapar gurar” diýdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 12-nji aprelde Gazagystana resmi sapar guramagyna garaşylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň karary bilen 2016-njy “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly” diýlip yglan edilmegi bilen bir hatarda Mähriban Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan döräp, neşir edilen “Paýhas çeşmesi” atly ýygyndysynda ata-babalarymyzyň pähim-paýhasy siňen dürdäne sözleri jemlenip, ol biziň jemgyýetimiziň durmuşyna täze bir öwüşgin berdi. Bu ajaýyp kitabyň ilkinji sahypasynda Milli Liderimiz şeýle belleýär: “Biziň milli mirasymyza halkymyzyň milli buýsanjy, milli häsiýetleri, milli ynanç-ygtykatlary, mahlasy, türkmenleriň ruhy älemi siňipdir. Bu milli mirasyň gözbaşy dünýäniň dörän ilkinji gününden gözbaş alyp, XXI asyrda – türkmen halkynyň bagtyýarlyk eýýamynda öz ösüşiniň ýokary belentliklerine ýetdi”. Bagtyýarlyk döwrümizde ýurdumyz görlüp eşidilmedik ösüşlere eýe bolup, bütin dünýä abraýy artdy. Bu döwür biziň döwrümiz. Çünki, türkmeniň ata-babalarynyň arzuwlan döwri. Bagtyýarlyk döwri – hut asyrlar aşyp garaşylan arzyly döwürdir. Şonuň üçin hem biz, döredijilik intellegensiýanyň wekilleri, ajaýyp eýýamymyzyň her gününi özümiziň çeper eserlerimizde ýokary ruhubelentlik bilen beýan etmäge çalyşýarys. Ussatlyk derejämizi has-da kämilleşdirýäris. Ynha, şeýle döwrümiziň ösüşlerine güýçli itergi berýän Hormatly Prezidentimiziň ajaýyp kitaplaryndan ruhlanyp, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň ussat mugallymlary we zehinli talyplary döwrümizi wasp edýän ajaýyp çeper eserleri döredýärler. Mirasymyzyň sarpalanýan aýratyn öwüşgünli ýylynda ýokary okuw mekdebimiziň durmuşynda öň entäk görülmedik döredijilik maksatlar goýuldy. Ýagny, döredijilik ugurlarynyň ähli hünärlerinde okaýan zehinli talyplarymyzyň içinden uçursyz zehinlileri saýlanyp, olara belli bir temanyň üstünde ýylyň dowamynda okuw dersleri bilen utgaşdyryp işlemeklik tabşyryldy. Çünki, olaryň döretjek işleri birinjiden - özüniň döwrebaplygy, ikinjiden - göwrümleri boýunça ýyllyk we diplom işlerinden rüstem gelýän bolmagy, üçünjiden - ussatlyk derejesinde ýokary kämillik derejesini gazanmak ýaly meýiller göz öňünde tutuldy. Uçursyz zehinli talyplarymyzyň hataryna şu ýylyň sentýabr aýyndan okuwa başlan birinji ýyl talyplardan hem goşulanlary bar. Has tapawutly işleri görkezmäge meýilli 100-den gowrak talyplarymyzyň döredijilik işleriniň dabaraly sergisini döwletimiziň baky Bitaraplygynyň XXI ýyllyk baýramynyň öň ýanynda halk köpçüligine hödürlenmegi uly mana eýedir. Sergide “Gujurly ýaşlarymyzyň” watançylyk, sport, gündeki durmuşy, häzirki döwrümiziň ösüşleri, taryhy, medeni-miras ýaly temalardaky eserler jemlenendir. Ýöne islendik sergide, konsertde, çeper okaýyşlarda bir ýa-da iki sany şahsyýetiň eseri, aýdymy-sazy, goşgusy has-da ýadyňda galyjy bolýar. Elbetde, şeýle ýagdaýlar adam psihologiýasyna mahsus. Göräýmäge ajaýyp ýazylan çeper eser! Biz oňa tomaşa edýäris, berekella aýdýarys! Ýöne, wagtyň geçmegi bilen ol eseri huşumyzdan çykarýarys. Diýmek, şeýle eserleri biz wagtlaýyn täsir galdyryjy eserler diýip aýdyp bilýäris. Ýöne, hiç ýadyňdan çykmajak eserler nähili bolmalyka!? Biz, dünýäniň şekillendiriş sungatynyň taryhynda Mikelandželo, Leonardo da Winçi, Rafael, Rembrant, Welaskes, Salwador Daly, Wan Gog we şuňa meňzeş ägirt uly şahsyýetler barada aýdylanda, olaryň eserleri, olaryň ýaşan döwri we ýurdy barada aňymyzda aýlanýar. Sebäbi, olar surat eseri döretmegiň täsin düzgünlerini ýokary ussatlyk bilen berjaý etmegi başardylar. Olar öz döwrüne, jemgyýetine gerek bolan ýokary ahlak terbiýäni, ruhy isleglerini joşgunlyk bilen şöhlelendirmegi başardylar. Öz gezeginde jemgyýet hem suratkeşleriň eserlerine düşünmäge, goldamaga we olaryň döredijiligini umumadamzat gymmatlyklaryna öwürmäge goldaw berdi. Ynha şeýdip köpsanly suratkeşler adamzadyň mirasynyň genji hazynasyna iň gymmatly sahypalar hökmünde girizildi. Türkmenistanyň çuňňur hormatlanylýan Gahryman Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Asyrlaryň dowamynda ussat bagşylaryň, ozanlaryň ýiti zehini, ylhamy hem-de pähimi siňen “Görogly” eposy şu günki jemgyýetimiziň ruhy dünýäsiniň şamçyragydyr, iň kämil medeni baýlyklarynyň biridir” diýip jaýdar belleýär. Dogrudan-da, Türkmen halkynyň milli gahrymany Göroglynyň ady adalatlylygyň, batyrlygyň, mertligiň nusgasy hökmünde asyrlardan aşyp, şu günlere gelip ýetdi. Bu ajaýyp epos biziň halkymyzyň döreden ajaýyp nusgawy eseri bolup, ol bagşy-sazandalaryň dilleriniň senasyna öwrüldi. Görogly begiň at-abraýy, şan-şöhraty biziň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has hem beýgeldi. Çünki, Mähriban Arkadagymyzyň tagallalary netijesinde “Görogly” dessançylyk sungatynyň ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň sanawyna girizilmegi türkmen halkynyň at-abraýynyň we medeniýetiniň ýokarlanmagyna itergi berdi. “2016-njy, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda” Hormatly Prezidentimiziň parasatly karary bilen geçirilen “Görogly” şadessanynyň dünýä medeniýetindäki orny” atly halkara maslahatynyň beýanynda türkmen halkynyň çuňňur manyly eposynyň dünýä halklarynyň epik mirasyna eden täsirini aýdyň görmäge mümkinçilik boldy. Şonuň üçin hem, ýokary okuw mekdebimiziň “Nakgaşçylyk we taslama” kafedrasynyň 3-nji ýyl talyby Zakirjan Babaýewiň “Görogly” eposynyň “Kyrk müňler” atly şahasyna ýüzlenmegi-de ýöne ýerden däl. Onuň halypasy, Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri Atageldi Serdarowyň ýolbaşçylygynda döredilen äpet nakgaşlyk eserini “Gujurly ýaşlar” sergisiniň naýbaşysy hasaplamak ýerliklidir. Bu ajaýyp döredilen eseriň boýy - 3,35 metr, ini - 6,90 metrden ybarat bolup, ol kendiriň ýüzüne ýagly boýaglar bilen ýerine ýetirildi. Çünki, bu eser özüniň äpetligi, akademiki ýazuwy, many-mazmuny, çylşyrymly taslamanyň ussatlyk derejesinde amala aşyrylmagy, onuň ýewropanyň meşhur suratkeşleriniň köpsanlysynyň eserleri bilen bäsleşmäge deňeçer hasaplamak mümkin. Geliň, bu eseriň bir pursatlyk wakasynyň manysyna üns bereliň! “Görogly” şadessanynyň “Kyrk müňler” atly şahasy watançylyk temasyna ýugrulyp, baş gahrymanyň örän kyn pursatlardan baş alyp çykyşy, edermenligi barada gyzykly gürrüň berilýär. Suratkeşiň döreden nakgaşlyk eserinde “Görogly” eposynyň “Kyrk müňler” atly şahasynyň hut şu pursady şöhlelendirilýär: “...Sapa ogly Çakan, Teke begi Zaman öz atly ýygynlary bilen gelip, Göroglynyň töweregine jebisleşdiler. Ertesi bular hem agyr ýygyn bolup, uruş meýdanyna çykdylar. O ýandan Hüňkäriň ýygnam sap gurap dur, bu ýandan Göroglynyň ýygnam sap gurap dur...”. Dogrudan-da, eser edil janly ýaly, hakykata meňzedilip çeper suratlandyrylýar. Nusgawy äheňde döredilen “Kyrk müňler” atly eserde, biz türkmen halkynyň mukaddes Watan goragynda durmagynyň jebisligini, agzybirligini hem-de mertligini görmek bilen, neslimizde ata-babalarymyzyň merdana taryhyna bolan bimöçber sarpa oýarjakdygyna ynanýarys. Mähriban Arkadagymyzyň halkymyzyň agzybirligi, ýurdumyzyň parahatçylygy, dünýäniň asudalygy we hoşniýetli gatnaşyklary barada edýän aladalaryna jogap edip döredilen örän agramly çeperçilik ussatlygy ajaýyp jemlenen eseriň tomaşaçysynyň köp boljakdygyna buýsanýarys hem-de bu eseriň türkmen medeniýetiniň ösüşine täze goşant bolup girjekdigine şatlanýarys. N. Ýagşymyradow, Türkmenistanyň sungaty öwreniş ylymlarynyň kandidaty


text:
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň Merkezi Aziýadaky Wekilhanasynyň «Konteýnerli ýük daşamalara gözegçilik etmek boýunça BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň-Bütindünýä gümrük guramasynyň Maksatnamasynyň» utgaşdyryjysy Batyr Geldiýew bilen duşuşyk geçirildi
Duşuşygyň barşynda myhman we Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň ýolbaşçylary «Konteýnerli ýük daşamalara gözegçilik etmek boýunça Maksatnamanyň» çäklerinde geljekki hyzmatdaşlygyň meýilnamasyny durmuşa geçirmegiň barşy barada pikir alyşdylar. Aýratyn-da duşuşykda maksatnamany has-da giňeltmek, şeýle hem Türkmenistanda sebitleýin çäreleri geçirmek babatynda soraglar ara alnyp maslahatlaşyldy.
Duşuşygyň ahyrynda taraplar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň geljekde hem sazlaşykly ösdüriljekdigine ynam bildirip, bu ugurda alnyp barylýan işlerde üstünlikleri arzuw etdiler.
Gümrük habarlary
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň Merkezi Aziýadaky Wekilhanasynyň wekilleri bilen duşuşyk geçirildi
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň Merkezi Aziýadaky Wekilhanasynyň «Konteýnerli ýük daşamalara gözegçilik etmek boýunça BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň-Bütindünýä gümrük guramasynyň Maksatnamasynyň» utgaşdyryjysy Batyr Geldiýew bilen duşuşyk geçirildi


text:
Beýik Ýeňşiň şanyna guralan dabaralar
Şu gün Türkmenistanda adamzadyň parahatçylyga, dostluga, ynsanperwerlige we halklaryň jebisligine bolan telwasyny aňladýan 1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňiş baýramyna bagyşlanan çäreler geçirildi.
Beýik Ýeňşiň 73 ýyllygynyň şanyna, asylly däbe görä, ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda uruşda wepat bolan gahrymanlaryň ýagty ýadygärlikleri hormatlanylýar. Weteranlara aýratyn mähirlilik bilen sarpa goýulýar. Bu şanly sene türkmen halkynyň belent watançylygynyň we edermenliginiň, onuň parahatçylyk söýüjilik, döredijilik ýörelgelerine, ata-babalaryň parasatly wesýetlerine ygrarlylygynyň nyşany hökmünde milli senenamada möhüm orun eýeleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baýramçylyk Gutlagynda: “Wagt nusgalyk söweş hem-de durmuş ýoluny geçen watandaşlarymyzyň hataryny barha azaltsa-da, gazaply uruş ýyllarynyň güzaplary, jebir-jepalary, ýetiren zyýany hiç wagt unudylmaýar. Batyrlygyň, edermenligiň beýik nusgasyny görkezen gahrymanlar kalbymyzda baky ýaşaýar. Şoňa görä-de, azat-erkana durmuş ugrundaky aldym-berdimli söweşlerde mertligiň, gaýduwsyzlygyň, ýanbermezligiň belent nusgasyny görkezen gahrymanlarymyzy, gije-gündiz zähmet çekip, beýik Ýeňşi gazanmaga ägirt uly goşant goşan watandaşlarymyzy uly hormat bilen ýatlaýarys” diýlip bellenilýär.
Milli Liderimiziň alyp barýan, şöhratly ata-babalaryň ynsanperwer we döredijilik däplerine esaslanýan, ählumumy parahatçylygyň we howpsuzlygyň berkidilmegine, netijeli hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine gönükdirilen döwlet syýasaty ýokary halkara abraýa eýe boldy. Häzirki wagtda biziň ýurdumyz sebitde parahatçylygy dörediji merkez hökmünde ykrar edilýär. Munuň özi ata-babalarymyzyň edermenliklerine mynasyp hormat goýmagyň nyşanydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe kyrkynjy ýyllaryň agyr synaglaryny başdan geçiren uly nesliň wekilleriniň mynasyp durmuşyny üpjün etmek ýurdumyzyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda goýulýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ähli taraplaýyn aladalary netijesinde fronta gatnaşyjylara, tylda zähmet çekenlere we esger ojagyny saklap oturan enelere köp sanly ýeňillikler berilýär.
Taryhy müňýyllyklaryň jümmüşine kök urup gidýän türkmen halky çagalary terbiýelemekde esasy ýörelgeleriň biri hökmünde ata-babalaryň köpasyrlyk wesýetlerini baýlaşdyryp, olaryň dowamly bolmagyna gol berýär. Häzirki wagtda uruş weteranlary ýaş nesilde ýokary watançylyk, gahrymançylyk, edermenlik duýgularynyň kemala gelmegi, jemgyýetde bitewüligiň we jebisligiň berkemegi üçin asylly işleri alyp baryp, ägirt uly özgertmeleri durmuşa geçirmek işine özleriniň mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Milli Liderimiziň alyp barýan öňdengörüjilikli syýasy ugry netijesinde Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistan tutuş Merkezi Aziýa sebitinde parahatçylygyň we durnuklylygyň mizemez daýanjy bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parahatçylyk söýüjilik, açyklyk we netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat strategiýasy, öňe sürýän döredijilikli başlangyçlary biziň halkymyzda doly we biragyzdan goldaw tapýar. Şeýle hem halkara jemgyýetçilik tarapyndan giňden ykrar edilýär.
Watanymyzyň gülläp ösmeginiň, türkmen topragynda parahatçylykly we döredijilikli zähmetiň bähbidine milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan ähli oňyn özgertmeler halkymyzyň abadançylygyna gönükdirilendir. Beýik özgertmeler eýýamy ýurdumyzyň durmuşynyň ähli ugurlaryny gurşap aldy. Paýtagtymyzyň, obadyr şäherlerimiziň keşbi gün-günden gözelleşýär, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň, döwrebap bilim we lukmançylyk edaralarynyň, sport toplumlarynyň, senagat kärhanalaryň we beýlekileriň gurluşygy ýokary depginlerde alnyp barylýar.
Biz uruş ýyllarynda söweş meýdanlarynda ýurdumyzy goran hem-de tylda zähmet çeken adamlaryň görkezen edermenlikleri netijesinde häzirki belent sepgitlere eýe bolduk, biziň watandaşlarymyz Watanymyzyň we halkymyzyň geljegi üçin uruş meýdanlarynda janlaryny pida etdiler.
Şanly senäniň öňüsyrasynda ýurdumyzyň bilim edaralarynda uly nesliň wekilleri bilen duşuşyklar, sergiler, edebiýat agşamlary geçirildi. Gowgaly kyrkynjy ýyllaryň weteranlaryna, şeýle hem tylda zähmet çekenlere hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan pul sylaglary we gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
...Ir säher bilen asylly däbe görä, adamzadyň taryhynyň iň bir gandöküşikli söweş meýdanyndan gaýdyp gelmedik esgerleriň ýagty ýadygärligini hormatlamak üçin “Halk hakydasy” ýadygärliginiň ýanyna Mejlisiň deputatlary, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, zähmetkeşler toparlary we din wekilleri, hormatly il ýaşululary, talyp ýaşlar, frontçy gahrymanlaryň ogullary we gyzlary, agtyklary we çowluklary, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary we myhmanlary geldiler. Çärä gatnaşyjylaryň hatarynda Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylary hem bar.
Uruş weteranlary, şeýle hem tylda ýeňşe garaşyp, gije diýmän, gündiz diýmän zähmet çekenler şu günki dabaranyň gahrymanlary boldular.
Türkmen halkynyň gahrymançylykly däp-dessuryny we edermen ata-babalarymyzyň watançylyk wesýetlerini miras alan ýaş esgerler hormat garawulynda durlar. Häzirki wagtda döwletimiz olara müňlerçe adam ömürleriniň hasabyna gazanylan serhetlerimiziň asudalygyny, arassa asmanyň we garaşsyzlygymyzyň goragyny ynandy.
Dabaraly pursat ýetip gelýär—“Baky şöhrat” ýadygärliginiň etegine hormatly Prezidentimiziň adyndan gül çemenleri goýulýar. Soňra gahrymanlaryň ýagty ýadygärligine tagzym etmäge gelen uruş weteranlary, milli parlamentiň, ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, daşary ýurtly diplomatlar, köp sanly zähmetkeşler toparlarynyň wekilleri, Beýik Watançylyk urşunyň esgerleriniň ogullary we agtyklary gül desselerini goýýarlar.
Sanlyja minutlardan ajaýyp güller, täsin haly misli, ýadygärligiň etegine ýazyldy.
Biz milli gahrymanlaryň öňünde tagzym edýäris. Olaryň deňsiz-taýsyz edermenligine mukaddes sarpa goýýarys. Ata-babalarymyzyň şöhratly durmuş ýoly biziň üçin watançylygyň, mähriban topraga çäksiz wepalylygyň we mukaddes Watanymyza gulluk etmegiň mekdebidir.
...Şu gün şanly senäniň - Beýik Ýeňşiň 73 ýyllygynyň hormatyna ýurdumyzyň ähli şäherlerinde we obalarynda gül goýmak dabaralary boldy we däp bolan sadakalar berildi. “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip atlandyrylýan ýylda Ýeňiş güni mynasybetli guralan medeni çäreler biziň Garaşsyz, Bitarap Watanymyza bolan buýsanjymyzy has-da artdyrar.


text:
Tillerson: “Siriýada haýsydyr bir serhet howpsyzlyk güýjüni döretmeýäris”
ABŞ-nyň Döwlet Sekretary Reks Tillerson Siriýada haýsydyr bir serhet howpsyzlyk güýjüni döretmeýändiklerini beýan etdi
Tillerson Türkiýä düşündiriş bermäge borçlydyklaryny kabul edip, “Siriýada haýsydyr bir serhet howpsyzlyk güýjüni döretmeýäris” diýdi.
Amerikan mediasynda berilen habarlara görä Tillerson Amerikanyň Kaliforniýa ştatyndaky Stanford uniwersitetinde beren konferensiýasyndan soň Waşingtona gaýdyşyn uçarda metbugat işgärleriniň soraglaryna beýanat berdi.
Türkiýäniň “terror goşunyna” görkezýän reaksiýasyna düşünýändigini aýdan Tillerson, Siriýada “ýerli güýçler” hökmünde atlandyran terror guramasy PKK/PÝD-niň agzalaryna tälim bermekleriniň ýeke-täk sebäbiniň terror guramasy DAİŞ-den saklanan ýerlerdäki howpsyzlygy üpjün etmekden ybaratdygyny nygtady.
Reks Tillerson Stanford uniwersitetinde düýn agşam eden çykyşynda Türkiýäniň aladalary we Siriýa serhedi barada beýanat berdi.
“Türkiýäniň aladalaryna düşünýäris we oňa çynlakaý çemeleşýäris” diýen Tillerson: “Siriaýda 2011-nji ýylda Yrakda goýberen ýalňyşlygymyzy gaýtalamarys” diýdi.
2011-nji ýylda ABŞ-nyň Yrakdan biwagt çykmagynyň Al Kaýda howpsyz gaçybatalga döredendigini we emele gelen boşlugyň DAİŞ-iň döremegine sebäp bolandygyny öňe süren Tillerson; “ABŞ-nyň Siriýadaky harby güýji DAİŞ-iň dolanyp gelmeginiň öňüni almak üçin dowam eder” diýdi.
Reskz Tillerson: “Türkiýe ýaly hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde terrora garşy göreşimizi dowam etdireris” diýip nygtady.
NATO agza bolup durýan Türkiýäniň terror guramasy DAİŞ-iň ýeňilmegi we siriýaly bosgunlary kabul etmekde uly goşandynyň bardygyna ünsi çeken Tillerson: “İdlibde we Türkiýäniň PKK terrorçylar bilen bagly nirede aladasy bar bolsa şol ýerde göreşmäge dowam ederis” diýdi.


text:
Wikipediýa:Contributing to Wikipedia
== [Abu Seýit Abylhaýyr – Mäne baba](967–1049) == http://www.yaprakpress.com/htm/turkmen/mane-baba.htm
Mäne babanyň doly ady Abu Seýit Fazlylla Ahmet bin Muhammet bin Ybraýym bolupdyr. Il arasyndaky ýörgünli ady Abu Seýit Abylhaýyr Mäneýidir. Mäne baba onuň lakamydyr. Ol 967-nji ýylda häzirki Kaka etrabynyň (orta asyrlardaky Abiwert, Bawert) Mäne obasynda dünýä inýär. Onuň ata-babasy tebipçilik bilen meşgullanypdyr. Abu Sagydyň kakasyna Abu Haýyr diýipdirler.
Abu Seýit ýaş wagty gijelerine öýünden çykyp, guýa girip, asmana seredip, Hudaýa mynajat eder eken. Okuwda aýratyn zehinliligi bilen tapawutlanypdyr. Ol obasynda başlangyç bilim alandan soň, Marydaky medresede on ýyllap okaýar we öz döwrüniň dini pelsepe ylmyna eýe bolup, Saragsa barýar. Saragsda pir Abul Fazyla mürit bolýar. Ýedi ýyldan soň pirinden pirlik hyrkasyny geýip, ak pata alyp, obasyna dolanýar.
Mänede Abu Seýit bilim berýär, halkyň arasynda, metjitlerde dini we ahlak mowzuklarda wagyz-nesihat edýär. Onuň iki ogly bolýar. Bir gezek Abu Seýit: “Men ýerde otyrkam uçup bilýärin, asmanda gezip ýörkäm ýerde suwa düşüp bilýärin” diýip men-menlik edýär. Şonda ogullarynyň ulusy ýogalýar. Abu Seýit üç günläp oglunyň guburyny gujaklap, aglap ýatýar. Şonda guburdan ses gelýär: “Amula, pir Aly Apbasyň ýanyna bar, toba et we mürit bol”.
Abu Seýit Amula (häzirki Türkmenabada) gidýär. Üç ýyllap pir Aly Apbasyň müridi bolýar. Aly Apbas oňa ikinji gezek hyrka geýdirýär we täzeden pirlik patasyny berýär. Şondan soň Abu Seýit hiç wagt men-menlik etmändir we adamzadyň mertebesini beýgeltmek, olaryň dost-doganlygyny, agzybirligini gazanmak ugrunda iş alyp barypdyr.
Şol döwürde Orta Aziýa, Eýran, Hindistan we Rumustan soltan Mahmyt Gaznalynyň elinde bolupdyr. Mahmyt Gaznaly Abu Seýidi köşge çagyrypdyr. Emma Abu Seýit barmandyr. Haçan-da Mahmyt Gaznaly ýogalandan soň, onuň ogly Masud Gaznaly şa bolanda, Seljuk türkmenlerine çakdanaşa çydamsyz azap berip ugrapdyr. Munuň bilenem çäklenmän, uly goşun toplap, olaryň üstüne ýöriş edipdir. Şonda seljuk türkmenleriniň ýaş serkerdeleri Togrul beg bilen Çagry beg “Nätmeli?” diýen sowal bilen Mäne babanyň ýanyna maslahata barypdyrlar. “Indi söweşmeli–diýip, Mäne baba sözüni dowam etdiripdir. –Bilýän, Siziň goşunyňyz san taýdan az. Gep sanda däl. Arkaňyzda Alla bar. Ýeňişem, geljegem Siziňkidir” diýip, Mäne baba olara ak pata beripdir.
1040-njy ýylyň Magtymguly aýynyň 24-inde Daňdanakan söweşinde seljuk türkmenleri oguz türkmenleriniň gaýy taýpasyndan bolan Masud şany we onuň goşunyny çym-pytrak edip ýeňýär. Şu döwürden başlabam Pamir daglaryndan Gara deňze çenli, Syrderýadan Ortaýer deňzine çenli hökümdarlyk eden seljuk türkmenleriniň döwri başlanýar.
Emma Abu Seýit Mänede galypdyr. Şygyr döredipdir. Ylymly-bilimli adamlar bilen duşuşypdyr. Bir gezek ol belli alym Abu Aly ibn Sina bilen duşuşypdyr.
Abu Seýit Mäne babanyň goşgulary sada, düşnükli, çeper, örän many-mazmunly häsiýete eýedir. Onuň edebi mirasy biziň döwrümize dolulygyna gelip ýetmese-de, uly şahyr bolandygy döwürdeşleriniň we soňky ýaşap geçen ýazyjy-şahyrlaryň ýazgylarynda duş gelýär. Birnäçe ýazarlaryň işlerine salgylanmak bilen köp alymlar Masguly Merwezi, Abu Seýit Mäne baba ýaly şahyrlaryň atlaryny türkmen edebiýatynyň wekilleri hökmünde agzap geçýärler. Olaryň goşgularynyň halk arasynda saklanyp galmanlygynyň birnäçe sebäpleri bar. Birinjiden, olar goşgularyny arap-pars dillerinde ýazypdyrlar. Ikinjiden, Mäne baba medeni merkezlerden daşda, öz obasynda ýaşapdyr. Şol ýerde hem 1049-njy ýylda aradan çykýar. Ol 83 ýyl we dört aý ýaşaýar. Jemi 1000 (müň) aý ýaşapdyr. 1000 aý ýaşan adama bolsa “Şyhpany” diýipdirler.
Mäne babadan bir ogul–Abu Tahyr galýar. Ol köp ýyllap Mälik şanyň köşgünde ulamalyk edýär.
Rubagylar
Gel, gel, her kes bolsaň, gel,
Kapyrmyň, gäwürmiň, butparazmyň, gel,
Bu gapy näumytlaň gapysy däldir,
Ýüz gezek tobany syndyrsaňam, gel.
- * *
Gözlerimden uky ornun sil aldy,
Kalbym seni görmek üçin suw oldy.
Diýýärler “uklagyl, düýşde görersiň”,
Uky nirde, ýürek-bagrym owuldy.
- * *
Haweranyň topragynda bar olmaz,
Kişi meň işime giriftar olmaz.
Seň jemalyň, haýru-yhsanyň üçin,
Ýüz-müň jany gurban bersem, ar olmaz.
- * *
Töwerekde selme, erşi-de argaç,
Ýol ugry miweli, miwesiz agaç,
Gök ýüzünde petreýän ak ýyldyz,
Söwer ýara salamymy aýdyp öç.
- * *
Minnet çekmezligi Hakdan dilegin,
Aýagna toz bolup, her bir telegiň,
Doga bilen işimiz ýol almasa,
Üç talagyn biýrin çarhypelegiň.
- * *
Hijran ody bagrym birýan eýledi,
Gam tupany çeşmim girýan eýledi.
Bu köne dünýäniň hary-tikeni,
Oda-suwa salyp haýran eýledi.
Maglumatlar Almagül Ýusubowanyň «Türkmen edebiýatynyň taryhy ösüş döwürleri» atly kitabyndan alyndy. «Başkent» bilim merkeziniň neşirleri. Aşgabat 2005.


text:
Aşgabadyň käbir ýokary okuw mekdepleriniň talyplary özleriniň pul töläp ýazylýan gazet-žurnallaryny ýyl boýy hem alyp bilmeýändiklerini aýdýarlar.
Özüni Meýlis diýip tanyşdyran ýokary okuw mekdebiniň talyby eýýäm soňky kurslarda okaýandygyna garamazdan, özüniň talyp hataryna goşulyp, umumy ýaşaýyş jaýlarynda ýaşan döwründe, öz pul tölän abunasyny ýeke gezegem alyp görmändigini aýdýar.
Onuň sözüne görä, ýylda iki gezek abuna ýazylyşyk döwri gelende, ýolbaşçylar tarapyndan talyplardan abuna ýazylmak üçin, 30 manat möçberinde pul ýygnalyp alynýar. Bu puluň möçberi ýylyň dowamynda 60 manat bolýar.
Talyp üçin 60 manat az pul däl. Onsuzam talyplaryň alýan 700 manat talyp haklarynyň ýarpysy diýen ýaly tutumlara gidýär.
“Her kursuň talyp toparyna bir meňzeş sport egin-eşigi üçin, kärdeşler arkalaşyklary üçin, gyzyl-ýarymaý jemgyýeti üçin, çärelerde geýmeli birmeňzeş egin-eşik üçin, teatrlaryň mejbury tomaşaçysy bolmak üçin, garaz, sanasaň sogaby bar diýenleri, her aýda bir bahana tapylyp, talyp haklarynyň ýarpysy elimizden alynýar” diýip, ol sözüni dowam edýär.
“Bizden abuna ýazylmaly diýip, her 6 aýdan 30 manat alanlaryna gynanyp durjak däl, ýöne şol tölän pulumyzyň ne-hä töleg hatyny görýäris, ne-de gazet-žurnallary, hatda haýsy abuna ýazylýandygymyzy hem bilemizok” diýip Meýlis aýdýar.
Öz dekanlaryndan gazet-žurnallaryň näme üçin umumy ýaşaýyş jaýlaryna getirlip berilmeýändigini soranlarynda, “Size şol gazetler nämä gerek” diýlen jogaby alýandyklaryny aýdýarlar. Talyplar gazet-žurnallary okamak isleýändiklerini aýdanlarynda bolsa, “Gazet okasyňyz gelýän bolsa kitaphanalara baryň-da okaberiň, şol ýerde hemme gazet-žurnal bar” diýen jogaby alýandyklaryny hem Meýlis sözüne goşýar.
Talyplaryň okuwdan çykarylmak howpy hemişe olaryň ‘ýanýoldaşy’ bolany üçin, hiç babatda öz hukuklaryny gorap bilmeýändiklerini aýdýan talyplar hem kän.
Abuna babatda-da talyplar şeýle ýagdaýa sezewar bolýarlar. Öz dekanyňa abuna ýazylmak üçin pul berjek däl diýip, aýdan güniň seniň ähli tarapyňdan ýolyňy ýapyp başlajakdyklary görnüp dur. Okaýşyňdan bahana taparlar, tertibiňden bahana taparlar. Garaz bir bahana bilen seni okuwdan çykarmagyň ugryna düşerler.
Şol sebäpli her ýylda iki gezek abuna ýazylmaly diýip toplanýan 60-manat puldan geçeniň gowy diýip, talyplar hatda özlerniň haýsy ýokary okuw mekdebine degişli talypdygyny aýtmak-dan hem çekinýärler.
Ýylyň ikinji ýarymynda talyplaryň tomusky dynç alyş döwridigine, etraplardan okamaga gelen talyplaryň iki aýlap, Iýul-Awgust aýlary öýlerine gaýdyýandyklaryna, şol döwürde olaryň gazýet-jurnallary asla alyp bilmejekdiklerine seretmezden, abuna üçin pul alynanda ýylyň birinji ýarymy üçinem, ikinji ýarymy üçinem şol bir möçberdäki 30-manady alýandyklaryny , şol bir wagytda bolsa özlerinden alynýan pullaryň nirede ýitirim edilýändigini hem bilmeýändikleri talyplar nygtaýarlar.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary we Daşary işleri Ministri, Onuň Alyhezreti Jenap Raşid MEREDOW, Fransiýanyň Daşary işleri we halkara ösüş Ministri Jenap Loran FABÝUSYŇ çakylygy bilen, Fransiýada resmi saparda boldy.
Iki Ministriň duşuşygy Fransiýanyň Daşary işleri we halkara ösüş ministrliginde, 2015-nji ýylyň 17-nji iýulynda, aýratyn dostlukly ýagdaýda geçdi. Möhüm aktual halkara meseleleri üns merkezinde bolup, ara alyp maslahatlaşyldy. Türkmen tarapy geljek güýzde Parižde geçiriljek klimatyň üýtgemegi boýunça konferensiýa (COP21) gatnaşýandygyny tassyklady. Iki Tarap hem iki taraplaýyn syýasy, ykdysady we medeni gatnaşyklary ösdürmek islegini beýan etdiler. Ýakyndaky aýlarda, fransuz kompaniýalaryny we olaryň türkmen partnýorlaryny birikdirýän, esasanam, iň ýokary derejede, syýasy dialogy ösdürmek maksatly duşuşyklar göz öňunde tutuldy. Fransiýanyň Daşary işleri we halkara ösüş ministrliginiň Sagatlar zalynda Iki Ministr, dabaraly ýagdaýda, Medeni merkezleriň işi baradaky Hökumetara Ylalaşyga gol çekdiler.


text:
21-nji madda. Karz edaralarynyň, karz edarasy bilen Türkmenistanyň Merkezi bankynyň özara gatnaşyklary
1. Karz edaralarynyň, karz edarasy bilen Türkmenistanyň Merkezi bankynyň özara gatnaşyklary Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda düzgünleşdirilýär.
2. Karz edarasy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň borçnamalary boýunça jogapkär däldir we Türkmenistanyň Merkezi banky hem karz edarasynyň borçnamalary boýunça jogapkärçilik çekmeýär, olaryň şeýle borçnamalary Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz üstüne alan halatlary muňa degişli däldir.
3. Karz edarasy şertnamalaýyn esasda başga karz edaralaryna goýumlar (depozitler), karzlar görnüşindäki serişdeleri ýerleşdirip, hasaplaşyk merkezleriniň we korrespondent hasaplarynyň üsti bilen hasaplaşyklary amala aşyryp, Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan berlen ygtyýarnamada göz öňünde tutulan başga amallary geçirip biler.
4. Türkmenistanyň bank ulgamynyň ösdürilmegine we karz-pul gatnaşyklary ulgamynyň netijeli işlemegine gönükdirilen çäreleri işläp düzmek maksady bilen kollegial edara bolup durýan Bankara geňeşi döredilýär.
Bankara geňeşi öz wezipelerini Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan tassyklanylýan Düzgünnama laýyklykda amala aşyrýar.
22-nji madda. Karz edaralarynyň müşderiler bilen özara gatnaşyklary
1. Karz edaralarynyň müşderiler bilen özara gatnaşyklary, eger Türkmenistanyň kanunçylygynda başgaça bellenilmedik bolsa, şertnama esasynda amala aşyrylýar.
2. Şertnamada karzlar we goýumlar (depozitler) boýunça göterimleriň bellenilen möçberleri, bank hyzmatlarynyň bahasy we olary ýerine ýetirmegiň möhletleri, tölegleriň amala aşyrylyş möhletleri boýunça borçnamalaryň bozulandygy üçin jogapkärçiligi hem goşmak bilen, şertnamanyň bozulandygy üçin taraplaryň emläk jogapkärçiligi, şeýle hem şertnamanyň bozulyş tertibi we şertnamanyň beýleki möhüm şertleri görkezilýär.
Karz edarasy şertnama baglaşmazdan öň bank hyzmatlarynyň edilmeginiň şertleri, şol sanda karzlar, goýumlar (depozitler) boýunça göterimleriň bellenilen möçberleri, amallar boýunça ýygym hak-heşdekleri, bank hyzmaty üçin töleg bilen müşderini tanyşdyrmaga borçludyr.
3. Fiziki şahslaryň karz edarasyny erkin saýlamaga hukugy bardyr we eger Türkmenistanyň kanunçylygynda başgaça bellenilmedik bolsa, olar bir ýa-da birnäçe karz edarasynda bank hasaplaryny açyp bilerler.
4. Ýuridik şahslaryň, ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan fiziki şahslaryň karz edarasyny erkin saýlamaga hukugy bardyr we olar bir ýa-da birnäçe karz edarasynda bank hasaplaryny açyp bilerler, her biri diňe bir karz edarasynda açylyp bilinýän hasaplaşyk we gündelik walýuta hasaplary muňa girmeýär.
5. Karz edarasynyň, şeýle hukugyň şertnamada göz öňünde tutulan halatlaryndan başga ýagdaýlarda, şertnamanyň şu maddanyň ikinji böleginde göz öňünde tutulan şertlerini birtaraplaýyn tertipde üýtgetmäge hukugy ýokdur.
23-nji madda. Karz edarasy tarapyndan hasaplaşyklaryň amala aşyrylmagy
Karz edarasy, elektron tölegler ulgamy we Internet ulgamy ulanylýan hasaplaşyklary hem goşmak bilen, Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenilen we bank işiniň halkara tejribesinde kabul edilen düzgünler, görnüşler we standartlar boýunça hasaplaşyklary amala aşyrýar.
24-nji madda. Karzlaryň gaýtarylmagynyň üpjün edilmegi
1. Karz edarasy tarapyndan berilýän karzlar emlägiň, şol sanda döwlete degişli we başga gymmatly kagyzlaryň girewi, bank kepillikleri, zamunlyklar we Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan başga görnüşlerdäki borçnamalar bilen üpjün edilip bilner.
2. Karz alyjy tarapyndan karz şertnamasy boýunça borçnamalar bozulan mahalynda, eger bu şertnamada göz öňünde tutulan bolsa, karz edarasy beren karzlaryny we olar boýunça hasaplanan göterimleri möhletinden öň tutup almaga, şeýle hem Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde girewine goýlan emlägiň hasabyna töletdirmäge haklydyr.
3. Karz edarasynyň üpjünçiliksiz karz (ynanyşykly karz) bermek hakynda çözgüt kabul etmäge hukugy bardyr.
4. Karz edarasy bergini tutup almak üçin Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan ähli çäreleri görmäge borçludyr.
5. Eger görlen çäreler karz alyjylaryň karz şertnamasy boýunça borçnamalaryny ýerine ýetirmegini üpjün etmeýän bolsa, karz edarasynyň berginiň möçberini şu Kanunyň 16-njy maddasynyň ikinji böleginde görkezilen ätiýaçlyklaryň hasabyna balansdan öçürmäge haky bardyr.
25-nji madda. Karz edarasynyň amallary boýunça hak isleýiş wagt möhleti
Hak isleýiş wagt möhleti şu aşakdakylaryň talaplaryna degişli däldir:
1) goýumçylaryň, karz edaralaryna goýan goýumlary babatynda;
2) karz edarasynyň, şu Kanunyň 24-nji maddasynyň bäşinji bölegine laýyklykda hasapdan öçürilen karzlary hem goşmak bilen, beren karzlary boýunça.
26-njy madda. Bäsleşigiň üpjün edilmegi
1. Karz edaralaryna bank hyzmatlary bazarynyň monopoliýalaşdyrylmagyna, şeýle hem bank işindäki bäsleşigiň çäklendirilmegine gönükdirilen şertnamalary baglaşmak we ylalaşykly hereketleri amala aşyrmak gadagan edilýär.
2. Karz edaralarynyň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda öz işini mahabatlandyrmaga hukugy bardyr.
3. Türkmenistanyň Merkezi banky karz edaralary tarapyndan bank hyzmatlary bazarynyň monopoliýalaşdyrylmagyna we bank işinde bäsleşigiň çäklendirilmegine gönükdirilen hereketlere ýol berilmezligine gözegçiligi amala aşyrýar.


text:
Türkmenistanyň Azyk Senagaty Assosiasiýasy
Türkmenistanyň Prezidenti Saparmyrat Türkmenbaşynyň karary bilen 1996-njy ýylda sekiz pudagyň: et, süýt, konditer, gant, çakyr öndürýän, piwo-alkogolsyz içgiler, ýag we miwe-gök önüm – eýeçiligiň dürli görnüşindäki kärhanalaryny birleşdirýän Azyk senagaty assosiasiýasy döredildi. Sebitleriň oba hojalyk çig mal mahsuslygyny nazara alyp, Assosiasiýanyň kärhanalary ýurdumyzyň bäş welaýatynyň ählisinde ýerleşendir.
Assosiasiýanyň kärhanalary eýýäm şü günki günde çakyr önümleri, miwe kişdeleri, deri, içege çig maly, kazein, ter miwe-gök önümleri ýaly türkmen harytlarynyň eksport üpjünçiliginiň uly göwrümini amala aşyrýar. Eksport üpjünçiliginiň mümkinçiligi nukdaýnazardan pudagyň sekiz kärhanasynda öndürilýän ýokary hilli çakyr önümleri we konýak spirtleri has mäkäm orunlary eýeleýär.
EKSPORT ÇIG MALYNY ÖNDÜRÝÄN ESASY KÄRHANALAR
Aşgabadyň çakyr zawody.
Aşgabadyň çakyr zawody 1922-nji ýylda döredilip, çakyr önümçiligi pudagynyň binýat kärhanasy bolup durýar. Zawod çakyry, konýagy we likýor-arak
önümlerini guýýan ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan bolup, üzüm çakyrlaryny, güýçli alkogolly içgileri öndürýär.
Aşgabadyň çakyr zawodynyň önümlerine halkara degustasiýalarda we bäsleşiklerde iň ýokary baýraklar bilen mynasyp baha berildi. Zawod özüniň meşhur türkmen çakyrlary, balzamlary we konýaklary üçin 50 gowrak baýraga eýe boldy.
Türkmenabadyň çakyr zawody
Türkmenabadyň çakyr zawody 1968-nji ýylda döredildi, gaýtadan çakyr öndürýän zawod bolup durýar. Zawodyň işjeňligi güýçli alkogolly içgileri öndürmek we konýaklary, markaly, adaty we desert çakyrlaryny guýmak üçin ýöriteleşdirilendir. Çakyr zawodyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde olara mynasyp baha berildi.
Sandykgaçynyň çakyr zawody
Sandykgaçynyň çakyr zawody 1946-njy ýylda döredildi, başlangyç çakyr öndürýän zawod bolup durýar. Häzirki wagtda üzümi gaýtadan işlemek boýunça ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan zawod her ýyl 1 mln. dekalitre golaý çakyr materiallaryny we güýçli, desert we spirtsiz üzüm çakyrlarynyň 10 gowrak görnüşini öndürýär.
Çakyr zawodyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde meşhur türkmen çakyrlary üçin iň ýokary baýraklar bilen mynasyp baha berildi.
Garabekewüliň çakyr zawody
Garabekewüliň çakyr zawody 1950-nji ýylda döredildi we çakyr öndürýän pudagyň iň iri kärhanalarynyň biri bolup durýar.
Häzirki wagtda zawodyň işjeňligi çakyr materiallaryny, adaty, markaly konýagy we КС toparynyň konýagyny, şeýle hem konýak spirtlerini öndürmek we ýükläp ugratmak üçin ýöriteleşdirilendir.
Zawodyň önümleriniň arasynda meşhur “Garabekewül”, “Serpaý”, “Altyn Zaman” konýaklary, “Garabekewül” çakyry we “Eşretli” brendisi. Çakyr zawodyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde mynasyp baýraklar bilen baha berildi.
“Ahal” başlangyç çakyr öndürýän zawody
“Ahal” başlangyç çakyr öndürýän zawody 1991-nji ýylda döredildi. Häzirki wagtda üzümi gaýtadan işlemek boýunça ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan zawod her ýylda 14 müň tonnadan gowrak üzümi gaýtadan işleýär.
Çakyr zawodyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde meşhur türkmen çakyrlary üçin iň ýokary baýraklar bilen mynasyp baha berildi.
Ýolöteniň çakyr zawody
Ýolöteniň çakyr zawody 1959-njy ýylda döredildi.
Häzirki wagtda üzümi gaýtadan işlemek, çakyry we likýor-arak önümlerini guýmak boýunça ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan zawod her ýyl 420 müň dekalitrden gowrak çakyr materiallaryny, güýçli we spirtsiz çakyr önümlerini öndürýär.
Abadanyň çakyr zawody
Abadanyň çakyr zawody 1923-nji ýylda döredildi we pudagyň iri çakyr öndürýän kärhanasy bolup durýar, onuň düzümine “Zähmet” başlangyç çakyr öndürýän sehi girýär.
Häzirki wagtda üzümi gaýtadan işlemek boýunça ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan zawod 1 mln. dekalitre golaý çakyr materiallaryny we güýçli, desert we spirtsiz üzüm çakyrlarynyň 30 gowrak görnüşini öndürýär.
Abadanyň çakyr zawodynyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde iň ýokary baýraklar bilen mynasyp baha berildi. Zawod meşhur türkmen çakyrlary we brendisi üçin 20 gowrak baýraga eýe boldy.
“Gökdepe” çakyr öndürýän zawody
“Gökdepe” çakyr öndürýän zawody 1928-nji ýylda döredildi we çakyr öndürýän pudagyň iň iri kärhanalarynyň biri bolup durýar, onuň düzümine “Gara Üzüm” başlangyç çakyr öndürýän sehi girýär.
Häzirki wagtda üzümi gaýtadan işlemek, çakyry, konýaklary we likýor-arak önümlerini guýmak boýunça ýokary derejede mehanizmleşdirilen yzygiderli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylan zawod her ýyl 1 mln. dekalitre golaý çakyr materiallaryny we güýçli, desert, likýor we spirtsiz üzüm çakyrlarynyň 25 gowrak görnüşini öndürýär.
“Gökdepe” çakyr öndürýän zawodyň önümleri birnäçe gezek halkara degustasiýalara we bäsleşiklere çykaryldy we ol ýerde meşhur türkmen markaly çakyrlary üçin iň ýokary baýraklar bilen mynasyp baha berildi.


text:
“Türkmenistanyň 2030-njy ýyla çenli döwür ykdysady, syýasy we medeni ösüş strategiýasy” Milli meýilnamasynda, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek, ýurduň ykdysady ösüşiniň esasy ugurlarynyň biri diýlip deklarirlenýär. Hususy telekeçilik ulgamyna berilýän goldawa ulgamlaýyn häsiýeti bermek maksady bilen, 2011-nji ýylda, 2011-2015-nji ýyllar aralykda Türkmenistanda kiçi we orta telekeçilige goldaw bermek boýunça Döwlet meýilnamasy kabul edildi.
Türkmenistanda telekeçilik işlerini düzgünleşdirýän esasy resminamalar, aşakdaky Kanunlardan ybaratdyr: “Salgyt kodeksi”, “Raýatlyk kodeksi”, “Türkmenistanda telekeçilik işleri barada”, “Kiçi we orta telekeçiligiň döwlet goldawy barada”, “Kärhanalar barada”, “Paýdarlar jemgyýetleri barada”, “Lizing barada”, “Erkin telekeçiligiň ykdysady zolaklary barada”, “Kärende we kärende gatnaşyklary barada”, “Daýhan hojalyklary barada”, “Aýry işleriň görnüşlerini lisenziýalaşdyrmak barada”, “Ýer kodeksi”, “Baha beriş işleri barada”.
Telekeçilik işleriniň umumy başlangyjyny kesgitleýän baza (esasy) kanuny, girizilen üýtgetmeleri we goşmaçalary bilen bilelikde, Türkmenistanyň 1991-nji ýylyň 12-nji noýabrynda kabul edilen “Telekeçilik işleri barada” Kanunydyr.
Türkmenistanyň 2009-njy ýylyň 5-nji awgustynda kabul edilen “Kiçi we orta telekeçilige döwlet goldawy barada” Kanunyna laýyklykda, döwlet, kiçi we orta telekeçilige “toplumlaýyn, äşgär, elýeter, açyk goldawy” bermegi, “telekeçilik işlerinde erkinligi kepillendirmegi, şeýle-de kiçi we orta telekeçiligiň subýektleriniň hususyýetçiliginiň hukuklarynyň goralmagyny kepillendirmegi” borç edinýär. Kanuna laýyklykda, kiçi telekeçilik hukukly edara diýlip, orta hasap boýunça işçileriniň sany, pudagyna bagly, 25-e ýa-da 50-ä çenli, orta telekeçilik edara diýlip, pudagyna bagly, işgärleri 100 ýa-da 200-den köp bolmadyk edaralar hasap edilýär.
Kiçi we orta telekeçilige goldaw bermek boýunça Türkmenistanyň kanunçylygy
“Türkmenistanyň 2030-njy ýyla çenli döwür ykdysady, syýasy we medeni ösüş strategiýasy” Milli meýilnamasynda, kiçi we orta telekeçiligi ösdürmek, ýurduň ykdysady ösüşiniň esasy ugurlarynyň biri diýlip deklarirlenýär. Hususy telekeçilik ulgamyna berilýän goldawa ulgamlaýyn häsiýeti bermek maksady bilen, 2011-nji ýylda, 2011-2015-nji ýyllar aralykda Türkmenistanda kiçi we orta telekeçilige goldaw bermek boýunça Döwlet meýilnamasy kabul edildi.


text:
TM HYZMAT BILMELI
Adamlar
1. Çarli Çaplin – hakykatdan hem legendarny şahsyýet. Lal kino biziň üçin indi köne döwür, emma Çarli Çaplinyň....
Meri Keý Eş – amerikaly telekeçi, “Mary Kaý Cosmetics” kompaniýanyň esaslandyryjysy....
Barmaklar käwagt gös-göni bolmaýarlar. Adaty bolşy ýaly süýem barmak, ogulhajat barmak ...
Adamzat taryhynda iň kyla sygmajak sowgatlar
Sowgat – elmydama ýöne düşünşimizden has uly zatdyr. Size berilýän sowgat...
Max Factor - häzirki zaman kosmetikañ atasy
"Maks Faktor" - dünÿä mešhur kosmetik kompaniÿany esaslandyryjy - 1877-nji ÿylda ol wagtlar Russiÿanyñ bölegi bolan Polšada doglan Maksimilÿan Faktorowiç...
Babar Ali - indiÿañ çola šäherleriñ biri bolan Muršidabaddan ÿönekeÿje oglanjyk. Bu šäheriñ kemala gelen jemgyÿetiñ...
Stenford uniwersitetiň talyplaryna 2 sagatda 600$ gazanmak başartdy
14 toparyň her birisine 5 dollary bukja berilýär, ýagny “başlangyç kapital” hökmünde we 2 sagat wagt berilýär. Tabşyryk tamamlanandan soňra her toparda öz işini görkezmek üçin 3 minut berilýär...
"Ýeke Öýde" atly film hakda faktlar
1.1977-nji ýylda ýogalan Elwis Presli filmdi epizodik roly oýnapdyr diýen rowaýat bar. Oňa ynanýanlaryň köpüsi Kewiniň ejesiniň arkasyndaky duran sakgally erkek şol Presli diýip çaklaýarlar...
Kinolarda rollara eýe bolmak maksady bilen aldaw ýoluny saýlan aktýorlar hakda
Durmuşy we eden-etmişleri - kinolaryň aktýorlaryny biz ýaly adaty adamdygyny subut edýär. Üstünlige ýetmek üçin ýollar kän, netijede esasy üstünlikli bolmakdyr!
Nädip üstünlige ýetmeli we material taýdan ýeterlikde ýaşamaly, öz erkine seýil etmek we peýda...
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
DJ Yazzo
DJ, DJ producer, aýdym-sazlara we toý-dabaralar üçin DJ hyzmatlary...
-
BAGT ŞÄHER
-
Салон Красоты LAKSHMI
-
Салон Красоты HAIR ARTIST


text:
Sowet diýdimzor ulgamynda Türkmenistan bilen Eýranyň arasynda demir gözenek bolaandygy hemmämize mälimdir. Taryha nazar salsak şol demir gözenegi haçan gurulyp başlanandygyny bilse bolýar. Rus patyşasy bilen Eýran şasy tarapyndan serhediň çäklerini mälim etmek üçin “Gülüstan”, “Türkmençaý”, “Ahal-Teke”, “Güljemalhan”, ... ýaly, şertnamalar düzülýär. Büs bütin bütöwi türkmen topragy ikä bölünyär.
Etrekden Garasuw derýasyna çenli, Günorta Türkmenistanyň baý bazasy (Etrek-Gürgen Türkmenleri), Eýran döwletiniň golastyna düşmegi bilen tamamlanýar. Soňra Sowet döwründe-de, Stalynçykyk ulgamy serhet çekiliş çäreleri hasam berkitmäge çalyşýarlar. ...
Iki tarapda galan türkmen kowum – garyndaşlar biri-birini görmekden mahrum bolýarlar. Indi olar biri-birini görmek üçin diňe Moskwanyň üsti bilen tanyşyp bilerdiler. Bu meselede Eýran şalary Sowet ýolbaşçylardan yza galanokdylar. Diňe Eýranda 1979-njy ýylyň Fewral (Bahman) aýyndaky bolan yngylaby(rewolýutsiýasy) we Türkmenistanda 1991-nji ýylyň Oktýabr aýyndaky gazanan garaşsyzlyk derejesi serhetdäki demir gözenekleri aýyrmagy başarypdyrlar. Türkmen-Etrek ykdysady, medeni gatnaşyklar ýola goýulýar. Olaryň arasynda açyk gapylar syýasaty, söwda gatnaşyklarynda EKO döwletleriň hyzmatdaşlygy täze ýola urukdyrýar. Şol ýollarda ýüpek ýoly nusga hökmünde alnyp Tejen-Saragt-Maşat demir ýoly mysal bolup durýar. Belli “Eýran Niýuwz (Iran News)” gazýetiniň žurnalisti M. Gowasalli “Türkmenistan asuda döwlet” ýa-da, “Türkmenistan GDA döwletleriniň içinde öňde barýar!”, atly makalalar hasam Türkmenistanyň ösüşini giňden görkezýär. Türkmenistanyň nebit-gaz, pahta, ýüpek, ýüň, çit-mata, ... ýlay önümleri, ony baý döwlet hasabyna girizýär. Eýranyň hem işöwür kärşynaslary, Türkmenistanyň söwda we ykdysady taýdan ýokary gurbynyň bardygyny ykrar etdiler we onuň bilen ykdysady – söwda gatnaşygy ýola goýuldy. Eýranyň bakja-miwe we gök önümleri, türkmen bazarlaryna düşüp başlaýar. “Körpeje-Kürtkuý” gaz turba geçirijisi, gatnaşygy iki taraplaýyn girdeji berýän pursatlara öwrülip gider. Eýranyň gara ýol gurujylary Türkmenistanda ýol gurmakda öz ussatlyklaryny görkezýär. Söwda gatnaşyklarynyň bir pudagyndaky alynyp barylýan döwletara söwda-da Eýranyň awtobuslary Türkmenistanyň köçelerinde köpelip, özüne belli bazary eýeleýärler. Eýranyň ýer, ekerançylyk, maldarçylyk işöwür ussatlary, Türkmen kowumdaşlaryna hem öz iş usullaryny öwredýärler. Türkmenistanyň sergi jaýlarynda, Eýanyň Horasan, Mazenderan, Gilýan, Gülüstan, ýaly welaýatlaryndan gelen harytlary sergä goýberildi. Olar türkmen maýadarlarynda hem gyzyklanmalar döretdi. Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda çözmeli meseleler hem az däl. Meselem Hazarýaka meslelesi, Ekologiýa, balykçylyk, Hazar deňiziniň serhetlerini kesgitlemek ýaly, ýa-da Tejen derýasynda bilelikde bent gurmak, medeni-jemgyýetçilik gatnaşyklary göwünejaý orun tapýar. Iki tarapyň kitap sergilerini gurmak, sungat işgärleriniň gatnaşyklaryny gowulandyrmak. Şol gatnaşyklarda Eýrandaky Türkmenleriň ykbaly hem gowulyga tarap ösüp başlamagy netijeli bolup durýar. Olara hem köpçülik habar beriş serişdelerini öz ilatynyň arasynda ýaýratmak, çaphanalary açmaga rugsat berilýär we ş.m., Umumy aýdanyňda Eýran-Türkmen gatnaşyklary halkara möçberde diňe gowlykda görkezmek bolýar. ... Dowamyny Oka ...


text:
Isa Mesihing kimdigi hakynda durli durli pikirler bar, kabir adamlar Ony bir gowy adam diyip hasaplasa, kopler Ony yone bir pygamber diyip hasaplayar. Ylaytada, Yslam dini Isa Mesih barada Mukaddes Yazgylardaky yazylanlary ret edip Isa Mesihing mertebesini we name uchin dunya gelendigini ashaga dushuryarler. Bu barada musulman we hristian alymlarynyng arasynda kop sanly chekeleshikler bolup gechyar. Sheyle chekeleshiklering biri tazelikde Amerikanyng Birleshen Shtatlarynyng Kalifornia shtatynda Mufti Suleyman we doktor Nabil Kureyshi tarapyndan bolup gechdi. Inlis dilini bilyan ildeshlerimiz uchin biz olaryng chekeleshigining videosyny hodurleyaris!
“Hakykaty biling hakykat sizi azat eder!” Isa Mesih
Birinji bolum
Ikinji bolum
Uchunji bolum


text:
Mugt we reklamasyz Iňlisçe ýat tutma programasy Wordly! Iňlisçe sözleri ýat tutmak isleýän bolsaňyz ulanmagy maslahat berýän! Iňlisçe ýat tutma kartlary we Iňlisçe ýat tutma oýunlary bilen täze iňlisçe sözlerini munyň ýaly öwrenmek aňsat bolmandy! Indi iňlisçe sözleri ýat tutýan wagtyňyz ýadamarsyňyz. Wordly’yi mugt görnüşünde şuwagt ýükläň we isledigiňiz iňlisçe sözleri bölümünden özüňüze geregini saýlaň. Wordly size her gün saýlap goýan bölümiňizden bir sözi ýatladar! Iňlisçe kartlary üstü bilen, manysyna, açyklamasyna (Türkçe bilýän bolsaňyz)Türkçe we Iňlisçe şeklinde görüp bilersiňiz.Wordly siziň üçin internetsiz iňlisçe söz ýat tutmakda kömekçidir.
2,369 gezek okaldy


text:
2 Şubat 2017 Perşembe
Köpçülikleýin Habar Beriş Serişdelerinde Şöhlelendirmek
2016-njy ýylyň 14-nji sentýabrynda geçirilen Ýaşulular maslahatynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2017-nji ýylyň ýurdumyzyň durmuşynda ily taryhy wakalaryň döwrüne öwrüljekdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynyň şol wakalaryň arasynda örän möhüm ähmiýete eýedigini kesgitledi.
– Men döwlet Baştutanynyň saýlawlaryna gatnaşmak üçin dalaşgärleriň has köp bolmagyny isleýärin – diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we Ýaşulular maslahatyna gatnaşyjylara ýüzlenip, ylymly-bilimli we tejribeli, halkymyza wepaly bolup, jany-teni bilen gulluk etmek isleýän her bir raýatymyza, syýasy partiýalardan ýa-da raýatlar toparlaryndan Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärlik etmäge mümkinçilik döredilmeginiň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz 2017-nji ýylyň saýlawlaryna ilkinji gezek üç partiýanyň, ýagny Türkmenistanyň Demokratik partiýasyndan başga-da, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň hem-de Agrar partiýasynyň gatnaşjakdygyny aýratyn nygtady. Ýurdumyzda köppartiýalylyk ulgamynyň döredilmegi we şunuň netijesinde saýlawlaryň öňýanyndaky bäsleşigiň güýçlendirilmegi döwletimizi hem-de jemgyýetimizi demokratiýalaşdyrmakda nobatdaky möhüm ädim boldy.
Prezidentlige dalaşgärleri hödürlemek 2016-njy ýylyň 14-nji dekabryndan 2017-nji ýylyň 12-nji ýanwaryna çenli geçirildi. Syýasy partiýalar Kanunda bellenilen möhletlerde konferensiýalary geçirdiler we olarda Prezidentiň wezipesine dalaşgärler hödürlenildi. Raýatlar toparlary tarapyndan Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär hödürlenilende, ol saýlawçylaryň azyndan on müňüsiniň goly bilen goldanylmalydyr. Teklipçi toparyň düzümi Türkmenistanyň saýlaw hukugy bolan raýatlarynyň ellisinden az bolmaly däldir. Teklipçi toparlaryň altysy Kanun tarapyndan bellenilen möhletde ýurdumyzyň Prezidentiniň wezipesine öz dalaşgärleriniň goldawyna zerur bolan gollaryň sanyny ýygnamagy başardy.
Merkezi saýlaw topary syýasy partiýalar hem-de teklipçi toparlar tarapyndan hödürlenen resminamalara garap, 2016-njy ýylyň 24-nji, 25-nji we 26-njy dekabrynda Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgärleri bellige aldylar. Olar:
Annanepesow Maksat Kowusowiç – Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary (Aşgabat şäheriniň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Annaýew Jumanazar – Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary (Mary welaýatynyň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Atalyýew Bekmyrat Sähetmyradowiç – “Rysgal” paýdarlar – täjirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty (Senagatçylar we telekeçiler partiýsy tarapyndan);
Berdimuhamedow Gurbanguly Mälikgulyýewiç – Türkmenistanyň häzirki Prezidenti (Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan);
Durdyýew Ramazan Mustapakulyýewiç – Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň direktory, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty (Lebap welaýatynyň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Gurbanow Meretdurdy Isgenderowiç – Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary (Daşoguz welaýatynyň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Jelilow Serdar Begmuhamedowiç – Ahal welaýatynyň Baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy (Ahal welaýatynyň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Nurnepesow Süleýmannepes Oraznepesowiç – “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň “Garabogazsulfat” önümçilik birleşiginiň baş direktory (Balkan welaýatynyň raýatlar teklipçi topary tarapyndan);
Orazow Durdygylyç – Agrar partiýanyň Mary welaýat komitetiniň başlygy (Türkmenistanyň Agrar partiýasy tarapyndan).
Şeýlelikde, ýurdumyzyň Prezidentligine dalaşgärler erkin we deňhukuklylyk esasynda hödürlenildi, dalaşgärleri hödürlemek we bellige almak çäresi bolsa milli kanunçylygyň talaplary berk berjaý edilip, açyk häsiýete eýe boldy.
2017-nji ýylyň 17-nji ýanwarynda syýasy partiýalar hem-de raýatlaryň teklipçi toparlary tarapyndan hödürlenen ýokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň dokuzysyny hem bellige almak tamamlandy.
Saýlawlaryň öňýanyndaky wagyz işleri hem-de saýlaw möwsümini köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde şöhlelendirmek dalaşgärleri bellige almak pursatyndan başlanyp, 2017-nji ýylyň 10-njy fewralyna çenli dowam eder.
Saýlaw kodeksine laýyklykda, syýasy partiýalara, jemgyýetçilik birleşiklerine, Türkmenistanyň raýatlaryna, dalaşgärlere, olaryň ynanylan adamlaryna, teklipçi toparlara erkin wagyz işlerini geçirmek üpjün edilýär. Dalaşgärleriň, teklipçi toparlaryň deň derejede köpçülikleýin habar beriş serişdelerinden tölegsiz peýdalanyp bilmegi kepillendirilýär.
Dalaşgärleriň saýlawlaryň öň ýanyndaky maksatnamalaryny düşündirmek maksady bilen, Merkezi saýlaw topary ýokary döwlet wezipesine dadalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklarynyň, ýygnaklaryň tertibini tassyklady. Dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklary ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda we paýtagtymyzda esasan geçirildi.
1-nji fewrala çenli eýýäm dalaşgärleriň saýlawçylar bilen göz öňünde tutulan 48 duşuşygynyň 42-si geçirildi. Mundan başga-da, Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgärleriň milli telewideniýede çywkyşlary dowam edýär.
Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary M.Annanepesow; Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary J.Annaýew; “Rysgal” paýdarlar – täjirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty B.Atalyýew; Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň direktory, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty R.Durdyýew; Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary M.Gurbanow ähli welýatlaryň we Aşgabat şäheriniň saýlawçylary bilen duşuşyklaryny geçirip boldular.
Şu gün, 2-nji fewralda Aşgabatda Ahal welaýatynyň ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy S.Jelilow, 3-nji fewralda Maryda hem-de 4-nji fewralda Aşgabatda “Garabogazsulfat” önümçilik birleşiginiň baş direktory S.Nurnepesow, 3-nji fewralda Türkmenabatda, 6-njy fewralda Maryda, 7-nji fewralda Aşgabatda Agrar partiýanyyň Mary welaýat komitetiniň başlygy D.Orazow bilen duşuşyklar geçiriler.
Häzirki wagtda milli telewideniýede çykyşlaryň ikinji tapgyry dowam edýär. Şu gün bolsa öňünden ses bermek başlanýar.
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salyşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň web-saýtynda kabul edilen çözgütler baradaky habarlar, düzgünler we gollanmalar, saýlaw möwsümi bilen baglanyşykly täzelikler çaltlyk bilen ýerleşdirildi.
Tele we radio ýaýlymlarda öňümizdäki saýlawlar barada maglumatlar yzygiderli berildi. Şeýle hem telewidenie arkaly ses bermegiň, öňünden ses bermegiň, saýlaw býulletenlerini doldurmagyň tertibini düşündirýän wideoşekiller görkezilýär.
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda ýurdumyzyň Prezidentligine dalaşgärlere deň şertlerde tölegsiz “Altyn asyr: Türkmenistan”, “Miras” we “Ýaşlyk” teleýaýlymlarynda 370 minutdan efir wagty; türkmen, iňlis, rus, arap, pars, hytaý we fransuz dillerinde gepleşikleri berýän “Türkmenistan” teleýaýlymynda 120 minutdan efir wagty; “Watan” radioýaýlymynda 60 minutdan efir wagty; “Çar tarapdan” radioýaýlymynda 15 minutdan efir wagty; “Owaz” radioýaýlymynda türkmen, iňlis, rus dillerinde 30 minutdan efir wagty berildi.
Metbugat köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde, merkezi gazetlerde degişli materiallar türkmen dilinde (“Türkmenistan” gazeti) hem-de rus dilende (“Neýtralnyý Turkmenistan” gazeti) yzygiderli çap edildi.
Şeýle hem esasy milli internet – serişdeleriň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanylýar, hususan-da, Döwlet habar agentliginiň (TDH) hem-de “Türkmenistan: Altyn asyr” web-saýtlarynda 2017-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentligine geçirilýän saýlawlara bagyşlanan ýörite umumy sözbaşylar döredildi, olarda dalaşgärleriň saýlawlaryň öň ýanyndaky maksatnamalary hem-de saýlaw möwüminiň barşy baradaky maglumatlar türkmen, iňlis we rus dillerinde dessin ýerleşdirilýär.
Makalalar we habarlar döwürleýin neşirlerde – “Watan” hem-de “Nesil” gazetlerinde, paýtagtymyzyň “Aşgabat” gazetinde, “Ahal durmuşy”, “Balkan”, “Daşoguz habarlary”, “Türkmen gündogary”, “Maru-şahu jahan” welaýat gazetlerinde hem çap edilýär.
Şeýlelikde, ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ähli görnüşleri dalaşgärleriň saýlawlaryň öň ýanyndaky işini şöhlelendirmek boýunça deň şertleri üpjün etdiler. Dalaşgärler özleriniň ynanylan adamlary bilen saýlawçylaryň arasynda işjeň iş alyp barýarlar.
Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna çenli 10 gün galdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
18 Haziran 2015 Perşembe
Oba Hojalyk Önümçilik Ulgamynyň Statistikasy
Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti tarapyndan welaýatlarda we paýtagtda guralan okuw-sapaklarynda hünärmenleriň 850-si ilatyň oba hojalyk işiniň statistika hasabatynyň usulyýeti boýunça hünär derejelerini ýokarlandyrdylar
Okuw maslahatyna ýurduň sebitleriniň ählisiniň oba hojalyk müdirlikleriniň statistika bölümleriniň müdirleri, häkimlikleriň, geňeşlikleriň, jemagat hojalygy kärhanalarynyň işgärleri gatnaşdylar. Onda oba hojalygynda statistika hasabatynyň usulyýetine, bu ulgamdaky täze tehnologiýalar ýaly meselelere garaldy hem-de bu işi kämilleşdirmek boýunça täze wezipeler bellenildi. Mallaryň we öý guşlarynyň sanynyň hasaby, natural aňlatmada ösümlik we maldarçylyk önümleriniň önümçiliginiň möçberiniň hasabynyň meseleleri beýan edildi.
2102-2016-njy ýyllarda Ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň maksatnamasynyň çäklerinde statistika hasabatynyň elektron görnüşleri ornaşdyrylýar. Bu bolsa, işlenip taýýarlanan maglumatlary çalt seljermäge we ulanmaga mümkinçilik berýär. Statistika gulluklarynyň halkara iş tejribelerini öwrenmek, unifisirlenen usulyýet ugurlaryny ornaşdyrmak bu maslahatyň esasy wezipesi boldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)