text:
Ýewropa Bileleşiginiň Kosowadaky kanunyň dolandyrylyşy missiýasy, ýagny EULEX penşenbe güni serbleriň agdyklyk edýän regionynda guramanyň bir agzasynyň ýaragdan atylyp öldürlendigini habar berýär.
EULEX-iň ýaýradan beýanatynda bellenmegine görä, gündelik edýän işlerini ýerine ýetirmek üçin guramanyň alty işgärini äkidip barýan ulaga ýaragdan ot açylypdyr. Bu waka Kosowanyň Mitrowisa şäheriniň golaýyndaky Zweçan regionynda bolupdyr.
Beýanatda bellenmegine görä, bu wakanyň netijesinde EULEX-iň bir işgäri ölüpdir.
Kosowanyň polisiýa ofiserleri Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda wakada pida bolanyň litwalydygyny tassykladylar.
EULEX bu waka barada derňewleriň başlandygyny we sebitiň gorag astyna alnandygyny habar berýär.


c: text/html

text:
Özbegistandan gelip gowuşýan habarlara görä, ýurduň prezidentiniň gyzy Gülnara Karimowa bilen ilteşikli hasaplanýan “Terra Group” kompnaiýasynyň bank hasaplarynyň doňdurylandygy aýdylýar.
Daşkentde ýerleşýän Infinbankyň resmileriniň sişenbe güni Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren gürrüňlerinde “Terra Group” kompaniýasynyň hasabat işlerinde goýberen käbir kemçilikleri sebäpli olaryň bank hasaplarynyň doňdurylandygy mälim edildi.
Agzalýan kompaniýanyň bir işgäri Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde bank hasaplary baradaky habaryň dogrudygyny tassyklap, häzirki wagtda kompaniýanyň iş edarasynyň gapysynyň möhürlenendigini aýtdy.
Bu bolýan wakalar Özbegistanyň diýdimzor prezidenti Yslam Karimowyň uly gyzy Gülnara Karimowa garşy alnyp barylýan çäreler bolmaly. Soňky birnäçe hepdäniň dowamynda Gülnara Karimowa bilen ilteşikli hasaplanýan birnäçe guramanyň we media toparlarynyň käbirleriniň işleri togtadyldy we olardan käbirleriniň işleri derňelip başlandy.
Kariomowanyň media kanallary
Karimowanyň golastyndaky üç sany radiostansiýa we dört sany telewizion kanal geçen hepde “tehniki näsazlyklar sebäpli” diýlip, ýapyldy. Agzalýan media toparlary Karimowanyň dürli ugrulardaky söwda kärhanalaryny halka tanatmak boýunça işleri alyp barýardy.
Karimowanyň telewizion we radio kanallarynyň ýapylmagy onuň her ýyl paýtagt Däşkentde guraýan ”Style.uz” atly sungat festiwalynyň açylyş gününe gabat geldi. Bu festiwalyň mazmuny ýurduň media kanallarynda aýratyn agzalyp geçilýär.
Karimowa öz golastyndaky radio we telewizion kanallaryň, hakykatdanam, ýapylandygyny çarşenbe güni Twitter arkaly köpçülige ýetirdi. Ol özüniň Twitter sosial ulgamynda ýazan habarynda öz habar serişdeleriniň, ýagny ForumTV, SoFTS we TV-Markaz-TV atly telewizion kanallarynyň, 12 sany dürli kanunbozmalaryň bolandygy bahana edilip ýapylandygyny habar berdi.
Karimowanyň tarapdarlaryndan biri kanallaryň näme sebäpden ýapylandygy bilen gyzyklanyp, Twitterde oňa ýüzlenýär. Gülnara Karimowa öz tarapdaryna şeýle jogap berýär: “Bu sanawda örän samsyklaç äheň bar, ýöne şonda-da bu şeýle!”
NTT kanalynyň eýesi – Karimowanyň ýakyn tanyşlaryndan biri. Golaýda bu kanalyň hem efire berilmegi ýatyryldy.
Karimowa dahlly iki gurama togtadyldy
Media toparlarynyň işleriniň ýatyrylmagy bilen bir hatarda Karimowa bilen ilteşikli hasaplanýan iki sany guramanyň hem işleri togtadyldy. Olaryň biri “Forum” haýyr sahawat fondy we beýlekisi hem “Syýasy barlag” merkezidir. Agzalýan guramalaryň boldy diýilýän salgyt galplyklary sebäpli işleriniň togtadylandygy aýdylýar.
Şeýle-de 41 ýaşly Gülnara Karimowa soňky wagtlarda şahsy durmuşynda hem käbir yzygiderli şowsuzlyklara duçar bolýar.
Şu aýyň başynda onuň doganoglany Akbarali Abdullýew guramaçylykly jenaýata baş goşdy diýlip, tussag edildi. Akbarali Abdullaýew Fergana jülgesiniň iň güýçli nebit we ýangyç brokerlerinden we Gülnara Karimowanyň ýakyn hyzmatdaşlaryndan biri hasaplanýar.
Karimowanyň özünden kiçi gyz jigisi Lola Karimowa-Tyllaýewa geçen aý BBC telekanalynyň Özbek gullugyna käbir gizlin maglumatlary aýan edýän “aç-açanlyk” mazmunly interwýu berdi. Ol öz beren interwýusynda 12 ýyldan bäri öz dogany Gülnara Karimowa bilen gepleşmeýändigini, onuň bilen ne maşgala gatnaşyklaryny, ne-de dostluk gatnaşygyny saklaýandygyny aýtdy.
Prezidentiň gyzy jigisini aýyplaýar
Gülnara Karimowa bu gürrüňe Instagram-yň üsti bilen jogap berdi we ol öz beren jogabynda gyz jigisini galplykda aýyplady, şeýle hem onuň (gyz jigisiniň) “jadygöýler” bilen dostlukly gatnaşyk saklaýandygyny aýtdy. Şol bir wagtyň özünde Gülnara Karimowa ejesi Tatýana Karimowa barada-da käbir zatlary aýdyp, onuň (ejesiniň) iblisiň rituallary bilen meşgul bolýandygyny aýan etdi.
Gülnara Karimowa bilen baglanyşykly bolup geçýän bu kynçylykly wakalar onuň syýasy ykbalyna düýpli täsir etse gerek.
Prezidentiň gyzy, ozalky diplomat, pop ýyldyzy we modaçy dizaýner Gülnara Karimowanyň ozallar 2015-nji ýylda geçiriljek prezident saýlawlarynda prezidentlige dalaş etjekdigi we 75 ýaşly kakasynyň kürsüsini eýelejekdigi barada gürrüňler edilýärdi.
Karimowany abraýdan gaçyran soňky wakalar entek bolmanka, Gülnara Karimowa özbek mediasynda yzygiderli görkezlip, onuň prezidentligi miras almaga ymtylýandygy baradaky myş-myşlar yzygiderli gürrüň edilýärdi.
Onuň sosial medýany, aýratynam Twitter platformasyny yzygiderli ulanmagy Gülnar Karimowany Özbegistana açylan täze bir penjire ýaly edip görkezýärdi. Özbegistan dünýäden özüni izolirlän ýurtlaryň biri bolup, ol ýerde adam hukuklary gaty köp kemsidilýär.
Soňky bolan wakalar – Şweýsariýada, Fransiýada we Şwesiýada pul serişdeleri bilen bagly galplyklaryň derňelmegi we bu galplyklarda Gülnara Karimowanyň oýnan roly onuň kakasy Yslam Karimowyň gaharyny getiren bolmaly, şonuň üçinem ol häzir gyzyny syýasatdan çetleşdiren bolmaly.
Ataly-gyzyň çarkandakly gatnaşyklary baradaky myş-myşlaryň ýaýran döwründe Gülnara Karimowa diýdimzor özbek prezidentini Iosif Staline meňzedýändigini aýdyp, Twitter-de teswir ýazdy.
Sowet döwründe düşürilen “Milletiň atasynyň ogly” atly kinoda agzalýan bir sözi ol özüniň Twitter hasabynda ýazdy. Ol ýerde şeýle diýilýär: “Ýoldaş Stalin bolupdy we bolar hem.” Soňra bolsa ol öz sözlerini şeýle dowam edýär: “Ynha, şol meniň kakam! Ol hem meniň janym çykýança galar”.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Žurnalistleri goramak boýunça komitet (CPJ) 2014-nji ýylda özüniň habarçylyk işi bilen baglylykda 60 žurnalistiň öldürilendigini aýdýar.
23-nji dekabrda ýaýradylan hasabatda Komitet şu ýyl halkara habarçylaryň Ýakyn Gündogardaky, Ukrainadaky we Owganystandaky wakalary beýan edýän pursatlary “adaty bolmadyk ýygylykda” öldürilendigini hem belläp geçýär.
Hasabatda nygtalyşy ýaly, eýýäm üç ýyl yzly-yzyna Siriýa žurnalistler üçin iň howply we gandöküşikli ýurt bolup galýar. Şu ýyl Siriýada 17 habarçy öldürildi.
Gürrüňi gidýän žurnalistleriň arasynda ABŞ-ly habarçylar James Foleý we Stewen Stoloff hem bar. Degişlilikde awgust we sentýabr aýlarynda olaryň “Yslam döwleti” diýilýän ýaragly topar tarapyndan öldürilýän pursatlary wideoýazga alnyp, internetiň üsti bilen köpçülige ýaýradyldy.
2011-nji ýylda Siriýadaky konflikt başlanaly bäri bu ýurtda jemi 79 žurnalist öldürildi.
Ukraina
Düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän Žurnalistleri goramak boýunça komitetiň maglumatyna görä, şu ýyl Ukrainada bäş habarçy we iki media işgäri öldürildi.
Aprel aýyndan bäri gündogar Ukrainada separatistler bilen hökümet güýçleriniň arasyndaky çaknyşyklarda 4 müň 700 töweregi adam heläk boldy.
Owganystanda “The Associated Press” habar gullugynyň germaniýaly suratçysy Anja Niedringhaus aprel aýynda geçirilen saýlawlary beýän edýän pursaty, polisiýa tarapyndan atylyp öldürildi.
2014-nji ýylda öldürilen žurnalistleriň dörtden birinden gowragy halkara habarçylarydy.
Ýerli ýagdaýlar
Emma hasabatda halkara žurnalistleriň adaty bolmadyk ýagdaýda öldürilmegi bilen birlikde, habarçylaryň “aglaba böleginiň” ýerli ýagdaýlar sebäpli has köp howpa uçraýandygy nygtalýar.
Hasabata görä, öldürilen her 10 žurnalistiň 9-sy ýerli wakalary beýan edýän pursaty heläk bolupdyr.
Şu ýyl Yrakda bäş žurnalist öldürildi. Olaryň arasynda hökümet güýçleri bilen “Yslam döwleti” atly ýaragly toparyň arasyndaky çaknyşyklarda wepat bolan habarçylar hem bar.
2014-nji ýylda Pakistanda hem üç sany ýerli žurnalist öldürildi. Bu görkeziji geçen ýylka garanyňda pes hem bolsa, ýurtda habarçylara garşy edilýän zulum saklanyp galýar.
Žurnalistleri goramak boýunça komitet häzirki wagtda bulardan başga-da şu ýyl wepat bolan azyndan 18 sany žurnalistiň öz gulluk borjy bilen baglylykda öldürilip-öldürilmändigini anyklamak üçin derňew işlerini alyp barýar.


text:
Orsýetiň harbylary Siriýada ok atyygy bes etmek üçin mehanizmleri işläp düzmek boýunça ABŞ-nyň wekilleri bilen gyssagy duşuşyk geçirilmegine çagyrdylar.
“Siriýada ok atyşygy bes etmek barada ylalaşylan düzgünleriň durmuşa geçirilmeginiň mundan beýlak gaýra goýulmagy ýol bererlikli däl” diýip Orsýetiň Baş ştabynyň beýannamasynda aýdyldy.
Beýannama Orsýetiň çagyryşyna jogap berilmedik ýagdaýynda 22-nji martdan başlap birtaraplaýyn hereket edip başlajakdygy duýduryldy.
Siriýada ok atyşygy bes etmeklik 27-nji fewralda başlanyp, gandöküşligi azaltmaga ýardam berýär. “Yslam döwleti” atly topar we “Al Kaýda” bilen bagly “Al Nusra fronty” ýaraşyga goşulmaýar.


text:
Daşoguzuň mukaddeslikleri halkymyzyň gymmatly baýlygydyr16 Nov 2009 | Göndərən: Yalquzaq.com | Bölmələr: Haberler, TÜRKMENİSTAN
Gurban baýramy mynasybetli milli ruhy mukaddesliklere zyýarat edýän türkmen zyýaratçylary şu gün Köneürgenç bilen tanyşmagy dowam etdirip, bu ýerde ýerleşýän Döwlet taryhy-medeni goraghana bardylar. Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň wekilleri bütin dünýäde meşhur arhitektura ýadygärliklerine — meşhur minara, Gutlug-Temiriň, Törebeg hanymyň, Tekeşiň, Il Arslanyň, Seýit Ahmediň kümmetlerine we Kyrk molla galasyna baryp gördüler, şeýle hem beýleki täsin ýerlere syn etdiler. Orta asyrlarda ýaşap geçen türkmen binagärleriniň döreden bu ajaýyp ýadygärlikleri diňe bir milli medeniýetiň däl, eýsem dünýä medeniýetiniň ykrar edilen gymmatlyklary hasaplanylýar. 2005-nji ýylda gadymy Köneürgenç ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizildi.
Şol gün zyýaratçylar Ruhubelent etrabynyň çäginde ýerleşýän, halk arasynda uly sarpa goýulýan ýene-de bir mukaddeslige — Aşyk Aýdyň Piriň kümmetine baryp gördüler, şol ýerde aýat-doga okadylar.
Mälim bolşy ýaly, Aşyk Aýdyň Pir aýdymçylaryň we sazandalaryň piridir. Şonuň üçin hem onuň kümmeti döredijilik adamlarynyň gelim-gidimli ýerine öwrüldi. Halk arasynda meşhur bolan «Nejep oglan» dessanynda Aşyk Aýdyň özüniň okuwçysyna ak pata berip, oňa jadyly dutary sowgat berýär. «Görogly» eposynda Aşyk Aýdyň baş gahrymanyň dostuna — demir ussasynyň ogly Kereme saz sungatynda we aýdym aýtmakda halypalyk edýär. Bu bolsa oňa özüne öýlenjek ýigitleriň ählisinden üstün çykan pälwan gyz Harmandälä öýlenmäge kömek berýär. Bu ýerde, mawzoleýiň golaýynda zyýaratçylar ýaş sosna nahallaryny oturdyp, täze seýilgähiň düýbüni tutdular.
Aşyk Aýdyň Piriň kümmetiniň golaýynda dünýäde ilkinji türkmen dutaryna ýadygärlik gurlandygy bellärliklidir. Mundan başga-da, meşhur dessançylaryň çykan ýeri bolan Daşoguz welaýatynda halk sazandalarynyň we dessançylaryň gadymy sungatyna bagyşlanan Bagşylaryň muzeýi döredildi.
Zyýaratçylar şeýle hem täze Ruhubelent etraby bilen tanyşmaga hem-de täze taryhy eýýamda Şasenem düzlügini gurşap alan ägirt uly özgerişlikleri öz gözleri bilen görmäge mümkinçilik aldylar.
Qaynaq: TDHOxunma sayı: 3060


text:
Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň prezidenti Gurbanmyrat Mezilowyň 2012-nji ýylyň 6-njy awgustynda çykaran 6-njy buýrugy esasynda, şu ýylyň 1-nji sentýabryndan Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň ýanynda döredilen, ylmy dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeş resmi ýagdaýda öz işine başlady. Ol her bir ylmy pudak boýunça däl-de, ähli ylymlar boýunça umumy açyldy.
Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň prezidenti Gurbanmyrat Mezilow dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeşiň başlygydyr. Ylmyň her ugry boýunça bir ylymlaryň doktory Mezilowyň orunbasary bolup, Geňeşde şol alym öz ugry boýunça goraljak ylmy dissertasiýalaryň bölüm ýolbaşçysydyr, ol her bir ylmy işe doly jopgäpkärçilik çekmeli edilipdir.
Alym ýöriteleşdirilen Geňeşde ylmy işini goramak üçin, ilki başda Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň her ylmy ugur boýunça degişli bölüminde Ylmy seminar synagyndan geçirilmeli. Mahlasy, häzir Türkmenistanda ylymlaryň kandidaty ýa doktory derejesini almak üçin tapgyrlaýyn synagdan geçmeli.
Alym ylmy işini dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeşde üstünlikli gorandan we bu Geňeşiň teklibi bilen Ýokary ylmy attestassion komitetiň ekspertler Geňeşi şol işi tassyklandan soňra, alyma goran ylmy dissertasiýasyna laýyklykda ylymlaryň kandidaty ýa doktory diýlen ylmy dereje berilýärdi. Emma häzirki düzgüne görä, alymyň üstünlikli goran ylmy işi boýunça oňa ylymlaryň kandidaty ýa doktorlyk derejesini bermek hakyndaky ýöriteleşdirilen Geňeşiň makullaýjy teklibini ekspertler Geňeşi tassyklandan soňra, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetinde hem şol alyma ylmy dereje bermek hakyndaky Karar tassyklanmaly edilipdir.
Tejribeli alymlaryň bir bölegi özara söhbetdeşlikde alyma ylmy derejäni bermegiň düzgünleriniň kynlaşdyrylmagyny garaşsyzlygymyzyň başky ýyllarynda käbir adamlara tanyşparazlyk esasynda ylymlaryň kandidaty ýa doktory diýen ylmy derejäniň berilmegi bilen baglanyşdyrýarlar. Käbir alymlarymyz bolsa, döwlet emeldarlarynyň unalmadyk alymlara ylmy dereje bermek islemeýändikleri üçin, ylymlaryň kandidaty ýa doktory diýen derejäni almagyň şeýle kynlaşdyrylyp, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetinde tassyklanmaly edilendigini öňe sürýärler.
Türkmenistanyň öňki prezidenti Saparmyrat Nyýazow 1995-nji ýylyň iýulynda Ylmy dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeşiň işini togtatmak hakyndaky Karara gol çekipdi, bu Geňeş şondan bäri ýapykdy. Ylmy dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeş on ýedi ýyldan soň öz işine başlady. Bu ýöriteleşdirilen Geňeşde Garaşsyzlyk baýramçylygymyza çenli azyndan iki alyma ylmy dissertasiýasyny goratmak göz öňünde tutulýandygy hakynda maglumat bar.
Alymlaryň işini janlandyrmak üçin aspirantlara, ylmy dalaşgärlere ýolbaşçylyk edýän alymlara 25 sagat pul tölegini bermegiň awgust aýyndan ýola goýlandygynam aýtmak gerek. Şu günler ylmy edaralaryň her bölüminde ýygnaklar geçirilip, alymlardan, esasanam ýaşlardan ylmy dissertasiýalaryny çalt ýazyp tamamlamak talap edilýär. Her bir ylym boýunça pudaklaýyn dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeşiň bir ýyldan uzak bolmadyk möhletde açyljakdygy hakynda hem umytlar bar.
Ylmy dissertasiýalary goradýan ýöriteleşdirilen Geňeşiň işläp başlamagy bilen alymlarymyzyň ylmy iş etmegine, ylmy dereje almagyna goýlan uly böwediň ýykylandygyny aýtsa bolar. Bu ýöriteleşdirilen Geňeşiň açylmagy alymlarymyzyň, esasanam, ylym bilen meşgullanýan ýaşlaryň janlanyp, işläp başlamagyna giň ýol açar diýip, umyt edýärin.
Döwlet Mäneli türkmenistanly alymyň, ýerli synçynyň edebi lakamy. Bu blogdaky pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Penşenbe güni Putiniň ýakyn ýarany Sergeý Sobýanin Moskwanyň kanun çykaryjy organy tarapyndan Moskwanyň häkimi wezipesine tassyklandy.
Sobýanin Moskwanyň ozalky häkimi Ýuriý Lužkowyň ornuna saýlandy. 18 ýyllap Moskwanyň häkimi bolan Lužkow korrupsiýada aýyplanyp, prezident Dmitriý Medwedewiň karary bilen işden boşadylypdy.
Sobýanin Moskwada kök uran korrupsiýa we býurokratiýa garşy göreşjekdigini aýtdy.
52 ýaşyndaky Sergeý Sobýanin Putiniň prezidentlik eden döwründe hökümet apparatynyň ýolbaşçysy bolupdy.


text:
Şu gün Türkmenistanda Konstitusiýa binasynyň dabaraly açylyşy boldy. Bu dabara Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň kabul edilmeginiň 19 ýyllygy mynasybetli, şeýle-de ýurt garaşsyzlygynyň oktýabrda bellenjek 20 ýyllyk baýramynyň bir bölegi hökmünde uludan tutuldy.
Şu gün açylan Konstitusiýa binasyny Türkiýäniň “Polimeks” gurluşyk kompaniýasy gurdy. Bu binanyň beýikligi 185 metr bolup, onuň daşy fontanlar bilen gurşalypdyr. Onuň bahasy 45 million ýewro barabar.
Adyny Arslan diýip tanadan aşgabatly studentiň aýtmagyna görä, Konstitusiýa binasynyň açylyş dabarasy gaty uludan tutuldy: “Bu ýere talyplar, býujet edaralarynda işleýänler sürüldiler. Binanyň açylyşyna taýýarlyk 40 gün öňünden başlandy. Dabaranyň repetisiýasyna, esasan, ýurduň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary sürüldi”.
“Olar kägünler bu ýere daňdan bäşde gelip, 4-5 sagatlap repetisiýa geçdiler” diýip, Arslan aýdýar. Onuň tassyklamagyna görä, kä günler öýlän sagat altydan agşam ona çenli repetisiýa geçildi.
Maý aýynyň başlarynda, howanyň gaty yssydygyna garamazdan, günorta çaglary hem 4-5 sagatlap repetisiýa geçirilen wagtlary az bolmandyr.
“Konstitusiýa binasynyň töwereginde iýmek-içmek üçin hiç hili şert ýok. Talyplar bu ýerde, esasan, suwsuzlykdan kösendiler. Depäňden deşip gelýän Günüň yssysyna olaryň çaşyp ýykylany hem boldy” diýip, Arslan aýdýar.
“Bir gezek bolsa talyplar maý aýynyň başlarynda öýlän iki sagatlap ýagan ýagşyň aşagynda tä ezilýänçäler saklandylar” diýip, arslan Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Hemmeler gatnady
Ýerli synçylaryň, şol sanda şahyr hem žurnalist Aşyrguly Baýryýewiň aýtmagyna görä, Türkmenistanda metbugat her aý geçiriljek medeni çäreleriň we açyljak binalaryň sanawyny çap edýär we bu ýerde esasan hile, mazmuna däl-de, daşky görnüşe köp üns berilýär. Baýryýewiň pikiriçe, bu dabaralar hakykatda adamlar üçin horluga, jebre aýlanýar.
Aşgabatly student Arslanyň tassyklamagyna görä, Konstitusiýa binasy dabara bilen açylýan hem bolsa, repetisiýa gatnaşan talyplaryň ählisi diýen ýaly Konstitusiýa binasynyň içiniň heniz doly taýyn däldigini bilýär. Ol Konstitusiýa binasynyň öňündäki repetisiýa hatda ministrler, welaýat, etrap häkimleridir olaryň orunbasarlary hem gatnadyldy diýýär.
Aşgabatda ýaşaýan žurnalist A.Baýryýew şeýle çärelere getirilip, ýer tapylman, awtobusyň içinde ençeme sagat gabawda oturdylýan adamlaryň hem bolýandygyny aýdýar. Ol şeýle ýagdaýyň soňky Bedew baýramçylygynda hem bolandygyny sözüniň üstüne goşdy.
Türkmenistanyň Kostitusiýasynyň 18-nji maddasynda kanundan daşary ýagdaýda hiç bir adamyň hukukdan kesilip ýa çäklendirilip bilinmejegi aýdylýar, 28-nji madda bolsa türkmen raýatlarynyň ynanç azatlygyna we ony erkin beýan etmäge we döwlet syry bolmadyk ýa kanun tarapyndan goralmaýan habarlary almaga haklydygyny aýdýar. Türkmenistanyň konstiutsiýasynyň 29-njy maddasy bolsa kanun esasynda ýygnaklar, mitingler we demonstrasiýalar azatlygyny kepillendirýär.
Emma synçylar Konstitusiýanyň bu maddalarynyň ýerine ýetirilmän, hatda Konstitusiýanyň kabul edilmegi bilen bagly dabaralarda hem adam azatlyklarynyň we hukuklarynyň gödek we yzygider bozulýandygyny aýdýarlar.


text:
Eýranyň resmileriniň 14-nji aprelde aýtmagyna görä, Tähran Orsýetden şu ýyl S-300 kysymly raketa sistemalarynyň gelmegine garaşýar. Emma Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň ýakyn ýarany munuň azyndan alty aý uzaga çekjekdigini çak edýär.
Eýranyň Milli howpsuzlyk boýunça baş geňeşiniň sekretarynyň orunbasary Ali Şamhani Putiniň Eýrana uzak aralyga ýetýän raketalaryň satylmagyna girizen bäş ýyllyk gadagançylygy ýatyran gününiň ertesi Moskwada çykyş etdi.
Orsýetiň bu hereketi ABŞ we Ysraýyl tarapyndan ýazgaryldy.
Eýranyň umydy
“Men olaryň şu ýyl getiriljegine umyt baglaýaryn” diýip, Şamhani S-300 kysymly raketalar barada eden çykyşynda aýtdy.
Şamhani gadagançylygyň ýatyrylmagynyň orsýet-eýran gatnaşyklarynyň “mundan beýläk güýçlenmegine” ýardam berip biljekdigini aýtdy we bu meseläniň “ägirt uly strategik mümkinçilige” eýe bolan gatnaşyklaryň diňe kiçijik bir bölegi bolup durýandygyny belledi.
Putiniň Howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Nikolaý Patruşew raketalaryň iberilmegine taýýarlygyň “wagt talap edip” biljekdigini belledi.
"Wagt talap eder"
“Men olaryň işini jemlemegi üçin azyndan alty aý wagt gerek bolar” diýip hasap edýärin diýip, Interfaks agentligi, Patruşewiň sözüne salgylanyp, habar berýär.
Patruşewiň bu çykyşy Orsýetiň niýetini sorag astynda goýýar. Moskwa Eýrana S-300 kysymly raketalary bermek mümkinçiligini Tähran bilen Günbataryň arasyndaky diplomatiýasynda ýyllar boýy gural hökmünde ulanyp gelipdi.
Orsýet raketalaryň Eýrana iberilmegine gadagançylygy BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Eýrana garşy sanksiýalary girizmeginiň yzysüre, 2010-njy ýylda, girizipdi we Eýran bilen mundan öň baglaşan 800 million dollarlyk kontraktyny ýatyrypdy. Sanksiýalar Eýran bilen ýarag söwdasyny gadagan edipdi.
Hyzmatdaşlyk ugurlary
Putiniň permany Eýranyň dünýäniň iň täsirli alty ýurdy, şol sanda Orsýet we ABŞ bilen 2-nji aprelde gelnen ylalaşygyň yz ýany yglan edildi. Bu deslapky ylalaşykda Eýranyň ýadro programmasyny çäklendirip, muňa derek Tährana garşy halkara sanksiýalarynyň gowşadylmagy göz öňünde tutulýar.
Patruşewiň žurnalistlere aýtmagyna görä, “halkara ýagdaýlarynyň üýtgemegi sebäpli” Orsýet Eýran bilen aradaky ozalky şertnamalaryny janlandyrmaga tarap ädim ätmekçi.
Putiniň metbugat wekili Dmitriý Peskow Eýrana S-300 kysymly raketalaryň iberilmegine kanun taýdan hiç hili päsgelçiligiň ýokdugyny aýtdy, emma munuň haçan başa barjagy barada belli bir zat aýdyp bolmajagyny belledi.
Şeýle-de Peskow Orsýetiň Eýran bilen azyga derek nebit alyş-çalyş ylalaşygyny durmuşa geçirip başlamaga taýýardygyny aýtdy.


text:
Şu gün Belarusyň sudy ýakynda tussag edilen prezidentlige kandidat Andreý Sannikowyň aýaly, žurnalist Irina Halipi hem iki ýyl şertli türme tussaglygyna höküm etdi.
Sud ony dekabr aýynda geçirilen bikanun protest demonstrasiýasyna gatnaşanlykda günäli diýip tapdy.
Irina Halip bilen birlikde şu gün sud edilen beýleki üç sany aktiwistiň-de her birine iki ýyl bilen üç ýylyň aralygynda türme tussaglygy berildi.
Şu geçen hepdäniň şenbe güni Minsk şäheriniň sudy Irina Halipiň adamsy, geçenki saýlawlarda prezidentlige dalaş eden Andreý Sannikowy dekabrdaky protest demonstrasiýalaryny gurnanlykda aýyplap, ony bäş ýyl türme tussaglygyna höküm edipdi.


text:
Penşenbe güni Owganystanyň hökümet resmileri ýurduň Kandagar welaýatynda NATO güýçleriniň amala aşyran howa hüjüminde parahat ilatdan ýedi adamyň ölendigini habar berdiler. Maglumata görä, şol ölen ýedi adamdan altysy çagalar.
Kandagaryň ýerli etrap häkimi Niýaz Muhammad Sarhadi bu howa hüjüminiň Jeraý etrabynda ýol gyrasynda mina goýýan söweşijilere garşy geçirilendigini aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, wakada parahat ýaşaýjylar bilen birlikde iki sany ýaragly söweşiji hem ölüpdir.
Soňky wagtlar Owganystanda parahat ýaşaýjylaryň ölümi bilen baglanyşykly wakalar owgan hökümeti bilen NATO güýçleriniň arasynda dartgynlylygyň artmagyna sebäp bolup gelýär.


text:
Britan mediasynyň berýän maglumatyna görä, Ýewropa Bileleşiginiň ýerine ýetiriji edarasy Ortaýer deňzinden Ýewropa gelýän müňlerçe bosgunyň ýaşaýyň jaý bilen üpjün edilmeginiň jogapkärçiligini bileleşige agza 28 döwletiň deň paýlaşmagyny teklip eder.
13-nji maýda Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Žan-Klod Ýunker (Jean-Claude Juncker) “hökmany migrant kwota sistemasyny” teklip eder, diýip “The Times” neşiri ýazýar.
Birleşen Milletler Guramasy şu ýyl Ortaýer deňzinden 60 müň çemesi adamyň eýýäm Ýewropa geçmäge synanyşandygyny aýdýar we olaryň 1 800-den gowragynyň deňizde heläk bolandygyny belleýär. Bu san geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende bu görkezijiniň 20 esse artandygyny aňladýar.
Ýewropanyň her bir ýurdyna ugradyljak bosgunlaryň sany “täzeden paýlamak açary” diýlip atlandyrylýan sistema laýyklykda kesgitlener. Bu sistema her bir ýurduň Umumy içerki önüminiň (GDP) ösüşine, ilat sanyna, işsizlik derejesine we ýurtda kabul edilen öňki bosgunlaryň sanyna esaslanyp düzülýär.


text:
Demirgazyk Kawkazyň Dagystan respublikasynda bir ymam näbelli hüjümçiler tarapyndan atylyp öldürildi.
“Itar-Tass” we “AFP” habar agentlikleriniň berýän maglumatyna görä, näbelli hüjümçiler sişenbe güni Derbent şäherinde ymam Kalimulla Ibragimowyň barýan ulagyny oka tutupdyrlar.
Ulagyň içinde ymam bilen birlikde onuň dogany we kakasy hem bar eken. Hüjümde olaryň ählisi heläk boldy. Maglumata görä, olar namaz okamak üçin metjide barýan ekenler.
Demirgazyk Kawkaz sebitinde, ýagny Çeçenistanda, Dagystanda, Inguşystanda we Kabardino-Balkariýada yslamçy söweşijileridigi öýdülýän toparlar bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasyndaky çaknyşyklarda her ýyl onlarça adam ölýär we ýaralanýar


text:
Siriýanyň häkimiýetleriniň parahat protestçilere garşy gazaply güýç ulanmaklaryny ýazgaryjy beýannamanyň tekstini kabul etmekde düýn Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalary umumy bir ylalaşyga gelip bilmediler.
Bu baradaky maslahatyň şowsuz tamamlanmagyna beýannamanyň taslamasyna Orsýetiň, Hytaýyň we Liwanyň wekilleriniň garşy çykyş etmekleri sebäp boldy.
Soňky günler Siriýanyň dürli şäherlerinde gurnalan protest çykyşlaryny basyp ýatyrmak üçin ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň ýarag ulanmaklary netijesinde ýüzlerçe protestçi öldi.


text:
Eýrandan gowşan maglumatlara görä, ýurduň oppozision reformaçy partiýasynyň azalaryndan ýedi görnükli wekiliniň tussag edildi.
Reformaçylary goldaýan internet saýtlarynyň beren maglumatlaryna görä, tussag edilenleriň üçüsi Mir Husseýin Musawiniň kömekçileri bolup durýar. Bu maglumat häzire çenli garaşsyz çeşmeler tarapyndan tassyklanmady.
Bu tutha-tutlyklaryň düýn Tähranda geçirilen protestlerden soň amala aşyrylýandygy maglumatda aýdylýar.
Şol protestlerde azyndan sekiz adamyň öldürilendigi aýdyldy. Olardan biriniň reformaçylaryň lideri Mir Husseýin Musawiniň ýegeni Ali Musawidigi habar berildi.
Eýranyň döwlet telewideniýesinde berlen maglumatlara görä, bu protestlerde sekiz adam ölüp, üç ýüze golaýy tussag edilipdir.
Polisiýa bu protestlerde heläk bolanlara özleriniň dahylynyň ýokdugyny aýdypdyr.


text:
Liwanyň iň bir gözlenýän jeňçileriniň biri Palestinada bir bosgun lagerinde öli tapyldy. Liwan hem palestin resmileri onuň jezalandyrylyp öldüriline çalym edýändigini aýdýarlar.
Abu Ramez Sahmarani hem diýlip tanalýan Gandi Sahmarani eli hem gözi bagly halda, günortadaky Sidon şäheriniň golaýyndaky Eýn-el-Hilwe lagerinde, ýeňsesinden atylyp öldürilipdir.
Sahmarani “Al-Kaýda” ideologiýasyna eýerýän “Jand al-Şam” toparynyň lideridi we geçmişde palestin perzidenti Mahmud Abbasyň Fatah toparynyň agzalary bilen çaknyşypdy.


text:
Hormatly adamlar!
A. A. Kuleşow adyndaky Mogilýow Döwlet Uniwersitety Belarus Respublikasynyň ilkinji ýokary okuw jaýlarynyň biridir. Ol 1913-nji ýylda esaslanyp, ýüz ýylyň dowamynda ösüp özgerýär. Bu uniwersitet Mogilýow şäherini we ýakyn şäherçelerini bilim hünärmenleri bilen üpjün etýär.
Şu wagtyň dowamynda 53 müňden gowrak hünärmenler bu uniwersitetde ýokary bilim aldylar. Köpüsi hem ýurda belli boldylar. Olaryň biri hem Belarus Respublikasynyň ilkinji Prezidenty A. G. Lukaşenko uniwersitetyň uçurumy bolan. Uçurumlaryň arasynda at gazanan mugallymlar we bilim sistemasynyň meşhur işgärleri, meşhur alymlar, ýazyjylar, döwlet we jemgyýet işgärleri, sportsmenler-Dünýä çempionatynyň we Ýewropa çempionatynyň ýeňijileri, Olimpiýada çempionlary bar.
Häzirki wagtda uniwersitet Belarus Respublikasynyň öňde baryjy ylmy, bilim we medeni merkezleriniň biridir. Ol ýokary hili bilim bilen üpjün edip, başarjaň hünärmenleri we ylmy işgärleri taýynlaýar.


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň Karary bilen, Dokma senagaty ministriniň gurluşyk boýunça orunbasary Geldimyrat Appow wezipesinden boşadyldy. Türkmen Döwlet habarlar gullugynyň ýaýradan maglumatyna görä, Geldimyrat Appow dokma senagaty pudagynyň desgalarynyň gurluşyk işlerinde düýpli kemçiliklere ýol berendigi üçin wezipesinden boşadylypdyr.
Emma Geldimyrat Appowyň wezipesinden çetleşdirilmegi onuň alyp baran işi bilen bagly bolman, eýsem 21-nji sentýabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňeldilen mejlisinde uklap galmagy sebäpli bolupdyr.
Dokma senagaty ministrliginiň bir jogapkär işgäriniň aýtmagyna görä, 21-nji sentýabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňeldilen mejlisinde Berdimuhamedow irkilip oturan Geldimyrat Appowy ýerinden turzup, bu hereketini ýazgaryp, berk käýäpdir hem-de ony zaldan çykaryp kowupdyr.
Bu waka sebäpli, prezident diňe bir Geldimyrat Appowy wezipesinden çetleşdirmän, eýsem Dokma senagaty ministri Aýnabat Babaýewa hem berk käýinç yglan etdi. Ýöne Türkmen Döwlet habarlar gullugynyň ýaýradan maglumatynda Dokma senagaty ministri Aýnabat Babaýewa wezipe borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmän, ministrligiň düzüm birlikleriniň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin berk käýinç berlendigi barada aýdylýar.
Ýolbaşçylar ýygnakda näme üçin irkilýär?
Geldimyrat Appow bilen bagly waka ilkinji däldir. Ministrler Kabinetiniň mejlisine gatnaşýanlaryň aýtmagyna görä, şeýle wakalara kän duşulýar. Mejlisde uklanlygy üçin wezipesinden çetleşdirilenleriň ýa bolmasa dilden käýinç alanlaryň sany az däl.
Ministrler Kabinetiniň mejlisine gatnaşyjylar uly ýygnakda ýolbaşçylaryň uklap galmagyny olaryň aşa ýadawlygy, ukularyny wagtly-wagtynda alyp bilmeýändikleri bilen düşündirmek isleýärler.
Türkmenistanda ýolbaşçylar üçin berk düzgün hereket edýär. Uly wezipede işleýän ýolbaşçy iş ýerinde hökmany suratda ir sagat 7-de bolaýmaly. Olar üçin iş wagtynyň tamamlanýan belli bir wagty hem ýok. Şeýle wezipedäki adamlar pesinden gije sagat 22 töwereginde işden gaýdýarlar. Käwagtlar tutuş bir sutkany uklaman geçirýän wagtlarynyň hem bolýandygyny olar aýdýarlar.
Prezident Ministrler Kabinetiniň mejlisini, adatça, ir sagat 7-de geçirýär. Mejlise çagyrylan ýolbaşçylar ýygnak başlamazdan üç sagat öňünden köşge gelmeli. Bir sagadyň dowamynda olar registrasiýadan geçýärler. Iki sagatlap bolsa prezidentiň gelerine garaşyp, zalda oturýarlar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Düýn Orsýetiň dolandyryjy “Ýedinaýa Rossiýa” partiýasy parlamentiň ýokarky palatasynyň spikeri Sergeý Mironowyň wezipesinden çekilmegini talap edip, beýanat ýaýratdy.
“Ýedinaýa Rossiýa” partiýasy Sergeý Mironowy ýurduň premýer-ministri Wladimir Putini açyk tankyt edip, masgaralamakda aýyplaýar.
Orsýet parlamentiniň ýokarky palatasynyň spikeri, ýurduň “Sprawedliwaýa Rossiýa” partiýasynyň lideri Sergeý Mironow şu hepdäniň başynda telewideniýede eden çykyşynda Wladimir Putiniň býujet syýasaty bilen özüniň bütinleý ylalaşmaýandygyny aýdypdy.
Ýöne, muňa garamazdan, synçylar Mironowyň bu waka sebäpli wezipesinden çekilmejekdigini öňe sürýärler.


text:
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň metbugat azatlygy boýunça wekili Gazagystany we Täjigistany metbugaty jylawlamak üçin töhmet kanunyny nädogry ulanmakda tankyt etdi.
Miklos Haraztiniň beýanaty gazak sudunyň geçen hepde garaşsyz gazetleriň bäşisiniň tutuş tiražyny konfiskasiýa etmek baradaky hökümi bilen bagly. Ol gazetler şol gün prezident Nursoltan Nazarbaewiň giýewisi Timur Kulibaýewiň korrupsiýa ilteşigi barada barada aýdylýan zatlary habar beripdirler.
Täjigistanda bolsa golaýda sudlar üç gazeti sud etdiler. Harazti bu sud seljerişliklerini «howply senzura synanyşygy» hökmünde häsiýetlendirdi.


text:
Nigeriýanyň polisiýasy ýurduň demirgazyk-gündogarynda ýatymlyk mekdebe edilen ýaragly hüjümde 28 çaganyň öldürilendigini aýdýar.
Bu waka şenbe güni, daň atmazynyň öňüsyrasynda, Ýobe ştatynyň Potiskum obasyndaky orta mekdep nyşana alnanda bolupdyr.
Aman galanlar ok ýaralaryny we ýanyklaryny bejertmek üçin hassahana ýerleşdirilipdir.
Resmiler ol ýere howpsuzlyk güýçleriniň ýerleşdirilendigini aýdýarlar.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç topar öz üstüne almady.
Emma ozal şeýle hüjümlerde sebitdäki yslamçy ekstermistler günälenipdi.
Nigeriýanyň demirgazygynda musulmanlar köplük bolsa, günortasynda hristianlar agdyk gelýär.


text:
Russiýanyň durnuksyz Demirgazyk Kawkaz respublikasy Dagystanda ýurduň çetki nokadynda zähmet çekýän ymam atylyp öldürildi.
Dagystanyň polisiýasynyň anna güni beren maglumatyna görä, Magomed Zakarýaýew ýüzi maskaly iki hüjümçi tarapyndan respublikanyň Gyzyl-Ýurt etrabynda gijäniň ýary atylyp öldürilipdir. Zakarýaýew wakanyň bolan ýerinde aradan çykypdyr.
Derňewçiler ymamyň ekstremist Yslamy yzarlaýanlar tarapyndan öldürilen bolmagynyň ahmaldygyny çaklaýarlar.
Dagystan yslamçy ekstremistler we guramaçylykly jenaýatlar bilen ilteşikli ýowuzlyklardan birnäçe ýyl bäri ejir çekip gelýär. Söweşijiler polisiýany, ýerli resmileri we aram musulmanlary ýygy-ýygydan nyşana alýarlar.


text:
Pakistanda parlament saýlawlarynyň golaýlamagy bilen, ekstremistik hüjümleriň sany-da kem-kem artýar.
Pakistanyň polisiýasy ýekşenbe güni ýurduň demirgazyk-günbatar regionynda parlament saýlawlarynda dalaş etjek garaşsyz kandidatlaryň ofisine hüjüm edilip, iki sany bomba partlamasynyň amala aşyrylandygyny habar berdi.
Polisiýanyň maglumatyna görä, bu wakalarda azyndan 8 adam ölüp, 35 töweregi adam ýaralanypdyr. Hususan-da, bu wakalardan birinde Kohat şäherinde amala aşyrylan bomba partlamasynda bäş adam ölüp, 22 adam ýaralanypdyr. Peşawar şäherinde amala aşyrylan başga bir partlamada bolsa, üç adamyň ölüp, azyndan 13 adamyň ýaralanandygy habar berilýär.
Maglumata görä, Peşawar şäherindäki partlamada partlaýyjy enjam berkidilgi welosiped saýlawlara kandidatlaryň biriniň ofisiniň derwezesiniň öňünde goýlup gidilipdir.
Talybanlar öz üstüne aldy
Ýekşenbe günki partlamalaryň ikisiniň-de jogapkärçiligini Pakistandaky “Tehriki Taliban Pakistan” atly talyban topary öz üstüne alyp, beýanat ýaýratdy.
Bu topar Pakistanyň iki sany esasy syýasy partiýalarynyň ofislerine garşy şenbe güni edilen hüjümleriň-de jogapkärçiligini öz üstüne aldy. Şol partlamalarda dört adam ölüpdi.
Pakistandaky parlament saýlawlary 11-nji maýa planlaşdyrylýar. Bu saýlawlara Pakistanyň taryhynda ilkinji gezek bir raýat hökümetiniň beýleki raýat hökümetine parahatçylykly ýol bilen öz ygtyýarlyklaryny tabşyrmak prosesi hökmünde garalýar.
Pakistanyň “Awami” milli partiýasynyň liderlerinden Miýa Iftikhar Hussaýin Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda bu soňky hüjümlere häzirki wagtlaýyn hökümetiň howpsuzlygy üpjün etmekligiň hötdesinden gelip bilmeýändigini görkezýän bir ýagdaý hökmünde baha berdi.
Ýöne, beýleki tarapdan, ol howpsuzlyk çäreleriniň ýaramazdygy sebäpli 11-nji maýda geçiriljek parlament saýlawlaryny boýkotirlemek baradaky ideýany öz partiýasynyň goldamaýandygyny aýtdy.


text:
Ukraina boýunça dört ýurduň arasynda geçirilen gepleşiklerde Kiýewe wekilçilik eden resminiň berýän maglumatyna görä, 9-njy ýanwarda gazak paýtagty Astanada Ukrainanyň, Russiýanyň, Germaniýanyň we Fransiýanyň daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda duşuşyk geçiriler.
Bu barada Ukrainanyň Daşary işler ministrliginiň syýasat we aragatnaşyk boýunça departamentiniň ýolbaşçysy Olekseý Makeýew 5-nji ýanwarda özüniň Twitter sosial ulgamyndaky sahypasynda mälim etdi.
Makeýew Berlinde geçirilen gepleşiklerde ukrain delegasiýasyna ýolbaşçylyk edipdi.
Şeýle-de, Makeýew Twitter sosial ulgamyndaky sahypasynda Astanada geçiriljek duşuşygyň dowamynda “umumy ylalaşyga” gol goýmak ähtimallygynyň bardygyny belledi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Atly ýöriş: Esenguluda
Paýtagtymyzda geçiriljek V Aziýa oýunlarynyň hormatyna bagyşlanan taryhy atly ýöriş Diýarymyzyň günbatar welaýatynda dowam edýär. Behişdi bedewlerimize atlanyp, Döwlet tugumyzy, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny hem-de V Aziýa oýunlarynyň nyşanyny ynamly göterip gelýän atly topar welaýatyň her bir oba-kendinde, taryhy ýadygärlikleriniň duşunda, şäherlerinde we etrap merkezlerinde ýerli ilat tarapyndan güler ýüz, duz-çörek, mähir-muhabbet, şatlyk-şowhun bilen gyzgyn garşylanylýar.
Tutumly toýlara ýazyp gidýän şeýle döwrebap dabaralaryň her biri atly ýörişe gatnaşyjylara Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň hözirini görýän bu sebitiň taryhy ýadygärlikleri, ajaýyp tebigaty, welaýatyň ähli künjeklerinde amala aşyrylan ägirt uly ykdysady we medeni-durmuş özgertmeleri bilen tanyşmaga giň mümkinçilik berýär. Ata Watanymyzyň iň täze taryhynda mynasyp orny eýelejek bu atly ýörişe gatnaşyjylar ýakynda Esenguly etrabynyň çägine buýsanç bilen gadam basdylar.
Ýörişe gatnaşyjylaryň ilkinji düşelgesi “Türkmennebit” döwlet konserniniň “Keýmir” gaz gysyjy desgasynyň edara binasy boldy. Olar Watanymyzyň uglewodorod çig mallarynyň ägirt uly gorlarynyň ýerleşýän mesgeninde alnyp barylýan işler bilen ýakyndan tanyşdylar. Soňra olaryň ýoly ymgyr çölüň içinde tutanýerli iş alyp barýan burawlaýjylaryň üstünden düşdi. Gahryman Arkadagymyzyň satyn alyp beren kämil buraw desgalaryna başarjaňlyk bilen erk edýän burawlaýjylar arzyly myhmanlary öz iş şertleri bilen içgin tanyşdyrdylar.
Ýelden ýüwrük, owadanlykda deňi-taýy bolmadyk bedewlere atlanan ýigitleriň etrap merkezi Esenguly şäherinde garşylanylyşy ýatdan çykmajak pursatlara baý boldy. Taryhy ösüşleri başdan geçirýän şäher bilen tanyşlygy etrap aragatnaşyk kärhanasyndan başlan atly ýörişe gatnaşyjylary etrap hassahanasynda hem güler ýüz bilen garşyladylar. Ýokary hil ülňülerine laýyk gurlan hassahananyň görnükli ýerinde hormatly Prezidentimiziň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly ensiklopedik kitaby boýunça döredilen sergi myhmanlaryň üns merkezinde boldy. Bu kitapda görkezilen melhemlik otlardan taýýarlanan çaýlardan içip, teşneligini gandyran myhmanlar hassahananyň işi bilen tanşyp, bu ýerde häzirki zaman lukmançylyk enjamlary bilen halka hyzmat edilýändiginiň şaýady boldular.
Ýörişe gatnaşyjy ýigitleriň il sylagly ýaşulular bilen täze gurlan çagalar bagyna barmagy aýratyn many-mazmuna beslendi. Körpeleriň labyzly okaýan goşgularyny, ussatlyk bilen ýerine ýetirýän döwrebap aýdymlaryny hezil edip diňlän myhmanlar çagalar bagynyň ýaş nesle döwrebap terbiýe bermekde ähli amatlyklara eýedigine magat göz ýetirdiler.
Alys ýollary geçip gelen atlylaryň täze dokalan ajaýyp halynyň gadymdan galan däp-dessurlarymyza laýyk kesilip duran pursadyna gabat gelmegini Esenguly çeper halyçylyk kärhanasynyň öz işine ussat gelin-gyzlary döwletlilikden nyşan hökmünde kabul etdiler. On barmaklaryndan dür dökülýän gelin-gyzlaryň armasyny ýetiren myhmanlar bu ýerdäki haly-palas önümlerinden, amaly-haşam sungatynyň el işlerinden döredilen ajaýyp sergä höwes bilen tomaşa etdiler.
Hormatly Prezidentimiziň gurduryp beren sport toplumy bu gün esengululylaryň iň köp barýan arzyly ýerleriniň biri bolup durýar. Bu toplumda yzygiderli geçirilýän türgenleşikler, çekeleşikli ýaryşlar etrapda sagdyn durmuş ýörelgesiniň barha rowaçlyk tapýandygyndan habar berýär. Muňa etrabyň türgenleriniň sportuň dürli görnüşleri boýunça geçirilýän ýaryşlarda gazanan kuboklary, medallary, Hormat hatlary ýerleşdirilen sergi hem aýdyň güwä geçýär. Atly ýörişe gatnaşyjylar toplumyň sport zallarynda woleýbol, stoluň üstünde oýnalýan tennis we beýleki görnüşler boýunça ýaýbaňlandyrylan ýaryşlara hem höwes bilen tomaşa etdiler.
Esenguly şäheriniň iň bir gözel künjegindäki etrap medeniýet merkeziniň ajaýyplygy hem atly ýörişe gatnaşyjylarda ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Ümeçi gelin-gyzlaryň ata Watanymyzyň rowaçlyklaryny, milli Liderimiziň amala aşyrýan il-ýurt bähbitli ägirt uly işlerini, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň üstünliklerini wasp edip ýerine ýetirýän hüwdüleri, läleleri, gazallary bu ýere ýygnananlaryň göwün guşuny ganatlandyrdy. Etrabyň medeniýet, bilim işgärleriniň taýýarlan sergisi hem dabaraly çärä aýratyn öwüşgin berdi. Ussat aýdymçylaryň, folklor we tans toparlarynyň çykyşlary bu künjegiň bagtyýarlyk nuruna beslenendigini doly aýdyňlygy bilen subut etdi. Medeniýet merkeziniň zalynda Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylyna bagyşlanan sahna oýnuna höwes bilen tomaşa eden myhmanlar bu ajaýyp ymaratda sungatyň ähli ugurlary bilen meşgullanmaga döredilen mümkinçiliklere ýokary baha berdiler hem-de ulgamy ösdürmäge berýän hemaýat-goldawlary üçin Gahryman Arkadagymyza çäksiz alkyş aýtdylar.
Etrap merkeziniň ajaýyplyklary, şäheriň ýaşaýjylarynyň şahandazlygy, agzybirligi hem-de myhmansöýerligi bilen ruhlanan atly ýörişe gatnaşyjylary ýaşulular ýagşydan-ýagşy arzuwlar bilen ýola saldylar. Halkymyzyň merdanalygynyň, Watanymyzyň rowaçlygynyň beýanyna öwrülen bu taryhy atly ýöriş üstünlikli dowam edýär.
"Türkmenistan".
Habarlar #atly ýöriş
- Atly ýöriş
Atly ýörişe gatnaşyjylar Şasenem galasynda08 Noýabr, 2016 (14:54)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Bötendaga geldi31 Oktýabr, 2016 (15:57)
- Atly ýöriş
Giň sähra keşdedir bedew gadamy11 Oktýabr, 2016 (15:03)
- Atly ýöriş
Türkmen kölüniň kenaryndaky dabara03 Oktýabr, 2016 (14:36)
- Atly ýöriş
Atlylar Türkmenbaşy şäherinde26 Sentýabr, 2016 (15:53)
- Atly ýöriş
Argamak bedewler Awazada20 Sentýabr, 2016 (15:14)
- Atly ýöriş
Atlylar Hazar şäherinde12 Sentýabr, 2016 (15:07)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş Mollagarada05 Sentýabr, 2016 (14:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş uly Balkan dagynyň alkymynda26 Awgust, 2016 (15:45)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Hazynalar mesgeni Ekeremde19 Awgust, 2016 (11:57)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Esenguluda16 Awgust, 2016 (11:44)
- Atly ýöriş
Şanly ýörişiň 100 güni: Täze sepgitlere tarap13 Awgust, 2016 (11:39)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Gadymy Dehistandaky dabara06 Awgust, 2016 (11:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Sumbar jülgesinde01 Awgust, 2016 (11:21)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aý daglarynyň eteginde25 Iýul, 2016 (11:15)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýigitler Nohur obasynda23 Iýul, 2016 (17:26)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Atly ýöriş Bereket şäherinde11 Iýul, 2016 (16:41)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Balkanly atlylar ýörişi kabul etdiler04 Iýul, 2016 (16:36)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Paraw-Bibide myhmançylykda02 Iýul, 2016 (16:30)
- Atly ýöriş
Atly ýöriş: Aziada-2017-niň hormatyna geçirilýän atly ýörişi Balkan welaýaty kabul edýär26 Iýun, 2016 (19:47)


text:
Gazak prezidenti Nursultan Nazarbaýew Gazagystan dünýäniň 10 ýurdunyň raýatlary üçin wiza režimini gowşatmakçy bolýar diýdi.
Nazarbaýew 12-nji iýunda eden çykyşynda ýurda wizasyz girmek baradaky düzgüniň Birleşen Ştatlaryň, Nederlandiýanyň, Beýik Britaniýanyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Italiýanyň, Malaziýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Günorta Koreýanyň we Ýaponiýanyň raýatlaryna degişlidigini aýtdy.
Astanada geçirilen “Gazagystanyň Daşary ýurt maýadarlar geňeşinde” eden çykyşynda Nazarbaýew gürrüňi edilýän ýurtlaryň Astanada işjeň derňelýändigini aýdyp, “biz birtaraplaýyn 10 ýurduň raýatlaryna ýurda wizasyz girmegi hödürleýäris” diýdi.
Gazagystanda gürrüňi edilýän täze düzgüniň haçandan başlap güýje girjekdigi barada takyk maglumat berilmeýär.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň Russiýanyň Gukowo barlag nokadyndaky synçylarynyň howpsuzlyk aladalary sebäpli territoriýany terk edendigi habar berilýär. Rostow regionyndaky bu barlag nokady Russiýanyň Ukraina bilen araçäginiň golaýynda ýerleşýär.
Russiýanyň Federal howpsuzlyk gullugynyň metbugat wekili Wasiliý Malaýew ÝHHG-niň missiýasynyň gürrüňi gidýän territoriýany 4-nji awgustda terk edendigini habar berýär. Şeýle-de, ol bu çäräniň Ukrainanyň gündogarynda ýurduň hökümet güýçleri tarapyndan Russiýa tarapdary separatistlere garşy harby operasiýalar dowam edýän mahaly amala aşandygyny mälim edýär.
Malaýew 400-den gowrak ukrain güýçleriniň, şol sanda 160 töweregi ukrain serhet gullukçysynyň 4-nji awgustda Russiýanyň territoriýasyna geçendigini öňe sürdi. Ol bu çäräniň Ukrain güýçleriniň Gukowo barlag nokadyndan serhedi geçmeklerine Russiýa rugsat berensoň, amala aşandygyny belledi.
Ýöne Ukrainanyň maglumatlarynda bolsa, Ukrain esgerleri Russiýanyň territoriýasyndan atylýan artilleriýa germewlerinden goranmak üçin Russiýa geçdi diýilýär.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Ukrainanyň gündogaryndaky krizisy çözmek üçin güýç ulanylmagyna garşy düýdüryş bilen çykyş etdi. Bu regionda separatistler azyndan 10 şäherde hökümetiň edara jaýlaryny eýelediler.
15-nji aprelde Pekine eden saparynyň dowamynda eden bu çykyşynda Lawrow güýç ulanylmagynyň 17-nji aprelde Ženewada Ukraina boýunça geçiriljek dört taraplaýyn gepleşiklere zyýan berjegini aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde-de, Ukrainanyň prezidenti wezipesini ýerine ýetirýän Oleksandr Turçinow ýurduň gündogaryndaky Donetsk regionynda howpsuzlyk güýçleriniň 15-nji aprele geçýän gijede “terrora garşy” operasiýa başlandygyny yglan etdi.
Turçynow Orsýeti Ukrainanyň günorta-gündogar bölegini durnuksyzlandyrmak boýunça gizlin planlaryny amala aşyrmakda aýyplady.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 14-nji aprelde Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bilen geçiren telefon söhbetdeşliginde Putini Ukrainadaky separatistleri köşeşdirmek üçin öz täsirini ulanmaga ündedi.
Orsýet Ukrainadaky durnuksyzlyga gatnaşygyny ret edýär.


text:
Demirgazyk Owganystanda ýaşaýan türkmenileriň köpüsi Amyderýanyň boýlarynda ýaşaýarlar. Ýöne Jeýhun derýa her ýylda joşup, öz kenaryny opuryp, ýerli ýaşaýjylara mydama zyýan ýetirýär.
Golaýda Owganystanyň Garkyn we Hamýap etraplarynyň ýaşaýjylarynyň ýüzlerçe gektar oturymly ýerini derýanyň suwy basdy. Bu hakda Garkyn etrabynyň häkimi Muhammet Nazar Newit şeýle diýdi: “Derýa milletiň howlularyny, ýerlerini alyp gitdi. Döwlet elinden gelen ýardamyny edýär. Ýöne az zat bilen ol ýitgä çäre edip bolmaýar. Derýa 50, belkem, 100 hojalygyň mellek ýerlerini we öýlerini alandyr. Ol ýerden göçenlerem bar, çägä çykyp, özlerine çatma gurnup oturanam bar. Garyndaşlarynyň ýanyna baryp oturanlaram bar. Çadyryň astynda oturanam bar”.
Kömek berilýändigi aýdylýar, emma…
Ýerli ýaşaýjylardan biri Halyma daýzanyň hem ekin ýerini we mal ýatagyny Amyderýanyň suwy ýuwdupdyr. Ol: “Derýa ýerimizi aldy. Ine, hiç kim kömek edenok. Hiç kim gapymyzdan garanok. Uluja oglum on iki ýaşynda. Adamym öldi. Üç sany oglum galdy. Jaýymyz bolsa gidip barýar derýa. Alajym ýok. Mal ýatagymyz, howlymyz gitdi güwläp. Maňa hiç kim kömek bermese, haly dokaýan dokmamy nirä süýrejegimem bilemok” diýip, zeýrendi.
Jeýhun derýa her ýylda joşup, öz kenaryny opuryp, ýerli ýaşaýjylara mydama zyýan ýetirýär.
Jöwüzjan welaýatynyň welaýat geňeşiniň agzasy Abdyl Kadyr Malýanyň aýtmagyna görä, ýerini derýa aldyran adamlar üçin kömek soralyp, hökümete ýüz tutulypdyr.
Ol bu hakda şeýle diýdi: “Garkynyň ýerini birnäçe wagtdan bäri derýa alýar. Mundan alty aý öňem şu ýere kömek edipdik. Ol kömegi Oba-hojalyk we maldarçylyk ministrligi beripdi. Hamýapda 700 hojalyga kömek berlipdi. Bugdaý, beýleki azyk önümleri berlipdi”.
Deputat Abdyl Kadyr Malýa mundan bir ýyl öň ýerini derýa aldyran adamlara-da kömek berlendigini yatlap, “Mundan bir ýyl owal hem ýerini derýa alan adamlara kömek berildi. Çadyrlaram berlipdi, kömegem edilipdi. Biz bir delegasiýa bolup, şol ýerleri görmek üçin, Garkyn etrabyna gitjek bolup durus” diýip, telefion arkaly söhbetdeşliginde mälim etdi.
Türkmenistandan kömege umyt edýärler
Garkyn etrabynyň oba arçyny Gulam Resulyň aýtmagyna görä, Owganystanyň hökümeti olara heniz kömek etmändir. Belki, Türkmenistan ýardam eder diýip, ol umyt edýär.
“Türkmenistandan örän uly umydymyz bar. Berdimuhamedow dünýä türkmenleriniňem başlygy. Biz şondan köp umyt edýäris. Onsoňam Türkmenistan biziň goňşymyz. Hemsaýa bolsa kyýamat gününde-de adama golaý bolmaly diýýärler. Hemme umydymyz goňşy-hemsaýamyzdan. Türkmenistan bir kömek edäýermikä diýip garaşýas” diýip, Gulam Resul umyt bildirdi.
Türkmenistan käbir ugurlar boýunça mundan öň owgan halkyna, aýratyn-da owgan türkmenlerine ynsanperwer kömeklerini beripdi. Ýerli türkmenler bu kömeklerden özleriniň Türkmenistanyň prezidentine minnetdardyklaryny aýdýarlar.
Garkyn etrabynyň oba arçyny Gulam Resul sözüniň üstüni ýetirip, “Türkmenistan biziň Garamgol etrabymyzda Saglyk merkezini-de açyp berdi. Gazaply gyş aýlarynda bize iýmit-azyk kömegini-de etdi. Türkmenistanyň ýardamyndan biz juda hoş. Ýöne häzir şu ýerde ýüz maşgalanyň ýerini derýa aldy. Olaryň aýallary-agalary syňsyraşyp otyrlar. Türkmenistan başynda penasy bolmadyk bu ýerdäki adamlara çadyr berse ýa iýmit kömegini etse diýip, hemmämiz umyt bilen garaşýas” diýip, umydyny mälim etdi.


text:
Ysraýyl Palestinanyň Gaza etrabyna gumanitar kömek alyp barmaga synanyşanlygy üçin tussag edilen ýüzlerçe daşary ýurtlyny deportasiýa etmek işiniň tamamlananlygyny habar berdi.
Ysraýylly esgerleriň şol gämä eden hüjüminde 9 adamyň ölenligi aýdylýar.
Duşenbe güni bolan şol wakada ölenlerden azyndan 4 adamyň we tussag edilen aktiwistlerden ýüzlerçesiniň Türkiýäniň raýatlarydygy aýdylýar. Bu hem Ysraýyl bilen Türkiýäniň gatnaşygynyň barha dartgynlaşmagyna getirýär.
Ysraýyl mundan ozal Gaza barmaga synanyşyp tussag edilen şol aktiwistlerden onlarçasyny Iordaniýa deportasiýa edipdi.
Şol bir wagtyň özünde BMG-nyň Baş sekretary Ban Ki Mun Gaza ynsanperwerlik ýardamlarynyň iberilmegi üçin Ysraýyldan bu regiona garşy dowam etdirýän gabawyny haýal etmezden ýatyrmagyny talap etdi.
Emma Ysraýylyň premýer-ministri Benjamin Netanýahu düýnki eden çykyşynda Gaza garşy dowam etdirilýän gabawyň arkasynda durup, Eýran we beýleki ýurtlaryň Gaza raketa we beýleki ýaraglary ibermeginiň öňüni almak üçin bu çäräniň zerurdygyny öňe sürdi.
Şol bir wagtyň özünde BMG-nyň Adam hukuklary boýunça geňeşi Ysraýyl tarapyndan şol gämilere edilen hüjüm bilen bagly halkara derňewleriň geçirilmegi hakda karar kabul etdi.
Ysraýylyň ýakyn ýarany bolan ABŞ bu karar boýunça düýnki bolan ses berlişikde garşy ses ulandy.


text:
Gündogar Ukrainanyň Donestk regionyndaky orsparaz separatistleriň lideri bu sebitdäki separatist güýçleriň tutuş welaýatyň kontrollugyny öz gözegçiligine geçirmäge synanyşjakdygyny we olaryň hökümet güýçleri bilen parahatçylyk gepleşiklerine başalamajakdygyny aýtdy.
Öz-özüni ykrar eden “Donetsk halk respublikasynyň” lideri Aleksandr Zaharçenkonyň eden bu çykyşy soňky birnäçe günüň dowamynda ukrain güýçleri bilen orsparaz separatistleriň arasynda bolan güýçli çaknyşyklardan soň, parahatçylyk perspektiwalaryna has-da kölege saldy.
“Biz Donetsk oblastynyň serhedine çenli aralaşarys” diýip, 23-nji ýanwarda Russiýanyň “Interfax” habar gullugy Zaharçenkonyň studentlere ýüzlenip eden çykyşyna salgylanyp belleýär.
Şeýle-de, Zaharçenko: “Biz ýaraşyk ugrunda gepleşikleri geçirmäge synanyşmarys” diýdi.


text:
Türk resmileri Birleşen Ştatlarda ýaşaýan türk ruhanysy Fethulla Güleniň baş resmisiniň tutulandygyny aýdýarlar.
Ankara Güleni başa barmadyk döwlet agdarylyşygy synanyşygynda günäledi. Resmiler Güleniň «sag eli» hasaplanylýan Hail Hançiniň 23-nji iýulda, Trabzon welaýatynda tussag edilendigini aýtdylar.
«Ol, görnüşinden, ýurda 15-nji iýuldaky harby agdarylyşyk synanyşygyndan iki gün öň gelip giripdir» diýip, resmiler aýdýarlar. ABŞ-da ýaşaýan Gülen bu waka dahyllydygyny ret edýär.
Türk resmileri 23-nji iýul güni irden Fethulla Güleniň ýegeni Muhammet Sait Guleni hem tussag edendiklerini aýtdylar.
Prezident Rejep Taýyp Erdogan telewideniýede berlen beýanatynda bu waka bilen bagly jemi 13,156 adamyň, şol sanda 126 generalyň tussag edilendigini aýtdy.


text:
Müsüriň lideri soňky birnäçe onýyllygyň dowamynda ilkinji gezek Pakistana sapar edýär.
Prezident Mohammad Mursiniň bir günlik saparynyň dowamynda, ol özüniň pakistanly kärdeşi Asif Ali Zardari bilen gepleşikleri geçirer.
Pakistanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Aizaz Ahmad Çaudhriniň berýän maglumatyna görä, saparyň dowamynda ikitaraplaýyn ençeme ylalaşyga hem gol goýular.
Ministrligiň resmisiniň sözlerine laýyklykda, Gamal Abdel Nasser Pakistana soňky gezek sapar eden Müsüriň lideri bolup, ol döwlet saparyny 1960-njy ýylda amala aşyrypdyr.


text:
BMG Siriýanyň hökümetiniň we oppozisiýasynyň arasynda parahatçylyk boýunça “esasy” gepleşikleri 14-nji marta çenli geçirmek üçin, 9-njy martda Ženewada taýýarlyklara başlady, diýip BMG-niň metbugat-wekili aýtdy.
Siriýada ok atyşygy bes etmek barada ABŞ-nyň we Orsýetiň araçylygynda gelnen we 27-nji fewralda güýje giren ylalaşyk parahatçylykly gepleşikleri dowam etdirmäge mümkinçilik döretdi.
BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Staffan de Mistura gepleşiklere 9-njy martda ýaraşygyň berjaý edilişine we ynsanperwer kömegine gözegçilik edýän toparlar bilen duşuşykdan başlar. Emma guramaçylyk meseleleri resmi toparlaryň dynç günlerinden öň gelmegine päsgelçilik döretdi, diýip BMG-niň metbugat-wekili Jessy Çahine aýtdy.
Parahatçylykly gepleşiklere gaýtadan başlamak üçin öz şertlerini öňe süren oppozisiýa liderleriniň gepleşiklere gatnaşjagy anyk däl.


text:
Russiýanyň daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkow Siriýanyň hökümetiniň, 21-nji awgustda Damaskyň etegindäki himiki hüjümi, hamana, gozgalaňçylaryň amala aşyrandygyny subut edýän maglumatlary Moskwa gowşurandygyny aýdyp, çykyş etdi.
Damaskda Siriýanyň daşary işler ministri Walim al-Muallem bilen geçiren gepleşiklerinden soň, Rýabkow: “Bize [Damaskyň hödürlän maglumatlarynyň esasynda] himiki hüjümi gozgalaňçylaryň amala aşyrandygyny esaslandyryp bolýandygyny aýtdylar” diýip tekrarlady.
Rus diplomaty Siriýanyň hödürlän materiallarynyň Moskwa tarapyndan “içginden öwreniljekdigini” hem nygtap geçdi.
Şeýle-de Rýabkow Moskwanyň BMG-niň himiki hüjüm bilen bagly ýaýradan hasabatyndan lapynyň keç bolandygyny, şeýle-de raportyň “syýasylaşdyrylan, ýüzgörüjilikli we birtaraplaýyn bolandygyny” öňe sürdi.
Günbatar döwletleri BMG-niň hasabatynyň Damaskyň etegindäki himiki hüjümi Siriýanyň hökümet güýçleri tarapyndan edilendigini görkezýändigini nygtaýarlar. Emma Kreml 1 müň 400 töweregi adamyň ölümine sebäp bolan şol hüjümi gozgalaňçylaryň “prowokasiýa” hökmünde gurnap, daşardan harby güýçleri getirmekçi bolandyklaryny öňe sürmegi dowam etdirýär.
Gepleşikler
Edil häzir Rýabkow Damaskda geçen hepde Ženewada Siriýanyň himiki ýaraglaryny ýok etmek boýunça gelnen halkara ylalaşygyň jikme-jikligini maslahat edýär.
Bu ylalaşygyň üsti bilen ABŞ-nyň Siriýa garşy amala aşyryp biljek harby hüjüminiň öňüni almak maksat edinilýär. Günbatar döwletleri zarin gazyny Başar al-Assadyň režiminiň ulanandygyny aýdýarlar. Waşington muňa çäre hökmünde Siriýa režimine garşy çäkli harby hüjümi geçirmekçi boldy.
Sişenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalarynyň wekilleri Siriýanyň himiki ýarag arsenalyny ýok etmek boýunça Waşingtonyň we Moskwanyň gelen ylalaşygyny maslahat etdiler. Emma maslahatyň dowamynda belli bir öňegidişligi gazanmak başartmady. Gepleşikleriň nobatdaky tapgyry çarşenbe güni hem dowam eder.
"Temmi"
Sişenbe güni bolan gepleşikleriň öňüsyrasy Siriýanyň ”Milli koalisiýasynyň” prezidenti Ahmad al-Jarba BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşine ýüzlenip, agzalýa hüjümi gurnanlygy üçin Başar al-Assadyň temmisiz galdyrylmaly däldigini aýtdy.
Jarba: “Biz 21-nji asyryň taryhynda biriniň halkara derejesinde gadagan edilen ýaraglary ulanyp, munuň-da jezasyny çekmän oturmagyny islämzok. Biz adam ykballary bilen bagly meseläniň deňinden bir ýurduň parlamentiniň garşy durmagy ýa-da [BMG-niň] Howpsuzlyk Geňeşiniň ýaýdanjy zerarly sowa geçilmegini islemeýäris. Howpsuzlyk Geňeşi global parahatçylyk we durnuklylyk üçin jogapkärdir” diýdi.
Fransiýa, Britaniýa we ABŞ kabul ediljek rezolýusiýada harby çäräni görmek mümkinçilikleriniň hem göz öňünde tutulmagyny isleýärler.
Emma Rýabkow öz çarşenbe günki çykyşynda Siriýanyň garşysyna BMG-niň çarteriniň harby hüjüme ýol açýan 7-nji maddasyny ulanmaga “hiç hili esasyň ýokdugyny” öz hökümetiniň adyndan ýene-de bir gezek tekrarlady.


text:
13-nji aprelde Türkmenistanyň Prezidentine Koreýanyň iň baýry we abraýly ýokary okuw mekdepleriniň biriniň — Songýungwan Uniwersitetiniň Hormatly doktory adyny dakmak dabarasy boldy. Şanly waka mynasybetli bu ýere Koreýa Respublikasynyň ylmy jemgyýetçiliginiň, uniwersitetiň professor-mugallymlar düzüminiň wekilleri, bu ýokary okuw mekdebiniň talyplary, şeýle hem Türkmenistanyň resmi wekiliýetiniň agzalary ýygnandylar.
Uniwersitetiň alymlar geňeşiniň başlygy ýygnananlary Türkmenistanyň Prezidentiniň giň möçberli ylmy işi bilen tanyşdyrdy. Türkmen Lideriniň başlangyjy bilen hem-de ýolbaşçylygynda türkmen ylmyny täze belentliklere çykarmaga we bu ulgamda özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge gönükdirilen düýpli özgertmeler amala aşyrylýar.
Uniwersitetiň alymlar geňeşiniň agzalary tarapyndan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen we koreý halklarynyň arasynda dost-doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga goşan ägirt uly şahsy goşandy üçin, ylym we bilim ulgamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmekde görkezen beýik hyzmaty mynasybetli “Songýungwan uniwersitetiniň Hormatly doktory” diýen alymlyk derejesini gowşurmak hakynda kabul eden çözgüdi aýratyn dabaraly ýagdaýda yglan edilýär.
Dabaraly ýagdaýda, ýygnananlaryň elçarpyşmalary bilen uniwersitetiň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Prezidentine Hormatly doktoryň mantiýasyny geýdirýär we degişli diplomy gowşurýar.
Türkmen Lideri ýygnananlaryň öňünde çykyş etmek bilen, 600 ýyllyk taryhy bolan we Aziýanyň iň öňdebaryjy uniwersitetleriniň hatarynda durýan Songýungwan uniwersitetiniň Hormatly doktory diýen belent adyň berilmegi mynasybetli minnetdarlygyny beýan etdi.
“Men bu waka Türkmenistana goýulýan hormat-sarpa, ýurdumyzyň ylym we bilim ulgamynda gazananlarynyň ykrarnamasy, Türkmenistanyň we Koreýa Respublikasynyň halklarynyň dostlugynyň nyşany hökmünde garaýaryn” diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Giň halkara ylym we bilim hyzmatdaşlygynyň çäklerinde Türkmenistan innowasiýa tehnologiýalaryny döretmek ulgamynda, nou-haulary ulanmakda we beýleki dürli ulgamlarda Koreýanyň tejribesini öwrenmäge uly gyzyklanma bildirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Ylmy bileleşikleriň, uniwersitetleriň we iki ýurduň pudaklaýyn ýokary okuw mekdepleriniň arasynda ýakyn gatnaşyklary ýola goýmak barada aýtmak bilen, türkmen Lideri iri okuw mekdepleriniň we ylmy-barlag merkezleriniň arasynda ýygjam gatnaşyklaryň saklanmagy häzirki zaman bilimlerini alyşmakda möhüm ähmiýete eýe bolup, uzakmöhletleýin bilelikdäki ylmy işleri geçirmekde ygtybarly binýada öwrüljekdigine ynam bildirdi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen Songýungwan uniwersitetiniň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak baradaky pikiri aýdyp, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow biziň birek-birekden öwrenere zadymyz köp hem-de bu babatda bilelikdäki bilim maksatnamalaryny durmuşa geçirmek netijelidir we zerurdyr diýip nygtady.
Türkmen döwletiniň Baştutany iki ýurduň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda alyşmalary giňeltmek baradaky gürrüňi dowam etmek bilen, Koreýa Respublikasynyň ýolbaşçylygy bilen şu gün geçirilen gepleşikleriň ähmiýetine ünsi çekdi, olaryň barşynda Koreýa uniwersitetlerinde bilim alýan türkmen talyplarynyň sanyny artdyrmagyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Biz öz nobatymyzda Koreýanyň Türkmenistanyň baý taryhyny we medeniýetini, onuň daşary we içeri syýasatyny öwrenmek bilen meşgullanýan talyplaryny hem-de mugallymlaryny kabul etmäge taýýardyrys diýip, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
***
Songýungwan uniwersiteti Koreýa Respublikasynyň ýokary okuw mekdepleriniň arasynda öňdäki orny eýeleýär. Bu ýerde 36 müňden gowrak talyp okaýar, ýarym geçirijiler hem-de maglumat- aragatnaşyk tehnologiýalary, işewür dolandyryjylar hünärleri boýunça ýokary derejeli işgärler taýýarlanylýar. Dünýäniň 50 ýurdunyň okuw mekdepleriniň 550-si bilen ýakyn ylym-bilim gatnaşyklaryny saklap, bu uniwersitet mugallymlary we talyplary alyşmak boýunça maksatnamalara işeňňir gatnaşýar.


text:
Täjigistanyň prezidenti Imomali Rahmon ýurduň dawaly gidroelektroenergiýa programmasyna barlyşykly çemeleşiljekdigini aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň Täjigistana sapar edýän resmisi bilen gepleşikleriň dowamynda Rahmon täze gidroelektrostansiýalaryň “regionyň ähli ýurtlarynyň bähbitleriniň nazara alynmagynda” guruljakdygyny mälim etdi.
Täjigistan we Gyrgyzystan ençeme ýyl bäri Amyderýäde we Syrderýada gidroelektrostansiýalarynyň gurluşygyny alyp barýarlar. Olar bu işinde Orsýetiň maliýe we tehniki ýardamyna daýanýarlar.
Goňşy Özbegistan muňa aladalanma bildirýär we täze gidroelektrostansiýalaryň özüniň suw upjünçiligine zyýan ýetirip biljekdigini aýdýar.
Tajigistan 20-22-nji awgustda suw meselesi boýunça halkara konferensiýasyny geçirmäge taýýarlyk görýär. Bu maslahatda Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň gidroelektrostansiýa gurmak boýunça planlarynyň hem maslahat edilmegine garaşylýar.


text:
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejadyň aýtmagyna görä, Saud Arabystanynyň Waşingtondaky ilçisini öldürmek dildüwşügine Tähranyň ilteşiginiň bardygy boýunça Amerikanyň bildirýän aýyplamalary Yrakda köpçülikleýin gyryş ýaraglarynyň bardygy boýunça edilen çaklamara meňzeýär.
Ahmedinejad “Al-Jazeera” telekanalyna beren interwýusynda Birleşen Ştatlar bu dildüwşügi Eýran bilen Saud Arabystanynyň özara gatnaşyklaryny bozmak maksady bilen toslandygyny aýtdy.
Mundan öň, Amerikanyň federal sudy Saud Arabystanynyň Waşingtondaky ilçisini öldürmek synanyşygyny gurnamak boýunça iki adama aýyplama bildiripdi. Bularyň biri Amerikada tussaglykda saklanýar. Aýyplananlaryň beýlekisi Eýranyň rewolýusiýa sakçylarynyň ýokary derejeli resmisi.
Britaniýa güman edilýän bu dildüwşük bilen baglylykda bäş adamyň, şol sanda iki aýyplanýanyň hem serişdelerini doňdurdy.


text:
Şenbe güni Londondaky öýünden öli tapylan Boris Berezowskiý öz döwründe 1999-njy ýylda Wladimir Putini häkimiýete getiren esasy şahsyýetlerden biri hasaplanylýar.
2000-nji ýylyň ahyrynda daşary ýurda bosgunlyga gitmäge mejbur edilen-de bolsa, Boris Berezowskiý ençeme ýyllaryň dowamynda Putin tarapyndan dolandyrylýan Orsýet üçin möhüm bir obraza-da öwrüldi.
Orsýetli garaşsyz syýasy analitik Andreý Piontkowskiý ýekşenbe güni ýazan makalasynda Putin bilen Berezowskini “biziň döwrümiziň Stalini we Troskisi” diýip ýazdy.
Orsýetiň “gazeta.ru” internet saýtyna beren interwýusynda belli telewideniýe diktory Wladimir Solowýow özüniň Boris Berezowskiý bilen ýakynda geçiren söhbetdeşligini ýatlap, ony “öz ärinden aýrylyşan, kemsidilen we terk edilen aýal maşgalanyň zeýrenmesi” ýaly, öz gatnaşyklarynyň uşak detallary barada gürrüň edendigini belledi.
Soňky ýyllar Orsýetde Kreml tarapyndan kontrollyk edilýän mediada 1990-njy ýyllary Orsýeti weýrançylygyň bosagasyna getiren kanunsyzlyk döwri hökmünde suratlandyrmak tendensiýasy has giň ýaýran.
“Bela-beterleriň” simwoly
Şonuň bilen birlikde, Berezowskiý hem Orsýetiň mediasynda “bela-beterleriň” simwoly hökmünde suratlandyrylyp, Putine bolsa şol “bela-beterlerden” Orsýeti halas edijiniň roly berilýärdi.
Moskwadaky syýasy tehnologiýalar merkeziniň direktory Igor Bunin hem “gazeta.ru” internet saýtyna beren interwýusynda: “Boris Berezowskiniň obrazy Orsýetde hemme zada günäkär aýylganç arwahyň obrazy hökmünde görkezilip gelindi. Berezowskiniň obrazy arwahlaşdyryldy” diýip, belläpdir.
Orsýetdäki Putine garşy demonstrasiýalardan başlap, “Pussy Riot” hereketiniň agzalary bilen baglanyşykly işlere çenli ähli işlerde diýen ýaly Boris Berezowskä aýyplama bildirilip gelnendigine garamazdan, Putiniň metbugat sekretary Dmitriý Peskow ýekşenbe güni žurnalistlere beren interwýusynda Boris Berezowskiniň bosgunlykdaky roluna uly bir ähmiýet bermeýän ýaly äheňde gürrüň etdi.
“Elbetde, [Berezowskiý] öz döwründe [1990-njy ýyllarda] örän mohum rol oýnady. Men onuň rolunyň pozitiw ýa negatiw bolandygyny aýdyp biljek däl, emma ol örän täsirli şahsyýet bolupdy. Emma men onuň 2000-nji ýyllardaky roluny ulaldyp görkezip biljek däl. Bu megerem minimal rol bolan bolsa gerek. Ol bärik hiç hili täsir ýetirmändi” diýip, Dmitriý Peskow belledi.
2012-nji ýylyň fewralynda Boris Berezowskiý “Facebook” saýtynda özüniň käbir ökünji bilen baglanyşykly gysga we täsirli bir beýanat ýerleşdiripdi.
Ol beýanatda ol orsýetlilerden üç sany zat üçin ötünç sorapdy [Çelgisi: https://www.facebook.com/BorisAbramovichBerezovsky/posts/122903174502447
]. Hususan-da, onda Boris Berezowskiý özüniň açgözlüligi, Orsýetde söz azatlygyny weýran edendigi hem-de Putini häkimiýet başyna getirendigi üçin ötünç sorapdy.


text:
Ýaponiýanyň Nagasaki şäheri Birleşen Ştatlar tarapyndan atom bombasynyň taşlanan gününiň 68 ýyllygyny belleýär.
Anna güni ýerli wagt bilen sagat 11:02-de, ploutonium bombasynyň şähere gelip uran wagtynda jaňlar uruldy.
Bu hüjümden aman galanlar, ölenleriň we diri galanlaryň garyndaşlary, hökümet resmileri we daşary ýurt delegasiýalary hüjüm wagtynda we soňra radiasiýa zerarly ölen 70 müňden gowrak adamyň hormatyna bir pursat dymyşlik etdiler.
Nagasakiniň şäher häkimi Tomihisa Taue öz çykyşynda dünýäniň iki sany uly ýadro ýaragly ýurdunyň liderlerine, Birleşen Ştatlaryň we Orsýetiň prezidentlerine ýüzlenip, olary öz ýurtlarynyň ýadro arsenallaryny çalt we düýpli kemeltmek işine has yhlasly bolmaga çagyrdy.
Nagasakä düşen bomba Hiroşimany weýran eden birinji atom bombasyndan üç gün soň taşlanypdy.


text:
Türkmenistanyň bilim sistemasy indi bilim pudagyna girizilýän ýörite standartlar boýunça öz işini gurnar diýilip, penşenbe güni türkmen metbugatynda ýaýradylan maglumatda aýdylýar.
Prezident G.Berdimuhamedow tarapyndan gol çekilen “Bilim boýunça döwlet ölçegleriniň işlenmeginiň hem tassyklanmagynyň tertibi” atly dokumentde ýurduň Bilim ministrliginiň bilim pudagyna döwlet standartlaryny girizmegi üpjün etmelidigi aýdylýar.
Bilim pudagyna giriziljek täze ölçegleriň öňküsinden näme bilen tapawutlanjakdygy, olaryň nämeden ybaratdygy barada resmi metbugatda häzirlikçe maglumat berilmeýar.


text:
Şwesiýanyň “TeliaSonera” atly tele-aragatnaşyk kompaniýasy bilen Özbegistanyň awtoritar lideri Yslam Karimowyň gyzynyň arasynda jenaýat gatnaşyklarynyň bardygyny delillendirýän käbir faktlar peýda boldy.
Gürrüňi gidýän dokumentler Şwesiýanyň “Missiýamyz: derňew” alty habar gepleşiginden syzyp çykdy. Bu faktlar Azatlyk Radiosy tarapyndan hem seljerildi. Olaryň anyk mazmuny çarşenbe güni Şwesiýanyň telewideniýesinde mälim ediler.
Agzalýan dokumentlerde “TeliaSonera” kompaniýasyndan howandarlyk we täze müşderiler üçin uly möçberde para-peşgeşiň soralýandygyny görmek bolýar. Şol dokumentlerde Karimowanyň öz eli bilen eden belliklerine meňzeýän ýazgylarda “TeliaSonera” kompaniýasynyň nähili tertipde tölegleri etmelidigi hem görkezilýär.
Resmi taýdan Gülnara Karimowanyň Özbegistanyň tele-radio pudagyna hiç bir dahyly ýok. Emma öňe sürülýän çaklamalara görä, Karimowa ýurda maýa ýatyrmakçy bolýan sermaýaçylar bilen maşgalanyň adyndan gepleşikleri geçirýär.
"Pajygaly netijeler"
“TeliaSonera” kompaniýasynyň işini içginden bilýän şwesiýaly tele-aragatnaşyk ekspertiniň “Missiýamyz: derňew” toparyna aýtmagyna görä, eger-de bu maglumatlar tassyklansa, onda munuň uly täsirleri bolmagy mümkin.
“Eger-de bu resminamalardaky maglumatlar dogry bolsa, onda Gülnara bilen göni aragatnaşygyň bolandygy aýdyň bolýar. Munuň ‘TeliaSonera’ üçin pajygaly netijeleri bolup biler” diýip, eskpert belledi.
Häzirki wagtda “TeliaSonera” kompaniýasynyň ýolbaşçylarynyň işi 2007-nji ýylda Özbegistanda işläp başlamak üçin 320 million dollar para berendikleri baradaky aýyplamalar boýunça derňelýär.
Häzirki syzdyrylan faktlaryň näderejede takykdygyny beýleki garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklatmak başartmady. Emma “Missiýamyz: derňew” gepleşiginiň we Azatlyk Radiosynyň geçiren barlaglary dokumentleriň hakykata laýyk gelýäne meňzeýändigini görkezdi.
Dokumentlerde kirilçe ýazylan bellikler Karimowanyň ozalky hatlary bilen hem ýörite ekspert tarapyndan seljerildi. Netijede soňky resminamadaky bellikleriň Karimowa degişlidigini 75% ynam bilen aýdyp bolýar.
Howandarlyk
Dokumentlerdäki maglumatlardan çen tutulsa, onda “TeliaSonera” kompaniýasy Özbegistanyň bäş sany barlag edarasyndan, şol sanda salgyt we gümrük gulluklarynyň inspektorlaryndan gorag üçin 15 million dollar para bermäge razy bolupdyr.
Syzyp çykan faktlarda “TeliaSonera” kompaniýasynyň Gülnara Karimowanyň haýyr-yhsan fondunyň geçirýän giň gerimli çärelerini hem maliýeleşdirmäge razy bolandygy nygtalýar.
“TeliaSonera” kompaniýasynyň ýerine ýetiriji direktory Per-Arne Blomkwist “Missiýamyz: derňew” gepleşigine beren interwýusynda Özbegistanda howandarlyk ýa-da başga bir zat üçin para berlendigi baradaky maglumatlary inkär etdi.


text:
Birleşen Milletler Guramasy çarşenbe güni belleniljek Migrantlar gününiň öň ýanynda “migrantlaryň adam hukuklaryna eýe ynsalardygyny" we “ýowuzlyklardan, ekspluatasiýa edilmekden we betniýetli ulanmalardan ejir çekmäge dowam etmeli däldigini” belläp, bütin dünýä ýatlatmak üçin beýanat ýaýratdy.
Gürrüňi edilýän guramanyň Adam hukuklary boýunça ýokary komissarlygynyň ýaýradan beýanatynda migrantlaryň diňe “ykdysady ösüşiň guraly” hökmünde häsiýetlendirilmegine garşy duýduryş berilýär.
Şeýle-de, beýanatda ähli migrantlaryň “administratiw statusyna we ýagdaýyna garamazdan,” raýatlar bilen deň derejede adam hukuklaryna eýedigi bellenilýär.


text:
Aşgabadyň täze halkara aeroportynyň gurluşygyny Türkiýäniň “Polimeks” kompaniýasy ýerine ýetirýär.
“Polimeksyň” iň uly proýekti
“Polimeksyň” resmi websaýtynda ýerleşdirilen maglumata görä, Aşgabadyň täze halkara aeroportunyň gurluşygy
2013-nji ýylyň ýanwar aýynda başlanyp, 2016-njy ýylda tamamlanar, şeýle-de, bu proýekt türk kompaniýasynyň daşary ýurtda amala aşyrýan iň uly proýekti bolup, onuň bahasy 2 milliard 253 million amerikan dollaryna durýar.
Halkara aeroportunyň proýektinde uçarlaryň uçup-gonmagy üçin uzynlygy 3800 metrlik ýolyň, ýylda 200 müň tonna ýuki geçirmek üçin ýük saklanýan binalaryň, awtoulaglar üçin açyk we ýerasty duralgalaryň gurluşygy göz öňünde tutulýar.
Aşgabadyň täze halkara aeroportynyň 350 müň kwadrat metr ýerde ýerleşdirilip, her sagatda 1600 ýolagçyny kabul etmäge ukyply boljagy aýdylýar. “Oguz han” adyndaky bu aeroport Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky häzirki aeroportyň ýerine gurulýar.
“Saparmyrat Türkmenbaşy” aeroporty
Berlen sanlardan çen tutulsa, täze aeroporty gurmak üçin sökülýän Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky öňki aeroportyň-da ýolagçylaryň sany boýunça geçirijilik ukyby her sagatda 1600 adamdan ybarat.
1994-nji ýylda gurulan Aşgabadyň halkara aeroportynda uçarlaryň uçup-gonmagy üçin Graždan awiasiýasy boýunça halkara guramasynyň ikinji kategoriýasyna laýyklykda abzallaşdyrylan iki sany emeli ýoluň bardygy we bu aeroportdan halkara hem içerki gatnawlarda ýylda bir ýarym milliona golaý ýolagçynyň peýdalanandygy barada habar berilýär.
Ýolagçylaryň sany boýunça deň geçirijilik ukyply bu aeroportlaryň öňkisini söküp, ýerine täzesiniň gurulmagynyň sebäpleriniň, Türkmenistanda howa gatnawyny halkara kadalaryna laýyk getirmek maksady bilen baglydygy barada resmi maglumatlarda habar berildi.
Aşgabatda täze halkara aeroportyny gurmak boýunça planlar 2009-njy ýylyň tomsunda mälim edilipdi.
Bu aeroport, soňky döwürde, sökülýän ýa ýumrulyp ýerine täzesi gurulýan uly proýektlerden diňe biri. Soňky ýylyň dowamynda ýumrulyp ýerine täzesiniň guruljakdygy aýdylýan obýektleriň arasynda Aşgabadyň Türkmenbaşy adyndaky stadiony hem bar.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow 21-nji ýanwarda Birleşen Ştatlar dünýä agalyk etmek isleýär diýdi we «Günbataryň Orsýeti izolýasiýa etmek synanyşyklarynyň» başa barmajagyny duýdurdy.
Moskwada, Berlinde gündogar Ukraindaky konflikt barada planlaşdyrylan gepleşikleriň öňüsyrasynda guralan ýyllyk metbugat ýygnagynda çykyş edip, Lawrow Orsýetiň Ukrainanyň territorial bütewiligini goldaýandygyny, söweşleri togtatmak üçin elde baryny etjegini hem aýtdy. Ýöne ol günäni Kiýewiň we Günbataryň üstüne ýükledi.
Prezident Wladimr Putiniň soňky aýlarda ýakyndan synlanan forumlarda aýdan sözleri bilen bir hörpden gopan Lawrow Moskwada däp bolan çäräni Birleşen Ştatlary «agressiw», şol bir wagtda dünýä howpsuzlygyna wehim salýan läheň hökmünde häsiýetlendirmek üçin ulandy.
Ol Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň öten agşamky ýyllyk ýüzlenmesinde aýdan sözleri «amerikanlaryň ýene «Biz nomer birinji» we dünýä muny boýun almaly» diýmek isleýändigini görkezdi diýdi.
Lawrow "bu häzirki zaman çemeleşmesi däl, ol gaýra çekilmeli bolar” diýdi we, Birleşen Ştatlaryň «Yslam döwleti» toparyndan abanýan global howpa özbaşyna çäre tapyp bilmän, «ýaranlyklary we bileleşikleri» düzýändigine salgylanyp, bu «çemeleşme eýýäm üýtgeýär» diýdi.
Lawrow Ýewropa täsir etjek bolmak «amerikanlaryň ganynda bar zat» diýdi we «olaryň genetiki gelip çykyşyny üýtgetmek gaty kyn» diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Ol Obama öz sözlän sözünde Günbataryň Orsýeti izolýasiýa etmegi baradaky çagyryşyny gaýtalady, emma bu tagallalar netije bermez diýdi.
Prezident Obama 20-nji ýanwarda eden çykyşynda Birleşen Ştatlar «öz ýaranlary bilen berk we jebis dur, Orsýet bolsa izolýasiýada we onuň ykdysadyýeti çagşaýar» diýdi.
Birleşen Ştatlar, Ýewropa Bileleşigi we beýleki döwletler, şol sanda Kanada, Ýaponiýa, Awstraliýa, geçen martda Moskwanyň Krymy Ukrainadan anneksiýa edenligi we gündogar Ukrainanyň böleklerine kontrolluk edýän orsýetçi separtistlere goldawy üçin, Orsýete garşy sanksiýa girizdi.
Lawrow Orsýet täze Sowuk uruş islemeýär diýdi we Birleşen Ştatlary hyzmatdaşlyga dolanmaga çagyrdy. Emma ol bilelikde işleşmek tagallalarynyň Günbataryň Orsýete edýän «bir taraply basyşlary» zerarly bökdelýändiginden şikaýat etdi.
Ol "NATO Orsýet bilen gapma-garşylyk ýodasyny saýlap aldy» diýdi.
Orsýet gündogar Ukrainadaky konflikte gatnaşygyny inkär edýär. Bu konflikt netijesinde aprelden bäri 4700-den gowrak adam öldürildi we NATO bilen Kiýew Moskwanyň harby galtaşygy barada ýalana çykaryp bolmajak delilleriň bardygyny aýdýar.
Ukraina 20-nji ýanwarda hökümet goşunlarynyň gündogar Ukrainada regulýar rus goşunlarynyň hüjümine sezewar bolandygyny aýtdy.
Lawrow Moskwa rus goşunlarynyň we ýaraglarynyň gündogar Ukraina girişi barada hiç bir subutnama görkezilmändigini aýtdy hem-de Günbatar döwletlerini, halkara kadalaryny bozup, Ukrainany ýarag bilen üpjün etmekde aýyplady.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Eldar Ahmedow
- Dogulan Ýeri: Türkmenistan -
- Dogulan Senesi:
- 0 Muşdagy Bar
1988-nji ÿylyñ 13-nji iyulynda Lebap welayatynyñ Hojambaz etrabynyñ Kyrk Öÿli obasynda dogulýar. 1995-nji ýylda obasyndaky 23-nji orta mekdebinde okap başlaýar we 2000-nji ýylda Aşgabat şäheriniň 1-nji Orta mekdebinde 6-njy klasdan başlap 2004-nji ýylda mekdebi doly tamamlaýar. 2005-nji ýyldan bäri Türkmen toýlarynda çykyş edýär. Eldaryň hahlypalary Akmuhammet Saparow hem-de Nurmuhammet Meredow. 2013-nji ýylyň 26-njy dekabrynda öýlendi we şu wagt Ýunus atly körpe ogly bar.


text:
Çarşenbe güni müňlerçe adam Stambulda 15 ýaşly oglanyň jaýlanyş çäresine gatnaşdy. Bu oglan geçen ýylyň tomsunda hökümete garşy protestleriň geçirilen wagtynda alan ýaralaryndan ýogaldy. Berkin Elwan çörek satyn almaga barýarka polisiýanyň we protestçileriň arasyndaky çaknyşyklaryň dowamynda ulanylan göz ýaşardýan gazyň zarbasyndan kellesine zeper ýetip, koma düşüpdi we soň özüne gelmändi.
Ýetginjegiň ölümi baradaky maglumat sişenbe güni gije Türkiýäniň ençeme şäherlerinde polisiýanyň we demonstrantlaryň arasynda täze çaknyşyklary döretdi. Çarşenbe güni Ankaranyň polisiýasy müňlerçe protestçini dargatmak üçin göz ýaşardýan gazy we suw pürkýän gurallary ulandy.
“Amnesty International” guramasy çarşenbe güni beýannama ýaýradyp Elwanyň ölüminiň “uzak wagtlap güýç ulanylmagyna ýol berýän Türkiýäniň häkimiýetleri üçin duýduryş” bolmalydygyny aýtdy.


text:
Türkmenistanda daşary ýurt walýutasynyň nagt satuwynyň ýatyrylanyna bir aý boldy. Ýagny, 2016-njy ýylyň 12-nji ýanwaryndan başlap Türkmenistanda ilata daşary ýurt puluny satmak düzgünlerine birnäçe üýtgetmeleriň girizilendigini we mundan beýläk fiziki şahslaryň daşary ýurt walýutasyny diňe bank hasaplarynyň üsti bilen satyn alyp biljekdigi mälim edilipdi.
Eýse, häzirki wagtda Aşgabadyň walýuta alyş-çalyş nokatlarynyň öňündäki nobatlar nähili?
Azatlyk Radiosy bu sorag bilen gyzyklanyp, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
«Human Rights Watch» Orsýetiň Soçi şäheriniň häkimiýetleriniň köp sanly migrant işçini, hamala migrasiýa, iş düzgünlerini bozmakda aýyplap, agyr şertli tussag merkezlerinde saklandygyny aýdýar.
Hukuk topary ol adamlaryň köpüsiniň daş keşbinden slawýan adamlaryna meňzemeýändikleri üçin nyşana alnana meňzeýändigini aýdýar.
Bu tussag etmeler Orsýetiň Soçi şäherinde 2014-nji ýylda geçiriljek Gyşky Olimpiýa oýunlaryna bäş aýdan hem az wagt galanda amala aşyryldy.
Hýuman Raýts Wotçuň wekili Jeýn Buçanan «Soçiniň lowurdap duran täze olimpiýa binalaryny gurmaga kömek eden migrant işçileriň toparlanyp tussaghanalara dykylmagy we deportasiýa edilmegi örän aýyp diýdi.
HRW reýdleriň Krasnodaryň gubernatory Aleksandr Tkaçew 3-nji sentýabrda Soçiniň köçelerini arasslamaga çagyrandan soň başlanandygyny aýdýar.
Buçanan Halkara Olimpiýa komitetini bu hili zatlaryň Olimpiýa şäheri üçin düýpden kabul ederlik däldigini duýdurmaga çagyrdy.


text:
Orsýetde 1-nji awgustda “Blogerler barada” kanun güýje girdi. Kanuna laýyklykda her gije gündizde üç müňden gowrak adam tarapyndan okalýan bloglar Orsýetiň gözegçilik boýunça komitetiniň sanawynda hasaba alynmaly.
Orsýetiň prezidenti bu kanuna 2014-nji ýylyň 5-nji maý aýynda “terrora garşy” kanunlaryň düzüminde gol çekdi.
Kanun resmi hasaba alnan bloglaryň eýelerini ýerleşdirilen maglumatlarynyň hakykydygyny barlamaga, saýlawlardan öňki agitasiýanyň düzgünlerini berjaý etmäge, raýatlaryň şahsy durmuşy barada we ekstremistik mazmunly maglumatlary bermezlige, şeýle-de çap edýän maglumatlar üçin ýaş çäklendirmeleri kesgitlemäge borçly edýär.
Adam hukuklaryny goraýjy Human Rights Watch guramasyndan Hugh Williamson kanunyň kabul edilmegini Orsýetde pikir azatlygyna basyşlaryň nobatdaky tapgyry diýip atlandyrdy.


text:
Täze bazary synlamaga gelen Aşgabadyň ýaşaýjysy Orazyň aýtmagyna görä, ýurtdaky beýleki bazarlar bilen deňeşdirip bolmajak bu bazar özüniň açylyş dabarasy tamamlanandan soň, taşlanyp gidilen kiçeňräk şäheri ýada salypdyr. Türkmen telewideniýesinde bu bazaryň açylyş dabarasynyň reportažynda görkezilen — prezidente namazlyk sowgat beren daýza-da görünmändir, söwdagärlerem. Olaryň bazary dolduryp duran harytlaram göze ilmändir.
Häzir hem bazarda söwda edýän bir-iki sany satyjy diýäýmeseň, başga satyjy ýok. Bazaryň haçan doly işläp başlajakdygy näbelli. Elbetde, bazarda harytlaryny getirip başlan söwdagärlerem duşýar. Bazara bir-iki sany marşrut awtobuslaryndan başga jemgyýetçilik transporty gatnanok. Ol awtobuslaram esasan bazaryň söwdagärlerinden doly. Bazara baran alyjylaram boş bazary synlap yzlaryna dolanýarlar. Öňki jygyldygyň ornuny häzir «Daýhan» ýa-da il içinde atlandyrylyşy ýaly «Gündogar bazary» tutýar. Her kim häzir şol bazara barýar.
Çölüň içinde mermer oazis bolup duran bu bazaryň açylyş dabarasy sebäpli Aşgabadyň ors bazary bir gün ýapyldy. Birnäçe günläp täze bazaryň açylyş dabarasy üçin harytlaryny daşan ors bazaryň satyjylaryny hem şol gün bu bazara getiripdirler.
Bazary doldurmak üçin diňe bir ors bazaryň söwdagärleriniň hem-de olaryň harytlarynyň ýeterlik bolmajakdygyny bu bazaryň ägirtliginden bilip bolýar. Şonuň üçin, açylyş dabarasyna şäheriň we onuň golaýyndaky beýleki bazarlaryň hem satyjylaryna täze bazaryň harytlardan doldurylmagy barada häkimiýetler görkezme berdi.
Bazaryň içinde maşynly aýlanaýmasaň, pyýada aýlanmak üçin, iň bolmanda 5-6 sagat gerek boljak. Elbetde, bärde harytdan doly bazar barada gürrüň gidýär. Bazarda maşynly aýlanmak üçin şertlerem bar. Dört derwezeli bazaryň içindäki köçejiklere köçe diýmäge esas bar. Hatda şol köçeleriň ugrunda ýol belgileri hem goýlupdyr.
Halynyň göli şekilinde gurlan bazar birnäçe zolaklara bölünip, olar ýörite belgiler bilen bellenilipdir. Bazaryň ortarasynda dört sany uly pawilýonlar bolup, olaryň aşagynda dükanlar we prilawkalar ýerleşdirilipdir. Dört uly pawilýonlaryň çar tarapynda olardan biraz kiçiräk bolan 12 sany pawilýonlar bar. Ertekä meňzeş, mermere örtülen bazaryň prilawkalary hem mermerden.
Prilawkalar uly pawilýonlaryň aşagynda ýerleşdirilip, olar ýüzlerçe çyralar bilen yşyklandyrylýar. Prilawkalaryň aşagyndaky plastikden ýasalan, gulplanýan gapyly tekjelerde satyjylara öz harytlarynyň bir bölegini goýmaga mümkinçilik bar. Bazardaky seýrek duş gelýän satyjylaryň biri, 28 ýaşly Meret bu tekjelerde harytlaryň barysyny saklap bolmajakdygyny aýdýar. Bazaryň plastik gapyly we penjireli ýüzlerçe dükanlary hem Aşgabadyň beýleki bazarlaryndaky dükanlar bilen deňeşdireniňde örän giň. Emma, bu dükanlara öňki jygyldyk bazaryndaky 40 tonnalyk konteýnerlere sygýan harytlar sygmaz.
Bazarda lomaý söwda etmek üçin şertler ýok diýerlik. Bazaryň ortarasynda ýerleşen 30 metrlik sagatly sütün bazaryň islendik ýerinden görünýär. Bu sütün bazarda oriýentasiýany ýitirmezlik üçin örän amatly. Eýýäm käbir adamlar bu sütüni «Azaşýanlaryň maýagy» diýip atlandyrýarlar.
Şowhunly geçen «Altyn asyr» bazarynyň açylyş dabarasyndan soň, ilat bu bazaryň hakyky açylyşyna garaşýar.Myrat Gurbanow Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Ukrainanyň öňki prezidenti Leonid Kuçma ýurtdaky häzirki krizisi çözmek üçin Günbataryň araçy bolmagy ýeke-täk ýol diýip hasap edýär. 1994-2004-nji ýyllarda Ukraina döwletiniň başynda duran Kuçma AÝ/AR-nyň Rus gullugyna beren ýörite interwýusynda Krymyň Orsýet tarapyndan anneksiýa edilmegi, Ukrainanyň gündogaryndaky bulaşyklyk we Kiýew bilen Moskwanyň arasyndaky gapma-garşylyk barada öz pikirlerini mälim etdi.
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň Ukraina babatyndaky indiki ädimleri barada örän köp we dürli çaklamalar öňe sürülýär. Ukrainanyň içki işlerine gatyşmak ýoluny saýlap alan Orsýetiň mundan beýlägem Ukrainanyň has köp regionlaryny basyp almak üçin hereket etjegi çak edilýär. Siz Orsýetiň prezidenti Wladimir Putini ýakyndan tanaýan adam, siziň çaklamalaryňyz nähili?
Leonid Kuçma: Meniň pikirimçe, interwensiýa garaşmaly dälmikä diýýärin. Eger-de bu göz öňünde tutulan bolsa, umuman aýdylanda, bireýýäm amala aşyrylardy. Sebäbi biz örän ejizdik, ýagny bir ok atylmazdan elimizi galdyryp, tabyn bolmaga taýýar ýagdaýdadyk. Men bu ýerde Krymyň anneksiýasyny göz öňünde tutýaryn. Sebäbi bu ýerde şu günki gün dörän ýagdaýa ýol bermezlik üçin Ukraina tarapyndan, dogrudanam, köp zat edip bolardy.
Ikinji bölegi barada aýdylanda, biz bu günki gün Ukrainanyň günorta-gündogarynda Orsýetiň strukturalarynyň Ukrainada bar bolan bäşinji kolonna bilen bilelikde bu regionlardaky ýagdaýy bidüzgünçilige ýetirmek üçin çynlakaý çemeleşýändigini görýäris. Bu belli bir derejede şeýle. Sebäbi munuň aňrysynda diňe bir ideologiýa we ors dilli ilaty goramaklyk däl-de, uly pullar hem ýatyr. Muňa-da hiç hili şübhe ýok. Netijede biz bu ýerde-de gijä galdyk. Syýasaty öwrenijileriň köpüsi [hüjümiň gönükdiriljek ýeriniň] indikisiniň Ukrainanyň günorta-gündogary boljakdygyny we bu ýerde ýagdaýy durnuksyzlaşdyrmak üçin ähli çäreleriň görüljekdigini aýdypdylar. Onsoňam Ukraina bilen serhetde Orsýetiň şeýle ägirt uly goşunlary ýerleşýär. Bu zatlaryň ählisi ýagdaýa täsir ýetirýär.
Azatlyk Radiosy: Bu ýagdaýdan nähili çykalga bar?
Leonid Kuçma: Bu günki gün ýeke-täk çykalga Günbatar bilen ABŞ-a bagly. Sebäbi Orsýet Ukraina bilen gönümel gepleşiklere girişmegi islemeýär, ol bu günki gün Ukrainada bar bolan hökümeti ykrar etmeýär. Şonuň üçin bu ýerde Ukrainanyň mümkinçilikleri nola ýakyn. Belki-de, ilkibaşdan Ukraina tarapyndan haýsy-da bolsa takyk ädimleri ätmäge synanyşyk edilse-de bolardy, emma biz muny näme üçindir etmedik. Men hiç bolmanda parlamentler derejesinde köpçüligiň öňünde şeýle synanyşygyň edilmegini göz öňünde tutýaryn. Meselem, olar, hawa, biz Moskwa geldik, hormatly ýoldaşlar, bizi kabul ediň, eger kabul etmeýän bolsaňyz, diýmek, biz bilen hiç hili dialogy islemeýärsiňiz-dä, diýip bilerdi. Bu bolsa hem ukrainler, hem-de tutuş dünýä üçin aýdyň ýagdaý bolardy. Ine, şu günki gün görşüňiz ýaly, Kerri Lawrow we beýleki üçünji tarap bolan Ýewropa Bileleşigi bilen gepleşiklere başlamak we haýsy-da bolsa bir barlyşygy gözlemek barada ylalaşyldy.
Azatlyk Radiosy: Ukraina Krymy Orsýetden yzyna alyp bilermi?
Leonid Kuçma: Meniň pikirimçe, bu meselede hiç hili mümkinçilik ýok. Putin muňa hiç haçan razy bolmaz, sebäbi bu onuň ýeňlişini ykrar etmegi bolar. Kim muňa aýgyt eder? Şonuň üçin bu uzyndan uzak çalynýan saza meňzeş bir zat, onuň soňunyň bolup-bolmajagy we soňunyň nähili boljagy belli däl. Umuman, dünýä şeýle şertlerde ýaşamagy öwrendi. Muňa onlarça mysal hem getirip bolýar, şeýle aksiýalar amala aşyrylýar, başda biraz şowhun turýar-da, soň bolsa amerikanlaryň hem öz keýpini bozasy gelmeýär hem-de olar pul ýitirmek islemeýär. Sebäbi bu ýerde meseläniň [diňe] Ukrainanyň bähbitlerine baglanmaýandygy açyk we düşnükli. Ýogsa-da, olar Orsýet, Hytaý, Fransiýa bilen bilelikde Ukrainanyň bähbitlerini goramagy wada beripdiler. Emma, haçan-da has berk ykdysady sanksiýalary ulanmaly bolanda, olarda muňa uly isleg ýok, men ýene bir gezek aýdýaryn, sebäbi olar pul sanaýarlar.
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň öte geçip, Ukrainanyň territorial bütewiligini bozmagy sizi geň galdyrdymy?
Leonid Kuçma: Bu ýerde örän köp analiz etmeli, özüňi Putiniň ýerinde goýup görmeli, onuň şol wagt näme barada pikir edendigi barada oýlanmaga synanyşmaly. Orsýetiň iň uly gorkusy NATO-nyň Moskwanyň golaýynda bolmagy bilen bagly. Bu pikir Orsýet tarapyndan mydama bardy. Men olara hakykatdan hem düşünýärin. Emma şeýle gorky bar bolsa, onda Howpsuzlyk Geňeşiniň derejesinde Ukrainanyň birleşige goşulmaýan ýurt, ýagny onuň hiç wagtda NATO goşulmajagy barada karar kabul edip bolardy. Biz şeýle karary öň kabul hem edipdik. Ine, şeýle ýol bilen gitmelidi, emma görüň, başga bir ýoldan gadam basdylar.
Soňky ýyllarda görşümiz ýaly ykdysady basyşlar ýoly bilen hem gitdiler. Putiniň Ukraina we ilkinji nobatda ukrain häkimiýetine ynamy bolmandy, ol haçan-da bolsa bir hökümetiň gelip, Orsýet-Ukraina dostlugyny ýatdan çykarjagyny, ýurduň ÝB-ne we NATO kabul edilip, soň bolsa giç boljagyny mydama pikir edip gelipdi. Şonuň üçin, meniň pikirimçe, bu zatlar Orsýet tarapynyň planlarynda [öňdenem] bardy. Orsýetiň öz bähbitlerini goraýan ädimleriň biri hem Krymyň anneksiýasydyr, olar muny gowy başardylar.
Azatlyk Radiosy: Ukrainada prezidentlige dalaşgärleriň arasynda Ukrainany halas etmäge kim has ukyply görünýär?
Leonid Kuçma: Gynansak-da, men Ukrainany birleşdirmek üçin ýeterlik derejä eýe bolan dalaşgäri görmeýärin. Sebäbi olar, ýönekeý aýdylanda, mämişi häkimiýete degişli syýasatçylar. Ýagny olara ýurduň günortasynda we gündogarynda ynam ýok. Bu iň erbedi. Bu günki gün indiki häkimiýet we hökümet ilkinji nobatda ähli regionlardan düzülmeli, şonda olar özara ylalaşyp bilerdiler, emma häkimiýet Ukrainanyň diňe ýarpysyna degişli bolan ýagdaýynda başga hereketler hem edil şeýle bolýar. Täze häkimiýet gelip, ol ähli problemalaryň çözgüdi boljak bir zatlary edip biler diýen ynam ýok.
Şol bir wagtda-da, men biziň premýer-ministrimiziň hereketlerini halaýaryn, ol regionlar derejesinde şu günki häkimiýetiň, hökümetiň amala aşyrjak bolýan syýasatyny halka ýetirmäge synanyşýar. Men Ýatsenýuk barada aýdýaryn. Bu günki gün hökümet ýurduň gündogaryna barmaly we öz pikirlerini, näme etjek bolýandygyny adamlara gürrüň bermeli, sebäbi ol ýerde hem merkezi häkimiýetlere, hem-de günbatar Ukraina örän güýçli ynamsyzlyk döredi, şonuň üçin bu pikirleri diňe söz bilen üýtgetmek mümkin däl.


text:
ABŞ-nyň kanun goraýjy resmileri özleriniň 2-nji dekabrda Kaliforniýanyň Sosial hyzmatlar agentliginde bolan atyşygy terrorçylyk hereketi hökmünde derňeýändiklerini aýtdylar.
Bu atyşykda 14 adam öldürildi, 21 adam ýaralandy.
Resmiler öz adamsy bilen gyrgynçylyga gatnaşmakda güman edilýän aýalyň sosial media arkaly «Yslam döwleti» jeňçi toparyna kasam edendigini aýtdylar.
Polisiýa bu jübüdi Taşbin Malik we onuň adamsy Syed Faruk diýip tanatdy.
«The Los Angeles Times» 4-nji dekabrda Farugyň azyndan iki jeňçi topar, şol sanda Siriýanyň «Al-Kaýdanyň» Siriýadaky bölümi "Nusra front», Somalidäki «Şabaab» topary bilen gepleşendigini habar berdi.
Federal Derňew býurosynyň direktory Jeýms Komiý 4-nji dekabrda Waşingtonda bu işiň federal terrorçylyk derňewine öwrülendigini aýtdy.
“Munuň sebäbi derňewganhorlar tarapyndan radikallaşdyrma görkezijilerine we daşary ýurt terrorçy guramalarynyň mümkin bolan hyjuwlandyrmasyny ýüze çykardy" - diýip, ol aýtdy.
Komiý bu jübüdiň terrorçylar öýjüginiň ýa-da terror guramasynyň bir bölegi bolandygyny görkezýän zat ýok diýdi.
Ol güman edilýänleriň hiç biriniň FDB-nyň derňewi astynda bolmandygyny aýtdy. Ýogsa olaryň biri ýa-da ikisi hem FDB tarapyndan derňelýän beýleki şahslar bilen gatnaşykda bolupdyr. Emma bularyň hiç biri ol jübüdiň FDB-nyň «gözegçilik ekranynyň» astynda goýulmagy üçin ýeterlik bolmandyr.
Emma muňa garamazdan, «Yslam döwleti» topary 5-nji dekabrda internetdäki radiogepleşiginde öz iki eýerijisiniň bu hüjümi amala aşyrandygyny aýtdy.
"Yslam döwletiniň» iki agzasy birnäçe gün ozal San Bernadinoda, Kaliforniada bir merkeze hüjüm etdi" - diýip, toparyň gündelik «al-Baýan» radiogepleşiginde aýdyldy.
Biraz öň FDB-niň Los Anjels edarasynyň direktorynyň kömekçisi Deýwid Bowditç derňewçileriň kompýuterlerden we başga ýerlerden «digital barmak yzlaryny» gözleýändigini, bölekleýin weýran edilen iki sany mobil telefonyň atyşygyň bolan ýerinden uzak bolmadyk zibil çeleklerinden tapylyp alnandygyny aýtdy.
Mälim bolşy ýaly, bu atyşyk Los Anjelsiň 100 çemesi gündogarynda, San Bernardino şäheriniň Sosial hyzmatlar agentliginde boldy.
Resmiler Mälik bilen Farugyň bu hüjümde awtomatiki ýaraglary, sapançalary, turba bombalaryny ulanandyklaryny aýdýarlar. Faruk Sosial hyzmatlar agentliginde guralan baýramçylyk dabarasyna gatnaşypdyr we, aýdylmagyna görä, ol ýeri galagop halda terk edip, aýaly bilen agyr ýaraglanyp, tektiki žiletleri geýip, yzyna gelipdir.
Häkimiýetler bu jübüdiň, ol ýerden gaçmazlaryndan öň, zaldaky baýramçylyk dabarasyna gatnaşýan märekä 75 ok atandyklaryny aýdýar. Olar soň öldürilende 1600-den gowrak oklary galypdyr.
Polisiýa soňra olaryň kireýýine ýaşaýan jaýyndan turba bombalaryny, partlaýjy ýasalýan gurallary, 4500-den gowrak ok tapdy.
Bu jübüt maşynly kowalaşyk we polisiýa bilen gazaply atyşyk netijesinde öldürildi.
Malik pakistanly bolup, Birleşen Ştatlara 2014-nji ýylda, gelinlik wizasy bilen gelipdir. Faruk Çikagoda, pakistanly ene-atadan doglan we günorta Kaliforniýada kemala gelipdir. Ol 28 ýaşyndaky saglyk işgäri eken.
Malik iki ýyl ozal Faruga durmuşa çykmazyndan öň Saud Arabystanynda ýaşaýan eken.
Resmiler bu ganhorluklaryň «Yslam döwleti» topary tarapyndan hyjuwlandyrylan bolmagynyň ähtimaldygyny, emma ol radikal toparyň bu hüjümi ugrukdyrandygyny görkezýän deliliň ýokdugyny aýdýarlar.
Şu aralykda, habar gulluklary başga bir kanun goraýjy resmä salgylanyp, Maligiň feýsbukda «Yslam döwleti» toparyna we onuň liderine kasam edendigini habar berdiler.
Bu Birleşen Ştatlarda 2012-nji ýyldan bäri bolan iň ganly atyşyk boldy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Türk dünýäsi belli tatar şahyry Gabdulla Tukaýyň doglan gününiň 125 ýyllygyny baýram edýär. Türki milletleriň medeniýetini özünde birleşdirýän TÜRKSOÝ-yň karary bilen üstümizdäki 2011-nji ýyl “Tukaýyň ýyly” diýlip yglan edildi.
Ýazyjy Hudaýberdi Hally bu barada Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Tatar-Başgyr gullugynyň žurnalisti, Gabdulla Tukaýyň garyndaşy Alsu Kurmaşewa bilen söhbetdeş boldy.H. Hally:
Şahyr gysga ýaşasa-da, edebiýatda köp iş etmäge ýetişipdir, onuň edebi hyzmatyna örän ýokary baha berýärler. Beýik şahyryň ölmez-ýitmez eseri bolan “Şürälede” şeýle setirler bar.
Jäý könen ýazdym beraz; ýazmyým äle kyş, közlären,
Alsu ýözle, kara kaşly, kara küzle kyzlaryn.
Ine, senem biziň Alsu gyzymyz hem kärdeşimiz. Saňa başky sowal: tatar halky üçin, Gabdulla Tukaýyň gysga ömrüniň manysy nämede?A. Kurmaşewa:
Gabdulla Tukaýyň ömrüniň ähmiýeti hem onuň döreden edebiýaty tatar halky üçin örän gymmatly. Ol özüniň gysga ömründe baý miras galdyrdy, çagalar üçin şygyrlaryndan başlasak, kiçi ýaşlylardan başlap, iň ulular üçinem eserler döretdi. Olaryň arasynda pelsepe mazmunly çüň eserlerem az däl.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Tatar-Başgyr gullugynyň žurnalisti, Gabdulla Tukaýyň garyndaşy Alsu Kurmaşewa
Sowet zamanynda onuň käbir eserleri gadagançylyga düşdi. Mysal üçin, “Ene dilim” goşgusy bar, şonuň dördünji beýidi gadagan edilipdi. Sebäbi ol ýerde Hudaýyň ady we doga sözi bardy. Sowet zamanynda doga etmek, Hudaýyň adyny tutmak gadagandy.
Şoňa görä Gabdulla Tukaýyň ähmiýeti bu günki günde-de möhüm. Ol tarar halkyny magaryfa, aň-bilime çagyrypdyr. Tukaýyň köp şygyrlary häzirki zaman türki dilinde ýazylypdyr. Ol pars, arap, türk dillerini bilse-de, ony poeziýasynda az ulanypdyr. Tukaý öz halkyny söýmeýän molladyr ymamlara garşy hem ýazypdyr.
Onuň doglan gününiň 125 ýyllygynyň baýramy bellenýän şu günlerde, Gabdulla Tukaýyň ähli eserleri düşündirişleri bilen birlikde çykarylýar. Mundan owal olar köp dillere terjime edildi hem olary dünýädäki türki halklaryň bilýändigine ynanýarys. H. Hally:
Bu hakykatdanam şeýle bolsa gerek. Gabdulla Tukaýy biziň ilimize tanadan, ony biziň ilimize elten azatlyk barada öňe süren pikirleri bolupdyr. Şu meselede ol bize çyra ýaly ýol görkeziji saýylýar. Milli erkinlik hem azatlyk ideýalary Russiýa Federasiýasynyň çäginde ýaşaýan tatar halkynyň arasynda häzirki günde nähili?A. Kurmaşewa:
Tatarystanda ilkinji aýtmaly zat, Moskwadan edilýän tatar diline basyş gaty güýçli. Häzirki günde tatar mekdepleri ýapylýar. Soňky täzelik, ýokary okuw jaýlaryndaky tatar dilindäki iki fakultet iş ýerleriniň kemeldilmegi bahanasy bilen birleşdirilip, bir fakultet edilipdir. Tatar dilinde okaýanlar, tatar dilinde işleýänler ýyldan-ýyla azalyp barýar. Şonuň üçin şu günlerde-de Gabdulla Tukaýyň sözleri öz ähmiýetini ýitirmeýär.
Özüňiz bilýänsiňiz, häzir Russiýada musulmanlar asyldan oturymly halkmy ýa-da dälmi diýen jedel barýar. Şahyryň “Gitmeris” diýen beýik eseriniň başynda: “Munda dogduk, munda ösdük, mundadyr biziň ajal” diýen sözleri bar. Hakykatdanam tatar halky şu toprakda ýüzlerçe ýyl ýaşady. Bu günki tatar halky şol toprakda doglan, şol ýerde ösen, şol ýerde halk, millet bolup kemala gelen. Şonuň üçin tatarlar öz topragyndan hiç ýere gitmez. Gabdulla Tukaýyň azatlyga hem erkinlige çagyrýan şygyrlary Sowet zamanynda beýle dile düşmedi. Olar basyldy. Sebäbi tatarlar baş götermesin, tatarlar azatlyk talap etmesin diýdiler. Häzir onuň şol şygyrlary has möhüm boldy. Tatar halkynyň azatlygy ugrunda göreşýän milli hereket şahyryň eserlerini öz gimni, baş şygary hökmünde kabul etdi hem ulanýar.
H. Hally:
Şunuň bilen baglanyşykly ýene bir sowal, Alsu. Türki halklaryň arasynda tatarlar iň bilimli, iň sowatly halk saýylýar. Bizde tatarlaryň arasynda bisowat adam bardyr diýen düşünje ýok. Bu halkdan çykan alymlar, şahyrlar az däl. Meselem, Hadi Taktaş ýaly şahyrlar, din alymy Täjeddin Ýalçagul, onuň “Risaleýi Aziza” eseri biziň ilimizde giňden mälimdir. Ýöne Gabdulla Tukaýy bütin dünýä tanady. Munuň sebäbi nämede?
A. Kurmaşewa:
Meniň pikirimçe, munuň birnäçe sebäbi bar. Birinji sebäbi, Gabdulla Tukaý tatar halky üçin ýazsa-da, ol ynsanyýet gymmatlyklary barada aýtdy. Mysal üçin, Gabdulla Tukaýyň çagalar üçin şygyrlarynyň terbiýeçilik ähmiýeti ýokarydyr. Ine, “Çaga bilen kebelek” atly kiçijik goşgusyny alyp görsek, kebelek çaganyň ýanyna gelip, özüniň gülleriň üstünde uçýandygyny, emma az ýaşaýandygyny aýdýar. Şoňa görä çaga degmesin maňa, meniň ömrüm gaty gysga diýýär. Şu gysgajyk şygrynda ol tebigatyň ýaradylyşy, tebigaty söýmek, oňa hormat goýmak ýaly duýgulary öňe sürýär.
Onuň eserleri umumy adamzat gymmatlygyna degişli, beýik terbiýä ýugrulan, siz Tatarystanda ýaşasaňyz-da, Türkmenistanda ýaşasaňyz-da, Fransiýada bolsaňyz-da, onuň terbiýesi size degişli. Tukaý ýaltalygy ýazgarýar, işiň, zähmetiň gowudygyny aýdýar. Uly kişilere hormat goýmalydygyny ündeýär. Meniň pikirimçe, şonuň üçin Tukaýy terjime edýärler, başga illerde kitaplaryny çykarýarlar. Tukaýyň ýene bir gymmatly tarapy onuň beýik ynsanlygy.
H. Hally:
Gabdulla Tukaýyň doglan gününiň 125 ýyllygy bellenýän şu günlerde Tatarystanda onuň ömri we döredijiligi bilen bagly nähili çäreler geçirilýär?A. Kurmaşewa:
Örän gowy işler geçirilýär. Men muňa gaty şat. Şahyryň eseri esasynda döredilen “Şüräle” baleti sahna çykdy. Şeýle hem Tukaý bilen baglanyşykly sungat eserleriniň sergileri açyldy. Tatar halky şahyryň ýubileýini beýik şatlyk bilen garşy aldy. Çagalar üçin ençeme kitaplar çykdy. Olar gowy suratlar bilen bezelen. Ençeme multfilmler döredildi. Tehniki usullarda döredilen multfilmler bar. Ol multfilmleriň köpüsi tatar, rus hem iňlis dillerinde. Bu-da möhüm zat. Sebäbi tatarlaryň köp bölegi, millionlarça tatar çet illerde ýaşaýar. Olardan käbiri iňlisçe bilse-de, rusça bilmeýär.
Tukaýyň 125 ýyllygy çagalar üçin aýratyn şatlykly boldy. Çagalaryň gatnaşmagynda dürli konsertler geçirildi. Çagalaryň gatnaşmagynda spektakllar goýuldy. Bu ýerde çagalaram şahyry bilip-tanap össünler diýen maksat bar.H. Hally:
Indi bir şahsy sowal. Saňa, Alsu, Gabdulla Tukaýyň ýegençisi diýýärler. Seniň ol beýik şahyr bilen garyndaşlygyň barmy?
A. Kurmaşewa:
Men Gabdulla Tukaýyň bäşinji arkadan dogany. Men, elbetde, onuň ýakyn hossarlaryny bilemok. Çünki Gabdulla Tukaýyň özüniň maşgalasy bolmandyr, çagasy bolmandyr. Meniň ejem Änise Abdurahman gyzy onuň dördünji arkadan dogany, ýagny meniň babam, ejemiň kakasy Gabdulla Tukaýyň dolanany. Şeýlelikde ejem olaryň dördünji arkasy, men bäşinji arkasy bolýan.
Men, elbetde, muňa gaty guwanýan. Ýöne bu barada köp gürlämok. Sebäbi Gabdulla Tukaýyň nesli bolmak örän jogapkärli zat. Men goşgy ýazmaýaryn. Meniň işim, meniň durmuşym, meniň beýik borjum hem hyzmatym: maňa edep-terbiýe beren tatar dilini söýmek hem ony öz çagalaryma geçirmek. Meniň gyzym Bibisara tatarça gowy gürleýär, onuň entek üç ýaşy-da dolanok. Ol ene dilini bilýär. Men oňa guwanýan. Şoňa görä, meniň işim hem maksadym öz neslimize Tukaýyň şygyrlaryny öwretmek, ony tatar dilinde aýtmak hem biz nirede ýaşasak-da, özümiziň kimdigimizi unutmazlyk, nireden döräp gaýdanymyzy unutmazlyk hem muny çagalara öwretmek. Gabdulla Tukaýyň nesli bolanym üçin, men şu hyzmatlara amal etmeli. Bizň ähli doganlarymyz, neslimiz sowatly adamlar, žurnalistler, ýazyjylar, terjimeçiler, meniň ejem hem terjimeçi.


text:
Düýn Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan iki günlik resmi sapar bilen Aşgabada bardy.
Türkmen metbugatynyň ýazmagyna görä, Sarkisýan Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşdy. Olar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary, regional we halkara meseleler barada pikir alyşdylar.
Prezident Berdimuhamedow iki ýurduň ylymlar akademiýalarynyň, ýokary okuw jaýlarynyň özara hyzmatdaşlygyny ösdürmeginiň wajypdygyny hem belledi.
Ermenistanyň prezidenti Sarkisýan ykdysady gatnaşyklaryň çäginde öz ýurdunyň Türkmenistandan elektrik energiýasyny satyn almaga gyzyklanýandygyny aýtdy.
Iki prezident düýnki gepleşikleriň ahyrynda bäş ylalaşyga gol goýdular. Olaryň arasynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň we Ýerewanyň döwlet uniwersitetiniň 2010- 2015 ýyllar aralygyndaky hyzmatdaşlygy, iki ýurduň bilim ministrlikleriniň hyzmatdaşlygy baradaky ylalaşyklar hem bar.


text:
4-nji maýda paýtagtymyzyň “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumynyň meýdançasynda ýakynda “Kelete” okuw-türgenleşik merkezinde “Watan gerçegi” atly görkezme söweşjeň atyşykly okuw täliminiň barşynda aýratyn tapawutlanan harby we hukuk goraýjy edaralaryň harby gullukçylaryna hem-de işgärlerine harby we ýörite atlaryň dakylmagy mynasybetli dabara geçirildi.
Bu çäre Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedowyň degişli Permanyny ýerine ýetirmek maksady bilen geçirildi. Döwlet Baştutany Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisinde “Kelete” okuw-türgenleşik merkezinde Ýaragly Güýçlerimiziň harby gullukçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen “Watan gerçegi” atly harby okuw-türgenleşigi barada aýdyp, ýokary derejede geçen bu okuw-türgenleşiginiň esgerlerimiziň söweşjeň taýýarlygynyň ýokarydygyny ýene-de bir gezek görkezendigini belledi.
Okuw-türgenleşiginde tapawutlanan, nobatdaky harby atlaryny alan harby gullukçylary dabaraly ýagdaýda sylagladylar. Eziz Watanymyzyň edermen goragçylarynyň öz harby borçlaryny päk ýürekden ýerine ýetirip, raýatlarymyzyň asudalygynyň, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň parahatçylygynyň we abadançylygynyň goragynda berk durýandyklary buýsanç bilen bellenildi. Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan şol türgenleşige gatnaşan harby gullukçylara ýörite sylaglar hem gowşuryldy.