text:
Türkmenbaşy, 24-nji maý (TDH). Şu gün "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň VIII Halkara gaz kongresi we oňa bagyşlanan pudaklaýyn sergi öz işini tamamlady. Bu çäre energetika pudagynda halkara hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine täze itergi
berdi.
Kongrese dürli ministrlikleriň, pudak edaralarynyň, iri halkara guramalaryň we nebitgaz pudagynda ägirt uly tejribesi bolan nebitgaz kompaniýalarynyň wekilleriniň gatnaşmagy dünýäniň işewür toparlarynyň ägirt uly ykdysady mümkinçiligi bolan Türkmenistan bilen özara gatnaşyklary ýola goýmaga uly gyzyklanma bildirýändiginiň subutnamasyna öwrüldi. Oňa dünýäniň 36 döwletinden, şol sanda ABŞ-dan, Ýaponiýadan, Hytaýdan, Koreýa Respublikasyndan, Ýewropa Bileleşiginden, Russiýadan we GDA-nyň beýleki ýurtlaryndan, şeýle hem BAE-den, Türkiýeden, Malaýziýadan, Singapurdan, Eýrandan, Owganystandan, Pakistandan wekiliýetleriň 300-den gowragy gatnaşdy. Dünýä gaz senagatynyň häzirki ýagdaýyny we ösüş meýillerini ara alyp maslahatlaşmak üçin halkara derejedäki meýdança öwrülmegi bilen, forum ýurdumyzyň ýokary derejä eýediginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.
Halkara gaz kongresiniň işiniň barşynda bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän energetika syýasaty ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösüşine we onuň halkara energetika ulgamyna sazlaşykly goşulmagyna gönükdirilendir. Ýurdumyzda bu ulgamda amala aşyrylýan giň möçberli maýa goýum taslamalarynyň diňe bir ykdysady bähbidi bolman, eýsem ol sebitleýin energetika howpsuzlygynyň berkidilmeginde möhüm orun eýeleýär.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan ykrar edilen tebigy gaz gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär. Häzirki döwürde ol Merkezi Aziýa sebitinde “mawy ýangyjy” esasy ugradýan ýurtlaryň hataryna goşuldy. Amatly geosyýasy ýagdaýy we uglewodorod serişdelerine baý ýataklary bilen ýurdumyz dürli ugurlar, şol sanda Ýewropa we Aziýa bazarlary boýunça gazyň eksportuny mundan beýläk-de artdyrmak üçin ägirt uly kuwwatlyklara eýedir. Ýaşlar we Garakel ýataklary bilen bilelikde, garaşsyz auditiň maglumatlaryna görä, 27 trillion kub metr gory bolan “Galkynyş” gaz käni ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň ösüşiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Häzirki döwürde bu kände senagat taýdan abadanlaşdyrmak işleri alnyp barylýar. Bu işleri “Türkmengaz” döwlet konserni daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen bilelikde alyp barýar. Bu ýerde ýylda 30 milliard kub metr harytlyk gazy öndürmäge mümkinçilik berýän desgalar toplumy ulanmaga berildi. Şeýle kuwwatlykdaky ugurdaş toplumyň, şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini “mawy ýangyç” bilen üpjün etmäge niýetlenen desgalaryň üçünji nobatdakysynyň gurluşygy alnyp barylýar.
Mundan başga-da, geljegi uly nebitgaz ýataklary Hazar deňziniň türkmen kenarynda we kenarýaka zolagynda, Amyderýanyň sag kenarynda, Merkezi Garagumda we ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde güýçli depginde özleşdirilýär. Gazyň eksport ugurlaryny artdyrmak, köp şahaly gaz geçiriji ulgamy döretmek maksady bilen anyk işler durmuşa geçirilýär.
Dünýä energetikasyndaky düzümleýin öňegidişlikleri nazara almak bilen, Türkmenistanda gazy gaýtadan işleýän pudagy ösdürmek, ýokary goşulan bahasy bolan gaz himiýa önümleriniň dürli görnüşlerini öndürýän täzeçil tehnologiýalara daýanýan döwrebap kärhanalary gurmak işleri alnyp barylýar. Munuň özi milli ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrmak, köp ugurly esasda ösdürmek we ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmak boýunça öňde durýan wezipeleriň ýerine ýetirilmegini şertlendirýär.
Pakistanyň nebit we tebigy serişdeler ministri jenap Jam Kamal Han we Koreýanyň gaz korporasiýasynyň prezidenti jenap Sang — Hun Li öz çykyşlarynda dünýä bazarlaryna türkmen tebigy gazynyň eksportunyň ösdürilmegi bilen baglanyşykly meseleler barada aýtdylar. Aziýa ýurtlarynyň ykdysady ösüşi, ilatyň sanynyň artmagy we milli ykdysadyýetleriň ýokary sarp edijiligi şertlerinde ekologiýa taýdan
arassa hasaplanylýan energiýa serişdelerine gyzyklanmalar yzygiderli artar.
Şeýlelikde, soňky ýyllarda dünýäniň birnäçe sebitlerinde gysylan tebigy gazyň önümçilik möçberleriniň artýandygynyň göze ilýändigine garamazdan, Türkmenistandan turba geçirijiler arkaly ýangyç akymy durnukly we uzakmöhletleýin esasda ugradylar. Munuň özi bäsdeşlige ukyply we sarp edijileriň isleglerine laýyk gelýär diýip, çykyş edenler bellediler. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan — Hytaý halkara gaz geçirijisiniň kuwwatlyklaryny artdyrmagyň, onuň “Beýik ýüpek gaz ýoly” ulgamyna goşulmagynyň we Aziýa — Ýuwaş ummany sebitleriniň ýurtlarynyň gatnaşmagynyň mümkinçilikleri seljerildi.
Hytaýyň “CNPC International Türkmenisitan” milli nebitgaz korporasiýasynyň baş direktory jenap Den Minmin türkmen hyzmatdaşlarynyň bilelikdäki işiniň netijelerine ýokary baha berdi. Önüm paýlaşmak hakyndaky Şertnama laýyklykda, müňlerçe türkmen hünärmenleriniň işleýän CNPC kompaniýasy Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi üçin esasy çig mal çeşmeleriniň biri bolup durýan “Bagtyýarlyk” çägindäki ýatakda gözleg, abadanlaşdyryş we özleşdirmek işlerini alyp barýarlar.
“Türkmengaz” döwlet konserni bu ugruň işe girizilen döwründen başlap 110 milliard kub metrden gowrak tebigy gaz ugratdy. CNPC kompaniýasynyň ugradan gazy bolsa 60 milliard kub metrden gowrak. Bu taslama gönükdirilen maýa goýumlaryň umumy mukdary şu ýylyň ahyryna çenli ABŞ-nyň 7 milliard dollaryna golaýlar. Onuň çäklerinde çägiň seýsmiki barlaglary ýerine ýetirildi, synag we ulanyş guýularynyň 115-si burawlandy, zerur önümçilik, ulag we durmuş düzümi döredildi. Bu ýerde gurlan gazy gaýtadan işleýän kärhanalaryň ýyllyk kuwwaty 13 milliard kub metre ýetirildi.
Energetika Hartiýasynyň Sekretariatynyň baş geňeşçisi doktor Hose Aleksandro Karbalo Leýda foruma gatnaşyjylara Türkmenistanyň Energetika Hartiýasynyň Konferensiýasyna başlyklygynyň çäklerinde ýerine ýetirilen işler hakynda maglumat berdi. Hususan-da, energiýa göterijileriň köpugurlylygyny üpjün etmek, olaryň geografiýasyny giňeltmek ýaly, energetika pudagyndaky halkara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlaryna aýratyn üns berilýär Munuň özi ählumumy energetika howpsuzlygynyň, dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň tutuş ulgamynyň durnuklylygynyň möhüm şerti bolup durýar. Netijelilik, energiýa tygşytlaýyş, täzeçil tehnologiýalaryň we dolandyryşyň döwrebap usullarynyň ornaşdyrylmagy, onuň ekologiýa ugry we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň peýdalanylmagy, halkara ýangyç akymlarynyň ygtybarlylygy we howpsuzlygy, energiýa göterijileriň deňhukukly we açyklyk esasynda halkara üçtaşyr geçelgeleriň üpjün edilmegi, ykdysady we täjirçilik taýdan esaslandyrylmagy, energetika pudagyndaky maýa goýum işi, maýa goýumlaryň netijeliliginiň we olaryň goraglylygynyň ýokarlanmagy ýaly ugurlar möhüm hasaplanylýar.
Geljek hepdede Aşgabatda boljak Energetika Hartiýasynyň nobatdaky maslahatynda energetika ulgamynda bar bolan halkara hyzmatdaşlygyň gurallaryny kämilleşdirmegiň meseleleri we halkara hukugyň we döwletler hem-de halkara guramalar tarapyndan bu ugurda toplanan döwrebap tejribeleriň umumy ykrar edilen kadalarynyň esasynda energetika serişdelerini üstaşyr geçirmegiň meseleleri boýunça köptaraplaýyn Çarçuwaly ylalaşygy taýýarlamagyň meseleleri jikme-jik
ara alnyp maslahatlaşylar.
“Total”, “Dragon Oil”, “Burckhardt Compression”, “Eriell Group” kompaniýalarynyň, Gruziýanyň Döwlet nebitgaz korporasiýasynyň
wekilleri öz çykyşlaryny Türkmenistanyň gaz serişdelerini özleşdirmekde hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryna bagyşladylar. Şunlukda, amatly maýa goýum ýagdaýy, salgydyň ýönekeýleşdirilen ulgamy we döwlet tarapyndan berilýän kepillikler aýratyn bellenildi. Olar täze ýag ýataklaryny abadanlaşdyrmakda, ozal hereket edýänlerini döwrebaplaşdyrmakda, täze önümçilikleri döretmekde, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmakda we gaz pudagy üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamakda gyzyklanma bildirýän taraplar bilen özara peýdaly hyzmatdaşlyk üçin giň mümkinçilikleri açýar.
Kongresiň ikinji güni birnäçe mowzuklaýyn maslahatlardan ybarat boldy. Olaryň biri Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyna bagyşlandy. Gaz geçirijisiniň 214 kilometrlik türkmen böleginiň gurluşygy işiň tertipnamasyna laýyklykda alnyp barylýar. Ony 2018-nji ýylyň ahyryna çenli doly tamamlamak meýilleşdirilýär. Şu ýylyň ýanwar aýynda Aşgabatda “TAPI Pipeline Company Limited” we GFR-iň “ILF” kompaniýalarynyň arasynda Owganystan Yslam Respublikasynyň we Pakistan Yslam Respublikasynyň çäklerinde gurluşygy deslapky taslamalaşdyrmak we dolandyrmak boýunça hyzmatlary ýerine ýetirmäge gönükdirilen şertnama gol çekildi. Bu döwletleriň çäklerindäki tehniki işlere badalga berildi.
2017-nji ýylyň dowamynda gözleg işleri toplumyny, seýsmiki barlaglary aero surata düşürilişi, şol sanda TOPH-nyň oňyn ugruny kesgitlemek, gaz gysyjy beketleri we gaz geçirijiniň ugrunda beýleki goşmaça desgalary ýerleşdirmek, şeýle hem bu taslamanyň daşky gurşawa täsirini anyklamak işlerini ýerine ýetirmek meýilleşdirilýär. Gaz geçirijiniň owgan we pakistan bölekleri üçin başlangyç tehniki taslamany, halkara synaglary, hususan-da, enjamlary, turbalary we beýleki önümleri satyn almak boýunça synaglary geçirmek, TOPH taslamasy boýunça anyk maýa goýum çözgüdini kabul etmek üçin zerur resminamalary taýýarlamak meýilleşdirildi.
“ILF Consulting Engineers” kompaniýasynyň Dolandyryjy
direktory jenap Stefan Býurkle bu babatdaky hasaplamalar boýunça anyk maglumatlary habar berdi. Täze energetika taslamasynyň durmuş ähmiýetliligine ünsi çekip, ol ýerli ilatyň goldaw bermeginiň bu iri energetika taslamasynyň üstünlikli çözülmeginiň baş şertidigini
nygtady.
Owganystanyň Prezidentiniň maliýe-ykdysady meseleler boýunça baş geňeşçisi jenap Ajmal Ahmadi öz gezeginde Owganystanyň TOPH taslamasyna möhüm milli taslama hökmünde garaýandygyny belledi. Türkmenistanyň baý tebigy gaz ýataklaryny Günorta-Gündogar Aziýanyň energiýa göterijilere mätäçlik çekýän ýurtlary bilen baglanyşdyrmaga mümkinçilik berjekdigini belläp, ol bu taslamanyň iş ýüzünde durmuşa geçirilmeginiň sebitiň ykdysady, durmuş we ynsanperwer meseleleriniň çözülmegini şertlendirjekdigini aýtdy. Hususan-da, müňlerçe täze iş orunlarynyň döremek, degişli elektroenergetika, ulag-aragatnaşyk we durmuş düzüminiň emele
gelmek mümkinçiligi ýüze çykýar. Owganystanyň öz çäginden gazy üstaşyr geçirmeginden ägirt uly bähbit gazanjakdygy bellenmeli hakykatdyr.
“Inter State Gac Sistems” kompaniýasynyň baştutany jenap Mobin Saulat TOPH gurluşygyny dünýä energetikasynyň möhüm wakasy hökmünde atlandyrdy. Pakistanyň hökümetiniň bu taslamanyň tiz wagtda durmuşa geçirilmegine uly gyzyklanma bildirýändigini nygtap, ol halkara energetika hyzmatdaşlygy meselelerine täzeçil çemeleşmeleri we milli Liderimiziň bu möhüm pudakda öňe sürýän işjeň başlangyçlary üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Aziýa Ösüş Bankynyň uly geňeşçisi jenap Çin Çun Fong we EY/AHB taslamalaýyn maliýeleşdiriş kompaniýasynyň ýolbaşçysy doktor Sebastýan Hofert won Weýs öz çykyşlarynda TOPH taslamasynyň gurluşygynyň başlanmagyny uly ösüş hökmünde atlandyrdylar. Aýratyn-da, olar gaz geçirijiniň gurluşygynyň maliýeleşdiriliş meseleleriniň üstünlikli çözüljekdigine ynam bildirdiler. Singapurda, Londonda we Nýu-Ýorkda guralan ýörite işewürlik maslahatlarynyň dowamynda dünýäniň iri maliýe düzümleriniň ýolbaşçylary bilen bolan duşuşyklaryň netijesi şeýle diýmäge esas döredýär. Halkara ösüş banklarynyň TOPH taslamasyna maýa goýumlaryň esasy çeşmeleri boljakdygy çaklanylýar. Olar karz boýunça ätiýaçlandyryş kepilliklerini hödürlärler. Mundan başga-da maliýe serişdeleriniň bir bölegini dünýäniň eksport-karzlaşdyryş agentlikleri we täjirçilik banklary bermäge taýýardyr.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň, “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň, “Türkmengaz” we “Türkmennebitgazgurluşyk” döwlet konsernleriniň düzüm bölümleriniň ýolbaşçylarynyň, şeýle hem ýurdumyzyň ylmy birleşmeleriniň wekilleriniň Türkmenistanyň gazy gaýtadan işleýän pudagyna maýa goýumlary gönükdirmegiň geljekki ugurlaryna bagyşlanan çykyşlary uly gyzyklanma bilen kabul edildi. Şeýlelikde, ýakyn geljekde Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda täze tehnologiýa gurnamalaryň gurluşygy meýilleşdirildi. Olar bu ýerde çykarylýan önümleriň diňe bir görnüşlerini artdyrmaga däl, eýsem olaryň hilini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer. Olaryň hatarynda dizel ýangyjyny gidroarassalaýyşdan geçirýän gurnama, benzini ikinji gezek gidroarassalaýyşdan geçirýän, wodorod önümçiligi-desgalary we başga-da birnäçe desga bar.
Mundan başga-da “Türkmengaz” döwlet konserni bilen bilelikde Türkmenbaşy we Seýdi şäherlerindäki nebiti gaýtadan işleýän zawodlarda benzol önümçiligini guramagyň tehniki we ykdysady taýdan maksada laýyklygy öwrenilýär. Ol dünýä bazarynda uly islegden peýdalanýan we gymmat bahasy bolan polistirol we kauçuk ýaly önümleri almak üçin çig mal hökmünde ulanmak maksady bilen amala aşyrylýar. Benzoly alýan gurnamanyň gurulmagy ýurdumyzyň nebithimiýaçylaryna Ýewro-5 standartyna laýyk gelýän nebit önümçiligine doly geçmäge mümkinçilik berer. Nebit koksundan grafit we grafitirlenen önümleriň önümçiligi hem geljegi uly taslamalaryň biri bolup durýar.
“Türkmengaz” döwlet konserni tebigy gazdan etan almak boýunça döwrebap tehnologiýany, şeýle hem metan almak we ony gaýtadan işlemek boýunça “MTO” tehnologiýasyny peýdalanmak arkaly polietileniň, polipropileniň, poliwinilhloridiň we beýleki himiýa önümleriniň önümçiligi üçin birnäçe iri gazhimiýa toplumlarynyň gurluşygyny meýilleşdirýär.
Kongrese gatnaşyjylaryň çykyşlarynda ýangyç-energetika toplumynyň işiniň daşky gurşawa täsiri barada birnäçe gezek aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň tebigaty goramak döwlet syýasatynyň ýurdumyzyň ekologiýa abadançylygynyň üpjün edilmegine, tebigy serişdeleriň netijeli we aýawly peýdalanylmagyna gönükdirilendigi bellenildi.
Şeýle hem şu gün Türkmenistanyň nebitgaz edaralarynyň we konsernleriniň ýolbaşçylarynyň daşary ýurtly işewürler bilen köp sanly duşuşyklary geçirildi. Geçirilen gepleşikleriň dowamynda özara peýdaly hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagynyň ýurdumyzyň gaz senagatynyň, döwletimiziň bähbidine bolşy ýaly, tutuş dünýä bileleşiginiň bähbidine kuwwatly mümkinçilikleriniň durmuşa geçirilmegini şertlendirjekdigi bellenildi.
Kongrese bagyşlanyp geçirilen pudaklaýyn sergä gatnaşyjylar öz gezeginde dürli enjamlary, häzirki zaman gözleg tehnologiýalyryny, tebigy gazy we nebiti çykarmagyň, gaýtadan işlemegiň, olara
hyzmat etmegiň ugurlaryny hödürlemek babatda öz hyzmatlaryny öňe sürdüler.
VIII Halkara Gaz kongresine gatnaşyjylar forumyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna Ýüzlenme kabul etdiler. Onda ählumumy energetika gatnaşyklaryny ösdürmegiň möhüm meseleleri boýunça netijeli gatnaşyklary guramak üçin döredilen mümkinçilige tüýs ýürekden hoşallyk bildirildi we forumyň bu ulgamda bar bolan gatnaşyklaryň giňeldilmegini hem-de täze hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyny şertlendirjekdigi nygtaldy.


c: text/html

text:
Skip to content
Salam gadyrly ildeşler! Bilşiňiz ýaly bu günlerde Türkmen halky özüniň söýgüli we beýik halk şahyry Magtymguly şahyryň gününi baýram hökmünde belläp geçýärler. Bu mynasybetli biz hem siziň hemmäňizi bu baýramçylyk bilen gutlaýarys. Magtymguly şähryň arzuw eýlän ruhy gymmatlyklary esasynda durmuşyňyzy gurmaklyga we olardan gelýän bereketleri siziň ähliňize arzuw edýäris.
Kär Bile
Gapyl adam, gam astynda ýatyp sen,
Ötdi ömrüň uşak-düşek kär bile,
Dünýä mardyr-ýastanyp sen, ýatyp sen,
Ynjalarmy bile ýatan mar bile?
Iman gazan, ynsabyňny ýutmagyl,
Göre-bile özüň oda atmagyl,
Bidar bolup, gijelerde ýatmagyl,
Munça dözüp ýatajak sen gör bile.
Her ýan gitseň, barar ýeriň gör bolar,
Haýyr gazan, ýatan ýeriň nur bolar.
Ýagşy bolsaň jaýyo jennet, hüýr bolar,
Ýaman bolsaň, köýdürerler nar bile.
Gözüň ýumdyň, senden aýrylar malyň,
Öleňsoň, tirikler nä biler halyň,
Ýagşy-ýaman herne eden agmalyň
Garşyň alyp durar mydam bar bile.
Ömrüňe aldanma, ötgenňe ýanma,
Malyňa guwanma, mülke daýanma,
Munda bet iş etme, anda utanma,
Hasap güni haýryň alyp bar bile.
Magtymguly, dogry söze ten bergil,
Sogap mundan ötmez –tapsaň, nan bergil.
Köňlüň tapan dost ýolunda jan bergil,
Işiň nedir seni diýmez ýar bile!
BOLMAK HAKDYR
Eý, ýaranalar, adam ogly
Boz toprakdan bolmak hakdyr.
Asly häkden önen adam
Guma garlyp galmak hakdyr.
Kelamda bar iş beýandyr,
Barça iş Haka aýandyr,
Ynansaň saňa imandyr,
Ölmek hak, dirilmek hakdyr.
Eýup bolmadyň sabyrda,
Takatyň ýokdur jebirde,
Müňkür, Nekir dar gabyrda
Sorag, sowal kylmak hakdyr.
Eden işleriň soralar,
Gün gyzar, mizan gurular,
Tug çekiler, alam urlar,
Ýowuz günler gelmek hakdyr.
Magtymguly, azsaň ýoluň,
Ol gün niçik geçer halyň,
Bu gün zorlap alan malyň
Erte gaýdyp bermek hakdyr.
Post navigation

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatyna gatnaşmaga taýýarlanýar
8-nji sentýabrda geçirilen Hökümet mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatyna taýýarlyk görlişi barada hasabat berdi.
Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy bu ugurda alnyp barylýan işler barada hasabat berip, Nýu-Ýorkda Milletler Bileleşiginiň nobatdaky forumynda ýurdumyzyň beýan etjek ileri tutulýan ugurlary barada giňişleýin aýtdy. Öňde boljak çäreleriň barşynda ählumumy parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnuklylygyň yzygiderli goralmagy Türkmenistanyň alyp barýan işiniň esasy ugry hökmünde kesgitlenildi. Şunuň bilen baglylykda, terrorçylyga garşy göreşmekde hyzmatdaşlar bilen tagallalary birleşdirmäge aýratyn üns bermek teklip edilýär. Hususan-da, ýurdumyz Merkezi Aziýada BMG-niň terrorçylyga garşy Ählumumy strategiýasyny durmuşa geçirmek boýunça “Merkezi Aziýa—Birleşen Milletler Guramasy ýokary derejeli gepleşigiň” netijeleri boýunça kabul edilen Aşgabat Jarnamasyny amala aşyrmak maksady bilen köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy işjeň ösdürmegi maksadalaýyk hasaplaýar.
Mundan başga-da, Türkmenistan öňüni alyş diplomatiýasyna möhüm orun berýär hem-de Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasynyň sebit merkeziniň işine uly ähmiýet berýär. Şunuň bilen baglylykda, Baş Assambleýanyň 72-nji maslahatynyň çäklerinde ýurdumyz howpsuzlygy we parahatçylygy üpjün etmek işinde derwaýys meseleleri çözmekde öňüni alyş diplomatiýasynyň gurallaryny goldamak üçin Kararnamany işläp taýýarlamak we kabul etmek mümkinçiligine seretmegi teklip eder.
Esasy teklipleriň hatarynda häzirki zaman dünýäsiniň ýagdaýlaryny nazara almak bilen, ählumumy kiber-howpsuzlygy üpjün etmekde dünýä jemgyýetçiliginiň işleriniň işjeňleşdirilmegi agzaldy. Onuň ösdürilmegi maglumat-tehnologiýalar ulgamyndaky örän uly üstünlikler bilen bilelikde alnyp barylýar.
Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmagyň bähbitlerinde hyzmatdaşlygy has-da pugtalandyrmak döwletimiziň halkara derejesinde alyp barýan işleriniň ileri tutulýan ugurlary bolar. Bu babatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň goldawy bilen Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda döredilen Durnukly Ösüş Maksatlary boýunça ylmy-usulyýet merkeziniň bu maksatlary netijeli durmuşa geçirmek üçin ylmy-usulyýet binýadyny döretmekde esasy orun eýelejekdigini aýratyn bellemek gerek.
Durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm ýagdaýy hökmünde sportuň ähmiýetini belläp, Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasynyň 71-nji maslahatynyň resminamasy hökmünde çap edilen “Aziada-2017: Parahatçylygyň we ösüşiň ugrunda halkara sport hyzmatdaşlygy” atly halkara sport kongresiniň jemleýji Jarnamasyna esaslanyp, ýurdumyzda ÝUNESKO-nyň howandarlygynda bedenterbiýä we sporta jogap berýän ministrleriň hem-de ýolbaşçy işgärleriň ýedinji halkara maslahatynyň geçirilmegini teklip eder.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň öňde boljak maslahatynyň barşynda Türkmenistan öz daşary syýasat işiniň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde halkara ykdysady hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegini kesgitledi. Şu maksat bilen, energetikany hem-de ulag-aragatnaşyk ulgamlaryny ösdürmek meselelerine uly orun berler. Döwletimiz Türkmenistanyň başlangyjy bilen dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan kabul edilen täze halkara ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmäge hem-de öňden bar bolan geçelgeleriň ulanylmagyny işjeňleşdirmäge gönükdirilen çözgütleriň durmuşa geçirilmegini dowam eder.
Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy 2016-njy ýylyň noýabr aýynda BMG-niň ulag ulgamy boýunça ählumumy maslahatynyň netijeleri boýunça kabul edilen Aşgabat Beýannamasynyň ähmiýetini belläp, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatynda Türkmenistanyň “Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmek üçin ulaglaryň ähli görnüşleriniň arasynda gatnaşyklary ösdürmek” atly Kararnamasyny taýýarlamagyň mümkinçiligine seretmegi teklip etjekdigini habar berdi.
Öňde boljak maslahatyň çäklerinde Türkmenistan energiýa çeşmelerini hem-de energiýa serişdeleriniň iberilýän ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak üçin guramaçylyk, hukuk, ykdysady, tehniki we beýleki zerur şertleri döretmek işine gatnaşar.
Ekologiýa ulgamynda halkara hyzmatdaşlygyna işjeň goldaw bermek ýurdumyzyň daşary syýasy ugrunyň esasy aýratynlygydyr. Döwletimiz Baş Assambleýanyň nobatdaky maslahatynyň barşynda, şeýle hem daşky gurşawy goramagyň, suw serişdelerini dolandyrmagyň, tebigy hem-de tehnogen betbagtçylyklaryň öňüni almagyň we olaryň täsirini peseltmegiň möhüm meselelerini çözmek boýunça halkara tagallalaryna işjeň gatnaşar.
Türkmenistanyň Araly halas etmegiň Halkara Gaznasynda başlyklyk etmegini nazara alyp, 2018-nji ýylda ýurdumyzda Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy, Daşky Gurşaw baradaky Maksatnamasy (UNEP), Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezi ýaly ýöriteleşdirilen halkara düzümleriň gatnaşmagynda Halkara Gaznasyny dörediji döwletleriň Baştutanlarynyň sammitini geçirmek teklip edilýär.
Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy hem-de onuň düzümleýin bölümleri bilen hyzmatdaşlyk etmegiň strategiki häsiýetini kanagatlanma bilen nygtap, “Biz Milletler Bileleşiginiň öňde boljak forumyna häzirki döwrüň möhüm meselelerini çözmek, ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy saklamak we berkitmek işinde BMG-niň öňdäki ornuny ykrar etmek, 2030-njy ýyla çenli durnukly ösüş ulgamynda gün tertibinde kesgitlenilen wezipeleri hem-de maksatlary üstünlikli ýerine ýetirmek boýunça halkara tagallalary birleşdirmek işinde ähmiýetli tapgyr hökmünde garaýarys” hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň forumyň işine gatnaşmagyna taýýarlyk görmek meselelerine ýokary jogapkärçilikli we toplumlaýyn çemeleşmegiň zerurdygyny nygtap, ýurdumyzyň hökümet wekiliýetiniň düzümini tassyklady hem-de wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.


text:
Türkmen bagşylary joşup aýdym aýdanlarynda aýdymyň öz şygyr bentleri bilen ugurdaş manyly sanamalary hem özlerinden goşup goýberýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda türkmeniň ruhy kämilligini, düşünje sagdynlygyny asyrlar boýy üpjün edip gelen milli mirasymyz çuňňur öwrenilýär.
Hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda ýurdumyzda gowaça ekişi 2018-nji ýylyň 23-nji martynda Ahal, Mary we Lebap welaýatlarynda, 28-nji martda bolsa Daşoguz welaýatynda abraýly ýaşulularyň ak pata bermegi bilen badalga aldy.
Hormatly Prezidentimiziň şu ýylyň 23-nji fewralynda Mary welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistan döwletimizde ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeler bilen baglanyşykly taryhy ähmiýetli wakalar boldy.
Dünýä taryhynyň gatlaryna ösen medeniýetiň, sungatyň mekany bolup giren Türkmenistanyň gadymy ýadygärliklerinde geçirilýän arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde ýüze çykarylan taryhy tapyndylar ylmy esasda öwrenilýär.
Soňky ýyllarda TYA-nyň Arheologiýa we etnografiýa instituty tarapyndan Nusaý Ürgenç kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşen Paryzdepe, Şährihaýbar ýaly ýadygärliklerde alnyp barylýan işler bellärliklidir.
TYA-nyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynda hem ösümlik dünýäsiniň köpdürlüligini artdyrmak, olary gorap saklamak boýunça işler ylmy esasda alnyp barylýar.
Türkmen milli göreşi medeniýetimiziň aýrylmaz bölegidir. Türkmen halky gadymy döwürlerden bäri göreş sungaty bilen içgin gyzyklanyp gelipdir.
Halyçylyk sungaty uzak heňňamlarda timarlanyp, gitdigiçe owadanlanyp, türkmeni dünýä ýüzüne tanadyp gelen milli guwanjymyzdyr, halkyň ýüzüniň tuwagydyr.
Daşky gurşawy goramak, ekologiýanyaýawlysaklamak bilen baglanyşykly meseleler häzirki zaman dünýäsinde esasy meseleleriň birine öwrüldi.
Ýurdumyzda ylym-bilime, dünýä ylmynyň iň soňky gazananlaryny özleşdirmäge uly ähmiýet berilýär. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary bilen ylym-bilim ulgamyny kämilleşdirmek babatda, alymlaryň işine itergi bermek, türkmen ylmynyň taze binýadyny tutmak boýun-ça düýpli işler amala aşyrylýar.
Öňňin, 15-nji iýunda hormatly Prezldentimiziň paýtagtymyzda we Ahal welaýatynda alnyp barylýan işler bilen dikuçarda, guşuçar belentlikden tanyşlykda, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň ýadygärlik heýkelini Köpetdagyň belentliginde ýerleşdirmek barada aýdanlary halkymyzda uly buýsanç duýgusyny döretdi.
Şu gün ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy.
Gadymy hem şöhratly taryhynda Änew, Nusaý, Dehistan, Marguş, Merw, Köneürgenç, Amul, Sarahs, Abywerd ýaly medeni ojaklary döredip, umumadamzat medeniýetiniň ösüşine uly goşant goşan türkmen halky ylym-bilime aýratyn sarpa goýup gelipdir.
Ylym biziň düşünjämizde, ýönekeýleşdirilip aýdylanda, döredijilikli işiň netijesidir.
Sagdynlygyn we ruhubelentligiň ýylynda ynsany bagtly, eşretli durmuşa ýetirýän güýç ylymdyr.
Halkymyz «It geldi gut geldi» diýýär. Gut sözi gadymy türkmen sözi bolup, ol bagt manysyny aňladýar.
Öz durmuşyny türkmen topragyndan üzňe görmedik alym-arheolog Wiktor Iwanowiç Sarianidi ömrüniň köp bölegini türkmen sährasynda, has takygy, Garagum çölünde, gadymy ýadygärlikleri öwrenmek üçin gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak bilen geçirdi.
«Mirasa sarpa soýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan 2016-njy ýylyň 4-nji ýanwarynda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan maddy we ruhy gymmatlyklaryny gorap saklamagyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýandygyny aýratyn nygtady.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda bolup geçýän öz-gerişlikler halk hojalygynyň ähli pudaklaryny öz içine alyp, halkyň medeni babatda hem kämilleşmegine şert döredýär.
Milli Liderimiz şu ýylyň 13-nji ýanwarynda il içinde Paryzdepe ady bilen meşhur bolan gadymy taryhy ýadygärlige baryp gördi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, örän baý medeni-taryhy ýadygärliklere eýe bolan bu toprakda geçmişde dünýä ýaň salan beýik işler bitirilipdir: şäherler
döredilip, binalar gurlupdyr.
Şu ýylyň dowamynda paýtagtymyzda, onuň
töwereklerinde hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynda agaç nahallarynyň 3 million düýbüni oturtmak bellenildi. Gahryman Arkadagymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek hem-de abadanlaşdyrmak boýunça meýilnamalaryň öz wagtynda we
ýokary hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegiň wajypdygyny sargyt edýär.
Edermen ekerançy daýhanlarymyzyň
nesilme-nesil çekip gelýän päk zähmeti netijesinde sadymy döwürlerden şu günlere gelip ýeten maddy mirasymyz bolan gawunlar milletimizin ruhy mirasynda-da ykjam orun alypdyr: türkmen dilinde, däp-dessurlarynda, halk döredljiliginde gawun bilen bagly aýtgylaryň, durnukly söz düzümleriniň, rowaýatlaryň... giden ulgamyny görmek bolýarŞu toý günlerinde şolaryň kähirini ýatlasak, datly gawunlarymyzyň ýakymyna hem-deýokumyna sarpa goýdugymyz bolar.
Geobotanika we Milli gerbariý gaznasynyň, şeýle hem Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň barlaghanalarynda biziň ýurdumyzyň dürlik künjeklerine bolan ýazky ekspedisiýanyň barşynda toplanan maglumatlary we ösümlik materiallaryny işläp taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.
Häzirki döwürde ata-babalarymyz tarapyndan bize miras galdyrylan milli baýlyklarymyz bolan taryhy ýadygärliklerimizi öwrenmäge, olarda rejeleýiş, öň ki durkuny dikeldiş işlerini geçirmäge hem-de täze nesle abat ýagdaýynda ýetirmäge, olar barada nesihat işlerini alyp barmaga giň ýol açyldy.
Zenanyň şirin owazyna eýlenip, çagany uklatmak maksady bilen hiňlenilip aýdylýan sallançak başyndaky hüwdülerden başga-da, oňy ele alyp, bökdürip, hopba edip ýa-da aýagyň üstünde ýatyryp, yralaýan wagtyňda aýdylýan her hili çeper setirler hem folklor diýlip atlandyrylýan gymmatly hazynanyň içinde kän gabat gelýär.
Halkymyzyň ata-babadan gelýän halal we arassa ýoluny döwrebap dowam etdirýän hormatly Prezidentimiz türkmen halkynyň geçmiş taryhyny, edebiýatyny, sungatyny, milli däp-dessurlaryny täzeçil, töwerekleýin hem-de düýpli öwrenmegiň, nesillerimizi watansöýüjilik, halallyk, ynsan-perwerlik ruhunda terbiýele-mekde egsilmez hazyna bolan milli mirasymyzy dikeltmek bilen, halkymyzyň medeni-ruhy dünýäsini baýlaşdyrmagyň döwletimiziň gaýragoýulmasyz wezipeleriniň biridigini nygtaýar.
Häzirki döwürde iň wajyp meseleleriň biri hem ylym we önümçilik bähbitli ösümlikleriň tohumlarynyň asyl nusgalaryny genetika banklarynda saklamak hem-de olaryň nesil toplumynyň gorlaryny ýöriteleşdirilen ekin ýerlerinde diri görnüşde ösdürmek we öwrenmek bölüp durýar.
Ýakynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde «Ýurdumyzy özgertmekde innowasion tehnologiýalar» atly ylmy maslahat geçirildi.
Milli Liderimiz ylym ulgamyny ösdürmegiň, alnyp barylýan ylmy-barlag işlerinde ýokary netijeleri gazanmagyň esasy şerti hökmünde ýaş alymlaryň täze neslini terbiýeläp ýetiş-dirmäge aýratyn üns berýär.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanda düýpli we amaly ylymlary, innowasion senagaty ösdürmegi, ylmy, bilimi halka peýda berer ýaly derejä ýetirmegi wezipe edip goýdy we geljegi has uly bolan ylmyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi. Şol ugurlaryň biri hem ynsanperwer ylymlardyr.
Magtymgulynyň döredijiliginiň özeni türkmeniň gadymy hem baý halk döredijiligidir. Halkyň dünýa hakyndaky oýlanmalary, dünýa düşünmeleri ähli çuňlugy we danalygy bilen şahyryň döredijiligine siňipdir.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Biologiýa we derman ösümlikleri institutynyň Botanika bagynyň bu işi ýokary hünärli biolog-floristiçileri we sistematikaçylar amala aşyrýarlar. Bu işiň esasy ugry daşary ýurtlaryň howa şertlerine uýgunlaşan ösümlikleri ýurduň howa-toprak şertlerine uýgunlaşdyrmak ýa-da introduksiýa, ösümlikleriň seýrek duş gelýän görnüşlerini goramak bolup durýar.
Ýurdumyzyň çäginde ýerleşen taryhy ýadygärlikleri gorap saklamak, milli medeni mirasymyzy öwrenmek, wagyz etmek bilen baglanyşykly il-ýurt bähbitli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe has giň gerim bilen dowam etdirilýär.
Merdana türkmen halkymyz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, edermen pederlerimizden şu günki bagtyýar nesillere miras galan behişdi bedewlerimizi milli buýsanjy saýyp arzylaýar.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip atlandyrylan üstümizdäki ýylda eziz Watanymyzy mundan beýläk hem ösdürmek, özgertmek ugrunda alnyp barylýan ägirt işleriň her biri milli mirasa sarpa goýmak bilen utgaşdyrylýar.
Bu prosess anyk, nätanyş ösümlik bilen alnyp barylýan işiň ykdysady we sosial maksada laýyklygyny, onuň ýerli flora bilen ekologik we biologik deňeşdirip bolujylygyny nazara almak bilen oýlanyşykly toplumlaýyn ylmy çemeleşmäni talap edýär.
Özüniň milli medeni, edebi we taryhy gymmatlyklary bilen adamzat jemgyýetiniň ösmegine saldamly goşant goşan türkmen halkynyň geçmiş taryhyny çuňňur öwrenmek we dünýa ýaýmak Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwlet syýasatynyň ileri tutudan ugurlarynyň biri bölüp durýar. Belent maksatlara beslenen bu ugurlary has-da ýaýbaňlandyrmak Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda giň gerime eýe bolýar.
Ol ýazgylar ilkinji gezek kiçi Bezegli deräniň diwar ýazgylarynda gabat gelýär. Diwar suratlary, alymlaryň pikirine görä, takmynan, 14 müň ýyl ozalrak döredilipdir. Şeýlelikde, şol gowak ýazgylaryndan 8 kilometr uzaklykda ýerleşýän Çendir jülgesiniň, Ak obasynyň, Gyzyl Ymam gonamçylygynyň gapdalynda, iki dagyň arasynda, beýik gumly dag depelerinde ýerleşen daş heýkelleriň ýaşy, takmynan, 10ó11 müň ýyla golaýdyr. Şol ýadygärlikler birbada döremändir. Olar müňýyllyklaryň dowamynda ýasalypdyr. Şonuň üçin olaryň dörän wagty we daşky şekili asyrlar boýunça üýtgäp durupdyr.
Repetek Döwlet biosfera goraghanasy 1927-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 27-sinde Gündogar Garagumuň ajaýyp gara ojar tokaýlaryny hem-de onuň daş-töweregindäki meýdanlary gorap saklamak üçin döredildi. Goraghananyň wezjpesine Garagumuň çägeli çölüniň aýratyn, ÖTjboluşly iiýtgeşik ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek, goramak hem-de dikeltmek işleri girýär. Olardan başga-da, demir ýol duralgalarynyň, säginelgeleriň we öri meýdanlaryndaky guýularyň töwereklerini gök-bagçylyga öwürmäge uly iins berüýär.
Türkmenistanyň biçak baý geçmişi bar. Bu gün Altyn depe, gadymy Merw, Coltan Sanjaryň mawzoleýyi, Köneürgenjiň binalary, Maşady-Misserian galalary, Nusaý galasy köpleri haýran galdyrýar. Bu ýadygärlikler dünýä siwilizasiýasynda aýratyn orun tutýar. Türkmenistanda olar bilen bir hatarda henize çenli doly öwrenilmedik ýadygärlikler hem az däldir.
«Türkmenistan» gazeti,
06.01.2018
AZAJYK DERDI AŞ BASAR
Gyzgynlygyndan hemem gyzyl burçuň ajysyndan ýaňa agzyňy ýakyp barýan unaş sowuklamanyň, dümewiň bire-bir emi. Şonuň üçinem biri «dümewläpdirin» ýa-da «pylan ýerde sowuklapdyryn» diýse:
Burçluja unaş içde, birsalym basyrynyp ýat! Derrew açylyp gidersin diýerler. Dümew degen badyna duyup, ýaňky diýleni etsen, başga derman-däri gerek däldir. Dümew diýeniň gelen ýoluna tarap yzyna garaman gider.
Şular ýaly asyrlarboýy synagdan geçip, durmuşda göz ýetiren zadyny halk rowaýatdyr tymsala salyp, hasda berkidýär. Unaşyň sowuklama garşy birinji dermandygy barada il içinde şeýle gürrüň bar.
Gyşyň güni ýabyň suwuny kesip, gazy gazylyp, arçalýan döwri Lukman Hekimin ogly türkmen obalarynyň birine barýar eken. Görse, oba barýan ýaby arçap yören gazyçylar günorta naharyna çykypdyrlar. Özlerem ýapdan çykaran öl gumlaryny ýassanyp, çaý-nahar edinip otyrlar diýýä. Bu ýagdaýy gören ýigit öýlerine gelip, kakasyna şeýle diýýär:
Ol obanyň gazyçylary şu sowukda öl gumuň üstünde çaý içip otyrlar-da. Ynha, görersiň, ertiriň özünde olaryň ählisi sana ýüz tutarlar.
Onda Lukman Hekim:
Hany, sen şol oba agşamarada
aýlan, näme görseňem, gelip maňa aýt! diýýär. Ikindinara oba aýlanyp gelen oglan kakasyna habar berýär:
Men ol oba hatar-hatar aýlandym weli, hälki gazyçylaryň öýlerinde kimsiniň ejesi, kimsiniň aýaly unaş bişirip oturan eken.
Lukman Hekim ogluny diňläpdirde:
Beýle bolsa, arkaýyn bol, ol adamlaryň seň kakaňa işi düşmez diýipdir.
Dogrudan-da, hemme zadyny ýerbe-ýer edip, gowy bişirilen unaşy içen adam gara suw bolup derleýärde, şol ajy der bilenem kellagyry, sowuklama diýen ýaly sökellikler el bilen aýrylan ýaly bolýar. Şonuň üçinem türkmençilikde «Azajyk (ýa-da sähel) derdi aş basar» diýilýär.
Türkmen dilinde, köplenç, birinji bölegi aýdylyp goýberilýän şular ýaly aýtgylaryň aslynda ikinji bölegi hem bolagan bolýar. «Paýhas çeşmesi» atly nakyllar ýygyndysynda alnyşy ýaly, şu nakyl hem doly aýdylanda: «Azajyk derdi aş basar, agyr derdi iş» görnüşinde bolmaly. Beýle diýlende, nakylyň ikinji bölegindäki «dert» sözi gaýgy-gam, hasrat manysynda gelýär, ýagny adamyň başyna gynançly-aladaly waka düşen ýagdaýynda bar ünsüni şoňa berip, içini hümledip oturman, nämedir bir zada güýmense, pikiri bölünip, derdi ýeňlän ýaly bolar diýen pikir öne sürülýär. Şu pikiri nakylyň tutuş süňňüne siňdirip, «Kiçi gaýgyny aş basar, uly gaýgyny iş basar» diýip aýdylýan görnüşi hem bar. Bu hili aýdylanda, «aş» sözi has giň manyda gelip, dine unaşy däl-de, umuman, gowy iýmitlenmegi aňladýar. Ýagny nämedir bir zady ünji-alada edinip oturan adama gapdalyndan biri:
Hany, sen ony ünji edinip oturmasana, bir ýagdaýy tapylarla. Gel, ynha, men seň gowy görýän zadyny bişirtdim, sowamanka iýeli! diýip, saçak başyna çagyrsa, datly tagamyň lezzetinden hem-de özi hakda edilýän duýgudaşlykdan göwrümi giňäp, ýaňky ünjüli adamyň gaýgy edip oturan meselesiniň oňyn çözgüdi tapylan ýaly bolýandygy göz önünde tutulýar.
ÝALANÇY ÇYNYNY DIÝMEZ...
Nakyllaryň käbiri durmuşda bolup geçen wakany gönüden-göni habar berip, şol wakanyň mysalyndada çuňňur pelsepewi meseläni gozgaýar. Mysal üçin, «Paýhas çeşmesi» atly kitapdaky «Ýalançynyň öýi ýandy, oňa hiç kim ynanmady» diýen nakyly eşideniňde, il içinde bolup geçen bir waka: hemişe ýalan-ýaşryk sözläp, ýalançylykda ýakasyny tanadan bir kişiniň öýüne ot düşüşi, emma ynamdan gaçansoň, oňa hiç kimiň ynanmaýşy, «Aý, pylanydyrda, onuňam bir gepi-sözi bolarmy?!» diýip, bu habara biperwaý garaýyşlary birin-birin göz öňüne gelýär.
«Paýhas çeşmesinde» şol nakylyň öň ýanynda, ýalan sözlemäge endik eden adam aňsat-aňsat dogry sözlemez, şonuň üçinem negada bir çynyny aýdaýsada, oňa hiç kim ynanmaz diýen pelsepäni umumy äheňde beýan edýän «Ýalançy çynyny diýmez, diýsede il ynanmaz» diýen nakylam bar. Bu nakylyň döremegine sebäp bolan durmuş wakasy hakda şeýle bir tymsal aýdýarlar.
Öňküräk döwürde gumy etekläp oturan obalaryň birinde şol obanyň golaýragynda goýun bakyp yören çopan bar eken. Ol çopan bir gün ekin üstünde işläp yören daýhanlara tarap elini bulaýlap:
Dat, ýeteweriň, goýunlara möjek çozdy! diýip, uly ili bilen gygyrypdyr. Daýhanlaram edip duran işlerini taşlap, kimsi pilli, kimsi çarşakly kömege ylgapdyrlar. Çopanam daýhanlary şeýle ynandyryp aldap bilenine keýp edip, hahahaýlap, olaryň üstünden gülüpdir. Muny görüp daýhanlar çopana käýinişip, yzlaryna gaýdypdyrlar.
Soň bir gün bu waka ýatdan çykyşan soň, çopan daýhanlary ýene-de şeýdip aldapdyr... Aradan ep-esli wagt geçensoň, hakykatdanam, çopanyň bakyp yören sürüsine gurt darapdyr. Emma ol hernäçe çynyny edip gygyryp, kömege çagyrsa-da, bu gezek daýhanlar çopana kömege barmandyrlar. Şeýdibem, ýalançy çopan uly zyýana galypdyr...
Şunuň ýaly, durmuşda sapak edinäýmeli tymsallardyr rowaýatlar çeper eserleriň döremeginede esas bolýar. Görnükli türkmen nusgawy şahyry Annagylyç Mätäjiniň ogly Molladurdy şahyram ýaňky tymsaly şygyr diline geçirip, «Hojaguly» atly goşgusyny döredipdir.
BAR ZATDAN SÜÝJI-DE DIL, AJY-DA DIL
Halk döredijilik eserleri, şol sanda nakyllardyr atalar sözleri hem köp nusgaly bolagan bolýarlar. Sebäbi nakyllardaky öz göwnüne jaý bolan pikiri her kim özüçe, käbir sözlerini üýtgedip aýdyp goýberýär. Mysal üçin, «Paýhas çeşmesiniň» 322-nji sahypasynda: «Bar zatdan süýjide dil, ajyda dil» diýen nakyl bar. Kitabyň 365-nji sahypasynda bolsa, gönüden-göni şol bir manyny berýän «Dünýäde iň ajy zat hem dil, iň süýji zat hem dil» diýen nakyl ýerleşdirilipdir. Bu nakyllaryň döremegine sebäp bolan waka barada il içinde şeýle rowaýat bar.
Beýik Seljuk döwletiniň hökümdary Soltan Sanjar bir gezek asly abiwerdli Enwerä duş gelýär. Onuň şahyrçylyk ussatlygyna göwni ýeten soltan şahyry köşgüne işlemäge çagyrýar. Enweriniň düzýän dabaraly kasydalary üçin soltanyň oňa bolluk bilen sylag-engam berýändigini gören owalky köşk şahyrlary ony gabanyp başlaýarlar. Olaryň närazylyk bilen edýän hyşy-wyşylary soltanyň gulagyna baryp ýetýär. Onda Soltan Sanjar köşk şahyrlarynyň hemmesini öz huzuryna ýygnap, olara şeýle diýýär:
Siziň Enweri bilen işiniz bolmasyn. Sebäbi ol yöne bir şahyr däl-de, köp ylymlardan baş çykarýan alym adam. Onsoňam, ol sözüň hikmetine örän düýpli düşünýär...
Şahyrlaryň has ekabyrraklary soltanyň bu sözlerini gaty görjek bolýarlar. Soltan muny duýýar-da:
Size ertire çenli möhlet berýärin, bazara baryň-da, mana iň süýji zady getirip beriň! diýýär. Şahyrlar bazara aýlanyp, saýlap-seçip, kimsi halwa, kimsi nabat, kimsi ýakut ýaly buldurap, her dänesinden bal damaýjak bolup duran üzüm, kimsi süýjüliginden ýarylara gelip, paçagy çat açan torly gawun, kimsi ary balyny, garaz, her kim özüniň iň süýji zatdyr öýdenini getirýär. Soltan olara:
Getiren zatlaryňyzy goýuňda, indem iň ajy zady tapyp gelin! diýýär. Şahyrlar ýenede bazara baryp, aýlanyp-aýlanyp, pikirlenip-pikirlenip, biri gara burç, biri gyzyl burç, biri kekre, biri gassaphana baryp, malyň ödüni, garaz, her kim ajydyr öýden zadyny alyp, köşge getirýärler.
Soltan getirilen zatlary görýärde, Enwerä ýüzlenýär.
Enweri, hany senem bazara gitde, iň süýji nygmaty tapyp getir! diýýär. Enweri uzak garaşdyrman, göni gassap dükanyna barýarda, soýulan malyň dilini alyp gelýär. Soltan ýylgyrýarda, oňa indem iň ajy zady getirmegi buýurýar. Enweri bu gezegem dil getirýärde:
Soltanym, dünýäde iň ajy zat hem, iň süýji zat hem dildir! diýýär. Soltan muňa hezil edinip gülýärde, beýleki şahyrlara şeýle diýýär:
Gördüňizmi, Enweriniň söz manysyny aňyrdan aýlap alşyny?! Siz, gowusy, gybat-gürrüň bilen meşgullanmaňda, işliişiňiz bilen boluberiň!
Ine, şu wakadan hem «Bar zatdan süýjide dil, ajyda dil» diýen nakyl döräpdir diýýärler.
Bu rowaýaty Soltansöýün bilen Myralynyň adyna baglabam aýdýarlar, «Öňde-de bir pir müritlerine şeýle diýipdir...» diýen ýaly edibem aýdýarlar. Haýsy bolanda-da, nakylda ynsanlar arasyndaky iň möhüm aragatnaşyk serişdesi bolan dilin keramatdygy, söz diýilýän närsäniň adamy agladybam, güldüribem bilýändigi aýlawly sözleriň üsti bilen nygtalýar.
Ejegyz ÇARYÝEWA,
TYA-nyň Milli golýazmalar institutynyň
esasy ylmy işgäri,
dil-edebiýat ylymlarynyň kandidaty.


text:
Hazarýaka döwletleriniň Hazar deňziniň hukuk durumy boýunça işçi topary nobatdaky duşuşygyny Aşgabatda, gelýän aýyň başynda geçirer.
Hökümet başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu baradaky karara anna güni gol çekendigi habar berilýär.
Türkmen metbugaty Hazar deňziniň hukuk durumyny kesgitleýän konwensiýany işläp taýýarlamagyň çäginde guralýan 49-njy maslahatyň 1-2-nji iýunda geçiriljekdigini habar berdi.
Bu duşuşyk hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derjesinde bolar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 27-nji maýda NATO has güýçli bolar, sebäbi agza ýurtlar öz goranyş töleglerini “düýpli” ýokarlandyrdylar diýdi.
"NATO-nyň köp ýurdy töleglerini saldamly artdyrmaga razy boldy, bu olaryň etmeli zady. Pul gelip başlaýar, NATO has güýçli bolar” diýip, Tramp Sisiliden, Ýedilar toparynyň sammitine gatnaşýan ýerinden twitterde ýazdy.
Tramp mundan iki gün öň Brýusselde NATO agzalarynyň goranyş üçin ýeterlik pul töleneýändiklerini ýatladypdy.
NATO ýurtlary Birleşen Ştatlara ýa-da NATO-nyň özüne göni töleg tölemeýärler. Olar ýurt içinde ýaraglara we beýleki goranyş maksatly çykdajylara serşde harçlaýarlar.
Tramp agza ýurtlary öz jemi içerki önümleriniň azyndan 2 prosentini goranyşa harçlamaga hyjuwlandyrdy. Şu wagta çenli diňe bäş döwlet bu talaby ödedi.
Beýleki döwletler bu talaby 2024-nji ýyla çenli ýerine ýetirmäge borçlandy.


text:
Energetika institutynyň talyplary metallary işläp taýýarlamagyň täze tehnologiýalaryny öwrenýärler
Mary şäherindäki Türkmen döwlet energetika institutynyň gurluşynda metallary işläp taýýarlamak boýunça tehnologik okuw merkezi peýda boldy. Senagat-tehnologiýasy fakultetiniň mugallymy Gözel Saparlyýewanyň aýtmagyna görä, onuň binýadynda „metallary işläp taýýarlamak maşynlary we tehnologiýalary“ hünäriniň talyplary bilim alarlar.
Merkez aýry okuw-önümçilik binasynda ýerleşýär. Ýagtydan giň okuw otaglary dünýäniň öňdebaryjy firmalarynyň öndürýän tokarçylyk enjamlary, güýçli gidrawliki press, giýotin gaýçylary diýilýäni we beýleki gurallar bilen üpjün edilen. Merkezi enjamlaşdyrmaga hindi hünärmenleri uly ýardam berdiler. Täze enjam sapaklarda synagdan üstünlikli geçdi.


text:
7-8-nji dekabrda Wenada ÝHHG-nyň daşary işler ministrleriniň mejlisi geçirildi. Mejlisiň jemleri boýunça geçirilen metbugat konferensiýasynda Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowa Türkmenistandaky rus raýatlarynyň hukuklarynyň bozulmagy bilen bagly sorag berildi.
“Gündogar” habar saýtynyň maglumatyna görä, “TürkmenÝurtTV” neşiriniň wekili Diana Serebrýannik Türkmensitanyň ozalky daşary işler ministri Boris Şyhmyradowyň ykbaly, şeýle-de golaýda tussag edilen aktiwist Galina Kuçerenkonyň ykbaly barada sorag berdi.
Sergeý Lawrow Orsýetiň Şyhmyradowyň ykbaly bilen gyzyklanyp, Türkmenistanyň “öňki häkimiýetlerine” ýüz tutandygyny aýtdy, emma berlen jogapdan kanagatlanyp-kanagatlanmandygyny aýtmady.
Şeýle-de ol Galina Kuçerenkonyň ykbaly bilen gyzyklanmagy wada berdi.


text:
Türkmenistanyň futbol boýunça milli ýygyndysynyň goragçysy Şöhrat Söýünow şu günler Belarus Respublikasynyň «Dnepr» futbol toparynyň düzüminde türgenleşýär. Türkmenistanly goragçynyň geçirýän duşuşyklary tälimçileriň ýokary bahasyna mynasyp bolan ýagdaýynda, ol karýerasyndaky ilkinji daşary ýurt toparynyň düzümine goşulyp biler.
Mogilýow şäheriniň «Dnepr» kluby 1960-njy ýylda esaslandyryldy. Taryhynda bir gezek Belarusyň çempionlygyny gazanan, bir gezek hem ýurduň Kubogy ugrundaky ýaryşyň finalyna çykmagy başaran topar geçen ýyl birinji ligada çykyş edip, çempionaty üçünji orunda tamamlady. Birinji liga — Belarus çempionatynyň ikinji derejeli çempionatydyr. Geçen möwsümdäki üstünliginden soňra, «Dnepr» nobatdaky möwsümde Ýokary ligada çykyş etmäge hukuk gazandy.
Ýakynda Şöhrat Söýünow «Dnepriň» düzüminde ilkinji gezek meýdana çykdy. «Minsk» futbol topary bilen myhmançylykda geçirilen ýoldaşlyk duşuşygy 1:2 hasabynda Mogilýow şäheriniň futbolçylarynyň peýdasyna tamamlandy. Türkmenistanly goragçy duşuşygyň ikinji ýarymynda oýnady.
Belarus Respublikasynyň futbol çempionatyna 1-nji aprelde badalga berler.


text:
07.02.2018. Paýtagtymyzda Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleriniň dabaraly açylyşy boldy. Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Medeniýet merkezi we ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi bu çäräniň guramaçylary boldular.
Iki döwletiň ynsanperwer gatnaşyklarynyň ösdürilmegi gadym döwürlerden bäri taryhy we medeni umumylyklar bilen baglanyşykly biziň halklarymyzyň hoşniýetli goňşuçylyk we dostluk gatnaşyklarynyň anyk ýörelgelerini aýdyň tassyklaýar.
Şu günki çäre goňşy ýurtlaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy ýaýbaňlandyrmakda nobatdaky ädimdir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, türkmen-eýran ynsanperwer gatnaşyklary umumadamzat gymmatlyklarynyň hazynasyna mynasyp goşant goşan iki halkyň özboluşly milli mirasyny öwrenmek we goramak işinde aýratyn ähmiýete eýedir.
Bu çäräniň «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylan hut şu ýylda geçirilmeginiň aýratyn many-mazmuny bardyr. Çäkleri taryhy we binagärlik ýadygärliklere beslenen biziň döwletlerimiz Gündogary we Günbatary birikdirýän bu ugurda möhüm halkadyr. Munuň özi olaryň dünýä medeniýetiniň merkezleri hökmündäki ähmiýetini şertlendirýär. Biziň halklarymyzyň medeniýetleriniň ýakynlygy asyrlaryň jümmüşinden gelýän gatnaşyklary täze many-mazmun bilen baýlaşdyryp ösdürmekde häzirki wagtda ajaýyp hereketlendiriji güýç bolup hyzmat edýär.
Eýran Yslam Respublikasynyň wekiliýetiniň düzümine medeniýet ulgamyndaky ugurdaş edaralaryň ýolbaşçylary we hünärmenleri, döredijilik toparlary, halk senetçiliginiň ussatlary girdiler. Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginde bolan Eýran Yslam Respublikasynyň wekilleriniň kabul edişliginiň barşynda medeniýet ulgamynda özara gatnaşyklary ösdürmegiň geljegi ara alyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde Medeniýet günleriniň dabaraly açylyşy boldy. Şu mynasybetli bu ýere medeniýet ulgamynyň edaralarynyň ýolbaşçylary we Aşgabatdaky diplomatik wekilhanalaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ýurdumyzyň döredijilik işgärleri, ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlar düzümi hem-de talyplary gatnaşdylar.
Çykyş edenler bu çäräniň döwletara gatnaşyklaryny yzygiderli ösdürmekdäki, biziň halklarymyzyň dostluk we doganlyk arabaglanyşygyny pugtalandyrmakdaky ähmiýetini nygtadylar. Eýranyň medeniýet günleriniň Aşgabatda geçirilmeginiň medeniýetleriň mundan beýläk-de özara baýlaşmagyna, döredijilik intelligensiýasynyň wekilleriniň hünär gatnaşyklarynyň giňeldilmegine ýardam etjekligi bellenildi.
Dabara gatnaşyjylar halklaryň parahatçylykly ýaşamagyna we özara düşünişmegine gönükdirilen köpugurly hyzmatdaşlyk syýasatyny durmuşa geçirýändikleri üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa we Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhana hoşallyk bildirdiler.
Bu ýere ýygnananlar şeýle hem medeni çäräniň maksatnamasy bilen tanyşdyryldy. Onuň başyny dostlukly ýurduň artistleriniň beren konserti açdy.
Mukamlar köşgüniň sahnasynda Horasan welaýatynyň sazandalarynyň we aýdymçylarynyň, gadymy taryhly Töwriz şäherinden gelen “Araz” folklor toparynyň çykyşlary boldy.
Eýran artistleri nusgawy sazlary, Gündogar şahyrlarynyň goşgularynyň esasynda aýdylýan gadymy şahyrana heňleri ýerine ýetirdiler, şeýle hem ajaýyp aýdyň horeografik çykyşlary görkezdiler.Tomaşaçylar zehinli myhmanlaryň her bir çykyşlaryny dostlukly elçarpyşmalar bilen garşyladylar.
Eýran Yslam Respublikasynyň ýurdumyzdaky Medeniýet günleriniň çäklerinde Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde goňşy ýurduň amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisi bolar. Sergide eýran kalligraflarynyň, miniatýurçylarynyň, grawirleýjileriniň, halyçylarynyň, agajy we daşy ýonujylaryň we beýlekileriň işleri görkeziler. Şeýle hem iki ýurduň halk ussatlarynyň duşuşygyny geçirmek meýilleşdirildi.
Medeniýet günleriniň maksatnamasynda şeýle hem “Aşgabat” kino merkezinde Eýran Yslam Respublikasynyň kinematografiýasynyň esasy ugurlaryny has doly açýan filmleriň görkezilişi girizildi. Türkmen döwlet gurjak teatrynyň sahnasynda iki ýurduň çagalar döredijilik toparlarynyň çykyşlary bolar. “Watan” kinokonsert merkezinde bolsa eýran folklor we toparynyň konserti geçiriler.
9-njy fewralda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günleri tamamlanar. Onda sungat ussatlarynyň bilelikdäki konserti bolar.
Myhmanlar üçin ýurdumyzyň taryhy-medeni ýadygärlikleri, muzeý gymmatlyklary, häzirki zaman ugurdaş desgalar bilen tanyşdyrýan uly maksatnama taýýarlanyldy.
www.tdh.gov.tm
Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleriniň açyldy
07.02.2018. Paýtagtymyzda Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleriniň dabaraly açylyşy boldy. Eýran Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň Medeniýet merkezi we ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi bu çäräniň guramaçylary boldular.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
02.02.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň fewral aýynyň 2-i (TDH). Şu gün Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriniň netijeleri, döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy, şeýle hem käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi.Wise-premýer ýurdumyzyň daşary işler ministrligi tarapyndan şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe netijeli halkara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça maksadalaýyk işler geçirildi.Ýokary derejede geçirilen gepleşikler hem-de duşuşyklar halkara hyzmatdaşlygynda möhüm orun eýeleýär.Ýylyň başyndan bäri Türkmenistanda we onuň çäklerinden daşarda Daşary işler ministrlikleriniň arasynda ikitaraplaýyn maslahatlaşmalaryň birnäçesi hem-de Türkmen-britan söwda-senagat geňeşiniň nobatdaky mejlisi geçirildi. 29 — 31-nji ýanwarda Aşgabatda Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň müdiriýetiniň nobatdaky mejlisi geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirmek babatda Daşary işler ministrliginiň we ýurdumyzyň diplomatlarynyň öňünde duran esasy wezipelere ünsi çekip, ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit we halkara guramalaryň hem-de düzümleriň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek üçin bar bolan mümkinçiliklerden has netijeli peýdalanmagyň zerurdygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere, daşary işler ministrine gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmaga we giňeltmäge hem-de ýurdumyzyň ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we abadançylygy üpjün etmäge gönükdirilen oňyn başlangyçlaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmäge degişli birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň milli parlamentinde şu ýylyň birinji aýynda ýerine ýetirilen işler barada habar berdi.
Mejlisiň bu aýda geçirilen maslahatynda kanunçylyk namalarynyň onusy, şol sanda Türkmenistanyň Kanunlarynyň üçüsi we Türkmenistanyň Mejlisiniň Kararlarynyň ýedisi kabul edildi.
Döwletimiziň durmuş ulgamyny nazarlaýan syýasatynyň yzygiderli durmuşa geçirilmegini, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň we jemgyýetimiziň durmuş düzümleriniň sazlaşykly ösüşini üpjün edýän kanunlaryň taslamalaryny taýýarlamak işleri dowam edýär.
Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň mart aýynda geçiriljek saýlawlaryna taýýarlyk işleri dowam edýär.Halkara we parlamentara gatnaşyklaryny ösdürmegiň çäklerinde Türkmenistanyň ýokary kanun çykaryjy edarasy BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary we beýleki abraýly guramalary bilen yzygiderli gatnaşyk saklaýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ösüşiniň häzirki ýagdaýlaryny nazara almak bilen, milli kanunçylyk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmegiň möhümdigini aýtdy.Milli Liderimiz deputatlaryň ýerlerde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy bilen tanşyp, mähriban halkymyzyň durmuş derejesiniň mundan beýläk-de gowulandyrylmagyna gönükdirilen işlere kanunçylyk babatda goldaw bermelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Mejlisiň altynjy çagyrylyşynyň deputatlarynyň, Halk maslahatynyň we geňeşleriň agzalarynyň öňde boljak saýlawlaryna taýýarlyk meselelerine ünsi çekip, olaryň jemgyýetimiziň demokratik esaslaryny pugtalandyrmakda ägirt uly ähmiýetiniň bardygyny aýtdy we bu gezekki jemgyýetçilik-syýasy çäräniň ähli ugurlarynyň berk gözegçilikde saklanmagynyň , saýlaw işleriniň açyklygynyň we hemmetaraplaýyn bolmagynyň wajypdygyny belledi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz kanunçykaryjylyk babatda tejribe alşylmagyny, halkara jemgyýetçiliginiň Türkmenistanyň demokratik hukuk döwlet hökmündäki ösüş ýolunda toplan taryhy tejribesi hem-de häzirki döwürde ýeten derejesi bilen tanyş bolmagyny üpjün edýän halkara we parlamentara hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň ýanwar aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, fewral aýynda geçiriljek medeni çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermegiň tertibi barada hasabat berdi, şeýle hem «Edebiýat, medeniýet we sungat işgärleriniň, höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň hem-de zehinli çagalaryň arasynda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigi yglan etmek hakyndaky», «2018-nji ýylyň «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilmegi mynasybetli geçiriljek dabaralaryň we çäreleriň Meýilnamasyny tassyklamak hakyndaky» kararlaryň taslamalaryny hormatly Prezidentimiziň garamagyna hödürledi.
Habar berlişi ýaly, medeni-ynsanperwer ulgamda halkara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde hem-de türkmen-belarus diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli 24 — 26-njy ýanwarda ýurdumyzda Belarus Respublikasynyň Medeniýet günleri guraldy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, medeniýet ulgamynyň işini işjeňleşdirmegiň, täze zehinleri gözlemegi güýçlendirmegiň wajypdygyny belledi.Milli Liderimiz döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň mundan beýläk-de üstünlikli ösmeginiň köp babatda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýaşlary ahlak we estetiki taýdan terbiýelemäge ýardam edýän döredijilik işgärleriniň goşandyna baglydygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz meýilleşdirilen dabaralara, şol sanda ýylyň şanly wakalary hem-de durmuş ähmiýetli desgalaryň açylyşy mynasybetli çärelere ünsi çekip, olaryň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda geçiriljek Eýran Yslam Respublikasynyň Medeniýet günleri barada aýdyp, iki döwletiň arasyndaky hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary pugtalandyrmagyň möhüm ugry hökmünde türkmen-eýran ynsanperwer gatnaşyklarynyň ähmiýetini, umumadamzat gymmatlyklarynyň genji-hazynasyna saldamly goşant goşan iki ýurduň halklaryň baý hem-de özboluşly taryhy-medeni mirasyny öwrenmek, aýawly saklamak we giňden wagyz etmek işinde olaryň ornuny belledi.
Döwlet Baştutanymyz 2018-nji ýylyň “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilmegi mynasybetli geçiriljek çäreler barada durup geçip, olaryň milletimiziň baý medeni mirasyny mundan beýläk-de öwrenmekde we bütin dünýäde wagyz etmekde aýratyn ähmiýetini belledi.Hormatly Prezidentimiz bu çäreleriň her biriniň uly terbiýeçilik ähmiýetine eýe bolmalydygyny aýdyp, hödürlenen resminama gol çekdi we bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz her ýyl geçirilýän, milli medeniýetimiziň we sungatymyzyň mundan beýläk-de ösmegini höweslendirýän hem-de täze zehinleri ýüze çykarmaga ýardam edýän “Türkmeniň Altyn asyry” döredijilik gözden geçirilişiniň ähmiýetini belläp, degişli resminama gol çekdi hem-de döredijilik bäsleşigini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda 2018-nji ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Obasenagat toplumy boýunça önümçiligiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberleriniň ösüş depgini 104,6 göterime barabar boldy.
Ýanwar aýynda Aşgabatda Araly halas etmegiň halkara gaznasynyň müdiriýetiniň mejlisiniň geçirilendigi hem-de Merkezi Aziýada daşky gurşawy goramak, suw serişdelerinden netijeli peýdalanmak boýunça ýola goýulýan gatnaşyklary, bu ulgamda beýleki döwletler we halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça meseleleriň giň toplumynyň ara alnyp maslahatlaşylandygy habar berildi. Birnäçe resminamalara gol çekildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki döwürde ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda bugdaýyň, pagtanyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň bol hasylynyň düýbüni tutmak boýunça alnyp barylýan işleriň wajypdygyny belledi hem-de olaryň ylmy taýdan esaslandyrylan agrotehniki kadalara doly laýyk gelmelidigini tabşyrdy.Döwlet Baştutanymyz ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, suwaryş ýagdaýyny gowulandyrmak we suw bilen üpjünçiligini ýola goýmak ýaly möhüm ugurlaryň hatarynda durýandygyny aýtdy.
Şeýle hem wise-premýere ýurdumyzda öndürilýän oba hojalyk önümleriniň möçberlerini we görnüşlerini yzygiderli artdyrmak boýunça anyk görkezmeler berildi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň 2017-2019-njy ýyllarda Araly halas etmegiň halkara gaznasyna başlyklyk etmeginiň möhüm wezipeleriniň üstünde durup geçmek bilen, ýurdumyzyň ekologiýa, suw-energetika meselesi, durnukly durmuş-ykdysady ösüş üçin zerur şertleriň döredilmegi boýunça öňe sürýän halkara başlangyçlaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda alnyp barylýan işleri dowam etmegiň zerurdygyny belledi we bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew 2018-nji ýylyň ýanwar aýynda gurluşyk, energetika we jemagat hojalygy toplumynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer D.Amangeldiýewe ýüzlenip, Ministrler Kabinetiniň geçen mejlislerinde oňa elektroenergetika gulluklaryny gyş möwsümine taýýarlamak boýunça birnäçe tabşyryklaryň berlendigini aýtdy. Şeýle hem gurluşyk işleri geçirilende tehniki howpsuzlyk düzgünleriniň berjaý edilişine gözegçiligi güýçlendirmek tabşyryldy.
Şeýle-de bolsa ýanwar aýynda elektroenergiýanyň öçürilen halatlary boldy we gurluşyk desgalarynda tehniki howpsuzlyk düzgünleri birnäçe gezek bozuldy diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de wise-premýere ýurdumyzyň ähli elektrik beketlerinde toplumlaýyn barlaglary geçirmegi tabşyrdy.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, garamagyndaky ministrlikleriň we pudak edaralarynyň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin D.Amangeldiýewe soňky gezek duýdurmak bilen berk käýinç yglan etdi.Döwlet Baştutanymyz şeýle ýagdaý ýene-de gaýtalansa, onuň eýeleýän wezipesinden boşadyljakdygyny duýdurdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
2018-nji ýylyň ýanwar aýynda ulag-aragatnaşyk toplumy boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň, ýük daşamagyň we ýolagçy gatnatmagyň meýilnamasy 103,2 göterim berjaý edildi.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 100,1 göterime barabar boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça şu ýylyň ýanwar aýynda ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 100,2 göterime barabar boldy.
Aragatnaşyk ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 104 göterime barabar boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça şu ýylyň birinji aýynda ýerine ýetirilen awiahyzmatlaryň ösüş depgini 106 göterime deň boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň ösüş depgini 102 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz bu pudaklarda gazanylýan üstünlikleriň, Diýarymyzyň ulag we aragatnaşyk ulgamlarynyň kuwwatlyklarynyň durnukly häsiýete eýedigini alamatlandyrýandygyny belläp, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan üstünlikli ösüşini üpjün etmekde bu ugurlara möhüm ornuň degişlidigini aýtdy.Şol bir wagtyň özünde ulaglaryň ähli görnüşleri boýunça ýolagçy gatnatmagyň we ýük daşamagyň hilini ýokarlandyrmak, aragatnaşygyň häzirkizaman görnüşlerini hödürlemek bilen baglanyşykly meseleleriň hemişe üns merkezinde saklanmalydygyny nygtady.Döwlet Baştutanymyz döwletimiziň ulag ulgamyny ösdürmek meselelerine möhüm ähmiýet berjekdigini belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzda giň möçberli halkara taslamalaryň öňe sürülýändigini we olaryň yzygiderli amala aşyrylýandygyny belläp, wise-premýere düzümleýin desgalaryň öz wagtynda we ýokary hil derejesinde ulanylmaga berilmegini üpjün etmek boýunça birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän milli ykdysadyýetimiziň senagat toplumynda şu ýylyň birinji aýyndaky önümçilik görkezijileri barada hasabat berdi.
Senagat ministrligi boýunça ýanwar aýynda çykarylan önümleriň ähli görnüşleri babatynda meýilnama 120,2 göterim ýerine ýetirildi.
Dokma senagaty ministrligi boýunça ýylyň ilkinji aýynda önümçilik meýilnamasy 106,9 göterim berjaý edildi.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça garalýan döwürde önüm öndürmegiň meýilnamasy 100,9 göterim berjaý edildi.
Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça ösüş depgini 101,5 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň senagat toplumynyň ähli bellenilen meýilnamalary hem-de innowasiýa ösüş maksatnamasyny yzygiderli durmuşa geçirmegiň möhümdigini nygtady.Şunda döwlet Baştutanymyz öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ýurdumyzyň telekeçilik düzümleriniň mümkinçiliklerini işjeň ulanmagyň zerurdygyna ünsi çekip, wise-premýere önümçilik kuwwatlyklaryny pugtalandyrmak hem-de giňeltmek, iň gowy tehnologiýalary we täzeçillikleri ulanmak arkaly olary netijeli herekete getirmek meselelerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow ýurdumyzyň söwda toplumynda we telekeçilik ulgamynda geçen aýda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda ulgamynyň umumy ykdysady görkezijilere we onuň sazlaşykly ösüşiniň saklanmagyna oňyn täsiriniň bardygyny belläp, pudagyň ösüşini şertlendirýän birnäçe ýagdaýlara ünsi çekdi.Munuň özi içerki bazara çykarylýan hem-de eksporta ugradylýan harytlaryň görnüşlerine we hiline, hyzmatlaryň gowulandyrylmagyna, bu ulgamda oňyn özgertmeleriň, ýurdumyzyň önümçiliginiň täze görnüşleriniň ornaşdyrylmagyna bildirilýän talapdyr.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz döwletimiziň daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça anyk çäreleri öz içine alýan toplumlaýyn meýilnamany işläp taýýarlamagy tabşyrdy we hususy pudagyň mümkinçilikleriniň öňde durýan wezipeleriň oňyn çözgüdine işjeň çekilmeginiň wajypdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň söwda we telekeçilik ulgamlarynyň ösüşiniň esasy ugurlarynyň hatarynda maýa goýum taslamalaryny höweslendirmegiň möhümdigini belläp, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň 2018-nji ýylyň ilkinji aýynda alyp baran işleriniň netijeleri hem-de “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny 2030-njy ýyla çenli döwür üçin ösdürmegiň Maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň barşy barada hasabat berdi.
Hususan-da, nebitiň we gaz kondensatynyň çykarylyşy 105 göterim, uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 100,6 göterim ýerine ýetirildi.
Tebigy we ugurdaş gazy çykarmak, “mawy ýangyjy” eksport etmek, maýa goýumlaryny özleşdirmek barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýangyç-energetika toplumynyň ýurdumyzyň ykdysadyýetindäki möhüm ornuny nygtap, pudagyň ähli mümkinçiliklerini içgin seljermegi hem-de nebitiň we tebigy gazyň çykarylyşynyň hem-de gaýtadan işlenilişiniň möçberlerini artdyrmak üçin ähli serişdeleri güýje girizmegi talap etdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda bina edilýän gazhimiýa toplumlarynyň gurluşygyny hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.Wise-premýere ýangyç-energetika toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak we nebitgaz pudagy üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamak babatynda birnäçe anyk görkezmeler berildi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow ýurdumyzy şu ýylyň ýanwar aýynda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe öndürilen önümleriň umumy möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende ösüş depgini 3,8 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlary bellenilen çäklerde durnukly saklandy.
Wise-premýer şu ýylyň ilkinji aýynda Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, onuň çykdajy böleginiň 81,3 göteriminiň durmuş ulgamynyň maliýeleşdirilmegine gönükdirilendigini habar berdi. Hasabat döwründe zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda tölenildi.
Şu ýylyň ýanwar aýynyň deslapky jemleri boýunça rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde dürli maksatly desgalaryň 60-synyň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 31-siniň, 352 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň we beýleki desgalaryň gurluşygy alnyp baryldy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň okgunly ösüşiniň durnuklylygyny üpjün etmek, ähli pudaklarda durnukly ösüş depginlerini saklamak boýunça toplumlaýyn çäreleriň kabul edilmeginiň möhümdigini belledi. Bu maksatlar bilen bar bolan ähli mümkinçilikleri herekete girizmek, şeýle hem makroykdysady ýagdaýy yzygiderli seljermek we häzirki döwrüň ýagdaýlaryny, geljek üçin uzakmöhletleýin meýilnamalary hasaba alyp, ony çaklamak hem-de ylmy esasda seljermek möhüm bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda amala aşyrylýan iri möçberli özgertmeler maksatnamalarynyň, hususan-da, Oba milli maksatnamasynyň möhüm ugurlaryna ünsi çekip, şunda halkyň durmuşynyň derejesini we hilini ýokarlandyrmagyň ileri tutulýan wezipe bolup durýandygyny nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow gözegçilik edýän ylym, bilim, saglygy goraýyş ulgamlarynda, sport hem-de ýaşlar syýasatynda we jemgyýetçilik guramalarynda şu ýylyň birinji aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
2018-nji ýylyň başynda mekdep okuwçylarynyň gyşky dynç alyş möwsüminde çagalaryň köpsanlysy dürli sagaldyş we dynç alyş merkezlerinde dynç aldylar.
Okuw ýylynyň ikinji ýarymynyň ilkinji gününde ähli bilim edaralarynda sapaklar “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçdi.
Ýanwar aýynda ýurdumyzyň mekdep okuwçylarynyň 14-si Gazagystan Respublikasynyň Almaty şäherinde geçirilen matematika, fizika we informatika dersleri boýunça 14-nji halkara bäsleşigine gatnaşdylar we iki kümüş hem-de iki bürünç medal eýelemegi başardylar.
Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň buýurmasy esasynda “Awaza” şypahanasy we Mary şäherinde çagalar hassahanasy gurulýar.Hasabat döwründe döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň ösüş depgini 108 göterime, ýerine ýetirilen hyzmatlardan we ýerlenen önümlerden alnan girdeji 103 göterime, şypahana hyzmatlaryndan alnan girdeji 101 göterime deň boldy.
Ýurdumyzda ýanwar aýynda içerki ýaryşlaryň 13-si we köpçülikleýin sport çäreleriniň 5-si geçirildi.Türkmen türgenleri halkara ýaryşlarynyň ikisine gatnaşyp, jemi 13 (5 altyn, 3 kümüş, 5 bürünç) medal gazandylar.
Şeýle hem hasabatyň çäklerinde 2018-nji ýylda ylmyň dürli ugurlary boýunça aspirantura, doktorantura we alymlyk derejesine dalaşgärlige hasaba alynjak dalaşgärleriň, şeýle hem kliniki ordinatura kabul ediljek ordinatorlaryň sanyny kesgitlemek boýunça alnyp barylýan işler barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere gözegçilik edýän düzümlerini ösdürmek, şol sanda täze Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň wezipelerini ýerine ýetirmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz saglygy goraýyş ulgamynyň we ýanyk keselleriň öňüni almak boýunça lukmançylyk kömegi gullugynyň işiniň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegine aýratyn ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmek we onuň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, ilata ýöriteleşdirilen ýanyk şikeslerini bejeriş kömegini bermek, dünýä ölçeglerine laýyk gelýän öňdebaryjy lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen döwrebap saglygy goraýyş desgalaryny gurmak işlerini dowam etmek maksady bilen, Aşgabatda 130 orunlyk Halkara ýanyk şikeslerini bejeriş merkezini gurmak hakyndaky Karara gol çekdi.
Milli Liderimiz öňdebaryjy tehnologiýalary we lukmançylygyň, dikeldiş işleriniň we intenwis terapiýanyň hem-de kosmetologiýa hirurgiýasynda daşary ýurt tejribelerini ornaşdyrmagyň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda ylym ulgamyny ösdürmäge, ylmyň esasy ugurlary boýunça alymlary we ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga toplumlaýyn esasda çemeleşilmelidigini belledi hem-de bu ugurda alnyp barylýan işleriň häzirki döwrüň talabyna laýyk derejede guralmalydygyny tabşyrdy. Döwletimiz ýurdumyzyň ylmy kuwwatynyň berkidilmegi ugrunda ähli zerur tagallalary eder diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň dowamynda Ministrler Kabinetiniň geçen 2017-nji ýylyň jemlerine bagyşlanan mejlisinde ýakyn wagtda öňde durýan wezipeleriň kesgitlenendigini aýtdy.Şu wezipelerden ugur alyp, Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişine berk gözegçilik etmeli, göz öňünde tutulmadyk we dolandyryş çykdajylaryny azaltmaly.Şeýle hem daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we beýleki döwletlere iberýän harytlarymyzyň möçberini artdyrmak boýunça syýasatymyzy dowam etmeli diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Şeýle hem, ýurdumyzyň ykdysadyýetine maýa goýumlary giňden çekilmelidir we döwletimize walýutada gelip gowuşýan serişdeleriň möçberlerini artdyrmak boýunça zerur işler geçirilmelidir.Şunuň bilen baglylykda, pul-karz we maliýe ulgamlarynda bazar usullaryny giňden ulanmaly.Biz ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegi dowam etmelidiris, ykdysadyýetde hususy pudagyň paýyny we işjeňligini has-da artdyrmalydyrys diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýerler M.Babaýewe we E.Orazgeldiýewe ýüzlenip, degişlilikde nebitgaz toplumynda hem-de oba hojalyk pudagynda alnyp barylýan işlere aýratyn üns bermegi tabşyrdy.Bu pudaklaryň ikisinde-de işleri talabalaýyk ýola goýmak üçin, täze usullar gözlenmelidir.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň käbir beýleki meselelerine hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşyjylara işlerinde uly üstünlikler, berkarar Watanymyzyň halkyna bolsa “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda abadançylyk arzuw etdi.


text:
Pifagoryň teoremasy
Geometriýada gönüburçly üçburçlugyň taraplarynyň arasyndaky baglanyşyklary görkezýän teorema.Bu teoremany gadymy grek alymy Pifagor subut edýär.Ilkibaşda bu teorema gönüburçly üçburçlukda gipotenuzada gurlan kwadrat, katetlerde gurlan kwadratlaryň jemine deň ululyklydyr diýip, kwadratlaryň meýdanlarynyň arasyndaky baglanyşygy görkezýärdi, ýöne bu teorema aşakdaky ýaly gysgaça alynýar: şol bir birlikde gönüburçly üçburçlugyň katetleriniň kwadratlarynyň jemi gipetenuzanyň kwadratyna deňdir.Eger üçburçlugyň bir tarapynyň kwadraty onuň beýleki iki tarapynyň kwadratlarynyň jemine deň bolsa , onda şeýle üçburçluk gönüburçly üçburçlukdyr diýip tassyklaýan ters teorema hem dogrudyr.
Mysallar[üýtget | edit source]
Subutlar[üýtget | edit source]
- Meňzeş gönüburçly üçburçlukdan peýdalanyp subut etmek
Suratdan . (1) we (2) deňlemeleri ýerine goýuň:
Deňlemäň iki tarapynam c bilen köpeldiň:
Çeşmeler[üýtget | edit source]
- Türkmen Sowet Ensiklopediýasy, Tom 7, sah.92
Daşarky çykgytlar[üýtget | edit source]
- [1] Matematikany öwredýän kiçijik programmalar
- Сайт о теореме Пифагора с большим числом доказательств
- Теорема Пифагора и пифагоровы тройки
- История теоремы Пифагора
- О теореме Пифагора и способах её доказательства
- компьютера, iPhone, iPad
- Теорема Пифагора на WolframMathWorld (iňlis dilinde)
- Cut-The-Knot, секция, посвящённая теореме Пифагора, около 70 доказательств и обширная дополнительная информация(iňlis dilinde)


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin özüniň türk kärdeşi Rejep Taýýyp Erdogan bilen geçiren duşuşygynda, iki ýurduň “doly formatly” gatnaşyklary dikeldýändigini aýtdy.
Putin bu barada Erdogan bilen 3-nji maýda Gara deňziň kenaryndaky Soçi şäherinde geçirilýän gepleşikleriň başynda belläp geçdi. Bu gepleşikleriň Siriýadaky konflikte gönükdirilmegine garaşylýar.
Siriýadaky graždan urşunda gapma-garşy taraplary goldaýan Russiýa bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklar 2015-nji ýylyň noýabrynda türk-siriýa serhedinde türk uçarynyň rus söweş uçaryny urup ýere gaçyrmagyndan soň ýaramazlaşypdy.
“Biziň kadalaýyk wagtda duşuşmaga we ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyga, halkara meselesine degişli möhüm meseleleri, şol sanda Siriýa krizisi ýaly derwaýys meseleleri maslahatlaşmaga mümkinçiligmiziň bolmagy gowy” diýip, “TASS” habar agentliginiň Putine salgylanyp beren maglumatynda aýdylýar.
Putin rus-türk gatnaşyklarynyň “aýratyn häsiýete eýe bolýandygyny we doly formatda gaýtadan dikeldilýändigini” belledi.
Erdoganyň Soçi şäherine ugramagynyň öň ýanynda, 3-nji maýda Ankarada žurnalistlere aýtmagyna görä, Siriýadaky krizisden syýasy çykalga tapmak meselesi Ankara we Moskwa üçin özara maksat bolup durýar.
Russiýa, Türkiýe we Eýran Siriýada parahatçylyk gazanmak ugrunda bitarap giňişlik hökmünde Gazagystanda geçirilýän gepleşiklerde araçylyk edýärler.
Russiýa we Eýran Siriýanyň häkimiýetdäki režimini harby taýdan goldaýan esasy ýurtlardyr. Şol bir wagtyň özünde, Türkiýe Siriýanyň prezidenti Başar al-Assady häkimiýetden agdarmaga synanyşýan käbir pitneçi toparlary goldaýar.
Parahatçylyk ugrundaky gepleşikleriň nobatdaky tapgyrynyň Siriýanyň hökümet resmileriniň we oppozisiýa wekilleriniň, şol sanda Birleşen Milletler Guramasynyň ýörite wekili Staffan de Misturanyň gatnaşmagynda 3-nji maýda başlanmagy planlaşdyrylýar diýip, Gazagystanyň Daşary işler ministrligi mälim etdi.
Putin bilen Erdoganyň 2015-nji ýylda iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar ýaramazlaşany bäri saklanyp galýan ikitaraplaýyn söwda çäklendirmeleri barada hem maslahat etmegine garaşylýar.
Türkiýe Russiýanyň käbir türk oba-hojalyk önümlerine, hususan-da, pomidora garşy girizen çäklendirmelerini aradan aýyrmaga synanyşýar.
3-nji maýda Erdogan Russiýanyň Türkiýä garşy girizen sanksiýalarynyň doly we gyssagly ýatyrylmagyny isleýändigini aýtdy.


text:
Geçen ýyl Stokgolmda ýük ulagy bilen hüjüm edip, bäş adamy öldürendigini boýun alan özbegistanlynyň sud diňlenişiginiň soňky tapgyry 2-nji maýda Stokgolmyň etrap sudunda geçirilýär.
Şu ýylyň fewral aýynda Rahmat Akilow özüniň geçen ýylyň 7-nji aprelinde ýük ulagyny pyýadalaryň geçýän köçesine sürüp, üç şwedi, şol sanda 11 ýaşyndaky gyzy, şeýle-de britan adamy we belgiýaly zenany öldürendigini boýun aldy. Şol wakada başga-da 10 adam ýaralanypdy.
Geçen hepde 40 ýaşyndaky Akilowyň ömürlik türme tussaglygyna höküm edilmegine çagyryş edildi. Iki aý dowam eden sud diňlenişiginiň dowamynda 100-den gowrak adam, şol sanda wakada aman galanlar we olaryň dogan-garyndaşlary şaýat bolup çykyş etdi.
2016-njy ýylda Şwesiýanyň häkimiýetleri tarapyndan gaçybatalgasy ret edilen Akilow hüjümden bir gün öň “Yslam döwleti” toparyna wepalylyk kasamyny edýär. Ýöne şol hüjümiň jogapkärçiligini ne “Yslam döwleti” topary, ne-de beýleki bir topar öz üstüne aldy.


text:
Офис СоМ East в Киеве
ул. Прорезная 10, оф. 66
Киев, 01034, Украина)
Офис CoM East во Львове
ул. Костомарова 1/3, оф. 5
Львов, 79000, Украина
Офис CoM East в Тбилиси
Ул. Д. Гамрекели 19, оф. 611
Тбилиси, 0160, Грузия
Офис CoM East в Ереване
ул. Чаренца 1, оф. 201
Ереван, 0025, Армения
Офис СоМ East в Беларуси
Просп. Независимости 95/1, оф. 807
Минск, 220043, Беларусь
Офис СоМ East в Молдове
ул. Александри Василе 78, оф. 210
Кишинев, 2012, Молдова
Welaýat ýa-da sebit hökmünde
Şäher häkimleriniň bileleşigi öz üstünliginiň esasy bölegini, çeşmelerini we bilimini bileleşige gol çekenleriň hyzmatyna beren sebitleriň, welaýatlaryň we beýleki döwlet edaralarynyň işjeň gatnaşmagyna borçludyr. Topar tarapyndan Bileleşigiň utgaşdyryjylary diýlip kabul edilen bu guramalar bileleşigiň ündewini ýaýratmakda we täsirini ýokarlandyrmakda möhüm orna eýedir.
Kim goşulyp biler?
Welaýatlar, sebitler, iri şäherler, ýerli häkimiýetleriň toparlanyşyklary...Bileleşige gol çekenlere strategiki ýol görkezmek, maliýe tehniki goldawyny bermäge borçlanýan ähli döwlet edaralary Ýewropa Topary tarapyndan Bileleşigiň utgaşdyryjylary diýlip resmi taýdan ykrar ediler.
Ýokarda agzalan döwlet edaralary “Ýerlerdäki utgaşdyryjylar” hökmünde gatnaşyp bilýän bolsa, ministrlikler we energiýa guramalary ýaly döwlet derejesindäki guramalar “Ýurt derejesinde utgaşdyryjylar” hökmünde goşulyp bilerler.
Ýerli we sebit derejesindäki energiýa guramalary gönüden-göni gatnaşyp bilmeýärler. Emma olara köplenç döwlet edarasy tarapyndan öz adyna şäher häkimliklerine goldaw bermäge ygtyýar berilýär. Olaryň gatnaşmagy başlangyjyň üstünliginiň möhüm şerti bolup durýandygy sebäpli, olaryň öz welaýatyny ýa-da sebitini bileleşige goşulmaga höweslendirmegi maslahat berilýär.
Borçnamalar nämeler?
- Öz ýerlerindäki şäher häkimlikleriniň arasynda Şäher häkimleriniň bileleşigini wagyz etmek, bileleşige gol çeken şäher häkimliklerini goldamak we olary utgaşdyrmak;
- Bileleşige goşulmak isleýän, emma Durnukly energiýa hereket meýilnamasyny taýýarlamak üçin zerur çeşmeleri bolmadyk şäher häkimliklerine tehniki we strategiki kömek bermek;
- Durnukly energiýa hereket meýilnamasyny döretmekleri we durmuşa geçirmekleri üçin şäher häkimliklerine maliýe goldawyny we mümkinçilikleri üpjün etmek;
- Meseläni has köp kişiniň öwrenmegi üçin ýerli energiýa günlerini gurnamaga kömek etmek;
- Bileleşigiň netijeleri we strategiki durmuşa geçirilmegi barada Topara belli wagtlarda hasabat bermek.
Herekete geçilmese ýa-da borçnamalara amal edilmese, Ýewropa Topary sebitiň ýa-da welaýatyň Bileleşigiň utgaşdyryjysy derejesini saklamaga hukugy bardyr.
Nädip ýüz tutmaly?
Bileleşigiň utgaşdyryjysy derejesini almaga isleg bildirýän döwlet edaralary aşakdakylery ýerine ýetirmeli:
- Onlaýn gyzyklanma maglumatnamasyny doldurmaly;
- Goşulyp biljekdigi tassyklanandan soň Ýewropa Topary tarapyndan gol çekiljek ylalaşyk maglumatnamasyny doldurmaly;
- Taraplaryň ikisi hem ylalaşyga gol çekeninden soň gol çekenlere bermegi maksat edinýän hyzmatlary we goldawy barada giňişleýin maglumat bermek bilen täze döredilen onlaýn profillerini täzelemeli.
Näme üçin gatnaşmaly?
- Energiýa, ykdysadyýet, jemgyýetçilik we howanyň üýtgemegi meselelerinde milli strategiýalara goşant goşmak.
- Bileleşigiň utgaşdyryjysy bolmagyň peýdalary gaty köp;
- Ýewropa Topary tarapyndan höweslendirme we kabul edilmek;
- Bileleşigiň web sahypasynda edilen işleri wagyz etmek arkaly halkara derejede giňden tanalmak;
- Ýerli edaralaryň üsti bilen halkara maliýe guramalaryndan we peşgeş berýänlerden maliýe serişdelerini çekmek mümkinçiligi;
- Beýlekiler bilen tejribeleri paýlaşmak;
- Döredilen gurallar we usulyýetler barada ylmy we tehniki seslenme;
- Ýörite maslahatlaşma toparlaryna, iş merkezlerine we beýleki tejribe paýlaşmak platformalaryna gatnaşmak.
- Sebiti ösdürmek we ýerli häkimiýeti güýçlendirmek
Şäher häkimleriniň bileleşigi
Ädimme-adim bileleşik
Gol çekenler
Bileleşigiň utgaşdyryjylary
Bileleşigi goldaýjylar
Academia corner
Local and Regional Energy Agencies
Degişli başlangyçlar
Ýüz tutmak
Durnukly energiýa hereket meýilnamalary
Monitoring Action Plans
Ajaýyplygyň ülňüsi
Демонстрационные проекты
Coordinators and Supporters’ Benchmark of Excellence
Ýerli häkimiýet hökmünde
Welaýat ýa-da sebit hökmünde
Birleşme ýa-da ýerli häkimiýetleriň arabaglanyşygy hökmünde
As a Local and Regional Energy Agency
Bileleşigiň kartasy
Täzelikler | Gün tertibi | Sahypanyň kartasy | RSS kömek | Minnetdarlyk | Kanuny


text:
Toronto — Dr. Hangeldi Ownuk: Şu görkezilen art kartynasy, arhyw materiallardan tapylan, documental vaka degiş 1920-nji ýyllaryň foto apparaty bilen çekilen suratyna esaslanylyp, işlenildi. Ol ýagly reňkde bolup, 100×60 möçberdäki holsyň ýüzünde, işlenildi.
Suratda mekan we degişli şahsuýetler:
Mekan: Hojanepes – Kartinanyň arka gorunişindäki manzar atyp duran oba Hojanepes (baçkground). Bu manzar bir mekanda alynan, şol bir wagtyň özündäki 2 mowzugdan galan surat. Bu işde şol şolara esaslanyldy.
Türkmenistan Sowet Sosialistik Respublykasynyň birinji sekertary (prezidenti), Gaýgysyz Atabaýewyň buýurugy esasasynda Türk Ofisserleriniň harby işöwüleriniň tarapyndan ýöriteleşdirilen “Türkmen Milli Harby Güýjini taýýarlaýyş “Harby Mekdebi””.1
Zaman: 1920-1925-nji ýyllar. Gajarlaryň soňky patyşalarynyň döwründe, Eýranda syýasy güçleriniň talabyna laýyklykda, Eýrandaky etniki milletler we şol sanda Türkmenler hem öz Milli hökümetini ýöretmage, Tähranda Milli Şura Mejlisiniň tarapyndan esasy kanun kabul edilip, ýöriteleşdirilipdir. Oňa merkezi butjetden aýlyk-günlik karar edilip tölenilipdir. Читать далее Taryh Bukjalarynda Gizlin galan Ýadigär Suratlar!…→
The Multilingual Web Page Society of Turkmen in Canada — OWNUK H. A. — This web page is probity neutralism / Многоязычном обществе веб-страницы туркменской в Канаде — ОВНУК, Х. А. — Эта веб-страница является честность нейтрализма / وبنشرچند زبانه جامعه ترکمنان در کانادا — اونق، خ. ا. — این وبنشر تابع سیاست بی طرفی است
The Multilingual Web Page Society of Turkmen in Canada - OWNUK H. A. - This web page is probity neutralism / Многоязычном обществе веб-страницы туркменской в Канаде - ОВНУК, Х. А. - Эта веб-страница является честность нейтрализма / وبنشرچند زبانه جامعه ترکمنان در کانادا - اونق، خ. ا. - این وبنشر تابع سیاست بی طرفی است


text:
Dogry düzülen biznes-meýilnama diňe bir maýagoýum almak mümkinçiligi däl, eýsem, siziň kärhanaňyzyň üstünlikli ösmeginiň hem kepilidir. Meýilnama düzülende beriljek esasy maslahatlaryň sany diňe ikidir. Taýyn biznes-meýilnamany internetden almak maslahat berilmeýär: ony ulanyň, ýöne hemmesini özüňiz ýazyň.
Sowatly ýazylan biznes-meýilnama üç sany wajyp wezipäni ýerine ýetirýär. Birinjiden, esasy maksady aýdyňlaşdyrýar. Ikinjiden, haçan-da pikirler kagyz ýüzüne geçirilende, taslamany amala aşyryp boljakdygyny öwrenip we pikirini edip bolýar. Üçünjiden, biznes-meýilnama professional maýagoýumçylaryň ünsüni özüne çekmeli, bilip goýuň, olaryň wagty diňe taslamalara ýüzleý seredip geçmäge ýetýändir.
Düşnükli biznes-meýilnama döretmek, köp kelle döwmeleri, wagty we puly talap edýär. Meýilnamalary şol ugurdan ýöriteleşdirilen kompaniýalara buýrup bolýar. Ýöne telekeçiler köplenç maslahat berijilerden, hatda meseläniň esasy soraglaryna hem doly jogap berip bilmeýän, 30-40 sahypaly resminamalar alýarlar, ýagny kärhana näme bilen meşgul, girdeji nireden alynýar we şuňa meňzeşler.
Maýagoýumçylara olar ýaly biznes-meýilnamalar ýaramasa gerek. Eger-de, ilkinji birnäçe setirler okalanyndan soň, biznes-meýilnamanyň esasy manysy düşnüksiz bolsa, munuň özi meýilnamanyň ýalňyş düzülendigini aňladýar. Diňe bir konsepsiýanyň birsydyrgynlygy ýeterlik däl. Birnäçe setirde şu taslamanyň öz ulgamynda haýsy bäsdeşlik artykmaçlygynyň barlygyny düşündirip bilmeli, sebäbi maýagoýumçy siziň nähili ýagdaýda üstünlik gazanmakçy bolýandygyňyzy bilmek zerur.
Netijeli biznes-meýilnamada, taslamanyň gymmaty nämede, adamlar näme üçin şu önüm ýa-da hyzmat üçin tölemek islärler, başlamak üçin näçe pul gerek boljak, ösüşiň mümkinçiligi nähili, töwekgelçilik näderejede we telekeçi hökmünde howplardan hötde gelmek üçin nämeler meýilleşdirilýär, onuň bäsdeşleri kimler, işdeşleri kimler, komandasynyň agzalary kimler barada hökman aýdylmalydyr. Onuň içine girdejileriň we çykdajylaryň ähli çeşmeleri jikme-jik girizilmelidir. Esasy mesele: amala aşyryljak iş nähili girdeji getirer? Ondan-da wajyby: kärhana haçan girdeji getirip başlar? Şonuň üçin biznes-meýilnamada soňky maliýe görkezijiler (eger-de kärhana işleýän bolsa) ýa-da çaklamalar barada bölüm bolmalydyr.
Serişdeleri çäkli, ýaňy başlaýan kompaniýalar üçin, her çärýek boýunça debitor we kreditor bergililik görkezilen, pul serişdeleriniň herekedi hakda hasabat möhüm rol oýnaýandyr.
Biznes-meýilnamaňyzy iň ýokary derejä ýetireniňizden soň, ony ulanman ýygnap goýmaň. Biznes-meýilnama – bu diňe işiň başydyr. Kärhananyň işini meýilleşdirmek, deňizde gämini sürmek bilen birdir: ugruňy elmydama üýtgedip durmalydyr. Meýilnamanyň bir özüniň ullakan bir gymmaty ýokdyr. Yzyňa dolanyp, oňa ýene-de bir gezek göz gezdirmek, näçe kyn hem bolsa, nirede ýalňyşlyk goýbereniňizi bilmek wajypdyr.
Biznes meýilnamasyny nähili ýazmaly
Dogry düzülen biznes-meýilnama diňe bir maýagoýum almak mümkinçiligi däl, eýsem, siziň kärhanaňyzyň üstünlikli ösmeginiň hem kepilidir. Meýilnama düzülende beriljek esasy maslahatlaryň sany diňe ikidir. Taýyn biznes-meýilnamany internetden almak maslahat berilmeýär: ony ulanyň, ýöne hemmesini özüňiz ýazyň.


text:
31 Mart 2015 Salı
Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň Ukraina iş sapary
Ukrainanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň we Ukrainanyň wekiliýetleri syýasy geňeşmeleri geçirdiler. Ukrainanyň wekiliýetine ýurduň Daşary işler ministri P.Klimkin baştutanlyk etdi. Gepleşikleriň barşynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn formatda, şonuň ýaly-da iri halkara guramalarynyň, has takygy BMG-niň çäklerinde döwletara gatnaşyklaryny ösdürmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň depginine ýokary baha berdiler we onuň geljekde hem ösdürilmegini belläp geçdiler. Önjeýli gatnaşyklary giňeltmäge bar bolan ägirt uly mümkinçilikler we gyzyklanmalar hakynda gürrüň edip, taraplar birnäçe ugurlar boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň mümkinçiliklerine ünsi jemlediler. Olaryň hatarynda söwda-ykdysady we ulag-kommunikasiýa ulgamlary, gurluşyk we oba hojalygy ýaly ugurlar bellenilip geçildi. Gepleşikleriň barşynda şu ýylyň maýynda Hökümetara türkmen-ukrain toparynyň nobatdaky mejlisini geçirmek, şeýle hem türkmen-ukrain ylmy-tehniki geňeşini döretmegiň mümkinçiligi hakynda ylalaşyk gazanyldy. Mundan başga-da, Aşgabat-Kiýew-Aşgabat ugry boýunça howa gatnawlarynyň dikeldilmeginiň hem mümkinçiliklerine seredilip geçildi.
Günüň ikinji ýarymynda Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň Ukrainanyň Premýer-ministri A.Ýasenýuk bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleriniň giň toplumy ara alnyp maslahatlaşyldy. Söwda-ykdysady özara hereketleriniň işjeňleşdirilmeginiň, gurluşyk, ulag ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginiň, şeýle hem medeni-gumanitar ugurda, has takygy bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň giňeldilmeginiň meselelerine aýratyn üns berildi. Ykdysady özara hereketleriň ara alnyp maslahatlaşylmagynyň mazmunynda ukrain gurluşykçylarynyň Türkmenistanda durmuşa geçirilýän uly göwrümli infrastruktura taslamalarynyň amala aşyrylyşyna gatnaşmak meselesine aýratyn üns berildi.
Şol gün Türkmenistanyň Daşary işler ministri Ukrainanyň Prezidenti Pýotr Poroşenko tarapyndan kabul edildi. Taraplar Türkmenistanyň we Ukrainanyň syýasy, ykdysady we medeni-gumanitar ulgamdaky döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejesine kanagatlanma bildirdiler. Gepleşikleriň barşynda Ukrainanyň Prezidentiniň şu ýylyň birinji ýarymynda Türkmenistana boljak nobatdaky sapary bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem türkmen tarapy Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ukrain tarapyny 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda geçiriljek "Bitaraplyk syýasaty: parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň hatyrasyna halkara hyzmatdaşlyk" atly ýokary derejeli Halkara maslahatyna, şeýle hem 2015-nji ýylda geçiriljek "Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly" mynasybetli we Türkmenistanyň Bitaraplygynyň şanly 20 ýyllygyna bagyşlanan baýramçylyk çärelerine gatnaşmaga çagyrdy. Öz nobatynda Ukrainanyň Prezidenti türkmen tarapyna minnetdarlyk bildirdi we Ukrainanyň çäginde çäreleriň geçirilmegine taýýarlyklara ýardam bermeklige taýýarlygyny mälim etdi we Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga gyzyklanma bildirdi.
Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy Taras Şewçenko adyndaky Kiýew milli uniwersitetiniň zalynda Ukrainanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmenistanly talyplar bilen duşuşdy. Türkmen wekiliýetiniň ýolbaşçysy duşuşyga gatnaşyjylara Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan bilim ulgamynda alnyp barylýan syýasat we döwlet tarapyndan dünýäniň köpsanly ýurtlarynda bilim alýan talyplara berilýän goldaw hakynda giňişleýin gürrüň berdi.
Ukrainanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmenistanly talyplaryň ählisiniň adyndan Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa daşary ýurtlarda ýokary bilim almaga, öz Watanymyzyň halk hojalygy üçin ýokary hünär başarnykly hünärmenler bolup ýetişmek üçin döredip beren mümkinçilikleri üçin ägirt uly minnetdarlyklar bildirildi.
Medeni maksatnamanyň çäklerinde Türkmenistanyň Daşary işler ministri türkmeniň beýik şahyry we akyldary Magtymguly Pyragynyň ýadygärligine, ukrain şahyry we ýazyjysy Taraş Şewçenkonyň ýadygärligine gül desselerini goýdy, şeýle hem "Sofiýa Kiýewskaýa" Milli taryhy-medeni goraghanasyna we Kiýew şäherindäki "Kirill ybadathanasy – XII asyryň arhitektura ýadygärligi"muzeýine baryp gördi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Täzelikler
“Altyn-Asyr” plastik kartlaryna 5% girdeji01.10.2016
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň müşderileri tarapyndan açylan “Altyn-Asyr” plastik kartlarynyň galyndy pul serişdelerine 2016-njy ýylyn oktýabr aýynyň 01-den başlap ýyllyk 5 göterim girdejiler hasaplanylyp aýma-aý kart hasabyna geçirilip başlanandygyny Size habar berýär.
2016-njy ýylyň 21-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýanyň ösüş bankynyň prezidenti Takehiko Nakaony kabul etdi.
Myhman duşuşmaga döredilen mümkinçilik üçin hoşallyk bildirip, türkmen Liderini ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň ýakynlaşyp gelýän 25 ýyllyk şöhratly senesi bilen gutlap, türkmenistanlylara parahatçylyk we abadançylyk arzuw etdi. Aziýanyň ösüş bankynyň ýolbaşçysynyň nygtaýşy ýaly, özbaşdak ösüşiniň ýyllary içinde Türkmenistan durmuş-ykdysady ösüşiniň belent sepgitlerine ýetdi, onuň halkara abraýy artdy, şeýle hem dünýä jemgyýetçiligi tarapyndan alyp barýan içeri we daşary syýasaty doly goldawa eýe boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebitde iri Halkara howa menzilini işe girizmek dabarasyna gatnaşdy19.09.2016
2016-njy ýylyň 17-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de daşary ýurtlardan gelen köpsanly hormatly myhmanlaryň gatnaşmagynda ýurdumyzyň esasy howa derwezesiniň – türkmen paýtagtynyň täze Halkara howa menziliniň açylmagy mynasybetli uly dabara boldy.
2016-njy ýylyň 14-nji iýulynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Şweýsariýa Konfederasiýasynyň federal maliýe ministri jenap Ulrih Maureri kabul etdi.
“Altyn asyr” plastik kartylary arkaly bankomatlardan we terminallardan alnan nagt puluň möçberinden 1 % ýygym21.06.2016
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky, 2016-njy ýylyň 01-nji iýulyndan başlap şahsy taraplaryň “Altyn asyr” plastik kartylary arkaly bankomatlardan we terminallardan alnan nagt puluň möçberinden 1göterim ýygym hem-de nagt däl tölegleri amala aşyrylanda her bir geçirilen töleg üçin 0.20 manat ýygym almak hyzmatlaryny girizýär.


text:
7 Kasım 2015 Cumartesi
Aşgabatly Hapkido Ussatlarynyň Ýeňşi
Geçen hepdäniň dynç günlerinde paýtagtymyzyň “Galkynyş” sport toplumynda geçen asyryň ortalarynda esaslandyrylan koreý başa-baş söweş sungaty- hapkido boýunça Türkmenistanyň Kubogy ugrunda ýaryş geçirildi. Aşgabatly türgenler Iki güne çeken bu çekeleşikli ýaryşa has taýýarlykly gelendiklerini görkezdiler. Olar ýaryşyň ýeňijileri boldular.
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti we Hanmudo söweş sungaty milli federasiýasynyň guramagynda geçirilen bu ýaryşa Ahal, Balkan, Mary, Lebap welaýatlaryndan we Aşgabatdan 140-a golaý türgen gatnaşdy. Baýraklar ugrunda ýaryşlar iki ýaş toparynda- ýetginjeklriň we ulularyň arasynda geçirildi. Ýaryşda baýraklar toplumynyň jemi 26-sy ugrunda göreş ýaýbaňlandyryldy.
Umumy toparlaýyn hasapda aşgabatly türgenler ýeňiş gazandylar. Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Orif Buharakowyň, şeýle hem tälimçiler Şöhrat Allaýewiň, Nury Meredowyň hem-de Orazgeldi Orazgeldiýewiň ýolbaşçylygynda sportuň bu görnüşi bilen meşgullanýan paýtagtly türgenler 14 sapar hormat münberiniň birinji ornuna çykdylar. Merdan we Muhaý Durdygulyýewlerden tälim alýan Daşoguz welaýatynyň türgenleri altyn medallaryň 5-sini eýeläp, hormatly ikinji orna mynasyp boldular. 4 gezek birinji baýraga mynasyp bolan Mary welaýatynyň Gulmyrat Gulowdan tälim alýan türgenleri 3-nji orny eýelediler.
Hapkido söweş sungaty birnäçe ugurlary we ugurlary özünde jemleýär. Onuň esasynda geçen ýüzýyllykda ýüze çykan aýkido usulynyň esasyny düzýän Ýaponiýanyň gadymy söweş sungaty bolan daýto-rýuaýkidzýu-dzýusu sungaty durýar. “Hapkido” sözi “Güýçleri birleşdirmegiň ýoly” diýen manyny berýär. Ilkibaşda onda hüjüm tilsimleri bolman, diňe goranmak maksatlaryna gulluk edipdir. Ýöne hapkido taekwondo we dzýu-do başa-baş göreşleriniň tilsimleri bilen baýlaşdyrylyp, garyşyk usullary özünde jemleýän söweş sungatyna öwrüldi. Häzirki döwürde hapkido öz meşhurlygy boýunça Koreýada 3-nji orny eýeleýär.
Türkmenistanyň hanmudo söweş sungaty Federasiýasynyň
düzümine sportuň başa-baş söweş sungatlarynyň başga-da ençemesi girýär. Olaryň arasynda müňýyllyk taryhy bolan Indoneziýanyň pençak silat görnüşi hem bardyr. Noýabr aýynyň 29-yndan dekabr aýynyň 1-ine çenli aralykda Özbegistanyň paýtagty Daşkent şäherinde Pençak silat boýunça Merkezi Aziýanyň çempionaty geçiriler. Bu ýaryşa ýurdumyzyň milli ýygyndy topary hem gatnaşar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Türkiýeden we beýleki döwletlerden gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini, ýakylan we jemlenen nebit koksyny satyn aldylar. Mundan başga-da, daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Türkiýeden, Owganystandan, Gyrgyzystandan gelen telekeçilere trikotaž önümleri, nah ýüplük we matalary, portlandsement ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million 110 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine Russiýanyň we Ermenistanyň işewür toparlarynyň wekilleri bahasy 4 million 808 müň manatdan gowrak nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 156 müň manatdan gowrak nebit ýol bitumyny we pagta süýümini satyn aldylar.
Soňky habarlar
Archive news
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million 110 müň dollaryndan gowrak boldy
Daşary ýurt walýutasyna Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Türkiýeden we beýleki döwletlerden gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini, ýakylan we jemlenen nebit koksyny satyn aldylar. Mundan başga-da, daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Türkiýeden, Owganystandan, Gyrgyzystandan gelen telekeçilere trikotaž önümleri, nah ýüplük we matalary, portlandsement ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million 110 müň dollaryndan gowrak boldy.


text:
Owgan resmileriniň aýtmagyna görä, “Talyban” Owganystanyň günorta-gündogaryndaky etraby basyp aldy. Bu, birnäçe günüň dowamynda söweşiji toparyň eline geçen üçünji etrapdyr.
“Talyban” Pakistan bilen serhetde ýerleşýän Paktia regionynda Khel etrabyny basyp aldy.
Welaýat geňeşiniň başlygy Serdar Han Malangzoiniň dpa agentligine aýtmagyna görä, etrap 25-nji iýulda irden hökümet güýçleri bilen gazaply söweşleriň netijesinde söweşijileriň eline geçipdir.
Emma welaýatyň polisiýasynyň metbugat-wekili howpsuzlyk güýçleriniň etrabyň merkezine henize çenli gözegçilik edýändigini we hüjüm astynda galýandygyny aýtdy.
Malangozi “Talybanyň” etrabyň häkimligini, polisiýa edaralaryny we saglygy saklaýyş jaýyny basyp alandygyny aýtdy.
“Talyban” öz beýannamasynda etraby ele salandygyny yglan etdi.
23-nji iýulda “Talyban” Gor welaýatynda Taýwara etrabyny we Farýap welaýatynda Kohistan etrabyny basyp aldy.