text:
Halk döredijiliginiň beýleki görnüşlerinde bolşy ýaly, nakyllardyr atalar sözleri hem köp nusgaly bolýar. Ýagny şol bir manyny berýän nakyl ýa-da atalar sözi her ýerde birhiliräk aýdylýar.
Hormatly Prezidentimiziň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitabynda şeýle diýilýär: «Türkmençilikde agzybirlik öýüň baş döwletidir. Agzybirlik maşgaladaky terbiýäniň özenini düzýär.
Ençeme asyrlaryň dowamynda türkmen zenanlary haly-palas dokamagyň, keçe salmagyň inçe syrlaryny, gaýma gaýap, keşde çekmegiň özboluşly tilsimlerini örän aýawly saklap, biziň günlerimize ýetiripdir. Her bir el işiniň özboluşiy dünýäsi bar.
Hormatly Prezidentimiziň milli mirasymyzy, medeni gymmatlyklarymyzy, taryhy ýadygärlikleri öwrenmek, gorap we aýap saklamak, geljekki nesillere ýetirmek ugrunda alyp barýan işieri dünýä nusgalykdyr. Mähriban Arkadagymyzyň ylham joşgunyndan dörän «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly ajaýyp eserini okanyňda, geçmişe gaýybana syýahat eden ýaly bolýarsyň.
Hormatly Prezidentimiziň yzysiderli tagallalary netijesinde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe maddy gymmatlyklarymyz biien bir hatarda ruhy mirasymyzy, şunda ruhy gymmatlyklarymyzyň gözbaşy bolan golýazma çeşmelerini, halk döredijilik eserlerini, rowaýatlary toplamak, ylmy esasda töwerekleýin öwrenmek, neşir etmek, geljekki nesiller üçin aýap saklamak babatda ägirt uly işler edilýär.
Durmuşyň ähli ugurlarynda aýalaryň erkekler bilen deň hatarda hukuklara, mümkinçilikiere, jogapkärçilikiere eýe bolmagy babatdaky garaýyş türkmen jemgyýetiniň taryhyň çuňlugyndan gözbaş alýan asylly ýörelgeleriniň biridir.
Hormatly Prezidentimiziň alymlaryň öňünde goýýan wezipelerinden ugur alyp, türkmen taryhçylary halkymyzyň geçmişini, arheologiýa gymmatlyklaryny, etnografiýa, antropologiýa meselelerini öwrenmekde degişli işleri durmuşa geçirýärler.
Hormatly Prezidentimiz «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabynda: «Türkmenistan geografiýa taýdan Günbataryň we Gündogaryň köp ýurtlaryny özüne birikdiren bu ymgyr uly ýoluň çatrygynda ýerleşipdir» diýip belleýär.
Türkmen topragy aýdyjydyr bagşylary, söz ussatlaryny dünýä beren toprakdyr. Nusgawy edebiýatymyzyň görnükli wekilleriniň biri-de, mukaddes türkmen topragyny, onuň ajaýyp tebigatyny, merdana halkymyzyň nusgalyk däp-dessurlaryny şygyrlarynda wasp eden Baýram şahyrdyr.
Türkmen halkynyň taryhy we medeni mirasynyň kökleri taryhyň çuňlugyna siňip gidýär. Aziýanyň merkezinde, kerwen ýollarynyň çatrygynda ýerleşen bu gadymy topragyň özboluşly medeniýeti diňe bir saklanyp galmak bilen hem çäklenmän, ol özara medenigatnaşykiar, täsirlenmeler arkaly baýlaşdy we medeni taýdan ýakynlaşmalaryň barşynda düýpii ähmiýete eýe boldy.
Bugdaýyň gözüňi gamaşdyryp barýan tyllaýy şuglasynyň ýaýlyp ýatan giňişligi keremli topragyň bereket desterhanydyr.
Hormatly Prezidentimiziň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitaby şeýle buýsançly jümleler bilen başlanýar: «Eziz il-halkym! Asmandan arkaly Zeminde zynatty ajaýyp Watanymyzyň taryhynyň beýik eýýamyna gadam basdyk.
Türkmenistanyň Oguz han adyndaky inžener-tehnoiogiýaiar uniwersitetiniň Umumy we amaiy bioiogiýa instituty yimyň bioiogiýa ugruny ösdürmek, tebigy baýiykiar boian ösümiik we haýwanat dünýäsini düýpii öwrenmek üçin ýöriteleşdirilen y/my edara boiup durýar.
Gahryman Arkadagymyz ýaş nesliň ýokary bilimli, kämil dünýägaraýyşly bolmagyny gazanmak, Watan söýgüsiniň belentliginde durmuşa döredijilikli çemeleşýän ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek ugrunda alyp barýan döwlet syýasatynyň içinden halypa-şägirtlik mekdebi eriş-argaç bolup geçýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýariyk döwründe hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň baý milli mirasynyň çuňňur öwrenilmegine, halkymyza ýetirilmegine, onuň aýawly saklanylmagyna aýratyn üns berýär. Şol ünsüň netijesinde bu gün ata-babatarymyzdan miras galan maddy we ruhy gymmatlyklarymyzy ylmy esasda öwrenmäge giň mümkinçilikler döredilýär.
Şäherteriň döreýşidir ösüşiniň özboluşly aýratynlyklary bar. Bu meselede Beýik Ýüpek ýolunyň täsiri hem uly bolupdyr. Kerwen ýollarynyň ugrunda söwdanyň we hünärmentçilisiň ösmegi-de şäherleriň döremesiniň şertleriniň biridir.
Türkmen halky her bir besenen zadynyň şanyna toý tutýar. Her toýuň hem özüne mahsus düzsün-kadalary, edim-sylymlary bolýar.
1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşy bütin adamzadyň taryhynda iň ýowuz harby çaknyşyklaryň biri hökmünde gaidy. Bu ýowuz uruşda dürli milletleriň wekilieri biien birlikde, türkmen haikynyň merdana oguiiary hem faşizme garşy el-ele berip söweşdiier.
Hormatly Prezldentimiz «Turkmenistan Bitaraplygyň mekany» atly kitabynda: «Haýsy asyr, haýsy zaman parhy ýok, adamlar mydama parahat durmuşy isläpdirter, parahat durmuş halkiara rahatlyk hem ösüş, bagt hem eşret beripdir, Parahatçylyga söýgi, abadan ýaşaýyş halkiaryň arasyndaky dost-doganlygyň pugtalanmagyna itergi beripdir» diýmek bilen, türkmen halkynyň taryhyň ähli döwürlerinde-de parahatçylygyň tarapdary bolandygyny anyk mysallar arkaly delillendirýär.
Beýik Ýüpek ýolunyň ugrundaky söwda-ykdysady, medeni gatnaşyklar taryhyň sahypalaryna altyn harplar bilen ýazylyp, biziň günlerimize çenli gelip ýetipdir.
Türkmen edebiýatynda Baýram han Türkmeniň şygyrlary uly orun tutýar.
Hormatly Prezidentimiziň geçmişde uly yz goýan taryhy şahsyýetierimiziň ömür ýoluny, olaryň goýup giden ruhy we ündew mirasyny çuňňur öwrenip, ýaş nesle ýetirmek baradaky sargytlaryna eýerilip, ýurdumyzda uly işier bitirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň Berkarardöwletimiziň bagtyýarlyk döwründe alyp barýan haik bähbitli başlangyçiary Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde halkymyzyň gözbaşyny ençeme ýüzýyllyklardan alyp gaýdýan şöhratly taryhyny, beýik akyldarlarynyň, meşhur şahsyýetleriniň, görnükli serkerdeleriniň ömür ýoluny, gymmatly edebi mirasyny öwrenmäge giň mümkinçilikier döredilýär.
Nowruzyň getmegi bilen tebigat jana geiip, ynsan kaibynda joşgun emeie getiiýär. Her ýyi bahar aýynda beiieniiýän Nowruz baýramy ir zamaniardan gözbaş aiýar.
Irki döwürde Nowruzda ýazlaga çykan gelin-gyzlar, ýaş ýigitler döwre gurap tans edip, tüýtätin aýdypdyrlar.
Adamzat taryhynda nusgalyk işleri, ylmy-edebi mirasy bilen nesillere nusgalyk yz goýan beýik şahsyýetler barmak büküp sanardan köp. Şolaryň biri hem diňe bir türkmen halkynyň arasynda däl, eýsem gündogarda hem günbatarda köpgyraňly ylmy-ensiklopedik işleri, edebi-çeper eserleri bilen meşhurlyga eýe bolan lukman, pelsepeçi, şahyr Abu Aly ibn Sinadyr.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizi durmuş-ykdysady, medeni taýdan ösdürmekde, dünýäniň ösen ýurtlarynyň hatarynda eýeleýän ornuny pugtalandyrmakda ylym ulgamyna aýratyn ähmiýet berilýär.
Adamyň bäş barmagynyň deň bolmaýşy ýaly, her kimin durmuş ýoly hem dürlidürli. Gömükli alym Allaberdi Nuryýewiň ylym alemine aralaşmagynda hem özboluşly aýratynlyk bar.
Türkmen topragy ähli döwürlerde hem jahankeşdeleriň, syýahatçylaryň ünsüni özüne çekip gelipdir.
Bereketli türkmen topragy, Garagum sährasy, türkmen halkynyň ajaýyp milli häsiýetleri, mertligi, myhmansöýerligi hakdaky gymmatly maglumatlar gadymy rim we grek taryhçylary Gerodotyň, Strabonyň, Ptolemeýiň, ...
Ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek arkaly ekologiýa abadançylygyny we daşky gurşawyň goraglylygyny yzygiderli gowulan-dyrmak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ekologiýa syýasatynyň ileri tutulýan wajyp ugurlarynyň biridir.
Ýurdumyzda döwlet derejesinde geçirilýän saglygy goraýyş we öňüni alyş çäreleri netijesinde raýatlaryň sagdyn durmuşda ýaşamagy, döredijilikli zähmet çekmegi üçin ähli şertleriň döredilendigi guwandyryjy hakykatdyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly syýasaty netijesinde gözellikde, ýyndamlykda, gaýduwsyzlykda deňsiz-taýsyz bedewlerimiziň şan-şöhraty günsaýyn belende galýar, ussat seýislerimize döwlet derejesinde uly sarpa goýulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan daşary hem içeri syýasaty netijesinde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz ýakyn-u-alysdaky ýurtlar bilen gatnaşyklary yzygiderli ösdürýär.
Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy we bimöçber aladalary bilen «Türkmenistan rowaçlygyň Watany» ýylynda medeni mirasymyzy ylmy taýdan çuňňur öwrenmek we döwrebap röwüşde dikeltmek işleri giň gerimde alnyp barylýar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her birgüni hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda täze-täze üstünliklere, rowaçlyklara beslenýär.
Täze ýylyň ilkinji suni, ilkinji sagady, ilkinji minutlary rowaçlyklara beslenip geldi. Ýylyň ilkinji güni dünýä inen taýçanagyň altynsow reňkem, sakar tagmasydyr sekilem, taýçanaga ömrüniň ilkinji günlerinde Gahryman Arkadagymyzyň nazar salmagam döwletlilikden nyşan.
Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýan ägirt uly işlerin netijesinde innowasiýalara esaslanýan we senagat taýdan ösen ykdysadyýeti kemala getirmekde uly üstünlikler gazanylýar.
Hormatly Prezidentimlz Türkmenistanyň Minlstrler Kabinetiniň täze ýyldaky ilkinji mejlisinde ýurdumyzyň ylym ulgamynyň işinin alnyp barlyşy bilen içsin gyzyklanyp, degişli ýolbaşçylara bu ulgamda işleriň täzeçe guralmagyna, iň täze usultärleri, hususanda, sanly ykdysadyýeti, täze innowasiýalary we nano tehnologiýalary ornaşdyrmakda, tebigaty öwrenişde ösüşiň täze belentliklerine ýetmekde ünsi has-da güýçlendirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiziň Döwlet medeniýet merkezine baryp, Döwlet kitaphanasynyň işini ösdürmek hem-de ony giňeltmek barada beren gymmatly maslahatlary ýurdumyzda kitaphana işiniň kämilleşdirilmegi babatynda möhümdir.
Milli Liderimizin belleýşi ýaly, Beýik Ýüpek ýolunyň köpasyrlyk tejribesi özara gatnaşyklaryň medeniýetinde, medeniýetlerin özara gatnaşygynda jemlenendir.
XI asyrda Mahmyt Kaşgarly (10081105) tarapyndan ýazylan türkmen diliniň iň gadymy sözlügi bolan «Diwany lügat at-türk» atly ensiklopediki sözlük türki halklaryň etnografiýasy, folklýory, geografiýasy, däp-dessurlary, adatlary, nakyllary, tagamlary, baýramçylyklary, ýaraglary, lukmançylyk adalgalary ýaly köp sanly tematikany özünde jemleýän ajaýyp eserdir.
Ýurdumyzda her ýyl bellenilip geçilýän Hatyra gününde «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna gül çemenli baryp, Watan gahrymanlarymyzyň belent ruhunyň öňünde tagzym etmek, indi arzyly hem asylly däbe öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň aprelinden oktýabr aýy aralygynda Germaniýanyň paýtagty Berliniň Täze muzeýinde «Margiana Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyryň şalygy» atly sergi geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Goňşy we beýleki döwletler bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklarymyz gün-günden ösýär» diýip parasatly bellemegi, Türkmenistanyň söwdada, ykdysadyýetde, syýasatda we medeni gatnaşyklarda dünýäniň ençeme ýurtlary bilen hoşniýetli, dostlukly gatnaşyklarynyň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar.
Beýik Seljukly döwletiniň meşhur weziri Nyzamalmülk «Syýasatnama» atly eserinde hökümdarlar barada şeýle diýýär: «Hökmigüýçli her döwürde bir adamy saýlap alyp, onuň şan-şöhratyny arşa çykarýar, oňa şalyk derejesini eçilýär.
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly syýasaty netijesinde, halkymyzyň mizemez agzybirligi dünýä ýaýyýar.
Halkymyz iňňän gadymy döwürlerden bäri ylma, bilime uly sarpa goýup gelýän halklaryň biri.
Halkara forum GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça döwletara gaznasynyň guramagynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde halkymyzyň milli mirasyny öwrenmäge, ony dünýä ýaýmaga uly üns berilýär.
Halkymyz gyz çagalara at dakanlarynda elmydama owadan atlary saýlamaga çalyşýarlar.
Berkarar diýarymyzda ylym-bilim ulgamyny özgertmek, ösdürmek, innowasiýalary giňden durmuşa ornaşdyrmak meselesi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Hormatly Prizidetimiz geçen hepdäniň anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi hakynda durup, diýarymyzyň uzak ýaşly raýatlary barada mähirli sözleri aýtdy.
Türkmenler gadym wagtlardan bäri baýdaga aýratyn sarpa goýupdyrlar. «Baýdak» häzirki wagta çenli dilimizde işjeň ulanylyp gelnen gadymy türkmen sözüdir.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň baş milli maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklary, şol sanda deňiz we derýa ulaglar ulgamy hem döwrebaplaşdyrylýar, kämilleşdirilýär we dünýä ylmynyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalarynyň esasynda ösdürilýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda türkmen halkymyzyň milli medenýetine, mirasyna uly üns berilýär.
Türkmen halky ylym-bilime hemişe belent sarpa goýup gelen halklaryň biri.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynyň, şol sanda ylym we bilim ulgamynyň has-da kämilleşmegine, rowaçlanmagyna, onuň dünýä ülňülerine laýyklykda ösdürilmegine giň ýol açyldy.
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Ata Watanymyz Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi hasaplanýar.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda, şol sanda ylym, bilim we medeniýet ulgamynda-da giň gerimli özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 1011 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.


c: text/html

text:
Düýn Aşgabatda A.S.Puşkin adyndaky Döwlet rus drama teatry ýubileýini belledi, diýip «turkmenportal.com» ýazýar.
95 ýyl mundan ozal — 1926-njy ýylyň 1-nji oktýabrynda onuň açylyşy bolup geçdi. 1937-nji ýylda oňa beýik rus şahyrynyň ady dakyldy.
Ol Türkmenistandaky iň ozal döredilen teatrdyr. Ýurt üçin iň kyn döwürlerde hem teatr işledi. Beýik Watançylyk urşy döwründe Puşkin teatry «Maňa garaş», «Front», «Batalýon günbatara barýar», «Doganlar» we beýleki harby-watançylyk temasyndaky spektakllary görkezdi.
1948-nji ýylyň aýylganç ýer titremesinde teatryň jaýy ýykyldy. Ýöne muňa garamazdan, eýýäm bir aýdan soň teatryň topary gynançdan we lapykeçlikden göwni çöken adamlary goldamak üçin spektakllary görkezip başlady.
Bir asyra ýakyn taryhynyň dowamynda teatrda daşary ýurt, rus we türkmen dramaturglarynyň eserleri sahnalaşdyryldy. Teatryň toparynyň daşary ýurtlara gastrollary üstünlikli geçdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1. 80/20 düzgün (Pareto ýörelgesi)
Alýan ähli girdejiňiziň 80 göterimi size işiňiziň diňe 20 göterimini getirýär. Edýän işleriňiziň köpüsi hakykatdanam pikir edişiňiz ýaly zerur däl.
2. Parkinsonyň kanuny
Näme etmelidigiňizi pikir edişiňizden has çalt edip bilersiňiz. Bir işde näçe köp wagt pikir etseňiz, şonça-da köp wagt sarp edersiňiz.
3. Toparlaýyn işlemek
Içgysgynç we gaýtalanýan işleri çalt ýerine ýetirmegiň gowy usuly, toplumy birin-birin ýerine ýetirmekdir.
4. Ilki beriň we soň alyň. Bu tertipde, tersine däl
Wagtyň geçmegi bilen, bereniňden has köp alarsyň.
5. Hereketden öňe geçiň. Haýallamazlyk.
Bu diňe bir garaşylýan zatlardan dynman, eýsem size lezzet berer - durmuşyňyzy dolandyrmaga güýjüňiziň bardygyny duýarsyňyz.
6. Ýalňyşlyklar we şowsuzlyklar gowy
Olar size bahasyna ýetip bolmajak tejribe toplamaga, köp gyzykly zatlary öwrenmäge we üstünlik gazanmaga mümkinçilik berýär, sebäbi durmuşda üstünlik köplenç diňe şowsuzlyklara we ýalňyşlyklara boýun egmedik bolsaňyz bolýar. Ol diňe tutanýerlileriň ýanyna gelýär.
7. Özüňe gaty zor salma.
Bu diňe goşmaça gereksiz içki agyryny döredýär we gymmatly wagtyňyzy alýar.
8. Gowy aragatnaşyk saklaň
Islendik ýygnaga iň gowy dostlaryňyz ýaly serediň. Hemişe tolgunmagyň ýerine, diňe şeýle garaýyş bilen habarlaşyp başlamalysyňyz.
9. Retikulýar işjeňleşdiriş ulgamynyň aýratynlyklaryndan peýdalanyň.
Bu fokus ulgamy, MNU beýnide ýerleşýär. Ony ulanmak üçin hakykatdanam isleýän zadyňyza üns bermeli we hemişe ünsüňizi saklamaly (mysal üçin, "Ilki beriň" ýa-da "Aragatnaşyk ediň" ýaly bu ýazgylaryň käbirini ýazyp boljak kagyz ýaly serediň) .
10. Siziň garaýşyňyz hakykaty üýtgedýär
Pessimizm realizm maskasynyň arkasynda gizlenip biler. Ýöne munuň sebäbi, MNU-nyň görmek isleýän negatiw düşünjesine gabat gelýär. Şonuň üçin her gezek "dogry" aýdýarsyňyz. Başga bir tarapdan, bu ýagdaýlarda dogry bolmazlyk iň gowusy bolup biler.
Mümkinçiligi göz öňünde tutmagyň ýerine garaýşyňyzy düýpgöter üýtgetjek bolsaňyz, haýran galarsyňyz.
11. Minnetdarlyk, özüňi bagtly duýmagyň aňsat usulydyr.
Kimdir biri maňa bir-iki minut üçin minnetdarlyk duýmagyň erbet keýpiňi gowy ýagdaýa öwürmegiň ajaýyp usulydygyny aýtsa, minnetdarlyk üçin çynlakaý tälim bererdim. Oňyn garaýşy saklamagyň we dogry maksatlara ünsi jemlemegiň ajaýyp usulydyr. Şeýle hem - başgalary begendirmek üçin. Bu bolsa öz gezeginde sizi has bagtly eder - duýgular ýokaşýar.
12. Özüňizi beýlekiler bilen deňeşdirmäň.
Özüňizi beýlekiler bilen deňeşdirseňiz, daşarky dünýä özüňizi duýmagyňyza gözegçilik edýärsiňiz. Keýpiň üýtgemegi size kepillendirilýär.
Özüňizi deňeşdirmek has öndürijidir. Näçe öňe gidendigiňizi, haýsy maksatlara ýetendigiňizi we özüňizden nädip ösendigiňizi görmek üçin. Gaty gowy eşidilmän biler, ýöne ahyrynda içki rahatlyk getirer, erk-ygtyýary güýçlendirer we oňyn duýgular bilen doldurar.
Gorkýan zadyňyzyň 13.80-90% aslynda bolmaz
Bular diňe kelläňizde bar bolan haýwanlar. Eger şeýle bolsa, hemme zat garaşyşyňyz ýaly erbet däl. Köp halatlarda alada etmek diňe wagt ýitirmekdir.
14. Hemme zada çynlakaý garamaň.
Häzirki wagtda uly mesele ýaly bolup görünýän zat, üç ýylda hatda ýadyňyza düşmez. Özüňizi kabul etseňiz, pikirleriňize we duýgularyňyza gaty çynlakaý azap getirer. Şonuň üçin içiňizi sowadyň we dynç alyň. Keýpiňiz ajaýyp görnüşe üýtgär.


text:
Saılaý-2021
-
QARAǴANDY. QazAqparat - Qaraǵandynyń Dostyq úıinde «Tórtinshi onjyldyqtaǵy Táýelsiz Qazaqstan» taqyrybynda óńirlik jastar forýmy ótti, dep habarlaıdy QazAqparat.27.10.2021 15:52
-
SEMEI. QazAqparat – Semeıde jańadan saılanǵan aýyldyq okrýg ákimderi tanystyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.27.07.2021 18:25
-
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Memleket basshysy Aqmola oblysynyń jańadan saılanǵan aýyl ákimderimen áńgimelesti, dep habarlaıdy Aqorda.27.07.2021 15:40
-
AQTAÝ. QazAqparat - 25 shildede Beıneý, Qaraqııa, Mańǵystaý jáne Túpqaraǵan aýdandarynda 10 saılaý okrýgtiń aýmaǵynda aýyl men aýyldyq okrýg ákimderiniń saılaýy ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 18:08
-
AQTÓBE. QazAqparat – Aqtóbede 35 aýyl ákimi saılandy. Onyń beseýi - áıel, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 17:00
-
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda aýmaqtyq saılaý komıssııasy aýyl ákimderiniń saılaýyn qorytyndylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 16:30
-
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda aýyldyq eldi mekender ákimin saılaýǵa 257 kandıdat qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 16:03
-
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysynda 40 aýyldyq okrýgte halyq tańdaýymen ákimder saılandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 15:28
-
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elimizdiń 730 eldi mekeninde ótken ákim saılaýy aýyl ekonomıkasynyń bazasyn ózgertedi. Ulttyq qoǵamdyq senim músheleriniń kezdesýinde «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» óńirlik zertteýler ortalyǵynyń dırektory Qaısar Nyǵmetov ákim saılaýynan osyndaı ımpýls kútetinin aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.26.07.2021 15:14
-
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodar oblysynda belsendilik tanytqan aýdandar ataldy. Bul - Tereńkól (94,5 paıyz), Ýspen (94 paıyz) jáne Aqtoǵaı aýdandary (90 paıyz), dep habarlaıdy Ravlodarnews.kz.26.07.2021 00:08
-
NUR-SULTAN. QazAqparat – Jergilikti saılaý komıssııalary 730 eldi mekendegi halyqtyń daýys berýine arnap jasaqtalǵan 1847 saılaý ýchaskesinde saıası naýqanǵa atsalysqan turǵyndardyń sany týraly málimet usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 23:35
-
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Aqmola oblysynda ákim saılaýynda daýys berýshilerdiń 76%-y konstıtýtsııalyq quqyǵyn isk asyrǵan. Bul týraly oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Manarbek Sadýov arnaıy brıfıngte aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 23:20
-
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda aýdandyq mańyzy bar qala jáne aýyldyq okrýgteri ákimderiniń saılaýyna saılaýshylardyń kelýiniń aldyn ala qorytyndysy shyǵaryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 23:12
-
ÓSKENMEN. QazAqparat - Shyǵys Qazaqstandaǵy 221 saılaý ýchaskesinde aýdandyq mańyzy bar qalalardyń, aýyldardyń, kentterdiń, aýyldyq okrýgterdiń ákimderin saılaý boıynsha daýys berý aıaqtaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 23:07
-
QOSTANAI.QazAqparat - Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde Qostanaı oblystyq saılaý komıssııasynyń múshesi Ásııa Dýanbaeva aýyl, kent jáne aýyldyq okrýg ákimderin saılaýdyń aldyn ala qorytyndysyn málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 23:00
-
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda barlyq okrýgter boıynsha 149 eldi mekende aýyl ákimderiniń alǵashqy tikeleı saılaýy ótti. Aldyn ala nátıjeler boıynsha, daýys berýge 60 myńnan astam saılaýshy qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 22:54
-
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysynda aýyl ákimi saılaýynda aýyl turǵyndarynyń 83,6 paıyzy daýys berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 22:45
-
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstan boıynsha 730 eldi mekenniń ákimin anyqtaıtyn saılaý da máresine jetti. Zań boıynsha saılaý ótkizilgennen keıin úsh kún ishinde qorytyndy shyǵarylady, jeti kún ishinde saılanǵan ákimdi tirkeý júzege asyrylady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 21:08
-
AQTÓBE. QazAqparat – Óńirdegi saılaý naýqanyn 480 baıqaýshy óz nazaryna alǵan. Partııalyq emes baqylaý ortalyǵy oblystyq fılıalynyń habarlaýynsha, daýys berý barysynda zańsyzdyq tirkelgen joq, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.25.07.2021 20:21
ary qaraı


text:
Owgan generaly, hökümet goşunlarynyň baş ştabynyň komandiriniň orunbasary Myrat Aly Myrat ýurduň demirgazygyndaky Gunduz welaýatynda möwjäp galan jeňçi söweşleriniň başyny merkezi aziýaly jeňçileriň çekýändigini, has anygy, olaryň bu pitnä ýolbaşçylyk edýändigini aýdýar.
Aýdylmagyna görä, olaryň çaknyşykda heläk bolanlary hem bar, jeňçiler bilen hökümet güýçleriniň arasyndaky söweşler dowam edýär.
Demirgazyk Owganystandaky howpsuzlyk şertleri barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Şu ýyl Bosniýa-Herzogowinada terrorçylyga we adam gaçakçylygyna ilteşiklilikde güman edilip, alty owgan migranty saklandy diýip, ýurduň daşary işler gullugy aýtdy.
Bu alty adam 2018-nji ýylda, Wengriýa we Serbiýa serhetlerini ýapanlaryndan soň Bosniýa esasan Pakistandan, Owganystandan, Yrakdan we Eýrandan gelen 25 müňden gowrak migrantyň arasyndan çykdy.
Ol migrantlaryň bäşisi terrorçylyk bilen iltewli diýip güman edilse, biri adam gaçakçylygy we guramaçylykly jenaýat bilen baglanyşykly diýip güman edilýär diýip, agentlik aýtdy.
Agentligiň 19-njy fewralda çap eden beýanatynda aýdylmagyna görä, bu alty adam “jemgyýetçilik tertip-düzgünine we howpsuzlyga wehim salýar” diýip hasaplandy we basym ýurtdan çykarylar.


text:
Saılaý protsesiniń barysynda zań buzýshylyqtar anyqtalǵan joq – Tólegen Kúnádilov
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazirgi ýaqytta partııalyq emes baqylaý ortalyǵynyń baıqaýshylary eldegi 1845 saılaý ýchaskesin baqylaýǵa aldy, dep habarlaıdy QazAqparat. Bizdiń 2000-nan astam baıqaýshylarymyz respýblıkanyń barlyq oblystarynda jumys istep, eń shalǵaı saılaý ýchaskelerine de jetti.
Jalpy, saılaýda aýyl halqynyń joǵary belsendiligi baıqalady. Kelýshilerdiń deńgeıi joǵary, turǵyndardyń kóńil kúıi kóterińki. Saılaýshylar óz tańdaýyn jasaýda.
Aıta ketý kerek, saılaý ýchaskelerinde eleýli zań buzýshylyqtar tirkelgen joq. Bizdiń baqylaýshylar saılaý protsesiniń zańdylyǵy men ashyqtyǵyna áser etpeıtin kishigirim buzýshylyqtardy tirkedi.
Biz elimizdiń barlyq azamattaryna saılaý zańnamasyn múltiksiz saqtaý jáne saılaý ýchaskelerinde arandatýlar men buzýshylyqtarǵa jol bermeý kerektigin aıtqymyz keledi.


text: 1 Men Isa Mesihiň resuly Pawlus. Halasgär Hudaýymyzyň we umydymyz Isa Mesihiň adyndan+2 iman ýolunda ýöreýän wepaly oglum+ Timoteosa*+ hat ýazýaryn.Atamyz Hudaý we Halypamyz Isa Mesih saňa ýagşylyk* etsin, rehim edip, parahatlyk bersin!3 Men Makedoniýa gitjek bolup ýörkäm, saňa Efesde galmagy haýyş edipdim. Men häzir hem ýalan taglymatlary öwredýän adamlara tabşyryk bermegiň üçin şol ýerde galmagyňy ündeýärin.4 Olar ýalan rowaýatlara+ ynanyp, nesil yzarlap* ýörmesinler. Şeýle zatlar peýdasyzdyr+, Hudaýa imanyňy berkitmegiň deregine, biderek soraglary döredýändir.5 Aslynda, şeýle tabşyryk* bermegimiň maksady: biri-biriňizi ak ýürekden söýmegiňizi+, päk ynsaply we hilesiz* imanly+ bolmagyňyzy isleýärin.6 Käbirleri aýdanlarymy kabul etmän, biderek gürrüňlere baş goşdular+.7 Olar Hudaýyň kanunynyň mugallymlary bolmak isleýärler+, ýöne ne aýdýanlaryna, ne-de ynamly öwredýän zatlaryna düşünýärler.8 Töwrat dogry ulanylsa peýdalydyr.9 Aslynda, kanun dogruçyl adamlar üçin däl-de, kanunsyzlar+, gozgalaňçylar, hudaýsyzlar, günäkärler, biwepalar, mukaddes zatlara dil ýetirýänler, ene-atasyny öldürýänler, ganhorlar,10 ahlaksyzlar*, beçebazlar*, adam ogurlaýanlar, ýalançylar, ýalan şaýatlar* we sagdyn* taglymata+ garşy çykýanlar üçindir.11 Şeýle zatlar bagtly Hudaýyň şöhratly hoş habaryna garşy gidýär. Hudaý muny wagyz etmegi maňa-da ynandy+.12 Maňa güýç beren Halypamyz Isa Mesihe minnetdardyryn. Ol meni wepaly hasaplap, mukaddes işi tabşyrdy+.13 Men öň Hudaýa dil ýetirýärdim, halkyny yzarlaýardym we gödek adamdym+. Emma maňa rehim edildi, sebäbi şeýle zatlary bilmän edipdim we imansyzdym.14 Hudaý maňa köp ýagşylyk edip, iman berdi we Isa Mesihiň söýgüsine mynasyp gördi.15 Aýdýanlarym hak we ynama mynasypdyr: Isa Mesih günäkärleri halas etmek üçin dünýä geldi+. Olaryň arasynda iň erbedi bolsa mendirin+.16 Men iň erbedi bolsam-da, Isa Mesih maňa rehim edip, sabyrly boldy. Şeýlelikde, ebedi ýaşamak üçin Mesihe iman edýänlere görelde boldum+.17 Goý, ebedi ýaşaýan*+, döwürleriň Patyşasy+, görünmez+ ýeke-täk Hudaýa+ baky we ebedi hormat hem şöhrat bolsun! Omyn!18 Oglum Timoteos, sen hakdaky pygamberliklere görä, saňa şeýle tabşyryk* berýärin. Olar saňa batyrgaý söweşmäge kömek eder+.19 Şeýle-de imanda berk dur, hemişe päk ynsaply bol+, sebäbi käbirleri dogry ýoldan sowuldylar. Netijede, olaryň imany heläkçilige uçran gämi kimin weýran boldy.20 Olaryň arasynda Himeneý+ bilen Isgender hem bardy. Men olary Şeýtana tabşyrdym+. Olar temmi alyp, Hudaýa dil ýetirmezligi öwrenerler.


text:
Qyzylordada eki táýlikten beri izdestirilip jatqan jasóspirim qyzdyń denesi qala irgesindegi Shirkeıli kanalynan tabyldy, dep habarlaıdy astanatv.kz
13 jastaǵy qyz úıinen juma kúni belgisiz baǵytqa shyǵyp ketken. Qarqyndy izdeý jumystarynyń nátıjesinde qutqarýshylar onyń denesin jaǵaǵa alyp shyqty. Qazirgi tańda sot-saraptamasy taǵaıyndaldy. Sondaı-aq oblysta keshe 8 jastaǵy bala sýǵa ketti. Onyń denesi áli tabylmaı jatyr.
«6 jasóspirim birge barǵan. Alaıda sheshinip sýǵa túsedi. Sol sýǵa túsý barysynda oqýshymyz sýǵa aǵyp ketedi. Ol boıynsha habarlamany kesh beredi. Soǵan baılanysty búgingi túni 05:30-da tań ata bizdiń izdestirý-qutqarý jumystary bastalady. Qazirgi kúnge deıin eshqandaı nátıje bergen joq», - dedi Qyzylorda oblystyq TJD azamattyq qorǵanys basqarmasynyń bastyǵy Ashat Toǵyzbaev.
Tótenshelikter sońǵy ýaqytta oqýshylardyń sýǵa ketý deregi kóbeıgendigin aıtyp dabyl qaǵýda. Jyl basynan beri aımaqta 20 sýǵa ketý deregi tirkelse, sonyń 14-i bala.


text:
`Žozep Borrel` Netijeler
Habarlar [39]
- ÝB, Owganystanda Başdan Geçirilýän Wakalara Alada Bildirýär
- ÝB Saud Arabystany Bilen Hyzmatdaşlyk Etmek Hakyndaky Ylalaşyga Gol Çekişdi
- ÝB: "Hytaý we ÝB düşünişmezçiliklere garamazdan bilelikde işleşmeli" diýdi
- Borrell Russiýa Bilen Durnukly Gatnaşyk Etmek Isleýändikleri Beýan Etdi
- “Türkiýe Bilen Ýakyndan Hyzmatdaşlyk Edilmeli”
- NATO Erbilde Karargäh Açmagy Meýilleşdirýär
- Borrell: "Owganystandan ýene-de 260 adam göçürildi" diýdi
- “Taliban Söweşde Üstün Çykdy”
- ÝB-ne Agza Ýurtlaryň DIM-leri Wideokonferensiýa Ulgamy Arkaly Maslahat Geçirer
- ÝB Owganystandaky Çaknyşyklary Ýazgardy
- Çawuşoglu, Borrel Bilen Duşuşdy
- Çawuşoglu Şu Gün Borrel Bilen Duşuşar
- Mewlüt Çawuşogly Telefon Diplomatiýasyny Dowam Etdirýär
- Borrel Bilen Blinken Ukraina Meselesi Hakynda Pikir Alyşdy
- Dmitro Kuleba Bilen Borrel Russiýanyň Ukraina Serhedindäki Harby Hereketliligi Hakynda Pikir Alyşdy
- “Türkiýe Bilen Ýakyndan Işleşmäge Dowam Edilmeli”
- Mewlüt Çawuşogly Bilen Borrel Brýusselde Duşuşdy
- "Türkiýe-ÝB Gatnaşyklarynda Agza Ýurtlaryň we ÝB-niň Bähbitlerini Goramak Isleýäris”
- ÝB, Türkiýä Kömek Bermäge Mejbur
- DKTR-nyň Prezidenti Ersin Tatar Žozep Borrel bilen telefon arkaly söhbetdeş boldy


text:
William Gerşel
Sir William Herschel[1], Nemsçe: Friedrich Wilhelm Herschel (d.15-nji oktýabr 1738-nji ýyl –ö. 25-nji Awgust 1822-nji ýyl) Germaniýada doglan, Iňlis astronom, teleskop ýasaýjy we sazanda. Germaniýanyň Hanower şäherinde doglan. 19 ýaşaýança Hanower goşunynda sazanda bolup işläpdir, soňra bolsa, Angliýa göçüpdir. William Gerşel Gün Ulgamyndaky 7-nji planetany, ýagny, Uran'y, Uranyň iki uly hemrasy Titania we Oberony hem-de Saturnyň iki hemrasy Enselad we Mimasy, infragyzyl radiýasiýany tapanlygy hem-de döreden 24 sany simfoniýa bilen tanalýandyr.
"Sir" (jenap) William Gerşel, durmuşynyň köp bölegini Angliýada Slough (Berkshire golastlygy içinde ýerleşýär) atly obada geçiripdir we şol obada aradan çykypdyr.
- ↑ Caroline Herschel's autobiographies (M. Hoskin ed., 2003) page 13


text:
Türkiýe ÝB-niň Liderleriniň Sammitinde Kabul Edilen Kararlara Reaksiýa Bildirdi
Türkiýe ÝB-niň döwlet we hökümet ýolbaşçylarynyň Sammitinde kabul edilen kararlaryň garaşylýan we degişli başlangyçlary öz içine almaýandygyny beýan etdi.
Daşary işler ministrliginden berilen beýannamada Belgiýanyň paýtagty Brýusselde geçirilen ÝB-nin Sammitinde Türkiýe hakynda kabul edilen kararlara reaksiýa bildirildi.
Türkiýäniň dartgynlygyň azaldylmagy, dialogyň we hyzmatdaşlygyň başladylmagy taýdan öz üstüne düşýän borçlaryny artykmajy bilen ýerine ýetirýändigine üns çekilýän beýýanamada; “ÝB-niň Sammitinde Türkiýe hakynda kabul edilen kararlar garaşylýan we degişli başlangyçlary öz içine almakdan daşda. ÝB-niň dartgynlygyň azaldylandygyny ykrar edip, Gümrük bileleşiginiň şertlere görä özgerdilmegi bilen birlikde oňyn gün tertibini iş ýüzüne geçirmek hakynda anyk kararlary kabul etmegi yza süýşürmegi güýmeme taktikasy, ygtyýar ýetmezçiligi we 1-2 agza ýurduň ÝB-ne agzalyklaryndan hyzýanatçylykly peýdalanmagy hökmünde kabul edilýär” diýilýär.
Teklip edilen täze maliýe kömek bukjasynyň türkiýä däl, siriýaly bosgunlara niýetlenendigine, esasan-da ÝB-niň öz asudalygynyň we howpsuzlygynyň kepillendirilmegi üçin ediljek başlangyçdygyna üns çekilýän beýannamada; “Migrasiýa boýunça hyzmatdaşlygyň diňe bir maliýe meselesi taýdan ele alynmagy uly ýalňyşlykdyr. Bu ugurda ýakyn hyzmatdaşlygyň iş ýüzüne geçirilmegi ähli taraplar üçin bähbitli bolar” diýilýär.
Sammitiň kararlarynyň Kipr bilen bagly bölümleriniň bolsa hemişekisi ýaly rum-grek ikiliginiň garaýyşlarynyň gaýtalanmagyndan ybaratdygyna üns çekilýän beýannamada, ÝB-niň şol çemeleşmesi bilen ýene-de bir gezek Kipr türklerini ykrar etmändigi we deň derejeli hukuklaryny görmändigi bellenilip; “ÝB-nin şol pozisiýasy dowam etdigi saýyn, Kipr meselsine oňyn goşant goşmak mümkin däl. Pursatdan peýdalanyp ÝB-ni ýene-de bir gezek adadaky hakykatlary görmäge, Kipr türklerini we olaryň deň derejeli hukuklaryny ykrar etmäge hem-de 2004-nji ýylda beren sözlerinde durmaga çagyrýarys” diýilýär.
Degişli Habarlar
Türkiýe Russiýa Gynanç Bildirdi
Rýazanda himiki madda öndürýän fabrikde bolan partlamada 17 adam ýogalypdy.
Eren-13 operasiýasynyň çäginde 4 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
Siirt welaýatynyň Eruh etrabynda dowam edýän Eren-13 operasiýasynyň çäginde 4 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi


text:
Türkmensahra: Mahmut Kaşgarly türki halklaryň beýik alymy. Birleşen Milletleriň magaryf, ylym we medeni işler boýunça guramasy UNESCO ony hormatlap, üstümizdäki 2008-nji ýyly Mahmut Kaşgarlynyň ýyly diýip yglan etdi. Ýöne işiň geň tarapy biziň özümiziň bu alymy ýeterlik derejede tanamaýanlygymyz. Biziň okuwly gatlagymyzyň arasynda-da onuň adyny şu wagta çenli eşitmedikler bar.
Araz Parwiş: Howa, gynansak-da ýagdaý şeýleräk. Ýöne muňa geň galasy zat ýok. Biziň ýaşlarymyzdaky türkmenleriň hemmesi ýa Eýran ýa Owganystan ýa-da öňki Sowýet Türkmenistanynda önüp-ösen adamlar. Bu ýurtlarda hem üstümizden höküm sürýänler biziň öz geçmişimizi bilmegimizi, medeniýtimize baýlyk goşan alymlarymyzy ýa taryhy şahsiýetlerimizi tanamagymyzy islemeýärdi. Munuň delilini hem Machiavelliden bäri bilmeýän yokdur. Ýöne indi özbaşdak döwlet hökmünde Türkmenistanda bu ýagdaý üýdgär diýen umydymyz ýok däl. Mahmut Kaşgarly adyndan belli bolşy ýaly Kaşgarda önüp-ösen adam. Kaşgar hem onuň ýaşap geçen döwri 11-nji asyrda Garahanlylaryň paýtagtydy, oňa Ordukent diýilýärdi. Bu şäher şol bir wagtyň özünde-de Orta Asiýada ýokary dereje ösen medeniýet merkezleriniň biri bolup durýardy. Alymyň ýaşaýşy hakda bilinýän zatlar köp däl. Bular hem köplenç onuň “Diwan Lugati’t-Türk” kitabynda göni ýa gytaklaýyn berilýän maglumatlara esaslanylyp, kähalat hem çen-çak bilen aýdylýan zatlar. Ol baradaky tapawutly pikirlere sebäp bolýan şu. Her niçik-de bolsa, onuň öz adynyň Mahmut, kakasynyň adynyň Huseýn, atasynyň adynyň Muhammetdigi anyk. Kaşgarly Türkistanyň han-begleriniň neslinden. Muny-da onuň özi aýdýar: “Biziň atalarymyz bolan«امیرلره» , «خمیر» diýilmeginiň sebäbi şu. Çünki Oguzlar “elip” harpyny “خ” harpyna öwürýärler. Şol sebäpden Türk illerini Samanlylardan alan atamyza«خمیر تکین » diýilýär”.
Ts: Mahmut Kaşgarly türki halklaryň haýsyna degişli? Bilnişi ýaly Türkiýe ony türk edip goýýar, Uýgurlar oňa uýgur, Özbekler hem özbek diýýär. Siz-de türkmen dýýänsiňiz-dä?
A.P: Mahmut Kaşgarly türki halklaryň hemmesiniň alymy. Meniň pikirimçe ony belli bir halka ýa taýpa degişli etmäge synanyşmak, türki halkaryň öz tarapyndan bolan halatynda, dar düşünjelilik bolar. Ýöne onuň milletini kesgitlemek baradaky synanyşyk alymlaryň arasynda-da ýok däl. Olar bu soragy Garahanly döwletini guranlaryň üsti bilen çözmäge synanyşýar. Hytaý dilindäki taryhy materiýallarda bu döwleti guranlaryň ady “Gök Art” diýip gelýär. Ýöne Garahanlylary beýleki türki taýpalara degişli etjek bolýan alymlar bar. Käbirleri olar Tujue türklerinden diýse, käbirleri Uýgur türklerinden, Ýagma türklerinden, Çigil türklerinden ýa-da Garluk-ýagma garymyndan diýýär. Käbirleri hem „olar türkmenlerden” diýýär. Ýagdaýy çylşyrymlaşdyrýan Garahanly imperiýasyna degişli taryhy bellikler we dil bilimi baradaky eserlerde bu hanlygyň haçan gurlandygy, ony guranlaryň kimlerdigi hakda berilýän bölek-biçik maglumatlar bolaýmasa, başga anyk zadyň ýoklugy. Bu ýerde bu hanlygy guranlar türkmenler diýýän garaýyşy gyşgaça görkezip geçmek gyzykly bolsa gerek. Hytaý taryhçysy Li Şu Huýiň pikiriçe 9-nji asyryň 20-nji ýyllarynda Garahanly döwletiniň düýbüni tutan Oguzlaryň Gynyk taýpasy. Ol: “Gynyk taýpasy Garahanlylaryň özenini emele getiren taýpa. Bilge Köl Kadyrhan onuň ilkinji kaganydyr. Soňraky kaganlar hem şu taýpadan çykan” diýýär. Li Şu Huý bu baradaky garaýyşlaryny Mahmut Kaşgarlynyň “Diwan Lugati’t-Türkde” berýän maglumatlary bilen delillendirip, onuň özüniň-de Oguzlardan bolandygyna ynanýar.
Ts: Indi Kaşgarlyny dünýä meşhur eden “Diwan Lugati’t-Türk” kitabyna geleli. Bu kitap haçan, näme üçin ýazylypdyr? Ol nähili kitap?
A.P: Mahmyt Kaşgarlynyň “Diwan Lugati’t-Türki” haçan ýazmaga başlanlygy barada belli bir zady aýtmak kyn. Awtor kitabyň 1-nji tomunda türk müçe ýyllaryny düşündireninde: “Bu kitaby ýazan ýylymyz dört ýüz altmyş altynjy ýylyň meherrem aýy bolup, ýylan ýyly giripdi…” diýýär. Bu şeýle bolsa, onda Mahmyt Kaşgarlynyň hijri ýyl hasaby bilen 466-njy ýyldan öňräk bu kitaby ýazmaga başlan bolmagy ähtimal. Kitaby awtoryň golýazmasyndan göçürip alan Muhammet ibn Abi Bakri: “Kitabyň awtorynyň öz eli bilen ýazan nusgasynyň soňundaky sözi edil bolşy ýaly edip aldym. Kitap 464-nji ýyl jemadil owwal aýynyň başlarynda ýazylmaga başlanyp, dört gezek gözden geçirilip düzedilip, 466-njy ýylyň jemadil ahyr aýnyň 10-nji güni duşenbe soňlandy” diýýär. Diýmek Mahmyt Kaşgarly „Diwan Lugati’t-Türkiň“ 1-nji nusgasyny hijri 464-466 (milady 1072-1074) ýyllarynda ýazyp tamamlap, hijri 467-nji (milady 1075) ýylda hem onuň üstüni ýetiripdir. Onsoň Abbasly halyflarynyň ýigrimi ýedinjisi, Jelaletdin Seljuklynyň ara goşulmagy bilen tagtda oturan Abulkasym Abdulla Mutedi Bella hödürläpdir. „Diwan Lugati’t-Türk“ ilkinji notbatda araplara türk dilini öwretmek üçin yazylan sözlük. Ýöne bir adaty sözlük däl. Ol şol bir wagtyň özünde-de Garahanlylar döwründäki bütin türki halklaryň yktysady, medeni durmuşyny, ylym-magaryf, edebiýat-sungat ugurlarynda gazanan üstünliklerini, häkimiýet, syýasat, döwleti dolandyrmaga bolan başarnyklaryny, filosofik-ahalk düşünjelerini, däp-dessurlaryny baý dil serişdeleriniň üsti bilen tanadýan bir ensiklopediýadyr. „ Diwan Lugati’t-Türk “ mazmun taýdan gaty giň ýedi müň bäş ýüzden artyk söz we söz düzümlerini öz içine alýar. Awtor her bir sözi harplaryň az-köplüne görä, arapça bogun esasynda elipbiý tertibinde berip, sözleriň ulanylyş ýollaryny doly bildirmek üçin berk sözlemler gurupdyr. Kä ýerlerde hem getirilýän söze degişli hikmetler, ata sözleri, guşak we şygyr ýaly serişdelerden peýdalanypdyr.
Ts: Bu kitabyň araplara türk dilini öwretmek üçin yazylandygyny aýtdyňyz. Araplara bu dili öwrenmek nämä gerek bolduka?
A.P: Ol döwürlerde yslam dünýäsine häkim türklerdi. Yslam äleminiň gündogar çeti Garahanlylaryň elinde, günbatara hem höküm sürýän Seljuklar, türkmenlerdi. Bagdatda islänini halyf edip tagtda oturdýan, islemedigini hem tagtdan düşürýän Seljuklardy. Onsoň türk dilini öwrenme zeruriýeti döreýär. Mahmut Kaşgarly şol gerekligi doldurmaga synanyşýar.
Ts: “Diwan Lugati’t-Türkde” türkmenler hakda name maglumatlar bar?
A.P: Beýleki türki taýpalar bilen deňäniňde onda türkmenler barada berilýän maglumatlar hemmeden köpräk bolsa gerek. Oguzça sözler diýip häli-şindi hatarlaşdyrylýan sözlerden hem-de mysallardan daşgary Oguzlar, olaryň 22 taýpasy mallaryna urulýan tagmalary bilen birlikde birin-birin sanalyp, giň maglumatlar berilýär. Ýene-de türkmen sözüniň nireden gelip çykanlygy barada Zulkarnaýn bilen baglanyşykda uzyn rowaýat bar.


text:
Saady Şirazy
Orta asyr pars edebiýatynyň dünýä meşhur bir wekili Saady Sirazydyr. Onun doly ady Muslihetdin Abu Muhammet Ab- dullah ibn Muşrifetdindir. Ol 1184-nji ýyl da Eýranyn günortasynda yerleşen Şiraz şäherinde dünýä inýär. Kakasy Muşrifetdin şäherde tanalýan we sylanýan adamlaryn biri bolupdyr. Geljekki şahyr başlangyç bi- limi dogduk şäheri Şirazda alýar. Şahyryn ýaşlyk we ýigitlik ýyllarynda Pars ülkesinde salyrlar nesilşaly- gyndan Zeňni patyşanyn ogly Saady häkimlik edýan eken. Muslihetdin 13 yaşa baranda, kakasy aradan çykýar. Şondan son oglany ülkänin häkimi Saadynyn terbiýesine berýärler. Öz howandaryna hormat goýup, şahyr özüne Saady («Sagdy») diýen edebi lakamy alypdyr. Hut howandarynyň ýardam-kö- megi bilen Muslihetdin şol döwrün ylym merkezi bolan Bagdat şäherine okamaga gidýär. Bagdada baryp, Nyzamyýe medre sesine okuwa girýär. Bu ýerde bilim alandan son, ol başga-da birnäçe medreselerde sapak alypdyr. Bagdat medreselerinde şahyryn alan esasy baýlygy arap dilini düýpli öwrenmegidir. Munun özi onun şahyrlygynyň derejesini önünden kesgitlän zatlaryň biridir. Şeyle-de Bagdatda Saady dini kanunlary, ha- dyslary, sygyr sungatyny, taryhy, dil bilimini öwrenipdir. Ylym ýüki ýetik bolandan son okuwyny tamamlan Muslihetdin, şol döwürde däp bolşy ýaly, jahankeşdelige başlayar. Ol Eýrandan başga-da Yrakda, Arabystanda, Siriyada, Rumda, Hebeşde, Zanzibarda, Täjigistanda, Kaşgarda, Hindistanda, Owganys- tanda bolup görüpdir. Arap ýurtlaryna syýahaty döwründe Sa- ady haçly yörişlerin birinde hacparazlaryn eline ýesir düşer. Bir gün halaply tanyslarynyň biri tötänden ýesirlikdäki Saada duş gelýär hem-de köp pul berip, ony ýesirlikden azat edýär. Ol şahyry Halaba getirip, toý tutup, öz gyzyny oňa nikalap berýär. Emma Saady bu nikada bagtly bolmandyr. Halasgäriniň gyzy juda yzgytsyz, hyrsyz, garasöýmez zenan bolup çykýar.
1256-njy ýylda Saady jahankeşdeligini bes edip, dogduk mekany Şiraza gaýdyp barýar. XIII asyryň ortalarynda, beýleki musulman ýurtlary yaly, Eýranyň hem dürli welaýatlary mon gollaryn elindedi. Basybalyjy mongollar gözel şäherleri weýran edip, adamlary gyryp, halka zulum edipdirler. Saadynyň howan dary Parsyn häkimi Saady ibn Zenni baryp 1226-njy ýylda ara dan cykypdy. Onuň ornuna geçen ogly Ebu Bekr mongollara para-peşges baryny berip. Pars ülkesini weýrançylykdan aman gutarmagy başarypdyr. Şahyryň öz ülkesine gaýdyp gelmegi mongollaryň Parsa dökülen ýylyna gabat gelýär. Onun eserlerin de zulum, zalymlar, adalatsyzlyk hakynda köp gürrün edilmegi- nin sebäbi gören durmuşy bilen baglanysyklydyr. Mongollaryň zulumy, abadan ýurtlaryň haraba dönderilmegi, köp adamlaryň gyrlyp, ýok edilmegi Saadynyň döredijiligine düýpli täsir edip dir. Mongollar musulmanlaryň apbasylardan bolan in soňky halypasy (din yolbaşçysy) Mustagsym Billagy öldüripdirler. Bu yaramaz waka şahyra juda erbet täsir edipdir. Ol Mustagsymyň ölmüne bagyşlap. yörite mersiýe ýazypdyr. Yöne şahyr hiç ma hal mongollaryň zulumyny açykdan-açyk tankyt edip bilmändir. Şona garamazdan, Saadynyň eserlerini okanynda, onuň hemişe öz halky bilen bir durmuşda yaşanlygy görünýär. Zulumy we zalymlary näletlemek bilen, şahyr ezilen halklaryň tarapynda durýar. Adamzat durmuşynda adalatyň hem-de abadançylygyň in zerur gymmatlyklardygyny öwran-öwran nygtaýar. Saady Şi- razy 1292-nji ýylda Şirazda aradan çykypdyr. Onuň aramgähi häzirem şol ülkänin köp zyýarat edilýän ýerlerinin biridir. Saady Şirazynyň an-düşünjesi, oý-pikirleri ýaşan döwri bilen baglylykda kemala gelipdir. Zulum odunyň dünýäni ýakyp-ýandyrýandygyny, abady bibat edýändigini gören şahyr öz eserlerinde adalaty hem-de parahatçylygy ündäpdir. Onun pikirlerinin bir bölegi döwlete we patyşa degişli pikirlerdir. Şahyr patyşalaryň çeper keşbini gaýtalap bolmajak derejede su- ratlandyrmagy başarypdyr. Ol patyşalaryň adalatly, hümmet li hem-de raýatlaryna rehimli bolmagyny isläpdir. Eserlerinde ýerleşdirilen dürli rowayatlaryň, hekaýatlaryň üsti bilen halka gerek patyşanyň bitewi çeper keşbini döredipdir. Zalymlygy hem adalatsyzlygy ýiti tankyt astyna alypdyr. Beýik şahyryn bu pikir- leri birnäçe asyrdan son Döwletmämmet Azadynyň döredijili- gine güýçli täsir edipdir. Azady hem, Magtymguly hem Saadyny beýik halypasy hasaplap, döredijilikde şonun derejesine ýetmäge dalaş edipdirler, Saady ýurtda abadancylygy yola goýmak üçin söwdany ösdürmegi, garyplara, ýetim-ýesirlere hemaýat etmegi zerur hasaplayar. Şu işleri amala aşyrmak yurduň başynda du ran patyşanyň sahylygyna baglydyr. Saady üçin sahylyk patyşa- lara güýç-kuwwatdan hem-de batyrlykdan has zerurdyr. Adam hakyndaky pikirleri Saady Şirazynyň beýik ynsanperwer şahyr bolandygyny görkezýär. Juda ýuka hem-de gamhor ýürekli şahyr garyplaryň, yönekeý daýhanlaryň, ýetimleriň durmuşyny us- satlyk bilen suratlandyrýar. Saady durmuşda örän sypaýy, gin hem-de parahat adam bolupdyr. Şonun üçin döredijilikde de ol gingöwünliligi, sabyr-takatlylygy, parahatçylygy wagyz edipdir.
Gülüstan we Bostan eserleri.[düzet | çeşmäni düzet]
«Gülüstan” we «Bostan» eserleri. Saadynyň edebi mi- rasyndan bizin günlerimize gelip ýeten dürli žanrlardaky sygyr lary bilen birlikde «Gülüstan» we «Bostan» ýaly uly göwrümli eserlerinin hem terbiýeçilik ähmiýeti güýçlüdir. Bu eserler Sa- adynyň diñe bir ynsanperwer adam we çuñňur akyldar bolman, eýsem, deňsiz-taýsyz beýik şahyrdygyny görkezýär. Ol pikiri göni beýan etmän, eýsem, pikirini gözellige, çeperçilige ýugrup, okyja ýetirmegi başaryar. Şonuň üçin hem şahyryň her bir aý- dýan pikiri okyjynyň ýadynda ömürlik galýar. Şahyryň söz ussatlygynyň esasy aýratynlyklarynyň ýene biri onun eserlerinde köpsanly akyldarlaryň, danalaryň, su- hangöýlerin pähimli sözleriniň ýerlikli ulanylanlygydyr. Şahyryň eserleri dürli beýik taryhy şahsyýetlerin ömür we akyl tejribesini özünde jemleýär. Oten akyldarlaryň parasatly pikirlerini Saady söz sungatynyň kanunlaryna boýun egdirip, ýokary çeperçilik derejesinde okyja ýetirýär. Şahyryň düzen sözlemleri, durnukly söz düzümleri, şygyr setirleri örän çeper, kämil hem-de labyzlydyr. Ol söz sungatynda uly ähmiýete eýe bolan dürli çeper tärleri ussatlyk bilen ulanypdyr. Saadynyň «Gülüstan» eseri şygyr bilen kyssanyň gatyşygy görnüşindedir. Bu ajaýyp eserin girişinde awtor öz
Saadynyň edebi mi- rasyndan bizin günlerimize gelip ýeten dürli žanrlardaky sygyr lary bilen birlikde «Gülüstan» we «Bostan» ýaly uly göwrümli eserlerinin hem terbiýeçilik ähmiýeti güýçlüdir. Bu eserler Sa- adynyň diñe bir ynsanperwer adam we çuñňur akyldar bolman, eýsem, deňsiz-taýsyz beýik şahyrdygyny görkezýär. Ol pikiri göni beýan etmän, eýsem, pikirini gözellige, çeperçilige ýugrup, okyja ýetirmegi başaryar. Şonuň üçin hem şahyryň her bir aý- dýan pikiri okyjynyň ýadynda ömürlik galýar. Şahyryň söz ussatlygynyň esasy aýratynlyklarynyň ýene biri onun eserlerinde köpsanly akyldarlaryň, danalaryň, su- hangöýlerin pähimli sözleriniň ýerlikli ulanylanlygydyr. Şahyryň eserleri dürli beýik taryhy şahsyýetlerin ömür we akyl tejribesini özünde jemleýär. Oten akyldarlaryň parasatly pikirlerini Saady söz sungatynyň kanunlaryna boýun egdirip, ýokary çeperçilik derejesinde okyja ýetirýär. Şahyryň düzen sözlemleri, durnukly söz düzümleri, şygyr setirleri örän çeper, kämil hem-de labyzlydyr. Ol söz sungatynda uly ähmiýete eýe bolan dürli çeper tärleri ussatlyk bilen ulanypdyr. Saadynyň «Gülüstan» eseri şygyr bilen kyssanyň gatyşygy görnüşindedir. Bu ajaýyp eserin girişinde awtor öz eserine «Gülüstan» adyny goýmagynyň sebäbini düşündirvar «Gülüstan» sözi «gülli», has anygy «bägülli baglyk» diýen manyny berýär. Beýik şahyr eserinde çeper beýan edýän täsin pikirlerinin her birini bägüle deňeýär. Diýmek, ol «gülüstan sözüni ulananda, göçme manyda sözleýär. «Gülüstan eseri sözbaşydan, sekiz bapdan hem-de sonlamadan yaratdyr. Baplar şeyle atlandyrylýar: 1. Patyşalaryn sypaty hakynda; 2. Derwüşlerin gylygy dogrusynda; 3. Kanagadyň artykmaçlygy barada; 4. Geplemezligin peýdasy barada; 5. Söýgi we ýigitlik hakynda; 6. Mejalsyzlyk hem garrylyk dogrusynda; 7. Terbiya- nin täsiri hakynda; 8. Söz we söhbet däpleri dogrusynda. Görnüşi yaly, eser öwüt-nesihat häsiýetine eýedir. Awtor kanagatlylygy, adalatlylygy, sahylygy, suhangöýligi we beýleki onat gylyk-häsiýetleri nesihat edýär. Her bap uly bolmadyk hekaýatlardan düzülendir. Hekayat öwüt-nesihat häsiýetli ki- çijik gürründir. Kapyyaly ya-da ritmli kyssada gürrüň berilýän hekayat bu gürründen gelip çykýan parasatly pikirleri ün- deýän şahyrana setirler bilen sonlanýar, «Gülüstan» eserinin üçünji babyndan kanagat hakyndaky şu hekayaty mysal alyp bolar: «Zamananyn yörişinden hergiz nala etmändim, pelegin gerdişinden hiç gaşymy çytmandym. Diñe bir gezek ayak yalan dym, aýakgap almaga gurbum-da yokdy. Boynum buruk, yu- züm salyk Kufäniň metjidine girdim. Bir adamy gördüm, aýagy ýokdy. Aýakgabymyň ýoklugyna sabyr kyldym. Tere ýapragyndan kemdir saçakda Bir dokuň gözüne gowrulan towuk. Gaýnadylan şalgam bir goly dara Gowrulan towukdan yakyndyr, yowuk». «Gülüstanyn» sonky sekizinji babynda hekaýatdan başga-da, «hikmet», «mysab, «öwüb), «durmuş sapagy», «terbiýe», «edep» diyen sözler bilen atlandyrylan parçalar yerleşdirilipdir. «Owüt- lerin birinde şeýle diýilýär: «Döwletli ärler sonkulara gürrün bol- mazlaryndan burun önkülerin durmuşyndan sapak alýarlar.
Guş gelmez dänänin üstüne hergiz,
Görse aýagynda ýat guşun duzak.
Önküleriň görgüsinden sapak al,
Diysen sonkulara bolmayyn sapak.
«Gülüstan» eseriniň soñlamasynda şahyr özünden önkü lerin eserlerinden hiç bir amanat setiri almandygyny buýsanç bilen belläpdir. «Gülüstan»ýaly «Bostan» eserihembirnäçe bapdan hem-de olaryň içindäki hekaýatlardan ybaratdyr. Yöne ondan parhlylyk- da «Bostan» eseri sap (diñe) sygyr bilen ýazylypdyr. «Bostan» sözüniň asyl manysy gül ysly baglyk diýmekdir. Bu eser aşak- daky baplardan düzülen: 1. Adalat we ynsap hakynda; 2. Haýyr- -yhsan hakynda; 3. Söygi hakynda; 4. Kiçigöwünlilik hakynda; 5. Kysmata kayl bolmak hakynda; 6. Kanagat hakynda; 7. Ter biye hakynda; 8. Saglyk hakynda; 9. Toba hakynda. «Bostanyň» dördünji babynda şeýle hekayat bar: Belki de görensin, bagda-çemende, Gije yalkym atýan gurçugy sen-de. Biri oña diýdi: - Eý, gije röwşen, Gündiz nirede sen, hiç görünmez sen? Asly ýer, ot kimin gurçujak, ine, Nurundan ne jogap berdi görsene: Elmydam düzde men, gije hem gündiz. Emma Gün ýanynda görünmen hergiz. Şahyr in kiçijik zatlardan, hatda gurçugyň bolşundan hem sapak almagy nesihat edýär. «Bostan» eserinde ýerleş- dirilen hekaýatlar mesnewi şekilinde berlipdir. Ol hekaýat- laryn göwrümi deň däl. Olaryň käbiri bary-ýogy birnäçe setir den ybarat bolsa, basga birleri birnäçe sahypada yerleşipdir.
Gazallary[düzet | çeşmäni düzet]
Saady Şirazy pars dilli edebiýatda gazal ýazmagyň ussady hasaplanýar. Saadynyň gazallarynyň çeperçiligi örän ýokarydyr. Olar çunňur mana hem de täsin gözellige ýugrulandyr. Gazallary ceperçiligin yokary derejesinde bolanlygy üçin, Saady Gündogar edebiyatynda in ussat gazalçylaryn biri hasaplanýar. Onuň gazallarynyn gözelligine maýyl bolan şahyrlar Saada öykünipdirler. Magtymguly Pyragy «Gülüstan» hem-de «Bostam eserleri bilen birlikde, Saady Şirazynyň gazallaryndan täsirlenip, dürli eserler döredipdir. Şolaryn biri-de halypasynyn adybir gazalyna öykünip yazylan «Eý, dost» gazalydyr. Saadynyn «Eý, dost», «Bostanlarda», «Dilberim», «Meyhana», «Kimde bardyr», «Eý, bady-saba» yaly onlarça gazallarynda ynsan söygüsi wasp edilýär:
Çekipdir Gündogarda pelek şemi zybana,
Getir, saky, agsamdan galan meýi bu yana.
Elimdaki küýzede ne dirilik suwudyr,
Hem naryň tagamy bar, hem menzeyär nardana.
Meý sunsalar ýürekden, al alymyň ýanynda, Diriligin suwundan ýagşy bolar meýhana. Heder etmez agaç at gylyç bilen gamçydan, Kyyamatyň howpundan düşmez gorka diwana.
Sopy hylwatda busup, Saady ýaşyl sährada, Hünär eýesi etmez hünärsize bahana.
«Meýhana» gazaly daň şapagyny suratlandyrmakdan başlanyar. Yokary çeperçilikde ýazylan her bir şygyr yaly, bu eserde hem esasy sözler göçme manylydyr, ýagny yöne söz däl. de, çeper sözdür. Onda dogup gelýän Güneş pelegiň (asmanyň) şemine menzedilýär. «Zybana» - «ýaldyrap duran ob» diýen manyny berýär. Şahyr özüni säher meýhanada oturan adama meňzedýär. Bu ýerde meýhana göçme manyda bütin yaşaýsy anladyp, durmuş gözelligin, bagtyn hem-de eşretin öyi hökmün- de görkezilýär. Üçünji beýtde şahyr şeýle gözel durmuşdan ynsan ömrüniň manysy diýen tema geçýär. Ynsan dine durmuşynyň gö- zelligi bilen däl, eýsem, janynyn bakylygy bilenem gymmatlydyr. Sygryň soňky bentlerinde bakylyk temasyna geçen şahyr «diri lik suwy (aby-haýýat), «agaç at» (tabyt), «kyýamab» ýaly sözleri ulanypdyr. Gazalyn sonky beýdinde şahyr durmuşdan lezzet al- magy, şol bir wagtda-da, çakli ömürden many we sapak almagy ündeyär. Ol öz durmuşyny manyly hem de sapaly, gül-gülälekli 3246&


text:
Semalt hünärmeni - Web skripkasynyň iň meşhur ulanylyşy
Soňky birnäçe ýylyň dowamynda web peýdaly maglumatlaryň iň möhüm çeşmesine öwrüldi. Elektron söwda web sahypasynyň eýeleri takyk iş kararlaryny çykarmak üçin tordaky maglumatlara bil baglaýarlar. Iň gowy çözgüt tapmak üçin we ulanylyp görnüşde Internetden özü maglumatlarydyr web skeper .
Näme üçin web maglumatlary çykarmak?
Web döwmek, awtomatiki maglumatlary çykarmak gurallarynyň kömegi bilen ýarym gurluşly we gurluşly maglumatlary almak üçin ulanylýar. Geçmişde web ussalary internetden peýdaly maglumatlary almak üçin el bilen edilýän usullary ulanýardylar. Emma ýagdaý üýtgedi. Web sahypasyndan maglumatlary çykarmak üçin müňlerçe sagat sarp etmeli däl.
Web maglumatlary çykarmak gurallarynyň ornaşdyrylmagy bilen müňlerçe sahypany aňsatlyk bilen döwüp we alnan maglumatlary TSV, CSV we XML ýaly ulanyp boljak formatlara eksport edip bilersiňiz. Sahypalardan maglumatlary almak üçin tehniki programmirleme bilimleri bolmaly däl. Web döwmek gurallary, web gyryjylara maglumatlary özboluşly kategoriýalara çykarmaga we toparlamaga mümkinçilik berýän öňünden gaplanan aýratynlyklardan durýar.
Web skraping ulanylyşy
Web döwmek şahsy we iş maksatly ulanylýar. Köplenç webdäki maglumatlar, iş amallarynda we bäsdeşlik derňewinde aýrylmaz rol oýnaýar. Ine, torda we onlaýn marketing pudagynda web galyndylaryny iň gowy görýänleriň arasynda.
Gözleg
Marketing, akademiki ýa-da ylmy gözlegleriňiziň üstünlikli bolmagy üçin arassa we takyk maglumatlary almaly. Web gyryjy bilen, dinamiki we statiki saýtlardan maglumatlary alyp bilersiňiz we gyrylan maglumatlary CSV we XML ýaly ulanyp boljak formatlara eksport edip bilersiňiz.
Bahalary deňeşdirmek
Elektron söwda web sahypalary we onlaýn dükanlar bahalar bilen baglanyşykly karar bermek üçin maglumatlara bil baglaýarlar. Onlaýn dükanyňyzyň üstünlik gazanmagy üçin her gün bazarda satylýan şuňa meňzeş hyzmatlar we önümler barada jikme-jik maglumat bolmaly. Şeýle maglumatlary almak üçin maglumatlary size çykarmak üçin müňlerçe işçi almaly däl.
Web skraperi iň gowy wariant. Bu gural dürli web sahypalaryndan maglumatlary awtomatiki ýygnamak we maglumatlary ýönekeý görnüşlerde saklamak üçin işleýär.
Marketing gurşawy
Häzirki wagtda web gözlemek, öňdebaryjy nesil maksatlary üçin dinamiki saýtlardan kärhanalaryň giňişleýin jikme-jikliklerini ýygnamak üçin giňden ulanylýar. Web sahypasyndan URL-lerini, e-poçta salgylaryny we telefon belgilerini almak üçin web skraperini netijeli ulanyp bilersiňiz.
Bazar derňewi
Bazar derňewi, häzirki wagtda bazardaky iň meşhur web galyndylaryndan biridir. Onlaýn marketolog hökmünde internetde yzygiderli maglumatlara gözegçilik etmeli. Upcomingetip gelýän taslamaňyz birnäçe web sahypasyndan giňişleýin maglumatlary ýygnamak bilen baglanyşykly bolsa, göz öňünde tutulmaly iň soňky çözgüt.
Elektron söwda web sahypalary maglumatlary dürli formatda görkezýärler. Web sahypalarynyň köpüsi, birnäçe web sahypalarynda maglumatlary öz içine alýar, şeýle saýtlardan maglumatlary birbada almagy kynlaşdyrýar. Web gyryjy bilen köp sanly sahypany bir maglumat bazasyna öwrüp bilersiňiz we maglumatlary soňundan analiz edip bilersiňiz.


text:
21 Qyrkúıek, 2021 NEWS
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Shymkent qalasynda «Baqytty otbasy» baǵdarlamasynyń negizgi tizimindegi tólem qabilettigin rastaǵan, alaıda áli páter izdeý ústinde nemese negizgi tizimde, áli bankke kelmegen azamattar «Shańyraq» baǵyty arqyly berilip jatqan baspanalardy 2 paıyzdyq jeńildetilgen kórsetkishpen ala alady.
Baǵasy naryqtan tómen baspanany alý úshin baspana.otbasybank.kz saıty arqyly azamattar óz ótinishterin joldaı alady. Eger azamattardyń tólem qabilettigin rastaǵandyǵy boıynsha 6 aılyq merzimi aıaqtalmaǵan bolsa, ol azamattar úshin qaıta tólem qabilettigin rastaý qajet etilmeıdi.
Shańyraq baǵdarlamasy boıynsha beriletin úılerge tikeleı satylym boıynsha ótinish aǵymdaǵy jyldyń 15 qyrkúıekten-13 qazan aralyǵynda júrgizilýde.
Otbasy banki jarııalaǵan aqparattarǵa sáıkes, «Baqytty otbasy» baǵytyna qatysqan, alaıda qosymsha (rezerv) tizimde bolǵan azamattar jalpy sharttarǵa saı ótinish bere alady. Iаǵnı, ol azamattar úshin Shańyraq baǵdarlamasy boıynsha alǵashqy jarna 10 %, nesıe 5 %-ben beriledi.
Aıta ketý kerek, Shymkent qalasy boıynsha «Baqytty otbasy» baǵytynyń negizgi tizimindegi tólem qabilettigin rastaǵan alaıda páter izdeý ústindegi azamattar «Shańyraq» baǵyty arqyly 2 paıyzdyq jeńildetilgen kórsetkishpen baspanaly bolýy bıyldan bastap júzege asyrylýda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text: 1 Serdarlaryň+ höküm sürýän döwründe ýurtda açlyk boldy. Şonda Ýahudanyň Beýtullaham+ şäherinden bir adam aýalyny we iki ogluny alyp, Mowap+ ýurduna gitdi.2 Onuň ady Alymälikdi*, aýalynyň ady Nagomy*, ogullarynyň ady bolsa Mahlon* bilen Kilýondy*. Olaryň asly efratlydy. Olar Ýahudanyň Beýtullahamyndan gaýdyp, Mowap ýurdunda ýaşap başladylar.3 Birnäçe wagtdan Nagomynyň äri Alymälik aradan çykdy. Şeýdip, ol iki ogly bilen ýalňyz galdy.4 Nagomynyň ogullary mowap gyzlaryna öýlendi. Gelinleriniň ady Orpa bilen Rutdy+. Olar şol ýurtda on ýyla golaý ýaşadylar.5 Soňra Mahlon bilen Kilýon hem aradan çykdy. Şeýdip, Nagomy ärinem, iki oglunam ýitirdi.6 Ol gelinleri bilen Mowapdan dogduk mekanyna dolanmagy ýüregine düwdi, sebäbi Ýehowanyň öz halkyna bereket berýändigini eşitdi.7 Olar ýaşaýan ýurdundan çykyp, Ýahuda ugradylar. Ýolda barýarkalar,8 Nagomy gelinlerine ýüzlenip: «Baryň, ejeňiziň öýüne dolanyň. Siz maňa-da, aradan çykan ogullaryma-da wepaly bolduňyz*. Goý, Ýehowa size-de wepaly bolsun+.9 Ýehowa size täze gurjak maşgalaňyzda parahatlyk bersin»+ diýdi. Soňra Nagomy gelinlerini ogşady we olar zaryn-zaryn aglaşdylar.10 Gelinleri özelenip: «Ýok, biz siziň bilen gitjek, siziň halkyňyzyň arasynda ýaşajak» diýdiler.11 Emma Nagomy: «Gyzlarym, yzyňyza dolanyň! Meniň bilen gitmek nämä gerek? Men size är boljak ogul dogrup bilmerin ahyryn+.12 Gyzlarym, yzyňyza dolanyň! Indi men äre barardan garrapdyryn, şu gije äre barsam, ýene-de ogullarym bolsa,13 olar ulalýança, garaşyp bilersiňizmi? Siz durmuş gurman oturyp bilersiňizmi? Ýok, gyzlarym, size ýüregim awaýar. Ýehowa maňa garşy çykdy»+ diýdi.14 Olar ýene-de ses edip aglaşdylar. Soňra Orpa gaýynenesini ogşap, yzyna dolandy. Rut bolsa Nagomynyň ýanyndan aýrylmady.15 Nagomy Ruta: «Dul galan eltiň öz halkyna, öz taňrylaryna dolandy. Gyzym, senem onuň bilen gidiber» diýdi.16 Rut gaýynenesine: «Sizi taşlap gitmegi, yzyma dolanmagy haýyş etmäň. Siz nirä gitseňiz, menem yzyňyzdan giderin. Siz nirede ýatsaňyz, menem ýanyňyzda ýataryn. Siziň halkyňyz — meniň halkym, siziň Hudaýyňyz — meniň Hudaýym bolar+.17 Siz nirede ölseňiz, menem şol ýerde ölüp, ýanyňyzda jaýlanaryn. Ölümden başga zat meni sizden aýra salsa, goý, Ýehowa maňa has beterini görkezsin» diýdi.18 Nagomy Rutuň yzyna dolanmajagyna göz ýetirip, hiç zat diýmedi.19 Olar ýoluny dowam edip, Beýtullahama+ baryp ýetdiler. Olar şähere girenlerinde, adamlar geň galyp seredişdiler. Aýallar bolsa: «Ol Nagomy dälmi näme?» diýişdiler.20 Nagomy olara şeýle diýdi: «Indi maňa Nagomy* diýmäň, Mara* diýiň, sebäbi Gudratygüýçli maňa ajy durmuş berdi+.21 Men bärden gidenimde, köp zadym bardy, emma Ýehowa yzyma boş getirdi. Ýehowa maňa garşy çykdy, Gudratygüýçli betbagt etdi+. Siz indi maňa nädip Nagomy diýjek?»22 Şeýlelikde, Nagomy gelni Rut bilen Mowap+ ýurdundan çykyp, Beýtullahama gaýdyp geldi. Şol wagt arpa oragy başlanypdy+.


text:
Türkmenistanyň Tennis Federasiýasynyň baş kätibi Döwletow Eziz Meýlismyradowiç, ýurdumyzyň çuññur hormatlanýan Prezidentinden döwlet baýragyny almak hormatyna eýe boldy!
E.Dowletowyň çykyşyndan:
"Pespäl işim üçin şeýle ýokary baýraga mynasyp bolmak meniň üçin uly hormat we şatlykdyr! Bu, maña ýurdumyzyň ösüşiniň bähbidi üçin işlemegi dowam etdirmäge uly itergi berýär! Hormatly Prezidentimize sporty ösdürmäge we ýaşlara goldaw bermäge gönükdirilen ünsi üçin minnetdarlygymy bildirýärin! Işimi jemgyýetimize we söýgüli ýurdumyza peýdaly etmek üçin ähli tagallalary we mümkinçilikleri dowam etdirerin! "
Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny berkitmekde, ýurdumyzda bedenterbiýäni we sporty ösdürmekde uly üstünlik gazanandygy üçin hem-de Garaşsyz döwletimiziñ we mähriban halkymyzyñ öñünde bitiren hyzmatlary, köp ýyllaryñ dowamynda çeken halal we göreldeli zähmeti nazara alnyp, şeýle hem Bitarap döwletimiziñ beýik Garaşsyzlygynyñ 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli "Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyñ 30 ýyllygyna " atly ýubileý medaly!
Şeýle hem, tennis sporty boýunça tälimçisi Jenneta Hallyýewa Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi diýen ada mynasyp boldy hem-de Hormatly Prezidentimizden medal aldy.
Hyzmatdaşlar


text:
Egin-eşik adamyň daşky görnüşini bezeýän zatlaryň biridir. Şol sebäpli adamlar özüne gelişýän, göze gelüwli görkezýän egin-eşikleri saýlap alýarlar. Egin-eşikler saýlananda, diňe owadanlygy däl, eýsem howanyň ýagdaýyny hem göz öňünde tutmaly bolýar. Şonuň üçin adamlar eşikleri möwsüme görä saýlaýarlar. Gyşyna içi sütükli, galyň, ýüňden tikilen eşikler geýilýän bolsa, ýazyna has ýeňilräkleri geýilýär. Bahar paslynda ygalyň köp ýagýandygy üçin suw geçirmeýän eşik geýilýär. Bu döwürde adamlar ýanyna saýawan almagy hem kem görenoklar. Möwsüme laýyk geýinmek, saglyk taýdan hem, jemgyýet bilen aýakdaş gitmek nukdaýnazaryndan hem gereklidir. Eýsem, yssy günlerde nähili geýinmeli?
Aşa yssy howada daşarda gezmek maslahat berilmeýär. Süýr günortan wagty göni düşýän şöhle adamyň tenine zeper ýetirip bilýär. Şol sebäpli ýuka, ýeňli we giň eşikleriň geýilmegi maslahat berilýär. Mälim bolşy ýaly, islendik zadyň reňki onuň yza serpikdirýän şöhlesiniň reňkidir. Ýagny, ak reňk özüne düşýän hemme reňkdäki şöhleleri yzyna serpikdirýän bolsa, gara reňk ähli şöhläni özüne çekýär. Gök reňkli zat diňe gök reňkli şöhläni yzyna serpikdirip, beýleki reňkdäki şöhleleri özüne çekýär. Şonuň üçin adamlar güneşli günlerde ak we açyk reňkli eşikleri geýýärler. Bu reňkler şöhläni yzyna serpikdirýändigi üçin yssy howada geýmäge has amatly. Gyşyna gara we goýy reňkli eşikleriň saýlanmagy hem şonuň ýaly. Bu reňkler şöhläni özüne siňdirýändigi sebäpli sowuk ýa-da salkyn pasyllarda geýmek maslahat berilýär. Eger günüň yssy wagty daşarda gezmeýän bolsaňyz, islendik pasylda hem islän reňkli eşigiňizi geýip bilersiňiz. Elbetde eşigiň tikilen matasynyň görnüşiniň hem onuň gyzmagyna täsiri bar. Hünärmenler yssyda ýumşak, gyzmaýan we çygy özüne siňdirýän matalardan tikilen eşikler geýmegi maslahat berýärler. Munuň üçin pagtadan edilen egin-eşikler has amatly hasaplanýar. Emeli süýümlerden öndürilen howa geçirmeýän matalardan tikilen eşikler bolsa adam bedeni üçin ýaramsyz bolýar. Beýle eşikler howa geçirmeýänligi sebäpli has köp derledýär. Uzak aralyga ýöreýän bolsaňyz aýakgabyňyzy hem şoňa görä saýlamaly. Gün şöhlesiniň zyýanly täsirinden goranmak üçin ýuka we ýeňil baş gap geýilmegi maslahat berilýär.
Egin-eşik adamyň daşky görnüşini bezeýän zatlaryň biridir. Şol sebäpli adamlar özüne gelişýän, göze gelüwli görkezýän egin-eşikleri saýlap alýarlar. Egin-eşikler saýlananda, diňe owadanlygy däl, eýsem howanyň ýagdaýyny hem göz öňünde tutmaly bolýar. Şonuň üçin adamlar eşikleri möwsüme görä saýlaýarlar. Gyşyna içi sütükli, galyň, ýüňden tikilen eşikler geýilýän bolsa, ýazyna has ýeňilräkleri geýilýär. Bahar paslynda ygalyň köp ýagýandygy üçin suw geçirmeýän eşik geýilýär. Bu döwürde adamlar ýanyna saýawan almagy hem kem görenoklar. Möwsüme laýyk geýinmek, saglyk taýdan hem, jemgyýet bilen aýakdaş gitmek nukdaýnazaryndan hem gereklidir. Eýsem, yssy günlerde nähili geýinmeli?


text:
EPA
Ulybrıtanııada 13 áıeldi óltirgen adam 74 jasynda aýrýhanada koronavırýsty emdeýden bas tartqannan keıin kóz jumdy. Bul týraly brıtanııalyq The Sun gazeti habarlady.
Pıter Satklıff 1975-1980 jyldar aralyǵynda 13 áıeldi óltirgen jáne taǵy jeteýin óltirmek bolǵan. Adam óltirý qylmystary úshin 40 jylǵa jýyq ýaqyt túrmede otyrǵan.
"Áıelderdi óltirýshi búgin pandemııanyń eń sońǵy qurbany boldy, ol jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy 1.10-da qaıtys boldy" dep jazdy brıtanııalyq basylym.
Satklıff tutqyndaǵannan keıin polıseılerge ózin "ishindegi shaıtan" basqarǵan "ań" dep atady.
Biraq onyń sońǵy sátteri týraly aqparat kózderi "Eshqandaı kóz jas tógilmedi. Onyń ólimi óziniń zulym ómiri sııaqty aıanyshty boldy... Satklıfftiń qurbandarynyń biriniń balasy ólimge qýanyp, qubyjyqtyń janyn julyp alǵany úshin aýrýdy maqtady" dep jazdy.
Keıbir zardap shegýshilerdiń otbasy músheleri "Jaqsy joǵaltý. Koronavırýs kem degende bir baqytty syılaıdy dep kim oılaǵan?" dep suhbat berse, The Sun gazeti "basqalary qubyjyqtyń ólgenin atap ótti" dep jazdy.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Nur Otan azyq túlik baǵasyn talqylady
NUR-SULTAN. QazAqparat – «Nur Otan» partııasy janyndaǵy Ekonomıkany damytý jáne kásipkerlikti qoldaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń jospardan tys otyrysy ótti. Jıynda áleýmettik mańyzdy azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn ustap turý boıynsha sharalar, sondaı-aq qazaqstandyq taýar óndirýshilerdiń tutynýshylarǵa qoljetimdiligin jeńildetý máseleleri talqylandy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Bizdiń memlekettik organdar eldegi ınflıatsııa 7,5%-dy quraıdy deıdi. Biraq bazarlar men dúkenderge barsańyz, múldem basqa kóriniske kýá bolasyz. Jyl basynan beri áleýmettik mańyzy bar 19 taýardyń 17-siniń baǵalary aıtarlyqtaı aspandap ketti. Atap aıtsaq, sábiz ben kartop – 69-73%-ke, kúnbaǵys maıy – 19%-ke, pııaz, qant, qaraqumyq jarmasy - 9-10%-ke, sút, un - 2-3%-ke qymbattady», - dep atap ótti Keńes tóraǵasy, Parlament Májilisiniń depýtaty Amanjan Jamalov.
Al aýyl sharýashylyǵy birinshi vıtse-mınıstri Aıdarbek Saparov azyq-túlik baǵasynyń ósýine áser etetin faktorlardyń biri retinde alypsatarlardyń qyzmetin aıtty.
«Búginde kartop egistikte 150 teńgeden, al saýda oryndarynda 300-350 teńge turady. ıAǵnı, alypsatarlar baǵany kóterip otyr. Alaıda, saýda ústemesi satyp alý baǵasynyń 15%-nan aspaýy kerek. Bul jerde jergilikti atqarýshy organdar jaǵdaıdy baqylaýǵa alyp, jumys isteýi kerek, - dedi A.Saparov.
Sondaı-aq, Keńes tóraǵasy sınoptıkterdiń boljamy boıynsha qatty qurǵaqshylyq bolatyn Aqmola, Aqtóbe, Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı jáne Mańǵystaý oblystarynda azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý kerektigine nazar aýdardy.
Óz kezeginde Aıdarbek Saparov Keńes múshelerine bul másele aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń baqylaýynda ekenin aıtty.
Baǵany turaqtandyrý quraly retinde Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Serik Jumanǵarın baǵalardy boljaý tetigin engizýdi, jylytý jáne sý tasqyny maýsymyna daıyndyq jasaǵan sııaqty, 2-3 aı buryn jemis-kókónis ónimderi tapshylyǵynyń aldyn-alý úshin daıyndyqty júzege asyrýdy, sondaı-aq áleýmettik dúkender ne qoldanystaǵy saýda jelilerinde arnaıy bólimder qurýdy usyndy.
Keńes múshesi, «Talap» qoldanbaly zertteýler ortalyǵynyń dırektory Rahym Oshaqbaev óndirýshilerge óndiris kólemin josparlaýǵa múmkindik beretin ınflıatsııany boljaý qajettigin atap ótti.
Sonymen qatar, Keńes músheleri aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerdiń ónimdi uzaq merzimdi saqtaý ınfraqurylymyna qol jetkizýin qamtamasyz etýge, sondaı-aq óndirýshiler men jeli klıentteriniń tikeleı baılanysy esebinen kóliktik, logıstıkalyq jáne saýda shyǵyndaryn azaıtýǵa baǵyttalǵan kóterme-taratý ortalyqtary jelisin qurý jónindegi jumysty talqylady.
QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń derekteri boıynsha 2021 jyly 5 kóterme-taratý ortalyǵynyń qurylysyn bastaý jáne jumys istep turǵan 2 ortalyqty jańǵyrtý josparlanýda.
Óz kezeginde, Amanjan Jamalov 2020 jylǵy esep boıynsha 413,8 mlrd teńgege jetetin jobanyń joǵary qunyn atap ótti. Bastapqyda barlyq 24 kóterme-taratý ortalyǵyn qurý 237,5 mlrd teńgege baǵalandy. Onyń pikirinshe, jobanyń quny men ony iske asyrýdyń uzaq merzimi ónim baǵasynyń tómendeýine, onyń ishinde maýsymdyq baǵanyń aýysýyna kepildik bermeıdi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa birqatar usynymdar ázirlendi. Olardyń ishinde baǵanyń alypsatarlyq ósýine qarsy kúres, jeke qosalqy sharýashylyqtardy egis alqaptaryn ulǵaıtýǵa yntalandyrý, shekarada jedel rejımde azyq-túlikti júk kóligimen tasymaldaýdy pysyqtaý, qolda bar qorlardy óndirý jáne azyq-túlik taýarlaryn tutyný teńgerimin jasaý jáne t. b. bar.
- 27 qazan kúni Nur-Sultan men Almatyda ótetin mańyzdy sharalar ańdatpasy
- Almaty turǵyndary eski úılerin súrýdi surap otyr
- Elordada aqmolalyq taýar óndirýshilerdiń azyq-túlik jármeńkesi ótedi
- Almatyda Jeltoqsan oqıǵasyna arnalǵan kezdesý ótti
- Astanada er adam sot oryndaýshysyna balta ala júgirdi
- Elordalyqtar kitaphanaǵa jıi bara ma
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Tokio şäheriniň "Tokyo Metropolitan Art Museum” muzeýinde “Şin Nihon Bijitsukan” atly Ýaponiýanyň Täze sungat assosiasiýasy tarapyndan 53-nji “Şinten” Çeper döredijilik sungat sergisi geçirildi. Onda Ýaponiýanyň ussat suratkeşi Haýaşida Sueaki Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyna bagyşlap “Türkmenistana tarap ýol” atly surat eseri bilen çykyş edip, baýrakly orunlaryň birine mynasyp boldy. Bu barada neutrality.gov.tm saýtynda habar berilýär.
Sergä Ýaponiýanyň suratkeşleriniň we sungat ussatlarynyň 300-den gowragy gatnaşyp, öz döredijiligi bilen tanyşdyrdylar.
Bu dabara Türkmenistanyň Ýaponiýadaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi G.Elýasow hem gatnaşyp, Türkmenistanyň Garaşsyzlygy, baky Bitaraplygy, onuň halkara gatnaşyklar ulgamynda tutýan orny, türkmen-ýapon gatnaşyklary barada çykyş etdi. Şeýle hem türkmen diplomaty ýapon sungat ussatlaryny ajaýyp eserleriniň üstünligi bilen gutlap, ýeňiji suratkeşlere sylaglary gowşurdy.


text:
Birleşen Patyşalygyň Şa zenany Ýelizaweta II ýanýoldaşy Şazada Filip 99 ýaşynda aradan çykdy.
Şazada “şu gün irden Windsor köşgünde parahat ýagdaýda aradan çykdy” diýip, Bukingem köşginiň saýtynda anna güni mälim edildi.
Bukingem köşginiň aýtmagyna görä, Edinburgyň Gersogy Şazada Filip soňky ýyllarda dürli keseller sebäpli birnäçe gezek keselhana ýerleşdirildi. Iň soňky gezek fewral aýynda bejergi aldy.
Birleşen Patyşalygyň premýer-ministri Boris Jonson Parlamentiň binasynyň öňünde çykyş edip, Şazada Filipiň monarhiýanyň ösüşine uly goşant goşandygyny belledi.
Britaniýa Edinburgyň Gersogyny hormatlap, sekiz günlük ýas tutýar. Ýas döwründe baýdaklar ýarym aýlawda asylýar we Parlament täze kanunlary kabul etmeýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Şa zenany Ýelizaweta II ýanýoldaşy — Onuň Alyjenaby, Edinburgyň Gersogy Şazada Filippiň aradan çykmagy zerarly çuňňur gynanç hatyny ýollady. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty habar berdi.
“Şu agyr pursatda Size ruhy durnuklylyk diläp, maşgalaňyzyň agzalaryna hem-de Birleşen Patyşalygynyň ähli halkyna ýürekden gynanjymy we medet beriji sözlerimi ýetirmegiňizi haýyş edýärin” diýlip, hatda bellenilýär.
Şazada Filip 1921-nji ýylyň 10-njy iýunynda Gresiýanyň Korfu adasynda dünýä indi. Ol Birleşen Patyşalygyň Şalyk deňiz flotunda, şol sanda Ikinji jahan urşy döwründe gulluk etdi. 1947-nji ýylda Şazada Filip Ýelizaweta II bilen durmuş gurdy we 1953-nji ýylda tagta geçende onuň ýanyndady. Olaryň dört çagasy, sekiz agtygy we 10 çowlugy bar. Şazada Filip özüniň 95 ýaşyna çenli Şa zenany Ýelizaweta bilen köpçülige çykmak wezipesini ýerine ýetirdi.


text:
Onyng sózinshe, Vashington men Berlin Resey gazyn Ukraina arqyly tasymaldau jobasy 10 jylgha sozylady. Qazirgi qoldanystaghy kelisim merzimi 2024 jylgha deyin bolghan.
Nuland AQSh men Germaniya Ukrainanyng Resey gazyna tәueldiligin barynsha azaytugha tyrysamyz dep atap ótti. Búdan bólek eger Mәskeu kórshi elderge energiya resurstary arqyly qysym jasaytyn bolsa, Germaniya sanksiya salatynyn aitty.
Ukraina energiya resursy qamtamasyz etu ýshin Berlin men Vashingtonnan qarjylay kómek alady.
Resey preziydenti Vladimir Putin men Germaniya kansleri Angela Merkeli telefon arqyly sóilesken kezde, "Soltýstik aghyn-2" jobasy qúrylysynyng ayaqtalugha jaqyn ekenin, qúrylys júmysyna kónili tolatynyn jetkizgen. Búl jóninde Kremliding baspasóz qyzmeti habarlady.
"Soltýstik aghyn – 2" jobasynyng qúrylysy 2016 jyly bastalghan. Qúrylys 2019 jyly ayaqtaluy tiyis bolghan, biraq AQSh sanksiyasy qaupinen toqtap qalghan.
2021 jyldyng basynda qúrylys júmysy qayta jalghasty.
AQSh әkimshiligi gaz qúbyryn qarumen kýzetuge qarsy shyqty. Búl Europalyq odaq pen Ukrainanyng qauipsizdigine qauip tónedi dep, onyng ornyna Vashington ózining energiya resurstaryn Europagha úsynghan.
Abai.kz


text:
Putin oqshaulanuda: «Sputnik V» qorghay ma?
Resey preziydenti Vladimir Putin karantindik shekteulerge ketti. Búl turaly ol 14 qyrkýiekte mәlimdegen bolatyn. Búghan deyin ol bir kýn boyy COVID-19 infeksiyasyn júqtyrghan adammen sóileskenin aitqan edi. Memleket basshysy búl turaly ýkimetpen jәne «Edinaya Rossiya» partiyasynyng basshylyghymen kezdesude aityp qalghan bolatyn.
«Bir kýn búryn men onymen (COVID-19 bar adammen) kýni boyy, óte jaqyn qashyqtyqta sóilestim», - dedi ol. Putinning aituynsha, onyng ainalasynda koronavirus júqtyrghan birneshe adam bar. «Búl qyzmetkerlerding biri - menimen jaqyn jerde júmys isteytin adam. Oghan ekpe egildi», - dedi Putiyn.
Putin ol adam ekpe alsa da, onda antiydenening kólemi az boluy mýmkin ekenin aitqan bolatyn. «Ol qayta vaksinasiyalandy, biraq shamasy keshteu siyaqty», - dedi Putiyn.
13 qyrkýiekte Putin óz ortasynda COVID-19 auruymen baylanysty problemalar bar ekenin habarlady. Ol karantinge jatqyzylatynyn joqqa shygharmady. «Tipti mening ortamda da osy COVID-pen problemalar tuyndaydy. Biz onda shynymen ne bolyp jatqanyn anyqtauymyz kerek. Mening oiymsha, men jaqynda karantinge ketuim kerek. Aynalamda kóptegen adamdar auyryp jatyr», - dedi Resey preziydenti Kremlide paralimpiadashylarmen kezdesuinde.
Keyinirek preziydentting baspasóz hatshysy Dmitriy Peskov Putinning ainalasynda COVID-19 auruynyng kóbengine baylanysty karantin boluy mýmkin ekenin aituy tek mysaldyq sipatta ekenin jetkizgen bolatyn. 14 qyrkýiek kýni týsten keyin Kremli «Putinning janyndaghy adamdarda koronavirustyq infeksiyanyng boluyna baylanysty oqshaulau rejiymin saqtaugha mәjbýr bolady», - dep habarlady. Peskov Putin óz ortasynan COVID-19 pasiyentterin tapqannan keyin synaqtan ótkenin aitty. Onyng aituynsha, biraz uaqytqa deyin preziydent betpe-bet is-sharalargha qatyspaydy, biraq oqshaulanu jalpy memleketti basqaru júmystaryna keri әserin tiygizbeydi.
Kremli Putin koronavirusqa qarsy vaksinanyng birinshi komponentin 23 nauryzda, ekinshisin 14 sәuirde aldy degen bolatyn. Kremlide qoldanylatyn sanitarlyq qauipsizdik sharalary turaly birneshe ret Putinning janyndaghy jandar aitqan edi. COVID-19 qaupine baylanysty Kremlide jәne preziydentting Novo-Ogaryovo reziydensiyasynda dezinfeksiya tunnelideri ornatylghanyn da jazdy. Kremli sonymen qatar Putinmen kezdeskenge deyin karantindi saqtau jәne saqtyq sharasy retinde koronavirustyq synaqtardy alu qajettiligi turaly habarlaghany da esimizde. Alayda atalmysh sharalargha qaramastan Putinning janyndaghy azamattardan virustyng shyghuy reseylik vaksinalardyng tiyimdiligine degen kózqarasty azayta týspek.
Argentina preziydenti Aliberto Fernandes sәuir aiynda virus júqtyrghan bolatyn. Oghan «Sputnik V» vaksinasy aqpan aiynda egilgen edi. Virusqa qarsy dene qalyptasugha tórt ay uaqyt ketse de, Argentina basshysy virus júqtyrghan adammen alghashqy kezdesude-aq virusty júqtyryp alghany anyqtaldy. Argentina reseylik vaksinany barynsha qoldanyp jatqan elding biri sanalady.
Qazaqstanda da vaksina alghannan keyin, virus júqtyryp alghandar sany jeterlik. 7 qyrkýiekte olardyng sany shashamen 20 myng adam dep keltiredi. «Birinshi komponentten keyingi virus júqtyru dengeyi 7070 adam arasynda tirkeldi, onyng ishinde Sputnik V-men 6108 vaksinasiyalanghan. QazCovid-ten keyin 172707 vaksinasiyadan 172 adam auyryp qaldy, 529346 adam Hayat-Vax vaksinasymen egildi, onyng 553-i auyryp qaldy. CoronaVac-tan keyin vaksinasiyalanghan 249373 adamnyng 218-i virus júqtyrdy», - degen edi ministrlik ókilderi arnayy brifingte. Yaghny kórip túrghanymyzday virus júqtyrghandardyng basym bóligi reseylik «Sputnik V» vaksinasyn qabyldaghandar bolatyn. Áriyne ony reseylik vaksinany alushylardyng sany tym kóp boluymen de týsindiruge bolatyn shyghar, 5.5 mln adam «Sputnik V» qabyldaghan bolatyn.
Ghalymdar arasynda reseylik Sputnik vaksinasyna qatysty ekiúshty pikirler bar. Onyng basym bóligi reseylik vaksina genge әser etui mýmkin degen joramaldy quattaydy.
Abai.kz


text:
Prezıdent Almatydaǵy atysqa qatysty pikir bildirdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Mańǵystaý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jónindegi keńeste Almatydaǵy atysqa baılanysty pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qoǵamda rezonans týdyrǵan Almatyda taıaýda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵaǵa jeke toqtalǵym keledi. Qaza tapqandardyń týǵan-týystary men jaqyndaryna taǵy da kóńil aıtamyn. Polıtsııa qyzmetkerleri men sot oryndaýshysy ózderiniń qyzmettik boryshyn atqardy. Ókinishke oraı ózderine shabýyl saldarynan qaza tapty. Adam óltirýdi onyń qandaı da bir sebebi bolsa da aqtaýǵa bolmaıdy. Órkenıetti qoǵamdy mundaı sıpattaǵy kez kelgen daý men problema tek qana quqyqtyq alańda sheshilýi tıis. Buǵan qosa, oryn alǵan qaıǵyly jaıttyń mán-jaıyn tyńǵylyqty ashý kerek. Mundaı jaıt nelikten oryn alǵanyn anyqtaý qajet. Kredıtorlar men problemaly zaemylar arasyndaǵy ásirese turǵyn úıge qatysty qarym-qatynas óte názik. Muny bilemiz ári zańdyq jetildirýdi talap etedi», - dedi Memleket basshysy Mańǵystaý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jónindegi keńes barysynda.
QR Prezıdenti munyń bankterdiń kepil saıasatyna, baǵalaý qyzmetin jetildirýge, jeke sot oryndaýshylardyń júmysyna jáne ózge de aspektilerge qatysty ekendigin atap ótti. Bul máselede ashyq jáne biryńǵaı sot tájirıbesin qamtamasyz etý mańyzdy ekendigine basa nazar aýdartty.
«Úkimetke, Ulttyq bankke jáne Qarjylyq retteý agenttigine bir aı merzimniń ishinde zańnamalyq jáne normatıvtik túzetiler toptamasyn daıyndaý tıis. Taǵy da qaıtalap aıtamyn, eger oǵan qajettilik bolsa. Degenmen, men mundaı qajettilik týyndap otyr dep sanaımyn. Biraq, mamandar bul problemany taǵy da bir márte tyńǵylyqty zerdeleýi tıis. Sonymen qatar Úkimet pen Almaty ákimdigi qaıǵyly oqıǵadan zardap shekkenderdiń barlyǵyna, birinshi kezekte balalarǵa qoldaý kórsetýi qajet»,- dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Eske salsaq, Almatyda atys bolyp, 5 adamnyń qaza tapqanyn habarlaǵan bolatynbyz.Atalǵan jaǵdaı boıynsha sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy. Kináli adam 20 jylǵa deıin nemese ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin.
- Qazaqstan Prezıdenti Túrikmenstanda Ahalteke jylqysyna arnalǵan keshenge bardy
- Qasym-Jomart Toqaev memlekettik saparmen Ashhabadqa bardy
- Memleket basshysy Premer-Mınıstr Asqar Mamındi qabyldady
- 24-25 qazanda Qasym-Jomart Toqaev Túrikmenstanǵa memlekettik saparmen barady
- Elbasy elordany kóshirý týraly: Qamys pen batpaqtan basqa eshteńe bolmady
- Qasym-Jomart Toqaevtyń QHA Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda garaşsyzlygyň dürli ýyllarynda häkimiýetler tarapyndan müňlerçe ýaşaýyş jaýlarynyň ýumrulandygy barada habarlar bar. Emma takyk sanlar elýeterli däl. Ýykylan ýaşaýyş jaýlaryň sany barada sizde maglumat barmy?
Timur Misrihanow: Bizde bu barada takyk maglumat ýok, ýöne mälim bolşuna görä, hususy ýaşaýyş jaýlaryň iň köp ýumrulan ýeri Aşgabat boldy. Bu ýerde köne jaýlaryň ýykylmagy bilen bir hatarda soňky ýyllarda gurlan jaýlar we hatda daşary ýurtly kärhanalaryň hem ençemesi ýumruldy, bu döwrüň ähli talaplary berjaý edilip we kanuny rugsatnamalaryň esasynda gurlan jaýlaryň ýumrulmagyna hem degişli. Ýumrulan jaýlaryň takyk sanyny anyklamak kyn, emma köpgatly ýaşaýyş jaýlary hasaba almazdan, diňe hususy jaýlar barada aýdylanda, biz azyndan 30-40 müň hususy jaýyň ýumrulandygyny çak edýäris.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda jaýlary ýykylan adamlaryň näçesi öz bähbitlerini goramak üçin ýurduň içinde we daşynda degerli edaralara ýüz tutdular. Ýüzlenmeleriň näçesi şowly netije berdi? Sizde bu barada nähili maglumat bar?
Timur Misrihanow: Türkmenistanyň içinde häkimiýetlere ýüz tutýanlaryň sany köp däl. Adamlar gorky sebäpli öz problemasyny arz-şikaýat etmän çözmäge çalyşýarlar. Emma suda ýüz tutunlardan 30%-niň adalaty gazanyp bilendigini, olaryň mahrum edilen emläginiň oweziniň dolunmagy üçin pul kompensasiýasyny ýa-da ýer, gurluşyk materriallaryny alyp bilendigini bilýäris.
Azatlyk Radiosy: Ýurduň içindemi? Ýa daşynda?
Timur Misrihanow: Bu ýurduň içinde. Daşary ýurtlar barada aýdylanda, kynçylyk bar. Sebäbi Türkmenistandan halkara edaralaryna çykmak kyn bolýar. Birinjiden, adamlar halkara guramalara ýüz tutup bolýandygyny, haýsy gurama ýüz tutmalydygyny bilmeýärler. Ikinjiden, köp adam hatda jaý meselesine gezek gelende-de, gorkýar we çekinýär. Şol bir wagtda-da bize ýüz tutan raýatlaryň arzalary halkara guramalara tabşyrylanda, jemi 25 adamdan üç adamyň işi boýunça pozitiw netije boldy. Galanlaryna häzir seredilýär.
Azatlyk Radiosy: Şu günki gün Türkmenistanyň raýatlary jaý meselesi boýunça haýsy halkara guramasyna ýüz tutup bilýärler?
Timur Misrihanow: Türkmenistanyň raýatlary BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetine ýüz tutup bilýärler. Sebäbi Türkmenistan bu ugurdan ylalaşyga gol çekdi we 1996-1997-nji ýyllarda ylalaşygy ratifisirledi. Emma Türkmenistan Ýewropanyň Adam hukuklary boýunça sudy ýaly beýleki halkara guramalar bilen ylalaşyga gol çekmänsoň, şu günki gün Türkmenistanyň raýatlarynyň ýüz tutup biljek başga halkara edarasy ýok.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň raýaty BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetine ýüz tutmak kararyna gelende, näme etmeli? Nämeden başlamaly?
Timur Misrihanow: Birinjiden, daşary ýurt raýaty öz indiwidual şikaýaty üçin ilki öz ýurdunyň içinde zerur bolan ähli instansiýalardan geçmeli. Etrap, şäher, welaýat häkimliklerinden başlap, ýurduň Baş suduna ýa prezidentine çenli arza bilen ýüzlenmeli. Agzalan bu instansiýlarda işi çözülmedik halatynda Türkmenistanyň raýaty öz ýurdunda bozulan hukuklaryny dikeltmek üçin BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetine ýüzlenmäge hakly. Indiwidual şikaýatyň ýörite formasy bar. Arza bilen bilelikde adamlar Türkmenistanyň agzalan edaralaryna eden ýüzlenmeleriniň nusgalaryny we özlerine berlen jogaplaryň nusgalaryny jemläp, ibermeli. Muny poçta arkaly hem iberip bolýar, biz hem bu ugurdan ýardam berýäris.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň ýaşaýjylary köp halatlarda, döwlet edaralaryna ýüz tutulanda, jogap alyp bolmaýandygyny aýdýarlar. Şeýle ýagdaýda işine halkara guramasynda seredilmegini isleýän türkmenistanly zerur kagyzlary nädip toplamaly?
Timur Misrihanow: Adatça, Türkmenistanyň edaralarynda başdansowma jogap berýärler, ýa-da asla hiç hili jogap bermeýärler, şonuň üçin iň gowusy, edara ýüzlenende, arzanyň bir nusgasynda şony kabul eden adamyň goly bolmaly, ýa-da arzany poçta arkaly ýollap, kwitansiýanyň nusgasyny we habardar etmek baradaky resmi haýyşnamany almaly.


text:
«Türkmenistan – behişdi bedewleriň mekany»
Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesi Türkmen bedewiniň milli baýramy hökmünde ýurdumyzyň ähli künjeginde giňden bellenilýär. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynda hem bu baýramçylyk mynasybetli «Türkmenistan – behişdi bedewleriň mekany» atly söhbetdeşlik geçirildi. Bu söhbetdeşlikde çykyş edenler bedewlere berilýän ünsüň uludygyny, şeýle–de hormatly Arkadagymyzyň hut özüniň döwrebap atçylyk toplumlaryna ýygy-ýygydan baryp durýanlygyny, atlar bilen didarlaşýanlygyny, mundan başga-da atlaryň owadanlygyny, syzgyrlygyny aýdyp geçdiler. Söhbetdeşligiň dowamynda bedewler baradaky rowaýatlar hem aýdylyp, ol diňleýjilerde uly täsir galdyrdy. Şeýle-de kino sungatynda atlaryň ähmiýeti dogrusynda hem gyzykly maglumatlar gürrüň berildi. Türkmen bedewiniň baýramçylygy mynasybetli bibliografiýa bölümi tarapyndan «Türkmen bedewi – milli buýsanjymyz» atly bibliografik görkezijisi (2008-2020ý) taýýarlanyldy we ol barada giňişleýin gürrüň edildi.


text:
Pasla görä geýinmek — keselleriň öňüni almagyň ygtybarly şerti
Gyşyň aýazly günlerinde adamlar limonly, itburunly, bally çaýa has köp isleg bildirýärler. Dürli miweleriň ter şireleri, hususan-da, naryň şiresi örän peýdalydyr. Ýöne gartaşan adamlara bulary degişli lukmanlar bilen maslahatlaşyp peýdalanmak zerur.
Adam bedeniniň iýmiti kabul etmeklige bolan islegi hem pasla görä sazlaşýar. Mysal üçin, tomusda her bir adam uly isleg bilen garpyzdyr gawun ýaly bakja önümlerini iýmäge ymtylýar. Çünki bu döwürde beden köp suwuklygy talap edýär. Ýylyň sowuk pasyllarynda bolsa kädi, şugundyr ýaly ýokumly tagamlary kabul etmäge isleg döreýär. Diýmek, adam tagam kabul edende-de, geýnende-de, tebigat bilen sazlaşykly bolup, öz duýgularyny diňlemeli. Olara ünsli bolmaly.
Gyş paslynda adam bedenini ýyly saklamak üçin, möwsüme görä, ýyly egin-eşikleri, gyş aýakgaplaryny, başgap, şeýle hem ellik geýýär. Gyşda gat-gat geýnilýändigine görä, jemgyýetçilik ulaglaryna münülende, derlemegiň öňüni almak maksady bilen, üstki egin-eşikleriň ilikleri ýazdyrylmaly we başgaplar çykarylmaly. Çünki wagtlaýyn ýyly ýere girip, derlenenden soň, daşaryk çykylanda, sowuk şemalyň kakmagy bilen, dürli sowuklama kesellerine sezewar bolunmagy mümkin.
Aýaklar bedeniň ýylylygyny üpjün edýän we çyga has duýgur agzasydyr. Aýaklarymyz näçe ýyly bolsa, bedenimiz şonça-da ýyly bolýar. Ýöne ene-atalar çagalaryna ädikleriniň içinden ýyly joraplary geýdiren ýagdaýlarynda, ýygy-ýygydan ony barlap durmaly, eger aýaklar derlän bolsa, onda joraplaryny we ädiklerini çalyşmaly. Gyşda aýakgaplar dogry saýlanylmaly, munuň özi gyşyň doňaklyk günlerinde taýyp ýykylmagyň we dürli şikeslenmeleriň öňüni almaga ýardam eder.
Ellikler daşarda hökman gerekdir. Olar sowuk howanyň elleriň deri örtügine ýetirip biläýjek zyýanly täsirlerinden goraýar. Elleriň ýylylygy bedeniň dem alyş agzalarynyň saglygynyň kepilidir. Şol sebäpden, gadym zamanlarda dem alyş ýollarynyň sowuklamasynda eller üçin niýetlenen wannalar, ýapgylar we beýleki emler ulanylypdyr. Gyş paslynda ýene bir zerur zatlaryň biri başgaplary geýmek, ýaglyklary daňynmakdyr. Olar tutuş kelläni, saçlary goramak bilen, dürli kelle-beýni sowuklama keselleriniň öňüni almaga ýardam edýär. Saçlar ýuwlandan soňra, olary dogry we doly guratmaly Çygly saçlar bilen hiç wagt şemalyň ugrunda durmaly däl we daşaryk çykmaly däl. Sebäbi saçyň düýbünde galan çyg öý şertlerinde ýyly derejede bolsa-da, ol eýýäm daşaryk sowuk howa çykylanda, öz ýylylyk derejesini ýitirýär we sowuk howanyň täsiri netijesinde, dürli sowuklamalaryň esasy sebäbi bolup durýar.
Şulardan ugur alyp, her bir paslyň öz aýratynlyklaryna laýyklykda, dogry iýmitlenmeli we geýinmeli. Şonuň bilen bir hatarda, her bir adam daşaryk çykanda, hökman burnuň nemli bardasyna «Oksolin» melhemini çalmaly we agyz-burun örtügini dakynmaly. Daş-töwerekdäki adamlar bilen 2 metrden az bolmadyk howpsuz araçägi saklamaly. Şahsy arassaçylyk talaplaryny berk berjaý etmeli, elleri elmydama arassa saklamaly, sabyn bilen ýygy-ýygydan ýuwmaly we zyýansyzlandyryjy serişdeleri ulanmaly.


text:
Dünýäde iň uly zatlar hakynda bilinmeýän maglumatlar köpdür. Şol sebäpli hem halk köpçüligine iň uly gämi hakda maglumat bermek isledik.
Uzak wagtyň dowamynda adamlaryň syýahat etmek üçin ulanan esasy ulaglarynyň biri hem gämidir. Dürli görnüşde gämiler bolup, olar gerek wagtynda peýdalanylypdyr. Dünýäniň iň uly gämisi dünýä boýunça bäsleşik geçirilende ýüze çykypdyr. Bu bäsleşik dünýä boýunça geçirilip, ilkinjiler dünýäde haýsy döwlete degişlidigi kesgitlenilýär.
Dünýä boýunça iň uly ýolagçy hemde iň uly gämi “Symphony of the Seas” gämisidir. Bu gäminiň uzynlygy 380 metrdir. 3 müň tonnadan ybarat bu gämini gurmaga müňlerçe adam gatnaşypdyr. Gämini dolandyrmak we ýöretmek üçin ortaça 4 müň adam gerek bolupdyr.


text:
Saçlary we kelläni çuňňur arassalaýar.
Saçlara owadan görnüş berýär.
Gündelik ulanmak üçin amatly.
Şampun "Kömüriň güýji", işjeň kömür bilen formulanyň kömegi bilen saçlary çuňňur arassalaýar we şol bir wagtyň özünde saç we kellä ideg edýär. Kömüriň arassalaýjy güýjüni başdan geçiriň! Işjeň uglerodly kömür şampun formulasynyň güýji birbada iki ugurda işleýär: magnit ýaly işleýär, ähli hapalary özüne çekýär we netijeli aýyrýar, kellä we saçlara ideg edýär, olara owadan we owadan görnüş berýär. Şampunyň erkeklik ýakymly ysy bar we uzak wagtlap arassalyk we täzelik duýgusyny galdyrýar.


text:
Tailandyň häkimiýetleri 1-nji noýabrdan 30-njy noýabr aralygynda koronawirusa garşy sanjym alan daşary ýurtly syýahatçylara karantin bolmazdan Bangkoka we ýurduň ýene dokuz welaýatyna girmäge rugsat bermegi meýilleşdirýärler. Bu barada Interfaks agentligine salgylanyp, Day.Az habar berýär.
Ýöne syýahatçylar üçin welaýatlaryň ähli ýerleri däl-de, diňe ýörite bellenilen “syýahatçylyk zolaklary” elýeterli bolar. Bu zolaklara Krabi we Phangnga, Çiangmaý, Huahin, Pattaýýa, Ça-Am, Buriram, Ko Paýam we beýleki ýerler degişli.
1 – 31-nji dekabrda syýahatçylar üçin özüne çekiji hasaplanýan ýene 20 welaýaty açmak meýilleşdirilýär. Bular Aýuttaýa, Çiangraý, Khon Kaýen, Lamphun we beýlekiler. 1-nji ýanwardan hökümet serhet welaýatlaryny açyp başlar.
Mundan başga-da, 1-nji oktýabrdan Krabi welaýatyndaky Klong Muang we Tub Kaýek kenarlary ýaly syýahatçylaryň eýýäm barýan sebitlerinde öň ýapyk bolan desgalar kem-kemden açylyp başlanar. 29-njy sentýabrdan has berk düzgünleriň hereket edýän “gyzyl” sebitlerinde hem çäklendirmeleriň bir bölegi aýrylar. Bu ýerde kem-kemden spa-merkezleri, kinoteatrlar, sport meýdançalary, işewür merkezler ýaly köp sanly güýmenje desgalarynyň işlemegine rugsat berler.
Mundan başga-da, 1-nji oktýabrdan Tailanda gelýänleriň ählisi üçin hökmany karantiniň möhleti sanjym alan syýahatçylar üçin ýedi, sanjym almadyklar üçin 10 güne çenli azaldylar.