text:
Anna güni Owganystanyň demirgazygynda ýol gyrasynda goýlan bir minanyň partlamagy netijesinde azyndan 19 sany parahat ýaşaýjy ölüp, 16 adam hem ýaralandy.
Balh welaýatynyň Dawlatabat etrabynyň polisiýa edarasy bu partlamanyň anna güni irden aýal-gyzlaryň we çagalaryň bir toparynyň toýa barýan wagty ýol ugrunda ýüz berendigini habar berdi.
Ýöne ölenlerden we ýaralananlardan näçesiniň çagalar ýa-da aýallardygy barada häzirlikçe anyk maglumat alynmady. Partlamanyň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almandyr.
Bu wakanyň fonynda penşenbe güni giçlik ýurduň Jowuzjan welaýatynda ýerli futbolçylaryň münüp barýan awtobusynyň ýangyç alyp barýan bir ýük maşyny bilen çaknyşmagy netijesinde azyndan alty sany futbolçynyň ölendigi barada-da maglumat alyndy.


c: text/html

text:
Häzir Türkmenistanda gazet-žurnallara abuna ýazylmak, has dogrusy, abuna ýazmak çäreleri dowam edýär. Her bir gazetde ýa-da žurnalda degişli neşire 2013-nji ýyl üçin ýazylmaga mümkinçiligiň bardygy barada bildirişler ýerleşdirilýär.
“Abuna kampaniýasy dekabr aýynyň ortalaryna çenli dowam eder” diýip, paýtagtyň Parahat mikroraýonynda ýerleşýän poçta edarasynyň işgäri aýtdy. “Ýöne bu poçta edarasyna gelip abuna ýazylýan adam örän az. Biziň poçtamyzda abuna ýazylan adamlaryň sany häzire çenli 30-a hem ýetenok”.
Emma, muňa garamazdan, türkmen gazet-žurnallaryna ýazylýanlar az däl. Käbir raýatlaryň aýtmaklaryna görä, häzirki abuna ýazylyşyk öňki prezident Saparmyrat Nyýazow döwründäki ýaly mejbury ýagdaýda amala aşyrylýar. Orta mekdebiň mugallymy Aýnabat hem şeýle ýagdaýy başgan geçirýänleriň biri. Ol indiki ýyl üçin dört gazete we bir žurnala ýazylypdyr.
“Haýsy-da bolsa bir gazete ýazylmak bizde eýýäm mejbury däbe öwrüldi. Abuna ýazylmagymyzy ýolbaşçylarymyz talap edýärler. Geçip barýan ýyl üçin üç sany gazete ýazylmaly diýdiler. Indiki ýyl bolsa dört sanysyna ýazylmaly” diýip, Aşgabatdaky orta mekdepleriň biriniň mugallymy Aýnabat gürrüň berýär.
Abuna ýazylmaga mejbur edilýän döwlet işgärleriniň käbirleriniň aýtmaklaryna görä, olar hepdede bir gezek çykýan “Türkmen dili” gazetine abuna ýazylmaga has köp isleg bildirýärler. Sebäbi bu gazetiň bir sanynyň bahasy 5 teňňe. Bir ýyllyk abuna üçin 2 manat 8 teňňe tölemeli.
Mejburylykdaky hökmanylyk
Mejbury abuna ýazylýan döwlet işgärleri öz işleýän pudaklaryna degişli gazet-žurnallary hökman saýlamaly. Mysal üçin, lukmanlaryň “Saglyk” žurnalyna, Türkmenistanyň demokratik partiýasynyň agzalarynyň “Galkynyş” gazetine, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň agzalarynyň “Rysgal” gazetine abuna ýazylmaga mejbur edilýändikleri barada aýdylýar.
“Men her ýyl mugallymlar üçin neşir edilýän “Mugallymlar gazetine” hökman ýazylaýmaly. Galan üç sany gazeti öz islegim boýunça saýlap bilýärin” diýip, Aýnabat gürrüň berýär.
Studentleriň hem mejbury abuna ýazylmaly bolýandygyny ýokary okuw jaýynyň studenti Hemra aýdýar. Onuň aýtmagyna görä, studentler esasan “Nesil” gazetine abuna ýazylmaga mejbur edilýärler.
“Diňe bir studentlerden ýaşlara däl, eýsem döwlet edaralarynda işleýän ýaşlardan we Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň agzalaryndan hem bu gazete ýazylmagy talap edýärler” diýip, Hemra gürrüň berdi.
Häzir ýurtda 26 sany gazet çap edilýär. Neşir edilýän žurnallaryň sany bolsa 15-den geçdi. Bu gazet-žurnallaryň ählisi diýen ýaly döwlete degişli. Gazet-žurnallaryň aglabasynyň birinji sahypalarynda şol neşirleriň “Howandary Türkmenistanyň prezidenti” diýen ýazgy bar.
Türkmenistanda neşir edilýän Türkiýäniň “Zaman-Türkmenistan” gazeti, “Habarlar” we “Rysgal” gazetleri ýurtda döwlete degişli bolmadyk gazetlerdir. Emma, şol gazetleriň biriniň işgäriniň aýtmagyna görä, bu gazetlere hem döwletiň gözegçiligi edil döwlet gazetlerindäki ýaly ýola goýlandyr.
Daşary ýurt metbugaty
Türkmenistanlylaryň daşary ýurt gazet-žurnallaryna ýazylmaga mümkinçilikleri ýok, olar ony diňe internet arkaly okap bilýärler. Daşary ýurt metbugatyna Türkmenistanyň prezidentiniň ýörite karary esasynda döwlet edaralarydyr-guramalary abuna ýazylyp bilýärler.
Ýöne, muňa garamazdan, ýönekeý raýatlar daşary ýurt gazet-žurnallarynyň käbirlerini merkezi kitaphanalarda okap bilýärler. Meselem, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň kitaphanasynda käbir ylmy we ylmy-populýar daşary ýurt žurnallary bar. Bu kitaphananyň işgärleriniň aýtmaklaryna görä, bu žurnallar kitaphana abuna boýunça gelýär.
Türkmenistanyň milli kitaphanasynda hem käbir daşary ýurt gazet-žurnallary bar. Okyjylar “National Geografic”, “The Guardian”, “Newsweek” ýaly daşary ýurt neşirlerini bu kitaphananyň daşary ýurt dillerindäki neşirler bölüminde okap bilýärler. Emma kitaphananyň işgärleriniň aýtmaklaryna görä, bu neşirler kitaphana abuna boýunça gelmeýär.
“Kitaphanamyzdaky daşary ýurt gazet-žurnallarynyň ählisi ilçihanalaryň sowgat beren neşirleri. Ol neşirlere abuna ýazylmaga rugsat bermeýärler. Ýogsam, käbir daşary ýurt guramalary öz hasaplaryna kitaphanany daşary ýurt neşirlerine abuna ýazmagy teklip hem edipdiler” diýip, milli kitaphananyň adynyň efirde tutulmagyny islemedik işgäri aýtdy.
Türkmenistanlylarda daşary ýurt gazet-žurnallaryna abuna ýazylmaga mümkinçilikleri bolmasa-da, bu hili neşirleriň käbirleri bazarlarda hem satylýar. Ýöne, köplenç halatda, bazarda satylýan daşary ýurt gazet-žurnallaryň neşir edilen senesi köne bolýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yragyň häkimiýetleri düýbi Katarda ýerleşýän “Al-Jazeera” telewideniýe ulgamyny ýurtda “mezhebara ýowuzlygy” öjükdirmekde aýyplap, onuň Bagdatdaky edarasyny ýapdylar.
Yragyň Aragatnaşyk we media komissiýasy “Al-Jazeera” ulgamyna hat ugradyp, özüniň 24-nji martda kabul eden kararyna laýyklykda edaranyň lisenziýasyny, ýagny iş ygtyýarnamasyny ýatyrýandygyny we onuň Bagdatdaky ofisini bir ýyl möhlet bilen ýapýandygyny mälim etdi.
28-nji aprelde “Al-Jazeera” telewideniýesi bu aýyplamalary ret edip, özüniň düzgünleri bozmandygyny we professional hem-de obýektiw mazmunly maglumatlary neşir edendigini aýtdy.
Gürrüňi edilýän edara öz maglumatynda Yragyň karary, hökümetiň “söz azatlygyny kepillendirmek baradaky borçnamalaryna” garşy gelýär diýdi.


text:
Ysraýylly doktorlar ýurduň öňki premýer-ministri Ariel Şeronyň saglyk ýagdaýynyň agyrdygyny we janynyň howp astyndadygyny aýtdylar.
Tel Awiw şäheriniň golaýyndaky keselhananyň direktory Zeýew Rotşteýn 85 ýaşyndaky Şeronyň “esasy organlarynyň käbirleriniň” işleýşiniň pese gaçandygyny aýtdy. Ýöne ol jikme-jik maglumat bermedi.
Ysraýylyň habar beriş serişdeleriniň maglumatynda Şeronyň böwrek ýetmezçiliginiň bardygy aýdylýar.
Şeronyň uzak dowam eden we dawaly karýerasy bolup, ol 2001-2006-njy ýyllar aralygynda premýer-ministr wezipesinde işläpdi.


text:
Mariýa Şukurnytska iş gözläp, mundan 12 ýyl ozal Ukrainadan Ispaniýa bardy. Ol uly kynçylyklar bilen täze ýurda öwrenişdi we şol ýerde işe ýerleşdi, Ispan dilini hem öwrendi we öz ýaşaýan şäherinde immigrantlaryň ýolbaşçysy boldy.
Emma onuň we beýleki Gündogar Ýewropa ýurtlaryndan Ispaniýa gelen immigrantlaryň üstünligi ýerli halk tarapyndan mydama o diýen oňyn garşylanyp baranok.
Haçanda ol ýerli telekanalda öz ýolbaşçylyk edýän “Oberig” diýlip atlandyrylýan ukrainaly immigrantlaryň topary barada çykyş etmäge çagyrylanda, Mariýa bu teklibi hoşallyk bilen kabul etdi. Emma Mariýa studiýa girende, gepleşigi alyp baryjy ony ukrainaly immigrant diýip tanatdy.
Onuň ýzy bilen hem diktor soňky döwürlerde regionda bolan ogurlukdyr-jümrülikleri ýatladyp, bu waka bilen gündogar ýewropaly immigrantlaryň ilteşiginiň bardygy ýaly äheňde çykyş etdi.
Mariýanyň aýtmagyna görä, bu hereket özünde erbet täsir galdyrypdyr: “Men gaty gynandym, biziň guramamyzyň günäsi näme? Gündogar Ýewropadan Ispaniýa baran adamlaryň 99 %-i diňe işlemäge we iş tapmaga baran adamlar, olaryň maksady kimdir birine zeýan ýetirmek däl”.
Esasy problema
Ýaňy-ýakynda Günbatar Ýewropada guramaçylykly jenaýata goşulanlykda aýyplanyp, 80 töweregi immigrant tussag edildi, olaryň köpüsi gürjülerdir.
Bu wakadan soň Mariýa we onuň guramasyna garşy ýöňkelýan aýyplamalaryň we günälemeleriň barha artmagy mümkin. Onuň esasanam Ispaniýada şeýle boljakdygyny aýtmaga esas bar.
Mariýa bilen bir hatarda beýleki synçylar medianyň Ispaniýanyň jenaýatçy toparlar bilen gündogar ýewropalylaryň arasynda ilteşik bar ýaly edip habarlar çap etmeginiň, immigrantlar hakda ýaramaz pikiriň döremegine sebäp bolýanlygyny aýdýarlar.
Asly ukrainaly bolan Nataliýa Şapowalowa düýbi Madridde ýerleşýän Halkara gatnaşyklar we Daşarky dialoglar boýunça fonduň işgäridir. Ol bu barada şeýle diýýär: “Islendik jemgyýetde käbir otrisatel tipler we ýaramaz adamlar bolýar. Ispaniýada ýaşaýan gündogar ýewropaly immigrantlar bilen bir hatarda beýleki islendik jemgyýetde-de kiçeňräk mafiýa toparlary, ýagny sanlyja ýaramaz adamlar hereket edýärler”.
“Emma esasy problema mediada çap edilýän habarlardyr. Sebäbi mediada gündogar ýurtlardan Ispaniýa baran işçi immigrantlar bilen bu ýurtda bolýan dürli jenaýatçylygyň arasynda ilteşik bar ýaly äheňde çap edilen habarlara wagtal-wagtal gözüme ilýär. Emma olaryň çagalara we garrylara seredýänligi, şeýle-de Ispaniýanyň ykdysadyýetine goşýan goşandy barada o diýen habarlar gözümize ilmeýär. Onsoň, elbetde, şeýle pikirler dörär, bu kadaly ýagdaydyr” diýip, asly Ukrainaly Nataliya gürrüň berdi.
Geçirilen operasiýalar
Ispaniýada geçen hepde polisiýa güýçleri tarapyndan geçirilen operasiýalarda azyndan 21, Awstriýada bolsa 25 adam tussag edildi. Şeýle-de Fransiýada, Italiýada, Şweýsariýada we Germaniýada hem tussag edilenler boldy. Olaryň ählisi diýen ýaly etnik gürjüler ekeni. Tussag edilenleriň arasynda şubheli bir toparyň ýolbaşçysy we asly Gürjüstandan bolan Kakhaber Şuşanaşwiliniň hem bardygy aýdylýar.
Ady agzalýan gürjüniň tutuş Ýewropada hereket edýän bir jenaýatçy toparyň ýolbaşçysydygy aýdylýar.
Ispaniýaly ýolbaşçy Sesar Utrera Molina geçen hepde amala aşyrylan şol operasiýalar barada eden çykyşynda şeýle habarlaryň çap edilmeginiň bu ýurtda ýaşaýan Gündogar Ýewropadan bolan adamlara peýda ýetirmeýänligini boýun aldy.


text:
Dagystanda amala aşyrylan düýnki uly ýitgili partlamalaryň yzy bilen, penşenbe güni Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Dagystan respublikasyna sapara bardy.
Çarşenbe güni Dagystanyň Kizlýar şäherinde amala aşyrylan iki sany bomba partlamasynda 12 adam öldi. Bu wakadan iki gün öň bolsa, Moskwanyň metrostansiýalarynda amala aşyrylan şuňa meňzeş iki sany bomba partlamasynda 39 adam ölüpdi.
Prezident Dmitriý Medwedew özüniň Dagystana saparynyň dowamynda bu Kawkaz regionyndaky Çeçenstan, Inguşystan hem-de Dagystan respublikalarynyň liderleri bilen regiondaky howpsuzlyk meseleleri barada ýörite maslahat geçirmekligi planlaşdyrdy.
Çarşenbe güni Çeçenistandaky ýaragly söweşijileriň lideri Doku Omarow hepdäniň duşenbe güni Moskwada amala aşyrylan terror hüjümleriniň jogapkärçiligini öz üstüne alyp, maglumat ýaýratdy.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew Türkmenistana edýän iki günlük resmi saparynyň çäginde 11-nji noýabrda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşdy. Resmi maglumatlarda gepleşiklerde ýurtlaryň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyna degişli dürli ugurlaryň maslahat edilendigi habar berildi.
Atambaýewiň metbugat gullugynyň resmi maglumatyna görä, Gyrgyzystanyň we Türkmenistanyň prezidentleri özara ikiçäk gepleşikde gyrgyz-türkmen hyzmatdaşlygyny söwda-ykdysady, energetika we medeni-gumanitar ugurlardan ösdürmegiň tarapynda çykyş edipdirler. Şeýle-de Almazbek Atambaýew we Gurbanguly Berdimuhamedow halkara we regional meselelere üns berip, Merkezi Aziýa regionynda howpsuzlygy üpjün etmek ugurdan hyzmatdaşlyga degişli meseleler boýunça öz garaýyşlarynyň meňzeşdigini nygtapdyrlar.
Gyrgyzystanyň “24 kg” atly täzelikler agentligi, G.Berdimuhamedowa salgylanyp, biz “ekstremizme, serhedaşyr guramaçylykly jenaýatçylyga we neşe gaçakçylygyna garşy göreşde sazlaşykly hereket etmek barada ylalaşdyk” diýip habar berýär.
Türkmenistanyň Gyrgyzystan respublikasyny 700 million kilowat/sagat elektrik togy bilen üpjün etmäge taýýardygy barada hem habar berildi. “Geljekde bu eksport milliard kilowat sagat we ondan hem has köp bolar. Elbetde, biz elektrik togunyň Özbegistanyň üstünden tranzit edilmegine degişli meseläni çözeris” diýip, prezident Atambaýewe salgylanyp, “24 kg” agentligi habar berdi.
Energiýa ýetmezçiligini başdan geçirýän Gyrgyzystan Türkmenistandan gaz we elektrik toguny satyn almaga gyzyklanma bildirip gelýär.
Häzirki wagtda Gyrgyzystan elektrik toguny Gazagystandan we Täjigistandan satyn alýar.
Türkmenistanyň resmi maglumatlarynda Aşgabadyň we Bişkegiň BMG, GDA, “Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasy” ýaly halkara we regional iri guramalaryň çäginde üstünlikli hyzmatdaşlyk alyp barýandygy habar berildi, şeýle-de ýurtlaryň energetika we transport ýaly strategiki ugurlar boýunça hyzmatdaşlygynyň ykdysadyýetleriň ösüşine täze itergi bolup biljekdigi nygtaldy. Bu ugurdan Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisiniň Özbegistanyň, Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň üstünden geçjek dördünji (D) liniýasynyň ähmiýeti hem nygtaldy.
“24kg” atly gyrgyz habar agentligi, Almazbek Atambaýewe salgylanyp, Aşgabatda Türkmenistanyň we Gyrgyzystanyň prezidentleriniň arasyndaky gepleşikleriň netijesinde dokuz sany dokumente gol çekilip, “geljek üçin berk binýadyň düýbüniň tutulandygyny habar berdi.
Almazbek Atambaýew Türkmenistanyň prezidentiniň çakylygy boýunça Aşgabada sapar etdi.


text:
Paýtagt Aşgabatda onuň arhitektura taryhyna degişli sowet döwründe “Garagumstroý” diýip atlandyrylan we soňra garaşsyzlyk döwründe “Täjirçilik merkezine” öwrülen binanyň daşyna ýelmenen mermeri sökülýär.
Mundan biraz öň Pakistanyň şol binada ýerleşen Milli bankynyň bölümçesi we ençeme dükanlar hem bu jaýdan göçürilipdi.
Täze seýilgäh
Resmi taýdan tassyklanan maglumat ýok, emma bu binanyň ýumruljagy barada il arasynda gürrüňler bar. Şol gürrüňlerden çen tutulsa, onuň ýerinde seýilgäh guruljakmyş. Eger “Winçi” kompaniýasynyň gurýan seýilgähiniň planyndan ugur alsaň, bu maglumatlaryň jany bar bolmaly.
Sebäbi agzalýan seýilgäh Saparmyrat Türkmenbaşy prospektinden tä Alişir Nowaýy köçesine çenli uzap gider. Eger bu plandan çen tutulsa, ýumrulmaly jaýlar diňe “Garagumstroý” bilen çäklenmez, sebäbi şol aralykda ýerleşýän başga-da ençeme binalar bar.
1948-nji ýylda pida bolanlaryň hatyrasyna dikilen heýkel göçürilýär
Edil häzirki gurulýan seýilgäh sebäpli geçen ýyl bu meýdançadan 1948-nji ýylda bolan ýertitremä bagyşlanyp gurlan “Öküz” ýadygärligi hem göçürilipdi. Bu park bu ýerden has öňräk göçürilen Bitaraplyk binasynyň ýerleşýän ýerini hem öz içine alar.
Mundan ozal edil şol töwerekde ýerleşýän Aşgabat şäheriniň häkimliginiň binasy we Türkmenistan myhmanhanasy hem ýumruldy. Bu binalaryň ýerleşen ýerlerinde häzir Türkmenistanyň hökümetiniň täze binasynyň gurluşygy tamamlanyp gelýär.
Häzirki gürrüňi edilýän “Garagumstroý” binasy baradaky tema gaýdyp gelsek, Nyýazowyň döwründe hem şol bina ýumruljak bolnupdy. Emma näme üçindir soňra bu plan ýatyrylyp, ol binanyň daşy ak mermer bilen bezelip, täjirçilik merkezine öwrülipdi.
Bu bina bilen bagly alnyp barylýan işler hakda hökümet resmileri tarapyndan hiç hili maglumat berlenok. Emma bu çärelere her halda häkimiýetleriň paýtagty täzeden gurmak boýunça alyp barýan işleriniň bir bölegi hökmünde garalýar.
Beýlekiler...
Bu binadan başga-da paýtagtda “Olimpiýa stadiony”, öňki “Çagalar dünýäsi” dükany ýa-da “Türkmenhowaýollarynyň” awiakassalarynyň ýerleşen binalary hem ýumruldy. Indi bolsa Halkara aeroporty hem ýumrulyp, täzeden gurulýar.
Resmi maglumat ýok, emma Aşgabadyň demirýol wokzalynyň hem göçüriljekdigi barada il arasynda gürrüňler bar. Wokzalyň töwereginde ýaşaýan ýaşaýjylardan käbirleri Azatlyk Radiosy bilen geçiren söhbetdeşlikde, häkimiýetleriň bu barada degişli duyduryşlary berendigini aýtdylar.
Mundan başga-da häzirki ýumrulýan “Täjirçilik merkeziniň” golaýyndaky Baş prokuraturanyň, “Türkmenhowaýollarynyň” edara jaýynyň, onuň gapdalyndaky Milli konserwatoriýanyň hem ýumrulmalydygy barada gürrüňler bar.
Häzirki ýumrulýan “Täjirçilik merkeziniň” ýa-da öňki “Garagumstroýyň” binasynyň ýerleşýän ýeri resmi metbugatda paýtagtyň taryhy merkezi diýip atlandyrylýar. Emma soňky döwürler bu raýonda alnyp barylýan gurluşyklar onuň taryhylygyndan hiç zat galdyrmajaga meňzeýär. Bu ýagdaý bolsa käbir ýaşaýjylaryň arasynda nägileligiň döremegine hem sebäp bolýar.
“Bu binalar nämä päsgel berýärler. Özem gelşiksizem däl. Köne Aşgabatdan hiç zat galjak däl” diýip, özüni Allamyrat aga diýip tanadan aşgabatly pensioner Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde aýtdy.
Paýtagtlylaryň arasynda häzirki batly depginde alnyp barylýan şäher gurluşyk syýasaty 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek “Aziada” bilen baglanyşdyrylýar. Bu çäre üçin 5 milliard dollar töweregi serişde goýberiljekdigi resmi taýdan yglan edildi.
Ýöne paýtagtda ýumrulyp-gurulýan bu jaýlaryň şol göz öňünde tutulan serişdäniň çägine girip-girmeýändigi hakda bir zat aýtmak kyn. Galyberse-de, ýykylmaly edilen binalaryň sanawynda geljekde ýene haýsy binalaryň nobatda durandygy hakda hem hiç hili maglumat ýok.


text:
Çarşenbe güni Hindistanyň paýtagty Nýu-Delidäki Ýokary suduň binasynyň öňünde amala aşyrylan partlamada azyndan 11 adam ölüp, 60-dan gowrak adam ýaralandy. Bu partlama Ýokary suduň binasynyň öňüne uly mähelläniň ýygnanan wagty amala aşyryldy.
Hindistanyň howpsuzlyk resmileri bu wakanyň yzy bilen Günorta Aziýada hereket edýän “Harkat-ul-Jihad al Islami” atly ekstremistik bir toparyň bu partlamanyň jogapkärçiligini öz üstüne alyp elektron poçta arkaly maglumat ýaýradandygyny habar berdiler.
Ýöne partlamanyň anyk näme bilen baglanyşykly bolup biljekdigi barada häzirlikçe hiç hili garaýyş öňe sürülmeýär.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary geňeşi Siriýda bir ýyl töweregi wagt bäri protestleriň gazaply basylyp ýatyrylmagyny “giň gerimli we sistematik wagşyçylyk” diýip häsiýetlendirip, Siriýanyň hökümetini ýazgardy.
Geňeşiň agzalarynyň üçüsi, ýagny Orsýet, Hytaý we Kuba rezolýusiýa garşy ses berdiler.
Rezolýusiýada Başar al-Assadyň režimine garşy raýatlaryň geçirýän protestleriniň basylyp ýatyrylmagyny tizden-tiz bes etmäge, şeýle-de halkara gumanitar toparlarynyň ýurda goýberilmegine çagyryş edilýär.
47 agzalyk Geňeşiň 37-si rezolýusiýany goldap ses berdi.
Rezolýusiýanyň berjaý edilmegi hökmany şert däl.


text:
Orsýetiň Owganystandaky ilçisi Moskwanyň Owganystandaky roluny artdyrmaga synanyşýanlygyny aýdyp, Birleşen Ştatlarynyň Kabil boýunça yglan eden strategiýasyna hem gowy baha berdi.
Ilçi Andriý Awetisiýan Azatlyk Radiosynyň Owgan gullugyna beren interwýusynda, Orsýetiň Owganystandaky uzak-möhletleýin bähbitleriniň beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende has uludygyny hem mälim etdi.
Ady agzalýan ilçi, aýratynam Kabulyň Orsýetden 2010-njy ýylda has köp üns bermegine garaşyp biljekdigini, Orsýetiň owgan esgerlerini, polisiýa departamentiniň agzalaryny we neşa garşy göreş alyp barýan ekspertlerini türgenleşdirmegi planlaşdyrýanlygyny hem aýdyp, bu ýurda bugday we käbir beýleki enjamlary berjekdigini hem nygtady.
Ol Moskwanyň Owganystany basyp almak boýunça şowsuzlyk bilen tamamlanan çäresiniň 30 ýyllygy bilen bagly beren interwýusynda, hiçbir daşary ýurduň owgan urşunda ýeňiş gazanyp bilmejegini hem aýtdy.


text:
Kanada Owganystandaky harbylarynyň missiýasynyň möhletini uzaltmagy planlaşdyrýar. Mundan öň Parlament şol harbylaryň Owganystanda 2011-ni ýylyň ortalaryna çenli galyp biljekdigi hakda karar kabul edipdi.
Kanadanyň goranmak ministri Piter MakKeý, NATO we ABŞ tarapynan edilýän haýyşlary nazarda tutup, öz ýurdunuň harbylarynyň Owganystanyň harby goşunlaryny türgenleşdirmek boýunça şol ýurtda galmagy barada pikir edilýänligini aýtdy.
Häzir Kanadanyň 400 töweregi harbysy Owganystanyň esgerlerini türgenleşdirmek bilen meşgullanýar. Bu ýurduň 2,800 töweregi harbysy bolsa söweşijilere garşy alnyp barylýan NATO-nyň operasiýalaryna gatnaşýar.
MakKeýiň aýtmagyna görä, kanadaly harbylaryň Owganystandaky missiýasynyň möhletini uzaltmak baradaky teklip şol ýurtda kanadaly türgenleşdirijileriniň öz işlerini dowam etdirmegini hem öz içine alýar.
Ol Owganystana goşmaça 900 türgenleşdirijini ibermegini haýyş edip, NATO-nyň Kanada ýüz tutanlygyny hem habar berdi.


text:
Ýakynda Tunisde we Müsürde bolan wakalar Demirgazyk Afrika we Ýakyn Gündogara öz täsirini ýetirdi.
Eýranyň basyş astyndaky oppozisiýasynyň Müsürdäki we Tunisdäki gozgalaňlara raýdaşlyk bildirip, 14-nji fewralda geçiren ýörişi polisiýanyň göz ýaşardyjy gazy ulanmak ýaly çärelerine sezewar boldy. Iordaniýanyň hökümeti ençeme proteslerden soň, wezipesinden çekildi. Alžirde, Bahreýnde we Ýemende hökümete garşy çykyşlar geçirildi.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton 14-nji fewralda Waşingtonda Alhurra telewideniýesine interwýu berdi we Eýrandaky protestçilere garşy rehimsiz basyşlary ýazgardy. Klinton şeýle-de regionyň döwletlerini, şol sanda ABŞ-nyň ýaranlaryny ykdysady hem syýasy reformalary geçirmäge çagyrdy. Alhurra: Hanym sekretar, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu arap we musulman dünýäsinde “ýer yranma” ýetip gelýär diýdi. Siz onuň pikiri ýa şuňa meňzeş häsiýetlendirmeler bilen ylalaşýarsyňyzmy? Klinton:
Meniň pikirimçe, üýtgeşiklikler bolup geçýär we muny ABŞ, onuň administrasiýasy we meniň özüm goldaýaryn. Sebäbi biziň pikirimize görä, bu diňe bir regionyň ýa aýrybaşga ýurtlaryň däl-de, halkyň, aýratynam ýaşlaryň bähbidi üçin möhüm. Sebäbi olaryň ykdysady, syýasy we demokratik reformalardan peýdalanmak mümkinçiligi bar. Alhurra: Siz, ýagny ABŞ, Ýakyn Gündogar boýunça öz syýasatyna ýa strategiýasyna regiondaky özgerişler nukdaýnazaryndan täzeçe garamagy planlaşdyrýarmy? Klinton:
Biz muny yzygiderli aýdyp gelýäris, emma möhüm pursatda anyk düşünişmegiň agyr meseledigi mälim. Biz islendik zorluga garşy. Biz ählumumy adam hukuklarynyň tarapdary, aýratyn hem soňky üç hepdäniň dowamynda müsür halkynyň tarapdary. Biz syýasy üýtgeşiklikleriň tarapdary.
Geçen ýylyň jemleri boýunça Dohada eden çykyşymda men režimleriň binýadynyň çägä siňen ýaly ýitirim boljagyny belläpdim. Muny aýtmagymyň sebäbi – gowy dostlarymyzyň we zehinli halklaryň öz mümkinçilikleriniň aglaba köpüsinden peýdalanyp bilmeýänligini görmek bizi örän gynandyrýar. Şeýlelikde men üýtgeşikliklere şaýat boljagymyzy umyt edýärin. Sebäbi bu ýeke-täk dogry ýol.Alhurra: Ýakyn Gündogarda ABŞ öz ýaranlaryny terk etdi diýýänlere siz nähili jogap berip bilersiňiz? Klinton:
Bu beýle däl. Hakykatda, dostlara we partnýora bolup geçýän wakalara öz garaýşyňy aýtmak, gowy dost we partnýor bolmagyň bir bölegi diýip, hasap edýäris.
Demokrat we Respublikan prezidentlerimiz we administrasiýalarymyz reformalaryň we üýtgeşiklikleriň zerurulygy barada öz garaýyşlaryny Müsüriň hökümetine mälim edip gelipdi. Emma bu tagallalar başa barmady, Müsürde oppozisiýa ýa graždan jemgyýetine ýol berilmedi. Basyşlar barha güýçlendi we biz onuň netijelerini soňky hepdeleriň dowamynda gördük. Şonuň üçin biz öz ýaranlarymyza üýtgeşiklikleriň bolmalydygy barada aýtmagy dowam etdirýäris.
Alhurra: Tunisden we Müsürden soň Alžirde, Ýemende we Bahreýnde demonstrasiýalar başlandy. Bu ýurtlaryň protestçilerine näme diýip bilersiňiz?Klinton:
Parahatçylyga eýermeli we zorlukdan saklanmaly. Bu Müsürde gowy netije berdi. Sebäbi bu size kemçiliksiz pozisiýa eýelemäge we çykyş edip, öz närazylygyňyzy mälim etmäge mümkinçilik berýär. Hak-hukuklaryňyzy talap etmegiňizi dowam etdiriň. Emma özgerişlikleriň ösüşi we şol proseslere gatnaşmaga islegi talap edýänligine göz ýetirmeli.


text:
Bakuwyň sudy derňew žurnalisti Hatyja Ismaýylowany ençeme aýyplamada günäli tapdy. Şol bir wagtda bu aýyplamalar halkara hukuk goraýjy toparlary tarapyndan Ismaýylowanyň Azerbaýjanyň ýokary derejeli hökümet resmileriniň arasynda bar diýilýän korrupsiýa bilen baglanyşykly ýazan rapoartlaryna syýasy maksatly ar alyş diýip tankyt edildi.
1-nji sentýabrda Bakuwyň sudy Ismaýilowany töhmet maglumatlary ýaýratmakda, salgyt galplygynda, bikanun biznes hereketinde we öz wezipe borçlaryndan hyýanatçylykly peýdalanmakda günäli tapandan soň, ony 7,5 ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen hyzmatdaşlyk eden we azeri prezidenti Ylham Aliýewi we beýleki hökümet resmilerini öz içine alýan korrupsiýa barada raportlary taýýarlan Ismaýylowa özüne garşy çykarylan karary ret edip, ony “hile” diýip atlandyrdy.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri we Britaniýanyň daşary işler ministri William Hag Siriýanyň oppozisiýasyna kömek etmegi dowam etdirjekdiklerine söz berdiler.
Iki ýurduň resmileri Siriýadaky söweşijilere ýarag ugradyp-ugratmajaklary barada hiç hili görkezme bermediler. Çarşenbe güni Waşingtonda eden çykyşynda Kerri Siriýadaky konfliktleriň soňuna ýetmäge kömek etmek üçin özüniň we Hagyň “has köp zatlary” ara alyp maslahatlaşandyklaryny aýtdy.
Şeýle-de, çarşenbe güni Birleşen Ştatlaryň hökümeti oppozisiýanyň kontrollygyndaky territoriýalary “goşmaça kömekler bilen üpjün etmek üçin” Siriýa garşy käbir sanksiýalaryny ýatyrdy.
Siriýanyň režiminiň we oppozisiýanyň arasynda ylalaşyk gepleşiklerini ýola goýmak üçin ABŞ we Orsýet bilelikde inisiatiwa başlatdylar. Ýöne bu konferensiýanyň haçan geçiriljekdigi barada maglumat berilmeýär.


text:
Adam hukuklaryny goraýan “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň “Repressiýa edilen raýatlary goramak boýunça komitete” salgylanyp ýaýradan maglumatyna görä, Türkmenistanyň öňki medeniýet ministri we türkmen parlamentiniň öňki deputaty Geldymyrat Nurmuhammedow dokuz aýlyk tussaglykdan soň iýul aýynyň başynda öýüne barypdyr.
2012-nji ýylyň 4-nji oktýabrynda saklanan Nurmuhammedowyň nämede günälenýändigi aýdylmandy. Emma onuň tussag edilenden soň Tejende ýerleşýän bejeriş-zähmet merkezine iberilendigi habar berlipdi.
Syýasy garaýyşlar
Şol döwürde Geldimyrat Nurmuhammedow parlament saýlawlaryna gatnaşmak üçin dalaşgärleri öňe sürmek boýunça inisiatiwa toparyny döretmek we ony hasaba aldyrmak boýunça iş alyp barýardy.
Geldimyrat Nurmuhammedow 2011-nji ýylyň dekabr aýynyň başynda Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda ýurtda 2012-nji ýylyň prezidentlik saýlawlary bilen bagly ýagdaýlary ýazgaryp çykyş edipdi.
Nurmuhammedow ýurduň syýasy ýagdaýyny häsiýetlendirip, hususan-da, şeýle diýipdi:
“Meniň pikirimçe, adam hukuklary, demokratiýa diýlen düşünjeler adalatly, päk saýlawlaryň bolmagy diýlen zatlaryň köpüsi gömüldi. Gömleniniň hem sebäbi - köp zatlar hilelik bilen edilýär, umuman, döwletiň dolandyrylyşy köp ugurlarda hile bilen edilýär”.
Geldimyrat Nurmuhammedow Türkmenistandaky režimi ýazgaryp çykyş edenden soň türkmen hökümetiniň özüne basyş görkezip başlandygyny habar beripdi. Nurmuhammedowyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 2011-nji ýylyň 15-nji dekabrynda onuň maşgala agzalaryna degişli “Esbap” gurluşyk kompaniýasy häkimiýetler tarapyndan ýapylypdy, edara jaýlary we ammarlary möhürlenipdi.
Halkara derejesindäki aladalanmalar
Adam hukuklaryna gözegçilik edýän Amnesty International guramasy öz geçiren barlaglarynyň netijesinde Geldimyrat Nurmuhammedowyň geçmişde neşe ulanandygyny görkezýän hiç hili subutnamanyň tapylmandygyny habar berdi we G.Nurmuhammedowyň öz syýasy garaýyşlary hem Türkmenistanyň hökümetini tankytlandygy üçin nyşana alnan bolmagynyň ähtimaldygyny aýdyp, uly aladalanma bildirdi.
“Türkmen inisiatiwasy” guramasy Geldimyrat Nurmuhammedowyň halkara jemgyýetçiliginiň basyşlary netijesinde boşadylan bolmagynyň ähtimaldygyny aýdýar. Ýewropa Bileleşigi, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy hem dürli ýurtlaryň ilçihanalary türkmen häkimiýetlerinden Geldymyrat Nurmuhammedowy derhal azatlyga goýbermegi talap edipdi diýip, Türkmenistanda adam hukuklaryny goraýan “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň maglumatynda bellenýär.
Geldimyrat Nurmuhammedow 1992-1995-nji ýyllarda Türkmenistanyň medeniýet we turizm ministri wezipesinde işläpdi.
Geldimyrat Nurmuhammedowyň işi barada türkmen metbugatynda maglumat berilmedi.


text:
Ukrainanyň Baş prokuraturasy tussaglykdaky ozalky premýer-ministr Ýulia Timoşenkonyň türmäniň daşynda, adaty keselhanada bejeriş almagyna rugsat berdi.
Geçen aý Germaniýanyň we Kanadanyň lukmanlary Timoşenkony Harkowyň golaýynda ýerleşýän Kaçaniw zähmet koloniýasynda medisina barlagyndan geçirdiler we onuň gyssagly ýagdaýda ýörite bejergi almalydygyny aýtdylar.
Timoşenko wezipesinden hyýanatçylykly peýdalananlykda aýyplanyp, ýedi ýyl azatlykdan mahrum edilipdi.
Özüni syýasy yzarlanmalaryň pidasy hasaplaýan Timoşenko türmedäki lukmanlaryň özüne zerur medisina kömegini bermändiklerini aýdýar.
Mart aýynda Adam hukuklary boýunça Ýewropa sudy Timoşenkonyň “zerur bolan medisina bejergisini degişli klinikada almagy” üçin Ukrainanyň hökümetine çagyryş edipdi.


text:
Dürli reýtinglere laýyklykda soňky ýyllarda iň islegli, abraýly, gymmat we “oňat” ýokary okuw jaýy Bostondaky Garward uniwersitetidir. Beýik Britaniýanyň “Times Higher Education” hepdeligi ýokary bilim bilen baglanyşykly esasy neşir hasaplanýar. Şonuň ýaly-da bu neşir “oňatlaryň” sanawyny-da düzýär. 2004-nji ýylda, haçan-da uniwersitetlere reýtingler berlip başlananda bu neşir Garwardy hormat münberinden düşürdi.
Britan bilermenleriň şeýle bahasy birnäçe görkezijilere esaslanýar. Şolaryň hataryna sapak berlişiniň derejesi, seljeriş işleriniň ähmiýetliligi we ölçegleri, ylmy neşirlere salgylanyşyň möçberleri we wajyplylygy hem girýär. Şu ýyl reýting hasaby ýöredilende 17,5 müň sany alym bilen pikir soralyşygy geçirildi we 50 million sany salgylanmalar derňeldi. Şonda Kaliforniýanyň tehnologiýa instituty birinji orna düşdi. Hünärmenleriň pikirine görä, munuň şeýle bolmagy kaliforniýalylaryň geçen ýyldaky bilen deňeşdireniňde seljeriş işleri üçin has köp serişdeler alandyklary sebäplidir.
Käbir synçylaryň pikirine görä, diňe bir şu ýokary okuw jaýlarynyň reýtingleri däl, eýsem, aslynda beýleki hemme ýokary okuw jaýlarynyň reýtingleri-de ýokarlandyrylandyr. Okuw üçin tölegler-de şunuň ýalydyr. Massaçusets tehnologiýa institutynyň (MIT) işgäri Maýk Skreýj öz blogunda: “Ýokary bilimiň size iş gözleginde nepiniň degmegi mümkin, ýöne size diplomyňyz üçin däl-de, iş başaryş ukybyňyz we döredijilik “damaryňyz” üçin baha keserler” diýip ýazýar. Bill Geýts bilen Stiw Jobs ýaly meşhur oýlap tapyjylaryň we biznesmenleriň hiç hili uniwersitetleri gutarmandyklaryny-da Skreýj ýatlaýar.
Ýokary okuw jaýlarynyň ýokarlandyrylan bahasyndan Amerikanyň “Washington Monthly” žurnaly-da nägile. Onuň redaktory Pol Glastris “Adaty reýtingleriň çagalara we olaryň ene-atalaryna haýsy uniwersiteti ýa-da kolleji saýlamak we onuň näderejede kuwwatly sosial galkynyşy üpjün etmek meselesini çözmekde peýdasy degýär” diýip hasaplaýar. Eger-de ene-atalar çagalaryna bilim bermek üçin bir ýylda 30-50 müň dollar harçlaýan bolsalar, onda olara, köp halatda bolşy ýaly, reklama zerur däl-de, olaryň perzentleriniň okuwy tamamlanlaryndan soň näçe gazanç etjekdikleri baradaky doly maglumat gerek. “Gynansak-da, Amerikanyň iň oňat hasaplanýan uniwersitetleri abraýly žurnalyň pikirine hiç bir babatda baş galdyrmaýarlar” diýip, Pol Glastris aýdýar: —Bu okuw jaýlarynyň reýtingleri şeýle bir ýokary galdy, indi olar üçin keseden berilýän bahalar hiç zada öwrüldi.
Dünýäniň iň oňat 200 uniwersitetleriniň arasynda Amerikanyň 75, Beýik Britaniýanyň 32 sany ýokary okuw jaýy bar. Şonuň ýaly-da, oňat ýokary okuw jaýlarynyň sanawynda Gollandiýanyň, Germaniýanyň we Kanadanyň uniwersitetleri-de kän.
Wladimir Morozow Azatlyk Radiosynyň Rus gullugynyň žurnalisti.


text:
Ukrainanyň Nikolaýew şäherinde zorlanyp, soňundan hem ölen bir ýetginjek gyzyň işi boýunça sud işi dowam edýär.
Sişenbe güni sud başlanda sudýa Olýona Seliwanowa diňlenşigiň açyk geçjekdigini mälim etdi. Mundan öň sud diňlenşiginiň ýapyk gapylaryň aňyrsynda boljakdygy aýdylypdy.
18 ýaşly Oksana Makar keselhana düşenden üç hepde geçen soň ýogalypy. Mundan öň, mart aýynda ony zorlaýarlar, bogýarlar, soňundan hem ýakýarlar.
Bu waka ukrain jemgyýetçiliginde nägilelik döretdi. Ilki başda bu iş boýunça aýyplanyp tussag edilenleriň ikisiniň ene-atasy hökümetde işländikleri üçin, şol iki adam polisiýadan azatlyga goýberlipdi. Bu hem öz gezeginde ilatyň arasynda protestleriň döremegine sebäp boldy.
Gyzy zorlamakda gümän edilýän üç adam tussag edilip, olara degişli aýyplamalar bildirildi. Olaryň birine adam öldürmek synanyşygy boýunça hem günä ýöňkelýär.


text:
Ukrainada ýüzlerçe oppozision aktiwistler we protestçiler ýurduň öňki premýer-ministri Ýuliýa Timoşenkonyň tussag edilmeginiň iki ýyllygyna gabatlap Kiýew şäher sudunyň öňünde ýygnanyşdylar.
Timoşenkonyň “Batkiwşçina”, ýagny “Ata-watan” partiýasynyň aktiwistleri ellerinde plakatlary göterip, “Ýuliýa üçin azatlyk!” we “Demokratiýanyň tussag edilenine iki ýyl boldy” diýip, şygarlary gegyrdylar.
Şeýle-de, olar Strasburgdaky Ýewropa suduna Timoşenkonyň sud diňlenşiginiň çaltlandyrylmagyna çagyryş etmek maksady bilen ýazylan arzanyň aşagyna gol ýygnadylar.
Timoşenko 2011-nji ýylyň 5-nji awgustynda tussag edilip, şol ýylyň oktýabr aýynda ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Oňa 2009-njy ýylda Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky gaz ylalaşygy bilen ilteşikli jenaýatlarda aýyplama bildirilip, ýyl kesilipdi.
Ýuliýa Timoşenko bu aýyplamalary ret edýär.


text:
"Agata Kristiniň (Agatha Christie) agtygy Matew Riçard hem Stambulda geçiriljek şol halkara festiwala gatnaşar".
"Gündogar ekspresinde jenaýat" eseriniň ýazylan myhmanhanasynda
Dünýä belli detektiwçi ýazyjy Agata Kristiniň 125 ýyllyk ýubileýi mynasybetli dürli ýurtlarda "Gara hepde festiwaly" geçirilýär.
Şeýle festiwallaryň biri hem Stambulda 22-nji oktýabrdan 24-nji oktýabra çenli geçiriler.
Bu mynasybetli dünýäniň iň tanymal detektiw ýazyjylary (Britaniýadan Aleksandr Makkal Smit, ABŞ-ndan Lesli S. Klinger, Italiýadan Roberto Kostantini, Şwesiýadan Arn Dahl, Kolumbiýadan Mario Mendoza Zambrano) Stambulda ýygnanmakçy.
Agzalan detektiwçi ýazyjylar 24-nji oktýabrda Stambulyň dört sany kitap dükanynda okyjylar üçin kitaplara gol çekerler.
Agata Kristiniň agtygy Matew Riçard hem Stambulda geçiriljek şol täsin festiwala gelmekçi.
"Zenan detektiw ýazyjylar", "Jenaýatkäri tutmak", Agata Kristiniň "Jenaýat we jeza" eseri, "Detektiw yörgünli ugur ýaly", "Detektiw şäher hekaýaty ýaly", "Detektiwler baş gahrymanlar ýaly" atlar bilen dürli temalardan pikir alşyklar geçiriljek.
Festiwal "Pera Palace Jumeirah" atly myhmanhanada geçiriljek. Çünki, ol myhmanhana Agata Kristiniň Stambul saparlarynda düşlän ýeridir. Myhmanhanada Agata Kristiniň kitaplarynyň ilkinji nusgalarynyň sergisi gurnalar.
Agata Kristi 1926-njy we 1932-nji ýyllar aralygynda "Pera Palace Jumeirah" atly myhmanhana ýygy-ýygydan gelipdir. Ol meşhur eserleriniň biri bolan "Gündogar ekspresinde jenaýat" atly kitabyny bu myhmanhananyň 411-nji nomerli otagynda ýazypdyr. Häzir ol otag "Agata Kristiniň otagy" diýen ady göterýär.
Festiwalyň ähli çäreleri we üýşmeleňleri jemgyýetçilik üçin mugt bolar.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri ýadro gepleşikleriniň soňky hepdesinde eýran topary bilen geçirilen duşuşyklaryň ählisinde Eýranda tussaglykda saklanýan amerikan raýatlary baradaky meseläniň gozgalandygyny aýdýar.
"Biz Eýranyň dogry karara gelmegine we ol raýatlary Birleşen Ştatlara gaýtaryp bermegine örän we örän umyt baglaýarys» diýip, Kerri 17-nji iýulda MSNBC bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Kerri bu meseläni Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawed Zarif bilen bolan soňky duşuşygynda, 14-nji iýulda ýadro ylalaşygy baradaky habar yglan edilmezinden öň hem gozgandygyny aýtdy.
Eýranda üç amerikan, «Washington Post» gazetiniň habarçysy Jason Rezaian, hristian pastory Saeed Abedini, ABŞ-nyň ozalky harby-deňizçisi Amir Hekmati tussaglykda saklanylýar.


text:
Fransiýanyň “Serhetsiz lukmanlar” (MSF) guramasy gozgalaňçylaryň elindäki Aleppo şäherinde gije keselhana edilen howa hüjümi zerarly azyndan 14 näsagyň wepat bolandygyny 28-nji aprelde habar berdi.
MSF 27-nji aprelde göni howa zarbasyndan ýumrulan Al-Qudos keselhanasyna ýardam hödürledi.
Britaniýada ýerleşýän Siriýada adam hukuklaryna gözegçilik edýän gurama keselhanada azyndan 20 adamyň, şol sanda çagalaryň we çaga lukmanynyň wepat bolandygyny aýtdy.
Aleppoda Orsýet tarapyndan goldanýan Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň güýçleriniň we gozgalaňçylaryň arasyndaky söweşlerde wepat bolanlaryň sany 22-nji aprelden bäri 133 adama ýetdi.


text:
BMG-niň Azyk önümleri we oba hojalygy edarasy dünýäde gallanyň häzirki ýagdaýyna alada bildirip, 24-nji sentýabra Rimde ýöreti maslahat geçirmegi göz öňünde tutýar.
Bu edaranyň wekiliniň aýtmagyna görä, dünýäniň birnäçe ýurdy soňky aýlarda gallanyň hem-de galla önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagyndan alada edýärler.
Käbir bilermenleriň aýtmagyna görä, 2008-nji ýyldaky ýagdaýyň ýene gaýtalanmagy mümkin. Şonda azyk önümleriniň bahasy birden ýokary göterilip, birnäçe döwletde bidüzgünçiligiň döremegine sebäp bolupdy.
Mozambikde däne önümleriniň gymmatlamagy bilen baglanyşykly tolgunyşyk eýýäm ýüze çykdy. Ol tolgunyşyk basylyp ýatyrylanda birnäçe adam öldi.
BMG-niň Azyk önümleri we oba hojalygy edarsynyň ýörite maslahat çagyrmak karary Orsýetiň premýer-ministri W.Putiniň gallanyň eksportynyň 2011-nji ýylyň 2-nji ýarymyna çenli gadagan edilýändigi barada eden çykyşynyň yz ýanyna gabat geldi.


text:
Gyrgyzystanyň dört polisiýa ofiseri aýal zorlamak aýyplamasynyň esasynda daşary ýurtlylary gorkuzyp, pul talap etmek we beýleki jenaýatlar bilen baglylykda Bişkekde tussag edildi.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň 13-nji maýda aýtmagyna görä, polisiýa ofiserleri daşary ýurtlylardan pul almak boýunça amala aşyran bu hilesi üçin 20 ýaşly bir zenany özüne ýaran edip ulanypdyrlar.
Derňewçiler bu zenanyň daşary ýurtlylar bilen Bişkegiň restoranlarynda duşuşyk gurnapdyr we soňra olary zorlamakda aýyplapdyr.
Polisiýa ofiserleri zorlamak işini ýatyrmak üçin bir daşary ýurt raýatyndan dan 900 amerikan dollaryny alan wagtynda tutuldylar. Polisiýa wekilleri gorkuzyp pul almakda, wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda we parahorlukda aýyplanýarlar.
Jenaýata gatnaşan zenan sorag edildi emma entek tussag astyna alynmady. Bu işe baş goşan adamlaryň atlary köpçülige mälim edilmedi.


text:
Düýn Päkistanyň sudy ýurduň ozalky premýer-ministri Benazir Bhuttonyň öldürilmegi bilen bagly wakada aýyplanýan polisiýanyň öňki iki ofiseriniň tussag edilmelidigi barada karar çykardy.
Jenaýatyň bolan ýeri - Rawalpindi şäheriniň polisiýa edarasynyň başlygy bolup işlän Saud Azize we onuň komekçisine bu iş derňelende geleňsizlige we ýalnyşlyklara ýol berenlikde günä bildirilýär.
Şu ýylyň aprel aýynda BMG-niň ýörite komissiýasy Benazir Bhuttonyň sapary wagtynda zerur howpsuzlyk çäreleri wagtynda görlen bolsa, bu jenaýatçylygyň öňüni alyp bolardy diýen netijä gelipdi.
Benazir Bhutto 2007-nji ýylyň dekabrynda saýlawlaryň öň ýanyndaky mitingde öldürilipdi. Bu waka onuň köp ýyllyk emigrasiýadan Päkistana dolanyp gelenden birnäçe hepde soň bolupdy.


text:
Ýewropa Bileleşigi Özbegistana garşy sanksiýalary ýatyrýar. Düýn ÝB-e agza 27 döwletiň ählisi Özbegistana ýarag satmak boýunça embargony herekete getirmezlik barada ylalaşypdyr.
Bu gadaganlyk- köp sanly adam pidalaryna alyp gelen Andijanda bolan köpçülikleýin aksiýalar basylyp ýatyrylandan soň, 2005-nji ýylda Özbegistana garşy Ýewrosoýuzyň girizen iň soňky sanksiýasydyr.
Agzalan ýyllar içinde adam hukuklarynyň ýagdaýynyň Özbegistanda gowulanmandygyny adam hukuklaryny goraýjalar aýdyp gelýärler.
Özbegistan Ýewropa ýurtlary üçin bolmagy mümkin möhüm gaz hyzmatdaşydyr.


text:
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň 27-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde milli howpsuzlyk ministri Çarymyrat Amanowa käýinç berildi. TDH ministre “wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri” üçin berk käýinç hem duýduryş berlendigini ýazýar, ýöne onuň goýberen kemçilikleriniň anyk nämeden ybaratdygyny aýtmaýar.
Türkmenistanda ministrlere ýa häkimlere berk käýinç, gapdaly bilen duýduryş berilmegi, ýa-da olaryň işden aýrylmagy, soňy bilen içerki sürgüne ýa türmä ugradylmagy uly bir tazelik däl. Dogrusy, soňky iki onýyllykda bu zatlara adaty, bolaýmaly zat ýaly garalýar. Ýöne şonda-da ministr, häkim, başlyk boljaklaryň nobatynyň yzy görünmeýär.
Ministrleriň ýa häkimleriň, beýleki başlyklaryň iş başarmazlykda ýa işinde kemçilik goýbermekde aýyplanmagy, prezidentiň olary il gözüne (telewizorda) masgara etmegi S.Nyýazow döwründe başlandy. Adamlar, ýadaw hem bolsalar, telewizorda “işden kowuşlyk” bolýan günleri muňa ýatman garaşýardylar.
G.Berdimuhamedow başda bu populizmden el çekjek ýaly göründi. Düşünýän adamlar, korrupsiýa çümen hasaplanýan ministrleri we häkimleri näçe ýigrenýän hem bolsalar, telewizorda işden kowmak oýnunyň galmagyna, Berdimuhamedowyň Nyýazowyň ýeňil, ýöne ýykgynçylykly populizm hokgalaryny dowam etdirmýänligine begendiler. Emma bu begenç uzaga çekmedi.
Berdimuhamedow basym öz işe bellän çinowniklerini, edil Nyýazow ýaly telewizorda masgaralap durmasa-da, çalt-çaltdan çalşyrmaga, olara berk käýinç, duýduryş bermege başlady. Onuň häkimiýet başyna geçeli bäri az wagtda çalşyran resmileriniň, beren käýinçleriniň sany öz saýlap işe bellän adamlaryndan kanagatlanmaýadygyny görkezýär.
Gowşak kadrlar galdy
Bu, bir tarapdan, Berdimuhamedowyň işe bellän adamlarynyň iş başarmazlygy, ýeterlik bilim-täliminiň ýoklugy bilen-de bagly bolup biler. Golaýda ol resmileriň komputer ulanmagy öwremegini ýörite talap etdi.
Bu ýerde Türkmenistanda soňky iki on ýyllykda bolan yzygider kadr çalşygyny, sowet döwründe ýetişen kadrlaryň 200-den gowragynyň Nyýazowyň syýasatynyň pidasy bolandygyny hasaba alman bolmaz. Nyýazow diňe özüne şahsy wepaly, başgaça pikirlenip bilmejek kadrlary töwereine üýşüsrdi. Netijede, köp adam ministr ýa häkim bolup aýryldy, başaran ýurtdan gitdi, Berdimuhamedowa has gowşak kadrlar galdy.
Ikinji tarapdan, ýurtda sowet döwründe bar bolan bilim sistemasy hem tasdan ýykylyp-ýumruldy. Bu ýagdaý adamlaryň öz çagalaryny Türkmenistanda açylan türkmen-türk mekdeplerine bermäge ýykgyn etmegine, daşary ýurtlarda okatmaga çalyşmagyna getirdi. Türkmen-türk mekdeplerinde okan çagalar, daşary ýurtlarda okamaga mümkinçilik alan ýaşlar komputeri, iňlis dilini gowy bilensoňlar daşarky dünýä golaý pikirlenýäler we dünýäde bolup geçýän zatlardan gowy baş çykarýalar.
Emma, Nyýazow döwründe bolşy ýaly, Berdimuhamedow hem daşary ýurtda okan ýaşlara ynanmaýan ýaly görünýär, has anygy, olaryň özleri bilen ýurda demokratiýa, azatlyk ideýalaryny getirmeginden çekinýän ýaly hereket edýär. Şu hem onuň daşary ýurtlarda okan ýaşlardan çeke durmagynyň, seresap boljak bolmagynyň bir sebäbi bolsa gerek. Golaýda türkmen mekdepleriniň käbirinde anti-amerikan filmiň görkezilmegi hem şu ýagdaý bilen bagly bolup görünýär.
Mundan başga, daşary ýurda giden ýaşlar hem özlerine Türkmenistanda, kanunlaryň dürs işlemeýän ýerinde iş tapmagyň we işlemegiň kyn boljagyna düşünýärler. Türkmen ýaşlarynyň ýurtdan okuwa gidenlerinde yza gelmezlik üçin gidýänleri-de az däl, sebäbi ene -atalary olara şeýle maslahat berýärler. Bu soňky ýyllarda bilimli adamlaryň düşen gününden çykarylýan praktiki netije bolsa gerek.
Medalyň çöwre tarapy
Prezident Berdimuhamedow geçen ýylyň oktýabrynda, beýleki güýç resmileriniň arasynda, milli howpsuzlyk ministri Ç.Amanowa hem medal berdi. Amanow ministrlige 2007-nji ýylyň oktýabrynda bellenipdi. Indi bolsa, eger kemçiliklerini düzetmese, Amanowyň işden aýryljagy aýdylýar.
Bu ýerde mesele diňe işden aýrylmak bilen hem gutarman biler. Nyýazow öz işe bellän howpsuzlyk ministrlerini soňra adatça türmä basýardy.
Geçen ýylyň sentýabrynda, milli howpsuzlyk ministrliginiň döredilmeginiň 19 ýyllygy bilen gutlap, prezident Berdimuhamedow ýurduň howpsuzlyk işgärlerini demokratiki, hukuk, dünýewi döwlet bolan Türkmenistana töhmet atyp, asuda durmuşy bozmaga, ykdysadyýete zyýan ýetirmäge çalyşan töhmetçilere garşy barlyşgyşyksyz göreşe çagyrdy.
Nyýazow hem “töhmetçilere, gybatçylara” garşy göreşe çagyrýardy. Ol öz režimini tankytlaýan ähli adamy “töhmetçi”, “gybatçy” atlandyrýardy we howpsuzlyk işgärleriniň olara garşy berk göreşmegini talap ederdi. Bir gezek bolsa, ministler hem prezident hakynda “gybat etdiňiz” diýip, ýokary derejeli howpsuzlyk işgärleriniň ikisini, Begmyrat Otuzow bilen Haýyt Kakaýewi türmä basdyrdy. Otuzow häzirem türmede, Kakaýew bolsa ol ýerden öli çykdy.
Berdimuhamedow howpsuzlyk işgärlerini “töhmetçilere” garşy göreşe çagyrandan soň, Wenadaky Türkmen inisitiwasy toparynyň web-saytyna haker hüjümi edildi, F.Tuhbatullini fiziki taýdan ýoklamak planynyň çekilýänligi barada habarlar ýaýrady. Emma resmi Aşgabat bu barada hiç bir reaksiýa bildirmedi.
Belki-de, Berdimuhamedowyň Ç.Amanowyň işinden nägile bolmagy Tuhbatulline görülmekçi bolnan çäräniň öňünden bilinmegi bilen baglydyr.
Ýurduň düşen ýagdaýy
Türkmenistan Ylymlar Akademiýasynyň akademigi Rejep Baýramowyň geçen ýyl Orsýetde çap edilen “Türküstan – ösüş ýoly” atly kitabynda Türkmenistanda ilatyň 80 prosent çemesiniň işsizdigi, türmeleriň adamdan doludygy, daşary ýurtlularyň işleýän ýerli adamlardan 5-10 esse köp aýlyk alýandygy aýdylýar.
Bäherdende ýaşaýan graždan aktiwisti Sazak Durdymyrat howpsuzlyk işgärleriniň tas hemme zada gatyşýandygyny, biznes etseňem, hatda okuwa ýa işe girjek bolsaňam howpsuzlyk gullugyndan arka gerekdigini, bu ýagdaýyň halkyň nägileligini barha artdyrýandygyny aýdýar.
Golaýda G. Berdimuhamedow Balkan welaýatyna “duýdansyz” sapar etdi. Garaşsyz žurnalist D. Ýazgulyýewiň aýtmagyna görä, şonda prezidentiň uçar meýdanyna tarap barýan ýolunyň ugry 2-3 km daş-töweregi bilen baglanyp, Aşgabat şäheriniň esli böleginiň transport hereketi doly diýen ýaly togtadydy. Ol bu hili ýagdaýyň soňky iki ýylda barha köp gaýtalanýandygyny, ilatyň ýol ýapmalardan, mejbury gatnaşmaly medeni ýa syýasy çärelerden, ýalan dabara-şowhundan halys ýadandygyny aýdýar.
Aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaewiň pikirine görä, howpsuzlyk işgärleri prezidentiň daşynyň goragyny berkidip, ony halkdan we hakykatdan üzňeleşdirýärler. “Käbir duşuşyklarda prezident arzyny aýdan raýatyň meselesiniň çözülmegini aňsatlaşdyrýar, emma bu barada metbugatda habar berilmeýär” diýip, Bugaýew aýdýar.
Adyny aýtmazlygy soran 60 ýaşly aşgabatly žurnalist bolsa, Milli howpsuzlyk ministri Ç.Amanowa berlen käýinji Tunisde hem Müsürde bolýan wakalar bilen düşündirdi. “Ozalam biri guýa suwa ibermezinden öň, “küýzäni döwäýme” diýip, gyzyny urýarmyşyn. “O näme üçin beýdip bigünä çagany gynaýaň, küýzäni döwen bolsa başga gep?” diýip, goňşusy ara düşüpdir. “Wah, küýze döwülensoň uranymyň peýdasdy boljak däl, şoň üçin gyzymy öňünden urýan” diýip, garyp ene ýagdaýyny aýdypdyr. Şoňky ýaly, Berdimuhamedow hem soň giç bolar öýdýän bolsa bildiňmi?” diýip, howpsuzlyk alaladalary sebäpli adyny aýtmazlygy soran žurnalist aýdýar.
“Türkmen habar serişdeleri Tunis, Müsür wakalary barada habar bermeýär, emma halk bu habarlary sputnik antennalar arkaly alýar we adamlar toýda-ýasda diňe şonuň gürrüňini edýärler” diýip, ýerli jurnalist D. Ýazgulyýew aýdýar.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisinde milli howpsuzlyk ministri Ç.Amanowa berlen käýinç, bir tarapdan, “türkmen jemgyýetiniň parahat durmuşynyň binýatlaryny mundan beýläk-de berkitmek” bahanasy bilen tutuş halky gabawda, gorky astynda saklaýan howpsuzlyk resmisine öz hojaýyny tarapyndan çalnan nobatdaky şarpyk bolup görünse, ikinji tarapdan türkmen syýasatynda çüýrükligiň dowam edýänliginiň tassyknamasy bolup görünýär.


text:
Şenbe güni agşamlyk Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda halkara “Ýewrowideniýe” aýdym-saz festiwalynyň final bäsleşigi geçirilýär.
Festiwalyň final tapgyrynda dünýäniň 26 ýurdundan aýdym-saz topary özara bäsleşýär. Bu bäsleşige tutuş dünýä boýunça 100 million töweregi tomaşaçy telewideniýe arkaly tomaşa eder diýlip garaşylýar.
Bäsleşigiň ýeňijileri, adat bolşy ýaly, dürli ýurtlardaky tomaşaçylaryň SMS arkaly berjek seslerine görä kesgitleniler.
Azerbaýjanyň awtoritar hökümeti bu “Ýewrowideniýe” festiwalyny nebite baý bu ýurdy dünýä jemgyýetçiligine häzirkzaman medeniýetli we gülläp ösýän bir ýurt hökmünde görkezmek üçin ulanmaklygy maksat edinipdi.
Hut şeýle maksat bilenem, ýurduň hökümeti bu halkara aýdym-saz festiwalynyň öňýany paýtagt Bakuwy abadanlaşdyrmak çärelerine millionlarça dollar serişde sarp etdi.
Oppozisiýa nägile
Şol bir wagtyň özünde-de, häzirki final bäsleşigiň öňýany, anna güni Azerbaýjanyň polisiýasy Bakuda gurnalan protest demonstrasiýasynda protestçileriň onlarçasyny tussag etdi.
Azerbaýjanyň oppozision Halk Fronty partiýasynyň lideri Ali Kerimli ýurduň häkimiýetleriniň raýatlaryň hukuklaryny gowulandyrmak ugrunda hiç hili alada etmeýändiklerini aýdyp, bu ýagdaýy tankyt etdi.
Ol: “Azerbaýjanyň häkimiýetleri häzirki mümkinçiligi Azerbaýjanda reformalaryň geçirilýändigini dünýä görkezmek üçin hem ulanyp bilerdiler. Emma, gynansak-da, bu beýle bolmady” diýdi.
Ynsan hukuklaryny goraýjy guramalar öz hasabatlarynda Azerbaýjany postsowet ýurtlarynyň hatarynda ynsan hukuklary boýunça iň bir ýaramaz görkezijileri görkezýän ýurtlaryň hatarynda goýup gelýärler.


text:
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Owganystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny, polipropileni, nebit koksyny satyn aldylar. Beýik Britaniýanyň işewür toparlarynyň wekilleri “B” kysymly karbamidi (“Türkmenhimiýa” DK) satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt walýutasyna azyklyk däne, nah ýüplügi, pagta süýümi satyldy. Olary Russiýadan, Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Singapurdan, Owganystandan, Gyrgyzystandan gelen telekeçiler satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 66 million 808 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýadan, BAE-den, Şweýsariýadan, Türkiýeden, Hindistandan, Pakistandan, Slowakiýadan we beýleki ýurtlardan gelen işewürler jemi bahasy 17 million 347 müň manatdan gowrak bolan arassalanan pagta ýagyny, nah ýüplügi, saruny satyn aldylar.
“Türkmenistan: hepdäniň wakalary”, TDH.


text:
Ýakynda eýranly meşhur ýurist Mohammad Mostafaýynyň aýaly we aýalynyň dogany tussag edildi. Bu wakany hukuk goraýjy aktiwistler Eýranyň häkimiýetleriniň “zamun alyjylyk syýasaty” diýip atlandyrdylar.
Mostafaýynyň kärdeşleri onuň häkimiýetler tarapyndan yzarlanmagynyň aňyrsynda adamsyna biwepalykda aýyplanan Sakineh Mohammadi Aştianiniň aklawçysy bolandygynyň ýatandygyny aýdýarlar.
Daşlanyp öldürilmeli edilen zenan - Aştianiniň aklawçysy bolan Mohammad Mostafaýynyň özi häzirki wagtda ýurduň daşyna gaçyp, Türkiýä bardy. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyndan Golnaz Esfandiary telefon arkaly Mohammad Mostafaýy bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Eýrany terk etmäge sizi näme mejbur etdi we nädip Türkiýä aşdyňyz?
Mohammad Mostafaýy: Meni 24-nji iýulda Baş prokuraturanyň Ewin türmesindäki edarasynda sorag etdiler. Men ol ýere ir sagat 9-da bardym we öz işim barada üç sagat çemesi sorag edildim. Ahyry soragçy maňa: “Sen azat, gidiber” diýdi.
Men Ewin türmesini terk edip, daşary çykdym, soňra-da başga biriniň telefonyndan aýalyma jaň etdim. Men oňa problemam çözüldi we men çykdym diýdim. Mundan soňra birnäçe işim bardy. Şeýdibem, öýlän sagat bäşde öz edarama gitdim. Ol ýerde maňa özümi tussag etmäge eýýäm birnäçe ädamynyň gelendigini aýtdylar. Men aýalym bilen gepleşdim we ol maňa prokuraturadan kimdir biriniň jaň edendigini habar berdi. Şol kişi meniň prokuratura gitmelidigimi we eger barmasam, tussag ediljekdigimi aýdypdyr.
Men edaramda garaşdym. Emma, gelen bolmady. Soňra maňa gaýyn atam aýalymy we onuň erkek dogany Farhad Halimini tussag edendiklerini aýtdy. Şondan birnäçe gün soňra, resmiler aýalymy hem onuň doganyny zamun alandyklaryny we men özümi tabşyrýançam, olary goýbermejekdiklerini aýtdylar.
Men Eýrandan çykmagy karar etdim we maňa päsgelçiligiň boljakdygyny bilýärdim. Men serhetden Türkiýä geçdim we Wan şäherine aşdym. Ol ýerde men adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler bilen habarlaşdym we olar men barada Içeri işler ministrligine maglumat berdiler. Soňra men Stambula gitdim we polisiýa merkezine bardym. Şondan bäri Stambulda we Türkiýäniň hökümetiniň başga ýurda gitmegime rugsat bermegine garaşýaryn.
Azatlyk Radiosy: Siziň Eýrany terk etmek kararyňyzyň juda kyn bolan bolmagy mümkin. Çünki, aýalyňyz türmede otyr we gyzyňyz Tährandaky hossarlaryňyzda galýar dälmi?
Mohammad Mostafaýy: Men, dogrymy aýtsam, Eýranyň adalat sistemasyndakylaryň adamkärçilik barada nämedir bir zat bilýändigine ynanmaýaryn. Men biziň adalat sistemamyzda şeýle derejede bikanunçylyga ýol berilýändir diýip, pikir etmeýärdim.
Men hiç bir bikanun iş etmedik aýalymy iki hepdeläp ýapyk ýagdaýda tussaglykda saklarlar diýip oýlanmaýardym. Meniň aýalym bolandygy üçin ony tussag etdiler.
Men biziň adalat sistemamyz häzirki ýagdaýyndan üýtgeýänçä, gol gowşuryp oturmaryn. Men haýsy-da bolsa bir suddan gorkamok. Çünki, men nädogry iş edemok. Men diňe başgalara kömek edýärin.
Azatlyk Radiosy: Eýsem, resmiler siziň maşgalaňyza ýa-da özüňize näme üçin sizi tussag etmek isleýändiklerini aýtdylarmy? Sorag edenlerinde size haýsy-da bolsa bir aýyplama ýöňkedilermi?
Mohammad Mostafaýy: Sorag eden sülçi maňa işim barada sowallar berdi. Ol: “Sen näme üçin ýaş jenaýatçylara kömek edýärsiň? Sen näme üçin garaşsyz aklawçy bolyp işleýärsiň? Näme üçin olaryň janyny halas etmek üçin bank hasabyny açdyň?” diýen ýaly soraglary berdi. Emma, maňa haýsy-da bolsa bir günä ýöňkemedi. Men özümi tussag etmek barada näme üçin görkezme berendiklerini hakykatdanam bilmeýärin.
Azatlyk Radiosy: Biziň bilen gürrüňdeş bolan kärdeşleriňiziň pikiriçe, adalat sistemanyň işgärleri size Aştiýaniniň aklawçysy bolandyňyz üçin basyş edýärler. Eýsem, siziň özüňiz maşgalaňyzyň garşysyna edilen zatlar şol sebäpli diýip pikir edýärmisiňiz?
Mohammad Mostafaýy: Men Sakine Muhammediniň aklawçysy we ony goramaga hukugym bar. Aklawçy öz müşderisiniň adalatsyz jezalandyrylmagynyň öňüni almak üçin elde baryny etmeli. Sakine Muhammediniň janyny halas etmek meniň borjumdy. Çünki adalat sistemasynyň işgärleri ony daşlanmakdan gutarmak üçin kömek etmedi.
Men onuň ýürek nalasyny bütin dünýäniň eşitmegi üçin kömek etdim. Netijede adalat sistemasynyň işgärleri bütin dünýäniň basyşyna duçar boldular we ol aýalyň daşlanyp öldürilmekden halas bolmagyna mümkinçilik döredi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat-wekili Dmitriý Peskow ABŞ-nyň prezidentlik saýlawlarynyň öňýanynda ýurduň onlaýn saýlaw sistemasyna bikanun el urulmagyna Orsýetiň gatnaşygynyň bolmagynyň mümkindigi barada amerikan mediasynda çap bolan maglumatlary ret etdi.
Peskow 30-njy awgustda eden çykyşynda şeýle maglumatlar “tutuşlygyna esassyz” we “delilsiz” diýdi.
ABŞ-nyň mediasynyň maglumatlarynda ýurduň Federal derňew býurosynyň (FBI) ABŞ-nyň onlaýn saýlaw sistemasyna bikanun el urulandygyny anyklap, ähli ştatlara howpsuzlygy pugtalandyrmak barada duýduryş berendigini habar etdi.


text:
Penşenbe güni Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy baýraga mynasyp bolan azerbeýjanly žurnalist Idrak Abbasowa hüjüm edilmegini ýazgardy.
Birnäçe žurnaliste we Idrak Abbasowa Azerbeýjanyň döwlet eýeçiligindäki “SOCAR” energiýa kompaniýasynyň howpsuzlyk işgärleri hüjüm edeninden soň, Idrak Abbasow çarşenbe güni keselhana ýerleşdirildi.
“SOCAR” kompaniýasynyň işgärleri Bakuwyň etegindäki Sulutepe obasynyň jaýlaryny ýykýan wagtlary ýerli ýaşaýjylar bilen dörän dawa wagtynda bu wakalary surata düşüren žurnalistlere hüjüm etdiler.
Žurnalist Idrak Abbasow “Zerkalo” gazetinde işleýär we Azerbeýjanda Habarçylaryň azatlygy we howpsuzlygy institutynyň düýbüni tutujylardan biri bolup durýar. Ol geçen ýyl “Senzuranyň görkezijisi” atly media hukuklaryny goraýan topar tarapyndan ýörite baýraga mynasyp bolupdy.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
AZIÝA OÝUNLARY BARADA
Aziýanyň Olimpiýa Geňeşi sebitde Aziýa oýunlaryny gurnaýjy bolup durýar. Şeýle-de ol Aziýanyň 45 döwletiniň olimpiýa komitetini özünde jemleýär.
Ilkibaşda bu oýunlary guraýan edara Aziýa oýunlary federasiýasy diýlip atlandyrylypdyr. Bu at 1982-nji ýyldan başlap üýtgedilýär we ol Aziýa Olimpiýa Geňeşi diýlip atlandyrylyp başlanýar. Munuň esasy sebäbi oýunlaryň düzgünnamasynyň olimpiýa oýunlaryna laýyk gelýändigi bilen baglanyşyklydy. Geňeşiň ştab-kwartirasy Kuweýt şäherinde ýerleşýär. Häzirki wagtda Geňeşiň prezidenti şeýh Ahmet Al Fahad Al-Ahmet Al-Sabah hasaplanýar.
Bu Geňeş sebitiň döwletleriniň 44-sinde iş alyp barýan Milli olimpiýa komitetlerini özüne birleşdirýär. 1994-nji ýylda ilkinji gezek Merkezi Aziýa döwletleriniň birnäçesi, ýagny Gazagystan, Gyrgyzystan, Özbegistan, Täjigistan we şol sanda Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan hem Aziýa oýunlaryna gatnaşmaga çagyrylýar. Şu ýerde halkara sport hereketiniň öňünde bitiren belent hyzmatlary üçin Hormatly Prezidentimize Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň ýokary sylagynyň – Hormat ordeniniň gowşurylandygyny belläp geçmek aýratyn ýakymly.
Biz şu gezek üsti ýapyk binalarda we söweş sungatlary boýunça geçirilýän Aziýa oýunlary hakynda söhbet açmagy makul bildik. Çünki Türkmenistanlylaryň uly ynam bilen garaşýan türgenlerimiziň gatnaşmak hyjuwynda türgenleşik geçip, ruhubelentlikde barýan Aziýa oýny, ýagny üsti ýapyk binalardaky we söweş sungatlary boýunça V Aziýa oýunlary gözel şäherimiz Aşgabatda geçiriler. Şonyň üçin bu Aziýa oýunlarynyň taryhyny öwrenmek her bir okyjymyz üçin gyzykly bolsa gerek.
Hawa, sportuň ýapyk binalardaky görnüşi boýynça Aziýa oýunlary her iki ýyldan geçirilýärdi. Ol öz gözbaşyny 2005-nji ýyldan alyp gaýdýar, ýagny şol ýyl Taýlandyň paýtagty Bangkok şäherinde ilkinji ýapyk binalardaky Aziýa oýunlary geçirildi. Ikinjisi Hytaýyň Makao diýen sebitinde 2007-nji ýylda geçirilen bolsa, 2009-njy ýyldaky Aziýa oýunlaryny Wýetnam döwletiniň paýtagty Hanoý şäheri kabul etdi. 2011-nji ýylda ýapyk binalardaky Aziýa oýunlary geçirilmedi we ol beýleki oýunlar bilen birikdirilip, ony her 4 ýyldan bir gezek geçirmeklik kararyna gelindi.
Şeýlelik-de taryha ”üsti ýapyk binalardaky we söweş sungatlary boýunça 4 Aziýa oýunlary” diýip giren, birleşdirilen oýunlar 2013-nji ýylda Günorta Koreýada geçirildi.
Türkmenistanlylary begendiren, olaryň kalbyny buýsanja beslän wakalaryň biri-de 2013-nji ýylyň iýul aýynda Aziýa oýunlarynyň baýdagy Berkarar döwletimiziň paýtagtyna getirilmegidir.
Bizi ”Aziýada-2017” uly sport baýramçylygyna eltýän her bir sport ýaryşynda, isle şäher derejesinde bolsun, isle döwlet derejesinde ýa-da halkara ýaryşlarynda we dünýä çempionatlarynda türkmenistanly türgenlerimiziň gazanýan üstünlikleri, olaryň Altyn, Kümüş, Bürünç medallary bizi buýsandyrýar, guwandyrýar, Aziýada 2017 ýaryşynda olaryň ýeňiş bilen çykyş etjekdiklerine ynam döredýär.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly Aziada-2017 açyk oýunlar bolar. Ýagny Aziýanyň 45 ýurdundan başga-da Awstriýanyň, Täze Zelandiýanyň şeýle hem adada ýerleşýän döwletleriň, umuman jemi 62 ýurduň gatnaşmagyna garaşylýar.
Häzirki wagtda 2017-nji ýylda paýtagtymyzda geçiriljek ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk işleri güýçli depginde alnyp barylýar. Bu babatda diňe Bitaraplyk we parahatçylyk ýylynda birnäçe işler durmuşa geçirildi.
V Aziýa oýunlarynyň Guramaçylyk komitetiniň, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň hem-de Okeaniýanyň Milli olimpiýa komitetiniň arasynda Aziada 2017-ä Okeaniýa ýurtlarynyň 17-siniň gatnaşmagy baradaky ähtnama gol çekmek dabarasy boldy. Aziýanyň Olimpiýa Komitetiniň, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň tehniki ölçeglerine laýyk gelýän sport binalary bolan olimpiýa şäherçesiniň gurluşygy güýçli depginde dowam etdirilýär.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Lukmanyň maslahaty
Söze uýup unutmagyň rahmany.
Kesse aklyň, ýagşy bilen ýamany.
Her bir söze joşup, daşma ganyňdan.
Magtymguly.
Adamyň gaharynyň gelmeginde, dogry terbiýelenişem, naharlanyşam, fiziki taýdan taýýarlygam, kär saýlap bilişi, material durmuş üpjünçiligem, arassaçylygam, maşgalada, jemgyýetde dostlaşýan adamlaram, kitap žurnallary okaýyşam, radio, telegepleşikleri synlaýyşam, ula, kiçä hormat goýşam, uly orun tutup biler.
Psihologlar gaharjaňlyga organizmiň goraýyş reaksiýasy diýip düşündirýärler. Eger-de bu reaksiýa az wagtlyk bolsa howply däl. Minutlar artyberse onda nerwilerimize, häsiýetimize, saglygymyza zeper ýetiriji howply duýduryş. Gahardan gaça durmaly. Gahar hemme güýjüňi alýar, gowşadýar. Gahar gowluga eltmeýär. Üstünlige barýan ýolda agsadýar, päsgelçilik döredýär. Gahar gan basyşyň ýokarlanmagyna, ýürek infarktynyň döremegine, beterlemegine getirip biler. “Gülki güneşdir, ol adam ýüzünden gyşy kowýar”- diýen pähim bar. Örän sabyrly bolmaly. ýylgyrmany öwreneliň. Gahardan ägä boluň!
1-nji nesihat: Gazaba münmäň! Ýagdaýa dogry düşünmäge çalşyň. Kelläňize gaharyň gowluk bilen gutarmajagyna, tersine beterleşip biljegine akyl ýetirýän pikirler geler. Öz-özüňizi halas edersiňiz. Gaharly sözler bilen sowaşmaň, bir zada güýmenip, içki gaharly güýjiňizi sarp ediň. Zähmet argynlygy- gahary ýuwudýar. Şony endik ediň. Gürlemän, içiňizden öz-özüňize “Rahatlan, sowaş, köşeş, hany endamyňy gowşat”- diýip, 4-5 gezek uludan demiňi alyp, göýbermelide eginleriňi gowşatmaly. Gaharyňyz gar ýaly eräp gider.
2-nji nesihat: Artykmaç talap döretmäň!
Töweregindäkileriň özüne üns bermegine garaşýan adam hemişe gaharjaň bolýar. Ol: “Töweregimdäkiler maňa düşünmeýärler” diýip hemişe kineli gürleýärler. Ol adam ýalňyşýar. Uly adamyny tankytlap, täzeden terbiýläp bolmaýar, muňa her kim düşünmelidir. Terbiýelenjek adamyny terbiýäniň bu usuly garşylyk görkezmäge getirýär. Her bir adam aýratyn şahsyýetdir. Ony uly ýaşda öz göwnüňe ýarar ýaly edip terbiýelemek aňsat düşmeýär. Wagt ýitirip, gahar edip ýörmän, her bir adamyň gowy tarapyny öwrenmäge, hormat goýmaga, ýagşylyk etmäge çalşyň. Şeýle edeniňizde wagt geçdigiçe töwerekdäkileriň gaharyňyzy getirmeýändigine, olaryň öz-özünden terbiýelenendigine göz ýetirersiňiz.
3-nji nesihat: Aladalaryňyzdan ünsüňizi sowmagy öwreniň!
Başyňyza düşen iş näçe agyr bolsada, agyr pikirden ünsüňizi sowmagy öwreniň. Töweregiňizdäki adamlary hiç-haçan özüňiziň keýpiňiziň ýoklugy bilen gynandyrmaga çalyşmaň. Ýagdaýyňyz kyn bolsa, töwerekdäkileriň özleri göwünlik bererler. Ýönekeýje zatlary hem uly meselä öwrüp ýüz-gözlerini üýtgedýän adamlar göwünlik berenden-ä geçen, tersine çaltyrak ara açmak bilen bolýarlar. Giň göwüne dünýäde giň.
4-nji nesihat: Käwagt yza çekilmek hem bolar.
Diýenimizi gögertjek bolup, käwagt kesir çagalara meňzeýäris. Kesir bolmakdan gorkuň! Garşyňdaky gürleýäniň aýdanlaryny sabyrlylyk bilen soňuna çenli diňlemäni öwrenmeli. Aýdýanlarynyň jany bar bolaýmasyn diýip pikirlenmek gerek. Gahardan akylly yza çekilmek işiň peýdasyna, töwerekdäkileriň bolsa size hormat goýmagynyň artmagynyň hatyrasyna çözüler. Deňagramly bolmagy öwreneliň. Ol asyllylyk adamy bezeýär.
5-nji nesihat: Hemme zadyň aňyrsyna çykmak hökman däl!
Käbir adamlar ömürlik bäsleşikde ýaly ýa-da özlerini başgalardan pes hasap edip, kemsinip gezýärler. Bu häsiýetden yza çekilmek isleýärler, emma ýeňil düşmeýär. Zehinimiziň, mümkinçiligimiziň her birimizde çäklidigine düşünmegimiz gerek. Iň esasy işiňizi ussatlyk bilen, beýlekileri başardygyňyzça ýerine ýetiräýmeli.
6-njy nesihat: Näsazlyklaryňyz bilen ýeke galmazlyga çalşyň! Rehimdar, pikirlenip maslahat berip bilýän adama içki dünýäňi beýan etmek, pikir alyşmak jebir çekýän zatlaryňdan ýeňlemeklige we halas bolmaklyga kömek edýär. Gürrüňdeşimiziň sizi diňläp, raýdaşlyk bildirmegi, ýürekden berýän maslahatlary, size uly kömek edýär. Gürrüňdeş, eneň, ataň, ýakyn dostuň, ýa-da ulagdaky nätanyş ýolagçam bolup biler. Siz hem öz gezegiňizde, özüňiz ýaly başyna iş düşen adam gabat gelse kömege taýýar boluň.
7-nji nesihat: Ýagşylyk ediň!
Az wagtlaýyn başyňyza düşen näsazlyklardan ünsüňizi sowuň.
Kim hem bolsa, başga bir başyna iş düşene göwünlik bermäge çalşyň. Bu siziň öz göwnüňizi göterer. Sebäbi siz birine ýagşylyk etdiňiz. Göwnüňiz hemişe şondaky ýaly hoş bolsun!
8-nji nesihat: Hemme zady bir bada däl!
Gaharjaň adamlara adaty ýönekeý zatlar hem örän çylşyrymly ýaly bolup görünýär. Olar haýsy işiň, haýsy tarapyndan başlajagyny bilmän şol pikirlenip ýörler. Her bir çylşyrymly zatlar hem ýönekeý zatlardan ybarat. Iň zeruryndan başlamak gerek. Beýleki işler barada pikir etmäň, olara gezek gelende, pikir edişiňizden hem has ýönekeý bolup çykýar. Hiç haçan bir işi örän gowy ýerine ýetirip, beýlekileri ýüzleý etseň hem bolar diýmäň. Beýle etseňiz eliňiz işden sowap, gaharjaňlygyňyzy güýçlendirer.
9-njy nesihat: Hemmeden tapawutlanyp bilersiňiz.
Käbir gaharjaň adamlar, töweregindäkiler bilen bäsdeşlik edip, özlerini pellehana howlukýan ýaly alyp barýarlar. Bäsdeşlik edýän hemişe “Büdürärin” öýdüp görkuda gezýär, ýüzi mydama aladaly bolýar. Bäsdeşlik erbet däl, işiňde saýlanmakçy bolsaň, beýlekilere-de mümkinçilikler beriň.
Göwnüňiziň söýen işini ýerine ýetirip bilmäniňiz üçin hasrat çekmäň. Dünýe giňdir.
10-nji nesihat. Gabawuňyzdan çykyň.
Köpleriň içinde bütin ömrüne “Meni hormatlamadylar, ösmegime päsgel berdiler” diýip, ajy düşünjäni gaýtalap gezýänleri bolýar. Danalaryň “Ýatan daşyň aşagyna suw gelmez” diýen pähimi bar. Gabawuňdan çykyp, adamlara goşulyň. Yhlasyňy işde görkezmeli.


text:
Penşenbe güni BMG-niň Baş Assambleýasynyň maslahatynyň çäklerinde Eýranyň we Argentinanyň daşary işler ministrleri 1994-nji ýylda Buenos Aýres şäherindäki hüjüm bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin duşuşdylar.
1994-nji ýylda Argentinanyň paýtagtyndaky ýewreý merkezinde amala aşyrylan şol partlamada 85 adam ölüpdi. Şonda Argentinanyň häkimiýetleri bu wakada Eýrany aýyplap çykyş edipdiler.
Penşenbe günki resmi beýanatda Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi bilen Argentinanyň daşary işler ministri Hektor Timermanyň bu ugurdaky gepleşikleriniň konstruktiw ýagdaýda geçendigi we olaryň özara dialoglary dowam etdirmekligi ylalaşandyklary habar berilýär.


text:
Bilermenleriň aýtmagyna görä, Türkmenistandan dürli sebäplerden daşary ýurtlara müňlerçe adam gidýär. Olaryň bellemegine görä, türkmen raýatlarynyň esasy köpçüligi işsizlik hem güzeran kynçylygy sebäpli, daşary ýurtlara işlemegä gidýär.
Daşary ýurtlarda işleýän türkmenistanly zähmet migrantlary diýlende, ilki bilen ýada düşýän ýurtlaryň biri hem Türkiýe bolup durýar. Şonuň üçinem Türkiýäniň metbugatynda häli-şindi türkmenistanly zähmet migrantlary hakynda habarlar çykyp dur diýilýär.
Eýsem, Türkiýädäki türkmenistanly zähmet migrantlary öz dogan-garyndaşlaryndan, çagalarynda aýraçylykda işlemäge iterýän sebäp ýa-da sebäpler näme?
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä Türkmenleri" atly gepleşiginiň nobatdaky sanynda bu tema barada Stambulda işläp ýören türkmenistanly zähmet migranty Gülnara bilen söhbetdeş boldy.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Ýewropadaky bergi krizisiniň dünýäni gorkuzýandygyny, bergi problemasyny gysga wagtda çözmek üçin ýewrozolagyň liderleriniň ýeterlik alada etmändiklerini aýtdy.
“Ýewropa ýurtlary 2007-nji ýylyň krizisinden doly aýňalyp bilmediler, bank sistemasynyň ýüzbe-ýüz bolan kynçylyklaryny aradan aýryp bilmediler. Tutuş dünýä boýunça ykdysadyet çalt depgin bilen ösenok” diýip, Obama aýtdy.
Onuň sözlerine görä, şu ýyl ABŞ-nyň ykdysadyýetinde tutuş dünýädäki ýagdaý, şol sanda ençeme arap döwletlerinde halk çykyşlary bilen bagly yza gaýdyş göze ilýär. Şol çykyşlar nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyna getirdi.
Ýewropa döwletlerindäki, ozaly bilen Gresiýadaky ykdysady kynçylyklar alada döretdi. ÝB tarapyndan işlenip düzülýän Gresiýa maliýe kömeginiň täze plany baradaky habarlaryň fonunda duşenbe güni ABŞ-nyň we Ýewropanyň pul bazarlarynda aksiýalaryň bahasy ep-esli galdy.
Ýewrozolagyň maliýe ministrleriniň maslahat edýän çäreleriniň arasynda Ýewropanyň durnuklaşdyryş fonduny 440 milliarddan 2 trillion ýewro çenli birden galdyrmak bar. Şeýle-de Gresiýanyň döwlet bergisiniň ýarpysyny geçmek göz öňünde tutulýar.
Ençeme ekspertleriň pikiriçe, bu çäreler Gresiýany çökmekden halas eder. Şol howp sebäpli soňky hepdeler pul bazarlarynda durnuksyzlyk emele gelipdi.


text:
Orsýetiň Daşary işler ministrligi 19-nji dekabrda Belarusda geçirilen jedelli saýlawlardan soň gurnalan protestlerde tussag edilen Orsýetiň raýatlarynyň ählisiniň azat edilmegini talap edýär.
Orsýetiň daşary işler ministriniň orunbasary Grigoriý Karasiniň Belarusyň Orsýetdäki ilçisi Wasiliý Dolgolýow bilen telefon arkaly düýnki geçiren söhbetdeşliginde onuň Minskde tussag edilen Orsýetiň 11 raýatynyň azat edilmegini talap edenligi aýdylýar.
Aýratynam, Karasin bu meseläniň wagtynda çözülmezliginiň Orsýet bilen Belarusyň gatnaşyklaryna ýaramaz täsirini ýetirjekdigini aýdypdyr.
Belarusyň sudy tussag edilen şol 11 adamyň 10-15 gün gabawda saklanmagy barada karar çykardy. Şeýle-de, olardan ikisiniň işine 30-njy dekabrda Minskiň şäher sudunda garalmagynyň mümkindigi aýdylýar.


text:
Garaşsyzlykdan soň Türkmenistanda dünýäniň dürli ýurtlarynda ýaşaýan etniki türkmenler bilen gatnaşyklary ösdürmeklik üçin "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" diýen ýörite bir guramanyň döredilendigi aýdylýar.
"Dünýä türkmenleri ynsanperwer guramasy" eýýäm onlarça ýyldan bäri dürli ýurtlardan çagyrýan etniki türkmenleri bilen Aşgabatda ýygnaklar geçirip gelýär. Golaýda geçiriljek nobatdaky ýygnak mynasybetli Türkmenistanyň metbugaty, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer" guramasynyň dürli ýurtlardaky wekilhanalary we wekilleriniň üsti bilen gatnaşyklaryň hasam ösýändigi barada maglumatlar çap etdi.
Azatlyk Radiosy, Türkmenistan metbugatyndaky şeýle habarlardan ugur alyp, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" guramasynyň daşary ýurtlardaky wekilhanalarynyň we wekilleriniň alyp barýan işleri, ýygnaklaryň nähili geçirilýändigi we etniki türkmenleriň nähili meselelerine garalýandygy barada ýygnagyna gatnaşýan-gatnaşmaýan, gatnaşmaga synanşan we indi şol ýygnaklara çagyrylmaýan dürli ýurtlarda ýaşaýan etniki türkmenleriň wekilleri bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan etniki türkmenleriň wekilleri "Dünýä türkmenleri" gepleşiginde, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" guramasynyň alyp barýan işleri barada Türkmenistanyň metbugatynda çap edilýän habarlary öz başdan geçirmeleri bilen deňeşdirip, bu temada öz pikirdir-garaýyşlaryny, bellikdir-tekliplerini paýlaşdy. "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny diňläp, bu temadaky öz pikirleriňizi dünýä türkmenlerine ýetirmäge çagyrýarys.


text:
Dünýäniň belli söwda brendleri, şol sanda “Adidas”, “Espirit”, “H&M”, şeýle-de sermaýaçylaryň, biznes jemgyýetleriniň, kärdeşler arkalaşyklarynyň we adam hukuklaryny goraýjy toparlaryň 60 wekili Türkmenistanyň prezidentiniň adyna hat ýolladylar.
Hatyň awtorlary Türkmenistanyň gowaça meýdanlaryndaky mejbury zähmete ýol berilýändigi baradaky maglumatlara aladalanma bildirip, Gurbanguly Berdimuhamedowdan bu meselä üns bermegini soradylar.
“Tekstil we tikinçilik pudagyndaky üstünlik söwda brendiniň abraýyna-da bagly bolýar. Bu harydyň diňe bir hili, stili we gymmatlygy bilen çäklenmän, eýse önümçilik prosesiniň jemgyýetçilik we ekologiki taraplaryny hem öz içine alýar. Kompaniýalar satlyga çykarylýan harytlarynyň, önümçilikden başlap tä söwda tekjelerine ýetýänçä, kanuny we adamkärçilikli görnüşde işläp taýýarlanylmagyna gyzyklanma bildirýärler” diýip, 25-nji maýda türkmen lideriniň adyna ugradylan hatda bellenilýär.
Aladalar
Hatda köp sanly kompaniýalaryň öz harytlarynyň önümçiliginde mejbury zähmetiň, gulçulygyň ulanylmandygyny kepillendirmek üçin dowamly hasabat bermek boýunça düzgünleriniň bardygyny aýdyp, “Kompaniýalar bular ýaly şertlerde öndürilen harytlary ýa-da önümleri ulanyp bilmeýärler” diýlip nygtalýar.
Hatyň awtorlary türkmen häkimiýetleriniň pagtanyň ekiş we ýygym döwri on müňlerçe döwlet işgärlerini we daýhanlary mejbur edip pagta meýdanlaryna çykarýandygy baradaky maglumatlara salgylanýarlar.
Olar adamlary mejbury işletmegiň Halkara zähmet guramasynyň 29-njy we 105-nji konwensiýalaryna garşy gelýändigini ýatladýarlar.
Gepiň gerdişine görä bellesek, şu ýyl Halkara zähmet guramasy mejbury zähmetiň gerimine “çuňňur aladalanma” bildiripdi. Gurama bu ýagdaýyň daýhanlara, telekeçilere, döwlet we hususy pudagyň, şol sanda lukmanlaryň we mugallymlaryň işine-de ýaramaz täsir ýetirýändigine ünsi çekýär.
Saparmämmet Nepesgulyýew
Türkmen prezidentine ýollanan hatyň awtorlary ýurtda adam hukuklarynyň bozulmagyny hasaba almak we bu barada maglumat bermek isleýän adamlaryň her dürli repressiýalara sezewar edilýändigi baradaky maglumatlar bilen bagly-da düýpli aladalanma bildirýärler.
Hatda geçen ýylyň iýunynda Azatlyk Radiosynyň we “Türkmenistandan alternatiw habarlar” proýektiniň habarçysy Saparmammet Nepesgulyýewiň tussag edilmegi hem ýokarky ýagdaýlara bir mysal hökmünde getirilýär. Ýatladyp geçsek, BMG-niň ”Eden-etdilikli tussag etmeler” boýunça iş topary Nepesgulyýewiň azatlykdan mahrum edilmeginiň eden-etdilikdigini, ýagny bikanun diýlip tapylandygyny habar beripdi.
Hatda Türkmenistandaky mejbury zähmetiň soňuna çykylmagy üçin G.Berdimuhamedowyň aşakdaky rekomendasiýalary bada-bat durmuşa geçirmegi soralýar, ýagny:
1) Ýurtda mejbury zähmeti gadagan edýän milli kanunlaryň işlemegini gazanmak. Şeýle-de ähli derejedäki emeldarlara pagda meýdanlaryna raýatlary mejbury ýagdaýda çekmek tejribesinden gaça durmaklary üçin görkezme bermek; bu görkezmeleri bozan resmileri jezalandyrmak.
2) Raýatlaryň, soňra özünden ar alynmagyndan howatyr etmän, adam hukuklarynyň berjaý edilişi we mejbury zähmet baradaky maglumatlary arkaýyn beýän edip bilmegi üçin mümkinçilikleri döretmek.
3) “Pagta kampaniýasy” toparyna 2016-njy ýyldaky pagta ýygymynyň geçişine gözegçilik edip bilmegi üçin mümkinçilikleri döretmek.
4) Ýurduň pagta pudagynda reformalary geçirmek. Pagtanyň önümçiligi boýunça ýörite kesgitlenýän plany ýatyrmak. Bu plany dolup bilmedik daýhanlary we raýatlary jezalandyrmak tejribesinden el çekmek.
Hata gol goýan kompaniýalar we guramalar ýokarky agzalyp geçilen ýagdaýlar boýunça türkmen hökümeti bilen dialoga taýýardygyny aýdýarlar.


text:
1989-njy ýylyň bahary, SSSR-iň demokratik ýol bilen saýlanan ilkinji parlamentiniň mejlisinde Saharow bilen M.Gorbaçýowyň arasynda şeýle gürrüň bolupdy: “Ony men teklip etdim...” Gorbaçýow: “Ýoldaş Saharow, siz bu gurultaýy hormatlaýarmysyňyz ýa ýok?”
Saharow şol gürrüňde şeýle jogap beripdi: “Men gurultaýy hormatlaýaryn. Ýöne meniň sözlerimi şu wagt diňläp oturan adamlary-da hormatlaýaryn, tutuş adamzady hormatlaýaryn. Meniň mandatym bu gurultaýyň çäginden aňrylara geçýär”.
Geçýän gündelik mejlisler Nobel baýragynyň laureaty, adam hukuklaryny goramagyň gahrymany Andreý Saharow bilen sowet ýolbaşçysy Mihail Gorbaçýowyň arasyndaky ýaly hyjuwly çykyşlardan, gaharly çekeleşiklerden doludy.
Sowet Soýuzynda adamlar bular ýaly zatlary ozal hiç haçan görmändiler. Käbir adamlar öýden çykman, ençeme sagatlap gözüni telewizoryň ekranyndan aýyrmazdylar. Käbirleri hem işe gideninde-de radioly giderdi. Radiosy ýoklar hem onuň daşyna üýşerdiler.
Taryha giren yyl
Rewolýusion ýyl bolup taryha giren 1989-njy ýyl Gündogar Ýewropada kommunizmiň çökmegi bilen berk baglanyşykly ýyl. Ýöne Sowet Soýuzynyň özünde, aýratyn-da Orsýet Respublikasynda welin, bu Gorbaçýowyň üýtgedip gurmak we aç-açanlyk döwrüniň iň ýokary derejä ýeten ýyly boldy.
“1989-njy ýyl wakalara baý, köp öwüşginli ýyldy. Sebäbi Kommunistik partiýa köpçülikleýin habar beriş serişdelerine kontrollygy elden berdi. Žurnalistler hem bu täze erkinlikden hezil edinip peýdalanmaga başladylar” diýip, merkezi Sankt Peterburgda ýerleşýän ”Raýat gözegçiligi” atly adam hukuklary baradaky guramanyň direktorynyň orunbasary Ýuri Wdowin geçmişi ýatlaýar .
Ýöne 14-nji dekabrda Saharowyň garaşylmadyk ýagdaýda aradan çykmagy demokratlara duýgy hem syýasy taýdan agyr urgy bolup degdi. Demokratlara ýolbaşçylyk şondan soň Ýeltsine galdy.
”Halk näme üçin saňa minnetdar bolsun?”
Gorbaçýow öten aý Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda özgerişe ýol arçamagyň aňsat düşmänligini, ýöne özüniň hiç bir zada ökünmeýänligini aýtdy: “Gije-gündiz çekilýän zähmet, edilýän iş gaty köpdi. Ýöne halk minnetdarlyk bildirmezdi. Onsoň men özüme ”halk näme üçin saňa minnetdar bolsun?” diýen soragy berdim. ‘Saňa bu uly ýurdy üýtgetmek bagty berildi. Mundan ýokary şatlyk bolarmy?’ Goýulmaly sorag, ine, şudy”.
Indi bu wakalardan 20 ýyl soň Gündogar Ýewropada demokratiýa höküm sürýär. Bu ýurtlar NATO hem Ýewropa Bileleşigine agza. Ýöne Moskwa baharynda kök uran umytlar welin, entek doly hasyl berenok.
“Ol bir erkinlik tolkunydy. Biz beýle zady ozal hiç haçan görmändik. Ömrümizde göreris diýip hem göz öňüne getirmändik. Ýöne indi yza süýşdik, ondan arany açdyk” diýip, Wdowin gynanýar.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň howa gullugy hasaba alnan döwürde 2014-nji ýylyň iň gyzgyn ýyl boljakdygyny habar berýär.
BMG-niň Bütindünýä meterologiýa guramasy ýanwar-oktýabr aýlary aralygynda ortaça global temperaturanyň selsiý boýunça ortaça görkezijiden ýokarda bolup, 0,57-ä barabar bolandygyny aýdýar. Maglumatda bu görkezijiniň 2010-njy ýylda hasaba alnan görkeziji bilen deňdigi mälim edilýär.
Beýanatda Bütindünýä meterologiýa guramasynyň baş sekretary Mişel Žarro: “2014-nji ýyl boýunça deslapky maglumatlar, hasaba alnan döwürde iň gyzgyn 15 ýylyň 14 sanysynyň XXI asyrda bolandygyny aňladýar. Global maýlama haýallamaýar” diýdi.


text:
Siriýada adam hukuklaryna gözegçilik edýän topar 14-nji awgustda Türkiýe bilen serhediň golaýynda janyndan geçen hüjümçiniň awtobusa eden hüjümi zerarly azyndan 32 sany siriýaly gozgalaňçy söweşijiniň öldürilendigini aýtdy.
“Siriýada adam hukuklarynyň gözegçisi” atly guramanyň 15-nji awgustda aýtmagyna görä, hüjümçi Atmeh serhet geçelgesinden Siriýa gozgalaňçy söweşijileri alyp barýan awtobusda özüni partladypdyr we bu partlama Aleppo şäherinden 40 kilometr uzaklykda ýüze çykypdyr.
Türkiýäniň iki serhetçisiniň hem partlamada wepat bolandygy habar berilýär.
Siriýanyň Idlib regiony prezident Başar al Assada garşy göreşýän we Türkiýe tarapyndan goldanýan oppozision söweşijileriň esasy galasy hasaplanýar.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň saýlawlara gözegçilik edarasy Özbegistanyň parlament saýlawlarynda hakyky bäsdeşligiň bolmandygyny aýtdy.
22-nji dekabrda ýaýradan beýannamasynda ÝHHG-niň Demokratik institutlary we adam hukuklary boýunça edarasynyň iberen synçylarynyň az sanly missiýasynyň ýolbaşçysy azat we adalatly saýlawlaryň geçirilmegi üçin söz we bileleşmek azatlygynyň zerurdygyny aýtdy.
21-nji dekabrda geçirilen saýlawlar “kämil guramalaşdyrylan hem bolsa, hakyky saýlaw bäsdeşligi we çekeleşikler ýetmezçilik etdi”, diýip Daan Ewerts aýtdy.
Özbegistanyň parlamentiniň 150 orunlyk aşaky öýüniň 135 ornuna dalaş eden dört syýasy partiýanyň ählisi prezident Yslam Karimowy goldaýar. Galan 15 orun hökümete tarapdar Ekologiýa hereketine göni geçýär. Sowet Soýuzy dargaly bäri häkimiýet başynda galýan Karimowyň hökümeti adam hukuklaryna hormat goýmazlykda we dissidentlere çydamsyzlykda aýyplanýar.


text:
Hytaýyň prezidenti Si Jinping 20-nji aprelde Yslamabada bardy.
Hytaý prezidentiniň Pakistana edýän bu saparynyň dowamynda bahasy 46 milliard amerikan dollaryna barabar bolan infrastruktura we energiýa proýektlerini mälim etmegine garaşylýar.
Pekin we Yslamabat Pakistan-Hytaý ykdysady koridoryny dikeltmegi umyt edýärler. Bu koridor Pakistanyň Arap deňzindäki Gwadar porty we Hytaýyň günbataryndaky Sinjiang regionyny birleşdirer.
Şol bir wagtyň özünde bu koridor uzak wagtdan bäri separatist gozgalaňçylardan, jenaýatçylykly toparlardan we yslamçy söweşijilerden ejir çekip gelýän Pakistanyň günortasyndaky Balojistan welaýatyndan geçer.
Hytaý prezidenti Siniň Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif bilen geçirjek gepleşiklerinde Owganystan barada hyzmatdaşlygy we Sinjiangdaky musulman separatistleriň Pakistanyň söweşijileri bilen birleşmeginden Hytaýyň duýýan aladalanmalary barada maslahat etmegine garaşylýar.


text:
Müsüriň harbylarynyň syýasy ýaranlary anna güni köpçülikleýin çykyşlary geçirmäge taýýarlyk görýärler.
Bu çykyşlaryň ýurduň yslamçy prezidenti Muhammet Morsini häkimiýet başyndan çetleşdirmegi gurnan general Abdel Fattah al-Sisi üçin goldaw boljagy aýdylýar. Şeýle-de, bu çykyşlaryň yslamçylaryň Morsini prezident wezipesinde dikeltmegi talap edip geçirýän protestlerine garşy aksiýa bolmagy planlaşdyrylýar.
General Abdel Fattah al-Sisi hepdäniň başynda eden çykyşynda adamlaryň anna güni köçä çykmagyny we özüne goldaw bildirmeklerini isleýändigini aýdypdy. Onuň öz sözlerine görä, bu “zorluga hem terrorçylyga” garşy çäre bolmaly.
Onuň bu çykyşyna Morsini goldaýan “Musulman doganlar” toparyna we beýleki yslamçylara garşy çäreleriň başlangyjy hökmünde garaldy.


text:
Çarşenbe güni Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew ýurduň hökümetine öz eýeçeligindäki käbir döwlet kompaniýalarynyň aksiýalaryny hususy eýeçilige satmaklyga görkezme berdi. Ol bu barada býujet syýasaty bilen baglanyşykly eden çykyşynda aýtdy.
Prezident Medwedew döwlet eýeçiligindäki emläkleriň hususylaşdyrylmagynyň daşary ýurt inwestisiýalaryny çekmeklige hem-de konkurensiýany höweslendirmeklige ýardam etjekdigini belledi.
Şu hepdäniň başynda Orsýetiň maliýe ministri Alekseý Kudrin hem ýurduň hökümetiniň geljek bäş ýylyň içinde “Rostneft” energiýa kompaniýasyndaky, “Aeroflot” howa kompaniýasyndaky we käbir beýleki iri kompaniýalardaky aksiýalaryny hususy eýeçilige satmakçygydygyny mälim edipdi.


text:
Anna güni prezident G.Berdimuhamedow harby we kanun goraýjy organlaryň geçen ýylky işleriniň jemlerine bagyşlap Döwlet Howpsuzlyk Geňeşiniň maslahatyny geçirdi.
Goranmak ministrliginiň raýat goragy we halas ediş işleri boýunça baş uprawleniýesiniň binasynda gurnalan bu göçme maslahatda ýurduň harby we kanun goraýjy organlarynyň ýolbaşçylary 2012-nji ýylda öz pudaklarynda edilen işleriň jemleri boýunça hasabat bilen çykyş etdiler.
Şu maslahatyň barşynda-da, prezident G.Berdimuhamedow Türkmenistanyň goranmak ministri, polkownik Begenç Gündogdyýewe general-maýor çinini bermek baradaky karara gol çekdi.
Mundan daşary, ol käbir harby we kanun goraýjy organlaryň düzüminde kadrlar çalşyrylyşygyny-da amala aşyrdy.
Bu maslahat Türkmenistanyň harby güýçleriniň gününiň öňýanynda gurnaldy. 27-nji ýanwarda Türkmenistan öz milli harby güýçleriniň döredilmeginiň 21 ýyllygyny belläp geçýär.


text:
Penşenbe güni Şwesiýanyň goranmak ministri Sten Tolgfors Saud Arabystanynda ýarag zawodyny gurmaklyk bilen baglanyşykly işlere Şwesiýanyň gatnaşmak planlary bilen bagly dörän dawalar sebäpli öz wezipesinden çekildi.
Bu baradaky dawalar ýakynda Şwesiýanyň bir radiostansiýasynda bu ýurduň harby agentlikleriniň Saud Arabystanynda täze bir ýarag zawodyny gurmak işlerine gatnaşmak barada gepleşik alyp barýandyklary hakynda efire berlen maglumat sebäp boldy.
Şwesiýanyň radiosy bu baradaky maglumatyň bir ele salnan gizlin dokumentiň üsti bilen mälim bolandygyny aýdýar. Bu maglumatyň yzy bilen Şwesiýanyň Goranmak ministrligi jemgyýetçiligiň ýiti tankytlarynyň nyşanasyna öwrüldi.


text:
Siriýanyň hukuk goraýjy aktiwistleriniň beren maglumatlaryna görä, 11-nji awgustda hökümet goşunlarynyň tanklary Homs welaýatynda ýerleşýän Kusaýyr şäherinde giripdir.
Aktiwistleriň hem gözli şaýatlaryň aýtmaklaryna görä, bu hüjümde azyndan 11 adam öldürilip, 16 adam ýaralanypdyr.
Aktiwistler Siriýanyň hökümet goşunlarynyň Türkiýe bilen serhetdeş Idlib welaýatynda ýerleşýän Sarakeb şäherini zabt edip alandyklaryny hem habar berdiler. Bu ýerde onlarça adamyň tussag edilendigi aýdylýar.
Iblibde hem, Hamada we Homsda bolşy ýaly, hökümete garşy protestler geçirilýärdi.
Graždan aktiwistleriniň berýän maglumatlaryna görä, Siriýada bäş aý bäri dowam edýän protestlerde iki müňe golaý adam öldürilipdir.
Geçen hepde BMG Siriýany derhal zorlugy bes etmäge çagyrypdy.


text:
Ýekşenbe güni Liwiýadaky ýaragly toparlaryň ýurduň paýtagty Tripoliden 50 kilometr töweregi günbatarda ýerleşýän Zawiýa şäherini eýeländikleri barada maglumat alyndy.
Habar agentlikleriniň maglumatlarynda hökümete garşy güýçleriň bu Zawiýa şäherinde «Kaddafi, güm bol!», «Bu biziň rewolýusiýamyz!» diýen ýaly şygarlary gygyryşyp, çykyş edendikleri habar berilýär.
Paýtagt Tripoli henizem hökümete tarapdar güýçleriň kontrollygynda bolmagynda galýar. Ýöne analiktler paýtagtdan daşarlarda Muammar Kaddafiniň hökümetiniň täsirleriniň indi kän bir göze ilmeýändigini aýdýarlar.


text:
Ýakynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Mary welaýatynda, şol sanda Baýramaly etrabynda ençeme sosial obýektleriň açylyş dabarasy bolupdy. Şonda bu obýektleriň ilata iş orunlaryny hem döretjekdi bellenilipdi.
Emma Baýramaly etrabynyň Agaýusup daýhan birleşiginden özüni Sona diýip tanyşdyran öý hojalykçy zenan 6 ýyl bäri Zähmet we ilaty iş bilen üpjünçilik edarasynda hasaba durandygyny, heniz hem işe ýerleşip bilmeýändigini aýdýar.
Bu barada baýramalyly pensioner zenan Sonanyň Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa beren gürrüňlerini diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Türkmenistanda Bedew baýramçylygy giňden, uly dabaralar bilen bellenilip geçilýär, ýöne synçylar türkmen seýisleriniň ýetişdiren ahal-teke atlaryna berilýän ünsi belläp, ýomut atlarynyň biraz ünsden düşürilýäne çalymdaşdygyny aýdýarlar.
Eýsem dünýäde resmi taýdan ykrar edilen at tohumlaryna girizilen ahal-teke atlary bilen ýomut atlarynyň nähili aýratynlyklary bar?
Azatlyk radiosy şu we beýleki meseleler bilen gyzyklanyp, Bedew baýramynyň geçýän günlerinde aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Ýazidi deputaty 2-nji maýda «Yslam döwleti» jeňçileriniň demirgazyk Yrakdaky ýesirler türmesinde azyndan 25 ýazidini öldürendigini aýtdy.
Mahma Halil jeňçileriň ýesirleri 1-nji maýda, YD-nyň kontrollygyndaky Mosulyň golaýynda ýerleşýän Tal Afar şäherinde öldürendiklerini aýtdy.
Haliliň sözlerine görä, ol ýerdäki ýesir lagerinde şindem 1400 çemesi ýesir saklanýar.
Ýazidi Progres partiýasy biraz öň YD jeňçileriniň Tal Afarda tutulan ýazidileriň 300-den gowragyny jezalandyryp öldürendigini habar beripdi.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Nýu-Ýorkda geçýän 70-nji mejlisiniň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Wýetnam Sosialistik Respublikasynyň Prezidenti Çyong Tan Şang bilen duşuşdy.
Duşuşygyň barşynda iki ýurduň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge gyzyklanma bildirýändigi nygtaldy, özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary anyklaşdyryldy. Gurluşyk we gurluşyk serişdeleriniň önümçiligi, ýangyç-energetika toplumy, dokma pudagy, syýahatçylyk geljegi uly ugurlaryň hatarynda görkezildi. Ynsanperwer ulgamdaky gatnaşyklar, şol sanda taraplaryň ylym-bilim we medeni maslahatlara gatnaşmagy iki halkyň dostluk gatnaşyklaryny hem-de özara düşünişmegini pugtalandyrmaga ýardam eder. Häzirki döwürde iki ýurduň arasynda bar bolan mümkinçilikler haryt dolanyşygynyň möçberleriniň has-da artmagynda möhüm şerti emele getirýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Wýetnam Sosialistik Respublikasynyň Prezidenti Çyong Tan Şangy şu ýylyň dekabr aýynda Aşgabatda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanyp geçiriljek halkara maslahatyna gatnaşmaga çagyrdy. Milletiň Lideri Wýetnamyň baştutanynyň bu maslahat gatnaşmagynyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ilerlemegine kuwwatly itergi berjekdigini nygtady. 2017-nji ýylda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna wýetnamly türgenleriň gatnaşjakdygynyň guwandyryjy ýagdaýdygyny belläp, döwlet Baştutanymyz olara üstünlik arzuw etdi.


text:
Azerbaýjanly žurnalist hem hukuk goraýjy aktiwist Eýnulla Fatullaýew 2012-nji ýyl boýunça UNESCO-nyň “Metbugat azatlygyna goşan goşantlary üçin” diýen halkara baýragyna mynasyp boldy. Bu barada BMG-niň internet saýtynda maglumat ýaýradyldy.
Bu baradaky maglumatda professional žurnalistlerden ybarat halkara žýuriniň rekomendasiýasyny göz öňünde tutup, UNESCO-nyň Baş direktorynyň bu baýragy azerbaýjanly hukuk goraýjy žurnaliste bermek kararyna gelendigi aýdylýar.
“Gilýermo Kanonyň” baýragy näme?
1987-nji ýylda Kolumbiýanyň iri neşe söwdagärlerini paş edýän maglumatlary ýaýradanlygy üçin öldürilen žurnalist Gilýermo Kanonyň adyndaky bu baýragyň gowşurylyş dabarasy her ýyl 3-nji maýda bellenilýän Bütindünýä metbugat azatlygy gününe gabatlanyp geçirilýär.
Azerbaýjanly žurnalist Eýnulla Fatullaýew Hojaly gyrgynçylygy barada beýan eden garaýşlary üçin tussag edilipdi. Baku, 2007.
Şol gün 25 müň dollar möçberindäki bu baýrak metbugat azatlygyna ýol açmak ugrunda janyny gaýgyrman iş alyp baran žurnalistlere gowşurylýar. Bu baýraga kandidatlar UNESCO agza ýurtlaryň häkimiýetleri, metbugat azatlygy üçin göreşýän ýerli hem halkara guramalary tarapyndan teklip edilýär.
UNESCO-nyň “Metbugat azatlygyna goşan goşantlary üçin” atly halkara baýragy 1997-nji ýylda döredilip, ol metbugat hem söz azatlygy boýunça öz janyny gaýgyrman iş alyp barýan žurnalistleri sylaglamaga niýetlenilýär.
Geçen ýyllar bu baýraga orsýetli žurnalist Anna Politkowskaýa, meksikaly Lydia Kaço, Çiliden Monika Gonzales, eýranly žurnalist Ahmad Zeidabadi dagylar mynasyp bolupdylar.
Şu ýyl bu abraýly baýraga mynasyp bolan azerbaýjanly žurnalist Eýnulla Fatullaýew “Realnyý Azerbaýjan” atly rus dilindäki gazeti we “Gündelik Azerbaýjan” neşirini esaslandyryjy hem-de bu neşirleriň öňki baş redaktorydyr.
“Berk çykyşlary bilen tanaldy”
Eýnulla Fatullaýew barada UNESCO-nyň ýaýradan metbugat beýanatynda şeýle diýilýär: “Ol öz žurnalistik karýerasynyň dowamynda metbugat hem söz azatlygynyň goragy boýunça berk çykyşlary bilen tanaldy”.
Žurnalist Eýnulla Fatullaýew 2007-nji ýylda Daglyk Garabag konflikti döwründe Hojaly regionynda ýüze çykan gyrgynçylyk barada beýan eden garaýşlary üçin Azerbaýjanyň häkimiýetleri tarapyndan tussag edilip, oňa 8.5 ýyl iş kesilipdi. Geçen ýylyň maý aýynda bolsa, ýurduň prezidenti Eýnulla Fatullaýewiň günäsini geçip, ony azatlyga goýberdi.
Häzir Eýnulla Fatullaýew Azerbaýjanda hökümetden aýry “Adam hukuklary boýunça jemgyýetçilik bileleşiginiň” düýbüni tutup, hukuk goraýjy aktiwist hökmünde öz işini dowam etdirýär.


text:
Anna güni Siriýanyň esasy oppozision guramasy bolan Milli Koalisiýa protest hökmünde Moskwanyň we Waşingtonyň çakylyklaryny ret edýändigini mälim etdi.
Bu barada anna güni ýaýradan beýanatynda oppozision Milli Koalisiýa munuň sebäbini soňky wagtlar hökümet güýçleriniň gadymy Aleppo şäherini weýran ediji howa hüjümlerine garşy halkara jemgyýetçiligi tarapyndan talabalaýyk hereketleriň ýoklugy bilen düşündiripdir.
Oppozision Milli Koalisiýa “Siriýanyň dostlary” diýlip atlandyrylýan döwletleriň geljek aý Rimde geçirjek konferensiýasyna-da öz wekilleriniň gatnaşmajakdygyny mälim edipdir.
Siriýanyň oppozision topary özüniň bu ädimlerini Siriýanyň hökümet güýçleriniň ýüzlerçe parahat ýaşaýjyny öldürmegine protest hökmünde häsiýetlendirýär.
Öz beýanatynda oppozision Milli Koalisiýa prezident Başar al-Assadyň režimine Orsýetiň yzygiderli ýardam berip gelýändigini-de belläp, muňa öz nägileligini bildiripdir.
Siriýanyň oppozisiýasy özüniň bu beýanatyny Müsüriň paýtagty Kairde geçiren iki günlük maslahatynyň yzýany etdi.
Oppozisiýa hökümet döretmekçi
Bu wakadan birneme öň Siriýanyň Milli Koalisiýasy Siriýadaky “azat edilen territoriýalar” diýlip hasaplanylýan ýerlerde öz hökümetini döretmekçidigini yglan edipdi.
Koalisiýanyň metbugat sekretary bu gürrüňi edilýän hökümetiň düzümine girjek wekilleriň 2-nji martda Stambulda geçiriljek maslahatda seçilip-saýlanjakdygyny aýtdy.
Siriýanyň Milli Koalisiýasy ýurtdaky graždanlyk urşunyň soňuna çykmak üçin ýurduň resmileri bilen parahatçylyk gepleşiklerini geçirmäge-de taýýardygyny aýdýar. Emma ol prezident Başar al-Assadyň häkimiýetden çekilmegine hem-de onuň geljekde döwlet dolandyryşyna gatnaşdyrylmazlygyna aýak direýär.
Milli Koalisiýanyň metbugat sekretary Walid al-Bunni parahatçylyk meselesi boýunça geçiriljek islendik bir ikitaraplaýyn gepleşikleriň halkara derejesinde garantiýalar arkaly berkidilmelidigini aýdýar.
“Biz BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinden, aýratynam Orsýetden we Amerikanyň Birleşen Ştatlaryndan halkara derejesinde garantiýalaryň kepillendirilmegini hem-de ýeterlik derejede halkara hyzmatdaşlyklarynyň bolmagyny isleýäris. Şeýle hem, biz Howpsuzlyk Geňeşiniň borçlandyryjy kararlary esasynda bu prosesiň amala aşmagy üçin kepilleriň bolmagyny isleýäris” diýip, Walid al-Bunni belledi.
Bu wakalaryň fonunda anna güni Siriýanyň Aleppo şäherinde ýene nobatdaky gezek howa hüjümleriniň amala aşyrylandygy barada maglumatlar alyndy.
Siriýadaky ynsan hukuklarynyň ýagdaýyna syn edýän we Londonda iş alyp barýan topar anna günki hüjümlerde azyndan 29 adamyň ölüp, 150 töweregi adamyň ýaralanandygyny habar berdi.