text:
“Türkmenderman Ajanta Farma Limited” Bilelikdäki kärhanasy “Saglyk” Döwlet maksatnamasyna laýyklykda 1998-nji ýylyň dekabr aýynyň 11-de işe girizildi. Ony 50%-50% maýa goýumlary bilen Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň “Türkmendermansenagat” birleşigi hem-de Hindistanyň “Ajanta Farma Limited” firmasy esaslandyrdylar.
Onuň 7 sany önümçilik bölümi bolup, olarda gerdejikler, süýri däneler, külke görnüşli antibiotikler, çüýşejiklerde we derman çüýşelerde sanjym serişdeleri, melhemler öndürilýär. Ulanyş ugurlary barada aýtsak, olaryň arasynda antibiotikler, dürli agyry aýryjylar, ýürek, bagyr, böwrek, aşgazan-içege kesellerine garşy ulanylýan we beýleki köp sanly dermanlar bardyr.
Kärhana bir wagtda 220 adamy iş ýeri bilen üpjin edip bilýär.
Bu ýerde öndürilýän dermanlaryň esasy bölegi saglyk ätiýaçlandyrmasy bilen ilata ýeňillikli goýberilýän dermanlardyr. Şu güne çenli kärhana dürli dermanlaryň 100 görnüşini öndürdi.
Kärhananyň hil üpjinçiligi bölümi häzirki döwrüň talaplaryna gabat gelýän enjamlar we ýokary bilimli hünärmenler bilen doly üpjin edilen. Onda kärhanada ulanylýan çig mallar we gaplaýjy serişdeler, öndürilýän ähli dermanlar doly we hemme taraplaýyn barlanylýar.
Önümçilikde ulanylýan çig mallar we gaplamalar esasan Ýewropadan we Hindistandan getirilýär.
Kärhananyň öndürýän dermanlary hili, täsirliligi we howpsuzlygy taýdan dünýa derejesindäki talaplara gabat gelip, olar gysga wagtyň içinde halkymyzyň we lukmanlarymyzyň islegini gazandy.
Hormatly Prezidentimiziň görkezmelerinden ugur alyp, ýurdumyzda bitýän dermanlyk çig mallardan derman serişdelerini öndürmek maksady bilen, kärhananyň hünärmenleri ýerli alymlar bilen ýakyn hyzmatdaşlykda türkmen buýanynyň esasynda täze derman serişdesini – “Buýan” süýri dänesini öndürdiler we halkymyza ýetirdiler. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň hünärmenleri kärhanany her taraplaýyn barlap, onuň ähli bölümleriniň işleýşine ýokary baha berdiler.


c: text/html

text:
Garaşsyz we Baky Bitarap döwletimizde ynsan saglygy baradaky alada döwlet derejesinde ykrar edilip, hemişe üns merkezinde saklanýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Çuňňur Hormatlanýan Gurbanguly Berdimuhamedowyň gönüden-göni ýolbaşçylygynda işlenip düzülen we amala aşyrylan “Saglyk” Döwlet maksatnamasy hem tutuşlygyna halkymyzyň saglygyny goramaga we ony berkitmäge gönükdirilendir.
Maksatnamada ýerli derman senagatyny ösdürmek, bu işde ýerli çig mallardan peýdalanmak, ýurdumyzyň ilatyny we bejeriş edaralaryny ýerli senagatymyzyň öndürýän ekologiýa taýdan arassa we bäsleşige ukyply derman serişdeleri bilen ýeterlikli üpjün etmek meselesine uly orun berilýär.
Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynda ýyllyk kuwaty 200 000 litr ergin bolan zyýansyzlandyryjy erginleri öndürýän kärhanasynyň gurluşyk işleri Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 14-nji sentýabryndaky “Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagat ministrliginiň” derman senagaty kärhanalaryny gurmak hakynda 12548 belgili Kararyna laýyklykda amala aşyryldy.Giňişleýin
Kärhananyň gurluşyk işleri Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 14-nji sentýabryndaky “Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň” derman senagaty kärhanalaryny gurmak hakynda 12548 belgili Kararyna laýyklykda amala aşyryldy.Giňişleýin
Häzirki wagtda ýurduň çäginde 20-den gowrak bejeriji ähmiýetli çeşmeler bellidir. Şolaryň örän wajyplarynyň biri-de ýurdumyzyň ak mermerli paýtagtynyň 7,5 kilometr günortasynda, Merkezi Köpetdagy etekläp oturan Berzeňňidäki çeşmedir.Giňişleýin
Kärhananyň gurluşyk işleri Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 14-nji sentýabryndaky “Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň” derman senagaty kärhanalaryny gurmak hakynda 12548 belgili Kararyna laýyklykda amala aşyryldy.Giňişleýin
Bu önümleriň arasynda zyýansyzlandyrylan we zyýansyzlandyrylmadyk sargy hasalary dürli ölçeglerde, gipsli sargy has alary, goşarlyklar, tirseklikler, dyzlyklar, guşaklar, ýelimli plastyrlar, sanjym plastyry, maýyşgak sargy serişdeleri, birgezek ulanylýan desmallar bardyr.Giňişleýin
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhammedowyň aýdyşy ýaly, “Türkmen topragy we tebigaty kuwwatyň, berk saglygyň we uzak ömrüň çeşmesi bolup durýar, çünki onda hiç bir zat bilen çalşyp bolmajak ýüzlerçe dermanlyk ösümlikleri ösýär!” Galyberse-de, medisina diýmekligiň “tebigata ýakyn durmak” diýmekligini, Lukman hekimiň “keseliň emi ene topragyňdadyr” diýenlerini ýatdan çykarmaly däldiris.Giňişleýin
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň il-günüň saglygyny goramaga gönükdirilen syýasatynyň hem-de ýadawsyz tagallasynyň esasy ugurlaryny kesgitleýän “Saglyk” Döwlet maksatnamasynda ýurdymyzyň ilatynyň saglygyny goramak ugrunda işleýän edaralaryň maddy-tehniki binýadyny berkitmek, ösdürmek bellenildi.Giňişleýin
S.A.Niýazow adyndaky “Buýan” oba senagat toplumy; buýan köküni öndürüji, eksport ediji we buýan kökünden önüm çykaryjy Türkmenistandaky ýeke täk kärhanasydyr.Giňişleýin
“Türkmenderman Ajanta Farma Limited” Bilelikdäki kärhanasy “Saglyk” Döwlet maksatnamasyna laýyklykda 1998-nji ýylyň dekabr aýynyň 11-de işe girizildi. Ony 50%-50% maýa goýumlary bilen Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň “Türkmendermansenagat” birleşigi hem-de Hindistanyň “Ajanta Farma Limited” firmasy esaslandyrdylar.Giňişleýin

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň gün tertibi
Gazagystan latyn elipbiýine geçýär
Ýewraziýanyň strategik ähmiýete eýe bolan ýurtlaryndan biri bolan Gazagystan latyn elipbiýine geçýär. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda Gazagystanyň latyn elipbiýine geçişi barada durup geçmek isleýäris.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti, doktor Jemil Dogaç İpegiň mesele hakyndaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Gazagystanda latyn elipbiýine geçmek üçin taýarlyklar dowam edýär. Bu tapgyrda nähili elipbiýiň ýüze çykjakdygy bolsa Ýewraziýada we türk dünýäsinde uly gyzyklanma döredýär. Men dilçi däl, emma halkara gatnaşyklarda-da elipbiýiň iňňän möhümdigini aýdyp bilerin. Çünki elipbiýler dünýäde jemgyýetiň ornuny beýan etmegi taýdan iňňän möhüm. Aslyna seredilende türki dillerde ýazmak üçin birnäçe elipbiýden peýdalanmak mümkin. Tehniki taýdan seredilende elipbiýiň dildäki sesleri näderejede beýan edýändigi möhüm.
Gazagystanyň Prezidenti Nursoltan Nazarbaýew latyn elipbiýine geçmek baradaky pikirini 2012-nji ýylda çap edilen 2050-nji ýyla çenli bolan döwür üçin stretegik meýilnamasynda beýan edipdi. Elipbiýiň 2025-nji ýylda doly çalyşjakdygyny aýtdy. 2018-nji ýylda ylymda we bilimde latyn elipbiýine geçmäge başlanyp, onuň 2025-nji ýylda doly tamamlanmagy nazarda tutulýar. Ykdysady taýdan elipbiý çalyşygy üçin 600 million teňňe (1,8 million dollar) serişde bölünip berildi.
Türki diller üçin latyn elipbiýiniň ulanylmagy täzelik däl. Kuman kitaby 14-nji asyryň başlarynda gypjak dialektinde latyn harplary bilen ýazylypdy. Türkiýe Respublikasy 1928-nji ýylda laýyn elipbiýine geçdi. Sowet Soýuzynyň dargamagyndan soň 1991-nji ýylda Azerbaýjan we Türkmenistan, 2001-nji ýylda Özbegistanda şol ýörelgä eýerdi.
Ýakyn taryha seredilende 1926-njy ýyldaky Bakuw Türkologiýa gurultaýynda kabul edilen kararlar bilen türk dünýäsinde gysga möhletde amala aşyrylan latyn elipbiýine geçiş tapgyry, türk dünýäsinde dil we elipbiý birliginiň bölekleýin hem bolsa başdan geçirilen döwri boldy. Türkiýede 1928-nji ýylda edilen elipbiý çalşygynyň esasy maksatlaryndan biri hem şol tapgyryň daşynda galmazlykdy. Latyn elipbiýiniň bütin türki halklar üçin umumy elipbiý hökmünde resmileşmeginden birnäçe ýyl soň Sowet Soýuzynda bu işe nägilelik bildirilmäge başlanýar. SSR-iň merkezi ýerine ýetiriji geňeşi 1935-nji ýylyň iýun aýynda latyn elipbiýine geçmegiň uly ýalňyşlykdygyny we onuň jogapkäriniň bolsa Täze elipbiý toparydygyny yglan etdi. Ol, onsuz hem iňňän gysga dowam eden Türk dünýäsinde latyn elipbiýi birligi döwri üçin soňuň başlangyjy boldy. Şol araky döwrüň soňy uruş ýyllarynda iş ýüzüne geçirilmäge başlanan her bir türki dilli halk üçin fonetiki ýazuw düzgünine esaslanýan 18 sany kril elipbiýi kabul edildi.
Gazagystanda dilçi alymlaryň işleri netijesinde taýarlanan elipbiý teklibi parlamentiň garamagyna hödürlendi. Ozal 42 harpdan ybarat bolan gazak elipbiýi Parlamente hödürlenen elipbiý bilen 25 harpa çenli azaldyldy. Emma gazak dilindäki sekiz sesiň seslendirilmegi üçin iki harpyň bilelikde ulanylmagy saýlanyldy. Ömer Halisdemir adyndaky uniwersitetiň alymy Turgaý Demiriň pikiriçe ol elipbiýdäki harp sanyny azaltmak üçin netijeli bir usul bolmak bilen birlikde gazakça ýazmagy we okamagy kynlaşdyryp biler. Elipbiý düzülýärkä bir sese bir harp ýörelgesiniň ýanynda türki halklara ýakynlaşmak hem esasy ýörelgelerden biri hökmünde göz öňünde tutulsa peýdaly bolar. Şonuň üçin Türkiýedäki we Azerbaýjandaky sesler bilen bir meňzeş bolan gazakça sesleriň şol elipbiýlerdäki harplar kabul edilip bilner.
Elbetde meseläniň syýasy tarapy hem bar. Russiýanyň rusça gepleşilýän etraplara bolan gyzyklanmasy diýseň ýokary. Russiýa elbetde Gazagystanyň kril elipbiýinden latyna geçmegini islemez. Onuň öňüni almak almak üçin käbir göçümleri etmegi hem ähtimal. Russiýanyň gazak halkynyň bu erkin islegine düşünjelilik bilen çemeleşmegini tama edýäris.
Elipbiý, bir tarapdan Gazagystan üçin syýasy bir meseledir. Gazagystan owal-ahyr Soweý Soýuzynyň galyndylary bilen ýaşamalymy? Ýogsam özüniň hem degişli bolan Türk dünýäsi we günbatar jemgyýeti bilen hereket edermi? Türkiýe, Azerbaýjan we Türkmenistan latyn elipbiýine geçdi. Gazagystanyň hem şeýle meýilnamasy bar. Türk dünýäsiniň beýleki sebitleri latyn elipbiýine geçýärkä Gazagystanyň Türk dünýäsiniň esasy böleginden aýry galmagy elbetde ýerlikli bolmaz.
Gazagystanyň latyn elipbiýine geçmegi ýurduň ruhy we medeni ösüşi taýdan taryhy öwrülşik nokadyny emele getirýär. Taryhy geçmişi, medeniýeti we topraklary bilen birlikde dil elmydama milletiň-döwletiň esasy jebislik ýörelgesidir. Bu ugurda Gazagystanyň garaşsyzlygyny yglan eden gününden bäri Prezident Nazarbaýewiň gazak diliniň kämilleşmegine aýratyn uly ähmiýet berýändigini görýäris.
Gazagystan elipbiý çalşygy bilen bilelikde günbatar medeniýetine has-da ýakynlaşar. Şeýle-de elipbiý çalşygy latyn elipbiýine geçen beýleki türki dilli döwletler bilen Gazagystanyň ylmy we medeni gatnaşyklaryna oňyn goşant goşar. Türk dünýäsiniň aksakaly, dana Nursoltan Nazarbaýewiň öňbaşçylygynda Gazagystanyň latyn elipbiýine geçmegini Gazagystanyň dünýäniň ösen ýurtlarynyň arasynda öz ornuny berçinleşdirmek we Türk dünýäsinde medeni bileliş maksadyna laýyk edilen başlangyçlardan biri hökmünde kabul edip bileris.


text:
22-nji dekabrda geçirilen hökümet mejlisinde wise-premýer A.Garajaýew geljek ýylyň “Türkmenistan –Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilmegi mynasybetli geçiriljek dabaralaryň we çäreleriň maksatnamasynyň taslamasyny, şeýle hem 2018-nji ýylyň nyşanyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, bu şygar türkmen halkynyň şöhratly taryhyny, Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän taryhy-medeni ýadygärliklerini çuňňur öwrenmek we dünýäde wagyz etmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreleriň işjeň häsiýete eýe bolmagyny şertlendirer.
Maksatnama laýyklykda, 2018-nji ýylyň dowamynda maslahatlary, döredijilik duşuşyklaryny, aýdym-saz dabaralaryny we bu rowaýata öwrulen ýoluň taryhy bilen göni baglanyşygy bolan ýerlerdäki döwlet taryhy-medeni goraghanalarynda arheologik tapyndylaryň sergisini geçirmek we döwlet Baştutanymyzyň “Türkmenistan –Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” kitabynda beýan edilýän maglumatlar hakynda duşuşyk guramak meýilleşdirildi.
Wise-premýer şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna 2018-nji ýylyň nyşanlarynyň taslamalaryny hödürledi, olarda Türkmenistanyň parahatçylygyň, milletimiziň ruhy ösüşiniň ýolunda örän baý milli mirasy we ýeten sepgitleri öz çeper beýanyny tapdy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp hem-de degişli maksatnamany we nyşanlaryny tassyklap, milletiň taryhy-medeni mirasyny aýawly saklamak, ony giňden wagyz etmek boýunça alnyp barylýan işleriň wajypdygyna ünsi çekdi. Biz ýaşlarymyzyň şöhratly pederlerimiziň watansöýüjilik däpleri esasynda terbiýelenmegi, halkymyzyň täsin mirasynyň geljek nesillere ýetirilmegi ugrunda ähli tagallalary etmelidiris diýip, milli Liderimiz belledi.


text:
Hudaýa iman getirenler her bir zatda Hudaýa öwgüler getirmäge çalyşýarlar! Olaryň käbirleri günälerden, şeýtanyň garaňky tümlüginden we dowzah odundan Hudaýyň beren ajaýyp gutuluşyny aýdym-sazlarda wasp edýärler. Olar özlerinde dörän täze umytly durmuşlary üçin Biribara minnetdarlyk bildirýärler. Bilşimiz ýaly Ýaradyjy Hudaý ähli milletleri ýaratdy we olara dürli diller berdi we bu sebäpden oňa dürli dillerde öwgüler, dilegler, şükürler edilýär. Bu ýerde biz Turkmenistanly ildeşimiziň 28 ýyllap hakykaty bilmän şeýtanyň tümlüginde ezýet çekip, hiç bir erden we dinden gutuluş tapman ýaşan we durmuşda umytsyz gezen, emma Hudaýyň Isa Mesihdäki merhemeti we rehimi aýan bolanda beýik gutulyşa eýe bolan we Isany Reb we Mesih hökmünde kabul edip täze, tämiz, şatlykdan we dynçlykdan doly durmuşa eýe bolan ýigidiň döreden öwgi sazyny we aýdymyny size hödürleýäris! Bu aýdymyň üsti bilen ol Isa Mesihdäki durmuşyny wasp edýär! Bu sazyň we aýdymyň üsti bilen hem Hudaý size hakykatyny açar diýip umyt edýäris!!! Bu aydym ors dilinde, yone tizara bu imanly doganyn Turkmen dilinde hem aydym aydar diyip umyt edyaris! Ors diline dushunmediklere, terjimesini erleshdireris!
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Podcast: Play in new window | Download


text:
Senagat aýlaw indeksi noýabr aýynda artdy
Senagat aýlaw indeksi noýabr aýynda oktýabr aýynda garanyňda 1,7 göterim artdy
Türkiýäniň Hasabat guramasy geçen 2017-nji ýylyň noýabr aýynyň senagat aýlaw indeksiniň hasabatyny çap etdi.
Şoňa laýyklykda noýabr aýynda oktýabr aýyna garanyňda önümçilik senagat pudagy 1,8 göterim ösüş etdi.
Senenama täsirinden saplanan senagat aýlaw indeksi noýabr aýynda 2016-njy ýylyň noýabr aýyna garanyňda 28,7 göterim artdy.
Senagatyň aşakgy pudaklaryna üns berilende bolsa gazylyp alynýan peýdaly magdanlaryň indeksi 23,4 göterim we önümçilik senagat pudagy 28,8 göterim ýokarlady.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň durmuş-ykdysady, syýasy we medeni taýdan gülläp ösüşinde syýahatçylyk pudagyna aýratyn orun berlip, özara bähbitli halkara gatnaşyklar günsaýyn işjeňleşdirilýär we syýahatçylygy guramaga täzeçe, has ykjam çemeleşilýär. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy, Gadymy Merwiň, Nusaýyň, Dehistanyň, Köneürgenjiň, Köýtendagyň meşhur ýadygärlikleri syýahatçylygy söýýänleri barha özüne çekýär.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy esasynda “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýyly” diýlip atlandyrylan 2018-nji ýyl türkmen halkynyň taryhy-medeni mirasyna häzirki döwrüň nukdaýnazaryndan baha bermäge, ony täze mazmun bilen baýlaşdyrmaga we dünýä içre wagyz-nesihat etmäge has uly mümkinçilikleri açdy. Ýurdumyzyň syýahatçylygynda gazanylýan görkezijiler jahankeşdeligiň ösýändigine hem-de döwlet we hususy syýahatçylyk kärhanalarynyň hyzmatlarynyň möçberleriniň artýandygyna şaýatlyk edýär. Şu ýylyň başynda Italiýanyň döwlet teleradio gepleşikleri korporasiýasynyň “Rai 3” teleýaýlymynyň Türkmenistany 2018-nji ýylda iň gowy syýahatçylyk ugurlarynyň biri hökmünde atlandyrmagy giň halkara jemgyýetçiliginde uly seslenme döretdi. Ýurdumyzyň taryhy ýadygärliklerinden başga-da, soňky döwürde Hazaryň kenarýakasy, Awazanyň täze şypahana ugurlary köpçülikleýin gyzyklanma eýe boldy. Bu zolagyň uly geljegini we ösüşini nazara almak bilen, daşary ýurt syýahatçylyk kärhanalary oňa deňiz, kenarýaka dynç alşy we ýahta syýahatçylygynyň dünýä merkezleriniň biri hökmünde garaýarlar.
Gahryman Arkadagymyzyň taryhymyzy öwrenmäge hem-de ylmy barlaglary geçirmäge ähli şertleri döredip, türkmen we daşary ýurt alymlaryna hemmetaraplaýyn goldaw berýändigi, ýurdumyzda taryhy-medeni miras boýunça ylmy maslahatlaryň geçirilýändigi, syýahatçylygy ösdürmek üçin oňaýly şertleriň döredilýändigi watandaşlarymyzyň buýsançly başlaryny göge ýetirýär. Ýakynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň çäklerindäki taryhy-medeni ýadygärliklerde 2018–2021-nji ýyllarda arheologik gazuw-agtaryşlary geçirmek boýunça Döwlet maksatnamasynyň kabul edilmegi-de halkymyzy çäksiz buýsandyrdy. Çünki hormatly Prezidentimiziň “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabynda bellenilişi ýaly, her bir şahasy ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmäge mynasyp bolan bu taryhy ýoluň kemala gelmeginde hem-de işjeň hereket etmeginde esas emele getiriji orunlaryň biri biziň halkymyza degişlidir. Döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda Lebap welaýatynda “Amul-Hazar 2018” halkara awtorallisine taýýarlyk görmegiň çäklerinde geçirilýän ýaryşlaryň başlanmagyna ak pata bermegi, welosiped we ylgaw ýaryşlaryna badalga berilmegi hem bu taryhy ýoluň gymmatlylygyny dünýä ýaýmaga mümkinçilik berdi.
Daşary ýurtlarda milli syýahatçylyk pudagyny wagyz etmegiň netijeli görnüşleriniň biri hem ýurdumyzyň wekilleriniň halkara sergi çärelerine yzygiderli gatnaşmaklarydyr. Çünki olarda tanyşdyryş çäreleri, işewürlik duşuşyklary we gepleşikler geçirilip, ýokary iş netijeleri gazanylýar hem-de tejribe toplanylýar. Soňky ýyllarda Türkmenistanyň wekiliýetleriniň daşary ýurtlarda geçirilen syýahatçylyk ýarmarkalarynyň birnäçesine gatnaşmaklary uly rowaçlyklara beslendi. Olaryň hatarynda Awstriýada guralan meşhur “Ferien – Messe Wien” syýahatçylyk sergisini görkezmek bolar. Onda eziz Diýarymyzyň syýahatçylyk mümkinçilikleriniň giň toplumlaryna, ýewropalylar üçin täsin bolan Garagum çölüne, Ýaňgalanyň täsin künjeklerine we ýurdumyzyň beýleki meşhur tebigy ýerlerine hödürlenýän ugurlar uly gyzyklanma döretdi.
Ispaniýanyň paýtagty Madrid şäherinde geçirilen “HITUR – 2016” halkara syýahatçylyk sergisinde hem Türkmenistanyň diwarlygy görkezildi. Bu serginiň işlän döwründe Watanymyzyň syýahatçylyk pudagynyň wekilleriniň ispaniýaly we portugaliýaly kärdeşleri bilen işewür gepleşiklerini geçirmegi, duşuşyklaryň käbirinde hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny resmi taýdan berkidýän ylalaşyklaryň gazanylmagy guwandyryjy netijeler boldy.
Finlýandiýanyň paýtagty Helsinki şäherinde geçirilen halkara syýahatçylyk sergisinde hem Türkmenistanyň syýahatçylyk ugurlary görkezilip, syýahatçylyk hyzmatlary hödürlendi. Onda Helsinki şäherinden Orta Aziýa çenli 12 günlük syýahatçylyk boýunça bilelikdäki taslama aýratyn gyzyklanma döretdi we onuň çäklerinde jahankeşdeler ak mermerli şäher hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna giren Aşgabada we Mary şäherine baryp gördüler.
Döwlet Baştutanymyz tarapyndan syýahatçylyk ulgamyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmegiň we döwrebaplaşdyrmagyň depginlerini çaltlandyrmagyň hem-de eksporta ugrukdyrylan ykdysadyýeti kemala getirmegiň kuwwatly guraly hökmünde aýratyn orun berilýär. Sport syýahatçylygy Türkmenistanyň uly kuwwata eýe bolan täze ugrudyr. Ýurdumyzyň syýahatçylyk kärhanalarynyň öňünde bu ugry ösdürmek boýunça aýdyň wezipeler durýar. Munuň üçin hemme şertler we mümkinçilikler – häzirki zaman halkara howa menzilleri, täze uçarlar, demir ýol ulgamynyň düzümi, awtomobil ýollary, döwrebap myhmanhanalar, tejribeli hünärmenler, dünýä dillerini bilýän tanyşdyryjylar bar.
Häzirki döwürde Taryhy-ülkäni öwreniş syýahatçylygynda bazar ugurlaryny ösdürmek üçin hem anyk işler alnyp barylýar. Syýahatçylygyň parahatçylyk döredijilikli orny beýleki ýurtlaryň taryhyny, däp-dessurlaryny we mirasyny bilmäge, şonuň netijesinde milletara medeni we dostlukly gatnaşyklary berkitmäge kömek edýär.
Her bir güni ýokary üstünliklere beslenýän “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynda hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen güneşli ülkämizde welosiped syýahatçylygy hem üstünlikli ýola goýulýar. Munuň özi il-ýurt we umumadamzat bähbitli beýik işleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändigine aýdyň şaýatlyk edýär.
Nobat MYRATLYÝEW,
Magtymguly adyndaky TDU-nyň
Türkmenistanyň taryhy
kafedrasynyň mugallymy.


text:
Saud Arabystany ýeke başyna syýahat etmek isleýän zenanlara wiza berer
Saud Arabystanynyň hökümeti 25 ýaş we ondan ýokary bolan ýaşdaky ýeke başlaryna syýahat etmek isleýän zenanlara turistik wiza bermäge başlar
30 günlik turistik wiza alan zenanlar mundan beýläk ýanlarynda maşgala agzalarynyň erkekleri bolmadan hem ýurda girip biler.
Ýurdyň mirasdar Şazadasy Muhammet Bin Selman syýahatçylyk pudagyny janlandyrmak, ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak we ýurdyň aşa konserwant adyny düzeltmek üçin ençeme ýeňillikler döretmäge başlady.
Mekge we Medine şäherlerinden başga täze syýahatçylyk zolaklaryny döredip, ýurtda iş orunlar artdyrylmak islenýär.
Mirasdar Şazada 1-nji awgustda Gyzyl deňizde el degmedik 50 aýry adada guruljak dynç alyş merkeziniň halkara syýahatçylyk taslamasy boljakdygyny beýan edipdi.
Ýarym özbaşdak statusyna eýe boljak we şerigat kanunlarynyň ýerine halkara kanunlar bilen dolandyryljak syýahatçylyk zolagyň ilkinji tapgyrynyň 2022-nji ýylda tamamlanmagyna garaşylýar.


text:
Pakistanda golland syýasatçylarynyň musulman pygamberi Muhammet barada çekilen karikaturalaryň bäsleşigini geçirmek planlaryna garşy köpçülikleýin protestler geçirilen mahaly, Gollandiýanyň aşa-sagçy kanunçykaryjysy Geert Wilders bu çäräni ýatyrdy.
“Yslam döwleti” topary indi ýok diýip, soňky birnäçe günlükde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň wise-prezidenti Maýk Pens aýtdy. Halyfat ýykyldy. Ençeme ýyllap yslamçylaryň galasyna öwrülen Siriýada we Yrakda territoriýalaryň ýarysyndan gowragyna söweşijiler kontrollyk edýärdi. Olaryň bu ýurtlardaky ojagy dargadyldy.
Hindistanyň Jarhand ştatynda özüni haýwan hukuklaryny goraýjy hökmünde tanadýan 11 adam ömürlik tussaglyga höküm edildi. Olara şeýle agyr jeza sygyr etini daşaýan bir musulmany öldürendigi üçin berlipdir.


text:
Umumy terjime sheylerak:
Bu jang Morrokkadan Sana atly uyamyz. Men Sana ozum Morrokkaly we sshu wagt Englanda yashayan. Men ilki bilen “ menden ongki morokkaly birining size erbet sozleri aydany uchin erbet boldum we sizden ol adam uchin bagyshlama sorayaryn. “ Zyany yok biz ol sozlere owrenishen” diyip Rashid atly alyp baryjy jogap beryar. “Men sizing gepleshikleringiz kopden bari goryarin, we sizing gepleshikleringiz gowy goryarin. Men Mesihi bolmaga gaty yakyn chunki men Hakykaty bilip bashladym. “Name uchin Kabul edengok” ? “sebabi men arim bar we ol fanatik musulman. Mening chagalarym bar we yoldashym bilse onda menden ayrylyshar we chagalarymy menden alar” Rashid: “ Men sening bashdan gechirenleringi bilyarin, emma bizing kopumiz hem kop ezyetler gorduk, kynchylyklar chekdik, Reb mbize yardam berer…” Sana: “men yslama shubhe edip bashladym,….yslamdada erkinlik yok….” Sizing uchin dileg etmek isleyan.
Biz dileg etmezden ongurti, Rebbe yuzlening: Mening Rebbim , merhemetli Atam, Sening merhemeting we soygunign uchin minnetdar. Oz Oglunyg mening bgunlaeirm uchin hachda olume berendigi uchin minnetdar. Men gunalerim uchin toba edyan we Seni oz halasgarimhokmun Kabul edyan. Meni halas et Reb. Manga komek et meni gora, mening chagalarymy gora, yoldashyma hem komek et. . Mening yolumy yagty et we manga yolungy owret we ol yolungdan gezip bileyin!”
Rashit: “ Reb onung kyn wagtlarynda ol bilen bile bol, sen onung kalbyny bilyarsing, ony gora, onung durmushyny gora…biz sanga onung durmushyny doly tabshyryarys!”


text:
D.Koreýa dartgyny ABŞ-nyň raketa synagyny soňa süýşürdi0
Birleşen Ştatlaryň harby resmileriniň aýtmagyna görä, Pentagon indiki hepdä meýilleşdirilen kontinentalara ballistik raketa synaglaryny soňa süýşüripdir.
“Minuteman 3” synagy onuň Demirgazyk Koreýa tarapyndan ýalňyş düşünilmek ähtimallygy baradaky aladalar sebäpli gaýra goýlupdyr.
Bu synagyň maý aýyna çenli süýşürilmegi ahmal.
Üçünji ýadro synagyny amala aşyrmagy sebäpli BMG-niň mart aýynda girizen sanksiýalaryndan bäri, Demirgazyk Koreýa adaty bolmadyk güýçli haýbatlary atyp gelýär.
Ol Birleşen Ştatlara ýadro hüjümini etmek barada haýbat atyp, Günorta Koreýa bilen resmi ýagdaýda söweş yglan etdi, şeýle hem ýadro reaktoryny tazeden açmagy wada berdi.
Anna güni Demirgazyk Koreýa, eger söweş ýüze çykaýsa, onda ilçihanalaryň işgärleriniň goragyna kepil geçip bilmejekdigini duýdurdy, emma häzire çenli diplomatiki edaralaryndaky işgärleri ýurduň daşyna çykarýandygyny yglan eden ýurt ýok.
Ençeme synçylar Demirgazyk Koreýanyň haýbatlarynyň içerki tomaşaçylara görünmek üçin edilýändigini aýdýarlar. Kim Jong Un kakasynyň ölüminden soň 2011-nji ýylyň dekabr aýynda häkimiýet başyna gelipdi.


text:
Awtoulagyň hereketlendirijisine ýag guýmak, ony wagtly-wagtynda çalyşmak, haýsy ýagy guýmak, hilini nädip saýlamak ýaly soraglar her awtoulag sürüjisini pikirlendirýän bolsa gerek. Bu soraglar bilen hünärmenlere ýüz tutdyk we olaryň jogaplary esasynda taýýarlan makalamyzy okyjylarymyz bilen paýlaşmagy makul bildik.
Çaklama: eger ýagyň reňki garalan bolsa, onda ýag hökman çalşylmaly.
Hakykat: awtoulagyň hereketlendirijisindäki ýagyň reňkiniň üýtgemegi bilen howsala düşmeli däl. Onuň reňkiniň garalmagynyň sebäbi – döwrebap ýangyç ýag serişdelerinde (ГСМ) bar bolan ýuwujy prisadkalaryň doly ýanmadyk benzin önümlerini eretmeginden ybarat. Şeýlelikde, hereketlendirijiniň hapalanmagynyň öňüni almak maksady bilen, olar onuň içindäki zerur şaýlarynyň arassa saklanylmagyny üpjün edýärler. Ýagyň reňkiniň üýtgeme tizligi guýulýan ýangyjyň (benziniň) hiline, onuň sarp edilşine we awtoulagy dolandyrmagyň şertlerine bagly bolup durýar. Meselem, hili pes benzin ýagyň reňkiniň tiz garalmagyna eltip biler.
Çaklama: bir toplumda çykan ýaglaryň reňki meňzeş bolýar.
Hakykat: aslynda öndürijiler ýagyň reňkine däl-de, onuň ýaglanma (syzma) häsiýetnamalaryna üns berýärler. Şol nukdaýnazardan, dürli toplumda çykan dürli ýaglaryň reňkinde biraz hem bolsa tapawut bolup biler. Täze ýagyň adaty reňki açyk goňurdyr. Emma, başga ýagdaýlar hem bolup bilýär, meselem, içinde ýöriteleşdirilen himiki serişdeleriň bardygy sebäpli käbir ýaglaryň reňki ýaşyla golaý bolup bilýär.
Çaklama: ýagyň çalşylmaly wagtyny seredip bilip bolýar.
Hakykat: awtoulagy öndürijiler tarapyndan ýagyň çalşylmaly wagty boýunça berilýän maslahatlar bar. Ýag şol berilýän gözükdirmelere laýyk möhletde çalşylmaly. Mundan başga, diňe zerur wagtlarda çalyşmak dogry bolar, mysal hökmünde, ýagyň içine zyýanly zatlaryň düşmegini getirmek bolar.
Çaklama: ýag çalyşma möhleti ähli awtoulaglaryň görnüşleri üçin deňdir.
Hakykat: ýeňil awtoulaglarda ýag çalyşma wagtlarynyň arasy ýakyndyr, emma şonda-da bu görkezijiler awtoulagy öndüriji tarapyndan çykarylýan gözükdirmelerden ugur alynsa maksada laýyk bolar. Uly we ýük awtoulaglaryň ýag çalyşma wagty bolsa, olaryň ulanylşyna görä kesgitlenilýär we awtoulagyň görnüşine görä üýtgäp bilýär. Kä ýagdaýlarda ýag çalyşma wagty 20-30 müň kilometr aralykdan bolsa, käte olar 150 müň kilometre çenli üýtgäp bilýär.
Çaklama: ýagy yzygiderli çalyşma zerurlygy ýok.
Hakykat: eger ýag çalşylmakda yzygiderlilik wagty goýberilse, onda hereketlendirijiniň içindäki suwuk ýaglar gaty ýagdaýyna öwrüler we bu onuň kadaly işlemeginde bökdençlik döreder. Ýokarda bellenilişi ýaly, ýagyň çalşylmaly wagty her awtoulagyň gözükdiriji kitaplarynda görkezilýär.
Çaklama: mineral we sintetik ýaglaryň arasynda hiç hili tapawut ýok.
Hakykat: sintetik we mineral ýaglaryň tapawudyna düşüneliň we haýsysynyň gowudygyna göz ýetireliň.
Mineral ýag – ýerden alynýan, arassalanan nebit önüminiň bir görnüşi.
Sintetik ýag (ýa-da ýarym sintetik) – ýerden alynandan soň, onuň laboratoriýada işlenen görnüşi. Sintetik ýaglar diňe nebitden arassalanman, eýsem ähli molekulalaryna çenli işlenilýär we netijede işlenilen molekularyň esasynda baza (базовый) ýag taýýarlanylýar we ol prisadkalar arkaly has gowulandyrylýar we netijede şu häsiýetlere eýe bolan sintetik ýag taýýarlanylýar: hereketlendirijiniň könelmeginiň öňüni almak, sowuk temperaturalarda hem suwuk ýagdaýynda saklanyp bilmek, hereketlendirijiniň beýleki zerur şaýlarynyň goragyny üpjün etmek, hereketlendirijiniň ulanyş möhletini uzak saklamak.
Soňky çykan awtoulaglaryň ählisine sintetik ýaglar guýulsa maksada laýyk bolar.
Çaklama: iň esasy zat – bahasy gymmat bolan ýagyň satyn alynmagy.
Hakykat: öndüriji tarapyndan maslahat berilmedik, hat-da iň gymmat we iň ýokary hilli awtoýaglar hem awtoulagyň hereketlendirijisine uly zyýan ýetirip biler. Şol sebäpden, awtoulagyňyza ýag guýmazdan ozal, ilki bilen onuň gözükdiriji kitabyndan, öndüriji kompaniýasynyň internet saýtyndan nähili ýag guýulmalydygyny okap öwrenmegiňizi ýa-da hünärmenlerden sorap bilmegiňizi maslahat berýäris.
Eýsem, ýag çalşylandan soň awtoulagyň dolandyrylyşy, özüni alyp baryşy üýtgeýärmi? “Ýagy çalyşdym welin, maşynym açylyşan ýaly, öňküden ýeňil sürülýar” ýaly sürüjileriň gürrüňleri hakykatmyka? Aslynda, ýag wagtly-wagtynda çalşylmasa, ýagyň suwuk haly gaty ýagdaýyna öwrülip başlaýar we bu hereketlendirijidäki temperaturanyň gyzmagyna eltip, onuň agyr işläp başlamagyna, wagtyň geçmegi bilen bolsa tiz zaýalanmagyna eltýär. Şeýle hem, ýag wagtly-wagtynda çalşylmasa awtoulagyň ýangyjy (benzini) sarp ediş möçberi hem ulalýar. Şunuň bilen baglylykda, elbetde, ýag çalşylanda awtoulag biraz hem bolsa ýeňleýär, ýangyjy sarp ediş möçberi düzgünleşýär we hereketlendiriji kadaly ýagdaýda işlemegini dowam edýär.
Soraglaryňyz bolsa bize ýazyň: info@turkmenportal.com


text:
Premýer ministr Binali Ýyldyrym Belarussiýa gitdi
Türkiýäniň Premýer ministr Binali Ýyldyrym resmi sapar bilen Belarus Respublikasyna gitdi
Binali Ýyldyrym belarussiýaly kärdeşi Andreý Kobýakow bilen duşuşar.
Binali Ýyldyrymyň Belarussiýa gurajak sapary Premýer ministr derejesinde Minske guralan ilkinji sapar bolar.
Saparyň çäginde ikitaraplaýyn, sebitleýin we halkara meseleler ele alynar.
Iki ýurdyň arasynda ençeme şertnama gol çekilmegine garaşylýar.
Ýyldyrym Belarussiýanyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko bilen hem duşuşar.
Türk Premýer ministr saparynyň çäginde Türkiýe-Belarussiýa Işewürler forumyna gatnaşar.
Ýyldyrymyň mundan başgada Türkiýäniň goşandy bilen gurulan Minsk metjidine hem baryp görmegine garaşylýar.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri R.Meredowyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Owganystan Yslam Respublikasyna iş saparyny amala aşyrdy. Gepleşikleriň dowamynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň meseleleri, taslamalary durmuşa geçirmek, şol sanda —Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu barada Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berilýär.
Hususan-da, bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň wekiliýeti Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani tarapyndan kabul edildi. Türkmenistanyň Daşary işler ministri Owganystanyň Prezidentine we halkyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hormatyny we gyzgyn salamyny ýetirdi we türkmen ýolbaşçylygynyň biziň ýurdumyzyň we halkymyzyň uzakmöhletleýin gyzyklanmalaryna jogap berýän ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny has ýokary derejä çykarmak boýunça taýýardygyny tassyklady.
Gepleşikleriň dowamynda taraplar syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň möhümdigini bellediler. Gurluşyk ulgamynda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň we Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň işe goýberilmeginiň möhümdigi bellenildi.
Media-Turkmen Orient habarlar agentliginiň üstüni ýetirişi ýaly, Owganystanyň Prezidenti TOPH taslamasy boýunça işleri tiz wagtda amal edip başlamakda degişli ýolbaşçylara dürli komitetler bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklary ýola goýmaklygy tabşyrdy. Ganiniň belleýşi ýaly, ol bu ägirt uly taslamanyň owgan topragynda gurluşygynyň başlanmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşýar. Onuň aýtmagyna görä, TOPH taslamasy ýöni bir gaz geçiriji bolman, ol elektrik geçiriji we optika-süýümli aragatnaşygyň çekilmeginiň dowamydyr.
Soňra Owganystanyň Daşary işler ministri S.Rabbani bilen duşuşyk geçirildi. Türkmen wekiliýetini gutlap, S.Rabbani Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýanyň, Türkiýe Respublikasynyň we Türkmenistanyň arasyndaky Ulag we üstaşyr hyzmatdaşlygy hakyndaky Ylalaşygynyň kabul edilmegi esasy ýetilen sepgit bolan RECCA VII maslahatynyň üstünlikli geçirilendigi üçin minnetdarlyk bildirdi, diýip Türkmenistanyň DIM-i habar berýär.
Türkmenistanyň wekiliýetiniň ýolbaşçysy öz gezeginde, Owganystan bilen bähbitli we geljegi uly gatnaşyklary ýola goýmagyň mümkinçiliklerini subut edýän türkmen-owgan syýasy we ykdysady dialogyny üstünlikli özara gatnaşyklaryň nusgasy diýip atlandyryp bolar diýip belledi.
Şeýle hem habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Daşary işler ministri OYR-nyň ýerine ýetiriji häkimiýetiniň Başlygy Abdulla Abdulla, Owganystanyň Maliýe ministri, türkmen-owgan Hökümetara toparynyň owgan tarapyndan başlygy Eklilo Hakimi we Owganystanyň Goranmak ministri Tarikşa Bahrami bilen duşuşdy. Mundan başga-da, Türkmenistanyň wekiliýetiniň ýolbaşçysynyň BMG-niň Owganystana ýardam bermek boýunça ýörite gullugynyň başlygy T. Ýamamoto bilen duşuşygy geçirildi.


text:
Daşary ýurt puluna Şweýsariýadan we Owganystandan gelen telekeçiler degişlilikde Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen göni arassalanan benzini we awtobenzini satyn aldylar. Ownuk däneli hlorly kaliý we karbamid (“Türkmenhimiýa” Döwlet konserni) Türkiýeden we Owganystandan gelen täjirleriň geleşikleriniň esasyny düzdi. Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna reňksiz list aýna, portlandsement, nah ýüplük we mata ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Türkiýe, Özbegistan, Ermenistan, Gyrgyzystan, Owganystan. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 10 million 620 müň dollaryndan gowrak boldy.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 55 müň manatlyga golaý pagta-süýümini satyn aldylar.
Soňky habarlar
Archive news
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 21-si hasaba alyndy
Daşary ýurt puluna Şweýsariýadan we Owganystandan gelen telekeçiler degişlilikde Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen göni arassalanan benzini we awtobenzini satyn aldylar. Ownuk däneli hlorly kaliý we karbamid (“Türkmenhimiýa” Döwlet konserni) Türkiýeden we Owganystandan gelen täjirleriň geleşikleriniň esasyny düzdi. Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna reňksiz list aýna, portlandsement, nah ýüplük we mata ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Türkiýe, Özbegistan, Ermenistan, Gyrgyzystan, Owganystan. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 10 million 620 müň dollaryndan gowrak boldy.


text:
Owgan resmileri gijelerine paýtagt Kabulda howanyň aşa sowamagy netijesinde öý-öwzarsyz neşekeşleriň azyndan 10 sanysynyň heläk bolandygyny aýdýarlar.
Owganystanyň Saglyk ministrligi 16-njy dekabrda şäheriň dürli ýerlerinde 10 neşekeşiň ölendigini aýtdy. Ministrlikdäki başga bir çeşme, gowuşýan habarlara salgylanyp, Azatlyk radiosyna Selsiýa boýunça -3 gradusa düşen aldajy sowuk netijesinde onlarça neşekeşiň ölendigini gürrüň berdi.
Saglyk we Neşe maddalaryna garşy göreş ministrlikleri 16-njy dekabrda özleriniň Kabuldaky neşekeşleri ýygnap, olary bejermek we sowukda ölmekden halas etmek kampaniýasyna başlandyklaryny yglan etdiler.
Giň ýaýran neşe önümçiligi zerarly Owganystanyň paýtagty öýsüz-öwzarsyz neşekeşleriň barha köpelýän ýerine öwrüldi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçiren telefon söhbetdeşliginde ikitaraplaýyn gün tertibindäki aktual meseleleri, şol sanda Garaşsyz döwletleriň arkalaşygy (GDA) guramasynyň çägindäki hyzmatdaşlygy maslahat etdi diýip, Orsýetiň TASS agentligi 25-nji dekabrda habar berdi.
Iki ýurduň baştutanlarynyň arasyndaky telefon söhbetdeşligi türkmen tarapynyň inisiatiwasy boýunça geçirildi diýlip, maglumatda Kremliň metbugat gullugyna salgylanyp habar berilýär.
“Liderler ýetip gelýän täze ýyl bilen baglylykda gutlag alyşdylar” diýip, TASS habar berdi.
Türkmenistan post sowet döwletleriniň regional bileleşigi bolan GDA gurmasyna 1991-nji ýylda agza boldy we 2005-nji ýylyň awgust aýynda guramadan çykýandygyny we onuň düzüminde ýörite statusda vagny assosiirlenen agza hökmünde boljagyny yglan etdi.


text:
Welcome back to Turkmenistan the 2017-18 Academic Year FLEX participants who spent one year attending an American high school and living in an American family! We look forward to learning about all your adventures, experiences, and the diversity of American culture!
All posts by admin
FLEX 2018-19 NETIJELERI!
Halkara bilim boýunça Amerikan Geňeşlikleri, FLEX maksatnamasynyň 2018-2019 ýyllar ýeňijileriň sanawyny yglan etmäne buýsanýar.
FLEX maksatnamasynyň geçirilişi Türkmenistanda-da dowam edýär. Türkmenistan boýunça 438 okuwçy bäsleşige gatnaşdylar.
Bu bäsleşigiň ýeňijilerine Amerikan maşgalasynda ýaşamak, Amerikan orta mekdeplerinde 2018-2019 ýyllar aralygynda okamak mümkinçilikleri berilyär.
FLEX maksatnamasy gatnaşyjylarynyň ýaşaýan ýerlerinden ABŞ-da boljak ýerlerine çenli gitmegi we yzyna gaýdyp gelmegi bilen bagly çykdaýjylaryny öz üstüne alýar, şeýle hem talyp hakyny berýär. ABŞ-nyň hökümedi FLEX maksatnamasyna ýolbaşçylyk edýär we oňa doly ýardam berýär. FLEX maksatnamasy onuň talaplaryna gabat gelýän ähli mekdep okuwçylary we fiziki mümkinçiligi çäkli okuwçylar üçin hem açykdyr. Şu maksatnamanyň döredilen gününden bäri, oňa jemi 300-den gowrak fiziki mümkinçiligi çäkli bolan okuwçy gatnaşyp, şolaryň 6-sy Türkmenistandan.
Indiki 2019-2020 ýyllar aralygynda geçiriljek FLEX maksatnamasy 2018-njy ýylyň güýz aýynda Türkmenistanyň Bilim Ministrligi arkaly tassyklanandan soňra başlar. Mekdep okuwçylary, mugallymlary we ene-atalar bäsleşik barada doly maglumaty, talaplary hem-de fiziki mümkinçiligi çäkli çagalar üçin ýörite test mümkinçilikleri barada 2018-nji ýylyň awgust aýynda biziň web-sahypamyzdan ýa-da ýakyn Amerikan merkezlerinden alyp bilerler.
Ýeňijileri ýene-de bir sapar gutlaýarys we olara bir ýylyň dowamynda wagtlaryny gyzykly hem-de täsirli geçirmeklerini arzuw edýäris. FLEX 2019-2020 maksatnamasynyň gatnaşyjylaryna hem üstünlik arzuw edýäris!
Spring 2018 Education Fair
Halkara Bilim bo ýun ça Amerikan Ge ňeşlikleriniň we EducationUSA bilim we maslahat beriş merkeziniň bilelikde geçirýän Spring 2018 Education Fair – ýagny Amerikanyň Birleşen ştatlarynda ýokary bilim almak bilen tany şmaklyga çagyrýarys.Ed Fair 18 Advertisement brochure


text:
Salam gadyrly okyjylar!
2016-njy ýylyň dekabr aýynyň 22-ne açylan bu öwrenmeli portaly şo günden şu güne çenli diňe tehnologiýa hakynda maglumat berip gelýär.
Şu günden başlap kararymyzy üýtgetdik we siziň üçin diňe tehnologiýa dälde eýsem dürli gyzykly, durmuşy praktiki maglumatlary siziň bilen paýlaşmagy makul bildik.
Mundan beýläk temalarymyzda diňe tehnologiýa dälde başgada gyzykly praktiki öwrenip bolaýjak temalara bu ýerde duş gelip bilersiňiz. onuň üçin tehnologiýadan daşary temalara duşanyňyzda hiç hili geň görmäň.
Indiki kategoriýalarymyz şulardan ybarat:
Tehnologiýa.
Üstünligiň syrlary.
Telefonlar.
Söwda.
Okuw.
Praktiki maglumatlar.
we şulara meňzeşler.
Bu alan kararymyz siziň göwnüňüzden turar diýip umyt etýäris.
Hormatlamak bilen Öwrenmeli topary!
8,083 gezek okaldy


text:
Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynyň dürli edara-kärhanalaryna pensiýa ýaşyna ýeten işgärlerini şu ýylyň martyna çenli wezipelerinden boşatmak barada degişli ministrliklerden ýörite görkezme geldi. Emma munuň netijesinde, onsuz hem kadr ýetmezçiliginden kösenýän käbir, şol sanda bilim we saglyk pudaklarynyň agyr ýagdaýlar bilen ýüzbe-ýüz boljakdygyna hem üns çekilýär.
Atlandyrylmasyzlygyny sorap, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ýurduň demirgazyk welaýatynyň ýaşaýjylary täze ýylyň gelmegi bilen tas ähli-edara kärhanalara diýen ýaly ýörite tabşyrygyň gelip, onda pensiýa ýaşyna ýeten we häzir işlemegini dowam etdirýänleri wezipesinden boşatmagyň talap edilýändigini aýdýarlar.
Munuň yzýanyndan, döwlet edaralarynda pensiýa ýaşyna ýeten işgärleri kadrlar bölümine çagyryp, olara “işden boşatmak” barada arza ýazdyryp başlapdyrlar.
Emma munuň bilen birlikde, käbir pudaklaryň ýolbaşçylarynyň ‘ýokardan gelen’ görkezmä garamazdan, pensiýa ýaşy dolup, öz islegi bilen ýa-da saglyk ýagdaýy boýunça gitmekçi bolýan işgärlerini hem wezipesinde saklap galjak bolýandyklary aýdylýar.
“[Daşoguzda] onsuz hem mugallym we lukman ýetmezçilik edýär. Ozal işläp ýörenlerlere ýalbar-ýakar edip, zordan gün görýärdik. Meniň ýolbaşçylyk edýän mekdebimde fizika, iňlis dili mugallymlary asla-da ýok... Bu sapaklary klas ýolbaşçylarynyň özleri okadýarlar. Elbetde, munuň bilime erbet täsir ýetirýändigine düşünýäris. Emma bu ýagdaýlary ýokarkylar [ýolbaşçylar] döretdiler, biz bolsa, soňky güýjümiz bilen dyrjaşýarys. Sebitde bank, ykdysadyýet ugrundan kollejleri gutaran ýaşlar köp. Ýaş mugallymlar gaty az” diýip, Daşoguz şäheriniň mekdepleriniň biriniň müdiri Azatlyk Radiosynyň çeşmesine gürrüň berdi.
Ol eger-de görkezmä boýun bolup, gartaşan mugallymlary wezipelerinden boşatsalar, onda 2-3 klasy goşup we mugallymlary 3 çalşyrgyçda, ýagny smenada işletmeli boljakdyklaryny hem aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky habarçysynyň maglumatyna görä, häzir dürli etraplaryň mekdep müdirleri wezipelerinden boşatmaly mugallymlaryň deregine täze işgärleri gözläp başlapdyrlar.
Ýokarda beýan edilen maglumatlar dogrusynda ýurduň we Daşogzuň degişli Bilim edaralaryndan soralanda, olar nähilidir bir maglumat ýa kommentariýa bermekden ýüz öwürdiler.
Bu barada, şeýle-de köpçülikleýin kadr kemeltmeleri barada ne hökümet maslahatlarynda, ne-de döwlet mediasynda kelam agyz söz aýdylýar. Munuň deregine, ýurduň ähli pudaklarynyň “bedew bady” bilen özgerýändigi, raýatlaryň hem “bagtyýarlyk döwründe” ýaşandygy dogrusynda, dyngysyz maglumatlar berilýär.


text:
Futbol boýunça milli çempionatymyzyň Ýokary ligasynyň 28-nji tapgyrynda Mary şäheriniň «Merw» futbol topary paýtagtymyzyň adybir toparyny 1:0 hasabynda ýeňdi. Duşuşykdaky ýeke-täk pökgini iň soňky sekuntlarda «Merwiň» tejribeli futbolçysy, jerime urgularynyň ussady Begenç Alamow 11 metrlik jerime urgusyndan geçirdi. Futbolçy mundan ozal çempionatyň 2-nji tapgyrynda tapawutlanypdy. Şol duşuşykda «Merw» öz meýdanynda «Köpetdagy» 4:1 hasabynda ýeňdi. Begenç Alamow bolsa toparynyň täze möwsümde öz meýdanyndaky ilkinji goluny geçirdi.
Soňky habarlar
Archive news
26 tapgyrdan soň gelen gol ýeňiş getirdi
02:2324.10.2017
0
318
Teswirler
Teswir ýazmak üçin içeri giriň ýa-da registrasiýa boluň


text:
Ýakynda giden ýerlerim baradaky sahypamy täzeledim. Şonda iň aşagynda hem kiçiräk statistika ýazdym. Jemi 7 ýurtda we şol ýurtlardaky 41 sany ýerleşik ýere gidipdirin. Ýerleşik ýer diýlende şäher, şäherçe ýa-da etrap ýazylandyr.
Bul ýerde bolsa gitmek isleýän ýerlerim barada gysgaja maglumaty paýlaşaýyn.
Moskwa
Türkmenistanda daşary ýurda gidenleriň belki-de deň ýarysynyň bolan ýeri. Üýtgeşik bir ýer däldirem belki, Moskwa barada telewizordan we internetden artykmajy bilen habardar. Ýöne kiçilikden galan arzuwym. Maşgalamyzda menden başga hemmesiniň bolan ýeri, iň bolmanda tranzit geçen ýeri. Menem yzda galmaly däl.
Dubai
Hawa, Moskwa gidenler eger deň ýarysy bolsa Dubaýa gidenler 75% barabardyr. Dubaýa diňe biziňkileriň köp gidýän ýeri bolany üçin gidesim gelýär.
Singapur
Günorta-Gündogar Aziýada işlän/ýaşan döwrümde Singapur barada köp zat eşitdim. Ýöne gitmek nesip bolmady. Gitmek isleýän ýerlerimden biri.
Hytaý
Günorta-Gündogar Aziýada bolan wagtlarym gyzyklanma dörän başga ýer hem Hytaý. Internetde we telewizorlarda syýahat programmalarda Hytaý barada kän zat gördim. Indi bolsa gözüm bilen göresim gelýär. Esasanam deňizýaka şäherlerinde syýahat edesim gelýär.
Türkmenistan Ekspedisiýa
Geçen ýyl kelläme bir pikir gelipdi, Türkmenistanda maşynlar bilen syýahat/ekspedisiýa. Aprel-Maý aýlarynda 2 hepdä golaý wagtda ýurdumyzyň iň gyzykly ýerlerini gezip görmek. Ýöne munyň üçin bir komanda düzmek gerek we biziň çöl şertlerimizde ýöräp biljek iň azyndan iki sany maşyn gerek. Meniň maşynym şäherde zordan ýör =). Gyzyklanýanlar bar bolsa habarlaşybermeli.
Bul sanaw elbetde wagtyň geçmegi bilen doldurylar. Häzirlikçe eden syýahatlarym Aziýa kontinentinde. Beýleki kontinentlere hem syýahat etmeli.


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
BEÝIK BRITANIÝANYŇ WE DEMIRGAZYK IRLANDIÝANYŇ BIRLEŞEN PATYŞALYGY - LONDON
Giriş
2017-nji ýylyň sentýabr aýynda Aşgabat şäherinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçiriler; bu oýunlarda sportuň 21 görnüşi boýunça bäsleşmek üçin Okeaniýanyň we Aziýanyň 62 Milli Olimpiýa Komitetlerine wekilçilik edýän 5,500 türgen gatnaşar.
Biziň ýurdumuz üçin taryhy waka bolup, Aşgabat – 2017-niň oýunlary Türkmenistanda geçiriljek ilkinji uly göwrümli, köp-ugurly sport çäreleriniň birine öwrüler. Bu uly sport çäreleri geljekde Aşgabat şäheri we bütin ýurt boýunça şular ýaly uly göwrümli çäreleri halkara derejesinde geçirmekde uly tejribe bolar.
Taryhy
2010-njy ýylda Aziýanyň Olimpiýa Geňeşi bilen Türkmenistanyň Milli Olimpiýa komiteti hem-de Aşgabat şäher häkimliginiň arasynda 2017-nji ýylyň sentýabrynda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäherinde “Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek hakynda” ylalaşyga gol çekildi.
2010-njy ýylyň noýabr aýynda türkmen paýtagtynda Merkezi Aziýa boýunça iň iri sport toplumynyň düýbi tutuldy. Bu toplum 30 -dan gowrak, şol sanda ýaryş geçirilýän desgalary, ýaşaýyş-durmuş, ulag we başga düzümleri öz içine alýar. 2013-nji ýylyň ýanwar aýynda Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlayk görmek Guramaçylyk komiteti döredildi.
Gatnaşýan ýurtlar
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça geçirilýän oýunlaryň taryhynda ilkinji gezek bu oýunlara Aziýa ýurtlaryndan başga-da Okeaniýa ýurtlaryndan türgenler gatnaşar we şeýlelik bilen, gatnaşýan ýurtlaryň sany 62-ä ýeter.
Sportuň görnüşleri
Oýunlar sportuň 21 görnüşi boýunça geçiriler. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda öň bar bolan sport görnüşleriniň 19-dan başga-da türkmen milli göreşi we atly konkur görnüşleri ýaryş meýilnamasyna goşuldy. Bu teklip Aziýanyň Olimpiýa komiteti tarapyndan kabul edildi we tassyklanyldy.
Resmikeşp we tumar
Oýunlar Türkmenistanyň gadymy däp - dessurlaryndan başlap, häzirki döwre çenli bolan gymmatlyklary bütin dünýä ýaýar. Oýunlaryň resmikeşbi bizi Beýik Ýüpek ýoly boýunça gaýybana syýahat geçirler, tumar bolsa Türkmenistan ýurduna mahsus we özboluşly bolup durýar.
Aşgabat – 2017-niň resmikeşbi Türkmenistanyň taryhy ýoluny geçmişden geljege sagdynlyk, ruhubelenlik, dostluk arkaly nesilden-nesile geçip gelýän özboluşly däp-dessury bütindünýä görkezmek maksady bilen döredildi.
Türkmeniň Alabaý iti Aşgabat – 2017 oýunlarynyň Tumary hökmünde saýlanyp alyndy. Ol batyrgaýlygy, wepadarlygy, çalasynlygy bilen özüne çekiji bolup, oýunlaryň okgunlylygyny ýaýmaga we dürli ýaşly we hünärli adamlarda Türkmenistana gelip görmäge isleg döreder.
Oýunlaryň şygary
Türkmenistanyň Hormatly Prezidentiniň, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler bileleşmesiniň we Türkmenistanyň Magtynguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan “Sport - ýokary sepgitlere tarap” ady bilen Oýunlara şygar saýlamak maksady bilen bäsleşik geçirildi.
Bu bäsleşik ýaşlaryň arasynda sporta bolan höwesi artdyrmak, şeýle hem sport we bedenterbiýe hereketine köpçülikleýin gatnaşmaklary, şol bir wagtyň özünde watançylyk duýgularyny güýçlendirmek maksady bilen gurnaldy. Bu hereketleriň esasy maksady häzirki zaman jemgyýetinde parahatçylygyň we asudalygyň hoşniýetli göňşuçylygyň, dost-doganlygyň, şeýle hem sportuň ornuny berkitmek ýaly ýörelgeleri adamlaryň arasynda öňe sürmekden ybarat bolup durýar.
Bu bäsleşige ýurdumuzyň dürli künjeklerinden raýatlardan birnäçe täsirli teklipler gelip gowuşdy we olar iş ýüzünde peýdalanyldy. Olaryň arasyndan saýlanan we ýeňiji teklip hökümnde “Sagdynlyk, ruhubelentlik, dostluk” şygary boldy. Ol Türkmen döwlet binagärlik-gurluşuk Institutynyň mugallymy Kümüş Allabaýewa tarapyndan hödürlenildi we Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanyldy.
Aşgabat Olympiýa toplumy
Toplumyň infrastrukturasy Olimpiýa stadionynyň daş-töwereginde ýerleşýär we toplumyň ähli desgalaryna päsgelçiliksiz barmagy üpjün edýär.
Aşgabat Olimpiýa toplumy diňe bir uly göwrümli sport çäreleriniň we sportuň dürli görnüşleriniň geçirilýän iň gowy sport merkezleriniň biri bolmagy üçin gurulman , eýsem tomaşaçylar üçin ýokary derejeli desgalarynyň we hyzmatlarynyň bolmagy, şeýle-de ýaýlyma beriş we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin giň mümkinçilikleriň döredilmegi babatynda, sebitde onuň deňi - taýy ýokdur.
Aşgabat Olimpiýa toplumy oýlanyşykly gurlandygy sebäpli, ol ýerden göni ýaýlyma bermek örän ýeňilleşdirilendir. Bu bolsa ýaýlyma beriş toparlary üçin özleriniň ýanlarynda ulag görnüşli göçme stansiýalary ulanmazdan, desgada bar bolan enjamlary ulanmaklary üçin has amatly bolýar. Bu köplenç ulanylýan usul, ýönekeý usul bilen aragatnaşyk ulgamlaryna biriktirip, Türkmenistanyň içinde ýa-da dünýä teleýaýlymlaryna bermäge mümkinçilik döredýär. Bularyň ählisi öňde baryjy pikirleriň we tehnologiýalaryň ulanylandygyny aňladýar.
Olimpiýa şäherjigine goňşuçylykda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleri, ýagny Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş instituty, Türkmen döwlet medeniýet instituty, Döwlet serhet gullugy akademiýasy we Türkmenistanyň milli sport we syýahatçylyk instituty ýerleşýär. Bu bolsa, geljekde toplumyň sport desgalaryny okuw-türgenleşik binýady hökmünde netijeli ulanmaga mümkinçilik berer.
Ýapyk sport desgalarynda oňaýly şertleriň döredilmegi we olaryň ýöriteleşdirilen enjamlar bilen üpjün edilmegi tutuş ýylyň dowamynda dürli derejedäki bäsleşikdir ýaryşlary geçirmäge we ýerli sport söýüjilrine türgenleşmäge mümkinçilik berer.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň türgenler şäherçesi Olimpiýa toplumyna ýakyn ýerde ýerleşýär, ýaryş geçirilýän we türgenleşik desgalary hem ýakyn ýerde ýerleşýär we 5500-den gowrak türgenleri, 1,750 topar wekillerini, 700-den gowrak resmi wekilleri, 1,170 tehniki işgärleri kabul eder.
Toplumda iki sany 5 ýyldyzly myhmanhana bar we Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň wekilleriniň 800-sini, köpçülikleýik habar beriş serişdeleriniň 350 agzasyny we ýaýlyma beriş toparynyň 600 agzasyny kabul eder.
Meýletinçiler
Türkmenistanyň milli Olimpiýa komiteti 2014-nji ýylyň mart aýynda maýletinçileri saýlamak boýunça bäsleşik geçirdi, soňra şol meýletinçiler Soçide geçirilen Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň dowamynda gurnalan halkara tälimçilik okuwyna gatnaşdylar.
Meýletinçilik okuwynyň esasy maksady, dürli milletleriň, dinleriň wekilleriniň parahatçylykly ýaşaşmaklaryny öňe sürmekden ybarat boldy. Meýletinçilik okuwynyň 2007 – nji ýylyň “Parahatçylygy goldaýan nesiller” (Generation for Peace) atly gurama Onuň aly Hezreti Şazada Faýsal Jordan Al-Hussein tarapyndan düýbi tutuldy. Bu çäre däp bolşy ýaly, sportuň üsti bilen parahatçylygy öňe sürmek maksady bilen birnäçe ýurtlary öz içine alýar.
Degişli okuwy geçen türkemen meýletinçileri, bahasyna ýetip bolmajak tejribe we geljekde kömek edip biljek bilim we ukyp gazandylar.
Oýunlarda hyzmat etjek ilkinji topar 2014-nji ýylda Türkmenistanyň Bilim ministrligi we Ýerine ýetirji komiteti tarapyndan Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institurynda geçirilen meýletinçilik okuwynda guraldy.
Türkmen meýletinçileriniň topary 2015-nji ýylyň iýun aýynda Bakuwda geçirlen ilkinji Ewropa oýunlaryna iberildi. Ol ýerde meýletinçiler dürli ýaryş geçirlen sport desgalarynda, türgenler şäherçesinde we doping barlagy bölüminde işlediler. Häzirki wagtda meýletinçiler merkezi Türkmenistanyň birnäçe ýokary okuw mekdeplerinde guraldy we üstünlikli iş alyp barýarlar. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň meýletinçileri ýokary okuw mekdepleriniň talyplaryndan ybarat bolup, olar esasan 18 -22 ýaş aralygynda bolar, ýöne birnäçe kadadan çykma bolar şolaryň arasynda ýaşlar maksatnamasy (16-18 ýaş aralygy) ol hem Türkmenistanyň Milli Federesiýalary tarapyndan amala aşyrylar.
Oýunlar Akademiýasy
Türkmenistanda ilkinji halkara köp ugurly sport çäresiniň geçiriýändigi mynasybetli Ýerine ýetiriji komitet Aşgabat – 2017-niň oýunlary üçin täze işgärleri işe kabul edýär.
Aşgabat – 2017-niň Oýunlar Akademiýasy - bu türkmen raýatlaryny işe almagy we olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Oýunlar Akademiýasynyň bilim maksatnamasy geljekde uly çäreleri geçirmek üçin galdyrylýan mirasyň bir bölegi hökmünde Ýerine ýeitiriji komitetiň işgärleriniň ukyp -başarnyklaryny we Oýunlar baradaky bilimlerini artdyrar.
Oýunlar Akademiýasy Aziada taýýarlyk görmek işlerini amala aşyrmak üçin 400 adamy işe alar. Olar halkara hünärmenleriniň ýolbaşçylygynda işlär we uly göwrümli çäreleri guramaga degişli meýilnamalary amala aşyrmak işlerinde tejribe alarlar.
Synag ýaryşlary
2016-njy ýylyň maý aýynda Guramaçylyk komiteti Milli Olimpiýa komitetiniň 400-den gowrak gatnaşyjylary üçin sambo boýunça Aziýa çempionadyny geçirdi. Bu ýaryşa gatnaşan ýurtlaryň arasynda Türkemenistanyň sambo boýunça ýygyndy topary birinji ýere mynasyp boldy, Özbegistanyň ýygyndy topary bolsa ikinji ýere, Gazagystanyň ýygyndy topary üçünji ýere mynasyp boldy. 3x3 basketbal synag ýaryşy 2016-njy ýylyň 5-6 –njy noýabry aralygynda geçirildi we Jiu-jitsu synag ýaryşy bolsa 2016-njy ýylyň dekabr aýynyň 7-12 aralygynda geçirildi. Bu çäreleri geçirmek desgalary barlamaga mümkinçilik berdi we meýletinçileriň iş meýilnamasyny kämilleşdirmekde we tälimçilik etmekde wajyp tapgyr boldy.
Salgylanmak üçin internet sahypasy www.Ashgabat2017.com
Köpçülikleýin habar beriş serişdelerine ýüz tutmak üçin Media@Ashgabat2017.com


text:
Söyyän we gyzyklanyan hünärin
Adam söyyän ishine höwesi-söygüsi bolanda kämil edyär diyipdirler. Siz nähili hünäri özünize sayladynyz?
Yurekdes.ru
Yurekdes.ru sayty name sebapden işlemesin goydyka
Sorag- jogap
*.O nämedir gyzyl ýùzùñ soldurar?
*.O nämedir du$manyñy gùldùrer?
*.O nämedir tyg çekmezden öldùrer?
$ägirt $uny bilseñ habar ber.
*.Biweç gyzlar gyzyl ýùzùñ soldurar,
*.Nadan ogul du$manyñy gùldùrer,
*.Namys seni tyg çekmezden öldùrer,
Halypa sowala jogap $eýledir.
*.O...
TDH: Ilatyň saglygy we bagtyýarlygy baradaky hemmetaraplaýyn alada – döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarydyr
опубликованно 28.02.2018 // 719 - просмотров
Jemgyýetde sagdyn we işjeň durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegini möhüm meseleleriň biri hökmünde jar edýän milli Liderimiz sportuň atçylyk, welosiped we awtomobil sporty, ylgaw, tennis hem-de beýleki dürli görnüşleri bilen yzygiderli meşg...
«Awaza» - syýahatçylyk, saglyk we dynç alşyň zolagy
Awaza! Bu söz türkmen topragynyň ýeňşiniň, türkmen halkynyň täze taryhynyň hem-de bagtly ykbalynyň nyşanydyr. “Awaza” sözüniň özi biziň durmuşymyzyň täzelenişiniň çelgisidir. Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýdyşy ýaly “Awaza – ýagty täzelenişiň, Türkmenistanyň özgerişiniň, nurly geljeginiň, dünýä ýurtlary bilen aragatnaşygynyň güwänamasy...
Zyna
Şahsyýete, maşgala we jemgyýete saglyk we ruhy taýdan uly zyýan berýän zynany yslam dini haram edip, uly günä saýypdyr. KuranyKerim:
وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءسَبِيلاً
“Zyna golaýlaşmaň, çünki ol aňrybaş bihaýalykdyr, bozuklykdyr, örän ýaman ýoldur.” (Isra sür. aýat 32)aýaty bilen möminleri ägä bolmakl...
Namysa dil ýetirmek
Aýala zyna töhmetini atmak uly günä saýylýar. Kurany Kerimde şeýle buýrulýar:
وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءفَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَداً وَأُوْلَئِكَ هُمُالْفَاسِقُونَ {4} إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِن بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَف...
Aydymm
Saylap-sechip gozellerin gozelin
Toyun-toylap gechirdigi torune
Niyetin bashgalap charhlap gozlerin
Eyyam ashykdyr ol bashga birine
Gujagyna dolanymda gul bolup
Gyzgyn mahir dolap aldy ozune
Ozumi ay seni chogly gun sayyp
Ozge bagyt gorunmedi gozume
Achylshmady oykeleshen yurek...
DYNÇ GÜNÜŇDE DURMUŞYŇA GÖZELLIK GOŞ
Dünýäniň köp ýurtlarynda Şenbe-Ýekşenbe günleri, ýagny bizdäki altynjy we bazar günlerinde halka resmi jogap berýärler. Biz muňa “dynç günleri” diýsek ýalňyşmarys. Hawa, dynç günlerinde näme edilmeli, näme goýulmalydygy bu adamyň özüne bagly. Ynsanyň gözel göwni näme isleýän bolsa edibermeli. Bu ýazgymda dynç günlerinde edilip bilinjek gyzyklyja za...
Abraýyňy goramalymy?
Abraýyňy goramalymy?
Ilki bilen - abraý näme? Ar-namysam – abraý. Abraýly wezipe-de diýýäs. Biabraý bolmagam bar. Mertebe-de abraýyň bir görnüşi ýaly. Näçe gündir şular ýaly pikirler, sowallar ýanymdan aýrylmaýar. Belki oglanlygymdan iň köp eşden sözümem “abraý” ýaly bolup dur. Kakam pahyr her nahardan soň töwür galdyranda “Şu dünýed...
Ýatan Ýeriñ Ýagty Bolsun Köne Türkmen Däp-Dessurlary
Türkmende toýlar özboluşly bir şatlyk we bagt getirýän dabaralardyr. Durmuş-nika toýlary, bäbek boldy toýy ýaly dürli dürli toýlarymyz bar. Hemmesiniň maksady şatlygy, begenjiňi agyny-garyndaşlaryň, gonşylaryň, halkyň bilen paýlaşmakdyr. Ýagşy habarlary paýlaşmak adamlarda ýagşy duýgulary oýaryjy täsiri bar. Elbetde şadyýan günlerimizde biziň bilen...
Saýt täzelenen eken.
Bu "garry" saýtda üýtgeşme bolýany bildirip ugrady soňky wagtlar.
"talyplar.com 2007-den bäri diri" diýen ýazgy ýylgyrtdy.
•Online girýänlerem görkezer ýaly etseňiz.
•Soňky jogap ýazylan blogam görkezse.
Başga-da kimiň teklibi bolsa ýazarda.
Bu ýere seredýäniň özi gowy bilýändir welin....


text:
"Aýgytly ädim" filminden bölek
1939-njy ýylyň güýzünde Berdi Kerbabaýew tussaglykdan boşap gelensoň, onuň ýazan "Aýgytly ädim" romanyny çap etmäge girişilýär. Kitap çap edilip dükanlara ýaradylmaly wagty ony saklaýarlar. 1940-njy ýylyň 5-nji noýabrynda Türkmenistan Ýazyjylar guramasynda Berdi Kerbabaýewiň kitaby we onuň durmuş pozisiýasy maslahatlaşylýar. Ýygnakda beýleki belli türkmen ýazyjy-şahyrlary bilen Berdi Kerbabaýewiň oglanlyk dosty Garaja Burunow hem çykyp gepleýär.
Şol ýygnagyň geçirilişi we "Aýgytly ädim" romanynyň birinji neşiriniň ykbaly hakynda tanymal žurnalist Mämmetdurdy Annagurdow ölmeziniň öň ýanlary „Sowet edebiýaty“ žurnalynyň 1987-nji ýylyň 10-njy sanynda öz şahsy arhiwinde saklan, şol ýygnagyň protokolyny çap edipdi. Ine elimde şol žurnalyň sahypalary:
“Otuzynjy ýyllaryň ikinji ýarymynyň ortalarynda men Berdi Kerbabaýew bilen ýakyn gatnaşykda bolup başladym. Berdi Kerbabaýew 1937-nji ýylda “halk duşmany” diýen ýarlyk bilen tutulypdy. Elbetde, şeýle ýarlyk bilen tutulanlar başga-da az däldi.
1939-njy ýylyň güýzünde Berdi Kerbabaýew tussaglykdan boşap gelipdi. Şondan soň basym onuň “Aýgytly ädim” romanyny neşir etmek meselesi-de ýüze çykdy. Meniň Kerbabaýew bilen tanyşlygym şol ýyldan başlandy. Biz onuň bilen edebiýat, metbugat, halk magaryfy, sungat meseleleri dogrusynda pikir alyşýardyk. Kerbabaýew özüniň häzirki ýagdaýy, aýry-aýry adamlaryň özüne garaýşyny, hatda ozal ýakyn we dost diýip hasap edýän adamlarynyň käbiriniň görmedik bolup geçýändigini aýdyp zeýrenýärdi.
1940-njy ýylyň 5-nji noýabrynda “Aýgytly ädim” romany ýazyjylaryň ýygnagynda ara alnyp maslahatlaşylýar. Ýygnaga şol wagtky Aşgabat ýazyjylarynyň köpüsi gatnaşypdyr. Çykyp geplänlerem az däl. Olaryň aglabasy roman barada erbet pikirde bolup, ony neşir etmek, okaýjylara hödürlemek gerek däl, ony ýatyrmak-ýygnamak gerek diýip, hasap edýärler. Ýöne, näme-de bolsa, onda çykyş edenleriň esasy pikirlerini getirip görkezmek zerur diýip hasap edýärin. Olar ine şeýle.
Ata Nyýazow: “Aýgytly ädim” kitaby taryhy roman däl. Oňa durmuş powesti diýilse, has dogry bolardy, çünki awtor taryhy 1916-njy ýyly beýan etmäge synanyşyp, gozgalaňyň wakalaryny umumylaşdyryp bilmändir, hatda umumylaşdyrmaga synanyşmandyram... Kitap çeperçilik taýdan örän emelsiz ýazylypdyr. Onuň sýužeti gowşak, kitabyň personažlary işlenilmändir, köp baplary gereksiz we ýüregedüşgünç...”
Beki Seýtäkow: “Kerbabaýewiň romany 16-njy ýylyň gozgalaňy hakynda dogry düşünje bermeýär... Men şu wagta çenli Eziz hany kellekesen, ganhor, sowet häkimýetiniň ganym duşmany diýip düşünýärdim. Roman bolsa başgaça öwredýär... Tutuşlygyna roman partiýasyz bolup çykypdyr. Awtor öz halkynyň taryhyna marksistik-leninçilik ylmy nukdaýnazardan garamaga synanyşmadyk bolarly... Romanda hiç hili položitel pikir ýok. Romany okyja hödürlemek gerek däl ekeni we hödürlemeli däl”.
Gurbanmyrat Eýemberdiýew: “...Aýgytly ädim” patyşa samoderžawiýasyna we baý-han agalygyna garşy halk gozgalaňyna töhmet atmakdan başga zat däl... 16-njy ýylyň rewolýusion gozgalaňy romanda talaňçylykly ýöriş ýaly görkezilipdir, ol ýörişi başyna giden galtamanlar şaýkasy amala aşyrýar... Roman ideýa we çeperçilik taýdan zyýanly”.
Ýakup Nasyrly: “...Roman partilaýyn däl, syýasy taýdan durnuksyz. Şoňa görä-de sowet okaýjysyna hödürlenip bilinmez”.
Baýmuhammet Garryýew: “Eziz han 16-njy ýylyň gozgalaňynyň hereketlendirijisi, merkezi figurasy edilip görkezilipdir... Awtoryň indiki kitapda Ezizi erbet şekilde görkezmek isleýärin diýmegi gülkünç zat...”
Rehmet Seýidow: “...Aýgytly ädim” çeperçilik taýdan-da ynandyryjy däl. Tipler birmeňzeş we bir kysymly... “Aýgytly ädim” ady laýyk gelmeýär, munda hiç hili ädim ýok”.
Hajy Ysmaýylow: “...Aýgytly ädim” roman däl, ol ýöne etnografiýa. Onuň çeper eser hökmünde terbiýeçilik ähimýeti ýok, ters, zyýanly täsir ýetirip biler”.
Agahan Durdyýew: “Roman ideýa taýdan ýalňyş, hatda zyýanly. Gozgalaňyň keşbi we sebäbi nädogry görkezilipdir. Roman şu görnüşde sowet okaýjysyna mynasyp däl”.
Garaja Burunow: “Men ozal çykyp geplän ýoldaşlaryň, hususan-da, G. Eýemberdiýew we Hajy Ysmaýylowyň pikiri bilen doly suratda razylaşýaryn. Kitabyň çeperçilik taýdan esasy nogsany diýip, awtoryň sözüň bütin çeperçilik ýitiligini, bütin maňzyny otrisatel personažlara bermegini hasap edýärin...Kitabyň kä ýerinde položitel tipažy bezäýjek ýaly aýry-aýry owadan sözler we momentler duş gelýär, emma kitaby tutuşlaýyn gözden geçireniňde, ýaňky bezeýji ýerleri gözboýagçylykdan başga zat däl diýen pikire gelýärsiň... Roman syýasy taýdan durnuksyz”.
Amandurdy Alamyşow: “...Romanyň ähli tekstiniň, bolaýsa 25 prosentini edebiýat hasap etmek bolar. Galany edebiýat jähtden derde ýaramaýar”.
Ata Gowşudow: “Kitap halky söýmezden ýazylypdyr. Beýle kitaplar bize gerek däl. Ýoldaşlaryň adalatly çykyşlary boýunça diňe bir netije çykarmak boljak: romany ýatyrmaly, ony sowet okaýjysyna teklip etmek bolmaz”.
Berdi Soltannyýazow: “Romany okanyňda, onuň esasy gahrymany Artyk däl-de, Halnazar baý diýen netijä gelýärsiň...Romanda göreş musurmanlaryň ruslara garşy göreşi hökmünde görkezilipdir”.
Durdy Haldurdy: “Eziz han diňe bir bandit we kellekeser bolup durman, ol iňlis içalysy. Romanda bolsa ol örän rehimdar, hatda halk gahrymany we rewolýusioner ýaly edilip görkezilýär...Çykyş edenleriň hemmesiniň diýeni ýaly pikiri bir we kitaby ýatyrmagy haýyş etmeklige syrygýar. Menem şeýle etmek zerur diýip hasap edýärin”.
Nurmyrat Saryhanow (ýygnaga başlyklyk eden): “ Men “Aýgytly ädim” kitabyny sowet okaýjysyna hödürlemeli däl ekeni diýen ýoldaşlaryň pikirini doly suratda makullaýaryn”.
Ýygnaga gatnaşanlaryň roman barada hoş söz aýdanlary-da bolupdyr. Ýöne olar azlyk bolupdyr.
Jahan Efruz: "Awtoryň wakalary görkezişi dogry, çünki şol wagtlar rus proletariaty we partiýa tarapyndan kömek bolmandyr. Romanda oba aýallarynyň durmuşy oňat suratlandyrlypdyr. Roman ýeňil okalýar".
Berdinyýaz Dolihan: “Romanda edebi taýdan gyzykly sahypalar duş gelýär, şeýle sahypalary ýazmagy şu ýerde oturanlaryň her biri başaryp bilmezdi”.
Aman Kekilow (kitabyň redaktory): “Romanda kemçikler köp. Gaýtalamalar köp duş gelýär, çig-çarsy ýerleri bar. Dilinde hem kemçilikler bar. Elbetde, şunuň ýaly romanda şeýle kemçilikler hemişe bolup biler. Elbetde, awtor ýalňyşlyklary görkezilýän çykyşlary peýdalanar. Awtor şu romanyň üstünde ýene bir gezek işlände, ol ýazyjylaryň belliklerini nazara alar. Agahan Durdyýew položitel gahrymanlar sölite, gowşak diýýär. Beki Seýtäkow roman partiýalaýyn däl diýýär. Men olaryň çykyşlaryny esassyz diýip hasap edýärin, çünki hiç bir roman partiýalaýyn däl bolup bilmez. Ol biziň ideologiýamyza ýugrulan bolmaly. “Aýgytly ädimiň” ideýasy bize garşy gönükdirlipdir diýmek, romana we onuň awtoryna töhmet ýüklemek bolar. Bu ýerde roman barada köp adam gürrüň etdi. Çykyşlaryň hemmesine jogap bermek mümkin däl. Eger şu kitaba umuman baha bermeli bolsa, onda onuň birnäçe kemçiliklerine garamazdan, Kerbabaýewiň romany ýaman däl. Ol türkmen-sowet prozasynda görnükli ýeri eýelär. Roman hakynda meniň pikirim şeýle. Sözümiň ahyrynda özümi geň galdyrýan bir fakty belläp geçesim gelýär. Iki günüň dowamynda roman ara alnyp maslahatlaşylanda, ony tankytlap çykyş edenlere, romanyň kemçilikleri hakynda gürrüň edenlere sahylyk bilen söz berildi. Emma romana položitel baha berip çykyş etmäge synanyşan käbir ýoldaşlara öz pikirlerini doly aýtmaga mümkinçilik bermediler”.
Nurmyrat Saryhanow: “Bu ýerde bir oratoryňam wagty çäklendirilmedi, ählisi öz aýtjak zatlaryny doly suratda aýtdy. Kekilow Jahan Efruzy nazarda tutýan bolsa gerek. Romany diňe şol nahilidir bir hili edip aklamaga synanyşdy, emma ol öz çykyşynda bulam-bujar bolup, romany doly okap çykmanlygyny boýun almaga mejbur boldy”.
Şeýlelikde, biz ýygnakda çykyş edenleriň hemmesiniň adyny tutduk we belli bir derejede olaryň aýdan pikirlerini getirip görkezdik. Emma ýygnaga olardan başga-da Çary Babanyýazow, Gazak Horramow, Çarykuliýew, P. Karýagin, Meret Sopyýew, A. Aborskiý, Aşyr Amanow, Kömekow, Kerimow, Çarmanow, Şaly Kekilow, J. Tahyrow, Taýymow, Baýlyýew, Alahwerdow, Kemal Işanow, Mädeminow, Sapar Garaýew dagy hem gatnaşypdyrlar. Ýygnaga gatnaşanlaryň umumy sany kyrk adam bolup, olaryň arasynda ýazyjylaryň daşyndan alymlar Baýlyýew. B.Garryýew, Taýymow, žurnalistler Aşyr Amanow, A.Mämmetgulyýew, Sapar Garaýew, neşirýat we glawlit işgärleri H. Welmyradow, Kerimow, terjimeçiler G. Eýemberdiýew, Meret Sopyýew, poligrafçy Çary Babanyýazow bolupdyr. Ýygnaga TK(b)P MK-nyň medeniýet sektorynyň şol wagtky müdiri Juma Tahyrowam gatnaşypdyr.
Umuman alanyňda, ýygnak örän gyzgalaňly geçipdir. Oňa gatnaşyjylaryň ýarysy roman hakynda çykyp gepläpdir. Çykyp geplänleriň ýek-ýarymy bolaýmasa, aglabasy roman hakynda hoş söz aýtmandyr, ony zyýanly hasap edipdirler”.
Ine, şu sözler bilen žurnalist Mämmetdurdy Annagurdow “Aýgytly ädim” kitabynyň keç ykbaly hakyndaky gürrüňini tamamlaýar. Wagtyň geçmegi bilen Berdi aganyň “Aýgytly ädim” kitaby türkmen edebiýatynyň naýbaşy eserleriniň birine öwrüldi. Eger-de şol ýygnakda türkmen ýazyjy-şahyrlary "Aýgytly ädimiň" birinji neşirini goldan bolsadylar, onda, belkem, bize üýtgeşik "Aýgytly ädim" gelip ýeterdi. Emma ol beýle bolmady. Olar kitabam, onuň awtorynam ýok etjekdiler.
Ýogsa-da, olar ökündilermikä, jellat bolanlaryna? Bilmedim! Ýöne biziň döredijilik işgärlerimizde göripçilik, ýallak-ýullaklyk etmek häsiýetleri, gorkak we körzehin, gerek ýerinde jellat bolmak, gynansagam, häzirem ýaşap gelýär. Şeýle ýagdaýam bizi ösüşlerden saklaýar. Ine, şu zatlara düşünmek biz üçin parzdyr. Pikirimiň nokadyny bolsa, Berdi Kerbabaýewiň "Päsgel berme" şygry bilen tamamlamagy makul bildim:
Öňde bolsaň, biri yzyňdan ýetse,
Guwan, päsgel berip, döşünden itme.
Kim senden bir basym ýokary ätse,
Sen oňa hiç haçan görüplik etme.
Päsgel berme, öňe geçýän adama,
Ýaryş, çalyş, gaýrata gal, ýadama.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text: Oba ýerinde ýaşaýanlar ýa-da açyk meýdana gezelenje gidenler göýüli gören bolsa gerek. Tegelek ýaprakly, tikenli ýabany ösümlik ýere ýazylyp ösýär. Meksikada şekili edil göýüliňkä meňzeş miwe ýetişýär. Bu miwä (lat. “Melothria scabra”) meksika kiçi garpyzy, turşy hyýar ýa-da syçan garpyzy hem diýilýär. Dürli howa şertlerinde bitýänligi sebäpli dünýäniň dürli ýurtlarynda ösdürilip ýetişdirilýär. Baldagy üzüme meňzeş bolan bu miwe tohumy arkaly köpeldilýär. Ol haýata golaý ekilse ýa-da ýörite dalbar ýasalsa, şoňa çyrmaşyp ýaýrap ösýär. Bol we yzygiderli hasyl berýän ösümlik çalt boý alýar. Gurak howa şertlerinde hem ýetişýär. Ony hyýaryň ekin şertlerinde ýetişdirip bolýar. Işdäňi açýan häsiýeti bolany üçin kiçi çagalara hem iýmek maslahat berilýär. Adam saglygyna uly peýdasy bolup, terligine iýilýär. Şeýle hem ony edil beýleki oba hojalyk ekinleri ýaly gyş üçin gaplap bolýar.


text:
Paýtagtymyzy ösdürmegiň täzeçil ugry, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ýaýbaňlandyrylan toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak işleri “Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi” pudaklaýyn jemgyýetçilik-syýasy we ylmy žurnalynyň sahypalarynda öz beýanyny tapýar.
Onuň nobatdaky sany täze ýokary okuw mekdebiniň – Jemagat hojalygy instituty baradaky makala bilen açylýar. Institutyň şäherçesi her ýylyň 1-nji sentýabrynda bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar gününde açyldy hem-de şäherleriň we obalaryň durmuş üpjünçiligini esasy ugur edinýän hem-de sazlaşykly ösýän hojalyk toplumyna hyzmat etmek boýunça täze hünärmenleri taýýarlap başlady. Bu ýerde ýurdumyzda ilkinji gezek tehnosfera howpsuzlygy boýunça okuw maksatnamasy girizildi. Munuň özi zähmeti goramak, kadaly şertlerde bolşy ýaly adatdan daşary ýagdaýlarda tehnologik ýagdaýlaryň we önümçiligiň senagat howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça hünärmenleri taýýarlamagy ugur edinýär.
Ýokary okuw mekdebinde okuw otaglaryndan we tehnolgiýa barlaghanalaryndan başga-da, talyplaryň döredijilik işi, saz, tans, çeper sungat bilen meşgullanmaklary üçin zerur şertler döredildi. Ýurdumyzyň şähergurluşyk tejribesinde täze açyş edildi. Okuw şertlerinde alnyp barylýan sapaklar şäher ýagdaýyna has ýakyn derejede ýola goýuldy. Munuň özi sapaklaryň, umuman adamlaryň durmuş derejesine täsirliligini ýokarlandyrýar.
Jemagat hojalygy instituty bilen bir hatarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň himiýa fpakultetiniň täze binalar tlplumy hem ulanmaga berildi. Žurnalyň täze sanynda bu barada makala ýerleşdirildi. Paýtagtymyzyň merkezinde okuw şäherçeleriniň düýpli binagärlik toplumynyň emele gelmegi bu ugruň esasyny düzýär. Şunlukda, türkmen döwlet uniwersitetiniň okuw binalaryndan başga-da, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty we Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersiteti bu topluma girýär.
Ýurdumyzyň gurluşyklarynyň seýsmiki durnuklylygynyň hil derejesiniň dünýä ýüzünde ykrar edilen gözegçilik ulgamyny ornaşdyrmak we bu ulgamda taslamalaryň, binalaryň, desgalaryň, şeýle hem gurluşyk serişdelerini synagdan geçirmegiň onuň barlaglarynyň halkara sertifikatyna eýe bolmagy hakyndaky makala žurnalda öz ornuny tapypdyr. Şweýsariýanyň “SGS” kompaniýasy Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň degişli tabşyrygyny ýerine ýetiren Seýsmiki durnukly gurluşyk ylmy-barlag institutyna şol sertifikaty gowşurdy.
Şeýle hem žurnalyň makalalarynyň hatarynda Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň çäginde gurlag “Nowruz ýaýlasynyň Ak öýi” binasy hakynda makala bar. Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ozal habar berlişi ýaly, bu durmuş-medeni maksatly desga uly konsert zalyny, köpçülikleýin dabaralary we 21-nji martda bellenilýän Halkara Nowruz güni mynasybetli baýramçylyk çärelerini geçirmek üçin sahnany özünde jemleýär. Türkmeniň ak öýüniň görnüşinde bina edilen bu desga halkymyzyň ruhy gymmatlyklaryna we gadymy köklerine ygrarlydygyny alamatlandyrýar.
Paýtagtymyzyň Oguz han we Ankara köçeleriniň çatrygynda “Rysgal” bankynyň, iki sany söwda merkezleriniň, ýaşaýyş jaýynyň we ýapyk awtoduralganyň binalaryndan ybarat bolan toplum we paýtagtymyzyň Arçabil etrabynyň çäginde gurlan “Gala” medeni-dynç alyş merkeziniň binalary şu ýylda gurlup ulanmaga berlen möhüm desgalar diýlip žurnalyň sahypalarynda bellenilýär. “Gala” medeni-dynç alyş merkezi Köpetdagyň dag jülgeleriniň içindäki gözel künjekde ýerleşýär. Ol bu künjegiň tebtgy aýratynlyklpary bilen sazlaşyp, barha gözelleýşýän Aşgabadyň we tutuş ýurdumyzyň döwrebap myhmansöýerlik düzüminiň, göwnejaý dynç alşyň möhüm bölegine öwrüldi. Şeýle özboluşly taslamalaryň ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň tagallalary esasynda amala aşyrylandygyny bellemeli.
Bina edilýän edaralaryň,durmuş maksatly kärhanalaryň, ýollaryň, köprüleriň we beýleki desgalaryň gurluşygy bu pudagyň anyk üstünlikleridir. Şunlukda diňe bir täze desgalar gurulman, eýsem ozal bar bolanlary hem döwrebaplaşdyrylýar. Nebitgaz, himiýa, azyk we ýeňil senagatyň kämil enjamlar we dünýä ülňülerine laýyk gelýän tehnologiýalar bilen üpjün edilen desgalarynyň sany yzygiderli artýar. Olaryň hemmesi milli ykdysadyýetimiziň mümkinçilikleri artdyrýar. Olaryň birnäçesi diňe bir Merkezi Aziýa sebitinde däl, eýsem tutuş dünýä ýüzünde ajaýyplygy bilen tapawutlanýar. Bu barada “Gurluşyk pudagy ösüşiň täze ýolunda” atly makalada gürrüň berilýär.
“Tejribe” atly bölümde ýurdumyzyň köpri gurluşygyndaky täze eýýam hakyndaky makala ýerleşdirildi. Diňe 2016-njy ýylyň dowamynda ýurdumyzda bu ugurda ägirt uly işler amala aşyryldy we ol häzirki döwre çenli dowam edýär. Döwrebap köprüler “Aşgabat-Türkmenabat”, “Aşgabat-Türkmenbaşy”, “Aşgabat-Daşoguz” ulag ýollaryny döwrebaplaşdyrmagyň çäklerinde olaryň ugrunda emele geldi. Ýokary tizlikli ulag ýollarynyň ugrunda köpri gurmak işi birnäçe ýyl bäri dowam edýär. Şunlukda, ýüzlerçe uly we kiçi demir beton, demir hem-de asma köprüler guruldy.
Žurnalda “Ylym” diýlip atlandyrylan sözbaşy bilen gurluşyk serişdeleriniň taryhy, olaryň ylmy taýdan öwrenilişi, oba gurluşygynda gaz-beton usullarynyň ulanylyşy, şeýle hem onuň ykydsady netijeleri hakyndaky makalalar ýerleşdirildi. Türkmenleriň gurluşyk sungatyndaky taryhy adalgalary baradaky makala okyjylaryň ünsüni özüne çeker. Bu ýerde gürrüň köne sözleriň binagärlik-gurluşyk sözlügini düzmek boýunça alnyp barylýan iş barada barýar. Binagärlik mirasa degişli desgalary öwrenmek we olary dikeltmek boýunça gündelik alnyp barylýan işde her bir binagär ýa-da taryhçy-binagär şeýle sözlüge bolan zerurlygy başdan geçirýär.
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň ýanyndaky sport klubynyň agazalarynyň Aşgabat Aziadasyna gatnaşyp, sportuň dürli ugurlary boýunça medallary gazanandygy we olaryň beýik ýeňişleri baradaky makala žurnalyň jemini jemleýär.


text:
Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýaýew Türkmenistanyň prezidentini metbugatyň ösüşine goşant üçin baýrak almagy bilen gutlady.
Gurbanguly Berdimuhamedowa Aziýa-Ýuwaş okean regionynyň teleradiogepleşikler birleşiginiň bu baýragy 4-nji oktýabrda gowşurylypdy.
"Türkmen döwlet habarlar gullugy" resmi habar agentliginde çap edilen hatda özbek prezidenti: "Men Size köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ösdürilmegine goşan aýratyn goşandyňyz üçin Aziýa — Ýuwaş umman teleradiogepleşikler birleşiginiň ýokary sylagynyň gowşurylandygy baradaky habary uly şatlyk bilen kabul etdim" diýip ýazýar.
"Abraýly halkara guramanyň bu ýokary sylagy Siziň parasatly ýolbaşçylygyňyzda alnyp barylýan parahatçylyk söýüjilikli we döredijilikli içeri hem-de daşary syýasatyňyza dünýä bileleşigi tarapyndan ýokary baha berilýändiginiň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, telekommunikasiýalary we ählumumy habarlar giňişligi ulgamynda Türkmenistanyň gazananlarynyň ykrarnamasydyr" diýip türkmen media serişdesi Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýaýewi sitirleýär.
Türkmenistanda habar beriş serişdeleriniň tas ählisi döwletiň eýeçiliginde, daşary ýurtly habar beriş serişdeleri bilen işleşýän žurnalistler, şol sanda Azatlyk Radiosynyň žurnalistleri yzarlanýar, gorkuzylýar we olardan işini bes etmek talap edilýär.
Düýbi Parižde ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy dünýäde metbugat azatlygynyň ýagdaýy boýunça ýaýradan soňky ýyllyk hasabatynda 2018-njy ýylda Türkmenistany 180 ýurduň arasynda 178-nji orunda ýerleşdirdi. Metbugat azatlygyna syn edýän bu gurama Gurbanguly Berdimuhamedowy "internetiň duşmany" diýip atlandyrdy.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde türkmen-rus gepleşikleri geçirildi
2017-nji ýylyň 2-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň Aşgabada düýn gelen Russiýa Federasiýasynyň Daşary işler ministri S.Lawrowyň ýolbaşçylygyndaky Russiýa Federasiýasynyň wekiliýeti bilen duşuşygy geçirildi.
Gepleşikleriň dowamynda syýasy döwletara dialogyň ýokary ösüşini belläp, taraplar gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýynyň meselelerini maslahatlaşdylar we syýasy-diplomatiki, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň toplumlaýyn ösüşi barada pikir alyşdylar. Dürli halkara guramalarynyň çäklerindäki halkara başlangyçlaryna özara goldawy kanagatlanma bilen belläp, taraplar bu ugurda mundan beýläk hem gatnaşyklaryň ösüşiniň möhümdigini bellediler. Owganystan Yslam Respublikasy we Hazar meseleleri babatda bilelikde hereket etmek boýunça pikir alyşmalar geçirildi.
Şeýle hem ikitaraplaýyn söwda-ykdysady aragatnaşyklary berkitmek bilen baglanyşykly meseleleriň toplumyna seredildi. Energetika we ulag ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň ösüşine aýratyn üns berildi.
Özara gyzyklanma bildirilýän bilelikdäki özara hereketleriň hatarynda medeni-ynsanperwer ulgamy, şeýle hem aýratynlykda ylym, bilim we sport ulgamlarynda hyzmatdaşlyk bellenildi.


text:
Mekdeplerde talyp wagtymyz her gün ir bilen hatara durup Türkmenistan Watanymyň gözel kasamy okaýardyk. Kasamda watanyma, topragyma el we dil ýetirmejegimize, dönüklik etmejegimize and içýärdik. Ine, şul ýere ýene bir gezek ýazasym geldi bu gözel kasamymyzy.
Eziz Türkmenistan – ata Watanym,
Gurban bolsun saňa bu janym-tenim!
Eger-de men saňa sähelçe şek ýetirsem,
Goý, meniň elim gurasyn!
Eger-de men saňa dil ýetirsem,
Goý, meniň dilim gurasyn!
Eger-de men Türkmenistan Watanyma,
Türkmenistanyň Prezidentine dönüklik etsem,
Goý, meniň ömrüm kül bolsun!


text:
Täzelikler
2016-njy ýylyň 12-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Mejlisinde her ýylyň başynda geçirilýän hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli parlamentiň deputatlary bilen duşuşygy boldy. Onuň barşynda Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly diýlip yglan edilen 2016-njy ýylda Mejlisiň kanunçykaryjylyk deputatlarynyň öňünde durýan möhüm wezipeler kesgitlendi.
2016-njy ýylyň 8-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisiň gün tertibine ýurdumyzda 2015-nji ýylda alnyp barlan işleriň netijelerini jemlemek hem-de ýakyn geljek üçin milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň öňünde durýan ileri tutulýan wezipeleri kesgitlemek bilen baglanyşykly meseleler girizildi. Şeýle hem möhüm resminamalaryň birnäçesiniň taslamalaryna garaldy.
2016-njy ýylyň dowamynda Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ýerine ýetirilmeli işler07.01.2016
2016-njy ýylyň dowamynda Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ýerine ýetirilmeli işler şu aşakdakylardan ybarat:
-
Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ilatymyza berilýän karzlaryň gerimini giňeltmek;
-
Ýurdumyzyň raýatlaryna Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli kararlary boýunça ýeňillikli karzlary bermek;
-
Önümçilik maksatly karzlaryň gerimini giňeltmek;
2015-nji ýylyň 23-nji dekabrynda ýurdumyzyň Baş arçasy dürli öwüşginli yşyklara beslendi. Ol hemmeleriň söýüp garşylaýan we täsinliklere baý bolan Täze ýyl baýramçylygynyň ýakynlaşyp gelýändigini alamatlandyrdy.
Bitarap diýara Täze ýyl geldi!23.12.2015
Bu günki gün Gahryman Arkadagymyzyň bütin dünýäde we ýurdumyzyň çarýanynda täze başlangyçlara, toplumlaýyn özgertmelere rowaçlyk bermegi halkymyzyň eşretli durmuşyna aýratyn öwüşgin çaýýar. Geçen her bir günimiziň türkmeniň taryhyna ýatdan çykmajak ýakymly wakaly sahypany ýazýar. Täze eýýam Türkmenistanyň halkara abraýynyň günsaýyn artýandygyna, dünýä bileleşiginiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatyny giňden goldaýandygyna we ykrar edýändigine şaýatlyk edýän buýsandyryjy wakalar bilen taryha ýazylýar.


text:
Global Perspektiwa 41 “Bilimiň Ähliumumy Kadalary 2”
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Professor Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris
“Bilimiň Ähliumumy Kadalary 2”
Gepleşigimiziň geçen sanlaryndan birinde global faktor hökmünde başarnykly ýa-da başarnyksyz bilim ulgamynyň hem ýokaşýandygyny, başga ýurtlardaky bilim ulgamynyň durmuşymyza ýakyndan täsir ýetirýändigini, şol sebäpli adamzat maşgalasy üçin bilim ulgamynda ähliumumy kadalaryň hökmandygyna ünsleri çekipdik. Bilim ulgamy boýunça dünýädäki şertleri gysgaça beýan edip, adalat düşünjesini ornaşdyrmagyň we ähli zada negatiw däl, ilkinji nobatda hoşniýetli çemeleşýän adamlary ösdürip ýetişdirmegi maksat edinýän bilim pelsepesiniň ähmiýeti barada durup geçipdik.
Temamyzy dowam etdireliň..
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Professor Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
3) Umumy ahlak kadalaryna eýe bolan adamlary ýetişdirýän bilim ulgamy
Jemgyýetçilik durmuşyny kadalaşdyrýan zat adamlaryň prinsipli çemeleşjekdiklerine, umumy ahlak kadalaryny berjaý etjekdiklerine bolan ynamdyr. Durmuşy kadalaşdyrýan zat adamlaryň şol ýörelgeleri berjaý etmekleridir. Başgalarynyň ogurlamajakdyklaryna, hüjüm etmejekdiklerine, erbet çemeleşmejekdiklerine, ýalan sözlemejekdiklerine bolan ynamymyzdyr. Sägineliň we bir gün şeýle ynamsyz daşary çykandygymyzy göz öňüne getiriň. Eýsem şeýle bolan halatynda öýden çykyp bilermikäk? Öýden çykandan soň duş gelen ilkinji adamymyzyň bize hüjüm etmejekdigine ynanman nähili gezip bileris? Köçedäki adamlaryň bizi talajakdyklary şübhesi bilen nähili ýaşap bileris? Adamlar zähmet çekip, maňlaý deri bilen güzeran görmegiň ýerine ýeňil eklenjiň gözleginde bolsalar nähili bolardy! Mysallary köpeltmek mümkin. Şeýle wagşy şertlerde jemgyýetçilik durmuşy bolup bilermi?
Ýaşaýan jemgyýetçilik medeniýetimizde umumy ahlak kadalaryna eýe bolan adamlary ýetişdirmek bilimiň esasy maksatlaryndan biri bolmaly. Umumy kadalary kesgitlemek beýle kyn bolmasa gerek. Medeniýetlerde şol kadalar boýunça az-da kände umumy ýörelgeler bardyr.
4) Işeňňirligi, zähmetkeşligi öwredýän bilim ulgamy
Beýan ediljek kadalar esasan bilim ulgamynyň mazmuny we usuly bilen bagly kadalar. Beýan edilen üç kada bolsa ähli görnüşdäki we derejedäki bilim ulgamynyň esaslanmagy hökmany bolan başlangyç gymmatlyklardyr. Şol gymmatlyklara esaslanmaýan ýa-da düzüminde şol gymmatlyklary birleşdirmeýän bilim ulgamynyň netijeleri adamzat üçin uly howplary öz içine alyp biler. Adamzady betbagtçylyga alyp barýan jahan uruşlary, terrorçylykly hüjümler, yzgiderli beýgeldilýän howpsyzlyk diwarlary, başgalaryny ýok etmek üçin edilýän ähli açyşlar sowatsyz adamlaryň däl, iňňän sowatly adamlaryň elinden gelýän zatlar. Bularyň ählisi iňňän ýokary sowatlylyk bilen hötdesinden gelinýän zatlar. Şol gymmatlyklar adamzat maşgalasyny köp sanly ugurlarda bolşy ýaly bilim ulgamynda-da gorajak gymmatlyklar. Şol jähtden Hezreti Pygamberiň “peýdasyz bilimden allaga sygynaryn” diýen sözi iňňän möhüm ahlak kadasyna ünsi çekýär. Üns beriň, zyýanly däl, peýdasyz zatdan hem gaça durmagy ündeýän çemeleşme…
Kadalara dolanyp gelenimizde bolsa; zähmet çekmek, her gün başga bir iş bilen gyzyklanmak daş-töweregimizdäki adamlar we adamzat üçin iň bir peýdaly tagallalardan biri. Ýalta, mugthor, samsyk, başgalarynyň zähmetinden tama edýän ýaşaýyş durmuşy jemgyýetleri dargadar. Şol nukdaýnazardan bilim ähli käri mukaddes saýyp, her bir kärde işlemegi höweslendirdi, işlemegiň özboluşly gymmatlykdygyny öwretmeli.
5) Bir görnüşli däl, adamlaryň ukybyna görä köpugurly, plýuralist bilim ulgamy
Döwrebap, merkezçi döwlet bilen bilelikde her bir raýata bir görnüşi şertde berilýän köpçülikleýin bilim usuly bütin dünýäde ýaýbaňlandy. Bu bilim ulgamy, bilimi her bir raýat üçin elýeterli etmek taýdan möhüm goşant goşdy. Şonuň bilen birlikde bu usul tapawutlyklary ortadan aýyrýan, adamlary birsydyrgynlykda deňleşdirýän netijäni ýüze çykardy. Eýsem, her bir adam bir jan, her bir adam bir dünýädir.
Şyýh Galip nähili ajaýyp beýan edipdir:
Özüňe gowuja seret, sen älemleriň özeni sen, älemiň göreji bolan adam, sen.
Bilim her bir adama şol bir zady bermegi däl, her bir adamyň potensialyny ýüze çykarmaga, şol ýüze çykarylan potensialy bilen şahsy we jemgyýetçilik netijäni almagy nazarda tutmaly.
6) Durmuş bilen eriş-argaç geçýän bilim ulgamy
Adaty bilim usulyýetinde adamlar köplenç ussat-şägirt gatnaşyklary bilen tälimi gönüden göni işiň başynda alardy. Şu günki günde bilim we bilim ojaklary hünärmenleşdi. Şol hünärmenleşmäniň netijesinde bilim ojaklarynyň durmuşdan üzňeleşendigini, berilýän bilimiň teoriýada galýandygyny görýäris. Oňa Aýnştaýnyň “bilim adamyň mekdepde öwrenen ähli zadyny ýatdan çykarandan soň galýan zatdyr” diýen sözünde görülşi ýaly, güýçli garşylyklar hem war. Bilimiň maksady adamy durmuşa taýarlamak bolýan bolsa, bilim diňe bir mekdep partalarynda berilmeli däl. Bilim ojaklary we bilimiň özi, raýat jemgyýeti, hususy pudak, akademiýa, býurokratiýa ýaly adamlaryň bilimden soňky durmuşynda, işlejek guramalary bilen utgaşykly bolmaly.
7) Ýat tutmaga däl, pikirlendirýän, derňemegi öwredýän bilim ulgamy
Bilim aslyna seredilende geçmiş ýa-da şu gün üçin däl, eýsem geljek üçin berilýär. Elbetde geçmiş we şu günki günüň tejribeleri hem öwredilmeli. Emma bularyň ählisi geljege has gowy düşünmegi, has eşretli geljegi gurmagy nazarda tutmaly. Pikirlenmegi, derňemegi, seljermegi öwretmeýän bilim ulgamy bizi ýagtý geljege ýetirmez.
Beýleki bir kada, döwlet edaralarynyň döwlet tarapyndan berilýän däl, diňe utgaşdyrýan we gözegçilik etmeginde hususy pudagyň berýan bilim ulgamy bilen bagly. Ol bilimiň usuly taýdan ýörite seljerilmeli ugurlardan biri. Bu barada gepleşigimiziň başga bir sanynda durup geçeris.
Şübhesiz kadalaryň sanyny köpeltmek mümkin. Elbetde gepleşigimiziň wagty çäkli bolandygy üçin biz hem wagtdan ýerlikli peýdalanmagy saýlap alýarys.
Gowy bilim almak, ylmy taýdan kämil bolmak innän möhüm. Beýan edilen kadalardan mahrum bolan kämilligiň adamy we jemgyýeti nirä ýetirjekdigi belli däl. Bilim tapgyrynda şol kadalar öwredilip, özleşdirilmän halatynda bilim arkaly frenkeştaýnlar ýüze çykar. Şu günki günde synp ýoldaşlaryny awtomatiki ýaraglar bilen öldürýänler, naharyna zäher goşýanlar, iýmitleriniň içine igne goýýanlar ýa-da adamzady betbagtçylyga alyp gidýänler sowatsyz adamlar däl. Köplenç sowatly, emma ony jemgyýetiň bähbidine peýdalanmaýan ýörelgesiz adamlar.
Bilimde nämäni öwredýänligimiz ýaly nämäni näme üçin öwredýänligimiz hem möhüm.
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Professor Kudret Bülbüliň bilim ulgamy boýunça synyny dykgatyňyza ýetirdik.


text:
Taýýarlanyş usuly:
Saglyk bir çöpjagazyny stakana goýmaly, 100ml gyzgyn gaýnak suwy üstüne dökmeli, 1-2 minut demini almana goýmaly. Günde 2-3 sapar ýyly görünüşde içmeli. Çöpjagaz stakanda köprak wagt demini alanynda çökündi döremegi ahmal.
Belleme:
Ýakymly ysly, seleňleştiriji sagaldyş çaýy yürek-damar, nerw we iýmit siňdiriş organlaryna peýdaly täsir edýär. Nerw taýdan gaty ýadamany we ukusyzlygy aýyrýar, keýpi gowulaşdyrýar. 15 sany bir saparlyk çöpjagazlar, her biri 2 gr.
Düzümi%: Buýan Köki-4, Ýandagyň Oty we Güli -18; Narpyz ýapragy -16, Itburun miwesi -30; Gök Çaý -32
Saklama düzgüni: gury, ýagty ýerden goranan ýerde
Ýaramlylyk möhleti: 2 ýyl


text:
Birleşen Ştatlar dünýäde adam hukuklaryny kemsidýänlere we beýleki korrumpirlenen resmilere garşy çykaran kanunynyň esasynda Özbegistan, Orsýet, Ukraina we beýleki käbir ýurtlaryň hökümetleri bilen bagly 52 adama garşy syýahat we maliýe çäklendirmelerini girizdi.
21-nji dekabrda çap edilen sanawda Özbegistanyň öňki prezidenti Islam Karimowyň uly gyzy, Orsýetiň baş prokurory Ýuriý Çaikanyň ogly, ukrainaly polisiýa komandiri, Mýanmaryň general armiýasy we beýlekiler bar.
Döwlet departamentinden ýaýradylan beýanatda:
“ Biz mysal bolmaly. Bu günki girizilen sanksiýalar Birleşen Ştatlary adam hukuklaryny agyr bozýanlara we korrupsiýa batan adamlaryň etmişleri üçin, olary berk jogapkärçilige çekmegi dowam eder” diýildi.
Agzalýan sanksiýalar hususan-da orsýetlilere gönükdirilip, 2016-njy ýylda kabul edilen Global Magnitsky aktynyň esasynda girizilen ilkinji çäklendirmelerdir. Bu akt rus hökümetiniň syrlaryny paş eden Sergeý Magnitskiniň adyny göterdýär. Ol salgyt işlerini galplaşdyrmakda aýyplanyp saklanansoň, 2009-njy ýylda türmede aradan çykdy.
Bu karar ABŞ-nyň Hazyna departamentiniň ondan öňki Magnitsky Akty ady bilen kabul edilen kanunyň esasynda bäş orsýetlä, şol sanda Russiýanyň Çeçenistan regionynyň liderine sanksiýa girizmeginiň ertesi gününe gabat geldi.
Moskwa ABŞ-yň bu hereketini “manysyz” atlandyrdy
Orsýet yglan edilen iki sanksiýany-da ýazgardy. Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Maria Zaharowa bu karara jogap gaýtaryljakdygyna wada berdi:
“Bu zatlaryň hemmesi örän manysyz we hiç hili hakykata esaslanmaýar”diýip, Zaharowa belledi.
Özbegistanyň ozalky prezidentiniň gyzy Gülnara Kerimowanyň ady hem sanawa goşulypdyr. Hazyna departamenti ony “bizneslerini ösdürmek maksady bilen bazary monopoliýalaşdyrmak, para bermek we gorkuzyp emläkleri talamak üçin döwlet aktýorlaryndan peýdalanmak bilen meşgullanan güýçli guramaçylykly jenaýat toparyny” dolandyrmakda aýyplaýar.
Köp ýyllyklaryň dowamynda Kerimowa kakasynyň mirasdüşeri gözi bilen seredilerdi. Ýöne haçan-da ýewropaly prokurorlar iri halkara aragatnaşyk kompaniýalaryny öz içine alýan üsti açylmadyk gerimi giň parahorlugyň üstüni açanda, ýagdaýlar üýtgedi.
Ol soňky birnäçe ýylyň dowamynda jemgyýetçilikde görünmedi, aýdylmagyna görä, ol öý tussaglygynda saklanýardy. Geçen ýyl ol kakasyny soňky ýola ugratmak çäresine-de gatnaşmady.
Habar berilmegine görä, Özbegistanyň Baş prokuraturasy oňa garşy “1.3 milliard dollarlyk mülke eýe bolan bir jenaýat toparyň işlerine ýardam we hemaýat bermekde” iş gozgap aýyplama bildirýär.
Agzalýan parahor ulgam zerarly Birleşen Ştatly we ýewropaly aragatnaşyk kompaniýalary milliardlarça dollar jerime töledi.
Nyşana alnan iň tanymal orsýetlileriň hatarynda Orsýetiň baş prokurorynyň ogly Artýom Çaika bar. Ol uzak wagtdan bäri kakasynyň wezipe ygtyýarlyklarynyň penasyndan hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanýardy.
Hazyna departamenti: “Çaika kakasynyň wezipesinden we mümkinçiliklerinden peýdalanyp, öz adamlaryna döwlet emläkler ugrundaky tenderleri adalatsyz eçilmekde we biznes garşydaşlaryna basyş etmekde aýyplanýar”.
Haçan-da, birinji Magnitsky Akty ilkinji gezek 2012-nji ýylda kabul edilende, Moskwa muňa gazaplanypdy. Şondan birnäçe aý soň Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin amerikaly hossarlaryň orsýetli çaga edinmek mümkinçiliklerine gadagançylyk girizýän kanuna gol çekipdi.
Gizlin lobbiçilik
2016-njy ýylda Magnitsky Aktynyň global wersiýasynyň üstünde işlenýärkä, Magnitskiniň ölümine we onuň üstüniň açylyşyna kembaha garalmagyny gazanmak ugrunda Waşingtonda gizlin lobbiçilik kampaniýalaryna badalga berilýär.
Ynha, şol oňaýsyz tagallalary Çaýka bilen galtaşykly biznesmen Denis Katsyw maliýeleşdirýärdi. Muňa Trampyň prezidentlik kampaniýalary güýjäp ugran wagtlary, has takygy 2016-njy ýylyň iýun aýynda prezident Donalt Trampyň ogly bilen duşuşyk geçiren Nataliýa Weselnitskaýanyň hem dahyly bar ekeni.
Weselnitskaýa şol bir wagtyň özünde Katsywe garşy Birleşen Ştatlarda gozgalan derňew işinde oňa aklawçylyk edýär. Katsywyň kompaniýalarynyň birine Manhattande gozgalmaýan emläk satyn almak üçin galp salgyt serişdelerini ýuwmakda aýyplama bildirilýär. Bu galpygyň üstüni hem Magnitskiý açypdy.
Şeýle-de, Global Magnitski sanawynda Ukrainanyň “Berkut” atly polisiýa bölüminiň komandiri Sergeý Kusýuk bar. Ukrainanyň Baş prokuraturasy Kusýugy 2014-nji ýylda Kiýewň Maýdan skwerinde aktiwistleri öldürmäge gatnaşmakda aýyplany üçin, onuň ady global sanawa goşulypdyr. Agzalýan protest çäreleriniň netijesinde prezidenti Ýanukowiç Orsýete gaçyp çykypdy.
Kusýuk hem Ukrainadan gaçyp çykdy we häzirki wagtda Moskwada gizlenýär. Hazyna departamenti onuň 2017-nji ýylyň iýun aýynda Orsýetiň “omon” gullugynyň hatarynda protestçileri dargadyp duran wagty anyklanandygyny aýdýar.
Hazyna departamenti sanawa Pakistandan Muhtar Hamid Şahy hem girizdi. Pakistan polisiýasy ony adam ogurlamakda, adamlaryň esassyz azatlygyny elinden almakda we bikanun organ söwdasyny etmekde aýyplaýar. Şeýle-de, birmaly harby Maung Maung Soe ýurtdaky rohingýa musulman azlyklaryna garşy ýowuz daramakda günäkärlenip sanawa girizildi.