text:
Semalt-dan SSL şahadatnamasy
Mazmuny
- SSL KERTIFIKATY näme?
- SSL sertifikaty üçin näme gerek?
- SSL sertifikatlarynyň görnüşleri
- SSL sertifikatlarynyň klassifikasiýasy
- SAYT HOWPSUZLYGYNY NOWDIP tapmaly?
- HTTPS we SEO. Haýsydyr bir gatnaşyk barmy?
- SEMALTDAN SSL KERTIFIKATY. AIFRATYMY?
- Netije
Web sahypasyny gözlemek elmydama aňsat işdi, ýöne maglumatlaryňyzy howpsuz saklamazlyk. Kimdir biri şahsy maglumatlary ogurlap biler, bütin dünýäde umumy alada.
Internetde gezmek henizem 100% howpsuz däl, ýöne ogurlyk gorkusyny ep-esli gowşadýan bir zat SSL şahadatnamasy.
Häzirki wagtda web brauzerleri SSL şahadatnamasy bolmadyk saýtlar üçin howpsuzlyk duýduryşlaryny hem görkezýärler. Şeýle duýduryşlar ulanyjylaryň köpüsiniň öňe gitmeginiň öňüni alýar.
Ulanyjylar üçin, işewürlik/web sahypasynyň eýeleri üçin dürli manylary bar. Ulanyjylaryň nukdaýnazaryndan şeýle duýduryşlar gowy ýaly. Duýduryş enjamlaryna wirus hüjüminiň ýa-da maglumatlarynyň ogurlanmagynyň öňüni aldy diýip hasaplaýarlar.
SSL şahadatnamasyz bir iş web sahypasy, onlaýn barlygyny öldürmek üçin ýeterlikdir. Brauzerleriň duýduryşlary sebäpli ulanyjylaryň köpüsi hatda şol iş web sahypasyny hem açmazlar.
Bu gün diňe bir SSL şahadatnamasy barada däl-de, eýsem ygtybarly çeşmelerden SSL şahadatnamasyny almak ýaly köp zady öwrenmekçi Semalt, dogry.
SSL şahadatnamasy näme?
SSL şahadatnamasynda SSL “Secure Sockets Layer” diýmekdir. Web sahypalaryny tassyklaýan we maglumatlaryň bitewiligini, şeýle hem maglumatlary şifrlemäge mümkinçilik berýän sanly şahadatnama.
Ulanyjy atlary, parollar, kredit kartoçkalarynyň jikme-jiklikleri we internetde iberilen we alnan beýleki maglumatlar ýaly duýgur maglumatlaryň howpsuzlygy üçin ulanylýar.
Salgy setirine seredip SSL şahadatnamasy bolan web sahypasyny kesgitläp bilersiňiz. Adaty (HTTP) ýerine ygtybarly gipertekst geçirmek protokolyny (HTTPS) görersiňiz.
SSL şahadatnamalaryny öwreneniňizde köplenç TLS şahadatnamasy adalgasyna duş gelip bilersiňiz. Onuň nämedigini göreliň.
TLS şahadatnamasy
TLS (Transport Layer Security) SSL-iň mirasdüşer protokoly. SSL ýaly işleýär, ýöne kämilleşdirilen görnüşde.
Şeýle hem, maglumatlaryň we maglumatlaryň internet arkaly geçirilmegini goramak üçin şifrlemäni üpjün edýär. SSL ýaly, TLS bilen üpjün edilen web sahypalarynyň ýa-da web sahypalarynyň URL-leri hem HTTPS bilen bellik edilýär.
SSL şahadatnamasynyň zerurlygy näme?
Web sahypalary we şahsy enjamlar internet arkaly birikdirilende elmydama howpsuzlyk töwekgelçiligi bar. SSL şahadatnamasy web sahypalary bilen enjamlaryň arasyndaky baglanyşygyň ygtybarlydygyna we hiç hili maglumatyň ogurlanmadygyna göz ýetirýär.
Howpsuzlyk şahadatnamasy web sahypasyny ygtybarly edýär we ulanyjylary aldawçylaryň duzagyna düşmekden goraýar.
Aşakda SSL şahadatnamasynyň kepillendirýän maglumatlarynyň köp görnüşi bar:
- Ulanyjy atlary we parollar
- Bank hasaby maglumatlary
- Kredit kartoçkasynyň jikme-jiklikleri we amallary
- Emläk maglumatlary
- Şahsy maglumatlar - doly ady, doglan senesi, salgysy ýa-da aragatnaşyk belgisi
- Lukmançylyk ýazgylary
- Şertnamalar we beýleki hukuk resminamalary
SSL şahadatnamalarynyň görnüşleri
Howpsuzlyk bitewiligine baglylykda SSL şahadatnamalarynyň üç görnüşi bar. Web sahypaňyz bar bolsa we SSL şahadatnamasyny gözleýän bolsaňyz, bu üç görnüşli şahadatnama düşünmeli.
Haýsy şahadatnamanyň islegleriňizi kanagatlandyrjakdygyny kesgitlemäge kömek eder. Geliň, olara seredeliň:
1. Domen tassyklamasy (DV)
Bular ýönekeý SSL şahadatnamalary we web sahypasynyň eýesini barlandan soň berilýär. Eýesiniň şahsyýetini barlamak üçin, Şahadatnama edaralary (CA) web sahypasynyň hasaba alnan e-poçta tassyklama e-poçta iberiň.
Bu ýagdaýda kompaniýanyň şahsyýetini barlamagyň zerurlygy ýok Domen tassyklanan şahadatnamalar. Şeýle hem aňsatlyk bilen alynýan şahadatnamalaryň iň pes howpsuzlyk derejesini üpjün edýändigini ýadyňyzdan çykarmaly dälsiňiz. Şonuň üçin kiber jenaýatçylar howpsuz görünýän web sahypalaryny döretmek üçin olary iň köp ulanýarlar.
2. Gurama tassyklamasy (OV)
Bu şahadatnamalar ortaça howpsuzlyk derejesini üpjün edýär. Gurama tassyklaýyş şahadatnamasy, diňe şahadatnama edaralary (CA) gurama, web sahypasynyň domen ady, fiziki ýerleşişi we şuňa meňzeş zatlar ýaly maglumatlary tassyklanda berilýär.
Bu şahadatnamalar az duýgur amallar bilen iş salyşýan web sahypalary üçin iň gowusydyr. OV şahadatnamalaryny barlamak prosesi adatça 1-3 gün dowam edýär.
3. Giňeldilen tassyklama (EV)
An Giňeldilen tassyklama şahadatnamasy iň ýokary howpsuzlyk derejesini üpjün edýär we duýgur maglumatlary ulanýan web sahypalary üçin hökmanydyr.
Bu şahadatnamasy bolan web sahypasy iň ygtybarly hasaplanýar. Bu şahadatnamany bermek üçin şahadatnama edaralary (CA) arza berijiniň jikme-jik gözden geçirişini geçirýärler.
Häkimiýetler gözden geçirilende korporatiw resminamalary gözden geçirýärler, arza berijiniň şahsyýetini tassyklaýarlar we maglumatlaryny bitarap çeşme/maglumat bazasy arkaly barlaýarlar.
SSL şahadatnamalarynyň klassifikasiýasy
Ulanylyşyna görä SSL şahadatnamalary aşakdaky üç görnüşe bölünýär:
1. Leeke domen SSL şahadatnamasy
Adyndan görnüşi ýaly, SSL şahadatnamasynyň bu görnüşi bir domene degişlidir. Bu şahadatnama, bu domeniň aşagyna girýän ähli sahypalary üpjün edýär, ýöne şol domeniň haýsydyr bir kiçi domenini tassyklamak üçin ulanyp bilmersiňiz.
2. Wildcard SSL şahadatnamasy
“Wildcard SSL” şahadatnamasy diňe bir domeni däl, eýsem onuň aşagyndaky ähli subdomenleri hem üpjün edýär. Ulanyjylar “Wildcard SSL” şahadatnamasy bilen üpjün edilen kiçi domenler barada bilmek isleseler, web brauzeriniň salgy setirindäki gulpy basyp bilerler. Ondan soň jikme-jiklikleri görmek üçin "Şahadatnama" (Google Chrome-da) basmaly.
3. Köp domenli SSL şahadatnamasy (MDC)
MDC, köp domenlere howpsuzlygy üpjün edýän SSL şahadatnamasydyr. Hatda kiçi domenlere girmeýän domenler şol bir SSL şahadatnamasyny paýlaşyp bilerler.
Birnäçe web sahypaňyz bar bolsa we olaryň hemmesini goramak üçin bir şahadatnama isleseňiz, köp domenli SSL şahadatnamasyna giriň.
Aöriteleşdirilen we bagyşlanan SSL şahadatnamasyny isleseňiz, a bilen habarlaşyň ygtybarly şahadatnama üpjün ediji.
Web sahypasynyň ygtybarlydygyny ýa-da ýokdugyny nädip tapmaly?
Web sahypasynyň SSL şahadatnamasy bilen üpjün edilendigini ýa-da ýokdugyny bilmek üçin diňe brauzeriňizdäki salgy setirine göz aýlamaly. Ilki bilen gulp bar bolsa we sahypanyň salgysy başlasa https, web sahypasynyň SSL bilen üpjün edilendigine arkaýyn boluň.
Bir ädim öňe gitmek we web sahypasynyň ygtybarly SSL şahadatnamasynyň bardygyny ýa-da ýokdugyny bilmek isleseňiz, brauzeriňiziň URL setirine täzeden serediň. Gulpy görseňiz, basyň. Bu şahadatnamanyň kime degişlidigini we beýleki maglumatlary görersiňiz. Has giňişleýin öwrenmek üçin degişli meýdana basyň.
HTTPS we SEO. Gatnaşyk barmy?
Google-yň SEO reýting algoritmleriniň hemişe üýtgäp durýandygy hemmelere mälimdir. 2015-nji ýylyň 17-nji dekabrynda Google HTTPS sahypalaryny ileri tutup başlady.
Web sahypalarynda SSL şahadatnamasynyň bolmagy HTTPS-den başlaýar. Web sahypasynyň ygtybarlydygyny we SEO göterijisini aljakdygyny aňladýar.
Iki web sahypasy bar (biri HTTP bilen başlaýar, beýlekisi HTTPS bilen) we mazmuny bir zat hakda, ekologiýa taýdan arassa önümler diýeliň.
Beýleki reýting faktorlarynyň hemmesini yzygiderli saklasaňyz, HTTPS-den başlaýan web sahypasy, ýa-da SSL şahadatnamasyna eýe bolmak has gowusy Google-yň gözleg netijeleri sahypasynda has ýokary orny eýelär.
Web ussatlary SSL şahadatnamalarynyň dogry ýerine ýetirilmegini üpjün etmeli, sebäbi bu gelýänleriň sanynyň köpelmegine we gözleg motorlarynda reýtingiň ýokarlanmagyna getirer.
Semalt-dan SSL şahadatnamasy. Başga zatmy?
Semalt-dan SSL şahadatnamasy beýleki çeşmeler tarapyndan hödürlenýänlere meňzeýär. Tapawut, Semalt tarapyndan üpjün edilýän hyzmatyň we gurnamagyň aňsatlygyndadyr.
Semalt meýilnamalaryň üç görnüşini hödürleýär:
1. Esasy
Esasy meýilnama, eýýäm SSL şahadatnamaňyz bar, ýöne sahypaňyza gurulmadyk wagt. Bu meýilnama SSL gurnamasyny we HTTPS goldawyny hödürleýär.
2. Standart
Iň oňat şertnama hökmünde meşhur bolan adaty meýilnama iň gymmatlygy üpjün edýär. Sebäbi bu meýilnama gurnamak bilen birlikde Comodo-dan oňyn SSL şahadatnamasyny öz içine alýar.
“Comodo” -nyň Pozitiw SSL şahadatnamalary ýokary derejeli howpsuzlyk üpjün edýär. Kagyzsyz tassyklama prosedurasyna eýerýärler, ýöne iň esasy zat, “Semalt” -dan gurnamak. Sahypaňyz gulplanýar we birnäçe minutyň içinde gaty ygtybarly bolýar.
3. Premium
Bu meýilnama howpsuzlygyň ýokary derejesini hem üpjün edýär. Web sahypaňyz üçin Pozitiw SSL Wildcard şahadatnamasyny, aşaky domenini we hemmeler üçin gurnamany öz içine alýar.
Elektron telekeçilik dükany bilen işleýän bolsaňyz ýa-da sahypaňyza birnäçe subdomen bar bolsa, “Semalt” -dan “Premium” meýilnamasyna giriň.
Semalt-dan her SSL şahadatnamasynyň gurulmagy bilen siz alarsyňyz:
- Domeniňiz we subdomenleriňiz üçin ygtybarly howpsuzlyk (Premium meýilnamasy bolan ýagdaýynda)
- SSL şahadatnamasyny çalt gurnamak
- Webhli web brauzerlerinde gulp ýa-da şuňa meňzeş howpsuzlyk alamaty
- Web sahypaňyza girýänleriň hemmesine gizlinlik goragy kepilligi
- Esasanam Google SERP-lerinden organiki traffigiň köpelmegi (Gözleg motorynyň netijeler sahypalary)
Netije
Onlaýn dünýäde maglumat ogurlygyndan goramak iň uly alada. SSL şahadatnamasy, web sahypasynyň eýeleriniň we ulanyjylaryň/girýänleriň howpsuzlygy bilen baglanyşykly köp aladalary aradan aýyrýar.
Web sahypaňyz elektron söwda dükanyny, maliýe guramasyny ýa-da uly kärhanany görkezýärmi, SSL şahadatnamasy hökmany.
Sahypaňyzy ygtybarly edýär we sahypaňyz ulanyjy atlary, parollar, töleg maglumatlary, salgylar we ş.m. ýaly müşderi maglumatlary bilen iş salyşýan bolsa, howpsuzlygy üpjün edýär.
Şeýle hem, Google ygtybarly web sahypasyna ýa-da web sahypasyna ileri tutýar Ygtybarly çeşmeden SSL şahadatnamasy web sahypaňyzyň talap edilýän SEO reýtingini gowulandyryp biler.


c: text/html

text:
27 Shilde, 2019 Aımaqtar
Atyraýlyqtar #birge# TazaQazaqstan» ekologııalyq aksııasyna qatysty
27-shi shildede Atyraý qalasynda « #birge# TazaQazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda jalpyqalalyq senbilik ótti
Atyraýda ótken #birge# TazaQazaqstan» ekologııalyq aksııasyna 8 myńǵa jýyq turǵyn qatysty dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi Atyraý oblysynyń óńirlik kommýnıkasııalar qyzmetine silteme jasap.
27-shi shildede Atyraý qalasynda « #birge# TazaQazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda jalpyqalalyq senbilik ótti. Sanıtarlyq tazalyqqa 8 myńǵa jýyq qala jáne qala mańyndaǵy aýyldyq okrýg turǵyndary, sonyń ishinde memlekettik mekemeler men kásiporyn, ónerkásip ujymdary sondaı-aq, eriktiler toby qatysyp, 37-den astam tehnıka jumyldyryldy. Naýqan barysynda Jaıyq ózeni jáne qala aýmaǵyndaǵy barlyq sý toǵandarynyń jaǵalaýlaryn irili-usaqty qoqys qaldyqtarynan tazartý jumystary júrgizildi. Nátıjesinde 17 tonna qoqys jınalyp alyndy.
- Atyraýda sanıtarlyq tazalyq naýqany bastalǵaly beri qala jáne aýdan turǵyndary bir aýyzdan qoldaýda, Jaıyq ózeni jaǵalaýlaryn jáne sý toǵandaryn jalpy qalany tazalaýǵa búgin 8-myńǵa tarta turǵyn atsalysty. Sondyqtan barlyq senbilikke qatysýshylarǵa oblys ákimdiginiń atynan alǵysymdy aıtamyn. Jánede qala aýmaǵyna sanıtarlyq tazalyq júrgizý jumystary munymen shektelmeıdi. Josparǵa saı ár aıdyń úshinshi aptasynda senbilik uıymdastyrylatyn bolady», - deıdi Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary Álibek Náýtıev
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisindäki çykyşy
(Aşgabat, 2021-nji ýylyň 25-nji sentýabry)
Eziz watandaşlar, mähriban halkym!
Hormatly Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň we Hökümetiniň agzalary!
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
«Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen ýyl bolan 2021-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda biz ýurdumyzyň baş baýramyny — eziz Diýarymyzyň beýik Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk ýubileýini aýratyn buýsanç bilen garşylaýarys. Bu sene Garaşsyz ýurdumyzyň hem-de agzybir halkymyzyň abraý-mertebesini we şan-şöhratyny arşa göterýän, biziň her birimizi täze, has belent maksatlara galkyndyrýan şanly wakadyr.
Mundan 30 ýyl ozal — 1991-nji ýylyň güýzünde biziň Garaşsyz Türkmenistan döwletimiz döredildi hem-de dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edildi.
Men siziň ähliňize, merdana halkyma berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, Garaşsyz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alnyp barylýan işlerde uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw edýärin.
Eziz watandaşlar!
Ata Watanymyzyň täze taryhy, biziň gazanan üstünliklerimizdir ösüşlerimiz milli Garaşsyzlygymyzdan başlanýar. Özbaşdaklyk zamanynyň her bir güni, her aýy we ýyly, her onýyllygy örän möhüm syýasy, ykdysady, medeni we jemgyýetçilik wakalaryndan doly boldy. Siziň köpiňiz bu wakalaryň janly şaýady bolduňyz, şol wakalara işjeň gatnaşdyňyz.
Türkmenistan beýik Garaşsyzlygynyň gysga taryhy döwründe bütin dünýäde belent at-abraýa we mertebä eýe bolan özbaşdak döwlete öwrüldi.
Garaşsyzlyk merdana ata-babalarymyzyň özbaşdak döwlet gurmak hakyndaky arzuw-isleglerini amala aşyrmak üçin bize şert döretdi. Şu döwürde biziň demokratik, hukuk we dünýewi döwletimiziň berk esaslary goýuldy.
Halkymyzyň aňynda, medeni we ruhy durmuşynda uly özgerişler bolup geçdi, düýbünden täze jemgyýetçilik gatnaşyklary emele geldi. Biziň döwlet Garaşsyzlygymyz halkymyzyň gözbaşyny müňýyllyklardan alyp gaýdýan we nesillerden-nesillere geçirip gelýän maddy we ruhy gymmatlyklaryny, belent ynsanperwer däplerini gaýtaryp berdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ähli ugurlarda, şol sanda daşary syýasatda, senagatda, innowasion hem-de durmuş ösüşinde uly üstünlikler gazanyldy. Demokratik, hukuk we dünýewi döwleti gurmakda biz şol milli tejribämize, şeýle hem ösen döwletleriň tejribesine daýandyk.
Biz Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny yglan edip, ýönekeý bolmadyk iň kynçylykly döwürde döwletimize ýolbaşçylyk eden ýurdumyzyň ilkinji Prezidenti Saparmyrat Ataýewiç Nyýazowyň hatyrasyny belent tutýarys. Onuň ýolbaşçylygynda merdana halkymyzyň ägirt uly özgertmeleri amala aşyrandygyny hemişe ýatlarys.
Şol döwürde döwlet gurluşyny düzgünleşdirýän, dünýä we milli demokratik tejribesine, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalarynadyr düzgünlerine laýyk gelýän Türkmenistanyň Konstitusiýasy kabul edildi.
Türkmen halkynyň taryhynyň, medeni-ruhy mirasynyň özboluşly beýany hökmünde döwlet nyşanlarymyz bolan Döwlet baýdagymyz, Döwlet tugramyz we Döwlet senamyz döredildi.
Ýurdumyzyň Konstitusiýasy esasynda döwletiň we jemgyýetiň, her bir şahsyýetiň bähbitlerini düzgünleşdirmäge hem-de deňligini üpjün etmäge gönükdirilen kanunlar işlenip düzüldi. Harby, hukuk goraýjy we milli howpsuzlyk edaralary düýpli özgerdildi. Türkmenistanyň Milli goşuny, şol sanda Guryýer goşunlary, Harby-howa we Harby-deňiz güýçleri, Serhet goşunlary döredildi.
Ýurdumyzda 1993-nji ýylyň 1-nji noýabrynda milli pul dolanyşyga girizildi.
Garaşsyz döwletimiziň Konstitusiýasynda «Türkmenistanda jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adamdyr» diýlip beýan edilýär. Adamy goramak, goldamak we oňa hyzmat etmek döwlet häkimiýet edaralarynyň baş wezipeleridigi nygtalýar.
Şoňa görä-de, ýurdumyzda her bir adamyň syýasy, ykdysady, durmuş we beýleki raýatlyk hukuklaryny hem-de azatlyklaryny amala aşyrmak, döwletiň we jemgyýetiň demokratik kadalaryny hem-de hukuk esaslaryny berkitmek döwlet syýasatymyzyň esasy ugurlarynyň birine öwrüldi.
Şeýle hem ýurdumyzyň Konstitusiýasynda Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasynyň, Adam hukuklary baradaky ählumumy Jarnamanyň maksatlaryna we kadalaryna ygrarlydygy tassyklanýar. Şu maksat bilen, ýurdumyzda adam hukuklary boýunça Milli meýilnama kabul edildi. Bu meýilnama adam hukuklaryny berjaý etmegiň köpugurlydygyny göz öňünde tutýar hem-de geljekde kämilleşdirmäge gönükdirilendir.
Türkmenistanyň Konstitusiýasyna hem-de halkara hukugyň umumy kabul edilen kadalaryna laýyklykda, zenanlar bilen erkekler üçin deň hukuklary üpjün etmek düzgüni hem biziň döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde çykyş edýär.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Türkmenistanyň Garaşsyz döwlet hökmünde ykrar edilmegi, ilkinji nobatda, ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatyny özbaşdak kesgitlemek üçin amatly şertleri döretdi. Merdana ata-babalarymyzyň jemgyýetimizi birleşdirýän milli döwleti döretmek baradaky arzuwlaryny goldanyp, täze demokratik, hukuk we dünýewi döwleti gurmak, täze raýat jemgyýetini döretmek, ýurdumyzy dünýäniň durnukly ösýän döwletleriniň birine öwürmek boýunça tapgyrlaýyn işler amala aşyryldy.
Geçen döwürde raýatlarymyzyň durmuşynyň derejesini we hilini ýokarlandyrmak, bäsdeşlige ukyply milli ykdysadyýeti döretmek boýunça hemmetaraplaýyn oýlanyşykly, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegi göz öňünde tutýan maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirildi. Bu işler häzirki döwürde hem netijeli dowam edýär.
Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýylynyň içinde ýurdumyzyň ykdysadyýetine goýlan iri maýa goýumlarynyň möçberi 200 milliard amerikan dollaryndan hem geçdi. Bu serişdeleriň 60 göterimden hem köpüsi senagat pudagyny ösdürmäge gönükdirildi.
Daşary ýurt maýa goýumlarynyň paýy onuň umumy möçberiniň 15 göterimine golaýlaýar.
«Adam maýasyna», ylym-bilim, saglygy goraýyş ulgamlaryna hem köp serişdeler goýberildi. Häzirki döwürde Durnuklaşdyryş gaznasynyň serişdeleriniň hasabyna Türkmenistanyň maliýe taýdan durnukly ösüşi saklanýar.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Ýurdumyzyň nebitgaz gorlary hojalyk pudaklaryny durnukly ösdürmek üçin zerur bolan düýpli maýa goýumlaryny toplamakda aýratyn orny eýeläp, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatly daýanjyna öwrüldi.
Uglewodorod serişdeleriniň dünýä ähmiýetli gorlaryna eýe bolan Türkmenistan ägirt uly energiýa mümkinçiliklerini öz halkynyň we bütin adamzadyň bähbidine netijeli peýdalanmaga jogapkärli çemeleşip, bu ugurda anyk, yzygiderli ädimleri ädýär.
Tebigy gazy dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek «mawy ýangyjyň» gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýän ýurdumyzyň energetika strategiýasynyň möhüm maksatlaryndan biridir. Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hakynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň başlangyjy bilen biragyzdan kabul eden Rezolýusiýalary muňa aýdyň şaýatlyk edýär.
Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny amala aşyrmagyň hem uly geosyýasy we geoykdysady ähmiýeti bardyr. Türkmen tebigy gazynyň täze energetika köprüsi Günorta Aziýanyň uly ýurtlaryna ony uzak möhletleýin ibermegi üpjün edip, tutuş sebitiň durmuş-ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer. Sebitde işewür hyzmatdaşlygy, parahatçylygy hem-de durnukly ösüşi pugtalandyrar.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Energetika senagaty hem ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň möhüm pudagy bolup durýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda täze, kuwwatly elektrik stansiýalaryny gurup, ulanmaga bermek, hereket edýän gaz turbinaly elektrik stansiýalaryny döwrebap ýagdaýa getirmek hem-de olaryň täzelerini gurmak boýunça depginli işler alnyp barylýar.
Ýurdumyzda, şol sanda paýtagtymyz Aşgabatda halkalaýyn energetika ulgamy döredildi. Häzirki zaman energiýa tygşytlaýjy tehnologiýalary peýdalanmak esasynda elektrik energiýasy bilen üpjünçiligi has-da gowulandyrmak, ýerli tebigy-howa şertlerini nazara alyp, Gün we ýel energiýasyny almak bilen bagly taslamalary amala aşyrmak boýunça hem netijeli işler durmuşa geçirilýär.
Mary welaýatynda Merkezi Aziýada iň uly ýokary tehnologiýaly elektrik stansiýasy guruldy. Döwletimiziň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk ýubileýi mynasybetli bolsa Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 megawat bolan gaz turbinaly täze elektrik stansiýasy ulanmaga berildi. Balkan welaýatynyň Serdar etrabynda Gün we ýel elektrik energiýasyny öndürýän stansiýany gurmak hem göz öňünde tutulýar.
Bu işleriň ählisi ata Watanymyzy elektrik energiýasy bilen özüni doly üpjün edýän we ony daşary ýurtlara hem ibermäge örän uly mümkinçiligi bolan döwlete öwürýär.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Garaşsyzlyk ýyllarynda oba hojalyk pudagy hem yzygiderli ösüşe eýe boldy. Ýurdumyzyň agrosenagat toplumyny döwlet tarapyndan goldamagyň bitewi ulgamyna laýyklykda, her ýyl bu pudaga köp möçberde maýa goýumlary goýulýar. Şeýle hem ýerleriň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, topragyň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, seleksiýany we tohumçylygy ylmy esasda ösdürmek, oba hojalygyna has tygşytly tehnologiýalary, iň öňdebaryjy ylmy-tehniki usullary ornaşdyrmak boýunça maksatnamalar durmuşa geçirilýär.
Ýurdumyzyň ähli sebitlerinde häzirki zaman galla we maldarçylyk toplumlary, ýyladyşhanalar, sowadyjy ammarlar we oba hojalyk önümlerini gaýtadan işleýän kärhanalar guruldy.
Dünýäniň öňdebaryjy firmalarynyň ýokary öndürijilikli, döwrebap oba hojalyk tehnikalary, däne hem-de pagta ýygýan kombaýnlary yzygiderli satyn alynýar.
Türkmenabat şäherindäki himiýa kärhanasynda, Tejenkarbamid, Marykarbamid we Garabogazkarbamid zawodlarynda, «Balkanabat» hem-de «Bereket» ýod kärhanalarynda, «Maryazot» we «Garabogazsulfat» önümçilik birleşiklerinde ýokary hilli mineral dökünler we himiýa önümleri öndürilýär. Munuň özi zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmaga, gallanyň we gowaçanyň, şalynyňdyr gant şugundyrynyň, beýleki oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny ýetişdirmäge, azyk bolçulygyny üpjün etmäge ýardam berýär.
Ak bugdaýyň ýurdy bolan Garaşsyz döwletimizde şu ýyl gallaçylarymyz Watan harmanyna 1 million 400 müň tonnadan hem köp däne tabşyrdylar. Bu ajaýyp netije zähmetsöýer daýhanlarymyzyň Garaşsyz Watanymyzyň şanly baýramyna mynasyp sowgadydyr.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmekde we bol hasyl almakda ýaşaýşyň çeşmesi bolan suwa hemişe aýratyn orun degişlidir. Gadymy türkmen topragy suwarymly ekerançylygyň ilkinji mekanlarynyň biri bolupdyr. Ata-babalarymyz bol hasyl berýän bereketli toprakda ýaşamak bilen, ýeri işläp bejermegiň, suwa sarpa goýmagyň we ony tygşytly ulanmagyň nusgalyk usullaryny bize miras galdyrypdyr. Suw damjasyny altyn dänesine deňäp, dag jülgelerinden gözbaş alýan çeşmeleriň, ýaplaryňdyr akabalaryň suwuny tygşytly ulanypdyr.
Şoňa görä-de, halkymyz «Suw damjasy — altyn dänesi», «Daýhanyň hazynasy — ýer — suw», «Suwly ýer — gül, suwsuz ýer — çöl» ýaly, suw bilen bagly köp sanly nakyllary döredipdir. Biziň günlerimizde hem ata-babalarymyzyň parasatly däplerine eýerip, suwy tygşytly we netijeli ulanmak döwlet syýasatymyzyň örän möhüm wezipeleriniň biri bolup durýar. Şu maksat bilen, suw tygşytlaýjy tehnologiýalar önümçilige giňden ornaşdyrylýar. Suw hojalyk desgalarydyr ulgamlary gurlanda, ylmyň we öňdebaryjy tejribäniň häzirki zaman usullary ulanylýar.
Biz Merkezi Aziýa sebitinde ilkinji bolup, zeý suwlaryny toplaýan «Altyn asyr» Türkmen kölüni gurup, ýurdumyzda daşky gurşawa aýawly garamak boýunça möhüm işleriň amala aşyrylýandygyny bütin dünýä görkezdik.
Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli Balkan welaýatynyň Bereket etrabynda göwrümi 18 million kub metr bolan howdany ulanmaga berdik. Bu taslamanyň amala aşyrylmagy suw serişdelerini aýawly ulanmakda we oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almakda ýene-de bir möhüm ädim boldy.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Daşky gurşawyň arassalygyny we baýlygyny gorap saklamak, tebigy serişdelere aýawly garamak we olary tygşytly ulanmak, önümçilige ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmak döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarydyr.
Ata Watanymyzy bagy-bossanlyga öwürmek, ekologik abadançylygy üpjün etmek, ösümlik we haýwanat dünýäsini gorap saklamak boýunça işleri amala aşyryp, biziň ýurdumyz häzirki döwrüň möhüm ekologiýa we suw meselelerini çözmekde abraýly halkara guramalar bilen netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmek ugrunda çykyş edýär.
Aşgabatda Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça sebit merkezini açmak, Birleşen Milletler Guramasynyň Aral deňziniň sebiti üçin Ýörite maksatnamasyny we Suw strategiýasyny işläp taýýarlamak baradaky biziň tekliplerimiz dünýäde giň goldaw tapdy.
Merkezi Aziýanyň döwletler Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynda hem biz howanyň üýtgemegine getirýän ýaramaz täsirleri azaltmak we oňa uýgunlaşmak maksady bilen, sebit hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak boýunça teklipleri öňe sürdük. Çölleşmä garşy göreşmek, suw we energetika serişdelerini aýawly ulanmak, daşky gurşawy goramak, serişde tygşytlaýjy hem-de «ýaşyl» tehnologiýalary ornaşdyrmaga, şol sanda dikeldilýän energiýa çeşmelerini ösdürmäge gönükdirilen taslamalarydyr maksatnamalary taýýarlamak baradaky başlangyçlar bilen çykyş etdik.
«Türkmenistanyň Aral boýunça 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Konsepsiýasynyň», «Howanyň üýtgemegi barada Türkmenistanyň Milli strategiýasynyň» rejelenen görnüşiniň, «Türkmenistanyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Milli tokaý maksatnamasynyň» kabul edilmegi ýurdumyzyň we sebitiň ekologik abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen maksatnamalaýyn işleriň esasy bolup durýar.
«Bir nahal ekseň, ýaşyň baky», «Bag — ekeniňki, ýap — çekeniňki» diýlişi ýaly, ata-babalarymyzdan miras galan milli däp-dessurlarymyza eýerip, her ýyl ýurdumyzda millionlarça düýp bag nahallaryny ekmek indi asylly däbe öwrüldi.
Hemişelik Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygynyň hormatyna geçen ýyl Aşgabat şäheriniň daş-töwereginde we welaýatlarda 25 million düýp miweli, saýaly, pürli baglar hem-de üzüm ekilen bolsa, bu ýyl Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli, ilkinji gezek 30 million düýp nahal oturtmak göz öňünde tutulýar.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Garaşsyz Diýarymyzyň önümleriniň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmaga, beýleki döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri özümizde öndürmäge, ýurdumyzda azyk bolçulygyny berkitmäge, iş orunlaryny artdyrmaga gönükdirilen döwlet maksatnamalaryny ýerine ýetirmek boýunça-da uly işler alnyp barylýar.
Şu maksat bilen, ýurdumyzda köp sanly häzirki zaman tehnologiýaly kärhanalardyr zawodlar gurlup ulanmaga berildi. Diňe soňky döwürde Mary we Garabogaz karbamid zawodlary, Gyýanlydaky gazhimiýa toplumy, Ahal welaýatyndaky tebigy gazdan benzin öndürýän zawod we «Türkmen aýna önümleri» kärhanasy bina edildi. Bu kärhanalaryň önümleri ýurdumyza daşary ýurt pulunda goşmaça girdejileri getirýär.
Häzirki döwürde ýurdumyzdaky 80-den gowrak iri dokma kärhanasynda dürli nah we garyşyk ýüplük taýýarlanýar. Dünýä bazarlarynda uly isleg döredýän tüýjümek, jins we örme matalar, köp görnüşli taýýar eginbaşlar we el halylary öndürilýär.
Ýaňy-ýakynda hem biz Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda täze dokma toplumyny işe girizdik we Babadaýhan etrabynda-da ýene bir dokma toplumyny ulanmaga bermegi göz öňünde tutýarys.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Häzirki döwür täze garaýyşlarydyr innowasion önümçilikleri döretmegi talap edýär. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda ýokary tehnologiýalara we düýpli nazary ylymlara esaslanýan sanly ykdysadyýeti döretmek boýunça toplumlaýyn işler alnyp barylýar. Biz milli ykdysadyýetimiziň täze, depginli ösýän ugruna öwrülen elektron senagaty döredýäris.
Häzirki döwürde ýurdumyzda smart-telewizorlar, noutbuklar, planşetler, monobloklar, sensorly ekrany bolan kompýuterler, çek-printerler, skanerler we beýleki görnüşdäki elektron önümler öndürilýär.
Bu ugurda biz ylmy-barlag edaralary we ýokary okuw mekdepleriniň ylmy merkezleri, elektron aragatnaşygyň önümçilik kärhanalary bilen Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyny geljekki ösüşiň esasy şertlerinden biri hasaplaýarys. Senagat we awtomobil elektronikasyny, lukmançylyk hem-de kompýuter tehnikasyny, elektron we beýleki harytlary öndürmek, şeýle hem täze kärhanalary döretmek zerur diýip pikir edýäris.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamagyň ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigi size gowy mälimdir. Häzirki döwürde kiçi we orta telekeçiligi sazlaşykly ösdürmek, hususy başlangyçlary goldamak üçin has amatly hukuk, ykdysady, maliýe we durmuş şertleri döredildi.
Ýokary hilli, bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmekde, azyk bolçulygyny döretmekde, senagat kärhanalarynydyr söwda merkezlerini, häzirki zaman obalaryny gurmakda hususy pudaga uly orun berilýär. Bäsdeşlige ukyply, import harytlarynyň ornuny tutýan, eksporta niýetlenen ýokary hilli önümleri öndürýän, Türkmenabat — Aşgabat — Türkmenbaşy ýokary tizlikli awtomobil ýoluny hem-de Ahal welaýatynyň döwrebap edara ediş merkezini gurýan we beýleki iri taslamalary amala aşyrýan hususy kärhanalaryň alyp barýan işlerini aýratyn bellemek isleýärin.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşy baradaky alada biziň döwlet syýasatymyzyň baş maksady bolup durýar. Türkmenistanyň Prezidentiniň Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, 43 milliard 800 million manat gönükdirildi we özleşdirildi.
Häzirki döwürde ýurdumyzda 91 hassahana, 153 saglyk öýi we merkezi, 85 medeniýet öýi, 370 sany mekdebe çenli çagalar edarasy, 529 orta mekdep, 117 sport mekdebi, 86 sany sport desgasy, 7 müň kilometre golaý awtomobil ýollary guruldy.
Bulardan başga-da, umumy meýdany 42 million inedördül metre golaý ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi, köp sanly beýleki durmuş maksatly taslamalar amala aşyryldy.
Täze önümçilik we durmuş maksatly desgalary, awtomobil hem-de demir ýollary, köprüleri gurmagyň halkara we milli taslamalary üstünlikli amala aşyryldy. Şol desgalaryň hatarynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny, Türkmenistan — Hytaý, Türkmenistan — Eýran, Gündogar — Günbatar gaz geçirijilerini bellemek bolar. Şonuň ýaly-da, transmilli Demirgazyk — Günorta, şeýle hem Serhetabat — Turgundy demir ýollaryny, Amyderýanyň üstünden geçýän awtomobil we demir ýol köprülerini, Aşgabat, Türkmenbaşy, Türkmenabat, Kerki Halkara howa menzillerini, Türkmenbaşy Halkara deňiz portuny mysal getirmek bolar. Bu Garaşsyzlyk ýyllarynda amala aşyrylan ägirt uly işleriň diňe bir bölegidir.
Ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilmegi, halkara ulag geçelgeleriniň döredilmegi, döwletimiziň älem giňişligini özleşdirýän ýurtlaryň hataryna goşulmagy, şäherdir obalarymyzyň özgerdilmegi, ak mermerli paýtagtymyz Aşgabadyň dünýäniň iň owadan şäherleriniň birine öwrülmegi ata Watanymyzyň gazanan bu beýik üstünliklerine we ýeňişlerine buýsanç duýgularyny döredýär.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Ykdysadyýetimiziň çalt ösýän we geljegi uly pudaklary bolan ulag hem-de aragatnaşyk ulgamlaryny kämilleşdirmäge hem aýratyn üns berilýär. Häzirki döwürde gadymy Beýik Ýüpek ýolunyň geçen ugurlary amala aşyrylýan ulag-logistika strategiýasynyň esasynda goýuldy. Bu ulgamlara dünýä ylmynyň gazanan üstünliklerini we häzirki döwrüň tehnologiýalaryny ornaşdyrmak esasynda demir ýol, awtomobil, howa, deňiz hem-de derýa üpjünçilik desgalarynyň düýpli durky täzelenýär. Dünýä belli kompaniýalaryň öndürýän ýolagçy awtobuslary, ýeňil we ýük awtoulaglary yzygiderli satyn alynýar.
Bu strategiýanyň durmuşa geçirilmegi Ýewraziýa ulag ulgamyna ýurdumyzyň işjeň goşulmagyna ýardam berýär. Garaşsyz Watanymyzyň geografik taýdan amatly ýerleşmegi bäsdeşlige ukyply ulag üpjünçilik ulgamyny emele getirmek üçin uly mümkinçilikleri döredýär.
Türkmenistan Gündogar — Günbatar, Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça üstaşyr ulag gatnawlarynyň taslamasyny amala aşyrmak bilen, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe (Lapis Lazuli), Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Oman, TRASEKA halkara ulag geçelgelerini döretmäge işjeň gatnaşýar.
Siziň bilşiňiz ýaly, Hazar deňziniň kenarynda Türkmenbaşy Halkara porty bina edildi. Ony diňe biziň ýurdumyzyň däl, eýsem, tutuş Merkezi Aziýanyň hem «esasy deňiz derwezesi» diýip atlandyryp bolar.
Şu ýyl Akina — Andhoý menzilleriniň arasynda 30 kilometrlik demir ýol, Kerki — Şibirgan ugry boýunça uzynlygy 153 kilometr bolan elektrik geçiriji, şeýle hem Ymamnazar — Akina we Serhetabat — Turgundy optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlary ulanmaga berildi.
Biziň alyp barýan ulag syýasatymyzy dünýä jemgyýetçiligi işjeň goldaýar. Size mälim bolşy ýaly, biziň başlangyçlarymyz we tekliplerimiz esasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy dört sany taryhy Rezolýusiýany kabul etdi.
Bu guramanyň Baş Assambleýasynyň 75-nji maslahatynyň 96-njy umumy mejlisinde “Koronawirus keseliniň (COVID-19) pandemiýasy we ondan soňky döwürde durnukly ösüş üçin üznüksiz we ygtybarly halkara ýük daşamalary üpjün etmek maksady bilen, ulagyň ähli görnüşleriniň arabaglanyşygyny berkitmek” atly Rezolýusiýanyň kabul edilmegi 2021-nji ýylyň halkara derejede ykrar edilen ähmiýetli wakasy boldy.
Bu Rezolýusiýanyň kabul edilmegi halkara ulag we logistika hyzmatdaşlygyny ösdürmekde täze mümkinçilikleri döretmäge, ony ählumumy hem-de sebit derejelerinde berkitmäge ýardam berer. Biziň uzak möhletli halkara strategiýalarymyzy we taslamalarymyzy ýerine ýetirmäge, Birleşen Milletler Guramasynyň 70-nji mejlisinde kabul edilen Durnukly ösüş maksatlaryny üstünlikli amala aşyrmaga hemaýat eder.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Häzirki döwrüň ylmy-tehniki ösüşine, iň täze tehnologiýalara, bilimlere we innowasiýalara daýanmak bilen, biz ylym-bilimi, medeniýeti ösdürmekde baý tejribe topladyk.
Ruhy taýdan ösen, beden taýdan sagdyn, giň gözýetimli nesilleri terbiýeläp ýetişdirmäge hem uly üns berilýär. Öňdebaryjy dünýä tejribesi esasynda nesillerimiz üçin häzirki zaman bilimlerini ele almakda, ylym we döredijilik bilen meşgullanmakda giň mümkinçilikler döredilýär. Okuw-terbiýeçilik işleriniň esaslary kämilleşdirilýär, milli maksatnamalar we konsepsiýalar üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Şunuň bilen birlikde, jemgyýetimizi birleşdirýän we ruhlandyryjy güýç bolan milli medeniýetimizi ösdürmäge hem-de wagyz etmäge aýratyn üns berilýär.
Häzirki zaman teatrlary, kitaphanalarydyr muzeýleri, medeniýet öýleri milli medeniýetimiziň we sungatymyzyň depginli ösýändiginiň aýdyň şaýadydyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe geçen zamanlaryň ruhy aýratynlygyny, beýik ata-babalarymyzyň pähim-paýhasyny özünde jemleýän milli mirasymyzy hem-de medeni-ruhy gymmatlyklarymyzy dikeltmek, gorap saklamak we öwrenmek boýunça hem uly işler alnyp barylýar.
Bu bolsa halkymyzyň taryhy-medeni mirasyna aýawly garalýandygyna şaýatlyk edýär. Geçmişden geljege geçirilýän gymmatlyk hökmünde döwürleriň arabaglanyşygyny beýan edip, nesilleri birleşdirýär.
Sebäbi medeniýet halkyň kalbydyr.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda, jemgyýetde sagdyn ýaşaýyş-durmuş kadalaryny emele getirmek, bedenterbiýäni we köpçülikleýin sporty has-da işjeňleşdirmek boýunça uly işler geçirilýär. Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen özara hyzmatdaşlygyň çäklerinde ýurdumyzda birnäçe howply ýokanç keseller ýok edildi. Bu ugurda gazanylan üstünlikler üçin halkara güwänamalar we tassyknamalar berildi.
Ýurdumyzyň welaýatlarynda, paýtagtymyzda häzirki zaman hassahanalary we ylmy-kliniki merkezler, Olimpiýa şäherçesi, köpugurly sport toplumlary, stadionlar, sport meýdançalary guruldy. Sportuň döwrebap üpjünçilik ulgamlary döredildi.
Biziň ýurdumyz Halkara Olimpiýa Komitetiniň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň agzasy bolmak bilen, halkara Olimpiýa hereketiniň ösüşine mynasyp goşant goşýar. Ýurdumyzda Aziada — 2017, «Amul — Hazar 2018» halkara awtorallisi, Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça estafetalar we köpçülikleýin welosiped ýaryşlary, Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty ýaly sport ýaryşlary ýokary derejede geçirildi.
Ýaponiýanyň paýtagty Tokioda geçirilen ХХХII tomusky Olimpiýa oýunlarynda türkmen sportunyň taryhynda ilkinji Olimpiýa medaly gazanyldy. Bu bolsa ýurdumyzyň halkara giňişlikde sport abraýynyň belende galýandygyna şaýatlyk edýän örän ýokary sport üstünliginiň nyşanyna öwrüldi.
Biz türgenlerimiziň mundan beýläk-de halkara ýaryşlara gatnaşyp, ýurdumyzyň sport abraýyny mynasyp gorajakdyklaryna, watansöýüjiligiň we sport ussatlygynyň aýdyň mysallaryny görkezjekdiklerine berk ynanýarys.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň girdejileriniň çalt depginler bilen artmagy ýurdumyzyň maýa goýum işjeňligine oňyn täsirini ýetirýär. Soňky ýyllaryň dowamynda Döwlet býujetiniň girdeji bölegi yzygiderli ýokarlanýar. Döwlet býujetiniň serişdeleriniň köp bölegi jemgyýetçilik we durmuş hyzmatlaryny goldamaga gönükdirilýär.
Welaýatlarda köp möçberde maliýe serişdeleri obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça işleri amala aşyrmak üçin sarp edilýär.
Döwlet býujetiniň çykdajylarynyň uly bölegi durmuş ulgamyny maliýeleşdirmäge, şol sanda saglygy goraýyş, bilim, medeniýet, jemagat hojalygy ulgamlaryny kämilleşdirmäge gönükdirilýär. Zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň we talyp haklarynyň möçberleriniň yzygiderli ýokarlandyrylmagynyň, nyrh syýasatynyň oýlanyşykly alnyp barylmagynyň, hususy başlangyçlara goldaw berilmeginiň, goşmaça durmuş ýeňillikleriniň berilmeginiň hasabyna, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmekde ýokary netijeler gazanyldy.
Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmek boýunça wezipeler kesgitlendi. Şol wezipeleri durmuşa geçirmegiň çäklerinde biz häzirki we geljekki nesilleriň isleglerini kanagatlandyrmak maksady bilen, durnukly ösüşe geçmek boýunça zerur işleri amala aşyrýarys. Ilatymyzy elýeterli, ýokary hilli lukmançylyk we bilim hyzmatlary bilen üpjün etmegi başardyk. Howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak we onuň täsirini azaltmak boýunça hem zerur çäreler görüldi.
Garaşsyz döwletimizi durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, jemi içerki önümiň jan başyna düşýän möçberi babatda Türkmenistan dünýäde ýokary girdejili ýurtlaryň ortaça derejesine ýetdi. Bu bolsa ýurdumyzda amala aşyrylýan pul-karz, salgyt-býujet, nyrh emele getiriş, maýa goýum syýasatynyň netijelidiginiň aýdyň görkezijisidir. Bu üstünliklerimizi Halkara Pul gaznasy, Bütindünýä banky we beýleki abraýly halkara guramalar tassyklaýar.
Milli önüm, jemi içerki önüm, jemgyýetçilik önümçiliginiň möçberi, maýa goýumlar, pul dolanyşygynyň umumy möçberi ýaly makroykdysady görkezijiler ýokary derejede durnukly saklanýar.Bulardan başga-da, ykdysadyýetiň öňdebaryjy pudaklaryny tehniki taýdan üpjün etmäge, düzümleri döwrebap ýagdaýa getirmäge, durmuş-ykdysady maksatnamalary we iri maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilýän serişdeleriň möçberleri hem ep-esli artdyryldy.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Ykdysady özgertmeleriň netijesinde ýurdumyzda ösen önümçilik düzümi, köpugurly ulag-kommunikasiýa ulgamy bolan, esasy zat bolsa, adam maýasy bilen ýokary derejede üpjün edilen milli ykdysadyýetiň döredilendigini häzir biz ynamly aýdyp bileris.
Ykdysadyýetiň ähli pudaklaryny sanly ulgama geçirmegiň we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, innowasion önümçilik düzümlerini döretmegiň, döwletara we halkara hyzmatdaşlygy giňeltmegiň, daşary ykdysady mümkinçilikleri ýokarlandyrmagyň, maýa goýum işini has-da işjeňleşdirmegiň hasabyna, biz ýurdumyzyň dünýä ykdysady ulgamyna gatnaşmagynyň derejesini barha ýokarlandyrýarys.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Dünýäde dowam edýän çylşyrymly ýagdaýlara garamazdan, biz ählumumy ykdysady çökgünligiň ýurdumyzyň ykdysadyýetine ýetirýän täsirini azaltmak boýunça uly işleri dowam etdirýäris. Býujet ulgamynyň durnukly bolmagyny gazanmak, döwletiň çykdajylar boýunça borçnamalaryny ýerine ýetirmegini netijeli dolandyrmak, raýatlaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak babatda zerur işleri amala aşyrýarys.
Häzirki döwürde ýurdumyzda umumy bahasy 37 milliard amerikan dollaryndan hem gowrak bolan 2,5 müňe golaý iri desganyň gurluşygy alnyp barylýar. «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda, şäher we oba ýerleriniň üpjünçilik ulgamlaryny ösdürmek, ýurdumyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmek, ulag-logistika üpjünçilik ulgamlaryny döretmek boýunça zerur işler alnyp barylýar.
Aşgabatda täze iri ýaşaýyş toplumlarynyň, Ahal welaýatynyň edara ediş merkeziniň, şeýle hem ýurdumyzyň dürli sebitlerinde häzirki zaman obalarynyňdyr şäherçeleriniň gurluşygy ýokary depginlerde dowam edýär. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli 30 desgany ulanmaga bermek göz öňünde tutulypdy. Ýöne, mähriban halkymyzyň yhlasly we tutanýerli zähmeti netijesinde, ýanwar — sentýabr aýlarynda 56 sany iri desga, şol sanda umumy meýdany 509 müň inedördül metr bolan ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi.
Ýylyň ahyryna çenli ýene-de 14 sany iri desgany we ýaşaýyş jaý toplumlarynyň birnäçesini ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar.
Şu ýylyň 8 aýynyň jemleri boýunça, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi içerki önümiň möçberi 6,2 göterim artdy. Bu bolsa ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň has-da berkeýändiginiň we öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli çözülýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Biziň ýurdumyza Bütindünýä Söwda Guramasynyň synçysynyň derejesiniň berilmegi söwdany we telekeçiligi ösdürmekde möhüm ädim boldy. Bu bolsa milli ykdysadyýetimize daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek, goşmaça iş orunlaryny döretmek, ähli pudaklaryň üpjünçilik ulgamlaryny ösdürmek üçin täze mümkinçilikleri açýar.
«Fitch Ratings» halkara agentligi biziň ýurdumyza «B+durnukly» derejäni berdi. Şeýle derejäniň alynmagy ykdysadyýetimiziň depginli ösýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Ýöne biz gazanylan üstünlikler bilen birjik-de çäklenmeli däldiris. Geljekde hem başlan özgertmeler syýasatymyzy dowam etmegi, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ýokary depginler bilen ösdürmegi baş maksadymyz hasaplaýarys.
Häzirki döwürde biziň öňümizde oba hojalyk önümleriniň öndürilýän möçberlerini artdyrmak, azyk bolçulygyny üpjün etmegi gowulandyrmak, ýer-suw serişdelerini tygşytly we oýlanyşykly ulanmak, daşky gurşawy goramak ýaly örän giň möçberli wezipeler durýar. Biz milli ykdysadyýetiň häzirki ösüş şertlerinde öňdebaryjy tehnologiýalary giňden ornaşdyrmalydyrys. Täze ykdysady gatnaşyklary emele getirmelidiris. Hususan-da, oba hojalyk pudagynda özgertmeleri durmuşa geçirmäge telekeçileri giňden çekmelidiris. Bu ugurda ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamalydyrys.
Oba ilatynyň ýaşaýşynyň durmuş-ykdysady derejesini ýokarlandyrmak boýunça ähli zerur çäreleri görmelidiris.
Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň strategiýasy, amala aşyrylýan düýpli özgertmeler bizden ylym-bilim, medeniýet ulgamlarynda özgertmeleriň täze tapgyryny geçirmegi hem talap edýär. Biz ylmy, bilim we medeni diplomatiýa döwlet syýasatynyň möhüm bölegi hökmünde garaýarys. Sebäbi bilim we ylym ulgamlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek, medeni gymmatlyklary wagyz etmek ylmy, bilim we medeni diplomatiýanyň möhüm guraly bolup durýar.
«Dizaýn» ugrundan Aşgabat şäherini ÝUNESKO-nyň Şäherleriň döredijilik toruna girizmek, Dutar ýasamak senetçiligi, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungatyny, Türkmen alabaý itlerini ýetişdirmegiň milli tejribesini, Türkmen keçe we demirçilik senedini, Türkmen tazysy we elguşçylyk sungatyny, Türkmen milli göreşini Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna goşmak zerurdyr.
Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň şanly 300 ýyllygyny ÝUNESKO-nyň derejesinde bellenýän şanly seneleriň sanawyna goşmak, ýokary okuw mekdeplerinde ÝUNESKO kafedralaryny döretmek, ÝUNESKO-nyň Mekdepler birleşigine ýurdumyzyň orta mekdepleriniň birnäçesini girizmek biziň öňümizde durýan möhüm wezipelerdir.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň hem-de Mejlisiniň deputatlarynyň ähli tagallalary döwlet bilen jemgyýeti, her bir şahsyýeti sazlaşykly ösdürmegi we olaryň bähbitleriniň deň bolmagyny üpjün etmegi, ýurduň hukuk ulgamyny berkitmegi hem-de kämilleşdirmegi, halkara guramalar we dünýä döwletleri bilen hyzmatdaşlygy ösdürmegi göz öňünde tutýan kanunlary işläp taýýarlamaga gönükdirilmelidir.
Parlament diplomatiýasyny giňeltmek, hususan-da, Birleşen Milletler Guramasynyň ýöriteleşdirilen edaralary, Parlamentara Birleşik, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Assambleýasy, beýleki iri halkara parlament assambleýalary bilen parlament diplomatiýasyny giňeltmek zerur bolup durýar.
Biziň ýurdumyz ägirt uly serişde gorlaryna eýedir. Şoňa görä-de, çig maly gaýtadan işleýän täze zawodlary gurmaly. Hereket edýän kärhanalary döwrebap ýagdaýa getirmegi we täzeden enjamlaşdyrmagy üpjün etmeli. Şol bir wagtda-da ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaly. Häzirki zaman kärhanalarynda işlemek üçin olaryň hünär derejesini ýokarlandyrmaly. Bu bolsa täze iş orunlaryny döretmäge we daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmaga mümkinçilik berer.
Halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek hem zerur bolup durýar. Şu maksat bilen, ýurdumyzyň strategik taýdan möhüm pudaklaryna, şol sanda nebitgaz we himiýa pudaklaryna daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmeli. Biz ýurdumyzyň baý tebigy serişdelerini, ykdysady we maýa goýum kuwwatyny ulanmagyň, halkara hyzmatdaşlygy giňeltmegiň we daşary ykdysady mümkinçiliklerimizi artdyrmagyň esasynda milli ykdysadyýetimizi ösdürmek üçin ähli tagallalary etmelidiris.
Durnukly ykdysady ösüşi gazanmak üçin «Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011 — 2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasyny», «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny», şeýle hem beýleki döwlet we pudak maksatnamalaryny durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam ederis.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetini mundan beýläk-de ösdürmek üçin bize şu işleri amala aşyrmak zerurdyr:
— ykdysadyýetiň pudaklaryny düýpli diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, ýokary we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalara esaslanýan gaýtadan işleýän önümçilik pudaklaryny ösdürmäge ýardam etmek;
— döwlet emlägini dolandyrmagyň görnüşlerini we usullaryny düýpli gowulandyrmak;
— ylym-bilim edaralarynda milli maýa goýum ulgamyny döretmek, aň-bilim işine gyzyklanmany ýokarlandyrmak, ylmyň we bilimiň gazananlary esasynda tehnologik açyşlary amala aşyrmak arkaly eýeçiligiň dürli görnüşlerini giňeltmek;
— ýurdumyzyň eksport kuwwatyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň hasabyna daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak;
— täze iş orunlaryny, şol sanda ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz pudagynda täze iş orunlaryny döretmek, hünärmenleri taýýarlamagy kämilleşdirmek esasynda ilatyň iş bilen üpjünçiligini ýokarlandyrmak;
— ilatyň hakyky pul girdejileriniň yzygiderli artmagyny üpjün etmek, işgärleriň zähmet işjeňligini höweslendirmegiň möhüm serişdesi hökmünde ilatyň esasy girdejileri bolan zähmet haklarynyň yzygiderli ýokarlandyrylmagyny gazanmak;
— kömege mätäç adamlara salgylaýyn ýardam bermek, ýeňillikler ulgamyny oýlanyşykly işläp taýýarlamak, durmuş hyzmatlarynyň hilini gowulandyrmak esasynda olaryň durmuş taýdan goraglylygyny ýokarlandyrmak;
— ekologik taýdan arassa önümleri öndürmek üçin ykdysady şertleri döretmek we önümçilikleri höweslendirmek arkaly daşky gurşawyň howpsuzlygyny yzygiderli üpjün etmek.
Eziz watandaşlar!
Biz «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer şygarymyza esaslanyp, köp çagaly maşgalalaryň durmuş taýdan goraglylygyny üpjün etmek, olara goldaw bermek we höweslendirmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmelidiris. Bu işleri kanunçylyk esasynda berkitmelidiris. Şoňa görä-de, köp çagaly maşgalalara ýeňillikleri bermegi göz öňünde tutýan ilatyň durmuş taýdan goraglylygy hakyndaky kanunçylyga degişli üýtgetmeleri girizmek zerur bolup durýar.
Sebäbi eziz Watanymyzyň bagtyýar geljeginiň kepili bolan ösüp gelýän ýaş nesli terbiýelemekde mähriban enelerimiz uly hormata mynasypdyr we möhüm orny eýeleýärler. Şoňa görä-de, men Türkmenistanyň «Ene mähri» diýen hormatly adyna mynasyp bolan eneleriň pensiýalarynyň, çaga ideg etmek boýunça döwlet kömek pullarynyň, durmuş kömek pullarynyň möçberlerini artdyrmak, şeýle hem sekiz we şondan köp çagany terbiýeläp ýetişdiren eneleriň has ir pensiýa çykmagy bilen baglanyşykly degişli kanunlara täze kadalary girizmek maksadalaýyk bolar diýip hasap edýärin. Şeýle hem çaganyň doglandygy üçin döwlet kömek pullarynyň möçberlerine täzeden seredilse, bäş we şondan köp çagany terbiýeläp ýetişdiren zenanlara berilýän döwlet kömek pullarynyň möçberi artdyrylsa, köp çagaly maşgalalaryň hal-ýagdaýyny gowulandyrmaga ýardam eder.
Hormatly adamlar!
Biz bu ugurdaky işleri dowam ederis we geljek ýylda hem zähmet haklarynyň, talyp haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň möçberlerini artdyrarys.
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Biz häzirki döwürde dünýä bileleşigi bilen çylşyrymly wezipeleri diňe bilelikdäki tagallalar arkaly çözüp boljakdygyna düşünmekden ugur alyp, dostlukly, birek-birege hormat goýmaga esaslanýan gatnaşyklaryň tarapdary bolup durýarys. Türkmenistan daşary syýasatda özara hormat goýmagyň we deňhukuklylygyň ynsanperwer kadalaryna eýerýär.
Garaşsyz döwletimiz 25 ýyl mundan ozal daşary syýasatda oňyn bitaraplyk ugruny saýlap aldy. Bu ugruň esaslary hökmünde parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk, ähli ýurtlaryň we halklaryň birek-birege özara hormat goýmak kadalary, olaryň içerki işlerine, dawalara gatyşmazlyk, halkara harby guramalaryň we şertnamalaryň işine gatnaşmazlyk kadalary bellendi.
1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda 185 döwletiň biragyzdan ses bermegi netijesinde Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan «Türkmenistanyň hemişelik bitaraplygy» atly ýörite Rezolýusiýa kabul edildi. Biziň döwletimiz ilkinji günlerden başlap, halkara bileleşigiň bütin dünýäde parahatçylygy, ählumumy howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek boýunça tagallalaryna ýardam edýän, bir maksada gönükdirilen daşary syýasat ýoluny saýlap aldy.
Aziýanyň we Ýewropanyň çatrygynda, Beýik Ýüpek ýolunyň merkezinde ýerleşen Türkmenistan halkara hyzmatdaşlygyň bütinleý täze, netijeli ýollaryny we ugurlaryny emele getirmekde dünýäniň döwletleri, abraýly halkara guramalar bilen dostlukly gatnaşyklary ýola goýmak babatda gymmatly tejribe toplady.
2007-nji ýylda Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi açyldy. 2015-nji ýylda bu guramanyň Baş Assambleýasy tarapyndan «Türkmenistanyň hemişelik bitaraplygy» Rezolýusiýa ikinji gezek kabul edildi. Her ýylyň 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýlip yglan edildi.
Biziň halkara söwda-ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmek, howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly ekologik howpsuzlygy üpjün etmek, daşky gurşawy goramak, energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, halkara ulag geçelgelerini döretmek bilen bagly tekliplerimiz we başlangyçlarymyz dünýä bileleşiginde giň goldaw tapdy. Bularyň ählisi Bitarap döwletimiziň açyk we ygtybarly hyzmatdaşa öwrülendigine aýdyň şaýatlyk edýär.
XVIII asyryň akyldar şahyry Döwletmämmet Azady «Wagzy-Azat» eserinde her bir soragy, hatda iň çylşyrymly soragy hem geňeşmek arkaly çözmegiň zerurdygyny we mümkindigini belleýär. Bu bolsa biziň bitaraplyk nazaryýetimiziň öz köklerini asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýandygyny aýdyň tassyklaýar.
Biziň halkara borçnamalary we halkara hukugyň kadalaryny gyşarnyksyz berjaý etmäge esaslanýan baş maksatlarymyz geljekde hem ýurdumyzyň geosyýasy we geoykdysady mümkinçiliklerini parahat durmuşyň, döredijilikli ösüşiň bähbitlerine ulanmaga hyzmat eder.
Hormatly adamlar!
Hormatly mejlise gatnaşyjylar!
Dünýä giňişliginde milli bähbitleri üpjün etmek maksady bilen, Garaşsyz ýurdumyz Birleşen Milletler Guramasy, Ýewropa Bileleşigi, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy, Goşulyşmazlyk Hereketi, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly abraýly halkara guramalar, şeýle hem Aziýa — Ýuwaş umman, Orta we Ýakyn Gündogar sebitleri, ähli kontinentleriň ýurtlary bilen köptaraplaýyn gatnaşyklary barha berkidýär we ösdürýär. Olar bilen syýasy, ykdysady, medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygyň gerimini yzygiderli giňeldýär.
Pandemiýa, howanyň bütin dünýäde maýlamagy, azyk howpsuzlygyny üpjün etmek bilen bagly dörän kynçylyklar ýurtlaryň arasynda netijeli gatnaşyklary etmekde bökdençlikleri döredýär.Gynansak-da, bu ýagdaýlar köpugurly wezipeleri çözmekde hem, strategik deňligi we durnuklylygy saklamakda hem kynçylyklary ýüze çykarýar.
Şoňa görä-de, häzirki döwürde biz halkara gatnaşyklarda ynanyşmagy dikeltmegi, ygtybarlylygy we özara düşünişmegi üpjün etmegi örän möhüm wezipeler hökmünde kesgitleýäris. Şeýle şertlerde Türkmenistan 2021-nji ýyly «Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» diýip yglan etmek baradaky başlangyjy öňe sürdi. Ýurdumyzyň bu başlangyjy Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda biragyzdan goldanyldy.
Eziz watandaşlar!
Mähriban halkym!
Hormatly Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň we Hökümetiniň agzalary!
Meniň iň uly arzuwym Garaşsyzlygymyzyň we Bitaraplygymyzyň esas goýujy kadalaryny kämilleşdirip, ýurdumyzy beýik geljege tarap ynamly öňe alyp gitmekdir.
Dünýäniň ösen ýurtlarynyň hatarynda mynasyp orny eýelemek üçin biziň tagallalarymyzyň we hereketlerimiziň ygtybarly çeşmesi Garaşsyzlygymyzy we Bitaraplygymyzy berkitmek babatda biziň öňde goýan beýik maksatlarymyzdyr.
Ýurdumyzyň Garaşsyz ösüşiniň örän möhüm, jogapkärli tapgyrynda — täze onýyllykda biz bu ugurda alyp barýan işlerimizi üstünlikli dowam ederis.
Nesip bolsa, biz ýurdumyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna, geosyýasy we geoykdysady mümkinçiliklerine, ägirt uly serişdelerine hem-de adam mümkinçiliklerine esaslanyp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzy dünýäniň senagat taýdan ösen döwletleriniň birine öwreris.
Ýaşasyn Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe merdana halkymyza ylham-joşgun berýän, döredijilikli zähmete ruhlandyrýan bagtyýar durmuşymyz!
Ýaşasyn Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiz!
Mähriban halkym!
Öňe, öňe, diňe öňe, jan Watanym, Türkmenistan!


text:
Shymkent qalasynda sońǵy bir táýlikte 5105 adamǵa koronavırýsqa qarsy vakına salyndy. Ekpe alǵandardyń basym bóligi negizgi sanattan tys qala turǵyndary.
Mamandardyń sózinshe, vakına saldyrýshylardyń arasynda egde jastaǵylardyń sany basym.
Qalada 38 vakına pýnkti jumys istep tur. Buǵan qosa arnaıy jyljymaly egý pýnkteriniń jumysy uıymdastyrylǵan.
Búginge deıin qalada 21 748 azamatqa koronavırýske qarsy vakına salyndy. Emhanalardaǵy ekpe egý pýnkteriniń jumys ýaqyty túngi saǵat 22:00-ge deıin uzartylyp, demalys kúnderi óz erkimen kelisim bergen azamattarǵa vakına salynýda.
Shymkent qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti


text:
Vakınadan soń talyp qaldy. "Teńizshevroıl" kompanııasynyń baspasóz qyzmeti vıdeoǵa túsinikteme berdi. Kompanııa vakınaııadan keıingi baqylaý kezinde vakınaııa ortalyǵynda merdiger kompanııalardyń biriniń qyzmetkeri aýyryp qalǵanyn rastady.
"Qazirgi ýaqytta qyzmetkerdiń jaǵdaıy turaqty, ol tolyq medıınalyq tekserýden ótedi. Densaýlyq jaǵdaıy múmkindik bergen kezde ol aýrýhanadan shyǵady", – dedi baspasóz qyzmeti.
Olar Teńizde 28 myńnan astam qyzmetker vakınaııalanǵanyn jáne mundaı jaǵdaı buǵan deıin tirkelmegenin atap ótti.


text:
Türkmenistanyň dzýudo boýunça milli ýygyndysy sportuň bu görnüşi boýunça
halkara federasiýanyň täzelenen reýting-sanawynda 66-njy orny eýeledi. Sanawa
jemi 172 milli ýygyndy girizilipdir.
Umumylykda 3516 utugy bolan milli ýygyndymyzda soňky ýaryşlara görä,
erkekler ýygyndymyza 691, zenanlarymyza 664 utuk berlipdir.
Sanawda milli ýygyndymyz Birleşen Arap Emirlikleri bilen Çernogoriýanyň
aralygynda ýerleşýär.
Ýeri gelende aýtsak, sanawyň ilkinji 10-lugynda Ýaponiýanyň, Russiýanyň, Fransiýanyň, Braziliýanyň, Germaniýanyň, Koreýa Respublikasynyň, Niderlandlaryň, Mongoliýanyň, Gruziýanyň we Azerbaýjanyň ýygyndylary bar.


text:
Aqmola oblysynda «Mereıli otbasy» baıqaýynyń jeńimpazdary marapattaldy
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Kókshetaýda «Mereıli otbasy» jalpyulttyq baıqaýynyń jeńimpazdary marapattaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi Aqmola oblystyq ishki saıasat basqarmasyna silteme jasap.
Baıqaýǵa qatysý úshin oblystyń 17 aýdanynan jáne qalalarynan 200-ge jýyq ótinim tústi. Olardyń jeteýin komıssııa iriktep aldy, olardyń barlyǵy joǵary eńbek, shyǵarmashylyq jáne zııatkerlik jetistikterge ıe.
Aımaq basshysy Ermek Marjyqpaev Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń atynan Tselınograd aýdanynan kelgen Hýrmet Nursoltan otbasyna bes mıllıon teńgeniń sertıfıkatyn tabys etti. Bul marapat búkilhalyqtyq baıqaýda otbasy úshin eń qundylardyń birine aınaldy. Buǵan deıin oblystyq baıqaýdyń qorytyndysy shyǵarylyp, birinshi oryndy Jaqsy aýdanynyń Aıdarbekovter otbasy jeńip aldy. Olarǵa 500 myń teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi. Ekinshi oryndy Aqkól qalasynan kelgen Dáýlet aldy – 350 myń, úshinshi oryndy Astrahannan kelgen Árkenovtar áýleti – 250 myń. Sondaı-aq Jaqsy aýdanynan Maqjanovtar, Zerendi aýdanynan Ospanovtar jáne Býrabaı aýdanynan Gorlýkovıch otbasylar 100 myń teńgege yntalandyrý sertıfıkattarymen marapattaldy.
«Ata-analarǵa bala tárbıesine, qazaqstandyq otbasyn nyǵaıtýǵa jáne otbasylyq qundylyqtardy nasıhattaýǵa qosqan úlesi úshin shyn júrekten rızamyn. Sizderdiń árqaısylaryńyz jastarǵa úlgi bolýǵa, patrıotızmge jáne tańdaǵan isine adal bolýǵa úlgi boldyńyzdar», - deli quttyqtaý sózinde aımaq basshysy Ermek Marjyqpaev.
Eske sala ketsek, «Mereıli otbasy» otbasylyq baıqaýy elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2014 jyldan beri ótkizilip keledi. Basty maqsat-dástúrlerdi, ulttyq qundylyqtardy jáne urpaqtar sabaqtastyǵyn saqtaý. Segiz jyl ishinde baıqaýǵa júzdegen aqmolalyq otbasylar qatysty. Bul baıqaý Qazaqstan Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna, sondaı-aq qazaqstandyq otbasy kúnine arnaldy.


text:
2021-nji ýylyň 3-nji awgustynda Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon döwlet sapary bilen Türkmenistana geldi.
4-nji awgustda saparyň resmi bölegi başlandy. Prezident Emomali Rahmonyň ulag kerweni Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän Garaşsyzlyk Meýdançasyna ugrady. Bu ýerde ýokary derejeli myhmany Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow garşylady.
Mähirli salamlaşanlaryndan soňra, döwlet Baştutanlary özleri üçin ýörite niýetlenen ýere geçdiler. Bu ýerde Prezident Emomali Rahmony resmi garşy almak dabarasy geçirildi. Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň agzalary Täjigistanyň Prezidentine tanyşdyryldy. Täjigistan Respublikasynyň hökümet wekiliýetiniň agzalary hem Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa tanyşdyryldy.
Soňra Prezident Emomali Rahmonyň ulag kerweni Türkmenistanyň Prezidentiniň Oguzhan adyndaky köşkler toplumyna ugrady.
Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň Döwlet baýdaklarynyň öňünde resmi surata düşmek dabarasyndan soňra, Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Emomali Rahmon ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirilýän zala bardylar, bu ýerde «ikiçäk» formatda ýokary derejedäki türkmen-täjik gepleşikleri geçirildi.
Duşuşygyň barşynda Prezidentler syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlardaky türkmen-täjik gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek babatda iki döwletiň gyzyklanmalaryny tassykladylar. Döwlet Baştutanlary ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn gepleşigi giňeltmek nukdaýnazaryndan, Emomali Rahmonyň bu saparynyň öz wagtyndalygyny we ähmiýetini bellediler.
Prezidentler sebit we halkara gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar, daşary syýasy özara hereketleriň ýagdaýyna syn berdiler. Taraplar sebitde durnuklylygy we durnukly ösüşi berkitmäge gönükdirilen işjeň gepleşikleri dowam etdirmäge ylalaşdylar.
Soňra gepleşikler iki ýurduň resmi wekiliýetiniň gatnaşmagynda giňeldilen düzümde dowam etdi.
Taraplar söwda, energiýa, ulag, senagat, oba we suw hojalygy, nebitgaz pudaklarynda gatnaşyklary güýçlendirmegiň mümkinçiliklerine seretdiler. Şeýle-de bilim, saglygy goraýyş, medeniýet we sungat, ýaşlar syýasaty hem-de syýahatçylyk babatda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça ylalaşyklar gazanyldy.
Giňeldilen düzümdäki gepleşikler tamamlanandan soňra, 20-den gowrak ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy geçirildi.
Resminamalara gol çekmek dabarasy gutarandan soňra, Türkmenistanyň we Täjigistan Respublikasynyň Prezidentleri köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenme bilen çykyş etdiler. Olar geçirilen gepleşikleri we giň gerimli özara bähbitli hyzmatdaşlygy ilerlertmäge gönükdirilen möhüm ikitaraplaýyn resminamalara gol çekilmegi kanagatlanma bilen bellediler.
Soňra Prezident Emomali Rahmon Gypjak obasyna Türkmenbaşynyň Ruhy Metjidine baryp gördi we ol ýerde Kümmede gül goýmak bilen, Türkmenistanyň ilkinji Prezidentini hatyralady.
Täjigistanyň Baştutany şeýle-de Aşgabadyň “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna bardy we “Baky şöhrat” ýadygärligine gül dessesini goýdy, “Watan mukaddesligi” muzeýine aýlanyp gördi.


text:
Semalt: Töleg galplygy näme we ondan nädip saklanmaly?
Töleg galplygy kiber jenaýatçy tarapyndan ýerine ýetirilen bikanun ýa-da ýalan amallaryň islendik görnüşine degişlidir. Aldawçy pidadan şahsy maglumatlary, serişdeleri we beýleki gyzyklanma parametrlerini alýar.
“ Semalt” -yň müşderi üstünligi dolandyryjysy Oliwer King, onlaýn hüjümlere garşy göreşmäge kömek etjek gymmatly düşünjeleri paýlaşýar.
Töleg galplyklarynyň ýerine ýetirilmeginiň usullary aşakdakylar:
- Ogurlanan ýa-da ýitirilen harytlar.
- Rugsat berilmedik ýa-da galp amallar.
- Çekilen ýa-da yzyna çekler, yzyna gaýtarylmak üçin galp haýyşlar.
Elektron söwda guramalary, müşderilerden töleg talap etmek üçin elektron amallara baglydyr. Şeýle bolansoň, galp işleriň giňelmegine itergi berýän elektron amallaryň sany köpeldi.
Töleg galplygynyň dürli görnüşi:
Balyk tutmak:
Şahsyýetiň ogurlanmagy:
Sahypa gözlemek:
Sim geçirmek we ýokary töleg aldawlary:
Söwdaçy şahsyýeti galplaşdyrmak:
Bank hasaby ýa-da kredit kartoçkasy ýaly şahsy maglumatlara mätäç islendik onlaýn platforma bu hüjüm howpy astyndadyr. Çeşme kanuny, meselem, bankly är-aýal, platforma ygtybarly. , Öne, çeşmesi belli däl bolsa, bikanun maglumat almagyň gatyşmagyny suratlandyryp biler.
Bu sanly älemiň çäginden daşarda ýüze çykýan kezzaplygyň umumy görnüşidir. Haçan-da bir şahs başga birine meňzeýän bolsa we käbir jenaýatlary amala aşyrmak üçin maglumatlaryny ulananda ýüze çykýar. Şahsyýet jenaýaty, giriş şahsyýetnamalaryny ogurlamak kanaly hökmünde köpçülikleýin Wi-Fi ulanmak arkaly amala aşyrylýar.
Haker, elektron söwda sahypaňyzyň bir bölümini ogurlap, web ulanyjylaryny başga platforma ugrukdyranda ýüze çykýar. Islenilmeýän web sahypasynda, aldawçylaryň tor howpsuzlygy ulgamyna girmek üçin ulanýan zyýanly materiallary agdyklyk edýär.
Hakerler, has soňraky döwürde kredit kartoçkasy ýa-da nagt pul berilmezden ozal pul soramak bilen elektron söwda eýelerini we kredit kartoçkalaryny nyşana alýarlar.
Bu aldaw, hakerler kanuny ýaly görünýän guramanyň ýerine täjir hasaby açyp, ogurlanan kredit kartoçkalaryndan girdeji alanda ýüze çykýar. Aldawçylar, kartoçkalaryň galp töleglere düşünmezden ozal hasaplary ýapýarlar.
Galplyk nädip ýüze çykýar?
Aldawçylar onlaýn maglumatlary bikanun ele almakda kämilleşdiler. Köplenç hakerler hakyky maglumatlary we duýgur maglumatlary soraýan telefon kredit kartoçkalaryny görkezýärler. Netijede, şahsy maglumatlary çykarmak üçin özara täsir etmek üçin aşakdaky çemeleşmeleri ulanýarlar.
- Telefon jaňlary
- Derrew habarlaşma
- E-poçta iberiň
- Zyýanly programma üpjünçiligini gadjetlere ibermek
- Galp saýtlara traffigi üýtgetmek
Kiber ogrylary, şu güne çenli bolmadyk ýamalary ýa-da petikleri tapyp, tor howpsuzlyk ulgamlaryna girmek üçin birleşýärler. Bu boşluklaryň bolmagy hakerlere gorag diwarynyň barlygynda maglumat almaga mümkinçilik berýär.
Elektron söwda guramalary galplygy nädip ýeňletip biler?
Elektron söwda dükanyňyzda galplyk sebäpli döreýän howpy doly ýok etmek kyn. Işiňizi töleg galplyklaryndan goramak üçin aşakdaky çäreleri görüp bilersiňiz:
- Barlanylan töleg prosessory bilen elleşiň.
- Möhüm maglumatlara elýeterliligi öz içine alýan syýasaty düzüň.
- Antiwirus programma üpjünçiligini ulanyp, ýygy-ýygydan howpsuzlyk barlagyny geçiriň.
- Satyn almazdan ozal müşderiniň şahsy hasabyňyza girmegini üpjün ediň.
- Giriş maglumatlarynyň we bellikleriniň yzygiderli üýtgedilýändigine göz ýetiriň.
Töleg galplygy size we müşderiňize zyýanly. Elektron söwda sahypaňyzy galplyklardan gorap, işiňiziň ygtybarlylygyny ýokarlandyryp bilersiňiz.


text:
Näme üçin Oxus?
Adymyzy Merkezi Aziýanyň jümmüşinden geçýän Pamir daglaryndan Aral deňzine akýan Amyderýa derýasyndan alýarys, gadymy döwürde Oxus ady bilen tanalýardy. Taryhy taýdan bu sebitiň özi, Oxusyň aňyrsynda ýerleşýän Aleksandr Makedonskiý tarapyndan meşhurlyk gazanan Transoiksiana (Transoxiana) ady bilen hem tanalýardy. Bu ýer medeniýetleriň duşuşýan, bilim we harytlaryň alyş-çalyş edilýän ýeridir. Biz 21-nji asyrda ýenede şu zatlary gaýtalamaga çalyşýarys.
Merkezi Aziýa diýmek bilen näme diýmek isleýäris?
Merkezi Aziýa diýmek bilen biz Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Türkmenistan, Özbegistan we Hytaýyň häzirki wagtda Sinszýan (Xinjiang) diýlip atlandyrylýan ýerleri atlandyrýarys. Sinszýan (Xinjiang) taryhy taýdan ýaşaýjylary tarapyndan Gündogar Türküstan diýlip hem atlandyrylýar. Bu alty sebit biziň esasy ünsümiz bolsada, Merkezi Aziýanyň Russiýa we Hytaý ýaly goňşy döwletler bilen, şeýle hem Hindi subkontinentinde we Gündogar Aziýada goňşulary bilen has çuňňur arabaglanyşygyny bilýäris. “Oxus” jemgyýeti, Hindistanyň we Hytaýyň ösmegi bilen ýüze çykýan köp polýar dünýäniň üýtgeýän geosyýasy çäklerinde Merkezi Aziýany hem öz ýerini tutmagyny maksat edinýär, we sebitiň medeniýetine, syýasatyna we taryhyna şu nukdaýnazardan täzeden baha bermäge synanyşýar.
Esasy gymmatlyklarymyz
“Oxus” jemgyýeti ygrarly bolmak bilen:
Köpugurly : Tankytly pikirlenmäni, pikir garaşsyzlygyny we akademiki erkinligi öňe sürýäris.
Öz içine alyjylyk: Dürli derejeli, ýaşdaky we dürlü bilim derejeleri bolan adamlar üçin dürli meselelerde erkin we aç-açan gürleşmek üçin meýdança hödürleýäris.
Deňagramlylyk: Dürli garaýyşlaryň we pikirleriň töwereginde jedel we pikir alyşmak üçin forumlar geçirmäge çalyşýarys.
Deňlik: Biz bilimi bilelikdäki usullar bilen öndürüp pikirleri döretmek bilen meşgullanýanlara doly ynanýarys.
Synagçylyk: Dürli çeşmelerden berk, asyl maglumatlary ýygnalynyp alnan gözlegleri we derňewleri ýaýradýarys.
Biziň çemeleşmämiz:
Özüniň esasy wezipesi we gymmatlyklary arkaly, “Oxus” jemgyýeti Merkezi Aziýanyň meselelerine has gowy düşünmek üçin özboluşly platforma döretdi.
“Oxus” jemgyýeti akademikleriň, journalistleriň, aktiwistleriň, telekeçileriň dürli görnüşlerini we döwlet işgärlerini ýerli we global ähmiýetli hasabat berilmedik ya-da berilmeyän mowzuklara ünsi çekmek üçin birleşdirýär. Oksus jemgyýeti, ösýän Aziýanyň çäginde özüni görkezmek bilen, sebitdäki stereotipik günbatar merkezleriniň garaýyşlaryndan daşlaşýar we täze sesleri öňe sürmäge we hakyky gepleşik gurmaga çalyşýar. Maksatnamalarymyz, dünýäniň dürli künjeginden gatnaşyjylar tarapyndan dolandyrylýar we hiç bir partiýa degişli däldir.
“Oxus” jemgyýeti sebitdäki esasy tendensiýalary görkezýän takyk gözleg hasabatlaryny çap edýär. Stipendiýalarmyz, saýlanan gatnaşyjylara sebitde bilelikdäki gözleg taslamalaryny geçirmäge we Oksus jemgyýetiniň wezipesini öňe sürmäge mümkinçilik berer. Birnäçe möhüm meseleler boýunça asyl maglumat bazalaryny düzmek bilen, “Oxus” jemgyýeti düşünişmegi güýçlendirmegi we sebitde gözlegleriň gün tertibini kesgitlemäge kömek etmegi maksat edinýär. Bu çäreleriň üsti bilen, köp sanly adamyň we edaralaryň arasynda bilim alyş ulgamlaryny güýçlendirýäris.


text:
Mahatma Gandi
Mohandis Karamçand Gandi — 1869-njy ýylda günbatar hindistanda indus maşgalasynda dogulyar. Gandiniň maşgalasy bay bolupdyr we gandi beyleki garyp hindi çagalaryndan tapawutlylykda mekdepde okapdyr. 1882-nji ýylda bary-ýogy 13 ýaşynda ony öylendiryärler. Ayalynyň ady kasturbai ol hem 1869-njy ýylda dogulan. Gandi 1887-nji ýylda londona hukuk kollejine okuwa giryär. 3 ýyl okayar we aklawjy (lawyer) bolup yetişyär. Ol günorta afrikada 1893-nji ýylda işe başlayar. 1896-njy ýylda öz maşgalasyny afrika göçürip getiryär. Ol wagtlar gunorta afrikada, hindistanda iňlisler höküm süryärdi. 1907-nji ýylda iňlisler günorta afrikada dokumentsiz hindileri yurtdan kowup ya-da türmä salyp başlayarlar. Bu hereket gara kanun adyny alyar. Öz halkyny dilden däl-de ýurekden söyyän gandi halk bilen bile kösenmegi özüniň bagty hem borjy hasaplap hindileri mitinge çagyryar. Bu hindiler garyp adamlardy. Olar iş gozläp bu yere gelipdiler. Mitinge iňlis polisseylerem gelyär.gandi dokumentlerini hindileriň we poliseyleriň gözüniň öňünde oda yakyar. Ony dokumentsiz diyip türmä salyarlar. 1914-nji ýylda gandi angliya gidyär 1915-nji ýylda gandi hindistana yönekey hindi eşiginde gelyär. Ol öňler iňlis eşiginde gelyärdi Ol hindistanyň kop yerlerine aylanyar .adamlar bilen gürrüňdeş bolyar.halkynyň däp-dessurlaryny we taryhyny has içgin öwrenyar. 1915-nji ýylda gandi yazyjy Rabindranat Tagor bilen duşuşyar. Olar dostlaşyarlar. Tagor Gandini mahatma yagny beyik rehimdar diyip atlandyryar. Beyik rehimdar diyilmeginiň sebäbi gandi öz halkyny söyse-de halkynyň bähbidi üçin ezijileriň garşysyna güýç ulanmaga garşydy. Ol duşmanlarynyňam ömri üçin alada edyärdi. Gandi yaragsyz gozgalaň gurnayardy. Gandi hindilere şeyle öwredyärdi. Iňlisleri yurtdan kowmak üçin yarag ulanmaň. Olary kowmak üçin olaryň zawod-fabriklerinde işlemäň. Dükanlaryndan haryt satyn almaň. Naharhanalaryna barmaň. Onsoň olar mejbury yurtdan çykyp gitmeli bolarlar. Gandi hemişe garyplar bilen yaşady. Lezzetli zatlardan ýüz öwürdi. Hindi halkyny ýürekden söydi. Söygüsini subut etdi. Ol adam ganynyň dokülmegine hemişe garşydy. Ýüzlerçe million adamlaryň yaragdan ölen asyrynda yaşan bu beyik şahsyýet hindileri perişde kimin gorady. Halkyna gan dökmän garaşsyzlyk alyp berdi. Garaşsyz yurduň prezidentligini şägirdine berdi. Bu bolsa gandiniň wezipä ,şöhrada, baylyga kowalaşmanlygynyň şayadydyr. Gandi adamlaryň deň hukukly bolmagyny isleyärdi. Ol galtaşylmayanlar diyilyän hindi taypalarynyň hukugyny dikeltmek ugrunda goreşdi. Olar bilen oturyp nahar iydi. Söhbet etdi olary hormatlady. Ayaly kasturbai gandiň bu hasiyetini goldamady. Gandi oňa eger islemeseň gidiber meni üýtgetjek bolma men hindi halkyna we adamzat hukugyna ömrümi bagş etdim diydi I will only eat when the violence ends – bu sözleri aydan mahatma gandi Iňlisler hindilere duz satyardy. Özem gymmatdy. Gandi şägirtlerini yanyna alyp 1930-njy ýylyň 12-nji martynda deňiz suwundan bugardyp duz almak üçin arabystan deňziniň kenar yakasyna ýöriş edyär. Birnäçe obalaryň üstünden geçyärler. Obalaryň ilaty olaryň ýollaryna gül oklayardylar we bu ýörüşe kopçulikleyin howes bilen goşulyardylar. Bu ýöriş hindi halkyna bähbitli boldy we taryha duz ýörişi ady bilen girdi.(the salt marçh) Duz ýörişinden soň iňlisler gandini turmä salyarlar. 1931-nji ýylda gandini londona gepleşik geçirmäge çagyryarlar we türmeden boşadyarlar. 1944-nji ýylda gandiň ayaly Kasturbai türmede agyr keselleyär we aradan çykyar. Olar 62 ýyl bile yaşapdylar. 15-nji awgust 1947-nji ýylda hindistan garaşsyz yurt bolyar. Gandiniň islegi bilen onuň şägirdi Jawaharlal Neru prezidentlige saylanyar Iňlisleriň gurnamagy bilen päkistan musulmanlaryň yurdy diýlip yglan edilyär. Millionlarça musulmanlar hindistandan pakistana, induslar bolsa hindistana göçup başlayarlar. Yaragly çaknyşyklar bolyar. Gandi hindistanyň bolünmegini islemeyärdi. Emma boljak iş bolupdy. Äpet taryhy akymy saklamak mumkin däldi. Gandi hindistanyň bölünmegine garşy bolsa-da garaşsyz päkistana pul komegini berilmegini yola goyyar. Sebäbi pakistan komege mätäçdi. Gandi bolsa iki yurduň arasynda duşmançylyk däl-de doganlygy yola goymak isleyärdi. Ol pakistanyň halkyny hem öz halky hasaplayardy. Emma gandini pakistanly musulmanlara komek edeni üçin induslar yigrenip başlayarlar. 1948-nji ýylyň 30-njy yanwarynda delide mitingde çykyş etmäge baryarka bir indus ony üç gezek atyar. Ony atan adamyň ady nathuram godse. Ol garyp indus adam bolupdyr. Ol gandini pakistanly musulmanlara pul kömegini edenligi üçin yigrenipdir we şonuň üçin hem atypdyr.


text:
Eziz Watanymyzyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp, ýurdumyzyň dürli künjeklerinde Gahryman hem mähriban arkadagymyz bolan Gurbanguly Berdimuhammedowyň ýolbaşçylygynda ýürek buýsanjymyz bolan Garaşsyzlygymyza uly taýýarlyklar görülip uludan baýram edilip bellenilip geçildi. Geçilen 30 ýylyň içinde Türkmenistan dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna girmegi başardy. Bitirilen uly-uly işler yetilen üstünlikler muňa mysal bolup biler. Bilim-ylym ulgamynda, medeniýetde, sungatda syýasatda dünýä döwletleri bilen dost-doganlykly gatnaşyklar edilip sanly bilimi ösdürmek babatda uly işler ýola goýuldy. Gahryman Arkadagymyz halkymyz üçin elinde baryny gaýgyrman zähmet çekýän zähmetsöýer watandaşlarymyzyň çeken zähmetini unutmaýar. Olary baýraklar, medallar bilen serpaýlap durýar. Biz hem muňa jogap edip elimizde baryny gaýgyrman bilim-ylym ulgamynda medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmäne gatnaşýan Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň uly mugallymlaryndan başlap, talyplaryna çenli watan söýgüsi joşup dur. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň halypa mugallymy we heýkeltaraş Babasary Annamyradowyň her temany çuňluk bilen wasp etmegi başarýan heýkeltaraşymyzyň heýkel toplumlaryny döretmek bilen “Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna” atly Türkmenistanyň ýubileý medaly bilen sylaglandylar şa serpaýyna mynasyp boldular. Medeniýetde we sungatda at gazanan işgäri sungaty öwreniji mugallym Azat Annaýewe ylmy-döredijilik işlerinde sungaty öwrenjilik synyny bermekde uly işleri alyp baranlygy üçin, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň rektory Ahatmyrat Nuwwaýew hem, döwletimiziň täze nesillerini döwrebap derejede ylym-bilim bermekde hem-de ylmy işlerinde görkezen netijesine laýyklykda “Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna” atly Türkmenistanyň ýubileý medaly bilen sylaglandylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň yglan eden “Türkmenistanyň Altyn asyry” atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigine gatnaşyp gowy netijeler alan Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Amaly-haşam sungaty” kafedrasynyň mygallymy Gülara Ereşowna Babaýewanyň birnaçe kulalçylyk sungatyna degişli küýze eserlerinde asudalygyň we Watanyň waspy uludan bellenilýär. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Amaly-haşam sungaty” kafedrasynyň mygallymy Ogulgerek Muhammedowna Myradowanyň owadan pikirlerinden syzylyp çykan nepis şaý-seplerinde hem asudalygy, parahatçylygy we owadanlygy görmek bolýar. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Heýkeltaraşlyk” kafedrasynyň 3-nji ýyl talyby Muhammetmyrat Hojanazarowiç Muhadowyň “Asudalyk” ýaly heýkel toplumynda Watanymyzyň waspy beletde tutulýar. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Heýkeltaraşlyk” kafedrasynyň 4-nji ýyl talyby Maksat Döwletowiç Bazarowy “Parahatçylygyň buýsanjy”, “Bogaç han”, “Bedew atym” ýaly birnaçe heýkel eserlerinden, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Binagärlik” kafedrasynyň 5-nji ýyl talyby Döwran Gurbandurdyýewiç Ataballyýewiň hem, işlerinde binagärlik sungatyny dürli pikirler, usullar bilen täze-täze ymaratlaryň gurluş taslamalaryny halk köpçüligine hödürläp, gyzgyn söýgüsini gazanmagy başardy. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň “Dizaýn” kafedrasynyň 5-nji ýyl talyby Gammar Bäşimgeldiýewiç Azalow hem, öz taslamalarynda döwrümize laýyk gelýän täzeçilligi ündeýän her bir eserinde halkyň söýgüsini gazanmagy başaryp, Gahryman arkadagymyz tarapyndan bularyň her birine şa serpaýlar, zynjyrdyr pul baýraklary bilen sylaglandylar.
Şu pursatdan peýdalanyp, medeniýetde, sungatda we durmuşyň ähli pudaklarynda zähmet çekýän, zähmetsöýüjileri we biz ýaşlaryň çekýän zähmetlerimizi medaldyr, baýraklar bilen we ýurdumyzyň ösmeginde uly-uly işleri bitirýän gahryman arkadagymyza talyp ýüregimizden uly sagbolsunymyzy aýdýaryn.
.
Aýgül Şöhradowa,
Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik
akademiýasynyň “Sungaty öwreniş”
kafedrasynyň talyby.


text:
Dawid Guetta
Dawid Pierre Guetta (noýabr 7 1967, Pariž), Fransuz DJ ve produser. 1980-90-njy ýyllarda klublarda DJ-lik eden Guetta , Gum Productions-y gurýar we ilkinji albomy Just a Little More Lovey 2001-nji ýylda şireketiň ady bilen halka çykardy, soňra Guetta Blaster (2004) we Pop Life (2007) albomlaryny çykardy. Soňra bolsa 2009-njy ýylda One Love adyny göterýän dördünji albomuny çykardy. Bu albomdan "When Love Takes Over" (Kelly Rowland bilen), "Gettin' Over You" (Chris Willis, Fergie we LMFAO bilen) we "Sexy Bitch" (Akon bilen) ýaly aýdymlary çykardy. Bu aýdymlaryň biri Amerikada top 5-e çenli galdy, mundan başga-da Angliýada bu aýdymlar 1-lige girmegi başardy. Albomda bolan "Memories" (Kid Cudi bilen) atly aýdym halkara derejede at gazandy. Guettanyň dünýäde on bäş milýona golaý albomy satylandygy çaklanylar. d.<
Şahsy durmuşy[düzet | çeşmäni düzet]
Guettanyň kakasy Fas immigranty Ýewreý, ejesi belgiýaly. Ýoldaşy Cathy Guettabilen 2014-nji ýylda aýryşýar. Gyz dogany Natalie Guetta aktrisa bolup işeýär.
Diskografiýasy[düzet | çeşmäni düzet]
- Just a Little More Love (2002)
- Guetta Blaster (2004)
- Pop Life (2007)
- One Love (2009)
- Nothing But the Beat (2011)
- Nothing But the Beat 2.0 (2012)
- Listen (2014)


text:
Foto: Ashyq derekkóz
Talıbandar 20 jyldan soń Kabýldy qaıta basyp alyp Aýǵanstan bıligin qoldaryna aldy. 17 shilde kúni túnde "Talıban" uıymynyń negizin qalaýshylardyń biri "qasapshy Bardar" men onyń delegasııasy ondaǵan jyldan keıin Aýǵanstanǵa oraldy. 53 jastaǵy Bardar Aýǵanstannyń jańa basshysy bolady dep kútilýde. Bul týraly Son Dakika basylymy habarlady.
Aýǵanstandaǵy AQSh jáne NATO ásker kúshteriniń ketýimen tálipter el astanasy Kabýlǵa kirip, bılikti ıemdengen. Prezıdent Ashraf Ǵanı qaqtyǵys men qantógis boldyrmaý úshin elden ketkenin jarııalady. Beıbit turǵyndar elden qashý úshin tipti ushaqtarǵa jarmasyp ólimmen betpe-bet kelýde.
Aýǵan elin basqaratyn Talıban keshe baspasóz máslıhatyn ótkizip, elde sharıǵat sheńberinde adam quqyqtaryna, sonyń ishinde áıel quqyǵyna qurmet kórsetiletinin málimdedi. Alaıda buǵan kópshilik kúmánmen qaraıdy.
Brıtanııalyq The Guardian basylymy "tálipter Kabýl áýejaıyna bara jatqan aýǵandyqtarǵa zorlyq-zombylyq kórsetti" dep habarlady. Tálipter áýejaıdaǵy qaýipsizdikke ýáde bergenine qaramastan, qaýipsizdik beketterinde ótip bara jatqanda áıelder men balalardy uryp-soqqan.
AQSh-ta ornalasqan Fox News buqaralyq aqparat quraly Talıban parandja kımegen áıelderdi óltirgeni týraly habarlady. 17 shilde kúni Talıbannyń "Biz áıelderdiń quqyqtaryn qurmetteımiz" degen málimdemesine qaramastan, olar kóp áıeldi óltirdi degen aqparat shyqty.
Qasapshy Baradar Aýǵanstanǵa oraldy
Talıban qozǵalysynyń negizin qalaýshylardyń biri – Molla Omardyń óliminen keıin 53 jastaǵy Baradar eldiń jańa basshysy bolady dep kútilýde.
– Búgin tústen keıin Katardan Aýǵanstan Islam Ámirligi Kandahar áýejaıyna Baradar bastaǵan joǵary deńgeıli delegasııa kelip qondy, – dedi "Talıban" uıymynyń ókili Naım.
Talıban qurylǵan Kandahar qalasynda týyp ósken Baradar 1996-2001 jyldar aralyǵynda uıymda ár túrli qyzmet atqarǵan.
Aýǵanstanǵa AQSh kelgennen keıin qashyp ketken Baradar keıin Pákistanda túrmege jabylǵan. Úsh jyl buryn AQSh úkimetiniń talaby boıynsha bosatylǵan Baradar sodan beri Katar astanasy Dohada turǵan.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
ABŞ-DAKY ALSGEÝMER NÄSAGLARY ÜÇIN AÝYLGANÇ HAKYKAT
↪ 2050-nji ýyla çenli ABŞ-da 65 we ondan uly ýaşly Alsgeýmer demensiýaly adamlaryň sanynyň 12,7 milliona ýetmegine garaşylýar.
↪ Gartaşan adamlaryň üçden biri Alsgeýmerden ýa-da demensiýanyň başga görnüşinden ölýär.
↪ Demensiýa jemgyýete iň gymmat düşýän keselleriň biridir. Alsgeýmer ýa demensiýanyň beýleki görnüşleri bilen ýaşaýan adamlara lukmançylyk kömegini we uzak möhletli bejergileri bermek möhüm. 2020-nji ýylda Alsgeýmer we beýleki demensiýa keselli adamlaryň ýakynlarynyň olara kömek etmek üçin çykaran çykdajysy $256,7 milliarda deň boldy.
↪ 2021-nji ýylda Alsgeýmerli we başga görnüşli demensiýaly adamlaryň ideginiň ýurda $355 milliard dollara düşmegine garaşylýar. Bu görkezijä syrkawyň ýakynlarynyň kömek üçin çykarmaly bolýan $256,7 milliard dollary girmeýär.
Alsgeýmer keselleriň iň gorkunjy bolsa gerek. Bu kesel adama özüniň kimdigini unutdyrýar we adamlar bilen gatnaşyklaryna zeper ýetirýär. Munuň häzire çenli bejergisi ýa emi tapylmady. Alsgeýmerli adamlar ençeme ýyl ömür sürüp bilýärler we olara ýöriteleşdirilen ýa-da gije-gündiz ideg etmek üçin ummasyz pul gerek bolýar. Kesel ahyrynda gutulgysyzlyga, ýagny 100% ölüme eltýär.
Alsgeýmer millionlarça amerikanla we olaryň maşgalalaryna täsir edip gelýär. Ýakynda ABŞ-nyň Azyk we derman serişdeleri administrasiýasynyň (FDA) soňky onýyllykda Alsgeýmere garşy tassyklan ilkinji dermany ("Aduhelm") bellige almagy köpleriň rahatlygyny bozdy.
FDA öz ylmy geňeşçileri dermanyň ujypsyz peýdasyndan töwekgelçilikleriniň has uludygyny belläp, garşylyk görkezseler-de Aduhelmi tassyklady. FDA indi garaşsyz derňewçileri tassyklama işini täzeden seljermäge çagyrdy. ABŞ-da 65 ýaşdan ulular üçin döwlet saglyk ätiýaçlandyryş programmasy Medicare "Aduhelm" dermanyny üpjün etmegi ýa-da etmezligi we onuň kimlere berilmelidigini kesgitlemek üçin birnäçe aýlyk prosese başlady. Ençeme hususy saglyk ätiýaçlandyryş guramalary Aduhelmiň täsirliligi barada subutnamanyň azlygy zerarly ony üpjün etmejekdiklerini aýdýarlar. Geçen hepde ABŞ-nyň iň görnükli hassahana ulgamlarynyň ikisi bolan Cleveland Clinic we Mount Sinai şol bir sebäbe görä Aduhelmi ulanmajakdyklaryny aýtdylar.
Alsgeýmer Assosiasiýasynyň 2021-nji ýyldaky hasabaty Alsgeýmere sebäp bolýan onlarça faktory belleýär: ýaşyň gidişmegi (iň esasy faktor), nesil yzarlama (esasy faktor bolup biler, ýöne takyk däl), ýürek-damar keselleri we iýmitleniş. Bilim derejesi we jemgyýetçilik işjeňligi hem goşant goşup biler.
Koronar arteriýanyň ýürek keseliniň bir görnüşi bolşy ýaly, Alsgeýmer hem beýni keseliniň bir görnüşidir. Şeýle hem, Alsgeýmer wagtyň geçmegi bilen juda erbetleşýän progressiw keseldir. Alsgeýmeriň alamatlary, kesel doly ýüze çykmanka, 20 ýyl ýa-da ondanam öň döräp başlaýar diýlip çaklanylýar. Bularyň hemmesi beýnide adamyň özüne bildirmeýän üýteşmeleriň bolup geçmeginden başlanýar. Diňe beýnidäki üýtgeşmeler ençe ýyl dowam edeninden soň, adam ýadyň ýitmesi we gürleme kynçylyklary ýaly alamatlary başdan geçirip başlaýar. Onuň simptomlary beýniniň pikirlenmek, öwrenmek we ýatlamak (kognitiw funksiýa) bilen bagly böleklerindäki nerw öýjükleri (neýronlar) zeperlenende ýa-da bozulanda döreýär. Keseliň has güýjemegi bilen beýniniň beýleki böleklerindäki neýronlar hem zeperlenýär ýa-da bozulýar. Soňabaka, beýniniň ýöremek we ýuwutmak ýaly esasy beden funksiýalaryna jogapkär böleklerindäki neýronlar zeperlenýär. Şeýlelikde, alsgeýmerliler düşekde ýatan hassa öwrülýärler we gije-gündiz idege mätäç bolýarlar. Alsgeýmer keseli iň soňunda ölüme eltýär.
Alsgeýmer keselimi ýa demensiýa?
Alsgeýmer bilen demensiýanyň tapawudy näme? Demensiýa belli bir simptomlar topary üçin umumy adalgadyr. Demensiýanyň simptomlaryna adamyň ýatkeşlik, gürlemek, mesele çözmek we pikirlenmek ýaly, gündelik işleri berjaý etmek ukyplaryny ýitirmegi degişlidir. Demensiýanyň döremeginiň ençeme sebäbi bar. Alsgeýmer keseli demensiýanyň iň köp ýaýran sebäbidir. Alsgeýmer keseli zerarly ýüze çykandygy bilinýän ýa-da güman edilýän demensiýa "Alsgeýmeriň demensiýasy" diýilýär.
Alsgeýmer demensiýasynyň anyklanylyşy
Alsgeýmer sebäpli döreýän demensiýany anyklaýan ýekeje test ýokdur. Muňa derek lukmanlar (köplenç newrologlar, newropsihologlar, geriatr lukmanlary we geriatrik psihiatrlar) diagnoz goýmak üçin dürli çemeleşmeleri we gurallary ulanýarlar.
Alsgeýmer demensiýasynyň bejerilişi
Häzirki wagtda elýeter bolan bejergileriň we dermanlaryň hijisi Alsgeýmere sebäp bolýan we ölüme eltýän neýronlaryň zeperlenmegini we bozulmagyny haýalladyp ýa-da duruzyp bilmeýär.
Alsgeýmeriň demensiýasynyň nädip hötdesinden gelip bolar?
Geçirilen barlaglar Alsgeýmeri we beýleki demensiýa kesellerini işjeň dolandyrmagyň şol kesellerden ejir çekýänleriň we olara ideg edýänleriň durmuş hilini ýokarlandyryp biljekdigini görkezdi.
Işjeň dolandyryş çäreleri:
↪ Bar bolan bejeriş usullaryny ýerlikli ulanmak.
↪ Elýeterli bolan şertleri netijeli dolandyrmak.
↪ Alsgeýmerli adamlara ideg edýän maşgala agzalaryna netijeli okuw bermek.
↪ Lukmanlaryň, saglyk işgärleriniň we idegçileriň arasynda hyzmatdaşlygy berkitmek.
↪ Demensiýaly adamlary ýaşaýşa many we höwes berýän çärelere gatnaşdyrmak.
↪ Beýleki demensiýaly adamlar bilen aragatnaşyk etmek mümkinçiligini döretmek. (Meselem, goldaw beriji toparlar we hyzmatlar).
↪ Kesel barada bilimiňi artdyrmak.
↪ Geljek üçin taýýarlyk görmek.
Alsgeýmer keseli, bu kesel bilen ýaşamak we ondan ejir çekýäne ideg etmek barada goşmaça maglumatlary alz.org sahypasyndan öwrenip bilersiňiz.
Çeşme:
2021 ALZHEIMER’S DISEASE FACTS AND FIGURES
- 72 gezek okalan


text:
Baqyt Sultanov Ýkraınanyń joǵarǵy laýazymdy tulǵalarymen kezdesti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Baqyt Sultanovtyń Ýkraınaǵa jumys sapary aıasynda Ýkraınanyń joǵarǵy laýazymdy tulǵalary men birqatar kezdesýler ótkizildi, dep habarlaıdy QazAqparat Qazaqstannyń Ýkraınadaǵy elshiliginiń resmı saıtyna silteme jasap.
Ýkraınanyń Premer-mınıstri Denıs Shmygalmen suhbat barysynda eki jaqty yntymaqtastyq máseleleriniń keń aýqymy talqylandy.
Taraptar saýda men kooperatsııalyq yntymaqtastyqtyń ózara is-qımylyn odan ári damytý úshin kóptegen ortaq joldardyń bolýyn atap ótti. Buǵan Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi birlesken qazaqstan-ýkraına memleketaralyq komıssııasynyń 14-otyrysynyń qorytyndylary dálel bola alady. Óz kezeginde, Komıssııa otyrysynyń nátıjesinde qol qoıylǵan Hattama, is júzinde, birlesken is-qımyldardyń egjeı-tegjeıli «jol kartasy» bolyp tabylady.
Taraptar qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń oryndalýyn baqylaýdy qamtamasyz etýge, sondaı-aq, úkimetaralyq jáne vedomstvoaralyq baılanystardyń dınamıkasyn júıeli negizde qoldap turýǵa kelisti.
«Bizdiń úkimetter arasyndaǵy tyǵyz ózara is-qımyl eki eldiń ekonomıkalyq kórsetkishteriniń odan ári ósýine oń áserin tıgizetinine senimdimin», - dep paıymdady Denıs Shmygal.
Ýkraınanyń vıtse-premer-mınıstri - Tsıfrlyq transformatsııa mınıstri Mıhaıl Fedorovpen tsıfrlandyrý jáne IT qyzmetterin usyný salasyndaǵy ózara is-qımyl máseleleri talqylandy.
M.Fedorov Qazaqstannyń halyqqa jáne bızneske memlekettik qyzmetter kórsetý maqsatynda tsıfrlyq tehnologııalardy engizý salasyndaǵy jetistikterin joǵary baǵalady. Ýkraınalyq ІT-mamandardyń joǵary quzyrettiligin eskere otyryp, suhbattasýshylarmen osy saladaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty damytýdyń eleýli áleýeti atap ótildi.
Ýkraınanyń Vıtse-premer-mınıstri perspektıvalyq jobalardy túbegeıli pysyqtaý jáne memlekettik qyzmetterdi tsıfrlyq formatta kórsetý boıynsha tájirıbe almasý maqsatynda Qazaqstanǵa kelýge shaqyrýdy qabyldaı otyryp, «Bir-birimizben bólisetin aıtarlyqtaı tájirıbemiz bar», - dep atap ótti.
B.Sultanov koronavırýs pandemııasyna qarsy kúrestiń aldaǵy sharalaryn talqylaý maqsatynda Ýkraınanyń Densaýlyq saqtaý mınıstri Vıktor Lıajkomen de kelissózder júrgizdi.
Eki memleket arasyndaǵy turaqty áýe qatynastarynyń qalpyna kelýin jáne elder azamattarynyń iskerlik belsendiliginiń ulǵaıǵanyn eskere otyryp, taraptar COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııa pasportyn/sertıfıkatyn ózara taný máselelerin pysyqtaýǵa kelisti.
Qazaqstan tarapy óziniń QazVac vaktsınasyn ázirlep, óndire bastaǵany týraly habarlady. Bul rette, ony Ýkraınaǵa jetkizýge, qajetilik bolǵan jaǵdaıda gýmanıtarlyq kómek retinde berýge de daıyndyǵyn rastady.
Qazaqstandyq mınıstr koronavırýstyń taralýynyń alǵashqy kúnderinen bastap Qazaqstan arqyly tranzıtpen (Qazaqstan qalalaryna tehnıkalyq qonýmen) Qytaıdan Ýkraınaǵa gýmanıtarlyq kómek jetkizýde taraptar tıimdi yntymaqtastyq ornatqanyn atap ótti.
- Prezıdent AÓSShK Hatshylyǵynyń atqarýshy dırektoryn qabyldady
- Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasy KK tóraǵasyn ІІ dárejeli «Barys» ordenimen marapattady
- Koronavırýs: Ýkraınada qoǵamdyq kólik toqtap, oqý oryndary jabyldy
- Óskemende Slovakııa Respýblıkasynyń konsýldyǵy ashyldy
- Máýlen Áshimbaev Saýd Arabııasy Konsýltatıvtik Keńesiniń tóraǵasymen kezdesti
- Iran sarapshylary Qazaqstannyń táýelsizdiktiń 30 jylyndaǵy jetistikterin talqylady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Salam ezizler.Toba ybadaty bary imanlylar uçin möhüm ekeni hemmamize mälim.Ýone bugunki programmamyz edil toba ybadatyna bagyşlamaga maksat etdik. Toba ybadaty,Halasgära mätäçligini we günaleri bagyşlanyýşy gerekdigini aňlan adam,Hudaýa aýdan ybadaty,toba ybadaty diyip atlandyrylýar.Bu ybadat özünden-özi gutulmaga alyp gelmeýar,diňe hakykyý toba,özüni günakärdigini we halas bolmak iň möhüm mätäçligini düşünmek,halas bolmaga alyp gelýar.Toba ybadatynyň birinji tarapy,özümizi günäkar ekenimizi aňlap etmek bolýar.Rimlilere hatynyň 3:10 aýatynda:” «Dogry adam ýok, ýok ýeke biri-de.”diyip ýazylan.Hemmemiz güna edenimiz,Mukaddes Kitapda anyk tassyklanan.Biz hemmamiz-günakardiris,Hudaýyň bagyşlaýyşyna we rehimine mätäçdiris,çunki özümiziň günamizi diyip biz ebediý jezä laýykdiris.(Matta 25:46).
Şeýdip,toba ybadaty-bu adalatly jeza ornüna bagyşlaýyşy soramak ýalbarmasydir.Bu ybadatyň ikkinji tarapy-Hudaý biziň oran gamly ýagdaýymyzy özgertmek uçin näme edenini düşunmek.Ol bedeni kabul etdi we adam-Isa Mesih boldy(Ýohanna Hoşhabary 1).
Isa bize Hudaý hakdaky hakykaty açyp berdi we päk,günasiz haýat geçirdi(Ýohanna Höşhabary 8:46,2-çi Korintoslylara haty 8:21).Soň bolsa,bize taýyarlanan jezany Özüne alyp,Ol biziň ornümiza häçda ňldi(Rimlilere haty 5:8).Isa Mesihyň öliler içinden direlmagi Ol günä,ölüm we dowzah üstinden ýeňiş gazananyny tassyklaýar(Kolosiýalylara haty 2:15:1-çi Korintoslylara haty 15 bap).Diňe şu sebäbli biz günalerimizden bagyşlanmagymyz mumkin,şeýlelikde ýene bize Jennetde ebediý haýat wada edilen-eger biz diňe Isa Mesihe ynansak. Bizden talap edilýan zat-Ol biziň ornumyza ölenine we öliler içinden direlenine ynanmak gerek.Biz diňe merhemet arkaly halas bolmagymyz mumkin,diňe iman arkaly we diňe Isa Mesihe ynanan ýagdaýda.Efeslilere hatynyň 2-çi bapynda”Siz Hudaýdan merhemet tapyp,imanynyz sebäbli halas boldunyz.Bu Hudaýyň sylagy,siziň ýeňişiniz däl”diyip ýazylan.
Toba ybadatyny aýdyp,biz Hudaýa,Isa Mesihe öz Halasgärimiz diyip ynanýanymyzy aýdýas.Halas bolmak uçin nahillidir “jadyly” sözleri aýtmak gerek däl.Diňe Isanyň ňlümi we direlenine ynanmak arkaly,biz nalas bolýas!Eger siz günä edeninizi düşunýan bolsanyz we Isa Mesihde halas bolmagynyz zerurdygyny duýan bolsanyz,onda Hudaýa ýüzlenmaginiz mumkin bolan toba ybadaty ýardam berýar.”Hudaýym,men bilýan Seniň göz onünde günä etdim.Men düşunýan öz günämiň netijelerini götarmage laýykdirin,ýone men Isa Mesihy Öz Halasgärim diyip ynanýan.Onuň ölümi we dirilişi maňa bagyşlanmagymy üýpçin edenine ynanýan.Men Isä ynanýan we diňe Oňa özümiň şahsyý Rebbim we Halasgäeim diyip ynanýan.Hudaýym minnetdaryn meni bagyşlaýanyň we halas edeniň uçin! Omin.”


text:
1) 7-nji maddanyň birinji bölegini şu görnüşde beýan etmeli:
«1. Türkmenistanyň konstitusion gurluşyny zorlukly üýtgetmegi maksat edinýän, öz işinde zorluga ýol berýän, raýatlaryň konstitusion hukuklaryna we azatlyklaryna garşy çykyş edýän, urşy, teniniň reňkiniň alamaty boýunça, milli, dini duşmançylygy wagyz edýän, halkyň saglygyna we ahlaklylygyna kast edýän jemgyýetçilik birleşikleriniň döredilmegi we işlemegi gadagan edilýär.»;
2) 9-njy maddada:
ikinji bölege şu mazmunly tesimi goşmaly:
«Halkara jemgyýetçilik birleşigi azyndan elli sany esaslandyryjylary bolan halatynda döredilip bilner.»;
üçünji bölegi şu görnüşde beýan etmeli:
«3. Milli jemgyýetçilik birleşikleri azyndan elli sany esaslandyryjylary bolan halatynda döredilip bilner we olaryň işi tertipnamalaýyn maksatlaryna laýyklykda Türkmenistanyň ähli çägine ýaýraýar.»;
dördünji bölegi aýyrmaly.
bäşinji bölegi dördünji bölek diýip hasap etmeli we şu görnüşde beýan etmeli:
«4. Çäk jemgyýetçilik birleşiklerine işi olaryň tertipnamalaýyn maksatlaryna laýyklykda Türkmenistanyň dolandyryş-çäk birlikleriniň birnäçesiniň çäklerine ýaýraýan jemgyýetçilik birleşikleri degişlidir.»;
altynjy bölegi bäşinji bölek diýip hasap etmeli;
şu mazmunly bölegi goşmaly:
«6. Çäk we ýerli jemgyýetçilik birleşikleri azyndan bäş sany esaslandyryjylary bolan halatynda döredilip bilner.»;
3) 11-nji maddada:
birinji bölegiň başynda şu mazmunly tesimleri goşmaly:
«Gurultaý (konferensiýa) ýa-da umumy ýygnak çagyryp, jemgyýetçilik birleşigini döretmek, onuň tertipnamasyny tassyklamak, ýolbaşçy hem-de gözegçilik-derňew edaralaryny döretmek barada karar kabul eden şahslar jemgyýetçilik birleşiginiň esaslandyryjylary bolup durýarlar.
Jemgyýetçilik birleşigi döwlet belligine alnandan soň onuň esaslandyryjylary jemgyýetçilik birleşiginiň agzalary bolup durýarlar we olar degişli hukuklara we borçlara eýe bolýarlar.»;
dördünji bölekde «sekiz» diýen sözi «ýedi» diýen söze çalşyrmaly;
4) 18-nji maddada:
birinji bölekde «, şunda olaryň sany bäş adamdan az bolup bilmez» diýen sözleri aýyrmaly;
üçünji bölekde «ýüridik şahs hökmünde hukuklylygy» diýen sözleri «ýuridik şahs hökmünde hukuk ukyplylygy» diýen sözlere çalşyrmaly;
5) 19-njy maddanyň ikinji böleginde:
4-nji bentde «gazanmagyň» diýen sözi «edinmegiň» diýen söze çalşyrmaly;
10-njy bentde «ýapmagyň» we «ýapylandan» diýen sözleri degişlilikde «ýatyrmagyň» we «ýatyrylandan» diýen sözlere çalşyrmaly;
şu mazmunly tesimi goşmaly;
«Jemgyýetçilik birleşigi tarapyndan jemgyýetçilik birleşiginiň nyşany ulanylýan bolsa, nyşanyň ýazgysy jemgyýetçilik birleşiginiň tertipnamasynda görkezilýär.»;
6) 20-nji maddada:
üçünji bölekde:
1-nji bendi şu görnüşde beýan etmeli:
«1) familiýalaryny, atlaryny, atasynyň atlaryny, doglan ýyllaryny we ýaşaýan ýerlerini görkezmek bilen bu jemgyýetçilik birleşiginiň ýolbaşçy edarasynyň agzalary tarapyndan gol çekilen arza;»;
5-nji bentde «hasaba alyş» diýen sözleri «bellige alyş» diýen sözlere çalşyrmaly;
ýedinji bölekde «hasaba alynmaga» we «hasaba alnandaky» diýen sözleri degişlilikde «bellige alynmaga» we «bellige alnandaky» diýen sözlere çalşyrmaly;
7) 22-nji maddanyň birinji böleginiň 6-njy bendini aýyrmaly;
8) 24-nji maddanyň dördünji böleginden soň şu mazmunly bölegi goşmaly:
«41. Türkmenistanda hereket edýän beýleki jemgyýetçilik birleşikleriniň nyşanlary, hereket etmegi gadagan edilen guramalaryň nyşanlary jemgyýetçilik birleşikleriniň nyşanlary bolup bilmez.»;
9) 27-nji maddada:
3-nji bentde «hasabatlary» diýen sözi «maglumatlary» diýen söze çalşyrmaly;
şu mazmunly bentleri goşmaly:
«7) öz agzalaryna olaryň hukuklaryny we bähbitlerini öz içine alýan resminamalar we kabul edilen çözgütler bilen tanyşmaga mümkinçiligi üpjün etmäge;
8) gelip gowuşýan maliýe serişdeleri hem-de olaryň ulanylyşy barada öz agzalaryna maglumat bermäge.»;
10) 28-nji madda şu mazmunly bölegi goşmaly:
«6. Jemgyýetçilik birleşigi öz borçlary boýunça özüne degişli ähli emlägi bilen jogapkärçilik çekýär.».
II. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden herekete girizilýär.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW
Aşgabat şäheri.
2020-nji ýylyň 22-nji awgusty.
№ 266-VI.


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
RUSSIÝA FEDERASIÝASY - MOSKWA
SOŇKY HABARLAR
ÝHHG-NIŇ AŞGABATDAKY MERKEZI KÖPÇÜLIKLEÝIN HABAR BERIŞ SERIŞDELERI ÜÇIN MASLAHAT GEÇIRÝÄR
2018-nji ýylyň 11-nji iýulynda “Ýyldyz” myhmanhanasynda “Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hakynda kanunçylygy kämilleşdirmek hem-de söz azatlygyny ilerletmek babatda hyzmatdaşlyk” atly taslamanyň çäklerinde ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezi tarapyndan guralan maslahat öz işine başlady. Okuw maslahatyna dürli köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň — tele we radioýaýlymlaryň, gazetleriň, žurnallaryň, Internet-neşirleriň wekilleri, şeýle hem ýurdumyzyň degişli ýokary okuw mekdepleriniň mugally...
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI GURBANGULY BERDIMUHAMEDOW TÜRKMEN ŽURNALISTLERINIŇ SOWALLARYNA JOGAP BERDI
2018-nji ýylyň 11-nji iýulynda Hazaryň kenarynda dynç alyşda bolýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Amul-Hazar 2018” halkara awtorallisine taýýarlyk görlüşi bilen tanşyp, ýaryşyň geçiriljek ýolunyň jemleýji tapgyrynda geçirilýän işleriň barşyna gözegçilik etdi. Milli Liderimiz ir säher bilen öňde boljak ralliniň geçjek ugrunyň jemleýji böleginiň başlanýan ýerine geldi. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri garşyladylar. Milli Lideri...
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI TATARYSTAN RESPUBLIKASYNDA IŞ SAPARYNDA BOLDY
2018-nji ýylyň 6-njy iýulynda günüň ikinji ýarymynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabadyň Halkara howa menzilinden Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasyna iş sapary bilen ugrady. Üç sagatdan soň Prezidentiň uçary Türkmenistanyň, Russiýa Federasiýasynyň we Tatarystanyň döwlet baýdaklary bilen bezelen Kazanyň Halkara howa menzilinde gondy. Bu ýerde türkmen Liderini Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow mähirli garşylady. Bu sapar Tatarystanyň...
AŞGABAT ŞÄHERINDE ÝEWROPA BILELEŞIGI-MERKEZI AZIÝA WE OWGANYSTAN DÖWLETLERINIŇ ARASYNDA SYÝASY WE HOWPSUZLYK MESELELERI BOÝUNÇA ÝOKARY DEREJELI DUŞUŞYK GEÇIRILDI
2018-nji ýylyň 9-njy iýulynda Aşgabat şäherinde Ýewropa Bileleşigi-Merkezi Aziýa we Owganystan döwletleriniň arasynda syýasy we howpsuzlyk meseleleri boýunça ýokary derejeli duşuşyk geçirildi. Duşuşyk Daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde geçirildi. Ýewropa Bileleşiginiň wekiliýetine ÝB-niň Daşary aragatnaşyklar boýunça gullugynyň Baş sekretarynyň orunbasary Žan Kristof Bellýar ýolbaşçylyk etdi. Mejlisiň gün tertibine terrorçylyk, radikalizm, ekstremizm ýaly halkara hem-...
TÜRKMENISTANDA ÇAGALARYŇ HUKUKLARYNY DURMUŞA GEÇIRMEK BOÝUNÇA 2018-2022-NJI ÝYLLAR ÜÇIN HEREKETLERIŇ MILLI MEÝILNAMASYNY ARA ALYP MASLAHATLAŞMAK BOÝUNÇA DUŞUŞYK
2018-nji ýylyň 5-nji iýulynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek we çagalaryň abadançylygyny üpjün etmek üçin Türkmenistanda çagalaryň hukuklaryny durmuşa geçirmek boýunça 2018-2022-nji ýyllar üçin Hereketleriň milli meýilnamasyny ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşyk geçirildi. Mejlisiň işine Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasynyň (UNICEF) wekilhanasynyň Türkmenistandaky baştutany Şahin Niloferiň ýolbaşçylygyndaky wekiliýeti,...
TÜRKMENISTANYŇ DIM-NDE “AMUL-HAZAR 2018” HALKARA AWTORALLISINE BAGYŞLANYP BRIFING GEÇIRILDI
2018-nji ýylyň 5-nji iýulynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň binasynda (Turkmen Desert Race) “Amul-Hazar 2018” Halkara awtorallisiniň geçirilmegine görülýän taýýarlyga bagyşlanyp brifing geçirildi. Bu çäräni Türkmenistanyň Daşary işler, Içeri işler we Sport we ýaşlar syýasaty ministrlikleri, ýurdumyzyň Milli Olimpiýa komiteti we Türkmenistanyň awtomobil sporty federasiýasy bilelikde gurnadylar. Brifinge Türkmenistanda akkreditirlenen diplomatik wekilhanalarynyň hem-de halkara gura...
TDIM-NIŇ HALKARA GATNAŞYKLARY INSTITUTYNDA «TÜRKMENISTAN - BEÝIK ÝÜPEK ÝOLUNYŇ ÝÜREGI» ATLY KITABYŇ TÜRK DILINDÄKI NEŞIRINIŇ TANYŞDYRYLYŞ DABARASY GEÇIRILDI
2018-nji ýylyň 4-nji iýulynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistan - Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabynyň türk dilindäki neşiriniň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi. Dabara Türki dilli halklaryň medeniýet we sungat guramasynyň (TÜRKSOÝ) Baş sekretary Düsenbaý Kaseinowyň baştutanlygyndaky wekiliýeti, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlarydyr talyp ýaşlary gatnaşdylar. T...