text:
Hernäçe biri-birimiziň gylygymyzy öwrenýäs diýsegem, ýaşlykda adam tanamak kyn bolýan eken. Birek-birek bilen halaşylyp ýörülýän döwürde hiç kim özüniň pes gylygyny duýdurmaýar. Ýaramaz endigini bukup saklaýar.
Biziňkem şeýle boldy. Adamym bilen halaşyp durmuş gurdum. Kemini goýmadyk. Duşuşdyk, gürleşdik, söýüşdik. Men özümiň şonsuz ýaşap bilmejekdigimi duýdum. Ol hem maňa öýlenmese, başga kişi bilen ýaşap bilmejekdigini her duşuşygymyzda aýdýardy.
Hossarlar hem biziň söýgimize garşy bolup durmady. Guda bolundy. Toý tutduk. Il ýaly ýaşap başladyk. Bir çagamyz dünýä inipdi.
Bir gün men kir ýuwýardym. Adamym işdedi. Çaga oýanyp, aglap başlady. Men ýuwan kirlerimi serýänçäm, ony elime almadym. Arasynda sallançagy üwräp gaýdýardym hem-de ýuwan kirlerimi serýärdim. Gaýynenem daşaryk çykyp, maňa çagany aglatmazlygy, kir ýuwmagy soňa goýmagy tabşyrdy. Men gaýyneneme «bolýa» diýip, söz bersem-de, kirleri sermegi dowam etdim. Çaga birsyhly aglap duransoň, gaýynenem meniň üstüme gygyrdy. Gaharyna agzyna gelenini sögdem. Men ahyrsoňy elimdäki kirleri ýerde goýup, çaganyň ýanyna bardym. Gaýynenem yzymdan gelip, maňa ýene gygyrdy. «Men bir zat diýenimde, dessine diňlemelidir, ýogsam, meniň bilen oňuşmarsyň!» diýip, ol maňa öz gylygynyň ýowuzlygyny duýduryp gitdi.
Agşam adamym işden geldi. Ol biziň jaýymyza girmän, ejesiniň ýanyna bardy. Oňa çaý-suw bereýin diýip, daşaryk çykdym. Görsem, adamyma gaýynenem eýýäm nahar-çaý beripdir. Ol iýip-içip otyrdy. Men yzyma — öz öýüme girdim. «Ejesi bilen iýip-içýändir-dä» diýip, pikir etdim. Göwnüme hiç zat getirmedim. Adamym ýatar çagda düşek-ýorganlaryny-da alyp, ejesiniň tamyna ýatmaga gitdi. Men bu bolşa haýran galdym. Gaýynenemiň gykylyk ederinden çekinip, ondan hiç zat soramadym.
Ertesi güni «Enesi, nahar iýjekmi, çaý içjekmi, aýagyňy basyp bereýinmi?» diýen ýaly sözleri aýdyp, ýaranjaňlyk baryny edip, gaýynenem bilen gepleşdim. Agşamlyk adamym işden gelensoň, meniň ýanymda iýip-içdi hem-de gije öz ýerinde ýatdy.
Şeýle ýagdaýlar ençeme saparlar gaýtalandy. Men ahyr bir gün adamymdan munuň sebäbini soradym. Şonda ol maňa ejesiniň öýkelekdigini, diýeni edilmese, onuň derrew gaharynyň gelýändigini, şonda gelne jeza hökmünde ol ogluny öz ýanynda saklaýandygyny gürrüň berdi.
Adamymyň mugallym käri bar. Onuň bilen ýaşap ýörenime on ýyla golaý wagt geçdi. Üç çagamyz bar. Ejesi öýkelände adamymyň bizi taşlap gidip, ejesiniň tamyna gidip ýatmasy welin şu wagtam dowam edýär. Özem ol maňa: «Ejem bilen öýkeleşipsiň» hem diýenok. «Men gitjek» hem diýenok.
«Ýaraşypsyňyz, geldim» hem diýenok. Gaýynenemiň öýke tapan gün-ä gidýä, ejesiniň öýkesiniň ýazylan günem gelýä. Indi onuň bu bolşuna çagalarymyz hem düşünýärler. Olar gaýynenem bir zada öýkelän güni menden: «Eje, enem bilen sögüşdiňmi, kakam düşeklerini enemiň tamyna çekýä?» diýip soraýarlar.
Maşgalany bozmazlygyň hatyrasyna men adamyma «Näme üçin gidýäň?» hem diýemok, «Näme üçin gelýäň?» hem diýemok. Belki, ol ejesini has gowy görýändir, ony ynjydasy gelýän däldir. Eje-ogluň arasyna düşüp näme edeýin. «Ejelerem baky däl-ä. Goý, edenlerini edip ýaşasynlar» diýýän.
Mähri Gurdowa Ahal welaýatynyň ýaşaýjysynyň edebi lakamy.


c: text/html

text:
Daýhanlar gazanç etmek üçin emel baryny tapýarlar. Mundan ýigrimi-otuz ýyl öň daýhanlar oba hojalyk ekinlerini ekmek üçin diňe 22-nji martdan soň ýere tohum taşlardylar. Sebäbi 22-nji martdan soň Türkmenistanda sowuk, aýazly howa bolmaýar. 22-nji mart ýerli hasap boýunça ýazyň gelenini habar berýän Täze ýyl, ýagny, nowruzdyr.
Ekinler 22-nji martda ekilse-de, ýere ýyly gidip, olar derrew ese-boýa galardylar hem-de her ýyl daýhanlar öz ekinlerinden bol hasyl alardylar, şol bol hasyla düşýän pula kaşaň-kaşaň jaý edinerdiler, maşyn alardylar, ogul öýerip, uly-uly toýlar tutardylar.
Soňky döwürlerde has köpräk hasyly irgözinden almak üçin daýhanlar polietilen kagyzlardan (kleýonka) tamjagazlar gurnap, onuň içine tebigy gaz bilen gyzýan peçler oturdyp, ýanwar aýyndan şitil ekip başlaýarlar. Öňler 22-nji martdan ekinleri ýere tohum taşlamak bilen ekýän daýhan indi 22-nji martda eýýäm güllemäge başlan ullakan şitilleri ekin meýdanlaryna oturdýarlar.
Şeýle bolansoň, öňler maý aýynyň ahyryna, iýunyň başyna ýetişýän ekinler indi martyň ahyryna, apreliň başyna hasyl berip başlaýar. Ýöne, näme üçindir, şitil oturdylyp ekilýän ekinlerden alnan hasyldan düşýän pula daýhanyň garny doýanok. Sebäbi ekinlerden birki sapar, köp bolanda on sapar hasyl ýygnalandan ekinler gurap, ölüp galýarlar. Ýanwar aýyndan bäri şitil ekip, olara ideg edilip, olary ýeke-ýekeden meýdana göçürmek üçin çekilýän azaplar ýele gidýär. Öňler —22-nji martdan soň ekin ekilýän döwründe hyýarlar awgust aýyna çenli, pomidorlar bolsa tä akrap gelip, suwlar doňup başlaýança hasyl berer durardy.
Kimler soňky döwürde gök ekin önümlerinden pul alyp bolmaýanlygyny şaly meýdanlaryndan gelýän kiçijik möjekleriň gök ekin önümleriniň köküni, güllerini zaýalaýanlygyny aýdýar. Kimler bolsa soňky döwürlerde ýerasty suwlaryň ýerleri aşa zaýalanlygy üçin ekinleriň kökleriniň guraýandygyny tekrarlaýar. Kimler bolsa gepi şol öňki köne kesele — pagtaçylykda defoliasiýanyň geçirilmeýänligi üçin gurçuklaryň aşa köpelip, ekinleri zaýalaýandygyna syrykdyrýarlar.
Oba hojalyk ekinleriniň irgözinden solup-ölüp gitmeginiň sebäbi öwrenilmeýär. Olardan düşýän pula ne jaý salyp bolýar, ne-de ine-gana toý tutup bolýar, maşyn almak hakda gürrüň edip oturasy işem ýok. Her edip-hesip edip, maşgala eklemeli bolansoň, daýhanlaryň aglabasy oba işlerini taşlap, şäherlerden iş gözlemäge, gazanç etmäge gidýärler. Daýhanlara öz melleginden bol hasyl alyp, gowy düşewünt tapyp bilmäge ýardam edilse, şäherlerde awtobuslary hyryn-dykyn dolduryp, agyr işlerde işläp, kireýine jaýlarda ýaşap ýörenleriň öz öýlerine dolanmagyna mümkinçilik bolardy.
Çoluk Möwlamow aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Premýer-ministr Haşem Beblawiniň metbugat wekiliniň sişenbe güni eden bu çykyşynyň öňüsyrasynda Kairden demirgazyk tarapda ýerleşýän Mansoura şäheriniň polisiýa bölüminiň öňünde awto ulaga salynan bomba partladylypdy.
Bina zeper ýetiren bu partlamada azyndan 14 adam wepat bolupdyr we 100 çemesi adam ýaralanypdyr.
Şol bir wagtda-da “Musulman doganlary” guramasy sişenbe günki bu partlamany “berk ýazgaryp” çykyş etdi.
Premýer-ministriň metbugat wekili bolsa partlamalarda “Musulman doganlary” guramasyny aýyplady. Partlamadan bir gün öň Ansar Beit al-Makdis guramasy harbylaryň goldawyna daýanýan Müsüriň dünýewi wagtlaýyn hökümetine gulluk edýän howpsuzlyk güýçlerini “dinden çykan” diýip atlandyrypdy.
Bu topar yslamçy prezident Muhammad Morsiniň häkimiýet başyndan çetleşdirilmeginden soň ýurtda howpsuzlyk güýçlerine edilen köp hüjümleriň jogapkärçiligini öz üstüne alypdy.


text:
AÝ/AR-nyň Gyrgyz gullugy bu wakany derňemek üçin iki ýurduň resmileriniň Batken regionyna iberilendigi barada habar berdi. Şenbe günki ok atyşygynyň sebäpleri barada wakanyň yzýany habar berilmedi, emma ençeme ýyl bäri ýurtlaryň arasynda dowam edýän territorial dawalar sebäpli regionda dartgynlylyk güýçli bolmagyna galýar.
2013-nji ýylyň sentýabr aýynda Batkende dartgynlylyk hasam güýçlenipdi. Bu ýerde täjik maşgalasynyň bäş agzasy öldürilipdi. Bu wakanyň öňüsyrasynda gyrgyz maşgalasynyň dört agzasy öldürilipdi.
Gyrgyzystanyň günorta Batken welaýaty Täjigistan we Özbegistan bilen serhetdeş. Serhetleriň kesgitlenmegine degişli problemalar 1991-nji ýylda Sowet Soýuzy dargaly bäri regionda dartgynlylygyň dowam etmegine sebäp bolýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni Ahal welaýaty boýunça iş saparyny amala aşyryp, oba hojalyk işleriniň barşy, kärendeçiler üçin döredilen amatly şertler bilen tanyşdy.
Türkmen telewideniýesiniň habar bermegine görä, prezident Berdimuhamedow Baharly etrabynyň Durun daýhan birleşigine degişli gowaça meýdanlarynda alnyp barylýan işler bilen tanşyp, kärendesinde işläp ýören daýhan Gurbannazar Gurbannazarow bilen söhbetdeş boldy.
Söhbetdeşlikden belli bolşuna görä, kärendeçi Gurbannazarowyň umumy 17 gektar ýeri bolup, ol onuň 5 gektaryna gowaça ekipdir. Ol ýetişen pagtanyň ýaryny maşyn bilen, ýaryny bolsa el bilen ýygmagy planlaşdyrandygyny gürrüň berdi.
Şeýle-de daýhan geçen ýyl pagtadan 11896 manat girdeji alandygyny, bugdaýdan 6 müň manat alandygyny gürrüň berdi.
"Problema ýok"
Kärendeçi Gurbannazarow prezidentiň dökün, suw, tehnika, tohumlaryň hili baradaky soraglaryna jogap berip, özüne döwlet tarapyndan hemme kömegiň edilýändigini, hiç bir kynçylygynyň ýokdugyny aýtdy.
Prezident daýhan bilen söhbetdeşlikden soň, Türkmenobahyzmat döwlet birleşiginde ulanyşdan galan oba hojalyk tehnikalaryny kärendeçi daýhanlara mugt bermek baradaky kararyň kabul edilendigini ýatlatdy. Kärendeçi daýhan bu tehnikalardan özüniň hem alandygyny, häzir olary ýeňillikli karz serişdeleriniň hasabyna abatlaýandygyny «guwanç bilen gürrüň berdi» diýip, habarda aýdylýar.
Şeýle-de prezident obalardaky durmuş şertleri bilen gyzyklandy we daýhan oňa obalarda ähli ýaşaýyş amatlyklarynyň döredilendigini, ýagny obanyň şäher bilen deňleşendigini, çagalar baglarynyň, medeniýet, sport öýleriniň gurlandygyny, agyz suwunda, gazda, tokda hiç bir meseläniň ýokdugyny aýtdy.
Soňra prezidentiň kärendeçi daýhanyň maşgala agzalary, beýleki ýygymçylar bilen duşuşyp, kärendeçilere we ýygymçylara sowgat gowşurandygy habar berilýär. Pagtaçylar hem prezidente daýhanlaryň iş we durmuş şertleriniň barha gowulanýandygyny aýdyp, öz hoşallyklaryny bildiripdirler.
Prezident Berdimuhamedow soňra hökümet agzalarynyň gatnaşmagynda pagtadan doldurylan haltany «Ine, bu-da seniň bol hasylyňa goşant bolsun» diýip, kärendeçä gowşurdy.
Prezident Berdimuhamedow daýhanlar bilen duşuşykdan soň Baharly etrabynyň çäginde alnyp barylýan işler, täze döwrebap obany döretmek boýunça alnyp barylýan işler bilen tanyşdy diýip, habarda aýdylýar.
Türkmen telewideniýesi prezidentiň Ahal welaýaty boýunça amala aşyran iş saparynyň soňuny kärendeçi daýhanlaryň, pagtaçylaryň prezidente minnetdarlyk sözleri, alkyşlary bilen bilen jemleýär.


text:
Orsýetiň Türkiýeden azyk önümleriniň birnäçe görnüşiniň import edilmegine girizen çäklendirmeleri ýatyrmagy 2015-nji ýylda Türkiýäniň orsýet uçaryny urup gaçyrmagyndan soň iki ýurduň bozulan aragatnaşyklaryny dikeltmek boýunça ädilen nobatdaky ädim boldy.
Premýer-ministr Dmitriý Medwedew tarapyndan gol çekilip, 2-nji iýunda hökümetiň websaýtynda çap edilen karara görä, Türkiýeden towuk etiniň, hyýaryň, şetdalynyň, üzümiň, almanyň we ýene brinäçe miwäniň importyna gadagançylyk aradan aýrylýar.
31-nji maýda prezident Wladimir Putin türkiýeli işgärleri işe almak we türk şirketleri baradaky çäklendirmeleri ýatyrýan karara gol çekdi.
Orsýetiň Türkiýäniň azyk önümerine garşy sanksiýalary girizmek çäresi, türk söweşiji uçarynyň 2015-nji ýylyň noýabr aýynda Siriýa bilen serhedinde orsýet uçaryny urup, ýere gaçyrmagyndan soň amala aşyrylypdy.
Şol döwürden bäri Putin we Erdogan iki ýurduň gatnaşyklaryny gowulandyrmak ugrunda ençeme ädim ädipdi. Olar 3-nji maýda Soçide duşuşyk geçirdiler.


text:
ShQO-da 197 mılıonnan astam aǵash otyrǵyzylmaq
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda aldaǵy úsh jylda 197 mıllıonnan astam aǵash otyrǵyzý josparlanyp otyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Memleket basshysy ótken jylǵy 1 qyrkúıektegi el halqyna Joldaýynda 2 mlrd aǵash otyrǵyzýdy jáne osy jumystardyń oryndalý barysyn baqylaý úshin ınteraktıvti karta ázirleýdi tapsyrǵan edi. Osyǵan oraı Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimdiginde ótken jınalys barysynda óńir aýmaǵyn kógaldandyrý máselesi talqylandy.
«Aldaǵy úsh jylda óńirde 197 mıllıonnan astam aǵash otyrǵyzý kózdelgen. Aımaq boıynsha kógaldandyrý jumystaryn júrgizý úshin naqty jospar quryldy. Alaıda keıbir ákimder úlken áleýeti bar iri qalalarda otyrǵyzylatyn aǵash sanyn aýdandarmen birdeı qylyp kórsetken. Bul durys emes. Sondyqtan on kún ishinde osy olqylyqtyń ornyn tolyqtyrýdy tapsyrdym», - dedi ShQO ákimi Danıal Ahmetov.
Esterińizge sala ketsek, osyǵan deıin 2 mıllıard aǵash otyrǵyzý maqsatynda jasalyp jatqan jumysty baqylaý úshin ınteraktıvti karta ázirlenip jatqandyǵy habarlanǵan bolatyn.
- ShQO-da skrınıng nátıjesinde obyrǵa shaldyqqan 65 áıel anyqtaldy
- ShQO-da vaktsına saldyrý kórsetkishi boıynsha qaı aýdandar kósh bastap tur
- «Óskemen-Shemonaıha» tasjolynda jol apatynan 2 adam kóz jumdy
- ShQO-da sońǵy tórt kúnde 7 órt shyqty
- Almatyda kúzgi aǵash otyrǵyzý naýqany bastaldy
- ShQO-da qutqarylǵan birqazan poıyzben Almatyǵa jetkizildi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Bu barada Gyrgyzstanyň daşary işler ministriniň adyna ýazan hatynda Mikloş Harasti Gyrgyzstanda žurnalistlere garşy ulanylýan zorluk çäreleriniň soňky aýlar has hem artandygyny nygtapdyr we Gyrgyzstanyň hökümetini bu ugurdaky ýagdaýlaryň ýaramazlaşmagyny açyk boýun almaklyga hem-de bu jenaýatçylyklara adaty jenaýatçylyk hökmünde baha bermekligi bes etmeklige çagyrypdyr.
Gyrgyzstanly žurnalistlere garşy nobatdaky zorluk çärelerinden birem 14-nji dekabrda žurnalist Gennadiý Pawlýugyň janyna kast etmek üçin amala aşyrylan hüjüm boldy.
Bu hüjümden bir hepde töweregi wagt geçenden soň, Gennadiý Pawlýuk huşuna gelmän, düýn koma ýagdaýynda aradan çykdy.


text:
Ýaňy hepdäniň soňunda hüjüme başlap, 23-nji awgustda Kaddafiniň Bab al-Aziziýa köşgüne dökülen egindeşlerine kömek üçin gelýän goşuna misurataly tejribeli gozgalaňçy esgerler ýolbaşçylyk edýärler.
Tripoliniň uly bölegi gozgalaňçylaryň kontrollygynda bolsa-da, käbir ýerlerde, aýratyn-da Bab al-Aziziýaniň töwereginde bukudan barýan atyşyklar, partlaýan bombalar ýa atylan toplar howply ýagdaý döredýär. Bu ýerlerde Kaddafiniň tarapdarlary soňky goranyş üçin güýç birikdirip bukuda ýatyrlar.
Kaddafä wepaly adamlar tarapyndan “Riksos” myhmanhanasynda saklanýan topar öten agşam azat edildi. Bularyň aglaba köplügi çet ýurtly žurnalistlerdi. Ýöne paýtagtyň golaýynda Kaddafiniň tarapdarlary dört sany iltaliýaly žurnalisti ogurladylar, soňra olar azat edildi. Iki fransiýaly žurnalist hem gülle degip ýaralandy.
Oppozision güýçler 6 aý mundan ozal başlanan gozgalaňyň gutarnykly ýeňiş bilen tamamlanandygyny yglan etmezden öň, Kaddafini tapmak isleýärler.
Ozal howa hüjümleri bilen gozgalaňçylary goldan NATO Tripolide olara göni goldaw bermeýändigini aýdýar. Ýöne Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi Kaddafiniň güýçleriniň parahat ilata salýan howpy kesilýänçä, NATO-nyň missiýasynyň dowam etjekdigini bildirdi.
“Harby operasiýalar haçan-da olar gerek bolmadyk halatynda tamamlanar. Kaddafi bilen onuň kömekçileri liwiýa halkyna howp bolup durmasa, bu iş zerur däl. Biz harby operasiýalary Birleşen Milletler Guramasynyň rezolýusiýasy esasynda dowam etdireris. Bu parahat ilaty Kaddafiniň güýçlerinden goramak üçin” diýip, Sarkozi aýtdy.
Kaddafi bilen onuň ogly Saif al-Islam Halkara Jenaýat sudy tarapyndan adamzadyň garşysyna jenaýat edenlikde aýyplansa-da, gozgalaňçylaryň ýolbaşçylary ony Liwiýada suda çekjekdiklerini aýdýarlar. Milli geçiş geňeşi Kaddafini öli ýa diri ele salan adama 1,7 million dollar pul sylagynyň beriljekdigini bildirdi.
Geňeşiň başlygy Mustada Abdel Jelil Kaddafiniň ýakyn töweregine degişli adamlar hem ony öldürseler ýa tutsalar, günäleriniň geçiljekdigini aýtdy: “Bengazili söwdagärler Kaddafini tutan adama 2 million dinar (liwiýa dinary) pul sylagyny bellediler. Beýleki tarapdan hem Milli geçiş geňeşi Kaddafiniň ýakyn töwereginden biri ony öldürse ýa tutsa, onuň günäsiniň halk tarapyndan geçiljekdigini yglan edýär”.
Waşingtonda Döwlet departmentiniň sözçüsi Wiktoria Nuland Kaddafiniň köpçülikleýin gyryş ýaraglarynyň howpsuzdygyny aýtdy: “Konflikt başlaly bäri biz bilinýän raketa we himiki ýaraglaryň saklanýan ýerlerine gözegçilik edip gelýäris. Bu işi mundan beýläk-de ederis. Biz bilinýän raketa we himiki ýaraglaryň saklanýan ýerleriniň howpsuzdygyna ynanýarys. Milli tehniki serişdelerimiziň görkezmegine görä, bu ýerlerde aladalanarlyk gymyldy ýok”.
Nuland Tripolide barýan söweşler soňlanan badyna Milli geçiş geňeşiniň hökümet strukturalaryny ornatjakdygyna Waşingtonyň ynanýandygyny bildirdi. Ýöne Bengazide ýerleşýän Geňeş söweşler dowam edýärkä, öz baş karargähini geljek hepdeden bärde paýtagta geçirmejekdigini aýdýar.
Liwiýanyň doňdurylan milliardlarça dollara barabar baýlyklarynyň gozgalaňçylara açylmagy babatda häzir Birleşen Milletler Guramasy bilen Katarda diplomatik gepleşikler barýar.
Kaddafiniň ýanbermez iki afrikaly ýarany Çad bilen Burkina Fasonyň Milli geçiş geňeşini liwiýa halkynyň ýeke-täk wekili diýip ykrar etmegi hem gozgalaňçylaryň gazanan möhüm diplomatik ýeňşidir.


text:
Tailandyň tehnologiýa ministri Anudit Nakorntap duşenbe güni Twitteriň täze syýasatyny “konstruktiw” ösüş diýip, ony “sosial mediany ulanmak bilen esasy hukuklaryň bozulmazlygyny kepillendirmek üçin hökümetler bilen hyzmatdaşlyk edýänlikde” öwdi.
Tailand berk senzura kanunlaryny güýje girizip, taý patyşalygyna dil ýetirdi diýip pikir edilýän websaýtlary böwetleýär.
Hytaýda hem döwlet tarapyndan dolandyrylýan “Global Times” gazeti duşenbe güni özüniň bir baş makalasynda täze düzgünleri gutlady. Ol makalada: “Hatda internetde hem, erkinligi özleriniň esasy satyş argumenti edinen ýurtlarda hem çäksiz erkinlik mümkin däl” diýilýär.
Düýbi Parižde ýerleşýän “Serhetsiz Reportýorlar” topary internete güýçli senzura girizýänligi üçin Hytaýy internetiň ganym duşmany diýip atlandyrýar.
Öten hepde Twitter milli kanunlary bozmagy ahmal diýlip hasaplanýan mazmunly zatlar barada, haýsy ýurt hakda hem bolsa, şol ýurda mahsus senzuralara ýol berjekdigini aýtdy. Düýbi San-Fransiskoda ýerleşýän bu kompaniýanyň bildirmegine görä, ol söz erkinligine başgaça garaýan bazarlara girýänligi üçin syýasatyny üýtgetmeli bolupdyr. Täze syýasat boýunça hökümetler özleriniň bikanun hasaplaýan çelgileriniň öňüniň bökdelmegini sorasalar, Twitter bu haýyşy ýerine ýetirýär.
Belli ýurtlarda Google, eBaý we Facebook hem şular ýaly sistemalary ulanýarlar. Ýöne Twitteriň bu plany demokratiýanyň aktiwistlerini gaharlandyrdy. Olar bu täze syýasat Twitteriň awtoritar, repressiw ýurtlarda erkin pikir platformasy hökmünde oýnaýan roluna zyýan ýetirer diýip gorky edýärler.
Arap dünýäsindäki aktiwistler öz protestleri barada aýtjak zatlaryny ile ýetirmek, käbir halatlarda hem üýşmeleňlerini koordinirlemek üçin Twitter we beýleki sosial mediadan peýdalanypdylar.
“Serhetsiz Reporýorlar” Twitteriň bu kararyna “Internet giňişligindäki söz azatlygy hakda gürrüň gidýänligi üçin, bu bir gowy habar däl" diýdi.
Kolumbiýa Hukuk mekdebiniň professory Tim Wuyň “Nýu-Ýork Taýms" gazetine aýtmagyna görä, bu özgerişleriň Twitteriň syýasy gural hökmünde halka berýän peýdasyna zyýan ýetirmegi mümkin.
Amerikada ýaşaýan alym, söz azatlygynyň tarapdary Zeýnep Tüfekçi bolsa "Twitteriň plany aşa gowy syýasat. Ol söz azatlygynyň tarapyny çalýanlara peýdaly bolar" diýen pikirde. Tüfekçiniň aýtmagyna görä, Twitteri ulanýanlar öz hasaplaryndaky ýurduň adyny çalşyrmak bilen, aýtjak zatlaryny aýdyp bilýärler.
Tanymal ors blokçysy Ilýa Warlamow bolsa: “Twitter senzuradan geçirerden tiz” diýýär.


text:
Türkmen metbugaty sessiýanyň ir sagat 9-da Aşgabatda, Türkmenistanyň Mejlisiniň jaýynda başlanandygyny habar berdi.
Eýsem türkmen parlamentiniň deputatlary nähili tertipde ýygnanýarlar we olaryň işi jemgyýetçilik tarapyndan nähili kabul edilýär?
Galyberse, indi türkmen parlamentiniň köppartiýalýayk şertlerinde işlemeli boljagy aýdylýar. Bu ýagdaý türkmen parlamentiniň işine nähili täsir ýetirer?
Azatlyk Radiosy bu soraglary Aşgabatda ýaşaýan aktiwist Nurberdi Nurmämmede berdi.
Aktiwist bilen söhbetdeşligi diňläp, Türkmenistanyň Mejlisi we onuň ýurtdaky kanunçylygyň kämilleşmeginde oýnaýan we oýnamaly roly barada pikirleriňizi ýazarsyňyz diýip tama edýäris.


text:
Úsik, naızaǵaı, shańdy daýyl: 23 qyrkúıekke arnalǵan aýa raıy
NUR-SULTAN. QazAqparat - «Qazgıdromet» RMK mamandary 23 qyrkúıek kúni el aýmaǵynda aýa raıy qandaı bolatynyn jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Qazaqstannyń batysynda, ońtústik-batysynda jáne soltústiginde, sondaı-aq ońtústik-shyǵysynyń taýly aýdandarynda fronttardyń yqpalymen aýa raıy qubylmaly bolady.
Sonyń áserinen jańbyr jaýady, eldiń ońtústik-batysy men ońtústik-shyǵysynyń taýly aýdandarynda naızaǵaı jarqyldaıdy.
Soltústiginde azdaǵan jaýyn-shashyn bolady.
Respýblıkanyń qalǵan aýmaǵynda jaýyn-shashynsyz aýa raıy kútiledi.
Batysynda, ońtústik-batysynda jáne ońtústik-shyǵystyń taýly aýdandarynda jel kúsheıip, batysynda jáne ońtústik-batysynda shańdy daýyl soǵady.
Respýblıkanyń soltústiginde, soltústik-batysynda jáne ońtústik-batysynda tuman túsedi.
Mańǵystaý oblysynyń batysynda jáne ortalyǵynda naızaǵaı oınaıdy.
Túnde jáne tańerteń jaǵalaýda tuman kútiledi, kúndiz oblystyń soltústik-shyǵysynda shańdy daýyl bolady, jel ekpini - 15-20 m/s.
Túnde Jambyl oblysynyń taýly aýdandarynda kún kúrkireıdi. Jel qarqyny 15-20 m/s deıin kúsheıedi.
Kúndiz Qyzylorda oblysynyń soltústik-batysynda jáne ortalyǵynda sekýndyna 15-20 metr jyldamdyqpen jel turady.
Kúndiz Atyraý oblysynyń ońtústik-shyǵysynda, ońtústiginde jáne ortalyǵynda shańdy daýyl soǵady.
Kúndiz óńirdiń basym bóliginde jeldiń kúshi 15-20 m/s jetedi.
Batys Qazaqstan oblysynyń ońtústiginde, ońtústik-batysynda, kúndiz Aqtóbe oblysynyń ońtústiginde jáne batysynda jel jyldamdyǵy 15-20 m/s bolady.
Pavlodar oblysynyń soltústiginde jáne batysynda, túnde jáne tańerteń Qostanaı oblysynyń soltústiginde, soltústik-batysynda, Soltústik Qazaqstan oblysynyń soltústik-batysynda, Aqmola oblysynyń ońtústik-shyǵysynda, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń soltústik-shyǵysynda tuman túsedi.
Túnde Almaty, Jambyl oblystarynyń soltústiginde, taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda topyraq betinde 1-3 gradýs úsik júredi.
Túrkistan, Qyzylorda, Almaty oblystarynyń basym bóliginde, Aqtóbe, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń ońtústiginde tótenshe órt qaýpi saqtalady.


text:
Baýguş gök reňki görüp bilýän ýeke täk guşdur.
Garynja öz agramynyň elli essesini göterip bilýär.
Bir kg limonyň düzüminde 1kg klubnikadan has köp şeker bardyr.
Bukingem köşgünde 602 otag bar.
Çagalar ýaz paslynda has çalt ösýärler.
Eýfel diňiniň iň depesine ýetmek üçin 1972 basgançak çykmak gerek bolar.
Erkekler zenanlara görä, 10 esse köp reňk körlügine sezewar bolýarlar.
Iňlisçede “Wendy” ady Piter Pen hekaýasynda ulanylmak üçin tapylan toslamadyr.
Arylaryň ýarym kg bal ýygnamagy üçin 2million sany gül gerek bolýar.


text:
Türkiýäniň Daşary işler ministri Pakistanly kärdeşi bilen telefon arkaly söhbetdeş boldy
Pakistanyň Bulujystan welaýatynda bolan 5,9 bal ululygyndaky ýer titremede ilkinji kesgitlemelere görä 6-sy çaga jemi 20 adam ýogaldy
Türkiýäniň Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly Pakistanyň Daşary işler ministri Şah Mahmud Kureýşi bilen telefon arkaly söhbetdeş bolup, ýer titremede ýogalan adamlar zerarly gynanç bildirdi.
Türkiýäniň Daşary işler ministrligi tarapyndan berilen ýazmaça beýanatda: "Türkiýäniň Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly şu gün Pakistanyň Daşary işler ministri Şah Mahmud Kureý...
-
-
15.10.2021
-
-
-


text:
Ilkinji köptaraply türkşinas (1029 /38- 1083) ýerligi oguzlardan bolup Kaşgarda önüp-ösüpdir. Selçuklar Bagdady eýeländen (1055) soňra bu şähere gelip, galan ömrüni bu ýerde geçiripdir. Ol Diwan-e Lugat ät Türk atly eserini-de Bagdatda ýazan bolmaly (1072/1074-1083). Alym öz bu eserini Apbasy halypasy Abulgasym Abdyllah … (1075-1094) sowgat beripdir. Kaşgarly öz bu eseriniň I. jildinde oguzlar hakda şeýle ýazýar: Oguzlar-Türkmenlerdir. Olar ýigrimi iki urugdyr… Birinjisi hem baştutanlary Kynyklardyr. Zamanamyzyň Hakanlary –Selçuklar, şu Kynyklar urugyndandyr. (s.89).
Mahmut Kaşgarlynyň arap dilinde ýazan «Diwan-e Lugat ät Türk» («Türk gepleşikleriň sözlügi») atly üç jiltden ybarat eserini türkmen diliniň we folklorynyň taryhyny öwrenmek üçin ilkinji çeşmeleriň biri hasaplamak bolar. Bu kitap irki döwür türki dilleriň diýalekt aýratynlyklaryny görkezýän ýeke-täk ýadygärlikdir.
Çeşmeler:
Taryh Ýapraklarynda Türkmenler
Türkmen Sowet Enziklopediýa
Surat: Turkmenler.org sahypasyndan


text:
Öňümüzdäki ýylda geçiriljek futbol boýunça Dünýä çempionaty Katar döwletinde 2022-nji ýylyň 21-nji noýabrynda geçiriler. Özünde geçiriljek bu uly ýaryş üçin Katar döwleti 200 mlrd dollar sarp etdi. . Bu maliýe serişdeleri stadionlar, metro, howa menzilleri, täze şäher we port gurmak üçin çykdajylary öz içine alýar.
Bu uly göwrümli çempionat 5 şäherde we 8 sany stadionda geçirilmegi meýilleşdirilýär. Bu baradaky maglumatlary atavatan-turkmenistan onlaýn saýty, Kataryň Russiýa Federasiýasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi şeýh Ahmed ben Naser ben Jasim Al Tani-nyň habar bermegine salgylanmak bilen ýetirýär.
Saýtda habar berilmegine görä, – Dünýä çempionaty bilen köplenç baglanyşykly 200 milliard dollarlyk möçber Kataryň milli ösüşi we döwrebaplaşdyrylmagy üçin göz öňünde tutulan ägirt uly strategiýanyň bir bölegidir. Toparlar we janköýerler tarapyndan 2022-nji ýylda täze ýollar, metro we howa menzili, şeýle hem myhmanhanalar we syýahatçylyk desgalary ýaly ulanyljak esasy infrastruktura taslamalarynyň köpüsi, ýaryşy geçirmäge hukugymyz bolmazdan ozal meýilleşdirilipdi. Bu taslamalar islendik ýagdaýda amala aşyrylardy, ýöne dünýä çempionaty elbetde ähli işleri çaltlaşdyrdy we ýurdumyz 2022-nji ýylda Katara 1,5 million janköýeri kabul etmäge taýýar – diýip, dünýä çempionatyny guramak boýunça komitetiň aragatnaşyk boýunça ýerine ýetiriji direktory Fatma Al-Naimi hem belläp geçýär.
Gülnabat SAPAROWA
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş
institutynyň “Dünýä ykdysadyýeti” hünäriniň talyby


text:
Habarlar
Türkmenistanyň Prezidenti harby deňiz güýçleriniň “Gaýratly” gämisiniň topary bilen duşuşdy
2017-nji ýylyň 17-nji ýanwary. Döwlet Baştutanymyz Balkan welaýaty boýunça iş saparynyň çäklerinde “Hazar” deňiz serhet birikmesine geldi we deňiz çäklerinde söweşjeň gullugyny alyp barýan Türkmenistanyň Harby-deňiz güýçleriniň “Gaýratly” gämisiniň topary bilen duşuşdy. Hormatly Prezidentimiz harby gäminiň taktiki-tehniki häsiýetnamalary we söweşjeň ukyby bilen tanyşdy we bu ýerde gulluk edýän harby deňizçiler we harby talyplar bilen söhbetdeş boldy. Hormatly Prezidentimiz deňizçileriň sowallaryna jogap berip, olaryň isleg-arzuwlary hem-de teklipleri bilen gyzyklandy. Ýurdumyzda ýaýbaňlan...
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň täze sport toplumynyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy
2017-nji ýylyň 17-nji ýanwary. Balkan welaýatynda iş saparynyň ikinji gününiň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda täze döwrebap sport toplumynyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy. Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň ähli sebitlerini, şol sanda deňiz ýakasyny toplumlaýyn ösdürmäge, onuň baý kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga aýratyn üns berýär. Munuň özi ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürmäge, halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň bir...
Türkmenistanda Koreýa Halk Demokratrik Respublikasynyň Ilçisi işläp başlady
2017-nji ýylyň 17-nji ýanwary. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewa Koreýa Halk Demokratik Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Kim Hen Çžundan ynanç hatyny kabul etdi. Duşuşygyň barşynda ilçi Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ýöredýän durmuş ugurly içeri we parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasatynyň esasy ugurlary bilen tanyşdyryldy. Bellenilişi ýaly, ikitaraplaýyn, şeýle hem köptaraplaýyn esasda—iri halkara we abraýly sebit guramalarynyň ugry boýunça dünýä ýurtlary bilen deňhukukly, özara...
Aşgabatda Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň 25 ýyllygyna bagyşlanylan bilelikdäki konsert
2017-nji ýylyň 16-njy ýanwarynda Magtymguly adyndaky Türkmen milli sazly-drama teatrynda Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanyp türkmen we hytaý sungat ussatlarynyň bilelikdäki konserti geçirildi. Bu medeni çäre köpugurly türkmen-hytaý döwletara gatnaşyklarynyň üstünlikli ösdürilýändiginiň subutnamalarynyň birine öwrüldi. Şol gatnaşyklaryň möhüm düzüm bölegi köpasyrlyk tejribä we baý däplere eýe bolan medeni- ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlyk etmekden ybaratdyr. Ruhy-ahlak gymmatlyklaryň gadymy asyrlardan gö...
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde iş maslahatyny geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde Ministrler Kabinetiniň ulag we aragatnaşyk ulgamyna, senagat pudagyna, nebitgaz toplumyna gözegçilik edýän orunbasarlarynyň, şeýle hem harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň we Balkan welaýatynyň häkiminiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Balkan welaýatynyň iri gurluşyk meýdançalaryndaky işleriň ýagdaýyna, sebiti ykdysady taýdan ösdürmegiň ugurlaryna, ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmagyň meýilnamalaryna garaldy. Ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagyň meseleleri, senagatyň netijelil...
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz menziliniň gurluşygynyň barşyny gözden geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy şäherinde gurulýan Halkara deňiz menziline bardy. Döwlet Baştutanymyz deňiz menziliniň desgalarynda işläp ýören hünärmenler we işçiler bilen duşuşdy, işleriň barşy, taslamanyň tehniki aýratynlyklary, port hojalygyna gelip gowşan tehnikalaryň nusgalary bilen tanyşdy. Merkezi Aziýa sebitiniň esasy “deňiz derwezesiniň” wezipesini ýerine ýetirjek bu Halkara deňiz portunyň işe girizilmegi bilen Ýüpek ýolunyň ugry boýunça Aziýa we Ýuwaş ummany ýurtlaryndan Türkmenbaşa gelýän ýükleri soňra Russiýanyň, Azerbaýjanyň we Eýranyň portlaryny...


text:
SQO-da «KamAZ» kóligi 12 jasar qyzdy basyp ketti
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda «KamAZ» júrgizýshisi velosıpedshilermen soqtyǵysyp, saldarynan 12 jasar qyz mert boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oqys oqıǵanyń beınejazbasy áleýmettik jelide tarady. Oqyrmandardyń aıtýynsha, qaza tapqan velosıpedshi sport mektebi jattyqtyrýshysynyń qyzy bolǵan.
Jol-kólik oqıǵasy jaıynda keıin SQO polıtsııa departamentiniń baspasóz qyzmeti túsinik berdi.
«14 qyrkúıek kúni saǵat 10.00 shamasynda Qyzyljar aýdany aýmaǵynda, «Petropavl-Jezqazǵan avtojolynyń 953 shaqyrymynda jol-kólik oqıǵasy boldy. Saldarynan velosıped mingen 12 jastaǵy qyz júk kóliginiń astyna tústi. Apat ornyna Qyzyljar aýdandyq polıtsııa bóliminiń jedel-tergeý toby bardy. Anyqtalǵany, «KamAZ» kóliginiń 31 jastaǵy júrgizýshisi velosıpedshilermen bir baǵytta Petropavlǵa bara jatqan. Sport mektebiniń tárbıelenýshileri áýejaı jaqtan shyqqan eken. Olarǵa ilesken «Gazel» kóligi bolǵan», - delingen habarlamada.
Jol-kólik oqıǵasynyń saldarynan qyz bala sol jerde qaza tapty.
Bul fakti sotqa deıingi tergep-tekserýlerdiń biryńǵaı tizilimine «Kólik quraldaryn júrgizýshi adamdardyń jol júrisi nemese kólik quraldaryn paıdalaný qaǵıdalaryn buzýy» boıynsha engizildi.
Qylmystyq is aıasynda barlyq tıisti saraptamalar jasalyp, apat jaǵdaıaty anyqtalatyn bolady.


text:
Ylym ojagy
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallasy netijesinde, türkmen medeniýeti döwrebap derejede ösdürilip, kämilleşdirilýär we bütin dünýä ýaýylýar.
Medeniýet — döwrüň hem jemgyýetiň ruhy sütüni. Halkyň durmuşy, ýeten derejesi onuň medeniýetinde aýdyň ýüze çykýar. Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň bimöçber uly tagallasy bilen gülleýän medeniýetimizde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň parahatçylygy, abadançylygy, halkymyzyň bagtyýarlygy öz beýanyny tapýar.
Täze ýylyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz wideoaragatnaşyk arkaly ýurdumyzyň medeniýet ulgamyny ösdürmäge, habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmäge bagyşlanan iş maslahatyny geçirdi. Milli Liderimiz ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny yzygiderli berkitmek boýunça işleriň dowam etdiriljekdigini aýdyp, medeniýet işgärleriniň ýurdumyzda medeniýeti we sungaty ösdürmek üçin geljekde hem yhlasly zähmet çekjekdiklerine berk ynam bildirdi. «Biz halkyň kalby hasaplanýan medeniýetimizi ösdürmäge, ata-babalarymyzdan gelýän milli mirasymyzy gorap saklamaga, baýlaşdyrmaga we giňden wagyz etmäge, ýaş nesillerimizi watançylyk, zähmetsöýerlik, ahlaklylyk ruhunda terbiýelemäge mundan beýläk-de uly üns bereris» diýip nygtady. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy belleniljek 2021-nji ýylda kitaphanalarda şanly sene mynasybetli zähmet weteranlary, ýazyjy-şahyrlar bilen duşuşyklary, döredijilik we aýdym-sazly agşamlary yzygiderli guramagy tabşyrdy.
Ruhy gymmatlyklary özünde jemleýän Döwlet kitaphanamyzda okyjylarymyzyň sany, olaryň kitaba bolan söýgüsi has artýar. Kitap hazynamyz ylymlaryň pudaklaryna, edebi mirasymyza, halk döredijiligimize degişli edebiýatlar we nusgawy şahyrlarymyzyň eserleri bilen baýlaşdyrylýar.
Gahryman Arkadagymyzyň pähim-paýhasyndan döreýän gymmatly kitaplaryň yzygiderli elimize gowşup durmagy diýseň begendirýär. Hormatly Prezidentimiziň ylym-bilime, kitaba, okamagyň peýdasyna bagyşlanan pähim-paýhasly, köňüllere ganat, kalplarymyza ylham berýän «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp jiltli ylmy-ensiklopedik kitaby, «Türkmen medeniýeti», «Atda wepada bar, sapada», «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi», «Türkmen alabaýy», «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi», «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýaly gymmatly kitaplary okyjylarymyzyň ebedi hemrasyna öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiz: «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabynyň ikinji jildinde: «Kitap dünýäni açýar. Aslynda, dünýä kitaba öwrülmek üçin ýaşaýar. Kitaplar asyrlaryň taryhyny, durmuşyny özüne siňdirýändigi bilen şöhratlanýar. Çünki kitap döwrüň waspçysy, paýhas ummany» diýip belleýär. Arkadag Prezidentimiziň belleýşi ýaly, şol paýhas ummanyny özünde jemlän kitaplaryň many-mazmunyny okyjylar köpçüligine ýetirmek, ösüp gelýän nesillerimiziň watansöýüji, ilhalar, ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly bolup ýetişmekleri üçin biz — kitaphanaçylar öz ukyp-başarnygymyzy jogapkärli işimize sarp etmelidiris. Gahryman Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda türkmen däp-dessurlarynyň maglumat gorlaryny gorap saklamakda we ony dünýä ýüzüne wagyz etmekde ähli mümkinçiliklerden peýdalanýarys. Şunuň bilen baglanyşyklylykda, Döwlet kitaphanamyzda kitap sergileri, kitaphana synlary, döredijilik işgärleri bilen duşuşyklar, söhbetdeşlikler, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri bilen tele we radioýaýlymlarda okuw-ündew we wagyz-nesihat çäreleri yzygiderli geçirilip durulýar. Geçen, «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynyň 24-nji dekabrynda Türkmenistan bilen Ermenistan döwletleriniň kitaphanalarynyň arasynda onlaýn maslahat geçirildi. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynda geçirilen bu maslahata ýurdumyzyň Ahal, Mary, Lebap, Balkan, Daşoguz welaýat kitaphanalary, şeýle-de Ermenistanyň ilçihanasy hem-de Ermenistanyň Milli kitaphanasynyň işgärleri gatnaşdylar. Onlaýn maslahatyň dowamynda iki ýurduň kitaphana işi barada giňişleýin çykyşlar guraldy. Maslahata gatnaşan hünärmenler kitaphana işini döwrebap guramak hemde täze girizilýän hyzmatlar dogrusynda pikir alyşdylar.
Goý, medeniýetiň hak Howandary, kitaphana işini ösdürmäge uly üns berýän Gahryman Arkadagymyzyň belent başy aman, tutumly işleri rowaç bolsun!
Bagdagül SAMEDOWA


text:
Mantygazandan bugy çykyp duran gyzgynjak manty iýesiňiz gelse, myhmanlaryňyzy hem haýran galdyrjak manty reseptini siziň bilen paýlaşýaryn. Taýynlamak biraz wagt alyp biler çünki eti öz islegimize görä garyp üweýäs, kädinem elde dograýas. Isleseňiz taýyn üwelen et hem ulanyp bilersiňiz.
Içindäkiler — Etli kädili manty taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 800 gram et
- 800 gram düýp sogan
- 200 gram guýruk ýagy
- 500 gram kädi
- duz we burç
- 50 gram gaýmak
- mesge ýagy
- 1 kg un
- 2 ýumurtga
- suw
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Eti guýruk ýagydyr düýp sogan bilen aralaşdyryp et üweýjiden geçirmeli. Soňra oňa gara burç we duz garmaly. Içine ownugrak dogralan kädi goşulsa has-da ýumşak bolar.
- Hamyr edip, ol demini alar ýaly bir salym goýmaly. Soňra ýukajyk ýaýmaly-da çen bilen 7x8 santimetr ölçegde kesişdirip, böleklere bölmeli.
- Taýýarlanan dürüşdäni üstüne goýup, hamyryn gyralaryny bükmeli.
- Manty pitilerinin tabaklaryna ýag çalmaly, üstünden mantylary düzmeli. Soňra pitä ýagly çorba guýup, ol odun üstüne goýulýar. Mantylar gaýnaýan suwun gyzgyn buguna 35-45 minutda gowy bişyärler.
- Saçaga äberilende, üstüne gaýmak ýa-da mesge ýagy çalnyp äberilyär.
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text: 4 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: «Ine, ojak kimin lowlap ýanýan gün geler+. Şol gün tekepbirler, zalymlar saman kimin ýanyp kül bolar. Olar köki-damary bilen ýok ediler.2 Adyma hormat goýýan adamlaryň üstüne adalat Gün kimin nur saçar, şöhlesi sagaldar. Şonda siz mes* göle kimin bökjeklärsiňiz».3 Serkerdebaşy Ýehowa şeýle diýýär: «Höküm etjek günüm zalymlar aýagyňyzyň astynda tozan kimin bolar. Siz olary depelärsiňiz».4 «Gulum Musa arkaly Horepde ysraýyl halkyna beren kanunymy, tabşyryklarymy we hökümlerimi ýatlaň+.5 Ýehowanyň beýik we gorkunç güni+ gelmänkä, men Ylýas pygamberi+ ibererin.6 Men gelenimde, ýer ýüzüni urup ýok etmezim ýaly, ol atalarynyň ýüregini ogullaryna, ogullarynyň ýüregini atalaryna tarap öwrer»+.


text:
Şentop: "FETÖ doganlyk ýurtlaryň milli howpsuzlygyna wehim salýar"
TBMM-niň Mustafa Şentop, Fetullahçy terror guramasynyň doganlyk ýurtlar başda bolmak bilen iş alyp barýan ähli ýurtlaryň milli howpsuzlygyna wehim salýandygyny beýan etdi
TBMM-niň Mustafa Şentop, Gazagystanyň Türkistan şäherinde geçirilen Türki dilli döwletleriň Parlamentar Assambleýasynyň (TÜRKPA) "Türk Dünýäsinde Parlamentleriň arasyndaky hyzmatdaşlyk we gelejekden tamalar" temaly 10-njy sessiýasynda çykyş etdi.
Halkara gatnaşyklarda parlamentleriň we parlamentarlaryň ähmiýetiniň barha artýandygyny aýdan Mustafa Şentop, TÜRKPA-nyň umumy meselelere umumy çözgütler tapylmagy üçin halkara derejede bir gurluş ýagdaýyna öwrülendigini aýan etdi.
Çykyşynda 2016-njy ýylyň 15-nji iýulynda başdan geçirilen harby agdarlyşyk synanşygynyň hem üstünde durup geçen Mustafa Şentop, FETÖ-niň ýeke täk maksadynyň ýerleşen ýurtlaryny ele salmakdygyny mälim etdi.
FETÖ-niň Türkiýeden daşary ençeme ýurtda iş alyp barandygyny ýatladan Mustafa Şentop: "Bu hyýanatçylykly guramanyň doganlyk ýurtlar başda bolmak bilen iş alyp barýan ýurtlaryň milli howpsuzlygyna wehim salýandygyny ýaňadandan belläp geçmek isleýärin" diýip habar berdi.
Degişli Habarlar
Gyrgyzystan Türkiýeden Ýaragly Uçarmansyz Howa Ulagyny Alar
Gyrgyz Respublikasy, Türkiýeden Baýraktar TB2 ýaragly uçarmansyz howa ulagyny satyn almak üçin talap bildirdi
Özbegistanda Prezident saýlawy geçiriler
Özbegistanyň raýatlary täze Prezidentini saýlamak üçin şu hepdäniň ýekşenbe güni saýlawa gatnaşarlar
“Biz Türk Dünýäsiniň Gündogar Ortaýer Deňizindäki Wekili”
Ersin Tatar, “Biz Türk dünýäsiniň Gündogar Ortaýer deňizindäki wekili” diýdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow Çagyryş boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylary Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinden, beýleki goşunlaryndan we harby edaralaryndan harby gullukdan boşatmak we Türkmenistanyň raýatlarynyň harby gulluga nobatdaky çagyrylyşy hakynda Permana gol çekdi we Türkmenistanyň Konstitusiýasyna hem-de «Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, karar etdi:
1. Çagyryş boýunça harby gullugy geçýän, «Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda» Türkmenistanyň Kanunynda bellenen möhletleri gulluk eden harby gullukçylary 2021-nji ýylyň oktýabr – dekabr aýlarynda Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinden, beýleki goşunlaryndan we harby edaralaryndan harby gullukdan boşatmaly.
2. Çagyryş gününe çenli 18 ýaşy dolan, harby gulluga çagyryşdan boşamak ýa-da harby gulluga çagyryş möhletini yza süýşürmek hukugy bolmadyk Türkmenistanyň erkek raýatlaryny, harby gulluga çagyryş möhletini yza süýşürmek hukugyny ýitiren, ýaşy 27-ä çenli bolan erkek raýatlary 2021-nji ýylyň oktýabr – dekabr aýlarynda harby gulluga çagyrmaly.
3. Şu Perman resmi çap edilen gününden herekete girýär.
Şeýle-de, Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, «Çagyryş boýunça harby gullugy geçýän harby gullukçylary Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinden, beýleki goşunlaryndan we harby edaralaryndan harby gullukdan boşatmak we Türkmenistanyň raýatlarynyň harby gulluga nobatdaky çagyrylyşy hakynda» Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 18-nji sentýabrynda çykaran 873-nji belgili Permanyny ýerine ýetirmek üçin Türkmenistanyň Goranmak ministrine, Türkmenistanyň Içeri işler ministrine, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrine, Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň başlygyna, Türkmenistanyň Prezidentiniň Howpsuzlyk gullugynyň başlygyna, Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygyna kanunda bellenen möhletleri gulluk eden harby gullukçylary harby gullukdan boşatmagy meýilnamalara laýyklykda dabaraly ýagdaýda geçirmek, söweşjeň we jemgyýetçilik-ynsanperwerlik taýýarlygynda tapawutlananlary höweslendirmek tabşyryldy.


text:
Vitol we SOCAR kompaniýalary Baku-Tbilisi-Jeýhan turba geçirijisi arkaly türkmen nebitini daşamak boýunça ylalaşdylar. Bu barada «Energy Diary» neşiri habar berýär.
Bellenilişi ýaly, bu ylalaşyk esasynda Russiýanyň Noworossiýsk porty arkaly iberilýän türkmen nebitiniň daşalyşy, takmynan, 50 göterime çenli azalar. Häzirki wagtda Türkmenistanyň nebitiniň Russiýanyň üsti bilen üstaşyr iberilýän möçberi aýda 160 müň tonna barabardyr. Hazar deňzi arkaly ugradylýan çig mal nebit tankerlerinde Mahaçkala portuna baryp ýetýär we soňra Noworossiýsk nebit geçirijisi boýunça çykarylýar. Çaklanylyşy ýaly, indi onuň mukdary 80 müň tonna çenli kemeler.
Ýeri gelende bellesek, ştab-kwartirasy Rotterdam şäherinde ýerleşýän Vitol halkara energetika we haryt-söwda kompaniýasy Azerbaýjanyň SOCAR döwlet nebit kompaniýasy bilen şu ýylyň oktýabryndan Baku-Tbilisi-Jeýhan turba geçirijisi boýunça türkmen nebitiniň daşalýan mukdaryny ýylda 1 million tonna ýetirmek hakynda ylalaşyk baglaşypdy.


text:
“Türkmennebit” enjamlary satyn almak boýunça tender yglan edýär
“Türkmennebit” döwlet konserni tender boýunça toparyň adyndan aşakda görkezilen
lot boýunça № 306 açyk tender yglan edýär:
Lot – guýulardan nebitiniň çykarylyşyny optimallaşdyryş we awtomatlaşdyrylan dolandyryş ulgamy.
Bäsleşige gatnaşmak üçin “Türkmennebit” DK binasyna ýüz tutup bilersiňiz:
- bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýäniň doly ady, hukuk ýagdaýy, hasaba alnan ýurdy, bank rekwizitleri hakynda maglumatlary görkezip ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- "Döwlet zerurlyklary üçin harytlar bilen üpjün etmek, işleri ýerine ýetirmek, hyzmatlary etmek boýunça bäsleşikler hakynda" Türkmenistanyň Kanuny, "Bäsleşikleri geçirmekligiň düzgünleri" we bäsleşige gatnaşmak üçin gerekli resminamalar bilen tanyş bolmaly;
- lotuň häsiýetnamasyny, degişli tehniki talaplary we şertnamanyň esasy şertlerini almaly;
- bäsleşige gatnaşmak üçin yzyna gaýtarmazlyk şerti bilen her Lot üçin 1725 amerikan dollary möçberinde ýa-da oňa ekwiwalent bahasyny manat görnüşinde (GBS-i we bank harajatlaryny hasaba almazdan) tölemek üçin hasap belgisini almaly.
Bäsleşik boýunça teklipler diňe öndürijilerden kabul edilýär.
Bäsleşige gatnaşmak 15.10.2021 ý. senesi ýerli wagt bilen sagat 16.00-a çenli kabul edilýär.
Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap belgisi ýazmaça arza tabşyrylan mahaly habar berilýär.
Bildiriş çap edilen pursatyndan başlap, doly bäsleşik teklibi görkezilen, möhür bilen kepillendirilen bukja görkezilen salga ugradylyp, hasaba pul serişdeleri geçirilenden soň seljerilip başlanar.
Bukjada hökmany suratda anketanyň elektron görnüşi, şertnamanyň esasy häsiýetnamasy (Word görnüşde) we tehniki-ykdysady häsiýetnama (Excel görnüşde) bolmaly.
Habarlaşmak üçin belgiler: 40-35-58, 40-35-61
Faks: 40-39-39
Adres: Türkmenistan, Aşgabat ş., Arçabil şaýoly 56
Çeşme: metbugat.gov.tm.


text:
Sý qubyrynyń jóndelýine baılanysty kókshetaýlyqtarǵa aýyzsý tasymaldanyp jetkizilýde
KÓKShETAÝ. QazAqparat – Kókshetaýdyń «Saryarqa» jáne «Jaılaý» shaǵynaýdandaryndaǵy turǵyndar birneshe kúnnen beri sýdy tasymaldap iship otyr. Al qalanyń ortalyǵyndaǵy turǵyn úılerde sýdyń qysymy tómen. Jýrnalıstermen ótken brıfıngte Kókshetaý qalasy ákiminiń orynbasary Baýyrjan Ernazarov pen «Kókshetaý sý arnasy» kommýnaldyq kásipornynyń bas dırektory Ermek Ómirǵalıev osy máseleni sheshý boıynsha atqarylyp jatqan jumys týraly málimdedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qala ákimi orynbasarynyń aıtýynsha, shtattyq rejımde Kókshetaý qalasynyń sý tutynýy sýmen jabdyqtaýdyń eki kózinen - Shaǵalaly sý qoımasynan (táýliktik sý alý – 15 myń tekshe metr) jáne Kókshetaý toptyq sý qubyrynan (Sergeev sý qoımasynan táýliktik sý alý – 20 myń tekshe metr) júzege asyrylady.
Jalpy, qalaǵa 35 myń tekshe metr sý qajet.
2021 jylǵy 31 tamyzda «Nura toptyq sý qubyry» kommýnaldyq kásiporny óziniń tutynýshylaryn, onyń ishinde «Kókshetaý sý arnasy» kommýnaldyq kásipornyn 6 qyrkúıekte 15 kún merzimge Kókshetaý toptyq sý qubyrynda josparly-profılaktıkalyq jóndeý júrgiziletini týraly hatpen habardar etti.
Osyǵan baılanysty sý berý toqtatylady.
«Kókshetaý qalasynyń turǵyndaryn aýyz sýmen turaqty qamtamasyz etý úshin kelip túsken aqparatty nazarǵa ala otyryp, «Kókshetaý sý arnasy» kommýnaldyq kásiporny qoldanystaǵy rezervýarlarǵa 48 myń tekshe metr sý qoryn qamtamasyz etti. Qabyldanǵan sharalar Kókshetaý toptyq sý qubyrynan sý berýdi 6 qyrkúıekten 10 qyrkúıekke deıin toqtatqan sátten bastap sýdyń turaqty berilýin qamtamasyz etýge múmkindik berdi», - dep túsindirdi B.Ernazarov.
Kókshetaý toptyq sý qubyrynan sý berýdi toqtatqannan keıin 7 qyrkúıekten bastap qazirgi ýaqytqa deıin kásiporyn Shaǵalaly sý qoımasynan sý berý kólemin 15 myń tekshe metrden 26 myń tekshe metrge deıin ulǵaıtty.
«Soltústik jáne shyǵys ónerkásiptik aımaqtarda ornalasqan ónerkásiptik kásiporyndardy sýmen shekteý týraly sheshim qabyldandy. Budan basqa, sorǵy stantsııalary arqyly sý kóleminiń jetpeýine baılanysty kásiporyn «Jaılaý» jáne «Saryarqa» shaǵyn aýdandarynda sýmen jabdyqtaýdy shekteýge májbúr. Bul shaǵyn aýdandarǵa kúnine eki ret sý jetkizý uıymdastyrylǵan», - dep atap ótti qala ákiminiń orynbasary.
Al «Kókshetaý sý arnasy» kommýnaldyq kásipornynyń basshysy E.Ómirǵalıev túsindirgendeı, osyndaı jaǵdaı Krasnoıar aýylynda da qalyptasyp otyr.
«Jalpy, osy shaǵyn aýdandardy qospaǵanda Kókshetaý qalasynda sý bar, tek keshki ýaqytta joǵarǵy qabat turǵyndarynan shaǵym túsedi. Bizdiń tazartý qondyrǵylarymyz bıik jerde tur, sý sorǵy stantsııalaryn iske qospaı-aq qalaǵa aǵynmen jetkiziledi. Biraq «Saryarqa» jáne «Jaılaý» shaǵyn aýdandaryna ekinshi kótermeli sorǵy stantsııalary qyzmet kórsetedi, sondyqtan qıyndyqtar týyndady jáne biz olardy shekteýge sheshim qabyldadyq», - dep túsindirdi E.Ómirǵalıev.


text:
Google özüniň ses kömekçisi üçin çalt jümleleriň üstünde işleýär. Çalt jümleleriň ulanyşa girizilmegi netijesinde, Google kömekçisi bilen aragatnaşyk saklamak üçin ulanyjylara her gezek “Okeý, Gugl” diýmek gerek bolmaz. Bu barada GSMArena portalyna salgylanyp, gazeta.ru habar berdi.
Portala görä, çalt jümleler eýýäm Android 12-niň beta görnüşi we iň soňky Google programmasy oturdylan Google 12 Pixel 3 XL smartfonlarynda elýeterli bolar.
"Çalt jümleler" funksiýasyny ulanmak üçin ulanyjy ony kömekçiniň sazlamalarynda özbaşdak işe girizmeli bolar. Funksiýa işe girizilenden soň ses kömekçisi ulanyjynyň anyk hereketler wagtynda aýdýan ähli zatlaryny diňlär. Mysal üçin, budilnigi öçürmek üçin kömekçi "Stop" ýa-da "Soňa goý" buýrugyna garaşýar, gelýän jaňy bolsa "Al" ýa-da "Öçür" sözleri bilen jogap berip bolar.


text:
«Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşmagyň şertleri we ol Sanawy ýöretmegiň tertibini tassyklamak hakynda» Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2020-nji ýylyň 3-nji iýunynda çykaran 66 belgili buýrugy Türkmenistanyň Adalat ministrliginde 2020-nji ýylyň 27-nji iýunynda 1351 bellige alyş belgisi bilen döwlet belligine alyndy we 2020-nji ýylyň 2-nji iýulynda herekete girizildi
Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň
sanawyna goşmagyň şertleri we ol Sanawy
ýöretmegiň tertibini tassyklamak hakynda
Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 177-nji maddasynyň birinji bölegini ýerine ýetirmek maksady bilen, buýurýaryn:
1. Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşmagyň şertleri we ol Sanawy ýöretmegiň tertibini tassyklamaly (goşulýar).
2. Aýry-aýry gümrük düzgünleriniň çäklerinde amala aşyrylýan we gümrük hyzmatlaryny bitirmek boýunça işi - gümrük ammarynyň işini amala aşyrmak üçin ygtyýarnamany alan ýuridik şahslary, ygtyýarnamanyň hereket ediş möhletine, gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşulan hasap etmeli.
3. 2020-nji ýylyň 14-nji martynda kabul edilen «Türkmenistanyň Gümrük kodeksine üýtgetmeler we goşmaça girizmek hakynda» Türkmenistanyň Kanunynyň herekete girizilen gününden öň Gümrük ammarynyň işini amala aşyrmak üçin ygtyýarnamany alan ýuridik şahslar, şu buýruk bilen tassyklanylan Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşmagyň şertlerini we gümrük ammaryna eýelik edýänlere bildirilýän talaplary berjaý etmek boýunça zerur işleri, şu buýrugyň herekete giren gününden başlap 90 (togsan) senenama gününiň dowamynda geçirmeli, şeýle hem Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyny ýöretmek üçin zerur bolan resminamalary we maglumatlary görkezilen möhlete çenli Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugyna bermeli.
4. Şu buýrugyň ýerine ýetirilişine Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň orunbasary D. Baýryýew gözegçilik etmeli.
5. Buýrugy degişli şahslaryň dykgatyna ýetirmeli.
Gullugyň başlygy M. Hudaýkulyýew
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2020-nji ýylyň 3-nji iýunynda çykaran 66 belgili buýrugy bilen tassyklanyldy
Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşmagyň şertleri we ol Sanawy ýöretmegiň tertibi
I bap. Umumy düzgünler
1. Gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşmagyň şertleri we ol Sanawy ýöretmegiň tertibi (mundan beýläk-Tertip) Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 177-nji maddasynyň birinji bölegine laýyklykda işlenip taýýarlanyldy we gümrük ammaryna (mundan beýläk - Ammar) eýelik edýänleriň sanawyna (mundan beýläk - Sanaw, şu Tertibe 1-nji goşundy) goşmagyň şertlerini hem-de ol Sanawy ýöretmegiň, ýagny ýuridik şahslary Sanawa goşmagyň, Sanawdan çykarmagyň we Sanawa üýtgetmeleri girizmegiň kadalaryny kesgitleýär.
2. Sanawa goşmagy we Sanawy ýöretmegi Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy (mundan beýläk - Gulluk) amala aşyrýar.
3. Ýuridik şahslary Sanawa goşmak we goşmakdan ýüz öwürmek, olary Sanawdan çykarmak, Sanawa üýtgetmeleri girizmek barada, şeýle hem ol Sanawy ýöretmek bilen bagly beýleki çözgütler Gullugyň başlygynyň buýrugy bilen bellenilen Gullugyň merkezi edarasynyň bölümleriniň ylalaşmagy we Gullugyň başlygynyň orunbasarynyň tassyklamagy arkaly kabul edilýär. Ol çözgütler, görnüşi Gulluk tarapyndan tassyklanylýan ylalaşyk namasy bilen resmileşdirilýär.
4. Ýuridik şahsyň Ammaryň işini amala aşyrmaga hukugy, onuň Sanawa goşulan pursadyndan başlap ýüze çykýar we ol hukuk şahsyň Sanawdan çykarylmagy bilen bes edilýär.
5. Şu Tertipde ulanylýan düşünjeler Türkmenistanyň Gümrük kodeksinde kesgitlenen manylarda ulanylýar.
II bap. Sanawa goşmagyň şertleri
6. Sanawa goşmagyň şertleri şulardan ybarat:
1) ýuridik şahsyň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda döredilmegi we Türkmenistanda ýerleşmegi;
2) ýuridik şahsyň esaslandyryş resminamasynda Ammaryň işiniň ýerine ýetirilmegi bellenilen bolmagy;
3) ýuridik şahsyň Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda ilkibaşdaky tertipnama maýasynyň, tertipnama gaznasynyň ýa-da paýly gatançlarynyň bolmagy;
4) ýuridik şahsyň Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 176-njy maddasynyň birinji böleginde bellenilen talaplara hem-de Türkmenistanyň Adalat ministrliginde 2015-nji ýylyň 18-nji fewralynda 842 bellige alyş belgisi bilen döwlet belligine alnan, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2015-nji ýylyň 26-njy ýanwarynda çykaran 29 belgili buýrugy bilen tassyklanylan, Gümrük ammary hökmünde ulanmak üçin niýetlenilen jaýlaryň we (ýa-da) açyk meýdançalaryň enjamlaşdyrylyp gurnalyşyna we ýerleşýän ýerine bildirilýän hökmany Talaplara laýyk gelýän we Ammar hökmünde ulanmak üçin ýaramly bolan jaýlara we (ýa-da) açyk meýdançalara eýelik etmegi (hususy eýeçiliginde ýa-da kärendesinde bolmagy);
5) arza berlen gününde ýuridik şahs tarapyndan gümrük işi babatdaky administratiw hukuk bozulmalary hakyndaky işler boýunça administratiw temmini bermek hakynda güýje giren kararlardan ýerine ýetirilmedik kararyň (kararlaryň) we gümrük töleglerini tölemek boýunça ýerine ýetirilmedik borjunyň bolmazlygy;
6) ýuridik şahsyň Ammara eýelik edýäniň hukuklary, borçlary we jogapkärçiligi bilen tanyş bolmagy.
7. Jaýlara we (ýa-da) açyk meýdançalara eýelik etmek kärende şertnamasynyň esasynda amala aşyrlan ýagdaýynda, şeýle şertnama Sanawa goşmak hakyndaky arzanyň (mundan beýläk - Arza, şu Tertibe 2-nji goşundy) berlen gününde 1 (bir) ýyldan az bolmadyk möhlete baglaşylan bolmalydyr.
III bap. Sanawa goşmagyň kadalary
8. Sanawa goşulmagy üçin, şu Tertibiň II babynda bellenilen şertlere laýyk gelýän ýuridik şahs (mundan beýläk - Arza beriji), Arza bilen Gullugyň merkezi edarasyna ýazmaça ýüz tutýar hem-de şu aşakdaky resminamalary we maglumatlary Arza goşup tabşyrýar:
1) kärhananyň esaslandyryş resminamasynyň (tertipnamasynyň), Türkmenistanyň ýuridik şahslarynyň ýeke-täk döwlet sanawyndan göçürmesiniň we daşary ykdysady işe gatnaşyjynyň şahadatnamasynyň (kiçi we orta telekeçiligiň subýektlerine bu talap degişli däl) tassyklanan nusgalary;
2) ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň ygtyýarlygyny tassyklaýan resminamanyň (esaslandyryş resminamasynda ýuridik şahsyň ýolbaşçysy görkezilmedik halatynda) we bu ýolbaşçynyň pasportynyň nusgasy;
3) töledip alynmagy gümrük edaralarynyň üstüne ýüklenilen gümrük we beýleki tölegleriň Türkmenistanyň Gümrük kodeksi we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen Ammara eýelik edýän şahs tarapyndan tölenmegi bellenen ýagdaýlarda, şol tölegleri tölejekdigi hakynda kepilliklerini berýändigi barada maglumaty;
4) harytlaryny Ammara ýerleşdirýän şahslar bilen harytlary saklamak boýunça baglaşyljak şertnamanyň (şertnamalaryň) mysaly nusgasy (nusgalary);
5) Ammar üçin niýetlenen jaýlaryň we (ýa-da) açyk meýdançalaryň (desgalaryň) çäkleriniň her biriniň aýratynlykdaky we umumy tutýan meýdany baradaky maglumaty;
6) Ammar üçin niýetlenen jaýlaryň we (ýa-da) açyk meýdançalaryň (desgalaryň) çäkleriniň çyzgylary;
7) ekologiýa, sanitariýa-epidemiologiýa we ýangyna garşy kadalaryň we düzgünleriň berjaý edilýändigini tassyklaýan degişli döwlet edaralarynyň delilhatlary;
8) saklamak üçin göz öňünde tutulýan harytlaryň görnüşleri we beýleki harytlara zyýan ýetirip biljek ýa-da saklamagyň aýratyn şertlerini talap edýän harytlaryň saklanmagy üçin enjamlaşdyrylan aýratyn jaýlar (eger şeýle jaýlar bar bolsa) baradaky maglumaty;
9) Arza berijiniň eýelik etmeginde bolýan we Ammar hökmünde ulanylmagy üçin niýetlenilen jaýlaryň we (ýa-da) açyk meýdançalaryň ýerleşýän ýerleri, enjamlaşdyrylyp gurnalyşy we maddy-tehniki üpjünçiligi baradaky maglumatlary;
10) Ammar üçin niýetlenen jaýlara we (ýa-da) açyk meýdançalara (desgalara) eýelik etmek hukugyny (eýeçiligindedigini ýa-da kärendä alnandygyny) tassyklaýan resminamalaryň Ammara eýelik edýän ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň goly we kärhananyň möhüri goýlup tassyklanan nusgalary;
11) Ammara barmaga hukugy bolan işgärleriň sanawy;
12) Arza berijiniň wekiliniň ygtyýarlylygyny tassyklaýan ynanç haty ýa-da buýruk.
Arza ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň goly we kärhananyň möhürini goýmak arkaly tassyklanylýar.
Arza goşulan resminamalaryň nusgalary (pasportdan başga) we maglumatlar ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň goly we kärhananyň möhürini goýmak arkaly tassyklanylýar.
9. Ammar hökmünde ulanmak üçin niýetlenen her bir aýratyn çäkde ýerleşýän jaýlar we (ýa-da) her bir aýratyn çäkde ýerleşýän açyk meýdançalar üçin aýratyn Arza berilýär.
10. Arza kabul edilenden soň, iş ýöredişiň bellenilen düzgünlerine laýyklykda Gulluk tarapyndan bellige alynýar we Gullugyň başlygynyň ýa-da onuň orunbasarynyň tabşyrygy boýunça, öwrenilmegi üçin Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümine berilýär.
Arza seretmek möhleti, onuň kabul edilen gününden başlap 30 (otuz) senenama gününden uzak bolmaly däldir, şu Tertibiň on üçünji böleginde bellenilen halatlar muňa degişli däldir.
11. Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi Arzanyň, oňa goşulan resminamalaryň we maglumatlaryň şu Tertibiň sekizinji böleginde bellenilen talaplara laýyk gelýändigini hem-de şu Tertibiň II babynda bellenilen şertleriň berjaý edilişini barlamalydyr.
Gullugyň başlygynyň ýa-da onuň orunbasarynyň tabşyrmagy boýunça, degişli gümrük edarasy ýerlerdäki Ammar üçin niýetlenen jaýlaryň we (ýa-da) açyk meýdançalaryň şu Tertibiň altynjy böleginiň 4-nji bendine laýyklykda Ammarlaryň ýerleşýän ýerine we enjamlaşdyrylyp gurnalyşyna bildirilýän talaplara laýyk gelýändigini barlap, onuň delilnamasyny Gullugyň merkezi edarasyna berýär.
12. Tabşyrlan resminamalar we maglumatlar barlananda, zerurlyk ýüze çykan ýagdaýynda, Gullugyň resminamalaryň we maglumatlaryň asyl nusgalaryny sorap almaga hukugy bardyr.
Resminamalaryň asyl nusgalary olaryň nusgalary bilen deňeşdirmek arkaly barlanandan soň, Arza berijä gaýtarylyp berilýär. Arzany barlaýan Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölüminiň wezipeli adamy resminamanyň nusgasynda «Asyl nusga bilen deňeşdirildi» diýen ýazgyny edýär we «Administratiw önümçilik hakynda» Türkmenistanyň Kanunyň 25-nji maddasynyň ikinji böleginde bellenen tertipde tassyklaýar.
13. Zerur bolan halatlarda Gulluk üçünji taraplardan, şeýle hem döwlet edaralaryndan, Arza beriji tarapyndan berlen resminamalary we maglumatlary tassyklaýan resminamalary ýazmaça sorap biler. Şeýle ýagdaýda, Gulluk Arza seretmek möhletini, onuň kabul edilen gününden başlap 60 (altmyş) senenama gününden köp bolmadyk wagta uzaltmaga haklydyr.
Soragnamalaryň jogaplary iş ýöredişiň bellenilen düzgünlerine laýyklykda Gulluk tarapyndan bellige alynýar we Arza goşulýar.
14. Arza seredilýän döwründe Arzada, oňa goşulan resminamalarda we maglumatlarda görkezilen islendik maglumat üýtgän ýagdaýynda, Arza beriji bu barada Gulluga ýazmaça habar bermäge borçludyr.
15. Arza seretmek möhletiniň dowamynda Sanawa goşmak ýa-da Sanawa goşmakdan ýüz öwürmek boýunça çözgüt kabul edilýär.
16. Barlagyň netijeleri boýunça, Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi Arza berijini Sanawa goşmak baradaky çözgüdiň ylalaşyk namasyny taýýarlaýar.
17. Sanawa goşmak baradaky çözgüdiň ylalaşyk namasy Gullugyň merkezi edarasynyň degişli bölümleri bilen ylalaşylandan soňra, tassyklanylmagy üçin Gullugyň başlygynyň orunbasaryna hödürlenilýär.
18. Sanawa goşmak ýa-da Sanawa goşmakdan ýüz öwürmek boýunça çözgüt, Gullugyň başlygynyň orunbasary tarapyndan Sanawa goşmak baradaky çözgüdiň ylalaşyk namasynyň tassyklanylan gününden güýje girýär.
Arza berijä kabul edilen çözgüt barada 3 (üç) iş gününiň dowamynda ýazmaça habar berilýär.
19. Sanawa goşmak barada çözgüt kabul edilende, Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi çözgüdiň kabul edilen gününden gijä galman, Arza beriji üçin Ýuridik şahsyň gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşulandygy hakynda şahadatnama (mundan beýläk - Şahadatnama, şu Tertibe 3-nji goşundy) taýýarlaýar.
Şahadatnama Gullugyň başlygynyň goly we Gullugyň döwlet tugraly möhri bilen tassyklanylýar.
20. Şahadatnama Gullukda ýöredilýän Ýuridik şahsyň gümrük ammaryna eýelik edýänleriň sanawyna goşulandygy hakynda şahadatnamalary bellige alyş kitabynda bellige alynýar.
21. Şahadatnamanyň asyl nusgasy Arza berijä berilýär, onuň nusgasy Gullukda saklanylýar.
Şahadatnamanyň asyl nusgasy ýuridik şahsyň ýolbaşçysyna ýa-da ol ýuridik şahsyň ynanç haty boýunça hereket edýän işgärine, Gullukda galýan Şahadatnamanyň nusgasynyň arka tarapynda Şahadatnamanyň asyl nusgasynyň berlendigi barada bellikler edilip, berlen senesi görkezilip gol çekdirilip berilýär.
22. Şahadatnama möhletsiz berilýär.
23. Şahadatnama diňe Sanawa goşulan ýuridik şahs babatda hakyky hasap edilýär.
24. Sanawa goşmak, Ammar hökmünde ulanmak üçin niýetlenen her bir aýratyn çäkde ýerleşýän jaýlar we (ýa-da) her bir aýratyn çäkde ýerleşýän açyk meýdançalar boýunça amala aşyrylýar. Her bir aýratyn çäkde ýerleşýän jaýlar we (ýa-da) her bir aýratyn çäkde ýerleşýän açyk meýdançalar üçin aýratyn Şahadatnama berilýär.
25. Şular Sanawa goşmakdan ýüz öwürmek baradaky çözgüdiň kabul edilmegi üçin esas bolup durýar:
1) şu Tertibiň II babynda bellenilen şertleriň berjaý edilmezligi;
2) Arzanyň şu Tertibiň sekizinji böleginiň talaplarynyň bozulmagy bilen berilmegi we (ýa-da) Arzada, oňa goşulan resminamalarda we maglumatlarda nädogry maglumatlaryň görkezilmegi;
3) Arza seredilýän döwründe Arza berijiniň özüniň Sanawa goşulmazlygy hakynda Gulluga ýazmaça ýüz tutmagy.
26. Gulluk Sanawa goşmakdan ýüz öwürmek baradaky çözgüdiň kabul edilendigi hakynda we şeýle çözgüdiň kabul edilmeginiň sebäplerini görkezmek bilen, şu Tertibiň on sekizinji böleginde görkezilen möhletde Arza berijä ýazmaça habar berýär.
27. Sanawa goşmakdan ýüz öwürmek barada çözgüt kabul edilenden soň, kemçilikler düzedilen ýagdaýynda, ýuridik şahs gaýtadan Arza bilen Gulluga ýüz tutmaga haklydyr.
IV bap. Ammara eýelik edýäne bildirilýän talaplar
28. Ammara eýelik edýän şu talaplary berjaý etmelidir:
1) Ammaryň işini Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda dolandyrmagy;
2) şu Tertibiň II babynda bellenilen şertleri ýerine ýetirmegi;
3) Sanawa goşulan wagtynda we ol Sanawa üýtgetmeler girizilen wagtynda Gulluga mälim edilen islendik maglumat üýtgän ýagdaýynda (Ammaryň görnüşiniň üýtgemegi, peýdaly meýdanynyň ulalmagy ýa-da kiçelmegi, eýesiniň üýtgemegi we şuňa meňzeşler), bu barada, görkezilen maglumatlara üýtgetmeleriň girizilen gününden ýa-da oňa bu üýtgetmeleriň girizilendigi barada belli bolan gününden başlap 5 (bäş) iş gününiň dowamynda Gulluga ýazmaça habar bermegi;
4) harytlaryň gümrük gözegçiliginden sowa Ammara gowuşmagyna we şol Ammardan alynmagyna ýol berilmezligi;
5) Ammara gümrük edarasynyň wezipeli adamy tarapyndan goýlan gümrük kybaplaýyş serişdeleriniň (plombalaryň, möhürleriň we ş.m.) zaýalanmazlygy we ýitirilmezligi;
6) keseki adamlaryň saklanylýan harytlara aralaşyp bilmezligi;
7) gümrük edarasynyň wezipeli adamlarynyň talap etmegi boýunça, olaryň saklanýan harytlara bellenen tertipde aralaşmagyna mümkinçilik döredilmegi; 8) saklanylýan harytlar bilen operasiýalaryň diňe Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 170-nji maddasyna laýyklykda geçirilmegi;
9) Ammarda gümrük taýdan resmileşdirmegi amala aşyrmak üçin zerur şertleri bolan iş otagynyň döredilmegi, Ammaryň awtoulag we aragatnaşyk serişdeleri bilen üpjün edilmegi;
10) ýangyna garşy kadalaryň we düzgünleriň berjaý edilmegi;
11) töledip alynmagy gümrük edaralarynyň üstüne ýüklenilen gümrük we beýleki tölegleriň Türkmenistanyň Gümrük kodeksi we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen Ammara eýelik edýän şahs tarapyndan tölenmegi bellenen ýagdaýlarda, şol tölegleri tölemegi;
12) Türkmenistanyň gümrük kanunçylygyna laýyklykda gümrük edaralaryna hasabatlary bermegi, şol sanda maglumat tehnologiýalary arkaly;
13) gümrük edarasynyň talap etmegi boýunça, harytlaryny Ammara ýerleşdiren şahs bilen baglaşylan şertnamanyň nusgasyny bermegi;
14) Türkmenistanyň Adalat ministrliginde 2015-nji ýylyň 18-nji fewralynda 842 bellige alyş belgisi bilen döwlet belligine alnan, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygynyň 2015-nji ýylyň 26-njy ýanwarynda çykaran 29 belgili buýrugy bilen tassyklanylan, Gümrük ammary gümrük düzgüni ulanylanda aýratyn gümrük operasiýalaryny geçirmegiň Tertibine laýyklykda hasabatlary Gulluga bermegi; 15) harytlaryny Ammara ýerleşdiren şahslaryň harytlara ygtyýarlygyny barlamagy;
16) Gullukdan we (ýa-da) Türkmenistanyň gümrük edaralaryndan Ammaryň işinde kemçilikleriň bardygy hakynda gowşan habarlar boýunça, haýal etmän, zerur işleri geçirmegi we geçirilen işler boýunça Gullugy we görkezilen habarlary iberen gümrük edaralaryny hat üsti bilen habarly etmegi;
17) Sanawdan çykarylan halatynda, öz Ammarynda saklanylýan harytlary, Sanawdan çykarylan gününiň yzyndan gelýän günden başlap 2 (iki) aýyň dowamynda, öz hasabyna başga Ammara ýerleşdirmegi;
18) Türkmenistanyň Gümrük kodeksinde we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalarynda bellenilen Ammara eýelik edýäniň borçlaryny we beýleki talaplary berjaý etmegi.
29. Ammara eýelik edýäniň harytlaryny Ammara ýerleşdirýän şahslar bilen gatnaşyklary, Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda şertnama esasynda guralýar.
V bap. Sanawa üýtgetmeleri girizmegiň kadalary
30. Ammara eýelik edýän tarapyndan Gulluga mälim edilen maglumatlar üýtgände, Sanawa goşulan ýuridik şahs - Ammara eýelik edýän Sanawdaky üýtgetmäge degişli maglumatlary görkezmek bilen, şu Tertibiň ýigrimi sekizinji böleginiň 3-nji bendinde görkezilen möhletiň çäklerinde Sanawa üýtgetmeleri girizmek hakynda Gulluga arza berýär.
31. Sanawa üýtgetmeleri girizmek hakynda arza erkin görnüşde düzülýär hem-de ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň goly we kärhananyň möhürini goýmak arkaly tassyklanylýar. Bu arza, maglumatlaryň üýtgändigini tassyklaýan resminamalaryň tassyklanan nusgalary goşulmalydyr.
32. Sanawa üýtgetmeleri girizmek hakynda arza, onuň kabul edilen gününden başlap, 10 (on) senenama gününiň dowamynda seredilýär. Gulluk ol arzada, oňa goşulan resminamalarda görkezilen maglumatlary barlamak maksady bilen, goşmaça resminamalary we maglumatlary talap etmäge haklydyr.
33. Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi Sanawa üýtgetmeleri girizmek baradaky çözgüdiň ylalaşyk namasyny taýýarlaýar. Bu ylalaşyk namasy Gullugyň merkezi edarasynyň degişli bölümleri bilen ylalaşylandan soňra, tassyklanylmagy üçin Gullugyň başlygynyň orunbasaryna hödürlenilýär.
34. Sanawa üýtgetmeleri girizmek barada çözgüt şu Tertibiň otuz ikinji böleginde görkezilen möhletde kabul edilýär we bu çözgüt kabul edilenden soňra, «ASYCUDA World» atly utgaşdyrylan gümrük maglumat ulgamyna (mundan beýläk - Maglumat ulgamy) degişli üýtgetmeler girizilýär.
35. Sanawa üýtgetmeleri girizmek hakynda arzany beren Ammara eýelik edýäne, onuň beren arzasy boýunça kabul edilen çözgüt hakynda, ol çözgüdiň kabul edilen gününden başlap 3 (üç) iş gününiň dowamynda habar berilýär.
Eger Sanawa üýtgetmeleri girizmekden ýüz öwrülen bolsa, berilýän habarda ýüz öwürmegiň sebäpleri görkezilýär.
VI bap. Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmagyň kadalary
36. Şu ýagdaýlarda Ammara eýelik edýän Sanawdan çykarylýar:
1) şu Tertibiň II babynda bellenilen şertler berjaý edilmeýän bolsa;
2) şu Tertibiň IV baby bilen bellenilen talaplary birnäçe gezek bozsa;
3) Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň 178-nji maddasynda bellenilen Ammara eýelik edýäniň borçlaryny berjaý etmese;
4) gümrük kanunçylygyny gödek ýa-da yzygiderli bozsa;
5) ýuridik şahs ýatyrylsa ýa-da üýtgedilip guralsa;
6) özüni Sanawdan çykarmak hakynda arza bilen ýüz tutsa;
37. Özüni Sanawdan çykarmak hakynda arza, Ammara eýelik edýäniň öz islegi boýunça, erkin görnüşde düzülýär. Ol arza ýuridik şahsyň ýolbaşçysynyň goluny we kärhananyň möhürini goýmak arkaly tassyklanylýar.
38. Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmak barada çözgüt, Sanawdan çykarmak hakynda arza kabul edilen gününden başlap 10 (on) senenama gününiň dowamynda, şu Tertibiň otuz altynjy böleginiň 1-5-nji bentlerinde görkezilen ýagdaýyň (ýagdaýlaryň) ýüze çykan halatynda bolsa, bu ýagdaýyň (ýagdaýlaryň) ýüze çykandygyny tassyklaýan resminamanyň (resminamalaryň) kabul edilen gününden başlap 10 (on) senenama gününiň dowamynda kabul edilýär.
39. Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi şu Tertibiň otuz altynjy böleginde görkezilen ýagdaýlaryň ýüze çykandygyny tassyklaýan resminamalary barlaýar we barlagyň netijeleri boýunça Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmak baradaky çözgüdiň ylalaşyk namasyny taýýarlaýar. Ol ylalaşyk namasy Gullugyň merkezi edarasynyň degişli bölümleri bilen ylalaşylandan soňra, tassyklanylmagy üçin Gullugyň başlygynyň orunbasaryna hödürlenilýär.
40. Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmak baradaky çözgüt, Gullugyň başlygynyň orunbasary tarapyndan tassyklanylan gününden güýje girýär.
41. Ammara eýelik edýän Sanawdan çykarylan halatynda, Ammara eýelik edýäniň Sanawdan çykarylan gününiň yzyndan gelýän günden başlap, harytlaryň bu Ammara ýerleşdirilmegine ýol berilmeýär. Şeýle ýagdaýda, Ammara eýelik eden ýuridik şahs Ammarda saklanylýan harytlar baradaky doly hasabaty (şu Tertibe 4-nji goşundy), Ammara eýelik edýäniň Sanawdan çykarylan gününden başlap 7 (ýedi) iş gününiň dowamynda, ýazmaça ýa-da elektron görnüşde, iş zolagynda şol Ammar hereket eden gümrük edarasyna berýär.
Ammara eýelik edýäniň Sanawdan çykarylan gününiň yzyndan gelýän günden başlap 2 (iki) aýyň dowamynda, onuň Ammarynda saklanylýan harytlar, Ammara eýelik eden ýuridik şahsyň öz hasabyna, başga Ammara ýerleşdirilmäge degişlidir.
42. Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmak baradaky çözgüde laýyklykda Maglumat ulgamyna degişli maglumatlar girizilýär.
43. Sanawdan çykarylan ýuridik şahsa, ony Sanawdan çykarmak barada çözgüdiň kabul edilendigi hakynda habar, ol çözgüdiň kabul edilen gününden başlap 3 (üç) iş gününiň dowamynda iberilýär.
Eger ýuridik şahs Sanawdan şu Tertibiň otuz altynjy böleginiň 1-5-nji bentlerinde görkezilen ýagdaýyň (ýagdaýlaryň) ýüze çykmagy esasynda çykarylan bolsa, onda habarda şeýle çözgüdiň kabul edilmeginiň sebäpleri görkezilýär.
44. Ammara eýelik edýän özüni Sanawdan çykarmak barada arzany Gulluga bermezden 10 (on) senenama gün öň, bu barada harytlaryny Ammara ýerleşdiren şahslary habarly etmäge borçludyr.
45. Sanawdan çykarylan ýagdaýynda, ýuridik şahs, Ammara eýelik edýäni Sanawdan çykarmak baradaky çözgüdiň güýje giren gününden başlap 5 (bäş) iş gününiň dowamynda, özündäki Şahadatnamanyň asyl nusgasyny Gulluga gaýtaryp berýär.
46. Sanawdan çykarylan ýuridik şahs özüniň Sanawa goşulmagy üçin, Gulluga şu Tertibe laýyklykda Arza bermek bilen gaýtadan ýüz tutup biler.
VII bap. Jemleýji düzgünler
47. Sanawa goşmak we goşmakdan ýüz öwürmek baradaky çözgütleriň, şeýle hem ol Sanawy ýöretmek boýunça beýleki çözgütleriň ylalaşyk namasy, Gullugyň merkezi edarasynyň degişli bölümleriniň başlyklarynyň ýa-da olaryň ýerine galan şahslaryň ylalaşyk namasyna gollarynyň goýulmagy arkaly resmileşdirilýär.
Ylalaşyk namasynyň bellige alynmagy, Gullukda ýöredilýän Ylalaşyk namalaryny bellige alyş kitabynda bellige alyş belgisiniň berilmegi arkaly amala aşyrylýar.
48. Ýuridik şahs Sanawdan çykarylanda, ol ýuridik şahsa berlen Şahadatnama ýatyrylan diýip ykrar edilýär.
Sanawdan çykarylan ýuridik şahs şu Tertibe laýyklykda gaýtadan Sanawa goşulanda, oňa täze Şahadatnama resmileşdirilip berilýär.
49. Sanaw Maglumat ulgamyny ulanmak arkaly elektron görnüşde ýöredilýär.
Sanaw, ýuridik şahslary Sanawa goşmak, olary Sanawdan çykarmak we Sanawa üýtgetmeleri girizmek barada kabul edilýän çözgütler esasynda işlenip düzülýär. Gullugyň merkezi edarasynyň gümrük gözegçiligini guramak bölümi şu Tertibe laýyklykda kabul edilýän çözgütler boýunça degişli maglumatlary Sanawa girizýär. Sanaw Gullugyň Internet torundaky saýtynda ýerleşdirilýär we ondaky maglumatlar aýda azyndan bir gezek täzelenýär.
50. Gulluk şu Tertibiň otuz bäşinji we kyrk üçünji böleklerinde görkezilen habarlary Ammara eýelik edýänleriň Arzada beýan eden aragatnaşyk serişdelerine elektron we (ýa-da) faksimil görnüşinde iberýär. Ammara eýelik edýäniň ýüz tutmasy boýunça, şeýle habar ýazmaça görnüşde berilýär.
51. Sanawa goşmak bilen bagly şu Tertip bilen kadalaşdyrylmadyk gatnaşyklar Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary bilen düzgünleşdirilýär.


text:
Aqtóbede "VAZ 2114" avtokóligin urlap, aıdap ketken, bir-birine týys eki kúdikti ustaldy dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portalynyń tilshisi.
Sońǵy aılarda Aqtóbe qalasynda reseılik avtokólikterdi urlaý oqıǵalary jıilep ketti. Máselen, 13 mamyrda 8 naýryz kóshesindegi úıdiń aýlasynan reseı esebindegi "VAZ 2115" markaly avtokólik urlandy. Eki kúnnen keıin Qonaev kóshesindegi úıdiń aýlasynan 49 jastaǵy aqtóbelikke tıesili reseılik nómirli "VAZ 2114" markaly avtokóligin aıdap ketken.
Osy oqıǵadan keıin atalǵan qylmystardy ashý úshin arnaıy top quryldy. Olar 27 mamyrda kezekti "VAZ 2114" avtokóligin aıdap áketkennen keıin jaldamaly páterde birge turatyn, bir-birine týystyǵy bar 26 jastaǵy eki kúdiktini ustady.
Aldyn ala tergeý barysynda olardyń birinshi urlaǵan avtokóligin Qurmysh aýdanynan tapty, al ekinshisin bólshektep satýǵa tapsyrǵan, al úshinshi avtokóligin urlaýǵa áreket jasaǵan kezde polıııa qyzmetkerleri olardy ustap aldy.
Qazirgi ýaqytta joǵaryda atalǵan azamattardyń Aqtóbe qalasynda osyndaı urlyqtardy jasaýǵa qatystylyǵy tekserilýde. QR QK 188-baby 3-bóligi "Urlyq" boıynsha sotqa deıingi tergeý júrgizilýde.
"Adyrna" ulttyq portaly.


text:
-
Töleg kepillendirilýärmi?
Onactifollowers.com tölegi gaty ygtybarly. Töleg wagtynda bize habar berýän ähli maglumatlaryňyz SSL (Secure Sockets Layer) tarapyndan goralýar we kodlanýar. Bank maglumatlaryňyzy alyp bilmeris, kodlanan we ygtybarly görnüşde töleg hyzmat üpjün edijimiz "Zolak" -a geçirilýär. Mundan başga-da, "Paypal" bilen zakaz etseňiz, alyjynyň kepilligi bar.
-
Gizlinmi?
Hawa, hiç hili ýagdaýda satyn alşyňyzy we maglumatlaryňyzy beýleki adamlar bilen paýlaşmaýarys. “Actifollowers.com” -da prosesi mümkin boldugyça aňsat we aç-açan etmek üçin 100% hünär hyzmatyny hödürleýäris. Bizden satyn alanyňyzda, gizlinligiňiz doly goralýar we abonentlerimiz hasabyňyza rugsat berşiňizden has köp girip bilmezler. Şahsy maglumatlaryňyzy görüp bilmezler we Secretboost.fr-de hiç kim hasabyňyzyň jikme-jikliklerini soramaz. Gizlinlige uly ähmiýet berýäris.
-
Sargytymyň başlamagy üçin näçe wagt gerek?
Bir gezekde ! Tölegiňiz gaýtadan işlenen badyna toparymyza habar beriler. Yzarlaýjylaryňyzy / halanýanlaryňyzy / görüşleriňizi almak üçin hasabyňyzy torumyzda mahabatlandyryp başlarys. Gaýtadan işlemegiň wagty iň ýokary 24 sagat.
-
Size parolym bilen üpjün etmelimi?
, Ok, hiç haçan parolyňyzy haýsydyr bir hyzmata bermezligiňizi maslahat berýäris. Hasabyňyzy yzarlaýanlar / halanýanlar / görüşler kabul edip başlar ýaly, hasabyňyzy torumyzda çap edýäris.
Kanagatlanarly jogap tapyp bilmeýärsiňizmi?
ARAGATNAŞYK FORMASY


text:
Dünýäde amatsyz şertlerde ýaşaýan çagalaryň köpüsine garyplyk, sowatsyzlyk we ir ölmek howpy abanýar diýlip, BMG-niň UNICEF çagalar fondy 28-nji iýunda ýaýradan täze hasabatynda aýdýar.
Çagalaryň dünýä derejesindäki ýagdaýyna syn berilýän hasabatda bellenişine görä, häzirki tendensiýalar dowam edip, amatsyz şertlerde ýaşaýan çagalara üns artdyrylmasa, 2030-njy ýyla çenli dünýäde 69 million çaga bäş ýaşyna ýetmän ýogalar, 60 million çaga bilim almak mümkinçiliginden mahrum bolar, 167 million çaga garyplykda ýaşar.
Çagalara abanýan howplaryň esasy sebäbi garyplyga bagly bolýar.
Türkmenistanda şu günler bazarlarda araba sürýän, ýük daşaýan ýa-da awtoulaglary ýuwup, gazanç edýän çagalary has köp görse bolýar.
Gazanç edýänleriň eli ýuka maşgalalaryň çagalardygyny ýerli synçylar aýdýarlar we munuň bilen bir wagtda Türkmenistanda döwletiň çagalar barada edýän aladalaryny mahabatlandyrýan çäreleriň hem köpelendigini belleýärler.
Şu günler oba ýerlerinde çagalaryň mal bakýandygyny we ekin meýdanlarynda işleýändigini görmek mümkin.
“Mundan 5-6 ýyl ozal men, çaga wagtymda, tomus kanikulyna dynç alyş diýseler, geň görýärdim. Obada, esasan, okuwa gitmedik wagtyňy diňe işläp geçirmeli, çaga bolsaňam. Ýeriň bolsa işi gutaranok, daýhan çagasy bolsaň dagy hasam” diýip, Azatlyk Radiosynyň ”Azathabar.com” websaýtyna ýazylan teswirleriň birinde bellenilýär.
Türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew häzirki wagtda guramaçylykly dynç almagyň türkmenistanly çagalaryň ençemesine elýeterli däldigini aýdýar: “Bellemeli ýagdaý, öň etraplarda, mekdeplerde gündiz işleýän dynç alyş lagerleri bardy. Olaryň sany üzül-kesil azaldy. Ýene bir bellemeli ýagdaý, her etrabyň özüniň tomus paslynda işleýän dynç alyş lagerleri bardy. Ine, olar çeşmeleriň boýunda, dag jülgelerinde bolýardy. Indi her näçe gynandyryjy bolsa-da, häzir şol lagerler işlänok. Ýogsa, çagalaryň dynç almagy üçin şert döretmäge şol ýerde uly mümkinçilik bar, tebigatam. Emma, haýp, edilýän alada ýok, baş alada-da şolary ýola goýmak üçin maliýe serişdesi goýberilenok”.
Çagalaryň saglygy
Tükrmenistanda çagalaryň saglygy bilen bagly ýagdaýa degişli elýeterli resmi sanlar örän ujypsyz.
UNCEF çagalar Fondunyň Türkmenistandaky edarasy ýurtda her ýyl 100 müň çemesi çaganyň dogulýandygyny habar berýär. Şeýle-de bäş ýaşyna ýetmedik çagalaryň arasyndaky ölüm derejesini azaltmak ugrunda iş alynyp barylýandygy we häzir her bir müň çagadan ýogalýanlaryň sanyny 50-den 33-e ýetirmek maksadynyň göz öňünde tutulýandygy bellenilýär.
Türkmenistanly aýallar lukmany Ýelena Serebrýannik ýurtda çaga ölümine medisina hyzmatlarynyň ilat köpçüligi üçin gymmatlygynyň, lukmanlaryň taýýarlyk derejesiniň gowşaklygy sebäpli nädogry bejeriş berilýändiginiň esasy sebäp bolýandygyny aýdýar.
Türkmenistanly lukman hakyky ýagdaýyň ýaşyrylmagynyň hem saglygy saklaýyşdaky problemalara netijeli çemeleşmegiň öňüne böwet bolýandygyny belledi: “Keselhanalara, laboratoriýalara nädogry sanlary bermek barada ýörite tabşyryk berilýär, näsaglar sagat diýlip keselhanadan çykarylýar, keselhananyň statistikasyny ýaramazlaşdyrýar diýlip, agyr keselli çaganyň keselhana alynmaýan halatlary hem bolýar, netijede çaganyň ene-atasy bir keselhanadan başgasyna gatnap, bolmasyz ýagdaýa duçar bolýarlar”.
Resmi çäre
UNCEF guramasynyň Türkmenistandaky edarasy şu aýda çap eden maglumatynda çagalaryň sosial taýdan goralmagynyň zerurlygyna ünsi çekdi. Maglumatda sosial goragyň pul kömegi, saglyk we bilim taýdan üpjünçilik, jemgyýetçilik aladalary we maşgala ýagdaýy ýaly meseleleri öz içine alýandygy bellendi.
UNICEFI-iň maglumatynda köp çaganyň esasy zerurlyklardan mahrum bolup, garyplykda ýaşaýandygy, iň gowşak we kemsidilen topara maýyp çagalaryň, millet we dil taýdan azlyk toparlaryň we migrasiýanyň täsiriniň astyna düşen çagalaryň girýändigi aýdyldy.
UNCEF öz maglumatynda türkmen hökümetini çagalaryň hukuklaryny goramaga çagyrýar, şeýle-de çagalaryň öz hak-hukuklaryndan habarly bolmagynyň ähmiýetini nygtaýar: “Çagalary sosial taýdan goramak üçin çagalaryň we olaryň maşgalalarynyň durmuşyny gowulandyrmak üçin pudagara hyzmatdaşlyk, maliýe çykdajylar we syýasy erk-isleg gerek”.
Türkmenistan 1994-nji ýylda BMG-niň “Çagalaryň hukuklary boýunça konwensiýasyny” makullady, 2005-nji ýylda çaga zähmedini gadagan edýän “Ýaşlaryň zähmet kepilligi hakynda” kanuny kabul etdi, 2008-nji ýylda çaga zähmetiniň oba hojalygynda ulanylmagyny gadagan edýän prezidentiň ýörite karary çykaryldy, 2014-nji ýylda “Çagalaryň döwlet kepilnamalary hakynda" kanun kabul edildi.


text:
Madoff 150 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi
Bernard Madoff 65 milliard dollarlyk aldawy üçin 150 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Onuň kezzaplygy dünýäniň ýüzlerçe maýadaryny balaşyklyga saldy. Anna güni sud Madoffy emläkde 171 milliard dollarlyk jerime tölemeli etdi we onuň aýalyna degişli diýilýän 80 million gowrak dollarlyk emlägi elinden aldy. Madoff uzak ýyllar maliýe piramidasyny gurup, öz müşderilerini 65 milliard dollarlyk aldanlygy üçin jezalandyryldy.
Iň soňky teswirler
Iň soňky teswirler


text:
Türkmenistan daşary ýurtlara eksport edýän gazynyň 90 prosente golaýyny Orsýete akdyrýar. Bu ýagdaý bolsa, käbir synçylaryň aýtmagyna görä, Aşgabady diňe ykdysady taýdan däl, syýasy taýdan hem Orsýete garaşly edýär. Şunlukda bu Türkmenistanyň nukdaýnazaryndan käbir töwekgelçilikleri hem dörediýär, munuň anyk mysaly şu ýylyň aprel aýynda türkmen gazyny Orsýete akdyrýan turbada bolan partlamadyr.
Gaz transportunda we gaz geçirijilerde dörän näsazlyklar bilen bir hatarda rus ýolbaşçylary bilen gazyň bahasynyň üstünde ýüze çykan ylalaşmazlyklar zerarly Türkmen gazy henizem Orseýete akmaýar.
Synçylaryň pikiriçe, bu ýagdaý Türkmenistanyň ykdysadyýetine uly zarba urdy. Ýüze çykan bu oňşuksyzlyk Türkmenistany öňden hem dowam edip gelýän we gaz eksportyny köp ugurly etmek baradaky tagallasyna bat bermäge mejbur etdi. Berdimuhamedowyň Türkiýä edýän sapary bu nukdaýnazardan uly ähmiýete eýedir.
Sebäbi Aşgabat Ýewropa Orsýete alternatiw bolup biljek müşderi hökmünde garaýar, Ýewropa hem Türkmenistana öz gaz üpjünçiligi boýunça Moskwa alternatiw ýurt hökminde baha berýär. Diýmek, eger Türkmen gazy Ýewropa akdyrylsa, ol Türkiýäniň üstünden geçer. “Zaman” gazetiniň habaryna görä, türkmen prezidenti şu hepde Türkiýä we Bolgariýa etjek saparynyň dowamynda bu mesele hakda hem pikir alşar.
Türkiýeli ekspert we düýbi Ankarada ýerleşýän Gazi uniwersitetiniň professory Mehmet Seýfettin Erol bilen Azatlyk radiosyndan Muhammad Tahir şu meseleler dogrusynda söhbetdeş boldy.
Azatlyk radiosy: Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkýä edýän saparynyň maksady nämeden ybarat bolup biler?
Prof. Seýfettin Erol: Berdimuhamedowyň Antalya barjakdygy aýdylýar. Bilşiňiz ýaly, Antalýa dünýä-de turizmiň esasy merkezlerinden biri diýlip hasaplanylýär.
Emma bu saparyň Aşgabadyň Moskwa bilen arasynda dowam edýän dartgynlylyk, şeýle-de Nabukko gaz geçirijisine degişli gepleşikleriň ýygjamlaşan döwrüne gabat gelmegi onuň ähmiýetini artdyrýar.
Orsýet bilen aralarynda dörän dartgynlylyk, şeýle-de Nabukko gaz turbasy barada türkmen prezidentiniň beýan eden pikirleri, elbetde, Aşgabadyň Ankara bilen aragatnaşygyna-da öz täsirini ýetirýär. Sebäbi Türkmenistanyň nukdaýnazaryndan, Türkiýe bu regionda Orsýete alternatiw bolup biljek bir ýurtdur.
Ikinjiden, Türkmenistanyň Orsýete garşy durup bilmegi üçin Nabukko, şeýle-de transkaspiý gaz geçirijisi ýaly, proýektlere mätäçligi bar. Bilşiňiz ýaly, bu iki proýektiň hem amala aşyrylmagy üçin Türkiýäniň roly gaty möhümdir.
Emma Hazaryň statusy muňa näderejede mümkinçilik döreder, bu barada bir zat aýtmak kiýn, sebäbi Orsýet bu region bilen bagly aladasyny barha artyrýar. Moskwanyň Hazar boýunça ýörite güýç döretmek barada orta atýan pikiri we onuň Eýran bilen geçiren harby türgenleşiklerine çynlakaý alada hökmünde baha berilmeli. Şunlukda Türkmenistanyň Orsýete garşy durup bilmegi üçin Hazardaky bu ylalaşmazlygy çözmek meselesi has möhüm ähmiýete eýe bolýar. Duşuşykda şol meselä üns berilmegi mümkin.
Üçünjisi, Azerbeýjanyň soňky döwürde Orsýete ýakynlaşyp başlamagyna-da Aşgabat gaty alada bilen syn edýär. Bakuwyň bu hili sýyasata baş goşmagynyň iki sebäbi bolup biler. Birinjisi, Aşgabat bilen Bakuwyň arasynda Hazarda ýerleşýän gaz ýataklarynyň kime degişilidigi baradaky mesele, ikinjisi bolsa, Azrbeýjandyr Türkmenistanyň arasynda dowam edýän oňşuksyzlykda olaryň Hazar ýaka döwletleri bolany üçin, Hazaryň statusyny götermegi ahmal. Şeýle-de, transhazar turbasynyň geçjek ýolunyň üstünde ýerleşýändigi sebäpli Azerbeýjanyň bu ýagdaýdan öz pozisiýasyny güýçlendirmäge synanyşmagy mümkin diýlen howp hem bar.
Hazar dawasy boýunça Bakuwyň Orsýet bilen birmeňzeş syýasat alyp barmagy hem Türkmenistany alada goýýar. Mälim bolşuna görä, Hazaryň statusy baradaky ylalaşmazlyk soňky döwürlerde ýene ýüze çykdy.
Azatlyk Radiosy: Azerbeýjan bilen Türkiýänyň ýakyn aragatnaşygy bar, şunlukda Berdimuhammedow bilen Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gülüň arasynda boljak duşuşykda Bakuw bilen Aşgabadyň arasynda dörän şol ylalaşmazlygy çözmek üçin Ankaranyň oýnap biljek roly bilen bagly-da gürrüň edilmegi mümkinmi?
Prof. Seýfettin Erol: Türkiýe türk dünýäsine girýän ýurtlaryň arasynda dowam edýän oňşuksyzlyklary çözmek barada aktiw alada edýän ýurtdur.
Ankara diňe Türkmenistan bilen Azerbeýjanyň arasynda däl, türk dünýäsine girýän beýleki ýurtlaryň arasynda hem şeýle ylalaşmazlyklaryň bolmagyny islemez.
Meniň pikirimçe, Azerbeýjanyň alyp barýan häzirki syýasaty wagtlaýyn bir aladadyr. Bakuw bu sýyasatyny uzak wagtlap dowam etdirip bilmez. Şonuň üçin Türkiýe bilen Türkmenistan bu meselede birmeňzeş sýyasaty ýöretseler, ol Azerbeýjanyň alyp barýan sýyasatyna-da öz täsirini ýetirer.
Türkmenistanyň kyn ýagdaýy başdan geçirýän, Orsýet bilen arada dörän dartgynlylygyň dowam ediýän häzirki döwründe Bakuwyň Moskwa bilen aragatnaşygyny artdyryp, Aşgabadyň ýagdaýyny has kynlaşdyrmagy rasional bir hereket däldir. Eger Bakuw Türkmenistana belli bir maksat bilen basyş etmek isleýän hem bolsa, men bu sýyasatyň gaty uzaga çekjekdigine ynanamok.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde Azerbeýjanyň şeýle sýyasat alyp barmagynyň maksady näme bolup biler?
Prof. Seýfettin Erol: Bu Hazar deňzindäki gaz ýataklarynyň kime degişlidigi baradaky mesalä bagly. Azerbeýjan Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda dowam edýän häzirki dartgynlykdan peýdalanmaga synanyşýar. Emma Türkmenistanyň şeýle basyşa boýun egmegi mümkin däl.
Azatlyk Radiosy: Berdimuhamedowyň Türkiýä edýän bu sapary Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedewiň Aşgabada etjek saparynyň öňüsyrasyna gabat geldi. bu saparyň şol nukdaý nazardan bir ähmiýeti barmy?
Prof. Seýfettin Erol: Elbetde, ähli duşuşyklaryň we saparlaryň bir ähmiýeti bardyr. Eger ýadyňyzda bolsa, Orta Aziýada ýerleşýän ýurtlar üçin Orsýet uzak wagtlap iň esasy merkez bolup geldi. Emma bu gün Türkiýe Orsýetiň ornuny eýeläp başlady diýip bolmaz. Türkiýäni, Türkmenistany we Orsýeti deň derejede gyzyklandyrýan käbir meseleler hem bar. Olaryň başynda hem energiýa pudagy durýar.
Şol bir wagtyň özünde Türkmenistan hem Orsýet bilen arasynda dowam ediýän bu dartgynlylygy başdan sowmak üçin deňagramly hemem köp ugurly daşary sýyasata ähmiýet bermäge mejbur. Bu nukdaýnazardan Aşgabat germaniýaly şirketler bilen aragatnaşygyny artdyrdy. Hytaý we Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda dowam edýän gatnaşyklar hem hemmä mälim.
Şeýle-de, Türkiýe bilen Türkmenistanyň aragatnaşygynyň ençeme möhüm ugurlary bar. Bu diňe howpsuzlykdyr daşary sýyasat däl, ykdysadyýet bilen bir hatarda energiýa, saglyk ýaly dürli pudaklary öz içine alýar.
Azatlyk Radiosy: Soňky döwürlerde Orsýet bilen Türkýe-de öz aragatnaşygyny artdyryp başlady, meselem, ýakynda Orsýetiň premýer ministri Wladimir Putin Ankara baranda, bu iki ýurt ençeme ylalaşyklara gol goýdy, Ankaranyň Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda dowam edýän bu dartgynlylyk boýunça eýeleýän pozisiýasy nämeden ybarat?
Prof. Seyfettin Erol: Bu hili ylalaşyklar Türkiýe ýa Türkmenistanyň nukdaýnazaryndan haýsydyr bir problema döretmez. Birsalym öň Azerbeýjan bilen bagly öňe süren pikirimde bu meselä ünsi çekmek isläpdim. Türkiýe bilen Orsýetiň arasyndaky gatnaşyk Ankaranyň regiondaky beýleki ýurtlar bilen aragatnaşygyndan has uly we möhümdir.
Şunlukda men Ankaranyň Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda dowam edýän bu ylalaşmazlygyň çözgüdi meselesinde rol oýnap biljekdiginı we bu ugurda Türkiýäniň alada etmelidigine ynanýaryn.
Azatlyk Radiosy: Onda Abdylla Gül bilen Berdimuhamedowyň arasynda boljak bu duşuşykda Aşgabat bilen Moskwanyň arasyndaky ylalaşmazlygyň çözgüdi barada hem pikir alyşylmagy mümkinmi?
Prof. Seyfettin Erol: Elbetde, bu barada hem pikir alşylar. Sebäbi Nabukko gaz geçirijisiniň gurulmagy Türkmenistanyň köşeşdirilmegi we regiondaky düşünşmezlik barada Türkiýäniň özüni alyp barşy hemmelere aýdyň. Eger Orsýet Türkiýe bilen has berk stratigiki aragatnaşyk gurmak isleýän bolsa, onda ol Ankaranyň ähmiýet berýän meselelerine, şeýle-de regiondaky aladalaryna-da üns bermeli bolar.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde Türkiýäniň Berdimuhamedowa hödürläp biljek zady näme?
Prof. Seyfettin Erol: Hemme zatdan ozal Türkiýe Türkmenistana goldaw berjekdigini aýdyp biler. Häzirki döwürde Türkmenistan doly garaşsyzlygyna gowuşmak üçin paýhasly ädimler ädýär.
Daşarky sýyasatynda bitaraplygy saýlap alyp, beýleki ýurtlar bilen aragatnaşygynda ol deňagramlylyga hem ähmiýet berýän ýurtdur.
Ikinjiden, Türkiýe tarapyndan goldanylýan transkaspiý, şeýle-de Nabukko gaz geçirijisi hem Türkmenistanyň nukdaýnazaryndan uly ähmiýete eýedir.
Üçünjiden, Orsýet bilen Türkmenistanyň arasynda dörän dartgynlylyk pursatyndan Türkiýe ýeterlik peýdalanyp bilse, bu regionda Orsýetiň täsirini azaltmakda uly iş bolar.


text:
Bu duşuşykdan öň türkmenistanly futbolçylar Koreýa Halk Demokratik respublikasynyň futbolçylary bilen 1-1 hasap bilen deňme-deň oýnadylar. Soňra Türkmenistanyň ýygyndy komandasy Hindistanyň we Gyrgyzstanyň ýygyndy komandalaryny 1-0 hasap bilen utdy.
Şu gün Aziýanyň futbol boýunça Konfederasiýasynyň kubogy ugrundaky bu ýaryşyň ýarym finalynda Koreýa Halk Demokratik respublikasynyň ýygyndy komandasy Birmanyň ýygyndy komandasyny 3-0 hasap bilen utdy.
Indi demirgazyk koreýaly futbolçylar finalda türkmenistanly futbolçylar bilen birinji ýer ugrunda bäsleşerler.


text:
“British Petroleum” kompaniýasynyň dünýäde energiýa ugrundan statistika barlaglaryna görä, türkmen gazy Hytaýyň gaz importynyň 51% emele getirýär. Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky gaz söwdasy 2009-njy ýylda işe girizilen gazgeçiriji arkaly amala aşyrylýar.
Şeýle-de, Hytaýyň lideri 3-nji we 13-nji sentýabryň aralygynda geçirjek regional saparynyň çäginde Gazagystana, Gyrgyzystana, Özbegistana we Orsýete barar. Hytaýyň döwlet baştutanynyň 5-6-njy sentýabrda Sankt Peterburgda geçiriljek “Uly 20-lik” guramasynyň sammitine we 13-nji sentýabrda Bişkekde boljak Şanhaý Hyzmatdaşlyk guramasynyň sammitine gatnaşmagy planlaşdyrylýar.
"China Daily” neşrine görä, Hytaýyň lideri Si Jinpiniň Merkezi Aziýa saparynyň dowamynda nebit, gaz, transport we maýa goýumlar boýunça ylalaşyklara gol çekilmegine garaşylýar.


text:
Saud häkimiýetleri Mekgäniň uly metjidindäki äpet krany güýçli ýeliň ýykandygyny aýdýarlar, bu kran ýyllyk Haj zyýaratynyň başlanmagynyň öňüsyrasynda azyndan 107 adamy öldürdi.
Raýat goranmak müdirliginiň başlygy Suleýman bin Abdullah al-Amro 12-nji sentýabrda adaty bolmadyk güýçli ýeliň bu töwerekdäki baglary hem ýykandygyny aýtdy.
Ol kranyň ýyldyrym urmasy netijesinde ýykylandygy ýa-da pidalaryň käbiriniň depeşekde ölendigi barada çykan habarlary ret etdi.
Şeýle-de, 11-nji sentýabrda ýykylan kran, ölenlerden başga, 200-den gowrak adamy ýaralady.
Saud häkimiýetleri ölenleriň milleti barada resmi maglumat bermediler we 21-nji sentýabrda başlanmagyna garaşylýan Haj zyýaratynyň, betbagtçylyga garamazdan, dowam etdiriljegini aýtdylar.
12-nji sentýabrda çap edilen resmi maglumata görä, Saud Arabystanyna eýýäm 909 müňden gowrak zyýaratçy gelipdir.


text:
ABŞ-nyň Senaty Çernogoriýanyň NATO bileleşigine agza bolmagy boýunça arzasyny makullamak ugrunda indiki hepdede ses berişlik geçirer, diýip Senatda köpçüligiň lideri Mitç Makkonnell 23-nji martda aýtdy.
Ses berişligiň geçirilmeginiň wagty Çernogoriýanyň bileleşige kabul edilmegi baradaky arzasyna garalmagynyň uzak wagtlap yza tesdirilmeginden soň Trampyň administrasiýasynyň kanun çykaryjylardan şu hepdede gyssagly çäre görmegi soramagyndan soň kesgitlendi.
Döwlet sekretary Reks Tillersonyň Senatyň liderlerine hat ýazyp, Çernogoriýanyň NATO bileleşigine agza bolmagyny oňlamaga çagyryş edendigini we munuň ABŞ-nyň uly bähbidine diýip belländigini 21-nji martda Reuters habar berdi.
650 müň ilatly Çernogoriýanyň NATO agza bolmagy üçin onuň kabul edilmegini bileleşigiň 28 agza ýurdunyň ählisiniň makullamagy gerek.


text:
“Hronika Türkmenistan” neşiri Türkmenistanda awtoýollardan peýdalanýan awtoulag we ýük ulag eýelerine täze ýol salgydynyň girizilendigini habar berýär.
Neşir özüniň 12-nji dekabrda çap eden maglumatynda bu salgydyň şu ýylyň oktýabr aýyndan güýje girendigini we munuň ýük ulaglar üçin 96 manada we ýeňil awtomobiller üçin 16 manada barabardygyny aýdýar.
“Bu salgydy tölemedik raýatlar öz ulagyny tehniki guratlyk derejesi baradaky barlagdan geçirip bilmeýär” diýip, neşir öz ýurt içindäki habarçysyna salgylanyp ýazýar.
Şeýle-de, habarda mundan beýläk ýük ulaglaryň her ýylda iki gezek tehniki guratlyk derejesi boýunça barlagdan geçmelidigi baradaky kararyň hem kabul edilendigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçylarynyň biri Çoganlydaky Polisiýanyň ýol-gözegçilik gullugynyň ofiserlerine salgylanyp, ýeňil awtoulag eýelerinden 16 manat möçberinde tölegiň talap edilýändigini tassyklaýar, ýöne munuň ýol salgydy däldigini belleýär.
“Bu töleg “tehniki hyzmatlar üçin” diýlip alynýar. Şu ýylyň ikinji ýarymynyň başynda awtoulag eýeleri ýol salgydy üçin 100 manat möçberinde tölegiň girizilendigini bilip galdylar. Meýletin ätiýaçlandyryş üçin hem 20 manat talap edilýär. Häzirki wagt awtoulagyny tehniki guratlyk barlagyndan geçirjek her bir raýatdan jemi 136 manat talap edilýär” diýip, habarçy öz awtoulagyny bu barlaglardan geçirmek üçin 2017-nji ýylda diňe 20 manat töländigini hem belledi.
Azatlyk Radiosy ýük ulag eýelerine girizilen täze tölegler barada goşmaça maglumat almak häzirlikçe başartmady.
Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen söhbetdeş bolan aşgabatly ulag eýeleriniň ençemesi, 2018-nji ýylda girizilen täze tölegler barada, adat bolşy ýaly, ne ýurduň telekanallarynda, ne-de radiokanallarynda bildiriş edilendigini aýdýarlar.
Şu ýylyň awgust aýynyň başynda Azatlygyň paýtagtdaky habarçylarynyň ikisi Aşgabatda Ýol gözegçilik gullugynyň işgärleriniň ulaglary saklap, sürüjilerden ýol salgydyny töländigi baradaky güwänamany talap edip başlandygy barada habar beripdi.
Şonda habarçylarymyz polisiýa işgärleriniň bu salgydyň 2018-nji ýylyň ýanwar aýynda güýje girendigini aýdyp, güwänamasy bolmadyk ulag eýelerinden 100 manady özlerine tölemegi talap edýändigini hem gürrüň beripdiler.
Türkmenistanda ulag eýelerine girizilen täze tölegler, ýurtda raýatlaryň we döwlet işgärleriniň hususy awtoulaglary bilen bagly girizilýän çäklendirmeleriň depgininiň we görnüşiniň barha güýçlendirilýän mahalyna gabat geldi.
Geçen hepde Azatlygyň Daşoguzdaky habarçysy welaýatyň prokuratura edaralarynyň işgärlerine gymmatbaha awtoulaglary sürmegiň we edinmegiň dilden berlen görkezme esasynda gadagan edilendigini habar berdi.
Geçen ýylyň dekabr aýynda Aşgabadyň häkimiýetleri gara reňkdäki ulaglary “awlap”, olary ak reňke boýamagy talap etdiler. Bu çäre sanlyja aýyň dowamynda tutuş ýurduň çäginde amala aşyryldy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383. Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýar. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Gazagystanyň günbataryndaky Aktau şäherinde prokuror aktiwist Aýgül Akberdiýewanyň “azatlygynyň çäklendirilmegini” sorady. Azatlygy çäklendirmek, munuň özi kazyýet tarapyndan kesgitlenen iş kesileniň azatlygyny çäklendirýän borçlary oňa ýüklemekden ybaratdyr.
39 ýaşly Akberdiýewa gadagan edilen Gazagystanyň Demokratik Saýlawy partiýasynyň sosial ulgamlaryndaky sahypalaryny ulanyp, “hökümeti güýç bilen agdarmak” çagyryşlaryny etmekde aýyplanýar.
Mundan öň, onuň 45 ýaşly adamsy Ablowas Žumaýew hem ýokarky aýyplamalar esasynda üç ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Akberdiýewa we adamsy özlerine bildirilýän aýyplamalary inkär edip, olaryň syýasy matlaplara esaslanýandygyny aýtdylar.
Maşgalanyň dört çagasy bar. Olaryň körpesi iki ýaşynda.
Gazagystan geçen ýylyň martynda Gazagystanyň Demokratik Saýlawy partiýasyny ekstremistik gurama hökmünde häsiýetlendirip, ony gadagan edipdi.


text:
''Türkiýeniň iň owadan ýolunuň'' gamgyn hekaýasy
Mugla bilen Marmarisi birbirine baglaýan şirin Gökova şäheriniň Akçapynar obasynda yüzden gowrak okaliptus agaçlary bilen gurşalan bu ýol, Söýgü ýolu adyny aldy. Müňlerçe turist tarapyndan zyýarat edilip, suraty çekilen hat-da birnäçe seriýallara çeşmelik bolan bu ýoluň hekaýasy gynançly aslynda.
1938 ýylynda Gökowa halky we mugtaryň kömek bermesi bilen ekilipdir bu ağaçlar. O ýyllarda bataklyk bolan sebitde köpürak çybynlaryň bolmasy sebäbi bilen gyzdyrma keseli başlapdyr. Oba halkyny janyndan bezdiren gyzdyrma ölüme sebäp bolupdyr. Mugtaryň 7 sany gyz çagasyndan 4-si gyzdyrma keseli sebäbli aradan çykypdyr. Soňky çagasy oglan bolansoň, mugtar oglynyň şanyna oba halkyna bir söz beripdir. Bu bataklygy guradyp gyzdyrma keseline yok etjekmiş. Mugtar obalylar bilen bilelikde bu ýagdaýy häkime düşündürüpdür, emma agajy tapmak aňsat bolmandyr. O töwerekde yaşaýan bir ýazyjynyň kömegi bilen Awusturaliýadan yüzden köp okaliptus nahaly getirilipdir. Agaçlar ulaldykça bataklyk gurapdyr we çybynlar hem yok bolupdyr.
Häzirki wagytda bu ýer Türkiýeniň iň owadan ýoly hasaplanýar. Agaçlar takmynan 20 metir uzynlygyndadyr. Nahallaryň getirilmesi üçin goşant goşan yazyjy Halikarnas Balykçysydyr. Mugtaryň ogly bolsa Halikarnas Balykçynyn ruhy taýdan ýakyn bolan ogly Prof. Dr. Şadan Gökovaly. Meniň hem sizlere maslahatym bu tebigat gözelligi bolan ýolda birnäçe minut hem bolsa duryp hem tebigy owadanlygyny görüp bilmeniz hemde hekaýany ýakyndan duýmagyňyzdyr.
.