text:
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşi hem-de Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň bilelikde yglan eden döredijilik bäsleşigi hem iň ökdeleri öňe saýlady. Ýurdumyzyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkezi edara binasynda gözel paýtagtymyzda ilkinji gezek geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanyp yglan edilen bu döredijilik bäsleşiginiň jemi jemlendi. Edara binasynyň giň eýwanynda ýaýbaňlandyrylan sergi bada-bat ünsüňi çekýär. Ilki bilen, älemgoşar öwüşgini bilen gözüň ýagyny iýip barýan ajaýyp halylarda nazaryň eglenýär. Ululy-kiçili halylar we haly önümleri, «Aşgabat 2017-niň» nyşany we şekili basylan dokma senagatynyň taýýarlan milli sport eşikleri, toýundan we keramikadan ýasalan dürli heýkeljikleriň toplumy, türgenleriň ýaryşlarda çykyş eden pursatlaryny janlandyrýan suratlar... bularyň ählisi bäsleşige hödürlenen eserlerden saýlanyp alnan. V Aziýa oýunlarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek, bu oýunlaryň dünýä ýüzünde dabaralandyrylmagyna goşant goşmak, Aziadanyň waspyny ýetirmekde döredijilik işgärleriniň we höwesjeňleriň arasynda täze zehinleri ýüze çykarmak we olary höweslendirmek maksady bilen geçirilen bäsleşige ýurdumyzyň dürli pudaklarynda zähmet çekýän we höwesjeň raýatlaryň bir topary gatnaşdy. Olaryň işlerinde Türkmenistanda sport ulgamynda amala aşyrylýan giň möçberli düýpli özgertmeler, türgenlerimiziň ýurdumyzda we halkara ýaryşlarynda gazanýan üstünlikleri, ýaşlary sagdyn durmuş ýörelgelerine ündemekde sportuň we bedenterbiýäniň tutýan orny hem giň beýanyny tapdy. Bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasynda bize ýeňijileriň birnäçesi bilen söhbetdeş bolmak miýesser etdi. Ilki bilen, gözelligiň ajaýyp nusgasyny döredýän zenan, Türkmen halysynyň Milli muzeýiniň halyçysy Enegül ALLANUROWA bilen söhbetdeş bolduk. Ol şeýle gürrüň berdi:
— Halk arasynda «Hünärim bar, hormatym bar» diýilýär. Bu gün biziň çeper el hünärimiz sungat derejesine ýetirilip, sarpalanýar. Halyçylyk hünärine ýaşlygymdan höwes edip, bu sungatyň inçe tilsimlerini öwrendim. Üns beren bolsaňyz, Türkmen halysynyň Milli muzeýiniň sergi bölümlerini, esasan, gadymy halylaryň asyl nusgasy bezeýändir. Asyrlar, ýyllar geçen ol halylary täzeden dikeltmek bilen biz olara täze öwüşgin berýäris. Türkmen halysyna we halyçy gelin-gyzlaryň zähmetine çuňňur sarpa goýýan hormatly Preziden-
timiz bize Şa serpaýlaryny ýapýar, hormatly atlar bilen derejeleýär. Bu bolsa bizi täzeden-täze haly nusgalaryny döretmegimize ruhy joşgun berýär. Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlap dokan halymyzda gadymy nusgalary ulandyk. Guşly gölüň 17-sini dikligine salyp, ara gölüň ýerine bolsa, sportuň 21 görnüşini ýerleşdirdik. Haly diýseň owadan boldy. Owadanlygy, syklygy, nepisligi, nagyşlarynyň ýerbe-ýerligi bilen hem bu haly Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda yglan edilen Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşiginiň ýeňijisi boldy. Türkmenistanyň Kärdeşlerar kalaşyklarynyň Milli merkeziniň hemde Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň yglan eden döredijilik bäsleşiginde hem ýeňiji bolmak miýesser etdi.
Halkymyzyň gadymy hem müdimi senetleriniň biri-de zergärçilikdir. Bu ajaýyp sungaty döretmekde gelin-gyzlarymyz uly ussatlyk görkezýärler. Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň «Amaly-haşam» sungaty kafedrasynyň mugallymy Aýjemal ÇARYÝEWA-DA ajaýyp işleri bilen tanalyp gelýär. Bu milli senediň nesilden nesle geçmeginde-de zergär gyzyň mynasyp paýy bar. Yklymyň iň uly sport baýramçylygy V Aziýa oýunlaryna bagyşlanyp geçirilen döredijilik bäsleşigine birnäçe şaý-sep eserleri bilen gatnaşyp, ýeňiji bolan zergär şeýle gürrüň berýär:
— Ýerine ýetiren şaý-sep işlerimiň aglabasynda «Aşgabat 2017-niň» çeper keşbi bolan bedew atymyzyň şekilini nagşa geçirip, wasp etdim. «Küşt şalygy» atly gülýakamda küşt tagtasyny, hakyk gaşlar bilen bezäp, ýerine ýetirdim. Türkmen halkymyzyň amaly-haşam sungatyny dowam edip, ony has-da kämilleşdirmäge hormatly Prezidentimiz giň mümkinçilikleri döredip berdi.
Döredijilik bäsleşigine çeper eserleri bilen gatnaşyp, ýeňiji bolan žurnalist “zenan kalby” žurnalynyň bölüm redaktory Keýik UMAROWA köňül kelamyny şeýle beýan etdi:
— Durmuşyňda bolup geçýän her bir şatlykly waka, hoş habar göwnüňi galkyndyryp, kalbyňy buýsanja besleýär. Ol çekýän zähmetiň bilen bagly bolanda, ähmiýeti has-da artýandyr. Çünki zähmetiňe berlen baha seni täze gözleglere, döredijilikli işlere, ýeneki üstünliklere ruhlandyrýar. Güýz paslynyň ajaýyp günündäki hoş habar, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň hem-de Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň yglan eden döredijilik bäsleşiginde ýeňiji bolmagym, meni-de egsilmez şatlyga besledi. Paýtagt şäherimizde geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna bagyşlanmagy, bu bäsleşigiň esasy aýratynlygydyr. Örän çekeleşikli we gyzykly geçen sport ýaryşlaryndan we olarda ýeňiş gazanan türgenleriň durmuşyndan, şeýle-de türkmen sportunyň taryhyndan gürrüň berýän köp sanly publisistik makalalar, oçerkler, goşgudyr poemalaryň arasyndan «Açyl, saçagym, açyl!» atly publisistik makalamyň iň gowy eserleriň hatarynda saýlanyp alynmagy, joşgunly kalbyma ganat bekledi. Bu makalada türkmen türgenleri bilen birlikde, dünýäniň çar künjeginden gelen türgenleri we myhmanlary jemgyýetçilik iýmiti bilen üpjün etmek meselesi ör-boýuna galýar. Milli aşhanamyzyň aýratynlyklary giňden açylyp görkezilýär.
Geljekde-de beýik ösüşlere, oňyn özgertmelere beslenen eziz Diýarymyzyň waspyny ýetirip, bu keramatly toprakda bolup geçýän halkara derejesindäki çäreleri dabaralandyrýan, dünýä ýaýýan eserleri döredip, ak ýürek bilen yhlasly zähmet çekeris. Bizi şeýle döredijilikli işlere ruhlandyrýan mähriban hem Gahryman Arkadagymyza jan saglygyny, uzak ömür arzuw edýäris.
Megerem, «Aşgabat 2017-niň» oýunlary baradaky makalalary bilen metbugat sahypalarynda yzygiderli çykyş eden we häzirki wagtda hem dowam etdirýän žurnalist, «Türkmenistan»
gazetiniň uly habarçysy Agageldi ITALMAZOWYŇ ady okyjylar köpçüligine has tanyşdyr. Zehinli žurnaliste döredijilik bäsleşiginde 1-nji orny eýelemek başartdy. Kärdeşimiziň buýsançly sözlerinde mähriban Arkadagymyza alkyşlar beýan tapdy: — Žurnalist hemişe gözlegdedir welin, käte onuň gözleýän zatlarynyň özem üstüne gelýär oturyberýär. Aşgabat Aziadasyna taýýarlyk görülýän günleriň birinde daýaw, 50 ýaşlaryndaky bir adam iş otagymyza gelip, özüniň alpinist — daga çykyjydygyny, Köýtendagyň iň beýik gerşine — Aýrybaba Döwlet baýdagymyzy we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny dikendigini aýtdy. Gürrüňdeşim özüni adyndan tanaýan meşhur alpinistlerimiziň biri Mäliknyýaz Hojanyýazow eken. Biri-birinden täsirli suratlar, resminamalar hyýallarymy alpinizmiň täsin hem täsirli dünýäsine alyp gitdi. Sanlyja günden bolsa, gazet sahypasynda Mäliknyýaz aga we onuň alpinistik topary barada «Belentliklerden Aziýa oýunlaryna çagyryş» atly makala peýda boldy we maňa Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşygynyň Milli merkeziniň hem-de Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşi bilen birlikde geçiren döredijilik bäsleşiginiň ýeňijisi bolmak bagtymiýesseretdi.
Žurnalist hökmünde gyzykly, täsirli maglumatlary ýazyp, okyjylara ýetirmek biziň borjumyz. Onda-da bu maglumat paýtagtymyzda geçirilen yklym baýramçylygy bilen bagly bolsa.
Öz ýazgylarymyz bilen döredijilik bäsleşikleriniň ýeňijisi bolmak bolsa, bizi has-da ruhlandyrýar. Başdan geçirýän nurana günlerimiz, ertekilerden zyýada gelýän döwrümiz her kime öz miwesini eçilýär. Bize berlen ýokary baha, çeken zähmetimiziň miwesidir. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe amala aşyrylýan beýik işleri gyzgyny bilen okyjylarymyz bilen paýlaşmaga döredilýän giň mümkinçilik, örän amatly iş şertleri üçin hormatly Prezidentimize çäksiz alkyş aýdýarys. «Aşgabat 2017» jahana ýaň salan sport baýramy. Eger bu baýramyň şatlyk-şowhunyndan okyjylara paý berip bilen bolsak, bu biziň zähmetimiziň ýerine düşdügidir. Goý, döwletli Diýarda Gahryman Arkadagymyzyň belent tutumlary mundan beýläk hem rowaç bolsun!
Ýazgül SAPAROWA.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


c: text/html

text:
Okuw ýylynyň başlanmagy bilen ene-atalaryň aglabasy öz çagalaryna okuwdan daşary goşmaça sapaklary, kämilleşdiriş merkezleri gözläp, bir hepdelik dersleriň arasyndaky boş wagtlary doldurmaga ymtylýarlar. Öz islegleriň esasynda saýlanyp bilinjek gyzyklanmalaryň sany kändir: sport we tanslar bilen meşgul bolmak, matematika we kompýuter grafikasy bilen gyzyklanma, surat çekmegi, aýdym aýtmagy öwrenme, mekdepde goýulýan oýunlara gatnaşma ýa-da saz çalma bilen meşgullanma. Mekdepden boş wagtlary goşmaça dersler bilen, öz gyzyklanýan işleri bilen meşgullanmak çagada adamlar bilen gatnaşyk açmak, öz-özüňe ynamly bolmak, kämilleşme ýaly peýdaly häsiýetleriň döremegine kömek edýär. Şeýle birleşmelerde we bölümlerde meşgullanma öz gyzyklanmalary bilen meňzeş bolan boýdaşlaryny tapyp, öz tanyşlarynyň we dostlarynyň sanyny artdyrmaga, öz mümkinçilikleriňi ýüze çykaryp, geljekde hünäriňi dogry saýlamaga kömek edýär.
Ýöne okuwdan daşary goşmaça sapaklaryň we meşgullanmalaryň çaga üçin hakykatdan hem peýdaly we gyzykly bolmagy üçin, birnäçe möhüm düzgünleri göz öňüne tutmalydyr:
► Çagaňyz hem belli çözgüdi tapmaga gatnaşsyn. Öz çagaňyzdan näme bilen meşgullanasy gelýändigi barada soraň. Onuň gyzyklanmalaryny goldaň. Şol wagtyň özünde hem onuň häsiýetine, taýynlygyna, kämilligine we başarnygyna laýyk gelýän gyzyklanmalara üns beriň. Çagaňyzyň mümkinçiliklerini ölçeriň we öwreniň!
► Ony okuw merkezine ýazmazdan öň, çagaňyz bilen iň bolmanda bir sapaga gatnaşyň. Siz çagaňyz bilen saýlanyňyzdan soň, hepdede 4-6 gezek sapaklara gelmeli bolýandygyny düşündiriň. Täze meşgullanmalar, sapaklar, başga çagalaryň topary, başga mugallymlar çaga üçin del gurşaw bolup, ilkibada onda stres ýagdaýyny döredip biler.
► Çagaňyzyň goşmaça sapaklara, okuw merkezlerine gatnamasynyň Sizden hem goşmaça boş wagty talap etjekdigini bilmelidir. Sizden ony äkidip-getirme, oňa geçilen dersleri özleşdirmäge kömek etmek, sergilere we ýaryşlara gatnaşmak talap edilýändir. Hepdäniň dowamynda boş wagtyňyzyň näçeräk bolup biljekdigini ölçeriň. Başga tarapdan bolsa, çagaňyzy äkidip-getirýän wagtyňyz, ýolda ýa-da maşynda sizde onuň bilen gürrüňdeş bolup, pikir alyşmaga, onuň hyýallary, gyzyklanmalary bilen tanyşmaga mümkinçilik döreýär.
► Çagaňyzdan hemme zatda birinji bolmagy talap etmekden saklanjak boluň. Goý ol öz mümkinçiliklerine görä hereket etsin. Çagaňyzy edýän tagallasy, çekýän jepasy, zähmeti üçin öwüň we oňa okuwdan lezzet almaga kömek ediň!
► Eger çagaňyz ol ýa-da başga goşmaça sapaklar bilen meşgullanmakdan boýun gaçyrýan bolsa ýa-da onda aşa ýadawlylygy we gaharjaňlygy duýýan bolsaňyz, mümkin ol okuwdan daşary köp çärelere gatnaşyp agramlylyk duýýandyr. Onda siz onuň goşmaça sapaklaryny azaldyp, mümkinçilige we möwsüme görä bölmeli bolarsyňyz. Meselem, gyşyna dzýudo göreşi bilen meşgullanma, tomsuna bolsa suw howzunda türgenleşme. Çagaňyzyň mekdep, öý işleri we oýunlar üçin wagtynyň galýandygyny barlaň.
► Çagaňyzyň okuw gün tertibini we maşgala çärelerini meýilleşdirmegi üçin, öýde görünýän ýerde (meselem, onuň otagynda ýa-da aşhanada) uly kalendari asyň we onda hemme mekdep we ondan daşary çäreleri görkeziň. Onuň Gün Tertibinde maşgala agşamlyklary, bilelikde geçirilýän çäreler, gezelençler üçin boş ýer goýuň. Şeýle-de, boş wagtlary goýmak hem wajypdyr, çünki çaga üçin hem sagatma-sagat meýilleşdirilen gün tertibinden dynç almak möhümdir.
Teswirlemeler
Ene-atalar ilki çagalarynyň goşmaça sapaklaryň haýsysyna höwesiniň barlygyny anyklap soňra belli netijä gelmelimikä diýýän. Olaryň geljek nitijeleri çaga üçin goşmaça kynçylyklary döretmeli däldir.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Garlykdaky dag-magdan baýlaşdyryjy toplum öz önüminiň ilkinji tonnalaryny içerki we daşarky sarp edijilere ugratdy. Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň gatnaşmagynda ulanmaga berlen senagat toplum kaliý dökünlerini awtoulaglarda we demir ýol ulaglarynda ugradyp başlady.
Täze senagat toplumy ýüzden gowrak desgany özünde jemleýär. Çuňlugy 364 we 308 metr bolan her biriniň diametri 6,5 metr bolan dik magdan şahta guýularyny özboluşly inženerçilik desgalary hökmünde görkezmek bolar. Olaryň birinjisi alnan magdany ýokary çykarmaga, şeýle hem oňa arassa howany goýbermäge niýetlenendir. Alnan magdan özi ýöreýän kiçi wagonlaryň kömegi bilen ulgama eltilýär we ýörite nowalarda 30 tonnalyk galdyryjy enjama gelýär. Magdan ýokaryk çykarylyp ugradyjy bölüme düşýär. Ikinji şahta guýusy bolsa işgäreleriň hem-de ýüukleriň aşak ugradylmagyny we çykarylmagyny üpjün edýär.
Guýularyň duz gatlaklarynda magdan çykaryjy toplum ýerleşdirildi we beýikligi 5 metr bolan ýük hem-de ulag tunelleri çekildi. Olarda şahtaçylar we enjamlar äkidilýär. Ýerastyndaky tehnikalaryň hemmesi herekete girizildi. Kaliý duzly gatlaklary açmak, ilkinji önüm giňişligindäki çig maly taýýarlamak işlerine başlandy. Bu ýerde kaliý duzlarynyň önümçilik gatlaklary 200-den müň metre çenli çuňlukda ýerleşýär.
Garlyk käniniň dag-geologik şertleriniň aýratynlyklaryny nazara almak bilen, onuň gatlaklaryny işläp taýýarlamak üçin işiň oňyn gözegçilik ulgamy göz öňünde tutuldy we gatlaklaryň önümini çykarmak usuly doly mehanizmleşdirildi. Ýerasty känden her ýylda toplumyň önümçilik bölümine 7 million tonnadan gowrak magdan berler. Bu bolsa 1,4 million tonna kaliý dökünini öndürmek üçin zerur bolan möçberi üpjün eder.
Geljekde toplumyň kuwwatyny dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan kaliý dökünleriniň bir ýyldaky möçberini 4 million tonna ýetirmek göz öňünde tutulýar. Garlyk ýatagynda kaliý duzlarynyň ägirt uly gorlary bolup, onuň mukdary 2 milliard tonnadan gowrakdyr. Bu bolsa toplumyň köp onýyllyklaryň dowamynda durnukly işini üpjün eder.
Çig maly baýlaşdyrmak üçin kuwwatly flotasiýa fabrigi guruldy. Degirmenlerde magdan uradylýar we suw hem-de reagentler bilen garylýar. Soňra flotasiýa maşynlaryna berilýär. Ondan alnan önüm utgaşdyryjy we seperasiýa bölümine düşýär. Bu ýerde ähli artykmaç serişdeler aýrylyp, kaliý hloridli külke ýörite filteriň üstünden geçýär. Bu ýerde önümiň suwy aýrylyp guradylýan we tokgalanýan bölüme düşýär. Soýra bolsa taýýar önümler ammaryna ugradylýar.
“Belgorhimprom” Açyk paýdarlar jemgyýetiniň baş potratçy bolmagynda türkmen gurluşykçylary bilen bilelikde täze desgalar toplumynyň gurluşygynda ägirt uly işler ýerine ýetirildi.
Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplum üçin kuwwatly energiýa, suw we gaz üpjünçilik binýady döredi ldi. Onuň çäginde döwrebap inženerçilik ulag-aragatnaşyk we beýleki düzümleriň giň ulgamy çekildi. Işgärleriň ýokary öndürijildikli zähmeti, dynç alşy we ýaşaýşy üçin zerur amatly şertler döredildi.
Täze senagat toplumy Lebap welaýatynyň we tutuş ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşinde ägirt uly ähmiýetlidir. Ol Türkmenistanyň oba hojalyk toplumynyň ýokary hilli kaliý dökünlerine bolan isleglerini doly kanagatlandyryp, onuň belli möçberini dünýä bazarlaryna ugratmaga mümkinçilik berer.


text:
Mähriban halkym! Eziz watandaşlar!
Sizi demokratik, hnkuk we dünýewi döwletimiziň durmuşyndaky örän möhüm sene - türkmenistanyň garaşsyzlyk gününiň 23 ýyllyk baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Garaşsyz, hemişelik bitarap turkmenistan döwletimiziň baş baýramy mynasybetli tutulýan uly toy dabaralary, ýaňlanýan şirin owazly, joşgunly aýdym-sazlar mähriban halkymyzyň kalbynda we ýüreginde erkana hem-de kuwwatly döwletimizde gazanylýan üstünliklere egsilmez guwanç we buýsanç duýgularyny pugtalandyrsyn, jemgyýetimiziň ruhubelentligini, agzybirligini we jebisligini dabaralandyrsyn!
Merdana ata-babalarymyz asyrlarboýy özbaşdak, erkin, garaşsyz döwlet gurmagy arzuw edipdirler. 1991-nji ýylyň 27-nji oktýabry müňýyllyklardan gözbaş alyp gaýdýan türkmen halkynyň taryhyna müdimilik giren örän möhüm we şanly senedir. 23 ýyl mundan ozal bu taryhy günde halkymyz dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edilen mukaddes we beýik hukugyna - biziň häzirki ösüşlerimiziň we üstünliklerimiziň berk binýady bolan garaşsyzlygyna eye boldy.
Garaşsyzlyk ýurdumyzyň ösen döwletleriň hataryna goşulmagy, dünýä döwletleri we halkara guramalary bilen köpugurly hyzmatdaşlygy ýola goýmagy üçin ygtybarly esas döretdi. 23 ýylyň dowamynda eziz watanymyz durmuş-ykdysady, ruhy-medeni ösüş babatda örän uly netijeleri gazandy we kuwwatly döwletleriň birine öwrüldi.
Garaşsyzlyk güni eziz halkymyzyň belent ruhuny, agzybirligini, bitewiligini, ösüşiň täze sepgitlerine ýetmekdäki uly ynamyny hem-de egsilmez gaýratyny alamatlandyrýan beýik baýramdyr.
Toýdur baýramlarymyzy agzybirlikde, ýokary ruhubelentlik we joşgun bilen belläp geçmek, her bir şanly senäni zähmet ýeňişleri bilen garşylamak halkymyzyň nesilden-nesle geçip gelýän milli ýörelgeleriniň biridir. Bütin dünýäde işewürligiň, medeni gatnaşyklaryň, halkara hyzmatdaşlygynyň ykrar edilen merkezine öwrülen mermer paýtagtymyz aşgabat şäherinde we ýurdumyzyň ähli künjeklerinde häzirki döwrüň ösen talaplaryna laýyk gelýän iri önümçilik, medeni-durmuş, ylym-bilim, saglyk we sport maksatly täze desgalaryň şanly baýramymyza ajaýyp toy sowgady hökmünde dabaraly açylyp, ulanmaga berilmegi, bay öwüşginli medeni-jemgyýetçilik çäreleriniň geçirilmegi milli jebisligimiziň we agzybirligimiziň belent ýörelgelerini has-da rowaçlandyrýar.
Eziz halkym!
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli ykdysadyýetimiziň durnukly we sazlaşykly ösdürilmegine hem-de dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşulyşmagyna aýratyn ähmiýet berýäris. Eziz diýarymyzyň obalaryny, şäherçelerini, etraplardaky şäherleri we etrap merkezlerini abadanlaşdyrmak, ýokary hilli ýaşaýyş jaý toplumlaryny bina etmek, ýol gurluşyk, ulag-aragatnaşyk ulgamlaryny ösdürmek, in öňdebaryjy tehnologiýaly iri senagat toplumlaryny döretmek boýunça giň gerimli işleri durmuşa geçirýäris. Bu özgertmeler döwletimiziň garaşsyzlygynyň we berkararlygynyň esaslaryny berkidýär, ýurdumyzyň durnukly durmuş-ykdysady ösüşini üpjün edýär hem-de halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini mundan beýläk-de düýpli ýokarlandyrmaga ýardam berýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetlilik, ynsanperwerlik ýörelgelerine eýerýän, döwletler we halkara guramalary bilen özara bahbitli hyzmatdaşlyk etmegi ileri tutýan ýurt hökmünde eziz watanymyzyň dünýädäki abraýy has-da ýokarlandy.
Bu gün garaşsyz, hemişelik bitarap turkmenistan sebitde ylalaşdyryjy merkez hökmünde ählumumy asudalygyň, abadançylygyň we ösüşiň bähbidine möhüm ähmiýetli başlangyçlary öňe sürýär, olary is ýüzünde durmuşa geçirýär hem-de dünýä giňişligindäki abraýyny has-da berkidýär.
Mähriban halkym! Eziz watandaşlar!
Berkarar watanymyzyň mukaddes garaşsyzlygyny gorap saklamak we pugtalandyrmak, ykdysadyýetimizi ýokary depginler bilen ösdürmek, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak, dünýä döwletleri, iri halkara guramalary bilen parahatçylykly, dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklaryň ösmegine ýardam berýän bitaraplyk syýasatymyzy işjeň durmuşa geçirmek biziň saýlap alan ýolumyzdyr!
Sizi jemgyýetimizi erkin we garaşsyz watanymyza bolan söýgi we bitewilik duýgulary arkaly birleşdirýän umumymilli baýram -garaşsyzlyk güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Goý, mukaddes garaşsyzlygymyzyň röwşen ýolunda abadançylygyň we rowaçlygyň belentliklerine tarap ynamly öňe barýan berkarar watanymyz mundan beýläk-de gülläp össün, eziz diýarymyzyň at-abraýy has-da belende galsyn!
Size berk jan saglyk, uzak ömür, egsilmez bagt hem-de maşgala abadançylygyny arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Salam, hormatly lukman! Akromegaliýa nähili kesel bolýar?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Akromegaliýa – gipofiz mäzinde somatotropin gormonynyň artykmaç işläp çykarmagy netijesinde döreýän kesel bolup, ol süňkleriň, ýumşak dokumalaryň hem-de içki agzalaryň sazlaşyksyz ösmegi bilen häsiýetlendirilýändir.
Näsagyň daşky keşbiniň üýtgemegi ýuwaş-ýuwaşdan bolup geçip, ol üýtgemeleri ilki bilen daş- töwerekdäki adamlar duýýarlar. Näsagda gaşüsti egimiň, çekgäniň, aşaky äňiň, dişara ýerleriň ulalmagy ýaly ýüz keşbiň üýtgemeleri bolup geçýär. Ondan başga-da, bu kesel üçin burnuň, gulaklaryň ulalmagy, deriniň çeýeliginiň ýitmegi, elleriň we dabanyň, döş kapasasynyň görnüşiniň ulalmagy ýaly alamatlar mahsusdyr. Näsaglary ysgynsyzlyk, bogunlarda agyry, derlegenlik, aýallary aýbaşy halkasynyň bozulmagy, erkek adamlary bolsa jynsy höwesiň peselmegi biynjalyk edip biler.
Somatotropin gormonynyň artykmaç bölünip çykmagy gipofiziň adenomasy netijesinde ýa-da endokrin mäzlerde (galkan şekilli mäz, böwregasty mäz, jyns mäzleri) dörän bozulmalar zerarly bolup geçip biler. Keseliň bejergisi gipofiziň adenomasyny hirurgiki usul bilen aýyrmak, şöhle bilen bejergi geçirmek, ösüş gormonynyň artykmaç bölünip çykmagynyň öňüni alýan serişdeleri (parlodel, lizinil) ulanmak ýaly çäreleri öz içine alýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmen talyplary halkara matematika ders bäsleşiginiň bürünç baýragynyň eýeleri
Ýurdumyza wekilçilik edýän sekiz talyp 28-nji fewraldan 5-nji mart aralygynda Makedoniýa Respublikasynyň Ohrid şäherinde geçirilen talyplaryň 11-nji Günorta-GündogarÝewropa matematika ders bäsleşigine gatnaşdylar. Rumyniýanyň, Gresiýanyň, Bolgariýanyň, Argentinanyň hem-de ýer eýeleriniň Ýokary okuw mekdepleriniň 17-siniň talyplary olaryň garşydaşy boldular.
Her ýyl geçirilýän intellektual bäsleşik zehinli ýaşlary ýüze çykarmaga, barlag işlerini höweslendirmäge hem-de ylym-bilim ulgamynda halkara gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gönükdirilendir.
Türkmen talyplary diňe maksada okgunlylyklaryny we matematika zehinlerini däl, eýsem bäsleşikdäki meseleleri çözmekde üýtgeşik pikirlenmäge bolan ukyplaryny görkezip, “ylymlaryň şasynyň” muşdaklarynyň halkara ýaryşlaryna üstünlikli gatnaşmak däbini dowam etdiler.
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyplary Şahlo Hasanowa, Perman Iljanow, Eziz Eminow, Döwlet energetika institutynyň talyby Mekan Hojaýew hem-de Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby Azat Amangeldiýew bürünç baýraklaryň eýeleri boldular.


text:
Salam lukman! Yakynda agamyñ ogly boldy. Lukmanlar dogluş gowy geçdi diýdiler. Ýöne lukmanlar şol gün öýlän çaganyñ ýagdaýynyñ agyrlaşandygyny habar berdiler. Bäbegiñ reñki beýleki bäbeklerden gök bolup saýlanyp dur. Lukmanlar bäbege dogabitdi parok diýp diagnoz goýdular. Çaga ýaşarmy? Nähili bejermeli?
Nurýagdy.
Hormatly Nurýagdy!
Ýüregiň dogabitdi kemçilikleri öz ýüze çykyşy boýunça "ak" we "gök" görnüşlere bölünýärler.
"Ak" ýürek dogabitdi kemçiliklerinde deri örtükleri solgun reňkliligi bilen tapawutlanyp, olar birden ýüze çykman hem biler.
Kemçilikleriň "gök" görnüşinde bolsa, ýürekden arteriýa we wena ganlarynyň gatyşýanlygy sebäpli, deri örtükleri, dodaklar, gulaklar gögümtil öwsüp, çaga aglanda ýa-da emende gögerme has hem bildirip biler.
"Gök" dogabitdi ýürek kemçilikleriniň hem dürli görnüşleri bolup, olar diňe hirurgiki usul bilen bejerilýändir. Bu ýürek kemçilikleriniň çalt gaýraüzülmelere getirýänligi sebäpli, barlag we bejergi üçin haýal etmän kardiohirurg lukmanlaryna ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Bilşiňiz ýaly Aşgabatda dünden bäri gar ýagyp durdy. Menem bul pursat elimden gitmesin diýip näçe wagtlap ulanylman duran Canonymy elime aldymda daşary çykdym.
Ilki çykanymda ýagýan gar ýerde durman eräp durdy. Ýagýan gary öň hiç düşürip görmänsoň nädip düşürjegimi hem bilmedim. Birnäçe surat barlap gördim, bolmady. Iň gowusy şul boldy.
Soň işlerim bilen boldym we soňyrak ýene düşürern diýip içerä girdim. Işe başlansoň hemme zady ýatdan çykarypdyryn. Täzeden çykanymda eýýam garaňky düşüpdir. Ýöne ýerde gar ýygnalyp başlapdyr.
Ertesi gün ir bilen daşara çykdym we ýene birnäçe surat aldym.
Aralarda gün hem göründi.
Bul gyş meniň iki ýyl aradan soň ilkinji gyşym, we Aşgabatda geçirýän ilkinji gyşym. Surat aljak diýip biraz aýlandym we üşäp öýe barýarkam bir pişigiň özüne ýyly ýer tapyp şol ýerde oturanyny gördüm.
Gar ýaganda ýollarda seresaplylyk bilen ýöremeli bolýarys. Esasanam mermeriň üstüne gar ýagan bolsa şol gaty howply. Ýöräniňizde eliňizi jübiňizden çykaryp geziň. Birden ýykylsaňyz, hudaý saklasyn, eliňiz döwülip biler.


text:
Pekin Waşingtony öjükdirmek bilen günäkärledi
Hytaý Günorta Hytaý deňizindäki Nanşa adalaryna golaýlaşan ABŞ-nyň harby gämisi sebäpli resmi Waşingtony öjükdirmek bilen günäkärledi
Daşary işler ministrliginiň merbugat geňeşçisi Gyng Şuang beren ýazmaça beýanatynda ABŞ-nyň Harby flotyna degişli “USS John S. McCain” atly gäminiň düýn Hytaýyň hökümetinden rugsat alynman Nanşa adalaryndaky Meýji rifine golaýlaşandygyny habar berdi.
Deňiz güýçleriniň şol hereketi sebäpli harby gämä uzaklaşmagy barada duýduryş berendigini aýdan Gyng: “Hytaýyň özygtyýarlygyna we milli howpsyzlygyna zeper ýetirendigi sebäpli ABŞ-ny protest edýäris” diýip nygtady.
Fillipinleriň paýtagty Maniladaky Günort-gündogar Aziýa ýurtlar bileleşigi ASEAN-yň Daşary işler ministrleriniň maslahatynda Günorta Hytaý deňizinde dartgynlygyň azaldylmagy üçin konstruktiw ädimler edelendigini ünsleri çeken Gyng: “Sebitden daşary bolan käbir ýurtlar azatlyk bahanasy bilen sebitdäki oňaýly ýagdaýy bozamaga synanyşýar” diýdi.
ABŞ-nyň harby gämisiniň sebitdäki barlygynyň Günorta Hytaý deňizinde ýagdaýy kimiň dartgynlaşdyrmaga synynyşýandygyny we haýsy tarapyň sebiti harbylaşdyrýandygyny aýdyň görkezýändigini nygtan Gyng: “ABŞ-nyň Günorta Hytaý deňizindäki harby öjükdirmeleri Hytaýyň milli howpsyzlyk güýjüni has hem artdyrmagyna sebäp döredýär” diýip belledi.


text:
26 Ocak 2017 Perşembe
Aşgabatda Hyzmatdaşlyk Boýunça Bilelikdäki Türkmen-Özbek Toparynyň Mejlisi Geçirildi
Aşgabatda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň 13-nji mejlisi geçirildi. Oňa gatnaşmak üçin Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň birinji orunbasary A.Ramatowyň ýolbaşçylygynda goňşy döwletiň uly wekiliýeti Aşgabada geldi.
Birnäçe pudaklaýyn ministrlikleriň we edaralaryň ýolbaşçylarynyň we esasy hünärmenleriniň hem-de iki ýurduň telekeçilik düzümleriniň wekilleriniň gatnaşmagyndaky mejlis türkmen-özbek hyzmatdaşlygynyň ýygjamlaşdyrylmagyna bagyşlanyldy.
Ikitaraplaýyn özara hereketleriň strategik ugurlaryna esasy üns jemlenildi. Ýangyç-energetika ulgamy şol hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň biridir. Bu ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň has iri taslamasy 2009-njy ýylyň dekabrynda ulanmaga tabşyrylan Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý transmilli gazgeçirijisidir.
Mälim bolşy ýaly, goňşy döwlet ulag ulgamynda giň halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak boýunça biziň ýurdumyzyň başlangyjyny goldaýar. Özbegistan “Orta Aziýa-Ýakyn Gündogar” (Özbegistan-Türkmenistan-Eýran-Oman) täze ulag-üstaşyr geçelgesini döretmäge örän işjeň gatnaşmaga taýýardygyny beýan etdi.
Taraplar iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady aragatnaşyklar durnukly oňyn depgine eýe boldy diýip nygtady. Muňa bolsa özara haryt dolanyşygynyň yzygiderli ýokarlanýandygy şaýatlyk edýär. Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-özbek toparynyň işini işjeňleşdirmegiň zerurdygyny bellenildi.
Medeni-ynsanperwer ulgamdaky aragatnaşyklara hem uly üns berildi. Taraplar ylym-bilim gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak hem-de sport we syýahatçylyk ulgamynda özara hereketleri ösdürmek barada hem pikirlerini aýtdylar.
Mejlisiň netijeleri boýunça degişli teswirnama gol çekildi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/asgabatda-hyzmatdaslyk-boyunca-bilelikdaki-turkmen-ozbek-toparynyn-mejlisi-gecirildi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň Pakistana milliardlarça dollarlyk kömegi kesmek barada haýbat atmagyndan we ony terrorçylar üçin gaçybatalga bermekde aýyplamagyndan soň Yslamabat ABŞ-nyň ilçisini çagyrdy.
Trampyň 1-nji ýanwarda eden bu beýanaty Pakistanda gahar döretdi. Yslamabat ABŞ-ny “ynamsyzlykda” aýyplady.
ABŞ-nyň ilçihanasynyň metbugat wekili ilçi Dawid Haleniň Pakistanyň resmileri tarapyndan duşuşyga çagyrylandygy 2-nji ýanwarda tassyklady, emma jikme-jik maglumat bermekden saklandy.
Trampyň beýanatynda ABŞ-nyň Pakistana soňky 15 ýylyň dowamynda 33 milliard dollarlyk kömegi “paýhassyz” berendigi aýdylýar.
“Olar Owganystanda biz tarapyndan yzarlanýan terrorçylara gaçybatalga berýärler, ujypsyz kömek edýärler. Besdir” diýip, Tramp belledi.
Munuň yzýany Ak Tam Yslamabadyň terrorçy toparlara garşy göreşdäki hereketleri üçin Pakistan üçin göz öňünde tutulan 255 million dollarlyk harby kömegi saklap galýandygyny tassyklady.
Pakistanyň goranmak ministri Hurram Dastgir Han Yslamabadyň “terrora garşy ýaran hökmünde soňky 16 ýylyň dowamynda ABŞ ýer we howa kommunikasiýalary, harby bazalary we “Al-Kaýdany” ýok etmek üçin aňtaw maglumatlary” berendigini aýtdy. “Emma ABŞ bize käýinçden we ynamsyzlykdan başga zat bermedi” diýip, Pakistanyň goranmak ministri öz beýanatynda belledi.


text:
Eýran OPEC we gurama girmeýän ýurtlaryň nebit çykarylyşyny çäklendirmek boýunça ylalaşygynyň möhletini 2018-nji ýylyň ahyryna çenli uzaltmaklygy goldaýar. Bu barada Oil and Money konferensiýasynda Eýranyň nebit ministriniň orunbasary aýtdy.
«Hawa, goldarys» diýip Praým ministriň orunbasarynyň sözlerini getirýär.
OPEC we oňa girmeýän birnäçe döwletler 2016-njy ýylyň ahyrynda Wenada geçirilen mejlisde nebitiň jemi çykarylyşyny oktýabrdaky derejeden günde 1,8 million barrel derejede çäklendirmegi ylalaşdy, şol sanda 300 müň barreli Russiýanyň paýyna düşýär. Ylalaşyk uzaltmak mümkinçiligi bilen 2017-nji ýylyň birinji ýarym ýyllygy üçin baglaşyldy. Maý aýynda onuň möhleti 9 aý — 2018-nji ýylyň martyna çenli uzaldyldy.
RF-iň Prezidenti Wladimir Putiniň öň belleýşi ýaly, eger-de nebit çykarylyşyny çäklendirmek boýunça ylalaşygyň möhleti uzaldylsa, onda azyndan 2018-nji ýylyň ahyryna çenli uzaldylar.
Nebit çykarylyşyny çäklendirmek boýunça ylalaşyga gatnaşyjy döwletler 29-njy noýabrda Wenada geçiriler.


text:
Ýurdumyzda Hasyl toýunyň hormatyna paýtagtymyzda we ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda ýokary hasyl ussatlaryny sylaglamak dabaralary geçirilip, dürli medeni köpçülikleýin we sport çäreleri, maslahatlar we sergiler guraldy, bereketli saçaklar giňden ýazyldy.
Esasy çäreler Aşgabadyň atçylyk sport toplumynda geçirildi, bu ýerde toýuň gahrymanlaryny- ýurdumyzyň oba hojalygyny ösdürmäge mynasyp goşant goşan öňdebaryjy kärendeçileri, mehanizatorlary, alym-agronomlary, seçgiçileri, beýleki hünärmenleri mähirli mübäreklediler.
Şu gün irden bu ýerde, toplumyň merkezi girelgesiniň öňünde hökümet agzalary, Mejlisiň ýolbaşçylary, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, pudak ministrlikleriniň we edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar, paýtagtymyzyň ýaşaýjylary hem-de myhmanlary ýygnandylar.
Döredijilik toparlary ajaýyp aýdym-sazly, tansly çykyşlaryny taýýarlapdyrlar.
Dabara gatnaşyjylar bu ýerde guralan ýurdumyzyň oba hojalygynyň we gaýtadan işleýän senagatynyň gazananlarynyň sergisine baryp gördüler. Sergide obasenagat toplumynyň ähli edaralary öz işlerini ýaýbaňlandyrdylar. Pagtaçylyk we däneçilik, maldarçylyk, azyk senagaty, dokma senagaty pudaklarynyň önümleri, täze oba hojalyk tehnikalarynyň nusgalary myhmanlarda uly gyzyklanma döretdi.
Türkmenistanda ösdürilip ýetişdirilýän möhüm oba hojalyk ekinleriniň biri bolan gowaçanyň iň gowy sortlarynyň tohumlary bilen giňden tanyşdyrylýar. Bu ýerde orta süýümli hem-de aýratyn gymmatly, inçe süýümli pagtanyň nusgalary bilen tanyşmak bolýar. Pagta süýümi-bu ýurdumyzyň okgunly ösýän dokma senagatynyň häzirki zaman kärhanalarynyň onlarçasy üçin çig mal bolup hyzmat etmek bilen çäklenmän, eýsem, käbir azyk önümleri üçin hem çig mal bolup, olaryň hatarynda öz ýokumly düzümi boýunça pagta ýagyny, pagta balyny görkezmek bolar.
Sergide möhüm oba hojalyk ekinleriniň baý genofondy, ýurdumyzyň tohumçylygynyň mümkinçilikleri barada düşünje alyp, türkmen seçgiçileriniň tutanýerli zähmetiniň netijesi bolup durýan, ýerli toprak-howa şertlerinde özüni gowy tarapdan görkezen geljegi uly sortlaryň nusgalary bilen tanyşmak bolýar.
Sergide diwarlyklar bakja ekinleriniň meşhur gawunlary: “waharman”, “garrygyz”, “gyzylgülaby” sortlarynyň, “jeýhun”, “serdar”, “dişim” garpyzlarynyň, “palawkädi”, “daşkädi”, “düwdibişer” kädileriniň sortlaryna beslendi. Bu ýerde gök we miwe ekinleriniň, şol sanda käşiriň, gant şugundyrynyň, hyýarlaryň, pomidorlaryň, kartoşkanyň, üzümiň, almalaryň we beýleki miweleriň tohumlarynyň dürli görnüşleri bilen tanyşmak bolýar.
Ýurdumyzyň welaýatlary baýramçylyk sergilerini guradylar. Olarda bereketli türkmen topragynyň ösdürilip ýetişdirilen oba hojalyk önümleriniň dürli görnüşlerini, tamdyr çöreklerini, toý pişmelerini görmek bolýar.
Sergä gatnaşyjylaryň we myhmanlaryň ünsüni taýýarlanyş däpleri asyrlaryň jümmüşine uzalyp gidýän we nesillerden nesillere geçirilip, aýawly saklanylýan milli tagamlar çekdi. Her bir halkyň medeniýetiniň aýrylmaz bölegi bolan milli saçak milletiň taryhy we ýaşaýyş medeniýeti hakynda köp zatlary gürrüň berýär.
Sergide daýhan zähmetine bagyşlanan çeper we heýkeltaraşlyk eserleri görkezildi. Bu ýerde zähmet ýoluna ýaňy başlap, öz eserlerinde mähriban ýurdumyzyň nygmat bolçulygyny aýdyň reňklerde beýan etmäge çalyşýan ýaş suratçylar dürli suratlaryň taslamalaryny çekdiler.
Sergide türkmeniň ak öýleri dabara aýratyn öwüşgin çaýdy. Olaryň gapdalynda bagşylar dutarda saz çalmakda we aýdym aýtmakda öz ussatlyklaryny görkezdiler. Bu ýerde ýüň egrilişini, keçe basylyşyny we haly dokalyşyny hem görmek bolýar, halkymyzyň haly we zergärçilik sungatyna, el işlerine degişli tapylgysyz eserleri hem goýlupdyr. Sergide dürli sport oýunlary-da, pälwanlaryň göreş tutuşlary-da, hödür-kerem edilýän ojaklardan tüsseleriň asmana burugsap göterilişi-de dabara aýratyn gelşik berdi.
Aýlawa barýan ýoluň bir tarapynda akrobatçy, gylyçlaşýançy, boksçy we karateçi türgenler öz ussatlyklaryny görkezýärler.
Sahnalaşdyrylan meýdançada welaýatlardan we paýtagtymyzdan gelen estrada ýerine ýetirijiler, döredijilik toparlary öz ruhubelent çykyşlaryny Gahryman Arkadagymyza, häzirki döwürde Watanymyzda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmelere bagyşladylar.
Däp boýunça, Hasyl toýy oba hojalyk ýylynyň jemini jemläp, ekerançylarymyzyň janypkeşli zähmetini, türkmen topragynyň bereketini, saçaklarymyzyň bolçulygyny alamatlandyrýar. Türkmenistan gadymy we baý ekerançylyk medeniýetiniň ýurdudyr. Häzirki wagtda topraga aýawly garamak täze many-mazmuna eýe bolýar, obalylar iň bir häzirki zaman oba hojalyk tehnologiýalaryna hem-de ata-babalaryň ekerançylyk tejribelerine işjeň eýe bolýarlar. Hasyl toýunda pagta taýýarlamakda öz boýun alan borçnamalaryny abraý bilen ýerine ýetiren pagtaçylarymyzyň uly ýeňşi bellenilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda obasenagat toplumynda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeler öz saldamly miwelerini berýär. Daýhanlara öň hiç bolmadyk ýeňillikler berilýär, ulgamy tehniki taýdan täzeden enjamlaşdyrmak işi amala aşyrylýar, ata-babalarymyzyň ýeri oýlanyşykly peýdalanyşlary baradaky köp asyrlyk tejribeleri bilen sazlaşykda işjeň durmuşa geçirilýän innowasiýalar oba hojalygyny çalt ösdürmegiň berk binýady bolup durýar. Ýurdumyzda oba hojalyk önümlerini öndürijilere berilýän yzygiderli döwlet goldawlary, türkmen obasyny mundan beýläk-de ösdürmegiň kuwwatly ykdysady binýat bilen üpjün edilmegi pudagyň önümçilik möçberiniň häzirki artyşynyň kepilidir.
Topragyň bereketliligini we ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmakda ylma möhüm orun degişlidir. Häzirki wagtda ýurdumyzyň alymlarynyň ygtyýarynda pudaklaýyn ylmy-barlag institutlarynyň, tejribe hojalyklarynyň, ylmy-barlag merkezleriniň uly ulgamy bardyr. Olar dünýäniň iň öňdebaryjy tejribelerini öwrenmegiň, barlaglary geçirmegiň, iň esasy bolsa, geljegi uly işläp taýýarlamalary durmuşa geçirmegiň uly ulgamyna öwrüldi.
Baýramçylygyň resmi bölegi paýtagtymyzyň atçylyk sport toplumynyň binasynyň öňündäki ýörite gurnalan sahnada dowam etdi.
Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Garaşsyz, hemişelik BitarapTürkmenistanyň oba zähmetkeşlerine, hasyl ussatlaryna we ähli halkyna iberen Gutlagyny uly ruhubelentlik bilen diňlediler. Onda Hasyl toýunyň öz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden, halkymyzyň ruhy gymmatlyklaryndan we milli däp-dessurlaryndan hem-de agzybirliginden, zähmetsöýerliginden we halallygyndan alyp gaýdýanlygy bellenilýar.
Milli Liderimiziň Gutlagynda bellenilişi ýaly, oba hojalyk pudagynda alnyp barylýan düýpli özgertmeler, oýlanyşykly kabul edilýän çözgütler ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge hem-de türkmen topragynda öndürilýän ýokary hili önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmaga gönükdirilendir. Edermen oba zähmetkeşleri özleri barada döwletimiz tarapyndan yzygiderli edilýän alada yhlasly zähmetler bilen jogap berýärler, ekinleriň bol hasylyny öndürmek arkaly ýurdumyzyň oba hojalygyny ösdürmäge mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Döwlet Baştutanymyzyň Gutlagy şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Obasenagat toplumynyň işgärleriniň adyndan hormatly Prezidentimize öz nesil şejeresini meşhur ata-babalaryndan alyp gaýdýan ajaýyp ahalteke bedewi sowgat berildi.
Soňra ýurdumyzyň dürli ýerlerinden paýtagtymyza gelen öňdebaryjy oba hojalyk hünärmenlerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy. Hormatly Prezidentimiziň adyndan iň oňat kärendeçilere, ekerançy alymlara, mehanizatorlara gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
Dabara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimize Ýüzlenme kabul etdiler. Onda oba hojalyk pudagynyň işgärleri hakynda edýän hemişelik aladasy we berýän ünsi üçin tüýs ýürekden hoşallyk sözleri aýdylýar we ýurdumyzyň oba hojalyk toplumyny mundan beýläk-de ösdürmek üçin ähli tagallalary etjekdiklerine ynandyrylýar.
Paýtagtymyzdaky atçylyk sport toplumynda bolan baýramçylyk dabarasynyň yzy däbe öwrülen at çapyşygy bilen dowam etdi. Çapyşyklaryň netijeleri boýunça ýeňijilere mynasyp bolan serpaýlar gowşuryldy.
Aýlawda medeniýet we sungat ussatlaryna beren konserti hem toýuň bezegine öwrüldi.
(TDH)


text:
Babasyl
Babasyl (gemorroý) keseli köp duş gelýän, adama köp oňaýsyzlyklary döredýän keseldir. Ol göni içegäniň aşaky böleginde ýerleşýän wena damarlarynda (babasyl düwünleri) gan aýlanşygynyň bozulyp, olaryň ulalmagy bilen häsiýetlendirilýär.
Ilatyň 10%-i babasyl keselinden ejir çekýändir. Keseliň döremegine gan aýlanşygy kynlaşdyrýan dürli faktorlar sebäp bolup biler. Ol faktorlara aşakdakylar degişlidir:
- Gaýtalanyp duran, dowamly iç gatama ýagdaýlary;
- Oturyp işlenilýän zähmetiň görnüşleri;
- Agyrlyklary göterme bilen utgaşýan fiziki zähmet;
- Dowamly bronhit, gipertoniýa (gan basyşynyň ýokarlanmagy), göwrelilik ýagdaýynda, erkeklik jyns mäziniň adenomasy, çanaklyk agzalaryň dowamly sowuklama kesellerinde göni içegäniň damarlarynda gan basyşyň ýokarlanmagy bolup geçýändir.
Babasyl keseliň gaýtalanmagyna nädogry iýmitlenme (ýiti, duzly iýmit, alkogol kabul etmek) hem sebäp bolup biler.
Keseliň başlangyç döwründe artbujakda ýakymsyz sanjylamalar, gijeme ýaly alamatlar ýüze çykýar. Şu alamatlar näsagy birnäçe ýyllaryň dowamynda biynjalyk edip biler. Wagtyň geçmegi bilen, täret etmeden soň, artbujakdan ganyň gelmegi yüze çykyp, bu ýagdaý gaytalanyp başlaýar. Wagtynda bejergi başlanylmadyk ýagdaýynda, babasyl düwünleri ulalyp, çişýändir. Täretlenme wagtynda olar atrbujakdan çykyp, ýene yzyna çekilip bilýärler.
Babasyl düwünleriniň ganamagy has ýygy duş gelip, agyr ýük göterme, gan basyşyň ýokarlanmagy ony has hem güýjedip biler.
Ýöriteleşdirilen medisina kömegi berilmedik ýagdaýynda kesel has hem beterleşip bilýär. Näsagy artbujakda agyry, kynlyk bilen, agyryly täret etme biynjalyk edýär. Olaryň umumy ýagdaýy agyrlaşyp, käwagtlar bedeniň gyzgyny hem ýokarlanyp bilýär. Bejergisiz babasyl düwünleri has hem çişip, ulalyp, artbujakdan çykýarlar we yzyna olar kynlyk bilen salynýandyr. Bu ýagdaýda, babasyl düwünlerini barlag wagty görüp ýa-da el bilen hem anyklap bolýandyr.
Ýiti döwürde, babasyl düwünlerinde gan lagtalarynyň (tromb) ýa-da nekrozyň emele gelmegi ýaly gaýraüzülmeler ýüze çykyp biler. Babasyl keseli göni içegäniň poliplerinden, howply täze döremelerinden, içegäniň diwertikulez keselinden aýyl-saýyl edilýändir. Şonuň üçin hem, artbujakda ýüze çykýan islendik ýaramaz alamatlar proktolog lukmanyna ýüz tutmaga esas bolmalydyr.
Babasyl keseliniň bejergisinde köpsanly derman serişdeleri (konserwatiw bejergi) we operatiw usullar ulanylýandyr.
Derman serişdeleri düzüminde birnäçe dermanlary saklap, göni içegä goýulýan şemler, melhemler we suwuklyklar (mikroklizma üçin) görnüşinde ulanylýar. Bu serişdeler ýerli sowuklama ýagdaýyny, çişi, agyryny we gijemäni aradan aýyrýar. Olaryň düzümine girýän geparin bolsa, gan aýlanşygy kadalaşdyryp, emele gelen gan lagtalaryň (tromblaryň) eremegine kömek edýär. Häzirki günde dermanlaryň dürli görnüşleri ulanylýandyr: proktozan, ultraprokt, kortos, proktosedil, gepatotrombin we başgalar. Her dermanyň ulanyş aýratynlygynyň barlygy sebäpli, olary ýörite barlagdan soň, proktolog lukmany bellemelidir.
Ýörüte ýerli täsiri bolan dermanlaryň peýdalylygyny ýokarlanyrmak maksady bilen, agyzdan wena damarlaryň işini kadalaşdyryp, olarda gan lagtalarynyň emele gelmeginiň öňüni alar ýaly serişdeleri kabul etmelidir. (detraleks, troksewazin, wenodiol we ş.m.) Ýöne derman serişdeleri bilen bejerginiň doly we gutarnykly sagalma getirip bilmeýänligini bellemelidir. Olar diňe keseliň alamatlaryny wagtlaýyn aýyrmaga ýa-da gaýraüzülmeleriň öňüni almaga kömek edip bilerler. Başga bir tarapdan bolsa, geçirilen bejergiden soň lukmanyň maslahaty berjaý edilende, hirurgiki bejergini talap etmeýän halatlar hem duş gelýär.
Ýöne hemme adamlar öz ýaşaýyş we iş endiklerini çalyşmaga, olary üýtgetmäge taýyn däldirler. Şol sebäpli ýa-da babasylyň gaýraüzülmeleri ýüze çykan ýagdaýynda hirurgiki bejergini saýlamaly bolýar.
Ýarym hirurgiki operasiýalar (aýawly çemeleşýän usullar).
1. Skleroterapiýa.
Keseliň başlangyç döwründe ulanylýar: Göni içege doly açylyp, babasyl düwnüniň aýajygyna guradyjy serişde (meselem, etoksiskleroz) goýberilýär. Onuň täsiri netijesinde düwün gurap, ýeri birleşdiriji dokuma bilen çalşylýar. Bu operasiýany ýerine ýetirme lukmandan uly tejribäni we usullylygy talap edýändir. Operasiýany saglyk öýüniň şertlerinde geçirip bolýandyr we ol ýerli ýa-da umumy agyrsyzlandyrmany talap edýän däldir.
2. Temperaturanyň täsiri bilen bejermek.
Bu usul hem keseliň irki döwürlerinde ulanylýandyr. Pes temperaturanyň (kriodestruksiýa) ýa-da ýokary (infragyzyl koagulýasiýa) temperaturanyň kömegi bilen babasyl düwni dargadylýandyr. Uly düwünlerde bu operasiýa birnäçe tapgyrda geçirilyär. Başga usullara garşy görkezme bolanda bu usuly saylap alyp bolar. Keseliň ýene gaýtalanyp bilmegi, bu usulyň esasy ýetmezçiligidir.
3. Lateks halkajyklaryň kömegi bilen düwni daňmak.
Ýörite abzalyň kömegi bilen düwnüň düýbüne halkajyklar geýdirilýändir. Onuň täsiri bilen düwne gan baryp, onuň iýmitlenmegi bozulyandyr we düwün dargap başlaýandyr. Soňundan halka düwün bilen bile gaçýandyr.
Ýokarda agzalan usullaryň hemmesi näsaga az şikes ýetirip, olar näsag tarapyndan ýeňil geçirilýär. Ýöne keseliň ötüşen ýagdaýynda, bu usullar has radikal operasiýany geçirmek üçin taýynlyk höküminde ulanylýar. Bu usullar, babasylyň esasy sebäbi bolan, düwünleriň bozulan gan aýlanşygyny aradan aýyrmaýar. Bu ýagdaý hem olaryň esasy ýetmezçiligidir. Şol sebäpli hem, ortaça 3-5 ýyldan keseliň gaýtalanmagy mümkindir.
Radikal operasiýalar – babasylyň sebäbini aýyrýarlar.
1. Longonyň operasiýasy.
Babasylyň hirurgiki bejergisiniň iň ýaýran görnüşidir. Ýerine ýetirilişi az wagty talap edip, babasyl düwünlerini kesip aýyrma bejergisine garşy görkezme bolanda ulanylýandyr. Bu usulda göni içegäniň nemli bardasy düwnüň yokarsyndan dilinyändir.Longonyň operasiýasy babasyl keseliniň irki döwründe ulanylýar.
2. Babasyl düwünlerini kesip aýyrmak.
Düwünleri kesip aýyrmak giňden ulanylýan usullaryň biridir. Operasiýa şikes ýetiriji bolup, umumy agyrsyzlandyrma bilen ýerine ýetirilýändir. Operasiýadan soňky dikeliş döwri has uzak bolup, göni içegä gowy idegi talap edýär. Uly babasyl düwünlerinde ulanmak ýerlikli bilinýär. 3. Dezarterizasiýa.
Häzirki wagtda dezarterizasiýa usuly giňden ulanylýandyr.
Babasyly bejermegiň häzirki zaman, täze hirurgiki usulydyr. Onuň esasyny uly babasyl düwnüni iýmitlendirýän arteriýany kesmek düzyändir. Bu opersiýany geçirmek üçin dopplermetriýa geçirmäge mümkinçiligi bolan ultrases abzaly gerekdir. Bu apparat lukmana gerekli gan damaryny tapyp, ony kesmäge we tikmäge mümkinçilik döredýändir. Operasiýa agyrysyz bolup, 25-30 minutyň dowamynda geçirilýändir. Dikeldiş döwrüni geçirmege talap etmeýär. Näsag 2-3 günden öz adaty gündelik durmuşyna gaýdyp gelýändir. Bu usuly babasylyň ötüşen ýagdaýlarynda hem geçirip bolýandyr we bejergiden soň keseliň gaýtalanma ýagdaýlary ýüze çykmaýandyr.


text:
ABŞ bilen Demirgazyk Koreýanyň arasyndaky sözli duel dowam edýär
“Gazap bilen ýüz-ýüze gelerler” sözleriniň ýeterlik derejede bolmandygyny aýdan ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp Demirgazyk Koreýa garşy beýanat bermegini dowam etdirdi
Tramp Demirgazyk Koreýa bilen başda geçirilýän dartgynlyk bilen birlikde ençeme meseläniň ara alynyp maslahatlaşylan milli howpsyzlyk maslahatyndan soň metbugat işgärleriniň soraglaryna jogap berdi.
Hepdäniň başynda “Ýurdunyň gazaby bilen ýüz-ýüz geler” diýen sözlerine Demirgazyk Koreýanyň “Bolgusyz” hökmünde häsýetlendirendigini ýatladan Tramp: “Bu aýdanlarymy ilkinji gezek eşidýärler. Adamlar bu beýanatyň örän berkdigini pikir edýärler. Belkem beýanatym ol diýen berk hem däldi” diýip belledi.
Donald Tramp bu beýanatdan has berk beýanat berip-bermejekdigi bilen baglanşykly berilen soraga “Görersiňiz” diýip jogap berdi.
Beýleki tarapdan Demirgazyk Koreýa bilen gepleşiklere açykdyklaryny aýdan Tramp eýýäm 25 ýyl bäri gepleşikleriň dowam edýändigini emma netije alyp bolmaýandygyny habar berdi.
Tramp: “Bu ýurdyň halky arkaýyn bolsun. Eger Demirgazyk Koreýa halaýanlarymyza, wekilçilik edýänlerimize, hyzmatdaşlarymyza ýa-da bize garşy hüjüm guramagy aklyndan hem geçirse örän alada etsin. Alada etsinler, sebäbi mümkin bolmaýar diýip pikir edýänleri öz başlaryna geler” diýdi.


text:
Nýu Ýorkda bolan hüjümiň sebäpkäri bolmakda güman edilýän Saýfullo Saipowyň uýasy Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen Özbegistandan söhbetdeş bolup, 29 ýaşly agasynyň “beýnisi ýuwuldy” diýip maşgalanyň hasap edýändigini aýtdy we oňa “wagtyň” berilmegini hem “adalatly suduň” edilmegini sorap, Birleşen Ştatlara ýüzlendi.
27 ýaşly Umida Saipowa 31-nji oktýabrda Nýu Ýorkda bolan hüjümde heläk bolanlaryň maşgalalaryna gynanç bildirdi. Saipow ýük ulagyny tigir sürülýän ýoda ugrukdyryp sekiz adamyň ölümine we onlarça adamyň ýaralanmagyna sebäpkär bolmakda aýyplanýar.
“Meniň ejem onuň ýanyna ABŞ iki gezek baryp gaýdanda radikallaşmanyň hiç hili alamatyny görmändigini aýdýar” diýip Umida Saipowa aýtdy. Onuň sözlerine görä, ejesi 50 ýaşly Mukaddas Saipowa öz ogluny görmek üçin soňky gezek şu ýylyň başynda Birleşen Ştatlara baryp gaýdypdyr.
Saipow ýük ulagyny terk edip, gaçmaga synanyşanda polisiýa tarapyndan oka tutulyp, ele salnypdy. Häkimiýetler onuň ýük ulagynda “Yslam döwleti” atly radikal yslam toparyna goldaw bildirýän maglumatlaryň tapylandygyny aýdýarlar. Şaýatlar onuň ulagyny adamlaryň üstüne sürende “Allahu akbar” diýip gygyrandygyny aýdýarlar.
Bu hüjüm Nýu Ýorkda 2001-nji ýylda dünýä söwda merkezine edilen we 2600-den gowrak adamyň ölümine sebäp bolan hüjümlerden bäri iň köp pidaly terrorçylyk akty hasaplanylýar.


text:
Telekeçiler galla öndürmek we ony gaýtadan işlemek boýunça uly möçberli taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýarlar
Könürgenç etrabynyň alyjylar jemgyýetinde çörek bişirýän bölümiň durky täzelendi. Könelişen enjamlara derek Italiýanyň önümi bolan täze ýörüteleşdirilen enjam oturdyldy, ol bir gije-gündizde ýarym tonna golaý çörek-bulka önümlerini bişirmäge mümkinçilik berer. Etrap merkeziniň söwda nokatlaryna önümleriň iki görnüşiniň ilkinji tapgyrlary eltildi. Wagty gelende önümleriň görnüşini ona çenli artdyrmak göz öňünde tutulýar.
Azyklyk gallanyň öndürilişiniň artdyrylmagy we sebitlerde döwrebap gaýtadan işleýän kärhanalaryň gurulmagy agrar syýasatyň möhüm ugrydyr. Azyk bolçulygyny döretmäge gönükdirilen oba hojalyk düzümleriniň çalt depgilerde ösdürilmegi gysga wagtda ilaty türkmen gallasyndan taýýarlanan çörek-bulka we süýji-köke önümleri bilen doly üpjün etmäge mümkinçilik berdi. Diňe Daşoguz welaýatynda soňky ýyllarda galla saklamak we ony gaýtadan işlemek boýunça döwrebap iri binalar guruldy, olaryň arasynda Görogly etrabyndaky elli müň tonna un öndürmäge we birbada 50 müň tonna galla saklamaga niýetlenen toplum, Ruhubelent, Boldumsaz we Türkmenbaşy adyndaky etraplarda täze elewatorlar guruldy.
Ýurdumyzyň telekeçileri we senagatçylary galla öndürmek hem-de ony gaýtadan işlemek boýunça uly möçberli taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýarlar. Diňe Daşoguz welaýat alyjylar jemgyýetiniň etrap bölümleriniň ýene dördüsinde çörek-bulka öndürýän bölümleriň durky täzeleniler. Demirgazyk sebitiň telekeçileriniň döreden kiçeňräk hazarlarynda gowy hilli galla uny öndürilýär.


text:
Köp wagtyň dowamynda dünýäniň alymlary we lukmanlary hirurgiki bejergilerden soň galýan gelşiksiz ýara ýerleriň, tyglaryň döremegine garşy göreşmegiň usullaryny gözlediler. Pensilwaniýa Uniwersitetiniň işgärleri hirurgiki kesilmelerden soň deri örtüginiň yz galmazdan bitmegini üpjün etjek usuly işläp düzdüler. Tejribeleriň gidişinde ýara yzlaryndan dynmak üçin ýarada ýerleşýän öýjükleri ýag öýjüklerine (adipositler) öwürmegiň zerurlygy kesgitlendi. Operasiýadan soňky dikeldiş döwründe ýara ýerinde gelşiksiz yzyň galmagyna getirýän miofibroblastlar agdyklyk edýär. Alymlar miofibroblastlary ýag öýjüklerine öwürmek barada synanşyklary geçirmegi karar etdiler we tejribäniň gidişinde olara saç follikulalaryny dikeltmek başartdy. Barlaglar netijesinde ýara ýerleriň bitmeginiň esasynda saç follikulalaryň emele gelip, olaryň hem miofibroblastlardan ýag öýjüklerini emele getiriji esasy "serişde" bolup durýandygy kesgitlendi. Follikulalar bolmasa beýle öwrülşik bolup bilmeýär, olaryň bolmagy bolsa ýara ýeriniň yz galdyrmazdan bitmegine güwä geçýändir. Şeýle netijeler geljekde lukmançylygyň ösüşine öz uly täsirini ýetirip, näsaglary geçirilen operasiýalaryň "gelşiksiz yzlaryndan" halas edip bilerler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň mejlisi geçirildi. Onuň dowamynda Mejlisiň möhletinden öň çykyp giden deputatlaryň saýlaw okruglarynda Mejlisiň deputatlarynyň, şeýle hem welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi bilen baglylykda halk maslahatynyň agzalarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň 21-nji maýda geçiriljek saýlawlaryna taýýarlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlise Merkezi saýlaw toparyň agzalaryndan başga-da, Demokratik partiýanyň, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň, Agrar partiýanyň merkezi edaralarynyň, ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň jogapkär işgärleri, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Welaýat saýlaw toparlarynyň ýolbaşçylarynyň ýerlerde ýaýbaňlandyrylan guramaçylyk işleriniň barşy, şol sanda saýlaw okruglaryny, şeýle hem okruglaryň, şäherçeleriň we Geňeşlikleriň saýlaw toparlaryny döretmek boýunça alyp barýan işleri hakyndaky habarlary, halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň maglumatlary diňlenildi.
Mejlise gatnaşyjylar saýlawlaryň açyklyk we giň bäsdeşlik esaslaryny üpjün etmegiň, şeýle hem ilat arasynda degişli düşündiriş işlerini geçirmegi öňde durýan möhüm wezipeler hökmünde kesgitlediler.


text:
Garyşyk başa-baş göreş boýunça Antaliýa (Türkiýe) şäherinde geçen dünýä çempionatynda Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň düzüminde sport ussady Şöhrat Allaýew örän gowy netije görkezdi. Dünýäniň 40 ýurdundan 1000-den gowrak türgeni özünde jemlän bu ýaryşda Söweş sungatlary milli federasiýasynyň (hanmudo) tälimçisi Ş.Allaýew dört gezek hormat münberine çykdy.
Ildeşimiz MMA-laýt görnüşi (ýeňilleşdirilen söweş görnüşi, bu görnüş boýunça ýaryşlara gatnaşmaga ýetginjeklere hem rugsat edilýär) boýunça, şeýle hem grepplingde (mälim bolan ähli göreş görnüşleriniň emellerini özünde jemleýän göreş görnüşi) altyn medallaryň ikisine mynasyp boldy. Bu ýaryşlaryň ikisinde hem Ş.Allaýew 65 kilograma çenli agram derejesinde çykyş etdi.
Ol ýene bir altyn medala nunçakly (gündogar söweş sungatlarynda sowuk ýaragyň bir görnüşi) emeller boýunça toplumlaýyn maşklaryň netijesinde mynasyp boldy. Ildeşimiz bürünç medaly bolsa nusgawy görnüşde görkezme çykyşlarynda eýelemegi başardy.
“Greppling” görnüşinde tapawutlanan Şöhrat we Muhammet Orazgeldiýewler, Hajy Möwlamow we Ýunus Gurbanmyradow dagynyň hersi bir altyn medala mynasyp boldular. Olar MMA-laýt we MMA-full görnüşlerinde degişlilikde bir kümüş we üç bürünç medaly eýelediler. Bu görnüşlerde Guwanç Möwlamow iki gezek bürünç baýraga mynasyp boldy.
Şeýlelikde, biziň pälwanlarymyzyň Türkiýede geçen dünýä çempionatynda çykyşlarynyň netijesi boýunça Türkmenistanyň sport üstünlikleriniň üsti ýedi altyn, bir kümüş we bäş bürünç medal bilen ýetirildi. Ajaýyp üstünlik!


text:
Siz myhmançylyga barýarsyňyz, ýöne köwşüňizi çykarmana ýaýdanýarsyňyz. Her gezek siz köwşüňizi çykaranyňyzda özüňizi oňaýsyz duýýaňyz. Ondan başga-da, aýakdaky deriň ysy siziň köwşüňize hem siňdi. Eger aýak ýakymsyz yslanýan bolsa näme etmeli?
Aýaklar näme üçin yslanýar?
Aýaklardan deriň bölünip çykmagy bu tebigy ýagdaýdyr, ýöne käbir adamlarda dürli sebäplere görä deriň bölünip çykmagy ýokarlanýar.
Aýaklarda müňlerçe der çykarýan mäzleri bolup, olar günüň dowamynda 200 ml çenli der işläp çykarýarlar. Eger siz işjeň durmuş ýörelgelerini alyp barýan bolsaňyz, sport bilen meşgullanyp, hemişe aýak üstünde bolsaňyz, aýaklaryň "gyzmagynyň" öňüni almak üçin deriň bölünip çykmagy has hem ýokarlanýar. Barlaglaryň görkezişi ýaly, deriň düzüminiň köp bölegini suw, azotly maddalar, dürli ýag turşylyklary we holesterin düzýär. Haçanda hiç hili bozulmalar ýüze çykmaýan ýagdaýlarynda, der bilen döreýän kynçylyklar bolmaýar, çünki der yssyz bolýar.
Güýçli derlemelerde bakteriýalaryň köpelmegi üçin amatly şertler döreýär. Aýak derisiniň üstünde bar bolan dokumalaryň bölejikleri dargap, ýaramaz ysyň döremeginiň sebäbi bolýarlar. Günüň dowamynda tutuş bedenimiz derleýär, emma aýak hemişe ýapyk gurşawda bolany sebäpli bakteriýalaryň ýaşamagy, olaryň köpelmegi we aýagyň yslanmagy üçin şertler hemişe dowam edýär.
Şeýle-de, aýagyň aşa derlemegi we yslanmagy endokrin kesellerde ýygy duş gelýändir.
Aşakdaky şertleriň bolmagy aýagyň yslanmagynyň ilkinji sebäpleridir:
► Howany ýaramaz geçirýän, ýapyk ýa-da tebigy serişdelerden bolmadyk köwüşler;
► Sintetik joraplar;
► Deriň bölünip çykmagyny ýokarlandyrýan işjeň durmuş ýagdaýlary, sport we beýlekiler;
► Stressler, gorkular, howsala, nerw keselleri we goşmaça deriň bölüp çykyşyny ýokarlandyrýan ýagdaýlar;
► Ýygy-ýygydan duş kabul etmeklik, joraplary çalyşmaklyk we köwşi gezekleşdirip geýmeklik ýaly mümkinçilikleriň bolmazlygy.
Şemallatmaklyk we köwüşleri ýuwup guratmaklyk ýaly çäreleri ýerine ýetirmeklik ýerliklidir. Ýakymsyz ysdan dynmaklygyň birnäçe usullary bolup, olaryň birnäçesi halk arasynda ýörgünlidir:
► köwşi daşarda goýmaklyk;
► köwşi spirt bilen süpürmeklik;
► köwşi şampun ýa-da ýörite serişdeler bilen ýuwmaklyk;
► köwüşler üçin dezodarantlary ulanmaklyk.
Nädip öňüni almaly?
1. Gündelik joraplary çalyşmaklyk zerurdyr we olary bir günden artyk geýmeli däldir. Eger jorap hapalanmadyk bolsa hem olary çalyşmaklyk we ýuwup goýmaklyk oňaýlydyr. Sebäbi birinji güni duýmadyk ysymyz, ikinji gün has ýiti ýüze çykyp bilýändir.
2. Diňe tebigy önümlerden edilen joraplary saýlap, sintetik düzümli joraplary ulanmaň.
3. Şol bir jübüt joraplary 3 ýyldan köp geýmeklik zerurlygy ýokdur. Her möwsümde iki sany köwüş ediniň we olary günaşa geýiň, şeýle edilse köwüşler şemmalladylmana ýetişer.
4. Petekleri wagty-wagtynda çalşyp, arassalap duruň.
Şeýle hem:
1. Azyndan bir gezek günüň dowamynda aýagyňyzy ýuwuň. Diňe bir suw akydyp ýuwmaklygyň peýda etmeýändigini bellemelidir. "Esasan hem duş kabul edeniňde der we bakteriýalar aýakdan aýrylyp gidýär" diyip pikir edýänler aýratyn üns bermelidirler. Aýaklary yzygiderli we birnäçe gezek ýuwmalydyr. Esasan hem barmaklaryň aralarynda bakteriýalaryň uzak ýaşap bilýändigini nazarda tutmaly.
2. Ýumşak antibakteriýal (ýokançlyklara garşy) sabynlardan peýdalanyň. Antibakteriýal sabynlary aýagyňyzdaky "bakteriýa-atyrlaryndan" dynmaga netijeli kömek eder. Şol sanda, antibakteriýal sabynlary ulananaňyzda sabynyň deriňize ýetirýän täsirini hem göz öňüne tutuň. Sabyny aýaklardan oňat edip durlap aýyryň. Antibakteriýal sabynlaryň deriniň tebigy goranyş gatlagyny ýuwup aýyrmagy we deriniň gyjynjylygyny ýokarlandyrmagy, olaryň ýaramaz täsiri bolup durýandyr.
3. Ýuwunaňyzdan soňra aýagyňyzy gowy guradyň. Ýokarda belleýşimiz ýaly, çyglylyk bakteriýalar üçin oňat şertdir. Şonuň üçin aýagyňyzyň hemişe gury we arassa bolmagyna üns beriň. Bakteriýalardan, ýakymsyz yslardan başgada, çyglylyk aýakda kömelek (mikoz) keselleriniň döremegine hem getirýändir.
4. Aýagyň derisiniň erkin dem almagy üçin oňaýly köwüşleri geýiň. Sintetik önümlerden tikilen köwüşler der bölüp çykaryşy ýokarlandyrýar we bakteriýalar üçin amatly şerti döredýär, ýakymsyz ysyň peýda bolmagyny ýokarlandyrýar. Mümkin boldugyndan, deri önümlerinden ýa-da aýagyň dem almagy üçin amatly önümlerden tikilen köwüşleri geýmelidir.
5. Köwşüňizi guradyň. Her gezek okuw, iş, gezelenç, sport bilen meşgullananyňyzdan soňra köwşüňizi şemalladyň. Munuň üçin haýsydyr bir fen ulanmak hökman däl, bagjyklary gowşadyp diljagazyny daşyna çykaryp goýmaklyk ýeterlikdir. Esasy zat – köwüşiň içiniň gury bolmagydyr.
6. Joraplary tebigy önümlerden tikilenini saýlaň (pagta, ýüň). Düzüminde neýlon ýa-da poliester saklaýan joraplar aýagyň güýçli derlemegine getirýär.
7. Yzygiderli aýagyňyzy gözden geçiriň, ýaltanmaň. Dabanyňyzy, ökjeleri, dyrnaklary, barmak aralaryny yzygiderli gözden geçiriň. Eger sizde gijilewük, deriniň teňňe ýaly bolup gopmagy, çiş ýaly alamatlar bar bolsa, hökman lukmana ýüz tutuň. Bulardan başga-da, dyrnaklaryňyzyň reňkinde, görnüşinde üýtgeşme bar bolsa lukmana ýüz tutuň, sebäbi beýle alamatlar ýokançlyklardan habar berýändir. Aýak derisinde döreýän ýokançlyklar hemişe ýakymsyz ysy döretmäne ukyplydyrlar.
8. "Ýakymsyz ysly" iýmitleri iýmezlige çalşyň. Yssy howalarda iýmit düzümiňizden sogany, sarymsagy we ýiti ysly önümleri aýyrmaklygy ýola goyuň. Ýiti iýmitler der bölüp çykaryşy gowulandyryp, sogan we sarymsak deriň ysyny üýtgetýär.
9. Ýörite aýak we köwüş üçin niýetlenen tozlary, kremleri ulanyň. Häzirki wagtda aýakda we köwüşdäki yslary aýyrmak üçin ýöriteleşdirilen serişdeleriň örän köp dürli görnüşleri bardyr.
Halk arasynda belli bolan käbir bejeriş – öňüni alyş çäreler:
1. Duzly wanna. Uly legene 1 litr ýyly suw guýuň, soňra ýarym bulgur nahar duzy atyp erediň. Duz oňat eränden soňra, aýagyňyzy 15 minut duzly suwda saklaň. Duz kömek eder, sebäbi ol derini guraklandyrýar.
2. Nahar sodasy. Sodaly wanna aýagyň derlemegi bilen göreşmekde örän gowy kömek edýär. Wannany taýýarlamak örän aňsatdyr:1litr ýyly suwa 2 çaý çemçesi nahar sodasyny goşmaly. Soňra taýýar bolan wanna 15-20 minut aýagy salyp saklamaly. Sodaly ergin köp mukdarda bakteriýalary öldürmekde we olaryň köpelşiniň öňüni almakda gowy peýda edýär. Mundan başga-da, iki çümmük sodany köwüş petegine, ýakymsyz ysy aýyrmak üçin goşup bilersiňiz.
3. Öý şertlerinde Teýmurowyň pastasyny ulanma maslahat berilýär.
4. 20 sany lawr ýapragynyň üstüne 3 litr gaýnan suw guýup, 30 minut saklaň. Aýaklaryňyzy taýynlanan ergine sokup, ýatmazdan öň 20 minut saklaň we şeýle bejergini 5-6 gün geçiriň.
5. Guradylan şalfeý, çit-çiti we narpyz otlarynyň hersinden bir nahar çemçe alyp, 1 litr gaýnan suwda demläň we 40 min. goýuň. Bu erginde aýaklaryňyzy 15 min. saklaň.
6. Bor turşylygynyň tozy bilen dabanyňyzy we barmaklaryňyzy süpüriň.
7. Owradylan dub agajynyň gabygynyň 1 çaý çemçesini arassa, pagta jorabyňyzyň içine salyp, gijesine geýiň.
8. Lawandaly efir ýagyny zeýtun, badam ýa-da kokos ýagy bilen garyp, birnäçe damjasyny dabanlara çalyň. Üstünden jorap geýip, gijesine ýatyň.
9. Mümkin boldugyndan, açyk köwüşlerde ýa-da öý şertlerinde aýak ýalaňaç gezmäne ymtylyň. Bu siziň rahatlygyňyz we aýaklaryň sagdynlygy üçin iň oňaýly, amatly usuldyr.
Teswirlemeler
USTUNLIK HEMMANIZE!
Bir nahar cemcesi uksusy bas nahar cemcesi dury suw bn garmaly we ayakgaplaryn icini sol ergin bn supurmeli. Supurlen ayakgaplary bir gije dasarda acyk howada goymaly
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Salam, hormatly lukman! Men size şeýle sorag bilen ýüzlenmek isleýän. Adamyň içindäki soguljanlary nähili bejergi bilen aýryp bolarka? Jogap berseňiz minnetdar bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Adamda döreýän gelmintoz keseli, ony döredýän gurçuklaryň görnüşine görä dürli derman serişdeleriniň (mebendazol, mintezol, pirantel, wermoks) kabul edilmegini talap edýändir. Şol sebäpden hem, degişli barlagdan soň bejergini gelmintolog lukmany bellemelidir.
Bu kesel barada doly maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Islenilmedik "myhmanlaryň" keseli: Gelmintoz" atly makaladan okap bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Bedende soguljanlaryň bolmagy (gelmintoz keseli) horlanma, ýürek bulanma, içde döreýän agyrylar, artbujakda döreýän gijilemeler bilen häsiýetlendirilip bilner. Dişleri biri-birine gyjyrdatma gurçuk keseline mahsus alamat bolman, nerw ulgamyň bozulmalaryndan habar berýär.
Bedenden gurçuklary aýyrmak çärelerini anyklamakda Size gelmintolog lukmany kömek edip biler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Döwlet Baştutanymyzyň adyna daşary ýurtly kärdeşlerinden gutlag hatlarynyň gelmegi dowam edýär
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna Täze ýyl mynasybetli gutlag hatlarynyň gelip gowuşmagy dowam edýär. Hindistan Respublikasynyň Prezidenti Ram Nath Kowint, Horwatiýa Respublikasynyň Prezidenti Kolinda Grabar-Kitarowiç, Surinam Respublikasynyň Prezidenti Dezire Delano Bauterse maşgalasy bilen, Botswana Respublikasynyň Prezidenti Seretse Khamaýan Khama öz gutlaglarynda Täze ýylda parahatçylyk, şatlyk, bagt hem-de asylly maksatlaryň hasyl bolmagyny arzuw edýärler.


text:
Kiýewdäki zorluklar dowam etse Çehiýanyň prezidenti Milos Zemanyň Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiçiň Praga sapar etmegi üçin ýollan çakylygyny ýatyrmagy ähtimal.
Çarşenbe güni Zemanyň metbugat-wekili Jiri Owsasek Çehiýa Respublikasynyň prezidentiniň Ukrainadaky zorlugy doly ýazgarýandygyny we muňa ýolberilmesiz ýagdaý hökmünde garaýandygyny aýtdy.
Ýanukowiç Praga Ýewropa Bileleşiginiň Gündogar Partnýorlyk programmasynyň çäginde aprel aýyna bellenen ýokary derejeli duşuşyga gatnaşmak üçin çagyrylypdy.


text:
Gyrgyz saýlaw resmileri Gyrgyzystanyň prezident saýlawlarynyň deslapky netijeleriniň Sooronbaý Jeenbekowyň, iş başyndaky prezident Almazbek Atambaýewiň syýasy ýaranynyň 54 prosentden gowrak ses bilen ýeňendigini görkezýändigini aýdýarlar. Bu ýagdaý ikinji tapgyr bäsleşik geçirmek zerurlygyny aradan aýyrýar.
Jeenbekowyň esasy ýarany Ömürbek Babanow saýlawçylaryň 34 prosente golaýynyň sesini aldy diýip, Merkezi saýlaw komissiýasy 15-nji oktýabrda aýtdy.
Deslapky sanlar ses berişlige gatnaşygyň 50 prosentden sähel gowrak bolandygyny görkezýär.
15-nji oktýabrda Gyrgyzystanda 1991-nji ýylda SSSR dargaly bäri ilkinji gezek häkimiýetiň parahatçylykly görnüşde halk tarapyndan saýlanan bir prezidentden beýleki prezidente geçmegini üpjün etmegine garaşylýan prezident saýlawlary geçirildi.
Hapa hile-mekirlikler, tussag etmeler, “adminstratiw serişdeleriň” ulanylmagy barada aýdylýanlar kampaniýa öz täsirini ýetiren hem bolsa, ses berişlik Gyrgyzystanyň sebitdäki awtoritar deňizdäki demokratiýa adasy bolmak mazmunyny berkitjege çalym etdi.
Kanun tarapyndan yzygider ikinji möhlete bäsleşige çykmagy gadagan edilen prezident Almazbek Atambaýewiň ornuna jemi 11 kandidat bäsleşdi we olaryň arasynda aýal kandidat hem bar.
Ses berişlik, deslapky netijeleriň iki sagat soň belli bolmagyna garaşmak bilen, ýerli wagtda ir sagat 8-de başlandy.
Öňdebaryjy üç kandidatyň ählisi - Ömürbek Babanow, Temir Sariýew we Sooronbaý Jeenbekow – Atambaýewiň prezidentlik döwründe premýer-ministr bolan adamlar we bu ýagdaý köplenç goňşulykdaky Hytaý bilen Russiýanyň arasyndaky bähbit ýaryşlaryny gyradaňleşdirmeli ýurtdaky syýasatyň dowam etdiriljegi baradaky umytlary ýokarlandyrdy.
“Men öz erkinlik söýüji halkymyzyň soňky iki ýylda diktator režimlerine garşy iki sany halk rewolýusiýasyny gurnanlygyna buýsanýaryn, bu Gyrgyz respublikasynda häkimiýetiň mümkin bolan ýeke-täk çeşmesiniň halkdygyny subut etdi” diýip, Atambaýew kampaniýa döwründe aýtdy.
Atambaýew Gyrgyzystanyň soňky ýyllarda parahatçylyk we durnuklylyk gazanandygyny we “post-sowet Merkezi Aziýasynda ilkinji we ýeke-täk parlament demokratiýaly ýurda öwrülendigini” belledi.
Iki rewolýusiýanyň we ençeme galmagally saýlaw kampaniýasynyň içinden geçmek bilen, esasan musulmanlardan durýan 6 million ilatly öňki sowet respublikasy regionyň bäş sany ozalky sowet döwletiniň arasynda bir anomaliýa – umumy kadadan çykma öwrüldi: esasan awtoritar režimleriň agalyk edýän sebitinde iň demokratik ýurt hökmünde tanaldy.
Regionda geçirilýän saýlawlaryň köpüsinde iş başyndaky prezidentleriň köplenç azyndan 90 prosent ses alýandygy görünýän bolsa, bu ýekşenbede Gyrgyzystanda geçirilýän saýlawlar öňünden aňrysyny görmek aňsat bolmadyk bir uçuryma öwrüldi.
Atambaýewiň syýasy ýarany, 58 ýaşyndaky Jeenbekow 47 ýaşyndaky baý telekeçi we demirgazykdan ozalky nebit söwdagäri Babanow bilen bäsleşikde iş başyndaky prezidentiň syýasy tutarlaryny we goldawyny ulandy.
Günbatar goldawyndaky döwletden aýry guramanyň, Demokratiýa we raýat jemgyýeti koalisiýasynyň çykaran netijelerine görä, olaryň hiç biri görnetin öňe saýlanmaýar: pikir soramalarda Jeenbekow 41 %, Babanow 39 % çemesi goldaw aldy.
Emma muňa garamazdan, Babanow Bişkekde ses berip, özüniň Gyrgyzystanyň indiki prezidenti boljagyna “doly ynanýandygyny” aýtdy.
Eger-de ses berişligiň birinji tapgyrynda kandidatlaryň hiç biri köplügi gazanmasa, düzgün bolşy ýaly, iki öňe saýlanan kandidatyň arasynda ikinji tapgyr bäsleşik geçirilmeli.
Birleşen Ştatlaryň German Marşal fondynyň Ýewraziýa meseleleri boýunça eksperti Mihail Romanowskiniň pikirine görä, “Gyrgyzystandaky saýlawlarda adam garaşmasyza garaşmaly”.
“Raýatlar häkimiýet başyndakylara ahyrynda buýrugy özleriniň berýändiklerini we häkimiýetleriň öz hereketleri üçin hasap bermelidigini subut etdiler. Bu çemeleşme syýasy plýuralizmiň hem-de hakyky saýlaw bäsleşiginiň ilerlemegine itergi berýär” diýip, ol aýtdy.
Saýlaw kampaniýasy 2005-nji we 2011-nji ýyllardaky rewolýusiýalarda iki lideriň häkimiýetden çetleşdirilmegine getiren durnuksyzlygyň esasynda ýatan hapa emeller we görnetin korrupsiýa aýyplamalary bilen utgaşdy.
Hökümet tankytçylar saýlaw kampaniýasyna oppozisiýadaky Ata-Meken partiýasynyň lideri Ömürbek Tekebaýewiň awgustda jenaýatda ýazgarylmagynyň kölege salandygyny aýdýarlar, sebäbi tarapdarlary Tekebaýewiň türmä basylmagynyň syýasy sebäplidigini öňe sürýärler.
Şu aralykda hökümet Babanoway saýlawçylaryň seslerini satyn almak synanyşygynda aýyplady, geçen aý bolsa, saýlaw döwründe agdarylyşyk planlaşdyrýar diýip, onuň goldawçylarynyň birini tussag etdi.
Babanow bu aýyplamalary ret etdi we öz gezeginde hökümetiň öz kandidatlygynyň garşysyna we Jeenbekowyň peýdasyna “adminstratiw serişdeleri” ulanýandygyny öňe sürdi.
Gyrgyzystanyň esasy ýarany bolan Russiýa saýlawlar babatynda bitarap duran hem bolsa, goňşy Gazagystanyň awtokraty Nursoltan Nazarbaýew sentýabrda Babanowy goldaýan şekilde görnüp, garaşylmadyk ýerden bu kampaniýanyň içine aralaşdy.
Bu ýagdaý Atambaýewiň berk gaýtawulyna sebäp boldy, ol öz sözlän sözünde öz ýurdunyň demokratik prinsiplerini öwüp, Nazarbaýewi korrumpirlenen “soltanlar” tarapyndan dolandyrylmakda aýyplady.
Şeýle-de Atambaýew 13-nji oktýabrda dartgynlyklary ýitileşdirmegi we Babanowy bildirgisiz tankytlamagy dowam etdirip, ady tutulýan öňdebaryjy kandidaty daşary ýurdyň “altylygy” diýip atlandyrdy.
Gazagystanyň hökümeti bu aýdylan sözleriň “kabul ederlik” däldigini aýtdy we şu hepde, howpsuzlyk aladalaryna salgylanyp, gyrgyz-gazak serhedine edilýän kontrollygy güýçlendirdi.


text:
«John Deere» kombaýnlarynyň iň täze nusgalary türkmen ekerançylarynyň ygtyýaryna gelip gowuşdy
Ozal habar berlişi ýaly, 5-nji maýda geçirilen hökümet mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasary E.Orazgeldiýew galla oragyna taýýarlygyň derejesi barada hasabat berdi. Şu gezekki möwsümde “John Deere W-540” galla orujy kombaýnlar işlediler. Olaryň birinji tapgyry, ýagny 50-ä golaýy Türkmenistana gelip gowuşdy.
7-nji maýda ýurdumyza gelip gowşan täze tehnikalary garşylamak dabarasy boldy. Oňa Türkmenistanyň Oba we suw hojalygy ministrliginiň, onuň düzüm bölümleriniň, dünýä belli “John Deere” kompaniýasynyň wekilleri, hormatly ýaşulular, oba hojalykçylar, mehanizatorlar, ugurdaş ýokary okuw mekdepleriniň talyplary gatnaşdylar.
Asylly däbe görä, ak gyňaçly eneler täze tehnikalara ak ýol arzuw etmek bilen, un sepdiler hem-de ýüzärlik tütetdiler. Asyrlar aşyp gelýän bu ýörelge guralan dabara milli öwüşgin we baýramçylyk äheňini çaýdy.
Amerikanyň oba hojalyk tehnikalaryna hyzmatlary üpjün edýän “IPС Agri” hojalyk jemgyýetiniň wekiliniň TDH-nyň habarçysyna beren gürrüňinde kärhananyň esasy wezipesiniň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň obasenagat toplumyny düýpli özgertmek boýunça öňe sürýän başlangyçlaryna oňyn jogap bermekden ybaratdygyny nygtady.
Tehnologik taýdan enjamlaşdyrmak we ýokary öndürijilikli tehnikalary netijeli peýdalanmak obasenagat toplumyndaky özgertmeler üçin esasy binýat bolup durýar. Şu maksat bilen, milli Liderimiziň çözgüdine laýyklykda, döwletimiz dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijilerinden kuwwatly oba hojalyk tehnikalaryny yzygiderli satyn alýar. Bu bolsa daýhanlaryň iş şertlerini gowulandyrmaga, onuň netijeliligini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.
Ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda köp ýyllaryň dowamynda işleýän “John Deere” kombaýnlary daşary ýurtlaryň iri kompaniýalary bilen özara peýdaly hyzmatdaşlygyň oňyn görkezijisi bolup durýar. Amerikaly işläp taýýarlaýjylar täze tehnikalaryň kuwwatlylygyny, hyzmatdaşlygyň uly geljeginiň bardygyny nobatdaky gezek görkezdiler. Ýurdumyzyň sarp edijileriniň isleglerine laýyklykda, kämilleşdirilen tehnikalaryň 50-ä golaýy hojalyklar boýunça paýlanylar. Olaryň mehanizatorlary kesgitlendi. Ýakyn wagtda, has takygy, galla oragynyň başlanýan pursadyna çenli ýokary öndürijilikli tehnikalaryň ýene-de 100-den gowragy gelip gowşar.
Şunlukda, iýun-iýul aýlarynda boljak sürüm möwsümine çenli “John Deere 8245R” traktorlaryň 400-siniň gelmegine garaşylýar. Pagta ýygym möwsümine çendi bolsa “John Deere 9970” pagta ýygyjy kombaýnlaryň 200-si gelip gowşar. Şeýle kysymly kombaýnlaryň şunça mukdary Türkmenistana 2018-nji ýylyň ýygym möwsümine çenli gelip gowşar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda, Türkmenistanyň Oba we suw hojalygy ministrliginiň buýurmasy boýunça “John Deere Internasional GmbH” kompaniýasy 2020-nji ýyla çenli üç tapgyrda döwrebap tehnikalaryň jemi 1350-sini getirer. Mundan başga-da, degişli ylalaşygyň çäklerinde bejergi, ekiş tehnikalarynyň, ätiýaçlyk şaýlaryň we beýleki sarp ediş serişdeleriniň ägirt uly tapgyry getiriler.
Tehnikalara hyzmat, ýerlerde bolşy ýaly, ähli welaýatlarda döredilen hyzmat merkezlerinde amala aşyrylýar. Olaryň işgärleri Ýewropanyň we ABŞ-nyň ýurtlarynda ýörite zähmet tejribeligini geçdiler. Kompaniýanyň Türkmenistandaky hyzmat merkezleriniň binýadynda, şeýle hem öndüriji ýurtlaryň okuw mekdeplerinde türkmen hünärmenleriniň yzygiderli geçirilýän okuw sapaklary özüniň oňyn netijesini berýär. Şeýle hem ýurdumyzyň ugurdaş ýokary okuw mekdeplerinde täze tehnikalary netijeli peýdalanmak boýunça sapaklar alnyp barylýar we bu ugur boýunça ýörite okuwlar geçirilýär, nutuklar okalýar.
Bu bolsa ýurdumyza gelýän “John Deere” tehnikalarynyň Iş ýüzünde netijeli peýdalanylmagynda ähmiýetlidigini äşgär etdi. Bu tehnikalar oba hojalykçylaryň pikirine görä, Türkmenistanyň toprak-howa şertlerinde özlerini gowy tarapdan görkezdi.
Ýurdumyza gelip gowşan oba hojalyk tehnikalarynyň ähli görnüşleri meýdan synaglaryndan üstünlikli geçirildi we ol synaglar tehnikalaryň artykmaçlyklaryny görkezdi. Şunda täze kombaýnlar daşky gurşawy goramak boýunça Ýewropa ülňülerine laýyk gelýär, sürüjiniň işlemegi üçin amatly şertler döredilendir. Olar aňsat dolandyrylýar, tehnikanyň ähli işine elektron enjamlar arkaly gözegçilik edilýär.
“John Deere” kompaniýasynda kombaýn gurluşygy yzygiderli ösdürilýär, innowasiýalary ornaşdyrmak arkaly önümiň hili ýokarlandyrylýar, görnüşleri artdyrylýar. Bularyň ählisi türkmen ekerançylarynyň zähmet öndürijiliginiň artdyrylmagyna mümkinçilik döredýär. Ýokary hasyl alynmagyna ýardam berýär hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň obasenagat toplumynyň işgärleriniň öňünde goýlan wezipeleriň ýerine ýetirilmegine oňat şert döredýär.
Ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň tehniki binýadyny pugtalandyrmak bu çäreler bilen hem çäklenmeýär. Oba we suw hojalygy ministrliginiň maglumatlaryna görä, ýakyn geljek iki ýylyň dowamynda Germaniýanyň “Umax Trade GmbH” kompaniýasy tehnikalary ibermegiň birinji tapgyrynda (2017-nji ýylda) “AXION-850” sürüm traktorlarynyň 200-sini, “TUCANO-430” galla orujy kombaýnlaryň 200-sini, şeýle möçberde hem “EurOpal 95 N 100” kysymly azallary, “AXOC 340 HC” kysymly bejergi traktorlaryň, “SL TM 360” däne ekijileriň hersinden 500-sini hem-de dürli kysymly läbik sorujylaryň 20-sini Türkmenistana iberer.
2018-nji ýylda tehnikalary ibermegiň ikinji tapgyrynda AXION-850” sürüm traktorlarynyň ýene-de 300-si, “TUCANO-430” galla orujy kombaýnlaryň 300-si, azallaryň hem 300-si, “AXOC 340 HC” kysymly sürüm traktorlarynyň we “SL TM 360” kysymly däne ekijileriň hersinden 500-si we läbik sorujylaryň 30-sy ýurdumyza getiriler. Şunda tehnikalaryň ählisiniň ätiýaçlyk şaýlary we çykdajy serişdeleri doly möçberde üpjün ediler.
Tehnikalary ibermegiň üçünji tapgyry 2019 — 2020-ji ýyllara meýilleşdirilýär. Şonda sürüm traktorlarynyň 300-sini, galla orujy kombaýnlaryň 400-sini, azallaryň 300-sini, ýerleri bejermek üçin traktorlaryň 550-sini, şonça-da däne ekijileri, läbik sorujylaryň 45-sini satyn almak göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalyk önümçiliginiň durnukly ösüşini, düşewüntliligini hem-de netijeliligini üpjün edýän serişde tygşytlaýjy tehnologiýalaryň we obasenagat toplumynyň bar bolan kuwwatlyklarynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylmagy ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň depginli ösüşiniň ygtybarly binýadydyr diýip nygtaýar. Döwlet Baştutanymyzyň durmuşa geçirýän oňyn özgertmeleri netijesinde soňky döwürde bu ugurda uly üstünlikler gazanyldy.
Döwletimiz oba hojalyk pudagynyň ösdürilmegine yzygiderli goldaw berýär, şunda ähli önümçilik düzümleri senagat – innowasiýa esasynda gaýtadan enjamlaşdyrylýar, muňa iň täze galla orujy we beýleki oba hojalyk tehnikalarynyň nobatdaky iri tapgyrynyň gelip gowuşmagy hem şaýatlyk edýär, ol Türkmenistana tapgyrlaýyn görnüşde gelip başlady.


text:
Maglumat we medeniýet bölüminiň bir bölegi bolan Amerikan merkezi jemgyýetçilik kitaphanasy we Internet merkezi ýerleşýän hem-de iňlis dili okuwlaryň we dürli okuw maksatnamalaryň geçirilýän ýeridir. Amerikan merkezi ABŞ barada, ABŞ-nyň halky, medeniýeti we gymmatlyklary hem-de ABŞ-nyň hökümetiniň Türkmenistandaky we daşary ýurtlardaky syýasaty barada maglumaty köpçülige hödürleýär. Türkmenistanyň raýatlary merkezimiziň iş wagty Amerikan merkezine gelip bilerler.
Amerikan merkezine gelýän myhmanlar biziň elektron görnüşindäki serişdelerimiz, ýagny okuw beketleri ýa-da Wi-Fi arkaly Internete girmek mümkinçilikleri bilen gyzyklanýarlar. Ondan başga hem, myhmanlarymyz ýüzlerçe kitap, podkast, iňlis dilini öwredýän oýunlar we başga maglumatlar bilen ýüklenen iPad planşetlerini we Kindl elektron kitaplaryny ulanyp bilerler. Amerikan merkezinde myhmanlar iňlis we rus dilindäki amerikan kinolar toplumyndan peýdalanyp, filmleri öz başyna ýa-da hepdelik görkeziliş wagtynda seredip bilýärler. Şeýle hem, Amerikan merkeziniň kitaphanasy 9000 golaý dürli maglumat berýän, ylmy we çeper edebiýat kitaplardan ybarat bolup, 60-dan gowrak (PDF, 93 KB) Amerikanyň esasy neşirlerine ýazylandyr.
Amerikan merkezinde işleýän hünärmenler myhmanlara uly höwes bilen ylmy-barlag meýilnamalary üçin maglumatlary tapyp bermäge kömek edip, Internetdäki ýörite maglumatlary tapmak barada şahsy ýa-da toparlaýyn okuw maslahatlaryny hödürlärler.
Amerikan merkezi amerikanlar bilen geçirilýän gepleşik sapaklary, daşary ýurt hünärmenler bilen maslahatlar we ABŞ-daky durmuş we medeniýet barada amerikanlaryň çykyşlary ýaly iňlis dilinde geçirilýän çäreleri bilen meşhurlyk gazandy. Amerikan merkezinde geçirilýän çäreleriň her aý boýunça iş tertibini şu ýerden (2018-nji ýylyň ýanwar aýy, PDF 586 KB) alyp bilersiňiz.
Amerikan merkeziniň iş wagty: hepdäniň duşenbe – anna günleri sagat 9:00-dan 20:00-e çenli, arakesme: 13:00-dan 14:00-e çenli; şenbe günleri: 9:00-dan 18:00-e çenli, arakesme: 12:00dan 13:00-e çenli. Amerikan merkezi Türkmenistanyň we ABŞ-nyň baýramçylyk günleri işlemeýär.
Salgymyz:
Amerikan merkezi, Andalyp köçesiniň 70-nji jaýy,
Söwda merkeziniň 3-nji gaty.
Tel.: (+99312) 473503; 473506; 473581; 473584
Faks: (+99312) 473529
Elektron poçta: irc-ashgabat@state.gov


text:
IRNA habarlar gullugynyň beren habaryna görä Muhammet Jawad zarif Brusselde geçirlen maslahatda bütin taraplardan ylaýtada Ýewropa bileleşiginden ýadro ylalaşygy baradaky borçlaryna amal etmeklerini isledi.
Fransiýanyň daşary işler ministri Žan Iýo Lodriýan, Germaniýanyň daşary işler ministri Zigmar Gabriýel hemde Iňlisiň daşary işler ministri Boris Janson hem brussel maslahatynda diplomatiýanyň taýsyz üstünligi bolan ýadro ylalaşygynyň goralmagyny we bütin taraplaryň ýadro ylalaşygyň bilelikdäki iş maslahatyna amal etmeklerini nygtadylar.


text:
"Men 43 ýaşly erkek adam. Eýýäm 2 gezek ýüregiň infarktyny geçirdim. Lukman ýene bir gezek infarkt geçirmegimiň ömrüm üçin howply bolup biljekdigini duýdurdy. Beýle ýagdaýyň gaýtalanmazlygy üçin näme etmeli?"
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Geçirlen ýüregiň infarktyndan soňky çäreler ölümçiligiň öňüni almaga, gaýtadan infarktyň we dowamly ýürek ýetmezçiligiň döremegine garşy gönükdirilen bolmalydyr.
Bu çärelere aşakdakylar degişli edilip bilner:
► Gan basyşyňyzy 140/90 görkezijiden pesde saklamaga çalyşmak we ony kadada saklamak üçin (eger ol ýokarlanýan bolsa) gan basyşy peseldýän derman serişdeleri lukmanyň maslahatyndan söň ulanmak;
► Lukmanyň maslahatyndan soň gany suwuklandyryjy kardioaspirini we ýuregiň işini kadalaşdyryjy b-adrenoblokatorlary ulanmak. Bu iki derman serişdesini infarktyň gaýtalanmazlygy üçin 2 ýyla golaý wagt kabul edýärler;
► Saglyga zyýan edip biljek endiklerden – çilim çekmekden, alkogol içgileri aşa kabul etmekden gaça durmak;
► Kabul edýän iýmitiňiziň düzümini kadalaşdyrmak – doýgun ýaglary, duzy, gandy çäklendirmek, iýmitiňize düzümi uly süýümli önümler bolan ir-iýmişleri we gök önümleri ýeterlik mukdarda goşmak. Dogry düzülen berhiz ganyň düzümindäki holesterini 10-20% peseltmäge kömek edip bilýändir.
► Fiziki işjeňligi saklamak möhümdir. Ýörite düzülen maşklar ýüregiň myşsasyny gurplandyrmaga, gan aýlanşygy gowlandyrmaga kömek edip, bu çäreler geçirlen infarktdan soňky dikeldiş döwri düzýändir we olar kardiolog lukmany tarapyndan bellenilmelidir. Şeýle hem, kadaly fiziki işjeňlik semizligiň döremeginiň öňüni almaga kömek eder.
► Ganyň düzümindäki gandyň mukdaryny kadada saklamak möhümdir. Çünki gandyň derejesiniň ýokarlanmagy ýürek-damar keselleriň, şol sanda ýuregiň infarktynyň döreme ähtimallygyny ýokarlandyrýandyr.
Siz gaýtadan infarkty geçirendigiňizi aýdýarsyňyz. Hemme bejeriş we öňüni alyş çärelerini geçirýändigiňize garamazdan, ýüregiň infarkty gaýtalanýan bolsa, ýüregiň gan damarlarynyň ýagdaýyny kesgitlemek maksady bilen koronarografiýa barlagyny geçirme netijeli bolardy. Bu babatda has doly maslahat almak üçin size kardiohirurg lukmanyna ýüz tutmak peýdaly bolar.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Habarlar 4 october 2013
Resmi habar
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Goçyýewe söz berdi. Wise-premýer 2013-nji ýylyň dokuz aýynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň netijeleri barada hasabat berip, türkmen ykdysadyýetniň ähli pudaklarynda uly möçberli milli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirmek boýunça toplumlaýyn çäreleriň görülmegi bilen ýokary netijeleriň gazanylandygyny belledi.


text:
Meýletinçiler Oýunlaryň ýokary guramaçylykly geçmegine uly goşant goşýarlar. Bu aprel aýynda geçirilen “Inspiring Ashgabat” atly synag ýaryşlarynda aýdyň göründi. Talyplaryň 1200-den gowragy ýaryşyň 8 gününiň dowamynda meýletinçi hökmünde ýardam berdiler we berlen ýumuşlara jogapkärçilikli çemeleşdiler, sebäbi olar işi ýokary derejede ýerine ýetirmegi maksat edindiler.
Synag ýaryşlaryna gatnaşmazyndan öň, meýletinçiler tälimçilik okuwynyň birnäçe tapgyrlaryna gatnaşdylar. Soňra olar dürli wezipeleri ýerine ýetirmäge bellendiler. Ilkinji ýyldyzlar jogapkärçiligi talap edýän synagda özüniň başarjaňlygyny we ýokary derejedäki taýýarlygyny görkezip, hatda işiň dowamynda lezzet aldylar. Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň 16-syndan gatnaşan ýardamçylar türkmen medeniýetiniň aýratynlyklaryny alamatlandyrýan ýaşyl reňkli ýörite lybaslaryny geýip, bu çärede ähli adamlar köpçüligini ruhlandyrdylar.
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň talyby Rahym Hojagulyýew şeýle diýdi: “Ilkinji ýyldyzlar hökmünde gatnaşmak diýseň gyzyklydyr we täze açyşlary öz içine alýan gaýtalanmajak tejribedir. Men täze başarnyklary hem-de täze zatlary öwrenmäge taýýar. Biz kömek etmäge, berlen tabşyryklary ýerine ýetirmäge we Ilkinji ýyldyzlaryň sentýabr aýynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmäge taýýardyrys.”
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň talyby Muhammet Kadyrow: “Men meýletinçi hökmünde gatnaşýandygyma buýsanýaryn we ondan lezzet alýaryn. Meýletinçi bolmak maňa geljekki kärimde zerur bolan endikleri ulanmaga gowy mümkinçilik boldy. Men toparda işlemekde, dürli adamlar bilen aragatnaşyk saklamakda, maňa ynanylan tabşyryklary meýilleşdirip ýerine ýetirmekde tejribe gazandym. Men Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna sabyrsyzlyk bilen garaşýaryn, sebäbi men iň naýbaşy Aziýa oýunlaryny ýokary derejede geçirmekde öz goşandymy goşup bilerin” diýip aýtdy.
Biziň Ilkinji ýyldyzlarymyz Aşgabat 2017-de özüni gowy görkezip biler ýaly öz tälimçilik okuwlaryny dowam ederler.
Ilkinji ýyldyzlar baradaky täze habarlary biziň internet sahypamyza geçirip bilersiňiz: https://ashgabat2017.com/volunteers


text:
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň düzümlerini kämilleşdirmek maksady bilen döredilen täze harby bölümlere söweşjeň baýdaklary gowşurdy.
Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň harby bölümleriniň söweşjeň baýdaklaryny döretmek hakynda Permana hormatly Prezidentimiz tarapyndan gol çekildi. Bu barada Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň şu gün geçirilen giňişleýin mejlisiniň barşynda habar berildi.
Şol gün hem Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýünde hem-de Harby institutynda söweşjeň baýdaklaryň gowşurylmagy mynasybetli dabara geçirildi. Bu ýere Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permanyna laýyklykda söweşjeň baýdaklary alan harby bölümleriň serkerdeleri we şahsy düzümi, şeýle hem Goranmak ministrliginiň serkerdeleri, esgerleri, harby talyplar we harby mekdepleriň okuwçylary ýygnandylar.
Bu wakanyň Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň döredilmeginiň 25 ýyllygynyň hem-de Watan goragçylarynyň gününiň öňýanynda bolup geçmegi oňa özboluşly many berdi. Bu baýramçylyk Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany bilen 2008-nji ýylda döredildi we her ýyl 27-nji ýanwarda bellenilip geçilýär.


text:
Altyn Amandurdy gyzy
Ilatyň sagdyn bolmagynyň ykdysady ösüşe gönüden-göni tasir edýandigi “Gigiýena we tropiki medisina” atly Londondaky okuw merkeziniň, Bütindünýa Saglyk Guramasynyň hem-de Paduan uniwestitetiniň alymlarynyň ýazan kitaplarynda aýdyn görkezilýär.
Bu kitapda alymlar Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça geçiren analizleriniň esasynda ilatyň saglygynyň ýaramazlygynyň zähmet öndürijiligine erbet täsir ýetirýandigini subut edýärler. Netijede bolsa raýatlaryň girdejisi azalyp, bu regionlarda ykdysady ösüşiň haýallamagyna getirer diýip, alymlar çaklaýarlar.
Mysal üçin, hatda ykdysady taýdan ösen ABŞ-da hem artrit keseline ýolugan erkek kişileriň aýlyk haklarynyň takminan 30%-e, aýallaryň bolsa 40%-e çenli peselýändigi mälim bolupdyr.
Alymlar 1960-njy ýyllarda adam ömrüniň uzaklygy iň ýokary bolan ýurtlaryň soňky 40 ýylyň dowamynda ykdysadyýetiniň ösendigini belläpdirler. Iň täsin zat bolsa, käbir halatlarda ilatyň ömrüniň uzaklygy hakyndaky görkezijiler ilatyň bilim derejesini anyklaýan görkezijiden has aýdyn ykdysady ösüşi öňünden çaklamaga esas berýär diýip, barlag geçiren alymlar belleýärler.
Dünýäniň köp ýurtlarynda ortaça hasapdan adamlaryň ömrüniň uzaklygy artýan mahaly Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynda bu görkezijiniň peselýändigi bellenilipdir. Mysal üçin, Belarusda 1960-njy ýyllarda erkek kişiler ortaça alanyňda 64 ýaşan bolsalar, 2004-nji ýylda bu görkeziji bir ýarym ýyl kemelipdir. Orsýetde bu görkeziji has pes bolup, Orsýetde erkek kişileriň ömrüniň uzaklygy 59 ýaş bolupdyr. Türkmenistanda bolsa, BSG-nyň berýän maglumatyna görä, 2004-nji ýylda erkek kişileriň ömrüniň uzaklygy, ortaça 56 ýaş eken.
Zähmet ukyplylygy – ykdysady ösüş
Lomonosow adyndaky Moskwa Döwlet Uniwersitetiniň Aziya hem Afrika ýurtlary boýunça ykdysady kafedrasynyň yolbaşçysy, professor Leonid Fridman hem aýdylanlar bilen ylalaşýandygyny tassyklady.
“Ortaça alnanda, adamlaryň ömrüniň uzaklylygy ýurduň ykdysady ösüşine gaty köp täsir edýär. Sebäbi adamlar okuwyny gutaryp işläp başlaýarlar. Olaryň işle ukyply döwri näçe uzak bolsa, şonça-da ykdysadyýetiň ösüşi üçin gowy. Ýagny adama bilim, tälim bermek üçin hökümet çykdajy edýär. Adam näçe uzak işläp bilse, şonça-da köp döwletiň özüne siňdiren serişdelerini yzyna gaýtarýar. Ýagny jemgyýete zerur bolan harydy hem hyzmaty öndürýär. Gazanan puluny harç edip, ykdysadyýeti ösdürýär. Adam wagtyndan öň dünýäden ötse, bu onuň zähmet potensialynyň doly ulanylmandygyny aňladýar.” diýip, ykdysatçy belledi.
Şeýle hem ykdysatçy Türkmenistan bilen bagly ygtybarly maglumatlaryň henize çenli berilmän gelýändigini belläp, bu ýurduň ykdysadyýetini düýpli analiz etmäge mümkinçilik bermeýändigini belledi. Ýagny ygtybarly maglumat berilmese, türkmen raýatlarynyň işe ukyply döwrüniň uzaklygyny, olaryň saglyk ýagdaýyny, edýän işiniň hilini anyklap bolmaýar. Bu zatlar bolsa örän möhüm diýip, ykdysatçy belledi.
Ilatyň sagdyn bolmagynyň ykdysady ösüşe gönüden-göni täsir edýändigi barada geçirilen ylmy-barlag işleri, hroniki, ýagny köne keselleriň Gürjüstanda adamyň işe ukyply döwrüni 7%-e, Gazagystanda bolsa 30%-e çenli kemeldýändigini anyklapdyrlar. Şeýle-de alymlaryň iň seresaply baha bermeklerine görä, her 25 ýylyň dowamynda ilatyň ölüm derejesi 2% pese düşse, bu girdejiniň möçberini 25-40% ýokarlandyrýar.
“Keseli ýaşyrmak gymmada düşýär”
“Türkmenistan ýaly ýokanç infeksion keselleriň bardygy ýaşyrylýan ýurtlarda bolsa, soňra bu keselleri bejermek üçin has köp çykdajy çykýar, sebäbi olar epidemiýa derejesine ýetýär. Onuň üstesine-de ilat arasynda ölüm-ýitimiň artmagy hem ykdysady ösüşe ýaramaz täsir edýär” diýip, ykdysatçy Annadurdy Hajyýew aýdýar. Onuň pikiriçe, ýurduň saglygy saklaýyş pudagynyň gowşak bolmagy ilatyň ýarawsyz bolmagyna getirip, ykdysady ösüşiň haýallamagyna sebäp bolýar.
“Galyberse-de, ösen ýurtlaryň saglygy saklaýyş pudaklarynda esasy güýç keselleri bejermekden-de ozal olaryň öňüni almaga gönükdirilýär” diýip, ykdysatçy belleýär. Mysal üçin, başlangyç döwürde anyklanan keseli bejermek onuň beterleşen görnüşini bejerenden has arzan düşýär.
Mundan başga-da AIDS, WIÇ infeksiýasy ýaly keselleri bejermek üçin halkara guramalaryň ýardam berýändigini belläp, ykdysatçy şeýle keselleriň dogruçyl statistikasyny gizlemek bilen, türkmen häkimiýetleriniň hassalary halkara gurmalaryň degerli ýardamyndan mahrum edýändigini tankytlady.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Saglyk |


text:
2017-nji ýylda açylyp ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän iri önümçilik we medeni-durmuş maksatly binalaryň hem-de desgalaryň sanawyny tassyklandy. Degişli Buýruga hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gol çekdi.
Sanawa Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimlikleri, degişli ministrlikler hem-de pudak edaralary, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi tarapyndan döwlet Baştutanymyzyň ozal kabul eden kararlaryna laýyklykda, gurulýan, umumy bahasy 6,7 milliard amerikan dollaryna barabar bolan dürli maksatly binalaryň we desgalaryň 586-sy girizildi.
Resminama ýurdumyzda kabul edilen durmuş-ykdysady ösüş maksatnamalaryny durmuşa geçirmek hem-de gurluşyk işleriniň ýokary hilli we öz wagtynda ýerine ýetirilmegine gözegçiligi güýçlendirmek maksady bilen taýýarlanyldy.


text:
Pakistan resmileri bombalary zyýansyzlandyrýan toparyň golaýynda partlan bombanyň üç esgeri öldürendigini aýdýarlar.
Bu waka owgan serhediniň golaýynda boldy. Hökümet adminstratory Kamran Afridi 24-nji dekabrdaky partlamanyň Demirgazyk Wazirstanyň Gulam Han obasynda bolandygyny aýtdy.
Demirgazyk Wazirstan ýurduň ýarym awtonom tire sebitleriniň biri bolup, bu ýerde harbylar yslamçy jeňçiler, şol sanda pakistan talybany bilen söweşýär.
Ýarym harby Serhet korpusynyň esgerleri howpsuzlyk konwoýynyň geçmegi üçin ýolda barlag geçirýärdiler diýip, resmi aýtdy.
Ýerli aňtaw resmileri bu hadysany we pidalaryň sanyny tassyk etdiler. Hüjümiň jogapkärçiligini bada-bat üstüne alan tapylmady.