text:
Krymyň Sudeten krizisi0
Krymyň öz eýeçiligi barada ses berişlik geçirmegi bilen, Ukrainadaky tolgunyşyklar Russiýa bilen Birleşen Ştatlar -Ýewropa Bileleşigi tandeminiň arasyndaky barha gyzýan atmosfera has hem ot berdi. Amerikaly we ýewropaly liderler 1938-nji ýylyň Sudeten kriziniň rus nusgasy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlarmy?
Nasistik Germaniýa Awstriýany anneksasiýa edenden az salym soň, Adolf Gitler öz ünsüni Çehoslowakiýanyň Sudetenlendinde ýaşaýan etniki nemeslere gönükdirdi. Ilki bilen, ol Sudetenlendiň Germaniýa goşulmagyny talap etdi. Britaniýanyň şol wagtky premýeri Newil Çemberleýn we onuň fransuz kärdeşi Edward Daladiýer muňa garşy çykyp hem durmady.
Soňra Gitler öz talaplaryny köpeldip, bu regionyň nemes harby goşunlary tarapyndan basylyp alynmagyna hem şert döretdi. “Uzakda ýerleşýän ýurtdaky hiç hili tanamaýan adamlarymyzyň arasynda barýan dawa” üçin Gitlere garşy çykanyňa degenok diýen düşünjeden ugur alyp, Çemberleýn we Daladiýer Mýunhen Şertnamasyna gol çekip, bu basyp alyşy kabul etdi. Şeýtmek bilen, olar Germaniýany gaty güýçlendirdiler we Gitleriň güýjüne güýç goşdular. Bu bolsa uly betbagtçylyklara getirdi.
Anyk zat – Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Gitler däl, Russiýa bolsa nasistik Germaniýa däl, dünýä bolsa 1939-njy ýylda ýüze çykan geljegiň kyýamaty bilen ýüzbe-ýüz däl. Muňa garamazdan, Sudeten bilen Krym krizisiniň arasynda möhüm meňzeşlikler bar.
Göze görünýän iň esasy zat – basylyp alnan ýerde “gelmişek” köpçülik bar. Krymyň iki million ilatynyň 60%-i ruslardan ybarat, olaryň köpüsi bolsa Ukraina derek öz “ene topraklaryna” bagly. Şolar ýaly-da, Sudetende ýaşaýan üç million nemes Germaniýa Çehoslowakiýadan has köp wepalydy. Olaryň aglaba köpüsi özleriniň Üçünji Reýhe birikdirilmeklerini gowy garşy aldylar.
Aslynda, Putiniň basyp almak we anneksasiýa etmek üçin görkezen sebäbi – ýerli ilaty goramak – Gitleriňki bilen meňzeşdir. Ýakyn döwre çenli, Putin Krymyň Sewastopoldaky rus Gara deňiz flotundan başga meselelerine kän bir gyzyklanma bildirmedi. Emma Ukraina rewolýusiýasyndan bäri, ýerli rus ilatynyň “faşistlere” garşy goragsyzlygy esasy meselä öwrüldi we Russiýanyň harby interwensiýasyna bahana boldy. Gitler hem Sudetenlendiň Çehoslowakiýadan alynmagy boýunça talabynda şuňa meňzeş sebäpleri görkezipdi.
Putinde Gitler bilen başga bir umumylyk hem bar: ýurduň basyp alýandygy baradaky garaýyş “tebigy däl”. Putin Ukrainanyň garaşsyzlygyny resmi taýdan sorag astynda goýmadyk hem bolsa, ol onuň “hakyky ýurt” däldigi we “Rus dünýäsiniň” bir bölegidigi baradaky pikirlerini hiç haçan gizlemedi. Şolar ýaly-da, Gitler üçin, Çehoslowakiýa başga-başga ýurtlaryň we regionlaryň tebigy bolmadyk kümesidi.
Gitler Çehoslowakiýany ýok etjek boldy. Sudetenlendi ele geçirenden alty aý soň, ol Bogemiýanyň we Morawiýanyň ähli ýerlerini basyp alyp we çeh topraklaryny Germaniýanyň gol astyna geçirip, Mýunhen Şertnamasyny aradan aýyrdy. Kagyz ýüzündäki garaşsyz Slowakiýada gurjak hökümet gurdy. Eger-de Putinde şuňa meňzeş biçüw bar bolsa, ol bu işe Krymyň anneksasiýasy bilen başlamalydy, soňra bolsa Ukrainanyň gündogarynda harby goşunlaryny ýerleşdirmelidi, şeýle hem uzak möhletde belli bir görnüşdäki bölünişige şert döretmelidi. Krym häzir anneksasiýa edildi diýsegem bolýar, rus esgerleri bolsa Ukrainanyň serhetlerinde jemlenýärler.
Elbetde, Gitler ýaly, Putin diňe bir – ýa-da esasan hem – basylyp alnan ýerler barada alada edenok. Muňa derek, ol öz güýjüni has ötä geçirmegiň gözlegindedir. Öz häkimiýetini kanunylaşdyrmak üçin, Putin köp wagtdan bäri milli dikelişi – esasan hem Russiýanyň öz “dünýäsi” bilen garaşsyz global oýunçy bolmagy baradaky pikirlerini orta atyp gelýär. Onuň garaýşyna görä, Ukraina Russiýa bilen strategiki taýdan bir hatarda goýulmaly, onuň özbaşdaklygy çäklendirilmeli.
Öz gezeginde, Gitler garaşsyz we demokratik Çehoslowakiýany öz howpsuzlygy üçin töwekgelçilik hasaplaýardy, onuň senagat emläklerine bolsa göz dikýärdi. Emma, esasy zat, Sudetenlendiň anneksasiýasy Germaniýanyň “beýik güýç” statusyny gaýtadan dikeltmäge ýardam etmelidi.
Günbatarly liderleriň bu iki krizis boýunça özlerini alyp baryşlarynda, hususan-da, kararly hereket etmäge isleg bildirmezliklerinde hem uly meňzeşlikler bar. Aslynda, olar emläkleri doňduryş, söwda sanksiýalary, syýahat çäklendirmeleli ýaly manyly çäreler arkaly “baha” we “netije” barada beren duýduryşlarynyň yzynda durmak islemeýäne çalym edýärler. Bu bolsa Putiniň olar Ukrainanyň territorial bütewiligine derek Russiýa bilen gatnaşyklary saýlap alarlar diýen ynanjyny has hem berkidýär. Bu çekinjeňlik Britaniýa bilen Fransiýanyň 1938-nji ýylda alyp baran syýasatyny ýatladýar. Şonda Sudetenlend, soňra bolsa Çehoslowakiýa gysga möhletli “döwrüň parahatçylygy” üçin gurban edilipdi.
Krym bilen Sudeten krizisiniň arasyndaky deňeşdirmeden nähili sapak alyp bolar? Ilki bilen, eger-de günbatarly liderler ýasama “strategiki hyzmatdaşlyga” derek anyk maksatlardan düzülen karaly çemeleşmä eýermeseler, Putin bilen islendik gepleşik netijesiz bolar. Başga bir tarapdan, Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň Russiýany “taryhyň ýalňyş tarapynda” durýanlykda günäkärlemegi netijesizdir.
Günbatar Putine “şok we gorky” bilen gaýtargy bermegi bes etmelidir. Ýewropa bilen Birleşen Ştatlarda tapdan düşen syýasy ulgamly we bez bolan ykdysadyýetli Russiýanyňkydan juda uly täsir we çeşme bar. Olarda ýetmeýän zat – öz gymmatlyklaryny gorap saklamagyň ykdysady we syýasy bahasyny kabul etmäge bolan isleg.
Jemläp aýtsak, Günbataryň liderleri basdyr-ýusdur etmegiň, hatda “ysnyşyk” şygarynyň astynda hem, Ýewropanyň parahatçylygyna we durnuklygyna kepil bolup bilmejekdigini ykrar etmelidirler. “Ejizi urmaly” diýen düşünjeden ugur alýan lider bilen iş salyşylanlarynda, Günbataryň hökümetleri öz çeýeliklerini elden bermän, ellerinden gelýän zady görkezmelidirler. Diňe şu ýagdaýda Ukrainadaky krizisi trans-Atlantik howpsuzlygy töwekgelçilige salman çözüp bolar.
Bobo Lo “Chatam House” merkezinde Russiýanyň daşary syýasaty boýunça hünärmendir. Makalanyň asyl nusgasy ilki başda “Halkara” žurnalynyň neşirleýin hyzmatdaşy bolan “Project-Syndicate” neşirinde çap edildi. Ondaky pikirler we garaýyşlar awtoryň özüniňkidir.


c: text/html

text:
04.05.2017. Aşgabatda geçirilen türkmen-palestina işewürler maslahatynda hyzmatdaşlygyň häzirki mümkinçilikleri we geljekki ösüş ugurlary boýunça gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalar boldy. Işewür duşuşyga Palestina döwletiniň daşary işler ministriniň orunbasary Mazen Şamiýanyň ýolbaşçylygynda paýtagtymyza gelen wekiliýetiň agzalary gatnaşdylar.
Maslahatyň dowamynda ýurdumyzyň we Palestinanyň toparlarynyň wekilleriniň çykyşlarynda milli ykdysadyýetleriň häzirki ýagdaýy hem-de häzirki döwrüň ýagdaýlaryny nazara almak bilen, iki ýurduň we halkyň bähbitlerine laýyk gelýän mümkinçilikleriň açylýandygy bellenildi. Palestinanyň kompaniýalary geljegi uly we ygtybarly hyzmatdaş hökmünde ýokary halkara abraýyna eýe bolan Türkmenistan bilen doly möçberli hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyna uly gyzyklanma bildirýärler.
Maslahatda bank ulgamynda ýola goýulýan gatnaşyklaryň berkidilmegine aýratyn ähmiýet berildi. Onuň netijeli işi bolsa islendik işewürçiligi ösdürmek üçin kuwwatly itergi bolup durýar. Türkmen tarapynyň wekilleriniň belleýişleri ýaly milli ykdysadyýetimizi özgertmekde ýurdumyz häzirki döwürde dünýäde durnukly ýagdaýy bolan döwletleriň hataryna girýär.
Saglygy goraýyş we derman senagaty türkmen-palestina gatnaşyklarynyň möhüm ugry hökmünde görkezildi. Tanyşdyrylyş dabarasynda “Saglyk” döwlet maksatnamasynyň çäklerinde keselleriň öňüni alyş çärelerinden we sagdyn durmuş ýörelgelerinden başlap, täzeçil tehnologiýalary çekmek hem-de giň halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek meseleleri barada giňişleýin gürrüň edildi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň ähli künjeklerinde täze döwrebap hassahanalar we ylmy-kliniki merkezler gurulýar. Lukmançylyk we şypahana-dynç alyş ugurly dürli edaralar enjamlaşdyrylyşy hem-de hödürlenilýän hyzmatlary boýunça dünýä görkezijilerine laýyk gelýän derejede döwrebaplaşdyrylýar.
Maslahata gatnaşyjylaryň umumy pikirine görä, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegi maýa goýum taslamalarynyň durmuşa geçirilmegini şertlendirer. Ýurdumyzyň önüm öndürijileri öz gezeginde Palestina Döwletine ýurdumyzda öndürilen we bäsdeşlige ukyply harytlary eksport etmäge taýýardyklaryny mälim etdiler.
Türkmenistanyň birnäçe ministrlikleriniň, pudak edaralarynyň we hususy pudagyň wekilleri bilen Palestina Döwletiniň düzümleriniň hem-de kompaniýalarynyň ýolbaşçylary bilen geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklaryň dowamynda bilelikdäki taslamalaryň meseleleri we hyzmatdaşlygyň möhum ugurlary jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy.
Saýt: www.tdh.gov.tm
Surata düşüren Döwlet Heşdekow.
Palestinanyň kompaniýalary Türkmenistanda maýa goýum hyzmatdaşlygyny ösdürmegi meýilleşdirýärler
04.05.2017. Aşgabatda geçirilen türkmen-palestina işewürler maslahatynda hyzmatdaşlygyň häzirki mümkinçilikleri we geljekki ösüş ugurlary boýunça gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalar boldy. Işewür duşuşyga Palestina döwletiniň daşary işler ministriniň orunbasary Mazen Şamiýanyň ýolbaşçylygynda paýtagtymyza gelen wekiliýetiň agzalary gatnaşdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti daşky gurşawy goramak we ýer gatnaşyklary babatda alnyp barylýan döwlet syýasatyny durmuşa geçirýär, şeýle hem ýer serişdeleriniň rejeli peýdalanylyşyna we goralşyna döwlet gözegçiligini amala aşyrýar.
Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky Döwlet komitetiniň merkezi diwanyna Daşky gurşawy goramak, Ösümlik we haýwanat dünýäsini goramak, Halkara gatnaşyklary we meýilnamalaşdyryş, Ýer serişdeleri, Buhgalteriýa hasabaty we maliýe müdirlikleri hem-de Döwlet ekologiýa gözegçiligi we ygtyýarnamalar, Ekologiýa seljermesi, Ýer serişdelerinden peýdalanmak we ýer gurluşygy bölümi, Ýer kadastry we geomaglumat tehnologiýalar ulgamyny dolandyryş, Ýer gözegçiligi we ýerleriň ýagdaýyna syn etmek, Gurluşyk we hojalyk işleri we Işgärler we hukuk taýdan üpjün ediş bölümleri girýär.
Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky Döwlet komitetiniň garamagynda aşakdaky golasty edaralar bar: 5 sany welaýat daşky gurşawy goramak müdirlikleri, Hazar ekologiýa gözegçilik gullugy, Ekologiýa gözegçiligi gullugy, 9 sany döwlet goraghanalary, Çöller, ösümlik we haýwanat dünýäsi milli instituty, Tokaý hojalygy müdirligi, “Alemgoşar” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti, Tokaý tohumçylyk we tebigy seýilgähleri gorag inspeksiýasy, “Ekologiýa medeniýeti we daşky gurşawy goramak” žurnaly, Aşgabat şäher we 5 sany welaýat ýer serişdeleri müdirlikleri, “Türkmenýertaslama” döwlet taslama instituty, onuň garamagyndaky Toprak öwreniş ekspedisiýasy (Aşgabat ýer gurluşyk gözleg ekspedisiýasy, Türkmenabat ýer gurluşyk gözleg ekspedisiýasy, Mary ýer gurluşyk gözleg ekspedisiýasy we Daşoguz ýer gurluşyk gözleg ekspedisiýasy) .


text:
Biz size, Isa Alehsalamyň hakykat ýuzunde kimdigini ret edip gelen, ýöne haçanda Biribaryň hak sözüni öwrenende Isa Meishi kabul edip Onuň hakykatda Dünýäniň Halasgäridigini we her bir Oňa iman eden ynsana günälerden gutulyş we baky ýaşaýyş berjekdigini Hudaýyň Mukaddes Kitaplaryna esaslanyp subut edýän Joş Makdaueliň kitabyny size hödürleýäris. Bu kitap siziň uçhin gyzykly we ruhy gözleriňizi açyjy bir gural bolup size hyzmat eder diýip umyt edýäris!
Joş Makdauel mesihiler “aklyndan azaşandyrlar” diýip pikir etdi. Ol olary kemsidip, olaryň ynamyna garşy body. Emma, wagtyň geçmegi bilen, ol özüniň çekeleşiginiň uzaga çekme egini bildi. Joş kollejlerde, ýuniwersitetlerde özi ýaly ynamsyz, şubhelenýän adamlary çagyryp, çykyş edýärdi. Joş “Ýöne bir agaç ussasy däl” dien kitabyny özüniň durmuşyny uýtgeden şahsyet, Isa Mesihe gönükdirýär. Bu kitap Isanyň Hudaýlygyna, Onuň ölüp direlendigine, Onuň adamlalryň durmuşyndaky talaplaryna ynamsyzlyk edýän adamlar üçin nietlenendir.
Şu aşakdakylary basyp açmak bilen siz bu kitaby okap bilersiňiz:
Awtordan Kitabyň mazmuny Isanyň beýle uýtgeşikligi nämede-kä? Hudaýmy, Aldawçymy ýa-da Akmak? Bu barada ylym näme diýip biler? Mukaddes Kitap: Oňa bil baglap bolarmy? Ýalan zat uçin kim ölüme gider? Öli Mesih kime gerek? Saul bilen bolan zatlar barada eşidipmidiňiz? Isa Mesih direldi! Hakykatdan hem, direldi! Bu erde kim hakyky Mesih? Kim Ol bolsa, erinden tursun! Başga hili ýol ýokmy, eýsem? Ol meniň durmuşymy uýtgetdi?


text:
Radio ýygymly tanama – transponderlarda ýa-da RFID-belgilerde saklanýan maglumatlary radio signallar arkaly okaýan we ýazýan şekilleriň awtomatiki tanama usulydyr.
Mümkin pudaklar
1. Logistiki işleriniň sadalaşdyrylmagy
2. Hususy serişdeleriň yzarlaýyşy
3. Inwentar barlagynyň sadalaşdyrylmagy
4. Ogurlykdan goranyş
5. Dolandyryş çözgüdi
6. Göçürmesiniň yzarlaýyşy
Ene-atalar bu ýagdaýda habar alýar:
- Awtobus indiki 5 minudyň içinde gelmeli
- Çaga duralgada awtobusa münen ýa-da düşen wagty
- Çaga mekdebe ýa-da başga okuw edara golaýlan wagty
- Çaga yalňyş duralgada düşen wagty
RFID
Her bir şekiliň tanalmagy
Bejergi serwisi
Önümliliginiň ýokarlandyrylmagy


text:
YHG-nyň ähmiýetli ugurlarynyň hatarynda Türkmenistan global ykdysady ösüşiň maksatlarynyň kesgitleýjisi hökmünde çykyş edýän ulag we energetika ulgamlarynda hyzmatdaşlygy görýär. Bu barada Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow 2018-nji ýylyň 17-nji aprelinde Duşenbe şäherinde Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasynyň (YHG) Daşary işler ministrleriniň geňeşinde aýtdy. Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berlişi ýaly, bu forumda türkmen wekiliýetine R.Meredow ýolbaşçylyk...
Geçen hepdäniň netijeleri boýunça ABŞ-da çig malyň ätiýaçlyklarynyň peselendigi baradaky Amerikanyň nebit institutynyň (API) maglumatlary netijesinde 18-nji aprelde irden dünýä boýunça nebitiň bahalary ýokarlanýar. Muňa söwda geleşikleriniň netijeleri şaýatlyk edýär.
2018-nji ýylyň 18-nji aprelde Moskwa wagty bilen 7:44-da «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,54 göterim ýokarlanyp, 71,97 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili...
Halkara pul gaznasy 2018-nji ýyl üçin nebitiň bahalary boýunça çaklamasyny ýanwardaky bilen deňeşdirende, 2,4 dollara ýokarlandyryp, 62,3 dollara ýetirdi. Bu barada World Economic Outlook gaznasynyň dünýä ykdysadyýeti baradaky aprel hasabatynda aýdylýar.
2019-njy ýyl üçin nebitiň bahasy boýunça çaklama hem 1,8 dollara ýokarlandyrylyp – 58,2 dollara ýetirildi.
«HPG-niň çaklamasyna görä, nebitiň bahalarynyň 2018-nji ýylda ortaça bahasy 62,3 dollar,...


text:
Atlaryň, sypatlaryň, sanlaryň deregine ulanylýan sözlere çalyşma diýilýär. Çalyşmalar sözlemde sözleri gereginden artyk gaýtalamazlyk üçin uly serişdeleriň biridir. Çalyşmalar özleriniň aňladýan manylaryna we grammatiki aýratynlyklaryna görä ýedi hili bolýar.
Bu çalyşmalar diňe atlaryň deregine çalşyrylyp ulanylýarlar.
Menlik ýöňkeme üçin men, biz, senlik ýöňkeme üçin sen, siz, onluk ýöňkeme üçin bolsa ol, olar çalyşmalary ulanylýar.
At çalyşmalary kim? näme? diýen soraglara jogap bolýarlar. At çalyşmalary sözlemiň her hili agzalary bolup bilýärler we diňe düşüm bilen üýtgeýärler. Olar san, ýöňkeme goşulmalaryny kabul etmeýärler.
Diňe 3-nji ýöňkemäniň köplüginde, ol sözüniň yzyna -lar goşulmasy goşulyp, ol at çalyşmasynyň l sesi gepleşikde we ýazuwda düşürilýär.
Ollar däl-de, olar.
San çalyşmasy sözlemde, esasan, sanlaryň ýerine ulanylýar.
Otuz okuwçy bar. Hemme okuwçy bar.
San çalyşmasy hemme, käbir, bary, birnäçe diýen sözlerden ybaratdyr. San çalyşmasyndan bary sözi san goşulmasyny kabul etmeýär.
hemme+ler+imiz, käbir+ler+i.
San çalyşmasy düşüm bilen üýtgände, köplenç, ýöňkeme goşulmalarynyň birini kabul edip, soň düşüm goşulmalaryny kabul edýär.
Hemmä+miz+de, bary+myz+yň.
Hemme, birnäçe çalyşmalaryndaky e sesi menlik we senlik ýöňkemede ä sesine öwrülýär we ýazuwda hem şeýle ýazylýar.
hemmä+miz, birnäçä+miz.
Bir zady görkezmek üçin ulanylýan çalyşma görkezme çalyşmasy diýilýär.
Bu, şu, şol, şo, ol görkezme çalyşmalarydyr. Ol diýen söz diňe bir zady görkezmek üçin ulanylsa, görkezme çalyşmasy bolýar. Emma at deregine gelende, at çalyşmasy bolýar.
Görkezme çalyşmalary özbaşlaryna ulanylanda, edil atlar ýaly san, ýöňkeme, düşüm bilen üýtgeýärler.
Şol görkezme çalyşmasyna san goşulmasy -lar goşulanda, iki sany l sesiniň biri düşüp galýar.
şol+lar - şolar.
Bu görkezme çalyşmasy san goşulmasyny kabul etmän, ýöňkeme bilen üýtgände, b sesi m sesine öwrülýär we ýazuwda hem şeýle ýazylýar.
Bu - muňa, muny.
Bu, şu çalyşmalary ýöňkeme we düşümler bilen üýtgände, düýp söz bilen goşulmanyň arasynda n sesi goşulýar we şeýle hem ýazylýar.
Munym, şonym.
Bu, şu, şo (şol) görkezme çalyşmalary onluk ýöňkemesinde, munsy, şunsy, şonsy ýaly geplense-de, ýazuwda munusy, şunusy, şonusy ýaly ýazylýar.
Bu görkezme çalyşmasyny düşümler bilen üýtgedenimizde, baş düşümden beýlekilerde "b" sesi "m" sesine öwrülýär.
Bu, munuň, muny, munda.
Bu, şu, şol, ol görkezme çalyşmalarynyň soňundan goşulan n sesi ýöneliş, düşümde ň sesine öwrülýär we ýazuwda ň harpy ýazylýar.
şoňa, oňa.
Ol, şol görkezme çalyşmalarynyň soňundaky l sesi eýelik, ýeňiş, wagt-orun, çykyş düşümlerinde n sesine öwrülýär we şeýle hem ýazylýar.
onuň, şonuň, şony, onda, şonda.
Gaýdym çalyşmasy öz diýen sözden ybarat bolup, at deregine ulanylýan sözleriň ýerini çalyşýar.
Gaýdym çalyşmasy ýöňkeme we düşüm bilen üýtgeýär.
öz+üm, öz+ümiz, öz+üň, öz+üňiz, öz+i, öz+i.
Ýokluk çalyşmasy hiç diýen sözden ybarat bolup, ol, esasan, zat, kim, wagt, bir, ýer ýaly sözler bilen ulanylyp, şol düşünjäniň ýoklugyny aňladýar.
Ol ýerde hiç kim ýok.
Hiç ýokluk çalyşmasy şol durşuna düşüm goşulmalaryny kabul etmeýär. Ol ýöňkemäniň köplük sany üçin ulanylýan goşulmalary kabul edýär. Ýöňkeme goşulmalaryny kabul edensoň bolsa, düşüm bilen üýtgeýär.
Hiçimiz, hiçimiziň.
Nämelim çalyşmasy, köplenç, atlaryň ýerine çalşyrylyp ulanylýar. Nämälim çalyşmasy pylany, nämä, kimdir, nämedir, haýsydyr biri diýen sözlerden ybaratdyr. Nämälim çalyşmasy bir predmetnň ady bilinmedik wagtda ulanylýar.
Jeren, şu galamy al diýmegiň ýerine Pylany şu galamy al diýlip bilinýär.
Sypatlyk çalyşmalary her sözi we her haýsy, her bir, her hili, her tüýsli, her näçe ýaly sözleriň jeminden hasyl bolýar.
Her bir adam.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda şu ýylyň bäş aýynda alnyp barlan işleriň netijelerine we taýýarlanan resminamalaryň taslamalaryna seredildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Wise-premýer ýurdumyzyň hasabat döwründe gazanan makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. 2017-nji ýylyň ýanwar—maý aýlarynyň maglumatlary milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşini görkezýär. Jemi içerki önüm 6,3 göterim artdy, şol sanda senagat pudagynda ösüş depgini 2,9 göterime, gurluşykda 4,1 göterime, ulag we aragatnaşyk pudagynda 10,8 göterime, söwdada 9,5 göterime, oba hojalygynda 3,6 göterime, hyzmatlar ulgamynda 10,2 göterime deň boldy.
Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň maglumatlarynyň seljermesinden ugur almak bilen, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda ýokary netijeler gazanyldy. 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önümleriň öndürilişi 3,7 göterim ýokarlandy.
Bäş aýyň jemleri boýunça bölek söwda dolanyşygynyň möçberi geçen ýylyň degişli döwrüne garanyňda, 17,2 göterim artdy. 2016-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ortaça aýlyk haky 9,1 göterim artdy.
Ýanwar-maý aýlarynda Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 6,43 milliard manada we çykdajy bölegi 6,4 milliard manada barabar boldy. Aýlyk haklary, döwlet kömek pullary, pensiýalar we talyp haklary doly möçberde tölenildi.
Wise-premýer ähli welaýatlarda gurulýan iri önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalarda işleriň barşy barada hasabat bermek bilen, maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberleriniň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 16,8 milliard manada ýetendigini aýtdy.
Deslapky maglumatlara görä, ýanwar-maý aýlarynda Oba milli maksatnamasynyň rejelenen görnüşini ýerine ýetirmegiň çäklerinde, tutuş ýurdumyz boýunça inžener ulgamlarynyň 222,8 kilometriniň, 1531 kilometr kommunikasiýa ulgamlarynyň, 399,8 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy tamamlandy. Häzirki wagtda durmuş maksatly 65 desganyň, suw we arassalaýyş desgalarynyň 30-synda, 496 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň hem-de beýleki düzümleýin desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar. Özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 866,1 million manada deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gözegçilik edýän edaralarynyň işini gowulandyrmak barada Ministrler Kabinetiniň geçen mejlisinde wise-premýere beren tabşyryklaryna ünsi çekdi. Kärhanalary hususylaşdyrmak, paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek, täze iş orunlaryny döretmek boýunça kabul edilen maksatnamalary öz wagtynda ýerine ýetirmek üçin zerur çäreleri görmek wajypdyr diýip, milli Liderimiz nygtady we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew hasabat döwründe ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň alyp baran işleriniň netijeleri barada hasabat berdi. Nebiti we gaz kondensatyny çykarmak boýunça meýilnamanyň 105,2 göterim, ýangyç çig malyny gaýtadan işlemek boýunça meýilnamanyň 101,7 göterim, “mawy ýangyjy” eksport etmek boýunça meýilnamanyň 105,7 göterim ýerine ýetirilendigi habar berildi.
Birnäçe nebit önümleriniň, şol sanda benzin öndürmegiň meýilnamasy 105,8 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 104,2 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasy 105,8 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasy 115,4 göterim, suwuklandyrylan gaz öndürmegiň meýilnamasy 119,3 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, maýa goýumlaryny özleşdirmekde 11,1 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Wise-premýer Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşyk taslamasynyň durmuşa geçirilişiniň barşy barada hem hasabat berdi. Gaz geçirijiniň türkmen böleginiň çekilişiniň bellenilen tertibe laýyklykda alnyp barylýandygy habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ägirt uly energetika kuwwatyna eýe bolup hem-de ony ählumumy abadançylygyň bähbidine durmuşa geçirmegi maksat edinýän Türkmenistanyň parahatçylygy, durnukly ösüşi üpjün etmek babatda strategik ähmiýete eýe bolan meseleleriň netijeli çözülmegine örän işjeň gatnaşýandygyny belledi. Iri möçberli taslamalary, şol sanda energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna çykarmagyň köpşahaly ulgamyny döretmek boýunça taslamany amala aşyryp, ýurdumyz netijeli halkara energetika hyzmatdaşlygyny ýola goýmaga anyk goşant goşýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda nebitiň çykarylan möçberini hem-de gaýtadan işlenen nebit önümleriniň öndürilişini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmek, nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň işini talabalaýyk ýola goýmak barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň bäş aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Tutuş obasenagat toplumy boýunça önümçiligiň umumy möçberiniň ösüş depgini 100,3 göterime, şol sanda Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça 104,5 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 104,5 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 106,1 göterime, şeýle hem Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça meýilnamanyň ýerine ýetirilişi 108,1 göterime deň boldy. Oba hojalyk toplumyna degişli ministrlikler we pudak edaralary boýunça maýa goýumlaryny özleşdirmegiň meýilnamasy 116 göterim ýerine ýetirildi.
Ýurdumyzda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hem habar berildi. Häzirki wagtda gowaça meýdanlarynda ekinleriň hatar aralaryny bejermek, olara suw tutmak hem-de mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň alnyp barylýandygy bellenildi. Şunuň bilen bir hatarda, galla kabul ediş bölümlerini hem-de galla ýygýan kombaýnlary we awtoulaglary bugdaý oragyna taýýarlamak işleri alnyp barylýar.
Wise-premýer döwlet Baştutanymyzdan ussat daýhanlaryň, tejribeli hünärmenleriň, alymlaryň we mehanizatorlaryň gatnaşmagynda tejribe maslahatlaryny geçirmegiň hem-de il sylagly ýaşulularyň gatnaşmagynda galla oragyna başlamagyň gününi kesgitläp, oňa ak pata bermegini haýyş etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalyk pudagynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň gowy netijeleri berýändigini belledi. Merdana daýhanlarymyz ýylyň-ýylyna oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny ösdürip ýetişdirýärler, ýurdumyzda azyk önümleriniň bolçulygyny döretmäge öz mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Döwletimiz daýhanlarymyzyň netijeli zähmet çekmegi, ene toprakdan ýokary hasyl almagy üçin ähli zerur şertleri döredýär. Şeýle mümkinçiliklerden peýdalanyp, oba hojalyk işgärleri uly üstünlikleri hem gazanýarlar. Gallaçy daýhanlarymyzyň gazanýan netijeleri has-da guwandyrýar. Döwlet Baştutanymyz Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda hem olaryň yhlasly we halal zähmeti netijesinde, ekin meýdanlarynda gallanyň bol hasylynyň ösdürilip ýetişdirilendigini aýtdy.
Häzir gallaçy daýhanlarymyzyň durmuşynda örän möhüm we jogapkärli döwür — orak möwsümi ýetip geldi. Gallaçylaryň öňünde durýan indiki wezipe — köp zähmet siňdirilip, yhlas bilen ýetişdirilen galla hasylyny çalt we ýitgisiz ýygnap almakdan ybaratdyr. Orak möwsümini gysga wagtyň içinde we guramaçylykly geçirmek maksady bilen, milli Liderimiz Ahal, Balkan, Mary we Lebap welaýatlarynda 7-nji iýundan, Daşoguz welaýatynda bolsa, 14-nji iýundan galla oragyna başlamaga ak pata berdi.
Hormatly ýaşulularymyzdan ýerlerde orak möwsümini «Bismilla» bilen başlap bermeklerini haýyş edýärin diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we edermen gallaçylarymyza, pudagyň ähli işgärlerine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, saçaklarymyzyň rysgal-berekedi, ýaşaýşyň çeşmesi bolan guşgursak bugdaýyň mukdaryny yzygiderli artdyryp, täze zähmet üstünliklerini gazanmagy tüýs ýürekden arzuw etdi.
“Çäjiňize bereket, hormatly gallaçylar!” diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow asylly işlere ak pata berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew 2017-nji ýylyň ýanwar—maý aýlarynda senagat toplumynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Senagat ministrligi boýunça öndürilen önümleriň umumy möçberi 118,5 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini geçen ýylyň degişli döwründäki möçberine deň boldy. Şunda gurnama demir-beton önümleriniň öndürilişi boýunça ösüş depgini 2 göterime, keramzidiň öndürilişi boýunça — 4,1 göterime, armatur öndürmek boýunça ösüş depgini 3,1 göterime barabar boldy.
Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 113,7 göterim ýerine ýetirildi hem-de ösüş depgini 6 göterime deň boldy. Nah matalaryň öndürilişi boýunça meýilnama 120 göterim ýerine ýetirildi. Tikin we örme önümleriň öndürilişi boýunça 8,2 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
«Türkmenhaly» döwlet birleşigi boýunça şu ýylyň ýanwar—maý aýlarynda öndürilen önümleriň meýilnamadaky görkezijisi 101 göterime deň boldy. Jemi 18 müň inedördül metrden gowrak haly önümleri dokaldy.
«Türkmenhimiýa» döwlet konserni boýunça bäş aýda öndürilen önümleriň we ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 105,9 göterim berjaý edildi. Hususan-da, tehniki ýoduň öndürilişi boýunça meýilnama 120,9 göterim ýerine ýetirildi, natriý sulfatynyň öndürilişi boýunça ösüş depgini 1,9 göterime deň boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 103,3 göterim ýerine ýetirildi. Balyk tutulyşy boýunça 18,9 göterim, gaýtadan işlenilen we gaplanan balyk önümleri boýunça 15,3 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe baý tebigy serişdeleriň binýadynda köp pudakly senagatyň ösüşine uly üns berilýändigini belledi. Bu ulgamy döwrebaplaşdyrmaga, iri innowasion önümçilikleri döretmäge, hereket edýän kärhanalaryň durkuny toplumlaýyn täzelemäge hem-de öňdebaryjy tehnologiýa enjamlary bilen üpjün etmäge uly möçberde maýa goýumlarynyň gönükdirilmegi içerki we daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyply ýokary hilli önümleriň möçberini artdyrmaga mümkinçilik berýär.
Döwlet Baştutanymyz himiýa toplumynyň öňünde durýan wezipelere ünsi çekip, pudakda öndürilýän mineral dökünleriň Türkmenistanyň eksportynda möhüm orun eýeleýändigini hem-de ýurdumyzyň oba hojalygy üçin örän zerurdygyny aýratyn belledi. Milli Liderimiz himiýa kärhanalarynyň netijeliligini artdyrmak babatda zerur çäreleri görmek barada wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Mejlisiň barşynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň bäş aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň möçberi boýunça meýilnama 119 göterim ýerine ýetirilip, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, ösüş depgini 157 göterime barabar boldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 105,6 göterim ýerine ýetirildi. Bu görkezijileriň ösüş depgini 106,7 göterime deň boldy.
Energetika ministrliginiň düzümine girýän edara-kärhanalar meýilnamany 109,8 göterim ýerine ýetirdiler we ösüş depgini 101,3 göterime deň boldy. Elektrik energiýasyny öndürmegiň ösüş depgini geçen ýylyň ýanwar-maý aýlary bilen deňeşdireniňde, 105,1 göterime, onuň eksporty bolsa 103,5 göterime barabar boldy.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň önümçilik meýilnamasy 110,7 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 112,2 göterime deň boldy.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni önüm öndürmek we beýleki işler boýunça meýilnamany 104,1 göterim ýerine ýetirdi. Ösüş depgini 101,1 göterim derejede üpjün edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek bilen bagly meselä degip geçdi. Döwlet Baştutanymyz Aşgabat şäherini has-da abadanlaşdyrmak hem-de ösen şäher üpjünçilik ulgamlaryny döretmek boýunça alnyp barylýan işlere örän uly üns berilýändigini belläp, paýtagtymyzyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini we hilini ýokarlandyrmak, ak mermerli şäherimiziň keşbini has-da gözelleşdirmek üçin köp işleriň edilýändigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Aşgabat şäherinde gurluşygy dowam edýän ähli desgalaryň bellenen möhletde hem-de ýokary hil derejesinde gurlup, ulanmaga berilmeginiň üýtgewsiz talap bolup durýandygyna ünsi çekip, wise-premýere bu ugurda alnyp barylýan işlere gözegçiligi pugta ýola goýmak barada anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow gözegçilik edýän söwda we hususy ulgamynyň pudaklarynda ýylyň geçen bäş aýynyň içinde alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berip, Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça umumy haryt dolanyşygynyň möçberiniň 1 milliard 768,8 million manada, şol sanda bölek haryt dolanyşygynyň 722,4 million manada barabar bolandygyny, munuň bolsa geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 12,3 göterim köpdügini habar berdi.
Ministrligiň kärhanalary boýunça girdejiniň önümçilik meýilnamasy 103,1 göterim berjaý edildi. Hasabat döwründe 36,7 million manat möçberde maýa goýumlary özleşdirildi.
Ýanwar-maý aralygynda Döwlet haryt-çig mal biržasynda söwdalaryň 101-si geçirilip, umumy bahasy 8 milliard 556 million manada, şol sanda harytlaryň eksporty we importy bilen bagly şertnamalaryň bahasy 7 milliard 350 million manatdan gowraga deň bolan 4759 sany şertnama hasaba alyndy. Girdejiniň umumy möçberi 31,5 million manada barabar bolup, meýilnama 137,7 göterim ýerine ýetirildi.
Hasabat döwründe Söwda-senagat edarasy tarapyndan 7,58 million manatlyk hyzmat işleri berjaý edildi, 2,3 million manat möçberinde girdeji alyndy, meýilnama 148,9 göterim berjaý edildi. Söwda-senagat edarasynyň gatnaşmagynda iri sergileriň 11-si hem-de halkara derejeli maslahatlaryň 10-sy geçirildi.
Bäş aýda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça 255 million manada barabar bolan senagat harytlary, 395 million manatlyk oba hojalyk we azyk önümleri öndürilip, ösüş depgini degişlilikde 43,3 göterim we 31,7 göterim boldy.
TSTB-si boýunça gurluşyk-gurnama işleriniň möçberi 1,9 milliard manada, söwda haryt dolanyşygy 4,7 milliard manada deň boldy. Bu bolsa geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11 göterim köpdür. Hyzmatlar ulgamynda 404 million manatlyk işler ýerine ýetirilip, 11,9 göterim ösüş gazanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmaga, hususan-da, daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmaga uly üns bermegiň möhümdigini belledi. Şu maksatlar bilen, beýleki döwletlerde ýurdumyzyň söwda öýlerini hem-de bilelikdäki kärhanalary döretmek, söwda ulgamyny ösdürmek bilen bagly meseleleriň üstünde köp işlemeli diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de söwda babatda teklipleriň we hyzmatlaryň gerimini, bu ulgama täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny giňeltmek boýunça tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew gözegçilik edýän ulgamynda hasabat döwründe alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Şu ýylyň başyndan bäri milli we halkara derejesindäki şanly seneler, baýramçylyklar, olara gabatlanan durmuş-medeni maksatly desgalaryň açylyş dabaralary mynasybetli medeni çäreler ýokary guramaçylyk derejesinde geçirildi.
Üstünlikli ösýän halkara gatnaşyklaryň çäklerinde dürli döredijilik çäreleri, şol sanda Türkmenistanda birnäçe daşary ýurt döwletleriniň Medeniýet günleri hem-de ýurdumyzyň daşary döwletlerdäki Medeniýet günleri, filmleriň görkezilişi, medeniýet işgärleriniň çykyşlary, sergiler guraldy.
Ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň işgärleri birnäçe döwletlerde geçirilen çärelere gatnaşmak üçin iş saparlarynda boldular. Şol sanda Moldowa Respublikasynda ýadygärlik toplumynyň, çagalar bagynyň, Owganystanyň Akina şäherinde Magtymguly Pyragynyň ýadygärliginiň açylyş dabaralaryna gatnaşdylar. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününiň öň ýanynda ylym, medeniýet we sungat işgärleri görnükli türkmen şahyrlary Magtymguly Pyragynyň we Döwletmämmet Azadynyň Eýran Yslam Respublikasynda ýerleşýän aramgähine zyýarat etdiler. Türkmen wekiliýeti Germaniýanyň Köln şäherinde beýik türkmen şahyrynyň hormatyna geçirilen çärelere gatnaşdy.
Teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň we medeniýet ulgamynyň beýleki edaralarynyň hem-de habar beriş serişdeleriniň işini täzeçe, ösen döwrüň talaplaryna laýyklykda alyp gitmek ugrunda işler alnyp baryldy.
Hasabat döwründe Türkmen döwlet neşirýat gullugy boýunça meýilnama 126,3 göterim ýerine ýetirildi. Kitap önümleriniň umumy sany 7 million 637 müň 164 nusgalykdaky 141 görnüşi çap edildi.
Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýurdumyzyň dürli ugurlarda gazanan üstünliklerini giňden beýan etmek boýunça işler alnyp barylýar.
Ýylyň başyndan bäri Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti tarapyndan meýilnama 109 göterim ýerine ýetirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp hem-de ýurdumyzyň innowasion ösüşini nazara almak bilen, medeniýet ulgamynyň edaralarynyň işini has-da kämilleşdirmegiň aýratyn möhümdigini belläp, milli mirasymyzyň giň halkara derejede wagyz edilmegine, medeni gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegine ünsi çekdi.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanan dabaraly we beýleki medeni-köpçülikleýin çärelere taýýarlyk görmek baradaky meselä degip geçmek bilen, döwlet Baştutanymyz wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän saglygy goraýyş, bilim, ylym we sport ulgamlarynda şu ýylyň geçen bäş aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Bilim ministrliginiň ugry boýunça okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň golýazmalarynyň 222-si taýýarlanyldy we çapa berildi, olardan 89-sy neşir edildi.
Ýurdumyzyň mekdep okuwçylary şu ýylyň ýanwar-maý aýlarynda halkara derejede geçirilen ders bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş edip, 70 sany medala, şol sanda 11 altyn, 24 kümüş we 35 bürünç medala mynasyp boldular. Mundan başga-da, olar halkara derejede geçirilen Internet bäsleşiklerinde 131 medal, şol sanda 52 altyn, 26 kümüş we 53 bürünç medal gazandylar.
Hasabat döwründe halkara ders bäsleşiklerine gatnaşan talyplar 21 medala, şol sanda 4 altyn, 6 kümüş we 11 bürünç medala, halkara internet bäsleşiklerinde bolsa 145 medala, şol sanda 43 altyn, 45 kümüş, 57 bürünç medala mynasyp boldular.
Şeýle hem orta hünär okuw mekdepleriniň talyplary halkara ders Internet bäsleşiklerinde 9 sany baýrakly orunlara mynasyp bolup, şol sanda 6 altyn we 3 kümüş medal gazandylar.
Wise-premýer 22-nji maýda Bilim ministrliginde çagalaryň tomusky dynç alyşlaryny guramaçylykly geçirmek meselesine bagyşlanan pudagara maslahatyň geçirilendigini habar berdi. Tomus möwsüminde bir tapgyrda Gökderedäki 14 merkezde 7095 çaganyň, Awazadaky 8 merkezde 1783, welaýatlardaky täze açylan 6 merkezde 1500, ozal hereket edýän 12 merkezde 480, orta mekdepleriň ýanyndaky 535 meýdançada 14 müň 865 çaganyň dynç almagy üçin ähli şertler döredildi.
Daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesini öwrenmek maksady bilen hem-de alyş-çalyş bilim taslamalarynyň çäklerinde hasabat döwründe bilim ulgamynyň hünärmenleriniň we mugallymlarynyň, talyplaryň we mekdep okuwçylarynyň 320-si daşary ýurtlaryň 27-sinde iş saparlarynda hem-de ders bäsleşiklerinde boldular.
Şu ýylyň bäş aýynyň dowamynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň hünärmenleri tarapyndan golýazmalaryň 423-sine seredildi.
Ylymlar akademiýasynyň ýanyndaky Dissertasiýalar goralýan ýöriteleşdirilen geňeşde 1 sany doktorlyk we 13 sany kandidatlyk dissertasiýa işi goraldy.
Wise-premýer şeýle hem Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň buýurmagynda Halkara hirurgiýa we endokrinologiýa merkeziniň, Türkmenbaşy şäherinde “Awaza” şypahanasynyň, Mary şäherinde çagalar hassahanasynyň gurluşygy boýunça işleriň alnyp barlandygyny habar berdi.
Bäş aýyň dowamynda Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi boýunça ýerlenen önümlerden we hyzmatlardan alnan girdejiniň 111 göterim bolandygy habar berildi. Derman senagatynda öndürilen önümleriň möçberi 102 göterime barabar boldy.
Hasabat döwründe Türkmenistanyň sport wekiliýetiniň türgenleri 12—22-nji maý aralygynda Azerbaýjan Respublikasynyň Baku şäherinde geçirilen IV Yslam raýdaşlygy oýunlarynda üstünlikli çykyş edip, 13 medal (2 altyn, 4 kümüş we 7 bürünç) gazanmagy başardylar.
Ýanwar-maý aýlarynda ýurdumyzda jemi 131 sany içerki ýaryşlar we 67 sany köpçülikleýin sport çäreleri geçirildi. Türkmen türgenleri 71 halkara sport ýaryşyna gatnaşdylar we jemi 375 medal (132 altyn, 119 kümüş we 124 bürünç medalyny) gazandylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ylmy we bilimi ösdürmek baradaky döwlet syýasatynyň durmuşa geçirilmeginiň ýokary okuw mekdepleriniň hem-de ylmy düzümleriň sazlaşykly işlemegini göz öňünde tutýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ylym işgärlerini we mugallymlary taýýarlamagyň, milli ykdysadyýetiň isleglerini nazara almak bilen, ylmy-barlag işlerini höweslendirmegiň wajypdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny ýokary derejede guramaçylykly geçirmek, şunuň bilen baglylykda, sport ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça tabşyryklary berip, bu ulgam üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamagyň, biziň türgenlerimiziň ussatlygyny ýokarlandyrmak üçin ähli şertleri döretmegiň wajypdygyny belledi.
Şeýle hem milli Liderimiz Ylymlar akademiýasynyň institutlarynyň alymlary bilen türkmen halkynyň şöhratly taryhyny içgin öwrenmek hem-de dünýäde giňden wagyz etmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk pudaklarynda şu ýylyň ýanwar-maý aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýük daşamakda ösüş depgini 108,1 göterim we ýolagçy gatnatmakda ösüş depgini 100,1 göterim üpjün edildi.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça gazanylan tehniki-ykdysady görkeziji barada hem habar berildi. Ministrlik boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 100,1 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda 103,8 göterime, ýolagçy gatnatmakda bolsa 101,6 göterime barabar boldy.
Aragatnaşyk ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 101,6 göterime deň boldy. Hasabat döwründe aragatnaşyk hyzmatlaryna islegleri kanagatlandyrmak maksady bilen, ýurdumyzda 166 müň, şol sanda 154 müň öýjükli belgi we 12 müň ýerli telefon nokady gurnalyp, meýilnama 159 göterim ýerine ýetirildi.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça ýanwar-maý aýlarynda awiahyzmatlaryň ösüş depgini 112 göterime deň boldy. Bu görkeziji ýük daşamakda 114 göterime, ýolagçy gatnatmakda 102 göterime deň boldy.
Hasabat döwründe Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça amala aşyrylan işleriň meýilnamasy 105 göterim ýerine ýetirildi. Ýolagçy dolanyşygynyň ösüş depgini 113,4 göterime barabar boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow giň möçberli durmuş-ykdysady maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine ünsi çekip, wise-premýere gözegçilik edýän düzümleriniň ählisiniň işine berk gözegçiligi amala aşyrmagy tabşyrdy. Döwletimiz bu düzümleriň toplumlaýyn ösmegi üçin ähli şertleri döredýär.
Milli Liderimiz Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň golaýlaşyp gelýändigini aýdyp, ýolagçylara hyzmat etmegiň hilini we medeniýetini has-da ýokarlandyrmak meselelerine aýratyn üns bermegiň wajypdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz aragatnaşygyň döwrebap usullaryny ösdürmegiň ýurdumyzyň ykdysadyýeti we ilaty üçin uly ähmiýete eýedigini belläp, öňdebaryjy tehnologiýalary, ygtybarly hem-de ýokary netijeli enjamlary ulanmagyň hasabyna bu ulgamy ösdürmegiň wajypdygyny aýtdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we netijeli halkara hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanan Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2017—2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek boýunça öňde goýlan wezipeler babatda geçen bäş aýyň içinde DIM-niň alyp baran işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe milli Liderimiziň daşary ýurtlara hem-de biziň ýurdumyza birnäçe daşary döwletleriň ýolbaşçylarynyň bolan saparlarynyň netijeleriniň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan bu döredijilikli strategiýasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasy bolup durýandygy nygtaldy. Ýokary derejede geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklaryň we gepleşikleriň barşynda dostlukly döwletara gatnaşyklary pugtalandyrmaga hem-de umumy abadançylygyň maksatlaryna kybap gelýän özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen möhüm ylalaşyklar gazanyldy.
Umuman, ýanwar-maý aýlarynda DIM-niň üsti bilen daşary ýurt wekiliýetleriniň 201-si ýurdumyzda sapar bilen boldy. Şol wagtda hem Türkmenistanyň wekiliýetleriniň 386-sy daşary ýurtlara ugradyldy. Garalýan döwürde halkara resminamalaryň 89-syna gol çekildi. Ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda maslahatlar, duşuşyklar hem-de dürli derejedäki beýleki çäreler geçirildi.
Türkmenistanyň DIM-niň hem-de beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky ikitaraplaýyn syýasy maslahatlaşmalar yzygiderli we netijeli häsiýete eýe bolýar. Şu ýylyň başyndan bäri bu ugurda 19 duşuşyk guraldy.
Soňky ýyllarda täze anyk mazmuna eýe bolan abraýly halkara guramalar bilen däp bolan köpugurly gatnaşyklar işjeň ösdürilýär.
Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryny durmuşa geçirmek bilen baglylykda, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer gatnaşyklary has-da ösdürmegiň meselelerine aýratyn üns berilýär. Şu babatda ýylyň başyndan bäri bilelikdäki hökümetara toparlaryň 9 mejlisi hem-de birnäçe ikitaraplaýyn işewürler maslahatlary geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, geçen bäş aýyň içinde Türkmenistanyň halkara derejede alyp baran işleriniň ählumumy parahatçylygyň, durnuklylygyň we rowaçlygyň bähbidine giňden netijeli hyzmatdaşlyk etmäge gönükdirilip, ýurdumyz tarapyndan durmuşa geçirilýän daşary syýasat strategiýasynyň netijelidigine we oňa ygrarlydygyna aýdyň şaýatlyk edýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Daşary işler ministrliginiň hem-de ýurdumyzyň diplomatik toplumynyň öňünde goýlan esasy wezipelere ünsi çekip, gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen netijeli özara hereketleri hemmetaraplaýyn berkitmek üçin bar bolan mümkinçilikleri has doly peýdalanmagyň zerurdygyny nygtady. Türkmenistan beýleki döwletler hem-de halkara guramalary bilen gatnaşyklaryny özara hormat goýmak, deňhukuklylyk we uzakmöhletleýinlik ýörelgelerinde ýola goýup, sebit we dünýä ösüşiniň möhüm wezipeleriniň çözülmeginde mundan beýläk-de işjeň hem-de başlangyçlar bilen çykyş etmek ornuny eýelär.
Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna şu ýyl geçirilmegi bellenen halkara ähmiýetli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek bilen bagly birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň şu ýylyň bäş aýynda alyp baran işleriniň netijeleri barada habar berdi.
Mejlisiň deputatlary ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça toplumlaýyn maksatnama laýyklykda, täze kanunlary işläp taýýarlamak hem-de hereket edýän kanunçylyk namalaryny kämilleşdirmek boýunça işleri alyp barýarlar. Şol kanunlar bolsa Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe durmuş-ykdysady özgertmeleri amala aşyrmakda ygtybarly binýat bolmalydyr.
Parlamentiň ýylyň başyndan bäri geçirilen maslahatlarynyň üçüsinde resminamalaryň, şol sanda Türkmenistanyň Kanunlarynyň hem-de Mejlisiň kararlarynyň birnäçesi kabul edildi.
Häzirki wagtda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hünärmenleriniň gatnaşmagynda iş toparlarynda kanunlaryň taslamalarynyň birnäçesini taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Halkara hyzmatdaşlygy, şol sanda parlamentara gatnaşyklary pugtalandyrmagyň we dünýäniň kanunçykaryjylyk tejribesini öwrenmegiň çäklerinde hyzmatdaşlygy ösdürmek hem-de BMG-niň wekilhanalary we beýleki abraýly halkara guramalar bilen gatnaşyklary pugtalandyrmak meseleleri barada hem aýdyldy.
Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk we ýerlerde deputatlaryň alyp barýan işleri barada hem habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, deputatlaryň demokratik we goşulyşmak proseslerini mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak, Türkmenistanyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak we munuň başlangyçlaryny halkara giňişlikde ilerletmek işinde goşýan goşandynyň möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy hemmetaraplaýyn üstünlikli ösdürmäge hem-de türkmen halkynyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen gaýragoýulmasyz wezipeleri çözmek maksadynda Mejlisiň, onuň düzümleriniň saýlawçylar, jemgyýetçilik guramalary hem-de gyzyklanma bildirýän pudak edaralary bilen hemişe aragatnaşyk saklamagynyň zerurdygyny nygtady. Deputatlar ýerlerde ýygy-ýygydan bolup, adamlaryň durmuş şertlerini, saýlawçylaryň isleg-arzuwlaryny içgin öwrenmelidir.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi. Milli Liderimiz Hökümetiň şu ýylyň birinji ýarymynyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek mejlisine ykjam taýýarlyk görmegiň wajypdygyny belledi. Bu mejlisde pudaklaryň ýolbaşçylarynyň alyp baran işleriniň netijelerine baha berler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de uly üstünlikleri, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
TDH


text:
elis
Hemme agzalara degişli.
Salam gadrly agzalar. Gowymy ýagdaýlaryňyz. Men sizi maý aýynyň 20ne sagat 20:00 talyplar.com girmegi haýş edýärin. Eger ählimiz birden girsek gyzykly bolar diýip pikir edýän. 20ne çenli siziñ ähliñiz bu haty okarsynyz. Men size garaşaryn. Hoş sagboluñ. 😊☺😄😃😆
Söÿgi hakda kiçi gošgular!!!...
Gözleriñ garadyr özüñ owadan,
Nähili Enedir seni ÿaradan.
Güler ÿüziñ bilen meni ereden,
Seniñ bilen bir görišip bolmazmy?
Baÿ gapysyn aç diÿseler açmagyn,
Laÿ suwundan iç diÿseler içmegin.
Ÿüregiñde goÿsalarda hanjar pyçagy,
Öz ÿaryñdan geç diÿseler geçmegin.
...
SMS...
Eger-de šu sms-i öçirseñ meni halaÿanlygyñ,
Eger-de öçirip bilmeseñ, meni isleÿänligiñ,
Jogap ÿazsañ, meni söÿÿänligiñ,
Jogap ÿazmasañ mensiz ÿašap bilmeÿänligiñ,
Hany onsoñ näme etjek?
Meň durmuşym hakda... (4 dowamy)
Biz oň bilen her gün aýlanmaga giderdik. Men okuwymy gutardym, ol maňa söýýän diýdi. Menem ony gowy görýärdim. Biz indi dostlar däldik, ol meni gaty gabanyp başlady. Men onuň üçin internetden çykdym, dostlam bilen gepleşmegimi bes etdim. Ol ýöne gaty gabanjaňdy, öz gabanjaňlygy bilenem meni bogýady. Şoň üçinem men oň bilen gepleşmek isledim. Biz Şa...
Meň durmuşym hakda... (3 dowamy)
Edil şol wagt meň elime jaň geldi. Ol jaň edýän Wepady. Men jaňy almadym. Awtobusam köp garaşdyrman geldi. Men awtobusa münip yzyma duralga seretdim. Ol oglanam maşynam eýýäm ýokdy. Men öýe gelenimden soň. Maňa ýenede Wepadan bir sms gelipdir. Açyp okap başladym."Gülüm, duralgada näme üçin jaňymy almadyň, birje gezek duşuşaly soň men saňa jaňam etm...
Meň durmuşym hakda... (dowamy)
Men 2 günläp telefonymy ellemedim, ejem bolsa maňa näme üçin eliň öçük diýip gygyryp başlady. Men bolan zatlary aýdasym geldi ýöne, aýtsam telefony elimden aljaklaryny bildim. Men ol oglan bilen özüm çözlüşerin diýen berýä geldim. Men telefonymy işledenimem şoldy welin göni 7 sany sms geldi. Olaryň 2 size kakaňyz jaň etdi diýip dur, 1 ejeňiz jaň et...
Meň durmuşym hakda...
Salam dostlar. Men size öz durmuşum hakdaky wakany aýdyp berjek diýipdim. Ine-de şol waka.
Men mydama şadyýan bolmagy halaýan sebäbi durmuş gaty gysga. Biz düýünjik çagadyk eýýäm bolsa uly adamlar. Men 11 klasda telefon alyndym. Bir gezek maňa agşam sms geldi. Ol sms-de şeýle sözler bardy "Ezizim salam gowymy ýagdaýlaň, ýatyrsyňmy, ýa entek...
Meň dostlaryma...
Salam dostlar. Kim ТНТ görýän bolsa ertir ýagny 24-nji dekabrda sagat 16:30 gyzykly kino berýä. Kinoň ady "нарниа" görmegi maslahat berýän.
Talyplar.com-yň agzalaryna.
Salam dostlar gowymy ýagdaýlaryňyz. Görýän weli bärde gaty köp zat üýtgäpdir. Täze temalar gaty kän. Menem öz goşandymy goşaryn. Menem wagt dostumyň ýazyşy ýaly, bir waka ýazjak. Ol men hakda bolar. Meniň durmuşum, söýgim we biwepalyk hakynda. Ýöne men by wakany nähili ýazjagymy, nireden başlajagymy bilemok. Siziň köpiňiz bize seň wakaň gerekdäl di...
HOŞLAŞYK
Durmuşda şeýle pursatlar bar. Biz ol pursatlara garaşmaýarys. Ýöne şol pursat hökman geler. Şonda siziň durmuşuňyz dolylygyna üýtgär. Men ýenede kä wagtlar aýlanaryn. Egerde göwnüňize degenim bar bolsa bagyşlaň. Hoş sagboluň.
:-)
:-D
ýeňiji...
Salam gadyrly agzalar. Bu ýaryşa gatnaşan iki sany agzamyz bar olar. Sinýorita we Karkara. Olaň içinden saýlamak gaty kyn boldy. Ýöne ýeňilseňiz gynanmaň diýip ikiňizem ýeňiji diýip yglan edýän. Baýragy bolsa ikä bölýän. Üns bereniňiz üçin sagboluň. Gaýrat edip tel. nomerleriňizi ýazyň. Men size baýraklaryňyzy berer ýaly.
:-D
...
Agzalaň ählisine degişli...
Salam dostlar we joralar. Men her bir agzanyň öz düzen goşgusynyň bardygyny bilýän. Şoň esasynda ýaryş gurnamagy teklip edýän. Şu gün ýaryş sagat 20:00 açylýa. Ertir sagat 20:00 çenli dowam eder. Kimiň goşgysy gowy bolsa şoňa 2 manat telefonyna geçiriljekdir. Siz iki manat näme diýip bilersiňiz. Ýöne oturan ýeriňizde size şony berjek bardyr öýdemok...
Täze gelen agzalar üçin tanşlyk sizem ýazarsyňyz diýip umyt edýän...
Salam dostlar, joralar. Meniň adym Ogulnar. 1998 ýyl. Aşgabatda doglan. Sizem özüňiz bilen tanyşdyrarsyňyz diýip garaşýan. Line girýäniňiz bar bolsa kyn görmän idiňizi ýazaýyň.
Öňünden ähliňize sagbol aýdýan. ;-)
:-D
Iş...
Dostlar, joralar maňa bir normalny iş tapyp bolmazmyka. Bilýän işleriňiz bar bolsa ýazaýyň. Haýyş.
Egzamen...
Dostlar, joralar eden dilegleriňiz üçin sag boluň. Ýöne men egzamenden geçip bilmedim. Birinjimi bildim, ikinjimi bildim ýöne üçinjini bilmedim.
Haýyş...
Gadyrly dostlar, joralar. Men sizden haýyş edýän. 10-njy awgustda meň egzamenim maňa üstünlik arzuw edäýiň. Meň üçin dileg edäýiň haýyş.
:-D
природа...
Тихий, мирный час,
И мы все, ждем закат,
Листья шелестят,
А водички блистять.
На душе тепло,
Солнечный закат,
Кругом светло,
А вам всё не понят.
Line...
Kim line girýän bolsa öz idini ýazaýsyn. Menem basym line açdyrmakçy bolýan. Şu saýtdakylaryň ählisi bilenem gepleşmek isleýän. Kyn görmeseňiz ýazaýyň.
Uky...
Gijäňiz rahat bolsun gowy düýşleri görüň. Häzir sagat 23:28
:-D
Atsyz........
Nasreddiniň köwşi. (pars dilinden terjime edilen)
Nasreddin çet ülkelerde bolanynda namazy köwüşli okapdyr. Onuň köwşüni ogurlamak üçin amatly pursat arap ýören ogry oňa:
— Köwüşli okalan namaz kabul bolmasa gerek — diýipdir.
— Namaz kabul bolmasa-da, köwşüm-ä özümde bolar-da — diýip, Nasreddin jogap beripdir.
Ýazan: S.Nary.
KöMeK eDäÝiŇ.......
Мы не встречаемся,
мы не пара,
и расстанемся мы скоро.
Şu goşgynyň yzyny düzüşäýiň haýyş. Ýa bolmasada özüňiz bir goşgy ýazyň. :-D
;-)
Live........:-o
Eşitdim eşitmedim diýmäň how meniň dostlam, joralam internede giripdirler.
Maslahat beräýiň....
Men uruşmagy öwrenmek isleýän kimde nähili pikir bar. Kömek edäýiň dostlar, joralar. Haýyş
Ohow
Salam dostlar, joralar. Men sizden bir zat haýyş etmekçi. Geliň özi hakyky atlarmyzy aýdalyň. Aýdasy gelmeýän." Now " diýäýsin.
Menem öz hakyky adymy aýtjak.
:-D


text:
Welosiped sürmek, top ýa-da satyn alan oýnawaçlaryňyzy oýnamak belli wagtdan soňra ýüregiňizi gysdyryp biler. Siz öz eliňiz bilen ýasan oýnawajyňyzy oýnap gördüňizmi?! Öz döreden zadyň hemişe gözüňe yssy görünýär. Geliň, onda kagyzdan pyrlawaç ýasamagy öwreneliň!
Ilki bilen, ähli tarapy deň bolan kagyz alalyň. Eger deň däl bolsa, ony gaýçynyň hem-de çyzgyjyň kömegi bilen deňläp bilersiňiz. Bu ýörite reňkli kagyz, ýazylan ýa-da gerekmejek adaty kagyz hem bolup biler. Kagyzy suratdaky ýaly atanaklaýyn çyzyp, onuň ortasynda we dört burçunda berkidiljek ýerleri belläň. Çyzyk bilen görkezilen ýerleri kesiň! Soňra dört burçunda bellenen nokatlary ortaky nokadyň üstüne getirip ýelimläň. Emele gelen periň ortasyndan bir tarapy halkaly iňňe ýa-da çüýjagaz ötüriň. Pyrlawajy çybyjaga berkidip bilersiňiz. Ony ylganyňyzda ýa-da welosipediňize dakyp süreniňizde, şemalyň täsirine pyrlanyp başlar. Muny körpeje çagalar has gowy görer.
Welosiped sürmek, top ýa-da satyn alan oýnawaçlaryňyzy oýnamak belli wagtdan soňra ýüregiňizi gysdyryp biler. Siz öz eliňiz bilen ýasan oýnawajyňyzy oýnap gördüňizmi?! Öz döreden zadyň hemişe gözüňe yssy görünýär. Geliň, onda kagyzdan pyrlawaç ýasamagy öwreneliň!


text:
Global Perspektiwa - 4 Siriýa: Adamzat Üçin Lakmus Kagyzy
Ankara Ýyldyrym Baýazyt uniwersitetiniň Syýasy ylymlar fakultetiniň dekany Professor Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Global Perspektiwa 4
Käte çekilen agyr ýitgilerden agyr netijeler çykarylýar. Käşgä şol agyr ýitgiler çekilmedik bolsady, şol netijeler çykarylmasady diýýärsiňiz.
Ol belkem iň köp yzda iňňän agyr netijeler goýup giden Siriýa meselesi üçin şeýledir. Arap bahary beýleki ýapyk jemgyýetler ýaly Siriýa ýakyn täsirini ýetirdi. Siriýanyň halkynyň onlarça ýylyň gara gyşyndan, totolitar režimden başyny götermäge başlanlarynda duçar bolan zatlary näme isleýändiklerine göz ýetirme tagallasy däl, dikdator ulgamlarynyň başlangyç reaksiýasy bolan gysyş hereketidi.
Ankara Ýyldyrym Baýazyt uniwersitetiniň Syýasy ylymlar fakultetiniň dekany Professor Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
ÝB-niň gymmatlyklarynyň kenara çykmagy…
Eýranyň esgerleri bilen bilelikde gönüden göni söweşe girmegi, Russiýanyň Siriýanyň hökümetini goldamagy we günbatar ýurtlarynyň çözgüt perspektiwasynyň bolmazlygy ýaly sebäplerden Siriýadaky içerki uruş hasam möwjedi. Ýüzlerçe müň adam öldi, öldürildi. Millionlarça adam ýurduny terk etmeli boldy.
ÝB-ne agza ýurtlar Siriýa meselesi bilen bosgunlar öz lagerlerine barýança tas gyzyklanmadylar diýsek ýalňyş bolmaz. Bosgunlar gümrük geçelgelerine barandan soň günbatarda görkezilen reaksiýalar adamkärçilik taýdan diýseň utandyryjydy. Ozallar plýuralizm, bilelikde ýaşamak, adam hukuklary, deňlik, azatlyk, ýaşaýyş hukugy ýaly köp sanly meselede başgalaryny tankyt eden ÝB-ne agza ýurtlarynyň esasy bölegi şol gymmatlyklardan synagdan geçip bilmedi. Bosgunlaryň bolsa şol gymmatlyklara laýyk adamlardygy ünsden düşürildi. ÝB-ne agza ýurtlaryň esasy böleginiň ýeke-täk derdi bosgunlaryň diňe öz ýurtlaryna gelmekleriniň öňüni almak boldy. Şondan soň deňiziň kenaryna galkyp çykan, Aýlanjyk ýaly hossarsyz, biçäre bäbekler däl, eýsem ÝB-niň gymmatlyklarydy.
Türkiýe: Ýewropa demokratiýasyna goşant goşýan ýurt…
Bosgunlar meselesinde İordanianyň, Liwanyň we Türkiýäniň hem ÝB-ne agza ýurtlar ýaly syýasat alyp barandygyny gapylaryny adamkärçilige/bosgunlara ýapandygyny pikir edip göreliň. Şeýle bolan halatynda millionlarça bosgun ÝB-ne agza ýurtlaryň gapysyny kakmaly bolardy. ÝB-ne baryp bilen aza sanly bosgunyň hem şol ýurtlarda gelşiksiz reaksiýalara sezewar bolandygyny, ýaýbaňlanýan faşist we nasist akymlary güýçlendirendigi göz öňünde tutulanda Ýewropanyň adamkärçilik we gymmatlyk krisizi hasam çuňlaşardy.
Türkiýe ýekelikde 3,5 million siriýalyny kabul edendiginine, Siriýa meselesinde açyk gapylar syýasatyny alyp barjakdygyny jar etmegine garamazdan şol syýasatlary alyp baran häkimiýet başyndaky partiýa ses mukdaryny artdyrýar. Türkiýäniň ýekeje şäheriniň, Kilisiň kabul eden bosgun sany köp sanly Ýewropa ýurdunyňkydan köp. ÝB-ne agza ýurtlardan biriniň 130 bosgun kabul edip biljekdigini beýan etmegine Kilisiň şol wagty gubernatorynyň beren jogaby taryhy häsýete eýedi: “Şol ýurt azara galmasyn, men şonçasyna öýümde serederin.”
Ýewropada bosla partiýalar bosgun, migrant, daşary ýurtly we yslam garşydaşy syýasatlar bilen biri-birleri bilen bäsleşip, ses mukdaryny artdyrmagyň derdine düşdüler. Awstriýada “bosgunsyzlyk” wadasyny beren partiuýas saýlawda birinji orny eýeledi. Köp sanly Ýewropa ýurdunda faşist ý we nasist partiýalar güýçlenýär. Käbir ýurtlarda koalisiýa goşulýarlar. Aşa sagyň aşa güýçlenmezligi üçin merkezi sag we çepçi partiýalar hem radikallaşýarlar. Şübhesiz günsaýyn dünýäden çetleşýän we geljegi barha garalýan Ýewropanyň bu çykgynsyzlygy adamzat üçin uly howp emele getirýär. Ýewropada entegem radikalizme meýletmeýän partiýalar häkimiýet başyna gelýän bolsa, onda bosgunlar meselesinde Türkiýäniň we sebitdäki ýurtlaryň adatdan daşary tagallalarynyň eýeleýän orny uludyr.
Eýrana we aýlag sebitinde ýerleşýän ýurtlara tas ýekeje siriýalynyň gitmezligi bolsa aýratyn üstünde durulmaly meseledir.
Zeýtun Şahajygyna garşy gara propoganda…
Ýetilen sepgitde DAİŞ-iň ýeňlişe sezewar edilendigine garamazdan global güýçleriň Siriýa meselesiniň çözülmegine däl, eýsem çuňlaşmagyna ýönelýän syýasatlary ünsleri çekýär. Ol gynansagam Siriýa mahsus däl. Owganystanda, Yrakda, Liwiýada, Siriýada “Halkara Hyzmatdaşlygynyň” goşulyşan ýerleriniň hiç haýsyna durnuklylyk gelmedi. Tersine ölüm, göz ýaşy, uly göçler bilen şol ýurtlar hasam çykgynsyzlaşdy. Onuň ejirini gynansagam sebitde ýerleşýän ýurtlar çekmeli bolýar. Şol sebäpli şeýle çykgynsyzlyklarda ilki bilen çözgüt tapmak ugrunda jogapkärçilik almajak halkara däl, sebitleýin hyzmatdaşlyklar döredilmeli.
DAİŞ-iň derbi-dagyn edilendigine, içerki urşuň bes edilmäge başlandygyna garamazdan ABŞ-nyň PÝD/ÝPG-ä müňlerçe konteýner ýarag goldawyny bermegi, ÝPG-ni “serhet güýjüne” öwürmek baradaky beýanatlary Türkiýede we sebitde ýerleşýän ýurtlarda hakly reaksiýa emele getirdi. PKK we PÝD Türkiýe bilen sebit ýurtlarynda onlarça müň adamy gyran terror guramasy. ABŞ-da nähili düşünilýän bolsa PÝD-ä ýarag berilmegi we “serhet güýji” baradaky beýanat Türkiýede we sebitdäki ýurtlarda hem şeýle düşünilýär. Türkiýe özüni goramak, sebitleýin durnuklylyk, adamlary şol terror guramasynyň zulmundan halas etmek we özüne ýönelmegi ähtimal göç tolkunynyň öňüni almak üçin “Zeýtun Şahajygy” operasiýasyny başlatdy.
Türkiýäniň şol legal operasiýasyna käbir merkezler tarapyndan bilkastlaýyn we eglişiksiz ýalňyş garalýar. “Zeýtun Şahajygy” operasiýasynyň esasy sebäplerinden biri Siriýanyň territorial bitewiligini goramakdyr. Çünki ABŞ tarapyndan goldanýan PÝD/ÝPG terror guramasy Yrakdan Ortaýer deňzine çenli uzap gidýän sebite ornaşýar we Siriýany bölýär.
Türkiýäniň terrora garşy operasiýasy kürtlere garşy ýaly edilip görkezilmäge synanşylýar. Osama Ben Ladine garşy guralan operasiýa araplara garşy däl-de terrora garşy bolsa Türkiýäniňki hem edil şonuň ýalydyr.
PÝD/ÝPG öz sebitinde özüni goldamaýan kürtlere, araplara, türkmenlere we musulman däl halklara etniki gyrgynçylyk edýär. Ol ýerden gaçan millionlarça adam Türkiýä we sebitdäki beýleki ýurtlara sygyndy. Eger şeýle bolsa soralmaly sorag ABŞ tarapyndan goldaýan terrr guramasynyň sebitiň esasy eýeleriniň yzyna dolanmagyna näme sebäpden rugsat bermeýänligidir. Türkiýäniň operasiýasy sebiti terrordan saplap, ähli etniki we dini gatlaklaryň ýurtlaryna yzyna dolanmagyna şert döretmekdir.
Ähli uruşlar ýaly bu hem elbetde bir gün gutarar. Esasy zat yza öwrülip ser salanymyzda esasy bölegini ýitiren hem bolsak, şeýle uruşlarda geljek nesillere goýlup gidiljek haýsy gymmatlyklary gorap saklanlygymyzdyr.
Ankara Ýyldyrym Baýazyt uniwersitetiniň Syýasy ylymlar fakultetiniň dekany Professor Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirdik.


text:
Medeniýet we sungat işgärleriniň arasynda Türkmenistanyň Prezidentiniň baýragyny almak ugrunda bäsleşik yglan edildi
Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmeniň Altyn asyry” atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigi yglan etmek hakyndaky” Karara gol çekdi. Şu bäsleşigiň ýeňijileri bellenilen ugurlar boýunça kesgitleniler. Şeýle hem bäsleşigiň çäklerinde Türkmenistanyň höwesjeň aýdymçy ýaşlarynyň “Ýaňlan, Diýarym!” telebäsleşigi, zehinli çagalaryň arasynda “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” bäsleşigi yglan edildi.


text:
GS1 standartlary
GS1 standartlary ýeke-täk belgileri, ähli önümleri ýa-da söwda predmetlerini, logistika birliklerini, ýerleşýän ýerlerini we emläkleri ýeke-täk anyklamak,maglumatlary toplamak we maglumatlary alyşmak üçin peýdalanylýar.
Anyklaýyyş standartlary, maglumatlary toplamak standartlary we habarlary elektron alyşmak üçin interfeýs standartlary, olar bilelikde özara hereket etmek üçin mümkinçilik döreden standartlar bolup, haryt ibermegiň hatarlarynyň ähli derejeleri boýunça maglumatlaryň bökdençsiz hereketini şertlendirýär.
Anyklamak: Anyklamak üçin GS1 standartlary
Global derejede ýeke-täk anyklaýyş açarlary
Maglumatlary toplamak: Çyzykly belgiler we radioýygylykly anyklaýyş (RFID)
Maglumatlary awtomatik usulda toplamak
Maglumatlary alyşmak: Maglumatlary alyşmak üçin GS1 standartlary
Möhüm maglumatlary alyşmak
EDI (Geleşik boýunça maglumatlar)
Önüm boýunça maglumatlary alyşmak (Esasy maglumatlar)
Maglumatlary Sinhronlaşdyrmagyň Global Ulgamy(GDSN)


text:
Habarlar 17 fewral 2017
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň resmi taýdan işe girişmek dabarasynda eden çykyşy (Aşgabat ş. 2017-nji ýylyň 17-nji fewraly)
Şu gün ajaýyp Ruhyýet köşgüniň mejlisler zalynda men hormatly ýaşulularymyza, abadan we bagtyýar geljegi gurmak wezipesi öňünde duran merdana ýaşlarymyza, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna, Milli parlamentiň deputatlaryna, şeýle hem köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň we diplomatik korpusyň wekillerine berk jan saglyk, uly üstünlikler, bagtyýarlyk we abadançylyk baradaky iň gowy arzuwlarym bilen ýüzlenýärin!
Ykdysadyýet
Galyndysyz tilsimatlaryň önümçilige ornaşdyrylmagy bilen TNGZT-da çig nebitden dünýä bazarlarynda islegli önüm öndürilýär
Nebti çuňlaşdyryp gaýtadan işlemekde mazuty wakuumdan geçirip böleklere bölýän WT-3 enjamy bu önümçilikleriň arasynda aýratyn orun tutýar. WT-3 enjamy ýylda iki million tonna nebti gaýtadan işlär. Sagatda 280 kubmetr mazut gaýtadan işlenilende (onuň aňryçäk kuwwatlylygy sagatda 300 kubmetrdir) enjam bir gije-gündizde reaktoruň üstünden 6,5 müň kubmetr mazut geçirip, ondan 4,5 müň tonna agyr gazoýl, 400 kubmetre golaý ýeňil gazoýl we 2 müň kubmetrden gowrak gudron öndürýär. Agyr gazoýl turba geçirijiden ýokary oktanly benzin we suwuklandyrylan nebit gazyny almak üçin katalitik kreking enjamyna (MSCC) ugradylýar. Wakuumdan geçirilip böleklere bölünen mazut bölekleri ulag serişdeleri we senagat enjamlary üçin çalgy ýaglaryny ...
Ykdysadyýet
Kaka etrabynyň «Serdar» pagta egirýän fabriginiň täze bölümi ýylda 1300 tonna towlanan ýüplük öndürer
Ýaponiýanyň we Ýewropa ýurtlarynyň ýokary öndürijilikli enjamlary oturdylyp geçirilen toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak işleri daşary ýurtlardan getirilýän matalaryň ornuny tutjak arassa pagtadan we ýüpekden ýokary hilli matalary öndürmäge mümkinçilik berýär.
Medeniýet
Türkmenistanyň Döwlet muzeýinde Baýdak baýramyna bagyşlanan sergi açyldy
Ýurdumyzyň taryhyndaky şanly seneleri beýan edýän suratlar sergä gelenlerde uly gyzyklanma döredýär. Bu ýerde tanymal nakgaşlaryň eserleri, ajaýyp milli halylar we gobolenler hem görkezilýär. Çeper elli türkmen zenanlarynyň yhlasyndan dörän dünýä kartasy we döwletleriň ählisiniň baýdaklary şekillendirilip elde dokalan mata göreni haýran edýär. Paýtagtymyzyň gözel ýerleri, taryhy-medeni ýadygärlikler, dogduk diýaryň ajap tebigaty şekillendirilen haly önümleri-de ünsüňi özüne baglaýar.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow älem giňişligini öwrenmek boýunça merkez döretmek barada pikir aýtdy
Döwlet baştutany aragatnaşyk pudagyny ösdürmäge uly üns bereris, älem giňişligini özleşdirmegi, täze hemralary uçurmagy dowam ederis, olar telearagatnaşyk ulgamlarynyň kämilleşdirilmegine, halk hojalygynyň netijeli işlemegine, yklymlary birleşdiren Beýik Ýüpek ýolunyň dikeldilmegine ýardam eder diýip belledi.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurtda syýasy ulgamy kämilleşdirmegiň möhümligini belledi
Döwlet baştutany şeýle hem jemgyýetçilik-syýasy durmuşda ýerli ýerine ýetiriji häkimiýeti berkitmegiň, häkimiýetiň ýerli wekilçilikli saýlaw edaralarynyň- welaýat, etrap we şäher Halk maslahatlarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmagyň, ýerli öz-özüni dolandyryş edaralarynyň-Geňeşleriň ähmiýetini güýçlendirmegiň zerurlygyny nygtady.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: biz ilatyň jan başyna düşýän girdejisini öňdebaryjy ýurtlaryň derejesine ýetireris
Her bir maşgalany döwrebap ýaşaýyş jaýy bilen üpjün etmek üçin ähli amatlyklary bolan tutuş ýaşaýyş-jaş toplumlaryny, obalary we şäherçeleri gurarys, ilatly ýerleriň hemmesinde ilata durmuş taýdan hyzmat edýän kiçi merkezleri döredip, olarda zerur gullukaryň, halk senetleri bölümleriniň, şeýle hem ulag serişdelerine tehniki hyzmat ediş nokatlarynyň işini ýola goýarys.
Wakalaryň jümmüşinde
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň ykdysady kuwwatyny durmuşa geçirmegiň esasy ugurlaryny kesgitledi
Ýurdumyzyň tebigy baýlyklary raýatlarymyzyň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdiriler diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Häzirki zaman tehnologiýalarynyň esasynda uglewodorod serişdeleri çuňňur gaýtadan işleniler we önldüriler, bu serişdeler ýokary hilli benzin, polipropilen, polietilen we suwulandyrylan gaz görnüşinde uly islegden peýdalanýar.
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz wezipä girişmegiň dabarasynda durmuş syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryny belledi
Geljekki ýedi ýylyň dowamynda biz “Bilimli nesil – kuwwatly Watan”, “Medeniýet halkyň kalbydyr”, “Il saglygy-- ýurt baýlygy” şygarlary astynda işläris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň saýlanylan Prezidenti öz işine girişdi
“Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine girişmek bilen, öz üstüme ýüklenen wezipeleri ak ýürekden we mynasyp derejede yzygiderli ýerine ýetirmäge; Türkmenistanyň döwlet garaşsyzlygyny hem-de bitaraplyk derejesini goramaga; adamyň we raýatyň hukuklaryny we azatlyklaryny goramaga; Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň kadalaryny berjak etmäge we goramaga; öz ähli güýç-gaýratymy hem-de başarnyklarymy türkmen halkynyň jebisligi, onuň parahat durmuşyny goramaga bagyşlamaga, tükmenistanlylaryň häzirki we geljekki nesilleriniň sarpasynyň belende göterilmegi üçin ähli mümkinçiliklerimi peýdalanmaga; türkmen halkyna gulluk etmäge dabaraly kasam edýärin”.
Wakalaryň jümmüşinde
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow: Türkmenistan ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy
Döwlet Baştutanymyz özüne bildirilen ýokary ynam üçin ähli watandaşlarymyza çuňňur minnetdarlyk bildirdi. Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine beýleki dalaşgärleriň adyna hem minnetdarlyk sözleri aýdyldy. Saýlawlaryň öň ýanyndaky bäsdeşikleriň ähli tapgyrlarynda olar ýokary medeniýeti wehünär derejesini, ýolbaşçy wezipeleri eýelemäge mynasypdyklaryny görkezdiler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Wakalaryň jümmüşinde
Ruhyýet köşgünde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň wezipesine girişmegi mynasybetli dabaraly çäre boldy
Şu gün bu ýere Mejlisiň Başlygy we Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň hem-de pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri, milli parlamentiň deputatlary, syýasy partiýalaryň we jemgyýetçilik birleşikleriniň, Ýaşulular geňeşiniň, ýerine ýetiriji häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň wekilleri ýygnandylar. Şeýle hem ýygnananlaryň hatarynda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň agzalary, döwlet Baştutanynyň wezipesine dalalşgärler, ýurdumyza synçylar hökmünde ýurdumyza gelen we saýlaw döwründe ýerlerde syn etmegi amala aşyran halkara guramalaryň wekilleri bar.
Resmi habar
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Türkiýe Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik
Iki döwletiň Baştutanlary mähirli we doganlarça salamlaşyp, birek-birege berk jan saglyk hem-de bagtyýarlyk arzuw etdiler.
Resmi habar
Türkmenistanyň Prezidenti Pakistan Yslam Respublikasynyň ýolbaşçylaryna gynanç bildirdi
“Türkmenistan terrorçylygyň we ekstremizmiň islendik ýüze çykmalaryny iň bir aýgytly ýagdaýda ýazgarmak bilen, bu apata garşy göreşmek we ony ýok etmek işinde dünýä bileleşiginiň tagallalaryny doly goldaýar” diýlip, hatda aýdylýar.
Sport
Türkmenistanyň Döwlet baýdagy we Aziada—2017-niň nyşany ýurdumyzyň iň belent nokadynda!
Sport — watançylyk çäresine gatnaşyjylar üçin bu pursat örän tolgundyryjy boldy. Deňiz derejesinden 3139 metr belentlik, hakykatdan hem haýran galdyrýar!


text:
Şu gün Germaniýanyň paýtagtynyň merkezinde, meşhur Muzeý adasynda ýerleşýän Täze muzeýde “Margiana —–Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyrynyň şalygy” atly sergi açyldy. Sergide ýurdumyzyň muzeýlerinden getirilen gymmatlyklar daşary ýurtlarda ilkinji gezek görkezilýär. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakyndan goldaw bermegi hem-de iki ýyl mundan ozal güýje giren “Milli taryhy-medeni mirasyň gozgalýan gymmatlyklaryny goramak, äkitmek we getirmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň kabul edilmegi netijesinde mümkin boldy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, türkmen halkynyň taryhyny öwrenmäge, aýawly saklamaga hem-de bütin dünýäde maddy däl we ruhy mirasy wagyz etmäge toplumlaýyn çemeleşme döwletimiziň ileri tutulýan wezipeleriniň biridir. Şunda milletiň bahasyna ýetip bolmajak taryhy-medeni gymmatlyklary aýawly saklanylýan, iri ylmy merkezler bolan ýurdumyzyň muzeýlerine aýratyn orun degişlidir. Halkymyzyň bäş müň ýyllyk gadymy taryhy, özboluşly däp-dessurlary, Türkmenistanyň täze taryhy eýýamda gazanan deňsiz-taýsyz üstünlikleri — bularyň ählisi baý muzeý gymmatlyklarynda öz aýdyň beýanyny tapýar.
Serginiň açylyşy hakyky baýramçylyga öwrüldi. Ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň taýýarlan konsert maksatnamasy dabara gatnaşyjylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Ildeşlerimiziň her bir çykyşynda serginiň mowzugyna kybap gelýän milli öwüşginler äşgär duýuldy. Konsertiň başynda belli türkmen kompozitory N.Halmämmedowyň sazyna kompozisiýa ýaýbaňlandyrylyp, dutarly tans ýerine ýetirildi. Kompozisiýanyň ahyrynda, gadymdan gelýän ajaýyp däbe görä, milli lybasly gyzlaryň dabara gatnaşyjylara duz-çörek, pişme hödürlemegi bolsa türkmenleriň myhmansöýerlik däpleriniň häzirki wagtda hem mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň beýanyna öwrüldi.
Beýik türkmen şahyry we akyldary Magtymguly Pyragynyň sözlerine “Döwran bu gün” atly aýdyşyk aýdymyny, Nebitgaz toplumynyň “Galkynyş” tans toparynyň ýerine ýetiren tansyny hem sergä gelenler şowhunly el çarpyşmalar bilen garşyladylar.
Gargy tüýdügiň, dutaryň, skripkanyň we beýleki saz gurallarynyň sazlaşykly owazynyň astynda ýerine ýetirilen saz çemeni bolsa türkmen tebigatynyň ajaýyplygyny we täsinligini görkezip, dabara aýratyn millilik öwüşginini çaýdy.
Häzirki wagtda ýurdumyzda geçirilýän her bir toýda, baýramçylyk dabarasynda küştdepdi tansy hökman ýerine ýetirilýär. ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizilen bu gadymy halk tansynyň joşgunly depginine tomaşaçylar mynasyp baha berdiler.
2018-nji ýylyň giň möçberli maksatnamalarynyň many-mazmunyny açyp görkezýän “Ýüpek ýoly — dostluk ýoly” aýdymy konsertiň ajaýyp jemlenmesine öwrüldi.
Medeniýet ulgamynda döwlet syýasatynyň aýrylmaz bölegi hökmünde muzeý işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek meseleleri türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemişe üns merkezinde durýar. Döwlet Baştutanymyz biziň taryhy-medeni gymmatlyklarymyzyň diňe bir milli däl, eýsem, umumadamzat ähmiýetine eýedigini nygtaýar. Döwletimiziň ýakyndan goldaw bermegi, şeýle hem bu ulgamda abraýly halkara guramalar we dünýäniň iri muzeýleri bilen hyzmatdaşlyk bu mirasy, medeni we taryhy ýadygärlikleri aýawly saklamak hem-de öwrenmek boýunça möhüm wezipeleri çözmäge ýardam edýär.
Ýurdumyzda “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda guralan bu sergi aýratyn ähmiýete eýedir, çünki ol köp sanly daşary ýurtly muşdaklara taryhyň gadymy döwürlerine şaýatlyk edýän gymmatlyklar bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär. Şol döwürlerde Gündogaryň aýry-aýry patyşalyklarynyň arasynda halkara gatnaşyklar ýola goýlup başlapdyr.
Gadymy Marguşuň çäginde köp ýyllaryň dowamynda geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň barşynda arheologlar tarapyndan şol gadymy durmuşyň aýdyň subutnamalary tapyldy. Bu ýerde jaýlanan adamlaryň ýanynda goýlan serişdeler hem-de onuň ýaşaýjylarynyň zergärçilik önümleri ajaýyplygy bilen haýran galdyrýar. Olar daşdan, demirden, pil süňkünden ýasalan ýokary çeperçilikli önümlerdir. Şeýle hem küýzegärleriň hem-de heýkeltaraşlaryň ussatlyk bilen ulanan toýun palçygyndan edilen ajaýyp görnüşli küýze gaplary we butparazlyga degişli şekiller tapyldy.
Birmahallar ýeriň çuň gatlagynda galan bu gymmatly tapyndylar Türkmenistanyň birnäçe muzeýleriniň gymmatlyklaryna öwrüldi, öýler, şalaryň köşgi we onuň töweregindäki keramatly ýerler “Gadymy Merw” döwlet taryhy-medeni goraghanasynyň desgalary bolup durýarlar.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň, Şekillendiriş sungaty muzeýiniň hem-de Marynyň taryhy-ülkäni öwreniş muzeýiniň arheologik gymmatlyklary dünýä siwilizasiýasynyň iň gadymy ojaklarynyň birinde sungatyň ösen derejesi bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär. Ägirt uly Goňurdepe oturymly ýeri onuň merkezi bolupdyr. Ol häzirki Mary welaýatynyň Garagum etrabynyň çäginde ýerleşýär.
Biziň gymmatlyklarymyzyň Berliniň Täze muzeýinde goýulmagynyň çuňňur manysy bardyr. Bu muzeý ýetmiş ýyllyk arakesmeden soň, golaýda açyldy we özüne nemes paýtagtynyň döwlet muzeýleriniň möhüm gymmatlyklarynyň üç toplumyny: täsin papirus ýygyndysyny özünde jemleýän Müsür muzeýiniň, Ilkidurmuş we irki taryh muzeýiniň, şeýle hem Gadymy Gresiýanyň we Rim imperiýasynyň gadymy döwürleriniň gymmatlyklaryny birleşdirýär.
Meşhur nemes suratçysy Gerlinda Kýolbliň täsin işleri Berlin sergisine aýratyn öwüşgin çaýýar. Bu suratçy Gadymy Merwde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň we desgalarynyň, Murgap jülgesiniň haýran galdyrýan tebigatynyň, Türkmenistanda ýaşaýan adamlaryň hem-de muzeý gymmatlyklarynyň çeper suratlaryny düşürmek üçin, şu ýylyň ýanwar aýynda ýurdumyza geldi.
Goňurdepe täsin we özboluşly arheologik ýadygärlikdir. Ol gadymy Murgabyň akymynyň ugrunda ýerleşen, bürünç eýýamyna degişli üç ýüzden gowrak ilatly toplumy özünde birleşdirýär. Şol oturymly ýerleriň köpüsi henize çenli Garagumuň çägeleriniň aşagynda ýerleşýär. Olaryň ählisi biziň eýýamymyzdan ozalky iki müňünji ýylda gülläp ösüpdir we guraklyk döwri başlananda hem-de Murgabyň bu sahawatly jülgäniň ýerlerini suw bilen üpjün edip bilmedik döwründe adamlar bu ýerleri taşlap gidipdirler.
Özüniň möçberleri bilen haýran galdyrýan Goňurdepe dünýäde meşhur arheolog Wiktor Sarianidi tarapyndan 1972-nji ýylda tapyldy. Şondan iki ýyl geçenden soň, onuň ýolbaşçylyk eden Marguş arheologiýa ekspedisiýasy bu ýadygärlikde gazuw-agtaryş işlerini geçirip başlady. Meşhur arheolog bu ekspedisiýa ömrüniň ahyryna çenli, 40 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda ýolbaşçylyk etdi.
Häzirki wagtda gazuw-agtaryş işleri Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Etnologiýa we antropologiýa institutynyň hem-de Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri gorap saklamak, öwrenmek hem-de dikeltmek baradaky milli müdirliginiň arasynda baglaşylan ylalaşygyň çäklerinde dowam etdirilýär. Şu günler Goňurdepede nobatdaky meýdan işleri başlandy. Onuň barşynda alymlar we gymmatlyklary dikeldiji ussalar geçmişiň täsin ýadygärligini öwrenmegi hem-de onuň bahasyna ýetip bolmajak desgalaryny goramagy dowam etdirmegi göz öňünde tutýarlar.
Şäheriň taryhy ady, gynansak-da, bize nämälimdir, çünki henize çenli bu çäk barada şol döwrüň ýazuw subutnamalary saklanyp galmandyr. Ýöne bu ýerde ýüze çykarylan tapyndylaryň ählisi onuň ýurduň dolandyryş, medeni we dini merkezi bolandygyna şaýatlyk edýär. Onuň birmeňzeş, ýöne biraz tapawutlanýan atlary bolupdyr. Ol birmahallar Mouru (Zoroastrileriň mukaddes «Awesta» kitabynda ol şeýle atlandyrylýar), Marguş (Patyşa Dariniň meşhur «Behistun» ýazgysynda şeýle görkezilýär — biziň eýýamymyzdan ozalky 521 — 520-nji ýyllar), Margiana (antik döwürde ony şeýle atlandyrypdyrlar), orta asyrlarda Merw diýlip atlandyrylypdyr.
Diňe ýurduň hökümdary we onuň maşgalasy ýaşan aýratyn şäher şol döwürlerde täze ýerleri gözläp, günbatardan gündogara göçüp-gonan taýpalar tarapyndan biziň eýýamymyzdan ozalky 2250 — 2300-nji ýyllarda esaslandyryldy.
Ýöne bu şähere tutuş ýurduň ýaşaýjylary doga-dileg etmäge hem-de möhüm ähmiýetli dessurlary berjaý etmäge gelipdirler. Tutuş şäher çig kerpiçden: peçlerde bişirilmedik, diňe Günüň aşagynda guradylan toýun parallelepipedlerden gurlupdyr. Şäheriň merkezinde hökümdaryň giň zallary, howlulary, dürli dessurlar bilen baglanyşdyrylan otaglaryň aýratyn toplumlaryny öz içine alýan köşk bina edilipdir. Ony täsin desgalar hem-de üçburçly gözara deşikli gorag diwarlaryna meňzeş desgalar hem-de gönüburçly diňler gurşap alypdyr. Emma bu gözara deşikler diňe bezeg elementleri bolup hyzmat edipdir, olar ok atmak üçin niýetlenilmändir. Her birinde çylşyrymly düzümli ojaklar gurnalan diňler ýaly, bu desgalar hem uly dini äheňli baýramçylyklarda ot ýakmak üçin ulanylana meňzeýär.
Hut munda Ot we Suw mukaddes, arassa tebigy hadysalar hasaplanylypdyr. Adamlar olara sežde edipdirler. Şoňa görä-de, köşgüň diwarlarynyň gündogar tarapynda Ot ybadathanasy, günorta tarapynda bolsa Suw ybadathanasy ýerleşipdir. Gadymy marguşlylaryň dini dessurlarynda köpçülikleýin nahar iýmek dessury möhüm orun eýeläpdir. Şonda olar ýurduň dürli künjeklerinden gelip, bir ýere jem bolup, hudaýlara gurbanlyk beripdirler, deprekleriň owazlarynyň astynda ýörite iki kameraly peçlerde taýýarlanylan gurbanlyk mallarynyň etini iýipdirler, ösümliklerden aýratyn usul bilen taýýarlanylan homa — saoma içgisini içipdirler, şeýle hem akrobatlaryň we tansçylaryň çykyşlaryna tomaşa edipdirler.
Marguş ýurdunyň ýaşaýjylary ajaýyp küýzegärler bolupdyr: toýundan ýasalan gap-gaçlar gyzdyrylýan peçlerde örän ýokary temperatura emele gelipdir. Munuň özi oňat hilli önümleri almaga mümkinçilik beripdir. Marguşlylar bürünji eretmegi we ondan diňe bir ekerançylyk üçin niýetlenen zähmet gurallaryny, ýaraglary, dürli isgeneleri, bizleri we beýleki gurallary däl, eýsem, zergärçilik sungatynyň ajaýyp nusgalaryny hem taýýarlamagy başarypdyrlar. Olar altyny hem, kümüşi hem işläp bejermegi başarypdyrlar, olardan täsin gap-gaçlary hem-de bezegleri ýasapdyrlar.
Marguşlylaryň Müsüriň we Mesopotamiýanyň ýaşaýjylaryndan hem öň iki örküçli düýeleri bolupdyr, gap-gaçlardaky şekiller hem muňa şaýatlyk edýär, şeýle hem olar çylşyrymly kompozisiýaly mozaika pannolaryny ýasamagy öwrenipdirler: agajyň ýüzüne aýratyn ýelim gatlagy çalnypdyr, onuň ýüzünde gara, gyzyl we ak reňkler bilen surat çekilipdir, käbir bölekler bolsa (mysal üçin, haýwanlaryň kelleleri, ganatlary, aýaklary) daş bölejiklerinden emele getirilipdir.
Surat çekmegiň, daşlary goýmagyň hem-de olar üçin minerallary taýýarlamagyň we seçip almagyň örän inçe hem-de oýlanyşykly tehnologiýasyny aýratyn nygtamalydyrys. Sünnälemek işlerini ýeňilleşdirmek hem-de önümleriň berkligini üpjün etmek üçin minerallar ýokary temperaturada bişirilipdir. Köp halatlarda olara dürli reňkler çalnypdyr.
Marguş ýurdunyň ilatynda diňe olaryň özünde hem-de olaryň goňşy we garyndaş Baktriýa ilatynda duş gelen birnäçe örän ähmiýetli önümler bolupdyr. Olar ozaly bilen, daşdan ýasalan heýkeljikler bolup, olaryň göwresi gara daşdan, kellesi we elleri bolsa ak daşdan ýasalypdyr. Olar diňe mazarlarda duş gelipdir hem-de ähtimal, şehitler bilen bagly bolupdyr.
Bürünçden ýasalan heýkeljikler has giňden ýaýrapdyr, olar zenanlara degişli bolup, möhür şekilli daşlaryň ýüzündäki şekiller adamlardan ýa-da zatlardan (mysal üçin, keramiki gaplaryň içindäkiler) ýaramaz güýçleri kowmaga niýetlenipdir. Baktriýa — Marguş arheologik toplumy üçin kiçijek sütünler diýlip atlandyrylýan daşdan ýasalan diskler (entek belli bolmadyk usul bilen dessurlarda ulanylypdyr), şeýle hem ýokary durmuş derejesiniň nyşanlary hasaplanan daş we bürünç hasalar, ala taýaklar, ýüzi kütelen paltalar hem häsiýetli bolupdyr.
Murgabyň köne hanasynyň ilaty goýun, geçi, düýe we sygyr saklapdyr, keýik we ýabany doňuz awlapdyr. Olar eýýäm atlary ulanypdyrlar hem-de olary çapan bolmagy mümkindir. Marguşlylaryň durmuşynda it aýratyn orun eýeläpdir. Olar itleriň birnäçe görnüşini, şol sanda daýaw, türkmen alabaýyna meňzeş, şeýle hem taza meňzeş aw itini ýetişdiripdirler. Marguşlylar bugdaý, arpa, gawun, üzüm, alma, garaly we beýleki miweli baglary hem-de ekinleri ösdüripdirler.
Şol eýýamyň beýleki halklary ýaly, gadymy Marguş ýurdunyň ýaşaýjylary gymmatbahaly zatlaryny aradan çykan garyndaşlarynyň jaýlanan ýerlerinde goýupdyrlar. Mazarlaryň diwarlary, şeýle hem içinde aýratyn gymmatly sowgatlar bolan ýörite agaç sandyklar beýleki otaglardan tapawutlylykda, dürli reňkli mozaika bilen bezelipdir.
Mazarlaryň gizlin ýerlerinde, şol sanda ýer astynda gymmatbahaly gaplar ogrulardan gizlenipdir. Mysal üçin, şeýle ýerleriň birinden altyn, kümüş we bürünç gaplaryň 24-si tapyldy. Tapyndylaryň arasynda keramiki gaplar, emeli usul bilen işlenen daşlar, daş we bürünç önümleri bolup, olar gadymy marguşlylarda goýunlara we beýleki mallara hormatyň aýratyn dessurlarynyň bolandygyny görkezýär.
Goňurlylar öz döwri üçin üýtgeşik inženerler hem bolupdyrlar. Esasy desgalaryň içinden bir-birine seplenen turbalardan ybarat zeý suw akabalar ulgamy geçipdir, olar toplumyň jaýlarynyň diwarlarynyň we pollarynyň weýran bolmagyna ýol bermezden, suwy daşyna çykarypdyr.
Mundan başga-da, toplumyň günortasynda, howuzlaryň birinde çig kerpiçden ýörite süzgüç gurlupdyr. Murgabyň hanasyndan akyp gelýän bulanyk suw oňa ýörite gurlan ternawdan gelip düşüpdir. Ol süzgüjiň içinde gamşyň galyň baldaklarynyň arasynda durlanypdyr, soňra arassa görnüşde süzgüjiň beýleki diwarynda ýerleşen deşikden çykyp, kiçi howzy doldurypdyr.
Goňurdepeden tapylan adamlaryň süňkleriniň galyndylary antropologlara olaryň daşky keşbini dikeltmäge hem-de olaryň ýüzleriniň köpdürlüliginiň şol gadymky bürünç asyrynda emele gelip başlandygy barada aýtmaga mümkinçilik berdi.
Ýokarda sanalyp geçilenleriň ählisi we beýleki köp sanly ýagdaýlar akademik Wiktor Sarianidä şol ýerde, Günorta — gündogar Türkmenistanda, häzirki Garagumuň adamsyz çägeliklerinde öň mälim bolmadyk dünýä siwilizasiýasynyň Merkezi Aziýa ojagynyň bolandygyny tassyklamaga mümkinçilik berdi. Türkmen halkynyň ata-babalarynyň sungatynyň ajaýyp nusgalary häzirki döwürde Aşgabadyň we Marynyň muzeýleriniň aýratyn gymmatly bölegi bolup durýar. Indi ýewropalylar hem Türkmenistanyň gadymy gymmatlyklaryny öz gözleri bilen görmäge mümkinçilik aldylar.
Goňurda gazuw-agtaryş işleri dowam edýär. Bu işleriň esasy maksady geljekki nesiller üçin gadymy binagärlik toplumyny halas etmekden we aýawly saklamakdan ybaratdyr. Häzirki wagtda bu wezipe entek özüniň syrlaryny doly açmadyk gaýtalanmajak toplumy mundan beýläk-de öwrenmek we dikeltmek boýunça toplumlaýyn döwlet maksatnamasynyň bir bölegine öwrüldi.
Ýumşak, süýgeşik palçyk gadymdan bäri örän ýönekeý we arzan, şoňa görä-de, has giňden ýaýran gurluşyk serişdesi bolup hyzmat edipdir; ol adamlaryň oturymly ýaşaýşa geçen döwründen bäri, Merkezi Aziýada giňden ulanylypdyr. Häzirki wagtda çig palçykdan galdyrylýan diwarlar ýaly, saman bilen garylan palçyk ýörite agaç galyplara salnypdyr, soňra gataýança Günüň aşagynda guradylypdyr.
Şeýle palçyk kerpiçlerden garyp adamlaryň hütdük jaýlary hem, Gündogaryň ilkinji şäherleriniň ajaýyp köşkleri we ybadathanalary hem gurlupdyr. Goňuryň bir köşgüni gurmak üçin şeýle galyplanan kerpiçleriň birnäçe million sanysyny taýýarlamagyň zerur bolandygy hasaplanyldy. Şol kerpiçlerden gurlan we suwuk palçyk bilen berkidilen diwarlaryň iki tarapy hem suwalypdyr we örän tekiz bolýança ýylmanypdyr.
Marguş ýurdunyň ägirt uly desgalarynyň ählisi şeýle usulda gurlupdyr. Gadymy ussalar näçe tagalla etseler-de, palçykdan galdyrylan desgalar hemişelik bolmandyr, ýöne diwarlaryň diňe esasy we aşaky bölegi müňýyllyklar geçse-de saklanyp galypdyr. Olaryň üstüni Garagumuň çägesi basypdyr.
Munuň özi tebigy ýagdaýdaky konserwasiýa bolupdyr. Ýöne ýadygärligiň üsti açylanda we onuň gorag gatlagy aýrylanda, ol ýagşyň we ýeliň täsiri astynda ýene-de dargap başlaýar. Şoňa görä-de, olary goramak zerur bolup durýar. Arheologlaryň işleri tamamlanandan soň, desgalary dikeldiji hünärmenler hut şu iş bilen meşgullanýarlar.
Soňky ýyllaryň dowamynda Margiana ekspedisiýasy we “Gadymy Merw” goraghanasynyň dolandyryş edarasy Goňur köşgüniň diwarlaryny yzygiderli dikeldýärler. Bu işler maddy çykdajylary, adam serişdelerini we wagty talap edýär. Ýöne indi bu ýere gelýänleriň ählisi onuň diňli we gözara deşikli diwarlarynyň, patyşa ybadathanasynyň, köşgüň esasy zallarynyň nähili bolandygyny görüp bilýärler. Merhumy jaýlamak dessurynyň berjaý edilýän toplumynyň otaglarynyň daşy doly ýapyldy we bölekleýin abatlanyldy.
Desgalaryň daşyny ýapmak işleri geçirilmezden öň, Türkmenistanda toplanylan tejribäni nazara almak bilen guralan ýörite synaglar geçirildi. Restawratorlar patyşa gonamçylygynyň iň täsin kümmetlerini dikeldýärler. Olaryň üstünde ýapyk pawilýonlar ornaşdyrylýar. Olar ýüze çykarylan diwarlaryň weýran bolmak howpuny azaldýarlar hem-de şeýle seýrek duş gelýän desgalara syn etmek üçin, olaryň içine girmäge mümkinçilik berýär. Hut şol pawilýonlar tutuş Goňur baradaky gymmatlyklaryň özboluşly meýdan muzeýlerine öwrülýär.
Goňurdepe indi köpden bäri ykrar edilen syýahatçylyk merkezine öwrüldi. Jahankeşdeleriň aglabasy köp sanly ajaýyp ýerleriň arasynda dünýä siwilizasiýasynyň merkezleriniň biri hökmünde ykrar edilen gadymy şäheriň bardygyny öňünden bilip, Türkmenistana gelýärler. Olar baryp gadymy döwürlerde hem başarjaň gurluşykçylar, ussat zergärler, küýzegärler hem-de heýkeltaraşlar bolan türkmenleriň ata-babalarynyň guran desgalarynyň gerimini öz gözleri bilen görmelidirler.
Türkmen halkynyň baý taryhy-medeni gymmatlygy ýurdumyzy bütin dünýä açyp görkezmelidir. Şu babatda halkara syýahatçylyk döwletimiziň geçen eýýamlaryň şaýatlary bolan gymmatly baýlyklaryny dikeltmekde we aýawly saklamakda gazananlarynyň has netijeli hem-de täsirli mahabat serişdesi bolup hyzmat edýär.
XXI asyrda Marguş ýurdy öz syrlaryny açýar we döwürleriň aýrylmaz arabaglanyşygynyň, nesilleriň dowamatlylygynyň hem-de bütindünýä medeni mirasyň umumadamzat gymmatlyklarynyň aýdyň nyşanlarynyň birine öwrülýär. Berliniň döwlet muzeýleriniň birleşigine girýän Taryha çenli döwür we irki taryh muzeýi tarapyndan Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen hyzmatdaşlykda guralan Germaniýa Federatiw Respublikasyndaky şu sergi hem muňa ýardam edýär.
Sergi 15-nji oktýabra çenli dowam eder hem-de Berlinden soň, nemes şäherleriniň ikisinde guralar. Dört aýyň dowamynda sergä Gamburgyň Arheologiýa muzeýinde, soňra bolsa 2019-njy ýylyň iýun aýyna çenli Mangeým şäheriniň Raýs-Engelhorn Muzeýler toplumynda tomaşa edip bolar.
Ýörite şu waka mynasybetli alymlar hem-de taryhyň muşdaklarynyň giň köpçüligi üçin niýetlenen katalog neşir edildi. Sergä gelýänler gözden geçirilişde ýaňy-ýakynda hem Garagumda gizlenip ýatan, indi bolsa milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, dört müň ýyl geçenden soň, öz ajaýyp medeniýetiniň beýikligini dünýä äşgär edýän gadymy türkmen patyşalygynyň hakyky gymmatlyklaryny görüp bilerler.


text:
Habarlar 14 fewral 2017
Hyzmatdaşlyk
Hazarýaka döwletleriniň ygtyýarly wekilleriniň duşuşygy
Daşary işler ministrligi, Döwlet balyk hojalygy komiteti we Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasy tarapyndan guralan duşuşygyň gün tertibiniň esasy meselesi Hazar deňzinde biologiki serişdeleri bikanun almaga (brakonýerlige) garşy göreşmek ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Teswirnamanyň taslamasyny ylalaşmak bilen bagly boldy. Türkmen tarapyndan işlenip taýýarlanylan resminama 2010-njy ýylda Azerbaýjanyň Baku şäherinde geçirilen Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň III sammitinde gol çekilen Hazar deňzinde howpsuzlyk ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşygyň üstüni ýetirmelidir.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynyň jemleri boýunça Merkezi saýlaw toparynyň mejlisi
Ozal habar berlişi ýaly, üç aýdan gowrak mundan öň badalga berlen hem-de geçen dynç güni — 12-nji fewralda üstünlikli tamamlanan bu möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäre açyklyk we aýdyňlyk ýagdaýynda, giň bäsdeşlik esasynda geçip, türkmen jemgyýetinde demokratik özgertmeleriň ýaýbaňlanandygyny, ilatyň aň-düşünjesiniň artandygyny aýdyň görkezdi.
Resmi habar
Türkmenistanyň Prezidenti Russiýanyň Federasiýa Geňeşiniň wekillerini kabul etdi
I.Umahanow türkmen topragynda mähirli kabul edilendigi üçin hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy geçen ýekşenbede üstünlikli geçirilen saýlawlarda ynamly ýeňiş gazanmagy bilen gutlady hem-de Federasiýa Geňeşiniň başlygy Walentina Matwiýenkonyň iň gowy arzuwlaryny ýetirdi. Nygtalyşy ýaly, ses bermegiň jemlerinde öz beýanyny tapan türkmen halkynyň erk-islegi döwlet Baştutanymyzyň abraýynyň belentdigini hem-de hormatly Prezidentimiziň alyp barýan syýasy ugrunyň ählumumy goldawa mynasyp bolýandygyny aýdyň görkezdi.
Resmi habar
Türkmenistanyň Prezidenti GDA-NYŇ Ýerine ýetiriji komitetiniň Başlygyny kabul etdi
Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, türkmen paýtagtyna ýene-de gelip görmek hem-de düýpli durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeler ýoly bilen ynamly öňe barýan ýurduň durmuşyndaky möhüm jemgyýetçilik-syýasy waka gatnaşmak mümkinçiligine örän şatdygyny nygtady. Sergeý Lebedew pursatdan peýdalanyp, Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine geçirilen saýlawlarda gazanan ynamly ýeňşi bilen döwlet Baştutanymyzy gutlady hem-de ýokary döwlet wezipesinde iri möçberli işlerinde we bellenen maksatnamalary durmuşa geçirmekde täze ajaýyp üstünlikleri arzuw etdi.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidentiniň we Russiýa Federasiýasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik
Iki döwletiň Baştutanlary mähirli salamlaşyp, Türkmenistanyň we Russiýanyň umumy bähbitlere laýyk gelýän dostlukly gatnaşyklara hem-de deňhukukly netijeli hyzmatdaşlyga üýtgewsiz ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidentiniň we Gazagystan Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik
Iki ýurduň Liderleri mähirli salamlaşyp, Türkmenistanyň we Gazagystanyň dostluk, doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna üýtgewsiz ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň telefon arkaly söhbetdeşligi
Özbegistanyň Baştutany türkmen kärdeşini Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynda ynamly ýeňşi bilen tüýs ýürekden gutlap, döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk hem-de ýokary döwlet wezipesinde alyp barýan jogapkärli işinde täze uly üstünlikler arzuw etdi.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Ukrainanyň Prezidentiniň telefon arkaly söhbetdeşligi
Iki döwletiň Baştutanlary mähirli salamlaşyp, birek-birege jan saglyk we bagtyýarlyk arzuw etdiler.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň telefon arkaly söhbetdeşligi
Owgan Lideri Türkmenistanyň Baştutanyny Prezident saýlawlarynda ynamly gazanan ýeňşi bilen tüýs ýürekden we mähirli gutlady hem-de jogapkärli döwlet wezipesinde uly üstünlikleri arzuw etdi. Goňşy döwletiň ýolbaşçysy ýurduň parahat durmuşyny berkitmekde berýän hemişelik kömegi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa we bütin türkmen halkyna uly hoşallyk bildirdi.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygynyň telefon arkaly söhbetdeşligi
Russiýanyň Hökümetiniň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Baştutanyny mübärekläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy üçünji gezek ýokary döwlet wezipesine saýlanylmagy bilen tüýs ýürekden we mähirli gutlady hem-de türkmen halkynyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan jogapkärli işinde üstünlik arzuw etdi.
Laws
Laws
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Döwlet protokoly hakynda (rejelenen görnüşi)
1-nji madda. Döwlet protokoly diýen düşünje
Ylym
Ildeşimiz ylmy işleriň VI Halkara olimpiadasynda kümüş baýraga mynasyp boldy
Türkmen mekdep okuwçylary „Ylym ugry“ Ylmy-önümçilik edarasynyň (Taganrog) yzygiderli gurnaýan ylmy işleriň halkara olimpiadasynda ýygy-ýygydan ýeňiş gazanýarlar, bu bolsa ýurdumyzda amala aşyrylýan innowasion bilim özgertmeleriň netijeliligine şaýatlyk edýär.
Sport
Türkmenistanyň iň beýik nokady bolan Aýrybaba dag depesine alpinistler «Aziada – 2017-niň» nyşanyny çykarar
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly diýlip yglan edilen 2017-nji ýylyň hormatyna Döwlet habarlar agentligi (TDH) hem-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek boýunça Ýerine ýetiriji komitet “Dagyň depesine çykmak” taslamasynyň guramaçylary bolup çykyş etdiler. Şu taslamanyň çäklerinde alpinistleriň bir topary ýurdumyzyň iň belent nokadyna “Aziada—2017-niň” nyşanyny çykarar.


text:
Habarlar 4 fewral 2017
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Mejlisiniň maslahaty
Gün tertibine laýyklykda, parlamentarileriň garamagyna “Howply önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygy hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy girizildi. Resminama ara alnyp maslahatlaşylanda, onuň howply önümçilik desgalarynyň howpsuz ulanylmagyny üpjün etmegiň hukuk, ykdysady we durmuş esaslaryny kesgitleýändigi bellenildi. Kanun howply önümçilik desgalarynda heläkçilikleriň öňüni almaga we howply önümçilik desgalaryny ulanýan ýuridiki hem-de fiziki şahslaryň heläkçilikleri çäklendirmäge we olaryň netijelerini ýok etmäge taýýarlygyny üpjün etmäge gönükdirilendir.
2017 Выборы Президента Туркменистана
Paýtagtymyzda saýlawçylaryň Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Süleýmannepes Nurnepesow bilen duşuşygy
Raýatlaryň teklipçi topary tarapyndan hödürlenen dalaşgäriň ynanylan adamy S.Nurnepesowyň durmuş ýolunyň esasy pursatlary barada gürrüň berip, ony öňde goýlan wezipeleri çözmekde hünär ussatlygy hem-de başarnygy bilen işgärleriň arasynda abraýa we hormata mynasyp bolan tejribeli hem-de guramaçy ýolbaşçy hökmünde häsiýetlendirdi.
Ykdysadyýet
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy
Manat serişdelerine pakistanly işewürler jemi bahasy 94 müň manatdan gowrak saryja goýnunyň ýüňüni satyn aldylar.
Ylym
Ýaş alymlar merkeziniň birinji mejlisinde innowasion bilimiň ugurlary we ylymda dowamatlylyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy
Öz ussat kärdeşleriniň, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlarynyň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň pudaklaýyn institutlarynyň,dürli ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň ylmy gurluşlarynyň hünärmenleriniň habarlary alymlaryň ýaş neslinde ULY gyzyklanma döretdi. Hormatly myhmanlaryň arasynda Halkara nebit we gaz institutynyň, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň, Tehnologiýalar merkeziniň, Himiýa institutynyň we Türkmenistanyň YA-nyň ýanyndaky Gün energiýasy institutynyň wekilleri bar.
Ykdysadyýet
Utgaşdyrylan bug-gaz turbinaly elektrik bekediniň işe girizilmegi bilen Mary DES-iniň kuwwwatlylygy iki esse artar
«General Electric” kompaniýasynyň energiýa bloklarynyň altysy—gaz turbinalarynyň 4-si we bug turbinalarynyň ikisi durmuşa geçirilýän taslamanyň esasydyr. Ýönekeý iş tapgyrynda elektrik bekediniň peýdaly hereketi 34,2 göterim bolsa, utgaşdyrylan iş tapgyrynda 57 göterime golaý bolar. 1 kilowatt elektrik energiýasyny öndürmek üçin zerur tebigy gazyň möçberi azalyp, 380 gram bolanlygyndan 216 grama geler. Bug-gaz elektrik beketleri ekologiýa babatda-da peýdalydyr, çünki işlenilip çükarylýan energiýa birligine howa goýberilýän kömür turşy gazynyň mukdary-da ep-esli azalýar.