text:
Garaşsyz Döwletler Arkalaşygy (GDA) ýurtlarynyň liderleri 17 ylalaşyga, şol sanda halkara terrorizme garşy göreş we 2020-nji ýyla çenli harby hyzmatdaşlyk barada ylalaşyklara gol çekdiler.
Bu dokumentlere 16-njy oktýabrda Gazagystanyň Burabaý obasynda Ermenistanyň, Azerbaýjanyň, Belarusyň, Gyrgyzystanyň, Orsýetiň, Täjigistanyň we Özbegistanyň liderleriniň gatnaşmagyndaky sammitde gol çekilendigi, Moldowanyň, Türkmenistanyň we Ukrainanyň wekilleriniň duşuşyga synçy hökmünde gatnaşandygy habar berildi.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýakyn harby hyzmatdaşlygyň zerurdygyny sebäbi Owganystandaky «ýagdaýyň kritiki derejä golaý» diýdi. Onuň sözlerine görä, harby hyzmatdaşlyk barada ylalaşyk howpa «sazlaşykly jogap» bolar.
GDA liderleri indiki duşuşygyny 2016-njy ýylyň 16-njy sentýabrda geçirmek barada ylalaşdylar.


c: text/html

text:
Britaniýanyň ozalky premýer-ministri Margaret Tetçer 87 ýaşynda aradan çykdy.
Tetçeriň duşenbe güni irden ölenini onuň maşgala agzalary aýtdy, diýip Tetçeriň metbugat wekili Lord Belli maglumat berdi. Tetçeriň saglyk ýagdaýy birnäçe aý bäri ýaramazdy.
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron Britaniýanyň “beýik lideri” ýitirendigini aýtdy.
Bukingem köşgüniň berýän maglumatyna görä, Ýelizaweta II Tetçeriň aradan çykandygy baradaky habary eşidip, gynanypdyr.
Tetçere “Iron Lady”, ýagny “Demir zenan” hem diýilýärdi. Ol Britaniýadaky ýeke-täk aýal premýer-ministr boldy. Tetçer Konserwatiwleriň başynda durup, saýlawlarda üç gezek ýeňiş gazanmagy başardy. Ol 1979-1990-njy ýyllar aralygynda ýolbaşçylyk etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rumyniýanyň Buharest şäherindäki gijeki klubynda ýüze çykan partlamada azyndan 27 adam öldi, 180 töweregi hem ýaralandy.
Içeri işler ministriň orunbasary wakada heläk bolanlaryň sanynyň artmagynyň mümkindigini aýtdy. Maglumata görä, “Kolektiw” atly klubda geçirilen konsert çäresine 400 töweregi adam gatnaşypdyr.
Käbir şaýatlaryň beren maglumatyna görä, klubyň içinde feýwerkler atylandan soňra diwarlar we üçek ot alypdyr.
Premýer-ministriň orunbasary bu waka boýunça eýýäm derňewiň başladylandygyny mälim etdi.


text:
Ýaponiýanyň premýer-ministri Sindzo Abe 22-nji we 28-nji oktýabr aralygynda Merkezi Aziýa sapar eder.
'Regnum' agentliginiň Ýaponiýanyň Daşkentdäki ilçihanasyna salgylanyp habar bermegine görä, “saparyň netijesinde Ýaponiýanyň bu ýurtlardaky strategiki proýektlere ýardam bermegine degişli dokumentlere gol çekmek göz öňünde tutulýar.
Munuň öňüsyrasynda “Türkmengaz” döwlet konserni birnäçe ýaponiýaly şirket bilen gaza baý “Galkynyş” gaz ýatagyny özleşdirmek barada şertli ylalaşyk baglaşdy.
Ýaponiýanyň hökümet baştutanynyň Türkmenistana ilkinji gezek resmi sapar edýändigi habar berilýär.
Türkmenistanyň prezidenti 2009-njy ýylyň dekabrynda we 2013-nji ýylyň sentýabrda Ýaponiýa sapar edipdi.


text:
Siriýanyň oppozisiýa wekilleri indi ikinji gün gepleşikleri geçirýärler. Arap Ligasynyň howandarlygynda Kairde geçýän gepleşikleriň dowamynda, Siriýa boýunça umumy syýasy bir pozisiýany işläp düzmek göz öňünde tutulýar.
Bu aralykda, adam hukuklaryna gözegçilik edýän Human Rights Watch guramasy Siriýanyň režiminde asuda ýaşaýjylaryň gynamalara sezewar edilýändigi barada hasabat ýaýratdy.
Human Rights Watch guramasy Siriýada dowam edýän gynamalaryň adamzada garşy jenaýatdygyny öňe sürüp, munuň Halkara jenaýat sudy tarapyndan seljerilmelidigini aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad 22-nji iýunda Türkiýäniň uçarynyň urlup düşürlendigine özüniň gynanýandygyny aýtdy.


text:
Birnäçe aý mundan öň, tomusda, daýzam agtygy bilen bize myhmançylyga geldiler. Kiçijik Baýram hemme çagalar ýaly bir ýerde oturyp bilenokdy. Men onuň üçin jäjekleri çykardym. Onuň bilen käbir oýunlary oýnadym. Birden Baýramyň gözleri meniň kitaplaryma düşdi. Ol baryp, iň uly we owadan reňkli kitaby aldy-da, menden ony okap bermegimi sorady. Men Nobel laureatlary bolan belli we meşhur alymlar hakynda okap başladym. Birnäçe wagtdan soň Baýram menden : "Näme üçin bularyň hemmesiniň ady Çarlz, Jon, Aleksandr? Name üçin aralarynda Baýram ýa-da meniň dostum ýaly Çary ýok?" – diýip sorady. Men bu soraga näme jogap berjegimi bilmedim. Dogrudan hem, name üçin dünyä belli adamlaryň arasynda Baýram ýa-da Çary ýok?
Türkmen jemgyýetinde öňki wagtlardan bäri dowam edip gelýän durmuş kadasy bar – mekdebi gutarmak, ýokary okuw jaýyna girmek, täze durmuş gurmak, çagalary ösdürmek we garrylyk ýaşyna garaşmak. Bu ýaşaýyş meýilnamasy näçe ýyllar we nesiller çalyşsa-da, hiç özüni üýtgetmändir. Bir tarapdan seretsek, dürli ýurtlardaky, medeniýetlerdäki adamlaryň ömür şekliniň ýokardaky türkmen durmuş kadasyndan uly tapawudy ýok. Emma meniň pikirimçe, bizdäki esasy aýratynlyk – adam şahsyýetine az üns berilmegimikä diýýän. Bizde şahsy maksatlaryny durmuşa geçirmek ugrunda janserek adamlar seýrek duş gelýär. Biziň jemgyýetimizde ýaşaýyş şertleriniň çäklidigi sebäpli, köp adam özüniň kimdigini we nähili durmuşa eýe bolmak isleýändigini saýlap bilmeýär.
Durmuş meýilnamasy – bu adamyň ömründäki esasy maksatlarynyň sanawydyr. Onuň peýda bolmagy, ösmegi we ýokary hile geçmegi adamyň saglyk ýagdaýyna, jemgyýet tarapdan kepillendirilen mümkinçiliklere we maddy üpjünçiligine baglydyr. Siz biziň aramyzda öz belent maksatlary ugrunda jan edýän ýaşlara duşduňyzmy? Olaryň esasy bölegi sizi il üçin durmuşa çykmakdan, gybat etmekden, öýde işsiz oturmakdan başga edermenlige ruhlandyrdymy? Men hemme türkmen ýaşlary hakynda beýle pikirde däl. Olaryň arasynda dürli ýaşlardaky örän gowy hünärmenleri, görnükli şahslary görýärin. Ýöne olar, gynansakda, seýrek duş gelýär.
Bu ýagdaýlaryň sebäbi näme?
► "Oglum, gyzym, mekdepde gowy okaň, ýöne nädip okamalydygyny menden soramaň. Meň özüm bilemok" ýaly düşünjeleri kän maşgalalarda eşidip bolýar. Çagalaryň esasy goldawçysy we kömekçisi bolmaly ene-atalar, köplenç, bu jogapkärçilikden ýa habarsyz, ýa-da muňa taýýar däl. Mekdepler hem ene-atalaryň tarapdary.
► Az aýlyk – köp maşgala çykdaýjylary. Ene-atalarda çagany ylym we sungat tarapdan zamana laýyk ösdürmäne köplenç mümkinçilik ýok. Serişde üpjünçiligi ösüp barýan çagalaryň ykbalynda uly rol oýnaýar. Sport oýunlaryna gatnaşmak, daşary ýurt dillerini we gerekli okuw derslerini düýpli öwrenmek kän pul alýar. Çünki, ýönekeý orta mekdebiň berýän bilimi uniwersitete girmek üçin ýeterlik däl.
► Türkmen ýokary okuw jaýyna girmek, örän kyn durmuşy synag we uly üstünlik hasaplanylýar. Häzirki zamanda köp ýaşlaryň ýokary okuw jaýyna girmekde esasy maksady ýokary bilim almak däl-de, gowy aýlykly işli bolmak üçin diplom edinmek. Düşünjeli we hünäriniň ussady bolmak borç hökmünde görülmeýär.
► Zehinli adamlar Turkmenistandan göçüp gidýarler. Çünki, ösen ýurtlar olaryň zehinine gadyr berip, olara durmuşda hemmetaraplaýyn ösmek üçin şertler bilen üpjün edýärler.
Men beýik özgerişlikler şahsyýetden başlaýarmyka diýýärin. Eger her bir şahsyýetiň döwrebap kemala gelmegi üçin ýeterlik tagallalar edilse, biziň ýurdumyz hem dünýä belli Baýramdyr, Çarylary ýetişdirip biler.
Awtor: Bossan Annageldiýewa
Teswirlemeler
Adamyň ukyblaryna üns berilmese, ol dünýäň iň ösen ýurdundada Maugli bolup galar diýip pikir edýarin.
bizde model yok, akylly bolmak bet dal turkmen yashlarda. Magtymgulynynyň kitaplaryndan, sowet dowruning yyrtylyp yitip barvan goshgylaryny gochurup, manysyna dushunman ayalanyp yoren yash kan.
Talantly, paýhasly şahsyýetleriň bolmadyk jemgyýetinden geljekde hem güýçli şahsyýetlere garaşyp oturmak talaba laýyk dälmikä diýýärin.
Adamyň ukyblaryna üns berilmese, ol dünýäň iň ösen ýurdundada Maugli bolup galar diýip pikir edýarin.
Awtor, "Maksadyňyz umyt bolsun" diymek näme?
Geljekki planlaryňyz rowaç bolsun diydigim. Her bir üstünlik yagty geljege bir ädim.
Kiçijik Baýrama garaşýarys! Berekella, ýerlikli makala!
Okanyňyz üçin minnetdar!
Kiçijik Baýramjyk ýalylar ulalyp bir zat edäýmese, häzirä umyt ýok. Balajyk şeýle gyzyklanyp soraýan bolsa, belki-de gelejekde adygan adamlar bolup ýetişer. Ýagşy niýet, ýarym döwlet diýipdirler.
Nesip bolsa, belki şeýle bolar!
Eger-de ol sygyr bakyp satmak bilen bagtly bolýan bolsa biz ony ýazgarmalymy? Alymlar hem et iýmegi halaýalar, hemmämiz alym bolsak kim sygyr bakar?
Gynansagam,alymlaryň we maldarçy-daýhanlaryň sany deňeş gelenok. Ikinjilere birinjilersiz öndürijilikli işlemek kyn bolýar. Jemgyýete deňagramlylyk gerek.
Menä ýaltanýan okamana, alym bolmana. Sygyr bakyp semredip satanymy gowy görýärin. Nesip bolsa Corolla aljak.
Men siziň üstünligiňize şat.Maksadyňyz umyt bolsun!
He he inedä düšünje, hakyky esasy maksatlañ biri šuda
Eger-de ol sygyr bakyp satmak bilen bagtly bolýan bolsa biz ony ýazgarmalymy? Alymlar hem et iýmegi halaýalar, hemmämiz alym bolsak kim sygyr bakar?
Menä ýaltanýan okamana, alym bolmana. Sygyr bakyp semredip satanymy gowy görýärin. Nesip bolsa Corolla aljak.
He he inedä düšünje, hakyky esasy maksatlañ biri šuda
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Iki ýyl mundan ozal Gresiýanyň hökümeti ilkinji gezek özüniň bankrot bolmak howpy bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny boýun alanda, bu täzelik ýewro pul birligini ulanýan ähli Ýewropa ýurtlaryna sarsdyryjy täsir edipdi.
Indi bolsa, Ýewropa Bileleşiginiň Gresiýa uly derejede kredit kömegini berýändigine-de garamazdan, bu ýurduň maliýe problemasynyň keşigi dowam edýär we onuň ýaramaz täsirleri Ýewropanyň edil merkezine urgy urýar.
"Dexia" bankynyň baş edarasy, Brýussel.
Şu üstümizdäki hepde iň uly Fransuz-Belgiýa banklaryndan biri bolan “Dexia” banky bu ýüze çykan problemalar sebäpli bankrot bolmak howpunyň gyrasynda bolup çykdy. Muňa sebäp bolan esasy zatlardan birem onuň Gresiýa uly möçberde karz bermegi, Gresiýanyň bolsa bu karzlary öz möhletinde yzyna tölemäge ukypsyz bolup çykmagy boldy.
Gresiýa berilýän karzlaryň häzir bähbitsiz karza öwrülmeginiň sebäplerinden birem Ýewropa Bileleşiginiň Gresiýa üçin uly eglişige gitmegidir. Bu eglişigiň şertine görä, indi Gresiýa karz berýän fondlar, ozalky ýyllar bilen deňeşdirilende, 21 prosent az girdeji almaly bolýarlar.
Bankrot bolmak howpy astyna düşen “Dexia” bankyny bu howpdan häzirlikçe Fransiýa bilen Belgiýanyň hökümetleriniň bu banka soňky pursat maliýe kömegini bermäge razy bolmaklary halas etdi.
Emma Gresiýa karz beren beýleki Ýewropa banklarynyň-da şeýle problema bilen ýüzbe-ýüz bolmaklarynyň mümkindigi baradaky gorky tutuş dünýäniň maliýe bazarlaryna öz ýaramaz täsirini ýetirdi we maliýe indeksleriniň wagtlaýynça pese gaçmagyna sebäp boldy.
Çözgütleriň gözlegi
Maliýe indeksleriniň pese gaçmagy diňe bir inwestorlaryň aladasyny artdyrmak bilen hem çäklenmedi. Emele gelen bu ýagdaý Ýewropa Bileleşiginiň liderlerini indi täze çözgütleriň gözlegine iterdi we indi olar Gresiýadaky krizise özleriniň çykalga tapyp bilýändiklerini subut etmeli bolup durlar.
Ýewropa liderleriniň ýagdaýdan çykalga tapmak ugrunda täzeden billerini guşamaklary tutuş ýewrozonanyň sazlaşykly hereket etmegine umyt döreden-de bolsa, bu krizisiň geriminiň giňäp gidip oturmagy oňa çäre tapmak meselesini-de kem-kem kynlaşdyrýar.
Ýewropa Bileleşiginiň ykdysady meseleler boýunça komissary Olli Rehn
Ýewropa Bileleşiginiň ykdysady meseleler boýunça komissary Olli Rehn şu hepde “Dexia” bankynyň ýüzbe-ýüz bolan problemasy bilen bagly habarçylara beren interwýusynda banklara hökümetler tarapyndan gyssagly maliýe goldawlarynyň berilmelidigi baradaky garaýyşlar bilen ylalaşýandygyny aýtdy.
Britaniýanyň “Deýli Telegraf” gazetine beren interwýusynda ol “Ýewropanyň banklarynyň aladalarynyň azalmagy hem-de olaryň özlerini has ynamly duýmaklary üçin olara berilýän goldawlary güýçlendirmeli” diýdi. Emma Ýewropa Bileleşiginiň bu banklaryň maliýe ýagdaýyny nähili ýol bilen gowulandyryp biljekdigi baradaky meseläniň özi aýdyň bolman galýar.
Eger ýewro pul birligini ulanýan ýurtlaryň hemmesi ýakyn wagtlarda tassyklasa, onda Ýewropanyň Maliýe durnuklylyk fondy maliýeleşdiriş çäreleri üçin 400 milliard dollar fonda eýe bolar. Emma bu fond hem bir wagtyň özünde hem Gresiýa ýardam bermäge, hem Ýewropanyň banklaryna maliýe goldawyny bermäge ukyply bolmaz.
Eger häzirki maliýe krizisine adatdan daşary bir görnüşdäki çözgüt tapylmasa, ahyrky netijede Ýewropa Bileleşigi Gresiýany karz bilen üpjün etmek kynçylyklaryndan hem has çuňňur we düýpli problemalary boýun almaly bolar. Ol bolsa öz gezeginde Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň öňünde soňky iki ýyl bäri dowam edip gelýän Gresiýa bilen baglanyşykly synaglara görä has uly synaglary goýar.


text:
Aşyrguly Baýryýew
Penşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçiren iş maslahatynda Türkmenistanyň medeniýet we köpçülikleýin habar beriş ulgamlaryny ösdürmek meselesine garaldy.
Maslahata hökümet başlygynyň orunbasarlarynyň birnäçesi, parlamentiň başlygy, degişli ministrlikleriň we pudaklaryň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Maslahatyň başynda Türkmenistanyň medeniýet we teleradio ýaýlymlar ministri Gulmyrat Myradow ýedi aýyň dowamynda edilen işler barada hasabat berdi. Ýöne onuň hasabatynda aýdylan maglumatlaryň ençemesi, mysal üçin, täze radio kanallaryň açylandygy, milli saz we opera sungatynyň dikeldilýändigi ýedi aýdan öňki döwre degişli.
Prezident onuň hasabatyny diňläp, teleýaýlymlarda halkymyzyň milli däp-dessurlaryna laýyk gelmeýän has pes hilli gepleşikleriň görkezilmegine ýol berilýändigi üçin, ministrligiň işine nägilelik bildirdi. Ýöne tomaşaçylaryň, diňleýjileriň teleradio programmalaryndan, umuman, nägiledigini welin döwlet ýolbaşçysy dile getirmedi.
Senzura
G.Berdimuhamedow Döwlet neşirýat gullugynyň ýolbaşçysy Nurgeldiýewa ýurtda neşir edilýän gazet-žurnallaryň tiražyny artdyrmak üçin olaryň hilini gowulandyrmagy tabşyrdy. Prezident “hil” diýeninde, olaryň çap edilişinimi ýa-da mazmunyny göz öňünde tutýandygyny aýdyňlaşdyrmady. Gazet-žurnallaryň häzirki mazmun derejesinde olaryň tiražyny diňe abuna mejbury suratda ýazdyrmak bilen köpeldip bolar.
“Watan” habarlar programmasynda maslahatdan berlen hasabat-reportažda Metbugatda döwlet syrlaryny goramak baradaky komitetiň başlygyna beren görkezmesinde prezident senzorlaryň ýokary ideýa-çeperçilikli zatlaryň döremegine ýardam etmelidiklerini aýtdy. Ýöne şol görkezme “Watanyň” soňky göýberilişlerinden we gündelik gazetlerde berlen hasabatdan aýrylypdyr. Eger-de prezident senzorlara "öz döwlet syrlaryny gormak işiňiz bilen meşgul boluň" diýip tabşyran bolsa adalatly, kanyny bolardy.
Şol bir wagtyň özünde Türkmenistanyň prezidenti Gümrük gullugynyň ýolbaşçysyna ýurduň daşyndan getirilýän audio-wideo ýazgylary, neşirleri öňküdenem has çäklendirmek, olara gözegçiligi güýçlendirmek barada görkezme berdi. Beýle görkezme S.Nyýazowyň döwründe daşary ýurtdan getirilýän edebi-çeper, ylmy edebiýatyň, gazet-žurnallaryň kemeldilmegine getiripdi. Şonuň ýaly-da ýurduň içinde Orsýetiň Merkezi telewideniýesiniň programmalaryny çap etmek işini hem togtadypdylar. Eger-de häzirem şeýle ýagdaý gaýtalansa, onda, elbetde, bu gynandyryjy wakadyr.
Halkara habarlar
Döwlet baştutany Türkmen Döwlet Habarlar gullugynyň öňünde köp sanly wezipe, şol sanda Bitarap Türkmenistan barada dogruçyl halkara pikirini döretmek maksady bilen Türkmen Döwlet Habarlar gullugynyň žurnalistlerini halkara wakalar we maglumatlary giňden beýan etmäge gönükdirmek wezipesini-de goýdy. Onuň pikiriçe, munuň üçin dünýäniň habarlar giňişliginde döwletiň özboluşly halkara habarlaryny ýaýradyjysyny döretmeli. “Türkmenistan. Altyn asyr” internet sahypasynyň mazmunyny has gowulandyrmaly, elektron gazetleri döretmeli.
Soňra prezident degişli edaralary Türkmen Döwlet Habarlar gullugynyň işini halkara habarlar giňişligine işjeň ugrukdyrmak, dünýäniň öňde baryjy habarlar gulluklary bilen maglumat alyşmagy ýola goýmak, halkara žurnalistika ulgamunda edilýän işjeň hyzmatdaşlygy giňeltmek ýaly wezipelere borçly etdi. Ýöne Türkmen Döwlet Habarlar gullugynyň, habar beriş serişdeleriniň, gazet-žurnallarynyň birtaraplaýyn propagandistik materiallary bilen dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni ýurda çekip bolmaz. Onuň üçin ýurda daşary yurt žurnalistlerini, habar agentliklerini goýbermek gerek.
Eger-de türkmen häkimiýetleriniň öz edýän işleriniň dogrudygyna, ýurtda ähli zadyň gülala-güllükdigine ynanýandyklary çyn bolsa, onda şeýle ederdiler. Ýöne türkmen durmuşyna wagyz-nesihat, öwgi dony näçe maslahatly biçilip geýdirilse-de, ol kelte bolup, eteginden, ýeňlerinden, ýakasyndan hakykat görnüp dur.
Aşyrguly Baýryýew aşgabatly garaşsyz žurnalist, “Edebiýat we Sungat” gazetiniň öňki baş redaktory. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
ABŞ-nyň Halkara ösüş agentligi (USAID) Türkmenistanyň hökümeti bilen hyzmatdaşlykda we “Şewron” kompaniýasynyň ýardamy bilen “Türkmenistanyň dokma senagatynyň bäsleşige ukyplylygyny berkitmek” atly seminary geçirmegi başlady.
Bu iki günlük çäräniň dowamynda, Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginde we dokma kärhanalarynda işleýän 24 sany hünärmenler ýerli dokma önümleriniň bäsleşige ukyplylygyny berkitmek we daşary ýurt bazarlaryna eksportyň möçberlerini köpeltmek üçin niýetlenen häzirki zaman biznes we marketing usullaryny ara alyp maslahatlaşarlar.
Şol sanda seminaryň dowamynda deňeşdirme artykmaçlygy bolan pudaklarynda biznes usullaryny ulanmak, ýüplükleriň we egin-eşikleriň eksport potensialyny berkitmek, we dokma senagatyna daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek ýaly meselelere serediler. Seminary bäsleşige ukyplylyk, marketing we halkara söwda boýunça ekspert Rodrigo Ortiz alyp barar. Ol Türkmenistanda amala aşyrylýan we ýerli hünärmenleriň potensialyny artdyrmaga gönükdirelen taslamalara 2010-njy ýyldan bäri gatnaşyp gelýär.
Bu çäre Türkmenistanyň ykdysady we jemgyýetçilik ösüşini goldamak üçin Amerikanyň halkynyň adyndan USAID-iň üsti bilen amala aşyrylýar.


text:
Aşgabat, 11.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Prezidenti bilen geçirilen duşuşygyň barşynda Türkiýe Respublikasynyň Palatalar we biržalar birleşiginiň başlygy Rifat Hisarjyklyoglu Türkiýede milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda doganlyk türkmen halkynyň düýpli özgertmeler ýolunda gazanýan üstünlikleriniň ruhubelentlik bilen kabul edilýändigini belledi.
Duşuşygyň barşynda milli Liderimiz we myhman ikitaraplaýyn haryt dolanyşygyny giňeltmek, maýa goýum işjeňligini höweslendirmek, dürli ulgamlarda täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin oňat mümkinçilikleriň bardygyny aýdyp geçdiler.
Türkmen döwletiniň Baştutanynyň şu ýylyň martynda Türkiýe Respublikasyna boljak saparynyň çäklerinde geçirilmegi göz öňünde tutulýan nobatdaky işewürler maslahaty hem hut şeýle maksatlara gönükdirilendir.


text:
Amerikanyň prezidentiniň Orýset boýunça ýokary derejeli maslahatçysynyň aýtmagyna görä, Waşington bilen Moskwanyň gatnaşyklarynda Eýran “iň möhüm meseleleriň” biri bolup durýar.
Amerikanyň Milli howpsuzlyk geňeşiniň agzasy Maýkl MkFaul penşenbe günki çykyşynda “Orsýet bilen Birleşen Ştatlar arasyndaky gatnaşyklarda Eýran iň möhüm mesele bolmasa-da, ol gürrüňsiz wajyp meseleleriň biridir” diýip, belledi.
MkFaulyň sözlerine görä, Amerika we Orsýet resmileriniň arasyndaky gepleşiklerde “başga meselelere garanyňda Eýrana has köp üns berilýär”.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin öz ýurdundaky häzirki ykdysady problemalaryň belli bir derejede daşky faktorlar, şol sanda dünýäde nebitiň bahasynyň arzanlamagy bilen baglydygyny aýtdy.
18-nji dekabrda geçiren ýyllyk metbugat konferensiýasynda Putin rus ykdysadyýetiniň aýaga galjakdygynyň “ikuçsyzdygyny” aýtdy we munuň iki ýyla çekjekdigini çaklady.
Şeýle-de, ol şol iki ýylyň dowamynda Russiýa energiýa bil baglaýan ykdysadyýetini diwersifikasiýlaşdyrmak üçin ädimler äder diýdi.
Putin öz çykyşynyň başynda Russiýanyň Ukrainadaky hereketleri üçin Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi tarapyndan Moskwa garşy girizilen sanksiýalar barada belläp geçmedi.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen indiki aý geçirilmegi planlaşdyrylýan ýekebara duşuşygyny goýbolsun etdi.
Çarşenbe güni Ak tamyň ýaýradan maglumatynda, geçen hepde Orsýetiň ABŞ-nyň öňki aňtaw gullygynyň işgäri Edward Snowdene wagtlaýyn gaçybatalga bermegi ikitaraplaýyn gatnaşyklary has hem dartgynlaşdyrandygy nygtalýar.
Obama Sank-Peterburgdaky “G20” sammitine gatnaşar.
Kerml bolsa, Obama Moskwa etjek saparyny goýbolsun edeni üçin Orsýetiň lapykeç bolandygyny aýtdy. Şeýle-de, Kreml ABŞ-nyň entäk hem Orsýet bilen “deň esasly” gatnaşyklara taýýar däldigini hem sözüne goşdy.
Birleşen Ştatlar Snowdeni ABŞ-nyň gizlin gözegçilik programmalary baradaky dokumentleri syzdyranlygy üçin, içalyçyk aýyplamalary bilen gözleýär.
Orsýet bolsa, geçen hepde Snowdene bir ýyllyk wagtlaýyn gaçybatalga beripdi.


text:
Germaniýada we Ýewropanyň beýleki günbatar ýurtlarynda gaçybatalga almaga synanyşýan ýüzlerçe migrant Budapeştiň esasy halkara demirýol stansiýasynyň öňünde protest geçirdi.
2-nji sentýabrda Keleti demirýol terminalynyň öňündäki ýüzlerçe migrant: “Biz näme isleýäris? Parahatçylyk! Bize näme gerek? Parahatçylyk!” diýip gygyrdylar.
1-nji sentýabrda Budapeştiň polisiýasy demirýol stansiýasyny böwetläp, talabalaýyk wizasy bolmadyk islendik adamyň duralga girmegini gadagan edensoň, 2 müňden gowrak migrant stansiýanyň golaýynda çadyr gurup, gijesi bilen şol ýerde galdy.
Wengriýanyň hökümetiniň metbugat wekili: “Ýewropa Bileleşiginiň çäginde bikanun migrantlar diňe talabalaýyk dokumentleri bolanda we Ýewropa Bileleşiginiň düzgünlerini berjaý edende öz syýahatlaryny dowam etdirip bilerler” diýdi.
Wengriýa diňe awgust aýynyň çäginde 50 müň çemesi migrant bardy.


text:
Türkmenistanda şu ýyl, 11-nji awgustda, ilkinji gezek serhetçiler güni bellenildi. Bu professional baýramçylyk. Ony girizmekden maksat – Watan serhetleriniň goragyny berkitmek, serhet gullugynyň abraýyny artdyrmak hem bu problema giň halk köpçüliginiň ünsüni çekmek bolsa gerek. Sebäbi halkyň meýletin we düşünjeli goldawy bolmasa, ýurduň araçäklerinde hiç haçan asudalyk bolmaz.
Muňa düşünmek üçin Türkmenistanyň ýerleşýän regionyna göz aýlamagyň özi ýeterlik. Geografiýa taýdan möhüm ýerde ýerleşýär diýilse-de, iş ýüzünde Türkmenistan – geosyýasy çuwaldaky ýurt! Sebäbi onuň daş-töweregini esasan totalitar döwlet gurluşly ýurtlar gurşap alýarlar. Şol sebäpdenem ýurduň araçäklerini goramak aýratyn möhüm işe öwrülýär.
Serhet goragynyň iň agyr bölegi Türkmenistan üçin, elbetde, Eýran hem Owganystan bilen aralykda. Çünki bu iki ýurt diňe bir regionda däl, eýse bütin dünýäde-de iň problemaly ýurtlar hasaplanylýar. Eýranda Agressiw yslam rejimi höküm sürse, Owganystanda ýagdaý ondan-da agyr. Ol ýerde 30 ýyldan bäri uruş gidýär. Agressiw dini fanatizme daýanýan talyban rejimi Günbatar döwletleriniň gatnaşmagynda agdarylsa-da, talybanlar doly ýan berenok, olar gaýtadan häkimiýeti ele almak üçin gazaply uruş alyp barýarlar. Onsoň Türkmenistanyň serhetleriniň iň töwekgel zonasynyň Eýrandyr Owganystan bilen aradalygyna şübhe galanok.
Ol goňşylarymyzdan biziň topragymyza ilki bilen dini fanatizmiň ideýalary howp salýar. Bu howpy inkär etmek – reallykdan daşlaşmak we jogapkärçiliksiz hyýalbentlige ýüz urmakdyr. Dini fanatizmiň wagzy SSSR ýykylyp-ýykylmanka Eýrandan Türkmenistana ýol saldy. Bu ýurtdan dünýewi Türkmenistana dürli harytlar bilen bir wagtda agressiw dini ideýalar hem aralaşyp başlady. Goňşy ýurtlylara durmuşa çykan türkmen gyzlarynyň türkmende ata-baba görülmedik gara bürenjegi başlaryna atynyp, öz ilinde ýaşap başlamagy – dini wagzyň janly görnüşidir.
Gazaply howp - neşe belasy
Eýran serhedinden abanýan ikinji bir örän gazaply howp – neşe belasy boldy. Türkmen-Owgan serhedi-de neşe belasynyň akym ugry. Bu ýurtlar bilen aradaky serhet Türkmenistan üçin geljekde-de uzak ýyllaryň dowamynda töwekgel çäk bolup galsa gerek. Eger-de türkmen topragyny, biziň geljekki nesillerimizi dini fanatizmden hem neşe belasyndan halas etjek bolsaň, onda türkmen-eýran we türkmen-owgan araçäklerini gözüň göreji ýaly goramaly bolar. Olaryň beýleki döwletler bilen aradaky serhetlerden has uzyndygyny göz öňünde tutsaň, onda bu çäklerdäki asudalygy hem dynçlygy iň kämil döwrebap tehnologiýa daýanýan professional serhet gullugynyň hem ählihalk goldawyň üpjün edip biljekdigine düşünmek kyn däl. Bu aýdylanlar, elbetde, belli bir derejede Türkmenistanyň ähli araçäklerine-de degişli.
Emma Türkmenistanyň öz döwlet gurluşy adalatly hem rahat bolmasa, hiç bir ösen tehnologiýa ýa-da serhet gullugy ýurdy dini hem neşe gaçakçylygyndan we beýleki bela-beterlerden gorap bilmez. Sebäbi neşe gaçakçylygynda-da, dini ideýalaryň ýurda aralaşmagynda-da, Türkmenistanyň öz graždanlarynyň belli bir bölegi aktiw rol oýnaýar. Bu bolsa, eýýäm diňe bir kriminal däl-de, eýse düýpli sosial problema.
Sosial problemalary-da, repressiw çäreler arkaly çözüp bolmaýar, olardan diňe halkyň ýaşaýyş derejesini belli-külli ýokary götermek arkaly dynsa bolar. Halk öz ýurduny mejbury däl-de, ýürekden söýmese, araçäkler hiç haçan berk bolup bilmez. Eýse, halk haçan öz ýurduny ýürekden söýýär? Haçanda öz topragynda erkana hem bol-elin durmuşda ýaşasa, öz ertirki gününe ynamy bolsa, diňe şonda. Halkyň öz topragyndaky bol-elin hem erkana ýaşaýşy – ýurduň araçäkleriniň howpsuzlygynyň gözbaşy hem iň berk goragydyr.
Ak Welsapar Şwesiýada ýaşaýan türkmen ýazyjysy we syýasy analitik. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Orsýetiň Irkutsk oblastynyň Angarsk şäherinde Özbegistanyň raýaty 200 gram tirýek geçirmäge synanyşandygy üçin, türme tussaglygyna höküm edildi.
Sud ony 6 ýyl 8 aý azatlykdan mahrum etdi we ol özüne berlen möhleti berk düzgünli koloniýada geçirmeli bolar.
Bu barada “Interfaks” agentligi Irkutskiniň neşelere kontrollyk boýunça edarasyna salgylanyp habar berdi.
Irkutsk oblastynyň taryhynda ilkinji gezek tirýegiň uly möçberi 2009-njy ýylyň awgustynda ele salnypdy.
Derňewçiler bularyň Irkutsk oblastyndan başga ýerlerde hem hereket edýän guramaçylykly jenaýatçy toparlara degişlidiginiň üstüni açdylar.


text:
Türkmenistanyň käbir etraplarynda yslama has köp ýykgyn edýändigi aýdylýan raýatlaryň soňky döwür ýiti basyşlara sezewar bolýandygy barada resmi taýdan tassyklanmadyk dürli görnüşdäki maglumatlar gowuşýar.
Azatlyk Radiosyna berlen maglumatlara görä, şeýle ýagdaýlara esasanam şu ýylyň fewral aýynda Ahalyň Tejen etrabynda duş gelnipdir. Dürli çeşmeler, şol wakalaryň fonunda ençeme adamyň tussag edilendigini habar berýärler.
Wakanyň takyk haçan we nähili ýagdaýda bolandygy we tutuldy diýilýän şol adamlaryň sany barada bir-birinden tapawutly maglumatlar gowuşýar. Käbir çeşmeler tutuldy diýilýän şol adamlaryň aşa dinçilikde aýyplanýandygyny aýtsa, beýleki çeşmeler olaryň proteste taýynlanýan mahaly tussag edilen adaty raýatlardygyny aýdýarlar.
Bu maglumatyň Türkmenistan barada habarlary çap edýän dürli internet sahypalarynda, sosial mediada giňden ýayrandygyna garamazdan, resmi Aşgabat gürrüňi edilýän şol waka barada henize çenli halk köpçüligine hiç hili maglumat bermedi.


text:
Orsýet özüniň Ýadro howpsuzlygy boýunça 2016-njy ýylda Waşingtonda geçiriljek sammite gatnaşmajakdygyny aýtdy.
Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Maria Zaharowa 13-nji ýanwarda çykyş edip, dünýäde ýadro terrorçylygynyň öňüni almagy maskat edinýän Ýadro howpsuzlygy sammitiniň “öz roluny ýerine ýetirendigini” we onuň gün tertibiniň ysgyndan gaçan ýagdaýdadygyny aýtdy.
Halkara Atom energiýa agentligi (HAEA) “global ýadro howpsuzlygy boýunça dünýä ýurtlarynyň tagallalaryny utgaşdyrmakda” merkezi güýç bolmaly diýip, Zaharowa belledi.
Nobatdaky Ýadro howpsuzlygy sammitiniň şu ýylyň 31-nji marty bilen 1-nji apreli aralygynda Birleşen Ştatlaryň paýtagty Waşingtonda geçirilmegine garaşylýar.


text:
Eýranyň ýarym resmi Mehr habar agentliginiň maglumatyna görä, ýadro ýangyjy bilen bagly BMG-i tarapyndan teklip edilen ylalaşyga Tähran penşenbe güni öz jogabyny berer.
Şol raportda Eýranyň BMG-nyň halkara atom energiýasy agentligindäki wekili Ali Asgar Soltaniniň bu mesele bilen bagly Tähranyň resmi pozisiýasynyndan ybarat dokumenti ady agzalýan agentligiň ýolbaşçysyna penşenbe güni tabşyrjakdygy aýdylýar.
Şol habarda aýratynam, Eýranyň umuman aýdylanda, şol taslamany kabul etjekdigi emma bu dokumentde käbir özgerşiklikleriň girizilmegini hem Tähranyň teklip etjekdigi mälim edilýär.
Şol dokumente görä, Eýran öz az baýlaşdyrylan uranynyň uly bölegini has kämilleştirmek uçin daşary ýurtlara ibermeli bolar.


text:
Birleşen Ştatlaryň Halkara din azatlygy baradaky komissiýasynyň täze hasabatynda: “Din azatlygy tutuş dünýäde howp astdynda. Ol adam hukuklarynyň ozal hem öwerlik däl ýurtlarynda hökümetler tarapyndan basgylanýar” diýlip, duýduryş berilýär.
“Jemgyýeti aýratyn alada goýýan ýurtlar” diýlen kategoriýa mundan öň 8 ýurt girizilen bolsa, bu gezek olaryň sany 13. Bu sanawa girizilen täze bäş ýurt Yrak, Nigeriýa, Pakistan, Türkmenistan we Wýetnam. Hytaý, Eýran, Saud Arabystany we Özbegistan ýaly ýurtlar bu sanawda ozaldan bar.
Birleşen Ştatlaryň Halkara din azatlygy baradaky komissiýasynyň agzalarynyň biri-de ýokary derejeli syýasy analitik Keti Kosman. Onuň garaýşyça, gelnen netijeler dini ybadaty çäklendirmegiň häkimiýet başynda galmak üçin repressiw hökümetleriň elinde möhüm gurala öwrülendigini görkezýär.
“Hökümetleriň ilkinji aladasy häkimiýet başynda, wezipe başynda galmak. Şol sebäpden hem olar graždan jemgyýetiniň täsirini dürli ýollar bilen çäklendirmäge synanyşýarlar. Şeýdip, mediýa hem çäklendirilýär. Onsoň, şeýle ýagdaýda köp adamlary toplap, aýaga galdyrmak ukybyna eýe bolan ýeke-täk güýç dini toparlar bolýar” diýip, Keti Kosman belleýär.
Sowet döwrüne mahsus tendensiýa
Hanym Kosmanyň aýtmagyna görä, Ýewropanyň öňki kommunistik ýurtlarynda we Orta Aziýada-da hökümetler adamlaryň göni pikirlerine täsir etmäge synanyşýarlar.
“Men bu ýagdaý dünýäniň bu böleginde Sowet döwrüne degişli dolandyryş tendensiýalarynyň ýüze çykmasy diýip pikir edýärin. Bu ýerde hökümetler adamlaryň näme pikir edýänligine, nähili pikir edýänligine kontrollyk etmek isleýärler. Olaryň bu barada alyp barýan işleri indi barha artýar” diýip, Keti Kosman belleýär.
Kosman Orsýet bilen birlikde Orta Aziýa ýurtlarynyň hem käbiriniň gadagan edilen dini hereketleriň sanyny artdyrandyklaryny, adamlaryň şular ýaly ýollar bilen hem yzarlanýandyklaryny aýdýar.
“Özbegistan özüniň ekstremizm diýip girizýän kesgitlemesini birsyhly üýtgedip, birsyhly ýaýbaňlandyrýar. Şeýlelikde, bu ýurtda indi Seýit Nursy diýilýän turk teologynyň kitaplaryny okaýanlara-da ekstremistik iş alyp baryjylar diýlip garalýar. Gynansak-da, bu Orsýet we Täjigistanda-da şeýle” diýip, Keti Kosman bu problema üsi çekýär.
Türkmenistan hem alada döredýär…
ABŞ-nyň Halkara din azatlygy baradaky komissiýasynyň hasabatynda Türkmenistan barada şeýle diýilýär: “Bu ýerde dini erkinlik boýunça çynlakaý problemalar bar. Häkimiýetler tarapyndan dindarlara berilýän azar aýrylyp gidenok. Uzak wagtlap ýurtda höküm süren diktator Saparmyrat Nyýazow aradan çykaly bäri üç ýyldan hem köp wagtyň geçendigine garamazdan, resmi hasaba alnan we alynmadyk dini toparlara edilýän zulum-sütem dowam edýär.
Dini toparlaryň alyp barýan kanuny işlerini kynlaşdyrýan 2003-njy ýyla degişli repressiw kanun häzirem öz güýjünde. Berilýan ähmiýeti birneme azalsa-da, türkmen hökümeti ”Ruhnamanyň” üsti bilen öňki prezidentiň şahsyýet kultuny dowam etdirýär”.
Ramzan Kadyrowa üns berildi
11 ýyl bäri hasabat çap edýän bu komissiýanyň mundan öň öz hasabatlarynda aýratyn bir şahsyýet barada çäre görülmegini teklip eden gezegi ýokdy. Ýöne ol bu gezek Amerikan hökümetini Çeçenistanyň prezidenti Ramzan Kadyrowyň garşysyna wiza gadagançylygyny girizmeklige çagyrýar.
Komissiýa öz teklibini Ýewropanyň Adam hukuklary baradaky sudunyň Kadyrowyň ýolbaşçylygyndaky ýaragly güýçleri adam hukuklaryny ençeme gezek bozanlykda günäli tapanlygy bilen delillendirýär.


text:
Şu gün “Katiba Jund al-Halifat” atly ekstremistik yslamçy topar Gazagystanda düýnki amala aşyrylan iki partlamanyň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
Bu topar şu gün bu barada “kawkazcenter” internet saýtynda ýörite beýanat ýaýratdy. Onda partlamalardan biriniň janyndan geçen bir adam tarapyndan amala aşyrylandygy ret edilýär we ol adamyň tötänleýin bomba partlamagy netijesinde ölendigi aýdylýar.
Bu ekstremistik topar özüniň bu hüjümini Gazagystanyň hökümetiniň ýakynda dini guramalaryň işini çäklendiriji täze kanuny kabul etmegine garşy duýduryş hökmünde amala aşyrandygyny mälim edipdir.
Düýn Gazagystanyň howpsuzlyk resmileri ýurduň Atyrau port şäherinde iki sany bomba partlamasynyň amala aşyrylandygyny habar beripdiler. Partlamalardan birinde bir adamyň ölendigi barada maglumat alyndy.


text:
Owganystanyň demirgazygynda ýerleşýän Badagşan welaýatynda soňky üç günüň dowamynda jeňçiler bilen Owganystanyň harby güýçleriniň arasynda berk çaknyşyklar bolup geçdi. Onuň henizem dowam edýändiginy aýdýanlar hem bar.
Uly bir bölegi merkezi aziýaly bolan şol söweşijileriň Owganystanyň harby postlaryna hüjüm etmegi bilen başlan şol çaknaşykda onlarça söweşijiler bilen bir hatarda, 30-a golaý owgan esgeriniň jeňçiler tarapyndan kellesi kesilip öldürilendigi aýdylýar.
Owganystanyň Senaty hem Parlamentde 12-nji we 13-nji aprelde geçirlen diňlenşiklerde, deputatlar, şol çaknyşyklarda 30-a golay owgan harbysynyň jeňçiler tarapyndan zamun alnandygyny aýdyp, jeňçileriň aglabasynyň daşary ýurtlylardan ybaratdygyny mälim etdiler.
Deputatlaryň aýtmagyna görä, daşary ýurtly jeňçileriň arasynda Merkezi Aziýadan gelenler agdyklyk edýär we şol jeňçileriň arasynda türkmenistanly hem bar. Emma jeňçileriň takyk sany barada anyk maglumat berilmedi.
Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şamerdanguly Myradynyň raporty.


text:
Dünýä liderleri Osama bin Ladeniň öldürilmegini makullamak bilen garşy aldylar. Pakistanyň “Taliban” topary bolsa, Pakistana we Birleşen Ştatlara hüjüm etmek bilen haýbat atýar.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun Bin Ladeniň ölüminiň halkara terrorizme garşy göreşde “özgeriş pursady” bolandygyny aýtdy.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi düýnki geçiren ýörite sessiýasynyň dowamynda Bin Ladeniň öldürilmegini makullady. Howpsuzlyk Geňeşi “Al-Kaýda” terror toparynyň dünýä ýüzünde amala aşyran “wagşy hüjümlerini” ýatlap, bigünä adamlaryň öldürilmegini “hiç zadyň aklap bilmejekdigini” aýtdy.
Italiýanyň premýer-ministri Silwio Beluskoni hem Bin Ladeniň öldürilmegini “zalymlyga garşy göreşde uly ýeňiş” diýip häsiýetlendirdi.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý bu wakadan “Talibanlaryň” sapak almalydygyny we söweşlerini bes etmelidigini aýtdy.
“Tehrik-e-Taliban”, ýagny Pakistanyň “Taliban” hereketiniň metbugat wekili Ehsanullah Ehsan ýurduň hökümet resmilerine we harbylaryna, şeýle-de Birleşen Ştatlara garşy hüjümleriň amala aşyryljakdygy duýduryp, haýbat atdy.


text:
Ýekşenbe güni Saud Arabystanynyň hökümeti özüniň Siriýadaky ilçihanasyna prezident Başar al-Assadyň tarapdarlary tarapyndan edilen hüjümi ýazgaryp çykyş etdi.
Ýekşenbe güni Siriýanyň paýtagty Damaskda müňlerçe adamlar Saud Arabystanynyň ilçihanasynyň öňüne ýygnanyp, Siriýanyň Arap Ligasyndan çykarylmagyna protest bildirdiler. Käbir protestçiler ilçihananyň içine girmäge synanyşdylar.
Şenbe güni Arap Ligasy Siriýada parahat protestçilere garşy hökümetiň yzygiderli ýarag ulanyp gelmegine jogap edip, Siriýany Arap Ligasyna agzalykdan çykarmak barada karar kabul etdi.
Bu karary halkara jemgyýetçiligi, şol sanda, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary, Ýewropa Bileleşiginiň, Birleşen Ştatlaryň, Fransiýanyň we Britaniýanyň liderleri-de hoşallyk bilen kabul etdiler.


text:
Eýranyň kanun çykaryjylary birgiden şikaýatlar, esasan hem ykdysady syýasat boýunça nägilelikler barada düşündiriş bermegini sorap, prezident Mahmud Ahmedinejady parlamente çagyrdylar.
Berilýän maglumatlara görä, 1979-njy ýylyň Yslam rewolýusiýasyndan bäri Eýranyň deputatlary ilkinji gezek prezidenti parlamente düşündiriş bermäge çagyrýarlar.
Parlamentäki orunlaryň aglaba köpüsini eýeleýän konserwator kanun çykaryjylar Ahmedinejady Yslam gurluşyna zeper ýetirýänlikde aýyplaýarlar. Şeýle hem, deputatlar prezidenti, Eýranda 2-nji martda geçirilmeli parlament saýlawlarynda öň, öz halaýan partiýalaryna goldaw bermek üçin döwletiň emlägini ulanýanlykda günäleýärler.
Deputatlar şeýle çäräni geçen ýyl hem göz öňünde tutupdylar, ýöne olar munuň deregine Ahmedinejada ýazmaça sorag ibermek bilen oňupdylar. Emma berlen jogaplar olary kanagatlandyrmandy.
Özüne bildirilýän aýyplamalary ret edýän Ahmedinejad şikaýatlara jogap bermek üçin 8-nji marta çenli parlamente barmaly.


text:
Siriýaly bosgunlaryň tas hemmesiniň diýen ýaly, baý arap Aýlag döwletlerinden pena gözlemän, Günbatara tarap gaçýandygy görnüp duran zat.
Tutuş dünýäde sosial mediany ulanýanlar hem häzir şunuň sebäbini soraýarlar.
Mysal üçin, Twitterde arap dilindäki #Siriýaly_bosgunlary_penalamak_Aýlagyň_borjy diýen haştag eýýäm köpsanly araplaryň öz gahar-gazabyny bildirýän forumyna öwrüldi. Olary gaharlandyrýan Germaniýa ýaly ýewropa döwletleri müňlerçe bosguna pena berip ýörkä Aýlag döwletleriniň olaryň hiç birini diýen ýaly almanlygy.
Golaýda çap edilen bir maglumatda deňizde gark bolan bir adamyň suraty bar. Berlen teswirde şeýle diýilýär: "Biz olara Günbatardan has ýakyn hasaplanýarkak, olaryň ölümden gaçyp, Hudaýyň Ýer şarynda serkezdanlyk çekmegi, deňizlerde gark bolmagy utançly zat".
“Iň gaty ses sizsiňiz”
Arap dilindäki #Adamlar_bosgunlaryň_kabul edilmegini_talap edýär diýen ýene bir haştag hem bosgunlaryň Aýlag döwletlerinde gyzgyn garşylanmagy barada bir kampaniýa geçirilmegine çagyrdy.
Onda "Bu kampaniýa bilen baglanyşykly özara hereketler gowy netije berer. Öz talaplaryňyzy, tweetleriňizi ýazmakdan çekinmäň, iň gaty ses sizsiňiz" diýilýär.
Ýewropada hem Internet ulanyjylar Aýlag döwletleri babatynda seslendiler. Mysal üçin, Daniýada ýaşaýan siriýalylaryň Facebook topary ýaňy "Olaryň kapyr diýip atlandyrýan ýurtlaryndan biz üçin has köpräk jogapkärçilik çekmeli öz musulman doganlarymyzyň regionyndan nähili bolup gaçdyk? " diýen soragy orta atdy.
Arap Aýlag döwletleri
4 million töweregi siriýaly ýurtdaky konflikt hem horlukdan gaçyp, Türkiýä, Iordaniýa we Liwana sygyndylar. Olar bu ýerlerde hyryn-dykyn lagerlerde ýaşaýarlar.
4 ýyl bäri dowam edýän siriýa urşy gutararly görünmänsoň, adamlar, aýratyn-da şu ýyl müňlap Ýewropa tarap ýola düşdüler. Olary bu kontinente çekýän başpena soramak ýa bosgun statusyny almak mümkinçiligi, kabul edilseler, işe ýerleşip, öz durmuşyny gaýtadan dikeltmek umydy.
Sosial mediada aýdylyşy ýaly, eger-de baý arap Aýlag döwletleri bosgunlary Ýewropa ýaly gyzgyn garşylamasalar, ýagdaý üýtgärli görnenok. Sebäp mesele arap Aýlag döwletleriniň diňe siriýalylara däl, eýse hiç bir adama bosgun statusyny bermeýänliginde.
Halkara konwensiýalary
"Aýlagdan, aýratyn-da Katardan pena tapan käbir siriýalylar bar. Ýöne olaryň hemmesi wagtlaýyn wiza bilen saklanar. Aýlag döwletleri Günbataryň we dünýäniň aglaba döwletleriniň gol çeken bosgun hukuklary baradaky halkara konwensiýalara gol çekenoklar" diýip, merkezi Londonda ýerleşýän "Chatham House" guramasynyň Orta Gündogar we Demirgazyk Afrika programmasynyň başlygynyň orunbasary Jeýn Kinninmont aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, Aýlag döwletleriniň bu tutumyna sebäp bolýan bu ýurtlarda köp sanly migrant işçiniň bardygy. Bu işçileriň arasynda Pakistan ýaly ýurtlardan syýasy bulagaýlyk we zulum-sütem sebäpli gelenler-de bar.
"Olar syýasy gaçybatalgany ykrar etseler, köpsanly wagtlaýyn gelen işçiniň bu ýerde ymykly galmagyna ýol açylar, bu hem öz gezeginde bütinleý çylyşyrymly meselelere getirer diýip howatyr edýärler" diýip Kinninmont belleýär.
Işçi güýji
Saud Arabystany bilen Omandan başga Aýlag döwletleriniň ählisinde migrant işçileriň sany ýerli ilatdan köp.
Omanda 88.5 prosent, Birleşen Arap Emirliklerinde 99.5 prosent bolşy ýaly, Aýlag döwletleriniň hemmesinde işçi güýjüniň köpçüligini düzýän çet ýurtlular.
Ýöne bu döwletler özleriniň syýasy başpena baradaky tutumyny üýtgetmeseler-de, olar beýleki ýurtlardaky siriýalylaryň kyn ýagdaýyny görmezlige salýarlar diýmek adalatlylyk däl.
Kinnimontyň bellemegine görä, Kuweýt siriýaly bosgunlary goldaýan iň uly arap döwleti. Ol halkara derejesinde Birleşen Ştatlardan, Beýik Britaniýadan we Germaniýadan soňra dördünji orunda durýar. Saud Arabystany bilen Birleşen Arap Emirlikleri hem dünýa derejesinde birinji onlugyň arasyna girýärler.


text:
German häkimiýetleri ýurda müňlerçe migrantyň esasy gelip girýän ýeri bolan Mýunheniň bosgunlary kabul etmek mümkinçiligi boýunça aňry çägine ýetendigini duýdurdylar.
12-nji sentýabrda Mýunhene 13,015 çemesi migrant gelip girdi.
Germaniýa gelip giren migrantlaryň aglabasy Gresiýanyň, Makedoniýanyň, Serbiýanyň, Wengriýanyň we Awstriýanyň içinden geçdi.
"Düýnki berlen sanlardan ugur alynsa, biziň öz kabul ediş çägimiziň ýokary başyna çykanymyz açyk» diýip, polisiýanyň sözçüsi aýtdy.
Federal polisiýanyň sözçüsi Simon Hegewaldyň sözlerine görä, Mýunheniň esasy stansiýasyna 13-nji sentýabrda irden 700 çemesi adam geldi.
ýörite bölünen üç sany otly migrantlary ýurduň beýleki ýerlerine alyp gitmeli.
transport ministri Aleksandr Dobrindt “indi bu akymy duruzmak üçin netijeli çäreleri görmegiň zerurdygyny» aýtdy.
Germaniýanyň içeri işler ministri Thomas de Maiziere 13-nji sentýabrda «Tagesspiegel» gazetine Ýewropa gelen bosgunlaryň Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň çägindäki ýerlere paýlanjagyny aýtdy.
"Bu ýerde bosgunlaryň erkin seçgisi boýunça ýaşajak ýeriňi saýlamak mümkinçiligi bolmaz» diýip, ol aýtdy.
Mýunheniň häkimiýet wekilleri 1972-nji ýylyň olimpiadasynda ulanylan Olympiahalleni bosgunlary wagtlaýyn ýerleşdirmek üçin açmagyň hem pikirini edýärler.
Şu aralykda, Wengriýa gelip girýän migrantlaryň akymy 12-nji sentýabrda rekord derejä çykdy, ýagny Serbiýanyň serhet boýlaryndan ýöräp gelen migrantlaryň sany 4,330 boldy.
Wengriýa özüniň serbiýa bilen serhedinden gurýan dört metr beýiklikdäki, 175 km uzynlykdaky tikenli sim haýatyny tasdan gurup tamamlady we 15-nji sentýatbrdan serhetden aşmagy jenaýat hasaplaýan we gaçybatalga talaplary babatdaky kararlary tizleşdirýän täze kanunlary girizer.
4 müňden gowrak wenger esgeri polisiýa serhet goragynda kömek berer.
Wengriýanyň premýer-ministri Wiktor Orban Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň gaçybatalga kanunlary gowşatmak baradaky karary «baş-başdaklyga» sebäp boldy diýdi.
BMG-niň bosgunlar edarasy bikanun serhetden geçmegi jenaýat hasaplamagyň, eger serhetden geçenler gaçybatalga gözleýänler bolsa, BMG-niň Bosgunlar baradaky konwensiýasyny bozjagyny aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň içeri işler ministrleri 14-nji sentýabrda adatdan daşary maslahat geçirmeli.
ÝB-niň 28 agza ýurdunyň arasynda iň kän bosgun kabul eden Germaniýa kwotalar barada bir şertnamanyň baglaşylmagyny isleýär.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annugrban.


text:
Sözleriň özara many we grammatik taýdan ikibir-ikibir baglanyşmagyna söz düzümleri diýilýär.
Gara galam, meniň kitabym.
Söz düzümleriniň birinji sözüne garaşly söz, ikinji sözüne esasy söz diýilýär. Söz düzümleriniň garaşly sözi belli bir soraga jogap bolýar. Olara soraglar esasy sözüň üsti bilen berilýär.
Derýanyň suwy - nämäniň suwy? Sary gawun - nähili gawun?
Türkmen dilinde söz düzümleriniň örän köp görnüşleri ulanylýar. Bulary emele getirýän sözleriň özara baglanyşygy hem dürli-dürli bolýar. Olaryň esasylary şulardyr:
Garaşly söz köplenç eýelik düşümde, esasy söz belli bir ýöňkemede gelýär. Bular biri-birleri bilen şol goşulmalar arkaly baglanyşýarlar.
Meniň kitabym, üzümiň ýapragy, gawunyň çigidi.
Şu hili söz düzümleriniň garaşly sözi eýelik düşümiň goşulmasyny kabul etmän hem ulanylýar.
Obanyň adamlary - oba adamlary, mekdebiň okuwçylary - mekdep okuwçylary.
Garaşly sözi hemişe sypatdan, esasy sözi atdan bolýar. Şunda birinji söz goşulma kabul etmeýär. Olar biri-birleri bilen öz manylary boýunça baglanyşýarlar we birinji söz nähili? neneňsi? diýen soraga jogap bolýar.
Sary gawun, gara üzüm, beýik depe, ak telpek, galyň mata, uly gazan.
Esasy söz san, ýöňkeme, düşüm goşulmalaryny kabul edip biler.
Sary gawun - sary gawunlar, sary gawunlaryň; gara üzüm - gara üzümler, gara üzümiň, gara üzümden.
Söz düzümleriniň we sözlemleriň özlerine mahsus bolan aýratynlyklary bar. Sözlemler doly gutaran oý-pikirleri aňladýarlar, emma söz düzümleri doly gutaran oý-pikiri aňlatmaýarlar. Şonuň üçin sözlemler hemişe özbaşdak ulanylyp bilýärler, emma söz düzümleri, köplenç, sözlemleriň içinde ulanylýarlar.
Söz düzümleri erkin we durnukly söz düzümleri diýen toparlara bölünýärler. Olar mazmuny, hyzmaty, ulanyşlary, düzümindäki sözleriň ýagdaýy boýunça biri-birinden tapawutlanýarlar.
Erkin söz düzüminde onuň komponentleriniň her biri sözlemiň bir agzasy bolup gelmäge ukyplydyr, bir esasy söze birnäçe garaşly söz baglanyp gelip bilýär. Şol garaşly sözleriň her biri sözlemde grammatik soraga jogap bolýar. Garaşly sözleriň orun taýyndan ýerleşdirilişi erkin ýagdaýda bolýar, ýagny baglanyşýan sözleriň arasyna başga sözler hem düşüp bilýär, onuň gerimi giň bolýar.
Gyzlar häzir (haçan?) ýuwaşlyk bilen (nähalda?) mekdebe tarap (nirä?) ugradylar.
Durnukly söz düzümlerini emele getirýän sözleriň hemmesi bir soraga jogap bolup, sözlemde bitewilikde bir agza bolýarlar.
Agzy gowşak. Böwregi bökmek (gülmek).
Durnukly söz düzümlerinde sözleriň ýerlerini çalşyrmak, üýtgetmek ýa-da aralaryna başga söz goşmak, köplenç, mümkin däl.


text:
Agzalýan gazetlerde çap edilen sanawdaky çäreleriň aglabasy orta mekdepleriň, çagalar baglarynyň we ýaşaýyş jaýlarynyň açylyş dabaralaryndan ybarat bolup, sanawda sportuň dürli görnüşleri boýunça 6 sany bäsdeşligiň hem geçiriljekdigi habar berilýär.
Sentýabr aýynyň baýramçylyk dabaralary 1-nji sentýabrda bellenýän Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli baýramçylyk çäreleri bilen başlanar. Olardan birem ýurduň teatrlarynda “Şöhrat-şanly bolsun, ýoluň Arkadag!” atly teatrlaşdyrylan çäre bolar.
3-nji sentýabrda Yzgant obasyndaky Berdimuhammet Annaýew adyndaky 27-nji orta mekdepde geçjek “Watanyň wepaly ogly Mälikguly Berdimuhammedowyň tutuş ömrüniň işi ýaş nesli terbiýelemekde nusgalyk görelde mekdebidir” atly maslahat hem Bilimler güni mynasybetli guralýan çäreleriň biri.
12-nji sentýabrda adatdaky ýaly ”Ruhnama güni” hem bellenilip geçiler. Ýöne, resmi maglumatlardan çen tutulsa, geçen ýyllardan tapawutlylykda bu baýramçylykda ”Ruhnamanyň” ähmiýeti baradaky maslahatlar geçirilmän, bu sene dabaraly çäreler we konsert bilen bellener.
Çärelere kimler gatnaşýar?
Geçirilmegi meýilleşdirilýän köpçülikleýin çäreleriň görnüşleriniň dürli-dürlüdigine garamazdan, her ýyl bolşy ýaly, onuň esasy gatnaşyjylarynyň mekdep ýaşyndaky çagalar we ýokary okuw jaýlarynyň talyplary bolar diýlip garaşylýar.
Şeýle çäreleriň aglabasyna adamlaryň mejbury gatnaşdyrylýandygy barada umumy garaýyş bar.
-
"Geçirilýän köpçülikleýin çäreleri baýramçylyk, açylyş dabaralary, maslahatlar, konsertler bolup bilýär. Emma olara gatnaşdyrylýanlaryň nukdaýnazaryndan aýdylanda, bu çäreler mejburlyk. Bu bolsa adamlary biynjalyk edýär"diýip, aşgabatly medeniýet işgäri, 37 ýaşly Batyr aýdýar.
-
-
Garaşsyzlyk döwründe ýurtda köpsanly köpçülikleýin çäreleri geçirmeklik adata öwrüldi. Geçirilýän çäreleriň sanawy resmi çeşmelerde yglan edilip, olaryň sany hem möçberi ýyl-ýyldan artyp barýar.
Sentýabr aýynda meýilleşdirilýän çärelerden tapawutlylykda, şu ýylyň aprel, maý aýlarynda her aý 100-e golaý çäre geçirilipdi, iýul we awgust aýlarynda geçirilen köpçülikleýin çäreleriň sanlary bolsa 50-ä golaý boldy.
Garaşsyzlyk döwründe ýurtda köpsanly köpçülikleýin çäreleri geçirmeklik adata öwrüldi.
Käbir ene-atalaryň aýtmaklaryna görä, bu çärelere gatnaşmaklyk mejbury bolansoň, ol diňe olaryň gündelik iş tertibine ýaramaz täsirini ýetirmän, çärelere gatnaşdyrylýan çagalar sebäpli goşmaça pul çykdajylaryny hem etmeli bolýarlar.
Şeýle garaýşy öňe sürýänlerden birem Aşgabadyň 1-nji poliklinikasynyň işgärlerinden biri, özüni Maral diýip tanadan ildeşimiz, ol geçen aý özüniň 18 sany köpçülikleýin çärä gatnaşmaga mejbur bolandygyny aýdýar.
"Diňe men däl. Biziň poliklinikamyzyň işgärleriniň köpüsi mejbury çärelere gitmeli bolýar. Şol sebäpden poliklinikamyza ýüz tutýan näsaglara wagtynda kömek edip bilmeýäris. Ýöne bu ýagdaý biziň ýolbaşçylarymyzy gyzyklandyrmaýan bolmaga çemeli" diýip, Maral gürrüň berdi.
Ýeri gelende aýtsak, iýul aýynda Mollagara şypahanasynyň täze binalarynyň toplumynyň açylyş dabarasyna Aşgabatdan 500-e golaý lukmanlaryň äkidilendigi barada hem Aşgabatdaky Nyýazow adyndaky keselhananyň adynyň efirde tutulmagyny islemedik lukmany aýdýar.
"Aslyýetinde ilki 1000-e golaý lukmanlary şol çärä äkitjek boldular. Ýöne, soňky pursatda olaryň sanyny 500-e çenli azaltdylar. Öňem paýtagtyň medisina edaralarynda lukmanlar ýetmezçilik edýär. Onsoň şular ýaly çäreler sebäpli medisina edaralary wagtynda näsaglara kömek edip bilmeýärler" diýip, adynyň efirde tutulmagyny islemedik lukman nygtaýar.
Soňky 1-2 aý bäri gazetlerde çap edilýän köpçülikleýin çäreleriň sanawyndaky sanlaryň kemelýändigine garamazdan, köpçülikleýin çäreler barybir o diýen azalyp baranok.
Şu ýylyň dowamynda hepdäniň ahyrynda “Dynç günleriniň çäreleri” atly köpçülikleýin çäreler hem geçirilip başlandy. Bu çäreler bolsa gazetde çap edilýän köpçülikleýin çäreleriň sanawyna asla girizilmeýär.


text:
Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz regionynda Dagystanda hüjümçiler polisiýa ofiserini aýalynyň we iki çagasynyň alnynda atyp öldürdiler.
Dagystanyň resmileriniň 3-nji iýunda aýtmagyna görä, azyndan iki adam polisiýa ofiseriniň Aşaga-Stal obasyndaky öýüne gije baryp, ot açypdyr.
Polisiýa ofiseri okdan wepat bolansoň hüjümçiler gaýdypdyr.
Ýerli kanun goraýjy resmiler hüjümçileri ele salmak boýunça operasiýa başladylar.
Dagystan Demirgazyk Kawkazda yslam döwletini döretmek isleýän ýaragly jenaýatçy toparlaryň we söweşijileriň zorlugynyň merkezine öwrüldi.
Polisiýa, žurnalistler we hökümet resmileri hüjümlere ýygy-ýygydan sezewar edilýärler.


text:
Eýranyň döwlet telekanalynyň maglumatyna görä, bu ýurtda ýaşaýan owganystanly bosgun sişenbe güni Pakistanyň Eýrandaky ilçisine hüjüm edip, ony ýaralady.
Eýranyň iňlis dilinde gepleşikleri efire berýän telekanaly Press TV hüjümçiniň tussag edilenligini habar berdi.
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili arap dilinde gepleşikler görkezýän Eýranyň telekanaly Al-Alama beren interwýusynda pakistanly ilçiniň keselhana ýerleşdirilenligini aýtdy.
Bu waka barada heniz doly maglumat berilmedi.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow şu gün «ÝB Orsýet bilen wizasyz syýahat düzgünine geçmekden çeke durýar» diýdi.
Ol «bu biziň gatnaşyklarymyzy ösdürmegimizde eýýämden ýeterlik kynçylyk döredýär» diýip sözüniň üstüne goşdy.
ÝB-niň käbir agzalary Orsýet bilen wiza ýatyrylsa, bu ýagdaý Orsýetden bikanun emigrantlaryň çozmagyna getirer diýip alada bildirýär.
Başga bir tarapdan, Dünýä Syýahat guramasynyň aýtmagyna görä, orsýetliler 2009-njy ýylda 20,8 milliard dollar sowup, halkara syýahatynda iň kän pul sowujylaryň arasynda 9-njy ýere düşdi.


text:
Siriýanyň daşary işler ministri Walid Muallem ýurduň içerki işlerine daşardan goşulmaklaryna garşy çykdy. Şeýle-de ol Damaskyň Türkiýe bilen gowy gatnaşyklaryny saklamaga synanyşýandygyny aýtdy.
Muallem Ýewropa Bileleşiginiň Siriýa garşy girizen sanksiýalaryny hem ret etdi. Siriýada hökümetiň protestleri gazaply basyp ýatyrmagy sebäpli, Damaska garşy sanksiýalar girizilipdi.
Oppozisiýanyň berýän maglumatyna görä, mart aýynyň ortlaryna Başar al-Assadyň režimine garşy başlanan protestleri basyp ýatyrmak üçin hökümetiň geçirýän çärelerinde 1,400 töweregi adam öldürilipdir.


text:
3-nji maý metbugat azatlygynyň halkara günüdir. Düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “Azatlyk öýi” guramasy bu güne gabatlap, dünýä döwletlerinde metbugat azatlygynyň ýagdaýy barada hasabat ýaýratdy. Hasabatda metbugat azatlygynyň bogulýan ýurtlarynyň sanawynda Türkmenistana yzdan ikinji, Demirgazyk Koreýadan öňdäki 196-njy orun berildi.
Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi metbugat azatlygynyň güni mynasybetli türkmen türmelerinde oturan žurnalistler barada maglumat taýýarlady.
Boris Orazowiç Şyhmyradow: 1949-njy ýylda doglan, Türkmenistanyň öňki wise-premýeri, Türkmenistanyň öňki daşary işler ministri. Ol Lomonosow adyndaky Moskwa döwlet uniwersitetiniň žurnalistika fakultetini tamamlap, SSSR döwründe APN-niň (Metbugat täzelikleri agentliginiň) žurnalisti bolup işledi. Türkmenistan garaşsyz bolansoň, Saparmyrat Nyýazow tarapyndan ýurda çagyrylyp, DIM-niň orunbasary, soň ministr, ondan soň wise-premýer ýaly wezipelere bellenipdi. Ol Hytaýda Türkmenistanyň ilçisikä, wezipäni meýletin terk etdi. 2002-nji ýylyň 25-nji noýabr wakasyny gurnaýjylaryň biri hökmünde şol ýylyň dekabrynda ýigrimi bäş ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Batyr Berdiýew: Ol 1960-njy ýylda dogulýar. Žurnalist, şahyr. “Komosmolets Turkmenistana” gazetiniň redaktory. 1992-94-nji ýyllarda Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary, 1994-2000-nji ýyllarda Türkmenistanyň Awstriýa Respublikasyndaky, Slowakiýadaky we Çehiýadaky ilçisi, 2000-2001-nji ýyllarda Türkmenistanyň daşary işler ministri bolup işledi. Batyr Berdiýewe 2002-nji ýylyň 25-nji noýabr wakasy bilen bagly uzak wagtlyk türme tussaglygy berildi.
Serdar Rahymow: Ol 1951-nji ýylda dogulýar. Lomonosow adyndaky Moskwa döwlet uniwersitetiniň žurnalistika fakultetini tamamlady. Çärjew oblastynyň ors dilinde çykýan “Çardžouskaýa prawda” gazetiniň redaktory, 1984-1989-njy ýyllarda Türkmenistanyň Teleradiogepleşikler baradaky döwlet komitetiniň başlygy, 1990-1991-nji ýyllarda Türkmenistan kompartiýasynyň Merkezi Komiteitiniň ideologiýa boýunça sekretary, 1993-1994-nji ýyllarda Türkmenistanyň Pakistandaky maslahatçy ilçisi bolup işledi. 2002-nji ýylda Nyýazowyň janyna kast etmäge synanyşyk diýilýän waka bilen bagly tussag edilip, ol 25 ýyl azatlykdan mahrum edildi.
Öwezmyrat Ýazmyradow: 1946-njy ýylda doglan, Türkmen döwlet uniwersitetiniň türkmen filologiýasy fakultetini 1971-nji ýylda tamamlap, Aşgabat raýon, Aşgabat oblast “Oktýabr ýalkymy” gazetlerinde ýigrimi ýyl işledi. SSSR Žurnalistler birleşiginiň agzasy. Ondan soň Aman Kekilow adyndaky Aşgabat pedagogik uçilişesinde pedagogikadan sapak berdi. 2002-nji ýylyň noýabr wakasy bilen bagly uzak wagtlyk türme tussaglygy jezasyny çekýär.
Hudaýberdi Gurbandurdyýew: 1960-njy ýylda Aşgabatda dogulýar. 1982-nji ýylda Türkmen döwlet uniwersitetiniň türkmen filologiýasy fakultetini gutarýar. Žurnalist. Içeri işler ministrliginiň metbugat gullugynyň müdiri, “Adalat” gazetiniň redaktory, türkmen telewideniýesinde “Adalat” gepleşigini alyp baryjy bolup işledi. Nyýazowyň gözünden düşüp, 2005-nji ýylda gümürtik aýyplama bilen türmä salyndy. Soňra onuň sürgün edilendigi habar berilýär.
Annagurban Amangylyjow we Sapardurdy Hajyýew: Olar Türkmenistanda adam hukuklarynyň bozulyşy baradaky informasiýalary ýygnap, olary fransuz habar serişdesine berendigi üçin türkmen häkimiýetleri tarapyndan ýykgynçylykly işlerde aýyplanyp, 2006-njy ýylda ýedi ýyl azatlykdan mahrum edildi.
Bu sanalan žurnalistler barada resmi häkimiýetler tarapyndan hiç hili maglumat berilmeýär.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň mini-futbol boýunça ýygyndy komandasy Aziýa çempionatynyň final tapgyryna gatnaşmak üçin Birleşen Arap Emirliklerine bardy.
Her iki ýyldan bir gezek geçirilýän Aziýa çempionatynyň bu gezekki final tapgyryna başky saýlama oýunlarda üstünlikli çykyş eden 16 sany komanda çykdy.
Türkmenistanyň mini-futbol boýunça ýygynda komandasynyň düzümine, esasan, Aşgabadyň “Arwana” we “Galkan” komandalarynyň hem-de Türkmenibaşynyň “Deňizçi” komandasynyň oýunçylary girýär.
Ýaponiýaly trener Kioheýa Nakamuranyň ýolbaşçylygynda tälim alan türkmen komandasy özüniň ilkinji oýnuny Birleşen Arap Emirlikleriniň ýygyndy komandasy bilen geçirer.


text:
Ýakynda wezipä bellenen Birleşen Ştatlaryň Owganystandaky ilçisi Rýan Kroker öz ýurdunyň Owganystanda hemişelik harby baza saklamak planynyň ýokdugyny aýtdy.
Duşenbe güni Kabulda geçirilen ilçilik wezipesine kasam edişlik dabarasynda eden bu çykyşynda ol Waşingtonyň Owganystany onuň goňşy ýurtlaryna täsir etmek maksatlary üçin ulanmak niýetiniň-de ýokdugyny nygtady.
Häzirki wagt Waşington 2014-nji ýylda NATO güýçleri Owganystany doly terk edenlerinden soň, Birleşen Ştatlaryň Owganystanda oýnap biläýjek roly bilen baglanyşykly meseleler boýunça Owganystanyň hökümeti bilen gepleşikler alyp barýar.


text:
Tunisde henizem dartgynly ýagdaý dowam edýär. Çarşenbe güni hem Tunis şäherinde närazylyk aksiýalaryna gatnaşyjylar bilen polisiýanyň arasynda çaknyşyklar dowam etdi. Aksiýa gatnaşyjylar geçiş hökümetinden öňki prezidentiň partiýasynyň agzalarynyň çykarylmagyny talap etdiler.
Çarşenbe güni Tunisiň adalat ministri Lazar Çebbi Tunisdäki soňky ýagdaýlar barada metbugat konferensiýasyny geçirdi. Konferensiýada ministr Lazar Çebbi Tunisiň öňki prezidenti Zine El Abidine Ben Aliniň maşgala agzalaryna we özüne garşy jenaýat işiniň açylandygyny habar berdi: “Öňki prezidentiň maşgalasyna we onuň ähli garyndaşlaryna garşy jenaýat işi açyldy. Elbetde, onuň özüne garşy hem jenaýat işi gozgaldy. Häzir derňew işleri dowam edýär”.
Tunisi 23 ýyl dolandyran we ýurtdaky närazylyk demonstrasiýalaryndan soň Saud Arabystanyna gaçyp giden öňki prezident Ben Ali we onuň maşgala agzalaryny tussag etmek barada order berlendigini ol sözüniň üstüne goşdy.
Tunisiň adalat ministri Lazar Çebbiiniň sözlerine görä, Interpoldan prezident Ben Alini we onuň maşgala agzalaryny halkara gözlegine bermek soralypdyr. Ben Ali we onuň garyndaşlary döwletiň baýlyklaryny ogurlamakda we daşary ýurt walýutalaryny ýurtdan bikanun alyp çykmakda günälenýärler.
Tunisdäki dowlet agdarylyşygy dünýä tejribesindäki şuňa meňzeş ilkinji ýagdaý däl. Şonuň üçinem ýurdy taşlap, gaçyp giden prezidentleriň ele salnyp, ogurlanan baýlyklaryň yzyna gaýtarylmagyna syýasaty öwrenijiler kän bir ynanmaýarlar.
Gyrgyz tejribesi
Gyrgyzystanly garaşsyz žurnalist Tolkun Umaralyýew halkara gözlegine berlen Tunisiň öňki liderlerini tussag etmegiň kyn düşjekdigini aýdýar we sebäbi Tunisiň häzirki hökümetiniň önki liderleri gözlemekden möhümräk işleri kän diýýär.
”Ikinjiden, Gyrygyzystanda hem 2005-nji we 2010-njy ýyllarda iki gezek döwet agdarylyşygy boldy. Täze gelen hökümet iki gezekde-de öňki hökümeti demokratik prinsipleri we adam hukuklaryny gödek bozmakda, döwletiň emlägini ogurlamakda gunäläp, olaryň garşysna halkara gözlegi yglan edipdi. Olaryň biri tapylmasa-da, beýlekisi tapyldy. Emma şonda-da ony getirip, jenaýat jogapkärçiligine çekmediler”.
Tolkun Umaralyýew öz sözüni şeýle dowam edýär: “Eger-de Tunisde hukuga, demokratik prinsiplere, adam hukularyna hormat goýýan hökümet peýda bolsa, ol ýagdaýda öňki prezidenti jenaýat jogapkärçiligine çekmekleri mümkin. Emma Gyrgyzystanyň tejribesini mysal alsak, jenaýatçy prezidentler gaýtarylyp getirilen ýagdaýynda hem olaryň hukuklarynyň bozulmazlygyna hiç kim kepil geçip bilmezdi”.
Garaşsyz žurnalistiň sözlerine görä, Tunisdäki wakalar Merkezi Aziýanyň liderlerine sapak bolup bilmeýär. Tersine, olar awtoritar režimi öňküden hem pugtalandyrmaga çalyşýarlar.
“Edil Tunisdäki ýaly waka goňşy Gyrgyzystanda iki gezek gaýtalandy. Emma barybir Özbegistanda, Täjigistanda we Gazagystanda hiç hili özgerişlik bolmady. Goňşy Türkmenistanyň prezidenti hem Nyýazowyň syýasatyny dowam etdirýär “ diýip, ýaş syýasatçy garaşsyz žurnalist Tolkun Umaralyýew aýtdy.
Häzirki wagtda Tunisde gaýtadan awtoritar döwletiň we lideriň döremegine ýol goýmazlyk üçin ýörite kanunlar işlenip düzülýär.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistan bilen arada adam hukuklary boýunça geçirýän ýyllyk Dialogyna gabatlanyp, Türkmenistandaky adam hukuklarynyň ýagdaýy dogrusynda beýanat ýaýradyldy.
Adam hukuklary boýunça "Türkmen inisiatiwasynyň" we Adam hukuklary boýunça halkara hyzmatdaşlyk guramasynyň 17-nji maýda Brýusselde geçýän Dialogynyň öňüsyrasy ýaýradan bu beýanatynda ýurtdaky adam, jemgyýetçilik we media azatlyklarynyň ýagdaýlary beýan edilýär.
Dokumentde türkmen hökümetiniň ýurtdaky adam hukuklarynyň ýagdaýyny halkara standartlaryna gabat getirmek üçin: adam hukuklary boýunça ilkinji milli meýilnamany kabul etmek, adam hukuklary boýunça ombudsmanyň edarasyny döretmek baradaky planlaryny yglan etmek ýaly çäreleri geçirendigi aýdylsa-da, iş ýüzünde häzirki güne çenli hiç hili oňaýly özgerişlikleriň bolmandygy aýratyn bellenilip geçilýär.
Beýanaty taýýarlan guramalar ÝB-niň resmilerine ýüzlenip, Türkmenistan bilen geçirilýän Dialogyň dowamynda beýleki meseleler bilen birlikde özlerini aladalandyrýan ýagdaýlary hem gozgamagy soraýarlar.
Dokumentde nygtalyşy ýaly, türkmen Konstitusiýasynyň täze taslamasynyň Baş kanuny halkara standartlaryna gabat getirmek üçin kabul edilýändigi aýdylsa-da, göz öňünde tutulýan düzedişler prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň häkimiýetde ömürlik galmagyna ýol açýar.
Türkmenistanda senszura kagyz ýüzünde gadagan bolsa-da, hökümet mediany berk gözegçilikde saklaýar. Häkmiýetler raýatlaryň satellit antennalaryny söküp, olaryň daşary ýurt tele we radio kanallaryny diňlemek mümkinçiklerini hem çäklendirýär.
Internet üpjünçiligi juda gymmat, üssesine-de ýurtda ençeme sosial ulgamlar, habar serişdeleriniň saýtlary petikli bolup galýar.
Häkimiýet daşary ýurt habar serişdeleri bilen hyzmatdaşlyk saklaýanlary, graždan aktiwistlerini we öz pikirini aýtmaga gaýrat tapýanlary yzarlamagy we olara basyş etmegini dowam etdirýär.
Hasabatda ýanalýan beýleki raýatlar bilen birlikde Azatlyk Radiosynyň tussaglykdaky habarçysy Saparmämmet Nepesgulýyewiň we dowamly basyşlar zerarly habarçylyk işinden çekilmäge mejbur edilen Osman Hallyýewiň atlary-da agzalyp geçilýär.
Adam hukuklary boýunça milli meýilnamada hökümete degişli bolmadyk guramalar üçin “oňaýly şertleriň” dörediljekdigi aýdylsa-da, hökümet diňe döwletiň gözegçiligindäki guramalary goldap, sözüň doly manysyndaky garaşsyz graždan jemgyýetleriniň ýurtda hereket edip bilmegi üçin hiç bir tagalla etmeýär.
Türkmenistanda müňlerçe adamynyň näresmi “gara sanawa” girizilip, ýurduň daşyna çykmagy çäklendirilendigine ynanylýar. Adam hukuklary boýunça milli meýilnamada BMG-niň adam hukuklary boýunça ekspertleriniň ýurda çagyryljakdygy aýdylsa-da, gürrüňi gidýän ekspertleriň onlarçasynyň bu baradaky haýyşlary ret edildi.
Ýurtda hökümetiň 2017-nji ýylda geçiriljek ”Aziýa oýunlary” üçin görülýän taýýarlyklaryň çäginde alyp barýan gurluşyk işleri sebäpli weýran edilýän öýleriň sany barha artýar. Jaýlary ýykylanlaryň aglabasyna hiç hili kompensasiýa berilmeýär, ýagny ýitirilen emlägiň döwlet tarapyndan bahasy ödelmeýär.
Adam hukuklary, Ýewropa Bileleşigi-Türkmenistan Dialogy iki tarapyň gatnaşyklaryny “düzgünleşdirmek” üçin ýola goýuldy. Ýewropa Bileleşigi-Türkmenistan Partnýorlyk we Hyzmatdaşlyk şertnamasyna 1998-nji ýylda gol goýlan bolsa-da, ol Türkmenistandaky adam hukuklary bilen bagly aladalanmalar zerarly häzire çenli-de ratifirlenenok.


text:
Ysraýylyň premýer-ministri Binýamin Netanýahu radikal "Hamas" toparynyň wekilleri gatnaşýan bolsa, palestin hökümeti bilen ýaraşyk gepleşiklerini geçirmegiň mümkin däldigini aýtdy.
Ysraýyl premýeriniň sözlerine görä, şeýle hökümete ýolbaşçy bolmaga razylyk bermek bilen, Palestin awtonomiýasynyň baştutany Mahmud Abbas “parahatçylyga tarp ýoldan” çykypdyr.
Duşenbe güni Katarda bolan duşuşykda palestin bäsdeş toparlary "Fathyň" hem "Hamasyň" liderleri Mahmud Abbas we Halid Maşaal Abbasyň baştutanlygynda geçiş döwrüniň hökümetini düzmekde ylalaşyga geldiler.
Geçen ýylyň aprel aýynda iki toparyň arasynda milli ýaraşyk barada ylalaşyga gol çekilipdi. Şol dokumentiň şertlerine görä, şu ýylyň maý aýynda palestin territoriýasynda prezident we parlament saýlawlary geçirilmeli.
Katarda "Doha deklarasiýasy" diýlip atlandyrylýan ylalaşyga gol çekişilenden soň, Ysraýylyň premýeri Netanýahu "ýa Hamas bilen parahatçylygy, ýa-da Ysraýyl bilen parahatçylygy" saýlamalydygy barada Abbasa duýdurdy.
"Hamas" ýewreý döwleti bilen gepleşikleri inkär edýär. Ysraýyl bolsa bu guramany terror topary hasaplaýar.
Dört ýyl bäri "Hamas" Gaza sektoryny, Abbasyň hökümeti bolsa Iordan derýasynyň Günbatar kenaryndaky territoriýany dolandyrýar.
Bu aralykda, BMG-niň Baş sekretary Pan Gi Mun Palestin awtonomiýasynyň prezidenti Mahmud Abbasy Ysraýyl bilen gepleşiklerden çekilmezlige çagyrdy.


text:
Penşenbe güni Gürjüstanyň prezidenti Mihail Saakaşwili ýaragly söweşijilere garşy operasiýa geçirilen Lopota jülgesine sapar etdi. Gürjüstanyň resmileri ol ýerdäki operasiýada azyndan 11 sany yslamçy söweşijiniň we 3 sany esgeriň ölendigini mälim etdiler.
Prezident Saakaşwili ol ýerde eden çykyşynda öz hökümetiniň ýaragly söweşijileriň Gürjüstanyň üstaşyry hereket etmeklerine ýol bermejekdigini nygtady.
Saakaşwiliniň saparynyň öňýany ýurduň howpsuzlyk güýçleri Orsýetiň Dagystan respublikasyndan geçen diýlip çaklanylýan ýaragly söweşijilerden ýene azyndan altysyny ele salmak boýunça gözleg alnyp barylýandygyny habar berdiler.
Matlaplary belli däl
Resmileriň aýtmagyna görä, bu operasiýalaryň barşynda zamunlykdaky 10 sany ýerli raýat hem zamunlykdan halas edilipdir. Ýöne ýerli raýatlary zamun alan bu söweşijileriň nähili matlap boýunça beýle hereket edendikleri barada häzirlikçe anyk maglumat ýok.
Penşenbe güni Gürjüstanyň prezidenti Mihail Saakaşwili telewideniýede eden çykyşynda “goňşy ýurtda bolýan durnuksyzlyk biziň ýurdumyzyň durnuklylygyna hiç haçan täsir edip bilmez” diýip nygtady.
Gürjüstanyň resmileri häzirki operasiýanyň barşynda ölen esgerlerden biriniň ýurt boýunça tanymal sportsmenlerden biri, sambo boýunça Gürjüstanyň iki gezek çempiony Arçil Çokhelidigini mälim etdiler.
Aňyrsy Dagystana direýär
Penşenbe güni Dagystandaky ýaragly söweşijilere degişli diýlip hasaplanylýan bir internet saýtynda (vdagestan.com) Gürjüstanyň territoriýasyna giren söweşijileriň dagystanly söweşijilerdigini tassyklaýjy maglumat peýda boldy.
Gürjüstanyň Lopota jülgesindäki atyşyklar şu hepdäniň sişenbe güni ýüze çykdy. Edil şol gün hem goňşy Dagystanda janyndan geçen bir aýal maşgalanyň amala aşyran partlamasynda dagystanly tanymal sufist dini lideri Said Efendi Atsaýew we onuň ýanyndaky alty adam partlamanyň pidasy bolupdy.
Dagystanda hereket edýän we özüni “Kawkaz Emirligi” diýip atlandyrýan ekstremistik topar Orsýetiň ähli Kawkaz respublikalaryny bir yslam döwletine birleşdirmek maksadyna eýerýändigini aýdýar. Bu herekete çeçenistanly Doku Umarow liderlik edýär.


text:
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada ygrarly güýçleriň pitneçileriň elindäki Rabiýa şäherini yzyna alandygy aýdylýar.
Döwlet TW-si 24-nji ýanwarda Latakiýa welaýatyndaky şäheriň yzyna alnandygyny yglan etdi we bu habar Britaniýadaky gözegçi topar tarapyndan hem tassyk edildi.
Adam hukuklary baradaky obserwatoriýa bu ilerlemäniň rus howa zarbalarynyň we bölekleýin rus ofiserleriniň goldawy astynda amala aşandygyny aýdýar.
Hökümetçi güýçler şu aýyň başynda Latakiýanyň başga bir şäherini, Salmany hem yzyna alypdy.
Bu Orsýet Siriýadaky urşa goşulyp, howa zarbalaryny urup başlaly bäri gazanylan iň ähmiýetli ýeňiş boldy.


text:
Hökümet maslahatynyň barşynda Türkmenistanyň Mejlisiniň başlygy parlamentiň alyp barýan kanun çykaryjylyk işi baradaky habary, wise-premýerleriň we mejlise çagyrylan Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentliginiň ýolbaşçysynyň hasabatlary diňlenildi.
Ýerli awiagatnawlaryň ýol petekleriniň bahalaryny kadalaşdyrmak, 8-nji aprelde Aşgabatda geçirilen söwda-ykdysady, ylmy we tehnologik hyzmatdaşlyk boýunça Hökümetara türkmen-hindi toparynyň bäşinji mejlisiniň netijeleri, Türkmen Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna hem-de Bitaraplyk we parahatçylyk ýylyna bagyşlanan dabaralaryň we çäreleriň Meýilnamasy, täze döredilen hünär baýramy Türkmen gurluşykçysynyň güni mejlisde ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň hatarynda boldy.
Şeýle hem 24—28-nji aprelde Türkmenistanda Birleşen Arap Emirlikleriniň Medeniýet günlerini geçirmäge görülýän taýýarlyk boýunça alnyp barylýan işler, 1941—1945-nji ýyllaryň urşunda gazanylan Ýeňşiň 70 ýyllygy mynasybetli geçiriljek dabaraly çäreler barada hasabatlar berildi.
Oba senagat toplumynda häzirki wagtda alnyp barylýan oba hojalyk işleri bilen baglanyşykly meselelere hem deglip geçildi. Şonuň ýaly-da, Aşgabady abadanlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işlere aýratyn üns berildi.


text:
Aziýa futbol konfederasiýasynyň (AFC) Prezidentiniň kubogy ugrundaky ýaryşyň final oýnunda Türkmenistanyň Halkara Türkmen-Türk Uniwersitetiniň (HTTU) futbol topary Demirgazyk Koreýany 2-0 hasap bilen ýeňdi.
Türkmenistanyň Futbol boýunça Ýokary ligasynyň 2013-nji ýyldaky çempiony 26-njy sentýabrda Şri Lankanyň Kolombo şäherinde geçirilen final duşuşykda Demirgazyk Koreýanyň “Rimýongsu” futbol topary bilen güýç synanyşdy.
Belläp geçsek, mundan öň hem HTTU bu ýaryşyň toparlaýyn oýunlarynda “Rimýongsu” bilen duşuşypdy. Şonda oýun 1-1 hasaby bilen gutarypdy.


text:
16-njy noýabrda, hamala «Yslam döwleti» topary tarapyndan ýaýradylan wideo sünni ekstremist toparynyň amerikaly kömek işgäri Piter Kassigiň (Abdul Rahman Kassigiň) we siriýa esgeri diýip häsiýetlendirilýän birnäçe erkegiň kellesini kesendigini öňe sürýär.
16 minutlyk grafiki wideoda ýüzi perdeli adamyň Kassigiň kellesini kesendigini aýdyşy we kesilen kelläniň ýanynda durşy görkezilýär.
Şeýle-de bu wideo Siriýanyň harby gullukçylary diýip häsiýetlendirilýän azyndan 15 adamyň kellesiniň kesilişini suratlandyrýar.
Onda ýüzi perdeli jeňçileriň tussaglary getirişleri, gezekli-gezegine uzyn harby pyçaklary alyp, öz pidalaryny hatara dyza çökerişleri we olaryň kellelerini kesişleri görkezilýär.
Jeňçiler Birleşen Ştatlaryň esgerleriniň hem şeýle ykbala uçrajagyny duýdurýarlar.
Ozalky goşun gullukçysy, 26 ýaşyndaky Kassig yslam dinini kabul edip, Siriýanyň raýat urşunyň pidalaryna kömek edýän wagty, geçen ýyl ýesir alyndy.
YD tarapyndan ýaýradylandygy aýdylýan ozalky, 3-nji oktýabrdaky wideoda görkezilen perdeli jeňçi özleriniň Kassig diýip tanadan adamsyny öldürjegini aýdyp, haýbat atypdy.
Şol wideo ýaýradylandan soň, Milli howpsuzlyk geňeşi, ABŞ-nyň prezidenti özleriniň Kassigi azat etmek üçin mümkin bolan ähli zady etjekdiklerini aýdypdylar.
Maşgalasy Kassigiň goşun gullugyndan boşap, meýletinçi kömek işgärine öwrülendigini aýdypdy. Aýdylmagyna görä, ol yslam dinini kabul edipdir we Piter adyny Abdul Rahman Kassig diýip üýtgedipdir.
Bu wideo toparyň ozalky ulanan websaýtlarynda ýerleşdirildi. Emma onuň asyl nusgadygy bada-bat tassyklanylyp bilinmedi.
Birleşen Ştatlaryň prezidentine geňeş berýän Milli howpsuzlyk geňeşiniň beýanatynda Amerikanyň aňtaw resmileriniň bu wideonyň asyl nusgadygyny ýa däldigini kesgitlemegiň üstünde işleýändikleri aýdyldy.
«Eger tassyk bolsa, biz Amerikanyň bigünä kömek işgäriniň wagşylarça öldürilmegine juda gynanarys we onuň maşgalasyna we dostlaryna çuňňur duýgudaşlyk bildirýäris” diýip, beýanatda aýdylýar.
Kassigiň maşgalasy özleriniň «eziz oglunyň» ölümi baradaky habaryň resmi tassyknamasyna garaşýandyklaryny aýtdy.
Şeýle-de maşgala metbugaty kelle kesiş wideosyny görkezmekden saklanmaga çagyrdy.
YD ozal amerikan žurnalistleri Jeýms Foliý bilen Stiwen Sotlofyň, şeýle-de britaniýaly Deýwid Heýnesiň we Alan Henniňiň kelleleriniň kesilişini görkezýän wideolary ýaýradypdy.
Bu topar yrakly we siriýaly howpsuzlyk işgärleriniň onlarçasyny jezalandyryp öldüripdi.
Şeýle-de bu jeňçi topar özlerine garşy çykan yrakly we siriýaly tire wekilleriniň ýüzlerçesini öldüripdi, dini we etniki azlyklara hüjüm edipdi, aýallary gyrnakçylyga satypdy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Raýatlaryň birek-biregiňkä gitmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky Ylalaşygy tassyklamak barada
Raýatlaryň birek-biregiňkä gitmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gazagystan Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky Ylalaşygy tassyklamak barada
Raýatlaryň Türkmenistanyň serhet sebitine gelmeginiň we onda bolmagynyň kadalaryny hem-de Türkmenistanyň serhet gözegçiligi zolagynda serhet düzgüniniň kadalaryny tassyklamak hakynda
Türkmenistanyň Daşary ýurt raýatlaryny hasaba alyş döwlet gullugyny Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugyna öwürmek hakynda
Türkmenistanyň Özbegistan Respublikasy bilen halkara resmi namalaryny tassyklamak hakynda


text:
Ýekşenbe güni Yragyň daşary işler ministri Hoşýar Zebari Waşingtonyň beren duýduryşlaryndan soň, Yragyň üsti bilen Eýrandan Siriýa geçýän uçarlaryň barlagdan geçiriljekdigini aýtdy.
Hoşýar Zebary Yragyň üstünden geçýän bu uçarlardan käbirlerini ýere gonduryp, wagtal-wagtal olarda ýarag ýükleriniň bardygyny ýa ýokdugyny anyklamak üçin barlaglaryň geçiriljekdigini mälim etdi.
Soňky wagtlar Amerikanyň Birleşen Ştatlary Eýrandan Siriýa barýan uçarlaryň bu ýurda ýarag eltýän bolmagynyň mümkindigi barada alada bildirip gelýär.


text:
Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir Türkmenistanyň tebigy gazy, onuň eksporty we bu ugur boýunça Orsýetiň eýeleýän pozisiýasy bilen gyzyklanyp, energiýa boýunça maglumatlary çap edýän dünýä belli “Platts” žurnalynyň
energiýa we howpsuzlyk boýunça eksperti Jon Roberts bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Daşary ýurt hökümetleriniň we energiýa boýunça halkara iri kompaniýalaryň wekilleriniň ençemesi ýakynda Türkmenistanda saparda boldular, şol bir wagtyň özünde-de käbir ýewropa liderleri “Transhazar” gazgeçirijisi barada Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda ylalaşyga gelinmegi üçin araçy roluny oýnamak isleýänligini aýdyp, çykyş etdiler. Eýse, Türkmenistanyň energiýasi we “Transhazar” boýunça bu aktiwligiň sebäbi nämedekä?
Jon Roberts:
“Platts” žurnalynyň energiýa we howpsuzlyk boýunça eksperti Jon Roberts
Munuň juda ýönekey sebäbi bar. Ol Türkmenistanyň öz gazyny Ýewropa akdyrmagy üçin uly sistema goşulmagy boýunça geljek 3-4 aýyň dowamynda ullakan mümkinçiliginiň barlygy bilen bagly. Ýagny, oktýabr aýynda gazyny Ýewropa akdyrmagy üçin Azerbaýjana biri-birine bäsdeş üç sany uly teklip hödürlener. Olardan biri “Nabukko” gazgeçirijisidir.
“Nabukko” proýektiniň işe girizilmegi üçin oňa diňe Azerbaýjanyň gazy ýeterlik däl, goşmaça serişde gerek bolar. Ony gaz bilen üpjün edip biljek goşmaça serişdelerden biri Türkmenistan we beýlekisi Yrakdyr. Eger öz gazyna bil baglanmagyny isleýän bolsa, Türkmenistan gysga wagtyň içinde degişli ylalaşyklara gol goýmaly. Meniň pikirimçe, bu ugurdaky tagallalaryň ýygjamlaşmagynyň sebäbi şundan ybarat.
Azatlyk Radiosy: Bu gepleşikleriň ýygjamlaşmagynyň sebäplerinden biriniň Türkmenistanda tapylan täze gaz gorlary bilen hem bagly bolup biljekdigi aýdylýar. Eger üns beren bolsaňyz, Britaniýada ýerleşýän bir kompaniýa ýakynda Türkmenistanyň gaz baýlygy boýunça dünýäde ikinji orunda durýan bolmagynyň mümkindigini yglan edipdi. Bu barada siz näme aýdyp biljek?
Jon Roberts:
Men Türkmenistanyň gaz baýlygy barada ýakynda yglan edilen maglumatyň Türkmenistanyň energiýasy barada dowam edýän bu gepleşikler bilen baglanşygy bardyr öýdüp pikir edemok. Sebäbi soňky 4-5 ýyldan bäri Günorta Ýolöteniň dünýäniň iň uly gaz ýataklaryndan biridigini hemmeler bilýär. Şunlukda şol ýatagyň dünýäde bäşinji ýa ikinji uly gordugy baradaky maglumat hiç zady üýtgetmeýär. Sebäbi onuň göwrüminiň näçedigine garamazdan, şol gaz ýatagynyň Hytaýy, “Transowgan” gaz proýektini we Günbatary gaz bilen üpjün edip biljekdigi bilinýär.
Elbetde, Ýolötende tapylan gor juda möhüm. Ýöne gysga möhlet barada gürrüň edilende Türkmenistanyň ýüzbe-ýüz bolýan problemasy bu gazyň nirä akdyryljagy däl, belki, Hazarda Malaýziýanyň “Petronas” kompaniýasy tarapyndan özleşdirilen gazy näme etmeli diýlen soragdyr. Bu gazy nirä akdyrmaly diýlen soraga jogap ýok. Türkmenler şol gazyň belli bir bölegini Azerbaýjana we şol ýerden hem beýleki turbalar arkaly Günbatara akdyryp bolarmy diýlen mesele hakda pikirlenýärler.
Azatlyk Radiosy: Eger Ýolötende tapylan bu gaz gory barada gürrüň etsek, bu serişdeden nähili peýdalanylar, ýagny ol Hytaýya akdyrylarmy, Owganystanamy ýa-da Hazara getirilip, şol ýerden Günbatara akdyrylarmy? Bu ugurdaky plan nämeden ybarat?
Jon Roberts
: Ýolötende tapylan bu gazyň häzirlikçe Hytaýdan başga hyrydary ýok. Şol bir wagtyň özünde Ýolöteni özleşdirmek plany barada hem ullakan soraglar bar. Sebäbi Hytaýyň CNPC kompaniýasyndan başga bu proýekti özleşdirmek işi bilen meşgullanýan şirketleriň hiç biriniň hem halkara derejede uly energiýa kompaniýasy däldigi aýdylýar.
Türkmenler haýsydyr bir uly halkara kärhanasyna bu gaz goruny özleşdirmäge rugsat etmekden çekinip gelýärler. Bu gaz ýataklary juda uly, şonuň üçin men olary özleşdirmek üçin diňe bir däl, ençeme uly kärhanalar bilen işleşilmek zerurdyr diýip oýlanýaryn.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň energiýa baýlygy barada gepleşikleriň ýygjamlaşan häzirki tapgyrynda Orsýetiň Azerbaýjandaky wekili Wladimir Dorohin çykyş edip, Orsýet bilen Eýranyň “Transhazar” ýaly proýektiň gurulmagyna garşydygyny bildirdi. Ol 8-nji iýunda Bakuwda eden çykyşynda şeýle proýektiň gurulmagynyň “Transhazar” proýektiniň taslamasyna hem gabat gelmejegini belledi, eýsem bu nämäniň alamaty?
Jon Roberts:
Şol taslama we ylalaşyk barada aýdylanda, soramaly sorag, ony ýazan, ýagny taýýarlan kim? Onuň maddalary Orsýet tarapyndan ýazylyp, Eýran tarapyndan goldanylan pikirlerden ybarat. Hazara goňşy beýleki üç ýurt, ýagny Gazagystan, Azerbaýjan we Türkmenistan Hazaryň öz ykdysady zolaklaryna girýän territoriýalaryny ulanyp, deňziň bir gyrasyndan beýleki gyrasyna gazgeçiriji gurmaga özleriniň doly hukugynyň bardygyny aýdýarlar.
Elbetde, şeýle ädim ätmäge olaryň hukugynyň bardygy barada ylalaşylan hiç hili dokument ýok, şeýle-de şeýle proýekt amala aşyrylmaly däl diýlen mesele hakda hem ylalaşylan taslama ýok. Şonuň üçin men Hazar bilen bagly bu mesele kanuny däl-de, belki, syýasy problemadyr diýip oýlanýaryn. Elbetde, bu problemada syýasy güýjüň hem roly uludyr. Orsýetiň öz syýasy güýjünden peýdalanyp, şeýle çykyş etmeginiň sebäbi Orsýetiň Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlaryň öz gazyny göni daşary ýurtlara, esasanam nagt pul gelýän bazarlara, ýagny Ýewropa satmagyny islemezligi bilen baglydyr.
Eger Merkezi Aziýanyň energiýasy Orsýetiň territoriýasyndan akmaly bolanda, Orsýet şol gazy näçe mümkin bolsa arzan bahadan satyn alyp, onuň deregine Ýewropa öz gazyny gymmat bahadan satmak isleýär.
Eger Azarbaýjan bilen Türkmenistan “Transhazar” gaz proýektini gurup, öz gaz serişdelerini Ýewropa akdyrmagy başarsalar, olar öz gazyny Ýewropa bazarynyň nyrhyna görä satyp bilerler.
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň edil şu wagt bu gazgeçiriji baradaky plana garşy çykyş etmeginiň sebäbi näme bolup biler?
Jon Roberts:
Çykyşyň wagty barada gürrüň edilende, bu Orsýetiň Türkmenistanyň Ýewropa bazaryna gazyny satmagyny islemezligi bilen baglydyr. Has anygyrak aýdylanda, Orsýet biz şeýle bäsdeşligiň bolmagyny islemeýäris diýjek bolýar. Emma ýewropalylar gaz importy boýunça mümkin boldugyndan köpräk bäsdeşligiň bolmagyny isleýändiklerini aýdýarlar. Sebäbi ykdysady bazaryň işleýiş usullaryndan biri şudur. Orsýet bolsa muňa garşydygyny aýdýar.
Azatlyk Radiosy: Eger Türkmenistan bilen Azerbaýjan bu gazgeçirijini gurmak kararyna gelse we ony gurmaga maýa goýjak hem tapylsa, Orsýetiň şol proýektiň gurulmagynyň öňüni almak mümkinçiligi barmy?
Jon Roberts:
Tehniki taýdan aýdylanda, bu proýektiň amala aşyrylmagynyň öňüni almak juda aňsat. Eger ýadyňyzda bolsa, mundan 10 ýyl ozal, haçanda “British Petroleum” kompaniýasy Eýran bilen Azerbaýjanyň Hazardaky araçäginde ýerleşýän gorda işe başlanda, Eýran Hazara harby gämisini ugratdy, şunlukda gaz baradaky bu tagalla derhal duruzyldy.
Eger islese, “Transhazar” ýaly proýektiň öňüni almak üçin Orsýet hem şeýle ýola baş goşup biler. Emma munuň ullakan ýönesi bar. Ýagny, eger Moskwa Hazaryň Orsýete degişli böleginden juda uzakda ýerleşýän sebitine öz harby gämisini ugratsa, bu diňe Azerbaýjan bilen Türkmenistana däl, Ýewropanyň energiýa import edýän ähli ýurtlaryna garşy hem Moskwanyň öz energiýa söwdasy boýunça güýç ulanmaga taýýardygyny görkezmek nukdaýnazaryndan berk duýduruş berdigi bolar.
Meniň pikirimçe, Orsýet Günbatarda şeýle ýurt hökmünde tanalmak islemeýär. Eger ykdysady gatnaşygy boýunça Orsýet güýç ulanmaga synanyşsa, bu Günbatarda Moskwa energiýa boýunça ynamdar hyzmatdaş däl diýen pikiri döreder. Şonuň üçin Orsýet bu ugurda öz harby güýjünden peýdalanar diýlen pikire men o diýen goşulmaýaryn. Şeýlelikde biziň etmeli işimiz, Orsýet bilen aç-açan gürleşmekdir. Ýagny ors ýolbaşçylarynyň gözüne seredip, biz şeýle diýmeli: “Bu proýekt siziň bähbidiňize gabat gelmeýär, ony bilýäris, emma geliň, bilelikde işleşeliň”.
Meniň pikirimçe, esasanam Hazaryň Türkmenistan tarapynda Orsýetiň kärhanalarynyň amala aşyryp biljek işi köp. Eger şeýle gazgeçiriji gurulsa, Orsýet hem mundan peýda gazanyp biler.
Şol bir wagtyň özünde-de Orsýetiň özi hem Hazarda uly proýektleri amala aşyrdy. Ol Hazaryň merkezinde ýerleşýän gaz ýatagyny özleşdirip ony Hazaryň gyrasyna akdyrjak proýektler boýunça iş alyp bardy.
Meniň pikirimçe, orslaryň amala aşyran proýekti bilen Hazaryň bir gyrasyndan beýleki gyrasyna guruljak gazgeçirijiniň arasynda hiç hili tapawut ýok.
Azatlyk Radiosy: ABŞ-nyň Ýewraziýanyň energiýasy boýunça ýörite wekili ilçi Riçard Morningstar hem ýakynda Türkmenistanda boldy. Onuň bu saparynyň Türkmenistanyň energiýasy barada gürrüňleriň ýygjamlaşan häzirki pursatyna gabat gelmegi nämäniň alamaty bolup biler?
Jon Roberts:
Şeýle proýektler, umuman aýdylanda, hususy kärhanalar tarapyndan özleşdirilip we olar tarapyndan gurulýar. Emma türkmenler şeýle islendik proýektiň gurulmagyna hökümetleriň kepil geçmegini isleýärler. Olar ýewropalylar bilen hem şu mesele hakda pikir alyşýarlar. Ilçi Morningstar bilen hem türkmenleriň şu hakda pikir alşan bolmagy mümkin.
Meniň pikirimçe, ilçi Morningstar türkmenlere hususy şirketler bilen gepleşiklerini ýygjamlaşdyrmagy maslahat beren bolmaly. Ol şeýle proýektleriň hususy kärhanalar tarapyndan amala aşyrylýanlygyny we Günbatarda bular ýaly proýektler boýunça hökümetara ylalaşykalryň zerurlygynyň ýokdugyny aýdan bolmaly.
Meniň pikirimçe, eger Türkmenistan ähli ylalaşyklaryň hökümetleriň arasynda bolmagyny isleýän bolsa, munuň howply tarapy - hiç haçan ylalaşyk gazanyp bolmazlygynyň ähtimaldygydyr.


text:
Orsýetiň öňki perisi Nýu-Ýorkda agyry aýyrýan dermanlaryň reseptini galplaşlyrmakda aýyplanýar.
1998-nji ýylda Orsýetiň perisi bolan Anna Malowa bir gezek Dünýä gözeli ýaryşynda ýokarky onluga saýlanypdy. Ol şu hepde Nýu-Ýorkda tussag edildi.
Malowa çarşenbe güni goralýan zady bikanun almakda, galplaşdyrmada we ogurlanan zady jenaýatçylykly saklamakda aýyplandy.
Nýu-Ýork prokurorlary ony derman almak üçin doktoryň ofisinden ogurlanan blanka galp resept ýazmakda günäleýärler.
Aýdylmagyna görä, Malowa şeýle aýyplama bilen ýylyň başynda hem tussag edilipdir.


text:
«Forbes» žurnalynyň iň baý adamlar barada çap eden soňky ýyllyk maglumatyna görä, Orsýetiň Moskwa şäheri milliarderleriň sany boýunça dünýäde iň önde durýan şäher.
«Forbes» žurnaly diňe Moskwanyň özünde 79 sany milliarderiň bardygyny ýazýar. Munuň özi bolsa, global maliýe krizisiniň ýüze çykaly bäri dünýä ykdysadyýetinde bolup geçen uly öwrülişiklikleri şöhlelendirýär.
Bary-ýogy iki ýyl mundan ozal hem global maliýe krizisi Orsýetiň ykdysadyetini örän pese düşüripdi. Şonda Orsýetiň milliarderleriniň üçden iki bölegi öz milliarderlik statusyny-da ýitiripdiler. Emma Orsýetdäki ýagdaý indi üýtgedi we milliarderlik statusyny ýitirenler ýene gaýtadan öz statuslaryny dikeltdiler.
«Forbes» žurnalynyň 9-njy martda çap eden ýyllyk sanawyna görä, Orsýetiň paýtagty Moskwa indi milliarderleriň sany boýunça dünýäde birinji orundaky şähere öwrüldi. Sebäbi näme?
«Forbes» žurnalynyň baş redaktory Stiw Forbes
«Forbes» žurnalynyň baş redaktory Stiw Forbes bu ýagdaýyň sebäbini dünýä ykdysadyýetinde bolup geçen özgerişlikler bilen düşündirýär: «Aziýa-Ýuwaş okean regionynda milliarderleriň sany 40 prosent artdy. BRIC toparyna girýän ýurtlar barada aýdylanda, Orsýetdäki milliarderleriň sany mundan öň 62 bolan bolsa, häzir 101-e ýetdi, Braziliýada bolsa bu san 18-den 30-a ýetdi. Bu ýagdaý dünýä ykdysadyýetinde ösüş dinamizminiň bardygyny görkezýär. Emma bu ösüş Birleşen Ştatlar we Günbatar Ýewropa degişli däl».
Bu çap edilen sanawa görä, häzirki wagt Moskwada 79 sany milliarder bar, Nýu-Ýorkda bolsa olaryň sany 58. Ekspertler käbir ýurtlarda milliarderleriň sanynyň artmagynyň sebäbini soňky döwürde bu ýurtlarda haryt söwdasynyň ur-tut artandygy bilen düşündirýärler.
Orsýetiň ykdysadyýeti soňky wagtlar ýurduň esasy eksporty bolan nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy netijesinde görnetin ösüp başlady. Nebit öndüriji Ýakyn Gündogar regionyndaky syýasy durnuksyzlyk halkara bazarynda Orsýetiň nebitine bolan islegi has-da artdyrdy.
Häzirki wagt Orsýet nebit eksportynyň möçberi boýunça dünýäde birinji ýurda öwrüldi. Ýylyň başyndan bäri bolsa nebitiň bahasy 25 prosent ýokarlanyp, onuň her barreliniň bahasy 115 dollara ýetdi. Halkyň durmuşy
Orsýetdäki garaşsyz «Lewada» barlaglar merkeziniň eksperti Lew Gudkow ýurduň nebit girdejileriniň artýandygyna garamazdan, munuň adaty raýatlaryň durmuşyna göze ilerlikli täsirini ýetirmeýändigini we raýatlaryň köpüsiniň öz geljeklerine ynamsyzlyk bilen garaýandyklaryny aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, Orsýetiň ykdysady ýagdaýy barada «Forbes» žurnalynda çap edilen maglumatlara-da raýatlar çynlakaý bir zat hökmünde garamaýarlar: «Bu wakalar aýda bolup geçýän wakalar ýaly bir zat. Bu maglumatlar adamlary asla gyzyklandyrmaýar we olaryň durmuşyna täsir hem etmeýär».
Emma «Forbes» žurnaly regionlarda milliarderleriň sanynyň artmagynyň jemgyýetiň beýleki agzalary üçinem gowy alamatdygyny, çünki milliarderleriň biznesi netijesinde ykdysadyýetiň ýokarlanýandygyny we has köp iş orunlarynyň peýda bolýandygyny öňe sürýär.
Dmitriý Medwedew häkimiýet başyna gelende Orsýetiň ykdysadyýetini modernleşdirmekligi, şol sanda, ykdysadyýeti nebitiň bahasyna garaşly etmezlik wezipesini iň bir möhüm syýasy mesele edip goýupdy.
Emma orsýetli ykdysatçy alym Mihail Delýagin 2008-nji ýyl bilen deňeşdirilende şu günki gün Orsýetiň nebit, gaz we metal eksportlaryna has-da köp bil baglaýandygyny aýdýar. Bu tendensiýa bolsa, Orsýetde ýakyn wagtlarda üýtgejege meňzemeýär.


text:
Gabriel Garsia Markes
Gabriel Garsia Markes
(1924 ý.)
Kolumbiýaly dünýä belli ýazyjy, edebiýat boýunça Nobel baýragynyň eýesi (1982) Gabriel Hose de la Konkordia Garsia Markes 1927-nji ýylyň 6-njy martynda, Arakataka şäherçesinde dünýä indi. Mekdebi tamamlanyndan soň, ol 1946-njy ýylda Bogotanyň milli uniwersitetine, hukuk hünäri boýunça okuwa girýär. Emma 1950-nji ýylda okuwyny doly tamamlaman, ömrüni edebiýata bagyş etmek kararyna gelýär.
1954-nji ýylda Markes «El Espektador» gazetinde işläp başlaýar we döwrüň iň möhüm meselelerine seslenip, galamgär hökmünde uly üstünlikler gazanýar, emma çeper eserleri ýazmagy hem bes etmeýär. 1961-nji ýylda onuň «Polkownige hiç kim ýazanok» atly meşhur powesti, 1966-njy ýylda bolsa «Agyr döwür» romany çap edilýär. Emma diňe 1967-nji ýylda ýazylan «Ýüz ýyl ýalňyzlyk» romany ýazyjynyň adyny bütin dünýä äşgär edýär. Bu eser XX asyryň iň ajaýyp eserleriniň biri hökmünde ykrar edilýär. Mundan soň Markes birnäçe powestler we hekaýalar ýygyndylaryny çap edýär. Olaryň ählisi okyjylar tarapyndan gyzgyn garşy alynýar.
1985-nji ýylda Markes «Mergi döwründäki söýgi» atly deslapky romanyny tamamlaýar. Ýazyjynyň bu eseri boýunça düşürilen çeper film tomaşaçylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrýär. 2002-nji ýylda çykarylan «Gürrüň bermek üçin ýaşamak» atly awtobiografik kitabynda bolsa ýazyjy ömrüniň iň wajyp pursatlaryny ýatlap geçýär. Markesiň her bir eseri dünýäniň ähli dillerine diýen ýaly terjime edilip, edebiýaty söýýän her bir okyjynyň ýüreginde baky orun eýeleýär. Häzir hem 84 ýaşan Markes saglyk ýagdaýynyň agyrlaşandygyna garamazdan, okyjylaryny täze eserler bilen ýene begendirjekdigini söz berýär.


text:
Ýekşenbe güni Owganystanyň parahatçylyk boýunça Ýokary Geňeşiniň agzasy, talybanlar bilen gepleşiklerdäki täsirli araçyl wekili Arsala Rahmani näbelli bir adam tarapyndan atylyp öldürildi.
Talybanlaryň ozalky resmisi we soňra hökümetiň araçyl wekili bolup işläp gelen Arsala Rahmaniniň atylyp öldürilmegi hökümetiň parahatçylykly çözgütler ugrunda edýän tagallalaryna urlan bir zarba hökmünde kabul edildi.
Kabulyň polisiýa edarasynyň başlygynyň orunbasary general Dawud Emin bu hüjümiň ýekşenbe güni irden Arsala Rahmaniniň öýüniň golaýynda, köçede amala aşyrylandygyny aýtdy.
Talyban güýçleriniň mundan öň Owganystanyň parahatçylyk boýunça araçyl wekillerini nyşana aljakdyklaryny aýdandyklaryna garamazdan, olar bu hüjümiň özlerine degişli däldigini yglan etdiler.


text:
Orsýetiň Roskomnadzor döwlet gullugy oppozisiýa şahsyýeti we korrupsiýa garşy blogçy Alekseý Nawalnynyň saýtynyň petiginiň aýrylandygyny aýdýar.
Roskomnadzor 28-nji fewralda Nawalnynyň saýtynyň petigini aýyrmak baradaky karara bu saýtda ygtyýar berilmedik ýygnanyşyklara gatnaşmaga çagyrýan tekstler aýrylandan soň gelnendigini aýtdy.
Roskomnadzor bu saýty ýanwaryň başynda, Nawalnyý adamlary aý aýagynda boljak ygtyýar berilmedik ýygnanyşygya gatnaşmaga çagyranyndan soň petikläpdi.
Nawalnynyň aklawçysy öz müşderisiniň öldürilen oppozisiýa lideri Boris Nemsowyň jaýlanmagyna gatnaşmak üçin bir günlük öý tussaglygyndan boşadylmagy barada suda ýüz tutjagyny aýtdy.


text:
Russiýa Ukrainanyň gündogaryndaky ýowuzlyklary togtatmak tagallalarynda “şu wagta çenli haýsy-da bolsa bir öňe gidişligiň” bolmandygy sebäpli “barha” howatyrlanýandygyny aýdýar.
Bu barada Russiýanyň habar gullugy ýurduň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň 12-nji iýunda žurnalistlere ýüzlenip eden çykyşyna salgylanyp habar berýär. Lawrow Ukrainanyň harby güýçleri tarapyndan gyrgynçylykly bombalar ýaly “gadagan edilen ýaraglary” ulanyldy diýilýän çaklamalaryň derhal derňelmegi üçin çagyryş etdi.
Şeýle-de, Lawrow Russiýa Ukrainadaky ýagdaýlar baradaky rezolýusiýanyň taslamasyny Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk geňeşine hödürleýär diýdi.
Gürrüňi edilýän bu rezolýusiýada Ukrainadaky krizisi çözmek barada Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ýol kartasyny durmuşa geçirmäge başlamagy üçin ukrain hökümetine çagyryş edilýär.


text:
Şu gün ynsan hukuklaryny goraýjy halkara guramalaryndan bir topary prezident Berdimuhamedowyň Fransiýa saparynyň öňýany Türkmenistandaky ynsan hukuklarynyň ýagdaýyna ünsi çekip, Parižde ýörite duşuşyklary gurnaýarlar.
Ynsan hukuklary baradaky Halkara Federasiýasynyň Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça bölüminiň ýolbaşçysy Aleksandra Kulaýewa özleriniň Parižde geçirýän bu çäreleriniň maksadyny şeýle düşündirdi: «Biz Fransiýanyň häkimiýetlerini Türkmenistanyň prezidenti bilen geçirjek gepleşiklerinde Türkmenistanda ynsan hukuklarynyň berjaý edilişi baradaky meseläni hem galdyrmaklyga çagyryp, ýüz tutmaklygy karar etdik».
Aleksandra Kulaýewanyň aýtmagyna görä, Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistan bilen ykdysady partnýorlyk hyzmatdaşlygy baradaky proýektiniň kabul edilmegi üçin bu proýekti Bileleşigiň hemme agza ýurtlary, şol sanda Fransiýa hem tassyklamaly.
Kulaýewa bu meselede Fransiýanyň häkimiýetleriniň ynsan hukuklary babatda Türkmenistanyň öňünde anyk şertleri goýmalydyklaryny belledi.
Ertir ynsan hukuklaryny goraýjy guramalaryň bir topary şu meselä bagyşlap Parižde ýörite metbugat konferensiýasyny hem gurnarlar.


text:
Barak H.Obama
Birleşen Ştatlaryň häzirki 44-nji prezidenti. Ol 1961-nji ýylda Gawaýide doguldy. Onuň kakasynyň asly keniýaly, ejesi ABŞ-nyň merkezi ştaty bolan Kanzas ştatyndan.
Obama öz çagalygynyň belli bir bölegini Indoneziýada geçirdi, şol ýerde onuň ejesi antropolog bolup işläpdi.
Kaliforniýada we Nýu-Ýorkda kollejleri tamamlanyndan soň, ol Çikago şäherindäki garyp raýonlaryň ýerli obşinalarynyň işlerini gurnaýjy hökmünde işlemek üçin, bu şähere göçüpdi. Birneme soňra ol Garward uniwersitetiniň hukuk fakultetine okuwa girdi. Şol ýerde-de ol abraýly “Harward Law Review” assosiasiýasynyň ilkinji garaýagyz prezidenti boldy.
Barak Obama öz kiçi gyzy Saşany (sagdan ikinji) öpýär. Onuň bilen bile aýaly Mişel Obama (çepde) we uly gyzy Maliýa (sagda). Şarlotte, 6-njy sentýabr, 2012.
Barak Obama 1997-nji ýylda Illinoýs ştatynyň senatyna senator saýlanmak arkaly, uly syýasata gadam basdy. Senatorlyk işiniň gapdalyndan ol Çikago uniwersitetinde hukuk boýunça sapak bermegini we raýat hukuklary boýunça adwokat hökmünde işlemegini-de dowam etdirdi.
2004-nji ýylda Barak Obama Birleşen Ştatlaryň Senatyna geçirilen saýlawlarda-da ýeňiş gazandy. 2008-nji ýylyň noýabrynda Demokratik partiýadan ABŞ-nyň prezidentligine saýlanmagy netijesinde, ol senatorlykdan çekildi.
2009-njy ýylda Barak Obama “halkara diplomatiýasyny ösdürmekde we halklaryň hyzmatdaşlyklarynyň ösüşine ýardam etmekde görkezen adatdan daşary tagallalary üçin” parahatçylyk boýunça Nobel baýragy bilen sylaglandy.
Onuň aýaly Mişel Obama käri boýunça ýurist we çagalaryň saglygyny goramak boýunça iş alyp barýan adwokat. Barak we Mişel Obamanyň iki gyzy bar, olar 13 ýaşly Maliýa we 10 ýaşly Saşa.


text:
ABŞ-nyň Luiziana, Mississippi, Alabama hem Florida ştatlarynda “Isaak” diýlip atlandyrylan tropiki apy-tupandan abanýan howp sebäpli adatdan daşary ýagdaý yglan edildi.
Floridada adatdan daşary ýagdaý geçen şenbe güni yglan edildi, beýleki 3 ştatda bolsa ýekşenbe güni adatdan daşary ýagdaýlar boýunça gulluklaryň işgärleri ýokary hüşgärlik ýagadaýyna getirildi.
Bu ştatlarda ýüzlerçe awia reýs ýatyryldy, gämi gatnawy hem wagtlaýyn togtadyldy.
“Isaak” diýlip atlandyrylan tropiki apy-tupanyň mundan beýläk hem güýjäp, 2-nji kategoriýa ýetjekdigi çaklanýar.
Hepdäniň sişenbe hem çarşenbe günleri tupanyň Florida hem Luiziana ştatlarynyň arasyna ýetmegine garaşylýar.
Bu tupanyň netijesinde Gaitide azyndan 6 adam heläk boldy, Kubany bolsa suw aldy.
Bu güyçli harasat bilen bagly ABŞ-nyň Respublikan partiýasynyň Floridanyň Tampa şäherinde hepdäniň duşenbe güni geçirilmegi planlaşdyrylan gurultaýy bir gün gaýra goýuldy.