text:
Yragyň premýer-ministri Haýdar al-Abadi Mosul şäherini "Yslam döwleti" atly ekstremistik topardan yzyna almak üçin uzak wagtlap garaşylan operasiýa başlandy diýip yglan etdi.
Giň gerimli hüjüme Yrakda Amerikanyň ýolbaşçylygyndaky ýaranlygyň goldawy bilen Yragyň howpsuzlyk güýçleri we kürt peşmerga söweşijileri gatnaşýar.
Mosuly yzyna almak baradaky söweş amerikan güýçleri 2011-nji ýylda Yragy terk edeli bäri bu ýurtda geçirilen iň uly harby operasiýa we üstünlikli bolan halatynda hem ekstremistler üçin uly ýeňliş bolar.
Birleşen Milletler Guramasy bolsa Yragyň ikinji uly şäheri bolan Mosulyň özündäki we töweregindäki 1.5 million ilatyň howpsuzlygy hakda "aşa alada" bildirdi.
"Ýeňşiň wagty gelip ýetdi. Mosuly erkinlige çykarmak ugrandaky operasiýa başlandy" diýip, Abadi 17-nji oktýabrda döwlet telewideniýesinden görkezilen çykyşynda aýtdy.
“Ýeňişli operasiýanyň başlanmagydyr”
Abadi Mosulyň ýaşaýjylaryna gönükdirip: "Bu sizi Daeşiň [Yslam döwleti] zorluklaryndan we terrorizminden azat etmek ugrundaky ýeňişli operasiýanyň başlanmagydyr" diýdi.
Yrakly ofiserleriň arasynda egni harby eşikli duran Abadi Mosula diňe hökümet güýçleriniň girjekdigini wada etdi. 2014-nji ýyldan bäri "Yslam döwletiniň" kontrollygyndaky şäheriň ilatynyň aglaba köplügi sünniler.
"Azatlyk ugrundaky operasiýa ýolbaşçylyk edýän güýç Yragyň edermen goşuny bilen milli polisiýa. Mosula girjekler şular, başgalar däl" diýip, Abadi belledi.
Eýran tarapdan goldanylýan şaýy ýarym harbylary dürli etraplary "Yslam döwletinden" yzyna almak üçin geçirilen operasiýalaryň gidişinde parahat ilata degişli sünnilere zulum-sütem edenlikde aýyplanýar.
Mosuly yzyna almak ugrundaky hüjümler ençeme aý mundan ozal planlaşdyryldy.
Abadiniň eden çykyşyndan öň general Haýdar Fadhil "AP" habar gullugyna hüjüme 25 müňden agdyk ýaragly güýçleriň gatnaşjakdygyny aýtdy.
Peşmerganyň harby ýolbaşçylygy hem operasiýanyň dört müň çemesi kürt söweşijisini öz içine aljakdygyny bildirdi. Olaryň wezipesi Mosulyň gündogarynda "Yslam döwletiniň" elindäki obalary jeňçi topardan arassalamak bolar.
“Operasiýa ekstremistik topary ýeňmegiň esasy çözgüdi”
Ol şeýle hem operasiýanyň Amerikanyň ýolbaşçylygyndaky ýaranlygyň goldawy bilen günortadan hereket edýän Yragyň federal güýçleri bilen utgaşdyrylandygyny aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Aş Karteriň aýtmagyna görä, operasiýa ekstremistik topary ýeňmegiň esasy çözgüdi.
"Yslam döwletini hemişelik ýeňlişe sezewar etmekde bu bir aýgytly pursat bolup durýar. Biz yrakly ýaranlarymyzyň umumy duşmanymyzdan üstün çykyp, Mosuly we Yragyň galan bölegini 'Yslam döwletiniň' ýigrenjinden we zulmundan halas etjekdigine ynanýarys" diýip Karter aýtdy.
Mosul "Yslam döwletiniň" lideri Abu Bakr al-Bagdadiniň Yrakda we goňşy Siriýada halyfaty yglan eden ýeridir.
Soňky birnäçe günlükde şäheriň ilatyna basym operasiýa ýola goýulýar diýlip, howadan taşlanan müňlerçe listowka bilen duýduryş berildi.
Bu aralykda, Ynsanperwer işler boýunça Birleşen Milletler Guramasynyň baş sekretarynyň orunbasary Stefen O'Brien operasiýa sebäpli 1 million ilatyň öý-owzaryny taşlap gaçmagy mümkin diýdi.
"Yrakly gyzlaryň, oglanlaryň, aýallaryň hem erkekleriň müňlerçesiniň gabawda bolmagy ýa galkan hökmünde saklanýan bolmagy mümkin. Müňlerçe adamyň zor bilen kowlup çykarylmagy ýa söweş liniýalarynyň arasynda gabawa düşmegi-de mümkin" diýip, O'Brien bir beýanatda aýtdy.


c: text/html

text:
Anna güni Türkiýäniň hökümeti bir aý mundan ozal Birleşen Ştatlardan yzyna çagyrylan türk ilçisiniň ýene gaýtadan Waşingtonda işe başlajakdygyny mälim etdi.
Geçen aýyň başynda Birleşen Ştatlaryň Kongresindäki komiteti Birinji Jahan urşy ýyllarynda Türkiýede ermenileriň köpçülikleýin öldürilmegini «genosid» diýip häsiýetlendirip, bu barada ýörite rezolýusiýa kabul edipdi.
Muňa protest bildirip bolsa, Türkiýe özüniň Waşingtondaky ilçisini wagtlaýynça yzyna çagyrypdy.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýyp Ärdogan bu ýurduň ilçisi Namyk Tanyň geljek hepde Waşingtonda ýadro meselelerine bagyşlanylyp geçiriljek halkara sammitinden öň öz işine başlajakdygyny aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liwiýanyň lideri Muammar Kaddafi ABC telekanalyna, BBC telekanalyna we Londondaky «The Times» gazetine «özüniň ähli halk tarapyndan söýülýändigini» aýtdy we Tripolide özüne garşy protest bolandygyny inkär etdi.
Ol öz halkynyň özüni gorap öljekdigini aýtdy we bu verde köçelerde hiç hili demonstrasiýa ýok diýdi.
Demokratiýa tarapdar güýçler indi Liwiýanyň gündogaryny doly kontrol astyna aldylar we hukuk toparalary protestçilere garşy güýç ulanylmagy netijesinde azyndan müň adamyň öldürilendigini aýdýarlar.


text:
Iýulyň soňky ongünlüginde “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň kabul edilmeginiň 20 ýyllygy mynasybetli geçirilen dabaralar häzirki zaman Türkmen döwletiniň taryhy ýyl ýazgysynda möhüm wakalaryň birine öwrüldi. Şol dabaralara gatnaşmaga çakylyk alan daşary ýurtly myhmanlaryň arasynda Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň ýolbaşçysy, biziň ýurdumyz bilen öňden ýakyn gatnaşyk saklaýan Neda Berger hem bardy. Hormatly hanym Wena dolanmazynyň öňüsyrasynda “Türkmenportalyň” okyjylary üçin interwýu bermäge höwes bilen razy boldy.
—Hormatly doktor Neda, siz biziň ýurdumyzda geçirilen dürli döredijilik çärelerine yzygiderli gatnaşyp gelýärsiňiz. Siziň Aşgabada şu gezekki saparyňyzyň maksady nämeden ybarat?
—Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň ýolbaşçysy hökmünde men Aşgabada Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan hormatly myhman hökmünde çagyryldym. Şunuň bilen birlikde, hormatly myhman diýmegim asla şol günler Türkmenistanda bolup geçen ajaýyp hem wajyp wakalara keseden synlaýan adam hökmünde gatnaşýandygymy aňlatmaýar. Şol wakalaryň köpüsi Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň gatnaşmagynda geçdi.
—Bize mälim bolşy ýaly, Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň amala aşyrýan taslamasy az däl. Saglygy goraýyş ulgamynda çäreleri guramakda jemgyýetiňize nähili orun degişli?
—Siz mamla. Biziň jemgyýetimiziň gatnaşmagynda medeniýete degişli amala aşyrylan bilelikdäki taslamalar az däl. Şu ýerde “Galkynyş” Türkmen-Awstriýa simfoniki orkestriniň bilelikde taýýarlanan çykyşlaryny, Aşgabatda geçirilen iki Wena balyny, “Galkynyş” žurnalynyň üç sanynyň çap edilmegini agzap geçmek bolar. Bu taslamalaryň hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallasy netijesinde amala aşyrylandygyny aýratyn belläsim gelýär.
Şunuň bilen bir hatarda jemgyýetimiziň maksady türkmen-awstriýa gatnaşyklarynyň üstünlikli ösdürilmegine, biziň halklarymyzyň arasyndaky dostlugyň has-da pugtalanmagyna, birek-birek barada köpräk bilmäge ýardam bermekden ybarat bolup durýar.
Men bir zada ynanýan, saglyk bilen medeniýetiň arasynda özara baglanyşyk bar. Saglyk hakyndaky alada milletiň medeniýetiniň wajyp görkezijisi — döwletiň ösenliginiň, durmuş syýasatynda ýeten derejesiniň görkezijisi bolup durýar. Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň, hususan-da, onuň işjeň agzasy — kardiologiýa ugrunda “önümleri” öndürýän “Translumina GmbH” kompaniýasynyň gatnaşmagynda Germaniýanyň belli kardiohirurgy, Wena şäherindäki uniwersitet klinikasynyň ýolbaşçysy Gans Raýner Figullynyň Türkmenistana ilkinji sapary amala aşyryldy. Professor üýtgeşik operasiýalary ýerine ýetirýär we kardiohirurgiýa ugrunda täze işläp taýýarlamalaryň awtory bolup durýar.
—Professor Figullynyň biziň ýurdumyzda bolmagy näderejede netijeli boldy?
—Sowal üçin sag boluň. Eger men ýene bir ýola hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowa, Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynyň ýolbaşçylaryna Halkara lukmançylyk maslahatyna gatnaşmaga, siziň ýurduňyzyň saglygy goraýyş ulgamynda ýetilen sepgitler bilen tanyşmaga çakylyk üçin minnetdarlyk bildirsem, megerem, professor menden diýseň hoşal bolar. Professor Halkara lukmançylyk maslahatynda diňe bir nutuk bilen çykyş etmän, eýsem, kardiomerkeziň açylyş dabarasyna hem gatnaşdy. Onuň aýtmagyna görä, barlaglary we iň çylşyrymly operasiýalary geçirmek üçin ähli mümkinçilikler döredilen, öňdebaryjy enjamlar bilen üpjün edilen şeýle lukmançylyk merkezini ol dünýäniň hiç bir ýurdunda görmändir. Türkmenistandan gidende, professor täze kardiomerkezde türkmen kärdeşleri bilen bilelikdäki operasiýalary geçirmäge isleg bildirdi.
—Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň baýramçylygyň döredijilik ugruna degişli bölegini guramakdaky gatnaşygy barada-da aýdaýsaňyz?
—Bilşiňiz ýaly, şol günlerde Türkmen döwletiniň Baştutanynyň gatnaşmagynda açylan täze desgalaryň arasynda Kongresler merkeziniň ajaýyp binasy hem bardy. Bu hakyky köşk bolup, ol ýerde giň möçberli çäreleri, şol sanda konsertleri geçirmek üçin ähli şertler döredilendir. Muňa 21-nji iýulda Kongresler merkezinde geçirilen baýramçylyk konsertine gatnaşyjylar aňryýany bilen göz ýetiren bolsalar gerek. Türkmenistanyň hökümeti, Daşary işler ministrligi, Medeniýet ministrligi bilen bilelikde Awstriýa-Türkmen jemgyýeti dünýäde adygan opera aýdymçylarynyň çykyşyny gurady. Aşgabada Nil Şikoff (ABŞ), Lýuçiýa Aliberti (Italiýa), Wesselina Kasarowa (Şweýsariýa) dagy çagyryldy, Wenanyň döwlet operasynyň döredijilik truppasyna bolsa Paula Rostas we Gleb Şilow tanysçylar jübüti wekilçilik etdi. Belli awstriýaly sazanda professor Wolfgang Harreranyň dolandyrmagyndaky “Galkynyş” Türkmen-awstriýa simfoniki orkestri hem nobatdaky gezek öz ussatlygyny görkezdi.
Bizi zaldakylaryň ahwaly, tomaşaçylaryň ýakymly garşylaýşy haýran galdyrdy, olar özlerinde galan täsirleri ajaýyp artistleriň we baýramçylyk konsertini guranlaryň adyna aýdýan minnetdarlyk sözleri we şowhunly elçarpyşmalary bilen beýan etdiler.
—Siziň Aşgabatda bolan günleriňizde “Galkynyş” žurnalynyň ýörite sanynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Bu çäre nähili geçdi!
—Çäre Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde geçirildi we ýokary okuw mekdebiniň ýolbaşçylygynyň goldawy netijesinde ýokary guramaçylyk derejesine eýe boldy. Tanyşdyrylyş dabarasy Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi we Bilim ministrligi tarapyndan guraldy. Çärä alymlar, iri jemgyýetçilik guramalaryny wekilleri, medeniýet we sungat işgärleri, talyp ýaşlar çagyryldy. Edilen çykyşlarda biziň ýurtlarymyzyň giň ugurlary öz içine alýan hyzmatdaşlygynyň näderejede wajypdygy bellenildi. “Galkynyş” žurnaly hem şu maksatlardan ugur alýar. Onuň üçünji — ýörite sany diňe bir Türkmenistanda däl, eýsem, bütin dünýäde giňden bellenilýän şanly senä — Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanandyr. Çünki hut Bitaraplyk Türkmenistanyň Baştutany tarapyndan alnyp barylýan ýurduň umumy parahatçylyga we gülläp ösüşe gönükdirilen oňyn daşary syýasat ugruny şöhlelendirýär.
Redaktorlyk edýän žurnalym meniň Türkmenistana we siziň halkyňyza bolan hoşniýetli we çuň ýürekden çykýan duýgularymyň çuňňurlugyny alamatlandyrýar. Şonuň üçinem biz ýörite sanymyza beýik türkmen şahyry Magtymguly Praga bagyşlanan, şeýle hem “Aşgabat we seniň Wena walsyň” atly şygyrlarymy goşduk.
—Jemgyýetiň meýilnamalary barada däbe öwrülen sowal. Siz gelejekde nähili bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagy göz öňünde tutýarsyňyz?
—Meýilnamalar az däl. Döredijilik taslamalary dowam etdiriler, şeýle hem biziň ýurtlarymyzyň dürli ugurlardaky hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegi ugrunda Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň gatnaşygy barha giňeldiler diýip tama edýärin. Siziň ýurduňyzyň 2017-nji ýyldaky Aziýa oýunlaryna işjeň taýýarlyk görýän döwründe, aýratynda, syýahatçylyk we sport geljegi uly taslamalaryň hatarynda durýar.
Bizi köp zatlar birleşdirýär, şu ýyl Awstriýa hem wajyp senäni — bitaraplygynyň 60 ýyllygyny belleýär. Biz Türkmenistan bilen Awstriýanyň arasyndaky gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 23 ýyllygyny-da baýram edýäris. Hat-da Garaşsyzlyk baýramy hem biziň ýurtlarymyzyň arasynda bir wagtyrakda bellenilýär, Awstriýada bu baýram 26-njy oktýabyrda bellenilip geçilýär. Esasy zat bolsa biziň halklarymyz parahatçylygyň gadryny bilýärler, ýokary medeniýeti bilen tapawutlanýarlar. Sözümiň ahyrynda Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň işine berýän ýokary üns-aladasy, Türkmenistanda bolmaga we türkmen döwletinde raýatlaryň saglygy we abadançylygy barada edilýän uly aladany şöhlelendirýän ajaýyp baýramçylyga gatnaşmaga çykylygy üçin Türkmenistanyň hormatly Prezidenti gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildiresim gelýär. Milletiň Liderine berk jan saglygyny, bagt, ägirt uly maksatnamalary durmuşa geçirmekde egsilmez joşgun we hyjuw arzuw edýärin.
—Biziň saýtymyzyň okyjylaryna arzuw-islegleriňizi hem beýan edäýseňiz.
—“Türkmenportalyň” halkara ähmiýetli wakalara işjeň seslenýändigi üçin onuň daşary ýurtlardaky okyjylarynyň sany hem artýar. Siz Awstriýa-Türkmen jemgyýetiniň işi barada-da ilkinji gezek gürrüň bereňizok, bu — diýseň ýakymly. Üns berýändigiňiz üçin size sagbolsun aýdýaryn. Siziň internet-neşiriňize gülläp ösüş, okyjylaryňyza bolsa onuň sahypalarynda gyzykly we derwaýys meselelere bagyşlanan makalalary köpräk okamagy arzuw edýärin.


text:
Şu gün Ekwadoryň daşary işler ministriniň orunbasary Kintto Lukas “WikiLeaks” saýtyny esaslanyryjy Julian Assanja bu ýurtdan pena bermäge şat boljakdygyny aýtdy.
Julian Assanjyň esaslandyran habar beriş guramasynyň Yrak we Owganystan bilen bagly ýaýradan ýüzmüňlerçe maglumatlary, şeýle-de diplomatik telegrammalary Waşingtonyň gaharyny getiripdi.
Bu wakalaryň yzy bilen Julian Assanja şwesiýaly iki sany zenany zorlamakda aýyplama bildirildi. Bu aýyplama sebäpli Assanjyň tussag edilmek howpy hem bar.
Julian Assanj bu aýypalamalary ret edip, olary özüne garşy alnyp barylýan töhmet kompaniýasynyň bir bölegi diýip atlandyrýar.
Ekwadoryň çepçi hökümetiniň bilen Waşingtonyň arasynda köplenç ylalaşmyzlyklar bolupdy.


text:
Yragyň harby resmileriniň beren maglumatlaryna görä, 17-nji awgustda Bagdatda harby çagyryş merkezinde bolan partlamada azyndan 39 adam heläk bolup, 57-si ýaralanypdyr.
Yragyň beýleki resmi wekilleri heläk bolanlaryň sanynyň 50 adama golaýdygyny, 100-den gowrak adamyň bolsa ýaralanandygyny aýdýarlar.
Bu waka netijesinde keselhana düşen Saleh Azizi “Reuters” habar gullugyna beren interwýusynda öz başyndan geçirenleri barada şeýle gürrüň berdi: “Biz Al-Midan raýonynda nobata garaşýardyk. Harby ofiserler adymyzy sorap, bizi hasaba alýarkarlar parlama boldy”.
Bu terrorçylykly hüjüm Yrakda soňky birnäçe hepdäniň dowamynda amala aşyrylan iň ganly hüjüm hasaplanýar.


text:
Pakistanda ýaragly hüjümçiler ýurtda iş alyp barýan sekiz sany gumanitar işgäri ogurladylar.
Resmileriň maglumatyna görä, gumanitar işgärler Balujistan welaýatynyň Surhab regionynda owgan bosgunlaryna azyk paýlap ýören wagtlary alnyp gaçylypdyr.
Ogurlanan gumanitar işgärler hökümete degişli bolmadyk “Amerikanyň bosgunlar boýunça komiteti” atly haýyr-yhsan guramasynyň ýerli işgärleri.
Balujistan ençeme ýyllardan bäri separatistleriň giň ýaýran sebitidir. Ýörite maksat bilen adam ogurlanmalary hem bu ýerde adaty ýagdaýdyr.


text:
Kik-boksing boýunça Türkmenistanyň açyk çempionaty
Köpugurly “Galkynyş” bedenterbiýe sagaldyş sport toplumyndakik-boksing boýunça Türkmenistanyň açyk çempionaty geçirildi, oňa ýurdumyzyň ähli sebitlerinden ençeme türgen gatnaşdy. Sport baradaky döwlet komitetiniň we Kik-boksing boýunça federasiýanyň guran bu birinjiliginiň jemleri boýunça Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna gatnaşmak üçin milli ýygyndy toparymyzyň deslapky düzümi saýlanyp alnar.
Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň harby gullukçysy 63,5 kilogram derejede ikinji ýere mynasyp bolan Gadam Abdyýewiň üstünligini bellemelidiris.
2017-nji ýyl “Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly” diýen şygar astynda geçer. Täze ýyl Türkmenistan üçin baş sport çäresi bolan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň bäsleşiklerine beslener, mälim bolşy ýaly, bu Oýunlar yklymyň çäklerinden hem çykar – oňa diňe bir Aziýa ýurtlarynyň toparlary däl-de Okeaniýa ýurtlarynyň türgenleri hem gatnaşar. Munuň özi şu derejeli ýaryşlar üçin görlüp eşidilmedik ýagdaýdyr. Aziýa oýunlarynyň maksatnamasyna girizilen sport görnüşleriniň 20-den gowrak bolmagy hem onuň aýratynlygydyr.
Köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini, ýokary derejeli sporty ösdürmek, olimpiýa oýunlarynda we beýleki abraýly halkara sport ýaryşlarynda baýrakly orunlara mynasyp bolýan türgenlerimizi we tälimçilerimizi höweslendirmek döwlet syýasatymyzda ileri tutulýan möhüm ugurlaryň biridir.
Aşgabat şäherindäki Olimpiýa şäherjiginiň sport desgalarynda sportuň sambo, türkmen milli göreşi we guşakly göreş, basketbol, tennis, ýeňil atletika, jiu-jitsu görnüşleri boýunça halkara synag ýaryşlary geçirildi.


text:
Pakistanyň adam hukuklary boýunça komissiýasynyň ýaýradan hasabatynda, ýurduň iň uly şäheri Karaçide adam öldürmeleriň we beýleki gazaply jenaýatlaryň derejesiniň gözgyny ýagdaýda artandygy aýdylýar.
Hökümete degişli bolmadyk bu guramanyň duşenbe güni ýaýradan hasabatynda bellenmegine görä, 2013-nji ýylyň birinji ýarymynda 1,700 adam gazaply ödürilipdir.
Hasabatda iýun aýynyň özünde 300 adamyň öldürilendigi nygtalýar.
Gurama 2011-nji ýylda 1,100; 2012-nji ýylda bolsa 1,200 adamyň öldürilendigini öňe sürýär.
Hasabatda bellenilşi ýaly, 2013-nji ýylda öldürilen 700 töweregi adam ýurduň dürli syýasy partiýalarynyň wekilleri bolupdyr.
Karaçide 20 milliondan gowrak adam ýaşaýar.


text:
Tunis polisiýasy öten gaşam günortadaky Sidi Bouzid şäherinde protestçileri dargytmak üçin göz ýaşardyjy gaz ulandy.
Bu şäher 2011-nji ýyldaky "Arap ýazynyň" sallançagy we öldürilen dünýewi oppozisioner Muhammad Brahminiň dogduk mekanydar.
Tunisde penşenbe güni Brahmi öldürileli bäri dartgynlylyk ýokary.
Hökümet başyndaky aram yslamçy Ennahda partiýasynyň dünýewi koalisiýa partnerlary, gozgalaňlaryň möwjäp galmagynyň öňüni almak maksady bilen, täze häkimiýet bölüşik ylalaşygyny yglan etdiler.
Şenbe güni irden ýurt boýunça başlanan uly protest hem, şol sanda tunis parlamentiniň daş işgindäki demonstrasiýa-da polisiýanyň göz ýaşardyjy gazy bilen garşy alyndy.
Şenbe güni Brahmi topraga berlende müňlerçe adam hökümete garşy şygarlara gygyrdy.
Ol fewralda atylyp öldürilen oppozisiýa lideri Çokri Beleýdiň golaýynda jaýlandy.
Hökümet bu iki adamyň ölümini yslamçy ekstremistlerden görýär.


text:
Nepalda bolan ýer titremede ölen adamlaryň sany 6 200-den geçdi diýip, ýurduň Içeri işler ministrliginiň resmilerine salgylanyp “Reuters” habar gullugy habar berýär.
Maliýe ministri Ram Şaran Mahatyň aýtmagyna görä, Nepal ýurtdaky ýaşaýyş jaýlary we edaralary gaýtadan gurmak üçin 2 milliard amerikan dollaryna zerurlyk duýýar.
Birleşen Milletler Guramasy 25-nji aprelde Nepalda bolan ýer titremäniň 8 million adama öz täsirini ýetirendigini habar berýär. Maglumata görä, öňümizdäki üç aýyň dowamynda 2 million çemesi adam çadyrlara, suw we azyk serişdelerine zerurlyk duýar.
Şu hepdäniň başynda Nepalyň premýer-ministri Suşil Koirala ýer titremede wepat bolanlaryň sanynyň 10 müňe çenli ýetip biljekdigini aýdypdy.
Nepalda 1934-nji ýylda bolan ýer titremede 8 500 adam heläk bolupdy.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 8-nji ýanwarda geçirilen mejlisinde Türkmen döwletiniň Baştutanyna hasabat berlişi ýaly, Türkmenistan boýunça bilim-terbiýeçilik edaralarynyň 56-synyň ulanmaga berildi.
2015-nji ýylda okuw kitaplarynyň we gollanmalaryň 193-si neşir edildi. Däp bolşy ýaly, 1-nji synp okuwçylarynyň ählisi şahsy kompýuterler bilen mugt üpjün edildi.
Mundan başga-da, geçen ýyl politehniki we neşirýat orta hünär okuw mekdepleri döredildi, ýokary okuw mekdeplerinde täze hünärleriň 8-si açyldy.
Zehinli mekdep okuwçylary halkara bäsleşiklerine gatnaşyp, 45 altyn, 50 kümüş, 38 bürünç medala eýe boldular.
Dünýäniň iri ylmy merkezleri, halkara guramalary we gaznalary bilen ýakyn hyzmatdaşlyk alnyp baryldy. Şunda ýurdumyzda ylym ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça işler dowam etdirildi.


text:
Meksika aýlagyndaky nebit skwažinasynda ýüz beren ýangyndan soň, burawdan atylyp deňze guýulýan uly nebit läbiginiň şu gün giçlik Birleşen Ştatlaryň kenaryna ýetmegine garaşylýar.
Luiziana ştaty bu nebit läbiginiň deňze has kän zyýan ýetirmeginden ätiýaç edip, adatdan daşary ýagdaý yglan etdi we arassalaýyş işlerine kömek üçin Milli gwardiýanyň 6 müň esgeriniň iberilmegi üçin federal serişdesini sorady.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama hökümetiň uly mukdardaky nebit läbiginiň garşysyna durmak üçin mümkin bolan ähli serişdäni, şol sanda goşuny hem ulanjagyny wada berdi.


text:
Tekiz asfaltlanan, iki gyrasy çyralar bilen bezelen owadan köçeler, suw çüwdürimli, bag-bakjaly seýilgähler, döwrebap söwda merkezleri, sport zallary, Aşgabadyň simwolyna öwrülen köpgatly daşy ak mermerli ýaşaýyş jaýlary.
Görene ”meniňki bolaýsa” diýdirjek bu jaýlar Aşgabadyň ”10 ýyl abadançylyk” prospektiniň Atatürk köçesi bilen kesişýän ýerinden günbatara uzap gidýän böleginde ýerleşýär. Ýurduň halk hojalygynyň dürli pudaklarynda işleýän graždanlara niýetlenilip gurlan bu jaýlar 2012-nji ýylda ulanmaga berildi.
”10 ýyl abadançylyk” prospektiniň ugrunda ýerleşýän bu 18 sany köpgatly jaýlar ”10 ýyl abadançylyk” prospektiniň Atatürk köçesi bilen kesişýän ýerinden tä onuň ahyryna çenli uzap gidýän raýony öz içine alýar. Şol binalaryň hersi 12 gatdan ybarat, olaryň hersinde 100-den gowrak kwartira bolup, olar 3-4 otaglardan ybarat. Garaz, diňe şu jaýlar 1700 sany maşgalany jaý bilen üpjün etmäge niýetlenen.
Gum-guklyk
Emma köçäniň bir gapdalynda durup, beýleki gapdalyna seredeniňde, köçede, köçäniň ugrunda ýerleşýän parklarda aýlanyp ýören ýa şol jaýlara girip-çykýan adamlara gaty seýrek gözüň düşýär. Bu gum-gukluga şol raýonda gurlan dükanlarda we beýleki binalarda hem duş gelse bolýar.
Onuň iň janly mysaly bolsa şol raýonda ýerleşýän Çandybil söwda merkezi. Üç gatly bu binada onlarça dükanlar we söwda nokatlary, naharhana, güýmenje merkezi hökmünde ulanylyp bilinjek otaglar gurlupdyr. Emma olaryň köpüsi boş. Boşlugynyň sebäbi hem alyjylaryň ýokdugy.
“Bazar açylany bäri [diňe] bir gezek munda örän köp satyjy we alyjy bolupdy, ol-da bir ýyl mundan ozal sentýabr aýynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletlerde öndürilýän halkyň sarp edýän harytlarynyň halkara ýarmarkasy şu söwda merkezinde geçirilende bolupdy” diýip, Çandybil söwda merkezindäki dükanlaryň biriniň satyjysy aýtdy.
Alyjy bolmansoň, satyjy hem ýok
Dükandarlaryň az bolmagynyň ýene bir sebäbi hem dükanlaryň her aý tölemeli arendasynyň örän ýokary bolmagy. “Bu bazardaky iň arzan dükan üçin aýda 1000 dollar arenda tölemeli. Men dükanym üçin her aý 2 ýarym müň dollar töleýärin” diýip, Çandybiliň sanlyja satyjylarynyň biri, özüni Rahman diýip tanadan ildeşimiz gürrüň berdi.
Arenda töleginiň ýokary bolmagy bolsa bu söwda merkezine geläýmegi mümkin alyjylary hem gorkuzýar. “Sebäbi tölenýän arenda göni harytlaryň nyrhyna öz täsirini ýetirýär” diýip, Rahman sözüni jemledi.
Boş duran onlarça binalar
Bu ýagdaý diňe 10 ýyl abadançylyk prospektiniň ugrundaky ýaşaýyş jaýlaryna we şol raýonda ýerleşýän desgalara mahsus däl, paýtagtyň Bitaraplyk prospektiniň Atamyrat Nyýazow prospekti bilen kesişýän ýerinden tä Bitaraplyk binasyna çenli uzap gidýän böleginde hem onlarça boş duran dükanlary we supermarketleri görmek mümkin.
Köçäniň ugrundaky dükanlaryň atlaryndan çen tutulsa, bu prospektiň ugrundaky dükanlardan awtoulagdan başlap, tä iň ownuk harytlara çenli ähli önümleri tapsa bolaýjak ýaly, emma hakykatda bolsa şol dükanlaryň köpüsi boş ýa-da olaryň içinde bir-iki sany söwda nokady işleýär.
Işleýän dükanlaryň köpüsi-de, esasan, azyk önümlerini satýar. Bu köçäniň ugrunda ýerleşen bir dükanyň satyjysy Ýazgeldiniň aýtmagyna görä, bu raýonda hem söwda o diýen gowy gidenok.
“Arenda tölegi ýokary bolansoň, harytlaryň bahasyny ýokary goýmaly bolýar. Şonuň üçin söwda-da gowy gidenok” diýip, Ýazgeldi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Edil häzirki döwürde ”10 ýyl abadançylyk” prospektiniň ugrunda ýerleşýän täze jaýlar we onuň töweregindäki desgalar, Bitaraplyk prospektindäki boş dükanlar, soňky döwürlerde gurlup öz müşderilerine garaşýan desgalardan diňe käbirleri.


text:
Türkmenistan Orta Aziýa-Merkez gaz geçirijisindäki anyklaýyş işlerini tamamlady. Bu barada 18-nji sentýbarda geçirilen hökümet maslahatynda, hökümet baştutanynyň ýangyç-energetika pudagy boýunça orunbasary Baýrammyrat Hojamuhammedow hasabat berdi.
Munuň öz nobatynda Türkmenistan bilen Orsýetiň gaz söwdasy boýunça gepleşiklere dolanmagyna mümkinçilik berýänligi-de hökümet maslahatynda aýdyldy.
‘Degerli’ wekiller
Gurbanguly Berdimuhamedowyň sözlerine görä, ýurduň gaz geçiriji sistemasynda gözden geçiriş işleriniň tamamlanmagy bilen birlikde Türkmenistan bilen Orsýetiň “degerli wekilleri” arasynda geçirilen gepleşikler Orta Aziýa-Merkez gaz geçirijisiniň işlemegi üçin degişli tehniki meseleleriň ençemesini çözmäge mümkinçilik berdi diýip, TDH gullugynyň maglumatynda aýdyldy.
Türkmen telewideniýesinde görkezilen çykyşynda Türkmenistanyň prezidenti ýakyn günlerde türkmen-ors gepleşikleriniň geçiriljegini aýtdy. Hökümet maslahatynda G.Berdimuhamedow türkmen-ors energiýa hyzmatdaşlygynyň iki ýurduň özara bähbitlerine gabat gelýänligini nygtady. Türkmen gazynyň Orsýete tarap eksporty şu ýylyň aprel aýynda Orta Aziýa-Merkez gaz geçirijisiniň Türkmenistana degişli böleginde emele gelen partlamadan soň togtadylypdy.
Öz nobatynda synçylar türkmen-ors gaz söwdasyndaky bökdençlikleriň diňe bir tehniki sebäpler bilen çäklenmän, onuň gazyň bahasyna, mukdaryna we gaz pudagyndaky käbir täze proýektleriň maliýeleşdirilmegine, hususan-da ýurduň Gündogar-Günbatar içerki gaz geçirijisiniň gurluşygyna Orsýetiñ gatnaşmagy barada taraplar arasynda dörän ylalaşyksyzlyklara bagly bolanlygyny aýdýarlar.
Iki täze gaz geçiriji
Häzirki wagtda Türkmenistan iki täze gaz geçirijisini işe girizmäge hem taýýarlyk görýär. 18-nji sentýabrda bolan hökümet maslahatynda ýakyn aýlarda täze gaz geçirijileriň işe giriziljegi hem aýdyldy. 15-nji dekabrda Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisi işe giriziler. 20-30-njy dekabr aralygynda bolsa Türkmenistandan Eýrana tarap gurulýan täze gaz turbasynyň hem açylyş dabarasy bolar. Täze gaz geçirijileriň işe girizilmeginiň, Türkmenistanyň gaz önümçiliginiň mukdaryny artdyrmagy we ony halkara bazarlaryna çykarmagyň ugurlaryny köpeltmegi göz öňünde tutýan energiýa strategiýasy bilen bagly möhüm ädimdigini G.Berdimuhamedow nygtady.
Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygy barada 2006-njy ýylyň aprel aýynda ylalaşyk baglaşylypdy. Şertnamada turba arkaly ýylda 30 milliard kubometr gaz akdyrmak göz öňünde tutulypdy. Emma soňra gaz turbasynyň geçirijilik ukyby ýylda 40 milliard kubometre ýetirildi. Uzynlygy 7 000 kilometr çemesi turba Türkmenistanyň Amyderýanyň sag kenaryndaky gaz ýataklaryndan başlanyp, Özbegistanyň we Gazagystanyň üstünden Hytaýyň Guanju şäherine barýar.
“Gazprom” bilen gepleşik
Köp ýyllaryň dowamynda gaz eksportynda Orsýetiň gaz geçiriji sistemalaryna garaşly bolan Türkmenistanyň täze geçirijileri işe girizmegiň öňüsyrasynda “Gazprom” bilen gaz söwdasy boýunça gepleşik geçirmek niýetine näme sebäp bolup biler?
“Eurasia Transition Group” toparynyň müdiri Mişael Laubş şeýle pikirde: “Bir tarapdan, Prezident Berdimuhmedow energiýa serişdeleriniň eksportynyň Orsýet bilen gatnaşyklarynda möhüm rol oýnajagyny görkezmek isleýän bolmagy mümkin. Başga bir tarapdan, ol türkmen hökümetiniň gaz eksportynyň ugurlaryny üýtgetmäge ukyplydygyna we mundan beýläk Orsýete garaşly däldigine Kremliň ünsüni çekýär. Emma türkmen döwletiniň bähbitleri diňe energiýa söwdasynyň ugurlaryny üýtgetmek bilen çäklenmän, daşary gatnaşyklara we syýasata hem degişli diýip, hasap edýärin”.
Türkmenistanyň häzirki hereketleri onuň gaz hyrydarlary bilen söwdalaşmak niýetini görkezýär diýen çaklamalar hem öňe sürülýär.
Orsýetiň “Wremýa Nowosteý” gazetinde Türkmenistan Hytaýa we Eýrana tarap täze gaz geçirijileri ulanyp, Kreml hem “Gazprom” bilen söwda we syýasata degişli ençeme meseleler boýunça howlukman söwdalaşmakçy bolýar diýen çaklama öňe sürüldi. Maglumatda bellenişine görä, Moskwa bilen gepleşikler bolsa, öz nobatynda Aşgabadyň gaz söwdasynyň şertleri boýunça Pekin we Tähran bilen alyp barýan gepleşiklerinde gowy deňagramlylyk döreder.
Türkmenistanyň ençeme taraplar bilen gaz söwdasyny amala aşyrmaga ukyplydygyny resmi Aşgabat yzygiderli aýdyp gelýär. Emma Türkmenistanyň bir wagtda ençeme taraplara gaz satmaga bildirýän taýýarlygyna Günbatarda belli bir derejede şübheli garalýanlygyny Mişael Laubş belledi we Türkmenistanyň gaz ätiýaçlyklarynyň henize çenli doly anyk däldiginiň muňa sebäp bolýanlygyny aýtdy.


text:
Yragyň howpsuzlyk güýçleriniň aýtmagyna görä, paýtagt Bagdadyň şaýlaryň köpçülükde ýerleşýän etrabynda bolan bomba partlamada azyndan 8 adam ölüp, 30 töweregi ýaralanypdyr.
Şol bir wagtyň özünde Yragyň harbylarynyň ýoluň gyrasyna ýerleşdirilen bir bombany partlamazdan ozal tapanlygy we bu wakada hiç kime zyýan ýetmänligi aýdylýar.
Düýnki bolan bu wakalar Bagdadyň Al-Emeen etrapynda bolupdyr. Bellenmeli bir zat, soňky günleriň dowamynda şaýlaryň köpçülükde ýerleşýän regionlarynda şeýle hüjümler barha artýar.
Bu hem geçen 18-aýdan bäri belli bir derejede azalan mezhep-ara çaknaşyklaryň gaýtadan başlanjakdygy barada halk arasynda howsala döredýär.
Mälim bolşuna görä duşenbe güni Yragyň demirgazyngynda ýerleşýän Mosul şäherinde şaýlaryň köpçülükde ýaşaýan etrabynda bolan partlamalarda azyndan 30 adam ölüp 155 töweregi ýaralanypdy.


text:
Täjik resmileri özbek diasporasynyň lideri Salim Şamsiddinowyň jesediniň goňşy Özbegistandaky derýanyň boýunda tapylan bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar.
Bu barada penşenbe güni Täjigistanyň Içeri işler ministrliginiň Hatlon regionyndaky bölüminiň başlygy Anwar Tagoýmyradow habar berdi.
Tagoýmyradowyň aýtmagyna görä, Özbegistanyň resmileri täjik ýolbaşçylaryna Şamsiddinowyň jesedini aprel aýynda tapandyklaryny aýdypdyrlar, ýöne bu barada habar bermegi näme üçin soňa goýandyklary barada maglumat bermändirler.
Tagoýmyradow, özbek resmileriniň beren maglumatyna görä jesediň daşky keşbi mart aýynda ýitirim bolan Şamsiddinowyňky bilen utgaşýar, diýdi.
Şamsiddinowyň garyndaşlary özbek resmileriniň ugradan suratyna seredip, takyk bir zady aýtmagyň kyndygyny bellediler.
Şamsiddinowyň gyz dogany Harnisso Ýarowa jesedi anyklamak üçin Özbegistana gitjekdigini habar berdi.
“Amnesty International” guramasy, Şamsiddinowyň ýitirim bolmagyny “syýasy maksatly alyp gaçma bolmagynyň mümkindigini” aýdyp, 26-njy martda beýanat ýaýradypdy.


text:
Iň bärkisi geljek ýyla çenli türkmen gazynyň Orsýete akmajakdygyny Orsýet metbugaty, hususan-da, “Wedomosti” gazeti habar berdi. Bu bolsa, gaz akdyrmakdaky mejbury arakesmäniň dokuz aýlyk serhedi geçjekdigini aňladýar.
Turbada bolan partlama sebäpli şu ýylyň aprel aýynyň başynda Orsýete gaz akmasy kesilipdi. Orsýet öňden ylalaşylan bahadan töleg etmegiň hötdesinden gelip bilmedi. Enjamlaryň döwülmegi taraplaryň ikisi üçin-de birek-biregiň üstüne günä ýüklemäge esas bolup hyzmat etdi.
Ýokary derejelerde geçirilen ikitaraplaýyn duşuşyklar konfliktiň çözgüdini ýakynlaşdyryp bilmedi. Mundanam başga türkmen gazyny Orsýete akdyryp başlamagyň planlary ýa-da ony ýene yza tesdirmek barasynda-da taraplar dil ýarmaýarlar.
Aşgabat bilen Moskwa ynanýarmyka?
Gazyň akyp başlajagyna Aşgabat bilen Moskwa ynanýarmyka? Belki-de, aradaky gapma-garşylyk şeýle bir derejä ýetip, ony aradan aýyrmaga taraplaryň güýji ýetýän däldir? Häzirki dowam edýän ýagdaý, belki, taraplaryň haýsam bolsa biri üçin bähbitlidir?
Orsýet dartgynlylygy güýçlendirmek islemeýär,ony aram bir ýagdaýda saklamaga çalyşýar. Türkmenistan bilen gol çekişen uzak möhletli, bahasy kesgitlenen gaz ylalaşygyndan yza tesmesini, yza çekilmesini düşündirmek Moskwa ýeňil düşmeýän bolsa gerek.
Orsýet şol şertnamalary halkara ykdysady krizisinden öň baglaşypdy. Ol döwür bahalaryň pese gaçjagyny, gaza bolan islegiň aşaklajagyny bilýän ýokdy. Şu günki gün köne, krizisden öňki bahadan türkmen gazyny satyn almak Moskwa üçin gymmada düşmese gerek.
Ýöne türkmen tarapy indi eglişige gitmek islemeýär, çünki tutuş türkmen gazyny satyn almak teklibi Orsýetden çykypdy. Orsýet öz gezeginde regionyň gaz bazaryny öz elinde saklap, ony isledigiçe dolandyrmak isleýärdi. Ýöne ýagdaý erbet tarapa özgerdi. Orsýet metbugatynyň boýun alşy ýaly, “Gazprom” häzir agyr maliýe kynçylyklaryny başdan geçirýär, gymmat bahaly syýasy aksiýalar üçin goşmaça pul onda şu günki gün ýok.
Täzeliklerde habar berlişine görä, Orsýet türkmen gazyny haçan alyp başlarka diýip, türkmen tarapy gol gowşuryp oturmakçy däl.
Resmi planlar
Resmi planlara görä, 15-nji dekabrda boljak wakalara syn edip göreli. Şol gün Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý gaz turbasynyň açylyş dabarasy bolar. Alyjy hem satyjy - Türkmenistan bilen Hytaý akdyrylýan mawy ýangyjy ýylda 40 milliard kubometre ýetirmekçi.
Şol bir wagtda Eýranam Türkmenistandan alýan gazyny 40 prosente çenli artdyrmak isleýändigini mälim etdi. Iki sany real gaz partnýorynyň peýda bolmagy türkmen ýolbaşçylary üçin Moskwanyň pozisiýasyndan has garaşsyz bolmaga ryçag bolup hyzmat eder. Eger Hazaryň statusy boýunça ylalaşyga gelmäge Azerbeýjany yrmak türkmen tarapyna başartsa, onda üçünji bir güýçli partnýor gazanmaga hakyky mümkinçilik döreýär. Ol “Nabukko” gaz turba ideýasy bolan Ýewropa Bileleşigidir.
Eger syýasy kontekstde gürrüň edilse, Orsýet bilen konfliktden Türkmenistan özi üçin juda bähbitli ýagdaýa eýe bolmazmy? Indi oňa Moskwa garaşly, Orsýetiň bähbitlerine hyzmat edýän oýnatgy däl-de, deň hukukly, garaşsyz hyzmatdaş hökmünde garaýarlar.
Moskwa bilen aradaky dartgynlylygyň özüni köp zatdan azat edýändigini, “uly doganynyň” öňünde boýun egmez ýaly, deň derejede öz pikirini aýdyp, öz bähbitlerini gorar ýaly mümkinçilik berýändigini Aşgabat duýýarmyka?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
AÝ/AR-nyň Bakuwdaky býurosyna Azerbaýjanyň prokuraturasynyň agzalary tarapyndan reýd edildi. Olar býuronyň işgärlerinden binany terk etmegi talap etdiler we işiň bes edilýändigini aýtdylar.
Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjan gullugynyň müdiri Kenan Aliýew prokuraturanyň azyndan 10 agzasynyň ýaragly polisiýa ofiserlerini ýanyna alyp, ýerli wagt bilen ir sagat 10:30-da býuro güýç bilen girendigini gürrüň berdi.
AÝ/AR-nyň býurosynda bolan ýagdaý
Prokuratura işgärleri AÝ/AR-nyň Azerbaýjan gullugynyň daşary ýurtlardan maliýeleşdirilýän gurama hökmünde barlanmagy bilen baglylykda býuroda gözleg işlerini geçirmek üçin özlerinde suduň kararynyň bardygyny aýtdylar.
Olaryň dokumentleriň we işgärlere degişli kagyzlaryň saklanýan seýfiň açylmagyny talap edendikleri we ähli kompýuterleri almak haýbatyny atandyklary aýdylýar. Şeýle-de olar işgärleri ençeme sagatlap telefonsyz we kompýutersiz saklandan soň, olaryň binany terk etmegini talap edipdirler.
Diňe býuronyň ýolbaşçysy, iki işgäri we aklawçy býuronyň içinde galypdy. Yzýany býronyň gapysy we emlägi möhürlenip, käbir işgäriň sorag etmek üçin resmiler tarapyndan äkidilendigi habar berildi.
Prokuratura işgärleri býuronyň işiniň togtadylýandygyny aýtdylar, emma munuň näçe wagta çekjekdigini takyklamadylar.
“Daşary ýurt obýektleri”
Azerbaýjanyň prokuraturasynyň işgärleri soňky aýlarda şuňa meňzeş reýdleri ”daşary ýurt obýektleri” diýlip atlandyrylýan beýleki guramalaryň ençemesine, şol sanda hökümete degişli bolmadyk IREX, Milli demokratik institut we Oxfam ýaly guramalara geçirdiler.
Netijede hökümete degişli bolmadyk bu guramalaryň üçüsi-de ýapyldy.
Dünýäniň 125 ýurdunda işleýän we demokratik reformalary wagyz edýän IREX guramasy, Azerbaýjanyň häkimiýetleri tarapyndan öz bank hasaplary doňdurylandan soň, sentýabr aýynda öz işini duruzdy. Azerbaýjanyň resmileri bu işi “jenaýat derňewiniň” bir bölegi hökmünde häsiýetlendirdiler.
AÝ/AR-nyň býurosyna edilen bu reýd Radionyň derňewçi žurnalisti Hadija Ismaýilowanyň Bakuwda öz alyp baran işi bilen baglylykda tussag edilmeginden üç hepde geçensoň amala aşyryldy.
Ismaýilowanyň işi
Häzirki wagtda Ismaýilowa Azatlyk Radiosynyň öňki işgärini öz janyna kast etmäge ündemekde aýyplanyp çekilen jenaýat işi boýunça suddan öňki tussaglykda saklanýar.
Ismaýilowanyň goldawçylary aýyplamalary ret edip, olaryň syýasy sebäpler bilen baglydygyny aýdýarlar. Amnesty International guramasy Ismaýilowany “oz söz azatlygyna bolan hukugyndan peýdalanan” wyždan ýesiri diýip atlandyrdy.
17-nji dekabrda Bakuwyň prokuraturasy AÝ/AR-nyň Bakuwdaky býurosyna hat ýollap, Ismaýilowa we onuň öňki kärdeşi barada, şeýle-de olaryň aýlyklary hakda maglumat sorady.
Şeýle-de ol bu iş boýunça mümkin bolan sorag edişligi geçirmek üçin býuronyň ähli işgärleriniň, şol sanda ştatdan daşary habarçylarynyň atlaryny sorady.
Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjan gullugynyň müdiri Kenan Aliýew 26-njy dekabrda edilen reýdiň awtokratik ýurtda garaşsyz habar berýän soňky çeşme bolan býurony ýapmak ugrunda dowam edýän basyşyň bir bölegidigini aýtdy.
Kenan Aliýew bu waka şeýle baha berdi: "Bakuwda biziň býuromyzyň işi doňduryldy. Azerbaýjanda media we hökümete degişli bolmadyk guramalara uzak wagt bäri basyş edilýär, şol sanda biziň gepleşigi alyp baryjy we gatnaşyjy [žurnalistimiz] Hhadija Islamýilowa tussag edildi. Biz muňa garaşsyz media garşy kampaniýanyň bir bölegi hökmünde seredýäris”.
Resmileriň garaýyşy
Dekabryň başynda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň administrasiýasynyň ýolbaşçysy Ramiz Mehdiýew 60 sahypalyk beýanat çap etdi we Ismaýilowany “Azerbaýjan jemgyýetiniň tanymal agzalary babatynda ýaramaz pikiri döretmekde” aýyplady hem-de AÝ/AR-nyň Azerbaýjan gullugyny “daşary ýurt gulluklarynyň” peýdasyna işlemekde günäledi.
Şeýle-de Mehdiýew beýleki azerbaýjanly žurnalistleriň we aktiwistleriň, şol sanda ”Parahatçylyk we demokratiýa institutynyň” müdiri we adam hukuklary meselesinde Alyýewiň tankytçysy Leýla Ýunusyň tussag edilmegini makullady.
59 ýaşly Ýunus we onuň adamsy Arif iýul we awgust aýlaryndan bäri suddan öňki tussaglykda saklanýarlar. Olara garşy watana dönüklik we beýleki aýyplamalar esasynda iş gozgaldy.
Süýjülik we böwrek kesellerinden ejir çekýän Leýla Ýunus tussaglykda özüne fiziki taýdan basyş edilýändigini we medisina hyzmatynyň berilmeýändigini aýdýar. Aklawçysy Leýla Ýunusyň saglygynyň agyr ýagdaýdadygyny aýtdy.
Günbatar energiýa baý Azerbaýjanyň hökümetini öz tankytçylaryna garşy gysyşy güýçlendirmekde aýyplady.
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň kömekçisi Tom Malinowskiniň geçen hepdede AÝ/AR-a aýtmagyna görä, Waşington Ýunuslaryň, Ismaýilowanyň we beýlekileriň tussaglygy bilen baglylykda Azerbaýjanyň resmileri bilen “örän berk diskussiýa” edýändigini aýtdy.
Malinowskiý ABŞ-nyň resmileriniň “raýat jemgyýetçiligine edilýän basyş sebäpli Azerbaýjanyň ABŞ bilen gatnaşyklarynyň howp astyndadygy” barada anyk aýdandyklaryny belledi.


text:
Düýbi Awstriýada ýerleşýän “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň Türkmenistan barada yzygiderli maglumat berýän “Türkmenistanyň hronikasy” websahypasy penşenbe güni, ýagny 6-njy dekabrda petiklenipdir.
“Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatulliniň sözlerine görä, websaýta haker hüjümi amala aşyrylypdyr. Azatlyk Radiosy Tuhbatullin bilen ýörite söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Farid, siziň websahypaňyz penşenbe güni açylmady. Munuň sebäbi nämede?
Farid Tuhbatullin
Farid Tuhbatullin:
Öten agşam biziň saýtymyza ýene nobatdaky haker hüjümi edilip, ol petiklendi. Emma bu saýtymyza edilen ilkinji haker hüjümi däl. Men munuň soňky hüjüm boljakdygyny hem aýdyp biljek däl.
Meniň pikirimçe, bu hüjümler Türkmenistanyň ýörite gulluklarynyň gatnaşmagynda ýa-da olaryň gönümel görkezmesi esasynda edilýär.
Azatlyk Radiosy: Farid, siziň pikiriňizçe, saýtyňyzyň petiklenmegine näme sebäp boldy?
Farid Tuhbatullin:
Men munuň häzir Aşgabatda geçirilýän GDA döwletleriniň sammiti bilen ilteşiginiň bolmagynyň mümkindigini hem çaklaýaryn.
Şeýle-de ýakynda biz saýtymyzda mundan 10 ýyl ozal, 2002-nji ýylyň noýabr-sanjar, ýagny “Saparmyrat Nyýazowyň janyna kast etmek synanyşygy” diýilýän wakalar barada ýörite wideointerwýu ýerleşdiripdik. Belki, bu hem belli bir derejede saýta hüjüm edilmegine sebäp bolan bolmagy mümkin.
Her niçigem bolsa, edil häzirki pursatda men saýta anyk näme sebäplerden hüjüm edilendigini aýdyp biljek däl.
Azatlyk Radiosy: Siz ýaňy munuň saýtyňyza edilen “ilkinji we soňky hüjüm däldigini” aýtdyňyz. Eýsem, siziň pikiriňzçe, umuman alanymyzda, siziň websahypaňyza näme üçin haker hüjümleri edilýär?
Farid Tuhbatullin:
Men gynanç bilen bir zady bellemekçi: “Türkmenistanyň hronikasy” websaýty Türkmenistandaky bolup geçýän wakalar barada garaşsyz häsiýetde habar berýän sanlyja websaýtlaryň biri.
Biziň öz habarçylarymyz bar, biz yzygiderli maglumatlary berýäris. Elbetde, bu Türkmenistanyň habar serişdeleriniňki ýaly onçakly bir oňaýly maglumatlar hem däl. Sebäbi biz tankydy maglumatlary hem çap edýäris.
Şunlukda biziň websaýtymyza yzygiderli haker hüjümleri amala aşyrylýar. Bu ýagdaýlar Türkmenistanda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň öňüsyrasynda hem bolupdy.
Garaz, haçan-da Türkmenistanda uly çäreler geçirilende ýa-da olar üçin has ýakymsyz maglumat çap edilende, saýtymyza haker hüjümleri edilýär.


text:
Özbegistan gyrgyz-özbek serhedindäki dawaly bölegiň “özbek territoriýasydygyny” öňe sürüp, “Özbegistanyň çäklerinde bikanun bolan” dört gyrgyz raýatynyň tussag edilendigini aýtdy.
Özbegistanyň media serişdeleri ýurduň Içeri işler ministrliginiň 25-nji awgustda ýaýradan beýanatyna salgylanyp, tussag edilen gyrgyz raýatlarynyň tussaghana alnyp gidilendigini we olara özbek kanunçylygyna laýyklykda çemeleşiljekdigini habar berdiler.
Özbegistan Merkezi Aziýanyň iki ýurdunyň serhet araçäginde ýerleşýän dawaly territoriýanyň, ýagny Unkur-Too dagynyň özüne degişlidigini öňe sürdi.
24-nji awgustda Gyrgyzystanyň häkimiýetleri Özbegistanyň Ýangi-Kurgan etrabyndaky polisiýa merkezinde saklanylýan dört gyrgyz raýatynyň goýberilmegini gazanmak ugrunda gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdylar.
Özbegistan bilen Gyrgyzystanyň arasyndaky dartgynlylyklar, 24-nji awgustda gyrgyz prezidenti Almazbek Atambaýewiň öz hökümetinden öňki gyrgyz häkimiýetleri tarapyndan gol goýlan halkara serhet ylalaşyklaryny gözden geçirmegi soramagyna sebäp boldy.


text:
Giriş jaňy wagtynda Siziň telefonyňyz Size jaň edýäniň telefon belgisini anyklar. Telefon apparatlarynyň köp bölegi, eger-de telefon belgisi apparatyň telefon kitabyna girizilen bolsa awtomatiki ýagdaýda adyny hem anyklaýar.
Belgi eger-de Size jaň edýän müşderide «Belgini kesgitlemekligi gadagan etmek» hyzmaty birikdirilen bolsa anyklanylmaz.
Goşmaça «Belgini anyklamaklygy gadagan etmekligi ret etmek» hyzmatyny birikdiriň, şonda Sizde «Belgini anyklamaklyk» hyzmaty, «Belgini kesgitlemekligi gadagan etmek» hyzmaty birikdirilen müşderiler jaň edenlerinde hem işlär.
USSD hyzmatyň üsti bilen birikdirmek *0809*2*3*1#
USSD hyzmatyň üsti bilen öçürmek *0809*2*3*0#


text:
Eýranyň daşary işler ministri 21-nji maýda Birleşen Ştatlaryň maýadarlary Eýranda maýa ýatyrmaga hyjuwlandyrmagyna çagyrdy.
Daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif günbatar ýurtlary özleriniň Eýran bilen kanuny biznesi goldaýandyklaryny aýdanlaryndan bir gün soň Tähranda guralan metbugat ýygnagynda çykyş etdi.
Ol Eýranda maýa ýatyrylmagyny höweslendirmek üçin Birleşen Ştatlaryň has çynlakaý we anyk hereketleri etmegi zerur diýdi.
«Duşmançylykly amerikan syýasatlary we sanksiýalary sebäpli, geçen onýyllykda Eýran bilen beýleki ýurtlaryň arasynda ykdysady hyzmatdaşlyk edilmegine garşy päsgelçilik döredildi» diýip, ol aýtdy.
2015-nji ýylda Eýran bilen dünýä döwletleriniň arasynda gol çekilen ýadro ylalaşygy we bu ylalaşygyň ýanwarda durmuşa geçirilmegi netijesindeTährana garşy girizilen halkara sanksiýalary ýatyryldy.
Emma ABŞ, Tähranyň hamala Ýakyn Gündogardaky ýaragly toparlary goldaýandygy, ballistik raketa programmasy üçin, beýleki sanksiýalary saklap galdy.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Roza Otunbaýewa öz şahsy saýtynda çykyş edip, ýurtdaky soňky ýagdaýlar barada maglumat berdi.
Otunbaýewanyň sözlerine görä, Merkezi saýlaw komissiýasyna saýlaw protokollaryny gaýtadan sanamak we barlamak üçin birneme wagt gerek: “Protokollaryň salnan gutularyny açmaga we sanamaga döwlete degişli bolmadyk guramalaryň hem-de saýlawlara gatnaşan partiýalaryň wekilleri gatnaşarlar”.
Otunbaýewa saýlawlaryň öňki netijelerine görä, ýeňiş gazanan partiýalaryň liderleri bilen duşuşandygyny, koalisiýa düzmek meselesinde kän işlemelidigini bildirdi: “Syýasy partiýalar biz birleşdik diýip oturman, ykdysady, sosial, daşky syýasatdaky problemalar boýunça nähili işleri bitirjekdiklerini jemgyýetçilige aýan etmeli”.
Şeýle-de prezident ýurtdaky syýasy ýagdaýlar barada durup geçip, parlamentiň öňki binasynyň öňünde geçýän mitingleriň ýurtdaky durnuklylyga täsir edýändigini aýdyp, muňa garşy çäreleriň görüljekdigini belledi.
Bu Otunbaýewanyň ilkinji çykyşy däl. Ol ýurtdaky dürli ýagdaýlar boýunça yzygiderli çykyş edýär. Syýasat owrenijiler bolsa prezidentiň bu çykyşlaryna Merkezi Aziýada we Gyrgyzystanda graždan jemgyýetlerini we demokratik institutlary ösdürmek ugrunda edilýän progressiw ädim hökmunde baha berýärler.
Syýasaty öwreniji Sardar Birmanow ýurduň hökümetiniň parlament saýlawlarynda berilen sesleri gaýtadan sanamaga rugsat berendigini dogry diýip hasaplaýar. Emma rugsat berläýende-de, bu işiň çäginiň bolmalydygyny aýdýar.
“Indiki möhüm mesele: koalisiýada kim kime goşular? Koalisiýany düzmek meselesine daşky güýçleriň, esasan-da Orsýetiň täsiri bolar. Orsýet özleri bilen gatnaşyk saklaýan partiýalary Günbatara ýykgyn edýän partiýalara garşy durmak üçin birleşmäge mejbur eder” diýip, Sardar Birmanow nygtaýar.
Närazylyk bar
Gyrgyzystandaky parlament saýlawlary bilen baglanyşykly närazylyk aksiýalary dowam edýär. Ýurtda durnuklylygy saklamak üçin näme etmeli? Käbir ekspertler parlament saýlawlaryny gaýtadan geçirmeli diýýärler.
Syýasaty öwreniji Žyrgalbek Kasabolotow beýle pikir bilen ylalaşmaýar: “Häzirki saýlanan partiýalara işlemäge wagt bermeli. Biraz wagt geçip, olaryň işine baha berer ýaly bolmaly. Diňe şondan soň gaýtadan saýlaw geçirmek bolar”.
Emma syýasaty öwreniji Uran Botobekow, närazylyk aksiýalaryna çykýanlaryň arkasynda syýasy elitanyň durandygyny aýdýar: “Ähli partiýalaryň liderleri tegelek stoluň başyna geçip, bar problemalary maslahatlaşmaly we kanunyň çäginde bir karara gelmeli. Diňe şonda milli birleşik dörär”.
Käbir synçylar bolsa, eger-de Merkezi saýlaw komissiýanyň saýlaw netijeleri boýunça indiki hasabatyndan soň, oppozisiýadaky üç partiýa koalisiýa düzüp, parlamentdäki orunlaryň köpçüligini eýeleseler, şonda ýagdaýyň has-da ýaramazlaşjakdygyny aýdýarlar.


text:
Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew öz hökümetiniň Gyrgyzystany Özbegistan we Hytaý bilen birikdirjek trans-Aziýa demirýol proýektini tutanýerli goldaýandygyny aýtdy.
Gurluşyk bahasy 2 milliard dollarlyk serişdä durjak bu demirýoly Hytaýyň Uýgur Awtonom Regionynyň Kaşgar şäherinden Özbegistanyň Andijan şäherine çenli çekmeklik göz öňünde tutulýar.
Ýöne bu demirýoluň Gyrgyzystanyň territoriýasyndan geçjek böleginiň gurluşygyny kimiň maliýeleşdirip biljekdigi heniz belli däl. Şol bir wagtyň özünde, Gyrgyzystanyň ilatynyň arasynda bu ýurtda Hytaýyň artýan täsirlerine negatiw garaýyş bilen garaýanlar-da az däl.
Emma prezident Almazbek Atambaýew bu proýektden Gyrgyzystanyň, mümkin boldugyça, maksimal derejede peýdalanmalydygyny nygtady.
“Bu proýekt Gyrgyzystanyň ykdysadyýetine uly itergi berer. Beýleki tarapdan, biz bu demirýoluň Gyrgyzystandaky ähli demir ýollar bilen baglanyşmalydygyny-da öňe sürýäris. Bu biziň goýýan şertimiz. Bu demirýol ýurduň Naryn we Oş regionlarynyň üstünden geçer. Bu hem demirgazyk Naryn regionynyň esasy demirýol ugruna birikmegine mümkinçilik berer. Ýagny, şu demirýol arkaly ýurduň demirgazygy we günortasy bire-birine baglaşar” diýip, prezident Atambaýew belledi.
Günortada integrasiýa ýok
Almazbek Atambaýew Gyrgyzystanyň günorta regionynda durnuklylygy üpjün etmek ugrundaky tagallalaryny mundan beýläk-de dowam etdirmekçidigini nygtady.
2010-njy ýylyň iýunynda Gyrgyzystanyň günorta regionynda etniki özbekler bilen ýerli gyrgyzlaryň arasynda ýüze çykan etniki çaknyşyklaryň netijesinde 450 töweregi adam ölüpdi we müňlerçe oýler weýran edilipdi.
Prezident Atambaýew: “Ýurduň günortasynda gyrgyz we özbek jemgyýetiniň arasynda çuňňur konfrontasiýa ýa-da düşünişmezlik we köp meseleler bar – integrasiýa ýok. Biz munuň diňe bir çözgüdini görýäris: gyrgyz we özbek jemgyýetindäki bu bölünişikleriň öňüni almak üçin kimdir-biri syýasy ädim ätmeli. Diňe şondan soň biz geljekde bu regionda täze tragediýalaryň öňüni alyp bileris. Edil häzirki wagt biz gyrgyzlaryň tarapynda-da, özbekleriň tarapynda-da milletçiligi görýäris” diýip, belledi.
Şol wagtyň özünde-de, prezident Atambaýew 2010-njy ýylyň iýunynda bolan wakalarda “daşarky güýçleriň eliniň” bolandygyny hem öňe sürdi. Emma ol bu mesele barada jikme-jik gürrüň etmekden saklandy.
Birleşen Ştatlaryň Manas harby bazasyny ulanmaklary bilen bagly mesele barada durup geçip, ol 2014-nji ýylda NATO-nyň aglaba güýçleri Owganystandan çykandan soň, ABŞ-nyň harby güýçleriniň Gyrgyzystanda saklanmaklary üçin zerurlygyň bolmajakdygyny we onuň operasiýalarynyň diňe graždan aeroporty arkaly amala aşyryljakdygyny aýtdy.


text:
25-nji maýda “Abadançylyk” adyna eýe bolan kaşaň binanyň açylyşy boldy. Bu özboluşly bina paýtagtymyzyň Köpetdagyň etegindäki gözel künjekleriniň birinde, Arçabil we Çandybil şaýollarynyň çatrygynda guruldy. Ol abadançylygy, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe uly ösüşlere beslenen türkmen topragynyň parahatçylygyny alamatlandyrmak bilen, bu künjegiň binalaryna utgaşdy.
Binanyň umumy belentligi 47 metr bolup, onuň sütüni bäş bölekden ybaratdyr. Binanyň ýokarsynda bäş sany kepderiniň şekili ýerleşdirilen Ýer şary bar. Binanyň sütünleriniň ýokarky bölegi milli şekiller bilen bezelen halka arkaly baglanyşýar. Munuň özi bir bitewüligi, agzybirligi alamatlandyrýar. Ýurdumyzyň her bir welaýatyna mahsus göller we bezeg aýratynlyklary bilen gurşalan sütünler bäş welaýatyň bitewüliginiň baş nyşanyny düzýär.
Türkmen halkynyň parahatçylyk söýüjilik we dostluk ýörelgelerini alamatlandyrýan kepderiler Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň halkara giňişliginde dostluk hem-de netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmegine gönükdirilen we dünýä bileleşiginiň giň ykrarnamasyna hem-de goldawyna eýe bolan döredijilikli syýasatynyň esasyny düzýän döwletimiziň özygtyýarlylygynyň, gülläp ösüşiniň, halkymyzyň bagtyýarlygynyň nyşanlaryny özünde jemleýär. 26 müň inedördül metr meýdany bolan bu binanyň yşyklandyryjylar bilen üpjün edilen we bezeg sütünleri bolan suw çüwdürimleri onuň kaşaňlygyny artdyrýar.
Binanyň dört tarapyndan ýerasty pyýada geçelge gurlupdyr. Onuň ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrylypdyr, bu ýerde giň meýdany bolan gök zolak dörediler.


text:
Birleşen Ştatlaryň öňki goranmak ministri Donald Rumsfeld bilen Owganystan we 2005-nji ýylyň maý aýynda Andijanda bolan gyrgynçylyk barada söhbetdeşlik. Söhbetdeşligi Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyndan Jeýms Kirçik geçirdi.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Birleşen Ştatlar Owganystana çozup gireninde Waşington ilki dürli uruşparaz serkerdeler bilen işleşmeli boldy. Siz kitabyňyzda bulary ýakymsyz adamlar diýip häsiýetlendirýärsiňiz. Siziň pikiriňizçe, bu adamlary soňra ýurdy dolandyrmak işine goşmak ýalňyşlykmydy?
Donald Ramsfeld:
Bu ýalňyşdyr öýdemok. Ilki bilen-ä men olara ýakymsyz adamlar diýenimi bilemok. Kitapda olary halkyň aýdýanlaryna ýa çaklamalaryna görä häsiýetlendirdim. Elimde bu aýdylýanlary tassyklara ýa inkär edere maglumat ýokdy. Olar näme bolsalar şoldy. Olar gurakçylykdan, on ýyla golaý Sowet okkupasiýasyndan, soň hem graždanlyk urşundan ejir çeken ýurtda uruş alyp barýardylar.
Käbir adamlar olara uruşparaz serkerdeler diýýärdi, käbirleri hem tire ýolbaşçylary ýa söweşijileriň generallary diýýärdi. Näme diýilse-de, olar hakyky demokratlar däldi. Olar Owganystanda ýaşaýardylar we şol ýerde adaty hasaplanýan zatlary hem edýärdiler. Biziň üçin dünýäde iň gowy zat olar bilen hyzmatdaşlyk etmekdi. Olar hem Talybana hem-de Al-Kaýda garşydy. Bize şolaryň hyzmatdaşlygy bilen Talybany gysga wagtyň içinde Owganystandan çykarmak başartdy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz biziň administrasiýamyzyň daşary syýasatynda edilen iň agyr ýalňyşlyk 2005-nji ýylyň maýynda Özbegistanyň Andijan şäherinde bolan gyrgynçylyga Amerikanyň görkezen reaksiýasy boldy diýýärsiňiz. Kitabyňyzda bu gozgalaňy ýola goýan yslam döwletini gurmaga synanyşýanlykda aýyplanýan yslamçy eksremistik topar diýip ýazýarsyňyz. Internet sahypaňyzdaky Goranyş aňtaw gullugynyň bir belliginde bolsa, muňa sebäp bolan ýaramaz sosial-ykdysady şertlerden närazylyk diýilýär. Siz henizem Andijan wakasyny döreden yslamçy ekstremistler diýen pikirdemi ýa-da muňa sebäp bolan Karimowyň režiminiň korrumpirlenendigi, onuň halka edýän zulum-sütemi diýen pikire goşulýarmysyňyz?Donald Ramsfeld:
ABŞ-nyň prezidenti Jorj Buş (ortada), wise-prezident Dik Çeneý (çepden ikinji), goranmak ministri Donald Ramsfeld (sagdan ikinji), Bilelikdäki harby ştabyň başlygy general Riçard Maýers (sagda) we milli howpsuzlyk boýunça geňeşçi Kondolizza Raýs, Krowford, Teksas ştaty, 23-nji awgust, 2004-nji ýyl.
Men kitapda näme ýazan bolsam, şol pikirden dänemok. Aňtaw gullugy tarapyndan dürli netijelere gelmäge ýol açýan birnäçe bellik bardy. Ol mahallar bolup geçýän zatlar barada elimizde faktlara daýanýan maglumat ýokdy. Mende galan täsire görä, munuň sebäpleri barada heniz hem jedelli pikirler bar.
Biziň ýurdumyzda adam hukuklaryndan, graždan hukuklaryndan we beýleki mümkinçiliklerden peýdalanýan adamlar bulardan beýleki halklaryň hem peýdalanmagyny, öz halkyny bu mümkinçiliklerden mahrum edýän režimiň tankytlanmagyny isleýärler. Bu bir düşnükli we oňyn zat. Beýleki tarapdan bolsa, dünýäde özüni biziňki ýaly alyp barýan, Günbatar Ýewropa ýurtlary, Awstraliýa, Günorta Koreýa ýa Ýaponiýa ýaly syýasy sistemasy ýeterlik erkin diýerlik derejä ýeten ýurtlar köp däl. Onsoň iki zada garamaly bolýar. Ilki olar şu erkin we erkin däl aralykda nireräkde ýerleşýär? ”Freedom Hause” muny her ýyl analizleýär. Merkezi Aziýa respublikalarynda Birleşen Ştatlar we Günbatar Ýewropa ýurtlary bilen deňäniňde, erkinligiň azdygy belli zat.
Garalmaly beýleki zat bolsa, olaryň haýsy ugra tarap barýanlygy. Olar erkinräk syýasy sistema we erkinräk ykdysady sistema tarap barýarmy ýa yza tesýärmi? Özbegistan barada aýdanyň, meniň garaýşymça, ol ýerde biziňki ýaly erkin syýasy sistemanyň, erkin ykdysady sistemanyň ýokdugy şübhesizdi, ýöne ol şol tarapa ilerläp barýardy. Biz öz hereketimiz bilen özümiziň Özbegistan bilen diňe bir öz howpsuzlyk hyzmatdaşlygymyza zyýan etmek däl, ol ýurda yza tesmäge hem itergi berdik.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz häzir goranmak ministri bolsadyňyz, prezident Obama Liwiýa barada näme maslahat bererdiňiz?Donald Ramsfeld:
Meniň pikirimçe, häzirki goranmak ministri Robert Geýts gerekli maslahatlary berýär. Biri telewideneýede çykyş edip, “uçuş gadagan edilen zona gerek” diýýär, biri “ýük maşyny gadagan zona”, ýene biri “tank gadagan zona gerek” diýýär. Ýagdaý bu aýdylýanlardan çylşyrymly. Ätiýaçly bolmak gerek. Men Geýtsiň maslahatlary bilen ylalaşýaryn.


text:
Ispaniýanyň paýtagty Madridde ýurtdaky ýokary derejeli işsizlige protest bildirip, müňlerçe adam demonstrasiýa geçirdi.
Ýygnanalar ykdysady çökgünligiň hötdesinden gelmek üçin gyssagly çäreleleriň geçirilmegini hem talap etdiler.
Ýekşenbe güni geçirilen demonstrasiýa ýurduň 30 töweregi şäherinden adamlar gatnaşdy. Käbir adamlar paýtagta çenli ýöräp bardylar. Bu olaryň bir hepdä golaý wagtyny aldy.
Ispaniýada işsizligiň derejesi 21%-e deň. Bu beýleki Ýewropa ýurtlary bilen deňeşdirilende iň ýokary görkezijidir.


text:
Ukraina terrora garşy operasiýalarda 125 esgeriň wepat bolandygyny aýdýar. Ukrainanyň birinji wise-premýeri Witaliý Ýerema hökümetiň iki aý mundan öň ýurduň gündogarynda Orsýete tarapdar separatistlere garşy başlan “terrorçylyga garşy” operasiýalarynyň dowamynda howpsuzlyk güýçleriniň 125 wekiliniň wepat bolandygyny aýtdy.
Ýaremanyň 16-njy iýunyň aýagynda aýtmagyna görä, öldürilenleriň arasynda esgerler, polisiýa ofiserleri, serhetçiler we Ukrainanyň howpsuzlyk güllugynyň işgärleri bolupdyr. Ukrainanyň hökümet güýçleri 14-nji iýunda Orsýete tarapdar separatistleriň harby uçary urup gaçyrmagynyň netijesinde agyr adam ýitgisini çekdiler. Şonda 49 adam wepat bolupdy.
Şol bir wagtyň özünde-de Ukrainanyň serhet gulluklary 17-nji iýunda Donesk regionynda separatistleriň barlag-geçiş nokadyna eden hüjüminde 31 sany serhetçiniň we esgeriň wepat bolandygyny habar bediler.
Ukrainanyň Milli howpsuzlyk gullugynyň we Goranmak geňeşiniň ýolbaşçysy Andriý Parubiý Donetskde we Luhanskda 15-20 müň aralygynda onuň öz sözi bilen aýdylanda “ýaragly terrorçynyň” bar bolmagynyň şeýle-de olaryň ýarsyndan gowragynyň “Orsýetden gelen bolmagynyň” çak edilýändigini aýtdy.


text:
Türkmenistanyň Belarusdaky ilçihanasynyň resmi websaýty işlemeýär. Bu ýagdaýy Azatlyk Radiosyna Türkmenistanyň Minskdäki ilçihanasynda hem telefon arkaly tassykladylar.
Websahypanyň, ilkibaşda özlerini ”Yslam Döwleti” atly terror topary bilen ilteşiklidigini aýdýan hakerler tarapyndan döwlüp, soňra onuň düýpden ýatyrylandygy aýdylýar. Sahypanyň işlemezliginiň sebäbi hakda resmi taýdan takyk maglumat berilmeýär.
Türkmenistanyň Belarusdaky ilçihanasynyň işgäri Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda saýtyň diňe soňky iki gün bäri işlemeýändigini, emma munuň sebäpleri barada bir zat aýdyp bilmejegini aýtdy.
Mundan ozal Belarusyň bilim we tehnologiýa boýunça habarlary çap edilýän - 42.tut.by atly internet neşiri bolsa, ilçihananyň resmi sahypasynyň “Yslam döwleti ” atly terror toparynyň tarapdarlary tarapyndan döwlendigini aýdyp, ilçihananyň saýtynyň baş sahypasynda eli tüpeňli bir adamyň suraty bilen ”Yslam Döwleti” toparynyň simwollaryny görkezýän maglumatyň ýerleşdirilendigini habar beripdi.
Agzalýan şol neşir ilçihananyň internet sahypasynyň suratyny hem çap edipdir. Şol suratdan belli bolşuna görä, ilçihananyň internet sahypasyny döwen hakerler tarapyndan ýerleşdirilendigi aýdylýan maglumatda şeýle diýilýär: “Sahypa “Yslam Döwletiniň” Internet hakerler topary Al-Moujahidine tarapyndan ele alyndy, siziň howpsuzlygyňyza eýe çykyldy”.
Şeýle-de maglumatyň beýleki bir böleginde sahypa hüjüm eden Abdellah Al-Maghribi diýlen ýazgy ýerleşdirilipdi.
Bu maglumatlar 7-nji aprelden başlap Belarusyň dürli internet neşirlerinde peýda boldy. Emma edil häzirki gün şol maglumatlar ilçihananyň sahypasyndan aýrylyp, sahypa düýbünden ýatyryldy diýlen maglumat göze ilýär.
Bu barada Türkmenistanyň Belarusdaky ilçihanasy resmi beýanat ýaýratmady.
Howpsuzlyk meselesi gün tertibinde
Türkmenistan 1995-nji ýylda yglan eden bitaraplyk statusynyň regionda parahatçylygyň we durnuklylygyň güýçlendirilmegine goşant goşmagyna resmi derejede yzygiderli umyt bildirip gelýär.
Emma, muňa garamazdan, soňky wagtda goňşy Owganystanda “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileriniň täsiriniň güýçlenýändigi baradaky maglumatlaryň artmagy bilen, türkmen häkimiýetleri bu ugurda dürli çäreleri görüp başladylar.
2-nji aprelde Aşgabadyň iň uly metjitlerinden biri Är-Togrul gazy metjidiniň ymamy juma namazynda eden çykyşynda, “Yslam Döwleti” toparyny berk ýazgyryp, onuň Yslamyň duşmanlary tarapyndan maliýeleşdirilýändigini we şol toparyň yslam dininiň bähbidine garşy hereket edýändigini aýdyp çykyş etdi.
Şol bir wagtyň özünde-de şu ýylyň başyndan bäri Türkmenistan ätiýaçlykdaky harbylaryny goşuna çagyrdy, Owganystan bilen umumy serhedini garym gazmak, sim çekmek ýaly çäreler arkaly pugtalandyrýar, şeýle-de sebitdäki howpsuzlyk problemasyny halkara regional derejede gozgaýar.
Halkara ýardamy
ABŞ-nyň harbylarynyň baş ştabynyň komandiri, general LIýod Austyn mart aýynyň aýagynda Kongresiň harby güýçler boýunça komitetinde eden çykyşynda Türkmenistanyň Owganystan bilen serhedindäki durnuksyzlyk meselesini çözmekde harby ýardam almak islegi bilen ABŞ-a hem ýüz tutandygyny habar beripdi.
Orsýetiň hem Türkmenistana harby taýdan ýardam bermäge we hatda goşun girizmäge-de ukyplydygy barada soňky döwürde orsýet mediasynda yzygiderli maglumatlar çap edilýär.


text:
Geçen aý Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistany dünýä açmak, halkara žurnalistler we syýasatşynaslar merkezini döretmek hakynda manyly gürrüň eden-de bolsa, ondan soň MTS kompaniýasy bilen Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň arasynda turan biznes konflikti barada türkmen graždanlaryna resmi derejede hatda habaram berilmedi.
Halkara metbugatynda bu jedelli konfliktiň sebäpleri doly beýan edilenden soň, näme üçindir oňa jogap hökmünde Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligine derek Daşary işler ministrligi metbugat beýanaty bilen çykyş etdi. Aýry-aýry döwletlere degişli korporatiw taraplaryň arasynda konflikt dörände, oňa haýsy-da bolsa bir tarapyň Daşary işler ministrliginiň goşulmagy dörän ýagdaýy syýasylaşdyrýar, oňa pozitiwlik goşmaýar. Bu ýagdaýy aýdyňlaşdyrmak soňra iki tarapyň döwlet ýolbaşçylarynyň üstüne düşýär. Eger-de şeýle konfliktler syýasylaşdyrylsa, onda daşary ýurt kompaniýalarynyň hyzmatyny alýan hökümet dünýä derejesindäki ykdysady abraýyny gaçyrýar.
MTS kompaniýasy bilen başlanan bu jedelli konflikt eýýäm Türkmenistanyň ykdysady pozisiýasyny halkara görkezijilerde aşak düşürdi. Türkmen hökümeti bilen işleşjek daşary ýurt kompaniýalary üçin töwekgelçilik döredi. Sebäbi bir ýurtda işlemek üçin daşyndan gelen kompaniýa hökümetden rugsat alandan soň, tä onuň möhleti gutarýança olaryň işlerini togtatmak bolmaýar. Eger-de olar döwletiň hereket edýän kanunlaryna garşy gitmese, ýa-da onuň düzgünlerini bozmasa, onda olara hiç hili päsgelçilik döredilmeýär. Ýurda daşyndan maýa getirip ýatyrjak we işlejek kompaniýalara döwlet tarapyndan bu meselede kepil geçilýär.
“Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň we MTS kompaniýasynyň arasynda her bäş ýyldan baglaşylmaly şertnama boýunça türkmen tarapy anyk täze tekliplerini hem bermedi” diýip, MTS öz beýanatynda ýazýar.
Kerwen yza döndi…
Sanlyja günüň dowamynda aragatnaşygyň kesilmegi bu hyzmata uýgunlaşan adamlarda uly kynçylyk döretdi. Tassyklanmadyk käbir maglumatlara görä, MTS kompaniýasy aragatnaşygyň togtadylmagy zerarly 600 million amerikan dollaryny ýitiripdir.
Elbetde, türkmen hökümeti bu konfliktiň ula gitjegini duýan hem däldir. Sebäbi Aragatnaşyk ministrligi bu hereketi bilen öz hasabyna ummasyz pullaryň geljegini görensoň, onuň yzyndan turjak jedeliň döwlet edarasynyň bähbidine çözüljegine ynanandyr. Şeýle ýagdaý Merkezi Aziýa döwletleriniň köpüsine mahsus. Bu döwletlerde hökümetiň teklibi ýalňyş hem bolsa, öz ýurtlarynda ony dogry hasaplamaga endik edilipdir.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi öz ýaýradan beýanatynda bu konfliktde türkmen tarapynyň dogry hereket edendigini, kanunyň olaryň tarapyndadygyny belläp geçýär. Şol beýanatda DIM MTS-iň hemme müşderlerine hyzmat etmäge Türkmenistanyň “Altyn Asyr” mobil operatorynyň doly güýjüniň bardygyny aýdýar. Emma müşderiler “Altyn Asyr” operatorynyň hyzmatyndan nägile.
MTS-iň ýapylmagy Türkmenistanyň hemme ýerlerinde “Altyn Asyryň” belgilerini alamaga gelen adamlardan ýaňa uzyn-uzyn nobatlaryň döremegine getirdi. Ol nobatlar daşyndan 1990-njy ýyllaryň çörek nobatyny ýada salýar. Ýagdaýdan peýdalanyp, “Altyn Asyryň” işgärleri kä ýerlerde bir SIM kartany 100 amerikan dollaryndan satdylar.
“Altyn Asyryň” jaňlary, onuň berýän hyzmatlary öňki ýagdaýyndan has pese gaçdy, mobil telefony ulanmak gaty kynlaşdy. Bir belgini almak üçin ony 3-4 gezek täzeden aýlamaly. Eger-de SMS iberseň, onda ol bir günüň dowamynda barýar.
Ine, sanlyja günüň dowamynda Türkmenistanyň aragatnaşyk infrastrukturasy 10 ýyl yza, 2000-nji ýyldaky keşbine dolanyp geldi. Hemmeler öňe ýörese, biziň kerwenimiz yza gönükdi. Bu ýerde begenere zat ýok.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Bu blogda öňe sürlen pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Salam hormatly lukman! Men 18 ýaşymda. Maňa lukman warikosele kesel kesgidini goýup, operasiýa etmelidigini aýtdy. Men operasiýa etdirmäge gorkýaryn, maşgalam hem göwnänok. Bu keseli dermanlaryň kömegi bilen bejerip bolmazmy?
Saýtyň okyjysy.
Salam lukman! Men Size şeýle sorag bilen ýüzlenmekçi. Ýakynda mende warikosel keselini anykladylar. Köp ýörämde erkeklik agzalarym agyrýar. Özüm hem entek öýlenmedik. Meniň eşidişime görä, warikosel önelgesizlige getirýämiş. Bu dogrumyka?
Saýtyň okyjysy.
Salam hormatly lukman! Men warikosele sebäpli operasiýa etdirdim. Operasiýadan soň berjaý etmeli düzgünler barada aýdaýsaňyz minnetdar bolardym. Ondan soň näçe wagtlap jynsy gatnaşyklary geçirmeli dälkä?
Saýtyň okyjysy.
>>
Jemgyýetde saklanyp galan pikire görä, är-aýal önelgesizliginiň esasy günäkäri höküminde aýal maşgalany belläp, erkek adamda ýüze çykyp biljek oňa sebäpkär ýagdaýlar ünsden düşürilýändir. Erkeklik önelgesizliginiň esasynda üç sany kynçylyk ýatýandyr: erkeklik jyns öýjükleriň (spermatozoidleriň) hil taýdan üýtgemegi we mukdarynyň peselmegi, olaryň tohum çykaryjy ýollarda hereketjeňliginiň we daşyna çykarylmagynyň bozulmagydyr. Şeýle kynçylyklar birnäçe sebäplere görä döräp bilse-de, köplenç ýagdaýlarda ol ýumurtgajyklardaky temperaturanyň ýokarlanmagy esasynda, tohum öýjükleriniň zeperlenmegi bilen häsiýetlendirilýän warikosele keseliniň netijesinde ýüze çykýandyr.
Warikosele näme?
Warikosele-ýumurtgajygyň we tohum tanapjygynyň damarlarynyň warikoz giňelmegidir. Bu kesel ganyň yzyna gaýtmagyna päsgelçilik döretmeli damarlaryň gapajyklarynyň (klapan) işlemezligi ýa-da ýaramaz işlemegi netijesinde döreýär. Damarlarda basyş ýokarlananda (adam dik duranda ýa-da bedene fiziki agram salnanda) gan yzyna gaýdyp, ýuwaş-ýuwaşdan wena damarynyň giňelmegine eltýär. Netijede, tohum tanapjygynyň töweregindäki damarlar giňelýär.
Bu ýagdaýyň ýüze çykmagyna, anatomiki aýratynlyklar netijesinde çep böwrek wenasynyň aorta hem-de ýokarky mezenterial (çöz) arteriýasy tarapyndan gysylmagy hem sebäp bolup bilýändir. Şol sebäpden hem, çep taraplaýyn warikosele has ýygy duş gelip, iki taraplaýyn warikosele 20% ýagdaýlarda duş gelse, sag taraplaýyn warikosele duş gelýän ýagdaýlaryň diňe 2%-i düzýändir.
Warikosele agyr keselmi?
Warikosele adam janyna howp salmaýar. Bu kesel bilen ömür boýy ýaşap bolýar. Bu keseliň getirýän erkeklik önelgesizligi we agyrylaryň döremegi ýaly gaýraüzülmeleri esasy kynçylyklar bolup durýandyr.
Warikosele nädip önelgesizlige getirýär?
Suwuklygyň gysylmaýandygy mälim zat. Şol sebäpli hem, ganyň yzyna gaýtmagy netijesinde döreýän basyş ähli ugurlara ýaýraýar. Basyşyň netijesinde damarlar ulalyp, süýnýärler. Adamyň damarlarynyň diwarlarynyň berkligine we onuň damar basyşyna baglylykda, wenalaryň ulalmagy dürli derejelere ýetip bilýär. Ýumurtgajygyň töweregindäki damar tory ulalyp gidýär we köplenç ýumurtgajyk wena damarlaryndan ybarat özeniň (gubka) içine çümen ýaly bolýar. Şeýle gan "ýassyjagy" tohum haltajygyndaky ýylylyk çalşygynyň bozulmagyna getirýär. Netijede, ýumurtgajyk sowamagyny bes edýär. Şonuň netijesinde, spermatozoidleriň işlenip çykmagy üçin zerur bolan pes temperaturanyň saklanylmaýandygy sebäpli, erkeklik öýjükleriniň kadaly emele gelme hadysasy bozulýar. Hut şu sebäpli warikosele erkeklik önelgesizliginiň esasy faktorlarynyň biri bolup durýar.
Esasy mehanizme baglylykda, warikoselede önelgesizlik birnäçe sebäplere görä döräp biler:
1. Tohum haltajygyndaky temperaturanyň bedeniň temperaturasynyň derejesine ýetmegi.
2. Böwreklerden, böwreküsti mäzlerden biologiki işjeň maddalaryň ýumurtgajyklara düşmegi.
3. Ýumurtgajygyň gan aýlanşygynyň bozulmagy.
4. Ýumurtgajygyň dokumalarynda ýygnanýan we olary şikeslendirýän erkin radikallaryň täsiri.
Bu kesel ýygy duş gelýärmi?
Warikosele iň ýygy duş gelýän keselleriň biri bolup, ol erkekleriň 10-15 %-de duş gelýändir. Önelgesizlikden ejir çekýän erkek adamlaryň 40%-de warikosele keseli anyklanylsa, ozal çagasy bolup, häzir önelgesiz erkek adamlaryň 70%-de bu kesel kesgitlenýändir.
Warikosele keseliniň ýüze çykyşy.
Bu kesel köplenç, jynsy ýetişigi döwründe başlanýar. Ol hiç bir alamatsyz hem bolup bilýär. Şonda warikosele lukmançylyk barlaglarynyň netijesinde ýüze çykarylýar.
Warikosele käwagt ýumurtgajygyň töweregindäki agyrylaryň döremegi ýaly alamat bilen biynjalyk edip biler. Agyry güýçli däl-de, dartýan, çekýän häsiýetli bolýar. Agyry damar çyrmaşygynyň diwaryna gan basyşynyň täsir etmegi netijesinde döreýär. Adam dik duranda ýa-da özüne fiziki agram salanda, damar basyşy ýokarlanyp, agyry has güýjeýär.
Warikosele keseliniň anyklanylşy we bejergisi.
Ýumurtga haltajygyň wena damarlarynyň giňelmesini barlag wagtynda lukman kesgitläp bilýändir. Wena üýtgemeleriň irki tapgyrlarynda ýumurtga haltajygyň ultrases barlagy we dopplerografiýa barlagy, keseli kesgitlemekde lukmana kömege gelip biler. Barlagdan anyk maglumatlary almak üçin, olar näsagyň dik duran we ýatan ýagdaýynda hem geçirilmelidir.
Hirurgiki operasiýalaryň görkezilen görnüşini ulanma, keseliň netijeli bejergisi bolup durýandyr. Ýöne keseliň howpsuz bolup, alamatsyz geçýändigi sebäpli, onuň uly erkek adamlarda kesgitlenmeginiň hem operatiw bejergi üçin görkezme bolup durmaýandygyny bellemelidir. Ýumurtgajyklarda agyrylaryň döremegi, ýumurtga haltajygyň daşky görnüşiniň üýtgemegi, erkeklik öýjükleriniň hil we mukdar taýdan pesligi netijesinde önelgesizligiň emele gelmegi, operatiw bejergini geçirmek üçin görkezme bolup durýandyr. Oňa garamazdan, köp hünärmenleriň pikirine görä, ýüze çykyp biljek önelgesizligiň öňüni almak üçin, çagalarda we ýetginjeklerde döreýän warikosele keselinde hirurgiki bejergini ulanma wajyp bolup durýandyr.
Häzirki amaly lukmançylykda operatiw bejerginiň 4 esasy usulyny ulanýarlar:
Operasiýanyň açyk usuly (Iwanissewiç boýunça).
Bu usulyň kömegi bilen ýumutgajyklaryň wenalary gasyk kanalynyň içki halkajygynyň derejesinden ýokarda daňylýandyr. Deri we derasty ýag gatlagy kesilenden soň, siňir we myşsa gatlaklary süýşürilip, ýumurtgajyklaryň wenalary tapylyp, daňylýandyr.
Kiçi kesikden geçirilýän Marmaryň operasiýasy.
Operasiýa ujydyň düýbünden 1 sm. aralyga süýşüp, daşky gasyk halkajygynyň proýeksiýasynda edilýän kesik arkaly geçirilýär. Deri we derasty ýag gatlagy kesilenden soň, tohum tanapjygy tapylyp, onuň wenalary daňylýandyr. Ondan soň, ýumurtgajyklardan gaýdýan gan üstleýin ýerleşýän wenalar arkaly çykarylýandyr.
Laproskopiki operasiýa.
Hirurgiýada geçirilýän täze usul bolup, ony geçirmek üçin garnyň öňki diwarynda 3 sany, diametri 5 mm. bolan deşijekler edilýändir. Birinji deşijekden hirurg wideomonitor bilen birleşdirilen kiçijik telekamerany salýar. Monitoryň kömegi bilen hirurg operasion meýdançada nämeleriň bolup geçýändigini görmäge mümkinçilik alýar. Iki sany beýleki deşijekden kiçijik gysyçlar we gaýçylar salynýar. Operasion meýdançanyň ulaldylyp görkezilýändigi sebäpli, hirurg wenany aňsatlyk bilen tapyp, ony hirurgiki sapaklar bilen ýa-da ýörite titan simlerini goýup daňýandyr. Operasiýa 20-30 min. dowam edýär.
Ýumurtgajygy öňki gan aýlanşygyndan mahrum edýän mikrohirurgiki operasiýa.
Operasiýa ýumurtgajygyň kadaly gan aýlanşygyny dikeltmäge kömek edýär. Bu ýagdaý ýumurtgajygyň wenasynyň garyn üsti wenasyna oturdylmagy arkaly gazanylyp, wena ganynyň kadaly çykarylmagyna şert döredýändir.
Operasiýadan soňky dikeldiş döwri 1 aýa golaý dowam edip, şol möhletiň içinde näsag özüne fiziki agram salmakdan, sport bilen meşgullanmakdan saklanmalydyr. Şeýle-de şonça wagt duzly, ýiti, ajy iýmiti kabul etmekden we jynsy gatnaşyklardan wagtlaýyn saklanma maslahat berilýär.
Teswirlemeler
Mümkin bolsa jogabynyza garaşýan hormatly lukman!
Salam! Lukmanlarymyzyň ählisi işden boş wagtlary saýtymyz bilen hyzmatdaşlyk edýärler. Soragyňyza çalt jogap almak üçin öz maşgala lukmanyňyza ýuzlenmegiňizi maslahat berýäris. Saýtda 'gözleg" diýp ýazylan ýere ýazyp isleýan temalaryňyzy gözlap, olary tapyp okap bilersiňiz.
Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Warikosele keseliniň özi ýumurtgajyklaryň işine täsir edip, testosteron erkeklik gormonynyň derejesini peseldip bilýändir. Bu gormonyň bolsa erkeklik jyns agzalarynyň ösmegi we kadaly işlemegi üçin täsiri ulydyr.Eger Sizde warikosele keseli jynsy kämilleşme döwründen soň dörän bolsa, ujydyň ululygyna täsir edip bilmez.Şu sorag babatda we geljekde önelgesizlik kynçylygyny aradan aýyrmak maksady bilen warikosele keseliniň bejergisini geçirmek üçin urolog lukmanyna ýüz tutmak dogry bolar.
Operasiýalaryň bahasy olaryň görnüşine, oňa taýynlyk döwri geçirilmeli barlaglaryň mukdaryna, operasiýadan soňky dikeldiş döwrüniň geçişine we ýüzlenen bejeriş edaraňyzyň derejesine baglylykda tapawutlanyp biler.Anyk jogaby bilmek üçin ýüzlenjek bejeriş edaraňyzyň hasaplaşyk bölümine ýüz tutmak ýerlikli bolar.
Bejergi usullarynyň netijeliligi, elbetde keseliň ýüze çykyş derejesine, ýüz tutan keselhanaňyzyň bejeriş düzgünleriniň aýratynlyklaryna bagly bolup durýandyr.Ýöne sanalyp geçilen usullaryň içinde netijeliligi, keseliň gaýtalanma ähtimallygynyň pesligi we kosmetiki taýdan oňaýlylygy babatda Marmaryň usuly has netijeli bolup durýandyr.
Keseliň täzeden gaýtalanma ähtimallygy operatiw bejergi usulynyň görnüşine, keseliň geçiş ýagdaýyna we derejesine baglydyr. Sagalma üstünligini gazanma ýygylygy kesgitlenende, laporoskopiki usul 85%, adaty geçirilýän operasiýalar (Iwanissewiça boýunça hem) 50%, mikrohirurgiki usul bolsa 95% görkezijini düzýändir.Ýöne netijeli mikrohirurgiki usulyň bahasynyň hem ýokarydygyny bellemelidir. Netijeli boljak bejergi usuly diňe barlaglardan soň kesgitlenip bilner.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türk polisiýasy hökümete garşy demonstrasiýalaryň ikinji gününde Stambulyň Taksim skwerine barmaga çalyşýan protestçiler bilen çaknyşdy.
Polisiýa protestçilere garşy göz ýaşardyjy gaz we suw toplaryny ulandy. Demonstrasiýaçylaryň käbiri polisiýany daşlady.
Bu gowga Stambulda anna güni, polisiýa müňlerçe protestçini dargatmak üçin göz ýaşardyjy gaz we suw çüwdürimlerini ulananda başlandy.
Demonstrasiýaçylar şäheriň saklanyp galan ýaşyl zolaklarynyň birinde gurluşyk edilmegine garşylyk bildirdiler.
Azyndan 12 adam jebir çekdi. Stambulda polisiýanyň eden ýowuzlygy baradaky habarlar Ankarada, kenaraýaka şäheri Izmirde hem protestleriň döremegine getirdi.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan Stambulda çykyp gürläp, Taksime gezime çykanlara, dükan eýelerine, myhmanlara mundan artyk zeper ýetirmezlik üçin, protestleri derhal bes etmäge çagyrdy.


text:
Ak tam Owganystanda geçirilen dawaly prezidentlik saýlawlary bilen ilteşikli ençeme aý bäri dowam edýän goh-galmagalyň soňuna ýetilip, ýurtda häkimiýet paýlaşygy şertnamasyna gol goýulmagyna gowy baha berdi.
Gelnen ylalaşyga laýyklykda, Aşraf Gani ýurduň prezidenti, Abdylla Abdylla bolsa häkimiýetiň baş ýerine ýetirijisi bolar.
Bu ylalaşykdan birnäçe sagat soň Owganystanyň saýlaw komissiýasy Ganini iýun aýynda geçirilen saýlawlaryň ýeňijisi diýip yglan etdi, emma şol saýlawlaryň soňky netijelerini mälim etmegi ret etdi.
Ak tam gürrüňi gidýän şertnama gol goýulmagyna gowy baha berip, “demokratik prosese hormat goýmak” Owganystanyň öňe gitmegi üçin ýeke täk hakyky ýoldur diýdi.
Şeýle-de, Nýu-Ýorkda Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk geňeşi “Owganystanda prezidentlik saýlawlarynyň tamamlanmagyna” gowy baha berip, metbugat beýanatyny ýaýratdy. Beýanatda gurama agza ýurtlaryň Owganystanyň täze “milli bütewi hökümeti” bilen işleşmegi umyt edýändigi mälim edilýär.


text:
Soňky aýlarda Täjigistanda Çorkuhyň we Sogd welaýatynyň Isfara etrabynyň polisiýasy juda işli boldy.
Çorkuhda we Çilduhtaron regionynda polisiýanyň geçiren iki reýdinde gozgalaňçy diýlip güman edilýän bäş adam öldürildi. Häkimiýetler olaryň ikisiniň gadagan edilen “Özbegistanyň yslamçy hereketi” atly toparyň tarapdary bolandygyny habar berdiler. Olaryň başga biri bolsa, terroristleriň daşary ýurtdaky gizlin lagerinde türgenleşik geçdi diýip, polisýa habar berdi.
Duşenbedäki resmiler yslamçy guramalaryň tarapdarlarynyň köpelmeginden howatyrlanýarlar. Ylaýtada Isfarada “Özbegistanyň yslamçy hereketi”atly toparyň tarapdary köp. Diňe Çorkuhda ekstremist toparlar bilen gatnaşykda aýyplanan 15 adamy polisiýa gözleýär.
Isfara etrabynyň onlarça raýaty “Özbegistanyň yslamçy hereketi” atly toparyň agzasy bolanlykda ýa-da gadagan edilen topary goldanlykda aýyplandylar. Geçen iki ýylda bu etrapda polisiýa edilen hüjümlerde hem onuň agzalary aýyplandy. Gündiziň güni bolan bir hüjümde polisiýa işgäri atylyp öldürildi we başga-da ikisi ýaralandy.
Isfara etraby Fergana jülgesiniň merkezinde ýerleşýär. Resmiler Isfaradaky islendik bidüzgünçiligiň ýa-da gozgalaňçylaryň işiniň bütin regiona ýaýramagynyň mümkindigini duýdurýarlar. Bu etrapda Täjigistanyň we Gyrgyzystanyň anyk serhedi hem ýok.
Ýerli media Isfarany Sogd welaýatynyň "Yslam üçburçlygy" diýip atlandyrýar. Hatda sowet eýýamynda hem bu regionda yslamyň düzgünleri doly berjaý edilipdi. “Isfadarada molla köp. Olar ýerli çagalara yslamy öwredýärler”diýip, Çorkuhdaky metjidiň ymamy Raşidhon Seýitmuhammedow aýdýar. “Dogrymy aýtsam, menem ilkinji dini sowady gadagan edilen kurslarda aldym” diýip, ol sözüne goşdy.
Iki tarap hem tankytlanýar
Ymam Raşidhon Seýitmuhammedow yslamçy gozgalaňçylary we hökümetiň yslam baradaky syýasatyny berk tankytlaýar. Şeýle-de ol ekstremist we terrorist toparlary hem ýazgarýar. Ymam: “Hudaý kimdir biriniň yslamyň adyndan başga birini jezalandyrmagyny buýurmaýar” diýýär.
Raşidhon Seýitmuhammedow ýene-de şeýle diýýär: “Eger şol adamlar yslamy goramakçy bolsalar, onda metjide baryp, namaz okamaly we ymam bolmaly. Eger olar käbir toparlar bilen ýaranlyk etmek isleseler, onda nämeüçin resmi taýdan hasaba alnan Täjigistanyň “Yslamy gaýtadan dikeldiş” partiýasyna girmän, gadagan edilen ekstremist toparlara goşulýarlar?”
Şeýle-de Raşidhon Seýitmuhammedow, öz atlandyryşyça, häkimiýetleriň yslam barada “ýalňyş” syýasatyny hem tankytlaýar: “Näme üçin ofisde işleýänlere metjitde namaz okaýanlara goşulmaga rugsat bermeýärler? Näme üçin 50-den ýaş bolanlara sakgal goýbermek gadagan? Eýse, metjitde namaz okalmagy ýada zenanlaryň ýaglyk daňmagy ýurduň ösüşine nähili zyýan etsin?”
Onuň sözlerine görä, bu zatlar ters netije berýär we dini düzgünleri asudalyk bilen ýerine ýetirýänleriň närazylygyna sebäp bolýar. Emma ymam Raşidhon Seýitmuhammedow Merkezi Aziýanyň beýleki döwletlerine garanda, prezident Rahmonyň hökümetiniň dini azatlyga köp hormat goýýandygyny hem belledi.
Çorkuhda 28 metjit bar. Bu welaýatyň başga obalaryndaky metjitlerden iki esse çemesi köp. Çorkuhda medrese hem bar we onda 200 çemesi çaga yslamy öwrenýär. Emma “Salmoni Fors” medresesini gutaranlar Owganystanda Halkara güýçleri tarapyndan tussag edilenden soňra, bu medrese ýapyldy.
“Durmuş kyn bolsa, dinçi artýar”
Asly Isfaraly syýasatşynas Asadulla Kerim welaýatyň beýleki ýerlerine garanda, bu etrapda dini konserwatizmiň ösendigini ykrar edýär. Şol bir wagtyň özünde ol Isfaranyň yslamçy gozgalaňçylaryň täze mekanyna öwrülýändigi baradaky aladalaryň ýerliksizdigini belledi. ”Dindar bolmak ekstremist toparlaryň tarapdary bolmak dal ähyry” diýip, ol aýtdy.
Kerim ýaşlaryň arasynda garyplygyň ösmegini we uçdantutma işsizligi Isfarada yslamçy gozgalaňçylaryň köpelmegine esasy sebäp hasaplaýar. 80-nji ýyllarda Isfarada 21 zawod we kärhana bardy. Häzir olaryň bary-ýogy 3-4 sanysy işleýär. 35 müň ilatly Çorkuhda iş tapmak juda kyn diýip, ol aýdýar.
“Hut şeýle ýagdaý bolansoň, käbirleri radikal toparlara goşulýarlar. Çünki olar öz agzalaryna maliýe kömegini edýärler. Käbir ýaşlar üçin radikal toparlar girdeji çeşmesine öwrülýär. Bular biziň şu günki inkär edip bilmejek hakykatlarymyzyň bir bölegi” diýip, Kerim belledi.
“Sen güýç, adam öldürmek bilen ekstremizmiň öňüni alyp bilmersiň. Ýaşlara zerur mümkinçilikleri döretmeli. Olar öz durmuşyndan hoşal bolmaly we öz pikirlerini arkaýyn aýdyp bilmeli” diýip, siýasatşynas Asadulla Kerim aýtdy.
Ýöne prezident Imamoli Rahmonyň hökümeti dine uýýanlary gysýar we söz azatlygyny bogýar. Ýurtda ykdysadyýetiň çökýändigi üçin täjikleriň köpüsi “ýüzüni dine öwürýär”. Muňa bolsa ekstremizmiň ösmegi hökmünde garamak dowam edýär.


text:
Durmuş syýasatynyň ýene bir esasy ösüşiniň biri syýahatçylyk, bu ýurdumyz üçin hem esasy meseleleriň biri bolup durýar. 2012-nji ýylyň sentýabr aýynda Türkmenistanda Syýahatçylyk baradaky Döwlet komiteti döredilýär.
“Awaza” milli syýahatçylyk zolagy täze döredilen aýratyn dolandyrylýan komitetiň düzümine girýär.
Halkara syýahatçylykdan girdeji almak täze döredilen syýahatçylyk baradaky Döwlet komitetiniň ilkinji wezipesi bolup durýar. Syýahatçylaryň sanyny artyrmak üçin täze syýahatçylyk ýol ugurlaryny açmak, hyzmat derejesini ýokarlandyrmak göz öňünde tutulýar.
Şu ugurda ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak we netijeli mahabat işi wajyp bolup durýar. “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyndaky myhmanhanalar üçin we Türkmenistanda gurulýan halkara ülňülere laýyk gelýän myhmanhana toplumlarynda işletmek we dolandyrmak üçin ýokary derejeli hühärmenleri taýýarlamaga esasy üns berilýär.
Geljege nazarlanyp tebigatyň dürli künjeklerini we Köýtendagyň ýadygärlikleri UNESCO-nyň Bütindünýä mirasyna girmegi barada işler alnyp barylýar.
Bu ugurda Köýtendagyň ajaýyp tebigy künjeklerisyýahatçylara amatly şertleri döretmek, bu ýerde myhmanhanalary gurmak we beýleki guramaçylyk işleri üçin tendere çykarylýar. Bu ýerde syýahatçylyga degişli bolan işleri, şu ugrundaky ösüşleri, umuman, taze talap etmeler bilen sazlamak wajypdyr.


text:
Owganystanyň resmileriniň maglumatyna görä, ölümine kaýyl hüjümçi şu gün Owganystanyň Kandagar welaýatynyň Panjwai etrabynyň häkimini öldürdi.
Kandagaryň polisiýasynyň başlygy Abdul Razygyň aýtmagyna görä, häkim Saýed Fazludin Agha we onuň iki ogly ýolda ulagda barýan mahaly maşynyna bomba berkidilen hüjümçi tarapyndan partlama sezewar edilipdir.
Maglumata görä, Aghanyň iki janpenasy hem partlamada heläk bolupdyr.
Kandagaryň hassahanasynyň resmisiniň aýtmagyna görä, ýaralanan azyndan 13 polisiýa işgäri hassahanada bejergi alýar.


text:
Iň bärkisi aprel aýyny alyp göreli. Awstriýanyň, Bolgariýanyň, Italiýanyň, Portugaliýanyň, Rumyniýanyň we Britaniýanyň wekilleri energetika meseleleri boýunça gepleşikler geçirmek üçin türkmen paýtagtyna aýry-aýrylykda gelerler.
Ýewropa Bileleşigi bilen “Nabukko” proýekti barasynda gepleşikler geçirilerine-de garaşylýar.
ABŞ-nyň maliýe ministriniň orunbasary Daniel Glaýzeriň baştutanlygynda hapa pullaryň ýuwulmagyna garşy göreş boýunça maliýe çärelerini işläp düzmek baradaky Halkara toparyň delegasiýasy-da Aşgabada gelipdi. Delegasiýanyň düzüminde Birleşen Ştatlaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Şweýsariýanyň wekilleri bar.
Daşary ýurt delegasiýalarynyň Türkmenistana saparlaryny gurnamak bilen bir hatarda Türkmenistanyň daşary ýurtlar bilen gatnaşyklaryny giňeltmek boýunça-da iş alnyp barylýar. Türkmenistany Şanhaýdaky “Ekspo-2010” halkara sergisine gatnaşmaga taýýarlamak programmasy muňa mysal bolup biler.
Türkmenistanyň prezidenti daşary ýurt ekspertleri bilen köp sanly duşuşyklarynda türkmen wekillerini türkmen durmuşynyň ähli gowy taraplaryny doly hem giňişleýin görkezmekde bar bolan ähli mümkinçilikleri ulanmaga çagyrýar.
Türkmen tarapy näme bilen daşary ýurtlulary geň galdyryp biler? Türkmenler nädip dünýäniň ünsüni özüne çekip biler? Gurluşykda gazanylanlar dünýäniň görmedik zady däl bolsa gerek. Ýöne gurluşyga berilýän şeýle uly üns hem goýberilýän ägirt uly serişde ýurduň köp sanly graždanlarynyň örän pes durmuş derejesiniň fonunda biraz geň galdyrmagy mümkin.
Daşary ýurtlular üçin türkmen gudraty onuň geçmişinde-de, özgerişleri başdan geçirýän şu günki durmuşynda-da ýok. Hat-da ýakyn, duldegşir goňşulary üçinem ýapyk, ýatdan çykarylan, düýpden yza galan ýurtda azat-erkin jemgyýetiň döräp başlamak tejribesi welin, dünýä üçin elmydama gyzykly hem özüne çekiji bolar. Diňe şonda dünýäniň geň wakasy, hadysasy hökmünde türkmenler barasynda gürrüň edip başlarlar. Diňe şonda azatlyga eýe bolmaga mätäç ýurtlara türkmen tejribesi görelde bolup biler. Ýönekeý graždanlar duýýarmy?
Bir mesele her bir türkmenistanly üçin örän möhümliginde galýar. Gürrüňi edilýän halkara gatnaşyklar türkmen demokratik döwletiniň döremegini häkimiýetleriň öňünde goýýarmy? Şu günki gün nähili özgerişler göze ilýär? Olary ýönekeý graždanlar duýýarmy?
Tankytçylar häzirki daşary aragatnaşyklaryň diňe häkimiýeti maliýe we syýasy taýdan pugtalandyrýandygyny belleýärler.
Häzirki Türkmenistan barasynda dünýäde garaýyşlar, göz öňüne getirişler dürli-dürli. Ýurtda bolýan özgerişlere oňyn garaýyşlar bilen bir hatarda nyýazowçylyk döwründen galan hem dowam edýän ýagdaýlara köp sanly erbet garaýyşlaram bar. Ol esasan adam hukuklary, has takyky, demokratik standartlar bilen deňeşdirilende, adam hukuklarynyň asla ýokdugy bilen bagly.
Nebit-gazyň ýa urandyr altynyň söwdasynda gazanylan üstünlikler adam hukuklarynyň ýoklugynyň ýerini tutup ýa-da öwezini dolup bilmez.
Häzirlikçe Türkmenistan ýapyk, şol ýagdaýda ol ýönekeý daşary ýurtlular üçinem, kuwwatly dünýä korporasiýalary üçinem düýbünden gyzykly bolmaz. Eger onuň serhetleri harby berkitmeleri ýatladyp dursa, uly möçberli inwestisiýalar Türkmenistana hiç wagtam gelmez.
Dünýäniň uly söwdasy, biznesi hem turistleriň akymy ýurtda bir adamyň ynandyrmalaryna, berýän wadalaryna arka diräp bilmez. Şeýle kepiller tutuş türkmen jemgyýetinden çykmaly. Häzirlikçe bolsa halkara gatnaşyklarynyň barşy diňe häkimiýete hem çinownikleriň ýokary gatlagyna peýda getirýär.
Edil öňküleri ýaly daşarky dünýä ýönekeý graždanlar üçin elýeterli däl. Baý çinowniklerem jemgyýet bilen arasyny beýik diwarlar, berk serhet goragy bilen bölýärler. Türkmenistan daşarky hem içerki araçäkleri bolan goşa serhetli ýurt.Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Bakuda “Ýewrowideniýe” sazly bäsleşiginiň geçirilmegi bilen baglanyşykly çykdajylaryň aç-açanlygy baradaky meseleler ýüze çykdy. Ýerli aktiwistler Azerbaýjanda adam hukuklarynyň ýagdaýlary hakynda halkara jemgyýetçiligine habar bermek boýunça şüweleňe başlaýarlar.
“2012-nji ýylyň maýynda Azerbaýjanda “Ýewrowideniýe” bäsleşigi geçirilýär. Şoňa 60 müň töweregi myhmanyň gelmegine garaşylýar. Perspektiwada bu waka Azerbaýjanyň sosial, ykdysady we syýasy sistemasyna halkara derejesinde ünsi çekmäge wada berýär” diýip, “Ýewraziýanet” saýty ýazýar.
Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew iýulyň ortalarynda prezidentiň ätiýaçlyk gaznasyndan dünýädäki iň uly we beýik flagştokda pasyrdap duran baýdagyň ýanyndaky meýdançanyň töwereginde Bakuwyň täze sport-konsert kompleksiniň gurluşygy üçin alty million manat (7,6 million dollar töweregi) pul goýberdi diýip, “Ýewrowideniýe” aktiwistler üçin diňe aýdym bäsleşiginden has ýokary zat” diýen makalanyň awtory Şahin Abbasow “Ýewraziýanet” saýtynda ýazýar.
Stadion “Ýewrowideniýe” bäsleşiginiň geçirilýän resmi ýeri diýlip yglan edilenok. Ýöne adynyň tutulmagyny islemedik emeldarlaryň biri hut şu kompleksiň myhmanlary kabul etjegine ynamynyň bardygyny “Ýewraziýanet” saýtyna aýdýar.
Şonuň ýaly-da, Bakuwyň bulwarynyň bir kilometrden gowrak uzaldylyp, onuň Döwlet Baýdagy adyndaky meýdança ýetirilmegine garaşylýar. Şol ýoluň ugrundaky ähli binalar, şonuň ýaly-da, iri gämi gurluşyk zawody hem ýykylmaly. “Zawod söküler we Bakuwyň çäginden daşaryk göçüriler” diýip, Sabail raýonynyň wekili Israfil Kerimow gürrüň berýär.
Emeldarlar gurluşyk planlarynyň gürrüňlerini höwes bilen edýärler, ýöne şäheriň abadanlaşdyrylyş işleri üçin çykdajylaryň gürrüňine ýetilende welin, oňa düşündiriş bermezligiň müň dürli bahanasyny tapýarlar. “Mende çykdajylar barada maglumat ýok” diýip, Israfil Kerimow aýdýar. Bu temany ara alyp maslahatlaşmagy Azerbaýjanyň birinji hanymy Mähriban Alyýewanyň penakärligindäki “Ýewrowideniýe” bäsleşigini geçirmek boýunça guramaçylyk komitetiniň agzalary-da isläp baranoklar.
Ykdysady meseleler boýunça ýerli ekspert, ykdysady bloggerleriň Jemgyýetiniň baştutany Natig Jafarly şeýle diýýär: “Azerbaýjanyň “Ýewrowideniýä” taýýarlyk görşünde nähilidir bir aç-açanlyga garaşmak ýöntemlik bolardy. Diňe “Ýewrowideniýe” geçirilenden soň hökümet çykdajylaryň möçberini yglan eder”.
Şol bir wagtyň özünde ýurtdaky adam hukugyny goraýjylar “Azatlygyň ýok ýurdunda azatlygyň aýdymlary” ady bilen habarlar şüweleňini goýberýärler. Şeýtmek bilen Azerbaýjana berilýän ünsden peýdalanmak islenilýär, syýasy tussaglar bilen baglanyşykly ýagdaýlara üns berdirilmek islenilýär, telewideniýedäki pikirleriň köpdürlüligine, adamlaryň emläklerine bolan hukuklaryna we wiza düzgünlerine kepilliklerine üns çekdirilmek islenilýär” diýip, şüweleňiň guramaçylarynyň biri Anar Mämmetli Azatlyk Radiosyna habar berdi.
Ýene bir aktiwist Emin Guseýnow “Ýewrowideniýäniň” özleri üçin “Diňe bir aýdymlaryň bäsleşigi bolmak bilen çäklenmän, eýsem adam hukuklary we demokratiýa boýunça ýagdaýlary gowulandyrmak üçin taryhy mümkinçilikdigini” aýdýar.
“Azatlygyň ýok ýurdunda azatlygyň aýdymlary” şüweleňiniň guramaçylary adam hukuklary bilen baglanyşykly ýagdaýlar baradaky habarlary yzygiderli täzeläp durmak üçin azerbaýjan hem iňlis dillerinde “Ýewrowideniýe” websaýtyny döretmegi göz öňünde tutýarlar.


text:
27-nji aprelde Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow Belarus Respublikasyna iki günlük resmi sapara bardy.
Bu saparyň öňýany Belarus tarapy Türkmenistanyň prezidentiniň Minskä edýän bu saparyna uly ähmiýet berýänligini we Türkmenistana möhüm hem perspektiw partnýor hökmünde garaýanlygyny mälim etdi.
Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko belarus-türkmen gatnaşyklarynda Minski gyzyklandyrýan ugurlar barada durup geçip: “Türkmenistanda ägirt uly pul bar. Emma olarda Belarusdaky, Ukrainadaky we Orsýetdäki ýaly tehnologiýalar ýok bolup çykdy” diýdi.
Iki tarapyň bähbitleri
Belarus telewideniýesinde görkezilen bu çykyşynda Aleksandr Lukaşenko Türkmenistanyň Belarus tarapynyň ukybyna we başarnyklaryna uly gyzyklanma bildirýänligini belledi.
Prezident Lukaşenkonyň Minskdäki belarus-türkmen gepleşikleriniň öňüsyrasynda žurnalistlere aýtmagyna görä, Belarusyň Türkmenistanda gurýan kaliý zawodynyň gurluşygynyň gidişi Türkmenistan tarapynyň göwnünden turýar. Lukaşenko Belarusyň Türkmenistana awtoýollaryň we ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygyny, şeýle-de tehnika bilen üpjünçiligi teklip edenligini hem belledi.
Belarusda okaýan türkmen studentleri Minskiň halkara aeroportunda prezident G.Berdimuhamedowy “Arkadaga şöhrat” diýip gygyryşyp, garşy aldylar. Minsk, 27-nji aprel, 2012.
Türkmen metbugatyna görä, Lebap welaýatynda gurulýan kaliý zawody, ýagny dag magdanlaryny baýlaşdyryjy kompleks Türkmenistan bilen Belarusyň bilelikde amala aşyrýan iň uly proýektidir.
Kaliý dökün önümlerini öndümek boýunça bu obýektiň gurluşygy 2009-njy ýylda başlanypdy. Belarus tarapy gurluşyk bilen bilelikde ony döwrebap tehnika bilen upjün etmek we türkmen spesialistlerini taýýarlamak işini hem alyp barýar.
Hünärmenleri taýýarlamak işi türkmen-belarus gumanitar gatnaşyklarynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Belarusyň habar serişdelerine görä, häzirki wagtda Belarusyň ýokary okuw jaýlarynda 5 müňe golaý türkmenistanly student bilim alýar.
Minskde “Arkadaga şöhrat” ýäňlandy
Azatlyk Radiosynyň Belarus gullugynyň habar bermegine görä, prezident Berdimuhamedowyň saparyna gabatlap Belarusda okaýan türkmen studentleriniň gatnaşmagynda Minskde Türkmenistanyň prezidentini kabul etmek boýunça ýörite çäre geçirilipdir. Studentler Berdimuhamedowyň barjak ýerlerinde ençeme wagtlap “Arkadaga şöhrat” diýip gygyryp durupdyrlar. Bu çäräniň kim tarapyndan gurnalanlygyny häzirlikçe anyklap bolmady.
Türkmenistanyň we Belarusyň prezidentleriniň arasynda ýokary derejedäki duşuşyk ozal Aşgabatda geçirilipdi. Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko 2011-nji ýylyň 28-29-njy aprel günlerinde Aşgabada eden şol saparynda Türkmenistany islendik ýagdaýda we hemişe goldamaga taýýardygyny nygtapdy.
Belarus Türkmenistana oba hojalyk we yol gurluşyk tehnikasyny, ýük maşynlaryny hem azyk ömümlerini eksport edýär. Türkmenistandan bolsa ol pagta we ýüň önümlerini, çig mal satyn alýar. Belarusyň metbugatyna görä, 2011-nji ýylda Belarusyň Türkmenistana eden haryt erksporty 230 million dollara ýetipdir, importy bolsa 8 million dollardan azrak bolupdyr.
Habar serişdeleriniň tassyklamagyna görä, Minskdäki ýokary derejeli duşuşykda Türkmenistanyň we Belarusyň liderleri, hususan-da, döwletara gatnaşyklaryna degişli temalary we öň gelnen ylalaşyklaryň durmuşa geçirilişini maslahatlaşypdyrlar.
Gepleşikleriň öňýanynda belarus prezidenti žurnalistlere türkmen tarapyna käbir “täze temalary” hem teklip etmekçidigini aýdypdy. Emma Lukaşenko bu temalaryň nämeden ybaratdygyny agzamady.


text:
Owganystanyň Garaşsyz saýlaw komissiýasy prezidentlik saýlawlarynda hiç bir kandidatyň sesleriň doly köplügini alyp bilmändigi sebäpli ses berişigiň ikinji tapgyrynyň geçiriljekdigini mälim etdi.
Garaşsyz saýlaw komissiýanyň 15-nji maýda beren maglumatyna görä, owgan prezidentligi üçin ses berişligiň ikinji tapgyrynda ýurduň öňki daşary işler ministri Abdullah Abdullah bilen Dünýä bankynyň öňki ykdysadyýetçisi Aşraf Gani bäsleşer.
Ses berişigiň ikinji tapgyry 14-nji iýunda geçiriler. Saýlawlaryň soňky netijelerinde Abdullah 45% ses alyp öňde barýardy. Gani sesleriň 31,6%-ni alypdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň resmileri merkezi aziýaly üç adamyň “Yslam döwleti” atly toparyny maddy goldaw bilen üpjün etmegi planlaşdyrmakda aýyplanyp, tussag edilendigini habar berýärler.
Maglumatda asly özbegistanly 24 ýaşly Abdurasul Jurabaýewiň we gazagystanly 19 ýaşly Ahor Saýdahmetowyň “Yslam döwleti” atly toparyň hatarynda söweşmek üçin Türkiýäniň üsti bilen Siriýa gitmegi planlaşdyrandygy aýdylýar.
Birleşen Ştatlaryň Adalat departamentiniň öňe sürmesinde, eger “Yslam döwleti” tarapyndan tabşyryk berilse, Jurabaýewiň Birleşen Ştatlarynda terrorçylykly hereketlere gatnaşmaga taýýarlyk görendigi aýdylýar.
Tussag edilen adamlaryň üçünjisi, ýagny 30 ýaşly Abror Habibow hem özbek raýaty bolup, onuň Saidahmetowyň “Yslam döwleti” atly topara goşulmak tagallalaryny maliýeleşdirmäge ýardam berendigi öňe sürülýär.


text:
Gündogar Ukrainada separatist harby birikmesiniň komandiri öldürileninden soň, onuň gizlin türmesiniň bolandygy we ol ýerde yzygiderli adam gynalandygy barada maglumatlar ýaýrady.
Ol, görnüşinden, öz separatist ýolbaşlary tarapyndan öldürilipdir. Öz-özüni jar eden Luhansk halk respublikasy 2-nji ýanwarda çap eden beýanatynda «Batman» lakamly Aleksandr Bednowyň ýogalandygyny tassyk etdi.
Ol LHR-iň 4-nji brigadasyna komandirlik edýärdi.
Prokuraturanyň dekabryň aýagynda çap eden beýanatynda Bednowyň we onuň harby birikmesiniň beýleki birnäçe agzasynyň gözlenýändigi, olaryň separatistleriň garamagyndaky binanyň ýerzemininde adam gynamakda aýyplanýandygy aýdylypdy.
Prokuratura edarasy Bednowyň 1-nji ýanwarda, tussag edilmäge garşylyk görkezjek bolanda öldürilendigini aýtdy.


text:
Penşenbe güni ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri Rimde Siriýanyň oppozision Milli Koalisiýasynyň lideri Moaz al-Hatib bilen gepleşik geçirdi. Olaryň bu duşuşygy Rimde “Siriýanyň dostlary” diýlip atlandyrylýan döwletleriň halkara konferensiýasynyň öňýany geçirildi.
Hepdäniň çarşenbe güni Parižde eden çykyşynda ABŞ-nyň Döwlet sekretary Jon Kerri Waşingtonyň Siriýadaky syýasy geçiş prosesini çaltlandyrmaklygyň ýollaryny agtarýandygyny belledi.
Şu gün Rimde açylan halkara konferensiýasynda Birleşen Ştatlar Siriýanyň oppozisiýasyna berýän harby däl ýardamlaryny artdyrmak planlaryny yglan eder diýlip hem garaşylýar.
Siriýanyň oppozision Milli Koalisiýasy başda bu konferensiýa gatnaşmajakdygyny yglan eden-de bolsa, Jon Kerriniň anyk taslamalaryň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny mälim etmeginiň yzy bilen, oppozisiýanyň wekilleri bu konferensiýa gatnaşmaklygy karar etdiler.