text:
TARYHY WAKA MYNASYBETLI TÄZE NUMIZMATIKA ŞAÝY PULLARY
01.05.2015
Taryhy wakany — Türkmenistanyň “TürkmenÄlem 52° E” ilkinji emeli aragatnaşyk hemrasynyň älem giňişligine uçurylmagynyň şanyna ýurdumyzyň Merkezi banky her biriniň gymmaty 50 manada deň bolan altyn we kümüş şaýy pullaryny, şeýle hem şu ýadygärlik şaýy pullardan toplumlary taýýarlady. Ýadygärlik şaýy pullaryny Türkmenistanyň öňden gelýän hyzmatdaşy — Beýik Britaniýanyň “The Roýal Mint Limitet” zikgehanasy taýýarlady.
Şaýy pullarynyň ikisiniň hem ýüz tarapynyň merkezinde Türkmenistanyň kartasynyň aýdyň sudury görünýän dünýä kartasy şekillendirilipdir. Dünýä kartasynyň aşagynda “TürkmenÄlem 52° E” diýen ýazgy bar. Dünýä kartasynyň ýokarsynda telekommunikasiýa hemrasynyň şekili, şeýle-de hemradan Türkmenistanyň kartasyna tarap çykýan radio tolkunlar şekillendirilipdir. Hemranyň ýokarsynda “MILLI KOSMOS AGENTLIGI” diýen ýazgy bar. Şaýy pullaryň iň ýokarsynda türkmen milli haly gölleri görkezilipdir. Şaýy pullaryň aşaky böleginde zeýtun şahajyklary ýerleşdirilipdir. Şaýy pullar dört we altyburçly ýyldyzlar bilen bezelipdir.
Şaýy pullaryň ikisiniň hem arka tarapynyň merkezinde Türkmenistanyň Döwlet tugrasy güberçekli görnüşde şekillendirilipdir, onuň ýokarsynda ýarym aýlaw boýunça “TÜRKMENISTANYŇ MERKEZI BANKY” diýen ýazgy ýerleşdirilipdir. “ELLI MANAT” diýen ýazgy şaýy pulunyň nominalyny görkezýär. Bu ýazgynyň çep tarapynda şaýy puluň mähegi (altyn pulunda Au 916,7, kümüş pulunda Ag 925), sag tarapynda agramy (altyn pulunda 39,94 gr., kümüşde 28,28 gr.) görkezilýär. Ýazgylar öz aralarynda sekizburçly şekiller bilen bölünendir. Şaýy pullaryň diametri 38,61 mm.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň olara goşulýan sertifikaty şaýy pullaryň (pruf) hilini kepillendirýär. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gymmatly numizmatika toplumynyň we ýubileý şaýy pullarynyň üstüni ýetiren gymmatlyklar ýurdumyzyň we daşary döwletleriň köp sanly pul ýygnaýjylary üçin ajaýyp sowgat bolar.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
Gözle
Gözle
Soňky habarlar.............
© 2015 "Türkmenistanyň Prezidentiniň Ýanyndaky Milli Kosmos Agentligi"


c: text/html

text:
Ukrainada protestçiler ýurduň dürli sebitlerine ýaýrap, degişli administratiw nokatlary we binalary eýeleýärler. Kähalatlarda bolsa olar prezident Wiktor Ýanukowiçiň wezipä bellän adamlaryny, has takygy ýerli häkimiýetleri wezipeden gitmäge mejbur edýärler.
Aýratynam günbatar Ukrainanyň polisiýa gulluklary protestçilere gaýtawul bermäge çekinýärler. Ýurduň käbir günbatar regionlarynda halkyň saýlan “Ýerli geňeşleri” Ýewromaýdan protestçileriniň goldamagynda kanun taslamalaryny kabul edýärler.
Ýerli geňeşlerde, esasan, oppozisionerler agdyklyk edýärler. Ukrainda ýagdaý birsyhly üýtgäp dur. Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy protestçileriň dürli welaýatlarda administratiw dolandyryş nokatlaryny eýeleýşi barada ukrain metbugatyndan jemlän maglumatlaryny size ýetirýär.
Lwow welaýaty:
26-njy ýanwar, ýekşenbe güni, günbatar Ukrainada, has takygy ýurduň Lwow welaýatynda kanunçykaryjylar ýerli dolandyryş edaralaryny dargadyp, welaýatyň çäginde hereket edýän polisiýa işgärlerine, harby edaralaryna we howpsuzlyk gulluklaryna protestçilere garşy güýç ulanmagy gadagan etdiler.
Penşenbe güni, 23-nji ýanwarda “rewolýusiýa” diýip biragyzdan gygyryşýan protestçiler Lwowyň administratiw binasyny eýeläp, prezident Wiktor Ýanukowiçiň wezipä bellän Lwow welaýatynyň häkimi Oleh Salony zor bilen arzasyny ýazdyryp, wezipeden el çekmäge mejbur etdiler.
Şeýle-de protestçiler häkimlik binasynyň töwereginde barrikadalary gurdular we olaryň ýüzlerçesi ol ýeri terk etmän, agzalýan meýdanda galdylar.
Ternopol welaýaty:
Ukrainanyň günbatarynda ýerleşip, Lwow welaýaty bilen araçäkleşýän Ternopol welaýatynda-da protestçiler welaýat häkimliginiň binasyny eýelediler. Polisiýa gulluklary olara güýçli gaýtawul berip bilmedi.
Rowensk welaýaty:
Penşenbe güni, 23-nji ýanwarda Ukrainanyň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Rowensk welaýatynda takmynan 2000 sany protestçi ýerli dolandyryş binasyny eýelediler. Şondan az salym geçmänkä welaýat häkimi Anatoliý Ýukhimenko arzasyny ýazyp, işden boşady.
Hmelnitsk welaýaty:
Anna güni, 24-nji ýanwarda Rowenskiniň günortasynda ýerleşýän Hmelnisk welaýatynda polisiýa gulluklary bilen çaknyşan protestçiler dartgynly wakadan ýarym sagat soň welaýat häkimligini eýelediler. Ýewromaýdan hereketiniň ýerli wekili Ýuriý Smal bilen gepleşik geçiren welaýat häkimi Wasiliý Ýadukha ylalaşykdan soň arzasyny ýazyp, öz wezipesinden gitdi.
Iwano-Frankowsk welaýaty:
Günbatar Ukrainada ýerleşýän Iwano-Frankowsk welaýatynda, şenbe güni, ýagny 25-nji ýanwarda 4000-e golaý protestçi welaýatyň häkimlik binasyny eýeledi. Anna güni, 24-nji ýanwarda 1000-e golaý protestçi häkimlik binasynyň daşynda durup, welaýatyň häkimi Wasiliý Çudnowdan wezipeden el çekmegi talap etdi. Häzirki maglumatlara görä, Çudnow entek wezipeden gidenok.
Çernowitsk welaýaty:
Anna güni, ýagny 24-nji ýanwarda müňlerçe protestçi Ukraina bilen Rumyniýanyň araçägine golaý ýerde ýerleşýän Çernowitsk welaýatynyň häkimlik binasyna hüjüm etdiler. Olar gürrüňi edilýän welaýatyň häkimi Mihail Papiýewi wezipeden el çekmäge mejbur etdiler.
Winnitsk welaýaty:
Şenbe güni, ýagny 25-nji ýanwarda Ukrainanyň günbatarynda ýerleşýän Winnitsk welaýatynda protestçiler häkimlik binasyny we welaýatdaky parlament binasyny basyp aldylar. Olar binanyň töweregine öz barrikadalaryny gurup polisiýanyň ol ýere golaýlaşmagynyň öňüni aldylar. Ýekşenbe güni, 26-njy ýanwarda welaýat kazysy žurnalistleriň öňünde resmi ýagdaýda wezipeden gidýändigini mälim etdi.
Poltawa welaýaty:
Gündogar Ukrainanyň Poltawa welaýatynda ýerli kanunçykaryjylaryň binasy protestçiler tarapyndan basylyp alyndy. Elleri taýakly demonstrantlar administratiw binanyň içine girip, welaýat häkimi Oleksandr Udowiçenkonyň wezipeden gitmegini talap etdiler.
Žitomir welaýaty:
Kiýewiň günbatarynda ýerleşýän Žitomir welaýatynda müňlerçe protestçiler 23-nji ýanwar güni welaýatyň häkimlik binasyna hüjüm etdiler. Olar şäher häkimi Wolodymir Debo bilen welaýat häkimi Serhiý Rižugy wezipelerini terk etmäge çagyrdylar. Şeýle-de demonstrantlar şäher häkimligi bilen welaýat häkimliginiň arasyndaky köçäni beklediler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
16-njy dekabrda Gazagystanyň günbataryndaky Žanaozen şäherinde ganly tolgunşyklar ýüz berýän mahaly, Asem Kenžebaýewa garaşylmadyk ýagdaýda şäher polisiýasynyň binasynyň ýerzeminine salyndy.
21 ýaşly Asem Kenžebaýewa şol gün öýünden giden kakasynyň gözlegine çykypdy, emma mundan soň gyz öýüne dolanyp gelmedi.
Kenžebaýewa özüniň şol gün başdan geçirenlerini şeýle gürrüň berdi:
—Gije sagat onlarda men kakamy gözläp ýördüm. Birdenkä-de polisiýa işgärleri meni keselhananyň golaýynda sakladylar. Şol gün polisiýa köçede görnen her bir adamy tussag edýärdi. Olar meni polisiýa binasynyň ýerzemine eltip taşladylar.
Ýerzemindäki ezýet
Kenžebaýewanyň sözlerine görä, ol ýere eltilen onlarça adam gynamalara we zorluklara sezewar edilipdir. Ol bu barada şeýle diýdi:
—Meni ol ýerde ençeme sagatlap sakladylar. Gözümiň öňünde elhenç zatlar bolup geçýärdi. Ol ýerde köp adam bardy. Emma tümlik sebäpli men olaryň ýüzlerini saýgaryp bilmedim.
Kenžebaýewanyň gürrüň bermegine görä, onuň ýanyna ýerleşdirilen bäş-alty gyzy çyr-çyplak ýalaňaçlapdyrlar. Polisiýa hem olary aýak üstünde durmaga mejbur edipdir. Kenžebaýewa şeýle diýdi:
—Çüňkde başga-da birnäçe gyz durdy. Ýüzi maskaly adamlar rezin taýaklar we kemerler bilen olaryň dyzlaryna urýardy. Mundan soň olar gyzlary saçyndan çekip, başga bir otaga süýräp äkitdiler. Soňra-da ol ýerden gyzlaryň zaryn sesleri eşidildi.
Asem Kenžebaýewa özüniň hem urlandygyna garamazdan, her niçigem bolsa, namysyna degilmändigine şükür edýändigini aýtdy.
—Olar meniň çanaklygyma urdular, meni bogdular. Ýüzi maskaly bir adam menden “şu wagt getirildiňmi?” diýip sorady. Men “hawa” diýdim. Men olaryň meniň hem eginbaşlarymy sypyryp, ýalaňaç halda goýmaklaryndan diýseň gorkdum. Ol adam başga bir ýüzi maskaly adama ýüzlenip, meni ýokarky gata eltmegini sorady. Olar meni sorag edilýän ýere getirdiler. Men eger-de olar meni yzyma – ýerzemine äkitsiler, ol ýerden hiç çykarylmajakdygyma göz ýetirýärdim. Men edaranyň başlygyndan meni goýbermegini haýyş etdim. Daňdan sagat dörtler töweregi meni çykardylar.
Täsin özgeriş
Mundan soň, Kenžebaýewa ýerli hökümet resmileriniň ýanyna baryp, özüniň gören elhençliklerini gürrüň berdi. Emma bir hepdä golaý wagt geçensoň, haçan-da ol degişli resmiler bilen özüniň saklanan polisiýa edarasyna baranda ol ýerdäki gören zatlaryna diýseň geň galandygyny aýtdy:
—Haçan-da polisiýa işgärleri bize ýerzemini görkezenlerinde men tas huşumdan gidipdim. Meniň şaýat bolan zatlarym edil bolmadyk ýalydy. Ýerzemin edil keselhananyň otagy derjesinde tämizdi. Polisiýanyň ofiserleri ol ýerde hiç zadyň bolmandygyny aýdýardylar. Ýerzeminde tussag edilen adamlaryň, şol gyzlaryň yzy hem ýokdy. Emma meniň ol ýere ýerleşdirilen günüm ýerzeminde urlan adamlaryň gany çaýkanyp durdy. Men şol adamlaryň, aýallaryň, ýaş gyzlardyr oglanaryň ykbaly barada pikir edýärin. Olara näme boldukda? Olar nirä äkidildikä?
Asem Kenžebaýewanyň kakasy iki güni geçirip, ýagny 18-nji dekabrda öýüne dolandy. Bazarbaý Kenžebaýew özüniň polisiýa işgärleri tarapyndan tussag edilendigini, soňra bolsa polisiýanyň binasynyň maşyn duralgasynda saklanandygyny gürrüň berdi. Ol juda elhenç görnüşde ýenjilipdir.
Bazarbaý Kenžebaýewiň maşgalasy ony dessine keselhana ýerleşdirdi. Emma, Asem Kenžebaýewanyň aýtmagyna görä, onuň kakasy bir hepdä ýetmän, ýaralary sebäpli ýogalypdyr.


text:
"Türkmen inisiatiwasy" topary
Sentýabryň ahyrynda ÝHHG-niň (OSCE) köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň azatlygy meseleleri boýunça wekili Dunýa Miýatowiç Türkmenistana sapar etdi.
Oktýabryň başynda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň habarçysy Döwletmyrat Ýazgulyýew tussag edildi hem-de 5 ýyl azatlykdan mahrum edildi.
Şol bir wagtyň özünde bada-bat Aşgabatdan dolanyp geleniniň yzysüresi Dunýa Miýatowiç şeýle diýipdi:
“Häkimiýetiň wekilleri gepleşikleriň barşynda hökümetiň meniň Býurom bilen konstruktiw söhbede girmäge hem-de biziň hyzmatdaşlygymyzy täze derejä çykarmaga taýýardygyny ynandyrdylar. Men ýakyn wagtlarda biziň önjeýli netijeleri görjekdigimize ynanýaryn”.
Azatlyk Radiosy bilen hyzmatdaşlyk eden žurnalist Döwletmyrat Ýazgulyýew munuň netijesini gaty basym, bary-ýogy birnäçe gün geçenden soň özünde duýdy. Ol gözenegiň aňyrsyna düşdi.
Indi Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy (ÝHHG), hut hanym Miýatowiçiň özi üçin türkmen žurnalistini tussaglykdan boşatmak üçin göreşmek borç we abraý bolup durýar. Munuň üçin adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” topary (TIHR) hem öz tarapyndan ähli tagallalary görer.
Ýöne häzirki ýagdaýda ÝHHG-ä we beýleki halkara strukturalaryna başga zatlar barada duýdurasymyz gelýär. Haçan-da Türkmenistan belli bir ädim ätdi diýlip aýdylanda (“Indi Türkmenistanda hökümete garaşly bolmadyk gazetiň bardygy öwgä mynasypdyr” diýip, D.Miýatowiç aýtdy) we ondan “hyzmatdaşlygyň täze derejesine çykaryna” garaşylanda, dereje ozalkysyndan ýokary bolar diýip tama etmek hökman däldir. Gaýtam, tersine, türkmen häkimiýetleri bu derejäni pese düşürmek bilen bolýarlar.
ÝHHG-niň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň meseleleri boýunça býurosy Türkmenistanyň habar beriş serişdeleri boýunça kanunçylygy liberallaşdyraryna we Internete has giň möçberde girmäge mümkinçilik bererine garaşypdy, oňa derek nobatdaky žurnalist tussag edildi. Indi bu halkara gurama diňe bir “konstruktiw dialog” bilen çäklenmän, eýsem anyk iş bilen meşgullanmaly—Döwletmyrady halas etmegiň gamyny iýmeli.
D.Miýatowiç: “Meniň üçin Türkmenistanyň premýer-ministriniň orunbasary, daşary işler ministri Raşid Meredowyň Türkmenistana gelip görmek baradaky çakylygyny kabul etmek we bu ýurtdaky köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň azatlygy bilen baglanyşykly ýagdaýlar barada elin habar almak uly hormat boldy”.
Habar aldyňyzmy? Goluňyzy çekäýiň.
Blog düýbi Wenada ýerleşýän adam hukuklary boýunça “Türkmen inisiatiwasy” topary tarapyndan ýazyldy we ilki başda onuň öz neşirinde çap edildi. Blogdaky pikirler we garaýyşlar guramanyň özüne degişli.


text:
Amerikanyň Pakistandaky ilçihanasy Birleşen Ştatlaryň Peşawardaky konsulhanasynda işleýän iki amerikalynyň ulaglary bomba hüjümine uçranda ýaralanandygyny aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň beýanatynda duşenbe güni owgan serhetine golaý ýerde bolan hüjümde Peşawardaky konsulhananyň iki sany pakistanly işgäriniň hem ýaraly bolandygy aýdylýar.
Beýanatda “görnetin terror hüjuminde” Birleşen Ştatlaryň ulagy nyşana alyndy we ýaralanan iki amerikan bilen iki pakistanly bejergi alýar diýilýär.
Biraz öň pakistan resmileri janyndan geçeniň ulaglaryna eden bomba hüjümi netijesinde azyndan üç adam, şol sanda iki amerikan öldürildi diýipdiler.
Gapma-garşylykly habarlar bada-bat aýdyňlaşdyrylyp bilinmedi.
Partlamada 19 adamyň ýaralanandygy aýdylýar.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň sözçüsi Wiktoriýa Nulandyň beýanatynda Waşingtonyň bu işi eden adamlary jogapkärçilige çekmek üçin doly derňew geçirmekde pakistan häkimiýetleri bilen işleşmäge taýýardygy aýdylýar.
Bu partlama Peşawaryň iň bir howpsuz künjeginde, daşary ýurt guramalarynyň, şol sanda Birleşen Ştatlaryň konsulhanasynyň we BMG-niň edarasynyň ýerleşen ýerinde boldy.
Partlama şaýat bolan howpsuzlyk işgäri Hazrat Aly öz gören zatlary barada şeýle diýdi:
“Partlama sagat 9:05-de boldy. Men daş çykamda daşary ýurtlularyň süren maşynyny gördüm. Bir daşary ýurtly ot içinde lowlap ýanýardy, başga bir ýaraly bolsa, özüni maşyndan daşaryk oklady.”
Ýakyndaky bir hassahananyň adyny aýtmadyk doktory partlamada ölenler we ýaralananlar barada şeýle diýdi:
"Biz 21 hassany kabul edip aldyk. Şolaryň 19-sy ýaraly, ikisi öli. Olaryň arasynda aýallar we çagalar hem bar. Ýaralylaryň segsen prosenti agyr ýagdaýda."
Uly derejeli polisiýa ofiseri Javed Han nyşana alnan ulagyň ýanyndan amerikan pasportunyň tapylandygyny aýtdy.
Peşawarda bolan partlamadan bir görnüş. 3-nji sentýabr, 2012.
Ýerli telewideniýe doly weýran bolan we ýanan “SUV” ulagyny görkezdi. Resmiler munuň bomba partlamasynda weýran bolan amerikan ulagydygyny aýtdylar.
Aýdylmagyna görä, bu ulaga amerikan konsulhanasyndan çykyp gaýdanyndan soň hüjüm edilipdir.
Hüjüme kimiň jogapkärdigi bada-bat belli bolmady. Ozal şuňa meňzeş hüjümlerde pakistan “Talybany” günälenýärdi.
Khyber Pakhtunkhwa welaýatynyň maglumat ministri Mian Iftikhar Hussain AFP habar gullugyna “bu terrorçylar tarapyndan ädilen howply ädim, olar daşary ýurtlulary dowla salmak isleýärler” diýdi.
Pakistanyň ýarym awtonom tire sebitinde ýerleşýän Peşawar ýurtdaky “Talyban” we “Al-Kaýda” jeňçileriniň esasy gaçybatalgasy bolup durýar. Soňky ýyllarda bu şäherde onlarça partlama boldy. Emma, Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň gören töwerekleýin howpsuzlyk çäreleri sebäpli, amerikan nyşanalaryna degişlilikde seýrek hüjüm edilýär diýip hasaplanýardy.


text:
Düýn Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netenýahu Ysraýyl bilen Müsüriň serhetleriniň belli bir böleginde täze gorag diwarlaryny gurmak we ol ýerde täze gözegçilik enjamlaryny oturtmak baradaky plana gol çekdi.
Ysraýylyň hökümeti bu çäreleriň bikanun migrantlaryň hem-de ýaragly söweşijileriň serhetden geçmek ähtimallygynyň öňüni almak üçin görülýändigini mälim etdi.
Premýer-ministr Benýamin Netenýahu düýn bu barada eden çykyşynda Ysraýylyň konfliktli regionlardan bosgunlary kabul etmegini dowam etdirjekdigini, emma, beýleki tarapdan, on müňlerçe bikanun zähmet migrantlarynyň günorta serhetlerden ýurda girmeklerine welin ýol berip bilmejekdigini nygtady.


text:
Şu gün Türkmenistanda Bilimler we student ýaşlar güni.
Emma ýurtda geçirilýän tigir sürüşligiň Bilimler gününe kölege salandygy aýdylýar.
Prezident G.Berdimuhamedow bu gün mynasybetli mekdep okuwçylaryna we student ýaşlara, mugallymlara we ähli magaryf işgärlerine Ýüzlenme çap etdi.
Prezidentiň Ýüzlenmesinde ýaşlar we magaryf işgärleri täze, 2013-2014-nji okuw ýylynyň başlanmagy bilen gutlanylýar.
Şeýle-de prezident «Türkmenleriň bilimi gadym wagtlardan bäri durmuşyň esasy üstünligi hasaplandygyny, özygtýarly Watanyň geljekde hem gülläp ösmeginiň ýurduň ýaşlarynyň bilim-sowadynyň derejesine baglydygyny» aýdýar.
Mälim bolşy ýaly, şu ýyl Türkmenistanda orta bmilim mekdeplerinde 12 ýyllyk okuw düzgünine geçilýär we 200 müňe golaý çaga, 6 ýaşlylar we 7 ýaşlylar mekdep gapysyndan ätleýär.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Merkezi Aziýa boýunça kömekçisiniň orunbasary Daniel Rozenblum Türkmenistana sapar edýär.
ABŞ-nyň Merkezi Aziýa döwletleri boýunça syýasatyna kuratorlyk edýän Rozenblumyň 4-nji sentýabrda başlanýan üç günlük bu saparynyň dowamynda onuň Türkmenistanyň hökümet agzalary bilen ikitaraplaýyn we halkara meseleleriniň ençemesi boýunça maslahat geçirjegi, ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň beýleki partnýorlary bilen duşuşjakdygy, şeýle-de türkmen hökümetiniň gurnan transport boýunça halkara konferensiýasyna gatnaşjakdygy aýdylýar.
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň resmi maglumatyna görä, Rozenblum 5-nji sentýabrda ilçihananyň Informasion-resurs merkezinde žurnalistleriň soraglaryna jogap berer.


text:
Azatlyk radiosy:
Çeçenistany dikeltmek boýunça öz programmaňyz barada gürrüň beraýseňiz? Ramzan Kadyrow:
Programmam ýok. Programma meniň atam, birinji prezident döwründe işläp düzülipdi. Biz birinji prezidentimiziň kesgitlän ähli zatlaryny doly ýerine ýetirýäris, biz onyň programmalaryny durmuşa geçirýäris. Şu günki gün bu işleriň bahasy barada aýtmak kyn, hatda bu güýçli ykdysadyýetçilere we maliýeçilere-de kyn. Her ýyl bizde ykdysady taýdan pese gaçyşlar we ösüşler bolýar, şonuň üçin ertir näme boljagyny hiç kim bilmeýär. Men diňe ýeke bir zady bilýarin, Çeçen respublikasyny biz doly dikelderis. Sosial pudak doly üpjün edilip, ähli meseleler çözüler we iş orunlary döredilip, Çeçenistan Orsýet Federasiýasynyň iň ösen regiony bolar. Azatlyk radiosy:
Siz özüňize çeçenleriň arasynda regiona durnuklylyk we ykdysady ösüş getirmäge iň ukyply şahs hökmünde garamagyňyzyň sebäbini düşündirseňiz?Ramzan Kadyrow:
Men komandanyň agzasy. Biziň kuwwatly komandamyz bar, Çeçenistanyň ilkinji prezidentiniň komandasy. Men şonuň agzalarynyň biri. Men özüme aýratynlykda garamaýaryn. Men çeçen halkyna hyzmat edýärin. Azatlyk Radiosy:
Günbatarda köpler Çeçenistana zorluklaryň regiony hökmünde garaýarlar. Siz muny nähili düşündirip bilersiňiz?Ramzan Kadyrow:
Rehimsiz zorluklar we aýylanç jemgyýet – Günbatardyr. Olar Yraga baryp, adam öldürýärler, Owganystanda öldürýärler, Palestina baryp hem öldürýärler. Ynsan hukuklaryny doly bozýarlar. Konslagerler… Ynsan azatlyklary ýok. Öz pikirini aýdana duşman diýilip, oňa islendik zat ýöňkelýär.
Danila Galperowiç (çepde) we Grigori Feýfer (sagda) prezident Ramzan Kadyrow bilen söhbetdeşlik geçirýär, 8-nji awgust, 2009 ý.
Çeçenistan bolsa, Orsýet Federasiýasynyň bölegidir. Bu ýerde Orsýet Federasiýasynyň ähli kanunlary berjaý edilýär.
Eger biziň ynsan hukuklaryny bozýanlygymyzy aýdýan bolsalar, hawa, dogrudanam, her ýerde haýsy-da bolsa bir zat ýüze çykýar. Emma kanuna ters hereket edeni, goý, milisiýanyň ýa ýörite gulluklaryň işgäri bolsun, biz ony jezalandyrýarys.Azatlyk radiosy:
Halkara guramalarynyň aýtmagyna görä, Çeçenistanda zorluk edýänleriň jogapkärçikden sypmagy üçin şertler bar. “Human Rights Watch” we “Amnesty International” guramalary ynsan hukuklarynyň depelenmegi bilen bagly köp wakalaryň hut kanuny goraýjylaryň we häkimiýet wekilleriniň özleri tarapyndan edilýänligini aýdýarlar. Şol resmiler bolsa siziň goluňyz astyndaky adamlar. Siz şeýle aýyplamalara nähili jogap berip bilersiňiz?
Ramzan Kadyrow:
Ilkinji nobatda, güýç strukturalarynyň maňa boýun bolmaýanlygyny men size aýtmakçy. Olar Orsýet Federasiýasynyň prezidenti tarapyndan bellenilýärler, menem şeýle. Federal Howpsuzlyk Gullugynyň Çeçen Respublikasy boýunça ýolbaşçysy, prokuror, neşä gözegçilik boýunça we beýleki ähli strukturalaryň ýolbaşçylary respublikanyň prezidentine boýun bolmaýarlar. Men Konstitusiýanyň garanty hökmünde olaryň maňa boýun bolmagyna we dogry gulluk etmegine çalyşýaryn.


text:
Balkanabat şäherinde “Türkmennebit” döwlet konsernine degişli edarlaryň ençemesinde “wagyz-nesihat we halkyň hal-ýagdaýyny öwrenmek” şygary astynda ýygnaklar geçirilip, olaryň dowamynda bu konserniň işgärlerine aýlyk haklarynyň gijikdirilýändigi barada “gep-gürrüň ýaýratmazlyk” tabşyrylypdyr.
Bu barada “Türkmennebit” konsernine dahylly bir edaranyň özüniň efirde atlandyrylmasyzlygyny soran işgäri gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi Konserne degişli beýleki bir edarada, has dogrusy, Baş nebitgeçirijiler Müdirliginde bolan ýene bir ýygnakda geçen hepde bu edaranyň başlygynyň özüni asandygy barada hem hiç ýerde “gürlemezlik” tabşyrylypdyr.
Gepiň gerdişine görä ýatlatsak, bu ýygnaklar Azatlyk Radiosynyň Türkmenistanyň nebit we gaz pudagyna degişli edaralaryň işgärleriniň aýlyk haklarynyň wagtynda berilmeýändigi, şeýle-de Baş nebit geçirijiler Müdirliginiň başlygynyň özüni asandygy barada maglumat bermeginiň yzysüre bolup geçdi.
Ýatladyp geçsek, “Türkmengaz” we “Türkmennebit” döwlet konsernleriniň Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan işgärleri öz aýlyk haklaryny wagtynda alyp bilmeýändiklerini aýdyp, nägileligini bildirýärler. Olar zähmet haklarynyň haçan beriljekdigi barada hem degişli resmilerden maglumat alyp bilmeýändiklerini aýdýarlar.
"Islegler"
Soňky döwür geçirilip başlanan ýygnaklarda, esasan, Türkmenistanyň prezidentiniň “arşa göterilýändigi”, şeýle-de ýurtda “hiç hili kemçilikleriň ýok” diýip nygtalýandygy aýdylýar. Azatlyk Radiosynyň çeşmesiniň maglumatyna görä, ýygnaklarda çykyş eden resmiler bar diýilýän meselelere hem halkyň “doýmaz-dolmaz isleginiň sebäp bolýandygyny” öňe sürýärler.
Ýurduň içinden Azatlyk Radiosyna ugradylan maglumatda ýygnakda çykyş edendigi aýdylýan bir resminiň sözleri hem getirilýär. Emeldar şonda: “Türkmenistan döwletimizde hiç hili kynçylyk ýok. Dürli-dümen iýjek bolup, gowudan-gowy geýinjek bolup kynçylygy özümiz döredýäris” diýip, çykyş edipdir.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi öz işleýän edarasynyň adynyň tutulmazlygyny haýyş etdi. Şol bir wagtda, Azatlyk Radiosyna “Türkmennebit” döwlet konsernine degişli bu edara bilen habarlaşyp, nähilidir bir kommentariý ýa-da reaksiýa almak başartmady.
Ýatladyp geçsek, geçen aýyň ahyrynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Balkanabada sapar edip, regionda geçirilen derňewleriň netijesinde kemçilikleriň ýüze çykarylandygyny belläp, ýerli häkimiýetiň ýokary derejeli emeldarlarynyň ençemesine berk käýinç berdi.
Emma döwlet mediasynda gürrüňi gidýän kemçilikleriň mazmuny, şeýle-de olaryň düzüminde ýurduň nebit we gaz pudagynyň işgärleriniň aýlyklarynyň gijikdirilmegi ýaly meseleleriň gozgalyp-gozgalmandygy barada maglumat berilmeýär.


text:
Şu günden, ýagny 12-nji ýanwardan başlap Türkmenistanyň dürli künjeklerinde ilata dollar satmagyň bes edilendigi habar berilýär. Maglumata görä, Aşgabadyň tas ähli walýuta alyş-çalyş nokatlarynda diýen ýaly ilata dollar satylmaýar.
Şol bir wagtyň özünde, resmiler tarapyndan ilata dollaryň näme sebäpden satylmaýandygy we bu düzgüniň näçe wagt dowam etjekdigi barada hem maglumat berilmeýär.
Azatlyk Radiosyndan Sähra Gulam Nabi bu meseläniň jikme-jikleri bilen gyzyklanyp, Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa bilen söhbetdeş boldy.
Şeýle-de, Azatlyk Radiosyndan Merdan Saryýew Mary welaýatynda ilata dollaryň satylyp-satylmaýandygy bilen gyzyklanyp, Marydaky habarçysy Röwşen Çaryýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Operasiýa etdirmezden
Halypa ýazyjy Beki Seýtäkowyň bir gözi çagalykda ýolugan mama keseli sebäpli gapylypdy. Ýaşy 60-a ser uranda onuň beýleki gözüniň-de görüş derejesi juda peseldi. Ol geçen asyryň 70-nji ýyllarynyň ortalarynda Moskwa gidip, gözüni operasiýa etdirdi.
Şol günler ýazyjylaryň Moskwanyň etegindäki Peredelkino döredijilik öýünde dynç alýan ýazyjy Hojanepes Meläýew Beki aganyň halyndan habar tutup durýan eken. Ol operasiýadan soňra halypanyň gözüniň sargysynyň aýryljak gününi anyklap, keselhana barýar.
Beki aganyň gözünden hasanyň (sargynyň) aýrylan pursady Hojanepes gapydan girýär. Ýagty jahany görüp başlanyna hem-de Hojanepesiň ýöriteläp gelmegine halypa ýazyjy begenýär. Ýöne begenjini Beki Seýtek edähedine eýerip beýan edýär:
-Gözüm açylanda ýene-de seni görjek bolsam, gözümi operasiýa etdirmezdim -diýýär. Soňra-da:
-Agaňy ýatlap geleniňe , Taňryýalkasyn! -diýip, ony gujaklaýar.
Çäýnege guýup getirende ölýämidi...
Aman Goşaýew hem-de Dädebaý Amanow döredijilige başlan uçurlary Türkmen radiosynyň edebi-drama gepleşikler redaksiýasynda Taýisa Kurdiçskaýa diýen tejribeli žurnalist zenan bilen bile işleýärdiler. Taýisanyň äri Wýaçeslaw Kurdisskiý edebi terjimeçidi.
Türkmen ýazyjylarynyň kyssa eserlerini rus diline terjime etmekde bitiren hyzmzty üçin Magtymguly adyndaky Döwlet baýragyna mynasyp bolupdy. Wýaçeslaw Kurdisskiý 1986-njy ýylyň gyşynda aradan çykdy. Kyn ýagdaýa düşen adama kömek-ýardam etmegi borjy hasaplaýan Aman Goşa “Taýisanyň ärini jaýlamaga gideli” diýip, Dädebaýa teklip edýär.
Dädebaý howanyň sowukdygyny bahana edip, ol teklipden boýun gaçyrýar. Aman Goşa “Gideli Dädebaý, hristianlar merhumyny jaýlandan soňra merhumyň ruhuny ýatlap arak içýärler” diýip, Dädebaýyň gowşak damaryndan tutýar. Bu däp bilen bagly teklibe göwnüni bölünenden Dädebaý Aman Goşa bilen gonamçylyga gidip, il deňinde merhumy jaýlamaga gatnaşýar.
Soňra olar öňden gelýän däbe eýerip, Taýisanyň öýüne gelýärler. Merhumyň ruhuny ýatlamak üçin saçaga nahar çekilýär. Ýöne arak getirilmeýär. Aldajy sowukga gök dalak bolup üşän Dädebaý:
-Hany hristiançylyk, hany wada beren aragyň? -diýip, Aman Goşanyň üstüne sürünýär. Tapbiler Aman Goşa:
-Dädebaý, özüň bilýäň, Gorbaçýow ýurtda ser saglyk syýasatyny yglan etdi. Toý-märekede arak bermek gadagan. Taýisa bölüm müdiri, döwlet syýasatyny bozup, bize arak berse, wezipesinden aýrarlar gorkusy bardyr -diýip, Dädebaýy köşeşdirjek bolýar. Araga ymsynyp ät galan Dädebaý:
-Özgeleriň edilşi ýaly, aragy çäýnege guýup getirende ölýämidi … ganjyk -diýip, sögünipdir.
Diş döken
“Aýgytly ädim” kinofiliminiň surata düşürilýän günleri. Filimde Eziz hanyň rolunda oýnaýan SSSR-iň halk artisti Muhammet Çerkezow:
-Ýaşym altmyşdan agdy, entek bir dişim-de düşenok –diýip öwnüpdir. Kinofilmiň režisýory, SSSR-iň halk artisti Alty Garlyýewiň şol günler dişi agyrýan eken. Ol:
-Aýdýanyň rast, ýöne ähli režisýorýň-a dişini dökdüň -diýipdir.
Toplap, taraşlan Amanmyrat Bugaýew.


text:
Türkmenistanyň şekillendiriş sungaty muzeýiniň giň zallarynyň birinde „Suw damjasy – altyn dänesi“ baýramcylygy mynsybetli sergi guraldy. Onda cekilen suratlar, keramika, heýkeller, gobelenler görkezilýär.
Bütewi çeperçilik taglymlar bilen birleşýän suratkeşleriň portret, peýzaž, natýumort eserleri köp manyly bolup, türkmen topragyny bagy bossanlyga öwürýän suwuň gymmatyny, onuň ýaşaýşyň gözbaşydygyny açyp görkezýär. Sergidäki suratlaryň birnäçesi Hazar deňiz suwuna hem-de onuň çäksiz giňişliklerine bagyşlanypdyr.
Sergide gobelen usulynda döredilen eserleriň hem birnäçesi bar. Olaryň biri „Keýik okara“ – çöllükde ösýän bu täsin ösümlik, onuň syrdam baldaklaryny bezeýän tebigy käselere dirilik suwunyň ýygnalyşy hakynda gürrüň berilýär. Şol piýalalardan eýjejik jerenler suw içmäge gelýärler.
02 апреля 2013
birinji duran surat gwy çekilipdir, bäsleşige goşmaly ekeniňiz, suratlaryňz manysay bilen bile gabat gelýär bu sergä gidip göräýmeli, haladym


text:
Orsýetli oppozision aktiwist ýurduň günorta-günbataryndaky Woronež şäherinde zorluk bilen psihiatrik keselhana ýerleşdirildi.
Dmitriý Worobýewskiýniň dostlary, aktiwistiň 6-njy maýda polisiýa we saglyk işgärleri tarapyndan zorluk bilen psihiatrik klinikasyna geçirilendigini aýtdylar.
Ýerli hukuk goraýjy we aklawçy Olga Gnezdilowa 9-njy maýda beren maglumatynda Worobýewskiýniň klinika ýerleşdirilenden 48 sagat soň goýberilmelidigini aýtdy.
Ýöne ol Ýeňiş baýramy mynasybetli geçirilýän baýramçylyk çäreleri sebäpli, Worobýewskiýniň keselhana ýerleşdirilmeginiň kanunalaýyk bolup-bolmanlygy baradaky sud diňlenişiginiň 10-njy maýda geçiriljekdigini belledi.


text:
Şenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton günbatarly gepleşik geçirijileri Eýranyň ýadro programmasy meselesinde “aýgytly we döredijilikli” iş alyp barmaklyga çagyrdy.
Brýusselde “German Marşall Fondy” atly guramada eden bu çykyşynda hanym Äşton gepleşik alyp baryjylaryň Eýran bilen “kommunikasiýany” we “ynamy” ýola goýmak üçin köp iş etmelidiklerini nygtady.
Hakyky diskussiýalara garaşylýar
Katerin Äşton şu ugurdaky hereketleriň eýýäm “hakyky diskussiýalara” girip başlan Eýranyň resmilerini öz ýadro programmalary babatda çynlakaý gepleşiklere girmeklige ruhlandyrjakdygyny belledi.
“Men başda bu gepleşiklere ýolbaşçylyk edip başlamda, biz hakyky meseläniň özi barada gürrüň hem etmeýärdik diýen ýalydy. Häzir biz meseläniň jikme-jikligi barada gürrüň edýäris” diýip, Katerin Äşton ýagdaýa baha berdi.
Özüniň iki sany dürli ýadro merkezinde urany baýlaşdyrmak bilen meşgullanýan Eýran öz ýadro programmasynyň diňe parahatçylykly maksatlara eýerýändigini öňe sürüp gelýär.
Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi Tähranyň ýadro programmasynyň togtadylmagyny talap edip, Eýrana garşy ençeme ykdysady sanksiýalary girizdi. Olaryň hatarynda Eýrandan gelýän nebit importyny görnetin çäklendirmek ýaly sanksiýalar-da bar.
Dünýäniň alty döwleti, hususan-da, Birleşen Ştatlar, Orsýet, Hytaý, Fransiýa, Britaniýa we Germaniýa bilen Eýranyň ýokary derejeli gepleşikleriniň indiki tapgyry apreliň başyna planlaşdyrylýar.
Balkanlaryň meselesi-de gozgaldy
Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton şenbe günki çykyşynda Serbiýa bilen Kosowanyň arasyndaky gepleşikler barada-da durup geçdi.
Hususan-da, ol Kosowanyň Serbiýadan öz garaşsyzlygyny yglan edeli bäri geçen bäş ýylda dörän sowuk gatnaşyklarda soňky wagtlar käbir maýylganlygyň-da göze ilýändigini belledi. Ýagny, ol bäş ýyldan soň taraplaryň arasynda käbir gepleşikleriň ýola goýulmagyna oňyn bir alamat hökmünde baha berdi.
Özüniň bu çykyşyndan birneme öň, geçen hepde Katerin Aşton Brýusselde Serbiýanyň premýer-ministri Iwisa Daçiç bilen Kosowanyň premýer-ministri Haşim Taçiniň geçiren gepleşiklerinde araçylyň roluny oýnapdy. Äşton Serbiýa bilen Kosowanyň gatnaşyklarynyň kadalaşmagyna ynam bildirýändigini aýtdy.
Mundan birneme öň Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton Kosowa gysga sapar edip, Kosowanyň hökümet resmileri we oppozision partiýalarynyň wekilleri bilen-de duşuşyklar geçiripdi.


text:
Türkmenistan “Ykdysady azatlyk indeksi” boýunça 178 ýurduň arasynda 171-nji orny eýeledi. “The Herirage Foundation” we “The Wall Street Journal” neşiriniň sişenbe güni bilelikde ýaýradan hasabatynda bellenilmegine görä, Türkmenistanyň ykdysady azatlyk derejesi geçen ýylkydan hem 0.4 dereje pese düşüpdir.
Dünýädäki ýurtlaryň ykdysady azatlyk görkezijileriniň 10, şol sanda şahsy emläk hukuklary, korrupsiýa, biznesi ýöretmegiň; söwdanyň; sermaýa ýatyrmagyň erkinligi ýaly ugurlary seljerilip taýýarlanan hasabatda nygtalyşy ýaly Türkmenistanyň ykdysadyýeti “repressiw” bolmagyny dowam etdirýär.
Hasabatda Türkmenistanyň biznesi ýöretmek we sermaýa klimatyny gowulandyrmak ugrunda amala aşyran reformalarynyň iş ýüzünde netijesiz bolup çykandygy aýdylýar. Bellenişi ýaly, ýurduň ykdysadyýeti aglaba döwlet pudaklary tarapyndan dolandyrylýan energiýa sektoryna we hökümet tarapyndan aýratyn saýlanylýan sermaýa firmalaryna daýanýar.
“The Herirage Foundation” we “The Wall Street Journalynyň” hasabatynda nygtalmagyna görä, Türkmenistandaky bar bolan korrupsiýanyň derejesi biznes klimatyna weýrançylykly täsir edip, munuň netijesinde-de kanunyň hökmürowanlygy ýok edilýär we meslekdeşlik, ýagny birek-biregi goldaýan adamlaryň kiçi toparlary kemala gelýär.
Kanunyň hökmürowanlygy
Türkmenistanda korrupsiýanyň derejesi ýokary we ol giňden ýaýran. Jemgyýetçilik pudagynyň resmileri özleriniň wezipe ugrundaky ýollarynda köplenç para-peşgeş bermäge mejbur edilýärler.
Ýurduň sud ulgamy prezidentiň gönümel özüne bagly. Ýurduň baştutanynyň özi, hiç bir kanuny seljerme bolmazdan, sudýalary wezipä belleýär we boşadýar.
Türkmenistanda hereket edýän kanunçylyk baglaşylan şertnamalary we şahsy emläk hukuklaryny ýeterlik derejede kepillendirmeýär.
Kanunlar gowşak işlenen, şeýle-de sudýalaryň özleriniň taýýarlyk derejesi pes bolup, olaryň para-peşgeşe eli açyk.
Ähli ýer hökümetiň eýeçiliginde bolup, şahsy emlägiň beýleki görnüşleri hem çäklendirilen.
Türkmenistanyň dolandyryş sistemasy ýokary derejede meýletinçilige esaslanýar, kanunçylyk işlemeýär. Käte käbir bökdençlikleriň üstünden geçmek üçin hökümet resmileri bilen şahsy gatnaşyklaryň bolmagy zerur. Gümrük ulgamyndaky dolandyryş hem söwda gatnaşyklaryna zyýan ýetirýär.
“Ykdysady azatlyk indeksi” Türkmenistandaky ýagdaýlary ilkinji gezek 1998-nji ýylda seljerip başlady.
Şu ýylyň hasabyna çykan hasabatda 1-nji orunda Singapur, soňky 178-nji ýerde bolsa Demirgazyk Koreýa ýerleşdirildi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Bahreýn patyşalygyna edýän iki günlik resmi saparyny tamamlady.
Bu saparyň dowamynda prezident Berdimuhamedow Bahreýniň patyşasy Hamad bin Isa Al Halifa bilen özara ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk barada maslahat etdi.
Çarşenbe günündäki gepleşiklerden soň geçirilen dabarada Bahreýniň patyşasy Türkmenistanyň prezidentine «iki ýurduň özara dostlugyny we hyzmatdaşlygyny ösdürmek işine goşan uly şahsy goşandy» üçin ýurduň ýokary döwlet ordenini gowşurdy.


text:
Gazagystan hökümeti tankytlamak bilen tanalýan garaşsyz žurnallaryň birini ýapdy.
22-nji oktýabrda Almaty şäheriniň Medeu etrap sudy “Adam” atly žurnalyň we onuň Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynyň dil bilen bagly kanuny bozandygy sebäpli ýapylmaly iýen kararyny yglan etdi.
Almatynyň ýene bir sudy neşirde çap bolan maglumatyň diňe ors dilinde çap bolup, dil bilen bagly düzgünleri bozandygy barada karar çykaransoň redaktorlara jerime salnypdy we žurnal öz işini togtadypdy.
Gazak kanunlary media serişdeleriniň çap edýän maglumatlarynyň azyndan ýarysynyň döwlet dili bolan gazak dilinde çap edilmegini talap edýär.
“Adam” žurnaly mart aýynda işläp başlapdy we 2014-nji ýylyň dekabrynda ýapylan “Adam bol” atly neşriň ornuny tutupdy. Bu neşir Ukrainada sürgünlikde ýaşaýan oppozision aktiwist Aidos Sadykow bilen söhbetdeşligi çap etmeginiň yzýany “propaganda urşunda” aýyplanypdy.


text:
Özbegistanda üç aýal Täjigistanyň haýryna içalyçylyk etmekde aýyplanyp, uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edildi.
Özbek metbugatynyň penşenbe güni beren maglumatyna görä, ýurduň günortasyndaky Surhondarýo welaýatynyň üç aýal ýaşaýjysy öz mobil telefonlarynda ýurduň harby pudagyny hem-de Uzun we Sariasi etraplaryndaky beýleki obýektleri surata düşürmekde günäli tapylypdyrlar.
Özbek metbugatynyň maglumatynda gürrüňi edilýän bu aýallar pul sylagy üçin düşüren suratlaryny Özbegistanyň harby işgärlerine degişli maglumatlar bilen birlikde Täjigistanyň gizlin gulluklaryna geçirýär diýilýär.
Asly täjigistanly Kimýo Hudoýarowa 15 ýyl, Özbegistanyň raýatlary Gülnara Amanowa we Rano Hursandowa bolsa 14 ýyl türme tussaglygyna höküm edildiler.
Özbek metbugatynda olaryň ählisiniň günäsini boýun alandygy ýazylýar. Maglumatda sud diňlenişiginiň takyk haýsy gün bolandygy barada mälim edilmeýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabatda 25-nji martda açylan Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisine we maslahatyna gatnaşyjylara Gutlag iberdi.
Döwlet Baştutanynyň belleýşi ýaly, bu halkara sergisi we maslahaty Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek boýunça durmuşa geçirilýän giň gerimli işler bilen ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik berer.
“Türkmenistan daşky gurşawy goramak boýunça döwlet syýasatynyň hukuk esaslaryny pugtalandyrmaga, tebigaty goramak meseleleri boýunça halkara-hukuk resminamalarynyň ýerine ýetirilmegine işjeň gatnaşmaga aýratyn üns berýär. Häzriki we geljekki nesilleriň abadan durmuşda ýaşamagy üçin möhüm ähmiýeti bolan daşky gurşawy goramak, tebigy baýlyklary rejeli peýdalanmak we aýawly saklamak üçin ähli tagallalary edýär” diýlip, ýurduň Prezidentiniň Gutlagynda aýdylýar.
Şeýle hem Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan daşky gurşawy goramak boýunça ekologiýa howpsuzlygyny we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen halkara başlangyçlary bilen yzygiderli çykyş edýändigini, BMG we dünýäniň döwletleri bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmek bilen birlikde, umumadamzat ähmiýetli wezipeleriň çözülmegine ýardam bermäge çalyşýandygyny belledi.
Türkmenistanyň Prezidenti adamzadyň durmuşynda iň bir gyzykly, ajaýyp pursatlaryň güller bilen baglanyşdyrylýandygyny, dünýäde iň gowy zatlaryň güle deňelýändigini nygtady. “Şonuň üçin hem ýurdumyzda Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilen 2015-nji ýylda möhüm ähmiýetli halkara sergisiniň hem-de maslahatynyň köp sanly suw çüwdürimleri we seýilgähler toplumlary bolan, binagärlik babatda täze we ajaýyp keşbe eýe bolan, dünýäniň iň gözel paýtagtlarynyň birinde — ak şäherimiz Aşgabatda geçirilmeginiň örän uly manysy bar” diýip, öz Gutlagynda Türkmenistanyň Baştutany belledi.


text:
Sişenbe güni, 17-nji sentýabrda Aşgabadyň Mir 2 mikroraýonyndaky 55-52-48-nji mekdepleriň 10-njy synp okuwçy oglanlarynyň arasynda uruş boldy. Uruş “Kim bet?” diýen sözler bilen başlap, onda yenjilenleriň arasynda uruşýan talyplary köşeşdirmek üçin aralaryna giren 55-nji mekdebiň Orazmyrat atly direktorynyň orunbasarynyň hem bardygy aýdylýar.
Elbetde, onuň ýagdaýy agyr däl. Habarçymyzyň maglumatyna görä, şol uruşa takmynan 20-den gowrak 10-njy synp mekdep okuwçylary gatnaşyp, şol waka polisiýa güýçleriniň aralaşmagy bilen tamamlanypdyr.
Adatça şeýle uruşlar Türkmenistanda mekdep okuwçylarynyň ýokary synplarynyň arasynda ýylda birnäçe sapar bolup geçýär. Şeýle wakalara näme sebäp bolýar we oňa ýaşlaryň arasynda nähili garalýar?
Bu nobatdaky ýaşlar programmamyzyň esasy temasy bolar. Öz pikirleriňizi aşakdaky teswir bölüminde galdyryp, programma gatnaşmak üçin bolsa hat@azatradio.org e-mail adresimize hat ýazyp biziň bilen habarlaşyp bilersiňiz.


text:
Çarşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Orsýetiň “Sistema” maliýe paýdarlar korporasiýasynyň başlygy Wladimir Ýewtuşenkowy kabul etdi. Duşuşykda Ýewtuşenkowyň “Sistema” korporasiýasynyň Türkmenistan bilen uzak möhletli gatnaşyklary ýola goýmak we öz kompaniýasynyň türkmen bazaryndaky işlerini ösdürmek isleýändigini aýdanlygy bellenilýär.
Orsýetiň MTS kompaniýasyna eýeçilik edýän milliarder, “Sistema” maliýe paýdarlar korporasiýasynyň başlygy Wladimir Ýewtuşenkow geljek 3-6 aýyň aralygynda MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň hyzmatlarynyň Türkmenistanda täzeden ýola goýuljakdygyny aýdýar. Bu barada Türkmenistanyň döwlet telewideniýesi habar berdi.
Emma kompaniýanyň Türkmenistanda gaýtadan işläp başlajak wagty barada türkmen tarapy häzirlikçe resmi beýanat ýaýratmady. “Sistema” maliýe paýdarlar korporasiýasynyň halkara metbugat gullugynyň başlygy Wsewolod Semensowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, häzir bu barada MTS we türkmen hökümeti gepleşik geçirýärler.
“Häzirki döwürde MTS we türkmen hökümeti MTS-iň Türkmenistandaky işlerini gaýtadan dikeltmek barada gepleşik geçirýärler. Emma entek hiç bir ýuridiki ylalaşyga gol goýulmady. Eger şeýle dokumente gol goýulsa, biz resmi beýannama etmekçi” diýip, korporasiýanyň halkara metbugat gullugynyň başlygy Semensow Azatlyk Radiosyna aýtdy.
2010-njy ýylyň ahyrynda...
Orsýetiň MTS kompaniýasy 2010-njy ýylyň dekabr aýynda Türkmenistanyň aragatnaşyk bazarynda ilaty mobil hyzmatlary bilen üpjün etmek boýunça 2005-nji ýyldan bäri amala aşyran işini togtatdy. MTS bilen hyzmatdaşlygyny bes eden Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi öz kararyny MTS bilen şertnamasynyň möhletiniň dolmagy bilen düşündiripdi.
Şol döwür MTS-iň Türkmenistanda 2,4 million müşderisiniň bardygy habar berlipdi. 2011-nji ýylyň başynda MTS Türkmenistandan çekilmek bilen 600 million dollar zyýan çekýändigini yglan edipdi. Şonuň ýaly-da geçen ýylyň oktýabrynda Orsýetiň MTS kompaniýasy türkmen hökümetini suda berdi. Bu kompaniýanyň şikaýaty Inwestision dawalary durnuklaşdyrmak boýunça halkara merkezinde hasaba alnypdy.
MTS Türkmenistandan çykyp gaýdaly bäri ýurtda mobil aragatnaşygynyň hiliniň ýaramazlaşandygy hem habar berilýär. Ýurduň ýaşaýjylary bolsa ýeke-täk mobil operatory “Altyn Asyryň” hyzmatlaryndan nägilelik bildirýärler. Bu aragatnaşyk kärhanasyna döwlet eýeçilik edýär.
2010-njy ýylyň dekabr aýynda MTS bilen tükmen hökümetiniň arasynda dawa başlaly bäri türkmen metbugaty diňe ýurduň Daşary işler ministrliginiň bu temadan ýaýradan resmi beýannamasyny çap etmek bilen oňdy.


text:
Germaniýanyň parlamentiniň aşaky öýi Birinji Jahan Urşy döwründe Osman imperiýasynda ermenileriň gyrgyna berilmegini “genosid” diýip ykrar etdi we Osman imperiýasynyň mirasdüşeri Türkiýäni gahar-gazaba saldy.
2-nji iýunda Bundestagyň kabul eden simwoliki häsiýetli bäş sahypalyk rezolýusiýasynda “1915-1916-nji ýyllarda ermenileriň we beýleki hristian azlyklaryň genoside sezewar edilmeginiň hatyrasyna matam tutmaga” çagyryş edilýär. Gyrgyna berilen adamlaryň sany 1.5 million diýlip kesgitlenýär.
Türkiýe şol wakalara halkara derejesinde “genosid” hökmünde garalmagyna çürt-kesik garşy çykyş edýär.
Ses berişlikden soň Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlýut Çawusoglu Germaniýa “jogapkärçiliksiz we esassyz” kararlar arkaly öz garaňky taryhynyň üstüni gömmek isleýär diýip çykyş etdi.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýip Erdogan Ankaranyň Germaniýa bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň bozulmagynyň ähtimallygy barada gaýtalap duýduryş etdi.


text:
Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň ýaşaýyş jaýynyň meýdançasynda ýerleşdirilen Täze ýyl arçasynda «Täze ýyl – hoş umytlaryň we arzuwlaryň ýyly» atly baýramçylyk çykyşy geçirildi. bu çäre nebitgaz toplumynyň Kärdeşler arkalaşyklary, ýaşaýyş-kommunal hojalyk kärhanalary we «Nebitgazhyzmat» ÝGPJ-niň jemgyýetçilik guramalary tarapyndan gurnaldy.
Täze çyl dabarasynyň çäklerinde «Nebitgaz» ÝGPJ-niň medeni-işewürlik merkeziniň artistleri ýörite konsert bilen çykyş etdiler. Hususan-da, estrada ýyldyzlary Ogulgerek Gurbanowa, Töre Şabasanow, Myrat Aşyrow we Gözel Annamuhammedowa baýramçylyk çykyşlary bilen bu ýere gelenleri begendirdiler.
Şeýle hem Aşgabadyň Çagalar we ýetginjekler köşgüniň ýaş zehinleriniň ýerine ýetirmeginde şadyýan we ruhubelent aýdymlar ýaňlandy.
Baýramçylyk dabarasynyň has körpe myhmanlaryna A.S.Puşkin adyndaky teatryň artistleriniň ýerine ýetirmeginde Aýazbabanyň we Garpamygyň gatnaşmagynda çykyşlar ýatda galdy.
Baýramçylyk konsertiniň ahyrynda ony gurnaýjylar ähli adamlary Täze ýyl bilen gutladylar we çagalara baýramçylyk sowgatlarynyň gowşurdylar.


text:
Şu gün Rumyniýanyň Konstitusion sudy geçen ýekşenbe güni ýurtda geçirilen prezidentlik saýlawlaryndaky berlen sesler boýunça derňew geçirilmegine görkezme berdi.
Bu barada derňew geçirilmegini sorap, Rumyniýanyň Sosial Demokratik partiýasy suda ýüz tutdy. Ýekşenbe günki saýlawlarda bu Sosial Demokratik partiýadan prezidentlige dalaş eden Mirseýa Geoana Traýan Baseskudan bary-ýogy 70 müň sesi az aldy.
Ses sanaýyşlyklaryň barşynda bolsa 138 müňe golaý ses nädogry berlen ses hökmünde sanawdan öçürildi.


text:
Şenbe güni BMG-niň ynsan hukuklary boýunça ýörite hasabatçy wekili Marzuki Darusman Demirgazyk Koreýadaky ynsan hukuklarynyň ýagdaýynyň täze liderleriň ýolbaşçylygyňda-da gowulanmaýandygyny mälim etdi.
Marzuki Darusman Kim Jong Unuň ýolbaşçylygyňda-da Demirgazyk Koreýadaky ynsan hukuklarynyň “örän alada döredijidigini” aýdýar. Kim Jong Un öz kakasynyň ölüminiň yzy bilen geçen ýylyň dekabrynda bu ýurda lider saýlanypdy.
Öz hasabatynda BMG-niň ýörite hasabatçy wekili Marzuki Darusman Demirgazyk Koreýanyň esasy wezipesiniň henizem öz harby kuwwatyny ýokarlandyrmakdan ybarat bolup durýandygyny belleýär.
Şeýle hem, ol häzirki wagt 25 million ilatly bu ýurtda 16 million töweregi adamyň hroniki azyk ýetmezçiliginden we ýaramaz iýmitlenmekden ejir çekýändigini belläpdir.


text:
Gelýän okuw ýylynda türkmen ýaşlarynyň öňünde ençeme ýyl "baş kitap" edilip goýlan "Ruhnamanyň" mekdep programmasyndan aýrylýandygy aýdylýar. Eýsem bu kitap türkmenistanly ýaşlaryň durmuşynda, olaryň türkmen halky, türkmen döwleti, türkmen medeniýeti baradaky pikir-garaýyşlarynyň taplanmagynda, umumy dünýägaraýşynyň kemala gelmeginde nähili rol oýnady?
Türkmenistanly ýaşlar şunça ýyl hökmany ders bolan "Ruhnama" sapagynyň ýatyrylmagyna, umuman "Ruhnamanyň" "mukaddeslik" tekçesinden düşürilip, adaty bir kitaba öwrülmegine nähili garaýarlar?
Umuman, türkmen ýaşlary "Ruhnamasyz" durmuşy, okuw-bilim ulgamany nähili göz öňüne getirýärler?


text:
Şenbe güni irden Hytaýyň günorta-gündogaryndaky Siçuan prowinsiýasynda ýüz beren 6.6 ball ýer yranmasynda adam ýitgileriniň bolandygy habar berilýär.
Hytaýyň “Ksinhua” habar agentligi edil häzirki wagt bu ýer yranmada azyndan 100 töweregi adamyň ölendiginiň tassyklanandygyny, ýöne ölenleriň sanynyň has-da artmagyna garaşylýandygyny habar berýär. Maglumata görä, bu ýer yranmanyň sarsgyny goňşy prowinsiýalarda-da mese-mälim duýlupdyr.
Hytaýyň döwlet mediasy häzirki wagt bu heläkçilikleriň bolan ýerlerindäki halas ediş işlerine ýardam bermek üçin 6 müň töweregi esgeriň ýollanandygyny mälim etdi.
Hytaýyň şu Siçuan prowinsiýasynda 2008-nji ýylyň maýynda ýüz beren 8 bal ýer yranmada 90 müňe golaý adam ölüpdi.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani Birleşen Ştatlaryň metbugatyna beren täze interwýusynda Eýranyň ýadro programmasy barada iň giç üç aý bilen alty aý aralygynda dünýä liderleri bilen ylalaşyga gelmäge umyt edýändigini aýtdy.
Rohani "The Washington Post" gazetine beren interwýusynda özüniň üç aý içinde ylalaşyga gelinmegi “isleýändigini”, emma onuň alty aý içinde bolsa-da “kanagatlanarlyklydygyny” belledi. Ol bu döwrüň “birnäçe ýylyň däl-de, aýlaryň dowamynda” geçirilmelidgini nygtady.
Şeýle-de, Rohani “ýadro programmasy baradaky gepleşikleriň soňuna ýetmegi üçin Eýranyň baş ruhany lideri Aýatollah Ali Hameneýi tarapyndan doly ygtyýarlandyrylandygyny” hem sözüne goşdy.
Rohaniniň bu sözleri Eýranyň ýadro programmasy barada penşenbe güni Nýu-Ýorkda geçiriljek halkara gepleşikleriň öň ýanynda çap edildi.
Nýu-Ýorkda geçiriljek bu gepleşiklere Eýranyň daşary işler ministri Jawad Zarifiň we Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerriniň gatnaşmagyna garaşylýar.


text:
AşgabatPaýtagtymyzyň gözel ýerleri barada
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmenistan hakykatda gadymy medeniýetleriň siwilizasiýanyň ojagydyr. Ýurduň ähli ýerinde gadymy ýadygärlikleriň tutuş toplumy ba...Medeniýet
Türkmenistan hakykatda gadymy medeniýetleriň siwilizasiýanyň ojagydyr. Ýurduň ähli ýerinde gadymy ýadygärlikleriň tutuş toplumy ba...Taryh
Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäheri gün-günden gözelleşýär, özüniň milli binagärlik äheňindäki häzirki zaman ymaratlary bilen kalbyňa şatlyk çaýýar. Bu şäherde ymgyr çöllük bilen dag etekleriniň tebigy gözelligine ynsan zähmeti bilen täze görk berilýär. Şäheriň keşbi tebigatyň görki bilen özara sazlaşyk emele getirýär.
Deňi-taýy bolmadyk binalardyr-ymaratlaryň, köp sanly muzeýleriň, sergi köşkleriniň we teatrlaryň utgaşykly sazlaşygy paýtagtymyzyň myhmanlarynyň ünsüni özüne çekýär. Dünýä standartlaryna laýyk hyzmatlary hödürleýän bäş ýyldyzly myhmanhanalar paýtagtymyza gelenleri mähir bilen garşy alýar.
Aşgabat şäheri binagärlik babatda rekordlaryň birnäçesine eýedir. Olaryň arasynda ýurduň Baş muzeýiniň öňündäki meýdançada oturdylan beýikligi 133 m bolan depesinde milli baýdagymyz pasyrdap duran baýdak sütüni: Aşgabadyň aeroportuna sowulýan çatrykdaky ägirt ulu suw çüwdürimli toplum; Oguz hanyň ýyldyzy şekilindäki “Türkmenistan” teleradioýaýlymlar merkeziniň belent binasy; “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň tegelek şekilli syn ediş meýdançaly binasy. 2003-nji ýylda Türkmenistan dünýäde iň uly elde dokalan haly üçin Ginnesiň rekordlar Kitabynynyň sertifikatyna mynasyp boldy, 2013-nji ýylda bolsa, ýurdumyza bu neşiriň ýene bir sertifikaty berildi – bu gezek Aşgabat şäheri ak meremere örtülen jaýlaryň iň köp sanlysynyň bir ýerde jemlenen mekany diýlip ykrar edildi. Biziň paýtagtymyz özüniň beýleki binagärlik ymaratlary üçin halkara baýraklarynyň ýene-de birnäçesiniň eýesidir.
Daşary ýurtly myhmanlarymyzy Hazar deňziniň ekologiýa taýdan arassa türkmen kenarynda ýerleşýän Türkmenistanyň häzirki zaman şypahana merkezinde – “Awaza” Milli syýahatçylyk zolagynda dünýä derejesine laýyk hyzmatlardan peýdalanyp dynç almaga çagyrýarys.
Myhmansöýer türkmen topragynda bolan wagtyňyz Sizi ýatdan çykmajak duýgular gurşap alar, ülkämiz barada diňe mähirli ýatlamalar hakydaňyzda hemişelik orun alar!
Güneşli Diýara – Türkmenistana hoş geldiňiz!
Türkmenistan
Türkmenistan Merkezi Aziýanyň günbatar böleginde, demirgazyk ýarym şarda ýerleşýär. Onyň çägi günbatardan gündogara tarap 1100 kilometre, günortadan demirgazyga bolsa 650 kilometre çenli uzalyp gidýär. Ol demirgazyk ýarym şaryň aram guşaklygynyň çöller zonasynda ýerleşýän.


text:
Penşenbe güni Parižde dünýä liderleri we ýokary derejeli wekiller Liwiýanyň geljegi barada konferensiýa ýygnandylar.
60-a golaý ýurtdan we halkara guramalaryndan bolan delegasiýanyň hatarynda Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi we Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kamerun hem bar.
Penşenbe güni Ýewropa Bileleşigi Liwiýanyň deňiz portlaryna, banklaryna we kompaniýalaryna garşy girizen gadagançylyklaryny ýatyrdy.
Mundan öň Liwiýanyň Fransiýadaky 1,5 milliard ýewrosynyň Milli geçiş geňeşiniň ygtyýaryna berilýändigini Fransiýanyň daşary işler ministri Alen Župe aýtdy.
Liwiýanyň häkimiýetden agdarylan lideri Muammar Kaddafiniň ogullarynyň biri Seýf al-Islam gozgalaňçylar bilen söweşmegi dowam etdirjekdigini aýtdy.
Muammar Kaddafiniň nirededigi belli däl.
Orsýet Liwiýanyň Milli geçiş geňeşini resmi taýdan ykrar etdi.
Penşenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwanyň döwlet uniwersitetiniň studentleriniň öňünde eden çykyşynda Muammar Kaddafiniňň häkimiýetden çetleşdirilmegine gowy baha berdi. Emma ol NATO-nyň Liwiýa eden hüjümlerini tankytlady.


text:
Islandiýada geçen hepde atylan wulkan sebäpli uçar gatnawlaryny ýatyran howa ýollary kompaniýalaryndan käbirleri şu gün Ýewropanyň demirgazyk regionlarynda öz uçarlaryny uçuryp başladylar.
Ýewropanyň awiasiýasyna gözegçilik ediji agentligiň resmileri şu gün ozalky planlar boýunça uçmaly uçarlardan ýarsyna golaýynyň, ýagny, 14 müňe golaý uçaryň uçmagyna garaşylýandygyny mälim etdiler.
Ýöne muňa garamazdan, Ýewropanyň demirgazyk ýurtlaryndan köpüsinde, şol sanda Britaniýada hem uçarlaryň uçuş sany örän çäklendirilen bolmagynda galýar.
Dünýä meteorologiýa guramasy şu hepdäniň ahyrynda howanyň üýtgemegi netijesinde asmandaky häzirki wulkan tozanynyň Demirgazyk Arktika tarap gitmegi mumkin diýlip garaşylýandygyny aýdýar.


text:
NATO nyň baş sekretary Andres Fog Rasmussen çarşenbe güni Moskwada orsýetli ýolbaşçylar bilen pikir alyşdy.
Rasmussen Orsýetiň daşary işler ministri Sergiý Lawrow bilen geçiren duşuşygynda, käbir düşünişmezlikleriň bolmagyna garamazdan, Orsýete sapar etmeginiň maksadynyň NATO bilen Moskwanyň aragatnaşygyny artyrmakdan ybaratdygyny aýtdy.
Rasmussen aýratynam özüniň Owganystan boýunça Orsýetden has köp ýardama , şol sanda enjamlara we owgan harbylaryny türgenleşdirmek boýunça kömege garaşýanlygyny mälim edipdir.
Ol Orsýete NATO tranzit mümkinçiligini bir eýýam teklip edendigini mälim etdi.
Orsýet bilen Gürjüstanyň arasynda bolan çaknyşykdan soňra NATO bilen Moskwanyň aragatnaşygy kesilenden soň, bu, Rasmusseniň Orsýete edýän ilkinji saparydyr.


text:
Konfusiý
Konfusiý (hytaý dilinde Kon-Fu-Si, latyn lilinde Confucius) miladydan öňki 551-479-njy ýyllarda ýaşap geçýär.
Çagaka ýetim galan geljekki meşhur filosof ejesiniň elinde terbiýelenýär we atasyndan ylym öwrenýär. Ömrüniň ahyryna çenli Lu (häzirki Şan Dong welaýaty) şalygynda ýaşap geçýär. Ýaşlygynda emeldar bolup işlän Konfusiý, geljekde Hytaýyň ylmy taýdan ösmekligi üçin öz saldamly goşandyny goşýar. Konfusiniň düşünjeleri “Söhbetler we garaýyşlar” diýen kitapda beýan edilýär. Kitap akyldaryň şägirtleri we onuň yzyny eýerijiler bilen eden söhbetlerini we aýdan gürrüňlerini öz içine alýar we bu kitap hytaý nusgawy edebiýatynyň iň meşhur 13 eseriniň biri hasaplanýar. Konfusiniň taglymatynda ynsanperwerlik möhüm düşünje bolup, ol adamlaryň öz ata-babalaryna, ýaş we dereje taýyndan özünden ululara hormat goýmak, hökümdara wepadarlyk ýaly ahlak ýörelgelerine esaslanýan etikileriň we sosial garaýyşlaryň jemidir.
Konfusiançylyk agalyk ediji taglymat hökmünde ykrar edilen mahaly filosofyň özi hem “10 müň nesliň” mugallymy diýlip yglan edilýär. Akyldaryň taglymaty hytaý ýaşaýyş terziniň esasyna öwrülmeklik bilen hytaý siwilizasiýasynyň köp babatda ösen keşbe eýe bolmagyna getirýär.
Konfusiniň pähimleri[üýtget | edit source]
- Näme gözleýändigini bilmeýän adam, tapanynda-da, onuň nämedigine düşünmez.
- Ähli zadyň gözelligi bardyr, ýöne, muny her kim görüp bilýän däldir.
- Garaňka nägile bolma-da, birje şem ýak!
- Gapyňyzyň öňüni arassalaman, goňşyňyzyň üçegindäki gara şikaýat etmäň!
- Oýlanman öwrenmek peýdasyzdyr, öwrenmän oýlanmak howpludyr.
- Alkyşy sessiz-üýnsüz kabul eden adam, alkyşa laýyk adamdyr.
- Bir adam ýalňyşlyklaryny bilibem düzetmeýän bolsa, diýmek, olara öwrenişendir.
- Beýik adam özüne akyl ýetirjek bolar, pes adam özgelere.
- Bilmek adamy şübheden, ýagşylyk yzadan, kesgitlilik gorkudan halas eder.
- Sypjyrylan almaz sypjyrylmadyk daşdan has gowudyr.
- Gowy adam owadan gürleýän adam däl-de, aýdýanyny amal edýän ýa-da amal edip biljegini aýdýan adamdyr.


text:
Gazagystanda 15-nji ýanwarda geçen parlament saýlawlarynda üç partiýa parlamentden orun aldy. Şeýdibem, ýurduň köp tankytlanan bir partiýaly dolandyryşy tamamlandy.
Gazagystandaky bu saýlawlarda, köpleriň garaşyşy ýaly, häkimiýetlere garşy durýan hiç bir oppozision partiýa parlamentden orun alyp bilmedi. Halkara synçylary bu saýlawlaryň demokratik ölçeglere laýyk geçmändigini aýdýarlar.
15-nji ýanwardaky parlament saýlawlarynyň deslapky netijelerine görä, ýurdy dolandyrýan “Nur otan” partiýasy bilen birlikde prezident Nursoltan Nazarbaýewi berk goldaýandygy bilen tanalýan “Ak žol” we “Halk kommunistik” partiýalary täze parlamente girdiler.
Tankyt edildi
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň synçylar missiýasy 16-njy ýanwarda bu meselede öz pozisiýasyny mälim etdi: “Ýekşenbe güni Gazagystanda geçen parlament saýlawlary demokratik saýlawlaryň esasy prinsiplerine laýyk gelmeýär”.
Astanada bolan metbugat konferensiýasynda ÝHHG-niň Parlament Assambleýasynyň prezidenti Joao Soaresiň bellemegine görä, bu saýlawlara oppozision partiýalaryň gatnaşmagyna ýol berilmedi.
“Eger Gazagystanyň häkimiýetleriniň parlamentde partiýalaryň sanyny köpeltmek maksatlary çyn bolsa, saýlawlara köpräk oppozision partiýalaryň gatnaşmagyna ýol bermeli. Biz geljekde bu ugurda özgerişler bolar diýip umyt edýäris” diýip, Joao Soares belledi.
Saýlaw resmileri “Nur otan” partiýasynyň sesleriň 80 prosentden sähel gowragyny alandygyny aýdýarlar. “Ak žol” we “Halk kommunistik” partiýalarynyň hersi sesleriň 7 prosentden gowragyny gazandylar. Bu saýlawlara gatnaşan ýeke-täk hakyky oppozision partiýadygy aýdylýan Sosial-demokratik partiýa bary-ýogy 1.6 prosent ses aldy.
Şu gün Astanada ÝHHG-niň synçylar missiýasynyň başlygy Mikloş Haraşti žurnalistlere saýlaw kampaniýasynyň berk çäklendirmeler astynda geçendigini tankytlap, onuň saýlawçylaryň hukuklaryny juda çäklendirýändigini aýtdy: “Saýlawlaryň netijelerini, şol sanda parlamente ýurdy dolandyrýan partiýadan başga-da iki partiýanyň girmegini häkimiýetler tarapyndan sahnalaşdyrylan saýlaw hökmünde häsiýetlendirmek mümkin”.
Oppozisiýa nägile
Duşenbe güni oppozisiýa aktwistleri saýlawlaryň netijelerine närazylyk bildirip, 17-nji ýanwarda Almaatynyň merkezi meýdançasynda demonstrasiýa geçirjekdiklerini mälim etdiler. Mundan öň olar saýlawlarda köp galplygyň bolandygyny bellediler. Emma, muňa garamazdan, prezident Nursoltan Nazarbaýew saýlawlaryň görlüp-eşidilmedik derejede açyk-aýdyň geçendigini nygtady.
Kanundaky möhletine görä, bu saýlawlar şu ýylyň awgystynda geçirilmelidi. Emma geçen ýylyň noýabrynda prezident Nazarbaýew parlamenti dargatdy we saýlawlary wagtyndan ir geçirmek barada perman çykardy.
Ýekşenbe güni geçen saýlawlaryň netijesinde 107 orunly Mejlise giren partiýalaryň sany bu gezek birden köp. Ýogsa, 2007-nji ýyldaky parlament saýlawlarynyň netijesinde Mejlisdäki orunlaryň ählisini “Nur otan” partiýasy eýeläpdi.
Ýekşenbe günki saýlawlarda Mejlisdäki 98 orun üçin ses berlişik boldy. Galan 9 orna deputatlary yurduň ýokary maslahat beriji organy bolan “Halk Assambleýasy” saýlar. Bu organ prezident Nazarbaýewiň syýasatyny berk goldaýjy organ hasaplanylýar.


text:
Türkmenistan sagdyn durmuş obrazynyň propagandasyny güýçlendirýär. Munuň üçin ýurtda ýörite kanun binýady döredilipdir.
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanda sagdyn durmuşyň propagandasy we sagdyn durmuşyň düýbüniň tutulmagy, raýatlaryň öz saglygyny we töwerek daşyndaky adamlaryň saglygyny saklamaga hem berkitmäge jogapkärçiliginiň ýokarlandyrylmagy “Raýatlaryň saglygyny saklamak baradaky” kanunda kesgitlenýär.
Şeýle-de “Türkmenistanda 2011-2010-nji ýyllarda bedenterbiýäni we sporty goldamak boýunça milli programmada” we “Bilim baradaky” kanunda sagdyn durmuş üçin şertleri döretmek göz öňünde tutulýar.
Ýakynda Türkmenistanyň “Ýaşlar syýasaty barada” kanunyna hem ýaşlary sagdyn durmuşa çekmek üçin ýörite kanun düzgünleriniň girizilendigi we bu barada kanunyň 31-nji maddasynda doly maglumat berilýändigi resmi maglumatlarda habar berildi.
Eýsem sagdyn durmuş siz üçin nämäni aňladýar?
Sagdyn durmuşda ýaşamak üçin nähili şertleriň bolmaly?
Sagdyn durmuşda ýaşamak üçin sizde mümkinçilik barmy?


text:
Orsýetiň Ýokary Sudunyň Prezidiumy ozalky nebit kampaniýasy bolan ”Ýukosyň” maliýe başlygy Platon Lebedewiň 2003-njy ýylda tutulyp, öňünden tussag astyna alynmagy bikanun diýip, karar çykardy.
Garaşylmadyk ýagdaýda çykarylan bu karar Ýewropanyň Adam Hukuklary Sudunyň Lebedew tutulyp, tussag astyna alnanda, onuň hukuklary bozuldy diýip, 2007-nji ýylyň oktýabrynda çykaran hökümine deň gelýär. Strasburgdaky suduň karary boýunça Orsýet Lebedewe on müň ýewro tölemeli.
Orsýetiň kanun boýunça ekspertleri Ýokary Suduň bu kararynyň Lebedewiň sud işine näme täsiriniň boljakdygy barada düýn hiç bir zat aýdyp bilmediler.
Lebedew 2005-nji ýylda ”Ýukosyň” öňki eýesi Mihail Hodorkowskiý bilen birlikde kezzaplykda we salgyt tölemekden boýun gaçyranlykda aýyplanyp, sekiz ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Olaryň tarapdarlary: “Bulara bildirilýän günäleriň bary syýasy sebäpli. Bu Hodorkowskiniň Putine garşy çykany sebäpli ony jezalandyrmak üçin Kremliň gurnan kampaniýasy” diýýärler.
Orsýetiň Ýokary Sudunyň Prezidiumy düýn aşaky suduň 2004-nji ýylda Hodorkowskiý bilen Lebedewiň kanun taýdan yzarlanmagyny birikdirip, ýeke-täk sud işine öwürmeli diýip çykaran kararyny-da ýatyrdy.
Lebedewiň aklawçylarynyň biri bolan Ýelena Lipster bu karary “ýeňiş” diýip atlandyryp: “Bu aklawçylar toparyna goşmaça appelýasiýa bilen ýokary sudlara ýüz tutmaga mümkinçilik berer” diýdi.
Ýöne ”Bu Lebedew barada 2005-nji ýylda çykarylan höküme täsir edermi ýa häzirki sud işine?” diýip berlen soraga Lipster: “Biz bu meselede işläris” diýip, jogap gaýtardy.
Ýokary Suduň Strasburgyň höküminden iki ýyldan hem köp wagt geçensoň bu karary çykarmagyna näme sebäp bolduka?
Lipster Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda muny düşündirip bilmedi: ”Täzeden gözden geçirişe başlanmagyna täze ösüşler sebäp boldy. Ýewropanyň Adam Hukuklary Sudunyň karary 2007-nji ýylyň oktýabrynda çykyp, 2008-nji ýylyň iýunynda güýje girdi. Iýul aýynyň aýaklarynda biz bu işe täzeden garalmagyny soradyk. Şol sebäpden hem Ýokary Sud bu karar biziň elimize ýaňy gelip gowuşdy diýýän bolsa, onda bu, düşnükli edip aýtsak, hakykata laýyk däl. Biz olaryň bu höküme näme üçin şu wagt gaýtadan garanyna düşünemzok”.
Lebedewiň aklawçylary suduň 10 sany kararynyň üýtgedilmegini sorapdylar. Ýöne düýn bularyň diňe dördüsi ýatyrylyp, beýleki şikaýatlar ret edildi.
Ýewropanyň Adam Hukuklary Sudy Hodorkowskiý bilen Lebedewiň häzirki hökümleri baradaky appelýasiýany gaýtdan diňlemek talaby bilen hem ylalaşdy.


text:
Siriýada Eýranyň “Rewolýusiýa sakçylary” gwardiýasynyň iki agzasy, şol sanda Eýranyň ozalky prezidentiniň jan penasy öldürildi. Bu barada Eýranyň mediasy habar berýär.
“Fars” habar agentligi “Rewolýusiýa sakçylary” gwardiýasynyň metbugat wekili Ramezan Şarife salgylanyp, “Abdollah Bagheriniň we Amin Kariminiň Siriýadaky operasiýanyň dowamynda öldürilendigi” barada maglumat berdi.
33 ýaşly Bagheri Eýranyň ozalky prezidenti Mahmud Ahmadinejadyň şahsy janpenasydy. Ol Aleppo şäherinde öldürildi.
Şarif Siriýa meýletinçi bolup giden 5-6 sany eýranlynyň hem öldürilendigi barada maglumat berdi.
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň esasy ýaranlarynyň biri – Eýran Damasky maliýe hemaýaty we harby maslahatçylary bilen üpjün edýär.
Siriýadaky dowam edýän graždançylyk urşunda 250 müňden hem aşa adam öldürildi, millionlarçasy hem öýlerini terk etmäge mejbur boldy.


text:
Eýranyň ýadro programmasy boýunça alnyp barylýan gepleşikleriň düýbünde onuň urany baýlaşdyrmagyndan edilýän howatyr ýatyr. Ýöne geçen hepde, ýagny 20-nji noýabrda, Ženewada duşuşan dünýäniň alty sany güýçli döwleti bilen Tähranyň arasynda ylalaşyga gelindi diýlen hem bolsa, Eýranyň pluton ýaragyny öndürmek ähtimallygy indi barybir halkara jemgyýetçiliginiň üns merkezine düşdi.
Arak reaktory näme?
Eýran öz territoriýasynyň günbatar çäginde barlag maksatly kiçi göwrümli reaktorlary gurýar. Eýran resmileriniň aýtmaklaryna görä, şeýle reaktorlaryň gurulmagynyň aňyrsynda esasan izotop öndürmek we 40 megawatlyk termal energiýa öndürmek maksady bar diýilýär. Ýöne agzalýan reaktorlaryň gurluşygy günbatar döwletlerini uly alada goýýar, sebäbi bu gurluşyk doly tamamlansa, Eýranyň pluton ýaragyny öndürmek mümkinçiligi bolar.
Eýranyň ýaşrynlykda ýadro ýaraglaryny öndürmek boýunça iş alyp barýandygyny aýdyp, ony günäkärleýän günbatar syýasatçylary Arak reaktor merkeziniň gurulmagy netijesinde öndüriljek plutoniý Eýrany ýokary derejede baýlaşdyrylan uran bilen üpjün edip biler we munuň netijesinde bolsa onuň atom bombasyny ýasamak mümkinçiligi bolar. Eger Arak reaktor merkezi işläp başlasa, onda onuň kömegi bilen ýylda 10 kilograma çenli plutoniý öndürmek mümkin bolar. Bu Eýranyň ýylda bir sany atom bombasyny öndürmäge mümkinçiliginiň boljakdygyny aňladýar.
Arak reaktorynyň dolandyryjysy
Eýran 90-njy ýyllardan bäri Arak reaktorynyň üstünde işleýär, ýöne bu proses örän haýal amala aşyrylýar. Şonuň üçin hem Arak reaktoryna şu wagta çenli Eýranyň urany baýlaşdyrmak prosesi bilen baglylykda kän bir üns berilmändi.
Ýöne Ženewada Eýran bilen geçirilen soňky gepleşiklerde Arak reaktorynyň üstünde has çynlakaý durlup geçildi. Fransuzlaryň alada bildirýäni – Eýranyň urany baýlaşdyrmakda alyp barýan işleri boýunça taraplaryň arasynda belli bir derejede kanagatlanma dörese-de, Arak meselesi dogrusynda belli bir ylalaşyga gelinmedi. Arak reaktory örän howply bolup biler, sebäbi ol işe girizilensoň, ony togtatmak ýa-da ýykmak üçin ediljek harby hüjümiň agyr ýagdaýlary döretmegi ahmal.
Berlinde ýaşaýan ýadro syýasaty boýunça ýokary hünärmen Mark Hibbs bu mesele barada öz pikirini şeýle beýan edýär: "Operasiýalar başlan döwründe Arak reaktorlaryna hüjüm edilse, onda käbir radiasiýa şöhlelenmesiniň ýüz bermegi ahmal, sebabi ol reaktorlaryň içinde radioaktiw fizýon reaksiýalary bolup geçýär. Ýöne bu uly göwrümli güyçli reaktora hüjüm eden ýaly bolmaz. Aslynda, esasy zyýan syýasy we diplomatiki gatnaşyklara ýeter, sebäbi halkara jemgyýetçiliginiň ozal kabul eden esasy bir karary bar, ýagny içinde fizýon reaksiýasy bolup geçýän reaktoralara hüjüm etmek gadagan”.
Arak reaktorlaryny gurmaklyk haçan tamamlanar?
Aslyna seredeniňde, Eýran 2014–nji yylyň birinji cärýeginde Arak reaktorlaryny işe girizmegi maksat edinýärdi. Ýöne Birleşen Milletler Guramasynyň Ýadro agentliginiň aýtmagyna görä, agzalýan reaktoryň gurluşyk işi birnäçe gezek gijä goýlupdyr we häli bu gune çenli onuň tamamlanmagyna garaşylýar.
Halkara atom energiýasy boýunça agentligiň başlygy Ýukiýa Amano geçen hepde Roýters habar agentligine beren interwýusynda Arak barlag reaktorynyň gurluşygynyň tamamlanmagy üçin entek Eýranyň etmeli işiniň köpdügini we onuň haçan işe giriziljeginiň takyk belli däldigini aýtdy.
Arak edil işe girizilen güni hiç kim üçin howp bolup bilmez, sebabi agzalýan reaktoryň bomba ýasamak üçin zerur bolan ýeterlik derejede plutoniý maddasyny bölup çykaryp bilmegi üçin azyndan 12-18 aý dagy gerek bolar. Reaktoryň yangyjyndan bölüp çykarylmaly plutoniniň Eýranda nädip alynjagy hem belli däl sebäbi gürrüňi edilýän yangyjy gaýtadan işleýän mehanizm Eýranda häzirki wagtda ýok.
Ylalaşyga gelmäge mümkinçilik bolarmy?
Eýran we P5+1 döwletleri, ýagny Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Orsýet, Hytaý, Beýik Britaniýa, Fransiýa we Germaniýa 20-nji noýabrda ýene-de duşuşarlar. Ekspertleriň aytmaklaryna görä, gepleşikleriň barşynda Eýran eger-de reaktory işletmegiň berk düzgünlerini berjaý etmegi kabul etse, onda Günbataryň Eyranyň Arak reaktoryny işletmegine razy bolmagy mümkin.
Waşingtondaky “Ýaraglara gözegçilik merkezinde” analizçi – Kelsey Deywenport bu mesele barada şeyle diyýar: "Arak işe girizilensoň reaktory işletmekde ulanylan yangyjyň yurduň çäginden çykarylmagy hem meseläniň çözgüdi bolup biler. Ýa-da bolmasa Eýran bilen gepleşik geçirýän döwletler Arak reaktorlaryna derek plutoniý bölüp çykarmaýan başga reaktorlar berip, meseläni çözüp bilerler. Plutoniý agyr ýaraglary ýasamakda ulanylýar.”
Eýran gürrüňi edilyän bu reaktora eýe bolmak üçin köp pul sarp etdi. Şonuň üçin hem Günbataryň basyşlaryna gulak asyp, Eýranyň öz reaktoryny täzeden gurnajagy gümana.
Şu hepde Fransiya Eýranyň yadro meseleleri bilen bagly dört sany şert bilen çykyş etdi. Ol şertleriň arasynda Arak reaktorlarynyň gurluşygynyň togtadylmagy hem bar. Şondan soň Eýranyň prezidenti talap edilýän şertlere jogap berip, ýadro gepleşikleri boýunça Günbataryň “hetden aşýan şertler” bilen çykyş edýändigini aýtdy. Şol bir wagtyň özünde Eyranyň parlamenti hem ýadro pudagynda gazanylanlary gelejekde gorap saklamak üçin täze kanun taslamalarynyň üstünde işleýär. Galyberse-de, olar Arak reaktorlaryny kanuny taýdan goramaga-da aýratyn üns berýärler.
Arak reaktorlary boýunça gozgalan meseleler şu aý Ženewada geçirilen gepleşiklere nädip oňaýsyz täsir etdi?
Noýabryň 7-si bilen 9-y aralygynda taraplar Eýranyň ýadro programmasyny geňeşmek üçin Ženewada duşuşanlarynda, wagtlaýyn ylalaşyga tas gelipdiler. Iki tarapyň ylalaşmagyna ynam döredýän meseleler maslahatlaşylyp, krizise hemişelik çözgüt tapmak boýunça gepleşikler geçirildi.
Habar berlişine görä, gepleşikler Eýranyň soňky alty aýyň dowamynda göwrümi giňeldilen ýadro programmalary barada bolup, bu mesele boýunça taraplaryň arasynda ylalaşyga gelinse, Tährana garşy edilýän sanksiýalaryň gowşadylmagynyň ahmaldygy barada gürrüňler edildi. Ýöne duşuşykda geçirilen oňyn gepleşiklere garamazdan, nähilidir bir takyk ylalaşyga gelinmedi, sebäbi Fransiýa maslahaty edilen plana garşy çykyp, teklip edilýän planyň Arak reaktorlarynyň ulanylmagyny diňe bir ýyl yza süýşürmekden başga zada ýaramaýandygyny aýtdy.


text:
Bir kanunçykaryjy öz diýenini etdirip bilse, onda daşary ýurtlara dynç almaga gidýän orslar özleriniň gowy görýän üç ýurduna baryp bilmezler.
Sankt-Peterburgyň mejlisiniň agzasy Ýewgeni Merçekonyň pikiriçe, Müsür, Tailand we Türkiýe adamlaryň saglygy üçin gowy ýurtlar däl.
Ol daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen turizm gullugynyň başlygy Oleg Safronowdan orslara bu ýerlerde dynç almagy gadagan etmegi sorapdyr.
Marçenkonyň 14-nji iýulda ”Zaks.ru” saýtyna beren interwýusynda sanap geçmegine görä, bu ýerlere gidýän orslara "ýygy-ýygydan bolýan ýol heläkçilikleri, myhmanhanalaryň işgärleriniň howpsuzlyk düzgünlerini bozmagy, jenaýatçylykly hüjümler we alkogol hem iýmitden zäherlernmek ýaly zatlar garaşýar". Marçenkonyň pikiriçe, bu üç ýurt "howpsuzlyk düzgünleriniň iň bärkije normalaryny-da" ýerine ýetirmeýär.
43 ýaşly Marçenko özüniň adamlaryň dynç almak üçin ýer saýlamak hukugyna we erkinligine garyşmak niýetiniň ýokdugyny, ýöne orslary sag-aman saklamak we olary dynç almaga sarp edýän "milliardlarça dollar" pullaryny ýurduň öz içinde sarp etmäge ruhlandyrmak isleýändigini aýdýar.
Marçenko, eger syýahata gös-göni gadagançylyk girizmek kanuny taýdan mümkin bolmasa, onda häkimiýetler agzalan üç ýurda uçar gatnawyny azaltmaly, ol ýurtlar babatynda gaýtadan wiza düzgünini girizmeli, syýahat üçin strahowaniýe, ýagny saglyk ätiýaçlandyryş harajatlaryny ýokarlandyrmaly diýen teklibi öňe sürýär.
Ors mediasynyň 14-nji iýulda ýazmagyna görä, Marçenko metbugaty-da özüne ýaran edinmäge dyrjaşýar, ýagny ol Orsýetiň mediasyny özüniň orslar Müsürde, Tailandda we Türkiýede gutulgysyz diýen ýaly ýüzbe-ýüz bolýar diýip hasap edýän problemalary hakynda halka köpräk habar ýaýratmaga çagyrýar.
Ýokanç kesel howpy
Aýdylyşyna görä, Marçenko döwlet turizm gullugy Rosturizmden, şeýle hem Daşary işler ministrliginden adamlary bu üç ýurda gitmek niýetinden dändermegi sorapdyr. Saglygy goraýyş ministrligine bu ýurtlara sapar etmegi mümkin turistlere ol ýerlerdäki ýokanç keselleriň howpy we saglyga zyýanly beýleki ýagdaýlar hakda ýygy-ýygydan duýduryş berip durmagy ündeýär.
Bu teklipler netije bermese, onda ol özüniň bu göreşini öňümizdäki güýz Döwlet Dumasynyň garamagyna berme ähtimallygynyň ýok däldigini aýdýar.
OrslaraTailand bilen Türkiýä wiza gerek däl. Müsür wizasyny hem ol ýere baranlarynda alyp bilýärler. Her ýyl Orsýetden müňlerçe adamy bu ýurtlara çekýän şu ýagdaý bilen amatly klimat we dynç alamak üçin etmeli çykdajylaryň ýokary däldigi.
Döwlet turizm gullugynyň beren sanlary boýunça üstümizdäki ýyl ors turistleri üçin iň ýokary orunlarda durýan ýurtlaryň birinjisi Müsür, ikinjisi Tailand. Türkiýe hem dynç alyş üçin ileri tutulýan 10 ýurduň biri.
Döwlet turizm gullugynyň getirýän sanlarynyň görkezmegine görä, daşary ýurtlara syýahata çykýan orslaryň sany 2014-nji ýylyň birinji kwartalynda 2.8 million bolan bolsa, 2015-nji ýylda, şol döwrüň içinde, aşaklap, 1.7 milliona gelipdir.
Nebit-gazyň bahasynyň aşaklamagy, Orsýetiň ukrain krizisinde oýnan roly sebäpli Günbatar tarapyndan girizilen sanksiýalar bilen birlikde rubluň hümmetiniň peselmegi ors turistleriniň maliýe gurbuny gaçyrdy.
Geçmişde ors häkimiýetleriniň we metbugatynyň adamlary ýurduň öz içinde, aýratyn-da Orsýetiň geçen ýyl basyp alan Krym ýarymadasynda dynç almaga ruhlandyryşyna duş gelinýärdi. Ýöne daşary ýurtlara sapary gadagan etmäge çagyryş ozal bolan zat däl.


text:
Soňky 30 ýylyň içinde ilkinji gezek Wall Street gymmat kagyzlary yzygiderli öz hümmetini ýitirmegini dowam etdirdi. Bu aşaklama ABŞ-nyň ýakynlap gelýän prezidentlik saýlawlary bilen baglylykdaky aladalanmalaryň fonunda bolup geçýär.
Wall Street-iň esasy indeksi dokuz günläp, dowamly öz hümmetini ýitirdi. Beýle ýagdaý 1980-nji ýylyň dekabryndan bäri gaýtalanmandy.
Bu dünýäniň beýleki biržalaryna hem täsir ýetirdi. Tokionyň biržasy 1.3%, Londonyň biržasy 1.4%, Parižiň we Frankfurtyň biržalary hem degişlilikde 0.8% we 0.7% pese gaçdylar
Saýlawlar bilen bagly aladalanmalar ABŞ-nyň dollarynyň – dünýäniň iň berk pul birliklikleriniň biri hasaplanýan – şweýsar frankyna bolan gatnaşygyny hem peseltdi.


text:
Owganystanyň Merkezi Aziýa ýurtlary bilen serhedinde ýerleşýän welaýatyň paýtagtynyň talyban jeňçileri tarapyndan basylyp alynmagy, ýurduň Milli bütewi hökümetiniň häkimiýet başyna gelmeginiň bir ýyllyk senesine gabat geldi.
“Talyban” hereketiniň motosikletli hem-de ýeňil ýaraglanan ýüzlerçe jeňçisinden ybarat goşun tarapyndan 28-nji sentýabrda Gunduz welaýatynyň paýtagty Gunduz şäheri basylyp alyndy. Bu waka pitneçileriň soňky 14 ýylyň içinde Owganystanyň uly şäherleriniň birini ilkinji gezek basyp alandygyny aňladýar.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň Owganystan we Pakistan boýunça öňki analitigi Marwin Weýnbaum (Marvin Weinbaum) Azatlyk Radiosynyň Gandagar websaýtyna beren maglumatynda bu waka şeýle baha berdi: “Talybanyň” üstünligi bir – juda wajyp – bir ýagdaýa bagly, bu hem onuň haýsydyr bir sebiti basyp alyp biljekdigi barada özüne bolan ynamydyr”.
Talybanyň üstünlikleri
Häzirki wagtda Waşintondaky Ýakyn Gündogar institutynda Günorta Aziýa boýunça spesialist bolup işleýän Weýnbaumyň aýtmagyna görä, owgan güýçleri şäherde hüjümleri alyp barýan mahaly “Talyban” şäheriň kontrollygyny uzak wagt öz gözegçiliginde saklap bilmese-de, gozgalaňçylar welaýatda öňküsi ýaly giňişleýin saklanyp galar.
Soňky ýyllarda “Talyban” [söweşlerde] taplanan, merkezi aziýaly müňlerçe söweşijileriň kömegi bilen Gunduzdaky hereketlerini artdyrdy. Geçen ýyl Pakistanyň hökümetiniň merkezi aziýaly söweşijileriň Demirgazyk Weziristandaky buky ýerlerine giňişleýin hüjümleri amala aşyrmagy netijesinde, olar Owganystana tarap gysylyp çykaryldylar. Pakistanyň Demirgazyk Weziristan sebiti Owganystanyň günbatar serhediniň golaýynda ýerleşýär.
“Talybanyň üstünlikleri, halkyň psihikasyna urgy bolup, ilatyň Kabuldaky hökümete bolan ynamyny ýitirmegini çaltlaşdyryp biler. Şeýle-de, bu ýurtdan göçüp gidýän ýaşlaryň sanynyň hem artmagyna getirip biler” diýip, Weýnbaum belleýär.
Owgan hökümeti
Şol bir wagtda Kabulda Owganystanyň hökümeti bu şowsuzlykdan, ýagny [Gunduz şäheriniň kontrollygynyň elden berilmeginden] soň, badyny gaçyranyny bildirmezlige synanyşýar. Prezident Aşraf Gani Owgan howpsuzlyk güýçleriniň Gunduzyň kontrollygyny gaýtadan yzyna aljakdygyny söz berdi.
Gani owganlary ýurduň howpsuzlyk güýçlerine ynanmaga we “gorka hem-de terrorçylyga” boýun bolmazlyga çagyrdy.
Owganystanyň prezidenti 29-njy sentýabrda Kabulda žurnalistlere beren maglumatynda “Owganystanyň hökümeti jogapkär hökümetdir. Ol şäherdäki öz raýatlaryny bombalap bilmez we ol muny etmez. Şol sebäpden hem men ministrlere, komandirlere hem-de howpsuzlyk we beýleki resmileriň ählisine ilki bilen parahat ilatyň janyny goramagy tabşyrdym” diýip belledi.
Emma Gunduzda garşylyklaýyn hüjümler örän çylşyrymly bolup, töwekgelçiliklerden doly bolar. Bu regiondaky ýagdaýlar bilen ýakyndan tanyş günbatar resmisi Gunduzyň ozal Owganystanyň Milli bütewi hökümetiniň öz arasyndaky içki dartgynlylygyň sebäp bolandygyny ýatladýar.
Owgan hökümetindäki toparlanşyklar
“[Gunduz] etniki taýdan garyşyk bir territoriýa we onda ýeriň, suwuň we ýollaryň üstünden kontrollyk bilen baglanyşykly ençeme dawalar bar. Bu dawalar hem bu ýere hökümetden we howpsuzlyk güýçlerinden dolandyryjy ýolbaşçylaryň wezipä bellenilmegi bilen baglanyşykly jedelleriň döremegine sebäp bolupdy” diýip, owgan hökümetiniň ynjyklygy sebäpli öz adynyň tutulmazlygyny sorap, agzalýan şahsyýet Azatlyk Radiosynyň Gandagar websaýtyna beren maglumatynda nygtaýar.
Owgan Milli bütewi hökümetiniň arasyndaky toparlanyşyklar we güýçli şahslar Gunduzyň üstünde uzak wagtdan bäri uruş alyp barýarlar.
Onuň aýtmagyna görä, şu ýyl Kabulyň Gunduzdaky “Talybana” garşy göreşýän ýaraglylary goldamagy, bir-birine duşmançylykly güýçleriň döremegine sebäp boldy. Soňky aýlarda Gunduzyň ençeme ýaşaýjysy ýyrtyjy talaňçylara öwrülen ýaragly söweşijilerden şikaýat etdiler.
“Bularyň ählisi örän gowşak we öz içinde bölünen hökümetiň döremegine alyp barýar” diýip, günbatar resmisi belleýär.
Mundan onlarça ýyl ozal, ýagny 1980-nji ýyllarda Sowet basybalyşlary döwründe, Gunduz esasy uruş zonasy bolupdy. Soňra-da ol, 1989-njy ýylda Gyzyl Goşun Owganystany terk edensoň, Sowet Soýuzyna garşy urşan yslamçy mujaheddinleriň gözegçiligine geçen ilkinji şäherleriň biri bolupdy.


text:
Pakistanyň demirgazyk-günbataryndaky türmä ir ertir edilen hüjümde 400-e golaý tussag boşadyldy.
Tüpeň we raketaly granatlar bilen ýaraglanan söweşijiler Pakistanyň demirgazyk-günbataryndaky Bannu şäheriniň merkezi türmesine hüjüm etdiler.
Pakistanyň resmileriniň Maşaal Radiosyna aýtmaklaryna görä, söweşijiler Pakistanyň ozalky prezidenti Perwez Muşarrafyň janyna kast etmäge synanyşykda aýyplanyp, türmä basylan Adnan Raşidi azat etmeklige synanyşypdyrlar.
Polisiýanyň sözlerine görä, türmeden 384 tussag gaçypdyr.
Talybanlaryň sözçüsi Asim Mehsud hüjümiň jogapkärçiligini öz toparynyň üstüne alandygyny Maşaal Radiosyna aýtdy. Onuň tassyklamagyna görä, 150 sany “janyndan geçen söweşiji” Bannu türmesine hüjüm edipdir.


text:
Ýokary bilimini daşary ýurtlarda dowam etdirýän türkmenistanly ýaşlaryň käbirleri okuwa girjek bolanda daşary ýurduň ýokary okuw jaýlary tarapyndan talap edilýän resminamany (Türkmenistandaky degişli mekdepde ýa-da ýokary okuw jaýynda okandygy hakyndaky dil haty) almakda dürli kynçylyklaryň bardygyny aýdýarlar.
Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlary bu ugurda hat üsti bilen edilen ýüzlenmelere jogap bermekden saklanýar, şunlukda degişli dokumenti almak üçin kähalatlarda türkmenistanly ýaşlaryň Türkmenistana gitmäge mejbur bolýandyklary aýdylýar.
Ýaşlar gepleşigimiziň nobatdaky sanynda türkmenistanly ýaşlaryň resminama almak baradaky tejribeleri hakda Azat we Myrat bilen söhbetdeş bolduk. Söhbetdeşligi aşkadaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz. Garaýyşlaryňyza, bellikleriňize aşakdaky teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Orsýetiň adatdan daşary ýagdaýlar ministrligi öten agşam Liwiýanyň paýtagty Tripoliden orsýetlileri alyp çykmak işiniň tamamlanandygyny habar berdi.
Dört uçarda 339 adam watanyna getirildi.
Sirt hem Ras-Lanf şäherlerindäki orsýetlileri alyp gaýtmak üçin Çernogoriýadan gämi ugrady.
Liwiýada 25 müň türk graždany bar. Türkiýe öz taryhynda iň köp adamly ewakuasiýa geçirýändigini habar berdi. Ýewropa Bileleşigi Liwiýadan 10 müň töweregi adam çykarýar.
Öz raýatlaryny alyp çykmak boýunça ABŞ, Hytaý, Hindistan we beýleki ýurtlaram çäre görýär.


text:
Orsýetiň Astrahan regionynyň Halkara we daşary ykdysady gatnaşyklar boýunça ministrligi 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap Türkmenistanyň gümrük organlarynyň GPS programmasy arkaly awtoulaglaryň ýerleşýän ýerini anyklamak boýunça sistemanyň girizilýändigini regionyň halkara transport edaralaryny habarly etdi, diýip transport aragatnaşygy boýunça LOGIRUS neşri habar berdi.
Maglumata görä, Türkmenistanyň territoriýasyndan geçýän ähli transport serişdelerinde GPS programmasy ulanylar.
Neşriň “Kaspiko” atly regional transport kompaniýasynyň müdiri Wiktor Alymowa salgylanyp habar bermegine görä, awtoulaglaryň ýerleşýän ýerini anyklamak boýunça global sistemasynyň ulanylmagy üçin 10 amerikan dollary möçberinde töleg girizlýär. Daşary ýurtly awtoulaglardan bu tölegiň dollarda alynjagy aýdylýar.


text:
Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň metbugat merkezi tarapyndan Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Ösüşiň täze belentliklerine tarap» atly saýlanan eserler ýygyndysynyň üçünji tomy çap edildi.
Bu saýlanan eserler ýygyndysynyň üçünji tomunda Berdimuhamedowyň çykyşlary, interwýulary, gutlaglary we ýüzlenmeleri jemlenen. Kitap türkmen hem rus dillerinde neşir edildi. Tiz wagtda bu kitabyň iňlis dilinde hem çap ediljekdigini türkmen mediasy habar berdi.
Prezidentiň doglan güni mynasybetli
Berdimuhamedowyň doglan güni mynasybetli, ýagny 29-njy iýuna gabatlap, ýurtda her ýyl onuň eserleri neşir edilýär. «Ösüşiň täze belentliklerine tarap» atly saýlanan eserleriň birinji we ikinji tomlary hem 2008-nji, 2009-njy ýyllarda 29-njy iýuna gabatlanyp çykarylypdy.
Prezidentiň kitaby çap bolansoň, ýurduň ähli edara-kärhanalarynda, mekdeplerdir çagalar baglarynda onuň tanyşdyrylyş dabarasy geçirilip başlanýar.
Prezidentiň doglan gününe gabatlanyp çykarylan kitaplaryň tanyşdyrylyş dabarasynda 29-njy iýun güni barada aýratyn durlup geçilýär.
Berdimuhamedowyň ýaňy ýakynda çap bolan «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» kitabynyň ikinji tomunyň tanyşdyrylyş dabaralary eýýäm ýurduň ähli edara-kärhanalarynda geçirildi.
Ýazjylar gyrada
2007-njy ýyldan şu günki güne çenli Berdimuhamedowyň jemi dokuz sany kitaby çap boldy. Olar «Türkmenistanda saglygy goraýşy ösdürmegiň ylmy esaslary», «Garaşsyzlyga guwanmak, Watany, halky söýmek bagtdyr», «Türkmenistan—sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy», «Ahalteke bedewi—biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» (1-2 tomlar), «Ösüşiň täze belentliklerine tarap» (1-2-3 tomlar).
Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň metbugat merkezi tarapyndan üç ýylyň dowamynda Berdimuhamedowyň diňe türkmen dilinde dokuz kitabynyň çap edendigine garamazdan, şol döwür içinde metbugat merkezi tarapyndan ýurduň ýazyjylarynyň kitaplary yzygiderli çap edilmeýär.
Soňky on ýylyň dowamynda metbugat merkezi tarapyndan türkmen ýazyjylarynyň barmak basyp sanaýmaly eserleri çap edildi.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Gyrgyzystanda 10-njy oktýabrda geçen saýlawlarda syýasy partiýalaryň bäşisi täze parlamentde orun almak üçin ýeterlik ses gazandylar. Azat Ýerwropa we Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugy bu taryhy saýlawlar bilen baglanyşykly wakalar barada Gyrgyzystanyň öňki prezidenti Kurmanbek Bakyýew bilen söhbetdeş boldy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Gyrgyzystanda ýaňy parlament saýlawlary geçdi. Täze parlamentden orun alan syýasy partiýalaryň käbirine siziň we siziň ýurduň daşyndaky ýaranlaryňyzyň gizlin maliýe kömegini berenligi aýdylýar. Bu dogrumy?
Kurmanbek Bakyýew: Hudaý bilýändir, bularyň hemmesi ýalan gürrüňler. Dogry, syýasy partiýalaryň käbiriniň wekilleri menden goldaw we kömek soraman durmadylar. Ýöne men olara: ‘Meniň ýagdaýyma düşüniň’ diýdim. Men hiç bir syýasy partiýa hiç hili ruhy ýa maddy kömek beremok. Sebäbi meniň bilen ozal bile işleşen öňki resmiler indi “Ata-Žurt”, “Ar-Namys”, “Respublika” we “Bütewi Gyrgyzystan” ýaly partiýalaryň içinde. Men olara: ‘Siz bir partiýada birleşip bilmediňiz. Biriňizi goldasam, beýlekiler gaty görer. Halk siziň hemmäňizi tanaýar. Olar her bir syýasatçy barada ähli zatlary bilýärler. Olar dogry karara gelerler’ diýdim. Ine, şeýle hem boldy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Haýsy partiýalaryň sizden kömek soranlygyny aýdaýsaňyz?
Kurmanbek Bakyýew: Ýok, olaryň adyny aýdyp biljek däl. Bu partiýalaryň ýolbaşçylarynyň özi meniň bilen habarlaşan bolsady, aýdardym. Ýöne käbir adamlar olaryň tarapyndan meniň adamlarym bilen gürleşipdir. Olar meniň özüm bilen göni gürleşenoklar. Kim bilýär, olaryň aýdanlarynyň näçesi çyn, näçesi ýalan. Men bular ýaly maglumatlar bilen kimdir birine zyýan ýetirmek islämok.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Saýlawyň netijelerine görä, size Gyrgyzystana barmaga gapy açyldymy? Bilşiňiz ýaly, “Ata-Žurt” partiýasynyň ýolbaşçylary saýlawyň öň ýanynda sizi ýurda getirmäge synanyşjakdyklaryny aýtdylar.
Kurmanbek Bakyýew: Birinjiden-ä, meniň Gyrgyzystana gitmek niýetim asla ýok. Ikinjiden-de, bu beýanat halkyň soragyna jogap berlip, saýlawyň öň ýanynda aýdylan zat. Meniň özümiň entek Gyrgyzystana dolanma planym ýok.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Muny aýdanlaryň biri “Ata-Žurt” partiýasynyň başlygy Kamçybek Taşyýew. Onuň bilen araňyz nähili?
Kurmanbek Bakyýew: Kamçybek Taşyýew we meniň hökümetimde bolan beýleki ministrler, şol sanda “Respublikanyň” başlygy Babanow, “Ar-Namysyň” başlygy Kulow, “Ata-Žurduň” agzasy Sultanow bilen hem gatnaşygym gowudy. Bularyň hemmesi bilen bile işleşdik. Bularyň hemmesi meniň hökümetimde bolup, meniň ýolbaşçylygymda işlän adamlar.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Bu ýolbaşçylaryň käbiri bilen araňyzda şahsy dostluk barmy?
Kurmanbek Bakyýew: Açyk aýdýaryn, Gyrgyzystandan çykalym bäri bu adamlar bilen gatnaşygym ýok. Bu ýerde, Belarusda, üç gezek metbugat konferensiýasyny geçirip, žurnalistlere mundan beýläk syýasata asla goşulmajakdygymy aýtdym. Bu ýerde oturyp, syýasat ýöretmek dogry iş däl. Men bu sözümde durun.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Käbir ýurtlaryň ýolbaşçylary Gyrgyzystanda parlament sistemasy ýöremez diýýar. Siziň garaýşyňyzça, olaryň beýle pikir etmegine näme sebäp bolýar?
Kurmanbek Bakyýew: Ilki bilen aprelde geçen döwlet agdarylyşygyndan soň, gyrgyz ykdysadyýeti takmynan 10 ýyllyk ösüşi ýitirdi. Ikinjiden, parlamentde köp çekeleşik bolar. Bu hem hökümetiň işini kynlaşdyrar. Ähli zatlar barada parlament arkaly karar kabul etmeli. Häzirki günde, maliýe krizisi barka, hökümet çalt herekete geçip, çalt bir karara gelmeli. Parlament sistemasynda bu mümkin däl. Gyrgyzystanda gürrüň köpeler. Olar parlamentde biziň sistemamyz demokratik diýer-de, gürlär oturar.


text:
Moskwada bir sud anna güni Kremle garşy protestçileriň sekiz sanysyna höküm çykarmaly.
Ol sekiz protestçi 2012-nji ýylyň 6-njy maýynda prezident Wladimir Putine garşy ýygnanyşyk mahalynda dörän çaknyşyklarda polisiýa topulmakda aýyplanýar.
Kremliň tankytçylary polisiýany Moskwanyň Bolotnaýa skwerinde guralan ýygnanyşykdaky zorlukda aýyplaýar we muny başga pikirlileri basyp ýatyrmagyň bir bölegi atlandyrýar.
Sud edilýänler, 7 erkek we bir aýal, pitneçilikde hem aýyplanýar.
Eger günäli tapylsalar, olara kanun esasynda 8 ýyl türme tussaglygynyň berilmegi mümkin. Prokurorlar olara bäşden alty ýyla çenli türme tussaglygyny bermegi soraýarlar.


text:
“Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri demirgazyk Yrakdaky türgenleşik lagerine hüjüm etdiler. Bu lagerde ekstremist topara garşy göreşmek üçin niýetlenen söweşijiler türgenleşdirilýär.
16-njy dekabrda edilen hüjümde azyndan iki yrakly sünni söweşiji öldürildi we başga-da dört sany türkiýeli türgenleşdiriji, resmi ýaralandy.
Mosul şäheriniň golaýyndaky Başika sebitinde ýerleşýän lagere birnäçe sagatlap minomýot hüjümi amala aşyryldy.
Türkiýäniň harbylary türk artilleriýa birleşiginiň “Yslam döwletiniň” nyşanalaryna gaýtawul berendigini aýtdylar.
Gürrüňi edilýän lagere hüjüm edilen mahaly, onda 1000-den gowrak söweşiji türgenleşik çärelerini geçirýärdi.


text:
Pakistan bilen Hindistanyň arasynda Gimalaý dagynyň Kaşmir regiony bilen baglanyşykly dartgynlylyklaryň artýan mahaly, Günorta Aziýanyň bu iki döwleti birek-bireginiň diplomatlaryny öz ýurdundan çykarýar.
27-nji oktýabrda Hindistan Pakistanyň Nýu-Delidäki ilçihanasynyň işgäriniň içalyçylyk hereketleri bilen gysga wagtlaýyn tussag edilenden soň, ýurtdan çykarylýandygyny mälim etdi.
Yslamabad diplomat Mahmud Ahtara garşy ýöňkelýän aýyplamalaryň “galp we esassyzdygyny” aýtdy. Ahtara 29-njy oktýabra çenli Nýu-delini terk etmeklik tabşyryldy.
27-nji oktýabrda giçlik Pakistan hem muňa jogap edip, diplomatik düzgünleri bozany üçin hindi ilçihanasynyň resmisi Sujil Singden ýurdy terk etmegi sorandygyny mälim etdi. Pakistan hem Singden ýurdy 29-njy oktýabra çenli terk etmegi sorandygyny aýtdy.


text:
Türkmenistanda häkimiýetleriň aýal-gyzlara, esasan Eýrana we Türkiýä gitmek babatynda, ýaşlary bilen bagly, çäklenidrme girizýändigi aýdylýar we bu maglumat resmi derejede hem tassyklanylýar.
Bu iki ýurda ýaşy 35-den geçmedik aýal-gyzlaryň ýeke özleriniň gidip bilmeýändigi, olaryň ýanynda hossarlarynyň: kakasynyň, ejesiniň, ýanýoldaşynyň ýa-da garyndaşlyk ýagdaýyny görkezýän resminamasy bolan başga biriniň bolmalydygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sany şu meselä bagyşlandy.


text:
Müňlerçe harby gullukçy Kiýewiň merkezinde ýöriş geçirip Ukrainanyň Garaşsyzlyk gününi belledi.
24-nji awgustda geçirilen paradda eden çykyşynda prezident Poroşenko Ukrainanyň öz harbylarynyň sanyny artdyrmagyny dowam etdirjekdigini we ýurduň gündogarynda orsýetçi separatistleriň hüjümlerine garşy durjakdygyny aýtdy.
Konflikt 2014-nji ýylyň aprel aýynda başlanaly bäri 6 800 müňden gowrak adam wepat boldy.
Ok atyşygy bes etmek barada şu ýylyň fewral aýynda Minskde gelnen ylalaşyk yzygiderli bozulýar. Geçen hepdede Ukrainanyň gündogarynda zorlugyň güýçlenendigi habar berildi.
Poroşenkonyň Minsk ylalaşygy meselesini Germaniýanyň kansleri Angela Merkel we Fransiýanyň prezidenti Fransua Holland bilen 24-nji awgustda geçirjek gepleşiklerinde maslahat etmegine garaşylýar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmenistanyň samboçylarynyň dünýä çempionatynda gazanan medallary
Bolgariýanyň paýtagty Sofiýa şäherinde erkekleriň we zenanlaryň arasynda sambo boýunça dünýäniň 41-nji çempionaty badalga aldy, “Arena Armeýes” toplumynda geçirilýän bu bäsleşiklere 80 ýurtdan türgenleriň birnäçe ýüzüsi gatnaşýar. Ýaryşlaryň birinji gününde türkmenistanlylar iki medala – bir kümüş (söweşjeň görnüşi boýunça) hem-de bir bürünç (nusgawy görnüşi) medala mynasyp boldular.
100 kilograma çenli agramda biziň toparymyzyň düzüminde çykyş eden Çarymyrat Annagurbanow 20-den gowrak türgeniň arasynda ikinji orna eýe bolmagy başardy. Finala barýan ýolda ol iki gezek ýeňiş gazanyp, aýgytlaýjy tutluşykda russiýaly Mihail Mohnatkinden asgyn geldi. Bu Çarymyradyň ilkinji üstünligi däldir. Häzirki güne çenli bu türgeniň şu ýylyň ýazynda Aşgabadyň Olimpiýa şäherjiginiň söweş sungatlary toplumynda geçen Aziýa çempionatynda eýe bolan altyn medaly onuň iň ýokary gazanan netijesidir.
90 kilograma çenli agram derejesinde çykyş eden Tejen Tejenow dünýä birinjiliginiň bürünç medalyna eýe boldy. Bu türgen şeýle hem dürli iri halkara ýaryşlarynda ençeme gezek ýeňiş gazanypdy. Şol sanda Aşgabatda geçirilen Aziýa çempionatynda hem altyn medala eýe bolupdy.
Sambo biziň paýtagtymyzda geljek ýylyň sentýabr aýynda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna girýär. Şeýlelikde, Sofiýada geçirilýän dünýä çempionaty 13-nji noýabrda tamamlanar hem-de Türkmenistanyň taryhynda iň iri yklym derejeli toplumlaýyn bäsleşiklere taýýarlyk görmegiň möhüm tapgyrlarynyň biri bolar.
Habarlar #Sambo
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda ýene bir medal14 Noýabr, 2016 (16:33)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň samboçylarynyň dünýä çempionatynda gazanan medallary12 Noýabr, 2016 (11:43)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçylary Aziýada öňdäki orunda barýandyklaryny subut etdiler29 Maý, 2016 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndy topary birinji orunda29 Maý, 2016 (20:55)
- Soňky habarlar
Aziýa çempionatynyň final tutluşyklary türkmen samboçylaryna täze altyn medallary getirdi29 Maý, 2016 (18:17)
- Soňky habarlar
Aýsoltan Garçowowanyň we Dinara Rozykulowanyň altyn medallary29 Maý, 2016 (16:15)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynda ýetginjekler toparynda şu günki ilkinji ýeňijiler aýan boldy29 Maý, 2016 (15:45)
- Soňky habarlar
Finalda çykyş etjek türgenleriň birnäçesi belli edildi29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Çärýek we ýarym final bäsleşikleriniň netijeleri29 Maý, 2016 (14:53)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýanyň çempionaty: üçünji gün29 Maý, 2016 (14:52)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynyň iki gününde biziň ýygyndy toparymyz 44 medal -13 altyn, 18 kümüş we 13 bürünç medal gazandylar28 Maý, 2016 (21:30)
- Soňky habarlar
Gülnar Haýytbaýewa we Begenç Begaliýew Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň gaznasyna ýene iki altyn medal goşdular28 Maý, 2016 (21:29)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatynyň ikinji gününiň agşamky bölegi: erkekler we zenanlar toparlarynda jemleýji bäsleşikler28 Maý, 2016 (18:40)
- Soňky habarlar
Aziýa çempionatynda medallaryň sany boýunça türkmen samboçylary öňde barýar28 Maý, 2016 (17:12)
- Soňky habarlar
Sambo boýunça Aziýa çempionatyndan28 Maý, 2016 (13:10)
- Soňky habarlar
Aziýanyň çempionatynyň ilkinji gününde türkmen samboçylary 23 medal gazanyp, umumy toparlaýyn hasapda öňe saýlandylar27 Maý, 2016 (22:21)
- Soňky habarlar
Türkmen samboçysy Zöhre Mätreýimowa altyn medala mynasyp boldy27 Maý, 2016 (22:11)
- Soňky habarlar
Söweş sambosy boýunça Çarymyrat Annagurbanow final tutluşygynda owadan ýeňiş gazandy27 Maý, 2016 (21:24)
- Soňky habarlar
Erkekleriň we zenanlaryň arasynda birnäçe agram derejelerinde geçirilen final tutluşyklary çempionatyň ýeňijilerini kesgitledi27 Maý, 2016 (21:19)
- Soňky habarlar
Ýetginjeklerimiz milli ýygyndymyza ikinji altyn medaly getirdiler27 Maý, 2016 (14:09)


text:
Orsýetiň prezidenti Medwedew ABŞ we Ýewropa Bileleşigi bilen täze ýaranlyga çagyryş etdi.
Medwedew şu gün Orsýetiň ilçileriniň öňünde eden çykyşynda Günbatar bilen jebis hyzmatdaşlyga çagyrdy.
“Bize esasy halkara partnýorlarymyz bilen ýörite döwrebap arkalaşyk gerek. Ilki bilen Germaniýa, Fransiýa, Italiýa, Ýewropa Bileleşigi we ABŞ bilen” diýip, Medwedew aýtdy.
Medwedew özüniň ýakynda ABŞ-a eden saparyna gowy baha berip, ABŞ-Orsýet hyzmatdaşlygynyň raketalary kemeltmek bilen çäklenmeli däldigini sözüne goşdy.
Ýakynda ABŞ bilen Orsýetiň arasyndaky gatnaşyklar içaly wakasy sebäpli az-kem dartgynlaşypdy.
Aprel aýynda Orsýet we ABŞ yadro yaraglaryna gözegçilik etmek barada täze ylalaşyga gol goýupdylar.


text:
Ýewropa Bileleşigi dünýäniň alty uly döwletiniň Eýrana Tähranyň ýadro gapma-garşylygynyň soňlamagy üçin has anyk teklipleri berendigini aýtdy.
Bu teklipler duşenbe güni Stambulda aýan edildi. Ekspertler derejesindäki gepleşiklerde edilen gysgaça beýanatda ÝB eýran ekspertleriniň bu teklipleri nähili kabul edendigini görkezmedi.
Geçen aý Gazagystanda syýasy derejede geçirilen gepleşiklerde iki tarap tehniki maslahatlary geçirmek barada ylalaşypdy.
ÝB-niň daşary syýasat başlygy Ketrin Aştonyň beýanaty duşenbe güni geçirilen duşuşygyň yzyndan ýene bir syýasy derejeli gepleşigiň geçiriljegini tassyk etdi.
Ol duşuşyk 5-6-njy aprelde gazak şäheri Almatyda geçiriler.


text:
Dünýä Banky ýylyň aýagynda ilkinji gezek dünýä boýunça aşa garyplyk derejesinde ýaşaýan ilatyň sanynyň 10%-den az boljakdygyny aýtdylar.
Dünýä Bankynyň çaklamalaryna görä, aşa garyplyk derejesinde ýaşaýanlaryň sany 702 million adam bolup, olar dünýä ilatynyň 9.6% emele getirýärler we esasan Sahara Afrika hem Aziýa ýurtlarynda ýaşaýarlar.
2012-nji ýylda olaryň sany 12.8% bolupdy.
Emma Dünýä Bankynyň 4-nji oktýabrda beren hasabatyna görä, “Afrikada millionlarça adama” degişli uly aladalanma saklanýar.
Dünýä Banky aşa garyplyk derejesini kesgitlemek üçin her adama günde 1.9 amerikan dollary möçberinde täze görkezijiniň kesgitlenendigini habar berdi. Oň bu görkeziji 1.25 dollar derejesindedi.
Geçen aýda dünýä liderleri aşa garyplygy 15 ýylyň dowamynda ýok etmegi wada berdiler.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama dünýäniň iň uly ykdysadyýetiniň global derejede has ýaryşa ukyply bolmagyna kömek etmek üçin ýurdy ylmy-barlaglara, bilime we infrastraktura has köp maýa goýmaga çagyrdy.
Prezident Obama özüniň amerikan Kongressine eden ikinji ýüzlenmesinde ýurt “Sputnik” pursaty bilen ýüzbe-ýüz dur diýdi. Ol bu sözleri 1950-nji ýyllarda Sowet Soýuzy bilen kosmos bäsleşigini nazara alyp aýtdy.
“Ýarym asyr ozal sowetler kosmosa Sputnik atly hemrany ýollap, bizden öňe saýlandylar, bizde şo wagt olary Aýa çykyp ýeňjegimiz barada hiç bir pikir ýokdy” diýip, Obama aýtdy.
Ol şol wagt ylmyň beýle derejä ýetmändigini, NASA-nyň bolsa entek döredilmändigini ýatlady.
“Emma ylmy barlaglara we bilime gowy maýa goýlandan soň biz diňe sowetlerden ozup geçmedik, biz täze senagatlary we millionlap täze iş ýerlerini döreden täzeçilik tolkunynyň jylawyny ýazdyrdyk. Bu biziň neslimiziň Sputnik pursaty” diýip, amerikan prezidenti Kongresse ikinji ýüzlenmesinde aýtdy.


text:
Şu gün Ýewropa Birleşiginiň diplomatlary geçen ýylyn awgustynda ýüze çykan Orsýet-Gürjüstan ýaragly konfliktleri boýunça birleşigiň geçiren derňewleri baradaky hasabatyň ozalky planlaşdyrylyşyndan birneme gijiräk ýaýradyljakdygyny mälim etdiler.
Ozalbaşda bu baradaky hasabat şu iýul aýynyň ahyrynda ýaýradylar diýlip garaşylypdy. Ýöne şu gün Ýewropa Birleşiginiň resmileri bu mesele boýunça hasabat taýýarlaýan şwesariýaly diplomat Heýdi Taglýawiniň öz derňewlerini jemlemegi üçin oňa birneme goşmaça wagtyň zerur bolandygyny habar berdiler.
Maglumata görä, Orsýet-Gürjüstan konfliktleri boýunça ýakynda ele salnan käbir täze dokumentler bu derňewleriň möhletiniň uzaldylmagyna sebäp bolupdyr.


text:
Ýekşenbe güni giçlik Müsüriň Merkezi saýlaw komissiýasy geçen hepde geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň gutarnykly netijesini yglan etdi.
Müsürde geçirilen ikilenji tapgyr prezidentlik saýlawlarynda “Musulman Doganlygy” partiýasyndan kandidat Mohammad Mürsi bilen ýurduň ozalky premýer-ministri Ahmed Şafik özara bäsleşipdi.
Saýlaw komissiýasy bu saýlawlarda Muhammad Mürsiniň sesleriň 51.7 prosentini alyp, ýeňiş gazanandygyny yglan etdi. Komissiýanyň maglumatyna görä, Ahmed Şafik sesleriň 48.3 prosentine eýe bolupdyr.
Saýlawlaryň netijesiniň yglan edilmeziniň öňýany bu kandidatlaryň ikisiniň-de tarapdarlarynyň köpçülikleýin köçä çykmaklary netijesinde, paýtagt Kairde howpsuzlyk çäreleri ur-tut güýçlendirildi.
Mohammad Mürsiniň tarapdarlary bu täzeligi Kairiň “Tahrir” meýdançasynda uly şowhun bilen garşy aldylar. Kair, 24-nji iýun, 2012.
Ýekşenbe güni saýlawlaryň netijesi yglan edilen badyna, “Musulman Doganlygy” partiýasynyň wekili Mohammad Mürsiniň tarapdarlary bu täzeligi Kairiň “Tahrir” meýdançasynda uly şatlykly şowhun bilen garşy aldylar.
16-17-nji iýunda geçirilen bu prezidentlik saýlawlary Müsüriň taryhynda geçirilen ilkinji erkin saýlawlar hökmünde alamatlandy. Ýöne, beýleki tarapdan, bu saýlawlar müsürlileriň arasynda uly gapma-garşylyklary-da ýüze çykardy.
Köp raýatlar Hosni Mübärek döwründe premýer-ministr bolup işlän Ahmed Şafygyň prezident saýlanan halatynda, ýurda ýene-de gaýtadan Hosni Mübäregiň döwründäki ýaly harby režimiň dolanyp gelmeginiň mümkindigini aýdyp, muňa garşy çykyş etdiler.
Raýatlaryň beýleki bir topary bolsa, “Musulman Doganlygy” partiýasynyň wekiliniň döwlet liderligine saýlanan halatynda, munuň yslam dininiň gymmatlyklaryny döwlet syýasatyna getirmeginiň mümkindigini aýdyp, öz aladalaryny bildirdiler.
Müsüriň saýlaw komissiýasy bu prezidentlik saýlawlaryna ses bermäge hukugy bolan ilatyň 51.8 prosentiniň gatnaşandygyny yglan etdi.


text:
Ýekşenbe güni Hindistanyň we Pakistanyň premýer-ministrleriniň duşuşyp, sammit geçirmeklerine garaşylýar.
Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif we onuň hindistanly kärdeşi Manmohan Singh Nýu-Ýorkda BMG-niň Baş Assambleýasynyň sammitiniň çäginde duşuşarlar.
Bu Şarifiň geçen aý premýer-ministr saýlanandan bäri Singh bilen geçirýän ilkinji ýüzbe-ýüz duşuşygydyr.
Şarif duşuşygy “täze başlangyç” üçin mümkinçilik diýip atlandyrdy. Singh hem şenbe güni BMG-niň Baş Assambleýasyda Şarifiň “beýanatyna goşulýandygyny” aýdyp, çykyş etdi.
Kaşmir meselesi
Emma ekspertler Singhiň garaşylýan netijeleri gowşanandygyny aýdýarlar. Iki resminiň duşuşygy Kaşmir sebitinde söweşijileriň amala aşyran hüjümlerine gabat geldi.
Singh anna güni Ak Tamda prezident Barak Obama bilen duşuşanda “terroryň düýbi Pakistanda bolmagyna galýar” diýip, belledi.
Singh bu beýanatyny şenbe güni BMG-niň Baş Assambleýasynda hem gaýtalady.
Hindistanyň premýer-ministri öz ýurdunyň Pakistan bilen bar bolan ähli düşünişmezlikleri çözmäge taýýardygyny aýtdy. Şol bir wagtda, ol terror hüjümleri bilen bagly howatyrlaryny hem nygtap geçdi. Şeýle-de Singh öz hökümetiniň Kaşmir baradaky garaýyşyny beýan edip, bu regiony “Hindistanyň bölünmez bölegi” diýip, atlandyrdy.
Hindistan bilen Pakistanyň arasyndaky dartgynlylyk öz gözbaşyny 1947-nji ýyldan bäri alyp gaýdýar.
Iki ýurt Kaşmir sebiti ugrunda iki gezek söweşdi.