text:
29 Kasım 2016 Salı
Atamyrat – Ymamnazar Demir Ýoly Açylyş Dabarasy Fotogalereýa
Atamyrat – Ymamnazar Demir Ýoly Açylyş Dabarasy Fotogalereýa
http://www.turkmenhabargullugy.com/atamyrat-ymamnazar-demir-yoly-acylys-dabarasy/
http://www.turkmenhabargullugy.com/atamyrat-ymamnazar-demir-yoly-acylys-dabarasy/
Türkmen Pälwanlarynyň Dünýä Çempionatyndaky Üstünligi
Gazagystanyň paýtagty Astana şäherinde 1999-2001-nji ýyllarda doglan ýaşlaryň arasynda guşakly göreş boýunça dünýä çempionaty geçirildi. Onda biziň türgenlerimiz nobatdaky uly üstünlige eýe bolup, 13 medal gazandylar. Olaryň üçüsi altyn, bäşisi kümüş we şonçasy-da bürünç medallardyr. Munuň özi milli toparymyza umumy hasapda ikinji orny eýelemäge mümkinçilik berdi.
Ýaryşlara dünýäniň 15 ýurdundan – Russiýadan, Mongoliýadan, Täjigistandan, Özbegistandan, Gyrgyzystandan we beýlekilerden türgenleriň ýüzlerçesi gatnaşdy. Ýurdumyzyň toparynyň düzüminde altyn medallara Hekim Kakalyýew (45 kilograma çenli agramlyk derejede) we Tagantäç Güýçmämmedow (55 kilograma çenli agramlyk derejede) hem-de Pälwan Jumakow (50 kilograma çenli agramlyk derejede) mynasyp boldular. “Altyna” barýan ýolda olaryň hersi üç ýeňiş gazanmagy başardy.
Wise-çempionlyk derejesine Ylýas Rahmanow (50 kilograma çenli agramlyk derejede), Mekan Bekmyradow (55 kilograma çenli agramlyk derejede), Pälwan Gurbangeldiýew (60 kilograma çenli agramlyk derejede, Atageldi Tagandurdyýew (65 kilograma çenli agramlyk derejede) we Aly Meredow (95 kilograma çenli agramlyk derejede) eýe boldular. Hormat münberiniň üçünji basgançagyna Agajan Täçmuhammedow (65 kilograma çenli agramlyk derejede), Hakberdi Yslamow (71 kilograma çenli agramlyk derejede), Ýazmämmet Ataýew, Nurberdi Nurberdiýew (ikisem 85 kilograma çenli agramlyk derejede) we Jemal Öwlýagulyýewa (63 kilograma çenli agramlyk derejede) galdylar.
Astanada geçirilen dünýä çempionatyndaky çykyşlar ýaş türkmen pälwanlarynyň köpüsi üçin halkara sport giňişligindäki ilkinji çykyş boldy. Ýaryşyň netijeleri olaryň öňünde uly mümkinçilikleri açýan ilkinji synagdan üstünlikli geçendigine şaýatlyk edýär.
Mälim bolşy ýaly, guşakly göreş Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna girýär. Bu ýaryşlaryň başlanmagyna 11 aýdan hem az wagt galdy. Häzirki wagtda milli ýygyndymyzyň erkekler bilen zenanlar düzümleri bu iri ýaryşlara güýçli taýýarlyk görýärler. Aziada-2017-ä çenli galan wagtyň dowamynda biziň pälwanlarymyz iri halkara ýaryşlarynyň birnäçesine, şol sanda dünýä çempionatlaryna we Kubok ugrundaky ýaryşlara gatnaşarlar. Bu ýaryşlar Aşgabatda yklym derejesinde geçiriljek toplumlaýyn ýaryşlarda üstünlikli çykyş etmegiň ýolunda möhüm tapgyr bolar.
Türkmenistanyň Prezidenti Çykyş Edýär
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: Türkmenistan doganlyk Owganystanyň gülläp ösýän döwlet bolmagynyň tarapdary bolup çykyş edýär.
Aşgabatda BMG-niň howandarlygynda hem-de onuň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahat hem-de onuň yzysüre Aziýa halkara ulag geçelgesini döretmek baradaky ägirt uly taslamanyň birinji durmuşa geçirilen tapgyryna öwrülen täze demir ýoluň açylmagy – bu wakalaryň her biriniň ägirt uly ähmiýeti bar, ýöne olar bilelikde Türkmenistanyň strategiýasynyň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň aýdyň we takyk many-mazmunyny görkezýär. Onuň formulasy bolsa “dünýä möçberinde pikirlenmeli – ýerlerde hereket etmeli” diýen ýörelgede jemlenýär.
Döwlet Baştutanymyz türkmen paýtagtynda dünýä syýasy we ykdysady ulgamynyň wekillerini jemlän bütindünýä forumynyň ara alyp maslahatlaşmagyna geljegi üçin anyk teklipleri öňe sürüp, dünýä möçberinde wezipeleri çözmekde örän jogapkärli hyzmatdaş hökmünde Türkmenistanyň kuwwatyny öň hatara çykarýar. Bu beýan edilen kuwwat bolsa iş ýüzünde üstünlikli durmuşa geçirilen taslamanyň mysaly arkaly anyk berkidildi. Bu taslamada ýurdumyzyň milli bähbitleri goňşy döwletleriň we tutuş Aziýa sebitiniň talaplary bilen sazlaşdyryldy.
Ýurdumyzyň ýakyn goňşulary bilen nä derejede netijeli hyzmatdaşlyk edýändigi, olaryň gatnaşyklarynyň häsiýeti döwletimiziň daşary syýasat ugrunyň hem-de tutuş halkara hyzmatdaşlygynyň taktikasynyň iň gowy we aýdyň subutnamasy bolup hyzmat edýär.
Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň birinji nobatdakysyny—Atamyrat-Ymamnazar-Akina bölegini ulanmaga bermek mynasybetli Lebap welaýatynda geçirilen dabaralar owgan topragynda dowam etdi. Ozal habar berlişi ýaly, bu dabaralar Akina demir ýol bekedinde geçirildi. Şol ýere Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani Ymamnazar bekedinden otlyda gelip, täze demir ýoluň ilkinji ýolagçylary boldular.
Bu ýerde döwlet Baştutanlaryny milli lybasly çagalar garşyladylar. Gyzlar doganlyk döwletleriň Liderlerine gül desselerini gowşurýarlar, owgan lybasyndaky ýigit bolsa myhmansöýerligiň nyşany hökmünde ýaňyja bişirilen uly çöregi hödürleýär.
Türkmen milli lybasyndaky gyzlaryň bir topary dostluk hakyndaky aýdymy ýerine ýetirdiler, onda “Hoş geldiňiz!” diýen sözler ençeme gezek gaýtalandy.
Soňra döwlet Baştutanlary dabaraly ýagdaýda “Akina” demir ýol bekediniň toý bagyny kesýärler.
Gutlaglar aýdyldy, ulanmaga berlen Aziýa demir ýol geçelgesiniň birinji tapgyrynyň desgalarynyň türkmen-owgan dostluk we doganlyk gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine täze itergi bermegi üçin hoşniýetli arzuwlar beýan edildi.
Döwlet Baştutanlary ýörite bellenen ýere geçip durýarlar we ol ýerde Türkmenistandan Owganystana iberilen ýük wagonlarynyň gapylarynyň açylyşyna syn edýärler.
Täze ýol boýunça Owganystana ugradylan otlynyň ilkinji düzümi türkmen önümleri ýüklenen wagonlaryň 46-syndan ybarat boldy: olaryň onusyna un, däne, sement ýüklenildi. Beýleki ýükleriň hatarynda kükürt, karbamid bar.
Un we däne ilkinji nobatda zerur bolan azyk önümleridir. Gurluşyk materiallary, dökünler ýerlenilýän bolsa, diýmek, owgan ykdysadyýetiniň dikeldilýändigini, gurluşyk we senagat taslamalarynyň durmuşa geçirilýändigini, oba hojalyk önümçiliginiň işjeňleşýändigini aňladýar.
Ugradylan ýükleiň arasynda süýji-köke önümleri hem bar. Onümleriň bu görnüşleri türkmen-owgan haryt dolanyşygynyň sanawynda berk orun eýeledi. Owgan sarp edijileri Türkmenistanda öndürilýän süýji-kök önümleriniň tagamyna hem-de hiline ýokary baha berdiler, şoňa
görä-de, olara bolan isleg durnukly bolmagynda galýar. Bu önümleri goňşy ýurda hususy önüm öndürijiler iberýärler. Olaryň biri-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolup durýan “Hasar” hojalyk jemgyýetidir. Ol öz harytlaryny goňşy ýurda 2006-njy ýyldan bäri berýär.
görä-de, olara bolan isleg durnukly bolmagynda galýar. Bu önümleri goňşy ýurda hususy önüm öndürijiler iberýärler. Olaryň biri-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolup durýan “Hasar” hojalyk jemgyýetidir. Ol öz harytlaryny goňşy ýurda 2006-njy ýyldan bäri berýär.
“Hasar” belgili witrinalara hem-de banerlere Owganystanyň Kabul, Mazari-Şarif, Jelalabat, Hyrat, Gunduz we beýleki köp şäherlerinde duş gelmek bolýar. Umuman, bu ýurduň ähli welaýatlarynda türkmen süýji-köke önümleri dükanlaryň 600-den gowragynda ýerlenilýär. Hojalyk jemgyýetiniň ýolbaşçylarynyň habar berşi ýaly, şu ýylyň ýanwar-noýabr aýlarynda süýjileriň, kökeleriň, waflileriň, şokoladlaryň, marmeladlaryň 2,6 million amerikan dollarlykdan gowragy, ýagny, jemi 1,5 müň tonnadan gowragy ugradyldy.
Umuman, şu ýylyň başyndan bäri Türkmenistandan Owganystana iberilen ýükleriň umumy möçberi 1,4 million tonnadan gowrak boldy, olaryň 865,4 müň tonnasy nebit önümleri, 310,7 müň tonnasy suwuklandyrylan gaz, 121,7 müň tonnasy bugdaý we bugdaý uny, 18,2 müň tonnasy beýleki harytlardyr.
Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň açylyşyna çenli Türkmenistanyň we Owganystanyň arasynda daşalýan ýükleriň ählisi Serhedabat-Turgundy hem-de Kelif-Termez-Mazari-Şarif demir ýol geçelgeleri boýunça ugradylýardy. Özi-de, şol ýükleriň 75 göterimi (559,8 müň tonna) türkmen harytlary we 25 göterimi (182,7 müň tonna) beýleki ýurtlaryň harytlarydyr. Şeýlelikde, täze demir ýoluň örän zerurdygy äşgärdir, ýöne onuň ähmiýeti indi açylyp başlandy. Ol bu ýola täze çäkleriň, taslamalaryň, logistiki ugurlaryň goşulmagy bilen öz çäklerini has-da giňelder.
… Akina bekedinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystanyň milli däp-dessurlaryna, ykdysadyýetine degişli sergi eksponatlary bilen hem tanyşýar. Bu ýerde ýerli mermerden ýasalan plitalar görkezilýär…
Dabara başlanmazdan öň, gyzlaryň topary Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň açylmagy mynasybetli ýörite döredilen aýdymy ýerine ýetirdiler. Olar aýdymy birinji gezek öz ene dillerinde, ikinji gezek bolsa türkmen dilinde ýerine ýetirdiler.
Soňra dabaralar zalynda iki döwletiň Baştutanlary söz sözlediler.
Prezident Muhammad Aşraf Gani ýygnananlara ýüzlenip, owgan topragynyň belent mertebeli myhmanynyň – Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň bahasyna ýetip bolmajak sowgat bilen gelendigini aýtdy. Bu sowgat Owganystan bilen Türkmenistanyň arasyndaky berk dostlukdyr we owgan halkynyň bagtyýar geljegine barýan ýoldur.
Owgan Lideri täze transmilli ýoluň taryhy ähmiýeti barada aýdyp, taslamanyň durmuşa geçirilip başlanyndan bäri geçen ýyllaryň dowamynda onuň ähmiýetiniň has-da artandygyny nygtady. Owganystanyň Prezidenti türkmen Liderine we doganlyk ýurduň ähli halkyna owgan halkynyň adyndan bu beýik işiň amala aşyrylandygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, onuň netijesinde Akinanyň Aziýa halkara demir ýol geçelgesiniň bir bölegine öwrülendigini aýtdy.
Täze polat ýoluň ulanmaga berilmeginiň taslama gatnaşýan ýurtlaryň durmuş-ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berjekdigi, täze iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berjekdigi nygtaldy. Bularyň ählisi adamlaryň abadançylygynyň we ýaşaýyş-durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam eder.
Bu geçelgäniň birinji nobatdakysynyň gurulmagy üçin Türkmenistanyň uly tagallalary edendigi bellenildi. Täze demir ýol näçe netijeli ulanylsa, şol ýolda zerur bolan düzüm ösdürilse, şonça-da ykdysady hyzmatdaşlyk okgunly öser, döwletara gatnaşyklary has-da berk bolar hem-de biziň halklarymyz biri-birine ýakyn bolar.
Owganystanyň her bir raýaty bu taslamany durmuşa geçirmek boýunça ýerine ýetirilen işlere ýokary baha berýär diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani nygtady. Çünki, bu polat ýol boýunça Türkmenistanyň çäginden gelýän, şol sanda Türkmenistanyň özünden gelýän dürli ýükler, hususan-da, nebit önümleri we suwuklandyrylan gaz daşalar. Täze ýoluň abadançylyk, bolelinlik, baýlyk we ösüş getirjekdigi şübhesizdir diýip, owgan lideri aýtdy.
Owganystanyň Baştutany Türkmenistanyň halkyna we onuň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow ýene-de bir gezek tüýs ýürekden çykýan gutlaglaryny hem-de iň gowy arzuwlaryny beýan edip, amala aşyrylan taslamanyň goňşy ýurtlaryň gülläp ösmegine saldamly goşant goşjakdygyna ynam bildirdiler. Munuň özi uzakmöhletli bähbitlere laýyk gelýär, halkara gatnaşyklarynyň ösmeginiň, Merkezi Aziýada parahatçylygyň we durnuklylygyň pugtalandyrylmagynyň, onuň ykdysady taýdan okgunly ösüşiniň möhüm şerti bolup durýar.
Şeýle hem Aziýa demir ýol geçelgesiniň sebitiň çäklerinde we onuň çäklerinden daşarda umumy ýagdaýa oňyn täsir etjekdigi nygtaldy.
Demir ýollaryň ösen ulgamy arkaly sebitiň ýurtlarynyň arasyndaky ulag gatnawlary täze derejä çykar. Sunuň özi Owganystan üçin täze durmuşy aňladýar. Ýurdumyzyň milli gahrymany Gazy Amanulla hanyň arzuwlary hasyl boldy diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani aýtdy we owgan halkynyň arzuwlaryny hasyl etmekde türkmen Lideriniň ajaýyp ornuny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz çykyşynda Atamyrat–Ymamnazar Akina ugry boýunça Türkmenistandan Owganystana uzaýan demir ýoly Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyry bolan bu ýol biziň ýurtlarymyzyň kommunikasiýa ulag ulgamlaryny birleşdirer.
Bu bolsa, iki ýurduň arasynda söwda we ykdysady hyzmatdaşlygy işjeň alyp barmagyň hem-de giňeltmegiň möhüm şertine öwrüler. Türkmenistan bilen Owganystanyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge ýardam eder diýip belledi.
Bu demir ýoluň, gürrüňsiz, kontinent möçberinde uly ähmiýeti bardyr. Bu ýoluň işe girizilmegi iri ulag merkezi hökmünde biziň sebitimiziň mümkinçiligini düýpli artdyrmaga şert döreder. Täze ýoluň ulanylmagy «Gündogar–Günbatar» we «Demirgazyk–Günorta» ugry boýunça halkara kommunikasiýalar ulgamyny döretmek babatda zerur bolup durýar. Tutuş Ýewraziýa giňişliginde utgaşykly ulag gatnawlarynyň amatly ulgamyny ýola goýmakda möhüm ähmiýete eýe bolýar.
Bu taslamanyň sebitiň syýasy ösüşinde hem ähmiýeti az däldir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Häzirki döwürde halkara bileleşigi Merkezi we Günorta Aziýada parahatçylygy, durnukly ösüşi we howpsuzlygy berkitmek ugrunda işjeň tagalla edýär. Owganystandaky ýagdaýy syýasy taýdan düzgünleşdirmek, onuň ykdysadyýetini we durmuş üpjünçilik ulgamlaryny dikeltmek, parahatçylykly we döredijilikli durmuşa geçmegini gazanmak bu ýagdaýyň örän möhüm taraplarynyň biridir.
Şunuň bilen baglylykda, bir bölegi Owganystanyň çäklerinden geçiriljek demir ýoluň gurluşygy bu ýurduň Merkezi we Günorta Aziýanyň syýasy hem-de ykdysady durmuşynda deňhukukly we hormatly hyzmatdaş hökmünde oňyn orny eýelemegi üçin düýpli şerte öwrüler.
Bu sebitleriň ösüşine uly goşandyny goşmaga, dürli görnüşli ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny giňeltmäge ukyply bolar.
Bu sebitleriň ösüşine uly goşandyny goşmaga, dürli görnüşli ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny giňeltmäge ukyply bolar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň doganlyk Owganystany parahatçylykly we gülläp ösýän döwlet, sebitiň ähli ýurtlarynyň hoşniýetli goňşusy hem-de hyzmatdaşy hökmünde görmek isleýändigini aýtdy. Biz Owganystanyň ykdysady taýdan ösüşiniň, täze iş orunlarynyň döredilmeginiň, giň durmuş maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmeginiň uly ähmiýetiniň boljakdygyny bilýäris.
Adamlaryň maddy hal-ýagdaýynyň, bilim we medeni derejesiniň ýokarlanmagynyň ýurtda syýasy ýagdaýa amatly täsir edýändigine, gapma – garşylykly ýagdaýlary azaldýandygyna ynanýarys. Terrorçylygyň, ekstremizmiň, neşeleriň ýaýramagynyň durmuş we ykdysady şertlerini aradan aýyrýandygyna, millionlarça owganlylara ajaýyp geljek üçin umyt döredýändigine düşünýäris.
Şoňa görä-de, biz owgan halky bilen bilelikde ykdysady we durmuş ähmiýetli taslamalary mundan beýläk-de amala aşyrarys. Ýollary, turba geçirijileri, elektrik geçiriji ulgamlary, hassahanalary we mekdepleri gurarys. Bu bolsa, parahatçylygy, abadançylygy we gülläp ösüşi üpjün eder diýip, türkmen Lideri belledi.
Häzirki döwürde Türkmenistan bilen Owganystanyň arasynda alnyp barylýan netijeli hyzmatdaşlygyň köp sanly mysallary bar. Şolaryň hatarynda, elbetde, iri möçberli we uzak möhlete niýetlenen halkara energetika taslamasy bolan «Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan» gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilip başlanmagy möhüm orny eýeleýär.
Bu taslamanyň iş ýüzünde amala aşyrylmagy Owganystanyň köp welaýatlaryny tebigy gaz bilen üpjün etmäge mümkinçilik berer. Owgan hünärmenleri üçin müňlerçe täze iş orunlaryny döreder. Ýurduň çäkleri boýunça gazyň üstaşyr geçirilmeginiň hasabyna döwletiň gaznasyna köp mukdarda pul serişdeleri gelip gowşar.
Biz energetika ulgamynda hyzmatdaşlyk edýändigimize hem buýsanýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Soňky ýyllarda Owganystana iberilýän türkmen elektrik energiýasynyň möçberlerini ençeme esse artdyrmaga mümkinçilik berýän täze kuwwatlyklar işe girizildi.
Mundan başga-da, ýörite Hökümet maksatnamasyna laýyklykda, ýakyn üç ýylda biz Owganystanyň çäklerinde ençeme durmuş maksatly desgalary gurmagy hem-de owgan halkyna ynsanperwer kömegini dowam etmegi göz öňünde tutýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Şunuň bilen birlikde, türkmen we owgan hünärmenleri hem-de telekeçileri Owganystanyň senagat pudagynyň önümlerini, hususan-da, owgan mermerini Türkmenistana ibermegiň mümkinçiligini işjeň öwrenýärler.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow owgan doganlarymyz bilen bilelikde energetika, ulaglar, aragatnaşyk, söwda, senagat we gurluşyk ýaly möhüm ugurlarda bilelikde alnyp barylýan işleriň mundan beýläk-de ösdüriljekdigine we giňeldiljekdigine berk ynam bildirdi.
Atamyrat–Ymamnazar–Akina demir ýolunyň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi netijeli hyzmatdaşlyk edilende milli bähbitleriň sebit ösüşiniň talaplaryna laýyk gelmegini üpjün edýändigini nygtap, hormatly Prezidentimiz taslama gatnaşyjylaryň jogapkärçiliginiň hem-de uzakdan görüjiliginiň, ulag ulgamyndaky özara gatnaşyklara bitewi çemeleşmäniň aýdyň mysaly bolup durýandygyny, döwletara hyzmatdaşlygynyň syýasy we ykdysady many-mazmunyna garaýyşlaryň umumydygyny görkezýändigini belledi.
Biz bu şanly waka dünýäniň onlarça döwletlerinden dostlarymyz, hyzmatdaşlarymyz we pikirdeşlerimiz bilen bilelikde gatnaşýandygymyza buýsanýarys. Olar Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyrynyň açylyş dabarasynyň öňýanynda Aşgabatda tamamlanan Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahata gatnaşdylar. Bu maslahatda ösüşiň we öňe gitmegiň hatyrasyna biziň tagallalarymyzy birleşdirmegiň umumy maksatlary tassyklanyldy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we bu ýere ýygnananlaryň ählisini şu günki dabara bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady.
Milli Liderimiziň çykyşynyň arasy ýygnananlaryň el çarpyşmalary bilen birnäçe gezek kesildi.
Soňra Türkmenistanyň Prezidentini “Gazy Mohammad Akbar Han” atly Döwlet medaly bilen sylaglamak hakyndaky Perman okalýar we Prezident Aşraf Ganiniň hut özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa iki goňşy halkyň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny we hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşan uly şahsy goşandy üçin Owganystanyň iň ýokary sylaglarynyň biri bolan bu medaly gowşurdy.
Owganystan Yslam Respublikasynyň Baştutany dabara gatnaşyjylara hem-de türkmen kärdeşine ýüzlenip, Owganystanda Türkmenistanyň Prezidentini ajaýyp syýasatçy, reformator hem-de tutuş sebit üçin uly ähmiýete eýe bolan oňyn taslamalaryň başyny başlaýjy hökmünde tanaýandyklaryny we uly sarpa goýýandyklaryny nygtady. Türkmen Lideriniň taýsyz tagallalary netijesinde Türkmenistan ýollary çekýän hem-de dostluk köprülerini gurýan iri merkeze öwrüldi.
Şunuň bilen baglylykda, owgan Lideri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň iki doganlyk döwletiň köpugurly hyzmatdaşlygyny ösdürmekde möhüm orun eýeleýändigini belledi we Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine uly goldaw we ýardam berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de türkmen Liderine doganlygyň we dostlugyň, iki döwletiň arasyndaky özara ynanyşmagyň we birek-birege hormat goýmagyň ýene-de bir nyşany hökmünde “Gazy Mohammad Akbar Han” atly döwlet medalyny gowşurýandygyna tüýs ýürekden buýsanýandygyny aýtdy.
Jogap sözünde Türkmenistanyň Baştutany özüniň işine ýokary baha berlendigi üçin Prezident Mohammad Aşraf Ganä, owgan halkyna, dabara gatnaşyjylaryň ählisine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Bu döwlet sylagy, onda-da Gazy Mohammad Akbar Hanyň adyny göterýän uly nyşany, ilkinji nobatda, türkmen halkyna bildirilen belent hormat-sylag hökmünde kabul edýäris diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Biziň ata-babalarymyzyň aýtmadyk zady ýok, “Kyýamat güni goňşudan” diýip aýdyp geçipdir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Türkmenistanyň we Owganystanyň arasynda asyrlaryň dowamynda emele gelen we soňky ýyllarda has-da ösdürilýän hoşniýetli goňşuçylygyň, dost-doganlygyň hem-de özara hormat goýmagyň baý tejribesi toplandy. Şu tejribä esaslanýan mähirli we ynanyşykly gatnaşyklaryň häzirki döwürde ýokary derejä ýetendigini uly kanagatlanma bilen bellemek isleýärin diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Häzirki wagtda syýasy, söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda biziň gatnaşyklarymyz ýokary derejede alnyp barylýar.
Türkmenistanyň we Owganystanyň arasynda asyrlaryň dowamynda emele gelen we soňky ýyllarda has-da ösdürilýän hoşniýetli goňşuçylygyň, dost-doganlygyň hem-de özara hormat goýmagyň baý tejribesi toplandy. Şu tejribä esaslanýan mähirli we ynanyşykly gatnaşyklaryň häzirki döwürde ýokary derejä ýetendigini uly kanagatlanma bilen bellemek isleýärin diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Häzirki wagtda syýasy, söwda-ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda biziň gatnaşyklarymyz ýokary derejede alnyp barylýar.
Dünýäde iki gezek ykrar edilen ýeke-täk Bitarap döwlet Türkmenistandyr. Biziň ýurdumyz özüniň bu derejesine eýerip, “açyk gapylar”, dost-doganlyk syýasatyny alyp barýar. Bu ugurlarda alyp barýan işlerimizi, ilkinji nobatda, bizi owgan doganlarymyz hemişe goldap gelýär. Olar biziň Bitaraplygymyzy hem ilkinjileriň biri bolup ykrar etdiler we dünýä derejesinde öňe sürýän başlangyçlarymyzy hem hemişe goldaýarlar diýip, milli Liderimiz belledi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem Aşgabatda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatyň ähmiýetini nygtady. Ata-babalarymyz hem bize: “Oňarsaňyz köpri guruň, ýol guruň” diýip, wesýet edipdirler. Biz hem şu gün şol wesýetleri iş ýüzünde amala aşyrdyk. Bu bizi buýsandyrýar.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň indi 20 ýyl bäri Owganystanyň doganlyk halkyna elektrik toguny elýeterli bahadan berip gelýändigini belledi. Ylalaşygyň esasynda häzirki wagtda 100 megewat bolsa, indiki ýyl bu görkeziji 150-ä, 2018-nji ýylda bolsa ol ylalaşyk esasynda 300 megewata ýetiriler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýap-ýaňyja owgan kärdeşiniň bu sany 500-e ýetirmegi haýyş edendigini aýtdy. “Eger-de, doganlarymyza gerek bolsa 500-e hem ýetireris” diýip, Türkmenistanyň Baştutany belledi.
Milli Liderimiz ýylda 33 milliard kub metr gazy geçirmäge ukyply Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisi barada durup geçip, bu üstaşyr gaz geçirijisi üçin Owganystana ortaça ABŞ-nyň 1 milliard dollaryndan hem gowrak girdejiniň geljekdigini aýtdy. Gaz geçirijisiniň ugrunda ençeme zerur desgalar – zawodlar, gaz gysyjylar, arassalaýjylar gurlar. Owgan doganlarymyz üçin 12 müňden gowrak iş orunlary dörediler.
Ýaňky aýdylyp geçilen zatlar – bu biziň başlangyçlarymyzdyr! Entek, nesip bolsa, türkmen we owgan halklarynyň bähbidine mundan beýläk hem köp işler amala aşyrylar. Döwlet Baştutanymyz Owganystanyň serhet ýakalaryndaky etraplarda medeni ojaklaryň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, dükanlaryň, metjidiň gurulmagynyň meýilleşdirilýändigini habar berdi. Milli Liderimiz ýaňy-ýakynda owgan welaýatynda türkmen tarapyndan gurlan çaga dogrulýan öýüň ulanmaga berlendigini ýatladyp, Türkmenistanyň goňşy halk üçin mundan beýläk hem şeýle desgalary köp gurjakdygyna ynandyrdy.
Hormatly Prezidentimiz bu ýokary sylagy ýurdumyzyň ähli agzybir halkynyň çekýän zähmetine ýokary baha hökmünde kabul edýändigini aýdyp, ýene-de bir gezek tüýs ýürekden minnetdarlygyny beýan etdi we hemmelere berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, alyp barýan asylly işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani dostlarça hoşlaşyp, birek-birege parahatçylyk, abadançylyk we goňşy halklara gülläp ösüş arzuw edip, täze mümkinçilikler açylýan netijeli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.
Aşgabatdaky Bankalar
Aşgabatdaky Bankalaryň Salgysy we Telefon Nomerleri
Türkmenistanyň Daşary Ykdysady Döwlet Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Garaşsyzlyk şaýoly, 32 (2009)
Telefon: +99312-40-60-40, Fax: +99312-40-65-63, +99312-40-65-95
Web Saýty: www.tfeb.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, Garaşsyzlyk şaýoly, 32 (2009)
Telefon: +99312-40-60-40, Fax: +99312-40-65-63, +99312-40-65-95
Web Saýty: www.tfeb.gov.tm/
Türkmenistanyň Türkmenbaşy Döwlet Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, H. Annadurdyýew köç, 54 (2026)
Telefon: +99312-44-71-19, Fax: +99312-44-72-07
Web Saýty: www.tbbank.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, H. Annadurdyýew köç, 54 (2026)
Telefon: +99312-44-71-19, Fax: +99312-44-72-07
Web Saýty: www.tbbank.gov.tm/
Türkmenistanyň «Türkmenistan» Döwlet Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Görogly köç, 10A (2010)
Telefon: +99312-44-02-83, Fax: +99312-92-07-35
Web Saýty: www.tnbk.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, Görogly köç, 10A (2010)
Telefon: +99312-44-02-83, Fax: +99312-92-07-35
Web Saýty: www.tnbk.tm/
Türkmenistanyň Daýhanbank Döwlet Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 465
Telefon: +99312-92-02-90, Fax: +99312-92-02-91
Web Saýty: www.dayhanbank.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 465
Telefon: +99312-92-02-90, Fax: +99312-92-02-91
Web Saýty: www.dayhanbank.gov.tm/
Türkmenistanyň Halkbank Döwlet Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Nyýazow şaýoly, 154
Telefon: +99312-22-74-47, Fax: +99312-22-73-23
Web Saýty: www.halkbank.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Nyýazow şaýoly, 154
Telefon: +99312-22-74-47, Fax: +99312-22-73-23
Web Saýty: www.halkbank.gov.tm/
Türkmenistanyň Prezidentbank Döwlet Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, 1932 köç, 132
Telefon: +99312-39-15-00, Fax: +99312-39-15-51
Web Saýt: www.presidentbank.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, 1932 köç, 132
Telefon: +99312-39-15-00, Fax: +99312-39-15-51
Web Saýt: www.presidentbank.gov.tm/
Türkmenistanyň Döwlet Ösüş Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Nyýazow şaýoly, 143
Telefon: +99312-21-04-42, Fax: +99312-21-04-43
Web Saýty: www.tdob.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Nyýazow şaýoly, 143
Telefon: +99312-21-04-42, Fax: +99312-21-04-43
Web Saýty: www.tdob.gov.tm/
Senagat Paýdarlar Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, S.Türkmenbaşy şaýoly, 42
Telefon: +99312-45-31-33, Fax: +99312-45-44-09
Web Saýty: www.senagatbank.gov.tm
Salgysy: ş. Aşgabat, S.Türkmenbaşy şaýoly, 42
Telefon: +99312-45-31-33, Fax: +99312-45-44-09
Web Saýty: www.senagatbank.gov.tm
Garagum Halkara Paýdarlar Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, S.Türkmenbaşy şaýoly, 126
Telefon: +99312-45-63-66, Fax: +99312-45-18-97
Web Saýty: www.garagumbank.gov.tm/
Salgysy: ş. Aşgabat, S.Türkmenbaşy şaýoly, 126
Telefon: +99312-45-63-66, Fax: +99312-45-18-97
Web Saýty: www.garagumbank.gov.tm/
Rysgal Paýdarlar Täjirçilik Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly, 81
Telefon: +99312-22-73-86
Web Saýty: www.rysgalbank.com.tm
Salgysy: ş. Aşgabat, Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly, 81
Telefon: +99312-22-73-86
Web Saýty: www.rysgalbank.com.tm
Türkmenistanyň Merkezi Banky
Salgysy: ş. Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 36
Telefon: +99312 381027, +99312 920812
Web Saýty: www.cbt.tm
Salgysy: ş. Aşgabat, Bitarap Türkmenistan şaýoly, 36
Telefon: +99312 381027, +99312 920812
Web Saýty: www.cbt.tm
500 MW Türkmen Elektrik Enerjisi Afganistan’a ihraç edilecek
Türkmenistan yakın dönemde, komşu Afganistan’a ihraç ettiği elektrik enerjisinin miktarını 500 MW’a çıkaracak. Bununla ilgili açıklama, Türkmen Lideri tarafından, Atamurat-İmamnazar-Akina demir yol hattının açılış törenleri kapsamında, Afganistan Atina istasyonunda yapılan törende yapıldı. Türkmenistan Devlet Başkanı, yaptığı açıklamada, 20 yıldan fazla süredir Türkmenistan’ın Afganistan’a özel tarife ile çok uygun fiyatla elektrik enerjisini gönderdiğini belirterek, günümüzde gönderilen elektrik enerji miktarı 100 MW ise, gelecek sene bu oranın 150 MW olacağını belirtti. Türkmen Lideri, yaptığı açıklamada “anlaşmalara göre, 2018 yılında Türkmenistan’ın 300 MW göndermesi gerekirken, kardeşim Afgan Lideri 500 MW yapmamızı rica etti. Bunu yaparız, kardeşlerimize gerekirse, yaparız” demesi üzerine salonda büyük alkış koptu. Türkmenistan Lideri açıklamasında, TAPI gaz projesinin hayata geçmesi ile Afganistan’ın ortalama 1 milyar dolarından fazla transit ücreti alacağını, 12 bin kişiye istihdam sağlanacağını belirtti. Kaynak : Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)
Modern İpek Yolu Türkmenistan’da Hayat Buluyor
Dünyanın en stratejik bölgelerin kalbinde yer alan Türkmenistan yeni yatırım projeleri ile ulaştırma alanında ilklere imza atmaya devam ediyor. 26 - 27 Kasım 2016 tarihlerinde Birleşmiş Milletlerin ilk Sürdürülebilir Ulaştırma Konferansına ev sahipliği yapan Türkmenistan dün de tarihi bir güne tanık oldu. Türkmenistan Devlet Baskanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov’un Lideriliğinde ve insiyatifinde projelendirilen Türkmenistan Afganistan Tacikistan Uluslararası Demiryolu projesinin birinci bölümü muhteşem bir törenle Türkmenistan’ın Afganistan sınırında Lebap Vilayetinin Atamurat etrabında hayat buldu. Türkmenistan Afganistan Tacikistan Demiryolu yani Atamurad-Imamnazar-Akina hattı Türkmenistan ile Tacikistan’ı birleştirmek ile kalmayacak ayrıca bu kara ülkelerini uluslararası sulara ulaşmalarını da sağlayacak. Bölgedeki ülkelerin refahının artması bölgesel barışın sağlanması gibi çok önemli sosyo ekonomik meselelerin çözümüne imkan sağlanacak. ilk etabında 85 kilometre uzunluğunda Atamurat-İmamnazar demiryolu hattı, Türkmenistan sınırında inşa edildi. Türkmenistan’dan Afganistan’a doğru Akina beldesine kadar olan 3 kilometre uzunluğundaki çalışmalar sonlandırıldı. Böylece, 88 kilometre uzunluğundaki Atamurat-İmamnazar-Akina demiryolu hattı hazır hale getirldi. Asya uluslararası demiryolu koridorunun bir parçasını oluşturacak Atamurad – Imamnazar demiryolu hattının acilisi icin Lebapa gelen Turkmenistan Devlet Baskani Sayın Gurbangulı Berdimuhamedov ve Afganistan Cumhurbaskani Eşref Gani Ahmadzai çok onemli acıklamalarda bulundular. Türkmenistan-Afganistan-Tacikistan Demiryolu Hattı'nın Birinci Etabı Açıldı - Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov: - "Büyük İpek Yolu yeniden kuruluyor Bu hat, sadece iki ülke için değil, Asya, Avrupa ve komşu ülkelerin büyümesine destek olacak" Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov, Türkmenistan-Afganistan-Tacikistan Demiryolu Hattı'nın ilk etabını hizmete sunmaktan mutluluk duyduklarını belirterek, "Büyük İpek Yolu yeniden kuruluyor. Bu hat, sadece iki ülke için değil, Asya, Avrupa ve komşu ülkelerin büyümesine destek olacak." dedi. Türkmenistan-Afganistan-Tacikistan Demiryolu Hattının 88 kilometrelik ilk etabı İmamnazar Sınırkapısı'nda Türkmenistan Liderinin ev sahipliğinde düzenlenen törenle hizmete açıldı. Söz konusu açılışa, yabancı ve yerli basın mensupları, diplomatlar, sivil toplumlarının temsilcilerinin yanı sıra Türk işadamları da katılım sağladı. Türkmenistan Lideri, törende yaptığı konuşmada, ulaştırma sektörünün sürdürülebilir kalkınma için öncelikli faktör olduğunu vurgulayarak, gelişen ve değişen dünya ekonomisi ile bölgesel ekonomik entegrasyon süreci dikkate alındığında ulaşım sisteminin hızla büyümesi gerektiğini ifade etti. Yeni demiryolu koridorunun Türkmenistan ile diğer bölge ülkelerinin ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sağlayacağını dile getiren Türkmenistan Lideri, "Büyük İpek Yolu yeniden kuruluyor. Bu hat, sadece iki ülke için değil, Asya, Avrupa ve komşu ülkelerin büyümesine destek olacak. Devletlerin ekonomik olarak bütünleşmesinin yanında dostluklarının pekişmesine de hizmet edecek." değerlendirmesinde bulundu. Sayın Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, "Uluslararası Asya Demiryolu Koridoru" olarak nitelendirilen hattın, Türkmenistan sınırlarındaki Atamurat-İmamnazar arasında kalan 85 kilometrelik bölümü ile Afganistan'ın Akina sınır kapısına kadar olan 3 kilometrelik bölümü kapsayan toplam 88 kilometrelik ilk etabı için tüm teknik kapasitenin inşa edildiğini kaydetti. Ulaştırma politikalarının ana hedefinin ülkenin avantajlı coğrafi konumunu en iyi şekilde değerlendirmek olduğuna işaret eden Türkmenistan Lideri, söz konusu ülkelerin küresel ekonomik sisteme entegrasyonlarını kolaylaştıracak koridorun ilk etabını hizmete sunmaktan mutluluk duyduklarını dile getirdi. Bölgenin Refahı için Bu Proje Çok Önemli Afganistan Cumhurbaşkanı Sayın Eşref Gani ise yeni demiryolu koridorunun bölge ülkeleri arasında ticareti, diyaloğu ve dostluğu tesis edeceğini vurgulayarak, şunları kaydetti: "Bugün özel ve tarihi bir gün. En çok güvenebileceğimiz ve Afganistan'a en yakın ülke Türkmenistan'ın başarılarını, gelişimini yakından izliyor, takdir ediyoruz. İlişkilerimizi geliştirmemize katkı sağlayacak demiryolu koridorunun inşasındaki öncülüğü için Türkmenistan'a teşekkürü borç biliriz. Yaşasın Türkmenistan-Afganistan dostluğu." Seçkin davetliler ve halkın izlediği etkinlikte, çok sayıda gösteri sunuldu ve 1000 kişilik bir sadaka ( toplu yemek) verildi
Türkmenistan Lideri’ne Afganistan’ın en büyük nişanı verildi
Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani, Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov’u ülkesinin en büyük devlet nişanı ile ödüllendirdi. Afgan Lider, Türkmenistan Devlet Başkanı’na Atamurat-İmamnazar-Akina demiryol hattının açılış töreni kapsamında ‘Gazi Muhammed Akbar Han’ Devlet Nişanını törenle takdim etti. Ödül töreni, Afganistan’ın Akina istasyonunun açılış töreni çerçevesinde gerçekleştirildi. İki liderin katılımıyla Asya uluslararası ulaştırma koridorunun önemli bir ayağını oluşturacak Atamurat-İmamnazar (Türkmenistan) –Akina (Afganistan) demiryol hattı İmamnazar mevkinde açıldı. 2013 yılında Türkmenistan’ın Atamurat kentinde temeli atılan demiryol hattı, Afganistan’ın Akina istasyonuna kadar 88 kilometre uzunluğunda inşa edildi. Bu güzergahda 2 tane 256 metr ve 363 metre uzunluğunda köprü inşa edildi. Türkmenistan kısmında Gülistan ve İmamnazar isstasyonları kuruldu. Bu arada açılış kapsamında Türkmenistan’dan Afganistan’a doğru 46 vagondan oluşan tren ilk seferini gerçekleştirildi. Türkmenistan Hükümeti tarafından bu tren ile Afganistan’a un, buğday, çimento, gübre yardımı yapıldı.
Kaynak :Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)
Kaynak :Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)
Türkmenistan ile Afganistan’ı demiryolu ağı birleştirdi
Türkmenistan’ın girişimiyle Orta Asya bölgesinde ulaştırma alanında önemli projelere imza atılıyor. Daha önce Kazakistan-Türkmenistan-İran demiryol hattı hizmete açılırken, şimdi ise Türkmenistan-Afganistan-Tacikistan demiryol hattının ilk etabı olarak 88 kilometre uzunluğundaki Atamurat-İmamnazar (Türkmenistan) – Akina (Afganistan) kısmı hizmete açıldı. Sözkonusu proje, Asya uluslararası ulaşım koridorunun önemli bir parçasını oluşturacaktır. Bu hattın daha sonra Çin’e kadar uzanması ve bunun akabinde Orta Asya bölgesindeki ülkelerin Asya-Pasifik ülkelerine ulaşmasına imkan sağlayacak. Türkmenistan ile Afganistan sınırındaki İmamnazar istasyonunda yapılan açılış törenine, Türkmenistan Devlet Başkanı Sayın Gurbanguli Berdimuhamedov ile Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani katıldı. Renkli görüntülere sahne olan törende Türkmenistan’ın demiryol ve ulaştırma sektöründeki başarılarını anlatan sinevizyon gösterisi izlendi. Daha sonra konuşmak için kürsüye gelen Türkmenistan Devlet Başkanı, 5 Haziran 2013 yılında 3 ülke devlet başkanlarının katılımıyla temeli atılan demiryol hattının Türkmenistan’nın demiryol çalışanlarının önemli gayretleri ile büyük bir çalışma yapıldığını kaydetti. 88 kilometre uzunluğundaki demiryol güzergahında 256 metre ve 363 metre uzunluğunda köprü inşa edildiğini söyleyen Türkmen Lider, Gülistan ve İmamnazar istasyonları ve yardımcı tesisler inşa edildiğini ifade etti. Türkmen Lider, bu demiryolun tarihi İpek Yolunu canlandırdığını ve Türkmenistan’ın ulaştırma-transit potansiyelini arttırarak, Avrupa, Asya-Pasifik ve Güney Asya arasında önemli ulaşım merkezine dönüştüreceğini ifade etti. Sayın Devlet Başkanı, yeni hattın Afganistan, Tacikistan, Çin, Hindistan, Pakistan ve Asya-Pasifik bölgesindeki ülkelerine İran, Kazakistan, Rusya, Azerbaycan ve Avrupa ülkelerine yük taşımacılığında önemli imkan sağlayacağını belirtti. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani ise konuşmasında, Türkmenistan ile Afganistan için tarihi bir gün olduğuunu, dünya genelinde ulaştırma sektörünün bütün alanlarının dengeli bir şekilde geliştiğini ve bu alanda demiryolun önemli bir rol oynadığını ifade etti. Cumhurbaşkanı Eşref Gani, Türkmenistan ile Afganistan’ın demiryol ağı ile birleştiğini kaydederek, gelecekte bu yolun Akina’dan Hindistan’a ve daha sonra Güney Asya ülkelerine kadar ulaşacağını belirtti. Resmi konuşmalardan sonra canlı yayın aracılığıyla İmamnazar bölgesinde inşa edilen petrol terminalinin açılışı yapıldı. Sözkonusu terminalde 540 bin ton petrol ürünlerini muhafaza ve ihracat etmek için bütün imkanlar sağlandı. Daha sonra liderler, yeni demiryol hattının sembolik olarak vidalarını sıkarak, resmi açılışını gerçekleştirdi. Açılıştan sonra 46 vagondan oluşan yük treni ilke seferini gerçekleştirdi. Türkmenistan Hükümeti, ilk tren seferiyle Afganistan’a un, buğday, gübre ve çimento yardımında bulundu. 680 ton yük kapasitesi olan 10 vagonda un, yine 10 vagon buğday ve 10 vagon çimento gönderildi. Sonra liderler, Afganistan sınırındaki Akina istasyonunun açılışını gerçekleştirdi. Burada Cumhurbaşkanı Eşref Gani, Türkmenistan Lideri’ne iki ülke ilişkilerinin geliştirilmesine verdiği desteklerden dolayı ülkesinin en büyük devlet nişanı olan Gazi Muhammed Akbar Han ödülü ile ödüllendirdi. Türkmenistan ile Afganistan’ın biribirine bağlayan demiryolu hattı ile yük taşımacılığı bir hayli artacak. Ülkeler arasında 2016 yılının 10 ayında 278,4 bin ton yük taşındı ve bunun büyük bir kısmı demiryol ile gerçekleştirildi. 2016 yılında Türkmenistan’dan Afganistan’a 1,4 milyon ton yük taşındı. Bunun büyük bir çoğunluğunu petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğalgaz oluşturdu. Ayrıca, Afganistan’a buğday, un, gübre ve diğer ürünlerde gönderiliyor. Sonuç olarak bu sene Türkmenistan demiryolları ile ihracat ve ithal malların 3 milyon tondan fazlası taşındı. Bu alanda Türkmenistan’ın en önemli işbirlikçileri İran, Afganistan ve Rusya.
Kaynak : Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)
Kaynak : Atavatan Türkmenistan Haber Ajansı (ATHA)
28 Kasım 2016 Pazartesi
Bildiriş
2010-njy ýylda Aşgabat şäheri Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek üçin hukuk gazandy. Oýunlar 2017-nji ýylyň sentýabr aýynyň 17- 27 –si aralygynda geçiriler.
Türkmenistanda geçiriljek ilkinji köp ugurly sport oýunlaryna taýýarlyk görmek üçin Ýerine ýetiriji komitetiň işgärleri we işe täze geljek işgärler üçin Oýunlaryň Akademiýasy öz işine başlar.
Türkmenistanda geçiriljek ilkinji köp ugurly sport oýunlaryna taýýarlyk görmek üçin Ýerine ýetiriji komitetiň işgärleri we işe täze geljek işgärler üçin Oýunlaryň Akademiýasy öz işine başlar.
Oýunlaryň Akademiýasy näme?
Aşgabat 2017 Oýunlarynyň Akademiýasy – bu türkmen raýatlaryny işe almak we olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmak maksatnamasydyr. Oýunlar Akademiýasynyň bilim maksatnamasy geljekde uly çäreleri geçirmek üçin galdyrylýan mirasyň bir bölegi hökmünde Ýerine ýeitiriji komitetiň işgärleriniň ukyp -başarnyklaryny we Oýunlar baradaky bilimlerini artdyrar.
Oýunlar Akademiýasy Oýunlara taýýarlyk görmek işlerini amala aşyrmak üçin 400 adamy işe alar. Olar halkara bilermenleriň ýolbaşçylygynda işlär we iri çäreleri guramaga degişli meýilleşdirmek we amala aşyrmak işlerinde tejribe alar.
Aşgabat 2017 Oýunlarynyň Akademiýasy – bu türkmen raýatlaryny işe almak we olaryň hünär derejelerini ýokarlandyrmak maksatnamasydyr. Oýunlar Akademiýasynyň bilim maksatnamasy geljekde uly çäreleri geçirmek üçin galdyrylýan mirasyň bir bölegi hökmünde Ýerine ýeitiriji komitetiň işgärleriniň ukyp -başarnyklaryny we Oýunlar baradaky bilimlerini artdyrar.
Oýunlar Akademiýasy Oýunlara taýýarlyk görmek işlerini amala aşyrmak üçin 400 adamy işe alar. Olar halkara bilermenleriň ýolbaşçylygynda işlär we iri çäreleri guramaga degişli meýilleşdirmek we amala aşyrmak işlerinde tejribe alar.
Nähili wezipeler üçin işe alynýar?
Biz işgärleri we hünarmenleri işe alýarys.
Işgärleriň wezipesi üçin dalaşgärler öwrenmäge höwesli, oýunlary ýokary derejede gurnamak üçin maksadaokgunly we dürli-dürli toparlar bilen sazlaşykly işlemäge ukyply bolmalydyr.
Hünärmen wezipesi üçin dalaşgärler tejribelerini subut etmelidir şeýle hem tehniki we menejer wezipelerinde başarnyklaryny görkezmelidirler.
Aşgabat 2017 aşakdaky görkezilen iş ugurlarynda umumy işgärleri we hünärmenleri işe alar:
Aragatnaşyk, resmi keşp we marketing
Petek ulgamy
Iýmit üpjünçiligi, arassaçylyk
Çäreleriň hyzmatlary
Logistika
Oýunlaryň hyzmatlary
Desgany dolandyrmak
Akkreditasiýa
Işgärler bölümi
Meýletinçileri dolandyrmak
Işgärleri dolandyrmak
Ýörite lybas işlerini dolandyrmak
Taslamany dolandyrmak
Sport
Howpsuzlyk
Tehniki hyzmatlar bölümi
Tehnologiýa hyzmatlarynyň netijeleri
Desganyň tehnologiýa bölümi
Türgenleriň şäherçesi
Milli Olimpiýa komiteti üçin hyzmatlar
Protokol
Biz işgärleri we hünarmenleri işe alýarys.
Işgärleriň wezipesi üçin dalaşgärler öwrenmäge höwesli, oýunlary ýokary derejede gurnamak üçin maksadaokgunly we dürli-dürli toparlar bilen sazlaşykly işlemäge ukyply bolmalydyr.
Hünärmen wezipesi üçin dalaşgärler tejribelerini subut etmelidir şeýle hem tehniki we menejer wezipelerinde başarnyklaryny görkezmelidirler.
Aşgabat 2017 aşakdaky görkezilen iş ugurlarynda umumy işgärleri we hünärmenleri işe alar:
Aragatnaşyk, resmi keşp we marketing
Petek ulgamy
Iýmit üpjünçiligi, arassaçylyk
Çäreleriň hyzmatlary
Logistika
Oýunlaryň hyzmatlary
Desgany dolandyrmak
Akkreditasiýa
Işgärler bölümi
Meýletinçileri dolandyrmak
Işgärleri dolandyrmak
Ýörite lybas işlerini dolandyrmak
Taslamany dolandyrmak
Sport
Howpsuzlyk
Tehniki hyzmatlar bölümi
Tehnologiýa hyzmatlarynyň netijeleri
Desganyň tehnologiýa bölümi
Türgenleriň şäherçesi
Milli Olimpiýa komiteti üçin hyzmatlar
Protokol
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda näme üçin işlemeli?
Işgärler üçin mümkinçilikler:
Oýunlar Akademiýasynyň bilim maksatnamasy arkaly tejribesini we ukyp-başarnyklaryny artdyrar.
Aşgabat 2017 çärelerinde meýilleşdirmek we dolandyrmak işleriniň ýerine ýetirilişine goşandyny goşar.
Halkara iri çäreleri gurnan ýokary derejeli hünärmenlerden sport ýaryşlaryny dolandyrmak babatda iň gowy tejribe alar.
Türkmenistanda geçiriljek iň iri sport oýunlarynyň bir agzasy bolar.
Işgärler üçin mümkinçilikler:
Oýunlar Akademiýasynyň bilim maksatnamasy arkaly tejribesini we ukyp-başarnyklaryny artdyrar.
Aşgabat 2017 çärelerinde meýilleşdirmek we dolandyrmak işleriniň ýerine ýetirilişine goşandyny goşar.
Halkara iri çäreleri gurnan ýokary derejeli hünärmenlerden sport ýaryşlaryny dolandyrmak babatda iň gowy tejribe alar.
Türkmenistanda geçiriljek iň iri sport oýunlarynyň bir agzasy bolar.
Işgärlere aşakda agzalan mümkinçilikler dörediler:
Tolgunduryjy, tejribeli, ýokary depginli gurşawda işlärler.
Kanagatlandyryjy duýgy we üstünlik gazanarlar.
Täze adamlara duşarlar, täze dost tutunarlar, aragatnaşygy ösdürmek üçin pursat dörär.
Sport ulgamyna degişli bolan ýörite düzgünleri öwrenerler.
Tomaşaçylar üçin öz ýurdunda geçirilýän çäreleriň köpelmegine ýardam berer.
Tolgunduryjy, tejribeli, ýokary depginli gurşawda işlärler.
Kanagatlandyryjy duýgy we üstünlik gazanarlar.
Täze adamlara duşarlar, täze dost tutunarlar, aragatnaşygy ösdürmek üçin pursat dörär.
Sport ulgamyna degişli bolan ýörite düzgünleri öwrenerler.
Tomaşaçylar üçin öz ýurdunda geçirilýän çäreleriň köpelmegine ýardam berer.
Bize nähili işgärler gerek?
Biz hyjuwly, janypkeş, ukyply we Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna başarnykly hyzmat edýän işgärleri gözleýäris.
Oýunlaryň Akademiýasyna alynmaly dalaşgärler Türkmenistanyň raýaty we Aşgabat şäherinde işlemäge rugsatnamasy bolmaly we ýaşy 18-den geçmeli.
Saýlanan işgärler 2017-nji ýylyň sentýabr aýynyň 29-yna çenli dowam edip, şertnama laýyklykda, üýtgewsiz tertipde doly wagtlaýyn işlärler.
Biz hyjuwly, janypkeş, ukyply we Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna başarnykly hyzmat edýän işgärleri gözleýäris.
Oýunlaryň Akademiýasyna alynmaly dalaşgärler Türkmenistanyň raýaty we Aşgabat şäherinde işlemäge rugsatnamasy bolmaly we ýaşy 18-den geçmeli.
Saýlanan işgärler 2017-nji ýylyň sentýabr aýynyň 29-yna çenli dowam edip, şertnama laýyklykda, üýtgewsiz tertipde doly wagtlaýyn işlärler.
Men işe girmek üçin nähili ýüz tutyp bilerin?
Siz bu işe girmek üçin AIMAG işe alyş e-poçtasyna hat ýazmak arkaly synanyşyp bilersiňiz. E-poçta: TKMRecruitment@trivandichanzo.com
Wezipeler bu web sahypada her aý mahabatlandyrylar we biz size täze iş wezipeleri üçin bu web sahypany barlap durmagyňyzy teklip edýäris. Siz gyzyklanýan wezipeleriňiz boýunça öz şahsy maglumatyňyzy (rezýume) işe alýan topara iberip bilersiňiz.
Siz bu işe girmek üçin AIMAG işe alyş e-poçtasyna hat ýazmak arkaly synanyşyp bilersiňiz. E-poçta: TKMRecruitment@trivandichanzo.com
Wezipeler bu web sahypada her aý mahabatlandyrylar we biz size täze iş wezipeleri üçin bu web sahypany barlap durmagyňyzy teklip edýäris. Siz gyzyklanýan wezipeleriňiz boýunça öz şahsy maglumatyňyzy (rezýume) işe alýan topara iberip bilersiňiz.
Çeşme: http://www.ashgabat2017.gov.tm/
Atamyrat–Ymamnazar Demir Ýolunyň Açylyş Dabarasy
Atamyrat–Ymamnazar Demir Ýolunyň Açylyş Dabarasy
http://www.turkmenhabargullugy.com/atamyrat-ymamnazar-demir-yolunyn-acylys-dabarasy/
http://www.turkmenhabargullugy.com/atamyrat-ymamnazar-demir-yolunyn-acylys-dabarasy/
Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri Hyzmatdaşlygyň Täze Ýoluny Açdylar
Ymamnazar demir ýol bekedinde transmilli polat ýoluň – Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyryny ulanmaga bermek dabarasy boldy. Gatnawlaryň sebit ulgamynyň “altyn halkasyna” öwrüljek Atamyrat–Ymamnazar Akina täze ýoluň işe girizilmegini alamatlandyrýan dabaralara hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani gatnaşdylar.
Ozal habar berlişi ýaly, owgan Lideri Türkmenistana sapar bilen geldi we 26-27-nji noýabrda Aşgabatda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahata gatnaşdy. Şeýle hem ol döwlet Baştutanymyz bilen duşuşdy. Onda taraplar iki goňşy döwletiň we doganlyk halklaryň däp bolan dostlukly, netijeli gatnaşyklara ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Duşuşygyň barşynda ýangyç-energetika toplumynda, hususan-da, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynda hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirilip, aýratyn ara alnyp maslahatlaşylan meselä öwrüldi. Iri energetika taslamasy bolan bu gaz geçiriji oňa gatnaşyjy ýurtlaryň her biriniň halklaryna we umuman, tutuş sebite abadançylyk getirmäge gönükdirilendir. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňe sürlen halkara ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek babatdaky taslamalaryň, şol sanda Aziýa halkara ulag geçelgesini döretmek babatdaky başlangyçlaryň hem durmuş-ykdysady taýdan uly netije bermegine garaşylýar. Şol ugur geljekde Hytaýyň demir ýol ulgamyna we onuň üsti bilen Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň depginli ösýän döwletlerine çykar. Şunuň bilen baglylykda, Atamyrat-Ymamnazar -Akina täze demir ýolunyň ulanylmaga berilmeginiň taryhy ähmiýeti nygtaldy.
Bu demir ýoluň ulanmaga berilmegi bilen, iki döwletiň ulag-üstaşyr kuwwatyndan netijeli peýdalanmak, olaryň häzirki zaman halkara ykdysady gatnaşyklar ulgamyna işjeň goşulyşmagy üçin täze mümkinçilikler dörediler.
Şu gün irden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçarda Türkmenabat şäherinden “Ymamnazar” bekedine, demir ýoluň açylýan ýerine bardy.
Döwlet Baştutanymyzyň yzysüre şu ugur boýunça Owganystanyň Prezidenti ugrady.
Demir ýol bekedinde hakyky baýramçylyk hem-de ruhubelentlik ýagdaýy emele geldi. Milli Liderimiziň dikuçary onuň golaýynda gondy. Hemmeler ýurdumyzyň iň täze taryhyna aýdyň sahypalar bolup ýazyljak waka sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar. Dabaranyň geçirilýän ýerini Türkmenistanyň we Owganystanyň Döwlet baýdaklary, iki döwletiň Baştutanlarynyň suratlary ýerleşdirilen uly pannolar bezedi.
Milli lybasly gyzlar hormatly Prezidentimize ajaýyp gül desselerini gowşurdylar. Milli Liderimizi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary mähirli mübäreklediler. Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatyň wekilleri, onlarça döwletleriň, daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bar.
Ýurdumyzyň döredijilik toparlary şanly waka mynasybetli özleriniň döredijilik sowgadyny – köpöwüşginli aýdym-sazly we tansly çykyşlaryny taýýarladylar.
Hormatly Prezidentimiz dabaraly ýagdaýda “Ymamnazar” demir ýol bekediniň toý bagyny kesip, binanyň içine girýär we VIP –zala tarap ugraýar.
Şondan köp wagt geçmänkä-de Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Aşraf Ganiniň münüp gelen dikuçary gonýar. Milli lybasly oglan we gyz oňa gül desselerini gowşurýarlar.
Belent mertebeli myhman demir ýol bekediniň VIP-zalyna geçýär. Bu ýerde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz kärdeşini mähirli garşylaýar.
Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri milli baýdaklaryň öňünde surata düşdüler.
Soňra iki ýurduň döwlet Baştutanlary bu ýerde özara söhbet etdiler. Onuň barşynda iki ýurduň arasyndaky dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilýändigi, täze demir ýol ugrunyň şol gatnaşyklaryň ýygjam häsiýete eýe bolmagynda möhüm ähmiýetiniň bardygy barada gürrüň edildi.
Şeýle hem söhbetdeşligiň barşynda Türkmenistanyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna ygrarlydygy bellenilip, ýurdumyzyň sebitiň döwletlerine, aýratyn-da, goňşy Owganystana hemmetaraplaýyn goldaw bermek, ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösmegine ýardam berýän giň möçberli taslamalary durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meselelere ähmiýet berýändigi aýdyldy.
Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda öz ýurduna berilýän kömek-goldaw üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, täze demir ýol ulgamynyň diňe bir iki ýurduň däl, eýsem, sebitiň döwletleriniň arasyndaky hoşniýetli hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmeginde, Owganystanyň ykdysady taýdan galkynmagynda möhüm ähmiýetiniň bardygyny uly guwanç bilen belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň amala aşyrýan daşary syýasatynyň hoşniýetli goňşuçylyk däplerine, ýurduň Bitaraplyk derejesiniň kadalaryna laýyklykda ösdürilýändigini aýdyp, bu ýörelgeleriň mundan beýläk-de kämilleşdiriljekdigine, sebitde parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnukly ösüşiň bähbidine giň möçberli çäreleriň durmuşa geçiriljekdigine ynam bildirdi.
Soňra iki ýurduň Baştutanlary täze “Ymamnazar” demir ýol bekediniň nobatçy-dispetçer otagyna geldiler.
Bu ýerde dispetçerçilik gullugynyň işgäri bölümiň enjamlaşdyrylyşy, onuň alyp barýan işleriniň aýratynlyklary we bu ýerde ornaşdyrylan täzeçil usullar barada gürrüň berdi hem-de döredilen oňyn mümkinçilikler üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden alkyş sözlerini aýtdy.
Döwlet Baştutanlary ýurdumyzyň Döwlet gümrük gullugynyň “Ymamnazar” demir ýol bekediniň gümrük bölümine bardylar we onuň işi, bu ýerde oturdylan döwrebap enjamlaryň artykmaçlyklary, şeýle hem gelýän ýükleriň barlagynyň kompýuterleşdirilen usullar arkaly ýerine ýetirilişi bilen tanyşdylar.
Nobatçy döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen-owgan serhedinden geçirilýän ýükleriň möçberleri barada hasabat berdi. Täze ýoluň ulanmaga berilmegi bilen, olaryň möçberi artar. Monitorda iberilýän ýükler baradaky maglumatlar, eksport, import we wagon – konteýnerlerde üstaşyr ýükleriň hereketine gözegçilik ulgamynyň işi görkezildi.
Türkmenistanyň üsti bilen Owganystana üstaşyr geçirilýän ýükler barada hem maglumatlar beýan edildi. Olaryň möçberi 2016-njy ýylyň on aýynda tutuş 2015-nji ýylyň görkezijisinden ýokary boldy we 278,4 müň tonna barabar boldy. Şunda ýükleriň aglaba bölegi demir ýol arkaly daşaldy.
Habar berlişi ýaly, bu ýükleriň düzüminde nebit önümleri agdyklyk edýär, soňra hojalyk we azyk harytlary, ulag serişdeleri we enjamlary, gurluşyk materiallary gelýär. Sebitiň döwletleri babatda Türkmenistan Owganystana demir ýol arkaly gelýän ýükleriň ählisiniň 75 göterimini bu ýurda iberilmegini üpjün edýär.
Geçen ýyl bilen deňeşdirilende Türkmenistandan Owganystana iberilýän dürli ýükleriň möçberi hem artyp, 2016-njy ýylda 1,4 million tonnadan gowrak boldy. Olaryň esasy bölegi nebit önümleri we suwuklandyrylan gazdyr. Goňşy ýurda türkmen bugdaýy we bugdaý uny, karbamid we beýleki harytlar hem iberilýär.
Umuman, türkmen demir ýollary arkaly şu ýyl eksport – import ýükleriniň 3 million tonnadan gowragy daşaldy. Şunda Eýran, Owganystan, Russiýa, döwletimiziň esasy söwda hyzmatdaşlary bolup durýar.
Gümrük gullugynyň nokadyndan başga-da, “Ymamnazar” bekedinde iň täze enjamlar bilen enjamlaşdyrylan weterinariýa we sanitar gözegçiliginiň bölümleri bar.
Soňra döwlet Baştutanlary Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Mohammad Aşraf Ganiniň bilelikdäki awtoulag kerweni Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň “Atamyrat-Ymamnazar (Türkmenistan) – Akina (Owganystan)” böleginiň açylyş dabarasynyň geçirilýän ýerine tarap ugradylar.
Türkmen we owgan Liderleriniň barýan ýolunyň tutuş ugrunda, birnäçe kilometriň dowamynda milli äheňdäki baýramçylyk dabaralary ýaýbaňlandyryldy, şol ýerde ak öýler gurnaldy, folklor toparlary çykyş etdiler. Aýdym-sazyň owazy belentden ýaňlanýar, joşgunly tanslar ýerine ýetirilýär, halk dessurlarynyň äheňleriniň esasynda şadyýan sahnalar ýaýbaňlandyryldy.
Bu uly etnografiki kompozisiýa bäş bölümi birleşdirýär. Teatrlaşdyrylan sahna ekerançylyk mowzugyndan başlanyp, öňki döwürlerde oba hojalyk önümçiliginiň alnyp barlyşy, meýdanlaryň özleşdirilişi, hasylyň ýygnalyşy, azyk önümleriniň taýýarlanylyşy beýan edildi. Soňra maldarçylyk ulgamy görkezildi. Çarwadarlaryň däp bolan ýaşaýyş-durmuşy ýaýbaňlandyryldy. Bu ýerde ýüňüň egrilişini, keçäniň we halynyň taýýarlanylyşyny görmek bolýar.
Soňra köpsanly dabara gatnaşyjylar gelinalyjy dessuryna tomaşa etmäge mümkinçilik aldylar. Köp asyrlar mundan ozal bolşy ýaly, häzirki wagtda hem bu özboluşly we täsin däp-dessurlar özüniň ruhy-medeni köklerine hem-de gadymdan gelýän maşgala gymmatlyklaryna ygrarly bolan türkmen halkynyň ýaşaýyş-durmuşynyň aýrylmaz bölegi bolup durýar.
Ýaýbaňlandyrylan köpöwüşginli gündogar bazary hem ýatdan çykmajak täsir galdyrýar. Bu ýerde halk senetleriniň köp önümleri görkezilýär, senetçileriň ussahanalary ýaýbaňlandyryldy. Kimdir biri azal, beýleki biri bolsa saz gurallaryny ýasaýar, söwdagärler telpekleriň hem-de tahýalaryň, durmuşda ulanylýan zatlaryň söwdasyny edýärler, owadan ýüpek matalar, nagyşlanan gap-gaçlar hem-de küýzeler gözüňi dokundyrýar. Olaryň golaýynda türkmenleriň deňsiz-taýsyz haly önümleri we şaý-sepler bar. Sazyň muşdaklary bagşylaryň hoş owazly aýdymyny üns bilen diňleýärler. Şeýle hem şol ýerde pälwanlar tutluşýarlar we şadyýan milli oýunlar ýaýbaňlandyryldy.
Ýoluň ugrunda, serhede çenli uzalyp giden baýramçylyk çykyşlary türkmen toýy bilen tamamlanýar, aýdym-sazlaryň owazy belentden ýaňlanýar, joşgunly tanslar ýerine ýetirilýär, köpsanly gazanlarda milli tagamlar taýýarlanylýar, bolelinligiň alamaty hökmünde saçaklar giňden ýazylýar…
Şeýle dabaralara gatnaşýan çapyksuwarly ahalteke bedewleriniň öňe okdurylyp gitmegi bolsa täze durmuşyň depginini hem-de okgunlylygyny alamatlandyrýar.
Türkmenler hemişe diňe bir şatlykly maşgala dabaralaryny däl, eýsem, köpçülikleýin, jemgyýetçilik ähmiýetli işleriň, mysal üçin, ýollaryň, köprüleriň, akabalaryň, beýleki iri desgalaryň gurluşygynyň tamamlanmagy mynasybetli wakalary uly toý hökmünde belläp gelýärler. Türkmenistanyň Atamyrat şäherinden Owganystanyň Akina diýen ilatly ýerine çenli täze demir ýoluň hem-de degişli düzümiň gurluşygynyň tamamlanmagynyň hormatyna hem şu gün uly toý tutuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen durmuşa geçirilýän bu taslama Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministrliginiň edaralary tarapyndan amala aşyryldy. Çölüň kyn howa şertlerinde bu ýoly özleşdirmek üçin uly tagallalar we serişdeler gerek boldy. Bu ýerde şeýle hem düzümleýin desgalar, lokomotiw depolary guruldy, goşmaça hem-de gapdal ýollar we beýleki desgalar bina edildi.
Türkmen ýol gurluşykçylarynyň ygtyýarynda döwrebap tehnikalaryň we enjamlaryň bolmagy, işleriň sazlaşykly guralmagy bu iri möçberli taslamanyň durmuşa geçirilmegini çaltlaşdyrmaga mümkinçilik berdi.
Halkara demir ýol gatnawlarynyň kuwwatyny artdyrmakdan başga-da, täze polat ýollar içerki çäkleri okgunly ösdürmäge hem ýardam edýär. Döwrüň görkezişi ýaly, Garaşsyzlyk ýyllarynda gurlan demir ýollar Türkmenistanyň baýlyklaryny çalt depginler bilen özleşdirmäge hem-de olardan rejeli peýdalanmaga ýardam etdi, ýurdumyzyň sebitlerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmekde möhüm orny eýeledi.
Täze ýollar bilen birlikde, çöldäki sebitlere suw we elektrik togy gelýär, aragatnaşyk ulgamlary çekilýär, ýaşaýyş jaýlary hem-de durmuş maksatly desgalar gurulýar. Türkmen hünärmenleri demir ýoluň Ymamnazardan Owganystanyň Akina diýen ýerine çenli bölegini hem gurdular.
Iki ýurduň okgunly ösýän söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy, şeýle hem täze bilelikdäki düzümleýin taslamalaryň amala aşyrylmagy owgan ykdysadyýetiniň mundan beýläk-de ösdürilmegine, iri durmuş meseleleriniň, şol sanda ilaty iş bilen üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleleriň üstünlikli çözülmegine kuwwatly itergi berer, maýa serişdelerini çekmäge ýardam eder, Owganystandaky ýagdaýa oňyn täsir eder.
…Biraz wagtdan soň, iki doganlyk halkyň Liderleri bellenilen ýere barýarlar. Çagalar döwlet Baştutanlaryna gül desselerini gowşurýarlar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystanyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani iki ýurduň sungat ussatlarynyň bilelikdäki çykyşyna tomaşa edýärler. Dostlugyň we hoşniýetli goňşuçylygyň iň gowy däplerinde öz beýanyny tapan döwürleriň we nesilleriň arabaglanyşygy köpöwüşginli çykyşlaryň esasyny düzdi.
Soňra döwlet Baştutanlary dabaranyň geçirilen ýerinde gurlan çadyra tarap ugraýarlar. Ýoluň açylyş dabarasyna gatnaşyjylar we myhmanlar hem bu ýere ýygnandylar.
Çadyryň özi ägirt uly sekizgyraňly ak öýüň görnüşinde gurlupdyr, onuň içiniň diwarlaryny Türkmenistanyň bäş welaýatynyň uly gölleri bezeýär.
Alyp baryjylar türkmen we dary dillerinde dabarany açyk diýip yglan edýärler. Gutlag sözleri hem-de täze polat ýoluň halklaryň arasyndaky hoşniýetli gatnaşyklaryň, dostlugyň we doganlygyň gülläp ösmeginiň ýoluna öwrülmegi üçin arzuwlar aýdylýar.
Ýygnananlara Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň ähmiýetine bagyşlanan wideorolik görkezildi. Dolandyrylýan çyralaryň 500-sinden hereket edýän şekilleriň döredilmegi hem-de şekiliň multimediýa usulynda görkezilmegi ýokary tehnologiýaly tanyşdyryş dabarasynda täzelik bolup, köpsanly daşary ýurt myhmanlarynda aýratyn täsir galdyrdy. Iki minutlyk şüweleňde howada, edil heýkellere meňzeş şekiller döredildi. Olary diwarlarda, polda we potolokda hem görmek bolýar. Ilki bilen damja peýda bolýar, soňra şöhleden haly dokalýar, onda göller emele gelýär we bularyň ählisi alyslara uzalyp gidýän demir ýola öwrülýär…
Wideoşekiller däp bolan türkmen gölleriniň şekillerindäki ekranlarda görkezildi. Onuň şekilleri hatda daşky giňişligi hem gurşap alyp, göýä, wideoşekilleriň üçünji ölçegini döreden ýaly boldy. Wideoşekil taryha, gadymy döwürlere, ýurdumyzyň çäginden Beýik Ýüpek ýolunyň geçen döwürlerine syndan başlandy. Ol üç bölekden ybarat boldy.
Onuň birinji böleginde Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanda ulag ulgamynda, hususan-da, demir ýol pudagynda gurlan desgalara syn berildi. Bu ýerde şeýle hem milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda türkmen paýtagtyndaky Halkara howa menziliniň, Türkmenbaşydaky deňiz portunyň, Aşgabat – Türkmenbaşy awtomobil ýolunyň we beýleki desgalaryň gurluşygy ýaly ägirt uly taslamalaryň amala aşyrylyşy görkezildi. Wideoşekiliň bu görnüşiniň mazmuny häzirki döwürde Türkmenistanyň Ýewropany we Aziýany birleşdirýän möhüm logistiki merkezdigini aýdyňlyk bilen beýan edýär.
Roligiň esasy bölegi Aziýa halkara demir ýol geçelgesine, onuň sebitiň ýurtlary üçin ähmiýetine bagyşlanýar. Taslama gatnaşýan döwletleriň täze bazarlara çykmak mümkinçiligine eýe bolýandygy, mundan başga-da, Owganystan üçin durmuş-ykdysady taýdan ösmek, täze şäherleri, kärhanalary gurmak, iş orunlaryny döretmek üçin giň mümkinçilikleriň açylýandygy beýan edilýär. Türkmenistanyň esasy wezipesi bolsa goňşy ýurtlara dünýäniň ulag ulgamyna goşulyşmagyna ýardam etmekden ybaratdyr. Milli ykdysadyýet barada aýdylanda bolsa, täze ýol Lebap welaýatynyň senagat taýdan okgunly ösmegine kuwwatly itergi berer.
Kartada Aziýa demir ýol geçelgesiniň Hytaýa, Hindistana, Pakistanyň deňiz portuna çykmak arkaly açýan ýollary aýdyň görkezilýär. Wideoşekiliň şu böleginde Aziýa geçelgesine goşulmak arkaly yklymyň ýurtlarynyň ulag ulgamlaryny baglanyşdyryp biljek esasy ugurlar görkezilýär. Wideoroligiň üçünji böleginde demir ýoluň Atamyrat-Ymamnazar-Akina bölegi, onuň gurluşygynyň barşy, düzümleýin desgalary, şeýle hem Owganystana çekilen elektrik geçirijileri, nebit önümleri saklanýan terminalyň gurluşy barada gürrüň berilýär. Bu ýerde gürrüň täze polat ýol arkaly Lebapda öndürilýän sementi, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda çykarylýan önümleri we beýlekileri ibermegiň mümkinçilikleri barada barýar.
Wideorolik görkezilenden soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa söz berildi.
Şu gün biz sebitiň örän möhüm taslamasy bolan Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyrynyň Atamyrat–Ymamnazar Akina böleginiň açylyş dabarasyna gatnaşýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz täze demir ýoluň gurluşygyna 2013-nji ýylyň 5-nji iýunynda goňşy doganlyk Täjigistan Respublikasynyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidentleriniň gatnaşmagynda badalga berlendigini ýatladyp, geçen döwürde türkmen demirýolçularynyň tutanýerli zähmeti netijesinde köp işleriň edilendigini belledi.
Uzynlygy 88 kilometr bolan ýoluň ugrunda 256 we 363 metre barabar iki sany uly köpri guruldy. Gülüstan we Ymamnazar menzilleri, täze beketler hem-de zerur bolan tehniki we durmuş maksatly desgalaryň birnäçesi işe girizildi.
Beýik ýüpek ýoluny täzeden dikeldýän bu ýol, nesip bolsa, berkarar döwletimiziň ulag-üstaşyr geçiriş kuwwatyny has-da artdyrar. Ýewropa, Aziýa Ýuwaş ummany we Günorta Aziýa ugry boýunça örän möhüm halkara geçelgesine öwrüler. Sebitiň döwletleri bilen netijeli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy berkitmäge ýardam berer. Millionlarça adamlaryň bähbitlerine, ählumumy parahatçylyga we abadançylyga hyzmat eder diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Garaşsyzlygymyzyň 25 ýylynyň içinde döwletimiziň ulag üpjünçilik ulgamlary çalt depginler bilen ösdi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Pudagy ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda, gysga wagtyň içinde iri halkara taslamalary amala aşyryldy. Netijede, ýurdumyzda demir ýol, awtomobil, howa we suw ulaglary arkaly amatly we howpsuz, halkara ulag geçelgeleri döredildi. Bu bolsa, sebitde durnukly ösüşi – halklaryň arasynda hoşniýetli gatnaşyklaryň ösmegini, syýasy-medeni hyzmatdaşlygyň berkemegini, söwda-haryt dolanyşygynyň möçberleriniň artmagyny üpjün edýär.
GazagystanTürkmenistanEýran halkara demir ýol geçelgesi hem şeýle taslamalaryň biridir. Merdana türkmen demirýolçulary bu möhüm taslamany üstünlikli durmuşa geçirmegi başardylar diýip, milli Liderimiz nygtady. Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyry bu aýdylanlara ýene-de bir gezek aýdyň şaýatlyk edýär.
Täze demir ýoluň gurulmagy bilen, Owganystanyň, Täjigistanyň, Hytaýyň, Hindistanyň, Pakistanyň we Aziýa-Ýuwaş ummany sebitleriniň ýurtlary üçin giň mümkinçilikler açylýar. Eýrana, Gazagystana, Russiýa Federasiýasyna, Azerbaýjana we Ýewropa ýurtlaryna iberilýän ýükleriň artdyrylmagyna amatly şertler döredilýär.
Şeýle hem Türkmenistany Ýewraziýa sebitinde «polat ýollaryň» uly çatrygyna, iri ulag-üstaşyr merkezine öwürýär.
Dostluk we hyzmatdaşlyk ýoluna öwrüljek bu taslamanyň geljegi örän uludyr. Ol Birleşen Milletler Guramasy, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly, iri halkara we sebit guramalarynyň derejesinde alnyp barylýan hyzmatdaşlygy has-da berkitmäge ýardam eder. Sebitimizi Ýewraziýanyň günortasynda durnukly ösüşi üpjün etmekde berk ulgam, geljegi uly ykdysady hyzmatdaş, möhüm ähmiýeti bolan iri ulag-üstaşyr çatrygy hökmünde öňe çykarar.
Ösen ulag-üstaşyr düzümlerini döretmek biziň ileri tutýan strategik wezipämizdir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy we şoňa görä-de, ýakyn günlerde sebitiň iri inženerçilik taslamalarynyň ýene-de biri bolan Amyderýanyň üstünden geçýän demir ýol we awtomobil köprüleriniň hem ulanmaga beriljekdigini habar berdi.
Milli Liderimiz häzirki wagtda ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmeleriň halkymyzyň ýaşaýyş derejesini has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilýändigini, türkmenistanlylaryň asuda we abadan durmuşyny üpjün edýändigini nygtap, goňşy ýurtlaryň ykdysadyýetini hem-de durmuş düzümini ösdürmäge hem mümkinçilik berýändigini belledi.
Şu gün AtamyratYmamnazar Akina halkara demir ýolunyň açylan senesi hökmünde taryha ebedilik girer.
Bu ýol ykdysady bähbitlerden başga-da, döwletleriň arasynda hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny berkitmäge hem uly ýardam eder diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we hemmeleri şu günki şanly waka bilen tüýs ýürekden gutlady we taslama gatnaşýan ýurtlaryň doganlyk halklaryna bolsa, parahatçylyk, abadançylyk we gülläp ösüş arzuw etdi.
Owganystanyň Prezidenti Mohammad Aşraf Ganä söz berilýär, ol çykyşynyň başynda Türkmenistanyň Prezidentine şu günki taryhy waka mynasybetli türkmen dilinde hoşallygyny beýan etdi.
Belent mertebeli myhman ulag ýollarynyň ähli görnüşlerini – deňiz we gury ýer, ulgamy emele getirýän demir ýollaryny sazlaşykly ösdürmek nukdaýnazaryndan Türkmenistan üçin, Owganystan üçin, tutuş Aziýa, tutuş dünýä üçin hem şu günki taryhy wakanyň möhümdigine ünsi çekdi. Aşgabatda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahatda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýada uly özgerişlikleriň bolup geçjekdigini aýtdy diýip, Aşraf Gani sözüni dowam edip, şol özgerişlikleriň bolmagyna Türkmenistanyň guran täze demir ýoly hem ýardam eder diýip belledi.
Owgan halky doganlyk döwletiň ýöredýän, uly netijeleri getirýän oýlanyşykly daşary syýasatyna ýokary baha berýär, Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesine hormat we buýsanç duýgusy bilen garaýar. Onuň üstünliklerini öz ýeňişleri hökmünde kabul edýär. Çünki oňat goňşuly bolmak uly bagtdyr, Türkmenistan bolsa biz üçin hoşniýetli goňşy we ygtybarly dost bolup durýar diýip, Owganystanyň Baştutany belledi.
Siziň döwletiňiz gysga döwrüň içinde tutuş Aziýa üçin üns merkezine öwrüldi, başy başlanan beýik işler üstünlikli dowam eder hem-de goňşy döwletlere hem uly peýda getirer diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani belledi. Şu gün biz Türkmenistan-Owganystan demir ýoluny seplemek dabarasyna gatnaşýarys. Geljekde bolsa bu ýol Akinadan Hindistana çenli, soňra Günorta Aziýa çenli baryp ýeter.
Owgan Lideri türkmen demir ýolçularyna çäksiz hoşallyk bildirip, olaryň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda çeken zähmeti uly tarypa mynasypdyr diýip belledi.
Biz öňde goýan maksadymyza ýetdik hem-de ýene öňe gitmegi maksat edinýäris diýip, Prezident Mohammad Aşraf Gani belledi. Indi biziň esasy wezipämiz owgan welaýatlarynyň arasynda ýollary gurmakda jemlenýär. Geljekde şeýle ýollar Turgunda we Bathyza barar.
Şu günki waka hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň biziň sebitimizi düýpli özgertmäge gönükdirilen syýasatynyň netijesidir. Türkmen Lideriniň başyny başlaýan taslamalary tebigy gazyň Siziň ýurduňyzdan Pakistanyň we Hindistanyň sarp edijilerine baryp ýetmegine mümkinçilik döredip, adamlaryň durmuşyny ýeňilleşdirer we gowulandyrar. Taslamalaryň ýene-de biri elektrik energiýasyny Owganystana we Pakistana ibermegi göz öňünde tutýar. Olaryň amala aşyrylmagy Aziýa döwletleriniň ykdysadyýetini berkidip, ýagtylyk we ýylylyk alyp geler.
Owganystanyň Baştutany şu gün taryhy ähmiýetli gündür, bu gün sebitiň durnukly ulag ulgamynyň düýbi tutuldy diýip belledi. Belent mertebeli myhman çykyşyny “Ýaşasyn Türkmenistan we Owganystan dostlugy!” diýen sözler bilen jemledi.
Soňra “Ymamnazar” bekedini adybir gümrük nokadynda gurlan hem-de şu gün işe girizilýän täze nebit önümlerini kabul edýän, saklaýan we ugradýan terminal bilen ýörite teleköpri arkaly birleşdirýän göni alyp görkeziliş başlanýar.
Terminalyň hünärmeni teleköpri arkaly hormatly Prezidentimizden bu möhüm desgany işe girizmek üçin ak pata bermegi haýyş edýär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow terminalyň açylyşyna ak pata berýär. Onda işiň alnyp barlyşy şol ýerdäki monitorlarda göni ýaýlymda görkezilýär we täze desga barada maglumatlar berilýär.
Döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrylmagy terminala bir wagtyň özünde nebit önümleriniň 540 müň tonnasyny ýa-da bir gije-gündizde 2 müň tonna ýangyç serişdelerini kabul etmäge, saklamaga we ugratmaga mümkinçilik berýär.
Şol ýerde dabara gatnaşyjylara ýörite gurnalan monitorlarda ýangyç daşaýan wagonlar arkaly terminala nebit önümleriniň getirilişi we kabul edilişi, şeýle hem nebit önümleriniň owgan serhedinde ýangyç daşaýan ýük awtoulaglara ýüklenilişi görkezilýär.
Soňra dabarany alyp baryjylar döwlet Baştutanlaryny Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň “altyn birikmesini” berkitmäge çagyrýarlar.
…Taryhy pursat gelip ýetýär. Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri türkmen-owgan serhediniň geçýän ýerinde demir ýoluň “altyn birikmesini” berkitmek dabarasynyň geçirilýän ýerine barýarlar.
Dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Aşraf Gani demir ýoluň “altyn birikmesindäki” nurbady towlaýarlar.
“Altyn birikme” berkidilen badyna täze ýol boýunça otly ýöräp ugrady.
Türkmenistanyň we Owganystanyň Liderleri ýükli demir ýol düzüminiň Owganystanyň çägine geçişini synlaýarlar.
Otlynyň düzümi türkmen önüm öndürijileriniň önümleri ýüklenen 46 wagondan ybarat bolup, olaryň onusyna un, şonça möçberdäkisine däne (hersinden 680 tonna) we ýene-de 10-syna sement ýüklenildi. Beýleki ýükleriň hatarynda kükürt, karbamid bar. Süýji-köke önümleri aýratyn ýük boldy.
Häzirki zaman şertlerinde ulag-aragatnaşyk düzümi milli, sebit we dünýä möçberinde durnukly ösüşiň esasy şertleriniň biri bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara ulag ýollarynyň möhüm çatrygynda ýerleşýän we ägirt uly üstaşyr kuwwatyna eýe bolan ýurduň baştutany bolmak bilen, ulag ulgamynda iri möçberli taslamalaryň ençemesiniň başyny başlady. Bu taslamalar ählumumy parahatçylygyň, abadançylygyň we ösüşiň bähbidine oňyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we giňeltmäge gönükdirilendir.
Atamyrat-Ymamnazar-Akina demir ýolunyň gurluşygy hem doganlyk Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine, onuň sebit we halkara hyzmatdaşlygyna giňden goşulyşmagyna ýardam bermelidir.
Demir ýoluň bu bölegi biziň ýurdumyz üçin hem uly ähmiýete eýedir. Häzirki wagtda bu ýerde, Lebap welaýatynda iri senagat merkezi döredilýär. Bu sebitde ägirt uly senagat kärhanasy – kaliý dökünlerini öndürýän dag-magdan baýlaşdyryjy toplumy gurulýar. Milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, ýurdumyzyň himiýa senagatynyň kuwwatyny artdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän maksatnamalar babatda bu önümçilik toplumyna möhüm orun degişlidir. Bu ýokary tehnologiýaly kärhananyň ulanmaga berilmegi täze iş orunlaryny döretmäge mümkinçilik berer, Lebap welaýatynyň we tutuş ýurdumyzyň mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösmegi üçin giň mümkinçilikleri açar. Garlygyň kaliý duzlaryna baý bolan ýatagy bu kärhana üçin çig mal binýady bolup hyzmat edýär.
Soňra döwlet Baştutanlary taryhy waka mynasybetli toý sadakasynyň geçirilýän ýerine tarap ugradylar.
Ýolugrunda Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri iki doganlyk halkyň özboluşly medeni we sungaty bilen ýakyndan tanyşdyrmaga mümkinçilik berýän sergini uly gyzyklanma bilen synlaýar. Sergide dürli çeperçilik senetleriniň ussatlarynyň täsin önümleri we eserleri, amaly-haşam sungatynyň eserleri – sünnälenip dokalan halylar, milli şaý-sepler we beýleki zatlar görkezildi.
Sergide muzeý gymmatlyklaryna – etnografiki gymmatlyklara hem-de nakgaşlyk suratlaryna mynasyp orun berildi. Bu ýerde şeýle hem Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyplarynyň işleri, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň howandarlygynda giňden taýýarlyk görülýän Aziada-2017-niň nyşany şekillendirilen dürli sowgatlyk önümleri goýuldy.
Sergide türkmen we owgan milli saz gurallaryny görmek, olaryň owazyny diňlemek üçin mümkinçilik döredildi. Halk sazandalary şol gurallarda ussatlyk bilen ajaýyp sazlary ýerine ýetirdiler.
Mundan başga-da, serginiň aýry-aýry bölümlerinde ýurdumyzyň dürli tebigy serişdeleri we peýdaly gazylyp alynýan baýlyklary, Türkmenistanyň senagat zawodlarynyň we dokma fabrikleriniň çykarýan önümleri görkezildi.
Onuň golaýynda ähli welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň ak öýleri ýerleşdirildi, şol ýerde dürli tagamlar taýýarlanyldy. Her bir sebite mahsus bolan aýdym-sazlar belentden ýaňlandy. Ak öýleriň öňünde üstüne haly düşelen sekiller ýerleşdirildi. Bu ýerde gadymy däp-dessurlar janlandyryldy, el işleri görkezildi.
Toý sadakasy tamamlanandan soň, milli dessura görä, doga-dileg edildi.
Soňra Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri özlerine garaşyp duran otla tarap ugraýarlar. Otly türkmen-owgan serhedinden goňşy ýurduň çäginde ýerleşen Akina demir ýol bekedine tarap ugraýar. Döwlet Baştutanlary bu ugur boýunça otlynyň ilkinji ýolagçylary boldular.
Bu ýerde döwlet Baştutanlary dabaraly ýagdaýda “Akina” demir ýol bekediniň toý bagyny kesýärler.
Soňra dabaralar zalynda Türkmenistanyň we Owganystanyň Prezidentleri söz sözlediler.
Akinada geçirilen dabaralaryň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa iki goňşy halkyň arasyndaky dostluk gatnaşyklaryny we hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşan uly şahsy goşandy üçin Owganystanyň iň ýokary sylaglarynyň biri bolan “Gazy Mohammad Akbar Han” atly Döwlet medaly bilen sylaglamak dabarasy boldy.
Duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani dostlarça hoşlaşyp, birek-birege parahatçylyk, abadançylyk we goňşy halklara gülläp ösüş arzuw edip, täze mümkinçilikler açylýan netijeli hyzmatdaşlygyň mundan beýläk hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.
Türkmenistanyň Baştutany dikuçarda demir ýoluň “Akina” bekedinden Türkmenabat şäherine ugraýar.
Şol gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabada gaýdyp geldi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-we-owganystanyn-prezidentleri-hyzmatdaslygyn-taze-yoluny-acdylar/
Kaydol: Kayıtlar (Atom)


c: text/html

text:
Armanda goýan ömür (bolan waka)
Bu size gürruň berjek bolýan bu wakam durmyşda arman çekip ýat ýerlerde ,özi ýaşajyk gyz hem bolsa durmyşyň ýogyz külpetlerin erkek ýaly mert duryp çekýan mähriban jorama bagyşlap ýazýaryn...
Bu gyzyň ady Leýli.Meniň atdaşym. Dogry men ony göremok ,diňe suratda.
Şu ertir coma giren günümden bäri wirtual iň ýakyn dost joralarmyň biri.
Bu gyz bilen meniň durmyşyň meňzeş. Adamy tanamak üçin hökman ýüzbe ýüz durmak hökman dälmika diýýan ,dogry realda ,bir tanap bolýamy indi adamlary diýmegiňiz mümkin, hawa tanap bolýar, iş salyşýan adamyň azda kande tanap bolýar ,bolmajak zat ýok.
Leýli öziniň öňunde goýlan yogyz durmuş barada ol ýatsa tursa hiç pikir edmandi. Heniz 20 ýaşamadyk gyzyň başyna düşen bu ahwalatyň öňünde ,ol mert durjak bolyp çalyşdy. Ol özüniň ýeke däldigin bildirmejek bolup jan etdi .
Tomus kanikula gelen wagty her talyp öz ýurduna gaýdanda ejesin ,kakasyn ,doganyn görmek üçun howlykýardy. Ol bolsa sessiz içinden aglap diňe mähriban ojagyn gormage gelýardi. Boşap galan öýi görup öz durmyşyndan nalamady, ýenede şükür etdi. Gijelerine ýeke galyp ýüregin aglap boşatdy, ýöne elinden gelýän zat ýokdy, ol mert durdy, çydady
Okuwyny dowam etdi. Tomus dynç alyşa gelip, öýde wagty uzaklara seredip ,geçen günleri bir laý göz öňüne getirerdi. Ol öz mahribanlarny küseýärdi. Oňa mähir ýetenok.Ondada diňe ene mahri. Hossar dogan mähri onyň ýüregi küseýärdi. Ol ejesin gaty göresi gelýardi ,küseýardi. Geçen günleri ýatlanda ,çep gapdal gursagynda pyçak süýnjülen ýaly bolýardy. Geşmişi ýatlady. Ony ýatlanda-da yzyna dolanjak gumany yokdy,oňa Leýliň akyly çatýardy ...
Leýliniň ejesi Merýem eje bu öýe gelin bolyp düşende sag aýagyn bagt islap töre ätlapdi. Ilki günler durmuşy öz akymy boýunça asuda geçip durdy. Ol şaherdaki mekdepde mugallyma bolup işlap ýördi. Wagtyň geçmegi bilen iki sany perzenti yzly yzyna ýaş tapawutlykda dunýa indi. Ilkinji çagasy oglanjykdy.
Oňa Ahmet ,soň gyzjagaz oňa bolsa leýli diýip at goýdy, Leýlijik üç ýaşyýanja bu öýde bagt guşy pel- pellap durdy soň bu bagtly maşgala göz boldymy dil boldymy biljek däl ,maşgalada agzalalyk başlady. Merýem eje adamsynyň bir rus zenany bilen aragatnaşyk edýandigni aňdy we wagtyň geçmegi bilen bu durmyşda açan açanlyga geçip ugrady we ol ruz zenany Leýlijigiň kakasyn bularyň elinden alyp ,öz ýurduna Rosiýa göçüp gitdiler. Ondan soň olardan ne hawar boldy ne-de hatyr.Şo gidişi gidiş boldy. Merýem eje ruhdan düşmedi, çagajyklaryna kakasyzlygyn bildirmejek bolup elinde baryn etdi. Gaýyn atasy ogly gelninden, çagasyndan geçip gitsede, ol agtyklaryndan ýüz öwürmedi we olara maddy kömek berip durdy. Wagt geçip durdy. Çagalar ese boýa galansoň Merýem eje Ahmeti Germaniýa ugratdy. Ahmet Germaniýada hem okady hem okuwyndan daşary işledi. Leýlini bolsa Belorusýa uniwersitetine okuwa saldy.
Iki çagasyn hersin bir ýurda okatjak bolup, ene elinde baryn etdi. Şol günleriň birinde adamsynyň aradan çykanyny eşitdi. Ol özlerinden geçip gitsede,iki çagaň hatyrasyna ol geçmandi, ýüregne saldi, sensiz aglady we ilkinji gezek infarkt berdi. Bu gezek ony lukmanlaryň kömegi bilen alnyp galyndy. Ýöne ýürekde arman galdy . Wagt geçdi ol ýarawsyzlygyn çagalaryna bildirmejek bolup jan edýardi, ýöne bu syry uzak saklap bilmedi we kanikula gelen Ahmet ejesiniň ýagdaýyn görüp Germaniýadan lukmanlar getirip seretdirmaniň ugruna çykdy. Ol okuwda wagty atasy bilen gepleşende ejesiniň hassahanadadygyn eştdi,we ol ýurda gelýanja ejesi ikinji gezek infartdan soň ,bu ýagty jahan bilen hoşlaşdy. Ahmet bilen leýli bolsa mähriban käbesin görmek üçin ýurda kanikula gelýardi. Şeýdip bu ikisi ejesiz galyberdi. Indiki durmyş nahili bolar göz öňüne getirer ýaly däldi, ýöne durmyş dowam edýardi:
Gök astynda ýalñyz men,
ýer üstünde ýalñyz men,
Özüm aglap köşeşsem –
Hiç kimse bilmez, eje!..
Bagra basyp ýatardyñ,
Başym alyp otyrdyñ,
Süýjüje düýş getirdiñ...
Ol günler gelmez, eje!..
Toýda seni gözledim,
ýasda seni gözledim.
Wah, dözmezim, dözmezim,
Töwerek ýat, daşym ýat,
Jigerim-bagrym berbat,
Gideý diýsem başym ýaş,
Geçenok günler, eje!..
Gelinbarmak üzüm deý,
ýürek üzüm-üzüm-ley,
ýer ýok ýeriñ ýüzünde-ýeý,
Barmaga ýerim, eje!..
Ne ini barne aga,
Ne gapy bar barmaga...
Diýdirmen ýetim çaga!
ýok, ogluñ ölmez, eje!..
Ne iýmekde many bar,
Ne geýmekde many bar.
Men ýaşary pany dar –
Duşarsmy ölsem, eje!..
Eje-eje eje jan,
Tabyt boldy kejebäñ,
ýer astynda nije jan...
Üstde men tenha, eje!..
Uçrap eýmenç külpede,
ýalñyz galdym dünýede.
Nätjek, ýüzüm gülse-de,
ýüregim gülmez, eje!..
Ahmet okuwyn dowam etmek üçin Germaniýa gitdi. Ol o taýda işlap leýla ýakyndan maddy kömek bermeligne düşunýardi, sebabi bularyň okuwy döwlet tarapyn däldi, töleglidi. Bilýäňizä daşary ýurtda okajak bolsaň iň gymmat ýokarky okuw jaýy medunuwersitetlerdigni. Bu zatlardan baş alyp çykmak üçin diňe pul gerekdi. Kynçylykly günler undi başlapdy, ol hem okaýardy hem-de işleýardi. Leýliniň okuwy üçin jan edýardi. Ýöne wah ýöne bu-da uzak dowam etmedi.
Ahmet Germaniýada wagty ýol helakçilige uçraýar we aradan çykýar. Leýli agasy bilen internetde gepleşip bilman, howsala düşüp ugraýar. Ahmetiň ölümin gizleýaler, ýöne nädip ölümi uzak gizlejek. Durmuşda ýalan sözlamizok diýen bolýas ,ýöne ýalan sözlemeli ýerlermiz gaty kän gabat gelýar.Ahmetiň aradan çykan gününden ,onyň üçi güni Leýliň atasy hem bu zatlara ýüregi çydam edip bilmän aradan çykýar ....
Indi göz öňüne getirip bilýäňizmi. Hiç kimiň başyna düşmesin welin Allajan bu durmyşyň oýnuna adam nadip döz gelýarka diýip pikir edýan ,ýöne başyňa düşse adam başy daşdan gaty diýlenina, çydamaly bolýar, aglanyň bilen, uwlanyň bilen indi olary yzyna dolap bolanok. Leýli bu jaýyň içinde ýekeje özi bolup galýar. Onyň daýzasy namede bolsa ýakynragynda ýaşansoň, ýakyndan komek berip durýar ýöne esasy komek okuw pul ,dollaryň agzyn tanatmagy bu aladalar ýaş gyzyň ýeke özüniň baş alyp çykjak işi däldi. Ýöne wah ýöne nätjek biz yza däl-de öňe gitmelidik. Leýli tirsegine galdy we özüne güýç toplap ejesiniň,agasynyň we atasynyň arzuwyn durmyşa geçirmek üçin tijendi, ol okamalydy ondada diňe ýürek lukman, kardiolog bolmalydy. Olaryň iň soňky arzuwlaryn durmyşa geçirmelidi. Ol daýzasynyň kömegi bilen öýde bar bolan maşyny şatdy ýene pul ýasajak zatlary satyp okuw pullaryn jemledi we niredesiň Belorusýa diýip okuwyn dowam etmäge ugrady... Leýli, Leýlijan giň bol joram seniň ýagdaýyň meniň durmyşymda ,başymdan geçensoň seniň ýagdaýyň men soramaly däl, men bar zada düşunýan. Sen mert gyz. Seniň duran ýeriňde hatda käbir erkek adam hem duryp bilmän kürtdürüp durar. Bu zatlardan hökman baş alyp çykarsyň, okuwyňy oka. Öňe seret. Geşmiş geşmişligine galsyn, indi yza yol ýok. Sen ýeke dälsiň, pikir etme ýekedirin öýtdüp şu taýda sen diýip ýören dost joralaryň badyr, we el kömek berip bilmesekde biz mydama seniň bilen joram dil kömegimiz, goldawymyz gaýgyrmarys.
awtory:Nowça
Nowcha90

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1997-nji ýylyň noýabryna çenli ýurdyň tabyn bölünşiklerinde Türkmensähranyň Gülüstan welaýaty Mazenderan welaýatyna degişli bolup durýardy. Ýatlanan ýylyň Noýabr aýynda Yslam Mejlisiniň çykaran karary boýunça Gürgen şäheristanynyň merkezliginde Türkmensähranyň Gülüstan welaýaty Mazenderan welaýatyna garaşsyz welaýat hökmünde ykrar edildi .
Gülüstan welaýatynyň käbir şäherleriniň taryhy gadymyýeti bar. Bu şäherleriň köne binalary esasan merkezlerinde ýerleşip, soňky binalary bolsa, şäheriň daşky keşbinde görünýär.
Bu şäherleriň gadymy binagärligi bilen häzirki gurulşyk şekilleri tapawutlanýar. Köçelerde we ondaky ulanylýan gurulşyk materiallary biri-birinden parhly görünýär. Gadymy gurulan köçeler we geçelgeler dar we egrem-bugram bolup görünse, täze gurulan köçeler giň hem onda uly meýdanlar we meýdançalar göze ilteşýär. Şäheriň gadymy gurulan jaýlary palçyk we kerpiç bilen örülip, üsti bişen taňsyk (çerpiske) ýa-da agaç bilen bassyrylypdyr. Emma täze salynan jaýlar bolsa, köplenç demir, pişen kerpiç, sement, şifr we ak galaýi listlerden peýdalanypdyrlar.
Bu welaýatyň käbir şäherlerinde gadymy binalar göze ilmeýär. Şeýle şäherleriň arasynda Kümmetkowus şäherini bellemek bolýar. Kümmetkowus şäheriniň esasy şäher proýektini ikinji jahan uruşyndan öň Reza Pählewiniň döwründe Germanýaly binagärleriň tarapyndan täze şäher gurulşygy görnüşde çyzylypdyr. Elbetde Kümmetkowus şäheri barada aýdylanda onuň has irki taryhy döwürlere degişlidigini ýatdan çykarmak bolmaz. Bu welaýatda senagat merkezleşiklerini döretmek maksady bilen şäheriň ýakynyndan sensgat şäherçelerini grulýar. Şolaryň biri Akgala şäheriniň gyrasyndaky gurulan Akgala sensgat şäherçesini ýatlamak bolýar. “ Köp sanly türkmenler Kümmetkowus we Gürgen şäherlerinde hem ýaşaýarlar .” [ ] 9
Ýokardaky görkezilen tablitsiýada Gülüstan welaýatynyň şäheristanlary we oňa tabyn dehistan we etraplarynyň aýratyn atlary boýunça görkezilýär.”[ ] 10
Görkezilen tablitsiýada Kelala şäheriniň ady öňlerde “Aýderwüş” -diýilip atlandyrylypdyr. Elbetde oba türkmenleriniň arasynda henize çenli Aýderwüş diýilýär. Onuň sebäbi Gökleňleriň 8 taýpasyndan biri Aýderwüş bolupdyr. Taryhda şol taýpa ilkinji gezek şol ýerde mekan tuitupdyr.
Şol 8 taýpanyň atlary şu aşakdakylardan ybarat:
1.Ýaňak,
2. Çakyr,
3.Begdili,
4.Kerrik,
5.Gaýi,
6.Aýderwüş,
7. Baýandar,
8. Erkekli,
9. Garybalysoltan
, ... ýaly taýpalaryň doly sanawy “ Eýran türkmenleri” atly eserde berilýär.”[ ] 11
1996-njy ýylda welaýatdaky geçirilen jemgyýet sany boýunça 590,000 sany 41,2 göterim adam şäherlerde ýaşaýarlar, galanlary bolsa, obaçy görnüşde 830,000 sany adamdan ybarat bolup obalaryň jemgyýet sanyny döredýärler. Türkmensähranyň Gülüstan welaýatynyň jemgyýet sany tutuşlygyna aýdanymyzda 1mln 425 müň sany jemgyýet bolup durýar.
Gülüstan welaýatynyň oba-hojalyk jemgyeti merkezleşdirilen görnüşde şekil tapypdyr. Esasy şaýoly ýa-da derýanyň uzynlygy ugrynda suw çeşmeleriniň boýa-boý aýlagynda gurulypdyr. Bu ýerde öý gurluşyklarynyň materiallary köplenç ýerli material mümkinçiliklerden ulanylypdyr. Meselem, jeňňellik böleklerdäki obalaryň gurluşyk materialy köplenç agaç bolsa, jülgelik owazislerde toprakdan öndürilýän çyg hem bişen kerpiçlerden peýdalanyp üstüni öňlerde ekez bilen basdyrylan bolsa, häzirki döwürde şifr hem asinkowennyý list (akgalaýy) bilen basdyrylýar. Dag eteklerinde bolsa, köplenç dagdan önýän daşlardan örülip, üstüni çerepiske ýa-da beýleki şifrlerden peýdalanypdyrlar. Elbetde häzirki döwürde bu oba-etraplar şäher durmuşyna ýakyn bolany sebäpli öýleriň proýekti köplenç şäher görnüşde alnyp barylýar.
Oba-hojalyk jemgyýetiniň girdeýji çeşmeleri dürli görnüşlerden ybarat bolýar. Olaryň esasy bol girdejisi pagta ekerançylygy, ýüpek önümleri, bal ary önümleri we balykçylyk ýaly hojalyk we ekerançylyk işlerden ybarat bolup, haly, halça, palas, kilim we beýleki dokma-dokyn hem kramyka we agaç önümleri bilen meşgullanýarlar.
1355-nji h.ş., 1976-njy milady ýyldaky şäherlerde ýaşaýan ýomut we gökleňlere degişli statistikasy boýunça türkmenleriň erkek adamlary 19-25 we 30-34 ýasly toparlar ykdysady taýdan işjeň, türkmen aýal-maşgalalary bolsa, 19-15 we 20-24 ýaşly toparlary iş önümlerine gatnaşypdyrlar. Elbetde türkmen zenan maşgalalary entäk ýaşaýyşynyň bütin dowamynda ýaşlykdan başlap haly, keçe hem sagym we beýleki dürli içeri we daşary işler bilen meşgullanýarlar. Elbetde häzirki wagtda şeýle statistika has takyk diýip bolmaýar.[ ] 12
Häzirki döwürde dünýä boýunça şäherçilik medeniýeti täze sistemada hem-de oba-şaher aragatnaşyklarynyň ýygylaşmagy we jemgyýetçilikde asuda hem rahat ýaşaýyşlaryň talaby sebäp bolup maldarçylyk üstünde göçme-gonma jemgyýetçilik has az görnüşde alynyp barylýar. Olar esasan mal-sürüleri ýaýlak-gyşlak etmek üçin ýylyň belli pasyllarynda sürülari goýberilýän ýerleri üýtgetýärler.
Bu jemgyýet Gülüstan welaýaty boýunça has azalypdyr. Olar welaýat boýunça jemgyýet sanynyň 5% göterimini öz içine alýar. Olar köplenç Kümmetkowus, Kümüşdepe we Minudeşt şäherlerine degişlilikde, dürli dürli bolup durýarlar.
Oňki döwürlerde ýagny 18-19 asyrlarda “Türkmenleriň maldarçylyk ykdysadyýeti esasan öz giň häsiýeti bilen özleşipdir. Sürüler stepleriň öri meýdanlarynda, martalarda we Hywa, Buhara hanlyklarynyň wakf edilen ýerlerinde bakylypdyr.”[ ] 13
“ Çarwa türkmenler köplenç at, sygyr, goýun we düýe bakypdyrlar.”[ ] 14
Olar öz gerekli mukdaryndan köp ýokary hilli peýnir, sary ýag, süýt, ýüň ýaly önümleri öndüripdirler. Mysal üçin, bir ortaça ýagdaýly türkmen maşgalasy 300-500 sana çenli sygyr we goýun hem birnäçe düýe, at saklapdyrlar. Käbirleri 1000-den gowurak mal eýesi bolupdyrlar.”[ ] 15
Häzirki döwürde bu jemgyýet umuman üç topara bolünýär:
Göçme-gonma maşgalalar: Bu maşgalalar ýylyň bütin dowamynda mal sürüleri bilen bilelikde göçüp-gonup gezýärler. Olaryň esasy girdeýjisi maldarçylykdan önýär.
1. Ýarym göç taýpalar: Bu toparlaryň içeri maşgalasy belli bir mekanda mesken tutup özleri bolsa, ýaýlak-gyşlak hereketlerde bolýarlar. Olaryň hem esasy girdeýjisi maldarçylyk bilen bagly bolup durýar.
2. Süri mal dolanşyklar: Süri mal dolandyrýan toparlaryň içeri maşgalasy oturumly ýaşap, özleri bolsa, ýylyň yssy aýlarynda sürüleri bilen ýaýlaklarda geçirýärler. Süri mal dolanşyklaryndaky esasy girdeýjileri daýhançylyk hem maldarçylyk bilen baglanşyklydyr.
Türkmensähranyň Gülüstan welaýaty allatagallanyň beren naz-nygmatyndan bol-elin paýa eýe bolupdyr. Şunluk bilen welaýatyň 430 müň gekdar meýdany Eýranyň demirgazyk jeňňellikleriniň 24% göterimi hem bu welaýatyň bütin meýdany boýunça 20%-ni öz içine alypdyr. Bu tokaýlyklar gür hem ýarym gür we bag-bakçaly martalardan ybarat bolup, has giň gerim alyp, günbatara Gelugah oazislerinden gündogara, welaýatyň Güllidag ülkelerine çenli ýaýylyp gidýär. Günbatar bölümi ygally jeňňeller, merkezi bölümi ýarym ygally we gündogar bölümi hem beýiklikleri ýarym gurak jeňňellerden bürençeklenipdir.
Bu jeňňeller dürlilik we hili babatda, ýokary ähmiýetde durýarlar. Sebäbi olaryň 66% göterimi söwda dolanşykdaky jeňňeller we galanlary bolsa, täzeden ekilen we goragda duran tokaýlardan ybarat bolýar. Şonuň üçin welaýat boýunça senagat agaçlaryň önüm möçberi has ýokarydyr.
Welaýatyň jeňňelleriniň ösüşleri deňiz gyralarynyň 300 metr ýokarylygyndan başlanyp Elburs daglyklarynyň 2500 metr beýikliklerine çenli dowam edýär. Dag beýiklikleriň dürli ýerlerinde temperatura boýunça gar-ýagyşlar we dagyň dikligi sebäpli jeňňel bürençeklerinde dürli ýygy baglar göze ilýär. “ Dagyň pesiräk ýerlerinde ýagny dag eteklerine ýakyn bilinde ýaýraň ýaprakly we gür baglar, beýikligiň 2500 metre ýakynlygynda selçeň görnüşde iňňe (igne) ýaprakly baglar görünýär.
Umuman Türkmensährada injir, nar, serwi, sosna, arça, pyndyk, tudana(tut), böwürslen, garaagaç, çynar, hoz, alma, şetdaly, ýabany armyt, serçedil, cenawar we hemişegök ýaly daragtlar bitýär .” [ ] 16
Aşakdaky görkezilen tablitsiýada welaýat boýunça jeňňelleriň meýdanyndan 1961-nji ýyldan 1996-njy ýyla çenli kemelip gaýdýar. Häzirki wagtda bütin duran jeňňellerden diňe 250000 gektar ýagny 66% göterimi söwda dolanşykdaky we galanlary bolsa, täzeden ekilen we goralyp durulan jeňňellerden ybarat bolýar.
“Aşakdaky tablitsiýada dürli ýyllar boýunça Gülüstan welaýatynyň
jeňňelleriniň meýdany tabgyrlaýyn üýtgändigini görkezýär :”[ ] 17
Aýdyşlaryna görä, bir gektar jeňňel her ýylda 2,5 tonna kislorot öndürýär. Dünýäniň 60% göterim gerekli kislorody jeňňelleden üpjün bolýar. Emma dünýäde ýer ýüzüniň jeňňelleriniň sanynyň ösmegi sebäpli we hetdenaşa marta-jeňňelleri bikanun we nädogry ulanylmagy sebäpli ýeriň gök bürençekleri wagtyň geçmegi bilen kemelip ,al-ýaşyl ösüp duran janly tebigat, çöl biýabanlyga öwrülýär .
Häzirki çöl bolup görünýän kem hasyl ýerler, adamzadyň tebigata dahylly bolmadyk döwründe gür jeňňellikleriň bürençeginde bolup, ýa-da bolmanynda ösümlik bürençegini kabul etmäge taýyn toprak bolandyklary mälim bir zatdyr . Şonuň üçin Gülüstan welaýatynyň merkezi Gürgen şäheristanynda “ Jeňňel we Tebigy Çeşmeler “ atly instituty açylyp şu ügurlarda okuwçy kabul edip iş alyp barýarlar.
Martalar hem jeňňel bürençekleri, ylahy nygmatlarynyň biri hökmünde, halkyň erkimde mugtyna goýulan möhüm tebigy çeşmeleriň biridir. Adamlar ondan bir bölek gerekli ätýäçliklerini üpjün etmek üçin peýdalanýarlar. Marta meýdanlar tebigatd ekologiýanyň arassalygyny üpjün etmekde hem-de topragyň güýçden düşmeginiň öňüni almakda ýokary ähmiýete eýedir .
Umuman aýdylanda, ähli ösümlikleri öz tebigy göwresinde ösdürýän topraklara “Tebigy ömür“ -diýilip atlandyrylýar. Marta meýdanlary, ýurdyň ykdysadyýetinde esasy roly bar. Öňki döwürlerde Gülüstanyň ösümlik bürençegi has ýokary derejede bolup, onuň martalaryndaky ösýän ösümlikleriniň miniral goşundyklary boýunça Eýranyň ýokary hili gyşlak meýdanlarynyň biri hasaplanypdyr. “ Ýurdyň Tebigy Çeşmeleri” adyndaky baş edarasynyň berýän soňky statistikasy esasynda, Türkmensähranyň Gülüstan welaýaty boýunça 1332000 gektar marta meýdanlary bar. Şol mukdardan 13% göterim ýokary hili martalar, 21% göterim ortaça hili martalar, 66% göterimi bolsa, pes önümli martalardan ybarat bolýar.
Welaýatyň bütin geografikasynyň tebigy martalar geografiasy boýunça martalar ýaýlakly, gyşlakly we orta oturum böleklere bölünipdir. Ýaýlak martalary beýikliklerde ýerleşip howanyň sowuklygy sebäpli her ýyl diňe bir-näçe aý, sürüleri oňa göýberýärler. Bu martalar welaýatyň ýokary hili martalaryndan hasaplanýar. Ýaýlak martalaryň meýdany welaýatyň bütin öri meýdanlary boýunça 19% göterimini öz içine alýar. Onda her gektar boýunça 290 kilogram guradylan bede hasyly önýär. Welaýatyň bütin öri meýdanlary boýunça 56% göterimi gyşlak martalary bolup, köplenç Gürgen we Kümmetkowus ülkeleriniň demirgazygy, serhet boýlarynda ýerleşip, pes önümli marta meýdanlarynyň hataryna girýär. Ýerli hem gelmişek maldarlar öz sürülerini hemişelik bu martalara goýberýärler. Orta oturym martalary Mýanbent çäklerinde ýerleşip, welaýat boýunça 25% göterimini öz içine alýar. Ol köplenç bagly-bakçaly martalardan ybarat bolýar.
Gülüsran welaýatynyň marta meydanlarynyň ösümlük bürençegi köplenç step hili ösümliklerden ybarat bolup çyratan, düýetiken, şagalbüzen, ýylgyn, ýandak, çakyrtiken, gyrkbogun, gulan, ýawşan, dermene, çaýyr, galgan, ýorunja, ýelmik, atýüwrik, selme, semizje, meleke, bozagan we ş.m. ýaly otlar tebigatyň häsýeti boýunça emele gelýär. Martalarda, martalara daýanyp saklanylýan mallar 2500,000, mal toplumlardan ybarat bolup, ilatyň esli bölegini maldarçylyk işi bilen meşgullandyrýar.
Horasanýň demirgazyk aşayýr(çarwa) kürtlerinden ýylda 1600 içeri maşgala Gülüstan welaýatynyň demirgazyk gyşlyklaryna gelip martalardan peýdalanýandyklaryny bellemek gerek .
Arzan baha bilen mynasyp hili iým otlary öndürmek maldarçylygyň bähbidine bolup, ikinji bir tarapdan mal önümleriniň artmagy bu ülkedäki martalara talaba laýyk netijeleriniň biri bolup durýar. Adamlar göni ýa-da gönidäl ýagdaýda-da martalara bagly bolup durýar. Marta önümlere degişli senagatlardaky iş dolanşyklaryndan başgada bir topar adamlar martalara göni daýanmagy bilen durmuş güzeranlaryny geçirýärler.
Soňky döwürlerde martalary nädogry ulanmaklygyň dowamynda olaryň gurak çöllüge öwrülmegine tarap barýar. Martalary çöllüge tarap öwürýän birinji sebäp mallaryň hetdenaşa köpelmegi hem olaryň martalarda köp otlamagy diýip ýatlaýarlar. Gülüstan welaýatynda martalaryň üpjün ediş göwrümi bilen sürüleriň sanynyň näsazlygy martalaryň bozulmagynyň esasy sebäpleriniň biri diýlip hasap edilýär.
Welaýat boýunça maldarlyk hem martadarlygyň dogry düzgünde däldigi, hetdenaşa möwsümdäl döwürlerde otlamak, ýangyç üpjün etmek üçin martalaryň otlaryny düýpgöter ýolmak we martalary kemhasylly düme ekiş meýdanlara öwürmek ýaly sebäpler martalaryň ýoýulmagyna serenjamlaşýar. Beýle bozulmagyň tizligi şeýle çalt barýar, hatda oňa degişli jogapkär guramalaryň alyp barýan çäreleri hem onuň öňüni alyp bilmeýärler. Ýokardaky ýatlanan sebäplerden başga hem jemgyýetiň sanynyň köpelmegi, ülkäniň senagatçylyga tarap gidişi we territoriýanyň howasynyň kömürturşygazlarynyň artmagy ýaly elementler martalaryň tebigy düzgünlerini bozýar.
Eýranyň beýleki nokatlarynda bolşy ýaly, Gülüstan welaýatynda çöl beýabançylyk ýok, ýöne bu welaýatyň demirgazyk böleginde günbatarda Hazar deňziniň kenar ýakalaryndan gündogardaky Horasan welaýatynyň serhedine çenli Etrek bilen Gürgen derýalarynyň iki aralygynda ýarym çöllük ýere gözüň düşýär.
Bu oazisiň meýdany 777 müň gektara barabar bolup, onuň 78 göterimini öri we galyndyklary, 10 göterimini ekerançylyk meýdanlary, başga 10 göterimini kölçe batgalyklary we galan 2 göterimini depeler we daşlyk ýerler tutýar. Bu jülge deňiz suw ýüzlüginiň möçberinden Kümüşdepäniň düzlüginde pesinden 22 metr we gündogar-demirgazyk beýikliklerinde bolsa, 1430 metre barabar bolýar. Bu ýarym çöllügiň 70 göterimi ortadeňiz howa-suw şertinde durup, yssy we gurak tomuslary hem 150-300 millimetr bir ýyllyk ýagyş möçberi bilen maýyl gyşlary bar. Galan 30 göterimini bolsa, oazisiň günbatar çäklerinde ýarym gurak howa-suw şertleri döredýär.
Bu terretoriýadan temperaturanyň ýokarylygyndan öteri, Hazar deňziniň beýleki günorta kenar ýakalaryna garanyňda ýagyşyň möçberi örän az hem ýeriň bugaryş we şorluk mukdary beýleki nokatlardan köpelip gidýär. Beýle şert ot bürençeginiň pes derejede bolmagyna sebäp bolýar.
Bu terretoriýanyň ösümlik bürençegi ýarym çöllük step görnüşdäki otlary dürli hilleri mysal üçin, düýetikin, ýylgynmy-çyratan, ýannak, gyzylýygryk, şorçaýyr,... ýaly otlar ösýär. Bu oazisiň topragynyň hili bolsa, duz galkyndyryjy şor we batgalyklardan galan takyr toprakdan ybarat bolýar. ... Dowamy
------------ Çykgytlar we Edebýat:


text:
Birinjiden, olar bedeni güýçlendirýär, durmuşdaky her hili ýagdaýlara we kynçylyklara döz gelmäge ýardam edýär. Yzygiderli türgenleşýän adam sagdyn we berk bedenli bolýar. Mysal üçin, lifte münmegi endik edinen adam basgançaklardan ýokary galsa, onuň demi-demine ýetmez, ýürek urşy çaltlanar, tiz ýadar. Eger-de, köplenç pyýada gezýän bolsaňyz, onda size basgançaklara galmak kyn düşmez.
Ikinjiden, bedenterbiýe we sport myşsalarymyzy, gan aýlanyş ulgamyny, güýjümizi, bedeniň çydamlylygyny güýçlendirýär. Adamyň kesellere garşy durnuklylygyna, saglygyna oňyn täsir edýär. Aýratyn-da, ol ýüregiň işleýşine oňyn täsir edýär, ol bolsa adamyň güýjüne we myşsalaryň ösüşine baglydyr. Aslynda, ýüregiň özi-de myşsa bolup, ony hem yzygiderli türgenleşdirmek gerek.
Üçünjiden, bedenterbiýe we sport akyl zähmeti bilen meşgullanýan adamlara-da, fiziki zähmet çekýänlere-de peýdalydyr. Olaryň birinjisi, uzak wagtlap oturyp, az hereketli işleýän adamlaryň süňňi we oňurgasy dürli derejeli näsazlyklara sezewar bolýar, bedeniň alyş-çalyş düzgünleri bozuýar, netijede kesel döräp başlaýar. Bedenterbiýe we sport bilen yzygiderli meşgullanýan adamlaryň hemişe keýpi çag bolýar.
Bedenterbiýe we sporta bolan höwes çagalykda başlap, ömürboýy dowam etmelidir we nesilden-nesle geçmelidir. Iň bolmanda, her gün özüňiz üçin amatly wagta bary-ýogy 15 minut maşk etmek adaty endige öwrülmelidir. Has gowusy, köplenç hereketde bolmaga çalşyň. Köpräk hereket edeniňizde, bedenterbiýäniň we sportuň size nähili oňyn täsir edýändigini duýarsyňyz.
Saglygyňyzy berkitmek we goramak, esasan, özüňize baglydyr. Şunda bedenterbiýäniň we sportuň ähmiýeti örän uludyr. Bedenterbiýe we sport bilen yzygiderli meşgullansaňyz, hemişe janyňyz sag, işjeňligiňiz ýokary bolar.
06 марта 2013
Adamzadyň sagdyn ýaşamaklygy üçin iň gerekli zatlaryň biri hem sport bilen meşgullanmakdyr, ýöne näme üçin adamlar soňky wagtlada sport bilen kän meşgullanmaýarlar. Her bir adam sagdyn uzak ýaşamaklygy arzuw edýändir ýöne sporta bolan höwesiniň artmagyny arzuwlamaýan adan hem bar. Beren maglumatlaryňyza sag boluň! Iň esasy, sportyň ýeňil usuly köpräk piýada gezmelemeli.
06 марта 2013
Hormatly agzalar sportyň ýene-de bir aňsat görnüşi awtoulagly adamlar awtoulagynyň dergine tigir köpräk sürse , awtoulagy ýoklar bolsa tigirde ýa-da piýada gezmelese, jan saglygyny gowulandyrar.
06 марта 2013
karoce proteına dovam daray turkmennnnnnnnn


text:
Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahaty 9-njy oktýabrda geçiriler
Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahaty 2017-nji ýylyň 9-njy oktýabrda Ahal welaýatynyň Ak Bugdaý etrabynda geçiriler.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaşulular maslahatyny çagyrmak baradaky Permanga gol çekdi.
Ýaşulular maslahaty türkmen jemgyýetiniň demokratik ýörelgelerine hem-de däp-dessurlaryna laýyklykda, şeýle hem ýaşulularyň baý durmuş tejribesini halkymyzyň jebisligini pugtalandyrmakdy peýdalanmak, döwlet gurluşynyň möhüm meselelerini bilelikde ara alyp maslahatlaşmak hem-de çözmek maksady bilen çagyrylýar.