text:
23 Ocak 2017 Pazartesi
Welaýatlaryň Saýlawçylarynyň Dalaşgärler Bilen Nobatdaky Duşuşyklary 25-nji Ýanwarda Geçiriler
2017-nji ýylyň 25-nji ýanwarynda saýlawçylaryň Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärler bilen duşuşyklary geçiriler.
Bekmyrat Atalyýew bilen duşuşyk Mary welaýatynyň M.Kemine adyndaky döwlet drama teatrynda, Ramazan Durdyýew bilen duşuşyk Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäheriniň häkimliginde, Meretdurdy Gurbanow bilen duşuşyk Daşoguz welaýatynyň N.Andalyp adyndaky döwlet drama teatrynda, Serdar Jelilow bilen duşuşyk Balkan welaýatynyň Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň medeni-sport merkezinde, Süleýmannepes Nurnepesow bilen duşuşyk Ahal welaýatynyň Änew şäheriniň Medeniýet öýünde bolar.
Duşuşyklar sagat 10-da başlanýar.
http://www.turkmenhabargullugy.com/welayatlaryn-saylawcylarynyn-dalasgarler-bilen-nobatdaky-dususyklary-25-nji-yanwarda-geciriler/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
Türkiýe türkmen migrantlarynyň san taýdan iň köp ýurtlarynyň başyny çekýär. Türkiýäniň migrasiýa gullugynyň maglumatyna görä, diňe 2015-nji ýyldan bäri hasaba alynan türkmenistanly bikanun hem köne pasportly migrantlaryň sanynyň 200 müň töweregindedigi çak edilýär.
Türkiýede migrantlaryň kanuny ýagdaýa geçmegi üçin döredilen deportsyz kanuny ýeňillikler dowam edýärkä, golaýda köne pasporty bolanlara hem 1 ýyl möhletli ynsanperwer ýaşaýyş rugsadynyň berilmeginiň öňi açyldy.
Ýöne şeýle kanuny ýeňilliklere garamazdan, Türkiýedäki bikanun türkmen migrantlarynyň kanuny ýagdaýa geçmeginiň garaşylyşyndan haýal bolýandygy aýdylýar. Eýsem, Türkiýedäki bikanun migrantlaryň kanuny ýagdaýa geçmeginde nähili bökdençlikler bar?
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä türkmenleri" gepleşigine gatnaşýan bikanun migrantlar Öwez bilen golaýda özüne we çagalaryna ýaşaýyş rugsadyny alan Maýa bu ugurdaky tejribelerini diňleýjiler bilen paýlaşýarlar.
Gepleşigi diňläp, aşakdaky foruma hem öz başdan geçirenleriňizi ýa-da piker-garaýyşlaryňyzy teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Golaýda Türkmenistanda, dünýäniň beýleki ýurtlarynda ýaşaýan türkmen diasporasynyň toplanan ýerlerinde Magtymguly günleri dürli çäreler bilen bellenip geçildi we Azatlyk Radiosy “Dünýä türkmenleri” gepleşiginiň nobatdaky sanyny Magtymguly we türkmenler temasyna bagyşlady.
Gepleşigiň myhmanlary - Eýrandaky Türkmensähra türkmenleriniň wekili Ýusup Nurtagany etniki türkmenleriň bu ýyl Magtymguly günlerini belleýişleri barada gürrüň berse, Türkiýäniň Tranýa uniwersitetinde mugallym bolup işleýän türkmensähraly alym Abdurahman Düýeji Magtymgulydan parsça eden terjimeleriniň Türkmenistandaky ‘başdangeçirmelerini’ aýdyp berdi.
Gepleşigi diňläp, pikir-tejribeleriňizi aşakdaky forumda teswir görnüşinde galdyryp bilersiňiz.


text:
Janlandyrylan kadyrlar we janlandyrylan foto effektlar.
1 2
.Bize size öz fotaňyzy goýup biljek janlandyrylan foto kadyrlary we foto effektlary, janlandyrylan temalary we suratlary hödürleýäris. Göwnüňize ýarjak fotaňyzy saýlap internet üçin janlandyrylan fotolary we janlandyrylan awatarlary taýýarlap bilersiňiz. Siz aňsatlyk bilen ýakynlaryňyzy geň galdyryp bilersiňiz. Olar siziň eden sungatyňyzy görüp düýbünden haýran galarlar we begenerler.Siz şeýle hem islän foto effektyňyzy saýlap, öz fotaňyzy ýa-da dostlaryňyzyň fotalaryny ýükläp bilersiňiz.Siz geň galdyrmak, haýran galdyrmak ýa-da dot ýarlaryňyza we maşgalaňyza öz suratyňyz bilen taýýarlanan hat bilen gutlamak pursaty size hödürlenilýär. Bu ýatdan çykmajak sowgat ähli baýramçylyga degişli bolup biler: Doglan güni, Täze ýyl, Kristmas, At güni. Siz ýakynlaryňyza janlandyrylan /janly/ ýürek sowgat edip bilersiňiz.Bu günlerde /janly/ fotolar, fotodan wideo geçirilmegi has meşgur bolup durýar. Taýýar ediji bir pursaty surata çekip alýar we programalryň kömegi bilen herekede geçirýär. Bular ýaly hereketli suratlary taýýarlamak aňsat iş bolup durmaýar.Internet arkaly biziň bölümimiziň kömegi bilen siz arkaýyn öz janlandyrylan hreketli suratlaryňyzy aňsatlyk bilen taýýarlap bilersiňiz. Bu has owadan. Siz internet arkaly el ýeterli ýagdaýda biziň sahypamyzdaky taýýarlanan janlandyrylan foto effektlary, janlandyrylan foto kadyrlary, suratlary, kartlary we hakyky sungatlary görüp bilersiňiz..


text:
Şu günler Aşgabadyň häkimiýetleri paýtagtyň ähli künjeklerinde öýsüz haýwanlary awlamak boýunça giň göwrümli çäre geçirýärler diýip, Aşgabadyň ýaşaýjylary Azatlyk Radiosyna habar berýärler.
“Olar köçeleri we gyrak-bujak ýerleri barlap çykýarlar, parklarda we şäheriň eteginde itleri we pişikleri demir taýaklar bilen urup öldürýärler, jaýlaryň töwereginde, henizem diri haýwanlaryň bolan ýerlerine awy taşlap çykýarlar” diýip, graždan aktiwisti Natalia Şabunts Azatlyk Radiosyna habar berdi.
Aşgabadyň häkimiýetleriniň haýwanlary ýok etmek boýunça soňky çäreleri baradaky habar Türkmenistanyň prezidentiniň aprel aýynyň aýagynda, paýtagta dikuçarly aýlanyp, şäherdäki ýagdaýlar bilen tanyşmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Ýerli ýaşaýjylaryň sözlerine görä, şu günler paýtagtyň ähli ýerlerinde, haýwanlar babatynda çäre görýän işgärler tarapyndan ulanylýan gyzgylt reňkli ýörite ulaglary görmek mümkin. Şeýle-de, haýwanlary gözleýän eli demir taýakly adamlaryň häli-şindi göze ilýändigi habar berilýär.
Öz itlerini ýüp bilen daşarda gezelenç etdirýän ýaşaýjylaryň öý haýwanlarynyň ellerinden gaňrylyp, zor bilen äkidilýän pursatlaryň hem duş gelýändigi aýdylýar.
“Şu aýyň başynda Parahat-6 etrapçada garryja aýal kiçijik güjügi bilen gezelenç edýän wagtynda, eli taýakly adamlar onuň ýanyna baryp, itini elinden güýç bilen alyp gitdiler” diýip, graždan aktiwisti Natalia Şabunts gürrüň berdi.
“Ýakyn günlerde sosial pudakda bir aýal Şewçenko köçesindäki metjidiň garşysynda iki güjükli bir it barada gürrüň berdi, onuň hoş söz we iýmite minnetdar bolup, adamlara gysmyljyraýandygyny ýazdy. Ol enaýy haýwanlaryň suratyny hem ýerleşdirip, olara täze eýe tapyljagyny umyt etdi we ýerleşýän takyk ýerini görkezdi. 5-nji maýda bolsa “döwletiň nökerleri” peýda boldular we itleri ýörite ulagda äkitdiler. Haýwanlary goraýjylar itleri pula satyn almak üçin, olaryň yzyndan eňdiler, emma haýwanlar ýok edilýän Arzuw atly ýerde olara gülüp, ýaňy garny ýarylyp öldürlen haýwanlaryň jesetlerini görkezdiler. Ulagyň içi pişijikleriň, itleriň, güjükleriň jesetlerinden doludy. Bu ganly bir garym-gatymlykdy...” diýip, Azatlyk Radiosyna gowşan maglumatlaryň birinde aýdylýar (Hatyň awtorynyň ady howpsuzlyk sebäpli görkezilmeýär).
Aşgabatly aktiwistleriň sözlerine görä, paýtagtyň etegindäki Arzuw atly ýerde kommunal hojalyk guramalaryna degişli, daş-töweregi berkidilen ýere tutulan we öldürilen haýwanlar eltilip, ýygnalýar.
Soňky wagtda Azatlyk Radiosyna paýtagtyň häkimiýetleri tarapyndan öldürlendigi aýdylýan haýwanlaryň suratlary yzygiderli gelip gowuşýar.
Mart aýynda Azatlyk Radiosynyň habarçylary Aşgabadyň Parahat-7 etrapçasynda öýsüz haýwanlary tutmak boýunça giň göwrümli işleriň geçirilendigini we munuň bilen bir wagtda, öli haýwanlaryň has köp jesediniň köçelerde peýda bolandygyny habar beripdi.
Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky söhbetdeşleri şäheriň öýsüz haýwanlardan arassalamak boýunça çäreleriň göwrüminiň giňelmegini ýerli häkimiýetleriň paýtagty Aziada-2017 halkara sport çäresine taýýarlamak boýunça geçen aýlarda amala aşyrylýan işleri bilen baglanyşdyrýarlar.
Azatlyk Radiosy öýsüz haýwanlaryň awlanmagy bilen bagly soňky ýagdaýlar barada garaşsyz çeşmelerden gowuşýan maglumatlary Aşgabadyň häkimiýetleri tarapyndan resmi derejede tassyklatmaga synanyşdy. Türkmen häkimiýetleri, şol sanda Aşgabadyň kommunal edaralarynyň, ýagny öý hojalyk gulluklarynyň işgärleri bu ýagdaýy kommentirlemediler. Bu mesele Türkmenistanyň döwlet habar beriş serişdelerinde-de düýpden gozgalmaýar.
Bellemeli ýeri, Türkmenistan uly dabara bilen taýýarlanýan Aziada-2017 halkara sport çäresiniň resmi tumary hökmünde türkmen iti alabaýyň şekilini saýlap aldy.


text:
ABŞ-nyň Portland şäherinde bir adam iki adamy pyçaklap öldürmekde, üçünji adamy ýaralamakda güman edilip saklandy. Pidalar onuň iki sany musulman görnüşli aýala azar bermeginiň öňüni aljak bolupdyrlar.
Jeremy Christian 26-njy maýda tussag edildi we agyr ýagdaýda iki adamy öldürmek, bir adamy ýaralamak aýyplamalarynda aýyplandy.
Bu waka, aýdylmagyna görä, Christian ýolagçy otlusyndaky iki aýaly görüp, olaradini we etniki masgaralamalar bilen gygyryp başlanda bolupdyr. Polisiýa ol aýallaryň biriniň hijaply, ýagny baş örtüli bolandygyny aýdýar.
Polisiýa öldürilenleri 53 ýaşyndaky oregonly Ricky John Best we 23 ýaşyndaky portlandly Taliesin Myrddin Namkai Meche diýip tanatdy. Best wakanyň bolan ýerinde, Meche hassahanada jan beripdir.
Bu waka musulmanlaryň mukaddes Remezan aýynyň başlanmagynyň öň ýanynda boldy.
Amerikan-yslam gatnaşyklary geňeşi beýanat çap edip, Birleşen Ştatlarda 2015-nji ýyldan 2016-njy ýylda çenli aralykda musulmanlara garşy hadyslaryň 50 prosentden gowrak ýokarlanandygyny aýtdy we ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampy "ýokarlanyp barýan yslamofobiýa we yňdarmalygyň beýleki görnüşlerine garşy çykyp gürlemäge” çagyrdy.


text:
9 Haziran 2016 Perşembe
Türkmenistanyň Prezidenti Karara Gol Çekdi
Türkmenistanda telekeçiligi ösdürmek, milli ykdysadyýetimizde hususy pudagyň tutýan ornuny artdyrmak boýunça amala aşyrylýan döwlet maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmek, ýurdumyzyň hususy telekeçilerine döwlet tarapyndan goldaw bermegi dowam etdirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, hususy telekeçiler we şahsy taraplar tarapyndan Türkmenistanyň çäklerinden daşary alnyp gidilende gümrük paçlary ýatyrylýan harytlaryň sanawy tassyklanyldy.
Şeýle hem hususy telekeçilere we şahsy taraplara Türkmenistanda öndürilýän guş ýumurtgasynyň içerki bazardan artýan möçberini Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň netijenamasy esasynda Türkmenistanyň çäklerinden daşary alnyp gidilmegine ygtyýar berildi.
Türkmenistanda balyk ösdürip ýetişdirmek bilen meşgullanýan döwlete dahylsyz edara görnüşli taraplar we hususy telekeçiler balyk hojalyk desgalary üçin berlen ýerler babatda ýer üçin tölegden we ýer üçin kärende töleginden boşadylýar.
Resminama laýyklykda, Ykdysadyýet we ösüş ministrligine, Döwlet gümrük gullugyna, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetine Türkmenistanyň Adalat ministrligi bilen bilelikde şu karardan gelip çykýan üýtgetmeleri we goşmaçаlary Türkmenistanyň kanunçylygyna girizmek baradaky teklipleri bir aý möhletde taýýarlamak hem-de Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň garamagyna bermek tabşyryldy.
Şu Karar 2016-njy ýylyň 1-nji iýulyndan güýje girýär.
***
“Ýer hakyndaky” Türkmenistanyň bitewi Kanunyna we “Türkmenistanda ýer gatnaşyklaryny kadalaşdyrmagyň meseleleri hakynda” Türkmenistanyň Prezidentiniň 2016-njy ýylyň 18-nji martyndaky kararyna laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama bilen ýer bölekleri berilýän ministrlikleriň, pudak edaralarynyň we edara - kärhanalaryň, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalarynyň hem-de daýhan hojalyklarynyň sanawy tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetine Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaýatlarynyň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde degişli ýer böleklerini bermek boýunça namalary bellenen tertipde resmileşdirmek tabşyryldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
acharsoz
TDH: Ilatyň saglygy we bagtyýarlygy baradaky hemmetaraplaýyn alada – döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarydyr
опубликованно 28.02.2018 // 719 - просмотров
Jemgyýetde sagdyn we işjeň durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegini möhüm meseleleriň biri hökmünde jar edýän milli Liderimiz sportuň atçylyk, welosiped we awtomobil sporty, ylgaw, tennis hem-de beýleki dürli görnüşleri bilen yzygiderli meşg...
GARAGUM
Çille dolar, kükräp-kükräp ýaz geler,
Nowruzyňda togsan tamam, Garagum.
Durna däldir, Gökden guruk ýaý geler
Ol ata-babamdan salam - Garagum.
Tozdurdym men sende çaryk-çokaýym,
Paý-pyýad agezip ojar tokaýyň.
Owsaryň ber, kerweniňi çekeýin,
Özgermişdir köne zaman, Garagum.
Gökde...
Birazajyk Tebigatdan
CITES (the Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) is an international agreement between governments. Its aim is to ensure that international trade in specimens of wild animals and plants does not threaten their survival.
CITES- Nesli tükenmek howpy astyndaky haýwanlaryň we ösümlikleriň halkar...
Talyp Gözeli-2018
1) Türkmenistanyň Magtymguly Adyndaky Ýaşlar Guramasynyň Merkezi Geňeşi
2) Türkmenistanyň Bilim Ministrligi
3) Türkmenistanyň Zenanlar Birleşiginiň Merkezi Geňeşi
HORMAT HATY (Işde, okuwda we ş. m. tapawutlanýan adamlara berilýän dokument.) şu üç edaranyň/guramanyň adyndan berilýän eken Talyp Gözeli bäsleşiginde ýeňiji...
Türkmenistanyň iň baý adamlary kimler ?
Türkiýäň habarlaryny okap otyrkam, Forbesiň Türkiýedäki 100 sany iň baý adamyň sanawyny çap edendigi ýazylan eken. Içlerinden maňa gyzykly gelen, Rönesans Holding we Polimeks Inşat ýaly Türkmenistanda tanalýan firmalaryň eýeleri boldy. Aýratyn hem habardaky şu jümle:
"Örneğin FORBES 100'de 1,3 milyar dolarla yer alan Erol Tabanca'nın sahibi...
Jadylanan Millet
CADILANAN MILLET
c=j
ı=y
y=ý
(orginal kopirywat wystawit)
Biri bar eydi, biri yok eydi al asmanıñ astında cennete meñzeş türkmen iylinde Alla tagaladan başga adıl bir soltan bar eydi. Onuñ Erkin diyen bir oglı bar eydi. Bu...
Şahsy Bloglar we ş.m. (şagal möjekler)
Tak tak takkkk, bu ýere-de entägem käbir kän tamdyr nan iýenlerden girýän bar käwagt ýarym, az owlakdan. Az tamdyr nan, köp bok iýenlerdenem bar. Az tamdyr nan iýip, köp okanlardan bolsa gaty az. Aslynda, hemmäňize gözüm gidýär. Iýýän nanyňa, maşgalaňa iýdirýän nanyňa başlygyň bokuny halkyň ganyna, derine ýugyryp, çalyp iýip bilmek bir ukyp, zehin...
Aramyzdaky Mutandlar
Olar gaty gadymdan bäri biziň içimizde ýaşap gelýärler. Olar dürli tebigy we syýasy şertlerde öz barlyklaryny gorap, nesilden nesile agtarmak bilen bir hatarda, psihoanalitiki ýollar bilen geljek nesilleriň aňyna aralaşyp, olary hem özlerine meňzeş şekilde klonlamana ukyplydyrlar. Olary adaty adamlardan saýgarmak juda kyn. Kämil morfogenetiki we gi...
Bağışlama bizi Veten (Bagyşlama bizi Watan)
Unuttuq tarixi öten zamanı
Unuttuq toprağa tökülen qanı
Unuttuq ferqini yaxşı yamanı
Bağışlama bizi Veten.
Görsekte köksüne batan qılıncı
Başımız altına qoyduq balıncı
Doğrandın bölündün sen xıncım xıncım
Bağışlama bizi Veten.
İşimiz peşemiz oldu ahu-zar
Feryat sesimizde...
Depegöz
"Oraz Depegözi alyp, öýüne getirdi. Ony emdirmek ücin bir eneke çagyrdylar. Eneke gelip, emmesini oglanyň agzyna saldy. Oglan bir sordy – barja süýdüni aldy, iki sordy – ganyn aldy, üç sordy – janyn aldy."
"Gorkut atadan" şu üçli bölek maňa bir zady ýatlatdy. Bilene bäşlik goýjak.
...
Mesele
Türkmenistanda ykdysady krisiz barmy ? Bar ýaly, eger aslynda ýok bolup, emeli krisiz döredilýän bolsa, onda ýagdaý has hem möhüm. Beýle etmek Watana dönükligiň edil özi bolsa bolsa gerek.
"Her ýurdyň awyny öz tazysy bilen awla." diýilen nakyly her türkmen bilýän hem bolsa, şu wagt öz tazysy bilen öz ýurdunda awlanýan ýurtlar...
Daşary Ykdysady Iş Banky
Hormatly Daşary Ykdysady Iş Bankynyň pyssy pujurlyklaryny amala aşyrýan we beýleki maliýä jogap berýän ýolbaşçylar!
Siz Ogrymy ? Siz Kezzapmy ? Harammy siz ? Binamysmy ? Ejize ganym zalymmy siz ?
Bir mahallar kerwenle ýola giden adam bir mollasumagyň birine pul amanat edip gidýär. Gelip, amanadyny sorasa, moll...
Haýýý bar a
1.5 sagatlap ýazan temam puç boldy. Ýazyp bolup göýber diýsem, içeri gir diýip dur. Kopy Paste edäýmändirin. Aý bähbit bolsun, dil bela, diş gala diýlenidir.
Nyrhlar nähili ?
Siz üçin adaty ýagdaýdyr weli, köp wagt bäri Türkmenistana baryp gaýtmadyklar üçin gyzykly bolup biler. Bazarlarda, dükanlarda azyk harytlarynyň nyrhy näden ? Pomidory, tüwini, pyýazy, kartoşkany we ş/m-leriň kilogramyny näçeden alýaňyz ? Süzmäň kilogramy näçeden ? Nar, üzüm ? Süýdiň litri ? Goýun/sygyr eti, läşge (towuk) ? Aşgabatdan taksistler ha...
Garaşsyzlyk güni 27 sentýabrmy indiki ýyldan ?
Halk Maslahatyna online seretmek ýa-da maslahat baradaky taýýarlanan gepleşiklere tomaşa etmek nesip bolmansoň we internetden hem derekli maglumat tapmamsoň, şu ýerden sorap görmekden başga çykalga tapmadym.
Garaşsyzlyk baýramynyň bellenýän günini näme sebäpden üýtgetdiler ?
Şu resmi saýtda eýle teklibiň hödürlenend...
Seretmek we görmek
Look and see, bakmak ve görmek...
Seretýän, görýän zadyňa düşünmek gysgaça. Pelsepeçileriň dilinde näme diýilýärkä ?
Kinolarda meşhur sahnalar bardyr, "Seretýän ýeriňde, şu taýda näme görýärsiň ?" diýilip berilen sorag we ymgyr manyly ýa-da manysyz jogap.
Meşhur hekaýany bilýänsiňiz. Käsäni çagyldan dolduryland...
Adalat üçin içeliň.
Adalat näme we näme däl diýen sorag aram-aram kän çekeleşilýär.
Ilki bilen adalat deňlik diýmek däl.
Adalat, başga biriniň hakyny iýmän, her kimiň öz hakyna eýe çykyp bilmegidir. Adalat, her kimiň hakyny goraýyjylykdyr.
He-he, ýene her kim üçin deňlik diýen ýaly boldy soňky sözlem hem....
Ak ýürekden
Şu yerde gawno tema açyp zaebal edýän 3-4 sany taşşakçyň ýoguna ýanyp bolanokmy ? Owalam zaebal bla şu habarlardan. Taşşakçylyk edip ýadaňyzokmy huýlar bla ? Dogramany näçe gowy görýän adam bolsa-da, gurbanlygyň soňky güni dograma iýesi gelmeýişi ýaly, guwanyp guwanyp zaebalymyz çykdy "ak" habarlaryňyza.
Blin, halk näme edýä ? Pagta...
10 ýyl yza-2
G.Berdimuhammedow
ADAMLARYŇ BAŞ SAGLYGY TÜRKMENIŇ
ALTYN ASYRYNYŇ BINÝADYDYR
Türkmeniň Altyn asyrynyň Baş Taglymaty bolan Mukaddes Ruhnamany özleriniň
ruhy şamçyragy edinen saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamynyň işgärleri öz
halkynyň saglygy barada hemişe alada eden Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň
ynsa...
10 ýyl yza-1
Taryhyň öwrümli ýollarynda, türkmeniň oýanan ykbalynyň diregi bolan, öz halkyny
nurly Gün bolup çoýan Beýik Serdarymyzy, Beýik Saparmyrat Türkmenbaşyny ýitirmek
milletiň uludan-kiçisiniň ýüregini daglady, adamlaryň kalbyna daglar bolup çökdi. Bu ýitgi,
onda-da öwezini dolup bolmajak ýitgi. Ýöne bu Beýik Şahsyýet durşy bilen mer...
"Jenaÿat wakasy"
Töwerekde tilkiniñ garawullap geztanini bilip towuklary ketekden çykarman saklayan bir horoz bar eken. Ol towuklañ iyjek iymini seresaplylyk bilen ozi yygnap getirer eken. Towuklar hem bu horozyñ aydanyndan çykman gezer ekenler. Bu ÿagday dowam etse towuk awlamagyn mumkin bolmajakdygyny bilyan tilkiniñ kellesine bir pikir gelipdir. Ol bir gün gije...


text:
Alýaska
Demirgazyk Amerika yklymynyň iň günbatar-demirgazyk böleginde ýerleşýän ABŞ-a degişli bolan ştat. Gündogar-da Kanada bilen, demirgazyk-da arktik okean, günorta-da Ýuwaş okean bilen araçäkleşýär. ABŞ-da iň uly ştat.
Umumy maglumat[üýtget | edit source]
resmi dili: ýok
paýtagty:Junou
ABŞ-a goşulan senesi: 03.01.1959 ştatlar arasynda 49-njy bolup goşulan.
resmi saýty: www.alaska.gov
meýdany[üýtget | edit source]
1 717 854 km2
ini: 3 639
uzynlygy: 2 285
suw bilen gaplanan bölümi: 13,77%
ulylygy boýunça ABŞ-da tutýan orny: 1
Ilaty[üýtget | edit source]
sany: 735 132 (tahmyny 2013)
gürlügi: 0.49 km2-a 1 adam
baglanşykly makalalar[üýtget | edit source]
salgylanma[üýtget | edit source]
iňlisçe wikipediýadan gysgaldylan terjime.


text:
29-njy iýunda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygy Dmitriý Medwedewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşligi geçirildi.
Russiýanyň Hökümetiniň baştutany hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy 60 ýaşynyň dolmagy bilen tüýs ýürekden we mähirli gutlap, milletiň Liderine berk jan saglyk, abadançylyk hem-de ýokary döwlet wezipesinde alyp barýan giň möçberli işlerinde täze uly üstünlikler arzuw etdi. Pursatdan peýdalanyp, Dmitriý Medwedew Russiýany we Türkmenistany birleşdirýän dostluk gatnaşyklarynyň okgunly ösdürilmegine berýän şahsy ýardamy üçin türkmen Liderine aýratyn hoşallygyny beýan etdi.
Döwlet Baştutany doglan güni mynasybetli gutlaglary we hoşniýetli arzuwlary üçin minnetdarlyk bildirip, soňky ýyllarda hil taýdan täze derejä çykan iki ýurduň özara bähbitli hyzmatdaşlygynyň oňyn depginini kanagatlanma bilen belledi.
Söhbetdeşligiň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygy Dmitriý Medwedew öňden gelýän, ýygjam ylym-bilim hem-de medeni gatnaşyklaryň mundan beýläk-de höweslendirilmegi baradaky pikiri aýtdylar. Bu bolsa iki döwletiň halklaryny ýakynlaşdyrmagyň, olaryň arasyndaky dostlugyň we özara düşünişmegiň berkidilmeginiň möhüm ýagdaýydyr.
2017-nji ýylyň 17 — 27-nji sentýabrynda Aşgabat şäherinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçiriljekdigini belläp, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Dmitriý Medwedewi bu iri sport ýaryşlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmaga çagyrdy.
Söhbetdeşler hoşlaşanlarynda, däp bolan döwletara gatnaşyklarynyň geljekde hem ösdürilip täze many-mazmun bilen baýlaşdyryljakdygyna ynam bildirdiler, Türkmenistanyň we Russiýa Federasiýasynyň halklaryna iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.


text:
1. Okamak maksady bilen daşary ýurtlara gidýän Türkmenistanyň raýatlary okaýan ýeriniň (ýurdunyň) Türkmenistandaky ilçihanasyndan talyp wizalaryny resmileşdirip, Türkmenistandan gitmäge we Türkmenistana gelmäge hukuk berýän hem-de Türkmenistanyň raýatynyň şahsyýetine güwä geçýän resminamalar boýunça ýurdumyzyň Döwlet serhediniň migrasiýa gözegçilik postunyň üsti bilen daşary ýurtlara gidýärler.
2. “Migrasiýa hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýatlary öz ata-eneleriniň biri ýa-da beýleki kanuny wekiliniň biri bilen ýurduň çäginden gidip bilýärler, şunda ata-eneleriniň beýlekisiniň kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy bolmalydyr.
Türkmenistanyň 18 ýaşyna ýetmedik raýatlary ýany bilen gidýän adamyň adyna öz kanuny wekilleriniň kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy boýunça şol wekiller ýany bilen gitmezden Türkmenistandan gidip bilerler. Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýaty ýany bilen hiç kim gitmezden Türkmenistandan gidýän halatynda, onuň ýanynda kanuny wekilleriniň şol raýatyň gitjek senesini we barýan ýurduny görkezýän we kepillendiriş tertibinde tassyklanan razylygy bolmalydyr.
Kanuny wekili bolmadyk mahalynda kämillik ýaşyna ýetmedik raýatyň gitmegine hossarlyk we howandarlyk edaralary tarapyndan rugsat berlip bilner.
Türkmenistanyň kämillik ýaşyna ýetmedik raýaty sport ýaryşlaryna, bilim bäsleşiklerine, medeni-köpçülikleýin, aýdym-saz we beýleki çärelere gatnaşmak, şeýle hem saglygyny bejertmek we okuw maksatlary bilen we beýleki ýagdaýlarda kanuny wekiliniň ýa-da başga adamyň ýanynda bolmagynda, onuň kanuny wekilleriniň biriniň kepillendiriş tertibinde tassyklanylan ynanç haty boýunça Türkmenistandan gitmäge haklydyr.
3. Türkmenistanyň raýatlarynyň daşary ýurt döwletinde bilim almagy üçin olaryň ýanynda okuw mekdebiniň degişli tassyknamasy ýa-da çakylyknamasy raýatyň hemişelik ýaşaýan ýeri boýunça bilim edarasynda hasaba alnandygy barada güwänamasy bolmalydyr.
4. Daşary ýurduň okuw jaýy tarapyndan berlen çakylykda okuwyň görnüşi (gündizki ýa-da gaýbana, tölegli ýa-da tölegsiz) baradaky maglumatlar görkezilmedik ýagdaýynda, daşary ýurda okuwa barýan Türkmenistanyň raýaty bu maglumatlary öňünden aýdyňlaşdyrmalydyr.
5. Daşary ýurtlarda bolýan raýatlarymyz özüniň Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportyny örän aýawly saklamalydyrlar. Elektron maglumaty özünde jemleýän pasportlary mikrosistemalaryň we elektromagnit tolkunly enjamlaryň ýanynda goýmak, ýokary temperaturaly we çygly ýerlerde saklamak pasportyň zaýalanmagyna getirip biler.
6. Türkmenistanyň raýaty pasportyny ýitiren halatynda Türkmenistana gaýdyp gelmek üçin şahsyýetini tassyklaýan resmi namasy Türkmenistana gelmäge hukuk berýän resmi nama bolup durýar, ony Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalary ýa-da konsullyk edaralary berýär.
7. Türkmenistanyň çäklerinden daşary gidýän Türkmenistanyň raýatlaryna Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda döwletiň goragy we howandarlygy kepillendirilýär.
Çeşme: Türkmenistanyň Döwlet Migrasiýa Gullugy


text:
Maldiw adalarynda 22-nji martda woleýbol boýunça Aziýanyň merkezi sebitiniň üçünji çempionatynyň oýunlary başlandy. Biziň toparymyz ýaryşyň final bölegine çykdy. Indi ildeşlerimiz bu abraýly ýaryşyň altyn medaly ugrunda göreşerler.
Türkmen woleýbolçylary eýýäm Nepalyň (3:0) we Maldiw adalarynyň (3:0) ýygyndylaryny ynamly ýeňdiler. Soňra bolsa ildeşlerimiz ýaryşyň iň güýçli toparlarynyň biri bolan Gyrgyzystanyň ýygyndysyny (3:2) çekeleşikli göreşde ýeňmegi başardylar.
Ýaryş 30-njy marta çenli dowam eder.


text:
Türk Dünýäsinden Habarlar
Türk dünýäsiniň tapawutly ýerlerinden bize gelip gowuşan möhüm wakalar bilen bagly habarlar
Ilkinji habarymyz Gazagystandan gelip gowuşdy.
Gazagystanyň Prezidenti Nazarbaýew Türkmenistanda saparda boldy.
Nursoltan Nazarbaýew Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Türkmenistana bardy. Nazarbaýew Türkmenistanda türkmen lider Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşdy.
Gazagystanyň Prezident Diwany tarapyndan berilen ýazmaça beýanatda duşuşykda Berdimuhamedowyň Nazarbaýewe Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmagy kabul edendigi üçin minnetdarlyk bildirendigi mälim edildi.
Gurbanguly Berdimuhamedow 64 ýurdyň gatnaşmagynda geçirilen oýunlaryň raýdaşlygyň we jebisligiň görkezijisidigini belläp, BMG-nyň islegine laýyklykda bosgunlardan ybarat 65-nji ýurt hökmünde kesgitlenen toparyň hem gatnaşjakdygyny habar berdi.
Prezident Nazarbaýew bolsa oýunlary geçirýänligi sebäpli Berdimuhamedowy gutlap, ýurtda halka hyzmat berjek köp sanda sport desgasynyň gurulandygyny belläp geçdi.
Şeýlelik bilen çäräniň Türkmenistanyň dünýäde has hem tanalmagyny üpjün etjekdigini aýdan Nursoltan Nazarbaýew Gazagystanyň şu ýyl 28-nji Bütindünýä gyşky uniwersiada oýunlaryny geçirendigini ýatlatdy.
Nazarbaýew ondan soň 5-nji Aziýa oýunlaryna gatnaşjak Gazagystanyň milli ýygyndysy bilen duşuşyk geçirdi.
Nobatda Özbegistandan gelip gowuşan habarymyz bar.
Özbegistan Türkiýä minnetdarlyk bildirdi. Özbegistanyň Daşary işler ministri Abdulaziz Kamilow: “Türkiýe tarapy Özbegistanda guruljak Ymam Buhari ylmy-derňew merkezi bilen Yslam medeniýeti merkezine her dürli goldawy bermäge taýardygyny mälim etdi. Biz hem şol sebäpli Türkiýe tarapyna minnetdarlyk bildirdik” diýdi.
Özbegistanyň Daşary işler ministri Abdulaziz Kamilow Türkiýä Özbegistanda guruljak Ymam Buhari ylmy-derňew merkezi bilen Yslam medeniýeti merkezine her dürli goldawy bermäge taýardygyny bellemeginden soň minnetdarlyk bildirendigini habar berdi.
Kamilow milli telewideniýä beren beýanatynda Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew bilen Türkiýäniň Prezidenti R.T. Erdoganyň Gazagystanyň paýtagty Astana şäherinde geçirilen Yslam hyzmatdaşlyk guramasynyň Bilim we tehnologiýa maslahatynyň çäginde duşuşyk geçirendigini habar berdi.
Duşuşykda Samarkant şäherinde Ymam Buhari ylmy-derňew merkezi bilen Daşkentde Yslam medeniýeti merkeziniň gurulmagy babatyndaky pikirlerini dile getirendiklerini aýdan Kamilow: “Duşuşykda Türkiýe tarapy Özbegistanda guruljak Ymam Buhari ylmy-derňew merkezi bilen Yslam medeniýeti merkezine her dürli goldawy bermäge taýardygyny mälim etdi. Biz hem şol sebäpli Türkiýe tarapyna minnetdarlyk bildirdik” diýip mälim etdi.
Kamilow Özbegistanyň Prezidenti Mirziýoýewiň oktýabr aýynda Türkiýä resmi sapar gurajakdygyny, saparyň çäginde iki ýurdyň arasyndaky gatnaşyklaryň has hem ösdürilmegi meselesiniň ara alynyp maslahatlaşyljakdygyny habar berdi.
Sapara çenli taraplaryň arasynda ykdysady we maýa goýum ugurlarynda ikitaraplaýyn şertnamalaryň taýarlanjakdygyny aýdan Kamilow saparda şeýle hem täze we ägirt uly taslamalaryň gün tertibine getiriljekdigini habar berdi.
Soňky habarymyz umumy taryhymyz bilen baglanşykly.
Türk taryhy üçin möhüm ädim edildi.
Halkara Türk akademiýasynyň başlygy Darhan Kydyrali: “Kentaýdan Ulytaua: Taryhy aňyň täzelenmegi” atly arheologik derňewleriniň çäginde türk taryhy üçin wajyp galyndylary tapandyklaryny habar berdi.
Kydyrali Anadoly habarlar gullugyna beren beýanatydna Mongoliýanyň hökümeti we milli muzeýi bilen gazanan ylalaşyklarynyň çäginde ozal gazuw-agtaryş işleri geçirilmedik Mongoliýanyň Şiwet ulan sebitinde arheologik gazuw-agtaryş işlerini geçirmäge başlandyklaryny mälim etdi.
Şiwet Ulan ybadathanasynda geçiren gazuw-agtaryş işlerinde köp sanda taryhy galyndy tapandyklaryny aýdan Kydyrali: “Gazuw-agtaryşda Şiwet Ulanyň Ilteriş Kagan zamanasynda 670-691-nji ýyllar aralygynda ýaşap geçendigini anykladyk. Şu günki güne çenli ýapyk bolan we derňew geçirilmedik Kerulen sebitindäki gazuw-agtaryş işlerinde türki dilli halklaryň taryhyna degişli 20 galyndy tapdyk” diýdi.
Tapyndylaryň üstünde biofiziki işleriň geçirilendigini aýdan Kydyrali: “Türk taryhy üçin möhüm ädim ädildi, sebäbi ozal ol ýerlerde türk taryhy bilen baglanşykly galyndylar ýok diýilýärdi” diýip nygtady.
Ötüken bilen Ulytaunyň arasynda täze meňzeşlikleriň bardygyny anykladyk diýen Kydyrali: “Kentaýda Çingiz hanyň dogulan ýeri bolan Burhan Haldundan Ulytaudaky Alaşa Han, Juçi han mawzoleýine çenli sebitde 1 aýlap arheologiki gezelençler guradyk” diýip habar berdi.
Kydyrali Ulytauda Altyn Ordanyň ilkinji esaslandyryjysy Batu we onuň kakasy Jojo Hanyň aramgählerine baryp görendiklerini we maksatlarynyň Ýewraziýa döwleti bolan Altyn Ordanyň wajyplygyna ünsler çekmekdigini belledi.
Gezelenje aralarynda Türkiýeden hem gelen alymlar bilen birlikde 10 ýurdyň alymlarynyň gatnaşandygyny aýdan Kydyrali gezelençde Ulytaudaky Dombaul aramgähiniň Ötükendäki Şiwet Ulan kompleksiniň dowamy bolandygyny anyklandyklaryny mälim etdi.
Kydyrali: “Onuň ýanyndaky Alaş Han Kümbeti täze döwrüň, Altyn Orda bolsa Yslam döwrüniň başlangyjy hökmünde garalýar. Ulytau iki medeniýetiň birleşýän nokadydyr” diýip ünsi çekdi.


text:
Zyýanly endik.
Adamzadyň durmuşynda ustunliklerem bolýar, ýetmezçiliklerem. Ynsan hemişe gowy ýaşamaň, durs ýaşamaň arzuwynda bolýar. Ýöne özi bilmezden gödek ýalňyşlaram göýberýär, ýaramaz endiklere ýüz urýar. Şolaryň birem neşekeşlik, arakhorlyk, çilim çekmek, nas atmakdyr.
Ýaş nesil hemişe uly bolmagy arzuw edýär. Ol ulylara öýkenmegi halaýar. Biz ulylar bolsa, käte olara ýaramaz endikler görkezýäris. Olaryň ýanynda temmäki serişdelerini ulanýarys. Onsoň, diňe bir öz saglygymyza däl, ösüp barýan körpe nesiliň saglygyna zeper ýetirýäris.
Temmäki önümlerini ulanýan adamlar töwereginiň tämiz howasyny zaýalap, diňe bir öz saglygyna däl, beýleki adamlaryň saglygyna howp salýar. Ýaş ýetginjekler bilesigelijilikden, ulylara öýkenmek isläp, çilim çekip, soňra nas atyp başlaýarlar.
Şu ýerde Türkmen halkynyň akyldarlarynyň biri, nusgawy şahyrlarymyz Magtymguly atamyzyň bir goşgusyny ýatlasym gelýär. “Ölmesden burun” goşgusynda ol şeýle ýazýar:
Saglygyň gadryn bilgil, hasta bolmazdan burun,
Hastalyk şükrüni kylgyn, täki ölmesden burun.
Düz ýerniň gadryn bilgil, derýaga dolmasdan burun,
Gämide hüşgär oturgyn, girdaba gelmesden burun.
Ýaşlygyň gadryn bilgil, tä ulalmasdan burun.
Şahyr adamlara asylly bolmagy, saglygy, hüşgär bolmagy maslahat berýär.
Maý aýynyň başyndan ahyryna çenli ýurdumyzda temmäkä garşy göreşmek boýunça biraýlygyň yglan edilmegi, döwletiň öz halkynyň saglygy baradaky aladalarynyň ýene biriniň bolandygyny görkezýär. Her bir adam öz maşgalasynyň agzalarynyň sagdyn bolmagyny islese, ol çagalaryny zyýanly endiklerden gorap saklamalydyr. Temmäki önümlerini ulanmak şol ýaramaz endikleriň barypýatanydyr.
Kuwwatyň kemelder, güýjiň azdyrar,
Keýpi kellä gelse, aklyň azdyrar,
Süňňüňi syzdyrar, etiň gyzdyrar,
Bir nyşana budur sende, çilimkeş.
El götergil beýle nahak talaşdan,
Puluň koýer, janyň ýanar bu başdan,
Erte garnyň doldurarlar ataşdan,
Zähmi çykmaz, galar janda, çilimkeş.
Paýhasdan paýyny alan zehinli atamyz, bu ýigrenji käri paş edýär. Baş goşan işiňden el göter, onuň zaheri, agyrysy seni heläk eder diýip belleýär.
Çilim çekmek-bu adamzadyň iň howply, zyýanly, töwerek üçin erbet göreldeli endikdir. Çilim awydyr. Her gezek oňa baş goşanda öz tenine, göwresine nikatin zäherini göýberýär. Şeýdip, şeýdip, uzak wagt çilim çeken adamda, temmäkä bolan zerurlyk döreýär. Ol saňa baka zyýanly kärinden ýüz öwürip bilmeýär. Gaýta töweregindäkilere, iň ýamanam çagalaryna ters görelde görkezýär. Onsaň olaram bu zyýanly käre baş goşup başlaýarlar, bu endiklerden dynmak, wagt geçensoň kyn bolýar. Eger siz şol zyýanly endikden dynmak kararyna gelen bolsaňyz, onda ol iş size hökman başardar we ol siziň durmuşdaky uly ýeňişleriňiziň birine öwrüler. Ol siziň saglygyňyzy, maşgala agzalaryňyzyň, töwerekdäki golaý adamlaryňyzyň saglygyny goramak ugrynda edilen aýgytly we üstünlikli ädimiňiz bolar.
Haçanda siz şol ädimi ädip, ir turup, ylgamak, ýöremek, ertirki maşklary ýerine ýetirmek, dogry iýmitlenmek, işdämen iýmek ýoluna düşseňiz, bedeniňizde ýeňillik duýarsyňyz.
Temmäki önümleriniň birem nasdyr. Adam oňa ýüz ursa, saglygyny bir ýitirer, üstesine üsti-başyny hapalap abraýdan düşer. Şu ýerde ýene-de Magtymguly şahyra ýüzleneliň.
Göýä bu dünýäge geldiň-gelmediň,
Köp aglar sen mydam işiň, nas atan.
Şerigät ýolundan habar almadyň,
Galar dowzah içre läşiň, nas atan.
Bir adamy görseň, gizläp gaçar sen,
Burnuňdan dem gelmez, agzyň açar sen,
Keýpi gelse, ogul-gyzdan geçer sen,
Haýran bolar oba goňşy, nas atan.
Sarpaly Prezidentimiz, biziň saglygymyzy, temmäkä garşy göreşmegiň ugruna çykmagy, zyýanly kärlerden daşda bolmagy bize ündeýär. Ynsan gylyklarynyň gowusyny özümizde jemlenmegimizi isleýär. Daşky gurşawyň abadan bolmagy, saglygyň goragynda durmak üçin köp çäreler geçirýär. Biz saglygymyzyň gadryny kesellemezden öň bilmeli. Dogry terbiýe almak, ýaramaz gylyklardan daşda durmakdyr. Geliň şol ýeňiş bilen temmäkä garşy göreşe bilimizi guşap gatnaşalyň.
Hudaýberdi Bäşimow.
Türkmenistanyň at gazanan
Medeniýet işgäri.


text:
Astrahan bilen Aşgabadyň arasynda täze howa gatnawy ýola goýlar. Bu barada Astrahan oblastynyň gubernatory Aleksandr Žilkin Astrahanyň döwlet uniwersitetinde türkmen talyplary bilen bolan duşuşykda aýtdy.
Häzirki wagtda Astrahanda türkmenistanly talyplaryň 600-e golaýy bilim alýar. Gubernator Aleksandr Žilkiniň pikirine görä, munuň özi Türkmenistan bilen Astrahan oblastynyň arasynda bilim ulgamynda hyzmatdaşlygyň ösdürilýändigine güwä geçýär.
Bu ugurdaky gatnaşyklar 2007-nji ýylda başlandy. Bu günki gün diňe Astrahanyň döwlet uniwersitetinde türkmen talyplarynyň 260-sy okaýar. Şeýle hem türkmenistanly talyplar tehniki we lukmançylyk uniwersitetlerinde, Wolga-Hazar deňiz-derýa ulaglary institutynda we Astrahanyň döwlet konserwatoriýasynda bilim alýarlar. ADU-nyň binýadynda Astrahanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmen talyplaryny birleşdirýän ildeşler topary döredildi.
Gubernator bilen türkmen talyplarynyň duşuşygynyň barşynda oglan-gyzlary, aýratyn-da, Astrahan bilen Aşgabadyň arasyndaky ulag gatnawynyň ýola goýulmagyna degişli meseleler gyzyklandyrdy. Çünki olar häzirlikçe Moskwanyň ýa-da Gazagystanyň üsti bilen öýlerine aşmaly bolýarlar.
Aleksandr Žilkin Türkmenistan bilen goşmaça ulag gatnawlaryny ýola goýmaga öňde durýan esasy wezipeleriň biridigini aýtdy. Gämi gatnawynyň we göni howa gatnawynyň ýola goýulmagy muňa ýardam eder. Gubernatoryň sözlerine görä, şeýle gatnawlar indiki ýyl ýola goýlar. Hususan-da, Astrahan — Aşgabat howa gatnawyny, şeýle hem Olýa bilen Türkmenbaşynyň aralygynda gämi gatnawyny ýola goýmak göz öňünde tutulýar.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 54-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen gidroarassalanan dizel ýangyjyny, uçar we yşyklandyryş kerosinini, binýatlyk ýagy, russiýaly işewürler bolsa ownuk däneli hlorly kalini (“Türkmenhimiýa” DK ) satyn aldylar. Mundan başga-da, Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Niderlandlardan, Singapurdan, BAE-den, Türkiýeden, Owganystandan gelen telekeçilere arassalanan pagta ýagy, azyklyk bugdaý, tekiz boýalan we žakkard tüýjümek önümleriniň dürli görnüşini, nah ýüplük, pagta süýümi, dikeldilen süýümi, pagta linti ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 50 million 866 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Beýik Britaniýanyň, Niderlandlaryň we Pakistanyň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 1 million 156 müň manatdan gowrak aşgarlanmadyk flanel matasyny satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 1 million 884 müň manatdan gowrak gurluşyk tehnikalaryny, azyklyk bugdaýy, pagta süýümini we süýümli ulýugy satyn aldylar.


text:
DirectX
Heý bir wagt bu syrly adyň nämedigi hakynda gyzyklanyp görüpmidiňiz? Eger jogabyňyz “Ýok!” bolsa, onda bu mowzuk tüýs siziň üçin! Oýunlar we multimediýa programma toplumlary öz kompýuteriňizde hoş wagt geçirmek üçin goýulyp biläýjek programmalar hökmünde mysal getirip bileris. Emma olaryň dürs işlemegini gazanmak bolsa hemme wagt aňsat bolmandy. Ilki bilen şahsy kompýuterleriň (PC – Personal Computer) gurluşy hiç-hili oýun oýnalýan platforma hökmünde meýilleşdirilmändi. Ikinjiden hem PC-leriň giň göwrümli, dürli görnüşli ýaýrawy – biriniň kompýuteri başga biriniňkiden gurluş taýdan üýtgeşik bolup bilýär. Şol bir wagtda oýun üçin ýasalan enjamlar (game console, игровая приставка) şol bir meňzeş gurluşlary ulanýarlar, emma kompýuterler beýle däl: agirt uly ýaýrawdaky aýratynlyklar oýun kelle agyrysyny ýüze çykardy. (Oýun enjamlaryna şulary mysal getirip bileris – Dendy, Sega, Play Station, X-box, we ş.m.).
Şeýlelikde bu kynçylyklary aýyrmak üçin Microsoft, ähli oýunlary we multimediýa programma topmlumlaryny bir saçagyň başyna üýşiren umumy ülüň – DirectX oýlap tapýar. DirectX-iň nähili işleýändigini düşündirmezden ozal ilki bilen onuň taryhyna gysgaça göz aýlalyň.
DirectX-taryhy
Islendik bir oýun belli buýruklary gaýta-gaýta ýerine ýetirmäge mejbur bolýar. Oýun, siziň syçandan, oýun-taýajyklaryndan (joystick) ýa-da klawiýaturadan basan düwmeleriňizi yzarlamaly we şoňa görä ekranda şekilleri görkezmeli, sesleri ýa-da sazlary eşitdirmeli. Bu islendik oýunyň iň ýönekeý derejedäki ýerine ýetirmeli zatlary.
Şekilli Ulanyjy Araýüzli (GUI – Graphical User Interface) Windows iş ulgamy çykmazdan ozal, oýun ýasajylara bu sazlaşygy düzmek nähili çylşyrymly bolandygyny göz öňüňizie getirip görüň! Şeýle-de her programma düzüji klawiýaturany okamak ýa-da joystick-iň dakylyp-dakylmadygyny barlap görmek üçin özüniň aýratyn ýoluny taýýarlap düzmeli bolýardy.
Gepiň tümmek ýeri oýun düzüjiler gönüden-göni kompýuteriň gurluşlary bilen ýönekeý we başlangyç derejelerde “gürleşýärdiler”. Haçanda Microsoft, Windows iş ulgamyny tanyşdyranda, bu oýun düzüjiler üçin hem, ulanyjylar üçin hem örän üstünlikli hem ygtybarly çözgüt boldy. Mundan soň, oýun düzüjiler indi her gezek täze oýun çykaranlarynda, täze gurluşlar üçin gaýtadan bir zatlar oýlap tapmaga mejbur bolmadylar. Microsoft-yň taglymaty ýönekeýdi: programma düzüjileri gönüden-göni kompýuteriň gurluşlary bilen iş salyşmagyny duruzmak, oňa derek umumy gurallar toplumy ulanmakdy. Şeýlelikde DirectX dünýä inýär.
Ol nähili işleýär?
Ýönekeý dil bilen aýdanymyzda DirectX bu kompýuteriň gurluşlary bilen Windows-y biri-birine ylalaşdyrýan programma diýip düşünip bileris. Meselem getirenimizde, haçanda oýun düzüji bir ses faýlyny çaldyrjak bolanda, oňa diňe dogry kodlary ýazmagy ýeterlik, haçanda oýun başlanda, bu kodlar DirectX-i kömege çagyrýar we biz sesleri eşidýäris. Oýun düzüji üçin indi haýsy ses kartasy bilen iş salyşýandygy, onuň nämeleri başarýandygy – stereo ýa-da mono aýratynlyklaryny ýa-da 16 bit-den ýokardaky ses ýygylyklaryny goldaýandygy oňa bildirip duranok. Öňler, ýadyňyza düşýän bolsa DOS oýunlarynda (Doom I, II, Mario we ş.m.) oýuna başlamazdan ozal ilki bilen ses kartaňyzyň haýsy modelini (Sound Blaster, …), wideo kartyňyzy, joystick-iňizi görkezmelidi. Eger, meselem, ses kartaňyzyň görnüşi oýunuň ses kartalary goldaýan sanawynda ýok bolsa – siziňki ugrunda däl, oýuny sessiz oýnamaly bolýardy.
Ýöne näme Microsoft DirectX bilen üpjün etdi, ses kartalaryny ýasaýan kompaniýalar bolsa DirectX bilen ylalaşyp işläp bilýän sürüjiler (driver) bilen üpjün etdiler. Şol bir sanda wideo kartalar hem, joystick-ler hem, klawiýatura, syçan – hemmesi hem diňe umumy ülüň bolan DirectX bilen düşünişmegiň aladasyny etdiler.
Hakykatda, DirectX öz ýoluny ýönekeýje bir gurallar toplumy höküminde başlapdy: ir wagtlar kompýuteriň gurluşlary örän çäkli mümkinçiliklere eýedi we iň ýönekeý şekilli funksiýalar bilen oňulýardy. Kompýuter gurluşlarynyň we programmalaryň ösüp çylşyrymlaşmagy bilen DirectX hem özgerdi. Indi ol kompýuteriň islendik gurluşy bilen iş salyşyp bilýär. Meselem, DirectInput aýratynlygy bilen ýönekeýje iki düwmeli syçandan başlap çylşyrymly uçuş joystick-lerine çenli goldaýar. Mundan başga-da DirectSound aýratynlygynyň kömegi bilen islendik ses gurluşlary bilen we DirectPlay funksiýasy bilen onlaýn ýa-da köp oýunçyly (multiplayer) görnüşinde oýnamaga mümkinçilik berýär.
DirectX-iň göýberilişleri
DirectX 11.2 Windows 8.1 üçin, DirectX 11 Windows 7 üçin, DirectX 10 Windows Vista üçin, DirectX 9.0c bolsa Windows 98-den başlap Windows XP aralygnadaky hemme iş ulgamyň göýberlişlerine bolýar, Windows 95 üçin DirectX 8, Windows NT 4 üçin aýratyn DirectX 3 gabat gelmeli.Aslynda DirectX Windows iş ulgamy bilen bile gelýär ýöne Wagtyň geçmegi bilen DirectX-iň örän köp göýberlişleri elýeterli boldy, şonuň üçin özüňize DirectX-iň haýsy göýberlişi gerekdigini saýlamak meselesi ýüze çykdy. Muňa çözgüt hökmünde DirectX-iň ähli göýberlişleri diýen ýaly özünden köne göýberlişi goldaýan edip çykaryldy – DirectX 7-de işleýän oýun DirectX 9 hem işlär ýaly edildi. Käbir oýunlar täze gurluşlary ulanmaýan hem bolsa DirectX-iň soňky göýberlişi bolmasa işlemeýär.
DirectX-iň başga bir peýdalaryndan biri hem oýun oýnanymyzda ýüze çykýan kynçylyklary anyklamak funksiýasy bolup durýar. Täze goýan oýunyňyz, siziň kompýuteriňiziň haýsy gurluşy sebäpli näsazlyk ýüze çykaryp, açylmakdan ýa-da dürs işlemekden boýun gaçyrýandygyny bilmek üçin, Başlat (Start, Пуск) menýusyndan Ýerine ýetir (Run, Выполнить…) saýlaýarys we garşymyza çykan penjirä dxdiag diýip ýazyp OK dügmesine basýarys. DirectX kompýuteriň gurluşyny we öz wersiýasynyň faýllaryny gözden geçirmegi üçin birnäçe sekunt gerek bolar.
Ulgam (System, Система) bölüminde öz komýuteriňiziň hakynda giňişleýin maglumat berilýär. DirectX faýllary (DirectX files, Файлы DirectX) bölüminde onuň ulanýan faýllarynyň atlaryny we wersiýalaryny görmek bolar. Iň aşakdaky Bellikler (Notes, Примечания) bölüminde faýllaryň haýsynda nähili mesele bardygyny görüp bilersiňiz. Galan bölümlerde hem – Ekran, Ses, Saz, Giriziş we Network bölümlerinde, komýuteriňiziň gurluşlaryna degişli peýdaly maglumatlary tapyp bilersiňiz, ondan başga hem wideo we ses kartlaryňyzy barlagdan geçirip bilersiňiz. Iň soňky “Eger hiç zat kömek etmedik bolsa” atly bölümde hem adyndan belli boluşy ýaly, Microsoft-yň ädim-ädim sorag-jogap alyşyp mesele çözülýän bölümi bolup durýar.
Degişli peýdalanyp bilinjek salgylar:
*Windows 7 üçin DirectX 11.1 ýükleme salgysy
Windows Vista üçin DirectX 11 ýükleme salgysy
Windows XP üçin DirectX 9.0c ýükleme salgysy


text:
Zakaspi Oblastynyñ döredilmegi,
Türkmenleriñ täze düzgündäki hal-ýagdaýy
1881-nji ýylyñ 12-nji ýanvarynda Gökdepe galasy basylyp alnandan 5 aý soñra şol ýlyñ 18-nji maýynda Türkmen toparagynyñ Orsýete emperýasyýana birikdirilmegi barasyndaky rus patyşasynyñ permany jar ediýär:
«Biziñ goşunymyz
tarapyndan basylyp alnan Türkmen topragynyñ emperiýa birikdirilmegini
köp peýdaly hasaplaýaryn, ol Zakaspi kenarynyñ asudalygy üçin
ähmiýetli. Şoña görä höküme edýärin:
Kapsy ýakasynda «Zakaspi» diýen täze oblast döredip, ony Kavkaz harby komandyrlygy astynda dolandyrmaly. Täze oblastyñ ähli işleri, Kavkazdaky harby komandyryly tarapyndan ýöredilmeli, täze oblastyñ goşuny, Kavkazyñ harby birliginiñ astynda hereket etmeli. Kavkaz, täze oblastyñ hökümet düzümini-de kesgiýlär...»
Şeýlelik bilen geljekgi Türkmen döwletiniñ, Türkmenistanyñ düýbi tutulýar we oña «Zakaspi» (Kaspiniñ añyrsynda» diýen at berilýär.
Türkmenistanyñ görnükli taryhçysy merhum prof. Ata Rejepovyñ ýazmagyna   görä 1874-nji ýylda Ýomutlar Orsýete birikdirlenden soñ Şagadam/Krasnovodsk we Mañgyşlak sebitlerinden ybarat Zakaspi harby bilimi döredilýär, ol iki sany häkimlikden Mañgyşlak we Krasnovodskdan ybarat bolup, Kavkaz goşunynyñ baş kamandyýuşisine tabyn edildipdir. 1882-nji ýylyñ 10-nynjy iýunynda patyşa tarapyndan tassyklanan düzgünnama laýyklykda Ahal-Teke sebti-de Zakaspa girizilýär we oblastyñ merkezi Aşgabat diýlip yglan edilýär. 1890-njy ýylda patyşa tarapyndan tassyklanan «wagtlaýyn düzgünnama» esasynda Zakaspi oblasty Kavkaz okrugynyñ garamagyndan bölünip aýrylýar. Orsýetiñ beýleki oblastlaryndan tapawutlanyp, Zakaspi oblasty we Türküstan ülkesi umumydolandyryş tertibinde gös-göni Harby ministerleriñ garamagyna berilýär. Oblast täze administrativ gurluşa eýe bolýar. Ol bäş ilden: Mañgyşlak, Krasnovodsk, Aşgabat, Tejen we Mary ybaratdy.
Patyşanyñ senaty 1897-nji ýylyñ 26-njy dekabryndaky permany boýunça Zakaspi oblasty administrativ taýdan Türküstan general-gubernatorlygynyñ hataryna birikdirildi. Harby taýdan bolsa Türküstan harby okrugyna tabyýn edildi. Şonlukda Türkmenleriñ ýene-de üç ülkede ýagny Zakaspi oblastynda, Hywa hanlygynda we Buhara emirliginde bölünip galamagy dowam etdi. Patyşanyñ 1890-nynjy ýylda çykaran «Wagtlaýyn düzgünnama» laýyklykda Zakaspy oblastyny dolandyrmak oblastyñ naçalnigine berilýär. Şol ýerde ýerleşýän goşun oña tabyýn edilýär. Naçalnik hemme babatda oblasty bir özi dolandyrýardy, ol grajdan we harby häkimiýeti öz elinde jemläp, iýlatyñ üstünde ägirt uly hukuga eýedi diýip, Ata Rejepov ýazýar. Zakaspiniñ dürli ýerlerinde Volostnoýlar we Pristavlar halka höküm sürýärdiler.
Soltanýap
bendi-Murgap
The
Jambridge Ensýjlopedi SSSR
1.
Murgapdaky patyşalyk mülkdäki bent
2.
Baýramalydaky pagta arassalaýjy zavod
(TSSR
Ylymlar Akademiýasynyñ taryhy muzeýiniñ materiallaryndan)
Britan siýahatçysy Henri Moseriñ ýazmagyna görä   Türkmen topragyny baslyp alynandan soñra şeýle-de demirýolyñ gelip ýetmegi bilen, Ruslar öz pozisýalaryny berkitmäge çalyşýarlar. Zakaspiniñ täze hökümetini öz islediklerine görä dolandyrýarlar. Türkmenleri, orsýetiñ haryýt mallaryna dañyp goýmak üçin, topar-topar haryýt mallar getirilýär. Orsýet bilen söwdanyñ ösmegi üçin täze düzülýäñ kanunlary-da bu ugra gönükdirýärler. Esasy mesele bu ýerde täze gelýän ruslaryñ howpsuzlygyny üpjin etmek bolup durýar. Ýöne muña garamazdan Britan syýahatçylarynyñ-da tassyýklmalaryna görä, gelmişekler elmydama Türkmenleriñ baş götermeginden howatyýr edipdirler.
Molla Gary demirýol
stansiýasy-
Grodokovyñ
Türkmenistandaky urş kitabyndan. S.Petrburg 1883
Hazaryñ gündogarynda demirýol
çekilýär
Ruslar Zakaspide asudalygy diñe öz goşunlary bilen däl-de eýsem, goşunyñ hataryna alnan Türkmen jigitleri bilen üpjin edip başlaýarlar. Şol esasda Türkmenlerden ybarat «ýörite atly topary/Teke polki» döredilýär. Gatnawlaryñ asudalygy rus söwdügärleri üçin gaty ähmiýetlidi.
Ýene bir esasy mesele, Türkmenleri täze düzgünde ýaşamagy gazanmak we ruslaryñ däp-dessurlaryna boýun bolmak bolýar. Şol esasda 1894-nji ýylyñ ýanvarynda Türkmen han-begleriniñ gatnaşmagynda indi ruslaryñ täze merkezine aýlanan Aşgabatda maslahat geçirilýär.
Bu tagalalaryñ ählisi, Türkmen topragyny rus kloniýallary üçin amatly meýdana öwürmek, orsýetiñ fabrik, zavodlaryna çiýg mal öndürmek üçindi. Şol ýyllar topar-topar ruslar Türkmen topragyna göçürlip getirilýär we täze-täze kloniýalar döredilýär.
Täze düzgün-nyzamda ýene-de Türkmenlere orun berilmeýärdi, hemme işleri Ruslar we göçürlip getirilen başga milletleriñ wekilleri dolandyrýardy, Türkmenler bolsa işçi hökmünde olaryñ gullugyndady. Britan ofiseri pod polkovnik Ýeitiñ   1894-nji ýylda: «Ruslar, Türkmenleriñ añ-düşünjelerini ösdürmäge geregiñ ýokdugyna ynanýarlar» diýýär. Ol Hindistanda, Britan kloniýalizmi, ýerli Hindi halkynyñ dürli kolej we ýokary mekdeplerde okmaga mümkinçilik berip, ruslaryñ bu baradaky syýasatyny İnglis basybaljylary bilen deñeşdirýär.
Gümrük, potça, demirýol, telegrafhana we beýleki edaralaryñ ählisini Ruslar dolandyrýardylar, Türkmenlere ol ýerlerde işlemäge asla ýol bermeýärdiler diýip, ak patyşanyñ KADET harby mekdebi tamamlan, Türkmenleriñ görnükli intellegentsiýa wekil Han Ýomut/Ýomudski-de ýörite belleýär.
Täze ýola goýulýan mekdeplerde esasy mesele, rus medeniýetiniñ, däp-dessurynyñ bir söz bilen aýdylanda «beýik halkdygyny» görkezmek we olary, ýaş Türkmenleriñ añyna guýmakdy. Aýry tarapdan beýik döwlet şaunizimini ýöretmek üçin, Türkmenlere öz däp-dessurlaryny unutdyrmakdy.
Britan ofiseri H.Moser bilen duşuşan «Baş serdar» oña Gökdepe gyrgynçylygyndan soñra Türkmenleriñ Ruslara başbütin boýun bolandyklary, olaryñ ruhlaryñ öldürlendigini gürrüñ beripdir. Baş serdar oña: «Al señki bolsun, indi ozalky döwür geçdi, bize gymyldara mydar galmady, ýaraglarymyz akpatyşanyñ gullugynda» diýip, basmaçylykda ulanýan zynjyryny beripdir. «Biz Hywa hany, Buhara emiri, parslaryñ şasy bilen uruşdyk, hiç birsinden ýeñilmedik, biziñ azlygymyza garamazdan, erkimize goýsalar, paýtagty ýumurarys. Orslar ýaraglary bilen üç ýylda bizi boýun egdirmegi başardylar, biziñ batyr ata-babalarymyzy öldürindiklerini biz asla unutmarys, ýöne häzir biz olara janymyz-tenimiz bilen ýürekden hyzmat edýäris, sesäbi biz olara öz ýeñijilerimiz diýip, baha berýäris.» diýip, Baş serdar Mosere gürrüñ beripdir.
20-nji asryñ başynda Türkmen topragy avtonom häkimiýeti esasynda dolandyrylýardy. Orsýet patyşysanyñ kontrolunda bolan bu administratsiniñ merkezi Aşgabat bolup, Ahal, Etek, Tejen, Murgap ýaly oazislary öz içine aýlardy. Şol döwüre çenli Çarjewdäki we Kerkidäki Ärsarylary Buhara emirliginiñ, Daşoguz, Ýylanly we onuñ töweregi, Hywa hanlygynyñ golastynda ýaşaýardylar. Mary, Aşgabat, Tejen, Şagadam we Müñgyşlak bolsa başda Zakaspiniñ hataryna girizildi. 1890-nynjy ýylda Zakaspi oblasty, Kavkazyñ harby komdyrlygyndan alnyp, gönünden-göni Orsýetiñ harby ministerliginiñ garamagyna berilýär, 1897-nji ýylyñ 26-njy dekabrynda bolsa «Türküstan oblastlaryñ» düzümüne girizilen Z.Kaspi, Daşkendäki rus harby komandiriligi tarapyndan dolandyrlyp başlanýar.
Hazar ýaka
«Mihaliski» Harby port
Grodokovyñ
Türkmenistandaky urş kitabyndan. S.Petrburg 1883
1880-nji ýylda başlanyp, 1898-nji ýylda gurulşygy tamamlanan Zakaspi demirýolyñ gyrasyndaky Şagadam, Gyzylarabat, Aşgabat, Kaka, Duşak, Tejen, Mary, Baramaly, Ýolöten, Tagtabazar, Çärjew şäherçelere öwrüldiler, ol ýerde uly söwda merkezleri we bazarlar rowaçlandy. 1905-nji ýylda Zakaspiniñ demirýolunda bäş müñden gowrak işçi işleýärdi. Demirýolçylaryñ uly merkezi Gyzylarbatdady, soñraky döwürde bu ýerde Orsýet patyşasyna garşy güýçli gozgalañlar, ilkinji revelutsiýon hereketler başlandy. Zakaspida dura-bara pagtany gaýtadan işleýiş, ýag, gämiçilik we çaphana ýaly kiçi gerimli senagat merkezleri açylyp ugrady.
Bu ýagdaý Türkmenleriñ ykdysady we sosýal durmuşyny täsir edip, göçüp, gonup ýören çarwalaryñ aglabasynyñ otrumly bolmagyna alyp geldi. Ýer-su, ýaýlym üstündäki tire-taýpa dawalaryñ azalmagyna sebäp boldy. Ekerançylyk, maldarçylyk, dokma-egirme pudaklary dura-bara ösýärdi. Elbetde bularyñ ösmegine sebäp boýlan mesele ýangy rus kloniýalizmine gerek boýlan çiýg mal fktoryny-da unutmaly däldiris. Mysal üçin Orsýet patyşasy Alksander YY-njynyñ 1887-njy ýylyñ augustindäki permanyna laýyklykda, ýörite pagta öndürmek maksady bilen Murgapda «Patyşa emlägi» diýen ýer-mülk döredilýär. Bu ýerleriñ kontroly bolsa, Gökdepede gyrgynçylygyna gatnaşan pod polkovnik N.A.Lutensa berilýär. Z.Kaspiniñ ilkinji gubernatory bolsa Marynyñ boýun egdirilmeginde esasy rol oýnan Kamarov bolupdy.
1894-nji ýylyñ ýanvarynda Aşgabatda ýygnşan Türkmen
ýaşullary, tire-taýpa başlyklary, hanlary we serdarlary, ilkinji
medeni kanunlaryny
[1] Türkmenistanyñ taryhy
boýunça hrestomatýa. Aşgabat. 1992. s. 174
[2] Oktiýabr ynkylaby
ýeñiş gazananmagy bilen Zakaspi oblasty 1921-nji ýylyñ 7-nji
avgustyndan başlap bu territoriýa Türkmen oblasty diýlip
atlandyrylýar.
[3] Türkmenistan SSR-iniñ taryhy 1.Tom.
2-nji kitap. TSSR Ylymlar Akademiýasynyñ neşriýaty. Aşgabat 1960
[4] H.Moser : A Traveles L, Asia
Jentral la Stepe Khirghiz-le Turjkomans. Paris 1885
[5] Horasan we Sistan
syýahatnamasy. Terjyme: Rowşeni. Ýezdan neşri Tehran 1365. S.239


text:
Beýnä dynç bermeli.
Lukmanlaryň tassyklamagyna görä, häzirki zamanda iň köp duş gelýän keselleriň biri nerwiň aşa ýadamagy, ýagny, strestir. Günüň dowamynda 8-10 sagat ýatmak, arassa howada köpräk gezim etmek, umuman, işjeň hem aladasyz ýaşamak her kime başardaýanok. Şonuň üçinem dartgynly iş ýagdaýynyň hem öý-işik, maşgala aladalarynyň beýniň aşa ýadamagyna getirýän halaty seýrek bolmaýar. Bu ýagdaý yzygiderli gaýtalanyp, uzaga çeken pursadynda ol agyr pisihiki bozulma getirýär.
Şeýle bolmazlyk üçin nerw dartgynlygyny ýeňip geçmegi endik edinmeli. Bu beýle bir kynam däl. tansyň kömegi bilenem beýnä dynç berip bolar. Tans etmek hatda juda sussupes adamyň hem keýpini göterýär. Esasy zat gowy ýatlamalary oýarýan ýa-da kalba ýakymly bolan islendik sazy saýlap, oňa goşup sazlaşykly hereket etmekdir. Bedeniň özi zerur hereketi tapyp, oňurga dikelýär, dem alyş çaltlanyp, öýkenler arassalanýar. Nerw dartgynlylygy kem-kemden aýrylýar.
Beýni ýadawlygyny däri-dermansyz bejermegiň ýene-de birnäçe usuly bardyr. Meselem, aşhanada nahar taýýarlap ýa-da gezelenç edip ýörkäňiz haýsydyr bir aýdyma hiňlenmegem nerwi dartgynlylygyny köşeşdirip, keýpiňi göterýär. Örmek ýa-da keşde çekmek bilen meşgullansaňyz bolsa, bu el işleriniň nähili rahatlyk hem içki kanagatlanma duýgusyny döredýändigini şobada duýarsyňyz. Bulardan başga-da, tikin işdir örtmeklik gündelik aladalardan, galagoply pikirlerden ünsüňi sowýar.
Bezeg ösümlikleri tebigatyň gözelligine görk goşýar.Daşky gurşawy gowulandyrýar. Şäherleri,şäherçeleri,oba ýerlerini bezemek bilen bilelikde agaçlar köptaraplaýyn sanitar-gigiena, gorag, estetika, arhitektura ähmiýetine eýedirler.
Bagçylygy ösdürmek ilatly ýerleri abadanlaşdyrmakda ähmiýetli bolmak bilen birlikde olar howany kislorod bilen baýlaşdyrýar, howany arassalaýar. Dürli görnüşli agaçlaryň köpüsi kükürtli gazy, azodyň, uglewodyň birleşmelerini, ftory, hlory özüne siňdirýär.
Howa agaç şahalarynyň arasynda geçende onuň bölüp çykarýan gazlary kesel dörediji mikroblaryň köpüsini ýok edýär.Tokaý agaçlarynyň täsiri bilen howanyň himiki düzümi hem fiziki ýagdaýy hem gowulanýar.
Agaçlaryň şahalary howany iýonlaşdyrýar, sagaldyjy ozonlaryň emele gelmegine ýardam edýär. Bu örän möhümdir. Agaçlar sesiň güýjüni peseltmekde hem ähmiýetlidir. Ýaprakly agaçlar sesiň güýjüni 25 göterim saklaýarlar. Agaçlar dogry saýlanyp oňaýly edilip oturdylanda, olar sesiň güýjüniň 60 göterime çenlisini özüne siňdirip peseldip bilýärler. Şeýlelikde dürli agaçlar,bezeg baglary adamlaryň saglygynyň gowulanmagyna, ruhy taýdan sagdyn bolmagyna we iş öndürijiliginiň artmagyna mümkinçilik berýär.
Agaçlaryň, gyrymsy bezeg baglarynyň gymmatly tarapy diňe bir sagaldyş ähmiýeti bilen çäklenmeýär. Olar şäherleri, obalary bezeýär.
29 марта 2013
Peýdaly maslahatlaryňa sag bol, bilmeýän admlar üçin gaty peýdaly,
29 марта 2013
käbir keselde saglygyňy dikeltmek adamlaryň özlerine bagly bolup durýar
29 марта 2013
Beýnä dynç bermeseňem ýaşap bolarmy elbetde dynç bermeli,
29 марта 2013
Şona dogry aýtýaňyz kellä dynç bermän işleseň gije gowy ukyňam alyp bolanok,
30 марта 2013
Beýnä dynç bermek barada ýazanlaryňyza sagbolsun aýdýarys.


text:
Salam, Lukman! Jynsy gatnasygyn kadasyzlygy hem-de tertipsiz jynsy gatnasyk diyilýän zat barada giňişleýin düşünje berseňiz, hoşal bolardyk. Jynsy gatnaşyň kadasy barada öň ýazylan makalany okap, biraz düşünje aldyk. Indi tertipsiz jynsy gatnaşyklar barada hem ýazaýsyňyz diýip haýyş edýäris.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Adamlarda jynsy gatnaşyklaryň ýygylygy onuň ýaşyna, saglyk ýagdaýyna, seksual islegine görä dürli-dürli bolup, bu meselede belli çäklendirmeleri belläp bolmaz.
Bir adam üçin bir günde jynsy gatnaşyklary 2-3 gezek geçirmek kada bolsa, başga biri üçin hepdede 2-3 gezek, üçünji birleri üçin bolsa aýda 3-4 gezek geçirmek amatly bolup biler.
Tertipsiz jynsy gatnaşyklar (jysy gatnaşyklary dürli adamlar bilen geçirmek) jynsy gatnaşyklary arkaly geçýän keselleri ýaýratmagyň esasy sebäbidir. Meselem, sözenek, trihomoniaz, hlamidioz, AIDS... Bu keseller barada Siz öň eşidensiňiz, belli bir maglumatlary alansyňyz.
Biziň saýtymyzda hem bu keseller barada doly maglumatlary berýän makalalar ýerleşdirilendir.
Bu keseller diňe adamyň saglygyna, janyna howp salman, eýsem onuň geljekki nesilleriniň hem saglygyna zyýan ýetirip bilerler.
Galyberse-de, jynsy gatnaşyklaryň tertipsizligi söýgi duýgusy, sabyrlylyk, ynanç, utanjaňlyk ýaly gymmatly duýgulary "küteldýär". Adamyny öz seksual islegini kanagatlandyrýan, emosianal taýdan garyp bir "maşyna" öwrüp bilýär.
Tertipsiz jynsy gatnaşyklaryň aşa ýygylygy jynsy gowşaklyga ýa-da başga seksual bozulmalara getirip biljekdigini ýatda saklamalydyr.
Hormat bilen, Lukman.
Teswirlemeler
Ilkinji gijäniň geçiş aýratynlyklary,esasy üns bermeli ýagdaýlar barada maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Ilkinji gijäniň pynhan syrlary we ...ýalňyşlyklary" atly makaladan okap bilersiňiz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Absolýut ideýa
Absolýut ideýa - obýektiw ideýalizmiň pelsepe sistemasynda esasy düşünjeleriň biri. Onuň esasy wekilleri belli nemes filosofy Gegel we onuň pelsepe sistemasyny dowam etdirijilerdir. Obýektiw ideýalizmiň beýleki görnüşleri ýaly, absolýut ideýa hem tebigatdaky we jemgyýetdäki hemme zatlary döreden, olaryň ýaşamagyny, üýtgemegini kesgitleýän maddy dünýäden ýokary bir ruhy başlangyçdyr diýip ykrar edýär. Obýektiw idealistler ol ruhy başlangyja baky ideýa, dünýä ruhy, dünýä erki diýýärler. Gegeliň Absolýut ideýasynyň beýleki obýektiw idealistik taglymatlardan düýpli tapawudy - onuň pelesesiniň dialektiki idealizm sistemasy bolanlygydyr. Marksizmiň düýbüni tutujylar Gegeliň pelsepesiniň gymmatly tarapyny - dialektikasynyň peýdaly ýerini tankydy analiz esasynda alyp, onuň mistiki, idealistik taraplaryny taşladylar. Absolýut ideýa düşünjesi adamlaryň özünden üzňeleşdirilen hem absolýutlaşdyrylan adam paýhasydyr diýip, dialektiki materializm görkezýär.


text:
Belarus Respublikasynyň Prezidenti Lebap welaýatynda Garlyk kaliý dag-magdan toplumynyň açylyş dabarasynda çykyş edip, onuň gurluşygynda hünärmenleriň we gurluşykçylaryň uly topary işledi. Şol toparyň üçden biri belaruslardan, üçden ikisi bolsa türkmenistanlylardan ybarat boldy. Ähli kynçylyklary ýeňip geçip, biz bilelikde bu çylşyrymly desganyň gurluşygyny tamamladyk diýip, belent mertebeli myhman aýtdy.
Tebigy serişdelere baý bolan ülkede iki ýurduň gurluşykçylary Merkezi Aziýadaky iri kaliý dökünlerini öndürýän toplumy gurdular. Dag-himiýa senagatynyň bu ulgamda iň täze tehnologiýalara esaslanýan düýbünden täze pudagy döredildi. Bu wezipäniň ýerine ýetirilmegi uly synag hem-de geljekde gerek boljak oňyn tejribe boldy. Çünki, göz öňünde tutulan meýilnamalardan çen tutsaň, ýene birnäçe ýyldan Türkmenistanyň ykdysadyýetine uly ösüş garaşýar.
Garlyk kärhanasynyň gurulmagy şeýle taslamalaryň sebitde durmuşa geçirilmegine täze kuwwatly itergi berdi diýip, Aleksandr Lukaşenko aýtdy. Şeýle desgalar üçin deňi-taýy bolmadyk gurluşygyň kadaly bahasyny saklap galmak, işleriň ýokary hilini we depginini üpjün etmek başartdy.
Belarusuň Baştutany kärhanada öndürilen kaliý dökünleriniň ilkinji müňlerçe tonnasyny goňşy Owganystana ibermek baradaky çözgüdi eşidende, özüniň haýran galandygyny we ýakymly duýgulary başdan geçirendigini aýtdy. “Ine, şeýle ýaşamaly! Hut şeýle edilende, seni hormatlarlar, saňa tarap ymtylarlar we hemişe alkyş aýdarlar. Bu beýik çözgüt” diýip, ol aýtdy.
Prezident Aleksandr Lukaşenko bu taslamany durmuşa geçirmekde çylşyrymlyklaryň bolandygyny, ýöne belarusly hünärmenleriň öňde goýlan wezipäniň hötdesinden abraý bilen gelendigini we türkmen kärdeşleriniň ynamyny ödändigini belledi. “Biz bu ägirt uly taslamany bilelikde amala aşyrdyk. Ol biziň halklarymyza uly peýda getirdi” diýip, belent mertebeli myhman aýtdy.


text:
Türkmenistanyň Daşoguz şäheri indiki ýylda GDA döwletleriniň medeni paýtagty bolar. Bu karara GDA döwletleriniň oktýabrda Gazagystanda geçirilen sammitinde biragyzdan gelnendigi yglan edildi.
Türkmenistanyň sosial-ykdysady, ekologiýa taýdan iň problemaly welaýatlarynyň biri diýilýän Daşoguzyň paýtagty tutuş post sowet regionynyň aglaba bölegini emele getirýän GDA giňişliginiň medeni paýtagty bolmaga taýýarmy?
Azatlyk Radiosy bu sowaly türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewe berdi. Söhbetdeşligi aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
20 Ocak 2017 Cuma
Türkmenistanyň Prezidenti Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidentine Gynanç Hatyny Iberdi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hassan Ruhana Tähran şäherindäki “Plasko” söwda merkeziniň ýumrulmagy netijesinde köp sanly adam pidalaryna we şikes ýetmelerine getiren heläkçilik zerarly gynanç hatyny iberdi.
Döwlet Baştutanymyz şu agyr pursatda Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem öz adyndan gurban bolanlaryň dogan–garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna çuňňur gynanjyny we medet beriji sözlerini, ejir çekenlere bolsa, tiz wagtda sagalmaklary barada dileglerini beýan etdi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/turkmenistanyn-prezidenti-eyran-yslam-respublikasynyn-prezidentine-gynanc-hatyny-iberdi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Salam, hormatly lukman! Käbir adamlar narpyzly sakgyç çeýnemegiň erkegi jynsy gowşaklyga getirýändigini aýdýarlar. Bu dogrumy?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Dogrudan hem, narpyzyň jynsy gowşaklyga getirjekdigine ynanyp, erkek adamlar narpyzly sakgyçlardan, çaý demlemelerden, mentolly çilimlerden gaça durýarlar.
Ýörite barlag geçiren alymlar narpyzda jynsy gowşaklyga getirjek maddalary ýüze çykarmadylar. Ýöne hakykata gabat gelýän käbir faktlary bellemeli bolýar.
Narpyz bütün bedene rahatlandyryjy täsir edip, ruhy hem-de fiziki işjeňligi peseldip biler. Narpyzyň käbir görnüşleriniň güýçli rahatlandyryjy häsiýetiniň bardygyny hem bellemelidir. Bu ýerde öz-özüňi ynandyrma hem uly täsirini ýetirip biler, ýagny erkek adam içilen narpyzly çaýdan soň, öz erkeklik güýjüniň peseljekdigine garaşyp, onuň ýaly netijäni alyp biler. Şeýlelikde, yzygider ulanylýan tebigy narpyz, belki-de, jynsy gowşaklyga getirip biler. Ýöne dürli garyndylardan ýasalan sakgyç bedene beýle täsir edip bilmeýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýa men kellam uytgap yormuka
Merdan hic bir zady yureginize yakyn kabul etman beyle zatlara ynananda bolyan bolsa dunyade gor nameler bolardy!
Öz-özüňi ynandyrma uly açyşlara, üstünliklere getirip hem bilýär,tersine adamyny lapykeç, göwniçökgün ýagdaýa salyp, wagtyň geçmegi bilen keselçilige hem getirip bilýär. Ikinji ýagdaý köplenç öz-özüne ynamsyz, kümsük, içki howsalaly adamlarda döreýär.
Siz dünýä nähili garaýarsyňyz? Siz göwniaçyk adammy? Siziň käriňiz kim? "Psiholog lukmany höküminde sorag beresim gelýär..." diýip ýazypsyňyz.Siz lukmanmy ýa-da men ýalňyş düşünýänmi? Siz näme maksat bilen Internetde keseller barada okaýarsyňyz? Käriňiz sebäplimi ýa-da gyzyklanma bildiripmi?
Nähili bolanda hem, öz saglygyň ýagdaýy babatda ynamdar bolmak-iň oňaýly çözgüt bolýar.Eger durmuşda Sizi hiç alamat çynlakaý biynjalyk etmeýän bolsa, keseller barada maglumatlar hem Sizi pikire batyrmaly däl.Eger şeýle howsalaly ýagdaýa Siz durmuşda hemme ýerde duçar bolýan bolsaňyz, onda bu ýagdaýdan dynmak üçin lukmanyň kömegi gerek bolar.
Belki ýokardaky soraglara jogap alyp, men Size anyk jogap berip bilerin.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
3 Şubat 2017 Cuma
2017-nji Ýylyň Ýanwary: Daşary Syýasy Wakalary
Türkmenistan parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ählumumy abadançylygyň bähbidine netijeli halkara gatnaşyklary ösdürmek ugry bilen ynamly öňe barýar. Ýurdumyzyň daşary ýurtly hyzmatdaşlar—aýry-aýry döwletler hem-de halkara we sebit guramalary bilen dostlukly, özara ynanyşmak häsiýetindäki gatnaşyklarynyň okgunly ösüşi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän “açyk gapylar” hem-de giň halkara hyzmatdaşlyk syýasaty bilen baglylykda Türkmenistanyň ministrlikleri hem-de pudak edaralary tarapyndan 2017-nji ýylyň ýanwar aýynda geçirilen köpsanly işewür duşuşyklarda we syýasy gepleşiklerde, köptaraply forumlarda we “tegelek stoluň” başyndaky söhbetdeşliklerde, möhüm ähmiýetli medeni çärelerde aýdyň beýanyny tapdy.
Bu wakalaryň ählisi döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan işleriniň gerimini hem-de ähmiýetini açyp görkezýär. Şol işler bolsa ýurdumyzyň ykdysady, serişdeler kuwwatyny hem-de zähmetsöýer halkymyzyň mümkinçiliklerini has doly açyp görkezmäge we olardan netijeli peýdalanmaga gönükdirilendir.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ägirt uly meýilnamalaryny, giň möçberli ösüş maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmekde Birleşen Milletler Guramasy ygtybarly hyzmatdaş bolup durýar. 9-njy ýanwarda Daşary işler ministrliginde hanym Ýelena Panowa bilen geçirilen duşuşygyň çäklerinde howpsuzlyk, ösüş hem-de ynsanperwerlik ulgamynda mundan beýläk-de hyzmatdaşlyk etmek meseleleri boýunça özara gyzyklanma bildirilip pikir alşyldy. Ý.Panowa Birleşen Milletler Guramasynyň Hemişelik utgaşdyryjysy, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň Hemişelik wekili we BMG-niň Ilat gaznasynyň wekili wezipesine bellenildi.
Taraplar ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek baradaky maksatnamalary durmuşa geçirmäge hem-de Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmäge gönükdirilen täze bilelikdäki taslamalara özara gyzyklanmalaryny tassykladylar. Şunuň bilen baglylykda, sebitde öňdäki orny eýeleýän Türkmenistanyň Durnukly Ösüş Maksatlaryny milli derejede uýgunlaşdyran ýurtlaryň ilkinjileriň biri bolandygy, olary döwlet meýilnamalara hem-de maksatnamalara ornaşdyrmak üçin bilelikdäki işiň başyny başlandygy aýratyn nygtaldy.
Şol gün Daşary işler ministrliginde Pakistan Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Abdul Malik kabul edildi. Ol ýurdumyzda özüniň diplomatik işini tamamlady. Diplomat şu ýyllaryň dowamynda bildirilen myhmansöýerlik hem-de ilçihananyň işine goldaw berlendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, däp bolan gatnaşyklaryň mundan beýläk-de umumy abadançylygyň bähbidine işjeň ösdüriljekdigine ynam bildirdi.
Ýanwar aýynyň ortalarynda Magtymguly adyndaky Türkmen milli sazly drama teatrynda geçirilen iki doganlyk ýurduň sungat ussatlarynyň bilelikdäki konserti Türkmenistanyň we Hytaýyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlandy.
Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sun Weýdun baýramçylyk çäresine gatnaşyjylary mübärekläp, biziň halklarymyzyň dostlugynyň çuňňur köklerini belledi. Biziň ýurtlarymyzyň gatnaşyklarynyň taryhy iki müň ýyldan hem geçýär. Şol döwürlerde ýurtlary Beýik Ýüpek ýoly baglanyşdyrypdyr. Nygtalyşy ýaly, häzirki zaman tapgyrda iki ýurduň hyzmatdaşlygynyň hemmetaraplaýyn berkidilmegi syýasy taýdan ynanyşmagyň ýokary derejesi, iki döwletiň Liderleriniň — hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň berk dostlugy, ýurtlarymyzyň ösüş strategiýasynyň gabat gelmegi we halklaryň däp bolan dostlugy saklamaga hem-de ony geljekki nesillere ýetirmäge bolan islegleri bilen şertlenendir.
Hytaýly myhmanlaryň Türkmenistanda bolmagynyň maksatnamasynda şeýle hem Lebap welaýatynda “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäginde bilelikde işleýän türkmen we hytaý hünärmenleri üçin Sinszýan – Uýgur awtonom etrabynyň tans we aýdymçy toparynyň çykyşlary göz öňünde tutuldy.
Ýanwarda Koreýa Halk Demokratik Respublikasynyň Türkmenistandaky täze ilçisi Kim Hen Çžun işläp başlady. Diplomat bilen Mejlisde hem-de Daşary işler ministrliginde geçirilen duşuşyklaryň barşynda döwletara gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we geljegi barada pikir alşyldy, taraplaryň ikisi hem syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda özara gatnaşyklary işjeňleşdirmäge uly gyzyklanma bildirýändigini we taýýardygyny tassyklady.
“TAPI Pipeline Company Limited” kompaniýasynyň metbugat gullugy tarapyndan ýaýradylan habara laýyklykda, 17-nji ýanwarda Aşgabatda “TAPI Pipeline Company Limited” we “ILF Beratende Ingenieure GmbH” kompaniýalarynyň arasynda taslamanyň öňýanyndaky resminamalary işläp taýýarlamak (Front End Engineering & Design) hem-de Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň Owganystan-Pakistan bölegi üçin taslama dolandyryşy we tehniki gözegçilik boýunça hyzmatlary amala aşyrmak baradaky şertnama gol çekildi.
“ILF Beratende Ingenieure GmbH” kompaniýasynyň wekilleri şertnamany durmuşa geçirmek boýunça göz öňünde tutulan çäreleriň wajypdygyny nygtap, kompaniýanyň öz üstüne alan borçnamalarynyň ählisini bellenen möhletde ýerine ýetirmäge taýýardygyny tassykladylar.
Häzirki wagtda Türkmenistanda gurulýan gaz geçirijisiniň ugruny içgin öwrenmek işi doly tamamlandy.
“TAPI Pipeline Company Limited” kompaniýasy taslama gatnaşmaga gyzyklanma bildirýän ýurtlaryň ählisi bilen işjeň gepleşikleri alyp barýar. Dürli meseleler, şol sanda kompaniýanyň paýyna gatnaşmak, taslamany maliýeleşdirmek, dünýäniň ähli ýerlerinden eksport-karz agentlikleriniň kömegi bilen halkara ösüş banklar arkaly maliýeleşdirmek meseleleri öwrenilýär.
Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistan halkara giňişliginde işjeň orun eýeläp, abraýly halkara hem-de sebit guramalary bilen hyzmatdaşlygy yzygiderli ösdürýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça ýurdumyzyň wekiliýeti Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Ministrler geňeşiniň musulman azlygy baradaky mesele boýunça nobatdan daşary mejlisine gatnaşdy. Bu mejlis 19-njy ýanwarda Malaýziýanyň paýtagty Kuala-Lumpurda Yslam hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň 57-siniň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirildi.
Iş saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti Malaýziýanyň daşary işler ministri jenap Anifah Aman bilen duşuşyk geçirdi, onuň barşynda taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň geljegini hem-de halkara guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlyk etmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
24-nji ýanwarda Daşary işler ministrliginde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini ösdürmek we kämilleşdirmek meselelerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça “tegelek stoluň” başyndaky duşuşyk geçirildi. Duşuşyga Türkmenistanyň döwlet edaralarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem-de ýurdumyzda işleýän halkara guramalaryň ýolbaşçylary çagyryldy.
Duşuşykda Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Işleri wagtlaýyn ynanylan wekili L.Frebort, BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik utgaşdyryjysy Ý.Panowa, ÝHHG-niň Türkmenistandaky Merkeziniň ýolbaşçysy Ý.Drozd, ÝUNISEF-iň Türkmenistandaky wekili Ş.Nilofer, BMG-niň Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Merkezi Aziýa üçin Sebit merkeziniň uly syýasy geňeşçisi A.Pupols, ÝUSAID-iň Türkmenistandaky wekilhanasynyň direktory K.Miller çykyş edip, bu ugurda tagallalary mundan beýläk-de birleşdirmäge taýýardyklaryny tassykladylar hem-de ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek boýunça anyk teklipleri öňe sürdüler.
24-nji ýanwarda Daşary işler ministrliginde Täjigistan Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenen ilçisi Farruh Homiddin Şarifzoda bilen duşuşdy. Onuň barşynda häzirki wagtda ýurtlaryň ikisiniň hem netijeli gatnaşyklaryň tejribesini has-da baýlaşdyrmaga, ony täze taslamalar arkaly berkitmäge taýýardygy nygtaldy.
Söwda-ykdysady we ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-täjik hökümetara topary iki döwletiň hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegine ýardam edýär. Bu toparyň nobatdaky mejlisi 26-njy ýanwarda Aşgabatda geçirildi. Duşuşyga gatnaşmak üçin Täjigistanyň energetika we suw serişdeleri ministri U.Usmonzodonyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet türkmen paýtagtyna geldi. Duşuşykda meseleleriň giň toplumy ara alnyp maslahatlaşyldy.
25-nji ýanwarda Aşgabatda Türkmenistanyň we Özbegistan Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi. Özbek wekiliýetine daşary işler ministriniň orunbasary S.Nyýazhojaýew ýolbaşçylyk etdi. Geňeşmeleriň barşynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýy we olary mundan beýläk-de ösdürmegiň geljegi uly ugurlary seljerildi. Dürli derejede saparlaryň alşylmagy hem-de syýasy we işewür duşuşyklaryň yzygiderli geçirilmegi şol gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna ýardam edýär.
Şol gün daşary syýasat edarasynda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň nobatdaky mejlisine gatnaşmak üçin Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň birinji orunbasary, “Uzbekiston temir ýullari” paýdarlar jemgyýetiniň müdiriýetiniň başlygy A.Ramatowyň ýolbaşçylygynda Aşgabada gelen wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi.
Toparyň agzalary ykdysady meseleleri ara alyp maslahatlaşmak bilen birlikde, däp bolan medeni-ynsanperwer ulgamdaky gatnaşyklara aýratyn üns berdiler. Şunuň bilen baglylykda, taraplar ylym-bilim ulgamyndaky gatnaşyklary çuňlaşdyrmagyň hem-de sport we syýahatçylyk ugurlaryndaky hyzmatdaşlygy ösdürmegiň wajypdygyny bellediler.
26-njy ýanwarda Aşgabatda Suw hojalygy döwletara utgaşdyryjy toparynyň nobatdaky mejlisi geçirildi, oňa Orta Aziýa ýurtlarynyň pudaklaýyn ministrlikleriniň hem-de edaralarynyň ýolbaşçylary we hünärmenleri, şeýle hem Araly halas etmek boýunça Halkara gaznasynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň wekilleri gatnaşdylar.
Toparyň şu gezekki mejlisi Türkmenistanyň Araly halas etmek boýunça Halkara gaznasyna ýakyn üç ýylyň (2017-2019) dowamynda başlyklyk edip başlanyndan soň goňşy ýurtlaryň suw hojalykçylarynyň ilkinji duşuşygydyr. Mejlisiň çäklerinde 2016-njy ýylyň ekinleri suwaryş döwrüniň jemlerine, şeýle hem suw toplamagyň bellenilen möçberleri we Syrderýanyň we Amyderýanyň kenarlaryndaky suw howdanlarynyň doldurylyşynyň çaklama möçberlerine garaldy, ekerançylyk meýdanlarynyň suw üpjünçiligi olaryň derejesine bagly bolup durýar.
26-njy ýanwarda Daşary işler ministrliginde Bütindünýä bankynyň Merkezi Aziýa boýunça sebit direktory hanym Liliýa Burunçugyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet bilen gepleşikler geçirildi. Hususan-da, Türkmenistanda maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmak, hususy kärhanalary hem-de telekeçileri maliýeleşdirmegiň elýeterliligini giňeltmek maksady bilen amala aşyrylýan özgertmeler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bütindünýä bankynyň wekilleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durnukly ulag ulgamy hem-de dikeldilýän energiýa serişdeleri we suw diplomatiýasy babatda sebit hyzmatdaşlygyny giňeltmek baradaky halkara başlangyçlaryna ýokary baha berdiler.
27-nji ýanwarda Daşary işler ministrliginde Müsür Arap Respublikasynyň wekiliýeti kabul edildi. Wekiliýete “Zenanlar daşary syýasatda” toparynyň başlygy, Müsüriň maşgalanyň we ilatyň işleri baradaky ozalky ministri hanym Muşir Hattab ýolbaşçylyk etdi. Ol Afrika sebitiniň ýurtlaryndan ÝUNESKO-nyň baş direktorynyň wezipesine dalaşgär bolup durýar.
Türkmenistanyň täsin taryhy we medeni mirasyny aýawly saklamak hem-de wagyz etmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Ýurdumyz diňe bir taryhy-arheologiki ýadygärlikleri däl, eýsem, täsin tebigy desgalary ÝUNESKO-nyň Bütindünýä sanawyna girizmek babatda teklipleri taýýarlamak boýunça netijeli işleri alyp barýar.
Ýanwar aýynyň ahyrynda Energetika Hartiýasynyň Baş sekretary jenap Urban Rusnak Aşgabada iş sapary bilen geldi. Ol Daşary işler ministrliginde kabul edildi. Myhman Aşgabatda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasynyň 28-nji mejlisine taýýarlyk görlüşi baradaky meseläni ara alyp maslahatlaşmak bilen, Türkmenistanyň 2017-nji ýylda Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklyk etmeginiň özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşmaça itergi berjekdigini hem-de ählumumy durnukly ösüşiň möhüm şerti bolup durýan energetika howpsuzlygynyň wajyp meseleleri boýunça netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga ýardam etjekdigini nygtady.
Hususan-da, Aşgabatda, Brýusselde, Gonkongda we Nýu-Ýorkda – BMG-niň Baş Assambleýasynyň çäklerinde dünýä energetikasynyň durnukly ösüşiniň derwaýys meseleleri boýunça Energetika Hartiýasynyň iri forumlaryny, bilermenleriň duşuşyklaryny, ýokary derejeli halkara maslahatlaryny geçirmek meýilleşdirilýär.
Türkmenistanda Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly diýlip yglan edilen 2017-nji ýylyň başynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna işjeň taýýarlyk görmek işleri giň gerime eýe boldy. “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk” şygary bilen geçiriljek Aziada – 2017-ni giňden şöhlelendirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi beýleki döwlet düzümleri bilen bilelikde dünýä jemgyýetçiligini ýurdumyzyň häzirki güni, onuň gazanýan üstünlikleri hem-de bu iri sport baýramçylygyna görülýän taýýarlyk işleri bilen giňden tanyşdyrmaga gönükdirilen çäreleriň ýörite Meýilnamasyny işläp taýýarladylar.
Göz öňünde tutulan çäreleri amala aşyrmak üçin daşary ýurtlaryň meşhur teleýaýlymlary bilen hyzmatdaşlyk etmek, milli hem-de daşary ýurtlaryň elektron köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, şol sanda Milli Olimpiýa komitetiniň we Halkara sport federasiýalarynyň web-serişdelerinden işjeň peýdalanmak, dürli žurnallaryň hem-de gazetleriň ýörite sanlaryny taýýarlamak we neşir etmek meýilleşdirilýär.
Aziýa oýunlaryny giňden beýan etmekde tanyşdyryş çärelerine möhüm ähmiýet berilýär. Gyşky Aziýa oýunlarynda (fewral, Ýaponiýa), Bütindünýä gyşky uniwersiadada (ýanwar-fewral, Gazagystan), Yslam sport oýunlarynda (iýul, Azerbaýjan) we beýlekilerde şeýle sport forumlaryny geçirmek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem ýörite sergiler hem-de tanyşdyryş çäreleri, şol sanda BMG-niň Nýu-Ýorkdaky we Ženewadaky ştab-kwartiralarynda degişli çäreler, halkara maslahatlar, media-forumlar hem-de brifingler guralar.
18-nji ýanwarda paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherjiginde şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna toplumlaýyn taýýarlyk görülmegine bagyşlanylan metbugat maslahaty boldy. Maslahata Aziada-2017-niň Ýerine ýetiriji komitetiniň, Milli Olimpiýa komitetiniň, Sport baradaky döwlet komitetiniň wekilleri, türkmen žurnalistleri we halkara sport ýaryşlaryny guramak boýunça daşary ýurt hünärmenleri gatnaşdylar.
Iri sport ýaryşlaryny, şol sanda 2012-nji ýylda Londonda Olimpiýa oýunlaryny guramak boýunça uly tejribä eýe bolan “Trivandi Chanzo Limited” kompaniýasynyň direktory Mik Raýt žurnalistleriň öňünde çykyş edip, iri möçberli ýaryşlaryň üstünlikli geçirilmegi üçin şu ugurlara: sport desgalarynyň içgin taslamalaşdyrylmagyna, ýaryşlara taýýarlyk görmegiň barşynda ähli kompaniýalaryň we guramalaryň utgaşykly işlemeklerine, meýletinçiler hem-de sport hünärmenleri üçin synaglaryň hem-de okuwlaryň geçirilmegini yzygiderli ýola goýulmagyna aýratyn üns bermelidigini belledi. Bu bolsa şu ýylyň güýzünde geçiriljek toplumlaýyn bäsleşikleriň ýokary derejede guraljakdygyna ynam döredýär.
20-nji ýanwarda Halkara Olimpiýa komitetiniň Lozannadaky ştab-kwartirasynda Türkmenistanyň wekiliýetiniň HOK-yň Prezidenti jenap Tomas Bah bilen duşuşygy geçirildi. Türkmen tarapy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli üns bermegi netijesinde sporty wagyz etmek hem-de ýokary derejeli halkara çäreleri üstünlikli geçirmek üçin döredilen şertler barada gürrüň berip, Aziada-2017-ini, şol sanda Halkara olimpiýa komitetiniň howandarlygynda dürli çäreleri geçirmek üçin Aşgabatda gurlan köpugurly sport desgalaryny ulanmakda tagallalary birleşdirmek baradaky teklibi öňe sürdi.
Tomas Bah Türkmenistanyň döwrebap sport desgalaryny gurmak hem-de sporty giňden wagyz etmek arkaly köpçülikleýin sporty ösdürmäge uly goşant goşýandygy üçin hoşallyk bildirip, özüniň ýolbaşçylyk edýän Halkara olimpiýa komitetiniň hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardygyny aýtdy.
Geçen aý şu ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek Türkmenistanyň Prezidentligine saýlawlaryň öňýanynda guralýan çäreler bilen hem ýatda galar. Bu saýlawlar ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda esasy wakalaryň birine öwrüler.
Saýlawlara milli hem-de daşary ýurtlardan we iri halkara guramalaryndan, şol sanda GDA-dan, ŞHG-dan hem-de ÝHHG-den çagyrylan halkara synçylaryň gatnaşmagy saýlawlaryň açyklyk hem-de aýanlyk ýagdaýynda geçirilmegine ýardam eder. Synçylara özleriniň ygtyýarlyklarynyň çäklerinde saýlawlaryň öňýanyndaky möwsümiň barşyna hem-de saýlawlar gününde ses berlişine syn etmäge mümkinçilik dörediler. Türkmenistanyň Prezidentligine saýlawlar boýunça saýlaw möwsümine syn etmäge ilkinji bolup Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň synçylar topary girişdi. Oňa GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň Başlygynyň – GDA-nyň Ýerine ýetiriji sekretarynyň birinji orunbasary Wiktor Guminskiý ýolbaşçylyk etdi.
Türkmenistanda saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparda geçirilen duşuşygyň barşynda halkara synçylara degişli şahadatnamalar gowşuryldy. Myhmanlar Merkezi saýlaw topary tarapyndan göz öňünde tutulan çäreleriň meýilnamasy, saýlaw okruglarynyň we uçastoklarynyň sanawy, taýýarlanan saýlaw resminamalarynyň nusgalary we ýerlerde geçirilen işler bilen tanyşdyryldy.
Hususan-da, Merkezi saýlaw toparynyň ýardam bermeginde Toparyň ştaby açyldy. Ol ýörite tehniki enjamlar we aragatnaşyk serişdeleri bilen üpjün edildi. Häzirki wagta çenli Azerbaýjandan, Belarusdan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Russiýa Federasiýasyndan, Täjigistandan, Özbegistandan, şeýle hem GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetinden, GDA agza döwletleriň Parlamentara assambleýasyndan Belarus we Russiýa bileleşiginiň Parlament ýygnagyndan synçylaryň 70-den gowragy işlemek üçin resminamalaryny berdiler.
W.Guminskiniň belleýşi ýaly, GDA-nyň synçylar topary öz işini umumy ykrar edilen halkara kadalarynyň esasynda amala aşyrar, garaşsyzlyk we syýasy bitaraplyk, döwletiň içerki işine hem-de saýlaw prosesine gatyşmazlyk ýörelgelerine eýerer.
Ýanwar aýynyň ahyrynda GDA-dan synçylar toparynyň agzalary duşuşyklaryň birnäçesini, şol sanda Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary, Aşgabat şäheriniň saýlaw toparynyň başlygy, ýokary döwlet wezipesine dalaşgärleriň käbiriniň ynanylan adamlary bilen duşuşyklary geçirdiler, şeýle hem Aşgabat şäherinde we Ahal welaýatynda uçastok saýlaw toparlaryna baryp gördüler we olary tehniki taýdan üpjün etmek, toparlara usulyýet goldawyny bermek, saýlawçylaryň sanawlaryny düzmek boýunça geçirilýän işler bilen tanyşdylar. Şeýle hem ýurdumyzyň welaýatlaryna baryp görmek meýilleşdirilýär, onuň netijesi boýunça degişli hasabat çykarylar.
2017-nji ýylyň ýanwar aýyda ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary tarapyndan geçirilen halkara ähmiýetli wakalary bilen bagly däp bolan synymyzy tamamlap, olaryň ählisiniň Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygynyň okgunly ösýändigini aýdyňlyk bilen görkezendigini bellemelidiris. Munuň özi bolsa ählumumy parahatçylygyň we durnukly ösüşiň, ýurdumyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň hem-de mähriban halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary syýasat strategiýasynyň netijeli häsiýete eýedigine şaýatlyk edýär.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
1995-nji yylda,syrplaryn dünyanin gözünin önünde boşnaklary öldürmegi taryhda unudylmajak sahypalarda yer alanyna bu gün 18 yyl boldy.Uruşyn yarasy bireyyam saralanam bolsa,her ayda diyen yaly köpli mazarystanlar açylyp içinde bile gömülen yüzlerçe jesetleri tanamak üçin kakasy,ejesi,adamsy ,dogany,yarany,garyndaşy heniz tapylmadyk patalylar,açylan mazarystanlaryn laboratoriyalaryna baryardy.
Men hem Grbawika obasynda açyljak 2 köpli mazar habaryny eşidenimde “kakamyn jesedi bardyr” umydy bilen maşynyma mündim.
Üçyüze golay jesedin tanalmagy üçin gelen patalylara menem goşuldym.Adamlaryn arasynda durkam kakamyn uruşa gidişi,mana gülümsirap “Watan mana ejen sana amanatdyr oglum,ona öz janyndanam gowy seretgin”
Gidiş şol gidiş
Bugün,18 yyl son ilkinji gezek kakamy göryan,edil önümde yatyr.Ony altyn sagadyndan we mele köwşünden tanadym.Gaty begençlidim,aglayardym.Kakam bilen geçiren gysgajyk ömür birlikdeligim gözümin önünde kinodaky yaly geçişip gityardi,yzynda yylgyrmalary goyup…
Uruşdan son agyr yitgi,açlyk sebapli ir tapdan düşen ejeme nadip bu hoş habary yetirsemkam diyip oylanyp durkam,çadyryn içine howsalaly giren owadan zenan “kaka,kakajan”diyip önümdaki jesedi gujaklap aglayardy.Owadan zenan kakasyny altyn sagadyndan,köwşünden we altyn dişinden tanapdy.Gelegelmane sagadyna,köwşüne we jesedin agzyny açyp dişini barlapdy.Agzyna seretmek men kellamede gelmandi.
Emma men ol adamy öz kakam yaly söydüm!!!
(Hekaya hakda düşünjeleriniz bolsa,iberin!)


text:
Häzirki döwürde ýokary, orta we ýöriteleşdirilen okuw jaylarynyň hetdi hasaby ýok. Ol okuw jaýlarynda mugtynada, puluňada okadýarlar. Ýöne şol okuw jaýlaryny gutaran badyňa iş tapaýmak aňsat däl. Amerikada, Týrkiýede, Orsýetde we beýleki ýurtlarda ýokary bilim alyp gelen adamlaryň sanynyň Aşgabatda müňlerçesi bar bolsa gerek. Ýöne olary döwlet edaralary-da, hususy kärhanalarda işe alyberenoklar. Olaryň içinde öz okan ugryndan iş tapýanlaryndan tapmaýanlary köp.
Elbetde, men bu ýerde takyk bir maglumatlary getirip biljek däl. Ýöne iş tejribäme salgylansaň, bir iş ýeri üçin açyk çagyryş yglan edneiňde 500-e golaý arza (resume) gelip gowyşýar. Köpüside daşary ýurtda bilim alyp gelen ýaşlar. Emma menejerler ýene-de işe alaýmaga başarjaň kadrlaryň ýoklugyndan zeýrenýärler. Sebäbi täze okuwy gutaranlaryň olaryň alan biliminden başgada känbir iş tejribesi ýok. Olary işe gözükdirýänçäň alty aý, bolmasa bir ýyl gerek. Men bu mesele boýunça daşary ýurtlardaky ýagdaýa seredip gördüm. Hemme ýeriň horazy deň gygyrýar. Ýöne olar 80-nji ýyllaryň ahyrynda bir zada köp üns berip başlapdyrlar. Häzirki döwürde oňa Korporatiw Universitet (Corporate University) diýip at berýärler. Şeýle uniwersiteti 1961 nji ýylda “McDonald’s” açypdyr. Maksat teoriýany we praktikany kompaniýanyň edýän biznesiniň talaplaryna laýyk getirmeklik, kompaniýanyň ähly bölümlerinde ýeke-täk korporatiw medeniýeti ornaşdyrmaklyk bolupdyr. Häzirki döwürde şeýle uniwersitetler şu aşakdaky meseleleri çözýär: kompaniýalardaky bar bolan bilimleriň systemalaýyn dolandyrylmagyny, kompaniýanyň içinde bar bolan tejribeleriň işgärleriň arasynda yzygiderli alşylyp-berişilmegi, bilimde ulanylýan tehnologiöalaryň yzygiderli kämilleşdirilmegine,işgärleriň her biriniň başarnyk mümkinçilikleriniň ösmegine we kompaniýanyň öz iş ýörediş medeniýetini we onuň gymmatlyklaryny üpjin etmeklik. Onuň hususy trening merkezlerinden artykmaçlygy ol okuwlaryň ýönekeý işçiden başlap, ähli menejerler üçin elýeterliligi we bilimleriň haýsysynyň we näçesiniň gereklidigine garap okatmaklyga mümkinçilik berýär. Täze kadrlary ýetişdirilimegine itelge berýär. Onsoňam ol okuwlar daşyndan getirilýän maslahatçylaryň hem ornuny tutýan ýerleri az bolmaýar. Eger-de kompaniýanyň içinde agzalalyklar ýa-da başga bir kynçylyklar bar bolsa, ony Korporatiw Uniwersitetiň gurnaýan okuwlarynyň kömegi bilen aradan aýryp bolýar. Ol täze ideýalaryň döremegine ýardam berýär. Häzirki mahalada “çaý başynda” edilýän we soňra hiç kimiň üns bermeýän gürrüňdeşliklerini ol okuwlar çalyşyp bilýär. Adatça şol “çaý başy” gürrüňlerde köp zadyň başy agyrdylýar. Onsoňam ol okuwlar kompaniýanyň gözegörümliliginide ýokarlandyrýar.
Elbetde, Korporatiw Uniwersiteti açanyň bilen ýokarda agzalan artykmaçlyklary derrew-derrewden ýetip bolmaýar. Ol Uniwersiteti dolandyrmak hem gerek. Ýone ol başga bir makalanyň temasy.
Ref . INNOVATION
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Habarlar |


text:
Balkanyň Türkmenbaşy şäherinde çilim satyn almakçy bolýan aýallardan, ýerli Narkologiýa bölüminden ýörite güwänamany almak talap edilýär diýip, “Türkmenistanyň Alternatiw habarlary” neşiri maglumat berýär.
Ýatladyp geçsek, ýurtda gyt haryda öwrülen çilimiň söwdasyna girizilen ençeme tapgyr çäklendirmeleriň biri-de; onuň aýal maşgalalara satylmazlygydyr.
Internet neşiriniň maglumatyna görä, şu aýyň başyndan bäri Türkmenbaşy şäheriniň döwlet dükanlaryndan çilim satyn almakçy bolýan aýallara özleriniň “temmäki önümlerine ýapjadygy” barasynda hasaba durandygyny görkezýän ýörite güwänamany almaga borçly edildiler.
“Türkmenistanyň Alternatiw habarlary” häzir şäheriň Narkologiýa bölüminiň öňünde soralýan güwänamany almak üçin, 300-350 aýal maşgalanyň nobata durandygy, olaryň hatda gijelerine nobatçylyk edýändigi barada maglumat berýär.
Şol bir wagtda, bu neşir ýurduň beýleki künjeklerinde ýokarda beýan edilen ýagdaýlar dogrusynda maglumatynyň ýokdugyny belleýär. Azatlyk Radiosynyň öz çeşmeleri-de Türkmenistanyň galan raýonlarynda aýallara çilim satmazlyk baradaky gadagançylygyň saklanyp galýandygyny aýdýarlar.
Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky çeşmeleri bolsa, döwlet dükanlarynda çilimleriň aýallara satylmaýandygy, umuman, sebitde temmäki önümleriniň gaty seýrek satuwda bolýandygyny aýdýarlar.
“Geçen anna güni ‘Saparmyrat Nyýazow’ etrabynyň dükanlarynda çilim satylyp başlandy. Bar çilim 25 minuda ýetip-ýetmän gutardy. Aýallara çilim satylmaýar, hatda çilimkeş erkeklerden hem degişli arçynlykdan ‘görkezilen adama çilim satsa bolýar’ diýen sprawkany soraýarlar” diýip, Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky çeşmesi maglumat berdi.
Onuň sözlerine görä, geçen anna gününden bäri etrabyň döwlet dükanlarynda asla çilim satylmandyr. Şol bir wagtda, çilimiň şu hepde satylyp başlanjakdygy baradaky gep-gürrüňleriň fonunda eýýäm müň adamdan hem geçýän sanaw düzülipdir.
Aşgabatda çilimkeş aýallaryň – adam başyna bir gutudan artyk satylmaýan – 19 manatlyk çilimi alyp bilmek üçin, ýörite adamlary hakyna tutýandyklaryna üns çekilýär. Çilim söwdasyndaky soňky özgertmeleri yzarlaýan aşgabatly çilimkeş Amanmyrat Bugaýew paýtagtyň sanlyja döwlet dükanlarynda satylýan çilimiň ýüzlerçe adamlyk nobatlarynyň bir çetinde aýallaryň hem garaşyp durandygyny, olaryň beýleki erkek kişilere, çilimiň resmi bahasynyň üstüne ýene alty manat dagy goşup berýändiklerini gürrüň berdi.
Şol bir wagtda, ýurduň dürli künjeklerinden, şol sanda paýtagtdan hem gelip gowuşýan maglumatlara görä, döwlet dükanlarynda satuwa çykarylýan temmäki önümleriniň ilatyň talabyny ödärden gaty azdygy görünýär.
Döwlet dükanlarynda çilim söwdasynyň diňe 1-2 sagat dowam edensoň, nobata duran ençeme ýüz adama “çilimiň gutarandygynyň” yglan edilýändigi aýdylýar.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, Türkmenistanda çilim söwdasyny diňe döwlet eýeçiligindäki dükanlaryň alyp barmagyna rugsat edilýär. Emma bu söwda nokatlaryndan ençeme ýüz adamynyň çilim alyp bilmeýänliginiň fonunda, hususy dükanlarda – resmi bahadan telim esse gymmat satylýan – çilimiň gizlin söwdasy hem döräp başlady. Bu ýagdaýlarda, çilim alyp bilmeýänleriň dürli ösümlikleriň ýapraklaryny guradyp, olary çilim ornunda çekýändikleri barada hem ýurduň dürli sebitindäki ýaşaýjylardan maglumatlar gelip gowuşýar.
Türkmen emeldarlary we mediasy ýurtda temmäki önümlerine garşy “netijeli göreş” alnyp barylýandygy barasynda aýdylsa-da, çilimiň gytçylygy, oňa girizilýän çäklendirmeler we çilimkeşleriň ençeme ýüz adamlyk nobatlary dogrusynda hiç zat aýdylmaýar.
Galyberse-de, Bütindünýä Saglygy Goraýyş guramasy Türkmenistanyň çilim çekýänleriň sany boýunça dünýäde iň aşakdaky derejelerde durýandygyny, ilatyň diňe 8% çilim çekýändigini aýtdy.


text:
Kiwano - Cucumis metuliferus
Kiwano 10–15 sm uzynlygynda, mämişi kädä meňzeýär. Onuň „tikenleri“ bolup orta asyr ýaragyny ýatladýar. Eti ýaşyl we 5–10 mm uzynlygynda ak çigitleri bar. Bişmänkä tikenleriniň töwereginde ýaşyl surat bolýar.
Bu ösümligi bize Merkezi Amerikadan we Ysraýyldan getirýärler. Iýmit görnüşinde çigitleri bilen ýaşyl eti ulanylýar. Tagamy hyýar bilen kädiniň ýa-da bananyň garyşyk tagamyna meňzeýär. Eti çykarylan kiwanony bezeg jamy görnüşinde ulanmak bolýar. Tohumlaryny guradyp, ony öýde ýetişdirmäge çalyşmaly. Kiwano hyýaryň ösýän ýerinde gowy ösýär. Bu äpet, çalt ösýän birýylyk liana özüniň uzyn gulaklary we murtjagazlary bilen kädini ýatladýar. Onuň gulaklaryny, murtjagazlaryny gysgaltmaly. Ýapraklary hyýaryň ýapragyna meňzeş bolup, hatda ownujak tikenleri-de bar. 3 mm ululykdaky gülleri hyýaryňky ýaly tozanlanýar. Onuň miwelerine üns bermeli, olar topraga degip duranda çüýremegi mümkindir. Kiwano üçin hyýaryňky we gawunyňky ýaly aýna ýa-da plýonka parnikde 25 °C temperatura gerek. Bu ösümlik sowuga çydamsyzdyr. Şonuň üçin ol daşarda diňe alabahar sowugy geçenden soňra ekilýär.
««« Öňki makala: Indoneziýada mangonyň görnüşleri Indiki makala: Gazony nähili kesmeli? »»»
Şenbe 5.12.2009 07:55 | Print | Ekzotik ösümlikler
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
Mawrikiý
Mawrikiý (iňl. Mauritius, fr. Maurice), resmi ady Mawrikiý Respublikasy (iňl. Republic of Mauritius, fr. République de Maurice) — Hindi okeanynyň günorta-günbatar böleginde, Madagaskardan takmynan 900 km gündogarda ýerleşýän ada döwleti. Respublikanyň düzümine Maskarena adalary arhipelagynyň bölegi bolup durýan Mawrikiý (iň iri, 1865 km²) we Rodriges adalary (104 км²), şeýle hem Kargados-Karahos arhipelagy, Agalega adalary we ençeme ownuk adalar girýär. Ýurduň jemi tutýan meýdany 2040 km² ybaratdyr. Paýtagty — Mawrikiý adasynda ýerleşýän Port-Lui şäheri.