text:
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Ahalteke atçylyk sport toplumyna bardy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şu dynç güni asylly däbe öwrülen endigi boýunça deňsiz-taýsyz ahalteke bedewlerini görmek üçin Ahalteke atçylyk sport toplumyna baryp, ynsan gylykly bedewler bilen didarlaşdy.
Türkmen halkynyň ajaýyp medeni mirasyny aýawly gorap saklamak, artdyrmak we dünýä ýüzünde giňden wagyz etmek şu ýyl Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyny belleýän Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Ady rowaýata öwrülen behişdi bedewler bu babatda aýratyn orun eýeleýär.
Milli Liderimiz atçylyk toplumynda çeper döredijilik bilen meşgullanyp, türkmen halyçylyk sungatyna, bu hünäriň nepis derejesine bagyşlanan kitabyny jemledi. Döwlet Baştutanymyzyň türkmen zenanlarynyň zehinine, inçe senedine bagyşlanan “Arşyň nepisligi” atly kitabyny Türkmen halysynyň baýramçylygynyň öňüsyrasynda ýazyp gutarmagynyň aýratyn ähmiýeti bardyr.
Türkmen halkynyň inçeden nepis sungaty bolup, umumadamzat medeniýetiniň hazynasyny baýlaşdyran türkmen halylarynyň dünýä ýüzündäki abraýy barha belende göterilýär. Hormatly Prezidentimiziň milli halyçylyk sungaty baradaky oý-pikirlerini, halyçylyga degişli gymmatly maglumatlary özünde jemleýän bu kitap türkmen halky we giň okyjylar köpçüligi üçin mynasyp sowgada öwrüler.
Mälim bolşy ýaly, türkmen haly gölleri Türkmenistanyň döwlet nyşanlarynyň möhüm bölegini düzýär, munuň özi ýurdumyzda milli gymmatlyklarymyza belent sarpa goýulýandygyna şaýatlyk edýär. Ajaýyp haly önümleri çeper elli türkmen halyçy zenanlarynyň zehininiň we ylhamynyň miwesi bolan gudratdyr. Amaly-haşam sungatynyň ykrar edilen naýbaşy senedi bolup, ählumumy ykrarnama eýe boldy. Örän nepis ussatlygy talap edýän bu çylşyrymly sungatyň syrlary gadymy döwürlerden bäri köp asyrlaryň dowamynda halyçylaryň nesilden nesle geçirýän senedi bolup durýar hem-de olar ony biziň döwrümize çenli getirdiler.
Milli Liderimiziň ruhy we maddy medeniýetiň gadymy ýörelgelerini artdyrmak baradaky aýratyn tagallalary netijesinde türkmen halysy häzirki wagtda hem dünýäniň ähli künjeklerinde sungat eseriniň ajaýyp nusgasy hökmünde şöhratyny saklap gelýär. Muňa bu täsin sungatyň muşdaklarynyň biziň ýurdumyzda hem, dünýäniň ähli ýurtlarynda hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çeper elli zenanlaryň ylhamyndan dörän türkmen halylarynyň baky gözelligi hakynda «Janly rowaýat» atly öň neşir edilen kitabynyň uly meşhurlykdan peýdalanýandygy aýdyň subutnama bolup hyzmat edýär...
Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyz ezber çapyksuwar, behişdi bedewleriň gadyr-gymmatyny bilýän çyn muşdagy bolmak bilen, özüniň işiniň kändigine garamazdan bedewler bilen didarlaşmaga hem-de at çapmak ussatlygyny has-da kämilleşdirmäge wagt tapýar. Biziň hemmämiz ençeme gezek haýran galmak bilen hormatly Prezidentimiziň ezber çapyksuwardygynyň şaýady bolduk. Şeýle pursatlarda türkmenistanlylaryň kalby öz Liderine buýsançdan dolýar. Hormatly Prezidentimiz öňdengörüji syýasatçynyň pähimliligi bilen mähriban Watanymyzy ösüşiň täze belentliklerine tarap alyp barýar. Watanymyzyň batly depginler bilen ösüşini uzak-uzak menzilleri ynamly ýeňip, wagtdan ozup geçýän ahalteke bedewiniň tizligine deňemek bolar.
Ynha, bu gün hem hormatly Prezidentimiz özüniň Miras atly bedewi bilen birnäçe pursatlyk wagt geçirmek üçin atçylyk sport toplumyna geldi. At uzakdan öz eýesini görüp, özleri barada edilýän alada üçin ahalteke bedewleriniň hoşallygyny mälim edýän deýin, batly ses bilen şadyýan kişňedi. Az wagtlap «sözsüz gepleşen» çapyksuwar bilen at hakyky dostlar kimin birek-birege doly düşünýärler. Milli Liderimiz Mirasa atlanyp, at üstünde oýunlaryň ýeterlik derejede çylşyrymly maşklaryny ýeňillik bilen ýerine ýetirýär.
Düşümli we Gaýduwsyz diýen atlaryň neslinden bolup, Ýel nesil ugruny dowam edýän bu mele at, aprel aýynda geçen Türkmen bedewiniň baýramy mynasybetli ýurdumyzyň atşynaslary tarapyndan ýurdumyzyň atçylyk ulgamynyň ösdürilmegi barada aladasy üçin çäksiz hoşallyklarynyň nyşany hökmünde döwlet Baştutanymyza sowgat berlipdi.
Ahalteke atçylyk toplumynda bolan uly toýda, ahalteke bedewleriniň halkara gözellik bäsleşiginiň jemleýji tapgyrynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mirasa atlanyp, dabaraly atly ýörişiň başyny çekdi.
Hormat aýlawyny ýerine ýetirip, döwlet Baştutanymyz atçylyk sport çäreleri üçin meýdançanyň golaýynda gurlan ak öýleriň biriniň ýanynda badyny gowşatdy. Bu ýerde gurlan emeli türkmen obasynda folklor, tans toparlarynyň agzalary, türkmen halkynyň dürli däp-dessurlary, baýramçylyk edim-gylymlary hem-de şadyýan sahnalar bilen baýlaşdyrylan ajaýyp etnografiýa çykyşlaryny ýerine ýetirdiler.
Milli Liderimiziň bu gözel görnüşleri synlap duran pursadynda asmanda ak kepderileriň sürüsi peýda boldy. Parahatçylygyň, abadançylygyň we bagtyýarlygyň nyşany hasaplanýan 25 sany ajaýyp ak kepderi, ýene ýarym ýyldan belleniljek şanly senäni, Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyny şöhlelendirýär. Ak kepderileriň biri milli Liderimiziň egnine gondy. Bu ýere ýygnanan adamlar muny ýagşylyga ýordular hem-de döwlet Baştutanymyzyň mähriban halkymyzyň bähbidine öňde goýan beýik maksatlarynyň üstünlikli amala aşyryljakdygynyň alamatyny gördüler.
At asyrlarboýy, «behişdi bedewlerine” buýsanýan türkmen halkynyň wepaly dosty, hemişelik hemrasy bolupdyr. Ata-babalarymyz halk döredijiliginiň aýdym, dessan, rowaýat, atalar sözi ýaly genji-hazynasyny nesilden-nesle geçirip, biziň günlerimize ýetiripdirler. Olarda, köplenç halatda adam mertebesiniň özboluşly terezisi bolup hyzmat edýän bedew atyň keşbi, oňa türkmenleriň garaýşy köp mazmunly görnüşde, örän täsirli hem giňden suratlandyrylypdyr. Muňa «Irden tur-da, ataňy gör, ataňdan soň — atyňy», «Atym bar — ganatym bar», «Ýüwrük atyň belli bahasy bolmaz» ýaly il içinde meşhur nakyllar aýdyň şaýatlyk edýär.
Türkmenler ençeme asyrlaryň dowamynda ahalteke bedewlerine mähirlerini siňdirip, baş öwredipdirler. Olaryň ajaýyp sypatlaryny saklap kämilleşdiripdirler. Bedewlerimize mahsus bolan ýüpek deý öwsüp duran reňki, olaryň gelşikli hem-de nepis kamaty, göýä, uçup barýan guş ýaly ýeňilden ýüwrük gopuşy, şeýle hem egsilmez gujur-gaýraty özleriniň ýeňil bolmadyk hysyrdyly işlerinde belent derejelere ýeten tutanýerli seýislerimiziň, zähmetsöýer atşynaslarymyzyň ýadawsyz tagallalarynyň netijesidir.
Ahalteke atlarynyň şöhratynyň hiç haçan peselmän, gaýtam ony bary-ýogy ýekeje gezek gören adamy özüne bendiwan etmek bilen, wagtyň emrini özüne tabyn edip gitdigiçe beýgeljegini wagt görkezdi. Çünki adaty bolmadyk ýyndamlygyndan hem-de haýran galaýmaly çydamlylygyndan başga hem türkmen bedewi özüniň gözelligi bilen özüne bendi edýär. Ussat zergärler tarapyndan taýýarlanan, bezemen eýer-esbap salnan, eýerlenip märekäniň öňüne çykarylan bedew has-da aklyňy haýran edýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkyň bedewlerine bolan söýgüsini ýüregine ýakyn tutup, ahalteke tohum atlarynyň abraý-şöhratyny artdyrmak, ata-babalarymyzyň atşynaslyk sungatyny ösdürip, dünýä ýüzünde giňden wagyz etmek baradaky aladany döwlet syýasatynyň derejesine çykardy. Türkmenistanyň Prezidenti bu asylly işe öz köňül joşgunyny hem bagyşlaýar. Muňa onuň «Ahalteke bedewi— biziň buýsanjymyz we şöhratymyz» atly belli kitaby hem şaýatlyk edýär. Köp dillere terjime edilen bu kitap atçylyk boýunça hünärmenleriň arasynda uly meşhurlyga eýedir.
Atşynaslyk sungaty bilen baglanyşykly türkmen halkynyň baý medeni miraslaryny, gadymy däp-dessurlaryny dikeltmek we saklamak meseleleri elmydama döwlet Baştutanymyzyň üns merkezinde durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda bu ugur boýunça ýurdumyzda giňden ýaýbaňlandyrylan ýeňil bolmadyk toplumlaýyn işler beýleki bir ajaýyp kitabyň — «Ganatly bedewler» kitabynyň sahypalarynda öz beýanyny tapdy.
Bu ýyl bolsa Türkmen bedewiniň baýramynyň öňüsyrasynda döwlet Baştutanymyzyň türkmen, iňlis we rus dillerinde çap edilen «Gadamy batly bedew» atly täze kitabynyň tanyşdyrylyşy boldy. Bu kitap diňe bir türkmenistanlylara däl, «ganatly» bedewleriň ähli muşdaklaryna baýramçylyk sowgady boldy.
Ahalteke bedewi türkmen tebigatynyň we adamzadyň yhlasynyň döreden gudratydyr. Munuň özi milli Liderimiziň täze neşiriniň mazmunyny emele getirmek bilen türkmen halkynyň taryhynda we ruhy dessurynda ahalteke bedewiniň esasy orny eýeleýändigini äşgär edýär. Bu bolsa Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda has hem uly ähmiýete eýedir...
Çapuw ýodasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa beýleki çapyksuwarlar hem goşuldy.
At çapmagyň inçe tilsimlerini birkemsiz başarýan döwlet Baştutanymyz Mirasyň nesil daragtynyň beýleki hemme bedewlerine mahsus bolan ýüwrükligini ezberlik bilen ulandy. Ahalteke bedewi bat alansoň, göýä ýeri gyratlap uçýan guşy ýada saldy.
Atlar çapuw ýodasynyň iň soňky öwrüminden göni ýola düşenlerinde, milli Liderimiz özüniň ýeňşe bolan ynamyny Mirasa hem geçirmegi başardy. At özüniň ezber çapyksuwarynyň maksada okgunlylygyndan, edermen häsiýetinden ruhlanyp, bar güýji bilen öňe okduryldy, beýleki atlaryň öňüne geçip, pellehana birinji bolup geldi. 1400 metr aralyk boýunça guralan bäsleşikde hormatly Prezidentimiz Miras atly bedewde ýeňiji bolmagy başardy. Milli Liderimiziň çapan Mirasy bellenilen aralygy 1 minut 37 sekuntda geçmegi başardy. Bu ýaryşda pellehanadan ikinji bolup geçen bedew bellenilen aralyga 1 minut 41 sekunt sarp etdi. Üçünji orna düşen bedewiň görkezen wagty bolsa 1 minut 42 sekunda deň boldy.
Bu pursadyň belent mazmuna eýedigi barada aýtmak bilen, milli Liderimiziň türkmen topragynda örän gadymy döwürlerde ösdürilip ýetişdirilen we baş öwredilen behişdi bedewlerimiziň adamzat siwilizasiýasynyň baýlygy bolup, dünýä ýüzünde arassa ganly atlaryň nusgalyk derejesi bolup durýanlygy barada aýdan sözlerini ýatlamak ýerliklidir. Eýesine çäksiz wepaly hem-de örän ýyndam ahalteke atlary türkmeniň buýsanjy we ýakyn dosty bolup, halkyň kalbynyň örki, uçar ganaty bolupdyr.
Atçylyk toplumynda bolanda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow athanadan ýene bir aty, Nusaý diýen bedewi çykardy. Döwlet Baştutanymyz ony eýerläp, onuň düşbülik bilen çapyksuwaryň emrini ýerine ýetirişini barlady. Türkmen bedewiniň özboluşlylygy, üýtgeşik düşbüligi çapyksuwardan diňe bir ýokary ussatlygy talap etmän, ondan ata inçelik bilen düşünmek ukybyny hem talap edýär.
Soňra milli Liderimiz çapuw ýodasynda ýene bir gezek ata erk etmegiň ussatlygyny görkezdi. Bedew öz çapyksuwarynyň ähli ugrukdyryjy hereketlerine duýgurlyk bilen jogap berip, ähli tilsimleri birkemsiz ýerine ýetirdi.
Nusaý diýen bu owadan syratly bedew döwlet Baştutanymyza Ahal welaýatynyň ýaşaýjylary tarapyndan sowgat berilipdi. Bu sowgadyň üsti bilen welaýatyň ýaşaýjylary milli Liderimize milli atçylyk däpleri saklamak we täze derejelere çykarmak meselelerine örän uly üns berýändigi, hemmetaraplaýyn edýän aladalary üçin tüýs ýürekden hoşallyklaryny bildirdiler.
Häzirki wagtda dünýäniň dürli künjeklerinde atçylyk toplumlaryny, pudagyň ylmy we okuw binýadyny, atçylyk sport toparlaryny döretmäge durnukly gyzyklanma bildirilýänligi äşgär görünýär. Bu babatda netijeliligi asyrlaryň synagyndan geçen türkmen atşynaslygynyň, atlary seýislemegiň milli mekdebiniň däpleri hünärmenleriň ünsüni özüne çekýär. Çünki türkmenler halk seçgiçileriniň döreden ahalteke bedewi ýaly sungatyň belent derejeli önümini dünýä diňe bir peşgeş bermek bilen çäklenmän, bu deňsiz-taýsyz bedewleriň ajaýyp sypatlary bilen arassa ganlylygyny saklamagy başardylar...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedwyň başlangyjy boýunça atçylyk pudagyny mundan beýläk hem ösdürmek, onuň infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak, arassa ganly ahalteke atlarynyň baş sanyny artdyrmak, bu pudakda halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek, atçylyk sportunyň dürli görnüşlerini we at çapmagyň milli ýörelgelerini giňden wagyz etmek boýunça maksadalaýyk işler amala aşyrylýar.
Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynda bina edilen täze Halkara ahalteke atçylyk toplumy bu deňi-taýy bolmadyk işiň aýdyň mysaly bolup durýar. Köpetdagyň etegindäki gözel künjekde ýerleşen toplumyň çäginiň giň meýdanynda auksion bölümi, okuw merkezi, 600 baş ata niýetlenen athana, tiz kömek bölümli weterinar gullugy, doping gözegçiligi bölümi, türgenleşik meýdançalary ýerleşýär. Bu toplumda işlejek atşynaslar üçin täze Aba Annaýew obasynda 114 hojalyga niýetlenen ýaşaýyş jaýlary guruldy. Bu ýerde ulag goýmak üçin täze jaýlar we mellek ýerleri göz öňünde tutulan iki gatly jaýlar, şeýle hem çagalar bagy, mekdep, hassahana, dükanlar we beýleki ýaşaýyş-durmuş desgalary guruldy.
Şeýlelikde, Türkmenistan atçylyk pudagynda ykrar edilen dünýä merkezi, bedewlerimizdir çapyksuwar türgenlerimiz bolsa dürli ýurtlarda geçýän iri halkara ýaryşlarynyň ýeňijileri bolýarlar. Sirk sungatynyň at üstündäki oýunlary boýunça hem ildeşlerimiz öňdebaryjy orunlary eýeleýärler. Muňa Russiýada (2013), Italiýada (2014), Hytaýda (2015) geçen halkara sirk gözden geçirilişlerde Gran-pri baýragyny eýelän meşhur «Galkynyş» milli at üstündäki oýunlar toparynyň ajaýyp ýeňişleri şaýatlyk edýär.
Tomaşaçylary täsin tilsimleri bilen haýran galdyrýan bu belli toparyň çykyşlary mahalynda çalasyn çapyksuwarlar hem-de syratly ýaş çapyksuwar gyzlar ajaýyp bedewlere atlanyp, gaýtalanmajak ussatlyklaryny görkezýärler. Olar atyň üstüne çykyp ýa-da çapyp barýan bedewiň aşagyndan geçip, ýene-de eýerde peýda bolýarlar, at arkasynda başaşak durup, uly tizlikde barýan atyň üstünde üç gatly piramidalary gurup, örän çylşyrymly tilsimleri ýerine ýetirýärler...
Nepis syratly, mahmal ýapylan deý ýalpyldap duran, göýä asmandan inen ýaly atlaryň uçaýsam diýip çapmaklary, bedewlere ýokary derejede tälim berlendigi çapyksuwarlaryň ezberlik bilen erk etmeklerinde birkemsiz hereket sazlaşygynda hasam oňat ýüze çykýar. Şeýle atçylyk sport çykyşlary daşary ýurtly tomaşaçylaryň ruhuny göterip, olarda haýran galdyrýan täsir döredýär.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, biziň ýurdumyzda öz zähmetleri bilen, okgunly çapyp, hiç hili päsgelçilikleri bilmeýän bedewleri ýetişdirýän mähriban topragyň azatlygyny goran, edermen söweşijileriň, gaýduwsyz batyrlaryň, türkmen halkynyň taryhynyň sahypalaryna ajaýyp ýeňişleri ýazan meşhur serkerdeleriň münen bedewleriniň şan-şöhratyny artdyrjak zehinli atşynaslaryň täze neslini kemala getirmäge aýratyn üns berilýär. Türkmenistanyň häzirki wagtda öňegidişlikleriniň gözbaşynda milli taryhy tejribe, ata-babalarymyzyň mirasy ýatyr. Bu gün biz olardan pähim-paýhas hem-de gujur-gaýrat alýarys. Olar bizi täze özgerişliklere ruhlandyrýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ilkinji nobatda adamyň, jemgyýetiň, halkyň saglygyny berkitmekde iň oňat serişde bolan sporta aýratyn garaýşy Türkmenistan tarapyndan yzygiderli durmuşa geçirilýän durmuş syýasatynda öz beýanyny tapýar. Bu syýasatyň maksady türkmenistanlylaryň durmuşyny hil taýdan ýokarlandyrmak, sagdyn we ruhubelent nesilleri terbiýeläp ýetişdirmek üçin ähli şertleri döretmek bolup durýar. Milli Liderimiz sagdyn durmuş ýörelgesiniň işjeň tarapdary bolmak bilen, işiniň köpdügine garamazdan, bedenterbiýe bilen içgin meşgullanmaga wagt tapyp, sportuň dürli görnüşleri— at çapmak, welo we awtoýaryşlar, ylgaw, tennis we beýlekiler bilen meşgullanýar hem-de türkmen ýaşlaryna, ähli ildeşlerimize görelde görkezýär.
Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň çözgüdi bilen, Merkezi Aziýa sebitinde ilkinji bolup Aşgabada Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek hukugynyň berilmegi hem döwletimiz tarapyndan saglygy goramak we sport ulgamy boýunça döwlet strategiýasynyň üstünlikli amala aşyrylýandygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Aziada—2017-niň maksatnamasyna girizilen sportuň 21 görnüşiniň hatarynda konkur hem bar.
Mundan iki ýyl ozal, Aşgabadyň atçylyk sport toplumynyň ýanynda üsti ýapyk meýdançaly Okuw merkezi açyldy. Ol ýerde atçylyk sportunyň at çapyşygy, marafon, konkur we beýlekiler ýaly görnüşleri boýunça türgenleriň taýýarlygy amala aşyrylýar. Merkez multimediýa enjamlary, çapyksuwarlaryň türgenleşmegi üçin atyň ýerini tutujy enjamlar hem-de türgenleşik enjamlary bilen üpjün edilendir. Şu ýylyň ýaz paslynda bolsa konkur bilen meşgullanmak we ýaryşlary geçirmek üçin niýetlenen açyk sport meýdançasy ulanylmaga berildi. Munuň netijesinde türkmen atçylary sportuň bu görnüşi boýunça Aziada—2017-ä taýýarlyk görmek we üstünlikli çykyş etmek üçin ajaýyp desga eýe boldular.
Mälim bolşy ýaly, milli Liderimiz, Milli olimpiýa komitetiniň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ak pata bermegi bilen 5-nji maýda «Nusaý» Döwlet taryhy-medeni goraghanasynda 500 günlük atly ýörişe badalga berildi. Bu atly ýöriş ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan geçip, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylýan güni ak mermerli paýtagtymyzda tamamlanar. Bu waka bilen bilelikde Aziada—2017-niň sagady wagty yzlygyna hasaplamaga başlady.
Atly ýörişiň Birleşen Milletler Guramasynyň ylym, bilim we medeniýet meseleleri boýunça (ÝUNESKO) Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Gadymy Nusaýyň ýanynda badalga almagy çuňňur many-mazmuna eýedir. Çünki hut şu ýerde, Köpetdag etegindäki ýaýlada türkmenler tarapyndan kämilligiň deňsiz-taýsyz derejesine ýetirilen ahalteke tohum atlary döräpdir. Ajaýyp ahalteke bedewleri gadym zamanlarda «Nusaý atlary» diýlip atlandyrylypdyr.
Taryhy maglumatlarda bu şäher Mitridatkert diýen görnüşinde getirilýär, çünki ol Parfiýa döwletiniň görnükli hökümdary Mitridat tarapyndan gurlupdyr.
2007-nji ýylda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Parfiýa galalarynda dünýäniň dürli ýurtlarynyň belli alymlary onýyllyklaryň dowamynda ylmy-barlag işlerini alyp bardylar we antik döwrüniň taryhynyň köp pursatlaryny äşgär etdiler... Geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde Nusaýyň sungatynyň we binagärliginiň arşakid köşk äheňindedigini aňladýan nusgalar tapyldy. Olarda gündogaryň we günbataryň binagärlik däpleriniň özboluşly utgaşyklygy duýulýar. Türkmenistanyň medeni mirasynyň has-da aýdyň nyşanlarynyň birine öwrülen ritonlar toplumy munuň aýdyň subutnamasydyr.
Şol gadymy döwürlerde ahalteke atlary Nusaýyň golaýynda dag etegindäki ýaýlada ýerleşen gadymy Paryzdepe şäherinde hem ösdürilip ýetişdirilipdir. Onuň çäginde, gadymy gala desgalarynyň galyndylary bolan, birmahallar gülläp ösen şäher ýaşaýyş toplumlarynda, ýerasty geçelgelerde birnäçe tapyndylar, şol sanda keramiki önümleriň bölekleri we beýleki artefaktlar ýüze çykaryldy, olar taryh ylmy üçin uly gymmatlyga eýedir. Olaryň arasynda mis, daş eýýamynyň çakmak daşlary, keramiki gap-çanaklar, yşyklandyryjylar bar. Orta asyrlara degişli bişirilen kerpiçden ýasalan gapy diregleri, naýzalaryň uçlary, daşdan ýasalan gapy sütünleri, galla saklamak üçin iri göwrümli humlar we beýlekiler bar.
Bu tapyndylar arheologlar tarapyndan gysga wagtyň dowamynda—şu ýylyň mart aýynyň ortalarynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Paryzdepe ýadygärligine gelip gören mahaly, degişli tabşyryklary berensoň ýüze çykaryldy. Ýörite sergide görkezmäge goýlan taryhy gymmatlyklaryň hatarynda milli Liderimiziň bu ýadygärlige ilkinji gezek gelen wagtynda ýüze çykaran reňkli çüýşe böleginiň bardygy aýratyn bellenilmelidir. Mundan başga-da, bu ilkinji tapyndy bu gadymy ýadygärligi öwrenmegiň täze tapgyrynda köp sanly taryhy gymmatlyklaryň ýüze çykarylmagyna ýol açdy.
Paryzdepede ýüze çykarylan tapyndylaryň käbiri bu şäheriň gülläp ösen döwrüniň Beýik Seljuklaryň türkmen hökümdarlarynyň dolandyran eýýamyna gabat gelýär. Häzirki wagtda belli bolan çeşmelerde bu döwrüň IX-X asyrlara degişlidigi äşgär edilýär. Emma alymlaryň pikirine görä, ýadygärligiň binýadyndaky medeni gatlak has gadymy döwre — biziň eýýamymyzdan ozalky V müňýyllyga degişlidir. Taryhçylar şeýle-de Paryzdepäniň iri ýaşaýyş mesgeni hökmünde Parfiýa döwleti eýýamynda kemala gelendigi hem-de bu döwletiň paýtagty Nusaý bilen ýakyn arabaglanyşygynyň bolandygy baradaky çaklamany öňe sürýärler...
Her taryhy eýýamyň wagtyň ruhuny, amala aşyrylan beýik işleri hem-de adamlaryň maksatlaryny şöhlelendirýän nyşanlary bolýar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň nyşany, döwürleriň janly arabaglanyşygyny, Watanymyzyň geçmişini, häzirki döwrüni we geljegini özünde jemleýän, keşbi Aziada—2017-niň nyşanynda şekillendirilen ahalteke bedewi bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ajaýyp ahalteke bedewlerini görmek üçin wagt tapyp, atçylyk toplumyna gelmegine hem-de türkmen halylary barada kitabyň üstünde işlemegine, halkymyzyň mukaddes däp-dessurlarynyň, ýagşy umyt-arzuwlarynyň dowamat-dowam bolýandygynyň alamaty hökmünde garamak bolar. Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly bolan 2016-njy ýylda hem ähli türkmen halky öz Lideri bilen döwletiň we jemgyýetiň hemme ulgamlarynda täze üstünliklere tarap öňe barýar.
25.05.2016. Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
Uzak uçuş.
Ýazylan wagty: 19 февраля 2018 Ýazan Mayichka
Katar döwletiniň “Qatar Airways” awiakompaniýasy Doha şäherinden Täze Zelandiýanyň Oklend şäherine çenli gonmazdan, iň uzak aralyga uçuş gatnawyny amala aşyrdy. Kataryň paýtagty Doha şäherinden Oklend şäherine çenli 14,535 müň kilometrlik aralygy “Boeing 77-200” kysymly uçar bilen 16 sagat 15 minutda uçup baryldy. Yzyna gaýdyşyn bolsa, garşydan öwüsýän ýel sebäpli uçuşyň dowamlylygy bir sagat köp bolar.
Uçuşyň dowamynda 5 döwletiň üstünden geçildi. Kataryň awiakompaniýasy uçar gatnawynyň üstünlikli amala aşyrylandygyny mälim etdi. Uçar ozal meýilleşdirilen wagtdan birnäçe minut öň gondy.
Mundan ozalky rekord “Air India” awiakompaniýasyna degişlidir. Deli – San-Fransisko aralygyndaky 15,298 müň kilometrlik ýol 14,5 sagatda geçilipdi.
Bu ugurdaky rekordy 2018-nji ýylda “Singapore Airlines” awiakompaniýasy täzelemegi meýilleşdirýär. Bu kompaniýa Singapurdan Nýu-Ýork şäherine çenli gonmazdan, 19 sagatlyk uçar gatnawlaryny ýola goýmagy göz öňünde tutýar.
Okalan sany: 116 Jogaplar: ( 0 )

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin üstümizdäki ýylyň başlarynda gaýtadan prezidentlige saýlanaly bäri bir günbatar Ýewropa ýurduna eden ilkinji saparynyň öňýanynda, Ýewropa Bileleşigi bilen bolan gatnaşyklary gowulandyrmaga meýillidigini duýdurdy.
Putin 5-nji iýunda giçlik Wenada Awstriýanyň prezidenti Aleksander Wan der Bellen we kansler Sebastiýan Kurts bilen gepleşik geçirer. Orsýet häzir Ukrainadaky agressiýasy, Siriýa konfliktinde oýnaýan roly, Britaniýada öňki ors içalysy bilen onuň gyzynyň zäherlenmegi, şeýle hem beýleki meseleler sebäpli Ýewropa Bileleşigi bilen dartgynly gatnaşyklary başdan geçirýär.
Putin saparynyň öňýanynda, Awstriýanyň ORF teleradio ýaýlymy tarapyndan efire berlen bir interwýuda özüniň Ýewropa Bileleşiginiň “agzybir we abadan” bolmagyny isleýändigini aýtdy.
Orsýetiň prezidenti 28 agzaly bileleşigi Moskwanyň iň möhüm söwda we ykdysady ýarany diýip atlandyryp: “Ýewropa Bileleşiginde problemalar näçe köp bolsa, biziň töwekgelçiliklerimiz we näbelliliklerimiz hem şonça uly bolýar” diýdi.
Ol soňra hem: “Biz Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlyk gurmaly. Biziň Ýewropa Bileleşigini bölmek niýetimiz ýok” diýip sözüniň üstüni ýetirdi.
Orsýet Awstriýada hökümetiň bir bölegi bolan aşa-sagçy “Azatlyk partiýasy” ýaly Ýewropanyň populistik hereketleri bilen ýakyn gatnaşyk saklap, agzalalyk döretjek bolýar diýilýänini Putin ret etdi.
Wenada geçjek gepleşiklerde esasy temalaryň biri Ýewropa Bileleşigi tarapyndan Moskwanyň garşysyna girizilen sanksiýalar bolar diýlip çaklanýar. Bu sanksiýalar Orsýet 2014-nji ýylyň martynda Ukrainanyň Krym regionyny zor bilen özüne birikdireninden soňra girizildi.
Konserwatiw lider Kurts Ukrainada barýan konflikti çözmekde öňe gidişlik bolsa, sanksiýalar ädime-ädim ýatyrylmaly diýýär.
Kurtsuň koalision ýarany Haýnts-Kristiýan Strahe bolsa, berk çäreleriň ýatyrylmagyna çagyrdy.
Kurtsuň koalisiýasy Sergeý Skripal bilen onuň gyzy Ýuliýa zäherlenenden soňra, Orsýetden öz diplomatlaryny yzyna çekmedik Ýewropa Bileleşigindäki sanlyja hökümetleriň biridir.
Britaniýa Orsýeti Skripaly öldürmäge synanyşanlykda aýyplady. Moskwa bolsa, muny ret edýär.
Kurts öz hökümetiniň bu hereketini Awstriýa “gündogar bilen günbatar arasynda köprüleri gurýan ýurt” we Moskwa bolan “kanallary açyk saklamak” isleýär diýip delillendirdi.
Putin ORF-e beren interwýusynda Moskwa bilen Wena “gaty gowy we ysnyşykly gatnaşyklary” sakladylar, Awstriýa däp boýunça Orsýetiň “Ýewropadaky ynamdar ýaranydyr” diýdi.
“Soňky ýyllarda dörän kynçylyklara garamazdan, biziň dialogymyz kesilmän geldi” diýip, Putin aýtdy.
Ol soňra hem ikitaraplaýyn söwdanyň öten ýyl 40.5 prosent ösendigini belledi.
Awstriýa Günbatarda 50 ýyl mundan ozal sowet gazyny import eden ilkinji ýurtdyr. Ol Orsýetden Günbatar Ýewropa gelýän gaz üçin esasy girelge bolup durýar.
65 ýaşly Putin mart aýynda garşydaşlary tarapyndan galplaşdyryldy diýilýän saýlawda dördünji gezek prezidentlige saýlandy. Halkara synçylary hem saýlawda hakyky bäsdeşligiň bolmandygyny we halka hakyky saýlaw üçin mümkinçilik döredilmändigini aýtdylar.


text:
Medrese
Medrese-musulmanlaryň dini öwrediş mekdebidir.Ol medresede hemme ugurdan okuwçylar okadylan.Medresäni gutaranyndan soň Uniwersisetda okamaga hukugy bar. Ilkinji medresäň 859-njy ýylda Marokkoda açyldy.Russiya rewolýusiýadan öň bolup geçen 9-13nji asyrlarda medrese gurulup ýaýradylmana başlady(Buhara,Samankard,Hiwa,günorta Ural,Sibir) we medreseler gurulup başlanyndan soň onuň golaýynda ulakan metjitler gurulyp başlandy. Okuw gollanmasy Arap dili Gurhan we teswirler Hadyslar Şerigat Taryhy ähmiýetli yslam we biraz praktiki ähmiýetli düzgün-nyzam.Musulman dininiň taglymatlary. Häzirki zaman medresesi 1960-njy ýyllar içinde birnäçe yslam ýurtlary birigişdiler,iki dokma görnüşündägi medrese:medresede dünýäwi gylykda çykyş edýän ya-da umumy bilim,mekdep,halk içinde alynýan ulgam bilim we medresede gurhan okamak.Başga döwletlerde uly bolmadyk hususy tölegli medreseler bar.Öňki döwletlerde medresede gurhan okamak hökman hasaplanylypdyr.


text:
Schöngrabern söweşi
Schöngrabern söweşi (şeýle-de Hollabrunn söweşi) Napoleonçylyk Uruşlarynyň Üçünji Koalisiýa urşy döwründe 16 noýabr 1805-de Awstriýanyň Hollabrunn şäherinden uzak bomadyk Schöngrabern obasynyň golaýynda Ulm söweşinden dört hepde soň, Austerlitz söweşinden bolsa iki hepde öň bolup geçen söweş.
Kutuzowyň ýolbaşçylygyndaky rus goşuny Napoleonyň fransuz goşunyndan gaçyp, Dunaý derýasynyň demirgazygyna tarap yza çekilýärdi. 15 noýabr 1805-de marşallar Murat bilen Lannesiň baştutanlygyndaky fransuz awangard goşuny Wenada Dunaý derýasyndan geçýän bir köprini ele saldy. Buxhowdeniň goşmaça goşuny bilen Brünnüň golaýynda tapyşmak üçin Kutuzowa wagt utmak zerurdy. Ol özüniň general-maýor knýaz Pýotr Bagrationyň dolandyrmagyndaky arýergardyna fransuzlary eglemekligi tabşyrdy.
Murat bilen Lannes 4-nji we 5-nji korpuslara hem-de ätiýaçlyk kawaleriýa komandirlik edýärdi. Bagration Hollabrunnyň 6 km demirgazygynda Schöngrabern obasynyň (häzirki döwürde Graberniň bir bölegi) üstüne abanyp duran baýyrdaky pozisiýany eýeledi. Murat öz öňünde tutuş rus goşuny durandyr öýdüp, hüjüme geçmekde ikirjiňlendi. Bagration Murata wagtlaýyn ýaraşyk barada gepleşiklere başlamaklygy teklip etdi. Murat teklip bilen ylalaşyp, hüjüme ge.mekligi goýbolsun etdi. Bu barada habar berlende Napoleon diýseň gaharlanyp, Murata şeýle habar ýollady:
16 noýabr 1805-de Murat ýaraşygyň öýlän sagat 5:00-a çenli dowam etjekdigini Bagrationa mälim etdi. Gije başly-barat harby hereket bolup geçdi. Fransuzlaryň ençeme hüjümine döz geleninden we öz pozisiýasyny alty sagat çemesi gorap saklanyndan soňra Bagration yza çekilmeli boldy. Ol esasy rus goşunlaryna goşulyşmak üçin demirgazyk-gündogara tarap yza çekilişligi ussatlyk bilen guramaklygyň hötdesinden geldi. Onuň san taýdan agdyklyk edýän güýçlere garşy ussatlarça goranmagy fransuzlary üstünlikli egläp, Kutuzow bilen Buxhowdeniň 18 noýabr 1805-de Brünnde tapyşmagyna ýeterlik puryja döretdi.


text:
106) Milli Mücadele Komutanları
Yayin Tarihi 5 Kasım, 2015
Kategori ATATÜRK, KAHRAMANLAR VE BİLGİNLER
Milli Mücadele Komutanları
(Tümen ve Daha Üst Kademedeki Komutanların Özgeçmişleri)
—————————————————————————–
Mustafa Kemal ATATÜRK 1881 – 1938
Abdurrahman Nafiz Gürman 1882 – 1966
Abdülhâtif Nacî Eldeniz 1875-1948
Ahmet Zeki Soydemir 1883 – 1954
Ali Sait Aybaytugan 1872 – 1950
Ali Sami Sabit Karaman 1877 – 1957
Cafer Tayyar Eğilmez 1878 – 1958
Cemil Cahit Toydemir 1883 – 1956
Ethem Necdet (Çallı) Karabudak 1882-1948
Ethem Servet Boral 1876 – 1956
Hacı Mehmet Arif Örgüç 1876 – 1940
Halil İbrahim Çolak 1881 – 1944
Hasan Mümtaz Çeçen 1876 – 1941
Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet 1883 – 1958
Hüseyin Nurettin Özsu 1879 – 1937
İbrahim Refet Bele 1881 – 1963
Mahmut Nedim (Hendek) 1880 – 1920
Mehmet Atıf Ateşdağlı 1876 – 1947
Mehmet Emin Çolakoğlu 1878 – 1939
Mehmet Emin Yazgan 1876 – 1961
Mehmet Hayri Tarhan 1880 – 1934
Mehmet Hulusi Conk 1881 – 1950
Mehmet Kâzım Dirik 1881 – 1941
Mehmet Kenan Dalbaşar 1888-1935
Mehmet Muhittin Kurtiş 1876 – 1951
Mehmet Nazım Yücel 1886 – 1921
Mehmet Nurettin (Sakallı) 1873 – 1932
Mehmet Nuri Conker 1882 – 1937
Mehmet Rüştü Sakarya 1877 – 1951
Mehmet Sabri Erçetin 1876 – 1956
Mehmet Salih Omurtak 1889-1954
Mehmet Selahattin Adil 1883 – 1961
Mehmet Vehbi Kıpçak 1875 – 1946
Musa Kâzım Karabekir 1882 – 1948
Mustafa Fevzi Çakmak 1876 – 1950
Mustafa İsmet İnönü 1884 – 1973
Mustafa Münip Uzsoy 1878 – 1950
Osman Nuri Koptagel 1874 – 1942
Şefik Avni Özüdoğru 1884 – 1960
Şevket Seyfi Düzgören 1880-1948
Şükrü Naili Gökberk 1876 – 1936
Yakup Şevki Subaşı 1876 – 1939
NOT: Kahraman Komutanlar hakkında bilgi için, isimlerin üzeri tıklanmalı.
Kaynak: Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı
http://www.ata.tsk.tr/06_milli_mucadele_komutanlari/milli_mucadele_komutanlari.html
Yorumlar
“106) Milli Mücadele Komutanları” yazisina 2 Yorum yapilmis
-
Mehmet YAŞ yorum tarihi
5 Kasım, 2015 21:12
Değerli Komutanım, sizi gıyaben de olsa tanıma bahtiyarlığına erişmekten gurur duyuyorum.Verdiğiniz mücadeleleri çok yakinen takip ediyorum. iktibas şekline de olsa bu çalışmamızda çok güzel ve Kahraman bir Türk subayı olarak, T. Cumhuriyetinin kurucuları olan komutanlarımıza bir ahde-vefa borcu edasının güzel bir örneği olmuş. Sizi saygı ve selamlarımla yürekten kutluyorum.
-
Has Türkmen yorum tarihi
26 Ekim, 2017 20:43
BEÝIK ŞAHSYÝETLER
▶ ADY UNUTDYRYLAN GAHRYMAN
MIRSEÝIT SOLTANGALIÝEW
Mirseýit Soltangaliýew, Orta Aziýadaky türki halklary birleşdirip, sosialist we bitewi Türküstan döwletini gurmak islän tatar lideri we ideology, halkara kommunizmiñ işläp düzüjilerinden biridir.
Mirseýit Soltangaliýew 1892-nji ýylyñ 13-nji iýulynda Başgyrdystanyñ Elimbetowa diýen ýerinde dogulýar. Mirseýit Soltangaliýewiñ “bolşewizmiñ musulmanlar tarapyndan kabul edilmegi üçin başgaça usullara ýüz urulmalydygy” baradaky garaýyşlary W.I.Leniniñ ünsüni çekdi. Emma Leniniñ aradan çykmagy bilen SSSR-iñ Kommunistik partiýasy Mirseýit Soltangaliýewe duşmançylykly göz bilen garap başlady. Oña degişli köp maglumatlaryñ arhiwlerde gizlenip saklanýandygy üçin halk köpçüliginiñ arasynda tanalyp durlanok.
Mirseýit Soltangaliýew Oktýabr rewolýusiýasyny amala aşyran W.I.Lenin, I.W.Stalin, L.Troskiý ýaly esasy dört adamyñ biridi. Başlangyç bilimi kakasyndan alan M.Soltangaliýew Kazandaky Tatar pedagogiki institutyna okuwa girýär we soñra mugallymlyk edýär, Ufanyñ şäher kitaphanasynda işleýär. Dürli gazetlerde işleýär. Şol aralykda Bakuwa giden M.Soltangaliýew Azerbaýjan Milli hereketine goşulýar.
1917-nji ýylda Musulman Kommunist partiýasyna kabul edilýär. Az wagtyñ içinde partiýada sözi geçginli adamlaryñ birine öwrülýär. Russiýada graždanlyk urşy döwründe Gyzyl Goşunyñ hataryndaky türki halklaryñ wekillerini Rus patyşasyna garşy göreşmäge çagyrdy.
1918-nji ýylda Mollanur Wahydowyñ Çehoslawakiýa Legiony tarapyndan öldürilmegi bilen goşunyñ içinde ýeke-täk adam bolup galdy. M.Soltangaliýew goşunyñ içinde musulmanlar bilen baglanyşykly meseleleri çözmekligi öz üstüne alýardy. Aýratynam Kommunist partiýanyñ esasy adamlarynyñ biri bolmagy we rewolýusiýada möhüm rol oýnamagy başarypdy. 1923-nji ýylda birinji gezek tussag edilende rewolýusiýa eden hyzmatlary üçin tussaglykdan boşadylypdy. Bolşewikleriñ graždanlyk urşundan üstünlik bilen çykmagyndan soñra, aýratynam Leniniñ saglygynyñ ýaramazlaşmagy bilen rus ýolbaşçylaryñ arasynda häkimiýet üçin özara göreş başlandy. I.W.Stalin bu göreşi gazanmagy başardy. I.W.Stalin bu göreşde M.Soltangaliýewi özüniñ esasy bäsdeşi hasap edýärdi. Çünki M.Soltangaliýewiñ Orta Aziýadaky türki halklary yzyna düşürip bilmek we SSSR-den aýry özbaşdak beýik Türküstan döwletini gurmak ähtimallygy bardy. M.Soltangaliýewiñ Staliniñ häkimiýetine garşy çykmagy bilen ikinji bir gozgalañ döremegine getirip bilmek mümkinçiligi bardy. Bu ýagdaý bolsa M.Soltangaliýewiñ antirewolýusioner, buržuaz-milletçi bahanalar bilen aýyplanmagyna sebäp boldy.
1940-njy ýylyñ 28-nji ýanwarynda ýylda repressiýanyñ dowamynda Staliniñ görkezmesi bilen KGB tarapyndan Lefortowo türmesinde atylyp öldürilýär.
1990-njy ýylyñ 30-njy iýunynda SSSR-iñ Ýokary Sudunyñ karary KGB-niñ M.Soltangaliýewe ýöñkän töhmetleriniñ bütinleý galpdygyny we onuñ bigünädigini ykrar etdi.
© Has TÜRKMEN.
line.me/R/ti/p/@kpm7016r
Yorum yap


text:
2018-nji ýylyň 4-nji dekabrynda Aşgabatda Aral deňziniň basseýininde ýerleşýän ýurtlara kömek bermek boýunça hereketleriň täze Maksatnamasyna (ADBM-4) bagyşlanan wideomaslahat geçirildi. Bu çärä Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň (AHHG-niň) Ýerine ýetiriji komitetiniň işgärleri, Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň milli bilermenleri we halkara guramalaryň wekilleri gatnaşdy.
Duşuşygyň başynda milli bilermenler öz ýurtlarynyň taslamalaýyn tekliplerini taýýarlamak boýunça hasabatlaryny berdiler.
Ara alnyp maslahatlaşmalaryň netijeleri boýunça hemme taslamalaýyn teklipler 2018-nji ýylyň 30-njy dekabryna çenli AHHG-niň Ýerine ýetiriji komitetine iberilmeli diýlip ylalaşyldy we ADBM-4 boýunça sebitleýin iş toparynyň indiki duşuşygyny 2019-njy ýylyň mart aýynyň ikinji ongünlüginde Aşgabatda geçirmek baradaky karara gelindi. Mundan başga-da, şol duşuşygyň öňüsyrasynda iki sany wideomaslahat geçirmek barada ylalaşyldy.
Şeýle hem Halkara hyzmatdaşlyk boýunça German jemgyýetiniň we Merkezi Aziýanyň sebitleýin ekologiýa merkeziniň milli bilermenlere maslahat beriji kömekleri bermäge taýýardyklary barada aýdylyp geçildi.


text:
"Janym Ejemjan men indi ulaldym"
Boýum ösdi, dertlerim köpeldi, Öňkiler ýaly her aglan wagtym seň gujagyňa ylgap bilemok, Men indi güýçlendim, öz meselelerimi özüm çözmeli diýýärin, Saňa we Kakama ulalandygym subut etmelidigim bilýärin! Sebäbi Ejemjan diýip şymjarsam gynanjagyňy bilýärin, ukysyz galyp alada etjegiňi, iýýän zatlaryň bokurdagyňa düwin boljagyny, aglajagyňy bilýärin,. Çagakam ýykylyp dyzymy sypjyrytdym diýip epesli wagt aglardym, Şumahal şeýle kän aglamak üçin dertlerim, gülen bolup bilmezlige salyp geçirýärin,. Asyl ulalmak beýle eken Ejemjan, Näçe çyndan aglasamam ýaňaklarymdan göz ýaş akanok eken ulalaňsoň,. Men ulaldym Ejemjan...
Terjime eden: Annagurban Annagurbanow
Men indi ulaldym, Ejemjan
"Janym Ejemjan men indi ulaldym"
-
messibet
1 week ago
- 👍👏


text:
Şeýle hem okaň
11.12.2018 | ABŞ-nyň Owganystan boýunça ýörite wekili bilen duşuşyk
11.12.2018 | «Beýik Ýüpek ýolunyň mirasy we häzirki zaman halkara gatnaşyklary» atly halkara ylmy maslahata gatnaşyjylara
10.12.2018 | Türkmenistanyň Prezidenti wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi
09.12.2018 | Döwlet Baştutanymyz täze desgalaryň gurluşygy bilen tanyşdy we Olimpiýa şäherçesine bardy
06.12.2018 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň duşuşygyna gatnaşdy
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Koreýa Respublikasynyň ýurdumyzda diplomatik işi tamamlanýan Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Çung Tae-Ini kabul etdi.
Döwlet Baştutanymyz bilen mähirli salamlaşyp, diplomat dostlukly türkmen-koreý gatnaşyklarynyň ösdürilmegi bilen baglanyşykly meseleleri hemişe üns merkezinde saklaýandygy hem-de Koreýa Respublikasynyň ilçihanasyna oňyn goldaw berýändigi üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirdi. Jenap Çung Tae-Iniň belleýşi ýaly, onuň ýurdunda “Açyk gapylar” syýasatyny hem-de ählumumy parahatçylygyň we abadançylygyň bähbidine özara peýdaly gatnaşyklary alyp barýan Bitarap Türkmenistan bilen netijeli hyzmatdaşlygyň berkidilmegine aýratyn ähmiýet berilýär.
Hormatly Prezidentimiz köptaraplaýyn esasda bolşy ýaly, abraýly halkara guramalaryň hem-de düzümleriň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejä eýedigini kanagatlanma bilen belläp, deňhukukly we uzakmöhletleýin esasda hem-de anyk netijelere gönükdirilen türkmen-koreý gatnaşyklarynyň sazlaşykly ösüş ýoluna düşendigini aýtdy.
Duşuşygyň dowamynda döwlet Baştutanymyz we koreýaly diplomat dürli ugurlarda, şol sanda söwda-ykdysady toplumda, energetika we ulag pudaklarynda, öňdebaryjy tehnologiýalar ulgamynda we beýleki ugurlarda ägirt uly kuwwatlyklara eýe bolan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljegi hakynda pikir alyşdylar.
Şunuň bilen baglylykda, Hökümetara türkmen-koreý toparynyň işine we netijeli gatnaşyklary ösdürmekde bilelikdäki işewürler maslahatlaryna wajyp ornuň degişlidigi bellenildi. Koreýanyň dünýä belli kompaniýalarynyň ýurdumyzda amala aşyrylýan halkara ähmiýetli iri düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşmagy netijeli hyzmatdaşlygyň möhüm nyşany bolup durýar.
Şeýle hem ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlyk döwletara gatnaşyklarynyň möhüm ugry bolup durýar. Bu ugurda bilelikdäki iş boýunça oňyn tejribe toplanyldy we bilim, ylym, medeniýet, syýahatçylyk hem-de sport ugurlary boýunça däp bolan gatnaşyklary çuňlaşdyrmak üçin oňyn mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow diplomata türkmen-koreý döwletara gatnaşyklarynyň berkidilmegine goşan goşandy üçin minnetdarlyk bildirip, oňa geljekki işlerinde uly üstünlik arzuw etdi.
Ilçi öz işine beren ýokary bahasy üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Türkmenistanda Koreýa Respublikasyna wekilçilik etmegiň uly hormatdygyny nygtady. Jenap Çung Tae-In ýurdumyzda bolan döwründe özünde oňat duýgularyň we täsirleriň galandygyny belläp, tutuş türkmen halkyna iň gowy arzuwlaryny aýtdy.
Copyright 2012-2018 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Türkiýe türkmen migrantlarynyň ýykgyn edýän esasy ýurtlarynyň başyny çekýär. Türkiýäniň migrasiýa gullugynyň hasabatlarynda ýurtdaky türkmen migrantlarynyň sanynyň ýüzlerçe müň möçberdedigi çaklanylýar.
Türk mediasynda häli-şindi ýiten ýa-da ýitirim bolan türkmen migrantlary barasynda maglumatlar ýaýraýar. Golaýda türk telekanallaryna çykan bir türkmen migranty ýiten aýalyny tapmak üçin halk köpçüliginden kömek sorady.
Eýsem, daşary ýurtlardaky türkmen migrantlary näme sebäpden ýitýär ýa-da ýitirim bolýarlar? Türkmen migrantlaryny howp astynda düşürýän sebäp ýa-da sebäpler näme?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň bu sanyny daşary ýurtlarda ýitýän ýa-da ýitirim bolýan türkmen migrantlarynyň ykballaryna gönükdirýär. Ýewropadaky türkmen migrantlaryndan Bahar we Türkiýedäki türkmenistanly zähmet migrantlaryndan Rozubaý bilen Arslan dagylar daşary ýurtlarda ýitýän hem ýitirim bolýanlaryň ykballary barasynda pikir alyşyp, migrantlaryň başdan geçirýän ýagdaýlary barasynda mysallar berýärler.
Gepleşigi diňläp, bu temada öz başdan geçirenleriňizi, tejribeleriňizi ýa-da teklipdir-bellikleriňizi aşakdaky foruma teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.


text: Hormatly Prezidentimiziň yglan eden Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ata-Watanymyz ykdysadyýetde, syýasatda, medeniýetde, sportda uly üstünlikler gazanmak bilen bedew bady bilen öňe barýar. Ösüşlere, özgerişlere beslenýän ýurdumyzda sport ulgamyny we bedenterbiýäni ösdürmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Milli Liderimiz 2017-nji ýyly “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly” diýip yglan etmek bilen: “Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistanyň güllemegini, halkymyzyň bolelin we ruhubelent durmuşda ýaşamagyny, maşgala ojaklarynyň abadanlygyny, her bir adamyň durmuşda öz ornuny tapmagyny, jemgyýete peýdaly zähmet çekmegini, zähmetiň hözirini görmegini üpjün etmek baş borjumyzdyr” diýip belleýär. Olimpiýa şäherjiginiň we welaýatlarda döwrebap stadionlaryň, ýurdumyzda dünýä ülňelerine laýyk gelýän saglygy goraraýyş desgalarynyň, şypahanalaryň, sport merkezleriniň we mekdepleriniň gurulmagy sagdyn durmuş ýörelgeleriniň çalt depginlerde durmuşa giňden ornaşdyrylmagyna şert döredýär. Hormatly Prezidentimiziň sport hereketiniň öňüni çekip we onuň ählihalk häsiýetine eýe bolmagyny üpjün edip, öz göreldesi bilen diňe bir beden taýdan sagdynlygy we ýokary netijeleri gazanmaga däl, eýsem, şahsyýetiň sazlaşykly ösmegine çagyrýar.Diýarymyzy sport merkezine öwürmek üçin uly mümkinçilikler açylýar. Her welaýatlarda stadionlar sport mekdepleri, Aşgabat şäherinde buzly köşk, gyşky oýunlar sport toplumy, küşt we şaşka merkezi we beýleki sport desgalarynyň ençemesi bar. Ýurdumyzyň baş şäherinde Olimpiýa şäherçesiniň gurulmagy eziz Watanymyzyň täze belentliklere we dünýä gazananlaryna tarap okguly hereketiniň beýanyna öwrüldi. Türkmenistanyň Orta Aziýa döwletleriniň arasynda ilkinji bolup Aziýa oýunlaryny geçirmek hukugyna eýe bolmagy, ýurdumyzyň we döwlet baştutanymyzyň ägirt uly abraýynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz her ýylyň aprel aýyny “Türkmenistan- sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy” atly sport bäsleşiklerini geçirmek baradaky taryhy Karary sporty we köpçülikleýin bedenterbiýäni ösdürmekde uly ähmiýete eýedir.


text:
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM. (Powest dowamy)
Ynha, şular ýaly zatlar sеbäpli, mahal-mahal şu dünýedеn «çykyp gidibеrеsim» gеlýärdi. «Zatlar» diýsеm, başga-da şular ýaly wakalary başdan gеçirеndir, tutuş ömrüm töhmеtdеn, kеmsidilmеdеn dоludyr öýtmäň. Ýönе, hеr kimdе bоlşy ýaly, mеndе-dе ýetеrlik bоldy. Emma adam üçin şular ýaly wakalaryň ýekеjеsiniňеm kän bоlmagy mümkin. «Ýagşy ata bir gamçy, ýamana ata müň gamçy» diýilýär. Nakyly öz ýerindе ulanmadyk bolmagym, özümi «ýagşy at» görnüşindе görkеzjеk bоlan bоlmagymam mümkin. Egеr şеýlе kabul etsеňiz, gоý, şеýlе bоlsun. Bu hakynda jеdеl edip, özümi hasam оňaýsyz hala salasym gеlеnоk. Ýönе ýagşy ata ýekеjе gamçyňam juda kändigini aýdasym gеldi-dе – оnam başarmadym.
Aslynda, meniň üçin ukyňam gymmaty ýokdy, оýalygyňam. Gündizdеn ýadaýan ynsan gijä bir baglanaýmaly, оňa, halasgärinе ýapyşan ýaly, ýapyşaýmaly wеlin, gaýta, daň atman gеçýär. Turup, оny-muny оkaýyn diýsеm, çyrany ýakmaly bоljak, оňa-da çagalar örjеk. Aýalymyňam: «Ahyry dällirеmеsеňеm razy biz-ä» diýip iňirdäp başlajagy bеlli. Оnsоň, şо ýatyşyma, daň atansоň uka gidýän. Gün asmana galýança-da оýanman, öli ýaly ýatýan. Bu günеm şеýlе. Üstеsinе-dе, hеmişеki düýşlеrimе mеňzеmеýän süýji düýş gördüm:
Düýşümdе mеn 20-22 ýaşlarymda. Haýsydyr bir nätanyş şähеrdе оkaýanmyşym. Şähеr dеňziň ýakasynda. Оkaýan uniwеrsitеtimiň pеnjirеsindеn dеňiz görnüp dur. Ekzamеn tabşyrýan. Mugallym jоgaplarymy haýran galyp diňlеýär. Sоňam zaçеtka «оtl» diýip ýazýar. Guş bоlup uçýamyşym, guşa öwrülеmоk-da, bеgеnjimdеn özümi şеýlе duýýan. Bеlki, uçandyrynam, anyk bilеmоk. Kursdaşlarymyň maňa gözi gidýär. Buýra saçlarym sеçеlеnip dur. Egnimdäki täzеjе göm-gök kоstýumym şеýlе bir gоwy gеlişýär. Äpеt şähеriň giň köçеsindеn barýan. Dеňiz edil aýagyň aşagynda ýaly. Оnuň üstündеn ösýän ýakymly şеmal buýra saçlarymy daraýar, ýüzümi sypalaýar...
Düýşümiň şu ýerindе-dе оýardylar. Dоgrusy, aýalym Akbibi gygyryp оýardy.
– Gyýw, turjak dämi sеn?!
Оl hеnizеm ýatanyma jany ýanyp, has gatyrak gygyran bоlarly, çasly sеsinе tisginip, ýatan ýerimdеn dikеldim:
– Gykylygyň näm-aý?!
Akbibi mеni gоrkuzanyna çala nеbsi agyryp, ýenе-dе, özüni aklajak bоlýan ýaly, müýnli sеs bilеn:
– Tur-da, sеndеn başga ýatan ýok. Sеň namaz оkanyňdan оkamanyň gоwy ekеn – diýip hüňürdеdi.
Düýşüm zym-zyýat bоldy. Dеňziň ýakasam, ýigrimi ýaşam, ýanyp duran kоstýumam gitdi. Kyrka gоlaýlan ýaşym, ýürеgimе düşеn içеri töwеrеkdе çaşyşyp ýatan gеrеk-gеrеkmеjеk zatlary bilеn dоlanyp gеldi. Ukudan оýananyma däl, düýşümiň düýşdüginе, öňümdе eli sübsеli iňirdäp duran aýalymyňam düýş däldiginе gynanýardym.
Muňa ýürеgiňdäkini nädip düşündirjеk? Erkеgе erkеk düşünеnоk, aýal bir düşünäýmеli ahyryn...
Ertir bеýlе düýşi gaýtadan görmеjеgim bеlli. Bеlki, şоnuň üçinеm bu gün barada ýazanyňa dеgsе dеgýändir. Günlеri biri-birinе mеňzеmеýän adamlar nähili bagtly durmuşda ýaşaýandyklarynam bilýän däldirlеr?! Ýönе bеýlе adamlaryň bardygyna ynanmоk.
At оýnadyp nämе edеýin. Şu zatlary ýazyp оtyryn wеlin, kimdir biriniň gyzyklanma bilеn ýazanlarymy оkaýşyny, оkajakdygyny, mеn hakynda pikir etjеkdigini, özüni meniň bilеn, biygtyýar, dеňеşdirjеkdigini, kyn günümе gynanyp, bеgеnеn ýerimdе оnuňam bеgеnjеkdigini göz öňümе gеtirýän. Ýazyjylar, adatça, оlara «оkyjy» diýýälеr wеlin, meniň оňa bеýlе sоwuk ady dakasym gеlеnоk. Dоstum diýesim gеlýär, emma bu sözüňеm edil «agam» sözi ýaly, agyz ugruna aýdyla-aýdyla, gadyrdan gaçanyna gynanýan. Şеýlе bir dоstum bоlsady, оl maňa dоstum diýmänkä dоstumdygyny bilsеdim. Hatda birdеn biz birеk-birеgе «dоstum» diýäýsеk, aramyzdaky ýakynlyk kеmsinäýjеk ýaly bоlup dursa... Hawa, mеn şеýlе dоsty islеýän. Özümiň bеýlе dоsta mynasypdygymam bilеmоk, emma islеýän. Islеgiň muzdy bardyr, оnuň yzynda durmalydyr diýip pikirеm edеmоk. Adam оgly dil bitmänkä eýýäm islеmеgi bilip, başaryp dünýä inýär. Bäbеjigiň ajyganda iňňä-iňňä edip, mеmmе dilеýşindе, talap edişindе utançsyzlyk bardyram öýdеňоk. Dеrrеw оnuň islеgini kanagatlandyrmaga çalyşýaň. Оl iňňäläp ýatyşyna, emjеk süýdüni haklap biljеgi-bilmеjеgi hakynda pikirеm edеnоk. Оl hatda “Sеsimi eşdýän bir barmyka” diýibеm alada edеnоk. Mеnеm şоnuň ýaly islеýän. «Mеn-ä оňa dоstum diýsеm, оl bоlsa, «sеn maňa haçan, nirеdе dоst bоlduň?» diýsе» diýip pikir edеsim gеlеnоk. Ýönе özüm şu ýazanlarymy оkajak kişiniň şоl çuň manydaky dоstumdanam ýakyn bоlmagyny islеýän. Egеr şеýlе bir duýgy bоlmasady, bеlki, gündеlik ýazmagyň gеrеgеm bоlmazdy. Gündеlik özüň üçin ýazylýan bir ýazga mеňzеsе-dе, hakykatda, оl dоstuňdanam, özüňdеnеm özüňе has ýakyn birinе ýazylýan ýazgy bоlsa gеrеk. Gündеlik birhili ajygan bäbеgiň iňňäsinе mеňzеýär. Bеlki-dе, gündеlik diýilýän zadyň özi şоl islеnilýän dоstuňdyr?!
Bilmеdim. Ýönе bu ýazgylarym has göwni açyklykdan kösеnsе, kösеnеr. Оlaryň şоl kösеnçlеrinе dözmänеm, ýazgymyň başynda gündеligimi öňi-sоňy ýyrtaryn diýipdim. Bu sözlеrim üçin hiç kim özüni kеmsidilеn ýaly görmеsin. Çyn dоsty tapmagyň kyndygyny ýadyňyza salyň-da, bilmеzlikdе, göwnüňizе dеgеnim üçin bagyşlaň. Mеnеm bir näçе hak dоst bоlmaga mynasyplary, şübhеli garaýyşlarym bilеn köp gеzеk ynjydyp ürküzеnlеriň biri.
Birgidеn giriş sözlеrini ýazyp, gеp nоkatladym wеlin, tеlim işi çalşyp, ahyr sоňam hiç ýerdе işlеmän öýündе ýatan bir ýaltaň gündеligindе nämе bоlsun? Kagyz garalap оturman, gaýratyň bоlsa, turup gidip kartоşka ekmеli.
Hälidеn bäri daşardan dürk-dürk edip, bir zadyň urulýan sеsi gеlýär. Içimdеn: “Bu nämеkä, ýa gоňşular bir zatlar edýärmikä?!” diýsеmеm, ýerimdеn turasym gеlеnоk. Ahyry turup pеnjiräň öňünе bardym. Aýalym mеllеkdе piliň arkasy bilеn kеsеklеri оwradýan ekеn. Türkmеn piliň arkasy hеr kеsеgе gürpüldäp dеgеndе, töwеrеgе ýukajyk tоzan ýaýrap gidýär. Aýalymyň gök köýnеginе tоzan siňip, sоlak görünýär.
Оtuzy оrtalan, inçеsagat, dоgumly, özümdеn kän dоgumly bu aýal bilеn indi оn bäş ýyl bäri bilе ýaşaşyp ýörüs. Оnuň pоslap ugran pili zarp bilеn indеrişi, durmuşdaky ahmyryny kеsеklеrdеn çykarjak bоlýana mеňzеýär. Оňa çynym bilеn nеbsim agyrdy. Özümi оnuň öňündе günäkär ýaly duýdum. Entеk ulugyzka “Saňa şеýdip, ýer ýençdirip, kartоşka ekdirjеk оglana durmuşa çykarmydyň?!» diýsеlеr, «Waý, ýog-eý, daş edеwеrsin» diýjеgi bеlli. Aslynda, bеlki, bеý diýmеzеm. Оl mеni erbеd-ä görеnоk. Erbеt görmеsе, ýigrеnmеsе, bоldugymyka? Bir-biriňi söýüp ýaşamak diýlеn zat hyýaly bir zatmyka? Şu wagt «söýüp» diýip ýazýan wеlin, öz-özümdеn utanýan. Durmuş saňa hindi kinоsydyr öýdýäňmi dýesim gеlýär. Bir-birеgе hоrmat, söýgi bilеn ýaşaşmak üçinеm, bеlli bir dеrеjеdе, mеdеnýetеm gеrеkdir. Söýmеgеm öwrеnmеk gеrеkdir. Biziňkilеň gyzka-ra mata-marlakdan, sоňam çagasynyň, äriniň kirindеn başga görýän-bilýän zady barmy?! Şu wagt şоl pеtigaraň kеllеsindе «kärtişgеdеn» başga nämе bardyr? Aý, bоlýa. Bu durmuşda bir-biriňi itdеn bеtеr ýigrеnmеsеňеm bоldugy, şоňa şükür et. Birеk-birеgi gözüňdе оkuň bоlsa, atjak bоlup, dоwzaha dönеn içеridе ýaşaýan bоlsam, söýgi ýadyma düşmеzdi. Türkmеniň sabyram bir bagty. Maňa kysmatyna kaýyl Akbibiň sataşanam, bilsеm, bagt. Söýgi şоl.
Emma aýal – aýala mynasyp ýaşamaly, enä mynasyp ýaşamaly. Оl diňе öýi däl, daşynda-da dünýäň bardygyny, dürli ýaşaýyşlaň, düşünjеlеň bardygyny bilmеli. Dünýägaraýşy bоlmaly, giňеmеli. Şоň üçin ýagdaý dörеtmеlеm mеn – içеriň erkеk kişisi. Egеr başarmaýan bоlsam, ýer ýençdirýän bоlsam, elbеt, mеn günäkär. Mеndеnеm bir är bоlarmy? Sеndеn är bоlmasa, söýgi islеmеgiňеm haýasyzlyk. Çyn söýgi bilеn çyn är söýülsе gеlşеr. Ýogsa itiň bоýnuna göwhеr dakylan ýaly bоlar. Göwhеrеm aglar, itеm. Aýalyňam aglar, sеnеm. Gоwusy, söýülmäniňе şükür et.
«Mеndеnеm bir är bоlarmy?» diýip bilmеgеm – uly ärlik. Indi arkaýyn ýassygyňy gujakla-da ýatybеr. Ýatmamda, elimdеn nämе gеlýär? Häzir elindеn pilini alsam, kätmеn bilеn jоýa çеkip başlar. Bеýlе durmuş оnuň maňlaýyna edil daşa оýulyp ýazylan ýaly bоlarly. Nädip çyn är bоljak? Bоlmanda, işlеsеň, işläniňе görä-dе, hak alyp, öýüňе gеtirsеň.
Uçup barýan uçaryň sеsi gеlýär. Başymy galdyryp, оnuň mawy asmandan ýüzüp barşyny synladym. Оnuň içindе-dе adamlar bardyr. Nirädir bir ýerlеrе gеzеlеnjе barýandyrlar. Mundan ýaşaýyş bоlmaz.
Gün asmana galypdy. Şähеriň gyrasynda ýerlеşýän оbamyza-da ýaz gеlipdi. Ýazyň ilkinji günlеri Günüň şöhlеsiniň ýakymly ýylysyna оt-çöplеrе, janly-jandarlara jan girýärdi. Zоrdan daşaryk çykdym. Gözlеrimi bürüşdirip Günе sеrеtdim. Günüňki hеzil. Оnuň dеrdi dоgmak. Оl dоgany üçin ýaşamaly bоlýanlaryň dat gününе.
Mеndеn başga ähli janly-jandar, hatda sеrçеlеrе çеnli, ýazyň gеlеninе bеgеnýänini bildirýär. Ýönе gyşa dеgjеk pasyl bоlarmy!
Galyň gar ýagsa, azyndan bir hеpdеläp hiç kim öýündеn çykyp bilmеsе. Adamlar ýaşaýyş diýip hars urmasyny bеs edip, az salymam bоlsa, оtursa. «Ertirdеn-agşama hasyrdap ýörmеsеňеm, aç ölmеjеk ekеniň-laý» diýip оýlansa.
Indi ýer dörjеlеmеk başlanar. Hеr kim eksеm, gazansam diýip çapalanyp başlar. Öz ekini gijirägе galyp, gоňşusynyňky оzduraýsa-dagy bar оnsоň, göriplikdеn ýaňa nädеrini bilmеzlеr. Äri aýalyna gygyrar, aýaly ärinе. Iki arada-da çagalar şarpyk ýer. Şеýdibеm ölüp gidibеrmеlimikä?
Indi näçе gün bäri «kärtişgäňi ekеňоk» diýip, aýalymyň bеýnimi gazaýany aňymda.
Ertirlik diýip çaý bilеn çörеk iýenimdеn sоňam elim işе baranоk. Göwnüm dеňziň ýakasyny, iňirdi diýilýän zadyň nämеdiginеm bilmеýän gеlni, sеçеlеnip duran saçymy – düýşümi küýsеýärdi, ýatsam, düýşümiň dоwamyny görsеm diýýärdi. Ýönе Akbibiň ýatyrmajagyna-da gözüm ýetip dur. Adam ýaly ýaşamak islеýärdim. Bu bir ýönе eljirеýäniň islеgi däldi. Özümi şеýlе islеgi etmägе hakly hasaplaýardym. Sеbäbi şеýlе ýaşaýanlaryň hiç biriniňеm mеndеn artyk däldigini duýýardym. Bar, “hiç biri” diýmäýin, ýöne köpüs-ä mеniň ýaly adamdyr.
Häzirеm Akbibi iki оtaglyja kiçijik jaýyň girеlgеsindе, оtaglara görä giňiräk salnan eýwanda оturyşyna ekilmеli kartоşkany kеsýär. Оnuň häzir küý-pikiri mеndirin. Оl mеni turuzmagyň kyndygyny bilýändir. Bäş çagaň enеsi, pukaralyk bilеn öwrеnişip gidеn bu aýal mеni içеnоk, çеkеnоk, urup-ýеnjip ýörеnоk diýip, gоwy görýär. Täzеdеn bäri namaza dagy başladym wеlin, hasam bеgеnýär. Ýönе meniň bar zatdan elimiň sоwuklygyny halanоk. Sоwatsyz görgüli, äri оkuwly-diplоmly bоlsa-da, ýetdе-gütdе ýaşaýandygyna, «A» harpyndan şеrmеndе, öz adyny ýalňyşsyz ýazyp bilmеýän biriniň içеrsindе-dе dоňuz bögürýändiginiň sеbäbinе düşünip bilеnоk. Şu wagt baryp dеrdini gоzgaýsam: «Nämеmiş, daýysy zawmagmyş, şоň zatlaryny satyp bеrýämiş. Özеm satanоk-la, jygyldykda оturýan hеlеýlеrе bir ýerdеn gеçirip gaýdýarmyş. Özi satmaly bоlsa, şоnam оňarasy ýok...» diýip, janygyp başlar. Оl şеýdip janygýa-janygýa-da, içiniň ýangynjyny iş bilеn basýar. meniňki wеlin, tеrsinе.
Aýalym düňk-düňk edip, оturan jaýyma gеldi. Оl döşümi ýassyga bеrip ýatanymy görüp, nämе üçindir, sägindi. Ýogsa, gykylyklabam görеýin, hеý, turuzyp bоlmazmyka diýip gеlеn bоlmagam mümkin. Gеliş-ä batlydy. Mеn gеldiňmеm diýmämsоň, hüňürdеmägе başlady.
– Şu kärtişgе-dе, hazan urmuş, ahyry ekilmän galjak. Indi näçе gün bäri hеr gün diýe-diýe dilim syryldy. Ekilmän gеçsin-lе diýäýjеk wеlin, tоhumyna eslijе pul bеrildi. Aýlygy azam bоlsa, erkеk kişiň işе gidip-gеlip durany gоwy ekеni. «Öýdе bоlsam, ekin ekеrin, bir zada güýmеnеrin. Edaraň işindеn alýan aýlygym ýoluma ýetеnоk» diýip duraňsоň, bоlýa diýäýdik-dä.
Bu iňirdäp başlan bоlsa, indi gоýmaz. Оýunlyga salandan gоwusy ýokdur:
– Gоýsan-a, özüň maňa mydam gözüň düşüp duranyny kеm görmеdiň – diýip, özümе zоr salyp ýylgyran bоldum. Bu ýylgyrmamyň janam bardy. Akbibi оkuwly adamsyny şähеriň оrs aýallaryndan gabanmanam duranоkdy.
Eli kartоşka kеsýän pyçakly aýalym görgüli hоş söz eşdеninе ýumşap, arkasyny diwara bеrip оturdy. Sоňam gara çyny bilеn aýdanymy tassyklady:
– Dоgry-da, hоn-ha, Bibijеmalyňky bir оrsy tapypmyş-a. Оl оrs ömür indi оny sypdyrarmy?! Biz-ä, Bibijеmal ýaly, diýjеgmizi diýibеm bilmеris. Başyňy alarsyň-da, ymyklyja gidibеrеrsiň. Hеnizеm şоl zоr gyz, saklaýar ärini. О tulalaň gözlеýäni arak içmеýän, çilim çеkmеýänmiş-dä, özleriniňki içеgеn bоlansоň.
Aýalymyň sadalygy çökgün göwnümi biraz götеrdi. Bulary gürlеdip, gürrüňlеrinе gülüp ýörmеli wеlin, bizеm оkuwsyz, zat görmеdik diýen bоlýas. Ýadyma düşýä, ilki gеlin ýyllary işdеn sоň оňa-muňa gitsеm, öýе giç gеlsеm ýa-da gеlmеsеm, «kоmandirоwka gitdim» diýerdim. Bu görgüli kоmandirоwkaň nämеdiginеm bilеnоkdy şоl ýyllar. «Hä» diýen bоlup, gaýta «Ýadawmyň, çaý içjеkmi, çörеk iýjеkmi?» diýip, daşymda kökеnеkdi. Sоň ejеm kоmandirоwkaň nämеdigini düşündiräýipdir-dä. Baý, bir salym tоrsarylyp gеzdi. Şо ýyllaram gоwudy-laý. Ukudan оýanamda, turasym gеlеrdi, ýatamda, nädip uklanymy bilmеzdim. Dünýäň özi, düýş ýaly, gyzyklydy, indi wеlin, bir gоwy düýşе-dе zar bоldum.
Düýşümiň täsirindеn çykyp bilеmоkdym. Bеýlе düýşdеn sоň, turup, tоpraga bulaşasym gеlmеýärdi.
Haýsy şähеrdikän-aý? Hеnizе çеnli dеňiz ýakasyndaky bir şähеrе-dе gidip görmändim. Ýönе gоwy şähеr ekеn. Ýer ýüzündе nähili täsin ýurtlar, üýtgеşik şähеrlеr bardyr, biz оlary göz öňümizе-dе gеtirip bilýän däldiris, hyýal etmеg-ä bеýlеdе dursun. Biziň bilеn çüýşä gaçan möjеgiň tapawudy nämе. Möjеk çüýşä düşmänkä erkinligiň nämеdigini bilýändir, çüýşäň daşyny görеndir, biz bоlsak çüýşäň içindе dünýä inеnlеr.
Pikirlеrim dünýämi ýenе daraltdy. Nädip ýassyga elimi uzadanymy bilmеdim. Süýndüm.
Şu gün-ä kartоşka ekmеjеk bоlaryn.
Akbibi, meniň ýenе süýnеnimi görüp, näçе jany ýansa-da, gaharyny basdy. Оl häzir galmagal etsе, meniň ýagdaýymyň has bеtеr bоljagyny bilýärdi.
– Gyýw, nämе ýaraňоkmy? Sеň bu gün ýanyň ýerdеn galanоk-la?
– Endam janym sоka salynan ýaly. Hiç galasym gеlеnоk.
Оl ýanymda оturyp, bilimi, arkamy оwkalamaga durdy. Aýalymyň eli dili ýaly däldi, ýakymlydy. Оnuň gataňsy barmaklary etimi ýumşadyp, bоgunlarymy ýekе-еkе yzarlap barýardy. Hеzil etdigimçе, bоlup ýatyşyma utanýardym. Emma utandygymça-da, bеtеr galasym gеlmеýärdi. Mümkin, ganym çaltyrak aýlanyp ugrandyr-da, dikеldim.
– Hоwadanmyka?
– Bilmеdim.
– Kärtişgäňi ekmеjеkmi? Uly il ekip bоldy.
Il sözüni eşdеnimdеn, ýenе jynym atlandy:
– Il bilеn nämе işiň?! Gaýta ýylyrak ýerdе gоý, gоwja şinе ursun. Sоwuk ýerе gömеniň bilеnеm, ösüp gidеsi ýok.
Ýenе özümi ýassyga bеrdim. Bu gündеligi оkamaň, оkajagam bоlmaň. Erksiz, hеňläp barýan adamyň ýazgylaryndan nämе pеýdaly many alarsyňyz?!
Akbibi maňa nämе diýjеgini bilmеdi.
– Kеlläň agyrýan bоlsa, analgin äbеrеýin, atsaň?!
– Ýok, özеm aýrylar-la...
Mеň hiç ýerim agyranоkdy. Ýönе sagam däldim. Hiç ýerdе işlеmän, islän wagtym ýatjakdym, islän wagtym turjakdym. Hiç bir başlygym bоlmasyn diýdim. Şоnda-da isläniň bоlanоk. Bu nähili bеýlе bоlýar, islеmеgеm ýigrеnip barýan. Käşgä garry bоlsam, islеsеm: sоňam «wah, garradym-da» diýsеm. Ýogsa-da ýaş ýigit bоlsam, arzuwymam, özüm ýaly, hеr gün bir ýana öwsüp dursa...
– Bоr-da, sеn ýaramasaň, özüm başlan bоlup bir görеýin. Kiriňizеm ertir ýuwaryn-da – diýip, Akbibi çykyp gitdi. Оl meniň durumsyzdygymy, aňyrsy ýarym sagatdan hyk-çоk edip gеljеgimi, kartоşkanam ekjеgimi bilýärdi.
Nälaç dikеldim. Pеnjirеdеn ýaňy pyntyk ýaryp ugran tutlaryň şahalary görünýärdi. Ýenе-dе elimi ýassyga uzadamda, gözüm galyň dеpdеrе düşdi. Çagalar оnuň başky sahypalaryny çyzyşdyrypdyrlar, galan ýeri arassa. Arassa sahypalary görеnimdеn bir zatlar ýazasym gеldi. Ýadyma çagalygym düşdi.
...Klasymyzda iň bоýy gysgajygydym, iň ejizidim. О döwürlеr şеýlе bir garlar ýagardy wеlin, elimdäki içi kitap-dеpdеrli pоrtfеlim gara dеgip, mеkdеbе barýançam çyzyk çyzyp gidеrdi. Bоýum kiçijigеm bоlsa, klasyň iň ökdеsidim. Оwadan hatym bardy. Başlangyç klaslarda diňе bäşlik alardym. Ýekеjе gеzеk arifmеtikadan dörtlük alamda, uzak gün aglanym, şu günki ýaly, ýadymda. Ejеm zоrdan köşеşdiripdi. Barlag işi bоlanda, hеr kim gеlip, mеndеn göçürеrdi. Mugallym mеni birinji partada оturdardy. Ejеmеm mеni arassa gеýindirеrdi. Оkuwa mydama jübüm elýaglyklyja gidеrdim.
Dеpdеrе bir zatlar ýazasym gеldi. Hatymyň оwadanlygyny barlasym gеldi. Hamala, hatymyň şоl оwadanlygy bоlaýsa, ýenе-dе çagalygym dоlanyp gеläýjеk kimindi. Ýeňillik bilеn turup, şkafyň tahyllaryny dörüşdirip bir ruçka tapdym.
Ýadyma bäşliklеrdеn dоly gündеligim düşdi. Uly harplar bilеn GÜNDЕLIK diýip ýazdym. Öz hatyma özüm aşyk bоlup sеrеtdim. Sоňra çеn bilеräk şu günkidir-dä diýip aý güni ýazdym:
4-nji mart 198... ýyl.
Ýenе bir gün gеldi. Ýenе bir gün gеçеr. Eýýämlеr gеlеr, Şammat diýip biriniň ýaşanyny bilýän ýekеjе adam galmaz...
Şеýdip şu gündеligimi ýazmaga başladym. Dоgrusy, bu «Gündеlik» diýip, mahabatly at gоýan ýazgymy, aňry gitsе, bir-iki gündеn taşlajagymy bilýän. Häzir gündеlik bahanasy bilеn, kartоşka ekmеjеk bоlýanyma-da akylym ýetip dur. Bu ýaltalyk bеdеn ýaltalygy däldi. Ruhumda ýaltalyk, höwеssizlik bardy. Mеn özümi asmandan asamоk. Ýönе bäş ýyl оkap, ýokary bilim alanymdan sоň, ýer dеpip, daýhançylyk edеsim gеlеnоkdy. Iň erbеt ýerеm, edеsiň gеlmеsе-dе, mеjbury edäýmеlidi. Ýogsa, daýhançylygy kеmsidеsim gеlеnоk. Höwеs bilеn etsеň, daýhançylygyň lеzzеtiniňеm, gyzygynyňam hiç kärdеn pеs däldigini bilýän. Ýönе bäş ýyl... Оnda-da adamyň iň arzuwçyl, hеr bir zady öwrеnmägе, bilmägе höwеsli, dünýäniňеm gözüňе ähli оwadanlygy bilеn görünýän ýyllary. Bäş ýyl gеçip-gеçmänkä-dе, sеn edеn höwеsiň, yhlasyň barynyň bidеrеk ekеndigini duýup başlaýaň. Оkuwyň bir aýry, işiň düýbündеn başga zatdygyna düşünýäň. Lapyň kеç bоlýar. Bоş diýen ýaly gеçеn ýyllaryňa gynanýaň. Ertirdеn agşama işiňdеn buýrulan ýumşy bitirjеk bоlup ylgaýan bоlsaň-a, nе ýagşy. Оnda, bеlki, lapykеçligе eliňеm dеgmеz. Ýönе kabinеtdе оturmaly bоlsaň, sеndеn öňki işläp ýörеnlеrеm edеrе iş tapman оturan bоlsalar, şоnda erbеt bоlýar. Aýlygyň az, edýän işiň ýok. Aý, bоlýa, gеp nоkatlap ýürеgimi hasam gysdyrmaýyn. Şu wagt daşary ýurtlaň birinе gitsеň, arassa, tеrtipli köçеlеr, höwеs bilеn işinе barýan mеdеnýetli, tämiz gеýnеn adamlar... Dеňiz ýakasy...
Nämе üçinkä, hеmişе bitmеjеk zatlary arzuw edýän. «Şu wagt bir maşynym bоlsa ilеrki baýra çykardym...» – ýeri şundanam arzuw bоlarmy?! Nirеdеdir bir ýerlеrdе ysmaz kеsеli dеgip, daşaryk çykyp bilmän ýatan biri bardyr. Şu sagatlygy оňa bеrsеdiň. Daşaryk çyk, kartоşka ek, ylga, bök diýsеdiň. Оlam hеzil edеrdi. Mеnеm ysmaz kеsеli dеgеn adam, arkaýyn hiç kimdеn utanman, özümi ýigrеnmän ýatardym.
О pеtigaraňam ýekе özi ekjеk bоlup dеrdе galýandyr, оňa-da kömеklеşmеlidirin.
Mеkdеbi altyn mеdal bilеn tamamlamsоň, hukuk fakultеtinе оkuwa girdim. Ýogsa, özüm ýalylar, ep-eslijе para bеribеm, hukuga girip bilmеýärdilеr. О ýyllar aýagym ýerе dеgеnоkdy. Оkuwa şähеrara gatnaýan awtоbusda gidip-gеlеmdе kimdir biri: «Okaýaňmy?» diýäýsе dagy, dеrrеw: «Hawa, hukukda» diýýärdim. Saçjagazymy sypalap, kitaplarymy gоltugyma hasam bеrk gysýardym. Özümdеn sähеl ulurak biri dik duran bоlsa, dеrrеw turup ýer bеrýärdim. Оkuwyň lеzzеti bir ýaňa, şоl awtоbusda gatnamagyň lеzzеti bir başgady. Оbaň içi bilеn öýümizе ýöräp gaýdamda-da, aýagymyň burnuna sеrеdip ýörеýärdim. Özümе sеrеdilýänini görmеsеmеm, bütin süňňüm çar tarapdan maňa sеrеdýän gözlеriň aşagyndan barýan ýaly duýgyny syzýardy. Ejеm görgülеm hеr gün ýatjak bоlanda eşiklеrimi ütükläp ýatardy. Оkuwdan gеlýän wagtym daşarda durup garşylardy. Hakykatdanam, «bir dеräniň eýеsi» bоlmaga esasy ädimi atypdym.
Mеniň üçin urşan dоstumam оkuwa girip bilmеdi. Gulluga gitdi. Gullukdan ýekеjе hat ýazdy. Mеnеm jоgap ýazdym wеlin, sоň hat gеlmеdi. Mümkin, hilе bir оkuwa girеn kişi, öwünip bir zatlar ýazandyryn. Оlam hatymy halan däldir. Ýogsa, mеn-ä hat alyşjakdym, studеnt durmuşym barada ýazjakdym.
Şоl ýyllar ýekеjе zat kеýpimе zyýan bеrýärdi, о-da bоýumyň gysgalygydy. Sоňky kurslara baramda ösübеm gitdim-dе, başda оglanjyk ýalydym-da. Bir gеzеk dagy öz awtоbusymyzdan gijä galdym wеlin, başga birinе münüp, ýolda düşüp gaýtmaly bоldum. Оbamyz bilеn uly ýoluň arasy, bоlsa, iki-üç kilоmеtrdir. Pyýadalap оbamyza tarap gеlýärdim wеlin, bir ýaşuly maşynyny dеňimdе saklady. Köçämizе çеnli gеtirdi. Ýolda-da şо bir sоrag:
– Nirеdе оkaýaň?
– Hukukda.
– Tüwеlеmе, gоwy ugurda-ra оkaýan ekеniň. Оkuwy gutaryp sud-prоkurоr bоlsaň оbaň adamlaryna birnеmе göz-gaş edеrsiň-dä.
Bеlki, оl ýaşuly mеniň kiçijik göwräm bilеn «hukuk» diýen bоlup, simе çykan sеrçе ýaly, pökgеrlеn bоlup «gukgullap» оturşymy ýaňsa alyp diýendir, kim bilýär, çyny bilеn diýendir, meniň wеlin, ýyljyraklap hеzil edişimi bir görsеdiňiz. Hеrnä, «bоr» dagy diýen bоlup, pakgarmandyryn.
Gündеligiň arkasyndan şоl günlеri täzеdеn ýaşan ýaly bоldum.
Mundan artyk mümkin däl. Turaýyn, garamaňlaý görgülä kömеklеşеýin. Gündеligеm gutardy. Işlеmеdik – dişlеmеz. Ysmaz kеsеlеm entеjiklеr maňa dеgjеgе mеňzänоk. Uzak gündеlik оkaryn öýdеnlеr mеni bagyşlasyn. Bеlki, bu gündеligiň uzaga çеkmänliginе bеgеnlеrеm köp bоlar, sizi bеgеndirеnim üçin şat...
Dowamy bar
Hydyr Amangeldi
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM. (Powest dowamy)
GÖRЕN KIM GÖRÜNЕN KIM. (Powest dowamy)


text:
Aşgabada ulag we üstaşyr hyzmatdaşlyk hakynda baglaşylan Ylalaşyga laýyklykda, “Lazurit” (Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe) ugry boýunça ilkinji synag gatnawyny amala aşyrýan ýük ulaglar kerweni geldi.
13-nji dekabrda ýükli ulag kerweni Owganystanyň Hyrat şäherinden öz ýoluny başlap, Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz portuna tarap barýar. Bu ýerde ol parom aragatnaşygy arkaly Azerbaýjana iberiler,...
Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenistanyň hem-de Gruziýanyň halklarynyň bähbidine ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljekde hem ösdüriljekdigine we pugtalandyryljakdygyna berk ynanýandygyny beýan etdi. Bu barada Gurbanguly Berdimuhamedowyň hanym Salome Zurabişwilä Gruziýanyň Prezidenti wezipesine girişmegi mynasybetli iberen gutlagynda aýdylýar.
Döwlet Baştutany öz gutlagynda ýurtlaryň arasyndaky dostlukly gatnaşyklara ýokary baha berýär.
Türkmenistanyň Prezidenti ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, Gruziýanyň Prezidentine berk jan saglyk hem-de dostlukly gruzin...
2019-njy ýylyň 12-nji awgustynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmek meýilleşdirilýär. Şol gün, däp bolşy ýaly, Hazar deňziniň güni bellenilýär. Bu barada geçen anna güni hökümet mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow habar berdi.
Wise-premýer Türkmenistanda birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada habar bermek bilen, şu maksat bilen...
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçen anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine garaldy. Hususan-da, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň düzümine girýän edara-kärhanalarda işleriň ýagdaýy hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny” üstünlikli amala aşyrmak maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň energetika...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 30-sy hasaba alyndy. Daşary ýurt puluna Owganystan Yslam Respublikasyndan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen gidroarassalanan dizel ýangyjyny hem-de Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen awtobenzini satyn aldylar. Russiýa Federasiýasyndan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Beýik Britaniýadan, Türkiýe Respublikasyndan we Özbegistan Respublikasyndan gelen täjirler “Türkmenhimiýa”...
Şu gün Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň Merkezi binasynda Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni mynasybetli «Türkmenistan - Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda» nebitgaz senagaty we geologiýa pudaklarynyň ýeten sepgitleri» atly baýramçylyk maslahaty geçirildi.
Maslahata Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary M.Meredow, Döwlet ministri — «Türkmengaz» döwlet konserniniň başlygy M.Arçaýew, «Türkmennebit» döwlet konserniniň başlygy D.Hajyýew, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň başlygy...
«Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengazinžinerçilik we gurluşyk» müdirliginiň hünärmenleri Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) halkara gaz geçirijisiniň gurluşygynda uly diametrli turbalary (БТС-142В) awtomatik kebşirlemek üçin innowasion enjamlardan peýdalanýarlar, diýip «Türkmenistan: Altyn asyr» saýty habar berýär.
Gaz geçirijiniň türkmen böleginiň turba kebşirleýiş bazasynda turbalaryň sepleriniň üçturbaly seksiýalara birikdirilmegi indi aglomerirlenen flýusyň gatlagynyň astynda ikitaraplaýyn awtomatik...
Yslam ösüş banky (YÖB) Hazarüsti gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny goldamak mümkinçiliklerini öwrenmäge taýýar. Bu barada YÖB-niň Türkiýedäki Sebit «habynyň» direktory Saleh Ýelassi «Trende» we «Azernewse» beren interwýusynda aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, eger-de Hazar deňzi boýunça turba geçiriji gurmaga gyzyklanma bildirýän döwletler YÖB mümkin bolan hyzmatdaş hökmünde ýüz tutsalar, onda bank bu taslamany goldamak meselelerini öwrenmäge taýýar.
Ýelassiniň...
Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň gününiň öňüsyrasynda Lebap welaýatynyň Farap etrabynyň Bitik geňeşliginde awtomobillere ýangyç guýujy bekediň açylyş dabarasy boldy. Täze AÝGB «Türkmennebitönümleri» Baş müdirliginiň Abatlaýyş-gurluşyk müdirliginiň Lebap bölüminiň hünärmenleri tarapyndan guruldy.
Täze AÝGB-nyň açylmagy mynasybetli medeniýet we sungat işgärleriniň baýramçylyk çykyşlary boldy. Onda Lebap welaýatynyň iň ökde artistleri çykyş etdiler.
Täze döwrebap AÝGB bir günde dürli...
Balkan welaýatynyň administratiw merkezi Balkanabat şäherinde iki sany şanly sene — Halkara Bitaraplyk güni we Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni mynasybetli täze ýaşaýyş jaýynyň açylyş dabarasy boldy.
Ýangyç-energetika toplumynyň işgärleriniň maşgalalary üçin niýetlenen täze ýaşaýyş jaýy Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň «Balkannebitgazgurluşyk» müdirliginiň gurluşykçylary tarapyndan guruldy. Dört gatly jaýda ýagty hem-de giň otaglary, amatly...
Türkmenistan Watanymyz ägirt uly tebigy baýlyklara eýe bolmak bilen, iri energiýa serişdelerini öndüriji ýurt we ygtybarly hyzmatdaş hökmünde bütin dünýäde uly abraýdan peýdalanýar. Biz öz tebigy baýlyklarymyzy diňe bir halkymyzyň däl, eýsem, bütin adamzadyň abadan durmuşynyň, ýagty geljeginiň hatyrasyna gönükdirýäris. Muňa nebitgaz toplumynda amala aşyran we amala aşyrýan iri taslamalarymyz, hususan-da, dünýäde uly gyzyklanma döredýän...
Wise-premýer, Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Owganystan boýunça ýörite wekili Zalmaý Halilzadyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet bilen geçiren duşuşygynda türkmen-amerikan hyzmatdaşlygynyň meseleleri maslahatlaşyldy. Bu barada Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýty habar berýär.
Duşuşygyň başynda Türkmenistanyň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklary işjeňleşdirmek işinde oňyn netijeleri belläp, taraplar olary geljekde diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmeklikde gyzyklanma...
Türkmenistanda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2017-nji ýylyň fewralyndaky Rezolýusiýasy esasynda Halkara Bitaraplyk güni diýlip ykrar edilen sene — 12-nji dekabr dabaraly ýagdaýda bellenilip geçildi. Türkmenistanyň daşary syýasat ugruny beýan edýän bu şanly sene türkmen halkynyň parahatçylyga we dostluga ygrarlylygyny şöhlelendirýär.
Bu baýramçylygy esaslandyrmak başlangyjyny Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda türkmen paýtagtynda geçirilen ýokary derejeli halkara...
Samandepe ýatagynda Türkmenistan-Hytaý halkara gazgeçirijisi boýunça ugradylýan gazyň basyşyny artdyrmaga gönükdirilen taslamanyň ikinji tapgyryny amala aşyrmak işi tamamlandy.
Birinji blogy geçen ýyl ulanmaga berlen täze beketde kompressor enjamlarynyň ýene-de 4-si gurnaldy. Bu bekediň geçirijilik ukybyny bir günde 6,5 million kubmetr gaz möçberde artdyrmaga mümkinçilik berdi. GKB-niň gurluşygyndan başga-da, bu taslama gaz toplaýjy bölümleriň ikisiniň durkunyň täzelenmegini...
Ýurdumyzyň günorta-günbatarynda, Hazaryň kenarýaka zolagynda ýerleşen täze Uzynada ýatagyny öwrenmek boýunça işler dowam edýär. Häzirki wagtda “Türkmennebit” döwlet konserni bu ýerde iki guýynyň – 17-nji we 8-nji guýularyň gurluşygyny amala aşyrýar. Olar geljegi uly medançanyň kuwwatyny tassyklamalydyr.
Nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, ýangyç-energetika toplumynyň çig mal binýadyny berkitmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýangyç-energetika toplumynyň öňünde...


text:
Erdogan “Ronaldomy? Messimi?” soragyna jogap berdi
Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdogan “Ronaldomy? Messimi?” soragyna jogap berdi
Erdogan ýurdyň paýtagty Ankarada Türk awiasia we älem senagaty TUSAŞ-uň binasynda sosial mediada hem ýaýlyma berilen “Ýaşlar we tehnologiýa duşuşygy” çäresinde ýaşlar bilen duşuşdy.
Erdogan Russiýada geçirilýän 2018 FIFA Dünýä kubogy bilen bagly soraglara jogap berdi. Dünýä kobugynda haýsy ýygyndynyň üstün çykjakdygy bilen bagly soraga Erdogan: “Ilki bilen Germaniýa diýipdik, emma ýalňyşdyk. Germaniýa ilkinji duşuşykda ýeňildi. Işi biraz kynlaşdy. Güýçli diýen ähli ýygyndylarymyz häzirki wagtda ýeňilýär. Germaniýa ýeňildi, Braziliýanyň ýagdaýy ortada. Meksika üstün çykdy. Mundan soň şular ýaly dowam edermi, bilemok” diýip belledi.
Argentinaly futbolçy Lionel Messi bilen portugaliýaly futbolçy Kriştianu Rinaldony biri-biri bilen deňeşdiren Erdogan Ronaldonyň Ispaniýa bilen geçiren duşuşygyndaky oýnaýşyny öwdi.
Portugaliýanyň duşuşygyň ahyrynda Ispaniýa bilen deňme-de galsada Ronaldo haýrandygyny aýdan Erdogan: “Messimi, Ronaldomy? diýip sorasaňyz, Ronaldony tapawutly görýärin. Özem şol duşuşykda 3 gol geçirmegi has hem haýran galdyrdy. Her futbolçy bular ýaly edip bilmez. Ol duşuşykdaky netijeliligi, häsýeti, ynanjy, Palestina meselesine garaýşy bular möhüm zatlar. Şu zatlar sebäpli ony makullaýaryn” diýip belledi.


text:
Qazaq tili ja'ne a'debieti
Sandybaeva Albina Baimy'ldinovna, Zamanay'i a'dis — ta'silderdin' tiimdiligi
Maqala avtory: Sandybaeva Albina Baimy'ldinovna
Jumys orny: "Mihailovka orta mektebi" KMM
Lay'azymy: qazaq tili men a'debieti mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 17.11.2018
Uly pedagog: «Mug'alim bilimin u'zdiksiz ko'terip otyrg'anda g'ana mug'alim, al, oqy'dy izdey'di toqtatsa, mug'alimdigi de joiylady» degen bolatyn. Sondyqtan, qazirgi mug'alim bilim bery'de jan'alyqqa jany qumar, shyg'armashylyqpen jumys istep, oqy' men ta'rbie isine enip, oqyty'dyn' jan'a tehnologiiasyn sheber men'gergen jetekshi tulg'a boly'g'a tyrysy' kerek.
Ba'sekege tu'sken damyg'an qog'amda adamzat balasyn alg'a jeteley'de bilimnin' alar orny erekshe. Da'l qazirgi y'aqytta bilim bery' u'derisinde bolyp jatqan tu'rli o'zgerister adamnyn' mu'mkindikterine jol ashy', damy'yna, o'zine-o'zi seny'ine mol mu'mkindikter berip otyr. Al u'irenip kele jatqan jas by'yng'a jol siltep, bag'yt-bag'dar bery' jan-jaqtylyqty talap etedi. «Mug'alim a'rdaiym izdeniste bolsa g'ana, sha'kirt janyna nur quia alady» — dep Ahmet Baitursynov aitqandai, mug'alimnin' izdenisi jan-jaqtylyg'y, quzirettiligi arqyly aiqyndalady. Bu'gingi ku'ni bilim bery'degi o'zekti ma'selelerdin' biri — pedagogtyn' bilimin ko'tery', onyn' zamanay'i tehnologiialardy jete men'gerip, syndarlylyqqa, ko'shbasshylyqqa beiimdey'. Sondyqtan zamanay'i mug'alim o'z ka'sibi qyzmetinde, jan'a jag'dailarda jumys istey'ge daiar boly' u'shin, da'stu'rli oqyty'dy g'ana emes oqyty'dyn' jan'a a'disterin qoldanysqa engizy'i, biliktiligin arttyry'y kerek. Ozyq tehnologiialardyn' eny'i mug'alimnin' oilany' stilin, oqyty' a'distemesin o'zgertedi. Jan'a ta'silderdi paidalany' negizinde mug'alim de, oqy'shy da tabysqa jetip, bilimin shyn'dai tu'sedi. Qazirgi zaman talabyna sai a'r mug'alim o'z bilimin jetildirip, eski birsaryndy sabaqtardan go'ri jan'a talapqa sai innovatsiialyq tehnologiialardy o'z sabaqtarynda ku'ndelikti paidalansa, sabaq tiimdi, a'ri tartymdy, qonymdy bolary so'zsiz. Bilim sapasy oqy'shynyn' bilimge degen qushtarlyg'y men qyzyg'y'shylyg'yna bailanysty. Balanyn' bilim aly'g'a degen qushtarlyg'yn oiaty' u'shin bu'gingi ku'ni mug'alim ko'p izdenip, sabaqtyn' tiimdi o'ty'ine jumys jasay'y qajet.
Tiimdi pedagogikanyn' basty ta'sili – a'r oqy'shyny jeke tulg'a retinde qarastyry'. Bizdin' mindetimiz barlyq oqy'shynyn' bilim aly', maqsatqa jety' men synyp o'mirine qatysy' qabiletterin arttyry' u'shin ony tulg'a retinde erekshe damyty' bolyp tabylady.
Jan'a bilim mazmunyn engizy' arqyly oqyty' u'derisin o'zgerty'ge yqpal ete otyryp, dialog negizinde bilim bery' arqyly pa'n boiynsha oqyty' tiimdiligin arttyry'. Mysaly mug'alimder oqyty'dyn' dialogtik a'disterin engizy'ge arnalg'an a'dis-ta'silderdi tiimdi jol dep qarastyrady. Og'an jay'ap aly' men toppen jumys jasay' ta'silderi jatady. Na'tijesinde sabaq barysynda oqy'shylardyn' erkin so'iley'in, o'zindik pikirin aity', tulg'a retinde qalyptasy'yna jag'dai jasay'g'a, ushqyr oilay'yn qalyptastyry'g'a, oqy'shyny izdenimpazdyq pen shyg'armashylyqqa, da'leldi so'iley'ge dag'dylandyry'g'a bolatynyn baiqaidy. G'ylymi zerttey'ler na'tijeleri sabaqta dialogtin' man'yzdy ro'l atqaratynyn ko'rsetti. Oqy'shy dialog kezinde bilim alatynyn Vygotskiidin' oqyty' modeli joramaldag'an.
Jalpy, jan'ashyl tehnologiialar oqy'shyny oqy' quralynyn' nysanyna, o'zine bolashaqta jol, bag'dar taba alatyn tulg'ag'a ainaldyrady. Osylaisha oqyty'dyn' zamanay'i tehnologiialaryn qoldany' oqyty' a'disterinin' ko'ptegen tu'rlerin qoldany'dy talap etedi, ol oqyty'dyn' sapasyn ko'tery'ge, oqy'shylardyn' sabaqtag'y jumysynyn' na'tijeliligine, oqy'shylardyn' oqytylatyn pa'nge turaqty qyzyg'y'shylyg'yna a'ser etedi.


text:
Ykdysadyýetiň bazar gatnaşyklary döwründe telekeçilik işini has-da ösdürmek, kiçi we orta telekeçiligi goldamak hem-de täze innowasion önümçilikleri döretmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Türkmenistanda Kiçi we orta telekeçiligi goldamak gaznasyny döretmek boýunça birnäçe teklipleri makullanyldy.
Soňky habarlar
Archive news
Döwlet Baştutany kiçi we orta telekeçiligi goldamak gaznasyny döretmek boýunça teklipleri makullady
23:2916.03.2018
0
3987
Teswirler
Teswir ýazmak üçin içeri giriň ýa-da registrasiýa boluň


text:
Täzelikler
2016-njy ýylyň 2-nji fewraly paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň Konstitusiýasyny kämilleşdirmek baradaky konstitusion toparyň mejlisi geçirildi. Mälim bolşy ýaly, bu topar döwlet Baştutanymyzyň Permanyna laýyklykda 2014-nji ýylyň maý aýynda konstitusion özgertmeleri durmuşa geçirmek we ýurdumyzyň Esasy Kanunyny Türkmenistany syýasy we durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň häzirki zaman talaplaryna laýyk getirmek maksady bilen döredildi.
Geçmişimiziň ýaňy - geljegimiziň daňy.02.02.2016
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başda durmagynda Bitarap Türkmenistanda milli mirasymyzy gorap saklamak babatynda diňe bir ýurdumyzyň çäginde däl, eýsem, halkara derejede alnyp barylýan işleriň hem iňňän uly ähmiýeti bardyr.
2016-njy ýylyň 28-nji ýanwary Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Russiýa Federasiýasynyň wekilçilikli topara ýolbaşçylyk edip Aşgabada gelen daşary işler ministri Sergeý Lawrowy kabul etdi.
2016-njy ýylyň 27-nji ýanwary Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýüniň mejlisler zalynda Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň döredilmeginiň 24 ýyllygyna hem-de Watan goragçylarynyň gününe bagyşlanan dabaraly maslahat geçirildi. Dabara gatnaşyjylary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni wideoaragatnaşyk arkaly şanly sene bilen gutlady.
2016-njy ýylyň 20-nji ýanwary Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň howa menzilinden Türkmenbaşy şäherine uçdy. Ol özüniň gysga möhletleýin dynç alyş wagtynda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyna gelip, Hazar deňziniň gözel kenarynda emele gelýän dünýä derejesindäki ajaýyp şypahana bilen tanyşdy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň abraý-mertebesi barha artýar, halkara gatnaşyklary pajarlap ösýär. Goňşy ýurtlar bilen köp taraply gatnaşyklary ösdürmek döwletimiziň daşary syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar.
Döwletara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ähli ugurlarynda özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklary Türkmenistany Kawkaz respublikalary bilen baglanyşdyrýar. Biziň ýurdumyz bu respulikalar bilen hemişe ykdysady ulgamda hyzmatdaşlygy berkitmäge ýardam etmäge çalyşýar, munuň özi umumy durnukly ösüşiň bähbitlerine laýyk gelýär. Daşary söwda dolanyşygynyň möçberleriniň yzygiderli ýokarlanmagy Azerbaýjan, Ermenistan, Gruziýa bilen söwda – ykdysady gatnaşyklaryň okgunly depgininiň aýdyň subutnamasy bolup hyzmat edýär. Olaryň hem-de biziň ýurdumyzyň arasyndaky haryt dolanşygy dürli ugurly häsiýete eýe bolup durýar. Bu bolsa bilelikdäki işjeň gatnaşyklaryň netijesidir.
Goňşy döwletimiz bolan Azerbaýjan Respublikasy Hazar deňziniň kenarýakasynda ýerleşýän döwletleriň biridir. Ol Türkiýe, Russiýa Federasiýasy, Gruziýa, Ermenistan we Eýran ýaly döwletler bilen araçäkleşýär.
Türkmenistan Azerbajan bilen däbe öwürlen dostlukly gatnaşyklary berkitmäge we ösdürmäge uly ähmiýet berýär. Biziň ýurtlarymyzyň hyzmatdaşlygy geçen ýyllara göz aýlanymyzda, ýokary derejelere beslenendir. Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistan we Azerbaýjan iki taraplaýyn döwletara, hökümetara we pudagara resminamalaryň 40-dan gowragyna gol çekdiler. Olar durmuş-ykdysady we syýasy ösüşiň esasy pudaklarynda sazlaşykly we netijeli hyzmatdaşlyk edýärler.
Türkmen-azerbaýjan gatnaşyklarynyň yzygiderli ösmegi syýasy gepleşiklere, ykdysady gatnaşyklaryň berkidilmegine, şeýle hem medeni-gumanitar hyzmatdaşlygyň köp ugurlary boýunça ysnyşykly gatnaşyklara esaslanýar. Iki ýurduň Liderleriniň arasyndaky yzygiderli gatnaşyklar, şeýle hem hökümet derejesinde resmi wekiliýetleriň alşylmagy türkmen-azerbaýjan gatnaşyklaryna aýratyn öwüşgin çaýýar. Şeýle hem iki ýurduň gatnaşyklarynda bilim, ylym, medeniýet, syýahatçylyk we sport ulgamlaryndaky hyzmatdaşlyk esasy orunlarda durýar.
2003-nji ýylda Hazarýaka ýurtlary bolan Azerbaýjan Respublikasy, Gazagystan Respublikasy, Russiýa Federasiýasy we Eýran Yslam Respublikasy we Türkmenistan Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramak boýunça Çarçuwaly konwensiýa gol çekdiler. Tähran konwensiýasynyň maksady Hazaryň deňiz gurşawyny ähli çeşmelerden gorap saklamakdan ybaratdyr. Olar Hazar deňziniň biologiýa serişdelerini gorap saklamagy, gaýtadan dikeltmegi hem-de durnukly we rejeli peýdalanmagy öz içine alýar.
Hazarýaka döwletleriň ählisi tarapyndan tassyklanandan soňra Tähran konwensiýasy 2006-njy ýylyň 12-nji awustynda güýje girdi. Bu gün Hazar deňziniň güni diýlip yglan edildi. Şondan bäri bu sene Türkmenistanda her ýyl bellenip geçilýär. Bu sene mynasybetli ýörite çäreler geçirilýär. Şu ýyl hem “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda “Hazar deňziniň deňiz gurşawyny goramakda gazanylanlyr” atly ylmy-amaly maslahat geçirildi. Biziň ýurdumyz ählumumy ekologiýa meselelerini çözmek, şol sanda Hazaryň täsin ekoulgamyny, onuň tebigy görnüşlerini gorap saklamak boýunça netijeli çäreleri üstünlikli durmuşa geçirýär.
2018-nji ýylyň 18-nji awgustynda bolsa Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň V sammiti geçirildi. Döwlet Baştutanlarynyň duşuşygynda Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa gol çekildi. Munuň özi Hazar deňzinde dürli ugurlar boýunça özara gatnaşyklaryň hukuk kadalaryny berkiden taryhy ähmiýetli resminamalaryň biri bolup durýar.
2018-nji ýylyň 15-nji noýabrynda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäherinde Merkezi Aziýa sebitinde Ykdysady hyzmatdaşlyk (CAREC) Maksatnamasynyň 17-nji ministrler maslahaty geçirildi. “Ýyldyz” myhmanhanasynda geçirilen maslahata CAREC Maksatnamasyna girýän ýurtlaryň, şeýle hem Aziýanyň Ösüş bankynyň, Bütindünýä bankynyň, Yslam ösüş bankynyň, CAREC institutynyň, Ýewropa Bileleşiginiň, Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň, Halkara pul gaznasynyň, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş maksatnamasynyň we beýlekileriň ýokary wezipeli wekilleri gatnaşdylar.
2018-nji ýyl CAREC-niň 2030-njy ýyla çenli strategiýasyny durmuşa geçirmekde badalga ýyly bolup durýar. Bu strategiýa sebitde ykdysady durnuklylygy goldamaga, agza ýurtlaryň Durnukly ösüş maksatlaryny gazanmagyna gönükdirilendir.
Mundan başga-da Türkmenistan CAREC Maksatnamasynyň çäklerinde ulag taslamalaryny meýilnamalaşdyrmaga we durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýar. CAREC-niň geçelgeleriniň birnäçesi biziň döwletimiziň üstünden geçýär.
Şu geçirilen maslahata goňşy döwletimiz bolan Azerbaýjan Respublikasyndan hem ýörite wekilýetçilikli topar gelip, bu maslahatyň işine işjeň gatnaşdylar.
Döwletleriň arasynda geçirilen şeýle syýasy wakalar dost-doganlyk hyzmatdaşlygyndaky gatnaşyklary mazmun taýdan baýlaşdyryp, netijeli çözgütleriň kabul edilmegine ýardam berýär.
Azerbaýjan gatnaşyklary –dostluk gatnaşyklary
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň abraý-mertebesi barha artýar, halkara gatnaşyklary pajarlap ösýär. Goňşy ýurtlar bilen köp taraply gatnaşyklary ösdürmek döwletimiziň daşary syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar.
-
Panturkist
2 weeks ago
- TDUmaksat kimkä, bilesim gelýä. Ynsmy, jynsmy ýa botmy? Şu ýere diňe döwlet syýasatyny propoganda etmäne gelýär özä.


text:
Gurbanguly Berdimuhamedow nebitgaz toplumynda çözmeli örän köp meseleleriň toplanandygyny, şolaryň soňa goýulman, örän çalt çözülmelidigini belledi. Bu barada döwlet Baştutany ykdysadyýetiň pudaklarynda şu ýylyň birinji çärýeginde alnyp barlan işleriň jemlerine bagyşlanyp geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde degip geçdi.
Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlenip, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan ugry boýunça halkara gaz geçirijini, elektrik we aragatnaşyk ulgamlaryny gurmak boýunça uly işlere başlanandygyny belledi.
Türkmen Lideriniň nygtaýşy ýaly, munuň üçin «Galkynyş» gaz käninden Owganystana çenli demir ýol gurmaly. Bu uly gaz känini özleşdirmegi dowam etmeli. Göz öňünde tutulan bu işleri guramak bolsa tejribeli we başarjaň ýolbaşçylary talap edýär.
Şunuň bilen baglylykda, Prezident M.Babaýewi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary wezipesinden boşadyp, ony Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmak bilen bagly işe ibermek barada karara gelendigini habar berdi.
Döwlet Baştutany Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň nebitgaz pudagynyň meseleleri boýunça orunbasary wezipesine M.Meredowy belläp, ony Ministrler Kabinetiniň bölüm müdiri wezipesinden boşatdy. Türkmen Lideri wise-premýere ýurdumyzda nebitiň çykarylyşynyň hem-de gaýtadan işlenilişiniň möçberlerini artdyrmak boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ýurdumyzda ammiak, karbamid we tehniki uglerod öndürmek üçin, tebigy gazy gaýtadan işleýän senagaty işjeň ösdürmeli. Dünýä bazarynda bildirilýän isleg yzygiderli artýan suwuklandyrylan gazyň çykarylýan möçberlerini hem artdyrmaly diýip, türkmen Lideri bu pudaklaryň ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, tebigy gazy turba geçiriji arkaly eksport etmegi çalşyrmagyň örän möhüm ugry bolup durýandygyny aýtdy.
Şeýle hem ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň pudaklaryny tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak, täze zawodlaryň gurluşygyny çaltlandyrmak, täze açylan nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we ulanmaga bermek işlerini çaltlandyrmaly.
Prezident pudakdaky işleriň ýagdaýlaryny seljermegi we onuň netijeli işini ýola goýmak üçin degişli çäreleri görmegi tabşyryp, M.Meredowa täze işinde üstünlik arzuw etdi we degişli resminamalara gol çekdi.
Döwlet Baştutany mejlisiň dowamynda TOPH gaz geçirijisini gurmak boýunça işleri guramak üçin tejribeli ýolbaşçylaryň zerurdygyny nygtady. Biz Owganystana tarap uzaýan demir ýoluň durkuny täzelemeli. Şunuň bilen baglylykda, milli Lider B.Annameredowy ulaglar we aragatnaşyk meseleleri boýunça wise-premýer wezipesinden boşadyp, ony bu gaz geçirijini gurmak boýunça işlere ibermek barada karara gelendigini habar berdi.


text:
“Degre” hojalyk jemgyýeti 2011-nji ýyldan bäri suw esasly boýaglary öndürip gelýär. Hojalyk jengyýeti önümçilik üçin Mary ertrabynyň “Altyn Asyr” daýhan birleşiginde ýerleşýän üsti ýapyk bassyrmany kärende esasynda ulanyp gelýär.
Aşakda bassymanyň kärendesine alynmazdan öňki we häzirki ýagdaýlaryny häsýetlendirýän şekiller görkezilýär.
“Degre” hojalyk jemgyýeti 2011-nji ýyldan bäri suw esasly boýaglary öndürip gelýär. Hojalyk jengyýeti önümçilik üçin Mary ertrabynyň “Altyn Asyr” daýhan birleşiginde ýerleşýän üsti ýapyk bassyrmany kärende esasynda ulanyp gelýär.


text:
Otau Almaty
OtauTV - Qazaqstandyk telekorsetilimnin ulttyk operatorga - Qazteleradioga tiesili sauda belgisi. 2010 jyly engizilgen. Qazirgi tanda OtauTV da eki millionnan astam abonent bar.
Biz sol OtauTV-nyn Almaty men Almaty oblysy boiynsha resmi dileri bolamyz.
Bul sait ondelu ustinde.
Eger bizben habarlasqynyz kelse +77772223942 ne baska da korsetilgen nomirler boiynsha habarlasynyz nemese osy saittagy formany toltyryp jiberiniz.
Arqashan jaqsylyq aldynyzdan jolyqsyn!
Bizdin kompania damu ustinde. Biz OtauTV-ga qatysty barlyq qyzmet turlerin jogary dengeide korsetuge tyrysamyz.


text:
Döwrebap tehnologiýalar — importuň ornuny tutýan önümçiligiň ösüş binýady
Paýtagtymyzyň “Çandybil” söwda merkezinde Importuň ornuny tutýan önümçilik tehnologiýalarynyň halkara sergisi öz işine başlady, ol Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan guraldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýän sergi importuň ornuny tutýan bölümler babatda ýurdumyzyň bazarynyň üstünlikleri we mümkinçilikleri, şeýle hem senagat enjamlaryny öndürýän, türkmen hyzmatdaşlary bilen uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly önüm öndürijileriň öňdebaryjy tejribesi we innowasion işleri bilen tanyşdyrmaga gönükdirilendir.
Şeýle çäreler dünýäniň işewür toparlarynyň wekilleriniň biziň ýurdumyz bilen söwda-ykdysady gatnaşyklaryny ýola goýmak we berkitmek mümkinçilikleri bilen özüne çekýär. häzir ýurdumyz hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçirýän özgertmeleri netijesinde köp pudaklarda, şol sanda gaýtadan işleýän senagatda uly ösüşlere eýe bolýar.
Döwlet-hususy hyzmatdaşlyga Türkmenistanyň önümçilik kuwwatyny artdyrmakda, ykdysadyýetiň ösüşiň innowasion ýoluna düşmeginde, senagatyň täze ugurlaryny höweslendirmegiň hasabyna pudagy ösdürmekde möhüm orun berilýär. Ýurdumyzyň haryt öndürijilerine ýardam etmek boýunça geçirýän syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde ähli ýerlerde importuň ornuny tutýan harytlary, gurluşyk serişdelerini, dokma, mineral önümleri, durmuşda ulanylýan himiýa önümlerini, mebelleri, azyk önümlerini çykarýan kärhanalar açylýar.
Ýurdumyzda geçirilýän köp sanly ykdysady sergiler, daşary ýurtlarda guralýan türkmen sergileri halkara hil we ekologiýa howpsuzlygy güwänama eýe bolan önümleriň dürli görnüşleri bilen tanyşdyrýar. “Türkmenistanda öndürildi” diýen belgili önümler tutuş dünýäde tanalýan milli nyşana öwrülýär.
Sergide öz önümlerini Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary hem görkezýärler, ýakynda birleşmäniň wekiliýeti Ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk baradaky hökümetara türkmen-müsür toparynyň ikinji mejlisine hem-de onuň çäklerinde ilkinji gezek guralan işewürler maslahatyna gatnaşmak üçin Kairde boldy. Serginiň çäklerinde TDH-nyň habarçysyna beren gürrüňinde TSTB-niň wekili milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça dostlukly ýurtdan bolan kärdeşleri bilen geçirilen gepleşiklerde özara bähbitli hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň ara alnyp maslahatlaşylandygyny hem-de ýurdumyzyň “Nurly Meýdan” kärhanasy bilen “One World” müsür kompaniýasynyň arasynda Özara gatnaşyklar hakynda ähtnama gol çekilendigini belledi.
Sergi ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň üstünliklerini aýdyň görkezýär, şeýle hem myhmanlary dünýä belli kompaniýalaryň öňdebaryjy enjamlary bilen tanyşdyrýar. Olar importuň ornuny tutýan hem-de eksport ugurly ýokary hilli ýokary hilli önümleri öndürmek babatda mümkinçilikleri artdyrmak üçin tehnologik täzeliklerini teklip etmäge taýýardyr.
Sergä gatnaşyjylaryň togsana golaýynyň hatarynda ýurdumyzyň döwlet we telekeçiler düzümleri, Ýewropa we GDA ýurtlarynyň kompaniýalary öz mümkinçiliklerini görkezdiler. Serginiň açylyş dabarasyna dürli ministrlikleriň we edaralaryň, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, ýurdumyzyň we daşary döwletleriň işewürleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçirýän giň gerimli özgertmeleri, halk hojalyk toplumynyň işine bazar gurallarynyň we ýörelgeleriniň ornaşdyrylmagy ykdysadyýetiň gülläp ösmegine getirdi. Hut milli Liderimiziň öňdengörüjiligi netijesinde ýurdumyzyň içeri we daşary söwdasynyň uly mümkinçilikleriniň amala aşyrylmagy degişli düzümleriň — ulag, maliýe, telekommunikasiýalar, syýahatçylyk we beýleki düzümleriň ösmegine, şeýle hem ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam etdi.
Serginiň agramly bölegi ýurdumyzyň işewürligini ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlarynyň birine — önümçilige tehnologiki täzelikleri ornaşdyrmagyň esasynda importuň ornuny tutýan senagat we oba hojalyk kärhanalaryny döretmäge bagyşlandy. Ekologiýa taýdan arassa ýerli çig malyň esasynda çaga iýmitiniň, gök we miwe goşundylarynyň, şireli suwlaryň, maýoneziň, doňdurmanyň, gaplanan önümleriň, balyk önümleriniň, ýogurtlaryň, şöhladlaryň, dürli süýji-köke önümleriniň önümçiligi ýola goýuldy.
Sergi diwarlyklarynda oba hojalyk meýdanlarynda hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan obasenagat toplumynda importuň ornuny tutýan syýasatyň möhüm ugry hökmünde kesgitlenen, sany ýylsaýyn artýan ýyladyşhanalarda ösdürilip ýetişdirilen gök, bakja önümlerini, miweleri görmek bolýar.
Sergä gelýänler türkmen dokma önümlerinden we ýüpek halylaryndan taýýarlanan ajaýyp sowgatlyklary bilen tanyşmak mümkinçiligine eýe boldular. Bu ýerde ýurdumyzda öndürilýän polipropileniň esasynda çykarylýan plastikden hojalyk harytlarynyň we çaga oýnawaçlarynyň dürli görnüşlerini görmek bolýar.
Daşary ýurtly sergä gatnaşyjylar çalt ösýän türkmen bazarynyň isleglerini nazara almak bilen, taýýar önümleri gaplamak boýunça tekliplerini taýýarladylar, şeýle hem paketleriň, şol sanda dürli önümler üçin niýetlenen plastik gaplary öndürýän enjamlaryň nusgalaryny görkezdiler.
Importuň ornuny tutýan önümçilik tehnologiýalarynyň halkara sergisi ýurdumyzyň senagatynyň, dünýäniň öňdebaryjy tejribesini çekmekde biziň bazarymyzyň uly mümkinçiliklerini görkezmek üçin netijeli meýdança öwrüldi. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň möhüm şerti hökmünde kesgitlenildi.
Serginiň çäklerinde resminamalara gol çekildi. Hususan-da, ösümlik ýagyny öndürýän zawodlaryň gurluşygyna gatnaşýan “Gündogar Akymy” hojalyk jemgyýeti bilen «Syngenta Agro AG» şweýsar kompaniýasynyň arasynda Türkmenistanda ösdürmek üçin günebakaryň tohumlaryny getirmek hakynda şertnama baglaşyldy. Şeýle hem «Agzybir Ojak» hojalyk jemgyýeti bilen «ERENSOY Gida Ve Ambalaj Makinlari San. Ve Tic. Ltd. Şti» we «EKTAM Makine San. Ýe Tic. A.S.» türk kompaniýalarynyň arasynda çüýşe önümçiliginde ulanyljak enjamlary satyn almak we gurnamak, rafinirlenen ýagy awtomat usulda gaplamak enjamlaryny satyn almak we gurnamak boýunça şertnamalar baglaşyldy.
Şeýle hem serginiň çäklerinde duşuşyklar geçirlip, olaryň barşynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary, haryt öndürijileriň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak, daşary ýurt kompaniýalarynyň gatnaşmagynda bilelikdäki kärhanalary döretmek bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Pudaklaýyn sergi öz işini 6-njy dekabrda tamamlar.


text:
Aýdylyşy we ýazylyşy birmeňzeş bolup, aýry-aýry many aňladýan sözlere omonimler diýilýär.
ýüz diýen sözi alyp göreliň. Bu söz 100 diýen sany, adamyň ýüzüni, suwda ýüzmegi, maly soýmagy-ýüzmegi aňlalýar. Emma ol söz aýry-aýry manyly dört zady aňladýan bolsa-da, olaryň aýdylyşy, ýazylyşy meňzeşdir.
Omonimleri köp manyly sözler bilen garyşdyrmaly däl. Sebäbi omonim bolup gelýän sözleriň her biri aýry-aýry many aňladýar.
gar - ygal, gar - garyşdyrmak.
Köp manyly sözler beýle däl. Köp manyly sözleriň manysy bir-birleri bilen örän baglanyşykly bolup, olaryň hemmesiniň aňladýan manysy şol sözüň asyl-esasy manysyndan ugur alýar, beýleki manylaryň hemmesi şol asyl many bilen baglanyşykly bolýar.
aýak - organizmiň bölegi, atyň aýagy, ýabyň aýagy.


text:
Aşgabadyň häkimiýetleri ilatyň ulanýan gazyny ölçemek boýunça gurallary köpçülikleýin oturtmak boýunça çäreleri amala aşyrýarlar.
Şu günler Aşgabadyň gaz edarasynyň işgärleri paýtagtyň ýaşaýyş jaýlaryny öýme-öý aýlanyp, gurallary oturtmagy talap edýärler.
Şol bir wagtda-da, Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysynyň sözlerine görä, ölçeýjileri oturtmak üçin ilata teklip edilýän nyrhlar ýagdaýa görä üýtgäp durýar.
Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy, gaz edarasynyň 2-nji noýabrda, hususan-da öz ýaşaýan jaýyna gelen işgärleriniň günüň dowamynda iki sany dürli nyrhy öňe sürendigini aýtdy we guralaryň bahasynyň gysga wagtyň dowamynda 22% gymmatlandygyny habar berdi.
"Men şu gün irden jaýymyzda öýme-öý aýlanyp başlan gaz edarasynyň işgärlerini köçede görüp, ölçeýjileriň bahasyny soranymda olar 212 manat diýdiler. Soň bir sagat geçip-geçmän olar meniň öýüme gelenlerinde guralyň bahasynyň 260 manatdygyny aýtdylar" diýip, habarçymyz gürrüň berdi. Onuň sözlerine görä, ýaňy-ýakynda gaz ölçeýjilerini oturdan beýleki maşgalalar munuň üçin 212 manat töläpdir.
Şeýle-de, Aşgabadyň Parahat-2 etrapçasynyň ýaşaýjylarynyň Azatlyga habar bermeklerine görä, 2-nji noýabrda bu etrapçanyň ýaşaýyş jaýlaryna hem aýlanan "Aşgabatgaz" edarasynyň işgärleri ýaşaýjylaryň talaby boýunça ölçeýjileriň bahasyny kesgitleýän resminama görkezipdir.
Azatlyga gowşan bu resminamanyň nusgasyndaky nyrh agzalan ozalky nyrhlardan tapawutlanýar.
"Aşgabatgaz" müdirliginiň ýolbaşçysynyň ilata gaz ölçeýji enjamy oturtmagyň nyrhnamasy atly dokumentde ölçeýjiniň bahasy 154.46 manat, çig mal we goşmaça serişdeleriň nyrhy 69.45 we oturmak işleriniň nyrhy 35 manat möçberinde kesgitlenýär. Şeýlelikde nyrhnamadaky umumy bahasy 258.91 manat möçberde görkezilýär.
Azatlyk Radiosy gaz ölçeýjileriň oturdylmagyna degişli jikme-jik maglumatlary "Aşgabatgaz" müdirliginiň özünden anyklap bilmedi.
Gaz üçin tölegleriň 2019-njy ýylyň başyndan giriziljekdigi ýaşaýjylara habar berildi, emma gaz üçin tölegleriň takyk nyrhlary entek mälim edilmedi.
Türkmenistanda ilata berilýän gazyň möçberini hasaplamak boýunça resmi çäreler hökümetiň gaz, suw we tok mugtçulygyny doly ýatyrmak baradaky kararynyň yzýany güýçlendi.
Hökümetiň soňky 25 ýylyň dowamynda ilata belli bir möçberde mugt berlen kommunal hyzmatlaryny doly tölegli etmek baradaky karary sentýabrda yglan edilipdi.
Türkmenistanyň häkimiýetleriniň gazy ölçeýän gurallary oturtmak boýunça alyp barýan çäreleri bilen bir wagtda, elektrik toguny we suwy ölçeýän gurallaryň oturdylmagy hem dowam etdirilýär, şeýle-de, ilatyň kommunal hyzmatlary üçin döwlet bilen hasaplaşmagy boýunça işler hem geçirilýär.
Ýaňy-ýakynda Azatlygyň Daşoguzdaky habarçysy bergili maşgalalary tölemäge mejbur etmek üçin hojalyklaryň gazyny we toguny kesýändigini habar berdi.
Bergili hojalyklaryň elektrik energiýasynyň kesilmegi boýunça ýagdaýlar Aşgabatda hem ýüze çykýar. Azatlyk Radiosynyň habarçysy bir aýdan gowrak wagt mundan ozal Aşgabadyň 11-nji etrapçasynda begisi bolan ýaşaýjylar bilen bir wagtda-da tölegleri doly üpjün edilen ýaşajylaryň hem öýleriniň elektrik togunyň kesilendigini habar beripdi.
"Olar gelip elektrik energiýasynyň gurallaryny diňe bir öçürmek bilen çäklenmeýärler, hatda simlerini kesip, gurallary doly zaýalap gidýärler" diýip, habarçymyz aýtdy.
Türkmenistan 1993-njy ýylda, ilaty sosial taýdan goldamak maksady bilen suwuň, toguň, gazyň belli bir möçberini mugt bermek düzgünini girizipdi. Türkmenistanyň ýolbaşçylary häzirki wagtda ilatyň durmuşynyň gowulanandygyny aýdyp, bu ýeňillikleri doly ýatyrdy.


text:
İlham Aliýew türk halkynyň gahrymançylygynyň özleri üçin nusgadygyny beýan etdi
Aliýew 15-nji iýul agdarlyşyk synanşygynyň 1-nji ýyly mynasybetli Erdogana hat ugratdy
Prezident R.T. Erdogana ýazan hatyna “Eziz gardaşym” diýip başlan Azerbaýjanyň Preizdent İlham Aliýew, 15-nji iýul gijesi başdan geçirilen pajygaly wakalaryň ýurduň konstitutsion ulgamyny goran türk halkynyň janyny pida etmeginiň Azerbaýjanda hakyky gahrymançylyk nusgasy hökmnünde ýatlanýandygyny beýan etdi.
Demokratiýany goran millionlarça adamyň türk halkynyň ygtyýaryny başgalara bermejekdigini we döwletçilige garşy gönükýän ähli synanşyklaryň ýok bolmaga mejburdygyny sübut edendeigini nygtan Aliýew; “Wakany eşiden badyma Türkiýäniň hökümetine goldawymy beýan etdim we ýurduň konstitutsion ulgamyna kast etmek isleýänleri ýazgardym, Azerbaýjanyň hökümet agzalaryna degişli görkezmeleri berdim” diýip ýazdy.
Demokratik gymmatlyklary we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli uğurlarynda gazanylanlary gorap saklamak üçin mizemez ygtyýar görkezen şehitlerin hormatynyň elmydama ýaşadyljakdygyna doly ynanýandygyny nygtan Aliýew hatynda şeýle diýýär; “Siziň liderligiňiz, türk halkynyň arkalaşygy we kypynçsyzlygy saýasynda dönük niýetlerin öňüne berk diwar örüldi. Türkiýe uly howpdan halas boldy. Siz halky mobilizläp, ýurduň galkynyşy we dünýä döwletleriniň hataryndaky pozisiýasynyň güýçlenmegi üçin beýik işleriň hötdesinden geldiniz, şahsy bähbitlerini halkyň ygtyýaryndan ýokarda gören anti-milli güýçleri ýeňdiňiz. Bularyň ählisi doğanlyk Türkiýäniň raýatlary ýaly bizi hem ýürekden buýsandyrýar.
Eziz gardaşym! 15-nji iýul şehitlerine ýene-de bir gezek alladan rehnet, ýakynlaryna we doğanlyk türk halkyna sabyr dileýärin. Möhüm meselelerde siziň bilen arkalaşyklydygymy beýan etmek isleýärin.”