text:
- Русский
- Türkmen
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde eden çykyşy
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Şu ýylyň birinji çärýeginde ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda, umuman, oňat netijeler gazanyldy. Dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaý bilen bagly anyk kynçylyklara garamazdan, biz pudaklaryň ösüşinde ýetilen derejäni peseltmän saklamak üçin mümkinçilik we serişde tapdyk.
Ýurdumyzda jemi içerki önümiň möçberiniň artyşy ýylyň başyndan bäri 6,3 göterim derejede durnukly saklanýar. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, biz ykdysadyýetiň dürli pudaklaryna gönükdirilýän maýa goýumlarynyň möçberlerini 5,7 göterim artdyrdyk. Zähmet haklarynyň möçberini hem 9,5 göterim köpeltdik.
Häzirki döwürde ýurdumyzda umumy bahasy 50 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän 2 müňe golaý iri desganyň gurluşygy alnyp barylýar. Şolardan 1 771 desganyň gurluşygyny öz kärhanalarymyzyň amala aşyrýandygyny aýratyn bellemek isleýärin.
Biz birinji çärýekde göz öňünde tutulan senagat we durmuş maksatly desgalary hem bellenen möhletlerde gurup, ulanmaga berdik. Şol desgalaryň hatarynda 166 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlary, şol sanda ähli amatlyklary bolan belent ýaşaýyş jaýlary, dynç alyş we sagaldyş merkezleri, çagalar baglary we köp sanly beýleki durmuş maksatly desgalar bar.
Kabul eden maksatnamalarymyza laýyklykda, ýurdumyzda bilim we ylym ulgamlarynda özgertmeler üstünlikli dowam edýär. Önümçilik pudaklary döwrebap ýagdaýa getirilýär. Ýurdumyzyň bazar gatnaşyklaryna esaslanan ykdysadyýeti emele getirilýär. Täze nebitgaz ýataklary özleşdirilýär. «Türkmenistan–Owganystan– Päkistan–Hindistan» gaz geçirijisiniň gurluşygy alnyp barylýar. Ylmyň we tehnikanyň iň soňky gazananlaryny ulanmak bilen, beýleki möhüm ähmiýetli taslamalar üstünlikli amala aşyrylýar.
Biz hususy telekeçiligi ösdürmäge goldaw bermek boýunça alyp barýan syýasatymyzy dowam edýäris. Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde özgertmeleri amala aşyrmaga telekeçilerimizi giňden çekmäge aýratyn üns berýäris.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, birinji çärýekde täze döredilen hususy we döwlet kärhanalarynyň sany 3,9 esse artdy. Umuman, häzirki döwürde jemi içerki önümiň düzüminde döwlete dahylsyz pudagyň paýy 62,3 göterime barabar boldy.
Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň möçberlerini artdyrmak boýunça öňde goýlan wezipeleri amala aşyrmakda hem ösüş duýulýar. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ýangyç-energetika pudagy hasaba alynmanda, ýurdumyzda öndürilip, daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberi 11 göterim artdy. Şeýle hem, daşary ýurtlardan getirilýän halkyň sarp edýän harytlarynyň möçberi 18,9 göterim azaldy.
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Türkmenistan «Açyk gapylar» syýasatyny alyp barýar. Ýurdumyzyň amala aşyrýan hoşniýetli goňşuçylyga, dünýäde parahatçylygy goldamaga, durnukly ösüşi, howpsuzlygy üpjün etmäge gönükdirilen daşary syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň dünýä bileleşiginde at-abraýy hem barha artýar.
Şu ýylyň 5-nji aprelinde Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň (ECOSOC-yň) mejlisinde Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň: 2017–2020-nji ýyllar üçin Ösüşiň bähbidine ylym we tehnika boýunça komissiýasyna; 2016–2020-nji ýyllar üçin Ilat we ösüş boýunça komissiýasyna; 2017–2021-nji ýyllar üçin Durmuş ösüşi boýunça komissiýasyna biragyzdan saýlandy.
Bu şatlykly waka mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýyllyk şanly baýramynyň bellenýän ýylynda bizi has-da guwandyrýar. Bu bolsa, ýurdumyzyň alyp barýan parahatçylyk söýüjilige esaslanýan daşary syýasatynyň bütin dünýäde ykrar edilýändigini görkezýär. Bitarap döwletimiziň halkara abraýynyň barha artýandygyna we dünýäde tutýan ornunyň berkeýändigine aýdyň şaýatlyk edýär.
Sizi we siziň üstüňiz bilen mähriban halkymy ýurdumyzyň bu abraýly halkara Guramasynyň komissiýalaryna saýlanmagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Siziň bilşiňiz ýaly, umuman, oňat netijeleri gazanandygymyza garamazdan, häzir dünýä ykdysadyýetinde ýagdaý çylşyrymly bolmagynda galýar.
Öň hem belläp geçişim ýaly, şeýle çylşyrymly şertlerde biz netijeli we tutanýerli işlemelidiris. Häzirki döwürde ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň nebit pudagy bilen bagly bolmadyk beýleki pudaklaryny çalt depginler bilen ösdürmegi dowam etmek esasy wezipeleriň biri bolup durýar.
Şoňa görä-de, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak boýunça kabul edilen döwlet maksatnamalaryny çalt depginler bilen durmuşa geçirmäge aýratyn üns bermeli. Dürli pudaklarda bar bolan uly mümkinçilikleri netijeli peýdalanmaly.
B.Hojamämmedow, şeýle hem, maliýe-ykdysady toplumyň ähli ýolbaşçylary, ykdysadyýeti ýokary depginler bilen ösdürmek boýunça alnyp barylýan syýasaty dowam etmeli. Pudaklary döwrebap ýagdaýa getirmäge, zerur bolmadyk çykdajylary azaltmaga aýratyn üns bermeli.
Häzirki şertlerde maliýe ulgamynyň durnukly bolmagyny gazanmaly. Maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmaga uly üns bermeli. Milli pulumyzyň hümmetiniň we satyn alyş ukybynyň durnukly bolmagyny üpjün etmek boýunça ähli çäreleri görmeli.
Daşary ýurtlara iberilýän harytlaryň we döwletimiziň gyzyl puldaky ätiýaçlyk gorunyň möçberlerini artdyrmaga gönükdirilen zerur işleri durmuşa geçirmeli.
Puluň hümmetsizlenmegini bellenen möçberden ýokary geçirmän saklamak, öňküsi ýaly, bank ulgamynyň esasy wezipesi bolup durýar.
Bank ulgamy ýurdumyzyň ykdysadyýetini dolanyşykdaky pul toplumyny düzgünleşdirmek we oňa gözegçilik etmek esasynda zerur möçberde pul serişdeleri bilen üpjün etmeli. Ykdysadyýetiň ýokary depginler bilen ösmegini goldamak üçin, banklaryň karz serişdeleri bilen üpjün etmek boýunça işjeňligini has-da ýokarlandyrmaly. Türkmenistanyň Prezidentiniň Obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen Milli maksatnamasyny (Oba milli maksatnamasyny) we beýleki Milli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirmegi dowam etmeli.
E.Orazgeldiýew, häkimler we oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylary!
Oba hojalygynda alnyp barylýan özgertmeleri has çaltlandyrmaly. Oba hojalyk ekinlerinden ýokary hasyl almagy gazanmaly.
Oba hojalygynda häzirki döwürde biziň öňümizde örän möhüm iki wezipe durýar. Bu wezipeler gallanyň we pagtanyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmekden we ýitgisiz ýygnap almakdan ybarat. Gowaça ekişini bellenen möhletlerde ýokary hilli tamamlamak üçin ähli zerur çäreleri görmeli. Oba hojalyk tehnikalaryny möwsüme doly taýýar etmeli. Ähli agrotehniki çäreleri bellenen möhletlerde we ýokary hilli geçirmeli.
Nesip bolsa, biz aprel aýynyň ahyrynda Türkmen bedewiniň baýramyny giňden we dabaraly belläp geçeris. Bu baýram ýurdumyzyň durmuşynda örän uly wakadyr. Şoňa görä-de, Bedew baýramy mynasybetli göz öňünde tutulan dabaraly çärelere düýpli taýýarlyk görmeli. Bu baýrama bagyşlanyp geçiriljek halkara maslahatyny ýokary derejede guramaly.
Ý.Kakaýew, nebitgaz toplumynyň ähli ýolbaşçylary! Ýangyç - energetika toplumynyň pudaklaryny tehniki taýdan täzeden enjamlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmeli. Täze kärhanalaryň gurluşygyna aýratyn üns bermeli. Açylan nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we ulanmaga bermek boýunça zerur işleri geçirmeli.
Şu ýylyň ikinji çärýeginde Mary we Lebap welaýatlaryndaky esasy gaz känlerinde göz öňünde tutulan desgalaryň gurluşygyny tamamlamaly.
Ý.Kakaýew, Siz B.Hojamämmedow bilen bilelikde nebitgaz toplumyny dolandyrmagy düzgünleşdirmek boýunça işleri geçirmeli. Toplumyň pudaklaryny saklamak we olaryň netijeli işlemegi üçin zerur bolmadyk çykdajylary azaltmak bilen bagly meseleleriň üstünde işlemegi dowam etmeli. Nebitgaz pudagynda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak bilen bagly meselä hem aýratyn üns bermeli!
B.Atdaýew, B.Ereşow, söwda we senagat toplumlarynyň ýolbaşçylary!
Siz, gözegçilik edýän pudaklaryňyzyň ýolbaşçylary bilen bilelikde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän kärhanalary döretmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmeli. Bu ugurda daşary ýurt firmalary bilen bilelikdäki kärhanalary döretmäge aýratyn üns bermeli. Ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak boýunça ähli zerur çäreleri görmeli.
Biziň sahawatly topragymyz gazylyp alynýan peýdaly baýlyklara örän baý. Bu baýlyklary özleşdirmek boýunça netijeli işleri alyp barmaly. Tebigy baýlyklaryň gorlaryny senagat taýdan özleşdirmäge aýratyn üns bermeli.
Bu möhüm işe ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesini hem çekmeli. Tebigy baýlyklary özleşdirmek bilen meşgullanýan kärhanalara zerur ýeňillikleri döretmeli.
Ýurdumyzda elektrik energiýasy köp möçberde öndürilýär. Şu mümkinçilikden peýdalanyp, alýuminiň, metal erginleriniň önümçiligini, düýpli ylmy barlaglara esaslanýan önümçilikleri ösdürmek ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ilkinji nobatdaky wezipesine öwrülmelidir.
Ýakyn wagtlarda men ýurdumyzyň telekeçileri bilen duşuşyp, olaryň öňünde durýan wezipeleri has jikme-jik ara alyp maslahatlaşmagy göz öňünde tutýaryn.
G.Mämmedowa, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary!
Ýakyn wagtlarda biz köp sanly medeni çäreleri geçirmegi göz öňünde tutýarys. Şolaryň hatarynda Bedew baýramy, 19411945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda Ýeňiş güni, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni, Aşgabat şäheriniň güni, Medeniýet we sungat işgärleriniň güni mynasybetli geçiriljek baýramçylyk çäreleri, halkara maslahatlary we beýleki köp sanly medeni çäreler bar.
Siziň bilşiňiz ýaly, şu ýyl biz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýyllyk şanly baýramyny giňden we dabaraly belläp geçeris. Şoňa görä-de, şanly baýramyň bellenýän ýylynda bu baýramçylygy we medeni çäreleri ýokary derejede guramaçylykly geçirmäge häzirden düýpli taýýarlyk görmeli.
Ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli reformalary we özgertmeleri doly beýan etmek, öňküsi ýaly, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň esasy wezipesi bolmagynda galýar. Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleri ýurdumyzda ýetilýän belent sepgitleri we gazanylýan uly üstünlikleri giňden wagyz etmek arkaly bu özgertmeleri amala aşyrmaga ýakyndan goldaw bermelidirler. Ruhy gymmatlyklarymyzyň we milli däp-dessurlarymyzyň binýadynda medeniýet ulgamyny hemmetaraplaýyn ösdürmäge ýardam etmelidirler. Ýurdumyzda durmuş we ykdysady özgertmeleri üstünlikli amala aşyrmakda medeniýet ulgamynyň ornuny ýokarlandyrmak üçin ähli zerur çäreleri durmuşa geçirmelidirler.
S.Toýlyýew, welaýatlaryň häkimleri, sport, bilim we ylym ulgamlarynyň ýolbaşçylary! Ýurdumyzda köpçülikleýin sporty ösdürmek, bedenterbiýe we olimpiýa hereketini talabalaýyk guramak siziň öňüňizde durýan esasy wezipeleriň biridir. Siz dünýä derejeli türgenleri taýýarlamaga aýratyn üns bermeli.
5-nji aprel – 5-nji maý aralygynda ýurdumyzda «Sagdynlyk we bagtyýarlyk» atly köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we sagdyn durmuş-medeni çäreleri ýokary derejede geçirmeli. Bu çärelere ýurdumyzyň sport mekdepleriniň ählisini çekmeli.
Bilim, saglygy goraýyş, ylym ulgamlarynda iň oňat dünýä tejribesi esasynda giň möçberli özgertmeleri üstünlikli durmuşa geçirmegi dowam etmeli. Ähli ulgamlar we pudaklar üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga aýratyn üns bermeli. Şonuň ýaly-da, ýaş alymlary taýýarlamak boýunça zerur işleri durmuşa geçirmeli.
Tomus möwsümi hem golaýlap gelýär. Şoňa görä-de, ýurdumyzyň dynç alyş we sagaldyş merkezlerini möwsüme häzirden doly taýýar etmeli.
S.Satlykow, ulag we aragatnaşyk toplumynyň ýolbaşçylary!
Ýurdumyzyň demir ýollarynyň durkuny täzelemek we täzelerini gurmak boýunça zerur işleri alyp barmaly. Türkmenbaşydaky halkara deňiz portunyň gurluşyk işlerini dowam etmeli. Amyderýanyň üstünden geçýän köprüleriň, täze howa menzilleriniň gurluşygyny bellenen möhletlerde tamamlamaly.
Pudagyň kärhanalaryny paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmeli. Öýjükli aragatnaşyk ulgamyny, telewideniýäni ösdürmäge aýratyn üns bermeli. Pudaklara kompýuter tehnologiýalaryny, Internet ulgamyny ornaşdyrmak boýunça zerur işleri geçirmeli.
Ýurdumyzyň halkara ulag ulgamyna üstünlikli goşulmagyna gönükdirilen zerur çäreleri amala aşyrmaly. Şu maksat bilen, ulag pudagynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça öňe süren başlangyjymyzy durmuşa geçirmegi üpjün etmeli.
Möhüm taslamalaryň biri bolan, kontinentleri birleşdirýän ulag geçelgelerini döretmek boýunça taslamany amala aşyrmak ugrunda alnyp barylýan işleri dowam etmeli. Häzirki döwürde bu taslamalarda maglumat tehnologiýalaryny ulanmak boýunça netijeli işleri amala aşyrmaly. Maglumat ulgamlaryna goşulmak, ulag pudagynyň ähli ugurlarynda elektron resminamalar dolanyşygy ulgamyna geçmek möhüm wezipeleriň biridir.
Ş.Durdylyýew, maýa goýum-gurluşyk toplumynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň häkimleri! Beýleki ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde, hususy telekeçileri çekmek arkaly döwrebap şäherçeleri, desgalary, aýratyn hem, durmuş maksatly desgalary bellenen möhletlerde we ýokary hilli gurup, ulanmaga bermek siziň öňüňizde durýan esasy wezipedir. Şeýle hem, ýurdumyzyň gurluşyk pudagyny özümizde öndürilýän materiallar bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işleri has-da güýçlendirmeli.
Energetika pudagynyň işgärleri gaz turbinaly elektrik stansiýalaryny mundan beýläk-de döwrebap ýagdaýa getirmek we täze elektrik stansiýalaryny gurmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etmeli. Täze elektrik geçiriji ulgamlary gurmaga aýratyn üns bermeli. Awtomobil ýollarynyň durkuny täzelemek we täzelerini gurmak boýunça alnyp barylýan işleri hem dowam etmeli.
A.Nurberdiýewa, Türkmenistanyň Mejlisi Ministrler Kabineti bilen bilelikde ýurdumyz üçin möhüm meseleler boýunça kanunçylygy kämilleşdirmek babatda alnyp barylýan işleri has-da güýçlendirmeli. Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň rejelenen görnüşiniň taslamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleri tamamlamaly. Şu ýyl geçiriljek Ýaşulularyň maslahatyna häzirden düýpli taýýarlyk görmeli.
Berlen tabşyryga garamazdan, mysal üçin, käbir welaýatlarda çäk bölünişigi bilen bagly meseleleriň üstünde doly işlenmedi. Mejlisiň deputatlary ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen Maksatnamalary ähli ýerlerde, aýratyn hem, etraplarda amala aşyrmaga has işjeň gatnaşmaly.
Şu ýylyň ikinji çärýeginde möhüm çäreler – daşary ýurtlaryň Hökümet wekiliýetleriniň ýurdumyza saparlary we Hökümet wekiliýetimiziň daşary ýurtlara saparlary göz öňünde tutulýar. Şeýle hem, halkara maslahatlaryny geçirmek bellenilýär. Şoňa görä-de, Daşary işler ministrligi bu çärelere düýpli taýýarlyk görmeli. Berkarar Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli dabaraly çäreleri geçirmek boýunça berlen tabşyryklara laýyklykda alnyp barylýan işleri dowam etmeli.
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Men size berk jan saglyk, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
(TDH)


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi Aşgabat şäheriniň Magtymguly şaýolunyň ugrunda, Taslama we Tähran köçeleriniň aralygynda Aşgabat şäherini ösdürmegiň nobatdaky 16-njy tapgyrynyň baş miýilnamasyna laýyklykda, has oňaýly we otaglarynyň ýerleşişi gowulandyrylan 10 sany 12 gatly 72 öýli we 6 sany 12 gatly 48 öýli ýaşaýyş jaýlarynyň we inžener ulgamlary bilen bilelikde umumy uzynlygy 5564 metr bolan ýollaryň taslamasyny düzmek we gurmak boýunça
HALKARA BÄSLEŞIGI
yglan edýär
Gyzyklanma bildirýän taraplaryň haýyşnamalary we teklipleri Aşgabat şäheriniň Arçabil şaýolunyň 84-nji jaýynda ýerleşýän Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň bazary öwreniş we daşary ykdysady gatnaşyklar müdirliginde bellenilen tertipde kabul edilýär we resmileşdirilýär. Haýyşnamalar şu bildirşiň gazetde çap edilen gününden başlap, 2017-nji ýylyň 25-nji dekabryna çenli kabul edilýär.
Habarlaşmak üçin telefonlar: 44-47-26, 44-47-56

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Makalalary bellige alnan sosial ulgamlara goşmak üçin biziň ‘bölüş’ diýen çelgimizi (linkimizi) ulanyp bilersiňiz. Bu ulgamlar siziň çelgileriňizi (linkleriňizi) ýatda saklamaga we dostlaryňyz bilen bölüşmäge mümkinçilik berýär. Şeýle-de siz özüňizi gyzyklandyrýan mazmundaky materiallary tapyp, ýa-da ugurdaş temalar bilen gyzyklanýan adamlar bilen tanşyp bilersiňiz.
Sosial bellige almak baradaky maglumat. Eger öz halaýan bellige alynýan sosial ulgamlaryňyzy sanawymyzdan tapmasaňyz, bize e-mail iberip, ony sanawa goşmagy maslahat beriň.


text:
Türkmenistanyň Mejlisi “Transport howpsuzlygy” we “Telewideniýe hem radiogepleşikler” barada kanunlary kabul etdi.
Türkmenistanyň transport ulgamyny ösdürmegi ileri tutýandygy we 2018-nji ýylyň ýurt üçin “Türkmenistan – Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” şygar astynda geçjekdigi resmi maglumatlarda bellendi.
Şeýle-de, milli mediany, şol sanda radio-telewideniýesini kämilleşdirmek meselesiniň prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň gözegçiliginde galýandygy TDH gullugynyň maglumatynda aýdýar. Türkmenistanda habar beriş çeşmeleriň tas ählisi döwlete degişli
“Transport howpsuzlygy” we “Telewideniýe hem radiogepleşikler” barada kanunlar Türkmenistanyň Mejlisiniň bäşinji çagyryşynyň 5-nji ýanwarda geçirilen 26-njy maslahatynda kabul edildi.


text:
ISA GELER – BELKI, ŞU GÜN GELER
Gadymy mesihi resminamalarynyň biri-de, resul Pawlusyň häzirki Gresiýanyň çäginde ýerleşýän ýygnaga ýazan hatydyr. Bu hatda Pawlus şeýle diýýär: “Rebbiň sözüne daýanyp, size şuny aýdýarys: biz diriler, Rebbiň gelmegine çenli galanlar, ölen imanlylardan asla öňe çykmarys. Çünki Rebbiň Özi emirli gygyryş bilen, baş perişdäniň sesi bilen, Hudaýyň surnaýy bilen Gökden iner, şeýlelikde, ilki bilen Mesihe degişli ölüler direler” (1 Sel. 4:15-16).
Tolgundyryjy beýannama! Ölen adam şeýle beýannamany nädip edip biler? Bu sözlere üns beriň: “Rebbiň sözüne daýanyp, size şuny aýdýarys…”. Bulary aýtmak bilen, Pawlus öz pikirini aýan etmedi-de, eýsem ol, bulary Hudaýyň Özüniň gönüden-göni ruhlandyrmasy bilen ýazdy.
Mesihiler, eýýäm iki müň ýyla golaý özleriniň Rebbi we Halasgäri bolan Isa Mesihe garaşyp ýaşap ýörler. Olar Oňa, diňe bir Mukaddes Ýazgyda bu barada ýazylandygy üçin däl-de, eýsem Isa Mesih açykdan-açyk hyzmat eden döwründe, Özüniň ikinji gezek geljegini aýdanlygyny bilýändigi üçin garaşýarlar. Mysal üçin, Isa Mesih özüniň ýerdäki durmuşyny ahyrynda, Öz şägirtleriniň uly bolmadyk toparyna ýüzlenip: “Şonda Ynsan Oglunyň bulutlar içinde uly gudrat hem şöhrat bilen gelýänini görerler. Şonda Ol perişdelerini ýollap, Öz saýlanlaryny dört tarapdan Ýeriň ujundan tä Gögüň ujuna çenli ýygnar” (Mark. 13:26-27).
Hawa, Isanyň geljek güni mukaddesler üçin şöhratly gündür, emma, oňa taýyn däller üçin bolsa, bu – höküm bolar. “Hudaýyň öňünde, dirileriň hem ölüleriň üstünden höküm çykarjak Mesih Isanyň öňünde Onuň gelmeginiň, Patyşalygynyň haky üçin saňa ündeýärin” (2 Tim. 4:1).
Bu makalany ine şu ere basmak bilen dolylygyna okap bilersiňiz: ISA GELER


text:
Türkmenistanyň Migrasiýa hakyndaky kanunyny bozup, ýurda girip-çykmak üçin zerur bolan biometriki pasporty wagtynda almazdan, köne pasportlary bilen uzak wagtdan bäri daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmen raýatlaryna Türkmenistanda döwlet derejesinde geçirimlilik ediljekdigi, olar ýurda dolanan halatynda hiç hili jogapkärçilige çekilmejekdikleri habar berilýär. Bu barada agzalýan mesele dogrusynda ýurduň welaýatlarynda ilat arasynda howpsuzlyk işgärleriniň geçiren ýygnaklaryndan habarly Azatlygyň biri birinden garaşsyz iki çeşmesi 6-njy iýunda habar berdi.
Mälim bolşy ýaly, ilat arasynda biometriki pasport diýlip tanalýan Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasporty 2013-nji ýyldan başlap ýurtdan çykmak üçin adaty raýatlara zerur bolan ýeke-täk resminama hökmünde kabul edilip, ondan ozal ýurtda hereket edýän içerki pasportyň daşary ýurda çykmakda ulanylmagyna kanun esasynda gadagançylyk girizildi.
Şondan ozal köne pasport bilen daşary ýurda, esasan Türkiýä çykan köpsanly türkmenistanly raýatlar dürli howatyrlanmalar sebäpli ýurda dolanmazdan, köne pasportlary bilen ýaşaýan ýurtlarynda galdylar. Mundan ozal, bu barada Azatlyk Radiosy esasan Türkiýede ýaşaýan türkmen diasporasynyň onlarça wekili bilen geçiren gürrüňdeşliklerinde maglumat çap edipdi.
“Türkmenistanyň Migrasiýa hakyndaky kanuny bozan [daşary ýurtlardaky] türkmenistanly migrantlaryň köpçülikleýin günäsini geçmek meselesine garalýar. Bu daşary ýurda çykan raýatlary yzyna, ýurda dolamak üçin görülýän çärelerden biridir” diýip, Azatlygyň ýagdaýdan habarly çeşmesi gürrüň berdi.
Beýleki çeşme bu maglumaty tassyklap, Migrasiýanyň we Howpsuzlyk gullugynyň işgärleriniň welaýatlarda ilat bilen gürrüňdeşlik geçirýändigini, onuň dowamynda günä geçişlik hakda agzalyp, bu barada ýygnaga gatnaşyjylara prezidentiň kararynyň nusgasynyň görkezilýändigini aýtdy.
“Eýsem, migrantlar dolanarmy!? Ýurtda işsizlik höküm sürýär. Bolýan zatlar beýik türkmen depressiýasydyr” diýip, Azatlygyň birinji çeşmesi aýtdy.
Azatlyk Radiosy edil şu sorag bilen Türkiýede ýaşaýan migrantlaryň, şol sanda türkmenistanlylaryň ýaşaýyş rugsatlary we beýleki resminamalary boýunça meseleleri bilen ýakyndan gyzyklanýan Stambuldaky “Türkpermit” hukuk geňeşdarlygy firmasynyň ýolbaşçysy Murat Erşahin bilen gürrüňdeşlik geçirende ol “Bu täzelikden Türkiýede köne pasport bilen ýaşaýan müňlerçe türkmenistanly bikanun migrant hoşal bolar” diýip, çaklady.
“Ýöne türkmenler hökümetiň aýdýan zatlaryna kän bir ynanyp barmaýarlar. Şol sebäpden haçan bu aýdylýan karar metbugatda çap edilip, ondan soň birnäçe migrant Türkmenistana gidip pasportyny çalşyp gelensoň, muňa ynanyp başlarlar” diýip, Erşahin aýtdy.
Çykandygy aýdylýan täze kararyň Türkiýedäki migrantlara nähili täsir etjekdigi barada özüne berlen sorag boýunça garaýyşlaryny beýan eden türkmen diasporasynyň Türkiýedäki wekillerinden Rozubaý, bu karara özüniň begenjekdigini, ýöne ilki bilen bu kararyň iş ýüzünde güýje girip, işleýändigini görmek isleýändigini aýtdy.
Türkmenistanly migrantlar eklenç gözleginde esasan Türkiýä ýykgyn edýärler. Türkiýede köne pasport bilen bikanun ýagdaýda ýaşaýan türkmenistanlylaryň anyk sany mälim däl. Ýöne Türkiýäniň Migrasiýa gullugynyň hasabatlarynda, diňe 2016-njy we 2017-nji ýyllarda ýurtda kanuny ýagdaýda hasaba alnan türkmenistanly raýatlaryň sanynyň 30 müň töweregindedigi mälim edilýär.
Öňe sürülýän Karar barada Türkmenistanyň Migrasiýa gullugy özüniň resmi websahypasynda resmi beýanat ýaýratmady.
Ýurtda ykdysady ysgynsyzlyk höküm sürýär diýilýän wagty, daşary ýurtda gazanç edip, maşgalasyny ekleýän türkmenistanlylary ýurda dolamaga synanyşmagyň aňyrsyndaky maksadyň anyk nämedigi nämälimliginde galýar. Ýöne Azatlygyň Türkiýedäki türkmen diasporasynyň wekilleri bilen geçiren gürrüňdeşliginden mälim bolşuna görä, türkmen hökümetiniň özüniň daşary ýurtdaky raýatlary babatda etjek eglişigi türkmen migrantlarynyň arasynda uly gyzyklanma döreder.


text:
Möhletinden öň çykyp gidenleriň saýlaw okruglarynda we welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi bilen baglylykda 2017-nji ýylyň 21-nji maýynda geçiriljek Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk işleri guramaçylykly dowam edýär.
Welaýat, okrug, etrap, şäher, şäherçe, geňeşlik we uçastok saýlaw toparlarynyň agzalary bilen okuw maslahatlaryny geçirmek işleri 2017-nji ýylyň 21-28-nji apreli aralygynda Merkezi saýlaw toparynyň edarasynyň işgärleri tarapyndan Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaýatlarynda, Aşgabat şäherinde guramaçylykly geçirildi. Okuw maslahatlarynda olara saýlawlara taýýarlyk görmegiň we geçirmegiň kanunçylyk düzgünleri giňişleýin düşündirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan «Amul — Hazar 2018» halkara awtoralliniň 15-nji sentýabrda tamamlanmagy mynasybetli Hazar deňziniň kenarynda geçen owadan daba...
Ženewadan gowşan hoş habar 2018-nji ýylyň 25-nji iýunynda Ženewada Türkmenistanyň başlangyjy boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary boýunça Geňeşiniň 38-nji mejlisinde «Beýik Ýüpek ý...
3-nji iýunda geçirilen köpçülikleýin welosipedli ýörişiň öňüsyrasynda «Guinness World Reсords» kompaniýasynyň resmi wekili Şeýda Subaşi 2018-nji ýylyň 1-nji iýunynda «Aşgabat» köpugurly stadionynda we...
Şu gün dünýäniň köp ýurtlarynda ilkinji gezek Bütindünýä welosiped güni bellenildi, bu sene hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Birleş...
Mähriban halkym! Eziz watandaşlar! Sizi Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň biziň ýurdumyzyň başlangyjy esasynda 3-nji iýuny «Bütindünýä welosiped güni» diýip yglan etmegi bilen tüý...
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň wekilleri 2018-nji ýylyň 11-nji aprelinde geçirilen Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň nobatdan daşary saýlawlaryna...
Möhüm jemgyýetçilik-syýasy möwsüm bolan Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň düzümini, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalaryny saýlamagyň gutarnykly netijeleri j...
Örän möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäräniň — Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlarynyň gutarnykly...


text:
Türkmenistan Russiýanyň sebitleri bilen göni, netijeli gatnaşyklaryň giňeldilmegine gyzyklanýar
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Russiýa Federasiýasynyň Astrahan oblastynyň gubernatory Aleksandr Žilkiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.
Wagt tapyp söhbetdeş bolmaga mümkinçiligiň döredilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirmek bilen, Aleksandr Žilkin milli Liderimizi ýetip gelýän Täze ýyl, şeýle hem Türkmenistanyň başlangyjy bilen BMG-niň durnukly ulag boýunça Rezolýusiýasynyň kabul edilmegi bilen mähirli gutlap, ähli türkmen halkyna parahatçylyk, bagtyýarlyk we abadançylyk arzuw etdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz nobatynda gutlaglar we mähirli sözler üçin minnetdarlyk bildirip, Aleksandr Žilkini ýetip gelýän Täze, 2018-nji ýyl bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de oňa berk jan saglygyny, egsilmez gujur-gaýrat we işde täze üstünlikleri arzuw etdi. Döwlet Baştutanymyz Astrahan oblasty bilen däbe öwrülen dostlukly we netijeli gatnaşyklaryň özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ähli ugurlarynda täze ösüşe eýe bolýandygyny, şunda Russiýanyň sebitleri we esasy senagat, bilim we medeni merkezleri bilen göni, netijeli gatnaşyklary giňeltmegiň ähmiýetini belledi.
Bellenilişi ýaly, harytlaryň özara dolanyşygyny giňeltmek, syýahatçylygy ösdürmek, şol sanda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny çekmek, mysal üçin, iri syýahatçylyk guramalarynyň kömegi bilen ösdürmek babatda taraplaryň ikisinde hem umumy maksatlar bar.
Ynsanperwer gatnaşyklary, şol sanda bilim ulgamynda gatnaşyklary giňeltmek, deňizçilik pudagy üçin işgärleri taýýarlamak meselelerine aýratyn üns berildi. Aleksandr Žilkin türkmen tarapynyň Astrahan oblastynyň Priwolžskiý raýonynyň Funtowo obasynda 240 orunlyk mekdebi gurup berendigi üçin çuňňur hoşallygyny beýan etdi. Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu taslamanyň başyny başlady.
Bu okuw mekdebi Türkmenistanyň Astrahan oblasynyň 300 ýyllygyna sowgady bolar hem-de beýik türkmen şahyry, dünýä edebiýatynyň görnükli wekili Magtymguly Pyragynyň adyny göterer. Täze okuw mekdebiniň açylyş dabarasynyň geçiriljek senesi diplomatik ugurlar boýunça ylalaşylar.
Türkmenistanyň maliýeleşdiren bu durmuş maksatly taslamasy biziň halklarymyzyň özara gatnaşyklarynda täze tapgyryň başlangyjyna öwrülip, olaryň ruhy taýdan ýakynlaşmagy we gatnaşmagy üçin, täze ynsanperwer gatnaşyklary we bilelikdäki asylly işler üçin ýol açar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Söhbetdeşligiň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Aleksandr Žilkin Türkmenistanyň we Astrahan oblastynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmäge we has-da ilerletmäge taýýardyklaryny ýene-de bir gezek bellediler.
Milli Liderimiz pursatdan peýdalanyp, Russiýa Federasiýasynyň ýolbaşçylaryna ýetip gelýän Täze ýyl mynasybetli mähirli gutlaglaryny hem-de jan saglyk, abadançylyk we üstünlikler, dostlukly ýurduň halkyna bolsa mundan beýläk-de gülläp ösmegi arzuw etdi.


text:
Turkmenistanyng halk artisti, Magtymguly adyndaky yashlar bayragynyng eyesi Nury Halmammedow 1938-nji yylyng 20-nji iyunynda "Dayna" obasynda eneden bolyar. Nurynyng saza bolan howesi chagalygyndan bashlayar.Ol yashlygynda turkmen dutaryny dinglap saza ashyk bolyar. Chunki onung dunya gelen obasynda Annahal bagshy, Dost Hally bagshy we Geldi bagshy yaly belli dessanchy bagshylar yashap gechipdir. Nury yashlygynda yetim galyp, 1945 yylda Gyzylarbadyng yetimler oyune tabshyrylyar.Songra agasy bilen Baherdene gidyarler. Gunlering birinde Nury hichkime aytman otla munyar we Marynyng denginde ony tutyarlar we wokzalyng yanyndaky chagalar gawawhanasyna gawayarlar. Nury shol wagt ozuning doglan gununi bilmanligi sebapli onung doglan gununi nadogry belleyarler. Songra ony 1951-nji yylda Bayramalynyng chagalar oyune tabshyryalar. Nury ilkinji saz bilimini shol yerdaki sazchylyk mekdebinde Fortepiano saz guralyny owrenmek bilen bashlayar.
Songra wagyng gechmegi bilen Moskwa konserwatoriyasynda bilim alyar.
Nury Halmammedow turkmen milli sazyny kamil (professional) dereje-de dunya mailm
etmekde ing uly rol oynayan turkmen kompazitorydyr. Munga mysal edip europa saz gurallaryndan duzulen simfoniki orkestrde turkmen tebigatyny wasp edyan "Turkmenistan" atly simfoniki shekillerini gorkezse bolar. Kompazitoryng doredijiliginde saz janrynyng durli gornushlerini gorup bolyar. Meselem, "Japbaklar", "Aygytly adim", "Mukamyng syry" , "Kechpelek" birnache kinolara saz, aydymlar we romanslar, belli saz gurallary uchin kwartetler we bashgalar..... Kompazitoryng gowy goryan shahyry Gurbannazar Ezizow bolupdyr we onung goshgularyna duzen aydymlaryny Atageldi Garyagdyyewing yerine yetirmeginde kop dinglap bileris. Ol uch agirt koplench bile ishleshipdirler.Munga-da "Iki agach", "Dostlaryma" yaly birnache aydymlary mysal edip bileris. Ussat kompazitor 1983-nji yylda aradan chykyar.


text:
Fizika
Orazgalieva Meiramgy'l Alipkalievna, Balamaly эnergiia ko'zderi – bizdin' bolashag'ymyz
Maqala avtory: Orazgalieva Meiramgy'l Alipkalievna
Jumys orny: Oral "Servis" tehnologiialyq kolledji
Lay'azymy: II sanatty fizika ja'ne informatika pa'ninin' oqyty'shysy
Portalg'a jariialany' merzimi: 12.01.2018
«Prezidentimiz N.Nazarbaev «Qazaqstan-2050» strategiiasynda atap o'tkendei, «ko'mirsy'tegi shikizatynyn' naryg'ynda iri oiynshy bolyp qala otyryp, biz эnergiianyn' balamaly tu'rlerin o'ndiry'di damyty'g'a, ku'n men jeldin' эnergiiasyn paidalanatyn tehnologiialardy belsendi engizy'ge tiispiz. Bul u'shin bizde barlyq mu'mkindikter bar. 2050 jylg'a qarai elde эnergiianyn' balamaly ja'ne jan'g'yrtylatyn tu'rlerin qosa alg'andag'y barlyq эnergiia tutyny'dyn' kem degende ten' jartysy kely'ge tiis».
Elimiz, bu'kil a'lem эnergiia o'ndiry'din' jan'a a'disi men u'nemdey' jolyn izdestirip jatqanda, men de og'an tamshydai bolsa da o'z u'lesimdi qospaq oiym bar.
Bu'gingi menin' zerttey' jumysymnyn' maqsaty: arzan, balamaly, эkologiiag'a nuqsan keltirmeitin эnergiia ko'zin paidalany' arqyly эnergiiany u'nemdey' saiasatyn usyny', shalg'aida ornalasqan u'ilerdi jel эnergiiasy arqyly jaryqtandyry'.
Jumystyn' mindeti: kolledj bag'darlamasymen shektelip qalmai, jel эnergiiasy ty'raly teoriialyq bilimimdi эksperiment ju'zinde paidalany'.
Zerttey' jumysynyn' na'tijesi men qorytyndysy: jel эnergiiasy ty'raly alg'an bilimimdi praktikamen ushtastyryp, qog'amg'a ja'ne adamg'a paidaly jel qondyrg'ylarynyn' o'mirdegi paidasyn da'leldey'.
Qazirgi kezde adamzat qog'amynyn' o'mirin эnergiiasyz elestety' mu'mkin emes. Kesh bata ba'rimiz эlektr jaryg'ymen o'mir su'remiz, u'idegi ko'ptegen эlektr quraldary, demalys, ko'n'il ko'tery' oryndarynyn' tirshiligi, bu'kil o'ndiris, o'nimderdi o'n'dey', basqa da qajetti zattardy jasay' tehnologiialary эlektr эnergiiasyn qoldana otyryp ju'zege asatynyn bilemiz.
Da'stu'rli эnergiia ko'zderi retinde organikalyq otyn, iag'ni ko'mir, munai, gaz paidalanylatyny belgili. Biraq tabig'atta qory shektey'li: erte me, kesh pe, ol tay'sylady. Sondyqtan bu'gingi tan'da balamaly эnergiia ko'zderin izdestiry' o'te man'yzdy ma'sele bolyp otyr.
Qazirgi tan'da balamaly эnergetika qarqyndy damy'da. Onyn' sebebi эkologiianyn' nasharlay'y bolyp keledi. Balamaly эnergiianyn' ko'ptegen tu'ri bar onyn' ishinde:
- Ku'n эnergiiasy
- Jel эnergiiasy
- Sy' эnergiiasy
Sonyn' ishinde bu'gingi menin' zerttep otyrg'an taqyrybym jel эnergiiasy.
«Elin'nin' uly bolsan', elin'e janyn' ashysa, azamattyq namysyn' bolsa, qazaqtyn' memleketin nyg'aityp, ko'rkeiy'i jolynda terin'di to'gip en'bek et. Jerdin' de, eldin' de iesi ekenin'di umytpa», — deidi Elbasy N.A'.Nazarbaev.
Qazaqstan birinshi bolyp bolashaqty saqtay' u'shin эnergiianyn' balamaly tu'rlerine ko'shy' ma'selesin ko'terip, a'lemdi zalalsyz, tabig'atqa da, adamzatqa da paidaly balamaly qy'at ko'zderin damyty'dy nasihattap, elimizde jasalyp jatqan sol bag'yttag'y jan'a tehnologiialardy qoldanysqa usyny'da. Astanada «EXPO-2017» ko'rmesi «Bolashaqtyn' эnergiiasy» atty taqyrypta uiymdastyryly'da.
Bu'gin bizdin' paidalanyp otyrg'an эnergiia ko'zderi — jer asty paida qazbaqorlary — munai, ko'mir, tabig'i gaz barlyq эnergoqorlardyn' 90% quraidy. Amerikandyq zerttey'shilerdin' aity'ynsha jer betindegi munai 2025 jylg'a deiin jetedi. Qashan bolsa da, ol bitedi ja'ne a'ri qarai ne bolady? Paidaly qazba qorlarynyn' tay'syly' qarsan'ynda, olardyn' bag'asy da qarqyndap o'sy'de. Jyl saiyn atmosferag'a tu'rli jang'ysh zattardyn' jany'y na'tijesinde 23 mlrd tonnag'a jy'yq ko'mirqyshqyl gazy bo'linip, sondai mo'lsherde ottek sin'iriledi. Atmosferadag'y ko'mirqyshqyl gazynyn' mo'lsheri 13%-ke o'sti, sonyn' saldarynan atmosfera temperaty'rasy birneshe grady'sqa mo'lsherden tys jog'arylap, muzdyqtar erip, sonyn' saldarynan Du'nieju'zinin' muhittyq den'geii ko'terilip, tabig'atta tu'rli apattar bolyp jatyr. Derey' problemany sheshetin amal taby' kerek. Bu'kil a'lem g'alymdary men injenerleri izdenistin' arqasynda balamaly эnergiia ko'zin taby'dy maqsat etip qoidy. Ol sarqylmaityn qalpyna keltiretin эnergiia ko'zderi dep atalady.
Qalpyna keltiretin da'stu'rli emes эnergiia ko'zderinin' ereksheligi qor ko'zderi eshy'aqytta sarqylmaidy ja'ne эkologiialyq taza. Bulardy paidalany' tabig'at bailanystaryn buzbaidy. Al menin' usynysyp otyrg'an g'ylymi jobamnyn' maqsaty – shalg'aida ornalasqan u'ilerdi jel эnergiiasy arqyly jaryqtandyry' bolyp tabylady.


text:
Wenesuelada iki günden bäri geçirilýän protest ýörişlerinde 3 adam atylyp öldürildi
Wenesuelada geçen ýyl geçirlen protest ýörişlerinde azyndan 125 adam ýogalypdy.
Wenesuelanyň Merida şäherinde azyk ýetmezçiligi sebäpli iki günden bäri geçirilýän protest ýörişlerinde 3 adam atylyp öldürildi.
Azyk almak üçin nobata duran halkyň arasynda başlan gowgada azyndan 16 adam ýaralandy.
Iki aýry ferma hüjüm eden halk fermadaky mallary öldürdi.
Wenesuelada azyk ýetmezçiligi sebäpli geçen ýyl geçirlen protest ýörişlerinde azyndan 125 adam ýogalypdy.


text:
esasy
ÝAT we FATF bilen özara hereket
Türkmenistan ÝAT jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmaga we terrorçylygy maliýeleşdirmäge garşy hereket etmek baradaky Ýewrazia toparynyň düzümine 12-nji Plenar mejlisiniň karary bilen girdi. ÝAT-nyň işi FATF-yň standartlaryna laýyk gelýän POD/FT-yň talabalaýyk hukuklaryny we institusial esalaryny döretmekde sebitiň döwletlerine goldaw bermekdir.
ÝAT-na agza bolmak, Türkmenistanyň öňünde FATF-yň işine işeňňir gatnaşmak we jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmaga we terrorçylygy maliýeleşdirmäge garşy hereket etmekde beýleki ýurtlar we halkara guramlary bilen hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri açdy.
Türkmenistanyň Hökümeti 12-nji Plenar mejlisiniň kabul eden POD/FT boýunça milli ulgamyň halkara standartlaryna, hususan-da FATF-yň 40+ 9 maslahatyna laýyklygyna özara baha bermek baradaky kararyny goldady. 2010-njy ýylyň noýabrynda ÝAT-nyň baha beriji bilermenleriniň Türkmenistana sapary guraldy, aprel aýynda bolsa, Moskwa şäherinde baha beriji bilermenler bilen „ýüzbe-ýüz“ duşuşyk geçirildi. ÝAT-nyň bu 14-nji mejlisinde Türkmenistan boýunça özara baha bermegiň hasabaty tassyklandy we onuň netijesi FATf-y- esasy teklipleriniň üstünlikli ýerine ýetirilýändigi hakynda aýtmaga mümkinçilik berýär. Şeýle-de, bu mejlisde Türkmenistan boýunça öňe gidişiligiň bardygy hakynda hasabat tassyklandy we ol FATF-yň strategiki tekliplerini ýerine ýetirmek baradaky reýtingiň ýokarlanmagyna mümkinçilik berdi.Türkmenistan şeýle-de bu plenar mejlisde ÝAT baradaky ylalaşyga gol çekdi. Halkara hyzmatdaşlygy babatda mejlisiň barşynda Türkmenistanyň PFR-i bilen Rosinmonitoriň we Belarus respublikasynyň PFR-niň arasynda hyzmatdaşlyk etmek barada ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekildi. Şeýle-de, Türkmenistanyň PFR-i bilen Egmont toparynyň we Bütindünýä bankynyň arasynda işeňňir gatnaşyk bellenip geçildi. 2011-nji ýylyň iýunynda hyzmatdaşlyk hakynda ylalaşyk bolmazdan, Türkmenistanyň PFR-i Beýik Britaniýanyň, Lihşteýn knýazlygynyň, BAE, Hytaýyň we Serbiýanyň PFR-leri bilene ýakyn gatnapşygy ýola goýdy. Häzirki wagtda, jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmaga we terrorçylygy maliýeleşdirmäge garşy hereket etmekde halkara bilelişigini ösdürmek maksady bilen Türkmenistan -Gyrgyzystan Respublikasy, Hytaý, Latwiýa we Täjigistan bilen maglumatlary alşyp-berişmek hakyndaky ylalaşyklaryň taslamasynyň üstünde işleýär hem-de Şweýsariýa Konfedereasiýasynyň, Türküýäniň, Serbiýanyň we BAE PFR-leri bilen şeýle ylalaşyklary baglaşmak barada teklipleri iberdi.
Türkmenistan FATF-yň Plenar mejlislerine we işçi toparlaryň duşuşuklaryna işeňňir gatnaşýar. FATF-yň we EAT-nyň ýygnaklarynyň çäklerinde şeýle-de, FATF-yň we EAT-nyň ýokary derejeli wekilleri bilen duşuşyklar geçirilýär we POD/FT-yň milli ulgamynyň halkara standartlaryna laýyk gelmegini kämilleşdirmek baradaky hereketlerine ýokary baha berildi, şeýle-de, jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmaga we terrorçylygy maliýeleşdirmäge garşy hereket etmekde kabul edilýän çäreleri güýçlendirmäge gönükdirilen işleri dowat etmegiň zerurlygy bellenip geçildi.
esasy


text:
Elordamyz erekshe mártebe alyp, qalyptasqaly beri onyń tarıhynda kóptegen ákimder qyzmet atqardy. Astana qalasynyń ákimi laýazymy Ádilbek Jaqsybekov 1997 jyldyń jeltoqsan aıynan qyzmetke kirisken kezinen resmı paıda boldy. Dál sol ýaqytta Almatydan Uly kósh qozǵalyp, Saryarqaǵa kelip qonys teýip jatqan kezi bolǵany bárimizdiń esimizde. Ol kezde Almatydan kóship kelgen sheneýnikter sýyq úılerde tońyp, bir qınalsa, endi keıbireýleri munda Almatydaǵydaı durys tamaq ishetin jer joq eken desip júrdi. Áli astanalyq ınfrastrýktýra qalyptaspaǵan qalanyń ómirin durys jolǵa qoıý Ádilbek Ryskeldiuly úshin asa bir úlken synaq boldy. Biraq ol bul jumysty jaqsy atqara bildi jáne Elbasynyń kóńilinen shyqty. Oǵan dálel, onyń keıin ár jyldary mınıstr, Memlekettik hatshy jáne Prezıdent ákimshiliginiń basshysy sıaqty jaýapty da joǵary qyzmetterde bolǵany. Sonymen qatar Jaqsybekov myrzanyń 2014-2016 jyldary da qalany qaıta basqarǵan kezi bolǵanyn esterińizge sala ketkimiz keledi.
2004 pen 2006 jyldary ákim bolǵan О́mirzaq Shúkeev te óz deńgeıinde qalanyń kommýnaldyq-sharýashylyq qyzmetin aqsatpaı jaqsy qyzmet atqara bildi. О́ıtkeni oǵan deıin О́mirzaq Estaıuly 1998 jyldan bastap attaı 6 jyl Qostanaı oblysynyń ákimdigin basqaryp, ákim retinde myqty tájirıbesi qalyptasqan bolatyn.
Eki jylǵa (2006-2008) jeter-jetpes qala basshysy bolǵan Asqar Mamın da buǵan deıin qala ákiminiń orynbasary bolyp qyzmet atqarǵany onyń ákim retinde jumys isteýine kóp septigin tıgizgen edi. Qalaı degenmen de 1996-2000 jyldar aralyǵynda Astana qalasy áli qalyptasyp úlgermegen kezde qıyndyqtar kóp bolǵany báseneden belgili. Sol kezderde jumys istegen Asqar Uzaqbaıuly da ákim retinde kóp jumystyń mánisin túsine bildi jáne sátti jumys isteı bildi.
Al, endi 2008 jáne 2014 jyldar aralyǵynda jumys istegen Imanǵalı Tasmaǵambetov týraly áńgime múldem bólek desek bolady. Bul ákimniń kezinde qalanyń joldary men aýlalary jańasha reń alyp, myqty ózgerdi. Kóptegen úlken keshender salynyp, Elorda úlkeıip keńidi. Onymen qoımaı halyq áli kúnge deıin ańyz qylyp aıtatyn Imanǵalı aǵamyzdyń túngi ýaqytta avtomashıne róline ózi otyryp alyp, qalany aralap, nysandardy tekserýi qala damýyna erekshe serpilis bergen edi. 2010 jyly Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq uıymynyń sammıti abyroımen ótkizilse, 2011 jyly bolǵan VII qysqy Azıada oıyndary esimizde jaqsy jaqtarymen qaldy.
QR Prezıdenti ákimshiliginiń qazirgi basshysy Áset Isekeshevtiń ómirbaıanyna úńilsek, onyń eńbek jolyn qarapaıym jumysshy bolyp bastaǵanyn kórýge bolady. Qala ákimi bolyp turǵan kezinde halyqqa jaqyn bolýdy maqsat tutty. Áleýmettik jelilerde óte belsendi boldy. Qala ákimdigi tarapyna aıtylǵan syndarǵa der kezinde jaýap berýge tyrysyp otyrdy. Jáne kóptegen jaǵdaıda máseleler oń sheshilip te otyrdy. Sonymen qatar, 2017 jylǵy ótken EXPO Halyqaralyq kórmeciniń sátti ótýi osy ákim kezinde júzege asty.
Osydan týra bir aı buryn taǵaıyndalǵan jetinshi ákim Sultanov myrzanyń ómirbaıanyna kóz júgirtsek, ákimdikterde istep kórmegen eken. Iаǵnı, onyń qanshalyqty «sharýaqor» ekendigi ázirge belgisiz. Eger de bizdiń keıipkerimiz buryndary qalanyń kommýnaldyq–sharýashylyq nemese qarjy-ekonomıkalyq ómirine qatysty qyzmetter atqarǵan bolsa mundaı áńgime qozǵamas edik. Tym bolmaǵanda kez-kelgen oblystyq nemese respýblıkalyq qala ákimdikterinde jumys istese, qazirgi laýazymyna jarasymdy bolyp turar edi.
О́tken jumada bolǵan Joldaý kezinde B.Sultanov myrzanyń aty maqtalyp ta, dattalyp ta atalmady. Úkimet múshesi bolyp turǵanda Elbasynan birneshe eskertý alǵany bar bolatyn.
Ázirge ákimimizdiń bar aıtqany, Á.Isekeshev bastaǵan jumystardy jalǵastyramyn degeni. Sonymen qatar qala kóshesinde bolyp jatqan jármeńkege kelip, alma satyp alý sıaqty ózine arzan pıar jasaǵanyn esepke almasaq, B.Sultanovtyń ózin myqty kórsetýge áli múmkindikter óte kóp.
Ol úshin kún tártibinde turǵan tómendegi máselelerdi sheship tastasa, mynandaı ákimnen aınalmadyq pa dep tamsanar edik. Tipti shań jýytpaı qorǵashtar edik. Sonymen, qazirgi tańdaǵy Astananyń problemalary qandaı desek, ol mynalar:
- Turǵyn úı sharýashylyǵy problemalary. Iаǵnı halyq arasynda «KSK» dep atalyp ketken mekemeler jumysy kóńil kónshitetindeı deńgeıde emes. Ár kooperatıv ózinshe jeke «handyq» sıaqty saıasat júrgizedi jáne jumys isteıdi. Kóbine-kóp turǵyndardyń pikirimen sanasý áli de joq. Eger olardyń jumysy dóńgelenip júrip jatsa, árıne, mundaı synamas edik. Odan bólek oqtyn-oqtyn sýdyń toqtap nemese elektr jaryǵynyń óship qalýy, jylýdyń durys berilmeýi, úılerdiń shatyry men tóbelerinen sý tamshylaýy jáne taǵy basqadaı jaǵdaılardy aıtsaq bolady.
- Qala kóshelerin abattandyrý men jınaý. Jaz bolsa, kósheler sýǵa tolyp, qaıyqpen júzemiz de, qys tússe omby qarǵa batyp jatatynymyz bar. Ásirese borandy kúnderi qarapaıym adamdarǵa júrip-turý qıynǵa soǵady. Álbette, qalanyń sol jaǵalaýyndaǵy ortalyq kósheler qardan jaqsy tazartylatyn bolar, biraq oń jaǵalaý týraly bulaısha aıta almaımyz. Eski qala jaqta aýyldaǵy kóshelerdiń jaǵdaıynan nashar jerlerdi kezdestirýge bolady. Ol jerlerde qoqys pen kúldiń aılap-jyldap úıilip jata berýi, aryqtardyń sol qoqysqa tolyp bitelip qalýy sıaqty antısanıtarıalyq jaǵdaılar beleń alǵan.
- Kóptegen qurylysy toqtap qalǵan kóp qabatty úılerdiń jaǵdaıy sol siresken qalpynda tur. Byltyrdan bastap qala ákimdigi men qalalyq prokýratýra bul máseleni qolǵa alǵan da bolatyn. Biraq áli de serpilis kerek sıaqty. Aldyńǵy ákimder qansha jerden tyrysqanmen de sheshýi qıyn kúrmeý bolyp tur.
- Qalalyq kólik pen avtoturaq máselesi. Burynǵyǵa qaraǵanda jaqsarǵanmen, áli kóńilden tolyq shyǵatyn deńgeıde emes. Tolyqqandy jaqsy júretin 2-3 marshrýt bolmasa, kóptegen avtobýstar óte sırek júredi. Qystyń aıazynda tońyp qalmas úshin jasalǵan jabyq aıaldamalar óte az. Keıbir marshrýttarda áli de eski avtobýstar qatynap júr. Avtoturaqtardyń kópshiligi qazir aqyly bolyp jatyr. Halyq oǵan da qarsy emes. Biraq dittegen jerińizge ýaqytynda jetkenińizben, kóligińizdi qoıatyn oryn tappaı Mınıstrlikter úıi, Báıterek, QazMunaıgaz sıaqty ǵımarattardy 10-20 ret aınalyp qalatyn kezder bolady.
- Mektepter men balabaqshalar jaǵdaıy. Jańadan salynyp jatqan úılerdiń mańaıynda mektepter joq. Balalar alysqa qatynap oqıdy. Bul ásirese qystyń kúni qıynnyń qıyny ekeni túsinikti jaǵdaı. Al, balabaqsha máselesinde oryn alý múmkin emes dep jylap júrgen ata-analar óte kóp. Tipti, balasy 6 jasqa tolyp, mektepke baratyn kezde balabaqshaǵa joldama alǵan ananyń nege bulaı mazaq qylady dep jylap otyrǵan sátterin de kórdik.
- Ekologıa máseleleri. Qystyń kúnderi aıazda kómir kóp jaǵylsa, Elorda aspanyn kók tútin torlap turyp alatyny bar. Ony ekolog mamandar shyryldap aıtyp ta júr. О́tken jyly ǵana jasyl energıa dep jer jahanǵa aıqaılap ótkizgen kórmemizden qandaı nátıje kórip otyrmyz? Ekologıanyń taǵy bir máselesi ol qalada aǵashtardyń óte azdyǵy. Sol jaǵalaýda otyrǵyzylǵan aǵashtar durys kútim kórmegennen tez ólip qalyp jatady. Áıteýir esep úshin otyrǵyza ma álde basqadaı sebebi bar ma bas qalamyz áli kógermeı-aq qoıdy.
- Qaladaǵy buqaralyq sporttyń jaǵdaıy. Qudaıǵa shúkir, Elordanyń tórinde halyqaralyq standarttarǵa saı kóptegen sport nysandary salyp jatyr. Onda túrli deńgeıdegi jarystar da ótýde. Biraq kóbine-kóp sol nysandar qańyrap bosqa turatyn sıaqty. Sol sebepti, sol nysandarda qala turǵyndary, ásirese mektep oqýshylary úshin, baǵasy tegin bolmasa da jaqsylap arzandatylǵan sport úıirmeleri jumys istese. Kúnkóris deńgeıi orta nemese ortadan tómen otbasylar Astanada jetip artylatyndyqtan, osyndaı jaqsy jaǵdaılar kóptep jasalsa, balalardyń sport pen dene shynyqtyrýǵa degen qumarlyqtary artyp, bolashaqta chempıondarymyz kóp bolar edi. Sport pen salaýatty ómir saltyna qatysty taǵy bir másele ol qala kóshelerinde velojolaqtardy kóbeıtý. Sol jaǵalaýdaǵy úlken kósheler bolmasa, ondaı joldardy kózińiz shalmaıdy. Burynǵy ákim bul jaǵynan jaqsy is bastap ketkendigin aıta ketken abzal. Endigi kezek jańa ákimde.
Elbasynyń qala basshysyna bergen tapsyrmalary óz aldyna jeke bir áńgime bolǵandyqtan ony kelesi jolǵa qaldyramyz. Al, dál qazirgi jaǵdaıda B.Sultanov myrzanyń biz joǵaryda aıtyp ótken ótkir máselelerdi sheshýi ekijaqty tıimdi bolyp halyq pen qala bıligi arasyna altyn kópir ornaýyna jaqsy kepil bola alar edi. Zaman talabyna saı qazir halyqpen jaqyndasýdyń eń ońtaıly amaly ol áleýmettik jelilerde turǵyndarmen baılanys ornatý. Feısbýk nemese basqa áleýmettik jelilerdi sholyp ótseńiz, ákim myrzanyń belsendiligi áli baıqala qoımaıdy. Bir jaǵynan ákimge túsinistikpen qaraý kerek te bolar, múmkin ol áli aldaǵy jumystardy josparlap nemese komanda jasaqtaý máselesimen aınalysyp jatqan bolar?!
«Karavan» gazeti Baqyt Sultanov mólshermen 3 jyldaı ákim bolady dep dolbar jasaǵan eken. Biraq onyń qyzmetiniń uzaqtyǵy qalaı ózin-ózi kórsete alýymen jáne qala halqymen tikeleı qalaı til tabysatyndyǵynda bolatyndyǵyn ár kez umytpaýymyz kerek sıaqty.
Serikqazy Kókenaı