text:
2022 jyldan ákimdikter janynan azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyqtary ashylady
NUR-SULTAN. QazAqparat – 2022 jyly bastap ákimdikter janynan azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyqtary ashylyp, jergilikti bıýdjet esebinen qarjylandyrylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Azamattyq qoǵam isteri komıtetiniń tóraǵasy Madııar Qojahmet Aqparat jáne qoǵamdyq damý salasyndaǵy Qoǵamdyq keńestiń otyrysynda aıtty.
«Memleket basshysynyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda qoıylǵan mindetterde mınıstrlikke aýyldy jerlerdegi azamattyq bastamalardy qoldaý tetigin ázirleý tapsyryldy. Bul bastama ákimderdiń tikeleı saılaýyn engizýdiń, jergilikti ózin-ózi basqarýdyń, bıýdjettiń tórtinshi degeıin engizýdiń ózekti jalǵasy bolyp tabylady. Bul sheshimderdiń bári aýyl turǵyndarynyń, ıaǵnı qazaqstandyqtardyń 40 paıyzdan astam halqynyń múddelerine tikeleı baılanysty», - dedi komıtet basshysy.
Onyń aıtýynsha, jergilikti ózin-ózi basqarýdy odan ári jańǵyrtýdyń mańyzdy faktory – azamattyq mádenıetti damytý.
«Bul tańda memleket aýyldaǵy azamattyq bastamalardy shaǵyn grant berý arqyly qoldap jatyr. Jalpy aýyldy jerlerde tirkelgen 12 myńnan astam úkimettik emes uıym bar. Basqa da azamattyq belsendiler shaǵyn grant arqyly óz bastamalaryna qoldaý taba alady. 2019-2021 jyldary bul maqsattarǵa búkil el boıynsha 340 shaǵyn grant bólindi. Osy granttar aıasynda aýyldy jerlerde ár túrli ortalyqtar ashyldy. Onyń ishinde áleýmettik sheberhanalar, az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylarǵa arnalǵan ortalyqtar, bos ýaqyt ótkizetin nysandar, balalar alańdary men sport obektileri, onyń ishinde múmkindigi shekteýli adamdarǵa arnalǵan sportzaldar, qart adamdarǵa arnalǵan salaýatty ómir salty úıirmeleri jáne taǵy basqa ortalyqtar ashyldy», - degen mınıstrlik ókili aýyldaǵy bastamalardy qoldaýmen budan bylaı jergilikti ákimdikter de aınalysatynyn atady. Ol úshin olardyń janynan arnaıy ortalyqtar ashylmaq.
«Aýyldaǵy azamattyq bastamany qoldaýǵa arnalǵan osyndaı jobalar kelesi jyly da josparlanǵan. Aýyldy jerelerdegi qoǵamdyq bastamalardy keńinen qamtýǵa bul jetkiliksiz. Osyǵan baılanysty ákimdikterdi osy protsesterge tartý tartý boıynsha belsendi jumys júrgizizilip jatyr. Qazirgi tańda jergilikti ákimdiktermen kelissózdar júrgizilip, kelesi jylǵa olardyń bıýdjetteri arqyly azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy jumysyn bastaǵaly otyr», - dedi Madııar Qojahmet.


c: text/html

text:
Owganystanyň demirgazygynda partlama boldy
Owganystanyň demirgazygyndaky Balh welaýatynyň Şolgere etrabynda bolan partlamada 6 adam ýogaldy
Şolgere etrabynyň Içeri işler müdüri Saýed Nader etrabyň Koç Kyzyl obasynda ýoluň gyrasyna ýerleşdirilen bombanyň asuda ilaty daşaýan ulagyň geçýän mahalynda partladylandygyny habar berdi.
Hüjümde asuda ilatdan 6 adamyň ýogalandygyny aýdan Nader, 7 adamyň bolsa ýaralanandygyny beýan etdi.
Hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne alan tarap ýok.
Degişli Habarlar
BioNTech Sanjymynyň 3-nji Dozasy 95,6 Göterim Netije Berdi
Amerikanyň “Pfizer” we Germaniýanyň “BioNTech” firmalarynyň bilelikde öndüren sanjymynyň 3-nji dozasynyň 95,6 göterim netije berendigi mälim edildi.
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Zemzem
Zemzem suwy adaty suwdan has ýokumlydyr. Onuň düzümi minerala juda baýdyr.
Zemzem suwunyň nireden gelýändigi häzirki tehnologiýa mälim däldir.
Zemzem suwunyň çykýan ýeriniň töwereginde hiç hili guýy ýokdur. Ol deňizden 80 kilometr uzakda ýerleşýär. Bu şertlerde Zemzem suwy deňizden ýa-da başga bir guýydan gelmeýär.
Zemzem suwuny içen adam hem açlygyny hem suwsuzlygyny gandyrýar.
Zemzem suwy bary-ýogy 1,73 metr çuňlukdaky guýydan çykýar.
Bütindünýä Saglyk guramasynyň hasabatyna görä, Zemzem suwy dünýädäki arassa suwlaryň hataryna girýär.
Amerikada geçirilen barlaglaryň netijelerine görä, düzüminde mikroorganizm we bakteriýa bolmadyk ýeke-täk suw Zemzem suwudyr.
http://turkmen.wap.ug[permanent dead link] saýtyndan göçürilip alyndy.


text:
Tadiç Owkara, gündogar Horwatiýanyň Wukowar şäheriniň golaýyndaky doganlyk mazaryna sapar edýän ilkinji serb lideridir.
1991-nji ýyl bu ýerde ýugoslaw goşuny tarapyndan ýardam berlen serb pitneçileri 260 çemesi horwaty gyrgyna beripdi.
Tadiç Owkar ýadygärliginiň eteginde gül çemenini goýup, özüniň pidalara baş egmäge we ýene bir gezek ötünç we gynanç bildirmäge gelenini aýtdy.
Tadiçiň saparyna Ýewropa Bileleşigine agza bolmaga çalyşýan iki ýurduň arasyndaky ýaraşygyň simwoliki ädimi hökmünde garalýar.


text:
2020-nji ýylyň giriş möwsümi başlandy, şu ýyl onuň birnäçe aýratynlyklary bar.
Onuň möhüm aýratynlygy – ýokary okuw mekdepleriniň we orta hünär
mekdepleriniň teklip edýän hünärleriniň sany has-da artdy, bu bolsa ýurduň
ösüşiniň innowasion ugruny, bilim ulgamyndaky döwrebaplaşdyrmak we
diwersikasiýalaşdyrmak işlerini aýdyň görkezýär, çünki adamyň intellektual
ösüşine maýa goýumy – döwletiň we jemgyýetiň depginli ösüşine maýa
goýmakdyr.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş instituty taýýarlygyň täze ugurlary
babatda öňde barýar, munuň özi çalt ösýän sanly ulgam bilen baglanşyklydyr. Täze
hünärleriň arasynda – bank işi we pul dolanşygy; maliýe bazarlary we sanly
ykdysadyýetde maliýe howpsuzlygy; söwdada we logistikada sanly tehnologiýalar;
maglumat ulgamlary we tehnologiýalary (ykdysdadyýetde we dolandyryşda);
kompýuter ulgamynyň programma üpjünçiligi ýaly hünärler bar. Türkmen döwlet
maliýe instituty halkara maliýe ugrundan bakalawrlary taýýarlap başlar.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde rus dili we edebiýaty
boýunça hünärmenleri taýýarlarlamak gaýtadan dikeldildi.
Ýurduň OST-nyň ösüşiniň esasy ugurlary we daşky gurşawy goramaga hem-de
tebigatdan rejeli peýdalanmaga berilýän üns Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde
bakalawrlary taýýarlamagyň täze ugurlaryny görkezýär, bu ýerde şu ýyldan başlap,
ýyladyşhana hojalygy, senagat balykçylygy, agroekologiýa, şeýle hem kinologiýa
ulgamlarynda geljegi uly hünärleri edinip bolar.
D. Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda italýan dili öwrenilip
başlanylar, rus we iňlis filologiýasy babatda bakalawriatyň maksatnamasyna
terjimeçilik işi hem goşuldy. Iňlis dilini erkin bilýän dalaşgärler magistr derejesini
almak üçin daşary ýurt dillerini okatmagyň usulýetini öwrenip başlarlar.
Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetinde bakalawriat
maksatnamasyny geçip, mikrobiologiýa; tehnologiýa işewürligi; filologiýa (tehniki
iňlis dili we ýapon dili) ýaly ugurlarda islegli hünärmenler bolup bolar.
Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalry instituty täze ugurlaryň dördüsini teklip
edýär, olaryň üçüsi: demir ýollaryň hereket edýän düzümi; portlaryň we ulag
menzilleriniň ýükleýiş-düşüriş enjamlarynyň ulanylyşy; ýerüsti ulag-tehnologik
serişdeleri ugurlary ulag-logistika ulgamynda hünärmenleri taýýarlamaga
gönükdirilendir. Ýene bir täze hünär—landşaft dizaýny hünäri ýurtda
ýaýbaňlandyrylan uly möçberli şähergurluşyk maksatnamasy, döredilýän
binagärlik gurşawynyň we ýaşyl bezegiň sazlaşdyrlymagynyň zerurlygy, ýaşaýyş
üçin amatly gurşawy döretmek jähtinden möhümdir.
Ýurduň sebitlerinde ýerleşýän ýokary okuw mekdeplerinde hem hünär
taýýarlygynyň sanawy artdyryldy. Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet
mugallymçylyk institutynda (Türkmenabat şäheri) pars we nemes dilleri, şeýle
hem bedenterbiýe ugrundan ýokary bilim almaga mümkinçilik döredi. Türkmen
döwlet energetika institutynda (Mary şäheri) menejment ulgamynda; maglumat
howpsuzlygy; infokommunikasion tehnologiýalar we aragatnaşyk ulgamlary;
elektroenergenika we elektrotehnika ugurlary boýunça bakalawrlary taýýarlap
başlarlar. Türkmen oba hojalyk institutynda bolsa (Daşoguz şäheri)
awtomatlaşdyrmak we dolandyrmak; maglumat ulgamlary we tehnologiýalary
hünärlerinden bakalawr derejesini alyp bolar.
Türkmen döwlet medeniýet institutynda art-menejment, şeýle hem operatorçylyk
işi we montažyň režissurasy ulgamlarynda bakalawrlar taýýarlanylyp başlanar.
Ýurduň ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärlleriň 32-si girizildi.
Döwrebaplaşdyrmak işi orta hünär mekdeplerini-de öz içine aldy. Mysal üçin,
«Türkmenhowaýollary» agentliginiň howa ulaglarynyň işgärlerini taýýaraýan
Mekdebi dolandyryş we logistika ulgamynda hünärmenleri taýýarlar.
«Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň Türkmenabatdaky derýaçylyk orta
mekdebinde maglumaty goramagyň howpsuzlygy, şeýle hem elektrik üpjünçiligi
boýunça hünär edinip bolar.
«Türkmennebit» Döwlet konserniniň Balkanabat nebitçilik orta hünär mekdebinde
we «Türkmengaz» Döwlet konserniniň Mary nebitgaz orta hünär mekdebinde
bilimiň taze ugurlarynyň esasynda iň täze maglumatlar ulgamlary we sanly
tehnologiýalar öwrenilýar.
Türkmen döwlet medeniýet we sungat mekdebiniň okuwçylary grimçi hünäriniň
syrlaryny öwrenerler, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň türkmen
döwlet ýörite çeperçilik mekdebinde bolsa sahna bezegi we agajy çeper bezemek
ugurlary boýunça hünärmenler taýýarlanylar. Umuman, hünär mekdepleriniň 7-
sinde täze ugurlaryň 14-si girizildi.


text:
“Origami” – ýapon diliniň “oru” (eplemek) we “kami” (kagyz) sözlerinden düzülip, “eplenen kagyz” manyny aňladýar. Ol şekil ýasamak sungatydyr. Munda gaýçy, ýelim ulanmazdan, diňe kagyzyň…View More Origami näme?
Tag: şekil
Peru çölünde 2000 ýyllyk äpet pişigiň şekili tapyldy
Perudaky Nazka çölünde pişik şekiliniň çyzgysy tapyldy. Bu pişik şekiliniň ululygy 37 metr. Adamzat taryhynyň dowamynda pişiklere hemişe gyzyklanma bolupdy. Bu gyzyklanma käwagt gowy, käwagt…View More Peru çölünde 2000 ýyllyk äpet pişigiň şekili tapyldy
Näme üçin “V” şekilinde uçýarlar?
Güýz aýlarynda asmana seredenimizde uçup barýan göçegçi guşlaryň “V” şekilini emele getirendigini görýäris. Alymlar bu meseläniň üstünde köp barlag geçirdiler. Täze geçirilen barlaglar guşlaryň ganat…View More Näme üçin “V” şekilinde uçýarlar?


text:
Almatydaǵy jańa zaýyt jylyna 100 myń tonna joǵary sapaly bolat qubyr shyǵarady
ALMATY. QazAqparat - 2020 jyldyń ekinshi toqsanynda Almaty qalasynyń Alataý aýdanynyń ındýstrııalyq aımaǵynda «Úlken dıametrli dánekerlengen bolat qubyrlaryn shyǵaratyn zaýyt qurylysy» jobasyn iske qosý josparlanyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qurylys alańynyń jalpy aýmaǵy- 18,3 gektar. Joǵary tehnologııalyq zaýyt qurylysy Qazaqstanǵa ákelinetin qubyr ónimderiniń 70% ımportyn almastyrýǵa múmkindik beredi.
Jobany júzege asyrý úshin «Asia Steel Pipe Corporation» Qazaqstan-Qytaı birlesken kásiporny quryldy. Investıtsııanyń jalpy somasy 33 mlrd teńgeden asady. Atalmysh joba 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq ındýstrııalandyrý kartasyna engizilgen. Sondaı-aq «Bir beldeý, bir jol» baǵdarlamasy aıasynda QHR men QR arasyndaǵy negizgi jobalar tizimine kiredi.
Aıta ketý kerek, qubyr zaýyty ornalasatyn jer retinde Almaty qalasy logıstıka jáne bolat oramynyń negizgi jetkizýshisi – Batys Qytaıdaǵy metallýrgııalyq zaýyttarǵa jaqyn bolǵany úshin tańdap alynǵan.
Otandyq zaýyt jyl saıyn 100 myń tonnaǵa deıin joǵary sapaly qubyr ónimderin shyǵarady dep josparlanýda. Aldaǵy ýaqytta óndiristi 150 myń tonnaǵa deıin keńeıtý kózdelip otyr. Birinshi jeli spıraldy qubyrlar shyǵarady. Keıin úlken dıametrli tik jikti qubyrlar jelisin iske qosý kózdelgen.
Zaýytta dıametri 355 mm-den 1420 mm-ge deıin, uzyndyǵy 8 m-den 12,5 m-ge deıin qubyr ónimderin shyǵarý kózdelgen. Qubyrlardy óndirý kezinde beriktigi joǵary X80, H100 sanatyndaǵy bolat qoldanylady. Al qubyr qabyrǵasynyń qalyńdyǵy 6,4 mm-den 25,4 mm-ge deıin bolady.
Bul dánekerlenetin qubyrlar munaıdy, gazdy, sýdy jáne munaı ónimderin tasymaldaýǵa, sondaı-aq taý-ken, qurylys, hımııalyq ónerkásip, energetıka salalarynda paıdalanýǵa arnalǵan. Osylaısha jańa zaýyt ishki naryq pen taıaý shet elderdi sapaly qubyr ónimderimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Sonymen qatar, kásiporynda 300-den astam turaqty jumys orny qurylady.
Dánekerlengen bolat qubyrlaryn shyǵaratyn zaýyt jobasyn júzege asyrý QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev pen QHR Tóraǵasy Sı Tszınpınniń 2014 jylǵy kezdesýiniń qorytyndysy boıynsha múmkin boldy. Sol kezdesýde «QazMunaıGaz»UK« AQ men CNPC arasynda munaı-gaz salasyndaǵy keshendi strategııalyq yntymaqtastyq baǵdarlamasyna qol qoıyldy.
- Almatydaǵy krematorııdiń qurylysy bıyl aıaqtalady
- UQQ Almatyda eki iri esirtki tobyn anyqtady
- Bıyl Almatyda qısaıǵan 10 kópqabatty úıdiń irgetasy nyǵaıtyldy
- Almatylyqtardy 30 mln teńgege aldaǵan alaıaq qamaýǵa alyndy
- Almatydaǵy oqýshylar tóbelesi: Jaraqat alǵan 2 balanyń bireýiniń jaǵdaıy aýyr
- Almatyda qurylysshylar qubyrdy zaqymdap, úılerdi sýsyz qaldyrdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
ABORT – KANUNY, HOWPSUZ WE SEÝREK BOLMALYDYR.
Abort – bu emeli usullaryň kömegi bilen ýatgydaky çagany aýyrmadyr.
Abort – kanuny, howpsuz we seýrek bolmalydyr!
Abort kanun taýdan kepillendirilmeli. Jemgyýetde abortyň kanun taýdan elýeter bolmagy we jynslaryň arasyndaky deňsizlik, zyýanly däp-dessurlar we dini düşünjeler bilen arabaglanşykly bolýar. Aborta çäklendirmäniň girizilmegi jemgyýetde jynslaryň deňsizliginiň döremegine, aýal-gyzlarynyň hukuklarynyň ýoýulmagyna goşant goşýar. Bütindünýä Saglygy Goraýyş guramasynyň geçiren seljermelerine görä, abortyň rugsat edilen we rugsat edilmeýän ýurtlary deňeşdirilende, olaryň ikisinde hem abort etdirmegi ýüregine düwen aýalyň aborty etdirmek ähtimallygy deň bolup galýlar. Aborta girizilen çäklendirilmeler we gadagançylyklar abort etdirýan aýallaryň sanyna täsir edenok.
Howpsuz abort. Abort geçirýän lukmanyň ýeterlik derejede hünärmenlik ukyby bolanda we arassaçylyk taýdan lukmançylyk talaplary doly berjaý edilende ol howpsuz abort bolýandyr. Abortyň rugsat edilýän möhletiniň çäklendirilmegi kynçylyk döredýär, aýaly kemsidýär we ony ýöriteleşdirilen lukmançylyk kömegini almak hukugyndan mahrum edýär.
Seýrek geçirilmeli abort. Halkara tejribe, "seýreklik" statistiki sanlara abortyň elýeterlik möhleti çäklendirliip ýetilende jemgyýetdäki her bir aýalyň saglygyna howp salýandygyny we aborty geçirmek üçin "başga ýollaryň" gözlenýändigini görkezýär. Döwrebap jynsy terbiýe, ýetginjeklere we ýaş adamlara niýetlenilen maşgalany meýilleşdirmek babatdaky bilim, abort baradaky bilim, kanunlaşdyrylan, howpsuz abort, elýeter kontrasepsiýa serişdeleri, döwrebap reproduktiw hyzmatlary ýaly çäreler abortyň öňüni almakda uly netije berýär we onuň sanyny jemgyýetde azaldýar.
Saglyk redaksiýasy
SAGLYGYŇ DÖREDEN MAGLUMATLARY
(makalalar ýörite Saglyk.org üçin türkmen dilinde işlenilip düzüldi)
- 2494 gezek okalan


text:
Waka şaýat bolan Dörtgüliň ýaşaýjysynyň sözlerine görä, Dörtgüliň “Bagýap” hojalygyndaky nomer 32-nji mekdebinde tam süpüriji bolup işleýän aýal iş hakynyň plastik kartoçka geçirilýändigine närazylyk bildirip we jaý salmaga ýer sorap, Dörtgüliň häkimligine barypdyr.
Waka şaýadyň sözlerine görä, etrap häkimi tarapyndan binadan kowlup çykarylan aýal häkimligiň binasynyň önünde özüni otlapdyr: “Etrap häkimi oňa “Meniň ýanyma her gün seniň ýaly müň adam gelýär. Saňa jaýy kakaň alyp bersin!” diýip, ony kabinetinden çykaryp kowupdyr. “Men mekdepde işleýärin. Iş hakymy plastik kartoçka geçirdiler. Jübimde ýekeje köpük hem pulum ýok” diýse, häkim: “Bar, arzyňy kime aýtsaň, şoňa aýt” diýipdir. Onda aýal: “Men özümi otlaryn” diýse, häkim: “Bileniňi et!” diýipdir”.
Bu wakany Dörtgül etrabynyň polisiýa bölüminiň işgäri hem tassyklady. “Bir aýal özüni oda berdi. Emma onuň sebäpleri anyk däl. Derňew işleri dowam edýär. Aýal wakanyň bolan ýerinde öldi” diýip, Dörtgüliň polisiýa bölüminiň işgäri aýtdy.
Adamsy gahar etdi
Merhumyň Orsýete gazanç etmäge giden adamsy bolan wakany eşidip, gaýdyp gelipdir. Ol aýalynyň işlän mekdebine baryp, mekdebiň direktorynyň okuw bölüminiň müdirini we ýene-de 20 okuwçyny girew alypdyr.
“Ol mekdebiň okuw bölüminiň müdirini aw tüpeňinden atyp ýaralapdyr. Ony duruzmaga çalşan öz aýal doganyny-da atyp ýaralapdyr. Soňra OMON-çylar gelip, ony aýagyndan atyp tutup, alyp gitdiler” diýip, Dörtgüliň ýaşaýjysy aýtdy.
Onuň sözlerine görä, 300-400 töweregi milisiýa işgäri, 8 sagadyň dowamynda adamlary çykarman Gutlyýewi ele salmak boýunça operasiýa geçiripdirler. Mekdebiň ikinji etažyndan tüpeňini çykaryp, kim ýakynlaşsa, ataryn diýip, 5-6 gezek howa ok atypdyr. Onuň aýal dogany “Men ony durzaryn” diýip, derwezeden girip ugranda, oňa “Yzyňa gaýt!“ diýip gygyrypdyr. Ol yzyna gaýtmansoň, onuň hem gerdeniniden atypdyr.
Dörtgüliň polisiýa bölüminden alnan maglumata görä, merhumyň adamsy Fahriddin Gutlyýewe garşy Özbegistanyň Jenaýat Kodeksiniň 97-nji maddasy esasynda “bilkastdan adam öldürmek” boýunça jenaýat işi gozgalypdyr.


text:
Parlament Assambleýasynyň prezidenti Ranko Kriwokapiç irlandiýaly senator James Walşyň ýolbaşçylygynda baş parlament agzalaryndan ybarat saýlawlara baha beriji toparyň düzümini kesgitledi. Şeýle-de bu delegasiýa Horwatiýanyň, Italiýanyň, Latwiýanyň, Portugaliýanyň, Şwesiýanyň, Şweýsariýanyň we Orsýetiň parlament wekilleri girýärler.
Ýewropa Bileleşiginiň Parlament agzalary Saýlawlar hem referendumlar boýunça merkezi komissiýadan we saýlaw bäsdeşligine gatnaşýan syýasy partiýalardan maglumat almagy planlaşdyrylýar. Şeýle-de delegasiýa Daşary işler ministrliginiň wekilleri we möhleti dolup, wezipesinden çekilýän parlament agzalary bilen duşuşyklary geçirmegi planlaşdyrylýar.
15-nji dekabrda delegasiýa saýlaw nokatlaryna sapar eder we saýlaw prosesine baha berer.
“ÝHHG-niň Türkmenistana saýlawlar bilen bagly saparlarynyň taryhy uly däl. Şu ýyl ilkinji gezek Parlament Assambleýasy saýlawlara gözegçilik etmek barada açyk çakylyk aldy” diýip, James Walş aýtdy.
“Biz muňa Türkmenistanyň hökümeti tarapyndan ÝHHG-niň Parlament Assambleýasy bilen gatnaşyklary giňeltmäge gyzyklanmanyň alamaty hökmünde garaýarys we bu mümkinçiligi makullaýarys. Biz munuň geljekde dowam etdirilmegine bil baglaýarys” diýip Walş gürrüň berdi.
James Walş delegasiýanyň bahalaryny ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň 13-nji fewralda Wenada geçiriljek gyşky maslahatynda mälim eder.
Parlament Assambleýasynyň delegasiýasy öz işlerini ÝHHG-niň Demokratik institutlary we Adam hukuklary boýunça edarasynyň Türkmenistanda saýlawlara baha beriji missiýasy bilen sazlaşdyrar. Bu topar öz hasabatyny saýlawlardan çak bilen iki aýdan soň ýaýradar.


text:
Bu binanyň öňi polisiýa esgerleriniň hatarlary we awtobuslar tarapyndan baglanypdy. Biraz öň on müňlerçe adam proteste garşy kanuna protest üçin garaşsyzlyk meýdanyna ýygnanypdy.
Bu demonstrasiýa perzident Wiktor Ýanukowiçiň jemgyýetçilik protestlerini çäklendirmek baradaky täze kanuna gol çeken wagtynyň yz ýanyna gabat gelýär.
Habarlarda meýdança ýüz müňden gowrak adamyň toplanandygy we adamlaryň gelmekleriniň dowam edýändigi aýdyldy.
Wideo: Protestçiler polisiýa bilen çaknyşdy
"Protestler zorluksyz bolmaly"
"Biz öz arzuw-isleglerimiziň durmuşa geçmegini diňe protestleriň zorluksyz geçirilmegi üpjün edir biler diýip ynanýarys" diýip, ýüzlenmäniň awtorlary belleýärler.
Ukrainadaky protestleriň çäklendirilmegini öňe sürýän täze kanunyň taslamasy penşenbe güni parlamentden gyssagly ýagdaýda geçirildi. Bu kanun esasynda köpçüliklikleýin ýagdaýda jemygetçilik tertip-düzgünini bozmakda günäli tapylanlara 15 ýyla çenli türme tussaglygy göz öňünde tutulýar.
Mundan başga, täze kanun, Orsýetde bolşy ýaly, eger hökümetden aýry guramalar daşary ýurtlardan maliýe kömegini alsalar, olaryň «daşary ýurt agentleri» diýlip hasaba alynmagyny talap edýär.
Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi bu görlen kanunçylyk çäreleriniň demokratiýa ters gelýändigini aýtdylar.
Ukrainanyň oppozisiýasy Ýanukowiçi «diktatura» gurmak synanyşygynda aýyplaýar.
Analiktikler bu protestleriň Ýanukowiçiň häkimiýetini gowşadana çalym etmeýändigini aýdýarlar.
Häkimiýetdäki dartgynlylyk
Emma Ýanukowiçiň anna güni agşam öz diwanynyň başlygyny işden aýyrmagy, analatikleriň aýtmaklaryna görä, ukrain lideriniň ýakyn töwereginde hem dartgynlyklaryň güýçlenýändigini görkezýär.
Prezidentiň edarasy Serhiý Liowoçkiniň işden boşadylmagynyň sebäbini aýtmady. Liowoçkiniň baryp geçen noýabrda, pitnä garşy polisiýa student protestlerini gazaply dargydanda işden çekilmekçi bolandygy habar berlipdi.
Ýanukowiç noýabr aýynda ÝW bilen ylalaşyga gol çekmekden ýüz öwrenden soň ýurtda 2004-nji ýyldaky «Mämişi rewolýusiýadan» bäri iň uly demonstrasiýalar guralyp, dartgynlylyk ýokary galdy.
Ýanukowiç Kremliň basyşy esasynda ugruny üýtgedendir öýdülýär, sebäbi şondan soň Moskwa Kiýewe maliýe kömegini we arzan gaz berjegini aýtdy.


text:
“Interfax” habar gullugynyň berýän maglumayna görä, Minskde Ukrainanyň we gozgalaňçylaryň wekilleriniň arasynda geçirilen gepleşikleriň netijesinde ok atyşyklary bes etmek barada ylalaşyk baglaşylypdyr. Onuň 5-nji sentýabrda Aşgabat wagty bilen sagat 20:00 güýje girýändigi nygtalýar.
“Interfax” agentligi şahsyýetini anyklaşdyrmadyk bir resmä salgylanyp, “Anna güni sagat 18:00-dan (Kiýew wagty) başlap ok atyşyklary bes etmek baradaky protokola gol goýuldy” diýip ýazýar.
Berilýän maglumata görä, “Protokolda 14 madda, şol sanda hemmetaraplaýyn gözegçilik, ýesirleri alyşmak we beýleki çäreler göz öňünde tutulýar”.
“AFP” habar agentligi Ukrainanyň premýer-ministri Arseniý Ýatsenýugyň sözlerini getirip, onuň ok atyşygy bes etmek baradaky ylalaşygyň ÝB-niň we ABŞ-nyň goldawy bilen durmuşa geçirilmelidigi” baradaky belliklerini getirýär.
Minskdäki gepleşiklerden öň, ýagny 3-nji sentýabrda Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko bilen Russiýanyň prezident Wladimir Putiniň arasynda telefon gepleşigi bolupdy. Söhbetdeşligiň dowamynda 2,600 adamyň ölümine sebäp bolan konflikti soňlamak barada gürrüň edildi.
Bu aralykda NATO-nyň baş sekretary Anders Fogh Rasmussen Ýaranlygyň liderleriniň Russiýanyň ýaýbaňlanyp barýan agressiýasy sebäpli abanaýan howpa gyssagly jogap çärelerini makullandyklaryny mälim etdi.
Rasmussen bu barada 5-nji sentýabrda Walesda Ýaranlygyň geçiren iki günlük sammitiniň çäginde çykyş etdi. Sammitiň dowamynda aglaba gündogar Ukrainadaky konflikt barada gürrüň edildi. Kiýew we NATO Russiýany Ukrainanyň hökümetine garşy söweşýän orsýetparaz separatistlere esger we ok-däri goldawyny ugratmakda aýypladylar.
Rasmussen anna güni eden çykyşynda aýtmagyna görä, ylalaşylan çäreleriň çäginde NATO “Ýaranlygyň gündogar sebitlerinde özüniň dowamly gatnaşygyny saklar”.


text:
Adam hukuklaryny goraýan on sany topar, şol sanda Adam hukuklary boýunça halkara hyzmatdaşlygy, Hýuman Raýts Wotç, Norwegiýanyň Nelsinki komiteti, Adam hukuklary boýunça Helsinki fondy we beýleki guramalar Türkmenistanyň baş prokurory Amanmyrat Hallyýewe açyk hat çap edip, Daşoguzda urlup-enjilen we üstüne kislota guýlan Umyda Jumabaýewa bilen bagly işiň hemme taraplaýyn adalatly derňelmegine çagyrdy.
Adam hukuklaryny goraýan «Türkmen inisiatiwasy» toparynyň 30-njy maýda çap eden fotosuratly habarynda aýdylmagyna görä, Gurbansoltan eje posýologynda ýaşaýan 44 ýaşly pedagog, dört çaganyň enesi Umyda Jumabaýewa 22-nji maýda näbelli adamlaryň hüjümine sezewar bolupdyr.
«Türkmen inisiatiwasynyň» başlygy Farid Tuhbatullin Azatlyk radiosyna bu habary özleriniň iki gün soňra, Türkmenistanda belli hukuk goraýjy Nataliýa Şabuntsyň üsti bilen alandyklaryny aýtdy. Soň bu habar hukuk goraýjy guramanyň ýerli çeşmeleri tarapyndan hem tassyklanypdyr.
«Soňky maglumatlara görä, bu iş boýunça medisina barlagy geçirilipdir, onuň ýüzüne we bedenine 17 prosentli kükürt ergini sepilipdir» diýip, Tuhbatullin Umydanyň bir gözüne has erbet zyýan ýetendigini gürrüň berdi.
Mundanam başga, hukuk goraýjynyň sözlerine görä, türkmen häkimiýetleri bu iş boýunça derňew alyp barýarlar we bu derňewde Daşoguz şäherinde oturdylan gözegçilik kameralaryna düşen ýazgylar hem ulanylýar.
Wideoşekiller iki şübhelini görkezýär
Şol wideoşekillere görä, Umyda hüjümden öň ak maşynly iki adam tarapyndan birnäçe gün yzarlanypdyr.
Hukuk goraýjy guramalaryň baş prokurordan başga goranmak, içeri işler, adalat, milli howpsuzlyk, daşary işler ministrlerine we prezident diwanynyň başlygyna hem iberen hatynda Umydanyň bu hüjüme sezewar bolmazyndan öň goşun gullugynda urlup-enjilýän oglunyň hak-hukuklary barada ýokary guramalara arz edendigi aýdylýar.
Tuhbatullin bu fakty tassyklap, Umydanyň ogly Rahym Babaýewiň indiki ýyl geçjek Aziýa oýunlaryna gatnaşmaga kandidat bolandygyny, muny tassyklaýan dokumentleriň hem bardygyny belledi.
Ofiserler ene-atadan $2000 "sorapdyr"
«Tälim berijiler-de, Turizm we sport ministrliginiň wekilleri-de Rahymyň Aşgabatda, öz ussatlygyny ösdürer ýaly, sport rotasynda gulluk etjekdigine ynamly ekenler. Emma ony goşuna alanlarynda, sport rotasyna düşmegi üçin, ofiserler ýaş ýigidiň ene-atasyndan iki müň dollar pul sorapdyrlar» diýip, Tuhbatullin bu meseläni ýurtda giň ýaýrandygy aýdylýan para bilen bilen baglaýar.
Mundanam başga, hukuk goraýjynyň sözlerine görä, bu diýlen pul berilmänsoň, Rahym Babaýew sport rotasyna däl-de, başga rota iberilýär we ol ýerde yzygiderli urlup ýenjilýär. Hut şu ýagdaýlar hem UmydanyňGoranmak ministrligine we beýleki edaralara, şol sanda prezidentiň diwanyna arza ýazyp, telegramma iberip başlamagyna getiripdir diýip, Tuhbatullin bu ýerde şol arzalar üçin ar alyşyň görünýändigini öňe sürýär.
Hukuk goraýjy bu habar bilen bagly türkmen häkimiýetlerinden hiç bir resmi reaksiýa almandyklaryny, ýöne işiň derňelýändigini we günäkärleriň jogapkärçilige çekiljegine umyt baglaýandygyny hem sözüne goşdy.
«Biz bu hadysany özümiziň BMG-niň dürli komitetleri, ÝB-niň gurluşlary üçin taýýarlaýan hasabatlarymyza hem girizeris we bu mesele halkara derejesinde yzygiderli gozgalar» diýip, «Türkmen inisiatiwasy» toparynyň başlygy F.Tuhbatullin Azatlyk radiosyna telefon arkaly beren gürrüňinde aýtdy.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň 2-nji iýunda, ýurduň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň soňky bäş aýdaky işleriniň netijelerine garalyp geçirilen mejlisinde bu aýdylýan waka hiç bir reaksiýa bildirilmedi.


text:
Azerbaýjanda korrupsiýa barada maglumat bermegi bilen tanalýan blogger dil ýetirmekde aýyplanyp, iki ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Bakuwyň sudy Mehman Huseýnowa polisiýa barada babatyndaky hereketleri üçin 3-nji fewralda höküm çykardy.
Huseýnow we onuň aklawçysy Elçin Sadikow aýyplamalary we suduň çykaran kararyny syýasy matlaply atlandyrdylar.
Huseýnow 9-njy fewralda tussag edilipdi we günüň ertesi oňa polisiýa garşylyk görkezmekde günä bildirilipdi.
Huseýnowy dönüklikde aýyplamak bilen bagly iş onuň polisiýa tarapyndan urlup-ýenjilendigini we korrupsiýa garşy alyp barýan işini bes etmegiň talap edilendigini 10-njy fewralda mälim etmeginiň yzýany gozgalypdy.
Dekabr aýynda Huseýnow hökümet resmileriniň we kanun çykaryjylaryň emlägi bolmagy güman edilýän kaşaň jaýlaryň suratlaryny çap edipdi.
Adam hukuklaryny goraýjy toparlar prezident Ilham Aliýewiň hökümetini jenaýat işlerini gozgamagy başga pikirdäkileri yzarlamak üçin ulanmakda aýyplaýarlar.


text:
Eýranyň günorta-gündogarynda janyndan geçeniň amala aşyran bombaly hüjüminde Rewolýusiýa sakçylarynyň azyndan 27 agzasy öldi. Bu barada Eýranyň habar agentlikleri maglumat berýärler.
Hüjümiň jogapkärçiligini sünni musulmanlarynyň “Jaiş al-Adl”, ýagny “Adalatyň armiýasy” topary öz üstüne aldy.
Janyndan geçen içi partladyjyly ulagy Rewolýusiýa sakçylarynyň awtobusynyň üstüne sürüp, partlatdy. Hadysa Sistan-Bulujystan welaýatynyň Zahedan we Kaş şäherleriniň arasyndaky ýoluň ugrunda ýüze çykdy.
Sistan-Bulujystan welaýaty Pakistan bilen serhetde ýerleşip, bu regionda jeňçi toparlary we neşe gaçakçylary hereket edýärler. Sebitde aglaba sünni musulmanlary bolan etniki buluçlar ýaşaýarlar.
Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif 13-nji fewralda amala aşyrylan hüjümi, Warşawada Ýakyn Gündogara bagyşlanyp geçirilýän sammit bilen baglanyşdyrdy. Tähran BMG we Polşa tarapyndan gurnalýan sammitiň “Eýrana garşy gönükdirilendigini” öňe sürýär.


text:
Almaty máslıhaty Armanjan Baıtasovtyń depýtattyq ókilettigin toqtatty
ALMATY. QazAqparat - Almaty máslıhatynyń sessııasynda depýtat Armanjan Baıtasovtyń ókilettigi toqtatyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalasynyń máslıhaty málimdegendeı, depýtattyń ókilettigi onyń jeke ótinishi negizinde toqtatylǵan.
Bul sheshimdi Armanjan Merekeuly elimizdiń jáne shekaralas memleketterdiń aýmaǵynda júzege asyrylatyn aýqymdy medıajobany iske asyrýmen túsindirdi.
Armanjan Baıtasov «Nur Otan» partııasynyń mandaty boıynsha saılanǵandyqtan, partııanyń qalalyq fılıaly bıýrosynyń sheshimimen belgili qurylysshy, Qazaqstan Qurylys salasy odaǵynyń basqarma tóraǵasy Eraly Saýranbaev Armanjan Baıtasovtyń ornyna máslıhat depýtaty bolyp saılandy.
Máslıhattyń kásipkerlikti, ınnovatsııalardy, aqparattyq tehnologııalardy jáne kreatıvti ındýstrııany damytý jónindegi turaqty komıssııasynyń tóraǵasy bolyp depýtat Qaırat Qudaıbergen saılandy.
- Almatyda trotýarmen júrgen kólik júrgizýshi jazalandy
- Bir kúnde 4 myńǵa jýyq almatylyq vaktsına aldy
- Almatyda koronavırýs juqtyrǵandar sany azaıdy
- Almatyda jylý baǵasy qymbattaýy múmkin
- Aýtızm ortalyqtary jeke uıym retinde jumys isteıdi - Ashat Aımaǵambetov
- Karantındi jeńildetý: Almatyda 11 aýrýhana qalypty jumys rejımine kóshirildi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text: Kremiň tozan-mahmal dokumasy deride aňsatlyk bilen ýaýrap, derini 24 sagat ideg edýän, nemlendiriji we ýumşadyjy mesh emele getirýär. Ulanylandan soň gözenekler az görünýär, islenmeýän şöhle ýitýär, deri ýakymly we mahmal bolýar. Yzygiderli ulanylanda deridäki adaty gidrolipid deňagramlylygy dikeldilýär, çeýeligi ýokarlanýar, deri birmeňzeş we ýagty bolýar. EGG-COLLAGEN toplumy deriniň we gözenek diwarlarynyň çeýeligini ýokarlandyrýan kollagen, fermentler, B witaminleri, minerallaryň çeşmesidir, şonuň üçin ulaldylan gözenekler kem-kemden gysylýar we kiçelýär. Whiteumurtga ak, sebaceous bezleriniň işjeň işine garşy göreşmäge kömek edýär we gözenekleri görnetin berkidýär, sebumy gözenekleriň çuňlugyndan netijeli aýyrýar, gara kelleleri ýok edýär we ýüze çykmagynyň öňüni alýar. Deriniň çyglylygyny saklamaga kömek edýär, deride suwuň "ätiýaçlygyny" döredýär, bu sebäpli deriniň ýumşadylmagy we ýumşadylmagy, gury tegmilleriň döremeginiň öňüni alýar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:39
-
-
keshe 22:08
-
Jylý maýsymy: 2 mln-nan astam turǵyn úı ıesine órt qaýipsizdigi túsindiriledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda órt saldarynan adamnyń mert bolý kórsetkishi ósken. Bul týraly QR TJM órtke qarsy qyzmet komıteti basqarmasynyń basshysy Erlan Tóregeldıev málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Jylý berý maýsymy qarsańynda órt qaýipsizdigi aktsııasynyń 1-shi kezeńi uıymdastyryldy. Atalǵan shara barlyq óńirde 15 tamyz ben 15 qyrkúıek aralyǵynda ótti. Aktsııaǵa bizdiń mamandarmen qatar áleýmettik qorǵaý, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý organdarynyń ókilderi de atsalysty. Búginde TJM qyzmetkerleri elimiz boıynsha 66 000-nan astam turǵyn úıdi aralap shyqty. Osy oraıda 2000 úıdiń turǵyny órt qaýipsizdigi tekserisi men keńesten bas tartty. Jalpy 195 000 azamatqa órt qaýipsizdigi boıynsha nusqaý berildi. Odan bólek, 18 myńǵa jýyq turǵyn úıden 41 000 órt qaýipsizdigi talaptaryn buzý faktisi anyqtalyp, onyń 12 000-nan astamy sol jerde joıyldy»,- dedi E. Tóregeldıev OKQ-de ótken baspasóz máslıhatynda.
Onyń aıtýynsha, áleýmettik osal topqa jatatyn 107 myńan astam otbasynyń turǵyn úıi esepke qoıyldy.
«15 qyrkúıek 15 qazan aralyǵynda órt qaýipsizdigi aktsııasynyń II kezeńi ótkiziledi. Ótken jylytý maýsymy kezindegi tájirıbe kórsetkendeı, órt qaýipsizdigi sharasy aldymen avtonomdy jylytý júıesine qosylǵan turǵyn úı ıelerine túsindiriledi. Sondaı-aq, áleýmettik osal topqa jatatyn otbasylardyń turǵyn úılerine barý jumysy jalǵasady. Osy oraıda órt qaýpiniń aldyn alý sharasy úılerdi aralap, úgit-nasıhat materıaldaryn taratýmen ǵana shektelmeıdi. Órt qaýipsizdigin buzyp otyrǵan turǵyn úıleri anyqtalyp, tıisti shara qoldanylatyn bolady. Jalpy jyl sońyna deıin 2 mln-nan astam jeke turǵyn úıdi aralaýdy josparlap otyrmyz», - deıdi ol.
TJM ókili bergen málimetke súıensek, jaz mezgilinde jeke turǵyn úılerde 2 myńnan astam datchık ornatyldy.
Buǵan deıin E. Tóregeldıev elimizde órt kezinde qaza tapqandar qatary 20 paıyzǵa artqanyn aıtty.
- Facebook ataýyn ózgertti
- Qaraǵandy oblysynda jıyrma kóp balaly otbasy baspanaly boldy
- Bokstan álem chempıonaty: Abylaıhan Júsipov ekinshi jeńisine qol jetkizdi
- Fýtzaldan Chempıondar lıgasy: «Qaırat» ekinshi márte teń tústi
- Bokstan álem chempıonaty: Serik Temirjanov 1/8 fınalǵa joldama aldy
- Aqtóbede «Jasyl el» jaýyngerleri marapattaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Karary bilen tassyklanan, Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyny durmuşa geçirmek babatda ýurdumyzyň ähli pudaklary bilen bir hatarda nebitgaz pudagynda hem sanly ykdysadyýeti ösdürmek, sanly ulgama geçmeklik baradaky işler alnyp barylýar. Men hem öz gezegimde “awatan-turkmenistan.com” internet sahypasynda mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli yglan edilen bäsleşige “Türkmennebit” döwlet konserniniň bu babatda alyp barýan işleri baradaky makalany okyjylara ýetirmegi makul bildim.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda milli ykdysadyýetimizi ösdürmegiň anyk ugurlary kesgitlenilýär we oňa laýyklykda birnäçe işler durmuşa geçirilýär. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, elektron senagatyny ýokarlandyrmak maksady bilen, 2025-nji ýyla çenli Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň tassyklanan konsepsiýasyny amala aşyrmaga girişildi. Ykdysady ösüşi gazanmak bilen baglylykda, halk hojalygynyň ähli ugurlaryny sanly ulgama geçirmek, önümçiligi ylmyň soňky gazananlary bilen dolandyrmak boýunça maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar, munuň özi häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda, pudaklaryň işini döwrebaplaşdyrmakda aýratyn ähmiýete eýedir.
Ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny ýokary derejelere çykarmakda beýleki pudaklar bilen bir hatarda nebitgaz toplumynda hem tutumly işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiziň geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň birinde nebitgaz senagatyna sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagynyň zerurlygy we pudagy innowasion taýdan ösdürmekde “düşbi guýularyň” we “sanly ýataklaryň” taslamalaryny hasaba almak bilen, pudaklaýyn ylmy edaralaryň işiniň esasy ugurlarynyň birine öwrülmelidigi nygtaldy. Bu bolsa öz gezeginde nebitgaz pudagyny mundan beýläk-de ösdürmeklik üçin wezipeleri öňde goýýar we ýokary netijeli innowasion tehnologiýalary önümçilige giňden ornaşdyrmaklygy talap edýär. Şonuň esasynda, sanly ulgamy giň gerimde ulanmak arkaly önümçiligiň ösüş depginini ýokary derejede saklamak we ösdürmek talap edilýär.
Nebitgaz pudagyna öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak arkaly ykdysady netijeliligi ýokarlandyrmakda sanly ulgama geçmeklik pudagy ösdürmekde oňyn netijesini berýär. Bu alnyp barylýan işlerden ruhlanýan nebit pudagynyň hünärmenleri hem döwrüň talaplaryndan ugur alyp, nebit önümçiliginiň ähli ugurlaryna innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň gerimini giňeldýärler.
“Türkmennebit” döwlet konserni hem bu babatda aragatnaşyk serişdeleriniň ösdürilmegi we awtomatlaşdyrylmagy şeýle hem nebitli-gazly ýataklardan önüm almaklygy toplumlaýyn ýola goýmak üçin birnäçe işleri alyp barýar. Şeýle hem konserniň garamagyndaky edara-kärhanalaryň sargytnamalary esasynda, olary seljerip, tehniki taýdan esaslandyryp, edara-kärhanalary awtomatlaşdyrmagyň derejesini ýokarlandyrmak we howpsuzlygy üpjün etmek bilen, önümçilige täze tehnikalar we öňdebaryjy tehnologiýalar ornaşdyrylýar.
Bu işleri üstünlikli ýerine ýetirmek babatda diňe ulgamy kompýuterleşdirmegiň, maglumatlaşdyrmagyň däl, eýsem, sanly tehnologiýalary ornaşdyryp, sanly ulgamy giňden ornaşdyrmaklygy şertlendirýär. Sanly ulgama geçmekligiň özi nebit we gaz ýataklaryny gözlemek, agtarmak hem-de işläp taýýarlamak, düýpli barlaglaryň gazananlaryny nebit we gaz çykarmagyň hem-de ugratmagyň tehnikasyna we tehnologiýasyna ornaşdyrmak bilen baglydyr.
Häzirki wagtda konsern tarapyndan täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, aragatnaşygy gowulandyrmak we elektron maglumat beriş ulgamyny gurnamak maksady bilen, konserniň düzümindäki trestleriň we müdirlikleriň arasynda sanly we analog telefon nokatlaryny IP belgisi bilen içki tor arkaly ýeke-täk maglumat beriş ulgamy gurnaldy. Şonuň bilen birlikde, konserniň merkezi edarasynda elektron resminamalar dolanyşygy gurnalyp, häzirki wagtda çykarylýan nebitiň we gazyň gündelik maglumatlary degişli hünärmenlere iberilýär.
“Türkmennebit” döwlet konserniniň nebit-gaz çykaryş işleriniň alnyp barylýan meýdanynda guramaçylyk – tehnologiki dolandyryşy üpjün etmek maksady bilen, burawlaýyş meýdançalarynda geologiýa tilsimat maglumatlaryny hakyky wagt (real time) görnüşinde monitoring arkaly amala aşyrylýar.
Mundan başga-da, konserniň “Nebitgazçykaryş” trestiniň “Esasy nebit geçirijiler” müdirligine degişli bolan, “Hazar” (turba), “Goturdepe”, “Wyşka”, “Gumdag”, “Körpeje” nebit akdyryş beketlerinde, “Ekerem” nebit geçiriji bekedinde, “Hazar” (deňizdäki) nebiti guýýan bölümçesinde we Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda nebitiň mukdaryny ölçeýän we hilini görkezýän ulgamlar ornaşdyrylyp, häzirki wagtda konserniň we trestleriň, müdirlikleriň degişli bolan bölümlerine hakyky wagt (real time) görnüşinde monitoring arkaly amala aşyrylýar.
Innowasion we kompýuter tehnologiýalarynyň kämilleşmegi bilen olaryň nebitgaz pudagynda ulanylýan ugry hem ep-esli giňeldi. Kämil tehnologiýalary ulanmak arkaly ýokary netijeler uglewodorod çig malyny gazyp almak bilen bagly taslamalarda IT tehnologiýalary ulanylanda gazanylýar. Sanly guýy sanly ýatagyň esasy bölegi bolup, ol abzallaryň kömegi bilen özi hem-de daşky gurşaw barada maglumatlary üznüksiz toplaýar we seljerýär, öz iş düzgünini sazlaýar, enjamlaryň işinde ýüze çykan näsazlyklary duýdurýar. Maglumatlar dispetçerçilik bölüminde oturan operatorlara, şeýle hem inžener-tehniki işgärleriň, kärhanalaryň ýolbaşçylarynyň şahsy kompýuterlerine üznüksiz baryp gowuşýar. Bu bolsa nebit-gaz işlerine gije-gündiziň dowamynda gözegçiligi üpjün edip, enjamlaryň meýilnamadan daşary boş durmagyny, ony abatlamak üçin çykdajylary azaltmaga, näsazlyklaryň öňüni almaga mümkinçilik berýär.
Umuman aýdanyňda, döwür bilen aýakdaş gitmeklik ähli ulgamlarda kabul edilýän maksatnamalaryň üstünlikli ýerine ýetirilmegini şertlendirýär. Şonuň esasynda, nebit hem gaz pudagynda sanly tehnologiýaly we innowasion çözgütli tehnikalar arkaly sanly ulgamy ornaşdyrmaklygyň esasynda, önümçiligiň ep-esli artdyrylmagy üpjün ediler. Bu ulgamyň durmuşa geçirilmegi Prezident maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi hem-de nebitgaz senagatynyň ösmegi, milli ykdysadyýetimiziň has-da kuwwatlanmagy ugrunda şert döreder.
https://www.atavatan-turkmenistan.com/dasary-yurda-okamaga-gitjek-rayatlaryn-dykgatyna/


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Karary bilen tassyklanan, Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyny durmuşa geçirmek babatda ýurdumyzyň ähli pudaklary bilen bir hatarda nebitgaz pudagynda hem sanly ykdysadyýeti ösdürmek,...
Sanly tehnologiýalar, sanly programmalar, sanly maglumatlar häzirki wagtda tutuş adamzat jemgyýetiniň aýrylmaz bir bölegi boldy we olaryň köp işlerimizi has ýeňilleşdirýändigi hemmä mälimdir. Gaty uzaga gitmän aýtsak, heniz internet...
Aň düşünjesi düşündirmek örän kyn düşünjeleriň biridir.Aň düşünjesini başgaça “intellekt” adalgasy bilen aňlatmak mümkin . Köp asyrlaryň dowamynda belli alymlar intellektiň nämedigi hakyndaky ylmy-pelsepewi jedelleri orta atyp gelipdirler....
Bilim- munuň özi dogry jogap bermekdir, Akyl – bu eýýäm soragy dogry bermekdir. (näbelli awtor) Emeli aň (EA) adamyň durmuşynda ymykly ornaşdy. Ylaýta-da soňky 10 ýylyň dowamynda EA...
Öňki wagtlar adamlar telewizora tomaşa etmek we gazet okamakdan başga maglumat almagyň ýoluny bilmeýärdiler. Häzirki wagtda bolsa onuň görnüşleri köpelýär. Biz maglumatlaryň elýeterlilik eýýamynda ýaşaýarys. Internet arkaly maglumatlary almak...
Hormatly Prezidentimizin çuňňur oýlanyşykly syýasaty netijesinde ýurdumyzyň ykdysady ösüşi durnukly hasiýete eýe bolyar, onuň bäsdeşlige ukyby barha ýokarlanýyar, dünýä döwletleriniň arasynda eýeleýän orny yzygiderli berkeýär. Bu meseläni üstünlikli çözmekde...
Sanly ykdysadyýetiň mümkinçilikleri hakynda oýlanyp otyrkaň, dünýäňi iň ýakymly duýgular gurşap alýar. Haçanda olar gönüden-göni hut seniň özüňe hem degişli bolan ýagdaýynda olara bolan garaýşyň has başgaça bolýar. Her...
Eýsem, sanly ulgam näme? Ol kompýutere gerekli programma üpjünçiligini ýükläp, alysdaky kompýuterlere internet tory arkaly elektron serişdeleri bilen baglanmakdyr. Sanly ulgam edara-kärhanalaryň arasynda internet tory arkaly elektron resminama dolanyşygynyň...
Her bir geçen gün beýlekisine meňzemeýän hem bolsa taryhçylar “taryh gaýtalanýar” diýýärler. Bu pikirde hakykatyň ýeterlik paýy bar. Dogrudanam her geçen gün taryha girýär, gelen gün bolsa täze wakalara...
Ylmyň depginli ösýän we tehnologiýalaryň günsaýyn kämilleşýän zamanasynda «akylly şäher» konsepsiýasy bütin dünýäde ululy-kiçili şäherleriň ýüzlerçesi tarapyndan durmuşa geçirilýär. «Akylly şäher» düşünjesi dürli çeşmelerde dürliçe aňladylýar. Meselem, Ýewropada bu...


text:
Máýlen Áshimbaev XVII Eýrazııalyq medıa forýmǵa qatysty
NUR-SULTAN. QazAqparat – Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev XVII Eýrazııalyq medıa forýmyna qatysty. Bul týraly ol jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Búgin XVII Eýrazııalyq medıa forýmǵa qatystym. Bıylǵy forýmda dúnıe júzin alańdatqan birqatar mańyzdy máseleler keńinen talqylanyp jatyr. Іs-sharaǵa qatysýshylar pandemııamen kúres, densaýlyq, qaýipsizdik, yntymaqtastyq jáne basqa da baǵyttar boıynsha óz oılaryn bildirip, usynys-pikirlerimen bólisýde.
Biz qatysqan plenarlyq sessııa Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna arnaldy. Osy jyldar ishinde Qazaqstan egemen el retinde tolyq qalyptasyp, aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizdi. Shyn máninde, biz bar bolǵany úsh onjyldyqta ordaly elge aınaldyq. Shekaramyzdy shegendep, ekonomıka men ishki jáne syrtqy saıasatta jasampaz sheshimder qabyldadyq. Táýelsiz memleket qurý jolynda salıqaly qadamdar jasadyq. Árıne, áli de bolsa jetildiretin, tolyqtyratyn tustarymyz bar ekeni belgili. Aldaǵy ýaqytta sonyń bárin eńserip, eldigimizdi eńseli ete túsemiz dep senemin. Oǵan bizdiń áleýetimiz de, múmkindigimiz de tolyq jetedi», - dep jazdy Senat Tóraǵasy.
Ol sondaı-aq qazirgi tańda biz úshin Táýelsizdikten asqan qundylyq joq. Sondyqtan egemendikti odan ári nyǵaıtý – barsha qazaqstandyqtyń abyroıly mindeti ekenin jetkizdi.
«Osy jolda ashyqtyq pen toleranttylyq asa mańyzdy. Sol sebepti Qazaqstan táýelsizdiktiń alǵashqy kúninen bastap búkil álemmen ashyq qarym-qatynas ornatyp, ınnovatsııaǵa, ǵylym men bilimge jáne ózara yntymaqtastyqqa basa mán berip keledi.
Bul rette búgingi Forýmnyń da mańyzy zor. Qazaq eliniń álemge jahandyq máselelerdi talqylaıtyn osyndaı alań usynýynyń ózi ashyqtyqtyń jarqyn kórinisi. Bıyl is-shara onlaın formatty qoldanyp ótkizilgenine qaramastan, ádettegideı álemge belgili ári bilikti spıkerler men sarapshylar jumyldyrylǵan. Soǵan baılanysty kóptegen ózekti máseleniń sheshimin tabý úshin osyndaı jıyndardyń bereri mol dep esepteımin jáne Forýmnyń aldaǵy jumysyna sáttilik pen tabys tileımin», - dep tolyqtyrdy ol.
- Aýyr atletıka quramasynyń bas bapkeri Baqyt Ahmetov qyzmetinen bosatyldy
- Astana Mining&Metallurgy 11-shi taý-ken metallýrgııa kongresi ótedi
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti
- KVI-den emdelip jatqan 627 adamnyń jaǵdaıy aýyr - DSM
- 1910 adam koronavırýs ınfektsııasynan jazylyp shyqty
- Elordada 160 myń azamat tumaýǵa qarsy ekpe aldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Stripchatýalaňaç gyzlar we çagalar bilen janly-jandarlaryň Sex we uly ýaşlylary söhbet
Gysgaça syn
Giriş we aragatnaşyklar
Bu synda:
- Stripchat näme?
- Stripchat nähili görünýär
- Hiliň bahasy Erotic Audit
- Stripchat hakda gowy zat
- Stripchat hakda erbet zat
- Erotic Audit tarapyndan jikme-jik syn
- Ulanyjy hekaýalary
- Netije
- Stripchat alternatiwalary
Stripchat näme
Stripchat janly-jandarlaryň sex görkezýär, sex söhbet we cam-to-cam hyzmatlarymyz bilen uly web saýty biridir. Stripchat bir janly-jandarlaryň sex-cam bileleşiginiň özüni pozisyonlarda. Her ýazgy we webcam nusgasy hökmünde işleşmäge başlap bilersiňiz. Agza bolmak mugt we hiç hili başlangyç töleg talap edilýär. gyzlar, çagalar, transgenders, jübüt we bir topar sex otag 4000-den gowrak.
Nähili Stripchat view
baha
umumy bahalandyrmasy
5 we 5 daşary
Ajaýyp ulanyjy görmegiňizi haýyş edýäris. Aňsat gezmek we ulanylyşy.
Ulanyjy interfeýsi
şübheli niýetlerini we ıalan teklip bolmazdan dogruçyl we ulanyjy dostlukly hyzmat. Anyk ulanyjylaryň umurunda.
Ulanyjy tejribe we önümleriň hiline
Özboluşly we özboluşly ýokary hilli mazmuny.
Mazmuny
Ajaýyp howpsuzlyk. Öňdebaryjy tejribäni we ýokary standartlary.
Howpsuzlyk
24/7 hem tehniki we ulanyjy goldawy. Super-dosty we her wagt peýdaly.
goltgy
näme hyzmat teklip gowy nyrh.
nyrh
Stripchat gowy bolar
- bellige soň mugt yňyz
- 3000 + online
- watch taryhy
- Dark tertibi
- amateur modelleri
Stripchat at erbet
- how ýok otag öňünden
Stripchat-iň jikme-jik barlagy
Men Gerekli ýaly aslynda has pussy hökmünde alyp bilersiňiz berlen diňe masturbasyon üçin çalym nähili bilemok, ýöne, men size adamlara kyn bolar ýaly düşünmek ýok. her ýygy-ýygydan olar öz webcam ỳada wagtynda gyzgyn gyzlaryň bardygyna masturbasyon şeýlelikde bu mugt cam saýtlarymyzyň birine gözden şonuň üçin hem! Elbetde, sizi görmek mümkin däldir, ýöne olar asla olar bilen ol goňşudygymyza düşünmek bolar. Ýagny üstünde Stripchat.com at civcivlerin ähli mesele janly we derece wagtda olary keyfi bolarsyňyz wagtynda hukukdan peýdalanmak üçin masturbation hem bardyr. Bu diňe meniň pikirimçe bu has gowy, ähli porno tejribe edýär.
Häzirki zaman, Trend, hünär
Ýeterlik ähli Ruckus bilen Stripchat.com aslynda teklip bar näme ylmy ony boýunça wagt (? Britan Şowsuz sazy) we bu saýtyň bilen wagt kaybetmeden bolmak gerek bolsun. Men diňe siziň üçin garaşýardy daşary milliard beýleki erkin cam web beýle däl-de, maslahat? Eger-de gözegçilik etmek we bu sahypalary müňlerçesi cam gyzlaryň müňlerçesi üstüne ýokmy? Meniň düşünişime görä, olar hat-da görnüşi siziň üçin erkek hem trannies bar. Şeýle bolsa, näme ilkinji nobatda Stripchat bilen wagt biderek? Eýsem, muny etmek isleýän diýip birnäçe sebäpler bar. Bu ýer zerurlyklary üpjün etmek we ony beklentileri kanagatlandyrmak däldigini görmek üçin näme rugsat boýunça gapak.
bilen başlamak üçin, bu ýer onuň üçin gowy bir estetik vibe bar. Däl her üçin ulanylýar, bu döwrebap stili arasynda bar. Maňa sorarsan, bu ýer-de tapmak hiç getirjekdigine iň döwrebap gün cam saýtlary biri bolup durýar. We men diňe sebäpli ýoly görünüyor aslynda, diňe birini bolandygyny aýdýarlar bilemok iň gyzykly we Enjamyň işleýişini gowulandyrmak üçin gelende häzirki zaman gün cam site görnüşi edıär. Bu ýerde, men munuň ýaly görkezýär, we üzülmek, men saýtyň öndürilen yzyna almak bererin zatlaryňyzy bolýar. möhüm zatlar, Stripchat.com iň döwrebap gün arasynda bar men döwlet cam site görnüşi çemeleşmeleri olar diňe bir aňsat tehniki saýlap derek göni bat off sanawda gaty az wezipeleri we hakykata yşarat edýär.
häzir bir ýere masturbasyon
Eger-de Stripchat üstüne almak pursat, sen derrew sen ilkinji nobatda saýtynda bar isledi cams görmek ukyby bar bererin. Ýagny, berip bilemok bu, islendik bosh ulgamy arkaly gitmek ýa-da civcivlerin tükeniksiz sanawyny gözegçilik etmek. näme bolsun Stripchat.com isleýändigini näme däldir, emma, hemişe ähli olar amala aşyrmaga usuly we görnüşi dürli bu web cams käbir gysga bir sanawyny almak üçin civcivlerin we dudes bazasynyň ylmy biler. Ýagny civcivlerin ajaýyp dürli bu site üpjün etmek üçin bar bolan makul bolsa birini alyp bererin görkezýär.
Aslynda ilkinji, sen Stripchat.com bolsun wagt siziň cam bir tavuk ýa-da bir adam isleýärler saýlamak üçin alyp bererin. Eger-de porno edene bolsa bolarsyňyz kimdir Dicks şeýle bir uly muşdagy bolarsyňyz sebäbi adamlary bellemek barada karar kabul bolup biler. meniň ýaly güýçli we macho ýaly bolarsyňyz biri-de bolsa, onda hiç zat has gowy ajaýyp pussy bilen ogurlanan we nohut-i saýlaň bererin görmek has ýok diýibem bilersiňiz. Eger-de gyz we näme ol teklip etmek gerek görýän ýaly badyna, ony izlemek dowam edip, ýa-da bu kamera has jaň etmek üçin görnüşi gitmek we has soňra gezek saýlamak üçin cam gyzlaryň mütevazı bir birini bererin ýene-de.
Ygtyýarlyk düzgünler
Näme üçin, mütevazı saýlaw? Hawa, görüp, Stripchat Bu cam gyzlaryň ebedi çeşmesi bilen atarak wagt kaybetmeden gerekdigini bahanalary saýlamak edilýär. We nädogry meni däl-de, şonda-da Stripchat.com saýlaw üçin bu civcivlerin köpsanly bar. Näme bu site etmek islemese diňe web cams wagt tıklayarak bir çäksiz mukdar sarp we diňe birinde yerleşen bar. tertip we Site civciv bilen masturbasyon başlap diňe şeýle-de saýlaň. Eger-de ol sunmak we saýlamak üçin janly-jandarlaryň kam gyzlaryň täze toplumyny alyp bererin näme hoşal däldir, eger-de her diňe bir gözleg geçirip bilersiňiz.
Men eýýäm öňki aýdan etdik tebigy hökmünde, ýene-de ýerine erkeklerden saýlamak üçin saýlaw bar. Eger-de bolarsyňyz geý, soň ýok alada bolsa, Stripchat.com barada size Forgotten däl. Näme aslynda Stripchat barada ýaly size siziň we siziň netijeliligi Bu saýtyň bulam däl, emma dürli berýändigine hakykatdyr. Indi men bir ajaýyp ulanyjy interfeýsiniň kriptografik goşmaçasy jaň näme boýunça aýtdy. Men şonda-da bu tehniki bäri üstünde eksik käbir zatlar bar bolandygyna ynanýarys. Elbetde, sen çylşyrymly filtreler alyp bilemok. Bu barada pikir bolsa, bu-da, gizlin ýa-da diňe aslynda berbat saýtyň esasy sahypasynda däldir. Bularyň ählisi-iň başga saýtlary Emma Stripchat biler, bu wezipe, şol sanda başardy Bu diňe kabataslak bolýar.
Indi, men Stripchat.com harajatlardan wagt bir möhüm tapawut soraga bolarsyňyz düşünýärin. kameralar islendik ajaýyp? göz üçin diýip hili olar bolarsyňyz ýokary. Sen, şol gyzlaryň dürli örän ýokary bolandygyny tapawut bererin. Eger-de ýaş we garry, inçe we uly, Esmerler we galýar, we şonuň üçin bar civciv taparsyň aňladýandyr. Köplenç ýerde saýlamak üçin Magnet her hili bar etdik. Bu hem-de ara alnyp baha bolandygyna ynanýarys. Men beýan ýaly, Stripchat bir köp gowy görmesin sen Kartoşkany tarapyndan atylyp bolan kamera göz alyp bolmaz berlen görmek üçin başda käbir hoş ýokary hilli webcam berýär. Bu Stripchat hödürleýär netijeliligini yayılmaktadır.
Aňsat düşünmek we gezmek üçin
We göz, käbir goşmaça aýratynlyklary barada gurbanlyk, ýöne saýtyň köp wagt kaybetmeden göni herekete almak üçin size rugsat berer bir ajaýyp ulanyjy interfeýsiniň kriptografik goşmaçasy bar üçin jogap berýän bolsa, bu erbet däl. bu Ruckus izlemek isleýärler we oňa masturbasyon başlamak, diňe kam başlamak (sesler britan şol nälet) hiç bir hakyky macho adam bolar ýaly. hakyky gaywad ýerine civcivlerin bu erkek kameralar üçin gitdi bolardy ýaly Ýa-da, düşünmek. Men disliking ýa-da bu ýerde, men diňe bolmak gülüm gel dogry baha bermek islämok! Ähli Erotic Audit bilen hakykata we logiki barada bolýar.
Netijede, Stripchat baha ýylyň ahyrynda bar? Men bolsa, ol bolandygyny pikir edýärin. Teksti adaty girizmek hikmetli birnäçe ylalaşyk bu tejribe ýerleşişi we başga bir zat üstünde aşa wagt kaybetmeden göni herekete geçmek üçin rugsat etmek maksady bilen käbir täze aýratynlyklary bilen cam, sahypalarymyza we geçýär işleýän üçin seçmesi. Men hakykatdan hem bu hormat we men beýleki täze mümkinçiliklerim seniň bazarynda gün beýleki cam saýtlary bilen garaşyp bileris ne bir göz alyp gelende hakykatdan möhüm diýip diýip pikir edýärin. olar şeýle hem üpjün jogap has ykjam bolmak ahyryna çenli gerek ýönekeýleşdirmek başlamak bolar? Diňe wagt maglumat berer.
Ulanyjy Stripchat hakda syn berdi
Awesome place to have a good time with lots of fine models
I've been using Stripchat for years now and all I can tell is then whenever you want to have a good time home alone Stripchat is the best thing to do. Girls are very much attractive and always into fun stuff. Sometimes it's not even about virtual sex as much as about human interaction, even though we might be naked at the time, just like after real sex with a girl you like, you can just talk and enjoy the moment, enjoy the company and feelings that you get being along with that person. But for that you gotta go private and definitely be nice and gentle.bal: 5 2021-08-29, dili: English
Stripchat hakda hekaýaňyzy iberiň
audit netije
Erotic Audit Stripchat Janly-jandarlaryň Sex-iň ygtybarly saýlamagy hasaplaýar we baryp görmäge mynasyp. Stripchat web sahypasyna ygtybarly girmek üçin aşakdaky baglanyşyga eýeriň.Howpsuz Stripchat.com sapar
Stripchat alternatiwalaryStripchat iň oňat Janly-jandarlaryň Sex hasaplanmaga mynasyp bolsa-da, biz size Stripchat ýaly meňzeş başga-da birnäçe alternatiw Janly-jandarlaryň Sex taýýarladyk, ýöne bir ýa-da başga bir sebäp bilen siziň üçin has gowy bolup biler.
CAM4-de, janly-jandarlaryň kamerasında seks hakyky ýalaňaç adamlar bolýar we sexy gyz we erkekler bilen söhbet. Hasaba alnan däl.
- CAM4 gowy bolar
- Hiç mejbury hasaba almak, sen uzak isleýän mugt jemgyýetçilik cams bolýar,
- Ýönekeý ýazgy amaly. Hiç kredit kartoçkasy zerurdyr.
- dürli dillerde
- has giňişleýin gör ...
PornHubLive wagtda dünýäde öýde we studious gelen streaming webcam modelleri tapyp bilersiňiz. Sexy gyzlar, aýallaryň özüne çekiji çagalar we geýleriň, jübüt, toparlary we has olgun. Hasaba alnan ilkinji tölegi talap edýär.
- PornHubLive gowy bolar
- gaty gymmat däl
- hakykatdan serial we zehinli modelleri bir köp
- mugt köp görüp bilersiňiz
- has giňişleýin gör ...
Amatör we hünär janly-jandarlaryň sex modelleri. Baş sahypa and studio esaslanýan gyzlar we başga hiç bir janly-jandarlaryň sex platformasyny tapyp bolmaz adamlar. däl hasaba ulanyjylar üçin çäkli wezipe. Hasaba alnan ilkinji tölegi talap edýär.
- Streamate gowy bolar
- ajaýyp düzülen
- ýönekeý bir ýazgy
- bölümler Trend
- has giňişleýin gör ...
Degişli zatlar we Aragatnaşyklar
Jynsy kameralary görmek üçin iň oňat web sahypalaryny sanamak
Udalaňaçlyk, masturbasiýa we SMS, jyns oýunjaklary bilen göni web kameralary bolan web sahypalarynyň dünýäsinde ýalaňaç gyzlary we ýigitleri görmek üçin iň gowy web sahypasyny tapmak kyn. Erotic Audit janly seks kameralaryna we erotik görkezişlere tomaşa etmegi maslahat berip biljek iň oňat web sahypalarynyň giňişleýin sanawyny taýýarlamak üçin birnäçe aý sarp etdi.
okamak makala · 2021-10-08 ENER Soňky
Youngaş we seksi web kameraly gyzlary görmek üçin iň gowy 5 sahypa
Iň yssy we jyns web kameraly gyzlar we özüne çekiji tebigy owadan aýallar bilen iň oňat janly jyns kameralary saýtlarynyň ünsli we oýlanyşykly taýýarlanan reýtingi.
okamak makala · 2021-09-19 ENER Soňky
Ulylar üçin sosial ulgamlar ýa-da “Onlyfans” alternatiwalary
“Onlyfans” -yň pornografiki mazmuny gadagan etmegi meýilleşdirýändigi baradaky soňky habarlardan çen tutsaň, Erotic Audit täze kategoriýany - diňe bir gezek diňe çalşyljak ulular üçin sosial ulgamlary hödürledi.
okamak makala · 2021-08-09 ENER Soňky


text:
Içindäkiler — Duhowkada kartoşkaly kotlet taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 300 gram üwelen et
- 1 sogan
- 4 diş sarymsak
- 1 ýumurtga
- 100 gram çörek
- 2 çemçe tomat
- Duz, burç, petruşka
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Petruşka, sogan we sarymsagy blenderde ownyk dogramaly.
- Ýumurtga, üwelen et, soganly garyndy, duz, burç bir gapda garmaly. Çöregi hem blenderde aýry dogramaly we kotlede goşup garmaly.
- Kartoşkany inçe tegelek şekilde kesmeli.
- Kotledi kiçiräk edim tegelek etmeli we kartoşka biilen gezekleşdirip bişirýän gabymyza örmeli.
- Ortasynda boşluk galsa bolgar burç we pomidor goýmaly.
- Bir gapda suw bilen tomaty garmaly we duz goşmaly. Bişirýan gabymyza guýmaly.
- Multiwarka "Wupeçka" rejimde ýa-da duhowkada 40 minut bişirmeli.
- Ýanyna tgaýnadylan tüwiden garnir edip saçaga goýmaly. Işdäňiz açyk bolsyn.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Içindäkiler — Gowrulan pomidorly badamjan taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 2 Sogan
- 3 Badamjan
- 3 Pomidor
- 2 çemçe parmezan syr syhahdan geçirilen
- 2 çemçe ösümlik ýagy
- Duz
- Kinza ýa-da petruşka
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Badamjanlary iri dogramaly we iri duz sepip bir salum goýmaly.
- Sogany we pomidorlary dilim şeklinde dogramaly.
- Skoworodkada ýagy gyzdyrmaly we ilki bilen badamjanlary 4-5 minut gowurmaly. Her wagtdan garyp durmaly.
- Sogan we pomidorlary goşup güçli otda bişýänçe garyp gowurmaly. Ilsegiňize görä duzlamaly.
- Tabaklara goýup üstçne dogralan kinza ýa-da petruşka sepmeli. Islege görä syhahdan geçirilen parmezan peýnirini sepmeli.
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Batys Qazaqstan oblysynda memlekettik qyzmetshiler 100 paıyz ekpe aldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Batys Qazaqstan oblysynda memlekettik qyzmetshiler koronavırýsqa qarsy 100 paıyz ekpe aldy. Bul týraly Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Aıdar Nuralıev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Oblysta jyl basynan beri koronavırýs ınfektsııasynyń zerthanalyq rastalǵan 27 849 jaǵdaıy tirkeldi. 100 myń turǵynǵa shaqqanda kórsetkish 4 188 jaǵdaıdy quraıdy. Búginde 22 350 adam dertten jazylyp shyqty. Eger aýrý dınamıkasyna qaraıtyn bolsaq, tamyz aıynan bastap aıtarlyqtaı tómendeý baıqalady. Máselen, shilde aıynda 6 192 jaǵdaı tirkelse, tamyzda naýqastar sany 3 828 adam boldy. Sonymen qatar qyrkúıekte tamyz aıymen salystyrǵanda tómen bolady dep boljap otyrmyz. Epıdemıologııalyq jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin birqatar qatań karantındik shekteý is-sharasy qabyldandy. Túngi jáne oıyn-saýyq klýbtardyń, barlardyń jumysyna, oıyn-saýyq, ujymdyq jáne otbasylyq is-sharalarǵa tyıym salýmen qatar kelesi shekteýler qabyldandy. Jabyq ǵımarattarda da, ashyq aýada da ártúrli jármeńkeler ótkizýge tyıym salyndy», - dedi ol Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetindegi brıfıng barysynda.
Onyń atap ótýinshe, Ashyq jobasyna qatysýshylarǵa da demalys kúnderi lokdaýn engizildi. Atap aıtqanda, jabyq bazarlar, SPA-ortalyqtar, basseınder, sport keshenderi, fıtnes ortalyqtary, sonymen qatar qoǵamdyq tamaqtaný nysandary qyzmeti toqtatyldy.
«Vaktsınatsııalaý bastalǵannan beri 1-komponentpen 218 050 adam, 2-komponentpen 190469 adam egildi. Búginde medıtsınalyq qyzmetkerler, pedagogtar, memlekettik qyzmetshiler jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri koronavırýs ınfektsııasyna qarsy 100 paıyz ekpemen qamtyldy», - dedi Aıdar Nuralıev.
- Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy jedel járdem qyzmetkerleriniń shaǵymyna jaýap berdi
- Germanııa Federaldy Respýblıkasynda halyqtyń 70% KVI-ge qarsy ekpe saldyrdy
- Qabanbaıdyń 329 jyldyǵy: ShQO-da respýblıkalyq konferentsııa ótti
- Antırekord: Reseıde bir táýlikte 1 075 adam koronavırýstan kóz jumdy
- Erqanat Turymtaı qazaqtyń kóne jádigerlerin búginge deıin saqtap keledi
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Prezidenti sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň paýtagtymyza hem-de welaýatlara gözegçilik edýän orunbasarlarynyň, käbir ministrlikleriň ýolbaşçylarynyň, Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky iş maslahatyny geçirdi.
Onda ýurdumyzyň baş şäherinde hem-de welaýatlarda alnyp barylýan durmuş-ykdysady özgertmeler, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň ýerine ýetirilişi, umumymilli baýramçylyklara taýýarlyk görlüşi hem-de ata Watanymyzyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli gurup, ulanmaga bermek göz öňünde tutulýan önümçilik hem-de medeni-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy bilen baglanyşykly meselelere garaldy.
Milli Liderimiz iş maslahatyny açyp, göni wideoaragatnaşyga bir wagtyň özünde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýewi, Aşgabat şäheriniň häkimi Ý.Gylyjowy hem-de gurluşyk we binagärlik ministri R.Gandymowy çagyrdy. Häkim paýtagtymyzdaky işleriň ýagdaýy, ony mundan beýläk-de ösdürmek we abadanlaşdyrmak, ilat üçin has oňaýly durmuş şertlerini döretmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat berdi.
Hasabatda Diýarymyzyň Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi maksat edinilýän täze desgalaryň 27-sinde gurluşyk işleriniň barşyna, Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni mynasybetli hem-de ýazky bag ekmek möwsüminiň çäklerinde geçiriljek köpçülikleýin bag ekmek dabarasyna taýýarlyk görlüşine aýratyn üns berildi.
Bellenen tertibe laýyklykda, şanly sene mynasybetli ulanylmaga beriljek desgalaryň, hususan-da, 1320 orunlyk 2 sany mekdebiň, 320 orunlyk çagalar bagynyň, saglyk merkezleriniň 3-siniň, jemi 2 müň maşgala niýetlenen ýaşaýyş jaý toplumlarynyň 6-synyň, Aşgabat çeper halyçylyk kärhanasynyň, ýylda 300 tonna demirden dürli bezegli önümleri öndürýän kärhananyň hem-de beýleki desgalaryň 13-siniň gurluşygynyň güýçli depginde alnyp barylýandygy habar berildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynda ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýan täze gurluşyklardaky işleriň barşy barada milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, şanly senä gabatlanyp, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde dürli maksatly binalaryň 84-siniň ulanylmaga tabşyrylmagy meýilleşdirilýär. Ähmiýetli täze desgalary bina etmegiň ýokary hilini üpjün etmek we olaryň gurluşyk möhletlerini berjaý etmek boýunça degişli çäreler görülýär.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Aşgabatda şäher düzümlerini döwrebaplaşdyrmak, paýtagtymyzyň etraplaryny, köçelerini we seýilgäh zolaklaryny abadanlaşdyrmak boýunça amala aşyrylýan işleriň toplumlaýyn esasda alnyp barylmalydygyny hem-de geljegi nazarlamalydygyny nygtap, birnäçe anyk görkezmeleri bermek bilen, şol işleriň bezeg we ekologiýa ugurlarynyň ähmiýetini belledi.
Milli Liderimiz paýtagtymyzda hem-de onuň töwereklerinde ýazky bagy-bossanlyga büremek dabarasyny guramak bilen baglanyşykly degişli tabşyryklary berip, jemagat gulluklarynyň sazlaşykly işlemeginiň, şäher hojalygyny dolandyryş ulgamyna öňdebaryjy sanly tehnologiýalary anyk ornaşdyrmagyň zerurdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow tomus möwsüminiň ýakynlaşmagy bilen baglylykda, Aşgabat şäheriniň häkimine hem-de paýtagtymyza gözegçilik edýän wise-premýere dynç alyş ulgamyna degişli desgalaryň ulanyş ýagdaýyny gerekli derejede saklamak boýunça çäreleri görmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz baýramçylyk dabaralaryna taýýarlyk görlüşi baradaky meselelere ünsi çekip, paýtagtymyzyň täze gurluşyklaryndaky işleriň ýokary hilini hem-de öz wagtynda tamamlanylmagyny yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Milli Liderimiz Aşgabady bezäp, paýtagtymyzyň görküni baýlaşdyrmaga jogapkärli çemeleşmegiň, şu maksatlar bilen, täzelikleriň hem-de ajaýyp bezeg çözgütleriniň ulanylmagynyň möhümdigini nygtady.
Milli Liderimiz gurluşyk baradaky meselä dolanyp gelip, durmuş maksatly desgalar bina edilende, milli binagärligiň däpleriniň hem-de häzirki döwürde bu ugurdaky ýagdaýlaryň sazlaşykly utgaşmalydygyny belledi. Täze gurluşyklaryň binagärlik keşbine toplumlaýyn çemeleşip, bezeg öwüşginlerine hem-de yşyklandyryş ulgamyna uly ähmiýet berilmelidir. Munuň özi paýtagtymyzyň binagärlik keşbine sazlaşykly goşulyşmagyny üpjün eder.
Munuň üçin innowasion usullary hem-de döwrebap pikirleri netijeli ulanmak gerek diýip, döwlet Baştutanymyz atdy. Täze binalara agşamlaryna ýagtylyk berilmegi Aşgabadyň keşbine has-da özboluşly öwüşgin we ajaýyplyk goşar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi we şunuň bilen baglylykda, gurluşyk we binagärlik ministrine anyk görkezmeleri berdi.
Soňra milli Liderimiz göni wideoaragatnaşyga şol bir wagtda Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowy hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň welaýata gözegçilik edýän orunbasary Ç.Gylyjowy çagyrdy. Häkim welaýatda, şol sanda obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Ýurdumyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýan önümçilik we durmuş-medeni maksatly iri desgalaryň 16-synda işleriň barşy barada hasabat berildi.
Olaryň hatarynda jemi 4 müň 240 orunlyk mekdepleriň 5-si, 320 orunlyk çagalar bagy, 200 orunlyk bir hassahana, 200 orunlyk şypahana hem-de önümçilik bilen baglanyşykly desgalaryň 8-si bar.
Şol desgalaryň hatarynda çeper halyçylyk kärhanasy, kuwwatlylygy bir gije-gündizde 30 müň kub metre barabar bolan agyz suwuny arassalaýjy desga, ýylda 150 tonna et öndürýän maldarçylyk toplumy, ýylda 720 tonna towuk etini öndürýän guşçulyk toplumy, ýylda 80 tonna ýüplük öndürýän fabrik, demirbeton önümlerini öndürýän kärhana we beýlekiler bar.
Şunuň bilen birlikde, milli senenamamyzyň baýramçylyk seneleri mynasybetli hem-de ýazky bag ekiş işlerini guramaçylykly geçirmek babatda görülýän çäreler barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, oba hojalyk zähmetkeşleriniň esasy wezipeleri barada aýdyp, bugdaý, gowaça, miwe-gök we bakja önümlerini, şol sanda ýeralma ösdürip ýetişdirmäge toplumlaýyn, ylmy esasda çemeleşmegiň, bereketli hasyl almaga ýardam berjek agrotehniki çäreleriň berk berjaý edilmeginiň ähmiýetini nygtady. Şunuň bilen bir hatarda, milli Liderimiz pile öndürmek boýunça meýilleşdirilen wezipeleri berjaý etmegiň möhümdigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebitiň durmuş-ykdysady düzümini has-da kämilleşdirmek baradaky meselelere ünsi çekip, bu welaýata gözegçilik edýän wise-premýere Diýarymyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli açyljak desgalaryň bina edilişini, şolary zerur gurluşyk serişdeleri bilen doly möçberde öz wagtynda üpjün etmek bilen birlikde yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz köpçülikleýin bag ekmek möwsümine hem-de Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz gününe taýýarlyk görmek baradaky meselä degip geçip, meýilleşdirilen çäreleriň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy. Şeýle hem häkime tomus möwsüminiň ýakynlaşmagy bilen baglanyşykly görkezmeler berildi.
Soňra milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni sanly wideoaragatnaşyga bir wagtda Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýewi hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň şu welaýata gözegçilik edýän orunbasary B.Öwezowy çagyrdy. Häkim günbatar sebiti durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, degişli düzümi döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler, oba hojalyk pudagynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Hasabatda ata Watanymyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň hormatyna ulanmaga berilmegi bellenilen, welaýatda bina edilýän dürli maksatly desgalaryň dördüsiniň gurluşygynyň barşyna aýratyn üns berildi. Şolaryň hatarynda 3 müň orunlyk metjit, 50 orunlyk hassahana hem-de saglyk öýi, gök we miwe önümleri ýetişdirilýän ýyladyşhana, ýylda 5 müň tonna gurluşyk garyndy serişdeleri öndürýän kärhana hem-de beýleki desgalar bar.
Welaýatda baýramçylyk çärelerini hem-de bag nahallaryny köpçülikleýin ekmek dabarasyny guramaçylykly geçirmek maksady bilen görülýän çäreler barada hem hasabat berildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sebitiň obasenagat toplumynyň kuwwatyny netijeli amala aşyrmak boýunça wezipeler barada aýdyp, oba hojalyk ekinleri ösdürilip ýetişdirilende, nobatdaky ekiş möwsümine hemmetaraplaýyn taýýarlyk görlende öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ulanmagyň, ýerli toprak-howa şertlerini nazara almagyň ähmiýetini belledi.
Milli Liderimiz Milli bahar baýramy hem-de şu aýda bag ekmek dabarasy mynasybetli geçiriljek çäreleri ýokary derejede guramagyň möhümdigini aýdyp, häkime welaýatda, şol sanda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda tomusky dynç alyş möwsümine şu günlerden taýýarlyk görmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyny baýram etmek meselesi barada durup geçmek bilen, Balkan welaýatynyň häkimine we wise-premýerlere desgalaryň gurluşyk depginini, hilini we möhletini, şolaryň zerur serişdeler bilen üpjün edilmegini hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.
Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň gurluşyk serişdelerini öndürýän kärhanalaryny döwrebaplaşdyrmagyň we önümçilik kuwwatyny artdyrmagyň zerurdygy bellenildi hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýewe degişli görkezmeler berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş maslahatyny dowam edip, göni wideoaragatnaşyga Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowy hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň şu welaýata gözegçilik edýän orunbasary G.Müşşikowy çagyrdy. Häkim welaýatda alnyp barylýan işler, şol sanda güýzlük däne ekinlerine ideg etmek, ýerleri we oba hojalyk tehnikalaryny gowaça ekişine taýýarlamak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, häzirki wagtda welaýatda önümçilik we durmuş-medeni maksatly iri desgalaryň 13-siniň gurluşygy dowam edip, şolary Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna gabatlap, ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar. Şolaryň hatarynda çeper halyçylyk kärhanasy, maldarçylyk toplumy, 600 orunlyk orta mekdep, 240 orunlyk çagalar bagy, ýaşaýyş jaý toplumlarynyň 9-sy bar.
Häkim meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerine we ýazky bag ekmek dabarasyna taýýarlyk görmek boýunça görülýän çäreler barada hem hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, obasenagat pudagynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň möhümdigini belläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň tertibini jikme-jik düzmegiň we ony takyk ýerine ýetirmegiň, sebitde obasenagat toplumyny ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeleri çözmäge jogapkärli hem-de oýlanyşykly çemeleşmegiň zerurdygyny aýtdy.
Welaýatda gurulýan desgalar barada aýdylanda, şolar öz niýetlenen maksadyna we ýokary hil görkezijilerine doly kybap gelmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze gurulýan desgalardaky işleriň kesgitlenen möhletlerde tamamlanmagyny üpjün etmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz welaýatda Milli bahar baýramyna — Halkara Nowruz gününe hem-de köpçülikleýin bag ekmek möwsümine guramaçylykly taýýarlyk görmegi tabşyryp, hünärmenleriň maslahatlaryny nazara almak bilen ýerli toprak-howa şertlerine has uýgunlaşan baglaryň nahallaryny saýlap almagyň zerurdygyny aýtdy.
Soňra sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyna Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň şu welaýata gözegçilik edýän orunbasary M.Meredow çagyryldy. Häkim sebitde alnyp barylýan işler, oba hojalygynda möhüm möwsüme — ýazky ekişe taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Mundan başga-da, häkim şanly sene mynasybetli ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalaryň gurluşygynyň barşy barada habar berdi. Hususan-da, bu şanly sene mynasybetli welaýatda 600 orunlyk bir mekdebi, 232 maşgala niýetlenen ýaşaýyş jaý toplumlarynyň 6-syny hem-de çeper halyçylyk kärhanasyny, «Malaý» gaz ýatagynda kuwwaty ýylda 30 milliard kub metr bolan gaz gysyjy desgany, alýuminden aýna we gapy öndürýän kärhanany, keramiki bezeg hem-de beýleki önümleri öndürýän kärhanany ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýerleri, gowaça tohumlaryny hem-de ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny we gurallaryny möwsüme doly taýýar etmegi, ýuwuş we tagt suwunyň bellenen möhletde tutulmagyny üpjün etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz welaýatyň bugdaý meýdanlarynda alnyp barylýan ideg işleriniň depginini güýçlendirmelidigi barada aýdyp, amatly howa şertlerinden peýdalanmak bilen, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek we beýleki işleriň agrotehniki möhletde geçirilmelidigi barada görkezme berdi. Şunuň bilen birlikde, beýleki oba hojalyk ekinleriniň, şol sanda ýeralmanyň we soganyň bereketli hasylyny ýetişdirmek üçin zerur çäreler görülmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Milli Liderimiz pile öndürmek möwsümine oňat taýýarlyk görülmelidigine ünsi çekip, pile öndürijileriň netijeli işlemegi üçin hemme şertleri döretmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň baýram edilmegi baradaky meselä geçip, şanly senäni dabaralandyrmakda şu ýyl welaýatda ulanylmaga tabşyrylmagy meýilleşdirilýän önümçilik we durmuş-medeni maksatly iri desgalaryň we binalaryň 11-siniň gurluşyklaryny öz wagtynda tamamlamagyň möhümdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz häkime hem-de wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Milli bahar baýramynyň — Halkara Nowruz gününiň ýakynlaşyp gelýändigi barada aýdyp, baýramçylyk çäreleriniň hem-de bag ekmek boýunça ählihalk dabarasynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça degişli görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tomus paslynyň hem uzakda däldigini aýdyp, çagalaryň we ulularyň dynç almagy üçin niýetlenen desgalary abatlamagyň we ulanmaga bermegiň tertibini düzmegi hem-de bu işleriň alnyp barlyşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra göni wideoaragatnaşyga Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň şu welaýata gözegçilik edýän orunbasary E.Orazgeldiýew çagyryldy. Häkim sebitde alnyp barylýan işler, şol sanda oba hojalyk toplumynda ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berip, gowaça ekişine giň gerimli taýýarlyk görlüşi, beýleki oba hojalyk ekinlerini ýetişdirmek ugrunda görülýän çäreler barada habar berdi.
Şeýle hem hasabatda ýurdumyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýan 12 desgada işleriň ýagdaýy barada hasabat berildi. Welaýatda jemi 820 orunlyk mekdepleriň 2-sini, saglyk öýleriniň 2-sini, önümçilik maksatly desgalaryň 4-sini, şol sanda çeper halyçylyk kärhanasyny, ýylda 500 tonna süýt, 100 tonna et öndürýän maldarçylyk toplumyny, ýylda 1200 tonna gök we bakja önümleri ýetişdirilýän ýyladyşhanany, ýylda 3000 tonna uglerod öndürýän zawody ulanmaga bermek maksat edinilýär. Şunuň bilen birlikde, ýaşaýyş jaýlarynyň 4-sini ulanmaga tabşyrmak göz öňünde tutulýar.
Mundan başga-da, ýurdumyzda bellenilýän baýramçylyk seneleri bilen baglylykda hem-de geçiriljek ählihalk bag ekmek dabarasyna taýýarlyk görlüşi barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýakynlaşyp gelýän gowaça ekişine ünsi çekdi hem-de ekerançylar üçin bu jogapkärli möwsüme toplumlaýyn taýýarlyk görmegiň ähmiýetini nygtady. Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz bugdaý meýdanlarynda alnyp barylýan ideg işleriniň ýokary hilli geçirilmeginiň möhümdigini belledi. Şeýle hem ilaty oba hojalyk önümleri, şol sanda ýeralma bilen doly üpjün etmek üçin çäreler görülmelidir.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Milli bahar baýramyna — Halkara Nowruz gününe hem-de bag ekmek boýunça ählihalk dabarasyna ýokary derejede taýýarlyk görülmelidir. Döwlet Baştutanymyz nobatdaky tomus möwsümi baradaky gürrüňe geçip, dynç almaga niýetlenen desgalary zerur bolan ýagdaýa getirmäge girişmelidigini, bu ugurda geçirilýän işleri gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli açyljak iri önümçilik hem-de medeni-durmuş maksatly desgalary öz wagtynda ulanmaga bermegiň zerurdygyny belläp, häkime hem-de wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk hem-de berkarar Watanymyzy gülledip ösdürmek, mähriban halkymyzyň abadançylygy ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
DOGA KEMÇILIKLER: TOWŞAN DODAK WE MÖJEK AGZY NÄMEDEN DÖREÝÄR?
"Çagada döreýän towşan dodak we möjek agzy kemçilikleri nähili anyklanylýar we olaryň sebäbi näme?"
Saýtyň okyjysy
Ýokarky dodagyň we kentlewügiň bölünmesi çaganyň ýüzüniň we agyz boşlugynyň dogabitdi kemçilikleri bolup, çaga enesiniň içinde ösýän döwri ýüze çykýandyr.
Ýokarky dodagyň bölünmesi (towşan dodak, lukman. terminologiýasynda heýloshizis)- ýokarky dodagyň iki tarapdan bölünmesi görnüşinde häsiýetlenip, ýokarky dodagyň ýumşak dokumalarynda insizje deşik ýa-da ýaryk görnüşde ýüze çykýar. Towşan dodagyň iki görnüşi tapawutlandyrylýar:
↪ Towşan dodagyň doly görnüşi burun kekirdewigiň we ýokarky äňiň ösüntgileriniň birleşmezligi bilen häsiýetlenip, barlag wagty burnuň boşluklaryna çenli ýetýän ýokarky dodakdaky çuň ýaryk görnüşde görünýär;
↪ Doly däl görnüşi dodagyň defekti görnüşde ýüze çykýar we köplenç ortaky çyzykdan çepde ýerleşip, kemçiligiň ýeňil görnüşi hasaplanýar.
Möjek agzy – agyz boşlugynyň ýokarsyndaky (gaty kentlewükdäki) jaýryk ýa-da deşik görnüşde döreýän kemçilikdir. Möjek agzynyň hem iki görnüşi tapawutlandyrylýar:
↪ Kemçilik gaty we ýumşak kentlewügiň bölünmesi bilen ýüze çykýar;
↪ Möjek agzy diňe ýumşak kentlewügiň bölünmesi bilen ýüze çykyp, kemçiligiň ýeňil görnüşi hasaplanýar.
Sebäp bolýan faktorlar
Towşan dodak we möjek agzy doga kemçilikleriň sebäpleri höküminde lukmanlar aşakdaky faktorlary belleýärler:
▷ Göwrelilikden öň we göwrelilik wagty enaniň çilim çekmegini lukmanlar çaganyň ýüzünde we äňinde döreýän kemçilikleriň esasy sebäbi hasaplaýarlar;
▷ Göwreliligiň irki möhletlerinde alkogol içgileri kabul etmek;
▷ Neşekeşlik;
▷ Göwrelilik döwri käbir derman serişdeleriň kabul edilmegi;
▷ Daşky gurşawyň ýaramaz şertleri;
▷ Ýaramaz iş şertleri;
▷ Göwreliligiň birinji aýlarynda foliý turşylygynyň ýetmezçiligi;
▷ Dowamly aşsaýlama;
▷ Enäniň ýaşy (35 ýaşdan soň hromosom üýtgemeleri ýygy duş gelýär);
▷ Genetiki sebäpler;
▷ Göwrelilik döwründe garyn boşlugyna ýetirlen şikesler (meselem, urgular);
▷ Göwreliligiň başynda güýçli stress geçirmek.
Ýüze çykyş alamatlary
Möjek agzy we heýloshizis üçin mahsus alamatlar:
▷ Dogum wagty çaganyň öýkenine suwuklygyň düşüp, öýken sowuklamasyny döretme howpy;
▷ Çaganyň kynçylyk bilen agyr dem almagy;
▷ Çagada suwy ýuwutma we iýmitlenme kynçylygy;
▷ Çagada burnuň, gulagyň, bokurdagyň keselleriniň ýygy döremegi;
▷ Estetiki kemçilikler (towşan dodak kemçilikde);
▷ Çaganyň gepleýşiniň üýtgemegi;
▷ Dişleriň nädogry gysylşy.
Anyklama çäreleri
Möjek agzy we towşan dodak doga kemçilikleri göwreliligiň giçki möhletlerinde ultrases barlagyň kömegi bilen anyklamak bolýar. Ýöne möjek agzyň doly däl görnüşini göwredäki çagada ultrases barlag wagty hemişe aýdyň anyklap bolmaýar. Köplenç doga kemçilikleriň bu görnüşlerini çaga doglandan soň geçirilýän barlag wagty anyk anyklap bolýandyr. Şeýle doga kemçilikleri bolan çagalar maslahat we bejergi geçirmek üçin S. Niýazow adyndaky Bejeriş we Maslahat beriş Merkeziniň hirurgiki stomatologiýa bölümine we Türkmenistanyň Saglygy Goraýyş Müdürýetleriniň Diş merkezine ýüz tutup bilerler.
Bejergi çäreleri
Towşan dodagyň hirurgiki bejergisini kiçi bäbeklerde 6 aýlyk ýaşyna çenli 1-2 tapgyrda ýerine ýetirýärler. Hirurgiki bejergi başga doga kemçilikleri (ýürek, öýken kemçilikleri) bolmadyk, wagty ýetip doglan çagalarda geçirmek maslahat berilýär. Ýüze çykyş görnüşine görä towşan dodagyň hirurgiki bejergisi dodagyň bitewliligini, burnuň kekirdewigini, alweolýar ösüntgisini dikeltmekden düzülendir. Dikeldiji hirurgiki çäreler çaganyň 3 ýaşyna çenli geçirilip tamamlanmalydyr, çünki ol ýaşa çenli sözleýiş endikleri emele gelýändir. Egerde towşan dodak kemçiligi ýetginjeklik döwri düzedilen bolsa, onda dörän tyg yzlaryny aýyrmak we logopediň kömegi bilen sözleýiş endiklerini düzetmek çärelerini geçirmek hökmanydyr.
Möjek agzyň doly hirurgiki bejergisi tapgyrlaýyn geçirlip, psiholog, logoped, stomatolog lukmanlarynyň hem kömegini talap edip biler. Diňe ýumşak kentlewügiň bölünmesi bilen ýüze çykýan möjek agzynda dikeldilme bejergiler bäbekde 8 aýlyk ýaşdan geçirilýär. Möjek agzy diňe ýumşak kentlewük däl-de, gaty kentlewügiň bölünmesi bilen häsiýetlenende, hirurgiki bejergini çagalarda 2 ýaşdan geçirmek maslahat berilýär. Ondan ir geçirlen bejergi äňleriň biriniň ösüşden galmagyna getirip bilýändir.
Ulanylan çeşme: Н. Горовенко, Л. Яковенко "Врожденные несращения верхней губы и неба" Книга плюс. Харьков – 2004 г.
- 69 gezek okalan


text:
10 óńirde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazgıdromet 26 qyrkúıekte elimizdiń birqatar óńirinde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
26 qyrkúıekte Qostanaı oblysynda shyǵystan, ońtústik-shyǵystan jel soǵady, kúshi túnde oblystyń soltústiginde 15-20 m/s, kúndiz basym bóliginde 15-20, oblystyń soltústiginde 23-28 m/s.
Almaty oblysynyń soltústiginde 2 °S úsik saqtalady.
26 qyrkúıekte kúndiz Túrkistan oblysynyń soltústik aýdandarynda shańdy daýyl kútiledi, ońtústik-batystan jel soǵady, kúshi 15-20 m/s. Oblystyń basym bóliginde tótenshe órt qaýipi saqtalady.
Atyraý oblysynda soltústik-batystan batysqa aýysyp jel soǵady, kúndiz batysta 15-20 m/s bolady.
Batys Qazaqstan oblysynyń soltústik-batysynda jel batystan, ońtústik-batystan soǵady, ekpini 15-20 m/s.
26 qyrkúıekte Qyzylorda oblysynyń ortalyǵynda kúndiz naızaǵaı, shańdy daýyl kútiledi. Jel shyǵystan, ońtústik-shyǵystan soǵady, oblystyń ortalyǵynda kúshi 15-20 m/s saqtalady. Tótenshe órt qaýpi saqtalady.
Kúndiz 26 qyrkúıekte Mańǵystaý oblysynyń soltústik-shyǵysynda shandy daýyl kútiledi. Soltústik-batystan soqqan jeldiń jyldamdyǵy 15-20 m/s jetedi.
26 qyrkúıekte Qaraǵandy oblysynda ońtústik-shyǵystan, shyǵystan jel soǵady, oblystyń batysynda, ońtústiginde jáne ortalyǵynda jel 15-20 m/s jyldamdyqpen soǵady. Oblystyń batysynda jáne ońtústiginde tótenshe órt qaýpi saqtalady.
Nur-Sultan qalasynda 26 qyrkúıekte túnde jáne tańerteń tuman túsedi. Kúndiz shyǵystan soǵatyn jeldiń ekpini 15-18 m/s jetedi.
Aqtóbe oblysynda jeldiń baǵyty ońtústik-shyǵystan soltústik-batysqa aýysady, kúndiz oblystyń ońtústiginde 15 m/s kútiledi.
Túnde jáne tańerteń Aqmola oblysynyń ońtústik-shyǵysynda tuman kútiledi. Tańerteń jáne kúndiz oblystyń basym bóliginde shyǵystan jel soǵady.


text:
15-17-nji ýanwar aralygynda Şweýsariýa Konfederasiýasynyň Lozanna şäherinde Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministri D.Gulgeldiýewiň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň sapary boldy. Türkmen wekiliýetiniň saparynyň çäklerinde Halkara tennis federasiýasynyň Prezidenti Dewid Hagert bilen duşuşygy boldy.
Duşuşygyň dowamynda taraplar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy artdyrmagyň mümkinçiliklerini, husasan-da, Türkmenistanyň tennis federasiýasy bilen Halkara tennis federasiýasynyň arasynda Özara düşinişmek hakyndak Ähtnamanyň hem-de ýurdumyzda Tennis Akademiýasynyň döredilmeginiň, şeýle hem Halkara tennis federasiýasyny Prezidenti D.Hagertiň Türkmenistanda tennis ugrunda alnyp barylýan işler bilen hem-de ýurdumyzyň dünýä ülňelerine laýyk gelýän sport infrastrukturalary bilen tanyşmak maksady bilen ýakyn wagtlarda iş saparyny gurnamagyň mümkinçilikleri barada pikir alyşdylar.
Duşuşygyň ahyrynda, Türkmenistanyň tennis federasiýasy bilen Halkara tennis federasiýasy Dewis Kubogy ugrunda Aziýa we Okeaniýa zolagynyň 4-nji toparynyň tapgyrlaýyn ýaryşynyň Türkmenistanda geçirilmegi we onuň guramaçylyk meseleleri barada Ylalaşyga gol çekdiler.
Şeýle hem iş saparyň dowamynda ýurdumyzyň wekiliýeti Milli Olimpiýa Komitetleriň Assosasiýasynyň Prezidenti Robin Mitçel bilen hem-de Halkara Olimpiýa Komitetiniň wekilleri bilen duşuşyklary boldy. Duşuşyklaryň barşynda Türkmenistan bilen ýokarda agzalan halkara guramalarynyň arasynda geljekde alnyp baryljak hyzmatdaşlygyň ugurlary barada maslahatlaşyldy.
15-17-nji ýanwar aralygynda Şweýsariýa Konfederasiýasynyň Lozanna şäherinde Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministri D.Gulgeldiýewiň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň sapary boldy. Türkmen wekiliýetiniň saparynyň çäklerinde Halkara tennis federasiýasynyň Prezidenti Dewid Hagert bilen duşuşygy boldy.


text: “Türkmendemirýollary” agentligi Russiýa Federasiýasynyň Senagat we söwda Ministriligi bilen 2020-nji ýylyň 19-njy noýabrynda duşuşyk geçirdi. Duşuşygyň başynda Russiýa Federasiýasynyň Senagat we söwda Ministriniň orunbasary A.W.Gruzdew ýygnaga gatnaşyjylara pandemiýa döwründe saglyk we üstünlik dileg edip, gämi we demir ýol pudagynda döwletleriň arasyndaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy artdyrmak isleýändigini mälim etdi. Ol häzirki wagtda ýük we ýolagçy lokomotiwini üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada giňişleýin belläp, rus kompaniýalarynyň, esasan hem “Altaý wagon” paýdarlar jemgyýetiniň Türkmenistan döwletimizi dürli görnüşli lokomotiwler bilen üpjün etmekde hyzmatdaşlyga doly taýýardyklaryny belledi. Şeýle hem türkmen kärhanalarynyň we kompaniýalarynyň önümlerini diňe bir Russiýa Federasiýasynyň bazaryna däl, eýsem Ýewraziýa Ykdysady Bileleşiginiň agza ýurtlarynyň bazarlaryna çykarmakda ýardam bermäge taýýardygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda “Türkmendemirýollary” agentligiň wekilleri demir ýol pudagynda, Türkmenistanyň Prezidentiniň alyp barýan “açyk gapylar” syýasatyndan ugur alyp, “Altaý wagon” paýdarlar jemgyýetiniň önümleri barada has giňişleýin maglumatlaryň berilmegini sorady. Duşuşygyň ahyrynda taraplar gelejekde hem döwletara gatnaşyklarda sazlaşykly we netijeli iş alyp barjakdyklaryny bellediler.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň edara binasynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň Medeniýet, sport, syýahatçylyk we jemgyýetçilik guramalarynyň işgärleriniň Kärdeşler arkalaşygynyň Geňeşi bilen “Aşgabat” Teleýaýlymynyň bilelikde gurnamagynda şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Milli Liderimiziň alyp barýan içeri hem-de daşary syýasatyny durmuşa ornaşdyrmakda ýetilen belent sepgitleri wagyz etmek maksady şeýle-de 2021-nji ýylyň sentýabr aýy boýunça “Ýol hereketiniň howpsuzlygy ömrümiziň rahatlygy” ady bilen 1 aýlyk ýol hereketiniň düzgünleri barada wagyz-nesihat etmek maksady bilen “Sagdyn bedende – sagdyn ruh” ady bilen tegelek stoluň başynda söhbetdeşligi geçirildi.
Söhbetdeşligi Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň Medeniýet, sport, syýahatçylyk we jemgyýetçilik guramalarynyň işgärleriniň kärdeşler arkalaşygy boýunça esasy hünärmeni Nartäç Kaýypowa alyp baryp, onda “Gyşky oýunlar” sport toplumynyň şepagat uýasy, kärdeşler arkalaşygynyň işjeň agzasy Halbibi Taganowa, Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebiniň tälimçisi, kärdeşler arkalaşygynyň işjeň agzasy Ýazbike Öwezgeldiýewa çykyş etdiler.
Ýörite habarçymyz.


text:
Seljuklaryň hany Arslan begiň gaznalylara ýesir düşmegi entek-entekler ýatdan çykjak hadysa däldi. Şol bolup geçen waka Çagry begiň edil düýn ýaly ýadyna düşüp durdy.
Atasy Seljuk beg aradan çykandan soň onuň ýerine saýlanan Arslan begiň at-owazasy uzaklara ýaýylyp başlaýar. Gaznalylar Hindistana ýöriş eden wagty seljuklaryň gozgalaň turuzmagyndan howatyrlanýardy. Munuň öňüni almak üçin Gaznaly hökümdary Soltan Mahmyt ýüregine bir niýet düwýär. Ol Arslan begi köşgüne çagyrýar. Soltan onuň bilen birlikde Arslan begiň inileri Togrul beg bilen Çagry begi hem çagyrýar. Aslynda Çagry begem, Togrul begem çakylyga gitmäge göwünjeň däldi. Özi üçin gurlan duzakdan bihabar Arslan beg bolsa ýanyna beglerini hem alyp, çagyrylan ýere gidýär.
Soltan Mahmyt Arslan begiň göýä şanyna berýän zyýapatynda seljuklaryň güýjüni anyklamak niýeti bilen oňa şeýle sowal berýär:
– Eger üstümize duşman çozaýsa, seljukly dostlarymyz bize näçeräk adam bilen kömek edip biler?!
Arslan beg sagdagyndan bir ok çykaryp, Soltan Mahmyda uzadýar:
– Uruş turanda çaparyň bilen şu oky maňa ugrat! Haýal etmän saňa müň atly ýollaýyn!
Soltan Mahmyt ýene sowal berýär:
– Müň atly az bolsa näme?
Arslan beg ikinji oky uzadýar:
– Şu iki oky maňa ugratsaň, enşalla, on müň atly ugradaryn!
– Eger on müň atly hem ýetmese?
Şonda Arslan beg oňa ýaýyny uzadýar:
– Eger şu ýaýymy ugratsaň, Allanyň rugsady bilen saňa elli müň atly ýollaryn.
Arslan begiň bu sözleri soltany örän howpurgadýar. Diýmek, seljuklar onuň çak edişindenem tiz güýçlenýär eken. Soltan bolsa goşunynyň aglaba bölegini Hindistana ýörişe ugratmakçydy. Indi ol seljuklaryň barha güýçlenmegini özüne abanýan howp hasap edip başlaýar.
Şeýlelikde, Soltan Mahmyt bet pygylyny amala aşyrmaga girişýär. Onuň niýetine görä, gelen myhmanlaryň arasynda dürli ýaryşlar guralmalydy. Myhmanlar ýadan soň bolsa, olar ýesir alynmalydy. Şunlukda, ilki at çapyşygy geçirilýär. Soň naýza, pyçak we ok bilen nyşana urmak bäsleşigine gezek ýetýär. Ondan soň göreş tutulýar, gylyç-galkan bilen darkaş gurulýar. Ýaryşyň soňy aw-şikara ýazýar. Bu tutluşyklaryň hemmesinde diýen ýaly Arslan beg üstünlik gazanýar. Seljuk begleriniň edermenligi gaznalylary diýseň haýran galdyrýar.
Ýaryşlar Gün ýaşyp barýarka tamamlanýar. Arslan beg we egindeşleri rugsat sorap turjak mahallary olaryň daş-töweregini ýaragly nökerler gurşap alýar. Uzakly gün ýaryşda ýadan seljuk begleri gysga dowam eden çaknyşykdan soň ýesir düşýär.
Soltan Mahmyt Arslan begi Hindistandaky Kalenjer galasynyň zyndanyna atdyrýar. Arslan beg soltandan beýle zada garaşmaýardy, oňa dost hökmünde garaýardy. Gyssanan wagty islän kömegini berjegini aýdypdy. Şeyle ýagşy niýetiň jogaby gazamat bolmalydymy eýsem?! Dostuň eden bu biwepalygy Arslan bege, gör, nähili agyr degendir! Galyberse-de gaznalylaram, seljuklaram musulman türki halklardy ahyry. Aslynda, olaryň arasynda dörän bu agzalalygyň sebäbi Orta Aziýa sebitlerine häkim bolmakdy.
Çagry beg, Togrul beg we Gutalmyş beg Arslan begiň gaýtarylyp berilmegini sorap, gaznalylara ençeme gezek ýüz tutýar. Ýöne her gezeginde olaryň bu talaby ret edilýär. Bu bolsa taraplaryň arasynda dörän dartgynly ýagdaýy has-da ýitileşdirýär.
Arslan begiň saklanýan galasy barylmasy örän kyn ýerde ýerleşýärdi. Togrul beg bilen Çagry beg agalary Arslan begi halas etmegiň ugruna çykýar. Olar bu barada Gutalmyş begiň maslahatyny almak üçin oňa habar ýollaýar. Arslan begiň ogly Gutalmyş hem olaryň bu çakylygyny kabul edýär. Başlary jem bolan begleriň arasynda şeýle gürrüň bolup geçýär. Togrul beg Gutalmyşdan:
– Kalenjer galasynyň nirede ýerleşýänini bilýärmiň? – diýip soraýar. Gutalmyş gussaly gözlerini bir nokada dikip:
– Hindistanda, Gang derýasynyň günortasynda, ýylçyr gaýalaryň arasynda – diýip jogap berýär. Togrul beg oňa ýene-de sowal bilen ýüzlenýär:
– Sen, Kalenjer galasyny hut öz gözüň bilen gördüňmi?
Gutalmyş beg ýüzüni aşak salyp:
-Ýok, görmedim. Men inim Resul bilen äkidilip barýarkak, gijäň garaňkylygyndan peýdalanyp, zordan gaçyp gutuldyk – diýýär. Şonda Çagry beg ara goşulýar:
– Sizi yzarlamadylarmy? – diýip, gyzyklanýar. Gutalmyş beg:
– Aňmadyk bolsalar gerek ýa-da giç aňdylar. Sebäbi nijeme günläp ýol ýöresegem, biz-ä gelen-gidene duşmadyk – diýýär. Çagry beg ýerinden turýar:
– Kiçiräk goşun bilen şol ýerlere gidip bolarmy? Nähili pikir edýäň?
Gutalmyş Çagry begiň ýüzüne garap:
– Gidip bolmasyna-ha, bolar. Ýöne juda kyn düşer. Hepdeläp, aýlap ýöremeli bolar. Hindistanyň ýoly şeýle bir uzak, üstesine-de howply. Gaznalylar şol ýerlere hiç kimiň aýagyny sekdirmeýärler – diýýär.
Togrul begem bu gürrüňe goşulýar:
– Kalanjer galasyna söwda kerweni bilen täjir lybasyna giren ýigitlerimizi ugratdyk. Arslan beg agamyz bir ýoluny tapyp, bize habar ýollapdyr.
Bu habary eşiden Gutalmyş beg haýran bolýar. Ol gyssanmaç:
– Kakam jan näme diýipdir? – diýip soraýar.
Onuň bu sowalyna Çagry beg jogap berýär:
– Ol «Maňa bu ýerden halas bolmak gaty kyn, hatda mümkin hem däl. Meni halas etjek bolup, birdenkä özüňiz gapana düşäýmäň! Gaznalylar dostsyran bolup, bize duzak gurdular. Men ätiýaçlygy elden berip, ýalňyşlyk göýberdim. Kysmatymdakyny görerin. Ýöne siz ägä boluň! Soltan Mahmydyň albaýyna aldanaýmaň» diýipdir.
Şonda Togrul beg:
– Täjir lybasly Kalenjere giden ýigitler hem ýoluň örän hatarlydygy hakynda habar getirdiler. Ýöne her näme-de bolsa, bu gezek has köp adamly kerwen ugratmaly diýen karara geldik – diýýär.
Gutalmyş beg ýüzüni aşak salyp oturşyna, umytsyzlyk bilen dillenýär:
– Hernäçe urunsamam, kakamy halas etmegi men-ä başarmadym.
Ol şeýle diýip, Togrul begdir Çagry beg bilen hoşlaşyp, öýüne dolanýar.
Ýaz pasly gelende seljuk türkmenleri müň atlydan ybarat uly kerwen gurap, Hindistana ýola salýarlar. Az ýöräp, köp ýöräp Hindistana baran kerwen tä gyş düşýänçä şol ýerde galýar. Kerwen yzyna dolanyp gelýärkä, ýigitler ysytma keseline ýolugýar. Şonda olaryň ýarysy diýen ýaly aradan çykýar. Yzyna gelip bilenler Kalenjer galasynyň gaznalylar tarapyndan örän berk goralýandygyny, Arslan begi ol ýerden halas etmegiň mümkin däldigini aýdýarlar. Hakykatdan hem, gaznalylar Arslan begiň alnyp gaçylmagyndan ätiýäç edip, galanyň saklawyny hasam güýçlendiripdiler.
Arslan Beg
Seljuklaryň hany Arslan begiň gaznalylara ýesir düşmegi entek-entekler ýatdan çykjak hadysa däldi. Şol bolup geçen waka Çagry begiň edil düýn ýaly ýadyna düşüp durdy.


text:
401
Wakalar[düzet | çeşmäni düzet]
Sebitler boýunça[düzet | çeşmäni düzet]
Wizantiýa imperiýasy[düzet | çeşmäni düzet]
- Gotlary hem-de Gainasy ýeňlişe sezewar etmekligini gutlap, Arcadius hun hökümdary Uldine köp sanly sowgat-serpaý ugradýar. Arcadius soňra hunlar bilen soýuz baglaşýar.
Günbatar Rim imperiýasy[düzet | çeşmäni düzet]
- Westgotlar Italiýanyň iň demirgazyk çetlerine çozup, uly weýrançylyklar edýär.
- Rim generaly Stilicho Rhaetiada wandallara garşy uly ýöriş geçirýär.
Aziýa[düzet | çeşmäni düzet]
- Kumarajiwa Changana barýar.
Tema boýunça[düzet | çeşmäni düzet]
Din[düzet | çeşmäni düzet]
- 22 dekabr — Papa Innocent I 40-njy Rim papasy hökmünde Papa Anastasius I ýerine geçýär we tutuş hristian dini boýunça ähliumumy häkimiýetini yglan edýär.
- Mahabharata ýazylyp gutarýar.
Dünýä inenler[düzet | çeşmäni düzet]
- Theodosius II, Gündogar Rim imperatory (ö. 450)
- Aelia Eudocia, Theodosius II aýaly
- Leo I, Gündogar Rim imperatory
Aradan çykanlar[düzet | çeşmäni düzet]