text:
Global Perspektiwa 13 Amerikadaky Mekdeplerde Bolýan Jenaýatlar
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Amerikadaky Mekdeplerde Bolýan Jenaýatlar
meselä has giňden ser salmak isleýärin.
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Amerikadaky Mekdeplerde Bolýan Jenaýatlar
Şu günlerde Amerikan şäherlerinde başlap, köp sanly şäherde dowam edýän bir ýöriş, bir hereket golaýda tolkunlaýyn görnüşde bütin dünýäni gurşap aljaga meňzeýär. Ýörişiň, ýada-da hereketiň ady: “Durmuşymyz üçin ýöre”. Amerikan mekdeplerindäki jenaýatlara garşy reaksiýa hökmünde şenbe güni Waşington şäherinde geçirilen mitinge esasy bölegi ýaşlardan ybarat bolan 500 müň adam gatnaşdy. Başlangyç mekdep okuwçysynyň göterýän “men mekdebe fystyk şiresinem getirip bilemok. Ýok bolsun ýaraglar” ýazylgy karton hakykatdan hem diýseň täsir galdyryjy.
Mekdeplerdäki Jenaýatlar
ABŞ-daky mekdeplerde edilýän jenaýatlaryň sany günsaýyn artýar. Çagalar, maşgala agzalary, parasatly adamlar şol jenaýatlara reaksiýa bildirýärler we çäre görülmegi üçin ýörişler geçirýärler. Soňky gezek Floridada 2018-nji ýylyň fewral aýynda mekdeplerden birine guralan hüjümde 17 çaga/okuwçy öldürilipdi. 2012-nji ýylda Konnetikutdaky hüjümde 26, 2017-nji ýylda Wiržiniýadaky hüjümde bolsa 32 okuwçy öldürilipdi.
Amerikada her ýyl müňlerçe çaganyň ýaragly hüjümlerde öldürilýändigini, günde 5-19 arasy jenaýatyň bolýandygy baradaky maglumatlary internetden almak mümkin. Şol maglumatlarda ABŞ-daky mekdeplerdäki hüjümleriň dünýäniň beýleki ýerlerindäkiden iki esse ýokarydygy hem beýan edilýär.
Umumy Jenaýatlar
ABŞ-nyň mekdeplerindäki jenaýatlar aslyna seredilende ýurtda ýaýbaňlanan ýaragly hüjümleriň bir bölegi hökmünde kabul edilip bilner. Dört görnüşli ýaragly jenaýatlar bar: Ýaragly hüjüm we çaknyşyklar, ýaragly heläkçilikler, öz janyna kast etmeler, köpçülikleýin hüjümler. Häzirki wagtda ABŞ-da günde 92 adam ýaragly hüjüm sebäpli pida bolýar. 1970-nji ýyldan bäri 1,5 million adamyň ýaragly hüjüm sebäpli pida bolandygy beýan edilýär. Ol hem Amerikanyň uruşlarda çeken ýitgilerinden hem köp. 2017-nji ýylda Newadada 58 adam, 2016-njy ýylda Floridada 49 adam öldürilipdi.
Köpçülikleýin jenaýatlar esasan Amerikan jemgyýetiniň esasy böleginiň ýaragly bolmagy bilen düşündirilýär. Amerikalylar dünýäniň ilatynyň 4,4 göterimini emele getirýärler. Emma dünýädäki şahsy ýaraglaryň 42 göterimine eýe. Dünýädäki köpçülikleýin hüjümleriň 31 göterimi ABŞ-da guralýar. Amerikadan soň adam başyna düşýän ýarag sany taýdan Ýemen ikinji ýerde durýar.
Umumy Jenaýat Sany
ABŞ-da umumy jenaýat işleme sanlary hem dünýä ýurtlaryna görä diýseň ýokary. Federal barlag ofisiniň görkezijilerine görä ABŞ-da 2016-njy ýylda 1,195,704 jenaýat işlenipdir. 15,696 adam öldürilipdir. Şol jenaýatlaryň 71,5 göterimi gyzgyn ýaraglar bilen edilipdir. 2016-njy ýylda polisiň öldüren adamlarynyň sany bolsa 1,152. Dünýäde zorlama jenaýatynyň edilýän ýurtlarynyň sanawynda ABŞ birinji ýerde durýar. Ýurtda soňky bir ýylda 90,185 zorlama jenaýatynyň işlenendigi beýan edilýär. Zorlananlaryň 62 göteriminiň 18 ýaşyndan, 29 göteriminiň bolsa 11 ýaşyndan kiçidigi beýan edilýär.
Azatlyklara garşy jenaýatlarmy?
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri görmediksireýän hem bolsa bu jenaýat sanlary diýseň elhenç. Emma biz öz temamyza, mekdeplerde edilýän jenaýatlara dolanyp geleliň. Mekdeplerde edilýän we umumy jenaýatlar taýdan Amerikadaky diskusiýalara ser salynanda umuman konstitutsion ýarag göterme erkinligi bilen bagly. Ýarag göterme hukugynyň Amerikan konstitutsiýasynyň amerikalylara beren başlangyç we üýtgewsiz erkinliklerinden biri bolandygy beýan edilýär.
Amerika aňyrsy bärisi göz ýetmeýän sebit. Taryhy hem indeýler hem-de öz içinde berk çaknyşyklar bilen geçen ýurt. Şol sebäpli şeýle ýurtda ýarag göterme hukugy belli bir derejede ýerlikli diskusiýa bolup biler. Şonuň bilen birlikde diskusiýanyň diňe bir konstutsion erkinlikler taýdan ele alynmagy Amerikan jemgyýetine degişli bolmadyklar üçin beýle düşnükli däl. Sebäbi diskusiýanyň birnäçe ugry bar. Ýylda müňlerçe adamyň öldürilýän ýurdunda diskusiýany diňe bir konstitutsion erkinlikler taýdan seljermek salgymy kowalamakdan başga zat däl. Mundan başgada Amerikanyň Prezidenti Trampyňky ýaly geň teklipler hem bar. Tramp mugallymlary ýaraglandyrmagy teklip etdi. Şeýlelikde Floridada şeýle teklip ştatyň parlamentide kabul edildi. Mekdeplerde ýylda müňlerçe okuwçynyň öldürilýän, onsuz hem tas her bir raýaty ýaragly bolan ýurtda mugallymlary ýaraglandyrmak meseläni nähili çözerkä? Okuwçylaryň biri-birlerine we mekdebe hüjüm etmekleriniň öňüni almak üçin mugallymlara has gowy ýaraglar bermekçi bolýarmykalar? Eger şeýle bolsa okuwlar has güýçli ýaraglar edinseler, mugallymlara ýadro ýaragyny berermikäler? ABŞ halkara arenasynda käbir ýurtlara garşy yglan eden ýaragsyzlanma bäsleşigini ýurduň içinde mugallymlar bilen okuwçylaryň arasynda-da yglan edermikä? Düşüner ýaly däl.
Näme etmeli?
İspan ýazyjysy Ortega Kassetiň beýan edişi ýaly maddy swilizasiýa agyr mesele diýmeklikdir. Ösüş ulaldygy saýyn sezewar bolýan howpy hem ulalýar. Mekdep we umumy jenaýatlar diskusiýa azatlyklar ýa-da ýaraglaryň gadagan edilmegi taýdan ele alynmaly däl. Meseläniň bulardan daşgary başga faktorlary hem bar. Käbir jenaýatlarda ganhorlar näme etjekdiklerini, nähili etjekdiklerini sosial media arkaly aç-açan beýan edýärler. Şol çäkde tapawutly analizler geçirilmeli. Bu barada amerikaly ýazyjy Adam Lankfordyň garaýyşlary iňňän ýerlikli. Lankford köpçülikleýin jenaýatlary Amerikan ýarag medeniýetine we okuwçylara adatdan daşary güýje eýe bolandyklary, isleýän zatlarynyň ählisine eýe bolup biljekdikleri düşünjesiniň ornaşdyrylmagyna esaslandyrýar. Esasanda maşgalada kemala gelmedik, hossarsyz, özüni boşlukda duýýan ýaşlar döwrebap medeniýetiň meçew beriji şertlerinde özlerini şeýle subut etmäge mejbur duýýarlar.
Köp sanly ýurduň terrordan ýa-da başga ýurtlar bilen bolan söweşinden hem agyr ýitgiler bilen gutarýan ABŞ-daky köpçülikleýin jenaýatlar diňe bir ýaragsyzlanma ýa-da konstitusion erkinler taýdan seljerilmeli däl. ABŞ-daky köpçülikleýin jenaýatlary düşündirmek üçin sosiologik, psihiki, pedagogik, patalogik, ylmy, medeni perspektiwa esaslanýan analizler geçirilmeli. Şol analizlere maddy abadançylyga eýe bolan jemgyýeti gönükdirji ruhy düşünje hem goşulmaly. Halkara arenasynda günsaýyn wagşylaşýan ýurduň adamlarynyň ýurduň içinde hem legallalygyň azalmagyny islemegi hem gutulgysyzdyr. Seljerilmeli beýleki bir faktor Amerikan jemgyýetiniň dünýäniň galan bölegi bilen deňeşdirilmejek derejede ýaraglanma isleginiň sebäbi nämeden gelip çykýarka? Onuň çuňňur şahsy we jemgyýetçilik howpsyzlygy aladasynyň beýany bolup bolmandygy?
Men Amerikadaky ýörişleriň netije bermegini tama edýärin. Ýaşama hukugy ähli zatda ýokarda durýar.
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirdik.


c: text/html

text:
2016-njy ýylyň ikinji kwartalynda Orsýetden Merkezi Aziýa ýurtlaryna pul geçiriş sistemalarynyň üstünden iberilýän pul serişdeleriniň möçberi, şu ýylyň birinji kwartalyndaky bilen deňeşdirilende, ýokary galdy.
Orsýetiň Merkezi bankynyň maglumatyna görä, birinji kwartalda Orsýetden Merkezi Aziýa ýurtlaryna 563 million dollar iberilen bolsa, ikinji kwartalda 2,438 milliard dollar iberilipdir.
Anyk ýurtlar barada aýdylanda, ikinji kwartalda Özbegistana 696 million, Täjigistana 495 million, Gyrgyzystana 487, Gazagystana 151 million, Türkmenistana 3 million dollar iberilipdir.
Şol bir wagtda Orsýetden Özbegistana, Täjigistana iberilýä pullar azaldy, Gyrgyzysytana iberilýän pullar köpeldi diýip, habarda aýdylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabada gelen Russiýa Federasiýasynyň daşary işler ministriniň orunbasary—stats-sekretary Grigoriý Karasini kabul etdi.
Myhman wagt tapyp kabul edendigi üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putiniň hem-de RF-iň Hökümetiniň Başlygy Dmitriý Medwedewiň mähirli salamyny ýetirdi, olar tutuş türkmen halkyna iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler. Şunda Russiýa tarapynyň ähli ugurlar boýunça däbe öwrülen dostlukly döwletara gatnaşyklaryny has-da berkitmäge we giňeltmäge gyzyklanma bildirýändigi tassyklanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mähirli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, öz nobatynda, Russiýanyň ýolbaşçylaryna salam ýollady hem-de iki ýurduň halklarynyň abadançylygyna laýyk gelýän türkmen-russiýa hyzmatdaşlygynyň strategiki häsiýetini belledi. Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Türkmenistany we Russiýa Federasiýasyny uly kuwwata eýe bolan hem-de deňhukuklylyk, uzakmöhletleýin esasda guralýan köp ýyllyk netijeli hyzmatdaşlyk baglanyşdyrýar.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň Prezidenti we myhman döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösýändigini kanagatlanma bilen belläp, ýokary derejede gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmek babatda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlary barada pikir alyşdylar. Şunda Russiýa Federasiýasynyň Prezidentiniň ýakynda ýurdumyza amala aşyran resmi saparynyň çäklerinde geçirilen türkmen-russiýa gepleşikleriniň netijeli bolandygy aýratyn bellenildi.
Bellenilişi ýaly, ýokary derejede geçirilen Aşgabat duşuşygynyň jemleri boýunça hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynda kadalaşdyryjy hukuk binýadyny has-da berkiden resminamalaryň ençemesine gol çekildi. Söwda-ykdysady gatnaşyklary bilen bir hatarda, medeni-ynsanperwer ulgamda, şol sanda bilim we ylym ugry boýunça däbe öwrülen gatnaşyklar täze itergä eýe boldy. Bu ulgamda netijeli gatnaşyklar hemişe möhüm orun eýeläp, häzir hem iki ýurduň halklarynyň arasyndaky dostlugyň, özara düşünişmegiň we ynanyşmagyň mäkäm köprüsi bolup hyzmat edýär.
Döwletara syýasy-diplomatik gatnaşyklarynyň ýokary derejesi üýtgewsizligine galýar. Daşary işler ministrlikleriniň arasynda ikitaraplaýyn geňeşmeler yzygiderli geçirilýär. Abraýly halkara guramalarynyň – BMG-niň, ÝHHG-niň, GDA-nyň we beýleki guramalaryň çäklerinde tagallalary netijeli birleşdirmäge ygrarly bolmak bilen, Türkmenistan hem-de Russiýa Federasiýasy sebit we dünýä Gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça, ozaly bilen, tutuş dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmek, häzirki döwrüň howplaryna hem-de wehimlerine garşy durmak babatda garaýyşlarynyň meňzeşdigini ýa-da gabat gelýändigini görkezýärler.
Milli Liderimiz hem-de myhman taraplaryň türkmen-russiýa hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmegi we giňeltmegi, onuň ägirt uly kuwwatyny iş ýüzünde amala aşyrmagy, netijeli gatnaşyklary hil taýdan täze sepgitlere çykarmagy ugur edinýändigini nobatdaky gezek tassykladylar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň hem-de Russiýa Federasiýasynyň iri sebitleriniň arasynda hyzmatdaşlygyň geljeginiň uludygy bellenildi, bu ugurda geçen ýyllarda bilelikde işlemegiň oňyn tejribesi toplanyldy.
Duşuşygyň ahyrynda myhman döwlet Baştutanymyza düýpli gürrüňdeşlik hem-de ikitaraplaýyn gatnaşyklar bilen bagly meselelere berýän aýratyn ünsi üçin çuňňur hoşallyk bildirdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Russiýa Federasiýasynyň daşary işler ministriniň orunbasary—stats-sekretary Grigoriý Karasin hoşlaşanlarynda, iki dostlukly ýurtlaryň we halklaryň bähbitlerine gabat gelýän döwletara gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.
Duşuşyga Russiýa Federasiýasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Aleksandr Blohin gatnaşdy.


text:
Düşündirişler 10
Bet track bolupdyra!! Respect Syke dost sana! dine one men sen yanede taze aydymlaryna garasharyn
dost bir iki sany cimo sana sowen bolupdyrmy.olary gomsena biz begenerdik
syke aydymlan bet dost o cimolary etmelida
opursana sana dyrmashjak bolyanlary. gurlemez yaly et. menem begenjek. hey syke bolarda yaman aydym bolarmay. blya yone taha pizdesss donnük ekenlay.
нет слов просто классная читка, бит супер...Zumer & Syke так держать
one orazberdi)taze aydymlar chykyp otyr oza) yza galman tmrap ossun)


text:
AŞTU - HYZMATLAR WE MÜMKINÇILIKLER
Internet
AŞTU öz müşderilerine ADSL tehnologiýasy boýunça ýokary tizlikde interneda baglanmaga mümkinçilik döredýär. Şol bir wagtyň özünde öýüňizde WiFi routeri gurnamak bilen öýüňiziň islendik ýerinde, öz enjamlaryňyzdan interneda baglanyp bilersiňiz. Öz salgyňyzda IPTV we Internet hyzmatyny birikdirmek üçin dürli görnüşdäki müşderiler üçin gerekli resminamalaryň sanawy
Telefon gurnamak
AŞTU öý telefonyny birikdireniňizde Siz diňe şäher telefon belgisini alman, eýsem köp sanly goşmaça hyzmatlara hem eýe bolýarsyňyz:
- - Belgi anyklaýjy we anti-anyklaýjy
- - Amatly halkara jaňlar
- - Balansyňy barlamaklygyň iň aňsat usuly
IP TV
IPTV ulgamy müşderilerine 140-dan köp teleýaýlymy şeýle hem 25-den köp FullHD ölçegdäki teleýaýlymlary hödürleýär. Görmek isleýän gepleşikleriňizi dolandyrmak mümkinçiligi: siz pultda bir düwmäni basmak arkaly göni ýaýlymdaky gepleşigi saklap, göýberilen pursatlary yzyna gaýtaryp we halaýan tele gepleşikleriňizi islendik wagt görüp bilersiňiz.
Öz salgyňyzda IPTV, Telefon gurnamak we Internet hyzmatyny birikdirmek üçin dürli görnüşdäki müşderiler üçin gerekli resminamalaryň sanawy
- Arza
- Telefonyň eýesiniň pasport nusgasy
- Arza
- Pasport nusgasy
- Patent nusgasy
- Bellige alyş şahadatnama
- Kärende şertnamasynyň nusgasy
- Edara blankasynda arza
- ÝGRPO nusgasy
- Şahadatnama nusgasy
- Ustaw nusgasy
- Kärende şertnamasynyň nusgasy
- Edara blankasynda arza
Raýatlar
Telekeçiler
Hususy kärhana, hojalyk jemgyýeti
Döwlet edara
AŞTU merkezi binasy
Salgy: А-Nyýazow köçesi, jaý 104 Telefon: 42-05-81 (08:00-20:00) Dynç günleri: ýok
Hyzmat ediş nokatlary
Salgy: 30-njy etr., А.Kekilow köç., jaý 26 Telefon: 34-76-67 (08:00-20:00) Dynç günleri: ýok


text:
Türkmenistan bilen Belarusyň arasynda maýa goýum we bilim ulgamlaryndaky gatnaşyklar ösýär. Bu barada Belarusyň Milli ýygnagynyň Respublika Geňeşiniň başlygy 17-nji iýunda Türkmenistanyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Nazarguly Şagulyýew bilen bolan duşuşykda aýtdy diýip, BELTA-nyň habarçysy habar berýär.
“Söwda gatnaşyklaryny saklaýan beýleki ýurtlara seredeniňde, bu ýerde (Türkmenistan bilen gatnaşyk göz öňünde tutulýar — BELTA-nyň belligi) maýa goýum we bilim ulgamlary girizilýär” diýip, Mihail Mýasnikowiç aýtdy.
Şeýle hem ol: “Biziň aramyzda örän hoşniýetli we ynanyşmaga esaslanýan gatnaşyklar ýola goýuldy. Biziň şu günki duşuşygymyza örän şat. Şeýle duşuşyklaryň yzygiderli häsiýete eýe bolmagyny isleýärin”. Spiker iki ýurduň Liderleriniň arasynda hem hut şeýle gatnaşyklaryň alnyp barylýandygyny belledi.
Duşuşyga BMTU-niň rektory Boris Hrustalýow hem gatnaşdy: “Onuň milli kadrlar ulgamyny kämilleşdirmek boýunça örän gyzykly teklipleri bar” diýip, Mihail Mýasnikowiç ünsi çekdi. Mundan başga-da, ol şu ýyl Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygynyň belleniljekdiginiň üstünde durup geçdi. Şeýle-de, duşuşykda kaliý dökünlerini öndürmek boýunça Garlyk dag-magdan kombinatynyň gurluşygyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Habar berlişi ýaly, Mihail Mýasnikow 24—28-nji martda iş sapary bilen Türkmenistanda boldy. Onuň barşynda kombinatyň gurluşygynyň, şeýle hem hereket edýän otlulara hyzmat etmek boýunça demir ýol toplumyny döretmegiň meseleleri we beýlekiler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bilim ulgamy barada aýdylanda, Belarusda Türkmenistanyň 9,3 müň raýaty bilim alýar, munuň özi Respublikada okaýan daşary ýurtly talyplaryň deň ýary diýmekdir.


text:
Geovision
Geovision şereketi 1998-nji ýylda Jorj Taýyň ýolbaşçylygynda esaslandyryldy. Şereketiň esasy ofisi Taýwanda ýerleşip, onuň şahamçalary Amerikada, Ýaponiýada we Çehiýada ýerleşýär. GeoVision brendi ýokary tilsimatlaryň halkara bazarynda öňdebaryjylaryň biridir. Integrirlenen akylly wideo gözegçilik ulgamlary, söwda we senagat kärhanalary üçin hünärmen çözgütler, gorag toplumlary, ýokary hilli meýilnama üpjünçiligi we beýleki ençeme Geovision önümleri tutuş dünýäde giňişleýin ulanylýar.
Şereket hem kiçi desgalar, hem merkezleşdirilen toplumlaýyn taslamalar üçin wideo gözegçilik bilen bagly meseleleri çözmeklige mümkinçilik berýän ýokary tehnologiki önümleri hödürleýär. Tutuş önüm hatary gurnalan wideo analitiki ulgam bilen enjamlaşdyrylandyr. Şereketiň önümleri hemmetaraplaýyn synaglardan geçirilýär, olar ýeňillik bilen işledilýär we gurnalýar, bu bolsa şübhesiz artykmaçlyk bolup durýar. Apparat we meýilnama üpjünçiliginiň üznüksiz kämilleşdirimegi, şeýle-de, wideolary gysma tilsimaty GeoVision şereketine wideo gözegçilik bazaryndaky öňdebaryjy ornuny saklamaga mümkinçilik berýär.
- Sifrli wideo gözegçilik ulgamlarynyň 15 kb/s görkezijilik tizligi bolan tygşytly modellerden başlap, 400 kb/s görkezijilik tizligi bolan ýokary netijelikli modellere çenli giň dürlüligi;
- awtonom I/O modullaryna gurnalan BNC we D-Sub baglama usullaryny saýlamak mümkinçiligi;
- IP wideo gözegçilik;
- IT tilsimatlarynyň wideo gözegçilik ulgamlary bilen integrirlenmegi;
- Wideolary işläp, derňemek funksiýalary;
- POS (söwdanyň awtomatlaşdyrylmagy) goldawly sifrli wideo gözegçilik ulgamlary;
- Köp sanly desgalaryň ýokary hilli we operatiw gözegçiligini üpjün edýän CMS (Merkezleşdirilen Monitoring Stansiýasy);
- Awtoulag belgilerini tanamak ulgamy (LPR);
- Giriş gözegçiligi (GDGU)
- Her bir ulanyjy üçin hususy we iň oňaýly çözgüt üpjün edýän goşmaça enjamlaryň köpdürliligi.
Geovision şereketi we onuň tilsimatlary hakynda giňişleýin maglumat almak üçin: http://geovision.ru/


text:
"Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakyndaky" Türkmenistanyň Kanunyndan we halkara şertnamalaryndan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow karara gol çekdi. Resminama laýyk...
Awtor:
gyzgyn
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
09.10.2018 19:54
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#206)


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň ogly Serdar Berdimuhamedow Duşak obasynda keselleriň öňüni almak boýunça ýöriteleşdirilen medisina edarasynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Aşgabatdan 170 kilometr uzaklykda ýerleşýän bu obada gurlan saglyk edarasynyň açylyş dabarasyna regional resmileri, ýaşulylar, saglyk sistemasynyň işgärleri, jemgyýetçilik guramalarynyň we habar serişdeleriniň wekilleri bilen bilelikde gatnaşan Serdar Berdimuhamedow çykyş edip, “jemgyýetçilik saglygy saklaýyşynyň ösüş derejesi ilatyň durmuş hiliniň esasy görkezijisidir” diýdi.
Serdar Berdimuhamedow türkmen parlamenti Mejlisiň kanunçylyk komitetine ýolbaşçylyk edýär.
Türkmenistanyň prezidentiniň oglunyň 27-nji dekabrda Kaka etrabynyň Duşak obasyndaky saglyk merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşmagy bilen baglylykda Ahal welaýatynda uly taýýarlyklaryň görülendigini Azatlyk Radiosynyň Türkmenistanyň hökümet edaralarynyň birindäki ygtybarly çeşmesi habar berdi.
“Açylyş dabarasy adaty bir ýagdaý bolsa-da, prezidentiň ogly bolansoň, tutuş Ahal welaýatynyň we Aşgabat şäheriniň ähli döwlet resmileri aýak üstünde boldy, hemmäniň gürrüňi şol barada. Şeýle dabaralar Berdimuhamedowyň oglunyň abraýyny artdyrmak üçin edilýär. Bu zatlar tiz wagtda oglunyň kakasynyň ornuna geçjekdigi baradaky çaklamalary güýçlendirýär” diýip, Azatlyk Radiosynyň çeşmesi gürrüň berdi.
Serdar Berdimuhamedow geçen ýylyň aýagynda Türkmenistanyň syýasy durmuşyna gatnaşyp başlapdy. Ol 2016-njy ýylyň noýabrynda Ahal welaýatynyň 24-nji “Duşak” saýlaw okrugyndan deputat saýlanyp, şu ýylyň mart aýynda Türkmenistanyň Mejlisiniň kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanypdy. Tomus aýlarynda ýurduň daşary syýasatynda has aktiw rol oýnap başlady, hususan-da Orsýetiň ýokary derejeli resmileri bilen birnäçe gepleşikleri alyp bardy.
Oktýabr aýynda Serdar Berdimuhamedowa öz babasy “Mälikguly Berdimuhamedow” adyndaky medal gowşuryldy. Bu baýrak ýurduň harby we kanun goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylaryna berilýär.


text:
Andijon şäheriniň häkimi köpçüligiň öňünde mugallymlary kemsidendigi üçin jerimä sezewar boldy. Bu karar Özbegistanda öň görlüp-eşidilmedik ýagdaý boldy.
Ýurduň Baş prokuraturasy ýerli suduň 26-njy dekabrda çykaran kararyna görä, Dilmurod Rahmatullaýewiň köpçüligiň öňünde birnäçe adamy kemsidendigi üçin 5 million som ($640) dollar möçberinde jerime tölemelidigini aýtdy.
Özbegistan 1991-nji ýylda döwlet garaşsyzlygyny yglan edeli bäri ýurtda ilkinji gezek häkimiýet başyndaky adam wezipesi bolmadyklary kemsidendigi üçin kanunyň öňünde jogapkärçilige çekilýär.
Munuň öňüsyrasynda prezident Şawkat Mirziýoýew halka ýüzlenmesinde öz işgärleri we adaty raýatlar babatynda hapa sözleri ulanýan resmileri tankyt etdi.
Özbegistanyň prezidenti resmilerden raýatlar bilen aragatnaşygyny kämilleşdirmegini talap etdi.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin ýörite mejlisi
22.05.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň maý aýynyň 22-i (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdaky Olimpiýa şäherçesinde Hökümetiň ýurdumyzda sporty ösdürmäge bagyşlanan giňişleýin ýörite mejlisini geçirdi. Onuň gün tertibine şu ýyl geçiriljek has möhüm ähmiýetli sport çärelerine görülýän taýýarlyk bilen bagly meseleler hem-de mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler girizildi.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine gatnaşmak üçin halkara guramalaryň, Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň orunbasarlary, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, gazet-žurnallaryň redaktorlary, jemgyýetçilik hem-de sport guramalarynyň ýolbaşçylary we beýleki ýolbaşçylar çagyryldy.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, soňky ýyllarda ýurdumyzda sporty ösdürmäge örän köp üns berilýändigini belledi. Sport ulgamyny ösdürmäge köp milliardlarça manat möçberde maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär. Bu ugurda gurlan we gurulýan desgalaryň hatarynda köp sanly sport mekdeplerini we desgalaryny, Olimpiýa şäherçesini görkezmek bolar. Olimpiýa şäherçesinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary üstünlikli geçirildi.
Ýurdumyzyň türgenleri halkara sport ýaryşlaryna işjeň gatnaşýarlar. Olar bu ýaryşlarda baýrakly orunlary eýeläp, medallara, şol sanda altyn medallara hem mynasyp bolýarlar. Şu ýyl hem Türkmenistanda halkara ähmiýetli iri sport çäreleriniň birnäçesi geçiriler. Olaryň geçiriljek döwrüne çenli az wagt galdy. Şoňa görä-de, biz gysga wagtyň içinde bu sport çärelerine düýpli taýýarlyk görmek boýunça köp işleri amala aşyrmalydyrys diýip, milli Liderimiz nygtady. Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda geçiriljek «Amul — Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşyna tutuş dünýä jemgyýetçiliginiň uly gyzyklanma bildirýändigini aýdyp, bu ugurda ýerine ýetirilen işler barada hasabat bermek üçin degişli ýolbaşçylara söz berdi.
Ilki bilen içeri işler ministri I.Mulikow ýokarda agzalan halkara awtoralli ýaryşyny geçirmäge görülýän taýýarlyk, hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 17-nji fewralynda we 22-nji aprelinde gol çeken kararlaryna laýyklykda Beýik Ýüpek ýolunyň taryhyny we döwrebap ähmiýetini dünýä jemgyýetçiligine ýaýmak, wagyz etmek hem-de ýurdumyzda awtomobil sportuny ösdürmek boýunça geçirilen çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, guramaçylyk we iş toparlarynyň mejlisleriniň geçirilendigi barada habar berildi. Şolarda öňümizdäki sport ýaryşlaryny ýokary derejede geçirmek meselelerine garaldy.
Içeri işler ministrliginiň ýolbaşçysy halkara rallini üstünlikli geçirmek we köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde giňden beýan etmek, ýaryşlara meşhur türgenleriň gatnaşmagyny üpjün etmek maksady bilen, “Africa Eco Race” kompaniýasy bilen şertnama gol çekilendigini hem-de geçirilen gepleşikleriň netijeleri barada habar berdi. Häzirki wagtda Içeri işler ministrliginiň Sport ulag merkezinde Türkmenistanyň ýygyndy toparyna wekilçilik etjek sürüjileri, şturmanlary we tehniki düzümi taýýarlamak üçin ýörite okuwlar guraldy.
Şeýle hem “Amul — Hazar 2018” halkara rallisiniň taslamasyny tanyşdyrmak boýunça şu ýylyň 8-nji maýynda belli ralli türgeni Žan Lui Şlesseriň gatnaşmagynda Halkara awtomobil federasiýasynda (HAF) geçirilen çäreler barada habar berildi.
Içeri işler ministrliginiň ýolbaşçysy şeýle hem 16-njy maýda Moskwa şäherinde esasy neşirleriň 50-ä golaýynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen tanyşdyrylyş çäresi barada hasabat berdi. Duşuşykda öňde boljak halkara awtorallä taýýarlyk görlüşi, geçirilen saýlama tapgyr we beýleki çäreler hakynda gürrüň berýän wideorolikler görkezildi.
Soňra bu iri sport wakasyna taýýarlyk meselesi barada hasabat bilen sport we ýaşlar syýasaty ministriniň orunbasary, Türkmenistanyň Awtomobil sporty federasiýasynyň başlygy G.Agamyradow çykyş etdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2011-nji ýylyň 21-nji ýanwaryndaky Karary bilen tassyklanan “Türkmenistanda bedenterbiýäni we sporty goldamagyň hem-de ösdürmegiň 2011 — 2020-nji ýyllar üçin Milli maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýe hereketini we dürli görnüşler, şol sanda awtomobil sporty boýunça ýokary netijeli sporty goldamak boýunça uly işleriň geçirilýändigi bellenildi.
Degişli maddy-enjamlaýyn binýat döredildi we ol yzygiderli kämilleşdirilýär, türgenlerimiziň türgenleşikleri geçirmegi hem-de ýurdumyzda we daşary ýurtlarda guralýan ýaryşlara gatnaşmagy üçin mümkinçilikler hem-de şertler döredilýär. Muňa 2009-njy ýylda hormatly Prezidentimiziň Kararyna laýyklykda döredilen Awtomobil sporty boýunça milli merkeziň alyp barýan işleri hem ýardam berýär.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň ýygyndy toparynyň halkara awtoralli ýaryşlaryna gatnaşmagy üçin tehniki üpjünçilik Awtomobil sporty halkara federasiýasynyň talaplaryna doly laýyk gelýär. Türkmen awtosportçularynyň “Amul — Hazar 2018” iri möçberli ýaryşlarda baýrakly orunlary almagy üçin taýýarlyk işleri Içeri işler ministrligi, Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi hem-de Türkmenistanyň Awtomobil sporty federasiýasy tarapyndan tassyklanylan maksatnama laýyklykda alnyp barylýar.
Şunda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sportuň şu görnüşi bilen meşgullanmagynyň hem-de sport awtoulagyny çylşyrymly emeller bilen dolandyrmakda görkezýän ýokary derejeli ussatlygynyň ýaş türgenlerimiz üçin görelde mekdebi bolup hyzmat edýändigi aýratyn nygtaldy. Döwlet Baştutanymyzyň “Amul — Hazar 2018” atly halkara awtoralli ýaryşynyň çäklerinde 2018-nji ýylyň 12-nji maýynda geçirilen awtoralli ýaryşyna gatnaşmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. Şonda hormatly Prezidentimiz nobatdaky gezek ajaýyp netijäni görkezdi.
Milli Liderimize sport awtoulagyny ussatlyk bilen dolandyryp we ýokary netije görkezip, awtomobil sporty boýunça “Türkmenistanyň sport ussady” adynyň hem-de Ýeňijiniň Kubogynyň berilmegi, bellenen aralygy ýokary tizlikde geçendigi üçin “Amul — Hazar 2018” halkara awtoralli ýaryşyna gatnaşmaga hukuk gazanmagy Türkmenistanyň awtomobil sporty boýunça ýygyndy toparynyň türgenleriniň buýsanjy bolup durýar.
Aýratyn nygtalyşy ýaly, Arkadag Prezidentimiziň bu sport üstünlikleri ýurdumyzyň türgenlerini halkara ýaryşlarda täze ajaýyp ýeňişleri gazanmaga ruhlandyrýar.
Sport we ýaşlar syýasaty ministri D.Gulgeldiýew hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa şu ýylyň güýzünde Aşgabatda Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, milli Liderimiz köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketiniň we ýokary gazanylanlar sportunyň ösdürilmegine uzak möhletleýin umumymilli maksatnamanyň guramaçylykly hem-de maksada okgunly häsiýetini berdi. Sport maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak we giňeltmek boýunça döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen we ýolbaşçylygynda görlen çäreleriň netijesinde eziz Diýarymyzyň ähli sebitlerinde, şol sanda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda dünýä ölçeglerine kybap gelýän iri sport hem-de atçylyk sport toplumlary, stadionlar, ýöriteleşdirilen sport mekdepleri, Aşgabat şäherinde bolsa sebitde deňi-taýy bolmadyk ajaýyp Olimpiýa şäherçesi bina edildi. Şeýlelikde, dünýä ölçeglerine hem-de Halkara Olimpiýa komitetiniň talaplaryna laýyk gelýän milli sport ulgamy döredildi.
“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen 2018-nji ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Garaşsyz Watanymyzyň dünýäniň öňdebaryjy döwletleriniň birine öwrülmegine gönükdirilen beýik başlangyçlary esasynda Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi döredildi.
Şeýle hem Olimpiýa oýunlarynda ýokary netijeleri gazanmaga ukyply türgenleri ylmy esasda taýýarlamak maksady bilen, Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň sportuň olimpiýa görnüşleri fakultetiniň Ýewropa ýurtlarynyň dünýä belli kompaniýalarynyň sport enjamlary we ylmy-barlag enjamlary bilen enjamlaşdyrylan täze binasyny gurmak hakynda çözgüt kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiziň “2018-nji ýylda Aşgabat şäherinde Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny geçirmek hakyndaky” Kararyna laýyklykda, degişli guramaçylyk topary döredildi we onuň düzümi tassyklanyldy. Toparyň geçiren mejlisleriniň ikisinde dünýä çempionatyny guramagyň meselelerine garaldy.
Häzirki wagtda ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary tarapyndan Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi bilen bilelikde degişli işler alnyp barylýar. Ministrligiň ýanynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, iş topary döredildi. Onuň düzümine bu abraýly ýaryşlary geçirmek bilen baglanyşykly dürli ugurlar boýunça hünärmenler girizildi.
Şu ýylyň 28-nji oktýabry — 10-njy noýabry aralygynda türkmen paýtagtynda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna köp sanly türgenleriň, şeýle hem resmi wekilleriň, ýokary derejeli myhmanlaryň gelmegine garaşylýar. Bu çempionatda ýeňiş gazanan türgenler 2020-nji ýylda Ýaponiýada geçiriljek Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmaga ýollanma gazanarlar.
Halkara agyr atletika federasiýasy (IWF) bilen hyzmatdaşlyk alnyp barylýar. Çempionaty geçirmek boýunça bu düzüm bilen şertnama baglaşylyp, degişli Düzgünnama hem tassyklanyldy.
Şertnama laýyklykda, IWF-niň guramaçylyk işleri boýunça tehniki wekilleri taýýarlyk işleriniň alnyp barlyşy bilen tanyşdylar we Aşgabadyň Olimpiýa şäherçesiniň üpjünçiligine ýokary baha berdiler. Ýakyn wagtda guramaçylyk çäreleriniň çäklerinde ýurdumyza dürli ugurlar boýunça hünärmenleriň gelmegine garaşylýar.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan yglan edilen hem-de türkmen Lideriniň ýurdumyzda sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek boýunça alyp barýan syýasatynyň dünýä ykrarnamasynyň ýene-de bir subutnamasy bolan Bütindünýä welosiped gününe gabatlanyp geçirilmegi göz öňünde tutulýan çärelere taýýarlyk barada hasabat berdi.
Türkmenistanda köpçülikleýin welosipedli ýörişleriň geçirilmegi asylly däbe öwrüldi. Döwlet Baştutanymyzyň ýakynda uzak aralyga amala aşyran welosipedli ýörişi ýaşlar üçin görelde bolup hyzmat edýär hem-de soňra Köpetdagyň eteginde talyplaryň, sagdyn durmuş ýörelgesiniň köp sanly tarapdarlarynyň gatnaşmagynda guralan köpçülikleýin welosipedli ýöriş dünýä derejesinde ilkinji gezek bellenilýän welosiped baýramçylygyna görülýän taýýarlygy alamatlandyrdy.
Häzirki döwürde Türkmenistanda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň yzygiderli tagallalary netijesinde welosiped sportunyň dürli görnüşlerini ösdürmek üçin ähli şertler döredildi. Aşgabatda geçen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň çäklerinde welosiped boýunça ýaryşlar boldy. Ýurdumyzda welosipedlerde şosse ýollary boýunça ýaryşlar guralýar.
Wise-premýeriň habar berşi ýaly, Bütindünýä welosiped güni mynasybetli çäreleri ýokary derejede guramak üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda guramaçylyk işleri alnyp barylýar.
Bu baýramçylyk mynasybetli paýtagtymyzda welosipedlerde dürli ýaryşlary guramak, ylgaw bäsleşikleri, gezelençler göz öňünde tutulýar. Bäsleşiklere badalga berilýän ýerlerde medeni çäreler, sungat ussatlarynyň çykyşlary guralar. Köpçülikleýin çärelerden başga-da, welosipedçi türgenleriň arasynda bäsleşikler geçiriler.
Wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýaryşlaryň geçirilmegine ak pata bermegi, şeýle hem bu bäsleşiklere, hususan-da, welosipedli ýörişe gatnaşmagy baradaky haýyş bilen ýüzlendi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamasy bilen esaslandyrylan Bütindünýä welosiped gününiň halkara ähmiýetini aýratyn belledi. Bu Kararnamany dünýäniň 56 döwleti bilelikde dörediji hökmünde çykyş etdi.
Bu resminamanyň kabul edilmegi Milletler Bileleşigi tarapyndan Türkmenistanda sporta we köpçülikleýin bedenterbiýe-sport hereketini ösdürmek, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmek, ekologiýa medeniýetini kemala getirmek, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça amala aşyrylýan giň möçberli toplumlaýyn işlere ýokary baha berilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Şu ýyl 3-nji iýunda Bütindünýä welosiped güni ilkinji gezek belleniler. Şunuň bilen baglylykda hem-de Durnukly Ösüş Maksatnamalaryny durmuşa geçirmek, welosiped sportunyň mümkinçiliklerinden has netijeli peýdalanmak babatda döwlet Baştutanymyzyň garamagyna birnäçe teklipler, şol sanda Türkmenistanda sportuň şu görnüşi boýunça dünýä, yklym we sebit derejesindäki çäreleri hem-de halkara usulyýet maslahatlaryny we sport okuw maslahatlaryny geçirmek boýunça teklipler hödürlenildi.
Şeýle hem 2019-njy ýylda ýurdumyzda ÝUNESKO-nyň Bedenterbiýe we sport boýunça hökümetara komiteti (CIGEPS) hem-de BMG-niň ilatly nokatlary boýunça maksatnamasy (UN-HABITAT) bilen bilelikde şäher ulag ulgamy üçin welosipediň ähmiýetine bagyşlanan halkara maslahaty geçirmek teklip edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, hödürlenen teklipleri makullady we olary iş ýüzünde durmuşa geçirmek üçin toplumlaýyn çäreler görmegi hem-de bar bolan mümkinçiliklerden netijeli peýdalanmagy tabşyrdy.
Soňra mejlise çagyrylan Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň prezidenti, bütin dünýä belli türgen Wýaçeslaw Ýekimowa söz berildi. Ol şu gün bu ýerde bolmagyň hem-de şeýle hormatly maslahatda çykyş etmegiň özi üçin uly mertebedigini nygtady.
Myhman pursatdan peýdalanyp, ilkinji nobatda, hut milli Liderimiziň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni diýip yglan eden Rezolýusiýasyny kabul edendigi bilen türkmen Liderini tüýs ýürekden gutlady. 56 döwletiň bu Rezolýusiýanyň awtordaşy bolup çykyş edendigi dünýä bileleşiginiň durmuşynda bu başlangyjyň ýokary ähmiýeti hem-de Türkmenistanyň barha artýan orny barada habar berýär.
Bu bolsa öz-özünden düşnüklidir diýip, W.Ýekimow nygtady hem-de milli we umuman, halkara sportunyň, hususan-da, welosiped sportuň ösdürilmegine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gönüden-göni ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň neneňsi uly goşant goşandygyny belledi.
Türkmenistanda welosiped sportunyň öňden gelýän däpleriniň bardygy oňat bellidir — welosipedçileriň birinji jemgyýeti Aşgabatda 1894-nji ýylda döredildi. Ýöne welosiped sportunyň ösdürilmegine soňky ýyllarda, dünýäniň sport bilen has köp meşgullanýan Prezidentleriniň biriniň, ýagny Türkmenistanyň Baştutanynyň tagallalarynyň netijesinde aýratyn depgine eýe boldy, şoňa görä-de, welosiped sporty Türkmenistanda ikinji ömrüni tapdy.
W.Ýekimowyň belleýşi ýaly, Köpetdagyň eteklerinden uzap gidýän ýollar ençeme onýyllyklaryň dowamynda sportuň bu görnüşi boýunça köp sanly milli ýaryşlary kabul edýär, soňky ýyllarda bolsa, öňdebaryjy türgenler üçin halkara okuw-türgenleşik ýygnanyşyklarynyň geçýän ýerine öwrüldi. Munuň şeýle bolmagyna tutuş ýylyň dowamynda açyk asmanyň astynda welosiped sporty bilen meşgullanmaga mümkinçilik berýän Türkmenistanyň diňe bir ajaýyp howasy däl, eýsem, ýurduň ýokary hilli ýollary hem ýardam berýär.
“ARETI”-niň prezidenti Igor Makarow esaslandyryjysy we ýardam berijisi bolup durýan dünýäniň iň ökde welosiped toparlarynyň biri bolan “Katýuşa” iri halkara ýaryşlaryna taýýarlyk görmek üçin gyş döwründe yzygiderli Türkmenistana gelip durýar.
Myhmanyň aýdyşy ýaly, Olimpiýa derejesiniň ähli ölçegleri boýunça gurlan üsti ýapyk ajaýyp welotrek hem ýokary baha mynasypdyr. Bu sport desgasynyň gurulmagy Türkmenistanda welosiped sportuny ösdürmek ugrundaky möhüm ädimdir. Daşary ýurtly bilermenleriň we Halkara welosipedçiler birleşiginiň hünärmenleriniň baha bermegine görä, bu ýerde hemme zerur talaplar berjaý edilipdir we ähli zerur düzüm göz öňünde tutulypdyr. Bu bolsa Aşgabatda iň ýokary derejeli halkara ýaryşlary geçirmäge şertleri döredýär.
Şunda welosiped sportuny işjeň wagyz ediji, welosipedli ýörişleri hem-de welosiped baýramçylyklaryny yzygiderli guramagyň başyny başlaýjy bolan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hyzmaty aýratyn nygtaldy. Şol çärelere döwlet Baştutanymyzyň özi gönüden-göni gatnaşýar.
Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasy “ARETI” kompaniýasy ýaly, hemişe Türkmenistanyň ygtybarly hyzmatdaşlary, ýarany we dostlary bolupdy we mundan beýlägem bolar diýip, myhman tassyklady hem-de Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň döwlet Baştutanymyzyň gol çeken “Türkmenistanda 2013 — 2017-nji ýyllarda welosiped sportuny ösdürmegiň maksatnamasyny” işläp taýýarlamaga örän işjeň gatnaşandygyny belledi. Şol maksatnama sportuň bu görnüşiniň ösmegine kuwwatly itergi berdi.
Maksatnamasyna trekde welosipedli ýaryşlar hem giren 2017-nji ýyldaky V Aziýa oýunlarynyň ýurdumyz tarapyndan görkezilen ajaýyp guramaçylygy göz öňünde tutup, Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasy özüniň Halkara welosipedçiler birleşiginde eýeleýän ornuny peýdalanyp, Türkmenistanda eýýäm 2019-njy ýylda sportuň şu görnüşi boýunça dünýä ýaryşyny geçirmek baradaky pikiri öňe ilerletmegiň üstünde yhlasly işlär diýip, W.Ýekimow aýtdy.
Myhman şeýle hem Türkmenistana şu saparynyň barşynda özüniň ýollaryň ýagdaýy bilen tanşandygyny we onuň şosse ýaryşlary boýunça bäsleşikleri guramaga hem doly laýyk gelýändigini nygtady.
Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň öňünde ýaş nesliň her welaýatda welosiped sporty bilen meşgullanyp bilmegi üçin mümkinçilikleri döretmek boýunça wezipeleri çözmekde Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň we “ARETI”-niň bu ugurda kömek bermäge taýýardygy beýan edildi. Şol ýaşlardan soňra halkara ýaryşlarda Watanymyzyň abraýyny gorajak güýçli ýygyndy toparlary döredip bolar.
Ýokarda aýdanlaryny jemläp, Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milletiň saglygy barada şeýle uly aladasy bolmadyk bolsa, ýurdumyzda sportuň şunuň ýaly depginli ösüşe eýe bolup bilmejegini aýratyn belledi. Jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmek boýunça giň möçberli işler bilen birlikde, degişli hukuk binýady döredildi. Hususan-da, “Bedenterbiýe we sport hakynda” Kanun kabul edildi, ol raýatlaryň degişli hukuklaryny üpjün edýär we goraýar hem-de bu ulgamy höweslendirmek üçin kepillikleri döredýär.
Türkmenistanda sportuň ösdürilmegi döwletiň milli maksatlarynyň hem-de ileri tutulýan wezipeleriniň biri bolup, ýolbaşçylar öňde goýlan maksatlary amala aşyrmak üçin ähli tagallalaryny gaýgyrmaýarlar diýip, ady belli türgen aýtdy.
W.Ýekimow çykyşynyň ahyrynda Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň adyndan we hut öz adyndan welosiped sportunyň ösdürilmegine goşýan şahsy goşandy üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi hem-de milli Liderimize berk jan saglyk, uzak ýyllar ajaýyp sport keşbini saklamagyny we ýurduň bähbidine täze asylly başlangyçlarynda üstünlikleri, tutuş Türkmenistana bolsa durmuşyň ähli ulgamlarynda mundan beýläk-de gülläp ösüş arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mazmunly çykyşy we hoşniýetli sözleri üçin Russiýanyň Welosiped sporty federasiýasynyň ýolbaşçysyna minnetdarlyk bildirip, ýaňy-ýakynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň ýurdumyzyň başlangyjy boýunça 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni diýip yglan etmek barada Rezolýusiýany kabul edendigine mejlise gatnaşyjylaryň ünsüni çekdi. Şundan ugur alyp, häzir ýurdumyzda sporty mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, döwlet Baştutanymyz bu senäni bellemek hakyndaky Permana gol çekdi.
Milli Liderimiz gün tertibiniň meselelerini ara alyp maslahatlaşmagyň jemini jemläp, olary üstünlikli çözmek boýunça anyk çäreleri kesgitledi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradowa degişli ýolbaşçylar, şeýle hem Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimleri bilen bilelikde 3-nji iýunyň Bütindünýä welosiped güni diýlip yglan edilmegi mynasybetli çäreleri ýokary derejede we guramaçylykly geçirmegi tabşyrdy.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere ýurdumyzyň ähli ýerlerinde welosipedçileriň gatnaşmagynda welosipedli ýörişi ýa-da welosipedli marafony geçirmäge taýýarlyk görmegi tabşyrdy. Milli Liderimiz Aşgabat şäherinde köp sanly welosipedçiniň gatnaşmagynda welosipedli ýörişi guramagyň wajypdygyny belläp, bu ýörişe özüniň hem gatnaşyp biljekdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welosipedli ýörişiň geçjek ugurlaryny kesgitlemegi, bu ugurda ähli zerur taýýarlyk işleri geçirmegi hem-de Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde bu ugurda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat bermegi tabşyrdy.
Ýurdumyzyň ilatynyň köp sanly haýyşlaryny nazara alyp, 3-nji iýunda ýurdumyz boýunça giň möçberli ekologiýa çäresini — awtoulagsyz güni geçirmeli. Bu çäre adam üçin amatly bolan iň oňat howa gurşawyny emele getirmekde aýratyn ekologiýa netijesine eýe bolar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Ol şeýle hem ýurdumyzyň raýatlarynyň beden we ruhy taýdan kämilleşmäge ymtylyşyny goldamaga we ýokarlandyrmaga ýardam eder. Aýratyn hem daşky gurşawa oňaýly täsir eder. Ekologiýa howpsuzlygynyň ýokary derejesini üpjün etmäge itergi berer. Ýurdumyzyň ilatynyň mähriban topragymyzyň ajaýyp tebigatyny goramaga aýawly çemeleşmegine ýardam eder. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, 2013-nji ýylyň 7-nji iýunynda kabul edilen degişli karara laýyklykda, bu ugurda bar bolan üpjünçilik ulgamlaryny döwrebap ýagdaýa getirmek boýunça ähli çäreleri görmek, ýurdumyzyň ilatyny welosiped sporty bilen meşgullanmaga giňden çekmek boýunça ähli zerur işleri durmuşa geçirmek möhümdir.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow I.Mulikowa we Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewe 3-nji iýunda ir sagat 7-den agşam sagat 19-a çenli paýtagtymyzyň ýollarynda awtoulaglaryň hereketini çäklendirmegi tabşyrdy. Şol gün paýtagtymyzyň köçelerinde diňe jemgyýetçilik awtoulaglary hereket eder. Munuň özi welaýat merkezlerine-de degişlidir.
Hormatly Prezidentimiz içeri işler ministrine hem-de sport we ýaşlar syýasaty ministriniň orunbasaryna, ýurdumyzyň Awtomobil sporty federasiýasynyň başlygy G.Agamyradowa «Amul — Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşyny üstünlikli geçirmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi, ýaryşa gatnaşýan awtomobilleriň ekologiýa taýdan ýokary derejä laýyk gelmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz sport we ýaşlar syýasaty ministri D.Gulgeldiýewe ýüzlenip, 2018-nji ýylyň 24-nji martyndaky karar esasynda ýurdumyzda geçirilýän halkara sport ýaryşlarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek, Türkmenistanyň ýygyndy toparlaryny ýokary derejede taýýarlamak bilen bagly çykdajylary maliýeleşdirmek maksady bilen, ministrlikde Ýörite gaznanyň döredilendigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz bu Ýörite gaznanyň serişdeleriniň netijeli ulanylmagyny üpjün etmegiň wajypdygyny nygtap, sportuň bu görnüşiniň ösüp gelýän nesilleriň arasynda giňden wagyz edilmegi üçin, ýaş welosiped söýüjileriň hereketini döretmäge ýardam etmegi, ýaş türkmenistanlylaryň arasynda bu ugurda gyzykly çäreleri we ýaryşlary geçirmegi tabşyrdy. Bu ýaryşlaryň jemleri her ýyl Bütindünýä welosiped gününde jemleniler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýyl geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty barada durup geçip, ony geçirmek hakyndaky Düzgünnamany Halkara agyr atletika federasiýasy bilen ylalaşyp tassyklamagyň zerurdygyny aýtdy. Çempionata gatnaşyjylary ýokary hilli iýmit bilen üpjün etmäge aýratyn üns bermeli, ýaryşyň geçýän döwründe lukmançylyk hyzmatlaryny talabalaýyk guramaly.
Bir söz bilen aýdylanda, bu abraýly ýaryşlara taýýarlyk görmek boýunça ähli zerur çäreleri görmeli diýip, milli Liderimiz aýtdy we ýokarda agzalan çempionaty geçirmek baradaky guramaçylyk komitetiniň maslahatyny ýakyn wagtlarda geçirmegi tabşyrdy. Şeýle hem Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçiriljek Olimpiada Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň gatnaşmagy bilen bagly meselä hem seretmegiň möhümdigi nygtaldy.
Döwlet Baştutanymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, Dopinge garşy göreş baradaky milli agentlige, Milli olimpiýa komitetine, Sport we ýaşlar syýasaty ministrligine, Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligine Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynda doping-ofiserleriň işiniň netijeli guralmagyny üpjün etmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýurdumyzda geçirilýän halkara ýaryşlary giňden beýan etmek, «Amul — Hazar 2018» halkara awtoralli ýaryşynyň geçiriljek ugurlarynda esasy düşelgeleri kesgitlemek hem-de olarda şu ýaryşlara gatnaşyjylaryň dynç almagy üçin medeni çäreleri guramak boýunça tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz bilim ministri M.Geldinyýazowa ýüzlenip, mekdeplerde geçirilýän bedenterbiýe sapaklarynda dürli netijeli usullary ulanmak, orta mekdepleriň we ýokary okuw mekdepleriniň arasynda ýaryşlary yzygiderli geçirmek boýunça görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz saglygy goraýyş we derman senagaty ministri N.Amannepesowa türgenler, şeýle hem sporty söýüjiler üçin sport bilen meşgullanmagyň kada görkezijilerini işläp taýýarlamagy, ilatyň arasynda ýaramaz endikleriň adam bedenine erbet täsiri we sagdyn durmuş ýörelgesiniň peýdasy barada köpçülikleýin wagyz-nesihat işlerini geçirmegi tabşyrdy.
Wise-premýer D.Amangeldiýewe ýerli häkimiýetler bilen degişli meseleleri ylalaşyp, iri häzirki zaman sport toplumlaryny we stadionlary gurmak bilen bir hatarda, ilatyň gür ýerleşýän ýerlerinde kiçi sport meýdançalaryny we kiçi bedenterbiýe-sagaldyş toplumlaryny goşmaça gurmagy hem göz öňünde tutmak barada tabşyryk berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary öz gözegçilik edýän ministrliklerinde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda işgärleriň bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmaklary üçin ähli zerur şertleri döretmelidirler, olaryň köpçülikleýin bedenterbiýe-sport hereketine gatnaşmagyny höweslendirmelidirler.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
***
Hormatly Prezidentimiziň Hökümetiň giňişleýin ýörite mejlisiniň barşynda öňde goýan wezipelerini çözmek hem-de milli Liderimiziň beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, paýtagtymyzyň birnäçe sport desgalarynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlarynyň, Mejlisiň deputatlarynyň, birnäçe ministrlikleriň, jemgyýetçilik guramalaryň ýolbaşçylarynyň, Aşgabat şäheriniň we welaýat häkimlikleriniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň, şeýle hem daşary ýurtly myhmanlaryň gatnaşmagynda iş maslahatlary geçirildi.
Maslahatlara ýygnananlar sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz etmekde we sporty ösdürmekde döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ajaýyp hyzmatlaryny aýratyn bellediler. Munuň özi ýurdumyzda ozal görlüp-eşidilmedik giň gerime eýe boldy.
Iş maslahatlaryna gatnaşyjylar Bütindünýä welosiped güni, Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, “Amul — Hazar 2018” halkara awtoralli hem-de öňde boljak beýleki iri halkara derejeli ýaryşlar mynasybetli çäreleri guramaçylykly we üstünlikli geçirmek üçin ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar. Şol çäreler ýurdumyzyň sportunyň abraýyny täze belentliklere galdyrmaga gönükdirilendir.


text:
Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallasy bilen Owganystan Yslam Respublikasynda Rabatkaşaň-Kalaýnau elektrik geçiriji ulgamy işe girizildi. Türkmen-owgan dostlugynyň ýyl ýazgysynyň taryhynda ajaýyp sahypany açan täze elektrik geçiriji ulgam goňşy ýurduň dürli welaýatlaryna elektrik energiýasyny goşmaça iberýän ilkinji desga boldy.
Mälim bolşy ýaly, Ymamnazar-Andhoý hem-de Serhetabat-Hyrat halkara elektrik geçiriji ulgamlar boýunça goňşy ýurda eýýäm türkmen elektrik energiýasynyň millionlarça kilowat-sagady ugradyldy. Onuň netijesimde owganly sarp edijileriň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, täze önümçilikleri hem-de iş orunlaryny açmak üçin şertler döredi.
Owganystan Yslam Respublikasynyň Bathyz welaýatynyň ýaşaýjylarynyň hakydasynda hemişelik galjak, kuwwaty 110 kilowoltlyk elektroirijisiniň işe girizilmegi ugrunda tagallary eden Türkmenistanyň hormatly Prezidentine owgan halky çäksiz hoşaldyklaryny beýan etdiler.


text:
Soňky bir hepdäniň dowamynda Aşgabadyň Parahat-7 etrapçasynda bar bolan hususy dükanlarda satuwda ýumurtga tapdyrmaýandygyny aýdýarlar.
Azyk bolçulygny döretmek barada döwlet derejesinde gürrüň edilýän wagtynda, ilat üçin elýeter hasaplanýan arzan azyk önümi bolan ýumurtganyň hususy dükanlardan ýok bolmagy ýaşaýjylar üçin birnäçe kynçylyk döredýär. Olarda her gün uly bazarlara gidip, ýumurtga satyn almaga wagt bolmaýar. Işden gelen adamlar öz golaýyndaky dükanlardan möhümini bitirjek bolýarlar. Ýöne golaýdaky hususy dükanlardan ýumurtga, çörek, ýag, şeker ýaly günübirin gerekli azyk önümlerini satyn almak kyn diýip, ýaşaýjylar belleýärler.
Aýratyn-da, soňky bir hepdäniň dowamynda hususy dükanlarda ýumurtga tapdyrmaýar. Bazarlarda hem uly dükanlarda bolsa, her ele 15 ýumurtgadan artykmaç satylmaýar. Teke bazarynda her ele satylýan 15 ýumurtga hem guş toplumynyň önümi bolup, olar örän kiçi hem tagamy pes.
“Hususy dükanlarda oba ýerlerinden getirilen, ýagny elin ýumurtgalar satylýardy. Emma soňky günlerde elin ýumurtgalary satmaga hususy dükanlara gadagançylyk girizlipdir. Indi elin ýumurtga aljak bolsaň, oba ýerlerinden getirýän satyjylara köçede durup garaşmaly bolýarys” diýip, Parahat-7- niň ýaşaýjysy Ogulsapar aýdýar.
Öz adynyň efirde tutulmazlygyny soran Parahat-7-niň hususy dükanynyň satyjysynyň aýtmagyna görä, polisiýanyň uçastok inspektorlary dükanlara aýlanyp, 1 manatdan satylýan elin ýumurtgalary satmaga gadagançylyk girizipdirler. “Oba ýerlerinden gelýän satyjylardan elin ýumurtgany 90 teňňeden satyn alyp, 1 manatdan hem ilata satýardyk. Emma şeýle bahadan elin ýumurtga satmagymyza polissiýa işgärleri gadagançylyk girizdi. Biz elin ýumurtgalar gymmat bolsa-da, halkyň islegi bar bolansoň, ony şol bahadan alyp, dükanda goýýardyk” diýdi.
Obadan elin ýumurtga getirýän satyjylar bolsa oba ýerlerinde iým gytçylygy sebäpli ýumurtgalaryň aşa gymmatlandygyny aýdýarlar. Olar oba ýerlerinde bir ýumurtgany 80 teňňeden satyn alyp, Aşgabatda 90 teňňeden satýarlar. “Bir ýumurtganyň üstünden görýän 10 teňňe peýdamyzyň 5 teňňesi ýol kireýne gidýär. Özümize hem 5 teňňe peýda galýar. Bir müň ýumurtga getirip ýerlesem, men 50 manat peýda bilen öýüme dolanýan. Eýsem bolsa bir müň ýumurtgany Mary ýaly ýerden göterip gelip, ony Aşgabadyň içinde aýlap satmak bize aňsat düşýändir öýtmäň. Ýöne alajymyz bolmansoň, eklenç üçin agyr ýük bilen ýola çykmaly bolýarys” diýip, maryly zenan aýdýar.
Döwlet derejesinde azyk bolçulygnyň gürrüňi edilýän şu günlerde oba ýerlerinde iým, un gytçylygnyň dowam ediýändigini, Aşgabat şäheriniň bazarlarynda bolsa ýumurtganyň, soganyň, kartoşkanyň, hatda almadyr mandariniň hem nobatlarynyň azalmaýandygyny görse bolýar.


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Ylymlar güni mynasybetli «Ylym – nurana geljege ak ýol» atly sergi gurnaldy.
2018-nji ýylyň 11-nji iýunynda Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde gurnalan Ylymlar güni mynasybetli «Ylym – nurana geljege ak ýol» atly baýramçylyk serginiň dabaraly açylyşy boldy. Baýramçylyk çärämize TYA-nyň tanymal alymlary, aspirantlary, hünärmenleri, Tehnologiýalar merkeziniň ylmy işgärleri, döredijilik adamlary, ýokary okuw jaýlarynyň mugallymlarydyr talyplary hem gatnaşdylar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ylmy milli aýratynlyklary hem-de dünýä ylmynyň ösüş aýratynlyklaryny göz öňünde tutýar. Hemme taraplaýyn ösen şahsyýeti kemala getirmekde, edebiýatyň, ylmyň tutýan ornuna aýratyn uly ähmiýet berýär. Milli Liderimiz ýaş nesillerimiziň çuňňur ylymly-bilimli onda-da dünýä derejeli ylmyň hem ylmy dünýägaraýşyň eýesi bolmagy üçin giň mümkinçilikleri döredýär. Gahryman Arkadagymyz “Türkmenistan - Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly ylmy-filosofik kitabynda eziz Diýarymyzyň çäginden geçen Beýik Ýüpek ýolunyň döwletara gatnaşyklarynda syýasy, ykdysady, medeni ugurlar bilen bir hatarda ylym boýunça hyzmatdaşlygyň ösmeginde möhüm ornunyň bolandygyny belleýär.
Türkmenistan döwletimizde giňden bellenip geçilýän ylymlar gününe bagyşlanylyp Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde «Ylym – nurana geljege ak ýol» atly sergi gurnaldy. Dabarany Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň direktory, taryh ylymlarynyň kаndidaty Öwezmuhammet Mämmetnurow gutlag sözi bilen açdy. Soňra TYA-nyň Taryh institutynyň ylmy işgäri, filosofiýa ylymlarynyň kandidaty Mäti Annanurow, Dil we edebiýat, taryh we pedagogika ylymlary bölüminiň müdiri, filologiýa ylymlarynyň kandidaty Myrat Tuwakow, «Türkmengaz» döwlet konserniniň ylmy barlag tebigy gaz institutynyň hünärmeni, geologiýa-minerologiýa ylymlarynyň kandidaty Sahy Şadurdyýew, Arheologiýa we etnografiýa institutynyň uly ylmy işgäri, taryh ylymlarynyň kandidaty Akjagül Nurgeldiýewa, TYA-nyň Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy institutynyň uly ylmy işgäri Aman Hojaýew, Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň bölüm müdiri Täzegül Täçmämmedowa, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň baş hünärmeni Güljemal Nuryýewa çykyş etdiler. Şeýle-de Türkmenistanyň döwlet medeniýet merkeziniň ylmy işgärleri, Türkmen döwlet çeperçilik akademiýasynyň talyplary, TYA-nyň Himiýa institutynyň Aspirantura bölüminiň aspirantlary, Tehnologiýalar merkeziniň işgärleri myhman hökmünde gatnaşdylar.


text:
Awtomenzil hakynda
Halkara awtoulag menzili Aşgabat şäheriniň demirgazyk böleginde, Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýolunyň 7-nji kilometrinde ýerleşýär.
Awtomenziliň umumy meýdany 7,5 gektar bolup, ondaky ähli inženerçilik we binagärlik desgalarynyň umumy peýdalanylýan meýdany 9020 inedördül metr bolup, şol sanda:
- awtomenziliň meýdany – 7174 inedördül metr;
- edara binasynyň meýdany – 1182 inedördül metr;
- myhmanhananyň meýdany – 724 inedördül metr.
Iki gatdan ybarat bolan Halkara awtomenzili 4 perronly, häzirki zaman awtomobiliniň dest (rul) halkasynyň şekilinde bina edildi. Bu perronlar halkara, şäherara we şäherýaka ugurlary boýunça ýolagçy gatnawlary ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir.
Halkara awtoulag menzili bir wagtda 48 ýolagçy awtobusyna, gije-gündiziň dowamynda bolsa 2000-e çenli ýolagça hyzmat etmäge doly mümkinçilik berýär. Bu häzirki zaman awtomenziliniň daş-töweregi abadanlaşdyrylyp, onuň gündogar böleginde döredilen bagy-bossan seýilgähi, günbatar böleginde bolsa 100 orunlyk awtoduralga hem raýatlarymyzyň hyzmatyna berildi. Olardan başga-da, ol ýerde awtobuslara tehniki hyzmatlar edilýän we awtoýuwalgalar toplumy ýerleşendir.
Awtomenziliň çäginde awtobuslaryň hereketi sagat diliniň tersine aýlaw ýoly boýunça amala aşyrylýar. Bu bolsa, awtomenziliň çäginden Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýoluna çykylanda awtobuslaryň hereketiniň üznüksiz we bökdençsiz amala aşyrmagyna ýardam eder.
Halkara awtomenziliň iki gatly binasy kümüşsow reňkli metaldan we nepis aerodinamiki görnüşli aýnadan edilendir. Binanyň üçeginde ýurdumyzyň bäş welaýatyny alamatlandyrýan haly gölleriniň şekilleri ýerleşdirilip, olar gije dürli reňklerde yşyklandyrylýar.
Awtomenziliň baş binasynda 260 ýolagça niýetlenen garaşylýan zaly ýerleşdirilen. Ellips görnüşinde bina edilen bu zalyň merkezinde bezegli iki sany aýmança awtobuslaryň hereketiniň tertibi barada habar berýän 4 sany LED monitorlary bilen üpjün edilendir.
Binanyň gatlaryna iki sany asma basgançak, eskalatorlar we iki sany lift arkaly münüp-düşmek bolar. Bulardan başga-da, awtomenziliň merkezi binasy galareýalar arkaly 50 orunlyk myhmanhana we edara binasy bilen birleşdirilendir. Bu bolsa, ýolagçylara goşmaça amatlyklary döredýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezident saýlawlarynyň bary-ýogy bir aý öňünden, Respublikan partiýanyň onlarça öňdebaryjy şahsyýeti partiýanyň prezidentlige kandidatynyň, tütjar baý Donald Trampyň kapmaniýany bes etmegine çagyrdy.
Syýasatçylar Trampyň gyra çekilmegine 8-nji oktýabrda, ABŞ mediasy onuň 2005-nji ýylda aýallar barada aýdan gödek sözlerini we seksual hüjüme barabar öwünmelerini çap edeninden bir gün soň çagyrmaga başladylar.
Respublikan kongresmen Paul Ryan (Wisconsin), Wekiller öýüniň spikeri Trampyň aýdan sözlerini ýazgardy, emma onuň gyra çekilmegine çagyrmady. Respublikan partiýanyň milli komitetiniň başlygy Reince Priebus hem Trampyň gyra çekilmegine çagyrmakdan saklandy.
Tramp seýrek edýän işini edip, ötünçnama çap etdi, emma 8-nji noýabrdaky saýlawlar üçin kampaniýany dowam etdirjekdigini aýtdy.
Emma muňa garamazdan, respublikan senatorlaryň, Wekiller öýüniň agzalarynyň bir topary, gubernatorlar we ozalky syýasy şahslar beýanat çap edip, özleriniň Trampa goldawlyryny bes edýändiklerini aýtdylar we onuň gyra çekilmegine çagyrdylar.
“Donald Tramp gyra çekilmeli” diýip, Alýaskanyň senatory Dan Sullivan aýtdy. “Men[wise-prezidentlige hödürlenen] Maýk Pence prezidentlik goldawyny bererin.”
ABŞ-nyň ozalky döwlet sekretary Kondaliza Raýs feýsbukda Tramp çekilmeli diýdi we özüniň ýer ýüzündäki iň uly demokratiýanyň iň ýokary wezipesine dalaş etmek üçin mertebe-sylagy bar adama goldaw berjekdigini aýtdy.
Kaliforniýanyň ozalky gubernatory we aktýor Arnold Şwarsnegger respublikanlary Trampa berýän goldawlaryny bes etmäge çagyrdy we munuň olaryň borjudygyny, sebäbi Trampyň ýurt ýolbaşçylygyna saýlanmagynyň kabul ederlik däldigini aýtdy.
ABŞ-nyň senatory Jon MakKeýn (Respublikan-Arizona) beýanat çap edip, özüniň Trampa ses bermejekdigini aýtdy, emma onuň çekilmegine çagyrmakdan saklandy.
Nýu-Ýorkuň ozalky gubernatory George Pataki Trampyň kampaniýasyny «yňdarmalygyň we bisowatlygyň zäherli garnuwy» diýip atlandyrdy.
Günbatardaky konserwatiw Utah ştatynyň tutuş respublikan ýolbaşçylary, şol sanda gubernator Gary Herbert Trampyň gyra çekilmegine çagyrdy.
Mormon ubadathanasynyň eýeçiligindäki "The Deseret» gazeti baş makala çap edip, Trampyň aýdan sözleri «beýleki adamlary isleýşiň ýaly ulanyp, soň kyhlap zyňmak islegini görkezýär» diýdi.
“Bu zulumkärlige mahsus gylyk we onuň özeni bolup durýar” diýmek bilen, baş makala Trampyň saýlawdan çekilmegine çagyrýar.
Trampyň birnäçe ýüz goldawçysy Nýu-Ýorkda Tramp diňiniň daş işiginde toplandy we Tramp olara el galgatmak üçin gysga wagtlyk peýda boldy.
Trampyň berk goldawçylarynyň biri, Nýu-Ýorkuň ozalky meri
Rudolf Guilani CNN-e Trampyň saýlawdan çekilmegi baradaky ideýa Demokratik partiýanyň goldawçylarynyň «hyýalbentligi» diýdi.
Şu aralykda Bill Pruitt, “The Apprentice» telewizion gepleşiginiň, Trampyň çykyş eden gepleşikleriniň prodýuseri ol ýerde Tramp bilen bagly has erbet ýazgylaryň hem bardygyny aýtdy we twitterde “#justthebeginning” – «diňe başlangyjy» diýen belgi bilen köp zadyň ýüze çykjakdygyny duýdurdy.
Fox Newsiň žurnalisti Ed Henry twitterde Trampyň geňeşçisi Ben Garson entek bu ýerde köp «paş edişlikleriň» boljakdygyny aýtdy diýdi.
Tramp we onuň demokrat bäsdeşi Hillari Klinton 9-njy oktýabrda, Missuri Ştatynda, Merhemetli Luisde ikinji ýüzbe-ýüz prezidentlik çekişmesine taýýarlanýar.


text:
Adam hukuklaryna syn edýän gazak guramasy mundan iki ýyl çemesi ozal ýigrenç aýyplamalary bilen dört ýyl türme tussaglygyna höküm edilen Russiýa tarapdar aktiwistiň azatlyga goýberilendigini aýdýar.
Düýbi Almatyda ýerleşýän Gazagystanyň adam hukuklary we kanunyň hökmürowanlygy baradaky býuronyň 23-nji oktýabrda beren maglumatyna görä, Ermek Taýçibekow türmede özüni gowy alyp barany üçin wagtyndan öň azatlyga goýberildi.
Agzalýan býuro Taýçibekowyň birnäçe gün öň türmeden boşadylandygyny belleýär.
2015-nji ýylyň dekabr aýynda Gazagystanyň günortasyndaky sud Taýçibekowy Facebook sosial ulgamynda “çişme” maglumatlary ýerleşdirmek we Gazagystanyň Russiýa goşulyşmagy baradaky pikiri goldamak arkaly etniki ýigrenji öjükdirmekde günäli tapypdy.
39 ýaşyndaky Taýçibekow özüniň günäsizdigini aýdyp, ýöňkelen aýyplamalaryň syýasy maksatlydygyny belläpdi.


text:
Mekdeplerde talyp wagtymyz her gün ir bilen hatara durup Türkmenistan Watanymyň gözel kasamy okaýardyk. Kasamda watanyma, topragyma el we dil ýetirmejegimize, dönüklik etmejegimize and içýärdik. Ine, şul ýere ýene bir gezek ýazasym geldi bu gözel kasamymyzy. Eziz Türkmenistan – ata Watanym, Gurban bolsun saňa bu janym-tenim! Eger-de men saňa sähelç...
Awtor:
merdan96
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Umumy Maglumat |
14.07.2018 19:35
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#172)


text:
6-njy oktýabrda Türkmenistanda ähli uruşlaryň söweş meýdanlarynda wepat bolanlaryň hem-de 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde şehit bolanlary ýatlap, Hatyra güni bellenilýär. Şu gussaly sene mynasybetli ýurdumyzyň ähli ýerlerinde Döwlet baýdaklary aşak düşürildi, hemme ýerlerde aýat-töwir okalýar, sadakalar berilýär. Hatyra gününde "Halk ha...
Awtor:
gyzgyn
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
06.10.2018 23:42
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#204)


text:
Ýurdumyzyň atçylyk pudagynyň düzüminde ýöriteleşdirilen täze merkeziň döredilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça we baştutanlyk etmeginde atçylyga degişli milli ýörelgeleri dikeltmek, ýurdumyzda atçylyk sportuny ösdürmek, türgenleri – at çapmak, uzak aralyga ýöriş, päsgelçilikli ýaryş, şeýle hem at üstündäki oýunlar boýunça ussatlary taýýarlamak ugrundaky giň gerimli işiň üstünlikli amala aşyrylýandygyny aýdyň görkezýän subutnama öwrüldi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda, Okuw merkezi “Ösüş gurluşygy” hususy kärhana tarapyndan guruldy. Ak mermer bilen örtülen iki gatly täze binanyň birinji gatynda interaktiw we multimediýa enjamlary bilen üpjün edilen okuw otaglary, türgenleşik geçirilýän ýer bar. Şol ýerde simulýatorlar – emeli atlar we çapyksuwarlaryň türgenleşik geçmegi üçin niýetlenen enjamlar goýuldy. Bu ýerde mejlisler we sergi zallary, giň we ýagty naharhana bar.
Merkeziň ikinji gatynda okuw otaglarynyň 4-si, mugallymlar we tälimçiler, şeýle hem ýolbaşçylyk üçin niýetlenen otaglar ýerleşýär.
Ýapyk manež merkeziň möhüm desgalarynyň biri bolup durýar. Bu ýerde at üstündäki oýunlar, şeýle hem päsgelçiliklerden geçmek we atçylyk sportunyň beýleki görnüşleri boýunça ýaryşlar guralar. Onuň sirk sungatynyň Türkmenistanda we ýurdumyzyň çäginden daşarda-da giňden meşhur bolan aýratyn görnüşiniň – at üstündäki oýunlaryň görkezilýän merkezleriniň birine öwrüljekdigi şübhesizdir.
Galyberse-de, merkezde hojalyk jaýlary we ammarlar ýerleşýär. Bir söz bilen aýdanyňda, bu ýere gelýänler üçin hem, işgärler üçin hem örän oňaýly şertler döredildi. Birnäçe tehniki desgalar Okuw merkeziniň we ýapyk manežiň üpjünçilik ulgamlary üçin niýetlenendir.
Aşgabat şäheriniň atçylyk sport toplumyndaky ýapyk manežli täze Okuw merkezinde otaglar göwnejaý ýerleşdirilipdir. Onuň özboluşly binagärlik keşbinde milli ýörelgeler we inženerlik taýdan täze gazanylanlar öz beýanyny tapdy.
Dabara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirip, Okuw merkeziniň açylmagynyň Türkmenistanda atçylyk sportunyň dürli görnüşleriniň wagyz edilmegine, atçylygyň mundan beýläk-de ösdürilmegine, meşhur ahalteke bedewlerini ösdürip ýetişdirmek boýunça tohumçylyk işiniň kämilleşdirilmegine, bedewleriň halkara ýaryşlaryna taýýarlanylmagyna uly üns berilýändigini aýdyň görkezýändigini buýsanç bilen bellediler.
Köp asyrlaryň we müňýyllyklaryň dowamynda türkmen seýisleri özboluşly bedewleri ösdürip ýetişdirmek arkaly, atlaryň tutuş dünýäniň atşynaslygynyň täjine öwrülen täsin tohumyny döretmegi başardylar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanda ahalteke bedewleri barada içgin alada edilýär. Ýurdumyzda behişdi bedewleri ösdürip ýetişdirmek we saklamak üçin ähli şertler döredildi.
Ýapyk manežli täze Okuw merkezinde ezber çapyksuwarlar taýýarlanylar. Olar nepislik we buýsanç bilen gadam urýan ýyndam bedewler bilen birlikde, atçylyk sporty boýunça dürli ýaryşlara gatnaşarlar.


text:
2017-nji ýylyň tomsunda halk hakydasyndaky aýtgylary, rowaýatdyr tymsallary ýygnap ýören «Nesil» gazetiniň bölüm müdiri, zehinli žurnalist Rahmet Gylyjow bilen duşuşmak nesip edipdi. Şonda onuň bir müň ýyl mundan öň müsürli bir alymyň adamzadyň öz durmuşynda bilýän hem-de iň peýdaly haýwanlary barada kitap ýazandygyny, şonda hem ilkinji orunda düýäniň durýandygyny, ýöne ýolbarsyň haýwanlaryň şasy bolandygy üçin ony birinji orunda goýandygy barada gürrüň beripdi. Şeýle gürrüňdeşlik wagty meniň bir ýakyn tanşymyň başyndan geçiren saglyk bilen baglanyşykly wakasy ýadyma düşüpdi. Ine, men size şol wakany gürrüň bereýin. Belki, düýäniň adamlaryň saglygyna täsiri baradaky bu gürrüň okyjylarymyza öz täsirini ýetirer diýip pikir edýärin.
Adam pahyr näme, başy sag gezip ýörkä özüniň dertli boljagy barada pikir edýärmi? Ol hem ýaşka gyşyň sowgundan, tomsuň yssysyndan özüni goraman dertli bolup galypdy. Lukman emleri öz peýdasyny beribermeýärdi. Ahyry halk tebipçiligiden başy çykýan ýaşuly lukman bu ýaş ýigidi ýanyna çagyryp, lukman gözegçiliginden geçirýär. Şondaky barlaglardan netije çykaran goja lukman näsaga düýe süýdüni hem-de onuň örküç ýagyny ulanmaklygy maslahat berýär. Men hem şol goja lukmanyň düýe süýdi hem-de onuň örküç ýagyny ulanyş usulyny okyjylarymyza ýatlatmakçy:
1) 15 günläp irden düýe sagylyp durka ajöze, işdäň aldygyça, düýe süýdüni içmeli. 2 sagatlap hiç zat iýmeli däl. Ondan soňra berhizsiz işdäň alan iýmitini iýibermeli.
2) Düýe süýdüni içmeklik pursaty tamamlanandan soň düýäniň örküç ýagyny içmeli. Bir kilogram düýäniň örküç ýagyny alyp bişirmeli. Bişeninden soňra onuň erän ýagyny bir aýratyn gaba, onuň jyzzyk bolan bölegini hem aýratyn gaba almaly. Şol erän örküç ýagyny günde irden ajöze çaý içilýän käsäni ýarty edip içibermeli. Şeýle emi mädäň boldum edýänçä edibermeli.
Ine, türkmen tebipçiliginiň düýäniň dermanlyk häsiýetlerinden, dert bejergisinden bir görnüşi. Şeýle emi sowuklamadan emele gelen bokurdak, gyzylödek agyrylaryny, dem alyş ýollaryndaky örgünleri aýyrmakda ulanypdyrlar.
Amanmyrat ÝAMADOW.
Wekilbazar etrabyndaky 9-njy orta mekdebiň
ýokary hünär derejeli geografiýa mugallymy,
ylym-bilim işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň işjeň agzasy.
Maru-Şahu-Jahan gazeti.


text:
Pakistan ABŞ-nyň abaý syýasatyna garamazdan Eýran bilen gatnaşyk etmäge dowam eder
Pakistan Eýran bilen söwda taýdan gatnaşyk etmäge dowam eder
Pakistanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat geňeşçisi Muhammd Faýsal, ABŞ-nyň Eýrana goýan sanksiýasyna we Eýran bilen gatnaşyk edýänlere sanksiýa goýjakdygy baradaky abaý syýasatyna garamazdan ýurdunyň Eýran bilen söwda taýdan gatnaşyk etmäge dowam etjekdigini aýtdy.
Faýsal Pakistanyň özygtyýarly ýurt hökmünde ykdysady we söwda taýdan gatnaşyk etjek ýurtlaryna özüniň karar berjekdigini belledi.
Faýsal, Pakistan bilen Eýranyň esasan Owganystandaky durnuksyzlygyň çözülmegi ýaly sebitara we halkara meselelerde birlikde işleşýändigini ýatlatdy.


text:
Kenar nebit önümlerini saklamak we ýüklemek boýunça kärhanasynda awtomatlaşdyrylan estakady ulanyşa girizmek boýunça işler tamamlanyp barýar. «Türkmenistan: Altyn asyr» elektron neşiriniň habar berşi ýaly, oktýabr aýynyň ikinji ýarymynda onuň işe girizilmegi bilen kärhana bir günde bir wagtda 28 demir ýol sisternalaryny doldurmaga mümkinçilik alar. Bu ulgam ýeňil nebit önümlerini demir ýol sisternalaryna guýmak prosesini kompýuter...
Aşgabatda Türkmenistanyň Energetika ministrligi bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Energetika we suw serişdeleri ministrliginiň arasynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan (TOP) elektrik geçirijisiniň taslamasy boýunça ylalaşyga gol çekildi.
Mälim bolşy ýaly, täze energiýa köprüsiniň binýadynyň düýbüniň tutulyş dabarasy Türkmenistanyň, Owganystan Yslam Respublikasynyň, Pakistan Yslam Respublikasynyň we Hindistan Respublikasynyň döwlet we Hökümet Baştutanlarynyň gatnaşmagynda 2018-nji ýylyň fewral aýynda...
Yslamabatda geçirilen «Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň sebitdäki strategiki ähmiýeti» atly okuw maslahatynda hindi we pakistan wekilleri parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmekde TOPH gaz geçirijisiniň ähmiýetini belläp geçdiler.
Okuw maslahatynda eden çykyşynda Pakistanyň Parlament işleri boýunça Döwlet ministri Muhammad Ali Hansebitde parahatçylyk we sazlaşyk başlangyçlaryny öňe sürmegiň wagtynyň gelendigini belledi. Ministriň belleýşi ýaly, Pakistan sebitde parahatçylyk isleýär,...
Pakistan Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmeklige 2018-nji ýylyň dekabrynda başlar. Bu barada Measac syýasy meseleleri öwreniş merkeziniň direktory Abdul Rahman Bilal Sitara-e-Jurat sişenbe güni Yslamabatda geçirilen “Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň sebitdäki strategiki ähmiýeti” atly okuw maslahatynyň çäklerinde belledi, diýip «Pakistan Observer» habarlar agentligi belledi.
Ol şeýle hem TOPH...
Pakistanyň paýtagty Yslamabatda ýerleşýän “Islamabad Club” köpmaksatly dabaralar jaýynda Türkmenistanyň Pakistan Yslam Respublikasyndaky Ilçihanasy Pakistanyň “Measae” syýasy meseleleri öwreniş merkezi bilen bilelikde “Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň sebitdäki strategiki ähmiýeti” atly okuw maslahatyny geçirdi, diýip Türkmenistanyň DIM-i habar berýär.
Bu çärä hormatly myhman hökmünde Pakistanyň Parlament işleri boýunça Döwlet ministri Muhammad Ali Han, “Measae” syýasy meseleleri öwreniş...
Moskwa wagty bilen 8:04-de Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 1,42 dollar pese düşüp, 81,67 amerikan dollaryna, şeýle-de Nýu-Ýorkuň «NYMEX» haryt biržasynda «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 1,18 dollar aşaklap, 71,99 amerikan dollaryna barabar boldy.
Meksikan aýlagynda «Maýkl» harasady zerarly nebitiň çykarylyşynyň pese düşmek howpuna garamazdan, 10-njy oktýabrda nebitiň bahalary pese...
Halkara pul gaznasy 2018-2019-njy ýyllarda Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň Merkezi Aziýanyň beýleki döwletlerine garanyňda has çalt depginler bilen ösjekdigini belleýär. HPG-niň dünýä ykdysadyýeti boýunça World Economic Outlook oktýabrdaky hasabatyna laýyklykda, Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüş depgini 2018-nji ýylda 6,2 göterim, 2019-njy ýylda 5,6 göterim bolar. Bu barada Orient habarlar agentligi belleýär.
Şol bir wagtda sebitdäki goňşy döwletleriň ykdysadyýetiň...
« Türkmenistanyň Prezidenti bilen diýseň dostlukly ýagdaýda geçen duşuşykda biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklary çuňlaşdyrmagyň we ösdürmegiň meseleleri maslahatlaşyldy». Bu barada Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygynyň orunbasary — Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň diwanynyň ýolbaşçysy Konstantin Çuýçenko sişenbe güni Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçiren duşuşygynda belledi.
— Möhüm ugurlar kesgitlenildi, täze taslamalary durmuşa geçirmegiň mümkinçilikleri maslahatlaşyldy. Meniň pikirimçe,...
«Gazprom» 2019-njy ýylyň ýanwarynda başlap Türkmenistandan tebigy gazy satyn almaklygy dikeltmegi meýilleşdirýär. Bu barada «Gazprom» açyk paýdarlar jemgyýetiniň başlygy Alekseý Miller 9-njy oktýabrda Türkmenistanyň Prezidenti bilen bolan duşuşykdan soň «Watan» teleýaýlymyna beren interwýusynda belledi.
— Ägirt uly gaz ätiýaçlyklaryna eýe bolan Türkmenistan energetika ulgamynda biziň öňden gelýän hyzmatdaşymyzdyr. Häzirki wagtda Russiýa Federasiýasy bilen Türkmenistanyň arasynda 2028-nji...
Özbegistan Türkmenistan bilen strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem pugtalandyrmagy maksat edinýär. Bu barada Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa iberen hatynda bellenilýär.
Özbek-türkmen strategik hyzmatdaşlygynyň geljekde hem pugtalandyrylmagynyň, syýasy, söwda-ykdysady, ulag-aragatnaşyk hem-de medeni-ynsanperwer ulgamlarynda köpugurly we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň giňeldilmeginiň biziň halklarymyzyň bähbitlerine, parahatçylygy, durnuklylygy hem-de Merkezi Aziýada durnukly ösüşi üpjün etmegiň umumy...
Halkara pul gaznasy (HPG) 2018-nji hem-de 2019-njy ýyllar üçin nebitiň dünýä boýunça bahalarynyň çaklamasyny az kem peseltdi — degişlilikde, 69,38 dollar we 68,76 dollar. Bu barada Gaznanyň dünýä oktýabrdaky ykdysadyýeti boýunça World Economic Outlook hasabatynda bellenilýär. Bu barada Praým habar berýär.
2018-nji ýylda nebitiň ortaça bahasy boýunça çaklama 0,85 dollar, 2019-njy ýyl üçin 0,23 dollara pese...
Duşenbe güni Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy. Bu barada TDH agentligi habar berýär.
Söhbetdeşler özara hormat, netijeli we strategik hyzmatdaşlyk esasynda guralýan türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň üýtgewsiz dostlukly häsiýetini kanagatlanma bilen bellediler.
Türkmenistanyň döwlet Baştutany pursatdan peýdalanyp, russiýaly kärdeşini düýn bellän doglan güni bilen gutlady hem-de berk jan saglyk...
17-nji oktýabrda Balkan welaýatynda gazy gaýtadan işläp, polietilen we polipropilen öndürýän gazhimiýa toplumynyň açylyş dabarasy bolar. Täze toplum sebitde şunuň ýaly ilkinji desgadyr. Onuň önümçilik kuwwaty bir ýylda tebigy gazyň 5 milliard kub metrini gaýtadan işlemäge hem-de şonuň hasabyna ýokary dykyzlykdaky polietileniň 381 müň tonnasyny, polipropileniň 81 müň tonnasyny we beýleki gymmatly önümleri öndürmäge mümkinçilik...
2018-nji ýylyň 8-nji oktýabrynda Moskwa wagty bilen 8:29-da «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,99 göterim aşaklap, 83,33 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,71 göterim arzanlap, 73,81 amerikan dollaryna barabar boldy.
ABŞ-nyň noýabr aýynda güýje girjek çäklendirmelerinde käbir satyn alyjylar üçin Eýrandan nebit import etmegiň şertlerini ýeňilleşdirmek mümkinçiligine kadadan çykma görnüşde...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 160-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Birleşen Arap Emirliklerinden we Türkiýeden gelen telekeçiler tehniki kükürt (“Türkmengaz” DK), ABŞ-nyň işewür toparlarynyň wekilleri bolsa tehniki uglerod (“Türkmenhimiýa” DK) satyn aldylar. BAE-den gelen işewürler polipropilen haltalaryny hem satyn aldylar. Mundan başga-da, daşary ýurt puluna reňksiz list aýna, portlandsement, buýan köküniň...


text:
Türk Daşary Syýasatyna Syn
PKK/ÝPG-niň daşary ýurtly terrorçylaryny hem-de olaryň ptensial howplary
Dünýäniň dürli ýurtlaryndan gelip, Siriýadaky içerki urşa goşulan daşary ýurtly terrorçylar köp sanly dartgynlyga sebäp boldy. Emma meseläniň ulusy geljekki ýyllarda Ýewropa we ABŞ üçin ýüze çykjaga meňzeýär. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda PKK/ÝPG-niň daşary ýurtly terrorçylaryny hem-de olaryň ptensial howplaryny analiz etmekçi.
Atatürk uniwerstitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň ylmy işgäri, Dr. Jemil Dogaç Ipegiň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Meşhur ýazyjy Ernest Hemigweýiň “Jaňlar kimiň üçin kakylýar” atly kitabyny okan bolsaňyz gerek. Ýadyňyza düşýan bolsa şol kitapda İspaniýadaky içerki uruşda wakalar partlaýyjy hünärmeni bolup işlän amerikaly ispan dili professorynyň üsti bilen beýan edilýärdi. Şeýlelikde Hemingweý meşhur kitabynda bir daşary ýurtly söweşijini gürrüň berýär. Ispaniýadan soň hem dünýäniň dürli ýurtlaryna daşary ýurtly söweşijiler gitmäge dowam etdiler. Siriýada we Yrakda başdan geçirilenleriň netijesinde şol adalgadan ugur alyp täze bir adalga döredi: Daşary ýurtly terrorçy söweşijiler.
Daşary ýurtly terrorçy söweşiji adalgasy DAIŞ-iň 2014-nji ýylda Siriýada we Yrakda gysga möhletde ýaýramagy bilen gün tertibine geldi. DAIŞ-iň dünýäniň çar tarapyndaky tarapdarlaryny söweşmäge çagyrmagy 2014-nji ýylyň 24-nji senýabrynda BMG-niň Howpsyzlyk Geňeşiniň Daşary ýurtly terrorçy söweşiji atly 2178 belgili karary kabul etmegine sebäp boldy.
Daşary ýurtly terrorçy söweşiji adalgasyny giňden analiz eden günbatar ýurtlarynyň meselä bolan garaýyşy; şu günki günde Daşary ýurtly terrorçy söweşijileriň ýurtlaryna dolanyp barandan soň döretjek howpyna esaslanýar. Şol sebäpli esasan DAIŞ-e meňzeş guramalara goşulanlary analiz edýär, PKK/ÝPG ýa-da hristiýan söweşijileriniň hataryna goşulanlara üns berilmeýär. Bu çemeleşme BMG-niň 2170 we 2178 belgili kararlarynda hem beýan tapdy. Daşary ýurtly terrorçy söweşiji adalgasy DAIŞ we Al Kaýda bilen arabaglanşygy bolan guramalaryň çäginde kesgitlendi.
Siriýada DAIŞ-iň güýçlenmeginden soň 2014-nji ýyldan başlap terror guramasy PKK/ÝPG-niň düzümine köp sanly Daşary ýurtly terrorçy söweşiji goşuldy. Emma günbatar ýurtlary bu mesele bilen gyzyklanmady. Meýletin söweşijiler, rysarlar ýaly atlar bilen mesele ünsden düşürildi. PKK/ÝPG-niň düzümine goşulan günbatarlylar-ýewropalylar bilen bagly hiç zat edilmedi. PKK/ÝPG 2014-nji ýylda internet we sosial media arkaly DAIŞ-e garşy söweşmek üçin daşary ýurtlylary çagyrmaga başlady. Britaniýadan, ABŞ-dan, Kanadadan, Awstraliýadan, Germaniýadan, Daniýadan, Gresiýadan, Finlandiýadan, Fransiýadan, hat-da Hytaýdan gelen 1200-e golaý Daşary ýurtly terrorçy söweşiji terror guramasy PKK/ÝPG-niň düzümine goşuldy.
Şu günki günde terror guramasy PKK üçin döwlet gurmak; sosialist internasionaly ýaýbaňlandyrmak üçin bir serişdä öwrüldi. PKK-nyň aksiýalary bilen arabaglanşygy bolmadyk, emma owadan sözler bilen gün tertibine getirilýän “demokratik özygtyýarlylyk” we beýleki taslamalaryň Ýewropada hem-de ABŞ-da çepçi hereketlere ylham berýändigini görýäris. Häzirki wagtda terror guramasy PKK/ÝPG-niň hatarynda, emma ýaragly tälimleri, söweş tejribesi, jenagat gatnaşyklary we radikal pikirleri bilen günbatara öwrüljek ýüzlerçe radikal çepçi terrorçy bar. PKK-nyň Ýewropadaky aşa-çepçi toparlar bilen taryhy gatnaşyklaryny bilýäris. Şeýlelikde günlerden bir gün yzyna golanjak günbatarly Daşary ýurtly terrorçy söweşijiler günbataryň howpsyzlygy we halkara ulgam taýdan uly wehim döreder.
Günbataryň terror guramasy PKK/ÝPG-ä berýän goldawynyň esasy sebäbi PKK/ÝPG-niň “sekulýarlyk” hökmünde görkezilýär. Emma bu taýda bir ýalňyşlyk bar. PKK/ÝPG-niň sekulýarlygynyň döwrebap günbatar sukulýarlygy we demokratik düşünjesi bilen hiç hili arabaglanşygy ýok. PKK/ÝPG Sowet plitbýurosynyň we Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň sekulýar düşünjesine uýýar. Şol sebäpli PKK/ÝPG-niň sekulýarlygy Siriýanyň gaýtadan dikeldilmegi üçin ykdysady we syýasy liberalizme öwrülmez. Häzirki wagtda terror guramasy PKK/ÝPG-niň gözegçiligi astyndaky ýerlerde alyp barýan jemgyýetçilik-syýasy gurluş we ykdysady önümçilik modelleri Maoist paradigmanyň çäginde “kommunlara” esaslanýar. PKK/ÝPG-niň gözegçiligindäki ýerlerden “Günbataryň garaýyşlara eýe bolan sebitiň” döredilmegine garaşmak uly ýalňyşlyk bolar. Şol sebitlerde erkin bazar ykdysadyýeti, şahsylyk, söz azatlygy we liberal telekeçilik ýaly düşünjeler hiç haçan bolmaz. Çünki PKK/ÝPG “kommunal” utopiýa düýşüni görýär we özüni Neo-Maoist we Neo-Stalinist adalgalar bilen häsýetlendirýär.
Köp sanly günbatarly synçy-olaryň arasynda PKK sarpa goýýanlar hem bar- we hünärmenler hem PKK-nyň özgerendigine ynanmady. “Rožawa tejribesi” terror guramasy PKK-nyň hem “Leninçi öňbaşçy partiýa” däbini hem-de “Stalinist lider kultuny” gaýtalamakdan başga netije bermedi.
PKK/ÝPG-niň düzümindäki daşary ýurtly terrorçylaryň geljekde haýsydyr bir ýurtda terror aksiýasyny guramajakdygyny kim kepillendirip biler? Şeýle hem Leninçi-Stalinçi düşünjesi bilen tanalýan şol adamlar günbatara dolanyp baranlaryndan soň özleri ýaly pikirlenmeýänlere garşy terror howpyny emele getirmejekdiklerini kim aýdyp biler? Şol daşary ýurtly terrorçylar ABŞ-na, Ýewropa dolanyp baranlarynda iş tejribelerini, terror guramasynda alan tälimlerini we radikallyklaryny hem ýanlary bilen alyp bararlar. Hem ýekelikde, hem-de radikal çepçi toparlar bilen bilelikde ABŞ we Ýewropa üçin uly howp dörederler. Siriýadaky tejribeleri, ABŞ-daky we Ýewropadaky toparlary hem radikallaşdyrar, aksiýa usullaryna hem tasirini ýetirer. Edýän basyşlaryny, guraýan hüjümleriniň görnüşi we gerimi giňär. Molotow kokteýlleriniň ýerini elde ýasalan partlaýyjylar alsa gerek.
Jemläp aýdanymyzda günbatarly Daşary ýurtly terrorçy söweşijilere Siriýanyň demirgazygynda şert döredilmegi we hüjüm gurama ukyplarynyň ösmegine mümkinçilik döretmek orta hem-de uzak möhletde Ýewropanyň we günbataryň howpsyzlygy taýdan uly wehim döredýär. Günbatar bu mesele boýunça çäre görmeli we PKK/ÝPG-ä berýäň goldawyny bes etmeli. Eger şeýle bolman halatynda terror guramasy PKK/ÝPG-niň düzüminde çaknyşan raýatlary günlerden bir gün ABŞ-na we Ýewropa “Anders Behring Breýwigiň” Stalinist görnüşi ýaly yzyna dolanar. Gynansagam şol gün jaňlar günbatar üçin kakylarmyka diýýän.
Atatürk uniwerstitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň ylmy işgäri, Dr. Jemil Dogaç Ipegiň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirdik.