text:
25 Kasım 2015 Çarşamba
Türkmenistan-ÝUNISEF
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwri ýurdumyzyň raýatlarynyň durmuş we ykdysady abadançylygynyň bähbidine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan giň möçberli özgertmelerine beslenýär. Şol özgertmeler bolsa türkmen jemgyýetini hemmetaraplaýyn ösdürmäge, bagtly çagalygy üpjün etmäge, türkmenistanlylaryň ösüp gelýän nesliniň sazlaşykly ösmegi hem-de olaryň zehinleriniň açylmagy üçin has amatly şertleri döretmäge gönükdirilendir.
Şu örän jogapkärli hem-de möhüm işde Birleşen Milletler Guramasynyň edaralary, ilkinji nobatda, BMG-niň Çagalar gaznasy (ÝUNISEF) örän ähmiýetli hem-de möhüm hyzmatdaş hökmünde çykyş edýärler. ÝUNISEF-iň işi iň ýaş raýatlaryň – çagalaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramaga hem-de üpjün etmäge gönükdirilendir.
Döwlet ösüşiniň gaýragoýulmasyz wezipelerini çözmäge gönükdirilen, BMG-niň Müňýyllygyň ösüş maksatlary bilen berk baglanyşdyrylan bilelikdäki taslamalaryň hem-de maksatnamalaryň ençemesiniň üstünlikli durmuşa geçirilmegi we olaryň amala aşyrylmagynyň dowam etmegi ählumumy abadançylygyň we ösüşiň maksatlaryna doly laýyk gelýän oňyn gatnaşyklaryň netijesi boldy.
1. Eneligi we çagalygy goramak
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çagalar hakdaky aladanyň geljek üçin iň asylly we ygtybarly maýa goýumlardygyny bellemek bilen, ilkinji nobatda, enäniň sagdynlygynyň we abadançylygynyň çagalaryň bagtyýarlygynyň girewi bolup durýandygyny aýratyn nygtaýar. Hut şoňa görä-de, eneligiň we çagalygyň durmuş ugurly döwlet syýasatynyň möhüm ugry hökmünde ykrar edildi. Şol syýasat bolsa ynsanperwerlikli türkmen halkynyň däp-dessurlara esaslanýar.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň degişli Kanunyna laýyklykda sekiz we şondan köp çagany dünýä inderen hem-de terbiýelän enelere Türkmenistanyň “Ene mähri” diýen hormatly ady dakylýar. Bu belent sylag eneleriň jemgyýetimizi hem-de tutuş ýurdumyzy ösdürmäge goşýan ägirt uly goşandynyň hem-de hyzmatlarynyň ykrar edilmeginiň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Her ýyl bu hormatly ada köp çagaly türkmen zenanlarynyň ýüzlerçesi mynasyp bolýar. Olar täze taryhy eýýamyň geljekki gurujylary bolan ösüp gelýän nesli mynasyp terbiýelemek üçin asylly zähmet çekýärler. Ol nesliň öňünde bolsa eziz Watanymyzyň ägirt uly üstünliklerini hem-de gazananlaryny pugtalandyrmak we artdyrmak wezipesi durýar.
Şunda döwlet ilatyň sanynyň artmagyny höweslendirmek, çagalaryň ýaşaýyş-durmuşynyň hilini has-da ýokarlandyrmak, maşgalanyň durmuş derejesini pugtalandyrmak hem-de däp bolan maşgala gymmatlyklaryny wagyz etmäge gönükdirilendir.
Şu geçen ýyllaryň dowamynda Türkmenistanda eneligi we çagalygy goramak babatda syýasat yzygiderli durmuşa geçirilýär, şol sanda kanunçylyk binýady kämilleşdirilýär, milli maksatnamalar durmuşa geçirilýär, döwrebap saglygy goraýyş hem-de sagaldyş merkezleri, sport desgalary gurulýar. Paýtagtymyzda hem-de welaýatlarda gurlan, enäniň we çaganyň saglygyny goraýan “Ene mähri” merkezleri hem-de enäniň we çaganyň saglygyny goramak boýunça milli maksatnamalaryň, şol sanda, ene süýdi bilen iýmitlendirmek hem-de ganazlyga garşy göreşmek boýunça maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegi hem munuň aýdyň subutnamasydyr. Häzirki wagtda ýurdumyzyň çaga dogrulýan edaralarynyň hemmesinde diýen ýaly “Çagalara hoşniýetli garamagyň hassahanasy” diýen derejäniň berlendigini bellemelidiris. Bu dereje Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) bilermenleri tarapyndan tassyklanyldy.
BMG-niň Çagalar gaznasy indi köp ýyllaryň dowamynda tanyşlyk häsiýetine eýe bolan, şeýle hem ösüp gelýän nesliň saglygyny berkitmäge we goramaga gönükdirilen mowzuklaýyn çäreleri guramakda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň hem-de Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hemişelik hyzmatdaşy bolup durýar. Türkmenistanda eneleriň, täze doglan körpeleriň, çagalaryň we ýetginjekleriň saglygyny goramak boýunça 2015—2019-njy ýyllar üçin Milli strategiýanyň we işleriň meýilnamasynyň çäklerinde netijeli işler alnyp barylýar.
Tomusky dynç alyş möwsüminiň başlanmagy bilen şeýle bilelikdäki başlangyçlar aýratyn giň gerime eýe bolýar. Şol döwürde türkmen çagalary ýurdumyzyň dürli sebitlerinde ýerleşen döwrebap çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezlerinde wagtlaryny şadyýan geçirýärler. Soňky ýyllarda Gökderedäki hem-de "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyndaky çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezleri çagalaryň uly höwes bilen barýan ýerlerine öwrüldi. Olarda mekdep okuwçylarynyň wagtlaryny gyzykly hem-de peýdaly geçirmekleri, ýatdan çykmajak täsirleri almagy hem-de saglyklaryny berkitmegi üçin ähli şertler döredildi.
Her ýyl 1-nji iýunda bellenilýän Çagalary goramagyň halkara gününi giňden belläp geçmek asylly däbe öwrüldi. Bu baýramçylyk ýaş nesliň sazlaşykly ösmegine aýratyn üns berýän Garaşsyz Türkmenistanyň ösüşiniň ileri tutulýan ugurlary bilen sazlaşdy.
2. Saglygy goraýyş
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda milli saglygy goraýyş ulgamyny özgertmek boýunça geçirilýän işleriň, “Saglyk” döwlet maksatnamasynyň yzygiderli durmuşa geçirilmeginiň netijesinde ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň belent sepgitlere ýetmegi türkmenistanlylara ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlaryndan giňden peýdalanmaga mümkinçilik berdi. Şol hyzmatlary bolsa ýurdumyzyň ähli ýerlerinde gurlan döwrebap hassahanalar hem-de keseli bejeriş-anyklaýyş merkezleri hödürleýärler. Tehniki üpjünçiligi babatda olaryň köpüsi daşary ýurtlardaky şeýle merkezlerden ep-esli öňe geçdi.
Soňky ýyllarda ýurdumyzda täze kanunlaryň birnäçesi, şol sanda raýatlaryň saglygyny goramak hakyndaky, azyk önümleriniň hili we howpsuzlygy hakyndaky, ene süýdi bilen iýmitlendirmegi goramak we wagyz etmek hem-de çagalaryň iýmitine bildirilýän talaplar hakyndaky kanunlar kabul edildi.
Ýurdumyzyň raýatlarynyň saglygyny goramak, kesellere garşy göreşmek işinde, zenanlaryň hem-de çagalaryň saglygy üçin amatly şertleri üpjün etmekde gazanylan uly üstünlikler we ýetilen belent sepgitler iri halkara düzümleriniň we guramalarynyň arasynda giňden ykrar edildi. Türkmen döwleti Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň möhüm halkara sertifikatlarynyň ençemesine eýe bolmak bilen, degişli daşary ýurt düzümleri bilen netijeli hyzmatdaşlygy işjeň ösdürýär, saglygy goraýyş ulgamynda dünýäniň iň gowy tejribesini öwrenýär. Bu babatda hem ÝUNISEF-iň Türkmenistandaky wekilhanasy ýurdumyzyň lukmanlarynyň işjeň hyzmatdaşlarynyň biri hökmünde çykyş edýär. Ol toplanan tejribäni alyşmaga mümkinçilik berýän duşuşyklary, maslahatlary hem-de okuw maslahatlaryny yzygiderli guraýar.
3. Immunizasiýa
Soňky ýyllarda Türkmenistanda abraýly halkara guramalary bilen bilelikde adamyň saglygyny goramak, keselleriň öňüni almak hem-de eliminasiýasy boýunça uly işler bitirildi.
BMG-niň iri guramalary—Çagalar gaznasy hem-de BSGG “Immunoöňünialyş” milli maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde Türkmenistanda ýokanç keseller bilen kesellemekligiň görnetin azalandygyny belleýärler. Şol maksatnamada sebitde has giňden ýaýran keselleriň, şol sanda inçekeseliň, poliomielitiň, täjihorazyň, gökbogmanyň, bürmek keseliniň we beýlekileriň garşysyna hökmany sanjym geçirmek göz öňünde tutulýar.
ÝUNISEF Türkmenistanyň hökümeti tarapyndan geçirilýän ilaty immunizasiýalaşdyrmagyň durnukly hem-de ählumumy gurşalyp alynmagyny oňlap, immunizasiýanyň keselleriň öňüni almak we ömri uzaltmak üçin örän möhüm ähmiýeti bolup, her bir çaganyň esasy hukugydygyny nygtaýar.
Immunizasiýalaşdyrmagyň her ýylda geçirilýän Ýewropa hepdeliginiň çäklerinde BMG-niň Çagalar gaznasy hem-de Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi Türkmenistanda ilatyň habarlylygyny ýokarlandyrmak we immunizasiýalaşdyrmak maksatnamasy bilen gurşalyp alynmagy üçin tagallalaryny birleşdirýär.
Türkmenistan özara hyzmatdaşlyk hakynda gol çekilen Ähtnama laýyklykda, BMG-niň Çagalar gaznasynyň ýardam bermeginde BSGG tarapyndan şahadatnama berlen immunobiologik serişdeleri yzygiderli satyn alyp, ilata mugt hökmany sanjym geçirilmegini gurady. Şeýlelikde, durmuşa geçirilen çäreleriň netijesinde türkmen döwleti drakunkulýozyň eliminasiýasy hakynda halkara şahadatnamasyna, çaga poliomielitiniň doly aradan aýrylandygy hakynda halkara şahadatnamasyna eýe boldy. Ýurdumyzda şeýle hem gyzdyrma doly ýok edildi we 2010-njy ýylda Türkmenistana degişli halkara şahadatnamasy gowşuryldy.
ÝUNISEF bilen hyzmatdaşlykda şeýle hem maglumatlar işlenip taýýarlanylýar hem-de neşir edilýär, jemgyýetçilik çäreleri we duşuşyklar, lukmançylyk işgärleriniň we talyplaryň tehniki maslahatlaşmalary
guralýar.
4. Iýmitlenmek
BMG-niň Çagalar gaznasy bilen köpýyllyk özara hyzmatdaşlyk ýyllary içinde uly taslamalaryň birnäçesi, şol sanda ýod-demir ýetmezçilikli keselleri azaltmak boýunça taslama üstünlikli durmuşa geçirildi.
Türkmenistanda 2007-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap, eýeçiligiň hemme görnüşli kärhanalary tarapyndan ýurdumyzda öndürilýän iň ýokary hem-de birinji hilli bugdaý ununy foliýe turşylygy hem-de demir bilen baýlaşdyrmak doly ýola goýuldy.
Türkmenistan GDA hem-de Merkezi Aziýa döwletleriniň içinde ilkinji we dünýäde dördünji bolup, umumy kabul edilen halkara ülňülerine laýyklykda duzy köptaraply ýodlaşdyrmagy üpjün edýän ýurt hökmünde hem ählumumy ykrarnama eýe boldy.
5. Kanunçylyk
Ýurdumyz adam hukuklary boýunça esasy konwensiýalara gatnaşmak bilen, öz üstüne alan halkara borçnamalaryny yzygiderli berjaý edýär.
Türkmenistan çaganyň hukuklary ulgamynda binýatlaýyn halkara-hukuk resminamalaryna, şol sanda çagalaryň ömrüni, goraglylygyny we ösüşini üpjün etmek boýunça Bütindünýä Jarnamasyna hem-de çagalaryň hukuklary hakynda Birleşen Milletler Guramasynyň Konwensiýasyna goşuldy. “Çaganyň hukuklarynyň kepillikleri hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň, “Durmuş üpjünçiligi hakynda” Kodeksiň, kanunçylyga girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar esasynda ýurdumyzda çaga dünýä inende, ony ösdürip ulaltmak boýunça, maýyplyk, şol sanda çagalykdan maýyplyk we beýlekiler boýunça berilýän kömek pullarynyň möçberleri ençeme esse köpeldildi. Ilatyň has ejiz gatlaklaryny, şol sanda beden taýdan mümkinçilikleri çäkli çagalary goldamaga türkmen jemgyýetiniň belent ruhy däplerini hem-de ýörelgelerini nazarda tutup, döwletimizde aýratyn üns berilýändigini bellemek gerek. Munuň özi hukuk kepillikleriniň, maksada gönükdirilen ykdysady we durmuş çäreleriniň toplumyny göz öňünde tutýar.
Ýuwenal adylýetiň yzygiderli kämilleşdirilmegi, hereket edýän milli kanunçylyga adam hukuklary boýunça, şol sanda çagalaryň hukuklary babatda umumy ykrar edilen halkara şertnamalarynyň hem-de konwensiýalarynyň iş ýüzünde implementasiýalaşdyrylmagy Türkmenistan bilen ÝUNISEF-iň hyzmatdaşlygynyň esasy ugry bolup durýar.
Bu umumy işiň baş maksady ýaş nesilleriň abadançylygyny üpjün etmekden, olaryň hukuklaryny we bähbitlerini goramakdan ybaratdyr.
Ýuwinal adylýeti çagalaryň hukuklary hakynda Konwensiýa hem-de hereket edýän dünýä ülňülerine laýyk getirmäge, şeýle hem çagalaryň hukuklarynyň goralmagyny pugtalandyrmak maksady bilen, kanunyň hemme zatdan ileri tutulmagy babatda hyzmatdaşlygy giňeltmäge Türkmenistanyň ygrarlydygyny nazarda tutup, soňky ýyllarda kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işleri boýunça adalatlylyk ulgamyny özgertmek we has-da ösdürmek boýunça uly işler alnyp barylýar.
2009-njy ýylda ÝUNISEF Türkmenistan tarapyndan ulular bilen bolşy ýaly, çagalar babatda hem ynsanperwer adalatlylygy göz öňünde tutýan täze Jenaýat-iş ýörediş kodeksiniň kabul edilmegini oňlady.
Häzir Türkmenistan BMG-niň Çagalar gaznasy bilen özara hereket etmek bilen, çagalaryň jenaýatçylygynyň öňüni almak we olary mümkin bolan iň az möhletlere çenli azatlykdan mahrum etmek maksady bilen, çagalaryň hukuklary we abadançylygy babatda milli kanunçylygy özgertmek boýunça işleri dowam edýärler. Yzygiderli esasda dünýäniň ösen döwletleriniň döwrebap konsepsiýalaryny, ülňülerini hem-de ýuwenal adylýet ulgamynyň ýagdaýlaryny öwretmek boýunça geňeşme duşuşyklary we çäreler, çaga adylýetliligi babatda halkara ülňüleri boýunça okuw maslahatlary geçirilýär. Bu çäreler kämillik ýaşyna ýetmedikleriň işi boýunça gözegçiler hem-de ýurduň degişli ministrlikleriniň we edaralarynyň wekilleri üçin ýörite guralýar.
6. Bilim we sport
Biziň döwletimiz çagalaryň we ýaşlaryň amatly ýaşamagy, bilim almagy, zähmet çekmegi we medeniýetli dynç almagy üçin amatly şertleri üpjün etmek bilen bagly meseleleri çözmäge jogapkärçilikli çemeleşýär.
Şu maksatlar bilen ýurdumyzyň ähli ýerlerinde — paýtagtymyzda, welaýat merkezlerinde we oba jümmüşinde — “Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň 2011—2030-njy ýyllar üçin milli maksatnamanyň” çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen döwrebap okuw-bilim toplumlary, sport, medeni-aň we döredijilik merkezleri guruldy we bina edilýär. Olar bilim bermegiň täze tehnologiýalary, innowasion multimediýa we interaktiw ulgamlar, dünýäniň esasy önüm öndürijileriniň öňdebaryjy enjamlary bilen üpjün edilýär.
Orta mekdep okuwynyň eýýäm ilkinji ýylyndan başlap, çagalar öz elektron kömekçileri — netbuklar bilen işlemegiň inçe syrlaryny özleşdirýärler. Olary ýurdumyzyň birinji synp okuwçylarynyň hemmesi her ýyl milli Liderimizden sowgat alýarlar.
Türkmen döwleti çagalaryň hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösmegine aýratyn ähmiýet bermek bilen, olaryň mekdebe çenli terbiýesine hem-de ösüp gelýän nesliň bilim almagyna örän uly üns berýär. Munuň şeýledigine üstünlikli amala aşyrylýan “Çaganyň irki ösüşi hem-de ony mekdebe taýýarlamak boýunça 2011—2015-nji ýyllar üçin milli maksatnama” aýdyň şaýatlyk edýär. Bu maksatnama Türkmenistanyň Hökümetiniň ÝUNISEF-iň biziň ýurdumyzdaky Wekilhanasy bilen hyzmatdaşlygynyň çäklerinde işlenip taýýarlandy.
“Çagalara mähirli garaýan mekdepler” (ÇMGM) diýen halkara başlangyjynyň okuw-bilim ulgamyna ornaşdyrylmagy hem bilelikdäki tagallalaryň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Ol Türkmenistanda üstünlikli amala aşyrylýan innowasion bilim konsepsiýasynyň esasy maksatlaryna we wezipelerine doly laýyk gelýär. Türkmen hünärmenleri tarapyndan “ÇMGM” boýunça sertifikasiýa bukjasynyň işlenip taýýarlanmagy şol işleriň esasy netijesine öwrüldi. Ol onuň esasy ölçeglerini, şol sanda bilim bermegiň netijeliligini, mugallymlaryň, ata-eneleriň hem-de jemgyýetiň okuwçylaryň durmuşyna işjeň we bilelikde gatnaşmagyny öz içine alýar. Olar hökmany suratda mähirli garaýşyň üns merkezinde bolmalydyr. Türkmenistanda “Çagalara mähirli garaýan mekdepler” diýen halkara güwänamasyna umumybilim berýän edaralaryň eýýäm onlarçasy eýe boldy.
Türkmen döwletiniň tejribesiniň görkezişi ýaly, şol maksatnamalaýyn hereketleri amala aşyrmakda has uly netije durmuş syýasatyny utgaşdyrmakda gazanylýar. Jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmek, bedenterbiýe-sagaldyş hereketini, lukmançylyk edaralaryndan başga-da, şypahana hem-de sport ulgamyny, syýahatçylyk we dynç alyş ulgamyny öz içine alýan döwrebap saglyk düzümini ösdürmek şol hereketleriň möhüm ugry bolup durýar. Bularyň hemmesi saglygy uly baýlyk hasaplaýan jemgyýeti kemala getirmäge gönükdirilendir.
Sport sagaldyş hereketi hem sagdyn durmuş ýörelgesiniň täze tarapdarlaryny öz hataryna işjeň çekýär. Olaryň arasynda sportuň dürli görnüşlerinde uly üstünlikleri gazanýan, şol sanda gyşky olimpiýa oýunlaryny — figuralaýyn typmak we hokkeý ýaly görnüşleri üstünlikli özleşdirýän ýaş türgenler hem bar. Ýurdumyzyň ähli ýerlerinde täze döwrebap sport merkezleriniň giň gerimli gurluşygynyň depginleri ýokarlanýar, olaryň hatarynda bolsa 2017-nji ýylda Aziýa oýunlarynyň geçiriljek ýeri bolan paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjigi öz hormatly ornuny eýelär.
Daşary ýurtly hyzmatdaşlar, şol sanda ÝUNISEF bilen bilelikde amala aşyrylýan, ýaşlaryň hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösmegine gönükdirilen giň gerimli çäreler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ruhlandyryjysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Türkmenistanda örän batyrgaý arzuwlaryň amala aşýandygyny, beden we ruhy taýdan baý ýaş nesliň kemala gelýändigini aýdyň görkezýär. Bu nesil öz berkarar, Garaşsyz Watanynyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine mynasyp goşandyny goşmalydyr.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
Türkmenistanyň prezidenti 26-njy ýanwarda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynyň häkimligini bir million amerikan dollary möçberde pul baýragy bilen sylaglamak baradaky buýruga gol çekdi.
Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň beren maglumatlary, bilermenleriň bahalary esasynda ýurduň iň gowy etraby kesgitlendi, ýagny bäsleşikde Mary welaýatynyň Wekilbazar etraby ýeňiji boldy.
Şýle hem döwlet baştutany 2018-nji ýylda etraplaryň we şäherleriň arasyndsa nobatdaky bäsleşigi yglan etmek hakynda resminama gol çekdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Öz hasabyňy nädip bilmeli
Öz hasabyňy bilmegiň birnäçe usullary bar:
- USSD-talap boýunça: telefonda *0800# ýazyň we “Çagyryş” düwmejigini basyň. Bu usul roumingde aýratyn oňaýlydyr.
- SMS kömegi bilen: 0800 belgä boş SMS ugradyň. SMS jogabynda Siz öz hasabyňyz hakyndaky jogaby alarsyňyz. Eger Siz TMCELL modemini Internete girmek üçin ulanýan bolsaňyz, bu usul oňaýlydyr.
"Hasaby barlamak" hyzmaty hakynda giňişleýin
"Hasabyň doldurylanlygy babatda SMS-habarnama" hyzmaty hakynda giňişleýin
"Birnäçe müşderileriň hasaby babatda SMS” hyzmaty hakynda giňişleýin


text:
Halkara bilim hepdeligine geliň hem onuň bilen baglylykda özbaşdak
bilim almak meseleleri barada köp sanly gyzykly prezentasiýalary,
tegelek stollary, we beýleki geçiriljek çäreleri diňlemek üçin geliň!
Wagty? Noýabr aýynyň 16-20-ne geçiriler
Geçirilýän ýeri? Maglumat Serişdeleri Merkezi (MSM)
ABŞ-nyň Ilçihanasynyň Maglumat we medeniýet bölümi, Işewürlik merkezi, 3-nji gat, Andalyp köçesiniň 70-nji jaýy, Aşgabat, Türkmenistan
Maksady? Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda halkara ýokary bilim bilen tanyşdyrmak
Doly maglumat almak üçin
ABŞ-nda Halkara Bilim Stendine Geliň!
Wagty?
Noýabr aýynyň 12-13-ne sagat 10:00 dan 20:00 aralygynda geçiriler
Noýabr aýynyň 14-ne sagat 10:00 dan 15:00 aralygynda geçiriler
Geçirilýän ýeri?
Sergi köşgi, Garaşsyzlyk şaýoly 104, Aşgabat, Türkmenistan
Maksady?
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda halkara ýokary bilim bilen tanyşdyrmak
ABŞ-da Halkara Bilim Sergisi barada doly maglumat almak üçin http://americancouncilstm.org/education-fairs/?lang=tm
FLEX maksatnamasynyň bäsleşigi şu ýyl dartgynly geçirilip, oňa 370-den gowrak okuwçy gatnaşdy.
Ikinji tapgyra çagyrylan okuwçylar 20-nji mekdebe bellenilen wagtyndan iň azyndan 15 minut öň gelmelidir. Hem-de ýany bilen GARA ruçka getirmelidir. Birinji tapgyrdan geçen okuwçylary gutlaýarys hem ikinji tapgyrda üstünlik arzuw edýäris!


text:
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
BIRAHAT ÝÜREK
Näme üçin aglaýaň gussaly ýürek.
Sag-aman öreniňe begenmä derek
Durmuş girdabyna berk düşen bolsaň,
Hudaýyň öňünde dyza çökmegiň gerek.
Bu dünýäň gerdişine özüň oýnadyp,
Baýlygyň yzynda gezdiň ganat galgadyp,
Duzaga düşeňde galdyň aňňalyp,
Çykalgany Rebden tapmagyň gerek.
Ynsan gursagynda nalap, perwana bolýaň.
Kapasa düşen dek, her ýan urunýaň.
Haraý gözläp daşyňa intizar bakýaň
Haraýy Hudaýdan gözlemäň gerek.


text:
Habarlar 13 september 2017
Medeniýet
Tanymal we ýaňy döredijilige başlan nakgaşlar öz eserlerini V Aziada bagyşlaýarlar
Merdan Kakabaýewiň döredijilik tilsimi reňkleriniň sazlaşygy, öwüşginleri nygtaýşy, çotgasynyň okgunly we möçberli işledip, eserleriniň duýgusyny inçelik bilen beýan edişinde tapawutlanýar. Onuň okuwçylarynyň sport mekdepleriniň gündelik durmuşyndan ýaşlyk hyjuwyny görkezýän pursatlary durmuşylygy we gurluş çeperligi bilen saýlanýar.
Wakalaryň jümmüşinde
Aziadanyň baýdaklary we nyşanlary - ýetip gelen sport baýramynyň buşlukçylary
“Aşgabat 2017” oýunlarynyň badalga alýan güni, 17-nji sentýabrda Aşgabada ýokary wezipeli hormatly myhmanlaryň, döwlet Baştutanlarynyň, görnükli syýasy işgärleriň, iri halkara guramalaryň ýolbaşçylarynyň gelmegine garaşylýar. Şu günler türkmen paýtagtyna dürli ýurtlardan oýunlara gatnaşýan wekiliýetler gelýär.
Aziada 2017
V Aziada oýunlaryna gatnaşyjylar Aşgabada gelýärler
Aşgabat Aziadanyň ruhy bilen ýaşaýar. Bütin paýtagt bu uly baýramyň öwüşginlerine gurşalypdyr. Ine, tiz wagtdan bu baýram feýerwerkleriň owadan şöhlelerine we çempion adyny almak ugrundaky dartgynly ýaryşlaryň özüne çekiji gözel görnüşlerine beslener.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Ahalteke atçylyk toplumyna bardy
Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz wagt tapyp, sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanýar hem-de döredijilik we ylmy işini dowam edýär. Milli Liderimiz bu ýerde deňsiz-taýsyz bedewleriň saklanyş şertleri bilen gyzyklandy. Atçylyk toplumynda tebigatyň döreden ajaýyp bedewlerine Türkmenistanda söýgi we mähir bilen garalýandygyny görmek bolýar. Şu ýerde arassa ganly bedewleri saklamak, bu babatda alnyp barylýan işleri kämilleşdirmek we olaryň baş sanyny artdyrmak boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar.
Jemgyýet
“Aşgabat 2017” oýunlary - “Türkmenistan Sport” žurnalynyň esasy mowzugy
Bu döwürleýin neşiriň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” atly aýdymynyň sözleri we sazynyň notasy bilen açylýandygy guwandyryjy ýagdaýdyr. Bu aýdym öňde boljak ägirt uly sport baýramynyň senasy hökmünde saýlanyp alyndy. Bu saz eseriniň ruhlandyryjy sözleri hem-de sazy türkmenistanlylaryň birnäçe ýylyň dowamynda iri möçberli ýaryşlaryň geçirilmegine nähili ýokary derejede we ruhubelentlik bilen taýýarlyk görendiklerini açyp görkezýär. Aziýa oýunlary ýurdumyzyň halkara sport abraýynyň artmagyna, Türkmenistanyň halklaryň arasynda dost-doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga goşýan goşandyny äşgär etmäge ýardam berer.
Medeniýet
Döwlet muzeýindäki sergide türkmen sportunyň taryhyndan şanly sahypalar görkezilýär
Serginiň guramaçylary gadymy aň-paýhas oýny bolan küştüň dörän asyrlaryň jümmüşine garamaga çagyrýarlar. Gadymy Marguşda tapylan toýun küşt mallary bu ýere gelýänlerde uly gyzyklanma döredýär. Olar miladydan öňki III-II müňýyllyklarda ýasalypdyr. Mundan başga-da, bu ýerde orta asyrlara degişli agaçdan we süňkden ýasalan küşt mallary hem gabat gelýär. Х asyrda Arap halyflygynyň paýtagty Bagdatda ýaşap geçen Dehistandandan türkmen hanlarynyň neberesi Abubekr as-Suliniň heýkeliniň suraty küşt mowzugyny dowam edýär. Ol küştiň janköýer muşdagy bolansoň bu barada ençeme ylmy işleri ýazypdyr. Nakgaş Juma Hudaýgulyýew döwürdeşleriniň ýatlamsyna salgylanyp, as-Suliniň portretini çekipdir, Türkmenistanyň at gazanan ...
Jemgyýet
Ýokary amatlykly kottejler toplumy paýtagtyň şäher gurluşygynda täze sahypa açýar
Ýokary amatlykly täze ýaşaýyş jaý toplumuny gurmak üçin tebigy baýyrlyk ýer bölünip berildi, bu bolsa özboluşly, täze we funksional gurşaw döretmäge mümkinçilik berdi, onda amatlylyk, dizaýnerlik täzelikler we milli ýörelgeler sazlaşykly utgaşýar.


text:
Türkmenistanyň ''Daýhanbank'' döwlet täjirçilik banky
Türkmenistanyň Daýhanbank döwlet täjirçilik banky Türkmenistanyň Prezidentiniň 1995-nji ýylyň mart aýynyň 10-na ýörite kabul edilen Karary esasynda döredildi.
Türkmenistanyň Daýhanbank döwlet täjirçilik banky milli ykdysadyýetiň esasy ugurlarynyň biri bolan oba hojalyk pudagy boýunça karz bermeklige we maýa goýum goýmaga ygtyýar berildi. Mundan başgada bank goýumlar we depozit görnüşinde ilatdan pul süýşürintgilerini kabul edýär. Ol süýşürintgiler bank serişdeleriniň wajyp çeşmesi bolup hyzmat edýärler. Bankyň esasy maksatlarynyň biri – ilatyň wagtlaýynça ulanmaýan erkin pul serişdelerini goýumlara çekmeklikdir. Onuň üçin bank netijeli mahabatlandyrma işlerini geçirýär, goýumçylara bökdençsiz hyzmat edýär, ilatyň goýan pul serişdeleriniň ygtybarly saklanmagyny üpjün edýär.
Häzirki wagtda bank oba hojalyk pudagynyň dürli ugurlary boýunça iş alyp barýan daýhan hojalyklarynyň (önümçiliginde peýdalanmak üçin, täze ýerleri özleşdirmek we ünsden düşürilen ýerleri dikeltmek, oba hojalyk tehnikalaryny almak, mal ýataklary, fermalary, kiçi önümçiligi gurmak we mallary, öý guşlaryny, ot-iýmleri, weterinariýa derman serişdeleri, ösümlikleri goramagyň himiki serişdelerini, mineral dökünleri, tohumlary, şitilleri hem-de agaç nahallaryny satyn almak) we telekeçileriň birnäçeleri ýeňillikli karz serişdelerini almaklyga isleg bildirip ýüz tutýarlar, bank olaryň islegini kanagatlandyrylýar.
Olaryň maýa goýum taslamalary boýunça döwlet topary tarapyndan oňyn netije alynyp, karz serişdelerini bermeklik işleri amala aşyrylýar. 2009-njy ýylyň 1-nji sentýabryna çenli oba hojalyk pudagynyň dürli ugurlary boýunça iş alyp barýan 17 sany telekeçilere we 2 sany hususy kärhana jemi 346 672 manat möçberinde ýeňillikli karz serişdeleri berildi. Soňky ýyllaryň dowamynda Daýhanbankyň ulgamy boýunça birnäçe täze bank şahamçalary Aşgabat şäheriň Nyýazow etrapynda, Döwletli etrabynda, Ruhybelent etrabynda açyldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2009-njy ýylyň 10-njy iýulyndaky Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde oba ýerlerinde täze özgertmeleri durmuşa geçirmegi has-da güýçlendirmek barada beren tabşyryklaryndan ugur alyp, obalarda bank ulgamyny kämilleşdirmek, oba ilatyna edilýän bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek maksady bilen Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň Duşak daýhan birleşiginde ýerleşýän Duşak bank gullugynda, Daşoguz welaýatynyň S.Rozmetow daýhan birleşiginde ýerleşýän bank gullugynda we Mary welaýatynyň Mary etrabyndaky Aşgabat daýhan birleşiginde ýerleşýän Aşgabat bank gulluklarynda giň gerimli bank hyzmatlary ýola goýuldy.
Türkmenistanyň Daýhanbank döwlet täjirçilik banky Türkmenistany ykdysady, syýasy we medeni taýdan ösdürmegiň 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Baş ugry milli maksatnamasy esasynda ýurdumyzyň oba senagat toplumyny ösdürmegiň baş ýörelgesinden ugur alyp, ýurdumyzyň oba senagat toplumynyň, daýhanlaryň we hususy ýer eýeleriniň döwlet tabşyrygyna degişli önümleri öndürmek boýunça olaryň önümçilik harajatlaryny maliýeleşdirmekligi we maliýe hasaplaşyk hyzmatlaryny ýerine ýetirmekligi, öz ulgamynda hereket edýän 54 sany etrap şahamçalarynyň we 393 sany bank gulluklarynyň üsti bilen amala aşyrýar.
Häzirki wagtda bank öz müşderlerilerine milli manatda we daşary ýurt walýutasynda bank hyzmatlarynyň 100-den gowragyny amala aşyrýar. Şunuň bilen baglylykda bank hyzmatlaryny hil taýdan täze, has ýokary derejä götermek, dünýä tejribesiniň öňdebaryjy usullaryny we innowasion tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, pul serişdeleriniň kadaly dolanyşygyny üpjün etmek hem-de ilatyň ýokarlanýan talaplaryna laýyk gelýän bank hyzmatlaryny ösdürmek boýunça işler alnyp barylýar. Germaniýanyň öňdebaryjy banklarynyň biri bolan Сommerzbank AG bankynda Nostro hasaplary açyldy. Belläp geçmeli ilat arasynda milli pulda kämilleşdirilen we çaltlandyrylan Gyrat pul geçirimleri müderlere hyzmat görnüşi hödürlendi. Bankyň esasy maksatlarynyň biri – ilaryň wagtlaýynça ulanmaýan erkin pul serişdelerini goýumlara çekmeklikdir. Onuň üçin bank netijeli mahabatlandyrma işlerini geçirýär, goýumçylara bökdençsiz hyzmat edýär, ilatyň goýan pul serişdeleriniň ygtybarly saklanmagyna üpjün edýär. 2009-njy ýyllyň aprel aýyndan baş bankyň işgärleriniň zähmet haklaryny Altyn asyr bank kart arkaly almaklyk ýola goýuldy.


text:
7-nji maýda Russiýa Federasiýasynyň täzeden saýlanan Prezidenti Wladimir Putiniň kasam kabul edişlik dabarasy geçirildi. Şeýlelikde, Wladimir Putin täze alty ýyllyk möhlet bilen döwlet ýolbaşçysy wezipesine girişdi. Dabara däp boýunça Kreml köşgünde geçirildi. Bu ýerde Wladimir Putin münbere çykyp, kasam kabul etdi. Prezident kasam kabul edenden soňra, Konstitusion kazyýetiň başlygy Waleriý Zorkin onuň wezipesine girişýändigini mälim etdi. Soňra Russiýanyň senasy ýaňlandy. Bu dabarada myhmanlar ozalkylardan iki esse köp bolup, oňa bäş müň adam gatnaşdy.
Dabara hökümet agzalary, senatorlar, Russiýa Federasiýasynyň döwlet dumasynyň deputatlary, Konstitusion kazyýetiň kazylary, diplomatik korpusyň işgärleri we häkimiýetiň beýleki wekilleri gatnaşdylar. Russiýada Prezident saýlawlaryna ses berlişik 18-nji martda geçirildi. Şol saýlawda Prezident Putin sesleriň 76,69 göterimine eýe bolup, ýeňiş gazandy.
Medwedew ýene-de hökümete ýolbaşçylyk eder
Russiýanyň döwlet dumasy Dmitriý Medwedewi Russiýa hökümetiniň başlyklygyna tassyklady. Geçirilen maslahatdan soň, deputatlaryň köpüsi oňa ses berdi. Umumy mejlisden öň, Wladimir Putin kanun çykaryjylara Medwedewi hökümet başlygy wezipesine hödürläpdi, ses berlişikden soňra ony wezipä bellemek baradaky karara gol çekdi.
Putin wezipesine girişdi
7-nji maýda Russiýa Federasiýasynyň täzeden saýlanan Prezidenti Wladimir Putiniň kasam kabul edişlik dabarasy geçirildi. Şeýlelikde, Wladimir Putin täze alty ýyllyk möhlet bilen döwlet ýolbaşçysy wezipesine girişdi. Dabara däp boýunça Kreml köşgünde geçirildi. Bu ýerde Wladimir Putin münbere çykyp, kasam kabul etdi. Prezident kasam kabul edenden soňra, Konstitusion kazyýetiň başlygy Waleriý Zorkin onuň wezipesine girişýändigini mälim etdi. Soňra Russiýanyň senasy ýaňlandy. Bu dabarada myhmanlar ozalkylardan iki esse köp bolup, oňa bäş müň adam gatnaşdy.


text:
Türk kompaniýalary TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilmegine gatnaşmaga taýýar
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýe Respublikasynyň Palatalar we biržalar birleşiginiň başlygy Rifat Hisarjyklyogluny kabul etdi.
Myhman wagt tapyp kabul edendigi üçin döwlet Baştutanymyza hoşallyk bildirip, türkiýeli işewürleriň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmäge buýsanýandygyny belledi. Dürli ulgamlarda üstünlikli durmuşa geçirilen we häzirki wagtda amala aşyrylýan bilelikdäki taslamalar bu hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýete eýedigine şaýatlyk edýär. Şunda Türkiýäniň işewür toparlary geljegi uly türkmen bazarynda eýeleýän orunlaryny berkitmäge gyzyklanma bildirýärler. Ýurdumyzda netijeli gatnaşyklar üçin ähli şertler, şol sanda amatly maýa goýum ýagdaýy döredildi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan “açyk gapylar” we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň täze tekliplerine garamaga hemişe taýýardyr. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türk kompaniýalary bilen ýola goýlan işewürlik gatnaşyklarynyň netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen belledi.
Duşuşygyň dowamynda döwlet Baştutanymyz we myhman ägirt uly kuwwata eýe bolan gatnaşyklaryň geljegi barada pikir alyşdylar. Türkiýeli hyzmatdaşlara ynanylan desgalardaky işleriň ýagdaýy ara alnyp maslahatlaşyldy. Olaryň biri Owadandepedäki aýna kärhanasydyr. “Tepe Türkmen Inşaat ve Ticaret A.Ş.” kompaniýasy bu kärhananyň potratçysydyr. Häzirki wagtda iň täze enjamlar hem-de öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen önümçilik toplumynyň gurluşygy tamamlandy hem-de ulanmaga bermäge doly taýýar edildi. Bu kärhana sebitdäki şeýle desgalaryň birinjisidir.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň senagatlaşdyrmak ugry bilen barýandygyny aýdyp, döwrebap senagat düzümini döredýändigini, iş ýüzünde öňdebaryjy tehnologiýalary we işläp taýýarlamalary ornaşdyrýandygyny belledi. Şunda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmäge hem-de milli ykdysadyýetimiziň eksport kuwwatyny artdyrmaga, ýerli çig malyň esasynda onuň pudaklaryny ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Öz nobatynda, munuň özi daşary ýurtly, şol sanda degişli tejribä eýe bolan türk kompaniýalary üçin amatly şertleri döredýär.
Işewür hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Türkiýäniň işewür toparlarynyň Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli maksatnamalary hem-de ýurdumyzy öňdäkileriň hataryna çykarmaga ýardam etjek taslamalary amala aşyrmaga gatnaşmaga çalyşýandyklaryny ýene-de nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, türk kompaniýalaryny Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan transmilli gaz geçirijisini gurmak ýaly möhüm taslama çekmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu taslama tutuş sebitiň abadançylygy we durnukly ösmegi üçin uly ähmiýete eýedir.
Duşuşygyň ahyrynda myhman türkiýeli hyzmatdaşlaryň öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmäge örän jogapkärli çemeleşjekdigini nygtap, milli Liderimize berk jan saglyk hem-de eziz Watanymyzyň gülläp ösmeginiň we halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine alyp barýan asylly işinde täze ajaýyp üstünlikleri arzuw etdi.


text:
B I L D I R I Ş !
Ýazylan wagty: 19 декабря 2013 Ýazan NEXTTM
3
Okalan sany: 932 Jogaplar: 5
Iýeniňde çorbasy ýeňiňden akyp tirsegiňden damýan....
Iýeniňde çorbasy ýeňiňden akyp tirsegiňden damýan tamdyr somsasynyň bişirilşini kim bilýär???Täze ýylyň öň ýanynda oglanlar b-n üýşjek bolýas.
Ýazylan wagty: 27 ноября 2012 Ýazan Betman
3
Okalan sany: 837 Jogaplar: 4
NEXT TM
Salam hormatly next-daşlar, meniň hem nesibämde bu saýta agza bolmak bar ekeni. nextTM geljekde gowy saýtlaryň biri bolar diýe...
Ýazylan wagty: 28 сентября 2012 Ýazan HEZRET
4
Okalan sany: 1450 Jogaplar: 10


text:
Türkmenistanda Içeri işler ministrliginiň işgärleriniň sanyny azaltmak baradaky maglumatlaryň peýda bolmagy bilen, ýurduň dürli sebitlerinde, şol sanda Aşgabatda hem polisiýa gözegçiliginiň selçeňländigine üns çekilýär.
Ýatladyp geçsek, ýylyň çalyşmagy bilen Lebap welaýatynda 1 müň çemesi polisiýa işgäriniň wezipesinden boşadyljakdygy aýdylypdy.
Azatlyk Radiosynyň biri-birinden aýry çeşmeleri iş orunlarynyň kemeldilmeginiň ministrligiň beýleki bölümleri bilen bir hatarda, esasan, Jenaýat agtaryş bölüminde amala aşyryljakdygyny, hatda bu bölümiň doly ýapylmak ähtimallygynyň hem bardygyny aýdypdylar.
Munuň bilen birlikde, Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri bilen söhbetdeş bolan polisiýa işgärleri geçen ýylyň aýagynda, Polisiýanyň ýol hereketine gözegçilik gullugynyň (PÝGG) düzüminde hem ştat kemeltmeleriniň boljakdygy barada duýduryşlaryň berlendigini gürrüň beripdiler.
Şonda, köçe-ýol hereketine gözegçilik etmekde indi döwrebap wideokameralaryň hyzmatyndan has kän peýdalanmaga geçiljekdigi aýdylypdyr.
Galyberse-de, Azatlyk Radiosyna polisiýa işgärleriniň köpçülikleýin ýagdaýda wezipelerinden boşadyljakdygy baradaky maglumatlary häzirlikçe ýurduň Içeri işler ministrligine ne tassyklatmak, ne-de inkär etdirmek başartdy.
Emma geçen hepdeden bäri Aşgabadyň bazarlarynyň töwereginde we çatryklarda ozal juda köplük bolan ýol gözegçileriniň, polisiýa işgärleriniň sany göz-görtele azaldy.
Ozal her çatrykda, käte köçäniň iki tarapynda hem 2-3 polisiýa işgäri duran bolsa, häzir diňe her 2-2,5 kilometrden bir gözegçi dur, aglara bukulyp durýan ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri asla-da ýok boldy diýen ýaly.
Şeýle-de, Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri PÝGG işgärleriniň düzgün bozmadyk sürüjileri saklap, dokument barlap, jerime salar ýaly bahana gözlemegi ýaly ýagdaýlaryň azalanyna meňzeýändigine hem üns çekdiler.
Şol bir wagtda, polisiýa gözegçiliginiň selçeňlemegi bu pudakdaky işgärleriň sanynyň kemeldilmegine gönüden-göni baglydygy dogrusynda hiç hili resmi maglumat almak başartmady. Bu barada degişli resmiler hem nähilidir bir kommentariýa bermekden saklandylar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, häzir Türkmenistanyň agyr ykdysady krizisi we pul ýetmezçiligini başdan geçirýändigi aýdylýan döwründe, ýurduň diňe bir kanun goraýjy däl, eýse tas ähli edara-kärhanalarynda iş orunlaryny kemeltmek barada planlaryň bardygy dogrusynda maglumatlar gowuşýar.
Bu ýagdaýlaryň fonunda, türkmen hökümeti gymmatbaha gurluşyk obýektlerini, şol sanda ençeme ýüz million dollarlyk myhmanhanalary gurmak baradaky planlaryny ‘uly buýsanç’ bilen ilata äşgär edýär.


text:
“Gafney, Cline & Associates” kompaniýasy Türkmenistanyň “Galkynyş”, “Garakel” we “Ýaşlar” gaz ýataklarynda geçirilen garaşsyz barlaglaryň netijelerine görä, bu gaz ýataklarynda 27 trillion kubmetr gaz rezerwiniň bardygyny çaklaýar diýip, “Wremya Wostoka” neşiri türkmen häkimiýetlerine salgylanyp habar berýär.
29-njy maýda çap edilen maglumata görä, bu görkezijiler şu ýylyň 23-24-nji maýynda Awaza syýahatçylyk zolagynda geçirilen Halkara gaz kongresi döwründe mälim edildi.
“Garaşsyz barlaglaryň netijelerine görä, “Galkynyş”, “Garakel” we “Ýaşlar” gaz ýataklaryndaky tebigy gaz resurslarynyň mukdary 27 trillion kubmetre barabar” diýip, “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Myrat Arçaýew Halkara gaz kongresinde eden çykyşynda aýtdy.
Ol Türkmenistanyň umumy tebigy gaz resurslarynyň möçberi barada durup, häzirki wagt onuň 50 trillion kubmetre barabardygyny mälim etdi. Arçaýewiň sözlerine görä, Türkmenistanyň tebigy gaz baýlyklary dünýäniň tebigy gaz resurslarynyň 10 prosentini emele getirýär. Häzirki wagtda Türkmenistanda öndürilýän tebigy gazyň möçberi bolsa dünýäde öndürilýän tebigy gazyň 2 prosentine deň.
Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Brýus Panniýer Türkmenistanda tebigy gaz resurslarynyň möçberini garaşsyz çeşmeler arkaly barlamak mümkinçiliginiň bolmaýandygy sebäpli, bu görkezijiniň näderejede dogrudygy barada anyk zat aýtmagyň kyndygyny belleýär.
“‘Gafney, Cline & Associates’ kompaniýasy bu barlagy mundan 10 ýyl çemesi ozal geçiripdi. Şonda Türkmenistandaky gaz resurslarynyň mukdarynyň 24-26 trillion kubmetre barabardygy aýdylypdy. Dünýäniň energiýa resurslary barada her ýyl hasabat ýaýradýan ‘BP’ kompaniýasy bu görkezijileri aşakladyp, Türkmenistandaky gaz resurslarynyň mukdarynyň ortaça 17 trillion kubmetre barabardygyny mälim etdi. Häzirki wagt türkmen häkimiýetleriniň ýaýradan bu görkezijileri örän täsin. Ýöne ýurtda bu netijeleri garaşsyz çeşmeler arkaly barlamak mümkinçiligi bolmany sebäpli, onuň reallyk derejesini anyklap bilmeris. Eger ýurtda 50 trillion kubmetr tebigy gaz bolsa, onda ‘BP’ statistikalary Türkmenistany dünýäde tebigy gaz resurslary boýunça birinji orunda ýerleşdirerdi. Emma muňa ynanmak örän kyn” diýip, Brýus Panniýer aýdýar.
Mundanam başga, geçen hepde Myrat Arçaýew Türkmenistanyň Nebit-gaz ministrliginiň websaýtynda çap edilen maglumatda, Türkmenistandan uzak möhletleýin we durnukly turba geçiriji tebigy gaz eksportlary bäsdeşlige ukyply bolar we sarp edijileriň arasynda uly islegden peýdalanar diýdi.
Bilermeniň sözlerine görä, türkmen häkimiýetleri bu maglumatlary edil häzirki pursatda ýaýratmak arkaly dünýädäki maýadarlaryň ýa-da hökümetleriň ünsüni çekip, türkmen gazyna bolan gyzyklanmany artdyrmak isleýärler.
“Türkmenistan mundan ortaça iki ýyl ozal öz tebigy gazyny üç ugra – Eýrana, Russiýa we Hytaýa eksport edýärdi. Häzirki wagtda bularyň diňe biri saklanyp galyp, Türkmenistan diňe Hytaýa gaz akdyrýar. Türkmen häkimiýetleri TOPH ýa-da “Trans-Hazar” ýaly proýektleri durmuşa geçirmäge synanyşýarlar. Meniň pikirimçe, olar özlerinde ägirt uly gaz resurslarynyň bardygyny yglan etmek bilen, ‘belki, dünýäde bir adam bu gazgeçiriji proýektleriň birine milliardlarça dollar maýa goýmagy, ondan girdeji almagy göz öňünde tutup biler’ diýip, pikir edýän bolmaklary mümkin. Sebäbi eger Türkmenistan ‘17 trillion kubmetr tebigy gaz resursym bar’ diýse, ol erbet däl. Ýöne haçan-da Türkmenistan ‘50 trillion kubmetr tebigy gaz resursym bar’ diýse, onda bu adamlaryň ünsüni özüne çekýär we olarda ‘belki, Türkmenistandaky proýektleriň birine maýa goýup bolardy’ diýen pikiri döredýär” diýip, bilermen belledi.
Türkmenistan tebigy gaz eksportynyň ugurlaryny artdyrmaga synanyşýan we öz gaz resurslarynyň mukdarynyň dünýäniň tebigy gaz baýlyklarynyň 10 prosentini emele getirýändigini mälim edýän mahaly, Eýran Türkmenistandan tebigy gaz satyn almagy şertli ýagdaýda dowam etdirjekdigini aýtdy.
26-njy maýda Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň dolandyryjy direktory Hamid Reza Araki Türkmenistan tebigy gazynyň bahasyny arzanlatsa, onda Eýran türkmen gazyny satyn almagy dowam etdirer diýdi.
Araki Eýranyň “IRNA” habar agentligine beren maglumatynda “eger Aşgabat Tähranyň şertlerini kabul etmese, onda yslam respublikasynyň Türkmenistany Halkara arbitraž suduna berjekdigini we bu babatda ähli taýýarlyklaryň görlendigini aýtdy.
Bu barada henize çenli türkmen häkimiýetleri tarapyndan haýsydyr bir kommentariý ýaýradylmady.
Ýatladyp geçsek, resmi Aşgabat Tähranyň türkmen gazy üçin iki milliard dollar möçberinde bergisiniň bardygyny aýdyp, şu ýylyň başyndan, Eýrana gaz akdyrmagyny bes etdi. Mundan öň, ýagny 2016-njy ýylyň başynda Russiýanyň “Gazprom” kärhanasy hem türkmen gazyny almajagyny aýdypdy.
Türkmenistan tebigy gaz baýlygy taýdan dünýäde dördünji orny eýeleýänem bolsa, ony eksport etmek üçin, uly kynçylyklary başdan geçirýär we diňe bir alyja, ýagny Hytaýa garaşly bolmagynda galýar.


text:
Eýranyň mediasy Tähranda ok atyşyk bilen bagly iki ýagdaýyň ýüze çykandygyny habar berdi. Ok atyşyklaryň biri Eýranyň parlamentinde, beýlekisi Aýatolla Ruholla Homeininiň guburynyň golaýynda.
Tähranyň günorta böleginde Homeininiň mawzoleýinde ot açan ýaraglylar ençeme adamy ýaralady diýip, ýarym-resmi Fars täzelikler agentligi habar berdi.
Döwlet telewideniýesi dört hüjümçiniň, şol sanda bombaçynyň hüjüme gatnaşandygy habar berdi.
Şol bir wagtyň özünde-de parlament binasynyň içinde azyndan bir ot açdy we sakçyny ýaralady, diýip media maglumatlarynda habar berildi.
Tähranly kanun çykaryjy Elyas Hazrati eli “kalaşnikow” awtomatly üç hüjümçiniň bolandygyny aýtdy diýlip, media maglumatlarynda habar berildi.
Käbir maglumatlarda jemi üç adamyň atylyp öldürlendigi aýdylýar.


text:
Milli ýygyndymyzyň ýarymgoragçysy “Buhora” toparyndaky birinji goluny geçirdi
Ýakynda Özbegistanyň “Buhora” toparyna goşulan milli ýygyndymyzyň ýarymgoragçysy Arslanmyrat Amanow täze toparyndaky ilkinji goluny geçirmegi başardy.
Özbegistanyň futbol birinjiliginde çykyş edýän “Buhora” topary okuw-türgenleşik ýygnanyşygynyň çäginde “Andijan” topary bilen duşuşdy. Daşkendiň “Bunýodkor” stadionynda geçirilen bu duşuşykda “Buhoranyň” futbolçylary jogapsyz toplaryň dördüsini geçirdiler. Arslanmyrat Amanow toparyna ýeňiş getiren gollaryň ikinjisini öz adyna ýazdyrdy.
1-nji martda başlanýan Özbegistanyň futbol çempionatyna taýýarlyk işlerini geçirýän “Buhora” nobatdaky ýoldaşlyk duşuşygyny 15-nji fewralda Fergana şäheriniň “Neftçi” toparynyň garşysyna geçirer.
Ýoldaşlyk duşuşygy
Daşkent, “Bunýodkor” st.
“Buhora” – “Andijan” – 4:0
Gollar: Şahboz Erkinow 1-0, Arslanmyrat Amanow 2-0, Şahboz Erkinow 3-0, Bahodir Nasimow 4-0.
Hezret Hojagulyýew,
“tff.com.tm” saýtynyň öz habarçysy.


text:
Älemgoşar – suratlar äleminde ýaryş geçirilýär.
11.07.2017 senesinden 31.07.2017 senesine çenli dowam edýän bu ýaryş suratlar boýunça geçiriljekdir. Ýagny ýaryşa gatnaşjak kişi öz tejribesine görä hatly surat ýasap bize ugratmalydyr. Surat Älemgoşar programmasyna ýüklenýär we şol ýerde iň köp halanan surat ýeňiji saýlanýar. Ýeňijiniň baýragy 250 (1250) manat.
Ýaryş düzgünleri:
- Ýaryşda görkeziljek surat ýaryşa gatnaşýan kişiniň özüne degişli bolmaly.
- Suraty islendik programmada ýasap biler.
- Suratyň ýüzüne ýazyljak ýazgy üçin islendik meşhur kişileriň sözlerini ulanyp bilerler.
- Suratyň ölçegi iň az 1080×878 bolmaly.
- Kabul edilýän suratyň formatlary PNG ýada JPG bolmalydyr.
LIKE hakynda:
- Ýaryşda iň köp LIKE (halanan) gazansa şol hem ýeňiji bolýar.
- Ýaryşa gatnaşanyňyzdan soňra Programmany dostlaryňyza paýlap LIKE üçin kömek alyp bilersiňiz.
- Başga bir kişi Surata like goýmak üçin Ilki programmany ýüklemeli soňra halan suratyna girip ýürejik şekiljige basmaly.
- Dostuňyza programmany bereniňizde suratyňyzy görkeziň suratyňyza LIKE goýmak üçin suratyň üstüne basmaly we Ýürejik şekiljige basmaly.
Nusga surat:
Nähili surat ýasajagyňyzy bilmeýän bolsaňyz, aşakdaky surat ýaly etmelidir. Islegä görä Arka surat Islegä görä ýazgy. Font görnüşlerini ýazgynyň duran ýerini özüňizçe etmeli. Ýaryşa iberjek suratyňyzda iň az iki söz bolmaly.
Suratyňyzy ibermek üçin:
Suratyňyzy support@tsoltanov.com poçtasyna iberiň. Aşakdaky şekilde:
Adyňyz:
Telefon NO:
Suratyňyz:
Älemgoşar programmany ýüklemek üçin şu ýere basyň: https://goo.gl/6Hx4ub
Ähliňize üstünlikler ýar bolsun!


text: «Aşgabat-2017» oýunlarynda türkmen saçagy giňden ýazylýar. «Aşgabat-2017» oýunlarynyň ýaryşlary bilen birlikde, ondaky aşhana hyzmatlary-da örän ýokary taýýarlyklydyr. Ondaky tagamlar bäş ugur boýunça taýýarlanylýar. Çünki türkmen topragyna gelen myhmanlar yklymyň, dünýäniň çar künjeginden. Şeýle bolansoň, oýunlarda hödürlenýän tagamlaryň sanawynda öz milli tagamlarymyz bilen birlikde meşhur, halal we wegetarian naharlary bar. Olaryň süýji we tagamly taýýarlamak babatda öňünden edilen aladalar juda ýerine düşüpdir. Çünki gelen myhmanlar ýerli habarçylaryň we dünýä habarçylarynyň aşpez hyzmatlary bilen bagly berýän sowallaryna örän kanagatlanarly jogap berýärler. Ertirlikdir günortanlyk, agşamlyk naharlaryň, guşlukda hödürlenýän çaý, kofe ýaly hyzmatlaryň özlerini örän kanagatlandyrýandygyny guwanç bilen gürrüň berýärler. Aýratyn-da, myhmanlar türkmen palawy, dograma ýaly milli tagamlaryň örän datlydygy, özlerine ýarandygy hakda aýdýarlar. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň aşhana hyzmatlarynyň ýokary hilde bolmagy babatda öňünden edilen aladalar ýerine düşüpdir. Çünki milli tagamlar bilen birlikde, başga milletiň tagamlaryny taýýarlaýan aşpezler öňünden ýörite okuwlar geçdiler. Olar okuwlarda şol tagamlary taýýarlamagyň aýratynlyklaryny inçe syrlaryny öwrendiler. Bu bolsa olara «Aşgabat 2017» oýunlaryna gatnaşýan myhmanlara süýji tagamlary hödürläp, türkmen myhmanparazlygynyň belent nusgasyny görkezmäge giň mümkinçilik berýär. Taýýarlanan datly tagamlary myhmanlara hödürleýän aşhana işgärleri medeniýetli hyzmat edýärler. Hoş sözlülik, güler ýüzlülik türkmen myhmansöýüjiliginiň milli aýratynlyklarydyr. Bu aýratynlyklary duýýan myhmanlar Türkmenistana iş saparlarynyň ýatdan çykmajak täsirli waka öwrüljekdigine ynanýandyklaryny aýdýarlar. Irden we öýlän guşluk çaglary kofe we çaý içmek, ýeňil naharlanmak üçin hödürlenýän hyzmatlar hem talabalaýyk. Ol ýerlerde hyzmat edýän oglan-gyzlar «Aşgabat 2017» oýunlarynyň myhmanlarynda ýakymly duýgulary galdyrýarlar. Gözel paýtagtymyz Aşgabadyň ajaýyp künjeginde gurlan Olimpiýa şäherçesiniň binalarynyň her birinde edilýän aşhana hyzmatlary örän talabalaýyk. Sport desgalaryndaky, türgenlerdir tälimçileriň, myhmanlaryň ýaşaýan binalarynda aşhana hyzmatlarynyň guramaçylygy türkmen myhmansöýerliginiň nusgasydyr. Geçmişde äleme äşgär bolan türkmen myhmansöýerligi bu gün ýene äleme dolýar. Myhmansöýerlik — ynsany bezeýän häsiýet. Bu häsiýet giňden ýazylan türkmen saçagynyň rysgal-berekedini artdyrýar. «Ber, berekediň artar» diýlip ýöne ýere aýdylmaýar. Ikilenç myhman bolup gelen kişä «Saçagymyzyň rysky çekendir», «Duz nesibesi bardyr» diýilýär. Bu günki türkmen topragyna duz-nesibesi çekip gelen myhmanlar ýene-de bu topraga myhman bolmaga şatdyklaryny artýarlar. Edilýän hyzmatlar, kalplaryň päkligi, ak ýüreklilik myhmanlarda şeýle ýakymly duýgulary oýarýar. Seniň ýaly ýakymly täsirler türkmen saçagynyň berekedinden we mukaddesliginden gözbaş alýar. Türkmen saçagy yklymyň dostana adamlaryny daşyna jemläp, olara süýji naz-nygmatlary bilen mähir paýlaýar. Mukaddes türkmen saçagynyň başynda dostluk-doganlyk, parahatçylyk we ynsanperwerlik hakda ýakymly söhbetler edilýär. Şeýle bolansoň, saçagymyzyň berekediniň has-da artjakdygyna berk ynanýarys. Mähriban Arkadagymyzyň alyp barýan adyl syýasatlary biziň her birimiziň ojagymyza döwletlilik, saçaklarymyza rysgal-bereket eçilýär. Her bir ojagyň saçagynyň berekedi — külli türkmeniň mukaddes saçagynyň berekedidir. Olimpiýa şäherçesiniň ençeme ýerinde we onuň her bir sport desgasynyň içinde tomaşaçylar üçin azyk söwda nokatlary ýerleşýär. Ol söwda nokatlarynda islegli harytlar halka hödürlenilýär. Tomaşaçylar üçin üç ýerde ýörite garbanyşhana bolup, olarda milli tagamlardyr islegli naharlar bişirilip, müşderilere ýokary medeniýetli hyzmat edilýär. Olimpiýa şäherçesinde gurlan ýörite restoran hem tomaşaçylara hyzmat edip, ondaky müşderilere edilýän hyzmatlar hem örän medeniýetli alnyp barylýar. Bu azyk söwda nokatlarynda, garbanyşhanalarda we restoranda tomaşaçylara edilýän hyzmatlar örän, guramaçylykly alnyp barylýar. Sport oýunlaryna tomaşa etmäge gelen ildeşlerimiz özleri üçin edilýän bu hyzmatlardan hoşal bolýarlar. Umuman alanymyzda, Olimpiýa şäherçesiniň içinde bolup, myhmanlara we tomaşaçylara ýol görkezýän meýletinçiler toparynyň agzalarydyr ýörite gulluklaryň, arassaçylyk ulgamynyň işgärleri üçin hem oňaýly şertler döredilen. Olaryň çaý, suw içmegi, garbanmagy üçin niýetlenen nokatlarda edilýän hyzmatlar hem ýokary guramaçylyga eýedir. Watanymyzyň giňden ýazylan saçagynyň başynda myhmanlara, dost-dogana mydama orun bardyr. «Aşgabat 2017» oýunlarynyň myhmanlaryna ak ýürekden edilýän hyzmatlar geljekde-de saçaklarymyzyň berekedini artdyrsyn!


text:
Ýaşyl tugumyzyň mukaddes baýramy ýetip geldi. Ýaşaýşyň ýaşyl reňkini özüne baýdak edinen ýaşyl tugumyz, biziň buýsanjymyzdyr. Ondaky bäş sany haly gölüniň, bäş welaýatyň bäş dogan ýaly agzybirliginiň nyşanydygyny, ýedi ýaşdan ýetmiş ýaşla çenli bilýär. Mukaddes tugumyzy başyna täç edinen Arkadagymyzyň, welaýatlarymyzyň merkezi şäherleriniň ählisinde, dünýä ülňülerine gabat gelýän äpet baýdak asylýan diňleri hem-de onuň daşyndaky meýdançany gurup beren bolsa, biziň Balkan welaýatymyzda iki sanysyny gurdurandygy bizi juda şatlandyrýar. Balkanabat şäherinde hem-de gözel Awazamyzda her gün depesi gök diräp al asmanda parlaýan ýaşyl tugumyzy görenimizde, biziň depämizi gök direýär. Asudalyk şemalyna erkin pasyrdap duran tugumyz ruhumyza ruh goşup, parahat Watanymyza söýgümizi, buýsanjymyzy artdyrýar. Her bir ýetişen türkmen ýigidi, Watan öňündäki gulluk borjuna girişmezden öň, ýaşyl tugumyzy üç mertebe öpüp, soňra üç mertebe togap edip, watanymyza, halkymyza, Hormatly Prezidentimize, ýaşyl Tugumyza wepaly boljakdygyna, soňky demine çenli olary gorajakdygyna Kasam edýär. Kasamyna wepaly türkmen ilim, ýaşyl Tugumyzyň mukaddes baýramy bilen siziň ähliňizi tüýs ýüregimden gutlaýaryn. Goý, asuda asmanyň astynda erkin parlaýan ýaşyl Tugumyz, parahat ýurdumyzyň waspyny dünýä ýaýyp dursun!
Baýdak baýramy
Täzelikler, Ashykaydynpir tarapyndan 1 week agoTeswir ýazmak üçin Içeri gir→


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Dohanyň «Al Şakab» atçylyk sport toplumyna baryp gördi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet saparynyň barşynda Dohoda geçirilen gepleşikler tamamlanandan soňra kataryň Emiri bilen Dohanyň “Al Şakab” atçylyk sport toplumyna baryp gördi.
Soňra döwlet Baştutanymyz “Al Şakab” belli atçylyk-sport toplumynyň işiniň gurluşy bilen tanyşdyryldy. Belent mertebeli türkmen myhmanyna nalyň görnüşinde taslamalaşdyrylan bu toplumyň ähli sahnalarynyň hem-de beýleki desgalarynyň şekili görkezildi.
Bu ýerde Türkmenistanyň Baştutany dünýä belli atçylyk sport toplumy bilen tanyşdyryldy. Hormatly Prezidentimize ýörite ýataklary bolan athanalary, dürli ölçegdäki manežleri, konkur we atlary gezdirmek üçin açyk meýdançalar, tomaşa münberleri, ýaryşlary we türgenleşikleri geçirmäge niýetlenen bölümleri, atlara ýokary derejeli ideg edilýän otaglary bolan atçylyk-sport toplumynyň düzümine girýän her bir desganyň gurluşy we ähmiýetli aýratynlyklaryny synlady.
Şeýle hem bedewlere aýratyn gadyr goýýan we tejribeli çapyksuwar döwlet Baştutanymyz katar hünärmenleriniň atlary taýýarlamak hem-de seýislemek bilen baglanyşykly usullary we ýörelgeleri bilen tanyşdy. Milli Liderimiz bu ýerde alnyp barylýan tohumçylyk-seçgi işleri we at çapmagyň syrlarynyň öwredilişi bilen gyzyklandy.
Ýapyk manežde milli Liderimize has saýlama bedewler görkezildi.


text:
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergiler zalynda her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli halkara sergi-ýarmarkasy hem-de “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly X halkara ylmy maslahaty geçirildi. Dünýäniň onlarça ýurdundan wekilleri ýygnan sergi hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny has-da ösdürmegi, atçylyk ulgamynda işewür we ylmy gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny, bedewleri ýetişdirmekde we ösdürmekde innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny ugur edinýär.
Sergä gatnaşýan ýurtlaryň hatarynda Russiýa, ABŞ, Hytaý, Fransiýa, Germaniýa, Italiýa, Ispaniýa, Awstriýa, Niderlandlar, Türkiýe, Eýran, Pakistan, Argentina, Urugwaý, Awstraliýa, Malaýziýa, Mongoliýa, Polşa, Çehiýa, Azerbaýjan, Belarus, Moldowa, Ukraina, Gazagystan, Estoniýa we beýleki ýurtlar bar.
Sergi zalynda ýurdumyzyň ministrlikleri hem-de edaralary, welaýatlaryň wekilleri, paýtagtymyzyň iri muzeýleri we telekeçiler öz diwarlyklaryny görkezdiler. Aşgabat sergisiniň ýokary dünýä ölçegini milli atçylyk assosiasiýalaryna we klublaryna wekilçilik edýän daşary ýurtly gatnaşyjylaryň, ýöriteleşdirilen gurluşyk we iri kompaniýalaryň, atçylyk üçin niýetlenen enjamlary we önümleri öndürijileriň, okuw-tälimçilik we sport guramalarynyň, weterinar klinikalarynyň, çeperçilik salonlarynyň we fotostudiýalaryň diwarlyklary aýdyň görkezdi.
Şeýle hem ýurdumyzyň Söwda-senagat edarasynda “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň guramaçylygynda geçirilen “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly X halkara ylmy maslahatyna ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtly hünärmen-ippologlaryň, genetikleriň, seçgiçileriň, çapyksuwar-türgenleriň we tälimçileriň, taryhçylaryň, etnograflaryň, sungaty öwrenijileriň, şeýle hem jemgyýetçilik guramalarynyň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň 100-e golaýy gatnaşdy.
Söwda-senagat edarasynyň maslahatlar zalynda geçen umumy mejlisiň barşynda biziň halkymyzyň seçgiçilik sungatynyň iň beýik eserini dünýä diňe bir peşgeş bermän, eýsem, bu täsin atlaryň arassa tohumlylygyny saklap, olaryň ajaýyp häsiýetlerini we genofonduny yzygiderli kämilleşdirmegi hem başarandyklary bellenildi. Ahalteke atçylygyny ösdürmek boýunça halkara tagallalary birleşdirmek, tohum aýratynlyklaryny saklamagyň zerurlygy babatda bu ulgamda bilimleri hem-de täze ylmy gözlegleri alyşmak üçin meýdança hökmünde häzirki forumyň ähmiýeti bellenip geçildi.
Halkara sergi – ýarmarkasy we maslahaty
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergiler zalynda her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli halkara sergi-ýarmarkasy hem-de “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly X halkara ylmy maslahaty geçirildi. Dünýäniň onlarça ýurdundan wekilleri ýygnan sergi hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny has-da ösdürmegi, atçylyk ulgamynda işewür we ylmy gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny, bedewleri ýetişdirmekde we ösdürmekde innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny ugur edinýär.


text:
Magtymguly adyndaky TDU-nyň talyplary ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda geçirilen olimpiýadanyň ýeňijileri
Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň başlangyjy bilen geçirilen aň-bilim bäsleşigine talyplaryň ýüzlerçesi gatnaşdy. Olaryň iki ýüzden gowragy baýrakly orunlary eýelediler. Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň ylymly-bilimli talyplaryndan iň güýçlilerini kesgitlän olimpiýadada 14 ugurdan bäsleşik geçirildi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň wekilleri baýrakly 24 ornuň altysyny eýeläp öňe saýlandylar. Olar türkmen dili we edebiýaty, iňlis dili we edebiýaty, biologiýa. matematika we fizika dersleri boýunça tapawutlandylar. Ikinji ýeri Türkmenistanyň oba hojalyk institutynyň talyplary eýelediler. Olar Türkmenistanyň taryhy, ekologiýa we daşky gurşawy goramak, ykdysadyýet, inženerçilik grafikasy we materiallaryň garşylygy ugurlarynda bäsdeşlerinden gowy netijeler görkezdiler.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň topary üçünji orna düşdi. Türkmenistanyň oba hojalyk uniwersitetiniň we Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyplary-da ykdysadyýet, himiýa, kompýuter tehnologiýalary, matematika we fizika derslerinden gowy netijeler gazanyp, baýrakly üçlüge düşmegi başardylar.
Ýeňijileriň ählisine ýörite diplomlar gowşurlar.
Talyplaryň arasynda her ýyl dersler boýunça olimpiýadalryň geçirilmegi talyp ýaşlaryň dünýä garaýşyny artdyrmaga we aň-bilim düşünjesini ýokarlandyrmaga, olaryň ylmy barlag işlerine isleglerini höweslendirmäge gönükdirilendir.Ýokary okuw mekdepleriniň arasynda geçirilýän bäsleşikler zehinli we maksada okgunly talyplary ýüze çykarmaga mümkinçilik berýär, olaryň üstünligi ýoldaşlaryna görelde bolup, ýokary bilimiň hil derejesini belende göterýär.


text:
Türkmenistanyň etnografiýa we ülkäni öwreniş muzeýi
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň Ülkäniş öwreniş we tebigat muzeýi 2009 ýylyň 18 maýynda açyldy. Üç gatly bina muzeýiň baş binasyna birigýär. Muzeýiň birinji gatynda Türkmenistanyň tebigatyna bagyşlanan ekspozisiýa, ikinji gatda bolsa türkmen halkynyň etnografiýasy bölümi ýerleşýär.
Ülkäni öwreniş we tebigat bölümi on bir bölümçeden durýar. Birinji bölümde ýer ýüzüniň döremegi we ýer ýüzünde adamyň ösüşi ,Türkmenistanyň çäginden tapylan gadymy organizmleriň yzlary görkezilýär. Olaryň arasynda Türkmenistanyň günorta- gündogarda tapylan dinozawrlaryň ýeketäk yzlaryny (ýaşy 150 mln ýyla golaý), Günbatar Köpetdagda ýerleşýän (ýaşy 2,5 mln ýyl) dünýäde ýeketäk gadymy Arwana düýesiniň yzlaryny, Türkmenistan çäginde 100-200 ýyl mundan öň ýaşap geçen Tokaý piliniň äňi dişi bilen bilelikde bölegi we Haraz piliniň aşaky äň dişini görmek bolýar.
Muzeýiň ikinji bölümi Türkmenistanyň fizika-geografiki häsiýeti bilen tanyşdyrýar. Bu ýerde howa kartasy we suw basseýnleriň kartasy, toprak monoliti we Türmenistanyň gazylyp alynýan baýlyklary görkezilen.
Üçünji bölümden onunja çenli muzeýi görmäge gelýänler Türkmenistanyň sebitleri bilen tanyşýar. Syýahat Köýten daglaryndaky karstly Garlyk gowaklaryndan, çuň suwly Ketteköl derýasy we başgalardan tanyşlyk başlanýar. Ýurdumyzyň Demirgazygy “Gaplaňgyr” we “Sarygamyş” derýasyndan onuň haýwanat we ösümlik dünýäsi dioramalarynda görkezilýär. Türkmenistanyň günortasynda ajaýyp ýer 1914-nji ýylda döredilen gulanlary goramak baradaky adybir goraghana we Bathyz goraghanasy döredildi. Bu bölümde tebigy ýadygärlikler bilen tanyşdyrýan ajaýyp diorama: “Ýeroýlanduz” derýasy we ýabany ösýän pisse tokaýlygy bar. Şu ýerde mör-möjekleriň we möý görnüşlileriň ýygyndysy ýerleşýär.
Köpetdaglaryna iň uly diorama bagyşlanan. Ol ýerde dagda bar bolan ösümlik we haýwanat dünýäsi görkezilen: bezuar geçisi, aýrak, Alynky aziýaň alajagaplaňy, samyr, goňur aýy, möjek we dazzarkel, garçygaý, käkilik ýaly guşlar bar.
Türkmenistanyň 80% Garagum çöli tutýar. Bu landşafta bagyşlanan dioramada: jeren, garagulak, garsak, towşan, zemzem, gum pişigi, togdary ýalylar görkezilen.
Tebigat bölüminiň iň gymmatly eksponatlarynyň biri hem “Amyderýa” dioramasynda görkezilen Turan gaplaňydyr.
Türkmenistanda möwsümleýin uçup gidýän köp sanly guşlaryň ugry tundra ýaşaýjylarynyň, demirgazyk deňizleriň, derýalaryň, kölleriň, tokaýlaryň we çölleriň ýolunda ýatyr. Muzeýiň ekspozisiýasynda Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizilen guşlaryň 109 görnüşi görkezilen.
Ekspozisiýa tebigaty goramaklyga bagyşlanan we Türkmenistan biolog-alymlarynyň portretleri ýerleşdirilen witrinalar bilen tamamlanýar.
Etnografiýa bölüminde türkmen halkynyň däp-dessurlary giňişleýin açylyp, durmuş esbaplary, milli egin-eşikle, senetler, söweş ýaraglary, saz gurallary, kümüş şaý-sepler görkezilen.
Ekspozisiýa türkmenleriň durmuşynyň gözbaşy bolup duran gadymy taryhy maglumatlar esasynda döreýär. Şu maksat bilen ekspozisiýanyň başynda özüne mahsus bolan häsiýetli alamatlary bilen ösen medeniýetiň iň irki döwri görkezilen. Bu gadymy taryhy ýadygärlik b.e.öňki 3 m.ý.degişli bolup Aşgabadyň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Jeýtun medeniýetidir.
Türkmenistanyň çäginde ilkinji şäher bürünç asyra degişli bolan Altyndepe diýip hasap edilýär. Şu ýerde öz başlangyjyny oba hojalyk, senetçilik we sungatdan alyp gaýdýar. Gadymy dünýä bölümini b.e.öňki 2 müň ýyllyga degişli taryhy ýadygärlik – Marguş döwleti tamamlaýar.
Türkmen ýigitleri hemişe ussatlyk bilen ýaraga erk etmekligi başarypdyrlar we batyrlykda tapawutlanypdyrlar Muzeýiň ekspozisiýasynda XVIII – XIX asyrlara degişli galkan, naýza, sowut, polatdan gylyçlar, pyçaklar, şeýle-de söweşlerde ulanylan ot açýan ýaraglar görkezilen.
Oturymly taýpalaryň ekerançylyk bilen meşgullanandyklaryna bagyşlanan diorama Köpetdagyň eteklerinde ekişden öňki orak döwrüni görkezýär. Şu ýerde we aýratyn witrinalarda oba hojalygynda ulanylan iş gurallary we esbaplar görkezilen.
Künjiden we pagta çigidinden ösümlik ýagyny öndürmeklik giňden ýaýrapdyr, şonuň üçin öý haýwanlarynyň – düýe we eşegiň güýji bilen işledilýän juwaz ulanylypdyr.
Türkmen halky üçin suwuň belli bahasy bolmandyr. Oba ýaşulylary guýy we käriz gazmaly ýerleri dogry aýdyp bilipdirler. Witrinanyň birinde ýörite guýy gazmak üçin esbaplar gözkezilen. Amyderýanyň töwereginiň ýaşaýjylary ekin-meýdanlary suwarmak üçin dürli suw desgalary ulanypdyrlar: jykyrlar we depme nowalar, olaryň kömegi bilen derýanyň suwy ekinleriň derejesine galypdyr. Ekspozisiýada olar hakyky ululygynda görkezilen.
Kaspiniň töwereginiň ýaşaýjylarynyň esasy işi, aýratyn dioramada görkezilen balykçylykdyr.
Çarwa taýpalary maldarçylyk we balyk tutmak bilen meşgulanypdyrlar. Witrinalarda gapanlar, seçme, başga esbaplar we aw iti bolan tazy,awçy laçyn barada maglumatlar bar.
Ekspozisiýada toýundan milli çörek bişirilýän şu günler hem ulanylýan hakyky tamdyr görkezilen. Baýramçylyk äheňde bezelen – ak öý ünsi özüne çekýär. Bu ýerde haly esbaplary bolan – gap-gaç salmak üçin ulanylýan torba; egin – eşik salynýan – çuwal; maşgalada keramatly hasaplanýan – akja ýüp; üçekden asylýan – ümür duman we düşek halylar görkezilen.
Türkmen halky toý edende özüniň taryhy taýdan dörän däp-dessurlary bar. Bu barada ekspozisiýadaky iň uly we owadan diorama gürrüň berýär.
At türkmen üçin maşgala agzasy ýalydyr. Muzeýiň ekspozisiýasyny türkmeniň buýsanjy ahalteke aty bezäp, onda at üçin niýetlenen kümüş şaý-sepleri görmek bolýar.
Türkmen halky Ýüpek ýoly döwründen bäri ýüpekçilik bilen meşgullanypdyr, ýöne türkmen gelin – gyzlarynyň dokan matalary beýleki halklaryň matalaryna meýzemän, esasy milli öwüşgini bilen tapawutlanypdyr.
Halyçylyk – öz başyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýar. Ýönekeý gurallaryň – keser, darak we synny kömegi bilen tükmen gelin – gyzlary saryja goýunyň ýüňünden dokap hakyky sungat esrini döredipdirler we şu güne çenli hem döredip gelýärler.
Kümüşden altyn çaýylyp ýarym gymmatbaha daşlar bilen bezelen milli şaý-sepler reňkleriň utgaşmasy we nepisligi bilen tapawutlanýar. Şaý – sepleri diňe aýal-gyzlar däl, eýsem erkek adamlar hem dakynypdyrlar.
Ekspozisiýanyň dowamy demirçilik, küýzegärçilik we ädikçilik senetleri dowam edýär. Witrinalarda XIX asyra degişli gymmat baha polatdan pyçaklar we gylyçlar goýulan.
Bäş welaýatlara degişli aýal-gyzlaryň, çagalaryň we erkek adamlaryň egin-eşikleri öz dürlüligi, öwüşgini we ulanyşy bilen haýran edýär. Witrinalaryň köpüsi şolara bagyşlanan. Ekspozisiýa milli saz gurallaryň – dutar, gyjak, gyrgy tüýdük, dilli tüýdük bilen tamamlanýar.


text:
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
«Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler girizmek hakynda
I. 2012-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda kabul edilen «Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2012 ý., № 4, 92-nji madda) şu üýtgetmeleri girizmeli:
3-nji maddanyň 3-nji bendinde «welaýatlaryň, welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň, etrapdaky şäherleriň, şäherçeleriň, geňeşlikleriň» diýen sözleri «welaýatlaryň, etraplaryň, şäherleriň, şäherçeleriň we obalaryň» diýen sözlere çalşyrmaly;
6-njy maddada we 43-nji maddanyň üçünji böleginde «döwlet dolandyryşynyň» we «ýerli häkimiýet» diýen sözleri degişlilikde «ýerine ýetiriji häkimiýetiň» we «häkimiýetiň ýerli edaralary» diýen sözlere çalşyrmaly;
7-nji maddanyň dördünji tesiminde, 18-nji maddanyň birinji böleginde, 19-njy maddanyň birinji böleginiň ikinji tesiminde, 20-nji maddanyň mazmunynda, 21-nji maddanyň ikinji böleginde, 24-nji maddanyň üçünji böleginde, 25-nji maddanyň ikinji böleginde, 27-nji maddanyň altynjy böleginde, 28-nji maddanyň ikinji tesiminde, 29-njy maddanyň birinji we ikinji böleklerinde, 31-nji maddanyň birinji böleginde, 37-nji maddanyň üçünji we dördünji böleklerinde, 50-nji we 53-nji maddalaryň üçünji böleklerinde «döwlet dolandyryşynyň» diýen sözleri «ýerine ýetiriji häkimiýetiň» diýen sözlere çalşyrmaly;
8-nji maddanyň adynda, birinji we üçünji tesimlerinde degişlilikde «döwlet dolandyryşynyň» we «döwlet dolandyryş» diýen sözleri «ýerine ýetiriji häkimiýetiň» diýen sözlere çalşyrmaly;
10-njy maddanyň adynda «ýerli häkimiýet» diýen sözleri «häkimiýetiň ýerli edaralarynyň» diýen sözlere çalşyrmaly.
10-njy maddanyň birinji tesiminde we 14-nji maddanyň bäşinji böleginde «ýerli häkimiýet» diýen sözleri «häkimiýetiň ýerli edaralary» diýen sözlere çalşyrmaly.
II. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden güýje girýär.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.
Aşgabat şäheri. 2017-nji ýylyň 25-nji noýabry.


text:
Aşgabadyň orta mekdeplerinde işleýän mugallymlaryň köpüsi Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary döwründe geçilmedik sapaklary tölegsiz okatmaga mejbur edilýär.
Aşgabadyň 52-nji, 55-nji we 48-nji mekdeplerinde işleýän ençeme mugallymyň Azatlygyň ýerli çeşmelerine aýtmagyna görä, 9-10-njy ýanwarda paýtagtyň mekdepleriniň tas ählisinde diýen ýaly etrap Bilim bölümleriniň resmileriniň gatnaşmagynda Mugallymlar geňeşi geçirildi. Şol geňeşde mugallymlar okuw ýylynyň birinji ýarymynda, has takygy, "Aşgabat 2017" oýunlary döwründe geçilmedik sapaklary tölegsiz okatmaga borçly edildi.
“Mekdep mugallymlary goşmaça sapaklaryň ortaça 48 sagatdygyny gürrüň berýärler. Şol geçilmeli 48 sagat üçin hak tölenjek däl diýlipdir. Sebäbi Aziýa oýunlary geçirilende, kanikul günleri boldy diýlipdir” diýip, aşgabatly synçy we ýazyjy Amanmyrat Bugaýew mugallymlara salgylanyp gürrüň berdi.
Ýöne mugallymlar geçen ýylyň sentýabr aýynda paýtagtda geçirilen "Aşgabat 2017" oýunlary döwründe okuwçylara dynç alyş berilse-de, özleriniň her gün işe çykandygyny, munuň üstesine-de, şol günlerde mekdebi hem-de onuň töweregindäki köçeleri süpürip, ýollaryň gyrasyndaky bag-bakjalary arassalamaga mejbur edilendiklerini aýdyp, bu ýagdaýdan nägile bolýarlar.
Bugaýew bilen söhbetdeş bolan mugallymlar mekdep we etrap bilim bölüminiň resmileriniň beýle nägilelige çözgüt tapmagyň deregine, özlerine işden çykarylmak haýbatyny atandygyny aýdýarlar.
“Mugallymlar ‘biz şol günler işledik, indem biz näme üçin 48-50 sagady mugt okatmaly?’ diýip soranda, olaryň hemmesine gödeksi jogap beripdirler. ‘Beýle özüňi aýaýan bolsaň, şu ýerde ýygnakdan çykmankaň, işden gidýänligiň hakynda arzaňy ýazaý. Sen bolmasaň, senemjan. Bizde iş ýeri tapylsa, mugallym tapylýar’ diýip jogap beripdirler. Mugallymlar iş orunlaryny ýitirmezlik üçin, bialaç mugt işlemäge mejbur edilýär” diýip, Bugaýew gürrüň berdi.
Şol bir wagtyň özünde, mugallymlar özleriniň okuwçylara hakyky, çuň we doly bilim bermegiň tarapdarydygyny, ýöne muny häkimiýetleriň okuw programmasyny göwne gelşi ýaly üýtgedip, bilim işgärlerini mugt işlemäge mejbur etmek arkaly amala aşyryp bolmajakdygyny hem-de munuň kanundan çykma ýagdaýdygyny aýdýarlar.
Azatlyk Radiosy bu mesele dogrusynda, Türkmenistanyň Bilim ministrligi we Köpetdag etrap bilim bölümi bilen habarlaşanda, bu barada haýsydyr bir kommentariý almak başartmady.
Ýatlap geçsek, türkmen häkimiýetleri 2017-nji ýylyň 17-27-nji sentýabry aralygynda Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçen döwründe orta we hünär mekdeplerinde, ýokary okuw jaýlarynda 12 günlük dynç alyş yglan edipdiler.
Şonda mekdep okuwçylarynyň we mugallymlaryň köpüsi “Aşgabat-2017” oýunlary bilen baglanyşykly dürli çärelere gatnaşmaga mejbur edilse, mugallymlaryň galan bölegi mekdepleriň töweregini we köçeleri arassalamak işlerine çekilipdiler.
Türkmenistanda mugallymlar ýokarda agzalan ýagdaýlardan başga-da köpçülikleýin çärelere gatnaşmaga, mekdepleriň abatlaýyş işleri üçin pul bermäge we toplamaga, her ýylda iki gezek gazet-žurnallara ýazylmaga mejbur edilýär.


text:
Soltan Alp Arslan hökümdarlyga geçen badyna harby saparlara başlapdyr. 1064-nji ýylyň fewral aýynyň 22-sinde günbatar tarapa herekete geçipdir. Şol gün Reý şäherinden çykyp, Urmiýeniň demirgazygyndan Merendä gelipdir. Bu ýerde, uç-gyrakda ýurt tutunan, köp gezek wizantiýalylylara garşy gaza uruşlaryny alyp baran bir türkmen begi Tugtegin soltanyň harby güýçlerine goşulypdyr. Ol köpsanly adamdan ybarat bolan öz taýpasyny hem alyp gelipdir. Tugtegin beg soltana bu ýerleriň eýelenmeginde köp peýda berjek maslahatlary beripdir. Dürli ýerlere baryp ýetmek üçin gysga ýollary salgy berip, ýörişlerde ýolbeletlik edipdir. Soltan onuň maslahaty bilen, Gürjüstana ýöriş geçirmäge karar beripdir we goşuny ikä bölüpdir. Goşunyň bir goluna soltanyň özi, ikinji bölegine bolsa ogly Mälik şa hem-de wezir Nyzamylmülk ýolbaşçylyk edipdirler.
Soltanyň ýörişe çykmagynyň esasy maksady «Ruma gaza etmek» bolupdyr. Soltan döwletiniň çet-gyralarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin, özüniň öňbaşçylygyndaky goşun bilen demirgazyga ýönelipdir. Bu ýerlerde harby hereketleri geçirip, ermeni hem-de asgyn gelen gürji patyşalary bilen parahatçylyk ylalaşygyny baglaşypdyr we bu ýörişden örän köp sanly ýesir, hem-de altyn, kümüş, gymmat baha daşlardan ybarat olja-ganymat bilen yzyna dolanypdyr.
Şazada Mälik şanyň we wezir Nyzamylmülküň ýolbaşçylygyndaky esasy goşun bölümi bolsa, Araz çaýynyň ugry bilen ilerläp, häzirki Türkiýäniň topraklaryna aralaşypdyr we bir galany gabapdyr. Bu galany goraýjylar ok atmak bilen goranypdyrlar. Gazaply söweş bolupdyr. Galany goraýjylar gabaw edýänleriň sürünmelerine bäs gelip bilmän, daglara tarap gaçypdyrlar we ýok edilipdirler. Ogly Mälik şanyň we weziriniň gazanan üstünliklerini, gahrymançylyklaryny eşiden soltanyň guwançdyr-begenjiniň çägi bolmandyr we olary öz huzuryna çagyrypdyr. Mälik şanyň hem-de Nyzamylmülküň ýolbaşçylygyndaky goşun Sürmeli we beýleki birtopar galalary eýeläp, gelip soltanyň ýolbaşçylygyndaky goşun bilen birleşipdir.