text:
Osydan keyin múrajay qalay jóndeledi?
"Múrajay turaly mәsele kótershi" dep ótinish aitqan Aqymet Baytúrsynúly múrajayynyng derektiri Rayhan Imahanbetke hat!
Rayhan, Almaty qalasyndaghy Aqymet Baytúrsynúly múrajayynyng basshysy retinde múrajaydyng azyp-tozbaghanyn, onyng memleket tarapynan kýtimge alynyp, jaynap túrghanyn qalaysyz ghoy. Men de qalaymyn. Biraq meni sol múrajay ýiining jaghdayynan góri, Aqana qatysty basqa nәrse oilandyrady.
Biz – qazaq Aqymet Baytúrsynúly dep eniregende etegimiz jasqa tolady, biraq nelikten eniregende etegimiz jasqa tolatynyn tipti de bilmeytin siyaqtymyz. Aqymet Baytúrsynúly degen esimdi estimegen qazaq joq, biraq kýlli qazaq tanitynday ol kim edi, qazaqqa, onyng tiline ne jaqsylyq jasap edi deseniz, dәl jauap beretin adam tabyla qoyatynyna taghy kýmәnim bar.
Múrajay ýiining býgingi jaghdayy mәz emes bolsa, onyng sebebin basqadan emes, Aqang qalyptastyrghan til taghylymyn tereng týsinbey jýrgenimizden izdegen jón. Sony týsinbeyinshe, múrajay ýii jóndeledi degenge, oghan kelushilerding qarasy kóbeyedi degenge sene almaymyn. Ol ýy úly adamnyng atyn iyelense de, dәl qazirgi qazaq ýshin qatardaghy kóp tammen ten. Ony býgingi kóp qazaqtyng «nedvijimosti» dep tanyghany tanyghan. Qazir ol ýidi sol týsinbeytin qazaqtyng birine bersen, ol odan bukmekerlik kense ashyp alatyny anyq. Búl ýige múrajay kezinde bas súgha qoymaytyn qazaq, bukmekerlik kense bola qalsa, topyrlap shyqpay qoyar edi. Halyq múrajaygha kelmese nemese siyrek kelse, ol da Aqannyng úlylyghyn úgha almaghandyqtan.
Óziniz oilanyzshy, eger qazaq Aqymet Baytúrsynúlyn shyn tanityn bolsa, latyn tanbasyna negizdelgen qazaq әlipbiyin 32 әripten túratyn etip jasar ma edi? Aqannyng jolymen qazaqtyng tól 28 dybysyna 28 tanba berip, isti tez bitirip tastamas pa edi. Dәl osylay, Aqymet Baytúrsynúly týzgen әlipbiyge negizdep jasap, talqygha úsynghan bilikti tilshi ghalym Álimqan Jýnisting «Últtyq jobasyn» birauyzdan qoldap, birden qabyldap jibermes pe edi. Jo-oq, osy «Últtyq jobany» bir auyzdan qúp kóruding ornyna, jana әlipby jasaudyng basty múraty ne ekenin úqpaghan kóp shuyldaq, ghalym emester Aqymet Baytúrsynúlynyng aitqanyn jan jýregimen týsingen birli-jarym naghyz ghalymdy túnshyqtyryp tastap otyr ghoy. Tipti, búdan búrynyraq kirme әripterge qarsy túrghan Saparqan Myrzabek aghay (imany joldas bolsyn) tilimizding týzelui qiyn qazirgi qalpyn týzetem dep ter tógip jýrgen ózine qarsy shyqqan әperbaqandardyng qylyghyna kýiinip, erte baqilyq bolyp ketken joq pa eken degen de oigha qalamyn. Jana әlipbiydi talqygha salghanda jalghyz qalghan Álimqan Jýnisbek aghaydy sóiletpey, auzyna qúm qúighan kim? Ony Reseyden bireu kelip, sóiletpey tastaghan joq qoy. Sonyng bәrin istep jýrgen, myna ózimiz ghoy. Bizding qaysymyz dúrys jolda kele jatqan Álimhan aghaydy qoldap, quattap edik. Jo-oq, olay etuding ornyna «sonda «han» degen sózdi qalay jazamyz, «hat» degen sózdi qalay jazamyz, «han»-dy «qan» dep jazamyz ba sonda, «hat»-ty «qat» dep jazamyz ba sonda...» dep, әy qoyshy, nesin aitasyz... laghyp jýrgen joqpyz ba? «Hat» sózin Aqannyng ózi «qat» dep jazghanyn qasaqana elemey jýrgen joqpyz ba? Búny aityp jýrgen basqa emes, keybir til ghylymy adamdarynyng ózderi. Bizde osynday til bilimining doktorlary jyrtylyp aiyrylady. Olar tipti kóp. «Kópte aqyl joq...» dep Abay beker zarlamaghan eken ghoy. Al, siz, Rayhan, qaydaghy bir aghash ýiding jaghdayyn aitasyz. Aytqanda da bәrin bilip túryp aitasyz. (Búl arada kompiuter mamandarynyng latyn tanbasy turaly pikirlerin tipti de auyzgha alghym kelmeydi).
Toq eterin aitayyn, Aqannyng til turaly asyl oilary iske aspayynsha, múrajay da týzelmeydi. Múrajay týzelu ýshin, әueli Aqang salghan jolgha týsuimiz kerek. Sol jolgha ylajsyzdan týse salmay, sol joldyng eng dúrys jol ekenin býkil qazaq jan jýregimen úghyp týsui tiyis. Siz de әueli ózinizding aty-jóninizdegi «h» әrpining kózin qúrtuynyz kerek. Onyng kózin qúrtpayynsha Aqandy jaqtap qalaysha sóz sóileysiz? Osy «h»-ny aty-jóninizden alyp tastamauynyz arqyly Aqannyng qaghidalaryna eng әueli óziniz qarsy kelip túrsyz ghoy. Áriyne, búl sizding kinәniz emes, qúryp ketkir 42 әripten túratyn qazirgi kirill alfaviytinin, sonyng yghyna jyghylyp jasalghan erejenin, sol erejeni jasap, bekitkenderding kinәsi. Bәlkim, jasap, bekitkenderding de emes, sony solay jasaugha mәjbýrlegen jýienin, qoghamnyng kinәsi. O jaghyn óziniz menen de jaqsy bilesiz. "H" jóninde bir jerde aittynyz da.
Qayran Aqang taghy ne dep edi, ol «dauysty dybystar sózding jany, dauyssyz dybystar sózding tәni» dedi ghoy. Al, biz qazaq sózin qinap, Aqang aitqan janyn shalajansar etken joqpyz ba? Tәnin jaradar etken joqpyz ba? Keyingi til bilimining «ghúlamalary» Rossiyadan qaymyghyp, «kirme sózder, onyng ishinde orys tilinen engen sózder, sol tilde qalay jazylsa, qazaq tilinde dәl sonay jazyluy tiyis» degen qazaq tilining ýndestik zanyn qiratatyn, sóitip oqyp-toqudy qiyndatatyn, jalpaq tildi qazaqqa ata-babasy dybystap kórmegen jat dybystardy mәjbýrlep dybystatatyn ereje jasady. Sol sebepti qazaq shoshqasha shynghyryp, toraysha qorsyldap sóileytin boldy. Aqannyn: «...tildi búzyp emlege ynghaylau emes, emleni tilge ynghaylau kerek» degen tamasha oiy ayaqasty boldy. Sodan keyin kelip, «aytylymgha qaray jazylym» qaghidasy adyra qalyp, «jazylymgha qaray aitylym» qaghidasy taqqa mindi. Taghy da Aqang aitpaqshy, «azbaghan asyl tilden emle shygharudyng ornyna, azbaghan asyl tilimizdi azdyratyn emle shygharyp» aldyq. Sonyng shylauynan әli kýnge shygha almay kelemiz. «Qazaq emlesi naghyz onay, búqaragha qolayly emle (Aqymet Baytúrsynúly)» edi ghoy. Olay bolsa, myna istep jýrgenimiz, Aqandy tiriley jerleumen teng emes pe? Aqannyng «...ony (kirme sózdi N.S.) janshyp kemirip, óz tilining (qazaq tilining N.S.) qalpyna týsirip... (jazu kerek N.S.)» degen danalyq sózin ayaqqa taptau ghoy.
Osy teris erejeden song qazaqtyng tilin til etip túrghan til ýndestigi zany, qazirgi bizding Ata zanymyzdyng 7-baby (qazaq tili memlekettik til degen) siyaqty berekesizdikke úshyrady. Qazaq tili memlekettik til deyin desen, myna jaghynan «orys tili resmy til» degen bap kiymelep, deytinimizdi degizbey túrghany siyaqty, janaghy esalang erejege sýiengen orys tilinen engen sózder de qazaq tilining ýndestik zanynyng auzyn úryp túr. Oghan arap jәne t.b. tilderden engen kirme sózder jaqtasyp, etekten jәne tartyp túr. Sonyng bәri Aqannyng asyl oilary ayaqtyng astyna týsip, tabangha taptalyp qalghany sebepti solay bolyp túr.
Mysaly, mynaday jaghday bolsa: «Qazaqstanda túratyn qazaqtar Qazaqstan zanyna baghynsyn, al, Qazaqstanda túratyn basqa últtar, onyng ishinde orystar Qazaqstan zanyna baghynbasyn, ózining Reseyining zanyna baghynsyn» degen zang shyqsa, siz osyghan qalay qarar ediniz? Búl qazaqtar ýshin baryp túrghan qorlyq ekenin sezine alasyz ba, qazaqtar ýshin beysharalyq ekenin týsine alasyz ba? Áriyne, sezinesiz. Áriyne, týsinesiz. Al ózin bireuding qorlaghanyn sezingen, týsingen adam ne isteu kerek?
Tilde de solay, dәl qazir bayyrghy qazaq sózderi qazaq tilining ýndestik zanyna baghynady, al kirme sózder qazaq tilin til qyp túrghan búl zangha baghynbaydy. «Kirme sózder qazaq tilining ýndestik zanyna baghynbasyn» dep, naq osylay jazylghan ereje bolmasa da, ainalyp kelgende «...orys tilinen engen sózder, sol tilde qalay jazylsa, qazaq tilinde dәl sonay jazyluy tiyis» dep, dәl sonyng kerin keltirip túr. Ári biz – qazaqtar osy zangha qúlshyna bas iyemiz. Bú qalay? Osyny oilaghanda, tipti, qorlanyp jylap jibere jazdaysyn.
Kezinde Rossiyadan qaymyqtyq-aq delik, al tәuelsizdik alghanymyzgha shiyrek ghasyr bolsa da, tilimizdi búzyp túrghan sol erejeni týzey almay kele jatqanymyz qalay? Týzey almay kele jatqanymyz, sol erejeni ereje qylyp túrghan kirme әripter әlipbiyimizde órip jýr. Ol әripterdi qúrtudyng jalghyz joly latyn tanbasyna kóshu edi, ony da jetistire alar emespiz. Jetistirmeytinimiz – latyn tanbasy negizindegi qazaq tili әlipbiyin talqylap, qabyldaytyndar Aqang aitqan qaghidany jan jýregimen úgha almay jýr. IYә, úgha almay jýr. Al, úqsa nege sol úqqanynday jasamaydy?
Búl aitylghandardy til mamandaryny týsindiruding qajeti az, olar ony onsyz da týsine alady. (Úqpaytyndary da tolyp jatyr-au).
Al til biliminen habary az jandar ýshin kirme dybystardyng ýndestik zanyn qalay búzatynyn, qalay qiratatynyn qysqasha aita keteyin. Ol ýshin myna erejeni eske ala otyrayyq.
Til keyin sheginip, ýsti dónestenu arqyly jasalatyn dauysty dybystardy juan dauystylar deymiz.
Til ilgeri qaray sozylu arqyly jasalghan dauysty dybystardy jinishke dauystylar deymiz.
Demek, ýndestik zanyna baghynatyn taza qazaq sózin aitqanda auyzdaghy til bir ghana qimyl jasaydy. Olay bolsa tolyq bir sózdi tilimizge bir ghana qimyl jasatu arqyly erkin, qinalmay aita alamyz. Al VAZELIYN, HAKIM, FOYE siyaqty birese juan, birese jinishke dauystylardy paydalanyp, ýndestik zanyn qasaqana búzyp túrghan sózderdi aitqanda tilimiz birese keyin sheginip, birese ilgeri qaray sozylyp (beline qamshy tiygen jylanday jiyrylyp-jazylyp nemese ystyqtaghan itting tilindey jalandap), birneshe qimyl jasaydy. Sóitip auyz ishindegi qyzyl til baylaudaghy yzaly ittey alasúryp ketedi.
Al qazaqtyng tili jalpaq til. Az qimyl jasasa da qinalmay, tildi auyz ishinde alasúrtpay, oinaqshytpay, jәy ghana bir mәrte ne keyin shegindirip, ne bir mәrte ilgeri sozyp, sózdi әuezdi etip aitatyn bolghandyqtan erkeletip «jalqau» til dep te jýrmiz.
Al erin ýndestigi turaly tipti úmytugha ainaldyq. Ony úmyttyryp túrghan da sol kirme dybystar. «Býkil qazaq dalasy әn salyp túrghanday» degen әigili sózdi (bireu ony Zataevich aitqan deydi, ekinshi bireuler Potanin aitty deydi, meyli kim aitsa, ol aitsyn) býgingi jazghyshtar әnge qatystyryp jazyp jýr. Jo-oq, búl tirkesting әnge mýldem qatysy joq. Qazaq tilinde erin ýndestigi zany búzylmay túrghanda babalarymyzdyng sóilep otyrghanynyng ózi әn siyaqty bolyp estilgen. Mine, osynday әuezdi tilimizden aiyryldyq qoy. Odan aiyrghan, taghy da aitayyn, kirme dybystardyng tepkini.
Al anau ýsh sózdi ýndestik zanyna baghyndyrmay túrghan «ve», «ha», «ef» degen dybystar («ve»-ni «vy», «ha»-ny «hy» dep júmbazdap, iyin júmsartqansyghanmen, «ef»-ti «fy» dey almay, sol «ef» kýiinde qaldyrghan masqara jay bar). Sony bile túra «V», «H», «F» degen tanbalardy әlipbiyge taghy da qosyp otyrmyz («Ch» men «H»-sy taghy bar). Eger osy tanbalardyng kózi qúrymasa, VAZELIYN, HAKIM, FOYE siyaqty sózder qalay jazylsa, solay aiylsyn degen ereje sol qalpynda qalady. Al qazaqtyng Qúday jaratqan tili búl sózderdi «bazaliyn», «әkim», «bóie» dep aitugha beyim. Qazaqtyng jalpaq tili «ve» degendi «by», «ha» degendi «qy», «ef» degendi «py» deydi. Aqymet Baytúrsynúlynyng «...tildi búzyp emlege ynghaylau emes, emleni tilge ynghaylau kerek» deytini – osy.
Búnyng saldary sol, kirme sózderdi qazaqtyng tól dybystaryna iykemdemey, kirme dybystarmen aita bersek, onda bir zamanda tilimizding zandylyghy adam týsinip bolmaytyn qoyyrtpaqqa ainalady. Jiyrmasynshy ghasyrdyng basynda bir-birimen audarmashysyz erkin sóilese beretin týrki halyqtary qazir birin biri nelikten týsine almay qaldy? Mine, kirme dybystar tili bir týrki halyqtaryn osylaysha bir-birinen alshaqtatyp bara jatyr. Biz, bauyrlas elder, birimizding әdebiyetimizdi birimiz audaratyn súmdyq jaghdaygha tap boldyq. Sondyqtan tek qazaq qana emes, týbi de, tili de bir týrki júrty Tәnir darytqan tól dybysymyzdy taza kýiinde saqtauymyz kerek. Sonda ghana biz bir-birimizge jaqynday alamyz.
Preziydent Núrsúltan Nazarbaev kirme әripterding qazaqtyng sózin osylaysha búzatynyn o basta-aq eskertken bolatyn. «V kazahskom yazyke net «sh», «y», «ya». Yaponii kazahy nazyvayt Japoniya. Net bukv «ch», «i», «ya», tverdogo y myagkogo znakov. To esti ispolizuya ety bukvy, my iskajaly nastoyashiy kazahskiy yazyk, poetomu seychas my perevodim na osnovu» degen bolatyn. Búl arada Preziydent alynyp tastalugha tiyisti әripterding barlyghyn týgel aityp túrghan joq. Mysal ýshin әngime barysynda esine týsken altauyn ghana aitty. Áytpese Latyn tanbasyna auysudaghy maqsat V, Yo, I, F, H, H, S, Ch, Sh, , , E, Yu, Ya siyaqty on tórt jat әripten qútylu edi ghoy. Al sóz ishinde birde dauysty, birde dauyssyz bolyp myng qúbylyp túratyn U dybysy turaly әngime óz aldyna jeke taqyryp. Osylardyng ishinde F, H, H, Ch, V degen beseui keyingi qabyldanghan әlipbiyde taghy qalyp qoyyp túr. Basqasyn bylay qoyghanda Preziydent Núrsúltan Nazarbaev qadap aityp ótken atyshuly alty әripting biri – «Ch» әrpin qas qylghanday sol ornynda qaldyryp otyrmyz. Keyingi qabyldanghan әlipbiyde qaldyrylghan osy bes әripting (mýmkin búl belgili bes biyke para berip qalghan shyghar) kózin qúrtpay Aqannyng asyl oiy ólsek te oryndalmaydy. Ol ol ma, jana әlipby ekinshi ret qabyldanyp ketse de deputat Orazaly Sәbden «Songhy núsqada «S» әrpi joq. Osylardy rettep, obosnovaniyasyn qosyp, taghy bir ýshinshi hatty Elbasyna dayyndauymyz kerek. Úsynysynyz bolsa beriniz» dep preziydentke arnayy hat jazbaq bolyp jaqtas jinap, jazushy Sovethan Ghabbasúlyna hat jazypty. Búl úsynysty ol tolyq qoldaytynyn aityp, jauap beredi.
Búl hatty prof. Sovet-Han Ghabbasúly Feysbuk әleumettik jelisindegi mening «Tan-Sholpan» әdebiy-kórkem, kópshilik jurnaly atty tobyma aqpannyng 22-sinde ózi jariyalady.
Kórdiniz be, sonda búl aghalarymyz kimge qarsy shyghyp túr? «Týrikting túnyq tili, týzu emlesi qazaqta» dep, sony qorghap sheyit bolghan Aqymet Baytúrsynúlyna qarsy shyghyp túr ghoy. Ózining sol túnyq ana tiline, týzu emlesine qarsy shyghyp túr ghoy. Áriyne, olar óz ana tilining túnyghyn laylap jibergeli túrghanyn, týzu emlesin qiratyp tastaghaly túrghanyn sezinip te, týsinip te túrghan joq.
Álipby turaly dúrys týsinikte kele jatqan Preziydentti jan-jaqtan qaumalap, belgisiz baghytqa adastyryp jiberergeli jýrgenin bile me eken, olar?
Osydan keyin múrajay qalay jóndeledi? Aytynyzshy!
Núrlybek Samatúly, «Tan-Sholpan» әdebiy-kórkem, kópshilik jurnalynyng bas redaktory
Abai.kz


c: text/html

text:
Täjigistanyň günortasynda ýerleşýän Orsýetiň harby bazasynyň 17 işgäri özleriniň tölenmedik aýlyk haklary barada protest geçirenden soň, işden kowulandygyny aýdýar.
Russiýanyň Kulobdaky 201-nji bazasynda işleýän Said Zubaidow Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna beren maglumatynda täjigistanly işgärleriň 5-nji maýda wezipesinden kowulandygyny mälim etdi.
Zubaidowa we beýleki ýerli işgärlere azyndan alty aý bäri aýlyk haky tölenmeýär.
Bu barada agzalýan bazanyň resmileri ýa-da işçileri işe çekmek boýunça jogapkär “Bit Service-Plus” alty firma henize çenli beýanat bilen çykyş etmedi.
Ýakynda “Bit Service-Plus” firmasy Russiýanyň harby bazasynyň gürrüňi gidýän işçilere aýlyk haklaryny tölemändigini tassyklapdy.
15-nji aprelde 30 çemesi işçi gürrüňi gidýän bazanyň öňünde protest çäresini geçiripdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Azerbaýjanyň öz-özüni garaşsyz diýip yglan eden Daglyk-Garabag sebitinde ýüze çykan üç günlük ýaragly çaknyşyklardan soň ok atyşyklary bes etmek boýunça gelnen özara ylalaşyk saklanýar.
Daglyk-Garabagda Ermenistan tarapyndan goldanylýan separatistler bilen Azerbaýjanyň harby güýçleriniň arasynda 2-nji aprelde gaýtadan ýaragly çaknyşyklar başlandy.
Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda ozal Daglyk-Garabagyň üstünde 1988-94-nji ýyllar aralygynda uruş turupdy. Şol uruşda 30 müňden gowrak adam öldürildi. Çaknyşyklar togtadylsa-da, halkara araçylarynyň bu konflikti gutarnykly çözmek ugrundaky tagallalary häzire çenli-de başa barman gelýär.
Russiýa bilen ABŞ 5-nij aprelde gelnen ylalşygy gowy garşyladylar. Emma olar taraplary gepleşikleri dowam etdirmäge çagyrdylar.
Bu konflikt boýunça “Minsk topary” diýlip atlandyrylýan – Farnsiýadan, Russiýadan we ABŞ-dan – ybarat araçylar 6-njy aprelde Bakuwda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew bilen duşuşdylar. Araçylar “syýasy prosese dolanmagyň möhümdigini” aýratyn belläp geçdiler.
Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýanyň 6-njy aprelde Berline edýän saparynyň çäginde Germaniýanyň kansleri Angela Merkel we prezidenti Joahim Gauk bilen geçirýän duşuşyklarynda hem Daglyk-Garabag meselesiniň gozgalmagyna garaşylýar.
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow 6-njy aprelde Bakuwa ugrady.
Azeri we ermeni taraplary 5-nji aprelde atyşyklary ýerli wagt bilen öýlän 12:00-de duruzmak barada ylalaşdylar.
Azerbaýjanyň aglaba etniki ermeniler ýaşaýan ýeri bolan bu welaýatynyň üstünde 1988-nji ýyldan başlap, ýiti konflikt döredi. 1991-nji ýylda Daglyk-Garabag diýen respbulika öz-özüni garaşsyz diýip yglan etdi. Ol 1992-nji ýylda garaşsyzlyk deklarasiýasyny kabul etdi. Öz-özüni garaşsyz diýip yglan eden bu respublika halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilenok.
Taraplaryň ikisi-de soňky çaknyşyklaryň sebäpkäri hökmünde birek-biregi aýyplaýarlar.
Azerbaýjanyň Goranmak ministrligi çaknyşykda 31 azerbaýjan esgeriniň heläk bolandygyny, şeýle-de bir dikuçarynyň we tankynyň ýok edilendigini mälim edýär.
Ermeni tarapyndan 29 söweşijiniň öldürilip, 28-niň hem dereksiz ýitendigi aýdylýar.


text:
Aşgabatda Türkmenistanyň prezidenti we ýurda resmi sapar bilen gelen Gürjüstanyň premýer-ministri Giorgi Kwirikaşwiliniň arasynda gepleşikler geçirildi.
Türkmen mediasynyň maglumatyna görä, gepleşikleriň dowamynda beýleki meseleler bilen birlikde energetika we ulag pudagyndaky hyzmatdaşlyk hem maslahat edilipdir.
Saparynyň dowamynda gürji premýer-ministri Mejlisde gepleşikler geçirdi, ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň mawzoleýine gül desselerini goýdy, şeýle-de Olimpiýa şäherjigine we Halkara ahal-teke atçylyk kompleksine baryp gördi.


text:
20 Qarasha, 2020 Shyǵys Qazaqstan oblysy
Foto: ShQO aqparat ortalyǵy
Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz konferensııasy barysynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov shekara mańyndaǵy aýdandardy damytý týraly aıtty.
Oblys ortalyǵynan shamamen 400 shaqyrymdaı qashyqtyqta Qytaı Halyq Respýblıkasymen shekaralas ornalasqan bes aýdannyń damý qarqyny baıaý. Osy rette, ortalyq pen shalǵaı aımaqtardyń arasyndaǵy jaǵdaıdy teńestirý úshin barlyq damytý joldary men problemalar tereń pysyqtalyp, Kúrshim, Tarbaǵataı, Katonqaraǵaı, Zaısan, Úrjar aýdandary halqynyń ómir súrý sapasyn jaqsartý boıynsha keshendi josparlar qabyldandy.
– Barlyq josparlanǵan is-sharalardy sheshý úshin qolda bar bıýdjettik jáne bıýdjetten tys resýrstar jumyldyryldy, memlekettik qoldaý quraldary iske qosyldy. Bastapqyda 5 jyl ishinde josparlardy iske asyrýǵa 209 mlrd. teńge baǵyttaý kózdeldi. Búginde bul soma «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» jobalary esebinen 9 mlrd teńgege artyp, 218 mlrd. Boldy. Onyń ishinde 44 mlrd teńge bıylǵa qarastyrylǵan, – dedi Danıal Ahmetov.
Keshendi josparlarǵa ınfraqurylymdy jaqsartý, aýyl sharýashylyǵyn, kásipkerlikti, bilim jáne densaýlyq saqtaý salalaryn damytý, sondaı-aq jańa jumys oryndaryn qurý sharalary engizilgen.
– Bizdiń shekaralyq aýmaqtarda orasan zor qorlar men básekelestik artyqshylyqtar bar. Ony tıimdi paıdalaný halyqtyń ekonomıkalyq turǵydan belsendi bóliginiń shekaralyq aýdandarǵa aǵylýyna septigin tıgizedi, – dep túıindedi óńir basshysy.
ShQO aqparat ortalyǵy
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
DDSU Qazaqstan vaktsınasyn qashan tirkeıdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Qazaqstan ǵalymdary ázirlegen koronavırýsqa qarsy QazCovid-in (QazVac) vaktsınasyn qashan tirkeýi múmkin? Bul saýalǵa Bıologııalyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi ǵylym-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Kúnsulý Zakarııa jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymyna ótinim berip qoıdyq. Protsedýra kúrdeli ári uzaqqa sozylady, qujattardy daıyn bolýyna qaraı usynamyz. Búginde bul máselege oraı elimizdiń Syrtqy ister mınıstrligi úlken kómek kórsetip jatyr. Sonymen qatar Densaýlyq saqtaý mınıstrliginen de keńes alyp otyrmyz», - dedi dedi ol QazAqparat tilshisine telefon arqyly bergen suhbatynda.
Onyń atap ótýinshe, Qazaqstandaǵy AQSh Elshiligi qazaqstandyq tarapqa konsýltantynyń qyzmetin usynǵan.
«Ol bizge vaktsınamyzdy tirkeý máselesi boıynsha keńes beredi. ıAǵnı, bul máselede birneshe tarap, atap aıtqanda Syrtqy ister mınıstrligi, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Qazaqstandaǵy AQSh Elshiligi jáne bizdiń ınstıtýt tyǵyz jumys istep jatyr», - dedi ınstıtýt basshysy.
Sonymen qatar ol Qazaqstan vaktsınasyn tirkeý protsedýrasy qansha ýaqytqa sozylýy múmkin ekendigin de aıtty.
«Tirkeý máselesinde ýaqyt shekteýi joq. Munyń barlyǵy qujattarymyzdyń sapasyna baılanysty. Eger olardyń kóńilinen shyqsa, talaptary men normalaryna saı kelse, onda másele tezirek sheshiledi», - dedi Kúnsula Zakarııa.


text: 2 Bir gün perişdeler*+ Ýehowanyň huzuryna+ gelip, öz ýerlerinde durdular. Şeýtan hem olar bilen Ýehowanyň huzuryna geldi we öz ornunda durdy+.2 Ýehowa Şeýtana: «Nireden gelýärsiň?» diýdi. Şeýtan: «Men ýer ýüzüne aýlanyp, syn etdim»+ diýip, Ýehowa jogap berdi.3 Ýehowa Şeýtana: «Gulum Eýýuba üns berdiňmi? Ýer ýüzünde Eýýup ýaly halal, Hudaýa wepaly*+, Alladan gorkýan we erbetlikden gaça durýan adam ýokdur. Sen meni Eýýuba garşy öjükdirip+, ony nähak ýere heläk etdirjek bolýarsyň, ýöne ol şonda-da maňa wepaly*»+ diýdi.4 Şonda Şeýtan Ýehowa: «Adam şirin jany üçin ähli zadyndan geçer.5 Eliňi uzadyp, agyr kesele duçar edip* gör hany, ol saňa aç-açan* gargamazmy?»+ diýdi.6 Ýehowa Şeýtana: «Bolýar, Eýýuby seniň eliňe berýärin, ýöne janyna degme» diýdi.7 Şeýtan Ýehowanyň huzuryndan gitdi. Ol Eýýubyň depesinden tä dabanyna çenli agyryly çybanlar çykardy+.8 Eýýup külüň üstünde oturyp, küýzäniň bölekleri bilen endam-janyny gaşardy+.9 Hatda Eýýubyň aýaly hem: «Entegem Hudaýa wepaly galjak* bolýarsyňmy? Alla gargap öleniň gowy dälmi?» diýdi.10 Eýýup bolsa aýalyna: «Sen akmak aýal ýaly gepleýärsiň. Biz hak Hudaýdan ýagşylygy kabul edip, ýamanlygy kabul etmeli dälmi näme?»+ diýdi. Başyna betbagtçylyk inse-de, Eýýup dili bilen günä etmedi+.11 Eýýubyň başyna düşen betbagtçylyklary eşiden üç dosty: teýmanly Alypaz+, şuwaslardan+ Bildat+ we nagamatly Sapar+ ýola düşdüler. Olar duşuşyp, Eýýuba duýgudaşlyk we göwünlik bermäge bile gitmegi makul bildiler.12 Olar uzakdan Eýýuby tanamadylar, ýöne golaýyna baryp, gözüne ynanmadylar. Olar möňňürip aglaşdylar, ýakasyny ýyrtdylar we başyndan gum sowurdylar+.13 Olar Eýýubyň ýanynda ýedi gije-gündizläp oturdylar. Eýýubyň çekýän jebir-jepasyny+ görüp, olaryň hiç biri geplemedi.


text:
Gyrgyzystanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (GSTB) başlangyjy esasynda sişenbe güni Türkmenistanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň we Eýranyň demir ýol edaralarynyň ýolbaşçylarynyň hem-de diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylarynyň arasynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly gepleşik geçirildi. Gepleşigiň dowamynda täze demir ýol geçelgesini döretmek baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşi ýaly, täze taslama Eýranyň Bandar Abbas portunyň üsti bilen Türkmenistana, Gyrgyzystana we Özbegistana konteýner gatnawlaryny ýola goýmagy maksat edinýär.
Bilermenleriň deslapky hasaplamalaryna görä, Bandar Abbas portunyň üsti bilen Hytaýdan, Hindistandan we Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlaryndan konteýner gatnawlarynyň ýola goýulmagy, olaryň daşalmagynyň möhletini 45 günden 21 güne çenli azaldar.
Täze geçelgäniň netijeliligini barlamak üçin GSTB gyrgyz işewürlerini Hytaýdan, Hindistandan we Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlaryndan getirilýän harytlary “Bandar Abbas-Türkmenistan-Özbegistan-Gyrgyzystan” ugry boýunça Gyrgyzystana ugratmagy teklip etdi.
Özbegistanyň, Türkmenistanyň we Eýranyň demir ýol edaralarynyň wekilleri şu ýylyň maý aýynyň başynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly maslahat geçirdiler. Gepleşigiň dowamynda “Özbegistan – Türkmenistan – Eýran – Oman” (Aşgabat şertnamasy) geçelgesinde synag otlusynyň gatnawyny utgaşdyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
Vıtse-premer Pavlodar oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn tekserdi
PAVLODAR. QazAqparat - Premer-Mınıstrdiń orynbasary Roman Sklıar oblysqa jumys sapary barysynda kásiporyndardy, ınfraqurylym obektilerin qarap shyqty, oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máselelerin qarady, dep habarlaıdy primeminister.kz.
Oblys ortalyǵynda R. Sklıar respýblıkalyq magıstraldiń Pavlodar men Semeı arasyndaǵy ýchaskesiniń rekonstrýktsııasymen tanysty, jaýapty mekemelerdiń esepterin tyńdap, qurylǵan kólik ınfraqurylymynyń barlyq sapa standarttaryn qamtamasyz ete otyryp jumysty ýaqytynda aıaqtaý boıynsha tıisti tapsyrmalar berdi.
Jumys sapary aıasynda vıtse-premerge «Dostyq» yqshamaýdanyndaǵy turǵyn úı qurylysynyń barysy tanystyryldy.
Búgingi kúni jańa shaǵyn aýdanda 5 turǵyn úı paıdalanýǵa berildi.
Ýspen aýdanynda Roman Sklıar men aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevke ónimderi Qazaqstan óńirlerine jetkiziletin «Galıtskoe» JShS sút fermasynyń qyzmeti tanystyryldy.
Jumys saparynyń sońynda Roman Sklıar aımaqta elektr jáne jylý energetıkasyn damytý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi.
Jumys saparyna, sonymen qatar, energetıka jáne ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstrleri, IIDM Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq komıtetiniń tóraǵasy qatysty.


text:
DMCA (Digital Millennium Copyright Act), Birleşen Milletler kanunlaryndan herekete başlan Internet üstünde bolan gorag sistemidir. DMCA goşulan web sahypalaryň ýazgylary awtomat şekilde goraga alynyp tölegli şekilde rugsatsyz alynan ýazgylaryň web sahypasyny Hosting firmasy bilen habarlaşyp web sahypany hostingden bozmagyny talap etýär we şol web sahypany uly gözleg sistemlerinden aýyrýarlar.Ýagny Google. Bing. Yandex ýaly sistemlerden şol saýt hakynda gözletseň hem hiç hili jogap çykmaýar.
Biziň ulanma maksadymyz hakynda aýtsak, Saýtdaky özümize degişli ýazgylaryň başga ýerlerde paýlaşylmagynyň öňüni almak we bu ýazgylaryň Internetde bize degişlidigini görkezmek üçindir. Mysal üçin siziň ýazgyňyzy başga bir web saýt alyp öz adyna geçirip biler. Ynha şunuň üçin hem sizden habarsyz ýazgylaryňyzy almak isleýänleriň öňüne geçmek üçin DMCA ulanmagyňyzy maslahat berýäris.
Ilki DMCA sistemine agza bolanyňyzda Ýyllyk 100$ töläp web saýtyňyzy tanatýarsyňyz. Şeýlelik bilen Sistem siziň saýtyňyzyň her bir salgysyny goraga alýar. Haçanda başga bir web saýt siziň ýazgyňyzy alanda size bildiriş berilýär. Siz hem öz DMCA hasabyňyzda şol salgyny Takedown (düşürme) funksiýasy bilen alyndy diýip 199$ töleg garşylygynda ugratýarsyňyz. Siziň ugradan günüňizden başlap hem şol saýtyň üstünde kanuna laýyk hereketden çykdy diýip Hosting firmasyna ugratýarlar. Hosting firmasy bolsa şol web sahypany ýada alynan ýazgyny şol saýtdan bozýar we uly gözleg sistemlerinden aýyrýarlar.
Bir saýtyň DMCA bilen goraglydygyny nädip bilmeli?
Bir web sahypanyň DMCA bilen goraglydygyny bilmek üçin web sahypanyň iň aşagynda suratdaky ýaly şekiljik durýandyr. Şol hem Saýtyň DMCA sistemi bilen goralýandygyny görkezýändir.
Haçanda siz DMCA sisteme agza bolanyňyzda size degişli hasabyňyz bolýar şol ýerde hem siziň alynan ýazgylaryňyz we goralýan salgylaryňyz durýar.
Aşakdaky suratda web sahypanyň goralýan salgylaryndan birnäçesini görýäris.
Aşakdaky suratda bolsa saýtymyzdaky alynan ýazgylardan biri:
- Bu bölümdäki salgy biziň salgymyz.
- Bu bölümdäki bolsa biziň ýazgymyzy alan saýtdyr.
Haçanda ýazgymyz alynanda suratdaky şekilde bolýar. Haýsy saýt alan bolsa şol saýty hem bize görkezýär. Mundan soňra etmeli işimiz bolsa ýekeje düwmä basyp. Takedown funksiýasyny işletmekdir. Işleden mahalymyz hem kanuna laýyk däl hereketi bilen DMCA sistemi öz işini ýerine ýetirýär.
Biziň resmi web salgylarymyz: http://owrenmeli.biz http://blog.tsoltanov.com Şu iki salgy bize degişlidir. Owrenmeli/com bize degisli daldir. Bu sayt diňe biziň işimize guwanyp özi hem biziň ýaly bolmak isleýänlerden biri bolmagy çemeli. Çünki Ýazgylary bize degişlidir. Bu hem bizi diýseň begendirýär sebäbi edýän işlerimiziň ýerine düşýändigini we okyjylarymyza peýdamyzyň bardygyny görýäris.
Internetde blog ýazyjysy bolsaňyz hiç hili başga web saýtlardan almajak boluň çünki mundan beýläk internet kanunlary hak-hukuklary diýseň güýçlenýär. Bu diýmek internetde hem durmuşdaky ýaly adalat kanun bardyr. Ähli zat kanuna görä hereket etýändir. Okanyňyz üçin köp sagboluň
DMCA sistemine agza bolma isleseňiz şu ýere basyň www.dmca.com
Öwrenmeli LINE@ hasabymyza goşulmak üçin şu ýere basyň: https://goo.gl/GAUHbA
Jemi 6,202 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy


text:
Daily Archives: 2021-10-11
12-nji oktýabr ýyldyzlar näme diýýär? Gündelik Täleýnama
Hormatly okyjylarymyz! “Atavatan Türkmenistan” halkara žurnalynyň www.atavatan-turkmenistan.com internet saýty her gün täleýnamany dykgatyňyza ýetirýär. Siz hem öz ýyldyzyňyza görä täleýnamaňyz bilen gyzyklanýan bolsaňyz, onda www.atavatan-turkmenistan.com internet saýtyndan daşlaşmaň. Siz saýtymyzyň “Seniň...
Pablo Pikassonyň eseri auksiona çykaryldy
Pablo Pikassonyň çeken suraty Gonkongda 24,6 million dollara satyldy. Bu barada “Sotheby” auksion öýüniň guramaçylary habar berdiler. Eser 191,651 müň gonkong dollaryna (24,61 million...
Hindistan Gyrgyzystana grant hem-de karz berer
Şu ýylyň 10-11-nji oktýabrynda Gyrgyz Respublikasynyň daşary işler ministri Ruslan Kazakbaýew Gyrgyzystana resmi sapar bilen gelen Hindistan Respublikasynyň daşary işler ministri Subramanyam Jaişankar bilen...
Nobel hepdeligi: ykdysadyýet baýragynyň ýeňijileri belli boldy
Umuman, 4-10-njy oktýabr aralygynda halkara jemgyýetçiligindäki iň abraýly baýraklaryň biri hasaplanýan Nobel baýragynyň lukmançylyk, fizika, himiýa, edebiýat we parahatçylyk ugurlary boýunça ýeňijileri mälim edildi. Bu...
Aziýanyň suratkeşiniň suraty auksionda satyldy
“Sotheby” auksion öýüniň ýerli bölüminiň habaryna görä, Gonkongda geçirilen auksionda Aziýanyň iň abraýly hytaýly suratkeşi Çžan Dasýanyň (1899 - 1983) çeken suraty 27,5 million...
“Play Store” -yň dizaýny üýtgeýär
“Android” ulanyjylarynyň hepdede azyndan bir gezek girip görýän “Play Store” täze dizaýny bilen has minimalistligini görkezdi. “Android 12” -iň girizilmegi bilen “Google” programmalarynda dizaýn öwrülişiginiň...
Alymlar dünýäniň iň pes temperaturasyny ölçediler
Alymlar laboratoriýa gurşawynda iň pes temperaturanyň ölçegini amala aşyrdylar. Birnäçe sekunt dowam eden synagda "nol" diýlip atlandyrylýan 0 kelwin (-273.15 Selsius) 38 pikokelwine deň...
Sanjymlar “Covid-19”-a garşy 90 göterim täsirli
Fransiýada geçirilen giň gerimli ylmy-barlag işleriniň netijesine görä, koronawirus ýokanjyna garşy sanjymlaryň, hatda "Delta" wariantyna garamazdan, bu howply wirusyň öňüni almakda ýokary täsir edýändigi...
Ilon Mask Ýewropada zawodyny açmakçy
Amerikaly elektrik awtoulag öndürijisi "Tesla" kompaniýasy Ýewropadaky ilkinji zawodynda dabara geçirdi. Berlinde geçirilen dabara gatnaşan kompaniýanyň baş direktory Ilon Mask: "Birnäçe aýdan önümçilige başlamagy...
Taýfunlardan elektrik öndüriler
Taýfunlar (Ýuwaş okeanyň günbatar böleginde bolýan güýçli tupan, harasat) howa hadysasy Ýaponiýada möwsümleýin bolýar. Ilkinji taýfun gözleg merkezi döredildi. Häzir bolsa, taýfunlardan peýdalanyp, gaýtadan...
12Page 1 of 2


text:
Bul máselege baıaǵyda núkte qoıylýy kerek edi. Glýbokoe aýdanyndaǵy «Prıırtyshe 1» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń basshysy Vıktor Leontev kásibin dóńgeletýde kedergilerdiń baryn aıtyp, tıisti oryndarǵa bir emes, birneshe ret shaǵymdanǵan. Alaıda onysynan esh nátıje shyǵara almaǵan. Qaıda jazsa da, máseleniń sheshimi aýdandyq ákimdikke kelip tirelgen.
Endi mine, Glýbokoe aýdany ákiminiń orynbasary kásipkerden para aldy degen kúdikpen quryqtalyp tyndy.
Resmı portaldardaǵy málimetterge kóz júgirtsek, sot kabınetinde osy is boıynsha basty sot talqylaýyn 12 shildege taǵaıyndaý týraly 2021 jylǵy 29 maýsymdaǵy qaýly jarııalanǵan. Ol jerde isti toqtata turýǵa eshqandaı negiz joq delingen. Iаǵnı kúdiktini kúzetpen ustaý túrindegi bultartpaý sharasy ózgerissiz qaldyrylǵan.
Al aýdan ákiminiń orynbasary 24 sáýirde «Prıırtyshe 1» JShS basshysy Vıktor Leontevtiń aryzynan keıin ustalǵan kórinedi. Ol laýazymdy tulǵalardyń oryndalǵan jumystar aktisine kedergisiz qol qoıǵany úshin aqsha qarajatyn bopsalaý deregine jáne quny 56 mıllıon teńge bolatyn aýdandyq mańyzy bar avtojoldardy qysqy jáne jazǵy kútip-ustaý boıynsha kórsetiletin qyzmetterge tender ótkizý barysynda onyń kásiporny biliktilik talaptaryna sáıkes kelmeýin alǵa tarta otyryp, zańsyz jaramsyz dep tanylǵanyna shaǵymdanǵan. Al shyn máninde, kásiporyn 15 jyldan asa ýaqyt boıy aýdan joldaryna qyzmet kórsetip kelgen eken. Osynshama tájirıbesi bar ujymnyń «biliktilik talaptaryna saı kelmeı qalýynyń» ózindik syry bar bolyp shyqty.
– Bizdiń kompanııamyz buǵan deıin memleket menshiginde bolyp, jol jóndeý jumystarymen aınalysqan. 2019 jyly ǵana jekeshelendirilip, tyń kúshpen jumysqa kirisken. Alaıda jekeshelendirý shartynyń negizinde kásiporyn 5 jyl ishinde óz beıinin ózgerte almaıdy. Onyń maqsaty – aýdandyq mańyzy bar joldardy kútip ustaý. Iаǵnı kompanııa bul jumystardan basqa jumystardy oryndaı almaıdy. Sóıte tura, bizge buryn atqaryp kelgen jumysymyzben aınalysýǵa múmkindik berilmegenine qalaı renjimessiń?! – deıdi seriktestik dırektory Vıktor Leontev.
Onyń aıtýynsha, jergilikti sheneýnikterdiń qaharyna ushyraǵan kásiporynnyń 23 jumyskeri qazirgi ýaqytty jumyssyz qalǵan. Ashpaǵan esigi, barmaǵan jeri qalmaǵan soń Vıktor Leontev oblystan ádildik tabýdan kúder úzip, el Prezıdentine júginýge májbúr bolǵan. Memleket basshysy kásipkerdiń shaǵymyn Bas prokýratýraǵa tekserýdi tapsyrǵan. Onyń nátıjesi belgili bola bastaǵan sııaqty. Para aldy degen kúdikpen aýdan ákiminiń orynbasary ustalǵandyǵy – sonyń aıǵaǵy.
El Prezıdenti usynǵan «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy, mine, osylaı júzege asyp jatqandyǵyna Vıktor Leontev syndy kásipkerler úlken úmit artyp otyr. Shyndyǵynda, bul tipten Memleket basshysyna jetkizbeı-aq, oblys deńgeıinde sheshiletin másele edi ǵoı.
Baıaǵyda jurt: «Bastyqqa para berme, bara ber», deýshi edi. Qazirgi sheneýnikter: «Para bermeseń, bara ber...», deıtin bolǵany ma, qalaı?
Qazir glýbokoelyqtar tergeý júrgizilip jatqan shýly istiń sońy nemen aıaqtalatyndyǵyn taǵatsyzdana kútip otyr. О́ıtkeni qoldanystaǵy zańnama boıynsha kúdikke ilingen orynbasarynyń qylmysy sot arqyly dáleldense, aýdan ákimi otstavkaǵa ketýge tıis. Jurt kóńilinde «Qarǵa qarǵanyń kózin shuqymaıdy» degen emes pe? Ádildik izdegen kásipkerdiń de endigi jaǵdaıy qalaı bolar eken?..», degen alańdaýshylyq ta bar.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
Qyzylorda oblysynda kúzgi egin jınaý jumysy aıaqtaldy
Aımaqtar • Búgin, 22:13
Tennıs: Nedovesov Antverpen týrnıriniń jartylaı fınalyna shyqty
Sport • Búgin, 21:51
Reseıde KVI-diń órshýine baılanysty bir aptalyq demalys jarııalandy
Álem • Búgin, 21:32
BQO qarjy basqarmasyna jańa basshy taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Búgin, 21:10
Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
Aımaqtar • Búgin, 20:48
Qazaqstan men Qytaı taýar tasymalyn talqylady
Ekonomıka • Búgin, 20:32
Aýǵandyq áıelder taǵy da sherýge shyqty
Álem • Búgin, 20:09
Qazaqstan ósimdik ósirýshileriniń alǵashqy respýblıkalyq sleti ótti
Qazaqstan • Búgin, 19:50
Oqýshylardyń mańdaıyna «dápter» dep jazǵan muǵalimge qatysty mınıstr pikir bildirdi
Bilim • Búgin, 19:40
Zaǵıp jandarǵa arnalǵan kitaphanalar qory artady
Qoǵam • Búgin, 19:25
Sómkesinde Prezıdenttiń kitaby joq stýdent oqýdan shyǵarylady
Álem • Búgin, 19:15
Ulttyq joba aıasynda 2025 jylǵa deıin 1241 mádenı nysan jóndeledi
Qazaqstan • Búgin, 19:05
Golovkın DAZN-men kelisimshartyna túzetýler engizdi
Boks • Búgin, 18:55
Tiji jáne Nickelodeon mýltfılmderi qazaq tiline aýdarylady
Qazaqstan • Búgin, 18:45
Qazaqstan Halqy Assambleıasy keńesiniń keńeıtilgen otyrysy ótti
Qazaqstan • Búgin, 18:35
Aqmola oblysynyń eks-sheneýnigine memleketaralyq izdeý jarııalandy
Qoǵam • Búgin, 18:25
Túrkistan oblysy mektepterinen buzýshylyqtar anyqtaldy
Aımaqtar • Búgin, 18:15
Aýa raıyna baılanysty birneshe óńirge eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Búgin, 18:04
Qazaqstanda kómir qory kólemi 34 mlrd tonnaǵa jýyq – IIDM
Qoǵam • Búgin, 18:00
Bilim mınıstri Túrkistandaǵy oqýshy ólimine qatysty pikir bildirdi
Bilim • Búgin, 17:52
«Ulttyq Rýhanı jańǵyrý» Ulttyq jobasy tanystyryldy
Qoǵam • Búgin, 17:41
Senatta «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» zań jobasy tanystyryldy
Ekonomıka • Búgin, 17:37
Sanaqqa baılanysty jalǵan aqparat tarady
Qoǵam • Búgin, 17:28
Qazaqstan quramasy FIFA reıtınginde taǵy 5 satyǵa tómendedi
Fýtbol • Búgin, 17:17
Shymkent turǵyny kontrafaktilik temeki satqany úshin sottaldy
Vıdeo • Búgin, 17:12
Oqıǵa • Búgin, 17:08
Almatyda jańa ýnıversıtet ashyldy
Bilim • Búgin, 17:02
Aqtaýda karateden Qazaqstan chempıonaty aıaqtaldy
Sport • Búgin, 16:53
Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵy qalaı toılanady
О́ner • Búgin, 16:39
Qazaqstan quramasy bokstan álem chempıonatyna jańa kapıtan taǵaıyndady
Sport • Búgin, 16:30
Qazaqstandyq palýan ardagerler arasynda álem chempıony atandy
Sport • Búgin, 16:25
Otandyq fılmderdiń úlesi artady
Qazaqstan • Búgin, 16:20
A.Mamın Batys óńiriniń iri avtomagıstralin rekonstrýksııalaý barysyn tekserdi
Úkimet • Búgin, 16:20
Kókshetaýlyq pedagog oqýshylardyń mańdaıyna jazý jazǵan
Aımaqtar • Búgin, 16:15
«Ulttyq rýhanı jańǵyrý» jobasyna 119 mlrd teńge bólinedi
Qazaqstan • Búgin, 16:10
BQO-da jaıaý júrginshini júk kóligi qaǵyp ketti
Oqıǵa • Búgin, 16:02
Aıda Balaeva «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» jobasynyń negizgi maqsatyn aıtty
Qoǵam • Búgin, 15:56
Qaırat Kelimbetov: Memleket máseleni estıdi, kóredi jáne sheshedi
Suhbat • Búgin, 15:50
Memlekettik tilge qoǵamnyń suranysy artyp keledi
Qoǵam • Búgin, 15:49
Aqtaýda eki azamattan 10 keliden asa esirtki tárkilendi
Oqıǵa • Búgin, 15:42
Prezıdenttiń QHA Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózi
Prezıdent • Búgin, 15:39
Almaty turǵyny kishkentaı balasyn jolǵa qaldyryp ketti
Aımaqtar • Búgin, 15:35
Úndistanda nóser jaýynnan qaza tapqandar sany 50-den asty
Álem • Búgin, 15:29
Almatyda koronavırýs juqtyrǵan 133 naýqas jansaqtaý bóliminde jatyr
Aımaqtar • Búgin, 15:22
Prezıdent Dostoevskııdiń 200 jyldyǵyn uıymdastyrýdy usyndy
Prezıdent • Búgin, 15:11
Elordada polıseılerdi qarýmen qorqytqan er adam ustaldy
Oqıǵa • Búgin, 15:04
«Podmoskovnye vecheradan» «Jaılaýkól keshterine» deıin
Ádebıet • Búgin, 14:55
Úıi órtenip ketken rıdderlikter jańa baspanaǵa kóshti
Aımaqtar • Búgin, 14:54
Atyraýda kúzet qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary sottaldy
Aımaqtar • Búgin, 14:44
Reseıde «delta shtamynyń» jańa túri anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 14:34
Petropavl mektepterine alashtyqtardyń esimin berýdi usyndy
Aımaqtar • Búgin, 14:28
Prezıdent: Kúrdeli ári problemaly jaǵdaılar týraly ashyq aıtylýy kerek
Prezıdent • Búgin, 14:17
Koronavırýs • Búgin, 14:08
Tramp óz áleýmettik jelisin quratynyn jarııalady
Álem • Búgin, 13:58
Erteń el aýmaǵynda jaýyn-shashyn, kóktaıǵaq, boran bolady
Aýa raıy • Búgin, 13:40
Prezıdent etnosaralyq máselelerge nazar aýdarýdy tapsyrdy
Prezıdent • Búgin, 13:31
«Naýqastar esinen tanyp qalady» - Bekshın taǵy boljam jasady
Koronavırýs • Búgin, 13:21
«Jańǵyrý joly» qozǵalysyn qaıta qurǵan jón - Prezıdent
Prezıdent • Búgin, 13:13
Boks • Búgin, 13:04
Elimizdiń bas sanıtarııa dárigeri jańa qaýlyǵa qol qoıdy
Koronavırýs • Búgin, 12:53
Saakashvılı Grýzııaǵa júk kóligine jasyrynyp keldi – Prokýratýra
Álem • Búgin, 12:45
Kúrshim ózeni de lastana bastady
Ekologııa • Búgin, 12:38
Toqaev el tarıhy jaıly Tik-Tok joba jasaýǵa qoldaý bildirdi
Prezıdent • Búgin, 12:38
Nur Otan saılaýaldy ýádelerin oryndady ma?
Úkimet • Búgin, 12:30
Pfizer vaksınasy týraly túsindirý jumysyn kúsheıtý qajet
Koronavırýs • Búgin, 12:22
Medısına • Búgin, 12:20
Shymkentte jyl basynan beri 3 myńǵa jýyq otbasy baspanamen qamtyldy
Aımaqtar • Búgin, 12:17
Qoǵamdyq kelisim mekemeleri qyzmetkerleriniń jalaqysyn kóbeıtý kerek – Prezıdent
Prezıdent • Búgin, 12:15
QR Aqparat mınıstrligi mańyzdy habarlama jarııalady
Qoǵam • Búgin, 12:12
Senator: Mektepter men ýnıversıtetterdi zeınetkerler kúzetedi
Qazaqstan • Búgin, 12:05
Uqsas jańalyqtar


text:
Praýs: “Türkiýe we Katar Kabuldan gündelik uçar saparlarynyň başladylmagy üçin tagalla edýär”
ABŞ-nyň Döwlet sekretarlygynyň metbugat geňeşçisi Ned Praýs, Kabul howa menzilinden çarter uçar saparlary bilen birlikde gündelik uçar saparlarynyň başladylmagy üçin Türkiýäniň we Kataryň tagalla edýändigini habar berdi.
ABŞ-nyň Döwlet sekretarlygynyň metbugat geňeşçisi Ned Praýs, gündelik metbugat brifinginde Owganystandaky ýagdaýyň üstünde durup geçdi. Kabuldaky Hamid Karzaý howa menzilinden çarter uçar saparlarynyň guralmaga başlandygyny aýdan Praýs, howa menzilinden gündelik uçar saparlarynyň amala aşyrylmagynyň bolsa hem owgan halky, hem halkara jemgyýet hem-de Taliban üçin möhümdigini beýan etdi.
Mazari-Şerif şäherinden guralmagyna garaşylýan uçar saparlaryň başladylmazlygy bilen bagly hadysalara ýakyndan gözegçilik edýändiklerini aýdan Praýs, şäherden uçar saparlarynyň başladylmagynyň gerekdigini we bu ugurda iş alyp barýandyklaryny mälim etdi.
Beýleki tarapdan Ned Praýs 31-nji awgustndan bäri Owganystandan 36 amerikan raýatynyň we ABŞ-da ýaşamaga rugsatnamasy bolan ýene-de 24 adamyň çykarylandygyny aýan etdi.
Degişli Habarlar
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi
Russiýada bolan fabrik ýangynynda 16 adam ýogaldy
Russiýanyň Rýazan sebitindäki fabrikleriň birinde bolan ýangynda 16 adam ýogaldy


text:
Ońtústik Qazaqstandaǵy asýlarda jolaýshylar qutqaryldy
ShYMKENT. QazAqparat - Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy asýlarda jolaýshylar qutqaryldy. Sońǵy úsh kúnde oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń qyzmetkerleri Báıdibek aýdanyndaǵy Shybyqbel asýynan 28 adamdy qar qursaýynan alyp shyqty, -dep habarlaıdy QazAqparat HAA tilshisi.
Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń bas mamany Zarıpa Turysbekovanyń sózinshe, asýdaǵy qutqarylǵan jolaýshylardyń arasynda bir aılyq sábı de bolǵan. Oblys turǵyndarynyń tıisti eskertýlerge nemquraıly qaraýy osyndaı jaǵdaılarǵa tap boldyrýda eken.
«Qutqarý sharalaryna tótenshe jaǵdaılar qyzmetinen bólek jolǵa jaýapty mamandar da jumyldyryldy. Osy mekemeniń arnaıy úsh tehnıkasy jolda turyp qalǵan alty kólikti alyp shyqty. 22 jolaýshy qaýipsiz jerge jetkizilip, alǵashy kómekter berildi»,-deıdi Z. Turysbekova.
Óńirdegi jol júrýge qaýipti aýmaqtardyń qatarynda sondaı-aq Sozaq aýdanyndaǵy Odaman bulaq pen Taskómirsaı asýlary da bar. Kúni búgin bul asýlardaǵy jol jabylǵan. Al, Túlkibas aýdanyndaǵy Shaqpaq baba asýynda jyl saıyn júzdegen jolaýshy men kólikter turyp qalady. Jyl basynan beri óńirdiń qutqarýshylary qar qursaýynan shyǵa almaı qalǵan 60 tan asa adamǵa qolushyn sozdy.
- Metall konstrýktsııanyń astynda qalǵan áıel: Sotqa deıingi tergeý bastaldy
- Máskeýde qatty jelden Kreml qorǵany zaqymdandy
- Pavlodarda órtengen úıden 58 jastaǵy áıeldiń denesi tabyldy
- Almaty oblysynda jigitin qyzǵanǵan áıel aýyl turǵynyn segiz jerden pyshaqtady
- Qyzylordada bir jarym aı buryn joǵalyp ketken er adamnyń denesi tabyldy
- Elordada tóbesine metall konstrýktsııa qulaǵan áıel aýrýhanaǵa tústi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Özlerini “Milli gozgalaň hereketi” diýip atlandyrýan we gowşak ýaraglanan bu obalylar talybanlary agyr ýitgilere uçradyp, olary onlarça obadan we Gazni welaýatynyň birnäçe etraplaryndan kowup çykarmagy başardylar.
Talybanlaryň rehimsiz düzgünlerine garşy halkyň nägileliklerinden gözbaş alýan bu hereket talyban söweşijilerini oňaýsyz ýagdaýa salýar. Ozalbaşdan talybanlar oba ýaşaýjylarynyň öýlerini otlap, ýaşulularyny alyp gaçyp, ýerli ilata güýçli basyşlara sezewar etdiler. Ýöne oba ýaşaýjylarynyň garşylygynyň dowam etmegi netijesinde, talyban söweşijileri yza çekilip, ýerli ilat bilen gepleşik geçirmegi teklip etdiler, emma obalylar olaryň bu teklibini ret etdiler.
Gozgalaňyň ilkinji başlan ýeri bolan Gazni welaýatynyň dartgynly Andar etrabynyň ýaşaýjysy Ahmad Waliniň aýtmagyna görä, gozgalaň maý aýynda welaýat häkimliginiň talybanlar üçin esasy transport serişdesi bolan motosiklleri sürmegi gadagan etmegi bilen başlanypdyr.
Ahmad Wali talybanlaryň şol gadagançylygyň ýatyrylmagy üçin hökümete basyş etmek maksady bilen, ýerli halka azar berip başlandygyny aýdýar: “Adamlara daşary çykmak gaty kyndy. Mekdepleriň we keselhanalaryň hemmesi ýapylypdy. talybanlar tarapyndan azar berilmezden, hiç kim hiç ýere gidip bilenokdy”.
Talybanlar bilen dil tapmadylar
Andar etrabynyň ýerli ýaşaýjylary talybanlar bilen ylalaşmak üçin synanyşandyklaryny, ýöne onuň başa barmandygyny aýdýarlar. Ýerliler hatda mekdepleri we bazarlary açyp, ýollaryň we guýularyň bejerilmegine rugsat berseler, özleriniň talybanlaryň tarapynda hökümetiň garşysyna bilelikde göreşmegi-de teklip edendiklerini aýdýarlar.
Talybanlar olaryň bu talabyny ret edensoňlar, ýerliler öz obalaryna gaýdyp, öz aralarynda birleşýärler. Bu hem “Milli gozgalaň hereketiniň” döremegine esas bolýar. Ertesi güni atyşyk başlanýar, talybanlar başda berk garşylyk görkezýär.
Andar etrabynyň ýaşaýjysy Barýolaý Andaryň aýtmagyna görä, ýüzlerçe agzasy bolan bu bileleşik onlarça söweşijini tutup, türmä basypdyr we başga-da onlarçasyny özara çaknyşyklarda atyp öldüripdir. Ol bileleşigiň netijesinde sebitde tertip-düzgüniň we durmuşyň köp ugurlarynyň kadaly ýagdaýa dolanandygyny aýdýar: “Hemme adamlar bu bileleşikden gaty razy. Alla ýol berse, olar öz söweşlerini beýleki ýerlerde-de alyp bararlar. Olar howpsuzlygy üpjün edip, bize uly kömek etdiler. Talyban tarapyndan ýapylan mekdepleriň ählisi açyldy”.
Talybanlar ýerli ilatyň bu bileleşigini Kabulyň resmileri we ABŞ tarapyndan taýýarlanan ýörite bir plan diýip atlandyryp, muny ýazgarýar. Bu ýazgarmany “Milli gozgalaň bileleşigi” doly ret edýär.
Bu bileleşigiň agzasy Abdul Karim Han: “Talybanlar biziň halkymyza zulum we sütem edýär. Olar hüjüm edip, obanyň ýaşulularyny we bileleşigiň ýolbaşçylaryny öldürýärler. Biziň öz serişdelerimiz bar, bu söweşi öz serişdelerimiz bilen alyp barýarys” diýip, gürrüň berýär.
Hökümetden goldaw islänoklar
Owgan hökümeti talybanlara garşy ýerli gozgalaňy goldaýandygyny aýtdy, ýöne muňa maliýa hem-de tehniki taýdan goldaw berýändigini tassyklamady.
Gazna welaýatyndan parlamentiň öňki agzasy Daud Sultonzoýyň aýtmagyna görä, bu bileleşik ilat tarapyndan berilýän goldawdan we abraýdan mahrum bolmakdan ätiýaç edip, hökümetden goldaw almakdan gaça durýar.
“Talybana garşy hereket hökümetden goldaw alyp we hökümet bilen baglanyşdyrylyp bilinmez. Sebäbi, hökümetiň ýanaşan zady ýaramazlyga öwrülýär. Şunlukda, şeýle halk hereketine ýardam berer ýaly derejede hökümetde abraý ýok. Bu hereketiň kuwwatynyň halkyň öz içinden gelmegi zerur. Ýöne, beýleki tarapdan, adamlar kän bir ruhlanybam bilenoklar, sebäbi olar ‘eger biz talybanlara garşy söweşsek, onda olaryň ýerine saýlanyp alynmaly ýene-de şu hökümet bolýar’ diýip pikir edýärler” diýip, Daud Sultanzoý ýagdaýy düşündirýär.
“Milli gozgalaň hereketi” soňky aýlarda Andar etrabyndan daşary beýleki goňşy etraplara hem ýaýrady. Bu toparyň berýän maglumatyna görä, şu wagt Gazni welaýatynyň 19 etrabyndan azyndan 10-synda talybanlara garşy gozgalaňlar dowam edýär.
Maglumatlara görä, Gaznidäki hereket bilen göni baglanyşygy bolmasa-da, talybanlara garşy garşylyklaryň uly bolmadyk görnüşi Owganystanyň Paktiýa, Kunar, Nuristan we Lagman welaýatlarynda-da bolupdyr.
Waşingtonyň “Uruş meselelerini öwreniş institutynyň” Owganystan we Pakistan boýunça bölüminiň ýolbaşçysy, bilermen Jeffreý Dressler talybanlara we olaryň metodlaryna garşy köpçülikleýin närazylyklaryň artyp gidip oturmagy bilen, tutuş Owganystanda talybanlardan nägile ilat toparlarynyň ýerlerde talybanlara garşy çykyş etmekleriniň köpçülikleýin hasiýete eýe bolmak potensialynyň bardygyny aýdýar.


text:
Özbegistan we Täjigistan öz raýatlaryna täze biometrik pasportlary 2015-nji ýyla çenli berip gutarmagy planlaşdyrýarlar.
Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugynyň žurnalisti Zamira Eşanowanyň sözlerine görä, Özbegistanda 2012-nji ýyldan başlap berlip başlanan täze pasportlara ilkinji nobatda diplomatlar, döwlet resmileri we 16 ýaşy dolup, ilkinji gezek pasport alan ýaşlar eýe bolupdyr. Galan raýatlara şu ýylyň başyndan başlap, biometrik pasportlar berlip başlanypdyr.
Ýurduň daşynda pasport edinmek
Özbek žurnalistiniň sözlerine görä, Özbegistanyň içinde hem-de ýurduň daşyna çykmak üçin umumy bir pasport ulanylýar. Täze pasport almak bilen bagly esasy kynçylyk pasportlaryň diňe ýurduň içinde berilmegine degişli. Özbegistanyň daşary ýurtlardaky konsulhanalarynda pasport almak düzgüni ýola goýulmandyr.
Pasport bermek düzgüni Türkmenistanyň ilçihanalarynda hem göz öňünde tutulmaýar.
Türkmenistandaky we Özbegistandaky ýagdaýdan tapawutlylykda Täjigistan bilen Gyrgyzystan öz raýatlarynyň daşary ýurtlarda pasport almagy üçin mümkinçilik döredipdirler.
Täjigistan öz raýatlaryna 10 ýyl möhletli täze biometrik pasportlary bilen bir wagtda köne görnüşli bäş ýyllyk pasportlary hem bermegini dowam etdirýär. Üstesine, köne görnüşli pasport has aňsatlaşdyrylan görnüşde berilýär. Täjigistanyň Germaniýadaky ilçihanasynda Azatlyk Radiosyna aýtmaklaryna görä, biometrik pasporty almak üçin raýatlaryň özleri baryp ýüzlenmeli bolsalar, köne görnüşli bäş ýyllyk pasporty özlerine derek başga birini iberip hem alyp bilýärler.
Statistik maglumatlara görä, Täjigistanda her aýda 23 müň çemesi adam täze biometrik pasporty almak üçin resmi edaralara ýüz tutýar. Türkmenistanda pasportlaryň berilmegine degişli statistika köpçülik üçin elýeterli däl.
Täjik synçylarynyň sözlerine görä, Täjigistanda pasport almak bilen bagly kynçylyklar ilkinji nobatda pasport üçin göz öňünde tutulan döwlet töleglerine bagly. Biometrik pasport üçin göz öňnüde tutulan 100 amerikan dollary möçberindäki döwlet tölegi köp raýatlar üçin elýeterli däl.
Poçta arkaly ýüzlenmek
Gyrgyzystanda täze biometrik pasorty almak üçin ýurduň içindäki edaralara hem-de daşary ýurtlardaky ilçihanalara baryp ýüz tutmak hökman hem däl. Gyrgyz žurnalisti Gülaýym Aşakeýewanyň sözlerine görä, zerur dokumentleri poçta arkaly iberip, biometrik pasporty alyp bolýar. Biometrik pasport üçin döwlet tölegleriniň birnäçe görnüşi göz öňünde tutulýar we olar alynýan pasportyň wagt möhletine görä tapawutlanýar.
Gülaýym Aşakeýewanyň sözlerine görä, gyssagly görnüşde 72 sagadyň içinde taýýar bolýan pasportyň bahasy 50 amerikan dollaryna barabar bolýar.
Gyrgyz žurnalisti Gyrgyzystanda täze pasportlara geçişiň “soňky möhletiniň kesgitlenmändigini, munuň basa-baslygyň bolmazlygy üçin edilendigini” belledi.
Türkmenistanda biometrik pasportlara doly geçilmegine sanlyja gün galdy. Şu günler Migrasiýa gulluklarynyň öňünde uly nobatlaryň emele gelendigi, köp raýatlaryň täze pasport alyp ýetişmän, howsala galýandygy barada habar berilýär.
Pasport beriş çäresi
Biometrik pasportlara 2015-nji ýylda doly geçmegi planlaşdyrýan Özbegistanda eýýämden uly nobatlar emele gelipdir. Ýurtda Ilaty täze pasportlar bilen üpjün etmek üçin käbir çäreleriň amala aşyrylýandygy habar berilýär.
Özbek žurnalisti Zamira Eşanowanyň sözlerine görä, pasport berýän edaralaryň iş güni 8 sagatdan 14-16 sagada çenli uzaldylypdyr, şeýle-de edaralar hepdede ýedi gün işleýärler.
Türkmenistanda täze biometrik pasportlara geçmek barada 2008-nji ýylda karar çykarylypdy. 10 ýyl möhletli berilýän täze pasportlar mundan beýlläk ýurduň daşyna çykmak üçin ýeke-täk dokument hökmünde ulanylar.


text:
26-njy maýda Kiýewde žurnalistleriň öňünde çykyş eden Poroşenko iýunyň başynda Orsýetiň liderleri bilen duşuşmagy planlaşdyrýandygyny aýtdy we krizisiň çözgüdine Moskwa gatnaşmasa, Ukrainanyň gündogarynda durnuklylygyň ornaşdyrylyp bilinmejekdigini belledi.
Poroşenko gündogar Ukrainandaky separatistik güýçleriň garşysyna harby çäreleriň-de dowam etdiriljekdigini, emma olaryň has “netijeli” bolmagyny gazanmak isleýändigini aýtdy.
Poroşenkonyň sözlerine görä, ol ýurduň häzirki hökümetini boýdan-başa täzelemegi ýa-da premýer-ministr Arseniý Ýatsenýugy öz wezipesinden çetleşdirip, ony başga bir şahsyýet bilen çalşyrmagy planlaşdyrmaýar.
Moskwanyň reaksiýasy
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwanyň Poroşenko bilen dialoga taýýardygyny aýtdy.
Lawrow Moskwanyň Ukrainadaky krizisi çözmek ugrunda “Kiýewiň we regionlaryň arasyndaky dialoga we barlyşyga” uly ähmiýet berýändigini belledi, şol bir wagtda-da, saýlawlardan soňra, separatistlere garşy operasiýalary güýçlendirmekden saklanmalydygyny aýdyp, duýduryş berdi.
Şeýle-de Lawrow Ukrainanyň prezidentlik kampaniýasynyň “problemasyz bolmandygyny” belledi, emma Orsýetiň prezidenti Wladimir Putine salgylanyp, Orsýetiň ukrain halkynyň islegine hormat goýýandygyny aýtdy.
26-njy maýda Moskwada geçirilen metbugat-konferensiýasynda Sergeý Lawrow şeýle diýdi: “Ses berişlik Ukrainanyň köp regionlarynda gurnaldy, umuman, bu, belki-de pozitiw faktdyr. Prezidentiň aýtmagyna görä, biz ukrain halkynyň erk-isleginiň beýan edilmegine hormat bilen çemeleşeris”.
Ilkinji netijeler
Ukrainada 25-nji maýda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň ilkinji netijeleri Poroşenkonyň ýeňiş gazanandygyny görkezdi. Ukrainanyň Merkezi saýlaw komissiýasy bütin ýurt boýunça sesleriň ýarpysy hasaplanandan soňra Poroşenkonyň 54% ses toplandygyny yglan etdi.
Ukrainanyň öňki premýer-ministri Ýuliýa Timoşenko sesleriň 13%-ni alypdyr. Prezident kürsüsi ugrundaky bu bäsleşikde Oleh Lýaşko 8,5 we Anatoliý Hrytsenko 5.5% ses alypdyrlar.
Merkezi saýlaw komissiýasy Donetsk we Lugansk regionlarynda diňe käbir saýlaw nokatlarynyň işländigine garamazdan, tutuş ýurt boýunça ses berijileriň saýlawlara gatnaşyk derejesiniň 60%-den geçendigini aýtdy. Agzalan iki region 11-nji maýda geçirilen gapma-garşylykly referendumdan soň öz garaşsyzlygyny yglan etdiler.
Ak tam Ukrainadaky saýlawlaryň netijelerini makullap, ukrainleriň “ajaýypdygyny” aýtdy we saýlawlaryň ýurduň bütewüligine tarap ýene bir ädim bolandygyny belledi.


text:
Täjigistanda 30-njy dekabrda YouTube, Odnoklassniki ýaly sosial ulgam saýtlaryna girip bolmady.
Ýurduň çar künjegindäki internet ulanyjylar ir ertirden başlap bu saýtlara girip bilmändiklerini aýtdylar. Käbirleri bu saýtlara proksileriň üsti bilen girendiklerini aýtdylar.
Internet hyzmatlaryny edýän esasy gulluklaryň biriniň adynyň aýdylmazlygyny soran resmisi döwlet Kommunikasiýa hyzmatlary agentliginden bu iki websaýty wagtlaýyn petiklemek barada dilden buýruk berlendigini aýtdy.
Ol bu işiň öňüni alyş çäreleri bilen baglydygyny aýtdy. Emma Kommunikasiýa hyzmatlary agentligi bu aýdylýanlary ret etdi.
Şu ýyl Täjigistanda YouTube, Odnoklassniki, şeýle-de Facebook we Gmail ençeme gezek petiklenip taşlandy.


text:
Pakistanyň resmileri ýurduň demirgazyk-günbatarynda güýçli ýagyndan onlarça adamyň wepat bolandygyny habar berdiler.
3-nji aprelde gije Khyber Pahtunkhwa regionynyň birnäçe etrabynda we Kaşmiriň Pakistan tarapyndan dolandyrylýan Neelam obasynda başlanan ýagyş zerarly suw joşguny emele geldi. Azyndan 53 adam wepat boldy we 60 çemesi adam keselhana düşdi.
Durnuksyz welaýatyň dürli böleklerinde 40 çemesi jaý ýumruldy.
Günorta Aziýanyň ýagyşly ýaz möwsüminde Pakistanda suw joşguny emele gelýär we oba ýerlerine uly zeper ýetirýär.
Geçe ýylda ýagyşlar tutuş ýurtda 81 adamyň ölümine sebäp boldy we 300 müň çemesi adama täsir ýetirdi.


text:
Pakistanyň tire sebitinde bir janyndan geçen bombaçy mähelleli metjitde özüni partladyp, azyndan 30 adamy, şol sanda 4 çagany öldüreninden soň, etrapda komendant sagady girizildi.
Bu waka 16-njy sentýabrda, juma namazy wagtynda, Owganystan bilen serhetleşýän ýedi etrabyň biri bolan Monmant etrabynyň metjidinde boldy.
Paý Han obasynda bolan hüjüm netijesinde azyndan 28 adamyň ýaraly bolandygy aýdylýar. Hüjüm wagtynda metjidiň içinde 200 çemesi adam bar eken.
«Jamaat-ul-Ahrar» toparynyň, «Talybandan» bölünen fraksiýanyň sözçüsi elektron hat arkaly bu hüjümi özleriniň guranandyklaryny, munuň öz toparlarynyň 2009-njy ýylda öldürilen 13 agzasy üçin ar alyşdygyny aýtdylar.
Bu topar 8-nji awgustda Kwettada bolan hüjümiň hem jogapkärçiligini öz üstüne alypdy, şonda 73 adam öldürilipdi.
Premýer-ministr Nawaz Şarif bu hüjümi ýazgaryp çykyş etdi, Ak tam bu hüjümi ýazgaryp, Birleşen Ştatlaryň Yslamabat bilen terrorçylyga garşy söweşi dowam etdirjekdigini wada berdi.


text:
Balkanlaryň, Gresiýanyň we Gündogar Ýewropanyň böleklerinde onlarça ýylyň dowamynda emele gelen iň sowuk howa we güýçli gar onlarça adamyň ölümine, elektrik togunyň kesilmegine we syýahatçylygyň ýatyrylmagyna sebäp boldy.
Häkimiýetler 1963-nji ýyldan bäri emele gelen iň sowuk howa zerarly azyndan 73 adamyň wepat bolandygyny, şol sanda şu hepdede Balkanlarda azyndan 15 adamyň sowukdan heläk bolandygyny, olardan dört garry adamyň Bosniýada, alty adamyň Serbiýada, iki öýsüz adamyň Kosowoda we bir garry aýalyň hem iki sany öýsüz adamyň Makedoniýada wepat bolandygyny habar berdiler.
Gijelerine howanyň minus 20 gradusdan pese düşýän wagtynda 11-nji ýanwarda halas ediji guramalar ilkinji nobatda sowukda ejir çekýänleriň iň ejiz gatlagyny öýsüz adamlaryň we migrantlaryň emele getirýändigi barada habarly edildi.
BMG-niň migrasiýa boýunça agentliginiň Ýitirim bolan migrantlar atly proýekti ýylyň başyndan bäri Ortaýer deňiz regionynda sowukdan heläk bolan 11 adamy hasaba aldy.
Gurama Gresiýanyň adalarynda zerur şertleri bolmadyk lagerlerde ýaşaýan 15 500 çemesi migrantyň ykbalyna aladalanma bildirýär.


text:
Türkmenistanyň prezidenti 3-nji aprelde Sankt Peterburgda bolan adam pidaly partlama bilen baglylykda Orsýetiň ýolbaşçylaryna gynanç bildirdi, diýlip prezidentiň metbugat gullugyna salgylanyp, habar berildi.
Sankt Peterburgyň metrosynda “Sennaýa ploşad” we “Tehnologiçeskiý institut” stansiýalarynda 3-nji aprelde bolan partlama zerarly azyndan 14 adam wepat boldy we onlarça adam ýaralandy.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň 3-nji aprelde partlamanyň bolan ýerine baryp, pidalaryň hatyrasyna gül goýandygy habar berildi.


text:
Döwlet Departamentiniň metbugat wekili Krowly Waşingtonuň seresaply oýlanmalardan we öz ýaranlary bilen giň masalahatlar geçirenden soň bu karara gelnenligini Phenýana bildirenliklerini aýtdy.
Ilçi Boswort we ençeme ekspertlerden ybarat bu toparyň amatly wagtda şol ýurda barjakdygy aýdylýar. Bu saparyň haçan amala aşyryljakdygy barada anyk maglumat berilmedi.
Geçen hepde Phenýan Waşington bilen göni gepleşikler geçirmäge çagyryş edipdi. Bu teklip Phenýan ýadro ýaraglar programmasyndan el çekmäge taýýarlanýarmy diýlen pikiri orta atypdy.


text:
Täjigistanly boksçy Londondaky olimpiýa oýunlarynda bürünç medala eýe bolan Mawzuna Çoriýewa Rahmony Täjigistanyň Ýaşlar birleşiginiň dalaşgäri hökmünde saýlawlara gatnaşmaga çagyrdy. Ýaşlar bileleşiginiň şenbe günki kongresinde edilen bu teklibiň biragyzdan kabul edilendigi barada habar berildi.
Täjigistanyň prezidentlik saýlawlary 6-njy noýabrda geçiriler. Saýlawlaryň geçiriljek güni Rahmonyň döwlet başynda bolmagynyň 19-njy ýyl dönümine gabat gelýär. 1992-1994-nji ýyllarda Täjigistanda prezident wezipesi bolmandy, şol döwürde Rahmon parlamentiň baştutany hökmünde ýurda ýolbaşçylyk edipdi.


text:
Foto: Ashyq derekkóz
Jańa zertteýlerge sáıkes, Qytaıdyń joǵary saıasat, zań shyǵarýshy jáne keńesshi organdary Shyńjańda 1,8 mıllıonǵa jýyq azshylyqty "qaıta tárbıeleý ortalyqtary" dep dep atalatyn qamaý lagerlerine jibergen.
Nemis zertteýshisi Adrıan Zenstiń pikirinshe, Qytaıdyń Shyńjańynda qaıta tárbıeleý ortalyqtaryn qurý týaly zań jobasy 2017 jyly ázirlengen. Ol "ekstremızmnen aryltý týraly ereje" dep atalady. Buny úsh mańyzdy memlekettik organ qadaǵalaıdy. Zenstiń aıtýynsha, olar: Ortalyq Komıtettiń Shyńjańdaǵy qyzmetterdi úılestirý shaǵyn toby, Beıjińdegi búkilhalyqtyq halyq ókilderiniń kongresi turaqty komıtetiniń zań shyǵarý máseleleri jónindegi komıssııasy jáne din isteri jónindegi memlekettik basqarma.
"Úsh ınstıtýttyń ekeýi Qytaı Kommýnıstik partııasynyń sheshim qabyldaýshy joǵarǵy organy Saıası Bıýrosynyń Turaqty Komıtetiniń úshinshi jáne tórtinshi dárejeli músheleriniń tikeleı basqarýynda. Olar tek Qytaı kommýnıstik partııasynyń basshysy, memleket tóraǵasy Sı Szınpın men premer Lı Kesıannan ǵana tómen adamdar" deıdi Vashıngtondaǵy zertteý ortalyǵy "Jamestown Foundation".
Al, Zenstiń pikirinshe, 2016 jylǵa deıin Qytaıdyń Tıbet avtonomııasyn basqarǵan Chen Sıýango Shyńjańdaǵy azshylyqqa jasalǵan qatań saıasat týraly negizgi aıypty adam retinde qaralǵan. Sebebi, Chen 2017 jyldan bastap Shyńjańdaǵy eń joǵary bılikke kelgen soń, óziniń Tıbette qoldanǵan "tájirıbeli qatal saıasatyn" alyp kelgen. Alaıda, Zens bul janyshtaý saıasaty úshin Chennyń ǵana emes, Beıjińdegi ortalyq bıliktiń negizgi jaýapkershiligi bar ekenin aıtady. Zertteýshi AQSh sanksııalary tek Chen Sıýango men onyń aınalasyndaǵy sheneýnikterge salynyp, qatań saıasatqa qatysy bar Beıjińdegi eń joǵary sheneýnikterdiń sanksııadan qutylyp ketýinen alańdaıdy.
Nemis zertteýshisi ótken demalys kúnderi Londonda ótken "uıǵyr trıbýnalynyń" ekinshi sessııasynda óziniń zertteýin usynǵan. Qytaıdyń etnıkalyq uıǵyr, qazaq sııaqty basqa túrki musylmandaryna jasaǵan qarym-qatynasy "genosıd" bolyp esepteletinin zertteıtin mamandar toby Londonda jınalǵan.
Zenstiń burynǵy zertteýleri Shyńjańdaǵy qamaý lagerlerine, Beıjińniń ustalǵan uıǵyr, qazaq sııaqty etnıkalyq azshylyq áıelderin májbúrlep sterılızasııalaý saıasattaryna baǵyttalǵan. Ol sonymen qatar aımaqtaǵy halyqtyń ósýin azaıtýǵa baǵyttalǵan saıasattardy, mysaly týý kórsetkishin baqylaý jáne Qytaıdyń shyǵysynan qytaılyqtardy Shyńjańǵa kóshirýi sııaqty "strategııalardy" zertteıdi.
Qytaılyq sheneýnikter men memlekettik aqparat quraldary Zensti "Qytaıǵa qarsy alaıaq" jáne "bankrottyq bedelge ıe jalǵan akademık" dep atady jáne ony "Qytaıǵa jala japty jáne Shyńjańǵa baılanysty ótirik oılap tapty" dep aıyptady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
01:00
-
-
-
-
keshe 23:36
-
-
keshe 22:51
-
-
-
-
-
Elimizde zeınetaqy tólemin paıdalanýdyń jańa qaǵıdasy ázirlenýde
NUR-SULTAN. QazAqparat –«Ashyq NQA» saıtynda QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstriniń biryńǵaı jınaqtyq zeınetaqy qorynan birjolǵy tólemderin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa paıdalaný qaǵıdalaryn ózgertýdi kózdeıtin jańa buıryǵynyń jobasy jarııalandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
29 qyrkúıekke deıin kópshilik talqysyna usynylyp otyrǵan qujatta turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin myna maqsattarmen paıdalanýǵa jol beriletini aıtylǵan:
1) turǵyn úıdi satyp alý-satý, aıyrbastaý (aıyrbas jasaý) sharttary boıynsha (ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn resimdemeı) turǵyn úıdi menshikke satyp alýǵa baılanysty azamattyq-quqyqtyq mámileler boıynsha túpkilikti esep aıyrysý;
2) bir banktik qaryz sharty sheńberinde jóndeý júrgize otyryp, turǵynjaıdy satyp alýǵa ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn alý, ıpotekalyq turǵyn úı qaryzy boıynsha bereshekti ishinara nemese tolyq óteý, ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn qaıta qarjylandyrý úshin bastapqy jarnany engizý;
3) turǵyn úı qaryzyn qaıta qarjylandyrý úshin turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy týraly salymdarǵa aýdarý;
4) ıslam bankiniń qarjylandyrýy sheńberinde turǵyn úı satyp alý, ıslam bankiniń turǵyn úı satyp alý jónindegi mámileni qarjylandyrýy sheńberinde bereshekti ishinara, tolyq óteý;
5) turǵyn úı qurylysy baǵdarlamalary men daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalar sheńberinde berilgen turǵyn úıdi jekeshelendirý, tóleý merzimin uzarta otyryp satyp alý-satý, satyp alý quqyǵymen uzaq merzimdi jalǵa alý sharttary boıynsha ishinara nemese tolyq óteý;
6) ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn tarta otyryp, sondaı-aq osyndaı ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn nemese qaıta qarjylandyrylǵan ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn ishinara nemese tolyq óteý úshin jeke turǵyn úı salý (menshiginde nysanaly maqsaty bar jer ýchaskesi bolýy shart)
7) ıpotekalyq turǵyn úı qaryzyn resimdemeı, keıinnen turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý týraly aktini bere otyryp, satyp alý-satý, aıyrbastaý sharttary boıynsha jer ýchaskesin menshikke satyp alý (nysanaly maqsaty – jeke turǵyn úı qurylysy nemese jeke qosalqy sharýashylyq);
8) jergilikti atqarýshy organdar belgilengen tártippen tirkegen turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly shart boıynsha biryńǵaı turǵyn úı qurylysy operatory kepildigi negizinde salynyp jatqan obektide turǵyn úı satyp alý qaryzdary boıynsha mindettemelerdi tóleý úshin turǵyn úıdiń (páterdiń) qunyn tóleýge beriletin aǵymdaǵy nysanaly transfertter.
«Turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qolma-qol aqshasyz tásilmen júzege asyrylady. Birjolǵy zeınetaqy tólemderiniń somasy osy Qaǵıdalarda kózdelgen maqsattarǵa jetkiliksiz bolǵan kezde menshikti qarajatyn paıdalanýǵa jol beriledi. Turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin paıdalaný qolma-qol aqshasyz tásilmen júzege asyrylady», - dep jazylǵan buıryqtyń jobasynda.
- Alańdaýǵa negiz joq – Energetıka mınıstrligi avıaotyn máselesi týraly
- Alyn Ordanyń 750 jyldyǵy: Atyraýda halyqaralyq konferentsııa ashyldy
- Almatydaǵy kásipkerlerge qandaı kómek kórsetilip jatyr
- Memleket basshysy «Digital Bridge» halyqaralyq tehnologııalyq forýmyna qatysty
- «Shańyraq» baǵdarlamasy: Almatyda 55 otbasyǵa páter kiltteri tabystaldy
- Kómirtegi beıtaraptylyǵy parnıkti gaz shyǵaryndylaryn barynsha tómendetýge baǵyttalǵan - sarapshy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ukraina
Ukraina (ukr. Україна [ukrɑˈjinɑ]) — Gündogar Ýewropada döwlet. Günortada onuň serhetlerini Gara deňiz we Azow deňzi ýuwýar, ol gündogarda we demirgazyk-gündogarda — Russiýa, demirgazykda — Belarus, günbatarda — Polşa, Slowakiýa we Wengriýa, günorta-günbatarda — Rumyniýa we Moldawiýa bilen serhetleşýär.
Ýurduň paýtagty we iň iri şäheri — Kyýiw.
Administratiw GurluşyEdit
Ukrainanyň umumy tutýan meýdany 603,7 müň inedördül kilometre barabar bolup, ol bu görkeziji boýunça Ýewropada öňdäki orunlarda durýar. Ukraina meýdany boýunça dünýäde 42-nji orny eýeleýär. Ukraina Russiýa Federasiýasy, Polşa, Slowakiýa, Wengriýa, Rumyniýa, Moldowa we Belarus bilen araçäkleşýär. Ýurduň günorta bölegini Gara we Azow deňizleri ýuwýar.
Ukraina döwleti Ýewropada baý mineral serişdeleriniň köpdürliligi bilen tapawutlanýar. Köp ýyllaryň dowamynda Ukraina kömür, demir we marganes magdanlaryny çykarmakda dünýäde öňdäki orunlary eýeläp geldi. Ýurduň esasy kömür känleri Donesk sebitinde ýerleşýär. Olaryň gory 109 milliard tonna barabardyr. Mundan başga-da, Lwow-Wolynsk sebitinde-de kömür gazylyp alynýar. Dnepr sebitinde goňur kömrüň 6 milliard tonna barabar käni tapyldy. Şeýle hem, Ukraina döwleti demir magdanlaryna hem baý ýurtdur.
Ukrainada magdan däl gazylyp alynýan baýlyklaryň köp gory bar. Bu babatda Ýewropada öňdäki orunlary eýeleýän Ukrainada nebitdakylyň (ozokerit), tebigy kükürdiň we grafitiň känleri bar.
Bu döwletiň haýwanat we ösümlik dünýäsi hem baýdyr. Ýurtda dürli ösümlikleriň görnüşleriniň 30 müňden gowragy bolup, agaçlaryň 76 görnüşi bar. Döwletiň umumy meýdanynyň 14 göterimini tokaý zolaklary tutýar. Dub, buk, sosna, ýel ýaly agaçlar agdyklyk edýär. Tebigy ösümlikler maldarçylygyň, balaryçylygyň ösmegine oňaýly täsir edýär. Dürli ösümlikler lukmançylykda-da giňden ulanylýar. Ýurtda ösümlik dünýäsini goramak babatda hem iňňän uly işler alnyp barylýar. Ýurtda dürli görnüşdäki goraghanalaryň 2270-e golaýy işleýär. Ýurtda haýwanlaryň 45 müň görnüşi bolup, olaryň 28 müňüsi ýabanydyr (bu san dünýä faunasynyň 2 göterimine barabardyr). Gara deňzinde haýwanlaryň 2,4 müň görnüşi, Azow deňzinde bolsa 400 görnüşi bar. Iki deňziň akwatoriýasy hem balyk senagaty taýdan amatlydyr. Ukrainanyň “Gyzyl kitabyna” seýrek duş gelýän haýwanlaryň 85 görnüşi girizildi.
Ilaty: Ukrainanyň ilatynyň sany 50 million adama golaýlaýar. Ilat sany boýunça Ýewropada Germaniýadan, Italiýadan, Beýik Britaniýadan we Fransiýadan soňra 5-nji orunda durýar. Bu görkeziji boýunça Ýewropanyň umumy ilatynyň 7,3 göterimini, dünýä ilatynyň bolsa 1 göterimini tutýar. Ilatyň agramly bölegi şäherlerde ýaşaýar. Oba ýerleriniň ilatynyň sany 15 milliondan geçýär.
Ukraina administratiw taýdan 24 welaýatdan we Krym awtonom respublikasyndan ybaratdyr. Kiýew we Sewastopol ýurduň kanunçylygy tarapyndan bellenilen ýörite derejä eýedir. Ukrainada 446 şäher, 490 etrap, 907 şäher tipli etrapça we 10196 sany oba bar.
Ýurduň paýtagty Kiýewiň ilatynyň sany 2 million 800 adamdyr. Kiýew häzirki wagtda Ýewropanyň iri şäherleriniň biri bolmak bilen ýurduň ylym, bilim we medeni merkezi hasaplanýar. Bu ýerde Prezidentiň köşgi, Ýokary Rada (parlament), Ministrler Kabineti we ýerine ýetiriji döwlet edaralary, daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalary ýerleşýär.
Kiýew Ukrainanyň maliýe merkezi hem hasaplanyp, ýurduň Milli banky, täjirçilik we beýleki ýöriteleşdirilen banklar, iri kompaniýalaryň we daşary ýurt maliýe institutlarynyň wekilhanalary bar. Kiýew dünýäniň 130-dan gowrak döwleti bilen söwda-ykdysady, maliýe-kredit, ylym-bilim, saglygy goraýyş, syýahatçylyk we medeniýet ulgamlarynda hyzmatdaşlyk edýär.
Ukrainanyň ikinji uly şäheri Harkowdyr. 1,5 milliondan gowrak ilaty bolan Harkow gadymy şäherleriň biridir. 1 million 147 müň ilatly Dnepropetrowsk şäheri ýurduň iri senagat merkezidir. Şäher 1776-njy ýylda Dnepr derýasynyň kenarynda port şäheri hökmünde guruldy. Ilatyň sany boýunça dördünji orunda durýan Donesk şäheri 1869-njy ýylda döredilip, ýurduň iri senagat merkezleriniň biridir. Şol ýerde kömür magdanynyň ummasyz uly känleri bar. Odessa şäherini bilmeýän ýokdur. Ol Gara deňziň kenaryndaky esasy port şäher bolup, 1789-njy ýylda gurlupdyr. Ukraina tebigy, arhitektura ýadygärliklerine we goraghanalara baý ýurtdur. Kiýewde 30-a golaý muzeý bar.
Daşary syýasaty: Ukraina dünýäniň ähli döwletleri bilen özara bähbitli gatnaşyklary ýola goýmak ugrunda uly işleri alyp barýar. Soňky ýyllarda Ukraina tarapyndan öňe sürülen köp sanly başlangyçlar dünýä döwletleri tarapyndan uly goldaw tapdy. Merkezi we Gündogar Ýewropa ýurtlary bilen bir hatarda Ukraina hem Birleşen Milletler Guramasynda dünýä ykdysadyýeti bilen aýakdaş gitmek isleýän döwletlere goldaw bermek üçin birnäçe kararlaryň kabul edilmegini gazandy. 2000-nji ýylda Kiýewde BMG-niň wekilhanasy işläp başlady. Mundan başga-da, BMG-niň başga-da köp sanly edaralarynyň wekilhanalary hereket edýär. Ukraina 50-ä golaý iri halkara guramalaryň agzasydyr.
1995-nji ýylyň 26-njy sentýabrynda Ukraina Ýewropa Geňeşiniň doly hukukly agzalygyna saýlandy. Ukraina bu möhüm guramanyň agzasy bolmak bilen özüniň “Ýewropa” maşgalasyna degişlidigini yglan etdi. Ýewropa Geňeşine agza bolan Ukraina bu guramanyň dürli komitetleriniň we Parlament Assambleýasynyň işine gatnaşýar. Kiýewde Ýewropa Geňeşiniň informasion-resminama merkezi hereket edýär.
Ukraina Ýewropa Bileleşiginiň Brýusseldäki ştab-kwartirasynda hemişelik wekilhanasyny açdy. Ýurtda bolsa şol wekilhana bilen işleşýän ýörite komitet döredildi. 1998-nji ýylyň iýunynda ýurduň Prezidenti tarapyndan Ukrainanyň Ýewropa Bileleşigine integrasiýa strategiýasy tassyklandyly. Häzirki wagtda Ukrainanyň Ýewropa Bileleşiginiň assosirlenen agzalygy boýunça ylalaşyk gazanylmagy ugrunda gepleşikleriň alnyp barylmagy göz öňünde tutulýar.
Ukraina 1992-nji ýylda Ýewropanyň Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň agzasy boldy. Häzirki wagtda Ukraina bu gurama bilen işjeň gatnaşyklary alyp barýar.


text:
Telekeçileriň işini has gowulaşdyrmak üçin hyzmatdaşlyga çagyrýarys.
Ýurduň ähli ýerinde biz bilen ösüň we gazanç edip başlaň.
Biz kömek ederis
Täze müşderini tapmak
Girdejili uzak möhletli şertnamany baglaşmak
Durnukly goşmaça girdeji alyň
Harydyňyzy satyp başlaňDukanym internet-sahypasyna her aý takmynan 4500 söwda nokatlaryndan gowrak sargyt gelýär.Her biznese internet-sahypamyzda ýer tapylar.Dukanym - sahypasy millionlarça müşderilere elýeterlik berýär.
Вы больше не ограничены размером вашего бизнеса и конкуренцией с крупными игроками.
Предлагайте покупателям и заказчикам хорошие товары и услуги по выгодным ценам, а мы позаботимся о сервисе и доставке.Станьте поставщиком товаром и услуг


text:
Leonid Andreýew
Leonid Andreýew
(1871-1919)
XX asyr rus edebiýatynyň görnükli wekili, ekspressionizm akymynyň gözbaşynda duran meşhur ýazyjy Leonid Nikolaýewiç Andreýew 1871-nji ýylda, Rus imperiýasynyň Orýol şäherinde dünýä inýär. Leonid Orýol şäheriniň klassiki gimnaziýasyny tamamlaýar, eýýäm çagalyk ýyllaryndan kitap okamaga höweslenýär. Onuň juwan kalbyny Artur Şopengauer hem Eduard fon Gartman ýaly nemes pelsepeçileriň eserleri bendi edýär. Pessimizm we panpsihizm ýaly taglymatlara eýeren bu pelsepeçiler geljekki ýazyjynyň häsiýetine hem dünýägaraýşyna, döredijiligine örän uly täsir ýetiripdirler.
Leonid Andreýew Moskwadaky hukukçylyk uniwersitetini 1897-nji ýylda tamamlaýar, soňra 1902-nji ýyla çenli aklawçy bolup işleýär, emma bu işini taşlap, žurnalist hem ýazyjy bolmak kararyna gelýär. 1898-nji ýylda onuň ilkinji hekaýasy «Bargamot we Karaska» çap edileninden soň ýazyja Maksim Gorkiý üns berýär, ony ýaş ýazyjylar birleşigine çagyrýar. Emma diňe 1901-nji ýylda, «Bir bar eken, bir ýok eken» atly hekaýasy çap edileninden soň Andreýew okyjylaryň söýgüsine mynasyp bolýar. 1902-nji ýylda «Kurýer» gazetine redaktor bellenýär, Watanynyň jemgyýetçilik çärelerine işjeň gatnaşýar.
Leonid Andreýewiň eserleri çuňňur gumanizme, pasifizme hem watansöýüjilige, şol bir wagtda-da skeptisizme hem pessimizme ýugrulandyr. Ýazyjy özüniň «Diwar», «Pikir», «Gyrmyzy gülki», «Gubernator», «Ýedi sany asylanlar hakynda» atly hekaýalary, «Wasiliý Fiweýskiýniň ömri», «Iuda Iskariot» powestleri bilen rus edebiýatynyň altyn hazynasyna girmegi başardy.
Andreýew özüni F.M.Dostoýewskiýniň şägirdi hasaplaýardy. Ol öz döwründe L.N.Tolstoý, A.P.Çehow, A.S.Blok, D.S.Merežkowskiý ýaly ýazyjylaryň öwgüsine mynasyp bolupdy.
Bolşewistik rewolýusiýasyny kabul etmänligi sebäpli, Andreýew ömrüniň soňky ýyllaryny Finlýandiýada ýaşapdy, şol ýerde hem 1919-njy ýylda dünýeden ötýär.
Ýazyjynyň soňky eseri bolan «Şeýtanyň gündeligi» powesti tamamlanman galýar.


text:
Eziz Diýarymyzda durmuşyň ähli ugurlarynda bolşy ýaly, sporty ösdürmek işinde hem sanly ulgamyň ornuna uly ähmiýet berilýär. Umuman, sanlaşdyrmak işiniň sport ulgamynda ornaşdyrylmagy bu ugurda ajaýyp netijeleri gazanmakda diýseň möhümdir. Çünki tehnologiýanyň görlüp-eşidilmedik ösüşlere eýe bolýan döwründe bu ugruň iň soňky tejribesine daýanýan türgenleşikleriň her bir böleginiň içgin hasaplamalara esaslanjakdygy öz-özünden düşnüklidir. Ulgamyň türgene aşa agram salmazdan, onuň yzygiderli kämilleşmegini gazanmak, galyberse-de, dürli sebäplere görä gowşamazlygyna ýol bermezlik ýaly aýratynlyklary gözegçilikde saklamakdaky mümkinçilikleri aýratyn bellemelidiris. Agramyň kadalylygyna ýokary derejedäki gözegçilik, kaloriýanyň hem-de taplanmagyň aýratynlyklary, psihiki durnyklylyk... bularyň ählisi sanly ulgamyň mümkinçilikleri esasynda üçgin seljermek, hasaplamak mümkin bolan ýagdaýlardyr.
Galyberse-de, soňky ýyllarda iri ýaryşlar sanly ulgam bilen aýrylmaz baglylykda guralýar. Bu bolsa sportda adalatyň dabaralanmagyna getirýär. Aň-paýhas oýunlary boýunça bäsleşikleriň sanly aragatnaşyk arkaly guralmagy bolsa şeýle çäreleriň geçirilişini has ýeňilleşdirýär.
Elbetde, sanlaşdyrmak işiniň döwrebap derejede guralmagy döwletiň döwür bilen aýakdaş ösüşiniň alamatydyr. Şonuň üçin hem, şeýle ösüşlerimiziň ählisiniň gözbaşynda duran hormatly Prezidentimize köp sagbolsun aýdýarys.


text:
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenov kezekti ret tikeleı efırge shyǵyp, turǵyndar suraqtaryna jaýap berdi.
Efır bıylǵy mamyr aıynda qoldanysqa engizilgen memlekettik tapsyrys arqyly balalar men jasóspirimderge arnalǵan sport seksııalary men shyǵarmashylyq úıirmelerdi jan basyna qarjylandyrý júıesi taqyrybyna arnaldy.
Memleket basshysynyń buqaralyq jáne balalar sportyn damytý jónindegi naqty tapsyrmasy bar ekendigin atap ótken qala basshysy sportty damytýda maqsatty jumystar atqarylyp otyrǵandyǵyn aıtty.
Bul baǵytta mektepterdegi sporttyq úıirmelerge 156 myń bala qamtylyp, sport mektepterinde jáne memlekettik-jekemenshik áriptestik boıynsha jumys júrgizetin 5 sporttyq uıymǵa 17 myń bala tartylǵan.
Sporttyq nysandardyń turǵyndarǵa qoljetimdi bolýyn uıymdastyrýda shaǵynaýdandar men turǵyn alaptarda 115 sport alańshalaryn ornatý bastamasy qolǵa alynyp, iske asyrylýda.
Qala ákimi Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes bıylǵy jyly sporttyq jáne shyǵarmashylyq seksııalarǵa jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrý júıesi engizilgenin atap ótti. Jańa joba boıynsha 4 jastan 18 jasqa deıingi balalar, onyń ishinde erekshe qajettiligi bar balalar memlekettik tapsyryspen kez-kelgen sport seksııasyna, shyǵarmashylyq úıirmesine tegin bara alady.
Jańa jobaǵa sáıkes ata-analardan sporttyń 71 túri boıynsha ótinishter qabyldanady. Qazir sporttyń boks, fýtbol, grek-rım kúresi, júzý sporty, ústel tennısi, karate, taekvondo, dzıýdo, basketbol túrleri boıynsha ata-analardan 2211 ótinim túsken. Jobany iske asyrýǵa bıylǵa 339,8 mln teńge qaralyp, 4096 balanyń sporttyq seksııalarǵa barýyna múmkindik berilgen.
Shyǵarmashylyq úıirmeler boıynsha bir myń balany qamtýǵa 72 mln. teńge qaralǵan. Memlekettik tapsyrys 13 shyǵarmashylyq baǵytty qamtıdy. Ata-analardan ulttyq bı, halyq bıi, ball bıi, derekti jáne kórkem kınosy, akterlyq sheberlik úırmeleri boıynsha 689 ótinim túsken.Balalaryn memlekettik tapsyrys sheńberinde sporttyq seksııalar men shyǵarmashylyq úırmelerge jazdyrǵysy kelgen ata-analar artsport.edu.kz biryńǵaı ıntegrasııalanǵan bilim berý platformasy arqyly ótinish qaldyrady.
Júıeniń ereksheligi – árbir ata-ana sporttyq seksııany nemese shyǵarmashylyq úıirmeni ózi tańdaı alady.Jattyqtyrýshylardyń biliktiligin, nysannyń ornalasqan jerin tańdaý múmkindigine ıe.
Turǵyndar tarapynan túsken saýaldarǵa jaýap bergen qala ákimi bul júıe turaqty bolatynyn jáne aldaǵy jyldary oǵan bólinetin qarajat pen balalardy qamtý kórsetkishi ósetinin atap ótti.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text: 15 Daň atan badyna, uly ruhanylar, ýaşulular, kanunçylar, ýagny Mejlisiň* ähli agzalary maslahatlaşdylar. Soňra Isanyň ellerini daňdylar-da, äkidip Pilatusyň eline tabşyrdylar+.2 Pilatus: «Sen ýehudylaryň Patyşasymy?» diýip sorady+. Isa: «Aýdyşyň ýalydyr» diýip jogap berdi+.3 Emma uly ruhanylar ony köp zatda aýyplaýardylar.4 Pilatus ýene-de: «Näme üçin jogap bereňok?+ Seni köp zatda günäkärleýändiklerini eşideňokmy?»+ diýdi.5 Ýöne Isa hiç zat jogap bermedi. Pilatus muňa örän geň galdy+.6 Pilatus her ýyl baýramçylykda halkyň islän adamyny tussaglykdan boşadýardy+.7 Şol wagt türmede gozgalaňçylaryň arasynda Barabbas atly biri bardy. Olar gozgalaň turzanlarynda, adam öldüripdiler.8 Halk Pilatusyň ýanyna gelip, hemişekisi ýaly, bir jenaýatçyny boşatmagy haýyş etdi.9 Pilatus olardan: «Hany aýdyň, ýehudylaryň Patyşasyny boşadaýynmy?»+ diýip sorady.10 Pilatus uly ruhanylaryň Isa göriplik edýändigini, şonuň üçin hem tutup getirendiklerini bilýärdi+.11 Uly ruhanylar halky yryp, Isanyň ýerine Barabbasy boşatmagy talap etdiler+.12 Pilatus ýene-de halkdan: «Onda ýehudylaryň Patyşasy diýilýän adamy näme edeýin?» diýip sorady+.13 Olar ýene-de: «Pürse çüýle!»+ diýip gygyrdylar.14 Pilatus: «Näme üçin? Ol näme ýamanlyk etdi?» diýdi. Olar bolsa: «Pürse çüýle!» diýip, öňküden hem beter gygyryşdylar+.15 Pilatus märekä ýaranjak bolup, Barabbasy boşatdy, Isany bolsa gamçyladyp, pürse çüýletmäge iberdi+.16 Esgerler Isany howla, ýagny hökümdaryň köşgüne eltip, ähli esgerleri çagyrdylar+.17 Olar Isanyň egnine gyrmyzy matany atdylar-da, tikenekden täç örüp, kellesine geýdirdiler.18 Esgerler oňa: «Salam, ýehudylaryň Patyşasy!» diýdiler+.19 Onuň kellesine taýak bilen urdular, oňa tüýkürdiler we öňünde dyza çöküp, baş egdiler.20 Üstünden gülüp bolanlaryndan soň, egnindäki gyrmyzy matany aýryp, eşigini geýdirdiler we pürse çüýlemäge alyp gitdiler+.21 Olar şähere girip gelýän kirenaly Simuna Isanyň jebir pürsüni* götertdiler. Ol Isgenderiň we Rufusyň kakasydy+.22 Isany Galgota, ýagny Kelleçanak diýlen ýere getirdiler+.23 Esgerler Isa mür* garylan şerap+ berjek boldular, emma ol içmedi.24 Ony pürse çüýläp, eşiklerini paýlaşmak üçin bije atdylar+.25 Irden sagat dokuz töweregidi*, olar Isany pürse çüýlediler.26 Olar Isa ýöňkelýän günäni tagtanyň ýüzüne ýazdylar. Onda: «Ýehudylaryň Patyşasy»+ diýip ýazylgydy.27 Isanyň her tarapynda bir garakçyny pürse çüýlediler: birini sagynda, beýlekisini çepinde+.28 *——29 Isanyň deňinden geçip barýanlar başyny ýaýkap+, oňa sögýärdiler. Olar: «Eý ybadathanany ýykyp, üç günde saljak adam+,30 pürsden* düşüp, özüňi halas et!» diýdiler.31 Uly ruhanylar we kanunçylar Isanyň üstünden gülüp: «Başgalary halas edip, özüni halas edip bilmeýär+.32 Goý, Ysraýylyň Patyşasy Mesih pürsden* düşsün. Şonda biz iman ederis»+ diýdiler. Isanyň ýanynda pürse çüýlenenler hem oňa sögýärdiler+.33 Bütin ýer ýüzi günortan on ikiden* öýlän üçe* çenli tüm-garaňky boldy+.34 Öýlän üçde* Isa batly ses bilen: «Eli, Eli, lama sabahtani?», ýagny «Alla jan, Alla jan, meni näme üçin terk etdiň?»+ diýdi.35 Golaýda duranlaryň käbiri muny eşidip: «Serediň, Ylýasy çagyrýar» diýişdiler.36 Olaryň biri ylgap bardy-da, pagtany* alyp, turşy şeraba batyrdy. Ony taýaga gysdyryp, Isanyň agzyna tutdy-da+: «Duruň bakaly. Hany, göreli, Ylýas aşak düşürmäge gelermikä?» diýdi.37 Emma Isa batly ses bilen gygyryp jan berdi+.38 Şonda ybadathanada mukaddes otagyň tutusy+ ýokardan aşaklygyna ýyrtylyp, ikä bölündi+.39 Golaýda duran serkerde Isa jan berende nämeleriň bolandygyny görüp: «Dogrudanam, ol Hudaýyň Ogly eken»+ diýdi.40 Aýallar hem bolýan zatlara uzakdan seredip durdylar. Olaryň arasynda magdalaly Merýem, kiçi Ýakup bilen Ýusesiň ejesi Merýem we Selime bardy+.41 Olar Isa Jeliledekä ýanyndan aýrylman hyzmat ederdiler+. Ol ýerde Isa bilen Iýerusalime gelen başga-da köp aýallar bardy.42 Şol gün Sabat gününe* taýýarlyk görülýärdi. Agşamara43 Mejlisiň abraýly agzasy arimatiýaly Ýusup geldi. Ol Hudaýyň Patyşalygynyň gelmegine garaşýardy. Ol batyrgaýlyk bilen Pilatusyň ýanyna baryp, Isanyň jesedini sorady+.44 Pilatus Isanyň eýýäm ölendigini eşidip, geň galdy we anyklamak üçin serkerdeden sorady.45 Pilatus Isanyň ölendigine göz ýetirensoň, jesedi Ýusuba berdi.46 Ýusup nepis* mata satyn aldy. Ol Isanyň jesedini pürsden düşürip, şol mata dolady. Soňra ony gaýada oýulyp ýasalan mazarda jaýlady-da, agzyna daş goýdy+.47 Emma magdalaly Merýem bilen Ýusesiň ejesi Merýem onuň mazaryna seredip oturdylar+.


text:
5 Şol gün Debora+ bilen Abynogamyň ogly Barak+ şeýle aýdym aýtdylar+:2 «Ysraýylyň esgerleri saçyny ýaýdy*,Halk höwes bilen söweşe çykdy+.Ýehowany şöhratlandyryň!3 Diňläň, eý patyşalar! Gulak asyň, eý hökümdarlar!Men Ýehowanyň şanyna aýdym aýdaryn.Ysraýylyň Hudaýy+ Ýehowany wasp ederin+.4 Eý Ýehowa, sen Segirden çykdyň+,Edomdan ýöriş etdiň.Ýer titredi, asmandan ýagyş guýdy,Bulutlardan ýagyn ýagdy.5 Daglar Ýehowanyň öňünde eredi*+,Ýehowanyň, Ysraýylyň Hudaýynyň+ öňündeSinaý durup bilmedi+.6 Anatyň ogly Şamgaryň+ günlerinde,Ýaýylyň+ günlerinde ýollar boşap galdy,Ýolagçylar ondan sowlup geçdi.7 Men, Debora+, heniz gelmänkäm,Ysraýylyň enesi bolmankam+,Ysraýylyň obalarynda ynsan garasy ýokdy.8 Olar täze taňrylary saýlady+,Derwezeleriň öňünde söweş boldy+.Ysraýylyň 40 000 esgerinde,Ne galkan bardy, ne-de naýza.9 Ýüregim Ysraýyl serdarlary bilen+,Halky üçin söweşen serdarlar bilen+.Ýehowany şöhratlandyryň!10 Eý ak eşekde gelýänler,Nepis halyda oturanlar,Ýoldan geçip barýanlar,Hudaýyň işleri hakda oýlanyň!11 Malyny suwa ýakýan çopanlaryň sesi gelýär.Olar Ýehowanyň adalatly hökümleri hakda,Obalylaryň Ysraýylda eden adyl işleri hakda gürrüň berýär.Ýehowanyň halky derwezeleriň öňüne ýygnanyşýar.12 Oýan, eý Debora+, oýan!Oýan, aýdym aýt!+Eý Barak, aýaga gal!+Abynogamyň ogly, duşmanlaryňy ýesir al!13 Diri galanlar begleriň ýanyna bardy,Ýehowanyň halky ýanyma söweşmäge geldi.14 Jülgede ýaşaýanlar efraýym taýpasyndandy.Eý Benýamin, olar seniň bilen, seniň halkyň bilendir.Mahyrdan+ serkerdeler geldi,Zebulundan söweşe çagyrýanlar* geldi.15 Ysaharyň serkerdeleri Debora bilendi,Barak+ hem ysahar taýpasy bilen ýanyndady.Ol jülgä pyýada geldi+.Rubeniň ikigöwünli esgerleri köpdi.16 Siz arkasy agyr horjunly eşek ýaly oturdyňyz.Çopanyň tüýdügini diňlemäge geldiňizmi?+Rubeniň ikigöwünli esgerleri köpdi.17 Gilead Iordanyň aňyrsynda galdy+.Dan näme üçin gämiden düşmedi?+Aşer hem deňiz ýakasynda gol gowşuryp otyrdy,Ol gämi duralgalaryndan gaýtmady+.18 Zebulun janyndan geçmäge taýyndy,Naftaly+ baýyrda özüni aýamady+.19 Patyşalar gelip söweşdiler.Tanahda, Megiddo suwlarynda+,Kengan hanlary söweşdiler+.Emma ýekeje-de kümüş alyp bilmediler+.20 Asman ýyldyzlary hem söweşe çykdy,Hersi öz ýerinden Sisera hüjüm etdi.21 Kişon derýasy joşup akdy,Gadymy derýa duşmanlary syryp süpürdi+.Men güýçlüleri mynjyratdym.22 Atlar toýnaklaryny ýere urdular,Bedewler öňe okduryldylar+.23 Ýehowanyň perişdesi: „Merosy näletläň,Halkyna gargyş okaň.Olar Ýehowany goldamadylar,Batyr ýigitleri Ýehowa ýardam etmediler“ diýdi.24 Kenlerden Heberiň+ aýaly Ýaýyl+,Iň bagtly aýaldyr.Çarwa gelinleriň iň bagtlysydyr.25 Sisera suw dilände süýt berdi,Şakäsede gaýmak hödürledi+.26 Soňra çadyryň gazygyna elini uzatdy,Sag eline çekiç aldy.Siseranyň kellesine urdy,Gazygy kellesinden* geçirdi+.27 Ol Ýaýylyň öňünde ýykyldy,Aýak astynda serlip ýatdy.Ýykylan ýerinde jan berdi.28 Siseranyň ejesi penjireden seredip otyrdy,Gözüni ýola dikip diýdi:„Oglumyň söweş arabasy näme üçin eglenýär?Atlarynyň toýnak sesi näme üçin eşidilmeýär?“+29 At-abraýly aýallar köşeşdirýärdi.Ol öz-özüne şeýle diýýärdi:30 „Belki, alan oljasyny paýlaşýandyr,Her esgere birki gyzdan düşendir.Sisera reňkli matalary saýlap alandyr.Olja paýlaşýanlar nagyşly lybaslary, al-elwan matalary,Keşdeli ýapynjalary iki-ikiden egnine atýandyr“.31 Ýehowa, goý, duşmanlaryň heläk bolsun+,Seni söýýänler Gün kimin nur saçsyn!»Şeýlelikde, tutuş ýurtda 40 ýyllap parahatlyk höküm sürdi+.
Çykgytlar
^ Hudaýa özüňi bagyş etmegi ýa-da wada bermegi aňladýan bolmaly.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
PYNHAN GATNAŞYKLAR BARADA OKYJYDAN GELEN PIKIRLER
Salam Saglyk,
Meniň bilşime görä, jemgyýetimizde jübütleriň içinde anal (artbujak) jynsy gatnaşygy bilen meşgullanýanlar kän. Muňa subutnama hökmünde resmi çeşme ýa-da statistiki san-ha görkezip biljek däl. Ýöne, köpçülige çykan wagtym gürrüňlerden, ýetginjek oglan-gyzlaryň biri-birine köçelerde diýýän zatlaryndan, sosial saýtlardan ýa-da mesenjerlerde (IMO we beýlekiler) açylýan topar gepleşiklerinden durmuşa çykmadyk gyzlaryň gyzlyk perdesiniň ýyrtylmagyndan gorkup, toýdan öň anal jynsy gatnaşyk bilen meşgullanýandyklaryny ýa-da çagasy bolan aýallaryň ýanýoldaşlarynyň "göwnünden turmak" üçin isleseler-islemeseler anal jynsy gatnaşygyna girýändiklerini kän eşidýärin.
Tanyş joralarymdan käbiri utanyp, käbiri gorkup, durmuşa çykmankalar oglanlardan şeýle teklipleriň gelendigini aýtdylar. Gürrüňdeşlik etmäge çekinmeýän ýakynlarymyň, joralarymyň içinde anal jynsy gatnaşygyndan lezzet alýandygyny aýdany ýok. Ylmy maglumatlara görä, göni içegäniň golaýynda nerw damar uçlarynyň köpdügi sebäpli, artbujak erogen (jynsy lezzet berýän) zonasy bolsa-da, meniň pikirimçe anal jynsy gatnaşygy tebigy däldir. Sebäbi, artbujak jynshana ýaly jynsy gatnaşyk üçin niýetlenmedik. Artbujak öz-özüni tebigy taýdan çyglandyrmaýar we çeýe däl.
Anal jynsy gatnaşygynyň saglygymyza berip biljek howplaryndan jübütlerimiz habarsyz bolup durýarlar. Goragsyz (prezerwatiwsiz) geçirilýän anal jynsy gatnaşygynda ýokuşýan keselleriň, şol sanda AIW, AIDS, hlamidiýa, gepatit, gerpes, sifilis ýaly keselleriniň ýokuşmak ähtimallygy ýokary bolýar.
Käbir saýtlarda anal jynsy gatnaşygyny geçirmek üçin jübütleriň razylygynyň bolmagynyň hem-de prezerwatiw we çyglandyryjy ýaglary (lubrikant) ulanmagyň zerurdygy aýdylýar. Emma, öz ýurdumyza we jemgyýetimize seredenimde, çyglandyryjy suwuklyklardan ýa prezerwatiwleri ulanmak düşünjesiniň ýaýran däldigine şaýat bolýaryn. Çünki, aýallaryň aglabasy göwrelilikden goranmak üçin amatlydygy sebäpli spiral goýdurýarlar, ýöne spiralyň jynsy gatnaşyklar arkaly geçýän ýokançlyklardan goramaýandygyna üns bermeýärler. Gyzlar bolsa, toýdan öň gyzlyk perdesini ýyrtmajak bolup jynsy gatnaşyga girmeýändigi üçin prezerwatiw düşünjesinden uzak. Onsoň, siziň pikiriňizçe anal jynsy gatnaşygyna girmek isleýänleriň näçe göterimi prezerwatiw we çyglandyryjy suwuklykdan peýdalanýandyrlar?!
Ýokarda agzalan howply keselleriň öňüni almak, zenanlarymyzy islemeýän jynsy gatnaşyklaryndan halas etmek üçin näme edip bileris?
Meniň pikirimçe, ýetginjek ýa uly ýaşly ýakynlarymyzyň anal gatnaşyga ýykgyn edýändiklerini görsek (meselem, el telefonynda anal jynsy gatnaşyklarynyň wideolary bar bolsa, telewizor kanallarynda ýa-da wideo diskleri arkaly şeýle sahnalary görýändigine şaýat bolýan bolsak), utanman, medisina taýdan dogry maslahat bermegi başarmalydyrys.
Lukmanlar bolsa mekdeplerde uly ýaşly okuwçylar bilen geçirilýän ýygnaklarda, saglyk bilen baglanyşykly gazet-žurnallarda, metbugatda, sosial saýtlarda makalalary we beýleki informasion materiallary paýlaşyp, ýaşlarymyzyň habardarlygyny gazanyp bilerler.
Hormatlamak bilen, Okyjy.
Hatda beýan edilýän pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişlidir. Awtoryň pikirleri redaksiýanyň garaýyşlaryna gabat gelmän biler.
- 2220 gezek okalan


text:
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:47
-
-
keshe 22:15
-
-
-
keshe 21:25
-
-
-
-
keshe 20:59
-
-
-
keshe 20:30
-
Álem Qazaqstan halqymen birge aza tutýda: Brıýsseldegi dıpkorpýs «Arqankergen» shekara qosynyndaǵy qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty kóńil aıtty
BRıÝSSELЬ. 5 maýsym. QazAqparat - Búgin ulttyq aza tutý kúninde Qazaqstannyń Belgııadaǵy Elshiliginde elde tirkelgen dıplomatııalyq korpýstyń ókilderi 14 shekarashy qaza tapqan «Arqankergen» qosynyndaǵy qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty kóńil aıtty.
Jarııalanǵan ulttyq aza tutý kúnine baılanysty Qazaqstannyń Belgııadaǵy Elshiliginde «Arqankergen» qosynynda qaza tapqan shekarashylardy únsizdik mınýtymen eske aldy. QR Memlekettik Týy tómen túsirildi. Qaıǵyǵa ortaqtasýǵa kelgender arnaıy ashylǵan kóńil aıtý kitabyn toltyrdy.
Qazaqstannyń Belgııa jáne Lıýksembýrgtaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, EýroOdaq jáne NATO janyndaǵy mıssııanyń basshysy Erik Ótembaevtyń aıtýynsha, «búgin Elshilikte kóńil aıtý kitaby ashyldy. EýroOdaq pen NATO janynda tirkelgen Belgııa men Lıýksembýrgtegi dıplomattar qaıǵyryp, kóńil aıtady. Bul kúni barlyǵy qazaqstandyq halyqqa tilektestigin bildirýde».
Tájikstannyń Belgııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, EO jáne NATO janyndaǵy mıssııanyń basshysy Rýstamjon Solıev te kóńil aıtty: «Bolǵan oqıǵaǵa baılanysty kóńil aıtqym keledi. Bul barlyq týysqandar men jaqyndar úshin qaıǵyly oqıǵa. Biz úshin Qazaqstan - aǵaıyndy el. Bul bizdiń baýyrlas, dostas qazaq halqy. Men jaqyn ýaqytta bul varvarlyq qylmystyń barlyq jaǵdaılarynyń ashylatynyna senimdimin. Shekarada qyzmetterin adal atqarǵan bul jas azamattardyń otbasylary men jaqyndaryna taǵy bir kóńil aıtamyn».
Ýkraınanyń Belgııadaǵy Elshiliginiń keńesshi Elshisi ıAn Omelchenko: «Qazaqstandyq halyqqa Ýkraına Elshiliginiń atynan kóńil aıtyp, shekarada bolǵan qaıǵyly oqıǵalarǵa baılanysty ortaqtasyp qaıǵyramyz» dedi.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, 30 mamyrda QR UQK shekara qyzmetiniń "Shyǵys" óńirlik basqarmasy Úsharal shekara otrıady "Sary bókter" zastavasynyń narıady taýda jazǵy ýaqytta qyzmet atqaratyn "Arqankergen" shekara qosynynyń ústinen shyqqan. Onda janyp ketken 14 shekarashy men bir qoryqshynyń múrdesi tabylǵan bolatyn.
15 adam - 14 shekarashy men bir qoryqshy qaza tapqan lańkestik áreket mamyrdyń 27-nen 28-ne qaraǵan túni boldy. «Sary bókter» zastavasynyń «Arqankergen» shekara qosyny taýda, aýdan ortalyǵy - Almaty oblysynyń Úsharal qalasynan 220 shaqyrym jerde ornalasqan.
- Atyraý oblysynda ulttyq halyq sanaǵynan 539 321 adam ótti
- SQO-da memqyzmetshilerdiń sany 15 paıyzǵa qysqartylmaq
- Astanada vaktsınalanǵandar arasynda Maldıvke eki joldama oınatylady
- Qazaqstannyń tuńǵysh ulttyq jerseriktik telearnasy týǵan kúnin atap ótýde
- Koronavırýs: Danııa barlyq shekteýlerdi alyp tastady
- Germanııaǵa kelgen bosqyndar sany ósýde
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
HHR-iň gümrük statistikasynyň maglumatlaryna görä, 2021-nji ýylyň iýulynda ýurt taryhda turbageçirijiden tebigy gazyň iň köp möçberini - 4,714 milliard kub metr ýa-da bir gije-gündizde 157 million kub metr gaz import etdi. Onuň agramly bölegi 2009-njy ýylyň dekabrynda işe girizileni bäri 11 ýyldan gowrak durnukly işleýän Türkmenistan-Hytaý turbagçerijisinden gelýär. Meselem, 2021-nji ýylyň ýanwarynda Sinhua habarlar agentligi Hytaýyň PipeChina West Pipeline nebit kompaniýasyna salgylanyp, 3,87 milliard kub metr gaz alnandygyny habar berdi. Indi köp wagt bäri Türkmenistan Hytaýa esasy gaz ugradyjydyr.
Türkmenistan 11 ýyldan gowrak döwrüň dowamynda HHR-a 300 milliard kub metr gaz iberdi. Türkmen gazy HHR-iň alyjylar bazarynyň 10 göterimden gowragyny tutýar. Türkmen gazyny HHR-iň sebitleriniň onlarçasynda 500 milliondan gowrak adam ulanýar.
«Galkynyş» ýatagynda ýokary tehnologiýaly täze maýa goýum taslamasyny işe girizmek dabarasynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, häzirki wagtda HHR-a 40 milliard kub metr «mawy ýangyç» iberilýär. Täze guýular Hytaýa goşmaça gaz ibermäge mümkinçilik berýär. «Türkmengaz» Döwlet konserni bu işleri ýerine ýetirmäge Hytaýyň «СNPС» kompaniýasy bilen şertnama baglaşdy, onuň hyzmatlarynyň tölegi Hytaýa üç ýyl gaz ibermegiň hasabyna amala aşyrylar. Ozal baglaşylan ylalaşyklara görä, HHR-a 65 milliard kub metr gaz ugradylar. Geljekde Hytaýa 100 milliard kub metr gaz iberiler.
Dabara gatnaşan hytaý tarapynyň wekilleri Türkmenistan bilen toplumlaýyn hyzmatdaşlygy geljekde-de ösdürmäge taýýardyklaryny beýan etdiler, ol iki ýurduň özara bähbitlerine laýyk gelýär. 2035-nji ýyla çenli Hytaýyň gaza isleginiň iki esse artjakdygy çaklanylýar. Kömür we nebit bilen deňeşdireniňde ekologýa taýdan has arassa tebigy gaza «ýaşyl energetikany» ösdürmekde geçiş ýangyjy hökmünde garalýar.
Esasy


text:
Oralda JaiyqFilmFest halyqaralyq kınofestıvali ótip jatyr
ORAL. QazAqparat - Oral qalasynda JaiyqFilmFest halyqaralyq qysqametrajdy jáne derekti fılmder kınofestıvali ótip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat.
Kınofestıval QR Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy aıasynda jáne «Qala kúni» merekesine oraı uıymdastyrylǵan.
Festıvalǵa qatysý úshin álemniń túpkir túpkirinen 100den asa ótinim kelip túsken. Sonyń ishinen 9 memleketten 31 fılm ádilqazylar alqasyna usynyldy.
Qazylar alqasynyń quramynda Merýet Ótekeshova, Samal Eslıamova, Altynaı Nógerbek, Erlan Nurmuhambet, Jeńishan Momyshev, Talǵat Taıshanov, Aıgýl Cherendına, Aslanbek Gýbashev syndy kıno áleminiń maıtalmandary bar.
Sondaı-aq festıval aıasynda jas kıno súıer qaýym úshin Darıǵa Badykova men Ramazan Amantaıdyń sheberlik sabaqtary ótkizildi.
«Aktermen birge» festıval aıasynda «Anaǵa aparar jol» kınokartınasyn kópshilik fılmde basty róldi somdaǵan Altynaı Nógerbekpen birge kórdi.
Sonymen qatar, festıvaldiń ashylý saltanatynda Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ men Tokyo New Cinema túsirgen, «Konokrady. Ýaqyt joldary» fılminiń tusaýkeseri ótti.
Fılmniń rejısserleri - Erlan Nurmuhambetov (Qazaqstan) jáne Lıza Takeba (Japonııa). Foto rejısseri: Azız Jambakıev (Qazaqstan).
Rólderde: Dýlyǵa Aqmolda (Qazaqstan), Samal Eslıamova (Qazaqstan), Mıraı Morııama (Japonııa), Madı Mınaıdarov (Qazaqstan) jáne t.b.
Fılm osyǵan deıin 2019 jyly 24-shi Pýsan halyqaralyq kınofestıvaliniń ashylý saltanatynda kórsetilgen.
- Jastar fılmdi erekshe túsiredi. Olar kınosyz ómir súre almaıdy. Kózqarastary da basqa. Maǵan teatr da, kıno da jaqyn. Kıno – ǵajaıyp álem. Qazir bilimdi, talantty jastarymyzdyń fılm túsirýine múmkindik mol. Osy kınofestıval rejısserlar men ártister úshin úlken tájirıbe bolatynyna senemin,- deıdi «Qurmet», «Parasat» ordenderiniń ıegeri Merýert Qarataıqyzy.
– Birinshiden, mundaı festıvalder kóbine Almaty, Nur-Sultan sııaqty megopolısterde ǵana uıymdastyrylyp keledi. Al shaǵyn qalalarda ótpeıdi. Máselen, Kann kınofestıvalin uıymdastyrý arqyly Frantsııanyń osy qalasy dúnıejúzine tanymal boldy. Halqy ne bary 74 myń adam. ıAǵnı, turǵyndary bizdiń Oraldan 5 esege az. Kann osy bir ǵana festıval arqyly irgesindegi Nıtstsa, Monte-Karlo qalalarynyń da týrıstik-ekonomıkalyq áleýetiniń damýyna serpin berdi. Bizdiń maqsat Oralda týrızmdi damytýǵa úles qosý. Árıne, birden bola qoımas. Desek te, Oral – óte ádemi qala. Kıno túsirýshiler úshin kamera nysanyna alatyn obektiler jeterlik. Osy oraıda HІH, HH ǵasyrdan saqtalǵan arhıtektýralyq eskertkishterdi tanystyrsaq deımiz. Budan bólek, Oraldan eksklıýzıvti ónerimen tanylǵan daryndar men talanttar az emes. Osy festıval endi kıno salasyndaǵy jańa tolqynnyń shyǵýyna sep bolady degen senim bar, – deıdi festıval dırektory Alpamys Sharımov.


text:
Wezipden boşadylaly bäri Lužkowyň özüniň aýdan zady ýok welin, ýöne ýakyn dosty Iosif Kobzonyň aýtmagyna görä, ol özüniň boşadylmagyna garşy sud üsti bilen göreşmekçi.
Bu habardan sanlyja sagat soň hem Moskwanyň şäher häkimliginde bolandygy aýdylýan korrupsiýa işleri barada ors federal derňewçileriniň barlag işine başlandygy aýdyldy.
Lužkow hem 29-njy sentýabrda oppozision “New Times” žurnalynyň internet saýtynda ýerleşdirilen hatynda prezident Medwedewi ýurtda gorky we repressiýa howpuny döretmekde aýyplady.
Hat ýekşenbe güni ýazylan hem bolsa, Kremliň sözçüsi Natalýa Timakowa onuň mazmunynyň Medwedewiň Lužkowy işden kowmak baradaky kararyna täsiriniň bolmandygyny aýtdy.
Jenaýat işi gozgalarmy?
Oppozision syýasatçy Boris Nemtsowyň çaklamagyna görä, Lužkowyň garşysyna jenaýat işi gozgalar. Nemtsow: “Lužkowa ýöňkelmegi mümkin ýeke-täk çynlakaý gara Moskwada giňden ýaýran, jylawlap bolmaýan korrupsiýa. Medwedew jenaýat işlerini gozgamaly bolar. Ol bu işi etmese, Lužkow bir güýçli syýasy ägirt bolup çykar. Ol lapykeç resmileri we biznesmenleri daşyna üýşürer. Lužkowyň 2012-njy ýylda geçmeli saýlawlarda prezidentlige dalaş etmegi hem mümkin” diýýär.
Lužkow “Bütewi Rossiýa” partiýasyndan, ozal özi onuň düýbüni tutmaga gatnaşan-da bolsa, “ýalan gürrüňleriň, töhmetleriň öňüni alyp bilenok” diýip, sişenbe güni ony terk etdi.
Konstantin Kosaçýow ors parlamentiniň ýokarky öýüniň Halkara gatnaşyklary komitetiniň başlygy. Ol şeýle diýýär: “Bu işlere jogapkär Lužkowyň özi. Şähere, ýurda we partiýa eden inkär edip bolmajak hyzmatlaryna garamazdan, gynansak-da, ol soňky wagtlarda özüni asla kemissiz saýdy, ýeke-täk öz strategiýasynyň we taktikasynyň dogrudygyna ynanyp ugrady. Bular ýaly zat hemişe konflikte getirýär. Ine, hut şeýle-de boldy”.
Syýasy analizçi Mihail Delýaginiň pikiriçe bolsa, goýberen ýalňyşlaryna garamazdan, Lužkowyň moskwalylara, aýratyn-da 1990-njy ýyllarda eden hyzmaty az däl. Ol: “Moskwa ösmekden galdy, içki problemalar köpeldi. Dolandyryş sistemasy peselip, halka ähmiýet berilmedi. Ogurlyk, kezzaplyk artdy. Ýeke söwda işlerine däl, eýse ýönekeý adamlar hem nyşana alyndy. Şeýdip, Lužkowyň 1990-njy ýyllarda oýnan roly ýatdan çykdy gitdi” diýdi.