text:
Ykdysadyýetiň sanly ulgama geçmegi zähmet bazaryna-da güýçli täsirini ýetirýär. Bütindünýä ykdysady forumynyň berýän maglumatlaryna laýyklykda, ýakyn ýyllarda sanly ulgamyň ornaşdyrylmagynyň netijesinde ozal bar bolan iş ýerleriniň 75 millionysy ýitiriler. Şol bir wagtda-da, täze iş ýerleriniň 133 milliony dörär. Ýagny ozalky hünärlere derek täzeleri peýda bolar.
Lukman, mugallym ýa-da suratkeş ýaly hünärler saklanyp galar. Emma tehnologiýalaryň täsiri bilen olaryň nähili özgerjekdigi heniz näbelli. Adamlar tehnologiýalary dolandyrar we algoritmlere boýun bolmaýan, döredijilikli zähmeti talap edýän işleri ýerine ýetirer. Meselem, ähli zady ýat tutup, okuwçylara degişli dersleri gürrüň berýän mugallymlara geljekde iş tapylmaz. Geljegiň mugallymynyň esasy wezipeleri okuwçylara ylham bermek we olary ugrukdyrmak bolar. Ýagny ol paragraflary gürrüň bermek bilen däl-de, okuwçylara halypalyk etmek bilen meşgullanar.
Geljegiň iň möhüm hünärleriniň sanawynda IT ulgamynyň hünärmenlerine bolan isleg ýokary bolar. Russiýa Federasiýasyndaky Internetiň ösüşiniň institutynyň berýän maglumatlaryna görä, soňky iki ýylda şeýle hünärmenlere bolan isleg 70 göterim ýokarlanypdyr. Şol institutyň Russiýada degişli ugurda ýöriteleşen ýokary okuw mekdepleriniň 85-sinde hem-de IT-kompaniýalaryň 60-synda geçiren pikir soraşmalarynyň netijesinde, IT-hünärmenleriň arasynda iň köp ýetmezçilik edýän ugurlaryň aşakdaky görnüşdedigi kesgitlenilipdir:
– oýlap tapyjy — 69%
– arhitektor — 57%
– bezegçi-dizaýner — 30%
– inžener — 30%
– ulgamlaýyn administrator — 30%
– synagdan geçiriji — 30%
– taslamalaryň menejeri — 24%
– seljeriji — 20%
Görşümiz ýaly, ykdysadyýetde sanly ulgamyň ornaşdyrylmagy netijesinde käbir hünärlere bolan zerurlyk peselip, täze hünärleriň ähmiýeti barha ýokarlanýar.
Ilkinji nobatda howp abanýan hünärler:
Buhgalterler, notariuslar, kassirler, harytlary eltip berijiler, garawullar, sürüjiler, kätipler, tam süprüjiler, muzeý gözegçileri, syýahatçylyk agentleri, rieltorlar, sorag-jogap gullugynyň operatorlary, bank ulgamynyň käbir işgärleri, şeýle hem gazyp alýan we gaýtadan işleýän senagatda hem-de lomaý söwdada pes derejeli işleri ýerine ýetirýän işgärler we beýlekiler.
Ýokarda agzalan ugurlarda adamlary ýuwaş-ýuwaşdan robotlaşdyrylan gurluşlar we tehnologiýalar gysyp çykarýar.
Barha giň gerime eýe bolýan sanly ulgam käbir ugurlarda iş bilen üpjünçiligiň diňe gurluşyny üýtgetse, beýleki ugurlarda täze iş ýerlerini döreder. Ýene bir ugurda bolsa olaryň möçberini azaldar. Munuň sebäbi, esasan, şu tehnologiýalaryň ösmeginiň netijesi bolar:
– emeli aň;
– uly maglumatlar (big data);
– wirtual we goşulan hakykat (VR we AR).
Bu tehnologiýalar bilen işlemegi başarmak dürli ugurlardaky hünärmenler üçin esasy talaba öwrüler.
Indi bolsa, sanly ulgama geçişiň netijesinde geljekde ähmiýeti ýokarlanjak käbir hünärler we olaryň ýerine ýetirjek wezipeleri barada durup geçeliň.
IT-lukman
Ýerine ýetirmeli wezipeleri: fiziologik maglumatlaryň bazasyny işläp taýýarlamak, olary dolandyrmak, bejeriş we anyklaýyş enjamlary üçin programma üpjünçiligini döretmek.
Lukmançylykda maglumatlar ynsanyň uzak ömürliligini we sagdyn durmuşyny üpjün etmegiň möhüm çeşmesidir. Şonuň üçinem geljekde näsaglara kesel kesgidini goýmaga we bejergi saýlap almaga ýardam edýän täze amatly bazalar hem-de olary seljermegiň awtomatik gurallary gerek bolar.
Wirtual arhitektor
Ýerine ýetirmeli wezipeleri: wirtual hakykatda işlemek, okamak we dynç almak üçin ýörite çözgütleri taslamalaşdyrmak. Ulanyjynyň biologik we psihologik aýratynlyklaryny hasaba almak arkaly, maksatnamalary we enjamlary işläp taýýarlamak.
Häzirki wagtda wirtual hakykat, köplenç gymmat bahaly we gyzykly oýnawaç hökmünde peýdalanylýar. Emma ýakyn geljekde bu tehnologiýa edil häzirki samrtfonlar ýaly, işewürlik proseslerine hem-de ykdysadyýete güýçli täsir edýän elýeterli serişdelere öwrüler. Wirtual hakykat tehnologiýalarynyň kömegi bilen söwda bilen meşgullanýan telekeçiler dükanlary kärendesine almazdan, müşderilere öz harytlaryny wirtual usulda, onlaýn görnüşde hödürläp bilerler. Güýmenje we syýahatçylyk ugurlary has uly tizlikde özgerer.
Kiberfiziki ulgamlaryň dizaýneri
Ýerine ýetirýän wezipeleri: kiberfiziki ulgamlary anyk wezipelere laýyklykda taslamalaşdyrmak. Wirtual hakykatda nusgalary döretmek üçin emeli aň kömekçileri hem-de fizikler we metallurgiýa hünärmenleri bilen maslahatlaşmak.
Kiberfiziki ulgamlar (CPS) — “Senagat 4.0” zamanasynyň awtomatik fabrikalarynyň daýanjydyr. Olar fiziki jisimleri, elektron datçikleri hem-de emeli aňy birleşdirýärler. Häzirki döwrüň robotlaryndan tapawutlylykda, şeýle ulgamlar özlerini alyp baryşlaryny özbaşdak sazlamaga hem-de kesgitli maksada ýetmek üçin beýleki mehanizmler bilen aragatnaşygy ýola goýmaga ukyplydyr.
Maliýe ulgamynda kiberhowpsuzlyk boýunça hünärmen
Ýerine ýetirýän wezipeleri: kiberhowpsuzlyk bilen meşgullanmak, şahsy pul serişdelerini dolandyrmagyň awtomatlaşdyrylmagy, maşynara tranzaksiýalar (amallar), bulut tehnologiýalary bilen bagly howplardan gowy baş çykarmak, akylly şertnamalaryň kemçiligini ýüze çykarmagy başarmak.
Kiberhowpsuzlyk sanly tehnologiýalaryň täsiri bilen özgerýän dünýäniň iň möhüm ugurlaryň birine öwrülýär. Tehnologiýalaryň kämilleşmeginiň gowy tarapynyň bolşy ýaly, howply taraplary hem bolup bilýär. Ösen tehnologiýalar betpäl adamlara howply işleri etmekde hem ýardam edip bilýär. Şonuň üçinem sanly ulgama geçilende, ilkinji nobatda, howpsuzlygy üpjün etmek meselelerini çözmek wajypdyr.
Eýýäm häzirden bütin dünýäde dürli ugurlarda iş alyp barýan kompaniýalar sanly tehnologiýalardan we täzeçil çözgütlerden baş çykarýan, iş prosesleriniň, tehnologiýalaryň hem-de önümleriň öndürilişiniň düýpli özgerýän şertlerinde netijeli işläp bilýän hünärmenleri gözleýärler. Gynansak-da, şeýle hünärmenler örän az bolup, bu ugurda zähmet bazarynyň islegi doly kanagatlandyrylmaýar. Hut şonuň üçinem, aýratynam, ýaşlara özgerýän dünýäniň aýratynlyklaryny nazara alyp, dogry hünärleri saýlap almak we şol hünärlerde ussatlyga ýetmek üçin irginsiz zähmet çekmek gerek.
Peýdalanylan çeşmler:
- World Economic Forum. The Future of Jobs: Employment, Skills and Workforce Strategy for the Fourth Industrial Revolution.
- Thomas Frey, Futurist Speaker. 20 common jobs in 2040.
- Агентство стратегических инициатив, Московская школа управления «Сколково». «Атлас новых профессий».
Orazmuhammet Ataýew,
Aşgabat şäherindäki 53-nji orta mekdebiň mugallymy.
Sanly ykdysadyýetde kiberhowpsuzlygyny peýdalanmagyň möhüm şertleri


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler bileleşiginde indi “Ylym we sungat rysary” işleýär diýlip, Rambler täzelikler portaly belleýär.
“SNG segodnýa” neşrine görä, Orsýetiň Ylymlar Akademiýasy Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler bileleşiginiň oba hojalyk bölüminiň başlygy Şamyrat Herremowy “Ylym we sungat rysary” hormatly ady bilen sylaglapdyr. Bu ada adamzadyň ösüşine öz ylmy işleri, jemgyýetçilik işleri, döredijiligi we ýa-da haýyr-sahawat işleri bilen agramly goşant goşan adamlar mynasyp bolýarlar, diýlip maglumatda bellenýär.
Herremowa berlen hormatly adyň ylmy jemgyýetçiligiň onuň eden işlerine ýokary baha berilmeginiň alamatydygy bellenýär. Maglumatda aýdylyşyna görä, Herremow oba hojalygyň problemalaryna bagyşlanan dürli ylmy işleriň awtory, ol işleriň käbirlerini orsýetli kärdeşleri bilen bilelikde ýazypdyr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Russiýanyň “Roskomnadzor” döwlet agentliginiň resmileri, şol sanda metbugat sekretary şübheli maliýe galplyklary bilen ilteşikli derňewler sebäpli şu aýyň başynda öý tussaglygyna höküm edildiler diýip, Moskwa sudunyň metbugat wekili aýdýar.
Çertanowo etrap sudunyň metbugat wekili Stanislaw Ýežowyň 12-nji oktýabrda beren maglumatyna görä, “Roskomnadzoryň” metbugat wekili Wadim Ampelonskiýniň we bu gullugyň hukuk bölüminiň başlygy Boris Ýedidiniň bir aýlyk öý tussaglygyna höküm edilmelidigi baradaky karar 5-nji oktýabrda çykaryldy.
Döwlet eýeçiligindäki Esasy radio ýygylyklary merkeziniň direktory Aleksandr Weselçakow hem şol bir möhlet bilen öý tussaglygyna höküm edildi diýip, Ýežow belledi.
Onuň sözlerine görä, gürrüňi edilýän üç adam uly göwrümli maliýe galplygyna gatnaşmakda güman edilýär. Ýežow heniz olaryň hiç birine bu barada aýyplama bildirilmändigini nygtady.
Russiýanyň “Roskomnadzor” döwlet agentligi elektronik medianyň, köpçülikleýin kommunikasiýanyň, informasiýa tehnologiýasynyň we telekommunikasiýanyň federal kanunlaryny berjaý edýändigine ýa-da etmeýändigine gözegçilik edýär.


text:
Russiýanyň Irkutsk şäherinde iýunyň aýagynda ýüze çykan suw joşmasyndan soň dereksiz ýitdi diýlip yglan edilen 30 adam tapyldy we halas edildi.
Ýerli häkimiýetler ýene-de 11 adamyň tapylmaýandygyny aýtdylar.
Suw joşmasynyň netijesinde 22 adam heläk boldy.
Resmi beýanatda dereksiz ýiten adamlaryň anyk haçan halas edilendigi we olaryň saglyk ýagdaýy barada maglumat berilmeýär.
Suw joşmasy sebitiň 107 ýaşaýyş nokadyna täsir ýetirdi. Hadysada 10 müň töweregi jaýy suw basdy.
Deslapky maglumatlara görä, tebigy hadysanyň netijesinde 29 milliard rubl, ýagny 454 million dollar möçberinde zyýan ýetipdir.


text:
Vaktsına alǵan JOO stýdentterine jeńildikter beriledi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstandyq joǵary oqý oryndary Bilim jáne ǵylym mınıstri A.Aımaǵambetovtiń tapsyrmasy boıynsha joo stýdentteri arasynda vaktsınatsııany qoldaý aktsııasyn bastaıdy, dep habarlaıdy QazAqparat vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, COVID–19 indetine qarsy ekpe alǵan stýdentter joǵary oqý oryndarynyń múmkindikterine baılanysty oqýǵa, jataqhanalarda turýǵa jeńildikter alyp, túrli syılyqtarǵa ıe bolady. Tek stýdentter ǵana emes, sonymen qatar joǵary oqý oryndarynyń ekpe saldyrǵan oqytýshylary da materıaldyq materıaldyq yntalandyrýǵa ıe bolady.
«Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ, L.N. Gýmılev atyndaǵy EUÝ, Abaı atyndaǵy QazUPÝ, Q.I. Sátbaev atyndaǵy QazUTZÝ, M. Áýezov atyndaǵy OQÝ, M. Ótemisov atyndaǵy BQÝ, H. Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıteti vaktsınatsııalaýdy qoldaý boıynsha aktsııalardy bastap ketti. Birqatar joǵary oqý ornynyń stýdentteri úshin oqýǵa, jataqhanalarda turýǵa jeńildikter, saýyqtyrý shıpajaılaryna tegin joldamalar, tegin tamaqtaný jáne qoǵamdyq kólikti paıdalaný talondary qarastyrylǵan.
Sondaı-aq joǵary oqý oryndary vaktsınatsııalanǵan stýdentter úshin shet tilderi, kompıýterlik saýattylyq jáne kásipkerlik daǵdylardy damytatyn tegin kýrstar uıymdastyrýdy josparlap otyr. Sonymen qatar ekpe saldyrǵan keıbir ýnıversıtetterdiń stýdentteri fıtnes zaldaryna, basseınge, teatrǵa, kınoteatrǵa jáne kontsertterge tegin bara alady», delingen habarlamada.
Atalǵan joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary da nazardan tys qalmady. Vaktsınatsııalanǵan oqytýshylar qosymsha aqy nemese aqyly demalys alady.
«Mınıstrdiń tapsyrmasy boıynsha joǵary oqý oryndary stýdentter men oqytýshylardy vaktsınatsııalaýǵa shaqyryp, yntalandyrý boıynsha sharalar qabyldap jatyr. Bul aktsııa bizdiń azamattardyń sanasyn oıatýǵa kómektesedi dep senemiz. Biz birlese otyryp, qaýipti vırýsty jeńe alamyz jáne karantın múmkindiginshe tez aıaqtalady dep úmittenemiz. Basqa joǵary oqý oryndaryn da vaktsınatsııany qoldaý úshin yntalandyrý sharalaryn uıymdastyrýǵa shaqyramyz. Sebebi bul koronavırýstyń taralýyn toqtatýdyń jalǵyz joly», – dep atap ótti Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Qýanysh Erǵalıev.
- ShQO-da karantındik shekteýler 30 qazanǵa deıin uzartyldy
- Koronavırýstan keıingi sındrom degen ne
- Vaktsına saldyrǵan stýdentter iPhone jáne basqa da baǵaly syılyqtar utyp alýda
- Qarashadan bastap vaktsına alǵan barlyq sheteldikter AQSh-qa kire alady
- Medıtsınada jasandy ıntellekt keńinen qoldanyla bastady- dáriger
- Koronavırýs juqtyrǵan 636 adamnyń jaǵdaıy aýyr – mınıstrlik
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
“Türkmenpoçta” poçta aragatnaşyk kompaniýasy sizi 2 kg-dan ýokary bolmadyk ýollanmalar üçin Türkmenistanda çapar iberiş hyzmatyny ulanmaga çagyrýar. Şeýle hem Aşgabadyň demir ýol menzilinden ýurduň gämi duralgalaryna dürli ululykdaky ýükleri ibermek mümkin.
Poçta kompaniýasynyň işgärleriniň “Türkmenportal”-a habar berşi ýaly, ýük ugradylan wagtynda ýüküň agramy çäklendirilmeýär.
Ibermezden ozal demir ýol menziliniň işgärine iberilýän ýollanmany we resminamalary görkezmeli.
Harytlary ibermegiň bahasy, ýollanmanyň agramyna we belli bir barjak stansiýasyna görä hasaplanylýar.
Hyzmat barada goşmaça maglumatlary +993 12 273155, +99312 273186 belgilerine jaň edip alyp bilersiňiz (Tizleşdirilen poçta we ýük iberiş bölümi).
Seýle hem okaň:
- "Türkmenpoçtanyň" onlaýn dükanyndaky harytlaryň sany köpelýär
- «Türkmenpoçta» jemagat töleglerini hem kabul edýär


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Özbegistanyň döwlet baştutany Şawkat Mirziýoýew iki ýurduň sebitleriniň mümkinçiliklerinden has doly peýdalanmagyň ähmiýetini nygtadylar. Döwlet baştutanlarynyň gepleşikleri döwründe hyzmatdaşlygyň täze mehanizmini — sebitleriň Forumlaryny geçirmek barada gepleşdiler, diýip «orient.tm» ýazýar.
Döwlet baştutanlary ýurtlaryň arasynda özara gatnaşyklaryň ýene bir möhüm faktoryny — medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy bellediler.
Özara medeniýet we kino Günlerini geçirmek, teatr we aýdym-saz toparlarynyň gastrollaryny guramak, ylmy intelligensiýanyň duşuşyklaryny guramak we şuňa meňzeş iki ýurduň halklaryny ýakynlaşdyrmaga mümkinçilik döredýän beýleki çäreleri geçirmek boýunça ylalaşyga gelindi.


text:
Maglumata görä, asly türkiýeli bu ýolagçy üçaryň Oslo tarap yzyna dolanmagyny talap edipdir. Ýöne pilotlaryň ýerleşýän kabinasyna tarap geçmekçi bolanda, onuň ýolagçylar tarapyndan saklanandygy we zyýansyzlandyrylandygy habar berilýär.
Maglumata gorä, bu ýolagçynyň döreden başagaýlygyna garamazdan, uçar hiç hili howp-hatarsyz Stambulyň aeroportyna gonupdyr. Şol ýerde-de bomba partlatmak haýbatyny atan bu ýolagçynyň polisiýa tarapyndan tussag edilendigi habar berilýär.
Onuň «bomba» diýip atlandyran zadynyň hem toslama enjam bolup çykandygy aýdylýar. Ýöne bu ýolagçynyň uçary yzyna dolamakdan maksadynyň näme bolandygy barada häzirlikçe anyk maglumat ýok.


text:
Milli Assambleýadaky Çawezi goldaýan köpçülik, onuň ýakyn günleriň dowamynda Ýokary sudda kasam getirmelidigi baradaky teklibi makullady.
Şol haýyş parlamente wise prezident Nikolas Maduro tarapyndan hödürlenipdi. Nikolas Maduro Çaweziň mirasdüşeri hökmünde häsiýetlendirilýär.
Oppozision deputatlary Çaweziň ygtyýarlyklarynyň penşenbe güni gutarýandygyny aýdyp, Ýokary suda bu işe garamagyna çagyryş etdi. Şeýle-de olar parlamentiň başlygy Diosdado Kabella, prezidentlik wezipesini wagtlaýynça öz boýnuna almagy üçin çagyryş etdiler.
Penşenbe güni wise prezident Nikolas Maduronyň hem wezipe ygtyýarlyklary tamamlanýar. Çawez 1999-njy ýyldan bäri häkimiýetiň başynda bolup, ol oktýabr aýynda gaýtadan prezidentlige saýlanypdy.


text:
DDSU: COVID-19-dan qaıtys bolǵandar sany kúrt artty
NUR-SULTAN. QazAqparat - Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy COVID-19-dan oryn alǵan ólim-jitim sanynyń kúrt óskenin habarlady.
Bul týraly QazAqparat QR Úkimeti janyndaǵy Qazaqstanda koronavırýstyń taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegram kanalyna silteme jasap habarlaıdy.
«Ótken aptada álemde COVID-19 juqtyrý faktileriniń jalpy sany 3,8 mıllıonnan asty, munyń saldarynan qaza tapqandar sany kúrt ósti. 69 myńnan astam adam qaıtys boldy, bul bir apta burynǵyǵa qaraǵanda 21% - ǵa kóp. Bul týraly DDU-nyń apta saıynǵy esebinde aıtylǵan. Koronavırýs ınfektsııasynyń jyldam taralýy Soltústik jáne Ońtústik Amerıkada jáne Batys-Tynyq muhıty aımaǵynda baıqalady»,-delingen aqparatta.
- Germanııa Federaldy Respýblıkasynda halyqtyń 70% KVI-ge qarsy ekpe saldyrdy
- Antırekord: Reseıde bir táýlikte 1 075 adam koronavırýstan kóz jumdy
- Aýǵanstanǵa 28 tonna medıtsınalyq júk jetkizildi
- Búgin – Ózbekstanda prezıdenttik saılaý aldyndaǵy «tynyshtyq kúni»
- Qazaqstanda qar barysyn saqtaý úshin qandaı sharalar atqarylyp jatyr
- BUU: Madagaskarǵa klımattyń ózgerýinen týyndaǵan ashtyq qaýpi tónip tur
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky konferensiýasynda eden bu çykyşynda Hillary Klinton Eýrany ýiti tankytlady.
“Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň” aýtmagyna görä, bu maslahata ýygnanan ýurtlaryň arasynda Eýran ýadro howpsuzlygy barada öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmeýän ýeke-täk ýurt. Ol Birleşen Milletler guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň we “Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň” çagyryşlaryny äsgermezlik edip, ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky şertnamanyň geljegini howp astyna saldy” diýip, Klinton belledi.
Ahmedinejadyň delilleri…
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad hem Klintondan sanlyja sagat öň şol konferensiýada çykyş edip, dünýäniň atom ýaragly ýurtlaryny ýaragsyzlanmaga, Birleşen Milletler guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň strukturalaryny üýtgetmeklige çagyryş etdi.
“Howpsuzlyk Geňeşiniň häzirki strukturalary adalatsyz hem peýdasyz. Ol şol bir wagtyň özünde-de atom ýaraglary bar ýurtlary goldamak üçin esasy faktor bolup durýar. Birleşen Milletler guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň strukturalaryny reformirläp, atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky şertnamany kämilleşdirmek gerek. Bular biri-birinden aýry zatlar däl. Bu işler ýadro agentliginiň maksatlaryny amala aşyrmak üçin zerur” diýip, Ahmedinejad öz çykyşynda nygtady.
Ol Eýranyň atom ýaragyny öndürmäge synanyşýanlygyny inkär edip, atom ýaraglaryny “adamzada garşy gönükdirilen ot” diýip häsiýetlendirdi: “Atom bombasyny edinmek masgaraçylyk, ahlaksyzlyk we utanç. Ony ulanjak diýip haýbat atmak, ony ulanmak ondan hem beter masgaraçylyk”.
“ABŞ gorkyny gural edinýär”
Eýranyň prezidenti Birleşen Ştatlar bilen onuň ýaranlaryny Eýranyň parahatçylykly maksatlar üçin ýadro tehnologiýasyny edinmeginiň öňüni bökdemek maksady bilen, atom ýaraglarynyň ýaýramagy baradaky gorkyny gural edinmekde aýyplady.
“Gynansak-da, Birleşen Ştatlar atom ýaragyny ulandy. Ony ulanjak diýip hem köp ýurtlara, şol sanda, meniň ýurduma-da haýbat atdylar” diýip, Ahmedinejad nygtady.
Eýranyň prezidenti Ysraýyly-da Orta Gündogara atom howpuny salýanlykda aýplady.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton öz gezeginde bu aýyplamalara jogap berip: “Şu gün ir bilen Eýranyň prezidenti Birleşen Ştatlara we bu konferensiýadaky beýleki taraplara bildirýän şol lenji çykan, galp we gazaply aýyplamalaryny gaýtalady. Ýöne bu geň zat däl. Siziň şu gün eşidişiňiz ýaly, Eýran öz tutumyndan ünsi sowup, jogapkärçilikden gaçmak üçin elinde baryny eder” diýdi.


text:
Gyrgyzystanyň iki postsowet liderleri Askar Akaýew bilen Kurmanbek Bakyýew öz çagalaryna we ýakyn garyndaşlaryna eden “eglişikleri” üçin iliň gözünden düşdüler. Gyrgyzystanyň goňşy ýurtlarynyň liderleri bu bolan zatlardan sapak alsa gowy bolardy.
Aprelde prezidentlikden gyrakladylan K.Bakyýew öz ogluny we doganlaryny uly döwlet wezipelerine işe belledi. Onuň ogly Maksim we dogany Janyş hakykatda ýurduň içindäki iň täsirli syýasy şahsyýetlere öwrüldiler.
Janyş başda Milli howpsuzlyk gullugynyň başlygynyň orunbasarydy. Biraz soňra ol Döwlet gorag gullugyna başlyk boldy. Bu gulluk prezidentiň, hökümet resmileriniň, parlament agzalarynyň, Ýokary suduň we Konstitusion suduň sudýalarynyň goragyny üpjün edýär. Hakykatda ol ýurduň kanun goraýjy organlaryna, şol sanda prokuratura edarasyna, jenaýat agtaryş bölümlerine we sud sistemasyna kontrollyk edýärdi.
Prezidentiň doganlary Marat bilen Adyl bolsa daşary ýurtlardaky gyrgyz ilçihanalarynda işleýärdiler. Olaryň biri Germaniýada ilçi bolsa, beýlekisi Pekindäki ilçihananyň uly resmisidi. Bakyýewiň ýene bir dogany Kanybek oba adminstrasiýasyna başlyk bolsa, başga bir dogany Ahmat Jalalabatda belli biznesmen hem resmi däl häkimdi…
Akaýew hem kem galmandy
Askar Akaýewiň prezidentligi barada aýdylanda, onuň aýaly hakynda gürrüň etmeli bolýar. O döwürde ýurtda esasy şahsy meseleleriň köpüsini Maýram Akaýewa çözýärdi. Ol «Merim» sahawat fondunyň başlygydy.
Maýramyň goldawyna, kömegine mätäç bolan iş adamlary ýa resmiler bu fonda serişde geçirýärdiler. Akaýew wezipeden gyrakladylansoň, prokurorlar döwlet resmileriniň býujet serişdelerinden «Merim» fonduna pul geçirendikleri baradaky aýyplamalary derňemäge başladylar.
Ekspertleriň hasaplamalaryna görä, Gyrgyzystanyň jemi içerki önüminiň 20 prosent çemesi Akaýewleriň maşgala hem ýakyn ýaranlarynyň jübüsine gapgarylypdyr.
Maýram ogly Aýdar bilen bile döwlet wezipelerini satmakda ýakasyny tanatdy. 2006-njy ýylda prokurorlar Askar Akaýewiň garyndaşlaryna we ýakyn adamlaryna garşy 106 sany jenaýat derňew işini açdylar.
Täjik we Özbek warianty nähili?
Täjigistanda prezidentiň Strategiki ylmy-barlag merkeziniň başlygy Suhrab Şaripow prezident Emomali Rahmonyň, eger islese, öz garyndaşlaryny uly işlere bellemäge hakynyň bardygyny aýdýar.
Onuň pikiriçe, Günbatarda garyndaşparazlygyň giň ýaýrmazlygynyň sebäbi ol ýurtlarda maşgalalaryň köplenç bir-birinden üzňe, aýrybaşga ýaşaýanlygyndan.
Şaripowyň aýdýanlaryndan görnüşi ýaly, Rahmonyň çagalarynyň birnäçesi eýýäm uly döwlet wezipelerinde işleýär. Prezidentiň 23 ýaşly ogly Rustam täjik syýasatynda görülmedik depginde ýokary galýar we kakasynyň ýerine mümkin bolan mirasdüşer hasaplanylýar…
Golaýda “WikiLeaks” tarapyndan çap edilen diplomatik hatlar prezident Yslam Karimowyň gyzy Gülnarany ýurtda iň ýigrenilýän adam hökmünde häsiýetlendirýär.
Birleşen Ştatlaryň diplomatlarynyň hatlarynda aýdylmagyna görä, ol ýurtdaky girdejili biznesleriň hersinden öz paýyny goparyp, «ogrularyň patşasy» diýen lakama eýe bolupdyr.
Gazak we Türkmen “nusgasy”
Gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bir gezek «prezidentlik aýlygym gaty az bolansoň, maňa çagalarym kömek edýär» diýip degişdi.
«Forbes» žurnalynyň ýazmagyna görä, Nazarbaýewiň gyzy Dinara we onuň adamsy Timur Kulibaýew dünýäniň milliarderleriniň hataryna girýär. T.Kulibaýew 2007-nji ýylda britan patyşalyk maşgalasynyň agzasyndan 15 million funta hususy jaý satyn aldy. Britaniýanyň «Daily telegraph» gazeti bu emlägiň bazar bahasyndan 25 prosent gymmat alnandygyny ýazdy.
Türkmenistanyň «ömürlik prezidentiniň» ýogalaly bäri geçen wagtyň içinde türkmen hökümeti Nyýazowyň bozuk sistemasyny sökmek babatda käbir ädimleri ätdi. Ýöne, muňa garamazdan, indi biz prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň maşgalasynyň we ýakyn töwereginiň hem ýokary galýandygyny görýäris.
Ozalky diş doktory Berdimuhamedow köne rus maşynyny münerdi, emma soňky döwürde ol kaşaň zatlaryň tagamyny bilip ugrady. Onuň bir gyzy Londonda, beýlekisi Parižde ýaşaýar.
Bu liderleriň hiç biri Gyrgyzystanyň tejribelerinden zat öwrenene meňzemeýär. Olar halkyň sabyr-kanagatynyň ahyry bir gün hökman gutarjakdygy baradaky ýönekeý hakykaty görmezlige salmagy dowam etdirýärler.
Çolpon Orozobekowa Ženewada iş alyp barýan gyrgyz žurnalisti. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ýekşenbe günündäki teleçekişmä ozalky maliýe ministri Aşraf Ghani, ozalky prezident geňeşçisi Hedaýat Amin Arsala, şazada, ozalky patyşa Zahyr Şanyň agtygy Muhammad Nader Naim dagy gatnaşdy.
Prezidentlige kandidat, ozalky prezident geňeşçisi Hedaýat Amin Arsala teleçekişmede şeýle diýdi:
"Gynanasak-da, haçanda jihad sowlanda, mujahatdin liderleriniň käbiri häkimiýeti öz peýdasyna monopoliýa etdi we şunuň bilen Owganystany dürli böleklere we toparlara böldi. Hut şu hili çemeleşme hem ýurtdaky köp problema esas boldy. Mundan başga biz ýene bir zady bilmeli, mujahatdin we onuň liderleri bu meselede ýeke däldi, bu işe daşary ýurt güýçleri hem goşulypdy. Şu sebäpden hem biz jihadyň hözirini görüp bilmedik. Emma muňa garamazdan, indi Owganystanyň öňe süýşmek, parahat we asuda durmuşa eýe bolmak mümkinçiligi bar.”
Prezidentlige kandidat, ozalky maliýe ministri Aşraf Ghani ýurduň içki we daşky kynçylyklary hakynda şeýle diýdi:
"Şu günki gün [ABŞ-nyň] prezidenti [Barak] Obama we biziň ýewropaly partnerlarymyzyň ählisi Owganystan babatda syýasy y çözgüt gazanylmalydygyny prinsipde kabul etdi. Ikinji ýagdaý regional ölçegler bilen bagly, esasanam bu Pakistana gezek gelende şeýle. Pakistanyň saýlanan premýer-ministri [Nawaz Şarif] syýasy çözgüde ýykgyn edýär, emma Pakistanyň aňtaw we harby guramalary entek bu netijä gelip bilenok. Şu sebäpden biziň sebitde düýpli bökdençliklerimiz bar. Üçünjiden, içerki ölçegler, muňa korrupsiýa we rehimsizlik hem girýär, bular öz gezeginde ýurtda zorluk-süteme sebäp bolýar."
16-njy fewralda, teleçekişmäniň ikinji gününde çykyş eden kandidatlaryň biri, şazada Mohammad Nader Naim aýallaryň hukuklary barada söz açyp, şeýle diýdi:
"Aýallaryň hukuklary çynlakaý we wajyp mesele. Bilşiňiz ýaly, şu günki gün biziň jemgyýetmiziň 50 prosentini aýallar düzýär. Biz bu meselede käbir üstünlikleri gazandyk, emma olar ýeterlik däl. Biz aýallara has köp mümkinçilik döredip, olaryň biziň indiki hökümetimiziň düzüminde 30 prosent orun almagyny üpjün etmek isleýäris.”
Kandidat Arsala adam hukuklary barada şeýle diýdi:
"Biz adam hukuklaryna hormat goýmaly we hiç bir ýagdaýda hiç bir zorluga ýol bermeli däl. Aýallaryň hukuklary berk goralmaly. Biz aýallaryň hukuklarynyň doly goralmagyna we olaryň jemygetiň syýasy, ykdysady we sosial meselelerine doly goşulmagyna ygrarly. Men aýallara hem adam hökmünde garamaly diýmek isleýärin.»
Prezidentlige kandidat Naim Birleşen Ştatlar bilen baglaşylmaly howpsuzlyk şertnamasy hakynda şeýle diýdi:
"Men ikitaralaýyn howpsuzlyk şertnamasyna gol çekilmegini goldaýaryn. özem bu Owganystandaky möhüm wakadan - men saýlawlary nazarda tutýaryn - öň bolmaly, bu şertnama gol çekilmeli we Owganystanyň prezidenti bu meselede aýdyň we çynlakaý pozisiýa eýelemeli."
Prezidentlige kandidat Ghani işsizlik barada şeýle diýdi:
"Owganystanda ýaş adamlar absolýut köplük bolup durýar, şol bir wagtda olar bu ýurtda syýasy we ykdysady azlyk bolup galýar. Şu azlyk köplüge öwürilýänçä Owganystan durnukly ýurt bolmaz. Diýmek, ilkinji mesele ýaşlaryň iş bilen üpjün edilmegi, okanlar, bilim alanlar we bilim almadyklar, barysy iş bilen üpjün edilmeli. Iş orunlaryny döretmek meselesinde biziň ýörite planymyz bar, iş orunlary döredilýän wagtynda ähli pudakda ýaşlara üns berler."
Çekişmä prezident Hamid Karzaýyň dogany Kaýuum Karzaý we ozalky daşary işler ministri Zalmai Rasul hem gatnaşmalydy, emma olar çekildi.
5-nji aprelde perzident Hamid Karzaýyň ýerine täze prezident seçiljek saýlawlara jemi 11 kandidat gatnaşýar.
Bu teleçekişme Owganystanyň Radio-Telewideniýesi (RTA) we Azatlyk/Azat Ýewropa radiosynyň Owgan gullugy tarapyndan gurnaldy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary esasynda türkmen halkynyň medeniýetiniň, sungatynyň has-da içgin öwrenilmegine giň mümkinçilikler döredildi.
Türkmen sungaty örän baý, köpöwüşginli bolup, öz gezeginde dürli ugurlara bölünýär. Onuň üýtgeşik ugurlarynyň biri-de tans sungatydyr. Bu barada Gahryman Arkadagymyzyň nurana kalbyndan joşup çykan «Ile döwlet geler bolsa...» atly ajaýyp eserinde şeýle setirler bar: «Ýurdumyzda meşhurlyk gazanan aýdym-saz we tans toparynyň çykyşlarynda, halk ýerine ýetirijilik däpleri bilen olara täze öwüşgin berýän häzirki zaman saz meýilleriniň arasyndaky berk baglanyşygy görmek bolýar. Aýdym-saz döredijiligi bilen bir hatarda, milli folklor, tans sungaty hem ösüşiň ýokary derejesine galdyryldy. Biziň ata-babalarymyz köp asyrlar mundan ozal hem tansyň güýjüni duýgulara täsir ediji serişde hökmünde ulanypdyrlar». Ynha, şular ýaly, öz duýgularyny ajaýyp tanslaryň üsti bilen beýan edip, ömrüni tans sungatyna bagyş eden tans ussatlarynyň biri-de — Türkmenistanyň halk artisti Gülbahar Musaýewadyr. Ol özüniň ýiti zehini bilen türkmen sahnalarynda ajaýyp keşpleri janlandyryp, türkmeniň tans sungatyna uly goşant goşup, uzak ýyllaryň dowamynda bu ugurdan zehinli ýaşlary kämil hünärmenler edip ýetişdirmekde uly işler alyp barýar. Ol 1946-njy ýylyň 13-nji martynda Aşgabat şäherinde dünýä inýär. Onuň kakasy opera aýdymçysy bolup, ejesi bolsa Türkmenistanda ilkinji açylan «Halk tansy» toparynyň öňdebaryjy tansçysydy. Kiçijik Gülbahar eýýäm çagalykdan aýdym-sazyň, tansyň täsin dünýäsine aralaşypdy we oňa bar durky bilen maýyl bolupdy. Olaryň öýünde hemişe aýdym-saz ýaňlanar durardy, operadan aýdymlar yzygiderli ýerine ýetirilýärdi. Gülbaharjyk hem köp opera partiýalaryny eýýäm ýatdan bilýärdi we saza goşup tans edýärdi. 1953-nji ýylda Gülbahar Aşgabadyň 16-njy orta mekdebine okuwa barýar. Mekdep döwrüniň ilkinji günlerinden başlap gyzjagazyň sungata bolan höwesi göze ilip başlaýar. Onuň tansa bolan ýiti zehinini, ukyp-başamygyny ilkinji bolup gören Marina Strahowady. Ol Gülbahary tansa höwesli çagalardan düzülen topara saýlap alýar we bu topar 1956-njy ýylda Leningradyň (häzirki Sankt-Peterburg) A.Waganowa adyndaky Akademiki horeografiýa mekdebine okuwa ugradylýar. Gülbahar Musaýewa: «Türkmen çagajyklaryndan düzülen bu tans topary bilen bilelikde beýleki döwletleriň hem çagalar tans toparlary bardy. Emma türkmenleriň aýratyn zehinlidigini tans ussatlaryndan eşitmek diýseň ýakymlydy» diýip ýatlaýar. Mekdepde ol tans sungatynyň ussat mugallymlary Nina Belikowa, Warwara Meý dagylardan tälim alýar. Elbetde, balet tansyny etmek yzygiderli türgenleşigi talap edýär we ähli zatlardan el çekip, tutuş wagtyňy sarp etmeli bolýar. Baletde tans etmeklik her kime başartmaýar. Onuň üçin ýyllarboýy öz üstüňde işlemeli bolýar. Emma Gülbahar Musaýewada bu zehin dogabitdi bardy we ol öz halypalaryndan tans etmekligiň inçe syrlaryny janypkeşlik bilen ürç edip öwrenýär, tans etmekde giň tejribe toplaýar. Hakyky tans artisti bolmak üçin diňe bir tans edeniň ýeterlik däldi. Onuň üçin sazyň medeniýetini, taryhyny, saz edebiýatlaryny we dramaturgiýany hem bilmelidi. Ökde hünärmen bolmak arzuwy bilen ol çeper edebiýatlary okamagy, belli suratkeşleriň ajaýyp eserlerine syn etmegi, muzeýlere, teatrlara baryp simfoniki sazlary diňlemegi yzygiderli dowam etdirýärdi. «Okan ýyllarym türkmen ýaşlarynyň çykyşlaryny gowy görýärdiler. Olaryň arasynda meniň bilen bilelikde okaýan Gözel Hummaýewa, Iraida Mergenowa, Ahmet Pürsiýanow,Yusup Pürsiýanow dagy hem bardy. Biz hakda şol döwrüň gazet-žurnallarynda köp ýazýardylar. Biz muňa has-da buýsanýardyk.
Hawa, balet sazynda «pa-de-de» tansyň aýratyn görnüşi bolup, ol öz gözbaşyny XVII asyryň başlaryndan alyp gaýdýar. Tansyň bu görnüşi nusgawy baletleriň ählisinde diýen ýaly duş gelip, onda iki bolup tans edilýär. Ýekelikde gyz we oglan adažio, wariasiýa ýerine ýetirenlerinden soň bilelikdäki koda bilen tansy jemleýärler. Kordebalet bolsa — baletlerdäki köpçülikleýin ýerine ýetirilýän tanslardyr.
Okuwyny uly üstünlikler bilen tamamlan Gülbahar Musaýewa indi balet artistidi. Onuň kalby tans sungatyna bolan hyjuwlardan, söýgüden pürepürdi. Ol öz söýgüsini, sungatyny türkmen halkyna bagyşlamagy arzuwlapdy. Tans äleminiň bu parlak ýyldyzy özüniň türkmen teatr- larynyň sahnalaryndaky çykyşlary bilen haýran galdyrýardy. Uzak ýyllaryň dowamynda Gülbahar Musaýewa ozalky Magtymguly adyndaky opera we balet teatrynda, balet artisti, baş baletmeýstri, baletmeýster-gurnaýjysy ýaly kärlerde döredijilikli zähmet çekýär. Şol ýyllarda A.Adanyň «Žizel», K.Korçmarýowyň «Aldarköse», B.Asafýewiň «Baryşnýa-krestýanka», L.Minkusyň «Baýaderka», Ç.Nurymowyň «Epgegiň tepbedi», A.Agajykowyň «Pöwrize», «Çöl mu- kamy», D.Nuryýewiň «Mähirli jadygöý», P.Çaýkowskiniň «Guw köli» baletinden Odettanyň, F.Amirowyň «Müň bir gije» baletinden Şährizadanyň keşplerini özüniň üýtgeşik ussatlygy bilen ýerine ýetirip teatryň sahnalarynyň parlak ýyldyzyna öwrülipdi. Onuň ýeňil gopýan, sazlaşykly, näzik hereketleri sungat muşdaklaryny biparh goýmaýardy.
Balet älemindäki bu ajaýyp keşpleri bilen Gülbahar Musaýewa diňe bir ýurdumyzda däl, eýsem, Wengriýa, Slowakiýa, Çehiýa, Fransiýa ýaly daşary ýurtlarda hem türkmen baletlerini şeýle hem daşary ýurtlaryň meşhur nusgawy baletlerini ussatlyk bilen ýerine ýetirip, tomaşaçylaryň gyzgyn söýgüsini gazanýar. Ol Yusup Pürsiýanow, Ahmet Pürsiýanow, Rejep Abdyýew, Goşa Japarow, Zafar Burhanow ýaly zehinli tans artistleri, Çary Nurymow, Nury Halmämmedow, Aman Agajykow ýaly, meşhur türkmen kompozitorlary bilen bilelikde işleşipdi. Häzirki wagtda Gülbahar Musaýewa Maýa Kulyýewa adynda-
ky Türkmen milli konserwatoriýasynyň ýanyndaky Daňatar Öwezow adyndaky Türkmen döwlet ýörite sazçylyk mekdebiniň «Halk tansy» bölüminde mugallymçylyk kärini alyp baryp, zehinli ýaşlara tans sungatynyň inçe syrlaryny öwredýär.
Tans sungatyny öwrenýän ýaş talyp oglan-gyzlar oňa «Ussat halypamyz» diýip ýüzlenýärler: «Men öz mugallymçylyk kärimden lezzet alýaryn. Türkmen ýaşlaryna tans sungatyny öwredip, olary kämil
hünärmenler edip ýetişdirmegi özümiň mukaddes borjum hasaplaýaryn. Sebäbi biz şeýle bagtyýar zamanada ýaşaýarys.
Hormatly Prezidentimiz medeniýet, sungat işgärlerine uly hormat goýýar we halypa-şägirtlik ýoluny gaýtadan dikeldip berdi, önjeýli işlemäge giň mümkinçilikleri döretdi. Şägirtlerimden amerikadaky balet
mekdebiniň ýolbaşçysy Natalýa Getman, Kazanda balet sungatyndan sapak berýän Gülnar Garypowa, ýurdumyzdaky meşhur «Näzli» tans ansamblynyň çeper ýolbaşçysy Gözel Ataýewa, Maýa Kulyýewa adyndaky TMK-nyň ýanyndaky Daňatar Öwezow adyndaky Türkmen döwlet ýörite sazçylyk mekdebiniň «Halk tansy» bölüminiň müdiri Jahan Haýtekowa, mugallymlar Oraz Meretgulyýew, Yslam Abdylnebiýew, Şemşat Ýomudowa dagynyň adyny buýsanç bilen tutasym gelýär. Köp şägirtlerim Türkmenistanyň halk artisti Jemal Saparowanyň ýolbaşçylygyndaky «Dokmaçylar» tans toparynda şeýle hem ýurdumyzyň ähli künjeklerinde tans ugrundan üstünlikli zähmet çekýärler» diýip, ussat halypa gürrüň berdi. Her bir sapagyny ýokary derejede alyp barýan talapkär mugallym Gülbahar Musaýewa tans hünärinden okaýan ýaş talyplara tans etjek sazlarynyň ilki bilen kimiň sazydygyny, onuň döwrüni, stil aýratynlygyny giňişleýin gürrüň berýär:
«Aýdymyň sözleri bar. Onuň näme hakdadygyny sözlerinden aňsa bolýar. Biz ähli aýtjak zatlarymyzy, oý-pikirlerimizi, duýgularymyzy tomaşaçylara tansyň üsti bilen düşündirmelidiris. Tans edilende gözüňe köp zat bagly bolýar. Gözüň aşak bakmaly däl, gözleriň üsti bilen içki dünýäňi görkezmeli. Sungatyň muşdaklary diňe owadan, ajaýyp tanslara syn etmelidir» diýip, tans edýän şägirtlerine öwran-öwran gaýtalap öz sungatyny olaryň kalplaryna ornaşdyrýar. Gülbahar Musaýewanyň talyplary ýurdumyzda geçirilýän konsertlerde, baýramçylyklarda yzygiderli çykyş edýärler.
Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen her ýyl geçirilýän Wena ballarynda Gülbahar Musaýewanyň talyplary polonez, mazurka ýaly tanslar bilen üstünlikli çykyş edip, öz ussatlyklaryny görkezýärler. Yaş zehinli dirižýor Resul Gylyjow bilen bilelikde P.I.Çaýkowskiniň «Şelkunçik» atly dünýä belli baletini işläp sahnada goýmaklygy, şeýle hem ýörite sazçylyk mekdebiniň däp boýunça her ýylyň özboluşly şygaryna bagyşlanyp geçirilýän konsertlerinde A.Haçaturýanyň «Gaýane» baletinden, A.Şapoşnikow bilen D.Öwezowyň, «Şasenem-Garyp», Ý.Meýtus bilen D.Öwezowyň «Leýli-Mejnun» operasyndan tans böleklerini talyplaryň ezberlik bile, ajaýyp maýyşgaklyk bilen ýerine ýetirmekleri hem aýratyn guwandyryjydyr. Gülbahar Musaýewa: «Hormatly Prezidentimiz ujypsyzja zähmetim üçin meni 2008-nji ýylda «Garaşsyz Türkmenistana bolan beýik söýgüsi üçin» ordeni, şeýle hem 2016-njy ýylda «Garaşsyzlygyň 25 ýyllygy» ýubileý medaly bilen sylaglady. Gahryman Arkadagymyza köp sagbolsun aýdýaryn» diýip, ýürek buýsanjyny beýan edýär. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda halypa mugallym Gülbahar Musa- ýewa merjen şäherimiz Aşgabadyň 140 ýyllygy, şeýle hem şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli geçirilen medeni we köpçülikleýin çärelerde çykyş etmek üçin öz şägirtleri bilen täze tansla- ryň üstünde işläp, irginsiz zähmet çekýär. Biz hem Türkmenistanyň halk artisti, tans sungatynyň ussady Gülbahar Musaýewa döredijilikli işinde üstünlik arzuw edýäris. Halypa-şägirtlik ýoluny gaýtadan dikeldip beren Gahryman Arkadagymyza köp sagbolsun aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, belent başy aman, umumadamzat ähmiýetli beýik işleri hemişe rowaç bolsun!
Sähra BAÝRYÝEWA, Maýa Kulyýewa adyndaky TMK-nyň ýanyndaky Daňatar Öwezow adyndaky Türkmen döwlet ýörite sazçylyk mekdebiniň Sazyň taryhy we nazaryýeti bölüminiň mugallymy.


text:
Almatyda jóndelgen skverler men áıgili sýburqaq ashyldy
ALMATY. QazAqparat - Almatyda qala kúnine oraı aty tanymal sýburqaq iske qosylyp, jóndeýden ótken Abaı atyndaǵy Ulttyq akademııalyq opera jáne balet teatry ǵımaratynyń aldyndaǵy gúlzar ashyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Megapolıs ákimi Baqytjan Saǵyntaev júrgizilgen jumystyń kólemi men sapasyn baǵalap, aýmaqty abattandyrý jobasyn talqylaýǵa qatysqan osy aýdannyń turǵyndarymen áńgimelesti.
Ákimdik taratqan málimetke sáıkes, Abaı atyndaǵy QUAOB aınalasyndaǵy búkil sáýlet ansamblin qalpyna keltirý týraly sheshim qabyldanǵan. Osy jumysqa mamandar men sáýletshiler tartylyp, muraǵat derekteri men fotosýretter zertteldi. Sondyqtan barlyq bólikter barpynsha dáldikpen qalpyna keltirildi.
«Nedelka» sýburqaǵynyń shamdary, arkalary men «abajýrlary» qalpyna keltirildi. Sonymen qatar, kireberistegi bir kezderi joıylǵan sýburqaqtar qalpyna keltirildi.
Aldaǵy ýaqytta saıabaqtar men skverlerdi qaıta qurý arqyly turǵyndarǵa jaıly orta men súıikti demalys oryndary paıdalanýǵa beriledi. Mundaı jumys qalanyń barlyq aýdanynda, sonyń ishinde eń shalǵaı shaǵyn aýdandarda da júzege asady.
Abaı atyndaǵy QUAOB alańy, «Nedelka» sýburqaǵy, Qasteev saıabaǵy, Botanıka baǵy, Tuńǵysh Prezıdent saıabaǵy qalanyń ózindik tutas jasyl beldeýin quraıdy.
«Bul jer qonaqtar men sheteldik týrıster úshin tartymdy aımaq bolmaq. Olar sýdyń ústinde ilýli turǵan jeti arkadan ulttyq naqyshty kóre alady. Sol mańǵa ádemi kórik berip turǵan jańarǵan «Nedelka» keshke erekshe. Mańaıy jaryq ári jaıly oryndar keshki Almatynyń biregeı atmosferasyn syılaıdy», - deıdi Jasyl ekonomıka basqarmasynyń basshysy Natalıa Lıvınskaıa.
Skver men «Nedelka» sýburqaǵynyń ashylýyna kelgen qala turǵyndary súıikti orynnyń qulpyrǵanyn aıtyp. saıabaq úshin alǵys bildirdi.


text:
Bu kurs semantik endiklerini ösdürmek üçin esas hökmünde ulanylyp bilinjek edebi tekst bilen bilim almagyň, (mugallym-talyp) bilelikde edebi eseri okamak üçin gönükdirilendir. Şeýle başarnyklar hakyky aragatnaşykda-da, okuw çärelerinde-de (ene we daşary ýurt dillerinde) möhümdir. Semantiki okamak endiklerini döretmek üçin saýlanan M. Bulgakowyň “Ussat we Margaritanyň” eseri dünýä sungat medeniýetiniň altyn gaznasydyr.
Bu kursda okyjylar indiki başarnyklara eýe bolarlar:
- Sungat eserini şahyryň aragatnaşyk niýeti nukdaýnazaryndan seljermek;
- Alnan kommunikatiw meseläniň nukdaýnazaryndan tekste düşündiriş bermek;
- Ýazyjynyň pikiriniň ösmegi üçin esas bolan mazmuny we lingwistik birlikleri görkezip, edebi teksti düşündirmek;
- Semantiki derňew esasynda tekstiň mazmunyny çaklamak;
- Beýannama düzmek;
- Ýazyjynyň şekilleri, göçme serişdeleri, aragatnaşyk niýeti barada pikirlenmek;
- Tekstde oýlanmagyň netijesinde döredilen öz eseriňize baha bermek.
Okyjylaryň taýýarlyk derejesi üçin talaplar:
- orta mekdebiň göwrüminde rus edebiýatynyň esasy dersini bilmek (rus gatnaşyjylary üçin);
- B2 – C2 derejesinde rus dilini bilmek (daşary ýurtly gatnaşyjylar üçin).
- M.A. Bulgakowyň “Ussat we Margarita” okadylan eseri (daşary ýurtly talyplar üçin ene dilinde okamak mümkin).
Kursa ýazymak üçin: https://www.coursera.org/learn/bulgakov-master-i-margarita


text:
Almatyda vaktsınalaý protsesi qalaı júrip jatyr
ALMATY. QazAqparat – Almatyda koronavırýsqa qarsy vaktsınany jetkizý jospary aıtyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Vaktsınanyń birinshi kezeńinde 1750 medıtsına qyzmetkerine ekpe egildi.
Naýryz aıynda 10 myń 800 doza vaktsına alynyp, 658 polıtsııa qyzmetkeri men 310 muǵalim vaktsınatsııalandy. Bul jumys kún saıyn jalǵasýda.
«Biz basqa kontıngentter úshin de ákelinetin kelesi ekpelerdi kútýdemiz. Bul naýryz aıynan soń bolady. Osy oraıda Almaty qalasyna qosymsha 16 myń 300 doza ekpe beriledi. Ekpe alýshylardyń sany óse bermek. Biz qosymsha, ekpe egýge jatatyn stýdentter men basqa da tulǵalarǵa da ekpe egemiz», - dedi Ortalyq qalalyq klınıkalyq aýrýhanasy dırektorynyń ınfektsııalyq baqylaýdy qamtamasyz etý jónindegi orynbasarynyń mindetin atqarýshy Elvıra Ibragımova.
Onyń aıtýynsha, jospar boıynsha kelesi ekpe sáýir, mamyr, maýsym aılyranda ákelinýi tıis.
Spıkerdiń aıtýynsha, Naýryz meıramynan keıin stýdentterge jáne basqa adamdarǵa 16 myńnan astam doza vaktsına alynady.
Elvıra Ibragımova antıdeneler týraly suraqqa da jaýap berdi.
«Antıdeneler 42-shi kúni túziledi. Klınıkalyq zertteýler júrgizilýde. Óndirýshiniń aqparaty boıynsha ımmýnıtet bir jyldan eki jylǵa deıin saqtalady. Eger adam aýyryp-jazylǵan bolsa, onda oǵan saýyqqannan keıin alty aıdan keıin ekpe salýǵa bolady «, - dep túsindirdi ol.
Sonymen qatar, spıker vaktsınanyń qorǵanysy joǵary jáne tipti, eger juqtyrǵan bolsa, aýrý vaktsınatsııalanbaǵan adamdarǵa qaraǵanda jeńil túrde ótetinin basa aıtty. Degenmen, betperde kııýdi jalǵastyrý jáne áleýmettik araqashyqtyqty saqtaý qajet.
«Bul ınfektsııa biz úshin jańa ekenin eskere otyryp, vaktsınatsııadan keıin betperde kııýdi jáne barlyq aldyn alý sharalaryn saqtaýdy usynamyz», - dedi ol.
Esterińizge sala keteıik, aǵymdaǵy jyldyń 1 aqpanynan bastap, Almatyda koronavırýsqa qarsy ekpe egi naýqany bastalǵan. «Spýtnık V» ekpesin egýdiń birinshi kezeńinde medıtsına qyzmetkerleri men pandemııamen kúreste aldyńǵy shepte júrgender egiledi. Naýryzdan bastap, polıtsııa qyzmetkerleri men ustazdar qaýymyna ekpe egý bastaldy.
- Prezıdent Ulttyq jobalardyń iske asýyna kóńili tolmasa, túzetý engizip otyrady – Dáýren Abaev
- Marat Ahmetjanov: Bıznes salasynda jemqorlyqqa qarsy standarttar engizý qajet
- Batys Qazaqstanda kazan aıynda 1 myńnan astam adam koronavırýs juqtyrǵan
- SQO-da koronavırýstan qaıtqandardyń 78 paıyzy - 61 jastan asqandar
- Aıda Balaeva jastardyń damýyna qandaı jaǵdaı jasalatynyn aıtty
- Jalǵan vaktsına pasportyn satyp alǵan almatylyqtar ekpe saldyryp jatyr ma
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Meşhur “Terminator” kinolarynyň altynjysy bolan “Terminator: gara maňlaý” Türkmenistanda 31-nji oktýabrda görkezilişe girer, diýip Biznes Türkmenistan saýty habar berýär.
Täze kinoda adyny eşideniňde “Terminator” sözüni ýada salýan tanymal aktýor Arnold Şwarsenegger bilen bir hatarda Lina Hamilton, Makkenzi Dewis, Natalia Reyes, Gabriel Luna we Diego Boneta hem oýnaýar.
Býudjeti 160-200 million amerikan dollary bolan “Terminator: Gara maňlaý”-yň dowamlylygy 128 minut.
Jeýms Kameron we Dewid Ellisonyň prodýuserliginde düşürilen täze film tomaşaçylara 1991-nji ýylda çykarylan “Terminator 2” kinosyny ýatladýar. Şol kinoda Sara Konnaryň keşbini ýerine ýetiren Linda Hamilton “Terminator: gara maňlaý”-da hem bu keşbiň dowamyny getirýär.
“Terminator 2”-niň prodýuserligini we režissýorlygyny Jeýms Kameron ýerine ýetiripdi. Prodýuseriň şol kinodan soňra düşürilen “Terminator” filmleriniň düşürilişine gatnaşman, “Terminator: gara maňlaý”-yň prodýuseri hökmünde çykyş etmegi iki filmiň arasyndaky baglanyşygyň ähmiýetini ýüze çykarýar. Täze film 2016-njy ýylda çykarylan “Dedpul” filmi bilen ilkinji kino režissýorlyk tejribesini gazanan Tim Milleriň ikinji filmi bolar.


text:
Balaryçylyk
Balaryçylyk-azyk meselesini çözmekde beyleki iýmitler bilen bir hatarda uly ähmiýete eýedir, bal arysy 2 sany funksiýany ýerine ýetirýär:
- Balarylary ösumliklerin güllerini tozanlandyrmakda ägirt uly ähmiýete ýetirýär.
- balarylary gymmatly azyk omümlerini: ary balyny, mumy, ary zäherini, ary şepbigini (propolisi), tozanjyk, ene ary süýdüni öndürýär. Balary önümleri adam uçin ýeke iýmit bolman, olar möhüm derman, berhiz, kosmetiki serişdedir.
Meňzeş makalalar[düzet | çeşmäni düzet]
- Düýedarçylyk
- Maldarçylyk
- Gylýalçylyk
- Balykçylyk
- Balaryçylyk
- Guşçulyk
- Ýüpekçilik


text:
Lebap welaýatyna iş saprynyň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidenti 23-nji iýunda Türkmenabadyň köpugurly hassahanasyna baryp, çagalar üçin niýetlenen 10 sany «Tiz kömek» awtoulagyny welaýatyň her etrabyna sowgat etdi.
Hassahananyň öňündäki meýdançada hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowy saglygy goraýyş ulgamynyň işgärleri mähirli mübäreklediler.
Bu ýerde döwlet Baştutanymyz ösüp gelýän nesil baradaky, onuň saglygy hakyndaky hemmetaraplaýyn aladanyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolup durýandygyny belläp, Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasyndan welaýatyň her bir etrabynyň hassahanalarynyň çagalar bölümi üçin täze “Tiz kömek” awtoulaglarynyň 10-syny bermek bilen bagly çözgüdi barada habar berdi.
Ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda milli Liderimiz saglygy goraýyş we derman senagaty ministrine täze ýörite ulaglaryň açarlaryny gowşurdy.
Hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow döwrebap lukmançylyk enjamlary bilen enjamlaşdyrylan «Tiz kömek» awtoulaglarynyň üpjünçiligi bilen tanyşdy.
Döwlet Baştutany lukmanlaryň biri bilen bolan söhbetdeşlikde halkymyzyň, aýratyn hem ýaş türkmenistanlylaryň saglygyny berkitmek meseleleriniň mundan beýläk hem döwletiň üns merkezinde boljakdygyny nygtady we lukmanlara olaryň asylly işinde üstünlikleri arzuw etdi.
Saglygy goraýyş ulgamynyň ähli işgärleriniň adyndan hormatly Prezidente ýaş nesil baradaky alada we ýurdumyzyň lukmançylygynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň yzygiderli pugtalandyrylmagy üçin tüýs ýürekden hoşallyk beýan edildi.


text:
66592
2019-12-25
TurkmensNews- Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani durmuşky ýagdaýda dünýä ýurtlary bilen söwda etmek üçin täze ýollary tapandyrys we Hindistan, malaýziýa, Türkiýe, Hytaý we Orsýet ýaly ýurtlar bilen söwda etmekde täze gadamlary ardandyrys diýdi
şu gün Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani Eýran, Malaýziýa , Türkiýe we kataryň arasynda geçirlen dörttaraplaýyn maslahatda bank we maliýe işlerde pikirdeşli bolup dünýäniň özüni dollardan halas etmeginiň gereklidigini nygtalandyr diýdi.
Eýranyň döwlet baştutany Hasan Ruhani bu günki gün ýurtlaryň hemmesiniň şol sanda soňky günlerde Malaýziýada geçirlen maslahatlara goşulan ýurtlaryň Eýran milletine agram berilmeginde Amerikany ýazykly bilýändiklerini aýdyp Eýran Yslam respublikasynyň öz borçlarynda doly tapylanlygyna we sebitdir dünýäde parahatçylyk, we howpsuzlygyň berkarar bolmagynyň çarçuwasynda hereket edýändigine şeýle-de garşydaky tarapyň öz borçlarynda tapylmaýandygyna hiç kim şek edýän däldir diýip sözüne goşdy.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
Koronavırýs: Chernogorııada elge kirý úshin qoıylatyn talap kúsheıtildi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Frantsııada Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ǵımaratynyń janynda dárigerlerdiń mindetti vaktsınatsııasyna qarsy narazylyqtar ótip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat COVID-19 taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegram kanalyna silteme jasap.
Narazylyq bildirýshiler aýrýhanalardyń jabylýyna jáne aýrýhana tósekteriniń qysqarýyna narazy. Frantsýzdar bir aptadan beri narazylyq bildirýde. Buǵan deıin azamattar vaktsınatsııa pasporttaryna qarsy kóshege shyqqan bolatyn.
Chernogorııada elge kirý erejeleri kúsheıtildi. 14 qyrkúıekten bastap elge tolyq vaktsınatsııadan keıin eki aptadan keıin nemese 72 saǵattan erte emes PTR-test bolǵan kezde kire alasyz. Elge kirý úshin antıgenderge arnalǵan test 48 saǵattan erte jasalmaýy kerek.


text:
25215
2018-06-25
۲۰۱۸-nji ýylyň ۲۲-nji iýunynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasynyň Ýewropa we GDA ýurtlary üçin Sebitleýin edarasynyň direktorynyň orunbasary Rastislaw Wrbenski bilen duşuşdy.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenistan bilen BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
۲۰۱۸-nji ýylyň ۲۰-۲۱-nji iýunynda Aşgabatda geçirilen «Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ösüşi maliýeleşdirmek üçin hyzmatdaşlyk» atly halkara maslahatynyň netijelerini maslahatlaşmak bilen, türkmen tarapy BMG-niň ýöriteleşdirilen guramalary, edaralary we institutlary bilen meseleleriň giň toplumy boýunça hyzmatdaşlygyny geljekde berkitmek meýlini aýan etdi.
Taraplar durnukly ösüş maksatlaryny (DÖM) milli derejede girizmek we ýerine ýetirmek meselesine aýratyn üns berdiler. Türkmenistanyň häzirki döwürde milli maksatnamalar hem-de durmuş-ykdysady we ynsanperwer ösüşiniň meýilnamalary düzülende durnukly ösüş maksatlarynyň esasy görkezijilerini şol ýerde ulanylýandygyny nygtap, bu işi ulgamlaýyn esasda alyp barýandygy belenildi.
Şu çarçuwada taraplar 2019-njy ýylda geçiriljek Ýokary derejeli syýasy forumynda 2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüşiň gün tertibiniň Türkmenistanda durmuşa geçirilmeginiň gidişiniň meýletin milli synyny amala aşyrmagyň meselelerine garadylar.
Şeýle hem Merkezi Aziýa sebitinde suw meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylmagyň çäginde, türkmen tarapy Araly halas etmegiň Halkara gaznasynda başlyklyk etmeginiň çäginde Türkmenistanyň amala aşyrýan işleri bilen tanyşdyrdy. Pursatdan peýdalanyp, türkmen tarapy BMG-niň ÖM-niň ýolbaşçysyna Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň ýurtlarynyň ýolbaşçylarynyň samitine gatnaşmak üçin çakylygyny beýan etdi.
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
«Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń ıgiligin aýdandyq mańyzdaǵy qalaǵa baratyn jastar kóre me
NUR-SULTAN. QazAqparat – «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń ıgiligin aýdandyq qalaǵa baratyn jastar kóre me? Senatorlardyń osy suraǵyna Úkimet resmı túrde jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aıta ketsek, buǵan deıin senatorlar «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń kemshin tustaryn alǵa tartyp, Premer-mınıstrdiń atyna depýtattyq saýal joldaǵan bolatyn. Olardyń aıtýynsha, jastardyń keıbiri aýdan ortalyqtaryna barǵanymen, ol eldimekender «qala» mártebesine ıe bolǵandyqtan, osy baǵdarlamanyń ıgiligin kóre almaı jatady. Sol sebepti depýtattar Úkimetten monoqalalar men shaǵyn qalalarǵa baratyn jastardy qoldaýdy suraǵan edi.
Bul suraqqa jaýap bergen Úkimet basshysy aýdandyq mańyzy bar qalalarǵa keletin mamandarǵa «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń áleýmettik qoldaý sharalaryn usynýdyń da kemshiligi baryn aıtady. Máselen, munyń saldary aýyldy jerden mamandardyń ketýine, kadrlar tapshylyǵynyń odan ári ulǵaıýyna, sondaı-aq bıýdjet shyǵyndarynyń aıtarlyqtaı ósýine ákelýi yqtımal.
Asqar Mamın sondaı-aq bıyldan bastap jobaǵa aýyldyq (kenttik) okrýg ákimdikteriniń apparattarynda jumys isteıtin memlekettik qyzmetshiler engizilgenin, bul tıisinshe memlekettik bıýdjettiń shyǵys bóligin ulǵaıtqanyn jetkizdi.
«Bul rette qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, jergilikti atqarýshy organdar qalalarda jumys isteıtin keıbir mamandarǵa jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen áleýmettik qoldaý sharalaryn kórsete alady. Mysaly, «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeksine sáıkes oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń jergilikti ókildi organdary aýyldy jáne qalalyq eldimekenderge jumys isteý úshin jiberilgen medıtsına jáne farmatsevtıka qyzmetkerlerin áleýmettik qoldaý sharalarynyń júıesin aıqyndaıdy. Sondaı-aq áleýmettik qoldaý sharalaryn usyný, osy saladaǵy jas mamandardy ustap qalý jáne jumyspen óteý monıtorıngin júzege asyrady. Kodekstiń 272-babynyń 1-tarmaǵyna sáıkes, áleýmettik qoldaý sharalaryna turǵyn úı berý, járdemaqy tóleý, kommýnaldyq shyǵystardy óteý jáne ózge de sharalar jatady», - deıdi Asqar Mamın.
Úkimet basshysy sondaı-aq Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, Úkimet aýyldy aýmaqtar men shaǵyn qalalar boıynsha ulttyq jobany pysyqtap jatqanyn aıtyp ótti.
«Ulttyq jobada áleýmettik jáne ınjenerlik ınfraqurylymdy keshendi jańǵyrtý, shaǵyn nesıe berýdi qosa alǵanda, kásipkerlikti memlekettik qoldaý, qala quraýshy kásiporyndardy qoldaý, shaǵyn qalalardaǵy turǵyn úı qurylysy, nátıjeli jumyspen qamtýdy qoldaý jáne shaǵyn qalalarǵa qonys aýdarýǵa járdemdesý jáne basqa da is-sharalar kózdeledi. Kórsetilgen sharalar ekonomıkanyń jańa sektorlaryn damytýǵa, shaǵyn qalalardan halyqtyń kóshi-qon aǵynyn azaıtýǵa, shaǵyn qalalar halqynyń ómir súrý sapasy men ál-aýqaty deńgeıiniń ósýine yqpal etedi. Sondaı-aq atalǵan keshendi sharalar osy eldimekenderdiń kadrlyq áleýetin kúsheıtýge de múmkindik beredi. Osynyń negizinde aýdandyq mańyzy bar qalalarǵa jumys isteý jáne turý úshin keletin mamandar úshin áleýmettik qoldaý sharalaryn usyný máselesi ulttyq jobany pysyqtaý barysynda qaralady», - dedi ol.
- Qaraǵandy oblysynyń balabaqshalarynda memlekettik tapsyrys kólemi ulǵaıtyldy
- Qostanaı oblysynda 443 bala koronavırýstan emdelip jatyr
- Ázerbaıjanda koronavırýs saldarynan 20 shaqty mektep jabyldy
- Elorda mektebine Ybyraı Altynsarınniń esimi beriledi
- Shahtınsk qalasynda múgedek balalardy damytý ortalyǵy jabylyp qalýy múmkin
- Bilim salasynyń 270 qyzmetkeri jemqorlyqqa jol bergeni úshin jazalandy - Marat Ahmetjanov
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Tokio 2020-de welosportuň trek görnüşinde Kennileriň maşgalasynyň gazanan Olimpiýa medallarynyň sany 15-e ýetdi. Britaniýaly welosipedçiler – Jeýson Kenni bilen aýaly Laura Kenni Tokio 2020-de jemi 4 medal gazandylar. 33 ýaşyndaky Jeýson Kenni trek ýaryşlarynda keirin görnüşinde altyn, toparlaýyn sprint bäsleşiginde-de kümüş medala mynasyp boldy. 29 ýaşly Laura Kenni bolsa madison ýaryşynda altyn, edil ýanýoldaşy ýaly toparlaýyn sprint bäsleşiginde-de kümüş medal gazandy.
Şeýlelikde, Jeýson Kenniniň Olimpiýa oýunlaryna gazanan medallarynyň sany 9-a (7 altyn, 2 kümüş, Laura Kenniniň gazanan medallarynyň sany-da 6-a (5 altyn, 1 kümüş) ýetdi. Jeýson mundan ozal, Pekin 2008-de 1 altyn 1 kümüş, London 2012-de 2 altyn, Rioda 3 altyn medal gazanypdy. Laura bolsa, Tokio 2020-den ozal Londondyr Rio Olimpiadalarynyň hersinde 2 altyn medal eýeläpdi. Netijede, Kennileriň maşgalasy 15 Olimpiýa medalyny gazandy.
Jeýson Kenni umumylykda 7 altyn medal bilen Beýik Britaniýanyň iň köp altyn medal gazanan olimpiýaçysydyr. Onuň umumylykda gazanan 9 medaly-da ony Britaniýada sanawyň birinji ornuna çykarýar.


text:
2021-nji ýylyň 23-nji fewralynda Türkiýäniň paýtagtynda Türkmenistan, Azerbaýjan we Türkiýe üçtaraplaýyn formatynyň çäklerinde Daşary işler ministrleri Raşid Meredowyň, Jeýhun Baýramowyň hem-de Mewlüt Çawuşoglunyň duşuşygy geçirildi.
Taraplar ýangyç-energetika, söwda-ykdysady we ulag-logistika ulgamlarynda, şeýle-de ýokary tehnologiýalar ugrunda köptaraplaýyn gatnaşyklaryň ýaýbaňlandyrylmagy üçin ähmiýetli mümkinçilikleriň bardygyny nygtadylar.
Diplomatlar öň gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmeginiň meseleleri, şol sanda Lapis-Lazuli ulag geçelgesiniň işjeňleşdirilmegi ugrunda özara hereketleriň ýygjamlaşdyrylmagynyň zerurlygy dogrusynda pikir alyşdylar.
Türkmenistanyň Daşary işler ministri bu duşuşygyň taryhy ähmiýetini nygtamak bilen, hereketleriň bu guralynyň özara bähbitli hyzmatdaşlygyň oňyn ösüşine hemmetaraplaýyn itergi berýändigini belledi.
Türkiýäniň DIM-niň ýolbaşçysy doganlyk we dostlukly ýurtlaryň arasyndaky özaragatnaşyklaryň bu üçtaraplaýyn formatynyň tutuş sebitiň gülläp-ösüşine we durnuklylygyna ähmiýetli goşant goşýandygyny nygtady.
Öz gezeginde, Azerbaýjanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy sebit derejesinde energetika ulgamynda özara düşünişmegiň we hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna giň mümkinçilikleriň döredilmegine ýardam etjek Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň arasynda Hazar deňzindäki «Dostluk» ýatagynyň uglewodorod serişdelerini bilelikde gözlemek, işläp taýýarlamak we özleşdirmek hakynda Ähtnama gol çekilmeginiň ähmiýetliligini we derwaýyslygyny aýratyn belläp geçdi.
Türkmenistanyň, Azerbaýjan Respublikasynyň we Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministrleriniň bäşinji üçtaraplaýyn duşuşygynyň jemleri boýunça Bilelikdäki Beýannama gol çekildi.


text:
Shamalǵandaǵy apattan keıin jaıaý júrginshilerge arnalǵan kópiri ashyldy
ALMATY. QazAqparat – Almaty oblysy Shamalǵan stansasynda bolǵan jol apatynan soń jaıaý júrginshilerge arnalǵan kópir salyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgin oblys ákimi Amandyq Battalovtyń qatysýymen kópirdiń saltanatty ashylýy boldy.
«Búgin biz osy erekshe qurylys nysanyn paıdalanýǵa berip otyrmyz. Kópirdiń uzyndyǵy 59-
Onyń aıtýynsha, qurylysqa jergilikti bıýdjetten 365 mln teńge jumsalǵan. Qurylys nysany oblystyq turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq menshigine beriledi.
Kópirdiń ashylýynda Jibek jol aýylynyń turǵyny Oksana Vıktorovna turǵyndar tarapynan rızashylyǵyn bildirdi.
«Kópir qurylysyn kóp kúttik. Jyl saıyn júretin poıyzdar sany artyp keledi. Balalarymdy mektepke jibergende ýaıymdaıtynmyn. Pandemııa kezinde de kópir qurylysy toqtamaǵany qýantady. Nysan ýaqytynda berildi. Oblys ákimine alǵysymdy bildiremin», - dedi ol.
Eske salsaq, 2019 jyly 15 qyrkúıekte Shamalǵan stantsııasynda relstiń ústinde turyp qalǵan jolaýshylar avtobýsymen jolaýshylar poıyzy soqtyǵysqan bolatyn.
Saldarynan avtobýs júrgizýshisi sol jerde mert bolyp, taǵy 3 adam Qarasaı aýdandyq aýrýhanasynyń jansaqtaý bólimine tústi.
Sot jazany taǵaıyndaý kezinde stantsııa kezekshisi Ahmedjanovtyń óz kinásin moıyndap, shyn ókinýin, onyń jasyn, otbasylyq jaǵdaıyn eskere otyryp, ony 3 jyl 6 aıǵa shartty túrde sottaǵan edi.
Osy oqıǵadan keıin Shamalǵan stantsııasynda estakada túrinde jol ótpesin salý sheshildi. Júrginshiler kópiriniń qurylysy da bastaldy.
- Almaty oblysynyń aýdandyq aýrýhanasynda ókpesi tolyq zaqymdanǵan júkti áıel jazylyp shyqty
- Qapshaǵaıda 13 jastaǵy oqýshy balkonda asylyp qaldy
- Almaty oblysynda koronavırýs juqtyrǵandar sany eki esege azaıdy
- Alakól jaǵalaýyndaǵy ınternet jumysyn jaqsartý qajet – senator
- Shamalǵanda 38 jastaǵy turǵyn áıeliniń sińlisine pyshaq suǵyp alǵan
- Taldyqorǵan turǵynynan asa iri kólemde sıntetıkalyq esirtki tárkilendi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ispaniýanyň Kartahena şäherinde ýerleşýän Politehniki uniwersitetiniň işgärleri “akylly” äýnek döretdiler. Bu gurluş adamyň ýüzüni tanap, temperaturany ölçäp bilýär. Bu barada ýokary okuw mekdebiniň metbugat relizinde aýdylýar diýip, ug.ru belleýär.
“Akylly” äýnekler jemgyýetçilik ýerlerinde ulanylan ýagdaýynda ýanyňdaky raýatlaryň temperaturasynyň ýokarydygyny ýa-da däldigini barlamaga kömek eder. Munuň üçin indi olara nobata durmak gerek däl. Bu gurluş birnäçe adamyň ýüzüni parallel tanamak üçin ýokary takyklykly kamera, şeýle-de görüş meýdanynda bolan ähli adamlaryň temperaturasyny bellige alýan telekamera bilen üpjün edilendir.
Mundan başga-da, uniwersitetde adamlaryň arasyndaky sosial araçägi ölçeýän aýratyn kamerany döretmek meýilleşdirilýär. Onuň kömegi bilen raýatlaryň belli bir wagtda biri-birinden howpsuz aralykda ýerleşýändigine gözegçilik etmek bolar.
Koronawirus ýaýrap başlany bäri Ispaniýada 4,9 milliondan gowrak kesel hadysasy ýüze çykaryldy, 85,3 müňden gowrak adam ýogaldy. 2020-nji ýylyň 27-nji dekabrynda ýurtda ilat sanjymy boýunça kampaniýa başlandy. Häzirki wagtda ilatyň 74%-den gowragy COVID-19-a garşy doly sanjym aldy.


text:
«Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň Türkmenbaşy şäherindäki deňizçilik orta hünär okuw mekdebi 2021/2022-nji okuw ýyly üçin aşakdaky hünärler boýunça talyplyga kabul edýär:
Deňizçilik orta hünär okuw mekdebine Türkmenistanyň umumy orta bilimden pes bolmadyk binýatda bilimi bolan, ýaşy 35-den geçmedik raýatlary giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Okuwyň möhleti 2-2,5 ýyl.
Deňizçilik orta hünär okuw mekdebinde okuwlar tölegli esasda alnyp barylýar.
Resmi iş kagyzlary Türkmenbaşy şäherinde 2021-nji ýylyň 12-nji iýuly — 14-nji awgusty aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
Bulardan başga-da, okuwa girmäge isleg bildirýänler ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde, resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýärler we nusgalaryny tabşyrýarlar:
Dalaşgär bäsleşiksiz we (ýa-da) okuwa kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan peýdalanýandygyny tassyklaýan beýleki resminamalary görkezip biler.
Nädogry berlen maglumatlar we galp resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we okuwa kabul edilmek «Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň Türkmenbaşy şäherindäki deňizçilik orta hünär okuw mekdebinde (Türkmenbaşy ş.) 2021-nji ýylyň awgust aýynyň 17-18-i, 20-si we 21-i günlerinde geçirilýär.
Giriş synaglary ähli hünärler boýunça fizika, matematika, Türkmenistanyň taryhy derslerinden geçirilýär.
Okuw dersleri boýunça giriş synaglary Türkmenistanyň orta mekdepleriniň okuw maksatnamalarynyň esasynda geçirilýär.
Okuw dersleri boýunça giriş synaglary döwlet dilinde dilden geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenen wagtda synaga esassyz sebäplere görä gelip bilmedikler ýa-da dersleriň biri boýunça synagdan geçip bilmedikler soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda, bäsleşiksiz we talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň rejelenen görnüşinde kesgitlenen düzgünlere laýyk gelýän dalaşgärler peýdalanýarlar.
«Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň Türkmenbaşy şäherindäki deňizçilik orta hünär okuw mekdebiniň salgysy: Balkan welaýaty, Türkmenbaşy ş., Döwletmämmet Azady köçesi, 75, Tel.: 4-77-78, 4-77-79, 4-75-15.
SAGLYGY GORAÝYŞ BARLAGLARY ŞU AŞAKDAKY SAGLYK ÖÝLERINDE GEÇMELI:
BALKAN WELAÝATY
Balkanabat şäheriniň 1-nji saglyk öýi;
Balkanabat şäheriniň 2-nji saglyk öýi;
Türkmenbaşy şäher saglyk öýi;
Hazar şäher hassahanasy;
Gumdag şäher hassahanasy;
Türkmenbaşy etrap hassahanasy;
Serdar etrap hassahanasy;
Bereket etrap hassahanasy;
Magtymguly etrap hassahanasy;
Etrek etrap hassahanasy;
Esenguly etrap hassahanasy;


text:
Garaşsyzlykdan soň Gazak Türkleriniň milli we dini şahsyýetlerine eýe çykmak ugrandaky göreşi
Garaşsyzlykdan soň Gazagystan özüni Türk we Musluman şahsyýetli bir döwlet diýip tanatmaga başlapdyr. Gazagystanyň; Türkiýeniň başlatdygy Türk Döwletleriniň Prezidentleri Ýygnagyna goşulmasy we Yslam Işbirligi Guramasyna agza bolmasy munuň subutnamasydyr. Ýöne Gazak şahsyýetiniň emele gelmesinde Türklik; Sowýet döwrindäki dinsizlik sebäbi we Yslam dünýäsiniň uzak ýerlerde bar bolmasy sebäbi bilen Yslamdan öňe çykypdyr. Muňa mysal, Gazagystanyň günorta goňşulary Yslamyň nyşany bolan aýy baýdaklaryna ýerleşdirmesi, Gazagystan Taňrylygynyň nyşany bolan Gün we gök asmanyň reňki gök reňkini baýdagynda beýan edipdir.
Gazagystanda Türklik bilgisi Gazaklyk bilgisinden geçer. Demirgazygynda Pantürkizm arzuwyndan titreýän Russiýa ýaly bir uly döw bar bolsa we halkynyň bir bölegini Slawýanlar emele getirýän bolsa resmi şekilde Türklükden söz açyp bilmezsiniz.
Ynsan öz şahsyýetini tanamasy, atalaryny tanamasy bilen bagly boldygy üçin okuwlarda Gazagystan taryhy okadylmaga başlanyldy. Öňden Sowýet döwrinde hem okuwlarda Gazagystan taryhy adynda bir sapak bardyr ýöne kitaby inçeçikdir we mazmunynda köplenç Gazagystanyň öz islegi bilen Rus häkimiýetini kabul edenligi ýazylypdyr. Häzirki wagtda Uniwersitetlerde bütin bölümlerde birinji synpda Gazagystan taryhy mejbury sapak bolup okadylar. Bu sapagyň kömegi bilen Gazak ýaşlary atalarynyň geçen ýolyndan geçip şahsyýet düşünjelerini güýçlendirerler, kim boldygyny, nireden gelendigini, dünyäde nirede durandygyny öwrenerler.
Musluman şahsyýetine gelsek, Gazagystanda başka dinlere mahsus halkyň bar bolmasy okuwlarda Yslam ýaly bir sapak ýokdyr. Köplenç dynç günlerde Gazak maşgalalar çagalaryny mesjide ugradarlar. Gazagystanda Din Işleri Ministirligi gurulypdyr we bu ministirlik ymam ýetişdirmek we Yslam bilen bagly bolup halky maglumatlardan üpjün etmek bilen jogapkärlidir. Gazaklaryň dine gyzyklanmasy hasam güýçlenýär we mesjidyň saný her ýyl köpelýär.
Çeşme: Din Muhammed Ametbekin 11 Iýun 2014 çykyşy


text:
Nar baý mineral düzümine eýedir, düzüminde köp demir, magniý, kaliý, kalsiý, natriý, hrom, marganes we fosfor bar.
Şeýle hem, miwede gematopoez bilen işjeň gatnaşýan foliý turşusy ýaly 15 aminokislotalar bar. Nar şiresi gemoglobiniň we eritrositleriň işjeň sintezine kömek edýär. Şonuň üçin ganazlyk, pes gemoglobin we umumy gowşaklyk üçin gaty peýdaly. Nar, umuman, ýürek-damar ulgamy üçin peýdaly, gan damarlarynyň diwarlaryny güýçlendirýär we gan basyşyny kadalaşdyrýar. Narda ýerleşýän punikalagin maddasy ýürek üçin peýdaly wegowy antioksidant bolup, erkin radikallary zyýansyzlandyrýar.
Bir narda C witaminiň gündelik dozasynyň ýarysy bar, askorbin kislotasy bedene wiruslara garşy göreşmäge işjeň kömek edýär.
C witamini bilen birlikde, narda başga-da köp witamin bar: B6, B9, B12, E, K, PP. Şonuň üçin miwe bedeniň immunitetini işjeňleşdirýär.
Nar 2 ýaşa çenli çagalara maslahat berilmeýär, sebäbi kislotasy ýokary.
Nar şiresi ýaralara, ýokary kislotaly gastritlere garşydyr. Düzülmedik nar şiresi diş emalynda iýýär, şonuň üçin agzyňyzy derrew ýuwuň ýa-da suwy suwuklaň.


text:
«Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň ýanyndaky Türkmenistanda gämi gatnawyna döwlet gözegçilik administrasiýasy (mundan beýläk – Administrasiýa), Hazar deňziniň Türkmenistana degişli böleginde, Türkmenistanyň içerki suw ýollarynda we suw howdanlarynda gämileriň ýüzüşiniň howpsuzlygynyň we ulanylyşynyň, özi ýöreýän ýa-da özi ýöremeýän ýüzüji desgalaryň, gidrotehniki desgalaryň, ýüzýän nasos beketleriniň, ýüzýän köprüleriň, gämi duralgalaryň we beýleki ýüzüji desgalaryň howpsuz ulanylyşynyň üpjün edilişine, şeýle hem gämiler we ýüzüji desgalar gurlanda, abatlananda we ulanylanda tehniki gözegçiligi amala aşyrýar.
Türkmenistan 1993-nji ýylyň 26-njy awgustynda Halkara deňiz guramasynyň (HDG) agzalygyna kabul edildi we häzirki wagta çenli HDG tarapyndan işlenip taýýarlanan, söwda deňiz gatnawy babatdaky meseleleri düzgünleşdirýän birnäçe Halkara Konwensiýalaryna goşuldy.
Administrasiýa Halkara deňiz guramasy bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýär. Soňky ýyllarda Halkara deňiz guramasynyň (HDG) wekileriniň gatnaşmagynda seminar okuwlaryň geçirilmegi ýola goýuldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan parasatly syýasatynyň netijesinde, häzirki wagtda ýurdumyzda Deňiz we derýa ulaglary pudagyna uly üns berilýär. Hormatly Prezidentimiziň Türkmenbaşy Halkara deňiz portuny hem-de Türkmen deňiz söwda flotuny ösdürmek baradaky durmuşa geçirýän uly göwrümli tutumlary bilen bir hatarda Administrasiýa tarapyndan söwda deňiz gatnawy bilen bagly halkara ylalaşyklaryň ýerine ýetirilmegi we bu ugurda döredilen milli kanunçylyk binýadymyzy döwrebaplaşdyrmak maksady bilen onuň has-da kämilleşdirilmegi babatynda degişli işler alnyp barylýar.


text:
Knut Hamsun
KNUT HAMSUN
Knut Hamsun (08/1859-02/1952) norweg ýazyjysy bolup onuň eserleri 1920-nji ýylda edebiýat ugry boýunça Nobel baýragyna mynasyp görüldi. Onuň 70 ýyldan gowrak döredijilik işjeňligi öz eserlerinde tema taýdan, garaýyş taýdan hem-de giňişlik taýdan köpdürliligi özünde jemleýär. Onuň 20-den köp romany, goşgular ýygyndysy, esseleri, käbir gysga hekaýlary we piýesalary, şeýle hem ýol ýazgylary çap edildi.
Ýaş Hamsun realizm we naturalizm akymlaryna garşy gidýärdi. Ol häzirkizaman edebiýatynyň esasy ugry we maksady adamoglunyň aňy bolmaly diýen pikiri öňe sürýärdi. Ýagdaý şeýle bolan halatynda ýazyjy “damarlardaky ganyň pyşyrdysyny, süňňümiziň iňňildisini” halka ýetirip biler diýýärdi. Hamsun 20-nji asyryň bosagasyndaky Neo-romantik öwrülşigiň sakasyndaky şahsyýet hasaplanýar. Onuň “Hunger” (Açlyk), “Mysteries” (syrlar), “Pan” we “Wiktoriýa” atly eserleri munuň şeýle kabul edilmegine esas döretdi. Onuň soňky döredijiligi (aýratynam Nordland eseri) “täze norweg realizminiň” täsiriniň astynda galandygyny görkezýär. Ol bu eserinde Norwegiýanyň çetgi obalaryndaky gündelik durmuşy gürrüň berýär we eseriň maňzyny ýerli dialketler, ýaňsytmalar we ýumor düzýär.
Hamsun soňky ýüz ýylyň içinde dörän “iň täsirli we döredijilik taýdan täzeçil ýazýan” görnükli ýazyjy hasaplanýar. Ol, adam psihologiýasyna ýykgyn edýän stilde ýazylan eserleriň öňbaşçysydyr. Eserleriniň içinden eriş argaç bolup geçýän “huş akabasy (aňyň akgynlylygyny)” we “içgi monologlar” öz täsirliligi bilen tapawutlanyp onuň işleri Tomas Man, Frans Kafka, Maksim Gorki, Stewan Swaýg, Genri Miller, German Ges we Ernst Hemigweý ýaly dünýä belli ýazyjylara ylham çeşmesi boldy. Isaak Başewiç Singer Hamsun barada “subýektiwlik taýdan, eserlerindäki giňişlik taýdan, lirika taýdan umuman hemme taraplaýyn häzirkizaman edebiýatynyň atasy” diýip aýdýar. 20-nji asyryň çeper edebiýaty tutuşlygyna diýen ýaly Hamsundan gönezlik alýar. Ernest Hemingweý “maňa nädip eser ýazmalydygyny Hamsun öwretdi” diýýär.
2009-njy ýylyň 4-nji awgustynda Hamaroý şäherinde Knut Hamsun merkezi açyldy. 1916-njy ýyldan bäri onuň işleri kino sungatynda ulanylýar.
Ýelharaz © 2013 www.yelharaz.com Archived 2013-05-11 at the Wayback Machine


text:
Üzümde köp energiýa we süýüm bar we beloklara baýdyr. Beýleki miweler bilen deňeşdirilende, iň köp görnüşli görnüşlerden biridir. Watany Anadoly bolup, 1200-den gowrak görnüşi bardyr. Üzümiň antioksidant häsiýeti E witaminden 50 esse, C witaminden 30 esse köp. Üzüm beýniniň saglygyndan iýmit siňdiriş ulgamyna, deriniň saglygyndan rak keseline çenli köp ugurlarda peýdalydyr. Üzümiň peýdalaryny sanasak:
Güýçli antioksidant,
Migren üçin gowy
Iýmit siňdirişden dynýar
Içege we döş rak keselinden goraýar,
Göz saglygyny we gözleri goramaga kömek edýär,
Holesterini deňleşdirýär,
Böwrek bozulmalaryny bejermäge kömek edýär,
Demgysma garşy peýdaly
Çeşme:centralhospital.com
Gülnabat SAPAROWA
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň talyby


text:
Abort – bu emeli usullaryň kömegi bilen ýatgydaky çagany aýyrmadyr.
Abort – kanuny, howpsuz we seýrek bolmalydyr!
Abort kanun taýdan kepillendirilmeli. Jemgyýetde abortyň kanun taýdan elýeter bolmagy we jynslaryň arasyndaky deňsizlik, zyýanly däp-dessurlar we dini düşünjeler bilen arabaglanşykly bolýar. Aborta çäklendirmäniň girizilmegi jemgyýetde jynslaryň deňsizliginiň döremegine, aýal-gyzlarynyň hukuklarynyň ýoýulmagyna goşant goşýar. Bütindünýä Saglygy Goraýyş guramasynyň geçiren seljermelerine görä, abortyň rugsat edilen we rugsat edilmeýän ýurtlary deňeşdirilende, olaryň ikisinde hem abort etdirmegi ýüregine düwen aýalyň aborty etdirmek ähtimallygy deň bolup galýlar. Aborta girizilen çäklendirilmeler we gadagançylyklar abort etdirýan aýallaryň sanyna täsir edenok.
Howpsuz abort. Abort geçirýän lukmanyň ýeterlik derejede hünärmenlik ukyby bolanda we arassaçylyk taýdan lukmançylyk talaplary doly berjaý edilende ol howpsuz abort bolýandyr. Abortyň rugsat edilýän möhletiniň çäklendirilmegi kynçylyk döredýär, aýaly kemsidýär we ony ýöriteleşdirilen lukmançylyk kömegini almak hukugyndan mahrum edýär.
Seýrek geçirilmeli abort. Halkara tejribe, "seýreklik" statistiki sanlara abortyň elýeterlik möhleti çäklendirliip ýetilende jemgyýetdäki her bir aýalyň saglygyna howp salýandygyny we aborty geçirmek üçin "başga ýollaryň" gözlenýändigini görkezýär. Döwrebap jynsy terbiýe, ýetginjeklere we ýaş adamlara niýetlenilen maşgalany meýilleşdirmek babatdaky bilim, abort baradaky bilim, kanunlaşdyrylan, howpsuz abort, elýeter kontrasepsiýa serişdeleri, döwrebap reproduktiw hyzmatlary ýaly çäreler abortyň öňüni almakda uly netije berýär we onuň sanyny jemgyýetde azaldýar.
Saglyk redaksiýasy
SAGLYGYŇ DÖREDEN MAGLUMATLARY
(makalalar ýörite Saglyk.org üçin türkmen dilinde işlenilip düzüldi)


text:
2021-nji ýylyň 6-njy maýynda Türkmenistanyň we Ukrainanyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda wideoaragatnaşyk arkaly syýasy geňeşmeler geçirildi. Türkmen tarapyna Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary B.G.Mätiýew, ukrain tarapyna bolsa Ukrainanyň Daşary işler ministriniň orunbasary E.W.Ýenin ýolbaşçylyk etdi.
Türkmenistanyň we Ukrainanyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda 2020-2021-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk Maksatnamasynyň çäklerinde guralan geňeşmeleriň barşynda taraplar türkmen-ukrain hyzmatdaşlygynyň meseleleriniň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşdylar.
Taraplar diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ugurlar boýunça özara hyzmatdaşlyga garadylar. Şeýle-de ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şertnama-hukuk binýady bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar.
Iki döwletiň arasynda söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň meselelerine aýratyn üns berildi. Şu nukdaýnazardan, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Hökümetara türkmen-ukrain toparynyň orny bellenildi. Taraplar iki döwletiň degişli ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklary goldamagyň, şol sanda hususy pudagyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda bilelikdäki çäreleri guramagyň ähmiýetini nygtadylar.


text:
Aýdymdaky sesi aýyrmak näme?
Biz muňa minus diýäris. Gysgaçasy bir aýdylan aýdymyň minusyny taýýarlamak.
Munyň üçin ýörite her dürli programmalar bar. Has gowy minus taýýarlaýan programmalar gynansak mugt berilmeýär. Ortaça bahasy 20-30$. Mugt görnüşini tapjak bolup kän gözledim ahyr soňy Online görnüşde minus taýýarlaýan web saýt tapdym. Web saýt hem minusy taýýarlanyňdan skaçat etjek bolanyňda içeri girmegimizi soraýar. Içeri girmek üçin hem Wisa bilen registrasiýa edip Hasap satyn almaly bolýar eken. Onsoň Kompýutere IDM (Internet Download manager) gurnadym. Internet Download manageriň kömegi bilen saýtyň taýýarlan minusyny mugt kompýutere ýükledim.
Nädip taýýarlamaly?
Etmeli Işiňiz gaty aňsat. Ilki bilen kompýuteriňize IDM gurnaň. IDM şu linkden alyp bilersiňiz. http://link.tsoltanov.com//25
Soňra http://www.vocalremoverpro.com/online-vocal-remover.html şu saýta giriň we haýsy aýdymyň minusyny almak isleseňiz şol aýdymy kompýuteriňizden saýlap alyň.
Saýta gireniňizde aşakdaky ýaly penjire geler.
- Knopka basyp kompýuteriňizden minus etjek bolýan aýdymyňyzy alyň.
- Boş gutynyň sag tarapynda duran harplary boş guta ýazyň.
- Gök düwmä basyň.
Soňra zagruska dolýança garaşyň. Internet pesiräk bolsa biraz hem köp garaşdyryp biler. Sabyrly bolup dolýança garaşyň.
Zagruska dolandan soňra aşakdaky ýaly açylar.
- Play düwmesine basyň.
Plaý düwmesine basanyňyzda aşakdan IDM programmasy açylar. Şoňa basyp Minusy mugt skaçat edip bilersiňiz.
Şeýlelik bilen başlangyç görnüşde minus ýasap bilersiňiz.
Eger bir soragyňyz ýa-da düşünmeýän ýeriňiz bar bolsa Forumdan peýdalanyp bilersiňiz. Foruma gitmek üçin şu ýere basyň. https://forum.tsoltanov.com/
Bildirişler hakynda.
Her tema açylanda ähli öwrenmei ulanyjylaryna sesli bildiriş barýar.
Eger Öwrenmeliden gelýän sesli bildirişlerden birahat bolsaňyz bildirişleri öçürip bilersiňiz. Programmadan sazlama girip Bildiriş bölümünden öçürip bilersiňiz.
Jemi 12,751 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Halyqaralyq «Álemdik júgirý» estafetasynyń qatysýshylary Qazaqstanda bolady
ALMATY. QazAqparat - 2016 jylǵy 2 shildeden 25 tamyzǵa deıingi aralyqta Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan Halyqaralyq «Álemdik júgirý» alaý estafetasynyń Azııa-Tynyq muhıt tarmaǵy ótedi, ol Qytaı, Mońǵolııa, Qazaqstan, Qyrǵyzstan. Reseıdi, sondaı-aq Ońtústik-Shyǵys Azııa men Muhıt elderin biriktiredi, dep habarlady Qazaqstan men Ortalyq Azııadaǵy estafeta úılestirýshileri.
«Álemdik júgirý» - sporttyq-gýmanıtarlyq shara, ol sportty, dene tárbıesin jáne salaýatty ómir saltyn keńinen taratýǵa, beıbitshilikke, dostyqqa, úılesim men birlikke úndeıdi. Olımpıadalyq stıldegi qatysýshylar janyp turǵan alaýdy izgi nıet sımvoly retinde qoldan qolǵa beredi.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, oǵan daıarlyq deńgeıi men jasyna qaramastan árbir adam qatysa alady - bul úshin janyp turǵan alýdy alyp júrse, tipti ony qolyna ustap, óziniń izgi nıetin bildirip, beıbitshilk týraly tilegin jetkizse boldy.
«Álemdik júgirý» - eń uzaq alaý estafetasy. 1987 jyly negizi qalanǵan ol búginde 6 qurlyqta - Eýropada, Azııada, Soltústik jáne Ońtústik Amerıkada, Afrıkada jáne Avstralııada 140-tan astam elde ótkiziledi. Oǵan kóptegen elderdiń halyqtary - alty mıllıonnan astam adam qatysty. «Álemdik júgirý» dástúrli túrde Birikken Ulttar Uıymynyń shtab-páteri ǵımaratynan sórege shyǵady.
Álemdik júgirýge ártúrli kezeńde kórnekti qoǵam qaıratkerleri Tereza ana, Dalaı Lama, Rım Papasy Ioann Pavel II, Arhıepıskop Desmond Týtý, Mıhaıl Gorbachev, Nelson Mandela, patshaıym Elızaveta II, hanshaıym Dıana, Muhammed Álı, Karl Lıýıs, Vıacheslav Fetısov, Aleksandr Karelın, Anatolıı Karpov, Nıkolaı Valýev, Vladımır Smırnov, Anatolıı Hrapatyı, Pol Makkartnı, Borıs Grebenıkov qatysty. .
1996 jyly ǵaryshker Gennadıı Strekalov estafetany ǵaryshqa jáne «Mır» orbıtalyq stansasyna jetkizip, amerıkandyq astronavtarǵa tapsyrdy. 2006 jyly estafeta alaýy Elbrýsta, al 2008 jyly Soltústik polıýste boldy.
2016 jyly Qazaqstandaǵy «Álemdik júgirý» Táýelsizdiktiń 25 jyldyq mereıtoıyna arnalady.
Uzyndyǵy 4 myń shaqyrymdyq estafetaǵa Jarkent (2 shilde), Almaty (6 shilde), Taldyqorǵan (13 shilde), Óskemen (18 shilde), Semeı (21 shilde), Pavlodar (24 shilde), Ekibastuz (26 shilde), Astana (28 shilde), Kókshetaý (23 tamyz), Petropavl (30 tamyz) jáne basqa da qalalar qatysady.
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» Belarýstyń «Dınamosymen» kezdesedi
- Koronavırýs: Ýkraınada qoǵamdyq kólik toqtap, oqý oryndary jabyldy
- Qazaqstanda alǵash ret asyq sportynan halyqaralyq dárejedegi ataq berilmek
- Eýro-2022: Fýtzaldan Qazaqstan quramasynyń qarsylastary anyqtaldy
- Bokstan álem chempıonatyna baratyn Qazaqstan quramasy jasaqtaldy
- AQSh-tyń burynǵy memlekettik hatshysy Kolın Paýell koronavırýstan kóz jumdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyna oraı aýdandyq dene shynyqtyrý jáne sport bólimi men jastar resýrstyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen erler arasynda voleıbol jarysy ótti. Sporttyq básekege aýyldyq okrýgterge qarasty sport komandalary qatysty. Epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa baılanysty qatysýshy komandalar aldymen úsh orynda oıyn kórsetti.
Saltanatty jıynnyń ashylýy dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheninde ótti. Atap óteıik, keshenniń ashylýy karantın ýaqytyna túskendikten, bul sý jańa ǵımaratta osy ýaqytqa deıin eshbir jarys ótkizilmegen. Voleıbol jarysy – keshende ótkizilgen eń alǵashqy sporttyq jarys.
Sporttyq jarystyń ashylý saltanatynda aýdandyq máslıhat hatshysy Q.Satanov sóz sóılep, osyndaı qıyn ýaqytta salaýatty ómir saltyn nasıhattaý, sportshylardyń sheberligin shyńdaý óte mańyzdy ekenin aıtty. Sonymen qatar jergilikti basylymnyń bas redaktory, sporttyq básekelerde boı kórsetip júrgen J.Isabaev ta sportshylar qaýymyna ıgi tilegin joldady.
Tartysty ótken jarysqa barlyǵy on komanda qatysty: Qaınarly, Syrymbet, Aldabergenov, Aqyn Sara, Jalǵyzaǵash, Kókjazyq, Qarabulaq, Bıǵash, Baqtybaı jáne Jetisý qurama komandalarynyń sportshylary. Tartysty básekede barlyq qurama komandanyń oıynshylary bar sheberlikterin kórsetti.
Qyzý tartysty ótken jarystyń qorytyndysy boıynsha I oryndy Aldabergenov, II oryndy Baqtybaı jáne III oryndy Jalǵyzaǵash qurama komandalarynyń sportshylary ıelendi. Jeńimpazdar dıplom, kýbok, medaldarmen jáne syılyqtarmen marapattaldy. Oıynda belsendi óner kórsetken Jalǵyzaǵash qurama komandasynyń oıynshysy D.Orynbasar kórermender kózaıymyna ıe bolyp, arnaıy syılyqpen marapattaldy.
Zeınegúl JUMABEKOVA


text:
“MoneyGram” ady bilen tanalýan pul geçirmek we töleg hyzmatlaryny hödürleýän halkara prowaýder – “MoneyGram International Inc. MGI” kompaniýasy Türkmenistanda pul geçirmek hyzmatyny hödürläp başlady. Bu barada “nasdaq.com” websaýtynda habar berilýär.
Maglumatda bu kompaniýanyň Türkmenistanyň Garagum Banky bilen baglaşan şertnamasyna laýyklykda, indi bu hyzmatdan türkmenistanlylaryň hem peýdalanyp biljekdigi bellenilýär.
Şeýle-de, Türkmenistanda bu kompaniýanyň işiniň ýola goýulmagy, 2017-nji ýylda Türkmenistanda geçiriljek Aziýa olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak ýa-da tomaşa etmek üçin ýurda barjak syýahatçylaryň we türgenleriň pul geçirmek hyzmatyndan peýdalanmagyna mümkinçilik döretjekdigi nygtalýar.
Mundan başga-da, ýakynda “MoneyGram” kompaniýasy internetden onlaýn pul geçirmek hyzmatyny gaýtadan hödürläp başlady. Şeýle-de, bu kompaniýa Apple mobil telefonlary üçin hem öz täze tilsimini köpçülige hödürledi.
“MoneyGram International Inc.” kompaniýasynyň düýbi Birleşen Ştatlaryň Dallas şäherinde ýerleşip, ol dünýäniň 200-den gowrak ýurdunda pul geçirmek hyzmatyny hödürleýär. Pul geçirmek boýunça dünýäniň iň uly ikinji kompaniýasy “MoneyGram-yň” tutuş dünýäde 347 müň çemesi ofis jaýy bar.


text:
Álem chempıonaty 2018 jylǵy eń mańyzdy sporttyq jarys ekeni aıdan anyq. Dúnıeniń eń myqty degen komandalary altyn kýbokke talasady. Alaıda kóptegen komandanyń oıynda kýboktan bólek aqshalaı beriletin syıaqy turatyny taǵy belgili. Týra Olımpııa oıyndaryndaǵydaı ár eldiń federasııalary óz komandalaryna syıaqy da taǵaıyndap otyr. Onyń ústine FIFA-nyń beretin resmı bonýsy taǵy bar. Ústeme qarjy qansha mıllıon jáne chempıon qandaı mólsherde qarajat alady?
FIFA komandalarǵa arnalǵan qarajatty 5 birinshilik boıy kótermelep keledi. 2002 jyly 154, 2006 jyly 262 mıllıon dollar bólse, 2010 jyly tipti oıynshylary mýndıalǵa qatysqany úshin klýbtarǵa da syıaqy beretin boldy. Sonymen OAR-da 420, Brazılııada syıaqy kólemi 564 mıllıon dollarǵa deıin kóbeıdi. Al bıylǵy birinshilikke Halyqaralyq fýtbol qaýymdastyǵy 791 mıllıon dollar taǵaıyndap otyr. Onyń 209 mıllıony klýbtarǵa, 134 mıllıony fýtbolshysy jaraqat alǵan klýbtarǵa, qalǵan 48 mıllıon jarysqa joldama alǵan 32 quramaǵa 1,5 mıllıonnan bólinip beriledi. Al toptyq kezeńge qatysqany úshin barlyq komandaǵa 8 mıllıonnan qarastyrylǵan. Sonda Reseıdegi chempıonatqa qatysqan barlyq komanda kem degende 9,5 mıllıon dollar alyp qaıtady. Al eger komanda óz tobynan pleı-offqa shyqsa onda taǵy da ústeme 4 mıllıon qosylady. Shırek fınalǵa ótkenderge taǵy da 4 mıllıonnan. Jalpy somada Álem chempıony bolǵan qurama komanda 38 mıllıon dollar alady.
Joldama – 1,5 mıllıon
Toptyq kezeń – 8 mıllıon
1/8 fınal – 12 mıllıon
¼ fınal – 16 mıllıon
4-oryn – 22 mıllıon
3-oryn – 24 mıllıon
2-oryn – 28 mıllıon
Chempıon – 38 mıllıon
Reseı
Álem chempıonatyn qabyldap jatqan Reseı quramasy bul ústeme qarjydan bólek memleket tarapynan da syıaqy alady. Bul jaıynda buqaralyq aqparat quraldary jarysa jazýda. Iаǵnı Reseı fýtbolshylary toptan shyqsa 300 mıllıon rýbl, fınalǵa ótse 1,2 mlrd rýbl, al jeńimpaz bolsa
2 mlrd rýbl alady. Fýtbol federasııasynyń prezıdenti Aleksandr Alaev Reseı quramasy chempıonatqa qatysqany úshin alatyn 9,5 mıllıon dollar quramanyń oqý-jattyǵý jıyndary men joldastyq kezdesýlerine jumsalady dep málimdedi. Al eger qurama komanda óz tobynan shyǵyp taǵy 4 mıllıon dollardy enshileıtin bolsa, onda osy soma komandaǵa teńdeı bólinip beriletinin jetkizdi.
Anglııa
Anglııa qurama komandasy da memleket tarapynan syı kútedi. «The Sun» basylymynyń málimdeýinshe, eger Anglııa chempıon bolatyn bolsa 5 mıllıon fýnt sterlıng kóleminde syılyq alady. Ol aqsha komanda múshelerine 200 myńnan bólinetin bolady. Brıtanııalyqtar chempıonattyń favorıtteri qatarynda joq jáne chempıon bolmaǵanyna jarty ǵasyr ýaqyt ótken.
Germanııa
Nemis fýtbol qaýymdastyǵy quramasy chempıondyq ataqty qorǵap qalsa, 8 mıllıon eýro kóleminde qarjy beretin boldy. Sonda jalpylama alǵanda chempıon atanǵan árbir oıynshy – 350 myń eýro, kúmispen kúptelse – 200, qola medal ıelense 150 myń eýrodan alady.
Ispanııa
Ispanııalyq AS gazeti de qurama qansha qarjy alý múmkin ekendigin jarııalady. Ispanııalyq fýtbolshylar pleı-offqa shyqqany úshin eshqandaı da ústeme almaıdy. Eger komanda shırek fınalǵa shyqsa onda ár fýtbolshy 30 myń eýro, jartylaı fınalda oınasa 60 myń eýro, ekinshi oryn alsa 90 myń eýro, chempıon bolsa 125 myń eýrodan ıemdenedi. Sonymen qatar ıspanııalyqtar chempıon bolsa 90 myń eýro turatyn Patek Philippe Nautilus fırmasynyń saǵattaryn qoldaryna taǵady.
Fransııa
2016 jyly óz jerinde Eýro dodasyn ótkizgen kezde Fransııa quramasynyń ár oıynshysy chempıon atanǵan jaǵdaıda 300 myń eýrodan alar edi. Biraq bul somaǵa fransýzdar sál ǵana jetpeı qaldy. Endi osy ústeme Álem chempıonatyna aýysty. Ústine taǵy 100 myń qosyldy. Endi Dıde Desham shákirtteri Reseı jerinde atoı salyp, chempıon atanar bolsa 400 myń eýrodan alady.
Belgııa
Belgııa quramasy osy birinshiliktiń jasyryn favorıti. Kóptegen mamandar osy ujym chempıon atanyp ketýi múmkin dep boljap otyr. Fýtbolshylardyń da chempıon atanýǵa degen qulshynysy zor. Árıne ár fýtbolshyǵa 600 myń eýro syıaqy taǵaıyndalǵan soń, kim qarap qalsyn?! Negizi, Eýro dodasy kezinde bul soma 1 mıllıon bolatyn.
Brazılııa
Osy álem chempıonatyna qatysqaly otyrǵan quramalardyń ishinde Brazılııanyń syıaqysy eń kóp komanda. Brazılııalyqtar altynshy márte Álem chempıony atanar bolsa, onda ár fýtbolshy 1 mıllıon dollardan alatyn bolady. Tipti, úshinshi qaqpashy da!
Nıgerııa
2014 jylǵy chempıonatta Nıgerııa quramasy ýáde etilgen syıaqymyzdy almadyq dep jattyǵýǵa shyqpaı qoıyp edi. Mundaı keleńsiz oqıǵa qaıtalanbas úshin Nıgerııa fýtbol federasııasynyń prezıdenti Ammadjý Pınnık fýtbolshylarǵa 2,8 mıllıon eýro kólemindegi aqshany teńdeı bólip berdik dep málimdedi.
Ermuhamed MÁÝLEN,
«Egemen Qazaqstan»
Iran ıadrolyq kelissózderge qaıta oralmaq
Álem • Búgin, 00:08
Eýropa elderinde qamaýǵa alynǵan qazaqstandyqtar máselesi qaraldy
Qoǵam • Búgin, 00:05
Úndistan: Til tóńiregindegi tartys
Álem • Búgin, 00:00
Náreste járdemaqysyn onlaın rásimdeńiz
Ekonomıka • Keshe
Qoǵam • Keshe
Altyn Orda – qazaq memlekettiginiń altyn besigi
Tarıh • Keshe
Sırkte qaıta estilgen kúlkiler kúmbiri
О́ner • Keshe
О́ner • Keshe
Muqtajdyń muńyn bólisken meıirimdi mamandyq
Qoǵam • Keshe
Mınıstrlikter quzyreti qaıta bólinedi
Úkimet • Keshe
Tańbalaý jáne bıznestegi baıbalam
Ekonomıka • Keshe
Ádebıet • Keshe
О́nerpaz boıynda bekzattyq bolǵany durys
О́ner • Keshe
Adamdardan árdaıym alǵys pen bata alady
Qoǵam • Keshe
Rýhanııat • Keshe
Qoǵam • Keshe
Baǵdat Mýsın HUAWEI-men kelisim jasady
Úkimet • Keshe
TMD elderiniń áleýmettik máselelerdi talqylandy
Úkimet • Keshe
Áleýmettik kodeks qashan qabyldanady?
Úkimet • Keshe
Almatyda turǵyn úı órtenip, 2 adam qaza tapty
Oqıǵa • Keshe
Aýstralııanyń ońtústigi jaryqsyz qaldy
Álem • Keshe
Múgedektigi barlarǵa jańa járdemaqy tólenedi
Qoǵam • Keshe
Almatydaǵy krematorıı qurylysy bıyl aıaqtalady
Aımaqtar • Keshe
UQK Almatyda 2 iri esirtki tobyn anyqtady
Oqıǵa • Keshe
ÁCh: Nurlan Saparbaı jeńilip qaldy
Boks • Keshe
Elordada koronavırýspen kúreske qansha qarajat jumsaldy
Koronavırýs • Keshe
Rýdnyıda alty jasar qyz besinshi qabattan qulap ketti
Aımaqtar • Keshe
Úsh ózbek boksshysy jarysty aıaqtady
Boks • Keshe
QHL: «Barys» «Admıral» komandasyn jeńdi
Sport • Keshe
Kókshetaýda 18 jastaǵy qyzdar esirtki tasymaldaǵan
Aımaqtar • Keshe
Munaı óńdeý zaýyttary qosymsha 2 myń tonna avıaotyn óndiredi
Qazaqstan • Keshe
Elorda áýejaıynda janarmaı máselesi sheshildi
Elorda • Keshe
Jaraqat alǵan 2 oqýshynyń bireýiniń jaǵdaıy aýyr
Aımaqtar • Keshe
Serik Shápkenov «Eńbek - eldiń muraty» arnaıy jobasy týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Álemniń 12 elinde qazaq tili kýrstary oqytylady
Bilim • Keshe
SQO-da órtengen úıden 15 adam evakýasııalandy
Aımaqtar • Keshe
Elordada 2 otbasylyq densaýlyq ortalyǵy ashylady
Medısına • Keshe
Kórshi elde úsh júzden astam adam tamaqtan ýlanǵan
Álem • Keshe
40 myńnan astam adam koronavırýs juqtyrǵan
Álem • Keshe
Almatylyqtardy 30 mln teńgege aldaǵan alaıaq ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Penjimdegi jappaı tóbeles: taǵy bir adam zardap shekken
Oqıǵa • Keshe
Elordada vaksınasııa pýnkteriniń biri jabylady
Elorda • Keshe
Pavlodar munaı-hımııa zaýytyn jóndeý merziminen buryn aıaqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Murat Áıtenov: Importqa táýeldilikti azaıtýymyz qajet
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent «TotalEnergies» munaı-gaz konserniniń basshylaryn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Elordada uzaqqa sozylǵan mektep qurylystary qaıta jandandy
Elorda • Keshe
Qazaqstanda VAR júıesi qoldanylmaq
Fýtbol • Keshe
Zeınetaqy jınaqtaryn merziminen buryn alýǵa bola ma?
Qoǵam • Keshe
Shymkentte ınsýlındy ıneler óndirilmek
Aımaqtar • Keshe
Memleket basshysy Eýrazııalyq Damý Bankiniń tóraǵasyn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Golovkınniń kelesi jekpe-jegi ótetin kún naqtylandy
Boks • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Álıhan Smaıylov RF memlekettik hatshysymen kezdesti
Úkimet • Keshe
Almatyda oqýshylar pyshaqtasty
Oqıǵa • Keshe
SQO-da tólem termınalyn buzǵan turǵyn ustaldy
Oqıǵa • Keshe
Almaty áýejaıynda ushaqtarǵa janarmaı quıý shekteldi
Aımaqtar • Keshe
Baǵdat Mýsın sıfrlandyrýdaǵy kemshilikter týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstan men Pákistan áskerı yntymaqtastyq josparyna qol qoıdy
Qazaqstan • Keshe
Mektepterdi arnaıy kúzet qyzmeti qadaǵalaıtyn bolady
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstanda ushaqtar ushpaı qalýy múmkin
Qoǵam • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Egin oraǵy naýqany: 15 mln gektar oryldy
NUR-SULTAN. QazAqparat – 24 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 15,4 mln gektar (96,8%) jerdegi dándi jáne dándi-burshaqty daqyl oryldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Ortasha ónimdilik gektaryna 9,6 tsentnerden aınalyp, 14,8 mln tonna astyq jınaldy. Onyń 11,6 mln tonnasy bıdaı. Sondaı-aq 616,7 myń tonna maıly daqyl, 2,9 mln tonna kartop, 4,1 mln tonna kókónis, 2,6 mln tonna baqsha daqyldary jınaldy. Astyq egetin negizgi aımaqtar – Aqmola, Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda 11,5 mln gektar egis alqaby oryldy. Bul jınalýy tıis jalpy alańnyń 98,9%-y. Ortasha ónimdilik gektaryna 8,8 tsentnerden aınalyp, 10 mln tonna astyq bastyryldy», - delingen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi málimetinde.
Naqtylanǵan derek boıynsha, respýblıkada syıymdylyǵy 29,3 mln tonna astyqty saqtaıtyn múmkindik bar. Onyń ishinde astyq qabyldaý kásiporyndarynda 12,4 mln tonna, fermerlerde 16,9 mln tonna astyq saqtaıtyn oryn jasaqtalǵan.
«2021 jylǵy egin jınaý naýqany aıaqtalýǵa jaqyn jáne qarqyny byltyrǵydan joǵary. Jıyn-terim jumystaryna qatysty barlyq másele mınıstrliktiń baqylaýynda», - dep atalyp ótken vedomstvo habarlamasynda.
- Qazaqstan ósimdik ósirýshileriniń alǵashqy respýblıkalyq sleti ótti
- Qyzylorda oblysynda kúzgi egin jınaý jumysy tolyǵymen aıaqtaldy
- SQO-da mamandar Mortyq aýylynda iri qaranyń neden ólgenin tekserip jatyr
- «Aýyl - el besigi»: Alǵashqy nátıjeler, aldaǵy josparlar men mindetter
- «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 70 myń otbasylyq sharýashylyq qurylady - Erǵalıev
- Qazaqstanda et qymbattaýy múmkin – mınıstrlik
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanda aprel aýyndan sentýabra çenli nebit-gaz pudagynyň işgärleriniň aýlyk haklaryndan 15-20% saklanyp galynar diýip, “Türkmen inisiatiwasy” neşiri habar berýär.
Bu neşiriň ýurt içindäki öz çeşmelerine salgylanyp, 29-njy martda beren maglumatyna görä, işgärlerden saklanyp alnan pullar şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Aziýa oýunlaryna harçlanar.
Bu baradaky maglumaty Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan “Türkmennebit” döwlet konserniniň “Gamyşlyja nebit” atly nebit çykarýan kärhanasynyň we “Türkmennebit” gaz-gurluşyk birleşmesiniň Balkan welaýatyndaky kärhanasynyň birnäçe işgäri hem tassyklady.
Howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran “Türkmennebit” gaz-gurluşyk birleşmesiniň Balkan welaýatyndaky kärhanasynyň inženeriniň aýtmagyna görä, soňky birnäçe günüň dowamynda Türkmenistanyň nebit-gaz pudagynda işleýän adamlaryň ählisine öz aýlyklarynyň belli bir bölegini Aziýa oýunlaryna “meýletin kömek” hökmünde saklap galmagy haýyş edýän arzalar ýazdyryldy.
“Aýlyklaryň bir bölegi alty aý saklanar”
“Bize ýazdyrylan arzalarda “Meniň zähmet hakymyň 15-20%-ni Aziada-2017-niň kömek fonduna meýletin geçirmegiňizi haýyş edýärin” diýip ýazdyk. Bu arzalar nebit-gaz pudagynda ýönekeý işçi bolup işleýän adamlardan başga hemmesine ýazdyryldy. Arzany ýazanlaryň arasynda edara ýolbaşçylary, inženerler, operatorlar, tehnikler we ussalar bar. Bu işgärleriň has ýokary wezipedäkileri aýlygynyň 20%-ni, pesräk wezipedäkileri bolsa 15%-ni ‘meýletin’ saklap galmak barada arza ýazdylar. Bu arzalaryň ählisi degişli edara-kärhanalaryň administrasiýasyna gowşuryldy” diýip, balkanly inžener gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, häzirki wagtda nebit-gaz pudagynda ýönekeý işçi bolup işleýän adamlaryň aýlyklaryndan hem “meýletin kömegi” saklap galmak barada ýokary derejede gürrüň edilýär, emma onuň möçberiniň 10% boljakdygy aýdylýar.
Aýdylmagyna görä, Aziýa oýunlaryna “meýletin kömek” diýlip, nebit-gaz pudagynyň işgärleriniň aýlyklaryndan 15-20% saklap galmak çäresi alty aý, ýagny aprel aýyndan oktýabr aýynyň ahyryna çenli dowam eder.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, Aziýa oýunlaryna “meýletin gatanç” diýlip, döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärleriň, şol sanda çagalar bagynyň terbiýeçileriniň zähmet haklaryndan saklanylyp alynýandygy we türkmen telekçileriniň döwletiň haýryna uly möçberde maliýe serişdesini geçirmäge mejbur edilýändigi baradaky maglumatlar ençeme aý öň peýda boldy.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan gurluşyk kärhanalarynyň birnäçesiniň başlygy Aziýa oýunlary üçin “meýletin” diýilýän mejbury pul hemaýatyny etmek barada döwlet tarapyndan berlen görkezme sebäpli öz işini togtadyp, firmalaryny ýapmaga mejbur bolandyklaryny gürrüň beripdi.
Ýörite hat
Käbir orta derejedäki hususy firma eýeleri bolsa, “meýletin kömekler” sebäpli öz öndürýän harytlarynyň bahasyny soňky bir aýda ortaça 20% gymmatlatmaga mejbur bolandyklaryny aýtdylar.
Mundanam başga, 12-nji martda “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri Türkmenistanyň syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti tarapyndan ýurtda syýahatçylyk işi bilen meşgullanýan döwlet we hususy syýahatçylyk kärhanalara ugradylandygy aýdylýan hatyň nusgasyny çap etdi.
Şu ýylyň 25-nji fewralynda bu komitetiň başlygy Serdar Çolukow tarapyndan gol goýlan bu hatda döwlet we hususy kärhanalaryň işgärleriniň Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna ‘meýletin gatanç’ etmekleri barada prezidentiň ýörite kararynyň bardygy aýdylýar.
“Türkmenistanyň prezidentiniň kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen, kärhanaňyz tarapyndan meýletin gatançlary etmek esasynda, oýunlaryň guramaçylyk çykdajylary üçin zerur bolan Gaznanyň maliýe çeşmesini emele getirmekde ýardam bermegiňizi soraýarys” diýlip, hatda nygtalýar.
Türkmenistan ykdysady kynçylyklary başdan geçirýän döwründe Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna azyndan 7 milliard amerikan dollary möçberinde maliýe serişdesi harçlady.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, nebit-gaz pudagynyň işgärleriniň aýlyk haklaryndan saklanyp galynjakdygy barada Azatlyk Radiosyna degişli türkmen häkimiýetlerinden komentariý almak başartmady.


text:
2021-nji 1-nji aprelinden başlap, Türkmenistanyň teatrlarynda synag hökmünde wagtlaýyn sahna oýunlary görkezilip başlanar. Bu karara Türkmenistanyň Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparynyň geçiren mejlisinde kabul edilen çözgüt bilen gelindi.
“https://turkmenteatrlary.gov.tm/” saýtynda ýerleşdirilen habara görä, sahna oýunlaryň görkezilişi jemgyýetçilik gigiýenasynyň kadalaryny berjaý etmek şerti bilen, Türkmenistanyň Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparynyň kabul eden Tertibine laýyklykda guralar.
Sahna oýunlary ýurdumyzyň teatrlarynda her hepdäniň anna, şenbe we ýekşenbe günleri sagat 19:00-da görkeziler.
Görkeziljek sahna oýunlary we olar üçin petekleri satyn almak baradaky doly maglumaty biziň web saýtymyzda, şeýle hem teatrlaryň kassalarynda alyp bilersiňiz.
Ozal habar berişimiz ýaly, ýurdumyzda otly we şäherara awtobus gatnawlarynda hem synag gatnawlary ýola goýlupdy. Mart aýynda ýurdumyzda Aşgabat ― Daşoguz ― Aşgabat ugry boýunça awtobus, Aşgabat ― Türkmenabat ― Aşgabat ugry boýunça otly gatnawlary synag möhleti bilen açylypdy. Bu ugurlarda hem täze habarlara garaşylýar.


text:
Almatyda avtobýstardyń baǵyty ózgertildi
ALMATY. QazAqparat - Almatyda avtobýstardyń marshrýttyq qozǵalysy ózgertiledi. Bul týraly qalalyq ákimdiktiń baspasóz qyzmeti habarlady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Aldyn ala derek boıynsha 15 naýryzdan bastap, №66, 98 marshrýttardyń qozǵalysy ózgertiledi. Olar endi Sátbaev kóshesinen Áýezov kóshesine deıin júrip, qalalyq №12 aýrýhanaǵa toqtaıtyn bolady. №95, 18, 121 marshrýttaryna qalalyq aýrýhanadaǵy aıaldamany alyp tastady», dedi ákimdikte.
Esterińizge sala keteıik, 6 naýryzdan bastap,«Medeýge» deıin baratyn №12 marshrýtynyń júrý kestesi aýysty.
Endi onyń qozǵalysy «Medeý» sport kesheninen bastalyp, Dostyq dańǵyly boıynan Abaı dańǵylyna burylyp, ary qaraı Abylaı han dańǵylyna ótip, «Almaty-2» temirjol beketine jetetin bolady.
Sondaı-aq, buǵan deıin Almaty qoǵamdyq kólik parki gazben júretin jańa avtobýstarmen tolyqqany jaıly aıtylǵan bolatyn.
Qaladaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýyna baılanysty aldaǵy demalys kúnderi, ıaǵnı, 13 jáne 14 naýryzda, qoǵamdyq kólikter men metropolıtenniń jumysy ýaqytsha toqtatylady.
- Qazaqstanda qar barystaryn ósirý ortalyǵy qurylady
- Almaty zoobaǵynda zebra qulyndady
- Atyraý oblysynda rýlge mas kúıde otyrǵan 23 adam bas bostandyǵynan aıyryldy
- Bolat Taıbekov: Shuǵyl medıtsınalyq kómek - 70% ólim jaǵdaıynyń aldyn alady
- Prezıdenttiń on ulttyq jobasyna qoǵamnyń negizgi máseleleri qamtylǵan - saıasattanýshy
- Almaty polıtsııasy qaladaǵy barlyq mekteptiń qaýipsizdigin tekserdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB) agzalary suw hojalygy taslamalarynda ulanmak maksady bilen suw geçirmeýän sintetik materiallary, ýagny geomembranlary we geotekstilleri öndürmegi meýilleşdirýärler. Bu barada TSTB-nyň internet saýtynda çarşenbe güni habar berildi.
Habarda bellenilişine görä, ýerli suw geçirmeýän sintetik materiallar, esasan, oba hojalyk önümlerini öndürijileriň zerurlyklary üçin ulanylýan emeli suw howdanlarynda we açyk ýer kanallarynda suw ýitgisini azaltmaga mümkinçilik berer.
Materiallary öndürmek üçin Balkan welaýatynyň Gyýanly polimer toplumynda öndürilýän polipropileni we polietileni ulanmak meýilleşdirilýär.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi 2008-nji ýylda döredildi. Häzirki wagtda TSTB ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda iş alyp barýan 25 müňden gowrak telekeçini özünde jemleýär.