text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
GANLY IÇGEÇME
Ganly içgeçme – içege ýokançlyklarynyň keselleri toparyna degişli bolup, iýmit siňdiriş ulgamynyň, esasan hem ýogyn içegäniň zeperlenmesi bilen geçýän keseldir. Il arasynda muňa "hapa elleriň keseli" hem diýilýär. Bu keselde esasan-da ýogyn içegäniň aşakybölüminiň nemli gatlagy zeperlenýär. Keseliň alamatlary bedeniň umumy zäherlenmesi, içagyrylar, gan we nem gatyşykly içgeçmeler görnüşinde ýüze çykýar.
Ýokançlygyň ýokuşma ýollary we keseliň geçiş aýratynlyklary
Ganly içgeçme näsag adamdan sagdyn adama täret bilen hapalanan iýmit önümleri, suw we öýdäki gatnaşyklar arkaly ýokuşyp bilýär.
Bu kesel şu topara degişli adamlar arkaly giňden ýaýrap bilýär:
- ýiti ganly içgeçmäniň ýeňil we alamatlarynyň aýdyň ýüze çykmaýan görnüşlerine ýolugan adamlar;
- sagdyndygyna garamazdan, şu keseliň bakteriýalaryny göteriji adamlar;
- bu keseliň dowamly görnüşi bilen kesellän adamlar.
Şu topardaky adamlar özlerini oňat duýýansoňlar, lukmana ýüz tutup-da durmaýarlar Olar degişli bejergini wagtynda alman, işlemeklerini dowam edýärler, köpçülik ýerlerinde bolup, keseli ýaýratmagy dowam edýärler.
Şeýle-de ýokarda bellenilşi ýaly, bu kesel ýokançlykly iýmit (kompotlar, işdäçarlar, üwelen et, süýt önümleri, tort-kökeler), hapalanan suw, gap-gaçlar arkaly ýaýrap bilýär. Keseliň ýaýramagyna siňekler hem ýardam berýär. Bu kesele ilatyň hemme toparlary ýolugyp bilýär. Ýöne kiçi ýaşly çagalar bu kesele has ýygy duçar bolýandyr. Ganly içgeçme tomsuna, esasan-da iýul-awgust aýlarynda giňden ýaýraýar.
Ganly içgeçmäni Şigell maşgalasyna degişli bakteriyalar döredýändir. Şigell bakteriýalaryň 4 görnüşi belli bolup, olar nerw-damar ulgamyny zeperlendirip bilýän zäherleri bölüp çykarýar. Bu bakteriýalar aşgazanda birnäçe sagatdan birnäçe güne çenli (seýrek ýagdaýlarda) saklanyp, inçe içegä düşýändirler. Bakteriýalaryň bölüp çykarýan zäherleri inçe içegäniň içinde köp mukdarda suwuklygyň we minerallaryň işlenip çykmagyna sebäp bolýar. Şigellalar inçe içegäniň nemli bardasynda sowuklama ýagdaýlaryny döredip, zäherleriň täsirini has hem güýjedýändirler. Ýogyn içegä şigellar biraz soňrak, ýöne uly mukdarda düşýändirler. Bakteriýalaryň zäherleri gana düşüp bedeniň umumy zäherlenmesiniň alamatlaryny döredip biler.
Adam ganly içgeçmäni başdan geçirensoň, onda bu kesele bolan durnuklylyk emele gelýär. Ýöne bu durnuklylyk gowşak bolup, biraz wagtdan adam ýene-de bu kesele ýolugyp bilýär.
Keseliň kliniki alamatlary we görnüşleri
Ganly işgeçmäniň inkubasion döwri adatça 1-7 gündür (ortaça 2-4 gün), ýöne käwagt bu döwür 2 sagatdan 12 sagada çenli gysgalyp bilýändir.
Adam ganly içgeçmäni döredýän bakteriýalara ýolugyndan soň, bu keseliň alamatlary tiz ýüze çykýar. Ilkibaşda umumy zäherlenmäniň alamatlary peýda bolup, bedeniň gyzgyny artýar. Näsag gyzdyrýar, üşüdýär, ysgyny bolmaýar, işdäsi kesilýär, gan basyşy peselýär.
Aşgazan-içege ulgamynyň işiniň bozulmalary garyn boşlugyndaky agyrylar arkaly ýüze çykýar. Olar ilkibada gowşak bolup, tutuş garyn boşlugyna ýaýraýar. Soňabaka bu agyrylar güýjäp, näsag adamyň içi towlap başlaýar. Agyrylar garnyň aşaky böleginde, adatça çep tarapynda jemlenip, täret etme wagtynda has-da güýjeýär.
Keseliň geçiş derejesi dürli görnüşde ýüze çykyp biler:
Ganly içgeçmäniň ýeňil görnüşinde adam birnäçe sagatdan 1-2 güne çenli gyzdyrýar. Bedeniň gyzgynlylygy adatça 38ºС çenli artýar. Kesele ýolugan adam ol diýen güýçli bolmadyk agyrylary, esasan-da, täret etmäniň öň ýanynda döreýän agyrylary duýýar. Onuň täreti suwugrak bolup, gije-gündiziň dowamynda takmynan 10 gezek täret edýär. Täretinde nem we gan görünmeýär. Beden zäherlenmesi we içgeçme 1-3 gün saklanýar. Näsag ganly içgeçmäniň bu görnüşinden 2-3 hepdeden soň bütinleý gutulýar.
Ganly içgeçmäniň ortaça agyrlykdaky görnüşiniň alamatlary tiz ýüze çykýar. Bedeniň gyzgynlylygy adatça 38-39ºС çenli artyp, birnäçe sagatdan 2-4 güne çenli dowam edýär. Näsag ysgynsyz bolýar, kellesi agyrýar, başy aýlanýar, işdäsi kesilýär. Içgeçme adatça kesele ýolugylanylandan 2-3 sagat soň başlanýar. Näsagyň garyn boşlugynyň aşaky böleginde wagtal-wagtal içtowlamalar, gury içtowlamalar döreýär. Ol täret edesi gelýän ýaly bolsa-da, täret etmeýär. Näsag bir gije-gündiziň dowamynda 10-20 gezek täret edip bilýär. Täretiň mukdary ujypsyz bolup, köplenç nemden we gan çylgymlaryndan ybarat bolýar. Näsagyň derisi solgun bolýar. Onuň dili gurak ak gatlak bilen örtülýär. Beden zäherlenmesi we içgeçme 2 günden 4-5 güne çenli dowam edýär. Ganly içgeçmäniň bu görnüşine ýolugan adamyň içegesiniň zeperlenen nemli gatlagy diňe 1-1,5 aýdan doly dikeldilip, kadalaýyk işläp bilýär.
Ganly içgeçmäniň agyr görnüşiniň alamatlary bada-bat ýüze çykýar. Olar güýçli beden zäherlenmesi, ýürek-damar ulgamynyň işiniň düýpli bozulmalary bilen häsiýetlendirilýär. Bedeniň gyzgynlylygy bada-bat 38-39ºС çenli artýar, näsagyň kellesi güýçli agyrýar, örän ysgynsyz bolýar, el-aýagy üşeýär, ýerinden galanda başy aýlanýar, işdäsi bütinleý kesilýär. Näsagyň ýüregi bulanyp, käwagt gaýtarýar. Onuň içi agyryp, ýygy-ýygydan täret we peşew edesi gelýär. Ol bir gije-gündiziň dowamynda 20 gezekden-de köp täret edýär. Keseliň bu görnüşi 5-10 gün dowam edýär. Näsag bu keselden haýal saplanýar (adatça 2-4 hepde). Onuň içegesi diňe 2 we ondan köp aýdan kadaly işläp başlaýar.
Ganly içgeçme keseli 3 aýdan uzak dowam eden ýagdaýynda dowamly ganly içgeçme diýlen kesel kesgidi goýulýar.
Ganly içgeçmäniň gaýraüzülmeleri
Ganly içgeçmäniň gaýraüzülmelerine şular degişlidir:
- ýokançly zäherlenme şogy;
- ýokançly zäherlenmäniň netijesinde nerw ulgamynyň zäherlenmesi;
- peritonit;
- öýken sowuklamasy.
Keseliň anyklanylmagy
Keseliň aýdyň alamatlary bolmadyk ýa-da adaty däl görnüşlerinde bu keseli anyklamak kyn bolýar. Ganly içgeçmäni esasan-da näsagyň ýagdaýy we barlaglary esasynda kesgitläp bolar. Keseli anyklamakda rektomanoskopiýa barlagy örän peýdalydyr. Bu barlagy içege keseline ýolugyp, onuň görnüşiniň anyk kesgitlenilip bilinmedik ýagdaýynda geçirýärler. Täretiň bakteriologik barlagy hem keseli anyklamaga ýardam berýär. Bu barlagyň netijesinde ganly içgeçmäniň ýokançlygynyň ýüze çykarylmagy keseliň kesgidini anyk goýmaga esas bolýar. Eger şeýle barlagyň netijesinde ganly içgeçmäniň ýokançlygy tapylmaýanda-da, keseliň bolmazlygyny kepillendirilmeýär. Ganly içgeçmäniň bolup-bolmazlygyny anyk kesgitlemek üçin, täretiň bakteriologik barlagyny azyndan üç gezek geçirmeli bolýar.
Bejergisi
Ganly içgeçmäniň bejergisi hemmetaraplaýyn alnyp barlyp, näsagyň saglyk aýratynlyklaryny hasaba almalydyr.
Bu kesele ýolugan adama antibakterial derman serişdeleri bellenilende, näsagyň ýaşaýan çäklerinde "ýaşaýan" şigell bakteriýasynyň bu antibakterial serişdesine bolan durnuklylygyny hasaba almalydyr. Mysal üçin, eger belli bir çäklerdäki şigell bakteriýasy belleniljek bolýan antibakterial serişdesine eýýäm uýgunlaşan bolsa, şeýle antibakterial serişdesi ony öldürip bilmez. Iki ýa-da ondan köp antibiotikleriň utgaşmasy bolsa diňe ganly içgeçmäniň agyr görnüşlerinde bellenilýär.
Bejerginiň dowamlylygy näsagyň ýagdaýyna, onuň beden gyzgynynyň kadalaşmagyna, içgeçmesiniň azalmagyna bagly bolýar. Ganly içgeçmäniň orta agyrlykdaky görnüşiniň bejergisi 3-4 günüň dowamynda alnyp barylsa, keseliň agyr görnüşlerinde ol möhlet 4-5 gün dowam edýändir. Keselden saplanma döwründäki ýeňil içege bozulmalary, mysal üçin, günüň dowamynda 2-3 gezek örän ýumşak täretiň bolmagy, içiň ýellenmegi antibakterial bejergini dowam etmäge esas bolýan däldir.
Ganly içgeçmäniň ýeňil görnüşine ýolugyp, täretinde gan we nem bolan näsaglara şu derman serişdeleri bellenilýär: nitrofuranlar (furazolidon, furadonin, ersefuril, kotrimoksazol, oksihinolinler);
Ganly içgeçmäniň orta agyrlykdaky görnüşine ýoluganlara ftorhinolin toparynyň derman serişdeleri bellenilýär: ofloksasin, siprofloksasin, kotrimoksazol, intetriks.
Ganly içgeçmäniň agyr görnüşine ýoluganlara şular bellenilýär: ofloksasin ýa-da siprofloksasin, aminoglikozidler bilen utgaşdyrylan ftorhinolinler, sefalosporinler bilen utgaşdyrylan aminoglikozidler.
Keseliň ýeňil görnüşinde ýitirilen suwuklygyň öwezini dolmak üçin, taýýar erginler (sitroglukosalan, regidron, gastrolit we başg.) ulanylýar. Bu erginler az-azdan içirilýär. Içilýän suwuklygyň mukdary peşew we täret zerarly ýitirilen suwuklygyň mukdaryndan 1,5 esse köp bolmaly.
Ganly içgeçmäniň orta agyrlykdaky görnüşine ýoluganlara süýjüli çaý içmek, 5%-li glýukozanyň erginini ýa-da taýýar erginleri içmek maslahat berilýär.
Ganly içgeçmäniň agyr görnüşine ýoluganlara damardan 10%-li albumin erginini, gemodez we beýleki kristalloid erginlerini (trisol, laktosol, asesol), 5-10%li glýukozanyň erginini insulun bilen utgaşdyryp goýberýärler. Köp ýagdaýlarda şu agzalan serişdeleriň birinden 1000-1500ml mukdarda goýberilmegi näsagyň ýagdaýyny gowulandyrýandyr.
Içegedäki zäherleri daşyna çykarmak üçin, şu entersorbentlerden birini belleýärler: polifepan, aktiwirlenen kömür, enterodez, polisorb, smekta we başg.
Zäherleriň täsirini aýyrmak üçin, ferment serişdelerini belleýärler: pankreatin, panzinorm (bulary kalsiý serişdeleri bilen utgaşdyrmaly).
Içgeçmäniň ýiti döwründe ýogyn içegäniň gysylmalaryny aýyrmak üçin no-şpa, papaweriniň gidrohloridy bellenilýär.
Bejerginiň islendik görnüşiniň dowamynda näsaga witaminler toplumy bellenilýär.
Üns beriň: Ýokarda agzalan dermanlaryň mukdaryny näsagyň ýagdaýyna görä diňe lukman belläp bilýär!
Keseliň öňüni almak
Ganly içgeçmäniň ýiti görnüşine ýoluganlar keselhanadan doly gutulanlaryndan 3 gün soň çykarylýarlar. Munuň üçin, onuň täretini ýene-de bir gezek barlamhanada barlap, onda patologiki üýtgemeleriň ýokdugy ýüze çykarylmalydyr. Näsagyň doly gutulandygyny şu alamatlar: bedeniniň gyzgynynyň we täretiniň kadalaşmagy, beden zäherlenmesiniň, içagyrylaryň, içege gysylmalarynyň we agyrylarynyň bütinleý aýrylmagy bilen tassyklaýar.
Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, ganly içgeçme hem "hapa elleriň keselidir". Şonuň üçin-de, şeýle kesele uçramazlyk üçin, arassaçylygyň sadaja düzgünlerini berjaý etmeli:
- nahar iýmezden öz eliňi ýuwmaly;
- hajathanadan soň eliňi ýuwmaly;
- diňe gaýnadylan suw içmeli;
- gök önümleri we ir-iýmişleri gaýnag suw bilen oňat ýuwmaly;
- taýýarlanylan tagamlary diňe sowadyjyda saklamaly;
- bişirilen nahary 2 günden artyk saklamaly däl.
Görşümiz ýaly, bu sadaja düzgünleri berjaý etmek bütinleý kyn däl. Şeýle sadaja düzgünler bizi çylşyrymly ýokançlyklardan goraýar, dermanhanalara ylgamakdan saklaýar, dermanlara sowjak pulumyzy tygşytlaýar. Siziň saglygyňyzyň köp ýagdaýda diňe özüňize baglydygyny unutmaň!
Ulanylan WEB Salgy.
- 3669 gezek okalan


c: text/html

text:
TM HYZMAT BILMELI
Futbol kluby "Juventus"
Juventus - ( ita. Juventus Football Club [ju.ˈvɛn.tus]; lat. iuventus — ýaşlyk ) italiýanyň professional ( hünärmen ) klublarynyň biri , Ewropanyň we dünýäniň köne hem-de tituly klublaryndan biri. Juventus 1897-nji ýylynda esaslandyryldy. Juventus İtaliýanyň in tituly klublaryndan biri.
Fifa netijesine görä Juventus XX asyryň iň gowy klublarynyň içinde 7 ýeri aldy. Juventus'yň iň belli lakam'larynyň biri " Öňki sinora * ( gyz , aýal maşgala we ş.m )". Kluby hem şeýle " İtaliýanyň gelinin " diýen lakap'y hem bar .
2017-nji ýylyň 1-nji iýulyndan bäri " Alians Stadion " Juventus'uň stadiony, we 7 ýyl şertnama boýunça stadionyň ady "Alians Stadion" bolar .
Makala baha ber:
Okaldy: 236. Şü gün okaldy: 1
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(0)
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TM HYZMAT BILMELI
2018 ýylyň kitaba giren rekordlary
1. Iň uzyn kirpik – 12.3 sm!
2. Iň uly güjük
3. Iň uzyn guýrukly pişik
4. Bu aýal 8.026 sany mahmal aýylary çöpledi
5. Oglanyň ilkinji 40 ýyly kyn diýlip dogry aýdylýar eken. Bu erkek adam Betmen-yň iň uly kolleksiýasyny çöpledi
6. Bu erkek adam 100 metr aralygy ofis oturgyjynda geçdi
7. Dünýaniň iň garry bodybildery. Bu adam 83 ýaşynda
8. Iň uzyn dyrnaklar – 27.6 sm
9. Iň uzyn darama – 132 sm
10. Hanter Iwen bir sagatda iň köp şar çişirdi – 910 sany
11. Iň uzyn pişik. Uzynlygy 48 sm barabar
12. Boýagyň kömegi bilen döredilen iň uly şar
13. Bu top bolsa diňe stikerlardan döredildi
14. Iň agyr tigir
15. Iň gowy towşan-basketbolist. Bir minutda ol topy sebede 7 sapar salyp bilýär
16. Bu erkek adam žele iýmekde rekord goýdy. Bir minutda desertyň 716 grammyny elsiz iýdi
Makala baha ber:
Okaldy: 1308. Şü gün okaldy: 10
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(19)
Gowy.Şeyle zatlar bilen guymenmeli
супер
Mena haladym yenede gyzykly maglumatlara sizden garasyas.
Seyle duhda dowam edin. Adamlara gyzykly tasirli bolup biljek maglumatlar bilen tanys edin.Ustunlik!!!
Aydara soz yok
Aydara soz yok
👍👍👍👍👍
👍👍👍👍👍
Gaty gowy soz yok
Gowy makala
görkezilen teswirler 19-10
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk
Ähli hukuklar goragly.
Email: bilmeli@tmhyzmat.com


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un bilen 12-nji iýunda Singapurda geçirilmekçi bolnan sammitiň senesine özüniň henizem seredýändigini aýtdy. Amerikan lideri bu duşuşygy birki günlükde goýbolsun etdi.
“Biz Demirgazyk Koreýa bilen duşuşygyň şertleri babatda örän gowy ilerleme edýäris” diýip, Tramp 26-njy maýda Ak tamda aýtdy. “Bu örän gowy ilerleýär. Şeýlelikde, biz 12-nji iýunda Singapurda boljak sammite garap durus. Bu üýtgemedi. Onsoň biz näme boljagyny göreris” diýip, ol aýtdy.
Ol bu ýerde “örän kän gowy niýetiň bardygyny” hem sözüne goşdy we Koreýa ýarym adasynyň ýadro ýaraglaryndan saplanmagynyň “uly zat” boljakdygyny aýtdy.
Şu aralykda Günorta Koreýanyň prezidenti Moon Jae-in, 26-njy maýda birden Kim bilen duşuşandan soň, žurnalistlere Waşington bilen Phenýanyň basym 12-nji iýun sammiti boýunça “praktiki gepleşikleri” geçirmekçi bolýandygyny aýtdy.
Moon Kimiň Koreýa ýarymdasyny ýadro ýaraglaryndan “doly” saplamaga we Tramp bilen duşuşmaga ygrarlydygyny gaýtadan tassyk edendigini gürrüň berdi.


text:
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň 15-nji dekabrda geçirilen mejlisinde “Türkmenistanyň nebit-gaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin programmasyny” amala aşyrmak we Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawody döwrebaplaşdyrmak meselelerine garaldy.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ýakyn geljekde ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalaryny enjamlaşdyrmagy, pudaga goşmaça maýa goýumlaryny, öňdebaryjy tehnologiýalary we dolandyryş tejribesini çekmegi ileri tutulýan ugurlaryň hataryna goşdy.
Döwlet baştutany TNGIZT-de amala aşyrylmagy göz öňünde tutulýan täze taslamalary düýpli seljermek barada wise-premýere anyk tabşyryklary berdi diýip, TDH döwlet habar gullugy ýazýar.
Berdimuhamedowyň bu tabşyryklary Türkmenistanyň iki sany iri kärhanasynyň – “Türkmengaz” we “Türkmennebit” döwlet konsernleriniň daşary ýurtlardaky hyzmatdaşlarynyň öňündäki millionlarça dollar bergilerini ençeme ýyl bäri töläp bilmeýändigi barada çykan habarlaryň yz ýanyna gabat geldi.
Berdimuhamedow bir hepde öň ýurduň transport pudagyna hem daşary ýurt maýasynyň çekilmegini tabşyrypdy.


text:
Beýik Ýeňşiň baýramy edilýän güni. Elbet-de, şol şanly günüň esasy myhmanlarynyň döşleri seteran orden-medally, ýüzlerinden nur dökülip duran goja weteranlardygy hemmä düşnüklidir. Olaryň hersi şol elhenç urşuň ähli kynçylyklaryny öz gerdenlerinde çeken ynsanlar. Birnäçeleri bolsa şol gazaply urşuň ýarasynyň jepasyny şu günlerem çekip ýörler.
Bu gün Beýik Ýeňşiň toýun toýlaýas ,
Geliň, Beýik Ýeňşi toýlalyň bile.
Biz hiç kime howp salamzok,şoň üçin
Hiç kimse howp salyp bilmezem bize.
Parahatlyk söýýäs,
Urşa garşy biz.
Ýatladýas gussaly, batly pursatda:
Şatlygmyzy bozdurmarys hiç kime,
Gussamyzam mukaddesdir gursakda.
Bu gün Ýeňiş toýy toýlanýan güni,
Doly ýatlaýarys geçen urşy biz.
Şatlygymyzam,
Gussamyzam ýeterlik,
Şonuň üçin
Mydam urşa garşy biz.
Sebäp,
. kynlyk bilen ýeňşe ýetdik biz
Kän pidalar bilen duşmandan dyndyk.
Bu gün bizde näçe şatlyk bar bolsa,
Bar şonça-da ýüregmizde gamgynlyk.
10 мая 2013
Betman ! sen gowy surat tapypsyň.


text:
Ilkinji ÿolyşyklar
Ýazylan wagty: 30 сентября 2018 Ýazan Mayichka
Ilkinji ýolyşyklar entek awtoulaglaryň ýok wagty, iri şäherlerde gatnawyň düýä, ýaba, eşege goşulan arabalar bilen amala aşyrylýan döwürleri peýda bolupdyr. Bu ýolyşyk tok bilen däl-de, gaz bilen işleýän eken. Fonar görnüşli yşyk gyzyl we ýaşyl reňkli bolupdyr. Ortada ýanyp duran oduň daşyndaky gabarany aýlamak arkaly onuň reňkini sazlapdyrlar. Demir ýol inženeri Jon Pik Naýtyň döreden bu enjamy 1868-nji ýylyň ahyrynda Londonda parlament binasynyň öňündäki çatrykda ýerleşdirilipdir. Ony el bilen işletmeli eken. Bir aý çemesi ulanylan bu ýolyşygyň gyzyp ot almagy bilen onuň ulanylyşy bes edilipdir. 1890-njy ýyllaryň ahyrynda uly şäherlerde arabalaryň, welosipedçileriň we pyýadalaryň hereketini sazlamak üçin täze çözgüde zerurlyk duýlup başlanýar. Ernst Sirrin işläp düzen ýolyşygy üçin 1910-njy ýylda patent alýar. Onda “Saklan” (STOP) we “Dowam et” (PROCEED) ýazgyly iki göz bolupdyr.Garrett Morgan atly amerikaly inžener hem ýol hereketini sazlaýan ulgamy işläp düzýär. 1914–1923-nji ýyllar aralygynda öz açyşyny kämilleşdirmek üçin birnäçe usuly barlap görýär. Ahyrynda elektrik energiýasy bilen işleýän ýolyşygyň patentini alýar. Häzirki ýolyşyklar Morganyň açyşyna meňzeýär. Onuň döreden iki gözli (gyzyl we ýaşyl) ýolyşygyna gysga wagtda duýduryjy sary göz hem goşulypdyr. Morgan bu açyşyny has öňräkden bäri demir ýollarda ulanylýan “T” harpyna meňzeş ulgama meňzedip ýasapdyr. Gysga wagtda ýolyşygyň bu görnüşi dünýäniň dürli ýurtlaryna ýaýrapdyr. Alym bu patentiň ygtyýarlyklaryny 1963-nji ýylda “General Electric” kompaniýasyna satýar.Ilkinji elektrik energiýaly ýolyşyk 1914-nji ýylda ABŞ-nyň Ogaýo ştatynyň Kliwlend şäherinde peýda bolýar. “American Traffic Signal Co.” şereketiniň öndüren 5 metrlik sütüne ýerleşdirilen yşyk iň gatnawly çatryga goýulýar. Onda gyzyl yşyk “Dur!”, ýaşyl yşyk “ýöre” diýmegi aňladypdyr. Reňkleriň çalyşjakdygy bolsa, ses bilen duýdurylýardy. 1923-nji ýylda Pariždäki iň köp gatnawly köçäniň çatrygynda hem şeýle ýolyşyk peýda bolýar.1926-njy ýylda bolsa, ilkinji awtomatik ýolyşyklar işläp başlaýar.Beýleki reňkiň näçe wagtdan ýanjagyny görkezýän sanly ýolyşyklar bolsa, 1990-njy ýyllarda ilki pyýadalar üçin döredilýär. Soňlugy bilen, awtoulaglar üçin hem şeýle ýolyşyklar işlenip düzülýär.Aslynda, ýolyşyk demir ýol ulgamyndan has ir peýda bolýar. 1830-njy ýyllarda demir ýol gatnawlarynda duýduryjy reňki ýaşyl, “hereket et” reňki ak bolan ýolyşyklar ulanylypdyr. Belli bir wagtdan soňra ak reňk adaty ýagtylandyryjy çyralar bilen garyşdyrylyp başlanypdyr. Üstesine “Dur!” diýmegi aňladýan gyzyl çyra hem solup, agarýandygy üçin mesele has hem ulalypdyr. Şol sebäpli demir ýollarynda hem gyzyl – “Durmak”, ýaşyl – “ýöremek” we sary duýduryjy reňk hökmünde ulanylyp başlanýar.Bu üç reňkiň saýlanyp alynmagynyň sebäbi olary saýgarmak beýleki reňklere garanyňda has aňsat.
Okalan sany: 21 Jogaplar: ( 0 )


text:
Nury Halmämmet...
Nury bir gün Pöwrizede dynç alỳarka, gijäniň bir wagty oỳanyp, ukusy tutman, ỳekesiräp başlaỳar. Göni şo taỳdan Aşgabada pyỳadalap gaỳdyberỳär.
Ŷolda bir köpek muny ep-esli ỳere çenli kowalap süllümbaỳ derledỳär. Garaňkyda büdräp-sürçüp, aỳaklaryny gara gan edỳär. Daň atyp-atmanka öỳüne gelỳär. Nurynyň aỳak üstünde zordan durşuny gören aỳaly...
Adam diňe özüne ýamanlyk edip bilýär
Ýöne ýamanlyk diýen söz bar bolsa, alymlar, akyldarlar bu hakda
sözlän bolsa, ol niredekä, nähili zatka? Ýekeje zat welin düşnükli hem aýan – adam hiç wagt başga birine ýamanlyk edip bilenok. Hüýt-gara nebisden dömen bolaýsyn, seniň her bir ýaramaz pikiriň diňe ony hut öz ýöremeli ýoluna, barmaly menziline ugrukdyrýan ýolbelet bolup galaýýa...
Bölekler...
Gowy görýän, juda basdaşlarymy,
Çete kakyp geçýän ýoldaşlarymy.
Gaýnatmañ köpigni aýyran ýaly
Aýyrsadym käbir häsiýetlerimi.
***
Möý owadan kerep gurdy bir ýerde,
Oýnatgylar baryp ildi şol derde.
Her gören zynatyñ haýyrly däldir
Ajy iññe derman bolar köp derde.
<...
Dürli pikirler
1. Bir danadan sorapdyrlar. " Näme üçin köp heleýli erkek gowy? A näme üçin köp erkekli heleý erbet görülýär? " Dana şeýle jogap beripdir: " —Hemme gulplary açýan açar gowydyr hemmä gerekdir. Emma hemme açarda açylýan gulp erbetdir,oñ ýaly gulp hiçkime gerek däl "-- diýipdir.
''‘'"""""""'"'“""""""
2. Lukman hekimden sorapdyrlar:
...
Gözellik
GÖZELLIK
Şeýle tämiz güller bitýär ýazyna,
Şerap içen ýaly göçýär-de kelläň,
Özüňem aňşyrman, çöküp dyzyňa
Ysgaýaň ýolmaga milt edip bilmän.
Şeýle bir gyzlar bar, misli bir hyýal,
Baglara seýl eder şuglasyn saçyp,
Olara kilçerip lak atmaga däl,
Hatda galar...
Horezm adynyň gelip çykyşy barada rowaýat
Ýakut Hamawy «Kitap mugjam-ul-buldan» («ýurtlar sözlügi») diýen kitabynda Horezm barada şeýle maglumatlary beripdir: «Gadym zamanlarda ýaşap geçen patyşalarynyň biri ýurdunyň dört ýüz sany raýatyna gaharlanypdyr. Patyşa olary bu ýerden ýüz parsah uzaklykda bolan dirilik nyşany ýok ýere zyňmaklygy buýrupdyr. Nökerler şeýle ýeriň Käs şäheriniň ornund...
Ürgenç adynyň gelip çykyşy barada rowaýat
Bir ýurduň patyşasynyň pälwanlykda, atarmanlykda, çaparmanlykda, görk-görmekde öňüne erkek göbeklerini geçirmeýän bir ogly bar eken. Onuň adyna Syýahat diýer ekenler. Günlerde bir gün, Syýahat ýigit ýetipdir. Ol dädesiniň köşgüne baryp: – Däde, adym Syýahat bolsa-da, gören-bilen ýurdum ýok. Ýigit çykdym. Rugsat berseň syýahata ugrajak – diýipdir. D...
Dek başym, dynç gulagym
DEK BAŞYM, DYNÇ GULAGYM
(ýumoristik hekaýa)
Başlygymyzy deñli-derejeli edip pensiýa ugratdylar-da, birdenem maña "Seni şonuñ ornuna goýjak" diýdiler. "Goly gandally gulam düýşunde beglik küýseýärmiş" diýseler, öñ ynanmazdym. "Eý, möhür-melamatly ýeri men oñarman" diýen bolsa mam keremli gürrüñiñ heseri kelläme urup, ýü...
Maşyny şeýdip paýlamaly...
"MAŞYNY ŞEÝDIP PAÝLAMALY"
(ýumoristik hekaýa)
- Ýuwaş, ýoldaşlar, galmagal etmäñ! Gykylygyñyz maşyn nobaty elinden alnanyñky ýaly, ýaman batly çykýa-la? Peseldiñ sesiñizi, "tamda gulak bar" diýipdirler. Bular öz aralarynda paýlaşyp bilenoklar, onsoñ bizem tamakin it ýaly, şularyñ agzyna bakyp tamşanyp oturma...
Köçe dramasy
KÖÇE DRAMASY
(ýumoristik hekaýa)
Halys lütüm çykdy. Gözleýän adresim edil asmana uçan ýalydy. Bir-birine degşip oturan ekiztaýy ýaly meñzeş jaýlar gözüme çöp atdy.
Teý bolmady. Ahyry özüm dek agtarýan ýerini tapmaýanlaryñ ulanýanja "usulyna" ýüz urdum.
Iki jaýyñ aralygynda çagasynyñ elinden tutup...
On sekiz manat hakynda elegiýa
Her aýda bir gezek on sekiz manat,
Her aýda bir gezek gelýärdi yrman.
Her aýda on sekiz manat gelende,
Begenerdim. Enem aglardy, arman.
On sekiz manady kim berýär bize?
Kim unutman, otuz günden iberýär?
Ol niçiksi ýiti gözli perişde
Biziň şol pula-da zardygmyz görýär!?
Enem pah...
"Dünýä edebiýaty" Line akkaundy.
Line akkauntlarda gowy ýazgylar çykardy "Dünýä edebiýaty" ýaly. Line işlemänsoň bar ýazgylaram içinde galdy. Şol ýere ýazgy ýazanlar şuň ýaly arhiw bolup galýan ýere ýazsalar gowy boljak. Goşgular, eserler, hekaýalar. Şol akkaunda birgiden halypalar we ýaş döredijilik işgärleri girýärdi.
Indi şunuň ýaly ýere gelip ýazgylaryny ýazsalar, bu ý...
Bolmazmy
A gyz neçün daşa dönüp dymýarsyň ?
Belli karar belli jogap bolmazmy ?
Sözle janym,niçik oýa çümýärsiň ?
Habarlaşmak asylly däp bolmazmy ?
Goşa mertlik gerek yşka baş ursaň,
Göwnüm galar syryň menden ýaşyrsaň,
Beýdip näzlim nazaryňdan düşürseň,
Aşygyň örtenip kebap bolmazmy ?
Di...
Hezreti Isa bilen iki kişi (satiriki hekaýa)
"SAG ÝAÑAGYÑA URANA ÇEP ÝAÑAGÑAM ÖWÜRMEK" / HEZRETI ISA BILEN IKI KIŞI
Günlerde bir gün Hezreti Isa, plastiki hirurgiýanyñ operatory we awtomobil ussasy dagylar bilen bir kazinoda oturypdyrlar. Hezreti Isa olara dini öwüt-ündewleri edýärdi. Özara gürleşip durkalar awtomobil ussasy, Isa pygambere:
- Eý beýik mugallym! Adaml...
Oýlandyryjy pikirler
1. Ýoluň egriliginden gorkma,päliň egriliginden gork.
÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷
2. Ol ýoluna näler seretjekdi,arman garny oňa basjak ýerini görkezmedi.
÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷
3. Wezipesi ulaldygyça,adamyň halkyna hyzmat etmek mümkinçiligi köpelýär. A käte nähili bolýar? Onuň wezipesi beýgeldigiçe ,halkyň oňa hyzmat etmek alada...
Etmişe iteklemek (satiriki hekaýa)
"ELIÑIZI WYŽDANYÑYZA, ÖZÜÑIZI MENIÑ ÝERIME GOÝUŃ" / ETMIŞE ITEKLEMEK
(satiriki hekaýa)
Hormatly kazy jenaplary! Günäkärdigimi ýa-da däldigimi bilmegiñiz üçin wakany bolşy-bolşy ýaly dykgatyñyza ýetirmegim gerek. Men görgüli altmyş sekiz ýaşymda, çagaly-çugaly adam. Giýewlerim, gelinlerim, agtyklarym bar. Heý, bu ýaşdaky adam ý...
Süpük (satiriki hekaýa)
AHLAKDAN, YNSAPDAN, WYŽDANDAN, ALLA GORKUSYNDAN NAM-NYŞAN GALMANDYR!
(satiriki hekaýa)
Indi has gowy düşünip galdym, Zübük* bir adamdan ybarat däl, biziñ hemmämiz ýeri gelende barypýatan zübük ekenik. Egee biziñ hemmämiz zübük bolmasadyk, aramyzdan munça zübükler çykmazdy. Her birimizde bolan az-owlak zübüklikl...
Ýurtlaryñ birinde: MERHUMYÑ WESÝETI
ÝURTLARYÑ BIRINDE: MERHUMYÑ WESÝETI
(satiriki hekaýa)
Kasym ependiniñ birgeñsi ynançlary bardy. Hoşniýetli kalbynda haýwanlara bolan söýgüsine giñden orun beren Kasym ependiniñ öýünde süri-süri pişikdir, itler mekan tutupdy. Onuñ iñ halaýan zady kepderilere çörek owradyp bermekdi. Ömründe bir gezegem et iýmändi, howlusynda her...
Atamyrat Atabaýew
Atamyrat Atabaýew – şahyr, terjimeçi, türkmen halk ýazyjysy. Ýaşlar Baýragynyň eýesi. A. Atabaýew 1948-nji ýylyň 16-njy noýabrynda Mary etrabynyň 1-nji Gökje obasynda mugallym maşgalasynda eneden bolýar. Ol ilki oba mekdebini, soňra Türkmen döwlet uniwersitetini üstünlikli okap gutarýar. A.Atabaýew «Türkmenistan» neşirýatynda, «Ýaşlyk» žurna lynda,...
9-njy bap: ŞALLY BAÝYŇ KIÇI OGLY, Kesearkaç romany, awtory Mämmet Seýidow
Mämmet Seýidow
9-njy bap: ŞALLY BAÝYŇ KIÇI OGLY
Şally baýyň iki ogly bir gyzy bardy. Uly ogluna Garamyrat, kiçi ogluna bolsa, biziň öňden belet, tanap ýörenimiz Garamergen diýýärler. Il arasynda Garamyrat bilen Garamergeniň meňzeşligi hakynda «Bir almany iki bölen ýaly» diýip, gürrüň edýärdiler. Bu deňeşdirmäniň şahyra...


text:
Ýurdumyzda her ýyl bellenilip geçilýän Hatyra gününde «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumyna gül çemenli baryp, Watan gahrymanlarymyzyň belent ruhunyň öňünde tagzym etmek, indi arzyly hem asylly däbe öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiziň hemmetaraplaýyn goldawy netijesinde «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň aprelinden oktýabr aýy aralygynda Germaniýanyň paýtagty Berliniň Täze muzeýinde «Margiana Türkmenistanyň çäklerindäki bürünç asyryň şalygy» atly sergi geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiziň: «Goňşy we beýleki döwletler bilen özara bähbitli, dostlukly gatnaşyklarymyz gün-günden ösýär» diýip parasatly bellemegi, Türkmenistanyň söwdada, ykdysadyýetde, syýasatda we medeni gatnaşyklarda dünýäniň ençeme ýurtlary bilen hoşniýetli, dostlukly gatnaşyklarynyň ýylsaýyn ýokarlanýandygyny aňladýar.
Beýik Seljukly döwletiniň meşhur weziri Nyzamalmülk «Syýasatnama» atly eserinde hökümdarlar barada şeýle diýýär: «Hökmigüýçli her döwürde bir adamy saýlap alyp, onuň şan-şöhratyny arşa çykarýar, oňa şalyk derejesini eçilýär.
Halkymyz iňňän gadymy döwürlerden bäri ylma, bilime uly sarpa goýup gelýän halklaryň biri.
Halkara forum GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça döwletara gaznasynyň guramagynda geçirildi.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde halkymyzyň milli mirasyny öwrenmäge, ony dünýä ýaýmaga uly üns berilýär.
Halkymyz gyz çagalara at dakanlarynda elmydama owadan atlary saýlamaga çalyşýarlar.
Berkarar diýarymyzda ylym-bilim ulgamyny özgertmek, ösdürmek, innowasiýalary giňden durmuşa ornaşdyrmak meselesi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Hormatly Prizidetimiz geçen hepdäniň anna güni geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi hakynda durup, diýarymyzyň uzak ýaşly raýatlary barada mähirli sözleri aýtdy.
Türkmenler gadym wagtlardan bäri baýdaga aýratyn sarpa goýupdyrlar. «Baýdak» häzirki wagta çenli dilimizde işjeň ulanylyp gelnen gadymy türkmen sözüdir.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň baş milli maksatnamasyna laýyklykda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklary, şol sanda deňiz we derýa ulaglar ulgamy hem döwrebaplaşdyrylýar, kämilleşdirilýär we dünýä ylmynyň soňky gazanan innowasion tehnologiýalarynyň esasynda ösdürilýär.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda türkmen halkymyzyň milli medenýetine, mirasyna uly üns berilýär.
Türkmen halky ylym-bilime hemişe belent sarpa goýup gelen halklaryň biri.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli ugurlarynyň, şol sanda ylym we bilim ulgamynyň has-da kämilleşmegine, rowaçlanmagyna, onuň dünýä ülňülerine laýyklykda ösdürilmegine giň ýol açyldy.
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Ata Watanymyz Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi hasaplanýar.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda döwletimiziň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda, şol sanda ylym, bilim we medeniýet ulgamynda-da giň gerimli özgertmeler durmuşa geçirilýär.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
"WATAN«gazeti,
2018-08-07
GARAŞSYZ WATAN GOÝNUNDA
Berkarar döwletimiziň Bagtyýarlyk döwründe, Gahryman Arkadagymyzyň parasatly syýasaty netijesinde, halkymyzyň mizemez agzybirligi dünýä ýaýyýar. Mukaddes Garaşsyzlygymyz döwletimiziň berkararlygynyň, halkymyzyň agzybirliginiň hem-de jebirsliginiň berk binýadydyr.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň ösüşiniň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründäki bedew batly gadamlary Hormatly Prezidentimiziň durmuşa ornaşdyrýan parasatly döwlet syýasatynyň, şeýle-de hem sebitiň we dünýäniň ösüşine uly ýardam edýän beýik başlangyçlaryň oňyn netijelerini äleme äşgär etdi. Berkarar Watanymyz geçen sanlyja ýylyň içinde syýasatda, ykdysadyýetde, medeniyetde, ýaşaýyş-durmuş ulgamlarynda aýratyn hem daşary syýasatda uly ösüşlere beslenip, dünýä derejesindäki abraýyny has hem belende galdyrdy. Ähli döwletleriň durnukly, durmuş-ykdysady ösüşini we rowaçlygyny hem-de dünýä halklarynyň abadançylygyny, parahatçylygyny hem-de ählumumy howpsuzlygy üpjün etmegiň bähbidine giň halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmak hormatly Prezidentimiziň «Açyk gapylar» syýasatynyň esasy ugurlarydyr.
Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen, ýurdumyzyň daşary syýasat doktrinasy hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň paýtagtymyz Aşgabatda açylmagy möhüm syýasy wakadyr. Çünki bu merkeziň açylmagy bilen Türkmenistan ýurdumyz sebitde syýasy durnuklylygy saklamak, hoşniýetli goňşuçylygy, dostlugy we hyzmatdaşlygy ösdürmek işinde BMG-nyň ygtybarly we netijeli hyzmatdaşyna öwrüldi. Türkmenleriň parahatçylyk ýollaryny ulanyp, iň kyn meseleleri hem çözendikleri taryhymyzyň dürli döwürlerinde öz beýanyny tapandyr. Hormatly Prezidentimiz «Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy» atly eseriniň 31-nji sahypasynda türkmen diplomatiýasynyň taryhyndan bir mysal getirýär: «Biziň eýýamymyzdan öňki 49-njy ýylda türkmenleriň iň ýakyn eědatlary gunlar Han hökümdary bilen (Hytaýyň taryhynda örän güýçli bolan imperiýalaryň biri) birek-biregiň üstüne çozmazlygy borç edinen iki halkyň özara gatnaşyklaryny kadalaşdyran Ahdi-peýman şertnamasy diýip atlandyrylan şertnamany baglanyşýarlar. Şol şertnamada geljek nesillere arkama-arka ähdi-peýmana wepaly bolmak teswirlenipdir.» Alym Arkadagymyzyň eserinde belleýşi ýaly: «Bu mysal türkmenleriň öz taryhynyň irki döwürlerinde-de döwletiň we halkyň bähbitlerini goramak maksady bilen öňüni alyş diplomatiýasyny ulanandygyna şaýatlyk edýär».
Hormatly Prezidentimiziň 2018-nji ýyly «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýip yglan etmegi türkmen medeniýetini, taryhyny öwrenmäge giň ýol açdy. Alym Arkadagymyzyň «Türkmenistan Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynyň ilkinji aýynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiyasyna gelmegi türkmen alymlaryny täze ylmy gözleglere we açyşlara höweslendirdi. Hormatly Akademik Prezidentimiz Ylymlar akademiýasynda eden çykyşynda «Ylym jemgyýetçilik ösüşiniň kuwwatly özgerdiji güýji hökmünde ýurduň durmuşynda örän möhüm orny eýeleýär, dünýäniň öňdebaryjy döwletleriniň hataryna goşulmagynyň esasy şerti bolup hyzmat edýär» diýip belledi.
Ylym-bilimi kitapsyz göz öňüne getirmek mümkin däldir. Kitap ynsanyýetiň baş baýlygydyr. Kitaplar döwürleriň, nesilleriň arabaglanyşygyny üpjün edýän bilimler çeşmesidir. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly «adamzadyň ruhy gymmatlyklaryny özünde jemlän kitap durmuşyň aýnasy, beýany, geljege ýolgörkeziji hasaplanýar». Garaşsyzlyk ýyllarynda Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy boýunça neşir edilýän kitaplaryň her biri Türkmenistana düşünmegiň özboluşly açarydyr, milli medeniýetiň we halkymyzyň däpleriniň baý dünýäsi boýunça tanyşdyryşydyr. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy boýunça neşir edilýän kitaplaryň her biri türkmeniň ruhy dünýasini özünde jemleýär. Kitaplaryň many-mazmuny, çeper pelsepewi pikirleri türkmen halkynda uly gyzyklanma döredýär. Şonuň üçin hem bu kitaplar amala aşyryljak ylmy açyşlaryň gözbaşydyr, okuwçylar, talyplar, alymlar we külli türkmen halky üçin gymmatly gollanmadyr.
Hormatly Prezidentimiziň ýangyç-energetika syýasaty döwletimiziň ýangyç-energetika toplumynyň önümçilik kuwwatyny berkitmek bilen, milli ykdysadyýetimizde batly depginli ösüşleriň gazanylmagyna ýol açýar. Bu ulgamda göz öňünde tutulan meýilnamalaryň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzy senagatlaşdyrmagyň depginini çaltlandyrmaga, milli ykdysadyýetimiziň eksport kuwwatyny difersifikasiýalaşdyrmaga we pugtalandyrmaga, daşary ýurtdan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilişini artdyrmaga, ýurdumyzyň ykdysadydyýetini pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyna hyzmat edýär.
Hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen Berkarar döwletimiz sagdyn durmuşyň, sportuň, ruhubelentligiň, döretmegiň we gurmagyň ýurduna öwrüldi. Ýurdumyzda uly ruhubelentlik bilen geçirilýän «Amul Hazar 2018» halkara awtorallisi, welosiped we ylgaw ýaryşlary türkmen sportunyň şöhratyny täzeden dünýä has-da meşhur edýär.
Döwlet baştutanymyz jemgyýeti ruhy taýdan ösdürmek, milli gymmatlyklary wagyz etmek, türkmen halkymyzyň adatlaryny we däp-dessurlaryny gorap saklamak boýunça köp taraply işleri amala aşyrýar. Gahryman Arkadagymyz milli medeniýetimiziň iň gowy däp-dessurlarynyň ösdürilmegine we dowam etdirilmegine aýratyn uly ähmiýet berýär. Däp-dessurlarymyzyň durnuklylygy hem üýtgewsizligi netijesinde türkmen medeniýeti dünýä medeniýetinde aýratyn orun eýeleýär. Alym Arkadagymyzyň «Enä tagzym mukaddeslige tagzym» atly eserde «Ene dili» barada aýratyn bellenilip geçilipdir. Islendik jemgyýetiň ýa-da milletiň esasy daýançlaryndan biri öz ene diline eýe bolmagydyr. Milli medeniýeti goramagyň şerti öz ene diliňi ýitirmän saklamakdyr. Hormatly Prezidentimiz «Enä tagzym mukaddeslige tagzym» eserinde bu mukaddeslikleri birleşdirip şeýle ýazýar: «Döwletli iliň ene dili hem ýaşaýar. Ene dili halkyň ruhy dowamatydyr.»
Halkymyz Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda ajap eýýamyna tarap ynamly gadam urýar. Hormatly Prezidentimiziň öňe süren «Döwlet adam üçindir» diýen ynsanperwer syýasatynyň datly miweleriniň gadyr-gymmaty baş baýramymyzyň golaýlan günlerinde göwünlerimizde ýokary ruhubelentlik duýgusyny döredýär.
Garaşsyzlyk biziň milli buýsanjymyz, ösüşlerimiziň ak ýoly, bagtymyzyň gözbaşydyr. Garaşsyzlyk toýumyz biziň ruhubelentligimiziň baýramydyr.
Ahmet ANNABERDIÝEW
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň
Taryh institutynyň uly ylmy işgäri


text:
Türkmenistanda söz, pikir aýtmak mümkinçiliginiň barha beter gysylmagy dowam edýar, golaýda Aşgabatda iki sany aktiwist zenana haýbat atyldy we azar berildi diýip, adam hukuklaryny goraýan “Human Rights Watch”, “Amnesty International” Adam hukuklary boýunça halkara hyzmatdaşlygy we “Türkmen inisiatiwasy” guramalarynyň 21-nji noýabrda Berlinden ýaýradan beýanatynda aýdylýar.
“Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlary türkmen hökümetini aktiwistleri ýanamagyny derhal bes etmäge hem-de olaryň öç alnaryndan gorky-ürküsiz pikirini aýdyp bilmegini üpjün etmäge çagrymaly” diýip, beýanatda aýdylýar.
14-nji noýabrda iki sany nätanyş erkek 68 ýaşyndaky garaşsyz žurnalist Soltan Açylowanyň yzyna düşdi we ony gaýta-gaýta masgaralap, haýbat atdy. Şol günüň ertesi haýwan hukuklaryny goraýjy 52 ýaşly aktiwist, rus dilindäki sosial media ulgamy bolan Odnaklassniki.ru saýtynda tankydy pikirlerini aýdýan Galina Kuçerenka hem tussag etmek haýbaty atyldy.
“Hökümeti tankytlaýan adamlaryň soňky ýanalma we haýbat atylma faktlary Türkmenistanyň başgaça pikirlenmegi köki-damary bilen köwlemek babatda uzak wagt bäri edýän tagallalaryna ünsi çekýär” diýip, HRW guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa bölüminiň direktory Reýçel Denber aýtdy. “Bu hüjümleriň yzly-yzyna, ara bir gün salyp-salman gurnalmagy aktiwistlere garşy kampaniýanyň örän ýygjamladylandygyny görkezýär we bu haýal etmän bes edilmeli” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Türkmen gullugynyň habarçysy Soltan Açylowa 14-nji noýabrda Aşgabatda özüni azyndan iki erkegiň maşynly yzarlandygyny gürrüň berdi.
Şol gün ol ösümlik ýagynyň satylýan ýerinden surat alanda, ol adamlaryň biri oňa kamerasyny we kellesini daş bilen pytratmak haýbatyny atdy we onuň gaýdyp surat almazlygyny, öýüne gidip, daşary çykman oturmagyny talap etdi. “Ýogsa ölersiň” diýip, hüjümçi aýtdy.
Bu, megerem, žurnalistlik işini bes etdirmek üçin, Açylowa iýul aýyndan bäri atylan yzygiderli haýbatlaryň we beýleki ýanamalaryň soňkusy bolup durýar. Ol özüniň häkimiýetler tarapyndan hemişe gözegçilik astynda saklanylýandygyny aýdýar.
Soňky ýyllarda Açylowa we onuň Azatlyk radiosyndaky kärdeşlerine öz işleri üçin gaýta-gaýta haýbat atyldy, Açylowanyň öýündäki internet aragatnaşygy baglandy, el we öý telefony işlemez ýaly edildi.
Kuçerenko “Human Rights Watch” guramasyna polisiýa resmisiniň 15-nji noýabrda özüne telefon edip, polisiýa bölümine gelmegini talap edendigini gürrüň berdi. Polisiýa resmisi oňa başga bir tanaýan aktiwistiniň üstünden şikaýat edendigini, hamala özüni “haýsydyr bir amerikan” žurnalyna habar ibermäge mejbur etmekde aýyplaýandygyny aýdypdyr.
“Human Rights Watch” guramasy bu aktiwistiň ozal oktýabr aýynda polisiýa tarapyndan ýanaldygy barada maglumat aldy, munuň üstesine ol biraz soň Kuçerenka özüniň hiç hili şikaýat etmändigini aýtdy diýip, hukuk goraýjy guramanyň beýanatynda aýdylýar.
Polisiýa resmisi telefon edeninden 15 minut soň Kuçerenkonyň öýüne dört sany erkek gelýär we olar onuň gapysyny kakyp, polisiýanyň çakylyk hatyna gol çekmegini talap edýärler we mundan boýun gaçyrmaga hakynyň ýokdugyny aýdýarlar.
Kuçerenko gapyny açman, çakylyk hatyny gapyda goýup gitmeklerini soraýar we olar 25 minut durup, getiren kagyzlaryny gapyda goýup gidýärler.
Kuçerenko HRW guramasyna bu wakadan soň öz howpsuzlygyny alada edýändigini we öýden çykman oturandygyny habar berdi.
“Soňky aýlarda rus dilindäki sosial media ulgamynda çap eden tankydy pikirleri üçin öç alyp, türkmen häkimiýetleri Kuçerenkony gaýta-gaýta gorkuzmaga synandylar” diýip, beýanatda aýdylýar.
Aşgabatda sentýabrda ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça geçirilen Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasyndapolisiýa Kuçerenkonyň 25 ýyl türme tussaglygyna höküm edilip bilinjekdigini duýdurdy, emma beýle jezanyň näme üçin beriljekdigini anyklaşdyrmady diýip, beýanatda bellenilýär.
Žurnalist Açylowa ýaly, Galina Kuçerenko hem raýat eşigindäki agentler tarapyndan gözegçilikde saklanylýar we sentýabrdan bäri öýündäki internet we mobil telefon hyzmatlaryndan kesildi. Ol noýabryň başynda öz internet adresiniň petiklenendigini anyklady we Aşgabat şäherindäki telefon aragatnaşygy edarasy Kuçerenkonyň internet baglanyşygynyň dikeldilmejekdigini aýtdy.
Adam hukuklaryny goraýn toparlaryň beýanatynda Kuçerenka we Açylowa atylýan haýbatlaryň Türkmenistandaky aktiwistleri gorkuzmak we sem etmek boýunça edilýän tagallanyň dowamdygy bellenilýär.
Şeýle-de beýanatda hukuk goraýjy aktiwist Nataliýa Şabuntsy, hukuk goraýjy aktiwist Farid Tuhbatulliniň Daşoguz şäherinde ýaşaýan 76 ýaşyndaky ejesini gorkuzmak üçin gurnalan hüjümler ýatladylýar.
Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlary türkmen häkimiýetleriniň bu hadysalary derhal we netijeli, bitarapderňemegine çagyrmaly, şeýle-de olar hökümetiň öz halkara borçnamalaryny berjaý edip, söz azatlygy hukugyny hormatlamagyny talap etmeli diýip, hukuk goraýjy guramalaryň bilelikdäki beýanatynda aýdylýar.


text:
Peýdaly maglumatlar [ Hemmesi ]
Iňlis dilini öwrenmäge giriş
Bu sapaklar iňlis dilini özbaşdak öwrenmek isleýänläre gollanma hökmünde taýýarlanýar. Olarda grammatikanyň çylşyrymly düzgünlerine girmezden öň aňsatlaşdyrylan usulda gündelik durmuşda gabat gelýän ýagdaýlara esaslanyp öwrediler.
Bilşimiz ýaly iňlis dili dünýäniň dürli ýurtlarynda ulanylýar, olaryň iň ýaýran görnüşi Britan dialekti we Amerikan dialektidir. Biz esasan Amerikan ýazuwyna üns bereris. Ýöne haýsysyny öwrenseňiz hem aslynda kän tapawudy ýokdur.
Dil öwrenmek kyn we köp zähmeti talap edýän iş. Şonuň üçin bu sapaklardan başga özbaşdak kitap okamagyňyz, gepleşmegiňiz we beýleki öwrediji materiallary ulanmagyňyz zerurdyr. Internetde häzirki wagtda örän köp mugt we ulanmasy amatly çeşmeler bar. Şolardan hökman peýdalanyň. Iň esasy zat bolsa düşünmedik zadyňyz ýüze çykanda göwniçökgünlik etmän dynç almaga gidiň. Dynç alyp geleniňizden soň kyn zatlaram aňsat görner.
Iňlis dilini öwrenmek üçin käbir maslahatlary bereliň. Öz tejribämiz esasynda biz size şulary maslahat berýäris.
Dili öwrenmegi hemişelik endige öwürmek. Pylan dili öwrendim diýip onuň aňyrsyna çykyp bolanok. Dil diýlen zat mydama öwrenip ýörmeli. Ony 100% öwrenip gutaryp bolanok. Şonuň üçin azrak öwrenseňiz hem, köpräk öwrenseňiz hem muňa begenmeli we diňe öňe gitmeli.
Dil öwrenmegi birnäçe tapgyrlara bölmek. Dili näçe çuňlukda öwrenmelikä? Dili birnäçe tapgyr arkaly öwrenmek peýdaly bolup biler. Ýagny pagta ýygymyny göz öňüne getiriň. Pagtalaryň gozasy açylyp agaranda bir ýüzüni ýygýarlar. Soň beýleki gozalar açylanda ikinji ýüzüni ýygýarlar. Daýhanlar hany hemme gozasy açylsyn şonda ýygarys diýenoklar. Dil öwrenmegem şeýle tapgyr tapgyr edilmeli iş. Siziň beýniňiziň bir gezekde ýa-da bir ýylyň dowamynda dile degişli hemme zady öwrenmäge güýji ýetmez, belki oňa wagtyňyz hem puluňyz hem ýokdur. Bu ýyl meň wagtym ýok ýene 10 ýyldan wagtym bolar diýip garaşyp otursaň, ömür diýlen zat geçip gidip otyr. Elliňde dutar öwrenip görüňde çaljakmy diýlişi ýaly. Dil diýleni zady näçe ir öwrenip başlasaň şonça gowy. Soňa goýmaň, häzir öwrenip başlaň.
Dil öwrenmegiň rejesini düzmek. Maslahatly biçilen don gysga bolmaz diýipdirler. Sizem öz alan maslahatlaryňyz esasynda bir meýilnama düzüň. Men pylança wagtda pylança söz öwrenjek ýa-da diliň şu aýratynlyklaryny öwrenjek diýiň. Şol meýilnamany hem durmuşa geçiriň. Ony çylşyrymly edip düzmek hökman däl. Aňsat edip düzüň dil öwrenmekden lezzet alyň.
Dil öwrenmegiň esasy bölekleri haýsylar?
Onuň esasy bölekleri dört sanydyr: okamak we düşünmek, ýazmak, diňläp düşünmek we geplemek. Ilki okamagy öwrenjek soň ýazmagy öwrenjek diýip bolmaýar. Hemmesini bilelikde alyp gitmeseňiz dil öwrenmek ýüregedüşgünç bir hupbata öwrüler. Şoň üçin başyndan başlap şu dört bölegiň hemmesine üns bermeli. Ýokardaky pagta ýygymy mysalyny dowam etdirsek, pagta agaranda birinji ýüzi ýygylanda hemme keşleriň hemmesi ýygylýandyr. Pagta meýdanyň bir ýeri ýygylyp beýleki ýerini soň ýygarys diýip taşlanýan däldir. Dil öwrenmegem şeýle. Bir ýüzüni bir laý öwreneneňizde şu dört bölegiň hemmesini bilelikde alyp gitmeli. Şeýtmeseňiz kyn bolar.
Okamagy nädip öwrenmeli?
Iňlis dilini okamagy öwrenmek üçin esasy elipbiýi bilmeli we soňra gysgajyk tekstlerden başlap kynlaşdyrmaly. Birden kyn tekst bilen başlasaňyz öz-özüňizden göwnüňiz geçip, aý men muny başarmaýan diýip dil öwrenmegi taşlarsyňyz. Beýtmäň. Aňsadyndan başlaň. Bizem nesip bolsa bärde aňsatjak tekstler bilen size kömek ederis. Aňsat diýilse şol bir bilinýän zady gaýtalap oturmagyň manysy ýok. Ýagny okaýan tekstiňizde her 100 sözden 3-4 sanysyny bilmeseňiz şol hem gowy zat. Ol bilinmeýän sözleri öwrenersiňiz sözlemiň içindäki manysyndan ýa-da sözlüge seredip. Ýöne eger 100 sözüň içinden 20-sine düşünmeýän bolsaňyz onda siz okaýan tekstiňiziň derejesini birneme peseltmeli, aňsatlaşdyrmaly. Eger juda kyn tekst saýlasaňyz kyn bolar.
Ýazmagy nädip öwrenmeli?
Ýazmak indi näme esasan kompýuterde ýazylýar. Şonuň üçin ýazmagy öwrenmek üçin Türgenleşdiriji bölüminden peýdalanyp bilersiňiz. Ýa-da başga-da peýdaly programmalar bölümine girip websaýtlarda ýa-da programmalarda ýazmagy öwredýän funksiýalary öwrenip bilersiňiz. Bu sözleri dogry ýazmaga degişli. Indi ýazmagyň sözlemleri dogry düzmäge degişli bölümi hem bar. Munuň üçin grammatiki düzgünleri öwrenmek gerek bolar. Sebäbi grammatikany bilmezden manyly sözlemler düzmek mümkin däl. Muny hem biz sapaklarymyzda öwretmäge çalşarys emma siz hem başga kitaplar tapyp öwrenip başlaberiň.
Diňlap düşünmek?
Iňlis dilindäki habarlary, teleýaýlymlary, Türkmenistan TW-4 ýaýlymyny diňläň. Onda iňlis dilinde hem dubl goýberilýär. Soňra filmleriň iňlisçe titrlerini açyp diňe iňlisçe seslilerini diňläň. Düşünmedik sözleriňizi aşakdaky titrlerden görersiňiz. Diňleýän aýdymlaryňyzyň manysyna düşünjek boluň. Özüňize pylan düzüň. Günde 10-15 minut iňlisçe bir zat diňlejek diýip. Diňlän zadyňyzy ýazmagy özüňize endik ediniň. Mysal üçin bir sözlem diňlän bolsaňyz, "bäh şu söze düşünäýdimaý" diýeniňizde şol sözi bir kagyza ýazyň. Soň her sözlemden şol ünsüňizi çeken sözi ýazyp gidiň. Soňam dogry ýazypsyňyzmy dogry düşünipsiňizmi barlaň.
Geplemek
Geplemek üçin ýene-de grammatikany bilmeli bolýar. Onuň ýazmakdan tapawudy hemme zat ses bilen edilýär. Sözleri özüňiz aýtmagy öwreniň, her öwrenen sözüňizi täzeden gaýtalaň. Köçeden geçip barýan her bir daşary ýurtlyň ýakasyndan ýapyşyp olar bilen gürleşjek bolmaň. Özüňiz ýaly iňlisçe öwrenip ýören birini tapyň. Şoň bilen dürli dialoglary bilelikde ýeriňizi çalşyp aýdyp görüň. Internetde dürli iňlisçe öwrenmek saýtlary bar. Şolardan hem peýdalanyp bilersiňiz. Meň gürleýşim iňlisleňkä meňzänok diýip gynanmaň. 60-70% meňzedip bilseňiz galanyna amerikanlar düşüner özleri. 100% meňzetmek hökmanam däl, üstesine ol kyn. Her bir halkyň öz aksenti bolýar, şondan sypjak bolup birine meňzejek bolup kösenip ýörmäň. Aksentli bolmak erbet zat däldir. Esasy zat grammatikany dogry gürlemek we sözleriň manysyny dogry bilmekdir.
Bu sapagy şu ýerde tamamlaýarys. Ýöne ýene gyzykly maslahatlar tapsak bu ýere goşubereris.
Bilşimiz ýaly iňlis dili dünýäniň dürli ýurtlarynda ulanylýar, olaryň iň ýaýran görnüşi Britan dialekti we Amerikan dialektidir. Biz esasan Amerikan ýazuwyna üns bereris. Ýöne haýsysyny öwrenseňiz hem aslynda kän tapawudy ýokdur.
Dil öwrenmek kyn we köp zähmeti talap edýän iş. Şonuň üçin bu sapaklardan başga özbaşdak kitap okamagyňyz, gepleşmegiňiz we beýleki öwrediji materiallary ulanmagyňyz zerurdyr. Internetde häzirki wagtda örän köp mugt we ulanmasy amatly çeşmeler bar. Şolardan hökman peýdalanyň. Iň esasy zat bolsa düşünmedik zadyňyz ýüze çykanda göwniçökgünlik etmän dynç almaga gidiň. Dynç alyp geleniňizden soň kyn zatlaram aňsat görner.
Iňlis dilini öwrenmek üçin käbir maslahatlary bereliň. Öz tejribämiz esasynda biz size şulary maslahat berýäris.
Dili öwrenmegi hemişelik endige öwürmek. Pylan dili öwrendim diýip onuň aňyrsyna çykyp bolanok. Dil diýlen zat mydama öwrenip ýörmeli. Ony 100% öwrenip gutaryp bolanok. Şonuň üçin azrak öwrenseňiz hem, köpräk öwrenseňiz hem muňa begenmeli we diňe öňe gitmeli.
Dil öwrenmegi birnäçe tapgyrlara bölmek. Dili näçe çuňlukda öwrenmelikä? Dili birnäçe tapgyr arkaly öwrenmek peýdaly bolup biler. Ýagny pagta ýygymyny göz öňüne getiriň. Pagtalaryň gozasy açylyp agaranda bir ýüzüni ýygýarlar. Soň beýleki gozalar açylanda ikinji ýüzüni ýygýarlar. Daýhanlar hany hemme gozasy açylsyn şonda ýygarys diýenoklar. Dil öwrenmegem şeýle tapgyr tapgyr edilmeli iş. Siziň beýniňiziň bir gezekde ýa-da bir ýylyň dowamynda dile degişli hemme zady öwrenmäge güýji ýetmez, belki oňa wagtyňyz hem puluňyz hem ýokdur. Bu ýyl meň wagtym ýok ýene 10 ýyldan wagtym bolar diýip garaşyp otursaň, ömür diýlen zat geçip gidip otyr. Elliňde dutar öwrenip görüňde çaljakmy diýlişi ýaly. Dil diýleni zady näçe ir öwrenip başlasaň şonça gowy. Soňa goýmaň, häzir öwrenip başlaň.
Dil öwrenmegiň rejesini düzmek. Maslahatly biçilen don gysga bolmaz diýipdirler. Sizem öz alan maslahatlaryňyz esasynda bir meýilnama düzüň. Men pylança wagtda pylança söz öwrenjek ýa-da diliň şu aýratynlyklaryny öwrenjek diýiň. Şol meýilnamany hem durmuşa geçiriň. Ony çylşyrymly edip düzmek hökman däl. Aňsat edip düzüň dil öwrenmekden lezzet alyň.
Dil öwrenmegiň esasy bölekleri haýsylar?
Onuň esasy bölekleri dört sanydyr: okamak we düşünmek, ýazmak, diňläp düşünmek we geplemek. Ilki okamagy öwrenjek soň ýazmagy öwrenjek diýip bolmaýar. Hemmesini bilelikde alyp gitmeseňiz dil öwrenmek ýüregedüşgünç bir hupbata öwrüler. Şoň üçin başyndan başlap şu dört bölegiň hemmesine üns bermeli. Ýokardaky pagta ýygymy mysalyny dowam etdirsek, pagta agaranda birinji ýüzi ýygylanda hemme keşleriň hemmesi ýygylýandyr. Pagta meýdanyň bir ýeri ýygylyp beýleki ýerini soň ýygarys diýip taşlanýan däldir. Dil öwrenmegem şeýle. Bir ýüzüni bir laý öwreneneňizde şu dört bölegiň hemmesini bilelikde alyp gitmeli. Şeýtmeseňiz kyn bolar.
Okamagy nädip öwrenmeli?
Iňlis dilini okamagy öwrenmek üçin esasy elipbiýi bilmeli we soňra gysgajyk tekstlerden başlap kynlaşdyrmaly. Birden kyn tekst bilen başlasaňyz öz-özüňizden göwnüňiz geçip, aý men muny başarmaýan diýip dil öwrenmegi taşlarsyňyz. Beýtmäň. Aňsadyndan başlaň. Bizem nesip bolsa bärde aňsatjak tekstler bilen size kömek ederis. Aňsat diýilse şol bir bilinýän zady gaýtalap oturmagyň manysy ýok. Ýagny okaýan tekstiňizde her 100 sözden 3-4 sanysyny bilmeseňiz şol hem gowy zat. Ol bilinmeýän sözleri öwrenersiňiz sözlemiň içindäki manysyndan ýa-da sözlüge seredip. Ýöne eger 100 sözüň içinden 20-sine düşünmeýän bolsaňyz onda siz okaýan tekstiňiziň derejesini birneme peseltmeli, aňsatlaşdyrmaly. Eger juda kyn tekst saýlasaňyz kyn bolar.
Ýazmagy nädip öwrenmeli?
Ýazmak indi näme esasan kompýuterde ýazylýar. Şonuň üçin ýazmagy öwrenmek üçin Türgenleşdiriji bölüminden peýdalanyp bilersiňiz. Ýa-da başga-da peýdaly programmalar bölümine girip websaýtlarda ýa-da programmalarda ýazmagy öwredýän funksiýalary öwrenip bilersiňiz. Bu sözleri dogry ýazmaga degişli. Indi ýazmagyň sözlemleri dogry düzmäge degişli bölümi hem bar. Munuň üçin grammatiki düzgünleri öwrenmek gerek bolar. Sebäbi grammatikany bilmezden manyly sözlemler düzmek mümkin däl. Muny hem biz sapaklarymyzda öwretmäge çalşarys emma siz hem başga kitaplar tapyp öwrenip başlaberiň.
Diňlap düşünmek?
Iňlis dilindäki habarlary, teleýaýlymlary, Türkmenistan TW-4 ýaýlymyny diňläň. Onda iňlis dilinde hem dubl goýberilýär. Soňra filmleriň iňlisçe titrlerini açyp diňe iňlisçe seslilerini diňläň. Düşünmedik sözleriňizi aşakdaky titrlerden görersiňiz. Diňleýän aýdymlaryňyzyň manysyna düşünjek boluň. Özüňize pylan düzüň. Günde 10-15 minut iňlisçe bir zat diňlejek diýip. Diňlän zadyňyzy ýazmagy özüňize endik ediniň. Mysal üçin bir sözlem diňlän bolsaňyz, "bäh şu söze düşünäýdimaý" diýeniňizde şol sözi bir kagyza ýazyň. Soň her sözlemden şol ünsüňizi çeken sözi ýazyp gidiň. Soňam dogry ýazypsyňyzmy dogry düşünipsiňizmi barlaň.
Geplemek
Geplemek üçin ýene-de grammatikany bilmeli bolýar. Onuň ýazmakdan tapawudy hemme zat ses bilen edilýär. Sözleri özüňiz aýtmagy öwreniň, her öwrenen sözüňizi täzeden gaýtalaň. Köçeden geçip barýan her bir daşary ýurtlyň ýakasyndan ýapyşyp olar bilen gürleşjek bolmaň. Özüňiz ýaly iňlisçe öwrenip ýören birini tapyň. Şoň bilen dürli dialoglary bilelikde ýeriňizi çalşyp aýdyp görüň. Internetde dürli iňlisçe öwrenmek saýtlary bar. Şolardan hem peýdalanyp bilersiňiz. Meň gürleýşim iňlisleňkä meňzänok diýip gynanmaň. 60-70% meňzedip bilseňiz galanyna amerikanlar düşüner özleri. 100% meňzetmek hökmanam däl, üstesine ol kyn. Her bir halkyň öz aksenti bolýar, şondan sypjak bolup birine meňzejek bolup kösenip ýörmäň. Aksentli bolmak erbet zat däldir. Esasy zat grammatikany dogry gürlemek we sözleriň manysyny dogry bilmekdir.
Bu sapagy şu ýerde tamamlaýarys. Ýöne ýene gyzykly maslahatlar tapsak bu ýere goşubereris.
Bölüm:Iňlis dili
Telpek: 3.11/35 ses
Ýüklenýär...


text:
Eýranyň milli howpsuzlyk boýunça ýokary geňeşiniň sekretary terrorizme garşy göreşmek ugurdaky Eýran,Orsýet, Siriýa we çydam toplumynyň gymmatly hyzmatdaşlyklarynyň netijesi göze görünip gelýändir diýdi.
Şu gün Ali Şamhani Tehranda Orsýetiň prezidentiniň Siriýa işleri boýunça ýörite wekili Aleksandr Lawrentiýew bilen geçiren duşuşygynda terrorizme garşy göreşmek ugurda Eýran, Orsýet, Siriýa we çydam toplumynyň gazanan üstünliklerine yşarat edip terrorizme garşy göreşmek ugurdaky hyzmatdaşlyklar hoşniýetlilik we Siriýanyň milletidir kanuny döwletiniň islegi esasynda amala aşyrylýandyr diýip nygtady.
Şamhani sözüniň dowamynda Siriýanyň käbir goňşy ýurtlarynyň serhetlerinden Siriýadaky terrorçylara ýarag ýetirilýändigine yşarat edip bu hili hereketleriň şol ýurtlaryň zyýanyna boljakdygyna şek-şübhe ýokdyr diýip beýan etdi.


text:
EŞRETLI ÄLEM TOÝ HYZMATLARY! ! ! Ýokary hil we AMATLY BAHALAR!
Контакт info.ilat.comp
http://naydizdes.com/21291
Телефон : 721561
TOÝ DABARALARY WE BEÝLEKI ISLENDIK ÇÄRELER ÜÇIN HYZMATLAR! ! !
Bezeg işleriniñ islendik görnüşi
Çadyrlar we Gara öý, göçme restoran
Stol-stullar, gazan-ojak, kip we şm.
Holodilnik, Aşpezler we ofissiantlar
Biotualet we beyleki zerur zatlar
Guramaçylyk işleri we beýleki hyzmatlar.
Aýdym-saz üçin apparatlar, yşyklar, Kamera we suratçylar, Toýlaryñyz üçin Estrada aýdymçylarymyz, ähli zat siziñ hyzmatyñyzda!
Toý dabaralaryñ bezegi bolan ŠA PAÝTUNY we ajaýyp bedew atlary siziñ hyzmatyñyzda!
Ähli zatlarymyz täze we arassa.
BAHALAR ÖRÄN AMATLY! ! !
« Сдам в аренду свадебные платья, одеты один раз.Украшение и оформление праздников по доступной цене »


text:
Orsýetiň içalyçylykda güman edýän norwegiýalyny saklaýandygyny we onuň orsýetliden gizlin dokumentleri alansoň tussag edilendigini 19-njy dekabrda resmiler habar berdiler.
Frode Berg Moskwanyň Lefortowo etrap sudunyň 6-njy dekabrda çykaran karary esasynda tussag astynda saklanýar diýip, suduň metbugat-wekili Ýekaterina Krasnowa salgylanyp, Interfaks agentligi habar berýär.
Orsýetiň media maglumatlarynda ady agzalmadyk resmä salgylanylyp, habar berlişine görä, Berg Orsýetiň harby deňiz güýçleri barada gizlin maglumatlary alan pursadynda ele salnypdyr we onuň şol dokumentleri Norwegiýanyň we ABŞ-nyň aňtaw agentliklerine gowşurmagy planlaşdyrandygy güman edilýär.
Interfaks agentligine görä, Orsýetiň häkimiýetleri Berge dokumentleri noýabryň aýagynda dönüklikde güman edilip, tussag edilen Alekseý Žitnýuk tarapyndan berlen bolmagyny güman edýärler.
Norwegiýanyň mediasy 62 ýaşly Bergiň öňki serhet inspektorydygyny we Norwegiýanyň daşary işler ministrliginiň oňa ýardam bermek boýunça iş alyp barýandygyny habar berdi.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda halkymyzyň asyrlardan bäri rowaçlyklara beslenen ýörelgeleri, esasan-da durmuşyň ýaraşygy, dünýäniň diregine deňelýän enelere sarpa goýmak, eneleriň mertebesini belent saklamak ýörelgesi dowamat dowam etdirilýär. Hut şonuň üçin eziz Diýarymyzda enelere sarpa goýmak, mertebesini belende götermek ýörelgeleri dowam edip gelýär. Çünki mährem ene her bir ynsanyň çagasynyň ilkinji mähribany, göz-guwanjy. Ene özüniň yssy mähri, süýji sözleri, öwüt-ündewleri, asylly ýörelgesi, pähim-paýhasy, görüm-göreldesi bilen ýaş nesli terbiýeläp ýetişdirýär. Gahryman Arkadagymyzyň «Enä tagzym—mukaddeslige tagzym» atly täze kitaby türkmen halkyna, enelerimize uly sowgat bolup, ellerine gowuşdy. Ajaýyp kitap bilim işgärleri üçin hem gymmatlydyr. Gahryman Arkadagymyzyň mähriban käbesi Ogulabat ejäniň keşbi, nusgalyk durmuş ýoly kitapda eriş-argaç bolup geçýär.
Döwlet Jumaýew,
Türkmenistanyň Ylym we bilim işgärleriniň kärdeşler arkalaşyklarynyň Serhetabat etrabyndaky ilkinji guramasynyň başlyklarynyň Geňeşiniň başlygy.


text:
Hususy habarçymyz Awaza Milli syýahatçylyk zolagyndaky “Daýanç” sagaldyş we dynç alyş merkeziniň guramaçylyk we medeni köpçülik bölüminiň hünärmeni Jumageldiýewa Ogulgerek bilen söhbetdeş boldy.
Türkmenistanda adam barada edilýän alada ilkinji nobatda duryp, saglygy dikeltmek we berkitmek ýurdymyzyň saglyk syýasatynyň özenini düzýar. Awaza milli syýahatçylyk zolagynda adamyň saglygyny dikeltmek we bedenini berkitmek üçin giň mümkinçilikler bolup, dynç almak, wagtyňy gyzykly, şadyýan geçirmek üçin ähli döwrebap şertler döredilen. Häzirki wagtda Hazar deňziniň ekologiýa taýdan arassa kenarynda ýagny, Awazada 33 sany döwrebap myhmanhanalar ilata ýokary derejeli hyzmatlar edip, şolaryň 7 sanysy ulular we çagalar üçin niýetlenen sagaldyş we dynç alyş merkezleri bolup durýar. Ýurdumyzda ýaş nesli ylymly-bilimli, sagdyn bedenli we sagdyn ruhly, Watana wepaly edip ýetişdirmek, olaryň sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermegini we nusgalyk häsiýetlere eýe bolmagyny gazanmak üçin giň möçberli çäreler durmuşa geçirilýär. Şol sanda, çagalaryň dynç alyş möwsümlerinde ýurdumyzyň dürli künjeklerindäki lagerlere, dynç alyş merkezlere ugradylmagy eýýäm birnäçe ýyl bäri asylly däbe öwrüldi.
Awazada ýurdymyzyň welaýatlarynyň “Ahal”, “Balkan”, “Daşoguz”, “Lebap”, “Mary” hem-de Türkmenistanyň kärdeşler arkalaşyklary milli merkeziniň “Daýanç”, Türkmenbaşynyň Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň “Arzuw” atly ulylar we kiçiler üçin niýetlenen sagaldyş we dynç alyş merkezleri bolup, bu merkezleriň birbada 1150-den gowrak çagalary kabul etmäge mümkinçiligi bar. Bu merkezler tomus paslynyň gelmegi bilen ýagny, 01.06.2018-nji ýylda dynç almaga gelýän çagalaryň ilkinji tapgyryny kabul etdi. Dynç alýanlaryň arasynda ýurdumyzyň dürli künjeklerinden hat-da has çetki obalardan hem çagalaryň bolmagy bu ugurdan guramaçylyk işleriň ýokary derejede ýola goýlandygyna we güneşli Türkmenistanda ähli çagalar üçin deň şertleriň, mümkinçilikleriň döredilendigine hem-de ýurdumyzda her bir maşgalanyň çagasyny dynç alyşa ugratmaga mümkinçiliginiň bardygyna şaýatlyk edýär. Çagalar üçin ýeňillikli tölegiň alynýandygy we bahalaryň elýeterlidigi sebäpli sagaldyş we dynç alyş merkezlerde dynç almaga isleg bildiýänleriň sany artýar.
Agzalan merkezlerde bagtyýar çagalar üçin dynç almaga we wagtlaryny şadyýan, gyzykly geçirmäge ähli şertler döredilen. Ýagny 10 güniň dowamynda ýörite düzilen meýilnama esasynda çagalara aýdym aýtmak, çeper goşgy okamak, kagyza we ýeriň ýüzine surat çekmek ýaly bäsleşikler guralýar. Şonuň ýalyda meýilnamanyň çäginde dürli görnüşli howuzlara suwa düşmek we sport çärelere gatnaşmak dynç alşyň lezzetini has hem artdyrýar. Çagalara her günde bäş wagtyna iýmit berlip, ter gök önümler, et-süýt, konditer önümleri, dürli görnüşli miwe şireleri tagamnamanyň özenini düzýär. Dynç alyş merkezlerde çagalaryň saglygyna, olaryň howpsuzlygyna berilýän iýmitiň hiline jogapkärler bellenilip, üznüksiz gözegçilik edilýär. Çagalara Awazanyň çägindäki “Deňiz merjeni”, “Jadyly kenar”, “Älemgoşar” ýaly akwaparkly seýilgählere hem-de gämide açyk deňize guralýan gezelençler, olaryň göwnüni has hem göterýär. Ýurdymyzyň ýokary okuw jaýlaryndan bu döwürde dynç alýan çagalaryň ýanyna meýletinçi talyplaryň tejribe geçmek üçin berkidilmegi, olara geljekgi hünärini özleşdirmekde, özüni iş ýüzinde synap görmekde deňi-taýsyz mümkinçilik hem-de aýgytly basgançak bolup durýar.
Mundan başga-da dynç alyş merkezine ýurdymyzyň dürli künjeklerinden çagalaryň gelmegi we özara bäsleşmegi olaryň bir-birleri bilen ýakyndan tanyşmagyna, pikir alyşmagyna, dostlaşmagyna şert döredip, ýaş çagalaryň ruhy taýdan ösüşine, aň hem-de beden taýdan kämilleşmegine oňyn täsir edýär. Dynç alýan çagalaryň ýüzlerinde şatlyk duýgusy gün ýaly nur saçyp, olar hamana açylan ter güllere çalymdaş görünýär.
Awaza tomus paslynda ýaş çagalaryň jemi 6 tapgyryny kabul eder. Şu ýyl Awaza dynç almak üçin Özbegistandan çagalar toparynyň gelmäge isleg bildirmegi ýurdymyzyň hoşniýetli goňşyçylyk syýasatynyň miwesidir. Mundan başga-da, hazarýaka döwletlerden çagalar toparlarynyň gatnaşmagynda geçiriljek “Awaza-dostluk mekanym” atly festiwal eýýäm birnäçe ýyl geçirilip, öňkülerden tapawutlykda bu ýyl festiwalda sport çärelere bäsleşiklere aýratyn ähmiýet berilip, festiwal ýurdymyzda şol döwürde geçiriljek iri göwrümli halkara sport çäreleri bilen utgaşar. Bu bolsa, ýurdymyzda sporta aýratyn üns berilýändigine şaýatlyk edip, festiwala gatnaşýanlarda özboluşly ýakymly täsirleri galdyrar.
Tomus möwsüminiň gelmegi bilen Awaza dynç almaga gelýän raýatlaryň sany günsaýyn artyp, ýyl geçdigiçe hyzmatlar hili we köpdürliligi bilen tapawutlanýar. Bahalaryň elýeterdigi, howa şertleriniň göwnejaýdygy sebäpli şu ýyl Awazanyň myhmanhanalarynyň geçen ýylkylardan has köp bolmagyna garaşylýar. Bize myhman bolmaga, dynç almaga howlugyň. Awaza size ýokary derejede hyzmat etmek üçin gujak açyp garaşýar. Men dynç alyş her bir myhmanda ýakymly täsirleri, gyzykly ýatlamalary galdyrar diýip umyt edýärin.
Awaza-bagtly çagalygyň mekanydyr
Hususy habarçymyz Awaza Milli syýahatçylyk zolagyndaky “Daýanç” sagaldyş we dynç alyş merkeziniň guramaçylyk we medeni köpçülik bölüminiň hünärmeni Jumageldiýewa Ogulgerek bilen söhbetdeş boldy.
-
garayolly68
4 months ago
- Shu gowy mesgene baryp gormegiñ arzuwynda yorun kop wagytlap


text:
26-njy fewralda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna we ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine garaldy.
Mejlisde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedow maliýe-ykdysady ulgamdaky işleriň ýagdaýy hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan Halkara zenanlar güni mynasybetli aýal-gyzlara pul sowgadyny dabaraly ýagdaýda gowşurmak hakyndaky buýrugyň taslamasy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp,...
Ägirt uly «Galkynyş» gaz käninde V Aziýa oýunlarynyň alawynyň ýakylyş dabarasy geçiriler. Çuňňur manysy bolan bu çäräni geçirmek pikirini hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Guramaçylyk komitetiniň mejlisinde öňe sürdi. Mejlisde 2017-nji ýylda geçiriljek halkara derejesindäki sport ýaryşlaryna taýýarlyk görmegiň barşy ara alnyp maslahatlaşyldy.
Döwlet Baştutanymyzyň teklibine laýyklykda V Aziýa...
Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynda işe girizilen haly önümlerini öndürýän täze kärhanada innowasion tehnologiýalar esasynda polipropilenden edilen ýüplükleriň önümçiligi ýola goýuldy. Bu bölümiň önümçilik kuwwaty her günde 8 tonna emeli ýüplüklere barabardyr. Täze kärhana “Abadan haly” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine degişli bolup, ýylda 800 müň inedördül metr haly we haly önümlerini öndürmäge mümkinçilik berýär.
Bölümde Ýewropanyň öňdebaryjylary...
Dünýäniň ykdysady gatnaşyklar ulgamyna işjeň goşulmak bilen Türkmenistan okgunly ösýän döwletleriň sanawynda mäkäm ornaşdy. “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasy”, beýleki giň gerimli maksatnamalar we olaryň çäklerinde amala aşyrylýan iri maýa goýum taslamalary ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmaga we eksport kuwwatyny berkitmäge, ykdysady ösüşiň sebit merkezlerini döretmäge gönükdirilendir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň ýanwarynda...
Geçen ýylda Türkmenistanyň gaz pudagy üçin jemi bahasy ABŞ-nyň 6 million dollaryna barabar bolan 3 müň tonnadan gowrak turba önümlerini getiren «RAM PLAST CO.» eýran firmasy şu günler paýtagtymyzyň «Sergi köşgünde» geçirilýän Eýran Yslam Respublikasynyň harytlarynyň XII ýöriteleşdirilen sergisine gatnaşyjylaryň biri boldy.
Jemagat hojalygy hem-de gaz senagaty üçin polimer we polietilen turbalaryny öndürmek bilen meşgullanýan «RAM...
«Galkynyş» gaz käninde «Türkmengeologiýa» Döwlet korporasiýasynyň «Marynebitgazgözleg» müdirliginiň nebitgazgözlegçileriniň burawlan №26 belgili barlag guýusyndan ýokary basyşly senagat ähmiýetli gaz akymy alyndy. «Mawy ýangyjyň» bu akymy birnäçe aýlyk irginsiz buraw işleriniň netijesinde, 4300 metr çuňlukdaky ýokaryýura karbonat çökündilerinden alyndy.
«Marynebitgazgözleg» müdirliginiň burawçylarynyň ygtyýarynda HHR-de öndürilen ZJ-70DBS kysymly ýokary netijeli häzirkizaman buraw enjamlarynyň dördüsi hereket edýär. Burawçylaryň zähmet...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 86-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan, Täjigistandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen polipropileni we awtobenzini satyn aldylar. Bulardan başga-da, Hytaýyň, Türkiýäniň, Täjigistanyň işewür toparlarynyň wekilleri “A” kysymly tehniki ýody we “B” kysymly karbamidi (“Türkmenhimiýa” DK)...
18-nji fewralda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentliginiň direktory Ý.Kakaýew ýangyç-energetika toplumynyň düzümlerindäki işleriň ýagdaýy hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” üstünlikli durmuşa...
Döwlet baýdagynyň gününiň öňüsyrasynda ýurdumyzyň iň beýik nokadynda — Köýtendagyň jöwheri hasaplanýan, beýikligi 3139 metre ýetýän Aýrybaba belentliginde türkmen alpinistleri milli tugumyzy dikdiler. Çuňňur watançylyk ruhuna ýugrulan bu çäräni Türkmenistanyň sport baradaky Döwlet komitetiniň, Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky Döwlet komitetiniň ýardam bermeginde «Agama» Alpinistik kluby gurnady.
Däbe öwrülen belentlige çykyşlyga Aşgabadyň, Balkanabadyň...
Türkmenbaşy şäherindäki Halkara deňiz menziliniň gurluşygynyň taslamasynyň çäklerinde öňki ýyllarda gurlup ulanylmaga berlen polipropilen saklamaga we ýüklemäge ýöriteleşdirilen terminalyň hem düýpli durkuny täzelemek işleri göz öňünde tutulandyr. Bu ilkinji nobatda, Türkmenistanda aglaba bölegi eksporta iberilýän polipropileniň önümçiliginiň ýokary depginlerde ösmegi bilen şertlenendir.
Polipropilen üçin niýetlenen terminalyň durkuny täzelemegiň taslamasy Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa onuň Türkmenbaşynyň Halkara deňiz...
Türkmenistanda gurluşygy dowam edýän täze gämi gurýan kärhanada dürli maksatly gämileriň, şol sanda nebit önümlerini we suwuklandyrylan gazy daşamaklyga ýöriteleşdirilen gämileriň gurluşygy ýola goýlar.
Gämi gurýan kärhananyň gurluşygy Hazaryň kenarynda gurulýan Halkara deňiz menzilini gurmak boýunça iri taslamanyň çäklerinde amala aşyrylýar. 16-njy fewralda Balkan welaýatyna iş sapary bilen baran Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şol taslamanyň çäklerindäki...
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşiniň taslamasy ähli halkyň ara alyp maslahatlaşmagy üçin ýurduň merkezi gazetlerinde neşir edildi. 2-nji fewralda Aşgabatda geçirilen Türkmenistanyň Konstitusiýasyny kämilleşdirmek baradaky Konstitusion toparyň mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Esasy Kanunymyzy kämilleşdirmek we ony döwrüň talaplaryna laýyk getirmek işine ähli halkymyzyň işjeň gatnaşjakdygyna berk ynam bildirdi.
Bilşimiz ýaly, hut şol mejlisiň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti,...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Býujetden sarp edijileriň zerurlyklary üçin harytlary satyn almak, işleri ýerine ýetirmek we hyzmatlary etmek boýunça potratçylary seçip almakda bäsleşikleri geçirmekligiň täze Tertibi tassyklanyldy. Bu resminamanyň taslamasyna geçen hepdäniň anna güni geçirilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde garalyp geçildi.
Döwlet Baştutany, milli ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de ösdürmek üçin onuň hukuk binýadyny pugtalandyrmagyň, ýurdumyzda ykdysady gatnaşyklary...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 41-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Owganystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen tehniki kerosini we “B” kysymly karbamidi (“Türkmenhimiýa DK”) satyn aldylar. Mundan başga-da pagta ýagy, nah ýüplük, pagta süýümi, pagta galyndylary ýerlenildi. Satyn alan yurtlar: Russiýa, Beýik...
12-nji fewralda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda käbir resminamalaryň taslamalaryna, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine garaldy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentliginiň direktory Ý.Kakaýew “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny 2030-njy ýyla çenli döwür üçin ösdürmek maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde gözegçilik edýän...


text:
Türkmençilikde “Atalar sözi – akylyň gözi” diýlişi ýaly, ähli meselede ata-babalarymyzyň öwüt-ündewlerinden ugur alynsa gowy. Bu saçak başyndaky hereketlerimizde hem şeýledir: “Ozalynda, ahyrynda eliňi ýuw”, “Duzdan uly bolma”, “Bar okaram, gel okaram, barmasaň-gelmeseň, orta ýolda döwül okaram”, “Bereket goňşokaradadyr”, “Ozalynda elini ýuwmadyk özüni sylamaz, ahyrynda elini ýuwmadyk duzuny sylamaz” ýaly pähimler bize naharlanmak düzgünleriniň berjaý edilişi barada maglumat berýär. Nahar iýmäge başlamazdan ozal, eliňi ýuwmak eliňdäki kir-kimiriň oňa goşulmazlygy üçin, nahardan soň eliňi ýuwmak bolsa, eliňdäki nahar ýokuny arassalamak üçin zerurdyr. Türkmen halkymyzda nahar tabaga guýlandan soň ähli işler goýlup, naharlanmaga agzybirlikde başlanylsa we maşgaladakylaryň ählisi hem iýip bolýança garaşylsa gowy görülýär. Maşgalada nahary üýşüp iýmek agzybirligiň, birek-birege sarpa goýmagyň alamatydyr. Aslynda saçagyň başynda oturmagyň nähili edebi bar? Aýagyňy uzadyp oturmak, çommalyp oturmak, dik duran ýeriňde iýmek, tabagy eliňe alyp ýöräp barýarkaň naharlanmak biedeplilikdir.
Nahar iýlende mümkingadar ünsüňi başga zada sowman azrak gepläp, öňe eglibräk oturyp iýilse edeplilikdir. Çemçäni püre-pürläp almak, tabagyň üstüne gaty abanmak, eliň, tirsegiň bilen saçagyň başyndaky beýleki oturanlara päsgel bermek, tabagy aýlamak, öz öňüňden iýmän nahara nebsewürlik bilen garamak halanmaýar. Çöregi diňe agzyňa sygar ýaly ululykda döwüp almaly, çemçäni tabagyň daş tarapyna söýäp goýmaly, çemçäni tabagyň içine goýbermeli däl, agzyň zatlyka geplemeli däl.
Söhbet Hojamyradow,
S. A. Nyýazow adyndaky
TOHU-nyň talyby.


text:
PKK-a garşy soňky 1 hepde-de guralan operasiýalarda 38 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi
PKK bilen arabaglanşyklydygy aýdylýan 176 adam saklandy
Aýralykçy terror guramasy PKK-a garşy soňky 1 hepde-de guralan operasiýalarda 38 terrorçy täsirsiz ýagdaýa getirildi.
Içeri işler ministrligi soňky 1 hepde-de terrora guramalaryna garşy guralan operasiýalar hakynda maglumat berdi.
Içeri işler ministrliginden berlen maglumata görä, operasiýalarda terror guramalaryna goldaw beren we PKK bilen arabaglanşyklydygy aýdylýan 176 adam saklandy.
Köp sanly ýarag bilen ok-däri ele geçirildi.
Terror guramasynyň gyş pasly üçin taýarlyk görmeginiň öňüni almak maksady bilen sentýabr aýynyň 23-i bilen noýabr aýynyň 12-i aralygynda 12 welaýatda guralan operasiýalarda 146 gaçybatalga, 12 gowak we 3 ammar tapyldy.
Operasiýalarda mundan başgada Fetullahçy terror guramasy FETÖ bilen arabaglanşykly 586 adam, DAIŞ bilen arabaglanşykly 390 adam we çepçi terror guramasy bilen arabaglanşykly 15 adam saklandy.


text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary wezipesine bellenildi.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Ýusupguly Aşyrgulyýewiç Eşşäýew Türkmenistanyň Mejlisiniň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Resulberdi Nurmämmedowiç Mämmedow Türkmenistanyň Mejlisiniň Kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Serdar Açyldurdyýewiç Joraýew Türkmenistanyň Mejlisiniň Ykdysady meseleler baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Gurbanmyrat Durdymyradowiç Aşyrow Türkmenistanyň Mejlisiniň Durmuş syýasaty baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Gahryman Öwlýakulyýewiç Rozyýew Türkmenistanyň Mejlisiniň Ylym, bilim, medeniýet we ýaşlar syýasaty baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Azat Nurberdiýewiç Seýdibaýew Türkmenistanyň Mejlisiniň Daşky gurşawy goramak, tebigatdan peýdalanmak we agrosenagat toplumy baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Merdan Baýramdurdyýewiç Tuwakow Türkmenistanyň Mejlisiniň Halkara we parlamentara aragatnaşyklar baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.
***
Türkmenistanyň Mejlisiniň karary bilen, Maksatberdi Yslamberdiýewiç Gurbanow Türkmenistanyň Mejlisiniň Ýerli wekilçilikli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen işlemek baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanyldy.


text:
29-njy iýul — 1-nji awgust aralygynda Tatarystan Respublikasynyň paýtagty Kazan şäherinde dünýäniň iri awiakompaniýalarynyň gatnaşmagynda halkara awiamaslahat geçiriler. Daşary ýurt saýtlarynda habar berlişi ýaly, maslahata dünýäniň iri awiakompaniýalarynyň 200 çemesisiniň wekilleri gatnaşar. Аэрофлот, Air France, KLM, Emirates, Flydubai, SCAT, Turkish Airlines, Uzbekistan airways, Ellinair, Atlas Global, Utair, AZUR air ýaly kompaniýalar bilen bir hatarda bu maslahata «Turkmenistan Airlensden» hem wekiller gatnaşar.
Gysgaça NETWORK diýlip atlandyrylýan maslahat awiakompaniýalary we howa menzillerini dolandyrmagyň döwrebap usullaryny paýlaşmagyň meýdançasy bolup hyzmat edýär. Maslahatyň dowamynda köp sanly işjeň duşuşyklar hem geçirilip, olarda awiakompaniýalardyr howa menzilleriniň arasyndaky hyzmatdaşlyklaryň geljegi ara alnyp maslahatlaşylar. Mahlasy, maslahatyň meýilnamasy 8 bölümden ybarat bolup, olaryň her biri aýratyn ähmiýete eýedir.
Soňky habarlar
Archive news
«Turkmenistan Airlens» Kazanda geçiriljek halkara awiamaslahata gatnaşar
29-njy iýul — 1-nji awgust aralygynda Tatarystan Respublikasynyň paýtagty Kazan şäherinde dünýäniň iri awiakompaniýalarynyň gatnaşmagynda halkara awiamaslahat geçiriler. Daşary ýurt saýtlarynda habar berlişi ýaly, maslahata dünýäniň iri awiakompaniýalarynyň 200 çemesisiniň wekilleri gatnaşar. Аэрофлот, Air France, KLM, Emirates, Flydubai, SCAT, Turkish Airlines, Uzbekistan airways, Ellinair, Atlas Global, Utair, AZUR air ýaly kompaniýalar bilen bir hatarda bu maslahata «Turkmenistan Airlensden» hem wekiller gatnaşar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa Zambiýa Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Şadrek Luwitadan ynanç hatyny kabul etdi.
Diplomatyň nygtaýşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ählumumy howpsuzlygy, durnuklylygy hem-de mundan beýläk-de ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen parahatçylyk döredijilikli başlangyçlary halkara syýasy giňişlikde, şol sanda Zambiýa Respublikasynda hem uly hormata we goldawa mynasyp bolýar. Dünýä jemgyýetçiligi yklymara ulag we energetika geçirijiler ulgamlarynyň gurluşygy boýunça ägirt uly taslamalaryň durmuşa geçirilmegine türkmen döwletiniň goşandyna ýokary baha berýär.
Söhbetdeşligiň dowamynda ilçä Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugurlary barada giňişleýin gürrüň berildi. Bu syýasatda gyzyklanma bildirýän ýurtlaryň ählisi hem-de iri halkara guramalar, ozaly bilen, Birleşen Milletler Guramasy we onuň düzümleri bilen netijeli gatnaşyklaryň giňeldilmegine möhüm orun berilýär. Türkmenistanlylaryň durmuş hal-ýagdaýynyň yzygiderli ýokarlandyrylmagyna gönükdirilip, milletiň Lideriniň başyny başlan iri durmuş-ykdysady maksatnamalaryň we maýa goýum taslamalarynyň amala aşyrylyşyna aýratyn üns berildi.
Zambiýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Daşary işler ministrliginde hem kabul edildi. Şol ýerde özara gyzyklanma bildirilýän döwletara gatnaşyklaryň ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Ýurduň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berlişi ýaly, türkmen tarapy öndürijilikli we netijeli hyzmatdaşlyga gönükdirilmäni belläp, dürli derejelerdäki duşuşyklary gurnamagyň ähmiýetini belledi.
Syýasy hyzmatdaşlyk barada aýdyp, taraplar Türkmenistanyň we Zambiýanyň arasynda syýasy gepleşikleri gurnamagyň zerurlygyny bellediler.
Soňra taraplar dürli ulgamlarda özara hereketleriň mümkinçiliklerine garadylar. Işewürler duşuşyklaryny we eksport harytlarynyň sergisini gurnamak arkaly söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça teklipler beýan edildi. Şeýle hem nebit we gaz pudaklarynda hyzmatdaşlygy ösdürmekde gyzyklanmalar beýan edildi.
Şeýle hem oba hojalyk ulgamynda, hususan hem pagta önümçiligi boýunça hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmekde ikitaraplaýyn gyzyklanmalar beýan edildi.


text:
Bişkek sudy gyrgyz oppozisioneri Kanatbek Isaýewe korrupsiýa aýyplamalary esasynda 12 ýyl iş kesdi.
Birinji maý etrap sudy öz hökümini 4-nji ýanwarda, ýarygijäniň öň ýanynda yglan etdi. Isaýew 2008-2010-njy ýyllarda Tokmok şäherinde häkim bolan wagtynda döwlete degişli ýeri bikanun gurluşyk firmalaryna bermekde günäli tapyldy.
Isaýew bilen ýene iki adama hersine 10 ýyldan iş kesildi. Isaýew özüne bildirilýän aýyplamalary ret etdi we olaryň syýasy sebäpli bolandygyny aýtdy.
Onuň aklawçylary suduň höküminden şikaýat etjekdiklerini aýtdylar.


text:
Demirgazyk Owganystanyň Badahşan welaýatynda dartgynlylyklaryň gaýtadan artýandygy habar berilýär. Bu welaýatyň Werduç etrabynda söweşijiler owgan serhetçi güýçleriniň we harbylarynyň merkezine hüjüm edip, birnäçe harbyny zalymlarça öldürip, başga-da ençemesini zamun alypdyr. Käbir harbylaryň bolsa, öz merkezini terk etmäge mejbur bolandygy aýdylýar.
Owganystanyň demirgazygynda ýerleşýän Badahşan welaýatynda howpsuzlyk ýagdaýlarynyň gaýtadan ýaramazlaşýandygy barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şamerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Aty-jo'ni: SHalahanova Altynshash Esentaevna JSN: 550201401289 Эlektrondy poshtasy:altynshash55@mail.ru Jumys orny: Almaty qalasy Bilim basqarmasynyn' A'y'ezov ay'danyndag'y MKQK №100 «Gay'һar» bo'bekjai balabaqshasy Lay'azymy: Almaty qalasy Bilim basqarmasynyn' A'y'ezov ay'danyndag'y MKQK №100 «Gay'һar» bo'bekjai balabaqshasynyn' qazaq tili mug'alimi, «Nur Otan» BPU to'raiymy Oblysy: Qala, ay'dany: Almaty qalasy, A'y'ezov ay'dany Ty'y' merzimi:02.1955 jyl En'bektegi o'mir joly (Pedagogikalyq o'mirbaiany): SHalahanova Altynshash Esentaevna en'bek jolyn 1977 jyly mug'alim mamandyg'y boiynsha Taldyqorg'an pedagogikalyq instity'tyn bitirgennen keiin, ay'yldyq mektepte mug'alim retinde bastag'an. 1981 jyldan bastap Almaty qalasynda Qazaqtyn' politehnikalyq instity'tynda a'skeri kafedrada laborant bolyp istegen, 1993 jyly Almaty qalasy Bilim basqarmasynyn' A'y'ezov ay'danyndag'y MKQK №100 «Gay'һar» bo'bekjaiJumys orny:
Lay'azymy:
Ty'g'an jyly: jyl
Pedagogikalyq o'tili: jyl
Ka'sibi sanaty:


text:
Ukraina Özbegistanyň öňki prezidenti Yslam Kerimowyň garyndaşyny tussag etdi. Ol ýüzlerçe million dollara hyýanatçylyk ýoly bilen eýe bolmakda güman edilip, Daşkent tarapyndan gözlenýär.
Kiýewiň Solomyanka etrap sudunyň resmisi 33 ýaşly Akbarali Abdullaýew diýlip tanadylan Özbegistanyň raýatyny tussag etmek barada 20-nji ýanwarda karar edilendigini Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Resminiň sözlerine görä, Abdullaýew hepdäniň başynda Kiýewiň Žulýany halkara aeroportunda tussag edilende özbek we dominikan pasportlaryny ulanypdyr.
Onuň Özbegistana ekstradisiýa edilmegi yza çekildi.
Merhum Kerimowyň aýaly Tatýana Kerimowanyň ýegeni Abdullaýew 2014-nji ýylda Özbegistanda galplykda we maliýe hilegärliginde aýyplanyp sud edilipdi.
Onuň Özbegistany nädip we haçan terk edendigi nämälim galýar.


text:
Fransuz hünärmenleri aşa kiçi robotlaryň kömegi bilen dünýäniň iň kiçi jaýyny gurdular. Jaýyň ölçegi 0,02 x 0,01 x 0,015 millimetre barabar. Fransiýanyň Femto-ST institutynyň hünärmenleriniň guran jaýynyň ululygy adaty ululykdaky jaýdan 500 müň esse kiçi. Optiki süýümiň üstünde gurlan jaýyň adaty jaýlaryňka meňzeş üçegi, dört penjiresi, bir gapysy, tüsseçykary we 0,0012 millimetr galyňlygynda diwary bar. Mikroorganizmlerden başga hiç bir jandaryň ýaşap bilmejek jaýy mikro robotlaryň duýgurlygyny synagdan geçirmek maksady bilen gurlupdyr. Žan-Iwes Roş optiki süýümiň üstüne ýokary takyklykdaky mikro ulgamy gurnap boljakdygyny görkezmek üçin mikro ölçegli bu usuly saýlap alandyklaryny aýdýar. Jaýyň üçegi we diwarlary ion şöhlesi arkaly kesilipdir. Ylmy toparyň bu baradaky makalasy Wakuum Bilimi we Tehnologiýa žurnalynda çap edildi. Bu neşiri çykarýan Amerikan Fizika institutynyň hünärmenleri adam saçy ýaly inçe optiki süýümleriň uçar hereketlendirijileri ýa-da gan damarlary ýaly barmagy mümkin bolmadyk ýerlerde radiasiýanyň derejesini ölçemek ýa-da wirusyň bardygyny anyklamak üçin ulanylyp bilinjekdigini belleýär.
Esasy Dünýä täzelikleri Mikro robotlary synagdan geçirdiler