text:
11.06.2018. Türkmenistanyň gallaçylary gyzgalaňly döwri başdan geçirýärler. Ýurdumyzda güýzlük bugdaý oragynyň depgini günsaýyn ýokarlanýar. Şu ýyl döwlet tabşyrygyna laýyklykda, ekerançylarymyzyň öňünde 1 million 600 müň tonna bugdaý taýýarlamak wezipesi durýar. Bu sepgide ýetmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmaga, halkymyzyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen ykdysady syýasatyny durmuşa geçirmekde ýene-de bir möhüm ädimdir.
Ýurdumyzyň iri galla mekany bolan Ahal welaýatynda bugdaý oragy gije-gündiz bökdençsiz dowam edýär. Şu möwsümde Baharly, Gökdepe, Ak bugdaý, Kaka, Tejen, Babadaýhan we Sarahs etraplarynyň kärendeçi-gallaçylary bugdaýyň “Sähraýy”, “Bitarap”, “Akbaş”, “Ýolöten-1”, “Ýolöten-3”, “Miras”, “Batko”, “Irişka”, “Ýubileýnaýa-100” we beýleki hasylly görnüşleri ekilen 209 müň gektardan 450 müň tonna ak bugdaýy Watan harmanyna tabşyrmagy göz öňünde tutýarlar.
Welaýatda galla oragyny gysga möhletde ýitgisiz geçirmek üçin zerur guramaçylyk çäreleri görüldi. Tutuşlygyna alanyňda, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň “John Deere International GmbH” (Şweýsariýa) hem-de “Umaх Trade GmbH” (Germaniýa) kompaniýalary bilen baglaşan şertnamasyna laýyklykda, ýurdumyza gelip gowşan “John Deere W540” we “TUCANO 430” (“CLASS”) kysymly däne orýan kombaýnlarynyň 450-si ekin meýdanlarynda işledilýär. Bu döwrebap tehnika döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň talap edişi ýaly, ýerli toprak-howa şertlerine laýyklykda, eýýäm barlagdan we meýdan synagyndan üstünlikli geçdi. Elektronika arkaly doly gözegçilik edilýän täze maşynlar ýokary öndürijiligi hem-de dolandyrylyşynyň ýönekeýligi bilen tapawutlanýar. Mehanizatorlar üçin amatly şertler döredilen kabinanyň içindäki monitorda ýygnanan hasylyň mukdary we hili hem-de beýleki ölçegleri görnüp dur.
Bugdaý oragyna ulaglar hem degişli derejede taýýarlanyldy. Täze hasylyň dänesini daşamak işinde ulanylýan ýük awtomobilleriniň 2725-siniň nowalary hasyly ýitgisiz daşamak üçin ykjam bejerildi. Kebşirleýjiler, mehanikler, şeýle hem zerur enjamlar, ätiýaçlyk şaýlary we beýleki enjamlar bilen üpjün edilen göçme abatlaýyş toparlarynyň 139-sy döredildi. Mundan başga-da, möwsümde tehniki kömek beriji awtoulaglaryň 60-sy, maşynlary ýangyç-çalgy serişdeleri bilen üpjün etmek üçin benzin daşaýan ulaglaryň 85-si bar.
Welaýatda kabul ediş bölümleriniň 45-si gije-gündiz işleýär. Şolaryň her birinde hereket edýän barlaghanalarda “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugynyň hünärmenleri tabşyrylýan bugdaýyň hilini kesgitleýärler. Ahalda bugdaýyň täze hasylyny kabul etmäge elewatorlar we un kärhanalary hem taýýar edildi. Ekerançylar bilen alnyp barylmaly hasaplaşyklar “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň ýerli bölümleriniň üsti bilen öz wagtynda amala aşyrylýar.
Daýhanlaryň salgytlardan boşadylmagy, olara ýeňillikli bank karzlarynyň berilmegi, ekerançylaryň täze kuwwatly tehnikalar bilen yzygiderli üpjün edilmegi, oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen özara hasaplaşyklaryň wagtynda geçirilmegi, olara tehniki hyzmatyň, tohumyň, mineral döküniň, ekinleriň zyýankeşlerine garşy göreşmek üçin himiki serişdeleriň ýeňillikli şertlerde berilmegi, tarp ýerleriň özleşdirilmegi we dolanyşyga girizilmegi babatda döredilen şertler gallaçylaryň bol hasyl ýetişdirmegine ýardam berýär.
Döredijilik toparlarynyň ekin meýdanlarynda guraýan belent ruhly aýdym-sazly çykyşlary gallaçylaryň zähmete bolan höwesini has-da artdyrýar.
Azyk howpsuzlygyny pugtalandyrmak, ýurdumyzy däne we çörek önümleri bilen doly üpjün etmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan oba syýasatynyň möhüm ugrudyr. Türkmen gallaçylarynyň 2018-nji ýylyň bugdaý oragynda şertnamalaýyn borçnamalaryny abraý bilen ýerine ýetirmegi üçin ähli zerur mümkinçilikler — maddy höweslendirmek, tehnika bilen ýeterlik üpjünçilik iň esasysy bolsa, hünärmenleriň hasaplamalaryna görä, ak bugdaýly atyzlarda ýetişdirilen bereketli hasyl bar. Indi edermen gallaçylarymyza diňe bugdaýy gysga möhletde ýitgisiz ýygnamak hem-de dänäni harmanhana eltmek galýar.
Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)


c: text/html

text:
Daşary ýurt döwletlerinden Türmenistanyň çäklerine radioelektron serişdeleri, ýokary ýygylykly enjamlary getirmek we olara tehniki barlag geçirmek hakynda düzgünnama
I. UMUMY DÜZGÜNLER
- Şu Düzgünnama Türkmenistanyň Prezidentiniň 1999-nji ýylyň 12-nji iýulynda 4264-nji karary bilen tassyklanan Türkmenistanyň çäklerinde radiotehniki desgalary satyn almagyň, taslamagyň, gurnamagyň (oturtmagyň), radioelektron serişdelerini we ýokary ýygylykly enjamlary ulanmagyň hem-de olary daşary ýurtlardan getirmegiň tertibi hakyndaky Düzgünnama esasynda Radioelektron serişdeleri (mundan beýläk RES) we ýokary ýygylykly enjamlary (mundan beýläk ÝÝE) daşary ýurtlardan Türkmenistanyň çäklerine getirmek we olara tehniki barlag geçirmegiň tertibini kesgitleýär. Şu Düzgünnamanyň maksady daşary ýurt döwletlerden getirilýän RES-lere, ÝÝE-ra tehniki barlag geçirmek we Türkmenistanyň çäklerinde ulanmaga rugsatnama bermek.
- Şu düzgünnama aşakdakylara degişli:
- daşary ýurtlardan getirilýän we Türkmenistanyň çäklerinde ulanylýan, gurulýan (gurnalýan), taslamasy göz öňünde tutulýan, satyn alynýan (berilýän) RES-lere we ÝÝE-ra;
- dahylly we dahylsyz ýuridiki şahslara;
- fiziki şahslara, şol sanda hususy telekeçilere.
- Şu Düzgünnama Türkmenistanyň çäklerindäki daşary ýurt döwletleriniň diplomatik wekilhanalarynda we konsullyk edaralarynda gurnalýan radioýaýradyjylaryna hem degişlidir. Daşary ýurt döwletleriniň diplomatik wekilhanalaryň we konsullyk edaralaryň çäklerinde gurnalýan RES-ler we ÝÝE-lar üçin, şeýle hem daşary ýurt hökümet wekiliýetleriniň Türkmenistana resmi döwlet sapary mahalynda RES-ler we ÝÝE-ry üçin radioýygylyklary ulanmagyň tehniki seljermesini geçirmegiň mümkinçiligini kesgitlemegi, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň ýüzlenmesi we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Radioýygylyklar baradaky pudagara toparynyň (mundan beýlak RPT) ylalaşmasy boýunça amala aşyrylýar.
II. TEHNIKI TALAPLAR
- Daşary ýurtlardan RES-ler we ÝÝE-ry Türkmenistanyň çäklerine girizmek üçin dahylly we dahylsyz ýuridiki şahslaryň, şeýle-hem fiziki şahslaryň, şol sanda hususy telekeçileriniň Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligine ýüz tutmaklary arkaly aşakdaky ýagdaýlarda amala aşyrylýar:
-
RES-leriň we ÝÝE-nyň tehniki häsiýetnamasynyň we harydyň gelip çykyşy hakynda güwanamanyň ýa-da “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy tarapyndan berilen laýyklyk sertifikatyň nusgasy bolan ýagdaýynda;
-
RPT-nyň radioýygylyk zolagyny ulanmak üçin rugsat beriji resminamalaryň nusgasy bolan ýagdaýynda;
-
Ýuridiki şahslar üçin tertipnamanyň, Edara görnüşli taraplaryň ýeke-täk döwlet sanawyndan göçürmesiniň, döwlet tarapyndan hasaba almak hakyndaky şahadatnamanyň nusgasynyň bolan ýagdaýynda.
-
Hususy telekeçiler üçin – döwlet tarapyndan hasaba alnandygy hakyndaky şahadatnamanyň we patentiň nusgasynyň bolan ýagdaýynda;
-
Türkmenistanyň çäklerine girizilýän öýjükli aragatnaşyk ulgamlarynyň müşderileri tarapyndan ulanylýan RES-ler 5 (bäş) sanydan köp bolan ýagdaýynda hususy telekeçiligi we ýuridiki taraplary döwlet tarapyndan tassyklaýan resminamalary bolan ýagdaýynda.
-
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň ýanyndaky Radioýygylyklar toplumynyň peýdalanşyna gözegçilik etmek boýunça Döwlet gullugy (mundan beýläk RTPGDG) tarapyndan RES-leriň, ÝÝE-ryň tehniki häsiýetnamasyna geçiren barlagynyň netijesi esasynda rugsat berilen ýagdaýynda RES-leri we ÝÝE-ry fiziki şahslar, şol sanda hususy telekeçileri, hem-de dahylly we dahylsyz ýuridiki şahslar tarapyndan Türkmenistanda ýerlemek üçin getirilýär, getirilen enjamlara gümrük barlagynyň delilnamasynyň nusgasy goşulýar.
-
RES-leri we ÝÝE-leri bellenen tertipde “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynda Türkmenistanyň ölçeg serişdeleriniň döwlet reýestrinde girizilýär.
III. TEHNIKI BARLAG
-
-
RES-iň we ÝÝE-nyň tehniki ölçeg barlagy şulary öz içine almaly:
-
portatiw rasiýalaryň görnüşi boýunça: öndüriji kärhanasy, mukdary, zawod belgileri, iş ýygylyklarynyň zolagy, tehniki resminamalar boýunça seljermeli we ölçeg abzallarynyň ulanylmagy bilen ölçeg doly barlagy geçirmeli;
-
mobil we stasionar rasiýalar görnüşi boýunça: öndüriji kärhanasy, mukdary, zawod belgileri, iş ýygylyklarynyň zolagy, ýaýradyjynyň kuwwatlylygy tehniki resminamalar esasynda seljerilmeli;
-
öýjükli aragatnaşyk ulgamlarynyň müşderileri tarapyndan ulanylýan RES-ler boýunça (mundan beýläk - öýjükli aragatnaşyk RES-leri): “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň laýyklyk sertifikaty görkezilen ýagdaýynda öýjükli aragatnaşyk RES-leri üçin iş ýygylyklary GSM standartlaryň öýjükli aragatnaşyk diapazonyna laýyklygy, hem-de Türkmenistanyň çäklerine girizilmeginiň mümkinçiligi barada tehniki barlag geçirilmezden netije berilýär. Eger girizilýän öýjükli aragatnaşyk RES-leriniň görnüşleri (kysymlary) babatda öň “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugy tarapyndan sertifikatlaşdyrmak işleri geçirilmedik bolsa, Türkmenistanyň aragatnaşyk ministrligi tarapyndan olaryň her görnüşi boýunça (1-3 sany) saýlama barlag geçirilmeli. Türkmenistanyň çäklerine girizilmeginiň mümkinçiligi barada ykrarnama Türkmenistanyň aragatnaşyk ministrligiiň wekilleri we “Türkmenstandartlary” baş döwlet gullugynyň wekilleri tarapyndan düzülýär.
-
ýokarda görkezilmedik RES-ler we ÝÝE-lar boýunça: arza berijiniň beren maglumatlaryna laýyklykda olaryň tehniki häsiýetnamasy esasynda barlagy geçirmeli.
IV. JEMLEÝJI DÜZGÜNLER
-
-
Aragatnaşyk babatynda ygtyýarly edara şu Düzgünnama laýyklykda öz üstüne ýüklenilen wezipeleri amala aşyran mahaly dahylly we dahylsyz ýuridiki we fiziki şahslar bilen özara baglanşyklykda hereket edýär.
-
Türkmenistanyň Döwlet gümrük edaralary Türkmenistanyň çäklerine RES-ler we ÝÝE-lar getirilende, RPT-nyň degişli rugsatnamasy esasynda gümrük taýdan resmileşdirilmelidirler.
-
RES-ler we ÝÝE-lary getirmek üçin rugsatnama almaklyga ýüzlenmelerde hödürlenýän maglumatlaryň dolulygy we dogrulygy barada arza beriji jogapkärçilik çekýär.
Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministriniň 2014-nji ýylyň 21-nji Aprelinde çykaran 79 belgili buýrugy bilen tassyklanyldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistan Nowruz baýramyna we köpçülikleýin agaç oturtmaklyga döwlet derejesinde taýýarlanýar.
Türkmenistanyň prezidenti 19-njy martda geçiren wideo-şekilli maslahatynda, Nowruz baýramyna taýýarlyga we agaç oturtmak aksiýasyna aýratyn üns berdi we ony ýokary derejede geçirmek baradaky ozalky tabşyrygyny ýene-de gaýtalady. Gurbanguly Berdimuhamedow, hususan-da, her bir döwlet edara-kärhanasynda nobatçylary bellemegi tabşyrdy.
Türkmenistanda 21-nji we 22-nji martda bellenýän Nowruz baýramy resmi dynç alyş günleri hasaplanýar. Muňa garamazdan, döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleriniň dynç günlerinde we döwlet baýramçylyklarynda işe we nobatçylyga çekilmeginiň tejribesi ýyllarboýy giňden ulanylyp gelýär.
Türkmen hökümetiniň şu ýylky planyna görä, 21-nji martda Aşgabadyň etegindäki Ahal ýaýlasy atly giňişlikde köpçülikleýin agaç oturtmak boýunça ählihalk ýowary geçiriler we yzýany baýramçylyk konserti bolar. Ýurt resmileri baýramçylyk konserine aýratyn taýýarlyk görýärler. Şu sebäpli ýurduň ähli welaýatlaryndan paýtagta öňünden ýüzlerçe adamyň öz hasabyna getirilendigini Aatlygyň ýerli çeşmeleri habar beripdi.
Prezidentiň kararyna görä, şu ýyl ýurtda 3 million agaç nahallary ekiler, esasan arça agaçlary.
Azatlygyň Türkmenistandaky çeşmeleriniň aýtmagyna görä, nahallar edara-kärhanalaryň işgärleriniň hem maliýe we iş güýjüniň hasabyna oturdylýar. Türkmenistanda her bir edaranyň her ýyl oturtmaly nahallarynyň ýeri we sany ýerli häkimlikler tarapyndan öňünden bölünip berilýär. Esasan ýurduň içindäki pitomniklerde ýetişdirilýän nahallary her bir edara öz hasabyna satyn alýar. Kärhanalarda munuň üçin ýörite maliýe fondy bolmansoň, çykdajylar işgärlerden ýygnalýan pula satyn alynýar. Nahallaryň bahasy 5 we 15 manat aralygynda.
Azatlygyň söhbetdeşleriniň sözlerine görä, köplenç her edaranyň oturtmaly agaçlarynyň sany işgärlerden has köp bolýar.
“Meselem Balkan welaýatynyň Ülkäni öwreniş muzeýinde 42 adam işleýär. Şu ýyl agaç oturtmak üçin bu ýerde iki nobatçy bellendi. Üstesine, işgärleriň ýene ençemesi dynç güni işe çykmaly edildi. Bu kärhanadan 300 düýp nahal oturtmak talap edilýär. Emma işgärler agaç oturtmagyň teribiniň kesgitlenen badyna, fewral aýynda şol oturtmaly agaçlarynyň puluny ýygnap eýýäm häkimlige tabyrdylar” diýip, türkmenistanly çeşmämiz gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, agaçlar oturdylandan soň kärhanalar olaryň soňky idegini, suwaryşyny öz güýji bilen berjaý etmeli bolýarlar ýa-da öz hasabyna hakyna bagban tutmaly bolýarlar.
Türkmenistanda 1990-njy ýyllardan bäri ýylda millionlarça agaç ekilýär. 1999-2009-njy ýyllaryň aralygynda agaç oturtmak maksady bilen döwletiň garamagyndaky “Gök guşak” atly ýörite bileleşik iş alyp barýardy. Gurbanguly Berdimuhamedowyň häkimiýet başyna geçmeginden soň “Gök guşak” dargadyldy, emma her ýyllarda millionlarça agaç ekmek tejribesi dowam etdirildi. Täze nahallar ählihalk çäresi hökmünde ýylda iki gezek bahar we güýz möwsüminde oturdylýar.
Emma ýerli synçylar ýylda oturdylýan agaçlaryň örän az böleginiň kök alýandygyny, aglaba köpüsiniň gurap galýandygyny belleýärler. Käbir bilermenler munuň sebäpleriniň birini nahallaryň biwagt oturdylmagynda görýärler.
“Güýzüň aýagynda oturdylan agaçlar has gowy kök alýar. Bahar aýlarynda tebigatyň oýanýan wagtynda agaçlaryň oturdylmagy ylmy esasa ters gelýär. Emma bu tejribe gynansak-da, 25 ýyl bäri dowam etdirilip gelýär” diýip Azatlyk Radiosynyň aşgabatly söhbetdeşi belledi.
Türkmenistanyň prezidenti şu ýylky agaç nahallaryny oturtmak kampaniýasy barada 19-njy martda eden çykyşynda “köpçülikleýin bag-bakjalyk aksiýasyna ylmy taýdan çemeleşmegiň zerurlygyna” ünsi çekipdir. Bu barada döwlet mediasy habar berdi.
Türkmenistanyň hökümeti ýurtda täze agaçlaryň ekilmegini ýokary derejede guramalaşdyrýarka, şäherlerde, esasan-da paýtagtda ýurduň tebigatyna çydamly öňden ösüp oturan agaçlaryň häkimiýetler tarapyndan köpçülikleýin çapylyp ýok edilmegi dowam etdirilýär.


text:
Gepleşikler
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr. Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris…
Dartgynlyklaryň Ortadan Aýrylmagy Üçin Tagalla Edýan Türkiýe
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Dekany Prof. Dr. Kudret BÜLBÜLüň mesele boýunja synyny dykgatynyza ýetirýäris…
Yslam dini häzirki döwürde günbataryň gün tertibinde gorky bilen bilelikde orun eýeleýär
Siriýadaky dartgynlygy gowşatmak we taraplaryň arasynda barlyşygy ýola goýmak üçin döredilen Astana mehanizmi işini dowam etdirýär
Eýranyň Wise-prezidenti Ali Ýunusiniň “Azeriler türkçe gepleşýän parsdyr” diýlen beýanaty bermegi Eýranda täze bir dartgynlyk emele getirdi
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr. Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris…
Ýakyn Gündogarda Türkiýäni we dünýäni ýakyndan gyzyklandyrýan iki möhüm waka başdan geçirildi
Her ýylyň 19-njy maýynda Atatürki hatyralama, ýaşlar we sport baýramy bellenilip geçilýär


text:
Türkiýe
Saud Arabystanly žurnalist Jemal Kaşykýynyň Saud Arabystanynyň Stambuldaky baş konsullygynda dereksiz ýitmegi sebäpli döredilen iş topary ilkinji maslahatyny geçirdi
Prezident Rejep Taýýip Erdogan Türkiýäniň Yslam dünýäsine öňbaşçylyk edip biljek ýeke täk ýurtdugyny nygtady
Saud Arabystanynyň Stambuldaky Baş konsullygynda derňew işleriniň geçiriljekdigi mälim edildi
TBMM-niň başlygy Binali Ýyldyrym, Ýewropada ýaşaýan türkleriň gymmatlyklaryndan we milletiň mertebesinden asla ýüz öwürmeli däldigini nygtady
Preidentiň Metbugat merkezinden berilen beýanata görä Rumyniýanyň Premýer ministri Dansiliýa 15-nji oktýabr güni gurajak saparynyň dowamynda Prezident R.T.Erdogan tarapyndan kabul ediler
Prezident R.T.Erdogan Saud Arabystanynyň Şasy Salman Bin Abdulaziz bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Türkiýe Owganystanyň demirgazyk-günbataryndaky Tahar welaýatynda saýlaw mitinginde guralan terrorçylykly hüjümi ýazgardy
TBMM-niň başlygy Binali Ýyldyrym, dinine, etnik köküne, ynanjyna, şahsyýetine garamazdan ähli terrorçylaryň adamzat duşmanydygyny nygtady
Türkiýäniň Prezidenti Rejep Taýýip Erdogan, Türkiýäniň sebitleýin meselelerde sözi geçýän, durnuklylygy üçin her dürli çäräni görüp bilýän bir ýurtdygyny nygtady
Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly, terror guramalary bilen arabaglanşygy bolan amerikaly ruhany Endrýu Bransonyň kazyýet diňlenşigi bilen bagly beren beýanatynda: “ABŞ raýatlarynyň eldegrilmesiz däldigine düşünendir diýip umyt edýäris” diýip belledi
Izmirde bosgunlary daşaýan ýük ulagynyň agdarylmagy netijesinde ilkinji kesgitlemelere görä aralarynda çagalar hem bolan jemi 22 adam ýogaldy
Howa hüjüminde ýaragly 6 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Prezident Rejep Taýýip Erdogan, Türkiýäniň kazyýetiniň amerikaly ruhany Endrýu Branson bilen baglanşykly kararyny garaşsyz ýagdaýda berendigini mälim etdi
Ömer Çelik Adalat we ösüş partiýasynyň Adana welaýatynda geçirlen maslahatyndan soň metbugata beýanat berdi
Prezident Erdogan Kaýseri şäherinde Jemhuriýet meýdanynda geçirlen köpçülikleýin açylyş dabarasyna gatnaşdy
Erdogan milliardlarça adamyň umydy bolan halkara ulgamyň täsirini ýitirmegiň bäri ýanyna gelendigini aýtdy


text:
Orta hasap bilen her zenan öz-özüni surata düşürmäge günde 48 minut sarp edýär. Munuň özi hepdede 5,6 sagat, aýda 24 sagat, ýylda bolsa 12 gün diýmekdir.
Adamynyň ajaýyp böleginiň 16—25 ýaş aralygyndaky wekilleriniň 2000-siniň gatnaşmagynda geçirilen barlaglar orta hasap bilen her zenanyň öz-özüni surata düşürmäge günde takmynan 48 minut sarp edýändigini görkezdi. Bu hepdede 5,6 sagat, aýda 24 sagat, ýylda 12 gün diýmegi aňladýar.
Öz-özüňi surata düşürmegiň şowly bolmagy üçin olaryň köpüsi ýüz-gözlerini timarlaýarlar, gerekli ýagtylygy we aýratynlygy gözleýärler. Bir söz bilen aýdylanda, hakyky fotosesiýany — professional derejede surata düşmek hadysasyny gaýtalaýarlar. Şunlukda, aragatnaşyk torlaryna (sosset) günde üç kadr töweregi ýerleşdirilýär. Şowly we şowsuz kadrlaryň gatnaşygy altydan bir bölege deňdir. Iň gowy suratlar ýerleşdirilýän aragatnaşyk torlaryň sany bolsa iň azyndan iki dagy bolýar.
Barlagyň dowamynda sowal-jogap alşylan zenanlaryň her onunjysy telefonynda ýa-da kompýuterinde şeýle suratlaryň iň azyndan 150-sini saklaýar.
Saýtynda sowal-jogap alyşlyk geçirilen saýtyň onlaýn-dükanynyň şef-redaktory Nýubi Hends (Newby Hands) bu ýagdaýa şeýle teswirleme berdi: “Munuň özi zenanlaryň ählisiniň öz-özüne aşyk bolandygyny aňlatmaýar. Olar ýüz-gözi timarlamak, saçyň owadan bezelmegi bilen bagly pikirlerini paýlaşýarlar we öz joralaryny we okyjylary sport bilen meşgullanmaga ruhlandyrýarlar”.
Gyzlaryň käbiri bolsa asla bu asylly maksada gulluk etmeýärler. Olaryň käbiri köpçüligiň ünsüni çekmek, hatda mümkin bolan ýigidini tapmak üçin özlerini surata düşürýändiklerini gizläp durmadylar. Käbirleri bolsa öňki ýigitleriniň nähili gyzy elden giderendiklerine ahmyr etmekleri üçin surata düşýärler.
Pikir soraşma gatnaşanlaryň 27 göterimi bolsa torlarda mümkin boldugyça köpräk laýk toplamak üçin suratlaryny goýýarlar. Bardy-geldi bu olara başartsa, birnäçe minutdan suratlaryny aýyrýarlar.
Zenanlaryň 10-dan 4-si öz-özüňi surata düşürmegiň olara öz keşbini seljermäge, aýnadan görünmeýän ýetmezçilikleri ýüze çykarmaga kömek edýändigini aýtdylar.


text:
Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäheriniň elektrik üpjünçilik ulgamlarynyň durkuny täzelemek maksady bilen uly möçberli işler ýerine ýetirildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli Kararlaryna laýyklykda paýtagt şäherimiziň elektriküpjünçiligi ulgamlarynda elektrik energiýasyny gyradeň paýlamak we elektrik togunyň güpjenmesini we ýygylygyny talabalaýyk saklanylmagyna niýetlenilen desgalaryň 3 tapgyrlaýyn toplumlary guruldy we işe girizildi. Taslamanyň çäklerinde Aşgabatenergo önümçilik birleşiginiň „Paýtagt“ dispetçer merkezi we güýjenmesi 220 kilowolt elektrik beketleriniň 5 sanysy, güýjenmesi 110 kilowolt elektrik beketleriniň 22 sanysy, güýjenmesi 35 kilowolt elektrik beketleriniň 29 sanysy gurulyp, işe girizildi. Şeýlehem güýjenmesi 10 kilowolt transformator we paýlaýjy beketleriň jemi 140 sanysy gurulyp, işe girizildi. Howa we kabel elektrik geçiriji ulgamlaryň degişlilikde 83,2 we 785,1 kilmetri guruldy hem-de ulanmaga tabşyryldy. Gurulan elektrik beketlerinde dünýäniň öňde baryjy kompaniýalary bolan „General Elektrik“, „Sehnaider“, „Simens“, „Alstom“ kompaniýalarynyň önümleri gurnaldy we häzirki zaman tehnologiýalary ornaşdyryldy. Elektrik beketlerde wideogözegçilik ulgamlary, häzirki zaman elektrikhasaplaýjylary we awtomatiki dolandyryş ulgamlary gurnaldy. Bu desgalaryň ählisi akmermerli, ak şäherimiz Aşgabat şäheriniň arhitektura görnüşini hasaba alyp, şäheriň binalary bilen utdaşdyrylyp gurnaldy.
Aşgabatenergo önümçilik birleşiginiň „Paýtagt“ dispetçer merkezi Aşgabat şäheriniň elektrik üpjünçilik ulgamlarynyň durkuny täzelemek maksady bilen ýerine ýetirilen taslamanyň çäklerinde gurulyp, merkezde häzirki zaman ösen tehnologiýalar gurnaldy we bu ýerde zähmet çekjek hünärmenle üstünlikli zähmet çekmek üçin oňaýly şertler döredildi. Merkeziň şäher arhitekturasynyň talaplaryna laýyk gelýän 2 gatdan ybarat binasy paýtagt şäherimiziň ýaşaýyş toplumynyň merkezinde ýerleşýär. Binanyň 1-nji gatynda dispetçer nokady ýerleşdirilen. Dispetçer nokadynyň kömegi bilen Aşgabat şäheriniň energoulgamy dolandyrylýar. Gurnalan minitorda energoulgam baradaky ähli maglumatlar çyzgylar arkaly görkezilýär. Maglumatlaryň ählisi optiki-süýümli geçirijileriň kömegi bilen alynýar.
Elektrik beketlerindäki enjamlary we elektrikgeçiriji ulgamlary uzak aralykdan distansion işe goşmak we işden çykarmak mümkinçiliginiň bolmagy Dispetçer merkeziniň esasy aýratynlyklarynyň biridir.
Merkeze gelip gowşan maglumatlaryň esasynda seljerme geçirilip, enjamlaryň işini dowam etdirmek ýa-da abatlaýyş, tehniki hyzmat çärelerini geçirmek barada netije çykarmaga dispetçer merkezinde ähli mümkinçilikler bar.
„Paýtagt“ dispetçer merkezi Aşgabat şäheriniň energoulgamynyň bir bölegi bolmak bilen, ol şäheriň energoulgamyny dolandyrýan toplumdyr. „Paýtagt“ dispetçer merkezi Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň merkezi dispetçer müdürligi bilen utgaşykly işlemäge ukyplydyr.
„Paýtagt“ dispetçer merkeziniň işe girizilmegi Aşghabat şäheriniň energoulgamynyň işine gözegçilik etmäge, elektrik energiýasynyň akymyny netijeli dolandyrmaga, zerurlyk çykanda elektrik enjamlaryň abatlaýyş işlerini dogry gurnamaga we energetiki desgalaryň bökdençsiz işlemegini üpjün etmäge ýardam berdi.


text:
Geldi Bäşiýewiñ Nury Halmämmedow bilen döredijilikli hyzmatdaşlygynyñ ýene-de bir miwesi «Gahrymanlar hakynda balladadyr». Balladany Türkmenistanyñ sungatda at gazanan işgäri Saparmyrat Babaýew zarynlap ýaňlandyrypdy.
Näçe gül ýüz ýigitler,
Ar üçin baş goýdular.
Baýdak ýaly gelinleri,
Gujagyn boş goýdular...
Kalbymyzda ýaşaýar,
Dolanmadyk gerçekler.
Ýada salyñ, baş egiñ,
İndi dünýä injekler.
Nägehan uruş zerarly oglundan jyda düşen mährem enäniñ, ýaryny ýitiren baýdak boýly gelniñ ahy-nalasyny beýan edýän bu eser Geldi Bäşiýew bilen Nury Halmämmedowyñ aýdymlarynyñ merjen dänelerinin biridir.
«Goşgy çeper bolanda saz döretmegem, aýdym aýtmagam kyn bolanok. Muny Geldi Bäşi ýazypdyr. Özi dagly ýigit bolansoň «Mekany daglar» diýip at beripdir. Geldi janyñ ýazan goşgularyna saz döretmek, äheñini-labyzyny tapyp, aýdym aýtmak, özüme-de lezzet berýär».
Bu sözler bagşylar başy Sahy Jepbarowa degişli. Sahy halypa Geldi Bäşiýewiñ sözlerine şeýle hem «Näzleriňden», «Daglar», «Perzendi men», «Maralym», «Ak ýüzli Maralym meniñ» ýaly aýdymlary ýazdy.
Her ýerde waspyñ sözlener,
El degse, zülpüñ çözlener.
Asmandaky aý gizlener,
Seniñ ap-ak ýüzleriňden.
Ýañaklaryñ gül bolupdyr,
Lebiñ datly bal bolupdyr,
Bagda bibil lal bolupdyr,
Şirin-şeker dilleriñden..
* * *
Guçanda zemini baharyñ pasly,
Çeşmeler çyrpynşyp, joşarlar çasly.
Açylar läleler, jennetdir misli,
Aşyklaryñ nama okany daglar...
Şygyr zergäriniñ aýdyñ, ýönekeýlik bilen sünnäläp ýazan bu şahyrana setirleri bagşylaryñ dilinden düşmeýär. Sahy aganyñ ýerine ýetirmegindäki bu aýdymlar halypanyñ ussatlyk nusgalary hökmünde türkmen radiosynyñ altyn-saz fondunda saklanýar.
Türkmenistanyn halk artisti Ata Ablyýew Geldi Bäşiýewin sözlerine «Ýañlananda Mylly aganyñ dutary», «Uz eýlär», «Käkilik» diýen ilhalar aýdymlary döretdi.
Silkinjiräp kümüş perin daranda,
Aýak çekmez ýorgalanda, ýörände,
Höwründen azaşyp, zaryn saýranda,
Söygüliñi ýada salar käkilik.
Türkmenistanyñ halk bagşysy Oraznepes Döwletnazarow tarapyndan ile ýetirilen bu aýdym şahyryñ ýiti synçylygyna güwä geçýär.
Ata halypa Geldi Bäşiyewiñ käkiligi taryplaýşynyñ üýtgeşikdigini, diýseñ owadan dag jandaryna şeýle belet bolup, ony şeýle çeper suratlandyrmagy her ýeteniñ başarmajakdygyny nygtaýardy. Bu aýdymy aýtmaýan bagşy ýok diýen ýalydyr. Ony dürli saz gurallarynyñ gapdalynda-da aýdyarlar. Munuñ özi onuñ sözüniñ hem, sazynyñ hem şowly çykandygyndan nyşan. Aýdymyñ jüpüne düşendiginin alamaty.
Geldi Bäşiýewiñ goşgularyna iñ köp aýdym döreden mukamçy kompozitor bolsa Türkmenistanyñ halk artisti, Magtymguly adyndaky halkara baýragynyñ eýesi Akmyrat Çaryýewdir. Geldi Bäşiýew bilen Akmyrat Çaryýewiñ döredijilikli hyzmatdaşlygy netijesinde birgiden aýdymlar kerweni emele geldi. İne, olaryň doly bolmadyk sanawy: «Çynarym», «Gyzlar», «Dag jerenleri», «Dutarym», «Türkmenistan Watanym», «Çeşmeler», «Gaýalar», «Daglara bar», «Seýle gelseñ bu daglara», «Bedewler...».
Bu aýdymlary bagşylar Nurýagdy Baýramow, Oraznepes Döwletnazarow, Parahat Şyhymow, Tawus Annamyradowa ürç edip aýdýarlar.
Bu ne gudrat, gara dagyñ gatyndan,
Daşy ýaryp, gaýnap çykar çeşmeler.
Kesmer-kesmer gaýalardan inende,
Dag ýañagyñ ogşap akar çeşmeler...
* * *
Başy belent, ala garly daglarda,
Gezer agaýana dag jerenleri.
Gara daşdan çogan bal bulaklardan,
Süzer gana-gana dag jerenleri...
* * *
Ne ajap ýañlanýar Pürli agañ pendi,
Senedin har saklan baýnamaz şindi,
Hansähet ussanyñ ussat perzendi,
Jepbar bilen baga giren dutarym...
****
Külli türkmenleriñ uçar ganaty,
Aslyny Ahaldan alan bedewler.
Üstüne müneniñ päli-niýeti,
Ýgşymy-ýamanmy, bilen bedewler...
Aýdyma öwrülen şeýle setirleri näçe getirseñ getirip oturmaly!
Biz Akmyrat Çaryýewden:
—Siz beýleki şahyrlaryñ sözlerine hem ençeme şowly çykan aýdymlary döretdiñiz, ýöne şahyr Geldi Bäşiýew bilen döredijilik aragatnaşygyñyz has ysnyşykly bolupdy. Munun syry nämede? — diýip soranymyzda, ol şeýle jogap berdi:
— Munuñ syry Geldi Bäşiýewiñ şygyrlarynyñ özboluşlulygynda, akgynlylygynda, baryp ýatan milliliginde, olaryñ keremli daglarymyz, uçar ganatly bedewlerimiz, gazma dutarymyz... baradalygynda. Şonuñ üçin ol goşgular maýyl edip, ylhamyny joşdurýar, edil aýdyma hiñlenen ýaly hiñlenibermeli. Meniñ aýdym döredijiligime Geldi şahyryñ zergärlerçe döreden şygyrlary aýgytly täsir etdi.
Geldi Bäşiýewiñ şygyrlary Türkmenistanyñ halk artisti, halypa kompozitor Aman Agajykowyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky döredijiliginde uly orun tutýar. Bu iki ussat Garaşsyzlyk eyýamynyñ, gülgüzar Watanymyzyñ, onuñ erkana we zähmetsöyer halkynyñ waspyny ýetiryän aýdymlar toplumyny bilelikde ýazdylar. Ol aýdymlar «Arzuw» ady bilen özbaşyna ýygyndy edilip çykaryldy. Bu ýygynda girizilen «Watan», «Garaşsyzlyk odasy», «Diýarymyñ esgerleri», «Gurluşykçynyñ aýdymy», «Bahar gülleri», «Ekiz dagym», «Gül ýüzüñe bakaýyn» ýaly eserler Geldi Bäşiyewiñ we Aman Agajykowyñ döredijilik örüsiniñ giñliginden habar berýär. Özüniñ manyly ömrüniñ soñky ýyllarynda Geldi Bäşiýew aýdym-saz sungatymyzyñ saýlama wekilleri Sary bagşy, Magtymguly Garly, Mylly Täçmyrat, Pürli Sary, Sahy Jepbar, Jepbar Hansähet, Çary Täçmämmet, Annageldi Jülge, Ata Ably, Nurberdi Gul, Hommat Jelil, Orazgeldi Ylýas, Ödenýyaz Nobat, Nury Halmämmet, Annaberdi Atdan barada goşgular toplumyny döretdi. Bu goşgular şahyryñ beýleki goşgulary bilen bilelikde, onuñ bize ýadygärlik galdyran «Çynarym» kitabyna girizildi.
Geldi Bäşiýewiñ şygyrlar diwany mähriban topragymyza, il-günümize bolan mähir-muhabbetden doly:
Säher turup, şükür etsem Hudaýa,
Aman-esen ýatyp turanyñ üçin!
Dogup gelýän güni ýüzüñe sylgyn,
Şu jahanda ýaşap ýöreniñ üçin.
İr säherde nur ýagarmyş asmandan,
Ýuw ýüzüñi! Ýüzüñ nury solmasyn!
Ata-baba şu mukaddes toprakdan,
Ykbal bizi hergiz aýra salmasyn!
Ykbal bizi şahyrdan aýra salsa-da, onuñ döwletli maşgalasynyñ bardygy ýüreklerimize teselli berýär. Geldi Bäşiýew Ogulabat gelnejemiz bilen, tüweleme, on çagany terbiýeläp ýetişdirdi. Onuñ gyzy Mähri «Çar tarapdan» radio ýaýlymynda işläp, şöhrat gazanan kakasynyñ asylly kärini mynasyp dowm etdirýär.
Ilmyrat Mämedow.
Mugallymlar gazetı 1.11.2008
Geldi Bäşiýew
Geldi Bäşiýewiñ Nury Halmämmedow bilen döredijilikli hyzmatdaşlygynyñ ýene-de bir miwesi «Gahrymanlar hakynda balladadyr». Balladany Türkmenistanyñ sungatda at gazanan işgäri Saparmyrat Babaýew zarynlap ýaňlandyrypdy.


text:
Türkiýedäki türkmen zähmet migrantlarynyň ýurda dolanmagy üçin şu wagta çenli görlen çäreler netije bermänsoň, Türkmenistanyň hökümeti ýurda girip-çykmak üçin zerur bolan biometriki pasporty wagtynda alman, köne pasportlary bilen uzak wagtdan bäri daşary ýurtlarda ýaşaýan we işleýän türkmen raýatlaryna döwlet derejesinde geçirimlilik ediljegine ynandyrmaga çalyşýar.
Ýerli çeşmeleriň berýän maglumatlaryna görä, hökümet köne pasportly migrantlara, eger ýurda dolansalar, hiç hili kanuny jogapkärçiligiň garaşmaýandygyny, bu meselede prezident derejesinde karar kabul edilendigini aýdýar.
Şeýle karar baradaky maglumaty Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri 6-njy iýunda habar berdi we bu täzelik ylaýtada Türkiýedäki türkmen zähmet migrantlarynyň arasynda uly gyzyklanma döretdi.
Eýsem, Türkiýedäki türkmen zähmet migrantlary Türkmenistanyň hökümetiniň daşary ýurtlardaky köne pasportly raýatlaryna ‘geçirimlilik etmek’ baradaky kararyna bil baglap, yzyna - ýurda dolanarmy?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri“ gepleşiginiň bu günki sanyny Türkmenistanda daşary ýurtlardaky köne pasportly raýatlara döwlet derejesinde ediljekdigi aýdylýan "geçirimlilige" türkmen migrantlarynyň bildirýän reaksiýasyna gönükdirýär.
Gepleşigi diňläp, öz pikirleriňizi we tejribeleriňizi aşakdaky foruma teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.


text:
Ir zamanlarda aždarha bir aýyny tutup iýjek bolupdyr. Şol barmana bir adam gelip, aždarhany öldürip, aýyny gutulgysyz heläkçilikden halas edýär. Aýy adamyň bu ýagşylygy üçin adam bilen dostlaşmak isleýär. Adam nirä gitse-de, onuň yzyndan galmaýar eken.
Bir gün adam keselläpdir. Aýy hem teý, onuň başujundan aýrylmanmyş. Ýoldan geçip barýan ötegçi biri bu adama şeýle diýýär: “Gardaş, sen öz kowumdaşlaňdan dost tutunsaň, gowy bolar. Aýy bilen nädip dost boljak, sen?!”
Adam aýy bilen bolup geçen wakany gürrüň berse-de, o kişi aýydan ynsana dost bolmajagyny aýdypdyr.
Adam bu ötegçä biçak gahary gelip:
– Sen, dostuma beýle zatlary diýmäge neneň het edýäň? – diýipdir.
Aradan birnäçe gün geçensoň, ol hassa adam surnugyp, uka gidýär. Wepaly dosty aýy bolsa, onuň başujunda otyrmyş. Onýança bir siňek gelip, wyzzyldap hassanyň ýüzüne gonupdyr. Siňegi gören aýy, ony kowalamaga başlaýar. Şonda-da, barybir, siňek ýene geläýýärmiş. Ol gelip, hassanyň burnuna gonýar.
Muňa aýynyň gahary gelipdir. Ol harsaň bir daşy alaga-da, adamyň burnundaky siňege zyňýar, siňek mynjyrap gidýär, heý, şundan soň adamyň diri galjak gümany barmy?! Onsoň, şu tymsal akyldar şahyrymyz Magtymguly atamyzyň:
Bilgil, uzak gitmez aýy dostlugy,
Gahry gelse, depäň üzre daş döker
– diýen parasatly sözüni biygtyýar ýadyňa salýar.
Taýýarlan
Gülüstan Guljagazowa,
Türkmen döwlet binagärlik -gurluşyk institutynyň talyby.
Danalara gulak goýsaň… AÝY DOSTLUGY (Tymsal)
Ir zamanlarda aždarha bir aýyny tutup iýjek bolupdyr. Şol barmana bir adam gelip, aždarhany öldürip, aýyny gutulgysyz heläkçilikden halas edýär. Aýy adamyň bu ýagşylygy üçin adam bilen dostlaşmak isleýär. Adam nirä gitse-de, onuň yzyndan galmaýar eken.


text:
Ygtykatdaky mezhebimize görä, iman artmaz hem kemelmez hem, ýagny mizemezdir. Çünki amal imandan bir bölek däldir.Ýagny iman ynanylmagy hökmany zatlar (iman esaslary) taýyndan artmaz we kemelmez.Iman esaslarynyň hemmesini kabul edip, olaryň käbirine ynanmasa, mysal üçin ahyretiň, haşryň hakykatdygyny, serhoş ediji içginiň we zynanyň haramdygynay inkär eden kişi iman eden saýylmaz. Iman meselesinde sowatly bilen sowatsyzyň, aýal bilen erkegiň we ş.m. arasynda hiç hili tapawut ýokdur. Kalbynda imany bolan her kes jennete girmelidir. Ýöne jennete girmegiň görnüşi dürli-dürlüdir. Soragsyz-sowalsyz jennete girmek bilen, gabyr, syrat, haşr berzahyndan geçip, olaryň kynçylyklaryny çekeniňden soň girmegiň arasynda, elbetde, juda köp tapawut bar.
Bu nukdaýnazardan, iman güýçli ýa-da ejiz bolmak taýyndan tapawutlanar. Çünki amal bilen imanyň arasynda göni gatnaşyk bardyr. Amal edildigiçe, iman güýçlener. Kurany Kerimde hem munuň bilen baglanyşykly «Mü'minler şeýle kişilerdir, ýanlarynda Allah ýatlanylanda olaryň ýüregi titrär. Allahyň aýatlary okalanda bolsa, olaryň imany zyýadalaşar, ýagny güýçlener»(Enfal, 2) diýilýär.
Imanyň artmagy ýa-da kemelmegi meselesini «ijmaly iman», «tafsili iman» kesgitlemeleri doly düşündirýär. Ýagny, «ijmaly iman» – iman edilmeli meseleleri diňe ykrar etmekdir. «Tafsili iman» bolsa, ykrar bilen birlikde imany meseleleri giňişleýin düşünip amal etmekdir.


text:
Daş asyry
Daş asyry — adamzadyň ösüşinde iň gadymy medeni-taryhy döwür, şonda esasy zähmet gurallary we ýaraglar esasan daşdan ýasalypdyr, emma agaç bilen süňk hem ulanylypdyr. Daş asyrynyň ahyrynda toýun gap-gaçlaryň ulanylyşy giňden ýaýrapdyr.
Daş gurallar daşyň dürli görnüşlerinden ýasalypdyr. Çakmak daşy we hek daşynyň slanesleri kesiji gural hem-de ýarag hökmünde ulanylypdyr, bazalt bilen gum daşyndan bolsa iş gurallary, meselem, el degirmenleri üçin daşlar ýasalypdyr. Şeýle hem agaç, süňk, gabyk, sugun şahy ulanylypdyr.


text:
Türkmenistanyň din işgärleri däp-dessurlaryň özboluşlylygyny hem-de ýörelgelerini saklamagy ara alyp maslahatlaşdylar diýip, TDH habar berýär.
24-nji ýanwarda Gypjakda, Türkmenbaşynyň ruhy metjidinde geçirilen maslahatda milli däp-dessurlary hem-de ýörelgeleri, dini ynanjy gorap, geljekki nesillere ýetirmegiň "dindarlaryň mukaddes borçlarydygy" bellendi.
Neşir bu maslahata welaýatlardan we Aşgabat şäherinden din işgärleriniň, sylagly ýaşulularyň gatnaşdygyny habar berýär.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan özüni dünýewi döwlet atlandyrýar we türkmen kanunçylygy raýatlaryň milletine, jynsyna, sosial gelip çykyşyna we uýýan dinine garamazdan, Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasynda we halkara hukugynyň beýleki kadalarynda göz öňünde tutulan hukuklaryň we azatlyklaryň üpjün edilmelidigini aýdýar.
Şol bir wagtda Türkmenistanda dini ynanjy sebäpli ýanalýan adamlaryň hem az däldigi, häkimiýetleriň wahhabizm, eksteremizm aladalarynyň hem bardygy aýdylýar.
Eýsem Türkmenistanda din we milli däp-dessurlar, ýörelgeler arasynda nähili çaprazlyklar bar?
Azatlyk radiosy bu barada Pragada ýaşaýan we din meseleleri bilen ýakyndan gyzyklanýan ýazyjy Hudaýberdi Hally bilen söhbetdeş boldy.


text:
Režissýory: Dewid Leitç; Keşplerde: Raýan Reýnolds, Joş Brolin, Morena Baççarin, Julian Dennison, Zazi Bitz, T.J. Miller, Brianna Hildebrand, Jek Kesi; Prodýuserleri: Saýmon Kinberg, Raýan Reýnolds, Lauren Şuler Donner; Ssenariçileri: Rett Riz, Pol Wernik, Raýan Reýnolds; Kompozitory: Taýler Bates; Öndüriji: “Marvel Entertainment”, “Kinberg Genre”, “The Donners’ Company”; Paýlaýjy: “20th Century Fox”; Dowamlylygy: 119 minut; Görnüşi: uruşly, komediýa, fantastik; Ýurdy: ABŞ; Dili: iňlisçe; Býujeti: 110 million $.
“Marvel”-iň beýleki hyýaly gahrymanlaryndan edýän hereketleri bilen, özüni alyp baryşy bilen düýpgöter tapawutlanýan “Dedpulyň” birinji filmi hem bilermenlerden, hemem tomaşaçylardan ýokary baha alypdy. Öz görk-görmegini ýitirip, mutanta öwrülen Weýd Wilsonyň ýa-da has ýörgünli ady Dedpulyň täze başdan geçirmelerine Dewid Leitç režissýorlyk edýär. Filmde baş keşbi ýene-de Raýan Reýnolds janlandyrýar. Oňa 2 sagada golaý bu başdan geçirmede Joş Brolin, Morena Baççarin, Julian Dennison, Zazi Bitz, T.J. Miller dagy ýoldaşlyk edýär. Kanadanyň Wankuwer we Monreal şäherlerinde surata alnan filmiň býujeti 110 million dollara deňdir. Film häzirki güne çenli 300 million dollardan köp kassa ýygymyny toplady. 2016-njy ýylda Tim Miller tarapyndan 58 million dollara ekranlaşdyrylan 1-nji film prokatdan 785 million dollara golaý girdeji gazanypdy.


text:
Türkmenistanyň hökümet başlygynyň orunbasary Goçmyrat Myradow Ministler kabinetiniň anna güni geçirilen mejlisinde kapitalyň we emlägiň amnistiýasyny geçirmek boýunça kanunçylyk aktlarynyň taýýarlanylýandygy barada habar berdi.
TDH döwlet habar gullugy bu çäräniň milli ykdysadyýete goşmaça maliýe serişdelerini çekmäge ýardam etjekdigini belleýär.
Prezident Berdimuhamedow “şahsy taraplaryň maýasyny we emlägini aýawly saklamagyň, olaryň bähbidini goramagyň hukuk kepilliklerini üpjün etmegiň möhümdigini belledi” diýip, habarda aýdylýar.
Türkmenistan nebit-gaz nyrhlarynyň global arzanlamagy we ýapyk binalarda söweş sungaty boýunça geçirilen 5-nji Aziýa oýunlaryna edilen uly harajatlar bilen baglylykda garaşsyzlyk ýyllaryndaky iň agyr ykdysady krizisini başdan geçirýär.
Şol bir wagtda synçylar ýurtda dürli ýollar bilen baýan adamlaryň başardyklaryndan öz emläklerini daşary ýurtlara çykarandyklaryny ýa-da banklarda däl-de, esasan öýlerinde gizläp saklamaga ýykgyn edýändiklerini aýdýarlar.


text: Amerikan modaçylar geňeşi (CFDA) “Ýylyň moda nyşany” baýragyna angliýaly meşhur fotomodel Naomi Kampbelli laýyk gördi. Bu arzyly baýrak 48 ýaşyndaky fotomodele 4-nji iýunda geçiriljek dabarada gowşurylar. 1990-njy ýyllaryň öňdebaryjy fotomodellerinden bolan Kampbell: — Amerikan modaçylar geňeşiniň şeýle arzyly baýraga laýyk görmegi meniň üçin diýseň uly abraý. Men moda dünýäsiniň içinde ýaşaýaryn. Maňa goldaw berenleriň hemmesine, zähmet ýolum boýunça hemişe maňa uly goltgy beren geňeşe-de öz minnetdarlygymy bildirýärin — diýip, hoşallygyny beýan etdi. AMG-niň her ýyl gowşurýan bu baýragyny öňki ýyllarda Rihanna, Beýonse Nowles, Dewid Bowi, Farrell Williams, Keýt Moss ýaly dünýä belli şahsyýetler alypdy.


text:
Isa Mesih bizin gunalerimizin tolegini cheken ezyetleri we hachdaky elhench olumi bilen toledi! Muny kabul etmek bilen biz Hudayun bizin gunalerimize bolan gazabyndan we dowzah odundan gutulysh alyp bileris. Bize Hudayun merhemeti gerek! Bu merhemeti Huday Isa Mesihde bize gorkezdi. Bizin uchin bu merhemet gazanylmadyk bolsada, Isa Mesih bu merhemetin bahasyny ejir chekmegi we olumi bilen toledi! Bize bolsa muny chyn yuregimizden gunalerimize toba edip, Isa Mesihin tolegini kabul edip minnetdarlyk bildirip, durmushymyzy Hudaya bagsh etmek galyar!
Shu ashakdaky inlis dilinde bolan aydym we video klip arkaly Isanyn senin uchin getiren beyik gurbanlygyna dushunersin diyip umyt edyaris!


text:
2018-2020-nji ýyllar aralygynda Türkmenistanyň Umumy içerki önüminiň ösüşi 6,3%-e barabar bolar diýlip, Bütindünýä bankynyň täze hasabatynda aýdylýar.
“CA-News” neşiriniň 10-njy ýanwarda çap eden maglumatyna görä, “Dünýä ykdysadyýetiniň perspektiwalary” atly hasabatda Özbegistanyň we Türkmenistanyň Umumy içerki önüminiň ösüşi (GDP) Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda iň ýokary derejä eýe bolar diýilýär.
Maglumata görä, Özbegistanyň Umumy içerki önüminiň ösüşi 2018-nji ýylda 5,6%-e, 2019-njy ýylda 6,3%-e, 2020-nji ýylda 6,5%-e deň bolar diýlip, Bütindünýä bankynyň maglumatynda aýdylýar.
Hasabatda Merkezi Aziýa döwletleriniň arasynda Gazagystan Umumy içerki önüminiň ösüşi boýunça iň pes görkezijä eýe bolar we bu ýurtda 2018-nji ýylda 2,6%, 2019-njy ýylda 2,8% we 2020-nji ýylda 3% derejesinde ösüş bolar.
“Ýewropada we Merkezi Aziýada ykdysady ösüşiň derejesi garaşylandan ýokary boldy we bu görkeziji 2017-nji ýylda 3,7%-e deň boldy. Bu görkeziji 2016-njy ýylda 1,7%-e barabardy” diýlip, hasabatda bellenilýär.
Bütindünýä bankynyň ýaýradan bu hasabaty Türkmenistanyň öz garaşsyzlygyna eýe bolany bäri iň agyr ykdysady krizisi başdan geçirýändigi aýdylýan, şeýle-de döwlet işgärleriniň aýlyklarynyň wagtynda berilmeýän, bankomatlarda puly nagtlaşdyryp bolmaýan we ýurtda un, şeker, ösümlik ýagy ýaly käbir harytlaryň gytçylygynyň emele gelen döwrüne gabat geldi.


text:
Siriýada parahatçylygy gazanmak ugrundaky gepleşikleriň nobatdaky tapgyry Gazagystanyň paýtagty Astanada başlandy.
Gazagystanyň Daşary işler ministrligi ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gepleşikleriň ähli gatnaşyjylarynyň 30-njy oktýabrda barandygyny habar berdi.
Siriýada alty ýyl bäri dowam edýän urşuň soňuna çykmak synanyşygy boýunça geçirilýän parahatçylykly gepleşikler iki sany aýra-başga görnüşde amala aşyrylar.
Astanada geçirilýän duşuşyklar bilen deň derejede BMG-niň howandarlygynda Ženewada hem gepleşik geçirilýär.
Orsýetiň, Türkiýäniň we Eýranyň araçylygynda Astanada geçirilýän gepleşikler Siriýada ok atyşygy bes etmek we söweşlere degişli beýleki meseleleri öz içine alýar. Gepleşiklere Siriýanyň hökümetiniň we käbir gozgalaňçy toparlaryň wekilleri gatnaşýarlar. Şeýle-de bu gepleşiklere ABŞ, BMG we Iordaniýa öz wekillerini ýolladylar.
Orsýet we Eýran Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady goldaýarlar, ABŞ we Türkiýe dürli gozgalaňçy toparlara goldaw berýärler.


text:
Malaýziýanyň hökümti mundan dört ýyl ozal ýitirim bolan MH370 ýolagçy uçarynyň böleklerini tapmak ugrunda şahsy bir kompaniýany hakyna tutdy.
Malaýziýanyň Transport ministrligi düýbi Teksasda ýerleşýän Ocean Infinity kärhanasy bilen ylalaşyk baglaşmaga görkezmäniň berlendigini mälim etdi. Kompaniýa gözleg işlerini aşyrar, şeýle-de oňa töleg diňe uçaryň böleklerini tapan halatynda ediler.
Kuala Lumpurdan Pekine uçuşy amala Boeing 777 uçary 2014-nji ýylyň 2-nji martynda ýitirim bolupdy. Onuň bortunda 239 ýolagçy bardy.
Malaýziýa, Hytaý w Awstraliýa gözleg işlerini 2017-nji ýylyň ýanwarynda, 1 müň 46 günden soň togtatdylar.


text:
Telearagatnaşyk, telemetriýa, habar beriş tilsimatlarynyň we teleradioýaýradyş enjamlarynyň «Türkmentel – 2018» atly XI halkara sergisi we ylmy maslahaty.
Ýurdumyzyň aragatnaşyk ulgamynda ýetilen üstünliklerini görkezmek maksady bilen, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi hem-de Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan 2018-nji ýylyň 10-12-nji oktýabr aralygynda Aşgabat şäherinde Telearagatnaşyk, telemetriýa, habar beriş tilsimatlarynyň we teleradioýaýradyş enjamlarynyň «Türkmentel-2018» atly XI halkara sergisi we ylmy maslahaty geçirilýär.
Şunuň bilen baglylykda, guramaçylyk komiteti bu halkara sergisine gatnaşmak üçin telekommunikasiýa bazarynda bar bolan hem-de bu ugurda gyzyklanma bildirýän kompaniýalary hormatlamak bilen çagyrýar. «Türkmentel – 2018» atly XI halkara sergisi we ylmy maslahaty telekommunikasiýa ulgamynda ýetilen sepgitler bilen has içgin tanyşmaga, özara pikir alyşmaga, möhüm meseleleriň netijeli çözgüdini tapmaga, täze hyzmatdaşlygy ýola goýmaga mümkinçilik berer.
Sergiň esasy ugurlary:
«Türkmentel-2018» atly XI halkara sergisi we ylmy maslahaty boýunça guramaçylyk komiteti ähli soraglar barada goldaw bermage taýýar we habarlaşmak üçin aşakdaky telefon belgiler boýunça ýüz tutup bilersiňiz.
Tel.: (+99312) 44-90-00, 44-91-91, 44-90-99
Fax: (+99312) 44-93-93
Biz sizi gözel paýtagtymyz Aşgabat şäherinde geçiriljekTelearagatnaşyk, telemetriýa, habar beriş tilsimatlarynyň we teleradioýaýradyş enjamlarynyň «Türkmentel – 2018» atly XI halkara sergisine we ylmy maslahatyna gatnaşmaga çagyrýarys.
Hoş geldiňiz!


text:
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde 2017-nji ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijeleri jemlenildi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň 2017-nji ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlanan giňişleýin mejlisini geçirdi. Şunuň bilen baglylykda, hasabat döwründe milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň işiniň netijelerine garaldy, degişli hasabatlar diňlenildi we ýerine ýetirilen işlere baha berildi hem-de döwlet durmuşynyň beýleki ileri tutulýan meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy we guramaçylyk meselelerine seredildi.
Mejlise gatnaşmak üçin Mejlisiň wekilleri, welaýatlaryň, şäherleriň we etraplaryň häkimleri, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary çagyryldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Wise-premýeriň belleýşi ýaly, geçen döwürde milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynyň we sebitleriň okgunly ösüşini üpjün etmek, şeýle hem ilatyň durmuş derejesini has-da gowulandyrmak maksady bilen toplumlaýyn çäreler üstünlikli durmuşa geçirildi.
Jemi içerki önümiň durnukly ösüşi munuň aýdyň subutnamasydyr. Ol 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 6,2 göterim ýokarlandy. Senagat ulgamynda bu görkeziji 1,8 göterime, gurluşykda 4,4 göterime, ulag-aragatnaşyk toplumynda 10,8 göterime, söwdada 10,4 göterime, oba hojalygynda 3,4 göterime, hyzmatlar ulgamynda 10,8 göterime deň boldy.
Ähli ministrlikleriň we pudak edaralaryň jemleýji maglumatlaryna laýyklykda önümçilik möçberleri 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 3,5 göterim ýokarlandy.
Şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda bölek satuw haryt dolanyşygy boýunça görkeziji geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 17,1 göterim artdy. Sarp ediş harytlaryna, şeýle hem ilata edilýän hyzmatlara bolan bahalar bellenilen çäklerde saklandy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalary boýunça 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende aýlyk haklarynyň möçberi 9,1 göterim artdy.
Welaýatlary senagat taýdan ösdürmegiň esasy ugurlaryny durmuşa geçirmegiň çäklerinde häzirki zaman kärhanalarynyň gurluşygy alnyp barylýar. Olaryň işe girizilmegi ýurdumyzyň bazarlarynda haryt bolçulygynyň üpjün edilmegini şertlendirýär. Häzirki döwre çenli 219 desga gurlup gutardy, 101-sinde bolsa gurluşyk işleri dowam edýär.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, maliýe-ykdysady toplumyň düzümleriniň öňünde durýan möhüm wezipeleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegine ünsi çekdi. Ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň meýilnamalaýyn görkezijileri ýerine ýetirişi, şeýle hem milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de sazlaşykly ösüşine, maýa goýum işjeňliginiň artmagyna, ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna gönükdirilen milli we döwlet maksatnamalarynyň berjaý edilişi bilen baglanyşykly meseleler bu ulgamyň işiniň esasy ugurlary bolmalydyr. Halk hojalygy toplumynyň ähli pudaklarynyň öňünde durýan wezipeleriň öz wagtynda ýerine ýetirilmegini üpjün edýän çäreleriň meýilnamasyny işläp taýýarlamagyň zerurdygyny belläp, hormatly Prezidentimiz bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy A.Öräýewa ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň şu ýylyň üç aýynda gazanan netijeleriniň ykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe ähli pudaklarda önüm öndürmegiň ýokary möçberleri göze ilýär.
Umuman, senagat önümleriniň önümçilik möçberleri 13,8 milliard manada deň boldy. Olaryň 53,1 göterimi döwlete dahylly bolmadyk edaralara degişlidir.
Oba hojalygynda gazanylan görkezijiler barada hasabat bermek bilen, Statistika baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçysy häzirki döwürde ýurdumyzyň welaýatlarynda beýleki agrotehniki çäreler bilen bir hatarda gowaça ekişiniň alnyp barylýandygyny habar berdi. 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende gök önümleriň önümçilik möçberleri 20,9 göterim ýokarlandy. Şol bir wagtyň özünde mallaryň baş sany durnukly artýar.
Ulaglaryň ähli görnüşleri bilen ýük daşamagyň möçberleri geçen ýylyň degişli döwründäkä garanyňda 1 göterim, şol sanda awtomobil ulaglarynyňky 9,3 göterim ýokarlandy. Geçen üç aýyň dowamynda ýolagçy gatnatmagyň möçberleriniň ösüşi 2,3 göterime deň boldy. Aragatnaşyk ulgamynda ilata edilýän hyzmatlardan gelýän girdejiniň möçberleri ýokarlandy.
Şeýle hem Türkmenistanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň önümçiliginiň ýokarlanmagyna gönükdirilen anyk çäreler barada habar berildi. Bu babatda öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda ähli tagallalar edilýär. Şeýlelikde, ýanwar-fewral aýlarynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň möçberi 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5,3 göterim peseldi.
Hasabat we statistika ulgamy Türkmenistanda ykdysady ösüşiň döwlet dolandyryşynyň möhüm gurallarynyň biri bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. Statistika edaralarynyň işiniň esasy ugrunyň durmuş-ykdysady ösüşiň ýagdaýlaryny öwrenmekden, oňa seljerme bermekden, düzümleýin we maýa goýum işini üýtgetmekden, jemgyýetçilik önümçiligini yzygiderli ösdürmekden, hojalygy dolandyryş ulgamyny we usullaryny kämilleşdirmekden ybaratdygyny belläp, döwlet Baştutanymyz şu ýörelgelerden ugur alyp, işi laýyk derejede gurnamagy tabşyrdy. Işi döwrüň talaplaryna we Türkmenistanyň ösüş strategiýasyna laýyklykda guramagyň möhümdigine ünsi çekip, milli Liderimiz Statistika baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra maliýe ministri M.Muhammedow Döwlet býujetiniň berjaý edilişi, şeýle hem 2017-nji ýylyň birinji çärýeginde maliýe-býujet ulgamynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi hasabat döwründe 100,2 göterim, çykdajy bölegi bolsa 88,1 göterim ýerine ýetirildi. Ýanwar-mart aýlarynda durmuş pudagynyň maliýeleşdirilmegine býujet serişdeleriniň 73,3 göterimi gönükdirildi.
Ýerli býujetiň girdeji bölegi 2 milliard manat derejesinde, çykdajy bölegi bolsa 1,9 milliard manat derejesinde ýerine ýetirildi.
Aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly möçberde maliýeleşdirildi.
Ministriň habar berşi ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, ähli edaralaryň, kärhanalaryň, guramalaryň we hususy telekeçileriň özara algy-bergileriniň hasaplaşygyny geçirmegiň Tertibi” hakyndaky Kararyna laýyklykda, alnyp barylan işleriň netijesinde şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda umumy möçberi
1 milliard 981,9 million manat möçberinde özara hasaplaşyklar geçirildi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň “Balans toparlarynyň işini kämilleşdirmek hakynda” Kararynyň ýerine ýetirilişi hakynda aýdyldy. Hasabat döwründe merkezi, pudaklaýyn we sebitleýin balans toparlarynyň 36 mejlisi geçirildi. Olaryň barşynda 92 sany ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, şeýle hem iri edara-kärhanalaryň, sebitlerdäki edara-kärhanalaryň 31-siniň maliýe-ykdysady görkezijileri seljerildi.
Habar berlişi ýaly, hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzyň maliýe ulgamynyň işini kämilleşdirmek boýunça beren tabşyryklaryny öz wagtynda ýerine ýetirmek maksady bilen, birinji çärýegiň dowamynda Býujet kodeksiniň düzgünlerini amala aşyrmak, gymmatly kagyzlar bazaryny ösdürmek, auditorçylyk işini we ätiýaçlandyrmak işini kämilleşdirmek, şeýle hem buhgalterçilik hasaba alnyşynyň milli standartlaryna, maliýe hasabatyna geçmek, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler amala aşyryldy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň býujet ulgamynda maliýe serişdelerini dolandyrmakda türkmen ykdysadyýetiniň pudaklarynyň ählisiniň öňünde goýlan wezipeleriň ýerine ýetirilişiniň hilini barlamagyň, seljermegiň, baha bermegiň ýagdaýy hökmünde gözegçiligiň möhüm bolup durýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ähmiýetli çäreleri maliýeleşdirmek üçin goýberilýän Döwlet býujetiniň serişdeleriniň maksadalaýyk ulanylyşyna gözegçilik edilmeginiň hem esasy wezipeleriň hatarynda durýandygyny nygtap, maliýe ministrine bu meseleleri üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.
Soňra ykdysadyýet we ösüş ministri B.Bazarow gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň üç aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 7,8 milliard manat bolup, olardan 51,3 göterimi önümçilik we 48,7 göterimi durmuş we medeni maksatly binalara degişli bolup durýar. Bu görkeziji geçen ýylyň degişli döwrüniň derejesinden 0,2 göterim köpeldi.
Ministr "Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen Milli maksatnamasynyň" ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, ýanwar-mart aýlarynyň deslapky maglumatlaryna görä, 484,1 million manatlyk maýa goýumlarynyň özleşdirilendigini habar berdi. Hasabat döwründe şu maksatnamanyň çäklerinde bir sany saglyk öýüniň, 281,5 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň, 150 kilometr inženerçilik ulgamlarynyň we desgalarynyň, 897,3 kilometr aragatnaşyk ulgamynyň gurluşygy tamamlandy. Häzirki wagtda 64 sany durmuş we medeni maksatly binanyň, 30 sany suw we lagym arassalaýjy desganyň, şeýle hem 2150,8 kilometrlik inženerçilik ulgamlarynyň we desgalarynyň, 491,7 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy alnyp barylýar.
Şeýle hem Türkmenistanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak boýunça döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişi barada habar berildi. Häzirki wagta çenli 6 desganyň gurluşygy tamamlandy, 65 desganyň gurluşyk işleri alnyp barylýar we 50 desganyň taslama-çenlik resminamalaryny taýýarlamak hem-de guramaçylyk işleri dowam etdirilýär.
Hasabat döwründe milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan “Türkmenistanda döwlet eýeçiligindäki kärhanalary we desgalary hususylaşdyrmagyň 2013-2016-njy ýyllar üçin döwlet maksatnamasyna” laýyklykda we maksatnamadan daşary jemi 20 sany döwlet emlägi hususylaşdyryldy.
2017-nji ýylyň 1-nji apreli ýagdaýyna Türkmenistanyň Edara görnüşindäki taraplarynyň ýeke-täk döwlet sanawyna jemi 154 edara görnüşindäki taraplar hasaba alyndy, olardan 133-si hususy eýeçilikdäki, 16-sy döwlet eýeçiligindäki kärhanalardyr, 4-si jemgyýetçilik birleşikleriniň eýeçiligindäki kärhanalardan ybaratdyr. Şeýle hem birinji çärýekde Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugynyň umumy patent işinden jemi 2678,95 müň manat serişdesi Döwlet býujetine gelip gowuşdy. Oýlap tapyşlaryň jemi 7 birligi, senagat nusgalarynyň 5 birligi we haryt nyşanlarynyň 182 birligi döwlet reýesterinde bellige alyndy.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, Oba milli maksatnamasyny we “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyny” ýerine ýetirmegiň çäklerinde alnyp barylýan işleriň depginlerini ýokarlandyrmagy tabşyrdy. Maksatnamalarda bellenilen wezipeleriň, aýratyn-da, dürli maksatly möhüm desgalaryň gurluşygy bilen baglanyşykly meseleleriň öz wagtynda amala aşyrylmagynyň zerurdygyna ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz bu ugurda alnyp barylýan işleri yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew bu ulgamy ösdürmek boýunça maksatnamalary durmuşa geçirmegiň çäklerinde bank edaralarynyň alyp barýan işleri, “Altyn asyr” plastik kartlary arkaly nagt däl hasaplaşyklary kämilleşdirmek, ýurdumyzyň banklary tarapyndan edilýän hyzmatlaryň gerimini giňeltmek maksady bilen, görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, hasabat döwründe ykdysadyýete, şol sanda daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ýerini tutýan önümçiligi ösdürmäge hem-de eksport önümlerini artdyrmaga gönükdirilen karzlaryň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 26,6 göterim ýokarlandy. Bu görkeziji ykdysadyýetiň döwlete degişli bolmadyk ulgamy üçin goýberilen serişdeleri boýunça 2016-njy ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende 19,4 göterim artdy, raýatlaryň ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmaga, şol sanda ýaşaýyş jaýlaryny edinmäge goýberilen serişdeler babatda deňeşdirilende 23 göterim, ýaş maşgalalaryň durmuş derejesini gowulandyrmaga goýberilen serişdeler babatda deňeşdirilende 5,3 göterim, oba hojalyk tehnikalaryny satyn almak üçin berlen karzlaryň möçberi geçen ýylyň degişli döwründäkiden 9,5 göterim ýokarlandy.
Şeýle hem hususy telekeçiligiň ýeňillikli karzlaşdyrylyşy barada habar berildi. Hususan-da, bu görkezijiniň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 58,4 göterim köpdügi habar berildi. Maliýeleşdirilen taslamalaryň sany 1332-ä ýetip, geçen ýylyň degişli döwründäkiden 23 göterim ýokary, döredilen iş orunlarynyň sany bolsa 11573-e deň boldy.
Ilatyň pul goýumlarynyň möçberi boýunça görkeziji geçen ýylyň şol döwründäki bilen deňeşdirilende 2,1 esse ýokarlandy. Bulardan ilatyň talap edilýänçä goýumlarynyň möçberi 2,3 esse, möhletli goýumlarynyň möçberi 43,8 göterim ýokarlandy.
2017-nji ýylyň 1-nji çärýeginiň jemi boýunça banklaryň jebislendirilen serişdeleriniň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 20,9 göterim köpeldi.
1-nji apreldäki ýagdaýa görä, merkezleşdirilen hasaba alnan bank kartlarynyň sany 2016-njy ýylyň şol döwründäki bilen deňeşdirilende 1,6 esse, terminallaryň sany 2,3 esse, bankomatlaryň sany 1,9 esseden gowrak ýokarlandy.
Şonuň bilen birlikde Merkezi bankyň ýolbaşçysynyň habar berşi ýaly, häzirki wagtda “Internet-bank” we “Mobile-bank” ulgamlarynyň üsti bilen ilata edilýän hyzmatlaryň görnüşlerini artdyrmak boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar.
Döwlet Baştutanymyz banklaryň maýa goýum gaznalaryny artdyrmak, bu ulgamyň edaralarynyň işlerini kämilleşdirmek, bank hyzmatlaryny ösdürmek boýunça wezipeleri çözmek maksady bilen, mundan beýläk-de toplumlaýyn çäreleri görmegiň zerurdygyna ünsi çekip, Merkezi bankyň ýolbaşçysyna daşary ýurt pulundaky serişdeleriň gelip gowşuşyny yzygiderli seljermegi tabşyrdy. Ýurduň ätiýaçlyk altyn gaznasynyň üstüniň ýetirilmegi bilen baglanyşykly meseleleri hem oýlanyşmak gerek diýip, milli Liderimiz aýtdy we bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, öňde duran esasy wezipeleriň ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmakda, daşary ýurt walýutasynda gelip gowuşýan serişdeleriň mukdaryny köpeltmekde möhümdigini belledi. Bu meseläniň Ministrler Kabinetiniň her gezekki mejlisinde garaljakdygyny aýdyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli tabşyrygy ýerine ýetirmegi başarmadyk ýolbaşçylaryň jogapkärçilik meselesine serediljekdigini ýatlatdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ý.Kakaýew nebitgaz toplumynyň şu ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetiren işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň meýilnamasy 109,7 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 105,3 göterim ýerine ýetirildi. Tebigy we ugurdaş gazyň çykarylyşy geçen ýylyň derejesinde saklanyldy. Benziniň öndürilişi 4 göterim, dizel ýangyjynyň öndürilişi 3,6 göterim, polipropileniň öndürilişi 3,1 göterim, suwuklandyrylan gazyň öndürilişi 19,1 göterim, çalgy ýaglarynyň öndürilişi 0,9 göterim artdy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende mazudyň öndürilişi 1,9 esse ýokarlandy. Maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 116,5 göterim ýerine ýetirildi.
Wise-premýer şeýle hem Türkmenistan –Owganystan- Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygynyň barşy barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, bu işleriň bellenen möhletlere laýyklykda alnyp barylýandygy aýdyldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň durmuşa geçirilişine gözegçiligiň gowşadylandygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem nebitgaz toplumynda birnäçe kemçilikleriň bardygyny aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hasabat bermek üçin Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Ç.Gylyjowa söz berildi. Ol ýurdumyzyň dürli künjeklerinde tebigy gazyň, degişli ölçeýji gurallaryň işiniň netijeli ulanylyşynyň meseleleri boýunça, şeýle hem bu ulgamda ýüze çykarylan birnäçe kemçilikler barada hasabat berdi.
Mundan başga-da, edara-kärhanalarda, şahsy hojalyklarda elektrik energiýasyny ulanmak, onuň ýitgilerini azaltmak babatda geçirilen işler barada aýdylyp, hasaplaýjy gurallaryň ulanylyşy boýunça geçirilen barlaglaryň netijesinde birnäçe kemçilikleriň ýüze çykarylandygy habar berildi.
Ýokary gözegçilik edarasynyň ýolbaşçysy şeýle hem ýurdumyzyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işlere, agyz suwunyň rejeli peýdalanylyşyna we ýitgileri azaltmak boýunça geçirilýän işlere guralan seljermeleriň netijeleri barada habar berdi.
Şeýle hem maliýe-ykdysady ulgamyna gözegçilik edýän Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowyň hasabaty diňlenildi. Wise-premýer nebitgaz toplumynyň düzümleriniň salgyt borçnamalaryny ýerine ýetirişine geçirilen seljerme barada hasabat berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyýewe söz berdi. Ol ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynda bar bolan kemçiliklere geçirilen barlaglaryň netijeleri barada hasabat berdi. Şeýle hem ol dokma pudagynda ýüze çykarylan käbir kemçilikler barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin, wise-premýer Ý.Kakaýewi başga işe geçmegi sebäpli eýeleýän wezipesinden boşatdy hem-de onuň tejribesini “Galkynyş” käninden beýleki ugurlar boýunça esasy gaz geçirijileriň täze taslamalaryny işläp taýýarlamak babatdaky işlerde peýdalanmak baradaky karara gelendigini habar berdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu kän tebigy gazyň ägirt uly gorlaryna eýedir. Munuň özi ol gorlary dürli ugurlar boýunça uly möçberlerde ugratmaga mümkinçilik berýär, şol sanda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň kuwwatyny artdyrmaga şertleri döredýär we mundan başga-da, suwuklandyrylan gazyň önümçilik möçberlerini köpeltmäge ýardam berýär.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesine M.Babaýewi belläp, ony Döwlet ministri - “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy wezipesinden boşatdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän gurluşyk, energetika, jemagat hojalygy toplumynyň hem-de Aşgabat şäher häkimliginiň şu ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetiren işleri barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, ýanwar-mart aýlarynda Aşgabat şäher häkimligi boýunça umumy bahasy 106 million 143 müň 600 manatlyk işler ýerine ýetirildi. Şeýlelikde, hasabat döwründe meýilnama 117,2 göterim ýerine ýetirilip, geçen ýylyň üç aýy bilen deňeşdirilende ösüş depgini 147,3 göterime barabar boldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça şu ýylyň başyndan bäri ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberi 40 million 560 müň manada deň bolup, bellenilen meýilnama 106,6 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň üç aýy bilen deňeşdirilende ösüş depgini 105 göterime deň boldy.
Energetika ministrligi boýunça şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda umumy möçberi 277 million 32 müň manatlyk işler we hyzmatlar ýerine ýetirildi. Şunda meýilnama 110,6 göterim amal edilip, ösüş depgini 100,8 göterime barabar boldy.
Ministrlik boýunça hasabat döwründe 6 milliard 237 million 295 müň kilowat-sagat elektrik energiýasy öndürildi, bu geçen 2016-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 106,2 göterime deňdir.
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi boýunça ýanwar-mart aýlarynda ýerine ýetirilen işler we hyzmatlar boýunça meýilnama 111,1 göterim berjaý edilip, ösüş depgini geçen ýylyň üç aýy bilen deňeşdirilende 112,3 göterim boldy.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni önüm öndürmek we işleri ýerine ýetirmek boýunça meýilnamany 107,4 göterim ýerine ýetirdi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 100,7 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
Şu ýylyň birinji çärýeginde Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak boýunça geçirilen işler hasabatyň aýratyn meselesi boldy. Bellenilişi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklaryndan ugur alnyp, degişli düzümler tarapyndan paýtagtymyzyň ähli düzümleriniň işini kämilleşdirmek, baş şäherimiziň estetiki keşbini gowulandyrmak, aşgabatlylaryň, paýtagtymyza gelýän köpsanly myhmanlaryň, şol sanda daşary ýurtlylaryň aňrybaş derejede amatly ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmek boýunça utgaşykly çäreler geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere gözegçilik edýän düzümleriniň işine berk gözegçiligi amala aşyrmagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Wise-premýer hasabat döwründe tutuş ulag-aragatnaşyk toplumynda ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasynyň 101,6 göterim berjaý edilendigini habar berdi.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýük dolanyşygynda meýilnama 101,2 göterim ýerine ýetirildi, ýolagçy dolanyşygynda ösüş depgini 106,2 göterime deň boldy. Habar berlişi ýaly, içki demirýollary, inžener-tehniki desgalary, şol sanda demir ýol geçelgelerini döwrebaplaşdyrmak boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Türkmenabat-Farap demir ýol köprüsi ulanmaga berildi.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça hyzmatlary ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 100 göterime barabar boldy, ýük dolanyşygynda hem-de ýolagçy gatnatmakda bu görkeziji degişlilikde 103,2 göterime we 100,1 göterime deň boldy.
Ýanwar-mart aýlarynda Aragatnaşyk ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 100,3 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe ilatyň aragatnaşyk hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmak maksady bilen, ýurt boýunça 109 müň, şol sanda 102 müň öýjükli belgi we 7 müň ýerli telefon nokady gurnalyp, meýilnama 167 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça geçen üç aýda awiahyzmatlaryň ösüş depgini 123 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 100 göterime hem-de ýolagçy dolanyşygynda 110,4 göterime barabar boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça şu ýylyň birinji çärýeginde ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasyna 104 göterim amal edildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, bellenilen tabşyryklary ýerine ýetirip bilmeýän Demir ýol ulaglary ministrliginiň, “Türkmenhowaýollary” gullugynyň, Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň işlerine nägilelik bildirdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hem Milli kosmos agentliginiň işiniň talaba laýyk ýola goýulmaýandygyny aýdyp, ýüze çykan ýagdaýlary gyssagly seljerip, olary düzetmek boýunça zerur çäreleri görmegi wise-premýere tabşyrdy.
Milli Liderimiz wezipe borçlaryny göwnejaý berjaý etmän, ýolbaşçylyk edýän düzümleri boýunça önümçilik tabşyryklarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmändigi üçin, Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary ministri D.Bäşimowa, “Türkmenhowaýollary” gullugynyň başlygy D.Saburowa hem-de Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň başlygy A.Gurdowa käýinç yglan etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew söwda toplumynda alnyp barylýan işleriň netijeleri barada hasabat berdi hem-de ýanwar-mart aýlarynda ykdysadyýetiň döwlete dahylly bolmadyk böleginde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende esasy görkezijiler barada habar berdi.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň möçberi 1 milliard 171,1 million manada, şol sanda bölek haryt dolanyşygy boýunça 460,4 million manada deň boldy. Binýatlaýyn görkezijä bolan gatnaşykda ösüş depgini 25 göterim boldy. 142,6 million manat möçberinde peýda alyndy. Meýilnama 129,6 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe 21,5 million manat maýa goýumlary özleşdirildi.
Şu döwürde Döwlet haryt-çig mal biržasynda 60 gezek söwdalar geçirilip, umumy bahasy 4,8 milliard manatlykdan gowrak şertnamalaryň 2834-si bellige alyndy.Olaryň esasy bölegi eksport-import geleşikleridir. Girdejiniň umumy möçberi 19 million manada deň bolup, meýilnama 165,3 göterim ýerine ýetirildi.
Söwda-senagat edarasy boýunça 3,91 million manatlyk hyzmat edildi we 1 million 404 müň manatlyk girdeji alyndy. Meýilnama 151 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe iri sergileriň bäşisi we üç maslahat geçirildi.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň birinji çärýeginde 120 million manatlyk senagat önümleri öndürildi, onuň möçberi 32,6 göterim artdy, 192 million manatlyk oba hojalyk we azyk önümleri öndürilip, olaryň möçberi 47 göterim ýokarlandy. Ýerine ýetirilen gurluşyk-gurnama işleriniň möçberi 625,5 million manada deň boldy. Söwda dolanyşygynyň möçberi 2,7 milliard manatlykdan gowrak bolup, ösüş depgini 13,9 göterime barabar boldy. Hyzmat ulgamynda 241,1 million manatlyk işler ýerine ýetirilip, ösüş 18,9 göterimden ybarat boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet haryt-çig mal biržasynyň işini tankyt edip, onda alnyp barylýan işleriň netijeliliginiň pesdigine, birža söwdalary resmileşdirilende dürli päsgelçilikleriň ýüze çykýandygyna, eksport söwdalarynyň möçberleriniň kanagatlanarsyzdygyna hem-de gelip gowuşýan walýuta serişdeleriniň azalýandygyna, bu edaralaryň ýolbaşçylarynyň iş başarnyklarynyň gowşakdygyna, DHÇMB-nyň işini ýokarlandyrmak boýunça çäreleriň geçirilmeýändigine ünsi çekdi.
Wezipe borçlaryny göwnejaý berjaý etmän, işde goýberen kemçilikleri üçin, hormatly Prezidentimiz Döwlet haryt-çig mal biržasynyň başlygy A.Işanowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmegi oňa soňky gezek duýdurdy.
Döwlet Baştutanymyz birža söwdalaryny işjeňleşdirmek we giňeltmek boýunça anyk çäreleri görmegi talap etdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow öz gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň birinji çärýeginde geçirilen işleriň jemleri barada hasabat bilen çykyş etdi.
Türkmenistanyň Senagat ministrligi boýunça ýanwar-mart aýlarynda öndürilen önümleriň möçberiniň meýilnamanyň 125,6 göterimine deň bolandygy aýdyldy. Sement we gurnama demir-beton serişdeleriniň önümçiliginde görkezijiler geçen ýylyň degişli döwründäkä deň boldy. Keramzit önümçiligi boýunça ösüş depgini 5,8 göterimden ybarat boldy.
Hasabat döwründe Dokma senagaty ministrligi boýunça önümleri öndürmegiň meýilnamasy 114,1 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 6,4 göterime deň boldy.
“Türkmenhaly”döwlet birleşiginiň kärhanalarynda hasabat döwründe öndürilen önümleriň ösüş depgini 1,8 göterime deň bolup, meýilnamalaýyn borçnamalar 102,3 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça üç aýyň dowamynda öndürilen önümleriň meýilnamasy 111,9 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 1,8 göterim derejede üpjün edildi. Hususan-da, tehniki ýod önümçiliginde meýilnama 110,2 göterim berjaý edilip, natriý sulfatyny öndürmegiň ösüş depgini 2,4 göterime deň boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça hasabat döwründe meýilnama 100,1 göterim ýerine ýetirildi. Balyk tutmak boýunça ösüş depgininiň görkezijileri 5,9 göterime, gaýtadan işlenilen we gaplanan balyk önümleri boýunça 6 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe senagat pudaklarynyň milli ykdysadyýetimiziň esasy ugurlary bolup durýandygyny belledi. Innowasiýa ýokary öndürijilikli enjamlar bilen üpjün edilen hem-de içerki bazarda bolşy ýaly, daşarky bazarlarda hem uly islege eýe bolan we bäsleşige ukyply önümleri öndürmäge gönükdirilen täze senagat kärhanalaryň işleriniň netijeliliginiň özümiziň örän baý tebigy serişdelerimiziň hasabyna artdyrylmalydygyny belledi.
Ol kärhanalarda täze müňlerçe iş orunlary döredildi, degişli ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak işleri alnyp barylýar. Muňa Merkezi Aziýa sebitinde örän iri Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumynyň işe girizilmegi hem aýdyň şaýatlyk edýär, onuň ýyllyk kuwwaty 1 million 400 müň tonna kaliý dökünlerini öndürmäge deňdir, toplumyň dabaraly açylyşy şu ýylyň 31-nji martynda geçirildi.
Döwlet Baştutanymyz bu iri senagat toplumynyň işe girizilmeginiň ýurdumyzyň himiýa senagatyny ösdürmegiň, has takygy, ýurdumyz üçin täze magdan çykaryjy pudagynyň kemala gelmeginiň ýolunda möhüm ädim bolandygyny belläp, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň işgärleriniň bu şanly waka mynasybetli şol güni pudagyň işgärleriniň hünär baýramy hökmünde esaslandyrmak baradaky başlangyjyny goldady.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pudagyň işgärleriniň halal we tutanýerli zähmetini dabaralandyrmak maksady bilen, “Himiýa senagaty işgärleriniň gününi döretmek hakynda” Permana gol çekdi.
Garlyk känini işläp taýýarlamagyň we onuň binýadynda ýokary hilli hem-de dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän kaliý dökünleriň önümçiliginiň ýola goýulmagy Türkmenistanyň bu ugurda iri önümçilik ýurdy hökmünde öňe çykmagyny, ýurdumyzyň ykdysady we azyk howpsuzlygyny üpjün etmegini şertlendirýär diýip, milli Liderimiz belledi we R.Hamraýewi dag-magdan baýlaşdyryjy täze toplumyň baş direktory wezipesine bellemek hakyndaky Karara gol çekdi.
Şeýle hem milli Liderimiz Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumyň açylan senesi mynasybetli guralan taryhy wakanyň şanyna ol ýerde ýadygärlik ýazgynyň oturdylmagynyň maksada laýyk boljakdygyny belledi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän bilim, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynda şu ýylyň başyndan bäri ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, hasabat döwründe okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň golýazmalarynyň 204-si taýýarlanyldy we çapa berildi, olardan 34-si neşir edildi.
Ýanwar-mart aýlarynda ýurdumyzyň mekdep okuwçylary halkara ders bäsleşiklerine gatnaşyp, bäş bürünç medala, internet bäsleşiklerinde 2 altyn, 3 kümüş hem-de 194 sany dürli derejeli diplomlara mynasyp boldular.
Türkmen talyplary halkara matematika bäsleşiklerinde hem tapawutlandylar: olar Makedoniýa Respublikasynyň Ohrid şäherinde geçirilen bäsleşikde bäş bürünç medala, şeýle hem internet bäsleşiginde baýrakly orunlaryň birnäçesine mynasyp boldular.
Orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary hem halkara internet bäsleşiklerine gatnaşyp, 6 altyn, 3 kümüş medala mynasyp boldular.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy tarapyndan hasabat döwründe golýazmalaryň 200-sine seredilip, olaryň 187-si tassyklanyldy. Akademiýanyň institutlary tarapyndan birnäçe gurluşyk, önümçilik ähmiýetli tehnologiki taslamalar işlenip düzüldi we önümçilige ornaşdyryldy.
Döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň möçberi 101,4 göterim, ýerlenen önümlerden we hyzmatlardan alnan girdeji 111 göterim, derman senagatynda öndürilen önümiň möçberi 103 göterim artdy.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna giňden taýýarlyk görülýär.
Ýanwar-mart aýlarynda Türkmenistanda içerki ýaryşlaryň 61-si we köpçülikleýin sport çäreleriniň 32-si geçirildi. Türgenlerimiz halkara sport ýaryşlarynyň 36-syna gatnaşdylar we jemi 219 medal (93 altyn, 56 kümüş we 70 bürünç medal) gazandylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynyň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, aň-bilimli, beden hem-de ruhy taýdan ösen nesli kemala getirmek, ylmyň ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge uly goşant goşmagyny üpjün etmek babatda anyk tabşyryklary berip, durmuş ulgamynyň pudaklaryny ösdürmegiň türkmenistanlylaryň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmagyň möhüm guralydygyny belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew şu ýylyň birinji çärýeginde gözegçilik edýän ulgamlarynda geçirilen işler, şeýle hem aprel aýynda milli baýramçylyklar, milli hem-de halkara senenamasynyň şanly wakalary mynasybetli geçirilmegi meýilleşdirilen medeni çäreleriniň maksatnamalary, olara gabatlanyp açyljak medeni-durmuş maksatly desgalar hakynda hasabat berdi.
Ýylyň başyndan bäri Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni, Halkara zenanlar güni, Milli bahar baýramy bolan Halkara Nowruz güni hem-de täze desgalaryň işe girizilmegi mynasybetli dabaralar ýokary guramaçylyk derejesinde geçirildi.
Medeniýet ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek, halklaryň arasynda doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmak maksady bilen, Aşgabatda Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleri, Katar Döwletinde Türkmenistanyň Medeniýet günleri geçirildi. Özbegistan Respublikasynyň wekiliýetiniň sapary mahalynda Lebap welaýatynda ýurdumyzyň we Özbegistanyň medeniýet işgärleriniň gatnaşmagynda çäreler geçirildi.
Halkara çäreleriniň hatarynda Koreýa Respublikasy we Meksika bilen diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan döredijilik çärelerini –Koreýanyň aýdym we tans toparynyň Magtymguly adyndaky milli sazly-drama teatrynda geçirilen konsertini we Döwlet şekillendiriş sungaty muzeýinde guralan Meksikanyň surat sergisini görkezmek bolar.
Hasabat döwründe döwrüň talabyna laýyklykda teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň we medeniýet ulgamynyň beýleki edaralarynyň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek, ýurdumyzyň medeni mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak boýunça yzygiderli işleriň alnyp barlandygy bellenildi.
Teatrlarda 856 sahna oýny görkezildi, olara 201 müň 196 adam tomaşa etdi. Türkmenistanyň Döwlet sirkinde ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň sirk artistleriniň çykyşlary guraldy.
Şu ýylyň birinji çärýeginde Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan 30 million 371 müň manatlyk önüm öndürilip, meýilnama 116,4 göterim ýerine ýetirildi. 5 million 659 müň 233 nusgada kitap önümleriniň 71 görnüşi neşir edildi.
Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti boýunça ýylyň başyndan bäri alnyp barlan maliýa-hojalyk işlerinden alnan umumy girdejiniň möçberi 8 million 2 müň manada deň boldy, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende meýilnama 101,1 göterim berjaý edildi.
Ýylyň başyndan bäri Türkmen telewideniýesiniň hünärmenleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça iň täze maglumatlar tehnologiýalar ulgamynda öňdebaryjy tejribäni öwrenmek maksady bilen, daşary ýurtlaryň birnäçesinde gulluk saparlarynda boldular.
Şu aýda guraljak medeni çäreleriň maksatnamasyna ýurdumyzda giňden bellenilýän Bütindünýä saglyk güni, Türkmen bedewiniň baýramy mynasybetli dabaralar girizildi, bu çäreler bilim edaralarynda, ministrliklerde we pudak edaralarynda, Ylymlar akademiýasynyň institutlarynda, Döwlet sirkinde, sport we sagaldyş merkezlerinde, paýtagtymyzyň we ýurdumyzyň welaýatlarynyň medeniýet edaralarynda geçiriler.
Aprel aýynda şeýle hem ýaşajyk zehinleriň arasynda “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşiginiň Aşgabat şäher we welaýat tapgyrlaryny geçirmek meýilleşdirildi.
7-nji aprelde Bütindünýä saglyk güni mynasybetli “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda “Aziada-2017: Parahatçylygyň we ösüşiň ugrunda halkara sport hyzmatdaşlygy” atly halkara sport kongresiniň we serginiň açylyş dabarasy bolar, figuralaýyn typmak boýunça görkezme çykyşlary, şeýle hem ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň konserti geçiriler.
Türkmen bedewiniň baýramy mynasybetli Aşgabatda dürli çäreleriň geçirilmegi göz öňünde tutuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň innowasiýa taýdan ösüşini nazara almak bilen, medeniýet ulgamynyň edaralarynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň aýratyn möhümdigini nygtap, giň halkara derejesinde milli medeniýetimizi wagyz etmegiň, medeniýetleriň gatnaşyklaryny işjeňleşdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Milli Liderimiz şeýle hem medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ulgamy üçin ýokary derejeli işgärleri taýýarlamak, şol sanda zehinli ýaşlary ýüze çykarmak hem-de hünär taýdan ösdürmek boýunça işleriň depginini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz öňde boljak çäreler barada aýtmak bilen, olaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklar berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berildi. Wise-premýer ýurdumyzyň daşary syýasat ugrunyň 2017-2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň durmuşa geçirilmegi, döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi hem-de öňde goýlan degişli wezipeleriň çözülişi babatda ýanwar-mart aýlarynda DIM-niň alyp baran işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Nygtalyşy ýaly, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan ikitaraplaýyn görnüşde bolşy ýaly, köptaraplaýyn görnüşde hem, abraýly sebit we halkara guramalarynyň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürýär. Şunda ýokary derejedäki saparlara, duşuşyklara hem-de gepleşiklere möhüm orun berilýär.
Ine, agzalan döwürde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Pakistan Yslam Respublikasyna hem-de Katar Döwletine iş we döwlet saparlary boldy. Biziň ýurdumyza döwlet we resmi saparlary bilen degişlilikde Özbegistan Respublikasynyň hem-de Belarus Respublikasynyň Prezidentleri geldiler.
Şunuň bilen birlikde, Belarus Respublikasynyň Milli ýygnagynyň Respublika Geňeşiniň Başlygynyň, Ermenistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň, birnäçe iri halkara düzümleriň, şol sanda Energetika Hartiýasynyň, ŞHG-nyň, GDA-nyň ýolbaşçylarynyň hem-de beýleki resmi adamlaryň Türkmenistana saparlary boldy.
Umuman, hasabat döwründe DIM-niň üsti bilen dürli derejedäki daşary ýurt wekiliýetleriniň 108-si ýurdumyzda saparda boldular. Şol bir wagtda-da türkmen wekiliýetleriniň 201-si daşary ýurtlara ugradyldy. Maslahatlaryň, duşuşyklaryň hem-de umumy abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýän netijeli özara gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam eden beýleki çäreleriň 40-sy geçirildi. Halkara resminamalarynyň 41-sine gol çekildi.
Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky ikitaraplaýyn geňeşmeler yzygiderli häsiýete eýe bolýar. Ýylyň başyndan bäri bu ugurda 8 duşuşyk geçirildi. Hasabat döwründe hökümetara türkmen-özbek, türkmen-täjik, türkmen-ermeni, türkmen-slowen, türkmen-rus toparlarynyň nobatdaky mejlisleri geçirildi. Olaryň işleri söwda-ykdysady hem-de ynsanperwer- medeni ulgamlarda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara hereket etmegiň bar bolan mümkinçiliklerini durmuşa geçirmäge gönükdirilendir. Şeýle hem türkmen-eýran, türkmen-ysraýyl we türkmen-katar işewür maslahatlary geçirildi.
Hasabatyň dowamynda 7-nji aprelde "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçirilmegi meýilleşdirilen «Aziada-2017: Parahatçylygyň we ösüşiň ugrunda halkara sport hyzmatdaşlygy» atly halkara sport kongresine taýýarlyk görlüşi barada habar berildi.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy geçiriljek forumyň maksatnamasy barada aýtdy. Kongresiň işiniň netijeleri boýunça Jemleýji resminamanyň kabul edilmegi göz öňünde tutulýar. Mundan başga-da, Maksatnama Aziada-2017-niň tanyşdyrylyş dabarasyny, daşary ýurtly myhmanlary paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjigi bilen tanyşdyrmagy hem-de birnäçe beýleki çäreleri, şol sanda "Awaza" sport toplumynyň açylyş dabarasyny, medeniýet we sungat ussatlarynyň uly konsertini özünde jemleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň sebit we dünýä möçberinde parahatçylygyň, abadançylygyň hem-de durnukly ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýän oňyn bitaraplyk we giň halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanyp saýlanyp alnan daşary syýasat ugruna mundan beýläk-de yzygiderli eýerjekdigini nygtady. Bu baradaky gürrüňini dowam edip, milli Liderimiz ýurdumyzyň abraýly halkara guramalarynyň we düzümleriniň ugry boýunça netijeli hyzmatdaşlygy has-da pugtalandyrmagy, ählumumy gün tertibiniň möhüm meseleleriniň sazlaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamaga işjeň gatnaşmagy maksat edinýändigini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň hem-de beýleki wekilçilikli halkara forumlarynyň münberinden beýan edilen Türkmenistanyň netijeli başlangyçlaryny öňe ilerletmegiň we iş ýüzünde durmuşa geçirmegiň wajypdygyny nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki anyk ýagdaýlary we geljegi nazara alyp, özara bähbitli hyzmatdaşlygy yzygiderli artdyrmak üçin bar bolan köptaraplaýyn mümkinçiligi has doly peýdalanmagyň zerurdygyny belläp, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna daşary syýasat edarasynyň hem-de ýurdumyzyň diplomatik toplumynyň öňünde goýlan ileri tutulýan wezipeleriň çözülmegine degişli anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Halkara sport kongresiniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň wajypdygyny nygtap, geçiriljek forumyň dünýäniň sport jemgyýetçiligini Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmäge taýýarlyk görlüşi bilen giňden tanyşdyrmaga we umuman gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen özara peýdaly gatnaşyklary pugtalandyrmaga ýardam bermäge gönükdirilendigini belledi.
Bedenterbiýäniň we sportuň höweslendirilmegi hem-de ösdürilmegi döwlet syýasatynyň hemişe ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar we şunuň bilen baglylykda, «Aziada-2017” halkara sport hereketiniň ösdürilmegine ýurdumyzyň anyk goşandy bolar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa milli parlamentiň şu ýylyň üç aýynyň netijeleri boýunça ýerine ýetirilen işleri barada habar berdi.
Bellenilişi ýaly, deputatlar tarapyndan Türkmenistanyň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Ol ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmäge, onuň demokratik esaslaryny pugtalandyrmaga gönükdirilendir. Hasabat döwründe Mejlisiň maslahatlarynyň 2-si geçirildi, olarda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 33-si, şeýle hem Mejlisiň kararlarynyň 24-si kabul edildi.
Häzirki wagtda Mejlisde döredilen iş toparlarynda degişli hünärmenleriň we pudak edaralarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda birnäçe kanunlaryň taslamalary işlenip taýýarlanylýar. Olaryň hatarynda alyjylar jemgyýetlerini hem-de ýaşaýyş jaýlarynyň eýeleriniň bileleşigini döretmegiň, hossarlyk we howandarlyk babatdaky wezipeleri durmuşa geçirmegiň, haýyr-sahawat işini guramagyň hukuk esaslaryny üpjün edýän, şeýle hem ýurdumyzyň suw serişdelerini goramak, ekologiýa howpsuzlygy, konsullyk gulluklarynyň işini kadalaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleleri öz içine alýan kanunlaryň taslamalary bar.
Ýola goýlan halkara gatnaşyklary berkidilýär we ösdürilýär. Ikitaraplaýyn parlamentara gatnaşyklary giňeltmek, kanun çykaryjylyk işinde tejribe alyşmak maksady bilen, deputatlar ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda geçirilýän halkara duşuşyklara we maslahatlara işjeň gatnaşýarlar.
Şeýle hem Ahal welaýatynda geçiriljek Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatyna taýýarlyk görmek boýunça alnyp barylýan işler, türkmen jemgyýetiniň bu gadymy demokratik institutynyň ornuny has-da pugtalandyrmak üçin onuň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Mundan başga-da, şu ýylyň 21-nji maýynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň, welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi bilen baglylykda täze dörän şäherde halk maslahatynyň, täze dörän şäherçelerde we käbir geňeşliklerde Geňeş agzalarynyň saýlawlaryny geçirmek boýunça degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kanunçylyk taýdan goldamagyň döwletimiziň durmuş-ykdysady ösüşiniň wezipelerini çözmekde netijeli gural bolup durýandygyny aýdyp, Mejlisiň türkmenistanlylaryň abadançylygyny ýokarlandyrmaga, raýat edaralaryny pugtalandyrmaga hem-de jemgyýetimizde demokratik ýörelgeleri berkarar etmäge gönükdirilen işiniň esasy meselelerine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Ýaşulular maslahatynyň her ýylda geçirilýän mejlisiniň ähmiýetini belläp, ýurdumyzyň öňünde durýan giň möçberli wezipeleriň oňyn çözülmeginde ýaşulularyň durmuş tejribesiniň we paýhasly ýörelgeleriniň möhümdigine ünsi çekdi.
Halkara hyzmatdaşlygynyň dürli ugurlary boýunça özara gatnaşyklary hemmetaraplaýyn giňeltmegiň we çuňlaşdyrmagyň zerurdygy barada aýdyp, milli Liderimiz beýleki ýurtlaryň döwlet işgärlerini, ministrlikleriň hem-de kompaniýalarynyň ýolbaşçylaryny we ýönekeý raýatlaryny sylaglamak üçin, döwlet sylaglaryny işläp taýýarlamaga we tassyklamaga milli parlamentiň ýolbaşçysynyň ünsüni çekdi.
Soňra Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde çykyş eden içeri işler ministri I.Mulikow häzirki döwürde ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bolşy ýaly, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda ýol-ulag düzüminiň işini kämilleşdirmek boýunça taýýarlanan maksatnamanyň üstünlikli ýerine ýetirilýändigini habar berdi. Bellenilişi ýaly, Hazaryň kenarynda dynç alýanlar üçin ýokary amatlyklary döretmek maksady bilen, Türkmenbaşynyň Halkara howa menzilinden we demir ýol menzilinden ýörite ýolagçy awtoulaglarynyň gatnawy ýola goýuldy, şeýle hem “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda döredilen awtoduralgada ulaglaryň dürli görnüşleri boýunça ýolagçy gatnatmagyň düzgünleri işlenip taýýarlanyldy.
Içeri işler ministri “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyna dynç almaga gelýänleriň ulaglaryny şol ýerde bina edilen döwrebap awtoduralgada goýup, deňziň kenary boýunça ýörite dürli görnüşdäki awtoulaglaryň hyzmatyndan peýdalanyp bilinjekdigine, diňe dynç alyş möwsüminde hyzmatlar bilen baglanyşykly zerurlyk sebäpli käbir ulaglara degişli düzüm tarapyndan ýörite rugsatnamanyň beriljekdigini aýtdy. Munuň özi bu künjegiň ekologiýa derejesiniň ýokary derejede saklanylmagyna, adamlaryň ýokary derejeli dynç alşyna oňaýly täsir eder.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda durmuş ulgamynyň kämilleşdirilmegi, adamlar, aýratyn-da, dynç alýanlar üçin ähli amatlyklaryň üpjün edilmegi, daşky gurşawyň degişli derejede saklanmagy Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarydygyny belledi.
Mejlisiň barşynda ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleri welaýatlarda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we ozal berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdiler.
Döwlet Baştutanymyz hasabatlary diňläp, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça giň möçberli özgertmeler maksatnamasyny, hususan-da, Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmäge örän jogapkärçilikli çemeleşmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Türkmenistanlylaryň bagtyýar we abadan durmuşyny üpjün etmek wezipesi döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolmagynda galýandygyny belläp, milli Liderimiz bu ugurda alnyp barylýan işleriň yzygiderli häsiýete eýe bolmalydygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz sebitleriň ösmeginde möhüm orun eýeleýän senagat we durmuş-medeni maksatly binalaryň gurluşygynyň bellenilen möhletlerde tamamlanmagynyň we olarda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmeginiň hemişe gözegçilikde saklanmagy babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz ekerançylyk meýdanlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň we agrotehniki çäreleriň öz möhletinde we ýokary derejede geçirilmegi babatda welaýatlaryň häkimlerine anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow özüniň gözegçilik edýän pudaklarynda geçen üç aýyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Umuman, obasenagat toplumy boýunça önümçilik möçberleriniň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 106,1 göterime deň boldy.
Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 108,9 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 104,5 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 100,2 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça bolsa 106,1 göterime deň boldy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende unuň, unaş önümleiniň, çöregiň we çörek-bulka önümleriniň, süýdüň, ýumurtganyň, gök önümleriniň önümçilik möçberi ýokarlandy. Ministrliklerde we pudak edaralarynda maýa goýumlary özleşdirmegiň meýilnamasy 116,1 göterim berjaý edildi.
Möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy baradaky hasabatyň çäklerinde welaýatlarde gowaça ekişiniň depginleriniň gün-günden ýokarlanýandygy barada aýdyldy. Dänelik ekinlere ideg işleri, şol sanda ösüş suwuny bermek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek we haşal otlara garşy göreşmek çäreleri dowam edýär. Şonuň bilen birlikde, däne kabul ediş bölümlerini, kombaýnlary, awtoulaglary we beýleki tehnikalary galla oragyna taýýarlamak işleri alnyp barylýar.
Döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada aýtmak bilen, wise-premýer ilatyň gök, miwe önümleri, üzüm bilen üpjünçiligini gowulandyrmak, ýurdumyzda öndürilýän oba hojalyk önümleriniň eksport möçberlerini artdyrmak, şeýle hem dürli görnüşli bag nahallaryny we üzümleri ösdürip ýetişdirmek maksady bilen, durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiziň garamagyna welaýat merkezleriniň ýakynynda ýerleşýän daýhan hojalyklarynyň düzümini üýtgetmek, olaryň binýadynda ýöriteleşdirilen hojalyklary döretmek bilen baglanyşykly teklipler hödürlendi.
Şeýle hem häzirki döwürde degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň tejribeli hünärmenleriniň, alymlaryň we welaýat häkimlikleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýyna syn berilýändigi we oba hojalygynda amala aşyrylýan özgertmeleri işjeňleşdirmek, ýerleri netijeli peýdalanmak boýunça teklipleriň işlenip taýýarlanylýandygy barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýer R.Bazarowyň, häkimleriň we tutuş obasenagat toplumynyň düzümleriniň ýolbaşçylarynyň işine nägilelik bildirdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, oba hojalygynda henize çenli Ýer kadastry döredilmedi. Munuň özi ýer gaznasyny has netijeli we talabalaýyk ulanmaga, oba hojalyk önümleriniň önümçilik möçberlerini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer. Pagtadan alynýan hasylyň (ortaça her gektardan 20,2 sentner hasyl alynýar), pagta arassalaýjy kärhanalarda pagta süýüminiň önümçilik möçberleriniň (ortaça 29,1 göterime) pesligi ýurdumyzyň dokma senagatynyň işinde bökdençlik döredýär.
Bugdaýyň hasyllylygyny ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler hem talabalaýyk däl. Munuň özi ýeterlik mineral dökünleriň we suw serişdeleriniň bardygyna garamazdan, ýurdumyzyň birnäçe welaýatlarynda agrotehniki düzgünler berjaý edilmeýär we kärhanalaryň enjamlary könelişipdir.
Ylmy-barlag institutlarynyň işiniň netijesizligi barada anyk bellikler aýdyldy. Obasenagat toplumy üçin ýokary hünärli işgärleriň zerurdygy barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz Oba hojalyk uniwersitetiniň we institutyň köpsanly uçurymlarynyň başga pudaklarda zähmet çekýändiklerini belledi.
Şunuň bilen birlikde, Ýokary gözegçilik edarasynyň ýolbaşçysynyň hasabatyndan belli bolşy ýaly, ýerlerde salgyt meseleleri we suwdan rejeli peýdalanmak wezipeleri çözülmeýär diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, munuň özi oba hojalyk pudagynda bar bolan meseleleriň diňe käbirleridir.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýer R.Bazarowy eýeleýän wezipesinden boşadyp, ony başga işe geçirmek hakynda çözgüt kabul edendigini aýtdy.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz başga-da birnäçe guramaçylyk meselelerine seretdi we olar boýunça degişli resminamalara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasary wezipesine E.Orazgeldiýewi belläp, hormatly Prezidentimiz ony Ahal welaýatynyň häkimi wezipesinden boşatdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Ahal welaýatynyň häkimi wezipesine öň şu welaýatyň häkiminiň orunbasary wezipesinde işlän T.Atahallyýewi belledi. Oňa işinde üstünlik arzuw edip, milli Liderimiz welaýatyň häkiminiň orunbasary wezipesine mynasyp adamyň teklibini taýýarlamagy tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, mejlisiň gün tertibinde ara alnyp maslahatlaşylan meseleleri jemledi we ýurdumyzy mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça möhüm wezipeleri kesgitledi.
TDH