text:
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyndan Nikola Krastew bu kitabyň awtorlary bilen söhbetdeş boldy. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Bu kitapda gelnen esasy netijeler näme?Irina Borogon:
KGB-niň hataryndaky Putiniň bu derejä ýetmegine köp üns berildi. Köp adamlar ol täze Orsýetde KGB-niň hökümeti ele almak baradaky gizlin planyna degişlidir öýtdüler. Ýöne FSB-niň işleri analizlenensoň, ýagdaý beýle däl diýen netijä gelindi. Muňa garamazdan, FSB täze güýç-gudratyň diregine öwrülip, öz gizlinlik we şübhe metodlaryny, ýurtdaky çekişme we tankydyň ähli formalaryny basyp ýatyrmak baradaky tutanýerliligini güýçlendirdi. Bu metodyň ulanylmagy jemgyýete oňaýsyz täsir etdi. Bizde açyk çekişme, syýasy bäsleşik ýa erkin pikir alyş-çalyş galmady.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: KGB bilen FSB-niň arasyndaky tapawutlar nädereje?
Andreý Soldatov:
Sanlary ölçeg edinsek, onda sowet KGB-si, elbetde, güýçlüdi. Sebäbi Sowet Soýuzy häzirki Orsýetden uludy. Ýöne häzirki ýagdaý bilen deňäniňde, FSB käbir babatlarda KGB-den güýçli gurama. Bu biziň derňwelerimizde gelen esasy netijelerimiziň biri. Bu barada KGB bilen meňzeşlik az. Sebäbi KGB kommunistik partiýanyň berk gözegçiligindedi. Onuň her bir bölüminde partiýanyň adamlary bardy. KGB-niň işgärleri partiýa apparatlaryny närazy etmekden gaty gorkýardylar. KGB-niň içindäki partiýa adamlary hem bu ýerdäki kemçilikleri partiýanyň ýokary apparatlaryna habar bermelidi. Ýöne indi beýle zat ýok.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: FSB-niň ykdysady bähbitleri barada köp zatlar aýdylýar. Hakyky ýagdaý nähili?Irina Borogon:
FSB-de Orsýetdäki beýleki institusiýalaryň köpüsi ýaly parahor, hatda olardan hem beter. Olar hususy guramalardan gaty güýçli. Sebäbi her bir biznesiň garşysyna jenaýat işini ýola goýup, ondan maddy gazanç üçin peýdalanyp bilýärler. FSB-niň işgärleri dürli kompaniýalarda möhüm wezipelere bellenýär.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: 2012-nji ýylda prezidentlik ugrundaky kampaniýada FSB-den näme zatlara garaşyp bolar?Andrei Soldatov:
Meniň ilki bilen aýtjak zadym, FSB-niň prezident Medwedew üçin aşa möhüm rol oýnaýanlygy. Medwedew Putiniň döwründe howpsuzlyk apparatlary tarapyndan gazanylanlary aradan aýyrmak islänok. Ol gazanylan netijelerden we syýasy durnuklylykdan razy.
Şol bir wagtyň özünde-de Medwedew ýeke FSB diýip duranok. Ol şol bir maksatlar üçin Içeri işler ministrliginden peýdalanýar. Mysal üçin, ýadyňyzda bolsa, onuň çykaran ilkinji permanlarynyň biri bilen ekstremizme garşy göreşde köp ygtyýarlylyk bereni Içeri işler ministrligi boldy. Orsýetde ekstremizm diýlende, köplençe ilatyň hökümetden närazy gatlagy, syýasy durnuklylyga howp saljak adamlar göz öňünde tutulýar. Şol sebäpden syýasy kampaniýada FSB Medwedew ýa Putin tarapyndan ulanyljak esasy gural bolar öýdemok.
Galyberse-de, FSB-e erk etmek aňsat iş däl. Oňa indi ne jemgyýet, ne-de Kreml kontrollyk edip bilýär. Putiniň ýa Medwedewiň hem ol ýerde işleýän adamlaryň goldawyna nädereje bil baglap biljekdigi belli däl.


c: text/html

text:
Awtoulagyňyz üçin ugurtapyjy pikirler
Dünýä ýüzündäki ökde sürüjileri tarapyndan toplanan paýhas, awtoulagdaky ýürege düşýän käbir kynçylyklary ýeňip geçmekde we sürüjiligi has hem rahat etmekde size kömek edip biler. Siziň dykgatyňyza täze we ökde sürüjiler üçin birnäçe peýdaly maslahat.
1. Çagalary bilen syýahat edýänler üçin
Çagalaryňyza gerek bolan ähli zatlary eliniň astynda saklamak üçin hammam üçin niýetlenen haltajyklaryulanyp bilersiňiz. Indi krem, arlyk, iýmit çüýşesini tapmak üçin ähli awtoulagy gözlemek gerek bolmaz.
2. Awtoulagyňyzy nähili tiz sowatmaly?
Öňki penjireleriň birini doly açyň, soňra garşy tarapdaky yzky gapyny birnäçe gezek açyp ýapyň. Daşyndan seredilende samsyga meňzeýän ýaly bolarsyňyz, emma ynanyň, awtoulagyň içindäki gyzgynlygyň derejesini düşürer.
3. Sypjyryklary nähili aýyrmaly
Üns bilen saýlanan dyrnak lagy awtoulagyňyzdaky sypjyryklary görünmez hala getirip biler. Öňki aýnadaky jaýryklar bilen göreşmek üçin wagtlaýynça dury (görünmeýän) lak örän netijelidir. Jaýrygyň has hem ulalmagynyň öňüni almak üçin 2-3 gat lak çalyň.
4. Eger awtoulag ussasy sizi aldaýandyr diýip alada etseňiz
Eger ussa awtoulagyňyzdaky näsazlyklary ulaldyp sizi aldaýandyr diýip pikir etseňiz, awtoulagyňyzda sazly işleýän we hiç hili näsazlygy bolmadyk ätiýaçlyk şaýlary hakynda sorag berip görüň. Eger işläp duran parçada kemçilik tapsa, diýmek ol ýalan sözleýändir.
5. Awtoulagyňyzdaky köne ýelmewaçlary nähili aýyrmaly
Gazediň bölejigini ýyly suwa batyryp, ýelmewajyň üstüne 10 minutlap goýuň.
6. Gapydaky gulp doňup galan bolsa näme etmeli
Doňup galan gulpy eretmek üçin Anti-bakterial geli ulanyp bilersiňiz. Barmagyňyzyň ujuna bir damja damdyryp gulpuň ýüzüne çalyň. Geliň düzümindäki spirt buzuň tiz eremegine kömek eder. Geli açaryň özüne çalyp bilersiňiz.
7. Kagyz salfetkalary eliň aşagynda saklamagyň usuly
Kofeden boşan gapakly kagyz gap, salfetkalary ýa-da ýaglygy saklamak üçin örän oňaýlydyr.
8. Smartfonyňyz üçin ýönekeý saklaýjyny nähili ýasamaly
Adaty pul üçin rezini ulanyp bilersiňiz
9. Awtoulagyňy tämiz saklamak
Iýmit gutusyny çöp sebeti hökmünde ulanyp bilersiňiz
10. Awtoulagy parkowka etmekde kynçylyk çekýänler üçin
Eger-de sürüjilik şahadatnamasyny ýaňy-ýakynda alan bolsaňyz we awtoulagy dolandyrmak kynçylyk döredýän bolsa, onda siziň üçin kiçiräk kömek. Garažda ýa-da howluda awtoulagyň durjak ýerinde tennis topuny ýa-da reňkli oýunjak sallap goýuň. Bu size awtoulagyň ölçeglerini duýmaga we gerek ýerinden öňe gitmekden kömek eder.
11. Öňki çyralary arassalamak
Belki-de hiç bilmeýän bolsaňyz gerek, emma adaty diş pastasy gymmat bahaly awtoulag çyralaryny arassalaýjy serişdeleriniň ýerini tutup biler. Diş çotganyň ýa-da mata bölejiginiň üstüne biraz sykyň we orta basyş bilen çyra çalyp sürtäň. Suw bilen ýuwup aýyryň.
12. Barmasy kyn ýerleri nähili arassalamaly
Adaty reňk çotgasy barmasy kyn ýerleri tozandan arassalamak üçin amatly bolar
13. Awtoulagyň gapysyny çyzyklardan nähili goramaly
Darajyk garažy ýa-da howlusy bolan awtoulag eýeleri üçin ýönekeýje mysal: gapynyň degaýjek ýerinde diwarda ýumşak mata, rezin turba we ş.m. zatlary kesip diwara berkitseňiz bolany. Awtoulagdan çykan wagtyňyz gapynyň diwara degip zaýalanmagyndan halas eder.
14. Ähli ýagdaýa taýýar bolmak üçin näme etmeli
Öňüni alyp bomajak ýagdaýlar ýüze çykanda, awtoulagyňyzda elmydama halas ediş torbasyny saklaň - ulanyp bolaýjak telefon ýa-da ätiýaçlyk telefon batareýasy; iýmit we suw; ýyly egin-eşik ýa-da ýorgan; ilkinji kömek gutusy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Düýn Yrakda aýry-aýry ýerlerde bolan hüjümlerde azyndan alty adamyň ölendigi habar berildi.
Maglumata görä, Bakubada janyndan geçen bombaçy şaýy musulmanlaryny nyşana alanda, 4 adam ölüp, 17-si ýaralanypdyr.
Bu wakanyň bolan wagty adamlar ýyllyk Aşura dessuryny bellemek üçin ýygnanan erkenler.
Düýn bu wakanyň fonunda Bagdadyň günortasynda milisiýa işgäriniň aýaly we gyzy öldürildi. Olar öýleriniň ýanynda ýarylan bombanyň pidasy boldular.
Yragyň Kerbala şäherinde polisiýa soňky iki günde 55 adamy tussag etdi. Olar şaýy musulmanlarynyň garşysyna hüjüm guramakda güman edilýärler.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow «Harby gulluga güýzki çagyryşlar» barada karara gol çekdi.
Kararda 2009-njy ýylyň oktýabr-dekabr aýlarynda harby gulluk möhletini dolduran esgerleri harby gullukdan boşatmak, 18 ýaşyny dolduran ýigitleri harby gulluga çagyrmak meselesi göz öňünde tutulypdyr.
Soňky döwürde Türkmenistanda harby gulluk meselesine hökümet derejesinde üns berlip başlanyldy. Golaýda resmi sapar bilen Türkmenistana gelen Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýuşenko bilen hem harby hyzmatdaşlyk barada gürrüň edilendigi maglumat berlipdi.
Şeýle-de, Türkmenistanyň prezidenti Hazar deňzinde harby-deňiz bazasyny döretmek barada ideýany-da öňe sürüpdi.Ýurduň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow öz çykyşlarynyň birinde Türkmenistanda iň güýçli we kuwwatly ýaragly güýçleriň dörändigini hem nygtapdy.
Türkmenistanly žurnalist Aşyrguly Baýryýew hem prezidentiň aýdanlaryny tassyklap, garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanda ýaragly güýçleriň kemala gelendigini aýdýar. «Birnäçe kemçiliklerine garamazdan, häzir Türkmenistanda milli goşunyň dürli ugurlary, dürli görnüşleri bar. Olaryň indi belli bir derejede söweşjeň taýýarlygy-da bar diýse bolar. Onsoňam, biziň öz institutlarymyzda, Turkiýe ýaly ýurtlarda okap, ofiser kadrlary hem ýetişdi. Türkmenistanda serkerdeler hem ýetişdi.»
Türkmen goşunyndaky harby taýýarlyk nähili?
“Bilşiňiz ýaly mundan birnäçe ýyl ozal S.Nyýazow esgerleri oba hojalyk işlerinde ulanmak, edara we kärhanalarda olardan peýdalanmak hakynda görkezme beripdi. Şondan soň esgerler harby taýýarlygy, harby bilimi almagyň deregine edara-kärhanalarda işçi, gurluşykçy bolup işlediler. Garawul, sakçy boldular. Täze prezidentiň gelmegi bilen ol zatlar indi aýryldy.”
Baýryýewiň aýtmagyna görä, şeýle-de bolsa, harby gullukda hemme zat gülala-güllük diýip bolmaýar. “Elbetde, kemçilikler hem bar bu esasan esgerleriň iýmit ýagdaýynyň pesdigi we harby gullukdaky «dedowşina« problemasynyň dowam etmegi” diýip, žurnalist sözüniň üstüni ýetirdi. «Harby gullukdaky iň bir agyr ýagdaý, ol hem «dedowşina».Ýagny, gulluga öň gelen esgerleriň özlerinden soň gelenleri urup-horlamaklary, özlerine derek işletmekleri. Şeýle faktlar bar, şoňa garşy berk göreşilýär».
Aşyrguly Baýryýewiň pikirine görä, türkmen goşunynda ýene-de bir problema bar. «Bu tarapgöýlük ”sen balkanly”, ”men maryly” ýaly meseleler hem ýüze çykyp, birek-biregiň göwnüne degmek, uruş-jenjel turuzmak ýagdaýlary bar diýip, harby gulluk bilen has içgin tanyş adamlar aýdýarlar».
SSSR-iň harby programmasy
Gyrgyzystanly ýaragly güýçleriň öňki polkownigi syýasaty öwreniji Togtagul Kakçekeýewiň sözlerine görä, Merkezi Aziýanyň ähli ýurtlarynda harby güýçlere SSSR-iň harby programmasy boýunça tälim-terbiýe berilýär. “Emma SSSR döwründe armiýa iki ýyllykdy. Häzir Merkezi Aziýanyň käbir ýurtlarynda, hatda Gyrgyzystanda hem harby gulluk bir ýyla getirilipdir”.
Onuň pikirine görä, şonun üçin-de esger agyr ykdysady ýagdaý zerarly doly harby taýýarlyk geçip bilmez. Olar bronotehnikany sürmegi başarmaýarlar, agyr ýaraglardan, raketalardan, artilleriýadan ok atyp bilmeýärler. Olara diňe ýeňil söweş ýaraglary öwredilýär.
Kakçekeýew Türkmenistan SSSR döwründen bäri iň güýçli we kuwwatly armiýa eýe diýip, belleýär. “Sebäbi Türkmenistanyň Owganystan bilen hem Eýran bilen uzyn serhedi bar. Türkmenistana gazdan gelýän girdeji harby güýçlerini pugtalandyrmaga mümkinçilik berýär. Şonuň üçin-de Türkmenistan Hazarda deňiz flotuny açmaga synanyşýar.”
Aşyrguly Baýryýew harby gullukdaky käbir problemanyň çözgüdini alternatiw gullugyň dikeldilmeginde görýär. «Alternatiw gullugy dikeltmeli. Muny Nyýazow mundan birnäçe ýyl öň ýatyrypdy. Onsoňam harby gulluga alynýan oglanlaryň aňry ýaşy 30-a ýetirildi. Şu meselä-de gaýtadan seretmeli. Professional goşun hakynda kanun bolmaly. Gulluk etmek meýletin bolmaly».
Baýryýewiň sözlerine görä, köp ýurtlarda bolşy ýaly Türkmenistanda hem harby gullugy iki ýyldan bir ýyla getirmeli. Onsoňam bu ulgamda reforma geçirilip, korrupsiýanyň öňi alynsa, türkmen armiýasynyň deňi-taýy bolmaz.


text:
“Yslam döwleti” atly topar geçen hepdäniň soňunda Amerikanyň Tehas ştatynda musulmanlara garşy geçirilen çärede bolan ok atyşyga özüniň jogapkärdigini we munuň toparyň Birleşen Ştatlarda amala aşyran ilkinji hüjümidigini öňe sürdi. Gürrüňi gidýän sergide Muhammet pygamberiň karikaturalary görkezilipdi.
“Yslam döwleti” atly toparyň 5-nji maýda beren maglumatynda, Tehasdaky sungat sergisine hüjüm eden iki adamyň söweşiji toparyň agzasydygy aýdylýar.
3-nji maýda Dallas şäheriniň çetindäki Garland sebitinde geçirilen çärede ýaragly Elton Simpson we onuň hyzmatdaşy Nadir Sufi, wakanyň bolan pursady öz wezipe borçlaryny berjaý etmeýän polisiýa ofiseri we SWAT atly ýörite gullugyň işgäri tarapyndan atylyp öldürilýär.
4-nji maýda Birleşen Ştatlaryň derňewçileri agzalýan çärede ot açan Simpsony berk derňändiklerini mälim etdiler.


text:
Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň halkara abraýy uludyr. Dünýäde ynanyşmagy hem-de özara düşünişmegi berkitmäge, halklaryň we döwletleriň arasynda dostluk hem-de özara gyzyklanma bildirilýän hyzmatdaşlyk köprülerini gurmaga gönzükdirilen parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty soňky ýyllarda dünýä bileleşiginiň üns merkezinde durýar.
Öz ylalaşdyryjylyk, ykdysady hem-de serişdeler kuwwatyny parahatçylygyň, durnuklylygyň we ählumumy durmuş-ykdysady ösüşiň hyzmatyna ynamly gönükdirmek bilen uly halkara abraýyna eýe bolan Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan dünýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde uly gyzyklanma döredýär.
Türkmenistanyň Ermenistan Respublikasyndaky ilçihanasy tarapyndan 2015-nji ýylyň möhüm wakasynyň—Türkmen döwletiniň hemişelik oňyn Bitaraplyga eýe bolmagynyň 20 ýyllygynyň hormatyna taýýarlanan “Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygy” atly ýörite žurnalyň, şeýle hem “Diplomatisches Magazin” atly meşhur Ýewropa žurnalynyň sahypalarynda birnäçe makalalaryň çap edilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Oktýabr aýynda neşir edilen “Diplomatisches Magazin” atly Ýewropa žurnalynda Türkmenistanyň şu güni, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe gazanan üstünlikleri, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan parahatçylyk, ählumumy howpsuzlyk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýaly mizemez ýörelgelere esaslanan daşary syýasy ugry barada gürrüň berilýär.
Žurnallaryň ikisi hem häzirki zaman halkara gatnaşyklaryň tejribesinde täzeçillik tejribesine öwrülen Bitaraplygyň hukuk derejesiniň sebit we dünýä syýasatynyň möhüm meselelerini çözmekde aýratyn ornuny kesgitleýär diýen birmeňzeş pikiri beýan edýärler.
Tebigy baýlyklaryň, ilkinji nobatda, nebitiň we gazyň ägirt uly gorlaryna eýe bolan Türkmenistanyň energetika syýasaty hem iki neşiriň habarlar giňişliginde ara alnyp maslahatlaşylýan möhüm meseleleriň birine öwrüldi. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, biziň ýurdumyz baý serişdelerini diňe öz halkynyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak üçin däl-de, eýsem, olary tutuş adamzadyň hyzmatyna gönükdirmegi maksat edinýär. Türkmen tebigy gazyny iri halkara bazarlaryna ibermek boýunça görülýän çäreler munuň aýdyň subutnamasydyr.
Daşary ýurtly garaşsyz bilermenler tarapyndan tassyklanan ýurdumyzyň ýataklarynyň ägirt uly gorlary, ilkinji nobatda, dünýäde ululygy boýunça ikinji ýerde durýan “Galkynyş” gaz käniniň gorlary özara ynamly halkara hyzmatdaşlyk üçin uly mümkinçilikleri açýar. Dünýä belli halkara maslahatçy — “Gaffney, Cline & Associates” britan kompaniýasy tarapyndan geçirilen we dünýä derejesinde uly seslenme döreden garaşsyz auditiň netijeleri boýunça onuň gorlary, soňky maglumatlara görä, tebigy gazyň 26 trillion 200 milliard kub metr möçberinde kesgitlendi.
Türkmen tarapynyň soňky ýyllarda başyny başlan taslamalary, şol sanda Türkmenistan—Hytaý gaz geçirijisiniň gurulmagy, gurluşygyna badalga bermäge taýýar edilen Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan (TOPH) gaz geçirijisi, şeýle hem Ýewropa ugurda çekilmegi göz öňünde tutulýan, soňky döwürde Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň, Türkiýäniň we Ýewropa Bileleşiginiň arasynda işjeň ara alnyp maslahatlaşylýan Hazarüsti gaz geçirijini gurmagyň taslamasy Türkmenistanyň köptaraplaýyn energetika diplomatiýasyny yzygiderli amala aşyrmakda anyk ädimler bolup durýar.
Çap edilen makalalarda halkara ölçeglerine laýyk getirilýän milli saglygy goraýyş hem-de bilim ulgamlaryny özgertmegiň çäklerinde soňky ýyllarda Türkmenistanyň gazanan uly üstünlikleri we düýpli özgertmeler barada gürrüň berilýär.
Ermenistanda neşir edilen žurnalda sazlaşykly ösýän beýleki pudaklaryň—dokma senagaty, oba hojalygy, ulag düzümi we sport ulgamynyň gazanan üstünliklerine hem üns berilýär. Türkmenistanyň paýtagty—ak mermerli Aşgabadyň taryhy, köp asyrlyk milli halyçylyk sungaty, türkmeniň behişde bedewleri, saz gurallary, gadymy däp-dessurlary baradaky habarlar hem özboluşly gyzyklanma döredýär.
Mahlasy, žurnallaryň täze sanynda ýerleşdirilen ähli makalalar Türkmenistanyň gözel ýerlerini—täsin ýadygärlikleri, türkmen paýtagtynyň we ýurdumyzyň welaýatlarynyň bezegine öwrülen döwrebap binalary hem-de seýilgähleri, halkymyzyň buýsanjy bolan gamyşgulak bedewleri şekillendirýän dürli reňkli suratlar bilen utgaşýar.


text:
Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde çeperçilik sungatynyň dürli ýaşlardaky wekilleriniň sergisi geçirildi.
Sergide türkmen şekillendiriş sungatynyň D.Baýramow, Ý.Baýramow, Ý.Adamowa, G.Öwezowa, S.Meredow ýaly görnükli wekilleriniň taryhyň dürli döwürleri, türkmen tebigaty, zähmetkeşleriň durmuşy hakynda söhbet açýan eserlerinden başlap döwürdeş suratkeşlerimziň sungat eserlerine çenli ýaýbaňlandyrylypdyr.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi tarapyndan geçirilen bu sergide žiwopis, keramika, heýkeltaraşlyk we zergärçilik sungatlarynyň wekilleriniň eserlerine-de giň orun berildi.
Sergä çeperçilik sungatynyň ýaş wekilleriniň eserleriniň hem gatnaşdyrylmagy olaryň geljekde has-da höweslenmegi we halypalardan sapak almagy üçin iňňän ähmiýetli boldy.


text:
Eýran öz ýadro nokatlaryny hüjümden goramak maksady bilen uly howa-goranyş maşklaryna başlady.
Döwlet telewideniýesi bäş gün dowam etjek türgenleşik okuwynyň ýurduň merkezi, günbatar hem günorta böleklerini öz içine aljagyny aýdýar.
Howa güýçleriniň brigada generaly Ahmad Mighani şenbe güni bu türgenleşigiň Eýranyň ýadro nokatlarynyň ýerleşýän ýerlerinde geçiriljegini aýtdy.
Türgenleşik okuwy başlananda Eýranyň rewolýusiýa goragçylarynyň komandiri Amir Aly Hajyzade Eýranyň howa goranyşy, eger olar hüjüm etse, Ysraýylyň harby uçarlaryny hem ýok edip biler diýdi.


text:
Belarus häkimiýetleri ÝB-e girýän 27 ýurduň ilçilerini yzyna çagyrmak bilen Bileleşigiň bilkastlaýyn Minsk bilen dartgynlylygy ýokarlandyrýandygyny aýdýarlar.
Belarus Polşanyň ilçisini we ÝB-niň ýörite wekilini ýurtdan çykarýandygyny yglan edensoň, ÝB bu diplomatlara raýdaşlyk bildirip, özüniň hemme ilçilerini yzyna çagyrmak kararyna geldi.
Belarusyň Daşary işler ministrligi ÝB-niň bu kararynyň “petige direýän ýola düşürýändigini” belledi.
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin bolsa, ÝB-niň Minske garşy girizýän sanksiýalarynyň Orsýet bilen Belarusyň integrasiýasy meselesine böwet döretmejekdigini nygtady.


text:
“Musulman doganlygy” Iordaniýanyň paýtagty Ammanda anna güni konstitusion reformalary talap edip, demonstrasiýa geçirdiler. Demonstrasiýa gatnaşyjylar ýurdy dolandyrýan monarhiýanyň reformalary haýal amala aşyrýandygyny aýdýarlar.
Bu demonstrasiýa müňlerçe iordaniýaly gatnaşdy. “Musulman doganlygy” bu ýörişin “Arap bahary” başlaly bäri Iordaniýada geçirilen iň uly demonstrasiýa bolandygyny aýdýar.
Protestçiler ýurduň premýer-ministriniň patyşa tarapyndan bellenilmän, saýlawlar arkaly saýlanmalydygyny öňe sürýärler.
Mundan bir gün öň, penşenbe güni Iordaniýanyň patyşasy Abdylla ýurduň parlamentini dargatdy we wagtyndan ir parlament saýlawlaryny geçirmek barada karara gol çekdi. Saýlawlaryň geçiriljek wagty häzirlikçe belli edilmedi.


text:
TMCell Assist ykjam goşundy
Goşundy şu operasion ulgamalry goldaýar. Android, iOS, Windows Phone.
Goşundy şu mümkinçilikleri berýär:
- Nyrhnama meýilnamalaryny üýtgetmek;
- Öz hyzmatlarynyň toplumyny üýtgetmek (birikdirmek, aýyrmak);
- Tölegleriň taryhyny görmek;
- Beýleki müşderiniň hasabyna pul serişdelerini geçirmek;
- SMS habaryny ugratmak;
- SMS merkezinde öz Profiliňi dolandyrmak;
- TMСell-iň ýakyndaky ofisini tapmak;
- Kompaniýanyň iň soňky täzeliklerini görmek.
Goşundydaky awtorizasiýa:
Goşundydaky awtorlaşdyrmak üçin parol gerek. Ony Siz 0831 belgä boş SMS habaryny ugratmak bilen alyp bilersiňiz. Jogap hökmünde Size goşunda girmek üçin şahsy parol görkezilen SMS habary geler.
Goşundyny gurnamak:
Android operasion ulgamynda işleýän gurluşlar üçin:
- Ykjam gurluşda Play Market goşundysyny açyň ýa-da ykjam gurluşyň brauzerinde: http://play.google.com sahypasyna geçiň.
- Açylan penjirede goşundyny gözlemegiň setirine TMСell Assist ýazgysyny ýazyň we goşundyny gözlediň. Gözlegiň netijesinde iki goşundy çykar: TMСell Assist we TMСell Assist Widget.
- Gerek goşundyny saýlaň. Ýüklenenden soň ol awtomatik usulda gurnalar.
- Eger ykjam terminalda TMСell Assist Widget goşundysy gurnalan bolsa, ony ykjam gurluşyň ekranynda ýerleşdirmek zerur. Onuň üçin gurluşyň ekranyna dowamly basyň (long tap) we dörän sanawda “Widžetler” bendini saýlaň. Soňra widžetler sanawynda TMСell Assist Widget goşundysy saýlaň. Widžet paneli ykjam gurluşyň ekranynda şekillendiriler.
iOS operasion ulgamynda işleýän gurluşlar üçin:
- Ykjam gurluşda AppStore goşundysyny açyň.
- Açylan penjirede goşundyny gözlemegiň setirinde TMСell Assist ýazgysyny ýazyň we goşundyny gözlediň. Gözlemegiň netijesinde TMСell Assist goşundysy çykar.
- Tapylan goşundyny saýlaň. Ýüklenenden soň ol awtomatik usulda gurnalar.
Windows Phone operasion ulgamynda işleýän gurluşlar üçin:
- Ykjam gurluşda Windows Phone goşundylar dükanyny açyň.
- Açylan penjirede goşundyny gözlemegiň setirinde TMСell Assist ýazgysyny ýazyň we goşundyny gözlediň. Gözlegiý netijelerinde TMСell Assist goşundysy çykar.
- «Gurnamak» düwmesini basyň we «Rugsat etmek» düwmesiniň kömegi bilen onuň ýerleşýän ýerine girmäge rugsady tassyklaň. Goşundy gurnalar.


text:
Ahal welaýatynyň Akbugdaý etrabynyň M.Sopyýew adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň başlygy, Türkmenistanyň Gahrymany Myratberdi Sopyýew pensiýa ugradyldy.
Milli telewediniýede Türkmenistanyň Gahrymanynyň öz islegi boýunça hormatly dynç alşa goýbermegini haýyş edip ýurduň prezidentine ýazan haty okaldy.
Hepdäniň duşenbe gününde bolsa Akbugdaý etrabynyň M.Sopyýew adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetinde bu hojalyga köp ýyllap ýolbaşçylyk eden Myratberdi Sopyýewiň hormatly dynç alşa gitmegi bilen bagly maslahat geçirildi. Oňa Akbugdaý etrabynyň häkimliginiň ýolbaşçylary, öňdebaryjy kärendeçiler gatnaşdylar.
Aýdyň asmanda çakan ýyldyrym
Segsen ýaşy arka atan Myratberdi Sopyýewiň duýdansyz ýagdaýda pensiýa ugradylmagy köplere aýdyň asmanda ýyldyrym çakan ýaly bolup görünse-de, Gahrymanyň başlyklyk edýän obasy bolan Gäminiň ilaty üçin bu geň habar bolup eşidilmedi.
Geçen hepdäniň penşenbe gününde ýurduň milli telewideniýesinde dokuz adamdan ybarat bolan neşe söwdagärleriniň 230 kilogramdan gowrak tirýek bilen tutulyşynyň görkezilmegi, şol neşe söwdagärleriniň altysynyň bolsa hut Gämi obasynyň ýaşaýjylarynyň bolup çykmagy M.Sopyýew bilen bagly bir wakanyň ýüze çykjakdygyndan habar beripdi.
Häzirki wagtda, çaklamalara görä, Gämi obasy neşekeşleriň hem-de neşe söwdasyny edýänleriň sanawynda diňe bir Akbugdaý etrabynda däl, eýsem tutuş Ahal welaýatynda birinji orny eýeleýär. Munuň baş sebäbini Gäminiň ilaty Myratberdi Sopyýewde görýär.
Ýakynda tutulan neşe söwdagärleriniň 5 ýyldan gowrak wagt bäri Gämi obasynda uly möçberde neşe söwdasyny juda erkin ýagdaýda aýlandyklaryny, olaryň belli bir derejede "goraglarynyň" bolandygyny Gaminiň ýaşaýjylary aýdýarlar.
Üç gahrymanyň biri
Myratberdi Sopyýew aýatda diri gezip ýören Türkmenistanyň Gahrymany diýen ady göterýän üçüň biridir. Sopyýewden başga bu ady Sadulla Rozmetow hem-de Maýa Kulyýewa göterýär.
Bulardan başga Saparmyrat Nyýazowyň permany bilen Sapyş Çerkezow, Saparmuhammet Weliýew hem-de Gedaý Ahmedow ýurduň iň belent ady bolan— Türkmenistanyň gahrymany diýen ada mynasyp bolupdylar.
Eger-de Sapyş Çerkezow özüne berlen bu atdan sähelçe wagt geçenden soň, aradan çykan bolsa, onda ýurduň öňki Nebitgaz ministri Saparmuhammet Weliýew S.Nyýazowyň görkezmesi bilen, korrupsiýada aýyplanyp, Türkmenistanyň gahrymany diýen atdan mahrum edilipdi we ol türmä basylypdy.
Lebap welaýatynyň öňki häkimi Gedaý Ahmedow bolsa eýeleýän wezipesinden boşadylyp, Ahal welaýatynyň Altynasyr etrabyna häkim edilip ugradylansoň, şol ýerde gürüm-jürüm edilip, türmä basylypdy.
Türkmenistanyň gahrymany diýen ady alanlaryň içinde merhum Saparmyrat Nyýazowyň adyny hem agzaman geçip bolmaz.
M.Sopyýew adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýeti
Ozal Gäwers raýonynyň «Türkmenistan» kolhozy diýen ady göteren bu hojalyga Saparmyrat Nyýazow Myratberdi Sopyýewiň adyny dakypdy. Türkmenistanyň Gahrymany Myratberdi Sopyýew öz adyny göterýän hojalyga elli ýyldan gowrak ýolbaşçylyk etdi.
M.Sopyýew adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýeti Akbugdaý etrabynda jemi ýygnalýan bugdaý hasylynyň üçden birini, pagtanyň bolsa 25 prosentini ýygnaýar.
Şeýle hem bu hojalykda 900-den gowrak gektar ýerde üzüm, 700 gektar ýerde ýorunja ekilýär. Parniklerde we teplisalarda ýylyň bütin dowamynda gök we bakja önümleri öndürilýär.
Mundan başga-da bu hojalygyň maldarçylyk sektoryna 50 müňden gowrak gara mallar degişlidir.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Russiýa we onuň prezidenti Wladimir Putin Russiýanyň Krymdaky gözegçiligini güýçlendirmek üçin täze ädimler ätdiler. Krym territoriýasy halkara kanunlarynyň bozulmasy esasynda ýakynda Russiýa tarapyndan anneksiýa edilipdi.
21-nji aprelde Russiýanyň Merkezi banky Krymda hereket edýän Ukrainanyň dört bankynyň işini doňdurmak barada buýruk berdi. Bu buýruk Ukrainanyň Priwat, Ähli-Ukrain aksioner, Imeksbank we Kiýewskiý Rus banklarynyň Krymdaky bölümlerine täsir eder.
Şeýle-de, 21-nji aprelde prezident Wladimir Putin “geçiş döwründe” Krymyň we Sewastopolyň banklaryndaky depozitleri (goýumlary) goramak üçin federal kanuna gol goýdy.
Mundan başga-da Putin Russiýanyň Gara deňizdäki deňiz güýçleriniň komandirine täze orunbasar belledi. Putin Ukrainanyň deňiz güýçleriniň öňki komandiri admiral Denis Berezowskiýniň Russiýanyň Gara deňizdäki flotunyň komandiriniň orunbasary wezipesine belleniljekdigini yglan etdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň senatory Rojer Wiker «erkinlik söýüji» ýurtlar birleşip, Orsýetiň agressiýasyna berk gaýtargy bermeli hem-de «Yslam döwleti» toparynyň garşysyna aýaga galmaly diýýär.
Wiker (Missisippi-respublikan) Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy bilen 4-nji iýulda eden söhbetdeşliginde dünýä Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň Ukrainadaky hereketleri babatda aýgytlylyk we gaýratlylyk görkezmeli diýdi.
Wiker, Birleşen Ştatlaryň Helsinki komissiýasynyň egindeş başlygy Moskwanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmegi we Gürjüstandaky, Moldowadaky, Ukrainadaky separatistleri goldamagy Helsinki şertnamasynyň, şeýle-de BMG-nyň Düzgünnamasynyň tasdan ähli prinsiplerini bozýar diýdi.
Ol «azat dünýäniň» «berk durup, hakykaty aýtmagy gerek, biziň jenap Putiniň hereketlerini olar nähili bolsa, şonuň ýaly hem görýändigimizi dünýäniň galan bölegine bildirmegimiz möhüm diýdi.
Krymyň anneksiýa edilendigine garamazdan, ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň gollanma ýörelgelerini wagyz edýän Helsinki şertnamasy «ölenok» diýip, Wiker aýtdy.
Ol bu ýörelgeleriň Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň Helsinkide 5-nji iýulda başlanjak Parlament assambleýasynda gaýtadan tassyklanjagyny hem sözüne goşdy.
Orsýetde azatlyk bolmagy üçin
Şeýle-de ol Waşingtonyň rus halkyny goldaýandygyny, emma Orsýete azatlyk gelmegi üçin, belki-de, «ýolbaşçylygyň çalşylmaly» boljagyny ýaňzytdy.
Wiker orsýetlileriň amerikanlardan ýa-da ýewropalylardan hiç bir «duşmançylyk» duýmaly däldiklerini, dünýäniň azatlyk söýüji halklarynyň rus adamlary bilen dost bolmak isleýändigini belledi.
Wiker «Yslam döwleti» topary bilen haklaşyk meselsinde hem halkara jemgyýetçiliginiň şuňa meňzeş kuwwatlylyk görkezmeginiň gerekdigini aýtdy we bu topary «örän, örän howply rak keseli» diýip atlandyrdy.
"[YD] diplomatiýa bilen sowlup gitmez» diýip, ol aýtdy. «Olar BMG tarapyndan ýa howa tolkunlaryndan ýazgarylanlary bilen hem sowlup gitmezler. Olar harby taýdan ýeňlip, ýok edilmeli bolarlar.»
Wikeriň pikirine görä, ABŞ-nyň 2014-nji ýylda, ýurtda «yztutar güýç taýýarlaman», Yrakdan esger çykarmagy ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň adminstrasiýasy tarapyndan edilen gyssanmaçlyk we ýalňyşlyk boldy.
Ol ABŞ-nyň goşunlarynyň çykarylmagy güýç boşlugyny döretdi we bu ýer YD tarapyndan eýelendi diýdi.
YD günbatar Yrakda we Siriýada uly territoriýany eýeleýär.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Duşenbe güni Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Kuril adalaryna sapar etdi. Ol bu adalara sapar eden Orsýetiň ilkinji prezidentidir. Ýaponiýa hem bu adalaryň özüniňkidigini öňe sürýär.
Prezident Medwedew Kunaşer adasyna saparyny şu aýyň ortalarynda Ýaponiýa etjek saparynyň öňüsyrasynda amala aşyrdy. Ol Aziýa we Ýuwaş Okeany ykdysady hyzmatdaşlyk guramasynyň sammitine gatnaşmak üçin Ýaponiýa barar.
Ýaponiýanyň premýer-ministri Naoto Kan prezident Medwedewiň Kuril adalaryna saparyny “örän gynandyrjy” diýip atlandyrdy.
“Biz dört sany demirgazyk adanyň Ýaponiýanyň serhedine girýändigi baradaky pozisiýamyzda berk durýarys. Meniň pikirimçe, prezident Medwedewiň bu sapary örän gynandyrjy” diýip, Naota Kan aýtdy.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Ýaponiýanyň bu hereketiniň “kabul ederliksizdigini” aýtdy.
“Prezident Medwedewiň Kuril adalaryna barmagyna Ýaponiýanyň reaksiýasy kabul ederliksizdir. Bu biziň topragymyz we Orsýetiň prezidenti öz topragyna sapar etdi” diýip, Lawrow belledi.
Ikinji Jahan urşunyň tamamlanmagy bilen Sowet Soýuzy bu dört jedelli adalary basyp alypdy. Şol döwürden bäri bu adalar dogrusynda Moskwanyň we Tokionyň arasyndaky ylalaşmazlyklary dowam edýär.


text:
90-njy ýyllaryň başynda Çehiýanyň opera teatrlarynda orsýetli talantly ýaş opera aýdymçylary peýda bolup başladylar. Şolardan dördüsi: Galiýa Ibragimowa, Igor Ýan, Oleg Korotkow we Nikolaý Wişnýakow Praganyň Döwlet Opera Teatryna hemişelik aýdymçylar hökmünde kabul edildiler. Gnessiýa akademiýasynda bilim alan Galiýa Ibragimowa teatryň opera repertuarlarynyň esasy aýdymçysy.
Wideo: Galiýa Ibragimowa Çehiýanyň opera teatrynda çykyş edýär.
Azatlyk Radiosyndan Maýsa Baba gyzy opera aýdymçysy Galiýa Ibragimowanyň döredijiligi barada onuň bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Galiýa, siz nädip opera aýdymçysy bolduňyz?
Galiýa Ibragimowa: Men ýönekeý maşgalada, Sibirde doguldym. Soňra Kuzbasa göçüp geldik. Uralda ýaşadyk. Uraldan men Moskwa okuwa gitdim. Biziň öýmüzde plastinka bilen aýdýan patefonlar bardy. Biz ejem-kakam bilen opera aýdymlaryny köp diňleýärdik. Men esasan Zara Dwuhanowanyň ariýalaryny söýüp diňleýärdim. Meniň ene dili we edebiýaty mugallymym hem ariýa aýdýardy. Soňabaka men operadan başga aýdymlary aýdyp bilmejekdigime düşündim.
Azatlyk Radiosy: Galiýa, öz repertuaryňyz barada gürrüň beräýseňiz?
Galiýa Ibragimowa: Meniň repertuarym uly. Ýerine ýetirýän esasy rollarym Karmen, Amneris, Eboli, Dalil, şeýle-de Gamletdäki Gertruda. Onsoňam, köpçülige onçakly tanyş bolmadyk “La Nuris”, “Ariana we gök sakgal”, “Norma” operasyndan Adeldžiza.
Azatlyk Radiosy: Siz nädip bu teatra işe ýerleşdiňiz?
Galiýa Ibragimowa: Men fatalist, ýagny takdyra ynanýan adam. Eger-de şol döwürde Moskwada meni işe alanlarynda, gowuja aýlyk tölänliklerinde men hiç ýere gitmezdim. Men häzirem Moskwada özüm ýaly opera aýdymçylaryna gowy töleýärler diýip aýdyp biljek däl. Belki, “Uly teatrda” töleýändirler. Men Orsýetden garaşylmadyk ýagdaýda, hatda tötänden gitdim. Gitmezimden iki hepde öň “Uly teatrda” diňlenişik boldy. Men diňlenişikden üç sagat öň syrkawladym. Şeýdibem oňa gatnaşyp bilmedim. Şol bir wagtda-da men daşary ýurtdaky diňlenişiklere hem dokument tabşyrypdym. Ýewropa döwletlerinde islendik wagt aýdymçyny sabyrlylyk bilen diňleýärler. Olar muňa gaty gyzyklanýarlar. Emma Moskwada diňlenişige gatnaşyp bilmämsoň, gaýtadan arza berenimde, maňa: “Indi giç, seniň otlyň gitdi!” diýdiler. Men şonda Ýewropada seni islendik wagtda diňleýärler diýsem, “Bar git şol Ýewropa!” diýip, jogap berdiler. Şeýdibem men “Uly teatrdan” gitdim.
Azatlyk Radiosy: Siziň teatryňyzda Merkezi Aziýadan, Orsýetden aýdymçylar barmy?
Galiýa Ibragimowa: Bizde esasan orsýetli opera aýdymçylary kän. Merkezi Aziýadan diňe Gyrgyzystandan Tahira atly aýdymçymyz bar.
Azatlyk Radiosy: Siz türkmen opera aýdymçylaryndan kimleri bilýärsiňiz?
Galiýa Ibragimowa: Maýa Kulyýewa meniň ýadymda. Onsoňam türkmen zenanlaryndan gowy görýän joram – Hurma. Ol diplomatik duşuşyklara özüniň türkmen milli lybaslarynda gelýär. Gupbasy, ellerindäki, boýnundaky şaý-sepleri hemmäni geň galdyrýar. Şeýle-de men türkmen zenanalarynyň göwresini gedemlik bilen dim-dik tutuşyny gowy görýärin. Hiç millet beýle gedem dim-dik ýöremeýär. Türkmen zenanalary diýende dim-dik synaly, owadan şaý-sepli gelin-gyzlary göz öňüme getirýärin.
Azatlyk Radiosy: Geljekki planlaryňyz barada birki agyz aýdaýsaňyz?
Galiýa Ibragimowa: Men öňünden bir zat diýmäge gorkýaryn. Emma men birnäçe ýyldan bäri uly konsert programmasyny planlaşdyryp ýörün. Şu möwsümde şony amala aşyraryn diýip, umyt edýärin. Türkmen zenanlaryna teatrlary ýatdan çykarmazlygy, teatr işgärleriniň öz tomaşaçylary üçin öz energiýalaryny bermäge taýýardyklaryny ýatladyp geçesim gelýär.
Indi Pragadaky Opera teatry barada aýtsak: teatr Praganyň edil ortasynda ýerleşýär. Ol 1888-nji ýylda gurlan. Teatryň repertuarynda italýan klassyk operalary, şeýle-de Mosart, Berlioz, Bize, Dworžak bar. Spektakllar baý bezegleri we owadan kostýumlary, güýçli hory, halkara opera ýyldyzlary, gastrollary we günbatarly turistleriň arasyndaky tanymallygy bilen tapawutlanýar.


text:
Deňizýaka Türkmenbaşy şäherinden soňra Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary mynasybetli 500 günlük atly ýörişe gatnaşyjylar Daşoguza geldiler.
Uly sport oýunlarynyň hoş habarçylarynyň gelmegi mynasybetli mynasybetli Ruhyýet köşgüniň öňündäki meýdançada uly dabara gurnaldy. Oňa Täze ýylyň esasy gahrymanlary – Aýazbaba we Garpamyk, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, artistler, ak sakgally ýaşulular, sport bilen meşgullanýan ýaşlar gatnaşdy.
Ahalteke bedewlerine atlanan ýigitler mähirli garşy alyndy, olara duz-çörek hödürlenildi. Mele myssyk çörek, milli naharlar, süýjülikler, türkmen topragynyň datly tagamlary hödür edildi. Welaýatyň baş arçasynyň töwereginde dürli döredijilik sungat toparlarynyň çykyşlary ýaýbaňlandyryldy.
Atly ýörişiň indiki tapgyry Mary welaýatynyň çäklerinden geçer. Bu ýerde bütin dünýä belli «Galkynyş» gaz käninde Aziada-2017-niň alawyny ýakmak dabarasy geçiriler. 2017-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda bolsa atly topar Aşgabada Olimpiýa şäherjigine geler. Bu ýerde sagat 17-de Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dabaraly açylyşy bolar. Biziň ählimiz bu uly sport baýramçylygyna sabyrsyzlyk bilen garaşýarys!


text:
Hatam Taý hakyndaky rowaýat musulman ýurtlarynda gadymdan bäri aýdylyp gelinýär. Bu rowaýat halklaryň arasyna arap döredijiliginden gelip ýeten. Rowaýatdan mälim bolşy ýaly, araplaryň Taý taýpasyndan bolan Hatem diýen bir kişi örän sahy eken. Ol elinde bary-ýoguny halka paýlap berip, halka kömek edip ýören adam bolupdyr. Şol jähtden türkmenlerde hem eli açyk, ile-güne haýyr-sahawat paýlap ýören sahy adamlara «Hatam Taý ýaly adam» diýip, baha berýärler.
Orsiýetden Garaşsyzlygyny alyp, özbaşdak gadam urup ugran Türkmenistan durmuşyň köp meselesinde Hatam Taýa öwrülmegi maksat edinene meňzeýär. Goňşy ýurtlara egin-eşik, un ibermek ýaly meseleleri agzamanymyzda hem onuň energetika pudagy boýunça edýän sahylygyny hökman agzap geçmelidiris.
Türkmenistan Täjigistana, Eýrana, Türkiýä, Owganystana elektrik energiýasyny satýar. «Goňşa kömek bermek sogap iş hasaplanýar» diýip, Türkmenistan ençe ýyllaryň dowamynda Owganystana berýän elektrik energiýasyny ýeňillikli nyrhdan — her kilowat-sagat üçin 2 sentden iberip geldi.
Türkmenistanyň Galkynyşlar zamanasyndaky prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň kararyna laýyklykda Türkmenistanyň iberen elektrik energiýasy üçin Owganystanyň birnäçe ýylyň dowamynda toplanan — ABŞ-nyň 3,8 million dollaryna golaý bergisi bolsa hasapdan öçürildi. «Bu hoşniýetlilik çäresi Türkmenistanyň parahat we durnukly durmuşy gurmak döwrüni başdan geçirýän goňşy ýurt bilen dostlukly hyzmatdaşlygy ösdürmek isleginden gelip çykýar» diýip, Türkmenistanyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri bu ýagdaýyň näme sebäpden şeýle bolandygyny ýazyp düşündiripdiler.
Goňşy ýurtlara, dostlukly gatnaşylýan ýurtlara kömek etmek, elbetde, gowy zat. Ýöne özüňe bol-telki ýetmeýän harydyňy ile paýlap, Hatam Taýlyk etmek, eýsem, gerekmikä?
Ýurduň welaýatlaryndaky we oba-şäherçelerindäki, etraplaryndaky ýagdaýlar hakda gürrüň edilmände-de, ullakan döwletiň merkezi şäheri bolan paýtagtda bolup geçýän wakalar Türkmenistanyň Hatam Taýa meňzejek bolmasynyň halka örän agyr düşýändigine güwä geçýär.
Tok göterenok
Türkmenler hem indi tehniki progresiň ösmeginiň netijesinde oýlanyp tapylýan her hili tehnikalary ulanyp başladylar. Kompýuterler, split sistemaly sowadyjylar, elektrik togy bilen nahar bişirýän, nahar gyzdyrýan enjamlary her bir türkmen öýünde görüp bolmasa-da, halkyň aglaba bölegi bu zatlardan peýdalanýar. Her bir tehnikany ulanmak üçin elektrik togy gerek. Hatda indi akyşy örän pes suwlar hem elektrik togunyň güýji bilen işleýän nasosly sorulyp alynýar. Türkmenistanyň ýakyp barýan jöwzaly howasynda kondisioneri — öýi sowadyjy agregatlary, holodilnikleri ulanman ýaşamak mümkin däl.
Gepiň kelte ýeri — dünýäniň ähli ýerinde adamlaryň ählisiniň başyndaky ýagdaý türkmenleriň hem başynda bar — indi elektrik energiýasyz ýaşaýyş mümkin däl. Türkmenleriň-de durmuşy elektrik energiýasyna baglandy.
Halkyň peýdalanmagy üçin juda az elektrik energiýasy goýberilýär. Kondisionerler işläp bilmän öçýärler. Çyralar bolsa örän pes ýanýar. Hatda çyralaryň körekliginden öýüň içi garalma derejesine barýar. Ýa-da çyralar gözüni gyrpýan adam ýaly, bir öçüp-bir ýanyp, belli bir kadada durup bilenoklar. Elektrik energiýasynyň kadasyzlygy sebäpli holodilnikler hatardan çykýarlar.
Şäher gazetlerinde käte-käte gazyň, elektrik togunyň bolmadyk ýagdaýynda jaň etmek üçin telefonlar halka hödürlenýär. Ýöne jaň eden halatyň ol telefonlaryň hiç birinde trubka göterilmeýär. Sebäbi elektrik energiýasynyň halkyň sarp etmegine goýberilýän böleginiň örän ujypsyzdygyna düşünýän elektrikçiler halkyň arz-şikaýatyny diňlemekden bizar. Düzedip bolmajak zat üçin jogap tapylmansoň, olar telefon trubkasyny galdyrman oňanlaryny gowy görýärler.
Tomsuň şu jöwzaly günlerinde kimi görseň suwuň ýetmezçiliginden, elektrik energiýasynyň ýetmeýänligi sebäpli kondisionerleriniň işlemeýänliginden, çyralarynyň düzüwli ýanmaýanlygyndan nalaýarlar.
Çoluk Möwlamow Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Ukrainanyň goşunynyň metbugat-wekili hökümet güýçleriniň ýurduň gündogaryndaky Donetsk regionynyň Slowýansk şäheriniň daşynda Mykolaýiwka şäherçesiniň golaýynda 150 çemesi söweşijini öldürendigini habar berdi.
Oleksiý Dmytraşkiwskiý 3-nji iýulda agşam başlanan söweşlerde bir ukrain esgeriniň wepat bolandygyny we ýene dört adamyň ýaralanandygyny aýtdy.
Şol bir wagtda-da, Donetsk şäheriniň ýaşaýjylary geçen gije agyr artilleriýanyň ulanylmagynda bolan söweşleriň seslerini eşidendigini gürrüň berdiler. Şäheriň administrasiýasynyň metbugat-wekiliniň žurnalistlere aýtmagyna görä, söweşler Peski we Karliwka obalarynyň golaýynda bolupdyr. Bu ýerde adam pidalary barada habar berilmedi.
Öz-özüni ykrar eden Luhansk halk respublikasynyň separatist ýolbaşçysy Waleriý Bolotow öz administrasiýasyny wezipesinden boşatdy. Wezipe çalşygynyň sebäpleri barada öz-özüni ykrar eden respublikanyň websaýtynda maglumat berilmedi.


text:
13-nji iýulda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Maslahatyň barşynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan wezipelerine, şol sanda Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly meselelere, şanly seneleri mynasyp garşylamak boýunça ýaýbaňlandyrylan taýýarlyk çärelerine, käbir resminamalaryň taslamalaryna, şeýle hem döwlet durmuşynyň beýleki birnäçe möhüm meselelerine garaldy.
Wideoşekilli iş maslahatynyň barşynda döwlet Baştutany Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýewi we ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň häkimlerini çagyrdy.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň wekillerinden düzülen toparyň geçiren işleri barada hasabat berdi we “Mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli iş kesilenleriň günäsini geçmek hakyndaky” Permanyň hem-de “Türkmenistanyň çäklerinde iş kesilen daşary ýurt raýatlarynyň günäsini geçmek hakyndaky” Permanyň taslamalaryny Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna hödürledi.
Şu gün halkymyz mübärek Oraza aýynyň Gadyr gijesini uly umyt-arzuwlar bilen garşy alýar we bu mukaddes gije agyzaçar sadakalaryny berýär diýip, döwlet Baştutanymyz maslahata gatnaşyjylara ýüzlendi .
Biz her ýyl beýik ata-babalarymyzyň rehimdarlyk we ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alyp, jenaýat edendikleri üçin iş kesilen we eden etmişlerine ökünip, ak ýürekden toba gelen adamlaryň mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli günälerini geçýäris, olary jeza çekmekden boşatmak ýaly sahawatly çäreleri yzygiderli geçirýäris diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz şol asylly däbimize eýerip, iş kesilen 1061 raýatymyzyň hem-de daşary ýurtly 10 raýatyň mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli günälerini geçmek baradaky Permanlara gol çekdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýewe, şeýle hem hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna günäsi geçilen adamlaryň ählisini tussaglykdan boşadyp, olaryň Oraza baýramyna çenli öz öýlerine, maşgala agzalarynyň arasyna barar ýaly ähli zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, biz şeýle sahawatly çäreleri geçirmek bilen, eden etmişlerine ökünip, toba gelen adamlara öz günälerini halal zähmetleri bilen ýuwup, ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça alnyp barylýan işlere ýakyndan gatnaşmaga mümkinçilik döredýäris.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň welaýatlarynyň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimlerine, şeýle hem beýleki ýolbaşçylara günäsi geçilen adamlary iş bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.


text:
Ýekşenbe güni Meksikada prezidentlige täze saýlanan Enrikue Pena Nietonyň prezidentlik wezipesine kasam etmeginiň yzýany paýtagt Mehikoda ýüze çykan bulagaýçylyklarda onlarça adam ýaralandy.
Polisiýa bu protest çykyşlarynda azyndan 76 adamyň ýaralanyp, 100 töweregi adamyň-da tussag edilendigini aýdýar.
Protestçiler 2000-nji ýyla çenli bu ýurdy 70 ýyllap dolandyryp gelen PRI partiýasynyň wekiliniň döwlet başyna gelmegine garşy çykyş etdiler.
Maglumata görä, Meksikanyň paýtagtynda ýüze çykan bu bulagaýçylyklarda protestçiler polisiýa işgärlerine garşy daş we içi ýangyçly otly çüýşeleri zyňyp, hüjüm edipdirler.
Şeýle hem, olar paýtagtdaky dukanlaryň ençemesiniň aýnalarynydyr gapylaryny döwüp, ýykan-ýumrançylyklary döredipdirler.


text:
Prezident Barak Obamanyň bäş ýyldan soň Siriýa ilçi ibermek kararyna gelmegi bu ýurt bilen diplomatik gatnaşyklaryň täzeden ýola goýulmagydyr. Öňki prezident George Buş bu ýurt bilen gatnaşyklary kesip, Siriýany ýaramaz döwletleriň hataryna goşupdy.
Çarşenbe güni Ak Tam Riçard Forduň täze ilçi edip bellenenligini bildireninden bir gün soň, Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretarynyň kömekçisi William Burns Damaskda prezident Başar al-Assad bilen duşuşdy.
Ýokary derejeli diplomat bu duşuşykdan soň öňde kynçylyklaryň bardygyny agazasa-da, ikitaraplaýyn bähbitlerde iki ýurduň öňe süýşüp biljekdigi barada umytly gürledi.
Ikitaraplaýyn bähbitler, dogrudan hem, ýok däl. Hem Waşington hem Damask Yrakda durnuklylygy isleýär.
Umumy islegleriň ýene biri-de Eýran bilen Ysraýylyň arasynda uruş bolmazlygy. Sebäbi munuň tutuş regiona ýaýraryndan gorkulýar.
Siriýanyň ähmiýeti
Murhaf Jouejati siriýaly syýasy eskpert. Ol: “Öňki prezident George Buşuň Siriýanyň garşysyna sanksiýalar girizip, ony çetleşedirmek baradaky syýasaty garaşylan netijäniň tersini berdi. Ol Siriýany ejizletmegiň geregine, regionda onuň roluny güýçlendirdi” diýýär.
“Siriýa Orta Gündogarda esasy aktýorlaryň biri. Onuň Liwanda täsiri bar, Ysraýyl-Palestina frontunda täsiri bar. Onuň täsiri Yraga-da ýetýär. Siriýa örän ähmiýetli. Režimi çalşyrmak baradaky synanyşyk, onuň garşysyna gazaply hereketleri, sanksiýalary ulanmak peýda bermedi” diýip, Jouejati aýdýar.
Analizçileriň we diplomatlaryň aýtmagyna görä, Waşingtonyň isleýäni Siriýanyň Eýran bilen ysnyşykly gatnaşygynyň üýtgemegi. Ýöne Jouejatiniň pikiriçe, Damask Tähran bilen gatnaşygyny Waşington bilen gatnaşyga pida etmez.
“Men Waşingtonda bu Eýran bilen Siriýanyň arasyny açar diýen ham-hyýal bardyr öýdemok. Siriýanyň perspektiwasyndan garanyňda Waşington bilen oňat gatnaşyk Tähran bilen bolan gatnaşygyň hasabyna bolmaz” diýip, Jouejati aýdýar.
Ýöne Jouejati: “Birleşen Ştatlar bilen täze gatnaşyk Siriýanyň Orta Gündogaryň ýaraşyk prosesine goşulmagyna getiren ýagdaýynda munuň üýtgemegi mümkin” diýen pikirde.
Ýaraşyk prosesi
Eýse, Amrika dürtgüläýende-de, Damaskyň ýaraşyk prosesini ilerletmek mümkinçiligi näderejede?
Türkiýäniň araçylygy bilen Siriýa-Ysraýyl arasynda giden gytaklaýyn gepleşikler Ysraýyl Gaza girensoň, 2008-nji ýylyň dekabrynda kesildi. Damask göni gepleşikler üçin Ysraýylyň Golan blentliklerinden çekilmegini isleýär.
“Problema siriýalylaryň, şeýle hem regionda, köpleriň garaýşyça, Ysraýylyň Golan belentliklerinden 1967-nji ýylyň iýunyndan öňki liniýasyna çekilmezlik niýetinde berk duranlygy. Siriýa üçin gyzyl çyzyk şu. Ysraýyl muny etmese, gürleşmäge zat ýok” diýip, Jouejati aýdýar.


text:
Täjigistanyň Daşary işler ministrligi türk-siriýa serhedinde tutulan graždanlarynyň kimdigini anyklamaga synanyşýar. Täjigistan respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň metbugat bölüminiň başlygy Abdulfaýz Atoi, Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda, söweşleriň dowam edýän sebiti bolan Türkiýe bilen Siriýäniň arasyndaky serhetde tussag edilen täjik graždanlarynyň kimdiginiň anyklanmagy babatda türk howpsuzlyk organlaryna haýyşnama iberilendigini bildirdi. Atoi Täjigistanyň türk tarapynyň gysga wagtda jogap bermegine garaşýandygyny mälim etdi.
Hökümet: Biz bäş graždanymyzyň tussag edilmegini isläpdik
Türk metbugatynda beýan edilen habarda howpsuzlyk işgärleriniň geçiren operasiýasynda Türkiýe-Siriýa serhedindäki Gaziantep diýen şähere gidip barýan bir awtobus saklanypdyr we aglabasy Täjigistanyň raýaty bolan 25 sany daşary ýurtly tussag edilipdir. Tussag edilenleriň aglabasy öz dogan-garyndaşy bilen gidip barýan ekenler.
Täjigistanda aýdylyşyna görä, bir hepde mundan owal Siriýa serhedinden geçjek bolan bäş sany täjik graždany saklanyp, yzyna Türkiýä iberilipdir.
Häzirlikçe operasiýada tussag edilen 25 sany daşary ýurtlynyň arasynda şol bäş adamyň hem bolup-bolmandygy belli däl.
"Türk hökümetine habar beren adamlarymyzyň arasynda bir är-aýal bilen olaryň iki sany kämillik ýaşyna ýetmedik çagasy we maşgalanyň dosty, bir erkek adam bar. Bizdäki maglumata görä, aýaly adamsynyň özüni Siriýa äkidip barýandygyndan habarsyz eken. Onuň adamsy bolsa ýanyndaky radikal dostunyň täsirine düşüpdir" diýip, Azatlyk Radiosynyň Täjigistanyň howpsuzlyk organyndaky çeşmesi habar beripdir.
Ene atalaryň dady-perýady
Türkiýede 25 sany daşary ýurtlynyň tussag edilendigi baradaky habar, beýleki tarapdan, mundan bir aý owal Siriýä gitmek üçin ýola çykandan soň ýiten çagalaryndan habar alyp bilmeýän ene-atalary begendirýär.
Hatlonyň ýaşaýjysy Jurahon Gawürow 21 gün mundan owal Russiýada ýitirim bolan oglunyň Türkiýäniň üstünden Siriýä gidendigini çak edýär. Ogly ejesi bilen ahyrky gezek telefonda gepleşende, ylaýta-da "jyhat we musulmanlyk" barada köp gürrüň edipdir. Şol telefon gürrüňdeşliginden soň ogly jaň etmäni goýupdyr. Olar, onuň şondan soň Siriýä gidendigini güman edip, gaty gorkupdyrlar.
"Eger tussag edilenleriň arasynda biziň oglumyz hem bar bolsa, onda, goý, ol Täjigistana yzyna dolansyn. Biziň başga islegimiz ýok. Siriýa gitmegi ýüregine düwmedik bolsun hernä, mundan Hudaý saklasyn. O taýda biziň çagalarymyzy öldürýärler. Olaryň läşi hiç kime gerek däl. Goý, oňa bu ýerde zyndan garaşýanam bolsa, meniň oglumy sag-aman yzyna, öýüne ibersinler. Öz ýurdunda bolany gowudyr" diýip, onuň kakasy aýdypdyr.
"Türkiýe tutmaly adamlary tutanok"
Köp sanly täjik söweşijisi öz internet ýüzlenmelerinde Siriýa Türkiýäniň serhediniň üsti bilen barandyklaryny aýdýarlar. Propagandaçylar, söweşe gatnaşmak isleýän meýletinlere diňe Türkiýä çenli gelmäge çagyryş berýärler we ondan soňky ýagdaýy olaryň gaýgy etmeli däldigini, ýagny öz işleridigini nygtaýarlar.
Dini problemalar baradaky hünärmen Faridun Hodizoda, türk howpsuzlyk güýçleriniň şeýle sebäp bilen adamlary tussag etmegine ýa-da saklamagyna gözboýagçylyk üçin ýöne bir edilen işdigini we aslynda hakyky maksada eýermeýändini öňe sürýär. Onuň aýtmagyna görä, ol ýurt "Yslam döwleti" atly topardan pul we syýasy bähbitler görýär.
"YDYL, Türkiýä howp salýan kürt azatlyk hereketini durşy bilen ýok etdi. YDYL-niň hut Türkiýäniň territoriýasyndan peşmerga güýçlerine aýgytlaýjy hüjüm edendigi barada maglumat bar. Şonuň ýaly-da bar bolan maglumata görä, Türkiýe ol ýaragly toparlardan gaty arzan bahadan nebit alýar we onuň deregine Ankara olary ýarag bilen üpjün edýär. Olar munuň üstüni ýapmak üçinem, hamala, garşy çäre görýän bolan bolup, on adamy tutan kişi bolýarlar. Meniň pikrimçe, olar aslynda tutmaly adamlary tutanoklar. Eger olar çynlakaý göreş alyp barýan bolsadylar, onda hökman şeýle adamlary we Gulmurod Halimowy hem tutardylar" diýip, Hodizade gaty ynamly gürleýär.
YDYL ýaragly toparynyň hataryndakylaryň aglabasy diýen ýaly Täjigistandan Russiýa giden zähmet migrantlarydyr. Soň olar Russiýadan Türkiýä gidýärler. Hökümetiň çaklamagyna görä, olaryň sany iň azyndan 400 adam we olardan 130 sanysynyň ölendigi hem resmi taýdan tassyklanan.


text:
Bosniýanyň polisiýasy “Yslam döwleti” toparyna gatnaşykda güman edilýän 11 adamy tussag edendigini aýtdy.
Güman edilýänler Saraýewonyň köp ýerinde, şol sanda noýabr aýynda ýaragly adamlaryň bosniýaly iki esgeri atyp öldüren harby jaýlarynyň golaýynda geçirilen reýdleriň netijesinde tussag edilipdir.
“Terrorizmde, terrorçylykly işleri maliýeleşdirmekde we “Yslam döwleti” üçin söweşijileri hakyna tutmakda güman edilýän 11 adam 13 sany ýerde geçirilen reýdlerde tussag edildi”, diýip Bosniýanyň awtonom bosniýak-horwat federasiýasynyň polisiýasynyň metbugat-wekili 22-nji dekabrda aýtdy.
Regional telekanaly reýdlere 100 çemesi polisiýa wekiliniň gatnaşandygyny habar berdi.
Polisiýa soňky ýyllarda 150 çemesi bosniýalynyň “YD” toparynyň düzüminde Siriýa we Yraga gidendigini aýdýar.


text:
Birleşen Ştatlar Günorta-gündogar Aziýada harby bazalar döretmegiň hasabyna däl-de, harby taýdan sanyny artdyrmaga ýykgyn edýär.
ABŞ-nyň Ýuwaş okean Ýaragly güýçleriniň baştutany admiral Robert Uillard bu barada şeýle diýdi:
―Awstraliýada amerikan harby bölümlerini ornaşdyrmak we Singapura harby gämiler ugratmak barada ýakynda gelnen karar harby bazalar üçin çykdajylary artdyrmazdan, regionda güýçleri çalşyryp durmaga mümkinçilik berer.
Analitikleriň pikiriçe, ABŞ şeýle ädimleri regionda Hytaýyň öz pozisiýasyna ynamynyň artyşyna jogap hökmünde ädýär.


text:
German kansleri Angela Merkel rus prezidenti Wladimir Putine Minsk parahatçylyk plany boýunça progres bolmasa, Ukraina krizisi boýunça dört taraply sammitiň geçirilmejegini aýtdy.
Merkeliň sözçüsi Steffen Siýbert (Steffen Seibert) Merkel Putine 10-njy ýanwarda telefon edip, «ylalyşykly çözgütlere» gelmek üçin Moskwanyň gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistler babatdaky täsirlerini ulanmagyna garaşýandygyny aýtdy diýdi.
Merkel Putine fransuz, german, rus we ukrain liderleriniň gazak paýtagty Astanada geçirilmegi teklip edilen sammitiniň, bu ugurdaky progresiň ýoklugy üçin, geçirilip bilinmeýändigini aýdypdyr.
Bu sammit Astanada 15-nji ýanwarda geçirilmelidi.


text:
Orsýet bilen Türkiýe köp babatlarda tebigy hyzmatdaşlar bolup durýarlar. Bularyň ikisi-de özüni Günbatar tarapdan äsgerilmeýän döwlet hasaplaýarlar. Ikisi-de beýik imperiýa bolan döwürleriniň geçmiş şöhratyny küýseýärler. Iki ýurdy-da öňki güýç-gudraty wada edýän hökümetler dolandyrýar.
Rejep Taýyp Ärdoganyň ors premýer-ministeri Putin we prezident Medwedew bilen duşuşygynda resmi taýdan gün tertibinde duran mesele durnuksyz Günorta Kawkaz regiony we energiýa hyzmatdaşlygy.
Ýöne ýagdaýa giňişleýin göz aýlanyňda Ärdoganyň sapary ençeme asyrlyk konfliktden soň Moskwa bilen Ankaranyň arasynda soňky ýyllarda döräp ugran dostlukly gatnaşyklaryň güýjemegini aňladýar.
“Arada meňzeşlikler bar. Bularyň ikisi-de Ýewraziýa ýurdy. Ikisi-de dünýäniň uly işleriniň çözgüdinden gyrakladylan. Ikisi-de häzir Waşington bilen gatnaşygyny täzeden gözden geçirip ýör” diýip, Waşingtonda ýerleşýän Strategik we halkara barlaglary merkeziniň Türkiýe boýunça proýektiniň direktory Bülent Alireza aýdýar.
Ýaňy ösüp gelýän ors-türk gatnaşyklary doly güýjündäki ýaranlyga öwrüler diýip Günbataryň edýän gorkusyny analizçiler ret edýärler. Ýöne synçylar; “NATO-nyň möhüm ýarany Türkiýäniň Günbataryň diýeninden çykman gezen döwri indi uzaga çekmez” diýýärler.
Türkiýe ýoluny üýtgedýärmi?
“Köp adamlar ençeme ýyllap Türkiýe Birleşen Ştatlaryň, Ýewropanyň, NATO-nyň islän syýasy ugrundan ýörär diýen pikirden ugur alyp geldiler. Günbatar üçin problemaly tarapy bu pikiriň indi nädogrydygy. Türkiýe indi has garaşsyz ugry yzarlaýar. Özi üçin bir bähbidiň bardygyny görmese, Ankaranyň Waşingtonyň islänini edesi ýok” diýip, Orsýet boýunça ekspert Nikolas Gwosdew aýdýar.
Muny hem ýaňy awgust aýynda Putin Ankara baranda Türkiýäniň Gara deňizde öz territorial suwlaryndan peýdalanmaga ”Gazproma” rugsat bermegi hemmelere äşgär etdi.
Ýöne gatnaşyklar energiýa we söwda çäginden aňryk geçýär. Türkiýäniň öten güýz Ermenistan bilen gatnaşyklaryny täzeden dikeltmek ugrunda ilkinji ädimi ätmeginde esasy roly oýnap, bu işi aňsatlaşdyran Moskwa boldy.
Orsýet Türkiýäniň Günorta Kawkaza aralaşmagyna garşy bolup duranok. Muny ”Halkara krizis toparynyň” Bakuwdaky býurosynyň direktory Tabib Huseýnow şeýle düşündirýär: “Bu Orsýet üçin Ýewropa we Amerikanyň täsirini Günorta Kawkazdan gysyp çykarmak strategiýasynyň bir bölegi bolup durýar. Moskwa Türkiýäniň barha artýan rolunyň regionda Ýewropanyň we Amerikanyň täsirini deňagramlaşdyryjy güýje öwrülmegini isleýär”.
Eýran barada hem Orsýet bilen Türkiýäniň tutumy utgaşýar. Bularyň ikisi-de Waşingtonyň Yslam respublikasy baradaky berk liniýasyna garşy.
“Türkiýe Orta Gündogarda güýjüniň artmagyny isleýär. Orsýetiň-de islegi şol. Türkiýäniň Orta Gündogar baradaky tutumy, aýratyn-da häzirki hökümetiň tutumy, Waşingtonyň liniýasyna ters. Bu-da Orsýetiň tutumyna deň gelýär” diýip, “Hürriýet” gazetiniň Ystambuldaky habarçysy Taýlan Bilgiç belleýär.


text:
Orsýetiň Tatarstan Respublikasynyň polisiýasy paýtagt Gazandaky Al-Yhlas metjidiniň ymamynyň ekstremistik hereketleri gurnamakda aýyplanýandygyny yglan etdi. Resmilere görä, ymam Rustem Safin “Hizb-ut Tahrir” guramasynyň ideýalaryny propagandirläpdir. Bu gurama Orsýetde terrorçy topar hökmünde resmi derejede gadagan edilýär.
Gazanyň polisiýasy hepdäniň çarşenbe güni Safiniň metjidiniň içini dökdi we ekstremizm bilen bagly bolmakda şübhelenýän audio, wideo we çap görnüşli materiallary ele saldy. Ele salnan materiallaryň ählisi derňewe ýollandy.
Safiniň işi derňelýänçä, oňa Gazany terk etmezlik barada resmi duýdyryş berildi. 2009-njy ýylda Safin “Hizb-ut Tahrir” bilen gatnaşyk üçin iki ýyl şertli türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Penşenbe güni Gazanyň sudy paýtagtda lisenziýasyz işlän yslam mekezini ýapdy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlarynyň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Maslahatda döwlet durmuşynyň möhüm meselelerine, oba hojalyk işleriniň barşyna, milli we sebit ösüş maksatnamalaryny amala aşyrmak bilen baglylykda ýerlerde işleriň ýagdaýyna garaldy.
Ilki bilen, göni aragatnaşyga Ahal welaýatynyň häkimi E.Orazgeldiýew çagyryldy. Häkim dowam edýän pagta ýygymy, oba ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak, welaýatyň senagat düzümini giňeltmek maksady bilen işlenip taýýarlanan meýilnamalaryň amala aşyrylyşy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz pagtanyň galan hasylyny zaýasyz ýygnap almagyň möhümdigini belläp, oba hojalyk tehnikalarynyň netijeli ulanylmagyny we olara öz wagtynda hyzmat edilmegini üpjün etmek barada görkezme berdi. Döwlet Baştutanymyz welaýatyň gowaça meýdanlarynda galan hasyly ýygnap almak işleriniň Kaka we Ak bugdaý etraplarynda pes derejede alnyp barylýandygyny aýdyp, ýygymyň depginini ýokarlandyrmak boýunça ähli zerur çäreleri görmegi häkimden talap etdi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi D.Durdyýew welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, şol sanda welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda, dowardarçylyk hojalyklarynda durmuşa geçirilýän giň möçberli çäreler, oba hojalyk tehnikalaryny geljek ýyla taýýarlamak boýunça ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berdi. Şeýle hem ol welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan gurluşyk işleriniň, ilkinji nobatda bolsa, ulanmaga tabşyrylmagy meýilleşdirilen desgalardaky gurluşyklaryň ýagdaýy barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň günbatar sebitiniň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýyna ünsi çekip, oba hojalygynda agrotehniki çäreleriň degişli derejede alnyp barylmalydygyny, kärendeçileriň mineral dökünler bilen üpjünçiliginiň, olar bilen hasaplaşyk işleriniň geçirilişiniň hemişe gözegçilikde saklanmalydygyny tabşyrdy.
Wideoşekilli iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarowyň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim häzirki döwürde welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, aýratyn-da, pagtanyň galan hasylyny zaýasyz ýygnap almak boýunça ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berdi. Şeýle hem önümçiligi ösdürmek, ekin dolanyşygyny kämilleşdirmek we ekin meýdanlarynyň hilini gowulandyrmak boýunça görülýän çäreler barada habar berildi. Bulardan başga-da, häkim welaýatyň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan dürli maksatly desgalardaky işleriň ýagdaýy barada habar berdi.
Milli Liderimiz welaýatyň gowaça meýdanlarynda galan pagta hasylyny iň soňky hanasyna çenli ýygnap almak boýunça ýaýbaňlandyrylan işleriň Gurbansoltan eje adyndaky, Boldumsaz we başga-da käbir etraplarda pes derejede alnyp barylýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz möwsümi öz wagtynda tamamlamak üçin bar bolan tehniki serişdeleri netijeli ulanmagy hem-de guramaçylyk işlerini güýçlendirmegi häkimden talap etdi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalyk maksatly ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, şol sanda daýhanlary mineral dökünleri bilen üpjün etmek, gök-miwe önümleriniň öndürilýän möçberini artdyrmak üçin degişli agrotehniki we ykdysady şertleri döretmek, maldarçylygyň ot-iýmlik binýadyny berkitmek, şeýle hem oba hojalyk tehnikalaryny ýaz möwsümine taýýarlamak barada görkezmeleri berdi.
Lebap welaýatynyň häkimi Ç.Çarlyýew welaýatyň obasenagat pudagynda işleriň ýagdaýy, pagtanyň galan hasylyny zaýasyz ýygnap almak bilen bagly işleriň depgini barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, häzirki döwürde welaýatyň çäklerinde oba hojalyk işlerini agrotehniki kadalara laýyk derejede alyp barmak, ilatyň durmuş üpjünçiligini has-da gowulandyrmak, şeýle hem sebitde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça maksatnamalaýyn çäreler durmuşa geçirilýär.
Döwlet Baştutanymyz gowaça meýdanlarynda galan pagta hasylyny zaýasyz ýygnap almak işinde Hojambaz, Köýtendag, Atamyrat, Döwletli, Beýik Türkmenbaşy, Birata etraplarynda haýal-ýagallyga ýol berilýändigini aýdyp, bu işleriň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz häkimiň ünsüni oba hojalyk önümçiligini artdyrmagyň esasy wezipeleriniň birine — ekin dolanyşygynyň düzgünlerini takyk berjaý etmek bilen işlenip bejerilýän ýerleri netijeli peýdalanmak, dökünler, tohumlar we beýleki serişdeler bilen üpjün etmek, şeýle hem täze ýerleri özleşdirmek we melioratiw işleri geçirmek wezipelerine çekip, bu babatda tabşyryklary berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi B.Annargurbanow ýygym möwsüminiň görkezijileri: borçnamadan artyk ýygnalan pagtanyň hem-de pagtasy ýygnalmaly ýerleriň möçberi barada hasabat berdi. Mundan başga-da, häkim welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan gurluşyk işleri, şol sanda durmuş-ykdysady düzümi yzygiderli ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebitiň Murgap, Mary, Wekilbazar, Tagtabazar we beýleki käbir etraplarynda galan pagta hasylyny zaýasyz ýygnap almak işleriniň depginleriniň pesdigini aýtdy we bu işlerde bar bolan haýal-ýagallygyň sebäplerini seljerip, ony güýçlendirmegi häkimden berk talap etdi. Milli Liderimiz welaýatyň oba hojalyk toplumynda alnyp barylýan işleriň agrotehniki çärelere laýyk bolmalydygyny aýdyp, bereketli hasyl almak maksady bilen, ekerançylygyň medeniýetini, agrotehnikanyň netijeli usullaryny ýokarlandyrmak boýunça ylmy taýdan esaslandyrylan ulgamyň ornaşdyrylmagyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra wideoşekilli iş maslahatyna şol bir wagtda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary R.Bazarow, B.Ereşow we B.Hojamämmedow çagyryldylar.
Ilki bilen R.Bazarow ýurdumyzyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, geljek ýyl üçin tehnikalary taýýarlamak işleriniň derejesi, şeýle hem kärendeçiler bilen hasaplaşyklaryň geçirilişi barada hasabat berdi.
Wise-premýer B.Ereşow ýurdumyzyň senagat toplumynda, aýratyn-da, himiýa pudagynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ekerançy kärendeçileri mineral dökünler bilen doly derejede üpjün etmek boýunça alnyp barylýan giň möçberli işler, önümçilik desgalarynyň kuwwatlyklaryny ýokarlandyrmak babatda görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Wise-premýer B.Hojamämmedow öz gezeginde ýurdumyzyň bank-maliýe ulgamynyň işini kämilleşdirmek, şol sanda oba senagat toplumynda bazar gatnaşyklaryny kemala getirmek, onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkitmek we oba hojalyk önüm öndürijilerini goldamak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem wise-premýer daýhanlar we kärendeçiler bilen hasaplaşyklary geçirmek boýunça işleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, oba hojalyk önümlerini, azyk we senagat üçin çig maly öndürmek - bu köpugurly we çylşyrymly ulgam bolup, onuň ýagdaýy we ösüşi milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygynyň umumy derejesine, onuň maliýe institutlarynyň, karz-ýeňillik ulgamynyň, şeýle hem mineral dökünlerini öndürýän senagat kärhanalarynyň netijeliligine bagly bolup durýar.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň obasenagat toplumy öz esasy wezipesini—ýurdumyzyň ilatyny ýokary hilli azyk önümleri bilen ýeterlik derejede üpjün etmek wezipesini doly berjaý edýär. Biziň häzir görýän çärelerimiz oba hojalyk önümçiliginden gelýän girdejileri artdyrmaga, içeri we daşary bazarlarda ýurdumyzyň önümlerini ýerlemäge gönükdirilendir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hökümet agzalarynyň öňünde degişli wezipeleri goýdy.
Gürrüň, hususan-da, obada haryt öndürijileri höweslendirmegiň, obasenagat toplumynyň tehniki üpjünçilik derejesini ýokarlandyrmagyň, daýhanlaryň netijeli zähmet çekmegi üçin şertleri döretmegiň we oba çäklerini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň, hojalyk başlangyjyny höweslendirmegiň usullary barada bardy. Şeýle hem kärendeçiler bilen özara hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmegiň möhümdigi bellenildi.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyna Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew bilen Aşgabat şäheriniň häkimi M.Abilow çagyryldy.
Wise-premýer paýtagtymyzy döwrebaplaşdyrmagyň meýilnamalaryny amala aşyrmak boýunça alnyp barylýan işler, aýratyn-da, şäher köçelerini abadanlaşdyrmak boýunça meýilleşdirilen çäreleri ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly meseleler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz bu işleri, şol sanda ýol-ulag düzümini kämilleşdirmek işlerini ýokary hilli alyp barmagyň möhümdigini belledi. Adamlaryň abadan durmuşy, olaryň oňaýly ýaşamagy we netijeli zähmet çekmegi üçin ähli şertleri döretmek biziň özgertmelerimiziň esasy maksady bolup durýar diýip, gurluşyk we abatlaýyş işlerini hemişe gözegçilikde saklamak babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimi M.Abilow paýtagtymyzyň çäklerinde bar bolan binalaryň bezeg işleri, olaryň atlandyrylyşy, mozaika işleriniň ýerine ýetirilişi bilen baglanyşykly wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça ýaýbaňlandyrylan çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem häkim täze seýilgähde oturdylmagy meýilleşdirilýän heýkeller, olaryň taýýarlanyş aýratynlyklary barada şekiller arkaly habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz görkezilen şekillere belliklerini aýtdy we degişli düzedişleri girizdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň binalarynyň atlandyrylyşynyň we olaryň bezeg şekilleriniň ugurdaş desgalar bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirmelidigini, binalaryň bezeglerinde ugurdaş şekilleriň ulanylmalydygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz bu ýerdäki binalaryň bezeglerinde halkymyzyň däp-dessurlaryna mahsus ýörelgeleriň häzirki zaman tejribesi bilen utgaşmalydygyny aýdyp, bu ugurda suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň we beýleki sungat işgärleriniň sazlaşykly işleriň ýola goýulmalydygyny belledi.
Milli Liderimiz täze seýilgähde oturdylmagy meýilleşdirilýän heýkeller barada aýdyp, olaryň taýýarlanylyşynda täzeçil ýörelgeleriň ulanylmaýandygyny aýratyn belledi we bu babatda ýurdumyzyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň mugallymlarynyň, talyplarynyň, şeýle hem ýurdumyzyň Suratkeşler birleşiginiň agzalarynyň döredýän eserleriniň döwrüň talabyna laýyk gelmeýändigini aýdyp, olaryň işine nägilelik bildirdi.
Täze seýilgähde oturdyljak heýkelleriň oturdylyşynyň häzirki zaman talaplaryna we täzeçil ýörelgelere laýyk gelmelidigini belläp, hormatly Prezidentimiz heýkelleriň halkymyzyň asylly ýörelgelerine laýyk derejede ýerleşdirilmelidigini, olarda ýagşy dessurlar bilen döwrebap usullaryň öz beýanyny tapmalydygyny aýtdy.
Wideoşekilli iş maslahatynyň barşynda paýtagtymyzy, ýurdumyzyň welaýatlaryny we halk hojalyk toplumynyň pudaklaryny mundan beýläk-de ösdürmek bilen bagly başga-da birnäçe meselelere garaldy, olary çözmegiň ugurlary kesgitlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wideoşekilli iş maslahatyny tamamlap, oňa gatnaşyjylara eziz Watanymyzyň gülläp ösmeginiň, halkymyzyň bagtyýar durmuşynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Halkara proýektler boýunça menejer, konsultant hem bu ugurdan analizleriň awtory Myles Smith 2007-2009-njy ýyllar aralygynda ABŞ-nyň Halkara ösüş agentliginiň (USAID) çäginde Türkmenistanda interneti ösdürmek boýunça programmanyň ýolbaşçysy bolup, iş alyp bardy.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanda internet erkinligi, internetiň ilata elýeterli bolmagy ugrunda edilmeli işler barada Myles Smith bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Jenap Smith, Türkmenistanda işlän adam hökmünde internetiň ilata elýeterliligi barada näme aýdyp bilersiňiz?
Myles Smith: Men Türkmenistanda ABŞ-nyň Halkara ösüş agentliginiň çäginde interneti ösdürmek boýunça programmanyň ýolbaşçysy bolup işledim. Meniň işlap başlan döwrüm, 2007-nji ýylda internet ilata has elýeterli edildi.
Ýöne internetiň kabir saýtlary Türkmenistanda petiklendi, hususan-da oppozision saýtlar. Maňa gowuşýan maglumatlara görä, häzir hem Türkmenistanyň mekdeplerinde internet köp çagalara elýeterli dal. Hatda Aşgabadyň özündäki mekdeplerde internet bolaýanda-da, okuwçylar ondan diňe Türkmenistanyň resmi saýtlaryna çykyp bilýärler.
Azatlyk Radiosy: Jenap Smith, Türkmenistanda internetden peýdalanýan adamlaryň kompýuterleriniň IP adreslerini anyklap, türkmen resmileri olaryň hökümeti azda-kände tankytlaýan saýtlary okaýandyklaryny bilen halatynda, yzarlaýandyklary habar berilýär. Ýaşlar petiklenen saýtlara köplenç proksi saýtlary arkaly girýärler. Emma proksi arkaly girmek üçin internetiň tizliginiň ýokary bolmagy zerur. Türkmenistanyň köp ýerlerinde, hususan-da regionlarda, bize internetiň tizligi pes diýen maglumatlar gowuşýar. Internet senzurasy bilen bagly ýagdaý Türkmenistanda özgerdimi?
Myles Smith: Meniň işlän döwrümde biziň guramamyz tarapyndan açylan internet merkezlerinde hemme saýtlar diýen ýaly internetden peýdalanýanlara elýeterlidi. Ýöne häkimiýetler başgaça basyş görkezýärdiler. Ýagny, regionlarda ýerleşýän internet merkezlerimize gatnaýan ýaşlara basyş edilýärdi. Şeýle basyşdan soň, olar gorkup, gatnamagyny bes edýärdiler. Internet bolsa ilatyň aglabasyna elýeterli däldi.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistan ýaly ýurtda internetiň ilat köpçüligine elýeterli bolmagy üçin näme etmeli?
Myles Smith: Meniň Türkmenistanda işlän döwrümde MTS kompaniýasy GPRS programmasy bilen ilata interneti mobil telefonlar arkaly elýeterli edipdi. Dogrusy, häzirem ilat köpçüligine interneti elýeterli etmek kyn däl. Häkimiýetler şeýle maksady öz öňlerinde goýýan bolsalar, oňa ýetmek üçin telekommunikasiýa ugrundan dürli kompaniýalary ýurda çagyryp, olara işlemäge şert döretmeli. Şeýle edilse, edil ýarym ýylyň dowamynda internet halkyň aglabasyna elýeterli bolardy. Bu meseläniň çözgüdini tapmak gaty aňsat.


text:
Azerbaýjanyň paýtagty Bakudan 28 kilometr uzaklykdaky Garadag etrabynyň golaýynda, deňziň içinde täze bir şäher gurlar. Azerbaýjanyň häkimiýetleri “Hazar adalary” atly bu täze şäheri gurmak uçin ýörite emeli adalaryň dörediljekdigini yglan etdiler. Bu täze şäherde guruljak ýaşaýyş jaýlarynyň her kwadrat metriniň bahasynyň takmynan 4500 amerikan dollaryna deň boljakdygy çak edilýär.
Plana görä, Azerbaýjanyň paýtagtyndan 28 kilometr uzaklykda Hazar deňzindäki täze şäheriň çäginde 50 çemesi emeli ada dörediler. Ýerli metbugatyň ýazmagyna görä, täze guruljak şäheriň merkezinde beýikligi 1050 metrlik örän uly diň gurlar.
Eýýäm köp işler edildi
Häzir bu ýerde ilkinji işler alnyp barylýar we ýaşaýyş jaýlary gurulýar, ýollar çekilýär. Bu ýerde işleýän gurluşykçylaryň aýtmagyna görä, bu işler 2010-njy ýylda başlanypdyr. Baku-Astra gara ýoluna ýakyn ýola asfalt düşelipdir. Eýýäm deňziň şäher guruljak bölegi gum bilen doldurylyp başlanypdyr we ol ýene-de 8 kilometre uzalar.
Edil häzir deňziň gum bilen dolduryljak territoriýasynda birnäçe ýaşaýyş jaýy gurulýar. Şäheriň beýleki böleginde restoranlaryň, hyzmat ediş we dynç alyş merkezleriniň gurluşyklary tamamlanyp barýar.
Hazarda täze guruljak şäheriň umumy meýdanynyň 2 müň gektara deň boljakdygy habar berilýär. Ol adalaryň merkezindäki “baş” adadan we töwerekleýin adalardan, ýagny köp gatly ýaşaýyş jaýlaryndan we willalardan ybarat adalardan ybarat bolar. Bu şäheriň ýerleşjek toplumyny 20 çemesi köpri birleşdirer.
60 milliard dollara durar
Bakuwyň golaýyndaky täze şäheriň gurluşygyny “Awesta” atly bilelikdäki kompaniýa amala aşyrýar. Onuň başlygy Ibragim Nährämliniň gürrüň bermegine görä, täze şäheriň üç tapgyrda amala aşyryljak gurluşyk işlerine jemi 60 milliard dollar harçlanar: “Gurluşygyň birinji tapgyrda 12 milliard, ikinji tapgyrda 18 milliard we üçünji tapgyrda-da 30 milliard amerikan dollaryny sarp etmek göz öňünde tutulýar”.
Onuň ýene bellemegine görä, käbir ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy şu ýylyň ahyryna çenli tamamlanar. Ol: “Bu ýerde palma agaçlarynyň oturdylmagy şähere ajaýyp görk berer. Arap ýurtlaryndan getirilen palma agaçlary 100 ýyl ýaşaýar” diýip belledi.
Ibragim Nährämli häzirki gurluşyk işlerine 1 milliard manatdan gowrak puluň harçlanandygyny aýdýar. Käbir pikirlere görä, Hazar deňzindäki bu gurluşyklar amala aşyrylanda, ýer yranma ýaly tebigy howplar göz öňünde tutulmandyr. Ýöne Ibragim Nährämli bu garaýşy inkär edip, bu gurluşyklara başlamazlaryndan öň özleriniň ýörite döwlet edaralaryna ýüz tutandyklaryny aýdýar: “Biz seýsmologiýa institutyndan maglumatlary aldyk. Bize berlen netijeler örän gowy boldy”.
“Awesta” kompaniýasynyň başlygy Ibragim Nährämliniň sözlerine görä, bu ýerdäki galan işlere daşary ýurtly sermaýaçylary pul ýatyrarlar: “Bu ugurda Türkiýe, Birleşen Arap Emirlikleri, Saud Arabystany we Hytaý bilen gepleşikler dowam edýär”.
Ol täze şäherde guruljak ýaşaýyş jaýlarynyň bir kwadrat metriniň bahasynyň 3500 manada, takmynan 4500 amerikan dollaryna deň boljakdygyny çaklaýar. Ibragim Nährämli Hazar deňzindäki “Hazar adalary” atly täze şäheri gurmak baradaky ideýanyň Saud Arabystanyna sapar edende, hut özünde dörändigini aýtdy.


text:
Türkiýede planlaşdyrylan bir hüjümiň öňi alyndy we soňky iki günüň dowamynda “Al-Kaýda” toparynyň söweşijileridir öýdülýän 15 adam tussag edildi. Bu barada ýurduň Içeri işler ministrligi habar berýär.
Resmi beýanatda berilýän maglumata görä, duşenbe güni Ankaranyň eteklerinde bir adam “operasiýany amala aşyrjak bolup duran wagty” tussag edilipdir.
Tussag edilenleriň ýanyndan ýaraglar, ok-däriler we “Al-Kaýda” guramasyna degişli dokumentler tapyldy diýip, türk resmileri aýdýarlar.
Şeýle-de, ministrligiň beýanatynda bellenmegine görä, başga-da 14 adam paýtagtyň töwereklerinde, demirgazykdaky Bursa we Ýalowa şäherlerinde ele salnypdyr.
“Al-Kaýda” toparynyň Türkiýedäki bölümi 2003-nji ýylda ýurtdaky iki sany sinagoga we Britaniýanyň konsullugyna hüjüm etmekde, şeýle-de 60 töweregi adamyň ölümine sebäp bolan bank hüjüminde aýyplanýar.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Moskwanyň Gyzyl meýdançasynda geçirilen “Ýeňiş güni” dabarasynda rus halkynyň güýçli erki we gaýduwsyzlygy Ýewropany gulçulykdan halas etdi diýdi.
Putin II jahan urşunyň tamamlanmagy mynasybetli şu ýyl 69 ýyllygy bellenilýän “Ýeňiş gününiň” Russiýanyň iň beýik baýramçylygydygyny aýtdy. Ol muny watançylygyň, gam-gussanyň we buýsanjyň çeşmesi diýip atlandyrdy.
Bu dabaranyň çäginde ýurduň harby güýçleri görkezildi. Gyzyl meýdançasynda geçirilen harby parada 11 müň çemesi esger gatnaşdy. Olar bilen birlikde takmynan 150 sany harby tehnika, şol sanda onlarça tank we 69 çemesi uçar we dikuçar bar.
Mundan öň, rus metbugaty Putiniň Russiýanyň Gara deňizdäki harby flotunyň ýerleşýän ýeri Sewastopoldaky “Ýeňiş güni” dabaralaryna gatnaşjakdygyny habar beripdi.


text:
Siriýanyň prezidenti Başa al-Assad Siriýa, Orsýet, Eýran we Yrak terrorizme garşy söweşde birleşdi diýdi.
Eýranyň telewideniýesi 4-nji oktýabrda Assadyň sözlerini sitirläp, bu dört ýurt «praktiki netijeleri» gazanar diýdi.
“Orsýetiň, Siriýanyň, Yragyň we Eýranyň arasyndaky ýaranlyk hökman rowaçlyk getirmeli ýa-da tutuş region weýran ediler» diýip, ol duýdurdy.
Orsýet 30-njy sentýabrda Siriýada pitneçi pozisiýalaryna garşy howa kampaniýasyna başlaly bäri Assad ilkinji gezek şeýle sözleri aýdýar.
Stambulda, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan Orsýetiň howa kampaniýasyny «düýpli ýalňyşlyk» diýip häsiýetlendirdi.
«Orsýetiň görýän çäreleri we Siriýada bombalaýyş kampaniýasyna başlamagy kabul ederlik däl» diýip, Erdogan aýtdy.
Bu zarbalar Orsýeti regionda «izolýasiýa salar» diýip, ol öz çaklamasyny orta atdy.


text:
Müsüriň Sues şäherinde polisiýa bilen protestçileriň arasynda anna güni ýüze çykan ganly çaknyşyklardan soň, şenbe güni häkimiýetler bu şähere harby güýçleri we tehnikalary ýerleşdirdi.
Sues şäherinde anna güni bolan çaknyşyklarda azyndan alty adamyň, Ismailiýa şäherinde-de azyndan bir adamyň ölendigi habar berilýär.
Müsüriň resmileri Hosni Mübäregiň häkimiýetden çetleşdirilmegine getiren halk rewolýusiýasynyň iki ýyllygyna gabatlanyp gurnalan demonstrasiýalarda ýüz beren çaknyşyklarda jemi 450-den gowrak adamyň ýaralanandygyny aýdýarlar.
Bu wakalaryň yzy bilen Twitter arkaly ýaýradan ýüzlenmesinde prezident Muhammad Mürsi ýurduň raýatlaryny rewolýusiýanyň ideallaryna hormat goýmaklyga we öz garaýyşlaryny parahatçylykly ýollar arkaly beýan etmeklige çagyrdy.
Ol bu bolan wakalarda “jenaýatçy elementleri” aýyplady we olaryň jogapkärçilige çekiljekdiklerine söz berdi.
Protestçiler prezidenti aýyplaýar
Emma, beýleki tarapdan, protestçiler prezident Muhammad Mürsüni halk rewolýusiýasynyň demokratik maksatlaryny ýerine ýetirmänlikde hem-de öz eline çakdanaşa ygtyýarlyklary jemlänlikde aýyplaýarlar.
Anna güni Müsüriň 27 prowinsiýasyndan 12-sinde köpçülikleýin bulagaýçylyklaryň bolandygy habar berildi. Polisiýa bilen protestçileriň arasynda çaknyşyklar paýtagt Kairdäki prezident köşgüniň ýanynda, ýurduň ikinji uly şäheri bolan Aleksandriýa şäherinde-de ýüze çykdy.
Habar çeşmeleri käbir wakalarda protestçileriň ýurduň dolandyryjy partiýasy bolan “Musulman doganlygy” partiýasynyň ofislerine we hökümet binalaryna hüjüm edendiklerini habar berýärler.
Müsürde ýüz beren bu gezekki bulagaýçylyklar we giň protest çäreleri geçen ýylyň iýunynda geçirilen saýlawlarda prezident saýlanan Muhammad Mürsüniň hökümeti bilen protestçileriň arasyndaky ylalaşmazlyklaryň dowam edýändigini ýene-de bir gezek aýdyň görkezdi.
Demokratik reformalaryň tarapyny tutýan protestçiler geçen ýylyň dekabrynda geçirilen dawaly referendum arkaly ýurduň konstitusiýasyna girizilen köpsanly üýtgetmeleriň ýatyrylmagyny talap edýärler.


text:
Geçen anna Türkmenistanyň prezidenti “işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin” diýip, ýurduň ykdysadyýet we ösüş ministrini, söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrini we Baş döwlet salgyt gullugynyň başlygyny wezipelerinden boşatdy.
Ministrler kabinetiniň giňişleýin mejlisinde Gurbanguly Berdimuhamedow “Garaşsyz döwletimiziň kemala gelip başlan döwürlerinde ilatyň durmuş şertlerini ýeňilleşdirmek maksady bilen girizilen, häzir bolsa özüni ödemeýän köp sanly ýeňillikler hem hereket edýär” diýip, soňra-da “Bu ýeňillikler bazar ykdysadyýetine geçilmegini bökdeýär, býujet çykdajylarynyň artyk harçlanmagyna getirýär” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
Eýse, dünýäniň we regionyň häzirki şertlerinde prezident Berdimuhamedowyň ýurduň ýokary derejeli ykdysady resmilerini wezipesinden aýyrmagy we “ýeňillikli berilýän hyzmatlaryň özüni ödemeýändigi” baradaky çykyşy nämäni aňladyp biler?
Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir bu soraglar bilen gyzyklanyp, “Convway Bulletin” neşiriniň redaktorynyň orunbasary Paolo Sorbello bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Paolo, Türkmenistanda resmileriň wezipelerinden aýrylmagy we munuň anyk sebäpleriniň aýan edilmezligi eýýäm adaty bir zada öwrüldi. Emma, edil häzirki gün nazara alnanda, bu ädimi nähili häsiýetlendirip bolar?
P.Sorbello: Hawa, resmileriň edil şu günki gün wezipelerinden boşadylmagy diýseň gyzykly. Bilşimiz ýaly, häzir Ýewropa Parlamentinde Türkmenistan bilen Partnýorlyk we Hyzmatdaşlyk ylalaşygyny baglaşyp-baglaşmazlyk meselesine seredilýär.
Üstesine-de, resmiler wezipesinden “öz goýberen kemçilikleri” diýen kesgitleme bilen aýrylýar. Türkmen häkimiýeti bu ýagdaýlary hiç haçan döwlet gurluşyndaky bolup biläýjek meseleler bilen baglanyşdyrmaýar.
Berdimuhamedow bar günäni bu adamlaryň üstüne atyp, “belanyň körügi şularda, ykdysadyýetimizde hiç hili mesele ýok” diýen bir pikiri öňe sürýär. Ol korrupsiýa barada-da dil ýarýar, emma onuň göwrümleri, anyk ýagdaýlar barada maglumat bermeýär.
Garaz, “işde goýberilen kemçilikler”, “korrupsiýa”... bularyň barysy birini işden boşadyljak bolnanda ulanylýan elýüzde ýatan “bahanalar”.
Ýatlap geçsek, mart aýynda ýurduň Statistika gullugynyň başlygy “galp maglumatlary bermekde” aýyplanyp, wezipesinden aýryldy. Munuň yz ýany ýurduň Milli howpsuzlyk ministri we Serhet gullugynyň ýolbaşçysy hem wezipelerinden boşadyldylar.
Eger-de häzir wezipelerinden aýrylan resmileriň aňyrsyna seretsek, olaryň bary hem häzirki režime ygrarly emeldarlardy. Ýöne, türkmen režiminiň tebigaty göz öňünde tutulanda doly ynam bilen anyk hiç zady aýdyp bolmaýar.
Azatlyk Radiosy: Prezident Berdimuhamedow – ozallar arşa galdyrylan – mugt hyzmatlaryň hem “bazar ykdysadyýetine geçilmegini bökdeýändigini” aýtdy. Muňa nähili düşünse bolar?
P.Sorbello: Häzirki döreýän ýagdaý prezident Berdimuhamedowyň öz ýagdaýyny kynlaşdyryp biler. Sebäbi ol “size hyzmatlar mugt berilýär” diýip, häzire çenli hut edenini edip gezdi.
Ýöne, görnüşine görä, indi ýagdaýlar üýtgeýär. Geçen ýyl muny Ýaşulular maslahatyna gatnaşyjylar aýdan bolsa, bu ýyl prezidentiň hut özi ýurtdaky mugt hyzmatlaryň “bazar ykdysadyýetine geçilmegini bökdeýändigini” aýdýar.
Häzir ýagdaýlaryň çaýkanaýmagy-da ähtimal. Türkmenistanlylaryň şu günki günüň şertlerinde ozal mugt bolan hyzmatlaryň bahasyny tölemek islegleriniň bolmazlygy ähtimaldyr. Meniň pikirimçe, häzir kabul edilýän kararlar Türkmenistandaky ýagdaýlary üýtgeder.
Azatlyk Radiosy: Paolo, siziň özüňiz ykdysadyýetçi. Prezidentiň aýdyşy ýaly, bu mugt hyzmatlar dogrudan hem bazar ykdysadyýetine geçilmegini bökdeýärmi?
P.Sorbello: Ýok. Meniň pikirimçe, bu kesgitleme diňe bir perde hökmünde ulanylýar. Türkmenstanyň entekler bazar ykdysadyýetine geçjekdigini hatda çaklamagam kyn.
“Men bazar ykdysadyýetine geçjek” diýeniň bilen, ýagdaýlar öz-özünden üýtgäberenok. Bu bir diňe hyýal.


text:
Germaniýa we Hytaý söwda-ykdysady ugurlardaky hyzmatdaşlyk boýunça ylalaşya gol çekişdiler. Ol ylalaşygyň bahasy millardlarça dollara barabar diýilýär.
Bu ylalaşyga Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň Pekine sapary mahalynda gol goýuldy.
Ylalaşykda hususan-da “Daýmler-Benz” hem-de Hytaýyň “Foton” awto kompaniýasynyň bilelikdäki ýük maşynlaryny döretjek zawodynyň gurluşygy göz öňünde tutulýar.
“Siemens” kompaniýasy tarapyndan bolsa Şanhaýda turbagurluşyk ugruny özleşdirmek nazara alynýar.
Kansler Merkel şu gün Hytaýyň premýeri Wen Jibao bilen duşuşanynda baglaşylan şertnama ýokary baha berip, munuň Hytaýyň ýewrony goldaýandygyny mälim edýär diýdi.
Merkel Hytaýyň beýleki resmi ýolbaşçylary bilen hem duşuşdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň Senaty ýekşenbe güni sessiýa geçirip, petiklenen hökümeti gaýtadan açmak we bergi-borja batmakdan gutulmak üçin amerikan kanunçylarynyň eglişige gelmegini gazanmaga çalyşmaly.
Senat köplüginiň lideri, demokrat Harri Riýd şenbe güni Senatyň respublikan lideri Mitç MakKonnel bilen başlangyç duşuşyk geçirdi.
Riýd bu gepleşigiň “aňrybaş derejede ýürekdeş, ýöne örän deslapky” bolandygyny aýtdy.
Penşenbe güni, hökümetiň çökmeginiň öňünden gaçmak üçin, bergi çägini ýokarlandyrmagyň ahyrky güni.
Şu arada Bütindünýä bankynyň prezidenti, eger amerikan kanunçykaryjylary gapma-garşylygy çözmese, Birleşen Ştatlaryň heläkçilige tarap süýşüp barýandygyny duýdurdy.
Jim Ýoň Kim şenbe güni, eger ABŞ-nyň Kongresi 16.7 trillion dollar karz alyş petigini ýokarlandyrmasa, Birleşen Ştatlar we beýleki dünýä ykdysadyýetleri has ýokary prosent tölegleri, ynamyň peselmegi we ösüşiň haýallamagy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar diýdi.


text:
Aşgabat bilen Ankara türkmen-türk mekdebini we uniwersitetini öz içine aljak täze türkmen-türk bilim kompleksini gurmak barada pikir alyşdy. Teklip Türkiýe tarapyndan edildi, Türkmenistan tarapyndan kabul edildi. Bu habary Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül bilen çarşenbe güni Ankarada geçiren duşuşygyndan soň gurnalan metbugat ýygnagynda mälim etdi.
Ýygnakda Türkiýäniň prezidenti Abdullah Güli doganym diýip atlandyran Berdimuhamedow öz çykyşynyň dowamynda Türkiýe bilen Türkmenistanyň dostluk we doganlyk gatnaşyklarynyň bardygyny we ony hasam ösdürmekligiň zerurdygyny nygtady.
Bu sapar prezident Berdimuhamedowyň prezidentlik wezipesine gaýtadan saýlanmagyndan soň daşary ýurda edýän ilkinji saparydyr.
Türkiýe bilen Türkmenistanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 20 ýyllygyna gabatlanyp edilýän bu saparyň dowamynda Berdimuhamedow aýratynam 2012-nji ýylyň “Türkmen-türk ylym-bilim ýyly” diýlip yglan edilmegini teklip etdi.
Bu saparyň dowamynda iki ýurduň arasynda nähili ylalaşyklara gol goýlandygy barada häzire çenli takyk maglumat ýok, emma metbugat ýygnagynda aýdylanlardan çen tutulsa, duşuklaryň gün tertibiniň esasy bölegini özara söwda gatnaşyklary emele getiren bolara çemeli.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ankarada, 29-njy fewral.
Berdimuhamedow söwda-ykdysady gatnaşyklaryň hasam artdyrylmalydygyny belläp, Türkmenistanyň ýerasty baýlyklary we bu ugurda edip boljak hyzmatdaşlyklara ünsi çekdi. Ol türk biznesmenleriniň Türkmenistanda alyp barýan işleri hakda hem durup geçdi.
Türkmen lideriniň bu sapary soňky döwürlerde käbir türk kompaniýalarynyň Türkmenistanyň hökümeti bilen algy-bergi meselesinde ylalaşmazlyklarynyň dowam edýän pursatyna gabat geldi. Habarlardan mälim bolşuna görä, bu kompaniýalaryň sany 20 töweregi bolup, Türkiýäniň “Hürriýet” gazetiniň öň habar bermegine görä, olaryň algysynyň möçberi 1 milliard dollara barabardyr.
Özara duşuşyklarda bu ylalaşmazlyklar hakda gürrüň edilip-edilmänligi barada maglumat ýok, emma şol biznesmenlerden käbirleri Türkmenistanyň öz beren wadasynda tapylmanlygyny aýdyp, Aşgabady sermaýa dawalaryny çözýän halkara suduna berendiklerini aýdýarlar.
Berdimuhamedow öz çykyşynda 1-nji martda Stambulda geçiriljek türk-türkmen biznes forumyna hem gatnaşjakdygyny mälim etdi. Bu foruma 270-e golaý türk kompaniýalarynyň wekilleriniň gatnaşmagyna garaşylýar.


text:
Çagalar jemgyýetiň goraga mätäç gatlagy bolup, olary daş-töweregiň tebigy we sosial ýaramaz täsirlerinden goramak ata-eneleriň, terbiýeçileriň, sosial gullugyň işgärleriniň esasy borjy bolup durýandyr. Edepsiz ýoldaşlarynyň täsirinden goramak üçin biz gowy bilen erbediň tapawudyny aňladyp görkezsek, köçedäki howpsyzlyk üçin ýol hereketiniň düzgünleri bilen tanyşdyryp, ýangynyň döremeginiň öňüni almak üçin ýangyn howpsyzlygynyň kadalaryny mälim edip bilýäris. Ýöne jemgyýetde çagalara adaty bolmadyk, ýaramaz söýgi bildirýän nähoş adamlardan biz çagalarymyzy nädip goramalyka?
Pedofiliýa name?
Pedofiliýa – merkezi nerw ulgamynyň bozulmalary netijesinde dörän psihiki keseliň bir görnüşi bolup, 16 ýaşdan uly adamlaryň 11 ýaşdan kiçi bolan, ýetginjek ýaşyna ýetmedik çagalar bilen jynsy aragatnaşyk etmegi ýa-da olarda şol isleginiň bar bolmagy bilen häsiýetlendirilýändir. Pedofiliýa sözi grek sözünden gelip çykyp, ol "çaga ugrukdyrylan söygi", ýagny "çaga bilen jynsy aragatnaşyk etmäge meýilli bolmak" diýmekligi aňladýandyr. Ol kesel ilkinji gezek XIX asyrda kesgitlenip häsiýetlendirildi. Pedofiliýa diňe erkek adamlara däl-de, aýallara hem mahsus kesel bolsa-da, ol aýallarda, erkek adamlara garanyňda seýrek duş gelýändir. Pedofiliýa esasan hem günbatar döwletlerinde giňden ýaýran bolup, ol ýüze çykyşynda adamyň jynsyna, milletine, hünärine, sosial durmuşyna bagly bolmaýandyr. Häzire çenli lukmançylykda bu psihiki bozulmany bütinleý bejerýän bejergi usullary işlenip düzülmedik hem bolsa, adamyň ruhy ulgamyna täsir ediji usullar bilen bejergi geçirmek synanşyklary edilýändir.
Pedofiliýa keseline mahsus bolan şahsyýet alamatlary
Jemgyýetde pedofiliýadan ejir çekýän adamlary kesgitlemek ýa-da daşyndan tanamak aňsat däldir. Edil ýabany ýolbarsyň belli bir pasylda, belli bir ýerde awa çykyşy ýaly, pedofiller hem çagalar baglarynyň, orta mekdepleriň, klublaryň, seýil baglaryň ýanlarynda köp bolmaga ymtylýarlar. Olaryň esasy maksady, belli bir çaga bilen dostlukly aragatnaşyk edip, onuň ynamyna girmekdir. Pedofilleri esasan hem ýuwaş, köpçülige goşulmaýan, özbaşdak oýnamagy halaýan çagalar özlerine çekýärler. Beýle çagalar esasan hem pedofilleriň pidalary bolup bilýärler. Ilki bilen pedofiller şol häsiýetli çagalary saýlap alyp, olar bilen dostlaşmak, olaryň ynamyna berk girmek hem-de olaryň maşgala ýagdaýlaryny öwrenmek bilen meşgullanýarlar.
Pedofillere mahsus bolan alamatlar tapawutlandyrylýandyr:
► Köplenç 30 ýaşdan geçen erkek adamlar, beýle adamlaryň ýaşytdaş dostlary örän az sanly bolýandyr.
► Öýlenen adamlaryň öz aýallary bilen ýakyn jynsy aragatnaşygy, gündelik durmuşda agzybir maşgala aragatnaşyklary bolmaýar.
► Olar esasan hem çagalaryň oýnaýan oýunlaryna we oýunjaklaryň görnüşlerine adatdan daşary gyzyklanma bildirýärler.
► Pedofiller köplenç çagalaryň okaýan ýerlerinde meýletinçi, arassalaýjy we şuňa meňzeş işleri özlerine saýlap alýarlar.
► Köp halatlarda pedofiller bir-iki çagasy bolan, ýanýoldaşy bolmadyk aýallar bilen dostlaşmak isleýärler.
► Olaryň köpüsi Internet pornografiýasy, esasanda çaga pornografiýasy bilen gyzyklanýan adamlardyr
Pedofilýa jenaýat işimi?
Pedofiliýa dünýäniň köp ýurtlarynda ýetginjek ýaşyna ýetmedik çagalaryň zorlanmagy, ýagny olaryň doly ýaşyna ýeten adamlar bilen jyns aragatnaşygyny etmeklige mejbur edilmegi hökmünde garalýar we jenaýat işi hasaplanylýar. Oňa görä-de, her döwlet bu jenaýat işiniň jezasyny, döwletde kabul edilen kanunçylyga laýyklykda özi kesgitleýändir. Ondan başga-da, günbatar döwletleriniň köpüsinde, pedofillere çagalar baglarynyň we mekdepleriniň gapdalynda jaý satyn almak ýa-da ýaşamak gadagan edilýär. Mundan başga-da, olar ýerli hukuk edaralary tarapyndan hasaba alynýar. Eger bir köçede pedofil ýaşaýan bolsa, şol köçäniň ýaşaýjylaryna ýerli polisiýa edarasy tarapyndan duýduryş berilýär.
Ata enelere maslahat
Çagalaryňyzyň pedofilleriň pidasy bolmazlygy üçin, size şu aşakdaky düzgünleri bilmek peýdalydyr:
♦ Gündelik durmuşda çagalaryňyzyň özlerini alyp baryşlaryna, olaryň deň-duşlary bilen edýän aragatnaşygyna üns beriň.
♦ Çagalaryňyza nätanyş adamlar bilen gürleşmezligi ýa-da nätanyş adamlardan oýunjak we şüyji ýaly zatlary kabul etmezligi berk tabşyryň.
♦ Eger çagalaryňyz okuwa pyýada gatnaýan bolsalar, olara okuwa barýarkalar we öýe gaýdýarkalar öz doganlaryndan, deň-duşlaryndan, goňşylardan yza galmazlygy ündäň.
♦ Her gün çagalaryňyz bilen olaryň okuwda, çagalar baglarynda ýa-da klublarda eden işleri barada gürrüň etjek boluň: olaryň dostlary, synpdaşlary, joralary barada ýygy-ýygydan sorap maglumat alyň.
♦ Mekdep bolsun, çagalar baglary bolsun, olaryň mugallymlary we terbiýeçileri bilen ýakyn aragatnaşyk saklap, çagalaryňyzyň özlerini alyp baryşlary, olaryň deň-duşlary bilen aragatnaşyklary barada gyzyklanyň.
Ýokarda berlen maslahatlardan has hem netijeli peýdalanmak üçin, her ata-enäniň öz çagasy bilen ynamly aragatnaşygy bolmagy zerurdyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
ABŞ Müsüriň harby ýolbaşçylaryna ýüzlenip, häzir tussaglykda saklanýan öňki prezident Muhammad Morsini boşatmaga çagyrdy. Döwlet Departamentiniň metbugat wekili Jen Psaki ABŞ-nyň Germaniýa tarapyndan ýakynda edilen şeýle çagyryşy goldaýandygyny mälim etdi.
Yslamçylar tarapyndan goldanýan öňki prezident Morsi 3-nji iýulda häkimiýet başyndan çetleşdirilenden soň köpçülikde görünmändi. Resmiler onuň Kairde Respublikan gwardiýasynyň jaýynda saklanýandygyny aýdýarlar.
Morsiniň onlarça müň tarapdary anna güni Kairde protest geçirip onuň wezipesinde dikeldilmegini talap etdiler.
Morsiniň garşydaşlary hem köpçülikleýin çäreleri geçirdiler. Olar Remezan aýynyň ilkinji hepdesiniň soňuny bellediler.
Morsini goldaýan “Musulman doganlar” atly topar harbylar tarapyndan döredilen geçiş hökümetine özleriniň gatnaşmajakdyklaryny yglan etdi.


text:
Soňky ýyllarda Türkmenistanda döwlet tarapyndan ilata mellek ýerleri paýlanyp berilýär. Emma türkmenistanlylaryň ençemesi şol mellek ýerleriniň çölüň içinden berilýändigini aýdýarlar.
Şeýle ýaşaýjylaryň biri Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Ýeňiş daýhan birleşiginden kärendeçi Solmaz daýza. Ol özlerine obanyň 35 kilometr uzaklygyndan mellek ýeriniň paýlanyp berlendigini, emma ol ýerden çagalaryň mekdebe gatnamagy üçin amatly şertleriň döredilmändigini aýdýar.
Azatlyk radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowanyň maryly Solmaz daýza bilen geçiren söhbetdeşligini diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.