text:
Facebook sosial ulgamynyň gurujysy Mark Zukerberg ýene bir täzelik çykardy.
Ol öz Facebook sosial ulgamyndaky sahypasynda 2015-nji ýylda özüniň her hepdede bir kitap okamaçydygyny habar berdi. Onuň maksady - dürli medeniýetler, ynançlar bilen bir hatarda taryh we tehnologiýa ugurlaryndan has köp maglumatlary öwrenmek.
Eger kim-de kim Zukerberge goşulmak isleýän bolsa, onda onuň sosial ulgamdaky "Kitap ýyly" diýen sahypasyna seredip biler. Ol sahypany häzire çenli 125 müňden gowrak adam halaýandygyny belläp, godaw bildiripdir.
2015-nji ýyl üçin saýlanyp alnan kitaplaryň sanawynyň arasynda ilkinji orny döwürdeş dünýäniň tanymal akyldarlaryndan biri hasaplanýan wenesuelaly ykdysadyýetçi hem ýazyjy Moises Naimiň kitaby alýar. Ol kitabyň ady "The End of Power", ýagny "Häkimýetiň soňy".
"Foreign Policy" žurnalynyň owalky redaktory bolan Naimiň ol kitaby döwürdeş dünýädäki düýpli häkimýet özgerişliginden söz açýar.
Häkimýet günbatardan-gündogara, demirgazykdan-günorta, prezident köşklerinden şäher meýdançalaryna, äpet maýadarlar jemgyýetlerinden täze döredilen firmalara, erkek adamlardan aýal-gyzlara geçýär.
Häkimiýetdäki bu düýpli özgeriş häzirki häkimýet ulgamynyň hut öz içinden çüýremegi esasynda durmuşa geçýär.
Kitapda aýdylyşyna görä, häzirki döwürde häkimýete baştutanlyk edýänleriň häkimýeti, ýagny hökmürowanlygy elden gidirmeklik töwekgelçiligi owalkylardan has artyk.
Naim öz geçiren barlagyna salgylanyp, şeýle pikiri beýän edipdir: kiçi güýçleriň häzirki häkimýetleriň durnuklylygyna garşy hereketleri tiranlary, äpet firmalary, monopoliýalary tagtdan agdarmak bilen aslynda adamlar üçin ynanyp bolmajak täze mümkinçilikleri açýar. Ýöne bu şol bir wagtyň özünde haosa, ýagny pajygaly ýagdaýa hem sebäp bolup biler.
Birinji okaljak kitap barada bildiriş edilenden soň, Associated Press habar gullugynyň berýän maglumatyna görä, eýýäm bazar güni ”Amazon.com” internet dükanynyň ambarlary kitapsyz taňkyrap galypdyr.
Birnäçe wagt mundan owal Zukerberg, Facebook sosial ulgamyny ulanýanlara ýüzlenip, özüne 2015-nji ýyl üçin şahsy maksadyny kesgitlemäge goldaw bermeklerini haýyş edipdi.
Elli müň adamdan alan tekliplerine we maslahatlaryna esaslanyp, ol geçen hepde, ynha, şeýle sahypa döretdi.
Dünýäniň iň baý adamlarynyň biri bolan Zukerberg (baýlygy 18 milliýard dollar) hemişe özüni kämilleşdirýär. Ol şol bir wagtyň özünde Hytaý dilini hem öwrenýär.


c: text/html

text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama, iki ýurduň arasynda Eýranyň ýadro programmasy we Siriýadaky raýat urşy sebäpli dörän dartgynlyklar arasynda, Riýadda patyşa Abdylla bilen duşuşdy.
Anna güni bolan iki sagatlyk gepleşiklerden soň Ak tamyň ýaýradan beýanatynda Obamanyň patyşa özüniň Eýran babatda ýaramaz ylalaşygy kabul etmejegini aýdandygy habar berilýär.
Uly derejeli saud resmileri geçen ýyl, ABŞ-nyň Eýran bilen ylalaşmak tagallalary we Siriýa harby gatyşma gol ýapmazlygy sebäpli, Waşington bilen arada uly böwşeňligiň emele gelendigini aýdypdylar.
Saud Arabystany Amerikanyň Siriýadaky pitneçilere has köp goldaw bermegini isleýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orsýetde ýerli saýlawlar geçirildi. Millionlarça adamyň gatnaşanlygy aýdylýan bu ses berişlikde galplyklara ýol berilenligi hemem munuň adalatly geçirilmänligi aýdylýar.
Orsýetiň 83 regionyndan 76-synyň etrap hem region wekillerini şeýle-de häkimlerini saýlamak barada geçirilen şol ses berişlige 90 müň töweregi kandidatyň gatnaşanlygy aýdylýar.
Emma bu ses berişlige gözegçilik eden synçylar hemem oppozision partiýalaryň aktiwistleriniň aýtmaklaryna görä, Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedewiň ýurtda demokratiýany ösdürjekdigini aýtmagyna garamazdan bu saýlawlarda uly bikanunçylyklara ýol berilipdir.
Orsýetiň premýer-ministriniň öňki orunbasary Boris Nemtsow rus ýolbaşçylarynyň Kremli tankyt edýän adamlara saýlawlara gatnaşmaga rugsat etmänligini aýtdy.
Mälim bolşuna görä, Nemtsow bilen bir hatarda onuň oppozision Raýdaşlyk Hereketiniň beýleki kandidatlaryna Orsýetiň saýlaw komissiýasy bu çärä gatnaşmaga rugsat etmedi.
Ady agzalýan komissiýa Nemtsow bilen bir hatarda käbir beýleki kandidatlaryň goldawçylary tarapyndan ýygnanlygy aýdylýan goluň galpdygyny öň sürüpdi.
Orsýetiň kanunyna görä, haysydyr bir kandidatyň adynyň sanawa alynmagy üçin ony goldaýan 5 müň töweregi adamyň goly komissiýa tabşyrylmaly.


text:
Gyrgyzystanyň Goranmak ministri Abibilla Kudaýberdiýew korrupsiýa bilen baglylykda derňew astyna düşdi.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň 12-nji oktýabrda yglan etmegine görä, Kudaýberdiýew we onuň ençeme ýoldaşy wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda, galplykda we puly bisarpa sowmakda aýyplanýarlar.
Komitet derňewçilerde Kudaýberdiýewiň ýolbaşçylygyndaky toparyň döwletiň eýeçiligindäki gurluşyk kärhanasynyň üstünden döwlet pullaryny eýelemek boýunça ýörite usullardan peýdalanandygyny subut edýän gizlin maglumatlaryň bardygyny aýtdy.
Goranmak ministrliginiň resmiler bu waka barada çykyş etmediler.


text:
“Eýran öz garşysyna täze sanksiýalar girizmäge synanyşyklara berk reaksiýa bildirer” diýip, Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejat aýtdy.
Düýn Tähranda bolan metbugat konferensiýada çykyş edip, Ahmedinejat şeýle diýdi: “Elbetde, kim Eýranyň garşysyna sanksiýa girizmekçi bolsa, biziň jogabymyz öňküler ýaly maslahatlarda ýa-da rekomendasiýalarda çäklenmez. Biziň jogabymyz şeýle bolar, olar öz ädimine puşman eder”.
Eýran prezidentiniň sözlerine görä, Eýran häzirlikçe öz ýadro ýangyjyny daşary ýurtlarda gaýtadan işlemek barada halkara jemgyýetçiligi bilen ylalaşygy aradan aýyrmaýar. Eýran ýadro ýangyjynyny hat-da ABŞ bilen alyş-çalyş etmäge taýýar diýip, Ahmedinejat sözüniň üstüne goşdy.
Eýran ýolbaşçylary urany baýlaşdyrmak boýunça gazanan üstünliklerini geçen hepde yglan edenden soň, bu ýurduň garşysyna sanksiýalary güýçlendirmek barada BMG-ä çagyryşlar köpeldi.


text:
Ýakynda Ýewropada Howsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň “Adamçylyk ölçegleri” boýunça iki hepde dowam eden ýygnagynda “Türkmenistan” ady her günki geçirilen diňlenşikde diýen ýaly agzaldy we Birleşen Ştatlaryň agzalýan guramadaky wekilleri hem şol diskussiýalara gatnaşyp öz pikirlerini aç-açan aýtdylar.
Bu ýagdaý şu ýyl ilkinji gezek Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň dini azatlyklar boýunça hasabatynda Türkmenistanyň adynyň "aýratyn alada döredýän ýurtlaryň" hataryna girizilmeginiň yz ýanyna gabat geldi.
Eýsem, bu Birleşen Ştatlaryň Türkmenistan boýunça täze syýasaty ýöredýändigini aňladýarmy?
Şeýle-de, soňky döwürler türkmen-owgan serhedinde emele gelen dartgynly ýagdaý bilen bagly Waşingtonyň garaýşy nähili we Türkmenistan bilen bu ugurda haýsydyr hyzmatdaşlyk göz öňünde tutulýarmy?
Bu we beýleki meseleler barada Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir Birleşen Ştatlaryň Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasyndaky ilçisi Daniel Baer bilen ýörite söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: 2014-nji ýylyň soňuna çenli Owganystanda ýerleşýän daşary ýurt harbylarynyň aglabasy Owganystany terk edýärler. Siziň pikiriňizçe, bu ýagdaý onuň goňşularynyň howpsuzlygyna nähili täsir ýetirer?
Daniel Baer: Biz Owganystanda demokratik sistemanyň ornaşmagynyň Merkezi Aziýa üçin ullakan oňyn mümkinçilikleri döretjekdigini gaýtalap gelýäris. Elbetde, hökümet edaralaryny güýçlendirmäge zerurlyk bar. Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäginde biz serhet bilen bagly işleri guramalaşdyrmak boýunça ýörite türgenleşik institutyny döretdik, ol diňe Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň degişli wekillerini däl, Owganystanyň resmilerini hem türgenleşdirmek ukybyna eýe. Elbetde, serhedaşyr söwda-satygy kanuny taýdan ýola goýmak üçin serhediň asuda bolmagy zerur. Serhediň howpsuzlygy bolsa regionda uzak wagtdan bäri dowam edip gelýän bir problema. Emma güýçli demokratik Owganystanyň region üçin täze mümkinçilik döretjegini aýtmaga doly esas bar we biz bu ugurda iş alyp barýarys.
Azatlyk Radiosy: Azatlyk Radiosy soňky döwürlerde türkmen-owgan serhedinde emele gelen ýagdaýlar barada yzygiderli maglumat berýär, biz, esasanam, demirgazyk Owganystanda ýagdaýlaryň barha ýaramazlaşyp barýandygyna ünsi çekýäris. Belki, habaryňyz bardyr, Owganystanda ýerleşýän söweşiji toparlaryň serhet liniýasyndan geçip, alty sany türkmen serhetçisini öldürmegi ýaly ýagdaý bolup geçdi. Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäginde owgan-türkmen serhedindäki ýagdaýlar hakda gürrüň gozgalýarmy?
Daniel Baer: Serhediň edil şol bölegi bilen bagly iň bärkisi sýyasy duşuşyklarda-ha gürrüň edilmedi. Öňki aýdyşym ýaly, biz ünsi regionyň uzak wagtlaýyn howpsuzlyk meselesine gönükdirýäris.
Serhediň howpsuzlygy, elbetde, umumy howpsuzlygyň özenini düzýär. Şonuň ýaly wakalar bu temanyň näderejede möhümdigini görkezýär. ABŞ Owganystanda demokratiýanyň ornaşmagy we demokratik institutlaryň döredilmegi üçin uly maýa goýýar.
Muňa garamazdan, ähli böwetleriň ýeňlip geçilendigini aýdyp bilmeris. Emma şol kynçylyklaryň hötdesinden gelmek meselesinde tutuş region pikirdeş.
Azatlyk Radiosy: Owgan serhediniň howpsuzlygy bilen baglylykda türkmen tarapynyň siz bilen habarlaşan ýa siziň hökümetiňizden kömek soran pursaty boldumy?
Daniel Baer: Bu meselede meniň türkmen resmileri bilen gepleşik geçiren mahalym bolmady.
Azatlyk Radiosy: Waşingtonda ýa Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasy bu babatda Türkmenistana haýsydyr bir teklip bilen ýüzlendimi?
Daniel Baer: Elbetde, biziň Aşgabatdaky ilçihanamyz Türkmenistanyň resmileri bilen yzygiderli aragatnaşyk saklaýar. Türkmenistanyň Waşingtondaky ilşçihanasy hem bu meselede öz aladalaryny degişli edaralar bilen özara gatnaşygynda beýan edýär.
Asuda we güýçli Owganystanyň Türkmenistan we regionda ýerleşýän beýleki ýurtlar üçin bähbitli boljagy ikuçsuz we bu ugurdaky problemalaryň hem bilelikde hötdesinden gelmelidiris.
Azatlyk Radiosy: Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Adamçylyk ölçegleri baradaky iň soňky ýygnagynda Türkmenistanyň ady her ýygnakda diýen ýaly gozgaldy we ABŞ-nyň wekilleri hem şol ýygnaklaryň ählisinde diýen ýaly öz pikirlerini aýtdylar. Şol ýygnakda ABŞ-nyň delegasiýasynyň ýolbaşçysy jemleýji çykyşynda hem Türkmenistan barada aýratyn durup geçdi. Munuň öňüsyrasynda Türkmenistanyň ady ABŞ-nyň Döwlet departamenti tarapyndan ýaýradylýan dini azatlyklar boýunça raportda aýratyn alada döredýän ýurtlaryň hataryna girizildi. Bu ýagdaýa nähili düşünmek mümkin, Waşingtonyň Türkmenistan boýunça syýasatynda özgerişlik barmy?
Daniel Baer: Men agzalan bu zatlaryň täze bir sýyasatyň ugrudygyny aýdyp biljek däl. Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça halkara borçlaryny berjaý edişi bilen bagly yzygyderli alada bildirilip gelinýär.
Bu aladalary köpçüligiň öňünde hemem özara duşuşyklarda biz indi ençeme ýyldan bäri bildirip gelýäris. Siziň agzap geçen ýygnagyňyz Warşawada her ýyl geçirilýär, we onuň maksady Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmtdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň ählisiniň adam hukuklary boýunça boýun alan borçlaryny näderejede berjaý edendigi we bu ugurda heniz edilmeli işleriň nämelerden ybaratdygy barada pikir alyşmak maksady bilen geçirilýär.
Emma, gynansak-da, Türkmenistan bu ýygnaga gatnaşmaýar, bu hakykatdan hem gynandyryjy ýagdaý, sebäbi Türkmenistanyň hökümet resmileriniň şol ýygnaklara gatnaşan halatynda olar [öz adreslerine aýdylýan] tankydy pikirlere jogap bermek mümkinçiligine eýe bolardylar.
Türkmenistan şol ýygnaga gatnaşmanlygy üçin, bu ýurt barada öňe sürlen pikirleriň hemmesi aladalardan ybarat bolup eşidilýär. Olaryň ýygnaga gelmezligi hakyktadanam gowy däl. Elbetde aýdanyňyz dogry, biz Türkmenistanda azatlyklaryň dürli görnüşleri, şol sanda adam hukuklary barada öz pikirlerimizi aýtdyk, biz bu baradaky aladalarymyzy beýan etmegi dowam etdireris.
Brian Atwood bilen bilelikde biz syýasy tussaglaryň maşgala agzalary bilen hem duşuşdyk we Türkmenistanda ýitirim bolan syýasy tussaglaryň işi barada alada edýän hökümete degişli bolmadyk guramalaryň wekilleri bilen hem duşuşdyk. Sebäbi adam hukuklary we beýleki azatlyklarda öňegidişligiň gazanylmagynyň hem uzagyndan Türkmenistanyň howpsuzlygy üçin möhümdigini pikir edýäris.
Azatlyk Radiosy: Döwlet departamentiniň dini azatlyklar boýunça raportynda Türkmnenistanyň aýratyn alada döredýän ýurtlaryň hataryna girizilmegi baradaky teklip uzak wagtdan bäri edilýärdi, bu talabyň bu ýyl berjaý edilmeginiň aýratyn bir sebäbi barmy?
Daniel Baer: Şol raport taýýarlananda men wezipäme degişli işler boýunça ýurduň daşyndadym, emma, umuman aýdylanda, haýsydyr bir ýurt belli bir kategoriýa girizilende munuň şol ýurtlardaky ýagdaýyň aýnasy bolmalydygy göz öňünde tutulýar.
Her ýyl adam hukuklary boýunça ýaýradýan ýyllyk hasabatlarymyzda degişlilikde dürli raportlardan peýdalanýarys. Şol raportlar tassyklananda, biz olary kanun çykaryjylaryň öňünde goýýarys we ýagdaýa adalatly baha berýäris. Siziň hem aýdyşyňyz ýaly, bu ýyl Türkmenistan hasabatda "aýratyn alada döredýän" ýurtlaryň sanawyna girizildi.
Azatlyk Radiosy: Bu sorag maňa Türkmenistandaky ýagdaýlara ýakyndan gözegçilik edýän bir gurama tarapyndan iberildi. Soragda şeýle diýilýär. Döwlet departamentiniň Türkmenistany aýratyn alada döredýän ýurtlaryň hataryna girizendigine garamazdan, Türkmenistana garşy sanksiýalar toplumyny girizmedi, sebäbi näme?
Daniel Baer: Elbetde, degişli kanunlarda, haýsydyr bir ýurduň ýagdaýyna baha bermek bilen birlikde belli bir şertlerde dolandyryjylara şol ýurda garşy belli bir jeza çärelerini ulanmak boýunça-da ygtyýarlyklar berilýär.
Elbetde, bu şikaýatlara düşünýärin we hökümete degişli bolmadyk guramalaryň haýsy şertrlerde [öz borjuny ýerine ýetirmeýän ýurtlaryň garşysyna] maksimum sanksiýalaryň girizilýändigi baradaky soraglaryndan hem habarym bar.
Emma şonuň ýaly iki ugurly syýasatyň zerurlygy barada gürrüň edenimizde, islendik ýagdaýa garşy nähili çäre görülmelidigi baradaky meseleden aýratynlykda, ilki bilen maksat ýagdaýa dogruçyl baha bermekden ybaratdyr.
Meniň pikirimçe, ýagdaýa dogruçyl baha berildi, Türkmenistanda dini azatlyklar boýunça çynlakaý aladalar bar. Biz gelejekde hem hökümete degişli bolmadyk guramalar bilen aragatnaşygymyzy dowam etdireris we şol bir wagtyň özünde-de ýurtda hakyky özgerişligiň bolmagy üçin mümkin bolaýjak goşandymyzy goşmagy hem dowam etdireris.
Azatlyk Radiosy: Aýdyşyňyz ýaly gürrüňini edýän ýygnagymyzda siziň türkmen resmileri bilen duşuşmaga mümkinçiligiňiz bolmady, emma haçanda olar bilen duşuşanyňyzda, şol syýasy tussaglaryň ýagdaýy hakda gürrüň gozgasaňyz, olar size nähili reaksiýa görkezýärler?
Daniel Baer: Şu ýylyň başynda Türkmenistanyň daşary işler ministri Wena gelende, onuň bilen duşuşmaga mümkinçiligim boldy, bu elbetde uzaga çekjek diskussiýa. Emma biz, elbetde, bu barada Waşingtonda, Aşgabatda we beýleki ýerlerde türkmen resmileri bilen bolan duşuşyklarymyzda gürrüň edýäris we öz aladalarymyzy bildirýäris.
Haçan-da bu barada gürüň edenimizde, biziň Türkmenistanyň uzak möhletleýin howpsuzlygy, asudalygy we ilatynyň has gowy ýaşamagy ýaly ugurlarda ösüş gazanmagyndan başga maksadymyz ýok. Elbetde, syýasy tussaglaryň ýagdaýy barada alada bildirdim. Diskussiýada kim näme diýdi diýen detallara girmek islämok, ýöne biz dürli meseleler, şol sanda adam hukuklary boýunça gürrüň etdik.


text:
Syýasatçylar, alymlar we ýönekeý amerikalylar Bostonda 15-nji aprelde bolan partlamalaryň sebäpleriniň anygyna ýetäge çalyşýarkalar, jemgyýet bu wakalara nähili jogap bermeli diýen sowal hem orta atylýar.
Bir tarapdan ýurtda yslama garşy duýgular güýçlenip başlady, başga bir tarapdan ýigrenje ýugrulan duýgulardan saklanmaga çagyryşlar hem köpeldi.
Yslama garşy çykyşlar
Erik Ruş bu ugurdan öz reaksiýasy üçin tankyt astyna alnan konserwatiw kommentatorlaryň biri boldy. Ol hüjümden soňky ilkinji sagatlaryň dowamynda hüjümçiniň saud arabystanlydygy baradaky çaklamalaryny öňe sürüpdi. Twitter ulanyjylaryň biri tarapyndan “siz musulmanlary günäleýärsiňizmi?” diýlip berlen soraga Ruş “hawa, olar erbet, olaryň ählisini öldürmeli” diýip, jogap beripdi.
Emma soňra Ruş özüniň bu sözleri ýaňsylap aýdandygyny belledi.
Bostondaky partlamalardan bir hepde geçensoň, 22-nji aprelde, ABŞ-nyň öňki kongressmeni Respublikan partiýasynyň agzasy Joe Walş MSNBC täzelikler kanalyna beren interwýusynda ýurduň uruş ýagdaýdadygyny, immigrasion meselä garalmagyň zerurdygyny, şeýle-de ýaş musulman ýigitlere duşman hökmünde garalmalydygyny aýtdy.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda bolan terrorçylykly hüjümlerden soň Nýu-Ýork şäheriniň polisiýasy we Federal derňew býurosy musulmanlara we beýleki etnik toparlara degişli maglumatlary toplamak boýunça iş geçirdi we öz hereketlerini milli howpsuzlyk maksatlary bilen düşündirdi.
Şonda tankytçylar muny konstitusiýa garşy hereket, diýip atlandyrypdylar.
23-nji aprelde “Foks News” informasion kompaniýasynyň eýesi Bob Bekel, hususan-da, musulman studentleri ABŞ-a goýbermezlik meselesine garamaga çagyrdy.
26-njy aprelde kongressmen Dana Rohrabaher Daşary işler boýunça komitetde geçirlen “Çeçenistanda yslam ekstremizmi: Amerikan watanymyza salynýan howp” atly diňlenişige ýolbaşçylyk etdi. Ol özüniň jemleýji çykyşynda “adamlary çagalary öldürmäge ündeýän dine garşy ählimiziň bile işleşjekdigimize umyt baglaýaryn” diýdi.
Bildirilýän goldaw
Amerikan musulmanlarynyň brinäçe guramalary Bostondaky bomba partlamalaryny ýazgaryp çykyş etdiler, şol bir wagtda-da olar yslama garşy duýgulary tutaşdyryjy çykyşlary ýazgardylar.
Bostonda ýerleşýän Amerikan yslam kongresiniň raýat hak-hukuklaryna goldaw bermek boýunça müdiri Naser Weddady ýurtda edilýän soňky çykyşlaryň amerikan musulmanlarynyň 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soňky ýagdaýynyň dowamydygyny belledi. Weddady şol döwürden bäri terrorçylykly wakalar ýüze çykanda, her sapar yslama garşy duýgularyň güýçlenýändigini belledi.
Emma Weddady jemgyýetçilik toparlarynynyň we ýönekeý raýatlaryň, şeýle-de soňky günlerde döwlet resmileriniň bildirýän goldawynyň-da duýulýandygyny aýtdy. Ol köp amerikanlar ýagdaýa düşünýärler diýip hasap edýär.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 18-nji aprelde eden çykyşynda “rehimsizligiň öňünde biz dostlugy we söýgini saýlap alarys” diýdi.
Nýu-Ýorkda ýerleşýän we amerikaly çeçenler bilen işleşýän ”Çeçenistany goldamak boýunça toparyň” esaslandyryjylarynyň biri Almut Roçowanski partlamalardan soň ençeme adam tarapyndan internet arkaly goldaw bildirilendigini aýtdy.
Almut Roçowanski çeçenlere bildirilen bu goldaw barada Facebook arkaly maglumat paýlaşmagy makul bilendigini aýtdy
.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan amerikaly bir arabyň öz adynyň tutulmazlyk şerti bilen aýtmagyna görä, ol “2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan soň ýurtda ýüze çykýan terrorçylykly hüjümleriň her biri ýurduň çydamlylygy üçin synag bolup durýar” diýip hasap edýär.


text:
Türk sudy ýurduň kütleriň agdyklyk etmegindäki günorta-gündogar etraplarynyň üç häkimini, hamala sebitde kürtleriň öz-özüni dolandyrmagyna çagyrylmagyny goldap, milli bütewiligi bozmak aýyplamalary esasynda tussag etdi.
Tussag astyna alnanlaryň arasynda Diýarbekir şäheriniň Sur etrabynyň egindeş häkimleri Saýid Narin we Fatma Sik Barut, Silwan şäheriniň häkimi Ýüksel Bodakçi hem bar.
«Anatolia» habar gullugy olaryň «döwletiň birligini bozup, ýurduň bütewiligini bozmaga çalyşmakda» aýyplanandygyny ýazýar.
Olaryň sudunyň haçan başlanjagy belli bolmady.


text:
Täjigistanyň howpsuzlyk güýçleri ministriň öňki orunbasaryny we onuň ýaranlaryny gözlemegini 7-nji sentýabrda dowam etdirdiler. Üç gün mundan ozal Duşenbede we onuň töwereginde bolan çaknyşykda 26 adam, şol sanda dokuz sany polisiýa wekili we 17 söweşiji öldürildi.
Goranmak ministriň öňki orunbasary Abukhalim Nazarzodany gözlemek boýunça çäreler Duşenbeden günorta tarapda 150 kilometr uzaklykdaky daglyk Romit Gorge ýeriň golaýynda amala aşyrylýar.
Täjigistanyň içeri işler ministrligi Nazarzodanyň we onuň ýaranlarynyň 4-nji sentýabrda harby we polisiýa merkezlerinde gandöküşikli hüjümleri amala aşyransoň Romit Gorge tarapyna gidendigini aýtdy.
Prezident Emomali Rahmon hüjümleriň “Yslam döwleti” toparynyň garaýyşlaryna ýykgyn edýän we öz häkimiýetine zeper ýetirmek isleýän söweşijiler tarapyndan amala aşyrylandygyny aýtdy.
1990-njy ýyllaryň graždan uruşynyň dowamynda hökümet güýçlerine garşy söweşen demokratik, milletçi we yslamçy güýçleri öz içine alan Birleşen täjik oppozisiýasynyň öňki agzasy Nazarzoda ministriň orunbasary wezipesine 1997-nji ýylda Rahmonyň hökümeti bilen barlyşygyň netijesinde eýe bolupdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti soňky hökümet maslahatynda 2013-nji ýyl üçin aspirantura, doktorantura kabul etmek we alymlyk derejesini almak boýunça kwotany tassyklady.
TDH gullugynyň tassyklanan dokumente salgylanyp beren maglumatyna görä, geljek ýylda aspirantura 55, doktorantura 2, kliniki ordinatura 42 adam kabul ediler, ylymlaryň kandidaty boýunça alymlyk derejesine 241, ylymlaryň doktory boýunça alymlyk derejesine bolsa 9 adam registrasiýa ediler.
Ýokary bilimden soňky alynýan alymlyk derejesiniň ýurtda ýaşlara terbiýe bermekde we ýaş alymlary taýýarlamakda, halk hojalygynyň pudaklary üçin spesialistleriň professional derejelerini kämilleşdirmekde uly rol oýnaýandygy aýdylýar.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy we ýokary bilimden soňky alymlyk derejeleri öňki prezident Saparmyrat Niýazowyň permany bilen ýatyrylypdy. Bu 2007-nji ýylda täzeden dikeldildi.


text:
10-njy aprelde Koreýa Respublikasynyň paýtagty Seul şäherinde — Koreýa Respublikasynyň paýtagtynda Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologiki hyzmatdaşlyk boýunça Hökümetara türkmen-koreý toparynyň bäşinji mejlisi geçiriler.
Häzirki wagtda beýleki döwletler we dünýäniň işewür toparlary bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek Türkmenistanyň energetika syýasatynyň wajyp ugry bolup durýar. Şol gatnaşyklary ýurdumyz hoşniýetli erk we özara bähbitlilik ýörelgelerinde guraýar.
Türkmen-koreý toparynyň öňde boljak mejlisiniň gün tertibine girizilen meseleler iş çözülmegi iki dostlukly döwletiň arasyndaky özara bähbitli gatnaşyklarymyzyň has-da pugtalanmagyna getirer.


text:
Soňky 12 aýyň dowamynda Eýranda protestlere gatnaşany ýa-da syýasy garaýyşlary üçin 1,250 töweregi adam tussag edildi. Bu barada ýurduň daşynda ýerleşýän “Eýranyň adam hukuklary öýi” atly guramanyň ýaýradan hasabatynda aýdylýar.
Bu guramanyň wekiliniň Azatlyk Radiosynyň Eýran gullugyna aýtmagyna görä, tussag edilenleriň arasynda 85 student, dini azlyklaryň 165 agzasy, 129 syýasy aktiwist, 129 kürt aktiwisti, 43 žurnalist we blogger, 40 türkmen aktiwisti, 22 iş aktiwisti, 20 adam hukuklary boýunça aktiwist, 8 aýal hukuklary boýunça aktiwist we 8 arap aktiwistleri bar.
Tussag edilenleriň aglabasy Tähranda saklanypdy.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler we howpsuzlyk syýasaty boýunça baş wekili Ketrin Äşton Gürjüstana we Merkezi Aziýa ýurtlaryna sapara başlaýar.
Duşenbe güni ol Gürjüstana barýar, soňra sişenbe güni Gyrgyzystana, çarşenbe güni Özbegistana, penşenbe güni Täjigistana, anna güni bolsa Gazagystana barar.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde Äşton Gürjüstanda oktýabr aýynda geçirilen parlament saýlawlaryndan soň emele gelen ýagdaý bilen baglylykda ähli taraplary ýakynlaşmaga çagyryş etmekligi planlaşdyrýandygyny aýtdy.
ÝB-niň Merkezi Aziýa strategiýasynyň çäginde Äşton “raýat jemgyýetçiligine we bu ýurtlaryň ykdysady taýdan öňe gitmegine goldaw bermekligi” maksat edinýär.
Bu Ketrin Äştonyň Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler we howpsuzlyk syýasaty boýunça baş wekili hökmünde Merkezi Azia ilkinji saparydyr.
“Human Rights Watch” halkara guramasy hukuk goraýjylar bilen duşuşmagyny we bigüna türmä basylan aktiwistleriň azatlyga goýberilmegine köpçülikleýin çagyryş etmegini sorap, Äştona ýüzlendi.


text:
Owganystanyň prezidentlik saýlawlaryna dalaş edýän kandidatlar Birleşen Ştatlaryň goşunynyň ýurtdan çykmak baradaky täze planyna gowy baha berdi, “Talyban” hereketi bolsa ony “dowam edýän basybalyş” diýip ýazgardy.
27-nji maýda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama 2014-nji ýyldan soň hem Owganystanda Birleşen Ştatlaryň 9 müň 800 goşunynyň galmagy üçin tagalla etjekdigini yglan etdi.
2015-nji ýylyň ahyryna çenli olaryň sany iki esse azaldylyp, 2016-njy ýylyň ahyryna çenli Birleşen Ştatlaryň Owganystandaky ähli goşuny ýurdy terk eder.
“Associated Press” habar gullugyna salgylanyp berilýän maglumata görä, öňümizdäki aý Owganystanda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynyň ikinji tapgyrynda bäsleşjek iki kandidat - öňki daşary işler ministri Abdullah Abdullah we öňki maliýe ministri Aşraf Gani Obamanyň ýaýradan beýanatyny gowy garş aldy.
“Talyban” hereketi bolsa ýaýradan öz beýanatynda Birleşen Ştatlaryň goşunynyň ýurtda galmagyny “özygtyýarlylygyň, diniň we adam hukuklarynyň bozulmagy” diýip hasaplaýandygyny mälim etdi.


text:
Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 18 ýyllygy mynasibetli prezidentiň permany bilen 400 gowrak adam döwlet sylaglary bilen sylaglanypdyr. Şol sanawy “Neýtarlnyý Turkmenistan” gazeti 27-nji oktýabr sanynda çap edipdir.
Orden bilen sylaglananlaryň arasynda Myrat Garryew, metbugatda we beýleki habar serişdelerinde döwlet syryny goramak boýunça komitetiň başlygy Kakabaý Ataýew, daşary işler ministri Raşit Meredow dagy bar.
Mejlisiň başlygy Akja Nurberdiewa, Milli howpsuzlyk ministri Çarymyrat Amanow, baş arhiw edarasynyň başlygy Maýa Mollaýewa medal bilen sylaglanypdyr.


text:
Düýn Türkiýäniň Merkezi Saýlaw Komissiýasy kürt milletinden bolan käbir garaşsyz kandidatlary şu ýyl geçiriljek parlament saýlawlaryna gatnaşdyrmazlyk barada ozalky çykaran kararyna täzeden garandygyny mälim etdi.
Saýlaw Komissiýasynyň maglumatyna görä, iýun aýynda geçiriljek parlament saýlawlaryna gatnaşmasyz edilen 12 sany kürt kandidatyndan 8-sine saýlawlara gatnaşmaga rugsat berlipdir.
Ýakynda Türkiýäniň Merkezi Saýlaw Komissiýasy bu 12 adama kanun tarapyndan gadagan edilen Kürdüstan Işçiler partiýasy bilen hyzmatdaşlyk edýänlikde güman bildirip, olary parlament saýlawlaryna gatnaşdyrmazlyk barada karar çykarypdy.
Saýlaw Komissiýasynyň bu karary Türkiýäniň kürt ilatynyň arasynda uly nägilelik döredipdi.


text:
Şu hepde Birleşen Milletler Guramasy Dünýä azyk gününe gabatlap öz ýaýradan hasabatynda dünýäde bir milliarddan hem gowrak adamynyň açlykdan ejir çekýändigini aýdýar.
Birleşen Milletler Guramasy aç adamlaryň sanynyň milliarddan geçmek hadysasynyň 1970-nji ýyldan bäri ilkinji gezekdigini belleýär.
Bu baradaky täze maglumatlar BMG-niň ösüş boýunça şu asyr üçin göz öňünde tutýan programmalaryna hem kölege salýan ýaly görünýär. 2000-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasy 2015-nji ýyla çenli dünýädäki açlykdan ejir çekýän ilatyň sanyny iki esse azaltmaklygy öz öňünde maksat edip goýupdy.
Açlyk çekýänleriň sany artdy
BMG-niň Azyk we Oba hojalyk guramasy hem-de Dünýä azyk programmasy tarapyndan taýýarlanan bu täze raportda global maliýe krizisiniň soňky bir ýarym ýylyň içinde dünýädäki açlykdan ejir çekýän ilatyň sanynyň üzül-kesil artmagyna getirendigi aýdylýar. Ýöne şol bir wagtda, bu raport açlyk çekýän adamlaryň sanynyň maliýe krizisinden birneme öňki ýyllarda-da kem-kem artmak bilen bolandygyny belleýär.
Adam hukuklaryny goraýjy käbir guramalar diňe ýöne sub-Saharadaky Nigeriýada gurakçylyk bilen bagly oba-hojalyk önümçiliginiň pese gaçmagy sebäpli 2 million 600 müň töweregi adamyň azyk ýetmezçilik problemasy bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny duýdurýarlar.
BMG-niň Azyk we Oba hojalyk guramasynyň ykdysatçysy Dewid Dew häzirki ýagdaýy göz öňünde tutup, ösüp gelýän ýurtlaryň oba-hojalygyna gyssagly ýagdaýda maýa ýatyrylmagynyň zerurdygyny aýdýar. Ol bu barada, hususan-da, şeýle diýdi: «Garyplykda ýaşaýan adamlar öz maliýe serişdelerini esasan iýmite harç edýärler. Şoňa görä-de, biz şol adamlara iýmitin elýeterli bolmagy üçin azyk harytlarynyň bahalaryny arzanlatmaly. Bu çäräni amala aşyrmagyň ýeke-täk ýoly bolsa, oba-hojalyk önümçiligini ýokarlandyrmakdyr».
Gumanitar ýardamlar we şahsy inwestisiýalar
BMG-niň Azyk we Oba hojalyk guramasy 1980-nji ýyllardan başlap, bu gürrüňi edilýän ýurtlaryň oba hojalygyna berilýän gumanitar ýardamlaryň we şahsy inwestisiýalaryň derejesiniň kem-kem peselendigini aýdýar.
Mysal uçin, 1980-nji ýylda donor döwletleriň berýän gümanitar maliýe ýardamlarynyň 17 prosenti hut şu oba-hojalyk sektorlaryna goýberilipdir. 2006-njy ýylda bolsa, oba-hojalyk sektorlaryna goýberilýän ýardamlaryň derejesi bary-ýogy 3,8 prosent bolupdyr.
BMG-niň Azyk we Oba hojalyk guramasy häzirki çaklanylyşy ýaly, 2050-nji ýyla çenli dünýäniň ilaty 9 milliona ýeten halatynda, azyk önümçiliginiň hem häzirkisinden 70 prosent artmalydygyny belleýär. Ýöne azyk önümçiligini şonça derejede artdyrmaklygyň mümkindigi ýa däldigi uly sorag bolup durýar.
Ýaşyl rewolýusiýa
1960-njy ýyllarda «ýaşyl rewolýusiýa» ady bilen amala aşyrylan çäreler şol döwürde 3 milliarda ýeten dünýä ilatyny açlyk epidemiýasyna ýetirmezden, azyk bilen üpjün etmeklige mümkinçilik beripdi. Şonda oba-hojalyk sektorynda fertilaýzerleriň, pestisidleriň we modern tehnologiýanyň giňden ulanylmagy bu pudagyň önümçiliginiň görlüp-eşidilmedik derejede ýokarlanmagyna getiripdi.
Emma şol döwürdäkiden tapawutlylykda biziň günlerimizde oba-hojalygynda beýle rewolýusiýanyň alamatlary welin, göze ilenok. Gaýta käbir bilermenler, ösüp gelýän ýurtlarda suw resurslarynyň has-da azalandygyny, ekerançylyk üçin iň ýaramly ýerleriň bolsa bireýýäm ulanylyşa berlendigini, özleşdirilmedik ýerleri özleşdirmek meselesiniň-de klimatyň özgermegi zerarly has-da kynlaşandygyny belleýärler.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko ýurduň gündogaryndaky ýiti çaknyşyklaryň “şu hepde” tamamlanmalydygyny aýtdy.
8-nji iýunda ýaýradan beýanatynda Poroşenko: “Meniň üçin her gün adamlaryň ölmegi, her gün Ukrainanyň şeýle ýokary baha tölemegi kabul ederliksiz” diýdi.
Şeýle-de, ol “her bir ukrain raýatynyň howpsuzlygyny goramak we Ukrainanyň serhet liniýalaryna kepil geçilmeginiň derwaýysdygyny sözleriniň üstüne goşdy.
Poroşenkonyň bu çykyşy Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň wekilleriniň we Russiýanyň Ukrainadaky ilçisiniň gatnaşmagynda geçirilen ýygnakdan soň bolup geçdi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin şenbe güni, 28-nji iýulda Soçide Ýaponiýanyň daşary işler ministri Koýçiro Gemba bilen duşuşdy.
Putin iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň ýokarlandyrylmagyna çagyrdy.
Gemba, iki ýurduň arasyna Ikinji Jahan Urşundan bäri tow salyp gelýän dawaly adalar barada gepleşmek üçin, Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen hem duşuşdy.
Gemba Dmitriý Medwedewiň Kunaşire eden sapary babatda Ýaponiýanyň gynanjyny beýan edendigini aýtdy.
Medwedew 2010-njy ýylda bu adalara sapar eden ilkinji rus prezidenti bolupdy. Ol bu adalara 3-nji iýulda, premýer ministr bolandan soň hem baryp gaýtdy.
Lawrow bu saparlar baradaky ýapon tankydyny ret etdi. Ol “Ors häkimiýetleri Orsýet Federasiýasynyň bu bölegindäki sosial-ykdysady ýagdaýlary gowulandyrmaga jogapkär we biz bu işi dowam ederis” diýdi.


text:
Pentagon janyndan geçen bombaçynyň NATO-nyň Owganystanyň Bagram howa bazasyna hüjüm edip, dört amerikalyny öldürendigini, ençeme adamy bolsa ýaralandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň beýanatynda 12-nji noýabrda bolan partlamanyň ABŞ-nyň iki sany harby gullukçysyny we iki sany şertnamaçysyny öldürendigi, 16 sany amerikan harbysyny bolsa ýaralandygy aýdylýar.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri bu hüjümi ýazgarmak bilen, ony «ýigrenji we namart hüjüm» diýip atlandyrdy.
Ol 13-nji noýabrda Nýu-Zelandiýada žurnalistleriň öňünde gürläp, ABŞ-nyň Owganystandaky missiýasynyň «bu hili indiwidual hereketler esasynda öňüniň alnyp bilinmejegini» aýtdy.
Bu hüjümde bir polýak esgeri hem ýaralandy.


text:
Türkmenistanda käbir ýaşaýjylar döwletiň hödürleýän medisina ätiýaçlandyryş şahadatnamasynyň ýa-da, il arasynda aýdylyşy ýaly, ”medstrahowkanyň” ulanylyşynyň amatly däldigini aýdýarlar.
Mälim bolşy ýaly, 2014-nji ýylyň 1-nji aprelinden başlanyp, Türkmenistanda işlemeýän we yzygiderli girdejileri bolmadyk raýatlaryň döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyryşy boýunça töleýän tölegleriniň möçberi 15 esse ýokary galdyryldy. Şondan ozal raýatlar her aýda 1 manat tölän bolsalar, agzalýan karar güýje girenden soň, her aýda 15 manat tölemeli boldular.
Balkan welaýatynyň Gumdag şäherçesinden öý hojalykçy Ogulgözel medisina ätiýaçlandyryş şahadatnamasynyň ulanylyşy barada Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi.


text:
BMG-niň Halkara sudy Liwiýanyň ozalky lideri Muammar Kaddafiniň ogly Saif al-Islam bilen göni bolmadyk gepleşige çykylandygyny mälim etdi.
Hususan-da, Halkara sudunyň prokurory Luiz Moreno-Okampo Muammar Kaddafiniň ogly Saif al-Islamiň özüni meýletinlik bilen suda tabşyrmak barada eden ýüzlenmesiniň öwrenilýändigini aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, Saif al-Islam göni bolmadyk gepleşikde özüniň günäsizdigini öňe sürüpdir.
Ýakynda Liwiýanyň Sirte şäherinde Muammar Kaddafä ygrarly güýçler derbi-dagyň edilenden soň, Kaddafiniň ogly Saif al-Islam häzirki wagt ýurduň günortasyndaky Nigere gaçyp atandyr diýlip çaklanylýar.


text:
Iki ýyllyk möhlet bilen BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik däl agzalygyna Germaniýa, Hindistan, Kolumbiýa we Günorta Afrika respublikasy saýlandy.
BMG-niň Baş assambleýasynda geçirilen ses berişlikde iki ýurt - Kanada bilen Portugaliýa - ikinji tapgyra galdy. Biraz soň Kanada öz kandidaturasyny aýyrdy. Bu bolsa iş ýüzünde Portugaliýanyň bäşinji saýlanan agza boljakdygyny aňladýar.
Howpsuzlyk Geňeşi ol ýa-da beýleki bir ýurduň garşysyna halkara sanksiýalaryny girizmäge we parahatçylyk dörediji operasiýalar geçirmek barada karar kabul etmäge ygtyýarlydyr.
Howpsuzlyk Geňeşiniň bäş agzasy - Beýik Britaniýa, Hytaý, Orsýet, ABŞ we Fransiýa hemişelik agza bolmak bilen weto goýmak hukugyna eýedir.


text:
“Söýgi üçin serhet ýok” diýýärler. Juwanlaryň islendik ýurduň islendik milletinden bolan deň-duşuna aşyk bolmaga, oňa öýlenmäge haky bar. Ýüregiň emrine çäre ýok. Ýürek birine imrindimi, onuň bilen goş birikdiräýmeli bolýar.
Sowet döwründe öňki Soýuzyň territoriýasynda bolan on bäş respublikanyň adamlary üçin biri-biriniň territoriýasyna ötüp-geçmek üçin serhet ýokdy. “Sowet soýuzynyň graždanlary” diýlip atlandyrylan on bäş respublikanyň ýaşlary biri-birine aşyk boldular, biri-birine öýlendiler. Türkmenleriň arasynda rus, ukrain, moldowan, azerbaýjan, özbek, täjik, gazak… gyzlaryna öýlenenler barmak basyp sanardan kän. Irki döwürler goş birikdirenleriň aýallary Türkmenistana propiska-da edildi, olara Türkmenistanyň raýatlygy hem berildi.
SSSR-den soň
Ýöne Soýuzyň dargan pursatlarynda başga respublikadan bolan gyzy söýüp, olara öýlenenler welin kyn güne galmaly boldular. Aýratyn-da, Özbegistana hem-de Täjigistana ýakynlykda ýerleşen Daşoguz we Lebap welaýatlarynda täjik, özbek gyzlaryna öýlenen ýigitler kän. Olar indi uly maşgala boldular. Maşgalada ýigrimi ýylyň dowamynda ençe ogul-gyz kemala gelip, olar eýýäm kämillik ýaşyna ýetdiler.
Şeýle-de bolsa ol maşgaladaky täjik ýa-da özbek milletinden bolan gelniň henizem ýaşaýan ýerine propiska edilmändigini hem-de olara Türkmenistanyň raýatlygynyň berilmänligini aýaly goňşy respublikadan bolanlar aýdýarlar.
Propiskasy, raýatlygy ýok adama iş meselesi hem kyn bolýar. Goňşy respublikalardan alnan gelinler diňe gaýyn öýündäki mellege güýmenäýmeseler, başga iş bilen meşgul bolup bilmeýärler. Türkmenistandaky düzgüne görä, çagalar hem ejesi nirede ýazgyda durýan bolsa, şol ýere propiska edilmeli. Häzirki ýagdaýda diňe bir goňşy respublikalardan alnan gelinleriň däl, eýsem olaryň çagalarynyň hem iş meseleleri gaýgy bolup durýar.
Bir ýylda tölemeli salgyt $240
Çagalary mamalaryna äkitmegiň gara görgüdigini, gidiläýen ýagdaýynda-da Türkmenistanyň raýaty bolmadyk kişini serhetden yzyna geçirmegiň kyndygyny, özleriniň diňe gaçyp-kowup gün görýänýändiklerini, üstesine-de, aýalyň başga respublikadan bolanlygy üçin her aýda ýigrimi amerikan dollary möçberinde salgyt tölemeli bolýandyklaryny internasional maşgala öwrülenler aýdýarlar.
Aýalyň üçin bir ýylda tölemeli salgyt 240 dollar bolýar. Häzirki kynçylykly günlerde, gazanç etmegiň güzap wagtynda maşgalanyň çykdajysyndan artdyryp, ýylda 240 dollary tygşytlamak dilde aňsat. Bu pul daýhançylyk bilen gün görýän maşgala üçin, çagalara gerek sowalga üçin örän zerur gerekli pul. Ýöne, alaç ýok, aýalynyň özbekligi ýa-da täjikligi üçin başga respublikanyň gyzyna öýlenenler her ýyl ol puly tölemeli bolýarlar.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Duşenbe güni Moskwanyň şäher sudunda aýyplama bildiriji prokuror 15 adamy öldürmekde aýyplanylýan milletçi Wasiliý Krewetse ömürlik türme tussaglygynyň berilmegini talap edip, çykyş etdi.
Moskwaly milletçi skinhedleriň bir toparynyň lideri Wasiliý Kriwetse Moskwanyň şäher sudy 2007-2008-nji ýyllar aralygynda milleti slawýan bolmadyk daşary ýurt raýatlarynyň 15-sini öldürenlikde aýyplama bildirýär.
Şol öldürilen adamlaryň aglabasy Azerbaýjanyň, Täjigistanyň, Türkiýäniň we Özbegistanyň raýatlary.
Bu adamlardan bäşisiniň öldürilmegine gatnaşanlykda Orsýetiň ýene bir raýaty Dmitriý Ufimsew hem aýyplanylýar. Aýyplama bildiriji prokuror düýn suddan Dmitriý Ufimsewe 23 ýyl türme tussaglygyny bermekligi sorady.
Moskwanyň şäher sudy bu aýyplanylýanlaryň işi boýunça şu hepde, 28-nji oktýabrda gutarnlykly höküm çykarar diýlip garaşylýar.


text:
Eýranlylar Mahmut Ahmedinejadyň ýerine prezident saýlamak üçin ses berýärler.
Ýokary lider Aýatolla Ali Hameneýi anna güni Tähranda ses berip, Birleşen Ştatlaryň bu saýlawyň demokratiki ölçeglere gabat gelmeýändigi barada aýdanlaryny ret etdi.
"Golaýda men Amerikanyň Milli howpsuzlyk geňeşinden biriniň "Biz Eýrandaky saýlawlary kabul etmeýäris" diýenini eşitdim. Bolýar, eger siz muny kabul etmeseňiz, jähenem boluň" diýip, Hameneýi aýtdy.
Pikir soraşlyklar aram ruhany we ozalky ýadro gepleşikçisi Hassan Rohani bilen konserwatiw kandidat Mohammad Bager Galibafyň deňeçerräk goldaw alýandyklaryny görkezdi.
Rohani reformaçylar tarapyndan goldanylýar, Galibaf bolsa, Tähranyň häkimi bolmak bilen, häkimiýet goldawyna bil baglaýar.
Sakçylar geňeşi tarapyndan tassyklanan beýleki dört kandidat hem režimiň tarapdary. Eger kandidatlaryň hiç biri ýeterlik ses alyp bilmese, öňe saýlanan kandidatlar 21-nji iýunda gaýtadan bäsleşmeli bolar.
Bu saýlaw Ahmedinejat gaýtadan prezident saýlananda edildi diýilýän galplyklar zerarly turan halk protestleri güýç bilen basylyp ýatyrylanyndan dört ýyl soň bolup geçýär.


text:
Ýewropa Bileleşigi Orsýete garşy täze ykdysady sanksiýalary resmi taýdan kabul etdi, emma olaryň durmuşa geçirilmegini gündogar Ukrainadaky yrga atyşygyň ýol alyp-almaýandygyny kesgitlemek üçin soňa goýdy.
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Herman Van Rompuy 8-nji sentýabrda sanksiýalar tapgyrynyň iýulda yglan edilen nyşanalaýyn sanksiýalary çuňlaşdyrýandygyny we ýazylan prosedura esasynda kabul edilendigini aýtdy.
Ol bu sanksiýalaryň «gelýän birnäçe günde güýje girjegini» aýtdy. «Bu atyşygy kesmek ylalaşygynyň we parahatçylyk planynyň durmuşa geçirilişine baha bermek üçin wagt mümkinçiligini berer.”
Ukrain hökümeti bilen orsýetçi gozgalaňçylar 5-nji sentýabrda atyşygy kesmeklige, aprel aýyndan bäri 2600-den gowrak adamy öldüren we Orsýet bilen Günbataryň gatnaşyklaryna uly zyýan ýetiren konflikti soňlamaga tarap ilkinji ädime razy boldular.
ÝB, eger Moskwa ýaraşygyň şertlerine hormat goýsa we öz goşunlaryny ukrain topraklaryndan yza çekse, sanksiýalaryň togtadylyp bilinjegini aýtdy.
Kiýew we NATO Orsýetiň gündogar Ukrainanyň Donetsk we Luhansk sebitlerinde hökümet güýçlerine garşy uruşýan pitneçilere esger we ýarag kömegini iberendigini aýdýar, Moskwa bu aýdylýanlary ret edýär.
ÝB diplomatlarynyň aýtmaklaryna görä, teklip edilen täze sanksiýalaryň arasynda Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň Orsýetiň uly energiýa firmalaryna, şol sanda «Rosneft», «Transneft» we «Gazprom Neft» kompaniýalaryna karz bermegini we olary maliýeleşdirmegini gadagan etmek hem bar.
«Rosnefte» garşy eýýäm Birleşen Şiatlar tarapyndan hem sanksiýa girizilipdi.
ÝB liderleri bu sanksiýalar barada 5-nji sentýabrda, NATO-nyň Weýlsde geçen sammiti mahalynda ylalaşyga geldiler.
Orsýetiň reaksiýasy
Moskwada, Orsýetiň Daşary işler ministrligi, eger-de has kän sanksiýa girizilse we durmuşa geçirilse, oňa «reaksiýa» bildirjegini aýtdy, emma anyk näme etjegini aýtmady.
Orsýetiň premýer-ministri Dmitriý Medwedew 8-nji sentýabrda Orsýetiň «Wedomosti» gazetine beren gürrüňinde, «eger energiýa pudagyna garşy ýa-da Orsýetiň maliýe pudagyna garşy goşmaça sanksiýa girizilse», Günbataryň howa ýollarynyň uçarlarynyň Orsýetiň howa giňişliginden geçmeginiň gadagan edilip bilinjegini aýtdy.
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko 8-nji sentýabrda günorta-gündogarda gabawa alnan Mariupul şäherine sapar etdi.
"Indi tutuş Ukraina Maripul şäherini goramaga kömek bermäge taýýar" diýip, Poroşenko polat işläp-bejerýän işçileriň öňünde eden çykyşynda aýtdy. Şeýle-de ol bu ýerdäki hökümet güýçleriniň tanklar, raketa atyjylar we howa goragy bilen güýçlendiriljegini yglan etdi.
"Biz öz döwletimizi goramaga taýýar. Biziň ýaragly güýçlerimiz, milli gwardiýamyz, serhetçilerimiz taýýar durlar. Emma syýasy kararlar barada aýdylanda, biz parahatçylykly ylalaşyk prosesi üçin elimizden gelen ähli zady ederis" diýip, Poroşenko aýtdy.
Rus habar gulluklary Poroşenkonyň Kiýew NATO döwletleriniň bir topary bilen olaryň Ukrainany göni ýarag bilen üpjün etmegi barada ylalaşdy diýendigini habar berdiler.
Poroşenkonyň uly derejeli kömekçisi 7-nji sentýabrda Kiýew Weýlsde geçen NATO sammiti mahalynda NATO-nyň agza ýurtlarynyň bäşisi bilen ok-ýarag we harby geňeşçileriň iberilmegi barada ylalyşyga geldi diýdi. Emma ol bäş ýurduň dördüsi bada-bat beýle ylalaşyga gelnendigini ret etdi.
Şeýle-de Poroşenko orsýetçi separatistleriň, ýaraşygyň şertleriniň çäginde, Ukrainanyň 1200 sany uruş ýesirini azat edendiklerini aýtdy.
Emma ol ýene 863 ukrainalynyň ýesirlikde saklanýandygyny, Kiýewiň olary azat etmek üçin mümkin bolan ähli zady etjegini hem sözüne goşdy.
ÝHHG-nyň ýerine ýetiriji başlygy 8-nji sentýabrda Ukrainadaky konflikti soňlamak üçin atyşygy kesmegiň ýeterlik däldigini aýtdy.
Şweýsariýanyň prezidenti Didier Burkhalter Ženewada žurnalistlere "Bize syýasy proses, milli dialog we iki prezidentiň arasyndaky dialog gerek» diýdi we ÝHHG-nyň kömek etmäge taýýardygyny aýtdy.


text:
Türkmen hökümetiniň ýaňy-ýakynda yglan etmegine görä, 2017-nji ýylda döwlet býujetiniň azyndan 75%-niň sosial pudaga sarp edilmegi planlaşdyrylýar. Türkmenistanyň ýolbaşçylary 2016-njy ýylyň býujeti kabul edilende-de onuň uly böleginiň ilatyň sosial üpjünçiligine sarp ediljegini yglan edipdiler.
Muňa garamazdan, Türkmenistanyň dürli welaýatlarynyň ýaşaýjylary öz ýaşaýan ýerlerinde sosial obýektleriň, şol sanda ýollaryň, mekdepleriň, çaglar baglarynyň ýyllarboýy bejerilmän galýandygyny, agyz suwuň ýetmezçilik edýändigini, elektrik togunyň we gazyň üpjünçiliginiň gowşakdygyny gürrüň berýärler.
Mary welaýatynyň Türkmengala etrabynyň “Ruhnama” daýhan birleşiginiň ýaşaýjysy kärendeçi Dürbibi öz obasyndaky ýagdaý barada Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.


text:
Siriýa Deraa şäheriniň ýagdaýyna Birleşen Milletler Guramasynyň gözegçilik etmegine böwet bolýar.
BMG Deraanyň we protest geçirilýän beýleki şäherleriň ýagdaýyna gözegçilik etmek üçin öz toparlaryny bu ýerlere ugratmagy göz öňünde tutýar.
BMG-iň metbugat wekili Farhan Hagyň aýtmagyna görä, bu böwetler bilen baglylykda prezident Başar al-Assadyň hökümetinden düşündirişe garaşylýar.
Mundan öň berlen maglumata görä, geçen hepde prezident Başar al-Assad şeýle gözegçilik işleriniň geçirilmegine öz razyçylygyny beripdir.
Mart aýynda Siriýada hökümete garşy protestler başlanaly bäri parahat ilatdan azyndan 800 adamyň ölendigi habar berilýär.


text:
Penşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabada sapara baran Tatarystan Respublikasynyň prezidenti Rustam Minnihanow bilen gepleşik geçirdi.
Gepleşikde taraplar Türkmenistan bilen Tatarystanyň arasyndaky hyzmatdaşlyklary ösdürmekligiň dürli ugurlary boýunça özara pikir alyşdylar.
Hususan-da, Berdimuhamedow bilen Minnihanowyň bu duşuşygynda energetika, transport, tekstil, oba-hojalygy, maşyn gurluşygy we sport pudagyndaky hyzmatdaşlyklaryň aýratyn üns merkezinde bolandygy habar berilýär.


text:
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa Müsür Arap Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Mohamed Abdelsattar Mohamed Elbadriden ynanç hatyny kabul etdi.
Milli parlamentiň ýolbaşçysy myhmany Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan jogapkärli diplomatik wezipä bellenilmegi bilen gutlap, iki ýurduň arasyndaky dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmek işinde üstünlikleri arzuw etdi.
Ilçi hoşniýetli arzuwlar üçin hoşallyk bildirip, öz işini döwletara gatnaşyklary giňeltmek üçin peýdalanjakdygyna ynandyrdy.
Duşuşygyň barşynda ilçi ýurdumyzda amala aşyrylýan, baş maksady halkymyzyň abadançylygy, türkmenistanlylaryň durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak bolan giň gerimli durmuş-ykdysady taslamalar bilen tanyşdyryldy. Türkmen döwletiniň innowasion taýdan ösmegine ýardam edýän ylym we bilim ulgamynda, şeýle hem ýaşlar syýasatynda geçirilýän özgertmelere, ilaty sagdyn durmuş ýörelgesine çekmek, eneligi hem-de çagalygy goramak boýunça wezipeleriň amala aşyrylmagyna aýratyn üns berildi.
Doly ygtyýarly wekil türkmen parlamentiniň düzümi we köptaraply işleri, Türkmenistanyň ösüşiniň häzirki döwründe Mejlisiň deputatlarynyň öňünde durýan wezipeler bilen hem tanyşdyryldy.
Ilçi ýurdumyzda bolup geçýän oňyn özgertmeleriň gerimine haýran galandygyny aýdyp, ak mermerli türkmen paýtagtynyň ajaýyp keşbiniň munuň aýdyň subutnamasydygyny belledi.
Jenap Mohamed Abdelsattar Mohamed Elbadri Müsürde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň netijeli ylalaşdyryjylyk syýasatyna ýokary baha berilýändigini aýdyp, ikitaraplaýyn gatnaşyklary has-da giňeltmek babatda birnäçe tekliplerini beýan etdi.
Söwda-ykdysady, ylym we bilim ulgamlary türkmen-müsür hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Medeni alyşmalary giňeltmegiň, iki ýurduň arasyndaky parlamentara gatnaşyklary ösdürmegiň möhümdigi bellenildi.
* * *
Şu gün Müsür Arap Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Mohamed Abdelsattar Mohamed Elbadri Daşary işler ministrliginde hem kabul edildi, şonda uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygyň gelejegine garaldy.
Medeni maksatnamanyň çäklerinde dostlukly ýurduň doly ygtyýarly wekili Türkmen halysynyň milli muzeýiniň gymmatlyklary we Aşgabat şäheriniň gözellikleri bilen tanşar.


text:
Günorta Ukrainanyň Donetsk regionynda Russiýa tarapyndan goldanylýan separatistleriň ýokary derejeli komandiri janyna kast edilen ýaly bolup görünýän wakada öldürildi.
Orsýetiň raýaty 33 ýaşly Arsen Pawlow “Motorola” lakamy bilen tanalýardy we ol “Sparta” batalonyna ýolbaşçylyk edýärdi.
Pawlow Donetsk aeroportunyň töwereginde ukrain güýçlerine garşy bolan söweşlere gatnaşyp, onuň 15 çemesi ukrain uruş tussagyny öldürendigi aýdylypdy.
Pawlow 16-njy oktýabrda Donetskdäki jaýyna girmek üçin lifte giren mahaly, elde ýasalan partladyjy serişdäniň ýarylmagy netijesinde ýaralanyp, öldi diýip, “Interfax” habar agentligi ýazýar.
Donetskiň separatist häkimiýetleri Pawlowyň ölümini tassykladylar we bu babatda derňewleriň geçirilýändigini aýtdylar.
Separatist lider Denis Puşin Pawlowyň ölüminde ukrain häkimiýetlerini aýyplady.
Kiýewdäki hökümet bu barada henize çenli haýsydyr bir kommentariý bilen çykyş etmedi.


text:
Türkmen metbugatynyň ýazmagyna görä, düýn prezident G.Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň maslahatyny geçirdi. Onda harby we hukuk goraýjy edaralaryň geçen 7 aýdaky işleriniň netijelerine garaldy.
Maslahatda ýurduň Ýaragly güýçleriniň material-tehniki ýagdaýyny ösdürmek, ýokary hünärli harby kadrlary taýýarlamak we harby gullukçylar üçin amatly sosial şertleri döretmek meselelerine uly üns berildi.
Şeýle-de maslahatda neşeleriň bikanun aýlanşygyna garşy göreş barada hem gürrüň edildi diýip, türkmen metbugaty ýazdy.


text:
Bahreýniň hökümeti bilen oppozisiýa wekilleriniň arasynda ýaraşyk gepleşikleriniň täze tapgyry başlandy.
Şeýle duşuşyk 2011-nji ýyldan bäri ilkinji gezek geçýär. Bu gepleşikler ýekşenbe güni başlandy we onuň indiki tapgyry çarşenbe gününe bellendi.
Gepleşikler ýurduň sünni musulman dolandyryjylary bilen esasan şaýy azlygyndan durýan oppozisiýanyň arasyndaky konflikti çözmegi maksat edinýär.
Şaýylar Günbatar goldawyndaky monarhiýanyň häkimiýete monopoliýasyny bes edip, saýlanan hökümete ygtyýar bermegini we şaýylaryň ýokary derejeli wezipelere bellenmegini isleýärler.
Kiçijik aýlak patyşalygy 2011-nji ýylda turan "Arap ýazy" gozgalaňlaryňdan bäri oppozisiýanyň köpçülikleýin protestlerine gaplandy.
Bu protestler howpsuzlyk güýçleri tarapyndan basylyp ýatyryldy. Emma demonstrasiýaçylar özgerişlik talaplaryny dowam etdirdiler.
Bahreýnde Birleşen Ştatlaryň bäşinji floty ýerleşýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gruziýa amala aşyran iki günlük saparyny tamamlady.
Öň habar berlişi ýaly, Tbiliside ýokary derejede geçirilen türkmen-gruzin gepleşikleri uly üstünlige eýe boldy. Gepleşikleriň barşynda taraplaryň uzakmöhletleýin we deňhukukly esasda guralýan däbe öwrülen hyzmatdaşlygy giňeltmäge özara gyzyklanmalary tassyklanyldy. Söwda-ykdysady we medeni-gumanitar ulgamlarda hyzmatdaşlyk etmek barada gazanylan ylalaşyklar muňa aýdyň şaýatlyk edýär, olaryň amala aşyrylmagy döwletara gatnaşyklarynyň ösmegine ýardam etmäge niýetlenýär. Şeýle hem taraplar tarapyndan gol çekilen resminamalar toplumy Türkmenistan bilen Gruziýanyň arasynda gruzin we türkmen halklarynyň umumy bähbitlerine laýyk gelýän däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklary täze hil derejesine çykarmaga gönükdirilendir.
Tbilisiniň halkara howa menzilinde Türkmenistanyň we Gruziýanyň Baştutanlarynyň gysgajyk söhbetdeşligi boldy. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow iki dostlukly halkyň gatnaşyklarynyň taryhynda täze tapgyryň başyny başlan gepleşikleriň netijelerine ýokary baha berip, Przident Giorgiý Margwelaşwili bilen mähirli hoşlaşdy. Gruziýanyň Lideri mundan beýläkki netijeli hyzmatdaşlyga ygtybarly esas goýan sapar üçin türkmen Liderine hoşallyk bildirip, döwlet Baştutanyna ak ýol arzuw etdi.


text:
Yragyň premýer-ministri Nuri El-Malikiniň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, häkimiýeti dolandyrýan koalisiýa Malikiniň täze hökümeti hem dolandyrmagyny isleýär.
Sözçi Hijam Al-Hosni häkimiýet başyndaky koalisiýanyň täze hökümeti dolandyrmak üçin premýer-ministr Malikiniň kandidaturasyny hödürlemek isleýänligini öňe sürdi.
Maliki mundan ozal eden çykyşynda saýlawlarda galplyklara ýol berlenligini aýdyp, şeýle bidüzgünçilikleriň esasanam paýtagt Bagdatda bilen Musulda bolanlygyny belläpdi we sesleriň el bilen gaýtadan sanalmagyny sorap suda ýüz tutjakdygyny aýdypdy.
Maliki aýratynam saýlawlarda iň köp ses alan Allawi bilen gepleşikler geçirmek islemeýänligini hem sözüniň üstüne goşdy.
7-nji martda geçirilen saýlawlaryň geçen anna güni yglan edilen netijesinde Allawiniň koalisiýasynyň Malikiniň toparyndan iki orun köp gazananlygy habar berildi.


text:
Adam hukuklaryny gorap çykyş edýän özbek aktiwistiniň birnäçe günden bäri ýitirim bolandygyny, onuň kärdeşleri habar berýärler.
Alikul Sarimsokow Özbegistanda Adam hukuklaryny goraýan bileleşigiň agzasy bolup, bu bileleşik özbek prezidenti Yslam Karimowyň prezidentlik möhletine garşylyk görkezýär. Sarimsokowyň kärdeşi Şuhrat Rustamow Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda aktiwistiň 3-nji martdan bäri ýitirimdigini we onuň mobil telefonynyň hem öçürilendigini aýtdy.
Soňky hepdelerde Sarimsokow Daşkentde prezidentlik edarasanyň öňünde geçirilen birnäçe ýörişe gatnaşdy. Şol bir wagtyň özünde, Adam hukuklaryny goraýan bileleşik Karimowyň 29-njy martda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna dalaş etmek baradaky planlaryna protest bildirýän petisiýany dokumentleşdirdi.
77 ýaşly Karimow 1990-njy ýyldan bäri Özbegistanyň prezidenti wezipesini ýerine ýetirýär.


text:
Meşhur german ýazyjysy, Nobel baýragynyň eýesi Günter Grass 13-nji aprelde, 87 ýaşynda aradan çykdy.
Ol öz ilkinji romany – «Galaýy deprek» (The Tin Drum) çap edileninden soň, Günbatar metbugatynda ýazylmagyna görä, Germaniýanyň wyjdanyna öwrüldi we köplenç nasistik geçmişe garşy durmagyň tutanýerli mugallymy hökmünde häsiýetlendirildi.
Ýazyjynyň eserleriniň arasynda şu günlere çenli hem iň meşhury bolup durýan «Galaýy deprek» 1959-njy ýylda, Sowuk uruş we uruşdan soňky dikeldiş fonunda çap edilende, Germaniýa Federatiw Respublikasynda Üçünji Reýh, hususan-da Holokost barada doly diýen ýaly dymylýardy.
Bu kitabyň şol wagt şeýle aňk ediji bolmagynyň bir sebäbi hem şundady we muny häzir göz öňüne getirmek hem aňsat däl.
Grass öz ildeşlerine nasistik geçmişi ýatda saklamagyň we ondan dogry-dürs netijeleri çykarmagyň zerurlyklary barada yzygiderli sapak berdi.
Üçünji Reýhiň salan şeýle uzak kölegesi hem onuň 1990-njy ýylda iki Germaniýanyň birleşdirilmegine garşy durmagyna, birnäçe ýyl soň bolsa, Germaniýanyň daşardan gelen bosgunlara oturym bermek baradaky kanunçylygyny berkitmäge razylyk bereninden soň, Sosial Demokratik partiýadan çykmagyna alyp geldi.
Günter Wilhelm Grass 1927-nji ýylyň 16-njy oktýabrynda Azat şäher Danzigde, Polşanyň häzirki Gdansk şäherinde eneden dogulýar.
Ol 1999-njy ýylda Nobel baýragyny almazyndan kän öň kyssaçy, şahyr, dramaturg, bezegçi hudožnik, heýkeltaraş hökmünde giňden tanalýar.
Ol 1945-nji ýylyň maýynda ABŞ güýçleri tarapyndan ýesir alnanda 1944-nji ýyldan bäri Waffen SS-iň, ýaragly eskadronyň hatarynda ýetginjek esger bolup gulluk edýärdi we 1946-njy ýylyň aprelinde azat edildi.
Grass daş ýonujy we heýkeltaraş hökmünde tälim alyp, ýazyjylyk işine 1950-nji ýylda başlaýar. Onuň ilkinji we iň gowy bilinýän eseri bolan «Galaýy deprek» Ýewropanyň jadyly realizminiň esasy kitaby hasaplanýar. Bu eser onuň «Danzig» trilogiýasynyň - «Pişik we syçany», «It ýyllaryny» hem öz içine alýan tutumly esriniň birinji kitabydy.
«Galaýy deprek» kino hem edildi we 1979-njy ýylda «Palme d'Or» baýragyna we iň gowy daşary ýurt filmlerine berilýän Akademiýa sylagyna mynasyp boldy.
Grassyň 1959-njy ýylda çap edilen «Galaýy deprek» romany 1999-njy ýylda edebiýat boýunça Nobel baýragyna mynasyp boldy.
Ýazyjynyň ölüm habary bilen ugurdaş çap edilen makalalarda onuň hemişe gapma-garşylykly bolandygy, käte ýurt içindäki tankytçylar tarapyndan Germaniýanyň geçmişi baradaky eserleri üçin berk tankyt edilendigi, daşary ýurtlarda bolsa, Germaniýanyň uruşdan soňky wyždany diýlip atlandyrylandygy aýdylýar.
Günbatar metbugatynyň materallary esasynda taýýarlandy.


text:
Birleşen Milletler Guramasy “halas ediji” kömeginiň Siriýanyň gabawdaky bäş regionyna gowuşandygyny aýtdy.
BMG-niň resmileri 100 müň adam üçin niýetlenen azyk önümlerini, medisina enjamlaryny we däri-dermanlary alyp barýan ýük ulaglarynyň Damaskyň golaýynda gozgalaňçylaryň gözegçiligindäki Madaýa, Muadhamiýa we Zabadani şäherlerine, şeýle-de hökümetiň elindäki Foah we Kefraýa obalaryna ýetendigini 17-nji fewralda habar berdiler.
Bu ynsanperwer kömegi adamlaryň açlyk çekýändigi barada geçen aýda habar berilen regionlara gönükdirildi.
BMG-niň maglumatyna görä, Siriýanyň gabawdaky regionlarynda ýarym million çemesi adam ýaşaýar.
Siriýa ýardam beriji halkara topary tarapyndan makullanan ynsanperwer kömegi 19-njy fewrala çenli ýurtda harby çäreleriň soňuna çykmak boýunça gelnen ylalaşygyň bir bölegi bolup durýar.


text:
Orsýet NATO-nyň harby maşklarynyň “güýçlenmegine” jogap bermek üçin 2016-njy ýylda dört sany täze bölüm döreder.
General Oleg Salýukow 21-nji ýanwarda žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda “täze goşunlaryň döredilmegi biziň ýakynda görüşimiz ýaly NATO ýurtlarynyň maşklaryny güýçlendirmegine jogap hökmünde çäreleriň diňe biridir” diýdi.
Harby bölümleriň biri ýaragly güýçleriň merkezi toparynyň düzüminde, beýleki üçüsi Orsýetiň günbatar harby goşunlarynyň düzüminde ýerleşdiriler.
Şeýle-de Salýukow Orsýetiň 2016-njy ýylda daşary ýurtlar bilen bilelikde ýedi sany harby türgenleşigini geçirer. Şol sanda Pakistan we Wýetnam bilen harby türgenleşik göz öňünde tutulýar.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani nebitiň halkara bahasynyň pese gaçmagynda nebiti öndürýän beýleki ýurtlary aýyplap, olar bu äden ädimlerine “ökünerler” diýdi.
Rohani bu barada 13-nji ýanwarda Eýranyň Buşehr şäherinde eden çykyşynda belläp geçdi.
Geçen ýylyň iýun aýyndan bäri halkara bazarlarynda nebitiň bahasy öňküsinden 60% pese gaçdy. Muňa nebitiň önümçiliginiň artmagy hem-de Ýewropada we Aziýada nebite bolan islegiň azalmagy sebäp boldy. Nebitiň halkara bahasy, hususanda, noýabr aýynyň ahyryna pese gaçdy.
“Nebitiň bahasynyň pese gaçmagyndan Eýran ejir çekse, bilýäňizmi, Saud Arabystany we Kuweýt ýaly nebiti öndürýän beýleki ýurtlar Eýrandan hem has köp ejir çeker” diýip, Rohani öz çykyşynda belledi.


text:
Anna güni Pakistanyň Ýokary sudy ýurduň aňtaw gulluklarynyň we prezident administrasiýasynyň saýlaw proseslerine goşulyşmaly däldikleri barada duýduryş berdi.
Ýokary suduň sudýasy Iftikhar Muhammad Çaudry 1990-njy ýylyň ähliumumy saýlawlarynda ýurduň ozalky prezidentlerinden biriniň, şeýle hem ýurduň ozalky bir goşun komanduýuşisiniň hem-de ozalky razwedka ýolbaşçysynyň saýlawlaryň netijelerini galplaşdyrmak işine gatnaşandyklaryny aýtdy.
Ol bu ugurda bildirilýän aýyplamalar bilen baglanyşykly ýurduň ozalky goşun ýolbaşçysy general Aslan Bege hem-de aňtaw gullugynyň ýolbaşçysy general Asad Dürranä garşy jenaýat-derňew işiniň ýola goýulmalydygy barada karar çykardy.


text:
Käbir syýahatçylar Türkmenistana sapar etmegiň o diýen aňsat däldigini aýdýarlar. Olar wiza almakda, bu prosesiň dowamynda birnäçe bökdençlikler bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny belleýärler.
Azatlyk Radiosy Gyrgyzystanyň iň uly syýahatçylyk firmalarynyň biri “Gyrgyz konsepti” atly syýahatçylyk firmasynyň ýolbaşçysy Emil Umetaliýew bilen söhbetdeş bolup, daşary ýurtly raýatlaryň Türkmenistana bildirýän gyzyklanmasy we wiza prosessi dogrusynda gürrüň etdi.
Azatlyk Radiosy: Emil Umetaliýew, Gyrgyzystandan Türkmenistana, has takygy Awaza syýahatçylyk zolagyna sapar etmek isleýänler köpmi?
Emil Umetaliýew: Gynansak-da, Türkmenistana sapar etmek isleýän gyrgyzystanlylaryň sany o diýen köp däl. Elbetde, Gyrgyzystandan Türkmenistana sapar etmäge gyzyklanýanlar hem bar, ýöne olar hem geografiki, medeni gyzyklanma sebäpli däl-de, iş, biznes etmek maksady bilen gidýärler.
Häzirki wagtda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň raýatlarynyň aglabasy has ösen kurort merkezlerine, ýagny Ýewropa ýurtlaryna, Türkiýe, Tailand ýaly döwletlere sapar etmegi halaýarlar. Ýöne Merkezi Aziýanyň ilatynda entek Merkezi Aziýanyň öz içinde, goňşy ýurtlara syýahat etmek endigi ýok.
Belkem, munuň sebäbi bu ýurtlara sapar edenlerinde, adamlaryň özlerini rahat duýmazlygy, ýurtlardaky käbir çäklendirmeler bilen bagly bolup biler. Mundan başga-da Merkezi Aziýa ýurtlarynyň medeniýetleri bir meňzeşräk bolany sebäpli, belkem, bu sebitiň adamlary ilki bilen özleriniňkiden has üýtgeşik, tapawutly medeniýetleri göresleri gelýändir. Munuň dürli sebäpleri bolup biler.
Ýöne Gyrgyzystana gelen daşary ýurtlular Türkmenistana, Özbegistana sapar etmegi halaýarlar. Biz hem türkmen hyzmatdaşlarymyz bilen birlikde, olaryň Türkmenistana aşmagyna kömek edýäris.
Azatlyk Radiosy: Daşary ýurtlaryň raýatlary diýeniňizde, haýsy ýurtlaryň raýatlaryny göz öňünde tutýarsyňyz?
Emil Umetaliýew: “Ýüpek ýolunyň” ugrunda ýerleşýän beýleki ýurtlar ýaly Türkmenistana hem baryp görmek, sapar etmek bilen, esasan, Ýewropa ýurtlarynyň ýokary bilimli raýatlary gyzyklanýarlar. Umuman aýdanymda, Ýaponiýa, Amerika, Ýewropa ýaly demokratik ýurtlaryň raýatlary Türkmenistana sapar etmegi isleýärler. Olaryň aglabasy hem, ýokary bilimli we medeniýetli adamlardyr.
Azatlyk Radiosy: Umetaliýew, Türkmenistana wiza almak düzgünleri nähili?
Emil Umetaliýew: Dogrymy aýtsam, Türkmenistana wiza almak prosesi örän kyn. Men hatda bu Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda, hatda tutuş dünýäde-de wiza almasy iň kyn bolan ýurt diýip bilerin. Türkmenistana sapar etmek isleýänler bu barada ençeme gün öňünden alada etmeli bolýarlar.Wizanyň bahasy hem dünýäniň beýleki ýurtlary bilen deňeşdirer ýaly däl.
Gyrgyz raýatlary türkmen wizasyny almak üçin 200 amerikan dollaryndan gowrak tölemeli bolýarlar. Bu diňe wiza üçin tölemeli pul we bu örän gymmat. Biziň işleşýän ýurtlarymyzyň arasynda wizasy 200 amerikan dollaryna barabar bolan başga ýurt ýok. Hatda käbir ýurtlara, adaty däl-de, eýse tizleşdirilen wizany almak hem takmynan 100 amerikan dollaryna durýar.
Mundan başga-da, gyrgyz raýatlary wizany almak üçin Gazagystanyň Almaty şäherine gitmeli bolýarlar. Ýagny, olar başga ýurda gitmeli bolýarlar. Emma meniň öz tejribämde bolup geçen başga-da bir gözçykgynç bir ýagdaý hem bar. Men şu wagta çenli takmynan 50 ýurda 500-den gowrak gezek sapar etdim. Ýöne maňa ömrümde ilkinji gezek bir ýurt wiza bermedi, ol hem Türkmenistan boldy.
Azatlyk Radiosy: Size näme üçin wiza bermediler?
Amil Umetaliýew: Mundan birnäçe ýyl ozal Britaniýadan gelen myhmanlar bilen birlikde Türkmenistanda örän uly ralli ýaryşyny geçirmek üçin uly tur taýýarladym. Biz şol turuň ugry boýunça Özbegistanyň üstünden geçip, Türkmenistanyň serhedine baranymyzda, gynansak-da, türkmen resmileri maňa we meniň gyrgyzystanly kärdeşlerime wiza bermediler. Bu waka 2008-nji ýylda bolupdy. Munuň sebäbini hem düşündirmediler.
Azatlyk Radiosy: Siz häli Türkmenistana sapar etmek, wiza almak üçin käbir çäklendirmeler hem bar diýdiňiz. Şol çäklendirmeler näme?
Emil Umetaliýew: Biz çäklendirmeler diýenimizde, Türkmenistana sapar edýän syýahatçylaryň türkmen serhedinden geçen wagty, bu prosesiň dostlukly amala aşmagy barada gürrüň edýäris. Bu proses ilkinji nobatda serhet gullukçylarynyň hyzmat edişine, gümrük işgärleriniň dokumentleri gözden geçirişine bagly. Dürli ýurtlara sapar eden syýahatçylar özlerine gysga wagtyň dowamynda, hiç hili garaşdyrylmazdan hyzmat edilmegine öwrenişýärler.
Meniň pikirimçe, Türkmenistana sapar edýän syýahatçylara serhetde edilýän hyzmatlar ýerlikli edilmese, olar köp garaşdyrylsa, şol bir wagtyň özünde-de olara ýüzüni kürşerdip seretseler, şol çytyk ýüz hem tutuş ýurduň ýüzüni aňladýar. Şol sebäpden aňyrdan gelene ýüzüni kürşerdip seredýän ýurduň ilkinji wekili tarapyndan garşy alnan syýahatçy, ýurda gireninden soň hem, ýagny tutuş saparynyň dowamynda şol çytyk ýüzüň täsirinden çykyp bilmeýär, şol ýüzi ýadyndan çykaryp bilmeýär.
Azatlyk Radiosy: Umetaliýew, agzap geçen şeýle wakalaryňyza şaýat bolduňyzmy? Ýagny kimdir biri Türkmenistana sapar edip şeýle waka şaýat bolupdyrmy?
Emil Umetaliýew: Hawa. Gynansak-da, syýahatçylary garşy almak bilen bagly prosedura Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ählisinde birmeňzeşräk. Men şeýle waka mundan ençeme ýyl öň Türkmenistanyň üsti bilen Eýrana sapar edenimde-de duş geldim. Şuňa meňzeş waka men 2008-nji ýylda-da gabat geldim, ýaňky aýdyşym ýaly şonda türkmen hökümeti maňa wiza bermedi.
Şol wagt biz türkmen-özbek araçäginiň golaýyndadyk. Şonda türkmen serhetçileriniň hatda öz raýatlaryna hem nähili daraşýandygyna, olary birnäçe sagatlap araçäkde garaşdyrýandyklaryna şaýat boldum. Şaýat bolan şol kemsidiji wakalarym hem munuň Türkmenistanyň Serhet we Gümrük gulluklarynyň adaty iş tertibidigine şübhelenmäge hiç hili mümkinçilik goýanok. Şeýle wakalara kimiň duş gelýändigi wajyp däl, ýöne bu wakalaryň bolmagy eýýäm adamda ýaramaz täsir galdyrýar.


text:
hyzmatlarymyz
- › Hyzmatlarymyz
- › Raýatlara
- › Telekeçiler we edara görnüşli taraplar
- › Hyzmat ediş nokatlar
- › Pul geçirimler
Western Union
Dünýäniñ her bir künjegine çalt we ygtybarly pul geçirimleri - Türkmen-Türk Paýdarlar täjirçilik bankynda
Bank hasabyna gerek bolmazdan dünýäniñ islendik ýerinden, dünýäniñ islendik ýerine sanlyja minudyñ içinde çalt, ygtybarly we añsat ýol bilen pul geçirimlerini amala asyryp bilersiñiz.
Western Union çalt pul geçirimleri ulgamynyñ artykmaçlyklary
Çalt: Ugradylan pul geçirimi sanlyja minudyñ içinde alyja gowusýar.
Añsat we amatly: Bankymyzda hasabyñyzyñ bolmaklygyna gerek bolmazdan añsatlyk bilen pul serisdesini ugradyp ýada alyp bilersiñiz.
Ygtybarly: Ugradylan her bir geçirim dünýä standartlaryndaky ýokary derejeli gorag ulgamy bilen goralýar we bir sany barlag kody bilen tassyklanýar.
Pul serişdelerini ugratmakda/almakda ABS dollary we milli manat ulanylýar.
Western Union hyzmat beriş noktalarymyz
dýp hümmeti 18.01.2017Merkezi Bankyň dýp kursy
karz hasaplama
goýum hasaplama
salgymyz
View Larger Map


text:
Netijeleri 14-nji oktýabrda neşir edilen bir halkara derňewinde Ukrainanyň öňki premýer-ministri Ýulia Timoşenkonyň hökümetiniň 400 million dollardan-da agdyk puldan galp peýdalanandygy aýdylýar.
Derňew işi Ukrainanyň häzirki hökümetiniň maý aýynda beren tabşyrygy boýunça halkara hukuk kompaniýasy “Akin Gump Strauss Hauer & Feld”, şeýle hem “Kroll Inc.” kompaniýasynyň gatnaşmagynda Birleşen Ştatlaryň hukuk kompaniýasy “Trout Kacheris” tarapyndan alnyp baryldy. Barlanan zatlar maşyn we şeker üpjünçiligi, kömür kreditlerini satmak, şeýle hem derman we medisina enjamlaryny satyn almak ýaly işler.
2008-nji ýyldan üstümizdäki ýylyň başyna çenli bolan döwür barada geçirilen barlagda Timoşenkonyň hökümetiniň kömür kreditlerinden gelen 280 million dollardan bikanun peýdalanandygy aýdylýar. Kýoto Protokoly boýunça kömür kreditinden gelen pullar daşky gurşawy goramak baradaky proýektlere sarp edilmeli. Derňewde aýdylyşyna görä, munuň deregine bu pullar Ukrainanyň döwlet pensiýa ulgamyndaky kemçilikleri doldurmak üçin ulanylypdyr.
Ýene bir ýerde bolsa 140 million dollar bilen Saglyk ministrligi üçin ýeňil ýük maşynlarynyň alnandygy, bularyň hem soňra Timoşenkonyň saýlaw kampaniýasynda ulanylandygy bellenilýär. Ýulia Timoşenko Ukrainada ýanwar aýynda prezidentlik ugrunda geçen saýlawda Wiktor Ýanukowiçden ýeňilipdi.
Timoşenkonyň öňki orunbasary Hryhoriý Nemyria: “Bu derňew hökümetiň oppozision ýolbaşçylaryň garşysyna alyp barýan işleriniň bir bölegi. Biz “Trout Kacherisiň” aýdýanlaryny syýasy sebäpli diýip, ret edýäris. Bu gelindi diýilän netijelere oppozision ýolbaşçylara edilýän sistemalaýyn basyşyň ýene bir mysaly diýip garaýarys” diýýär.
“Trout Kacheris” kompaniýasynyň hyzmatdaşy Plato Kaçeris derňewiň netijelerini goraýar. Ol: “Biziň üstüni açan zatlarymyzyň, gelen netijelerimiziň dogrudygyny ukrain hökümetiniň bu barada amerikan sudlarynda, Britaniýadaky sudlarda iş gozgalmagyny ýola goýmagy hem tassyklaýar. Bular işi hemmä aýan diýip, dünýäde ykrar edilýän sudlar” diýip aýdýar.
Nemyrianyň aýtmagyna görä, bu oppozisiýany garalamak üçin edilýän tagallalar. Nemirýa bu barada şeýle diýýär: “Dokuz aýlap alnyp barlan barlaga näçe pul tölenendigi aýdylanok. Muny maliýeleşdiren ukrain salgyt töleýjileri. Bu, ýolbaşçylaryny garalamak bilen, oppozisiýany ynamdan gaçyrmak üçin edilýän bir elhenç synanyşyk. Bu ýerde Wiktor Ýanukowiçiň hökümetiniň öz opponentlerine garşy ulanýan repressiw taktikasy bildirýär”.


text:
NATO formal taýdan Owganystyndaky howpsuzlygy 2014-nji ýylyň aýagyna çenli owgan güýçleriniň özüne tabşyrmak ylalaşygyna geldi, ýöne bu ýurdy Talybana garşy söweşde ýeke taşlamajagyny wada berdi.
NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen bu karary NATO-nyň Portugaliýanyň Lissabon şäherinde geçen sammitinde yglan etdi.
Owgan prezidenti Hamid Karzaý we Owganystanda söweşýän 48 ýurduň liderleri NATO-nyň Owganystandan çykyş strategiýasy barada maslahat etdiler.
Rasmussen ýaranlygyň geljek ýyldan başlap owgan güýçlerine käbir ygtyýarlyklary berip başlajagyny aýtdy. Emma ol ýaranlygyň bu geçişden soň hem Owganystanda harby güýçlerini saklajagyny, munuň uruşdan tozan ýurduň gaýtadan baş-başdaklyga düşmeginiň öňüni almak üçin zerurdygyny aýtdy.
Gol çekilen şertnama astynda NATO Owganystanyň ýaragly güýçlerine 2014-nji ýyldan soň hem howa güýçleri, tälim beriş, maslahat, gatnaşyk goldawyny üpjün eder.


text:
Magtymgulynyň aýdan akyl-paýhasly pikirleri bize köp zatdan habar berýär.
Şahyryň borjy
Aslynda öwüt-ündew ýa-da didaktiki edebiýat känbir halanyp durulmaýar. Ýöne öwüt-ündewsiz hem durmuş ýok. Muny bize ynsanyýetiň döreden pähim-paýhasy subut edip gelýär. Biz şu babatda köplenç Magtymgula beýik akyldar diýip ýüzlenýäris. Sebäbi şahyryň ündeýän pikirleriniň aňyrsynda durmuşyň gaty irki döwürlerinden gaýdan pähimler ýatyr.
Pikirini has nygtamakçy bolanynda, muny şahyryň özi-de aýdýar.
Bu sözde bar hadys, aýat,
Pähim eýle ölmesden burun!
Hakykaty – hak sözi aýtmagy şahyr özüne borç bilipdir. Ol: «Söz bilenler bilen sözün gizlemez» diýipdi.
Şahyryň bu setirleri bolsa biziň aňymyzda baýdak kimin parlaýar.
Magtymguly, sözle her ne bileniň,
Özüňe kemlik bil aýtman öleniň.
Şahyr bu wesýetini hiç bir goşgusynda unutmaýar.
Paýhasa çagyrmak
Şahyr owaly bilen aň-bilime hem akylly bolmaga çagyrdy.
Alymlara uýsaň, açylar gözüň,
Jahyllara uýsaň, kör dek bolar sen.
Şeýleräk pikiri Mukaddes dört kitabyň biri Zeburda hem görýäs. Çeşmeleriň aýtmagyna görä, Zebur üç müň ýyl mundan öň peýda bolupdyr. Şol kitapda Süleýmanyň nakyllarynda şeýle diýilýär.
Akyldarlar bilen ýöreýän akylly bolar,
akmak bilen gatnaşýan zyýana galar. (13:20)
Şahyryň ündeýän pikirlerindäki şeýle çuňňur deňeçerligi beýleki goşgularda-da görüp bolýar.
Süleýman pygamberiň pähimlerinde dana pikiriň, paýhasly sözüň adamlary çagyrýandygy aýdylýar.
Eý, adamlar, men sizi çagyrýaryn,
çagyryşymy ynsan ogullaryna gönükdirýärin.
Nadanlar akylly boluň!
Siz, akmaklar, akylyňyza aýlanyň.
Diňläň, men möhüm zatlary aýdýaryn,
dogryny beýan edýärin.
Çünki dilim şeksiz hakykaty gepleýär,
agzym ýalany ýigrenýär.
Bar sözüm dogrudyr,
ýokdur egri-ýalany. (8:4-8)
Magtymguly hem ençeme eserinde, şuňa kybapdaş pikirleri aýtdy.
Sözüm nesihatdyr, bir gulak salsaň,
Bendesi men söze hyrydar guluň.
Her sözüm bir dürdür gadryn bilene…
Magtymguly öwüt aýdar,
Aňlan gulagynda güýder.
Aýdar Magtymguly: sözüm älemdir,
Nesihatym uly ile ylymdyr.
Magtymguly, sözüm gysga, şerhi köp,
Bilmeze hiç, bilen kişä nyrhy köp.
Magtymguly ,,ile ýaýdym nesihat” diýmek bilen ýerlikli öwüt-ündew adamy dogry ýola salýar, ony dürli bela-beterden halas edýär diýen pikire eýeripdir. Aslynda şeýle pikir gaty ir zamandan dowam edip gelipdir.
Süleýmandan galan şeýle öwüt bar: «Akyldaryň öwüdi ölüm duzagyndan sowýan ýaşaýyş çeşmesidir» (13:14). Şahyr şol gadymyýet bilen öz döwrüni baglanyşdyrýar, şol sanda häzirki döwre hem şeýle paýhas laýyk gelýär.
Nesihata eýermek
Muňa garamazdan, bar adam nesihata eýerip baranok. Şahyr muňa oňat göz ýetiripdir. Şoňa görä Magtymguly şeýle diýdi.
Nesihat diňleseň, äriň äri sen,
Almasaň nesihat, köpüň biri sen.
Gadym zamanda Süleýman pygamber hem hut şeýle pikiri öňe sürüpdir.
Öwüt-nesihaty ret eden garyplyk hem biabraýlyk alar,
käýinji kabul edene hormat. (13:18)
Nesihaty diňlemek hem kabul etmek asla ýeňil iş däl. Köp halatda ol bir ýa iki aýdylany bilen adam aňyna-da ornaşyp duranok. Şonuň üçin aram-aram olara ýüzlenip durmak möhüm bolsa gerek.
Bir ýagdaýy bellesek, pähim-paýhas meselesinde, şahyr Ýunus Emräniň aýratyn orny bar. Onuň eserlerini uly baýramlarda, jemgyýetçilik ýerlerinde okaýarlar. Aýratyn belli günlerde-de Ýunus Emräni okaýarlar. Ýunus Emre adaty günlerde-de okalýar. Sebäbi ol ähli döwrüň şahyry. Öwüt-ündew adama şat gününde-de, agyr ýagdaýda-da, asla mydama gerek. Magtymguly hem şol derejede biziň milli şahyrymyz. Ol sebäp bolanda ýatlanyp, gaýtalanyp okalsa, hiç artykmaçlyk etmezdi.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy. Bu ýerde aýdylanlar awtoryň şahsy pikiri.


text:
Respublikanlaryň prezidentlige dalaşgäri Donald Trump garşydaşy Hillari Klintony “geçmişiň kandidaty” diýip atlandyryp, Birleşen Ştatlaryň “çalasyn ösüşi üçin” özüniň ykdysady garaýyşlaryny hödürledi.
8-nji awgustda Detroitde çykyş eden Trump kadalaşdyryjy we salgyt reformalaryň ençemesini hödürledi. Onuň sözlerine görä, bu salgyt reformalary Birleşen Ştatlarda öňki prezident Ronald Reýganyň döwründen bäri iň uly salgyt rewolýusiýasy bolar.
Trump protestçiler tarapyndan birnäçe gezek arasy bölünen çykyşynda Birleşen Ştatlaryň işçileriniň aglabasynyň girdeji salgydyny tölemejekdigini aýtdy.
Şeýle-de, ol Birleşen Ştatlara ýylda ykdysady önümçiligiň 2 trillion amerikan dollaryna barabar bolýan “giňişleýin” hökümet kararlaryny çäklendirjekdigini hem sözüne goşdy.
Klinton Trump tarapyndan öňe sürlen planlaryň ýurdy yza tarap iteklejekdigini aýtdy.


text:
2009-njy ýylyň iýunynda Hazar deňziniň kenarynda «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda täze binalaryň açylyş dabarasy geçirildi.Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan başy başlanan «Awaza» taslamasy geljekki onýyllyklar üçin ýurduň strategiki meýilnamasynda aýratyn orny tutýar, şonuň üçin ol dünýä arhitekturasynyň we inžener-tehniki pikirleriniň iň öňdebaryjy üstünliklerini, döredijilik ideýalary özünde jemlemäge mynasypdyr. Häzirki wagtda bu ýerde gurluşygy alnyp barylýan desgalaryň bahasy 1,5 milliard ABŞ dollaryndan artdy. Gurluşygyň ikinji tapgyrynyň çäginde ýene-de 10-15 sany dünýä derejesindäki sanatoriýalar we myhmanhanalar ulanylmaga berler.Dynç alyş we göwün açyş industriýasynyň – akwaparklaryň, ýaht we sport klublaryň, restoranlaryň, kempingleriň, dürli görnüşdäki attraksionlaryň we söwda merkezleriniň gurluşygyna aýratyn üns beriler. Häzirki wagtda ýedi kilometrlik emeli derýa kurortyň bütin meýdanyny kesip geçýär. Bu gidrotehniki desganyň iki tarapynda hem abadanlaşdyrylan dynç alyş zolagy ýerleşer, bu ýerde baýdarkada, kanoeda sport bäsleşikleri we ýelkenli regata geçiriler.
Türkmenbaşy şäherinde täze aeroport ulanylmaga tabşyryldy, «Awaza» awtomobil ýoly çekmek, kuwwatly gazturbina elektrostansiýany, deňiz suwuny süýjediji desgasyny, arassalaýjy desgany gurmak, agyz suwy ulgamyny çekmek boýunça işler güýçli depginde alnyp barylýar. Deňiz menzili doly kämilleşdiriler, deňiz kruizy üçin täze teplohodlar, ýahtalar we beýleki gämiler bilen flotuň üsti ýetiriler. Türkmenbaşy şäheri Ýewropa bilen Günorta Aziýa döwletlerini gysga ýol boýunça birleşdirmek üçin gurulýan «Demirgazyk-Günorta» halkara ulag geçelgesiniň demir ýol merkezine öwrüler. Syýahatçylyk zolagynyň çägi giňeldilip, onuň meýdany bäş müň gektara çenli giňeldildi. Bu taslamanyň üçünji tapgyrynda birnäçe kazinoly we göwün açyş merkezli özboluşly türkmen «Las Wegasy» peýda bolar. Türkmenbaşy şäherine täze durmuş geler, köne şäher täze ýere göçüriler. Onuň ýanynda ähli gerek bolan infrastrukturaly, şertleri oňaýly döwrebap ýaşaýyş jaýly täze şäher gurlar.
Maglumatlar “Awaza” saýtynda görkezilýär.


text:
ABŞ-da režissýor Polanski 32 ýyl mundan ozal 13 ýaşly gyz bilen jynsy gatnaşykda bolmakda aýyplanýar.
Režissýor Roman Polanskiniň aklawçylary onuň Şweýsariýadan Birleşen Ştatlara tabşyrylmagyna garşy göreşýärler.
Tussaglykdan boşatmaga synanyşýarlar
Polanskiniň wekilleri ony Şweýsariýada tussaglykdan boşatmaga synanyşýarlar we ABŞ-a 76 ýaşly režissýory tabşyrmak baradaky talabyň bikanundygyny subut etmäge synanyşýarlar.
ABŞ-nyň sudy bolsa Polanskini jogapkärçilikden gaçýan jenaýatçy hasap edýär. Polanskiý 1977-nji ýylda aktýor Jack Nicholsonyň Golliwuddaky öýünde bolan foto sessiýasynda 13 ýaşly gyza alkogol we neşe berip, onuň bilen jynsy gatnaşyga girenlikde aýyplanypdy.
Roman Polanskiý 13 ýaşly gyz bilen seksual gatnaşyklara degişli aýyplamalary boýun alypdy we 42 gününi tussaglykda geçiripdi. Ol psihiki barlagdan hem geçipdi.
Polanskiý gyzyň seksual taýdan tejribeli bolup, şeýle gatnaşyklara özüniň razy bolanlygyny aýdypdy. Emma kämillik ýaşyna ýetmedik gyz bilen gatnaşyklar kanun taýdan zorluk hökmünde kesgitlenilýär.
1978-nji ýylyň başynda Polanskiý sud höküm çykarmanka, Fransiýa gaçyp gitdi. Ol şondan bäri ABŞ-a barmady. Hatda 2003-nji ýylda onuň “Pianinoçy” atly filmi Oskar baýragyna mynasyp bolanda-da, dabara gatnaşmandy.
Şu aýyň başynda Kaliforniýanyň sudy Polanskiniň Zurich Kino Festiwalynyň baýragyny almak üçin Şweýsariýa barjagyny anyklapdyr. Roman Polanskiý 27-nji sentýabrda Zurichde tussag edildi, Birleşen Ştatlaryň sudunyň beren orderi muňa esas boldy.
Şweýsariýa tussag etmäge borçly
Şweýsariýanyň Adalat ministri Ewelin Widmer Şlampfyň aýtmagyna görä, ýurduň ABŞ bilen bar bolan ylalaşygyna laýyklykda, Şweýsariýanyň häkimiýetleri ABŞ-nyň Adalat ministrliginiň halkara gatnaşyklar boýunça edarasy tarapyndan berlen wagtlaýyn order esasynda Polanskini tussag etmäge borçly.
Häzirki wagtda amerikan häkimiýetleri Roman Polanskiniň ABŞ-a tabşyrylmagy üçin resmi talaby taýýarlaýarlar. Polanskiý Şweýsariýadan özüniň ABŞ-a tabşyrylmazlygyny talap etmäge hakly, bu proses aýlara we hatda ýyllara çekip biler.
Polanskiniň aklawçylary soňky 30 ýylyň dowamynda ABŞ-nyň häkimiýetleriniň ony yzyna gaýtarmak ugrunda hereket etmändiklerini aýdýarlar we Sweýsariýanyň suduna ýüz tutanlarynda, olaryň muny delil hökmünde ulanmagyna garaşylýar.
Öz nobatynda amerikan sudy muňa garşy durmaga taýýar görünýär. Amerikan sudy geçen ýyllaryň dowamynda Polanskini Ýewropada tussag etmek boýunça birnäçe şowsuz synanyşyklaryň edilendigi barada maglumat ýaýratdy.
Eger Polanski ABŞ-a tabşyrylsa..
Eger Polanski ABŞ-a tabşyrylsa, onuň Los Anjeles sudunyň gahar-gazabyna uçrap, esasy aýyplamalardan daşgary adalatdan gaçmak synanyşygy üçin hem berk jezalandyryljagyny Günorta Kaliforniýa Uniwersitetiniň kanun boýunça professory we ABŞ-nyň öňki federal prokurory Jean Rosenbluth belledi.
Ýewropada aktýorlar we režissýorlar jemgyýetçilige ýüzlenip, Roman Polanskini goldamaga çagyrdylar. Fransiýanyň Medeniýet minsitri Frederik Mitteran hem şeýle çagyryşlara goşulyp, Polanskiniň işiniň ABŞ-nyň howply taraplaryny görkezýänligini aýtdy.
ABŞ-nyň Döwlet Departamenti Fransiýanyň Medeniýet ministriniň sözlerini kommentirlemekden ýüz öwürdi.
Roman Polanskiý Fransiýanyň raýaty we Oskar baýragyna we Kann film festiwalynyň baýragyna mynasyp bolan filmleriň awtory.


text:
Eýranyň oppozisiýa toparlary hökümetiň amerikan ilçihananasynyň basylyp alynmagynyň 30 ýyllygyna gabat resmi çärelerden başga protest aksiýalaryny guramazlyk baradaky duýduryşlaryny bakmajaklaryny aýdýarlar.
Döwlet eýeçiligindäki habarlar gullugy bu gün resmi çärelerden başga ýygnanyşyklaryň ählisiniň bikanundygyny habar berdi.
Tähranyň bidüzgünçiliklere garşy birleşikleriniň baştutany, general Aly Reza Alipur polisiýanyň protestçilere garşy ähli güýç-kuwwatyny ulanjagyny aýtdy. Rewolýusiýa goragçylary hem şeýle duýduryş çap etdiler.
Emma, duýduryşlara garamazdan, AP habarlar gullugy reformaçy internet saýtlarynyň onlarçasynyň protestlere goşulmak baradaky çagyryşlary çap edendigini aýdýar.


text:
Türkmenistanda orta mekdepleriň okuwçylarynyň üç aýlyk tomus kanikullarynyň başlanmagyna bir aýdan gowrak wagt galdy. Adat boýunça, ýurduň orta mekdepleriniň köpüsinde häzir klas otaglarynyň remonty üçin ýygnaljak pullar barada ene-ata ýygnaklary geçirilýär.
Bu ýygnaklara mekdep okuwçylarynyň ene-atalary çagyrylyp, öz çagalarynyň okaýan klas otaglarynyň nähili remont ediljekdigi, onuň näçe pula düşjekdigi we her bir ene-atanyň näçe pul goşmalydygy barada habar berilýär.
“Ýokardan gelýän buýruk”
Aşgabatdaky orta mekdepleriň biriniň mugallymy, 38 ýaşly Aman mekdepleriň mugallymlarynyň özlerine berkidilen klas otaglaryny her ýyl remont etmelidigini aýdýar: “Şonuň üçin mugallymlar okuwçylarynyň ene-atalaryndan pul ýygnamaly bolýarlar. Aslyýetinde, mugallymlaryň ene-atalardan remont üçin pul ýygnamaga haky ýok. Ýöne olary mejbur edýärler. Mekdebi remont etmek üçin ene-atalardan pul ýygnamaklyk ýokardan gelýän we dilden aýdylýan buýruk”.
Amanyň aýtmagyna görä, mekdebiň klas otaglarynyň remonty bilen bagly ähli meseleler şol klas otaglarynda sapak berýän mugallymyň gerdenine düşýär.
“Remont üçin pul tapmak, remonty etdirmäge işçileri hakyna tutmak, arzan gurluşyk materiallaryny gözlemek ýaly remont bilen bagly işlerem mugallymyň gerdenine düşýär. Şu zatlaryň hemmesine ýetişmek üçin mugallymlar şu wagtdan remont bilen bagly işleriň aladasyny edip başlaýarlar. Ýogsam, klasy remont edip tabşyrmasa, mugallym wagtynda otpuska goýberilmeýär” diýip, 38 ýaşly mekdep mugallymy Aman ýagdaýy düşündirýär.
Türkmenistanda soňky ýyllarda gurulýan ak mermer bilen örtülen täze orta mekdepleriň sany hem birneme artýar. Täze gurulýan mekdeplerde mugallymlara sapak bermek, okuwçylara bolsa okamak üçin amatly şertler-de göz öňünde tutulýar.
Emma, muňa garamazdan, Türkmenistandaky orta mekdepleriň aglabasy henizem SSSR döwründe gurlan mekdepler. SSSR döwründe gurlan bu mekdepleriň ýagdaýy bolsa, täze gurulýan mekdepler bilen deňeşdirer ýaly däl.
Köne mekdepleriň köpüsiniň düýpli remonta mätäçdigi gurluşykdan başy çykmaýan adamlara-da äşgär. Şonuň üçin, mekdepleri remont etmek işi her ýyl tomus kanikuly golaýlaşdygyça mekdep okuwçylarynyň ene-atalarynyň aladalaryny köpeldýär.
Pully meseläniň çözülişi
Mekdebiň klas otaglary üçin ene-atalardan ýygnalýan puluň möçberi dürli-dürli. Aşgabatly 34 ýaşly Amangül remont üçin ýygnalýan puluň ediljek remonta we klasda okaýan çagalaryň sanyna baglydygyny aýdýar.
Ol: “Eger-de klasda köp okuwçy okaýan bolsa, goşulýan pul az bolýar. Men üçünji klasy gutarýan oglum üçin 30 manat goşdum. Ikinji klasy gutarýan oglumyň okaýan klasynyň remonty üçin bolsa 20 manat pul berdim. Sebäbi uly oglumyň okaýan klasynda remont işleri köp boljak. Kiçi oglumyň okaýan klas otagyny geçen ýyl düýpli remont etdiripdik”.
Amangüliň aýtmagyna görä, mekdepleriň klas otaglarynyň remonty üçin ýygnalýan puly ene-atalaryň ählisi berip bilmeýär: “20-30 manadyň hiç zat ýaly bolup görünmegi-de mümkin. Emma ene-atalaryň käbirleri şol pullary berip bilenoklar. Şol sebäpden kähalatda goşmaça pul ýygnamaly-da bolýar”.
Ene-atalardan ýygnalýan pullar, esasan, mekdebiň klas otaglarynyň remonty üçin sarp edilýär. Orta mekdebiň mugallymy Aman mekdebiň beýleki otaglarynyň we koridorlarynyň remonty üçin puluň mekdebiň mugallymlaryndan ýygnalýandygyny aýdýar.
Statistiki maglumatlara görä, Türkmenistanda orta mekdepleriň sany 1700-den geçýär. Olarda takmynan her ýyl 100 müňden gowrak okuwçy 1-nji klasa kabul edilýär. Jemi orta mekdeplerde okaýan okuwçylaryň sany 1 milliona ýetýär. Orta mekdepleriň okuwçylaryny okadýan mugallymlaryň sany bolsa 70 müňe golaý. Şunlukda, orta bilim bilen bagly meseleler takmynan ýurduň ilatynyň bäşden bir bölegine gönüden-göni öz täsirini ýetirýär.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 11-nji aprelda Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Bu barada türkmen metbugatynda habar berilýär.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde ýurduň kanunçylygyny has-da kämilleşdirmek, döwlet edara-kärhanalaryny, olaryň düzüm birliklerini hem-de esasy serişdelerini başga bir edara-kärhana bermegiň tertibini tassyklamak ýaly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlisde Türkmenistanyň milli emeli hemra ulgamyny döretmek, döwlet ýaşaýyş jaý gaznasynyň ýaşaýyş jaýlarynyň hususylaşdyrylmagyny düzgünleşdirmek bilen baglanyşykly alnyp barylýan işler barada hem gürüň edildi, diýlip türkmen döwlet habar gullugynda bellenilýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama yraklylaryň «zorluk hereketlerine» garamazdan parlament saýlawlaryna gatnaşygyna ýokary baha berdi.
«Men yrak halkyny amerikan halkynyň adyndan şu taryhy saýlawdaky batyrgaýlyklary bilen gutlaýaryn» diýip amerikan prezidenti aýtdy.
Ol yraklylaryň zorluk-süteme garaman, öz ýurtlaryny gurmak üçin öňe tarap ädim edendiklerini we Birleşen Ştatlaryň olary bu işde goldamagyny dowam etdirejegini nygtady.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Katerin Aşton hem yrak halkynyň batyrlygyna ýokary baha berdi.


text:
Şu gün Kiýewde ÝB-Ukraina sammiti geçirilýär. Duşuşykda Ukrainanyň ÝB goşulmagy baradaky ylalaşygy taýýarlamak barada maslahat ediler.
Şol ylalaşyk, hususan-da, erkin söwda zolagyny döretmegi göz öňünde tutýar.
Sammite gatnaşmak üçin Ýewropa Geňeşiniň başlygy Herman wan Rompuý, Ýewrokomissiýanyň başlygy Žoze Manuel Borroso Kiýewe geler.
Köp synçylar sammitiň netijesi boýunça hiç bir dokumente gol çekilmejekdigini çaklap, onuň geljegine ynamsyzlyk bilen garaýarlar.
ÝB-niň Kiýewdäki wekili ýakynda öňki premýer-ministr Ýuliýa Timoşenkonyň we öňki içeri işler ministri Ýuriý Lusenkonyň syýasy äheňler bilen yzarlanyp, suda çekilendigini aýtdy we syýasy reformalaryň ýokdugy üçin Ukrainanyň häkimiýetlerini tankytlady.


text:
“Eger bu bilgeşleýin bolmadyk blokada bir ýa-da iki aýdan gowrak wagt dowam etse, onda bize sosial partlama garaşýar” diýip, Tekebäýew duýdurdy. Ol şeýle beýannamany Gazagystanyň prezidenti Nazarbaýewiň öz ýurdunyň Gyrgyzystan bilen serhedini täzeden açjakdygyny aýdandan bir hepde çemesi soňra etdi.
Bu serhet apreliň başlarynda protestçiler bilen Talasdaky polisiýanyň çaknyşyklaryndan soňra, howpsuzlyk aladalary sebäpli ýapyldy. Gyrgyz-gazak serhedi sişenbe güni açylmalydy. Emma garaşsyz žurnalist Bakyt Orunbekow serhediň ýapyklygyna galýandygyny Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugyna habar berdi.
“Men serhede şu gün irden 10-larda bardym. Şol wagt serhet geçelgesine 500 çemesi adam we ulag ýygnanypdy. Çünki geçen hepde gyrgyz resmileri Gazagystan bilen serhediň 11-nji maýda açyljakdygyny aýtdylar. Ýöne gazak serhetçileriniň ilata beren maglumatyna görä, olar bu barada hiç bir tabşyryk ýa-da habar almadylar. Şonuň üçin-de olar ilatyň Gazagystan bilen serhetden geçmegine ýol bermeýärler“ diýip, Orunbekow aýtdy.
Şol bir wagtda-da Ömürbek Tekebaýew: “Gazagystan üçin howpsuzlyk aladalarynyň neneňsi möhümdigine düşünýärin. Emma gazak tarapy hatda öz territoriýasy arkaly harytlaryň Gyrgyzystana geçirilmegine hem ýol bermeýär” diýdi. Gyrgyzystana getirilýän harytlaryň 70 prosentden gowragy Gazagystanyň territoriýasy arkaly daşalýar. Özbek serhedi
Şeýle-de wagtlaýyn hökümetiň başlygynyň orunbasary Tekebaýew 2005-nji ýyldaky “Çigildem” rewolýusiýasyndan soňra hem Gazagystanyň we Özbegistanyň Gyrgyzystan bilen serhetlerini ýapandygyny ýatlatdy.
Gyrgyzystanyň serhet gullugy graždanlaryň Gazagystana hem Özbegistana uçarlar arkaly gitmegine rugsat edilendigini we olaryň otly bilen Gazagystan arkaly üçünji ýurtlara gidip bilýändigini habar berdi. Žurnalist Orunbekow serhetde garaşýanlaryň ol ýerde bolýan zatlary resmilere ýetirmek üçin Bişkege adam ýollandygyny aýtdy.
“Bu ýerdäkileriň käbiri bu taýda öten agşamdan bäri garaşýarlar. Şoňa görä-de, şu gün olar wagtlaýyn hökümet bilen gepleşikler geçirmek üçin öz wekillerini Bişkege ýolladylar. Olar serhediň ýapyk bolmagynyň sebäpleriniň düşündirilmegini isleýärler“ diýip, garaşsyz žurnalist Orunbekow belledi.
Gyrgyz-özbek serhedi barada aýdylanda bolsa, ol köplenç ýagdaýda ýapylýar ýa-da iň bärkisi bu ýerde gatnaw çäklendirilýär.


text:
Ýaponiýanyň häkimiýetleri mart aýynda ýüz beren ýer yranma we sunami heläkçiliginden soň ýurtda maşyn önümçiliginiň 60 prosentden hem gowrak pese düşendigini mälim etdiler.
Ýaponiýanyň awtomobil önümçiligi boýunça assosiasiýasynyň resmi maglumatyna görä, şu geçen aprel aýynda ýeňil maşynlaryň, ýük maşynlarynyň we awtobuslaryň öndürilişi geçen ýyldaky bilen deňeşdirilende 60,1 prosent, maşynlaryň eksporty bolsa 67,8 prosent pese düşüpdir.
Ýaponiýada mart aýynda ýüz beren ýer yranma we sunami heläkçiligi maşynlaryň enjamlaryny öndürýän raýonlara uly zyýan ýetiripdi.


text:
Ýewropa Bileleşigi gündogar Ukraina dogrusyndaky parahatçylyk ylalaşygynyň berjaý edilmegini güýçlendirmek maksady bilen, Russiýa garşy girizilen ykdysady sanksiýalary 2015-nji ýylyň dekabr aýyna çenli güýçde saklamagy göz öňünde tutýar.
Ýewropa Bileleşiginiň Russiýanyň energiýa we maliýe pudagynyň hyzmatlaryna gönükdirilen sanksiýalary geçen ýylyň iýun we iýul aýlarynda kabul edilip, olar güýje girizilenden 1 ýyl soň täzelenýär.
Russiýanyň Krymy anneksiýa etmegine we gündogar Ukrainada hökümet güýçleri bilen söweşýän separatistlere goldaw bermegine gaýtawul hökmünde Moskwa garşy girizilen sanksiýalaryň möhleti tamamlanýar.
Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň adynyň efirde agzalmazlygyny soran birnäçe diplomaty Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda, 19-njy martda Brýusslede geçiriljek sammitde Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň liderleriniň Russiýa garşy girizilen sanksiýalaryň möhletini dekabr aýyna çenli uzaltmagynyň mümkindigini mälim etdi.


text:
Kategoriýa:Alymlar
Serdar Saparow, Turkmen talyby.
Serdar Saparow, 1997-nji ýylyň 13-nji ÿanwarynda Turkmenistanyñ Koshi/Ashgabat şäherinde dünýä inýär. Häzirkizaman turkmen talyby. Ol Ashgabat şäherinde ýerleşýän 20-nji orta mekdepde okaýar. Mekdebi gutarandan soň maşgalasynyň basyşy astynda uniwersitete okuwa girýär.
Kiçi kategoriýalar
Bu kategoriýa diňe aşakdaky kiçi kategoriýany öz içine alýar.
D
- ► Dindar Alymlar (4 P)
"Alymlar" kategoriýasyndaky sahypalar
Jemi 20 sanysyndan, aşakdaky 20 sahypa bu kategoriýadadyr.


text:
Çarşenbe güni prezident G.Berdimuhamedow Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili hökmündäki wezipesinden gidýän Pýer Morel hem-de bu wezipä täze bellenen Patrisiýa Flor bilen Aşgabatda duşuşyk geçirdi.
Bu duşuşykda Patrisiýa Flor Ýewropa Bileleşigine azga ýurtlaryň Türkmenistan bilen dürli ugurlar boýunça hyzmatdaşlyklary ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýändiklerini nygtady.
Aýratyn-da, ol syýasy, ykdysady, gumanitar we ekologiýa pudagyndaky hyzmatdaşlyklary ösdürmekligiň perspektiwalary barada gürrüň etdi.
Mundan daşary, Ýewropa Bileleşiginiň täze wekiliniň Türkmenistandaky demokratik reformalar bilen baglanyşykly kanunçylyk pudagyndaky özara hyzmatdaşlyklaryň-da möhümligini nygtanlygy habar berilýär.


text:
“Talyban” söweşijileri Owganystanyň Hamýap etrabyny öz gözegçiligine geçirip, häzir Türkmenistanyň gabat-garşysyndaky goňşusy bolup otyr.
Türkmenistan Hamýap welaýatynyň günbatar, demirgazyk-günbatar we demirgazyk-gündogar çäkleri bilen serhetleşýär. Türkmenistan öz serhedini berkitmek ugrundaky tagallalarynyň çäginde oktýabr aýyndan bäri Hamýap bilen serhetleşýän sebitlerinde diwarlary galdyrýar, garymlary gazýar we täze serhet postlaryny ornaşdyrýar.
Azatlyk Radiosy düzümine Hamýap etrabynyň hem girýän Jöwüzjan welaýatynyň polisiýa başlygy Muhammad Jöwzjani bilen gepleşdi.
Ol: “Biziň esgerlerimiz “Talybany” çykarmak üçin Hamýaba gitdi. Söweşijiler bilen urşuň netijesinde biziň güýçlerimiz yza çekilmäge mejbur galdy. Biziň esgerlerimiz welaýatyň merkezi şäheri Şeberghana dolanyp barýan mahaly “Talyban” olaryň öňünden çykdy. Biziň güýçlerimize ýene hüjüm edildi” diýdi.
Jöwzjani wakada etrabyň Terrorizme garşy göreş edarasynyň başlygynyň we başga-da iki esgeriň ölendigini hem mälim etdi.
Ýerli “Arbaky” howpsuzlyk güýçleriniň kommandiri Gaffar hem etrapdan çekilmeli bolandyklaryny aýtdy.
“Howpsuzlyk güýçleri Hamýaba geldi. Biz olara goşulyp [“Talybana” garşy] söweşdik. Bize garşylyk görkezildi. Howpsuzlyk güýçleri çekilip, bize hem sebiti terk etmegi maslahat berdiler. Şu wagt men Şeberhanda”.
Gaffar Azatlyk Radiosyna öz goşunyny hem sebitden çekip, etraby “Talybana” goýup gaýdandygyny aýtdy.
Başga bir “Arbaky” kommandiri, Gurbandurdy, hem Hamýabyň söweşijileriň eline geçendigini tassyklady.
Hamýabyň golaýyndaky Garkyn etrabynda ýerleşýän Gurbandurdy: “Hamýapda ýagdaýlar göz-görtele ýaramazlaşdy. “Talyban” güýçlendi. Olar öz düzgünlerini ornaşdyryp başladylar” diýdi.
Bu düzgünler hem gaty tanyş bolsa gerek.
Sebitde lukman bolup işleýän – adynyň agzalmagyny islemedik – bir zenan “Talybanyň” gelmegi bilen özüne haýbat atyjy jaňlaryň gelip başlandygyny aýtdy.
Ol “Biz ‘Talyban’. Biz keselhanada aýallaryň işlemegini islemeýäris” diýip, "haýbat atdylar" diýdi.
Lukman zenan soňy bilen Mazer-e Şarife gitmeli bolandygyny aýtdy.
Sebitdäki aýal mugallymlar hem özlerine jaň edilip, mekdebe çykmazlyk barada duýduryşyň edilendigini aýtdylar.
Hamýap welaýaty Türkmenistana gaty golaý ýerleşip, türkmen serhetçileri özlerine azyk satyn almak üçin serhediň bu tarapyna hem geçýärler.
Hamýap Türkmenistanyň serhedine howp salýan ýeke-täk bir sebit däl.
Jöwzjanyň günbataryndaky Farýab welaýatynyň Kaýsar etrabynda ýowuzlyklar häzir hem dowam edýär. Ýerli “Arbaky” ýolbaşçysy “Boby kommandir” sebitiň Şor obasynyň noýabrda “Talybanyň” eline geçendigini aýtdy.
Türkmen hökümeti özüniň günorta sebitlerindäki möwjäp barýan howpsuzlyk ýagdaýlarynyň öňüni almak ugrunda juda az, ýa-da asla hiç zat etmeýär. Ýatlap geçsek, şu ýyl gürrüňi gidýän serhetde üç sany türkmen serhetçisi hem öldürilipdi.
Netijede, 2001-nji ýyldan bäri ilkinji gezek “Talyban” ýene – iň azyndan Hamýapda - Türkmenistanyň goňşusy boldy.


text:
Bilnişi ýaly Türkiýe, türkmenistanly migrantlaryň we studentleriň ýykgyn edýän ýurtlarynyň başyny çekýär. Türkiýede Türkmenistan döwletiniň hemaýatynda bilim alýan studentlerden daşaryn, öz hasabyna okaýan we wizasyz ýagdaýyny studentlige öwürýän türkmenlerem az däl diýilýär.
Azatlyk Radiosyna gelip gowuşýan maglumatlarda Türkmenistandan Türkiýä student wizasy bilen gelmek meselesinde käbir problemalaryň ýüze çykýandygy habar berilýär.
Eýse, bu ugurda soňky wagtlarda Türkiýäniň kanunlarynda we olaryň iş ýüzüne geçirilişinde nähili üýtgeşiklikler bar? Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçihanasyndan student wizasyny nädip almaly? Türkiýede wizasyz gaçgak ýagdaýda işläp, soň öz ýagdaýyny studentlige öwürjek bolýan migrantlar Türkmenistana gitmänkä we giden mahaly ol ýerde student wizasyny almak üçin näme etmeli?
Azatlyk Radiosy, bu temada diňleýjilerden gelip gowuşýan köpsanly maglumatdyr-islegleri nazarda tutup, "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda Türkiýä student wizasy almak meselesine garaýar. Hemmeleri bu temada öz tejribeleri, başdan geçirenleri, bilýän maglumatlary, sowallary we teklipleri bilen gepleşige gatnaşmaga hem goşant goşmaga çagyrýarys. Habarlaşmak üçin biziň e-meýl salgylarymyz: hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com
Bu temadaky teswirleriňizi bolsa aşakdaky forumda galdyryp bilersiňiz.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýylyň 10 aýynyň netijelerine bagyşlanyp, 6-njy noýabrda geçirilen mejlisinde habar berlişi ýaly, Türkmenistanyň Senagat ministrligi boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda öndürilen önümleriň we hyzmatlaryň möçberi boýunça meýilnama 119,1 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 112,4 göterim, şol sanda sement öndürmekde 104,6 göterim, magdan däl serişdeleri öndürmekde 128,8 göterim, keramzitiň öndürilişinde 113,9 göterim we gurnama demir-beton önümleriniň öndürilişinde 105,6 göterim boldy.
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligi boýunça hasabat döwründe önümçilik meýilnamasy 110,2 göterim ýerine ýetirildi, çykarylýan önümleriň möçberiniň ösüş depgini 103 göterim boldy. Hususan-da, nah ýüpligiň öndürilişi boýunça 101,2 göterim, nah matalaryň öndürilişi boýunça 108,4 göterim, tikin we örme önümleriniň öndürilişi boýunça 108,3 göterim, ýüpek matalaryň öndürilişi boýunça 100,1 göterim, aýakgabyň öndürilişi boýunça 100,1 göterim we gön önümlerini öndürmek boýunça 100,2 göterim ösüş gazanyldy.
“Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça 2015-nji ýylyň on aýynda öndürilen önümleriniň möçberiniň ösüş depgini 107,5 göterime deň boldy. Şu döwürde pudagyň kärhanalary tarapyndan 35 müň 113 inedördil metr haly önümleri dokaldy.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe ösüş depgini iki esseden gowrak artyp, 210,5 göterime, şol sanda mineral dökünleriň önümçiliginde 206,8 göterime, tehniki ýody öndürmekde 100,3 göterime, tehniki uglewodyň öndürilişi boýunça 104,8 göterime, natriý sulfatyny öndürmekde 118,7 göterime ýetdi.
Türkmenistanyň Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda öndürilen önümleriň umumy möçberiniň ösüş depgini 176,9 göterime, tutylan balyklar boýunça ösüş depgini 193,3 göterime, balyk we gaýtadan işlenilip gaplanan balyk önümleri boýunça 150,4 göterime barabar boldy.


text:
Onlarça müň siriýaly Aleppo şäherindäki güýçli söweşlerden gaçyp gutulmak üçin Türkiýäniň serhedinden geçýär.
Türkiýäniň premýer-ministri Ahmet Dawutoglu serhetden geçýänleriň sanynyň 70 müň çemesi bolmagynyň ähtimaldygyny 4-nji fewralda aýtdy, synçy toparlar bolsa 40 müň adam çemesi sany öňe sürýärler.
Siriýanyň hökümet güýçleri Orsýetiň howa zarbalarynyň goldawy bilen ýurduň iň uly şäheriniň golaýynda hüjümlerini güýçlendirdiler.
Gozgalaňçylaryň esasy üpjünçilik ýoly hökümet güýçleri tarapyndan böwetlenenden soň Aleppoda 300 müň adamyň gabawda galandygy aýdylýar.
Dawutoglu Orsýeti we Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režiminiň beýleki goldawçylaryny Siriýada “uruş jenaýatçylygynda” aýypladylar.
Orsýetiň Goranmak ministrliginiň metbugat-wekili Igor Konaşenkow Dawutoglunyň tankydyna jogap berip, Türkiýäni Siriýa “goşun salmak üçin güýçli taýýarlyk görmekde” aýyplady.


text:
“U.S.-Central Asia Education Foundation”, ýagny Birleşen Ştatlar we Merkezi Aziýa Bilim guramasynyň “Enterprise Student Fellowships” programmasy biznese gönükdirilen ýokary bilimi almak isleýän zehinli ýaşlary maliýeleşdirýän programmadyr. Bu barada agzalýan guramanyň websahypasynda habar berilýär.
Bu programma Merkezi Aziýanyň bäş ýurduna, ýagny Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň ýaşlaryna stipendiýaly okuw mümkinçiliklerini hödürleýär.
Gürrüňi gidýän gurama Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekdäki “Amerikan uniwersiteti” we Gazagystandaky “KIMEP” uniwersiteti bilen hyzmatdaşlykda studentlere biznes we beýleki ugurlar boýunça bilim almak mümkinçiligini berýär.
Kimler arza tabşyryp bilýär?
Maglumatdan belli bolşuna görä, bu programma Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň raýatlygyna eýe bolan adamlar we agzalan ýurtlarda hemişelik ýaşaýanlar öz arzalaryny tabşyryp bilerler. Galyberse-de, studentlerden, arza tabşyrýan mahaly, ýeterlik derejede iňlis dilinde gürläp we ýazyp bilmekleri soralýar. Şol bir wagtyň özünde studentleriň 2015-2016-njy okuw ýylynda okuwa başlamaga, zerur migrasiýa resminamalaryny almaga we saklamaga mümkinçiligi bolmalydyr.
Nädip arza tabşyryp bolýar?
Programma arza tabşyrmak isleýän studentler gürrüňi gidýän guramanyň websahypasynda berlen ýörite forumy dolduryp öz arzalaryny tabşyryp bilerler. Şol bir wagtyň özünde türkmenistanly studentler öz arzalaryny Amerikan geňeşiniň Almatydaky edarasyna hem tabşyryp bilerler.
Haçana çenli arza tabşyryp bolýar?
“Enterprise Student Fellowships” programmasynyň maliýeleşdirmeginde 2015-2016-njy okuw ýylynda dört ýyllyk ýokary okuwa başlamak isleýän abiturientlerden öz arzalaryny 2015-nji ýylyň fewral aýynyň 13-ne çenli tabşyrmaklyk soralýar. Arzasy kabul edilen abiturientler okuw çykdajylary hem-de ýaşaýyşlary we syýahat çykdajylary üçin dürli görnüşdäki stipendiýalar bilen üpjün edilerler.
Bu programma Birleşen Ştatlar we Merkezi Aziýa Bilim guramasy tarapyndan mäliýeleşdirilip, Halkara bilim boýunça Amerikan geňeşi tarapyndan dolandyrylýar. Bu programma Merkezi Aziýada prinsipial bazar ykdysadyýetine esaslanýan şertleri döretmegi maksat edinýär.
Bu programma arza tabşrymak isleýän abiturientler Halkara bilim boýunça Amerikan geňeşiniň websahypasyndan peýdalanyp bilerler.


text:
Şenbe güni Hytaýyň gunbataryndaky Tibetiň paýtagty Lhasa şäheriniň golaýynda ýüz beren ýer süýşgüninde gömlen şahtaçylary gözlemek işleri dowam edýär.
Hytaýyň döwlet mediasynyň maglumatyna görä, anna güni ýüz beren bu wakada şahtaçylaryň lageriniň golaýynda ýerleşýän baýryň üç kilometr töweregi bölegi lageriň üstüne ýumrulypdyr. Bu wakanyň ýüz beren wagty şahtaçylaryň lagerinde 83 işgäriň bolandygy aýdylýar.
Bu waka bilen bir wagtda diýen ýaly, Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Jilin prowinsiýasynda kömür şahtasynda gazyň partlamagy netijesinde azyndan 28 adam öldi.
Wakada 13 şahtaçynyň halas edilendigi habar berilýär. Hytaý şahtaçylaryň ölüminiň derejesi boýunça dünýäde iň bir ýaramaz ýurtlaryň biri bolmagynda galýar.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýyllyk sorag-jogap duşuşygynda adaty orsýetlileriň soraglaryna jogap berýär.
Kremliň berýän maglumatyna görä, 14-nji aprelde geçirilýän ýygnagyň öňýanynda ýurduň dürli künjeginden 1 milliondan gowrak sorag gelip gowşupdyr. Şu ýyl 14-nji gezek geçirilýän şeýle duşuşyk adatça dört sagat ýa-da ondan hem köp wagt dowam edýär.
Telewideniýede görkezilýän gepleşigiň başynda Putin ýurduň ykdysadyýetiniň gowulaşmandygyny aýtdy. Şeýle-de, ol hökümetiň şu ýyl ýurduň umumy içerki önümiň ösüşiniň birneme pese gaçmagyna garaşýandygyny hem sözüniň üstüne goşdy.
Putin eger çykdajylar häzirki depginde dowam etse, onda Orsýetiň azyndan dört ýyl üçin ýeterlik rezerwiniň bardygyny hem belledi.