text:
HH ǵasyrdaǵy qazaqtyń kórgen quqaıy az emes. Ǵasyr basyndaǵy Ult-azattyq kóterilisi, Oktıabr tóńkerisi, qaıtalap soqqan ashtyq, saıası qýǵyn-súrgin, soǵys teńiz tolqynyndaı qýalaı kelip, qazaqty júdetip ǵana emes, jer betinen ysyryp tastaı jazdady. Saıası qýǵyn-súrgin men bas-aıaǵy on shaqty jyldyń ishinde eki ret qaıtalanǵan alapat ashtyqtan halyq qynadaı qyryldy.
Halyqty serkedeı bastaǵan aldyńǵy qatarly zııalylary men arqasúıer kósemderi súttiń qaımaǵyndaı sylynyp tastaldy. Attyń jalynda, atannyń qomynda júrip, syrtqy jaýdan qyzǵyshtaı qorǵap urpaǵyna muraǵa qaldyrǵan keń-baıtaq babalar jerinde sol qyrǵyndardan keıin az halyqqa aınaldyq. Bir ulttyń basynan ótken osynsha aýyrtpalyqty qara jer kótergenmen, halyq jady umyta alar emes.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý jóninde memlekettik komıssııa qurý kerektigin tapsyrdy. Aqıqatqa súıengen durys sheshimnen halyqtyń júreginde sher bolyp qatqan óksigi estilgendeı boldy. Keńes ókimeti jyldary myńdaǵan adamdar óziniń nanym-senimi, ózindik pikiri úshin ǵana emes, áleýmettik shyǵý tegi úshin de qýǵyndaldy, taǵdyry saıasat qarýynyń qaraýylyna alyndy. Halqymyzǵa ult bolyp qalyptasýdyń uzaq joly ońaı tıgen joq, biraq qazaqtyń Keńes ókimeti jyldaryndaǵy kórgen qorlyǵy men shyǵynyn buryn-sońǵy tarıh bilmeıdi. HH ǵasyrdyń ortasyna deıingi jyldar halqymyzǵa qan ergen kezeń boldy. «Osy náýbet nege oryn aldy?» degen suraq ylǵı kóńilde turady.
Bolshevıkter partııasynyń ádilettilik pen qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan mamyrajaı, asta-tók molshylyq kommýnızm ornatamyz degen qııalı nıeti naqty isimen bir jerden shyqqan joq. Olar is júzinde qarýdyń kúshine ǵana sengen jappaı lańkestik, álimjettik, ózi shyǵarǵan zańdy ózi belinen basqan dóreki qoǵam ǵana ornatty. О́tken ǵasyrdaǵy 20-jyldardyń aıaǵy men 30-jyldardyń jartysyna deıin qazaqtyń kóshpeli tirligin tutasymen joıýǵa baǵyttalǵan birneshe áleýmettik sharalar qolǵa alyndy. Olar partııanyń jáne keńestik memleket basshylarynyń jetekshiligimen ótkizilgen sharýalardy ujymdastyrý saıasatymen bir ýaqytta júrgizildi. Alaıda onyń quqyqtyq jaǵy sonshalyqty kúmándi edi. Qazaq avtonomııalyq keńestik sosıalıstik respýblıkasy Ortalyq atqarý komıteti men Halyq komıssarlar keńesiniń osy sharalardy ótkizýge baǵyttalǵan 1928 jyldyń 27 tamyzynda «Baılardyń sharýashylyǵyn konfıskasııalaý týraly» qaýlysy jáne basqa da normatıvtik-quqyqtyq aktileri Reseı keńestik federasııalyq sosıalıstik respýblıkasy konstıtýsııasynyń, Qazaq avtonomııalyq keńestik sosıalıstik respýblıkasy Halyq komıssarlar keńesiniń, RKFSR Qylmystyq kodeksiniń, Azamattyq kodeksiniń, Neke jáne semıa kodeksiniń erejelerine kereǵar, tipti sáıkes kelgen joq.
KSRO-daǵy jappaı ujymdastyrý Bolshevıkterdiń jalpyreseılik kommýnıstik partııasy Ortalyq komıteti Saıası bıýrosynyń qaýlysy negizinde júrgizildi. Ondaǵy dóreki qatelikter 1924 jylǵy Konstıtýsııany belshesinen basty. Keńestik júıeniń basty zańy bolyp sanalǵan sol Konstıtýsııanyń 22-babynda zań jobalaryn ortalyq atqarý komıtetiniń qos palatasy bekitkende ǵana ol zańdy dep esepteletindigi aıtylǵan bolatyn. Adam quqyn taptaý jáne eldiń óz zańyn syılamaý, ásirese jazalaý organdarynyń quqyqtyq tájirıbelerinen jáne qylmystyq izdestirýdi negizsiz kúsheıtýinen aıqyn kórindi. 1929 jyly KSRO Ortalyq atqarý komıtetiniń prezıdıýmy shetelderde jumys isteıtin jáne KSRO-ǵa qaıtýdan bas tartqan iri laýazymdaǵy adamdardy zańsyz jáne sotsyz jaza kesý týraly qaýly qabyldady. Sonymen birge bul qaýlynyń azamattar istegen áreketteri úshin jaýapkershilikke tartylǵan kezde bul onyń quqyǵyn taptaý bolyp eseptelmeıtin keri zańdyq kúshi de boldy.
KSRO Halyq komıssarlar keńesi men Ortalyq atqarý komıtetiniń memleket, kooperatıv, ujymshar múlkin urlaǵany úshin jasalǵan qylmystyń aýyr-jeńiline qaramaı atý jazasyn kózdegen 1932 jylǵy 7 tamyzdaǵy qaýlysy keńestik qylmystyq quqyq ustanymdaryn óreskel buzdy. KSRO Ortalyq atqarý komıtetiniń 1934 jyldyń 8 maýsymyndaǵy qaýlysy Otanǵa satqyndyq jasaǵany úshin sottalǵan adamdarmen birge turǵan jáne olardyń otbasy múshelerine de qylmystyq jaýapkershilik engizdi, demek jazyqsyz jandar ózgeniń jasaǵan qylmysy úshin jaýap berdi.
Qylmystyq prosestegi oryn alǵan zańsyzdyqtar tipti shekten shyqty. KSRO Ortalyq atqarý komıtetiniń 1934 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy qaýlysy Keńes ókimeti qyzmetkerlerine qarsy jasalǵan lańkestik áreket jónindegi ister óndirisine jeńildetilgen tártip ornatty. Demek, sot isiniń tyńdalýyna eki jaqtyń birdeı qatysýy mindetti bolǵan joq, kassasııalyq shaǵym qabyldanbaıtyn. Mundaı istiń tergelý merzimi bas-aıaǵy 10 kúnniń ishinde bitýi tıis, al aıyptynyń ózin kinálaǵan isimen tanysýy jáne sotta qorǵaýǵa daıyndyq bir kúnge deıin qysqartyldy. Sottyń sheshim shyǵarýyna tergeý júrip jatqandaǵy jáne jaýap alý kezindegi jınalǵan dálelderdi negizge alýy jetkilikti edi, onyń ústine alynǵan dálelderdi baǵalaýǵa qaraǵanda, aıyptynyń kinásin moıyndaýy negizgi argýment bolyp sanaldy. Al adamdardyń «kinásin» sol kezdegi tergeýshilerdiń qalaı moıyndatqany týraly jıi aıtylady.
30-jyldardyń alasapyran ýaqytyndaǵy qarama-qaıshylyqtar sol kezdiń tarıh betterin paraqtaǵandardy tańǵaldyrady. KSRO-nyń 1936 jyly qabyldanǵan Konstıtýsııasy álemdegi eń demokratııalyq zańnyń biri bolyp sanaldy. Al quqyqtyq jaǵynan eldegi jaǵdaı konstıtýsııalyq normalardy elemeýdiń eń soraqy tájirıbesin kórsetti. Konstıtýsııanyń 32-babynda KSRO-daǵy jalǵyz zań shyǵaratyn organ Joǵarǵy keńes ekeni aıtyldy. Al is júzinde 1937-1938 jyldarǵy repressııa óz betimen prosessýaldyq normalar men sanksııalar ornatqan Saıası bıýro men Ishki ister halyq komıssarıatynyń sheshimderine negizdeldi. Munyń barlyǵy bylyq, shekten shyǵý ekenin Ishki ister halyq komıssarıatynyń (IIHK) aımaqtardaǵy atqarýshy qyzmetkerleriniń ózderi de baıqamaı qalǵan joq. Mysaly, Tatarstan ishki ister halyq komıssary P.Rýd Máskeýge arnaıy hat jazyp, «Konstıtýsııany osylaı burmalaı beremiz be, álde partııa basshylarynyń ókimin oryndaımyz ba?» dep suraǵan sózinen ózi de bir mezgilde halyq jaýyna aınalyp shyǵa keldi de, 1937 jyly atý jazasyna kesildi. Al saıası qýǵyn-súrgin Rýdtiń suraǵynan keıin toqtap qalǵan joq, jalǵasa berdi...
1936 jylǵy Konstıtýsııanyń 102-babynda KSRO-da sot tóreligin tek sot qana júzege asyratyny aıtylǵan. Al is júzinde Kommýnıstik partııanyń bastamasymen barlyq jerde zańnamalyq is júrgizýdi óreskel buzyp, mıllıondaǵan adamdardy qýǵynǵa ushyratqan sottan tys «ekilik», «úshtik», «erekshe májilister» degender quryldy. Olar saıası qýǵyn-súrgindi jedeldetip, kúsheıtti. Mysaly, 1937 jyly shildede Qostanaıǵa sottan tys «úshtik» qurý jóninde Stalın qol qoıǵan jedelhat túsedi. Onyń quramyna oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy N.Kýznesov, oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy B.Baıdaqov, oblystyq IIHK bastyǵy N.Pavlov kirdi. О́ńirde troskııshildermen, zınovevshilermen baılanysy bolǵandardyń, Keńes ókimetine qarsy shyqqandardyń, buryn Alashorda quramynda bolǵandardyń, S.Sádýaqasov pen S.Qojanovty jaqtaıtyndardyń, qysqasy quryq salynýǵa tıisti 26 adamnyń tizimi jasalyp, qyrkúıek-qazan aılarynda ustalady. Onyń ishinde oblystyq «Bolshevıktik jol» gazetiniń redaktory T.Saryqojaev, oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy Qurmanalın, atqarý komıtetiniń qyzmetkeri Ahmetov, oblystyq sot tóraǵasy, aýdandyq partııa komıtetiniń hatshylary, ujymsharlar tóraǵalary boldy. Qyrkúıek aıynda «úshtiktiń» bir múshesi Baqytjan Baıdaqov ózine qol jumsap, biraq tiri qalady. Onyń nege mundaı qadamǵa barǵanyn tap basyp aıtý qıyn, ol birden tutqyndalady. Al qarasha aıynyń 2-si kúni «úshtik» úsh adamdy 10 jáne 8 jylǵa sottaıdy da, 6 qarasha kúni qalǵanynyń barlyǵy atylady.
20-jyldardyń aıaǵy men 50-jyldardyń basynda elimizde júrgen prosesster keńes jáne partııa organdarynyń qyzmetinen bastaý aldy, onyń zańdy kórinisi edi. Quqyq olar úshin basqasha oılaýǵa jurttyń shamasyn keltirmeı basyp-janshyp otyrýdyń qarýy men óz bıligin júrgizýdiń quraly ǵana boldy. Sonyń ishinde Konstıtýsııaǵa kereǵar normatıvtik aktiler, jalpyodaqtyq organdar odaqtyq jáne avtonomııalyq respýblıkalardyń quzyretine qatysty normatıvtik aktiler qabyldady. Partııanyń joǵary organdarynyń ózderi qabyldaǵan normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń edáýir bóligi resmı kózderde jarııalanǵan joq, sondyqtan jalpy buqara jurtshylyq olarmen tanysa almaıtyn, olar úshin jumbaq kúıinde qaldy. Mine, osynyń barlyǵy jappaı qýǵyndaýǵa negiz boldy jáne quqyq degen túsinikti qoǵamdyq qatynasty rettegishten partııalyq-keńestik elıtany bılikpen qamtamasyz etý mehanızmine aınaldyrdy. Quqyq pen zańdylyqtyń buzylýy sekildi qoǵamdaǵy teńsizdiktiń, ádiletsizdiktiń anyq-qanyǵyna jetý túsinigi bolmaǵandyqtan qýǵyn-súrgin buqaralyq jappaı sıpat alyp ketti de, ol keńestik memlekettegi qoǵamdyq ómir sıpatynyń bólinbes bólshegi bolyp qalyptasty.
1993 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵary Keńesi saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý jónindegi zań qabyldady. Sol ýaqyttan beri zorlyq-zombylyqtan zardap shekken myńdaǵan azamattardyń ardaqty esimin ortaǵa oraltýda kóptegen jumys atqaryldy. Alaıda sheshimin kútken ister áli de jetkilikti. Sol dúrbeleń jyldary resmı qylmystyq baptarmen sottalǵan, biraq shyn mánisinde óziniń jeke senimi, pikiri úshin zardap shekken, ásirese ujymdastyrý men ashtyqqa baılanysty jappaı kóshirýge qarýly qarsylyq kórsetken azamattar sanatyn eskerý kerek. Qarsylyǵy úshin bas kótertpeı qurtý úshin psıhıatrııalyq aýrýhanaǵa jatqyzylyp, qoldan jyndy jasaǵan azamattar taǵdyry erekshe nazar aýdarýdy qajet etedi. Qazaqstannyń kóptegen azamatty respýblıkadan tys jerlerde de repressııaǵa ushyrady.
Eń bastysy, saıası qýǵyn-súrgindi uıymdastyrýshylar – Kommýnıstik partııa jetekshileriniń, keńestik zańnamany óreskel buzýǵa tikeleı kináli jazalaýshy organdardyń quqyqtyq jáne saıası baǵasy áli berilgen joq. Onyń ǵylymı jáne saıası anyq aıtylmaýy jazyqsyz qurbandardy aqtaý jumystaryn tolyqqandy etpeıdi, totalıtarlyq rejimniń saıası maqsattylyǵyn, repressııany uıymdastyrýshylar men kinálilerdi moraldyq jaǵynan aqtaýǵa, jaqtaýǵa, synyqqa syltaý taýyp, túsindirýge umtylys jasaýǵa negiz qalaıdy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary elimiz bostandyǵy úshin kúresken, ulttyń rýhanı tiregi bolǵan tulǵalarymyz ortamyzǵa kelip, ólgenimiz tirilip, óshkenimiz janǵan edi. Al sol alasapyran ýaqytta jazyqsyz japa shekken, ur da jyq saıasat jibergen óreskel qatelikterdiń qurbany bolǵan qarapaıym adamdardyń, atalarymyzdyń ne jazyǵy bar? Olardyń rýhy da ádilettilikti kútedi. Prezıdent bastamasymen der ýaqytynda qurylǵan memlekettik komıssııa Qazaqstan tarıhyndaǵy iri gýmanıtarlyq apattan zardap shekken tulǵalarǵa qatysty ádilettikti qalpyna keltiredi degen senim mol.
Erkin ÁBIL,
Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor
Prezıdent Ahmetjan Esimovti qabyldady
Prezıdent • Búgin, 12:01
Irannyń Parlament spıkeri koronavırýs juqtyrdy
Álem • Búgin, 11:48
Lısenzııasynan aıyrylǵan ýnıversıtet stýdentteri qalaı aýysady?
Qazaqstan • Búgin, 11:41
Jańa Almaty qalaı abattandyrylýda?
Aımaqtar • Búgin, 11:35
Ulytaýda uıadaı qonaq úı ashyldy
Aımaqtar • Búgin, 11:15
Senat depýtattary respýblıkalyq bıýdjetti qarady
Parlament • Búgin, 11:12
Semeıde bir úıdiń aýlasyna jylan kirip ketken
Oqıǵa • Búgin, 11:10
Eraly Toǵjanov jumys saparymen Atyraý oblysyna bardy
Qazaqstan • Búgin, 11:09
Atyraýda stýdentter jataqhanasy órtendi
Aımaqtar • Búgin, 11:05
"Jetisý" jáne "Qyzylaǵash" polıgondarynda jaryqtandyrý júıesi jóndeldi
Qoǵam • Búgin, 10:59
Shymkentte zańsyz alkogol shyǵaratyn jasyryn seh anyqtaldy
Aımaqtar • Búgin, 10:47
Soltústikte Aıyrtaý aýdanynda jaýyngerlik granata tabyldy
Aımaqtar • Búgin, 10:31
Qazaqstanǵa PTR testsiz 11 jolaýshy ushyp kelgen
Qazaqstan • Búgin, 10:25
Banktegiler Kaspi.kz-tegi aqaýǵa qatysty túsinikteme berdi
Tehnologııa • Búgin, 10:22
Túrkistan oblysynda zańsyz qarý saqtaǵan turǵyn anyqtaldy
Aımaqtar • Búgin, 10:10
Koronavırýs juqtyrǵan 126 adamnyń jaǵdaıy nashar
Koronavırýs • Búgin, 10:07
Qajyǵalı Muhanbetqalıuly atyndaǵy oqý kabıneti ashyldy
Aımaqtar • Búgin, 10:01
Búgin elimizdiń basym bóliginde jańbyr men qar jaýady
Aýa raıy • Búgin, 09:58
Tımofeı Skatov ATP 250 týrnırindegi alǵashqy qadamyn jasady
Tennıs • Búgin, 09:49
Koronavırýs belgileri bar pnevmonııadan taǵy 1 adam qaıtys boldy
Koronavırýs • Búgin, 09:38
Elektrondyq eńbek bırjasynda 176 myń vakansııa ornalastyryldy
Qoǵam • Búgin, 09:25
Memlekettik sektorda sıfrly transformasııany jedeldetýge suranys artýda
Tehnologııa • Búgin, 09:18
О́tken táýlikte 117 adam indetten aıyqty
Koronavırýs • Búgin, 09:06
Bir táýlikte 148 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 09:05
Transkaspıılik kólik tasymaly artady
Ekonomıka • Búgin, 08:14
Saıasat • Búgin, 08:12
Qoǵam • Búgin, 07:58
Aımaqtar • Búgin, 07:57
Kúrmeýdi sheshý – kúrdeli mindet
Bilim • Búgin, 07:55
Bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek úshin úlken sabaq
Medısına • Búgin, 07:52
Talaptardy saqtamaǵandarǵa aıyppul salynady
Qoǵam • Búgin, 07:49
Qydyratyn kezeń emes (Almatynyń epıdemııalyq ahýaly taǵy da turaqsyz)
Aımaqtar • Búgin, 07:45
Ekonomıka • Búgin, 07:37
Aımaqtar • Búgin, 07:35
Elektr jelisiniń eskirgenin eskermeýge bolmaıdy
Qoǵam • Búgin, 07:32
Baspanaly bolý múmkindigi artty
Ekonomıka • Búgin, 07:27
Agroónerkásip keshenin damytý – aýyldy damytý
Ekonomıka • Búgin, 07:25
Aımaqtar • Búgin, 07:24
Rýhanııat • Búgin, 07:18
Tramptan keıingi álemdik tártip
Saıasat • Búgin, 07:14
Ádebıet • Búgin, 07:09
Saılaýshylar tizimi pysyqtalady
• Búgin, 07:08
Ádebıet • Búgin, 07:07
Nobel syılyǵyna kim ne satyp aldy?
Ádebıet • Búgin, 07:06
Hokkeı • Búgin, 07:05
Qoǵam • Búgin, 07:04
Aımaqtar • Búgin, 07:02
Qorshaǵan ortany qorǵaý isinde sylbyrlyq basym
Ekologııa • Búgin, 07:01
Rýhanııat • Búgin, 07:00
Álem • Búgin, 06:57
Sport • Búgin, 06:56
Boks • Búgin, 06:55
Teatr • Búgin, 06:53
Tennıs • Búgin, 06:52
Halyqty taza aýyz sýmen qamtý – strategııalyq mindet
Úkimet • Búgin, 06:50
Balýandar Janashyrda jattyǵady
Sport • Búgin, 06:49
Parıj Olımpıadasyna – 120 jyl!
Sport • Búgin, 06:48
Hakim tulǵasy – halyq júreginde
Rýhanııat • Búgin, 06:46
ÁMEN anımasııalyq festıvali ótedi
Oqıǵa • Búgin, 06:42
Oqıǵa • Búgin, 06:40
Aqtóbede Abaı eskertkishi ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda joldardy kútip ustaýǵa 69 mln teńge qaralǵan
Aımaqtar • Keshe
Koronavırýstan qalaı qorǵanamyz?
Koronavırýs • Keshe
Halyqaralyq áýe reısteriniń 39 jolaýshysynan COVID-19 anyqtaldy
Koronavırýs • Keshe
Nur-Sultanda erteń kóktaıǵaq, burqasyn jáne qatty jel kútiledi
Aımaqtar • Keshe
Talas aýdanynda ultaralyq kelisim týraly jıyn ótti
Aımaqtar • Keshe
Taraz qalasynda nan qymbattaǵan
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda epıdemııalyq ahýal turaqtalyp keledi
Aımaqtar • Keshe
Uqsas jańalyqtar


c: text/html

text:
Bu ýaryşa 11 topar gatnaşdy. Oýunlar aýlaw usulynda iki tapgyrda geçirildi. Geçen ýylky çempionatda üçünji baýrakly orna mynasyp bolan Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň «Binagär» topary (tälimçi Hojanepes Koşçanow) ýaryşyň başlanan gününden başlap soňky duşuşygyna çenli öňdeligi hiç kime bermän, ýeňiji bolmagy başardy. Ýarym finalyň netijesi boýunça finalda «Binagär» we Goranmak ministrliginiň «Milli goşun» toparlary Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň sport toplumynda bäsleşdiler. Örän dartgynly ýagdaýda geçen oýun Türkmenistanyň birnäçe sapar çempiony bolan, tejribeli «Milli goşun» toparynyň peýdasyna (74:68) tamamlandy.
Baýrakly üçünji orun üçin Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň we Dragon Oil firmasynyň ýygyndy toparlary duşuşdylar. Duşuşyk 78:64 hasabynda Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň peýdasyna tamamlandy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Men agzyňda ereýän pesoçnyý kökeleri halaýan. Siziň hem göwnüňize ýarar diýip umyt edýän.
Içindäkiler — Kurabiýe köke taýynlamak üçin gerekli azyk harytlaryBu harytlar bilen 20 sany köke bolýar:
- 200 gram mesge
- Stakanyň üçde biri şeker
- 1 ýumurtga
- 2 stakan un
- Wanilin ýa-da wanil ekstrakty
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Oda ýylylygyndaky mesgäni şeker bilen garmaly.
- Ýumurtganyň agyny we wanilin goşup köpürjük bolýança garmaly.
- Un goşup hamyr etmeli.
- Protfine ýapyşmaz ýaly ýagly kagyz ýazmaly.
- Gaýmak goýulugyndaky hamyry konditer haltajygyna hoýup güljagaşlar şeklinde protfine guýmaly.
- 200 dereje gyzdyrylan duhowkada 10 minut kökeler çala saralýança bişirmeli. Işdäňiz açyk bolsyn.
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Şu gün ýaşlaryň arasynda sagdyn-durmuş ýörelgelerini we sanitariýa-arassaçylyk kadalarynyň berjaý edilişini giňişleýin düşündirmek, möwsümleýin ýiti ýokanç keselleriň öňüni almak, şahsy gigiýenany berjaý etmek, agyz-burun örtügini talabalaýyk ulanmaklaryny düşündirmek maksady bilen...
«Türkmendemirýollary» agentliginiň Magtymguly adyndaky ilkinji Ýaşlar guramasynyň, «Demirýollary» AGPJ-niň Magtymguly adyndaky ilkinji Ýaşlar guramasynyň hem-de «Türkmendemirýollary» agentliginiň Demir ýol ulaglary orta hünär okuw mekdebiniň bilelikde guramagynda «Sagdynlykdyr biziň baş ýörelgämiz»...


text:
Erazmýs+ jáne Tempýs jobalary bizdiń bilim berý júıemizdi ózgertti – Shaızada Tasbolatova NUR-SULTAN. QazAqparat – Erazmýs+ aıasyndaǵy yntymaqtastyq bizdiń áleýetimizdi arttyrady. Bul týraly «Óńirlik deńgeıdegi jahandyq Qazaqstan Bolon protsesinde jáne Eýroodaq jobalarynda» Halyqaralyq onlaın forýmynda Qazaqstandaǵy Erazmýs+ baǵdarlamasynyń ulttyq úılestirýshisi Shaızada Tasbolatova aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Múgedek jandarǵa arnalǵan mamandyqtar atlasyna kim qatysa alady NUR-SULTAN. QazAqparat – Jyl sońyna deıin múgedektigi bar adamdarǵa usynylatyn mamandyqtar atlasy jobasy ázirlenedi. Qazirgi tańda múmkindigi shekteýli azamattardan usynys jınalyp jatyr. Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi áleýmettik qyzmetter saıasatyn damytý departamenti dırektorynyń orynbasary Syrym Násı málimdedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Jańaózende 3 myńnan astam turaqty jumys orny ashylmaq JAŃAÓZEN. QazAqparat - Jańaózenge keldim. Partııanyń taıaýdaǵy 5 jylǵa arnalǵan qalalyq saılaýaldy baǵdarlamasynyń jobasyn qaradyq. Bul týraly Nur Otan» patrııasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek óziniń jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Jumyspen qamtýdyń jol kartasy: 200 myńǵa jýyq adam jumysqa ornalasty NUR-SULTAN. QazAqparat - Jumyspen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy sheńberinde 6,6 myńnan astam jobany iske asyrý bastaldy, onda 130 myń teńgelik ortasha jalaqymen196 myń adam jumyspen qamtylǵan. Bul jóninde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine silteme jasap QazAqparat habarlaıdy.
Joǵary bilimi joq 18 myńnan astam jas tegin oqyp, mamandyq alyp shyqty NUR-SULTAN. QazAqparat - «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde 9-11 synyptan keıin oqý oryndaryna túspegen 18,4 myń mektep túlegine, sondaı-aq kásiptik bilimi joq jastarǵa, onyń ishinde jetimderge, múmkindikteri shekteýli adamdarǵa, kópbalaly jáne tabysy az otbasy múshelerine eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtardy tegin meńgerýge múmkindik berildi. Bul jóninde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine silteme jasap QazAqparat habarlaıdy.
Qostanaı oblysynda 5000 jumys orny ashyldy QOSTANAI.QazAqparat – Bıyl Qostanaı oblysynda «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha 27,4 mlrd teńgege nesıe berildi. Bul týraly ákimdikte ótken apparat jıynynda Kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý basqarmasynyń basshysy Oljas Saparbekov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Túrkistan oblysynda membaǵdarlamalardyń aıasynda 12 myńnan astam jumys orny quryldy TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan oblysynda bıyl «Jumyspen qamtý jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 24 925 jańa jumys ornyn quryp, 12 462 adamdy jumysqa ornalastyrý josparlanǵan. Bul týraly QazAqparat tilshisi Túrkistan oblysynyń Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetine silteme jasap habarlaıdy.
Senator aýyl turǵyndaryn turaqty jumyspen qamtý máselesin kóterdi NUR-SULTAN. QazAqparat - Senat otyrysynda Álı Bektaev Premer-Mınıstrdiń atyna depýtattyq saýal joldady. Óz saýalynda senator «Aýyl – el besigi» jobasyn iske asyrý kezindegi ózekti problemalarǵa nazar aýdardy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO-da lamınattalǵan fanera shyǵaratyn kásiporyn ashylady PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda túrik ınvestorlarynyń qatysýymen lamınattalǵan fanera shyǵaratyn kásiporyn iske qosylmaq. Kombınat jylyna 27 myń tekshe metrge deıin ónim shyǵaryp, el qajetiniń 30 % jabýdy josparlaǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
NÄDIP MASKA GEÝMEGI HAÝYŞ ETMELI?
Agyz-burun örtügi COVID-19 ýaýramagynyň öňüni alýan esasy şerişdeleriň biridir.
Muňa garamazdan, örtügi geýmegi gönümel talap etmek, adamyň özüni gorama refleksini oýaryp, netijede seniň haýyşyňy ýerine ýetirmezligi ahmal. Saglyk hünärmenleri bu meselede has mylakatly, sypaýyçylykly usullary ulanmagy maslahat berýär.
Başarsaň köpçülik ýerlerinde agyz-burun örtüksiz adamlardan daşda durmaly.
Dükan we restoranlarda müşderileriň maska geýmeklerine menejerler gözegçilik etse has netijeli bolar.
Emma biri bilen gönümel gatnaşykda bolmaly, gürleşmeli bolan halatyňda, bu meselä sypaýyçylykly çemeleşseň, has netijeli bolar. Meselem, maska geýmegi saglyk hünärmenleriň maslahat berýändigini aýtmak, ýa-da, agyz-burun örtüginiň siziň ikiňizi hem gorajakdygyny ýatlatmak ýaly usullar ulanmak.
Okyjy, sen maska geýmegi nädip soraýarsyň?
- 230 gezek okalan


text:
BUU-nyń adam quqyqtary jónindegi keńesi Belarýstaǵy ahýaldy talqylaıdy
BUU-nyń adam quqyqtary jónindegi keńesiniń 18 qyrkúıektegi otyrysynda Belarýstaǵy ahýal talqylanbaq. Kezekten tys otyrysty ótkizýge Eýroodaq bastamashyl boldy.
Birikken Ulttar uıymynyń adam quqyqtary boıynsha joǵarǵy komıssary Mıshel Bachelettiń sózinshe, Belarýstaǵy repressııalar, ashyq kúsh qoldaný, azaptaý jáne akııaǵa qatysýshylardyń qýdalanýy týraly barlyq málimetterdi zerttep, kinálilerdi jaýapqa tartý kerek. Sondaı-aq, ol Belarýsta dıalog pen reformalar qajet degen pikirde.
Belorýssııada 9 tamyzda ótken prezıdent saılaýynan beri narazylyq akııalary tolastar emes. Jańa merzimge saılanǵan el prezıdenti Aleksandr Lýkashenkonyń otstavkasyn talap etken ereýilshiler onyń rezıdenııasy aldyna deıin baryp, óz talap-tilekterin aıtty. BUU Belarýstaǵy beıbit jıynǵa qatysqandarǵa qarsy kúsh qoldanylǵanyn synǵa alyp, memlekette adam quqyqtarynyń buzylýyna alańdaýshylyq bildirip otyr.
Eske sala keteıik, keshe Reseı jáne Belarýs basshylary Vladımır Pýtın men Aleksandr Lýkashenko Sochıde kezdesti. Birge-bir formatynda ótken kezdesýge BAQ ókilderi qatysqan joq. Kelissózder barysynda Reseı basshysy Belarýsqa 1,5 mıllıard dollar nesıe berýge ýáde bergeni belgili boldy.


text:
«Ashyq júrek» jobasy eriktilerge granttar usynady
Búgin eriktilerge jańa múmkindik beretin «Ashyq júrek» jobasy tanystyryldy. Joba Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń tapsyrysy boıynsha Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen iske asyrylady. Jobanyń maqsaty – turǵyndar arasynda eriktilerdiń jumysyn nasıhattaý, olardyń bastamalaryn qoldaý.
Joba aıasynda 107 grant bólinedi, onyń ishinde quny 300 myń teńge bolatyn 56 grant elimizdiń barlyq aımaǵy boıynsha, al 42 grant 14 oblystaǵy eriktiler men eriktiler uıymdaryna berilmek. Al quny 500 myń bolatyn 9 grant respýblıkalyq mańyzy bar qalalardaǵy eriktiler men eriktiler uıymyna usynylady. Aıta ketsek, jobaǵa qatysqysy keletin azamattar liga.org.kz platformasyna tirkelip, ótinish berý kerek.
«Ashyq júrek» jobasy aıasynda Qazaqstannyń eriktiler qozǵalysy jańa 20 myń bastamashyl eriktini qatarǵa qosýǵa nıetti. Sondaı-aq bul joba aıasynda óńirlerde eriktilerdiń jańa 17 úılestirý ortalyǵy ashylady.


text:
Klimatologiýa
Ýer togalagynyñ klimatlary hakyndaky ylymdyr. Aýratyn ýurtlaryñ klimatyna häsiỷetnama berlende meteorologiýanyñ kanunlaryndan we maglumatlaryndan peýdalanylýar. KLIMAT – howa düzgüniniñ köp ýyllyk gaýtalanyp gelýän kanunalaýyk gatnaşygydyr. Ol grek dilinde “gyşarmak”, ýagny gün şöhleleriniñ Ýer togalagy boýunça deñ düşmezligini añladýar. Klimat türki dil toparynda “yklym” diýlip atlandyrylýar. Klimatyñ döremekliginde, klimaty emele getiriji hadysalar we şertler uly orun eýeleýärler, klimaty emele getirii hadysalara ýylylyk we çyg aýlanyşygy, atmosferanyñ umumy sirkulýasiýasy degişli. Klimatyñ dürli bolmaklygynda geografik giñligiň, gury ýeriñ we suwuñ paýlanyşynyň, orografiýanyň we belentlikleriň, toprak we ösümlik örtüginiň, gar örtügi we buzluklaryň, umman hem-de deñiz akymlarynyň, şeỷle hem adamyň täsiri uludyr. Olar klimaty dörediji şertler hasaplanylỷar. Ýer togalagynyñ klimatlary – geografik zolaklaryň , materikleriñ we deñizleriñ, agdyklyk edýän ýelleriñ we ýurduñ (sebitiñ) ýerli aýratynlyklary göz öñüne tutulyp añladylýar. Meselem, Türmenistan çürt-kesik kontinental klimaty, Baltikaýaka ýurtlary deñiz klimaty bilen tapawutlanýarlar. Bulardan tapawutlylykda Uzak Gündogaryñ klimaty musson görnüşlidir. Bu ýerde ỷeller köplenç möwsümleýin öwusýärler. Klimatyñ döremekligine orografiýa uly täsir edýär. Sumbar we Çendir jülgeleri, Zakawkaziýa, Krymyñ günorta bölegi subtropik klimatly sebitlerdir. Olaryñ demirgazyk bölegi dag gerişleri bilen goralan bolup, olar sowuk howa massalarynyñ çäge aralaşmaklygyna mümkinçilik bermeýärler. Meteorologiýa ylmynyñ esasy usuly howa elementlerine we atmosfera hadysalaryna gözegçilik geçirmeklikdir. Ol ýörite gurnalan meteorologik beketlerde we gözegçilik nokatlarynda alnyp barylýar. Ýurduñ howa şertleri şeýle hem aktinometrik, aerologik we agrometeorologik beketleriñ kömegi bilen hem öwrenilýär. Aktinometrik beketlerde radiasiýa balansyna degişli elementler ölçense, aerologik beketlerde troposferanyñ ýokary gatlaklarynyñ howa şertleri öwrenilýär. Agrometeorologik beketlerde meteorologik elementleriñ we hadysalaryñ oba hojalyk ekinlerine we maladarçylyga täsiri öwrenilýär. Sdandart meteorologik meýdança 26 x 26 inedördül metr möçberinde kabul edilendir. Olarda gözegçilikler adatça ýerli wagt boýunça sagat 0, 3, 6, 9, 12, 15, 18 we 21-de geçirilýär. Atmosferanyñ howa ýagdaýlaryny öwrenmeklik işi şeýle hem meteorograf berkidilen zond şarlarynyñ, aerostatlaryñ, radiozondlaryñ, şeýle hem meteorologik we geofiziki raketalaryñ, howa hemralarynyñ üsti bilen amala aşyrylýar. Howa hemralarynyñ uçurylmagy howa çaklamasynyñ takyklygyny 85-90 %-e çenli ýokarlandyrdy. Olardan alynýan maglumatlar elektron hasaplaýjy maşynlarda (EHM) işlenilýär we atmosfera hadysalarynyñ ýagdaýy gysga wagtda awtomatik gurallar arkaly modelleşdirilýär. Gözegçilik usulyndan başga meteorologiýada tejribe barlaglary (eksperiment) hem ulanylýar. Muña ýer üstüne ýakyn ýerleşen bulutlary we ümürleri pytratmak, doly saklanýan bulutlary ýagşa öwürmek, suwarymly ýerlerde emeli bulutlary we ýagynlary döretmek hem-de ýagdyrmak mysal bolup biler. Tejribe barlaglary howa ulaglary we ekerançylyk üçin peýdalydyr. Howa çaklamasynyñ hilini gowulandyrmak maksady bilen, BMG-niñ tagallasy bilen 1951-nji ýylda Bütindünýa meteorologiýa guramasy döredilýär. Onuñ işine 154-den gowrak döwlet gatnaşýar we ol 5 çäkde 4 ugur boýunça gidrometeorologiýa işlerini alyp barýar: 1) Bütindünýä meteorologiýa gullugy. 2) Bütindünýä meteorologiýa guramasynyñ ylmy-barlag maksatnamasy. 3) Bütindünýä meteorologiýa guramasynyñ daşky gurşaw we onuñ adama täsir edişini öwrenmek maksatnamasy. 4) Bütindünýä meteorologiýa guramasynyñ tehniki bileleşiginiñ maksatnamasy. Olaryñ operatiw ýolbaşçylygy Moskwada, Waşingtonda we Melburnda ýerleşip, bütindünýä howa merkezleri häzirki döwrüñ EHM-i kompỷuter enjamlary we sinoptiki kartalary düzýän we derñew berýän ýörite maşynlar bilen üpjün edilendir. 1974-nji ýylda Bütindünýä meteorologiýa guramasynyñ maksatnamsyna atmosfera hadysalaryny jümle-jahan möçberde öwrenmeklik, atmosferanyñ hapalanmagynyñ öñüni almaklyk ýaly meseleler hem goşuldy.


text:
Qasym-Jomart Toqaev Ýkraına Prezıdenti Vladımır Zelenskııge kóńil aıtty
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qasym-Jomart Toqaev Ýkraına Prezıdenti Vladımır Zelenskııge kóńil aıtý jedelhatyn joldady, dep habarlaıdy QazAqparat Aqordaǵa silteme jasap.
Memleket basshysy Ýkraınanyń Harkov oblysynda ushaq apaty saldarynan ýkraındyq áskerılerdiń qaza bolǵany týraly habardy zor kúızelispen qabyldady.
«Orny tolmas qaıǵyǵa ortaqtasa otyryp, Qazaqstan halqynyń jáne jeke ózimniń atymnan qaza bolǵan kýrsanttardyń týǵan-týysqandaryna kóńil aıtamyn. Zardap shekkenderdiń tezirek saýyǵyp, otbasylarymen qaýyshýyna tilektestik bildiremin», – delingen jedelhatta.


text:
Almatyda qazaq aqyndarynyń óleńderin oqıtyn oryndyq paıda boldy
Almatyda Tuńǵysh Prezıdent parkinde ınteraktıvti «sóıleıtin» oryndyq paıda boldy. Oryndyqtar belgili qazaq aqyndarynyń óleńderin oqıdy.
Osyndaı ınteraktıvti oryndyqtar Bostandyq aýdanynda birneshe jerde qoıylatyn boldy.
«2019 jyly «Qatysý bıýdjeti» jobasyna sáıkes Bostandyq aýdanynyń turǵyndary 2 235 mln teńge somasyna 47 usynys engizgen bolatyn. Olardyń ishinde quny 963,7 mln teńgege 34 joba daýys berýge joldandy. Búginde osy joba aıasynda QR Tuńǵysh Prezıdenti parkinde 1 ınteraktıvti oryndyq qoıylǵan. Qazir turǵyndardan ótinish kóp túsip jatyr. Bir oryndyq quny 1 mln teńge shamasynda», – dedi búgin onlaın brıfıng barysynda Bostandyq aýdany ákiminiń orynbasary Serik Ádilbaev.
Oryndyqtyń ishinde aýdıojúıe ornatylady. Oǵan belgili tarıhı tulǵalardyń bıografııasy, ánder men óleńder jazylady. Adam oryndyqqa otyrǵan kezde aýdıo qosylady.
«Odan bólek, «Open Almaty» portalynda ashyq daýys berý arqyly 3 joba jeńimpaz atandy. Quny 9,5 mln teńge bolatyn Workout aımaq pen balalar alańy qurylysy, Jarokov 284/1 mekenjaıyndaǵy quny 6,6 mln teńge bolatyn balalar oıyn alańy, quny 1,7 mln teńge Togizkumalak Smart nation jobasy. Bostandyq aýdany ákimdiginiń apparaty 2020 jyly osy jobalarǵa 14,3 mln teńge qarastyrdy. Jobalardyń barlyǵy qazir aıaqtalyp qaldy», – dedi Serik Ádilbaev.


text:
Serikjan Bilәshúly turaly bir auyz sóz...
Biz «Ýsh túghyry til» dep qansha aighaylaghanymyzben, halyqtyng kóbi aghylshyn tilinen júrday. Tipti basym kóp bóligi. Sondyqtan, olar әlemdik aqparattan qaghys qalyp jatady. Otandyq BAQ-tyng jas kelindey syzylghan aqparaty olardy tartpaydy. Ásirese, Qytaydyng genosidtik ezgisine úshyraghan Shynjandaghy qazaqtar taghdyry turaly órtenip túrghan taqyrypty bizding BAQ jazudan qalghan. Jazsa da tam-túmdap qana sipay qamshylyp jazady...
Bir sózben aitqanda, bizding halyqtyng basym bir bóligi әlemdik erkin aqparattan kenje qalyp jatatyny jasyryn emes.
Songhy tórt-bes jyldyng kóleminde sol bostyqty Serikjan Bilәshúly bir ózi tolyqtyryp keledi. Qazir onyng tyndarmany kýn sanap emes, saghat sanap kóbende. Mine, ýstinen ekinshi mәrte qylmystyq is qozghaluyna baylanysty, Serikjan Bilәshúly bir aptadan beri әleumettik jeli arqyly efirge shyqpay qalyp edi, qúlaqqa túrghan tanaday jym-jyrttyq ornady. Halyqtyng halyqaralyq aqparattan, әsirese AQSh-Qytay arasyndaghy teketiresten habarsyz qalyp, susay bastaghany bilindi. Ózining de shydamy sausylghan bolu kerek, kesheden beri leksiyasyn qayta jalghastyra bastapty.
Mysaly, AQSh preziydenti Donalid Tramptyng Qytay turaly «Amerikanyng Qytaygha qarymtasy» degen leksiyasyn bir kýnde 55 415 adam kórip ýlgirgen. Tipti, keybir shygharylymdarynyng kórilimi neshe jýz myndap ketetini bar. Múnday kórilim memlekettik elektrondy BAQ-ta da kóp kezdese bermeytin shyghar dep oilaymyn. Keyde, Serikjan Bilәshúlynyng kórilimi otandyq BAQ-ty qoyyp, AQSh-tyng «Azattyq radiosynyn» saytynyng ózin shang qaptyryp ketetini bar...
Kórilim sany óz aldyna, bizdi quantqany – Serikjan Bilәshúlynyng búl joly óte qysqa әri núsqa sóilegeni. Mine, nebәri 9 minut 12 sekund qana AQSh basylymyna sholu jasapty. Artyq bir auyz sóz joq. Oghash әreket te kózge shalyqpaydy. Qara kózәinekti taghyp alyp, qazaqtyng darhan dalasynyng tórinde kósiltip túr. Rahattanyp tyndadyq.
Dau joq, Serikjan Bilәshúly óte bilimdi, jan-jaqtyly daryndy azamat. Ol kez-kelgen aqparatqa tereng ónilip, әr qyrynan iyin qandyryp taldau jasay biledi jәne jetkizip túryp aityp bere alady. Ózi qoparyp tapqan aqparattyng bәrine últtyq, memlekettik mýdde túrghysynan qaraydy. Qazaqstan men qazaqtyng mýdessine qayshy aqparatty jeti qabat jerding astynan bolsa da tauyp shyghyp, taptap tastaydy.
Serikjan Bilәshúly Shetel aqparatyn audaryp tartushy ghana emes, Sheteldik aqparattyng senimdi búlaq kózine ainalghan túlgha. Qytay qysymyndaghy qazaqtar turaly dýniyejýzining eng yqpaldy basylymdary Serikjan ashqan shyndyqqa sýienip aqparat taratyp kele jatqany taghy shyndyq.
Al, onyng eng basty kemshiligi – kópirip úzaq sóileytini, birdi aityp kele jatyp, ekinshige, ondan ýshinshi bir temagha ketip qalatyndyghy edi. Búl mening ghana emes, jalpy tyndarmannyng kóp aitatyn pikiri әri taghatyn kinәsi.
Odan qala berdi, azdap maqtanyp ketetini men búrynghy atqarghan enbekterin kóp qaytalay beretindigi júrtty jalyqtyryp jiberetin.
Ghayyptan tayyp, әlde bir elding preziydenti nemese premier-ministri «Áy, anau әlemdi shulatyp jýrgen Serikjan Bilәsh degen qazaqtyng bir sózin әkelshi, óz qúlaghymmen estiyinshi!» dese, onyng kómekshileri nemese baspasóz hatshylary atqoranyng qasynda taltayyp jatyp saghattap jasaghan úzyn sonar leksiyalardyng qaysysyn apararyn bilmey, sasyp qalama dep alandaghanymyz da, qynjylghanymyz da jasyryn emes. Qazir kim-kimge de uaqyt tapshy. Sol ýshin tyndarmandy da ayau kerek. Barlyq shygharylymyn elitanyng dengeyine beyimdep jasaghany dúrys!
Ýshinshi bir kemshiligi – «Ziyaly qauym ókilderine» at qoyyp, aidar taghyp, kóp jazghyratyny.
IYә, búl kemshiligi bar jәne ýnemi jalghasyp keledi. Búl – sirә, kópe-kórneu Múhtar Shahanov aghasynan júqqan virus bolsa kerek dep oilaymyn. Dúrys emes, qoy kerek múnday jaman әdetti!
Mine, kórip otyrsyzdar, «Amerikanyng Qytaygha qarymtasy» atty keshegi leksiyasynda sonyng bireui de joq. Eng jana aqparatty әp-әdemi aityp shyqty jәne sonynda oghan ózining kózqarasyn qosyp qoydy. Boljamy da kókeyge tonyp túr.
Jәne qaytalap aitayyn, Serikjan Bilәshúlynyng óte talantty jigit. Ýlken patriot. Uaqyt tudyrghan túlgha. Qazirgi tanda onyng aldyna «Qytaydaghy qazaq mәselesi» taqyrybynda onyng aldyna týse qoyatyn adamdy biz kórip túrgham joqpyz. Atalghan mәsele tuyndaghanda, ol tendessiz erlik jasady. Shynjandaghy tuystary Qytay konslageriine qamalghan júrttyng memlekettik qúzyrly organdardan góri, osy Serikjan Bilәshúlyna kóbirek jýgingenin de atap aituymyz kerek!
Sóitip, ol aiday әlemning aldynda qazaq basyna tóngen sol nәubetting ashy shyndyghyn ashty, óksikke toly tiri shejiresin jasady.
Tarlan sayasattanushy Ázimbay Ghaly aghamyz «Serikjan degen sol batyr óz әreketterimen AQSh quatyn paydalanyp, Úly imperiya Qytaydy AQSh-tyng qolymen sanksiyalargha túnshyqtyrmaq. Sonymen, bir qazaqtyng batyry, Qazaqstannyng ótinishterine qúlaq aspaghan Úly imperiya Qytaydy, ondyrmay sýrindirmek jәne solay bolady. Qara da túr! Qytayda janshylghan qazaq pen úighyrdyng namysy men kóz jasynyng esesi men óshin alyp berdi. Rahmet saghan anghal batyr!» -dep jazypty 2019 jylghy 19 nauryz kýni ózining FB- daghy paraqshasyna.
Ázekenning aitqany ainymay keldi. Qazir «AQSh Qytaydy kelisimge qol qoydyrdy, tyghyryqqa tiredi...»-dep, ekining biri aityp jatyr.
Demek, búl – bizding əu basta josparlaghan eng basty maqsatymyz óte sətti oryndaldy degen sóz!
Serikjan Bilәshúlynyng búl әreketi – bir jaghynan Qytaydaghy qazaq mәselesin sheshude bizding memleketke birshama jenildik tudyrdy, ekinshi jaghynan azamattyq qauymnyng da kýshin syngha saldy dep oilaymyn.
Ótken ghasyrgha kóz salsaq, Qytay komunistik partiyasynyng ortalyq biyligin alandatqan Shynys Týrkistan qazaqtarynyng arasynda sanauly ghana túlghalar bolghan eken. Mysaly, Ospan Islamúly, Qaliybek hakim Rayymbekúly, keshegi Aytan Nýsiphanúly men býgin qasymyzda jýrgen Álimghazy Dәuletqan. Aytan men Álimghazy aghalarymyz alpysynshy jyldary Shynjang ólkesin tikesinen tik túrghyzghan jigitter edi. «Mәdeniyet zor tónkerisinin» qazaqtargha asyra siltenip jatqanyn aityp, Álekenning sol kezdegi Qytay premier-ministri Chjou Enilaydyng hatshysy Ju Fynmen Bejiyinde kezikkenin, Aytannyng telefonmen sóileskenin Álimghazy aghadan súrasanyz, jyrdan qyzyq qyp aityp beredi.
Sosyn, Qytaydyng tóbe shashyn tik túrghyzghan qazaq– osy Serikjan Bilәshúly. Serikjan Qytaydyng ghana emes, Euroodaqtyn, Europarlamenttin, AQSh Kongressining nazarynda túrghan jerlesimiz! Ótken jyly Serikjan Bilәshúly qamaqqa alynghanda elimizdegi AQSh, Germaniya bastaghan bastaghan memleketterding elshilerining shu ete týsui, Qytay Syrtqy ister ministrligining ókili Lu Kangdyng pikir bildirui – sonyng dәleli.
Demek, býgingi kýnde Serikjan Bilәshúly әbden sayasilanghan túlghagha ainaldy. Ataghy men danqy jer jaryp túr. Áriyne, óz enbegi men talantynyng arqasynda jәne últyna jasaghan Úly enbegi ýshin. Men de onyng kóp әreketin qabylday almaymyn. Biraq, biz qalasaq ta, qalamasaq ta; moyyndasaq ta, moyyndamasaq ta; jaqsy kórsek te, jek kórsek te Serikjan Bilәshúly anau-mynaudyng qoly jete biyikke kóterilip ketti. Eger, erteng Qytay komunistik partiyasy qúlasa, onyng kýireuine ýlken bir tas laqtyrghan Serikjan Bilәshúly bolyp, tariyhqqa qalady. Qúday onyng betin ary qylsyn, ol sottalyp, týrmege qamalsa da Qazaqstannyng qúlaghynan qiqu ketpesi anyq.
Endi, osynday biyik dengeyge kóterilgen adamnyng әr sózi men basqan qadamy júrttyng baqylauynda bolady. Ár sózi men әreketinen el sayasat izdeydi. Tipti, otyrghan otyrysynan da, jýrgen jýrisinen de. Artynan aluan týrli sóz eretini de, ol turaly týrli boljamdar jasalatyny da qalypty jaghday esepteledi.
Qansha biyikke kóterilse de Serikjan Bilәshúly – qazaq degen batyr halyqtyng úly. Últtyng jolyndaghy Úly kýreste taban tirer tiyanaghy – qasiyetti Qazaqstan. Syrt kóz – Batys pen Shyghys Serikjan Bilәshúlynyng sózi men әreketine qarap, onyng tughan últynyng býkil bolymysyn, últtyq sana-sezimining qay dengeyde ekenin baghalaydy. Memleketining demokratiyalyq qúndylyqtargha, sóz erkindigine bolghan ústanymyn mejeleydi.
Batys pen Shyghysty bylay qoyghanda, jogharyda aittyq, Serikjan Bilәshúlyn ózining tughan halqynyng basym kóp bóligi qoldaydy, jaqsy kóredi. Jaqtasy da, qarsylastary da onyng әr leksiyasyn jastanyp jatyp, qúnygha tyndaydy. Mine, ýstinen ekinshi mәrte is qozalyp edi, halyqtyng basym kóp bóligi taghy qorghap shygha keldi.
Endi, Serikjan Bilәshúlyn jaqsy kórgen sol júrttyng oghan qoyar talaby da, kýter ýmiti de az bolmasa kerek.
Eger, әlemdik dengeyge kóterilgen әrbir túlgha ózining jaqtastarynyng adal niyetpen aitqan talap-tilegin, kýtken ýmitin birinshi oryngha qoyyp, kýndelikti is-әreketimen búljytpay orynday bilse, onda onyng qarsylastary men bәsekelesterining japqan jalasy men taqqan aiyby saudyrap dalada qalmaq.
Qysqasy, tanymal túlgha ýshin ataq pen abyroydy últtyq maqsatqa dúrys paydalana bilu de – ýlken óner!
Múnyng aty – «Sayasy mәdeniyt» dep atalady.
Keyde memlektti de tym alandata bermey, ayaghany jón...
Júrtty alandatyp kelgen taghy bir týiin – Serikjan Bilәshúlynyng «kadr mәselesi».
Biz jaqsy bilemiz, últ taghdyry jolynda kýresip jýrgen әrbir azamat әrqashan qoldaushygha zәru. Ataqty adamdardyng qasynda jýru, onymen dos bolu – ol da qiynnyng qiyny. Eng jaqsysy, ataq shygharushylar men jenil oily azamattardyng Serikjan Bilәshúlynan aulaq jýrgeni әbzal. Tek, temirdey tózimdi, uәdege tastay berik, jauapkershiligi óte joghary, ózine nyq sengen, erteng pilge ýrgen qandenning kebin kiyip, júrt aldynda masqara kýige týsip qalmasyn o bastan oilay biletin qyz-jigitter ghana oghan serik bolghany dúrys...
Qytay biyligi Shynjandaghy qazaqqa jasap jatqan sayasy qysymyn toqtatpasa, ol búl kýresin jalghastyra beretinin Serikjan Bilәshúly ýnemi ashyq jariyalap keledi.
Shettegi qazaqtar – bizding janymyzdyng bir bólshegi. Olardyng basyna qara búlt ýirilse, bizding tirligimizding mәni de, sәni de joq. Olardyng bizden basqa sýiener panasy, izder joqtaushysy joq. Últynnyng taghdyryn sheshu jolyndaghy kýres – kýresterding Ýlysy, últynnyng mýddesin qorghau jolyndaghy ólim – ólimderding danqtysy. Últtyng qasireti tútatqan kek pen namys qosylghan jerde nayzaghay oinap, alapat jarylystar dýrkin-dýrkin bolyp túrady.
Serikjanday namysy tas jarghan, arystanday aqyryp túrghan súrapyldan syzylghan «standartnyi» sayasatshy jasay qoy, әriyne, qiyn.
Dey túrghanmen, Óz basym onyng keshegi «Amerikanyng Qytaygha qarymtasy» atty leksiyasyn әr shygharylymynyng ólshemi etkenin, mýmkindik bolsa sol dengeyden tómen týspegenin qalar edim.
Sonda ghana mynaday aumaly-tókpeli zamanda qúda da, qúdaghay da tynysh boluy mýmkin.
Al, onyng ýstinen qozghalyp jatqan eki qylmystyq iske kelsek, ony zang ayasynda sot sheshedi!
Auyt Múqiybek
Abai.kz


text:
Lebap welaýatynyň Darganata etrabynda tomusky dynç alyş lagerleri üçin 300 manat tölän mekdep okuwçylary ekin meýdanlarynda işlemäge, ýeralma ýygmaga mejbur edilýär. Bu barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy Lebapdan habar berýär.
"Darganatanyň tas ähli mekdebiniň 3-9 synp aralygyndaky okuwçylary tomusky lager üçin mekdebe baranda, garaşylmadyk ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz boldular. Mekdep ýolbaşçylary, şol sanda 25-nji mekdebiň bilim işgärleri olary dynç alyş lageri hökmünde ekin meýdanlarynda gowaça otaglaryna, ýagny ösümlikleriň düýbüni ýumşadyp, olary haşal otlardan arassalamak we ýeralma, kartoşka ýygnamak işlerine gatnaşdyrýarlar" diýip, gizlinlik şertinde söhbetdeş bolan habarçy 11-nji iýunda gürrüň berdi.
Belläp geçsek, Türkmenistanyň orta mekdeplerinde adatça iýun-awgust aýlarynda okuwçylaryň tomusky dynç alyş lagerleri gurnalýar. Munuň çäginde okuwçylar bilen goşmaça sapaklar geçirilip, olaryň sirklere, teatrlere, haýwanat baglaryna we şuňa meňzeş ýerlere gezelençleri gurnalýar.
Azatlygyň habarçysy bilen söhbetdeş bolan darganataly ene-atalaryň we okuwçylaryň sözüne görä, bu "tomusky dynç alyş lagerleri" üçin olaryň her biri mekdep ýolbaşçylaryna 300 manat tabşyrypdyr. Ýöne bu pul serişdesi mekdebi abatlamak işlerine sarp edilipdir.
"Biz bu puly çagalarymyzyň 20 günläp mekdepde wagtlaryny peýdaly geçirmegi, dynç almaklary we günde iki gezek naharlanmaklary üçin berdik. Ýöne mekdep ýolbaşçylary we mugallymlar bu puly gurluşyk harytlaryny satyn almaga sarp edendiklerini aýtdylar" diýip, ene-atalaryň biri anonimlik şertinde habarçymyza gürrüň berdi.
Mekdep ýolbaşçylary indi ençeme gün bäri mejbury oba hojalyk işleriniň çäginde işledilýän okuwçylary öýlänlik nahary we suw bilen üpjün etmeýärler.
"Okuwçylary irden sagat 08:30-da ýygnaýarlar we öýlän sagat 15:00-da goýberýärler. Çagalar ene-atalaryna aç ýagdaýda işledilýändiginden şikaýat edýärler. Olar öýlerinden 1 litr suw we käbir azyk önümlerini alyp gidýärler. Ýöne howanyň temperaturasy 40 gradusdan geçýän şu günlerde bu suwlar gyzyp, içer ýaly bolmaýar. Rehmi gelen kärendeçiler öýlerinden arassa suw getirip, çagalara berýärler" diýip, habarçy belledi.
Onuň sözüne görä, ene-atalaryň aglabasy ertirki gün çagalaryna pes baha goýulmagyndan we kemsitmelere sezewar edilmeginden alada edip, bu ýagdaýa sesini çykarmaýarlar.
Mekdep ýolbaşçylary ene-atalara okuwçylaryň 1-nji iýula çenli, ýagny ýeralma hasylyny ýygmak işleri doly tamamlanýança işlediljekdigini aýdýarlar.
Azatlyk Radiosynyň bu aýdylan ýagdaýlar barada Darganata etrap we Lebap welaýat häkimliklerinden, şeýle-de gürrüňi edilýän mekdeplerden kommentariý almak synanyşyklary netije bermedi.
Bu maglumat Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çagalaryň tomusky dynç alyş möwsümini ýokary derejede guramalaşdyrmak barada beren tabşyrygynyň we Lebap welaýatyndaky ýeralma meýdanlaryna baryp görmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Şu ýyl türkmen prezidenti ýurtda öndürilýän pagta planyny we ýeralmanyň ösdürilip ýetişdirilýän meýdanlaryny artdyrmak barada hem görkezme berdi.
Türkmenistanyň kanunçylygynda mejbury zähmet we çaga zähmeti gadagan edilýär. Muňa garamazdan, Türkmenistan halkara guramalary tarapyndan pagta hasylyny ýygmak üçin mejbury zähmeti ulanmakda we okuwçylara okuw bilen meşgullanmak mümkinçiliginiň berilmezliginde indi ençeme ýyl bäri tankyt edilýär.
Mundan ozal, Azatlygyň habarçylary we garaşsyz neşirler ýurduň dürli sebitlerinde pagta ýygymyna okuwçylaryň, esgerleriň we býujet işgärleriniň mejbury çekilýändigini habar beripdiler.
Darganatada okuwçylaryň ýerlama ýygmaga mejbur edilýändigi baradaky habarlar, türkmen hökümetiniň bu oba-hojalyk hasylyny ýygmakda-da çaga zähmetinden peýdalanýandygyna çalym edýär.
Türkmen häkimiýetleri we media serişdeleri çagalaryň “bagtyýar durmuşda ýaşaýandygyny we olaryň tomusky dynç alyş möwsüminde öz wagtyny boş geçirmezligi üçin ähli şertleriň döredilýändigini" tekrarlaýarlar.


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
ÖZBEGISTAN RESPUBLIKASY - DAŞKENT
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
23 Oktýabr 2020
AŞGABATDA BIRLEŞEN MILLETLER GURAMASYNYŇ DÖREDILMEGINIŇ 75 ÝYLLYGYNA HEM-DE TÜRKMENISTANYŇ BAKY BITARAPLYGYNYŇ ŞANLY 25 ÝYLLYGYNA BAGYŞLANAN HALKARA MASLAHAT GEÇIRILDI
23 Oktýabr 2020
TÜRKMENISTANYŇ WEKILIÝETI ÝHHG-NIŇ HOWPSUZLYK MESELELERI BOÝUNÇA KOMITETINIŇ NOBATDAKY MEJLISINDE TÜRKMENISTANYŇ BITARAPLYGYNYŇ 25 ÝYLLYGY MYNASYBETLI BEÝANNAMA BILEN ÇYKYŞ ETDI
23 Oktýabr 2020
«BITARAP TÜRKMENISTAN – PARAHATÇYLYGYŇ, DURNUKLYLYGYŇ WE DURNUKLY ÖSÜŞIŇ HATYRASYNA» TEMASY BOÝUNÇA ONLAÝN GÖRNÜŞINDÄKI DIPLOMATIK OKUWLAR ÖZ IŞINI TAMAMLADY
23 Oktýabr 2020
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
Anna, 23 Oktýabr 2020
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow:
"Dünýäniň häzirki ösüşiniň esasy ugurlary we olar babatynda biziň ýurdumyzyň tutýan orny Türkmenistanyň giň we doly möçberli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin saýlap alan ýolunyň, onuň häzirki zamanyň - syýasatyň, ykdysadyýetiň, söwdanyň, maglumat, medeni, ylym-bilim, gumanitar we beýleki ugurlardaky möhüm meselelere işjeň gatnaşmagynyň dogrulygyny tassyklaýar."
23 Oktýabr 2020
22 Oktýabr 2020


text:
Rahip
Internet Saytlarynyn bahalary
Salam hemma eger sayt satyn almak isleseniz!
talyplar.com - $1,080.00
Ertir.com - $610.00
odnoklassniki.ru - $1,731,171,300.00
mail.ru - $33,066,802.00
vkontakte.ru - $200,364.00
youtube.com - $1,922,007,540.00
google.com - $200,576,703,024.00
yandex.ru - $8,439,226,050.00
facebook.com...
Talyplar.com
Agzalar habarynyz bamy talyplar.com barada bu zatlardan adminin habary bamyka!
Регистратор: FBS INC.
Статус: ok
Дата регистрации: 2007-01-25 [2030 дней назад]
Дата окончания: 2013-01-25 [через 162 дня]
Заголовок: TALYPLAR.COM - TURKMENISTAN
Описание: Нет
Ключевые слова: Türkmen Turkme...
Kim yeniji!
Salam agzalar gelin sheylerak bir sahna guralyn bu sahna dine oglanlar gatnashsyn gyzlaram baha bersin!
Menin shertim sheylerak:
Bir oglan shaherden baryarkan oninden owadan gyz cykyar oglan gyzy gorip lak atman duryp bilmeyar . oglan shonda gyza yaranmak ucin su (----------) sozleri diyyar.
1.Agza yigitlermiz oglanyn rolynda....
Sami Yusuf - I'm Your Hope
Sami Yusuf - I'm Your Hope aydymyny dinlap gordinizmi?
bashgada nahili gowja aydymlaryny bilyan bolsanyz yazayyn!
Nirede howlukmaly?
Salam gazalar , Gelin sheylerak gurrin acalyn ! Sizin pikirinizce nirelerde howlukmaly?
Mereana mordegard glesgorv
В марте 2008 года в главный офис "YouTube" в Cан-Бруно пришло сообщение о человеке, совершившем самоубийство весьма жутким способом - кухонным ножом, вырезав себе предварительно оба глаза. В письме сообщалось, что перед этим он якобы смотрел выложенное на сайт видео со странным названием Mereana Mordegard Glesgorv. Сотрудники YouTube проигнорировал...
Ýedi ömür.
Bilýäňmi ezizim adama bu dünýäde 7 ömür berilýärmiş. Eger şol dogry bolsa men 1-nji ömrümi adam bolmak islärdim. Sebäbi adamda ähli gözel duýgular bar , ol söýüp bilýär , hasraty duýup bilýär . Şol sebäplem saňa duşmak üçin, seni söýmek üçin 1-nji ömrümi adam bolmak isleýän. 2-nji ömrümi bolsa , asmandaky nurly gün bolmak isleýän, gündüzlerine sen...
Basleshik
salam agzalar! Gelin shu yerde basleshik guralyn! Shertini dushindireyin!
1.dine oglanlar gatnashmaly
2. 1nji sherti berjay etmeli!
Gelin oglanlar bizin gozel gyzlarmyzy wasp edelin. Waspy dine bir gezek yazmaly! 10 sozlemden kan bolmaly dal. Kimin gowy wasp edenini gyzlar cozyar!
Bagyshlaweriñ!!!
Agzalar, dostlar, uyalar! Men siziñ birden biriñiziñ göwniñize degdimmi? Yada kemsidiji sözler aytdymmy? Eger shey le bolsa aydyñ men bir birden ötinc sorap cykjak! Yöne yada salayñ yalñysh düzetmek ustiñden gülmek dal! Bashgalara yalñysh maglumat gitmezlik ücindir! Öz adymam beylekileñ adynam yalñysh yazylsa iñ halamayan zadym. Eger birdem adamcyl...
Elektron we Galaktika denligi
Slam dostlar, bir pikirjik orta atayyn welin shuny cozelinle!!!
Yerin , planetan, galaktikan gorlushy hic zady yada salanokmy? Menin pikirimce elektrona menzeya, dashynda magnit polyasy bar, yerinem dashynda magnit polya bar , Bizem bir zadyn elektrony bolaymaly shuny pikirlenip gorinsene , bizin wagtymyz bilen deneshdireninde elektrinyn wag...
Gulki
Agzalar gelin gulishelinlay bolmasa mena hazir uklayan,,,,,))))))))))))))))
1 günki sarplanjak wagt!
Salam agzalar! Bir shertlije durmushy göz öñüne getireliñ! Diyeliñ siziñ 1 güniñiz galdy. Shol galanja güniñizi haysy ishlere sarp edersiñiz?
Gayrat edip herkim öz pikirjigni yazsa hoshal bolardyk!
Din barada
Salam agzalar.! Men köp wagtlap shu sahypada bolmadym. Shu gün girip görsem yazylan temalañ kä biri din barada. Agzalar geliñ din barada azyrak tema acalyñla. Bolmasa . .. . . . . ! Dogry biz musulman halky, yöne bize din barada gürriñ giñishleyin etmäge rugsat berilmedik. Mende öñ bir hadysa bolyp gecdi. Men bir molda oglana dini disk kopya edip b...
Eli bosh nastradamusyñ aydany?
Salam agzalar! Men size soragjygym barda welin shuny uyship jözäyeliñ! 2012 de ahyrzaman bolarmykaray? Suña her kim öz pikirini aydaysa! Menä gorkup ugradym!
Kimiñ mähri güycli?
Hormatly agzalar size bir soragym bar! Size ejeñiz yakynmy yada kakañz? Herkim öz pikirini yazsa örän gowy bolardy.
Söygimde utuldum!
Yagysh däl, sensizlik yagdy meniñ gijelerime,
islärdim ömür boyy señ bilen bile gecirmek,
Maña söygülim diyme, hey söygem bir satylarmy?
Bu dünyäde sheyle kanun pulsuzam bir söygi bolarmy?
Her kim diydi oglum ,bu gyz senden bir gün ayyrlar,
Ynanmadym , ynanmagam islemedim aydanlarna,
Sen islediñ alm...
Doñuzlar dünyäsi 6 (kunfu panda)
Doñuzlar dünyäsi kinosy cykany bäri olary synlap gelyän. Inede 6 njy wersiyasy cykypdyr. Kimde kim gulmegi halayan bolsa ony gormegiñizi isleyän. Görenlerede bir sorag sizde nähili duygy galdyrdy?
Maslahatyñyz gerek!
Salam agzalar. Men söygi , durmysh meselesinde kan yazmayanam bolsam shu 2 temadan orän köp zatlary bilyän. Gysgaca aytsam meni bir gyz gowy görüpdir. Ilki bashda men ol gyza ynanmadym. Soñra bolsa ynanyp bashladym. Indi biziñ öñimizde kyncylyk bar. Men watan gullygyna gitmeli. Ol gyz maña garashjak diyyär welin ana shoña ynanjagmy bilemok. Hormatl...
Tebigatyñ güyji!
Dunya tasinlikler bilen doly . Ynha shol tasinlikleriñ biri bolsa Bananyñ mekge danesini yarmagydyr. Muny barlap gormek ucin 4 sany banany alyp olaryñ uclaryny bir nokada 3 sm aralykda deñlap + görmushde goymaly . Indi bananlaryn uclarynyñ arasydaky nokatda mekge danesini goymaly . Kop wagyt gecmanka mekge danesi atylyp popcoryn a owrulyar!
Rap beat satylyar!
Salam millet! Men maryly bolamsoň internetdada söwda edäýeyin diydim,
Karoci men özum saz duzyan, kim rap aydyan bolsa! Yone meniň sazlarym !Hardrap! Beatlary . Owurlyk dal! Halaljak oz ishim. Ugrlashyp berjek. Saza Isleg bar bolsa onushup satjak. Habarlashaýyň!
Guýçlisumak raperler!
Ey bu raperleray yone sowunip gidip otyrlar . Beyledebir zat bomay???! Ilkä Dragon . Namesine rap aydyakaray sesemä ýok ! Sonam zumerçes sesini narkomanyn sesi ýalaky edip . Ondan dyndyk diýsek bir ýerden maňkalap Syke we Mad-M diýip biri çykdy . Olaram biri birinden maňka. Iska barada gurlejegem dal sebabi gürläniňe degenok . Daşary ýurtda urlyp...


text:
ABŞ-nyň Hökümetiniň we amerikan halkynyň adyndan Türkmenistanyň Döwlet sirkiniň wekillerine ýörite enjamlar gowşuryldy. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ilçihanasynyň «Meridian» halkara merkezi bilen bilelikde Medeniýet ministrliginde onlaýn görnüşde geçirilen çäre Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygyna bagyşlanyldy.
ABŞ-nyň ýurdumyzdaky işleri wagtlaýyn ynanylan wekili hanym Waleri Çittenden wideoaragatnaşyk ulgamy boýunça çykyş edip, çäräniň dostlukly döwletara gatnaşyklaryň nyşany bolup durýandygyny, olary üstünlikli ösdürmek üçin iki ýurduň ýolbaşçylarynyň ähli amatly şertleri döredýändigini belledi.
Soňky ýyllarda Türkmenistanyň we ABŞ-nyň sirk toparlarynyň arasynda ýakyn gatnaşyklar ýola goýuldy, bu bolsa toplanan tejribäni alyşmak, ussatlygy kämilleşdirmek, sirk sungatynyň dürli žanrlarynyň wekilleriniň, şol sanda howa gimnastlarynyň hünär derejesini artdyrmak üçin täze mümkinçilikleri açýar. Olar üçin gelip gowşan enjamlaryň içinde howa akrobatikasy üçin zerur abzallar hem bar.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen medeniýeti we sungaty ajaýyp gözellikler bilen her bir adama uly täsirini ýetirýär. Biziň milli medeniýetimiziň, sungatymyzyň bu günki gün diňe bir öz watanymyzda däl, eýsem ähli dost-doganlyk döwletlerde hem uly hormata mynasyplygy medeniýet we sungat ussatlarymyzyň döredijilik ýolunda çekýän zähmetleriniň ajaýyp miwesidir.
Garaşsyz, hemişelik bitarap ýurdumyzda ähli ugurlarda göwünleri galkyndyrýan ösüşler gazanylýar. Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda türkmen medeniýeti we sungaty häzirki wagtda dünýä ýüzünde uly abraýa eýedir. Daşary döwletlerde geçirilýän medeniýet hepdelerinde biziň ajaýyp sungat gözelliklerimiz, medeni mirasymyz uly söýgä mynasypdyr.
Türkmen medeniýetiniň, sungatynyň inçeligi, nepisligi, özüne siňdiren milli däp-dessurlary amaly-haşam sungaty, şirin owazly aýdymlary, sazlary, mukamlary bilen şeýle-de ajaýyp sungat eserleri bilen beýikdir. Medeniýetimize we sungatymyza bimöçber sarpa goýýan Hormatly Prezidentimiz bu ugurda zähmet çekýän hünärmenleriň, zehin başarnyklaryny doly açyp görkezmekleri üçin hemmetaraplaýyn giň mümkinçilikler döredýär. Elbetde, eşretli döwrümizde Hormatly Prezidentimiziň medeniýete, sungata goýýan çäksiz sarpasy netijesinde, her ýylyň 27-nji iýunynda bellenilýän medeniýet we sungat işgärleriniň güni şeýle hem türkmeniň akyldar ogly Magtymguly Pyragynyň şygryýet gününi uly dabara we baýram edip bellemäge giň mümkinçilik berdi, bu bolsa biz medeniýet we sungat işgärlerini diýseň guwandyrýar.
Ýurdumyzda geçirilýän bu ajaýyp baýramçylyk mynasybetli Hormatly Prezidentimiz tarapyndan medeniýetde we sungatda zähmet çekýän halypalara, zehinli sungat ussatlarymyza hormatly atlaryň dakylmagy hem-de şeýle ajaýyp baýramçylyk mynasybetli çäreleriň geçirilmegi bizi has-da ruhlandyrýar. Şeýle baýramçylyk dabarasynyň geçirilýän döwründe Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Şekillendiriş sungaty muzeýinde hem “Arkadagly Watanda sungatymyz sarpaly” atly sergi gurnaldy. Sergide ýurdumyzyň ussat suratkeşleriniň, heýkeltaraşlarynyň we amaly-haşam sungaty ussatlarynyň döreden ajaýyp sungat eserleri özüniň mynasyp ornuny tapýar. Sergide Nyýazmyrat Dowodow, Durdy Baýramow, Ýarly Baýramow, Mämmet Mämmedow, Aman Amangeldiýew, Saparmämmet Meredow, Allamyrat Muhammedow ýaly sungat ussatlarymyzyň eserleri sergä ajaýyp öwüşgin berýär. Sergide Türkmenistanyň halk suratkeşi Yzzat Gylyjowyň döreden Türkmenistanyň halk artisi, meşhur gyjakçy Annageldi Jülgäýewiň portret eserinde türkmeniň gyjak sazynyň owazyny buýsanç bilen janlandyryp oturan Annageldi Jülgäýewi görkezýär. Eserde sazyň güýjüne baharyň howasy erik agaçlaryň gülleýişi, biri-biri bilen sazlaşyp esere ajaýyp gözellik berýär. Mundan başga-da sergide heýkeltaraşlar Muhammet Ýuzbaşewiň, Saragt Babaýewiň, Täçmyrat Çaryýewiň, Magtymguly Nurymowyň eserleri tomaşaçylarda uly täsir galdyrar.Şeýle ajaýyp mümkinçilikleri döredip beren Hormatly Prezidentimiziň jany sag, il-ýurt ähmiýetli işleri rowaç alsyn. Ýurdumyzda toýlar toýa ulaşsyn!
2005-nji ýylyň fewral aýynyň 17-ne Aşgabat şäheriniň merkezinde Beýik Saparmyrat Turkmenbaşynyň adyny göterýän Şekillendiriş sungaty muzeýi dabaraly ýagdaýda açylýar. Şekillendiriş sungaty muzeýi üç gatdan ybarat bolup, onuň birinji we ikinji gatlarynda sergi üçin niýetlenen 11 sany bölüm ýerleşdirilen. Muzeýiň sergisi düzülip, onda şekillendiriş sungatynyň ajaýyp görnüşleri, ýagny - nakgaşçylyk, grafika, heýkeltaraşçylyk, amaly-haşam sungaty, şeýle-de daşary ýurt sungaty - XVII-XX asyrlarda ýerine ýetirilen Italiýanyň, Fransiýanyň, Ispaniýanyň, Gollandiýanyň, Germaniýanyň, Ýaponiýanyň, Indiýanyň, Hytaýyň, Russiýanyň suratkeşleriniň eserleri görkezilýär. Ýurdumyzyň çäginde bolup geçen beýik siwilizasiýalar: Altyndepe, Parfiýa, Marguş şalyklary, şeýle-hem Änew medeniýeti biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda kämilleşdirip, gorap, saklap türkmen halkynyň gadymylygyny, müdimligini tassyklap subut edipdirler. Şol ösen medeniýetimizden galan arheologik tapyndylar türkmen halkynyň gadymy şekillendiriş sungatynyň gymmatlyklary bilen tanyşdyrýar. Doly Oka
© Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky şekillendiriş sungaty muzeýi
744000, Türkmenistan, ş.Aşgabat. 2022 (A.Nowaýi) köçesiniň 88-nji jaýy.
Tel:+993 12 92 71 69, Faks: +993 12 92 72 44
GEÇEN SERGILER
10.09.2020
Berkarar döwletli nurana Watan!
31.08.2020
Bilimli il ozar
17.07.2020
Saglygym – baş baýlygym
18.06.2020
Arkadagly Watanda sungatymyz sarpaly


text:
01 Sáýir, 2020 NEWS
Koronavırýs ınfekııasyn juqtyrǵan naýqastar sany 372-ge jetti
newtimes.kz
Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý mınıstrligi koronavırýs indetin juqtyrǵan 3 adam tirkelgenin habarlady. Osylaısha elde vırýs juqqandar sany 372-ge jetti.
Qyzylorda oblysynda – 1 adam, Aqtóbe oblysynda – 1 adam, Almaty oblysynda – 1 adam tabyldy.

Qazir Nur-Sultan qalasynda – 184 adam, Almaty qalasynda – 84 adam, Qaraǵandy oblysynda – 14 adam, Aqmola oblysynda – 16 adam, Atyraý oblysy – 16 adam, Jambyl oblysynda – 3 adam, Shymkent qalasynda – 3 adam, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 2 adam, Almaty oblysynda – 9 adam, Aqtóbe oblysynda – 4 adam, Soltústik Qazaqstan oblysynda – 3 adam, Pavlodar oblysynda – 1 adam, Mańǵystaý oblysynda – 1 adam, Qyzylorda oblysynda – 25 adam, Batys Qazaqstan oblysynda – 2 adam, Túrkistan oblysynda – 5 adamnan anyqtaldy.
Eske sala ketsek, koronavırýs ınfeksııasynan qaıtys bolǵandardy jerleý algorıtmi jarııalanǵany habarlanǵan bolatyn.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Jogapsyz galan sowal
Bir derwüş welaýatlaryň birinde «Baky ýaşaýşyň syryny bilýän alym bar» diýip eşidipdir we şol günüň özünde ýola düşüpdir. Ol baky döwran sürmegiň syryny ilden öňürti bilmek üçin dem-dynjyny alman ýol ýöräpdir. Haçanda ol baky ýaşaýşyň syryny bilýän adamyň bosagasyndan ätlände, onuň garrap, ýaňyja jan berendigini aýdypdyrlar.
Lapykeç bolan derwüş yzyna dolanyp, ýolboýy öňünden çykanyň ýanynda zeýrenipdir.
– Birazajyk öň ugran bolsam, birazajyk öň baran bolsam boljak eken. Dirikä ýetişjek ekenim. Şonda baky ýaşaýşyň syrynam biljek ekenim, ölmän döwranam sürjek ekenim…
Geçip barýan daýhan derwüşiň zeýrenjini eşidip säginipdir we oňa şeýle sorag beripdir:
– Eger bir adam öz öýünde açlykdan ölen bolsa, onuň öýünde halta doly bugdaý bardygyna ynanyp bolarmy?!
– Beýle zada diňe däli ýa tentek ynanar – diýip, derwüş jogap beren.
– Eger bir adam öz öýünde teşnelikden ölen bolsa, onuň öýünde küýze doly suw bardygyna ynanyp bolarmy?!
– Beýle zada diňe däli ýa tentek ynanar – diýip, derwüş bu soraga-da pert jogap beren.
– Eýsem, özi garrap ölen adamyň baky ýaşaýşyň syryny bilýändigine güp ynanan adama näme diýmeli onda?! Dälimi ýa tentek?
Daýhanyň bu soragy jogapsyz galypdyr.
Dirä delalat et
Bir baý adamyň akyldar goňşusy bar eken. Ol bir gün irden tursa, öýünde ýekeje goşawujam bugdaý galmandygyna göz ýetirýär. Ýagdaý şeýle bolansoň, ol goňşusynyňka baryp, ondan ýekeje kümüş teňňe karz bermegini haýyş edýär. Goňşusy gurply bolsa-da, gaty husyt eken. «Jübüden pul çykandan jesetden jan çyksyn» diýip ýaşaýan adam eken. Bu gezegem şeýle boldy: ol her edip, hesip edip, pul çykarmak möhletini aňyrraga çekmäge çalşypdyr:
– Bary-ýogy ýekeje teňňe bilen näçe wagt mydar ederin öýdýäň? Gowusy, ýene bir aýdan gel, men saňa otuz teňňe bereýin. Şonda birsellem kişä minnetsiz ýaşarsyň. Görýäňmi, meniň jomartlygymy: sen bary-ýogy ýekeje teňňe dileýäň, men bolsam saňa otuz teňňe eçilýän!
Akyldar oňa şeýle diýen:
– Ýaňy ýolda gelýärkäm guran derýajykda urnup ýatan balygy gördüm. Ol janawer menden golaýdaky guýudan iki-üç bedre suw getirip, üstüne guýmagymy haýyş etdi. Men bolsa oňa: «Iki-üç bedre suw bilen näçe wagt mydar ederin öýdýäň? Gowusy, ýene bir hepde garaş, biraz elim boşaşsyn, şonda derýajygy bol suw bilen pürepür edeýin» diýdim. Balyk janawer bolsa: «Häzir meni diňe iki-üç bedre suw halas edýär. Bir hepdeden bolsa, giden bir ummany getirip üstümden eňtereňde-de, direljek gümanym ýok» diýdi.
– Sen muny maňa näme üçin aýdýaň? – diýip, baý gözjagazyny jerreldýär.
– Ölä däl-de, dirä delalat etmelidigine düşünmegiň üçin – diýip, akyldar ýangynly jogap beripdir.
Kimiň sarpasy belent
Bir okuwçy mugallymyndan sorapdyr:
– Aýtsaňyzlaň, adamlar kime has köp sarpa goýýarlar – köp geplänemi ýa-da az gepläne?
Mugallym şeýle diýipdir:
– Hol läbik batgalykdaky gurbagalar daň atandan agşama çenli warryklaşyp geçýärler. Ýöne olara barmysyňyz diýýän ýok. Gaýta her kimiň gaçgyny şolar. Gyzyl kekeç horaz bolsa, diňe daň atanda gygyrýar – oňa hemme kişi «hä» berýär: owazy eşidilenden örüp, işli-işi bilen bolýar.
Toplan
Nurmekan Mämmetnazarow,
S. A. Nyýazow adyndaky Türkmen
oba hojalyk uniwersitetiniň talyby.


text:
16 Qańtar, 2020 NEWS
Abaıdyń 175 jyldyǵyna qansha qarjy jumsalatyny belgili boldy
Qamshy.kz
Aqyn Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan is sharalarǵa jumsalatyn qarajat sommasy belgili boldy. Bul týraly búgin, 16 qańtarda Nur-Sultanda ótken baspasóz jıynynda mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov málimdedi.
Onyń aıtýynsha, aqynnyń mereıtoıyna jumsalatyn qarajat mádenıet jáne sport mınıstrliginiń jyldyq bıýdjetinen bólinedi.
– Negizi, barlyǵy jyldyq jospar aıasynda ótedi. Osylaısha, Abaı babamyzdyń 175 jyldyǵyna arnalǵan barlyq sharalarǵa 3 mıllıard teńgege tarta aqsha jumsalady. Ol – josparly qarajat. Mysaly, Abaı atyndaǵy opera teatrynyń gastroldik saparlaryna bólinetin qarjy bolady. Olar sol qarjyny Abaıdyń mereıtoıyna arnap, Máskeý, Túrkııa men Qytaıǵa barady. Basqa óner ujymdary da solaı istep otyr, – dedi Dáýeshov.
Vıse-mınıstrdiń sózine qaraǵanda, bıýdjettiń ishinde Abaıdyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan úsh derekti fılmniń qarajaty da bar. Budan bólek, Parıjde IýNESKO aıasynda birqatar shara uıymdastyrylady.
Mereıtoı aıasynda Abaıdyń «Jıdebaı-Bórili» memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq mýzeı-qoryǵyn túrlendirý jáne aqyn esimimen baılanysty tarıhı-mádenı mura obektilerine ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý qarastyrylǵan.
– Bul jumystardyń bári "Qazrestavrasııa" uıymyna bólingen qarajat esebinen isteledi. Mysaly, Abaıdyń Semeı qalasyndaǵy mýzeıiniń ishki jóndeý jumystaryna 30 mln teńge bólindi, – dedi vıse-mınıstr.
Uly Abaı mereıtoıynyń resmı saltanatty ashylý rásimi 21 qańtar kúni Nur-Sultan qalasynda ótedi.
2019 jyly 30 mamyrda Qazaqstan prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev 2020 jyly Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoıyn atap ótý týraly jarlyqqa qol qoıdy. Al osy jyldyń 9 qańtarynda "Egemen Qazaqstan" gazetinde Toqaevtyń "Abaı jáne HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan" atty maqalasy jarııalanǵan bolatyn.
Abaı (Ibrahım) Qunanbaıuly – qazaq jazba ádebıetiniń negizin qalaýshy ári klassıgi. Ol – júzdegen óleń, poema men aýdarmanyń, fılosofııalyq traktattar stılinde jazylǵan "Qara sózderdiń" avtory. Sonymen qatar onyń 10-nan asa áni men kúıi bar.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
[a:ldawçylyk]
Mydama ýalan sözlemeklik, aldamak bilen meşgul bolmaklyk.
Rehimsizligi, hyrsyzlygy, aldawçylygy bilen ýüze çykdy. (M. Ibrahimow, Ol gün geler)
Olaryň elmydama aldawçylyga, sözde ýuwmarlamaklyga, zor aýakdanlyga we sypajaňlyga ýüzlenýändiklerini durmuş görkezýär. (S. N. Winogradow, A. F. Kuzmin, Logika)
Ata, sen şu aldawçylygy goý!
Soňuna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar ýa-da -rak goşulmasy goşulanda, sözüň soňundaky dymyk çekimsiz degişli açyk çekimsizine öwrülýär.
Meselem aldawçylyk - aldawçylygy.


text:
Resmi maglumatlarda Türkmenistanyň demokratik reformalar ýolundan gadam basýanlygy aýdylyp, bu esasan ýurduň Baş Kanunynyň täze görnüşini kabul etmek we Mejlisi san taýdan artdyryp, onuň ygtyýarlyklaryny giňeltmek ýaly çäreler arkaly subut edilýär.
Türkmenistanyň Baş Kanunynyň täze görnüşi 2008-nji ýylyň sentýabr aýynda kabul edilipdi. Şol ýylyň 14-nji dekabrynda saýlanan Mejlisiň düzümi 50-den 125 adama çenli artdyryldy. Mejlise, hususan-da, ýurduň Baş Kanunyny kabul etmek, oňa goşmaçalary we üýtgetmeleri girizmek, ýurduň syýasy, ykdysady we sosial ösüşiniň esasy ugurlaryna degişli programmalara garamak we tassyklamak, referendumlary geçirmek barada kararlary kabul etmek ýaly ygtyýarlyklar berlipdi.
Soňky ýyl nämäni görkezdi?
Synçylar ýurtda graždan jemgyýetiniň döremeginde we ösmeginde halk wekillerinden düzülen kanun çykaryjy organ bolan parlamentiň uly rol oýnamalydygyny belleýärler. Şol bir wagtda-da Türkmenistanda raýat jemgyýetiniň ösüşine tarap zerur ädimleriň häzirlikçe ädilmänligi aýdylýar.
“Graždan jemgyýetçiliginiň döremegi, ösmegi üçin bu ýyl göze ilerlikli ädim ädildi diýmek kyn. Sebäbi köppartiýalylyk barada kanun kabul edilmedi, hökümetden garaşsyz jemgyýetçilik guramalary döredilmedi. Ýa oňa synanyşyk bolmady ýa-da muňa häkimiýetler ýol bermediler. Umuman bu babatda häkimiýetler göwünjeňlik görkezmeýärler şonuň üçin olaryň döredýän päsgelçilikleri zerarly raýatlar hem jemgyýetçilik guramalaryny döretmäge ilgezik bolmaýarlar” diýip, türkmenistanly žurnalist Aşyrguly Baýryýew belleýär.
Türkmenistanyň daşynda hereket edýän hökümete degişli bolmadyk “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatullin hem Türkmenistanda raýat jemgyýetçiliginiň ösmegi bilen bagly meselede soňky ýylyň dowamynda yzagaýdyşlyk emele geldi diýen pikirde.
“Bu ýerde yzagaýdyşlyk emele geldi. Raýat jemgyýetçiligini ösdürmegiň ýerine onuň galyndylaryny ýok etmek üçin çäre görüldi. Graždan aktiwisti Andreý Zatoka basyş edilmegini, Türkmenistana amerikan meýletinçileriniň goýberilmänligini, hökümete degişli bolmadyk ýerli guramalar bilen işleşen “Counterpart Consortium” guramasynyň Türkmenistandaky programmasynyň ýapylmagyny, şeýle-de abraýly “Serhetsiz lukmanlar” guramasynyň Türkmenistandaky işini bes etmegini bu ýagdaýa mysal getirmek mümkin. Bu zatlaryň ählisi türkmen häkimiýetleriniň ýurtda jemgyýetçilik hereketlerini ösdürmäge derek, ony doly ýok etmek üçin ellerinde gelenini edýändiklerini görkezýär” diýip, F.Tuhbatullin belledi.
Ýuridiki taýdan esas döredilmeli
Synçylaryň pikirine görä, ýurtda jemgyýetiň rolunyň güýçlenmegi üçin ýuridiki esaslaryň döredilmegi we kanunlara gaýtadan garalmagy zerur.
Farid Tuhbatulliniň sözlerine görä, Türkmenistanyň jemgyýetçilik guramalar baradaky kanuny we onuň daşyndan kabul edilen goşmaçalardaky düzgünler Türkmenistanda hökümete degişli bolmadyk guramalaryň hasaba alynmagyna we olaryň hususy ýa-da daşary ýurt guramalaryndan ýardam almaklaryna uly päsgelçilikleri döredýär.
Öz nobatynda halkara guramalaryň ýurda baryp, tejribe alyşmak mümkinçiligine eýe bolmagy ozal Türkmenistanda işlän we hökümete degişli bolmadyk guramalaryň dikeldilmegine itergi berip bilerdi diýip, Tuhbatullin belleýär.
Elbetde, Türkmenistanda resmi hasaba alnan jemgyýetçilik guramalarynyň birnäçesi iş alyp barýar. Olaryň arasynda “Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasy”, “Gurbansoltan eje adyndaky aýallar guramasy”, “Türkmenistanyň gahrymany Atamyrat Nyýazow adyndaky uruş weteranlary guramasy” bar. Emma döwlete garaşly bolan bu guramalaryň hökümet tarapyndan ideologik gural hökmünde ulanylýanlygyny synçylar belleýärler.
Jemgyýet döwlet organlaryna kontrollyk etmeli
Synçylar Türkmenistanda döwlet institutlarynyň özygtyýaryklaryna laýyklykda erkin işläp başlamagyna ýol berilmeginiň ähmiýetini hem nygtaýarlar.
Žurnalist Aşyrguly Baýryýew Türkmenistanyň Mejlisiniň we halk wekilleriniň ygytýarlyklarynyň iş ýüzünde giňeldilmegi we olara gözegçilik funksiýasynyň berilmegi zerur diýip, hasap edýär. Köppartiýalylyk barada kanunyň ýokdugynyň ýurtda raýat jemgyýetçiliginiň ösmegine böwet bolýanlygyny hem bellemek bilen, türkmenistanly žurnalist Aşyrguly Baýryýew garaşsyz jemgyýetçilik guramalarynyň hem ähmiýetini nygtady.
“Jemgyýetçilik guramalarynyň döremegi üçin ýol açmaly. Jemgyýetçilik guramalary barada-da bizde häzir kämil we halkara hukuk normalaryna gabat gelýän kanunlar ýok. Şeýle kanunlar kabul edilmeli we Konstitusiýanyň maddalaryna laýyklykda, Türkmenistanda dürli ugurlardan jemgyýetçilik guramalarynyň döremegine ýol açmaly. Onsoň hem, graždan jemgyýeti boljak bolsa, jemgyýet döwlet organlaryna kontrollyk etmeli” diýip, A.Baýryýew belledi.
“Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatulliniň pikirine görä,
Türkmenistanda raýat jemgyýetçiliginiň ösmegi üçin häkimiýetleriň päsgel bermezligi zerur.
Farid Tuhbatullin geljek ýylda türkmen häkimiýetleriniň graždan jemgyýetini goldap, öz reformalarynda graždan jemgyýetiniň yardamlaryndan üstünlikli peýdalanyp, munuň bahbitli taraplaryna göz ýetirjekdiklerine umyt edýändigini aýtdy.


text:
Amerikanyň Döwlet departamentiniň metbugat wekili Wiktoriýa Nulandyň sözlerine görä, Waşington şeýle çözgüde diňe Birleşen Ştatlaryň ýaranlarynyň we partnýorlanyň däl-de, beýleki döwletleriň hem gelmeklerini isleýär.
Çarşenbe güni Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň hökümetleri Eýranyň nebitiniň eksportyna embargo girizmek boýunca deslapky ylalaşyga geldiler.
Fransiýanyň daşary işler ministri Alen Žüpeniň sözlerine görä, bu barada gurama agza döwletleriň daşary işler ministrleriniň 30-njy ýanwarda Brýusselde geçjek duşuşygynda karar kabul edilmegi mümkin.
2010-njy ýylda Ýewropa Bileleşigine agza döwletlere import edilen nebitiň 6 prosent çemesi Eýranyňkydy.
Tährana garşy gadaganlyklaryň güýçlendirilmegi onuň ýadro programmasy bilen bagly.
ABŞ we onuň ýaranlary Eýrana ýadro ýaragyny edinmäge synanyşýanlykda şübhe bildirýärler. Eýran bu aýyplamany inkär edýär.


text:
Erdogan Eýranyň baş lideri Aýatolla Ali Hameneýi, prezident Hassan Rohani we daşary işler ministri Jawad Zarif bilen gepleşik geçirer. Iki ýurduň arasynda söwda meseleleri boýunça koordinasion geňeşi döretmek boýunça ylalaşyga gol çekilmegine garaşylýar. Geçen ýylda ýurtlaryň özara söwdasynyň möçberi 13.5 milliard dollara barabar bolupdy.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Marzihe Afkham “dialogyň we gatnaşyklaryň täze bir tapgyra ýetendigini” belledi. Eýranyň we Türkiýäniň arasynda Siriýa boýunça garaýyşlar tapawutlanýar. Ankara siriýaly bosgunlary kabul edýär. Tähran prezident Başar Al-Assady goldaýar. Eýranyň prezidenti Rohaniniň ýakyn aýlarda Türkiýä sapar etjekdigi aýdylýar.


text:
Muňa garamazdan, bu iki goňşy welaýatyň käbir obalarynyň ýaşaýjylary ýurtda 5-nji aprelde geçiriljek saýlawlarda ses bermäge gatnaşmajakdyklaryny aýdýarlar. Sebäbi olar ýerli jeňbaz serkerdelriň gazabyndan gorkýarlar.
"Görkezme"
“Talyban” ýurtda geçiriljek saýlawlara garşydygyny aç-açan aýtdy. Ýöne Kapisa we Parwan welaýatlaryndaky ýerli jeňbazlar prezidentlik bäsleşigine we ýerli häkimiýetlere bolýan saýlawlarda ses bermäge gatnaşmaň diýip, adamlara hiç hili duýduryş bermedi. Has takygy, jeňbaz serkerdeler halkdan diňe öz görkezen dalaşgärlerine ses bermeklerini talap edýärler.
Kapisa welaýatynyň Koh Bent etrabynyň efirde adynyň tutulmagyny islemedik ýaşaýjysy bu barada şeýle gürrüň berýär: “Serkerdeleriň her haýsysy başga-başga dalaşgärleri goldaýarlar we olar halkyň öz görkezen dalaşgärlerine ses bermeklerini talap edýärler. Käbir ýaragly toparlar ‘Biz pylana ses berýäris’ diýýärler we ýerli ýaşaýjylar hem şolaryň aýdan dalaşgärlerine ses bermeli bolýarlar. Jeňbaz serkerdeleriň “Talyban” meýletinçilerinden üýtgeşik tarapy ýok. Koh Bendiň ilaty jeňbaz serkerdeler Gül Näzim bilen Zabet Wekiliň ýerli halky gorky astynda saklaýandyklaryny aýdýarlar.
Kapisa welaýatynyň häkimi Mehrabiddin Safi gürrüňi edilýän iki jeňbaza degişli ýaragly toparlaryň bardygyny, ýöne halkyň arkaýyn ses bermekleri üçin ýerli häkimiýetleriň elinde baryny gaýgyrmajakdyklaryny aýtdy.
"Hökümetem özüm, 'Talybanam' özüm..."
Parwan welaýatynyň ýaşaýjylarynyň aýtmaklaryna görä, bu welaýatdaky jeňbazlar prezidentlige dalaş edýän kandidatlary däl-de, ýerli geňeşiň agzalygyna dalaş edýän kandidatlary goldaýarlar.
Adynyň efirde agzalmazlygyny soran 20 ýaşly parwanly: “Biziň regionymyzdaky köp sanly obalarda komandir Nasruddin diýen jeňbaz hökmüni ýöredýär. Ol adamlaryň ýerli geňeş agzalygyna dalaş edýän kandidata ses bermekleri üçin iş alyp barýar. Nasruddiniň öz goldaýan dalaşgärlerinden başgalar saýlaw kampaniýasyny geçirse, ol olara hüjüm edip, dargadýar. Men Aşaba obasynda dalaşgärlere edilen hüjümi gözüm bilen gördüm. Men kakam bilen maşynly şol ýerden geçip barýarkam, Nasruddiniň adamlary saýlaw kampaniýasyny geçirýän beýleki dalaşgäriň adamlaryny ýenjip duran ekeni. Meniň kakam goşuljak boldy, ýöne Nasruddin kakama: “Bu ýerde men başlyk. Bu regionda hökümetem özüm, howpsuzlyk gullugam özüm, “Talybanam” özüm. Bu ýerde diňe bir dalaşgär üçin kampaniýa geçirilýär” diýdi.
Parwanly ýaşaýjy: “Men hiç kime-de ses berjek däl. Ses bereniňde-bermäniňde näme?! Bu ýerde erkin saýlaw ýok” diýýär.
Parwanyň häkimi Abdul Basir Salangi ýerli jeňbazlaryň saýlawlara howp salýandygy bilen ylalaşmaýar: “Hemme zat biziň gözegçiligimizde. Biz kimdir biriniň saýlawçylara haýbat atmagyna ýa-da kimdir biriniň saýlawçylary palan dalaşgäre ses bermäge mejbur etmegine rugsat bermeris”.
Beýleki meseleler
Bu ýyl geçirilýän saýlawlarda ýerli jeňbazlaryň saýlawçylara haýbat atmaklary halkyň ýüzbe-ýüz bolýan ýeke-täk problemasy däl. Kapisa we Parwan welaýatlarynda saýlaw kampaniýalary ýuwaş-ýuwaşdan soňlanýan hem bolsa, entegem olaryň afişalary we ündewsuratlary köçelerde asylgy dur. Öz dalaşgärlerini wagyz edýän kampaniýaçylar “mahabatyň” gözüni çykaryp, swetoforlara çenli afişa asyp çykypdyrlar.
Parwan welaýatynyň “Ýol gözegçilik gullugynyň” başlygynyň orunbasary Muhammet Ýunus welaýatyň paýtagty Çarykarda kampaniýaçylaryň swetoforlara, awtobuslaryň gatnaw tertibi ýerleşdirilen tagtalara öz afişalaryny asandyklaryny aýdýar: “Biz şäheriň merkezi çatrygyndaky swetoforlardan asylan suratlardyr afişalary aýyrmaly bolduk. Kimdir biri ‘swtoforlara afişa assam, hemmä görner’ diýip pikir edendir-dä”.
Çarykar şäheriniň merkezinde ýaşaýan bir çarykarly hepdäniň soňuny tutuşlygyna öýüniň daşky diwarlaryny aklamaga sarp edendigini, ýöne ertesi ir bilen turup görse, ap-akja diwarlaryna bir topar afişalaryň ýelmenendigini görüp galandygyny gürrüň berýär.


text:
25-nji awgustda amerikan aksiýalary arzanlady we ozalky girdejilerini elden berdi. Munuň öňüsyrasynda maýa goýujylar Hytaýyň girdeji bähbitlerini aşaklatmak hereketiniň global derejede ösüş kynçylyklaryny gowşadyp biljegine şübhe bildirdiler.
Wall Street maliýe bazaryndaky söwdalar soňky dört ýylyň dowamynda iň agyr synagy başdan geçiren gününiň ertesi hem durnuksyz boldy.
Standard & Poor's 500 indeksi ozalky ösüşden 2.9% dereje yza tesiş görkezip, 1.4% pese düşdi.
Dow Jones senagat indeksi ozalky girdejililigini elden berip, 660 punkt derejesinde yraň atdy we bir asyrlyk indeksi 208 punkt, ýagny 1.3% pese düşürip, 15.666 boldy.
“Hytaý tarapyndan has adaty stimula dolanmaklyk ençeme maýa goýujyny aljyraňňylyga saldy”, diýip, “Charles Schwab” korporasiýasyndan global inwestisiýalar boýunça strategiýaçy Jeff Klientop aýdýar. “Emma hakykatda bu uzak wagtlyk durnuksyzlyk döwrüniň başlangyjyna meňzeýär”.
26-njy awgustda Aziýada maliýe bazarlarynyň aglabasy, Hytaýyň öz girdeji gazanyş derejesini aşaklatmagy Wall Streetde gyzgalaňly bäsdeşlik döretmänsoň, peseliş bilen açyldy.
Hytaýyň Şanhaý Kompozit indeksi 1.8 % peselip, 2.911 boldy we söwdalar başlananda, bäsdeşlik derejesini yza gaýtardy.
Ýaponiýanyň Nikkei 225 maliýe indeksi 17.861 bolup, durnuklylyga ýakyn derejede saklandy. Gonkongyň Hang Seng indeksi 0.3% pese gaçyp, 21.338 boldy. Taýwanda, Awstraliýada, Täze Zelandiýada we Günorta-Gündogar Aziýada bazarlaryň ählisi has pes boldy.
ABŞ-nyň bazarynyň 25-nji awgustda pese gaçmagynyň öňüsyrasynda global bazarlaryň aglabasy, nebit we milli pullar Pekiniň girdeji bähbitlerini çärýek punkt peseltmek we iri kommersiýa banklarynyň rezerw talaplaryny azaltmak ýaly hereketi bilen baglylykda dikelişe bil baglapdy.
Diňe Şanhaý Komposite indeksi hökümetiň agressiw hereketlerine garşy durdy we öňdebaryjy hytaý indeksini ýene 7.6% peseltdi. Hytaýyň banky iýun aýyndan bäri öz hümmetiniň 40% çemesini ýitirdi.
Ykdysadyýetçiler Pekiniň bazaryny goldamak we Hytaýyň ykdysady ösüşini saklamak üçin hereket etmäge taýýardyklaryny aýdýarlar. Girdeji gazanmak derejesini peseltmekden ozalam Hytaý şu ýyl ençeme gezek agressiw goşulyşypdy.
ABŞ-nyň maliýe nyrhlary Hytaýyň öz bähbitleriniň derejesini peseltmeginiň käbir maýa goýujylarda aladalanma döretmegi bilen baglylykda aşaklady we ABŞ-nyň hökümetiniň gymmatly kagyzlarynyň hem howpsuzlyk aktiwleriniň satylmagyny tutaşdyrdy.
MSCI kompaniýasynyň ösýän bazarlar boýunça indeksi 2.2% ösdi, ol ýedi günüň dowamynda ädimme-ädim yza tesensoň soňky iki ýylyň dowamynda iň ýokary derejäni görkezdi. MSCI-niň bütindünýä bazarlarynyň indeksi 0.12% pese düşdi.
Pan-Ýewropa FTSEurofirst 300 indeksi takmynan dört ýylyň dowamynda özüniň bir günlük iň uly ösüşine eýe boldy we bir gün mundan öň indeksiň hümmetini gyçyran 450 milliard ýewro ýitgisiniň uly böleginiň öwezini doldy.
Nebitiň bahasy ilerledi, emma onuň dünýädäki mukdarynyň artyklygy we Hytaýdaky çökgünlilige bildirilýän aladalanmalar bahalary 24-nji awgustda düşen 6 ýarym ýylyň iň pes derejesinde saklandy. ABŞ-nyň çig nebit fýuçersleri 2.8%-de her barrele 39.31 dollar derejesinde kesgitlendi, Brent markasy 1.2%, 43.31 dollar boldy.
Köplenç global ykdysady aktiwligiň görkezijisi hasaplanýan misiň bahasy 2.3% ösdi.


text:
ABŞ-nyň demirgazygyndaky Miçigan ştatynda bolan birnäçe ok atyşykda alty çemesi adamyň wepat bolandygy habar berilýär.
“NBC News” ýerli howpsuzlyk resmilerine salgylanyp, Kalamazoo regionynda bolan ok atyşykda ýene üç adamyň ýaralanandygyny habar berdi.
Şerifiň orunbasary Paul Matyas “Biziň ýaramaz bir ýagdaýa duçar bolan bolmagymyz mümkin, kimdir biri töwerege aýlanyp, adamlary oka tutýar” diýdi.
Ýerli media serişdeleri ençeme adamyň restoranda we ulag satýan kärhanada öldürilendigini habar berdiler.
Şaýatlar ok atyşyga baş goşan hüjümçiniň erkek adamdygyny aýtdylar.


text:
Peruwyň ozalky prezidenti Alan Garsia hassahanada aradan çykdy.
Ol 17-nji aprelde, polisiýa tussag etmek üçin paýtagt Limadaky jaýynyň işigine gelende, özüni atdy.
Garsia parahorlyk derňewi bilen baglylykda tussag edilmelidi. Ýerli media biraz soň onuň haýdan-haý hassahana alnyp gidilendigini we şol ýerde jan berendigini habar berdi.
Garsia Peruwa milletçi hökmünde 1985-nji ýyldan 1990-njy ýyla çenli ýolbaşçylyk etdi, soň özüni azat bazar tarapdary hökmünde görkezip, 2006-njy ýylda ýene bir prezidentlik möhletini gazandy.
Garsia Braziliýanyň ägirt uly “Odebrecht” gurluşyk kompaniýasyndan bikanun pul almakda aýyplanýar.
“Odebrecht”, 2016-njy ýylda ABŞ-nyň Adalat departamentiniň öňünde Latyn Amerikasyndaky bozuk resmilere iri gurluşyk şertnamalaryny baglaşmak üçin 800 million dollara golaý para berendigini boýun alanyndan soň, Latyn Amerikasyndaky iň uly korrupsiýa galmagalynyň merkezinde ýerleşýär.


text:
bond
Talyplar gowuja sayt
salam talyplar! Arman men bu saydyn irki agzalaryndan biri.goryan halam dowamy dowam edyar.shoool dowurdaki dawalar hali shindi dowam edyar. Umuman baryna ustunlik arzuw edyan kone tanyshlara menden dogayy salam bolsun.juma namazynyz kabul bolsun!
Soyushmek
soyushmek
Nechka 94 bn sohbetdeshlik
salam biz bu temada nechka94 bn ginishleyin sohbetdeshlik gurnars
Sozle jogap ber
salam agzalar! Yalan sozlap name gasansa bolar?dogryny aydyp name gazanyp bolar? hich zat gepleman nama yetip bolar?
Sozle jogap ber
salam agzalar! Yalan sozlap name gasansa bolar?dogryny aydyp name gazanyp bolar? hich zat gepleman nama yetip bolar?
Bet tema
salam ! Bet tema un 2 sagat oylandym ine muna bet tema diyer ler yogsa sizin yazyan zatlarynyz gaty bet
Ejiz
ynsanyn ejiz yerleri?nameler we haysylar?
2008in dmb
salam 2010yn agzalary 2008in dembllerinden kimler bar?
Ogulmy ya gyz?
tema birhilidir welin 1 nji chaganyz shularyn haysysy bolsa gowy? kime haysy gerek
Shaher gyzy,oba gyzy ,tapawudy?
salam! bolam menin sonky temalrymyn biri
shaher gyzy,oba gyzy ,tapawudy?name tapawut bar arasyndaky tapawut mumkin hazir den bolup giden bolmagam ahmal yone serawno tapawut bolaymaly.
Turkche
salam hormatly agzalar !sonky iki ayyn ichinde hudaya shukur saytlarda turkmenche jogaplar yazylyar men sizden oran minnetdar,shu duzguni men gidem sonam saklan haysht eger dilimizi yitirsek biz ozumizam yitireris shonun u/n hany turkmenmi turkmenche yazgylary goyun turk dilini sokup onki yaly bulashdyrayman.
Turkche
salam hormatly agzalar !sonky iki ayyn ichinde hudaya shukur saytlarda turkmenche jogaplar yazylyar men sizden oran minnetdar,shu duzguni men gidem sonam saklan haysht eger dilimizi yitirsek biz ozumizam yitireris shonun u/n hany turkmenmi turkmenche yazgylary goyun turk dilini sokup onki yaly bulashdyrayman.
Ok men indi kp girip bilmerin men indi oz yurduma gaydyan
salowmaleykum ! gadyrdan talyplar bagshlan unsunizi chekenim u/n men indi yurduma dolanyan siz bn turkmenistanda dusharys eger ish bn el degmese gaty gorman oyke kine bar bolsa bagshlan,watana hyzmat etmeli wagty geldi tak shto shu hepde name diyip gurrunleshjek bolsanyz oyke kine bar bolsa shu blokda achyk gepleship bileris sizin bn tanyshanyma or...
Altynasyr
salam!internetde altyn asyr kanalyna tomasha etmek isleseniz ine shuny basyp gorup bilersiniz,okanynyz u/n sagbolun http://www.mogulus.com/turkmentv?ref=GazeteX.NeT 1 sagatdan son sesi eshdilip bashlayandyr ilki zagruska bolsada
Wezipe yada ish.
dostlar salam baryna! shu ish diyyanin sheyle bolsa ,yone bizdede bolar nesip bolsa ,gunde 8 sagat ishlesen,5 gun obetden son 1 nji gune chenli dynch alsan,8 sag ish 8 sag uky,8 sag mashgalan bn dostlar bn dynch almak nahili gowy ,shu dereja shu asyrda yetip bilsek gaty gowy boljak bizem gorip gitsek.
Tm da oylenjek bolsan
salam! hemmanize ,tuweleme tm de oylenjek bolsan nache manat pul gerek?shaherde yada obada?hudaya shukur nahili gowy dap dessurlarymyz bar ,shu dap dessurlardan yana nache yetishen oglan oylenip bilman yorka?ya sanasan sogaby barmyka?adaty 18 yash tm yigitleri u/n in gowy wagty yone kop zatlar sebap bolyar kimler okuw kimler ish ya gulluk?yone yone...
Ilim gunim bolmasa,ayym gunimdogmasyn.
essalamu aleykum! gor nahili gowy nakyl ,hi bir shundan gowy nakyl barmyka .
Bu talyp.com dini commy?
salam gadyrly merhemetli agzalar!sizden bir hayysht bar halayyk ,shu dinin bar yerinde dawa bar gayrat edin dini wekillerimiz shu dini talyp coma goshmalyn ,birhili birhili gowu dalow shol hudaya shukur dowletimiz dunyewi bu talyp comam dunyewi edelin ,kim biribara ynanyan bolsa uyyan bolsa ,onda opzui u/n we halkymyz u/n namaz dileginde dilesin ba...
Ujs kino.
salm! diymek sheyle 1994-96 njy yyllarda kluplarda kino bolyan wagtlary ujs kino goryardik kawagt yeke gaydyan wagtym bolyar shonda tut balaklaryn arasyndan yzyndan shol ujs geljek yaly bolyardy,bu bizin dushunjamizin pesligini habar beryar hazirki chagalar bu zatlaryn hakyky daldigini bilyar shol dowurler gor nahili sada eken bary yogy 10 yyldan k...
Alada
shu saytda aladasyz adam barmyka in guychli alada name pulmyka ya ondan bashga alada barmyka ,nireden dreyarka mena hayran garyplykdan bizar name u/n bolelin yashap bolmayar pul bolsada bashga alada yetik ,in guychli alada nameka bu bimanylykdan hachan chykyp bolarka ,hudaya shukur edaymesek bashga alajy bar bolsa yazyn bir okayyn.
Gipnoz
salam hemme agza !biler bolsanyz onler kluplara gipnozchylar gelyardi,tans oynamajagam oynadyardy olar,bir guychli bira bardy ady yadyma dushenok,olaryn yorite okuwy barmyka,syry nameka ,hazir yadyma dushyar bir oglany yzyna dushurip klubyn ichinden aylanyp bilen yerini aylandyrdy gen zat gaty ,yene bolyarmyka hazirlerem ,sho tm da?kluplarda?
Dostlar
talyp comun agzalary eger kimin yazgyny kimin yazanyny biljek bolsanyz onun adynyn ustuni basyp gorun yogsa klounlar gaty kopeldi men gechen yylky agza sonky chykyan bondlar shu yylyn gechen agsham agza bolanlar eger biderek yazgy menin adymdan yazylan bolsa onda ol shu yyl agza bolandyr,nikinin ustuni yagny adynyn ustuni basyp gorun bolany ,men bu...
Rowshen jm bn in gyzykly sohbetdeshlik.
Dostlar bilshiniz yaly rowshen jmem 24 sagadynyn 8 sagadyny shu yera bagyshlayar mena kopden bari gurleshibem goremokdym ,senem bir agzalaryn soraglaryna ha diyip gor biza bashdan gechirdik ,boldugundan jogap beriber.
Jan dostlar
gayrat edin shu chopan sozuni ulanman shu yerde ,gelishenok,on biri aytdy yetik 100 chopan gerek dal bu sayda,akyllysyraman name bolsada ,onun yerine sada diyen sozi ulanyn ,ata diyen agza men chopan diyse baryn chopan bolup yorjek bolman ok saglygynyz .
Oylanma bn bir iki agyz gurrun?
salam agzalar shu oylanmany soragdan doldurun gaty aktiw gatnashyar, sag bolsun ustunlik oylanma...


text:
Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly okyjylary. Men Öwrenmeli saýtynyň ýazyjysy Ilhan Dowranow. Men şu gün size el işleri barada gürrüň berjek. Ýagny käbir zatlaryň galyndylaryndan owadan, döwrebap el işlerini taýýarlamak. Bu gün biz oboý galyndylaryndan el işlerini taýýarlamagyň ideýalaryny öwrenip geçeris. Onda başladyk.
Stollary bezemek.
Oboý böleklerini kesip, stoluň üstüne ýelmesek, täze döwrebap mebel alyp bileris)). Oboý böleklerini owadan kesip, tagta stoluň üstüne ýelmemeli, soňra oboýyň ýüzüne ýörite lak sürtmeli. Täze stol taýýar bolýar))
Owadan gutyjyklary ýasamak.
Biz dükandan birnäçe söwda edýäs. Şol harytlaryň boş gutyjyklaryny alyp, daşyna oboý galyndylaryny kesip ýelmesel sowgat üçin owadan gutyjyklar bolar. Ýa bolmasa bu gutylaryň içinde maýda zatlaryňyzy saklap bilersiňiz.
Diwar üçin surat.
Oboý galyndylaryny gönüburçly şekilde kesip, surat üçin ramkalarda ýerleşdirip, diwar üçin owadan suratlary ýasap bileris. Diwarda oboý gaty owadan görüner))
Öý içindäki basgançaklary bezemek.
Siziň öýüňizde basgançaklar barmy? Onda ony owadan sungat eserine öwürip bolýar. Onuň üçin her bir basgançaga oboý galyndysy belmäp, üstüne lak çalsaň ajaýyp esere öwrüler.
Stoluň üstüne halyjyklar.
Oboý galyndylaryny kesip ony stoluň üstünde halyjyklar görnüşinde hem ulansa bolýar. Siziň stoluňyz öňküsindenem owadan görünýär.
Jemi 13,762 gezek okaldy, Şu gün 1 gezek okaldy


text:
Gawaýi uniwersitetiniň alymlary emeli aňy ulanyp, älemiň iň uly 3D kartasyny döretmegi başardylar. Döredilen täze karta öňki görnüşinden iki esse uludyr. Emeli aň indi köp…View More Emeli aňyň kömegi bilen Galaktikanyň iň uly 3D kartasy döredildi.
Tag: jisim
Alymlar ses tizliginiň iň ýokary çägini tapdylar
Meri London uniwersitetiniň, Kembrij uniwersitetiniň şeýle-de Ýokary basyş fizika institutynyň professorlary we alymlary ses tizliginiň iň ýokary çägini tapdylar. Sesiň tizligi deňiz derejesinde, howada 343…View More Alymlar ses tizliginiň iň ýokary çägini tapdylar
Ýyldyzlar näme üçin “göz gyrpýar”?
Açyk howada asmana syn eden bolsaňyz, ýyldyzlaryň ýanyp-sönüp durýan ýalydygyny görensiňiz. Bizden millionlarça kilometr alysdaky bu asman jisimleri barada entek öwrenmeli zadyň az däldigi aýdylýar.…View More Ýyldyzlar näme üçin “göz gyrpýar”?


text:
-
ONLAIN:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
2020 jyldyń 2-toqsanynda elimizdegi jumyssyzdyq 10,8 paıyzǵa jetti
NUR-SULTAN. QazAqparat - 2020 jyldyń 2-toqsanynda elimizdegi jumyssyzdyq 10,8 paıyzǵa jetti. Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Aǵymdaǵy daǵdarys eńbek naryǵynda basym túrde jumys ýaqytynyń qysqarýy men halyq tabysynyń azaıýyna áser etti. Resmı statıstıka boıynsha 2-toqsanda jumyssyzdyq deńgeıi 5 paıyzǵa deıin artty. Degenmen, ýaqytsha jumyspen qamtylmaǵan adamdar sanynyń ulǵaıýyn eskersek, ol qosymsha 536 myń adam, ıaǵnı belsendi jumyspen qamtýdan tys qalǵan adamdardyń úlesi 10,8 paıyzdy quraıdy. Muny shynaıy jumyssyzdyq desek te bolady», - dedi mınıstr Májilistegi Úkimet saǵatynda.
Onyń aıtýynsha, jumys ýaqytyn paıdalaný kórsetkishteriniń tómendeýi baıqalady. Aptasyna 36 saǵattan artyq jumys isteıtin adamdar sany 542 myńǵa qysqarǵan.
«Jalpy alǵanda daǵdarys kezinde halyq tabysynyń kúrt tómendeýi oryn almady. Biraq ósý qarqyny ótken jylmen salystyrǵanda edáýir tómendedi. Óz kezeginde halyq tabysynyń quramynda áleýmettik transferler, ıaǵnı, áleýmettik tólemder úlesi ótken jylmen salystyrǵanda 23 paıyzdan 31 paıyzǵa deıin artqanyn kórýge bolady», - dedi Birjan Nurymbetov.
- Saılaýshylar tizimin kim jasaıdy
- PTR anyqtamasy joq jolaýshyny ushaqqa otyrǵyzýǵa tyıym salý tek sheteldikterge qatysty - Úkimet
- Elimizde 11 mln 730 myń azamat turǵylyqty jerinde tirkelgen
- Májilis pen máslıhat depýtattaryn saılaýshylardyń sany belgili boldy
- Koronavırýs saldarynan bıýdjet qansha qarjy joǵaltýy múmkin
- Almaty oblysyndaǵy 5 ulttyq parkti damytý boıynsha jobalyq keńse ashylady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Iki agram kategoriýasynda UFC-niň ozalky çempiony irlandiýaly Konor Makgregor bilen MMA-nyň amerikaly söweşijisi Dastin Porýe söweşmek barada ylalaşdylar. Söweşijiler UFC-niň bu söweşi guramaga gatnaşmajakdygy we girdejiniň bir böleginiň haýyr-sahawata sarp ediljekdigi hakynda gürleşdiler. Bu barada championat.com habar berýär.
Mundan ozal Makgregor Absolýut göreş çempionatynyň (UFC) ýolbaşçysy Deýna Uaýt bilen ýazyşan hatynyň bir bölegini köpçülige elýeterli etdi, bu olaryň arasynda dawanyň döremegine sebäp boldy. Amerikaly Toni Fergýuson bilen söweşmek barada ylalaşyp bilmedik Porýe hem irlandiýalynyň ýazgysyna jogap berdi.
“MMA-nyň düzgünleri boýunça söweşmek isleýärmiň? – diýip, Makgregor ýazýar. UFC bilen baglanyşyk ýok. Men seniň haýyr-sahawat guramaňa ýarym million bagyş ederin. Ony PPV-de (Tölegli translýasiýa ulgamy) satarys ýa-da telewideniýe bilen şertnama baglaşarys, şeýle-de meniň ýüregime ýakyn bolan haýyr-sahawat gaznasyny hem ýatdan çykarmarys”.
“12-nji dekabr, Irlandiýa. Agram ölçegi we agram kategoriýasy bolmaz. Standart düzgünler” – diýip, Makgregor özüniň “twitterinde” ýazdy.
“Gürleşdik! Men razy! Bu köpler üçin bähbitli bolar” – diýip, Porýe jogap berdi.
“Örän gowy! Gel, oflaýnda dowam etdireli. Dastin, sen gowy adam! Men seniň haýyr-sahawat başlangyjyňa we biziň birinji söweşimizden soň özüňi alyp barşyňa hormat goýýaryn” – diýip, Konor sözüniň üstüni ýetirýär.
Ýatlap geçsek, 2014-nji ýylda Makgregor Porýeni tehniki nokaut bilen ýeňdi.


text:
Hususan-da, ol resmi taýdan Türkiýede işlemäge rugsatlary bolmadyk 100 müň töweregi ermeni zähmet migrantlarynyň ýurtdan çykarylmaklarynyň mümkindigini mälim etdi.
Şeýle hem, Rejep Taýýyp Ärdogan özüniň bu çykyşynda ýakynda Şwesiýanyň parlamentiniň we Birleşen Ştatlaryň Kongresine degişli ýörite Komitetiň Birinji Jahan urşy ýyllarynda Türkiýede ermenileriň öldürilmegine «genosid» diýip baha bermekleriniň Ermenistan bilen Türkiýäniň täzeden barlyşmak prosesine hem ýaramaz urgy urmagynyň mümkindigini duýdurdy.


text:
Emma S.Nyýazow aradan çykansoň täze prezident Gurbanguly Berdimuhamedow «Saglyk» maksatnamasynyň gözbaşynda duran esasy adamlaryň biri edilip görkezilip başlandy.
Tereziniň agyr tarapyna geçmegi endik edinen ýurduň habar serişdeleri bu günki gün saglygy saklaýyş sistemasyndaky bar edilen gowy işleri, ýetilen sepgitleri häzirki prezident G.Berdimuhamedowyň ady bilen baglanyşdyrýar.
Ýöne häzir gurruň bu barada däl. Näme diýilse-de, soňky 15 ýylyň içinde Türkmenistanyň saglygy saklaýyş sistemasynda özgerişler boldy. Muny boýun almak gerek. Döwlet tarapyndan goýberlen maliýe serişdeleriniň hasabyna paýtagtda-da, welaýat merkezlerinde-de häzirki zaman enjamlar bilen abzallaşdyrylan kesel anyklaýyş merkezler, enäniň we çaganyň saglygyny goraýan «Ene mähri» atly saglyk merkezleri gurlup ulanmaga berildi.
Emma bu gurlan ymaratlar «ýurduň saglygy saklaýyş ulgamynda hemme problemalar çözüldi, hemme zat gülala-güllük» diýmege mümkinçilikdir esas berenok. Sebäbi häzirki zaman medisina merkezleri, kaşaň ymaratlar saglygy saklaýyş sistemasynyň diňe daşky, hemmäniň, has hem daşary ýurtlardan gelen myhmanlaryň gözüne görünýän tarapydyr. Bilşimiz ýaly, türkmen häkimiýetleri, beýleki pudaklarda bolşy ýaly, saglygy saklaýyşda-da daşky bezege, görnüşe mydama aýratyn üns berip geldi.
Daşy jäjek, içi möjek
Ýönekeý adamlar bilen saglyk hakynda ýa-da edilýän medisina hyzmatlary hakynda gürrüň gozgasaň, olar ilkinji nobatda: «aý, syrkawlap keselahana düşen özüň bolmaweri» diýip, Biribardan dileg edýärler.
«Gazanyldy» diýlen üstünliklere garamazdan, ilatyň aglaba bölegi ýurtda edilýän medisina hyzmatlarynyň hilindenem, lukmanlaryň hünär ussatlygyndanam, tölegleriň bahasyndanam, keselhanalardaky şertlerdenem nägile.
«Etrap keselhanasynda iýulyň jokrama ysysynda men tas ölüpdim» diýip, biri aýtsa, beýlekisi «edil sygyr sagan ýaly edip pulumy aldylar» diýip zeýrener.
Hudaýguly atly 30 ýaşly ýigit özüniň Daşoguz welaýatyndaky keselahanada geçiren günlerini ýatlap, jany ýanmakdan hem gülýär, hemem aglaýar. Ol: «Käbir türmelerdäki şertlerem bu keselahanadakydan gowy. Ýuwunmaga suw ýok, palatada dem alar ýaly däl, howa petiş, aýnany açsaň, siňekdir çybynyň derdinden ýatyp bolanok, berilýän iýmiti agzyňa alar ýaly däl, şonuň üçin nähoşlaryň yzyndan iýmäge bir zatlar getirseler ne ýagşy, getirmeseler açlygyňdan öläýmeli. Däri-dermanlary özüň satyn almaly. Şepagat uýasyna, tam süpüriji aýala her wagt ýatladyp durmasaň, sanjymam wagtynda edilmez, ýatan ýeriňem tämizlenmez. Baryndan beteri-de bu çeken jebirleriňe senden «medisina hyzmatlary tölegli» diýip, pul baryny alýarlar» - diýýär.
Beýleki sistemalarda bolşy ýaly, saglygy saklaýyş ulgamynda-da ogurlyk, parahorluk, gözboýagçylyk ýaly ýaramaz hadysalar kök urup, damar ýaýratdy. Hasabatlardan çen tutsaň, näsaglara goýberilýän azyk önümleriniň hiline-de, assortimentine-de, mukdaryna-da at dakar ýaly däl. Emma ol görkezilen eti we beýleki önümleri näsaglaryň gündeki iýmit rasionynda görmersiň. Hassalar üçin niýetlenen azygyň haýsy ketdeleriň öýlerine gidýändigini anyklajak bolýanam ýok.
Nädip ýagdaýy düzedip bolar?
Meniň bilen söhbetdeş bolan adamlar bu soraga her hili jogap berdiler. Ýokarda ady tutulan Hudaýguly atly ýigit «prezidentimiz, öňki ketdämiz ýaly, keşbini üýtgedip, hiç kime öňünden duýdurman, keselhanalara gelse, bu ýerde bolýan zatlary öz gözi bilen görse» diýip, arzuw edýär. Hudaýgulynyň pikiriçe, diňe şeýle edilende, saglygy saklaýyş sistemasynda dowam edýän kemçilikler we nogsanlyklar aradan aýrylar.
Emma köpler Hudaýgulynyň bu pikiri bilen ylalaşmaýar. Olar: «Prezident prezidentlik wezipesini ýerine ýetirsinmi ýa-da ýeke-ýekeden bar bolan keselhanalara aýlanyp görsünmi?» diýip, Hudaýgulynyň teklibini ret edýärler.
Iň netijeli we iň amatly serişde hökmünde köp adamlar metbugaty we beýleki köpçülikleýin habar serişdelerini agzaýarlar. Olaryň pikiriçe, «şular ýaly kemçlikleri açyp görkezmekde, tankyt etmekde žurnalistlere erkinlik bermeli, eger bu bolýan zatlar barada aç-açan aýdylsa, günäkärlering atlary tutulsa, onda medisinada ýagdaýyň düzelmegi ähtimal».
Saglygy saklaýyşda ýagdaýy düzedeýin diýse, prezidentde-de, saglygy saklaýyş we derman senagaty ministrinde-de, welaýat häkimleriniň bu pudaga gözegçilik edýän orunbasarlarynda-da, keselahanalaryň baş lukmanlarynda-da ähli mümkinçilikler bar. Muňa diňe erk-isleg gerek.
Arman, olar ýaly isleg agzalan wezipeleri eýeleýän ketdelerde ýok bolmaga çemeli, sebäbi «dokuň açdan habary ýok» diýleni. Wezipeli ketdelere şol keselhanalarda ýa-da saglygy anyklaýyş merkezlerinde aýratyn hyzmat edilýändigi, aýratyn şertler döredilýändigi hemmä mälim ahyry!
Şatlyk Öwezow türkmenistanly synçynyň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ol Latyn Amerikanyň bu ýurduna soňky 14 ýyl bäri ýolbaşçylyk edip gelipdi. Ugo Çawez Latyn Amerikada iň bir görnükli çepçi liderleriň biri hökmünde meşhurlyk gazandy.
Wenesuelanyň regional soýuzdaşlary Çaweziň ölümini “uly ýitgi” diýip häsiýetlendirdiler. Kubanyň hökümeti bolsa Çaweziň ölümi üçin üç günlük matam yglan etdi. Ugo Çaweziň öz ýurdunda ýedi günlük matam yglan edildi.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Ugo Çawezi “adaty bolmadyk we gaýduwsyz şahsyýet” diýip häsiýetlendirdi we Orsýet bilen Wenesuelanyň hyzmatdaşlyklarynyň ösmegine örän uly goşant goşandygyny nygtady. Ugo Çaweziň jaýlanyş çäresi anna güni gurnalar.


text:
Bu bolan waka barada Moskwa oblastynyň gubernatorynyň wezipesini ýerine ýetiriji Andreý Worobýow anna güni bu barada şeýle diýdi: “Bu wakada diňe näsaglardan ikisine ýanýan binadan çykmaklyk başardypdyr. Sebäbi ýangyn örän güýçli bolupdyr we signalizasiýanyň işländigine-de garamazdan, diňe iki adama binadan çykmaklyk başardypdyr”.
Maglumata görä, Moskwanyň etegindäki Ramenskiý şäherçesinde ýerleşýän bu ruhy keselhanadaky ýangyn anna güni daňdanlar ýüze çykypdyr. Ýangynyň sebäplerini anyklamak boýunça derňew işleriniň alnyp barylýandygy aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 7-nji martda ýurduň aýal-gyzlaryny 8-nji Mart baýramçylygy bilen gutlady.
«Mähriban eneler, hormatly gelin-gyzlar, sizi gözelligi, döredijiligi we hoşniýetliligi dabaralandyrýan joşgunly bahar paslynda giňden bellenilýän Halkara zenanlar güni bilen tüýs ýürekden gutlaýan» diýip, gutlagda aýdylýar.
Prezident zenanlara sarpa goýmagyň, olaryň mertebesini belent tutmagyň türkmen halkynyň gadymlardan bäri kämilleşdirip gelýän milli ýörelgesidigini belläp, Türkmenistanda aýal-gyzlaryň döredijilikli zähmet çekmekleri, çaga terbiýeläp-etişdirmekleri üçin uly döwlet goldawynyň berilýändigini, ähli mümkinçilikleriň döredilýändigini nygtapdyr.
Türkmen metbugaty prezident Berdimuhamedowyň dürli pudaklarda zähmet çekýän we aýratyn yhlas görkezen zenanlaryň bir toparyny ýokary döwlet sylaglary, hormatly atlar bilen sylaglamak baradaky kararlara gol çekendigini hem habar berýär.
Şeýle-de habarda 8-nji Mart baýramçylygynyň bütin ýurt boýunça aýdym-saz konsertleri we beýleki dabaraly çäreler bilen giňden bellenilýändigi aýdylýar.


text:
Eýranyň daşary işler ministri 21-nji maýda Birleşen Ştatlaryň maýadarlary Eýranda maýa ýatyrmaga hyjuwlandyrmagyna çagyrdy.
Daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif günbatar ýurtlary özleriniň Eýran bilen kanuny biznesi goldaýandyklaryny aýdanlaryndan bir gün soň Tähranda guralan metbugat ýygnagynda çykyş etdi.
Ol Eýranda maýa ýatyrylmagyny höweslendirmek üçin Birleşen Ştatlaryň has çynlakaý we anyk hereketleri etmegi zerur diýdi.
«Duşmançylykly amerikan syýasatlary we sanksiýalary sebäpli, geçen onýyllykda Eýran bilen beýleki ýurtlaryň arasynda ykdysady hyzmatdaşlyk edilmegine garşy päsgelçilik döredildi» diýip, ol aýtdy.
2015-nji ýylda Eýran bilen dünýä döwletleriniň arasynda gol çekilen ýadro ylalaşygy we bu ylalaşygyň ýanwarda durmuşa geçirilmegi netijesindeTährana garşy girizilen halkara sanksiýalary ýatyryldy.
Emma ABŞ, Tähranyň hamala Ýakyn Gündogardaky ýaragly toparlary goldaýandygy, ballistik raketa programmasy üçin, beýleki sanksiýalary saklap galdy.