text:
Óskemende sıntetıkalyq esirtki satqan erli-zaıypty ustaldy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Óskemen qalasynyń tártip saqshylary «Qarasora» jedel-izdestirý sharalary barysynda psıhotropty zattardy jasyryn satyp kelgen erli-zaıyptyny ustady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Quqyq qorǵaýshylar arnaıy shara barysynda 32 jastaǵy er adam men 29 jastaǵy áıeldi qolǵa túsirgen. Olar osy jyldyń qyrkúıek aıynyń basynda Nur-Sultan qalasynan Óskemenge kelip, psıhotropty zattardy sata bastaǵan. Tergeý nusqasyna sáıkes, kúdiktiler sıntetıkalyq psıhotropty zattardyń partııasyn kólemdi kúıde satyp alyp, shaǵyn dozaǵa bólip, jasyryn qýystar arqyly ótkizip otyrǵan.
«Tintý barysynda kúdiktilerden 150 gramm bolatyn psıhotropty zat tabyldy. Bul – 500 rettik dozaǵa teń. Olardyń baǵasy qara naryqta 4 mıllıon teńgege deıin jetedi. Sonymen birge quqyq qorǵaýshylar dozalardy qaptaýǵa jáne ólsheýge arnalǵan qurylǵylardy taýyp aldy», - dep habarlaıdy ShQO PD bastyǵy Saǵat Mádıev.
Kúdiktiler ýaqytsha oqshaýlaǵyshqa qamalǵan. Qylmystyq kodekstiń 297-baby (Esirtki, psıhotroptyq zattardy, sol tektesterdi ótkizý maqsatynda zańsyz daıyndaý, qaıta óńdeý, ıemdený, saqtaý, tasymaldaý, jóneltý ne ótkizý) boıynsha sotqa deıingi tergeý amaldary bastalǵan. Kúdiktilerdiń aıyby rastalǵan jaǵdaıda olar 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin.
- Koronavırýspen kúres: Eraly Toǵjanov ShQO-daǵy medıtsınalyq nysandardyń jumysymen tanysty
- Almatyda sańyraý ári mylqaý etikshi sheberhanada esirtki saqtaǵan
- Shyǵys Qazaqstanda 18 kolledj lıtsenzııasyn óz erkimen qaıtaryp berdi
- Shymkentte mektep dırektory qyzmetkerlerinen para aldy dep aıyptalyp otyr
- Jambyl oblysynda jasyryn qoımadan 9 qap esirtki tabyldy
- Shyǵys Qazaqstanda koronavırýstyń órshýine ne sebep
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
COVID-19: Q.Toqaev álem elderin vakına daıyndaýdy saıasılandyrmaýǵa shaqyrdy
Koronavırýsqa qarsy vakına ázirleý máselesin saıasılandyrýǵa jol bermeý kerek. Bul týraly BUU Bas Assambleıasy 75-sessııasynyń jalpysaıası debattarynda sóılegen sózinde QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty.
«Koronavırýs indeti jappaı tarala bastaǵannan keıin BUU-nyń túrli qorlary men baǵdarlamalary daǵdarysqa qarsy turý úshin dereý jumyldyryldy. Alaıda, halyqaralyq qoǵamdastyq atalǵan baǵytta budan da kóp shara qabyldaýy kerek»,- dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, densaýlyq saqtaý isiniń qýatty jahandyq júıesin qurý maqsatynda damyǵan elder men BUU agenttikteriniń ýaqytyly jáne úılesimdi qoldaýy arqyly damýshy elderdiń medıınalyq mekemelerindegi ulttyq ınstıtýttardy jańǵyrtýǵa basymdyq berý qajet.
Sondaı-aq, Prezıdent indetke qarsy ekpeni daıyndaý men ony tasymaldaý tıimdiligin arttyrýǵa qatysty usynystaryn ortaǵa saldy.
«COVID-19 indetine qarsy vakına ázirleý máselesin saıasılandyrýǵa jol bermeý kerek. Atalǵan mańyzdy máselede ınvestıııa jáne saýda jónindegi jan-jaqty halyqaralyq kelisimge qol jetkizý qajet. Bul jahandyq deńgeıdegi vakına óndirisine jáne ony jetkizý barysynda logıstıkalyq tasymaldyń tıimdiligine septigin tıgizedi», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Aıta keteıik, buǵan deıin BUU bas hatshysy álem elderin vakına jaıly jalǵan aqparattarmen kúresýge shaqyrǵan edi.
A.Gýterrıshtiń sózinshe, vakınaǵa búkilálemdik ıgilik dep qaraý kerek. Óıtkeni COVID-19 epıdemııasynda shekara joq. Sondyqtan álem elderiniń barlyǵyna qoljetimdi vakına jasalýy tıis deıdi bas hatshy.
Eske sala ketsek, jýyrda koronavırýsqa qarsy qazaqstandyq vakınany klınıkalyq zertteý bastaldy.
QR BǴM Ǵylym komıtetiniń Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda ázirlengen QazCovid-in vakınasynyń klınıkalyq synaǵy18-50 jas aralyǵyndaǵy deni saý eresek eriktiler arasynda júrgiziledi. Vakınanyń qaýipsizdigin anyqtaýǵa baǵyttalǵan zertteýdiń I fazasyna koronavırýspen aýyrmaǵan jáne antıdeneleri joq 44 erikti qatysady. Immýnogendilikti zertteýge baǵyttalǵan ekinshi fazada 200 erikti qatyspaq.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22 Qazan, 2019 NEWS
Toqaev: Baqylaýymda bolady
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev elimizdegi nan men kómirdiń qymbattaýyna qatysty pikir bildirdi, – dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi
""Áleýmettik" nan baǵasynyń ósýine baılanysty Úkimet pen ákimderge shuǵyl sharalar qabyldap, sýbsıdııalaýdy qarastyrý tapsyryldy. Kómir boıynsha da osyndaı tapsyrma berildi. Kómir kompanııalarymen kelisip, baǵany qoldan ósirip otyrǵan deldaldarǵa jol berilmeýi tıis. Baqylaýymda bolady", – dep jazdy Prezıdent Twitter paraqshasynda.
Eske salsaq, alǵashqy bop áleýmettik nan Pavlodar, keıin Aqtóbede qymbattady. Al aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Qazaqstanda áleýmettik nan baǵasy ózgermeıdi dep ýáde bergen edi. Osy jaǵdaıdan keıin almatylyq naýbaıhanalar da unnyń qymbattaǵanyn jáne astyqtyń tapshylyǵyn aıtyp, shaǵymdanǵan bolatyn.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
ATA-BABALARYMYZYŇ ÖWRETMEDIK ZATLARY BARADAKY BILIMI NÄHILI BOLMALY?
Dünýaniň köp ýurtlarynda şeýle bir düzgün bar:
► Orta mekdep okuwçylaryna adam seksuallygy we önelgelik saglygy barada bilim bermeli;
► AIW (rus. WIÇ) we jynsy gatnaşyklaryň üsti bilen ýaýraýan infeksiýalaryň öňüni almagy öwretmeli.
Eýsem adam seksuallygy, önelgelik saglygy, jynslaryň arasyndaky gatnaşyklar baradaky sapaklar we berilýän bilim nähili bolmaly? Sapaklaryň netijeli bolmagy üçin olary nädip alyp barmaly?
"Men mekdepde anatomiýa okadym-a. Boldy-da!"
Hemmetaraplaýyn adam seksuallygy baradaky bilim diňe anatomiýa we kontrasepsiýa (göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri) degişli maglumatlar bilen çäklenmeli däl. Hemmetaraplaýyn bilime adamlaryň arasyndaky sagdyn gatnaşyklar, kyn ýagdaýlardan dogry baş alyp çykmak ukyplary hem degişlidir. Bu sapaklarda okuwça adamyň seksual we önelgelik saglygy barada doly we dogry maglumatlar berilýär. Maglumatlar okuwçynyň ýaşyna görä düzülip hödürlenilýär. Meselem, Niderlandiýada şeýle gürrüňdeşlikler çaga 3-4 ýaşanda başlanylýar. Bu 4 ýaşly çaga "jynsy gatnaşygyň" akymy düşündirilýär diýmek däldir. Gürrüňdeşliklerde duýgularyňy beýan etmäge, söýgä, dostluga, garşy jynsa bolan garaýyşlara üns çekilýär. Gynansakda, ýerlikli bilim ýetmezçiligi sebäpli jemgyýetimizde köpler jynslaryň arasyndaky bilim diňe jynsy gatnaşyk barada diýip hasaplaýarlar.
Mekdepde berilýän maglumatlar, sapaklar ylmy, lukmançylyk jähtinden dogry bolup, aşakdakylary öz içine almalydyr:
♦ Jynsy taýdan erjeşme, jynsy zorluk, jynsy gaçakçylyk.
♦ Partnýorlaryň, söýýuşýän gyzyň, oglanyň arasynda ýüze çykyp biljek fiziki zorluk, ruhy we emosional zulum. Onuň alamatlary we çözgütleri.
♦ Adam seksuallygy we onuň çylşyrymlylygy.
♦ Jynslaryň deňligi.
♦ Gyz, oglan, zenanlyk, erkeklik barada giňden ýaýran emma nädogry düşünjeler.
♦ Sagdyn gatnaşyklar we psihologiýa: söýgi, dostluk.
♦ Gürrüňdeş bolmak medeniýeti.
♦ Jynsy gatnaşyklara "razyçylyk" bermek medeniýeti we kyn ýagdaýlarda (zorluk hüjüminde, gabanjaňlykda) çykalga tapyp bilmek.
♦ WIÇ-iň, jynsy gatnaşyklar arkaly ýaýraýan ýokanç keselleriň öňüni almak, barlagdan geçmek.
♦ Göwreliligiň öňüni almak, ene-ata bolmak.
♦ Abort barada ylmy maglumatlar.
Mekdebiňde şu mowzuklardan gürrüň açyldymy? Öwredildimi?
Bu mowzuga degişli başdan geçirenleriňi paýlaş!
Eger nädogry maglumatlar berlen hem bolsa okyjylar bilen paýlaş.
Ýaşlara jynsy gatnaşyklar barada maglumat bersek olar azarlar, köçä çykarlar, tertipsiz jynsy gatnaşyklara baş urarlar!
Halkara, ýurt derejesinde geçirilen barlaglaryň görkezmegine görä hemmetaraplaýyn bilim netijeli bolýar. Ýaşlaryň dogry maglumatlary almaklary tertipsiz jynsy gatnaşykara eltmeýär. Gaýtam, şeýle sapaklaryň geçirilmegi ir, tertipsiz jynsy gatnaşyklaryň öňüni alýar. Dürli ýurtlarda ýaş adamlara hödürlenýän şeýle programmalara syn birnäçe zady anyklaşdyrdy: maglumatlar (1) jynsy gatnaşyklara başlamaga itergi, esas bolanok, (2) ýaşlaryň jynsy gatnaşyklara başlaýan ýaşyny, çägini peseldenok, (3) jynsy gatnaşyklara baş goşýan ýaşlaryň sanyny artdyranok.
Terbiýede, sapaklarda "Şol zatlara (seksa) başlaýmagyn! Bu ahlaksyzlykdyr!" diýip çäklenmek netijesiz, nädogry we ýaş gyzyň, oglanyň saglygyna howp salýar.
Dünýä ýüzünde şeýle düşünjä (seks barada bilmek = ahlaksyzlyk) göra okuwlary alyp barýan mekdeplerde:
→ Göwreliligiň öňüni alyş serişdeleri barada nädogry, ýalan maglumat berilýar;
→ Abortyň gaýraüzülmeleri barada nädogry maglumat berilýar;
→ Dini ynançlar ylmy fakt hökmünde hödürlenýär;
→ Gyzlar, oglanlar barada esassyz, zyýanly stereotipler fakt hökmünde okadylýar.
Türkmen ene-atalary näme isleýärler?
Dünýä tejribesinde ene-atalara şeýle bilimiň ähmiýeti düşündirilenden soň: "Sen öz çagaň şeýle bilimi nireden alamgyny isleýärsiň? Köçeden, Interndetden, pornografiýadan, dost-ýarlaryndan, habarsyz uly adamlardanmy?" diýip soralanda ene-atalaryň aglaba bölegi mekdepde bu ugurdan ýörite taýýarlyk geçen, tejribeli mugallymlaryň, psihologlaryň bolmagyny isleýärler. Iň gyzykly ýeri hem, ene-atalar bu bilimiň ýeke "jynsy gatnaşyklardan saklanmaly" diýmek bilen çäklenmän, çagalary üçin hemmetaraplaýyn peýdaly bolmagyny isleýärler.
Gynansakda, biziň ýurdumyzda ene-atalara şeýle soragyň berilýändigi ýa berilmeýändigi barada hiç hili maglumat ýok.
"Sapagymyza lukman gelip leksiýa okap berdi"
Bilermenlere görä netijeli, täsirli bilim şeýle çemeleşmelerden düzülen bolmaly:
1. Çagalaryň, ýetginjekleriň ýaşyna, akyl düşünjesine göra işlenilip taýarlanylan maglumatlar.
2. Okuwçylar sapaklara özlerini arkaýyn duýup gatnaşmaly. Okuwçylary masgaralamaga, aýyplamaga, utandyrmaga çemeleşmek netijesiz we zyýanlydyr. Şeýle çemeleşmeler ýaş adamyň şahsyýet bolup ýetişmegine, jynslaryň deňligi baradaky düşünjelerine uly zarba urýar.
3. Ýaş adamlaryň, ýetginjekleriň, çagalaryň gönüden-göni gatnaşmagynda, olar bilen hyzmatdaşlygyň netijesinde taýýarlanan maglumatlar we sapaklar gecirilmeli.
4. Ýaşlara özleriniň maşgaladaky, ýaşaýan jemgyýetindäki gymmatlyklaryna düşünmäne, analiz etmäne pursat döredilmeli.
5. Ýaşlar söhbetdeş bolmagy, "ýok" diýip bilmegi, diskussiýa gurmagy öwrenmeli.
6. Sapaklarda durmuşda bolýan, durmuşdan alnan wakalara, ýagdaýlara esaslanan oýunlar ulanylmaly. 18-nji asyryň ahlak meseleleri galdyrylman, şu döwürde, ýaş adamlaryň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary mysal alynmaly. Sapaklar interaktiw görnüşde geçirilmeli. Okuwçylaryň soraglaryna, gyzyklanmalaryna jogaplar gözlenilmeli.
Awtor: Maral Nazarowa
- 3044 gezek okalan


text:
Mançester Ýunaýted tomusky transfer meýilnamalary ýarymgoragçy Pol Pogbanyň toparda galmagyna ýa-da galmazlygyna baglydyr.
Daily Mail-iň habaryna görä, fransuz oýunçy topardan gitse, Aston Willa-nyň hüjümçi ýarymgoragçysy Jek Grielişi kluba goşmak üçin synanşarlar. Şeýle hem gyzyl şeýtanlar, Pogbany satmakdan alnan girdejiniň bir bölegini Borussiýa Dortmundyň 115 million funt talap edýän ýarymgoragçysy Jeýdon Sançonyň transferinde ulanmak isleýärler.
Pogbanyň Mançester bilen şertnamasy 2021-nji ýylyň iýun aýyna çenli dowam edýär. Oýunçy Real we Ýuwentus tarapyndan gyzyklanma bildirilýär.


text:
Ozal parlamentdäki liberallar, sosialistler, orta, sag we konserwatiw wekiller tarapyndan şular ýaly biri-birinden aýry taslamalar taýýarlanypdy. Şol taslamalaryň esasynda düzülen häzirki tekst 20-nji ýanwarda parlamentde geçjek ses berişlikde kabul ediler diýen pikirden ugur alynýar.
Taslamada 19-njy dekabrda prezident Aleksandr Lukaşenkonyň ýene häkimiýet başynda galmagyna ýol açan saýlawdan soň oppozision kandidatlara we protestçilere zulum-sütem edilmegi ýazgarylýar.
Halkara gözegçileri we günbatar hökümetleri aldawçylyga ýüz uruldy diýip, bu saýlawy tankytladylar. Şol sebäpden tekstde saýlawyň erkin we adalatly ýagdaýda täzeden geçirilmegi talap edilýär.
Ykdysady we syýasy urgular
Taslamada talap edilýän zatlaryň ýene biri ýokary derejeli belarus resmileriniň garșysyna wiza gadagançylygynyň täzeden dowam etdirilmegidir. Bu gadagançylyk soňky repressiýalara göniden-göni gatnaşan adamlary hem öz içine almaly.
Ýewropanyň birleşen çepçiler konfederal toparynyň çep ganaty wiza gadagançylygy barada ilki meýilsiz görünse-de, soňra rezolýusiýany goldaýandygyny bildirdi.
Ýewropanyň liberallarynyň we demokratlarynyň alýansynyň we Ýewropanyň Halk partiýasynyň islegi boýunça tekste Lukaşenkonyň režimine garşy ykdysady urgularyň dürli formalary-da girizildi.
Taslamada belarus hökümetiniň eýeçiligindäki kompaniýalaryň garşysyna ýörite sanksiýalaryň girizilmegi talap edilýär. Şeýle hem “Halkara walýuta fondy tarapyndan üpjün edilýän makro maliýe kömegi we Ýewropanyň maýa goýum bankynyň kredit işleri doňdurylmaly” diýilýär.
“Berk rezolýusiýa”
“Bu bir berk rezolýusiýa. Biz çyndan hem aladalanýarys. Indi ýagdaý ýetjek derejesine ýetdi. Biz režimiň üýtgedilmegini isleýäris” diýip, Ýewropa Parlamentiniň estoniýaly agzasy Kristiina Ojuland aýdýar.
Tekstde Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň Minskde belarus häkimiýetleri tarapyndan ýapylan býurosynyň gaýtadan açylmagyna hem çagyrylýar.
Ýurtda graždan jemgyýetini goldamagyň hem aladasy edilýär. Mysal üçin, “protestlere gatnaşanlygy sebäpli uniwersitetlerden kowlan belarus stundentlerine Wilnýusda ýerleşýän Ýewropanyň Gumanitar uniwersitetine girmäge köpräk stipendiýa berilmeli” diýilýär.
Öten hepde parlamentiň Daşary işler komiteti Brýusseli Minsk baradaky syýasatyny üýtgetmeklige çagyrdy. Bu hepde hem bu barada çekişme we ses berişlik geçýär.
Ýewropa parlamenti tarapyndan kabul ediler diýip garaşylýan häzirki rezolýusiýa simwolik ähmiýete eýe. Ýöne onuň Ýewropa Bileleşiginiň beýleki guramalarynyň Minsk bilen gatnaşyklaryny üýtgetmeklerine getirmegi mümkin. Mysal üçin, 31-nji ýanwarda Bileleşigiň daşary işler ministrleri wiza gadagançylygy barada belli bir karara geler diýip garaşylýar.
Häzir wiza gadagançylygy baradaky sanawda 34 belarus resmisiniň ady bar. Brýussel 2006-njy ýylda girizilen gadagançylygy, Lukaşenko demokratik reformalaryň peýdalydygyny görkezmek üçin, 2008-nji ýylda wagtlaýynça togtadypdy.


text:
Russiýanyň Tatarystan respublikasynda gadagan edilen Hizb ut-Tahrir toparynyň agzasy bolmakda öýdülýän 14 adam tussag edildi.
Howpsuzlyk boýunça Federal Gullugunyň beren maglumatyna görä, Kazanda geçirilen operasiýanyň çäklerinde 14 öý dökülip, ekstremistik mazmunlydygy çaklanylýan kitaplar hem ele salnypdyr.
Rus we ozalky sowet respublikalary Hizb ut-Tahririň ýaşlary radikallaşdyryp, olary Siriýada we Yrakda söweşmek üçin hakyna tutýandygyny aýdýarlar.
Hizb ut-Tahrir düýbi Londonda ýerleşýän sünni-syýasy guramadyr. Ol ähli musulman döwletlerini birleşdirip, yslam halyflygynyň döredilmegini niýet edinýär.
Russiýada we Merkezi Aziýa döwletlerinde gadagan edilen bu topar öz maksatlarynyň parahatçylyklydygyny öňe sürýär.


text:
Türkmenistanda ilkinji lomaý söwda platformasy işe başlady
Türkmenistanda “lomaysowda.com” atly ilkinji onlaýn-lomaý platformasy işe başlady.
“Lomaysowda.com” platformasy – bu ýerli we daşary ýurtlardan getirilen dürli harytlaryň lomaý söwdasy üçin niýetlenen häzirki zaman onlaýn platformasydyr.
“Lomaysowda.com” platformasy haryt satyjylary we haryt öndürijileri öz harytlarynyň satuwyny giňeltmek we olar barada doly maglumat almak üçin, şeýle hem haryt öndürijileriň we bölek haryt satyjylaryň çig mallaryny we harytlaryny amatly bahadan, ýagny eýesinden elden almak üçin niýetlenendir.
“Lomaysowda.com” platformasynyň esasy aýratynlygy bolsa, harytlaryň islendik mukdarda lomaý bahalardan satylýan onlaýyn bazar bolmagydyr.
“Lomaysowda.com” platformasynyň ulanyjylary haryt öndürijiler we lomaý satyjylar bilen gönüden-göni gatnaşyga girmek, şahsy otagynyň üsti bilen olar bilen ýeňil aragatnaşyk gurnamak ýaly mümkinçiliklerden hem peýdalanyp bilerler. Şeýle hem islendik kärhana “lomaysowda.com” platformasynynyň kömegi bilen hödürleýän harytlaryny, gözleýän dilerlerini we geçirýän aksiýalary barada aňsatlyk bilen maglumat ýerleşdip bilýär.
“Lomaysowda.com” platformasy häzirki wagtda Internetde web saýt arkaly öz hyzmatyny ýerine ýetirýär. Onuň resmi web saýtynyň habar bermegine göra, hünärmenler tarapyndan ykjam enjamlar üçin mobil goşundysynyň hem üstünde işlenilýär.
Bu onlaýn-lomaý platformasy barada doly maglumaty şu salgydan alyp bilersiňiz.
Türkmenistanda ilkinji lomaý söwda platformasy işe başlady
Türkmenistanda ilkinji lomaý söwda platformasy işe başlady


text:
1.AZ Screen Recorder rootsyz işläp diňe Android 5.0 we ýokarylary üçin niýetlenilendir. Programanyň kömegi bilen Android telefonyňyzyň ekranyny Wideo ýazgyly ýatda saklap bilersiňiz! Programany açanyňyzdan soňra ortada çykan gyzyl düwmä basaýmalydyr. Isleseňiz sazlamalara girip wideo ýagdaýyny üýtgedip bilersiňiz.
2.Screen Recorder (Android 5.0 we ýokary) (Android 4.4 aşagyndakylar üçin root gerekdir)
Programanyň kömegi bilen Android telefonyňyzyň ekranyny Wideo ýazgyly ýatda saklap bilersiňiz! Programany açanyňyzdan soňra ortada çykan gyzyl düwmä basaýmalydyr. Isleseňiz sazlamalara girip wideo ýagdaýyny üýtgedip bilersiňiz.
AZ Screen Recorder – No Root Google play indir
Screen Recorder Google play indir
Jemi 7,087 gezek okaldy, Şu gün 1 gezek okaldy


text:
-->
“Halkbank” - halkyň bankydyr,
Biziň bilen hyzmatdaşlyk Siziň üçin bähbitlidir!
Türkmenistanyň „Halkbank“ paýdarlar täjirçilik banky geçen asyryň 20-nji ýyllaryndan bäri şu günki güne çenli öz işjeňligini dowam edip, halkymyzyň ýakyn hyzmatdaşydyr.
Bu bank özüniň baý taryhy we köp ýyllyk tejribesi bilen, müşderilere ýokary hilli bank hyzmatlaryny amala aşyrýan diýarymyzyň baýry banklarynyň biridir.
Mälim bolşy ýaly, 2001-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen, Türkmenistanyň Süýşürintgiler banky Türkmenistanyň “Halkbank” döwlet täjirçilik banky diýip atlandyryldy we onuň hukuk oruntutary boldy.
Bankyň “Halkbank” diýip atlandyrylmagy tötänleýin däldir, çünki bu bank halkyňkydy we halkyňky bolubam galar.
“Halkbank” ak saçly gojalarymyzdan başlap, Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwrüniň bagtyýar nesillerine, ýurdumyzyň dürli gatlakdaky adamlaryna hyzmat edýär, şeýle hem eýeçiligiň dürli görnüşindäki edara görnüşli taraplar we telekeçiler bilen iş salyşýar.
Şu günki gün “Halkbankyň” işine düşünmek, onuň işine dogry baha bermek we ertirki güne nazar aýlamak üçin Türkmenistandaky süýşürintgiler işiniň taryhyna göz aýlamak ýeterlikdir.
Ýurdumyzda ilkinji amanat kassasy 1923-nji ýylyň 4-nji awgustynda açylýar.
Ilkinji amanat kassalarynyň üsti bilen goýumlary kabul etmek, döwlet zaýomlaryň obligasiýalarynyň girewine karz pullary bermek ýaly amallar, şeýle-de geçirimler, hasaplaşyk, akkreditiw we beýleki amallar ýerine ýetirlipdir.
Wagtyň geçmegi bilen bankyň amanat kassalary Türkmenistanyň dürli künjeklerinde hereket edip başlapdyr.
1941-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan Türkmenistanda amanat kassalarynyň 419-sy hereket edipdir.
Beýik Watançylyk urşunyň başlanmagy bilen, amanat kassalary ýurduň harby zerurlyklaryny maliýeleşdirmekde ähmiýetli rol oýnapdyr.
Harby çykdajylaryň 6-dan bir bölegine golaýy amanat kassalarynyň ýardam bermeginde paýlanan zaýomlaryň hasabyna ýapylypdyr.
Amanat kassalarynyň üsti bilen Türkmenistanyň ilaty tarapyndan goýlan pul serişdeleri we gymmatlyklary gorag fonduna we goşun fonduna geçirilipdir.
1963-nji ýylda amanat kassalary Döwlet bankynyň garamagyna berilipdir.
1988-nji ýyldaky bank özgertmeleri iki derejeli bank ulgamyna (Merkezi bank we ýöriteleşdirlen banklar) geçmegi netijesinde döwlet zähmet amanat kassalary ilata we edara görnüşli taraplara hyzmat etmek boýunça ýöriteleşdirlen döwlet banky hökmünde Süýşürintgiler bankyna öwrüldi.
1993-nji ýylyň 30-njy aprelindäki Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen SSSR Süýşürintgiler bankynyň Türkmenistan respublikan banky Türkmenistanyň Süýşürintgiler bankyna öwrüldi, 2001-nji ýylda bolsa onuň ady Türkmenistanyň “Halkbank” döwlet täjirçilik banky diýlip üýtgedildi.
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe "Halkbank" PTB köp sanly taslamalary üstünlikli durmuşa geçirip, ynamly öňe barýar.
Şu günki gün “Halkbank” ýurdumyzda giňden tanalýan iri maliýe guramasy bolmak bilen, diňe türkmenistanlylaryň däl, eýsem daşary ýurtly müşderileriň hem bank hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmagyň hötdesinden gelýär.


text:
Saparbaev Shý aýdanyndaǵy gaz máselesin bir aptada sheshýdi tapsyrdy
TARAZ. QazAqparat – Búgin Jambyl oblysy ákimdiginde ótken basqosýǵa úılerine tartylatyn gaz baǵasynyń qymbattyǵyna qatysty Shý aýdany Tóle bı aýyly turǵyndarynyń shaǵymy sebep boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Atalǵan aýylǵa gaz qubyry birneshe jyl buryn tartylǵanymen, keıbir úıler áli kúnge deıin kógildir otynsyz otyr.
Energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Qudaıbergen Qorǵanbaevtyń aıtýynsha, úılerge gaz jetkizýge jaýapty merdiger - «Parıev» JShS. 2016 jyly olardyń qyzmetteriniń bastapqy baǵasy 420 myń teńgeni qurasa, keıinnen ol soma 570 myń teńgege deıin ósken. Merdigerdiń aıtýynsha, qurylys materıaldary qymbattaǵan. Bul jaǵdaı turǵyndardyń narazylyǵyn týdyryp otyr. Olar mundaı qarajatty kez-kelgenniń qaltasy kótere almaıtyndyǵyn aıtady.
Shý qalasynan Tóle bı aýylyna deıin uzyndyǵy 8,7 shaqyrym magıstraldy qubyrdy satyp alý jáne memleket balansyna qoıý úshin oblystyq bıýdjetten 251,1 mıllıon teńge bólingen. Bul sheshim «Parıev» JShS qyzmetteriniń baǵasyn 475 myń teńgege deıin tómendetýge múmkindik bergen.
Búginde Tóle bı aýylyndaǵy 4200 úıdiń 35,2 paıyzy ǵana gazǵa qosylǵan. Qalǵan úıler qyzmettiń qymbattyǵyna baılanysty qosyla almaı otyr.
Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý jónindegi oblystyq departament «Parıev» JShS-ǵa qatysty tergeý júrgizgen. Merki aýdandyq sotyna jiberilgen is ákimshilik quqyq buzýshylyq quramynyń bolmaýyna baılanysty toqtatyldy.
Degenmen, Qudaıbergen Qorǵanbaev «Parıev» JShS óz mindettemelerin tolyq oryndamaǵandyǵyn málimdep otyr. Kompanııa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi júrgizýge múmkindik beretin shart jasaspaǵan. Bul, osy jyldyń qyrkúıeginde Tóle bı aýylynda gazdyń óshirilýine ákelgen.
«Parıev» JShS qyzmet kórsetetin ýchaskede turatyn Shý qalasynyń turǵyndary da osyndaı máseleni bastan keshirdi.
«Jumys toby bir apta ishinde bir sheshimin tabýy kerek. Kompanııanyń qyzmetteri basqa aýdandarǵa qaraǵanda nege qymbat ekenin saralańyzdar. Qordaı aýdanynda osy sekildi qyzmet quny 350 myń, al Shý aýdanynda jarty mıllıonnan asady. Olardyń gazy altyn emes shyǵar? Nelikten turǵyndar eki apta boıy gazsyz qalady? Turǵyndar qyzmetterge úzdiksiz aqy tóleıdi, sondyqtan gaz da turaqty berilýi tıis. Olardyń narazylyǵy oryndy. Barlyq kináliler ádil jazaǵa tartylýy kerek. Eshkimge halyqty aldaýǵa jol berilmeıdi», - dep atap ótti oblys ákimi.
Aımaq basshysy bul másele óziniń jeke baqylaýynda bolatynyn basa aıtty.
Jıynda Berdibek Saparbaev sonymen qatar Qordaı aýdanyndaǵy gazdandyrý jumystaryn baqylaýdy tapsyrdy. Aǵymdaǵy jyly Qordaı aýdanynyń 22 eldi mekeni kógildir otynmen qamtamasyz etilýi tıis.
- Altaı Kólginov elorda turǵyndaryna úndeý joldady
- Qarasha aıynda Shymkentte bokstan QR chempıonaty ótedi
- «SQ-Farmatsııanyń» 4 óńirge arnalǵan qoımasynda dári-dármek tabylmaı qaldy
- Memleket basshysy Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeevti qabyldady
- Jambyldyq dárigerlerge 18 reanımobıl men 8 «jyljymaly medıtsınalyq keshen» berildi
- Petropavl halyqaralyq áýejaıynyń bankrottyǵy: Jalaqy qaryzy qashan óteledi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov Eńbek kúnimen qazaqstandyqtardy quttyqtady. Bul týraly mınıstrliktiń baspasóz qyzmeti habarlady.
"Qurmetti otandastar! Sizderdi jyl saıynǵy mereke - halqymyzdyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik saladaǵy jetistikterine arnalǵan "Eńbek kúnimen" quttyqtaımyn. Bul mereke qyrkúıek aıynyń ár sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi jáne qazaqstandyqtardyń eńbekke degen qurmetiniń, olardyń árqaısysynyń óz isinde kásibı maman bolýǵa degen umtylysynyń belgisi sanalady", dedi mınıstr óz quttyqtaýynda.
Nurymbetov bıylǵy jyl qyzyqty jáne kúrdeli bolyp turǵanyn aıtty.
"Barlyq azamat qıyn kezeńnen ótti, jańa jáne ótkir máseleler paıda boldy. Osy kezeńde qalyptasqan eńbek qatynastary men ınstıtýttaryn saqtaý úshin qoldaý jáne qosymsha jaǵdaı jasaý burynǵydan da mańyzdylyǵyn ańǵartýda. Sondyqtan men óz salalaryn alǵa jeteleıtin, kásibıliktiń baǵzydan kele jatqan berik ustanymdaryn buljytpaı saqtaı otyryp, barlyq salaǵa shyǵarmashylyq jáne ońtaılandyrý alyp keletin, osylaısha jumysta jańa jaǵdaı men tyń tásil qalyptastyratyn jas mamandarǵa shyn júrekten alǵys aıtqym keledi", dedi ol.
Adal jáne adal eńbekpen elimizdiń ekonomıkasynyń qalyptasýy men damýyna negiz qalaǵan, egemen Qazaqstannyń damýyna aıtarlyqtaı áleýet jasaǵan aǵa býynnyń - óz isiniń naǵyz mamandarynyń qosqan úlesin de dál osylaı atap ótti.
"Sizder janqııar eńbekterińizben jastarǵa tálimgerlik dástúrdi tabystap, urpaqtar sabaqtastyǵyn saqtap kelesizder. Sizder búginde de óz boılaryńyzdaǵy eń baı kásibı jáne adamgershilik tájirıbelerińizdi jastardy eńbekke, jumysshy mamandyqtaryna degen súıispenshilikke baýlý ári olardy óz Otanyna súıispenshilikke tárbıeleý arqyly jastarǵa tabystaýdy jalǵastyryp kelesizder", dedi eńbekmın basshysy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óziniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda naqty mindet qoıdy – qazirgi zaman jaǵdaıynda áleýmettik-ekonomıkalyq turaqtylyqty, halyqtyń jumyspen qamtylýyn jáne kirisin saqtaý qajet ekenin alǵa tartty.
"Biz maqsatqa jetýde tıimdilikti arttyrýǵa, azamattarymyzdyń ál-aýqatyn odan ári kóterýge baǵyttalǵan sharalardyń tıimdiligin saqtaýǵa barynsha kúsh salýymyz kerek. Ár otandasyma súıikti kásibin, ózin-ózi taný múmkindigin jáne jumysynyń nátıjesinen lázzat alý múmkindigin tileımin. Laıym ujymdaryńyzda ózara syılastyq pen kásibı sheberlikke negizdelgen jyly qarym-qatynas órbı bersin", dedi Birjan Nurymbetov.
Elektrondyq eńbek bırjasynda 176 myń vakansııa ornalastyryldy
Qoǵam • Búgin, 09:25
О́tken táýlikte 117 adam indetten aıyqty
Koronavırýs • Búgin, 09:06
Bir táýlikte 148 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 09:05
Transkaspıılik kólik tasymaly artady
Ekonomıka • Búgin, 08:14
Saıasat • Búgin, 08:12
Qoǵam • Búgin, 07:58
Aımaqtar • Búgin, 07:57
Kúrmeýdi sheshý – kúrdeli mindet
Bilim • Búgin, 07:55
Bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek úshin úlken sabaq
Medısına • Búgin, 07:52
Talaptardy saqtamaǵandarǵa aıyppul salynady
Qoǵam • Búgin, 07:49
Qydyratyn kezeń emes (Almatynyń epıdemııalyq ahýaly taǵy da turaqsyz)
Aımaqtar • Búgin, 07:45
Ekonomıka • Búgin, 07:37
Aımaqtar • Búgin, 07:35
Elektr jelisiniń eskirgenin eskermeýge bolmaıdy
Qoǵam • Búgin, 07:32
Baspanaly bolý múmkindigi artty
Ekonomıka • Búgin, 07:27
Agroónerkásip keshenin damytý – aýyldy damytý
Ekonomıka • Búgin, 07:25
Aımaqtar • Búgin, 07:24
Rýhanııat • Búgin, 07:18
Tramptan keıingi álemdik tártip
Saıasat • Búgin, 07:14
Ádebıet • Búgin, 07:09
Saılaýshylar tizimi pysyqtalady
• Búgin, 07:08
Ádebıet • Búgin, 07:07
Nobel syılyǵyna kim ne satyp aldy?
Ádebıet • Búgin, 07:06
Hokkeı • Búgin, 07:05
Qoǵam • Búgin, 07:04
Aımaqtar • Búgin, 07:02
Qorshaǵan ortany qorǵaý isinde sylbyrlyq basym
Ekologııa • Búgin, 07:01
Rýhanııat • Búgin, 07:00
Álem • Búgin, 06:57
Sport • Búgin, 06:56
Boks • Búgin, 06:55
Teatr • Búgin, 06:53
Tennıs • Búgin, 06:52
Halyqty taza aýyz sýmen qamtý – strategııalyq mindet
Úkimet • Búgin, 06:50
Balýandar Janashyrda jattyǵady
Sport • Búgin, 06:49
Parıj Olımpıadasyna – 120 jyl!
Sport • Búgin, 06:48
Hakim tulǵasy – halyq júreginde
Rýhanııat • Búgin, 06:46
ÁMEN anımasııalyq festıvali ótedi
Oqıǵa • Búgin, 06:42
Oqıǵa • Búgin, 06:40
Aqtóbede Abaı eskertkishi ashyldy
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda joldardy kútip ustaýǵa 69 mln teńge qaralǵan
Aımaqtar • Keshe
Koronavırýstan qalaı qorǵanamyz?
Koronavırýs • Keshe
Halyqaralyq áýe reısteriniń 39 jolaýshysynan COVID-19 anyqtaldy
Koronavırýs • Keshe
Nur-Sultanda erteń kóktaıǵaq, burqasyn jáne qatty jel kútiledi
Aımaqtar • Keshe
Talas aýdanynda ultaralyq kelisim týraly jıyn ótti
Aımaqtar • Keshe
Taraz qalasynda nan qymbattaǵan
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda epıdemııalyq ahýal turaqtalyp keledi
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent Aýyl sharýashylyǵy mınıstrin qabyldady
Prezıdent • Keshe
Elordada jańa IT-startaptarǵa qalaı qoldaý kórsetiledi?
Elorda • Keshe
Dollardyń erteńgi baǵamy qandaı bolmaq?
Ekonomıka • Keshe
Bishkek meri úsh aptada altynshy ret aýysty
Álem • Keshe
BQO ákimi Cheh Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Elshisimen kezdesti
Aımaqtar • Keshe
Azamattyq bastamalar ortalyǵy ıdeıany jobaǵa aınaldyrýǵa kómektesedi
Aımaqtar • Keshe
Ekojýrnalıstıka salalyq jýrnalısterdi daıarlaý baǵyttarynyń biri bolmaq
Qazaqstan • Keshe
Elimizde aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Keshe
Berdibek Saparbaev nan baǵasyn negizsiz qymbattatpaýdy tapsyrdy
Aımaqtar • Keshe
Túrkistan oblysynda tóbesi jabyq bazarlar senbi kúni jumys isteıdi
Aımaqtar • Keshe
Saılaýshylar tizimindegi sáıkessizdikter retke keltiriledi
Saıasat • Keshe
T.Rysqulov aýdanynda raps daqyly kóptep egilýde
Aımaqtar • Keshe
Sottalǵandar tyıym salynǵan zattardy qaıda jasyrady? (vıdeo)
Qazaqstan • Keshe
Talǵarda sadaq atýdan Qazaqstan chempıonaty ótedi
Sport • Keshe
"Altyn qalam" Mońǵolııadan kelgen Makınara Haırımge buıyrdy
Ádebıet • Keshe
Qarjy sektory shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýge múddeli emes
Parlament • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Türkmenistanyň nebit-gaz konferensiýalaryna we sergilerine köp sanly halkara kompaniýalarynyň gatnaşmagy, halkara biznes elitasynyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyny berkitmäge örän gyzyklanýanlygyny görkezýär diýip, ýurduň resmi maglumatlarynda nygtalýar.
17-nji noýabrda Aşgabadyň Sergi merkezinde açylan “Türkmenistanyň nebit-gazy 2009” atly halkara sergisinde Germaniýanyň, Awstriýananyň, Beýik Britaniýanyň, ABŞ-nyň, Orsýetiň, Gazagystanyň, Ýaponiyanyň, Türkiýäniň, Hytaýyň we ýene onlarça ýurtlaryň kompnaiýalarynyň önümleri we hyzmatlary barada habar berýän pawilonlar işleýär.
Sergä gatnaşýan kompaniýalaryň arasynda Türkmenistan bilen öňden bäri işleşýän “Petronas” “Dragon Oil”, “Gazprom” ýaly kompaniýalar bilen bir hatarda Türkmenistan bilen ýaňy-ýakynda işleşip başlan dünýä derejesinde ençeme iri kompaniýalar hem bar. Olaryň arasynda, hususan-da, Germaniýanyň “RWE AG” we Ýewropada iň iri nebit-gaz kompaniýasy bolan Awstriýanyň “OMV” kompaniýasy hem gatnaşýar. Bu kompaniýalar Ýewropa Bileleşiginiň öňe sürýän “Nabukko” proýektini amala aşyrmak boýunça konsorsiumyň esasy gatnaşyjylary hem bolup durýarlar.
Käbir synçylar Günbatar kompaniýalarynyň Türkmenistan bilen energiýa hyzmatdaşlygyny ösdürmek ymtylmalarynyň belli bir derejede Türkmenistandaky diktatura goldaw berýänligini belleýärler.
ÝB Türkmenistandaky diktaturany näme üçin goldamaly däl?
“Global Witness” guramasy ýaňy-ýakynda ýaýradan hasabatynda Ýewropa Bileleşigi Türkmenistandaky diktaturany nämüçin goldamaly däl diýen sowaly orta atdy we munuň bäş sebäbini öňe sürdi. Maglumatda şu günki gün Türkmenistandaky režimiň Ýewropa Bileleşiginiň käbir agzalarynyň, şeýle hem Ýewropa Komissiýasynyň goldawyna eýe bolanlygy bellenilýär.
“Global Witness” guramasyndan Tom Maýn Türkmenistanda ynsan hukuklary bilen bagly ýagdaýyň ýaramazlygyna garamazdan, Ýewropa Parlamentiniň şu ýyl Türkmenistan bilen wagtlaýyn söwda ylalaşygyny makullanlygyny, geljekki ýylda bolsa partnýorlyk we hyzmatdaşlyk boýunça ylalaşyga gol çekilmegine garaşylýanlygyny belledi. Tom Maýnyň sözlerine görä, 2010-njy ýylda Ýewropa Parlamentinde, Ýewropa Komissiýasynda we Ýewropa Geňeşinde, Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistan bilen gatnaşyklaryna has içgin garaljagyna garaşylýar, şonuň üçin häzirki wagtda açyklyk hem ynsan hukuklary temalaryny gozgamagyň pursaty bolup durýar.
“Global Witness” guramasynyň ýaýradan hasabatynda bellenişine görä, Ýewropa Komissiýasy gaz satyn aljak bolup, Türkmenistan bilen ýakynlaşýar. Emma şu günki gün Ýewropa ýylda diňe 10 milliard kubometr gazy teklip etmäge ukyply Türkmenistanyň wada beren gazy ýylda 500 milliard kubometr gazy sarp edýän Ýewropa Bileleşiginiň gaza bolan talabynyň diňe 2%-ni emele getirýär. Şeýlelikde Türkmenistan bilen ýakynlaşmak Ýewropa Bileleşiginiň energiýa problemasyny çözmeýär diýip, Global Witness, Ýewropa bileleleşiginiň Türkmenistandaky diktatura boýun bolmaly däldiginiň bäş sebäpleriniň birini dellilendirdi.
Başga bir sebäp
Gurama munuň ikinji sebäbini Türkmenistanyň gaz zapaslaryna bagly problema bilen delillendirýär. “Gaffney Cline Associates” Türkmenistanyň gaz baýlyklary boýunça dünýäde 4-nji orunda durýandygyny yglan eden hem bolsa, ýurduň iň uly gaz ýataklary gury ýer böleklerinde ýerleşýär, emma bu ýerdäki türkmen gazy Orsýete, Hytaýa, Eýrana satylýar we içerki bazarda ulanylýar. Hazar deňzinde hem gaz bar, emma Türkmenistan we Azerbeýjanyň arasynda suwasty baýlyklaryň üstünde dawa dowam edýär. Üstesine bu ýurtlaryň Hazar deňzi boýunça goňşulary bolan Orsýet bilen Eýranyň hem Ýewropa tarap täze gaz geçirijisiniň gurluşygyna razy bolmazlygy-da ähtimal diýip, Global Witness ýazýar.
Guramanyň hasabatynda Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistan bilen dialogda ýiti meselelerden gaça durmak arkaly ýurtda adam hukuklarynyň düzeljegine garaşmak we Türkmenistan bilen diplomatik çaknyşyklardan gaça durmak pozisiýalary hem ýazgarylýar.
“Global Witness” Ýewropa kompaniýalarynyň türkmen gazy üçin geljekki tölegleriniň ýitirim bolmagynyň ähtimaldygyny hem aradan aýyrmaýar we öz çaklamalaryny Nyýazow döwründe nebit-gaz eksportynyň uly möçberdäki girdejileriniň daşynda emele gelen gümürtikligiň gaýtalanmagynyň mümkinligi bilen delillendirýär hem-de ýurduň maliýe pudagynyň soňky döwürde aýdyňlaşmanlygyny belleýär.
”Global Witness” guramasyndan Tom Maýn häzirki wagtda Ýewropa Bileleşigi Türkmenistan bilen gatnaşyklarynda prinsipial pozisiýany öňe sürmäge ukyply diýip, hasap edýär.
“Türkmenistan Ýewropa Bileleşigi bilen biznes gatnaşyklaryna gyzyklanma bildirýärkä pursatdan peýdalanmaly diýip, hasap edýäris. Turkmenistan energiýa eksport mümkinçiliklerini artdyrmaga çalyşýar, şol sanda Ýewropa tarap hem garaýar. Şeýle ýagdaýda tehniki ýardam we maýa goýumlar taýdan öz ýardamyny teklip edýän Ýewropa Bileleşigi Türkmenistandan ynsan hukuklary we açyk-aýdyňlyk ugrunda anyk ädimleri talap etmeli” diýip, Tom Maýn aýtdy.
Özara bähbitli hyzmatdaşlyk
Öz nobatynda Türkmenistan özara bähbitli we uzak möhletleýin halkara partnýorlygyň ýurduň nebit-gaz pudagyny ösdürmek boýunça döwlet strategiýasynyň esasy ugry bolup durýanlygyny yglan edýär. Nebit-gaz senagatyny ösdürmek boýunça Türkmenistanyň 2030-nji ýyla çenli milli strategiýasyna görä, ýurduň gaz önümçiligini dört esse, nebit önümçiligini bolsa 10 esse artdyrmak planlaşdyrylýar. Geljekde Türkmenistanyň gaz önümçiligini ýylda 250 milliard kubometre, nebit önümçiligini bolsa 100 million tonna ýetirmekçidigini prezindet G.Berdimuhamedow 12-nji oktýabrda ýangyç energiýa pudagy boýunça geçiren ýörite maslahatynda aýtdy.
Emma Türkmenistanyň nebit-gaz pudagynyň ösüşi uly möçberdäki maýa goýumlaryny, şol sanda daşary ýurt inwestisiýalaryny hem talap edýär.
Energiýa meseleleri boýunça bilermen Dan Sucio şeýle pikirde: “Turkmenistanyň tebigy baýlyklary bar, bu dogry. Emma ýurduň nebit-gaz pudagynyň ösüşi ägirt uly maýa goýumlaryny hem talap edýär. Bu maýa goýumlaryny kim ýatyrjak we olaryň möçberi nähili bolar diýen sowallar entek jogapsyz galýar”.
“Global Witness” guramasy inwestisiýalary, tehniki ýardamlary, diplomatik goldawy teklip etmäge ukyply Ýewropa Bileleşigini öz nobatynda Türkmenistandan graždanlaryň esasy ynsan hukuklarynyň berjaý edilmegini talap etmäge-de ukyply diýip, hasap edýär.


text:
Özbegistanyň Daşary işler ministrliginden alnan maglumata görä, Merkezi Aziýa döwletleriniň delegasiýalaryna Özbegistanyň premýer-ministriniň orunbasary, daşary işler ministri Elýor Ganyýew, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri Raşid Meredow, Gyrgyzystanyň daşary işler ministri Ruslan Gazakbaýew, Täjigistanyn daşary işler ministri Hamrohon Zarifi, Gazagystanyň daşary işler ministriniň orunbasary Konstantin Žigalow ýolbaşçylyk edýär.
Bu duşuşyklar Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça strategiýasy bilen bagly meseleleri maslahatlaşylýan meýdana öwrüldi. 2007-nji ýyldan bäri gurnalýan şeýle duşuşyklarda Germaniýanyň bileleşige ýolbaşçylyk eden döwründe işläp düzülen strategiýany durmuşa geçirmek bilen bagly meseleler geňeşilýär.
Duşuşygyň geçişine syn eden özbegistanly syýasaty öwreniji Farhod Tolipow duşuşygyň dowamynda Ýewrobileleşik bilen Merkezi Aziýa respublikalarynyň arasyndaky özara hyzmatdaşlyk, söwda-ykdysady gatnaşyklar, energetika we daş-töweregi goramak, suw üpjünçiligi ýaly meseleleriň gün tertibinde goýlandygyny aýtdy.
“Iň sonky gezek beýle duşuşyk 2009-njy ýylda bolupdy. Bu örän gyzykly duşuşyk. Problemalaryň kändigine we çözülmeýändigine garamazdan, biz Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa respublikalaryna uly gyzyklanma bildirýändigini, möhümi-de – Merkezi Aziýa döwletleriniň özara hyzmatdaşlyk etmegine kömek bermäge çalyşýandygyny görýäris. Esasanda regional howpsuzlyk meselesini, bäş respublikanyň bilelikde maslahatlaşyp çözmegine, kömek bermek isleýändigini görýäris” diýip, Tolipow aýtdy.
Möhüm meseleler
Syýasaty öwreniji Tolipowyň sözlerine görä, häzir region üçin energetika, daşky gurşawy goramak, suw resurslaryndan peýdalanmak, serhet we neşe gaçakçylygy meseleleri, umuman aýdanyňda, regionyň howpsuzlygy meselesi möhüm bolup durýar. Bu meseleler garaşsyzlyk ýyllaryndan bäri hemmäniň üns merkezinde we diňe regional hyzmatdaşlygyň netijesinde çözülmegi mümkin.
Käbir synçylar Daşary işler ministrleriniň derejesindäki duşuşyklar däl, eýse prezident derejesindäki duşuşyklardan soň hem käbir problemalaryň çözülmeýändigini aýdýarlar. Emma Tolipow 2009-njy ýylda bolan duşuşykdan soň hyzmatdaşlygyň haýsydyr bir pudaklarynda belli bir derejede özgerişlikleriň bolandygyny aýtdy: “Şu nukdaýnazardan bu duşuşuk hem käbir problemalary çözmäge itergi bolar. Emma duşuşykdan soň ähli problemalar çözüler diýip hiç kim aýdyp bilmez. Sebäbi agzalýan meseleler çözülmegi kyn meseleler, olaryň çözgüdi köp wagty talap edýär”.
Tolipow soňra sözüni şeýle dowam etdirdi: “Ýewropa Bileleşigi abraýly gurama. Ýewropa döwletleri hem Merkezi Aziýa döwletleri ýaly, özbaşdak ýaşap, soňra birleşdiler. Soňabaka bu bileleşik syýasy bileleşige öwrüldi. Bu bileleşigiň Merkezi Aziýa döwletleri üçin görelde bolmagy mümkin. Birligiň tejribesi hem Merkezi Aziýa üçin möhüm”.
Düýnki duşuşykda tebigy resurslara baý regionyň döwletleri bilen energetika ulgamyndaky hyzmatdaşlyk hem-de Owganystandaky NATO operasiýasy bilen bagly meselere hem garaldy.
Ýewropa Bileleşiginiň resmileri Merkezi Aziýa döwletlerindäki adam hukuklary bilen bagly ýagdaýy gowulandyrmak, agzalan strategiýanyň esasy bölüminiň biridigini aýdyp gelýärler. Emma ýerli we halkara guramalar demokratiýa we adam hukuklary gymmatlyklaryny strategik bähbitlere gurban etmek däbi başlaly bäri, esasanda Özbegistan bilen Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň ýaramazlaşandygyny aýdýarlar.


text:
Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlarynyň aýtmagyna görä, geljekde Sahara gülläp ösýän sähra öwrülip biler. Bu barada «Live Science» internet sahypasy habar berýär. Geçirilen barlaglarda buz eýýamy gutarandan soň (5-11 müň ýyl ozal) Sahara çölüniň bütinleý başgaça görnüşde bolandygy ýüze çykaryldy. Bu sährada dýuna çägeleriniň ýerine gür ösümlikler ösüp, ýagyşyň köp ýagmagy netijesinde, uly köller bolupdyr. Demirgazyk Afrikanyň takmynan, dokuz million inedördül kilometri begemotlaryň, antilopalaryň, pilleriň we zubrlaryň ýaşaýan tebigy «goraghanasyna» öwrülipdir.
Alymlar howanyň üýtgemeginiň her 23 müň ýyldan Ýer togalagynda bolýan özgerişlikler bilen baglydygy baradaky pikirlerini orta atdylar. Takmynan, sekiz müň ýyl ozal, planetanyň ýapgytlygy 24,1 derejeden häzirki 23,5 derejä çenli üýtgäpdir. Häzirki wagtda Demirgazyk ýarym şary gyş aýlarynda Güne has golaý bolup, bu golaýlaşma Saharanyň gök öwüsýän zamanynda tomusa gabat gelipdir. Bu ýagdaý Gün şöhlesiniň ýiti bolmagyna ýa-da ýylylygyň artmagyna sebäp bolupdyr. Ýylylygyň artmagy Afrika mussonyny has hem güýçlendirýär. Bu ýagdaý gury ýer bilen ummanyň arasyndaky gyzgynlyk derejesiniň ýokarlanmagyna, sebitde ýelleriň möwsümleýin üýtgemegine sebäp bolýar. Saharada jöwzanyň ýokarlanmagy zerarly pes basyşly zolagyň döränligi üçin Atlantik ummanynyň çyglylygy hasylsyz çöle aralaşyp ugrapdyr. Alymlar Demirgazyk ýarym şarda Gün şöhlesiniň häzirkiden 7% köp bolandygyny hasapladylar. Bu ýagdaý bolsa, ýagyşyň 17-50% ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Umman çökündilerinde geçirilen barlaglar Saharanyň birnäçe gezek ýaşyl zolaga öwrülendigini görkezdi. Demirgazyk ýarym şarda tomusky gyzgyn akymyň iň ýokary mukdary takmynan 10 müň ýyldan gaýtalanýar. Netijede, Sahara ýene-de dürli ösümliklere we gyrymsy agaçlara bürenip biler.
Sahara ýene-de gök öwser
Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlarynyň aýtmagyna görä, geljekde Sahara gülläp ösýän sähra öwrülip biler. Bu barada «Live Science» internet sahypasy habar berýär. Geçirilen barlaglarda buz eýýamy gutarandan soň (5-11 müň ýyl ozal) Sahara çölüniň bütinleý başgaça görnüşde bolandygy ýüze çykaryldy. Bu sährada dýuna çägeleriniň ýerine gür ösümlikler ösüp, ýagyşyň köp ýagmagy netijesinde, uly köller bolupdyr. Demirgazyk Afrikanyň takmynan, dokuz million inedördül kilometri begemotlaryň, antilopalaryň, pilleriň we zubrlaryň ýaşaýan tebigy «goraghanasyna» öwrülipdir.


text:
Goool
Kubok Aziýa - 2011 (sanlar, statistikalar, netijeler...)
Salam agzalar we daşyndan okaýan myhmanlar! Men şu temada 3 hepde bäri Katarda dowam edip gelýän futbol boýunça Aziýanyñ kubogy ugrundaky ýaryşyň netijeleri barada ýazmakçy.
Bu ýyl XV gezek geçirilýän, yklymyñ iñ uly ýaryşy bolan futbol boýunça Aziýanyñ çempionaty Katar döwletinde geçirildi. Katar bu ýaryşa taryhynda...
"Ýylyň adamy 2010" — Mark Zuckerberg
Dünyäde pocti her 10 adamdan biriniñ ulanyan "Facebook" sosial setini esaslandyryjy Mark Zuckerberg USA-nyñ abrayly "Time" zhurnaly tarapyndan 2010-njy yyl boyunca dünyäde "Yylyñ adamy" diylip yglan edildi. Bu hormatly adyñ eyesini gecirilen ses berlishikler esasynda "Time" zhurnalynyñ redaktory Richard Stengel düyn, yagny, 15-nji dekabrda USA-nyñ...
Gurban Bekiýewiç Berdiýew — ussat tälimçi
Salam hormatly agzalar we dashyndan jyklayan myhmanlar!
Gurban Berdiyew... Howwa, türkmen sporty diyilende ilkinjileñ hataryndan Gurban agamyz yadyña düshyar. Rubiniñ talimcisi hökmünde gazanyan üstünlikleri bilen özüni tanadan tälimcimiz Gurban Bekiyewic Berdiyew barada internet sahypalarynda gynansagam türkmence maglumatlar juda az...
Maksat.ch, shöhlejik sesleniñ!
Maksat.ch, shöhlejik gayrat edip sesleniñ haysyñyz bolsañyzam!
Lina Medina - dünýäde iň ýaş eje bolan gyzjagaz (+10)
Salam hormatly agzalar!
Men shu temada bir zada ünsiñizi cekesim gelyär. Eysem dünyäde iñ yash eje bolan zenan kimkä? bu sorag siz ücin gyzyklymy?! Ine ol:
Medisina ylmynyñ taryhynda iñ yash eje hökmünde hasaba alnan we "Ginnesiñ rekorlar kitabyna" giren zenanyñ ady - Lina Medina. Ol 1933-nji yylyñ 27-n...
2018 FIFA World Cup - Rossiýada, 2022 FIFA World Cup - Katarda
Salawmalikim hormatly agzalar, hormatly futbol söyüjiler!
Shu gün Shewsariyanyñ Zürich shäherindäki FIFA-nyñ shtab kwartirasynda gecirilen dabaradan soñra, FIFA WORLD CUP-2018 we FIFA WORLD CUP-2022-niñ haysy yurtda geciriljekdigi ses berlishiklerden soñra belli boldy. FIFA-nyñ prezidenti Sep Blatteriñ belli eden ses berlishiginiñ ne...
Miss World — 2010
Salawm hormatly agzalar! Shu temada köneräk, yöne gyzyklyja habary siz bilen paylashasym geldi.
Shu yylyñ oktyabr ayynda Hytay Halk Respublikasynyñ Hainan welayatynda "miss world 2010" konkursy gecirildi we 2010-njy yyl boyunca dünyäniñ iñ owadan gyzy belli edildi. Bu yylky dünyä gözeli, yagny, "miss world 2010" diyen...
FIFA klublararasy dünýä çempionaty – 2010
Her yyl FIFA tarapyndan
gurnalýan "FIFA Klublararasy
Dünýä Çempionaty" 8-nji
dekabrda bashlanar. ýaryşa yer
togalagynyñ 6 kontinentinden 7
klub gatnaşar. Olar:
1. “Seongnam Ilhwa Çunma” -
Günorta Koreýa (AFC)
2. “Internasional” - Braziliýa
(CONMEBOL)
3. “Paçuka” - Meksika
...
"Financial Times" gazeti dünýä biznesinde iň üstünlikli aýallaryň sanawyny yglan etdi
"Financial Times" gazeti 2010-njy yyl boyunca dünyä biznesinde iñ üstünlikli 50 sany ayalyñ sanawyny yglan etdi.
Sanawda ilkinji orny Indra Nooyi (PepsiCo) eyeledi. Indra Nooyiden soñ, sanawda ilkinji üclige kosmetika önümlerini öndürijiler Andrea Jung (Avon Products) ikinji we Güler Sabanci (Sabanci Group) ücünji bol...
Argentina-Braziliýa, Angliýa-Fransiýa, Portugaliýa-Ispaniýa
Essalawmaleykum hormatly agzalar! Hemmañizi külli musulman ymmatynyñ bayramy Gurban bayramy bilen gutlayan! Okan Bayram namazyñyz kabul bolsun!
Indi gurruñ tema barada. Shu gun futbol boyunca milli yygyndylañ arasynda yoldashlyk dushushyklary geciriler. Olardan esasy oyunlar Argentina-Braziliya, Angliya-Fransiya, Portugaliya-Ispaniya...
Aziýa oýunlarynda türkmen futbolçylarynyñ 1/8 finaldaky garşydaşy — Thailand
Salawmalikim hanymlar we jenaplar!
Hemmämiziñ bilshimiz yaly shu gunler Hytay halk respublikasynda Aziya oyunlary dowam edyar. Bu abrayly yaryshda cykysh futbol boyunca yygyndymyz (U23) hem özuniñ toparcadaky oyunlaryny showly gecirmegi bashardy. Toparcada geciren 3 oynunda 4 ocko toplan we 8 pökgi salyp, 7 pökginem ö...
Zenit — çempion Rossiýa 2010
Salam hormatly agzalar, hormatly futbolsöyüjiler!
Türkmenistanly futbol fanatlarymyzyñ köpüsiniñ gyzyklanyp seredyan ligalarynyñ biri bolan Rossiyañ premyer ligasynda Piteriñ ZENIT'i cempionatyñ tamamlanmagyna iki tapgyr galanda cempion bolmagy bashardy. Olar 28-nji tapgyrda Rostowy 5-0 (40' Lazovic /pen/, 75' Semak, 81' Kerzhakov, 9...
Gurban baýramy we onuň sogaplary
Gurban sözi arapçadan terjime edilende, ýakynlaşmagy aňladýan “k r b” kök işliginden ýasalan bolup, sözlükde Allatagala ýakynlaşdyrýan zat” diýen manyny berýär. Kuranda Hezreti Adam atanyň iki oglunyň Allatagala beren gurbanlary-da bu işlik bilen getirilýär. Olaryň biriniň mal-garadan, beýlekisiniň bolsa ak ekinden gurban berendigi hakynda aýdylýar...
Kazandan Moskwa uçan " Rubiniň" uçarynyň howada uçuş wagty motory durdy
Salam hormatly agzalar we futbol söyüjiler! Ashakdaky habar futbol fanatlary ucin gynancly habar bolmagam mumkin, özüma gynandym.
Самолет с футболистами "Рубина" совершил экстренную посадку в Казани.
В 10:47 по московскому времени самолёт ЯК-42 с футболистами "Рубина" вылетел из Казани в Москву, где чем...
Garajaoglan -
Garajaoglanyñ goshgularyndan:
Gara dälmidir?
Maña gara diyen gelin,
Gözleriñ gara dälmidir?
Özüni söydüren gelin,
Gashlaryñ gara dälmidir?
Gözel, men seni islärin,
Gül bile seni beslärin.
Ay yüzüñi höwerlärin,
Zülpleriñ gara dälmidir?
Boyuñ uzyn, biliñ inc...
Ilkinji söýgi (aydymdan)
Ilkinji söýgi
Ilkinji söýgümi äkitdi ýyllar,
Men ony ýatlaýan güneş doganda.
Ýatlaýan bossanda açylsa güller,
Gül ysyn ýaýradyp atyr saçanda.
Aý-aýdyň gijeler akar boýunda,
Häzirem garaşýan wadaly ýerde.
Ýary taşlap ýarsyz barsam kenara,
Tolkunlar näzli ýar nird...
"Forbes" žurnaly dünýäniñ iñ täsirli adamlarynyñ sanawyny yglan etdi (Рейтинг самых влиятельных людей мира)
"Forbes" žurnaly 2010-njy yyl boyunca dünýäniñ iñ täsirli adamlarynyñ sanawyny duzdi.
Sanawda ilkinji oruny Hytay halk respublikasynyñ hökümet bashlygy Hu Szintao eyeledi. Sanawda USA prezidenti Barak Obama 2-nji, Saud Arabystanyñ patshasy Abdalla bin Abdel Aziz 3-nji orny eyelediler.
Mundan bashgada s...
çempionlar ligasynda 4-nji tapgyryñ oyunlary
Salawmalikim futbol fanatlary!
2-3-nji noyabrda yewropada cempionlar ligasynda 4-nji tapgyryñ dushushyklary gecirildi. gecirilen 16 dushushukda 53 goool derwezelerden gecirildi.
4nji tapgyryñ hasaplary:
A GRUPPA
Tottenham-Inter 3-1
Werder Bremen-Twente 0-2
B GRUPPA
Hapoel Tel Aviv-Sch...
Söýgi hakda oýlanma
Söýgi,Hyýal, Oýlanma ýa-da aşyk ýigidiň ýüreginden çykan setirler...
Salam güljagaz! Ýene seni ýatladym. Ähli gowy pursatlarda bolşy ýaly seni ýatladym ýenede. Ýa-da söýgi diýen zat şumyka? Durmuşyň iň gowy pursatlarynda bile bolmak islemekmi söýeniň bilen? Hyýal edýän käşgä seň bilen bileje bolsadyk. Deňiz kenaryndak...
Kerim Gurbannepesow "Ýürek poemasy"
Ýürek poemasy
BIR başyň bar, müň işiň bar
dünýäde,
Müň şükür! Ýykylyp galmaýşyň
besdir.
Baryna ýetmeli paýy-pyýada,
Tigirçek hökman däl -
Şu köwşüň besdir.
Bir köwşüň tozdumy - ýene bir
köwüş,
Ikinji tozdumy - üçünjä çalyş,
Her bagy çözlende ýer bilen
emiş ,
...
Khagendra Thapa Magar - dünýäniň iň gysga boýly adamy
Salam agzalar! Temañ adyndanam bilen bolsañyz gerek, bu temamyñ näme baradadygyny?!
Nepalda 18 ýaşly we 5,5 kilogram agramy bolan Khagendra Thapa Magar 67 santimetrlik boýy bilen "dünýäniň iň gysga adamy" diýlip ykrar edildi.
Ginnesiň Rekordlar kitabynyň wekilleri Magaryň iň gysga adamdygyny tassykladylar. Onuň kakasy Rup Baha...
LONDAN-2012 Olimpiýa oýunlarynyň Aziýa saýlama ýaryşynyň birinji tapgyrynda garşydaşymyz — Indoneziýa
Indoneziya Kuala-Lumpurda
(Malaýziýa) Aziýanyň futbol
konfederasiýasynyň ştab-
kwartirasynda geçirilen bije
atyşlygyň jemleri netijesi
boyunca 2012-nji ýylda
Londonda geçiriljek XXX
Olimpiýa oýunlarynyň Aziýa
saýlama ýaryşynyň birinji
tapgyrynda türkmen
futbolçylarynyň garshydaşy...
"FC Balkan" – Türkmenistanyñ çempiony 2010
10 klubdan ybarat bolan Türkmenistanyñ yokary ligasynda bu yylky cempionatyñ tamamlanmagyna 2 tapgyr galdy.
Türkmenistanyñ XIII cempionatynda tamamlanan 16 tapgyrdan soñ 36 ocko toplan Balkanabadyñ "Balkan" futbol topary Türkmenistanyñ cempiony diyen ada eye boldy.
Bu cempionlyk balkanabatlylaryň taryhyndaky 2-nji çemp...
2012 AFC Challenge Cup — Türkmen futbolçylary «B» toparçada çykyş eder
Salawmalikim futbol söyüjiler!
Hindistanyň, Pakistanyň milli ýygyndylary we Taýwan bilen Laosyň arasyndaky oyunda ýeňiji bolan topar AFK-2012 Kubogy ugrundaky 4-nji bäsleşigiň saýlama oýunlarynda türkmen futbolçylarynyň bäsdeşleri bolarlar. Aziýanyň futbol konfederasiýasynyň Kuala-Lumpurdaky ştab-kwartirasynda geçiril...
Türkmenistanyñ Garaşsyzlygy we döwlet gurluşynyñ esaslary hakynda Türkmenistanyñ Konstitusion kanuny (Ruhnamadan)
Türkmenistanyň Ýokary Soweti 1991-nji ýylyň 26-njy oktýabrynda geňeşiň barşynda halkyň mälim eden erk-islegini, Türkmenistan Sowet Sosialistik Respublikasynyň döwlet özygtyýarlylygy hakyndaky Jarnamany durmuşa geçirmek maksady bilen möhüm karar kabul etdi. Şol kararda şu aşakdaky iňňän möhüm meseleler öz beýanyny tapdy.
1. Tü...


text:
17 Qazan, 2019 Aımaqtar
О́ndiris oshaǵyndaǵy órkendi ister
Údemeli ındýstrıaldy-ınnovasııalyq damytý baǵdarlamasy aıasynda Jambyl oblysyndaǵy Qarataý qalasynyń mańynan natrıı sıanıdi zaýytynyń qurylysyn qolǵa alǵan «Talas Investment Company» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi az ýaqyttyń ishinde-aq aıaqqa nyq turyp, damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Naqty 2017 jyly quny 3,7 mıllıard teńge bolatyn 5700 tonna natrıı sıanıdi men 1331 tonna ammonıı sýlfaty óndirildi. Al 2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha óndiris kórsetkishteri 1,5 esege ósti, ıaǵnı 6,2 mıllıard teńgeden astam somany quraıtyn 8023 tonna natrıı sıanıdi men 2259 tonna ammonıı sýlfaty óndirildi. Qabyldanǵan bıýdjetke sáıkes bıyl óndiristiń jobalyq qýatyn 15 myń tonna natrıı sıanıdine jáne 5000 tonna ammonıı sýlfatyna jetkizý kózdelip otyr. Bıylǵy jyldyń naýryz aıynda natrıı sıanıdi óndirisiniń kórsetkishi jobalyq qýattylyqtyń ortasha aılyq eseptik kórsetkishine jetkenin aıtyp ótken jón.
Kompanııadaǵy ónerkásiptik-óndiristik personaldyń sany 2019 jyldyń 1 sáýirinde 552 adamdy qurady. Onyń ishinde 108 adam ákimshilik qyzmetkerleri. Jalpy jumysshylardyń 124-i – áıel azamattar. Kompanııa jumysshylarynyń ortasha jasy 30 ben 40 jastyń arasyn kórsetip otyr. Al 2019 jyldyń aqpan aıyndaǵy jumysshylardyń ortasha jalaqysy 116350 teńge boldy, sondaı-aq óndiristik ǵımarattardaǵy eden jýýshy jumysshysynyń eń tómengi jalaqysy 49273 teńgeni qurady. Aı saıynǵy óndiristik kórsetkishterdegi jetistikterge saı negizgi óndiristik bólimsheler jumysshylaryna syıaqylar qarastyrylǵan.
Barshaǵa belgili, zaýyt jumysy endi qarqyn alyp keledi. Dese de, kompanııa basshylyǵy jumys jaǵdaıy zııandy kásiporyndarǵa qoıylatyn zańnama talaptaryn buljytpaı oryndaýda. Qazirgi ýaqytta kásiporynnyń qyzmetkerleri arnaıy kıimmen, jeke qorǵanys quraldarymen, zaýyt esebinen beriletin, quramyna sút ónimderi kiretin kúndelikti profılıktıkalyq tamaqpen qamtylǵan. Sonymen qatar, jumys kestesine sáıkes qyzmetkerlerdi zaýytqa jáne keri tasymaldaý úshin avtobýstar qarastyrylǵan. Tehnıka qaýipsizdiginiń barlyq amaldary da saqtalýda.
Jumysshylarǵa materıaldyq kómek kórsetý, syıaqylar men merekelik kúnderge oraı tólenetin tólemder sekildi ujymdyq shart boıynsha qabyldanǵan barlyq mindetter oryndalýda. Budan bólek, kompanııa Qarataý qalasynda turatyn az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylarǵa qaıyrymdylyq kómek kórsetýde belsendilik tanytyp keledi. Búgingi tańda az qamtylǵan otbasynan shyqqan stýdent kompanııa demeýshiligimen joǵary oqý ornynda bilim alýda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
«Çagalaryň söýgüli şahyry»
Ýakynda Türkmenistanyñ Bazar Amanow adyndaky döwlet çagalar kitaphanasy Aşgabat şäheriniň ýöriteleşdirilen 37-nji orta mekdebi bilen bilelikde Türkmenistanyň halk ýazyjysy, şahyr Kaýum Taňrygulyýewiň doglan gününiň 90 ýyllygyna bagyşlap, «Çagalaryň söýgüli şahyry» atly duşuşyk geçirdi. Duşuşyga Kaýum Taňrygulyýewiň maşgala agzalary hem-de ýurdumyzyň tanymal ýazyjy-şahyrlary, artistleri gatnaşyp, ussat ýazyjynyň ömri we döredijiligi barada täsirli gürrüňler berdiler. Dabaranyň dowamynda 37-nji orta mekdebiň okuwçylary, kitap söýüjileri Kaýum Taňrygulyýewiň goşgularyny labyzly okadylar.
Şeýle-de kitaphanamyzyň gurnan göçme kitap sergisi çagalarda uly gyzyklanma döretdi. Sergide türkmen edebiýatynyň görnükli wekili, çagalaryň söýgüli şahyry Kaýum Taňrygulyýewiň kitaplarynyň ençemesi ýerleşdirildi.
Çäräniň ahyrynda edebiýatymyzyň görnükli ýazyjy-şahyrlarynyň eserlerini ýaş nesilleriň arasynda giňişleýin wagyz etmäge giň mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyza alkyş sözleri beýan edildi.


text:
Internet sahypasynda ýaş gyzlar wejaralyk da görsem gaty utanýan,òzlerini porno aktyor diýip,ony biznes hökmünde görüp özinden geçýäler.Owadan aý ýaly gyzlar,maşgalañ enesi, bir çaga ejesi.Dowzahyñ odyna ýanjak nur ýaly gyzlar.
Her janly - ölümi dadar
Täzelikler, Buz ýaly Koka kola tarapyndan 2 years ago
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Jynsy gatnaşyk sadaja köpelmek uçin ynsana berlen,keýp učin däl
-
wagt
2 years ago
- Bu pikiri şol synasyny reklama edyanleriñ namysyna jogap beryanler etse has gowy bolmazmy?
Elbetde, bizem gynanyas. Emma çüyrük syna kesilip ayrylyar, bejerilmeyar. Zanny çüyrükdir olañ, ary namysy yerinde maşgalada onüp ösenleñ içinde yokdur, bolsada yek tükdir (bardyr bir sebabi şoñam)
-
wagt
2 years ago
- Esasy aytjak bolyan zadym: Şol yazgarjak bolyan gelin-gyzlañ kakasy, erkek dogany, adamsy, ogly, agasy, dayysy we ş.m. namysdüşer hossarlary bardyr. Hany olar nirde name işlap yorkaler? Señ gozgajak bolyan meselañ olañ kellesinde at salmayan bolsa barde biz ikimizimki gury gybat bolup galyar.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Amerikanlaryň ýaşaýşyna wai
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Buz yaly,
Jynsy gatnashyga bolan islegem adamyn yaradylyshynda bar. Ony inkar edip bolmayar. Onam kanagatlandyrmaly yone halal yoldan. Yagny nika edip oylenip, durmush gurup. Son keyip etse-de halal yoldan. Esasy halal yoldan. Her zadyn oz dogry yoly bar. Yogsam zyna bolyar, olam uly problema jemgyyeti we nesli zayalayar.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Wagt,
Men pikrimche chuyruk syna diyip kesip ayrylmaly dal. Bu terbiye meselesi. Olam durmusha baglymyka diyyan. Yash gyzlar goya yash baglar yaly nira ugrukdursan shol tarapa osyar. Munun chozgudi dogry terbiyemika diyyan. Namys zat owredilmese netijede shona gora.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Buz yaly,
Hazir özüni reklama etman owadanlygyny gizläp yorsen gen goraymeseler, sygan yaly diyip bozuk gyz gelinler.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Syrtyñy bermek prestiź duýgymyka.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Ahyret gününde
mizan terezisinde gözel ahlakdan agyr geljek hiç zat ýokdur.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Bu yagdaylar son durmusha bolan howesem azaldyar.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Hemme kisha asylly, ahlakly gyz gerek. Yone beyle gyzlar az yetishdirilyar.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Jemgyyedin dashy - mashgala. Mashgalan dashy zenan. Zenany azashdyrsan jemgyyet bozulyar.
Yone zenanlaryn bulashmagynda erkeklerinem payy bardyr.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Porno Aktýorlar garrasa kim seredýaka?Garrasa ökunerler şeýle ahlaksyzlygyna
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Hawa buz yaly. Olar pul uchin edyar yone sada enan bagtyny duyman bagtsyz otup gidyarler.
Imanynam yitiryar, o dunyasinem. Hemme zatdan mahrum bolyarlar.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Zenan 20 ýaşyndan başlap 36 ýaşyna çenli ýagny 16ýyl Porno aktyor bolup işläpdir.
-
SiziňÝalyBiri
2 years ago
- Maşgalada terbiýe berk bolmaly. Ene-ata gpwy terbiýe berse şonda bolýa bular. Hemme zat göniden-göni ene-ataň özine düşýä, 101%ene atada 101% şolara bagly hemme-hemmesi
-
SiziňÝalyBiri
2 years ago
- pikir edip bilersiňiz, käbir bolanlardan, gyzza günä ýok, zorluk diýip bilersiňiz, ýöne şol zorlugy ulanan deýýusyň hem ene-atasy bara!
-
SiziňÝalyBiri
2 years ago
- buz ýaly koka kola saňa aýdýan: 16ýyl işläpdir diýýäň weli nämedisine gynanýaň bir çypar bedenli amerikana? Meni-hä aladalandyrýan, gynandyrýan öz türkmenlermiz, öz garadaşlym
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Maksat gözellik,jynsy gatnaşykdan haçana çenli çörek iýjek.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Buz yaly, shol ishleri düzyanlerem yagny kuntichiligi erkeklerdir. Olar uchin bur gyzyn namysy hich zat. Esasy gyz ustunden gowy pul gazanmak. Gyzam tebigaty boyuncha ynanjan. Son mundan peydalanyarlar.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Hawa.Aý ýaly gyzlar,elbetde umma pul alýandyrda,masgara bolany üçin
-
SiziňÝalyBiri
2 years ago
- şeýle owadanlygyň bolsa , niýetiňem pul bolsa baý ärem tapylýalaý. Gaýtam biriniň maşgalasy bolýaň, 50siniň teýine gireňok. Garaz bara k...çiligiň sebäbi pul dällei, keýpläi.
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Jemgyyetde gowy erkekler bolsa belki gyzlar pul uchinem oz namysyny satmazlar, buz yaly.
Meni bir asylly, özüni onaryan eklap bilyan erkek alar diyip.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Pul hem haram
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Amerika juda köp öndürýär,pornofilm
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Amerika-da yewropa-da resmi karhana bu. Dowlet nalog alyar kim bu ishi etse.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Tm da mümkinmi?
-
turkmen-talyp
2 years ago
- Hudaya shukur bizde yok
-
Panturkist
2 years ago
- Her janly ölümi dadar yalnyş bolar, sebabi hiç ölmeyan bakteriyalar bar.
-
Buz ýaly Koka kola
2 years ago
- Kyýamatda
-
MonteKristo
2 years ago
- Her kim özüne jogap berse gowy boljak. Hemme kişi üçin... Dini näme üçin kabul edenimizi ýatdan çykardyk käbirimiz...


text:
TurkmensNews- Özbegistanyň Prezidenti Şawkot Mirziýoýew BMG-niň Baş Assambleýasyna özbek dilinde çykyş etdi
Özbegistanyň Prezidenti Şawkot Mirziýoýew BMG-niň Baş Assambleýasyna özbek dilinde çykyş etdi
Mirziýoýew: “Şu günki günde ýurdumyzdaky demokratik özgertmeleriň gerimi günsaýyn giňeýär” diýdi.
Şawkot Mirziýoýew BMG-niň ۷۵-nji Sessiýasyndaky wideo çykyşynda rus dilinde däl, eýsem özbek dilinde geplemegi saýlap aldy.
Özbegistanyň garaşsyzlygyndan bäri prezident hökmüde BMG-niň Baş Assambleýasyndaky çykyşynda rus dilinde däl, eýsem ilkinji gezek özbek dilinde çykyş etmegi saýlap alan Mirziýoýew çykyşynda koronawirus epidemiasynyň adamzadyň şeýle global howplara garşy goragsyzdygyny görkezendigini we yzgiderli dialogyň, ynamyň we hyzmatdaşlygyň ähmiýetini aç-açan görkezendigini beýan etdi.
Mirziýoýew şol çäkde edilýän tagallalaryň birleşdirilmeginiň, borçlaryň berçinlendirilmeginiň, halkara hyzmatdaşlyklarynyň ösdürilmeginiň, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň hukuk derejesini we potensialyny artdyryp, ygtyýaryny giňeltmegiň hökmanydygyny nygtady.
Üç ýyl ozal özüniň BMG-niň Baş Assambleýasynda Özbegistanyň düýpli özgertmeleri iş ýüzüne geçirmekde ygrarlydygyny beýan edendigini ýatladan Mirziýoýew: “Syýasy, jemgyýetçilik we ykdysady özgertmeleriň çäginde edilen giň gerimli özgerlişikleriň netijsinde täze Özbegistany gurýarys. Şu günki günde ýurdumyzda demokratik özgertmeleriň gerimi günsaýyn giňeýär” diýdi.


text:
31 Qańtar, 2020 Ult bolmysy
Jańa tańba – jańa tanymnyń bastaýy
Ashyq derekkózden
Latyn negizdi qazaq álipbıine kóshý týraly qaýly qabyldaǵaly beri alǵashqy qarqyn basylyp, tipti qarsy pikirler aıtyla bastaǵandaı. Bul álipbıdiń erteńine senimsizdikpen qaraıtyndar qarasy da kórinip júr. Nelikten?
Birinshiden, latynnegizdi qazaq álipbıine kóshýdiń merzimi tym uzaryp ketkendeı. Ekinshiden, áýel basta latyn tilindegi ataýyn aýystyrǵandar endi qaı nusqaǵa kóshetinin baǵamdamaǵandyqtan, qandaı shara qoldanaryn túsinbeı qalǵan oqıǵalar da kezdesedi.
Qalaı desek te, latyn negizdi qazaq álipbıin qabyldaý – ult tarıhyndaǵy taǵdyrsheshti kezeń.
Bul máselede, birinshiden, tól dybystarymyzdy tańbalaıtyn áripterdiń birigip ketpeýin qatań qadaǵalaǵan durys. Sebebi, dybystyń ózgerýi – taǵdyrdyń ózgerýine ákeledi. Bul turǵyda Ahmet Baıtursynnyń arab jazýyna negizdelgen álipbıdi usynǵanda fonetıkalyq ustanymdy maqul kórgenin mysalǵa alýǵa bolady. Ol: «Hasyl kálám oıym: sóz jazylý kerek aıtylatuǵyn túrinshe, ıaǵnı sóz ishinde qaı dybys estilse, sol dybystyń árpin jazý, estilgen dybystyń áripi jazylmaı basqa árip jazý kerek bolsa, ne úshin ol kerekti ǵylym nahý ne sarf jolymenen yspat etilsin», – deıdi. Sondyqtan, qazaqy únimizdiń, bolmysymyzdyń saqtalýyn tolyq qadaǵalaıtyn álippelik tuzilim jasamaı álipbıge qatysty daý-damaı da, tipti latyn negizgi qazaq álipbıine qarsylyq ta toqtamaıdy. Taǵy da qaıtalap aıtaıyq, árip pen dybystyń ózgerýi ult taǵdyrynyń ózgerýi ekenin umytpaǵan jón. Bul oraıda nemis ǵalymy Iohann Vaısgerberdiń: «Biz óz taǵdyrymyzben ómir súrip jatyrmyz dep oılaımyz. Shyn máninde olaı emes. Qaı tilde sóılesek sol til arqyly ǵana dúnıeni tanımyz. Endeshe ár tildiń ózindik taǵdyry bar. Biz bar bolǵany sol taǵdyrdyń ishinde ǵanamyz», – degen sózin keltire ketken abzal.
Ekinshiden, latyn álipbıine kóshý týraly sóz kóp qozǵalǵanymen, naqty zertteý nátıjeleri men ózge elderdiń tájirıbesi týraly az aıtylyp júr. О́zgelerdiń tájirıbesinen alynǵan qatelikterdiń aldyn-alǵanymyzdy dáleldeı almaǵan jaǵdaıda, qoǵam ondaı álipbı týraly estigisi de, qabyldaǵysy da kelmeıdi.
Úshinshiden, latyn negizdi qazaq álipbıine qatysty nusqany usynýshylar tym kóbeıip ketti de, árkim álipbıge kóshýdi óz múddesine aınaldyryp aldy. Ulttyń taǵdyry sheshiletindikten, bul oraıda bárimiz ortaq múdde tóńireginde birige bilgenimiz jón. Birige almasaq, ár top ózi usynǵan álipbıdi madaqtap, ózgenikiniń kemshiligin izdep, osylaısha latynǵa kóshý ýaqytyn sozyp alamyz.
Tórtinshiden, «jańa álipbı tilimizdegi jat dybystardy tańbalaıtyn áripterdi qysqartyp, sol arqyly qazaq tiliniń tabıǵı taza qalpyn saqtaýǵa múmkindik alamyz» degen pikir ózge pıǵyldaǵy jurttyń kóńiline jaqpaıtyn sııaqty.
Jalpy, álemdegi IT–tehnologııalar, álemdik deńgeıdegi bıznes operasııalary jáne kóptegen ınvestısııalyq jobalar latyn áripterimen tyǵyz baılanysty ekeni belgili. Bul turǵydan alǵanda da Qazaqstannyń latyn grafıkasyn tańdaýy – memlekettik deńgeıdegi mańyzdy sheshim. Latyn álipbıine kóshý – ana tilimizdiń jahandyq ǵylym men bilimge erkin aralasýyn qamtamasyz etip qana qoımaı, sondaı-aq, dúnıejúzindegi qazaqtardyń rýhanı tutastyǵyna jol ashady.
Janarbek ÁShIMJAN,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri,
respýblıkalyq "Ana tili" gazetiniń Bas redaktory.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Bu üýtgeşik enjamy Kanadanyň Milli Ylmy Gözleg Institutynyň hünärmenleri tanyşdyrdylar diýip, sev.tv habar berýär.
Täze kameranyň esasy aýratynlygy ol ultramelewşe diapazonda hem düşürmäge mümkinçilik berýär, onuň bilen bir sekuntda ýarymtrillion surat kadryny alyp bolýar. Bu bolsa ýagtylyk tizliginde hereket edýän fotonlary hem surata alyp boljakdygyny görkezýär.
Bu enjamy ulanyp, ýokary hilli wideodan başga-da, islendik, şol sanda adaty göz bilen saýgaryp bolmaýan ýokary tizlikde hereket edýän obýektleriň hem suratlaryny alyp bolýar. Enjamy döredijileriň pikiriçe, kamera ylmy gözlegleriň çäginde giňden ulanylyp bilner. Bu ylymda täze basgançaklara ýetmäge mümkinçilik berer. Ol adaty surata düşürişde hem gyzykly bolar - diýip, Rusargument neşiri habar berýär.


text:
Mańǵystaýdaǵy medıtsınalyq mekemelerge jańa jedel járdem avtokólikteri berildi
AQTAÝ. QazAqparat - Mańǵystaý oblysynyń medıtsınalyq mekemelerine jańa jedel járdem kólikteri berildi. Bul týraly oblystyń Densaýlyq sqataý basqarmasynyń baspasóz qyzmeti málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Samuryq-Qazyna» AQ men QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi arasyndaǵy Yntymaqtastyq týraly memorandým aıasynda kómek kórsetildi. Nátıjesinde, óńirge 10 ottegi kontsentratory jáne 40 pýlsoksımetr jetkizildi. Sondaı-aq, oblysqa «Shevrolet Damas» markaly 4 jedel járdem kóligi berildi.
«Biz aımaqtaǵy medıtsınalyq mekemelerdi qoldap jatqan barlyq uıymdar men el qamyn oılaǵan jandarǵa alǵys aıtamyz. Karantınniń alǵashqy kezinde qıyndyqtarǵa tap boldyq. Qazirde biz ekinshi tolqynǵa daıyndalyp jatyrmyz. Bizdiń yntymaqtastyǵymyz óz jalǵasyn tabatynyna senimdimin», - dedi Mańǵystaý oblysynyń Densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Sáken Myrzaqulov.
- Koronavırýstyń jańa tolqyny oryn alǵan jaǵdaıda medıtsınalyq kadrlar tapshylyǵy bolmaıdy
- Qazaqstan koronavırýsqa qarsy vaktsına satyp alý úshin qashan qarajat bóledi
- Koronavırýsty anyqtaýǵa arnalǵan 8 mobıldi zerthanalyq keshen satyp alynady
- Ál-Farabıdiń 1150 jyldyǵy men Abaıdyń 175 jyldyǵy: Mańǵystaýda 500 oryndyq eki dárishana ashyldy
- Elordada «Sergek» málimetterin burmalap kórsetkenderge qatysty qylmystyq ister qozǵaldy
- Aqtaýlyq júrgizýshiniń kóliginen zańsyz aýlanǵan 65 keli bekire balyǵy tabyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aqtóbede jas kásipkerlerge qaıtarymsyz grant berildi
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbede «Armanyńa qol jetkiz» atty jas kásipkerlerdi qoldaýǵa arnalǵan jobanyń nátıjesi qorytyndylandy. 16 jas kásipker qaıtarymsyz grant utyp aldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblysynyń ákimi Ońdasyn Orazalın joba jeńimpazdarymen kezdesip, bolashaq kásipkerlerdiń bastamalaryna sáttilik tiledi.
«Álemdik naryqta úlken jetistikterge jetken isker azamattardyń kóbisi ózderińdeı jas kúninde jáne óte qarapaıym jaǵdaıda óz isterin bastaǵan. Stıv Djobs, Bıll Geıts, Mark Tsýkerberg, Djek Ma, barlyǵy da shaǵyn ǵana isten bastap, sony damyta kele úlken nátıjege jetken jandar. Ózimizdiń jerlesterimizdi alsaq ta, úlken sharýalardy dóńgeletip otyrǵan kásipker azamattarymyz jeterlik. Jastardyń qýaty-bilimi men biliginde. Osyndaı múmkindikti paıdalanyp, ýaqyttaryńyzdy izdeniste bolýǵa, sheberlikterińizdi shyńdaýǵa tıimdi paıdalaný kerek. Sebebi, bıznes álemi de úlken ǵylym. Túrli zańdylyqtary bar. Bilimderińizdi neǵurlym tez, ári tolyq ıgerseńizder, soǵurlym sizderdiń isterińiz nátıjeli bolyp, elge, jerge paıda keltiresizder»,- dedi óńir basshysy O.Orazalın.
Alǵash ret uıymdastyrylǵan jobaǵa qala, aýdandardan 78 ótinish túsken. Mentorlar men kásipkerler, depýtatattardan quralǵan komıssııa músheleri «Aýyldy kórkeıtý», «Mádenıet jáne bos ýaqytty tıimdi paıdalaný», «Otbasylyq qundylyqtar jáne dástúr», «Bilim berý kishi jobalary», «Salaýatty ómir saltyn damytý», «Ekologııa jáne abattandyrý» , «Týrızm» baǵyttary boıynsha eń ozyq ári suranysqa ıe 16 jobany maquldady. Nátıjesinde Aqtóbe qalasynan-5, Baıǵanın aýdanynan-4, Hromtaý-2, Qobda-1, Muǵaljar-1, Áıteke bı-1, Temir-1, Mártók aýdanynan-1 qatysýshyǵa 1 - 2 mln teńge aralyǵynda qarjylaı sertıfıkat tabystaldy. Jobalar arasynda ulttyq naqyshta dástúrli buıym óndirý, mal sharýashylyǵyn damytý, múmkindigi shekteýli balalarǵa aqysyz qyzmet kórsetý, energetıkalyq sýsyndar óndirý, «Eko-buıymdar» ónimin shyǵarý, ishki týrızmdi damytyp, óńirimizdiń kıeli jerlerine týrısttik marshrýt uıymdastyrý syndy jobalar ozyq dep tanylǵan.
- Jastardy qoldaýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary daıyndalýda
- «Daryn» memlekettik jastar syılyǵy qashan tabystalady
- Prezıdentke otandyq bıznesti qoldaýǵa qatysty jospar jaıynda baıandaldy
- Kommýnıster eldegi jastar saıasatyn qaıta qaraýǵa shaqyrdy
- Ekologııa mınıstrligi eń ozyq tehnologııasy bar kásiporyndardy emıssııalyq tólemderden bosatýdy usyndy
- Depýtat: Ekologııalyq quzyretti ýákiletti organǵa berý bızneske qysym jasaýǵa jol ashady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
2015: ORTALYQ AZIYaDAGhY ENG MANYZDY ON OQIGhA
Halyqaralyq jaghdaydyng qazirgidey qúbylmaly kezeninde payda bolatyn jahandyq, aimaqtyq synaqtar men qauip-qaterler siyaqty tendensiyalar sayasi-ekonomikalyq problemalardy sheshude manyzdy faktorgha ainalady. Qazir jyl boyy boluy mýmkin oqighalargha boljam jasap, ony jariyalau dәstýri bar. Álemdik saraptamalyq qúrylymdardyng tәjiriybesine sýiene otyryp, QR Preziydenti janyndaghy Qazaqstan strategiyalyq zertteuler instituty 2015 jyly Ortalyq Aziyanyng sayasy jәne ekonomikalyq kýn tәrtibin qalyptastyrugha yqpal etetin aimaqtyq manyzdy oqighalargha ózining sholuyn úsynady.
1. Jahandyq ekonomikalyq resessiya
2015 jyly әlemdegi eng iri ekonomikalardyng (IJÓ kórsetkishi eki nemese odan da kóp kvartaldar boyy nasharlauy) onyng ishinde Europalyq Odaq, Japoniya, Resey siyaqty elderding ekonomikasy resessiyagha úrynu qaupi bar. Sonday-aq, QHR men AQSh ekonomikasynda da damu yrghaghy bayaulaydy. Álemdik naryqtardaghy daghdarys ghalamdyq ekonomikanyng damuyn tejep, Ortalyq Aziyanyng da ekonomikasyna kesirin tiygizbey qoymaydy. Yaghni, aimaqtyng ónimderine atalghan memleketterden jәne eng negizgi sauda әriptesteri Europalyq Odaq, Resey jәne Qytay tarapynan súranys azayady.
2. Energiya kózderi men basqa da shiykizat resurstaryna degen baghanyng túraqsyzdyghy
2015 jyly әlemdik tauar naryghyndaghy jaysyzdyq Ortalyq Aziya elderining basty eksporty – múnay, gaz, metall jәne auylsharuashylyghy shiykizat ónimderin qúnsyzdandyra týsedi. Al eksporttyq tauarlar baghasynyng tómendeui ekonomikalyq damugha kedergi keltirip, ónir ekonomikasyn qúldyratuy mýmkin. Jәne ekonomikalyq qolaysyz jaghdaylar qalyptastuy kәdik.
3. Euraziyalyq ekonomikalyq odaq (EAEO): odan әri damuy
2015 jyldyng eng manyzdy oqighalarynyng biri – Euraziyalyq ekonomikalyq odaqtyng tolyqqandy júmys istey bastauy jәne onyng Ortalyq Aziya baghytyna qaray keneni. Sonymen qatar, biriguge ghalamdyq ekonomikalyq qiyn jaghdaydyng da әseri boluy mýmkin.
Integrasiyalyq prosesting manyzdy kezeni retinde EAEO-gha Qyrghyzstannyng (Qyrghyzstannyng ekonomikalyq odaqqa kiru jónindegi kelisim 2015 jyldyng 1 mamyrynda kýshine enedi) kiretinin ataugha bolady. Sonday-aq, EAEO-nyng Tәjikstanmen ózara qarym-qatynasynyng formatyn anyqtau kýn tәrtibine shyghuy mýmkin.
Boluy mýmkin taghy bir óte manyzdy oqigha - Ózbekstanmen erkin sauda aimaghyn qúru jónindegi konsulitativti prosesting bastaluy. Múny EAEO-tyng aimaqta yqpal etu aumaghyn keneytuining bir kórsetkishi dep ataugha bolady.
4. Ukraina: daghdarystan shyghudyng auyr joldary
Ukraina daghdarysynyng jaqyn bolashaqta halyqaralyq qauipsizdikke tikeley yqpaly jalghasa beredi. Shamasy, qaqtyghys susymaly formagha úlasyp, sozylmaly sipatqa ie bolady. Sәikesinshe ukrain daghdarysy Ortalyq Aziyadaghy ahualgha yqpal etetin negizgi faktor bolyp qala beredi. Aymaqtaghy elder ýshin Resey men Batys arasyndaghy shiyelenis óz әserin tiygizbey qoymaydy.
Dәl osy jaghdayda qazaqstandyq taraptyng postkenestik kenistiktegi eng ýlken daghdarysty sheshu jolyndaghy bitimgershilik әreketi asa manyzdy bolmaq.
5. Ortalyq Aziya elderindegi saylau nauqany: Tәjikstan, Ózbekstan, Qyrghyzstandaghy saylaular
2015 jyl - Ortalyq Aziya elderining sayasy damuyndaghy manyzdy kezen. Tәjikstan parlamentining tómengi palatasyna (1 nauryz) jәne jogharghy palatasyna (27 nauryz), Ózbekstanda preziydenttik oryngha (29 nauryz), Qyrghyzstanda parlamenttik (1 qarasha) saylau ótedi.
Aldaghy saylaular aimaqtaghy respublikalardyng sayasy ómirin jandandyratyn bolady. Búl túrghyda sayasy jýiesinde partiya men parlament erekshe oryn alatyn Qyrghyzstandaghy saylau erekshe qyzyghushylyq tudyrady.
6. Aughanstandaghy jana sayasy kezen
Aymaqtyq túraqtylyq pen qauipsizdik salasynda Aughanstandaghy qazirgi jaghday óte manyzdy. Aughan faktorynyng yqpaly biyl eki jaghdaygha baylanysty. Olar - ISAF әskery missiyasynyng ayaqtaluy men jana sayasy biylikting qalyptasuy.
Áskeriy-sayasy jaghdaydaghy qiyn kezende elde últtyq ýkimet ózining iskerlik qyzmetin kórsetui kerek. Taghy bir manyzdy mindet aldaghy uaqytta bolatyn parlamenttik jәne jergilikti biylik organdaryna saylau ótkizu. Aughanstannyng ishki sayasy túraqtylyghy ghana emes, tútas aimaqtyng jaghdayy dәl osy mәselelerde sayasy ymyrashyldyq ornatugha tikeley baylanysty.
7. Tayau Shyghys: terroristik (lankestik) qauipting kýshengi
2015 jyly ekstremistik jәne terroristik úiymdardyng belsendi әreketteri ózekti mәsele bolyp qala beredi. IShIYM-ning nyghayyp, belsendi әreketterin tek Tayau Shyghysta jýrgizip qana qoymay, taralu aimaghyn odan әri keneytu mýmkindigi joghary. Siriya men Irak aumaghy әlem boyynsha radikaldardyng shoghyrlanatyn ortalyghy bolyp qalady.
Sondyqtan biyl da búl qauipti zalalsyzdandyrugha, sonday-aq, Ortalyq Aziya ónirden shyqqandardyng Tayau Shyghystaghy terroristik toptardyng qataryna qosyluyna tosqauyl qong ýshin әdis-tәsilder qoldanylady.
8. Tranzitti-kóliktik әleuetting artuy
2015 jyl Ortalyq Aziyanyng damuyna serpin beretin tranzitti-kóliktik әleuetin jýzege asyruynyng jana kezeni bolmaq.
Kóliktik kommunikasiyany әrtaraptandyruda «Qazaqstan-Týrikmenstan-Iran» temirjolynyng tolyqqandy jýzege asuy manyzdy joba bolyp tabylady. Atalghan joba tranzittik poyyzdardyn «Soltýstik-Ontýstik» baghytyndaghy qozghalysyn jandandyryp, Resey, QHR, Ortalyq Aziya jәne Tayau Shyghys naryqtaryn baylanystyrady. Sonymen qatar Qazaqstandaghy «Jezqazghan-Beyneu» men «Arqalyq-Shúbarkól» jana temirjol jelilerinde de jýk jәne jolaushy tasymaly artatyn bolady.
2015 jyl «Batys Qytay – Batys Europa» dәlizindegi qazaqstandyq aumaq ýshin manyzdy kezen. Negizgi bóligi jasaldy, jaqyn arada danghyl jol tolyqtay ashylady.
Taghy bir aituly oqigha, Ashhabadtyng habarlauy boyynsha, Týrikmenstan-Aughanstan-Pәkistan-Ýndistan gaz qúbyry qúrylysynyng bastaluy.
9. Aymaqqa Qytaydyng ekonomikalyq yqpalynyng artuy
Aymaqqa Qytaydyng ekonomikalyq yqpaly artyp keledi. Beyjing keng auqymdy infraqúrylymdyq jәne energetikalyq jobalardy jýzege asyrudy ýzdiksiz jalghastyryp, aimaqtyng basty seriktes memleketi ústanymyn nyghaytyp otyr.
QHR negizgi basymdyqty «Jibek jolynyng ekonomikalyq beldeui» jobasyna berude. Ol ýshin Qytay Jibek joly qoryna 40 mlrd dollar bóludi josparlap otyr.
Atalghan strategiya Ortalyq Aziyany keng auqymdy Aziya-Tynyq múhit erkin sauda aimaghyn qúru bastamasyna tartudy kózdeydi.
10. Irannyng yadrolyq baghdarlamasyna qatysty mәselelerdi sheshu perspektivalary
2015 jyl Irannyng yadrolyq baghdarlamasy boyynsha kelissózderding sheshushi kezeni boluy mýmkin. Aymaqtyq qauipsizdik jәne tolyqqandy memleketaralyq infraqúrylymdy jobalardy jýzege asyrudyng bәri osy kelissózderge baylanysty bolmaq.
Irannyng yadrolyq baghdarlamasyna qatysty mәseleler ong sheshimin tauyp, sanksiyalar alynyp tastalsa, Ortalyq Aziyanyng sauda-ekonomikalyq, kóliktik-tranzittik әleueti arta týspek.
Abay.kz


text:
Aşgabadyň “Altyn asyrynyň” we futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň baş tälimçisi Ýazguly Hojageldiýew 2018-nji ýylyň jemleri boýunça “Türkmenistanyň iň gowy tälimçisi” diýlip yglan edildi. Bu barada, ýurdumyzyň sport žurnalistleriniň we futbol toparlarynyň hünärmenleriniň arasynda geçirilen ses berlişige esaslanyp, Türkmenistanyň Futbol federasiýasy habar berýär.
Geçirilen ses berlişigiň netijesinde, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Ýazguly Hojageldiýewden soň iň köp sesi geçen möwsümde Mary DES-niň “Energetik” futbol topary bilen çempionatyň bürünç medalyny gazanan, Kubok ýaryşynda bolsa finala çenli baryp ýeten ýaş tälimçi Mekan Nasyrow toplady. Üçünji orny bolsa ýurdumyzyň wise-çempiony “Ahalyň” baş tälimçisi Röwşen Meredow bilen Türkmenistanyň kubogynyň eýesi bolan Aşgabadyň “Köpetdagyna” tälim berýän Said Seýidow paýlaşdylar.
27-nji fewralda 42 ýaşyny doldurjak Ýazguly Hojageldiýew geçen möwsümde “Altyn asyr” bilen bassyr bäşinji gezek Türkmenistanyň çempionlygyna, ýurdumyzyň Naýbaşy kubogyna ýetmegi we AFK-nyň kubogynda türkmen futbolynyň taryhynda ilkinji gezek final duşuşygyna gatnaşmagy başardy.
Aşgabadyň “Altyn asyr” futbol toparynyň we Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň 25 ýaşly ýarym goragçysy Altymyrat Annadurdyýew 2018-nji ýylyň jemleri boýunça ýurdumyzyň iň gowy futbolçysy diýlip yglan edildi. Ol bu derejäni Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan sport žurnalistleriniň hem-de futbol toparlarymyzyň hünärmenleriniň ses bermeginde gazandy.
Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan berlen magumata görä, ýeňijiden soň ikinji orny “Altyn asyryň” we milli ýygyndymyzyň merkezi goragçysy Mekan Saparow eýeledi.
Ilkinji gezek 2015-nji ýylda uly futbola gelen Altymyrat Annadurdyýewiň Ýokary ligada çykyş eden dördünji möwsüminde ýurdumyzyň iň gowy futbolçysy saýlanylmagy ýokary üstünlik we uly başarnykdyr. “Pökgi bilen dostlugyna” Aşgabadyň “Galkan” toparynda başlan A.Annadurdyýew 2014-nji ýylda geçirilen Türkmenistanyň çempionatynda 10 pökgi bilen iň netijeli futzalçy bolmagy başardy. 2015-nji ýylda bolsa uly futbola ilkinji ädimlerini ädip, “Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň “Ahal” futbol topary bilen şertnama baglaşdy. Täze topary bilen ilkinji gezek ýaşyl meýdana halkara duşuşuşykda - AFK-nyň kubogynyň saýlama tapgyrynyň çäginde Aşgabatda Gyrgyzystanyň “Dordoýy” bilen geçirilen duşuşykda çykdy. Şeýlelikde, futbolçylaryň köpüsinden tapawutlylykda, uly futbola halkara duşuşyk bilen ilkinji ädimini äden A.Annadurdyýew şol duşuşygyň eýýäm 9-njy minudynda tapawutlanmagy hem başardy. Şol ýyl çempionatda geçiren ilkinji duşuşygynda hem (“Ahal” - “Energetik”) dört gezek tapawutlanan A.Annadurdyýew türkmen futbolynyň geljekki ýyldyzynyň dogup gelýändiginiň buşlugyny şol günlerden berdi. 2016-njy ýyldan bäri Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň “Altyn asyr” futbol toparynda çykyş edip gelýän oýunçy milli ýaryşlarda kuboklaryň ençemesini gazandy, 2018-nji ýylda bolsa AFK-nyň kubogynyň finalyna çenli baryp ýetdi. Şol bir wagtyň özünde ol 15 pökgi bilen yklym ýaryşynda iň köp tapawutlanan türkmen futbolçysy diýen ady hem özünde saklaýar.
Altymyrat Annadurdyýew Türkmenistanyň milli ýygyndysyndaky ilkinji duşuşygyny 2015-nji ýylyň 1-nji iýunynda Dünýä kubogy - 2018-iň saýlama tapgyrynda Guama garşy geçirdi. Milli ýygyndydaky ilkinji pökgüsini bolsa 2017-nji ýylyň 26-njy martynda Taýwanyň ýygyndysynyň derwezesine geçirdi.
Altymyrat Annadurdyýew Türkmenistanyň futbol federasiýasy tarapyndan düzülen 2018-nji ýylyň nusgalyk düzüminde hem ýer alýar. Futbolçy ýakyn günlerde Birleşen Arap Emirliklerinde geçiriljek Aziýa kubogynda hem milli ýygyndymyzyň üstünlikleri üçin göreşer.


text:
Höwürtge
(Hekaýa)
Tomsuň jokrama yssysynda öýüne dolanan Ogulhally eje palçyň aýdanlaryna
henizem haýran, onuň sözlerini ýeke-ýeke içinden gaýtalaýardy.
- Öýüňe doga edilipdir. Gulp urulypdyr. Iki sany, otuz ýaşlaryndaky är-heleýiň işi.
Gyzyň durmuşa çykmaz, bagty açylmaz ýaly, ýörite edilen doga. Topraga gum
salyp gapyň öňüne sepilipdir. Ony ady „B” harpyndan başlanýan molla okat.
Gulpy şol açar. Gyzyňam bagty açylar.
Bu yssam bir tarapdan, bäri-bärde Gökdepe barmy. Zol-zol gyňajynyň ujy bilen
derini sylýan Ogulhally Aşgabadyň etegindäki obalaryň birindäki öýüne ýetdi,
emma henizem palçyň aýdanlary aklyna syganokdy.
- Kimkä gyz, beýdip ýören? Käýişilerem, öýkeleşilerem, soň, ýene öňküligiňdir.
Ganym duşmanyň bolaýanda-da şeýdiläýermi gyz? Hany, oň ýaly duşmanymyz
barmy biziň? Gyzym-a çybynyň burnuny ganatjak çaga däl. Biriniň gapysyndan
kowlan güjük-pişik bolsa-da, yzyna düşürip getirýä. Kakalarynyň-a, asylam, adam
bilen işi ýok. Işine gider-geler, telewizirde top görmek bilen başagaý. Gaýta
garasöýmez diýäýmeseň. Ýok-la, gyz, garasöýmez bolup, ýeke özi içini hümledip,
daş-iç çykman oturan zadam däl. Menem-ä men. Özümde näme bolsa,
goňşularyňky, il-günüňki. Onda näme üçin beýdäýdilerkä? Gül ýaly çagaň bagtyny
baglap, gulp urup oturbermek bolarmy?
Eneli-gyzyň gözleri biri-birine kaklyşdy. Eje ýüzüni sowdy:
- Ah-eý, menem ugur-utkasyny ýitireniň biri. Kakaň eşidäýse: „Işini tükeden,
akmak” diýer. Hudaýdan başga ertirki boljagy bilen bolarmy diýsene...
Aýnur ejesinden çintgäp hiç zat soramady. Şeýle-de bary tüm garaňykydaky ýaly,
hiç zat görünmejegi eliň aýasynda ýaly görnüp dur. Honha, goňşam gelýär. Oňa
habar gerekdir. Aýnur derrew iki çäýnek çaý demledi.
- Eşitdiňmi gyz, öten agşam, o ýer ýuwdan Tirkiş: „Neşe puly tap!” diýip Bibi
petigarany ýenjip, gyrraldyp ýörmüş?..
- Petigara bolarmy, şoňa dagy özüňi urduryp. Garagyň aksyn diýer-de, çagalarymy
alar çykar-da giderin. Gerreleri başyny iýsin, gerreleri başyny iýenleň...
- Aňsadam däldir gyz. Atasy öýüňe doguranlaryňy yzyňa tirkäp barmak.
- Hawa-da... Bizem gyzymyzy äre berjek bolup gara dert. Şoň ýaly birine
uçurandan, gözüň alnyndajyk garranam gowy. Iýjegi öňünde, geýjegi egninde,
adamyň gepini, derdini, jepasyny çekmeli däl.
Aýnur daşaryk çykdy. Içerik girdi. Öýle namazyny okady. Namazdan soň,
imandan başga näme dilejegini bilmedi.
- A gyz, Aýnur! Ýygnaý, çäýnek käseleriňi. Öldüm-le gyz şu yssyda. Ogul bolan
bolsa, karyz alardym, bergi ederdim, beýlekilem ýaly öýli-işikli ederdim. Şu ýyl ýigrimi bäş ýaşaýa. Sorap-idäp gapymdan gelýän ýok. Aljyrap, ugrumy ýitirip
gidişim boldy-da... Kim gyz, etsin ony? Adamam adama şeýle iş edermi?..
Garaňky düşdi. Aýnur daşardan düşek saldy. Ejesi görgüli kellsini ýassyga
goýandan hor çekmäge başlady. Aýnuram düşegine geçdi. Ondördi gijäň dolan
Aýy dünýäni ýagtyldyp dur. Gözüňe düşýär, ukladanok. Kakasy, doganlaram
üýşüp telewizor görýärler. Onuňam sesi ýanyňda ýaly. Birden goňşyň iti Aýa tarap
tumşugyny tutup, uzyn-uzyn uwlady. Doganlarynyň biri ylgap çykyp, ite kesek
zyňdy.
- Ýit! Ýok bol!
It çyňsap gitdi. Kesek Aýnuryň özüne degen ýaly boldy. Onuňam iň ýakyn jorasy,
syr alyp, syr berişýäni Aýdy. Onda-da şeýle lowurdap duran, owadan hem ýeke...
„Meniňem kä wagt şeýdip, Aýa bakyp, içimden zarynlaýanymy eşidäýse, doganym
kesekläp urardy. Ýanyňda ýer ýokmy, jan joram!”
Aýa seretmäge haly galmadyk Aýnur öýe girdi. Kakasy edebiýat mugallymy
bolansoň, diwaryň tutuş bir ýüzi diýen ýaly kitapdan doludy. Aýnur olara seretdi.
Kuprin „Nar gaşly bilezik.” Bu çaklaňja kitapçany telim ýola okanam bolsa, ýene
eline alasy geldi. Emma näme üçindir köýnegiň ýakasyna edilýän nagyşlaryň
çyzgysy çekilen depderini aldy. Birden ýadyna dek düýn pasportunyň suratyny
çalyşmaga pasport edarasyna barşy düşdi. Onuň öň ýanynda bir görmegeý oglanam
pasportuna möhür goýdurýardy. Ol birden ýylgyryp, pasport berýän daýzaň
arkasynda ösüp oturan ullakan agaja ümläp:
- Owadan agaç eken. Oň ady näme? – diýdi.
- Agajyň adyny başyňa ýapjakmy, ondan-a gyzyň adyny sora.
Aýnur özüne diýilýän ýaly gyzardy.
- Aý, gyz gytçylygy ýok. Nirä barsaň bar...
Özüne göwni ýetýän syratly oglan gidenden soň, Aýnur ol agaçdan gözüni aýryp
bilmedi. Hakykatdanam, adam boýundan sähel pesräk agaç owadandy, ýöne
pasport berýän daýza welin, onuň bilen juda öwrenşen bolarly, oňa tarap
gabagynam aýlaýanokdy. Onuň agaja seredere wagtam ýokdur. Her geleni
bahymrak ugratjak bolup başagaý. Emma şonda-da:
- Indiki oglanlarda-da kelle ýok. Şoň ýaşynda bolsam agaja serederinmi? – diýip
ýylgyrdy.
Garrap ugran gyz ýene utanyp gitdi.
Näme üçindir bu wakajygy ýatlan Aýnur şol agajyň suratyny çeksem diýdi, emma
onuň adyny soran oglan hem göz öňünde. Ony nädip çekjek? Birdenem akgaýma
tahýanyň nagşy ýaly owunjak harplar sahypada öz-özi setirleniberdi...
* * *
Onuň zatdan kemi ýokdy. Gyşyna ýyly jaý, tomsuna salkyn otag. Bol iýmit, näçe
içse suw. Ol giň girişde, iki gat penjiräň öňünde ýaşaýar. Onuň kökleri äpet gabyň içindäki mes toprakda, dar kapasa salnan ýylan ýaly, büklüm-büklüm bolup ösýär.
Gün uzyn gapyň agzynda oturýan garryja aýal bu mähnet ösümligi her üç-dört
günden ýarty bedre suw bilen suwarýar. Ol bolsa ne şemal, ne ses geçirýän, ne-de
açylyp-ýapylýan penjireden düşýän Gün şöhlesine galyň, ýasy ýapraklaryny tutup
otyr. Ol ýagjaryp duran ýüzüni kirşen basan ýapraklar yssyny hem bilenok,
sowugy hem. Ol şu oturşyna aýnaň öňünde urunup-urunyp ölen bal arysyndan-da
beter ýalazy meýdany, giň jahany küýseýärdi. Daşarda welin, ýoluň ýakasyna
oturdylan agaçlar başlaryny ýaýkaşyp, gezende şemal bilen dünýewi gürrüň edýär.
Şemal aýdyma gygyrýar, agaçlar onuň sazyny çalýar. Honha, bir näzijek şhalaryň
arasynda, pynhan ýerde bir guşjagaz höwürtge ýasanypdyr. Onuň gyzyletene
perzentleri her gezek eneleri uçup gelende, çüňkjagazlaryny asmana tutuşyp,
boýunlaryny ýolaýjak bolýarlar. Ene guş olaryň giň açylan saryja agyzlaryna iýmit
salýar-da, ýene jakyrdap uçup gidýär. Agaç bolsa, emaý bilen şahalaryny yraýar.
Ýapyraklaryny şelpelendirip, çagja guşjagazlary hüwdüleýär.
Daşarda ýagşyň jana şypa damjalary näzik ýapraklary sähelçe-de ynjatman suwa
düşürende, ýyly, dymyk jaýda janyna jaý tapman oturan biçäre agajyň halyna kim
düşüner?!
Güýzüň şemally iňriginde iň soňkuja sary ýapragyň bilen hoşlaşmak, garyň
ýumşak ýorganyny ýapynmak, Günüň ýyly nuruna täzeden pyntyk ýarmak –
bularyň baryndan mahrum, petigara agaç çilim tüssesine bogluşyp, haýdaşyp,
gyssanyp ýören adamlara özüniň nähili lezzet berýänine düşünmeýärdi. Alla meni
näme üçin ýaratdyka diýip uzakdan-uzak wagtlap oýlanardy. Hakykatdan hem iş
aladasy ýetik, howlukmaç, mydama başagaý adamlar oňa kän bir üns hem
bermezdiler. „Sen barmysyň?” hem diýmezdiler. Adamlar: „Bu dem-düýtsiz,
dilsiz-agyzsyz agaçlaryň hasy birine üns berjek, köçä çyksaňam agaç, girelgede-de,
hatda iş otagyňda-da penjiräň öňünde, küýzejiklerde düzülgi durandyrlar” diýýän
mysalydylar. Diňe bir gezek, haýsydyr bir şadyýan ýigit ilki işe gelen güni:
- Munuň gözeldigini! Bu ösümligiň ady näme? – diýip, eliniň aýasy bilen onuň
ýapraklaryny sypalapdy. Şonda biçäre agaç çöken göwnüniň asmana göterilenini
nädip ýigide aňdyrjagyny bilmedi.Garryja aýal bolsa, elini salgap:
- Kim bilýär oň adyny, men gelelim bäri-hä şu ýerde – diýip, agajyň garyp
göwnüne özem bilmän duz sepipdi.
- Geň agaçdygyny? Ýaşy näçekä?
- Ah-eý, Senem adam soran ýaly soraýaň. Kim oň doglan ýylyny, adyny,
familiýasyny ýazyp ýörendir öýdýäň. Bir jan derdi. Henizem men dözemok. Kimiň
munuň bilen işi bar. Ikimizem Allaň unudanlary...
Agaç bolsa: „Garry görgüli zordan hyk-çok edip maňa suw berýä. Ullakan
höwrümem, gürrüňdeşimem şol. Jan derdi diýibem janynyň ýangyjyna aýdaýýar.
Maňa nebsi agyrýar. Şazada sypat ýigidi diýsene. Şu görmegi bilen meniň adymy „Gözel” diýip tutýar. Elleriniň ýakymlydygyny” diýýärdi – öz ýarasyna özi
melhem edýärdi. Şol günden soň her gezek şol ýigidi görende, ýalňyz agajyň
göwni galkynardy, duşundan gaty-gaty ýöräp geçende „Işlidir, howlugýandyr”
diýip, yzyndan naýynjar serederdi. Agaç pahyryň ykbalyň hem şeýdip, deňiňden
geçip ötägidip bilýändigini nireden bilsin?! Belki bilmänem gowudyr. Bu pukara,
geçirimli agajyň naçar göwnüniň ýekeje arzuwy – daşarda yssa garalyp, şemala
sozup, sowuga dözüp, ýazyň güni az pursatlyjak bolsa-da, gül açyp meýdanda
ösmekdi. Onsoňam guşjagazyň ýekeje höwürtgesi...
Her bir janly zatda bolşy ýaly, bu ösümligem garrady. Ýapraklary düşüp
seýrekledi. Ahyry bir gün onuň ýerine başga bir ýaşajyk agajy alyp geldiler. Ony
bolsa, sogrup, daşaryk okladylar. Indi agajyň büklüm-büklüm kökleri daşarda,
seleň meýdandaguşlaryň owazynyň, tebigatyň sazynyň astynda baldaga soňky
iýmitini berýär. Ol aýlykdan, ol aýlyga ylgaşlap, neneň garranlarynam bilmeýän
adamlar bu garry kökleriň aýlanyp-towlanyp çeken täsin suratyna haýran galyp
seredýärler. Ol kökleri owadan gyzyň, ýogyn saçlaryna meňzedýänem bar. Agaç
bolsa, rahatlyk diläp, ýaňagyndan sypalaýan şemalyň ýakymly ellerinden öpýär
hem henizem hyýalynda guşjagazyň ýekeje höwürtgesi...
* * *
Ertesi ir bilen Aýnur ullakan gara gazanda sygyrlaryna bugdaý garyndysyny
gaýnadýardy. Bir elinde depderi, çugutdyryp oturşyna dünýäni unudan ýaly, odyň
alawyna seredýan gyzyň henizem göz öňünde edaraň girişinde ösüp oturan agajyň
tozan basan ýapraklary. Görmegeý ýigit onuň ýüzüni sypalaýar. „Bu ýazanlarymy
doganlarym ýa-da kakam okaýsa...” Gyz gyzaryp gitdi. Şol wagt duýdansyz
arkasyndan gelen körpe jigisi:
- Aýnur! Bizem futbol görüp ýatmadyk welin, senem-ä ýatmadyň-aý – diýdi.
Jigsiniň sesine tisginen gyz elindäki depderini nädip oda oklanyny hem duýmady.
Soňam gyssanyp ony çykarjak boldy. Emma kagyz şol bada tutaşypdy. Ýalynyň
gyzgynyna ol elini yza çekdi.
- Dur, eliňi ýakýaň, men alaýyn.
Indi jigisi bulawaç agajy bilen depderi ojakdan çykarjak bolýardy. Emma boljak iş
bolupdy.
- Wah, içigar.
- Degme, ýansyn. Özümem ýakjak bolup otyrdym.
Aýnur hakykatdanam depderiniň otdan çykanyny isläbem duranokdy. Jigsi ony
açyp, okap başlaýsa näderdi...
- Sen geň-laý, Aýnur.
- Zyýany ýok, köne keşdelerim. Olary şeýle-de bilýän.
- Gözüňem gyzarypdyr.
- Agladym-da, jigim.
Näme üçin?
- Bilmedim.
Ýaňy murty taban ýetginjek uýasyna näme diýjegini bilmän aljyrady, soňam
başarşyna görä, oýun eden boldy:
- Heýem aglarlarmy?! Gör, meň boýumy, seň deňiňe ýetdim. Meň ösäýşimi gör.
Aýnur ýanyna gelip boýuny deňeýän jigsiniň başyny sypalap, mähirli ýylgyrdy.
- Onda, bahym, ejem saňa-da gelinlik gözlär.
Jigisi monça bolup, ýuwunmaga gitdi. Gyz bulawaç agajy bilen depderiniň ýanman
galan kiçijik bölejigini özüne çekdi. Ondan soňky sözlerini okady:
...guşjagazyň ýekeje höwürtgesi...
Birden gyzyň gözi maşyndan düşüp, öýlerine tarap gaýdan aýala düşdi.
„Kimkä gyz, irden bize gelýän...”
Hydyr Amangeldi
Höwürtge (Hekaýa)
Höwürtge
-
Perhat Sabirovv
2 weeks ago
- Hydyr aganyň eserlerini okanyňa degýändir
-
messibet
2 weeks ago
- Hydyr agaň özem girýädi bärik, ýa Ylýas aga-da bolmagy ahmal. Bir gezek soramda käwagt aýlanýan bu saýta diýipdi.
-
messibet
2 weeks ago
- Uniwersitetiň mollumlaryndanam dowamly girip çykýanlar bardy. Edebiýatçy, taryhçy ýa şahyrlar.
-
Perhat Sabirovv
2 weeks ago
- @messibet, ekizler2.com Hydyr bilen Ylýas aga degişli öýdýän. Şol saýt şu wagt sizde işleýämi?
-
messibet
2 weeks ago
- Şu wagt barladym welin girmedi. Şolaň saýty bolmaly, hawa.


text:
QR SІM basshysy Ońtústik-Ońtústik yntymaqtastyq boıynsha BUU otyrysynda sóz sóıledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi BUU Bas Assambleıasynyń 75-shi sessııasy aıasynda kedeılikti azaıtý jáne Ońtústik-Ońtústik yntymaqtastyǵy boıynsha BUU joǵary deńgeıdegi otyrysyna beınekonferentsııa rejıminde qatysty, dep habarlaıdy QazAqparat QR SІM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Іs-sharaǵa BUU múshe-memleketer syrtqy saıası vedomstvolarynyń basshylary jáne BUU Bas hatshysynyń orynbasarlary qatysty.
Sóz sóıleý barysynda qatysýshylar pandemııanyń jaǵymsyz saldarynyń biri retinde kedeılik sheginen tómen ómir súretin adamdar sanynyń edáýir kóbeıýin atap ótti. Bul «Ońtústik» elderiniń 2030 jylǵa deıingi turaqtyń damýdyń jahandyq kún tártibiniń maqsattaryna jetý jolyndaǵy sońǵy jyldary qol jetkizgen jetistikterin joıý múmkin.
Osyǵan baılanysty M.Tileýberdi Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń 2020 jylǵy mamyrda BUU-nyń damýdy qarjylandyrý jónindegi forýmynda jarııalaǵan densaýlyq saqtaý salasyna ınvestıtsııalardy ulǵaıtý jáne aımaqtyq damý jobalaryn iske asyrýdyń ornyna qaryz aýyrtpalyǵyn azaıtý sııaqty ınnovatsııalyq usynystaryna nazar aýdardy.
Qazaqstan Ońtústik-Ońtústik formatyndaǵy yntymaqtastyqty damytý boıynsha jahandyq kúsh-jigerdi tolyqtaı qoldaıdy. Sońǵy 20 jyl ishinde elimiz negizinen Ortalyq Azııa men Aýǵanstannyń ekonomıkalyq áleýetin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan 500 mln AQSh dollarynan astam somaǵa damýǵa resmı kómek pen gýmanıtarlyq kómek kórsetti. Bul jumysty júıelendirý úshin KazAID arnaıy ulttyq agenttigin qurý boıynsha jumys júrgizilýde.
Ońtústik-Ońtústik yntymaqtastyq damýshy elder arasynda bilim, bilik, tájirıbe jáne resýrstarmen almasýdy kózdeıdi. Ońtústik-Ońtústik yntymaqtastyǵy saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı jáne tehnıkalyq salalarda ekijaqty, aımaqtyq jáne aımaqaralyq negizde júzege asyrylady.


text:
QAZAQTYNG ELBASYGhA DEGEN YQYLASY
Kýni keshe ghana «Almaty arena» sport kesheninde Býkilәlemdik 28-Qysqy Uniyversiada oiyndarynyng ashylu rәsimi ótti. Oghan Memleket basshysy Núrsúltan Nazarbaevtyng ózi arnayy kelip qatysty. Salttanatty ashylu rәsiminde FISU tóraghasymen birge, Preziyentting arnayy qonaghy Birikken Arab Ámirligi Koroliining orynbasary, Almaty әkimi, Viyse-premier jәne Preziydent әkimshiligining jetekshisi de boldy.
Týrli sahnalyq qoyylymdardy, konserttik baghdarlamalar men jiynnyng resmy bólimin saray ishindegi 12 mynnan astam adammen birge kýlli jahandaghy 1 milliardqa juyq adam tamashalady.
Kýlli әlem kóz tikken jiyndy Preziydent Núrsúltan Nazarbaevtyng ózi ashty.
Elbasymyz osy bir dodaly jarystyng ashyluynda bar bolghany 9 minut sóiledi. Preziydent Núrsúltan Nazarbaevtyng osy 9 minuttyq bayandamasy kezinde «Almaty arena» ishine jiylghan júrt túp-tura 36 ret qol shapalaqtapty. Preziydentting әr sóilemi dýrsin-dýrsin qoshemetpen jalghasyp otyrdy. Búnyng syrtynda Nazarbaev myrzanyng minbege kelgen әm ketken sәtinde saray ishinde «Qazaqstan, Qazaqstan» degen úran janghyryp túrdy. Júrttyng «erekshe yqylasyna» ketken uaqytta eseptemesek, Elbasynyng bayandamasy bar bolghany 6-7 minuttyng shegine syiatyn edi.
Múnday Halyqaralyq auqymdaghy shara ýshin 6-7 minuttyq alghysóz layyqty mólsher. Biraq, halyqtyng yqylas-peyili ol mólsherge baghynbay jatsa, oghan renjuge bolmaydy. Búl iltipatqa Núrsúltan Ábishúlynyng da riza bolghanyn, resmy sózine әzil aralastyrghan kezde tolqyp túrghanyn anyq bayqadyq.
Búl sәtti әlemning 80 elindegi milliardqa juyq adam tamashalap otyrdy (búl potensialdy esep).
Búl neni bildiredi? Búl Qazaqstan halqynyn, sonyng ishinde Almaty júrtynyng Halyqaralyq sport dodasyn erekshe yqylaspen qarsy alghanyn... Ras, bizding Uniyversiadany ótkizuge qúlshynysymyz – Elbasynyng әr sózin jalghaghan dýr qoshemetten-aq angharylghanday boldy. Kerek deseniz, búl bolashaqta Olimpiada oiyndaryn ótkizuge de dayar ekendigimizdi bir milliard júrttyng sanasyna sinirdi.
Qazaqtyng osy yqylas-peyili tarylmasyn dep tileymiz!
Núrzat Toghjan
Abai.kz


text:
Ýiti respirator ýokanç kesellerinden özüňi gora!
13.07.2020
-
Gurban baýramynda dört günläp dynç alnar11.08.2019 | 206
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Beridmuhamedow şu gün Gurban baýramyny bellemek hakynda Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, 11, 12 13-nji awgust günleri Türkmenistanda Gurban baýram
-
Hormatly Prezidentimiz Gurban baýramy bilen gutlady11.08.2019 | 180
Mähriban halkym! Eziz watandaşlar!Sizi adamzadyň ahlak-edep ýörelgelerini, dogruçyllygy, hoşniýetliligi we päkligi ündeýän mukaddes Gurban baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn


text:
Taryhda 15-nji maý
Taryhyň şu güni
Şu gün 2019-njy ýylyň 15-nji maýy… Taryhyň şu güni başlaýar…
1718-nji ýylyň 15-nji maýy… Iňlis aklawçy Jeýms Pukl awtomatik tüpeňi oýlap tapýar.
1756-njy ýylyň 15-nji maýy… Demirgazyk Amerikadaky özbaşdaklyk göreşinde Britaniýanyň Fransiýa uruş yglan etmegi bilen Fransiýa-Indeý urşy atlandyrylýan 7 ýyl urşy başlaýar.
1919-njy ýylyň 15-nji maýy… Antanta girýän döwletler tarapyndan goldanýan grekler Izmiri basyp alýar.
1928-nji ýylyň 15-nji maýy… Uolt Disneýiň meşhur obrazy Miki Syçanyň ilkinji gezek görkezilen multfilmi Plaýn Krazi görkezilmäge başlanýar.


text:
Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy bilen sagdynlygyň we ruhybelentligiň ýurduna öwrülen döwletimizde häzirki wagtda raýatlarymyzyň saglygyny goramakda, olaryň sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermeklerini üpjün etmekde uly işler durmuşa geçirilýär. Ruhy we beden sagdynlygy ynsan durmuşyndaky esasy gymmatlyklaryň biridir. Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň Lebap welaýat bölüminiň jogapkär işgärleri tarapyndan sentýabr aýynyň 8-11 aralygynda welaýatyň Çärjew we Dänew etrap geňeşlikleriniň bilim işgärleriniň, polisiýanyň ýerli wekilleriniň, polisiýanyň ýangyn howpsuzlygy gullugynyň we etrap häkimlikleriniň işgärleriniň gatnaşmagynda “Lukmandan deslapky ilkinji kömegi bermegiň maksadyny we usullaryny öwretmek” boýunça iki günlik okuw-maslahaty geçirildi. Ýaş tapawudyna garamazdan her bir adamyň durmuşynda gabat gelip biläýjek döwük-ýenjiklerde, bogulmalarda, zäherlenmelerde, ýanyklarda, zäherli ýylanyň çakmagynda, mör-möjekleriň ýa-da haýwanlaryň dişlemeginde, ýürek-öýken reanimasiýasynda we tok urmagynda ejir çekene ilkinji gaýragoýulmasyz kömegi bermegiň ýollary diňleýjilere prеzentasiýalar we tejribeler arkaly giňişleýin öwredildi. Okuw-maslahatyň barşynda diňleýjileriň ýokarda ady agzalan mowzuklar boýunça sowalnamalar arkaly bilimleri barlanyldy. Ýol-ulag hadysalarynda, ýaşaýyş jaýlarynda we görnüşine garamazdan ähli edara-guramalarda duş gelýän her bir ýagdaýyň üstünde aýratyn durlup geçildi, bolan hadysada lukmanlar gelmezinden öň lukmançylykda ulanylýan serişdeler tapylmadyk halatynda gol aşagynda bar zatlardan ýerlikli we dogry peýdalanmagyň usullary görkezildi. Adamyň ömrüni halas edip, saglygyny gorap saklamaga gönükdirilen kömegi bermegiň dogry ýollaryny bilmek her birimiziň borjumyzdygy nygtalyp geçildi. Her birimiziň sagdynlygymyz-jemgyýetimiziň sagdynlygy, Jemgyýetiň sagdynlygy bolsa biziň döwletimiziň abadanlygy we baýlygydyr.
Ýurdumyzda halk bähbitli işleri alyp barýan Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň işi halkymyzyň durmuşy bilen aýrylmaz bagly bolup, saglygy goraýyşda, durmuş üpjünçiligi ulgamynda bilimde we ýaşlary ynsanperwerlik ruhunda terbiýelemekde saldamly goşant goşýar. Ynsanperwerlik bolsa ata-baba eýerip gelýän ahlak ýörelgeleriň biridir.


text:
Waşingtonda geçirilen gepleşiklerden soň iki lider bilelikdäki metbugat konferensiýasynda çykyş etdi.
Şol bir wagtda-da Obama käbir meselelerde, mysal üçin, Gürjüstandaky ýagdaý barada garaýyşlaryň dürlüdigini belledi.
Obama Gyrgyzystana gumanitar kömek bermegi sazlamaga ABŞ-nyň we Orsyetiň razylaşandygyny aýtdy.
Amerikan prezidentiniň sözlerine görä, Waşington hem Moskwa terrorizm bilen göreş hem ony aňtamak boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmäge ylalaşypdyr.
“Iki ýurt bilelikde zorluk ulanýan ekstremizmiň garşysyna göreşde hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrdylar. Sebäbi terroristler, goý ol Taým Skwer bolsun ýa Moskwa, biziň ýurtlarymyza howp abandyrýar. Biz terrorizme garşy durmak hem ony aňtamak boýunça hyzmatdaşlygy giňeltmek kararyna geldik” diýip, Barak Obama aýtdy.
Gepleşikleriň netijeleri boýunça bilelikde dokuz beýannamanyň, şol sanda strategik durnuklylyk, terrorizme garşy rus-amerikan hyzmatdaşlygy, häzirki zaman tehnologiýa täzelikleri ugrundan hyzmatdaşlyk, Owganystan ýaly ugurlar boýunça beýannamalaryň kabul edilendigi habar berilýär.