text:
Allaha iman getirmek imanyň esaslarynyň ilkinjisidir. Allah Tagala tutuş älemleri ýokdan bar eden, deňi-taýy bolmadyk, ähli kemal sypatlara eýe, ýeke-täk Ýaradyjydyr. Her musulmanyň Allahyň kemal sypatlaryň ählisine eýedigine, nogsanlaryň ählisinden daşdadygyna ynanmagy farzdyr.
Allah Tagala barasynda kabul edilmegi wajyp bolan kemal sypatlar iki görnüşdedir:
1. Selbi sypatlar,
2. Subuty sypatlar.
Allahyň zaty bilen bütewi, Ondan aýry kabul edilmeýän sypatlardyr. Bular Allahyň beýikligine, kemalyna ters gelýän sypatlary Ondan aýyrýan we ähli nogsanlardan uzakda saklaýandygy üçin berlen atlardyr. Selbi sypatlara – zaty sypatlar hem diýilýär. Olar alty sany bolup: wujud, kydem, beka, wahdaniýet, muhalefetün lil-hawadis we kyýam bi nefsihidir.
Wujud
Bu sypat Allah Tagalanyň bardygyny düşündirýär. Muňa «syfaty nefsiýe» hem diýilýär. Eger Allah bolmadyk bolsa, onda hiç bir zat bolmazdy. Älemleriň barlygy, Onuň barlygyna iň beýik şaýatdyr. Hiç bir zat ne öz-özünden döräp, ne-de ýok bolup biler. Allah Tagalanyň barlygy öz-özündendir. Onuň barlygynyň mutlak bolmagy, ýok bolmagynyň mümkin däldigi sebäpli, Oňa «Wajybül-Wujud» diýlipdir.
Barlygyň tersi bolan ýokluk Allah Tagala degişli däldir. Allah Tagalanyň barlygy başga bir barlyk sebäpli däldir. Allah Tagalanyň ýoklugyny ykrar etmek, älemleri we älem-jahandaky ähli zady inkär etmek diýmekdir. Çünki, her bir zady ýaradan we döreden Oldur.
Kydem
Kydem – Allah Tagalanyň barlygynyň başlangyjy ýok diýmekdir. Ol gadymdyr, ezelidir, ýagny, öň ýokka, soň bar edilen däldir. Geçmişe tarap näçe gidilse gidilsin, Allah Tagalanyň bar bolmadyk sähel wagtyny hem göz öňüne getirmek mümkin däldir. Zamany we mekany ýaradan hem Oldur. Zaman soňra dörän ýagdaýdyr. Şonuň üçin, Allah Tagala zamandan we mekandanam münezzehdir. Eger Allah Tagala ezeli bolmadyk bolsa, soňra döremeli bolardy. Soň dörän her bir zat bir ýaradyja mätäçdir. Mätäçler bolsa ýaradyjy bolup bilmez.
Kurany Kerimde Allah Tagalanyň ezelidigi şeýle beýan edilýär:
«Ol her zatdan Owaldyr. Özünden soň hiç zat galmajak Ahyr Oldur. Barlygy Zahirdir (aýandyr). Özi ýaradylanlar üçin Batyndyr (gizlindir). Ol ähli zady biler», (Hadid, 3).
Beka
Beka – Allah Tagalanyň barlygynyň soňunyň ýokdugyny, Onuň barlygynyň müdimidigini aňladýar. Allah ebedidir. Kurany Kerimde bu barada şeýle diýilýär:
«Ähli zat fanydyr – ýok bolujydyr, diňe jelal we ikram sahyby Rabbiň barlygy ebedidir», (Rahman, 26-27).
Barlygyny dowam etdirip bilmezlik ejizlikdir, ejizlik bolsa, kemlikdir. Allah bolsa nogsandan sapdyr. Ol çäksiz gudrat eýesidir. Ony ýok etjek güýç hem ýokdur.
Wahdaniýet
Wahdaniýet – Allah ýeke-täk diýmekdir. Allah zatynda, sypatlarynda we amallarynda ýeke-täkdir. Ol böleklerden döremändir. Ol madda hem däldir. Ony meňzedere zat ýokdur – deňsiz-taýsyzdyr. Şonuň üçin soltanlygynda, älemi dolandyrmakda şärigi ýokdur. Eger birden köp ilah, taňry bolan bolsa, älemiň nyzamy bolmazdy. Bu mesele Kurany Kerimde şeýle nygtalýar:
«Ýerde we gökde Allahdan başga ilahlar, taňrylar bolan bolsa, ýer we gök harap bolardy», (Enbiýa, 22).
«Onuň bilen birlikde hiç bir ilah ýokdur. Eger bolan bolsa, her taňrynyň öz ýaradanlarynyň arkasyny alyp, olary gorajakdygy şübhesizdir. Biri beýlekisinden üstün çykardy», (Mü’minun, 91).
Yslam dininde, hatda ähli hak dinlerde towhyd, ýagny, Allahyň birligi akydasy iman esaslarynyň we tutuş dini ynançlaryň düýbüni tutýar. Kalpda towhyd akydasy bolmazdan Allahyň dergähinde hiç hili ynanç, amal kabul däldir. Şol sebäpli, yslam dini adamzat üçin towhyd ynanjyny ähli zatdan öňde goýýar. Ähli adamzady Allahy ýeke-täk bilmäge, Onuň şäriginiň ýokdugyny ykrar etmäge çagyrýar. Hak dinler bilen batyl dinleri bir-birinden tapawutlandyrýan iň möhüm esas hem şudur. Kurany Kerimde Allahyň birdigini we towhyd ynanjy meselesini beýan edýän ençeme aýatlar bardyr.
«Aýt, Allah ýeke-täkdir», (Yhlas, 1).
Muhalefetün lil-hawadys
Muhalefetün lil-hawadys – Allah Tagalanyň soňra dörän hiç bir zada meňzemezligi diýmekdir. Allah Tagala ne zatynda, ne sypatynda öz ýaradan zatlaryna meňzemeýär. Biz Allah Tagalany nähilidir diýip oýlansak oýlanaly, Ol ýadymyza düşjek we hyýalymyza gelip biljek ähli zatdan başgadyr. Çünki, ynsan gören-eşiden we bilýän zatlaryny göz öňüne getirip biler. Ýadyňa düşjek ähli zat soňra ýaradylandyr. Allah bolsa olaryň hiç birine meňzemeýär. Kurany Kerimde:
«Oňa hiç zat meňzeýän däldir. Ol her bir zady eşidýändir we görýändir», [/b](Şura, 11), diýlip, anyk düşündirilýär. Pygamberimiz bolsa, bu barada: [b]«Allah seniň akylyňa gelen her bir zatdan başgadyr» diýýär.
Allah Tagalanyň ýaradylanlara meňzemezlik sypaty: beýleki barlyklara mahsus sypatlardan sapdygyny aýan edýär. Mysal üçin, Ol maddy görnüş, böleklerden emele gelmek, iýmek, içmek, ýadamak, uklamak... ýaly sypatlardan daşdadyr. Käbir aýatlarda zikir edilen «Allahyň eli, Allahyň ýüzi, Allahyň arşa istiwa etmegi ýaly sözler Allahyň başga barlyklara meňzeýänliginiň delili däldir. Bular mejaz (göçme) manyda aýdylan zatlardyr. Allahyň eli – Allahyň gudraty; Allahyň ýüzi – Onuň zaty; arşyň üstünde oturmagy bolsa, arşa häkim bolmak, hökmüni ýöretmek manylaryndadyr.
Kyýam bi nefsihi
Kyýam bi nefsihi – Allah Tagalanyň zatynyň barlygynyň özünden bolmagy diýmekdir. Ähli barlyk döremegi üçin bir ýaradyja mätäçdir. Emma Allah Tagalanyň barlygy özündendir, hiç zada mätäç däldir. Barlyklaryň «mümkin» we «wajyp» diýilýän iki görnüşi bardyr. Wažybül wujud bolan Allah Tagaladan başga görünýän-görünmeýän ähli barlyklar mümkin barlyklardyr. Olaryň barlygy-ýoklugy deňdir. Allahyň isläni üçin olar bardyr. Ýok bolmaklaryny islese, şol bada ýok bolarlar. Barlyklaryň bu aýratynlygy Kurany Kerimde şeýle düşündirilýär:
«Gökleri we Ýeri ýaradan Allah olaryň meňzeşini ýaratmaga kadyr dälmidir? Elbetde, kadyrdyr. Her zady ýaradan we her zady doly bilýän Oldur. Ol bir zadyň bolmagyny islän wagty Onuň emri diňe «Bol!» diýmekdir. Ol hem derrew bolar», (Ýasyn, 81,82).
Allahyň barlygy öz zaty bilendir. Ol özüni Kurany Kerimde nähili tanadýan bolsa, şonuň ýaly tanamak we bilmek hökmandyr. Allah Tagalanyň özüni iň gözel şekilde tanadýan aýatlaryndan biri Aýatel-Kursidir. Onda şeýle diýilýär: «Allah şeýle bir ilahdyr ki, özünden başga ilah ýokdur. Ol Haýýdyr, Kaýýumdyr. Ol ne ymyzganar ne-de uklar. Göklerde we Ýýerde barça zat Onuňkydyr. Onuň rugsady bolmasa, huzurynda şefagat etmäge kim het edip biler. Mahluklaryň öňünde, yzynda näme bar bolsa, ählisi Ýaradana äşgärdir. Mahluklar bolsa, Onuň ylmyndan Onuň isläninden artyk hiç zat düşünip bilmez. Onuň kürsüsi Gökleri we Ýýeri gaplandyr. Gökleri we Ýýeri gorap saklamak Oňa kyn däldir. Ol şeýle uludyr, şeýle beýikdir we azymdyr», (Bakara, 255).
Subuty sypatlar zaty bolman, ýöne zaty bilen birlikde bolan sypatlardyr. Allah Tagala bularyň gapma-garşy manylary bilen atlandyrylyp bilinmez. Bu sypatlar Allahyň zatynyň özem däldir, özünden daş hem däldir. Subuty sypatlar şulardyr: Haýat, Ylym, Semig, Basar, Irade, Gudrat, Kelam, Tekwin.
Haýat
Haýat – Allah Tagalanyň diriligi diýmekdir. Onuň şanyna mahsus haýat sypaty bardyr. Haýaty bolmadyk zat bilmekden, islemekden we başarnyk güýjünden mahrumdyr. Haýat sypaty ylym, irade, gudrat ýaly kemal sypatlar bilen göni baglanyşyklydyr. Bu sypatlardan mahrum bolan barlyk öz-özüne hiç zady ýaradyp bilmez. Aýratyn hem bilim, düşünje, isleg, güýç eýesi bolan barlyklary ýaratmaga asla ukyply däldir. Çünki, hiç bir eser – barlyk – ýaradyjysynda bolmadyk sypatlary özünde jemläp bilmez. Şonuň üçin ylym, irade we gudrat sypatlary bolmadyk aňsyz tebigat akyla, iradä we gudrata eýe bolan ençeme barlyklaryň ýaradyjysy bolup bilmez.
Jemläp aýtsak, älemleriň ýaradyjysy bolan Allah haýat sypatyna eýedir. Ol Haýý we Kaýýumdyr. Ýagny, Ol özüniň diri bolşy ýaly, ähli zady dirilden we olaryň durmuşyny dowam etdirijidir.
Ylym
Ylym – Allah Tagala her bir zady biliji diýmekdir. Allah Alimdir – alymdyr. Ol bolan we boljak zatlaryň ählisini doly biler. Onuň ylmy ähli zady gurşandyr. Onuň ylmy artmaz hem, kemelmez hem. Çünki, Onuň ylmy ezeli we ebedidir, ynsanlaryň ylmy ýaly, çäkli düşünjä, oý-pikire esaslanýan däldir. Şeýle hem gural we esbaplara mätäç däldir.
Bu älemi iň gözel görnüşde kämil nyzam bilen ýaradan we ony dolandyrýan gudraty güýçliniň ýaradýan barlygyny çuňňur we inçe syrlaryna çenli bilmegi zerurdyr. Çünki, hakykaty, peýdasy, zerurlygy we hikmeti bilinmeýän zat näme üçin ýaradylsyn?! Şol sebäpli ýaradyjynyň bir zady ýaradyp bilmegi üçin ilki bilen ylym eýesi bolmagy, soň şol ylmyň esaslaryna görä ýaratmagy şertdir. Şeýle hem, iman we salyh amal işleýän gullary mukafatlandyrmak, isýan eden, azaşan gullary bolsa, jezalandyrmak diňe bu kişileriň eden zatlarynyň ählisini iň inçe aýratynlyklaryna çenli bilýän ýagdaýyňda mümkindir.
Allahyň her bir zady bilýändigine gowy düşünýän ynsan, elbetde, hemişe ägä bolar. Her sözüni we hereketini edep bilen berjaý eder. Erbet söz sözlemez, ýaramaz işi niýet edinmez, başga birine ýamanlyk etmez, hiç kimiň görmejek ýerinde hem Allahyň buýruklaryna garşy gitmez. Çünki, edýän her bir işini bilýän beýik Allahyň bardygyna imany bardyr.
Irade
Irade – Allah Tagalanyň islegi diýmekdir. Allahyň her bir zadyň şeýle bolmagyny ýa-da bolmazlygyny islemegi Onuň her bir zady isleýşi ýaly bellemegi we kesgitlemegidir. Onuň iradesi ezelidir. Ol edýän işlerinde erkindir. Ony haýsy-da bolsa bir işi etmäge mejbur etjek güýç ýokdur. Ol älemleri we olardaky barça zady ezeli iradesi bilen ýaradypdyr. Onuň her bir isläni bolar, islemedigi bolmaz. Bu ýagdaý Kurany Kerimde şeýle düşündirilýär:
«Merýem bir erkek kişi bilen gatnaşygy bolman neneň çaga dogurjakdygyny soranda, Allah Tagala: «Bu şeýledir. Allah isleýänini ýaradar. Bir işe höküm etse, ýagny, onuň bolmagyny islese, diňe «Bol!» diýer, ol hem bolar», (Ali Imran, 47).
Irade ýerine Kurany Kerimde «Meşi’et» sözi hem ulanylýar.
Gudrat
Gudrat – Allah Tagalanyň her bir zada güýjüniň ýetmegi diýmekdir. Allah ezeli ylmy we iradesi bilen her bir zady etmäge we ýaratmaga kadyrdyr. Allah Tagalanyň soňsuz gudrat eýesidigine we her zada kadyrdygyna, görnüp duran şu älemler we olardaky berk düzgün-nyzam iň beýik delildir.
Allah Tagala islese, sähel salymda müňlerçe älemi ýokdan bar eder we islese, olary sähel salymda ýok eder. Çünki, islänini bir pursatda ýerine ýetirip bilmeýän barlyk, älemleriň ilahy bolup bilmez. Kurany Kerimde şeýle buýrulýar:
«Gökleriň we Ýýeriň gaýybyny – syrlaryny diňe Allah biler. Kyýamatyň gopmagy diňe göz açyp-ýumasy ýa-da ondanam gysga wagtda bolup geçer. Allahyň her zada kadyrdygy şübhesizdir», (Nahl, 77).
Allah Tagalanyň şeýle uly gudratyna doly düşünen mü’min Onuň beýikliginiň öňünde tagzym eder, Onuň gudratyndan gorkar. Onuň mukaddes emrlerini ýerine ýetirip, gadagan eden zatlaryndan saklanar.
Semig
Semig – Allah Tagalanyň eşitgirligi diýmekdir. Allahyň eşitgirligi mahluklaryň eşidişi ýaly çäkli we kemter däldir. Allah Tagala ähli zady eşidýär, iň gizlin we äşgär sesler, hereketler Oňa eşidilmän galmaýar. Ol eşitmek üçin hiç bir gural ulanmaýar. Allah Tagala gullarynyň dogalaryny, zikirlerini gizlin-äşgär dileglerini eşidip kabul edýär we olary mükafatlandyrýar. Allah Tagalanyň her zady eşidýändigine iman eden ägä ynsan hemişe ýagşy gürlär, elmydam Allahy ýatlar, Ony beýgelder. Her sözüni we işini Allahyň ryzasyna laýyk berjaý eder.
Basar
Basar – Allahyň her bir zady görýänligini aňladýar. Allahyň eşitgirligi ýaly, görgürligi üçin hem uzaklyk-ýakynlyk, gizlinlik-äşgärlik, garaňkylyk-ýagtylyk ýaly zatlar päsgel bermeýär. Ol içimizdäki pyşyrdylary, ýüregimizden we köňlümizden aýdýan dogalarymyza çenli eşidýär. Olara hikmetine laýyk jogap berýär. Körlük we kerlik uly nogsandyr. Şeýle nogsanlary bolan kör kuwwatlar ilah we ýaradyjy bolup bilmez. Allah Tagala bolsa beýle nogsanlardan daşdadyr. Ol diňe kemal sypatlara eýedir.
Kurany Kerimde Allah Tagalanyň eşitgirligi we görgürligi barada bilelikde aýdylýar: «Allah Semig we Basyrdyr, ýagny, eşitgirdir we görgürdir», (Bakara, 127,137,181,224).
Kalby imandan doly ynsan Allah Tagalanyň özüni görüp durandygyny duýar, özüni hemişe tertip-düzgünli, edep-ekramly alyp barar. Melekler kimin arassa ýaşamaga çalşar. Kurany Kerim şeýle aýdýar:
«Allahdan gorkuň! Şuny hem berk biliň! Allah ähli edenleriňizi görüp dur», (Bakara, 233).
Kelam
Kelam – Allah Tagalanyň gürleýänligini aňladýar. Ol gürlemek üçin sese, harpa, söze ýa-da sözleme mätäç däldir. Allah Tagala özüniň gadym kelamyny islän wagty, şanyna laýyk şekilde, meleklerine eşitdirýär, bildirýär we düşündirýär. Allah Tagalanyň käbir pygamberlere iberen kitaplary, Kurany Kerimdäki:_
«Allah Tagala Musa bilen hut özi gürleşdi» (Nisa, 164) aýaty kelam sypatynyň delilleridir.
Allah Tagala pygamberlerine islän zatlaryny wahý we ylham üsti bilen bildiripdir. Gadymy Kelamy bolan Kurany Kerim hem Allah Tagalanyň kelam sypatynyň tejellisidir we Allahyň kelamydyr. Allahyň kelamy kadymdyr, ezelidir we ebedidir. Ýöne biziň elimizdäki Kurany Kerimiň harp, söz-sözlem bilen ýazylyşy pygambere wahý edilenden soň, Pygamberiň beýan ediş şeklindedir.
Tekwin
Tekwin – Allah Tagalanyň döretmegi we ýaratmagy diýmekdir. Käbir alymlar Allahyň Tekwin sypatyny Gudrat sypaty bilen birmeňzeş hasaplapdyr. Tekwin sypaty Gudrat sypatynyň ýaradylmagy takdyr edilen zatlary ýaradýan wagty bilen baglanyşyklydyr, ýagny, Tekwin sypaty Gudrat sypatynyň içinde şertli görnüşdedir. Allah Tagalanyň bu älemleri ýaratmagy, ýok etmegi, gullaryna dirilik berip ýaşatmagy olary ryzklandyrmagy, soňra öldürip başga äleme ibermegi Tekwin sypatynyň tejellisidir. Kurany Kerimde bu barada şeýle aýdylýar: «Allah bir zadyň bolmagyny islese, oňa «Bol!» diýer, ol hem bolar», (Ýasyn, 82).


c: text/html

text:
Türkmenistan Eýrana ynsanperwer ýük iberdi
Kermanşah welaýatynda bolup geçen ýer titremesinde ejir çekenlere ynsanperwer ýüki Eýrana ugradyldy
Maşatda Türkmenistanyň Hökümetiniň we halkynyň adyndan ugradylan Eýranyň ilaty üçin ynsanperwer ýükli kömegi bermek çäresi boldy. Bu ýurduň Kermanşah welaýatynda Sarpol-e-Zahab etrabynda güýçli ýertitreme bolup, onuň derejesi Rihter ölçegi boýunça 7,4 bala ýetdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan muzdsuz berlen ýüki – derman serişdelerini ýörite awtoulag kerweni ýetirdi. Ugradylan önümleriň umumy bahasy 280 müň manatdan gowrakdyr.
Türkmenistanyň Prezidentine degişli Buýrugynda türkmen halkynyň ata-babalarynyň beýik ynsanperwer ýörelgelerine esaslanylandygy hem-de Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň arasyndaky dost-doganlyk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryndan ugur alnandygy bellenilýär.
Goňşy Eýranyň günbatar sebitinde bolan ýertitreme köpsanly heläkçilige, weýrançylyga getirdi. Türkmenistan milletiň ruhy ýörelgeleriniň esasyny düzýän ynsanperwerlik we hoşniýetlilik däplerine eýermek bilen, tebigy betbagtçylyk hakyndaky ajy habara dessine seslendi we ilkinjileriň hatarynda goňşy eýran halky üçin kyn pursatda zerur bolan kömegi ugratdy.
Biziň ýurtlarymyzy gadymy dostluk we birek-birege goldaw bermek gatnaşyklary baglanyşdyrýar. Türkmen we eýran halklarynyň gadymy hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary öz gözbaşyny müňýyllyklaryň jümmüşinden alyp gaýdýar. Ol häzirki döwürde iki halkyň birek-birege hormat goýmak we özara düşünişmek gatnaşyklarynyň esasyny düzýär.
Derman serişdelerinden ybarat bu gymmatly ýüki gowşurmak çäresi Maşat şäheriniň Lukmançylyk uniwersitetiniň farmasewtika ammarynda geçirildi. Bu uniwersitetiň azyk iýmiti we derman serişdeleri boýunça prorektory doktor Saberi çärede Eýran tarapyna ýolbaşçylyk etdi.
Dabara şeýle hem Horasan Razawi welaýatynyň adatdan daşary amallarynyň direktory Ahmad Sahebnasag hem-de Maşat şäheriniň lukmançylyk uniwersitetiniň dermanhana edarasynyň ýolbaşçylary, Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň wekilleri gatnaşdylar. Olar Eýranyň Hökümetiniň we halkynyň adyndan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa, Türkmenistanyň Hökümetine we halkyna şeýle agyr pursatda goňşy eýran halkyna beren goldawy we kömegi üçin hoşallyk bildirdiler.
Türkmenistanyň Eýran Yslam Respublikasyndaky ilçihanasynyň hem-de ýurdumyzyň Maşat şäherindäki Baş konsullygynyň adyna ynsanperwer ýüküni ýetirmekde ýardam berendigi üçin aýratyn hoşallyk sözleri aýdyldy.
Çärä Eýranyň esasy köpçülikleýin habar beriş senişdeleriniň wekilleri, Horasan Razawi welaýatynyň telewideniýesiniň žurnalistleri we operatorlary gatnaşdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Işaýa pygamberiň Isa Mesih baradaky pygamberligi
53-nji bap
1 Biziň habarymyza kim ynandy?
Rebbiň güýç-gudraty kime aýan boldy?
2 Ol Rebbiň öňünde näzik maýsa dek,
gury ýerdäki kök deý ösdi;
biziň oňa serederimiz ýaly,
onda ne şekil, ne syrat bardy,
arzuwlarymyz ýaly keşp ýokdy.
3 Ol äsgerilmedi, ynsanlar ony ret etdi,
ol derdi, hassalygy bilýän adamdy;
adamlar ondan ýüzlerini öwürdiler,
ol äsgerilmedi,
hiç zatça-da görmedik ony biz.
4 Ol biziň hassalygymyzy öz üstüne aldy,
biziň dertlerimizi çekdi;
biz bolsa ol Hudaý tarapyndan jezalandyrylyp,
urlup ejir çekendir diýip pikir etdik.
5 Emma ol biziň ýazyklarymyz üçin ýaralandy,
biziň etmişlerimiz üçin ezýet çekdi,
rahatlygymyz üçin jeza onuň başyna geldi,
onuň ýaralary bilen biz şypa tapdyk.
6 Ählimiz edil goýun ýaly azaşdyk;
öz ýolumyz bilen gitdik herimiz,
Reb ählimiziň etmişimizi oňa ýükledi.
7 Oňa sütem edildi, ol ejir çekdi,
emma şonda-da agzyny açmady.
Soýulmaga äkidilip barýan guzy dek,
gyrkymçynyň öňündäki sessiz goýun dek,
hiç agzyny açmady ol.
8 Ol sütem, adalatsyzlyk bilen äkidildi.
Onuň nesilleri hakda kim aýdyp biljek?
Diriler diýaryndan mahrum edildi ol,
halkymyň ýazygy üçin zarba oňa degdi.
9 Onuň gabry pisler bilen boldy.
Ol baý adamyň ýanynda jaýlandy,
ol hiç hili sütem etmändi,
agzyndan ýalan sözler çykmandy.
10 Emma onuň ezilmesi,
dert çekmesi Rebbiň islegidi.
Onuň jany günä gurbanlygy edilse,
ol neslini görer, onuň ömri uzar;
Rebbiň islegi ol arkaly rowaçlanar.
11 Janynyň çeken jebir-jepalarynyň
hözirini görüp, ol kanagatlanar.
Öz bilşine görä,
Meniň dogruçyl gulum köpleri aklar,
öz üstüne alar olaryň etmişini.
12 Şonuň üçin Men oňa
beýik adamlaryň arasyndan paý bererin;
oljany güýçlüler bilen paýlaşar ol,
janyny gurban etdi ol,
ýazyklylar bilen bir saýyldy;
ol köpleriň günäsini öz üstüne aldy,
olaryň ýazyklarynyň geçilmegini diledi.
“Başga hiç kimde gutulyş ýokdur. Çünki biziň halas bolmagymyz üçin adamzada berlen gaýry at asmanyň astynda ýokdur».
Sen muňa iman getirýärsiňmi we Hudaýyň Özüniň üpjün eden Isa MEsihdäki gutulyşyny kabul edýärmiň. Isa Mesihe bolan ynamyň seniň bakyýeti nirede geçirjekdigiňi anyklaýandyr!


text:
Şu gün Türkmenistanyň Nebitgaz toplumynyň Merkezi binasynda dabaraly maslahat geçirildi. onuň dowamynda Nebitgaz senagaty we geologiýa pudaklarynyň işgärleriniň güni mynasybetli önümçiligiň öňdebaryjylaryna sowgatlar gowşuryldy. Dabaranyň çäklerinde baýramçylyk maslahaty hem geçirildi. Onda toplumyň işgärleri çykyş etdiler.
Dabaraly çärä ýurduň ähli künjeginden nebitgaz toplumynyň hünärmenleri gelipdir. Belli nebitçiler, gazçylar, geologlar we toplumyň beýleki işgärleri baýramçylyk dabarasynyň baş gahrymanyna...
ABŞ-nyň işewür toparlary ykdysady ösüşiň okgunly depginlerini görkezýän Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýokary gyzyklanma bildirýärler. Bu barada Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň ýerine ýetiriji direktory Erik Stýuart Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen söhbetdeşlikde beýan etdi.
Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ähli gyzyklanýan daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary alyp barmaga hemişe açykdygyny aýdyp, ýurdumyzda eýýäm birnäçe ýyl bäri...
Türkmenistan tebigy baýlyklaryň ägirt uly gorlaryna eýe bolmak bilen, dünýäde iri energiýa serişdelerini öndüriji döwlet hökmünde ykrar edildi. Biz tebigy baýlyklarymyzy halkymyzyň abadan durmuşyny has-da ýokarlandyrmak bilen birlikde, bütin adamzadyň ýagty geljegine gönükdirýäris. Nebitgaz toplumynda amala aşyrylýan işler, durmuşa geçirilýän iri taslamalar, göz öňünde tutulýan maksatnamalar oňa aýdyfi şaýatlyk edýär.
Türkmenistanyň başlangyçlary bilen amala aşyrylan we...
«Türkmenistanyň nebiti, gazy we mineral serişdeleri» jemgyýetçilik-syýasy we ylmy-publisistik žurnalynyň nobatdaky sany — 2017-nji ýylda dördünji sany çapdan çykdy.
Neşiriň täze sanynyň ilkinji sahypalary Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň Türkmenistana resmi saparyna, Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahatyna we Türkmenistanyň Prezidentiniň Täjigistana döwlet saparyna bagyşlandy.
RF-iň Prezidentiniň Türkmenistana sapary baradaky makalada iki ýurduň Liderleriniň arasyndaky geçirilen gepleşikler barada beýan...
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Koreýa Respublikasynyň «Hyundai Engineering Co., Ltd» kompaniýasynyň ýolbaşçysy we baş ýerine ýetiriji direktory Sung Sang-Roky kabul etdi.
Döwlet Baştutany Koreýa Respublikasynyň işewür toparlary bilen köp ýyllyk gatnaşyklaryň netijeli häsiýetini hem-de anyk netijelere gönükdirilendigini kanagatlanma bilen nygtap, işewür hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.
Söhbetdeşligiň barşynda innowasiýalaryň ornaşdyrylmagynyň, tebigy serişdeleri senagat taýdan gaýtadan işlemek...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri R.Meredowyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet Owganystan Yslam Respublikasyna iş saparyny amala aşyrdy. Gepleşikleriň dowamynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň meseleleri, taslamalary durmuşa geçirmek, şol sanda —Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu barada Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berilýär.
Hususan-da, bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň wekiliýeti Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti...
12-nji dekabrda Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň halky dünýä bileleşigi bilen bilelikde ilkinji gezek Halkara Bitaraplyk gününi giňden belläp geçdi. Ýurduň paýtagtynda we welaýatlarda bu şanly waka mynasybetli köpçülikleýin çäreler ýaýbaňlandyryldy. Asylly däbe görä, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Bitaraplyk binasyna gül goýdy.
— 2017-nji ýylda biziň başlangyjymyz boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň ýörite Rezolýusiýasy esasynda 12-nji dekabr Halkara...
Geljek üç aýyň içinde Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) gaz geçirijisini durmuşa geçirmek boýunça işler Owganystanyň çäklerinde başlanar, diýip ýekşenbe güni TOLO news owgan täzelikler agentligi Owganystanyň şahtalar we nebit ministrliginiň (Ministry of Mines and Petroleum (MoMP) maglumatlaryna salgylanyp habar berdi.
— Ykdysady hyzmatdaşlygyň we Owganystanyň sebitiň beýleki döwletler bilen gatnaşyklarynyň ösýändigini nazara...
Russiýa we OPEC-e agza birnäçe döwletler nebitiň çykarylyşyny çäklendirmek boýunça ylalaşygyň hereket etmegini mümkin boldugyça tiz wagtda, mümkin, geljek ýylyň tomsunda tamamlamak isleýärler. Bu pikiri Nebiti eksport ediji arap döwletleriniň guramasynyň sammitinde Kuweýtiň nebit ministriniň wezipesini ýerine ýetiriji Isam al-Marzuk beýan etdi.
Onuň aýtmagyna görä, ylalaşykdan çykmagyň ýollary eger-de bu döwre çenli bazarda deňagramlylygyň gazanylmagynyň alamatlary...
8-nji dekabrda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 2017-nji ýylyň on bir aýynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň jemlerine bagyşlanan Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlisiň barşynda hökümetiň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň geçiren işleriniň jemlerine garaldy, Prezident maksatnamalarynyň we beýleki milli özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişine baha berildi.
Döwlet Baştutany mejlisi açmak bilen, Halkara Bitaraplyk gününiň öň ýanynda 1690 adamy Türkmenistanyň...
2017-nji ýylyň 11-nji dekabrynda irden «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,4 göterim aşaklap, 63,14 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,4 göterim arzanlap, 57,14 amerikan dollaryna barabar boldy, diýip rus Nebitgaz agentligi belleýär.
8-nji dekabrda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 1,9 göterim ýokarlanyp, 63,40 amerikan...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 158-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýanyň, Germaniýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Owganystanyň we Latwiýanyň işewürleri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awiasiýa kerosinini, awtomobil benzinini, suwuklandyrylan gaz we az kükürtli ýakylýan mazudy, şeýle hem Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda çykarylan awtomobil benzinini we suwuklandyrylan gaz...
Şu gün Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň Merkezi binasynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Maksat Babaýewiň ýolbaşçylygynda nebitgaz toplumynyň kärhanalarynda 2017-nji ýylyň geçen 11 aýynda edilen işleriň jemine bagyşlanan hasabat maslahaty geçirildi.
Maslahatyň dowamynda «Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň, Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, «Nebitgazhyzmat» ÝPJ-niň we pudak ylmy institutynyň ýolbaşçylary we hünärmenleri ýerine ýetirilen işler...
Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky konwensiýanyň taslamasy Transhazar turba geçirijilerini gurmak meselelerini hem öz içine alýar. Bu barada Azerbaýjanyň daşary işler ministriniň orunbasary Halaf Halafow habar berdi, diýip Trend belleýär.
Onuň aýtmagyna görä, Transhazar turba geçirijilerini gurmak meselesi bu turba geçirijileriniň geçiriljek döwletleri bilen ylalaşylar.
Ýatlap geçsek, 5-nji dekabrda Moskwada Hazarýaka döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň duşuşygy...
Gazagystan gazy Azerbaýjanyň üsti bilen beýleki ýurtlara eksport etmek maksady bilen tebigy gazy suwuklandyryjy (TGS) zawody gurmak mümkinçiligine garaýar. Bu barada ýurduň energetika ministri Kanat Bozumbaýew Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça azerbaýjan-gazak ikitaraplaýyn hökümetara toparyň mejlisiniň netijeleri boýunça brifingde habar berdi.
«Gazagystanda tebigy gazyň çykarylyşy ýylyň-ýylyna artýar. Şu ýyl 50 mlrd kub metrden gowrak gaz çykaryldy. Gazyň Hazaryň...


text:
Türkmen häkimiýetleriniň alabaý itini wagyz edýän wagtynda Aşgabadyň eteginde itler üçin döredilen penahanalarda saklanýan onlarça öýsüz haýwanyň açlykdan gyrylýandygyny haýwanlary goraýjy ýerli aktiwistler habar berýärler. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan graždan aktiwisti Nataliýa Şabunts paýtagtyň kommunal gulluklary tarapyndan şäherde we onuň eteginde ýygnalýan itler üçin Çoganlyda döredilen penahanada häzirki wagtda saklanýan 80 çemesi itiň diňe meýletinçileriň hasabyna eklenýändigini gürrüň berdi.
Goldawçylary Gürjüstanyň ozalky prezidenti, Ukrainanyň Odessa oblastynyň öňki gubernatory Mihail Saakaşwilä Şehyni Ukrainanyň obasynyň golaýynda, 10-njy sentýabr güni giçlik polýak-ukrain serhet geçelgesinden böwsüp geçmäge kömek berdiler. (AÝ/AR-nyň Ukrain gullugy)
12-nji awgustda ABŞ-nyň Wirjinia ştatynda bir adam akýagyz milletçileriň ýygnanyşygyna garşy protest bildirýän adamlaryň üstünden maşyn sürdi. Bir adam öldi. Sürüji tutuldy we adam öldürmekde aýyplandy. (Evan Hen/Facebook via AP)


text:
Türkmenistanda nagt däl hasaplaşyklar hakynda
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetiniň Başlygynyň 2009-njy ýylyň 19-njy ýanwarynda çykaran №6
BUÝRUGY
Türkmenistanda nagt däl hasaplaşyklar hakynda düzgünnamany tassyklamak barada
Türkmenistanda nagt däl hasaplaşyklary amala aşyrmagyň tertibini kämilleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn:
1. Türkmenistanda nagt däl hasaplaşyklar hakynda Düzgünnamany tassyklamaly (goşulýar).
2. Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan 1995-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda №0210/02-2 bilen tassyklanylan, Türkmenistanyň Ýustisiýa ministrligi tarapyndan 1995-nji ýylyň 13-nji dekabrynda №46 bilen bellige alnan, Türkmenistanda nagt däl hasaplaşyklar hakynda düzgünnamany we Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan 1996-njy ýylyň 19-njy iýunynda №0210/02-1497 bilen tassyklanylan, Türkmenistanyň Ýustisiýa ministrligi tarapyndan 1996-njy ýylyň 22-nji iýulynda №86 bilen bellige alnan, oňa girizilen Goşmaçany güýjüni ýitiren hasap etmeli.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň
müdiriýetiniň başlygynyň
2009-njy ýylyň 19-njy ýanwarynda
çykaran №6 buýrugy bilen
tassyklanyldy


text:
Türk polisiýasy “Yslam döwleti” toparynyň agzasy diýip güman edilýän iki adamy öldürdi, olar türk paýtagtynda hüjüm planlaşdyrýar diýip, regional gubernator aýtdy.
Bu iki adam polisiýanyň Ankaranyň Etimesgut etrabynda geçiren operasiýasy mahalynda, ofiserler bilen ýaragly söweşden soň öldürildi diýip, regional gubernator Erçan Topaça “Anadoly” habar gullugyna aýtdy.
Bu reýd Stambul polisiýasy tarapyndan saklanan azerbaýjanly YK agzasynyň beren maglumaty esasynda geçirilipdir.
Topaça bu adamlaryň özleriniň ilki polisiýany oka tutandygyny, soň olaryň ýaşaýan ýerlerinden ýaraglaryň we el granatlarynyň tapylandygyny aýtdy.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet syýasatynyň möhüm ugurlaryna garaldy
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli meseleleriň birnäçesi ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de taýýarlanan resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamynda işleriň ýagdaýy hem-de Milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Maliýe-bank ulgamyna degişli edaralaryň işini düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny kämilleşdirmek maksady bilen geçirilýän işler barada hem habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysady taýdan okgunly ösmegine, halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen özgertmeler maksatnamalarynda bellenilen çäreleri öz wagtynda ýerine ýetirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow düýpli özgertmeleriň amala aşyrylmagynyň barşyny berk gözegçilikde saklamagyň, ähli ugurlarda durmuşa geçirilýän işlere yzygiderli seljerme geçirmegiň zerurdygyny belläp, wise-premýere bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow gözegçilik edýän söwda ulgamynda işleriň ýagdaýy, içerki bazaryň ýokary hilli harytlar bilen üpjün edilişi, bu ugurda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň alyp barýan işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow alyjylara hyzmat edilişiniň medeniýetine aýratyn üns bermegiň zerurdygyny, ýurdumyzyň ilatynyň isleglerini doly kanagatlandyrmak, söwda nokatlarynda azyk önümleriniň bolçulygyny üpjün etmek üçin ähli zerur tagallalaryň görülmelidigini belläp, wise-premýere baýramçylyk söwdasyny guramak boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň düzümleýin bölümlerinde işleriň ýagdaýy hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň” durmuşa geçirilişiniň barşy barada hasabat berdi.
Şeýle hem 27-nji noýabrda Aşgabatda geçirilen energetika babatda hyzmatdaşlyk etmek boýunça türkmen-rumyn iş toparynyň altynjy mejlisiniň netijeleri barada habar aýdyldy. Duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklary has-da ösdürmegiň geljegine garaldy. Türkmenistanyň nebitgaz pudagynda, şol sanda Hazar deňziniň türkmen bölegini özleşdirmek, nebiti we gazy gaýtadan işlemek babatda, gazhimiýa pudagynda hyzmatdaşlyk etmek üçin uly mümkinçiligiň bardygy bellenildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli energetika strategiýasyny durmuşa geçirmegiň esasy ugurlaryna ünsi çekdi. Şol strategiýa innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmagyň esasynda ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny depginli ösdürmäge we döwrebaplaşdyrmaga, ýangyç-energetika toplumynyň senagat düzümlerini giňeltmäge, ýurdumyzyň ägirt uly nebitgaz baýlygyny has amatly peýdalanmaga, gyzyklanma bildirýän ähli hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary işjeňleşdirmäge gönükdirilendir.
Döwlet Baştutanymyz bu pudakda öňde goýlan wezipeleriň ählisiniň çözülmegine düýpli oýlanyşykly, toplumlaýyn çemeleşmegiň möhümdigini nygtap, wise-premýere birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän ulgamlarynda geçirilýän işler hem-de energetika we gurluşyk toplumlarynyň işini mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak, jemagat hojalygy gullugynyň işini kämilleşdirmek, Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak bilen bagly döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň gurluşyk senagatyny täze sepgitlere çykarmak üçin ähli şertleri döredip, iri pudak taslamalaryny amala aşyrmaga uly möçberli maýa goýumlaryny gönükdirýändigini belledi. Senagat kuwwatlyklaryny artdyrmak bilen çäklenmän, eýsem, ýurdumyzyň gurluşykçylarynyň ýerine ýetirýän işleriniň ýokary derejesini gazanmaga toplumlaýyn çemeleşmegi üpjün edýän guramaçylyk çärelerini güýçlendirmek möhümdir.
Öňde goýlan maksatlaryň ýerine ýetirilmegi ýurdumyzy senagat döwletine öwürmäge, ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak ýoly bilen sazlaşykly ösdürmäge mümkinçilik berer. Milli Liderimiz bu wezipeleri döwrebap tehnikalary we täze tehnologiýalary netijeli peýdalanmak, innowasion önümçilik düzümleri döretmek arkaly çözmegiň zerurdygyny aýdyp, wise-premýere bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmak maksady bilen jemagat hojalygynyň ähli edaralarynyň sazlaşykly işlemegini üpjün etmegiň möhümdigini belledi hem-de bu meseläni hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän ulag we aragatnaşyk toplumlarynda geçirilen işler barada hasabat berdi. Wise-premýer milli Liderimiziň häzirki günüň talaplaryna laýyklykda demir ýol, howa, awtomobil hem-de ulaglaryň beýleki görnüşleriniň kärhanalarynyň işlerini kämilleşdirmek, pudagyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we döwrebaplaşdyrmak boýunça çäreleriň durmuşa geçirilişi bilen baglanyşykly ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada aýtdy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, yklymyň uly ýollarynyň çatrygynda Türkmenistanyň amatly geografiki ýagdaýynyň artykmaçlyklarynyň ýurdumyza Ýewraziýa aragatnaşyklaryny üpjün etmek üçin milli ulag mümkinçiliklerini bähbitli amala aşyrmaga ýardam berýändigini belledi. Şu babatda döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ulag ulgamynyň ähli pudaklarynyň depginli döwrebaplaşdyrylmagynyň zerurdygyna aýratyn üns berdi. Olar halkara ölçeglerine laýyklykda işlemelidir.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň döwrebap ulag-aragatnaşyk düzüminiň ösdürilişine ünsi çekip, bar bolan mümkinçilikleri doly möçberde peýdalanmagy talap etdi hem-de wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew gyş paslynyň ilkinji aýynda geçiriljek medeni çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermäge, şeýle hem 5–6-njy dekabrda Türkiýe Respublikasynyň ýurdumyzda Medeniýet günlerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Öňde geçiriljek çärä dostlukly ýurduň medeniýet ulgamynyň işgärlerinden we sungat ussatlaryndan ybarat wekilçilikli topar gatnaşar. Onuň çäklerinde döredijilik işgärleriniň duşuşyklary, doganlyk ýurduň amaly-haşam sungatynyň eserleriniň we fotosuratlaryň sergileri guralar hem-de beýleki çäreler geçiriler. Myhmanlar üçin paýtagtymyzyň muzeýlerine we gözel ýerlerine baryp görmegi öz içine alýan medeni maksatnama taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Halkara Bitaraplyk güni mynasybetli ulanylmaga beriljek medeni-durmuş maksatly binalaryň açylyş dabaralarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi. Öňde boljak dabaralar many-mazmuny hem-de aýdyň öwüşgini bilen tapawutlanmalydyr, olar diňe bir paýtagtymyzy däl-de, Watanymyzyň ähli künjeklerini gurşap alyp, halkymyzy ruhlandyrmalydyr we jebisleşdirmelidir, diýip aýtdy.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasy bilen söwda-ykdysady we medeni – ynsanperwer gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly ähmiýet berilýändigini belläp, doganlyk ýurduň Medeniýet günleriniň gadymdan gelýän dostluk ýörelgelerine esaslanyp, iki halkyň bähbitlerine laýyk gelýän netijeli döwletara gatnaşyklaryň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi. Döwlet Baştutanymyz şunuň bilen baglylykda, bu döredijilik çäresiniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyryp, wise-premýere bu babatda anyk görkezmeleri berdi.
Mejlisiň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow başga işe geçmegi sebäpli, B.Abdyýewany Türkmenistanyň medeniýet ministriniň orunbasary wezipesinden boşatmak hem-de bu wezipä N.Şirimowy bellemek hakyndaky Kararlara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň çägindäki taryhy-medeni ýadygärliklerde 2018-2021-nji ýyllarda gazuw-agtaryş işlerini geçirmegi we medeni mirasy ylmy esasda öwrenmegiň hem-de wagyz etmegiň Döwlet maksatnamasyny taýýarlamak üçin alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Ýokarda agzalan Maksatnamanyň taslamasy döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzda halkara arheologiki barlaglary guramak, 2018-nji ýylyň “Türkmenistan—Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda çäreleri geçirmek boýunça beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, işlenip taýýarlanyldy.
Ol gadymy ýoluň ugrunda ýerleşen ýadygärlikleri arheologiýa, etnografiýa, taryhy hem-de edebi taýdan öwrenmäge, milli mirasy öwrenmek boýunça innowasion ulgamy döretmäge, jemgyýetiň aň-bilim kuwwatyny artdyrmaga hem-de täze garaýyşly hünärmenleri taýýarlamaga gönükdirilendir. Maksatnamada halkara ylmy aragatnaşyklaryny ösdürmek hem-de daşary ýurtlaryň ylmy-barlag merkezleri bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek, ýurdumyzda geçirilýän arheologiki gazuw-agtaryş işlerine belli alymlary çekmek göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen Döwlet maksatnamasyny oňlap, taryhy ylmy ösdürmekde hem-de halkymyzyň ençeme müň ýyllyk şöhratly senenamasynyň täze sahypalaryny açmakda şeýle barlaglaryň ähmiýetini nygtady. Döwlet Baştutanymyz şeýle hem Türkmenistanyň taryhy ýadygärliklerini öwrenmäge ulgamlaýyn çemeleşmegiň, adamzadyň medeni gymmatlygynyň aýrylmaz bölegi, gymmatly maglumatlaryň täsin çeşmesi hökmünde olary goramagyň, meýdan işleriniň netijelerini ylmy dolanyşyga girizmegiň möhümdigini belledi.
Öňdebaryjy kompýuter tehnologiýalary ornaşdyrmagyň, bellenilen işlere örän giň halkara gerim bermäge mümkinçilik berýän döwrebap maglumatnama ulgamlaryny, maglumat binýatlaryny, internet serişdelerini işläp taýýarlamagyň hasabyna işgärleriň hünär taýdan taýýarlanyş usulyýetini, muzeý hem-de wagyz ediş işlerini täzelemek gerek diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de şunuň bilen baglylykda, degişli görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow 4–5-nji dekabrda Moskwa şäherinde geçiriljek Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň maslahatyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistan Hazar boýunça goňşy ýurtlar bilen netijeli hyzmatdaşlygy hem-de bu sebitde özara bähbitli hyzmatdaşlygy berkitmek boýunça giň gerimli işleri geçirýär. Milli Liderimiziň bu ugurda öňe süren döredijilikli başlangyçlary Hazar deňzinde köpugurly gatnaşyklaryň mäkäm şertnamalaýyn-hukuk binýadyny döretmekde uly goşant boldy.
Türkmenistanyň Baştutanynyň teklipleriniň esasynda möhüm halkara resminamalar işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi, olaryň hatarynda Hazar deňziniň biologiki serişdelerini goramak we rejeli peýdalanmak hakynda ylalaşyk hem-de Hazarda adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we aradan aýyrmak babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşyk bar. Şeýle hem biziň ýurdumyz Hazar deňziniň gidrometeorologiýa ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşygyň mazmunynyň gutarnykly ylalaşylmagyna işjeň ýardam etdi.
DIM-niň ýolbaşçylarynyň derejesinde geçiriljek maslahatyň barşynda Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň V sammitiniň gün tertibi bilen bagly meselelere garalar. Şunuň bilen baglylykda, Hazar deňziniň hukuk derejesi hakynda konwensiýanyň taslamasyna aýratyn üns berler. Şeýle hem Hazarda özara gatnaşyklaryň dürli ugurlaryna degişli bolan bäştaraplaýyn resminamalaryň taslamalary, şol sanda Türkmenistanyň Prezidentiniň Astrahanda geçirilen IV Hazarýaka sammitinde teklip eden söwda-ykdysady ulgamda we ulag pudagynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda ylalaşyklar boýunça geňeşmeleri dowam etmek göz öňünde tutulýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Hazar bilen bagly meseleleriň ýurdumyzyň daşary syýasatynyň möhüm ugry bolup, onuň parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we deňhukukly netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerinde guralýandygyny belledi. Türkmenistan köpasyrlyk taryhy-medeni gatnaşyklary bilen birleşen Hazarýaka döwletleriniň halklary bilen däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklaryň berkidilmegine uly ähmiýet berýär.
Hazar sebiti Ýewraziýa giňişliginde möhüm geosyýasy we ykdysady, strategiki energetika we ulag-aragatnaşyk merkezleriň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň Hazar deňzi hem-de onuň hukuk derejesi hakynda Konwensiýany işläp taýýarlamak meseleleri boýunça gepleşiklerde işjeň orny eýeleýändigini belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň Hazaryň ykbaly üçin umumy jogapkärçiligiň hem-de hoşniýetli erk-islegiň esasynda uzakmöhletleýin köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmäge uly goşant goşýandygyny belläp, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň maslahatyna ýokary derejede taýýarlyk görmegi tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz mejlisi dowam edip, Lebap welaýatynda iş saparynda bolýan Mejlisiň Başlygy A.Nurberdiýewany, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary E.Orazgeldiýewi hem-de M.Aýdogdyýewi bir wagtda wideoşekilli göni aragatnaşyga çagyrdy.
Ilki bilen milli parlamentiň ýolbaşçysynyň ýurdumyzyň ýokary kanun çykaryjy edarasynyň 25-nji maslahatynda kabul edilen “Lebap welaýatynyň dolandyryş-çäk bölünişiginiň meseleleri hakyndaky” döwlet Baştutanymyzyň bu babatda ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada habary diňlenildi.
Şeýle hem deputatlaryň ýerlerde bu resminamanyň we beýleki kanunçylyk namalarynyň many-mazmunyny we ähmiýetini düşündirmek boýunça uly işleri geçirýändigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, strategiki wezipeleri amala aşyrmak bilen bagly ýurdumyzyň kanun çykaryjylyk-hukuk binýadyny, şol sanda dolandyryş-çäk gurluşynyň kämilleşdirilmegine degişli meseleleriň mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmagynyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Şeýle hem milli Liderimiz welaýatlary durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça wezipeleri çözmekde deputatlaryň öz ygtyýarlyklaryny netijeli amala aşyrmagynyň, ýaş nesli terbiýelemek, sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek işine giňden gatnaşmagynyň möhümdigini belledi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew Lebap welaýatynyň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi, etraplaryň we şäherleriň birnäçesiniň birleşdirilmegi bilen baglylykda geçirilen guramaçylyk işleri barada hasabat berdi.
Habar berlişi ýaly, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetiniň “Türkmenýertaslama” döwlet taslama instituty tarapyndan Ýer kadastryna täze maglumatlary girizmek boýunça degişli işler geçirilýär. Oba we suw hojalyk ministrliginiň, welaýat, etrap häkimlikleriniň hünärmenleri suwaryş ulgamlaryny we zeý suw akabalaryny netijeli ulanmak meselelerini çözýärler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň dolandyryş-çäk gurluşynyň kämilleşdirilmeginiň welaýatlary durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürmäge, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendigini belledi. Döwlet Baştutanymyz bu barada aýtmak bilen, Lebap welaýatynyň degişli düzümleriniň sazlaşykly işini üpjün etmegi, ähli meseleleri dessine çözmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew ýurdumyzda innowasion häsiýetli senagat düzümlerini kemala getirmek babatynda milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada aýtmak bilen, welaýatyň senagat kärhanalarynyň işleri barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow himiýa senagatyny ösdürmek boýunça wezipeleriň çözgüdine jogapkärli çemeleşmegiň zerurdygyny nygtap, önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmak ýaly möhüm meselä ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere pudagy diwersifikasiýalaşdyrmak hem-de milli ykdysadyýetimiziň senagat kuwwatyny pugtalandyrmak meselelerini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de işde uly üstünlikler, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.
TDH


text:
Penşenbe güni Serbiýanyň prezidenti Boris Tadiç uruş jenaýatçylygynda aýyplanylýan we gözlegde ýören Ratko Mladiçiň tussag edilendigini mälim etdi.
Belgradda geçirilen metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda prezident Boris Tadiç bu işde Serbiýanyň häkimiýetleriniň BMG-niň Hagadaky sudy bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edendiklerini aýtdy.
"Serbiýa Respublikasynyň adyndan men şu gün Ratko Mladiçi tussag edendigimizi yglan edýärin. Ony ekstradisiýa etmek prosesi häzir dowam edýär. Munuň özi Serbiýanyň Haga tribunaly bilen hyzmatdaşlygynyň netijesidir" diýip, Boris Tadiç belledi.
Bosniýadaky ozalky serb goşunlarynyň komanduýuşisi Ratko Mladiç 1992-1995-nji ýyllaryň Bosniýa urşunda uruş jenaýatyny amala aşyranlykda we ynsanýete garşy jenaýat edenlikde aýyplanylýar.
Ratko Mladiç 1995-nji ýylda BMG-niň halkara sudunyň özüni tussag etmek barada çykaran kararyndan soň gizlenipdi.


text:
Hepdäniň duşenbe güni Moskwanyň raýon sudy 2007-nji ýylda Moskwada sergi gurnan iki sany sungat işgärini dini çydamsyzlygy öjükdirmekde günäli tapdy. Käbir kritikler bu sungat işgärleriniň gurnan şol sergisini hristiançylyga garşy gurnalan prowokasiýa hökmünde häsiýetlendiripdiler.
Sud bu sergini gurnaýjylaryň, ýagny, sungat boýunça ekspert Andreý Ýerofeýew bilen ozalky muzeý direktory Ýuriý Samodurowyň her biriniň jerime tölemelidikleri barada höküm çykardy.
2007-nji ýylda gurnalan şol sergide dini tema degişli käbir suratlar belli bir dawalara sebäp bolupdy. Hususan-da, ol sergide Isa pygamberiň kellesiniň ýerine Miki Mausyň kellesi ýerleşdirilen surat ýa-da Rus Prawoslaw kelisesiniň ikonasynyň içi gara işbil bilen doldurylan görnüşde çekilen suratlar ýaly sergi eksponatlary käbir adamlar tarapyndan dini kemsitme hökmünde kabul edilipdi.
Duşenbe güni Moskwanyň Taganskiý raýonynyň ýerli sudy Andreý Ýerofeýew bilen Ýuriý Samodurowy «ýigrenje meçew beriji iş edenlikde» günäli tapdy.
Orsýetiň Jenaýat Kodeksinde şuňa meňzeş kanun bozmalar üçin 3 ýyla çenli türme tussaglygy hem göz öňünde tutulýar. Ýöne sud bu aýyplanýanlara birnäçe müň dollar pul jerimesini tölemek barada temmi bermek bilen çäklendi.
Andreý Ýerofeýew bilen Ýuriý Samodurow özlerine garşy gozgalan jenaýat işini syýasy matlaplara esaslanýan iş diýip hasaplaýarlar we özlerine garşy sülçüleriň degerli delil getirip bilmändiklerini aýdýarlar.
Aýyplanýanlaryň aklawçysy Anna Stawitskaýa suduň çykaran hökümini öz müşderilerinde degerli günäniň ýokdugyny görkezýän subutnama hökmünde kabul edendigini, ýöne, barybir, suduň häzirki hökümine garşy şikaýat suduna ýüz tutmakçydygyny aýtdy.
Nämäniň alamaty?
Käbir synçylar sungat işgärlerine garşy Moskwanyň sudunyň çykaran bu höküminiň agyr jeza däldigine garamazdan, barybir, bu wakanyň dünýewi intelligensiýanyň wekillerine garşy göreşde Orsýetiň dini milletçileriniň üstün çykmasy hökmünde alamatlanandygyny aýdýarlar.
Özüne garşy suduň çykaran höküminiň yzy bilen eden çykyşynda dünýä belli Tretýakow galereýasynyň ozalky kuratory Andreý Ýerofeýew şular ýaly wakalaryň netijesinde gaýta Orsýetiň sungatynyň has-da berkejekdigini, emma, beýleki tarapdan, jemgyýetiň kynçylyk çekjekdigini belledi.
Ol, hususan-da, bu barada şeýle diýdi: «Sebäbi indi her bir adam öz sungat işini 10 gezek barlatmaly bolar we dini patriarhlyga gatnap, öz işlerini sergä çykaryp biljekdigi ýa bilmejekdigi barada rugsat soramaly bolar. Indi biziň sergilerimiz kem-kem ýuwanlaşar. Ýöne bu döwlete degişli galereýalar babatda şeýle bolar. Emma hususy galereýalar babatda aýdylanda ýa-da, aýdaly, hökümetde uly goraglary bar bolan ‘Garaž’ sergiler zaly ýaly galereýalar babatda aýdylanda, elbetde, olarda erkinlik ozalkysy ýaly saklanar».
Andreý Ýerofeýew bilen Ýuriý Samodurowa garşy jenaýat işi 2008-nji ýylda Orsýetiň aşa milletçi prawoslaw topary bolan «Narodnyý sobor» atly toparynyň suda ýüz tutmagy netijesinde gozgalypdy.
Ýöne bu toparyň Andreý Ýerofeýew bilen Ýuriý Samodurowy hristian dinini kemsidenlikde aýyplandygyna garamazdan, 2007-nji ýylda «Gadagan edilen sungat» ady bilen gurnalan ol sergi diňe bir hristiançylyk bilen baglanyşykly temalary däl-de, eýsem, musulmançylyk we Orsýetiň harby armiýasy ýaly temalary hem öz içine alypdy.
Käbir synçylar bu sergini gurnaýjylara garşy suduň çykaran kararynyň Orsýetiň Prawoslaw kelisesi bilen häzirkizaman sungatynyň arasynda kem-kem güýç alýan konfrontasiýa oduny has-da ölçerendigini aýdýarlar.


text:
Penşenbe güni ABŞ-nyň Tehas ştatynyň gubernatory Rik Perri Respublikan partiýadan prezident saýlawlaryna gatnaşmak ugrunda alyp barýan kampaniýasyny bes edýändigini yglan etdi.
“Men şu gün prezidentlik ugrundaky göreşden çykmak hem Respublikan partiýadan kandidat Nýut Gringiçi goldamak kararyna geldim. Men ony uzakdan görüji syýasatçy hem-de biziň ýurdumyzy ösdürip biljek adam hasaplaýaryn” diýip, Rik Perri Günorta Karolina ştatynda gurnalan metbugat konferensiýasynda aýtdy.
Şeýlelikde, häzirki wagt Respubikan partiýadan ABŞ-nyň prezidentlik saýlawlaryna resmi dalaşgär bolmak ugrunda Mit Romni, Nýut Gringiç, Rik Santorum we tehasly kongresmen Ron Pol özara bäsleşip, saýlaw kampaniýasyny dowam etdirýärler.


text:
Çarşenbe güni Günorta Osetiýanyň täze saýlanan prezidenti Leonid Tibilow prezidentlige dalaş eden oppozisiýa wekili Alla Jiýoýewany premýer-ministriň orunbasary wezipesine belledi.
Geçen ýylyň noýabrynda Günorta Osetiýada geçirilen birinji tapgyr saýlawlarda Alla Jiýoýewa sesleriň köplügine eýe bolupdy. Emma respublikanyň Ýokary sudy saýlawlarda galplyklaryň bolanlygyna salgylanyp, onuň netijesini güýçsüz diýip yglan edipdi.
Şu ýylyň 25-nji martynda geçirilen ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlaryna Alla Jiýoýewa gatnaşdyrylmady we onda Günorta Osetiýanyň Howpsuzlyk Komitetiniň ozalky başlygy, Moskwa tarapdar Leonid Tibilow ýeňiji diýlip yglan edildi.


text:
Yragyň demirgazygyndaky Samarra şäherinde harby gullukçylaryň lybasyna geýnen ýaragly adamlar şäher geňeşliginiň we sud ulgamynyň binalaryna hüjüm edip, ençeme adamy zamun aldylar.
“Reuters” habar agentliginiň resmilere we şaýatlara salgylanyp berýän maglumatyna görä, wakada 16 polisiýa işgäri we parahat ilatyň arasyndan sekiz adam ýaralanypdyr.
Polisiýanyň leýtenanty Dhafir Ahmediň beren maglumatyna görä, söweşijileriň hüjüminden öň, binalaryň öňünde janyndan geçeniň biri özüni partladypdyr. Ahmed ýaragly adamlaryň we geňeşligiň işgärleriniň heniz hem binanyň içindedigini sözüne goşdy.
Soňky birnäçe aýyň dowamynda Samarrada şeýle wakalar, eýýäm, ikinji gezek ýüze çykýar.


text:
Gyrgyzystanyň Howpsuzlyk Geňeşiniň öňki sekretary Miroslaw Niýazow “Gyrgyzystandaky ýagdaýlar haýal hem bolsa, ýuwaş-ýuwaşdan durnuksyzlyga tarap süýşýär” diýýär.
Ýakynda Bişkekda bolup geçen wakalar onuň sözlerini tassyklaýar. Geçen hepdäniň başlarynda Gyrgyzystanyň günorta sebitinde ýaragly söweşijiler toparynyň üsti açylypdy. Berilýän maglumatlara görä, söweşijiler Oş şäherinde ýaşaýan parahat ilata garşy terroristik hüjümleri geçirip, soňra-da öz hereketlerini Oş oblastynda dowam etdirmegi planlaşdyrypdyrlar.
Howpsuzlyk Geňeşiniň häzirki başlygy Marat Imankulowyň aýtmagyna görä, bu milletçi-seperatistik toparyň düzümine dürli milletleriň wekilleri, şol sanda, gyrgyz, özbek we hatda rus milletiniň wekilleri-de giripdir.
“Olar Gyrgyzystanyň diňe günortasynda terrorçylyk hereketlerini amala aşyrman, eýsem ýurduň paýtagtynda-da bu işleri etmegi planlaşdyrypdyrlar” diýip, Marat Imankulow sözüne goşdy.
Howsala üçin alamatlar
Mundan başga-da, ýurduň günortasynda howpsuzlyk güýçleri 15 kilogram partlaýyjy serişdäni ele salypdyrlar. Ekspertler bu mukdardaky partlaýyjy serişdäniň dartgynly ýagdaýdaky şäheriň durnuklylygyny bozup, ilat arasynda dowul döremek üçin ýeterlikdigini aýdýarlar.
Bu wakalardan birnäçe gün soňra Bişkegiň sport merkezinde partlama boldy. Bu sport merkezinde soňky hepdeleriň dowamynda şu ýylyň 7-nji aprelinde protestçilere garşy ot açmakda aýyplanýan şahslara garşy sud diňlenişigi geçirilýärdi.
“Oşda we Bişkekda bolan soňky wakalar bu ýurtdaky ýagdaýlary durnuksyzlaşdyrmak we häkimýetleriň kadaly durmuş şertlerini döretmek ugrundaky tagallalaryny bozmak ugrundaky synanşyklaryň bir zynjyrydyr” diýip, Gyrgyzystanyň prezident administrasiýasynyň başlygy Emil Kaptagaýew milli telewideniýeda eden çykyşynda belledi. “Bu hereketleriň arkasynda 7-nji aprelde öz häkimiýetini ýitirenler duran ýaly” diýip, Kaptagaýew sözüne goşdy.
Synçylar Bişkekdäki bu partlamalary suduň işine täsir ýetirmek maksady bilen amala aşyrylan çäre diýip hasaplaýarlar. Emma polisiýa edarasynyň derňewçisi Tynçtyk Karymşakow bu partlamanyň nyşanasynyň 7-nji aprelde ot açmakda aýyplanýanlar bolmagynyň hem mümkindigini aýdýar.
Şol partlama binanyň arka girelgesinde amala aşyrylypdy. Bu girelgeden sudda işine seredilýänler girip-çykýarlar. “Eger-de bu partlamany gurnaýjylar halk arasynda howsala döretjek bolsalar, onda partlaýyjy enjam esasy girelgede goýulsa maksada laýyk bolardy. Ol ýerden her gün müňlerçe adam geçýär” diýip, Tynçtyk Karymşakow öz garaýşyny öňe sürýär.
Näbelli sebäplere görä, partlama sud diňlenişiginiň edil öňýany däl-de, bir sagat öňünden amala aşyryldy. “Belki, sişenbe güni geçiriljek diňlenişigiiň bir sagat yza süýşürilmegi sebäpli uly heläkçilikleriň öňüniň alnan bolmagy-da mümkin. Şeýle-de, diňlenişigiň yza süýşürilmeginden partlamany gurnaýjylaryň bihabar galan bolmagy-da mümkin” diýip, bu sud prosesine yzygiderli gatnaşyp gelýän yerli ýaşaýjy Akmat Balbaýew belledi.
Resmileriň garaýşy birneme başga
Muňa garamazdan, resmiler bu partlamanyň ilat arasynda howsala döretmäge gönükderlendigini nygtaýarlar. Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň başlygy Kolbai Musaýewiň aýtmagyna görä, bu partlama öý şertlerinde ýasalam bomba arkaly amala aşyrylypdyr. Onuň bellemegine görä, diňe proffesional terrorçylar şeýle bombany ýasap biler.
Deslapky derňewleriň netijelerine laýyklykda, bu partlamanyň maksady adam pidalaryny döretmek däl-de, eýsem adamlaryň sussuny basmakdyr diýip, Musaýew belleýär.
Sud jogapkärçilgine çekilen öňki ýokary wezipeli işgärleriň üçüsiniň ýakynda öý tussaglygyndan gaçyp gitmekleri ýagdaýlary has-da çylşyrymlaşdyrýar.
Kurmanbek Bakyýewiň häkimýetiniň öňki sekratarlygynyň başlygy Oksana Malewanaýa, özalky prezident administrasiýasynyň başlygy Kanybek Joroýew we ýurduň öňki baş prokurory Nurlan Tursunkulow dagylar suduň sessiýasynyň ikinji güni suda gelmän, näbelli tarapa gaçyp gidipdirler.
“Suduň dawaly geçen birinji diňlenişiginde olar özleriniň günäsiz diýlip yglan edilen halatynda-da, heläk bolan adamlaryň ýakynlary tarapyndan jezasyz galdyrylmajakdyklaryna göz ýetiren bolmaly” diýip, pensiýadaky bir polkownik öz garaýşyny mälim etdi.
Şol üç adamyň gaçmagy bilen baglylykda häzir derňew işleri geçirilýär.
Şol üç gaçgagy hem goşanyňda, häzir aprel waklary bilen baglylykda dokuz adam sud jogapkärçiligine çekilen bolup çykýar.
Gyrgyzystanyň Howpsuzlyk Geňeşiniň öňki sekretary Miroslaw Niýazow “Hukuk goraýjy organlaryň döwlet häkimýetine ynam eden halatynda durnukly hökümetiň bolmagy mümkin. Ýöne, döwlet häkimýeti parahat ýaşaýjylaryň ölümine sebäp bolan adamlary sud jogapkärçiligine çekmelidir we jezalandyrmalydyr” diýýär.
Kuban Abdymen düýbi Bişkekde ýerleşýän «Zpress» täzelikler saýtynyň redaktory. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Orsýetiň Derňew komiteti oppozision syýasatçy Boris Nemtsowyň ölümi bilen baglanyşykly derňew işleriniň tamamlanandygyny aýdýar.
Agzalýan komitetiň metbugat wekili Wladimir Markiniň 29-njy ýanwarda beren maglumatyna görä, Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz regionyndan çeçenistanly dört şübheli “buýurma boýunça Nemtsowy öldürmekde” aýyplanýar. Nemtsow 2015-nji ýylyň 27-nji fewralynda Kremliň golaýynda atylyp öldürilipdi.
Markiniň aýtmagyna görä, bu wakanyň esasy ruhlandyryjysy diýlip güman edilýän Ruslan Muhudinow heniz tussag edilmändir. Muhudinowyň çeçen lideri Ramzan Kadyrowyň howpsuzlyk güýçleriniň agzasy bolandygy aýdylýar.
21-nji ýanwarda Orsýetiň Derňew komitetiniň başlygy Aleksandr Bastrykin Nemtsowyň ölüminiň doly çözülendigini mälim edipdi.


text:
Awangardizm
Awangardizm -20. asyrda ýüze çykan edebi ugruň şertli ady. Bu ugruň aýratynlygy realistik çeper obrazy döretmegiň öňki däplerinden arany üzmekden, beýan etmegiň täze serişdelerini we eserleriň formal strukturasyny gözläp tapmakdan ybaratdyr. Awangardizm termininiň özi 20 ýyllaryň tankytlarynda ýüze çykdy we sungaty öwreniş ylmynda (şol sanda sowet sungaty öwreniş ylmynda-da) 50 ýyllarda ykrar edildi. Awangardizm 20. asyrda buržuaz medeniýetinde giň we çylşyrymly krizisiň emele gelmegidir, ol dünýä anarhik, subýektiw akyl ýetirmek esasynda ösdi.


text:
Amerikan wekili 2-nji awgustda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kabul edilenden soň, metbugatyň öňünde eden çykyşynda Türkmenistanyň ýolbaşçylary bilen geçirilen duşuşyklarynyň dowamynda energiýa boýunça hyzmatdaşlyk hakda pikir alşylanlygyny aýtdy.
Käbir ýewropaly synçylarynyň aýtmagyna görä, Morningstaryň bu sapary Günbatarda türkmen gazyna dörän täze gyzyklanma bilen baglydyr, sebäbi soňky döwürlerde Transhazar gaz proýekti hakda Ýewropada hem täze seslenmeler peýda bolup başlady.
Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir bu aktual mesele bilen gyzyklanyp, düýbi Berlinde ýerleşýän Germaniýanyň Daşary gatnaşyklar baradaky geňeşiniň energiýa meseleleri boýunça eksperti Dr.Ştefan Meýister
bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Ýewraziýa energiýasy boýunça ýörite wekili Riçard Morningstaryň ýakynda Türkmenistana eden saparyna siz nähili baha berýärsiňiz? Dr.Ştefan Meýister:
Meniň pikirimçe, Türkmenistan, hazarýaka ýurtlar göz öňünde tutulanda, energiýa boýunça esasylaryndan biridir. Türkmenistanyň baýlygyna dünýä derejesinde-de, regionda-da uly gyzyklanma bar.
Morningstaryň Aşgabada edýän saparlary barada gürrüň edilende, onuň hem esasy maksady Türkmenistanyň energiýa baýlygy bilen bagly. Sebäbi Morningstar Transhazar gaz proýektine uly goldaw berýän ýolbaşçylardan biri. Hatda ol bu proýektiň amala aşyrylmagyna käbir ýewropaly wekillerden hem köp goldaw berip gelýär.
ABŞ Türkmenistan bilen özara gatnaşyklarynyň barha güýçlenmegi, Transhazar gaz proýketiniň amala aşyrylmagy hem-de Aşgabadyň Baku bilen gatnaşygynyň gowulanmagy üçin tagallalaryny dowam etdirmek isleýär.
Şol bir wagtyň özünde-de Morningstaryň bu saparynyň beýleki bir maksady – ABŞ-nyň täze administrasiýasynyň Orsýet bilen gatnaşygynyň gowulanandygyna garamazdan, Hazaryň ýerasty baýlygy bilen Waşingtonyň gyzyklanmagyny dowam etdirýänligini aýan etmekden ybaratdyr. Azatlyk Radiosy: Türkmen gazynyň haçandyr bir gün Transhazar gaz geçirijisi arkaly hakykatdan hem Ýewropa akyp başlajakdygyna ynanmaga esas barmy? Käbir synçylaryň aýtmagyna görä, şeýle gepleşikler ençeme ýyldan bäri dowam edýär, ýöne bu ugurda ädilen takyk ädim ýok.Dr.Ştefan Meýister:
Soňky birnäçe günden bäri Ýewropa we Ýewropa Bileleşigine girýän ýurtlaryň arasynda Transhazar gaz geçirijisiniň gurulmagynyň zerurdygy hakdaky diskussiýalar güýçlendi. Emma muňa garamazdan, bu turbanyň bir ýa iki ýylyň dowamynda guruljakdygyny aýtmaga o diýen güýçli esas ýok.
Ýöne eger Brýussel Orsýetden başga alternatiw gaz çeşmesini edinmek isleýän bolsa, onda Hazaryň we Türkmenistanyň energiýa baýlygyny Ýewropa akdyrmagyň ýoluny tapmaly, Ýewropanyň mundan başga çykalgasy ýok.
Siziň soragyňyza jogap bersem, elbetde, türkmen gazynyň Ýewropa akyp başlajagyna umyt bar. Emma munuň üçin Transhazar gaz geçirijisiniň gurulmagy hem-de türkmen gazynyň Ýewropa akdyrylmagy barada Brýusseliň güýçli syýasy goldaw bermegi zerur. Azatlyk Radiosy: Onda Transhazar gaz geçirijisiniň gurulmazlygynyň sebäbi Ýewropanyň bu proýekte ýeterlik goldaw bemezligi bilen baglymy?Dr.Ştefan Meýister:
Bu Transhazar geçirijisiniň gurulmagynyň öňündäki böwetlerden diňe biri. Sebäbi eger Ýewropa jemgyýetçiligi bu gaz geçirijiniň gurulmagyna örän isleglidigini we onuň gurulmagy üçin zerur maýany goýbermäge taýýardygyny aç-açan aýtsa, bu möhüm ädim bolar.
Emma bu gaz geçiriji barada başgada problemalar bar. Bu ugurda Azerbaýjan bilen Türkmenistanyň arasyndaky ylalaşmazlyklar, Hazaryň kanuny statusynyň anyk bolmazlygy, Orsýetiň we Eýranyň bähbitleri barada gürrüň edip bolar.
Eger isleg bolsa bu problemalaryň hötdesinden gelmek mümkin. Serediň, Hytaý türkmen gazyny almak barada ylalaşyga gol goýdy, ylalaşygyň yz ýany bilen işe başlandy we aradan köp wagt geçmänkä, eýýam türkmen gazy Hytaýa akyp başlady.
Elbetde, gaz geçirijini Hazaryň üstünden gurmak Gazagystan ýa Özbegistan bilen ylalaşyga gelmekden has kyn, bu düşnükli ýagdaý. Emma esasy mesele - syýasy isleg we zerur bolan möçberde pul serişdesiniň üpjün edilmegidir.
Eger Ýewropa gaz geçirijini gurmaga taýýardygyny aýdyp, onuň gurulmagy üçin zerur bolan serişdäni goýberse, Bakuw ýa Aşgabat bu proýekte goşulmakdan ýüz öwrer diýmek kyn. Sebäbi olar hem Orsýetiň we, galyberse-de, Hytaýyň golastynda galmak islemeýärler.
Netijede, şol ýurtlar gaz müşderileri boýunça deňagramly syýasat alyp barmak isleýärler we bu nukdaýnazardan Ýewropa olar üçin gowy alternatiw bolup durýar. Azatlyk Radiosy: Türkmenistana Nyýazowyň ýolbaşçylyk edýän döwründe Aşgabadyň Günbatar bilen ykdysady, esasan hm energiýa boýunça berk gatnaşygy ýola goýmagyna Orsýet garşy çykyp geldi. Häzirki döwürde Orsýetiň bu ugurdaky täsirine siz nähili baha berýärsiňiz?Dr.Ştefan Meýister:
Häzirki döwürde Türkmenistanda Orsýetiň täsiriniň näderejede güýçlüdigini aýtmak kyn. Emma Türkmenistanyň Hytaý bilen aralygynda gaz geçirijisini guranlygy welin fakt. Bu elbetde, Orsýetiň bähbidine laýyk gelýän proýekt däldi.
Şol bir wagtyň özünde-de Azerbaýjan hem, Orsýetiň bähbitlerine garşy gelmegine garamazdan, ABŞ bilen bilelikde “Baku-Tbilisi-Jeýhan” turbasyny gurdy. Beýleki tarapdan, Orsýet öz gazyny satmakda Ýewropa örän garaşly. Onsoň, eger Brýussel türkmen gazyny Ýewropa akdyrmak barada hakykatdan hem ädim ätse, muňa Moskwa böwet bolup bilmez.
Türkmenistanyň, Orsýetiň bähbidine garşy gelmegine garamazdan, Hytaý bilen aralykda gurlan turbanyň arkasynda durmagy Aşgabadyň öz energiýa eksportyny köp ugurly etmäge taýýardygyny aňladýar. Azatlyk Radiosy: Haçan hem bolsa bir gün Türkmenistanyň gazy Ýewropa akyp başlan ýagdaýynda, bu haýsy proýekt arkaly amala aşar öýdüp pikir edýärsiňiz: Transhazarmy, Eýranyň üsti bilenmi ýa Orsýetiň? Ýagny, agzalýan proýektlerden haýsysyna hakykata has ýakynrak diýip baha berip bolar? Dr.Ştefan Meýister:
Meniň pikirimçe, agzalýan şol proýektlerden haýsysynyň hakykata has ýakyndygyny aýtmak kyn. Bu, belkem, kim ilki bolup maýa goýar diýlen meselä bagly bolar.
Häzirki döwürde Eýranyň üsti bilen proýektiň amala aşjakdygyny aýtmak kyn. Bu barada ýakyn wagtlarda haýsydyr bir uly özgerişligiň boljakdygyny hem pikir edemok. Soragyňyzyň jogaby Orsýetiň içinden geçýän proýekt bolup hem biler. Emma Ýewropa “Nabukko” gaz geçirijisini gurmak işini tizleşdiren halatynda Transhazar proýektine gaýtadan ünsüň güýçlenmegi mümkin.
Emma, dogrymy aýtsam, “Türkmenistanyň gazy Ýewropa akdyrylarmy, eger akdyrylsa, haýsy proýekt arkaly we bu proýekt haçan gurlar?” – bu soraglara hakykatdanam jogap bermek kyn.
Azatlyk Radiosy: Ýakynda siziň edaraňyzyň başlygy Aleksander Rara salgylanylyp çap edilen maglumat gözüme ildi. Şonda ol eger Türkmenistan “Nabukko” proýektine goşulmasa, bu proýekt başa barmaz diýipdir. “Nabukko” bilen bagly nähili täzelik bar? Dr.Ştefan Meýister:
Meniň pikirimçe, “Nabukko” barada heniz hem iş alnyp barylýar. Esasan hem Germaniýanyň RWE AG kompaniýasy bu proýektiň amala aşyrylmagy üçin ýurtda güýçli iş alyp barýar.
Emma, bu ugurda RWE AG ýaly kompaniýalaryň iş alyp barmagyna garamazdan, bu gaz geçirijini kim energiýa bilen üpjün eder diýlen sorag heniz hem jogapsyz galýar, bu nukdaýnazardan Jenap Rar bilen ylalaşýaryn. Sebäbi bu gaz geçiriji gurlan ýagdaýynda hem muny energiýa bilen üpjün etjek serişde gerek, häzirki döwürde Eýrana ýaran hökmünde garamak mümkin däl. Sebäbi bu ýurda garşy ýaňy-ýakynda sanksiýa girizildi.
Yrakda bolsa bu turbany gaz bilen üpjün edip biljek gor ýok, Azerbaýjanyň gazy hem ýeterlik däl. Şonuň üçin türkmen gazy gaty möhüm bolup durýar. Türkmen gazyny Ýewropa akdyrmak üçin hem Transhazar gaz geçirjisiniň gurulmagy örän zerur.
Meniň pikirimçe, şu ýyl bu ugurda hökman bir karara gelinmeli, bu proýekte maýa goýjak kompaniýalar tapylmaly we bu ugurda netijeli ädim ädilmeli.
Azatlyk Radiosy: Transhazar gaz geçirijisini gurmak gaty kyn diýdiňiz. Siziň sözleriňizden belli bolşuna görä, “Nabukko” proýekti hem ýakyn wagtlarda guruljaga meňzemeýär, şeýle dälmi? Dr.Ştefan Meýister:
Meniň pikirimçe, Germaniýanyň RWE AG kompaniýasynyň “Nabukko” proýektine goşulmagy möhüm bir ädim bolup durýar. Sebäbi bu kompaniýa “Nabukko” proýektiniň şärigi hökmünde bu proýektiň amala aşyrylmagy üçin elinde baryny eder. Emma bu proýektiň gurulmagy üçin maliýe serişdeleri gerek.
Meniň pikirimçe, bu nukdaýnazardan biz häzirki döwürde “Nabukko” proýektiniň guruljakdygynyň yglan edilen döwrüne dolanyp geldik. Şol wagtlar “Bu hakykatdanam amala aşyrylarmy?” diýlen sorag peýda bolupdy. Bu mesele şu gün hem soraglygyna galýar. Şol bir wagtyň özünde-de bu proýekte syýasy goldaw barha azalyp barýar. Öňki Sowet Soýuzyna giren ýurtlaryň syýasy goldawy bolmasa, regionda biznes etmek mümkin däl.
Netijede, “Nabukko” proýektiniň amala aşyrylmagy üçin zerur bolan syýasy goldaw we maliýe serişdesini tapmak işi belli bir derejede bu proýektiň şärikleriniň öz ýurtlarynda alyp barjak kampaniýalaryna baglydyr. Meniň olaryň bu işi başarjakdygy barada optimist bolasym gelýär, emma bu ugurda şübhäm hem bar.


text:
XX asyr türkmen edebiýatynda yz galdyryp giden yazyjylaryň biri hem Berdi Kerbabaýewdir. Döwürdeşleri oňa türkmen edebiýatynyň kerwenbaşysy diýip at beripdler. Ol 1920-30-njy ýyllarda proza žanrynda, kyssada ýazan ilkinji türkmen ýazyjylarynyň biridir. Şu ýylyň 15-nji martynda Berdi aganyň 116 ýaşy doldy.
Berdi Kerbabaýew 1894-nji ýylyň 15-nji martynda Tejen etrabynyň Gowkyzereň obasynda dogulýar. Ol Türkmenistan Ylymlar Akademiýasynyň akademigi, Türkmenistanyň Halk ýazyjysy, Sosialistik zähmetiň gahrymany, Magtymguly baýragynyň laureaty. Onuň galamynyň astyndan "Aýgytly ädim", "Gaýgysyz Atabaý", "Nebitdag", "Suw damjasy – altyn dänesi", "Japbaklar", "Öten günler" ýaly eserler çykdy. Berdi Kerbabanyň kitaplary türkmen edebiýatyndan başga dillere iň köp terjime edilen eserleriň hatarynda durýar.
Garaşsyzlyk döwründe Berdi Kerbabaýewiň adynyň resmi suratda öçürilmegi meni köp oýa batyrýardy. Baryp 1974-nji ýylda dünýeden öten ýazyjynyň prezident Saparmyrat Nyýazowyň öňünde näme etmişi bardyka? Şeýle sowal meniň öňümde mydama keserip durýardy. Haçan-da Saparmyrat Nyýazow Berdi Kerbabanyň edebi-öý muzeýini ýykdyrdanda, men ol sowalyň jogabyna düşünip galdym. Dünýäde diktatorlaryň hemmesi döredijilik adamlaryndan gorkupdyrlar. Sebäbi olar ölensoňlaram öz goýup giden eserleri bilen halkyň arasynda ýaşapdyrlar, halkam şondan güýç-kuwwat alypdyr. Ine, şu duýgynam diktatorlar ýok etmäge çalşypdyrlar. Olar näçe jan etselerem, halkyň hakyky hormatyna mynasyp bolan şahsyýetleri milletiň aňyndan ýok edip bilmändirler. Adolf Gitleriň beýik nemes şahyry Iogann Gýötaniň kitaplaryny ýakdyrmagy, Staliniň höküm süren ýyllarynda Iwan Buniniň, Anna Ahmatowanyň eserleriniň we olaryň atlarynyň tutulmagynyň gadagan edilmegi muňa mysal bolup biler. Tiranlar ýok bolansoň, ol ägirtler ýene öz haklaryna gowuşdylar.
Kerbabaýewiň öý-muzeýiniň ýerleşen ýeri.
Saparmyrat Nyýazowam öz "halypalaryndan" sapak alyp, türkmen medeniýetini we sungatyny ýok etmäge girişdi. Halkyň ençeme ýyllap damjalap ýygnan döredijilik baýlygyny 5-10 ýylyň içinde püçege çykardy. Ol türkmene kesekiniň etmedik zyýanyny etdi. Milleti burup, baglap taşlady. Onuň erki dag aşýardy. Ol biziň Berdi Kerbabaýewimizi gözümiziň öňünden aýyrsa-da, ýüregimizden, aňymyzdan ýok edip bilmedi.
Käte ýolum düşse, Berdi aganyň öý-muzeýniň duran ýerine gelýän, boşap galan, eliň aýasy ýaly ýer, 3-4 sany gögerip duran agaç bolaýmasa, başga zat ýok. Indiki zamanyň ýaşlary ony bilýänem däldirler. Ýöne meniň aňymda ol elmydama bar. Mekdep ýyllarymyz biz Berdi Kerbabaýewiň edebi öý-muzeýine giderdik. Mugallymymyz ol ýerde açyk sapak geçirerdi. Bizem edebiýat ummanynyň jümmüşine girerdik.
Çagalyk ýyllarym, kakam meni ýanyndan aýyrmazdy. Ol köp ýerik meni alyp giderdi. 1973-nji ýylda kakam bilen Berdi Kerbabaýewiň öýüne gelenimiz meniň häzirem ýadymda. Berdi agalara 2-3 sapar baranym gowy ýadyma gelýär. Ilki göremde, men Berdi agadan gorkdumam. Daýaw, ak saçly, hasam onuň jontuk gysga murtlary meniň ünsümi çekipdi. Men olar ýaly murtly adamlary diňe kinolarda görýärdim. Onuň sesi hazirem gulagymdan gidenok. Gyrygrak sesi bardy. Berdi aganyň maňa beren ullakan armydy häzirem gowy ýadymda.
Garaşsyzlyk döwründe agyr ýyllar başymyza düşdi. Bir gün tanşym jaň edip, Karl Marks (häzirki Azady adyndaky) kitaphananyň öz fondundaky kitaplaryny satýandygyny habar berdi. Men eglenmän, baryp satylýan kitaplary gördüm. Ol ýerde diňe rus ýa beýleki dilli ýazyjylaň kitabyndan başga-da, türkmen ýazyjylarynyňam eserleri bardy. Kitaplaryň bahasam arzandy, bir muň manatdy, iň gymmady bolsa, 4 müňdi. Men alyp bilen kitaplarymy aldym-da, kitaphanaçy gelniň ýanyna geldim, ol maňa seretdi-de: "Bizem gynanýarys şulary satýanymyza, nädeli-dä, ýokardan görkezme geldi-dä! "Az wagtyň içinde satmaly diýip buýurdylar", ine, indem, deger-degmez baha satýarys" diýip, meniň alan kitaplarymy jemläp, elime berdi. Alan kitaplarymyň arasynda Berdi Kerbabaýewiň 1971-nji ýylda çykan goşgular ýygyndysam bardy. Bu ýygyndydaky goşgulara men öň gabat gelmändim. Ol esasan Berdi aganyň 1950-nji ýyllaryň ortalarynda ýurtda "syýasy doňaklygyň çözülip ugran döwürleri" diýip at alan wagtlar, SSKP-niň XX gurlutaýyndan soň, Staliniň şahsyýet kultunyň ýazgarylýan döwürleri ýazan goşgularydy. Bu goşgular gaty erkin ýazylypdyr. Onda awtoryň içki pikirleri aýdyň görkezilýär. Mysal üçin, ine, awtoryň "Siňek" diýen şygry:Sen, eý, gep gezdirip, ýürek bulaýan,
Zäher gatma adamlaryň aşyna.
Kimiň murtun, kimiň syrtyn ýalaýan,
Syrtmak salma bigünäleň başyna.
El çekmeseň ýürekbulanç käriňden,
Mahrum borsuň ganatyňdan, periňden!
Elbetde, awtoryň bu şygyrda galdyrýan problemalary, gynansagam, häzirki gün, biziň durmuşymyzda gaty aktual.
Berdi Kerbabaýewiň şol ýyllarda ýazan şygyrlarynyň adaty ýazýan goşgularyndan diňe many däl, eýsem forma taýdanam özboluşly tapawudy bar. "Göterim" diýen şygry, adyndan belli bolşy ýaly, bedinebis häsiýetli adamynyň sypatyny görkezýär. Ýelginlenip göterilme, göterim,
Bu bolşuň bilen uçmagyň kyndyr,
Idili iş etmän, hetdiňden aşsaň,
Böwen ýaly ýarylmagyň mümkindir.
Çeni ýagşy, garamasaň paşmaga,
Dönersiň bir ýel göteren peşmege!
"Ýaranjaň" goşgusynda awtor ýaranjaň adamlaryň keşbini, häsiýetini ussatlyk bilen beýan edýär. Ýaranjaň bir açgöz agta,
Ýalynjyrar ýalan, ýalan.
Iýtseň başy ykjam nogta,
Münseň gerşi ýasy palan.
Dürt gerşine, dep garnyna,
Dikgirdär eşek ornuna.
Berdi Kerbabaýewiň durmuş ýoly öwrümli-öwrümli ýodalardan durýar. Ol töhmet belasyndan ejir çeken adamlaryň biridir. Töhmetiň adama salan ýaralaryny ol "Ýeňindedir pyçagy" diýen şygrynda açyk görkezýär.Ýalan sözläp, dilin süýjüdýänden gaç,
Duzun datma, elwan bolsa saçagy.
Million wada berse, hemmesinden geç,
Ýeňindedir onuň töhmet pyçagy.
Berdi aga ajy günlerem başyndan geçirýär. Ol ömründe üç gezek tussag edilýär. Ilkinji gezek 1919-njy ýylda ak gwardiýaçylar tarapyndan tussag edilen bolsa, 1932-nji we 1937-nji ýyllarda, stalinizmiň pidasy bolýar. Berdi Kerbabaýew töhmetden ýanan ynsandyr. Ol özüniň içki duýgusyny diňe 1958-nji ýylda ýazan "Satlyk dost" diýen şygrynda doly beýan edýär.Dostum, iýenimiz aýry gitmezdi,
Ynanýardyk bir-birege janymyz.
Hiç-kim bizi dogan däldir öýtmezdi,
Ortadady gazanjymyz, nanymyz...
Bir-birekden aýra düşmek haýypdy.
Ýamanlygy oýlamak-da aýypdy.
Ýyllar ötdi, käsi agramly geçdi,
Sen suslandyň, men dynuwsyz ýüwürdim.
Görnüşimiz, keşbimiz-de degişdi,
Sen gartmaç, men gojalyga ýüz urdum...
Ne döw çaldy?.. Geçipsiň meň daşyma.
Dürli töhmet ýagdyrypsyň başyma! Samanyň astyndan suwuň goýbermän,
Ýüzbe-ýüz dik durup äşgär aýtsaňdyň,
Assyryn haýynlyk donuna girmän,
Göni durup gursagymdan atsaňdyň.
Ölmi agyr görüp, men “ah“ çekmezdim,
Hyrçym dişläp, ala gözli bakmazdym.
Nämüçin öz dostuň satdyň bir pula?
Belki, özgäň gepine sen gidensiň?
Ýeňsämden iterip, sen güle-güle.
Bal günüňe bataýaryň öýdensiň?
Kalbyň ony niçik kabul etdikä?
Men bilmedim saňa kimden ýetdikä? Emma ol hak! Atan okuň gös-göni
Islegiňden öteräk-de işledi.
Ýeňsämden penjeläp, südürläp meni
Agzym gum garbadyp, arka taşlady...
Meň bagtyma töhmet buzy tiz eräp,
Özümi dürsedim ýaňadan döräp.
Indi meniň güýç- kuwwatym elimde,
Hemme ýerde maňa dostluk beslenýär.
Sen çaňa bulaşyp, galdyň ýolumda,
Sen ýalylar itden beter pislenýär.
Dostlugy bir pula satan sen elhenç!
Ýüzüňe tüýkürin, görünme-de gaç!
Bu goşgynyň aňyrsynda uly ykbal ýatyr. Berdi aga ony ýaşlyk ýyllarynyň dosty şahyr Garaja Burunowa ýüzlenip ýazýar. Olaryň dostlygy çagalyk ýyllaryndan başlaýar. Ony Berdi Kerbabaýew "Öten günler" atly awtobiografik romanynda giňişleýin beýan edip görkezýär.Dowamy bar.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ahal” AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň 1/8 finalyna çykmak wezipesini kynlaşdyrdy. Topar şu gün Aşgabatda toparça bölegiň 5-nji tapgyrynda yklymyň bu ýaryşynyň häzirki eýesi we Kuweýtiň 16 gezek çempiony “Al-Kadsiýadan” asgyn geldi — 0:1. Bu toparlaryň arasynda 25-nji fewralda El-Kuweýtde geçirilen ilkinji duşuşyk hem 2:0 hasabynda Kuweýtiň toparynyň peýdasyna tamamlanypdy.
Duşuşygyň başy deň göreşde geçse-de, 19-njy minutda myhmanlar hasaby açdylar. Çep gyradan başlanan hüjüm Bader Al-Al-Motawanyň jerime meýdançasyna girmegi we netijeli urgyny ýerine ýetirmegi bilen tamamlandy. Arakesmä çenli ýer eýelerine hasaby deňlemäge mümkinçilikler bolman durmady. Ýöne “Ahalyň” iň netijeli hüjümçisi Altymyrat Annadurdyýew iki amatly pursady elden giderdi.
Ikinji ýarymda “Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň topary hasaby deňlemek üçin elde baryny etdi. Ýöne biziň futbolçylarymyza ýeňlişden halas bolmak başartmady.
Şeýlelikde, toparça bölegiň tamamlanmagyna bir tapgyr galanda “Ahal” 6 utuk bilen “C” toparçasynda üçünji orunda galdy. Şu günki ýeňişden soň, 10 utuk toplan “Al-Kadsiýa” bolsa wagtyndan öň 1/8 finalda oýnamaga hukuk gazandy. “Ahalyň” bu tapgyra çykmaga mümkinçiligi bolarmy ýa-da ýok, bu Yragyň “Erbili” bilen Täjigistanyň “Istiklolynyň” duşuşygyndan soň belli bolar. 5-nji tapgyryň öňüsyrasynda “Istiklolyň” 7, “Erbiliň” bolsa 3 utugynyň bolandygyny ýatladýarys.
AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň toparça böleginiň jemleýji duşuşygyny “Ahal” 13-nji maýda Duşenbede “Istiklola” garşy geçirer.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
AFK-nyň Kubogy —2015. toparça bölegi. “C” toparça.
29-njy aprel. Aşgabat. “Aşgabat” stadiony. 20 000 tomaşaçy. 24 gradus С.
“Ahal” (Türkmenistan) – Al-Kadsiýa (Kuweýt) – 0:1 (0:1).
Pökgini geçiren: Bader Al-Motawa, 20 (0:1).
“Ahal”: Nikita Garbunow, Begli Meredow, Annasähet Annasähedow, Damar Batyrow (Berdimyrat Rejepow 46, Begmyrat Balakaýew, 82), Myrat Hamraýew, Zafar Babajanow, Gurban Annaýew, Alibek Abdyrahmanow, Süleýman Orazow, Altymyrat Annadurdyýew, Mämedaly Garadanow.
“Al-Kadsiýa”: A.Al-Fadhli, Sultan Alenezi, Faýsal Alazemi (Abdulaziz Alenezi, 88), Fahed Al-Ibrahim, Talal Al-Amer, Bader Al-Motawa, Amer Almatug Al-Fahdel, Abdullahi Şehu, Saud Alansari (Haled Al-Kahtani, 67), Daniel Subotiç (Soud Al-Mejmed, 88), Raşit Sumaýli.
Duýduryş alanlar: Zafar Babajanow, 28 – Amer Almatug Al-Fahdel 3, Soud Al-Mejmed, 90+2, Talal Al-Amer, 90+3.
Duşuşygyň iň gowy oýunçysy: Bader Al-Motawa (“Al-Kadsiýa”).
Emin: Li Min Hu (Koreýa Respublikasy).
Kömekçi eminler: Babg Giýol (Koreýa Respublikasy), Thaufik Ibrahim (Maldiw adalary).
Gözegçi emin: Ali Reda (Liwan).
Duşuşygyň inspektory: Naser Darwiş Mustafa Algafari (Iordaniýa).
Duşuşygyň komissary: Ahmed Şahir (Maldiw adalary).
"Ahal" bilen "Al-Kadsiýa" duşuşygyndan fotoreportažy şu ýerden synlap bilersiňiz!


text:
Hindistanyň premýer-ministri Manmohan Singh bilen owgan prezidenti Hamid Karzaý şu gün Nýu-Delide duşuşyp, regional durnuklylyk hakynda maslahat geçirmekçi.
Iki aý mundan öň Kabulda Hindistanyň 9 raýaty janyndan geçen bombaçynyň hüjüminiň pidasy bolupdy.
Hindi resmileri bu hüjümi Pakistanda ýerleşýän jeňçi topar Laşkar-e-Taibadan görýärler.
Hindistan Owganystanda esasan gurluşyk we kömek tagallalary bilen meşgul. 2001-nýi ýylda Talyp rejimi ýykylaly bäri ol Owganystana bir milliard dollardan gowrak kömek berdi.


text:
Fransuz hökümeti Panamanyň öňki diktatory Manuel Norigany yzyna, uzak wagtlyk türme tussaglygy garaşýan ýurduna iberjegini tassyk etdi.
Daşary işler ministrligi Fransiýada tussaglykda oturan Noriga bu kararyň bildirilendigini aýtdy. Ol pul ýuwmakda aýyplanyp, ýedi ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Noriganyň aklawçysy öz müşderisiniň bu karardan şikaýat etmejegini aýtdy.
Ozalky goşun generaly Noriga 1989-njy ýylda Birleşen Ştatlaryň Panama girmegi netijesinde iş başyndan agdarylmazyndan ozal bu ýurda alty ýyl ýolbaşçylyk edipdi.
Ol geçen ýyl Fransiýa berilmezinden öň, neşe gaçakçylygy we pul ýuwma sebäpli, Birleşen Ştatlarda 15 ýyl türmede oturypdy.
Panamada oňa ýurda ýolbaşçylyk eden ýyllarynda basgylan adam hukuklary üçin 20 ýyl türme tussaglygy garaşýar.


text:
Britan žurnalisti Bethan McKernan “Independent” gazedinde ýazan makalasynda, häzirki respublikançylaryň dalaşgärleriniň bäsleşigine garalanda, bu ýagdaý göýä hakykata öwrüläýjek ýaly ynjalyksyzlyk döreýär.
Britan žurnalisti Bethan McKernanyň ýazmagyna görä, respublikaçy dalaşgär Ted Kruzyň antimusulman garaýyşlary soňky wagtlarda bu ugurda berk tankyt edilýän Donald Trumpuň pikirlerinden hem has aýylgançdyr.
Makalada aýdylşyna görä, senator Ted Kruz we işewür Donald Trumpuň arasyndaky umumylyklar aslynda göze ilýänlerden has köpdür.
Žurnalistiň pikriçe, Kruz bilen Trumpuň salgytlar, migrasiýa we iň ýakymsyzy-da yslam baradaky garaýyşlary aslynda bir perdeden gopýar.
Makalada aýdylyşyna görä, Kruz aslynda musulmanlaryň häzirki döwürde ABŞ-da nyşana alynýan we ylaýta-da soňky ýyllarda duşmançylykly jenaýatlara has köp duçar edilýän ýeke-täk topardygyndan bihabarmy?
14 adamynyň pida bolan San Bernardino hüjüminiň yzysüre prezident Barak Obama öz çykyşynda, yslamyň hoşniýetli görnüşi bilen radikal görnüşiniň aratapawudyny seljerip, ony ýatdan çykarmaly däldigine aýratyn ünsi çekýär.
ABŞ-nyň baş kazysy Loretta Lyýnç bolsa duşmançylygy öjükdirýän hereketlere we musulman raýatlara garşy gurnalýan duşmançylykly hüjümleriň guramaçylaryna berk çäre görüljekdigini nygtaýar.
Kruz Trump ýaly "radarda tutulmandyr"
Makalada aýdylyşyna görä, şol bir wagtda-da Kruz geçen hepdedäki çykyşynda musulmanlar bilen arada çäk çekilmeginiň zerurdygyny gaýtalamagy ýadyndan çykaryp, oňa derek Obamany "terrorçylygy mahabatlandyryjy", Lyýnçy bolsa "polisiň wagyz-nesihatçysy" diýip atlandyrypdyr.
Kruz öz çykyşynda: "14 sany bigünä adamynyň ganyna galan terrorçylykly hüjümden soň bize bu ýurdy gorap biljek prezident bilen baş kazy gerek" diýipdir.
Žurnalistiň pikirine görä, Aýowada respublikançylaryň dalaşgärlik barasyndaky ýapyk ýygnagyna çenli Trumpuň ses ýygnamakdaky üstünligi ýokary galmaz we şondan soň öňdelik Kruzuň ygtyýaryna geçer.
Makalada aýdylyşyna görä, 2016-njy ýyldaky prezidentlik saýlawyna dalaşgär bolmak we Ak tama göçmek üçin şonda Kruzuň bagty çüwüp biler.
Žurnalit şeýle-de Kruzuň Ýakyn Gündogardan bolýan göçe-göçlüge çäklendirme girizilmegi barasyndaky pikirleriniň edil Trumpuňky ýaly aç-açan däldigini we bu ugurda onuň "radarda tutulmandygyny" belläpdir.
Prezidentiň wize-prezidenti
Makalada nygtalyşy ýaly, Kruz häzire çenli Trumpuň awuly diliniň hüjümine duçar bolmadyk ýeke-täk respublikançy dalaşgärdir we Kruz hem köp wagtdan bäri ony tankyt etmejek bolup, seresaply hereket edýär.
Tanymal “Politico” žurnalynyň ýazmagyna görä bolsa Kruz, Trumpuň tarapdarlaryny ürküzmek islemeýär we bäsdeşi büdrän halatynda onuň elektroratyna eýe çykmagy planlaşdyrýar.
Britaniýaly žurnalist Bethan McKernan “Independent” gazetinde "Ukyňyzy täsgendirmek islemeýäris. Ýöne olaryň ikisinden biriniň bagty çüwäýse, beýlekisini özüne ýoldaş edinjekdigi ikiuçsyzdyr" diýip ýazýar.
Has gönümel aýdylanda, gürrüň ol ikisiniň ABŞ-nyň iň ýokarky wezipesi ugrundaky bäsleşikde prezident we wise-prezident orunlaryny alyp biljekdigi barasynda barýar.


text:
Gresiýanyň häkimiýet başyndaky kaolisiýasynyň liderleri tygşytlaýyş boýunça ykdysady çäreleri geçirmekde karara gelmek üçin goşmaça maslahat geçirýärler.
Ýewropa Bileleşiginden we Halkara pul gaznasyndan 130 milliard ýewrolyk täze krediti almak üçin hut grek syýasatçylarynyň özara ylalaşygy şert bolup durýar.
Maglumatlara görä, Gresiýanyň premýer-ministri Lukas Papadimos halkara kreditorlar bilen ylalaşyk baradaky taslama iň soňky üýtgetmeleri girizipdir. Onda minimal aýlyk haklaryny, pensiýalary 20% peseltmek we 15 müň gullukçyny işden boşatmak teklip edilýär.
Sişenbe güni Gresiýada halkara talaplara garşylyk görkezilip, ählumumy iş taşlaýyş geçirildi. Bu iş taşlaýyşda Afinada 20 müň adam tygşytlama garşy ýörişe çykdy.


text:
Eýranyň Aňtaw ministrligi ondan gowrak žurnalisti Günbatar bilen ilteşikli bikanun bir media ulgamyna agzalykda aýyplap, tussag etdi.
Aňtaw ministrligi bu bikanun ulgamyň Günbataryň käbir hökümetleri hem-de BBC habar korporasiýasy tarapyndan dolandyrylýandygyny öňe sürýär. Emma BBC Eýran tarapynyň bu bildiren aýyplamasyny “esassyz” diýip atlandyryp, ret etdi.
Soňky birnäçe günüň dowamynda tussag edilen ondan gowrak žurnalist Eýrandaky reformaçy gazetlerde ýa-da ýarym resmi habar agentliklerinde işleýän žurnalistler.
Käbir aktiwistler bu tussag edişlikleri şu ýylyň tomsunda Eýranda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryndan öň ýola goýlan repressiýa kampaniýasy hökmünde häsiýetlendirýärler.


text:
28-nji maýda Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Çagalary goramagyň Halkara güni mynasybetli, “Iş kesilenleriň günäsini geçmek hakyndaky” permana gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Berdimuhamedow şanly seneler mynasybetli iş kesilenleriň, toba edenleriň günäsini geçmek ýörelgäni dowam etmek bilen, azatlyga çykanlaryň öz maşgalasyna sag-aman gowuşmagy babatdaky meselelere jogapkärçilikli çemeleşmegi degişli ýolbaşçylara tabşyrdy.
Şeýle hem mejlisde Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary Nazarguly Şagulyýewe garamagyndaky gulluklaryň işini talaba laýyk guramakda ýol beren kemçilikleri üçin berk käýinç yglan etdi we ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmese, eýeleýän wezipesinden boşatjakdygyny duýduryş berdi.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Russiýa Birleşen Ştatlaryň liderligindäki koalisiýanyň Siriýanyň Aleppo welaýatynda amala aşyran howa zarbasynda parahat ilatdan alty adamyň ölendigini aýdýar.
Russiýanyň harbylarynyň berýän maglumatyna görä, 18-nji oktýabrda Hassajek obasyna edilen hüjümiň netijesinde başga-da dört adam ýaralandy we iki ýaşaýyş jaýyna zeper ýetdi.
Şeýle-de, maglumatda “regionda Russiýanyň we Siriýanyň howa güýçlerine degişli uçaryň ýokdugy” aýdylyp, wakanyň bolan wagtynda sebitde Belgiýanyň “F-16” uruş uçarlarynyň ikisiniň görünendigi bellenilýär.
Belgiýanyň Goranmak ministrliginiň metbugat wekili gürrüň edilýän wagtda sebitde öz ýurdunyň howa güýçleriniň hereket edendigi baradaky maglumatlary ret edýär.
Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Maria Zaharowa Moskwa bu howa zarbasynyň halkara jemgyýeti tarapyndan ýazgarylmagyna garaşýar diýdi.


text:
Gyrgyzystanda jenaýat toparynyň agzalary bolmakda güman edilýän dört adam tussag edildi.
Gyrgyzystanyň günortasynda ýerleşýän Jalal-Abad regionynyň polisiýasy Kamçybek Kolbaýewiň ýolbaşçylygyndaky guramaçylykly jenaýat toparynyň agzasy bolmakda güman edilýän 31 ýaşly adamyň ele salynandygyny sişenbe güni AÝ/AR-na aýtdy. Şol bir wagtda-da Talas welaýatynyň polisiýasy Kolbaýew bilen gatnaşykda güman edilýän ýene üç sany ýerli ýaşaýjynyň tussag edilendigini habar berdi.
Kolbaýew 2012-nji ýylda Birleşen Arap Emirliklerinden ekstradisiýa edilip, häzir Bişkekde sud edilýär. Ol adam ogurlamakda, talaňçylykda, jenaýat toparyny döretmekde we ýarag saklamakda aýyplanýar.
2011-nji ýylda ABŞ 39 ýaşly Kolbaýewi global neşe gaçakçylygyna gatnaşygy bolanlaryň sanawyna goşupdy. Gyrgyzystanyň häkimiýetleri Kolbaýewiň häkimiýet başyndan çetleşdirilen öňki prezident Kurmanbek Bakiýewiň garyndaşlary bilen gatnaşygynyň bardygyny aýdýarlar.


text:
Her ýyl eksport edilýän 50 milliard kub metr töweregi gazdan gelýän girdeyji, 5 million töweregi ilaty bolan Türkmenistan üçin halkyny eklemäge belki häzirlikçe ýeterlikdir. Emma synçylar bu gazyň tutuşlygyna diýen ýaly diňe bir ýurda eksport edilmeginiň, Türkmenistanyň diňe ykdysady taýdan ösmegine däl, onuň ykdysady garaşsyzlygyna hem päsgelçilik döredýändigini aýdýarlar.
Orsýet bilen Türkmenistanyň arasynda gaz boýunça dörän dartgynlyk, bu çaklamalaryň nä derejede hakykata golaýdygyny aýan etdi. Belki türkmen ýolbaşçysy bu ýagdaýlar sebäpli ýurduň ykdysadyýetini köp ugurly etmek barada alada edip başlandyr. “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 25-nji iýunda hökümet ýygnagynda eden çykyşynda, şol meseleler boýunça gürrüň edip, onuň nähili amala aşyrylmaga synanşylýandygy barada maglumat berdi.
Biz ýaňy ýakynda Awaza milli syýahatçylyk zolagynda täze gurulan binalaryň we desgalaryň ilkinji tapgyryny açdyk diýip şol ýerde türkmen prezidenti belledi. “Şeýlelikde biz ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek syýasatymyzy iş ýüzünde durmuşa geçirýäris we ykdysadyýetimizi diňe nebit-gaz pudagyna daýanyp ösdürmek tejribesinden ýuwaş-ýuwaşdan daşlaşýarys.”
Prezident Berdimuhamedow eden çykyşynda, aýratynam ýakynda Awaza milli syýahatçylyk zolagynyň ilkinji tapgyrynyň açylyşy barada gürrüň edip, käbir ýurtlaryň jemi içerki önüminiň 30 prosenti töweregini turizm pudagynyň emele getirýändigini belledi. Onuň aýtmagyna görä, bu pudagy ösdürmek üçin Türkmenistanyň doly mümkinçilikleri, gowy şertleri, şol sanda gözel tebigaty, dynç alyş üçin her hili serişdeleri bar. Şertler barmy?
Düýbi Ankarada ýerleşýän Gazi uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň professory Mehmet Seyfettin Eroluň pikirine görä, ýurduň bu ugurda mümkinçilikleri bar, emma ýeterlik däl. Tebigy we taryhy baýlyklar we şuňa meňzeş başga mümkinçilikler turizm pudagynyň zeruryýetini doly üpjin etmek üçin ýeterlik däl diýip Mehmet Seýfettin Erol belleýär. “Bu hili baýlyklar bilen bir hatarda infrastrukturanyň, şol sanda myhmanhanalar bilen bir hatarda howa gatnawynyň, bank sistemasynyň we iň esasy zat ýurduň ilatynyň şeýle ýagdaýlara taýyar bolmagy möhüm.”
Türkmenistanda esasy girdeýjili we halka iş orunlaryny döredýän pudak tekstildir.
Ankaradan telefon arkaly bize beren interwýusynda, Dr. Erol turizmiň gaty ýnjyk bir pudakdygyny aýdyp, ykdysady krizis ýa-da şuňa meňzeş dartgynlyklarda, ozaly bilen bu pudaga zyýan ýetýär diýdi.
Türkmenistaniň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 25-nji iýunda eden çykyşynda, ýurduň ykdysadyýetini köp ugurly etmek zerurlygyny göz öňünde tutup, turizm pudagynyň ähmiyeti baradaky çykyşyny edipdi.
Düýbi Londonda ýerleşýän Uruş we Parahatçylyk Maglumatlary Institutynyň redaktory Jon Mak Laudyň aýtmagyna görä, turizm ýaly pudak öz özinden başlanýan we ösýän pudakdyr, ol hökümet eýeçiliginde bolan halatynda bu pudaga hiç kim maýa goýmaz we hökümetiň edip biläýjek işi diňe gowy şertler döretmekdir.
Jon Mak Laud ykdysadyýeti köp ugurly etmek baradaky aladanyň örän dogry hereketdigini aýdyp, ýöne bu tagalla tekstil senagatyna gönükdirilen bolsa has ýerlikli bolardy diýip belledi. “Meniň pikirimçe, Türkmenistanda esasy girdeýjili we halka iş orunlaryny döredýän pudak tekstildir. Bu maliýe taýdan bähbitli pudakdyr, sebäbi bu ýurtda öndürilen pagtany başga bir ýurda eksport etmän, özlerinde peýdalanmaga ýagdaý döreder.”Merkezi Aziýada Dubaý ya-da Şwesariýa
Türkmenistanyň ýolbaşçylary, esasan hem prezident Berdimuhamedow, Birleşen Arap Emirliklerinde ýerleşýän Dubaý şäherini, Türkmenistanyň ösmegi üçin model hökmünde kabul edýändigini mälim edipdi. Hatda Berdimuhamedow prezident hökmünde wezipä başlandan soň, daşary ýurtlara eden saparlarynyň ilkinjlerinden biri bolan Dubaýa baryp, bu emirligiň ykdysady ösüşi bilen bagly maglumatlar alypdy.
Türkiýeli synçy professor Mehmet Seyfettin Eroluň aýtmagyna görä, Dubaýyň hödürleýän mümkinçilikleri edil häzirki döwürde Türkmenistanda ýok we bu
Türkmenistan diňe gazy öndürip satman, bu pudaga degişli başga sektorlara-da üns berip biler.
hili şertleriň döredilmegi üçin köp serişde we wagt gerek. “Emma Türkmenistan, Merkezi Aziýa we öz töwereginde ýerleşýän ýurtlar üçin maliýe merkezi hem bolup biler.”
Men Türkmenistanda bolanymda, bu ýurda Ýaponiýadan bir delegasiýa gelipdi we bu delegasiýanyň Türkmenistan bilen bagly öňe süren pikirleriniň esasynda, bu ýurduň maliýe merkezi bolmagy baradaky teklip hem bardy diýip Dr.Erol aýdýar. “ Ýagny Türkmenistan diňe gazy öndürip satman, bu pudaga degişli başga sektorlara-da üns berip biler. Eger bu ýurt öz bank sistemasyny ösdürse, Hazaryň kenarynda bu merkezi döredip biler.” Dr.Erol Türkmenistanyň bitaraplyk statusyndan peýdalanyp, ýurduň konferensiýa we halkara ýygnaklaryň geçiriliýän merkezine-de öwrülip biljekdigini mälim etdi hem-de Aşgabadyň Ýewropanyň Şwesariýasy bolmazlygy üçin hem hiç hili sebäp ýok diýip belledi.
Türkiýeli synçy professor Eroluň aýtmagyna görä, bu hili proýektleri amala aşyrmak üçin, Türkmenistanyň dünýä bilen aragatnaşygyny has hem ösdürmegi we bu ýurda girip çykmak işleriniň ýeňilleşdirilmegi zerurdyr.


text:
Duşenbe güni Orsýet suw joşmalarynda pida bolanlaryň hatyrasyna matam gününi belleýär.
Krasnodar sebitindäki suw joşmasynda heläk bolanlaryň sany 171-e ýetdi. Gara deňziniň kurort şäherleriniň arasynda iň uly zeper ýeten Krymskda 5 müň töweregi hojalygy suw basdy.
Geçen ýekşenbe güni regionyň ýaşaýjylary elektrik togundan, gazdan we agyz suwundan mahrum boldular.
1500 töweregi adamdan ybarat halas ediji topar sebitde dikeldiş we halas ediş işlerini alyp barýar.
Häkimiýetleriň betbagtçylyga çemeleşişlerine gönükdirilen tankytlaryň fonunda sebite sapar eden Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýerli resmileriň ýaşaýjylara ýeterlik derejede howpsuzlyk çäreleri barada maglumat berip-bermändigini derňemegi we pida bolanlara kompensasiýa tölemekligi tabşyrdy.
Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministr Wladimir Puçkow duşenbe güni eden çykyşynda suw joşmasy baradaky ministrligiň öňünden beren duýduryşy ýaşaýjylaryň ählisine el ýeterli edilmändir diýdi. Krasnodar sebitiniň gubernatory Krymsk şäheriniň häkimini we Krymsk regionynyň başlygyny duşenbe güni wezipelerinden boşatdy.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Krasnodar sebitinde adam ýitgilerine getiren suw joşmasy sebäpli Orsýetiň prezidenti Wladimir Putine hat ýollady we pida bolanlaryň dogan-garyndaşlaryna gynanjyny bildirdi.


text:
Öten hepde Owganystanda 16 adamy atyp öldürmekde aýyplanýan amerikan esgerini goramagy üçin ýüz tutulan aklawçy bu esgeriň uruş barýan regiona dördünji gezekde öz razylygy bilen gitmändigini aýdýar.
Jon Henri Braun bu esgeriň ozal iki gezek ýaralanandygyny, maşgala agzalarynyň ol indi söweşe iberilmez diýip pikir edendigini belleýär:
—Oňa indi söweşe iberilmejekdigi aýdylypdyr. Maşgalasy ol indi söweşe iberilmez diýen pikirde bolupdyr. Oňa we maşgalasyna onuň Orta Gündogarda bolmaly döwri tamamlandy diýlipdir. Onsoň sözüň doly manysynda bir günüň içinde ýagdaý üýtgäpdir. Meniň pikirimçe, onuň yzyna golanmagyna özüniň hem maşgalasynyň begenmändigini aýtsak, adalatsyzylk bolmaz.
Aklawçynyň aýtmagyna görä, bu esgeriň maşgala agzalary nämeleriň bolandygyny eşidenlerinde aňk-taňk bolupdyrlar. Sebäbi onuň ozal musulmanlara we orta gündogarlylara garşy duşmançylygy ýok eken. Braun muny şeýle beýan edýär:
—Olar bütinleý haýran galypdyrlar. Onuň ozal musulmanlar barada aýdan duşmançylykly sözi ýok. Onuň ozal orta gündogarlylar barada aýdan duşmançylykly sözi ýok. Ol, umuman, mylaýym ýigit hasaplanýar. Şol sebäpden olar muňa haýran galypdyrlar.
Braun bu ot açyşlyk barada özüniň köp zatlary bilmeýändigini aýtsa-da, bu işde alkogol, gysyş astynda bolmak, şeýle hem öýdäki meseleler rol oýnapdyr diýilýän gürrüňleri ret edýär.
11-nji martda Gandagar welaýatynda parahat ilata degişli adamlaryň atylyp öldürilmegi Kabul bilen Waşingtonyň arasyna ýene dartgynlylyk saldy. Bu NATO-nyň bir bazasynda Gurhanyň ýakylmagy sebäpli tutuş Owganystanda turan protestleriň üstüne urna boldy.
Adamlaryň şeýle öldürilmegi netijesinde owgan prezidenti Hamid Karzaý NATO-nyň esgerlerini Owganystanyň obalaryndan çekilip, esasy bazalarda bolmaklyga çagyrdy. Şeýle hem ol Birleşen Ştatlaryň Kabula baran goranmak ministri Leon Panetta howpsuzlyga kontrollygy Waşingtonyň planlaşdyryş ýaly 2014-nji ýylda däl-de, 2013-nji ýylda öz eline aljakdygyny aýtdy.
Bu aralykda “Talyban” güýçleri giň gerimli parahatçylyk gepleşiklerine girişere özara ynam döretmek maksady bilen Katarda barýan deslapky gepleşikleri wagtlaýyn togtatjakdygyny bildirdi.
Waşington hem “Talybanyň” bu habaryna reaksiýa bildirip, özüniň syýasy barlyşyk üçin “Talyban” bilen gepleşiklere gatnaşmak baradaky wadasynda durandygyny aýtdy. Ýöne, Waşingtonyň aýtmagyna görä, bu gepleşiklerde ilerleýiş owgan hökümeti bilen gozgalaňçylaryň arasynda gelinmeli ylalaşyklara bagly.


text:
Orsýetiň Derňew komiteti Moskwa derýasynda gezelenç edilýän gaýygyň gark bolmagy sebäpli 9 adamyň ölendigini, olaryň 8-siniň ýolagçydygyny, gaýygyň kapitanynyň hem heläk bolandygyny tassyklady.
Ýedi adama halas bolmak başardypdyr, olaryň biri Türkiýänin graždany.
Gaýyk şenbe güni gije ýük çekýän gämä baryp urdy. Suw transportuny ulanmagyň düzgünlerini bozmak boýunça jenaýat işi gozgaldy.
Gaýygyň eýesi we kapitany Gennadiý Zingeriň öňem suwda tizligi artdyrandygy üçin administratiw jogapkärçilige çekilendigi habar berilýär.
Üç hepde ozal Wolga derýasynda bolan gämi heläkçiliginde 122 adam ölüpdi.


text:
Mälim bolşy ýaly, sport , sport çäreleri, ýa-da sport bilen meşgullanmak saglygy berkitmegiň birnäçe usullarynyň diňe biri. Türkmen metbugaty ýurtda dowam edýän “Saglyk aýynyň” ilatyň saglygyny has-da berkitmäge gönükdirilendigini habar berýär.
Emma ilatyň saglygyny berkitmegiň ýollarynyň ýene biri, arassaçylyk, hususanda hajathana arassalygy. Türkmen häkimiýetleri “Saglyk aýyna” badalga beren mahaly, Mary welaýatynyň Mary şäheriniň demirýol wokzalyna sapar edýän ýolagçylar hajathana ýetmezçiliginden ejir çekýärler.
Şeýle ýolagçylaryň biri adynyň efirde tutylmazlygyny soran maryly ýaşaýjy. Ol bu mesele barada Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýewe ýörite interwýu berdi.


text:
BMG-niň Baş Assambleýasy Ysraýylyň öz ýadro programmasyny halkara inspeksiýasy üçin açmagyna çagyrýan rezolýusiýany tassyklady.
Duşenbe güni, 167 agzanyň goldamagynda, 6 agzanyň garşylygynda we 6 agzanyň saklanmagynda kabul edilen rezolýusiýa Ysraýyly “gijikmezden”, Ýadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk şertnamasyna hem goşulmaga çagyrdy.
Bu rezolýusiýa garşy ses beren ýurtlar Ysraýyl, Birleşen Ştatlar, Kanada, Marşal adalary, Mikroneziýa we Palau.
193 agzaly Baş Assambleýanyň kabul eden rezolýusiýalary ýuridiki taýdan hökmany däl, ýöne dünýä döwletleriniň pikirlerine täsir ýetirýär.
Ysraýylyň esli mukdarda ýadro ýaragy bardyr öýdülýär, ýöne ol muny hiç wagt tassyklamady.


text:
Owgan resmileri “Talyban” hereketiniň söweşijileriniň ýurduň demirgazygyndaky Gunduz şäherinde utgaşykly hüjümlere başlandygyny we günortada bir etraby ele geçirendigini aýdýarlar.
3-nji oktýabrda daňdan söweşijiler Gunduzyň dört tarapyndan hüjüme başladylar. Munuň netijesinde hökümet güýçleri bilen söweşijileriň arasynda güýçli çaknyşyklar boldy.
Wakada azyndan bir polisiýa ofiseri öldi we başga-da dört sanysy ýaralandy diýip, Owganystanyň Içeri işler ministrligi habar berýär.
Gunduz polisiýasynyň koordinasiýa býurosynyň başlygy Mohammadullah Bahej söweşijileriň yza serpikdirilendigini, emma çaknyşyklaryň şäheriň çetinde heniz hem dowam edýändigini aýtdy.
“Talyban” hereketiniň metbugat wekili Zabihullah Mujahid söweşijileriň şäherdäki birnäçe barlag nokatlaryny ele salandygyny aýtdy.
Mundan bir ýyl ozal bolan uruşda Gunduz birnäçe günlük “Talybanyň” gözegçiligine geçipdi. Birleşen Milletler Guramasy şol çaknyşyklarda 289 adamyň ölendigini we başga-da ýüzlerçesiniň ýaralanandygyny habar beripdi.
Bu aralykda, Owganystanyň günortasyndaky Helmand welaýatynda resmiler söweşijileriň Laşkar Gah şäheriniň günortasyndaky etraby basyp alandygyny we ýerli polisiýa başlygyny öldürendigini aýdýarlar.
Owgan polisiýa resmisi Nawa etrabynda howpsuzlyk güýçleri bilen “Talyban” söweşijileriniň arasyndaky çaknyşyklaryň dowam edýändigini aýdýar.
Bu hüjümler 4-nji oktýabrda Brýusselde geçiriljek halkara donor konferensiýasynyň öňýanyna gabat geldi. Bu konferensiýada Owganystanyň halkara partnýorlary ýurda gumanitar kömegi bermek barada maslahat ederler.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Deňiz söwda floty” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek baradaky Karara gol çekdi.
Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi, Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy Gullugyň garamagyndaky Türkmen deňiz söwda floty müdirliginiň guramaçylyk-hukuk görnüşini üýtgedip, ony “Deňiz söwda floty” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine bellenen tertipde öwürmäge borçly edildi.
Karar “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011—2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasynda” bellenen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, ulag ulgamynyň işini has-da kämilleşdirmek maksady bilen kabul edildi.


text:
Eýran Pars aýlagyndaky goňşularyna eger Günbatar özüniň nebit eksportyna garşy embargo girizse, olaryň nebit eksportlaryny artdyrmazlyga çagyrdy.
Bu barada Eýranyň halkara OPEC guramasyndaky wekili Muhammet al Hatibi Kataryň “Şark” gazýetine beren interwiýysynda aýtdy.
Hatibiniň sözlerine görä, Tähran bular ýaly hereketleri “dostlukly” hasaplamaýar we Eýranyň haýyşyna gulak gabartmadyk ýurtlar munuň üçin talabalaýyk “gaýtawul” alarlar.
Ýakynda Ýewropa Bileleşigine agza döwletler Eýranyň nebit eksportyna gadaganlyklary güýçlendirmägi ylalaşdylar. Günbatar Tährana ýadro programmasy boýunça basyş etmäge synanyşýar.
Eýýäm bu regiýondaky iň köp nebit öndürýän Saud Arabystany öz müşderileriniň isleglerini ýerine ýetirmäge taýýardygyny mälim etdi.