text:
Orsýetiň Astrahan regionynda Türkmenistan tarapyndan gurlan mekdep açyldy. 18-nji maýda Powolžýe etrabynda türkmenleriň ýaşaýan Funtowo obasynda dabaraly ýagdaýda açylan mekdep Türkmenistanyň prezidentiniň sowgadydyr, bu barada mekdebiň binasynda ýerleşdirilen ýazgy habar berýär.
Читайте также на русском
Azatlyk Radiosynyň Astrahandaky habarçysynyň maglumatyna görä, Orsýetiň we Türkmenistanyň ýokary derejeli resmileriniň gatnaşmagynda geçirilen açylyş dabarasy, Türkmenistanda adata öwrülen formatda, ýagny türkmen studentleriniň köpçülikleýin gatnaşdyrylmagynda guramalaşdyrylypdyr we Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna alkyş aýdylyp, çeper höwesjeňleriň aýdym-sazly çykyşlary ýerine ýetirilipdir.
“Studentler sapaklardan boşadyldy. Ilçihana studentleriň çärä gatnaşmagyny guramalaşdyrdy we dekanat mundan habarlydy” diýip, Azatlygyň Astrahan regionyndaky habarçysy aýtdy.
Studentleriň sözlerine görä, gatnaşyjylary olaryň daşky görnüşine degişli käbir talaplaryň esasynda saýlap-seçipdirler.
“Gatnaşyjylaryň uly bölegi birinji we taýýarlyk kurslarynyň okuwçylarydy. Olar bilen berk gürleşdiler we gyzlaryň hökman uzyn gyzyl köýnekli hem tahýaly, oglanlaryň bolsa kostýumly barmagyny talap etdiler. Emma gatnaşmak islänleriň ählisini almadylar, olarda milli geýimleriň bolmandygy sebäpli” diýip, çäräniň käbir gatnaşyjylary bilen söhbetdeş bolan habarçymyz gürrüň berdi.
Türkmenistanyň resmi mediasy prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň inisiatiwasy boýunça “Senagatçylar we telekeçiler bileleşiginiň” güýji bilen gurlan bu mekdebiň ýerli ilat tarapyndan yhlas bilen kabul edilendigi belledi we obanyň öz mekdebi bolmansoň ýaşaýjylaryň çagalaryny goňşy obalara gatnatmaly bolandygyny habar berdi.
Azatlyk Radiosynyň habarçysy, ençeme türkmen maşgalasynyň ýaşaýan bu obanyň öz mekdebiniň sandan çykandygyny aýtdy: “Mundan öň Funtowo obasynyň mekdebi ulanmak üçin howply ýagdaýdady we çagalar okamak üçin başga mekdebe gatnamaly bolýardy. Funtowoda köp türkmen ýaşaýar ”.
190 çaga üçin niýetlenen täze mekdep umumy orta bilim berýän edaradyr. Orsýetiň MK.ru neşriniň maglumatyna görä, munuň bilen bilelikde, Türkmenistan tarapyndan sowgat berlen we Magtymgulynyň ady dakylan bu mekdepde türkmen diliniň öwredilmegi göz öňünde tutulýar.
Emma Azatlyk Radiosynyň regiondaky çeşmeleri häzirki wagtda mekdepde türkmen dili mugallymynyň ýokdugyny aýdýarlar.
“Türkmen dili barada aýdylanda, olaryň okatmak üçin bilermeni entek ýok, ýogsa-da olar türkmen dilini öwrenmek üçin ýörite otag açypdyr” diýip, Azatlygyň habarçysy aýtdy.
Resmi medianyň maglumatyna görä, Astrahandaky mekdebiň açylyş dabarasy Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we döwlet baýdagynyň gününe gabatlanyp, ýurduň içinde hem daşynda gurnalan resmi çäreleriň çäginde amala aşyrylypdyr.
Bellemeli ýeri, Türkmenistanyň ýaňy-ýakynda döwlet baýramçylyklaryny üýtgetmeginiň netijesinde kesgitlenen bu resmi sene şu ýyl ilkinji gezek bellenýär. Mundan öň 18-nji maýda 1990-njy ýyllardan bäri Konstitusiýa güni bilen bilelikde Magtymgulynyň şygryýet güni bellenýärdi.
2009-njy ýylda Astrahanda türkmen klasigi Magtymgulynyň ýadygärligi hem dikilipdi.
Astrahan regiony türkmenleriň Orsýetde köpçülik bolup ýaşaýan regionlarynyň biridir. Türkmenler esasan Funtowo, Atal, Ýaksatowo, Wahitowo ýaly obalarda ýaşaýarlar. Türkmenleriň regiondaky sany, 2002-nji we 2010-njy ýyllara degişli käbir maglumatlarda 2154 we 1802 adam töwereginde görkezilýär.


c: text/html

text:
Şu gün 30-njy awgust Ýeňiş baýramy
Ýeňiş baýramyna bagyşlanan çäreleriň çäginde Prezident R.T. Erdogan Atatürkiň Aramgähine gül desselerini goýar
Ýeňiş baýramynyň 96 ýyllygy ýurduň çar tarapynda we daşary ýurtlardaky wekilhanalarynda dabaraly ýagdaýda bellenilip geçilýär.
Ýeňiş baýramyna bagyşlanan çäreleriň çäginde Prezident R.T. Erdogan Atatürkiň Aramgähine gül desselerini goýar.
Erdogan, Prezidentiň kompleksinde 30-njy awgust Ýeňiş baýramagyna bagyşlan gutlaglary kabul eder, Gury ýer güýçleriniň harby merkezinde Milli Goranyş uniwersitetini tamamlan uçrumlaryň gutardyş dabarasyna gatnaşar we Prezidentiň kompleksinde Ýeňiş baýramy mynasibetli ýörite bankter berer.
Ýaşlar we sport ministri Mehmet Muharrem Kasapogly hem “Kojatepeden Dumlupynar-Zafertepä, Garaşsyzlyga tarap barýan ýolda” şygary bilen Kütahýa welaýatynda 30-njy awgust Ýeňiş baýramyna bagyşlanyp geçiriljek çärä gatnaşar.
Beýik Baştutan Mustafa Kemal Atatürkiň ýolbaşçylygyndaky Türk ýaragly güýçleri 96 ýyl ozal şu gün dünýäniň taryhynyň iň uly gahrymançylyk dessanlaryndan birini ýazyp, basyp alyjy güýçleri ýurtdan kowup çykarmak üçin garaşsyzlyk oduny ýakyp Beýik hüjümi başlatdy.
Beýik hüjüm Dumlupynarda Baş serkerdelik meýdan söweşinde ýeňiş gazanylmagy bilen tamamlandy.
Mustafa Kemal serkerde Beýik Ýeňişiň yzy ýanyndan 1-nji sentýabrda Dumlupynarda Günbatar frondyndaky güýçlere “Esgerler ilkinji nyşanamyz Ortaýer deňzidir; öňe!”diýip buýruk berdi.
27-nji awgustda Afýonkarahisarda, 30-njy awgustda Kütahýada, 1-nji sentýabrda Gedizde, 3-nji sentýabrda Emetde we Tawşanlyda ýeňiş gazanyldy.
9-njy sentýabrda İzmirde grek goşunyny deňize döken Türk ýaragly güýçleri Mustafa Kemal Paşanyň buýrugy bilen uly ýeňişler gazandy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tomus paslynyň gelmegi bilen tomusky dynç alyş möwsümi başlanýar. Indiki okuw ýylyna 3 aý wagt bar. Eýsem, bu wagty nähili geçirmeli?! Ilki bilen dynç alyş möwsüminiň dowamynda nämeler etmek isleýändigiňizi özüňiz meýilleşdirmeli. Taýýarlan meýilnamaňyzda gezelenç etmek, oýun oýnamak, kitap okamak, sport bilen meşgullanmak ýaly ähli dynç alyş çäreleri bolmalydyr. Elbetde, meýilnamaňyzy ene-atalaryňyz bilen maslahatlaşyp, olaryň razylygy bilen etmelidigini unutmaň.
Ilki bilen okuw ýylynda öwrenen zatlaryňyzy bir gezek gaýtalamagy, gözden geçirmegi unutmaň. Öwrenen zatlaryňyzy jigiňize, doganyňyza, deň-duşlaryňyza gürrüň berseňiz has hem çuňňur özleşdirersiňiz. Öz ýaşyňyza görä dynç alyş möwsüminde okajak kitaplaryňyzy kesgitleseňiz gowy bolar. Yzygiderli okaýan kitabyňyzy maşgala agzalaryňyza gürrüň berseňiz okamaga höwesiňiz artar. Kitap okamagyň täze sözleri öwrenmäge hem ýardam edýändigini unutmaň. Öwrenen zatlaryňyzy başga birine gürrüň bermek kemçilikleriňizi bilmäge we ony aradan aýyrmaga mümkinçilik berer.
Öz halaýan islendik sportuňyz bilen meşgullanyp bilersiňiz. Mysal üçin, ýüzmegi halaýan ýa-da öwrenmek isleýän bolsaňyz, ýörite suw-sport desgalaryna gatnap bilersiňiz. Dynç alyş möwsüminiň bedeniňizi berkitmek üçin hem mümkinçilikdigini unutmaň. Ýüzmek, futbol, karate, woleýbol, basketbol ýaly sportuň beýleki görnüşleri bilen hem meşgullanmak üçin sport meýdançalaryndan we desgalaryndan peýdalanyp bilersiňiz.
El we akyl güýji bilen ýerine ýetirilýän işleri ediň. Mysal üçin, käbir döwülen enjamlary bejerip ýa-da agaçdan we beýleki zatlardan käbir zatlary ýasap bilersiňiz.
Maşgala agzalaryňyz we garyndaşlaryňyz bilen has köp bilelikde wagt geçiriň. Ataňyz, eneňiz, babaňyz, mamaňyz, daýyňyz we beýleki garyndaşlaryňyz isle golaýda ýaşaýan bolsun, isle-de uzakda gezelenje gitseňiz, hem olary begendirersiňiz, hem özüňiz begenersiňiz. Ýaşulularyň gürrüň berjek ýatlamalary sizde ýakymly duýgulary döreder. Şeýle hem olardan milli däp-dessurlarymyza, gymmatlyklarymyza degişli zatlary öwrenersiňiz. Uzak aralyga gezelenje gideniňizde, ony kartadan görmegiňiz we ýol belliklerine üns berip, olaryň manylaryny öwrenmegiňiz siziň üçin gyzykly bolar. Başga şähere gidilende, ol ýeriň tebigy aýratynlyklary bilen tanyşmagy hem unutmaň.
Dünýägaraýşyňyzyň giňemeginde gezelenç etmegiň ähmiýeti örän uludyr. Ýaşaýan ýeriňiziň golaýyndaky we ýurdumyzyň beýleki ýerlerindäki tebigy gözelliklere we taryhy ýadygärliklere, muzeýlere gezelenç edip bilersiňiz. Taryhy ýerlere baranyňyzda, ol ýer barada has giňişleýin maglumat öwrenmegi ýadyňyzdan çykarmaň.
Elbetde, tomus paslynda ýokarda agzalanlaryň ählisiniň diýen ýaly jemlenýän ýeri bar – ol çagalar sagaldyş-dynç alyş merkezleridir. Siz ýurdumyzyň deňiz kenarlarynda, dag eteklerinde we sähralyklarynda ýerleşýän şeýle merkezlerde sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmaga, täze zatlary öwrenmäge, esasan hem, täze dostlar tutunmaga mümkinçilik alarsyňyz.
Okuw döwründe belli bir ýatýan we turýan wagtymyz bolýar. Dynç alyş möwsüminde hem şeýle düzgün dowam etdirilmelidir. Saglygymyzy goramaga hemişe üns bermelidiris. Tebigata ýa-da bize nätanyş bolan ýerlere gidilende, arassa bolmadyk miwedir ir-iýmişlerden iýmekden saklanyň, hapa we çuň suwa girmäň. Şeýle hem oýun oýnajak ýeriňiziň we beýleki ýerleriň arassa bolmagyna üns beriň.


text:
Gubadag etraby
- Türkmenistanda bir etrap. Daşoguz welaýatynyñ Gubadag etraby. Merkezi hem-de iş dolandyrylýan ýeri Gubadag şäheri. Ilaty esasan türkmenler (ýomut) bolup, käbir serhetýaka obalarynda özbekler, gazaklar hem-de garagalpaklar bar. Gubadag şäherinde az sanly koreý hem-de rus milletleri hem ýaşaýar. Gubadagda mermer we granit, käbir ýerlerde oňat hilli kerpiç we keramiki önümleri taýýarlamakda ulanylýan toýun, hem-de nahar duzynyň çykýan ýerleri bar. Bu etrapda uly bolmadyk Gubadag, Misginata, Ýylangyr belentlikleri ýer tutýar. Gubadag etrabynyñ goýnunda kemala gelen bagşylaryñ sany hem barmak basyp sanardan köpdir, Olardan birnäçesini agzap geçsek Türkmenistanyň at gazanan bagşysy Durdybaý Gurbanow, Türkmenistanyň at gazanan artistleri Dursunjemal Gazakowa, Aýbibi Atahanowa hem-de beýleki meşhur bagşylar Gurbangül Amanowa, Hudaýberen Baýramow, Tirkeş Baýramow Ballyýewiç, Nurmuhammedow Wepa Dädebaýewiçdagylary aytmak bolar. Gubadag fitçisi, somsasy ady bilen tanalýan meşhur tagamlary hem bar.


text:
Bu ýagdaýa dürli garaýyşlar
Gazagystanyň Alma-aty şäheriniň esasy şaýollarynyň birinde nagyşlary bilen adamlaryň ünsüni çekýän bir jaý bar. Ol nagyşlar, ilkibada ýöne şeýle seredeniňde, gündogar nagyşlaryna meňzeýän ýaly. Ýöne bilermenler olaryň nägyş däl-de, arap hat sungatynyň nusgalarydygyny aýdýarlar. Ol hatlar Allanyň beýikdigini, päkdigini we rehimlidigini wasp edýär.
Alma-atydaky dinşynaslaryň käbir garaýyşlaryna görä, ol nagyşlar gümürtik ýagdaýa eýe. Bu ugurda tanymal hünärmen hasaplanýan Asylbek Orunbasarowyň beýan edýän pikrine görä, bäş gatly jaýyň daşynyň bezegi ýaly görünýän ol nagyşlar aslynda arapça ýazylan hatlardyr. Ilkibada olar nagyş ýaly bolup görünýänem bolsa, o taýda gadymy "kufi" sungatyna görä ýazylan Allany wasp edýän sözler bar.
"Subhanalla" - Alla kemçiliksizdir
"Arap dilinden terjime eden mahalyň ol ýerde "Subhan Allah" diýlip ýazylypdyr. Ýagny, Alla ähli kemçiliklerden saplanan kemçiliksizdir. Serediň, ynha, bu ýerde bolsa "Muhammet" ýazylypdyr" - diýip, Asylbek Orunbasarow ol ýeri barmagy bilen basyp görkezýär.
Ýeri gelende aýtsak, gürrüň sowet döwründe giňden belli bolan we käte-de hatda ýürekbulanç zat diýlip hasaplanan "Hruşşowka" diýlip atlandyrylýan jaý barada barýar.
Ýaşaýjylar jaýyň syrly daş keşbinden häzire çenli bihabar bolandyklaryny nygtaýarlar. Adamlar bu bezegiň hatda dini mazmunly nagyşdygyndan hem bihabar ekenler. Olar hiç wagt bu ugurda pikirem etmändirler we beýle zat olaryň oýuna hem gelmändir. "Ynha, serediň jaýlaryň hemmesiniň diýen ýaly daş keşbini üýtgetdiler. Ýöne näme üçindir nobat bize gelip ýetmedi. Bu, belki, ýaşaýan jaýymyz juda köne bolany üçin şeýledir. Häzir eşidýän gürrüňlerimiz diýseň täsin. Ynha, biziň ýaşaýan jaýymyzyň taryhy şundan ybarat" diýip, jaýyň ýaşaýjylary öz garaýyşlaryny aýan edýärler.
Başga bir ýaşaýjam şeýle pikir aýdýar: "Bu ýerde pygamberimiziň ady we beýleki mukaddeslikler ýazylan bolsa, men hiç hili nägilelik bildirmeýärin. Gaýtam, goý, jaýyň daş keşbi edil bolşy ýaly galsyn we hiç wagt üýtgedilmesin, ol täzeden oňarylmasyn".
Başga biri onuň bilen razylaşmaýar: "Meniň pikrimçe, şeýle sözleriň orny adamyň ýüreginde bolmaly. Öýleriň, jaýlaryň we dükanlaryň diwarlary – jemgyýetçilik ähmiýetli ýerler, onsoň beýle ýazgylar ol ýerlerde bolmaly däl. Bolmasa bu ýagdaý öz pikriňi başga birine zor bilen kabul etdirmek isleýän ýaly bolup görünýär. Adamlaryň hemmesi birmeňzeş däl ahbetin. Bizde dürli dinlere we ynançlara uýýan adamlar bar. Şonuň üçinem meniň pikrimçe, şeýle äheňli ýazgylary aýyrmak has dogry bolar".
Bu agzalýan jaýyň owalky Sowet Soýuzynda ateizmiň başyny çeken edara tarapyndan ateist sowet respublikalarynyň biri bolan Gazagystanyň şol döwürdäki paýtagtynda gurulmagy gaty geň ýagdaý.
Bilermenleriň pikrine görä, ol döwürde arhitektorlar şeýle nagyşlaryň aslynda dini mazmunly hatlardygyna düşünmändirler. Olar şeýle nagyş ýaly edilip ýazylan owadan hatlary gündogar sungatynyň alamatlaryndan hasaplapdyrlar.
"Ol hatlarda nähili many gizlenen?"
"Nur-Mubarek" Müsür we Yslam medeniýeti uniwersitetiniň işgäri, hatdat Serik Tajybaýew bu ýagdaý barada başga bir garaýşy öňe sürýär. Onuň aýtmagyna görä, şeýle hatlar köpgatly jaýlarda tötänleýin peýda bolmandyr: "Ol ýerde yzly-yzyna tirkeşik ýagdaýda "Alla akbar", "Subhanalla" we "Muhammet" sözleri ýazylypdyr. Hat sungatynyň ugurlarynda beýan edilişine görä, ol sözleriň ýazylyşynda dürli manylar gizlenen. Kim-de bolsa biri bu hatlary ýazanda, [olara aýratyn many berip], olary ýörite görkezmek isläpdir".
Gazagystanyň dini ýa-da dünýewi edaralary häzire çenli ol bäşgatly jaýyň diwaryna ýazylan mukaddes sözler barasynda öz pikirini beýan edenok.
Dinşynaslaryň bellemegine görä, ol hatlaryň mazmunynda hiç hili oňaýsyz pikir ýa-da ekstremistik çagyryş ýok.


text:
Bilýän dilllerim kän bolmasa-da köplenç menden az dil bilýänler bilen boldym. Okaýan wagtlarymda hem häzir hem şeýle.
Kiçilikde şäherde ýaşaýanym üçin ors dilini öwrenipdim, her ýyl tomus aýlarynda oba baranymda ol ýerdäki deň-duşlar “Hany, ors dilinde bir geple hany…” diýip meniň ors dilinde bir-iki söz aýtmagymy soraýardylar. Ol wagtlar bolýänje zatlarymy aýdýardym, goşgy okardym, aýdym aýdardym. Obadakylara geň gelerdi.
Soň mekdebe başlansoň ara iňlis dili hem goşuldy. Aý indi dynuw ýokdy garyndaşlardan dagy. Soň türkmen-türk mekdebine girensoň iňlis diliniň ýanyna türk dili hem goşuldy. Menden başga dilde geplemämi soraýanlar zat düşünmese-de diňlän bolýarlar. Soňam “Näme diýdiň?” diýip düşündirmegimi soraýardylar.
Bu ýagdaý diňe çagakam, mekdepde okaýarkam bolar diýip pikir edýardim. Ýöne Türkiýede okaýan döwrümde indi bir tarapdan türkler başlady soramaga. Belli bir ýerden soň doýdurýan isleg bul. Soňky döwürde şol isleglere garşy allergiýa döredi. Kim sorasa ters jogap berip ugradýan bolupdyryn.
Esasanam türkler gaharymy getirýärdiler. Meniň syn edişime görä türkler daşary ýurt dillerini öwrenmekde pesiräk. Soňam olara 4-5 dil bilýän diýseň agyzlaryny açyp haýran galýarlar. Türklere garşy bir zadym ýok, ýöne olaryň milliýetçilikleri olaryň başga dil öwrenmegine päsgel berýän bolaýmasa. Biz kiçilikden iki dilli jemgyýetde ösenimiz üçin belki-de bize has aňsat gelýändir öwrenmek dilleri.
Türkmenistanda 15 ýyla golaý ýaşaýan türkler biziň türkmen dilimizi çözer diýip pikir ederdim. Ýok! Bilýän zady bar welin, edil arkaýyn öz pikrini türkmen dilinde berip bilenok. Henize çenli “Ň” sesini dogry çykaryp bilen türk görmedim.
Belki-de şonuň üçindir türkler menden “Hadi, rusça bişeyler söyle bi…” ýaly islegler bilen ýüzlenýärdirler…


text:
Häzirki döwrüň uly ýa kiçi bolsun - tapawudy ýok – islendik şäherinde hökman bazar bardyr. Iň gadymy döwürlerden bäri alyş-çalyş we söwda edilýän ýerleriň töwereginde dünýäde ilkinj şäherler kemala gelipdir. Aziýada-da, Ýewropada-da bazar meýdançalary adamlaryň her gün diňe bir haryt satmak ýa-da almak üçin duşuşýan ýeri bolman, eýsem täzeliklerden habarly bolmaga, pikir alyşmaga, isle tötänleýin, isle-de gurnalýan köpçülikleýin çärelere gatnaşmaga gelinýän ýerleri bolupdyr. Şa jarjylary bazar meýdançasynda döwlet permanlaryny jar etse, söwdagärler geleşik baglaşypdyrlar, gezende artistlerdir ozan-sazandalar halky güýmäpdirler. Başgaça aýdylanda, bazarlar gadymy zamanlarda we orta asyrlarda wajyp jemgyýetçilik merkezleri eken, soňy bilen taryha giren wakalaryň bolup geçýän ýerleri bolupdyr. Emma bazarlaryň başlangyç, arassa ykdysady, has anygy, täjirçilik ähmiýeti olary yzygiderli işläp, damarlara gan iterip, tutuş bedeniň ýaşaýşyny üpjün edýän ýürek bilen deňeşdirse bolar. Diýmek, şäher bazarsyz oňup bilmeýär.
Dürli döwürlerde şäher „jygyllyklarynyň“ keşbi-de dürli bolupdyr. Biz kerwen ýollary bilen halkara söwdasy amala aşyrylan ellinler döwründäki Gündogar bazarlarynyň nähili bolandygyny bilmeýäris, çünki häzirkizaman ylmynyň ygtyýarynda hiç hili ýazuw we arheologik maglumatlar ýok. Belki, olar belli bir wagtda söwdagärleriň we alyjylaryň ýyganýan oňaýly ýerlerdäki ýönekeý meýdançalar bolandyr. Olaryň ýeňiljek çadyrlardyr kendir saýawanlaryň astynda Günden bukulan bolmaklary-da mümkin. Ýa-da iri şäherlerde ýörüte dükanlar we gatbar-gatbar söwda nokatlary bolandyr. Emma heňňamlar ötüp, olardan nam-nyşan galmandyr. Türkmenistanyň gorag galaly, metjit-medreseli, kerwensaraýly taryhy, saman jaýly we içi howluly, senetçiler ussahanaly şäherleriniň köpüsi bazar bilen baglylykda we bazarlaryň töwereginde kemala gelipdir. Ol diňe bir alyjylaryň isleginiň kanagatlandyrylýan ýeri bolman, eýsem senetçilik önümleriniň ýasalýan ýeri hem bolupdyr. Adaty bazarlar bilen birlikde, aýratyn, ýörüte-harytlaryň aýry-aýry görnüşleri satylýan, mal, gul bazarlary bolupdyr. Meselem, Merwde Beýik Seljuklar zamanynda galladyr tohum, gök-miwe önümleri bazarlary bar eken. Baş metjidiň golaýynda, şäher derwezesiniň gapdalyndaky köne bazarda galla satylypdyr.
Bazar söwdasyna ýörüte emeldarlar gözegçilik edipdirler, olar teňňeleriň mäheginiň dogrulygyna, agyrlyk we ürgün maddalaryň ölçegine, walýuta gözboýagçylygna ýol bermezlik üçin puluň hümmetine gözegçilik edipdirler. Söwdagärledir senetçiler paç, şeýle hem salgyt töläpdirler. Olaryň möçberidir alynyş düzgünleri belli däl, ýöne ýerli häkimiýetler söwdagärlere girdejisine görä salgyt salnypdyr, ýöne söwdagärleriň girdejisi ýylda 16 müň dinara ýetende hasaba alnypdyr.
Şeýle hem, seljuklar zamanyndaky söwda paçlarydyr salgytlar barada üzlem-saplam maglumatlar saklanyp galypdyr. Hususan-da, kerwenler şähere girende alnan „taýýarat“ diýlen paç barada ýazgylar saklanyp galypdyr. XII asyrda Seljuklar imperiýasynda et söwdasyny edýänleriň hersi ýylda 50, mata ýa-da mawut satýanlar 500 dinar töläpdir.
Dehistanyň, Horasanyň we Horezmiň şäher içindäki bazarlary arap geografiýa ýazgylarynda „suk“ we „aswak“, pars çeşmelerinde –„bazar“ diýlip atlandyrylypdyr. Arapça „suk“ sözi söwda edilýän ýeri: bazary we hatar dükanly köçäni aňladypdyr. Has gadymy „çawrusuk“ adalgasy göni terjime edilende „dörttaraplaýyn“ bazar diýmegi aňladyp, soňra „çaharsu“ ýa-da üýtgedilen görnüşde „çarsu“ görnüşde gabat gelipdir. Ýazuw çeşmelerinden Merwde –Soltangalanyň merkezinde, soltan Sanjaryň aramgähiniň golaýyndaky çarsu bellidir. Birnäçe ýyl mundan ozal arheolog Tim Uilýamsyň ýolbaşçylgyndaky türkmen-britan arheologiýa topary tanymal aramgähden ýüz metr daşlykda ýerleşen uly bazar binasynda gazuw-agtaryş işlerine girişdi (2-nji surat). Şäher derwezeleriniň dördüsine eltýän uly ýollaryň ikisiniň çatrygynda ýerleşýän ösen söwda merkezi Orta Aziýanyň uly şäherlerine mahsus ýagdaýdyr.
Gündogaryň şäherlerinde bazarlary şäheriň esasy köçeleriniň ugrunda ýerleşdirmek däbi gözbaşyny antik eýýamlardan alyp gaýdýar. X asyr arap taryhçylardan „owadan ýapyk bazarlar barada“ ýazgylar galypdyr. Orta asyrlardaky Aziýa şäherleriniň üsti ýapyk bazar köçeleri merkezi çatryklardan şäher derwezeleriniň dördüsine tarap uzap gidipdir, özi hem Daşoguz welaýatyndaky Diýarbekir galasyndaky ХII asyr söwda toplumyndan çen tutsaň, dükanlar böleklere bölünipdir. Şäheriň içinden uzaboýuna geçip gidýän gapdallary dükanly gümmezli ýapyk köçeler teýmirliler zamanynyň ýyl ýazglyranda hem beýan edilipdir. Iňlis syýasahatçysy Entoni Jenkinson 1558-nji ýylda Könürgenje gelende şeýle köçä gabat gelipdir: „Şäherde depesi ýapylan uzyn bir köçe bar, ol bazar hökmünde ulanylýar“-diýip ýazypdyr. Akademik Sergeý Tolstowyň toparynyň arheologlarynyň geçen asyryň ellinji ýyllarynda hut şu köçäni gazyp tapan bolmagam mümkin. Şu köçedäki kerwensaraýyň girelgesi diýlip tanalýan ýeke-täk bina şu günlere çenli saklanyp galypdyr. 2014-nji ýyldan Türkmenistanyň taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we diekltmek boýunça Milli müdirliginden arheolog Ejegül Myradowa Tolstowyň toparynyň 60 ýyl mundan ozal doly tamamlamadyk gazuw-agtaryş işlerine täzeden başlady.
„ Köpkameraly söwda köçeleri usulynyň özeni- gümmez bölekleriniň ötlem-ötlem jaýlarynyň köçeleriň gapdalalrynda ötülýän böleklere bölünen söwda nokatlarynyň-dükanalrynyň gurulmagyndan we giňişliginiň sazlaşykly göni ösdürilmeginden ybaratdyr“-diýip binagärlik taryhçysy Liýa Mankowaskaýa ýazypdy. Söwda köçeleri köplenç gamyş bassyrmaly ýeňil karkas jaýlar görnüşinde gurlupdyr, şonuň üçinem olar hiç ýerde saklanyp galmandyr. Ýöne söwda giňişligini guramagyň bu usuly yzygiderli täzeden ulanylyp durlupdyr. Diňe Yspyhanyň, Töwrüziň ýa-da Stambulyň häli-häzire çenli saklanyp galan uly bazarlary Merw, Amul ýa-da Köne Ürgenç ýaly şäherleriniň ýitip giden gadymy bazarlary barada düşünje berip bilerler (4-nji surat).
Merwiň, Buharanyň, sebitiň beýleki şäherleriniň Yslam dini gelmezden ozalky üsti ýapyk bazarlary al-Makdisiniň (Х asyr) ýazmagyna görä, „tim“ diýen sogda sözi bilen aňladylypdyr. Söwda kwartallaryň içindäki bazarlarda-da edilipdir. Olar gyralarynda senetçiler ussahanalary bolan howlylardy, olarda dellar bolmazdan söda edip bolýar eken. Gadymy ýazuw çeşmeleriniň esasynda araplar gelmezinden ozalam bazarlar ugurlara bölünip, senetleriň görnüşleri boýunça tapawutlanypdyr. „Tim“ adalgasy diňe olaryň bitirýän işini aňladyp, aýry-aýry jaýlara-da, söwda hatarlaryna-da degişli bolupdyr. Birnäçe asyrdan soňam şeýle bolupdyr. „Tim“ „han“, ýagny „myhmanhana, kerwensaraý“ sözüniň sinonimidir. Sözlüklerde „tim“ we „han“ sözüniň ýene bir sinonimi: arapça „menzil“-söwda we ýaşamak üçin jaý sözi hem getirilýär. Şeýle atlandyrylýan jaýlarda wagtlaýyn ýaşalýan we söwda edilýän ýerleriň utgaşandygyny XI asyr geň resminamalarynyň birri-Ibragim tamgaç hanyň „Wakfnamasy-da“ tassyklaýar. Onda hananyň, kerwensaraýyň we timiň otaglary sanalyp geçilýär, olaryň hersi-de şol bir zady aňladýar: olarda hem hüjreler, at ýataklar, agyllar, bede jaýlary bolupdyr. Şu kysmy ulanylmagy binagärlik gurluşynyň hem birmeňzeşligini talap edipdir; olarda giçki orta asyr Yspyhanyň –Beýik Seljuklar imperiýasynyň ozalky paýtagtyndaky binalardaky ýaly myhmanhanalardaky dükanlar we timlerde ýaşalýan otaglar bolupdyr.
Şeýlelikde, şäher kerwensaraýlarynda wagtlaýyn ýaşaýyş jaýlary, umumy ýaşaýyş jaýlary, önümçilikler we dükanlar bolupdyr. XI asyra çenli pul-söwda gatnaşyklary karz-weksel ulgamy häsiýetne eýe bolupdyr, bu bolsa bazar gurluşyna giren serraplaryň ýörüteleşdirilen maliýe edaralarynyň döredilmegine getiripidir.
Şäheriň söwda zolagynda jemgyýetçilik binalarynyň ählisi, şol sanda metjitler hem bolupdyr. Esasy metjitler, medreseler hökman bazarlaryň içinde ýerleşdirilipdir. Orta asyr bazarlarynyň hemmetaraplaýyn jemgyýetçilik toplumyna öwrülmegi şäherleriň kemala gelen ýerleriniň ählisinde şäheri kemala getirmegiň degerli ýagdaýyny aňladypdyr.


text:
NÄME BIZIŇ MESGEN TUTAN ÝERIMIZ BOLUP DURÝAR?
Biz nirede bolsagam, şol ýer biziň bagtymyzy, lapykeçligimizi, ýeňşimizi we ýeňlişimizi, ynamlylygymyzy we birahatlygymyzy, güýjümizi we ejizligimizi ölçeýändir. Bu zatlaryň hemmesi biziň nirede bolýandygymyz bilen kesgitlenilýär.
Haçda üýtgedilen durmuşdan daşlaşanymyzda, aýralykda bolmagymyzam mümkindir. Nätakyklyk we daşlaşma ýerinde bolmaklyk örän aňsat zatdyr. Öňräk bir zenan öz adamsynyň şeýle çuň depressiýada bolýandygyny, hatda işläbem bilmeýändigini aýtdy. Sagdyn adam, sagdyn erkek kişi, ýöne onuň bolýan ýeri çuň depressiýa bolup durýar.
Aldanmagyň kosmiki atmosferasynyň strategiýasy biziň günäli ýagdaýymyzda töweregimizdäki we kanagatlandyrylmadyk isleglerimiz bilen emele gelýän merkezi nerw sistemasy arkaly genetiki fond bilen kontakty ýola goýmakda jemlenendir. Şeýtan biziň bolýan ýerimizi öz janymyzyň köp ýagdaýlarda bolýan ýerinden başga zat bolmadyk ýerinde berkidip goýmaklyga synaşyşýar.
Kosmiki inisiasiýalar dürlüdir. Olar inçe mana eýedirler we hemişelikdirler. Olaryň maksady biziň öz kalbymyzyň bolýan ýerinde, ýagny atmosfera hem öz köne günäli tebigatymyz bilen zäherlenen ýerinde bolmagymyzdan ybaratdyr. Şeýtan eger köp ýyllaryň dowamynda ýalanyň içinde toplanylýan genetiki meýillilik arkaly tenimiziň öýjüklerini zäherläp bilse, onda biziň üçin hemişelik galar ýaly ýeri hem emele getirip biljekdigini bilýär. Şu sebäbe görä-de, Reb Isa Mesih täze merhemetleri almagymyz üçin her gün irden Öz ýanyna gelmelidigimizi öwretdi.
“Rebbiň wepaly söýgüsi tükenmezdir,
çünki Onuň rehimdarlygy bakydyr.
Her säher bular täzelenýär,
Seniň wepadarlygyň beýikdir!
Janym diýýär: «Reb meniň paýymdyr.
Şonuň üçin men Oňa bil baglaryn” (Ýermeýanyň agysy 3:22-24).
Onuň merhemeti her säher täzelenýär
Biziň her gün ertirine Hudaýyň huzuryna gelmegimiz wajypdyr. Ýöne biz Onuň merhemetini almak üçin gelýärismi? Ertirine biziň etmeli ilkinji wajyp zadymyz günälerimizi boýun almak däldir, hatda Hudaýy şöhratlandyrmagam däl-de, ýöne bir Onuň berýän merhemetini kabul etmekdir. Ýermeýanyň agysy 3:22:24 hut şuny hem öwredýär. Onuň duýgudaşlygy ýitýän däldir, merhemeti her ertir täzelenýändir. Mundan öň bir günde ýa-da bir hepde-de näçe ýalňyşlyk goýberendigimize garamazdan, Hudaý biziň her gün irden Öz ýanyna gelip, täze merhemeti kabul etmegimizi isleýär. Biz şondan soň Oňa tagzym edip we Ony şöhratlandyryp hem-de Oňa öz isleglerimizi açyp bilýäris. Her bir täze gün şeýdip başlanýandyr. Bu Hudaýyň merhemetinde siziň bolýan ýeriňizdir.
Merhemetiň we rehimiň manysy
Biz size mesihilik hoş habar jemgyýeti üçin adaty bolmadyk zady öwredýäris. Biz merhemetiň hemme zat üçin töleg töleýändigini, rehimdarlygyň bolsa, geçmişiň ähli erbetliklerini aýyrýandygyny öwreýdäris. Şonuň üçin resul Pawlus Timoteosa: “merhemet, rehim, parahatlyk” (1 Timoteos 1:2) diýip ýazanda, bu ýöne bir merhemet bilen parahatçylygy aňladýan däldir. Merhemetiň her gün ertirine täzelenýandiginiň sebäbi, Reb Isa Mesihiň onda geçmiş bilen, biziň ölümli tenimize hökümdarlyk etmäge çalyşýan genetiki meýillilik bilen hiç hili baglanyşyksyzlykda bolup bilýändigindedir (Rimliler 6:12). Ýöne siz merhemet arkaly iman bilen şol rehimdarlygy kabul edeniňizde, şol rehimdarlykda bolup başlanyňyzda, ýüzüňiziň keşbem, pikirleriňizem, toba edişiňizem üýtgeýär.
Bize diňe bir daşlaşmaga däl, eýsem, merhemet babatda ümsümlik bolmaga-da mejbur etmek şeýtana diýseň ýaraýar. Biziň Hudaýyň öňünde ümsüm bolmagymyzam, dymmagymyzam şeýtana ýaraýar.
Ýetmişinji ýyllarda Nýu-Ýorkda biz şenbe güni agşamara ýygnak binasyna baranymyzda, dyza çöküp, dogada Reb bilen gürleşip oturan bir aýaldan başga hiç kim ýokdy. Ol diýseň gowy ýaş ýigide durmuşa çykmalydy. Olaryň toý tutmaga hemme zady taýýardy. Gelniň toý köýnegi-de taýýardy, ýöne toýa iki hepde galanda, onuň ýigidini öldürýärler. Ine, şeýdibem, ol dyza çöküp doga edýär, doga edýär… Ol Rebbe: “Sen gowy Hudaý däl, bu söýgi däl” diýýär. Bu aýal kinede bolmagyny dowam etdirýärdi. Kine onuň ýaşaýan ýeri bolýar. Soň günä duýgusy bardy, sebäbi ol bu duýgyny duýýardy. Ol Hudaýy günäkärleýandigi üçin özüni günäkär saýyp başlady. Kine, garşydaşlyk we özüňi günäkär duýmaklyk köpelýändir. Şondan soň mesihiler bu aýala gulluk etjek bolanlarynda, ol muňa otrisatel garap başlady. Ol hiç kim özüne düşünmeýändir öýdýärdi, ýöne oňa düşünýärdiler. Adamlar onuň bilen bile aglaýardylar. “Meniň durmuşa çykjak bolan ýigidim Rebbiň öýüne gitdi. Hudaýyň ony meniň durmuşyma getirendigi we ony tanap bilendigim üçin men Oňa minnetdar” diýmegiň deregine, bu aýaly öz-özi bilen galmaga mejbur etmek bilen şeýtan Hudaýyň planyny ulandy. Eger bu aýal Hudaýyň planynda bolan bolsa, eger imanda bolan bolsa, eger merhemetde bolan bolsa, eger ol söýgüde bolan bolsa, ine, şunuň ýaly garaýyşda bolardy, sebäbi Ýahýa 15:7-9-da Hudaýyň Sözi: “Siz Mende galsaňyz, Meniň sözlerim sizde galsa, islän dilegiňiz biter. Siziň köp miwe bermegiňiz bilen Atam şöhratlanar. Şeýlelikde, siz Meniň şägirtlerim bolarsyňyz. Atamyň Özümi söýşi ýaly, Men-de sizi söýdüm. Meniň söýgimde galyň” diýýär. Özümizi iň mukaddes imanyň üstünde gurmaklyk (Ýahuda 20), özümizi Hudaýyň söýgüsinde saklamak (Ýahuda 21), merhemet gözlemek nämäni aňladýan eken. Ine, bu artykmaçlykda türgenleşenimizde, her gün ertirine merhemetde bolanymyzda näme bolýan eken, biz hiç hili erbet täsirler we durmuşymyzda erbet netijeler bolmaýan eken.
Söýülýänler Hudaýyň şahsy söýgüsiniň obýektidir
Soň biz merhemet arkaly Mesihiň akyldarlygynda bolup başlaýarys, söýgüde hem asudalykda bolýarys. Öňräk biz Kanun taglymaty 33:12-däki:
“Benýamin hakda şeýle diýdi:
«Ol Rebbiň iň gowy görýäni, howpsuz ýaşar,
Allatagala günuzyn onuň üstüne ganat gerer,
Ol Rebbiň dagynda mesgen tutar” diýen sözleri ýatlap geçdik. Söýülýän—bu Hudaýyň şahsy söýgüsiniň obýektini aňladýar. Hudaý sizi “söýgüli” diýip atlandyranda, bu göni manysynda biziň Onuň söýgüsiniň obýekti bolup durýandygymyzy aňladýandyr. Hudaý bize Öz söýýän adamy hökmünde ýüzlenýär. Bu bolsa Onuň bize adymyzy tutup ýüzlenýändigini, Mukaddes Kitaby okaýandygymyzy we Onuň bize: “Saklan, bu seniň üçindir!” diýýändigini aňladýar. Ol Timoteosa hatda: “Söýýänim, sen Meniň şahsy söýgimiň obýektisiň”. “Bilýärsiňmi, Timoteos, Atam Meni söýşi ýaly, seni-de söýdi” (Ýahýa 15:9) diýýär.
Men Ýahýa 15:9 hiç düşünip bilmeýärdim. Hudaýyň Öz Ogluny näme üçin söýýändgine düşünýärin, ýöne Onuň meni-de edil Ogluny söýşi ýaly söýüp bilýändigine düşünip bilmeýärdim. Özümi şunuň ýaly duýýandygymyň sebäbi, meniň muňa mynasyp däldigimdedi. Ýöne men Onuň dogrulygy arkaly mynasyp edildim, şol sebäpli-de, indi men mynasypdyryn. Öz dogrulygy sebäpli, Onuň her birimizi söýüp bilýändigine men düşünýärin. “Rebbiň söýýänleri Ol arkaly howpsuzlykda bolar”. Onuň şahsy söýgüsiniň obýekti bolan söýülýänler özümizi Söýýäniň arkasyndan howpsuzlykda bolýarlar.
Hudaýyň goragy
Reb Özüniň söýenini onuň bütin ömrüne goraýandyr. Her gün ertirine merhemet täzelenende, siz Hudaýyň şahsy söýgüsiniň obýekti bolýarsyňyz. Ol siziň adyňyzy tutup çagyranda, siz şol merhemeti kabul edeniňizde, geçmişden, atmosferanyň proýeksiýasyndan, synagdan, aýyplanylmadan, otrisatel zatlardan, daşky täsirlerden her gün goralýarsyňyz.
“Ol Öz söýýänleriniň arasynda bolýar” (Kanun taglymaty 33:12). Başga sözler bilen aýtsak, Hudaý: “Meniň Özüm her gün seniň bolýan ýeriň bolmak isleýärin. Men depressiýanyň, kanagatlanmazlyk duýgusynyň, lapykeçligiň, ýazgarmanyň, gorkynyň, goragsyzlyk duýgusynyň seniň bolýan ýeriň bolmagyny islemeýärin. Men günuzyn, her gün seniň goragyň bolmak isleýärin. Men bu zatlaryň diňe seniň bilimiňde däl-de, ýüregiňde bolmagyny isleýärin.
“Eý beýik daglar, Hudaýyň Özüne mesgen üçin saýlan dagyna näme üçin göripçilik bilen çiňerilýärsiňiz?” (Zebur 68:16). Hudaý bu ýerde meňzeşlik geçirmek isleýär. Durmuşymda Hudaýa özümde bolmaga rugsat edýän islendik ýerimde, ýüregime we janyma şu gün, şu gije Onuň öýi bolmaga rugsat berenimde, men beýik dag bolýandyryn. “Meniň dynçlyk mekanym ebedilik budur; Men bu ýerde mesgen tutaryn, çünki muny isledim” (Zebur 132:14). Hudaýa ýakynlaşandygym sebäpli, Isa Mesihiň berjaý eden işini kabul edenimde, pozisiýany doly kabul edenimde, asudalykda bolanymda (Eýýup 22:21), mende Onuň rahatlygy bolýar, janym Ol nämäniň içinde bolsa, şol zatlaryň hemmesinde dynç alar. Bu Hudaýyň bu dünýäde isleýän rahatlyk ýerini berer, şonuň üçin Hudaý Eýýuby şeýtanyň öňünde agzap öwündi (Eýýup 1:8).
Hudaýyň tagtynyň ýeri
“Eý, ynsan ogly! Meniň tagtymyň we aýak dabanymyň ýeri, ysraýyl halkynyň arasynda ebedilik oturjak ýerim bu ýerdir. Mundan beýläk ysraýyl halky-da, olaryň patyşalary-da zyna edip, sežde edilýän ýerlerinde patyşalarynyň heýkellerini oturtmak bilen Meniň mukaddes adymy murdar etmezler” (Ezekiýel 43:7). Bu parçada janyň ýeri, Hudaýyň aýak dabanynyň bolýan ýeri hakda gürrüň berilýär. Efesliler 1:22-23-de-de biziň Onuň bedenidigimiz, hemme zady doldurýan Onuň dolulygydygymyz aýdylýar. Biz Hudaýyň aýaklarydyrys. Biz Hudaýyň elleridiris, gözleridiris. Şol ýerler Rebbiň edil ýüregimde we kalbymda bolşy ýaly, meniň fiziki bedenimde bolmak isleýän ýerleridir. Men Hudaýyň Ruhunda teselli taparym ýaly, Reb meniň bedenimiň öz bolýan ýerinde kanagatlanma tapmagyny isleýär. “Iýerusalim gyzlary, aýdym aýdyň, Men siziň araňyzda, siziň bilen bile bolaryn!”. Bu şeýle üýtgeşik prinsipdir, sebäbi Hudaý her bir owunjak zadyň içinde bolup, şol ýerde ýaşaýar, hökümdarlyk edýär we şol ýerde bolýar.
“Bolmaklyk” sözi “hökümdarlyk etmek” manysyny berýär. Men size içiňizde durup hökümdarlyk etmek üçin araňyzda bolýaryn. “Hudaýyň ybadathanasynyň butlar bilen näme ylalaşygy bar? Çünki siz diri Hudaýyň ybadathanasysyňyz; Hudaý bolsa:  > diýipdir” (2 Korintoslylar 6:16). Hudaý: “Men siziň butlar, öz-özüňiz ýa-da öz bedeniňiz bilen ylalaşygyňyzyň bolmagyny islämok. Men siziň bu dünýä, bu dünýäniň häsiýeti we durmuşy bilen ylalaşykda ýaşamagyňyzy islemeýärin. Siziň bedene bagly bolup ýaşamagyňyzy islemeýärin, sebäbi Men sizde ýaşamak isleýärin. Men siziň içiňizde, siziň araňyzda bolmak isleýärin” diýýär. Bu hemme taraplaýyn gözegçiligi aňladýar.
Köp ýyllar mundan ozal biz käbir adamlaryň diri bolsalar-da, öz durmuşy bilen ýaşamaýandygyny wagyz edipdik. Olar diri bolsalar-da, ýaşamaýarlar. Hudaý biziň galan ömrümizi gurply durmuşda ýaşap geçirmegimizi isleýär. Biz Mukaddes Ruhuň üsti bilen Hudaýyň Öz bolýan ýeridiris (Efesliler 2:21-22). Hudaýyň gizlin ýerinde we Ýaradanyň kölegesi astynda bolmaklyk diýseň ajaýyp zatdyr (Zebur 91:1).
“Reb meniň kömekçim bolmasady, janym eýýäm ölüm ümsümliginde mesgen tutardy” (Zebur 94:17). Dymmaklyk—bu otrisatel keýpdir. Men sustupeslikden ýaňa ümsüm bolardym. Grek dilinde bu söz özüňe kast etmegi aňladýan sözüň sinonimi bolýar. Başgaça aýtsak, men erbet keýpde bolsam, soňundan özüme kast etmegiň pikirini ederdim, sebäbi men Hudaýyň merhemetinde, söýgüsinde bolmaýaryn, sebäbi özümiziň täze piriklerimizde, täze ýaradylyşymyzda bolmaýarys.
Ýygnagyň ortasynda durmak
Biz bu prinsipleriň üstünde oýlananymyzda, olara düşünýäris. Şonda 2-nji Ýyl ýazgylarynda aýdylyşy ýaly, biz ýygnagyň arasynda Hudaýyň öňünde durarys. Ýygnagyň ortasynda durmaklyk—ýygnagyň ortasynda haçyň öňünde bolmakdyr we ýaşamakdyr. Ine, mezmurçy Zebur 116:8-9-da “ýygnagyň öňünde Rebbi şöhratlandyraryn we öz wadalarymy ýerine ýetirerin” diýmek bilen näme hakda gürrüň eden eken. Ýygnagyň öňünde wadaňda durmaklyk nämäni aňladýar? Olar nähili bolýarlar? Wadalar—bu ruhy çopanyň Hudaýyň Sözi boýunça öwreden zatlaryny ýygnagyň öňünde saklamakdyr. Bu—Mesihiň gymmatly sözleridir. Bu söz Köne we Täze Ähtlerde ruhy çopan—mugallymyň üsti bilen berlende, munuň hakykatdygy, Hudaýyň özümiz bilen gürleşendigi, öz durmuşymyzda Onuň sözüniň kesgitleýji söz bolandygy bilen ylalaşýandygymyzy aňladýar. Biziň ýüregimiz seslenip: “Hawa, men Seniň sözüňe eýermek isleýärin, mende bol!” diýdi.


text:
“Amul ― Hazar 2018” halkara awtorallisiniň başlanmagyna indi sanlyja sagatlar galdy. Öňümizdäki hepde türkmen topragynda geçiriljek halkara awtoralli ýaryşynyň şanly wakalary bilen taryha girer. Ýaryşyň badalga beriljek şäheri ― Türkmenabat düýn ilkinji daşary ýurtly myhmanlaryny kabul edip başlady. Ozal hem habar berlişi ýaly, halkara awtoralla 11...
Awtor:
durdy
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
08.09.2018 17:11
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#187)


text:
Mähriban halkym!
Eziz watandaşlar!
Sizi “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylynyň ajaýyp günlerinde giňden bellenýän Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Parahatçylyk, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk, ynsanperwerlik we döredijilik gymmatlyklaryny özünde jemleýän, adamzadyň ruhy-medeni mirasynyň aýrylmaz bölegi hökmünde ykrar edilen bu halkara bahar baýramynyň şanyna geçiriljek aýdym-sazly dabaralaryň, medeni-jemgyýetçilik çäreleriniň mähriban halkymyzyň kalbynda eziz Watanymyza bolan beýik söýgini has-da pugtalandyrjakdygyna berk ynanýaryn!
Tebigatyň jümle-jahana täzelenişi paýlaýan bahar paslynda dünýä bileleşigi tarapyndan giňden bellenýän baýramlaryň biri hem Halkara Nowruz günüdir. Müňýyllyklaryň dowamynda özboluşly däp-dessurlary özüne siňdiren Nowruz baýramy biziň döwrümizde täze many-mazmun bilen has-da baýlaşdyrylyp, adamzadyň medeni-ruhy mirasynyň aýrylmaz bölegi hökmünde halkara derejesinde ykrar edildi. Gözbaşyny adamzadyň köpasyrlyk taryhyndan alyp gaýdýan bu baýram Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan adamzady parahatçylyga çagyrýan, halklary birek-birek bilen baglanyşdyrýan hem-de ýakynlaşdyrýan halkara baýram hökmünde yglan edildi hem-de ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizildi. Halkara Nowruz baýramynyň ähmiýetini has-da artdyrmak, medeni-ruhy gymmatlyklarymyzy, milli ýörelgelerimizi dabaralandyrmak maksady bilen, Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda Nowruz ýaýlasy döredilip, gadymdan gelýän dostlugymyzyň, ak ýürekliligimiziň we myhmansöýerligimiziň özboluşly nyşanyna öwrülen Türkmeniň Ak öýi, şeýle hem «Dostluk» ýadygärligi bina edildi.
Bu ajaýyp halkara baýramyň köp dürli däp-dessurlary Gündogaryň we Günbataryň medeniýetleriniň sazlaşykly ösmegine, aýratyn-da, Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň medeni-taryhy ýadygärlikleriniň, türkmen halkynyň baý maddy we ruhy gymmatlyklarynyň kemala gelmegine düýpli täsirini ýetiripdir. Dünýä halklary bilen birlikde türkmen halky hem baharyň buşlukçysy — Nowruzyň däp-dessurlaryna durmuş tejribesini, ahlak we ruhy gymmatlyklaryny, parahatçylyk, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk, tämiz ahlaklylyk, birek-birege hormat goýmak ýaly külli adamzat üçin beýik ruhy gymmatlyklara öwrülen ynsanperwer ýörelgelerini siňdiripdir. Şonuň üçin hem bu gün ynsan kalbynyň tämizligini, egsilmez döredijilik joşgunyny aňladýan bu baýram bizi döredijilikli täze maksatlara, beýik işlere ruhlandyrýar, nesillerimizde milli buýsanjy, ynsanperwerligiň belent häsiýetlerini terbiýeleýär. Şoňa görä-de, uzak asyrlardan dowam edip gelýän asylly däbimize laýyklykda, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda hem Milli bahar baýramynyň şanyna myhmansöýerligimizi alamatlandyrýan bereketli saçaklarymyz giňden ýazylyp, dürli milli tagamlar taýýarlanylýar, paýtagtymyz Aşgabat şäherinde, eziz Diýarymyzyň ähli künjeklerinde baýramçylyk dabaralaryna badalga berilýär.
Eziz watandaşlar!
Türkmen halky nurana bahar baýramyny mukaddes topragymyza yhlasy we söýgini dabaralandyrýan zähmetsöýerligiň baýramy hökmünde hem garşy alýar. Şoňa görä-de, güneşli Diýarymyzyň ekerançylyk meýdanlaryna, sähradyr jülgelerine, bag-bakjalaryna ýagyş damjalarynyň nur-bereket bolup sepelenýän, tutuş tebigatymyzyň täzelenýän bahar çagynda milli sungat derejesine ýetirilen daýhançylyk we maldarçylyk kärini mynasyp dowam edýän merdana watandaşlarymyz üçin örän jogapkärli, gyzgalaňly döwür başlanýar.
Milli bahar baýramy diňe bir daýhanlarymyzy we maldarlarymyzy däl, eýsem, ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlarynda tutanýerli, döredijilikli, joşgunly zähmet çekýän halkymyzy täze belent sepgitlere ruhlandyrýar. Şonuň üçin hem Garaşsyz döwletimiziň, mähriban halkymyzyň at-abraýynyň, şan-şöhratynyň älem-jahana ýaň salmagy, bagtyýar durmuşymyzyň baky berkararlygy, bereketli saçaklarymyzyň dürli-dümen nazy-nygmatlardan dolup durmagy, sahawatly topragymyzdan önjek hasylyň berekediniň egsilmezligi arzuw edilip, täze hasylyň düýbi tutulýar.
Milli bahar baýramynyň — Halkara Nowruz gününiň jebisleşdiriji güýji, ajaýyp däp-dessurlary hem-de ýörelgeleri, şeýle hem bu ajaýyp baýram mynasybetli geçiriljek göwün galkyndyryjy dabaralar mähriban halkymyzy berkarar döwletimiziň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda yhlasly we tutanýerli zähmet çekmäge ruhlandyrýar, agzybirligimizi has-da pugtalandyrýar.
Mähriban halkym!
Eziz watandaşlar!
Sizi ajaýyp bahar paslynda giňden bellenýän Milli bahar baýramy — Halkara Nowruz güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Size berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Özbegistanyň howpsuzlyk gulluklary daşary ýurtlardaky söweşiji topara adamlary hakyna tutmakda aýyplap, iki adamy tussag etdiler.
Döwlet eýeçiligindäki “Uzbekistan-24” telekanaly özüniň 18-nji ýanwarda beren maglumatynda iki şübheliniň “Facebook” sosial ulgamy arkaly Siriýadaky “Al-Tawhid wal-Jihad” topary bilen habarlaşandygyny aýtdy.
Şeýle-de, maglumatda gürrüňi edilýän adamlaryň söweşiji topardan maliýe goldawyny alandygy hem bellenilýär.
Şübhelileriň şahsyýeti köpçülige mälim edilmedi. Ýöne telekanalyň maglumatynda olaryň özbek raýatydygy we Daşkentiň Olmazor we Ýunusobod etraplarynyň ýaşaýjylarydygy aýdyldy.
Şübhelilere ekstremist topara goşulmak we jemgyýetiň howpsuzlygyna wehim salýan maglumatlary ýaýratmak ýaly aýyplamalar ýöňkelýär.


text:
Gazonyň gür bolmagy üçin ony dogry kesmeli. Sebäbi islendik ýaş pihta ýa-da sosna gazonyň içinde gömülip dursa gowy görünmeýär.
Gazon orulanda düzgün boýunça başdaky ösgünliginden 1/3 gysgaldylýar. Bu şuny aňladýar, eger 6 sm ösgünlikdäki gazon orulanda takmynan 4 sm goýmaly. Gazonyň optimal boýy – 2–3 sm. Eger gazon örän gysga kesilse gazonyň guramagy mümkindir. Eger muňa garamazdan gazonyň gysga bolmagyny isleýän bolsaňyz, orulandan soň ony gowy suwarmagy ýatdan çykarmaň (1 m2 üçin takmynan 10–15 l suw)
Biz 2 görnüşli ot ýygýan maşyn ulanýarys – klassyky we “mulçirleýiji”
Mulçirleýiji ot ýygýan maşynlar orulan oty ýygnamaýar, uşajyk edip kesýär we gazonyň üstüne dökýär. Şeýlelikde her orulandan soňra gazon öz-özi dökünlenýär. Eger gazonyň ýakynynda howuz bar bolsa, mulçirleýiji ot ýygýan maşyny ulanmak amatly bolmaýar, sebäbi otuň ownuk bölekleri yörelende howuza gaçmagy mümkin. Munuň ýaly gazonlar üçin orulan oty ýygnamak üçin sebetli kassyky ot ýygýan maşynlar has amatly bolýar.
Häzirki wagtda geçiş tipli ot ýygýan maşynlar hem bar. Eger oňa orulan otu ýygnamak üçin sebet goýsaňyz, klassyky ot ýygylýan maşyn ýaly bolýar, sebet goýulmasa bolsa, mulçirleýiji ot ýygýan maşyn ýaly bolýar.
Ot ýygýan maşynlar diňe 150 -den az ýapgytda ýerleşýän gazony ýygmak üçin amatlydyr. Eger gazon has ýapgyt ýerde ýerleşýän bolsa, el ot ýygyjysyny ulanmaly. Şeýle hem el ot ýygyjysy gyrymsy we adaty agaçlaryň töwereginde, gazonyň içinde ýa-da gyrasynda ekilen köpýyllyk ösümlikleriň töwereginde ot ýygmak üçin amatly bolýar.
Printed from neznama adresa


text:
Kerkukda Nebit önümçilik komiteti döredildi
Resmi Bagdat Kerkukda guralan harby operasiýanyň netijesinde Baba Gurgur we Baý Hasan nebit känleriniň gözegçiligini ele geçiripdi
Yragyň Nebit ministrliginiň metbugat geňeşçisi Asym Jihad Kerkukda Nebit önümçilik komitetiniň döredilendigini nygtady.
Asym Jihad mesele hakynda beren beýanatynda “Nebit ministri Jabbar Al Luaýbi Kerkukdaky nebit önümçiligi, Demirgazyk nebit firmasynyň çäginde döredilen Nebit önümçilik komitetiniň işleri bilen ýakyndan gyzyklanýar” diýdi.
Resmi Bagdat Kerkukda guralan harby operasiýanyň netijesinde Baba Gurgur we Baý Hasan nebit känleriniň gözegçiligini ele geçiripdi.


text:
Gün batareýasy bilen işleýän dünýäde ilkinji myhmanhana Norwegiýada gurlar. Bu barada Norwegiýanyň “VisitNorway” syýahatçylyk geňeşligi habar berdi. “Svart” myhmanhanasynyň üçeginde elektrik energiýasyny öndürýän Gün panelleri ýerleşdiriler. Ol ýurduň demirgazygynda Polýar aýlawynyň golaýyndaky Swartisen buzlugynyň eteginde bina ediler. Bu bina halka görnüşli bolup, “Holands-forsd” atly suwda ýüzýän köp sanly pürsleriň üstünde ýerleşer. Onuň dizaýny Demirgazyk Norwegiýada irki zamanlardan bäri ulanylýan, “Rorbýu” atly pürsleriň üstünde gurlan balykçylaryň öýjagazlaryna çalym eder.
Myhmanhananyň açylyşy 2021-nji ýylda bolar. Şeýle hem meýilnamada ekologik gämini önümçilige bermek göz öňünde tutulyp, ol myhmanhanany golaýdaky iri norweg şäherleriniň biri – Budýo bilen birikdirer.
Gün batareýasy bilen işleýän myhmanhana
Gün batareýasy bilen işleýän dünýäde ilkinji myhmanhana Norwegiýada gurlar. Bu barada Norwegiýanyň “VisitNorway” syýahatçylyk geňeşligi habar berdi. “Svart” myhmanhanasynyň üçeginde elektrik energiýasyny öndürýän Gün panelleri ýerleşdiriler. Ol ýurduň demirgazygynda Polýar aýlawynyň golaýyndaky Swartisen buzlugynyň eteginde bina ediler. Bu bina halka görnüşli bolup, “Holands-forsd” atly suwda ýüzýän köp sanly pürsleriň üstünde ýerleşer. Onuň dizaýny Demirgazyk Norwegiýada irki zamanlardan bäri ulanylýan, “Rorbýu” atly pürsleriň üstünde gurlan balykçylaryň öýjagazlaryna çalym eder.


text:
Mollaoraz Hojamämmedow – Horezmde halk rewolýusiýasyna (1919-njy ýylyñ noýabry – 1920-nji ýylyñ ýanwary) işeññir gatnaşyjy. Rewolýusia netijesinde Hywada Jüneýit hanyñ häkimiýeti ýok edilýär. M.Hojamämmedow Horezm Halk Sowet Respublikasynyñ hökümetine çlenlige saýlanýar. 1920-nji ýylyñ 13-nji sentýabrynda RFSFR bilen HHSR-iñ arasynda soýuzdaşlyk şertnamasyna gol çekilýär. Horezm hökümetiniñ halk delegasiýasynyñ arasynda Mollaoraz Hojamämmedow hem bar eken. Moskwa baranda, ol Komiterniñ II kongresine-de gatnaşýar. Şertnama balanşylandan soñ, Mollaoraz daga W. İ. Lenin bilen duşuşmak miýesser edýär. Bir sagat çemesi gürrüñden soñ M. Hojamämmedow Lenine daýhanlaryñ sowgadyny – milli halat bilen ýüpek guşagy gowşurýar. Öz gezeginde Leninem oña gyzyl jübi sagadyny sowgat berýär. (Ol sagat häzir hem işleýän bolmaly). Lenin bilen ýaşytdaş M. Hojamämmedow şol wagt 50 ýaşynyñ içinde eken. Ol 1960-njy ýylda aradan çykýar.
Alynan çeşme: Türkmen Hanlary. Dekabr 2002 ýyl.
Taýýarlan: Gurban Geldiýew.
Mollaoraz Hojamämmet barada
Mollaoraz Hojamämmedow – Horezmde halk rewolýusiýasyna (1919-njy ýylyñ noýabry – 1920-nji ýylyñ ýanwary) işeññir gatnaşyjy. Rewolýusia netijesinde Hywada Jüneýit hanyñ häkimiýeti ýok edilýär. M.Hojamämmedow Horezm Halk Sowet Respublikasynyñ hökümetine çlenlige saýlanýar. 1920-nji ýylyñ 13-nji sentýabrynda RFSFR bilen HHSR-iñ arasynda soýuzdaşlyk şertnamasyna gol çekilýär. Horezm hökümetiniñ halk delegasiýasynyñ arasynda Mollaoraz Hojamämmedow hem bar eken. Moskwa baranda, ol Komiterniñ II kongresine-de gatnaşýar. Şertnama balanşylandan soñ, Mollaoraz daga W. İ. Lenin bilen duşuşmak miýesser edýär. Bir sagat çemesi gürrüñden soñ M. Hojamämmedow Lenine daýhanlaryñ sowgadyny – milli halat bilen ýüpek guşagy gowşurýar. Öz gezeginde Leninem oña gyzyl jübi sagadyny sowgat berýär. (Ol sagat häzir hem işleýän bolmaly). Lenin bilen ýaşytdaş M. Hojamämmedow şol wagt 50 ýaşynyñ içinde eken. Ol 1960-njy ýylda aradan çykýar.


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary bilen duşuşdy we ýurdumyzyň işewürliginiň wekilleriniň öňünde çykyş edip, bu guramanyň 10 ýylyň dowamynda alyp baran işlerine baha berdi we milli ösüşiň ileri tutulýan maksatlaryny kesgitledi. Ol maksatlara ýetmekde bolsa ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz ulgamyna möhüm orun degişlidir.
Duşuşykda milli Liderimiz türkmen telekeçiligini goldamak boýunça kabul edilen täze çözgütleri beýan etdi, strategik maksatnamalary durmuşa geçirmekde hususy düzümleriň goşandyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen resminamalara gol çekdi we TSTB-niň zähmetde tapawutlanan işgärlerine döwlet sylaglaryny gowşurdy.
Döwlet Baştutanymyzyň işewürler bilen duşuşygy ýurdumyzyň ýolbaşçylar düzüminiň — Mejlisiň Başlygynyň, hökümet agzalarynyň, ministrlikleriň, dürli guramalaryň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylarynyň, birleşmäniň düzümleriniň, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň köp sanly wekilleriniň gatnaşmagynda TSTB-niň merkezi edarasynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlenip, olary Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilen gününiň on ýyllygy hem-de ýubileý sergisiniň we maslahatynyň açylmagy bilen tüýs ýürekden gutlady.
Geçen on ýylyň dowamynda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi iri jemgyýetçilik guramasyna öwrüldi. Bu gurama häzir öz hatarlarynda ýigrimi müňden gowrak hususy telekeçileri birleşdirýär. Ýurdumyzda işewürler bileleşiklerini ösdürmek we telekeçilik başlangyçlaryny goldamak boýunça yzygiderli iş alnyp barylýar. Şu döwrüň içinde jemi içerki önümiň düzüminde ykdysadyýetimiziň döwlete dahylsyz pudagynyň paýynyň ep-esli artandygyny bellemek guwandyryjydyr. Ýangyç-energetika toplumyny hasaba almanyňda, bu görkeziji 62 göterimden ybarat boldy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Ýurdumyzda hususy kärhanalaryň umumy sany bolsa 18 müňden hem geçýär. Bu kärhanalar 150 müňe golaý adamy iş bilen üpjün edýär. Işläp gelýän ýyllarynyň içinde Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary milli ykdysadyýetimize 15 milliard 360 million manat möçberde maýa goýumlaryny goýdy. Bu iş häzir hem üstünlikli dowam edýär.
2012-nji ýylda döredilen Senagatçylar we telekeçiler partiýasy Milli parlamentde öz deputatlarynyň üsti bilen wekilçilik edýär. Bu partiýa häzirki döwürde ýurdumyzyň Mejlisine, şeýle hem ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralaryna deputatlyga dalaşgärlerini hödürläp, ýurdumyzda 25-nji martda geçiriljek saýlawlara işjeň gatnaşýar diýip, milli Liderimiz belledi.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabatda 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmäge hem Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň mynasyp goşant goşandygyny aýratyn belledi. Telekeçileriň ak mermerli paýtagtymyzda, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda, gözel ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde alyp barýan gurluşyk işleri hem bellenmäge mynasypdyr. Olar ýaşaýyş-durmuş ähmiýetli ýüzlerçe desgany ýokary hilli gurup, ulanmaga berdiler. Şol desgalaryň hatarynda kitaphanalaryňdyr myhmanhanalaryň, söwda-dynç alyş merkezleriniň, sport toplumlarynyň özboluşly binalaryny, halkara howa menzilini we köp sanly beýleki desgalary görkezmek bolar. Hususy kärhanalaryň hünärmenleri diňe bir ýylyň içinde ýurdumyzda 600-den hem köp desgany gurup, ulanmaga berýärler diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Mundan başga-da, hususy telekeçiler ykdysadyýetimiziň täze döredilen pudaklaryndaky işlere, şol sanda gazylyp alynýan peýdaly baýlyklary iň täze tehnologiýalar bilen işläp geçmek boýunça alnyp barylýan işlere gatnaşýarlar.
Ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny üpjün etmekde, bu ugurda kabul edilen döwlet maksatnamalaryny üstünlikli amala aşyrmakda hem hususy haryt öndürijileriň paýy uludyr. Häzirki wagtda oba hojalyk azyk önümleriniň 63 göterimi, senagat harytlarynyň hem 60 göterimden gowragy döwlete dahylsyz pudakda öndürilýär. Söwda we hyzmatlar ulgamynda alnyp barylýan işleriň hem 90 göterimden gowragyny telekeçiler ýerine ýetirýärler diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Ýurdumyzyň önüm öndürijileriniň ýokary hilli we ekologiýa taýdan howpsuz harytlaryna daşarky bazarlarda hem uly isleg bildirilýär. Şol önümleriň aglabasy dünýäniň köp ýurtlaryna eksport edilýär.
Hususy pudagyň wekilleri dünýä standartlaryna laýyk gelýän ýokary hilli gurluşyk işlerini ýerine ýetirmekde baý tejribe topladylar. Bu bolsa olara daşarky bazarlara ynamly çykmaga mümkinçilik açýar. Moldowa Respublikasynda çagalar bagynyň, Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynda umumybilim berýän mekdebiň gurluşyklary munuň aýdyň mysallarydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Birleşmäniň agzalarynyň eksport mümkinçiliklerini amala aşyrmak, öňdebaryjy dünýä tejribesini çekmek, işjeň halkara işewür hyzmatdaşlygynyň dürli görnüşlerini ulanmak boýunça hem köp işler edilýär. Geçirilen şu işleriň netijesinde, Hytaý Halk Respublikasynda, Birleşen Arap Emirliklerinde we Awstriýa Respublikasynda birleşmäniň wekilhanalary işleýär.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlangyjy boýunça Hytaýyň Sinin, Gyrgyz Respublikasynyň Bişkek, Gruziýanyň Tbilisi we Owganystanyň Mazary-Şarif şäherlerinde söwda öýleri hem-de merkezleri açyldy. Bu bolsa ýurdumyza daşary ýurt maýa goýumlaryny giňden çekmäge ýardam berýär diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz ýakyn geljek üçin öňde duran wezipelere geçip, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň biziň bazar ykdysadyýetimizde esasy orny eýelemelidigini aýtdy. Ol ilatyň ýokary hilli ýaşaýyş-durmuş ýagdaýyny üpjün edýän möhüm şerte öwrülmelidir.
TSTB Garaşsyz döwletimiziň dünýä ykdysady giňişligine üstünlikli goşulmagyna ýardam bermelidir diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Energiýa babatda netijeli we ýokary tehnologiýaly, innowasion ykdysadyýeti ösdürmekde hem hususy telekeçilige aýratyn orun degişlidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi we hususy telekeçileri ýerli çig maly peýdalanýan kämil tehnologiýaly önümçilikleri döretmäge çagyrdy.
Biziň telekeçilerimiz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän täze kärhanalary döretmelidir. Gazanan serişdelerini öňdebaryjy tehnologiýalara esaslanýan önümçilige maýa goýmalydyr. Bazar gatnaşyklarynyň ýagdaýyny ünsden düşürmeli däldir we ykdysadyýetiň täze ugurlaryny özleşdirmelidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kiçi we orta telekeçiligiň wekilleriniň kabul eden giň gerimli döwlet maksatnamalarymyzy durmuşa geçirmäge saldamly goşant goşýandygyny ýene-de bir gezek belläp, milli ykdysadyýetimiziň agrosenagat toplumy, gurluşyk we senagat pudaklary, azyk hem-de dokma senagaty, ulag pudagy, syýahatçylyk, söwda we hyzmatlar ulgamy ýaly örän ähmiýetli pudaklarynda yzygiderli hem-de netijeli işleri giňden alyp barmalydygyny nygtady.
Ýurdumyzyň telekeçileri öňdebaryjy tehnologiýalary we innowasiýanyň gazananlaryny peýdalanyp, giň gerimli şähergurluşyk taslamalaryny durmuşa geçirmäge hem işjeň gatnaşmalydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Önümçilik kuwwatlyklarymyzy artdyrmak, önümlerimizi dünýä bazarlaryna çykarmak üçin biz hususy işewürligiň wekilleriniň daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen bilelikdäki kärhanalary döretmegini hem goldaýarys. Daşary ýurt maýa goýumlaryny işjeň çekmek, ýurdumyzyň daşynda öz wekilhanalaryny açmagy dowam etmek üçin olara ähli şertleri döredýäris. Ýurdumyzda telekeçiligi mundan beýläk-de ösdürmäge döwletimiziň geljekde hem hemmetaraplaýyn hemaýat etjekdigini, şol sanda öz kompaniýalarymyzyň maýa goýum işini höweslendirýän we has amatly işewürlik ýagdaýyny döretmäge ýardam berýän hereket edýän kanunlary kämilleşdirmäge we täze kanunlary işläp taýýarlamaga aýratyn üns berjekdigini bellemelidiris diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Şu maksatlar bilen, milli Liderimiz Türkmenistanda kiçi we orta telekeçiligi goldamagyň 2018 — 2024-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň tassyklanandygyny habar berdi.
Bu netijeli çäreler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň 7 ýyllyk maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine, türkmen ykdysadyýetiniň bazar esaslarynyň pugtalandyrylmagyna hem-de hususy ulgamynyň önümçilik kuwwatlyklarynyň giňeldilmegine ýardam etmelidir.
Hormatly Prezidentimiz ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda ýurdumyzyň telekeçilerini höweslendirmegiň nobatdaky çäresine öwrülen täze maksatnamany tassyklamak hakyndaky Karara gol çekdi.
Telekeçilerimiziň işine ussatlygynyň ýokarlanandygyny göz öňünde tutup, döwlet Baştutanymyz ýokary tizlikli Türkmenabat — Aşgabat awtomobil ýolunyň taslamasyny, Gowurdakda kaliý dökünlerini öndürýän ýene-de bir kärhananyň taslamasyny amala aşyrmagy telekeçilere tabşyrmak barada karara gelendigini habar berdi.
Ýurdumyzyň işewürliginiň wekilleri gowy habary ruhubelentlik bilen garşyladylar. Milli Liderimiz olaryň hünär ussatlygyny göz öňünde tutup we ýurdumyzyň hem-de halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işini hemmetaraplaýyn goldap, olara örän jogapkärli wezipeleri ynanýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hem häzir bu taslamalary amala aşyrmak üçin Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine döwlet karz serişdelerini bermek hakyndaky Karara gol çekdi. Munuň özi ýurdumyzda güýçli, bäsdeşlige ukyply işewürligiň kemala getirilmegine, onuň ösmegi üçin has amatly şertleriň döredilmegine aýratyn üns berilýändiginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.
Şeýlelikde, resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Merkezi banky Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygyny maliýeleşdirmek üçin döwlet serişdeleriniň hasabyna “Rysgal” paýdarlar täjirçilik bankynyň üsti bilen TSTB-ä ýyllyk 1 göterim bilen 5 ýyl ýeňillikli döwri bolan 20 ýyl möhlete 2 milliard 400 million amerikan dollaryna çenli möçberde karz berer.
Lebap welaýatynyň Tübigatan kaliý duzlarynyň ýatagynda kaliý dökünlerini öndürýän dag-magdan baýlaşdyryjy kombinatynyň gurluşygyny maliýeleşdirmek üçin bolsa ýyllyk 3 göterim bilen 4 ýyl ýeňillikli döwri bolan 11 ýyl möhlete 600 million amerikan dollaryna çenli möçberde karz berler.
Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz degişli resminamalara, şol sanda TSTB-niň agzalary tarapyndan Aşgabatda guruljak täze desgalar boýunça resminama gol çekip hem-de ýurdumyzda kiçi we orta telekeçiligi goldamak gaznasyny döretmek hakyndaky teklipleri makullap, şeýle hem Türkmenistanyň çägine getirilende käbir gurluşyk hem-de senagat harytlaryna gümrük paçlaryny bellemegiň sanawyny tassyklady.
Soňra milli Liderimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny işewürlik we edara ediş taýdan dolandyrmagy tabşyrmak barada karara gelendigini habar berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň bu möhüm çözgüdi şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy. Sözüň doly manysynda, bu çözgüt Hazaryň türkmen kenarynda ýaş şypahananyň ösdürilmeginde iň işjeň tapgyryň başlanýandygyny alamatlandyrýar. Döwletiň ýakyn goldawynda bolan «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň berkarar bolmagynyň başlangyç döwri üstünlikli geçen häzirki wagtda milli Liderimiziň başyny başlan ägirt uly taslamasy ösüşiň täze sepgidine çykdy. Hormatly Prezidentimiz döwletimiz şeýle giň möçberli işleri TSTB-ä ynanyp, ondan ýokary netijä garaşmaga haklydyr diýip belledi.
Milli Liderimiziň pikirine görä, hut işewürligiň çeýeligi we ykjamlygy, onuň bazardaky ýagdaýy inçelik bilen duýýandygy, çalt öwrenýändigi, gujur-gaýratlylygy ahyrky netijede öňe okgunly gitmek üçin üýtgeýän ykdysady ýagdaýlarda zerur bolup durýar. Munuň üçin döwletimiz tarapyndan zerur çäreler görüldi, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakyndan goldaw bermeginde batyrgaý meýilnamalara we başlangyçlara giň ýol açylýar.
Soňra döwlet Baştutanymyz ykdysadyýetimizi ösdürmäge telekeçileriň goşýan goşandyna ýokary baha bermek maksady bilen, olaryň has tapawutlananlaryny döwlet sylaglary bilen sylaglamak kararyna gelendigini aýtdy.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa bu baradaky Permany okaýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow TSTB-niň has ýokary netijeleri gazanan wekillerine döwlet sylaglaryny gowşurdy.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny pugtalandyrmakda, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmakda uly üstünlikleri gazanandyklary üçin Türkmenistanyň “Watana bolan söýgüsi üçin” medaly bilen sylaglananlaryň hatarynda “Ussat-Inžener”, “Aktab”, “Batly-Gadam”, “Erada”, “Hilal”, “Baýly-Gurluşyk”, “Altyn Gala Gurluşyk”, “Abraýly önüm”, “Eziz-Dag” hususy kärhanalarynyň, şeýle hem “Altyn hojalyk”, “Hasar” hojalyk jemgyýetleriniň, “Parasatly” daýhan hojalygynyň ýolbaşçylary bar.
Milli Liderimize TSTB-niň ähli agzalarynyň adyndan birleşmäniň başlygy A.Dadaýew ýüzlenip, berýän uly ünsi, atalyk aladasy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi. Şu gün döwlet Baştutanymyzyň guramanyň döredilmeginiň 10 ýyllygy bilen hut özüniň gutlamaga gelmegi hem munuň aýdyň subutnamasydyr. Türkmen telekeçileri üçin bu ýatdan çykmajak pursatlardyr we taryhy wakadyr diýip, ol aýtdy.
TSTB-niň döredilen ýylynda ol özüne 500 agzany birleşdirdi. Olaryň güýji bilen milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklarynda işler ýola goýlup başlandy. Şol döwürde telekeçiligiň ykdysadyýetdäki paýy 1 göterime-de ýetenokdy. Indi bolsa, döwlet Baştutanymyzyň ýokarda belleýşi ýaly, bu görkeziji 60 göterimden hem geçýär. Bularyň ählisi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary hem-de goldawy netijesinde mümkin boldy. Şunuň netijesinde milli telekeçilik işi ilerläp başlady.
Milli Liderimiziň başlangyçlary, gymmatly teklipleri ýurdumyzyň hususy ulgamyny sazlaşykly ösüş ýoluna çykardy. TSTB-niň ýolbaşçysynyň döwlet Baştutanymyza ýüzlenip aýdyşy ýaly: “Türkmen telekeçileriniň gazanan üstünliklerini biz Siziň hyzmatlaryňyz hökmünde kabul edýäris”.
Ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda işjeňligiň ýokarlanmagy bilen birlikde, häzirki wagtda ýurdumyzyň işewürligi jemgyýetçilik-syýasy durmuşyna hem işjeň gatnaşyp başlady, türkmen telekeçileriniň syýasy partiýasy döredildi.
Hususy ulgamyň wekilleri milli Liderimiziň belent ynamyny ödemek üçin tutanýerli zähmet çekip, ähli tagallalary edýärler diýip, TSTB-niň başlygy aýtdy we öz öňlerinde goýlan wezipeleriň ählisiniň üstünlikli ýerine ýetiriljekdigine ynandyrdy.
Türkmen telekeçileri döwletimiz tarapyndan döredilen mümkinçiliklerden netijeli peýdalanyp, häzirki wagtda halkara derejesine çykýarlar we önümçiligiň hem-de marketingiň döwrebap tehnologiýalaryny özleşdirýärler. TSTB-niň gatnaşmagynda Milli ştrih-kodlaşdyrmak guramasy döredildi. Türkmenistanda öndürilen önümleriň ştrih-kody dünýä bazarlarynda işjeň hereket edýär. Häzirki wagtda ISO ygtyýarlandyrmak boýunça milli barlaghanany döretmek meýilleşdirilýär. Ol harytlaryň daşarky bazarlarda bäsdeşlige ukyplylygynyň kepili bolup durýar.
Türkmen işewürliginiň maddy-enjamlaýyn binýady, dünýäniň esasy önüm öndürijilerinden getirilen iň kämil enjamlar bilen üpjün edilen hususy önümçiligiň düzümi hem berkidilýär. Golaýda Aşgabadyň demirgazyk böleginde 100-e golaý binadan ybarat bolan iri dolandyryş-işewürlik hem-de söwda toplumy ulanmaga berildi. Şol ajaýyp binalar türkmen telekeçileri tarapyndan guruldy.
TSTB-niň ýolbaşçysy ýurdumyzda telekeçiligiň şeýle okgunly ösmeginiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň uly goldawy netijesinde mümkin bolandygyny ýene-de bir gezek nygtap, türkmen telekeçileriniň dünýä bazarlaryna işjeň çykmak üçin döwlet derejesinde döredilýän şertler üçin çäksiz hoşallyk bildirdi we milli Liderimize birleşmäniň agzalarynyň adyndan Görelde atly ajaýyp ahalteke bedewiniň sowgat berilýändigini aýdyp, onuň şejeresi baradaky degişli şahadatnamany gowşurdy.
Döwlet Baştutanymyz şu günki duşuşygy tamamlap we ýaş hem-de tejribeli işewürlere, hususy telekeçilere we işewürlik dünýäsine indi gadam basýan adamlara iň gowy arzuwlaryny aýdyp, telekeçilik ulgamynyň Garaşsyz döwletimizi demokratik reformalar we durmuş-ykdysady özgertmeler ýoly bilen mundan beýläk-de ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçiliginiň bardygyny nygtady.
“Şoňa görä-de, sizden işiň dürli ugurlarynda we ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny has-da artdyrmakda täze üstünliklere garaşýarys” diýip, milli Liderimiz aýtdy.
“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly şygar astynda geçýän şu ýylda halkara hyzmatdaşlygyň has-da ösdüriljekdigine, halkymyzyň agzybirliginiň we jebisliginiň pugtalandyryljakdygyna ynanýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz beýik şahyr we akyldar Magtymguly Pyragynyň türkmen döwletiniň ajaýyp geljegi hem-de diňe agzybirlikde türkmenleriň ykbalynyň göteriljekdigi baradaky öçmez-ýitmez setirlerini mysal getirdi.
Şeýle-de bolar — biziň agzybir halkymyza ýagty geljek garaşýar, ol uly üstünliklere eýe bolar. Şeýle hem bolmalydyr, çünki biz dogry ösüş ýoluny saýlap aldyk. Şol ýol bilen ynamly öňe barýarys. Diňe öňe tarap aýgytly ädimleri ätmelidiris, diňe öňe! — diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň döredilmeginiň 10 ýyllyk baýramy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, eziz Diýarymyzyň we mähriban halkymyzyň bähbitlerine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Özbegistanda aşa yssy howa sebäpli käbir uçar saparlary goý bolsun edildi
Meteorologiýanyň berýän habaryna görä 23-nji iýula çenli howanyň gyzgynlygy ozalky ýyllara garanyňda 5-7 dereje artar
Özbegistanda aşa gyzgyn howa sebäpli ýurdyň günortasyndaky Horezm welaýatynyň Ürgenç howa menzilindäki uçar gatnawlary wagtlaýyn bes edildi.
Özbegistanyň Howa ýollary edarasy tarapyndan berilen beýanatda Ürgenç howa menziline ýerine ýetiriljek uçar saparlarynyň Nukus we Buhara howa menzillerine gönükdirilendigi mälim edildi.
Beýleki tarapdan Özbegistanyň Demir ýollary tarapyndan berilen beýanatda 25-nji iýula çenli Daşkent-Ürgenç we beýleki otly gatnawlarynyň sanynyň artdyrylandygy habar berildi.
Meteorologiýanyň berýän habaryna görä 23-nji iýula çenli howanyň gyzgynlygynyň ozalky ýyllara garanyňda 5-7 dereje artjakdygy we 45 derejä çenli baryp ýetjekdigi beýan edildi.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyz boýunça iş saparyny amala aşyryp, şäher düzümini mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda geçirilýän iri möçberli işleriň barşy, şeýle hem Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak we Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlamak boýunça geçirilýän çäreler bilen tanyşdy.
Ýurdumyzyň baş şäherinde ýaýbaňlandyrylan toplumlaýyn özgertmeler, adamlaryň durmuşy üçin aňrybaşy amatly şertleri döretmek, şeýle hem Aşgabat—2017-ni ýokary derejede guramak we geçirmek bilen baglanyşykly meseleler milli Liderimiziň hemişe üns merkezinde saklanýar. Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzda gurulýan täze binalary yzygiderli gözden geçirmek bilen, Aşgabadyň ähli durmuş üpjünçilik ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çärelere hemişe üns berip, bu ýerde amala aşyrylýan ähli işleriň iň häzirki zaman talaplara we ülňülere, şol sanda hil, estetiki görnüşi we ekologiýa babatynda gabat gelmeginiň, geljegi nazarlaýan innowasiýa çemeleşmeleriniň esasy ölçeg bolup durýandygyny nygtaýar.
Watanymyzyň ak mermerli paýtagty sebitiň we dünýäniň iň owadan we ýaşamak üçin amatly şäherleriniň biri hökmündäki derejesini has ynamly eýeleýär. Aşgabat ýurdumyzyň ähli künjeklerini gurşap alan ägirt uly özgertmeler maksatnamalaryna aýratyn depgin we sazlaşyk berýär, şeýle hem milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy hem-de ýolbaşçylygy boýunça Türkmenistanda yzygiderli geçirilýän oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik hem-de hoşniýetli goňşuçylyk syýasatynyň aýdyň alamatyna öwrülýär.
Netijede dürli ulgamlarda halkara hyzmatdaşlygyň merkezi hökmünde türkmen paýtagtynyň abraýy belende göterilýär. Muňa Aşgabadyň Merkezi Aziýa sebitinde ilkinji bolup Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlaryny geçirmek hormatyna eýe bolandygy hem şaýatlyk edýär. Aşgabat—2017-niň üstünlikli geçirilmegi Türkmenistanyň sport döwleti hökmünde abraýynyň pugtalanmagyna ýardam berer, şeýle hem ýurdumyzyň baý döredijilik kuwwatyny äşgär etmäge mümkinçilik berer. Şol sebäpli hem döwlet Baştutanymyz hakyky parahatçylyk, dostluk we doganlyk baýramyna öwrüljek bu Oýunlara taýýarlyk görmegiň ähli tapgyrlaryna hut özi gözegçilik edýär.
Ir bilen hormatly Prezidentimiz V Aziýa oýunlarynyň bäsleşikleriniň geçiriljek ýerine—Olimpiýa şäherjigine geldi. Bu ýerde milli Liderimizi ýurdumyzyň Mejlisiniň Başlygy, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary, Aşgabat şäheriniň häkimi, birnäçe ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de bu ägirt uly toplumyň gurluşygy ynanylan Türkiýäniň “Polimeks” kompaniýasynyň ýolbaşçysy garşyladylar.
Bu köpugurly toplumyň oýunlara taýýarlyk derejesi döwlet Baştutanymyzyň aýratyn üns beren meselesi boldy, şäherjigiň çäklerinde sport we beýleki maksatly desgalaryň ençemesi ýerleşýär, olar ähli ölçegler babatynda ýokary halkara ülňülere hem-de şunuň ýaly desgalara bildirilýän talaplara laýyk gelýär. Bu ýerde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň talaplaryna laýyklykda ýaryşlary, şol sanda ýeňil atletika, welosiped sporty, tennis, suwda ýüzmek, sportuň dürli toparlaýyn görnüşleri, başa-baş tutluşyklar we beýleki görnüşleri boýunça bäsleşikleri ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur şertler döredildi, şeýle hem ýörite türgenleşik zallary bar.
V Aziada gatnaşýan türgenler, tälimçiler hem-de wekiliýetleriň beýleki agzalary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri üçin ajaýyp olimpiýa ýaşaýyş toplumy guruldy, ol jemi 12 müň adama niýetlenendir. Bu ýerde bina edilen belent jaýlar daşky görnüşi, içerki abadanlaşdyrylyşy we amatlylygy babatynda abadanlaşdyrylan şäher ýaşaýyş jaýlaryna laýyk gelýär. Ýaşaýyş toplumy on iki gatly ýigrimi binadan ybaratdyr, olar toplumlara birleşdirilendir, toplumlaryň her birinde, şeýle hem mümkinçilikleri çäkli adamlaryň ýaşamagy üçin şertler göz öňünde tutulandyr. Şeýlelikde, ak mermerli binalar ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrylan we bagy-bossanlyga öwrülen tutuş ýaşaýyş toplumyny emele getirdi.
Mundan başga-da, Olimpiýa şäherjiginiň düzümine tehnikanyň iň soňky gazananlary bilen enjamlaşdyrylan lukmançylyk toplumy girýär, ol dikeldiş merkezini we okuw merkezli ylmy-barlag barlaghanany öz içine alýar, şeýle hem bu ýerde öňdebaryjy tehnologiýalar ornaşdyrylan halkara media-merkezi we beýleki degişli desgalar ýerleşýär. Türgenleriň dynç almagy we boş wagtyny gyzykly geçirmegi üçin medeniýet merkezi göz öňünde tutulandyr.
Monorels ýoly şäherjigiň giň çäklerini gurşap alýar, onuň ugry boýunça aýratyn görnüşde bezelen stansiýalaryň birnäçesi gurnalandyr. Estakada ulagynyň bu görnüşiniň üýtgeşik aýratynlygy onuň ýerüsti herekete päsgelçilik döretmeýän, ýolagçylaryň rahatlygyny üpjün edýän artykmaçlygydyr. Polat ýoluň belentliginden ägirt uly sport toplumynyň, şeýle hem gün-günden gözelleşýän Aşgabadyň hem-de onuň köp sanly täze binalarynyň ajaýyp görnüşi açylýar.
Olimpiýa şäherjigi Aşgabadyň binagärlik keşbine hem-de onuň häzirki zaman şäher düzümine sazlaşykly utgaşmak bilen, paýtagtymyzyň aýdyň “ýüzüne” hem-de türkmenistanlylaryň hakyky buýsanjyna öwrülýär.
Hormatly Prezidentimiz köpugurly sport toplumyna baryp görmeginiň dowamynda münberleri 45 müň tomaşaça niýetlenen Olimpiýa stadionyna geldi. Milli Liderimiz Oýunlaryň baş meýdançasyny synlap, stadionyň enjamlaşdyrylyşyna hem-de onuň Aziada—2017-niň açylyş dabarasyna taýýarlyk derejesine ünsi çekdi, oýunlara badalga berilmegine iki aýdan hem az wagt galdy. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ýurdumyzda şeýle ýokary derejeli we giň gerimli sport ýaryşlary ilkinji gezek geçiriler. Müňlerçe daşary ýurtly myhmanlar — sport wekiliýetleri, janköýerler, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri türkmen paýtagtyna gelerler, şonuň üçin hem Oýunlary ägirt uly we köp öwüşginli sport baýramyna öwürmek üçin ähli zerur çäreler geçirilmelidir, Aziada oýunlara gatnaşýanlaryň ählisiniň hakydasynda hemişelik galar we Ýer ýüzüne Türkmenistany özleri üçin täzeden açmaga mümkinçilik berer.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz şeýle hem Oýunlaryň alawyny ýakmak dabarasyna göwnejaý taýýarlyk görmegiň zerurdygyna aýratyn ünsi çekdi, alawyň ýalkymy 17-nji sentýabrda özboluşly bezegli çanakda asmana nur saçar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Aşgabada, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna geljek hormatly myhmanlar üçin sport lybaslarynyň sowgatlyk toplumlary görkezildi. Lybaslaryň toplumlarynyň iki görnüşi – gyşky we tomusky görnüşleri işlenip taýýarlanyldy, gyşky lybaslar toplumy Gökdepäniň dokma toplumynda, tomusky lybaslar bolsa Aşgabadyň Modalar öýünde taýýarlanyldy.
Bu ýerde döwlet Baştutanymyzyň belliklerine hem-de maslahatlaryna laýyklykda täzeden işlenen, V Aziadanyň açylyş we ýapylyş dabaralaryna gatnaşjak türkmen türgenleri üçin adaty we dabaraly ýagdaýlarda geýmäge niýetlenen bir kysymly lybaslaryň nusgalary görkezildi. Paýtagtymyzyň Modalar öýüniň dizaýnerleri tarapyndan zenanlar we erkekler üçin sport lybaslar toplumynyň iki görnüşi taýýarlanyldy, olaryň bezeginiň her düzüminde milli öwüşgin we häzirki zaman nysak meýilleri sazlaşykly utgaşdyryldy.
Zenanlar üçin niýetlenen lybaslar toplumynyň birinji görnüşi keltekçeden, köýnekden, papakdan we sport aýakgabyndan ybaratdyr, ikinji görnüşi hem keltekçeden başga ähli lybaslary öz içine alýar. Onuň ýerine lybaslar toplumyna penjek girizildi. Erkekler üçin niýetlenen lybaslar toplumynyň iki görnüşi hem degişli futbolkany, jalbary, papagy we sport aýakgabyny öz içine alýar, onuň tapawutly aýratynlygy birinji görnüşde keltekçäniň we ikinji görnüşde penjegiň bolmagydyr. Ähli sport lybaslary ýurdumyzyň ýokary hilli dokma önüminden taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow görkezilen lybas toplumlary bilen tanşyp, türkmen türgenleriniň lybaslarynyň halkymyzyň özboluşly medeni däplerini alamatlandyryp, şonuň bilen bir wagtda häzirki zaman meýillerine laýyk gelmelidigini, estetiki taýdan özüne çekiji we peýdalanmak üçin amatly bolmalydygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz bular barada aýtmak bilen, şeýle hem V Aziadanyň nyşanlarynyň sport lybaslarynyň bezeginde maksadalaýyk peýdalanylmagynyň möhümdigine ünsi çekdi.
Milli Liderimiz taýýarlanylan nusgalary umuman makullap hem-de olara käbir üýtgetmeleri girizmek bilen, ýurdumyzyň türgenleri hem-de Oýunlaryň geçirilmegini guraýan işgärler üçin lybaslaryň nusgalarynyň işlenip taýýarlanylmagyna çynlakaý we döredijilikli çemeleşmegiň ähmiýetini ýene-de bir gezek belledi. Oýlap tapylan çeper çözgütler, olaryň aýratynlyklary hem-de döredijilik taýdan ýerine ýetirilişine baglylykda, daşary ýurtly myhmanlarda biziň ýurdumyz barada täsirler galar, olaryň türkmen halkynyň baý taryhyna we medeniýetine, onuň gadymy gymmatlyklaryna gyzyklanma derejesi hem şuňa bagly bolar. Şunda önümleriň ýokary hil derejesi üýtgewsiz talap bolmagynda galýar.
Hormatly myhmanlar üçin sowgatlyk toplumlary barada aýdylanda bolsa, olar hem milletimiziň taryhy-medeni ýörelgelerini we häzirki zaman meýillerini özünde utgaşdyrmalydyr hem-de bu sowgatlary alan adamlarda Aşgabat we myhmansöýer Türkmenistan barada ýakymly ýatlamalar galdyrmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Şeýle hem bu ýerde myhmanlar üçin dürli serişdeler, sowgatlyk önümleri, torbalar, türkmen alabaýynyň, ahalteke bedewiniň şekilleri, milli keşdeler salnan torbalar, tahýalar, alajalar, V Aziadanyň nyşany ýerleşdirilen sport aýakgaplary, köýnekçeler, ýazuw depderçeleri, ruçkalar, göwnejaý bezelen maglumat neşirleri we beýlekiler görkezildi.
Döwlet Baştutanymyz Oýunlara taýýarlyk görmegiň möhüm meseleleriniň üstünde durup geçmek bilen, olaryň çözgüdine örän oýlanyşykly hem içgin çemeleşmegiň zerurdygyny nygtady.
Biziň örän möhüm wezipämiz taryhda iň iri möçberli we giň gerimli Aziýa oýunlaryny mynasyp, ýokary derejede geçirmekdir, ol özüniň “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk” diýen şygarynyň doly derejede beýanyna öwrülmelidir diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklar, şol sanda Olimpiýa şäherjiginiň ähli desgalarynyň bu möhüm waka doly taýýarlygy, paýtagtymyzyň öňdebaryjy tehnologiýalary herekete getirmek arkaly bezelişi , hususan-da, daşary ýurtly myhmanlar üçin dikuçarda gezelençleri guramak bilen tanyşdyryş çärelerini geçirmek, olara ýokary derejeli hyzmaty üpjün etmek bilen bagly tabşyryklar berildi.
Hormatly Prezidentimiz köpugurly sport toplumyndan çykyp, bu ýerde goýlan awtoulag serişdeleriniň nusgalaryny synlady, olar Oýunlaryň geçirilýän döwründe ýolagçylara hyzmat eder. Täze ulaglaryň hatarynda taksiler, kiçi we uly göwrümli awtobuslar bar.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, ulaglaryň hemmesiniň ýurdumyzyň howa şertlerine laýyk gelmegi we olarda ýolagçylar üçin aňrybaş mümkinçilikleriň döredilmegi esasy talap bolup durýar. Şunda, ulaglarda oturdylan monitorlarda ýolagçylara niýetlenen degişli maglumatlaryň berilmegi, olarda mahabatlandyryş görnüşleriniň görkezilmegi hem-de ýolagçylar üçin bähbitli bolan maglumatlaryň we beýlekileriň eşitdirilmegi bilen baglanyşykly işlere maksatnamalaýyn esasda çemeleşilmelidigini aýtdy.
Milli Liderimiz sürüjiler bilen bolan gürrüňdeşligiň dowamynda olaryň ýolagçylara hyzmat etmegiň ýokary nusgasyny görkezmelidiklerini, bu ugurda ýörite taýýarlyk işlerini geçmelidiklerini belläp, bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Munuň özi Aziýa oýunlarynyň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginde has-da ähmiýetlidir.
Sürüjiler ähli amatlyklary özünde jemleýän täze awtoulaglary alyp berendigi üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden alkyş sözlerini aýdyp, ýolagçylara ýokary derejeli hyzmat etmek boýunça öz öňlerinde goýlan anyk wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Soňra milli Liderimiz Aşgabat şäheri boýunça iş saparyny ýörite awtobusda dowam etdi. Döwlet Baştutanymyz ýüzugra Garaşsyzlyk şaýolunyň ugrunda ýerleşýän Türkmenistanyň jemgyýetçilik guramalarynyň durky täzelenen edara binasynyň ýanynda saklandy we onuň enjamlaşdyrylyşyny synlady.
Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary we işgärleri mähirli garşyladylar.
Ýurdumyzyň Demokratik partiýasynyň başlygy K.Babaýew milli Liderimize täze binanyň taýýarlyk işleri, onda döredilýän şertler, üpjün edilen mümkinçilikler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, durky täzelenen binanyň enjamlaşdyrylyşy, onda döredilen şertler, otaglaryň özboluşly aýratynlyklary bilen tanyşdy.
Bu ýerde işlemek üçin ähli amatlyklar göz öňünde tutulan häzirki zaman kompýuter we edara enjamlary bilen enjamlaşdyrylan we döwrebap iş mebelleri bilen üpjün edilen iş otaglary bar. Binanyň içinde ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň 6-sy — Demokratik partiýa, Agrar partiýa, Kärdeşler arkalaşyklarynyň milli merkezi, Zenanlar birleşigi, Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasy we Türkmenistanyň Parahatçylyk gaznasy ýerleşýär.
Türkmenistanyň jemgyýetçilik guramalarynyň edara binasynda “tegelek stollary”, duşuşyklary, ýygnaklary, maslahatlary geçirmek üçin niýetlenen we ähli amatlyklary bolan 5 sany 20 orunlyk, 2 sany 130 orunlyk we bir sany 60 orunlyk mejlisler zallary ýerleşýär. Binanyň ikinji gatynda ajaýyp şekilde bezelen dürli maslahatlary geçirmek üçin uly mejlisler zaly bar. Binanyň üçünji gatynda hormatly Prezidentimiziň görnükli eserleri, şeýle hem beýleki kitaplar bilen üpjün edilen kitaphana ýerleşýär. Edara binasynyň içki bezegi üçin ýurdumyzyň suratkeşleriniň eserleri we döwrebap bezeg gymmatlyklary ulanylypdyr.
Binanyň abadanlaşdyrylan ýanaşyk çäklerinde bassyrmaly açyk awtoduralga hem göz öňünde tutulypdyr. Onuň ýerzemin gatynda awtoduralga, arhiw we ammar jaýlary ýerleşýär.
Döwlet Baştutanymyz täze edara binasy bilen tanyşlygyň barşynda jemgyýetçilik guramalarynyň käbir otaglaryna baryp gördi. Olarda netijeli iş alyp barmak, şeýle hem medeni-köpçülik çäreleri geçirmek üçin ähli zerur şertler döredilipdir.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow toplumyň maslahat geçirilýän zalyna baryp, onuň bezeg aýratynlyklary, bu ýerde döredilen oňyn şertler bilen tanşyp, uly maslahat zalynda giň möçberli çäreleri geçirmek üçin üpjün edilen mümkinçilikler, olaryň aýratynlyklary bilen gyzyklandy.
Milli Liderimiz edara binasy bilen tanşyp, ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda, döwletimizde we jemgyýetimizde giň gerimli demokratik özgertmeleri ýaýbaňlandyrmakda Diýarymyzda amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň we toplumlaýyn ösüş maksatnamalarynyň many-mazmunyny we asyl maksatlaryny düşündirmek boýunça köpçülikleýin aň-bilim işlerini alyp barmakda jemgyýetçilik guramalarynyň möhüm orun eýeleýändiklerini belledi.
Türkmenistanlylaryň agzybirligini we jebisligini mundan beýläk-de berkitmek, ilatyň ähli gatlaklarynyň arasynda sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmek, halkymyzyň öňden gelýän ahlak gymmatlyklaryny ýaýmak, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemek, milletimiziň baý döredijilik mümkinçiliklerini durmuşa geçirmek bilen baglylykda, olaryň alyp barýan işlerine uly ähmiýet berilýär.
Birleşikleriň ýolbaşçylary döwlet Baştutanymyza ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalary barada edýän ýadawsyz aladasy we berýän goldawy, olaryň işini kämilleşdirmekde döredýän ähli şertleri üçin tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini aýdyp, öz öňlerinde goýlan jogapkärli wezipeleri çözmek ugrunda ähli tagallalary etjekdiklerine ynandyrdylar.
Bu düzümleriň işine dünýäniň öňdebaryjy tejribesiniň, ýokary derejeli täzeçil tehnologiýalaryň işjeň ornaşdyrylmagynyň zerurdygyna ünsi çekip, hormatly Prezidentimiz olaryň alyp barýan jogapkärçilikli işlerinde uly üstünlik arzuw etdi we bu ýerden ugrady.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabady ösdürmegiň 15-nji tapgyrynyň taslamasyny durmuşa geçirmegiň barşy bilen tanyşdy. Bu taslamanyň çäklerinde ýokary amatlyklary bolan we otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan ýaşaýyş jaýlarynyň iri toplumy gurlupdyr. Tutuşlygyna alnanda, taslama boýunça iki gatly kottejleriň 208-sini, 12 gatly jaýlaryň 18-sini we 3-4 gatly jaýlaryň 16-syny, şeýle hem öz içine söwda merkezlerini, çagalar bagyny, mekdebi we beýlekileri alýan durmuş düzümli birnäçe degişli desgalary gurmak göz öňünde tutulandyr. Täze binalary gurmak üçin paýtagtymyzyň günorta-günbatar künjeginden giň meýdan bölünip berildi. Häzirki wagtda bu ýerde hil taýdan täze şäher gurşawy döredilýär. Hormatly Prezidentimiz tarapyndan başy başlanan bu dürli görnüşdäki we gatlardaky jaýlary gurmak işi raýatlaryň amatly we mynasyp jaýlary saýlap almak mümkinçiliklerini has-da giňelder. Bu jaýlar täze döwrüň talaplaryna, türkmenistanlylaryň şahsy ýüz tutmalaryna we isleglerine doly gabat gelýär.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda, 15-nji tapgyryň desgalarynyň gurluşygyny alyp barmak işi ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine tabşyryldy. Kottejler babatda aýdylanda bolsa, olaryň gurluşy iki ugurda — taslama boýunça ýa-da geljekki jaý eýesiniň isleglerine görä ýerine ýetirildi. Ähli jaýlarda döwrebap garaž, degişli tehniki desgalar we beýleki jaýlar bar.
Her biri 350 inedördül metrden gowrak kottejler özboluşly binagärligi bilen tapawutlanýar, olaryň gurluşygynda döwrebap ekologik gurluşyk, keramzit we gaz beton bloklary ýaly bezeg we üçeklik materiallar, keramogranit, bassyrmalyk we beýleki serişdeler ulanyldy. Jaýlar ýyladyş we sowadyş ulgamlary bilen bir hatarda zerur bolan ähli durmuş üpjünçilik ulgamlary bilen özbaşdak enjamlaşdyrylandyr.
Döwlet Baştutanymyz ýörite awtobusda kottej jaýlar toplumynyň daşyndan aýlandy. Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy täze bina edilen kottej jaýlaryň biriniň ýanynda saklandy, bu ýerde milli Liderimizi ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy A.Dadaýew garşylady. Kottej jaýa girip, hormatly Prezidentimiz onuň otaglarynyň ýerleşdirilişi, enjamlaşdyrylyşy we olaryň ölçegleri bilen gyzyklandy. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygynyň belleýşi ýaly, bu ýerde peýdalanylan gurluşyk serişdeleri täze tehnologiýalar esasynda taýýarlandy. Şeýle hem aşhanada goýlan mebeller birleşigiň agzalary bolan hususy kärhanalarda taýýarlanyldy.
Täze jaý bilen tanyşlygyň dowamynda, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow birnäçe otaglary, şol sanda myhman otagyny, birinji gatda ýerleşen aşhanany we ikinji gatdaky ýatylýan otagy hem-de çagalar otaglaryny synlady. Otaglaryň birinde eýwana çykalga döredilipdir. Milli Liderimiz özboluşly äheňde bina edilen eýwany synlap, ony dürli maksatlar, şol sanda iş otagy hökmünde ulanmagyň boljakdygyny aýtdy.
Ähli amatlyklary bolan 48 we 72 öýli belent jaýlar ähli ölçegleri boýunça ýokary derejeli rahatlyk şertleri bilen üpjün edilipdir. Bu täze salnan 12 gatly jaýyň öýleri belent potoloklary we giň ýaşalýan otaglary bilen tapawutlanýar. Öýleriň ýyladylyşy we sowadylyşy merkezleşdirilen ulgama birikdirilendir. Meýdançanyň ýanaşyk ýerlerinde köpçülikleýin dabaralary geçirmek üçin ýerler bilen üpjün edilen we çagalar üçin oýun meýdançalary gurnalypdyr.
Döwrebap enjamlar toplumy bilen ähli amatlyklary bolan üç otagly hem-de dört otagly jaýlaryň ýaşaýjylary üçin döwrebap amatlyklaryň doly toplumy kepillendirilýär. Olaryň her birinde lift gurnalandyr. Üç gatly sekiz jaýda umumy meýdany 222 inedördül metrden gowrak ýokary amatlykly alty sany giň öýler ýerleşdirilendir. Ýerzemin gatda giň türgenleşik otagy ýa-da goş saklamak üçin niýetlenen otaglar göz öňünde tutulypdyr. Dört gatly jaýlarda her biri 253 inedördül metrden gowrak sekiz sany öý ýerleşdirilendir. Jaýlaryň ýanynda gurlan awtomobil duralgalary hem ýaşaýjylaryň ygtyýarynda bolar.
Şeýlelikde, paýtagtymyzy ösdürmegiň nobatdaky tapgyrynda ýurdumyzda öndürilen ýokary hilli gurluşyk serişdeleri ulanyldy. Munuň özi milli Liderimiziň gurluşyk pudagynyň hünärmenleriniň öňünde goýýan möhüm wezipeleriniň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Milli gurluşyk senagatynyň önümçilik kuwwatlyklaryny yzygiderli ýokarlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe tabşyryklary berdi. Paýtagtymyzda döredilýän gök zolaklaryň çäginiň artdyrylmagyny möhüm wezipeleriň hatarynda bellemek bilen, hormatly Prezidentimiz onuň ekologiýa abadançylygynyň, şäher ulaglarynyň bökdençsiz we sazlaşykly hereketiniň, şeýle hem ilatyň amatly ýaşaýşy we dynç alşy üçin ähli mümkinçilikleriň döredilmeginiň esasy şertini emele getirýändigini aýtdy.
Binagärleriň we taslamaçylaryň pikirleri boýunça paýtagtymyzy ösdürmegiň 15-nji tapgyrynyň merkezi böleginde täze seýilgäh zolagyny gurmak göz öňünde tutulýar. Ulag düzüminiň göz öňünde tutulmagy bolsa ýaşaýyş jaýlaryna amatly barmagy hem-de şäheriň beýleki künjeklerine amatly gitmek mümkinçiligini üpjün eder.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň täze ýaşaýyş toplumy hem-de onuň täze ýaşaýjylary kabul etmäge taýýarlyk derejesi bilen tanşyp, Aşgabatda amala aşyrylýan hem-de adamlaryň durmuşy üçin aňrybaş amatly şertleriň üpjün edilmegine we oňaýly şäher gurşawynyň kemala getirilmegine gönükdirilen şähergurluşyk konsepsiýasynyň durmuş ugurly häsiýete eýedigini nygtady. Soňky ýyllarda aşgabatlylaryň müňlerçesi ajaýyp ýaşaýyş jaýlaryndaky amatly öýleriň eýeleri boldular, ol jaýlar ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini düýpli özgerdýär.
Täzeçil tehnologiýany we dünýäniň iň gowy tejribesini ornaşdyrmak, ýurdumyzyň raýatlarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini we derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak paýtagtymyzy ösdürmegiň esasy ugurlary bolup durýar. Şeýle özgertmeler Watanymyzyň beýleki şäherlerini we ilatly ýerlerini hem gurşap aldy. Häzir paýtagtymyzda toplanan tejribe ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde hem durmuş taýdan ähmiýetli taslamalar durmuşa geçirilende üstünlikli peýdalanylýar.
Şunuň bilen baglylykda döwlet Baştutanymyz ägirt uly häzirki zaman şäherine öwrülen Aşgabadyň keşbiniň onuň ilatynyň durmuş ýörelgeleriniň aýratynlyklaryny şöhlelendirmelidigini belledi. Gök zolaklar şäheri abadanlaşdyrmagyň möhüm bölegi bolup durýar, olar döredilende landşaft we bag-seýilgäh bezegçiligi ulgamyndaky öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryň milli bezegçilik aýratynlyklary, kiçi binagärlik şekilleri öz içine alýan bezeg görnüşleri peýdalanylmalydyr, pyýada we welosipedliler üçin ýodajyklar gurnalmalydyr. Täze seýilgäh toplumlarynda Türkmenistanyň tebigy howa şertlerinden ugur alnyp, dürli agaçlaryň we gyrymsy ösümlikleriň nahallary oturdylmalydyr, şeýle hem netijeli suw tygşytlaýjy tehnologiýalary ulanmak arkaly suwaryş ulgamlarynyň döredilmegine oýlanyşykly çemeleşilmelidir.
Şeýle hem paýtagtymyzyň çäkleriniň giňelýändigi hasaba alnyp, ýol-ulag ulgamyny mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak meselelerine aýratyn üns berilmelidir. Şunda paýtagtymyzda täze ýaşaýyş toplumlarynyň hem-de şäheri ösdürmegiň uzakmöhletleýin meýilnamalary bilen bagly meseleler göz öňünde tutulmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Milli Liderimiz iş saparynyň jemlerini jemlemek bilen, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň ýokary derejesini üpjün etmegiň möhümdigine, paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak we şäher jemagat gulluklarynyň işini kämilleşdirmek, ähli bina edilýän desgalaryň ýokary hil derejesini hem-de olary ulanmaga bermegiň bellenilen möhletleriniň berk berjaý edilmegi bilen baglanyşykly meseleleriň öz wagtynda çözülmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, şunuň bilen baglylykda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz ak mermerli Aşgabadyň öňde boljak ägirt uly sport baýramçylygyny ajaýyp gözelligi bilen garşylamalydygyny aýtdy we bu ýere ýygnananlara öňde goýlan wezipeleri çözmekde we alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw edip, bu ýerden ugrady.


text:
Özbegistan syýahatçylyk pudagy boýunça uly ösüşler etmegi nazarda tutýar
Maksat ykdysadyýetiň we syýahatçylygyň gysga möhletde ösdürilmegi
2017-2021-nji ýyllaryň aralygyndaky döwür üçin Özbegistany galkyndyrmak üçin strategiýanyň ileri tutulýan 5 ugry üçin işe girişildi.
Maksat ykdysadyýetiň we syýahatçylygyň gysga möhletde ösdürilmegi.
Bu barasynda Özbegistanyň Syýahatçylygy ösdürmek baradaky Döwlet geňeşinden beýannama berildi.
Beýannamada her ýylyň fewral aýynda Daşkentde syýahatçylyk boýunça ýolbeletleriň maslahatynyň geçiriljekdigi habar berilýär.
Beýleki tarapdan Özbegistanyň syýahatçylyk potensialynyň dünýä tanyşdyrylmagy we puda bilen ýakyndan gyzyklanmak maksady bilen aýda iki gezek “Syýahatçylyk” atly gazetiň neşir ediljekdigi, gazetiň wagty bilen rus we iňlis dillerinde-de çykaryljakdygy mälim edildi.
Şol iş strategiýasynyň çäginde Özbegistanyň Syýahatçylyk ministri Anwar Şaripow bilen Türkiýäniň Myhmanhanaçylar bileleşiginiň ýolbaşçysy Timur Baýyndyryň arasynda duşuşyk geçirildi.
Duşuşykda iki ýurduň arasyndaki syýahatçylygyň ösdürilmegi, Özbegistanda maýdarlara berilýän döwlet ýeňillikleri barada pikir alyşyldy.
Özbegistanyň Syýahatçylyk ministri Anwar Şaripow Türkiýäniň tejribelerinden peýdalanmak isleýändiklerini aýtdy.


text:
"Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda gurluşygyň nonatdaky tapgyry dowam edýär. Gurulýan desgalaryň hatarynda üç gatly söwda merkezini görkezmek bolar, onuň gurluşygy tamamlaýjy tapgyra gadam basdy.
Söwda toplumy deňiz şypahanasynyň demirgazyk böleginde, "Balkan", "Lebap", "Daşoguz" sagaldyş merkezleriniň we beýleki hereket edýän bejeriş-şypahana desgalarynyň sektorynda ýerleşýär. Onuň gurluşygy üçin 40 müň inedördül metr ýer bölnüp berildi, onuň 6 müň inedördül metre golaý meýdanynda jaýlar we desgalar gurlar. Agaç ekilen ýeriň meýdany 15 müň inedördül metre, ýol örtüginiňki - 19 müň inedördül metre deň bolar.
Söwda merkeziniň binasy iki ýarym müň metrden gowrak meýdany eýeleýär. Ol iki blokdan - üç gatly "A" blokdan we bir gatly ýokary potolokly "B" blokdan ybaratdyr. Üç gatly blokdaky peýdaly meýdanlar söwda meýdançalary we göwün açyş jaýlary üçin niýetlenendir. Birinji gatda aýakgap, mata, taýýar köýnekleriň, sport geýimleriniň, sowgatlaryň, ykjam telefonlaryň, plýaž we syýahatçylyk esbaplarynyň, bezeg şaýlarynyň, parfýumeriýa, zergärçilik, haly we beýleki önümleriň dükanlary ýerleşer. «А» blogyň ýokarky gatlarynda 160 orunlyk restoran, barlar, kafeler, internet-kafe, bilýard oýnalýan zal, stoluň üstünde oýnalýan tennis üçin meýdança we çagalar üçin oýun zaly ýerleşer.
Üç gatly blogyň merkezi girelgesi Awazanyň kenaryndaky awtoulag ýoluna bakýar. Söwda toplumynyň şu tarapynda mermer örtmek we fasadyň witražlaryny aýnalamak işleri alnyp
barylýar. Içinde potologynyň beýikligi 16 metre golaý bolan giň holl-atriumyň ababanlaşdyrylmasyna başlandy. Atrium üçin potolok bolup holluň tebigy ýagtylandyryşy we ýelejiredişi üçin süýşýän aýnalanan proýomly fonarly gümmez hyzmat edýär. Ýakyn wagtda eskalatorlaryň, liftleriň gurnalmasy başlanar.
Holl göni geçýän geçelge arkaly bir gatly "B" blok - söwda merkeziniň supermarketi bilen birleşdirilendir. Bu beýikligi alty ýarym metre deň bolan bitewi zal üsti ýapyk gündogar bazaryna öwrüler. Bu ýerde häzirki zaman tehnologiýalar boýunça miweleriň, gök we bakja önümleriň, konditer, gastronomik we aşhanaçylyk önümleriniň söwdasy ýaýbaňlandyrylar.
Söwda merkeziniň jaýyna ýanaşyk duran territoriýada üsti ýapyk awtoduralga ýerleşer. "Ýaşyl guşagy" döretmek we dynç almak üçin tomusky bassyrmalary, çagalar üçin oýun meýdançasyny, karuseli, elektromobilli çagalar awtodromyny gurmak üçin meýdançalary bölmek işi alnyp barylýar.


text:
Gurbanlygyń jynsy
Yslamda gurbanlygyń jynsy diýilip, haýsy haýwanlaryń gurbanlyga ýaramly, haýsylarynyń bolsa ýaramly däldigine aýdylýar. Muńa görä aşakda ady agzaljak haýwanlar, dini taýdan gurbanlyga ýaramly hasaplanýär:
Düýe, sygyr we goýun. Şeýle hem gäwmiş sygyr jynsyna, geçi bolsa goýun jynsyna girýänligi üçin bular hem gurbanlyga ýaramlydyr. Ady agzalan jynslara, onuń görnüşleri, erkegi we urkaçysy, biçilen we biçilmedikleri hem girýär. Gurbanyň kabul bolmagy üçin, malyň erkek ýa-da urkaçy bolmagynda tapawut ýokdur. Ýöne goýunda goçuň, geçide tekäniň, sygyr we düýäniň bolsa urkaçysynyň kesilmegi has sogaply hasaplanypdyr
Towuk, horaz, gaz, ördek, düýe guşy, keýik we jeren ýaly haýwanlar bolsa gurbanlyga ýaramaýar.


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň Özbegistana sapary planlaşdyrylýar. Media maglumatlaryna görä, bu barada Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň iki goňşy ýurduň diplomatik gatnaşyklarynyň 25-nji ýyl dönümine gabatlap, türkmen kärdeşi Gurbanguly Berdimuhamedowa ýollan gutlag hatynda mälim edildi.
“Siziň Özbegistan Respublikasyna ýetip gelýän saparyňyza sabyrsyzlyk bilen garaşýaryn, ol şübhesiz taryhy waka bolar, ähli taraplaýyn özbek-türkmen gatnaşyklaryň ägirt uly potensialynyň açylmagyna gulluk eder” diýlip, Özbegistanyň prezidentiniň hatynda aýdylýar.
2006-njy ýylda Özbegistanyň öňki prezidenti Yslam Karimowyň ýogalmagynyň yzýany ýurt başyna geçen Mirziýoýew dekabrda prezident saýlanmagynyň yzýany ilkinji daşary ýurt saparyny Türkmenistana amala aşyrdy we 2017-nji ýylyň dowamynda iki gezek goňşy ýurda baryp, prezident Berdimuhamedow bilen duşuşdy.
Türkmenistanyň prezidenti Özbegistana 2016-njy ýylyň iýun aýynda we 2008-nji ýylyň mart aýynda sapar edipdi.


text:
Resmiler we şaýatlar YD jeňçileriniň Yragyň günbataryndaky Anbar welaýatynda azyndan üç adamy diri ýakandygyny aýdýarlar.
Pidalar Bagdadyň 200 km günbatarynda ýerleşýän Hit şäherine golaý ýerleriň ýaşaýjylary bolup, Yragyň howpsuzlyk güýçlerine jeňçiler barada maglumat bermekde güman edilipdir.
Biziň habarçymyzyň aýtmagyna görä, jeňçi topar ol adamlary halky «Yslam döwleti» toparyna garşy göreşýän tire güýçlerine goşulmaga çagyrmakda hem aýyplapdyrlar.
Anbar resmileri pidalaryň biriniň ozalky polisiýa ofiseri bolandygyny aýtdylar.
Töweregiň ýaşaýjylary adam otlanan ýere gelmäge we olaryň ýanyp ölşüni görmäge mejbur edilipdir.


text:
Soňky Habarlar
Gepleşikler
Türkiýe
Binali Ýyldyrym Şweýsariýada türkler bilen duşuşdy
TBMM-niň başlygy Binali Ýyldyrym, Ýewropada ýaşaýan türkleriň gymmatlyklaryndan we milletiň mertebesinden asla ýüz öwürmeli däldigini nygtady
Rumyniýanyň Premýer ministri Dansila resmi sapar bilen Türkiýä geler
Preidentiň Metbugat merkezinden berilen beýanata görä Rumyniýanyň Premýer ministri Dansiliýa 15-nji oktýabr güni gurajak saparynyň dowamynda Prezident R.T.Erdogan tarapyndan kabul ediler
Erdogan Şa Abdulaziz bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Prezident R.T.Erdogan Saud Arabystanynyň Şasy Salman Bin Abdulaziz bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi
Dünýä
Hamaneý hünärmenlerden “Eýranyň galkynyş modeliniň” taslamasyny düzmeklerini isledi
Eýranyň dini lideri Ali Hamaneý ýurduň hünärmenlerine “Eýranyň galkynyşy modeliniň” taslamasyny taýarlamaklary üçin görkezme berdi
Tramp Hytaýyň 2016-njy ýylda geçirilen prezident saýlawlaryna goşulyşandygyny öňe sürdi
ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp 2016-njy ýylda geçirilen prezident saýlawlaryna goşulyşandygyny aýtdy
Nigeriýada nebit turbasynda bolan partlamada ýogalan adamlaryň sany artdy
Nigeriýanyň günorta-gündogarynda nebit turbasynda düýn bolan partlamada ýogalan adamlaryň sany 50-ä ýetdi
Türkmenistan
Türkmenistan bilen ÝB-niň arasynda möhüm geňeşmeler
TÜRKMENISTAN WE ÝB HALKARA MESELELERINI WE ENERGETIKA HYZMATDAŞLYGYNY ARA ALYP MASLAHATLAŞDYLAR
BRÝUSSELDA TÜRKMEN-BELGIÝA SYÝASY GEŇEŞMELERI GEÇIRILDI
Syýasy geňeşmeleriň dowamynda taraplar syýasy, ykdysady, energetika, ulag we medeni-ynsanperwer ulgamlarynda özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň häzirki ýagdaýy we ony mundan beýläk hem berkitmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar
Durnukly ösüşiň maksatlarynyň taslamalaryna maýa goýumlary boýunça okuw maslahaty
Maslahaty Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky hem-de BMG-niň Ösüş maksatnamasy bilelikde gurady
Türkmenistanyň we Owganystanyň pudaklaýyn ministrlikleriniň arasynda ylalaşyga gol çekildi
Paýtagtymyzda Türkmenistanyň Energetika ministrligi bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Energetika we suw serişdeleri ministrliginiň arasynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan (TOP) elektrik geçirijisiniň taslamasy boýunça ylalaşyga gol çekildi
Türk Dünýäsi
Russiýa bilen Özbegistanyň arasynda harby hyzmatdaşlyk
Russiýa bilen Özbegistanyň arasynda howa giňişlikleriniň iki ýurdyň harby uçarlary tarapyndan ulanylmagy bilen bagly şertnama baglaşyldy
Gyrgyz Respublikasynyň daşary işler ministri wezipesini çekildi
Gyrgyz Respublikasynda 2012-nji ýyldan bäri daşary işler ministri wezipesini ýerine ýetirýän Erlan Abdyldaýew wezipesinden çekildi
Özbegistan we Azerbaýjan harby ugur boýunça hyzmatdaşlyk eder
Özbegistanyň we Azerbaýjanyň goranmak ministrleriniň arasynda 2019-njy ýyl üçin harby ugur boýunça hyzmatdaşlyk etmek meýilnamasyna gol çekildi
Medeniýet, Sungat we Sport
Sakarýada Aýwa festiwaly geçirilýär
Sakarýanyň Geýwe etrabynda geçirilýän Aýwa festiwalynda biri-birinden üýtgeşik tagamlar bilen tanyşyp bolýar
Ankarada Ymam Maturidi maslahaty geçiriler
Türk Dünýäsiniň Parlamentarlar gaznasy oktýabr aýynyň 25-27-si aralygynda Ankarada “Halkara Ymam Maturidi Işjeň Maslahatyny” geçirer
Türkiýäniň Milli ýygyndy futbol komandasy şu gün Russiýa bilen duşuşar
Soçi şäherindäki Fisht olimpiada stadionyndaky duşuşyk Türkiýe bilen sagat 19.00-da başlar
Ykdysadyýet
Hamaneý hünärmenlerden “Eýranyň galkynyş modeliniň” taslamasyny düzmeklerini isledi
Eýranyň dini lideri Ali Hamaneý ýurduň hünärmenlerine “Eýranyň galkynyşy modeliniň” taslamasyny taýarlamaklary üçin görkezme berdi
Türkiýe antep pisse önümçiliginde dünýä lideri bolmak üçin taýarlanýar
Türkiýe antep pisse önümçiliginde dünýä lideri bolmak üçin taýarlanýar
Mugla gelen syýahatçylaryň sany 32 göterim artdy
Mesele barada Mugla welaýatynyň Medeniýet we syýahatçylyk müdüri Filiz Karajaagaç beýanat berdi
Aýyň Soragy
Aýyñ soragy
Oktýabr aýyndaky bäsleşigimiziň soragy şeýle: Şu ýyl BMG-niň näçinji Sessiýasy geçirildi?
Aktual Meseleler
Aktual Analiz 41
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.