text:
Qazaqstannyń Otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy qalaı júzege asyp jatyr
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Shahmardan Baımanov Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasynyń aralyq nátıjelerin aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Memleket basshysy 2021 jylǵy 1 qyrkúıektegi Joldaýynda otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasyn ózektendirý jóninde aıtyp ótti. Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy 2016 jyly bekitilgen. Ol eldiń otbasylyq jáne genderlik saıasatyn damytýdyń negizgi tásilderi kórsetilgen memlekettik josparlaý júıesiniń qujaty bolyp tabylady», - dedi Sh. Baımanov Aqparat jáne qoǵamdyq damý salasyndaǵy Qoǵamdyq keńes otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, tujyrymdama 3 kezeńde júzege asyrylady. Birinshi kezeńdi iske asyrýǵa Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jaýapty organ boldy.
«Tujyrymdamany iske asyrýdyń 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar jospary qabyldandy. Jospar 54 tarmaqtan turdy. Osy kezeńniń negizgi nátıjeleri: otbasy saıasatyn zertteý salasynda ınstıtýtsıonaldy baza qurylyp, alǵash ret «Qazaqstandyq otbasylar – 2019» ulttyq baıandamasy ázirlendi; turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetý standarttary bekitildi; pılottyq rejımde otbasylyq sottardyń qyzmeti qamtamasyz etildi; otbasylyq jáne genderlik saıasat salasyndaǵy granttyq jobalar iske asyrý bastaldy. Sondaı-aq, jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa arnalǵan bilim berý uıymdaryn transformatsııalaý úshin normatıvtik baza qurý jumysy júrgizildi», - dep túsindirdi Sh. Baımanov.
Al ekinshi kezeń sheńberinde Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi 2020-2022 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyn ázirledi. Jospardyń oryndalýyna 2020 jyly jahandyq koronavırýstyq pandemııa da áser etip, sharalar onlaın formatqa aýysty.
«Josparlanǵan 48 tarmaqtyń 16 oryndaldy, 32 oryndalý ústinde. Buǵan qaramastan, kelesideı aralyq nátıjelerge qol jetkizildi: otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtý máseleleri boıynsha zańnama jetildirilýde; barlyq óńirlerde «Baqytty Otbasy» jáne «Januıa» otbasyn qoldaý ortalyqtary ashylýda; genderlik bıýdjetteýdi engizý tásilderin synaqtan ótkizý boıynsha pılottyq joba bastaldy. Jastar arasynda reprodýktıvti densaýlyqty nyǵaıtý máseleleri boıynsha jedel jeli iske qosyldy; QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi otbasynyń áleýmettik kartasyn ázirlep, iske qosty», - dedi ol.
Tujyrymdamada 2030 jylǵa deıin 9 nysanaly ındıkator kózdelgen. Tujyrymdamanyń birinshi kezeńin iske asyrý qorytyndylary boıynsha 2020 jylǵa qaraı 5 ındıkator boıynsha kórsetishterge qol jetkizildi.
«Atalǵan ındıkatorlardyń esebi ýákiletti memlekettik organdardyń resmı derekteri boıynsha júrgizildi. Aıta ketetin jaıt, Ulttyq statıstıka bıýrosy memlekettik organdarmen birlesip, Tujyrymdama ındıkatorlarynyń esepteý ádistemesiniń jobasyn ázirledi, qazirgi tańda ol memlekettik organdardyń kelisýinde. Esepteý ádistemesi bekitilgennen keıin ındıkatorlar naqtylanatyn bolady jáne olarǵa monıtorıng pen taldaýdy sapaly júrgizýge múmkindik beredi», - dedi Sh. Baımanov.
Foto: old.syrboyi.kz


c: text/html

text:
Mekgejöwen adamzat taryhynyň iň gadymy iýmit önümleriniň biri hasaplanýar. Dünýäde iň köp sarp edilýän däneli ekinleriň hatarynda mekgejöwen bugdaýdan we şalydan soňra üçünji ýerde durýar. Şeýle hem ol diňe azyklyk üçin däl, eýsem, mallar üçin iým hökmünde hem giňden peýdalanylýar. Dürli iýmitleri taýýarlamakda ulanylýan mekgejöwenden patrak taýýarlamagyň taryhynyň 5 müň ýyldygy çaklanylýar. Ekiniň bu görnüşi ilki Amerika yklymynyň ýaşaýjylary tarapyndan azyk hökmünde ulanylypdyr. Wagtyň geçmegi bilen düzüminde suwuň mukdary köp bolan däneden patrak taýýarlap bolýandygy anyklanypdyr. Ýagny adamlar mekgejöweniň başga sortlarynyň arasyndaky tapawuda hem göz ýetiripdirler. Patrak etmäge ýaramly mekge has köp ekilipdir. Hristofor Kolumb Amerika ilkinji aýak basanynda, patragyň giňden ýaýran azyk önümdigine göz ýetiripdir. XVI asyryň başlarynda bu azyk önümi has ýaýrap başlapdyr. Şol ýyllarda Günorta Amerikanyň ýaşaýjylary dürli dabaralarda patragy çişe düzüp iýýän ekenler. Olar patragy otda ýa-da topragyň aşagynda taýýarlapdyrlar.
Täze yklymlaryň açylýan şol ýyllarynda patrak Amerikadan Ýewropa getirilen ilkinji önümleriň biri bolupdyr we uly gyzyklanma döredipdir. Ýewropalylar mekgejöweniň ähli sortundan patrak taýýarlamagyň aladasyny etseler hem, diňe onuň käbir görnüşinden patrak edip bolýandygyny anyklanypdyrlar. Şondan soňra onuň sebäbini anyklamaga girişipdirler. Onuň ýarylmagynyň iki sebäbi bar. Dänäniň gyzgynlyk geçirijiligi ýokary barmaly hem-de gabygynyň gaty bolmagy zerurdyr. Ünsli seredilende, mekgejöwen dänesiniň daşynda suw geçirmeýän galyň gabygyň bardygyny görmek bolýar. Onuň içindäki molekula hatarlary beýleki sortlara garanyňda, örän sazlaşykly bolýar. Molekulalaryň sazlaşykly gurluşy gyzgynlygy iki esse çalt geçirmäge mümkinçilik berýär. Galyň gabyk gyzanynda, iç tarapy hem gysga wagtda gyzýar. Şeýlelikde, onuň içindäki suw ýokary basyşly buga öwrülýär. Buguň basyşynyň ýokarlanmagy bilen hem onuň gabygy ýarylyp, patrak bolýar. Däneler ýarylandan soňra 30 essä çenli ulalyp bilýär. Ýarylmagynyň netijesinde ol has ýumşak bolýar. Dänäniň patraga öwrülmek hadysasy tebigatda başga hiç ýerde gaýtalanmaýar. Iň gowy patrak taýýarlamak üçin onuň dänesiniň görnüşini gowy saýlamaly. Ilkinji nobatda, onuň düzümindäki suw mukdaryny göz öňünde tutmaly. Azyndan 14 göterimi suwdan ybarat mekgejöwenden ýokary hilli patrak taýýarlap bolýar. Düzüminde ondan az suw bolan dänelerden hem patrak taýýarlap bolýar, emma o diýen tagamly bolmaýar.
Patrak nädip ýarylýar?
Mekgejöwen adamzat taryhynyň iň gadymy iýmit önümleriniň biri hasaplanýar. Dünýäde iň köp sarp edilýän däneli ekinleriň hatarynda mekgejöwen bugdaýdan we şalydan soňra üçünji ýerde durýar. Şeýle hem ol diňe azyklyk üçin däl, eýsem, mallar üçin iým hökmünde hem giňden peýdalanylýar. Dürli iýmitleri taýýarlamakda ulanylýan mekgejöwenden patrak taýýarlamagyň taryhynyň 5 müň ýyldygy çaklanylýar. Ekiniň bu görnüşi ilki Amerika yklymynyň ýaşaýjylary tarapyndan azyk hökmünde ulanylypdyr. Wagtyň geçmegi bilen düzüminde suwuň mukdary köp bolan däneden patrak taýýarlap bolýandygy anyklanypdyr. Ýagny adamlar mekgejöweniň başga sortlarynyň arasyndaky tapawuda hem göz ýetiripdirler. Patrak etmäge ýaramly mekge has köp ekilipdir. Hristofor Kolumb Amerika ilkinji aýak basanynda, patragyň giňden ýaýran azyk önümdigine göz ýetiripdir. XVI asyryň başlarynda bu azyk önümi has ýaýrap başlapdyr. Şol ýyllarda Günorta Amerikanyň ýaşaýjylary dürli dabaralarda patragy çişe düzüp iýýän ekenler. Olar patragy otda ýa-da topragyň aşagynda taýýarlapdyrlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Häzirki wagtda ähli ugurlarda giňden ornaşdyrylýan sanly ulgamyň döreýiş taryhy, geçen ýoly we ösüşi hemmeler üçin gyzykly bolsa gerek! Bu ulgamyň ýüze çykmagy ikilik san ulgamynyň döremegi bilen baglanyşyklydyr. Belli bolşy ýaly, “ikilik” san ulgamy Gotfrid Wilgelm Leýbnis tarapyndan 1705-nji ýylda öwrenildi we ol ikilik ulgamyny ulanmak arkaly arifmetika we logika ýörelgeleriniň birleşip biljekdigini kesgitledi. Çarlz Sanders Peirs 1886-njy ýylda ýazan hatynda elektrik kommutator zynjyrlary arkaly logiki amallaryň nädip amala aşyrylyp bilinjekdigini düşündirýär. Netijede, wakum turbalary logiki amallar üçin ýörelgeleri kämilleşdirdi. Lýudwig Witgenşteýn 1921-nji ýylda (“Tractatus Logico-Philosophicus”) 16 hatar hakykat tablisasynyň wersiýasyny hödürledi. 1924-nji ýylda tötänlik zynjyryny oýlap tapyjy Walther Boze, ilkinji häzirki zaman elektron derwezesi üçin 1954-nji ýylda fizika boýunça Nobel baýragyny aldy.
Orta asyrlarda dörän mehaniki analog kompýuterler astronomiki hasaplamalar üçin ulanylýar. Ikinji jahan urşunda nyşana almak üçin ýöriteleşdirilen harby maksatlar üçin mehaniki analog kompýuterler ulanyldy. Bu döwürde ilkinji elektron sanly kompýuterler birnäçe otagyň ululygy möçberinde bolup, ýüzlerçe häzirki zaman şahsy kompýuterleriňki (PK) ýaly güýç sarp edýärdi. “Z3” atly Konrad Zuýs tarapyndan taýýarlanan elektromehaniki kompýuter 1941-nji ýylda döredilip, dünýäde ilkinji doly awtomatiki ýagdaýda işleýän sanly kompýuter boldy. Jon Bardin we Wolter Bratteýn 1947-nji ýylda Amerikadaky Bella laboratoriýasynda kontakt tranzistoryny, soň bolsa William Şokli 1948-nji ýylda Bell Labs-da polýar däl çatryk tranzistoryny oýlap tapdylar.
Mançester uniwersitetinde Tom Kilburnyň ýolbaşçylygyndaky topar wakum turbalarynyň ýerine täze döredilen tranzistorlary ulanyp, täze enjam ýasaýar we ulanyşa berýär. Ilkinji tranzistorlaşdyrylan kompýuterler 1953-nji ýyla çenli işledi, olaryň ikinji tapgyry bolsa, 1955-nji ýylyň aprelinde tamamlandy. 1955-nji ýyldan başlap tranzistorlar kompýuter dizaýnlarynda wakum turbalaryny çalşyp, kompýuterleriň “ikinji neslini” döretdi. Wakum turbalary bilen deňeşdirilende tranzistorlar has kiçi, has ygtybarly bolup az güýç talap edýärdi.
Amerikan alymy Jek Kilbi 1958-nji ýylyň iýulynda “Texas Instruments” kompaniýasynda işleýärkä, integral zynjyr (IC) baradaky ilkinji pikirlerini ýazga geçirdi, soňra 1958-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda birleşdirilen ilkinji işini üstünlikli görkezdi. Kilbiniň çipi Germaniýada ýasaldy. Soňra “Faýrild” ýarymgeçirijisinde Robert Noýs kremniniň integral zynjyryny oýlap tapdy. Noýsiň kremniý integral zynjyrynyň (IC-iň) esasy özeni 1959-njy ýylyň başynda Hoan Hoerni tarapyndan işlenip düzülen meýilnama bolup, 1957-nji ýylda işlenip düzülen amerikaly inžener Muhammet Atallanyň kremniniň üstünde geçiren usulyna (passiwasiýa) esaslanýar.
Metal – oksid – ýarymgeçiriji meýdan effektli tranzistor (MOSFET), MOS tranzistory diýlip hem atlandyrylýar, Muhammet Atalla we Dawon Kahng tarapyndan 1959-njy ýylda Bell Labs-da oýlanyp tapyldy. MOSFET-iň artykmaçlyklary ýokary göwrümliligi, elýeterliligi, az sarp etmegi we ýokary tranzistor dykyzlygyny öz içine alýar. MOS uly göwrümli integrasiýa (LSI) bilen birlikde, bu faktorlar MOSFET-i sanly zynjyrlar üçin möhüm enjama öwürýär. MOSFET-ler XX asyryň ahyryndan XXI asyryň başyna çenli sanly rewolýusiýa döwründe sanly elektronikanyň esasy gurluş bölekleri boldy. Bu bolsa, XXI asyryň başlarynda sanly zamana ýol açdy.
Integrirlenen zynjyrlaryň ilkinji günlerinde her çip diňe birnäçe tranzistor bilen çäklenýärdi we integrasiýanyň pes derejesi dizaýn işiniň birneme ýönekeýdigini aňladýardy. 1970-nji ýyllaryň başynda MOSFET tranzistorynyň giňden kabul edilmegi, bir çipde 10 000-den gowrak tranzistorly ilkinji uly göwrümli integrasiýa (LSI) çipleriniň döremegine sebäp boldy. MOSFET logikasynyň bir görnüşi bolan CMOS giňden kabul edilenden soň, 1980-nji ýyllarda tehnologiýanyň ösmegi bilen, bir çipde millionlarça, soň bolsa milliardlarça MOSFET-ler ýerleşdirildi. Bu bolsa täze dizaýn usullaryny döredip, düýpli meýilnamalaşdyrmagy talap edýär. Şeýlelik-de, aýratyn enjamlaryň we tehnologiýa önümleriniň tranzistor sany görlüp-eşidilmedik belentlige çykdy. 2018-nji ýyla çenli öndürilen tranzistorlaryň umumy mukdary 1,3 × 1022 (13 sekstillion) diýlip çaklanylýar.
Simsiz rewolýusiýa, simsiz torlaryň ornaşdyrylmagy we ýaýramagy 1990-njy ýyllarda başlandy we MOSFET esasly RF güýç güýçlendirijileriniň (güýç MOSFET we LDMOS) we RF zynjyrlarynyň (RF CMOS) giňden kabul edilmegi bilen üpjün edildi. Simsiz ulgamlar 1990-njy ýyllardan 2000-nji ýyllara çenli sanly teleýaýlym (sanly teleýaýlym), GPS, hemra radiosy, simsiz internet we jübi telefonlaryna kabel zerurlygy bolmazdan köpçülikleýin sanly geçirişe mümkinçilik berdi.
1972-nji ýylda Nasir Ahmed tarapyndan ilkinji gezek teklip edilen diskret kosin öwrülişigi (DCT) kodlaşdyrma, JPEG (1992), wideo ýaly şekil gysyş formatlary bilen amaly sanly media geçirişine, ýagny H.26x (1988-den soň) we MPEG (1993-nji ýyldan başlap), Dolby Digital (1991) we MP3 (1994), ýaly kodlaşdyrma formatlary we sanly teleýaýlym standartlary isleg boýunça wideo (VOD) we ýokary kesgitli telewizor (HDTV) görnüşli birnäçe täze mümkinçilikleri berdi. Internet wideosy, 2005-nji ýylda Çad Hurli, Jawed Karim we Stiw Çen tarapyndan döredilen onlaýn wideo platformasy bolan “YouTube” tarapyndan meşhur boldy, bu bolsa Bütindünýä Kerebiniň islendik ýerinden MPEG-4 AVC (H.264) ulanyjy tarapyndan döredilen mazmunly wideo akymyna mümkinçilik berdi.
Sanly ulgamlaryň köpüsi kombinasiýa we yzygiderli ulgamlara bölünýär. Kombinasiýa ulgamy, birmeňzeş giriş berlende elmydama şol bir çykyşy görkezýär. Yzygiderli ulgam giriş hökmünde yzyna berilýän käbir netijeler bilen birleşýän ulgamdyr. Bu sanly ulgam amallaryň yzygiderliligini ýerine ýetirýär. Iň ýönekeý yzygiderli ulgam, ähtimal ikitaraplaýyn san ýa-da “bit” aňladýan mehanizmdir. Sanly ulgamda signalyň has takyk şekillendirilmegi, ony görkezmek üçin has köp ikilik sanlary ulanyp bolýar. Signallary gaýtadan işlemek üçin has köp sanly zynjyrlary talap edýän hem bolsa, her bir san birmeňzeş enjam bilen işlenýär we netijede aňsat ulalýan ulgam döredilýär. Analog ulgamda goşmaça çözgüt signal zynjyrynyň her ädiminiň çyzyklylygyny we ses aýratynlyklaryny düýpli gowulandyrmagy talap edýär.
Şu wagta çenli gurlan iň köp sanly integral zynjyrlar çalt, ýokary dykyzlygy we pes güýji bolan CMOS logikasyny ulanýar. Bu usul hatda, IBM System ýaly uly hem çalt kompýuterlerde hem ulanylýar. 2009-njy ýylda gözlegçiler, ýat tutýanlaryň CMOS ýarymgeçiriji proseslerini ulanyp, gaty az mukdarda giňişlik we güýç bilen doly logiki birleşigi üpjün edip, uly işleri (flip flop, implikasiýa we logiki inwersiýa meňzeş) durmuşa geçirip biljekdigini ýüze çykardylar.
Häzirki wagtda sanly ulgam bilim ulgamynda, lukmançylykda, ykdysadyýetde, umuman, ähli ugurlarda giňden ulanylýar. Sebäbi biziň ýaşaýan bu asyrymyz tehnologiýanyň we kommunikasiýanyň has ösen döwrüdir. «Sanly ykdysadyýet» adalgasynyň ilkinji gezek 1995-nji ýylda ABŞ-nyň Massaçusets uniwersitetiniň alymy Nikolas Negroponte tarapyndan teklip edilendigi aýratyn bellärliklidir.
Seýli Aryşow
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň Halkara
žurnalistikasy fakultetiniň 3-nji ýyl talyby.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
Qazaqstanda onlaın-petıtsııa ınstıtýtyn engizý iske asyrý tetikterin pysyqtaýdy talap etedi - sarapshy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda onlaın-petıtsııa ınstıtýtyn engizý iske asyrý tetikterin pysyqtaýdy talap etedi. QR Prezıdenti janyndaǵy QSZI Áleýmettik-saıası zertteýler bóliminiń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Slıamjar Ahmetjarov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetinshi shaqyrylǵan Parlamenttiń alǵashqy sessııasynda jasaǵan úndeýine qatysty osyndaı pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Memleket basshysy VII saılanǵan Májilistiń birinshi sessııasy barysynda halyqtyń qalyń jigine qatysty birqatar jańa bastamany atap ótti. Odan ári saıası jańǵyrtý baǵytynda onlaın-petıtsııalar ınstıtýtyn zań júzinde resimdeý qajettigi aıtyldy .
Onlaın-petıtsııalar ınstıtýty álemniń kóptegen elderinde jumys isteıdi. Jaqsy mysaldardyń biri Fınlıandııa tájirıbesi bolyp tabylady, munda Fınlıandııa Úkimeti maquldaǵan Open Ministry kraýdsorsıngilik platformasy halyq arasynda onlaın formatta qol jınaýǵa múmkindik beredi. Osy platformada tirkelgen paıdalanýshylar zań jobalaryn usynady. Ári qaraı, eger usynylǵan zań jobasy alty aı ishinde basqa tirkelgen paıdalanýshylardy qoldaýǵa 50 000 daýys jınasa, onda ol Fınlıandııa Parlamentine daýys berýge shyǵarylady.
Bir aıta keterligi, onlaın-petıtsııa ınstıtýty memlekettik júıeniń mańyzdy elementi bolyp tabylady. Birinshiden, petıtsııalar halyqtyń azamattyq belsendiliginiń ósýine yqpal etedi. Turǵyndarda birtindep ártúrli bastamalardy usyný, qol jınaý, qoǵamdyq jaǵdaıdy baqylaý jáne azamattyq belsendiliktiń basqa da túrleri qalyptasady. Ekinshiden, petıtsııa azamattardyń zań normalaryn ashyq nysanda qoldaýǵa ne qabyldaýǵa qarsy shyǵýǵa múmkindiginiń týyndaýyna baılanysty neǵurlym sapaly zań jobalaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Úshinshiden, ótinishter bılik úshin áleýmettik kóńil-kúıdiń ózindik kórsetkishi bolyp tabylady. Kóp daýys jınaǵan petıtsııalar memlekettik organdar tarapynan erekshe nazar aýdarýdy jáne sheshý sharalaryn talap etetin problemalardyń bar ekenin kórsetetin bolady.
Sonymen qatar, Qazaqstanda onlaın-petıtsııa ınstıtýtyn engizý iske asyrý tetikterin pysyqtaýdy talap etedi. Bul ınstıtýttyń tıimdi jumys isteýi úshin azamattarǵa onlaın-petıtsııa berýge múmkindik jasaıtyn biryńǵaı memlekettik portal qurý múmkindigin qarastyrý qajet. Sondaı-aq, mindetti túrde memlekettik qurylymdar tarapynan qaralatyn petıtsııalar úshin mándi mejeni (qoltańbalardyń mınımaldy sanyn) anyqtaý qajet. Budan basqa, azamattardyń túpnusqalyq rastamasy - ETsQ, SMS-tekserý, elektrondyq poshtany tirkeý jáne basqa nysandar máselelerin qarastyrý qajet», - dedi ol.
- BQO-da ákeli-balaly ekeý balyq aýlap júrip sýǵa batyp ketti
- Tennıs: Jibek Qulambaeva Qaraǵandydaǵy týrnırdiń chempıony atandy
- Qazaqstanda fýtboldan el chempıonaty ótip jatyr
- Fýtboldan Qazaqstan chempıonaty: Búgin 25-týr oıyndary bastalady
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» búgin elordada «Severstalmen» kezdesedi
- Qazaqstandaǵy apta ishindegi taǵaıyndaýlar
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Dohowkada bişirilene meňzeýän gowrulan alma desert resepti.
Içindäkiler — Gowrulan alma taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- Alma 1 sany
- 100 gram köke
- 30 gram mesge
- 20 gram şeker
- Uzyn köke 2 sany
- Doňdurma
- Narpyz ýapragy
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Alamany keseligine 4 bölege bölmeli we içiniň çigidini aýyrmaly.
- Kökäni ýenjip ýa-da kombaýn bilen külkä öwürmeli.
- Alma böleklerini her iki tarapyny mesge bilen skaworodkada gowurmaly we başga gaba aýyrmaly.
- Şol skoworodka ýene biraz mesge goşup owradylan köke bilen şekeri ýylatmaly.
- Desert tabagyna alma böleklerini gowrulan köke ownuklary bilen sepeläp üst üste goýmaly.
- Uzyn köke, doňdurma we narpyz ýapragy bilen bezemeli.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow täze aýdym döretdi.
Türkmen telewideniýesiniň anna güni beren maglumatyna görä, prezident «Kalbymda sen» atly aýdymyny «işläp tamamlapdyr».
Döwlet eýeçiligindäki metbugatyň tassyklamagy boýunça, bu aýdymda Berdimuhamedowyň ýetginjeklik, ýaşlyk ýyllary hakyndaky oýlanmalary, ýatlamalary beýan edilýär.
Mundan başga, prezident Berdimuhamedowyň ýene bir täze saz eseriniň üstünde işleýändigi, emma ol «ajaýyp saz eseriniň sözlerini döretmegiň öňde durýandygy» habar berilýär.
Geçen ýylyň noýabrynda türkmen mediasynda Gurbanguly Berdimuhamedowyň sözlerine we sazyna döredilendigi aýdylan “Öňe, öňe, diňe öňe, jan watanym – Türkmenistan” atly aýdymyň “Ginnesiň rekordlar kitabyna” girizilendigi habar berlipdi.
Türkmen lideri dürli saz gurallaryny çalyp, djeýlik edip, aýdym-saz meýdanynda öňräkden bäri özüni görkezýär. Ol ilkinji gezek 2010-njy ýylyň iýunynda Türkmenbaşyda çagalaryň arasynda akkordion çalyp, bu ugurdaky talantyny aýan edipdi.
Emma bagşy Berdimuhamedow 2011-nji ýylyň iýunynda, öz doglan gününde «Saňa meniň ak güllerim» atly aýdymy bilen has giňden tanaldy. Türkmen telewideniýesinde aýdylmagyna görä, bu aýdym prezidentiň sözi, sazy esasynda döredilipdi.
Emma soň ol aýdymyň birnäçe ýyl öň, Döwlet Amanlykowyň aýtmagynda, «Toý gününde» diýen at bilen Youtube-de goýlandygy belli boldy.
Prezident Berdimuhamedow aýdym-sazyň daşyndan ýazyjylyk bilen hem meşgul bolýar we soňky ýyllarda Türkmenistanda 40-a golaý kitap çap etdirip, iň bir öndümli işleýän ýazyjy hökmünde özüni tanatdy.


text:
Byazan Ann Young, Idris Aksoy Alimov 2021-10-10, Turkmen Blog
Adobe PDF
Adobe PDF mugt, PDF resminamalaryny görmek, gol çekmek we teswir bermek üçin halkara standart programma üpjünçiligi. PDF faýllary bilen işlemek üçin iň oňat programmalaryň biri bolan Adobe PDF ulanyp, bir topar kagyz resminamalaryny ýatdan çykaryp bilersiňiz.
Adobe PDF mugt okaýjy, PDF faýllaryny görmek, gol çekmek, paýlaşmak, çap etmek we düşündiriş bermek üçin dünýäniň hemme ýerinde ulanylýan programma üpjünçiligi. Ulanyjylara bu formatdaky faýllarda tapyp boljak ähli mazmun bilen işlemäge mümkinçilik berýän ýeke-täk programma bolany üçin özboluşlydyr. Adobe tarapyndan üpjün edilýän bulut hyzmatlaryna birikdirilendigi sebäpli, faýllaryňyzda islän wagtyňyz we islendik ýerde işläp bilersiňiz.
Hawa, bu programma düýbünden mugt, Adobe-den PDF okyjysyny web sahypasynda göçürip alyp bilersiňiz, diňe degişli nyşany gözläň.
Adobe PDF abunalygyny satyn almak bilen, PDF faýllaryny Microsoft Word, Excel, PowerPoint ýa-da RTF faýllaryna öwürmek ýaly birnäçe aýratynlyklara girip bilersiňiz, redaktirläp, birnäçe faýly birleşdirip we has köp bulut saklap bilersiňiz.
Mugallymyň talyby bolsaňyz, “Creative Cloud” programmalaryndan, “Adobe PDF” -den 60% arzanladyş alyp bilersiňiz.
Hawa, edip bilersiň. Mugt Adobe Reader-den peýdalanmak göçürip al, Google Play ýa-da iTunes App Store dükanyndaky belli bir sahypa giriň.
Ulanyjylaryň köpüsi, “Downloadükle” düwmesine basansoň, näçe gizlin howpuň bolup biljekdigine düşünmän, programmalaryň döwülen wersiýalaryny tapmaga synanyşýarlar.
Bu iň köp ýaýran we iň az çynlakaý mesele. Diňe islemeýän programmaňyzy (mahabatyň “bonusy” bilen) ýa-da işlemeýän programmany göçürip alarsyňyz.
Ajaýyp programmalarda gowy şertnama gözleýän bolsaňyz, bar bolanlary gözden geçiriň Adobe Creative Cloud arzanladyşlary.
Wiruslardan başga-da, döwülen Adobe PDF-i aljak bolanyňyzda, göçürip almak döwründe-de her dürli meselä duş gelip bilersiňiz. Eithera-da bir SMS ibermeli ýa-da açmak ýa-da göçürip almak üçin pul tölemeli, köp sanly açylan bannerlerden geçmeli we ş.m. Iň soňunda programma üpjünçiligini kompýuteriňize gurnanyňyzda, işini ep-esli haýalladýan wiruslar ýokaşar. .
Nädip göçürip alyp boljakdygyny biliň Adobe Creative Cloud mugt.
Adobe PDF döwülen bolsa, täzelenmeler bolmaz. Öndürijiler önümlerini diňe muny etmäge pullary bolanda goldaýarlar we gowulaşdyrýarlar. Ulanyjylaryň köpüsi muňa düşünmeýärler, ýöne sanly önümleri ösdürmek, eden işleri üçin pul gazanmak isleýän köp adamy öz içine alýan agyr iş.
Adobe PDF bilen işleşip bilmeýänligiňiziň ýa-da başga bir programmany synap görmek isleýän sebäpleriňiz bar bolsa, ine, PDF faýllary bilen işlemek üçin ulanyp boljak mugt alternatiwalaryň sanawy.
“Foxit Reader”, “PDF” faýllaryňyzda beýleki ulanyjylar bilen işleşmäge mümkinçilik berýän amatly bulut esasly PDF okyjydyr. PDF-ler dürli usullar bilen döredilip bilner (skanerlerden, DOCX, PPT ýa-da XLSX faýllaryndan öwürmek, birnäçe faýly birleşdirmek we ş.m.).
Hyzmatdaşlyk etmekden başga-da, faýllaryňyzyň taryhyny yzarlap bilersiňiz, açýanlaryň hemmesini görüp we resminamany okaýanlara habarnamalary iberip bilersiňiz.
Netijede, faýllaryňyzy howpsuz saklamak bilen gyzyklanýan bolsaňyz ýa-da köplenç duýgur maglumatlar bilen işleýän bolsaňyz, Foxit Reader parollardan başlap faýl şifrlemek ýaly dürli gorag serişdeleri bilen üpjün edýär.
Ulanmak üçin amatly, içgin UI we köp ösen aýratynlyklara eýe bolan programma gözleýän bolsaňyz, Nitro Reader iň esasy wariantlaryňyzdan biri bolmaly. Onuň kömegi bilen PDF-leri döredip, paýlaşyp we gorap bilersiňiz. Fileshli faýllary reňk, şrift we dürli tertip bilen aňsatlyk bilen düzüp bilersiňiz.
Redaktirlemegi teklip etmek, islendik seslenme bermek we çözmek mümkinçiligi bolan toparyňyz bilen bir resminamanyň üstünde işläp bilersiňiz. Gorag parolyň kömegi bilen edilip bilner. Bu programmada döreden faýllaryňyzy esasan islendik PDF okyjyda açyp bolýar.
A açmak we öwürmek barada has giňişleýin maglumat a PDF faýly.
Öňünden syn her Mac kompýuterinde gelýär, ýöne mümkinçilikleriň ýokdugyny pikir edip aldatmaly däldir. Onda düşündiriş goşmak, birnäçe faýly birleşdirmek, dürli görnüşler bilen işlemek we faýllaryňyzy parol bilen goramak mümkinçiligi ýaly PDF okyjynyň zerur zatlary bar. Professional we şahsy peýdalanmak üçin ajaýyp saýlaw.
PDF dizaýny we paýlaşmak aýratynlyklary bolan macOS 10.14 üçin başga bir täsirli Adobe PDF mugt alternatiwasy. Programma size formalary we mazmun tablisalaryny döretmäge, suratlar goşmaga, elektron gollary ulanmaga we faýllaryňyzy başga formatlara eksport etmäge mümkinçilik berýär.
Döredijiler ýakynda ulanyjylara faýllara teswir ýazmaga we maglumatlary üýtgetmän bellik etmäge mümkinçilik berýän düşündiriş aýratynlygyny goşdular. Mundan başga-da, bilen birleşýär iň gowy OCR programma üpjünçiligi .
A açmak we öwürmek bilen gyzyklanyp bilersiňiz JPEG faýly.
PDF-XChange Editor ygtybarly Adobe PDF Reader çalyşmagydyr. Faýllary dizaýn etmäge we görmäge, ses goşmaga, tapawutlandyrmaga we täsirli tekst we başga-da köp zatlara mümkinçilik berýär. Bu okyjynyň iň gowy aýratynlygy, skanerde teksti tanamaga we resminamada tekst gözlemäge mümkinçilik berýän guraldyr.
Ygtyýarly programma üpjünçiligini ulananyňyzda, wiruslar bilen baglanyşykly her dürli problemadan gaça durarsyňyz we yza galman we ýykylman işleýän ýokary hilli programma alarsyňyz.


text:
HORMATLY MÜŞDERILER!
Türkmenistanyň“Türkmenbaşy” paýdarlar täjirçilik banky alyp barýan karz syýasatyna laýyklykda,
şu aşakdaky karz hyzmatlaryny hödürleýär:
Ykdysadyýetiň döwlet eýeçiligine dahylly edara görnüşli taraplar boýunça:
Ykdysadyýetiň döwlete dahylly bolmadyk edara görnüşli taraplar we hususy telekeçiler boýunça:
Raýatlar boýunça;
Bankymyzyň salgylary:
Aşgabat şäheri boýunça:
Merkezi diwany - Aşgabat ş. Çandybil şaýoly, 121-nji jaýy;
Tel: 44-40-66
Azatlyk şahamçasy - Aşgabat ş, Baba Annanow köçesiniň 165-nji jaýy.
Tel: 41-06-67
Köpetdag şahamçasy - Aşgabat ş, B.Garryýew köçesiniň 2A jaýy.
Tel:94 39-29-14
Çandybil şahamçasy - Aşgabat ş, Bitarap Türkmenistan şaýolunyň 110jaýy.
Tel: 21-71-53
Aşgabat şahamçasy - Aşgabat ş. H.Annadurdyýew köçesiniň 54-nji jaýy;
Tel: 44-70-07
Büzmeýin şäherinde:
Büzmeýin şahamçasy - Büzmeýin etraby, Gündogar köçesiniň 3-nji jaýy
Tel: 33-07-67
Sarahs etrabynda:
Sarahs şahamçasy - Sarahs etraby, Sarahs şäheri, Şeýdaýy köçesiniň 1-nji jaýy
Tel: (8-00131) 44-0-30
Mary welaýaty boýunça:
Mary welaýat şahamçasy - Mary ş. Niýazow köçesiniň 9-njy jaýy.
Tel: (8-00522) 6-13-61
Şatlyk şäher şahamçasy - Oguzhan etrap Mary köçesi
Tel: (8-00522) 7-04-52
Baýramaly şäher şahamçasy - Baýramaly ş. Altyn Asyr köçesiniň 35-nji jaýy
Tel: (8-00564) 6-00-42
Ýolöten şäher şahamçasy - Ýolöten ş. Gurt Gaýypow köçesiniň 70-nji jaýy
Tel: (8-00560) 6-28-75
Lebap welaýaty boýunça:
Lebap welaýat şahamçasy - Türkmenabat ş. Ahal köçesiniň 6-njy jaýy.
Tel: (8-00422) 3-62-83
Magdanly şäher şahamçasy - Magdanly ş. Bitaraplyk köçesiniň 2-nji jaýy.
Tel: (8-00440) 5-05-41
Gazojak şäher şahamçasy - Gazojak ş. Magtymguly köçesiniň 154-nji jaýy.
Tel: (8-00445) 51-3-07
Seýdi şäher şahamçasy - Seýdi ş. Bitaraplyk köçesi.
Tel: (8-00461)2-28-29
Türkmenabat şäher şahamçasy - Türkmenabat ş.P/O14 (Aragatnaşyk bölümi)
Tel: (8-00422) 7-90-85
Garlyk şäherçe şahamçasy - Garlyk ş. Galkynyş köçesiniň 5-nji jaýy
Tel: (8-00440) 2-40-01
Daşoguz welaýaty boýunça:
Daşoguz welaýat şahamçasy - Daşoguz ş. Alhorezmi köçesiniň 29-njy jaýy.
Tel: (8-00322) 9-37-78
Görogly etrap şahamçasy - Görogly şäherçesiniň, S.A.Niýazow köçesiniň 32-nji
jaýy. Tel: (8-00340) 30-3-62
Köneürgenç etrap şahamçasy - Köneürgenç etraby, Akgala geňeşli.
Tel: (8-00322) 5-81-95
Balkan welaýaty boýunça:
Balkan welaýat şahamçasy - Balkanabat ş. Nebitçiler şaýoly,195 ýaşaýyş toplumy
Tel: (8-00222) 7-75-77
Türkmenbaşy şäher şahamçasy - Türkmenbaşy ş. Magtymguly köçesiniň1-nji jaýy.
Tel: (8-00243) 2-02-99
Hazar şäher şahamçasy - Hazar, Magtymguly köçesiniň 1-nji jaýy.
Tel: (8-00240) 2-03-20
Garabogaz şäher şahamçasy - Garabogaz, Magtymguly köçesiniň, 4-nji jaýy.
Tel: (8-00244) 4-00-93
(hususy taraplar)
KARZLAŞDYRYŞ
HORMATLY MÜŞDERILER!
Türkmenistanyň “Türkmenbaşy” paýdarlar täjirçilik banky tarapyndan haryt bazaryny ýerli önümlerden doldurmak we täze iş ýerlerini döretmek bilen bagly hususy kärhanalaryň we telekeçileriň karz serişdelerine bolan isleglerini kanagatlandyrmak üçin, şu aşakdaky önümçilik karzlarynyň görnüşlerini hödürleýär:
“Kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak hakynda” Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 20-nji iýulynda çykaran 12446 belgili karary esasynda, telekeçileri we hususy kärhanalary karzlaşdyrmak, ýyllyk 5% göterimden şu aşakdaky möhletler bilen amala aşyrylýar:
Maýa goýum taslamalary üçin 10 ýyla çenli;
Dolanyşyk serişdelerini almak üçin 1 ýyla çenli.
Karzlar maýa goýum taslamasyna boýunça 15% göterimden az bolmadyk hususy serişdelerini goýmak şerti bilen karzlaşdyrylýar.
Karzlaşdyrmaga şu aşakdaky maksatlary göz öňünde tutýan maýa goýum taslamalary degişlidir:
senagat önümleriniň önümçiligini ösdürmek;
bar bolan önümçilikleri gurnamak, giňeltmek, durkuny täzelemek we tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak, şol sanda kiçi-önümçilik üçin enjamlary, kiçi göwrümli tehnikalary, çig mallary, ýarym çig mallary, furnituralary satyn almak;
infrastruktura obýektleriniň gurluşygyny goşmak bilen, gurluşygy ösdürmek;
gurluşyk materiallar senagatyny ösdürmek;
transporty, aragatnaşygy we maglumatlar tehnologiýasyny ösdürmek;
serwis hyzmatlaryny we ilata durmuş taýdan hyzmat etmegi ösdürmek;
saglygy goraýyş we syýahatçylyk hyzmatlaryny ösdürmek;
oba hojalyk önümçiliginde peýdalanmak üçin täze ýerleri özleşdirmek we taşlanan ýerleri dikeltmek;
öz oba hojalyk önümçiligiňi ösdürmek we giňeltmek, gaýtadan işläp taýýarlanylýan önümiň göwrümini artdyrmak, şol sanda oba hojalyk tehnikasyny edinmek, mal ýataklary, fermalary, kiçi-önümçiligi gurmak, mallary, öý guşlary,
ot-iýmleri, weterinariýa derman serişdeleri, ösümlikleri goramagyň himiki serişdelerini, mineral dökünleri, tohumlary, şitilleri, agaç nahallaryny satyn almak;
halk çeperçilik senetleriniň we amaly sungatyň önümlerini öndürmek;
Türkmenistanyň kanunçylygynda gadagan edilmedik, telekeçilik işiniň, şol sanda innowasiýa işiniň beýleki görnüşleri.
Müşderi önümçilik karzyny almak üçin şu aşakdaky resminamalary banka tabşyrýar;
“Ýurdumyzda oba hojalyk önümlerini öndürijileri maliýe taýdan goldamak hakynda” Türkmenistanyň Prezidentiniň 2018-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda çykaran 942-nji karary esasynda, oba hojalyk önümlerini öndürijilere ýeňillikli karzlary bermek şu aşakdaky möhletleri we göterimler bilen bilen amala aşyrylýar:
Oba hojalyk önümlerini öndürijilere oba hojalyk tehnikalaryny, gurallaryny we abzallaryny hem-de oba we suw hojalygynda ulanylýän ekskowatorlary hem-de buldozerleri, suwy tygşytlaýjy tehnikalary, enjamlary, suwaryşda ulanylýän geçirijileri satyn almak üçin ýyllyk 1 göterim bilen, olaryň ulanyş möhletinden ugur alyp, 10 ýyla çenli möhletde her ýylda deň paýlarda gaýtarmak şertinde;
Maldarçylygy we guşçylygy ösdürmek, oba hojalyk önümlerini öndürmek, gaýtadan işlemek we hyzmatlary ýerine ýetirmek bilen bagly maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek, şeýle hem esasy serişdeleri we emläkleri satyn almak üçin ýyllyk 5 göterim bilen 10 ýyla çenli möhlete.
Karzlar oba hojalyk önümlerini öndürijileriň taslamasy boýunça 15% göterimden az bolmadyk hususy serişdelerini goýmak şerti bilen karzlaşdyrylýar.
Oba hojalyk önümlerini öndürijiler önümçilik karzy almak üçin şu aşakdaky resminamalary banka tabşyrýar;
Bank karzy bermek hakyndaky çözgüdi kabul etmek bilen zerur goşmaça maglumatlary hem talap edip biler.
Ýeňillikli önümçilik karzlary almak üçin üpjünçilik hökmünde şu aşakdaky emläkleriň görnüşleri alnyp bilner.
(Şahsy taraplar)
Hormatly müşderiler!
Raýatlara mellek ýerinde şahsy hojalygy ýöretmek üçin mikrokarzlar
Karzlar 6 aýa çenli ýeňillik döwri bolan, 3 ýyla çenli möhlet bilen, 30 000,00 (otuz müň) manadyň çäginde ýyllyk 10% tölegli berilýär.
Karzy resmileşdirmek üçin banka tabşyrylmaly resminamalar.
Karzlaryň berilmegi milli pulda-manatda, nagt däl görnüşinde bank kartlaryna ýa-da gönümel karz hasabyndan tölegleri geçirmek bilen amala aşyrýar.
-
Türkmenistanyň “Türkmenbaşy” paýdarlar täjirçilik banky alyp barýan karz syýasatyna laýyklykda, raýatlara şu aşakdaky karz hyzmatlaryny hödürleýär:
Sarp ediş maksatlary üçin karzlaryň berilmeginiň şertleri:
Karzyň aňry çäk möçberi şulardan ybarat bolup biler:
Karz alyja karzyň berilmegi Bank tarapyndan bir gezekde ýa-da tapgyrlaýyn bermek, hasaplaşygyň nagt däl görnüşinde onuň tabşyrygynyň esasynda ýa-da plastik karz kartyna geçirmek arkaly amala aşyrylýar.
Sarp ediş maksatlary üçin karza ýüz tutmak üçin zerur resminamalar
Karz alyjy üçin:
Zamunçylar üçin:
Girew emlägiň berilmegi ýagdaýynda:
Siziň rahatlygyňyz hem-de wagtynyzyň tygşytlanylmagy üçin, ýokarda görkezilen resminamalaryň karz işgärleriň tarapyndan deslapky seredilmegi we öwrenilmegi üçin bankyň internet sahypasynda skanerlenen ýa-da jpg görnüşinde ýüklenilip banka ýollanylyp bilner.
Resminamalar bukjasynyň deslapky seredilmeginiň we öwrenilmeginiň işleri geçirilenden soň, Siz bilen habarlaşylar we netijeleri barada maglumat beriler. Ýollanylan resminamalaryň kabul ederlikli bolan ýagdaýynda, Size degişli resmileşdirmäni geçirmek üçin resminamalaryň asyl nusgalaryny banka tabşyrmak üçin gelmäge hödürlener.
Resminamalar ýüklenilende, bankyň karz işgärleriniň Siz bilen habarlaşmagy üçin “bank üçiň habar” meýdançasynda öziňiz barada aragatnaşyk maglumaty: öýjikli, öý we iş telefonlaryňyzyň belgilerini we elektron poçtaňyzy görkezmegiňizi Sizden haýyş edýäris.


text:
“Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany” ýylyny has-da dabaralandyrmak maksady bilen, Ahal welaýat kitaphanasy tarapyndan kitaby söýüjileriň, mekdep okuwçylarynyň arasynda baý many-mazmunly çäreler guralýar. Ata Watanymyzyň medeniýetini-sungatyny beýgelden, ylaýta-da türkmen edebiýatynda yz galdyran görnükli şahsyýetleriň ömür-döredijiligine bagyşlanan edebiýat agşamlary we döredijilik duşuşyklary bu babatda aýratyn bellärliklidir. Ýakynda Ak bugdaý etrabyndaky 16-njy orta mekdepde geçirilen edebiýat agşamy şeýle çäreleriň biri boldy. Oňa mekdep mugallymlary we ýokary synplaryň okuwçylary gatnaşdy.
Türkmen edebiýatynyň meşhur wekilleriniň biri, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Gara Seýitliýewiň ömür-döredijiligine bagyşlanan edebiýat agşamyna gatnaşyjylar, ilki bilen, göçme kitap sergisi bilen tanyşdylar. Sergide syýasy-jemgyýetçilik kitaplar bilen birlikde, nusgawy edebiýatyň wekilleriniň, häzirki döwrümiziň tanymal ýazyjy-şahyrlaryň kitaplary görkezildi. Şahyr Gara Seýitliýewiň kitaplary we onuň ömür-döredijiligini açyp görkezýän usuly-gollanmalar sergä gyzyklanmany has-da artdyrdy.
Mekdep kitaphanasynda geçirilen edebiýat agşamy aýratyn täsirleri döretdi. Onuň barşynda ömrüni türkmen edebiýatyna bagyş eden zehinli şahyryň ömür we döredijilik ýoly hakynda söhbet açyldy. Welaýat Medeniýet müdirliginiň hem-de welaýat kitaphanasynyň işgärleri ýaşlara şahyryň döreden eserleri, olaryň terbiýeçilik ähmiýeti barada gyzykly gürrüň berdiler, onuň kitaplaryndan goşgulary okadylar we goşgy ýazylyş we tematiki aýratynlyklary hakda durup geçdiler.


text:
Duşenbe güni telewideniýede berlen maglumata laýyklykda, bu üç aýal 14 we 15 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdir.
Günä bildirilen aýallaryň ikisiniň Özbegistanyň raýatydygy, üçünjisiniň bolsa Täjigistanda doglan we raýatlygy boImadyk aýaldygy aýdylýar.
Sülçüleriň maglumatlaryna görä, olar täjik gizlin gulluklaryndan Özbegistanyň harby we kanun goraýjy edaralary barada maglumatlary üçin pul alypdyrlar.
Bu barada goşmaça maglumat berilmeýär.
Suw we energiýa resurslary hem-de tranzit ýollary boýunça dörän dawa sebäpli özbek-täjik gatnaşyklary birnäçe ýylyň dowamynda dartgynlaşdy.
Daşkent Täjigistany energiýa we gaz bilen üpçün etmekligi bes etdi we iki ýurduň arasyndaky awtomobil we demirýol gatnawuny kesdi.


text:
Foto: ashyq derekkóz
1 sáýirde prezıdent Qasym-Jomart Toqaev birneshe zańǵa qol qoıdy, dep habarlady Aqorda saıty.
Memleket basshysy qol qoıǵan qujattar qatarynda tómendegi zańdar bar:
• "Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ónerkásiptik qaýipsizdik, ındýstrııalyq aımaqtar, janýarlar dúnıesi, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar, energetıka, tabıǵı monopolııalar jáne ishki ister organdary qyzmetkerlerine turǵyn úı tólemderi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy;
• "2005 jylǵy 25 qarashadaǵy Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń avtokólik quraldaryn jymqyrýǵa qarsy kúrestegi jáne olardy qaıtarýdy qamtamasyz etýdegi yntymaqtastyǵy týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy;
• "Qazaqstan Respýblıkasy men Bolgarııa Respýblıkasy arasyndaǵy sottalǵan adamdardy berý týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy;
• "Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń temeki ónimderine aksızder salasyndaǵy salyq saıasatyn júrgizý qaǵıdattary týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy;
• "Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń taýar belgileri, qyzmet kórsetý belgileri jáne taýarlar shyǵarylǵan jerlerdiń ataýlary týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly" Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Поиск недвижимости
Daşary ýurtda jaý ýa-da öý satyn almagy köp adamlar arzuw edýär: daşary ýurtda hususy ýaşaýyş jaýyň bolmagy – köp sanly artykmaçlyklardan peýdalanmagy aňladýar, meselem, myhmanhanada otag bron etmek ýa-da ýaşaýyş jaýyny kireýine almak barada alada etmän, ýylyň islendik paslynda halaýan ýurduňda dynç almak.
Köp ýurtlarda gozgalmaýan emläk satyn almak, maýa goýum goýujynyň şahsy şahadatnama almagyny, soňy bilen bolsa raýatlyk almagyny kepillendirýär.
Daşary ýurtda söwda obýektleriniň eýeleri gowy girdejili işe eýeçilik etseler-de, olara bu gozgalamaýan emläk ýerleşýän ýurtda ýaşamak hökmany däldir. ArendaLazur TM (Cofrance SARL) halkara dellaly daşary ýurtda gozgalmaýan emlägiň satuwy pudagynda özüniň ýokary hilli hyzmatlaryny hödürleýär. Eger-de siz dünýäniň islendik ýurdunda öý ýa-da jaý satyn almak meýilleşdirýän bolsaňyz, onda bize ýüz tutuň: gysga wagtda siz isleýän obýektyňyzyň eýesi bolarsyňyz.
Daşary ýurtda ýaşaýyş jaýlarynyň nyrhlary
Ýaşaýyş jaýlarynyň nyrhy tapawutlydyr: nyrhlar siziň saýlan ýurduňyz, şeýle hem obýektyň görnüşi, onuň meýdany, otaglaryň sany, ýerleşýän ýeri we daşky gurşawy bilen baglanyşyklydyr.
Ýewropa
Häzirki wagtda Ispaniýada, Barselonadaky öýlere uly isleg bildirilýär. Bu ýerde meýdany 91 kwadrat metr bolan apartamentleri 740 000 ýewro bahadan satyn alyp bolar. 10 otagly we howuzly willa alyjylara 5 740 000 ýewrodan hödürlenilýär. Russiýaly maýa goýum goýujylaryny Bolgariýadaky öýler özüne çekýärler. Kardamda 4 otagly meýdany 176 kwadrat metre barabar kottej 21 900 ýewrodan satuwa çykaryldy.
Germaniýa gozgalmaýan emlägiň alyjylaryny rahat syýasy gurluşy bilen özüne çekýär. Saksoniýada meýdany 65 kwadrat metr bolan 3 otagly jaýy 6 900 ýewro satyn almak mümkin. Týuringiýada bir otagly meýdany 22,44 kwadrat metr bolan öýi 14 000 ýewro bahadan satyn almak mümkin.
Italiýanyň deňiz kenaryndaky kurort ýaşaýyş jaýlaryna hemişe uly isleg bildirýärler. San-Remoda 26 otagly, meýdany 1 184 kwadrat metre deň bolan gadymy willa 13 999 000 ýewro bahadan satuwa çykaryldy. Sada görnüşleri has arzan bahadan almak mümkin: Skaleýede bakjaly, bir otagly, meýdany 60 kwadrat metr taunhaus 12 900 ýewro bahadan.
Praga Russiýa maýa goýum goýujylary tarapyndan isleg bildirilýänleriň öňdebaryjysydyr. Bu şäherde meýdany 36 kwadrat metr bolan bir otagly apartamentleri 144 000 ýewrodan almak mümkin.
Kiprde ýaşaýyş jaýyny köp halatda şahsy şahadatnama almak üçin satyn alýarlar. Bir otagly, meýdany 55,7 kwadrat metr bolan öýi bu ýerde 59 600 ýewrodan satyn almak mümkin.
Köp adamlar Gresiýada deňziň gyrasyndaky gozgalmaýan emlägi oňat dynç alyş üçin satyn alýarlar.
Halkidikada meýdany 109 kwadrat metr bolan 5 otagly taunhaus 160 000 ýewro diýip bahalanýar.
Aziýa we Amerika
Ekzotikany halaýanlara tropiki ýurtlaryň, ABŞ-nyň, Latyn Amerika döwletleriniň ýaşaýyş jaý nyrhlary bilen tanyşmak gyzykly bolar. Meşhur hindi kurorty Goada ikinji deňiz çyzygynda ýerleşýän, 2-4 ýatak jaýly öýi $70 000 – 90 000 satyn almak mümkin. Ştatda öýleriň nyrhy $24 000-dan başlanýar.
Taýlandda, Phuketde meýdany 60 kwadrat metr, Patong aýlagy görünýän jaýy $184 000-dan satuwa çykaryldy. Bu kurortda 32 kwadrat metr meýdany bolan öýi $132 000-a satyn almak mümkin. Indoneziýada, Balida bir ýatak jaýly, howuzly häzirkizaman öýi $1 107 000 bahadan satyn almak mümkin.
Wýetnamda, Nýaçangeda 3 otagly, meýdany 60 kwadrat metr öý $47 000 bahadan durýar. Ýaponiýada meýdany 65 kwadrat metr bolan öý alyja $480 000 bahadan düşer. Bu ýurtda hususy jaýlaryň nyrhy – $600 000-a barabardyr. ABŞ-da, Nýu-Ýorkda iki otagly öý $1 000 000-a barabardyr.
Manhettende penthaus alyjylara $50 000 000 bahadan düşer.
Meksikada meýdany 54 kwadrat metr bolan apartamenti $212 000 bahadan satyn almak mümkin.
Ýurtda meýdany 174 kwadrat metr bolan 3 otagly willany $170 000-a satyn almak mümkin.
Dominikanda Punta-Kaneda meýdany 80 kwadrat metr bolan 3 otagly öýi $114 000 bahadan satyn almak bolar.
Sosuada 5 otagly, meýdany 430 kwadrat metr bolan willa $408 000 bahadan satuwa çykaryldy.
ArendaLazur TM (Cofrance SARL) hyzmatlary
ArendaLazur TM (Cofrance SARL) bilen hyzmatdaşlyk – bu 12 ýyldan gowrak wagt bäri daşary ýurtda gozgalmaýan emlägiň satuwy pudagynda dürli görnüşli iş tertiplerini amala aşyrýan dellal bilen işleşmekdir.
Kompaniýanyň wekilhanalary dünýäniň 117 ýurdunda hereket edýär: bize planetanyň islendik künjeginden ýüz tutuň! Siz diňe özüňize amatly bolan usulda biz bilen habarlaşmaly – internet sahypasynyň, telefonyň, email ýa-da messenjerleriň üsti bilen – we indiki maglumatlary habar bermeli:
- Satyn almak üçin obýektyň görnüşi – jaý, öý;
- Ýerleşýän ýeri;
- Ölçegleri;
- Maliýe üpjünçilik
Kompaniýanyň hünärmeni tiz wagtyň içinde siziň islegleriňize gabat gelýän görnüşleri saýlar. Eger-de sizi özbaşdak tapan obýektyňyz gyzyklandyrýan bolsa, onda dellalyň hünärmeni ol obýektyň ýagdaýyny we suratda we suratlandyrylmada görkezilişine gabat gelşine baha berer.
Gerek bolan ýagdaýynda kompaniýanyň «açary bilen» hyzmatlaryndan peýdalanmak mümkin. Biz siziň daşary ýurda gidip, ylalaşyk baglanyşmagyňyz üçin gerekli zatlary gurnarys.
- Wizany we ätiýaçlandyryş polisyny resmileşdireris.
- Uçara petek buýrarys ýa-da howa gämisini kireýine alarys;
- Siziň öý ýa-da jaý aljak ýurduňyzda boljak wagtyňyz üçin myhmanhanada otag bron ederis ýa-da kireýine jaý alarys;
- Transfer gurnarys;
- Dikuçarda obýektleriň barlagyny gurnarys;
- Ylalaşygyň arassa baglaşylmagyny gözegçilik astynda saklajak kompaniýanyň hünärmenini we terjimeçiniň hyzmatlaryny hödürläris.
- Ätiýaçlandyrlyşy resmileşdireris we ýaşaýyş jaýyny hasaba alarys.
Daşary ýurda ArendaLazur TM (Cofrance SARL) bilen bilelikde hoş geldiňiz!


text:
Öňki wagtlar adamlar telewizora tomaşa etmek we gazet okamakdan başga maglumat almagyň ýoluny bilmeýärdiler. Häzirki wagtda bolsa onuň görnüşleri köpelýär. Biz maglumatlaryň elýeterlilik eýýamynda ýaşaýarys. Internet arkaly maglumatlary almak örän amatly boldy. Maglumatlar giňişliginiň keşbiniň üýtgemegine geljegiň sanly tehnologiýalary möhüm goşant goşýar.
2020-2025-nji ýyllar bilen çäklendirilen ýakyn geljekde sanly tehnologiýalar biziň gündelik durmuşymyzy düýpgöter üýtgeder. Maglumat eýýamynyň başlanmagy bilen, täze çözgütler yglan edilýär. Geljegi çaklamak bilen adamlar ony meşhur modeller görnüşinde göz öňüne getirmäge synanyşýarlar. Bu ýerde, geljegiň sanly tehnologiýalarynyň hereketiniň, ugrunyň barha aýdyň ösýän görnüşlerine seredip geçeliň.
Emeli akyl (aň)
Blokçeýn tehnologiýasy
Internet arkaly söwda
Awtomatlaşdyrma we robat tehnologiýasy
Neýro-lingwistik programmirleme(NLP)
Ýüz keşbi tanamak
Emeli akyl
Emeli akyl kompýuter ylmynyň bir bölegi bolup, awtomatlara akylly şekilde pikirlenmegi we özüni alyp barmagy öwretmek boýunça ylymdyr. Özbaşdak öwrenip bolýan programmalaryň döremegi we ösmegi bilen, emele gelýän täze ugurlaryň hatarynda emeli akyl ösüşiň öňdäki hataryndadyr.
Emeli akyl häzirki we geljekki maglumatlary ýygnamak we gaýtadan işlemek ses, ýüz tanamak, el ýazgylary tanamak boýunça köp sanly gündelik işleri alyp barmaga ukyplydyr. Internetde maglumat gözlemek, maglumatlar toplumyny seljermek, çylşyrymly modelleri görmek bularyň hemmesi emeli akyl arkaly amala aşyrylar. Ol wideo oýunlarynda hem giňden ulanylýar. Mysal üçin, küşt programmalarynda.
Geljekde emeli akyl garaşsyz tehnologiýa öwrülip nerw ulgamlarynyň ösmegi, mehanizm sowatlylygy, şeýle hem programmalary döretmek boýunça işleýän programmaçylaryň işleriniň has kämilleşmegi bilen tehnologiýalara erk etmekde adamyň gerek bolmagy talap edilmez. Blokçeýn tehnologiýasyGeljegiň sanly tehnologiýalary şübhesiz blokçeýni öz içine alýar. Öňler dürli ugurlarda täze sanly tehnologiýalaryň geriminiň giňejegi barada maglumat ýokdy. Ýöne häzir ähli ugurlarda sanly tehnologiýalar bilen bir hatarda ýöriteleşdirilen blokçeýn taslamalary bar. Bu taslamalar kesgitleýiş ulgamlaryna, halkara söwda pudagyndaky çözgütlere, önümleri degişli toplumlara gowşurylmagyna degişlidir.Elbetde, tehnologiýalar uly meşhurlyga eýe bolýar. 2022-nji ýyla çenli has ýokary derejede ulanylmagy mümkin. Eger şeýle bolsa, 2025-nji ýylda blokçeýn ulanylyşyň iň ajaýyp üstünligini gazanar. Internet arkaly söwda.Internet arkaly söwda wagtyň geçmegi bilen kämilleşipdir. Ýagny, 1990-njy ýyllarda TCP/IP protokol esasly ulgamy döräpdir. Täze nou-haularyň ýüze çykmagy netijesinde onlaýn dükanlara aýlanmak, önümleriň bahasyny deňeşdirmek mümkin we iň esasysy munuň üçin adamlar az wagt sarp ederler.Umuman, Internet arkaly söwda etmegiň adamlara peýdaly ýerleri kän. Häzirki wagtda Internet söwdasy has kämilleşdi. “Trendýol”, “Markaýoly”, “100haryt.com” ýaly ýörite Internet söwdasyny amala aşyrýan programmalar döredildi. Awtomatlaşdyrma we robot tehnologiýasyÄhli tarapdan awtomatlaşdyrylan işler we robat tehnologiýalarynyň peýda bolmagy hem geljegiň sanly tehnologiýalarydyr. Köplenç bular önümçiligiň awtomatlaşdyrmagyna, emeli akyl önümleriň mukdarynyň hem-de hiliniň ep-esli ýokarlanmagyna degişlidir. Kem-kemden bular önümçilikden gündelik durmuşymyza geçer. Öndürilýän önümleriň gaplanmagyndan başlap, harytlary müşderileriň gapysyna getirip bermek ýaly ähli zatlary awtomatlaşdyrmak we robat tehnologiýasynyň köpelmegi bilen 2025-nji ýyla çenli giňden kabul edilip, geljegiň iň garaşylýan tehnologiýalarynyň biri bolmagy ähtimal. Wirtual we giňeldilen hakykatGeljekdäki AR/VR atly sanly tehnologiýalar diňe bir kompýuter oýunlarynda we häzirki zaman kinoteatrlarda däl, eýsem harby meselelerde ulanylmagy hem göz öňünde tutulýar. Olar önümçilik we ulag pudagynda, saglygy goraýyşda giňden ýaýrandyr. Wirtual hakykatyň kömegi bilen çylşyrymly enjamlara erk etmek, goşmaça we düşnüksiz maglumat çeşmelerini kabul etmek we meseleleri çözmegiň tizligini ýokarlandyrmak mümkindir. Bu ewolýusiýa, amatly we täsirli işlemek üçin goşmaça mümkinçilikler toplumyny döredip, kompaniýalara aýratyn AR/VR funksiýalaryny bütewi programmalar ornaşdyrmaga mümkinçilik berer. Neýro-lingwistik programmirleme Neýro-lingwistik programirleme 30 ýyldan gowrak wagt bäri ösýär. Ýagny ol 1990-njy ýyllarda döredilýär. Ýöne “Mehanizmli Neýro-lingwistik programmirleme” birneme täze ugur. Şeýle ugurly ösüşiň wezipesi akylly enjamlaryň adamyň özüni alyp barşyna, yşaratlaryna, ýüz keşbine we üm hereketlerine esaslanyp seljermek ukybyny bilmekdir. Mehanizmleriň adamyň beden diline düşünmegi, olaryň özära arabaglanşygyny saklamaga mümkinçilik berer. Häzirki wagta çenli mehanizmli neýro-lingwistik programmirleme, gahar ýa-da şatlyk ýaly hadysalara düşünmek bilen çäklenýär. Geljekki ýyllarda NLP gyjalatly geplemek, degişme we satira ýaly has çylşyrymly elementlere erkin düşüner. Netijede, enjamyň goşmaça duýgulara düşünmek we adam pikirlerini okamagynda bir ädim öňegidişlik bolar. Ýüz keşbi tanamak Blokçeýn tehnologiýasy ýaly, bu tehnologiýa hem biziň durmuşymyza mundan birnäçe ýyl öň ornaşdy we gözegçilik ulgamlarynda giňden ulanylyp başlandy. Ýüz keşbi tanamak bilen ykjam telefonlary ulanýan ulanyjynyň öz şahsy telefonynyň goraýjy gulpy hökmünde öz ýüzi hereket edip, maglumatlar howpsuzlygyny ýokarlandyrýar.Ýüz keşbi tanamak geljekde giň ýaýran önüme öwrüler. Eýýam, Hytaýda bu ýol bilen dükanlarda haryt satyn alyp, jemgyýetçilik ulaglarynda syýahat üçin pul töläp bilýärler. Munda esasy mydama ýanyňyzda göterýän şahsyýetnamaňyza derek hereket edýän öz ýüzüňiz bolup durýar. Ol bolsa elmydama ýanyňyzdadyr. Geljekki 2025-nji ýyla çenli sanly tehnologiýalaryň giň mümkinçilige eýe bolmagy bilen ýüz keşbi tanamak tehnologiýasy arkaly jaýlaryň gulpyny, awtoulaglary açmaga mümkinçilik berer. Ösüş kompaniýalary täze çözgütleri işjeň durmuşa geçirmegi dowam edýärler. 2025-nji ýylda dünýäniň keşbinde nähili özgerişler boljagy hiç kime mälim däl. Emma häzirki ymtylyş, adaty we önümçilikli işleriň awtomatlaşdyrylmagy, maglumatlar jemgyýetiniň täze bir görnüşine tarap hereket edýändigini görkezýär.
Gunça HAMEDOWA,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary
institutynyň Halkara žurnalistikasy
fakultetiniň talyby.


text:
Isläm
Isläm (arap. إِسْلاَم — boýun bolmak, [Ýeketäk] Hudaýa özüňi bagş etmek) häzirlikçe dindarlaryň sany boýunça hristianlardan soň ikinji din. Häzirki wagtda 125 ýurtdan jemi ≈ 1.8 mlrd adam bu dindedir. Isläm 28 döwletiň döwlet ýa-da resmi dinidir. Pygamberi — Muhammed (571—632). Mukaddes kitaby — Kuran. Isläm hukugynyň we taglymatynyň ikinji esasy çeşmesi — Sunnä. Bu bolsa göniden-göni Muhammed pygaberiň ﷺ dana sözlerinden we durmuşyndan habar berilýän hadyslaryň jemidir. Ybadat dili hökmünde ulanylýan dil — arap dili. Isläm dindäki adama — musulman diýilýär.


text:
Baku-Tbilisi-Kars demirýoly açyldy
Düýbi 2007 ýylyň 21 Oktýabr aýynda Gruziýanyň Marabda obasynda tutulan Baku-Tbilisi-Kars demirýoly 30 oktýabr 2017 ýylynda dabaraly ýagdaýda açyldy. Baku-Tbilisi-Jeýhan nebit turbasy ýolyndan soň bu ýol Azerbaýjan bilen Türkiýeni biri birine sepleýän ikinji uly proýektdir. Bu demirýol syýasy, ekonomi, ykdysady, strategiýa ugyrlaryndan möhüm orna eýedir. Ýüpek ýolunyň bir halkasy hasaplanýan bu proýekt durmuşa geçirilenden soň, ykdysadyýete kuwwatlyk we tizlik goşar. Demirýoly, Azerbaýjan bilenTürkiýa göniden gidip gelmek bilen üpjün eder we halkara ýük daşama koridorlaryna gatnaşar. Baku-Tbili-Kars demirýoly bilen bir günüň dowamynda Karsa, iki ýarym günüň içinde Istanbula gelmek mümkin bolar. Azerbaýjanyň ilkinji ýýllarda transit geçişden gazanjak girdeýjiisi iň az 50 million dolar bolar.
Geljekde Ýewropa we Aziýa döwletlerine degişli bolan ýükleriň bu demirýolunyň üsti bilen her tarapa ýük daşama hilini ýokarlandyrar, Orta Aziýa döwletleriniň – Türkmenistan, Gazagystan, Özbegistan, Gyrgyzystan we Tajikistan, şeýle-de Owganystana, Ýewropa we dünýa bazarlaryna çykmasy ýeňillik bilen amala aşyrylar.Proýektiň üçinji ýylynda 3-5 million tonna, bäşinji ýylynda 6-8 million tonna ýük, mundan soň bolsa ýylda 3 million ýolagçy we 17 million ýük daşanylmsy çak edilýär. Esasanda Azerbaýjan, Gruziýa we Turkiýe transit geçiş ýük daşamalaryndan ýokary girdeýji gazanar.
Baku-Tbilisi-Kars demirýoly Trans-Ýewropa we Trans-Aziýa demirýoly ulgamlarynyň birleşdirilmegini, ýük we ýolagçylaryň göniden Azerbaýjan, Gruziýa we Turkiýeden geçip Ýewropa we Aziýa gitmesi bilen üpjün eder, gonşy döwletleriň transit geçiş potensialynyň köpelmegi, Ýewropa tarapa integrasiýanyň tizlenmegine, halkara ykdysady gatnaşyklaryň güýçlenmesi üçin hyzmat eder.
Çeşme: www. sputnik.az/economy/


text:
Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly okyjylary. Men Öwrenmeli saýtynyň ýazyjysy Ilhan Dowranow. Men şu gün size Microsoft Excel-de diagramma gurmagyň usullaryny öwretjek.
Microsoft Excel – bu ofis programmalarynyň arasynda meşhurlyk gazanan programmalaryň biri bolup, ol dünýäniň iri we kiçili ofislerinde giňden ulanylýar. Microsoft Excel-i esasan hem, ekonomika ugry boýunça işleýän adamlar giňden ulanýarlar. Meselem, ekonomistler her iş gününde, müňlerçe hasabatlary taýýarlap, hasabatlary boýunça iri we kiçili konferensiýalarda çykyş edýärler. Olar öz hasabatyny has aýdyňlaşdyrmak üçin, Microsoft Excel programmasynda diagrammalary gurýarlar. Ýagny, diagrammalaryň üsti bilen olar öz hasabatyny açyk düşündirip bilýärler. Diagrammalar hem birnäçe geometriki şekilleriň üsti bilen ýasalýar we olary şeýle toparlara bölýärler:
- Gistogramma
- Grafik
- Tegelekleýin diagramma
- Çyzyklaýyn diagramma
- Çäkleýin diagramma
- Nokatlaýyn diagramma
Esasan hem şu ýokardakylar has giňden ulanylýar. Geliň indi, diagramma nädip gurmalydygyny öwreneliň. Biziň şu günki taýýarlamaly hasabatymyz “05.12.2017 şu senede okuwçylaryň okuwa gatnaşygy barada hasabat”. Bu hasabat esasan hem mekdeplerde taýýarlanýar. Bu hasabaty taýýarlamazdan ozal biz mekdepde umumy synplaryň sany we olarda okaýan okuwçylaryň jemi sanyny bilmeli. Bu maglumatlara görä biz hasabat taýýarlap bilýäris.
Indi bolsa hasabaty taýýarlamak üçin Microsoft Excel programmasyny açmaly.
- Programmany açanymyzdan soňra, boş öýjüklerinde synplary, synplardaky okuwçy sanyny we şol synplardaky şol günki okuwa gatnaşan okuwçylaryň sanyna ýazmaly.
2. Ähli maglumatlary programma girizenimizden soňra, maglumatlary bölüp aýyrmaly. Ýagny, maglumatlaryň başlanýan öýjüginden, onuň gutarýan öýjügine çenli bölüp aýyrmaly. Bölüp aýyrmaklyk üçin, syçanjygyň çep gulajygyny basyp durmaklyk bilen ýerine ýetirilýär. Meselem, meniň taýýarlan hasabatymda men maglumatlary “A4” öýjükden başlap “D24” öýjüge çenli bölüp aýyrdym.
3. Maglumatlap bölüp aýranyňdan soň, programmanyň “Вставка” – bölümine geçip, şo taýdan diagramanyň görnüşini saýlap diagrammany gurup bileris. Men öz hasabatymda grafikleýin şekilde diagramma gurdym.
Ine şeýlelik bilen biz diagramma gurdyk. Bu günki tema siziň üçin gyzykly bolandyr diýip umyt edýän. Üstünlik arzuw edýän!
Eger sizde sorag ýüze çykan bolsa, onda men bilen habarlaşmak üçin:
E-mail: dovranovovrenmeli@gmail.com
Jemi 8,613 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy


text:
2020-nji ýylyň 19-njy noýabrynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly Türkmenistanyň ministrlikleriniň, Adatdan daşary ýagdaýlar we raýat goranyşy merkezi gulluklarynyň hem-de BMG-niň edaralarynyň ýolbaşçylarynyň 2021-nji ýylda hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny tassyklamak üçin bilelikdäki duşuşygy geçirildi.
Duşuşygyň barşynda betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak we 2021-nji ýylda adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlygy ýokarlandyrmak, şol sanda gol çekilen bilelikdäki hereketleriň meýilnamalarynyň çäklerinde bilelikdäki maksatnamalary we taslamalary durmuşa geçirmek ýaly işleriň ileri tutulýan ugurlaryna seredildi.
Şeýle hem duşuşygyň dowamynda 2020-nji ýyl üçin Bilelikdäki Hereketleriň Meýilnamasynyň ýerine ýetirilişiniň netijelerine garaldy, ýurt derejesinde hyzmatdaşlygy güýçlendirmek barada pikir alşyldy hem-de Merkezi Aziýa sebitinde özara gatnaşyklaryň çäklerinde ilerledip boljak, şol sanda betbagtçylyk töwekgelçiligini azaltmak we adatdan daşary ýagdaýlara garşy göreşmek ugrunda öňdebaryjy tejribeleri alyşmak bilen bagly meseleler hem ara alnyp maslahatlaşyldy
Mundan başga-da, taraplar tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak boýunça Milli platformanyň iş ugurlaryny we düzümini, Türkmenistanyň "Adatdan daşary ýagdaýlarda halkara ynsanperwer kömegi hakynda" kanunyny durmuşa geçirmek üçin zerur kadalaşdyryjy we hukuk düzgünlerini, şeýle hem betbagtçylyk ýagdaýlarynyň töwekgelçiligini azaltmak we adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlyk babatynda sebit derejesinde hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginiň ileri tutulýan meselelerini kesgitlediler.


text:
Ugradylan ýüki nädip tölemeli
«Tekiz Yol» kompaniýasyna hyzmatlar üçin ýüz tutup Siziň gowy hilli hyzmaty we töleginiň amatly ulgamyny almagyňyza garaşýarsyňyz. Biz Size eglişik etmäge we tölemek üçin töleg ulgamyna we Siziň gowy hasaplaýan zatlaryňyza baglylykda wariantlaryň köp sanlysyny bermäge şatdyrys.
Töleg iki tapgyrda geçirilýär:
- Pul möçberiniň 50%-i şertnama baglaşylandan soň tölenilýär;
- Pul möçberiniň 50%-i ýük geleninden soň tölenilýär.
Ähli bkerlen hasaplapry üç günüň içinde tölemek gerek. Ýüki bermek hasap tölenenden soň amala aşyrylýar.
Bu sahypada Siz ýüküň tölegi hakynda, mümkin bolan indirimler we aksiýalar hakynda maglumaty tapyp bilersiňiz. Maliýe kynçylyklary bolmazdan öz ýüküňiziň gysga möhletlerde daşalmagy üçin bu bentlere eýeriň.
Wagtyň geçmegi bilen biz geçirimleriň täze ulgamlaryny işe girizip, töleg üçin mümkinçilikleri giňelderis.
Eger Sizde sowallar ýüze çyksa ýa-da Siz tölegiň tapgyrlaryny anyklamakçy bolsaňyz biziň menejerlerimiz bilen gatnaşyk etmegiňizi haýyş edýäris.
- Bize ýazyň
-
Bize jaň ediň
(+993) 12 76-57-48 - merkezi ofis
(+993) 66 31-77-31 | (+993) 65 88-10-57 Jaň sargyt etmeli


text:
Gazdandyrý qaladan shyǵatyn qaldyq kólemin 40 myń tonnaǵa deıin azaıtady – Elorda ákimdigi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búginde elordany gazdandyrý jumysy qarqyndy júrip jatyr jáne astanalyqtardy kógildir otynmen qamtý jospar boıynsha birneshe kezeńnen turady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Taǵy bir jaıt mamandardyń málimdeýinshe, Nur-Sultan qalasyn gazǵa qosý, shahardan jyl saıyn shyǵatyn qaldyqtardyń kólemin 40 myń tonnaǵa deıin azaıtýǵa múmkindik beredi eken. Bul týraly qalalyq Otyn-energetıkalyq kesheni jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Tólegen Qulushev málim etti
«Elordaǵa gaz tartý jobasy úsh kezeńge bólingen. Gaz qurylysynyń alǵashqy kezeńi 2019 jyldyń kúzinde bastalyp, ol 9 iske qosý kesheninen turdy. Búginde ekinshi jáne úshinshi kezeń boıynsha jobalaý jumystary júrip jatyr. Onyń oryndalý merzimi bıyl bastalyp, 2023 jylǵa deıin sozylady. Sol sııaqty ol respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjet esebinen qarjylandyrylady. Odan bólek, gaz tartý jumysyna jeke ınvestorlardy da tartý qaralyp jatyr. Qazirgi ýaqytta 1-shi, 2-shi, 3-shi, 4-shi jáne 7-shi gaz keshenderin iske qosý jumystary aıaqtaldy», - dedi Tólegen Qulushev elorda máslıhatynyń turaqty komıssııa otyrysynda jasaǵan baıandamasynda.
Onyń aıtýynsha, búginde elorda irgesindegi «Jeleznodorojnyı», «Kóktal-1», «Kóktal-2» turǵyn úı alaptary men Agroqalashyq shaǵyn aýdanynyń bir bóligi kógildir otynǵa qosylǵan.
«Halyqty gazben qamtý jumysy kezeń-kezeń boıynsha júrip jatyr. Sondaı-aq, ótken jyly qaladaǵy JEO-1 jáne JEO-2-da gaz berildi. Bıyl qarashaǵa deıin 5-shi,8-shi jáne 9-shy gaz keshenderi iske qosylady. Sol sııaqty 2020 jyldan bastap JEO-2-de bir qazandyq, JEO-1-de úsh qazandyq gazben qamtamasyz etilse, bıyl JEO-2-de bes qazandyq, JEO-1-de tórt qazandyq gazǵa kóshiriledi. Odan bólek, qala boıynsha 19 áleýmettik nysandy gazǵa kóshirý jumysy júrgizilýde. Elorda men onyń irgesindegi turǵyn úı alaptaryn gazdandyrý qaladan shyǵatyn qaldyqtardyń kólemin 40 myń tonnaǵa deıin azaıtýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar búginde jurttyń kópshiligi gaz ballondaryn paıdalanyp otyr, osy oraıda tabıǵı gaz oryn alýy múmkin tótenshe jaǵdaılardyń týyndaý táýekelin barynsha azaıtady», - deıdi ol.


text:
Almatydaǵy atys: Kúdikti eki aıǵa qamaýǵa alyndy
ALMATY. QazAqparat - Almatyda bes adamdy atyp óltirgen kúdikti eki aıǵa qamaýǵa alyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalasy mamandandyrylǵan aýdanaralyq tergeý soty Igor Dýjnovqa qatysty sheshim shyǵardy.
Kúdikti eki aıǵa qamaýǵa alyndy.
Eske salaıyq, 20 qyrkúıek kúni Almatyda atys bolyp, 5 adamnyń qaza tapty.
Jeke úılerdiń birine kelgen sot oryndaýshyǵa, ýchaskelik polıtsııa ınspektorlaryna úı ıesi — 1967 jyly týǵan azamat oq atty.
Qyzmet barysynda bes adam, onyń ishinde eki polıtsııa qyzmetkeri oqtan jaraqat alyp, kóz jumdy.
Qaza tapqan polıtseılerdiń biriniń artynda 5 jáne ekinshisiniń artynda 2 balasy qaldy.
Keıinirek Jeke sot oryndaýshylarynyń palatasy oqıǵaǵa qatysty túsinikteme berdi.
Almaty qalalyq soty birneshe adam ólimine kináli turǵynnyń daýly isine qatysty túsinikteme berdi.
«Bank TsentrKredıt» AQ is boıynsha barlyq qajetti qujatty usynatyndaryn jáne zardap shekkenderdiń týystaryna jan-jaqty kómek kórsetetinderin jetkizdi.
Atalǵan jaǵdaı boıynsha sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy. Kináli adam 20 jylǵa deıin nemese ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin .


text:
2017-nji ýylyň 10-njy iýulynda Owganystan Yslam Respublikasynyň Kabul şäherinde Daşary işler ministrliginiň binasynda RECCA gatnaşyjy ýurtlaryň ilçileriniň derejesinde 2017-nji ýylyň 14-15-nji noýabrynda Aşgabatda geçirilmeli RECCA-nyň VII maslahatynyň öň ýanynda geçiriljek çäreler we olaryň ähmiýeti, şeýle hem ANPDF-da beýan edilen sebitleýin hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň borçlaryny we ähmiýetini ara alyp maslahatlaşmak maksady bilen ikinji utgaşdyryjy maslahaty geçirildi.
Duşuşyga RECCA-nyň sebit we hyzmatdaş ýurtlarynyň ilçileri, şeýle hem Owganystanyň pudaklaýyn ministrlikleriniň we Söwda-senagat edarasynyň ýokary derejeli wekilleri gatnaşdylar.
Sessiýa Owganystanyň Daşary işler ministriniň ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça orunbasary hanym Adela Razyň esasy çykyşy bilen açyldy. Ol RECCA-nyň we onuň maýa goýumlaryň täze görnüşlerini, şonuň bilen birlikde taslamalaryň ýerine ýetiriliş mümkinçiliklerini we amala aşyrylyşyny öz içine alýan täze usullary, RECCA bilen milli ähmiýetli maksatnamalaryň we ANPDF-nyň arasyndaky, şeýle hem RECCA bilen beýleki sebitleýin hyzmatdaşlyk platformalarynyň arasyndaky özara üstüni ýetirmekligi üpjün ediji RECCA-nyň we onuň täzeçe çemeleşmeleriniň ähmiýetiniň wajyplygyny belledi.
Daşary işler ministriniň orunbasary hanym Raz energetika, ulag ulgamy, söwda we üstaşyr geçirmeklik boýunça bilelikde işlemek, aragatnaşyk we kärhanalar bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklary ýaly ulgamlarda esasy sebitleýin taslamalaryň ösüşi we ýetilen sepgitleri barada hem belledi.
Ol infrastrukturalaryň ýetmezçiligi, içerki sebitleýin söwdanyň pes derejesi, tarif däl bökdençlikleriň dürli görnüşleri, şeýle hem durmuşa geçirmäniň dar ýerleri ýaly meseleleriň birnäçesini beýan etdi we meseleleriň çözgütleri, sebit hem-de sebitara söwdanyň mümkinçiliklerini açmak boýunça RECCA-nyň çäklerinde köpçülikleýin işleriň dowam etdirilmeginiň möhümdigini belledi.
Türkmenistanyň Kabuldaky Ilçisi H. Togalakow we Owganystanyň Daşary işler ministrliginiň ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça departamentiniň direktorynyň wezipesini ýerine ýetiriji Hasan Soruş RECCA-nyň VII maslahatyna umumy taýýarlyk baradaky maglumatlary beýan etdiler.
Maslahat jemgyýetçilik işleri boýunça ministriniň orunbasary jenap Nematulla Haýdariniň, Owganystanyň Söwda-senagat edarasynyň ýerine ýetiriji direktory jenap Atikulla Nusratyň we Ulag ministrliginiň, Energetika we suw serişdeleri ministrliginiň we Owganystanyň Zenanlar Söwda-senagat edarasynyň wekilleriniň taslamanyň esasy ähmiýeti baradaky täzelemeler we tanyşdyryşlary bilen dowam etdi. Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda ilçiler, sebitleýin we halkara guramalarynyň wekilleri hem çykyş etdiler.


text:
17-nji sentýabrda Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisine hormatly myhman hökmünde gatnaşýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon bilen duşuşdy.
Dostlukly döwletleriň Baştutanlary birek-birek bilen mähirli görşüp, ýene-de duşuşmaga hem-de ikiçäk söhbetdeşlikde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň, şol sanda halkara guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşmaga dörän mümkinçilige kanagatlanma bildirdiler.
Milli Liderimiz ŞHG-niň agza döwletleriniň Baştutanlarynyň sammitine hormatly myhman hökmünde gatnaşmak maksady bilen Duşenbä gelmek baradaky çakylyk üçin täjik kärdeşine sagbolsun aýdyp, myhmansöýerlik we mähirli kabul edişlik, göwnaçyklyk hem-de Täjigistanyň başlyklyk etmegindäki bu möhüm çäräniň ajaýyp guralandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Söhbetdeşler duşuşygyň dowamynda, ikitaraplaýyn görnüşde bolşy ýaly, sebitleýin görnüşde hem üstünlikli ösdürilýän türkmen-täjik hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary boýunça pikir alyşdylar.
Prezident Emomali Rahmon Bitarap Türkmenistanyň netijeli daşary syýasatyny hem-de sebit we dünýä möçberinde parahatçylygy, howpsuzlygy, abadançylygy üpjün etmegiň maksadyna kybap gelýän döredijilikli başlangyçlaryny Täjigistanyň doly goldaýandygyny belledi.
Bu babatda şu ýylyň 28-nji noýabrynda Aşgabatda Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde geçiriljek Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň 15-nji sammitiniň aýratyn ähmiýetlidigi nygtaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mümkinçilikden peýdalanyp, bu möhüm çärä gatnaşmak üçin Prezident Emomali Rahmony ýurdumyza gelmäge çagyrdy hem-de munuň sebiti mundan beýläk-de gülledip ösdürmegiň bähbidine sebit we halkara hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna uly goşant boljakdygyna ynam bildirdi.
Täjik Lideri dostlukly Türkmenistana gelmäge çakylyk üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, ikitaraplaýyn derejede we umuman, sebitde özara düşünişmek hem-de goldamak ýagdaýyny döretmek üçin örän möhüm şert hökmünde YHG-nyň çäklerinde köptaraplaýyn döwletara hyzmatdaşlygy ilerletmek işinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň eýeleýän işjeň ornuny belledi.
Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň däp bolan dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna ygrarlydygyny ýene-de bir gezek tassyklap, Prezident Emomali Rahmona berk jan saglyk, abadançylyk hem-de Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň ýubileý sammitiniň üstünlikli geçirilmegini arzuw etdi.


text:
ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň täze edara binasynyň gurluşygy türkmen kanunçylygynyň “gyzyl çyzyk” talaby sebäpli togtadyldy
Birleşen Ştatlaryň Aşgabatdaky ilçihanasynyň täze edara binasynyň gurluşygy onuň türkmen şähergurluşyk kanunçylygyna gabat gelmeýändigi sebäpli togtadyldy. Bu barada Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň Baş barlagçy edarasynyň (Office of the Inspector General – OIG) bir ýyl mundan ozal, 2020-nji ýylyň fewralynda ýaýradan degişli hasabatynda aýdylýar. Türkmen paýtagtyndaky ABŞ ilçihanasynyň täze binalar toplumynyň gurluşygynyň togtadylmagy barada ilkinji bolup, Turkmen.news neşiri 8-nji fewralda habar berdi.


text:
Pişik iň halanýan we ýaýran öý haýwanlarynyň biri hasaplanýar. Bu jandary halamaýanymyz az bolsa gerek. Üns beren bolsaňyz, bu jandarlar ýokardan gaçanlardan hemişe dikligine, dört aýagynyň üstüne düşýärler. Alymlar bu ýagdaýy anyklamak üçin köp barlag geçiripdirler. Munuň esasy sebäbini dogabitdi refleksdigini, ýagny ygtyýarsyz hereketdigini belleýärler. Ýagny biziň gözümize haýsydyr bir zat golaýlanda, gözümizi ýumşumyz ýaly hereket hasaplanýar. Muňa garamazdan ol hemişe dört aýagynyň üstüne düşmeýär. Aslynda pişiklerdäki bu aýratynlyk olar 4-7 hepde aralygynda peýda bolýar. Olaryň başaşak gaçanda dik düşmegi üçin azyndan 1 metrlik beýiklik zerur. Ondan pes ýerden gaçan pişigiň bedeni dolulygyna dikelip ýetişmeýär. Emma olaryň dikligine düşmegi hiç ýeriniň agyrtmajakdygyny aňlatmaýar. Olaryň hem jandardygyny unutmaly däl.
Pişikler bilen şol bir maşgala degişli bolan gum pişiginde, garagulakda, geçigaplaňda we beýleki ýabany jandarlarda hem şeýle aýratynlygyň bardygy anyklanyldy.
Nädip başarýarlar?
Pişikler edil buzda typýan türgenler ýaly, öň aýaklaryny bir-birine ýakyn tutup, bedeniniň öň tarapyny çalasynlyk bilen aýlaýarlar. Olaryň maýyşgak oňurgalary bolsa, göwresiniň yzky tarapynyň hem towlanyp dikelmegine ýardam edýär. Pişik oňurgalarynyň çeýeligi sebäpli bedeniniň öň we yz tarapyny başga taraplara towlap bilýär. Bu ýagdaý olaryň ýere aňsatlyk bilen düşmegine kömek edýär. Geçirilen barlaglara görä, 6 gatly jaýdan (20 metr töweregi) gaçan pişikleriň 90 göteriminiň sag-aman ýere “gonandygy” anyklanypdyr.


text:
OŇMADYK DUŞUŞYK Magtymguly zamanynda Amyderýa boýlarynda, Buhara medreselerinde köp okan Nyýazguly halypa adynda bir ulama bolanmyş. Ol adam Halaç raýonynda, soň Pendi taraplarda medrese açyp,…View More Rowaýat / OŇMADYK DUŞUŞYK
Day: May 26, 2021
Rowaýat / HYWA ÝOLUNDA
HYWA ÝOLUNDA Magtymguly Hywadaky «Şirgazy» medresesinde okan wagty, Hazreti Pälwan adynda onuň halypasy bar eken. Ondanam başga şol ýerde okanda, özbekden, garagalpakdan, gazakdan, tatardan gaty…View More Rowaýat / HYWA ÝOLUNDA
Rowaýat / GÖRME-GÖRÜŞ
GÖRME-GÖRÜŞ Magtymguly Buhara medresesinde okaýan wagtynda, onuň ders berýän halypasy bolupdyr. Magtymguly öz halypasyna hormat bildirer eken. Ol medreseden gaýdyp gelenden soň hem her iki…View More Rowaýat / GÖRME-GÖRÜŞ
Saud Arabystany şu ýyl haj zyýaratyna 60 müň adam kabul eder
Saud Arabystany tarapyndan neşir edilen maglumata görä, şu ýyl geçiriljek haj zyýaraty üçin ýerli we daşary ýurtly zyýaratçylar bilen birlikde diňe 60 müň adam kabul…View More Saud Arabystany şu ýyl haj zyýaratyna 60 müň adam kabul eder


text:
ShQO-da pandemııaǵa qaramastan kásipkerler sany 7% ósti
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov qala, aýdan ákimderin shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa shaqyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Óńirdiń qalalary men aýdandarynyń basshylary oblys ákimine aýmaqtardyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jóninde jáne jergilikti kásipkerlerdi qoldaý máseleleri boıynsha esep berdi.
Danıal Ahmetov Shyǵys Qazaqstan oblysynda pandemııaǵa qaramastan, kóptegen salada kórsetkishterdiń óskenin aıryqsha atap ótti.
Ásirese bul ónerkásip pen aýyl sharýashylyǵyna qatysty. Sondaı-aq ınvestıtsııa men bıýdjetke túsetin salyqtyń kólemi de artqan.
«Pandemııaǵa qaramastan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 7%-ǵa óskeni qýantady. Óskemen, Kýrchatov, Rıdder qalalary men Jarma jáne Kúrshim aýdandarynyń ákimderine óńdeý ónerkásibi sektoryna erekshe nazar aýdarýdy tapsyrdym. Bul salada Semeı qalasy jaqsy kórsetkishke jetip otyr. Qalǵandary shıraq qımyldap, tabysqa jetýleri kerek. Statıstıkany taldap, ótken jyldan qalǵan jobalary bar kompanııalarǵa nazar aýdaryńyzdar», - dedi Danıal Ahmetov.
Talqyǵa salynǵan ekinshi taqyryp «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy arqyly shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa qatysty boldy. Bul salada da jetistik bar.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda qarapaıym zattar ekonomıkasynyń 270 jobasy bar.
Búginde onyń 210-y qarjylandyrylǵan. ShQO respýblıkada bul kórsetkish boıynsha besinshi orynda.
Ákimniń pikirinshe, alǵa jyljý dınamıkasy budan da jaqsy bolýy tıis.
Shemonaıha, Kúrshim, Kókpekti jáne basqa da birqatar aýdandar bul máselege jiti nazar aýdarýy kerek.
Aımaq basshysy olarǵa belsendi túrde jergilikti jerlerdegi kásipkerlerge túsindirý jumystaryn júrgizýdi tapsyrdy.
«Men óz isin damytqysy keletin birde-bir kásipker sýbsıdııadan bas tartpaıtynyna senimdimin. Olar qajet aqparatty ýaqytynda ári ońaı alýlary kerek. Sýbsıdııa – bul jumys istep turǵan bıznes úshin de, jańa ıdeıalar men startap-jobalar úshin de úlken kómek. Kóptegen azamattardyń oılary durys ári myqty ıdeıalary bar. Biraq olar sol ıdeıalary boıynsha bıznes-jospar daıyndap, odan ary alyp kete almaıdy. Bul jerde ákimder men kásipkerler palatasynyń aýdandyq fılıaldary olarǵa jol siltep, qoldaý kórsetýleri tıis. Aldaǵy ýaqytta ár ákimmen kezdesip, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» jobalaryn qorǵaý jóninde sóılesemin», - dedi Danıal Ahmetov.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
-
-
-
-
-
keshe 21:25
-
-
keshe 21:08
Agroónerkásip keshenindegi saqtandyrýdyń aıasy keńeıdi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy halyqqa arnaǵan joldaýynda Agroónerkásip keshenin damytýǵa qatysty birqatar tapsyrmalar bergen bolatyn. Onda Prezıdent aýyl sharýashylyǵyn damytpaı, básekege qabiletti ekonomıka qurý múmkin emes ekenin eskertken edi. Iá, ásirese aýyl-aımaqtardaǵy mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýalardy qoldaýdyń mańyzy zor. Memlekettik baǵdarlamalar arqyly salany damytý jumystary jalǵasýda. Budan bólek, qolyndaǵy malyn aýrý-syrqaýdan jáne basqa da qaýip-qaterlerden saqtandyrý arqyly qoldaý da mal sharýashylyǵynyń damýyna oń yqpal eteri sózsiz.
Elimizde Agroónerkásip salasyn saqtandyrý qajettilikten týyndaıdy. Óıtkeni, bizdiń klımattyq jaǵdaı, tabıǵı qubylystar jáne basqa da sebepter saqtandyrýdy óte qajet etedi. Osy kúnge deıin saqtandyrý tek ósimdik sharýashylyǵymen aınalysatyndarǵa yńǵaılastyrylyp keldi. Agroónerkásip kesheninde maldy maqsatty túrde saqtandyrý bolǵan joq. Iesi malyn tek múlik retinde saqtandyra alatyn. Eger, joǵalsa nemese kólik qaǵyp ketken jaǵdaıda ǵana saqtandyrý tólenetin. Talaı sharýanyń eńbegi zaıa ketken oqıǵalar az emes. Endi iri qara maldy aýrýdan, jazataıym oqıǵadan, órt nemese urlyq sııaqty basqa da qaýip-qaterlerden saqtandyrýǵa bolady.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń deregi boıynsha, qazan aıynda sheteldik qaıta saqtandyrýshylarmen birlesip epızootııalyq jaǵdaı men iri qara maldy satyp alý nemese satý naryǵyndaǵy belsendilik eskerilip, túrli táýekelderdi saqtandyrý ónimderi ázirlendi.
Endi fermerler maldy óz sharýashylyǵynyń aýmaǵynda jáne 5 km radıýstaǵy kórshi sharýashylyqtardyń aýmaǵyndaǵy aýrýlar men basqa da táýekelderden saqtandyra alady. Táýekelder qataryna ınfektsııalyq jáne asa qaýipti aýrýlar, órt, úshinshi tulǵalardyń zııandy áreketteri, qaýipti tabıǵı qubylystar, sondaı-aq jazataıym oqıǵalar – jarylys, naızaǵaı túsý, tunshyǵyp ólý, jyrtqysh ańdardyń shabýyly, jylan nemese jándikterdiń shaǵýy, túrli sebeptermen jaraqattanýy jáne taǵy basqalar kiredi. Saqtandyrý operatory – Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory saqtandyrý júıesiniń barlyq protsedýralaryn júzege asyrady.
Agrarlyq sektordyń turaqty damýyn qamtamasyz etý úshin saqtandyrý mádenıetin qalyptastyrý qajet. Osy arqyly memlekettiń kómegin alý kerek. Fermerlerdiń táýekelderin tómendetý AÓK sýbektilerin qarjylandyrý kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi, al bul jalpy salany damytýǵa oń yqpal etedi. Saqtandyrý mehanızmi qarjy ınstıtýttary úshin, nesıe berýshi uıymdar men ınvestorlar úshin salaǵa tartymdylyqty arttyratynyn da eskergen abzal.
Agroónerkásip keshenin saqtandyrý elimizde 2004 jyldan beri iske asyrylyp keledi. Buryn dándi, maıly daqyldardy, qant qyzylshasy men maqta óndirýshilerdiń barlyǵy egistikterin belgilengen saqtandyrý tarıfteri men shyǵyn normatıvter boıynsha saqtandyrýǵa mindetti bolatyn. Biraq bul júıe tıimsiz bolyp shyqty. Byltyr «Agroónerkásiptik keshendi jáne aýyldyq aýmaqtardy damytýdy memlekettik retteý týraly» Zań saqtandyrý máselelerine qatysty normalarmen tolyqtyryldy. 2019 jyldyń qazan aıynda Zańǵa Memleket basshysy qol qoıyp, qańtardan bastap túzetýler kúshine endi.
Bul turǵyda birneshe jańalyqty atap ótýge bolady. Birinshiden, Agroónerkásip keshenindegi saqtandyrý endi erikti bolady. Ekinshiden, eger buryn ol tek ósimdik sharýashylyǵyna ǵana qatysty bolsa, búgingi tańda iri qara maldy saqtandyrý ónimi bekitildi. Budan bólek, saqtandyrý syıaqylaryn sýbsıdııalaý túrinde beriletin memlekettik qoldaý fermerlerdiń shyǵyndaryn tómendetýge múmkindik beredi. Bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 2,5 mlrd teńge qarjy bólinip otyr.
Taǵy bir mańyzdy jaıt – saqtandyrý tólemderiniń kepildiligi. Fermerlerdiń múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin bul segmentte tek QR Qarjy naryqtaryn retteý jáne damytý agenttiginiń lıtsenzııasy bar saqtandyrý kompanııalary jumys isteıdi. Qazirgi ýaqytta bekitilgen ónimder boıynsha eki kompanııa jumys isteıdi. Olar – «Jýsan garant» jáne «Vıktorııa» saqtandyrý kompanııalary. Basqa da saqtandyrýshylardyń qatysýyn qamtamasyz etý boıynsha kelissózder júrgizilip jatqan kórinedi. Álemdik saqtandyrý naryǵynda «A» reıtıngi bar «Swiss re», «Munich re», «Hannover Re» halyqaralyq qaıta saqtandyrý kompanııalary tartylyp otyr. Olar otandyq kompanııalar ózine alatyn táýekelderdi qaıta saqtandyrady. Bul saqtandyrý jaǵdaılary týyndaǵan kezde kepildendirilgen tólemdi qamtamasyz etedi.
Shart jasasý protsesi, odan ári fermer men saqtandyrý kompanııasynyń jáne operatordyń jumysy qoldau.kz elektrondy platformasynda júrgiziledi. Bul adamı faktordy azaıtyp, ashyqtyqty qamtamasyz etedi.
Buryn saqtandyrý tek qana fermerlerdi aýa raıy qaýip-qaterlerinen qorǵaý tetigi retinde qarastyrylǵan bolsa, endi bul uǵym álemdik standarttarǵa negizdelip, órisi keńeıdi. Bıyl qazan aıynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi mal ósirýshilerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan jańa saqtandyrý ónimin bekitti.
Saqtandyrylatyn maldyń sanyna baılanysty saqtandyrý tarıfi 1,54 %-dan 4,62 %-ǵa deıingi aralyqty qamtıdy. Mysaly, fermer óz aýmaǵynda 30-dan 99 basqa deıin saqtandyrǵysy kelse, ol jalpy saqtandyrý somasynyń 2,31 %-n tóleıdi. Eger 100 bastan astam malyn saqtandyratyn bolsa, tarıf 1,54% bolady. Eger fermer malyn 5 km radıýstaǵy táýekelderden saqtandyratyn bolsa, onda 30-99 basqa deıingi tarıf 4,62 %. Júz jáne júzden astam basqa jalpy saqtandyrý somasynyń 3,08 %-yn tóleıdi.
Jańa júıeniń artyqshylyǵy kóp. Máselen, barlyq protsess barynsha avtomattandyrylǵan, eshqaıda barýdyń qajeti joq, elektrondy tsıfrlyq qoltańbańyz bolsa jetkilikti. Shart jasasqannan keıin memleket shyǵyndardy 50%-ǵa tómendetýge kómektesedi jáne bul fermerlerdi qarjylyq yntalandyrý tetikteriniń biri.
Eń bastysy, saqtandyrý mal sharýashylyǵymen aınalysýshylardyń táýekelderin tómendetýge kómektesedi jáne salǵan qarajattaryn qaıtarýǵa kepildik beredi. Demek, munyń bolashaǵy zor jáne el úshin mańyzdy salaǵa mamandardy kóptep tartýǵa yqpal etedi.
- SQO-da mamandar Mortyq aýylynda iri qaranyń neden ólgenin tekserip jatyr
- «Aýyl - el besigi»: Alǵashqy nátıjeler, aldaǵy josparlar men mindetter
- «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 70 myń otbasylyq sharýashylyq qurylady - Erǵalıev
- Qazaqstanda et qymbattaýy múmkin – mınıstrlik
- Ulttyq joba: Aldaǵy 5 jylda elimizdiń agroónerkásiptik kesheni qalaı damytylady
- Aýyl sharýashylyǵy mınıstri bıylǵy astyq túsimine boljam jasady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň oba hojalyk toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Gün tertibine ara alyp maslahatlaşmak üçin möwsümleýin oba hojalyk işlerini geçirmek meseleleri girizildi.
Döwlet Baştutanymyz maslahaty açyp, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýewe söz berdi. Wise-premýer hasabatyny ýurdumyzyň ýüpekçileriniň pile tabşyrmak baradaky şertnamalaýyn borçnamany üstünlikli ýerine ýetirendikleri hakyndaky hoş habar bilen başlady.
Hormatly Prezidentimiziň bu pudagy goldamak boýunça geçirýän toplumlaýyn çäreleri netijesinde ata-babalarymyzyň mirasy bolan ýüpekçiligi ösdürmek hem-de gymmatly çig mal bolan piläniň öndürilişini artdyrmak üçin ähli zerur şertler döredildi.
Giň gerimli döwlet goldawy netijesinde ýurdumyzyň zähmetsöýer ýüpekçileri mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň baýram edilýän ýylynda Watan harmanyna 2 müň 100 tonnadan gowrak pile tabşyryp, öz üstlerine alan şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirdiler. Munuň özi ýurdumyzyň ýüpekçilik pudagyny ösdürmek üçin döredilen şertleriň netijesidir.
Wise-premýer oba hojalyk pudagynyň işgärleriniň adyndan döwlet Baştutanymyza oba zähmetkeşleriniň netijeli zähmeti üçin döredilýän şertlere çuňňur hoşallygyny beýan etdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoş habary kanagatlanma bilen kabul edip, hemmeleri, şol sanda welaýat häkimlerini hem-de oba hojalyk toplumynyň ähli işgärlerini ýurdumyzda pile taýýarlamak boýunça şertnamalaýyn borçnamanyň ýerine ýetirilip, ýokary hilli piläniň tabşyrylmagy bilen tüýs ýürekden gutlady.
Edermen pileçilerimiziň yhlas siňdirip, irginsiz çeken zähmetiniň netijesinde öndürilen piläniň bol hasyly bagtyýar durmuşda ýaşaýan agzybir halkymyzyň halal ojaklarynyň berekedidir, ata-babalarymyzyň gadymy senetçiliginiň biri bolan ýüpekçiligiň mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýat häkimlerine ýüzlenip, ýurdumyzyň pile öndürijilerinden kabul edilip alnan piläniň talabalaýyk şertlerde saklanylmagyny hem-de ony gaýtadan işleýän degişli kärhanalarda ýokary hilli ýüpek önümleriniň öndürilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz tabşyrylan pile üçin pile öndürijiler bilen hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmegiň zerurdygyny aýtdy. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda ýüpekçiligi has-da ösdürmek üçin welaýatlarda tut nahallaryny ekmek işleriniň alnyp barlyşyna aýratyn üns bermek barada görkezme berdi.
Döwlet Baştutanymyz Lebap we Mary welaýatlarynyň häkimlerine orak döwründe işiň üstünde bolup, işleriň talabalaýyk we guramaçylykly ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz Balkan we Daşoguz welaýatlarynyň häkimlerine bolsa anna güni — 11-nji iýunda hormatly ýaşulularyň gatnaşmagynda galla oragyna başlamak barada görkezme berdi.
Soňra iş maslahaty Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýewiň, Ahal welaýatynyň hem-de bu sebitiň etraplarynyň häkimleriniň gatnaşmagynda dowam etdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow galla oragynyň barşy bilen gyzyklandy. Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanow sebitiň gallaçylarynyň gyzgalaňly möwsüminiň başlanandygyny, oragyň depgininiň günsaýyn ýokarlanýandygyny habar berdi. Welaýatyň ekerançylary bugdaý hasylyny ýygnamak boýunça döwlet tabşyrygyny abraý bilen ýerine ýetirmegi, şeýlelikde, hormatly Prezidentimiziň Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň pugtalandyrylmagyna hem-de halkymyzyň hal-ýagdaýynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen durmuş ugurly syýasatynyň amala aşyrylmagyna goşant goşmagy maksat edinýärler.
Ahal welaýaty boýunça şu ýyl 195 müň gektar ýere bugdaý ekildi. Şonça gektardan Watan harmanyna 400 müň tonna guşgursak bugdaý hasylyny tabşyrmak maksat edinilýär. Häzire çenli galla meýdanlaryndan 100 müň tonna çenli hasyl ýygnalyp, bellenilen meýilnama 25 göterime golaý ýerine ýetirildi.
Tabşyrylan hasyl üçin hasaplaşyklar öz wagtynda geçirilýär. Orak möwsüminde hasyly bildirilýän talaplara laýyklykda ýygnap almak we saklamak, şonuň ýaly-da, oraga gatnaşýanlaryň mynasyp zähmet çekmekleri we dynç almaklary üçin hemme zerur şertler döredilýär.
Soňra iş maslahatynda Bäherden etrabynyň häkimi D.Hojaýew hasabat bilen çykyş etdi. Etrap boýunça şu ýyl 21 müň 100 gektar meýdana bugdaý ekildi. Orak möwsüminde galla orujy kombaýnlaryň 63-si, bugdaýy daşaýjy awtoulaglaryň 315-si ulanylýar. Etrapda dänäni kabul ediş bölümleriň 4-si işleýär. Şolarda gallany degişli derejede saklamak üçin zerur işler geçirildi.
Şu ýyl 44 müň tonna möçberde taýýarlanylmaly bugdaýyň häzire çenli 11 müň tonna golaýy ýygnalyp, meýilnama 24,5 göterimden gowrak ýerine ýetirildi. Hormatly Prezidentimiziň galla önümçiligini artdyrmak boýunça öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek maksady bilen hem-de galla oragyny guramaçylykly geçirmek üçin döreden şertleri netijesinde möwsümiň depginini güýçlendirmek ugrunda ähli çäreler görülýär.
Häkim etrapda önüm öndürijiler bilen öz wagtynda hasaplaşyklaryň geçiriljekdigine, hasylyň iň soňky dänesine çenli doly ýygnalyp alnyp, harmana tabşyryljakdygyna ynandyryp, etrabyň zähmetkeşleriniň adyndan milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa netijeli zähmet çekmek üçin döredilýän şertler babatynda tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, galla oragynyň depginini gowşatman, bu ugurda işleri güýçlendirmek üçin goşmaça çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Gökdepe etrabynyň häkimi Ç.Çarlyýew hasabat bilen çykyş etdi. Häkim Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli Liderimiziň baştutanlygynda halkymyzyň ýaşaýyş-durmuşyny ösdürmek ugrundaky tagallalary netijesinde oba hojalygyny hemmetaraplaýyn kämilleşdirmek boýunça tutumly işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy.
Etrap häkimi milli Liderimize şu ýyl ýetişdirilen bol bugdaý hasylyny guramaçylykly ýygnap almak hem-de ony saklamak üçin ähli zerur şertleriň döredilýändigine hoşallyk bildirdi.
Gökdepe etrabynyň häkimi şu ýyl jemi 21 müň 500 tonna guşgursak ak bugdaýy ýygnamagyň meýilleşdirilýändigi barada hasabat berdi. Möwsümde kombaýnlaryň 35-siniň, ulaglaryň 175-siniň hyzmatyndan peýdalanylýar. Gündelik gazanylýan ösüş 7 göterimden gowrak bolup, häzire çenli önümçilik meýilnamasy 26,6 göterim berjaý edildi. Meýdanlardan ýygnalyp alynýan galla hasylyny etrapda kabul ediş bölümleriniň 2-si bökdençsiz kabul edýär.
Ýetişdirilen hasyly iň soňky dänesine çenli doly ýygnap, harmana tabşyrmak hem-de kada laýyk saklamak, şeýle-de däne öndürijiler bilen hasaplaşyklaryň wagtynda, ýokary derejede guralmagyny üpjün etmek üçin ähli zerur çäreler görülýär.
Häkim Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň giňden we dabaraly bellenilýän ýylynda ýurdumyzyň has-da gülläp ösmegi üçin milli Liderimiziň öňde goýan anyk tabşyryklaryny ýerine ýetirmekde yhlasly zähmet çekjekdiklerine ynandyrdy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnamak üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Öz nobatynda, Ak bugdaý etrabynyň häkimi H.Aşyrmyradow bugdaý ösdürip ýetişdirmek üçin bölünip berlen 28 müň 100 gektar meýdandan şu ýyl 62 müň 550 tonna hasyl almagyň maksat edinilýändigi barada hasabat berdi. Agrotehniki çäreleriň öz wagtynda geçirilmegi hem-de bu ugurda döwlet tarapyndan zerur şertleriň döredilmegi bereketli hasyly ýetişdirmegiň möhüm şertlerini üpjün etdi.
Galla oragynda bugdaý orujy kombaýnlaryň 105-si, däne daşaýjy awtoulaglaryň 525-si ulanylýar. Etrapda galla kabul ediş bölümleriniň 10-sy hereket edýär. Häzire çenli ýygnalyp alnan bugdaý hasylynyň mukdary 16 müň 683 tonna barabar bolup, bellenilen meýilnama 26,67 göterim ýerine ýetirildi. Gündelik gazanylýan ösüş bolsa 7 göterime deňdir.
Häkim ýetişdirilen hasyly iň soňky dänesine çenli doly ýygnap, Watan harmanyna tabşyrmak we ony degişli derejede saklamak ugrunda ähli zerur çäreleriň görüljekdigine ynandyrdy hem-de daýhanlaryň netijeli zähmet çekmegine döredip berýän hemme mümkinçilikleri we yzygiderli hemaýat-goldawlary üçin etrabyň agzybir ýaşaýjylarynyň adyndan döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden sagbolsun aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, azyklyk bugdaýyň şu ýyl üçin taýýarlanylýan mukdaryny üpjün etmek ugrunda zerur tagallalaryň edilmelidigini bellemek bilen, bu ugurda möwsüme gatnaşýan ähli düzümleriň sazlaşykly işini hemmetaraplaýyn ýola goýmagy tabşyrdy.
Soňra Kaka etrabynyň häkimi P.Orazow bugdaý oragynyň barşy barada hasabat berdi. Etrap boýunça 41 müň gektara bugdaý tohumy sepilip, öz wagtynda geçirilen agrotehniki we beýleki zerur işleriň netijesinde bereketli hasyl ösdürilip ýetişdirildi. Döwlete tabşyrmak boýunça şertnamalaýyn borçnamada bellenen wezipe 80 müň 500 tonna guşgursak dänäni taýýarlamakdan ybaratdyr.
Hormatly Prezidentimiziň döredip beren ähli şertlerinden we mümkinçiliklerinden peýdalanyp, etrabyň daýhanlary häzire çenli 20 müň 251 tonna hasyl ýygnamagyň hötdesinden gelip, meýilnamany 25,16 göterim berjaý etdiler. Etrapda gazanylýan gündelik ösüş 6 göterime deňdir. Möwsümde kombaýnlaryň 104-siniň we däne daşaýjy ulaglaryň 520-siniň hyzmatyndan netijeli peýdalanylýar. Bereketli hasyl galla kabul ediş bölümleriniň 8-sine daşalýar.
Häkim ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnap alyp, Watan harmanyna tabşyrmak hem-de ony bildirilýän talaplara laýyklykda saklamak ugrunda ähli çäreleriň görüljekdigine ynandyrdy hem-de netijeli zähmet çekmek üçin döredip berýän giň mümkinçilikleri we yzygiderli hemaýat-goldawlary üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden sagbolsun aýtdy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, zerur işleri geçirmek üçin hem, oba zähmetkeşleriniň medeniýetli dynç almagy üçin hem ähli şertleri üpjün etmegi tabşyrdy.
Soňra Tejen etrabynyň häkimi G.Baýgeldiýew gyzgalaňly dowam edýän galla oragy möwsüminde oňa gatnaşyjylaryň yhlasly zähmet çekýändigini bellemek bilen, şertnamalaýyn borçnamalaryny üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda görülýän tagallalar barada hasabat berdi.
Şu ýyl etrap boýunça 42 müň 900 gektar meýdanda bugdaý ösdürilip ýetişdirildi. Taýýarlanylmaly bugdaýyň mukdary bolsa 86 müň tonna barabardyr. Häzire çenli 18 müň 658 tonna däne taýýarlanyp, meýilnama 21,7 göterim ýerine ýetirildi, gündelik gazanylýan ösüş bolsa 4,47 göterime barabardyr. Etrapda däne orujy kombaýnlaryň 119-sy, galla daşaýjy ulaglaryň 595-si netijeli işledilýär, ýygnalyp alnan hasyl galla kabul ediş bölümleriniň 9-syna daşalýar hem-de olaryň talabalaýyk derejede saklanylmagy üpjün edilýär, daýhanlaryň tabşyran hasyly üçin hasaplaşyklaryň öz wagtynda geçirilmegi ýola goýuldy.
Häkim ýetişdirilen hasyly iň soňky dänesine çenli doly ýygnap, döwlet harmanyna tabşyrmak hem-de saklamak barada ähli çäreleriň görüljekdigine ynandyrdy we hormatly Prezidentimiziň daýhanlaryň öndürijilikli zähmet çekmekleri üçin döredip berýän giň mümkinçilikleri we yzygiderli goldawlary üçin tejenli ekerançylaryň adyndan milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häkime gallaçy daýhanlaryň arasynda ýygy-ýygydan bolmak bilen, galla oragy möwsüminiň depginini has-da güýçlendirmek üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Babadaýhan etrabynyň häkimi P.Işangulyýew hasabat bilen çykyş edip, jogapkärli möwsümiň depgini barada maglumat bermek bilen, işleriň ýokary guramaçylyk derejesinde alnyp barylýandygyny aýtdy.
Geçen güýzde etrap boýunça bugdaý ösdürip ýetişdirmek üçin 28 müň 700 gektar meýdana bugdaý ekildi. Şonça meýdandan 58 müň tonna ak bugdaý taýýarlamak maksat edinilýär. Daýhanlaryň guramaçylykly zähmeti galla oragynyň ýokary depginlerini üpjün edýär, oba hojalyk tehnikasynyň netijeli peýdalanylmagy bolsa orak möwsüminiň üstünlikli geçirilmegine ýardam berýär. Galla oragynda bugdaý orujy kombaýnlaryň 82-si, däne daşaýjy ulaglaryň 416-sy hem-de kabul ediş bölümleriniň 6-sy hereket edýär. Şu güne çenli 13 müň 529 tonna bugdaý taýýarlanyp, şertnamalaýyn borçnama 23,33 göterim ýerine ýetirildi. Gündelik ösüş bolsa 4,77 göterime barabardyr.
Häkim alnyp barylýan işleriň çäklerinde ýetişdirilen hasyly iň soňky dänesine çenli doly ýygnap alyp, Watan harmanyna tabşyrmak we ony talabalaýyk derejede saklamak barada ähli çäreleriň görüljekdigine ynandyrdy hem-de etrabyň daýhanlary üçin döredip berýän oňaýly mümkinçilikleri we yzygiderli hemaýat-goldawlary üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ekin meýdanlarynda ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnamak üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Sarahs etrabynyň häkimi G.Ýazgulyýew şu ýyl bereketli bugdaý hasylynyň ýetişdirilendigini, hormatly Prezidentimiziň berýän yzygiderli goldawlary esasynda, hasyly ýygnap almak, daşamak we saklamak üçin hemme zerur şertleriň döredilendigi barada hasabat berip, hormatly Prezidentimize etrabyň ekerançylarynyň adyndan tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Bellenilişi ýaly, şu ýyl bu etrapda 22 müň 400 gektardan jemi 47 müň 450 tonna ak bugdaý ýygnamak meýilleşdirilýär. Möwsümde kombaýnlaryň 65-siniň, awtoulaglaryň 325-siniň hyzmatyndan peýdalanylýar. Işleriň guramaçylykly we sazlaşykly guralmagy netijesinde gündelik gazanylýan ösüş 8 göterimden gowrak bolup, häzire çenli 13 müň 715 tonna bugdaý taýýarlanyldy. Munuň özi meýilnamanyň 28,9 göterim berjaý edilendigini habar berýär. Meýdanlardan ýygnalyp alynýan galla hasylyny etrapda kabul ediş bölümleriniň 5-si bökdençsiz kabul edýär.
Häkim ýetişdirilen bugdaý hasylynyň ýitgisiz ýygnaljakdygyny hem-de Watan harmanyna tabşyryljakdygyna ynandyryp, etrabynyň agzybir zähmetkeşleriniň adyndan olaryň netijeli zähmeti üçin döredilýän şertler babatynda hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, galla oragynyň depginlerini güýçlendirmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz maslahata gatnaşyjylara ýüzlenip, bugdaýy gysga möhletlerde we ýitgisiz ýygnap almagy dowam etdirmegi, galla oragynda däne ýygýan kombaýnlaryň we awtoulaglaryň doly güýjünde işledilmegini gazanmagy, galla kabul ediş nokatlarynda bugdaý hasylynyň önüm öndürijilerden bökdençsiz kabul edilmegini guramagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz bugdaý öndürijiler bilen döwlete tabşyrylan hasyl üçin hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmegi tabşyrdy hem-de bugdaý oragyndan boşan meýdanlarda sürüm işlerini öz wagtynda geçirmek we aralyk oba hojalyk ekinlerini ekmek boýunça degişli işleriň alnyp barylmalydygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşyjylara galla oragyny geçirmekde hem-de ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny pugtalandyrmakda uly üstünlikleri arzuw etdi we edermen ekerançylarymyzyň öz şertnamalaýyn borçnamalaryny ýerine ýetirjekdiklerine hem-de döwlet harmanyna bereketli bugdaý hasylyny tabşyrjakdyklaryna ynam bildirdi.


text:
Halypanyň sungaty
Ata – babalarymyzyň gadymdan gelýän däp – dessury, medeniýeti we sungaty hormatly Prezidentimiziň ýurt başyna geçen gününden bäri täzeden dikeldilýär. Aýdym – saz adamyň göwün syrdaşy, şatlykly gününde göwün hoşudyr. Adam ata döräli bäri jadylaýjy sazyň owazy her bir adamda bir duýguny oýarýar.
Bu ýyl halkymyz asuda we parahat diýarymyzyň goýnunda Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygyny, merjen şäherimiz Aşgabadyň 140 ýyllygyny uludan toýlamaga taýýarlyk görýär. Gadymy türkmen öz toýuny deprek çalyp, dutarda dessan aýtdyryp kyrk gije – gündizläp toýlapdyr.
«Toýuň bezegi bagşy» diýlişi ýaly, milli saz gurallary her bir toýda, her bir baýramda uly şatlyk – dabara bilen çalynýar. Şeýle saz gurallarymyzyň biri hem özüniň kiçijikdigine garamazdan, ondan çykýan owazyň bady bilen tanalýan gopuz saz guralydyr.
Gadymdan bäri çalynyp gelinýän, bu saz guraly häzirki wagtda hem öz gymmatyny ýitirenok. Gopuz – dünýä halklarynyň saz guraly bolup, ol dürli milletlerde dürli atlar bilen atlandyrylýar. Gopuzlar dürli ölçeglerde metal ýa-da agaçdan ýasalypdyr.
Golaýda Aşgabat şäher häkimligi bilen birlikde Aşgabat şäher Medeniýet müdürliginiň 2 – nji çagalar çeperçilik mekdebiniň guramagynda «Halypa şägirt» atly dabara geçirildi. Bu dabarada halypa Aşgabat şäheriniň Büzmeýin etrabynyň ýaşaýjysy Berdiýew Hojamkuly aga gopuz saz guralyny ýasap görkezip, özüniň inçe senedeniň syrlaryny okuwçylara düşündirdi. Ol diňe bir öz döredijiliginde gopuz ýasamak bilen meşgullanman eýsem, hoş owazly sazlary hem çalýar. Bu duşuşukda mekdebimiziň zergär bölüminiň 4-nji synp okuwçysy Nurberdiýew Nedir hem özüniň gelin – gyzlarymyzyň bezegi gülýakany ýasady. Bu dabaranyň janly şaýatlary ýaşajyk suratkeşler halypa bilen bolan duşuşukdan, söhbetdeşlikden özlerine uly tejribe gazanyp, türkmen halkynyň baý senetçilik mirasyna has-da içgin göz ýetirdiler. Milli sungatymyzyň hak howandary, medeniýetimiziň we sungatymyzyň gülläp ösmeginde dürli mümkinçlikleri döredip beren hormatly Prezidentimiziň jany sag, başy dik, alyp barýan ýurt ähmiýetli, il bähbitli işleri rowaç alsyn!
Gülnur HUDAÝNAZAROWA


text:
Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi Türkmenistanda döredilýän täze partiýa bilen gyzyklanyp, Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen gürrüňdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmen metbugatynda çap edilen bu bildirişden, döredilýän täze partiýadan habaryňyz barmy?
Amanmyrat Bugaýew: Hawa, bar. Köp zatlary anyklamaga-da ýetişdim. Men ýöriteläp bardym şol ýere. Ýerleşýän ýeri Aşgabat şäheriniň öňki Lenin, häzirki Saparmyrat Türkmenbaşy hem-de Aýtakow köçeleriniň çatrygynyň demirgazygynda, Senagatçylaryň we işewürleriň merkezi edarasynda ýerleşýär. On iki gatly jaýyň birinji gatynda-da agzalýan guramanyň hukuk bölümi bar. Bölüm müdiri gaty bir medeniýetli ýigit eken, Täşli Baýryýew diýýärler. Bardym, tanyşdym, ähli ýagdaýlary düşündirdi.
Azatlyk Radiosy: Işewürler partiýasyna diňe telekeçiler girmelimi ýa-da başga adamlaryňam girmäge, agza bolmaga haky barmy?
Amanmyrat Bugaýew: Bildirişde ýazylan senagatçylaryň hem işewürleriň partiýasynyň döredilýändigi. Men ýörite sorag berdim: “Munuň üçin ýörite senagatçy bolmalymy, işewür bolmalymy?” diýip. “Ýok, biz gurama hökmünde bir bada şonuň ähli çykdajylaryny öz üstümize alýarys. Şonuň üçin şeýleräk berildi. Ýöne islän adam agza bolup biler” diýdi maňa.
Azatlyk Radiosy: Amanmyrat, bu döredilýän partiýany syýasy partiýa atlandyrmak bolarmy?
Amanmyrat Bugaýew: Elbetde bolar, muny diňe gutlamaly. Sebäbi, ine, göz öňüne getireli, bize golaý hem tanyş ýurdumyz Türkiýe. Şu wagt Türkiýede ýüzden gowrak partiýa bar. Ýöne Türkiýede 1923-nji ýylda Türk respublikasy esaslandyrylandan on bäş ýyl çemesi soňra ikinji partiýa döredilipdi. Elbetde, bu döwlet syýasatynyň tarapdary partiýa bolar, döwlet syýasatyny wagyz edýän partiýa bolar. Ondan çekinmeli däl, bu gün şeýle partiýa dörän bolsa, ertir öz nukdaý nazary, özüniň pozisiýasy bolan partiýa dörär.
Azatlyk Radiosy: Bu partiýanyň maksady, planlary nämelerden ybarat? Bu barasynda gürrüň boldumy?
Amanmyrat Bugaýew: Hawa, esasy gürrüň ýurtda bazar ykdysadyýetine geçiş prosesini çaltlandyrmak hem-de işewürleriň hem olaryň müşderileriniň bähbidini goramak, şolar üçin iş şertlerini döretmek. Şu zatlaryň aladasy ediljek, özem maňa aýdyşlaryna görä, birbada döwlet derejesinde hem welaýat derejesinde täze partiýanyň komitetleri dörediljek, wagtyň geçmegi, agzalaryň artmagy bilenem her etrapda ilkinji guramalary hökman dörediljek şol partiýanyň. Diýmek, herekete geçiljek, öňe gitmeli-dä, ýöne doňup duranyňdan, öňe ädim ädeniň gowy.
Azatlyk Radiosy: Amanmyrat, indi şeýle bir sorag bar, bu işewürler partiýasyna girmegiň nähili şertleri bar hem oňa agza bolan adamlaryň nähili borçlary, nähili hukuklary bar? Bu dogrusynda informasiýa berdilermi?
Amanmyrat Bugaýew: Maňa diýlen gürrüň şeýle: meniň arzamy kabul etdiler hem-de şol gurultaýa, esaslandyryjy konferensiýamy ýa gurultaýmy, şonuň geçirilmeginiň öňüsyrasy, bolmanda bir hepde öňünden şu partiýa girmäge isleg bildirenleriň ählisine şu partiýanyň ustawynyň taslamasyny gowşurjaklar, wznosy hökman boljak. “Partiýa agzalygyň üçin hökman töleg tölemeli, ol näçe mukdarda boljak, kim haçan kabul edilende, kim nähili ýeňillikden peýdalanýar? Ustawyň taslamasyny gowşurarys, okarsyňyz, şu sowallaryň hemmesine jogap taparsyňyz” diýdiler.
Azatlyk Radiosy: Şol konferensiýa haçan hem nirede boljak?
Amanmyrat Bugaýew: Boljak ýer-ä Aşgabat şäheri, ýöne ol uzaga çekjek däl, niýetleri çaltlandyrmak, “Ýöne bir il-güne buşluk habaryny aýdyp goýmak niýetimiz ýok, işini ýola goýjak” diýdiler.