text:
11-nji oktýabrda Orsýetiň 75 federal regionynda ýerli häkimiýetlere saýlawlar geçirildi. Bu saýlawlarda ýerli häkimiýetlere degişli bolan dürli derejedäki 7 müň wezipä dalaş edildi.
Saýlawlaryň netijesinde bu wezipeleriň hemmesini diýen ýaly Kremli goldaýan “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň wekilleri eýelediler.
Şeýle-de bu partiýanyň wekilleri Moskwanyň şäher häkimlik geňeşiniň üçden iki bölegine eýe boldular. Oppozisiýanyň aktiwistleri bu saýlawlarda galplyklara ýol berlendigini öňe sürýärler.
Orsýetde geçen saýlawlardan soň, olaryň deslapky netijeleri baradaky maglumatlar ýaňy yglan edilip başlananda, Orsýeti dolandyrýän “Bütewi Rossiýa” partiýasynyň ýolbaşçylary saýlawlarda doly ýeňiş gazanandyklaryny yglan etdiler.
Orsýetiň Dumasynyň spikeri, “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň Ýokary geňeşiniň ýolbaşçysy Boris Gryzlow “deslapky maglumatlara we saýlawlarda geçirilen pikir soralyşyklara” esaslanyp, öz partiýasynyň Orsýetiň territoriýasynda geçirilen hemme saýlawlarda ýeňiş gazanandygyny yglan etdi.
“Moskwanyň şäher Dumasyndaky orynlaryň in bolmanda üçden iki bölegi “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasyna degişli bolar” diýip, jenap Gryzlow belledi.
11-nji oktýabrda Orsýetiň 75 federal regionynda ýerli häkimiýetlere saýlawlar geçirildi. Bu saýlawlarda ýerli häkimiýetleriň dürli derejelerindäki 7 müň wezipä dalaş edildi. 3 regionda, ýagny Moskwada, Tula welaýatynda hem Mary-El respublikasynda ýerli geňeşlere saýlawlar geçirildi.
Galplyklara ýol berlendigi aýdylýar
“Ýabloko” we Kommunistik partiýa ýaly Orsýetiň oppozision partiýalar bu saýlawlarda bir adamyň birnäçe gezek ses bermegi ýaly galplyklara ýol berlendigini aýdýarlar.
Kommunistik partiýanyň resmisi hem-de Dumanyň spikeriniň orunbasary Iwan Melnikow žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda saýlawlarda bolan galplyklar barada gürrüň berdi we ellerindäki maglumatlar bilen suda ýüzlenip, bu işi ahyryna çenli ýetirmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.
Köp halatlarda bu saýlawlaryň öňüsyrasy islenilmeýan dalaşgärleriň kandidaturalary hasaba alynman, saýlaw bäsleşigi gaty çäklendirildi. Moskwaly syýasy analitik Mark Urnowyň pikiriçe, şol hereketler saýlawlaryň täsirsiz geçmegine getiripdir: “Bu ýerde geň galara zat ýok. Sebäbi, birinjiden, administratiw apparat doly güýjünde “Ýedinaýa Rossiýanyň” bähbidine işledi. Möhüm kandidatlaryň hiç biri bu saýlawlara goýberilmedi”.
Bu saýlawlara gatnaşan adamlaryň sanynyň pes bolmagy häkimiýetleriň islän tarapyna ugrukdyrylýan saýlawlardan ilatyň halys ýadandygyna şaýatlyk edýär. Mysal üçin, Moskwada saýlawlara gatnaşmaga hukugy bolan ilatyň diňe 30%-niň ses bermäge barandygy anyklanyldy.
Ýöne bu saýlawlarda käbir garaşylmadyk ýagdaýlar hem bolup geçdi.
Astrahan şäheriniň häkimi wezipesine bu şäheriň häzirki häkimi “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasynyň agzasy Sergeý Boženow bilen “Tolko Rossiýa” partiýasyndan Oleg Şeýin dagy dalaş etdiler.
Saýlawlaryň öň ýany “Ýedinaýa Rossiýa” Şaýina saýlawlara gatnaşmaz ýaly iki gezek çäre görmäge synanyşdy. Netijede Oleg Şaýin özüni goramak üçin ýurduň prezidenti Dmitriý Medwedewe hem-de onuň maslahatçysy Wladislaw Surkowa açyk hat bilen ýüzlendi. Şondan soň Şaýin saýlawlara gatnaşdy.
Ilatda gyzyklanma döredi
Saýlawlaryň öňüsyrasynda ýüze çykan bu wakalara ilatda gyzyklanma döredi. Astrahan şäheriniň häkimi wezipesine geçirilen saýlawlara gatnaşan adamlaryň sany ýurt boýunça iň ýokary sanlaryň biri bolup, olara saýlawlara gatnaşmaga hakly adamlaryň 45% ses bermäge barypdyr.
Sesler sanalyp gutarmanka bolsa, “Ýedinaýa Rossiýa” ynjalykdan galyp, saýlawlarda 443 kanun bozulmalaryň hasaba alnandygyny yglan etdi. Ýöne netijede Sergeý Boženow sesleriň 65% bilen ýeňiş gazandy. Oleg Şaýina bolsa, sesleriň diňe 26%-ni gazanmak başardypdyr.
Karaçaý-Çerkez Demirgazyk Kawkaz respublikasynyň Karaçaýewsk şäheriniň häkimi wezipesine garaşsyz dalaşgär Sultan Sultanow sesleriň 51%-i bilen bu şäheriň häkimi, “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasy tarapyndan goldanylan Umar Uzdewden üstün çykdy.
Syýasy analitik Mark Urnowyň pikiriçe, şu gezekki saýlawlar ýönekeý halk bilen häkimieýetleriň arasynda ägirt uly tapawudyň bardygyny görkezipdir.
“Men bu saýlawlara atawistik, hiç bir zada täsir etmeýan çäre hökmünde garaýaryn. Häkimiýetler öz syýasatyny ýoredýärler. Häkimiýetler kimi geçirmeli, kime ýol bermeli däldigini özleri çözýärler. Bu häkimiýetleriň öz işleri, raýatlar bolsa öz güzerany bilen bolsun diýilýär” diýip, syýasy analitik Mark Urnow 11-nji oktýabrda Orsýetde geçirilen saýlawlar barada öz pikirini beýan etdi.


c: text/html

text:
Birleşen Ştatlar, Fransiýa we Italiýa Eýranyň howpsuzlyk güýçleriniň asuda protestçilere garşy zorluk ulanmagyny ýazgaryp beýanat ýaýratdylar.
Ak tam Eýran hökümetiniň graždan ilata garşy ulanan çeresini adalatsyz we basyş diýip atlandyrdy hem ony berk ýazarýandygyny, Birleşen Ştatlaryň protestçileriň tarapyndadygyny aýtdy.
Fransiýanyň Daşary işler ministrliginiň beýanatynda Fransiýanyň öz hukuklaryny gorap çykyş eden ýönekeý protestçileriň garşysyna eden-etdilikli tussag etmeleriň we zorluk ulanylmagyny ýazgarýandygy aýdylýar.
Italiýanyň Daşary işler ministrliginiň beýanatynda Eýranyň howpsuzlyk guýçleriniň protestçilere garşy zorluk ulanmagy ýazgarylýar we ynsan ömrüni gorap saklamagyň iň uly gymmatlykdygy aýdylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin Orsýet gelýän onýyllykda Gün sistemasyny öwrenmek we kosmos uçuşlary babatda ulurak bazar paýyny almak üçin has köp tagalla eder diýdi.
Putin Ýuriý Gagariniň ilkinji kosmos uçuşynyň 50 ýyllyk dabarasyndan öň çykyp gepläp, Orsýetiň planlary Halkara Kosmos stansiýasyna ekipaž ibermekden has aňry gider diýdi.
Energiýa baý Orsýetiň 2010-2011-nji ýyllarda kosmosa bölen serişdesi 7.09 milliard dollar.
Putin bu serişdäniň Orsýeti kosmosa serişde harçlamakda ABŞ-nyň NASA kosmos gullugyndan, Ýewropa Kosmos gullugyndan we Fransiýadan soň dördünji orna çykarýandygyny aýtdy.


text:
Duşenbe güni Azerbaýjan bilen Eýranyň serhet ýakasynda ýüz beren atyşykda bir azeri esgeri öldi.
Azerbaýjanyň Döwlet serhet gullugy bu esgeriň ýurduň günortasyndaky Ýardamly regionynda serhet goragçylary bilen bir ýaragly toparyň arasynda bolan atyşykda ölendigini mälim etdi.
Emma Eýranyň IRNA döwlet habar agentligi ýurduň içeri işler ministriniň orunbasary Aly Abdollahiniň sözlerine salgylanmak bilen, bu wakada Azerbaýjanyň bir serhetçisi Eýranyň territoriýasyna bikanun geçende, onuň atylyp öldürilendigini habar berdi.
Maglumata görä, Aly Abdollahi häzirki wagt bu bolan waka boýunça iki ýurduň hem derňew alyp barýandygyny aýdypdyr.


text:
Azerbaýjanly ýazyjy we žurnalist Rafik Tagi paýtagt Bakuwda ençeme ýerinden pyçaklanyp, keselhana düşenden dört gün geçensoň, aradan çykdy.
Azerbaýjanyň hökümetini, Eýrany we syýasy yslamy tankytlap gelen Rafik Tagi geçen şenbe güni näbelli adamlar tarapyndan pyçaklanyp, ýaralanandan soň, çarşenbe güni keselhanada jan berdi.
Taginiň egindeşi we “Alatoran” atly žurnalyň redaktory Rasim Karaja Taginiň çarşenbe güni öýlän sagat 3 töweregi aradan çykandygyny Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugyna mälim etdi.
Tagi dört sagada çeken operasiýany başdan geçirip, onuň dalagy kesilip aýrylypdy.
Ölmeginiň öň ýany
Wideo: Rafig Tagi ölmezinden bir sagat öň...
Ölmezinden bir sagat öň Rafig Tagi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolup, öz saglygynyň gowulaşyp başlandygyny aýdypdy. Ol: “Meniň ýagdaýym agyr we kadaly. Agyr we kadaly, ýöne bu beterleşmeýär” diýip, gürrüň beripdi.
Taginiň saglygyna sereden lukmanlaryň biri Nizameddin Asgarow Taginiň demigip ölen bolmagynyň mümkindigini aýtdy: “Onuň ýagdaýy durnuklydy. Ol özüniň ögemesi sebäpli demigip öldi. Ol ögände, suwuklygyň onuň dem alyş ýollaryny böwetlän bolmagy ahmal. Biz mundan başga onuň ölüminiň sebäbini göremzok”.
Asgarowyň sözlerine görä, olar Taginiň ýagdaýyny barlanlarynda, jan bermeziniň 10 minut öň ýanynda-da onuň ýagdaýy kadaly ekeni.
Mundan öňinçä, Taginiň käbir egindeşleri onuň bolýan keselhanasynda hökümetiň howpsuzlygy ýeterlik derejede üpjün etmänliginden nägile bolupdylar. Ýöne Tagi özüne hiç hili howpuň abanmaýandygyny Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýdypdy.
Tagi şenbe güni giçlik öýüniň golaýynda iki sany näbelli hüjümçi tarapyndan ýedi ýerinden pyçaklanypdy.
Mümkin bolan sebäbler
Tagi bu hüjüme özüniň Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugynyň websaýtynda çap edilen “Eýran we gutulgysyz Globalizasiýa
” atly makalasynyň sebäp bolan bolmagynyň mümkindigini aýdypdy. Bu makalada ol Eýranyň hökümetini berk tankytlap, Tähranyň Azerbaýjana edýän haýbatlaryny paş edipdi.
Rafik Tagi 2007-nji ýylda Bakuwyň sudy tarapyndan öz 2006-njy ýylda çap bolan makalasy üçin, üç ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ol şol makalasynda yslam gymmatlyklaryny tankytlapdy. 2007-nji ýylyň soňunda ol prezidentiň yglan eden günä geçişligine düşüp, azatlyga çykypdy.
Bu makalasy üçin eýranly ruhany, ýokary derejeli aýatolla Fazel Lankarani Taga garşy “Fetwa” yglan edip, ony öldürmäge çagyryş edipdi.
Sişenbe güni Eýranyň Bakuwdaky ilçihanasy Taga edilen hüjüme Tähranyň hiç hili dahylynyň ýokdugyny aýdyp, beýanat ýaýratdy.
Azerbaýjanyň resmi häkimiýetleri Tagä edilen hüjüm bilen baglylykda jenaýat işini açdylar.


text:
ABŞ-nyň içeri howpsuzlyk boýunça sekretary Jeh Johnson öz edarasynyň geçen hepdede Kaliforniýa ştatynyň San Bernardino şäherinde bolan ok atyşykdan soň daşary ýurtlularyň amerikan raýatlaryna durmuşa çykmak üçin ABŞ syýahat edmegine degişli düzgünlere gaýtadan seredýändigini aýtdy.
Johnsonyň sözlerine görä, gyrgynçylygy öz adamsy bilen bilelikde amala aşyrmakda aýyplanýan pakistanly zenan Tashfeen Maligiň amerikan raýatyna durmuşa çykmak üçin 2014-nji ýylda ABŞ barmaga rugsat alan 519 sany pakistanlynyň biridigi anyklanansoň bu meselä seredilýär.
Maligiň meselesi hökümetiň daşary ýurtlular bilen durmuş gurmak boýunça K-1 wiza programmasyny sorag astyna goýdy.
Döwlet departamentiniň maglumatlaryna görä, 2014-nji ýylda berilen 9.9 million wizadan 36000 K-1 programmasynyň çäginde durmuşa çykmak üçin berilipdir.
Malik we onuň adamsy Syed Rizwan Farook Kaliforniýada 14 adamy oka tutup öldürmekde aýyplanýarlar.


text:
Orsýetiň Sibir regionynda dörän ýer titreme sebäpli, ýurduň Tuwa awtonomiýasynyň paýtagty Gyzyl şäherinde onlarça bina zeper ýetdi. Bu barada rus resmileri habar berýärler.
Maglumata görä, sişenbe güni giçlik 6,7 bal derejesinde bolan ýer titreme netijesinde uly weýrançylyk hem adam pidalary bolmandyr.
Gyzyl şäheriniň ýerli häkmiýetleriniň maglumatyna laýyklykda, şäherde 31 bina, şol sanda mekdebe we suw üpjünçilik ulgamyna zeper ýetipdir.
Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligiň aýtmagyna görä, 3,500 töweregi adam wagtlaýyn ýaşaýyş ýerleri bilen üpjün edilipdir.


text:
Şu gün Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýuşenkonyň Türkmenistana resmi sapary başlanýar. Bu saparynyň barşynda ukrain prezidenti Türkmenistanyň döwlet lideri Berdimuhamedow we käbir beýleki ýokary derejeli resmiler bilen özara gepleşikler geçirer diýlip garaşylýar.
«Türkmenistan Altyn asyr» internet saýty bu geçiriljek gepleşikleriň iki ýurduň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň täze sahypasyny açjakdygyny ýazsa-da, gepleşikleriň üns merkezinde nähili meseleleriň boljakdygy barada welin anyk maglumat bermeýär.
Maglumata görä, bu saparynyň barşynda ukrain prezidenti Wiktor Ýuşenko Amyderýanyň üstünden çekilen demirýol köprüsiniň açylyş dabarasyna, şeýle hem bu derýanyň üstünden guruljak täze awtomobil köprüsiniň gurluşygynyň düýbüniň tutulyş dabarasyna-da gatnaşar diýlip garaşylýar.


text:
Muhammet pygamber barada ABŞ-da döredilen film bilen baglanyşykly gahar-gazaplaryň artýan bir wagtynda Pakistanyň telekanallary ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň we Döwlet sekretary Hillari Klintonyň bu filmi ýazgarýan wideo kliplerini görkezip başladylar.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamenti 30 sekuntlyk ýörite wideo klipiň Yslamabatdaky Amerikan ilçihanasy tarapyndan jemgyýetçilik reklamasy hökmünde döredilendigini mälim etdi.
Bu wideo reklamanyň maksadynyň diňe bir Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň “Musulmanlaryň bigünäligi” atly bu filme hiç hili dahylynyň ýokdugyny görkezmek bilen hem çäklenmän, eýsem zorlukly çäreleriň-de hiç haçan aklanyp bilinmejekdigini görkezmekden ybaratdygy aýdylýar.
70 müň dollarlyk reklama
Barak Obama bilen Hillari Klintonyň bu wideo reklamada edýän çykyşlary subtitrde urdu diline terjime edilipdir.
Birleşen Ştatlaryň Yslamabatdaky ilçihanasy bu reklamanyň Pakistanyň ýedi sany telekanalynda yzygiderli görkezilmegi üçin 70 müň dollar töweregi çykdajy edilendigini aýdýar.
“Musulmanlaryň bigünäligi” atly filme garşy musulman ýurtlarynda dowam edýän protestleriň we bulagaýçylyklaryň barşynda şu günki güne çenli azyndan 19 adam öldi. Şu hepdäniň çarşenbe güni Fransiýanyň bir žurnalynda Muhammet pygamberi masgaralaýjy karikaturanyň çap edilmegi bolsa, bu ýagdaýlary has-da dartgynlaşdyrdy.
Hepdäniň penşenbe güni Pakistanyň paýtagty Yslamabatda 2 müňe golaý adam bu gürrüňi edilýän filmi ýazgaryp, daşary ýurt diplomatik edaralarynyň ýerleşýän kwartalynda demonstrasiýa ýygnandy. Bu wakada polisiýa güýçleri bilen protestçileriň arasynda çaknyşyklar ýüze çykdy we birnäçe adam ýaralandy.
Protestler giň gerim aldy
Şol gün ýurduň Peşawar şäherinde-de ýerli telekeçiler Amerikan baýdagyny we prezident Obamanyň suratyny ýakyp, öz gahar-gazaplaryny bildirdiler. Şuňa meňzeş protestler Pakistanyň Lahor, Çaman we Karaçi şäherlerinde-de gurnaldy.
Peşawar şäheriniň ýerli telekeçiler birleşiginiň prezidenti Halil Khan bu film baradaky garaýyşlaryny şeýle beýan etdi: “Yslam ýurtlary Amerika bilen diplomatik gatnaşyklaryny togtatmaly. Filmi dörediji režissýora bolsa ölüm jezasy berilmeli. Bize özümiziň Muhammet pygamberimiz ýaly derejede eziz adam ýokdur”.
Pakistanyň hökümeti ýurduň dürli künjeklerinde adamlaryň parahat ýöriş geçirip bilmeklerine mümkinçilik bermek maksady bilen şu hepdäniň anna gününi tutuş ýurt boýunça dynç alyş güni diýip yglan etdi.
Bu wakalaryň fonunda penşenbe güni Eýranyň paýtagty Tährandaky fransuz ilçihanasynyň öňünde studentleriň we dindarlaryň ýüzlerçesi demonstrasiýa geçirip, “Fransiýa ölüm!”, “Amerika ölüm!” diýen ýaly şygarlary gygyryşdylar hem-de Fransiýanyň we Birleşen Ştatlaryň baýdaklaryny ýakdylar.
Şeýle demonstrasiýalar penşenbe güni Owganystanyň paýtagty Kabulda-da gurnaldy.


text:
Ukrain oppozisiýa lideri hökümetiň ÝB bilen assosiasiýa we söwda ylalaşyklaryna gol çekmek barada beren wadasynyň aldawçylykdygyny aýdýar.
Batkiwşina partiýasynyň lideri Arnesiý Ýatsenýuk premýer-ministriň birinji orunbasary Serhiý Arbuzow penşenbe güni Brýusselde ÝB resmileri bilen duşuşyp, hökümetiň bu şertnamlara basym gol çekjegini aýdandan soň çykyp gürledi.
Arbuzow şertnamalara gol çekişligiň anyk senesini ýa soňky möhletini aýtmady.
ÝB resmileri, eger hökümet eýýäm gürleşilen hyzmatdaşlyk we söwda şertnamalaryna gol çekse, Bileleşigiň Ukraina döwrebaplaşdyrma üçin has köp kömek berip biljegini aýtdylar.
Oppozisiýa hökümete ynanmaýar
Oppozisiýa lideri Ýatsenýuk penşenbe güni agşam ÝB-ä tarapdar demonstrantlaryň Kiýewiň Garaşsyzlyk skwerinde bolan ýygnanyşygyndan soň şeýle diýdi:
"Bu hiç soňy gelmejek degişme ýaly bolup görünýär. Ukrain hökümeti hemişe Assosiasiýa şertnamasyna gol çekmegi wada berýär, emma hiç öz sözünde durmaýar. ÝB örän açyk aýtdy, gapylar açyk we ÝB Assosiasiýa ylalaşygyna gol çekmäge islendik wagt taýýar. Emma, meniň göwnüme, bu hökümetiň bir samahyllamasy ýaly bolup görünýär."
Hökümetiň geçen aý, ýyllara çeken gepleşiklerden soň, ÝB ylalaşyklaryna gol çekmekden ýüz öwürmegi hem-de goňşy Orsýet bilen ykdysady gatnaşyklaryny güýçlendirmekçidigini yglan etmegi Ýewropa Bileleşigine tarapdarlaryň protest hereketiniň möwjäp galmagyna getirdi.
Demonstrasiýaçylar merkezi Kiýewdäki ýerleri eýelemegi dowam etdirýärler. Olar hökümetiň iş başyndan çekilmegini hem-de tussag edilen protestçileriň azatlyga goýberilmegini talap edýärler.
Anna güni, ýerli wagt bilen irden sagat dörtde paýtagtyň Garaşsyzlyk skwerine Ukrainanyň milli gimnini aýtmak üçin ýüzlerçe protestçi toplandy.
Bu hereket Orsýetden daşlaşyp, Günbatara tarap ugur alsa, Ukraina ykdysady taýdan uzak möhletli bähbit tapar diýen pikiri öňe sürýär.
Oppozisiýa ýekşenbe güni Kiýewde köçülikleýin demonstrasiýa çagyrdy. Bu prezident Wiktor Ýanukowiçiň Orsýete gelýän hepde planlaşdyran saparynyň öň ýanyna gabat gelýär.
Orsýet bilen ÝB-niň aralygynda
Ýanukowiç Orsýetiň prezidenti Wiktor Ýanukowiç bilen geçen hepde, ukrain resmileriniň aýtmaklaryna görä, söwda we ykdysadyýet syýasatlaryndaky tapawudy aradan aýyrmaga gönükdirilen uly strategik hyzmatdaşlyk ylalaşygy barada maslahat etmek üçin duşuşdy.
Batmaga golaý gelen ukrain hökümetiniň Orsýete energiýa üpjünçiligi üçin milliardalap bergisi bar.
Premýer-ministriň birinji orunbasary Arbuzow Brýusseldäki duşuşykdan soň ÝB bilen alnyp barylýan gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy. Ol hökümetiň basym ÝB bilen assosiasiýa we söwda şertnamalaryna gol çekjegini aýtdy, emma munuň haçan boljakdygyny aýtmady.
"Men ukrain halkyna ynandyryp aýdýaryn, ÝB bilen gepleşikler dowam edýär. Basym Ukrainanyň strategiki milli bähbitleri nazar alýan Assosiasiýa şertnamasyna gol çekjek taryhy pursaty hem geler."
ÝB-niň giňeliş komissary, Arbuzow bilen duşuşan Stefan Fuele, eger Ukraina şertnamalara gol çekse, Bileleşigiň Kiýewe Halkara pul fondundan karz almak meselesinde gepleşik geçirmäge kömek berip biljekdigini aýtdy. Emma ol hem goşmaça detallary aýtmady.
"Biz anyk sanlar barada gürrüň etmedik. Biziň ilki Ukraina tarapynyň zerurlyklaryny öwrenmegimiz gerek. Alynýan borçnama näme we Assosiasiýa şertnamasynyň şertleriniň amala aşyrylmagynyň wagt çäkleri nähili, şondan soň biz bu prosese öz goldawymyzy sepläp bileris."
Şu hepde Ukrainanyň premýer-ministri Mikola Azarowyň ÝB bilen gol çekişligiň çykdajylary barada aýdan sözleri sitirlendi. Ol Ukrainanyň ÝB bilen şertnama baglaşmak harajatlary üçin 20 milliard ýewro kömegiň gerek boljagyny aýdypdyr.
Putin penşenbe güni eden halka ýüzlenmesini, eger Ukraina Orsýetiň ýolbaşçylygyndaky Gümrük bileleşigine goşulsa, Ukrainanyň görjek ykdysady bähbitlerini nygtamak üçin ulandy.
ÝB resmileri Ukrainanyň hem Assosiasiýa şertnamasyna goşulyp, hem Gümrük bileleşiginiň agzasy bolup bilmejegini duýdurdylar. Gümrük bileleşigine häzire çenli Orsýet, Belarus we Gazagystan girýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmenistanlylaryň dünýä çempionatynda ilkinji ýeňişleri
Şu awgust günlerinde Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde ýetginjekleriň we weteranlaryň arasynda taekwondo boýunça (ITF ugry) dünýä çempionaty geçýär, oňa Türkmenistanyň ýygyndy topary hem gatnaşýar. Öz çykyşynyň ilkinji gününde biziň watandaşlarymyzyň biri Orazmyrat Çaryýew bürünç medala mynasyp bolup, toplumlaýyn türgenleşiklerde (tuli) tapawutlandy, ITF taekwondonyň Halkara federasiýasynyň kongresinden ýene-de bir ýakymly täzelik gelip gowuşdy, şol kongres emele gelen däbe görä, dünýä çempionaty geçirilýän günlerde bolup geçýär. Bu forumda türkmen halypasy Aýdogdy Atabaýewe taekwondonyň nobatdaky VII dany berildi. Oňa Milli federasiýanyň baştutany we görnükli taekwondo ussady gatnaşdy.
Gündogar başa-baş söweşlerinde söweşijiniň hususy mümkinçiliklerine, onuň usulyna, ruhy güýjüne we durnuklylygyna köp basgançakly baha bermegiň ulgamy bar. Taekwondoda (ITF) ýokary ussatlyga baha bermegiň şkalasy dokuz basgançakdan — dandan ybaratdyr. Ýedi dandan dokuz dan aralygyndaky gara guşaklara eýe bolanlar taekwondonyň (ITF) ähli inçeliklerinden baş çykarýan, başa-baş söweşiň bu görnüşiniň beýik ussatlary hasaplanýar. Biziň watandaşymyz Aýdogdy Atabaýew hem türkmen başa-baş göreşijileriniň ilkinjisi boldy. Oňa bu ýokary halkara derejesi berildi.
Dünýäde birinjilik ugrundaky häzirki ýaryşa ýurtlaryň 40-dan gowragyndan türgenleriň 1000-e golaýy gatnaşýar. Şonuň üçin hem türkmen taekwondoçylarynyň üstünligine Türkmenistanda başa-baş söweşiň bu görnüşini ösdürmegiň ýokary derejesiniň şaýatnamasy hökmünde baha bermek gerekdir. Şonuň üçin hem şu ýylyň ýazynda Nepalyň paýtagty Katmandu şäherinde taekwondo boýunça Aziýanyň çempionatynyň barşynda aýratyn tapawutlanan O.Çaryýewe hünärmenleriň umyt baglamagy geň däldir.
Şonda Orazmyradyň Türkmenistanyň sport üstünliklerine 5 medaly, ýagny, 1 altyn, 3 kümüş we 1 bürünç medallary goşandygyny hem-de yklym derejesinde ýaryşlaryň doly ýeňijisi bolandygyny ýatlap geçmeli.
Biziň watandaşlarymyzyň öňünde şahsy, toparlaýyn we görkezme tutluşyklarynda, toparlaýyn tulilerde, berk zatlary döwmekde, şeýle hem «öz-özüňi goramak» we «ýörite tehnika» ugurlarynda ýaryşlarda bäsleşmek wezipesi durýar. Gyzlar toparynda we sportuň weteranlarynyň arasyndaky ýaryşlarda dünýä çempionatynda türkmen türgenleri ilkinji gezek çykyş ederler.
ITF taekwondosynyň Halkara federasiýasynyň A.Atabaýewe VII dany bermek hakyndaky çözgüdi barada aýdylanda bolsa, «Ussat» diýen at öz ýurdunda taekwondony işjeň wagyz edendigi we ösdürendigi, onuň şägirtleriniň halkara sport ýaryşlarynda gazanan uly üstünlikleri we başgalar üçin tälimçä dakylýar.
Bularyň hemmesi doly derejede Aýdogdy Atabaýewiň hyzmatlaryna hem degişlidir. Ol tälimçilik işi bilen eýýäm onlarça ýyl bäri meşgullanyp gelýär. Hut şondan tälim alýanlar Türkmenistanyň sport üstünliklerine has köp sylaglary goşýarlar.
Taekwondo (ITF) boýunça dünýä çempionaty 11-nji awgusta çenli dowam eder, biz bolsa türkmen türgenleriniň täze ýeňişlerine garaşýarys.
Habarlar #Täjigistan
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň wekilleri küşt boýunça dünýä kubogy ugrundaky ýaryşlara gatnaşarlar21 Iýun, 2015 (21:57)
- Soňky habarlar
Şu günler Balkan welaýatynda milli derejedäki dürli sport ýaryşlary geçirilýär18 Awgust, 2014 (19:50)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda türkmen türgenleriniň nobatdaky medallary09 Awgust, 2014 (19:55)
- Soňky habarlar
Türkmenistanlylaryň dünýä çempionatynda ilkinji ýeňişleri07 Awgust, 2014 (19:56)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri köp ugurly söweş boýunça üç medaly eýelediler17 Iýun, 2014 (20:19)


text:
Özbegistanyň prezidenti Yslam Karimowyň gyzy Gülnara Karimowa gyz jigisine şahsy hüjümi başlatmak maksady bilen Twitter sosial ulgamyny gaýtadan ulanyp başlady.
Karimowa hepdäniň soňunda çap eden tweetlerinde gyz jigisi Lola Karimowa-Tyllaýewanyň baýlygynyň “Bilan” atly şwesar biznes žurnalynyň ýakyndaky ýaýradan maglumatyndan has ýokarydygyny öňe sürdi.
Karimowa-Tyllaýewa özüniň we adamysynyň Şwesariýanyň iň baý jübütleriniň hataryndadygy hakyndaky maglumatlary ret etdi.
Gülnara Karimowa “Bilan” žurnalynyň maglumatynda gyz jigisiniň Birleşen Ştatlaryndaky hem-de Dubaýdaky emläkleriniň we baýlygynyň nazara alynmandygyny öňe sürdi.
Mundan öň Karimowa gyz jigisini maşgalanyň içindäki ençeme problemalalary döretmekde aýyplap, ol bu problemalaryň maşgalany gurşap alandygyny sözüniň üstüne goşupdy.
Soňky günleriň dowamynda Karimowanyň Twitter hasaby ençeme gezek öçürilip, gaýtadan açyldy.


text:
19 ýaşyndaky koloradaly aýal Denweriň federal sudy tarapyndan günäli tapylyp, dört ýyl tussaglyga höküm edildi.
Ol «Yslam döwleti» toparyna kömek bermegi planlaşdyrandygyny boýun aldy. Konliý 23-nji ýanwarda höküm çykarylmazyndan öň okan benatynda FDB-ä özüniň aman galmagynda eden kömegi üçin sagbolsun aýtdy.
Şannon Konliý geçen sentýabrda daşary ýurtdaky terrorçy gurama maddy kömek bermek baradaky dildüwşüge goşulandygyny boýun aldy we derňewçiler bilen hyzmatdaşlyk etmäge razy boldy.
Ol geçen aprelde, Denweriň halkara uçar meýdanyndan Germaniýa, soňra bolsa Siriýa gitmekçi bolanda tussag edildi.
FDB Konliniň tunisli bir erkek bilen gatnaşykda bolandygyny, onuň ýaş denwerlini Siriýa gelip, özüne durmuşa çykmaga yrandygyny aýtdy.


text:
Geçen ýekşenbe güni Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde suw üpjünçiligi kesildi. Ýerli häkimiýetleriň beren maglumatyna görä, hojalyklara akdyrylýan suwuň durzulmagyna şäheriň Zelili köçesiniň ugrundan geçýän, ilat arasynda “magistralnyý” diýlip atlandyrylýan esasy suwgeçirijiniň ýarylmagy sebäp bolupdyr.
21-nji fewralda ýüz beren bu wakanyň yzy bilen ýerli häkimiýetler suwsuz galan türkmenabatlylaryň agyz suw ýetmezçiliginiň öwezini dolmak üçin, ýörite ulaglarda suw daşamak diýen ýaly hiç bir zerur çäre görmediler.
Ýerli ilat suw ýetmezçiliginiň öwezini dolmak üçin dükanlardaky gaplanan suwlary satyn almakdan başga çäreleriniň galmandygyny gürrüň berýär.
“Suwumyz kesildi. Aýlap suw paýlamandyklary üçin, 14 manat töweregi goşmaça çykdajy edip, ony satyn almakdan başga alajymyz galmady. Soňy bilen dükandaky satuwa çykarylan plastik çüýşelerdäki suw hem gutardy” diýip, Türmenabadyň Nebitçiler mikroraýonynyň ýaşaýjysy 46 ýaşly Nariman gürrüň berýär.
Türkmenabadyň aglaba bölegi suwuň ýetmezçiliginden kösenen bolsa, şäheriň Zelili köçesiniň ugrundaky ýaşaýjylar suwgeçiriji turbany böwsüp çykan suwuň akymynyň öňüni aljak bolup, uly alada galdylar.
Bu wakanyň ýüze çykmagynyň yzysüre Zelili köçesi awtoulaglar üçin ýapylyp, gurluşyk tehnikalary gazmak işlerine başladylar. Hadysanyň bolan ýerinde “Lebapagyzsuw” hojalyk edarasynyň resmileri bilen birlikde şäher häkimliginiň işgärlerini hem görse bolýardy.
“Lebapagyzsuw” edarasynyň hünärmenleriniň beren gürrüňine görä, suwgeçiriji “gidroudar”, ýagny suwy itekleýän nasoslaryň näsazlyk sebäpli säginmegi netijesinde suw yzyna urup, turbany ýarypdyr.
Agyz suwy giçlik sagat ýedi töwereklerinde gaýtadan ýola goýuldy.
Belläp geçsek, gürrüňi gidýän 80-90 sm-lik suwgeçiriji soňky sapar 2001-nji ýylda çalşylypdy.
Şol bir wagtda Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde mundan 6 aý töweregi ozal hem “Görogly” köçesiniň ugrundaky turba ýarylyp, ýerli ilat suwsuz galypdy.


text:
Eýran özüniň ýene bir ballistik raketany üstünlikli synagdan geçirendigini aýdýar. Bu Eýran bilen dünýäniň iň kuwwatly ýurtlarynyň arasynda ýadro ylalaşygy baglaşylany bäri synagdan geçirilen ençeme raketanyň iň soňkusydyr.
Eýranyň “Tasnim” atly ýarym-resmi habar agentliginiň 9-njy maýda ýurduň armiýasynyň başlygynyň orunbasary general Ali Abdollaha salgylanyp beren maglumatyna görä, 2000 kilometr aralyga uçýan raketa mundan iki hepde ozal synagdan geçirilipdir.
Eýranyň soňky aýlarda geçiren raketa synaglary, Birleşen Ştatlar we Ýewropanyň käbir ýurtlary tarapyndan ýiti tankyt edildi.
Eýran bu synag raketalarynyň Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň düzgünlerini bozmaýandygyny aýdýar.


text:
Salam lukman. Meniň bir joram bar. Ol 19 ýaşynda. Onuň saglygynda şeýle bir kynçylyk döredi, ýöne ol lukmana ýüz tutmakdan çekinýär. Şonuň üçin meniň özüm size ýüz tutmaklygy makul bildim. Onuň göwüslerinde çişler bar, takmynan 7-8 sm. Olar agyrmansoň, ol gezip ýörüpdir. Ýöne indi olar agyryp biynjalyk edensoň, ol mammografiýa barlagyny geçmegi ýüregine düwdi. Ol näme etse gowy bolarka? Ol siziň maslahatyňyza mätäç.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň joraňyzyň haýal etmän mammolog lukmanyna ýüzlenmegi zerurdyr. Göwüslerde bar bolan düwünler düwünli mastopatiýanyň alamaty bolup biler. Göwüsleriň USB-gy, zerur ýagdaýlarda mammografiýa barlagy, düwünleri deşip, sitologiki barlagy geçirme esasy anyklaýjy çäreler bolup, olardan soň mammolog lukmany size bejergini belläp biler. Düwünli mastopatiýada bejergi hirurgiki usul bilen geçirilýär.
Ondan başga-da, jyns agzalarynyň ýagdaýyny anyklamak (gyzlarda USB-yň kömegi bilen) jyns gormonlaryny barlamak, endokrinolog lukmanynyň maslahaty wajyp çärelerdir. Mastopatiýa bedende dörän gormonal näsazlyklardan habar berip, mammologyň, ginekologyň kadaly gözegçiligini talap edýändir.
Joraňyza çekinmän we wagt ýitirmän mammolog lukmanyna ýüz tutmaklygyň zerurlygyny ýene bir gezek ündäsim gelýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Malaýziýanyň premýer-ministri Najib Razak halky bitewilige çagyrdy. Razakyň bu çagyryşy paýtagt Kuala Lumpurda on müňlerçe demonstrant premýer-ministriň wezipesinden çekilmegi üçin talaplaryny güýçlendiren mahaly boldy.
Razak maliýe skandalynyň yzýany, onuň wezipesinden çekilmegi üçin edilen çagyryşlary ret edipdi. Gürrüňi edilýän maliýe skandalynda Razakyň öz şahsy bank hasabynda 700 million amerikan dollaryna golaý pul serişdesini saklaýandygy öňe sürülýär.
“Eger-de biz agzybir bolmasak... Onda biziň yhlas bilen guran ähli zatlarymyz ýok bolar” diýip, Razak 30-njy awgustda telewideniýede eden çykyşynda belledi.
Malaýziýada “Bersih” hereketiniň sary reňkdäki köýnegini geýen müňlerçe protestçi adalatly saýlawlaryň geçirilmegine we korrupsiýanyň soňuna ýetmäge çagyryş etdi.


text:
Öz ýurdunyň Ukraina ýakyndygyna garamazdan, Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko doňuz dümewine şübhelenýär.
5-nji noýabrda Wiktor Ýuşenko bilen birlikde Kiýewde geçiren metbugat konferensiýasynda ol farmasewtik kampaniýalary gazanç etmek üçin dümew tutgaýynyň oduny ölçerýänlikde aýyplady: “Men derman öndürýänleriň aşa parahor, talaňçy toparynda näme zatlaryň bolup geçýändigini gowy bilýärin”.
Ukraina we Moldowadaky ýagdaý
Ukrainanyň premýer-ministri Ýuliýa Timoşenko hem ýurtda doňuz dümewi epidemiýasynyň durnuklaşyp ugrandygyny, bu dümew degdi diýip hasaba alynýanlaryň sanynyň ep-esli azalandygyny aýdýar.
H1N1 wirusynyň 155 adamyň başyna ýetmegi, 32500 adama hem ýokuşmagy bilen Ukraina Ýewropada bu dümewiň giňden ýaýran ýurdy bolup durýar. Bu ýerde indi onuň adamlardan maýmynlara ýokuşmagyndan gorkulýar.
“Edil adamlar ýaly, maýmynlar-da gözi suwjaryp, agyrydan ejir çekýärler. Muny kesel degen maýmynyň hereketlerinden görmek bolýar. Onuň gyzgyny galyp, suwsaýar, kynlyk bilen dem alýar. Bu simptomlaryň baryny onuň gyzgynyny barlaman hem görüp bolýar” diýip, Harkowyň haýwanat bagynyň direktory Oleksiý Hryhorýew aýdýar.
Moldowada doňuz dümewi 269 adama degip, 3 adam ölensoň, 9-njy noýabrda mekdepler hem uniwersitetler bir hepde ýapylmaly edildi. Ýöne uniwersitetleriň edil şu wagt ýapylmagy parlamentiň Günbataryň tarapyny çalýan kandidaty Marian Lupuny prezidentlige saýlanylmanlygy üçin studentlere prostest geçirere bir mümkinçilik bolar diýen çaklamany oýardy.
Doňuz dümewiniň bir syýasy garnuwy barmykan?
Moldowanyň Saglygy goraýyş ministri Wladimir Hotineanu bu soraga “ýok” diýenok: “Käbir syýasatçylar dümewi öz syýasy maksady üçin ulanyp bilýär. Muny edýänler dogruçyl adamlar däl. Ýöne men nygtap aýdýaryn. Biz bu ýerde, Moldowada sosial ýagdaýyň kontrollykdan çykmagyna ýol bermeli däl. Biziň isleýänimiz – adamlaryň arasyna gorky salmazlyk. Iň möhüm zat şol”.
Türkmenistanda hem doňuz dümewiniň howplary barada halka maglumat bermek üçin häkimiýetleriň alyp baran hoşniýetli, ýöne nädogry synanyşygy tamamlandy diýip, Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy 5-nji noýabrda habar berdi.
Oktýabrda Aşgabat, Mary we Lebap welaýatlaryndaky habarçylar dümewiň simptomlary we ondan goranmagyň ýollary düşündirilip, bir sahypalyk listowkalaryň ile ýaýradylandygyny bildirdiler. Ýöne gynançly ýeri, bu listowkada doňuz dümewinden däl-de, guş dümewinden gürrüň edilýändigi.


text:
2015-nji ýylda Ýewropa oýunlarynyň Bakuwda geçirilmegine degişli materiallaryň arasyndan Azerbaýjanda onlarça oppozision aktiwistiň we garaşsyz žurnalistiň türmede saklanmagy bilen bagly tankytlary tapmak örän kyn.
Prezident Ilham Alyýewiň hökümeti soňky döwürde başga pikirlilige basyşy güýçlendirdi, Amnesty International guramasynyň ýurtda işlemegini gadagan etdi we Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyny ýurtdan çykardy. Üstesine, soňky wagtda ýurduň raýatlaryndan nägilelik köpelýär.
Raýatlaryň goşandy
Käbir döwlet işgärleri çen bilen 10 milliard dollara durýan gymmat bahaly we ýurduň taryhyndaky ilkinji Olimpiýa oýunlarynyň maliýeleşdirilmegine goşant goşmaga mejbur edilendiklerini aýdýarlar. Bu oýunlara 6000 çemesi ýewropaly sportsmen gatnaşar.
Mingýaçewir şäherinden bolan lukman özüniň işleýän keselhanasynda kärdeşleriniň her biriniň agzalýan çärä 100-500 manat aralygynda goşant goşmaly bolandygyny aýtdy. Bu 105 we 524 dollar aralygyndadyr.
“Her bölüm azyndan 2000 -5000 manat goşmaly” diýip, öz adynyň tutulmagyny islemedik lukman aýdýar.
“Şeýlelikde ýolbaşçy lukmanlar beýlekilerden pul toplamaly, pul tabşyrmak islemedikleriň bolsa işden kowuljakdygy barada gürrüň edilýär” diýip, lukman gürrüň berýär.
Mengýaçewiriň Saglygy saklaýyş departamentiniň ýolbaşçysy Ilham Mailow özüniň AÝ/AR-a beren interwýusynda lukmanlaryň sport çäresi üçin pul goşmaga mejbur edilýändigi baradaky maglumaty inkär etdi.
Käbir lukmanlaryň oýunlaryň bahasyny pasiýentleriň, ýagny öz hassalarynyň üstüne atmaga synanyşýandygy barada hem käbir maglumatlar bar.
Bakuwyň bir ýaşaýjysy geçen aýda “Lukmanym meniň iki aýlap, tä Ýewropa oýunlary gutarýança, mugt derman alyp bilmejegimi aýtdy” diýip, Facebook arkaly AÝ/AR-a habar berdi.
Huşsuzlyk keselinden ejir çekýän näsag, adatça, her aýda dört sany sanjym alýar. Olaryň her biriniň bahasy 400 manat çemesi, ýagny 381 dollara barabar.
Himiýa bejergisini alýan ýene bir näsagyň AÝ/AR-a aýtmagyna görä, ýurtda Ýewropa oýunlary geçirilip gutarýança döwlet tarapyndan özüne berilýän dermanlaryň diňe üçden bir bölegini alyp biler.
Saglygy saklaýyş ministrliginiň metbugat wekili Sefaýa Ahmedowa lukmanlaryň Ýewropa oýunlarynyň çykdajylary üçin pul toplap bilmeýändigi sebäpli näsaglara bolmalysyndan az derman berilýändigi ýa-da medisina hyzmatlarynyň azaldylandygy baradaky maglumatlary inkär etdi.
Emma Bakuwdaky uly sport çäresiniň çykdajylarynyň öwezini dolmak işine beýleki döwlet işgärleri hem çekilýäne meňzeýär.
Ykdysadyýet we senagat ministrliginiň işgärleriniň biriniň kakasy orta derejedäki beýleki döwlet işgärleri bilen bir hatarda öz oglunyň 800 manat möçberindäki aýlygynyň 250 manat azaldylandygyny aýtdy.
Bakunyň 'eli açyklygy'
Azerbaýjanyň Ýewropa oýunlaryny geçirmek hukugyna eýe bolmagyna belli bir derejede onuň 12-28-nji iýun aralygynda Bakuwda boljak oýunlara gatnaşýan sportsmenleriň we trenerleriň uçar biletlerini tölemegi wada bermegi sebäp bolupdy.
Azerbaýjan 2012-nji ýylda Bakuwda Ýewrowideniýe aýdym-saz bäsleşligini geçirende-de bu çäräniň guramaçylygy üçin pul gaýgyrmandy.


text:
Orsýetiň ozalky premýer-ministri, häzirki wagt Orsýetdäki Halk Demokratik Birleşigine liderlik edýän Mihail Kasýanow bilen söhbetdeşlik.
Azatlyk Radiosy: Jenap Kasýanow, siz Orsýetde demokratik prinsiplere ýardamyň zerurdygyny aýdýarsyňyz. Siz bu zerurlygy nämede görýärsiňiz?
Mihail Kasýanow: Azatlyga ýardam bermek üçin hökman Konstitusiýa tarapyndan kepil geçilýän esasy raýat hukuklary babatda Orsýetiň hökümetiniň nähili syýasat alyp barýandygyna üns bermek gerek. Ol hukuklar gönüden-göni raýat hukuklaryny, şol sanda, ses bermek we saýlanmak ýaly esasy hukuklary-da öz içine alýar.
Emma şu günki gün Orsýetiň raýatlary bu hukuklardan mahrum edilen, olar ähli beýleki syýasy hukuklardan hem mahrum edilen ýagdaýda. Şoňa görä-de, bu demokratik prinsiplere goldaw bermek diýmek, Orsýetiň hökümetiniň bu ugurda amala aşyrýan kanun bozmalaryna göz ýummazlygy aňladýar.
Şeýle hem, bu häzirki režimiň raýatlary konstitusiýada we Orsýetiň boýun alan halkara borçnamalarynda kepil geçilýän hukuklardan mahrum edýändigi üçin ony ýerlikli tankyt etmäge-de esasyň bolmalydygyny aňladýar.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, prezidentlik kampaniýalarynda näderejede Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugynyň (FSB) täsirlerinden peýdalanylýar?
Mihail Kasýanow: Ozaly bilen, edil häzirki ýagdaýlardan ugur alsak, meniň pikirimçe, ýurduň indiki prezidenti Putin bolar, ol eýýäm şeýle karara gelen bolmaly.
Onuň öz pikirinden dänmegi-de mümkin, ýöne, islendik ýagdaýda-da, ol FSB apparatynyň ýardamyna bil baglar. Ýurduň ähli regionlarynda sistema edil şol prinsip boýunça işleýär. Ýagny, ilatyň hakyky pikir-garaýşy barada maglumat toplanylýar.
FSB gullugynyň beýleki bir täsir ediş sferasy bolsa, häkimiýetleriň syýasaty bilen ylalaşmaýan adamlara täsir etmekden ybarat. Bu gurallaryň hemmesem şu günki güne çenli ulanylyp gelinýär. Häkimiýetler üçin iň esasy mesele bolsa, maglumat toplamak we şol maglumatlar bilen hem oýun oýnamak.
Azatlyk Radiosy: Jenap Kasýanow, siz Orsýetde orta gatlak ilat we kiçi telekeçiler üçin hiç hili ýagty gelejegiň görünmeýändigini aýdýarsyňyz. Ilatyň bu gatlagynyň esasy kynçylygy nämede we olar üçin nähili çykalga bar?
Mihail Kasýanow: Hawa, bu dogry. Sebäbi şu günki gün halk ýagdaý kem-kem öz-özünden gowulanar diýen umydyny ýitirdi. Ýagny, mundan öň käbir adamlar Medwedewiň prezident saýlanmagy oňyn özgerişlikleri getirer diýip pikir edipdiler.
Olar Medwedewiň kanuny ýol bilen saýlanman, eýsem onuň bellenendigi baradaky fakta hem göz ýummaga taýýardylar. Olar oňyn özgerişliklere garaşdylar. Ondan bäri iki ýarym ýyl geçdi, emma hiç hili oňyn özgerişlik bolmady, ýagdaý diňe ýaramazlaşmak bilen.
Ýagdaýa düşünýänler, ýagny orta gatlak ilat we telekeçiler ýagdaýyň oňyn tarapa özgermegi üçin hiç hili perspektiwa görmeýärler. Olar saýlawlaryň hem hakyky saýlawlar boljakdygyna ynanmaýarlar. Hut şoňa görä-de, olar öz gelejekleri barada aladalanýarlar. Olar nirede özleri üçin has gowy boljakdygy barada pikirlenip başladylar.
Ýurtdaky ýagdaý gün-günden ýaramazlaşýar, hususy biznese we adaty raýatlara görkezilýän basyşlar artýar. Şoňa görä-de, mümkinçiligi bolan adamlar ýurdy terk etmek barada çynlakaý pikir edýärler.
Azatlyk Radiosy: Siz Orsýetiň häkimiýetleriniň ýurduň ýaşlaryna diňe pul gazanmaklygy propaganda edýändigini aýdýarsyňyz we şeýle terzdäki propagandany tankytlaýarsyňyz. Şu barada-da aýdaýsaňyz?
Mihail Kasýanow: Hawa, pul - öz maksatlaryňa ýetmek üçin ýeke-täk mehanizm diýlip propaganda ýaýradylýar we režimi goldamaklyk ideýasy hem wagyz edilýär. Ýagny, režimi goldamaklyk döwrüň modasy diýen ýaly wagyz ýaýradylýar, ýaşlaryň aňyna hut şular ýaly düşünje ornaşdyrylýar.
Şeýle hem, daşary ýurtlulara we beýleki milletlere şowinistik we ulumsylyk bilen garamak medeniýeti-de ündelýär. Gynansak-da, munuň özi häzirki hökümetiň ýaşlara gönükdirilen propagandasynyň bir bölegi bolup durýar.


text:
Şü günler Ženewada BMG-niň Adam hukuklary boýunça geňeşinde ýurtlaryň ynsan hukuklary barada milli hasabatlary diňlenýär. 22-nji aprelde Türkmenistan hasabat berdi. Maslahatda Türkmenistanyň adam hukuklaryny berjaý edişiniň tankyt edilenligi habar berilýär.
Ženewada BMG-niň Adam hukuklary boýunça geňeşiniň 22-nji apelde geçiren diňlenişiginde Türkmenistan halkara jemgyýetçiligi tarapyndan özüne 2008-nji ýylda berlen rekomendasiýalaryň köpüsini ýerine ýetirendigini aýtdy.
Edilen işler
Türkmenistanyň DIM-niň orunbasary Wepa Hajyýew diňşlenişikde eden çykyşynda, hususan-da, ýurduň milli kanunlaryny kämilleşdirmek olary halkara kadalaryna laýyk getirmek boýunça çäreleriň görlendigini aýtdy.
Hajyýewyň sözlerine görä, Türkmenistan ençeme halkara ylalaşyklaryna, şol sanda maýyplaryň hak-hukuklary boýunça halkara konwensiýa, çaga zähmetiniň iň ýaramaz görnuşlerini gadagan etmek barada halkara konwensiýa, temmäkä garşy göreş boýunça halkara konwensiýa we raýatlygy bolmadyk adamlaryň statusy boýunça konwensiýa goşulypdyr.
Şeýle-de Wepa Hajyýew Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça milli hasabatynda hökümetiň sosial ugurlarda amala aşyrýan çärelerini, şol sanda ýurtda aýlyklaryň, pensiýalaryň galdyrylýandygyny, ilatyň mugt benzin, gaz we duz bilen üpjün edilýändigini hem agzap geçdi.
Türkmenistanyň DIM-niň orunbasary Wepa Hayýew beren hasabatynyň Türkmenistanda halkara konwensiýalaryny we milli kanunlary berjaý etmek boýunça “işiň maksada laýyk alnyp barylýandygyny tassyklaýandygyny” belledi.
Tankytlar we rekomendasiýalar
Muňa garamazdan, Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça hasabatynyň diňlenişiginde käbir döwletler türkmen hökümetiniň ynsan hukuklary boýunça ädimlerini “ujypsyz” diýip atlandyrdylar. Käbir günbatar döwletleri Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça hasabatynyň sorag döredýändigini aýtdylar.
Hususan-da, Swesiýa Türkmenistanda söz azatlygynyň çäklendirilmegine we wyždan ýesirleriniň tussaglykda saklanmagyna aladalanma bildirdi.
Swesiýanyň wekili Türkmenistanyň 2012-nji ýylyň dekabr aýynda kabul eden Media barada kanunynyň iş ýüzünde ulanylmagy üçin şertleriň sorag astynda galýandygyny belledi we Türkmenistana her bir raýatyň, şol sanda adam hukuklaryny goraýjylaryň, oppozision partiýalaryň, dinçileriň, graždan aktiwsitleriniň we žurnalistleriň söz azatlygyndan erkin peýdalanmgy üçin şert döretmegi maslahat berdi.
Şeýle-de Şwesiýa Türkmenistanda wyždan ýesirleriniň tussag astynda galýandygyna we tussaglaryň saklanýan şetleriniň ýaramazdygyna aladalanma bildirip, Türkmenistanyň ähli tussaghanalaryna garaşsyz halkara gözegçileriniň baryp görmegine doly rugsat berilmelidigini aýtdy.
Rumyniýa Türkmenistana “wajyp halkara komwensiýalaryny ratifisirlemek işini dowam etdirmegi, şol sanda gynamalara garşy konwensiýany” güýje girizmegi teklip etdi.
Orsýet Türkmenistanyň adam hukuklaryna gözegçilik boýunça halkara mehanizmleri bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýarlygyny makullady. Orsýet tarapyndan Türkmenistana edilen rekomendasiýalarda, hususan-da, ilatyň ynsan hukuklary we bu ugurdan halkara düzgünleri barada bilimini artdyrmak, aýallaryň we çagalaryň hak-hukuklaryny goramak we ýurtda ýaşaýan etnik azlyklaryň hukuklaryny goramak boýunça iş alyp barmak maslahat berildi.
22-nji aprelde Ženewada Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça hasabatynyň diňlenişigi BMG-ä agza döwletlerde adam hukuklarynyň berjaý edilşine döwürleýin synyň çäginde geçirildi.


text:
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmadinejad, özüniň ýakyn ýaranlarynyň biri, Tähranyň ozalky prokurory Saeed Mortazawiniň tussag edilmegi bilen, ýurduň sud sistemasyny tankyt etdi.
Ahmadinejed sişenbe güni özüniň web sahypasynda ýerleşdiren beýanatynda, munuň “juda aýylganç hereket” bolandygyny aýdýar.
Tähranyň prokuraturasy Mortazawiniň ýekşenbe güni tussag edilendigini tassyklady. Emma onuň haýsy aýyplamalar esasynda tussag edilendigi barada maglumat berilmedi.
Eýranyň habar serişdeleri Mortazawiniň Tähranyň Ewin türmesine äkidilendigini aýdýar.


text:
Türk hökümeti, 15-nji iýulda başa barmadyk harby döwlet agdarylyşygy synanyşygyndan soň, Türkiýede girizilen giň gerimli çäklendirmeleriň bir bölegi hökmünde alymlaryň ählisiniň ýurtdan çykmagyny gadagan etdi.
Türkiýäniň Ýokary Bilim geňeşi bu barada 20-nji iýulda mälim edip, bu gadagançylygyň “goşmaça bildiriş berilýänçä” dowam etjekdigini aýtdy.
Bu gadagançylyk, Türkiýäniň Ýokary Geňeşi ýurduň çäklerindäki uniwersitetlerden 1,577 dekany wezipesinden boşadandan we hususy bilim edaralarynda işleýän 21 müň çemesi mugallymyň lisenziýasyny ýatyrandan bir gün soň yglan edildi.
Bu hereketler, 200-e golaý adamynyň ölümine sebäp bolan harby döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň arkasynda bolmakda güman edilýän Fethullah Gülene garşy edilýän hüjüm diýlip hasaplanýar.
Häzir Birleşen Ştatlarda ýaşaýan Gülen başa barmadyk harby döwlet agdarylyşygy synanyşygyny ýazgaryp, bu waka bilen özüniň hiç hili ilteşiginiň ýokdugyny aýtdy.
Bu aralykda, “WikiLeaks” websaýty häkimiýetdäki Adalat we galkynyş partiýasynyň (AKP) ýüz müňlerçe e-mailini syzdyrandan bir gün soň, 20-nji iýulda Türkiýäniň telekom agentligi ýurtda “WikiLeaks” websaýtyny petikledi.
Türkiýede başa barmadyk harby döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň yzýany, 50 müň çemesi esgeriň, polisiýa işgäriniň, sudýanyň, döwlet işgäriniň we mugallymyň ygtyýarlyklary çäklendirildi ýa-da wezipesinden boşadyldy.


text:
Meksikonyň Federal Saýlaw Instituty şu geçen ýekşenbe güni geçirilen prezidentlik saýlawlarynda berlen sesleriň 54.5 prosentiniň gaýtadan sanaljakdygyny yglan etdi.
Saýlawlar baradaky guramanyň bu kararyna prezidentlik saýlawlarynda ikinji orunda bolan Manuel Lopez Obradoryň eden şikaýaty sebäp boldy.
Çepçi syýasatçy Manuel Lopez Obrador sesleriň sanaýyşlygynda galplyklara ýol berlendigini aýdyp, sesleriň gaýtadan sanalmagyna aýak diredi.
Ýekşenbe güni geçirilen bu prezidentlik saýlawlarynda Meksikonyň Institutlaýyn Rewolýusion partiýasynyň wekili Enrikue Pena Nietonyň 38 prosent ses alyp, ýeňiji bolandygy yglan edilipdi.


text:
Anna güni Ýewropa Parlamenti pikir azatlygy boýunça şu ýylyň Saharow adyndaky baýragyna eýranly Nasrin Sotoudeh bilen Jafar Panahiniň mynasyp bolandygyny yglan etdi. Munuň özi Ýewropa Parlamentiniň bu baýragyna mynasyp bolan ilkinji eýranly raýatlardyr.
Eýranly oppozision aktiwistleriň we ölüm jezasyna höküm edilen tussaglaryň hukuklaryny gorap çykyş edip gelen ýurist zenan Nasrin Sotoudeh geçen ýyl Eýranyň milli howpsuzlyk baradaky kanunlaryny bozanlykda aýyplanyp, 11 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Baýraga mynasyp bolan kino režissýory Jafar Panahi hem edil şuňa meňzeş aýyplamalar esasynda 2010-njy ýylda 6 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Saharow adyndaky baýrak ynsan hukuklaryny hem-de pikir azatlygyny goraýjy şahsyýetlere we guramalara berilýär.


text:
Türkmen metbugatynyň maglumatyna görä, prezident Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen metbugatynyň sahypalarynda köp sanly gödek ýalňyşlyklara ýol berilýändigini aýdýar.
Ol anna güni geçiren hökümet maslahatynda türkmen metbugatynda häzirki döwrüň möhüm meselelerini gozgaýan makalalaryň çap edilmeýändigini, ýurtda geçirilýän reformalaryň ýaramaz beýan edilýändigini aýtdy.
Ol bu ýagdaýlar bilen baglylykda, «Neýtralnyý Türkmenistan» gazetiniň baş redaktory B.Amansaryýewi «işde goýberen kemçilikleri üçin» wezipesinden boşadýandygyny we beýleki degişli ýolbaşçylaryň birnäçesine käýinç berýändigini aýtdy.


text:
Adamzadyň güýçli böleginiň "ikinji ýöregi" diýlip erkeklik jyns mäzine aýdylýan hem bolsa, erkek ujydyny hem esasy agzalaryň hataryna geçirip bolar. Bu agzanyň ululygy, işjeňligi onuň eýesiniň üns merkezinde bolup, erkek adamynyň özüne berýän bahasy, seksual durmuşynyň häsiýetnamasy oňa juda bagly bolup durýandyr. Uly ujydyň eýesi bolmak bolsa, uçdantutma hemme erkekleriň arzuwy bolup, bu ugurda dürli peýdaly ýa-da peýdasy şübheli bolan usullar ulanylyp bilner. Bu çynlakaý meselede aýdyňlyga ýetip, käbir düşünişmezlikleri aradan aýyrmak üçin birnäçe soraglaryň üstünde durup geçme peýdaly bolar.
1. Ujyt haýsy ýaşdan ulalyp başlaýar?
Erkeklik jyns agzasy takmynan 10-12 ýaşdan ösüp başlap, şu möhletden ýümurtgajyklar hem ulalyp, gasykda tüýler ösüp başlaýandyrlar. Ilkibaşdan ujyt uzynlygyna ulalsada, ol doly kemala geleninden soň, ýogynlygyna hem ulalyp başlaýandyr.
2. Adaty ýagdaýda ujydyň ortaça uzynlygy näçe?
Gowşan ýagdaýynda uly erkek adamynyň ujydynyň ortaça uzynlygy 5-den 12 sm. barabardyr. Sowuk howa hem-de emosional dartgynlylyk ýagdaýlary ujydyň uzynlygyny wagtlaýyn azaldyp bilýändir.
3. Ujydyň gönelen (ereksiýa) ýagdaýynda eýe boljak uzynlygyny onuň adaty, asuda ýagdaýynyň ululygy boýunça kesgitläp bolýamyka?
Ujydyň asuda hem-de gönelen ýagdaýyndaky uzynlygynyň görkezijileriniň arasynda hiç hili arabaglanşyk ýokdyr. Gönelen ýagdaýynda, adaty ýagdaý bilen deňeşdirlende onuň uzynlygy 10 – 150% aralygy ulalyp bilýändir.
4. Gönelen ýagdaýynda ujyt nähili uzynlyga eýe bolup biler?
Bu görkeziji her kimde her dürli bolup bilýndir. Gönelen halda onuň uzynlygy ortaça 12-14 sm-e deň bolup biler. Barlaglaryň görkezişi ýaly, bu ýagdaýda bu agzaň iň uzyny 30 sm-e, iň gysgasy bolsa 1,5 sm-e barabar bolupdyr.
5. Ujydyň ululygyny elleriň, aýaklaryň ululygy boýunça kesgitläp bolýarmy?
Başga beden agzalarynyň ululygy bilen ujydyň ululygynyň arasynda hiç hili arabaglanşyk ýokdur, ýagny onuň ululygyny elleriň, aýaklaryň ýa-da burnuň ululygy boýunça kesgitläp bolmaýar.
6. Ujydyň uzynlygyny derman gerdejikleriň, melhemleriň kömegi bilen uzaltmak mümkinmikä?
Şu güne çenli ujydyň ululygyna täsir edip biljek derman serişdeleri barada tassyklanan maglumat ýokdur. Hödürlenýän dürli derman serişdeleriň netijeliligi tassyklanmadyk bolup, olary hödürlemek gazanç etmäniň usuly bolup durýandyr. Ýetginjeklik döwründe, jynsy ösüşde yza galma anyklanylanda, erkeklik gormonlarynyň lukman tarapyndan ulanylmagy aýdylanlara degişli edilip bilinmez. Uly adamlarda bu gormonlaryň gözegçiliksiz ulanylmagy, ençeme gaýraüzülmelere getirip bilýändir. Olary diňe aýry ýagdaýlarda, görkezme bilen lukman belläp biler.
7. Ujydy ulaltmagyň netijeli usullary barmyka?
Ujydy hirurgiki usullaryň kömegi bilen ulaldyp bolýandyr. Ol maksat bilen baglaýjylar gasyk süňkünden ujyda geçirilip, ony 1-2 sm. uzaltmaga mümkinçilik döredilýändir. Netijäni berkitmek üçin, operasiýadan soň 6 aýlap ýörite ekstender abzalyny geýip gezme maslahat berilýär. Ekstender abzalyň bir tarapy ujyda geýdirilip, beýleki tarapy bolsa gasyk süňküne degip durandyr. Onuň kömegi bilen, günde 4-5 sagat geýlip gezilen ýagdaýynda, ujydy ýylda 0,5-1 sm-e çenli uzaldyp bolýandyr. Elbetde, netije kem-kemden gazanylýan bolsa-da, alnan santimetrler durnukly bolup durýandyr. Bu abzaly ýörite usul höküminde hem ulanyp bolýandyr.
Ujydyň ýogynlygy bedeniň başga ýerlerinden alnan ýag dokumasyny ujyda oturtma ýa-da oňa ýörite polimer torjagazyny “geýdirme" arkaly gazanylyp, onuň ýogynlygyny 1-2 sm. artdyrmaga mümkinçilik berýändir. Ulanylýan usula garamazdan, fiziologiki aýratynlyklara görä lukmanlar ujydy 4 sm-den artyk uzaltmazlygy maslahat berýärler.
8. Ýaşyň ulalmagy bilen ujydyň uzynlygy kemelýärmi?
Hawa, ýaşyň ulalmagy bilen ujyt kiçelýär. Şonuň ýaly-da, uzaga çekýän jynsy gowşaklykda hem onuň kiçelmegi ýüze çykyp bilýändir.
9. Erkek adamynyň agramy onuň ujydynyň uzynlygyna täsir edip bilýärmi?
Erkek adamyň agramy artyp, çanaklygynda ýagyň ýygnanma mukdary ýokarlandygy saýyn, ujydyň görünýän bölegi hem kiçelýändir. Beden agramy kada gelensoň, ujydyň uzynlygy başdaky görkezijilere gaýdyp gelip biler.
10. Wakuum pompasynyň kömegi bilen ujydyň ululygyna täsir edip bolýarmy?
Wakuum pompasy ujydyň töwereginde otrisatel basyşy döredip, onuň dokumasynyň uzynlygyna hem-de taraplaýyn süýnmegine täsir edip biler. Ýöne alynýan netijeler gysgamöhletleýin bolup, onuň ýygy ulanylmagy ujydyň damarlaryny zeperlendirip, gan ýygnanmalaryň emele gelmegine ýa-da ujydyň görnüşiniň üýtgemegine getirip biler.
11. Ýörite maşklaryň kömegi bilen ujydyň ulalmagyny gazanyp bolarmy?
Ujydyň mysşa süýümlerinden däl-de, gowak görnüşli bedenjiklerden ybaratdygy sebäpli, ýörite maşklaryň ýa-da owkalamalaryň kömegi bilen onuň ululygyna täsir etme synanşygy netijesizdir.
Teswirlemeler
Jynsy gatnaşyklar jübütleriň islegi boýunça, oňaýsyzlyga getirmeýän we ýaramly bolan her dürli ýagdaýlarda (poza) geçirilip bilner.
Ekstender abzaly ujydy diňe uzynlygyna ulaldýar. Abzaly günde 5-6 sagat geýip, 3-4 aýyň dowamynda ulanma maslahat berilýär.Bu abzalyň ulanmak üçin görnüşini we oňa bolan görkezmeleri diňe lukman kesgitläp bilýändir.Bu abzaly şäheriň lukmançylyk enjamlary satylýan dükanlaryndan sargyt etme arkaly alyp bolar.
Ujydyň bir tarapa (saga ýa-da çepe) gyşarmagy dogabitdi ýa-da sowuklama ýagdaýlary, ujydyň şikeslenmeleri, oňa edilen derman sanjymlary, geçirilen operasiýalar ýaly sebäpler netijesinde ýçze çykyp biler.Şeýle ýagdaý agyrylaryň ýüze çykmagyna,jynsy gatnaşyklaryň kynçylykly geçmegine getirip bilse hem,ujypsyz derejede ýüze çykan gyşarmalar asla biynjalyk etmän hem biler.Ýüze çykan ýagdaýyň sebäbini kesgitlemek üçin urolog,androlog lukmanyň maslahatyny alma peýdaly bolardy.
Erkeklik ujydy öz gurluşy boýunça myşsa süýümlerinden dälde, gowak görnüşli bedenjiklerden (boşluklardan)ybaratdyr.Şol bedenjiklere ganyň inmegi onuň gönelmegine (ereksiýa ýagdaýyna) getirýändir.Ujydyň myşsa süýümlerinden mahrumlygy sebäpli owkalama,süýndürip çekme ýaly dürli maşklar onuň uzalmagyna getirip bilmeýär.
Şonuň ýalyda,sünnet etme hem ujydyň ulalmagyna hiç hili täsir edip bilmeýär. Sünnet etme babatda dürli pikirler bilen tanyşmak üçin saýtymyzda ýerleşdirilen "Sünnet etme:tarapdarlar we garşydaşlar" atly makalany okap görmegi Size maslahat berýäris.
Ýöne lukmanlar 11 soragyñ içine shu sünnet baradahem agzap geçen bolsa hasam düshnükli bolardy.
11-nji soragy "11. Ýörite maşklaryň kömegi bilen ujydyň ulalmagyny gazanyp bolarmy?" shu soraga beren jogaplaryna gaty düshünmedim. Shu sorag meni kanagatlandyrmady.
http://www.saglyk.info/makalalar/sagdyn-durmus/erkek-saglygy/113-sunnet-etme-tarapdarlar-we-garsydaslar.html
Erkek çagalar 3-5 ýash aralygynda sünnet edilýär muny herkimem bilýän bolsa gerek. Çaga sünnet edilse ujydyñ ulalmagyna täsir edip bilýärmi?. Sünnet edilen erkek bilen sünnet edilmedik erkegiñ ujydynyñ ululygynda tapawut bolup bilermi?
Aslynda sünnediñ peýdaly we zyýanly taraplaryny gysgaça aýdyp geçäýseñiz!
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkiýede, ylaýta-da Stambulyň Atatürk we Sabiha Gökçen adyndaky aeroportlarynda öz ýurduna gidip-gelmekçi bolýan türkmenistanly migrantlara türk resmileri 3 aý soň dolanyp gelmegi maslahat berýärler.
Muňa garamazdan, Azatlyk radiosyna gelip gowşan maglumatlara görä, gysga wagtda yzyna dolananlaryň aglabasy diýen ýaly ýurda alynmaýar.
Eýsem, indi mundan beýläk şeýle ýagdaýda jerimesini töläp, daşary ýurda gidip, yzyna dolanyp, Türkiýede iş ýa-da ýaşaýyş rugsadyny almagy planlaşdyrýan türkmenistanly migrantlar nähili çykalga gözlemeli?
Azatlyk radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky tapgyrynda bu ýagdaý bilen gyzyklanyp, Stambulyň aeroportlarynda ýüze çykan bu meselä kanuny taýdan garamak bilen bir hatarda, munyň dokumentsiz gezip ýören türkmenistanly zähmet migrantlaryna ýetirýän täsirleri barasynda söz açýar.


text:
Hytaý Ýaponiýa bilen toprak dawasynyň merkezinde duran adalar toparyna patrol gämilerini iberdi.
Döwlet eýeçiligindäki “Sinhua” habar gullugy sişenbe güni iki sany deňiz gözegçilik gämisiniň, “ýurduň özygtyýarlylygyny kepillendirmek” üçin, Daýoýu adalarynyň golaýyna gelendigini habar berdi. Bu adalara ýaponça Senkaku adalary diýilýär.
Bu gämiler Hytaýyň ýarym harby Deňiz gözegçiligine degişli bolup, olar köplenç ýeňil ýaraglanan bolýar.
Bu habar Ýaponiýa duşenbe güni Gündogar Hytaý deňzine golaý adamsyz adalaryň üçüsini hususy eýelerinden satyn almak barada ylalaşandygyny yglan edenden soň çykdy. Aýdylmagyna görä, ol adalar 26 million dollara satylýar.


text:
Sinoptikler Hytaýyň günortasynda çagbaly ýagyşyň güýçlenýändigini aýdýarlar.
Soňky maglumata görä ölen ýa-da dereksiz ýitdi diýilýänleriň sany 1 müň 100 adam bolupdyr.
Günorta-Günbatarda ýerleşen Siçuan welaýatynda güýçli siliň gelmegi netijesinde, ýüz müňden gowrak adam göçürilipdir.
Suw joşguny Hytaýyň ykdysadyýetine ýaramaz zyýan getirdi. Ondan 120 million hytaýly ejir çekdi.
Ýerli ýaşaýjylar 1998-njy ýyldaky betbagtçylkyk gaýtalanar diýip howatyr edýärler. Şonda üznüksiz çabga zerarly, Ýanszy derýasy öz hanasyndan çykyp, 4 müňden gowrak adamyň ölümine sebäp bolupdy.


text:
Anna güni Ysraýylyň hökümeti şu geçen hepde Nýu-Ýorkda Argentinanyň daşary işler ministriniň Eýranyň daşary işler ministri bilen geçiren gepleşigine özüniň lapykeçligini bildirdi.
Hepdäniň penşenbe güni BMG-niň Baş Assambleýasynyň maslahatynyň çäklerinde Eýranyň we Argentinanyň daşary işler ministrleri 1994-nji ýylda Buenos Aýres şäherindäki hüjüm bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin duşuşypdylar.
Ysraýylyň Buenos Aýresdäki ilçihanasy bu barada ýaýradan resmi beýanatynda 1994-nji ýylda amala aşyrylan şol hüjümiň Eýran tarapyndan amala aşyrylandygyna şübhelenmek üçin hiç hili esasyň ýokdugyny nygtapdyr.
Ilçihana ýewreý merkezine hüjüm etmek baradaky karara-da Eýranyň hökümet derejesinde gelnendigine hiç hili şübhäniň ýokdugyny belläpdir. 1994-nji ýylda Argentinanyň paýtagtyndaky ýewreý merkezinde amala aşyrylan şol partlamada 85 adam ölüpdi.


text:
Aşgabat, 25.02.2015. “Türkmenportal”.
Soňky ýyllarda bütin dünýäde bolşy ýaly, Türkmenistanda hem telewideniýe diňe bir has meşhur bolman, eýsem, barha kämilleşýär. Soňky döwürde aýratyn meşhurlyga eýe bolan kabel telewideniýesi muňa aýdyň mysaldyr.
Kabel telewideniýesi Ýewropada we ABŞ-da 1980-nji ýyllarda işjeň ýagdaýda ösüp başlady. Russiýada bolsa kabel ulgamy 1980-nji ýyllaryň ahyrynda, 1990-njy ýyllaryň başynda peýda bolup başlady.
Kabel telewideniýesiniň, aýratyn-da, iri şäherlerde “çanaklara” garanyňda uly artykmaçlygy bardyr. Ýaşaýyş jaýlarynyň üçeklerinde we gapdal ýanlarynda oturdylýan köp sanly telewizion antennalary şäherleriň binagärlik keşbine zeper ýetirýär. Kabel telewideniýesine geçilmegi bu meseläni çözmäge ýardam eder.


text:
11-nji noýabrda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynda ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, Aşgabat şäher häkimliginiň, Döwlet gullugy akademiýasynyň wekilleriniň hem-de Moldowa Respublikasyndan maglumatlar-aragatnaşyk tehnologiýalary ulgamynda halkara bilermen — geňeşçiniň gatnaşmagynda “tegelek stoluň” başynda duşuşyk geçirildi.
Çäre BMG-niň Ösüş maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň we bu babatda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda hyzmatdaşlygyň çäklerinde guraldy. Duşuşygyň barşynda döwlet dolandyryşyna elektron resminamalar ulgamyny tapgyrlaýyn ornaşdyrmakda öňdebaryjy halkara we milli tejribäni peýdalanmak, durmuş hyzmatlary ulgamyny meýilleşdirmegiň, kämilleşdirmegiň netijeliligini ýokarlandyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
“Dolandyryş taslamasy” usulyýetini ara alyp maslahatlaşmak duşuşygyň möhüm meseleleriniň biri boldy, ol dürli derejelerde maglumatlaşdyrmak taslamalaryny, toplumlaýyn maksatnamalary işläp taýýarlamagy, ornaşdyrmagy, utgaşdyrmagy hem-de durmuşa geçirmegini öz içine alýar. Maglumat serişdelerini, internet tehnologiýalaryny ulanmak arkaly durmuş hyzmatlarynyň hilini we elýeterliligini ýokarlandyrmagyň usullary we tejribeleri barada nygtalyp geçildi.
Iki günlük duşuşygyň maksatnamasynda şeýle hem dürli maglumatlar ulgamlarynda — tehniki, kadalaşdyryş, maliýe, dolandyryş işlerinde elektron resminamalaryny girizmek bilen baglanyşykly innowasiýa çemeleşmeler meselelerine garamak göz öňünde tutulandyr.
Mundan başga-da, “tegelek stoluň” başyndaky duşuşygyň gün tertibine ilata, hususy telekeçiligiň wekillerine öňdebaryjy tehnologiýalar esasynda durmuş hyzmatlaryny üpjün etmegi ilerletmek bilen baglanyşykly dürli tekliplere garamak, şeýle hem elektron hyzmatlarynyň bitewi döwlet ulgamyny döretmek we eksport-import amallary üçin auksionlary geçirmekde elektron usullaryny ornaşdyrmak meseleleri girizildi.


text:
“Türkmenistanda 2012-2016-njy ýyllarda sporty ösdürmegiň we ussat türgenleri taýýarlamagyň umumydöwlet maksatnamasyny” durmuşa geçirmek, 2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek, şeýle hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň türgenleriniň halkara ýaryşlarynda baýrakly orunlara mynasyp bolmaklaryny gazanmak, sport toparlaryny, öz hünärine ussat türgenleri we geljekki çempionlary daşary ýurtly sport hünärmenleriniň gatnaşmagynda taýýarlamak boýunça zerur işleri geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetine, ministrliklere we pudak edaralaryna sportuň görnüşleri boýunça toparlary we türgenleri ýokary derejede taýýarlamak üçin daşary ýurtly sport hünärmenlerini bellenen tertipde işe çagyrmaga ygtyýar berildi.
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetine, Türkmenistanyň Maliýe ministrligine, Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligine işe çagyrylýan daşary ýurtly sport hünärmenleriniň zähmet gatnaşyklaryny düzgünleşdirmegiň hem-de zähmetine hak tölemegiň Tertibini taýýarlamak hem-de bellenen tertipde tassyklamak tabşyryldy.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko Orsýetde tussaglykda saklanan ukrainaly pilot Nadýa Sawçenkony alyp baran uçaryň Kiýewde gonandygyny aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda Sawçenkonyň tussag çalyşygynda boşadylandygy we Kiýewe barýan uçara münendigi habar berilipdi. .
Orsýetiň RT telekompaniýasynyň ady agzalmadyk çeşmä salgylanyp, 25-nji maýda habar bermegine görä, Sawçenko bilen çalyşylan iki orsýetli tussag hem boşadylyp, Moskwa barýan uçara mündürilipdir.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenkonyň edarasy gysga wagtda resmi beýannama ýaýratjakdygyny aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda orsýetlileriň biriniň aklawçysy Oksana Sokolowskaýa “Mende bar bolan resmi bolmadyk maglumat şu gün günä geçişiň we çalyşygyň boljakdygyny görkezýär” diýip habar beripdi.
Orsýet mart aýynda Sawçenkony gündogar Ukrtainada iki orsýetli žurnalistiň ölümine gatnaşmakda günäli tapyp, ony 22 ýyllyk türme tussaglygyna höküm etdi.
Pilot aýyplamalary ret edýär we özüniň ogurlanyp, Orsýete bikanun alnyp barylandygyny aýdýar.
Ukraina Orsýetiň iki raýaty Aleksandr Aleksandrowy we Ýewgeniý Ýerofeýewi gündogar Ukrainada orsýetçi separatisler bilen bilelikde söweşlere gatnaşmagy sebäpli 14 ýyllyk türme tussaglygyna höküm edipdi.


text:
Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň prezidenti wezipesine dalaşgär wagty öz programmasynda bilime aýratyn üns berjekdigini wada edipdi. Prezident wezipesine saýlanansoň, ol, elbetde, bu ugurda käbir işleri geçirdi. Eger öňki prezident Saparmyrat Nyýazow sowet döwründe döredilen we onlarça ýyldan bäri kadaly işläp duran bilim sistemasyny ösdürmän, gaýta dargadan bolsa, G.Berdimuhamedow ýumrulan bilim ulgamyny azajygam bolsa dikeldip, ony her hal öňki kaddyna golaýlatdy. Ýöne bilim reformasy ýurtda şondan aňryk ýöremedi.
Ylymlar Akademiýasynyň täzeden işläp başlamagyna, ýokary okuw jaýlarynda okuw programmasynyň gaýtadan bäş we alty ýyllyk möhlete getirilmegine, dokuz ýyllyk orta mekdepleriň ýene-de on ýyllyk edilmegine, elbetde, doly bahaly reforma diýip bolmaz.
Soňky ýyllar bilim pudagy kompýuter tehnologiýasy bilen enjamlaşdyrylan hem bolsa, okuwyň derejesini 1990-njy ýyldaky ýagdaý bilen deňeşdirsek, onda yzagalaklygyň örän uludygy mese-mälimdir.
Has ösen döwletleri almanyňda-da, bilim ulgamynda Türkmenistan hatda öz goňşularynyň arasynda-da iň yzagalagy. Bilimiň dürli ugurlaryndan ýöredilýän okuw programmalary döwrüň talabyna laýyk gelmeýär. Şol sebäpli Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlaryny tamamlan ýaşlaryň, bilim derejesiniň daşary ýurtda okanlaryňkydan köplenç has pes bolu çykýar.
Prezident Berdimuhamedowyň bilim pudagyny dikeltmek baradaky çäreleri bu ugurdan zerur reformalaryň geçirilmegine mätäç. Türkmenistanda häzir her ýylda 100 müňden gowrak ýaşlar orta mekdebi tamamlaýarlar. Olardan döwlet okuw jaýlaryna diňe 5000 müň töweregi girip bilýär, ýene 12 müň töwregi ýaş oglan-gyzlar hem mejbury ýagdaýda daşary ýurtlara okuwa gidýärler.
Türkmenistanda her ýyl 80 000 müňden gowrak ýaşlar ýokary bilim alyp bilmän durmuşyň agyr girdabyna çümýär. Beýnisi berkemedik ýaşlaryň bir topary neşe belasyna duşsa, beýleki topary aňsat baýajak bolup, jenaýata ýüz urýar.
Goňşy Russiýa Federasiýasynda ösüp gelýän ýaşlary jenaýatdan saklamak we olara ýokary bilim bermek üçin dürli okuw programmalary kabul edilýär. Rosstatyň habar bermegine görä, 2006-njy ýylda Russiýada orta mekdebi 1 million 200 müň okuwçy tamamlan bolsa, şol ýyl ýaşlardan 1 million 400 müňüsi ýokary okuw jaýlaryna kabul edilipdir. Ondan daşgary ýene 280 müň ýaş oglan-gyzlar hususy ýokary okuw jaýlaryna kabul edilipdirler. Şu sanlary göreniňde, kemsineniňi duýman galýaň. Oýlanyp görseň, Türkmenistanda ol-a 100 müň eken, hatda 200 müň oglan-gyzy ýokary okuw jaýlarynda okatmaga-da mümkinçilik bar ahyryn!
Kanundaky düşündirişler
2009-njy ýylyň 15-nji awgustynda kabul edilen «Bilim hakynda» kanunda täzeçilligiň bardygyny görse bolýar. Ol kanunyň 10-njy maddasy «Bilimiň görnüşleri» diýlip atlandyrylýar. Onuň 2-nji tertibinde «Bilim berýän edaralarda, gijeki we gaýybana bölümlerini ulanýanlara» diýlip görkezlipdir. Bu hem Türkmenistanyň okuw jaýlarynda gijeki we gaýybana bölümleriň açyljakdygyny aňladýar.
Kanunyň 11-nji maddasy «Bilim edaralary» diýlip atlandyrylýar. Şol maddanyň 3-nji tertibinde «Bilim beriji edaralar Türkmenistanyň eýeçilik hakyndaky kanuny esasynda döwlet, hususy we beýleki görnüşdäki eýeçiliklerde bolup bilýär» diýlip aýdylýar. Bu hem Türkmenistanda köp ýyllardan bäri garaşylýan hususy okuw jaýlarynyň döremegine ýol açmaly kanun.
Mundan başga-da, kanunyň 31-nji maddasynda «Tölegli bilim bermek» hakynda hem bellenilip geçilýar. Onda «hususy okuw jaýlaryndan daşgary, eger-de döwlete kadrlar ýetmezçilik eden ýagdaýynda, görkezilen sanlardan başga-da, döwlet okuw jaýlaryna hem goşmaça, tölegli okuwçy kabul etmäge rugsat berilýär» diýlip görkezilýär.
Şeýle seredeniňde «Bilim hakynda» kanun, Türkmenistanda tölegli we hususy okuw jaýlarynyň açylmagyna hem-de işlemegine doly itergi berýar. Şonuň bilen birlikde kanunda birnäçe ýetmezçilikler hem bar. Okuwa girýän ýaşlary maddy taýdan goldamak döwletiň esasy işleriniň biri bolmaly. Emma kanunda bu barada bir söz hem aýdylmandyr.
Ösen ýurtlarda döwletiň göndermesi bilen okuwa girenini tassyklan ýaşlara banklardan uzak möhletleýin karz pul berilýär. Döwlet şol karz pullaryň prosentini subsidiýe hökmünde öz üstüne alýar. Şeýle ýagdaý garyp maşgaladan bolan ýaşlara hem ýokary bilim alamaga gowy mümkinçilik döredýär. Bu praktikany dünýäniň hemme ýurtlary ulanýarlar. Ýöne, gynandyrýan ýeri, hazirki güne çenli, Türkmenistanyň Bilim ministrligi bu kanun esasynda düzgünnamalary kabul etmän gelýär. Hökümetiň geleňsizligi ençeme türkmen ýaşlarynyň ýokary bilim almak umydyna böwet bolýar.
Ynha, ýene sanlyja aýdan ýokary okuw jaýlaryna giriş ekzamenleri başlanar. Eger türkmen hökümeti şu okuw ýylyndan başlap, «Bilim hakyndaky» kanunyň doly we dürs işlemegini gazanyp bilmese, onda türkmenleriň 10 müňden gowragy ýene-de daşary ýurtlara bilim almaga gitmäge mejbur bolarlar. Bu hem ýurduň daşyna diňe bir okuwa höwesek ýaşlaryň däl-de, döwletiň özüne gerekli altyn pullaryň hem başga döwletlere gitmegine sebäp bolar.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Britan derňewi ozalky rus içalysy Aleksandr Litwinenkonyň 2006-njy ýylda, Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugynyň operasiýasy netijesinde, zäherlenip öldürilendigini aýdýar.
Federal howpsuzlyk gullugynyň operasiýasynyň rus prezidenti Wladimir Putin tarapyndan tassyklanan bolmagynyň ahmaldygy aýdylýar.
Britan sudýasy Robet Oweniň hasabaty Litwinenokonyň ölümine getiren wakalara ýene bir bap goşýar. Ol ýokary derejeli radioaktiw madda, polonium-210 goşulan çaýy içeninden soň ýogalypdy.
Moskwa Litwinenkonyň ölümine dahyllydygy barada öňki bildirilen aýyplamalary ret etdi we hususy derňewiň syýasy sebäplidigini aýtdy.
Litwinenko Britaniýa göçüp, Wladimir Putiniň berk tankytçysyna öwrülmezinden ozal Federal howpsuzlyk gullugynda işledi.
Onuň ölümi we bu iş bilen bagly derňewleriň netijeleri Moskwa bilen Londonyň arasyndaky gatnaşyklary Sowuk uruş döwründen bäri iň aşakky derejelere düşürdi.


text:
Müsüriň dolandyryjy Harby Geňeşiniň başlygynyň sişenbe güni beren käbir wadalaryna garamazdan, paýtagt Kairde on münlerçe demonstranlar öz protestlerini dowam etdirýärler.
Indi birnäçe gün bäri dowam edýän köpçülikleýin protest çykyşlarynyň fonunda sişenbe güni Müsüriň dolandyryjy Harby Geňeşiniň başlygy, marşal Husseýin Tantawi döwlet telewideniýesinde çykyş edip, prezidentlik saýlawlarynyň möhletini tizleşdirmeklige we ony 2012-nji ýylyň birinji ýarymynda geçirmeklige söz berdi.
Emma onuň bu baradaky wadalaryna garamazdan, Kairiň merkezine ýygnanan protestçiler onuň özüniň häkimiýetden gitmegine çagyryş ediji şygarlary gygyryp, çykyş etdiler.
Müsüriň Saglyk ministrligi soňky birnäçe günüň dowamynda protestçilere garşy güýç ulanylmagy netijesinde azyndan 30 adamyň ölendigini aýdýar.


text:
Türkmenistan Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunylaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş barada Ýewraziýa topary (EAG) bilen ylalaşyga gol çekişmäge taýýarlyk görýär. Bu barada türkmen mediasy habar berýär.
Türkmenistanyň prezidenti bu ylalaşygy oňlap, “dünýäniň ähli ýurtlary we abraýly halkara maliýe düzümleri bilen hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny” belledi.
Türkmenistan Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunylaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy göreş barada Ýewraziýa toparynyň düzümine 2007-nji ýylda goşulyp, geçen ýyl onuň doly ygtyýarly agzasy bolupdy.
Bu topar 2004-nji ýylda döredilip, onuň düzümine Belarus, Gazagystan, Hytaý, Gyrgyzystan, Orsýet ýaly döwletler hem girýär.


text:
Germaniýa Braziliýada geçen futbol boýunça Dünýä çempionatynyň final oýnunda Argentinanyň toparyny 1-0 hasaby bilen ýeňip, futbol boýunça dünýäniň çempiony diýen ady gazandy.
Dünýä ýaryşynyň 13-nji iýulda bolan final duşuşygynda germaniýaly futbolçy Mario Getse goşmaça wagtyň gutarmagyna ýedi minut galanda, möhüm topy argentin futbolçylarynyň derwezesine ussatlyk bilen salmagy başardy.
Netijede Germaniýa dördünji gezek futbol boýunça dünýäniň çempiony boldy. Gepiň gerdişi gelende aýtsak, Germaniýa Amerika kontinetinde futbol boýunça Dünýä çempionatynda ýeňiş gazanmagy başaran ilkiji ýewropa futbol toparydyr.
Argentinaly Lionel Messi näçe jan etse-de, ussatlarça oýnasa-da, Germaniýanyň oýunçylary oýnuň agramly böleginde oýun meýdançasynyň üstünden doly gözegçiligi öz ellerinde sakladylar.
Germaniýada janköýerler öz futbol toparynyň ýeňşini uly şowhun bilen garşyladylar. Paýtagat Berlinde bolsa, oýun gidip durka ýagyn ýaganlygyna garamazdan, 300 müň töweregi adam bu çekeleşikli futbol oýnuna şäheriň jemgyýetçilik meýdançalaryndaky ägirt uly ekranlardan köpçülikleýin tomaşa etdiler.
Buenos-Airesde hem oýundan öň futbol janköýerleri ýurduň baýdaklaryny, çişirilen şarlary we özleriniň gahryman hasaplaýan oýunçysy Lionel Messiniň suratlaryny göterip, köçelere çykdylar.
Emma ençeme sagada çeken şowhundan soň, aşa janköýer hasaplanýan “barra brawas” toparynyň onlarça agzasy köçe polisiýasyna daşlary zyňmagy başlady. Polisiýa bu düzgüni bozmalara rezin oklar, göz ýaşardyjy gaz we suw toplary bilen jogap berdi.
Messi 2014-nji ýylda Braziliýada geçen futbol Çempionatynyň iň gowy oýunçysy diýlip ykrar edilip, oňa hormatly “altyn pökgi” gowşuryldy.
Germaniýaly Manuel Neuer Çempionatyň iň gowy derwezeçisi diýen ada mynasyp boldy.
Kolumibýaly hüjümçi James Rodriguez Çempionatyň dowamynda iň köp gol salan oýunçydyr. Ol Çempionatdaky duşuşyklaryň dowamynda garşydaşlarynyň derwezesine jemi alty goly geçirmegi başardy.
Emma ýer eýeleri, tamany ödäp bilmän, Çempionatda dördünji orna kaýyl bolmaly boldular. Braziliýanyň topary Germaniýadan 1-7 hasabynda utulyp, bu Çempionatda örän kyn ýagdaýa düşdi.
Çempionatda umumy hasapda 171 gol salnyp, bu 1998-nji ýylda Fransiýada geçirilen Dünýä Çempionatynda ýetilen derejäni gaýtalady.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin we Britaniýanyň premýer-ministri Tereza Maý 5-nji sentýabrda birinji gezek gepleşik geçirdiler.
Kremliň metbugat-wekili Dmitriý Peskow “Uly 20” guramasynyň sammitiniň çäginde Hytaýyň Hangzhou şäherinde geçirilen duşuşygyň “gowy, konstruktiw we açyk” bolandygyny žurnalistlere aýtdy.
Britaniýanyň Orsýet bilen gatnaşyklary, aýratynam Londonda zäherlenen Kremliň tankytçysy Aleksandr Litwinenkonyň işini derňemek boýunça mesele bilen baglylykda soňky ýyllarda ýaramazlaşypdy.
Şeýle-de Britaniýa Günbataryň Orsýetiň Ukrainadaky agressiýasy boýunça Moskwa garşy sanksiýa girizmegiň esasy tarapdarlarynyň biridi.
Synçylar Britaniýanyň Ýewropa Bileleşigini (ÝB) terk etmek kararynyň Putin üçin bähbitli bolup biljekdigini aýdýarlar we onuň ÝB-niň agzalarynyň arasyny bozmaga synanyşygynda aýyplanandygyny belleýärler.


text:
Şenbe güni Ukrainanyň demirgazyk raýonynda orsýetli hristian zyýaratçylarynyň münüp barýan awtobusynyň heläkçilige uçramagy netijesinde 14 adamyň ölüp, 22 adamyň ýaralanandygy barada maglumat alyndy.
Ukrainanyň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrliginiň maglumatyna görä, bu wakada üsti 41 sany adamly awtobus garşydan gelýän maşynlaryň liniýasyny gesip geçip, ýoluň gyrasyndaky çukura agdarylypdyr.
Bu awtomobil heläkçiliginiň Çernigow-Kiýew aralygyndaky esasy transport ýolunyň ugrunda ýüz berendigi habar berilýär. Häzirki wagt bu heläkçiligiň sebäplerini anyklamak boýunça derňew işleri alnyp barylýar.


text:
Bakuwyň sudy dekabr aýynda ýokary derejede dönüklikde aýyplanyp sud edilenabraýly azerbaýjanly žurnalisti tussaglykdan boşatdy.
17-nji matda Bakuwyň Şikaýat sudy Rauf Mirkadyrowyň 6 ýarym ýyllyk türme tussaglygyny bäş ýyllyk şertli tussaglyga çalşyrdy.
Mirkadyrow dessine türmeden goýberildi.
Mirkadyrow Ermenistanyň peýdasyna içalyçylyk etmekde aýyplanyp, 28-nji dekabrda sud edildi. Ol özüne ýöňkelen günäni syýasy matlaply diýip atlandyrdy.
Mirkadyrow 2014-nji ýylda Türkiýeden deportasiýa edilensoň tussag astyna düşüpdi. Žurnalistiň tussaglygy halkara derejesinde ýazgaryldy.


text:
Anna güni Staliniň şahsyýet kultuny paş eden doklada 55 ýyl doldy. Şol dokument Hruşýowyň maýylganlyk ýyllary diýlen döwrüň başyny başlapdy.
Şondan soň SSSR-de Stalin döwri repressiýa sezewar edilen adamlar aklanypdy.
Doklad 1956-njy ýylyň 25-nji fewralynda SSKP-niň XX gurultaýynyň ýapyk maslahatynda SSKP MK-nyň Prezidimunyň Birinji sekretary Nikita Sergeýewiç Hruşýow tarapyndan okalypdy.
Dokumentde ilkinji gezek Stalin we onuň ýakyn töweregi tarapyndan edilen köp sanly jenaýatlar boýun alnypdy.
Şol dokladyň doly teksti SSSR-de diňe 1989-njy ýylda çap edildi.


text:
Liwiýanyň hökümeti Halkara Jenaýat sudunyň Muammar Kaddafini tussag etmek barada çykaran hökümini inkär etdi.
Adalat ministri Mohammed al-Kamoodi Halkara Jenaýat suduny “üçünji dünýä döwletleriniň liderlerini ýok etmek üçin ulanylýan günbataryň serişdesi” diýip atlandyrdy.
Duşenbe güni Halkara Jenaýat sudy Liwiýanyň lideri Muammar Kaddafini tussag etmek barada höküm çykarypdy. Ol adamzada garşy jenaýat etmekde we parahat ýaşaýjylara garşy hüjüm etmeklige görkezme bermekde günäli tapyldy.
Halkara Jenaýat sudy Kaddafiniň ogly Seýf al-Islamy we ýurduň razwedka gullugynyň başlygy Abdullah al-Senussini Muammar Kaddafiniň režiminiň opponentlerini öldürmekde we olary bikanun yzarlamakda günäli tapdy hem-de olaryň ikisini-de tussag etmek barada karar çykardy.
Liwiýanyň oppozision Milli geçiş geňeşi Halkara Jenaýat sudunyň bu kararyny hoşallyk bilen garşy aldy.


text:
Moskwanyň “Belarusskiý” atly demirýol duralgasynyň golaýyndaky bir kafede nahar edinip oturan Denis Swidorow çilimini sorup, “eýse bu hem basym geçmişe öwrülermikä?” diýen pikir bilen töweregine göz aýlaýar.
20 ýyl bäri çilim çekip gelýän 35 ýaşly söwdagäriň ony indi goýasy gelenok. Ýöne gelýän aýlarda güýje girmegine garaşylýan berk kanun sebäpli ol içerde çilim çekmegi goýmaly bolsa gerek.
Swidorowyň pikiriçe, hökümet çagalaryň saglygyny temmäkiniň tüssesinden goramak üçin köpräk iş etmeli, ýöne häzir gürrüňi edilýän kanun gaty zorlukly.
"Bu ýerde ähli zat çalt bolmaly"
"Biz Orsýetde adaty ýol bilen kanun çykaryp bilemzok. Bu ýerde ähli zat çalt bolmaly. Bir göz aýlap görseňiz, açyk aýdýaryn, olar ähli zady duruzjaklar" diýip, Swidorow aýdýar.
Täze kanunyň düýpli özgerişler getirjekdigine şübhe ýok. By kanunda Orsýetde nirä barsaň tapylýan kiosklaryň çilim satmagyna çäklendirme girizmek, jemgyýetçilik binalarynda çilim çekmegi bütinleý gadagan etmek ýaly zatlar göz öňünde tutulýar.
Saglyk ekspertleri Orsýetde ýylda 400 müň töweregi adamyň çilim bilen baglanyşykly kesellerden ölýändigini aýdýarlar. Bu demografik krizisi ýeňip geçmek üçin diş-dyrnak göreşýän bir ýurt üçin agyr ýitgidir.
Çak edilişine görä, Orsýetde erkekleriň 60 prosenti, aýallaryň 22 prosenti, 13 ýaş bilen 15 ýaş aralygyndaky oglanlaryň hem dörtden biri çilim çekýär.
Sankt-Peterburgda bir restoranda çilim çekip oturan adam. 18-nji oktýabr, 2012 ý.
Nikolaý Gerasimenko Dumanyň jemgyýetçilik saglygy komissiýasynyň başlygynyň orunbasary. Ol ýaňy Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Ors gullugyna beren interwýusynda bu kanun taslamasyny öwüp, onuň Orsýeti Bütindünýä saglyk guramasynyň 2008-nji ýylda gol çekilen ”Çilime garşy konwensiýasy” bilen sazlaşdyrjakdygyny aýtdy: "Bu kanun düýpli zerur zat. Sebäbi ol temmäkini ulanmagy azaltmaga, has möhümi, ýurdy temmäkiniň tüssesinden goramaga tarap ädilýän bir täze ädim".
Täze kanun iýun aýyndan başlap, tapgyrlaýyn güýje girer. Jemgyýetçilik binalarynda çilim çekmek geljek ýyl dolulygyna gadagan ediler.
Gadagançylyga garaýyşlar dürli-dürli
Ýöne bu gadagançylyk barada halkyň arasynda tapawutly pikirler bar. Swidorow ýaly çilimkeşler sagdyn ýaşaýyş usulyny ösdürmegiň deregine, gadagançylyga aşa köp bil baglanýar diýip pikir edýärler. Orslaryň köpçüligi bolsa giňden ýaýran çilimkeşligiň garşysyna bir çäre görülmeli diýen pikirde.
Orsýetde temmäki bazary Hytaýdan soň dünýäde iň düşewüntli bazar hasaplanýar. Bu bazarda edilýän gazanç ýylda 20 milliard dollara golaý.
Lobbiçilik boýunça ekspert, moskwaly Pawel Tolstyh prezident Wladimir Putin bilen premýer-ministr Dmitriý Medwedewiň bu kanuny goldaýandyklaryny aýdýar: "Medwedew temmäki lobbisi güýçli, emma hökümet ondan has güýçli diýmek bilen, gaty dogry belledi. Açyk aýdýaryn, bu gep gaty dogry. Haýsydyr bir kanun Medwedewiň ýa Putiniň abraýyna bagly bolsa, onda onuň garşysyna hiç bir zat edip bolmaz".
Studentler köçede çilim çekip otyrlar. Moskwa, 16-njy oktýabr, 2012 ý.
Moskwanyň Belarusskiý demirýol duralgasynyň golaýyndaky kafede Swidorow ýaly çilimkeşleriň hemmesi bu kanuna garşy bolsa-da, 55 ýaşly çilimkeş Ýelena Iwanowa oňa garşy däl.
"Men indi garradym. Iň azyndan ýaşlarymyzyň sagat bolmagyny isleýärin. Ýaşlar bu kanuny ýerine ýetirseler, sagat galarlar" diýip, Iwanowa aýdýar.


text:
Iýmitiň dogry kabul edilmeginiň, sagdyn durmuş ýörelgesiniň esasy şertleriniň biri bolup durýandygy köpümize mälimdir. Iýmit kabul edilende önümiň diňe bir hiline, terligine, ýokumlylygyna üns berilmän, eýsem onuň kabul ediliş tertibine hem üns bermelidir. Iýmitiň tagamly bolma şertini berjaý etmekden başga-da, ony kabul etmegiň aşakda beýan edilen esasy düzgünlerine eýerme, iýmit siňdiriş agzalaryň işiniň kadaly ýagdaýda saklanmagyna hem-de iýmitiň doly özleşmegine kömek edip biler.
1. Bedene fiziki agram salnandan soň (agyr iş, fiziki maşklar ýerine ýetirlenden soň), üşäp ýa-da yssylap öýe giren badyňyza ýa-da dartgynly emosional ýagdaýlardan soň birden iýip-içmek beden üçin zyýanly bolup biler. Şeýle dartgynly ýagdaýa sezewar bolan bedende iýmit siňdiriş şiresiniň bölünip çykmagy kynlaşýar. Şol sebäpli hem,dartgynlylyk ýatyşandan ýarym sagat soň naharlanmak maslahat berilýär.
2. Nahar iýmek üçin ýazyljak saçagy arassa, göze ýakymly, naharlanma üçin ykjam edip ýazmaga çalşyň. Naharlanma üçin ulanylýan gap-gaçlaryň amatlysyny, owadanyny saýlama, olarda tagamlaryň rejeli guýulmagy hem-de ýerleşdirilmegi hem naharyň işdäli iýilmegi üçin şert döredip biler.
3. Naharlanmazdan öň ter miwe we bakja önümlerini iýiň, olardan işdäaçarlary taýynlaň. Ajygan wagtyňyz ir-iýmiş iýseňiz, iýmit siňdiriş mäzleri, aşgazan-içege ulgamynyň hereketjeňligi işjeňleşýär, içege boşlugynda ýaşaýan bakteriýalaryň düzümi kadalaşýar. Alma, kelemiň dürli görnüşleri, käşir, hyýar, pomidor, süýji tagamly bolgar burçy örän peýdalydyr. Duza ýatyrylan (basylan) kelemiň düzüminde-de ter kelemiň düzümindäki peýdaly maddalaryň ählisi saklanyp galýar.
4. Gyzgyn nahardan soň ýa-da onuň ýany bilen ir-iýmişleri iýmek maslahat berilmeýär. Olar bedene düşen iýmitiň kadaly özleşmegine päsgel berip, içegede turşama hadysalarynyň güýjemegine getirip bilerler. Desert (nahardan soň iýilýän süýji tagam) höküminde hem ter miweleri iýmek örän zyýanlydyr.
5. Iýmiti mazaly çeýnemeli. Oňat çeýnelen iýmit iýmit siňdiriş ulgamynda aňsatlyk bilen özleşýär. Iýmit çeýnelen wagtynda, diňe mehaniki ownutma amala aşyrylman, eýsem agyz boşlugyndaky tüýküligiň düzümindäki fermentleriň täsiri bilen uglewodlaryň we beloklaryň käbir görnüşleri dargaýar.
6. Howlukman iýip-içiň! Saçaga alnyp berilýän tagamlaryň arasynda 5-10 minut arakesme ediň. Ertirlik we agşamlyk azyndan ýarym sagat, günortanlyk bolsa 40 minut gowrak dowam etmelidir. Nahar iýýän wagtyňyz gepleşmeden, telefonda jogap bermeden, dürli sebäpler bilen naharyň başyndan turup gidip, soň ýene nahar iýmegi dowam etdirmekden gaça duruň. Şeýle hereketler aşgazan şiresiniň kadaly bölünip çykmagyna päsgel berip, iýmitiň ýeňil özleşmegine bökdençlik döredip biler.
7. Naharlanmagyň öň ýany, naharlanýan wagtyňyz we nahar iýip bolaýan badyňyza suw ýa-da beýleki içgileri kabul etmekden saklanyň. Iýýän tagamyňyz has gurak bolaýan ýagdaýynda hem, suwy az-azdan owurtlaň. Suw we beýleki içgiler agyz boşlugyndaky tüýküligiň mukdaryny azaldýar, aşgazan şiresini suwuklandyrýar. Bu bolsa iýmitiň özleşdirilmegini kynlaşdyrýar. Suw we beýleki içgileri nahardan ýarym sagat öň ýa-da bir sagat soň içmek maslahat berilýär.
8. Iýmit we içgi aşa sowuk ýa-da aşa gyzgyn bolmaly däl. Has sowuk we has gyzgyn tagamlary garyp iýmek hem zyýanlydyr.
9. Naharlananyňyzdan soň biraz dynç alyň. Ýöne geçip ýatmaň-da, biraz gezelenç ediň. Arakesme azyndan 15 minut dowam etmelidir. Agyr işde işleýänler ýarym sagat, sport bilen meşgullanýanlar bolsa bir sagat dynç almalydyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Demirgazyk Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän Hamýab etrabynda “Talyban” söweşijileriniň ýygjamlaşmagy we güýçlenmegi netijesinde Owgan howpsuzlyk güýçleriniň “Talybana” garşy başladan operasiýalary şowsuz boldy.
Maglumata görä, Owgan güýçleri Hamýab etrabyndan yza çekilmäge mejbur bolupdyrlar. Owgan howpsuzlyk güýçleri yza çekilen mahaly Bäşaryk atly sebitde bukyda duran “Talyban” söweşijileri olaryň üstüne hüjüm edip, howpsuzlyk gullugynyň birnäçe işgärini öldüripdirler.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şamerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Orsýetiň Goranmak ministrligi özüniň Siriýanyň içindäki harby çäreleri babatda Pentagon bilen habarlaşýar diýdi.
Şeýle-de Putin 1-nji oktýabrda rus uçarlarynyň howa zarbalarynda graždan adamlaryň ölendigi barada aýdylýanlar «informasiýa hüjümi» diýdi.
Birleşen Ştatlaryň senatory Jon MakKeýn bolsa Orsýetiň Siriýada 30-njy sentýabrda uran howa zarbalary Azat Siriýa goşunyna çekilýän nökerleri nyşana aldy diýdi.
Mälim bolşy ýaly, Azat Siriýa goşuny Birleşen Ştatlar tarapyndan goldanylýar.


text:
Haçan-da ilkinji raketa gelip düşende, Abdul Kerim öýünde otyrdy. Bu wakda kerpiçden salnan goňşy jaýlardaky adamlaryň ählisi diýen ýaly heläk bolupdy.
Atylýan raketalaryň yzy kesilmänsoň, Kerim we obanyň beýleki ýaşaýjylary öz howpsuzlyklary üçin golaýdaky daglara gaçyp gitdiler. Terk edilen oba gysga wagtyň içinde ýer bilen ýegsan boldy. Ýöne bu mundan beýläk boljak zatlaryň diňe başlangyjydy.
Iýun aýynyň soňlarynda bolan şol wakadan bäri Owganystanyň demirgazyk-gündogarynda, Pakistan bilen serhetde ýerleşýän Kunar hem-de Nurustan welaýatlarynyň obalaryna serhediň aňyrsyndan raketalaryň atylmagy dowam edýär. Welaýatyň resmileriniň berýän maglumatyna görä, şu güne çenli diňe Kunar welaýatynyň bäş etrabyna jemi 3 müň 200 gezek hüjüm edilendigi hasaba alnypdyr.
Kabul Pakistanyň harbylaryny öňden hem dartgynly bolan territoriýalary durnuksyzlaşdyrmak maksady bilen şol obalara hüjüm edýänlikde aýyplaýar.
Yslamabat şol aýyplamalary ret edip, öz esgerleriniň serhediň Owganystan tarapyndaky söweşijileriň edýän hüjümlerine garşylyk berýändigini aýdýar.
Ilata ýetirýän täsiri
Biri-birine garşy aýyplamalar dowam edýärkä, raketalar her gün diýen ýaly yzygiderli atylyp, ol ýaşaýjylara juda ýaramaz täsir ýetirýär. Şol wakalarda onlarça adamyň heläk bolandygy we müňlerçe adamyň bolsa öýdür, obalaryny terk etmeli bolandygy aýdylýar.
Şol dartgynlylyk sebäpli, onlarça ýaşaýyş jaýlary we mekdap binalary weýran bolupdyr. Şeýle-de agzalýan hüjümler sebäpli tokaýlarda dörän ýangyn netijesinde, ýerli ýaşaýjylaryň mal-garasy heläk bolup, ekerançylyk meýdanlary hem zaýalanypdyr.
Kunar welaýatynyň merkezinden uzaklarda ýerleşýän obalaryň biriniň ýaşaýjysy Kerim hem şeýle dartgynlylyk sebäpli galar ýaly howpsuz ýer gözlemek üçin ýola düşenleriň biri. Ýöne ol aýaly we üç çagasy bilen öz obasyndan takmynan 50 kilometr uzaklykda ýerleşýän çadyrdan gurlan lagere baranda, lagerdäki kynçylyklara orän çalt göz ýetirýär.
"Bärik gelenleriň sany köp, olar açyk meýdanda ýatyp-turýarlar. Olar öz öýlerinden hiç zat alman, aç hem-de suwsuz gaçyp gaýdypdyrlar. Olaryň ekin meýdanlary ýok edilipdir. Şol ýerde galanlar bolsa, öz ýumrulan öýlerinde ýaşamagy dowam edýärler. Ýagdaý elhenç. Diňe şu lagere ýüz maşgala geldi” diýip, Kerim aýtdy.
Ýerli ýaşaýjylaryň köpüsi, bu ýagdaýa biperwaý garaýandygyny aýdyp, hökümeti tankyt edýär. Olaryň käbirleri bolsa öz gaharyny Pakistana gönükdirýärler. Bu närazylyk sebäpli Owganystanyň kanun çykaryjylary hökümeti ýurduň iň güýçli iki ministrini wezipelerinden boşatmaga mejbur etdi.
Owganystanyň parlamenti ýurduň goranmak ministri Abdyl Rahym Wardaga we içeri işler ministri Bismylla Hana howpsuzlygy üpjün etmekde goýberen kemçilikleri üçin, şeýle-de agzalýan obalara Pakistan tarapyndan edilýän hüjümleri duruzmagy başarmazlykda aýyplap, awgust aýynyň başynda ynamsyzlyk bildirdi.
Şeýle hem Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý we onuň pakistanly kärdeşi Asif Ali Zardari bombaly hüjümleriň täsiri duýulan territoriýalary baryp görmek we şol hüjümlere kimiň jogapkärdigini derňemek uçin bilelikdäki harby delegasiýany döretmek barada ylalaşdylar.
Ýöne Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir ýerli ýaşaýjylaryň aýtmaklaryna görä, bu ädimler entek dartgynlykdan ejir çekýänleri köşeşdirerden asgyn.


text:
Aşgabat, 06.03.2015. “Türkmenportal”.
“5-nji martda Stambulda Türkmenistanyň Halkara maýa goýum forumy öz işini tamamlady. Forum milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Türk-türkmen işewürler geňeşi tarapyndan bilelikde guraldy” diýip, Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentliginiň ýörite synynda aýdylýar. Stambulda ikinji gezek geçirilen uly wekilçilikli işewürler duşuşygyna dünýäniň 50 töweregi ýurdundan 700-den gowrak wekil: öňdebaryjy kompaniýalaryň, abraýly halkara guramalarynyň, maliýe edaralarynyň wekilleri, bilermenler, seljerijiler we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleri gatnaşdylar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkiýe Respublikasyna ýakynda tamamlanan resmi saparyna gabatlanyp geçirilen forum ýurdumyzyň üstünliklerini we gazananlaryny, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin täze mümkinçilikleri, Türkiýäniň hem-de beýleki ýurtlaryň kompaniýalary bilen işewür aragatnaşyklaryň pugtalandyrylýandygyny, daşary ýurtlardan maýa goýumlaryň çekilýändigini, türkmen döwletiniň dünýäniň ykdysady ulgamyna işjeň goşulyşýandygyny halkara jemgyýetçiligine görkezildi.
Oňa gatnaşyjylaryň pikirine görä, duşuşygyň geçirilmegi maýa goýum babatda ösüşiň täze derejesine çykan Türkmenistanyň dünýäniň esasy işewür toparlary bilen özara hereketleri işjeňleşdirmek üçin uly mümkinçilige eýedir.
Türkmenistanyň Halkara maýa goýum forumynyň çäklerinde Stambulda Türkmenistanyň wekiliýetiniň agzalarynyň maýadarlar bilen ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirildi. “Özara gatnaşyklary giňeltmegiň geljegi barada bolup geçen pikir alyşmalaryň barşynda daşary ýurt kompaniýalarynyň we öňdebaryjy maliýe düzümleriniň wekilleri ýurdumyz bilen işjeň hyzmatdaşlyk etmäge örän gyzyklanýandyklaryny hem-de dürli pudaklarda täze maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmäge gatnaşmaga taýýardyklaryny beýan etdiler” diýlip, Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentliginiň ýörite synynda bellenilýär .


text:
"Witality Air" ("Vitality Air") firmasyny iki sany telekeçi ýaş ýigit başlangyç proýekt hökmünde döredipdir. Ol firma Kanadada daglaryň etegindäki arassa howany gaplap satmak bilen meşgullanýar. Howanyň ýokary derejede hapalanmagyndan ejir çekýän Hytaý bolsa olaryň esasy müşderisi bolup durýar.
Firmany gurujylardan biri bolan Moses Lamyň aýtmagyna görä, olaryň Hytaýa ugradan 500 çüýşe arassa howasy bary-ýogy 4 günde doly satylyp gutarypdyr. Häzir bolsa 4 müň çüýşelik ikinji tapgyr arassa howa barmaly ýerine ýetip barýar. Ýöne olaryň hemmesi diýen ýaly entek barmaly ýerine barmanka satylyp gutarylypdyr. Göwrümi 7,7 litr bolan çüýşedäki arassa howa 100 ýuwana, ýagny takmynan 10 funta satylýar. Bu baha Hytaýyň bazaryndaky çüýşeli mineral suwdan 50 esse ýokarydyr.
Arassa howa satyn alýanlaryň köpüsi Hytaýyň demirgazyk-gündogar we günorta sebitlerindäki uly şäherlerinde howanyň hapalanmagyndan ejir çekýänlerdir. Ol şäherlerde howanyň hapalygy şeýle bir ýokary welin, ýygy-ýygydan hatda adamlar biri-birini görüp bilmez derejä ýetýär.
Hytaýlylara arassa howa satýan diňe kanada firmasy däl. Geçen ýyl Liang Kegang atly bir hytaýly suratkeş Fransiýanyň günortasyna eden gezelenjinde ol ýerden ullakan çüýşä salyp getiren arassa howasyny Hytaýda bir auksionda 512 funta satmagy başardy. 2013-nji ýylda bolsa Çen Guangbiao atly bir multimillioner Hytaýyň az senagatlaşan sebitlerinde çüýşelere gaplanan arassa howany 5 ýuwandan, ýagny 0.5 funtdan satypdyr.
Esasy müşderiler baý zenanlar
"Witality Air" atly firmany guranlar öz firmalaryny döreden mahaly göz öňünde tutýan maksatlaryna edil beýle çynlakaý çemeleşiler diýip güman hem etmändirler. Olar ilki bilen arassa howany sellofan torbalara gaplap "eBay" internet dükanynda 0.5 funtdan satuwa çykarypdyrlar. Ony satanlaryndan soň bolsa ikinji torbany 160 dollar bahadan satuwa goýupdyrlar. Lam "Ana, şonda biz bu ugurdan amatly biznes edip boljak bazaryň bardygyny gördük" diýip, howa söwdasyna başlaýyşlary barada gürrüň berýär.
Firmanyň Hytaýdaky wekili Harrison Wangyň aýtmagyna görä, olaryň esasy müşderileri hytaýly baý zenanlar. Olar satylýan arassa howany öz maşgalasy üçin ýa-da haýsam bolsa birine sowgat üçin alýarlar. Onsoňam arassa howa Hytaýda barlylygyň alamaty hasaplanýar. Şonuň üçinem häzirki döwürde olaryň önümini satmak üçin köpsanly firmalar bilen şertnama gol çekişilipdir. "Witality Air" atly firma üçin indiki esasy mesele alyjylaryň arassa howa bolan islegini wagtynda kanagatlandyrmak bolup durýar.
Lam "Bu ummasyz zähmeti talap edýän bir iş. Şonuň üçinem biz öz önümimiziň özboluşly aýratynlyga eýe bolmagyny isleýäris" diýip, belleýär. Lamyň aýtmagyna görä, ene-atalary olaryň bu işine çynlakaý garamandyklary üçin, öz esasy işlerinden aýrylmazlyklaryny sorapdyrlar Ol öz ene-atasynyň öwüdine gulak asypdyr we täze işiniň ýany bilen bankdaky işinde hem işlemegini dowam etdirýär.


text:
Ýaponiýada “Fukusimo-Daiçi” atom elektrik stansiýasynyň golaýyndan ewakusiýa edilmeli adamlaryň sanynyň köpelmegi mümkin.
Bu barada ýapon hökümetiniň metbugat sekretary Ýukio Edano duşenbe güni eden çykyşynda aýdyp, radiasiýanyň derejesiniň ýokarlanandygy anyklansa, stansiýanyň golaýynda ýaşaýan adamlaryň başga ýerlere göçürilmeli boljakdyklaryny belledi.
11-nji martda bolan heläkçilikden soň, ýapon hökümeti ýadro elektrik stansiýasyndan 20 kilometr uzaklykda ýaşaýan adamlary ewakuasiýa etdi.
11-nji aprelde bu tebigy betbagytçylygyň yüze çykmagyna bir aý doldy. Heläk bolan adamlaryň hatyrasyna Ýaponiýada bir minutlyk dymyşlyk yglan edilip, dürli çäreler geçirildi.
ABŞ-nyň Geologik barlaglar merkezi 11-nji aprelde Ýaponiýada ýene-de 7,1 ballyk ýer titremäniň bolandygyny habar berdi.


text:
Penşenbe güni Hindistanyň medisina resmileri ýakynda alty sany erkek kişi tarapyndan bir awtobusda jynsy taýdan zorlanyp, awtobusdan zyňlan ýaş gyzyň bejergi çäreleri üçin Singapura ýollanandygyny mälim etdiler.
Hindistanyň resmileri 23 ýaşly bu gyzyň saglygynyň örän agyrdygyny aýdýarlar.
16-njy dekabrda ýüz beren bu wakanyň yzy bilen müňlerçe protestçi Hindistanyň paýtagty Nýu-Delide bu jynsy zorlugy amala aşyranlara ölüm jezasynyň berilmegini talap edip, yzly-yzyna birnäçe gün demonstrasiýa geçirdi.
Hindistanyň polisiýasy bu işde güman bildirilýän alty adamyň eýýäm tussag edilendigini mälim etdi.


text:
Daşoguzly Döwranyň maşgalasynda dünýä inen bäbek, doglan pursatynda ne ýöritleşdirilen bäbekhanada ne-de hünärli lukman tarapyndan garşy alyndy. Bu täze ömür, çykalgasyzlykdan, mejbury ýagdaýda oba aýallarynyň kömegi bilen dünýä indi.
Ýurduň demirgazyk welaýatynyň Köneürgenç etrabynyň Pagtaçy obasynyň ýaşaýjysy Döwranyň sözlerine görä, aýgytlaýjy pursatda golaý-goltumda hiç bir lukman tapdyrmandyr. Has beteri-de, agyr ýagyndan soň läbik batga öwrülen ýollardan 25-30 kilometr uzaklykdaky iň ýakyn medisina nokadyna ne göwreli enäni aşyrmak mümkin bolupdyr, ne-de lukmanlaryň özi bu oba kömege gelip bilipdirler.
“Biziň golaý goltumymyzda asla lukman ýok. Goňşy etrapdaky poliklinika jaň etsegem, ‘Ýagyn sebäpli ulag siziň obaňyza aşyp bilmeýär. Öz başyňyzy özüňiz çaraýmasyňyz, bir baryp bilmeýäris’ diýdiler. Çagany öz öýümizde, oba daýzalary bilen kabul etmeli bolduk. Indi bolsa ‘çagaňyz roddomda (bäbekhanada – red.) dogulmady’diýip, dogluş şahadatnamasyny bermän, kelläni agyrdýarlar” diýip, Döwran sosial ulgamlary arkaly Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolýan Daşoguzyň beýleki etrapdyr-obalarynyň ýaşaýjylary hem, edil Döwran ýaly, öz ýaşaýan sebitlerinde lukmanlaryň we medisina nokatlarynyň ýetmezçiliginden kösenýändiklerini aýdýarlar.
Saparmyrat Türkmenbaşy etrabyndan Enebaý daýza ýol söküp, beýleki raýonlardaky poliklinikalara barsalar-da, ol ýerde lukmanlaryň tapyljakdygynyň gümanadygyny aýdýar.
“Oba poliklikalarynda lukmanlar hem azlyk edýär. Olar wyzow (çagyryş) boýunça bir ýerlere giden bolaýsalar, dolanyp gelýänçäler uzakly gün hem garaşmaly bolýar. Häzir pagta döwri bolany üçin, doktorlaryň köpüsini hem meýdanlara çykarýarlar” diýip, Enebaý daýza Azatlyk Radiosynyň habarçylaryna gürrüň berdi.
Galyberse-de, Enebaý daýza etrap merkezlerindäki dermanhanalarda-da gerekli däri-dermanlaryň tapdyrmaýandygyny aýdýar.
“Ýod hem ýok. Gerek hajatlarymyz üçin şähere gitmeli bolýarys” diýip, Enebaý daýza öz ýaşaýan ýerinde medisina hyzmatlarynyň ýetmezçiliginden zeýrenýär.
Türkmenistanyň ýolbaşçylary, şol sanda ozalky diş lukmany prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hem, ýurtdaky “saglyk pudagynyň uly üstünliklere beslenýändigini” tekrarlap, paýtagtda we welaýat merkezlerinde gurulýan hem-de özleriniň “dünýä ülňülerine gabat gelýär” diýip häsiýetlendirýän saglyk desgalaryny muňa mysal hökmünde häli-şindi agzaýarlar.
Şol bir wagtda-da, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolýan türkmenistanlylar gürrüňi gidýän saglyk merkezlerinde bejergi almagyň özleri üçin elýetersizidigini, galyberse-de, ol ýerlerde näsaglara käte ýalňyş diagnoz goýlup, olara bolmalysyndan düýpden başga bejergileriň bellenýändigini aýdýarlar.
Bu kemçilikleriň üstüniň açylmagyny bökdeýän zat hökmünde ildeşlerimiz Türkmenistanyň saglyk pudagy boýunça anyk statistiki maglumatlaryň elýeterli däldigine ünsi çekýärler.


text:
Toýota kompaniýasynyň prezidenti Akio Toýoda bu kärhanada öndürilen ulaglarda tapylan nogsanlyk sebäpli Amerikanyň halkyndan we bu ýurduň kanun çykaryjylaryndan ötünç sorady.
Toýota awto-ulaglarynda peýda bolan kemçilik millionlarça ulagyň yzyna gaýtarylmagyna sebäp bolupdy.
Toýoda şol kemçilik zerarly heläkçiliklere duçar bolan amerikalylardan aýratyn ötünç sorady.
Ýaponiýanyň hökümeti Toýotanyň kärhanalarynda maşynlaryň çakdan aşa öndürilip başlananlygy baradaky hasabatlar boýunça derňew geçiriljekdigini habar berdi.
Ýaponiýanyň transport ministri Seiji Maehara hökümetiň bu mesele bilen bagly geçen üç ýylyň dowamynda ýüze çykan 38 waka boýunça derňew geçirjekdigini belläp, bu derňewleriň umuman Toýota kärhanasyna gönükdiriljekdigini, emma ulag öndürýän beýleki kärhanalaryň hem bu derňewe degişli boljakdygyny mälim etdi.


text:
Geçen hepdäniň ahyrynda Italiýanyň kenar ýakasynda heläkçilige uçran “Costo Concordia” gämisinde ölenleriň sany 11 adama ýetdi.
Sişenbe güni halas ediş we gözleg işleriniň barşynda gämiden ýene bäş ýolagçynyň jesedi tapyldy. 24 adam dereksiz ýiten hasaplanýar.
Gäminiň kapitany tussag edildi. Gäminiň heläkçilige uçramagynda prokuratura kapitany günäleýär.
Bu heläkçiligi başdan geçiren köp ýolagçylar gäminiň eýesini suda bermekçi. Ýolagçylar çekilen maddy we moral ýitginiň öwezine her adama bärsinden 10 müň ýewro tölenmegini gazanmakçy.


text:
Türkmenistanda garaşsyzlygyň 25 ýyllyk baýramynyň öňünden, «gahrymançylykly zähmetleri bilen garaşsyz watanyň kemala gelmegini we ýokary depginler bilen ösmegini üpjün eden raýatlar» orden-medallar bilen sylaglandy.
Prezident Berdimuhamedow anna güni, Ministrler kabinetiniň giňişleýin mejlisinde çykyş edip, sylag alan adamlaryň arasynda ýurduň ilkinji prezidenti, merhum Saparmyrat Nyýazowyň hem bardygyny aýtdy.
Türkmen metbugaty «Garaşsyz Türkmenistana bolan beýik söýgüsi üçin», «Watana bolan söýgüsi üçin», «Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» diýen medallar bilen sylaglanan, hormatly at-derejeler berlen raýatlaryň we daşary ýurt raýatlarynyň atlaryny çap etdi.


text:
Hasret
Yazan[13.12-2014 saat 11:06] (277 Görüntüleme)
MemLeketten haber geLdi akarsuyum kızıL oLmuş yaram küLde kaLMış yanar hasret yanarım ben söçzüm agLar kagıt agLar yazım agLar güLÜm agLar dagLar cicek agLar gözLer susmuş yaşLar agLar yanar hasret ben yanarım derdim birdi binbir oldu cicegerlerim duman doldu yanar hasret yanarım ben aslı susmuş kerem aglar daglar aglar kuşlaraglar gözler susmuş yaşlar aglar yanar hasret yanarım ben, yollar aglar solum öldü sagım aglar gözler susmuş yaşlar aglar gözler susmuş yaşlar aglar