text:
Jiu-jitsu
Jiu-jitsu Ýaponiýanyň söweş sungaty bolup, ýarag ulanyp ýa-da ulanman goranyş emeli hökmünde işlenilip düzülipdir. "Jiu" sözi “mylaýym, ýumşak, çeýe” ýaly, şeýle-de “jitsu” sözi bolsa “sungat” ýa-da “tehnika” ýaly manylary aňladyp, goranýanyň öz güýjüni däl-de, garşydaşynyň güýjüni öz-özüne gönükdirmegi aňladýar.
Sport görnüşi
Başa-baş söweş sungatynyň şu görnüşi boýunça bäsleşýänler howpsuzlygy öňe sürýän düzgünleri, hereketleri we usullary ulanýarlar. Howply hereketleriň köpüsini, meselem, “gaýçy” usuly bilen ýykmak, boýnundan gysyp saklamak we bogmak ýaly usullaryň köpüsi gadagan edilýär.
Gelip çykyşy
Jiu-jitsu XV asyrda Ýaponiýada döräpdir. Ýewropanyň jiu-jitsu federasiýasynyň döredilmeginiň yz ýany, 1998-nji ýylda Halkara jiu-jitsu federasiýasy hem esaslandyryldy. Sportuň şu görnüşi 1997-nji ýyldan bäri dünýä oýunlarynyň maksatnamasyna girizildi.
“Aşgabat 2017” oýunlarynda
Türgenler jiu-jitsunyň 3 görnüşi boýunça ýaryşarlar, olar: ne-waza, duo şou we nusgawy görnüşi.
16-njy we 18-19-njy sentýabrda üç günüň dowamynda Başa-baş söweş sungaty sport toplumynda ýaryşyň netijesi boýunça 21 gezek medal gowşuryş dabarasy geçiriler.
Erkekleriň arasynda:
Ne-waza
-56kg, -62kg, -69kg, -77kg, -85kg, -94kg, +94kg, dürli agramda
Nusgawy görnüş
-62kg, -69kg, -77kg, -85kg
Duo şou
Zenanlaryň arasynda
Ne-waza
-49kg, -55kg, -62kg, -70kg, +70kg, dürli agramda
Duo şou
Garyşyk:
Duo şou
Ýaryşyň geçirilişi
Ýaryşyň geçirilişi ýüztutmalaryň sanyna baglydyr. Ýaryş aşakda görkezilen hereket boýunça geçirilýär:
- Ýüztutmalaryň sany dörtden az bolsa, ýaryş geçirilmeýär we ýatyrylýar.
- Dört sany ýüztutma (dört ýurtdan) tabşyrylsa, 4 türgenden ybarat bir toparça bolup, ýaryş aýlaw ulgamy boýunça geçirilýär.
- Bäş sany ýüztutma (dört ýurtdan) tabşyrylsa, 5 türgenden ybarat bir toparça bolup, ýaryş aýlaw ulgamy boýunça geçirilýär.
- Alty sany ýüztutma (dört ýurtdan) tabşyrylsa, 3 türgenden ybarat bir toparça bolup, ýaryş aýlaw ulgamy boýunça geçirilýär. Her toparçada iň ýokary netije görkezen 2 türgen ýarym finala gatnaşýar. “A” toparçada birinji orny eýelän türgen “B” toparçada ikinji orny eýelän türgen bilen duşýar. “A” toparçada ikinji orny eýelän türgen bolsa “B” toparçada birinji orny eýelän türgen bilen duşýar.
- Ýedi sany ýüztutma we ondan köp (dört ýurtdan) – ýaryş “utulan çykar” görnüşde geçirilýär, emma türgen ýeňlenden soňra goşmaça tapgyrda çykyş etmäge hukugy bar. Goşmaça tapgyrlarda çykyş edýän türgenler bürünç medal almak üçin bäsleşýärler.
Gysga maglumatlar
- Jiu-jitsu XV asyrda Ýaponiýada döräpdir.
- Howply hereketleriň köpüsini, meselem, “gaýçy” usuly bilen ýykmak, boýnundan gysyp saklamak we bogmak ýaly usullaryň köpüsi gadagan edilýär.
Medallaryň sanawy
Habarlar #Jiu-Jitsu
- Soňky habarlar
Surat galereýasy: «Aşgabat 2017»-niň dördünji güni19 Sentýabr, 2017 (23:05)
- Soňky habarlar
Surat galereýa: "Aşgabat 2017"-niň üçünji güni18 Sentýabr, 2017 (23:03)
- Soňky habarlar
Sportuň jiu-jitsu görnüşi boýunça ýaryş gününiň açylyşy türkmenleriň arasynda altyn medal ugrundaky göreş bilen başlanýar17 Sentýabr, 2017 (12:58)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň gündelik habarlary: 16-njy sentýabr17 Sentýabr, 2017 (12:13)
- Soňky habarlar
Surat galereýasy: «Aşgabat 2017»-niň 1-nji güni17 Sentýabr, 2017 (11:08)
- Soňky habarlar
Jelilmuhammet Hojamyradow bilen Myrat Gimmiýew Türkmenistanyň adyndan Oýunlaryň ilkinji altyn medalyny gazanan türgenler boldy16 Sentýabr, 2017 (20:32)
- Soňky habarlar
Oýunlar başlanýar: Türkmenistan ilkinji altyn medallaryny gazanmak üçin “dyrjaşýar”15 Sentýabr, 2017 (20:36)
- Soňky habarlar
Sporta bolan söýgi durmuşa bolan söýgüdir08 Sentýabr, 2017 (12:15)
- Soňky habarlar
BAE-niň jiu-jitsu boýunça toparynyň maksady Aşgabat 2017-niň medallaryny gazanmak15 Awgust, 2017 (09:31)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndysy—umumytoparlaýyn hasapda ýeňiji!11 Dekabr, 2016 (14:44)
- Soňky habarlar
Ýaryşyň birinji gününde – on alty medal09 Dekabr, 2016 (11:45)
- Soňky habarlar
Aziýa kenarýaka oýunlarynda türkmen türgenleri 15 medal gazandylar02 Oktýabr, 2016 (11:34)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri Aziýanyň kenarýaka oýunlaryny üstünlikli başlaýarlar26 Sentýabr, 2016 (11:56)
- Soňky habarlar
Dünýä we Aziýa çempionatlarynda ju-jitsu boýunça türkmen ussatlarynyň üstünligi04 Awgust, 2016 (12:24)
- Soňky habarlar
Medallar ugrundaky ýaryş ýitileşýär14 Noýabr, 2014 (19:09)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň uly üstünligi28 Oktýabr, 2014 (19:18)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleriniň sambo we jiu-jitsi boýunça nobatdaky ýeňişleri14 Oktýabr, 2013 (23:00)


c: text/html

text:
Ýurdumyzda her ýyl bellenilip geçilýän Hatyra gününde «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna gül çemenli baryp, Watan gahrymanlarymyzyň belent ruhunyň öňünde tagzym etmek, indi arzyly hem asylly däbe öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň aprelinden oktýabr aýy aralygynda Germaniýanyň paýtagty Berliniň Täze muzeýinde «Margiana Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyryň şalygy» atly sergi geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Goňşy we beýleki döwletler bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklarymyz gün-günden ösýär» diýip parasatly bellemegi, Türkmenistanyň söwdada, ykdysadyýetde, syýasatda we medeni gatnaşyklarda dünýäniň ençeme ýurtlary bilen hoşniýetli, dostlukly gatnaşyklarynyň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar.
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly syýasaty netijesinde, halkymyzyň mizemez agzybirligi dünýä ýaýyýar.
Halkymyz iňňän gadymy döwürlerden bäri ylma, bilime uly sarpa goýup gelýän halklaryň biri.
Halkara forum GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça döwletara gaznasynyň guramagynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde halkymyzyň milli mirasyny öwrenmäge, ony dünýä ýaýmaga uly üns berilýär.
Halkymyz gyz çagalara at dakanlarynda elmydama owadan atlary saýlamaga çalyşýarlar.
Berkarar diýarymyzda ylym-bilim ulgamyny özgertmek, ösdürmek, innowasiýalary giňden durmuşa ornaşdyrmak meselesi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Hormatly Prizidetimiz geçen hepdäniň anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi hakynda durup, diýarymyzyň uzak ýaşly raýatlary barada mähirli sözleri aýtdy.
Türkmenler gadym wagtlardan bäri baýdaga aýratyn sarpa goýupdyrlar. «Baýdak» häzirki wagta çenli dilimizde işjeň ulanylyp gelnen gadymy türkmen sözüdir.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň baş milli maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklary, şol sanda deňiz we derýa ulaglar ulgamy hem döwrebaplaşdyrylýar, kämilleşdirilýär we dünýä ylmynyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalarynyň esasynda ösdürilýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda türkmen halkymyzyň milli medenýetine, mirasyna uly üns berilýär.
Türkmen halky ylym-bilime hemişe belent sarpa goýup gelen halklaryň biri.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynyň, şol sanda ylym we bilim ulgamynyň has-da kämilleşmegine, rowaçlanmagyna, onuň dünýä ülňülerine laýyklykda ösdürilmegine giň ýol açyldy.
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Ata Watanymyz Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi hasaplanýar.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda, şol sanda ylym, bilim we medeniýet ulgamynda-da giň gerimli özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«TÜRKMEN DILI» gazeti,
2018-08-15
GADYMY OGUZ ADATY
Beýik Seljukly döwletiniň meşhur weziri Nyzamalmülk «Syýasatnama» atly eserinde hökümdarlar barada şeýle diýýär: «Hökmigüýçli her döwürde bir adamy saýlap alyp, onuň şan-şöhratyny arşa çykarýar, oňa şalyk derejesini eçilýär.» Nyzamalmülküň beýanyna görä, hökümdarlar öz güýçlerini gönüden-göni Biribardan alypdyrlar we ýurdy dolandyrypdyrlar. Soltan Togrul beg 1055-nji ýylda Bagdada giren wagty Apbasy halyfynyň weziri Ibn Muslim Seljukly hökümdaryna: «Taňry saňa bütin dünýäni berdi» diyip ýüzlenipdir. Seljukly döwrüniň meşhur şahyry Enweri Abywerdi hem Soltan Sanjary wasp edip: «Taňryň, halkyň patyşasy hökmünde halan, ebedilik saýlan hökümdary» diýip ýazypdyr.
Halkynyň aladasy bilen döwleti dolandyran türkmen döwletleriniň hökümdarlarynyň esasy gadymy oguz adatlarynyň biri hem, halkyny doýurmaklyk bolupdyr. Soltanlar bu maksat bilen wagtal-wagtal uly supralarda nazy-nygmatlar taýýarladyp, zyýapat berip (zyýapat: edilýän hezzet-hormat, meýlis), halky naharlapdyrlar. Bu adaty doly derejede amal edenleriň biri hem Seljukly soltanlarydyr.
Seljukly soltanlary Togrul begden başlap halky üçin ýörite supralar taýýarladyp, bu suprany nazy-nygmatlar bilen doldurypdyrlar. Seljuklylarda halky iýdirip-içirmek esasy ýörelgeleriň biri bolupdyr.
Beýik Seljukly türkmen döwletinde soltanyň ýörite uludan supra taýýarladyp, il-güne berilýän zyýapata «Ha:ny ýagma» diýlipdir. «Ha:n» sözi pars dilinde «supra, saçak», «ýagma» sözi bolsa «talaň» manysynda bolupdyr. «Hany ýagma» däbini berjaý etmeklik, seljukly türkmenleriniň esasy wezipelerinden biri bolupdyr. Seljuklylaryň döwründe ýaşan Mahmyt Kaşgarly özüniň gymmatly «Diwany lügat et-türk» atly eserinde hem hökümdaryň suprasy barada maglumat beripdir. Dilçi alym diwanynda «kençliýu» sözüne şeýle düşündiriş beripdir: «Hanlaryň toýlarynda we baýramlarda ýagma (talaň) edilmek üçin gurlan supra».
Seljukly soltanynyň suprasyndan naharlanan halk, galan-gaçanlaryny bolsa öz ýanlary bilen alyp gidipdirler. Ýagny, suprada goýlan nazy-nygmatlaryň hiç biri zyýan edilmändir. Şol sebäpli hem bu «saçagyň» adyna «ýagma» (talaň) diýipdirler. Şa saçagyndan alnan zatlar halkyň öýüne şa rysgyny, şa sahawatyny getirjekdigine yrym edilipdir. Soltanlar hem öz gezeginde halky naharlamaklyk bilen häkimiýetleriniň öňküdenem berkejekdigine ynanypdyrlar. Şonuň üçin olar supra tayýarlatmak işini, gönüden-göni özleriniň gözegçiliginde saklapdyrlar.
Seljukly soltanlarynyň tabşyrygy bilen gassaplar baga bakylan öküzleri, goýunlary soýup, aşhana tabşyrypdyrlar. Bu etlerden köp sanly milli tagamlar bişirilip, dürli tagamlar taýýarlanypdyr. Esasanam, bugdaý unundan, darydan, tüwüden taýýarlanylan lezzetli tagamlar halka hödürlenipdir. Seljukly döwrüniň tagamlarynyň arasynda iň meşhurlaryndan biri hem tutmaçdyr. Mahmyt Kaşgarlynyň «Diwany lügat et-türk» atly eserinde «tutmaç» tagamy barada gyzykly maglumat beýan edilipdir: «Tutmaç: Türkleriň meşhur naharlarynyň ady. Ol Zülkarneýniň döreden azyklaryndan. Zülkarneýn garaňkylykdan çykandan soň, azygy azalýar. Esgerleri açlykdan Zülkarneýne ýüzlenip, Bizi aç saklama manysynda Bizni tutma aç, Biziň ýolumyzy saklama, ýurdumyza gideli ýaly sözleri aýdypdyrlar. Zülkarneýn köpügörenlere maslahat salýar, şeýdip, şu iýmit döreýär.» Dilçi alym eserinde «tutmajyň» peýdaly aýratynlyklaryny hem beýan edipdir: "Ol bedeni kuwwatlandyrýar, ýüze gyzyllyk berýär, aňsat siňenok. Tutmaç iýlenden soň, suwy hem içilýär. Türkler bu nahary görüp, "tutmaç«diýipdirler. Asly «tutma aç». Iki elip birden düşürilipdir, «özüňi ajykdyrma, şunuň ýaly nahar iý» diýmek«. Türk taryhçysy professor Mehmet Altaý Köýmeniň ýazmagyna görä, tutmajy taýýarlamak üçin esasy gerekli zatlar bugdaý uny we et bolupdyr. Undan ýasalan hamyr ýukajyk edilip ýaýylypdyr, soňra bu hamyr pişme görnüşinde kesilipdir. Kesilen hamyr bölekleriniň her birine «tutmaç çöpi» diýlipdir. Bu tutmaç çöpleriniň her biriniň içine ýörite dogralan bir bölek et goýlupdyr we häzirki döwürdäki börek tagamymyzyň taýýarlanylyşy ýaly, burçlary birleşdirilip bükülipdir. Tutmaç gaýnag suwly gazanda ýa-da pitide bişirilipdir we bişenden soňra suwdan süzülip çykarylypdyr. Bişen tutmaja «gatyk» ýa-da «ýogurt» ady berlen käbir önümler goşulypdyr. Ýogurda sirke, türki halklaryň «tagna» ýa-da «tagna ýawa» diýýän agajynyň löti, türki halklaryň «synçgan katy» diýen tikenli miwesiniň suwy goşulypdyr. Ýogurda sarymsak hem goşulandan soňra tutmaja garypdyrlar. Ýogurdyň içindäkiler tutmaja reňk bermek üçin goşulypdyr. Bu tagam çemçe bilen däl-de, çiş bilen iýlipdir. Şeýle-de suwy hem içilipdir. Ýeri gelende aýtsak, türki halklaryň taýýarlan tagamlarynda esasan üç önüm öňdäki orny eýeläpdir: un, et we süyt. «Tutmaç» bişirilende bu üç önümiň hem ulanylmagy bellärliklidir. Bu tagamlardan başga, dürli süýjülikleri we içgileri hem taýýarlapdyrlar.
Ýörite jarçylar köçe-köçe aýlanyp, Soltanyň gurnaýan şa suprasyna, ähli halky çagyrypdyrlar. Şol sebäpli supra oturanlar derrew iýip-içip, aýakda garaşyp duranlara ýerlerini beripdirler. Ýagny, gelen hemme kişi bu supradan öz nesibesini alypdyr, hiç kim nazy-nygmatlardan ät galmandyr.
Soltan Alp Arslan Reý şäherinde tagta çykanda köşkde zyýapat beripdir we bu dabarada döwletiň öňde gelenlerine sowgatlar beripdir. Ol şeýle-de her gün aşhanasynda ýörite garyp-pukaralar üçin elli sany goýuny soýduryp, dürli tagamlar taýýarladyp halka paýladypdyr. Halk tagamlardan iýip-içip, sultana alkyş aýdypdyr.
Soltan Mälikşanyň döwründe hem bu adat dowam etdirilipdir we esasanam her anna güni dürli tagamlar taýýarlanypdyr. Bu tagamlar il-güne paýlanypdyr.
Taryhy çeşmelerdäki maglumatlara görä, Soltan Mälikşanyň ogly Soltan Muhammet Tapar 1118-nji ýylda hassalanyp agyr ýagdaýda ýatyrka, gadymy oguz adatlaryna görä, uly zyýapat beripdir we bu dabarada ogly Mahmydy mirasdüşer diýip yglan edipdir.
Seljukly soltanlary «Talaň saçagyna» rowaçlygyň, sahawatyň, rysgal-berekediň, bolçulygyň nyşany hökmünde garapdyrlar. Şeýle-de adamlara ýagşylyk etmekden lezzet alýan Seljukly türkmenler ähli bela-beterlerden goranmak maksady bilen bu oguz dessuryny uly höwes bilen ýerine ýetiripdirler.
Ahmet ANNABERDIÝEW
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň
Taryh institutynyň uly ylmy işgäri

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ABŞ-nyň goranmak sekretary James Mattis özüniň bu wezipedäki ilkinji güni ABŞ-nyň NATO-daky “sarsmaz” borçlaryny berjaý etmegini dowam etdirjekdigini Ýewropadaky ýaranlaryna tassyklady.
Pentagonyň metbugat-wekiliniň aýtmagyna görä, Mattis NATO-nyň baş sekretary Jens Stoltenberg we Britaniýanyň goranmak sekretary Maýkl Fallon bilen 23-nji ýanwarda geçiren gepleşiginde ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň harby bileleşigini “könelişen” diýip atlandyrmagyna bildirilýän aladalanmalar barada pikir alyşypdyr.
Mattis "ABŞ-nyň NATO-da sarsmaz borçnamalarynyň bardygyny nygtady” diýip Pentagonyň metbugat wekili kapitan Jeff Dawis aýtdy.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat wekili Birleşen Ştatlaryny Siriýa garşy howa hüjümlerini amala aşyrmazlyga çagyryp, şeýle hüjümiň Ýakyn Gündogary “juda durnuksyzlaşdyrjakdygyny” aýtdy.
Kremliň sözçüsi Dmitri Peskow 11-nji aprelde eden çykyşynda ABŞ-nyň piteneçileriň elindäki Doma şäherine garşy ulanylandygy aýdylýan zäherli gaz hüjümine jogap edip, Siriýanyň hökümet güýçlerine zarba urup başlamazlygy barada beýleki rus resmileriniň aýdan zatlaryny tekrarlady.
Saglyk guramalary 7-nji aprelde onlarça adamyň ölümine getiren Domadaky hüjümi himiki diýip häsiýetlendirensoň, Birleşen Ştatlary we onuň käbir ýaranlary Siriýa hüjüm edip-etmezligi seljerýär.
“Eger-de nähilidir bir hüjüm amala aşyrylanda nämeleriň boljakdygy baradaky sorag barada aýdylanda, biz ähli taraplaryň şulardan saklanmagyny umyt edýäris, ýagny, birinjilik bilen, öjükdiriji hereketlerden, ikinjiden regiondaky onsuzam ýaramaz ýagdaýlary durnuksyzlaşdyrjak hereketlerden saklanmaklaryny umyt edýäris” diýip, Peskow žurnalistler bilen geçiren adaty duşuşygynda aýtdy.
Ol Orsýetiň Liwandaky ilçisiniň eden çykyşlary boýunça kommentariýa bermekden saklandy. Rus ilçisi 10-njy aprelde ABŞ-nyň Siriýa atan islendik raketasynyň urlup ýykyljakdygy we olaryň raketa atýan enjamlarynyň hatardan çykaryljakdygy barada harbylaryň beren duýduryşyny gaýtalady.
Orsýet Siriýanyň prezidenti Başar Al-Assadyň güýçleriniň Domada himiki hüjümi amala aşyrandygyny ret edýär. Peskow özleriniň muny ret edýändigini täzeden gaýtalady. “Orsýet bu çaklamalary düýbünden ret edýär we bu hadysanyň garaşsyz derňelmegini isleýär” diýip, ol aýtdy. Agzalýan hadysada 40 adam, şol sanda çagalar jan berdi.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Domadaky hüjümi amala aşyrmakda güman edilýänlerden “agyr hasap” soramagy wada berdi. Ol Siriýadaky ýagdaýlar bilen ýakyndan gyzyklanmak üçin 10-njy aprelde Günorta Amerika etjek saparyny ýatyrdy. Siriýanyň armiýasy üç günlük howsala ýagdaýyny yglan etdi. Şol bir wagtyň özünde,ABŞ-nyň Harby deňiz flotuna degişli “USS Donald Cook” raketalary hatardan çykaryjysy Ortaýer deňzinde Siriýa golaý aralykda peýda boldy.
10-njy aprel güni Reuters we TASS Ýewropanyň umumy howa hereketlerine gözegçilik agentliginiň “öňümizdäki 72 sagadyň dowamynda Siriýa howadan we deňizden edilmegi ahmal bolan raketa hüjümleri sebäpli” howaýollary kompaniýalaryny Ortaýer deňziniň gündogarynda hüşgärlige çagyrandygyny habar berdi.
10-njy aprelde Orsýetiň BMG-däki ilçisi Birleşen Ştatlaryny Siriýada harby hüjümleri amala aşyrmazlyga çagyrdy. Şol gün BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi Domada amala aşyrylandygy çak edilýän himiki hüjüm boýunça derňew geçirilmegini tassyklamady.
Siriýadaky hüjümi kimleriň amala aşyrandygyny anyklamak boýunça ABŞ-nyň BMGHG-a eden teklibini Orsýet weto etdi. Geňeşde bu teklibe 12 agza razyçylyk bildirip, 2 agza garşy çykdy. Geňeşlerde köplenç Orsýete ýaranlyk edýän Hytaýa saklanan ses berdi.
“Taryh muny unutmaz! Bu gün Orsýet Siriýanyň halkyny goramaga derek “aždarhany” goramagy saýlap aldy” diýip, Birleşen Ştatlaryň BMG-daky ilçisi Nikki Heýli Assady göz öňünde tutup aýtdy.
Orsýetiň BMG-daky ilçisi Wasiliý Nebenza ABŞ-ny “Siriýa ediljek hüjümi” aklamak üçin ses berişligi gurnamakda aýyplady.
Orsýet özüniň BMG-daky soňky wetosy bilen Siriýa görüljek çäreleri 12-nji gezek weto etdi.
ABŞ-nyň teklibi BMG-niň düzüminde ozal döredilen paneli täzeden güýje girizip bilerdi. Agzalýan panel Bilelikdäki Derňew Mehanizmi diýlip atlandyrylýardy. Geçen noýabr aýynda Orsýet agzalýan toparyň ygtyýarlyklaryny uzatmak boýunça kabul edilen rezolýusiýany-da weto edensoň, panel ýatyryldy.
Agzalýan topar “Siriýanyň Howa güýçleri 2017-nji ýylyň aprel aýynda Han Şeýhun obasyna sarin gazyny taşlap 100-den gowrak adamy öldürdi” diýen netijä gelipdi.
Han Şeýhundaky hüjümden soň Tramp ony amala aşyran uçarlaryň uçýan ýerlerine raketa hüjümlerini amala aşyrmagy buýruk berdi.
BMG-niň düzüminde döredilip häzir güýji ýatyrlan paneliň Damaskyň 2014-nji ýyldan bäri ençeme himiki hüjümleri amala aşyrandygyny aýdandygyna garamazdan Siriýa bu hüjümlerdäki roluny ret edýär.
10-njy aprelde Himiki ýaraglary gadagan etmek boýunça gurama subutnama toplamak üçin özüniň ekspertler toparyny Doma ugradýandygyny mälim etdi.
Güman edilýän hüjüme beriljek gaýtawul boýunça Tramp Fransiýanyň we Britaniýanyň liderleri bilen maslahat etdi.
10-njy aprelde Tramp bilen Britaniýanyň premýer ministri Tereza Meýiň arasynda geçirilen telefon söhbetdeşlikde “liderler mundan beýläk himiki ýaraglaryň ulanylmagyna rugsat bermezlik barada ylalaşdylar” diýip, Ak tam mälim etdi.
Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron “Günbatar ýurtlarynyň etjek hüjümleri Siriýanyň hökümetiniň ýaranlaryny, şol sanda Orsýeti we Eýrany nyşana almaly däl, muňa derek Siriýanyň hökümetine degişli himiki desgalara gönükdirilmeli” diýdi.
Siriýadaka urşy ýakyndan synlaýan “Adam hukuklary boýunça Siriýanyň synçylary” guramasy Siriýanyň armiýasynyň harby desgalarda, şol sanda aeroportlarda we bazalarda üç günlük howsala ýagdaýyny yglan edendigini habar berdi.


text:
Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda ýerli mekdebiň gyz okuwçysyny ýaňy-ýakynda goşun gullugyndan gaýdyp gelen ýerli ýigit zorlady diýip, Azatlygyň regiondaky habarçysy kanun goraýjy edaralaryndaky çeşmelerine salgylanyp, habar berdi. Onuň sözlerine görä, bu ýagdaý 16-njy maýda ýüze çykypdyr.
Читайте также на русском
"Lebapda, Çärjew etrabynda mekdep okuwçysy zorlandy. Ol 7-nji orta mekdebiniň 9-njy klasynda okaýar. Ol 16 ýaş töwereginde. Zorluga sezewar edilen gyzyň gurply däl maşgaladan bolup, onuň kakasynyň maýypdygy, ejesiniň bolsa maşgalasyny goýup, gazanç üçin Türkiýä gidendigi belli boldy. Zenan goňşusy olaryň ugruna seredipdir" diýip, Azatlygyň habarçysy aýtdy.
Onuň sözlerine görä, jenaýatçylyga baş goşmakda güman edilýän 21 ýaşly ýigit tussag edilipdir. Gyzyň häzirki ýagdaýy nämälim galýar.
Zorluga sezewar bolan gyzyň we jenaýata baş goşmakda güman edilýän ýigidiň atlary Azatlyk Radiosyna mälim boldy, emma redaksiýa olary agzamakdan saklanýar.
Azatlyk Radiosynyň habarçysynyň anyklamagyna görä, gyzy zorlamakda güman edilýän ýigit 21 ýaşynda bolup, ol ýaňy-ýakynda goşun gullugyndan gaýdyp gelipdir.
Şeýle-de, bu agzalan hadysa gatnaşykda güman edilip, ýene iki sany ýigit saklanypdyr, emma olar soň boşadylypdyr.
Üstesine, gyzyň okaýan mekdebiniň müdiri tussag edilipdir.
"Polisiýa ähli mugallymlary polisiýa alyp bardy we birnäçe sagadyň dowamynda soraga çekdi. Olaryň ählisine geplemezlik berk tabşyryldy. Maňa mälim bolşuna görä, mekdep müdirini tussag etdiler" diýip, Azatlygyň habarçysy aýtdy.
Soňky aýlarda Lebap welaýatynda ýaşlaryň, hususan-da, mekdep okuwçylarynyň baş goşmagynda amala aşyrylan agyr jenaýatlaryň ençemesi barada yzly-yzyna habar gowuşdy.
Şu aýyň başynda Türkmenabat şäherinde orta mekdepleriň birinde ýokary klas okuwçylarynyň arasyndaky dawa zerarly bir mekdep okuwçysynyň heläk bolandygy habar berlipdi.
Azatlygyň Lebap welaýatyndaky çeşmesi Türkmenabatda ýokary klas okuwçylarynyň arasynda bolan pyçaklaşma zerarly 7-nji mekdebiň bir okuwçysynyň öldürlendigini 1-nji maýda habar beripdi.
Aprel aýynda Azatlyk Radiosy Türkmenabat şäherinde talaňçylyk bilen meşgullanan mekdep okuwçylarynyň bir toparynyň ele salnandygyny habar beripdi.
Azatlyk bilen anonim şertde gürleşen polisiýa işgäri soňky döwürde okuwçylaryň arasynda şeýle hadysalaryň köpelýändigini aýtdy: “Gynansak-da, soňky döwürde okuwçylaryň arasynda jenaýatçylyk hadysalary örän köpeldi, olaryň ölüm bilen gutarýanlary hem bar. Şu sebäpden polisiýa ýokardan berk görkezme berildi: sagat 23:00-dan soň köçede görnen islendik ýetginjegi saklamaly”. Şeýle-de, polisiýa işgäri jaýlaryň howlularynda ýa köçede iki-üç bolup toparlanyşyp duran ýaş ýigitleriň hem görlen ýerinde olary dargatmaga özlerine görkezme berlendigini aýtdy.
Şeýle-de Azatlygyň regiondaky habarçylary pedofiliýa, ýagny çagalar bilen jynsy aragatnaşyga girýänleriň köpelýändigini we mekdep okuwçylarynyň zorlanmagy bilen hadysalaryň bolýandygyny habar beripdi.
"Emma häkimiýetler bolýan zatlary adamlardan ýaşyryp saklamaga çalyşýarlar. Hatda köçe-ýol hereketi bilen bagly hadysalary hem gziläp saklamaga çalyşýarlar. Bir hepde çemesi ozal Türkmenabadyň Aşgabat etrabynda ýolagçy awtobusy agdaryldy, adam pidasy hem bar diýýärler, emma häkimiýetler hiç bir maglumat bermedi” diýip, Azatlygyň çeşmesi maý aýynyň başynda habar berdi.


text:
Sambo
Ähli söweş sungatlaryň arasynda sambo iň meşhury bolup durýar. Sambonyň dürli görnüşleri we tärleri bardyr. Dzýudo, jiu-jitsu we göreşiň utgaşdyrylmagynyň netijesinde dörän sportuň bu görnüşi Ýewropanyň we Aziýanyň hem birnäçe söweş sungatynynyň tärlerini özünde jemleýär.
Sport görnüşi
Sambo tärleri erkin göreş (öňler ketç diýilýärdi) we dzýudonyň tärlerini özünde jemleýär, emma düzgünleri, geçirilişi we ýörite lybasy bilen tapawutlanýar. Dzýudodan tapawutlanyp, samboda ketç göreşindäki ýaly aýak bilen emellere rugsat berilýär, emma bogmak ýaly emeller gadagan.
Sambonyň iki görnüşi bar. Söweş sambosynda hüjüm etmegiň birnäçe giň görnüşleri bar. Erkin samboda bolsa beýleki görnüşde rugsat edilmeýän bogmak we başga emeller rugsat edilýär.
Gelip çykyşy
Sambo 1920-nji ýyllarda Merkezi Gyzyl goşun binasynda Gyzyl goşunyň esgerlerine dzýudony öwreden Wiktor Spiridonow, Anatoliý Harlampiýew we Wasiliý Oşepkow tarapyndan döredildi. Hemmetaraplaýyn goranyş ulgamynyň gözleginde bolup, olar 1920-nji ýylda harby edaralaryň işgärlerine öwretmek maksatnamasyny işläp düzdiler.
II Jahan urşynyň dowamynda sambo ulgamy sowet goşuny tarapyndan giňden ulanyldy. Halkara höwesjeň göreş federasiýasy 1966-njy ýylda sambony halkara sport görnüşi hökmünde ykrar etdi.
Sambo boýunça ilkinji çempionaty 1973-nji ýylda Tähranda geçirildi. 1981-nji ýyldan başlap her ýyl dünýä çempionaty geçirilip gelýär. 1985-nji ýylda Halkara höwesjeň sambo federasiýasy (FIAS) döredildi.
“Aşgabat 2017”oýunlarynda
Türgenler sambonyň iki görnüşi boýunça ýaryşlara gatnaşarlar. Sport sambosy boýunça zenanlaryň we erkekleriň arasynda 7 kategoriýada geçiriler, söweş sambosy boýunça bolsa erkekleriň arasynda 9 kategoriýasy boýunça geçiriler.
24-26-njy sentýabr aralygynda Başa-baş söweş sungaty sport toplumynda 3 günlük ýaryşyň netijesinde 23 medal gowşurylyş dabarasy geçiriler.
Sport sambosy
Erkekleriň arasynda:
-52kg, -57kg, -62kg, -68kg, -74kg, -82kg, -90kg
Zenanlaryň arasynda
-48kg, -52kg, -56kg, -60kg, -64kg, -68kg, -72kg
Söweş sambosy
Erkekleriň arasynda:
-52kg, -57kg, -62kg, -68kg, 74kg, -82kg, -90kg, -100kg, +100kg
Ýaryşyň geçirilişi:
Ähli görnüşler boýunça ýaryş “utulan çykar” görnüşi boýunça final tapgyryna gatnaşjak türgenler mälim bolýança geçiriler. Finalçy türgenlerden ýeňlen ähli türgenler goşmaça tapgyrda çykyş etmäge hukuk gazanýarlar we bürünç medal üçin bäsleşýärler. Ýaryşyň dowamynda saýlama tapgyrlar, goşmaça tapgyrlar we final tapgyry geçirilýär.
Gysga maglumatlar
- Göreşiň halkara federasiýasy Sambo sportuny 1966-njy ýylda halkara göreş sporty diýip kabul etdi.
- Sambo boýunça ilkinji dünýä çempionaty 1973-nji ýylda Tähranda geçirildi.
- Bu ulgam Ikinji Jahan Urşunda Sowet goşuny tarapyndan giňden ulanyldy.
Medallaryň sanawy
Habarlar #Sambo
- Soňky habarlar
Sambo boýunça türkmen topary 8 altyn medal bilen öňde27 Sentýabr, 2017 (09:28)
- Soňky habarlar
Aşgabat 2017-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: on birinji güni26 Sentýabr, 2017 (11:57)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: onunjy gün25 Sentýabr, 2017 (22:18)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 2017-nji ýylyň 25-nji sentýabry25 Sentýabr, 2017 (10:24)
- Soňky habarlar
«Aşgabat 2017»-niň surat galereýasy we gündelik hasabat: dokuzynjy gün24 Sentýabr, 2017 (22:46)
- Soňky habarlar
Gündelik maglumat: 24-nji sentýabr, ýekşenbe24 Sentýabr, 2017 (14:17)
- Soňky habarlar
Sporta bolan söýgi durmuşa bolan söýgüdir08 Sentýabr, 2017 (12:15)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleriniň sambo boýunça Aziýa çempionatynda gazanan medallary04 Iýul, 2017 (14:09)
- Soňky habarlar
Moskwada geçirilen sambo boýunça dünýäniň kubogy ugrundaky ýaryşlarda türkmen türgenleri ýedi medala eýe boldular28 Mart, 2017 (16:00)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda ýene bir medal14 Noýabr, 2016 (16:33)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň samboçylarynyň dünýä çempionatynda gazanan medallary12 Noýabr, 2016 (11:43)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçylary “Aziýanyň çagalary” oýunlarynda kümüş we üç bürünç medaly eýelediler10 Iýul, 2016 (14:44)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçylary Aziýada öňdäki orunda barýandyklaryny subut etdiler29 Maý, 2016 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndy topary birinji orunda29 Maý, 2016 (20:55)
- Soňky habarlar
Aziýa çempionatynyň final tutluşyklary türkmen samboçylaryna täze altyn medallary getirdi29 Maý, 2016 (18:17)
- Soňky habarlar
Aýsoltan Garçowowanyň we Dinara Rozykulowanyň altyn medallary29 Maý, 2016 (16:15)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynda ýetginjekler toparynda şu günki ilkinji ýeňijiler aýan boldy29 Maý, 2016 (15:45)
- Soňky habarlar
Çärýek we ýarym final bäsleşikleriniň netijeleri29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Finalda çykyş etjek türgenleriň birnäçesi belli edildi29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýanyň çempionaty: üçünji gün29 Maý, 2016 (14:52)


text:
“Amnesty International” guramasy LGBT jynsy azlyklaryň hukuklaryny goraýjylaryň postsowet giňişliginiň käbir böleklerinde özlerine garşy duşmançylykly garaýyşlaryň güýçlenmegi bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýtdy we Orsýetiň “adaty bolmadyk jynsy gatnaşyklara” garşy göreşýändigini belledi.
Dünýäde adam hukuklarynyň ýagdaýyna syn edýän halkara guramasynyň 22-nji dekabrda çap eden hasabatynda LGBT toparlaryň Ermenistanda, Belarusda, Gazagystanda we Gyrgyzystanda “barha güýçlenýän kemsidiji ýagdaýa” duçar bolýandygy aýdyldy.
“Amnesty International” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça ýolbaşçysynyň orunbasary Denis Kriwoşeýew agzalan ýurtlarda ýagdaýyň erbetleşmegine “Orsýetiň we onuň habar beriş serişdeleriniň uly täsiriniň” sebäp bolandygyny belledi.
Orsýetiň iň ýakyn regional partnýorlary Ermenistanyň, Belarusyň, Gazagystanyň we Gyrgyzystanyň hökümetleriniň soňky ýyllarda jynsy azlyklaryň hukuklaryny depelemegini güýçlendirdiler.


text:
Türkmenistanyň resmi habar agentligi Berdimuhamedowyň bu saparyny onuň geljekki prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde saýlawçylar bilen duşuşmak üçin gurnan sapary diýip häsiýetlendirýär.
Türkmenbaşy şäheriniň aeroportunda geçirilen iş maslahatynda prezident Berdimuhamedow hökümet agzalary hem-de ýerli resmiler bilen Balkan welaýatynyň senagat infrastrukturasyny ösdürmek baradaky 2012-2015-nji ýyllar boýunça programmasyna garady.
Bu programma laýyklykda, şu geljek dört ýylyň dowamynda Balkan welaýatynda 80 sany önümçilik kärhanasyny gurmaklyk we 7 müň 192 sany iş ornuny döretmeklik göz öňünde tutulýar.
Çarşenbe güni bu maslahatdan soň, Berdimuhamedow welaýatyň käbir zähmet kollektiwleriniň wekilleri bilen-de duşuşdy.


text:
Ispaniýada aşa köp ýagýan ýagyşlar bilen gelen sil sebäpli ýogalanlaryň sany 12 adama ýetdi
Ispaniýanyň Maýorka adasynda aşa köp ýagýan ýagyşlar bilen gelen sil sebäpli ýogalanlaryň sany 12 adama ýetdi
Öýleri suwyň aşagynda galan halk 900 adamyň gatnaşmagyndaky halas ediş toparynyň goldaw bermeginde goşlaryny halas etmäge çalyşýar.
Tebigy apat sebäpli sebitde 3 günlük milli ýas yglan edildi.
Merkezi hökümetiň metbugat geňeşçisi Isabel Jelaa sil sebäpli ýitgi çeken halka kömegiň berilmegi üçin işe girişendiklerini aýtdy.
Beýleki tarapdan sil sebäpli ýiti çeken halka adadaky öýlerini öýlerini we sport desgalaryny açan we arassaçylyk işlerine gatnaşan ispaniýaly tenisçi Rafael Nadar hakyndaky habarlara Ispaniýanyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri giňişleýin ýer berdi we milli türgen “görelde alarlyk türgen” hökmünde görkezildi.


text:
Gözlemek üçin, tapmak islenilen sözi aşakda görkezilen ýere ýazip Gözleg düwmesine bas. Gözleg sahypasy, ýazan sözüňe degişli dokumentleriň sanawyny görkezer. Sanawdaky dokumenti görmek üçin çelginiň üstine bas
• sözleriň daşynda "goşa dyrnak" ulan
• görkezmesini islän söziňi ya da sözleriň öňünden + belgisini goý
• görkezmesini islmedigiň söziň ya da sözleriň öňünden - belgisini goý
.
Mysallar:
• banan armyt "gök alma" - söz düzümini we sözleriň ikisini hem görkezip biler
• + alma salad krem - gök - salad, krem görkezip biler; alma sözüni hökman görkezer; gök sözüni görkezmez
Aýratyn şekiller
? belgisi islendik bir ýeke harpa gabat gelýär. gitm? gitme ýa da gitmän sözlerine gabat gelýär. = (0-9) arasyndaky islendik bir ýeke sana gabat gelýär === üç sanly islendik sana gabat gelýär. * islendik sandaky şekillere gabat gelýär. a*ma alma gabat gelyar. ~~ arasyndaky sanlary görkezýär 14~~18 şekli 14, 15, 16, 17 ýa-da 18 sanlaryň aralygyny görkezýär
Gözlenip bolmaýan şekiller:
Gorizantal düwmesi, göni çyzgy, boşluk çyzgysy, yza gaýdyş düwmesi, boşluk, yza çyzma, wertikal düwmesi
- ! " # $ & ' ( ) * + , . / : ;   ? [ \ ] ^ ` { | } ~ %


text:
14-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamalarynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň beýleki maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişi bilen baglanyşykly meseleler, şeýle hem halkymyzyň abadançylygyny we Türkmenistanyň rowaçlygyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň wajyp wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlisiň barşynda:
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň” taýýarlanylyşy;
Wise-premýer M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň dürli pudaklarynda işleriň ýagdaýy, gözegçilik edýän düzümlerinde işleri mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen geçirilýän çäreler;
Wise-premýer E.Orazgeldiýew ýurdumyzda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri;
Wise-premýer K.Durdymyradow Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde bina edilen “Garabogazkarbamid” zawodynyň açylyş dabarasyna görülýän taýýarlyk işleri;
wise-premýer D.Amangeldiýew gözegçilik edýän gurluşyk, energetika, jemagat hojalygy ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak we döwrebaplaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler hem-de hormatly Prezidentimiziň bu babatda ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi;
wise-premýer Ç.Gylyjow kiçi we orta telekeçiligiň işiniň maliýeleşdirilmegini işjeňleşdirmek boýunça görülýän çäreler;
wise-premýer M.Çakyýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we “Balkan” gämi gurluşyk we abatlaýyş kärhanasynda ýerine ýetirilýän işler;
wise-premýer B.Abdyýewa ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllyk baýramy mynasybetli geçiriljek çärelere görülýän taýýarlyk;
wise-premýer P.Agamyradow ýurdumyzyň baş baýramynyň — Garaşsyzlyk gününiň öňüsyrasynda, 19-njy sentýabrda Aşgabatda geçiriljek Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XXI maslahatyna görülýän taýýarlyk;
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow hasabatynyň başynda Russiýa Federasiýasynyň paýtagtyndan gelip gowşan hoş habar;
hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 12-nji awgustynda Gazagystan Respublikasynyň Aktau şäherinde geçirilen Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň V sammitinde beýan eden başlangyçlaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça görülýän çäreler;
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa milli parlamentiň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek we Halk Maslahatynyň birinji mejlisine taýýarlyk boýunça alnyp barylýan işler barada habar berdiler.
Soňra harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary gözegçilik edýän düzümlerinde işleriň ýagdaýy, Ýaragly Güýçleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmagyň barşy, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak, şeýle hem Watan goragçylarynyň mynasyp gullugy hem-de olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýşy üçin oňyn şertleri döretmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdiler. Şeýle hem ähli ulgamlarda kanunçylygy berjaý etmek, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň mukaddes çäkleriniň eldegrilmesizligini üpjün etmek, ýol-ulag hereketiniň sazlaşygyny gazanmak, migrasiýa we gümrük gulluklarynyň işlerini kämilleşdirmek maksady bilen durmuşa geçirilýän çäreler barada habar berildi.
Milli Liderimize mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli geçiriljek dabaraly harby ýörişe görülýän taýýarlyk işleri we onuň gerimi hakynda hasabat berildi.
Türkmenistanyň Prezidenti hasabatlary diňläp, olar barada degişli tabşyryklary berdi. Hususan-da, döwlet Baştutany ýurt Garaşsyzlygynyň 27 ýyllyk toýuny ýokary derejede geçirmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.


text:
Birnäçe ýyl mundan ozal bir ýerde maslahatçylyk ugry boýunça zähmet çekýärdim. Otagymda bir kitap tekjesi bardy we köp bolmasa-da ýeterlik mukdarda rus we türk dillerinde “şahsy kämilleşme” mowzugyna degişli kitaplar bardy. Birgün öz dost gurşawymdan 1-2 oglan gelip meniň şol kitaplarymy ýaňsa alyp başladylar.. “Şu kitaplaryň peýda berýänine dogrudanam ynanýaňmy, maňa ýaman boş zatlar bolup görünýär, sen näme tapýaň şularda” ýaly sözler bilen daşyma geçip wahahaýlaşyp gülüşdiler. Elbetde men olara käbir jogaplar ýetirjek boldum, emma olaryň diňlemek niýetinde däldiklerini bilip ol pikirimden el çekdim. Azajyk gaharym geldi ýöne dostlarymyň göwünlerine degip bilmedim we kynlyk bilen saklandym. Soň ýene 1-2 sagat gürrüňleşip oturdyk we ol mowzuk ýatdan çykyp gitdi, hoşamaýlyk bilen ugratdym ol myhmanlarymy..
Ol myhmanlardan soň agşama çenli mende belki 3-4 sany çäre boldy; bir sadaka gatnaşdym, bir işewür bilen nahar iýdim we bir garyndaşyma salamlaşmaga baryp gaýtdym. Ondan soň ulagly öýe gaýtdym, agşam öýe geldim. Çagalarym bilen azajygam bolsa wagt geçirdim, çaý-nahar edindim. Agşam sagat 23:00 töwerek boldy; öýde hemmeler süýji uka gitdi. Ýöne näme üçindir mende bir negatiw dartgynlyk bardy, sebäbini bilip bilemokdym. Bu dartgynlygy günboýy duýup gelýärdim we bu ýagdaý meni bimaza edip geldi ýöne näme üçindigini anyklap bilmedim. Bu ýagdaýda uka gidip bilmejegimem görnüp durdy.
Soň kellä bir pikir geldi we irdenden başlap başdan geçiren wakalarymy ýeke-ýekeden hakydama getirip meni dartýan şol sebäbi gözläp başladym. Ahyrsoňy tapdym; görüp otursam hälki ýakyn dostlarymyň kitaplarym barada ýaňsa alyjy sözler sarpetmegi meni ýaralapdyr. Şol duşuşykdan soňky ençeme sagatlarymy keýpsiz geçirmegime sebäp bolupdyr.
Sebäbini tapypdym, indi ol sebäp bilen göreşmegiň ýoluny saýlamalydym. Esasy kyn zat anyklamak, onda-da dogry anyklamakdy, anyklaňsoň çäre edil oňa garaňda aňsadrakdy meň pikirimçe..
Näme etmeli? Ol dostlarym bilen gatnaşygy gowşatmalymy diýip soradym özüme.. Muňa ýüregim razy bolmady, sebäbi olar meniň gözümde gaty ähmiýetli adamlardy, olar bilen kän ajy-süýji ýatlamalarym bolupdy we kyn günümde arkaýyn arkalanyp biljegim wepaly dostlarymdy.
Onda näme etmeli? Kitaplary okamagy taşlamalymy? Oňa-da razy bolmady içimden bir ses.. Ol kitaplardan edil men-ä ýyllarboýy peýdalanyp gelýän; beýlekileriň peýdalanyp bilmeýändikleri meni näme üçin baglasyn?! Ol kitaplary dogry we gerekli hasaplaýardym. Elbetde aralarynda boşraklary bardy, emma hemmesini ýok etmek dogry bir hereket bolmazdy..
Onda näme etmeli? Tapan çäräm şeýleräkdi; ol dostlarymyň edil şol kitaplara degişli pikirlerine blok goýmak.. Şeýdip ýüregim giňän ýaly bolup süýji uka gitdim..
Aradan 1-2 aý wagt geçdi we ol dostlarym ýene bir sebäp bilen işime geldi; olara güler-ýüz görkezdim, hödür-kerem etdim, gülüşip-degişip oturdyk birsellem.. Soň gürrüň ýene aýlanyp-dolanyp şol meň tekjede duran kitaplaryma geldi. Olaryň biri “henizem şol boş kitaplaryňy goltuklap ýörmüň” diýse beýlekisi wahahaýlap gülüp göýberdi. Olaryň gülküsine menem güldüm; özümi ýaňsa alyjy sözler sarp etdim, degişdim, soňundan bile gülüşdik.. Azajyk geň görjek boldular elbetde, emma men özlerinden beter bolup özüm baradaky prikollara goşulýardym. Soň gürrüňimiziň ugry ýene üýtgedi, başga-başga zatlara geçip gitdi. Ahyrsoňy olary ugratdym..
Içimi diňläp gördüm.. Ruhuma diň salyp gördüm.. Gynançdan, dartgynlylykdan nam-nyşan ýokdy..
Ne kitaplarymdan daşlaşypdym ne-de dostlarymdan.. Oňa derek maňa ýakyn bolan kitaplarym baradaky ýakyn dostlarymyň pikirlerini bloklapdym..
Plan amala aşypdy..
Özümize ýakyn adamlarymyzyň bize berýän zyýanlaryny çäklendirip bilsek, olar bilen gatnaşykda bolmagyň kän zyýany bolmaz meň pikirimçe..
-----
Surat: https://dotjpg.co/10U2K9h.jpg
Çeşme: konssultant
Zyýany bloklamak
Birnäçe ýyl mundan ozal bir ýerde maslahatçylyk ugry boýunça zähmet çekýärdim. Otagymda bir kitap tekjesi bardy we köp bolmasa-da ýeterlik mukdarda rus we türk dillerinde “şahsy kämilleşme” mowzugyna degişli kitaplar bardy. Birgün öz dost gurşawymdan 1-2 oglan gelip meniň şol kitaplarymy ýaňsa alyp başladylar.. “Şu kitaplaryň peýda berýänine dogrudanam ynanýaňmy, maňa ýaman boş zatlar bolup görünýär, sen näme tapýaň şularda” ýaly sözler bilen daşyma geçip wahahaýlaşyp gülüşdiler. Elbetde men olara käbir jogaplar ýetirjek boldum, emma olaryň diňlemek niýetinde däldiklerini bilip ol pikirimden el çekdim. Azajyk gaharym geldi ýöne dostlarymyň göwünlerine degip bilmedim we kynlyk bilen saklandym. Soň ýene 1-2 sagat gürrüňleşip oturdyk we ol mowzuk ýatdan çykyp gitdi, hoşamaýlyk bilen ugratdym ol myhmanlarymy..


text:
Mesihilige düşünmäge size kömek etjek ajaýyp kitaplaryň birini size hödürlemek isleýäris. Bu kitaby okamak bilen siz dünýäniň Halasgäri Isa Mesihe ýakyndan düşünersiňiz diýip umyt edýäris.
Eger bu kitaby bütünleý okamak isleseňiz, biz bu kitaby sowgat hökmünde size yollap bileris. Mundan başgada bizden Töwrat we Injil kitaplaryny hem sowgat alyp bilersiňiz!
“Ýyganyşyga (ruhy ybadathana, yada gurama göz öňünde tutulýar)duşmançylykly, Isa Mesihe bolsa mähirli”.. Şu günki gün şeýle sözller bilenn köp adamlary, esasan hem ýaşlary häsietlendirip bolar. Olar guramaçylyga degişli ähli zadyň garşysyna çykýarlar Olar üçin jemgyýetde belleniler tertip düzgünler, aýratyn hem, onuň eňillikleri ýigrenji. Olar ýygnanyşykdan hem, hiç hili esassyz, ýüz öwürýärler. Sebäbi, şeýle kemçilikleri bilen, ony azgyn hasaplaýarlar. Şeýlede bolsa, olaryň ýüz öwürýän zady Isa Mesih däl-de, häzirki zamanyň ýygnanyşygydyr (serkow). Hut şonuň üçin, olar mesihiligi Esaslandyryjy bilen, Onuň esaslandyran ýygnanyşygynyň häzirki döwürdäki ýagdaýynyň araasyndaky gapma-garşylygyy görýärler. Olar şeýle bir howply we sowuk. Onda-da Isa Mesihiň şahsyeti we taglymaty özüne çekijiligini ýitirmedi. Aslyetinde, Onuň Özi hem bellenen tertip-düzgüne garşy çykypdy, Onuň käbir sözleriniň bolsa, rewolusion öwüşginleri bardy. Görüp dursak, Onuň pikirleri üýtgedilmän galdyrylypdyr. Nirä baranda-da, Ol söýgi we parahatçylyk şöhlesini saçypdy. Şonuň ýaly, Onuň Özi hem -edil wagyz-nesihat edişi ýaly yaşady. Ýöne, Ol hakyky bolupdyrmy? Mesihiň hakykylygyna we mesihilige belli bir derejede dogry düşünýän, dünýädäki eterlik derejedäki köp adamlar, häli şu güne çenli hem mesihileriň maşgalasynda terbie alýarlar. Ýöne, haçanda şol adamlarda howply häsietler ösüp, özbaşdk pikir edip başlanlarynda olar üçin onuň agramly tarapyny derňäniňden, özüniň çagalyndan ynanyp gelen dininden boýun towlany gowy ýaly bolup görünýär. Mesihileriň içinde ösmedik başga-da adamlar örän köp. Mesihilige derek olar induizmiň, buddizmiň, yslamyň taglymatlary ýada dünewi gummanizmiň, kommunizmiň ýada ekzistesializmin morallary bilen gümra bolýarlar. Ýöne olaryň ikisi hem, eger-de käwagtlar Isa hakynda okasalar, Onda boýun towlamak şeýle bir eňil bolmadyk, güýçli özün çekijiligiň bardygyny ýüze çykýarlar. Şeýlelikde, biz Nasyraly Isanyň taryhyndan başlaýarys. Ol gürrüňsiz ýaşap geçdi. Bu mesele boýunça hiç hili esaslandyrylan müňkürlik ýok. Onuň taryhylygyny edip butparaz awtorlarynyňky ýaly, mesihi awtorlar tarapyndan hem tassyklanandyr. Ol hakynda näme aýdylan bolsa-da, Ol hökman adam bolupdyr. Ol edil beýleki adamlar ýaly doguldy, ösdi, der döküp işledi, dynç aldy we uklady. Ol iýip-içdi, azar çekdi we öldi. Onda hakyky adamzadyň teni we duýgusy bardy. Ýöne biz Onuň käbir manyda Hudaý bolandygyna, hakykatdan hem, ynanyp bilerismi? Isanyň Hudaýlygynyň özi, diňe mesihiligiň obrazly ýalan düşünjesi bir dälmikä? Mesihileriň Nasyraly agaç ussasynyň Hudaýyň eke-täk Ogly bolandygyna bolan täsin ynamlaryny berkleşdirýän we tassyklaýan, heý bir ekeje subutnamasy barmyka? Bu fundamental sorag. Ondan gutulyp bolmaz. Hakykatçy bolmak gerek. Eger-de Isa adam tenine giren Hudaý bolmadyk bolsa, onda, mundan beýläk mesihilik hem ýok. Bizde özüniň ajaýyp pikirleri we ahlaklyklary bilen, diňe ene-de bir din galýar. Ýöne onuň täsin aýratynlyklary ýitip barýar.


text:
Şu hepde kärdeşi Ahtem Çiýgoz bilen Orsýetiň basyp alan öz watanlarynda tussaghanadan boşadylan Krym tatarlarynyň lideri Ilmi Umerow Gara deňiz aýlagyna “dolanmaga synanyşjakdygyny” aýdýar.
Rus häkimiýetleri tarapyndan güýji ýitirlen Krym tatarlarynyň özbaşdak dolandyryş Mejlisiniň başlygynyň orunbasarlary Umerow bilen Çiýgoz 25-nji oktýabrda garaşylmadyk ýagdaýda rus tussaghanasyndan azatlyga goýberilip, olar Türkiýä gitdiler.
26-njy oktýabrda Ukrainanyň Ankaradaky ilçihanasynda žurnalistleriň öňünde çykyş eden Umerow özüniň-de Çiýgozuň-da haýsy şertlerde azatlyga goýberilendikleri dogrusynda özlerinde hiç hili maglumatyň ýokdugyny we rus häkimiýetleriniň olara Kryma dolanmaga rugsat berip bermejekdiklerini bilmeýändigini aýtdy.
Men [dolanmaga] synanyşmajakdygymy hiç kim wada bermedim ýa-da muňa kepil geçmedim. Aradan biraz wagt gecensoň men, elbetde, Kryma dolanmaga synanyşaryn diýip, Umerow aýtdy. Olaryň ikisiniňem 27-nji oktýabrda Kiýewe uçmaklaryna garaşylýar.
Orsýet 2014-nji ýylyň mart aýynda Krymy Ukrainadan alyp, ol ýere nyşansyz uniformaly goşunlaryny saldy we referendum geçirdi. Orsýetiň geçiren referendmyny 100 döwlet, şol sanda Birleşen Ştatlary bilen Ukraina legitim däl diýip yglan etdi.
Hukuk goraýjy toparlar musulman Krym tatar azlyklaryna we basypalyjylyk bilen razylaşmaýan beýleki toparlara garşy Orsýetiň zor bilen gysyş kampaniýasyny ýöredýändigini habar berýärler.
Ankarada žurnalistler bilen gürrüňdeşlikde Çiýgoz uçarda wagtlary özleriniň azatlyga çykandyklaryny we Türkiýä barýandyklaryny bilmändiklerini aýtdy.
Biz nämeleriň bolup geçýändiginden doly bihabardyk. Olar meni tussaghanadan, Ilmini hassahanadan aldylar diýip, Çiýgoz žurnalistlere gürrüň berdi. Ol özleriniň “türmä äkidilýändiris ýa-da Orsýetde başgaçarak ykbala duçar edilýändiris” öýdüp gorkandyklaryny hem mälim etdi.
Krymda biziň adamlarymyza garşy edilýän giň gerimli zalymlarça repressiýadan habarly bolansoň, biziň ýeke täk göz öňüne getirip bilen zadymyz ýagdaýlaryň biziň üçin has-da erbetleşmegidi diýip, ol gürrüň berdi.
Çiýgoza bikanun demonstrasiýa gurnamak aýyplamasy boýunça ýyl kesilip ol 11-nji sentýabrda 8 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi. Amnesty International bu sud edişligi “galp” atlandyrypdy.
Umerowa 27-nji sentýabrda “seperatizm” boýunça ýyl kesilip ol iki ýyl koloniýa şertlerinde ýaşamaga höküm edildi. Bu ýerde mejbury zähmete çekilýän adamlar işleýän kärhanalaryň ýa-da ekin meýdanynyň golaýynda ýaşamaly bolýarlar.
Süýji keselinden we parkinson keselinden ejir çekýän Umerowy 2016-njy ýylyň awgustynda zor bilen psihiatrik keselhana ýerleşdirdiler. Bu karary Human Rights Watch “onuň hukuklarynyň aýlyganç bozulmagy” diýip häsiýetlendiripdi.
Hukuk goraýjy toparlar we Günbatar hökümetleri olara ýyl kesilmegini ýazgaryp, bu çäreleri Orsýetiň Krymy ele geçirmeginden bäri dowam etdirýän zulmunyň bir bölegi atlandyrdy.
Ýewropanyň parlamenti mart aýynda Orsýeti Krymda we ruslaryň penasyndaky seperatistleriň gözegçiliginde saklanýan günodogar Ukrainanyň dürli çäklerindäki türmelerde ýa-da başga şertlerde azatlygy çäklendirilen 30-dan gowrak Ukrain raýatyny erkinlige goýbermäge çagyrdy.
Olaryň köpüsi tussaglykda saklanýar. Ýewropa Bileleşiginiň 25-nji oktýabrda Umerow bilen Çiýgozyň boşadylmagyndan hoşal bolup ýaýradan beýanatynda “Krym ýarymadasynda we Orsýetde bikanun tussag edilen” ähli ukrain raýatlarynyň dessine azatlyga goýberilmekleri talap edildi.
Ýewropa Bileleşigi Orýsetden Krym tatarlarynyň özbaşdak dolandyryş Mejlisiniň işlerini gadagan etmek boýunça alan kararyny ýatyrmagyna, Krym tatarlarynyň hukuklaryny, şol sanda ýygnanyşmak we söz azatlygyna hormat goýmagyna garaşýar diýlip, beýanatda aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýylyň 11 aýyndaky işleriniň netijelerine bagyşlanan göçme mejlisini geçirip, täze satyn alnan harby tehnikalar bilen tanyşdy.
Howpsuzlyk geňeşiniň mundan öňki göçme mejlisi 21-nj noýabrda geçirildi we şonda hem prezidentiň täze getirilen ýaraglar, harby tehnikalar bilen tanşandygy habar berildi.
Soňky aýlarda türkmen mediasy prezidentiň täze ýaraglar, tehnikalar bilen tanşyp, olary elin synagdan geçirýändigini hem habar berýär.
Şol bir wagtda türkmen goşunynyň ozal diňe sowet harby tehnikasyna esaslanan ýaraglarynyň indi haýsy ýurtlarda öndürilen ýaraglar bilen çalşyrylýandygy anyk aýdylmaýar.
Berdimuhamedowyň soňky aýlarda yzly-yzyna geçiren howpsuzlyk maslahatlary we olaryň dowamynda resmileriň käbirine berlen käýinçler we duýduryşlar, hökümete ýakyn çeşmeleriň maglumatlaryna görä, ýurduň serhedini bozup, Türkmenistanyň territoriýasyna geçendigi aýdylýan şübheli şahslar bilen bagly.
Aýdylmagyna görä, olaryň käbiri ele salnypdyr, beýlekileri bolsa gözlenilýär. Soňky aýlarda paýtagtyň töwereklerinde, uly ýollaryň çatryklarynda ýolagçylary we awtoulaglary berk barlap başlamaklary hem şu ýagdaý bilen bagly diýip, Azatlygyň ýerli çeşmeleri habar berýär.
Emma muňa garamazdan, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň maslahatynda bu ýagdaýlar barada hiç bir zat aýdylmaýar.
Ikinji tarapdan, bu maslahat türkmen goşunynyň hatarynda gulluk edýän esgerleriň aç galmazlyk üçin ene-atalaryndan pul soraýandygy barada çykan habarlaryň yz ýanyna gabat geldi.
Gowuşýan maglumatlara görä, ýurtdaky ykdysady kynçylyklar esgerlere goýberilýän azyk önümleriniň hiline we möçberine hem ýaramaz täsir ýetirýär we ýolbaşçylar bu ýagdaýdan çykmak üçin harby bölümlerde hususy azyk dükanlarynyň açylmagyna rugsat berdiler. Emma türkmen hökümeti bu habarlary ne inkär edýär, ne-de tassyklaýar.
Mysal üçin, Berdimuhamedow 21-nji noýabrda geçirilen howpsuzlyk maslahatyndan öň Köpetdagyň etegindäki harby berkitmede esgerleriň aşhanasy we naharhanasy bilen hem tanyşdy, emma metbugatda esgerlere berilýän azyk önümleri barada maglumat berilmedi.
Türkmenistanyň serhetleri, rus ekspertleriniň käbriniň pikirine görä, Owganystandan abanýan ekstremizm howpunyň öňünde iň gowşak goralýan ýerleriň biri bolup durýar. Ýöne Türkmenistan oňyn bitaraplyk syýasatyna esaslanyp, rus resmileriniň bu meselede teklip edýän kömek-ýardamlaryna açyk bir jogap gaýtarmaýar.
Azatlyk radiosy bilen anonim şertlerde gürleşen ýerli synçynyň ynanjyna görä, türkmen prezidentiniň ýygy-ýygydan howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirmegi, serhetçileriň täze ýaraglary we tehnikalary bilen tanyşmagy bir tarapdan tarapdan rus metbugatynda türkmen goşunynyň synaglara taýýar däldigi barada aýdylýan pikirlere jogaby bolsa, ikinji tarapdan, ykdysady ýagdaýlar agyrlaşdygyça, onuň howpsuzlyk meselesindäki rahatlygynyň azalýandygyny görkezýär.
Prezident Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisiniň ahyrynda Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory Mämmethan Çakyýewiň hasabatyny diňledi.
Döwlet baştutany bu gulluga “ygtybarly işgärleri saýlap almalydygyny” belläp, onuň baş wezipeleriniň biriniň “ýaramaz ýagdaýlary döredýän sebäpleri hem-de şertleri aradan aýyrmak” bolup durýandygyny aýtdy.
TDH-nyň maglumatyna görä, prezident 21-nji noýabrda “özgertmeleriň durmuşa geçirilmegine ýaramaz täsir ýetirýän ýagdaýlary aradan aýyrmagyň” MHM-niň baş wezipeleriniň biri bolup durýandygyny aýdypdy.


text:
Has Turkmeniñ bu eseri mende juda uly tasir galdyrdy. ,,Sheytanyñ nalasy" eysem Sheytanyñ nalasymy?! Yok,juda beyle de dal. Shahyr bu yerde oran ince owrum bilen edebi manyowr edyar. Eser kalplardan sogurlup syñylan ynsabyñ, wyjdanyñ, belent adamkarciligiñ nalasyny eshitdiryar. Indi bigerek bolup baryan shu mukaddes zatlar iñ bir yowuzlygyñ simwoly bolan sheytanyñ zibany bilen Hudaydan nalysh edyar.Cunki,ynsanyyetiñ hazirki hasiyeti sheytanyñ gylygyndan 10 esse oturendir. Gayta, sheytanyñ ozi ynsap-wyjdany yoklaryñ yanynda hasiyetli gorunyar. Durmushdaky jemgiyet eli bilen doredilyan batnyksyz nadurslikler sheytanyñ adyna berilip, ol nalet yassygy bolup galyberyar. Ynsapdan yolunan jemgiyetiñ ,,diñe ozumligi" gara nebsini subse edinip, ynsabyny kalbyndan supurup cykarmagyna getiryar. Ine, onsañ ynsan kalbyndan zyñylyp tashlanan ynsaby hemra edinen sheytan ( ynsaba adam kalbynda yer berilenok ) ynsap bilen ses goshup,Hudaya mynajat edyar. Adamlaryñ kalbyna sahawat ecilip, ynsana ynsanlyk salyhatyny gaydyp bermegi Yaradandan yalbaryp dileyar. Jemgiyetiñ añynda akyl oyaryp, añlayysh bermegi yaraty koñli bilen dileg edyar. Shygry tolgunman okamak mumkin dal. Ajayyp eser.
Ajap eser
Edebiýat, garayolly68 tarapyndan 4 months agoTeswir ýazmak üçin Içeri gir→


text:
Hodorkowskiý Orsýetiň Ýokary suduna ýazan açyk hatynda rus sudlaryny golaýdaky kanun üýtgetmelerine göz ýummakda aýyplaýar.
Hodorkowskiniň diýýän kanun özgerişlikleri ykdysady jenaýatda günäli bilnen tussaga suddan öň tutulyp saklanmakdan gutulmaga şert döredýär.
Hodorkowskiniň aklawçysy Ýuriý Şmidt Hodorkowskiniň bu ýagdaý prezident Medwedewe, kanun üýtgetmelerini başlan adama mälim bolýança açlyk çekjegini aýdýar.
Ozalky Ýukos kompaniýasynyň başlygy Hodorkowskiniň protesti simwoliki häsiete eýe, ol salgytdan gaçmakda günälenip, 8 ýyl türme tussaglygyna höküm edilen we döwlet emlägine el urmakda günäli tapylsa, goşmaça ýyl almak bilen ýüzbe-ýüz dur.
Ol 2003-nji ýyldan bäri türmede we onuň tarapdarlary Hodorkowskiniň syýasy sebäpler esasynda basylandygyny aýdýarlar.


text:
Türkmenistan Döwletimizde däp bolşy ýaly her ýylyñ 5-nji apreli 5-nji maýy aralygynda “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we sagdyn-durmuş medeni çäreleriň bir aýlygy mynasybetli, Türkmenistanyň Stambul şäherindäki Baş konsullygy tarapyndan Stambul şäherinde ýerleşen ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan talyp ýaşlarymyzyň arasynda sportyñ futbol görnüşi boýunça bäsleşik guralýandygyny habar berýäris.
Futbol bäsleşigi 2018-nji ýylyň 22-nji aprelinde sagat 10:00 da başlanar.
Futbol bäsleşiginiň geçiriljek ýeri: Mollahüsrev Mahallesi. Manav Sokak. No:7 Vefa Fatih / İstanbul (İstanbul Stambul Uniwersitetiniň Deňiz bilimleri we dolandyryşy institutynyň howlusyndaky sport meýdançasy) (BEYAZIT).
Habarlaşmak Üçin:
Seýit Haknazarow: 0536 448 4478
Azat Jepbarov: 0554 6918775


text:
Prezident Erdogan ABŞ-e sapar gurar
Prezident Rejep Taýýip Erdogan, ABŞ gurajak saparynyň çäginde 25-nji sentýabrda BMG-niň Baş Assambleýasynda çykyş eder, maýadarlar we işewür adamlar bilen duşuşyk geçirer
Prezident Diwanyndan alynan maglumata görä Erdogan, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji sessiýasyna gatnaşmak üçin 23-27-nji sentýabr aralygynda ABŞ-e sapar gurar.
Erdogan BMG-niň Baş Assambleýasynyň ilkinji güni bolan 25-nji sentýabrda çykyş eder.
Beýanata görä Erdogan Nýu-Ýorka gurajak saparynyň çäginde, BMG-niň Baş sekretary bilen birlikde köp sanda döwlet ýolbaşçylary we hökümet başlyklary bilen ikiçäk duşuyklar geçirer.
Saparyň dowamynda Erdogan mundan başgada, amerikaly maýadarlar we işewür adamlar bilen, jemgyýetçilik guramalaryň wekilleri, ABŞ0däki türk we musulman jemgyýetiň wekilleri bilen hem duşuşar.


text:
Türkmen telewideniýesi 12-nji fewrala bellenen prezident saýlawlary golaýlaşdygyça, ýurt raýatlarynyň prezident Berdimuhamedowa goldawyny görkezmäge gönükdirilen gepleşiklerini şonça-da ýygjamladýar.
Şonuň bilen bir wagtda, 27-nji ýanwarda efire berlen «Kanuny döwlet» gepleşiginde hem bellenilişi ýaly, prezident saýlawlarynyň aýanlyk we aýdyňlyk esasynda geçirilýändigi nygtalýar.
«Kanuny döwlet» gepleşiginde tassyklanmagyna görä, «saýlaw işiniň... aýanlygy we açyklygy dalaşgärleriň ynanylan adamlarynyň, synçylaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň gatnaşmagy bilen üpjün edilýär».
Emma ýerli synçylar we türkmen režiminiň tankytçylary Türkmenistanda metbugat azatlygynyň düýpden ýokdugyny, döwlet eýeçiligindäki metbugatyň bolsa žurnalizmiň obýektiwlik, bitaraplyk ýörelgelerini bozup, ýigrimi ýyldan gowrak wagt bäri bir taraply propaganda bilen meşgullanýandygyny öňe sürýärler.
Howpsuzlyk meseleleri sebäpli adynyň aýdylmazlygyny soran 67 ýaşyndaky aşgabatly synçynyň pikirine görä, Türkmenistanda prezident saýlawlary metbugatyň diňe döwlet baştutanyny goldamagy we öwmegi, başga pikirlere ýol bermezligi esasynda geçirilýär.
Ol bu pikirini ýokarda ýatlanan «Kanuny döwlet» gepleşigini alyp baran parlament deputaty Bekmyrat Amanowyň hem aldygyna bir kandidaty, prezident Berdimuhamedowy öwendigi bilen delillendirdi. Deputat Amanow bu gepleşikde beýleki dalaşgärleri agzaman, iş başyndaky prezident barada öwgüli sözleri aýtdy.
Gürrüňi edilýän telegepleşik prezident Berdimuhamedowyň Daşoguz welaýatyna iş saparyny amala aşyrmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Türkmen telewideniýesi prezidentiň bu saparda, saýlawçylar hökmünde, demirgazyk welaýatyň oba hojalyk işgärleri bilen duşuşandygyny, olary gyzyklandyrýan soraglara jogap berendigini habar berdi.
Şeýle-de, döwlet eýeçiligindäki telewideniýe Gubadag etrabynyň Abadanlyk daýhan birleşiginiň kärendeçisi diýlip tanadylan Pirnepes Ibragimowyň Berdimuhamedowy öwüp aýdan sözlerini ile ýetirdi. Ibragimow oba hojalyk işgärleriniň adyndan çykyş edip, özleriniň diňe Berdimuhamedowa ses berjekdiklerini, başga adamy döwlet baştutany hökmünde göz öňüne getirip bilmeýändiklerini aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow, saýlaw kampaniýasy üçin özüne berilýän efir wagtyny beýleki kandidatlara paýlap bermegi tabşyran-da bolsa, mundan öň Balkan, Mary we Lebap welaýatlarynda iş saparynda bolanda-da saýlawçylar bilen duşuşyp, olary gyzyklandyrýan soraglara jogap beripdi. Döwlet telewideniýesi bu duşuşyklara gatnaşdyrylan adamlaryň «Arkadaga şöhrat» diýen şygara gygyryp, saýlawda diňe Berdimuhamedowases bermegi wada berişlerini görkezipdi.
Ýerli synçylaryň tassyklamagyna görä, türkmen telewideniýesi saýlawlaryň öňündäki kampaniýa döwründe Berdimuhamedowy uzakly gün, has güýçlendirilen depginde öwmek işini alyp barýar. Şol bir wagtda, beýleki kandidatlar barada diňe guraksy habarlar berilýär.
Mundanam başga, ýerli synçylar prezident bilen duşuşyklara hemme isleýänadamyň eltilmeýändigini, dabaraly çärä diňe artykmaç sorag bermejek adamlaryňgatnaşdyrylýandygyny aýdýarlar. Berdimuhamedowyň Daşogza eden iş saparynyň dowamynda bolsa, telewideniýe sýužetinden görnüşine görä, aýnanyň aňyrsynda toplanan adamlaryň oňa daşdan el galgadyşlary görkezildi.


text: 1990-njy ýylyň 30-njy noýabrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda “Türkmenderman” Türkmen Döwlet ylmy-önümçilik birleşigi döredildi we onuň düzümine “Saglyk” derman kärhanasy bilen “Buýan” obasenagat toplumy girizildi. Häzir birleşigiň garamagyndaky kärhanalarda öndürilýän dermanlaryň sany 340-dan geçip, olaryň köpüsi meýletin saglyk ätiýaçlandyrma şahadatnamasy bilen ilata ýeňillikli goýberilýär. Olar hili, howpsuzlygy we täsirliligi taýdan dünýä derejesindäki talaplara gabat gelýär.


text:
Türkmenistanda täze okuw ýylyndan başlap, mekdep ýaşyna ýeten çagalary okuwa salmak üçin, olaryň çagalar bagyna gatnandygy barada, güwänamanyň talap ediljekdigi aýdylýar.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiriniň ýazmagyna görä, bu baradaky görkezme geçen aýyň aýagynda ýurduň Bilim ministrligi tarapyndan ýaýradylypdyr.
Eger-de gürrüňi gidýän dokument hödürlenmese, onda çaganyň orta mekdebe alynmagy bilen baglylykda dürli kynçylyklaryň ýüze çykyp biljekdigi hem mälim edilýär.
Azatlyk Radiosy ýokarky maglumatlary ýurduň degişli bilim edaralaryna we resmilerine ne tassykladyp, ne-de inkär etdirip bildi.
Galyberse-de, bu ýurtda çagalar baglarynyň bahalarynyň tas 10 esse gymmatlamagynyň we hökümetiň býujet işgärlerine perzentlerini çagalar bagyna bermek üçin basyş edip başlan döwrüniň yz ýanyna gabat geldi.
Ýatladyp geçsek, geçen ýylyň oktýabrynda ýurtda çagalar baglarynyň aýlyk tölegleri Aşgabatda 10 manatdan, welaýatlarda 8 manatdan, 80 manada duýdansyz ýokarlandyrylypdy. Bu bolsa ýurtda ene-atalaryň köpüsiniň nägileliklerine, Daşoguz welaýatynda perzentleri çagalar bagyna gatnaýan raýatlaryň ençemesiniň protest ýörişini geçirmegine sebäp boldy.
Gymmatlamanyň netijesinde çagalar bagyna gatnaýanlaryň sany hem azaldy. Mysal üçin, Daşoguzdaky bir çagalar bagyna ozal 200-den gowrak çaga gatnan bolsa, olaryň sany birdenkä 15-e ýetipdi. Ene-atalar onsuz hem durmuşyň gitdigiçe gymmatlaýan döwründe, goşmaça çykdajylary etmäge gurplarynyň çatmaýandygyny, çagalaryny öýde alyp galmak kararyna gelendiklerini aýdypdylar.
Munuň yzy bilen ýurduň ähli künjeklerinde döwlet edara-kärhanalarynda işleýänlere perzentlerini çagalar bagyna öwürmek boýunça basyşlar edilip başlandy. Ýerli ýolbaşçylaryň geçiren ýygnaklarynda çagalaryny çagalar bagyna öwürmediklere işden kowulmak haýbatlary hem atylypdy.
“Türkmenistanyň Hronikasy” mekdebe girjek bolýanlardan çagalar bagyna gatnandygy baradaky güwänamanyň talap edilip başlanmagy hem, boşap galan çagalar baglaryny zor bilen doldurmak maksady bilen edilýändigini aýdýar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, türkmen emeldarlary we mediasy ýurtda çagalaryň “eşretli ýaşaýyşy” üçin ähli şertleriň döredilýändigini, olaryň “ýurduň geljegidigini” öňe sürseler-de, ýokarda beýan edilen ýagdaýlar we olaryň ene-atalara ýetirýän täsirleri hakda ne maglumat, ne-de düşündiriş berýärler.


text: Paýtagtymyz Aşgabadyň gözelligi Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça VAziýa oýunlarynyň geçiriljek ýylynda has-da artýar. Aşgabat işewürligiň, sportuň, saglygyň hem täsin binalaryň şäheri bolmak bilen birlikde raýatlaryň ýaşamagy we howupsyzlygy üçin ýokary amatlylyga eýe bolan şäherdir. Paýtagtymyzda gurulýan binalardyr desgalaryň her biri özüniň täsin binagärlik gözelligi bilen haýran galdyrsa, adamlar üçin ýokary amatlylygy döretmegiň şerti bolup durýar. Mart aýynda paýtagtymyzyň Andalyp köçesiniň ugrunda gurulyp ulanmaga berlen ýerasty geçelgeli köprüler hut raýatlaryň ýollardaky howpsuzlygyny üpjün edýän desgalardyr. Soňky wagtlarda paýtagtymyzda ulaglar üçin niýetlenen döwrebap duralgalaryň hem gurulýanlygynyň şaýady bolýarys. Bu bolsa ulag eýeleri üçin amatlylygy döretse, şäher gözelligine gözellik goşýar. Dünýä ýüzüniň köp adamly, iri şäherlerinde şunuň ýaly köprüler we beýleki amatlyklar aýratyn infrastrukturany emele getirip, döwrebap şähergurluşyk keşbine eýe bolýar.Ýerasty geçelgeli köprüleriň ýokarsyndan ulaglar gatnasa, aşagyndan hiç hili howp duýmazdan çagalarymyz, mekdep okuwçylary, garrylar we ähli ýolagçylar gatnaýar. Şeýle geçelgelerdäki dükänlar bolsa hemişe köp adamly bolup, işden gelýärkäk gerek-ýaraklarymyzy alyp gitmägde mümkinçilik berýär.Bu amatly köprüleriň, ýerasty geçelgeleriň açylyp ulanmaga berilmegi bilen bagly habarlary biz teleýaýlymlarda görýäris. Paýtagtymyzda häli-şindi geçirilýän sport baýramçylyklaryna, medeni festiwallara gelýän daşary ýurtly myhmanlaryň Aşgabadyň gözelligi we amatlylygy hakynda teleýaýlymlarda berýän gürrüňleri bizi begendirýär. Gür ilatly, köp myhmanly paýtaygtymyzda ulaglaryň juda köpdügine garamazdan köçeleriň döwrebaplaşdyrylmagy we giňeldilmegi uly şäherlerde bolşy ýaly ulaglaryň dykynlarynyň döremegini aradan aýyrýar. Dykynlar bolmanlygy üçin paýtagtymyzyň islendik ýerine sanlyja minutlarda ýetip bilýäris. Arhitektura taýdan döwrebaplaşdyrylyp gurulýan Aşgabat has köp ilatyň ýaşamagy şol bir wagtda iri işewürlik çäreleriniň, sport baýramçylyklarynyň, medeni çäreleriň geçirilmegi üçin hem amatly bolmalydyr. Aşgabat hut hormatly Prezidentimiziň arhitektura başlangyçlary esasynda has-da gözelleşýär. Belent ymaratlar biziň çagalarymyzyň durmuşy täsin bir gözellik hökmünde kabul etmegine ýardam berýär. Häzir paýtagtymyz Aşgabat uly sport baýramçylygyna-Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça VAziýa oýunlaryna uly joşgun bilen taýýarlyk görýär. Paýtagtymyzyň şaýollarynda we gür ilatly etraplarynda geçirilýän abadanlaşdyryş işleri ildeşlerimiziň göwnüni göterýär. Aşgabadyň Halkara howa menzili bolsa paýtagtymyza geljek myhmanlary gyzgyn mähir bilen garşylamaga taýýar bolup dur. Aşgabadyň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen binalary,tämizligi, ekologiýa taýdan arassalygy myhmanlarda ýakymly täsir galdyrar. Arkadag Prezidentimiziň çäksiz yhlasy bilen barha gözelleşýän paýtagtymyz-Aşgabat biziň göwün şadymyz. Aşgabadyň ýaşaýjysy bolmak, bu ýerde zähmet çekip, ýurdumyzyň ösüşine öz goşandyňy goşmak uly bagt. Häzirki wagtda paýtagtymyzy gözelleşdirýän we ýaşamak üçin barha amatly şähere öwürýän işleriň ýene-de dowam etdiriljekdigi bizi begendirýär. Çünki her bir desganyň gurulmagy, bina edilmegi müňlerçe ildeşlerimiziň howpsuzlygy, şäherimiziň gözelligi, ýaşaýyş amatlylkarynyň ýokarlanmagy bilen tamamlanar. Aşgabat häzir ummasyz özgerişligi başdan geçirýär. Nesip bolsa, biziň ogul-gyzlarymyz ýaşamak üçin çäksiz amatly bolan şäheriň ýaşaýjylary bolarlar. Dünýä ýüzüniň gür ilatly şäherlerinde gözlenilýän zat ilki bilen amatlylyk we howpsuzlyk bolsa gerek. Aşgabatda şol şertler barha we barha ýokary derejede kemala getirilýär. Bu hut men-ä begendirýär.


text:
Merekeniń tusynda toıǵa arnap pisirilgen palaýdyń «jyryn», qazannyń túbindegi keleńsiz jaıtty kórgen bylaıǵy jurt qazaqtar týraly, Astananyń halqy týraly ne dep ketti eken dep, áli kúnge deıin kóńildiń kókjıegin muń torlaıdy. Qaryn qamy úshin qulqynnyń qurbanyna aınalyp, abyroıyn aırandaı tókkender kúnin kóre almaı júrgen músápir, úısiz-jaısyz, miskin jandar bolsa, meıli ǵoı. Keshirimdi. Syqıyp kıingen, ájeptáýir bir mekemede qyzmet isteıtin, jaǵdaıy bar adamdar kúrish úshin jaǵa jyrtysyp, ádepsizdikke jol berilgende boıyńdy yza kernep, ne derińdi bilmeı dal bolady ekensiń.
Bul qaıdan kelgen qasiret? Otyzynshy jyldarǵy asharshylyqtyń tusynda da jurt dál bulaı jantalasyp, soraqylyq oryn almaǵan bolar-aý.
Ejelden «shúkir», «toba» dep, keýdemizge qolymyzdy qoıa bilgen qazaqtyń balasy emes pe edik? «Qanaǵat qylsań, qarnyń toq», «Baryna qanaǵat, joǵyna sabyr» degen halyqtyń bet-beınesi nege bulaı tez ózgerip, qısynsyz áreketterge boı uryp barady degen synı oılar on orap, kóp talqysyna qaıta-qaıta salýǵa týra keledi-aq...
Bolmasa toı-tomalaqtan sómke toltyryp, dastarqandy jyp-jylmaǵaı etip, túk qaldyrmaı sypyryp-sıyryp áketý buryn-sońdy qaı dástúrińde bar edi, jazǵandar-aý? Týra bir ata-babasy ashtan qyrylǵandaı. O, toba-aı! Aıdyń, kúnniń amanynda bulary nesi? «Peıili jamandy Qudaı tabady, kıimi jamandy ıt qabady» degen maqal bar edi. Laıym elimiz tynysh bolsa eken, asharshylyqtan, joqshylyqtan saqtaı gór dep tileıtin halge jettik eriksiz. Bolmasa osy kúni kimniń úıi as tappaı zarlap otyr deısiń. Toılarda dastarqandy sypyra jaıpaǵan áıelderdiń syqpytynan shoshyǵanda, osyndaı oıǵa amalsyz berilip ketedi ekensiń.
Adamdardyń peıili nege munsha tarylyp ketken? «Bári tek ózim úshin» degen egoıstik pıǵylǵa negizdelgen qazirgi turmystyń sıqy osy. Halqymyz qurmet tutqan ádep álippesin shımaılap shatpaqtaý qashan tıylady dep kúresip júrgen jandar ár tustan qylań berip qalatynyna qaramastan jurt áli muny túbegeıli joıyp, ınabat ıirimine túsip kete almaı otyr.
Ashkózdik apany, qanaǵatsyzdyq qaqpany, toıymsyzdyq tory adamı qundylyqtardyń joıylýyna ákelip soqtyrýda...
Mundaıda esimizge Lev Tolstoıdyń «Adamǵa qansha jer kerek» degen áıgili áńgimesi túsedi. Shyǵarma keıipkeri qanaǵatsyzdyqtan jerdi kóp alamyn dep, júgire-júgire, zoryǵyp óledi de eki metr jerge kómiledi. Sol sııaqty naryq zamanynda ómirdiń bári esepke qurylady, aqsha basty ról oınaıdy degenimizben, adam baıaǵy sol adam emes pe? Qandaı da daǵdyny ómirge laıyqtap qalyptastyrý bolsyn adamnyń óziniń qolymen jasalmaı ma? Sondyqtan kisini joqshylyq ta, toqshylyq ta ashkózdikke uryndyrmaıdy. Urpaq udaıy baıyrǵy ata-babalar qundylyǵy negizinde tárbıelense, mundaı óreskel ádetke eshqashan jol berilmes edi, dastarqandy «tazalaý» daǵdysy halyqqa úırenshikti jaıt bolyp sanalmas edi. Al endi buǵan kóz juma salý, ústińdi sý etkenine qaramastan ótkinshi jaýyndaı elemeý munan da qasiretti jaǵdaıǵa dýshar etkizýi múmkin. Sondyqtan mundaı kóńilge kirbiń uıalatatyn dańǵoı daǵdyny árbirimiz sózimizben bolsyn túırep, dabyl qaǵa berýimiz kerek dep oılaımyn.
Peıildiń buzylýy, ashkózdik derti dastarqan ústindegi áreketterden ǵana emes, ómirdiń kez kelgen salasynan sezilip qalyp jatady. ...«Tek meniń ǵana jolym bola berse», «menen basqaǵa eshteńe buıyrmaı-aq qoısyn», «ózim ǵana iship-jep, ózim ǵana dúnıeni erkin bıleı bereıin» degen menmen pıǵyl ýshyǵyp, qolyna bıliktiń tizgini tıgen keı paqyrlar kópshilike tıesili nárseni ózine tıesili nárse eken dep oılap, áýeli ózine yńǵaıly jaǵdaı jasaıdy, ebi kelse eki asaıdy, tyǵyp, jınaqtap qalýǵa beıimdeledi. Ondaılar qashanda óziniń jáne ózine jaǵyna bilgenderdiń muratyna saı tirlik jasap, qaramaǵyndaǵy qarapaıym halyqtyń jaǵdaıyn túzeýdiń ornyna basqamen shuǵyldanady. Árıne qazirgi adamdardyń nıeti men peıili týraly oıymyzdy ortaǵa salǵanda, biz barlyq basshylar osylaı deýden aýlaqpyz. Alaıda «Aıtpasa, sózdiń atasy óledi» demekshi, toıymsyzdyqtyń saldarynan temir torǵa toǵytylǵan nebir taǵdyrlardy kórip-bilip otyrǵanda, álgindeı jandardy aramyzda múlde joq dep taǵy aıta almaısyz-aý. Qazir aqsha úshin túrli sumdyq áreketterge baratyndar tabylady. О́zinde bári bar bola tura ózinen zorlardyń ómirine suqtana kóz tigetin toıymsyzdar «bolǵan ústine bola tússem, tolǵan ústine tola tússem» deıdi. Peıili bulaı laılanǵan jandar endi eline, halqyna qalaı adal qyzmet etedi deısiz? Ondaı kemshilikterdi jeńý úshin adamı asyl qasıetterimizdi árdaıym alǵa ozdyryp otyrsaq, degen tilek edi aıtpaǵymyz. Sonda bálkim álgindeı túıtkilder sál de bolsa seıiler me edi?!
Qarashash TOQSANBAI,
«Egemen Qazaqstan»


text:
– Daň bilen sagat 6 töweregi Çülidäki Halkara atçylyk toplumyna bardyk. Çäräniň başlanmagyna 4-5 sagat garaşmaly bolýan halaty hem bar – diýip, ýokary okuw jaýynyň 20 ýaşly studenti Mekan aýdýar.
Adatça ýurduň prezidentiniň gatnaşýan köpçülikleýin çärelerine tomaşa etjekler degişli ýere birnäçe sagat öňünden barmaly. Çärä gitmek üçinem 2-3 sagat öňünden bellenen ýere barmaly bolýar.
– Atçylyk toplumyna gitmek üçin gije sagat 3-lere öz okaýan ýokary okuw jaýymyzda üýşdük. Şol ýerden awtobusly Çülidäki Halkara atçylyk toplumyna ugradyk. Dabara başlaýança üç sagat garaşdyk – diýip, Mekan gürrüň berýär.
Tükeniksiz baýramçylyklar mynasybetli geçirilýän dabaralara, sergilere we beýleki dürli-dürli köpçülikleýin çärelere tomaşa etmek, olara gatnaşmak ýurduň býujet edaralarynyň işgärleri, ýokary hem-de orta okuw jaýlarynyň studentleri, mekdep okuwçylary üçin esasy borçlaryň birine öwrüldi.
Ýaňy ýakynda Saglyk hepdeligi tamamlandy, ondan soň Bedew baýramy. Maý aýynda hem köpçülikleýin çäreler az däl. Güýz golaýlanda Garaşsyzlyk baýramyna taýýarlyklar başlanýar, ondan soň Bitaraplyk baýramy üçin taýýarlyk işleri geçirilip başlanýar. Taýýarlyk çärelerine iň köp gatnaşdyrylýanlar bolsa ýokary okuw jaýlarynyň studentleri.
29-njy aprelde Bedew baýramy mynasybetli geçirilen çärä tomaşa etmäge gitmek üçin dynç güni ukydan galan Mekan ýaly ýokary okuw jaýlarynyň studentleri az bolmandyr. Bu çärä mekdep okuwçylary, býujet edaralarynyň işgärleri hem mejbury barmaly bolupdyrlar. Halkara atçylyk toplumynyň münberleriniň 7 müňe golaý tomaşaça niýetlenendigine garamazdan, çärä gatnaşan adamlaryň sany 7 müňden geçipdir.
– Halkara atçylyk toplumynyň daşynda prezidenti garşylamak üçin “diri koridorda” duran adamlaram az däldi. Olar adat boýunça ellerindäki ak şarjagazlaryny we baýdajyklaryny galgadyp, “Arkadaga şöhrat” diýip, prezidenti garşylamalydylar – diýip, Mekan gürrüň berýär. - Eger çärä gatnaşmakdan ýüz öwürseň, onda okuwdan çykarmaklary ähtimal. Dogry, bu çärälerden sypmak mümkin. Ýöne, munuň üçin lukman tarapyndan tassyklanan ýarawsyzlyk ýaly bahana gerek.
At çapyşyga öz islegi bilen janköýerlik etmäge barjak bolanlaryň köpüsi atçylyk toplumynyň münberlerine goýberilmändirler. At çapyşyklaryň muşdagy 36 ýaşly Baýram hem şolaryň biri. Ol Aşgabadyň aýlawyndaky geçirilýän at çapyşyklaryň hiç birini sypdyrman diýen ýaly tomaşa edip gelýändigini, emma şu gezek Halkara atçylyk toplumynyň münberine goýberilmändigini aýdýar.
– Şu gezek gaty gyzykly at çapyşyk bolar diýip aýdýardylar. Daşary ýurtly çapyksuwarlar hem at çapyşyga gatnaşmalydylar. Emm oňa tomaşa edip bilmedim. Çülidäki aýlawa ýetmänkäm bir-iki sany adam ýolda saklap, “aýlawda ýer ýok yzyňa dolanyber” diýdi – diýip, Baýram aýdýar.
Eger Aşgabadyň aýlawynda geçirilýän at çapyşyklara tomaşa etmäge barýan adamlardan ýaňa aýlawyň tribunalarynyň boş bolmaýandygynydan çen tutsaň, dynç güni geçirilen at çapyşyga bu sportuň müňlerçe muşdaklarynyň tomaşa edip bilmändigini aýtsa bolar.
– Beýleki welaýatlardan tapawutlylykda, Ahalda at çapyşygyň muşdaklary köp. Şonuň üçin, aýlawlara mejbury tomaşaçylary getirmegiň zeruryýeti ýok – diýip, Baýram Azatlyk Radiosyna aýtdy.
29-njy aprelde Halkara atçylyk toplumynda türkmen bedewiniň baýramçylygy mynasybetli geçirilen dabara bu baýramçylyk myhasybetli 23-nji aprelden bäri geçirilen 20-den gowrak köpçülikleýin çäreleriň ahyrkysy boldy. Indi nobatdaky çäreler başlanmaly.


text:
2017-nji ýylyň 7-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady.
Döwlet Baştutanymyzyň iş saparynyň esasy maksady ýerlerde, ýurdumyzyň Hazarýaka sebitinde we ilkinji nobatda, "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda özgertmeleriň barşy bilen tanyşmakdan ybaratdyr.
Hormatly Prezidentimiz gurluşygy Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi tarapyndan alnyp barylýan milli syýahatçylyk zolagynda dynç alyş merkezli akwaparka geldi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem akwaparkyň çäklerini gözden geçirdi. Bu desga ýakyn wagtda çagalary özüne çekip, maşgala bolup işjeň dynç almagyň merkezine öwrüler. Bu köpugurly toplumda güýmenjeleriň köpsanly görnüşleri, ozaly bilen, suwly görnüşleri jemlener. Munuň özi dürli baýyrjyklary, serfing bilen meşgullanmak üçin emeli tolkunlary hem-de beýlekiler bolan dürli görnüşli çagalar üçin we sport suw howuzlarydyr.
“Awaza” şypahanasynyň gurluşyk meýdançasy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli syýahatçylyk zolagyna şu günki saparynyň dowamynda nobatdaky baryp gören ýeri boldy.
Ýokary halkara ölçeglerine kybap gelýän toplum birbada 200 adamy kabul etmäge niýetlenendir. 9 gatly özboluşly binagärlik keşbine eýe bolan ak mermerli binada iki orunlyk otaglarynyň 96-sy hem-de lýuks otaglarynyň 8-si göz öňünde tutuldy. Olarda syrkawlar üçin aňrybaşy amatly şertler dörediler.
Milli Liderimiz täze gurluşykda häzirki işler bilen tanyşlygynyň barşynda gurluşykçylar bilen salamlaşyp, olara bu möhüm desgany öz wagtynda we ýokary hilli bina etmekde üstünlikleri arzuw etdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şypahananyň gurluşygynyň barşyny gözden geçirmegi tamamlap, Hazarýaka sebitiniň ýolbaşçylarynyň, ýurdumyzyň ýolbaşçy düzüminiň agzalarynyň “Awaza” şypahana toplumyny netijeli dolandyrmak ulgamynda öňde durýan wezipeleri ýene bir gezek beýan edip, bu zolagyň Balkan welaýatynyň ykdysady hem-de maýa goýum ösüşiniň hereketlendiriji guraly, bejeriş-sagaldyş jahankeşdeligini, Türkmenistanda syýahatçylyk pudagynyň we myhmansöýerlik däpleriniň ösdürilmeginiň daýanç nokady bolmalydygyny belledi.
Çeşme: Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
Habarlar
Türkmenistanyň Prezidenti Awazanyň dynç alyş düzüminiň ösdürilişi bilen tanyşdy
2017-nji ýylyň 7-nji noýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady.


text:
Uly derejeli geňeşçiler ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampa, Ukrainanyň sebitde rus agressiýasyna gaýtawul bermek tagallalaryny berkitmegi üçin 47 million dollarlyk ýokary tehnologiýaly goranyş ýaraglaryny maliýeleşdirmek we satmak planyny hödürlär diýip, ABC News Döwlet departamentindäki çeşmä salgylanyp habar berdi.
ABC News 18-nji noýabrda Ukrainanyň bu plan esasynda tanka garşy ýygnalyp äkidilip bilinýän “Javelin” raketalary bilen üpjün ediljekdigini aýtdy.
Habarlarda aýdylmagyna görä, egne göterip bolýan “Javelin” ýaragynyň her biri 126 müň dollara, her raketasy bolsa, 78 müň dollara durýar.
Milli howpsuzlyk geňeşiniň sözçüsi ABC-ä 17-nji noýabrda bu gullugyň ‘häzirki pursatda hiç bir yglan etjek zadynyň ýokdugyny” aýtdy. MHG şu hepdäniň başynda bu paketiň hödürlenmegine ýaşyl çyra ýakmagy karar etdi diýip, ABC aýtdy.
Bu meseledäki islendik karar ABŞ-nyň Kongresi, şonuň ýaly-da prezident Tramp tarapyndan tassyk edilmeli.
Ukrain hökümet güýçleri gündogar Ukrainada Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistler bilen söweşýär, bu uruşda 2014-nji ýylyň aprelinden bäri 10 müňden gowrak adam öldürildi.
Şol bir wagtda-da Orsýet Ukrainanyň Krym ýadym adasyny kontrollyk astyna alyp, bu regiony anneksiýa etdi.
ABŞ-nyň goranmak sekretary Jim Mattis awgust aýynda Ukraina eden sapary mahalynda Kiýewi ýarag bilen üpjün etmeklige öz şahsy goldawyny ýaňzytdy.
Bu Ak tamyň ozalky adminstrasiýasynyň ýarag bilen üpjün etmekýagdaýlaryň we Orsýet bilen gatnaşyklaryň dartgynlaşmagyna getirer diýip eden howatyrlanmasyna düýpden ters gelýär.
Bu çäre Respublika partiýasynyň Ukraina agyr ýaraglary ibermezlik babatdaky pozisiýasyndan hem dönülýändigini aňladar.
2016-njy ýyldaky prezidentlik kampaniýasy mahalynda, Tramp partiýanyň kandidaty bolanyndan soň, Respubikan platformasy Ukraina “adam öldürýän goranyş ýaraglary” bilen goldaw bermekden has nämälim dile, “degişli kömek” bermeklige geçdi.


text:
Hasylyňa bereket, eziz Diýarym
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe sahabatly türkmen topragynyň berekedi hiç wagt egsilmesin.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe oba senagat toplumynda amala aşyrylýan özgertmeler oba ilatynyň ýaşaýyş durmuş şertlerini gowulandyrmaga, daýhan hojalyklarynyň, daýhan birleşikleriniň düşewüntliligini ýokarlandyrmaga itergi berýär. Döwlet tarapyndan oba hojalyk ulgamyna ünsüň güýçlendirilmegi oba zähmetkeşlerini, oba hojalygynda zähmet çekýän her bir adamy ak bugdaýdyr “ak altyndan” we gaýry ekinlerden ýokary hasyl almaga, ýerleriň hasyllygyny ýokarlandyrmaga, oňat netijeleri gazanmaga, rowaçlyklara beslenýän eziz Diýarymyzy has-da gülletmäge ruhlandyrýar.
Türkmen topragy – bereketli toprak. Sebäbi biziň bu behişdi ýerlerimizde ösdürilip ýetişdirilýän ir-iýmişlerimiz, miweleriň ählisi datlydyr. Topragymyzyň, howamyzyň, günüň şöhlesiniň, has dogrusy, tebigatymyzyň üýtgeşikligi netijesinde iň bir gymmatly çig mal bolan inçe süýümli pagta biziň topragymyzda kemala gelýär.
Sahawatly güýz paslynyň bereket bilen jemlenýän nurana güni – egsilmez şatlyga hem çäksiz buýsanja beslenen Hasyl toýunyň joşgunly dabarasy Diýarymyzyň çar künjegini gurşap alýar. Hasyl toýy mynasybetli ýurdumyzyň ähli künjeklerinde toý dabaralar geçirilýär.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde hem hasyl toýuna bagyşlanyp “Hasylyňa bereket, eziz Diýarym” atly sergi gurnaldy. Bu sergide türkmeniň bereketli topragynda önýän gallanyň, pagtanyň we beýleki oba hojalyk önümleriniň bol hasylyny wasp edýän nakgaşçylyk eserleri, foto dokumental suratlar, haly we haly önümleri, bäş welaýatyň milli nagyşlary dokalan içi pagtaly horjunlar, türkmen halkynyň bereket bolçulygyny alamatlandyrýan bugdaý desseleri, bulardan başga-da gadymy Änew medeniýetiniň taryhy ýadygärlikleri we milli gymmatlyklarynyň fotosuratlary, muzeý gaznahanalarynda saklanýan milli gymmatlyklar toplumy, zähmet gurallary, taryhy tapyndylar sergide öz beýanyny tapdy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti birnäçe işgärleri wezipelere belledi
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Kararlara gol çekdi. Resminamalara laýyklykda:
Guwançali Mämmetguliýewiç Baýramow Türkmenistanyň demir ýol ulaglary ministriniň orunbasary wezipesine;
Azat Muhammedowiç Ataýew Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň ylmy işler boýunça prorektory wezipesine;
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministriniň orunbasary wezipesinde işlän Annadurdy Erkinowiç Kösäýew Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenildi.


text:
Owganystanyň “Talyban” topary geçen ýylda Kabulda ogurlanan amerikan professorynyň saglyk ýagdaýynyň “howpludygyny” aýtdy we onuň gyssagly medisina kömegine mätäçdigini belledi.
Kewin King Owganystanyň Amerikan Uniwersitetiniň 2016-njy ýylyň awgust aýynda ogurlanan iki professoryň biri, ikinjisi awstraliýaly Timoty Weeks.
“Talybanyň” metbugat wekili Zabihullah Mujahid 60 ýaşly Kingiň ýüregindäki kemçilikden we böwrek keselinden ejir çekýändigini habar berdi.
“Onuň näsaglygy güýçlenýär, aýagy çiş, ol käte özüniden gidýär we onuň ýagdaýy gün-günden ýaramazlaşýar diýip, Mujahid 29-njy oktýabrda ýaýradan beýanatynda aýtdy.
Professoryň ogurlanmagyna “Talybanyň” ýarany we Pakistanda ýerleşýän ekstremist Hakkani toparynyň gatnaşandygy çak edilýär.


text:
Agramy 578 karata deň bolan dünýäniň iň uly dürdänesi Gaaga auksionyna 320 müň ýewro satyldy. Dürdäne 240 ýyldan soň, ilkinji sapar auksionda goýulýar. Onuň adam galtaşmazdan tebigatda ýüze çykmasy iň esasy aýratynlyklarynyň biridir. “Ukudaky arslan” diýlip atlandyrylýan bu dürdänäniň eýesi Amsterdam dürdänesi assosiasiýasynyň başlygy Herman Dommiss bolup, hazynanyň satylmagynyň sebäplerini şeýle düşündirdi.
– Bu dürdäne hususy kolleksiýa bolup durýar. Onuň tebigatyň peşgeşidigini nazara alyp, muzeýde goýulsa, has göwnejaý bolar diýen netijä geldim.
Hünärmenler bu dürdänäniň Hytaýda tapylandygyny hem-de bir wagtlar imperator zenan Ýekaterina degişli bolandygyny aýdýarlar. Auksiony guraýjylar “Ukudaky arslan” atly bu dürdänäniň has gymmat satylmagyna garaşýardylar.
“Ukudaky arslan” auksionda satyldy
Agramy 578 karata deň bolan dünýäniň iň uly dürdänesi Gaaga auksionyna 320 müň ýewro satyldy. Dürdäne 240 ýyldan soň, ilkinji sapar auksionda goýulýar. Onuň adam galtaşmazdan tebigatda ýüze çykmasy iň esasy aýratynlyklarynyň biridir. “Ukudaky arslan” diýlip atlandyrylýan bu dürdänäniň eýesi Amsterdam dürdänesi assosiasiýasynyň başlygy Herman Dommiss bolup, hazynanyň satylmagynyň sebäplerini şeýle düşündirdi.


text:
Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamalarynyň hem-de ýurdy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine seredildi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyjy bilen sentýabr aýynda geçirilýän “Ýol hereketiniň howpsuzlygy-ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň çäklerinde Milli Lider “Amul – Hazar 2018” halkara rallisine taýýarlyk görmek bilen bagly meselä degip, bu çäräniň geçirilmeginiň sportuň bu görnüşini giňden ýaýramaga hem-de iri ýaryşlary ýokary derejede guramaga ukyply ýurt hökmünde Türkmenistanyň dünýädäki abraýyny berkitmäge ýardam etjekdigini belledi.
New Ýork sapary meýilleşdirilýär
Bilelikdäki mejlisiň.dowamynda 24-nji awgustda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Araly halas etmegiň Halkara gaznasyny esaslandyryjy döwletleriň baştutanlarynyň duşuşygyny geçirmek göz öňünde tutulýandygy, 28-nji sentýabrda Täjigistanyň Duşenbe şäherinde GDA-nyň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisiniň geçirilýändigi, 29-njy sentýabr 2-nji oktýabr aralygynda Türkmenistanyň hormatly Prezidentiniň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji sessiýasynyň işine gatnaşmagy üçin ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherine sapary meýilleşdirilýändigi bellenildi.
Wezipä bellenildi
Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany bilen Amandurdy Bekdurdyýewiç Işanow, Türkmenistanyň söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministri wezipesine bellenip, Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň başlygy wezipesinden boşadyldy. Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň başlygy wezipesine bolsa, Begenç Şadurdyýewiç Çaryýew bellenildi.


text:
Türkmen aty, halysy, dutary, ak bugdaýy, şaý-sepleri, alabaý iti, bularyň ählisi-de halkymyzyň döreden milli gymmatlyklarydyr, adamzadyň maddy medeniýetine goşan ägirt goşandydyr. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda milli gymmatlyklarymyzyň, şol sanda behişdi bedewlerimiziň sarpasy belent tutulýar. Şu ýylky bedew baýramy günlerinde ýurdumyzyň atçylyk pudagynyň ösmeginde bitiren hyzmatlaryny, dünýäde türkmen atçylyk sportunyň abraýynyň ýokary galmagyna goşan goşandyny nazara almak bilen, ýurdumyzyň Mejlisiniň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa «Türkmenistanyň halk atşynasy» diýen hormatly ady dakmak hakynda karar kabul etmegi il-halkymyzda çäksiz buýsanç döretdi. Hormatly Prezidentimiziň milli atçylyk pudagyny ösdürmekde bitiren işleri sanardan kän, olar hakynda söz açmak hemişe ýakymly. Bu söhbetler kalbyňa ylham berýär.
Ata-babalarymyzyň uly yhlas, zehin bilen janly sungat derejesine ýetiren bedewleri dünýäde meşhurlyk gazanyp, halkymyzyň adyny, şan-şöhratyny Zemine ýaýypdyr. Gadymy ýazuw ýadygärliklerinde halkymyzyň taryhyna, edebiýatyna, diline, medeniýetine we ylmyň beýleki ugurlaryna degişli kitaplar bilen birlikde türkmen bedewlerine dahylly ýazuw ýadygärlikleri-de az däldir. Baryp, biziň eýýamymyzdan öň (356—320-nji ýyllar) Aleksandr Makedonskiniň tabşyrygy bilen ýazylan “Isgenderiň bedewnamasy” atly eserde, Parfiýa çeşmelerinde, oguz-orhon ýazgylarynda türkmen atlary, olaryň taryhy barada gyzykly gürrüňler berilýär. Miladydan öňki 8000—4000-nji ýyllar aralygynda Orta Aziýada, Günorta Türkmenistanda ýabany atlaryň bolandygyny we olaryň eldekileşdirilip başlanandygyny alymlar ýazýarlar. Biziň eýýamymyzdan öňki VII asyrda ýaşap geçen, Oguz eposynyň belli gahrymany Alp Ar Tunga: “Aý asmana nähili derwaýys bolsa, at hem är ýigit üçin şol derejede gerekdir diýipdir”.
At waspy türkmeniň ähli döwürlerinde-de öz beýanyny tapypdyr.
Atdan ýyndam, atdan duýgur, atdan güýçli, atdan ýeňil gopýan hiç bir jandaryň ýokdugyny bedewler ähli döwürlere, ähli nesillere subut edip gelýärler. Isgender Zülkarneýn söweşe gitjek bolanynda Aristoteli ýanyna çagyryp, ýörişe ýarawly, uzaga çydamly atlary taýýarlamagy tabşyrar eken.
Tebigy gözelligi, owadanlygy özüne siňdirip bilen bedewlerimiziň ajaýyp türkmen topragynda ösüp ýetişmeginde, müň öwüşginli türkmen tebigatynyň gujagynda kemal tapmagynda uly many bar. Türkmeniň tylla güneşli sährasy, jana şypa beriji mahmal howasy, dürli ösümlikleriň melhemlik güýji, durnagöz çeşme suwy bedewlerimiziň keşbiniň zynatlanmagyna getiripdir.
Ata-babalarymyz behişdi bedewlere bolan söýgüsini, hormatyny nakyllaryň üsti bilen beýan edipdirler. “At ady bilen, ýigit ody bilen”, “At aýagy gitgir, ozan dili ötgür”, “At dosty — ata dosty”, “At — ýigidiň diregi, haly — gyzyň ýüregi”, “Atlynyňky — alynda, düýeliňki — töründe” ýaly onlarça parasatly pähimler söz mirasymyzyň dürdäneleridir. Bu dürdäne pähimler ösüp gelýän ýaş nesilleriň aňynda milli gymmatlyklarymyza bolan synmaz söýginiň kemal tapmagynda diýseň uly ähmiýete eýedir.
Eziz ýurdumyz dal bedewleri bilen dünýäniň ünsüni has-da özüne çekýär. Watanymyza döwlet sapary bilen gelýän belent mertebeli myhmanlar atly ýigitleriň hatary bilen garşylanýar. Myhmanlar ýurdumyzda bolmagynyň çäginde ahalteke atçylyk toplumlarynda bolup görmegi uly dereje bilýärler. Ýurdumyzda atlarymyza bagyşlanyp yzygiderli geçirilýän gözellik bäsleşikleri-de, halkara maslahatlar-da milli Liderimiziň bedew atlarymyza goýan uly sarpasyndan nyşandyr. Milli Liderimiziň başlangyjy bilen 2010-njy ýylyň awgust aýynda ştab-kwartirasy Aşgabatda ýerleşýän Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasy esaslandyryldy we hormatly Prezidentimiz şol assosiasiýanyň Prezidentligine saýlandy.
Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen ýurdumyzyň welaýat merkezlerinde dünýä ülňülerine laýyk gelýän atçylyk toplumlarynyň gurlup, ulanmaga berilmegi-de, halypa atşynaslara hormatly atlaryň dakylmagy-da döwletimizde atçylygy ösdürmäge aýratyn uly üns berilýändigini görkezýär.
Türkmeniň bedew atyna bolan uly söýgüsini, çäksiz yhlasyny biz Gahryman Arkadagymyzyň hut özünde görýäris. “Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly kitaby öz halkyna sowgat beren hormatly Prezidentimize il-halkymyzyň hoşallygy çäksizdir.
Türkmen oba hojalyk uniwersitetimizde 2011-nji ýylda ýörite atçylyk hünäri açyldy. Bu hünärde okaýan talyplarymyz hormatly Prezidentimiziň “Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly kitabyndan sapaklary geçip, atlary bakmagy, seýislemegi, çapyşyklara taýýarlanmagy, çapmagy, iýmitlendirmegi, eýer-esbap, şaý-sep dakmagy we ata münmegiň tärlerini öwrenýärler. Atçylyk hünärinde okaýan talyplar ahalteke atlaryna mahsus bolan reňkleriň aýratynlygy, olaryň çydamlylygy, ýyndamlylygy barada çuň manyly, inçe syrly düşünjeleri yzygiderli özleşdirýärler.
Talyp ýaşlarymyz nazaryýetde alan bilimlerini önümçilikde çuňlaşdyrmak maksady bilen, hormatly Prezidentimiziň gurduryp beren, dünýä ülňülerine laýyk gelýän atçylyk toplumlarynda professor-mugallymlaryň, ýerli hünärmenleriň ýolbaşçylygynda okuw we önümçilik tejribeliklerini geçýärler. Şeýle hem ýurdumyzda her ýyl Türkmen bedewiniň baýramy mynasybetli guralýan ahalteke bedewleriniň gözellik bäsleşigine, ýurt we halkara derejesindäki maslahatlara hem işjeň gatnaşýarlar.
Milli Liderimiz atçylyk sportuny ösdürmek babatda uly tagallalary edýär. At münmek, atçylyk sportuny ösdürmek — sagdynlygyň we ruhubelentligiň girewi bolup, ýaşlarda çalasynlygy, dogumlylygy, edermenligi terbiýelemekde ähmiýeti örän uludyr. Atçylyk sportunyň ösmegi, kämilleşmegi ýaşlarda terbiýäniň beden, ahlak, zähmet, akyl, estetiki terbiýe ýaly görnüşlerini kämilleşdirmäge uly ýardam berýär.
Hormatly Prezidentimiziň milli gymmatlyklarymyzy dikeltmekde alyp barýan beýik işlerine halkymyz çäksiz alkyş aýdýar. Ýurdumyzda “Döwlet adam üçindir!” diýen ajaýyp ýörelgäniň esasynda bitirilýän işler biziň her birimizi guwandyrýar, buýsandyrýar. Bu işler Berkarar ýurdumyzyň bedew badyna bat goşýar. Şeýle döwletli işleriň sakasynda duran Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, il-ýurt döwlet ähmiýetli işleri mundan beýläk hem rowaçlyklara beslensin!