text:
>Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Biz şu gün berkarar döwletimiziň mukaddes Garaşsyzlygynyň çärýek asyrlyk şanly baýramynyň uly dabaralara beslenip bellenýän ýylynyň 9 aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemlerini jemleýäris.
Siziň bilşiňiz ýaly, Garaşsyz döwletimiziň daşary syýasaty ýubileý ýylynda hem ozalkysy ýaly, bitaraplyk, parahatçylygy söýmek, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgeleri esasynda alnyp baryldy.
Şu ýyl daşary ýurtlaryň döwlet hem-de hökümet baştutanlarynyň ýurdumyza birnäçe resmi we iş saparlary amala aşyryldy. Ýurdumyzyň Hökümet wekiliýeti hem beýleki döwletleriň altysynda saparda boldy. Şu ýylyň ahyryna çenli beýleki ýurtlaryň döwlet we hökümet baştutanlarynyň Türkmenistana ýene-de sapar bilen gelmeklerine garaşylýar. Ýurdumyzyň Hökümet wekiliýetiniň hem daşary ýurtlara saparlary göz öňünde tutulýar.
Biz şu ýyl ýokary derejede 95 duşuşyk geçirdik. Bu saparlaryň we duşuşyklaryň ählisi Bitarap döwletimiziň dünýäde tutýan ornuny pugtalandyrmaga ýardam berdi. Jogapkärli, ygtybarly we ygrarly hyzmatdaş hökmünde Türkmenistanyň halkara abraýyny artdyrdy we berkitdi.
Häzirki döwürde berkarar döwletimiziň alyp barýan daşary syýasy işine, türkmen Bitaraplygyna sebit we halkara derejesinde durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm we aýrylmaz bölegi hökmünde garalýar. Merkezi Aziýada we onuň çäklerinden daşarda özara bähbitli döwletara gatnaşyklaryny, ynanyşmak we hoşniýetli goňşuçylyk esasynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň netijeli guraly hökmünde ýokary baha berilýär.
Hormatly adamlar!
Biz ýurdumyzy senagat taýdan ösen döwlete öwürmegi öz öňümizde wezipe edip goýduk. Şu maksat bilen, häzirki zaman senagat üpjünçilik ulgamlaryny, gaýtadan işleýän iri önümçilikleri döretmegi meýilleşdirýäris. Beýleki döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri ýurdumyzda öndürmek hem-de özümizde öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak boýunça kabul edilen Döwlet maksatnamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmek üçin zerur işleri alyp barýarys.
Häzirki döwürde Prezident maksatnamasyna laýyklykda ýurdumyzda täze kärhanalaryň gurluşygyna hem-de öňden işläp gelýän kärhanalaryň durkuny täzelemäge örän uly möçberli maýa goýumlary gönükdirilýär. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende häzir maýa goýumlarynyň möçberi 4,6 göterim köpeldi.
Biz tebigy gazy ulanmak arkaly işleýän energiýa öndüriji kuwwatlyklary hem ýokary depginler bilen ösdürýäris. Iri halkara we içerki taslamalary amala aşyrmagy üstünlikli dowam edýäris. Nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we abadanlaşdyrmak boýunça yzygiderli işleri geçirýäris. Esasy gazgeçirijileri, sport desgalaryny, howa menzillerini, ýollary we iri köprüleri giň gerim bilen gurýarys. Türkmenistan—Owganystan—Päkistan—Hindistan» gazgeçirijisini, şeýle hem beýleki gazgeçirijileri gurmak boýunça netijeli işleri alyp barýarys.
Ýakyn wagtda «Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň» ýurdumyzyň çäklerinden geçýän böleginiň, Amyderýanyň üstünden geçýän iri köprüleriň gurluşyklary hem tamamlanar. Şeýlelikde, biz kuwwatly ulag üpjünçilik ulgamlaryny döretmek bilen, Bitarap döwletimiziň uzak möhletlere niýetlenen syýasy we ykdysady bähbitlerini üpjün edýäris.
Geçen dokuz aýyň dowamynda ýurdumyzda umumy bahasy 2 milliard amerikan dollaryna golaý bolan 122 sany iri desgany işe girizdik. Bu desgalaryň arasynda haly we haly önümlerini, şeýle hem kükürt kislotasyny öndürýän kärhanalary, mebel toplumyny,Lebap welaýatynda kuwwaty 254 megawat bolan gaztrurbinaly elektrik stansiýasyny, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda 10-a golaý myhmanhanany we dynç alyş toplumyny görkezmek bolar.
Olaryň hatarynda Aşgabatda gurlan Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň binalar toplumy, birnäçe lukmançylyk merkezleri, 15 sany umumybilim berýän mekdep, 2170 orunlyk 12 sany çagalar bagy, umumy meýdany 800 müň inedördül metre golaý bolan ýaşaýyş jaýlary hem bar.
Bulardan başga-da, häzirki döwürde ýurdumyzda umumy bahasy 53 milliard amerikan dollaryndan hem geçýän 2 müňden gowrak dürli desgalaryň gurluşygy alnyp barylýar. Oba hojalygynda geçirilýän özgertmeler hem öz netijesini berip başlady. Şu ýyl gallanyň gowy hasyly ýygnalyp alyndy. Oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylarynyň şu günki hasabatlaryna görä, pagta taýýarlamak boýunça şertnamalaýyn borçnama hem ýerine ýetirildi. Watan harmanyna eýýäm 1 million tonnadan hem köp «ak altyn» tabşyryldy. Pagtaçylarymyzyň gazanan bu üstünligi bilen siziň ähliňizi tüýs ýürekden gutlaýaryn! Ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge telekeçiler hem saldamly goşant goşýarlar.Olar halk hojalygynyň dürli pudaklarynda iş alyp barmak bilen, hili daşary ýurt kompaniýalarynyňkydan birjik-de pes bolmadyk, has çylşyrymly we iri taslamalary üstünlikli amala aşyrýarlar.
Bilim, saglygy goraýyş we ylym ulgamlarynda hem özgertmeler dowam edýär. Gurluşykda we senagatda, şeýle hem beýleki pudaklarda ýokary ösüş depginleri gazanylýar.
Şu ýyl biz ýurdumyz üçin ägirt uly ähmiýeti bolan Konstitusiýamyzyň täze, rejelenen görnüşini kabul etdik. Ilkinji nobatda, berkarar döwletimiziň Esasy Kanunyna üýtgetmeleri girizmegiň demokratik, adalatlylyk we doly aýdyňlyk ýagdaýynda geçendigini bellemek isleýärin. Bu işe dünýä bileleşiginiň wekilleri we halkara guramalarynyň hünärmenleri işjeň gatnaşdylar.
Halkymyzyň aglaba köpçüligi Konstitusiýa teklip edilen üýtgetmeleri doly makullady. Berkarar döwletimiziň alyp barýan syýasatyny mähriban halkymyzyň giňden goldamagy, kim näme diýse-de, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň demokratiýanyň röwşen ýolundan bedew bady bilen ynamly öňe barýandygyna doly şaýatlyk edýär.
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Mähriban halkymyzyň yhlasly we tutanýerli zähmeti netijesinde, soňky ýyllarda ýurdumyzda düýpli özgertmeler amala aşyryldy. Geçirilýän özgertmeler bolsa, ykdysadyýetimiziň daşarky töwekgelçilikleriň dürli görnüşlerine has durnukly bolmagyny üpjün edýär. Dünýä ykdysadyýetinde dowam edýän ýaramaz ýagdaýlaryň milli ykdysadyýetimize ýetirýän täsirini azaldýar.
Bu bolsa, bize jemi içerki önümiň ösüşini ýokary derejede, ýagny 6,2 göterim möçberde saklamaga mümkinçilik berdi. Senagat önümleriniň öndürilýän möçberlerini artdyrmaga şert döretdi. Manadyň hümmetiniň durnukly bolmagyna, içerki bazarda harytlaryň we hyzmatlaryň nyrhlaryny pes derejede saklamaga ýardam etdi. Durmuş ulgamyna gönükdirilýän maýa goýumlarynyň möçberlerini artdyrmaga mümkinçilik berdi.
Umuman alnanda, aýry-aýry ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylarynyň işinde käbir kemçilikler bar diýäýmeseň, şu ýylyň 9 aýynyň netijeleri erbet bolmady. Biz ata Watanymyzy ösdürmegiň aýdyň ýoly bilen ynamly öňe barýarys we geljekde hem şu ýol bilen öňe gitmegimizi dowam ederis!
Hormatly adamlar!
Nesip bolsa, biz ýene-de birnäçe günden eziz Diýarymyzyň baş baýramyny — berkarar döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyny uly dabaralara besläp, giňden belläp geçeris. Garaşsyzlyk ýyllarynda yhlasly we tutanýerli zähmetiniň netijesinde, mähriban halkymyz ägirt uly üstünlikleri gazandy. Bu barada biz ýaňy-ýakynda Ýaşulularyň maslahatynda giňişleýin gürrüň etdik. Häzir bolsa, diňe esasy meseleler barada durup geçeýin.
Özüniň garaşsyz ösüşiniň häzirki tapgyrynda Bitarap Türkmenistan ýokary depginler bilen öňe barýan, ilatynyň doly durmuş üpjünçiligini gazanan, demokratik institutlarynyň ulgamy gyşarnyksyz ösýän we kanunyň hökmürowanlygyna esaslanýan hukuk döwletiniň ýörelgelerini jemgyýetiň durmuşynda berkarar eden ýurt hökmünde özüni tanadýar.
Hakyky döwlet özygtyýarlylygyna eýe bolan pursadyndan bäri geçen çärýek asyryň dowamynda Türkmenistan yzygiderli we oýlanyşykly daşary syýasaty alyp barýar. Şonuň netijesinde, Garaşsyz döwletimiz özara gatnaşyklaryny oňyn bitaraplyk ýörelgeleri esasynda ýola goýan, halkara giňişliginde deňhukukly we jogapkär hyzmatdaş hökmünde ykrar edildi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýeti hem doly döwrebap ýagdaýa getirildi. Häzirki zaman, netijeli döwlet gurluşynyň ulgamy döredildi.
Berkarar Watanymyz demokratik, hukuk we dünýewi döwlet bolmak bilen, Garaşsyzlyk ýyllarynda syýasy durnuklylygy hem-de halkymyzyň agzybirligini üpjün etdi. Uzak möhletlere gönükdirilen ösüş maksatlary bolan kuwwatly we ýokary depginler bilen ösýän döwlet hökmünde özüni tanatdy. Ösüşiň milli nusgasynyň durmuşa ukyplydygyny we netijelidigini subut etdi.
Geçen ýyllaryň içinde ýurdumyz parahatçylygy goldaýan döwlet hökmünde uly abraý gazandy. Örän möhüm syýasy, ykdysady we ekologiýa başlangyçlaryny öňe sürmek bilen, halkara derejesinde giňden ykrar edildi. Dünýä milletler bileleşiginde täsirli döwlet hökmünde mynasyp orna eýe boldy.
Bitarap Türkmenistan halkara giňişliginde öz milli döwlet bähbitlerini yzygiderli gorap gelýär. Jemgyýetimiziň we döwletimiziň asuda hem-de durnukly ösmegini üpjün edýär, adam mümkinçiliklerini açýar hem-de şahsyýetiň bähbitlerini we hukuklaryny berjaý edýär. Bu ýörelgeler garaşsyz ösüşiň 25 ýylynyň içinde berkarar döwletimiziň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolup gelýär.
Şeýle düýpli hukuk ýagdaýyna bolsa, halkara syýasatynyň örän möhüm meseleleri, ýagny daşarky gapma-garşylyklara gatyşmazlyk, milli bähbitleri hasaba almaýan köptaraply harby, syýasy we beýleki guramalara goşulmazlyk, döwletara gapma-garşylyklaryny parahatçylykly, syýasy-diplomatik ýollar bilen çözmäge çalyşmak, döwletleriň özygtyýarlylygyny hem-de çäkleriniň bitewüligini hormatlamak, parahatçylyk söýüjilik we hoşniýetli goňşuçylyk meseleleri boýunça borçnamalary hem-de çemeleşmeleri laýyk gelýär.
Biz halkara bileleşiginiň doly hukukly agzasy hökmünde Türkmenistanyň oňyn bitaraplyk ugruny saýlap almagyny we Birleşen Milletler Guramasynyň hemişelik bitaraplyk hakyndaky Rezolýusiýasyny gaýtadan kabul etmegini, şol Rezolýusiýanyň bütin dünýäde ykrar edilmegini türkmen diplomatiýasynyň möhüm taryhy üstünligi diýip hasap edýäris.
Eýýäm bellenip geçilişi ýaly, Türkmenistanyň Bitaraplygy – biziň bahasyna ýetip bolmajak gymmatlygymyzdyr. Durmuşymyzyň aýrylmaz bir bölegi we esasy maksadymyzdyr. Bitaraplyk türkmen halkyna parahat,asuda, bolelin we ösüşlere beslenen abadan durmuşy üpjün edýär. Garaşsyzlygymyzyň çuň mazmunly maksatlaryny amala aşyrmagyň ygtybarly kepili bolup hyzmat edýär. Parahatçylyk, howpsuzlyk we ösüş ýaly esasy düşünjeler çärýek asyr bäri Türkmenistanyň daşary syýasy doktrinasyny aýdyň häsiýetlendirip geldi. Garaşsyzlyk ýyllary örän çylşyrymly we ykbal kesgitleýji pursatda Türkmenistanyň saýlap alan ýolunyň biziň halkymyzyň milli bähbitlerine doly derejede laýyk gelýändigini görkezdi.
Azyk garaşsyzlygynyň we howpsuzlygynyň üpjün edilmegi, häzirki döwrüň wezipelerine laýyk gelýän döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralarynyň döredilmegi, döwlet hem-de jemgyýetçilik edaralarynyň işiniň yzygiderli demokratiýalaşdyrylmagy, halk häkimiýetiniň ýörelgeleriniň berkidilmegi biziň şu döwürde gazanan esasy üstünliklerimizdir!
Hormatly adamlar!
Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyzda döwletiň we her bir adamyň, bütin halkyň hem-de jemgyýetiň öňünde bir belent maksat – berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegini hem-de mähriban halkymyzyň bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün etmek maksady durýar. Şu belent maksady goldanyp, döredijilik ruhy bilen joşýan merdana halkymyz içeri we daşary syýasatda öňümizde duran jogapkärli wezipeleri hökman üstünlikli durmuşa geçirer!
Geçen taryhy ýolumyza tüýs ýürekden buýsanmak bilen, men Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyz bolan Türkmenistanyň iň täze taryhyna ajaýyp we şöhratly sahypalary ýazjakdygymyza berk ynanýaryn!
Bu şöhratly sahypalara biz buýsanyp bileris!
Häzirki amala aşyran işlerimiz, gazanan üstünliklerimiz bolsa, geljekki nesillerimiziň kalbynda merdana halkymyza hem-de berkarar Watanymyza bolan buýsanç duýgularyny artdyrar!
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Hormatly adamlar!
Nesip bolsa, biz ýene-de birnäçe günden mähriban Watanymyzyň baş baýramyny – Garaşsyz Türkmen döwletiniň 25 ýyllyk şanly ýubileýini giňden we dabaraly belläp geçeris. Merdana halkymyzyň özbaşdak we Garaşsyz döwlet baradaky asyrlaryň dowamynda edip gelen arzuwy XX asyryň ahyrynda doly hasyl boldy. 1991-nji ýylyň 27-nji oktýabrynda Garaşsyz, özygtyýarly Türkmen döwleti emele geldi. Men sizi we siziň üstüňiz bilen ýurdumyzyň ähli halkyny mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýyllyk şanly baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Türkmen halky beýik Garaşsyzlyk baýramyna berkararlygyň we bagtyýarlygyň mukaddes baýramy hökmünde aýratyn uly sarpa goýýar. Geçen çärýek asyryň dowamynda mähriban halkymyzyň yhlasly hem-de tutanýerli zähmeti netijesinde, Bitarap Watanymyz dünýäniň kuwwatly we hemmetaraplaýyn durnukly ösýän döwletleriniň birine öwrüldi. Syýasy, ykdysady we medeni taýdan belent sepgitlere ýetdi. Ata Watanymyzyň dünýädäki abraýy hem yzygiderli ýokarlandy.
Häzirki döwürde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan parahatçylyk söýüji hem-de ylalaşdyryjy döwlet hökmünde giňden tanalýar. Bütin adamzadyň bähbitlerine, dünýäde asudalygyň, abadançylygyň we ösüşiň hatyrasyna möhüm başlangyçlary yzygiderli öňe sürýär. Şeýle hem, bu möhüm başlangyçlary üstünlikli amala aşyrmaga işjeň gatnaşýar. Garaşsyzlygyň we Bitaraplygyň aýdyň ýolundan bedew bady bilen ynamly öňe barýan ata Watanymyzyň hem-de merdana halkymyzyň geljeginiň has-da nurana boljakdygyna, mundan-da belent sepgitlere ýetjekdigine berk ynanýaryn!
Hormatly adamlar!
Sizi we siziň üstüňiz bilen mähriban halkymy Bitarap Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk şanly baýramy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Size we ýurdumyzyň ähli halkyna berk jan saglyk, abadan, asuda we bagtyýar durmuş arzuw edýärin!
Goý, biziň Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň we agzybir halkymyzyň at-abraýy, şan-şöhrady we mertebesi bütin dünýä dolsun!
Goý, mukaddes Garaşsyzlygyň aýdyň ýoly bilen jemgyýetçilik ösüşiniň belentliklerine tarap ynamly öňe barýan berkarar Watanymyz mundan beýläk hem gülläp össün!
Hormatly adamlar!
Öň hem aýdyşym ýaly, ýakynda men ýene-de bir kitabymy – «Türkmenistan» atly eserimi ýazyp gutardym. Bu eserde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýylynyň dowamynda mähriban halkymyzyň bitiren asyrlara barabar işlerini gysgaça beýan etdim. Bu kitaby men Ministrler Kabinetiniň şu günki mejlisinden soň size höwes bilen gowşuraryn. Döwlet Garaşsyzlygymyzyň 25 ýylynyň içinde berkarar Watanymyzyň gazanan ajaýyp üstünlikleri, ýeten belent sepgitleri mähriban halkymyza we dünýä bileleşigine giňden ýetirilmelidir.
Hormatly adamlar!
Häzir men gahrymançylykly zähmeti bilen Garaşsyz Watanymyzyň kemala gelmegini we ýokary depginler bilen ösmegini üpjün eden raýatlarymyzy ordenler we medallar bilen sylaglamak baradaky birnäçe Permana gol çekjek. Sylaglanýanlaryň hatarynda Türkmenistanyň ilkinji Prezidenti S.A.Nyýazow we beýleki ýolbaşçylar, şeýle hem ýurdumyzyň raýatlary bar.
Men, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygyna hem-de Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasarlaryna mynasyp bolan raýatlara ertir–şenbe güni döwlet sylaglaryny dabaraly ýagdaýda gowşurmagy tabşyrýaryn. Şeýle hem, bu Permanlara gol çekýärin!
Şunuň bilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirip gutarýarys. Men size berk jan saglyk, eziz Watanymyzyň gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri tüýs ýürekden arzuw edýärin!


c: text/html

text:
Owganystanyň hökümeti käbir daşary döwletleriň liderleriniň we şol sanda Birleşen Milletler Guramasynyň ýokary derejeli resmisiniň bu ýurduň hökümeti barada aýdan tankytlaryny ret etdi.
Owganystanyň Daşary işler ministrligi bu barada ýaýradan beýanatynda daşary ýurtlaryň resmileriniň edýän tankytlarynyň kabul edilen halkara normalarynyň çäginden çykýandygyny hem-de Owganystanyň milli özygtyýarlygyna şek ýetirýändigini belläpdir.
Bu wakanyň öňýany Britaniýanyň premýer-ministri Gorden Braun Hamyt Kerzeýiň hökümetiniň boýdan-başa korrumpirlenendigini aýdyp, bu ýagdaýy tankyt edipdi.
Geçen hepdäniň penşenbu güni bolsa, BMG-niň Owganystandaky ýörite wekili Kai Eýde Owganystanda korrupsiýa we eden-etdiliklere garşy çynlakaý göreşiň alnyp barylmagyna çagyryş edipdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
28-nji ýanwarda Özbegistanyň Andijan welaýatynyň Bulakbaşy etrabynyň häkimi Marufjan Rahymow öz wezipesinden boşadyldy. Andijandaky ýerli gazetleriň ýazmagyna görä, Rahymowyň 2,000 amerikan dollary möçberinde para alanda ele düşmegi onuň häkimlik kürsüsinden taýmagyna getirdi.
Häzir Bulakbaşy etrabyny täze häkim dolandyrýar. Etrabyň oňki häkimini-de, häzirkisini-de halk saýlamady. Olar, Özbegistanyň kanunlaryna görä, ýokardan bellendi. Şonuň üçinem synçylar täze häkimiň hem halka däl-de, özüni häkim edip goýan ýokarky edaralara hasabat bermeli bolýandygyny, ýokardan käýinç almazlyk üçin bar güýjüni ýokarkylaryň göwnüni tapmaga sarp edýändigini aýdýarlar.
Bulakbaşy etrabynyň ýaşaýjysy Açylhan Rahmankulow soňky 10 ýylyň dowamynda etrap häkimliginiň binasyna 35 gezek barandygyny aýdýar. Bu döwürde etrapda iki häkim çalşypdyr. Emma 10 ýylyň dowamynda iki häkimiň gapysy Rahmankulow üçin ýekeje gezegem açylmandyr.
“Men pensiýamy talap edip, häkimlige, häkimligiň binasyna 35 gezek bardym. Emma meni bir gezek hem kabul etmediler. Men häkim bilen hiç duş gelmedim. Arzymy aýdyp bilmedim. Biziň ýaly ýönekeý raýatlara başgaça garalýar-da” diýip, Açylhan Rahmankulow aýtdy.
Beýleki etraplarda-da şeýle
Etrap häkimleriniň gapylarynyň ýönekeý raýatlar üçin ýapykdygy diňe Bulakbaşyda däl, eýse beýleki etraplarda hem şonuň ýaly. Surhanderýa welaýatyndan Fahriddin Ahmedowyň sözlerine görä, ertap häkimleri adamalary kabul etmeýärler, öňküler ýaly adamlar bilen duşuşyp, olaryň hal-ýagdaýyny soramaýarlar.
“Etrap hakimliginiň binasyna girmek kyn. Gapynyň agzynda milisiýa işgärleri durýarlar. Girmek-çykmak gadagan. Biziň häkimimiz obamyza bir gezek geldi. Ol hem fermamyz pagta planyny dolanda, gelip gutlap gitdi. Obamyza aýlanyp, adamlaryň hal-ýagdaýyny soramady” diýip, Fahriddin Ahmedow aýdýar.
Jyzakly Sadyk Syddykow ertap häkimleriniň adamlaryň arasyna barmaga gorkýandyklaryny öňe sürýär: “Häkimler adamlaryň arasyna geleseler, olaryň soraglaryna jogap bermeli bolýarlar. Adamlaryň öz kynçylyklary bilen bagly köp soraglary bar. Olara gaz, suw, iş gerek. Soraglara nädip jogap bersinler? Şonuň üçin hem gorkup, gelmeýärler”.
Özbegistanyň Oba we suw hojalygy ministrliginiň öňki işgäri Şahriýor Uzakowyň sözlerine görä, etrap häkimini welaýat häkimi teklip edýär. Olar prezident apparatynyň kadrlar boýunça maslahatçysy bilen söhbetdeşlikden geçenden soň bellenilýärler.
Adynyň agzalmagyny islemedik ministrligiň oňki işgäri häkimleri bellemek prosesiniň butinleý para ýatandygyny aýdýar. Onuň sözlerine görä, bu wezipäni eýelemek üçin kandidatlar, prezident apparatyndaky gerekli adamlara azyndan 50 müň amerikan dollaryny bermeli.
Diňe Özbegistan däl
Parahorluk, korrupsiýa diňe Özbegistanda däl, eýse Garaşsyz döwletleriň arkalaşygyna girýän ýurtlaryň hemmesinde-de gülläp ösýär. Şol sanda Türkmenistan hem korrupsiýanyň toruna düşen döwletleriň biri.
Türkmenistanda ministrlere we häkimlere berk käýinç we duýduryş berilmegi ýa-da olaryň işden boşadylmagy täzelik däl. Synçylar prezident Berdimuhamedowyň az wagtyň içinde parahorlukda we iş başarmazlykda günäläp, çalşyran resmileriniň we beren käýinçleriniň sany – onuň öz belleýän adamlaryndan asla kanagatlanmaýandygyny gökezýär diýen pikirde.
Käbirleri bolsa muny ýurtdaky korrupsiýa bilen baglanyşdyrýarlar. Bäherdenli graždan aktiwisti Sazak Durdymyrat Türkmenistanyň howpsuzlyk işgärleriniň hemme zada gatyşýandyklaryny, biznes etseňem, okuwa we işe girjek bolsaňam, howpsuzlyk gullugyndan arka gerekdigini aýdýar. Bu ýagdaý bolsa Türkmenistanda korrupsiýanyň has-da ösmegine getirýär.
Özbegistanly öňki resmi Şahriýor Uzakow etrap häkimlerinden başlap, ähli ýokary wezipelere kandidatlary halk saýlasa, olaryň diňe ýokarky ýolbaşçylara ýaranjak bolman we öz jübüsiniň aladasyny etmän, halkyň bähbidine işlejekdiklerini nygtaýar.


text:
Türkiýäniň hökümeti Siriýanyň harby güýçleri tarapyndan urulyp ýykylan harby uçary bilen bagly wakany ara alyp maslahatlaşýar.
Geçen anna güni NATO-nyň agzasy Türkiýe halkara howa giňişliginde öz uçaryny Siriýänyň duýdurmazdan urup ýykandygyny yglan etdi.
Türkiýäniň haýyşy esasynda NATO-nyň ilçileri uçar bilen bagly waka boýunça sişenbe güni duşuşmaklygy planlaşdyrýarlar.
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň oppozisiýa garşy zorluk ulanmagyny Türkiýäniň yzygiderli ýazgarmagy Türkiýe bilen Siriýanyň gatnaşyklaryny dartgynlaşdyrdy.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillary Klinton Türkiýäniň uçarynyň urulyp ýykylmagyna “kabul ederliksiz” diýip baha berdi.


text:
Ukrainanyň gündogaryndaky Russiýa tarapdary separatistlere ýaraglaryny tabşyrmaklaryny we eýelän hökümet jaýlaryny terk etmekleri üçin Ukrain hökümetiniň beren wagty söweşijileriň degişli jogaby bomazdan tamamlandy.
Ukrainanyň häzirki iş başyndaky wagtlaýyn prezidenti Oleksandr Turçinow separatistler 14-nji aprelde Kiýew wagty bilen sagat 09:00-a çenli hökümetiň talaplaryna boýun bolmasalar, ýurduň armiýasynyň gatnaşmagynda “terrorçylyga garşy giň gerimli” operasiýalaryň geçiriljekdigi bilen haýbat atypdy.
Muňa garamazdan, Slowýansk we Donetsk şäherlerindäki habarçylaryň berýän maglumatyna görä, separatistler hökümetiň beren bu ultimatumyna, ýagny soňky duýduryşyna boýun bolmaga taýýarlanmaýarlar.
Russiýa bolsa orsparaz protestçilere garşy güýç ulanmazlygy üçin Ukraina duýduryş beripdi. Ukrain hökümeti we Günbatar ýurtlary Moskwany Ukrainanyň gündogarynda emeli krizis döretmekde aýypladylar.


text:
Hindistanyň paýtagty Nýu-Delide bir ýaş gyzyň jynsy taýdan köpçülikleýin zorlanmagyna garşy gahar-gazaply protestler ýekşenbe güni ýene ikilenji gün dowam etdi.
Nýu-Deliniň merkezine ýygnanan müňlerçe protestçi 16-njy dekabrda bir ýaş gyzy jynsy taýdan zorlap, ony we onuň duşuşýan ýigidini awtobusdan zyňan alty adama ölüm jezasynyň berilmegini talap edýärler.
Hepdäniň şenbe güni hem protestçiler Nýu-Delide “Zorlaýjylara ölüm!”, “Biz adalatlylygyň dabaralanmagyny isleýäris!” diýen ýaly şygarlar bilen çykyş etdiler.
Nýu-Deliniň keselhanasynyň resmileri jynsy taýdan zorlanan we awtobusdan zyňlan bu gyzyň häzirki wagt saglyk ýagdaýynyň agyrdygyny aýdýarlar.


text:
Soňky gezek duşuşdylar: 28-nji tapgyr şol bir wagtyň özünde Milli çempionatymyzyň şu möwsüminiň iň soňky tapgyrydyr. Şonuň üçin hem toparlar birek-birek bilen şu ýyldaky iň soňky duşuşygy geçirdiler.
16 gol: Tapgyrda geçirilen duşuşyklarda derwezelere 16 pökgi girizildi. Ýöne «Altyn asyr» bilen «Hazynanyň» arasynda geçirilmeli ýene bir duşuşygyň bardygyny hem ýatladýarys.
Üstünlik ýer eýelerinde: Geçirilen 4 duşuşygyň diňe birinde myhmanlar ýeňdi, iki oýun ýer eýeleriniň peýdasyna tamamlandy. Bir duşuşykda bolsa deňlik hasaba alyndy. Ýer eýeleriniň 10 goluna myhmançylykda çykyş eden toparlar 6 gol bilen jogap berip bildiler.
400-e 8 gol galdy: Şu tapgyrdan soň, 23-nji Milli çempionatymyzda derwezelere jemi 392 pökgi geçirildi. Geçen ýyl möwsümiň 579 gol bilen jemlenendigini ýene bir gezek ýatladýarys. Hany göreliň, bu ýylky hüjümçilerimiz geçen ýylky sepgide ýetip bilerlermikä?!
Aşgabat 3-0 Merw
Gollar:
1-0_Berdi Şamyradow 20' (pen.)
2-0_Rasim Gereýhanow 68' (öz derwezesine)
3-0_Rahymberdi Baltaýew 70'
Baltaýew soňky aýlawa şowly başlady: 4-nji aýlawyň ilkinji duşuşygynda «Aşgabatdan» Rahymberdi Baltaýew möwsümdäki ilkinji goluny geçirdi.
Şamyradowda 50 gol: Dogry, adyny türkmen futbolynyň taryhyna iň köp bombardir bolan futbolçy hökmünde ýazdyran Berdi Şamyradow üçin bu sepgit az. Ýöne bize Ýokary liganyň oýunlarynyň taryhyny dörüp, diňe 2012-nji ýylyň futbol möwsüminden bäri kim näçe gol geçirendigini bilmek başardyk. Biziň ýöredýän sanawynymyz hem şol möwsümden başlaýar. Şu tapgyrda dürs ýerine ýetiren 11 metrlik jerime urgusy Berdi Şamyradowyň 2012-nji ýyldan bäri geçiren 50-nji goly boldy. Ol şol möwsümden bäri 50 gol geçirenleriň sanawyna 6-njylyk bolup adyny ýazdyrmagy başardy. Bu sanawyň ilkinji 5 basgançagynda S.Muhadowyň, M.Karadanowyň, D.Durdyýewiň, A.Boliýanyň, H.Amanmämmedowyň atlary bar.
140-njy ýeňiş: Şu tapgyrda «Aşgabat» Ýokary ligadaky 140-njy ýeňşini gazandy.
Baltaýew ilkinji 10-lukda: Biz 2013-nji ýylyň futbol möwsüminden bäri toparlaryň iň netijeli futbolçylarynyň sanawyny hem döretdik. Şu tapgyrda şol möwsümden bäri, «Aşgabadyň» düzüminde 6-njy pökgüsini derwezeden geçiren Rahymberdi Baltaýew toparyň bombardirleriniň sanawynda ilkinji onluga (9-njy orun) düşmegi başardy.
Şu ýyl «Aşgabat» — «Merw»: Şu möwsümde iki toparyň arasynda geçirilen 4 duşuşygyň 3-si «paýtagtlylaryň» ýeňşi, biri «Merwiň» ýeňşi bilen tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Aşgabat» 7 — 3 «Merw».
"Balkan" 1 - 1 HTTU
Gollar:
1-0 Myrat Ýagşyýew 58'
1-1 Nurýagdy Muhammedow 70'
Deňlikler ýedi ony tegeledi: Şu tapgyrdan soň, HTTU-nyň Ýokary ligada geçiren duşuşyklarynyň 70-si deňlik bilen tamamlandy.
Myrat Ýagşyýew gollaryny köpeldýär: Birinji aýlawdan bäri iň netijeli hüjümçileriň sanawynda öňdeligi hiç kime bermän gelýän Myrat Ýagşyýew ýylyň iň kän gol geçiren futbolçysy bolmaga ýene bir ädim ýakynlaşdy.
Muhammedowyň 10-njy goly: HTTU-a arzyly deňligi getiren Nurýagdy Muhammedowy şu möwsümde 10-njy gezek tapawutlandy.
«Balkanam» 10 gol goýbertdi: Şu tapgyra çenli «Altyn asyr» bilen «Balkan» öz öýünde derwezesine geçirden gollarynyň sany 10-a çykmadyk 2 topardy. Indi bu sanawda «aragatnaşykçylaryň» bir özi galdy.
Ýeňişli tapgyryň soňy: «Balkanyň» ýeňişli tapgyryny HTTU jemledi. Mundan öňe 3 duşuşykda yzygider ýeňiş gazanan «Balkan» bu gezek talyplara çäre tapyp bilmedi.
Şu ýyl «Balkan» — HTTU: Şu möwsümde «Balkan» bilen HTTU-nyň arasyndaky duşuşyklarynyň 2-si «nebitçileriň», biri talyplaryň ýeňşi bilen tamamlandy. Soňky aýlawdaky duşuşyk bolsa, siziňem bilşiňiz ýaly, deňlik bilen tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Balkan» 7 — 3 HTTU.
"Şagadam" 5 — 0 "Daşoguz"
Gollar:
1-0, Gahrymanberdi Çoňkaýew 11'
2-0 Gahrymanberdi Çoňkaýew 49'
3-0 Hemra Amanmämmedow 79'
4-0 Islam Muhadow 80'
5-0 Azat Garajaýew 83.
Çoňkaýew hem dublçy: «Şagadamyň» duşuşykdaky ilkinji iki golunyň awtory Gahrymanberdi Çoňkaýew täze toparyndaky ilkinji dublyny amala aşyrdy.
«Şagadamyň» Muhadowy: Duşuşykda tapawutlanmagy başaran ýaş zehin Islam Muhadow, bize belli bolan maglumatlara görä, entek 17 ýaşynda. Şeýle-de bolsa, ýaş zehin özüne bil baglansa, geljegiň ýyldyzlarynyň birine öwrülip biljekdigini görkezdi.
Bir derwezä 90 pökgi: «Şagadamyň» 5 golundan soň, «Daşoguzyň» möwsümde geçirden gollarynyň sany 90-na çykdy.
Ýene 5 gol: «Şagadam» «Daşoguz» bilen ikinji aýlawda öz meýdanynda geçirilen duşuşykda hem «demirgazyklylaryň» derwezesine 5 gol geçiripdi. Ýöne onda «Daşoguz» bu gollaryň 2-sine jogap berip bilipdi. Bu gezek welin...
Şu ýyl «Şagadam» — «Daşoguz»: Geçirilen 4 duşuşyk hem «Şagadamyň» peýdasyna tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Şagadam» 16 — 2 «Daşoguz».
«Energetik» 1-5 «Ahal»
Gollar:
0-1_Rahmet Şermetow 8'
0-2_Begmyrat Balakaýew 31'
0-3_Rahmet Şermetow 49'
0-4_Altymyrat Annadurdyýew 63'
1-4_Kerim Hojaberdiýew 76'
1-5_Altymyrat Annadurdyýew 77'
Annadurdyýew ikinjilige geçdi: Şu duşuşykda iki gezek tapawutlanan Altymyrat Annadurdyýew iň netijeli futbolçylaryň sanawynda ikinji orna geçdi.
Şermetowam dublçy: Möwsümdäki ilkinji dublyny amala aşyran Rahmet Şermetowam BIR OÝUNDA IKI PÖKGI GEÇIRENLERIŇ sanawyna goşuldy.
Altymyrat 4-nji gezek: Ýokarky netijeden hem görşüňiz ýaly, duşuşykda iki gezek tapawutlanyp bilen diňe Rahmet Şermetow däl. Altymyrat Annadurdyýew indi şu möwsümde 4-nji gezek bir oýunda iki gezek tapawutlanyp bildi. Şeýlelikde, ol möwsümiň dublçylarynyň sanawynda ikinji orna çykdy. Bu sanawyň başyny 7 dubl bilen Süleýman Muhadow çekýär.
60-njy şowsuzlyk: Şu tapgyrdan soň, möwsümde «Energetigiň» derwezesinden geçirilen gollaryň sany 60-a çykdy.
Şowsuzlyk döwri tamamlandy: Şu tapgyra çenli «Ahal» bassyr 3 oýunda ýeňlipdi.
Şu ýyl «Energetik» — «Ahal»: Möwsümde geçirilen 4 duşuşygyň 3-si «Ahalyň» ýeňşi bilen, biri bolsa deňlik bilen tamamlandy. Gollaryň gatnaşygy: «Energetik» 2 — 14 «Ahal»


text:
Öten agşam Owganystanyň paýtagty Kabuldaky «Intercontinental» myhmanhanasynda ýaragly hüjümçileriň amala aşyran hüjüminde azyndan 21 adam öldi.
Owganystanyň Içeri işler ministrligi bu wakada 9 sany ýaragly hüjümçiniň myhmanhananyň içine girip, ondaky adamlary oka tutandyklaryny aýdýar. Birneme soňra bu hüjümçileriň hemmesi atylyp öldürilipdir.
“Intercontinental” myhmanhanasynyň gabawy şu gün irden NATO wertolýotlarynyň ot açmagynda soňky iki söweşijiniň öldürilmegi bilen tamamlandy.
Myhmanhananyň gabawy bäş sagada golaý çekdi.
Bu wakanyň yzy bilen “Talyban” söweşijileri bu hüjümiň jogapkärçiligini öz üstlerine alyp beýanat ýaýratdylar.
Birleşen Ştatlar bu hüjümi ýazgardy.


text:
Sankt-Peterburg, 22-nji ýanwar. “Türkmenportal”.
Arkalaşygyň Kubogy — 2015. 21-nji duşuşyk (1/4 final), altynjy oýun güni
TÄJIGISTAN — TÜRKMENISTAN — 0:2 (0:1)
21-nji ýanwar, 2015-nji ýyl, Sankt-Peterburg, Sport-konsert toplumy, 1000 tomaşaçy.
Eminler: Andreý Fisenko, Raşit Abusuýew, Andreý Runow.
Täjigistan: Soniýew, Şaripow (Rahmatow, 65), Juraboýew, Şaripow, Aliýew, Ergaşew, Saýithoni (Muzafarow, 77), Abdugaforow, Jalilow (Saidow, 68), Rahmonow, Azimow.
Baş tälimçi: Alişer Tuhtaýew.
Türkmenistan: Berdiýew, Annagulyýew, Hojowow, Saparow (k), Annaýew (Seýdiýew, 90), Akyýew (Hojaýew, 90), Goşjanow, Baýew (Kowusow, 72), Rejepow (Akmämmedow, 45), Nurmyradow (Saparmämmedow, 89), Berenow.
Baş tälimçi: Ahmet Agamyradow.
Pökgüleri geçirenler: Annaýew (45), Annagulyýew (86).
Duýduryş alanlar: Nurmyradow (29), Annagulyýew (86), Şaripow (88).
Iň gowy oýunçylar: Oýbek Abdugaforow, Güýçmyrat Annagulyýew.
Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysynyň futbolçylary (21 ýaşa çenli) Sankt-Peterburgda dowam edýän Arkalaşygyň Kubogy ugrundaky XXIII ýaryşda öz öňlerinde goýlan esasy wezipelerine — toparçadan çykmak wezipesine aňryýany bilen hötde geldiler. Tälimçi Ahmet Agamyradowyň şägirtleri çärýek finalda Täjigistanyň toparyny 2:0 hasabynda ýeňlişe sezewar edip ýarym finala çykdylar.
Duşuşygyň ilkinji minutlary täjik futbolçylarynyň artykmaçlygynda geçdi. Olaryň ildeşlerimiziň goragyny böwüsmek synanyşyklary başa barmady. Goragçylarymyz we derwezeçimiz dürs oýnadylar. Şeýlelikde ýuwaş-ýuwaşdan oýnuň gidişini öz eline alan türkmen futbolçylary garşydaşyň derwezesiniň alkymynda amatly pursatlary döredip başladylar. 45-nji minutda şeýle hüjümleriň biriniň netijesinde Balkanabat futbolynyň uçurymy, häzir “Ahalyň” düzüminde çykyş edýän Gurban Annaýew hasaby açdy. Ýeri gelende bellesek ýaryşda oýunçy synlamaga gelen hünärmenler şu bäsleşikde eýýäm ikinji pökgüsini geçiren ildeşimiziň adyny bellige aldylar.
Ikinji ýarymda esasan, goraga üns berip pökgä eýelik etmeklerini dowam etdirdiler we 86-njy minutda täjik toparynyň derwezesine ikinji pökgini geçirdiler. Duşuşygyň iň gowy oýunçysy diýlip yglan edilen “Balkanyň” goragçysy Güýçmyrat Annagulyýew tapawutlandy. Bu onuň şu ýaryşdaky ikinji pökgüsidir. Oýundan soň ýeňiş gazanan türkmen futbolçylarynyň şatlygynyň çägi bolmady.
23-nji ýanwarda geçiriljek ýarym finalda türkmenistanlylara finlýandiýaly deň-duşlary bilen duşuşyk garaşýar.
Arkalaşygyň Kubogy — 2015-iň Türkmenistanyň we Täjigistanyň ýygyndylarynyň duşuşygyndan fotoreportažy synlamagy unutmaň!


text:
Soňky döwürlerde Lebap welaýatynyň elektroenergiýa gözegçilik edarasynyň işgärleri, ilatdan we kärhanalardan özlerine degişli jaýlarda we binalarda elektron görnüşdäki täze elektrik hasaplaýjy enjamlary oturtmagy talap edýärler. Bu talap soňky günlerde has ýitileşdi. Bu tagalla, esasanam, welaýatyň paýtagty Türkmenabatda göze ilýär.
Garaşsyzlyk ýyllaryndan bäri ilatyny mugt elektrik tok bilen üpjün edip gelýän Türkmenistanda, häkimiýetler bu çäräni ýurduň bazar ykdysadyýetine geçiş tagallasy bilen düşündirse-de, aslynda bu çärä ýurduň ykdysady ýagdaýynyň barha ýaramazlaşýandygynyň alamaty hökmünde garaýanlar hem bar.
Elektron görnüşdäki elektrik hasaplaýjy enjamyň bahasy we ony oturtmagyň özi takmynan 130 -150 manada barabar bolýar we şol enjamlaryň hökmany ýagdaýda döwlet edarasyndan satyn alynmagy talap edilýär.
“Ýagdaýyň bolmasa, duýduryşyň peýdasy ýok”
Bu iş hökümet üçin goşmaça girdeji çeşmesi bolsa-da, ilat üçin çykdajyly we şonuň üçinem ol ilaty gorkuzýar. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir lebaplylar bu ýagdaýyň häzirki agyr ykdysady şertlerde özleriniň maşgala býujetine agram salýandygyny aýdýarlar.
“Ol enjamy dakdyrmak üçin häzirki gün meniň ykdysady ýagdaýym ýetenok. Eger özleri dakyp, soň puluny alsalar, men dakdyrjak” diýip, özüni Babanur diýip tanadan 40 ýaşlaryndaky türkmenabatly ildeşimiz aýdýar.
Babanur, şol täze elektrik hasaplaýjy enjamy dakdyrmaly diýip, özüne ençeme gezek duýduryş kagyza gol goýdurylandygyny, emma ýagdaýyň bolmasa, duýduryşyň peýdasynyň ýokdugyny aýdýar.
Häzirki wagtda işsiz bolansoň, Babanuryň maşgalasynyň eklenji ejesiniň pensiýasyna bagly, ol pensiýanyň möçberi bolsa 200 manada barabar. Onsoň, edil Babanur ýaly, bu meselede Türkmenabadyň beýleki ýaşaýjylary hem aladaly.
Elektrik togy ýygy-ýygydan “kesilýär”
Olary diňe enjamlary oturtmak üçin ediljek çykdajylar däl, eýse ol enjam oturdylansoň, näme boljagy hem alada goýýar.
Özüni Ahmet diýip tanadan beýleki bir türkmenabatly ildeşimiz, Azatlyk Radiosyna bu meselede beren gürrüňinde şeýle diýýär: “Şu güne çenli bizde hasaplaýjy bolmady, ýylda gelip, meniň tok ulanyş nokatlarymy hasaplap, artykmaç ulanylan toga görä tölegiň möçberini kesgitläp gidýärdiler. Indi bolsa hasaplaýjy goýdur diýýärler” diýip, 45 ýaşlaryndaky Ahmet gürrüň berýär.
Ahmediň aýtmagyna görä, “bir-iki gezek tölegi gijikdireni üçin onuň togunyň kesilen wagtlary hem bolupdyr”. Şeýle-de soňky döwürde şäherde elektrik togy hem oýnap dur, onuň tomsuň yssy we gyşyň bolsa doňduryjy sowuk günlerinde kesilýän wagtyna hem ýygy-ýygydan duş gelinýär.
“Bu gaty agyr jogapkärçilik”
Ahmet hökümet edarasynda işçi we onuň aýlyk girdejisi 700 manat bolup, onuň aýlygy hem mydama wagtynda berlip durmaýar. Üssesine, ol üç çagaly maşgalasynyň ýeke-täk ekleýjisi. Onsoň Ahmet 130-150 manatlyk hasaplaýjy dakdyrmagyň özi üçin kyn boljagyny aýdýar.
Öýlerde we kärhanalarda elektrik ölçeýji enjamlary oturtmak tabşyrylan adamlar bolsa, şeýle ýagdaýdan özleriniň habarlydygyny, emma ýokardan berlen plany dolmakdan başga çäreleriniň ýokdugyny aýdýarlar.
“Maňa günde plan boýunça on sany täze hasaplaýjy goýmaly diýýärler. Men ony ilata aýdyp çyksamam, oňa ýagdaýy ýetýän bar, ýetmeýän bar. Düşündiriş işlerini geçirýän, duýduryş berýärin, başga näme edeýin? Ondan daşgary aýda 15000 manat toplap tabşyrmaly, bu gaty agyr jogapkärçilik” diýip, özüni Atajan diýip tanadan 25 ýaşlaryndaky ildeşimiz aýdýar.
Atajan Azatlyk Radiosyna bu talaby berjaý etmegi başarmadyk gözegçilere garşy berk çäre görülýändigini, soňky 1,5 ýylyň dowamynda hut öz işleýän edarasyndan 20-ä golaý gözegçiniň işden çykarylandygyny gürrüň berýär.
Ýeri gelende aýtsak, öýlerde we kärhanalarda elektrik enjamlaryny oturtmak işi paýtagt Aşgabatda hem dowam edýär.


text:
Ses berişligiň gutarnykly diýerlik netijeleri Moldowanyň prezidentlik saýlawynyň ikinji tapgyrynda Orsýete ýykgyn edýän kandidat Igor Dodonyň ýeňiş gazanandygyny görkezýär.
Berlen sesleriň 99.9 prosenti sanaldy. Munda Dodonyň gazananlary 52.29 prosent, Ýewropadan tarapdarlyk edýän kandidat Maia Sandunuň alanlary bolsa 47.71 prosent.
14-nji noýabrda Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Alina Russu: “Kanuna laýyklykda Igor Dodon Moldowanyň prezidenti bolýar, sebäbi ol ikinji tapgyrda sesleriň köplügini gazandy” diýdi.
Sosialistik partiýanyň başlygy Dodon şu gün ir bilen paýtagt Kişinýowda bir metbugat ýygnagynda: “Biz ýeňiji bolduk diýip bilýäris” diýdi.
Ol soňra hem biz ähli moldowanlara, hem Ýewropa Bileleşigine goşulmagy goldanlara, hem-de Moskwa bilen ýakyn gatanaşyklary isleýänlere prezident bolmagy wada etdik diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Dodon Hereket we raýdaşlyk partiýasynyň kandidaty Sandu “berk, ýöne gowy göreş” alyp bardy diýip, ondan adamlary “köşeşdirmek” boýunça kömek sorady.
Resmileriň aýtmagyna görä, hasaba alnan ilatyň takmynan 53.3 prosenti 13-nji noýabrda ses beripdir.
Ýöne köp moldowanlar ýurduň London, Buharest, Bolonýa we Moskwadaky ilçihanalarynda we konsulluklarynda ses berip bilmediler. Muňa hem sebäp bolan saýlaw işgärleriniň ýeterlik saýlaw kagyzlaryny ibermänligi.
Sandu saýlawlar gowy gurnalmandyr diýip, saýlaw resmileriniň wezipeden çekilmegine çagyrdy.
Ol: “Ýüzlerçe adam ses berip bilmedi. Uzak ýerden gelen raýatlar sowukda, ýagynda garaşsalar-da, ses berip bilmediler. Moldowan häkimiýetleri Moldowanyň raýatlarynyň ses bermäge bolan konstitusion hukugyny hormatlamadylar” diýdi.
Ses berip bilmedikleriň ählisi Sandunuň tarapdarlary diýip jedelleşilse-de, Dodonyň Sandudan aratapawudy ses berip bilmedikileriň sanyndan ýokary.
Sandu şeýle hem separatistik region Transdenýeprden köp adam ses berdi diýip, nägilelik bildirdi. Aýdylyşyna görä, Orsýetden tarapdarlyk edýän bu regionda 9 müň adam ses beridpir.
Syýasy analizçiler Sandu ikinji tapgyrda ýeňiş gazanjak bolsa, onda ol Ýewropa Bileleşine goşulmagy isleýänleriň köplük bolup ses berişlige gatnaşmagyny gazanmaly bolar diýip, öňünden aýdypdylar.
Gürrüňi edilýän saýlaw 1997-nji ýyldan bärde Moldowada prezidentiň parlament tarapyndan dälde, halk tarapynan göni saýlanan ilkinji saýlawydyr.
Kommunistik hökümetiň söwda ministri bolan Dodon oktýabrdaky saýlawlaryň birinji tapgyrynda ikinji bolan Maia Sandudan 10 dereje öňde gelse-de, sesleriň aglaba köplügini gazanyp bilmän, 13-nji noýabrda ikinji tapgyr bäsleşige çykmaly boldy.
Bütindünýä bankynyň ozalky ykdysatçysy we bilim ministri Sandu Ýewropa Bileleşigi bilen has ýakyn gatnaşyk gurmaga çagyrdy we Moldowanyň esasy energiýa üpjünçisi bolan Orsýet bilen ýakyn ykdysady gatnaşygyň howpludygyny duýdurdy.
Dodon 13-nji noýabrda ses bereninden soň:
“Bu gün watanymyň geljegi üçin ses berdim. Men Moldowanyň geljeginiň bardygyna berk ynanýaryn. Moldowa agzybir, garaşsyz we özbaşdak ýurt bolar. Men öz ähli çagalarymyzyň şu ýurtdaky geljegi üçin ses berdim. Men ýurdy geçen ýedi ýyllykda dolandyranlaryň garşysyna ses berdim. Men oligarhlaryň, Moldowa respublikasyny dargatjak bolýanlaryň garşysyna ses berdim” diýdi.
Sandu hem 13-nji noýabrda Kişinýowda ses bereninden soňra žurnalistlere şeýle diýdi:
“Men bu ýurduň ajaýyp halky üçin ses berdim. Men kampaniýa geçen hepdeleriň dowamynda täzeden tanap, mende güýçli täsir galdyran adamlar üçin ses berdim. Men medeniýetlilige, hakykata, dogruçyl işe, bilime we mertebä ynanýan adamlar üçin ses berdim" diýdi.


text:
Hormatly demirýolçular!
Sizi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzda ilkinji gezek uly dabara bilen bellenýän Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Häzirki döwürde halkymyzyň ruhubelentlik bilen çekýän zähmetinden rowaçlanýan eziz Diýarymyz dünýäde iň çalt depginler bilen ösýän döwletleriň birine öwrüldi. Demir ýol ulaglary pudagy hem barha kuwwatlanýan milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugurlarynyň biridir. Soňky ýyllarda döwletimiz tarapyndan geçirilýän özgertmeleriň netijesinde, täze demir ýol şahalaryny gurmak, pudaga täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, kuwwatly teplowozlary, ýük we ýolagçy wagonlaryny satyn almak, ýaş hünärmenleri taýýarlamak üçin ägirt uly möçberde maýa goýum serişdeleri goýberildi. Pudagy ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda, gysga wagtyň içinde iri halkara taslamalar amala aşyryldy, demir ýol menzilleri, depolar, stansiýalar we möhüm inženerçilik-gurluşyk desgalary gurlup, ulanmaga berildi. Bu bolsa ýurdumyzda ulag hyzmatlaryny täze hil derejesine çykarmaga ýardam edýär we goňşy döwletler bilen hoşniýetli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge giň ýol açýar.
Hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 20 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda bellenýän bu baýram demir ýol ulaglary pudagynyň işgärlerine döwletimiziň bildirýän uly ynamynyň we hormatynyň nyşanydyr. Bu pudagyň işgärleriniň berkarar Watanymyzyň özygtyýarlylygyny pugtalandyrmakda, ykdysadyýetimiziň kuwwatyny artdyrmakda, pudagy kämilleşdirmek boýunça döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde uly üstünlikleri gazanyp,
Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimiziň we mähriban halkymyzyň öňünde uly hyzmatlary bitirýändiklerini bu baýramçylyk gününde aýratyn bellemek isleýärin. Demirýolçularyň geljekde hem pudagy mundan beýläk-de ösdürmek, täze demir ýollary gurmak, gatnawlaryň howpsuzlygyny üpjün etmek, edilýän hyzmatlaryň hilini has-da gowulandyrmak ugrunda halal we tutanýerli zähmet çekip, bildirilýän uly ynamy ödejekdiklerine berk ynanýaryn!
Hormatly demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleri!
Siziň zähmet çekýän pudagyňyz ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmekde, daşary ýurtlar bilen hyzmatdaşlygy giňeltmekde möhüm orny eýeleýär. Bu bolsa siziň işiňiziň örän jogapkärlidigine hem-de hormatlydygyna ýene-de bir gezek şaýatlyk edýär. Döwletimiz we halkymyz siziň alyp barýan asylly işleriňize ýokary baha berýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzda demir ýol ulaglary pudagyny ösdürmek boýunça tutumly işler amala aşyryldy. Pudagyň maddy-enjamlaýyn binýady berkidildi we döwrebap üpjünçilik ulgamlary döredildi. «Türkmenistanyň Demir ýol ulaglary pudagyny 2012—2016-njy ýyllar aralygynda ösdürmegiň Baş meýilnamasynyň» üstünlikli durmuşa geçirilmegi Garaşsyz Watanymyzy dünýäniň ösen demir ýol pudakly döwlete öwürdi.
Eziz Diýarymyzyň geografiki, geosyýasy we geoykdysady taýdan amatly ýerleşmegi demir ýol ulaglary pudagynda iri möçberli taslamalary amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle taslamalaryň biri hem bir ýyl mundan ozal ulanmaga berlen Gazagystan—Türkmenistan—Eýran halkara demir ýol geçelgesidir. Kyn tebigy we howa şertlerine garamazdan, merdana türkmen demirýolçularynyň tutanýerli we gaýduwsyz zähmeti netijesinde, bu möhüm taslama üstünlikli durmuşa geçirildi. Bu bolsa öz milli hünärmenlerimiziň hem halkara ähmiýetli, iri möçberli taslamalary durmuşa geçirmegi başarýandyklaryny aýdyň görkezdi.
Bu halkara demir ýolunyň gurulmagy bilen, Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Eýranyň we beýleki birnäçe ýurtlaryň halklarynyň öňünde täze gözýetimler açyldy we Pars aýlagynyň portlaryna tarap gidýän ýükleriň dolanyşygyny artdyrmaga uly mümkinçilikler döredi. Şeýle hem ýurdumyzy Ýewraziýa sebitinde polat ýollaryň uly çatrygyna, sebitiň iri ulag-üstaşyr geçiriş merkezine öwürmek ugrunda uly ädim ädildi.
Häzirki döwürde ýurdumyzda ýene-de bir uly halkara taslama bolan Türkmenistan—Owganystan—Täjigistan demir ýolunyň gurluşygy netijeli durmuşa geçirilýär. «Dostluk ýoly» adyna eýe bolan bu halkara polat ýolunyň türkmen böleginiň gurluşygy häzirki wagtda tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar. Üç goňşy ýurduň çäginden geçjek bu ýol sebitiň döwletara hyzmatdaşlygyny, gadymy Ýüpek ýolunyň ugrundaky halklaryň dost-doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga ýardam eder.
Hormatly demirýolçular!
Hormatly zähmetsöýer ulag işgärleri!
Sizi ýurdumyzda uly dabara bilen bellenýän Demir ýol ulaglary pudagynyň işgärleriniň güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Siziň her biriňize berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, demir ýol pudagyny ösdürmek ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Aşgabat, 09.03.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi geňeşi tarapyndan taýýarlanan “Berkarar döwletde zenan sarpasy” atly täze kitap düýn ýurdumyzda giňden bellenilip geçilen Halkara zenanlar gününe gabatlanyp okyjylara ýetirildi.
Bu kitap Türkmenistanyň Prezidentiniň zenanlar barada aýdan pähimli sözleri bilen açylýar. Dürli suratlar bilen bezelen täze kitap türkmen zenanlarynyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşynda eýeleýän orny baradaky maglumatlary özünde jemleýär.
Türkmenistanda aýallaryň hukuklary we azatlyklary babatdaky milli kanunçylyk binýady halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryny ornaşdyrmak arkaly yzygiderli kämilleşdirilip durulýar.
Köp sanly suratlar bilen bezelen, 200 sahypadan ybarat bolan täze kitapda bular barada takyk maglumat berlipdir.


text:
Soňky döwürde Türkmenistanda geçirilýän hökümet maslahatlaryň sany barha artdy. Awgust aýynda şeýle maslahatlaryň 10-dan gowragy geçirildi. Şeýle maslahatlar netije berýärmi? Synçylaryň pikiriçe, ýurduň dolandyryş usuly özgerdilmese, maslhatlar näçe ýygy geçirilse-de gowy netijelere garaşmak kyn bolar.
Ýerli synçylaryň aýtmaklaryna görä, soňky döwürde Türkmenistanda hökümet maslahatlarynyň geçirilmegi has hem ýygjamlaşdy. Awgust aýynyň dowamynda 10-a golaý dürli ýygnaklaryň, maslatlaryň geçirilendigi ýerli metbugatda habar berildi.
Mysal üçin, 2-nji awgustda geçirilen hökümet maslahaty ýurduň sosial-ykdysady ösüşiniň netijelerine bagyşlandy. 2010-njy ýylyň ýedi aýynyň jemleri boýunça berlen hasabatda milli ykdysadyýetiň durnukly depginde ösýänligi resmi derejede yglan edildi.
6-nji awgustda Gawun baýramyna gabatlanylyp, Aşgabatda geçirilen nobatdaky hökümet maslahatynda halk hojalygynyň dürli pudaklaryndaky ýagdaýlar barada maslahat edildi. 9-njy awgustda transport, aragatnaşyk we gidrometeorologiýa pudaklaryndaky, şeýle hem käbir beýleki pudaklardaky işleriň ýagdaýlary barada maslahat edildi. 19-nji awgustda Türkmenistanyň medeniýet we köpçülikleýin habar ulgamyny ösdürmek meselesine garalyp, maslahat geçirildi.
Bu maslahatyň ertesi Ministrler Kabinetiniň maslahaty geçirilip, onda oba hojalyk toplumyna we, hususan-da, pagta ýygymy möwsüminiň bat almagyna hem-de güýzlük däne ekinleriniň ekişiniň barşyna degişli meselelere garaldy diýlip, habar berildi.
Bu maslahatlaryň geçirilmegi näçe durýar?
Žurnalist Aşyrguly Baýryýew soňky ýyllarda Türkmenistanyň ösüşiniň meselelerine hepdede azyndan bir gezek geçirilýän Ministrler Kabinetiniň maslahatlarynda garalýandygyny aýdýar: “Şol maslahatlarda her aýda işleriň jemleri jemlenýär. Özem soňky aýyň jemi öňki aýyňkynyň üstüne goşulyp, jemlenilýär. Onsoň 1,2,3,4,5 aýyň ýarym ýylyň, ýedi aýyň we şuňa meňzeşleriň diýen ýaly maglumatlar peýda bolýar” diýip, žurnalist Aşyrguly Baýryýew nygtady.
Şeýle maslahatlaryň geçirilmegi üçin döwlet býujetinden sarp edilýän serişdeleriň möçberini hasaplap çykarmak üçin çinownikleriň ortaça aýlygyny alyp, her işgäre sagadyna näçe puluň tölenýändigini hasaplamaly. Soňra-da ýygnagyň dowamlylygyny, oňa gatnaşýan adamlaryň sanyna köpeldip, çykarylan sany çinowniklere sagadyna tölenýän hakyň möçberine köpeltmeli.
Mysal üçin, maslahatlara gatnaşýan döwlet edaralarynda işleýän adamlaryň aýlygy ortaça bir müň dollara golaý bolsa, şeýle ýygnaklara bolsa ortaça 100 adam gatnaşýan bolsa, aýyna bäş gezek üç sagatlap dowam edýän ýygnaklara gatnaşýan adamlara döwlet býujetinden sekiz ýarym müň dollara golaý serişdäniň sarp edilýändigini bilse bolar.
Biznesde maslahatlaryň geçirilmegi zerur
Telekeçilikde, mysal üçin, iri korporasiýalarda maslahatlaryň çykdajy talap edýändigine garamazdan, belli bir wagta bellenilen ýygnakdyr-maslahatlaryň geçirilmeginiň zerurdygyny spesialistler aýdýarlar. Ýagny, telekeçilikde reglament boýunça öňünden bellenilip geçirilýän ýygnaklarda, olarda gelnen kararlary amala aşyrmak meselsini sazlaşdyryp, edilen işlerden netije çykarylyp, öňde goýlan maksatlara ýetmek üçin edilmeli işler kesgitlenilýar. Netijede dürli bölümleriň arasynda döreýän düşünişmezlikler aradan aýryýar.
Sowatly gurnalan ýygnaklar ýüze çykýan kynçylyklary wagtynda çözmek, öňde goýlan plany ýerine ýetirmekde işgärlere itergi bermek, göz öňünde tutulýan özgerişler barada işgärleriň pikirlerini bilmek, iş kollektiwini birek-birege ýardam berip, ysnyşykly işleýän iş toparyna öwürmek ýaly meselelerde gowy netije berýändigini bilermenler aýdýarlar. Ýöne ýygnaklaryň netije bermegi üçin reglamentiň düzülmeginiň zerurdygy bellenilýär.
Ýygnaklaryň reglamenti düzülip, onda geňeşilmeli meseleler takyk kesgitlense, ýygnagyň geçişi, onda gelnen kararlar dokumentleşdirilip, ýygnaga gatnaşan adamlaryň hersiniň etmeli işleri aýdyňlaşdyrylyp, olaryň ýerine ýetirilmegi talap edilse, şeýle ýygnaklaryň gowy netije berýändigini bilermenler aýdýarlar.
Ýogsa-da, Günbatarda köp firmadyr-korporasiýalarda “breýn stormiň” diýlip atlandyrylýan usul köp ulanylýar. Ýagny, belli bir mesele boýunça maslahat geçirilip dürli, hatda akyla sygmaýan teklipler öňe sürülýär. Şeýdip, köp teklibiň içinden iň optimal biri saýlanylýar. Bu usul adamlaryň döredijilik ukybyna esaslanyp çykarylan.
Ýurdy dolandyrmak – korporasiýany dolandyrmak däl!
Ýurdy dolandyrmak meselesi diňe maliýe bähbitleri öňde goýan iri korporasiýalary dolandyrmakdan has kyn hem çylşyrymly. Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça bilermen Artýom Ulunýanyň aýtmagyna görä, muňa belli bir döwletiň ykdysady ösüşinden onuň jemgyýetçilik-syýasy ösüşiniň has möhümdigi sebäp bolýar.
“Türkmenistanda ýygy-ýygydan dürli maslahatlaryň geçirilmegi netije bermeýär, sebäbi Türkmenistanyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyna ilatyň gatnaşmagy gazanylmady – diýip, Artýom Ulunýan tassyklaýar. – Ýurtda syýasy partiýalaryň ýoklugy, parlamentiň öz wezipelerini doly ýerine ýetirmezligi, metbugat erkinligine ýol berilmezligi, ýurduň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyna ilatyň gatnaşmagyna böwet bolýar – diýip, bilermen sözüni dowam etdirýär: - Türkmenistanda çinownikler sowet döwründen miras galan administratiw-buýruk usulyndan peýdalanyp, prezidentiň öňe sürýän dürli programmalaryny durmuşa geçirmäge synanýarlar”.
Professor Ulunýan ýurduň jemgyýetçilik-syýasy ösüşiniň ykdysady ösüşiň ugurlaryny kesgitleýändigini aýtdy. Ýagny, onuň pikiriçe, “Her ýurduň ykdysady ösüşi onuň jemgyýetçilik-syýasy ösüşine bagly bolýar”.
Mysal üçin, hususy pudak öser ýaly erkin metbugatyň, garaşsyz sud sistemasynyň zerurdygy äşgär. Diňe şonda öz serişdelerini telekeçilige ýatyran adamlar çinownikleriň eden-etdiliginden özleriniň goraljakdygyna bil baglap bilerler.
Professor Ulunýanyň nygtamagyna görä, beýleki Merkezi Aziýa döwletlerinde bolşy ýaly, Türkmenistanda hem sowatly kadrlaryň ýetmezçiligi uly problema öwrülýär. “Şu meseleler hemmetaraplaýyn çözülmese, ýurduň jemgyýetçilik syýasy durmuşynda möhüm reformalar geçirilmese, dürli ýygnaklaryň, maslahatlaryň geçirilmegi näçe ýygjamlaşdyrylsa-da, netijä garaşyp bolmaz” diýip, bilermen belledi.
Žurnalist Aşyrguly Baýryýew hem bu pikir bilen ylalaşýar. Ol: “Türkmen ýolbaşçylary döwleti, ýurduň ykdysadyýetini dolandyrmakda möwritini ötüren administratiw-buýruk beriji usuldan el çekmegi başarmaýarlar ýa-da muny islemeýärler” diýmek bilen türkmen döwletiniň ykdysadyýetini administratiw-buýruk esasynda dolandyryp, häli-şindi maslahatlary geçirip, halk hojalygyny ösdürip bolmajakdygyny, muny dünýa tejribesiniň görkezendigini nygtady.


text:
Ýekşenbe güni Kiýewde hökümetiň ÝEB bilen assosiasiýa şertnamasyny baglaşmagy togtatmagyna garşy guralan protest ýörişiniň dowamynda, prezident binasynyň ýanynda demonstrasiýaçylar bilen polisiýanyň arasynda gysga çaknyşyk boldy.
Polisiýanyň ol ýerde Garaşsyzlyk meýdanyndaky demonstrasiýadan bölünip gelen märekäni dargatmak üçin göz ýaşardyjy gaz ulanandygy aýdylýar.
Ol ýere bir toparyň traktorly gelip, binalaryň töweregindäki barrikadalaryň üstünden sürmäge çalşandygy hem habar berilýär.
Azatlyk radiosynyň Ukrain gullugynyň maglumatyna görä, protestçiler taraktory duruzdylar.
Garaşsyzlyk meýdançasynda 100 müň çemesi adam öz demonstrasiýalaryny dowam etdirýär.
Olar prezident Wiktor Ýanukowiçiň işden çekilmegine çagyrýarlar. Polisiýa şenbe güni hut şu ýere ýygnanan adamlary güýç bilen dargadypdy.
Ukrainanyň beýleki şäherlerinde hem protestler geçirilýär.


text:
26-njy maýda Horwatiýa Respublikasynyň paýtagtynda Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň açylyş dabarasy boldy. Bu medeni çäre ýurtlaryň arasyndaky ähli ugurlar boýunça üstünlikli ösdürilýän hyzmatdaşlygyň dowamy bolup durýar.
Horwatiýa Respublikasynda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini geçirmek üçin düzüminde döredijilik toparlary, medeniýet we sungat ussatlary, meşhur aýdymçylar we sazandalar, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleri bolan wekiliýet geldi. Türkmen wekiliýeti Zagrebde Türkmenistanyň muzeý gymmatlyklarynyň täsin toplumyny görkeziler. Ol Horwatiýa Respublikasynyň giň jemgyýetçiligine dünýä siwilizasiýasynyň hazynasyna giren türkmen halkynyň milli taryhy we medeni mirasyny tanyşdyrmaga gönükdirilendir.
Zagrebe baran türkmen wekiliýeti ýurduň Medeniýet ministrliginde kabul edildi. Duşuşygyň barşynda Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň döwletara gatnaşyklarynyň taryhynda ähmiýetli waka öwrüljekdigi barada bir pikir aýdyldy.
Zagrebiň 1987-nji ýylda esaslandyrylan Mimara muzeýinde Medeniýet günleriniň açylyş dabarasy boldy. Türkmenistanyň muzeý gymmatlyklarynyň we amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisi, birnäçe günüň dowamynda dünýäniň medeni eserleriniň arasynda mynasyp orun alar.
Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň dabaraly açylyşyndan soň, uly baýramçylyk konserti boldy. Ýurdumyzyň sungat ussatlary dünýä we milli saz medeniýetiniň eserlerinden ajaýyp çykyşlary ýerine ýetirdiler. Ýokary ýerine ýetirijilik ussatlygyna tomaşaçylar el çarpyşmalar bilen baha berdiler.
Türkmenistanyň Horwatiýada Medeniýet günleri 29-njy maýa çenli dowam eder.


text:
Anna güni gazagystanly ynsan hukuklaryny goraýjy belli aktiwist Ýewgeniý Žowtis günä geçişlik esasynda tussaglykdan azat edildi.
Ol 2009-njy ýylyň awgustynda bir adamyň ölümine getiren bir ýol heläkçiligi bilen baglanyşykly şol ýylyň sentýabrynda dört ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Ýewgeniý Žowtis özüne berlen tussaglyk möhletiniň 2,5 ýylyny oturdy. Ol türmeden boşadylmazynyň öňýany azatlyga çykandan soň hem özüniň ynsan hukuklary bilen baglanyşykly akiwistlik işlerini dowam etdirjekdigini aýtdy.


text:
Çarşenbe güni düýbi Moskwada ýerleşýän ynsan hukuklaryny goraýjy «Memorial» topary Çeçenistandaky adam ogurlyklary hem-de gynamalar bilen baglanyşykly Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedewe açyk hat gönderdi.
Bu hatda aýratynam Çeçenistanyň ýerli polisiýa işgärleri tarapyndan adamlaryň alnyp gaçylyp, olaryň dogan-garyndaşlaryndan uly möçberlerde pul talap edilýändigi bilen baglanyşykly wakalaryň uly alada döredýändigi bellenipdir.
Şeýle hem, «Memorial» guramasynyň hatynda Çeçenistandaky kanunlaryň äsgerilmezligi we adamlaryň hukuklarynyň depelenmegi bilen bagly meselede hiç hili oňyn özgerişlikleriň göze ilmeýändigi nygtalýar.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri Yrakda we Siriýada ençeme territoriýany ele salan “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerine garşy uruş alyp barmagy üçin Birleşen Ştatlar tarapyndan düzülen koalisiýanyň “birleşendigini we ähli front linilaryna tarap hereket edendigini” aýtdy. Şeýle-de, ol “bu koalisiýa üstün çykýança, kampaniýany dowam etdirer” diýdi.
Kerri bu barada 3-nji dekabrda Brýusselde geçiriljek ýygnagyň öňýanynda çykyş etdi. 60-a golaý ýurduň daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda geçirilýän bu ýygnakda “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijilerine garşy göreşdäki öňe gidişikler we dildüwşik strategiýalary ara alnyp maslahat edilýär.
Şeýle-de, Kerri “Birleşen Ştatlar biziň alyp barýan işlerimiziň täsirliligini artdyrmagy maksat edýän serişdeleri yzygiderli gözleýär we men koalisiýa agza her bir ýurduň wekilleriniň hem şu ugurda iş alyp barjakdygyna ynanýaryn” diýdi.


text:
Aşgabadyň köçeleriniň birinde amala aşyrylýan gurluşygyň Goçgarata gonamçylygynyň üstünden geçýändigi habar berilýär. Maglumata görä, bu sebitde gurulýan köpriniň köçä birikýän ýeriniň öwlüýäniň kiçi böleginiň üstünden geçmegi netijesinde bu ýerdäki jesetleriň üstünden gum dökülipdir.
Goçgarata gonamçylygynda 100-e golaý mazaryň bolandygy aýdylyp, şol mazarlykda ýatan adamlaryň hossarlary olara eýe çykmak üçin häkimiýetlere ýüz tutandygyna garamazdan, bu mesele barada jogap alyp bilmändirler.
Azatlyk radiosy bu mesele barada aşgabatly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow bilen söhbetdeş boldy.


text:
Birleşen Ştatlaryň gizlin gulluklarynyň ýokary derejeli resmileri 5-nji ýanwarda Senatda boljak diňlenişikde, ýurduň prezidentlik saýlawlaryna goşulmak boýunça kiber kampaniýasyna Orsýetiň güman edilýän gatnaşygy barada çykyş ederler.
Senatyň Ýaragly güýçler boýunça komitetiniň bu diňlenişigi ýurduň aňtaw gulluklarynyň Birleşen Ştatlaryň prezidenti saýlanan Donald Trampa hasabat bermeginden bir gün öň geçirilýär.
Birleşen Ştatlaryň aňtaw jemgyýetçiligi elektron hatlary ogurlamak bilen baglylykda Demokratik partiýasyna we onuň dalaşgäri Hillari Klintonyň garşysyna edilen herekete Orsýetiň görkezme berendigine ynanýar.
Russiýanyň hökümeti we Donald Tramp şeýle netijeleriň esassyzdygyny aýdýarlar. Şol bir wagtyň özünde, prezident Barak Obamanyň administrasiýasy kiber hüjümleriniň aňyrsynda Moskwanyň bardygy baradaky aýyplamalary esaslandyrýan detallary henize çenli köpçülige ýaýratmady.
Tramp 4-nji ýanwarda eden çykyşynda WikiLeaksiň esaslandyryjysy Julian Assangyň aýdanlaryny, ýagny ogurlanan elektron hatlara Russiýanyň gatnaşygynyň ýokdugyny gaýtalady.
Şeýle-de, ol Twitter sosial ulgamynda ýazan maglumatynda kiber hüjümlerine Birleşen Ştatlaryň Demokratik milli komitetiniň geleňsizliginiň sebäp bolandygyny öňe sürdi.
ABŞ-nyň Respublikan partiýasyndan ýurduň prezidenti saýlanan Trampyň Assangyň aýdanlaryny goldamagy, onuň bu mesele boýunça Birleşen Ştatlaryň aňtaw gullugynyň çykaran netijelerine köpçüligiň öňünde iň soňky gezek närazylyk görkezmesi boldy.
Tramp 2003-nji ýylda ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň (CIA) ýalňyş maglumatlarynyň Birleşen Ştatlaryň Yraga goşulmagyna sebäp bolandygyny ýatladyp, munuň Russiýanyň kiber hüjümlerine gatnaşygynyň bolandygy baradaky aýyplamalara şübheli garamagynda esas bolýandygyny yzygiderli gaýtalap gelýär.
Bu aralykda, Birleşen Ştatlaryň häzirki we öňki resmileri Trampyň ýurduň aňtaw gullugynyň çykaran netijelerini köpçülikde ret etmegine alada bildirip, olar 20-nji ýanwarda Tramp öz wezipesine girişenden soň, onuň bu meselä nähili gözegçilik etjeginden howatyrlanýarlar.
Senatda 5-nji ýanwarda boljak diňlenişikde Milli aňtaw gullugynyň müdiri James Klapperiň, Milli howpsuzlyk agentliginiň müdiri Mike Rogersyň we Döwlet sekretarynyň aňtaw we goranmak boýunça orunbasary Marsel Lettreniň çykyş etmegine garaşylýar.
Şeýle-de, ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi Wiktoriýa Nulandyň Obamanyň administrasiýasynyň Russiýanyň etdi diýilýän kiber hüjümlerine jogap hökmünde, täzelikde yglan eden sanksiýalary barada Senatyň daşary gatnaşyklar boýunça komiteti bilen ýapyk duşuşygy geçirmegine garaşylýar.


text:
HemaýatkärlerÝapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary 2017-njii ýylda Aşgabat şäherinde geçirilip, Oýunlara Milli Olimpiýa komitetleriniň 62-sinden we Okeaniýa döwletlerinden türgenleriň alty müňüsi sportuň 21 görnüşi boýunça özara bäsleşerler.
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komiteti. ...Ýerine ýetiriji komiteti
Hemaýatkärler
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary 2017-njii ýylda Aşgabat şäherinde geçirilip, Oýunlara Milli Olimpiýa komitetleriniň 62-sinden we Okeaniýa döwletlerinden türgenleriň alty müňüsi sportuň 21 görnüşi boýunça özara bäsleşerler.
Bu uly göwrümli sport çäresi Türkmenistanda geçiriljek möhüm we köptaraplaýyn sport ýaryşlarynyň ilkinjidigi sebäpli, bu çäre ýurduň durmuşynda taryhy waka bolup durýar. Bu oýunlarda toplanan tejribeler,şäherde we ýurtda şeýle möhüm çäreleriň halkara derejesinde geçirilmeginiň dowam etdirilmegi üçin niýetlenendir.
Biz, Aşgabat 2017-ni guramaçy hökmünde yhlas bilen işlejek, şeýle hem oýunlary geçirmäge we Aşgabat 2017-ni we Türkmenistany halkara jemgyýetçiligine tanatmaga ýardam berip biljek ýerli we halkara gyzyklanýan taraplar bilen indiki ýylyň dowamynda işleşmegi maksat edýäris.
Biz Türkmenistanyň we Merkezi Aziýanyň çäginde işleýän kompaniýalar ýa-da Türkmenistanda işi alyp barmaga gyzyklanma bildirýän kompaniýalar bilen Aşgabat 2017-niň çäginde hyzmatdaşlyk etmek boýunça maslahatlary geçirmäge taýýardyrys.
Bu oýunlara gatnaşmak üçin siziň talaplaryňyza gabat gelýän hemaýatkärlik bukjasy barada giňişleýin maglumat almak üçin biziň Täjirçilik toparymyza ýüz tutup bilersiňiz.
Habarlaşmak üçin jogapkär:
Kirstin Mead
Söwda we hemaýatkärçilik hyzmatlary boýunça Baş dolandyryjy
Tel: +993 6959 5195
E-poçta: kirstin.mead@ashgabat2017.com
Begenç Hojanyýazow
Söwda we hemaýatkärçilik hyzmatlary boýunça Baş dolandyryjy
Tel: +993 6630 3305
E-poçta: begench.hojaniyazov@ashgabat2017.com


text:
hyzmatlarymyz
- › Hyzmatlarymyz
- › Raýatlara
- › Telekeçiler we edara görnüşli taraplar
- › Hyzmat ediş nokatlar
- › Pul geçirimler
Walýuta alyş-çalyş amallary
Bankymyz daşary ýurt pulundaky (esasy pul görnüşleri boýunça) pul alyş-çalyş işleriniň giňişleýin sanawyny hödürleýär:
- Türkmenistanyň puly bilen bankyň täjirçilik hümmeti boýunça daşary ýurt pullaryny nagt we nagt däl görnüşinde satyn almak hem-de nagt däl görnüşinde satmak;
- Bir daşary ýurt döwletiniň pulyny beýleki daşary ýurt döwletiniň pulyna satmaklygy;
- Daşary ýurt döwletleriň pul birlikleriniň hakykylygyny barlamak.
Bankymyzyda alyş-çalyş kassalary şähermiziň birnäçe söwda merkezlerinde dynç günlerinde-de, baýramçylyk günlerinde hem müşderlere hyzmat edýar:
Alyş - çalyş nokatlaryň sanawy
dýp hümmeti 18.01.2017Merkezi Bankyň dýp kursy
karz hasaplama
goýum hasaplama
salgymyz
View Larger Map


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Assambleýasy ýaňy-ýakynda stalinizmiň hem faşizmiň jenaýatlaryny deňleşdirýän dokumenti kabul etdi.
Birbada geň görünse-de, gitlerçiligiň we stalinçiligiň aýratynlykda hem bilelikde XX asyrda onlarça million adamynyň başyna ýetendigini ýatlasaň, kabul edilen dokumentiň adalatlydygy bilen ylalaşmazlyk kyn. Onda: ”XX asyrda Ýewropa ýurtlary iki sany läheň totalitar režimleri – nasizmi we stalinizmi – başdan geçirdiler. Bu döwürde adam hukuklary basgylandy, genosid, harby jenaýatlar we adamkärçiligiň garşysyna jenaýatlar edildi” diýilýär.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Parlament Assambleýasy bu möhüm dokumenti kabul etmek bilen ähli ýurtlary nasizmiň we stalinizmiň nähak pidalarynyň hatyrasyny deň tutmaga we her ýylyň 23-nji awgustynda ol pidalaryň Hatyra gününi bellemäge çagyrýar. Nähak pidalaryň güni diýlip 23-nji awgustyň saýlanyp alynmagy tötänden däl. Ol 1939-njy ýylyň 23-nji awgustynda faşistik Germaniýa bilen stalinçilik SSSR-iň arasynda baglaşylan we soňy erbetlige ýazan dostluk paktyna gol çekilen senä gabat gelýär.
Iň masgaraçylykly şertnama
”Molotowdyr-Ribbentropyň pakty” ady bilen taryha giren bu ylalaşyk adamzat taryhynda iň masgaraçylykly şertnamalaryň biri hökmünde tanalýar. Şol ylalaşyga görä, gitlerçilik Germaniýa bilen stalinçilik SSSR birek-biregiň üstüne çozmazlyk, söwda we harby hyzmatdaşlyk baradaky dokumente gol goýýarlar. Şondan bary-ýogy bir hepdeden soň, 1939-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda Ikinji jahan urşy başlanýar, emma muňa garamazdan, tas iki ýyllap, tä 1941-nji ýylyň 22-nji iýunyna çenli, ýagny Germaniýa SSSR-iň öz üstüne çozýança, Stalin Gitlere galla, metal we beýleki strategik materiallary ibermegini dowam etdirýär. Taryhçylaryň ýazmagyna görä, ýükli sowet otlularynyň iň soňkusy Germaniýa 1941-nji ýylyň 21-nji iýunynda, Beýik watançylyk urşy turmazyndan bary-ýogy bir gün öň ugradylypdyr…
Sowet taryhçylary öz wagtynda bu fakty Staliniň sowet halkyny abanyp gelýän gyrgynçylykly uruşdan gutarmak maksady bilen edendigini aýdyp, agzalan ylalaşygy aklamaga jan etseler-de, Ýewropa taryhçylary bu argumente aşa skeptik garap geldiler we oňa örän negatiw baha berýärler. Olar bu hyzmatdaşlygyň stalinizm bilen nasizmiň arasyndaky ruhy ýakynlygyň netijesidigini nygtaýarlar. Munuň iň aýdyň subutnamasy hökmünde-de günbatar taryhçylary ”Molotow-Ribbentrop paktynyň” esasynda Gitler bilen Staliniň Ýewropany özara paýlaşmagyny, Polşanyň iki bölünmegini, Baltika ýurtlarynyň SSSR tarapyndan basylyp alynmagyny görkezýärler. Beýik Watançylyk urşy başlansoň, Günbatar döwletleriniň gitlerçilik Germaniýa garşy Ikinji fronty juda gijikdirip açmaklarynyň esasy sebäbini hem günbatar taryhçylary iki tiranyň ozalky hyzmatdaşlygynyň, bilelikde ýöreden basybalyjylykly syýasatlarynyň Günbatarda döreden çuňňur nägileligi bilen baglanyşdyrýarlar.
Ruhy ýakynlyklary paş edildi
Gitlerçilik režim bilen stalinçilk režimiň arasyndaky ruhy ýakynlyk hakda geçen asyryň ahyrlarynda, Üýtgedip gurmak döwründe SSSR-de köp ýazyldy we stalinçilik bilen gitlerçiligiň birek-birekden ylham alandyklary, adamlara we halklara zorluk etmegi öwrenendikleri paş edildi. Hatda ilkinji konslagerleriň hem SSSR-de döräp, Gitleriň bu elhenç tejribäni soň öwrenenligi subut edildi. Beýik rus ýazyjysy, Nobel baýragynyň laureaty A.Solženitsiniň dünýä belli ”GULAG Arhipelagy” kitabynda-da bu hakda faktlar ýeterlik.
ÝHHG-nyň Parlament Assambleýasynyň häzirki kabul eden dokumentiniň türkmen jemgyýeti üçin zerur ähmiýetiniň bardygyny, ýöne adamlaryň muňa doly göz ýetirmekleri üçin ilki stalinizmiň biziň halkymyzyň başyndan inderen külpetlerini faktlaryň üsti bilen jikme-jik düşündirmegiň zerurdygyny unutmaly däl. Eger-de Türkmenistanda 23-nji awgust stalinizmiň we faşizmiň nähak gurbanlarynyň Halkara hatyra güni diýlip, resmi taýdan yglan edilse, halk köpçüliginiň ony goldajakdygyna-da, bu çärä gatnaşjakdygyna-da ynansa bolar. Sebäbi, beýleki milletleriňki ýaly, türkmeniň hem iň gowy ogul-gyzlarynyň ýüzlerçe müňüsi bu agzalan iki sany aýylganç totalitar ýuwdarhanyň nähak pidalary boldular.
Ak Welsapar Şwesiýada ýaşaýan türkmen ýazyjy we syýasy analitik. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Tunisdäki hökümet agdarylyşygyndan soň, Müsüriň söwda we senagat ministri Reşid Muhammet Reşid çykyş edip, Müsürde şeýle ýagdaýyň bolmajakdygyny, sebäbi Müsürde sosial üpjünçiligiň ýola goýlandygyny, ýurtda ilatyň aglabasyna azyk kartoçkalarynyň berilýändigini aýdypdy. Emma beýle bolmady.
Häzir köp bilermenler hem arap ýurtlaryndaky wakalaryň Merkezi Aziýa regionynda gaýtalanmajakdygyny çaklaýarlar. Eýse, arap ýurtlarynyň ilatynyň sosial-ykdysady ýagdaýy Merkezi Aziýa ýurtlarynyňkydan, şol sanda Türkmenistanyň ilatynyňkydan köp tapawutlanýarmy?
Müsüriň indi öňki söwda hem senagat ministri Reşid Muhammet Reşidiň bu çykyşyna garamazdan, ýurtda ösen korrupsiýadan, işsizlikden nägile halk köçä çykdy. Bilermenler şeýle köpçülikleýin demonstrasiýalaryň geçirilmegine ilatyň sosial-ykdysady ýagdaýynyň pesliginiň sebäp bolýandygyny aýdýarlar.
Meňzeşlik bar
Orsýetiň Ýakyn Gündogar institutynyň işgäri, Ýakyn Gündogar boýunça bilermen Witaliý Bilan Müsürdäki wakalaryň esasy sebäplerini bu ýurduň ilatynyň sanynyň ösüş depgininiň ýokary bolup, ilatyň ýarpysyndan gowragynyň garyplygyň halkara ykrar edilen derjesinden hem pesde ýaşaýanlygynda, işsizligiň derejesiniň ýokarylygynda, ykdysady reformalaryň gaty haýal geçirilmeginde görýär.
Türkmenistanyň maliýe pudagynda uzak wagtlap işlän ykdysatçy Annadurdy Hajyýew arap ýurtlarynyň ykdysadyýeti hem ilaty bilen bagly ýagadaýyň Merkezi Aziýa regionyna gaty meňzeşdigini aýdýar.
Müsüriň ilatynyň ortaça ýaşy hem, edil Türkmenistanyň ilatynyňky ýaly, ýaş. Bu ýurtlaryň ikisinde-de ilatyň diňe dörtden prosentden gowragy 65 ýaşdan ýokardaky adamlar. Ýylda adam başyna jemi içerki önümiň möçberi Müsürde 2009-njy ýyl boýunça berlen maglumatlarda 6 müň amerikan dollaryna barabar bolan bolsa, Türkmenistanda 2010-njy ýyl boýunça berlen maglumata görä, bu san 7400 amerikan dollaryna deň.
Birleşen Ştatlaryň Merkezi aňtaw gullugynyň çaklamagyna görä, häzir doglan çagalaryň ömrüniň ortaça uzaklylygy Müsürde 72 ýaşdan gowrak boljak bolsa, Türkmenistanda 68 ýaşa barabar bolar diýlip çaklanylýar.
Korrupsiýa we işsizlik
Deňeşdirmek üçin korrupsiýa bilen bagly meselä geçsek, “Transparency International” guramasynyň 178 ýurdy öz içine alýan “Korrupsiýanyň indeksi 2010” hasabatynda Türkmenistan 172-nji orunda, Müsür hem 99-njy orunda ýerleşdirilipdir. Bu görkeziji Türkmenistanda korrupsiýanyň Müsürdäkiden hem ösendigini aňladýar.
Işsizlik meselesinde, Birleşen Ştatlaryň Merkezi aňtaw gullugynyň beren maglumatlaryna görä, Müsüriň 80,5 million ilatynyň 9,6%-niň işsizdigi aýdylýar. Bu çeşmäniň Türkmenistan bilen bagly 2004-nji ýyl boýunça berýän maglumatlarynda Türkmenistanda işsizligiň derejesiniň 60%-e barabardygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosyna gowuşýan maglumatlarda häkimiýet başyndakylaryň dürli zawoddyr-fabrikleri gurup, bu meseläni çözmäge synanyşýandyklaryna garamazdan, işsizlik meselesiniň Türkmenistanda henize çenli ýiti problemalaryň biridigi aýdylýar.
Ykdysatçy Annadurdy Hajyýew Müsürde hem Tunisde Türkmenistandaky ýaly höküm sürýan awtoritar režimleriň bolandygyny, korrupsiýanyň derejesiniň ýokarydygyny aýdýar. Bilermen Türkmenistanda ilat arasynda býujet serişdeleriniň ýerliksiz ulanylmagy babatda nägilelikleriň köpdügini nygtaýar.
Nägileligiň sebäbi näme?
Adam hukuklary boýunça “Türkmen Inisiatiwasy” toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin, Müsüriň Türkmenistan bilen deňeşdirilende has açyk hem baý ýurtdugyny aýdyp, protestleriň döremeginiň sebäbini esasan häkimiýet başynda bir adamyň uzak wagtlap oturmagyndan we netijede durgunlygyň emele gelmeginden görýär.
Şeýle hem Tuhbatullin Türkmenistanda-da, Müsür ýaly arap ýurtlaryndaka meňzeş sosial problemalaryň köpdügini aýdyp, hemmetaraplaýyn reformalaryň geçirilmegi çaltlaşdyrylmasa, sosial partlaýyş ýagadaýynyň emele gelmeginiň mümkindigini duýdurýar.
Ýerli ýaşaýjylar Türkmenistanda azyk harytlaryň köpüsiniň bahalaryna hökümet tarapyndan gözegçilik edilse-de, täze ýyldan bäri bahalaryň ösendigini, aýlyklar ortaça 10% ýokarlansa-da, onuň inflýasiýanyň yzyndan ýetip bilmeýändigini aýdýarlar. Mugallymlaryň aýlyklarynyň 30-35% galdyrylmagy ilat arasynda hoşallyk bilen garşy alyndy. Emma Türkmenistanda ilatyň ýaşaýyş jaý bilen üpjünçilik meselesi çözülmän gelýär.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ýerli ýaşaýjylar hatda ýurduň harby, howpsuzlyk güýçleriniň gullukçylaryny ýaşaýyş jaý bilen üpjün etmegiň-de ýola goýulmandygyny aýdýarlar.
“Bolup bilmez”
GDA döwletleri institutynyň Merkezi Aziýa boýunça bölüminiň başlygy professor Andreý Grozin arap ýurtlarynda ýüze çykan ýagdaýlaryň Merkezi Aziýa regionynda bolup bilmejekdigini öňe sürýär.
Emma Tuhbatullin bu pikir bilen ylalaşmaýar. Ol Tunisdäki hem Müsürdaki protestleriň, ilatyň sabyr käsesi dolan halatynda halkyň başyny çekip biljek hiç bir lider bolmasa-da, ýurtda oppozisiýa hereket etmese-de, halkyň özüniň aýaga galyp, öz hak-hukuklaryny talap edip biljekdigini görkezýändigini nygtaýar.
Ýakynda Mary şäherinde 20-ä golaý zenanyň toguň, suwuň, gazyň kesilýändiginden nägilelik bildirip, piket geçirendigini şol wakanyň gözli şaýady bolan zenan Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy Halmyrat Gylyçdurdyýewe gürrüň berdi.
19-njy asyrda ýaşan fransiýaly syýasaty öwreniji Aleksis Tokwil “Rewolýusiýalar halkyň ýaramaz ýaşaýan ýerinde däl-de, has gowy ýaşamaga mümkinçilikleriniň bardygyny bilýän ýerlerinde bolýar” diýip ýazypdy.
“Türkmenistanda bolsa, tebigy baýlyklar ýerlikli ulanylan halatynda, şol baýlyklaryň ilaty sosial taýdan doly üpjün etmäge ýetjekdigine düşünmeýän adam az” diýip, ykdysatçy Annadurdy Hajyýew Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda nygtady.


text:
Janyna ýaranyp bilmän hassahana giren adam derdiniň üstüne başga bir dert tapynsa, gaty gynançly ýagdaýlar döreýär.
Neşekeşleri, arakhorlary bejermek üçin äkidilýän LTP-lerde tagta bitleriniň köplüginden ol ýerlere gidip gelýänler nalaýarlar. LTP-niň ýagdaýy düşnükli. Ol edaralarda neşekeş bilen arakhoruň ykbaly hiç kimi gyzyklandyrmaýar. Emma iň bir arassa ýer bolmaly hassahanalarda — akja halatly lukmanlaryň işleýän ýerinde, näsaglaryň derdine em gözläp barýan ýerinde tagta bitilerinden adamlar arkaýyn ýatyp bilmese, näme aýdyp-näme diýip bolar?!
Ilat arasynda «Gyzyl haç» («Krasnyý krest») diýlip atlandyrylýan keselhananyň her bir bölümi tagta bitiden doly. Bu keselhana ýüz tutup barýan näsaglar tagta bitinden dat edýärler. Adamlaryň sataşýan derdinden tagta bitiniň derdi has öňe düşýär. Sebäbi tagta bitiniň döredýän gijilewük keseliniň öňünde durmaga hiç kimde takat tapylmaýar.
Keselhananyň ýolbaşçylary bu ýagdaýdan çykalga tapjagam bolanoklar. Bolşuna görä her kim gündelik işe baryp-gaýdyp dur. Sebäbi bu zatlardan dynmak üçin ummasyz pul serişdesi gerek. Düýpli remontlar, arassalaýyş işlerini geçirmeli.
Goňşurak ýaşaýan bir tanyş kişiniň aýalynyň keseli bejererden geçensoň, lukmanlar ony bejerip bilmejeklerini aýdyp, oňa rugsat beripdirler. Näsagy göterip getirmeli bolansoň, keselhanada, krowatynyň üstüne goýup ýatýan tagtasy bilen alyp gelipdirler. Şol tagta bilenem keselhananyň tagta bitileri-de öýe gelipdir. Tagtabitiler gelen öýüniň bar ýerine ýaýrap, bütin maşgala geçipdir. Sanepidstansiýanyň wekillerini çagyryp, dermanlatsalar-da, goňşular tagta bitinden dynyp bilmediler. Gaýtam tagta bitiler goňşy-golamlara çenli ýaýrapdyr. Ahyr soňy öýi remont etmek bilen, tagta bitilerden dynylypdyr.
Türkmenistanyň keselhanalaryndaky hapaçylyk meselesine degişli problemalar diňe tagta bitiler däl. Ýerinden galyp bilmän ýatan hassalar üçin gerekli bolýan sudnalar (näsagyň buşukmagy we meýdan etmegi üçin gap) aslynda her näsaga aýratyn berilmeli. Ýöne bu pribor hatda ýurduň paýtagtynyň uly keselhanalarynda hem ýetmezçilik edýär. Üç-dört palata üçin ýekeje sudna näsaglaryň arasynda gezýär. «Sudna kimdekä?» diýip, agyr hassa gözegçilik edýän hossarlar mydama palata-palata aýlanyp ýörýärler.
Bu ýagdaý gigiýena tarapdan hem gowy däl. Sebäbi her bir adamda aýratyn başga keselleriň-de bolmagy mümkin.
Hassahanalardaky hassalary biynjalyk edýän ýene bir mesele bolsa tarakanlardyr. By diňe bir «Gyzyl haç» keselhanasynda däl eýsem, ýurduň ähli hassahanasynda diýen ýaly dynylyp bolunmaýan problemadyr. Tarakanlar hassalaryň iýip-içýän naharlarynyň içinde-de bar, ýorgan-düşekleriniň arasynda-da.
Näme üçin Türkmenistanyň hassahanalarynda şeýle hapaçylyklar, problemalar höküm sürýär? Sebäbi medisina edaralary belli bir derejede döwlet gözegçiliginde bolsa-da, köp babatda olar öz-özlerini dolandyrmak ýagdaýynda goýlan. Bejergi wagtynda näsaglardan alynýan pullara hassahanalaryň baslygyp giden problemalaryny çözüp bolmaýar.
Maral Agaberdiýewa Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy. Bu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Owganystanda ýaşaýan etniki türkmen şahyry, din meseleleri boýunça Azatlyk radiosy bilen köp ýyl hyzmatdaşlyk eden ahun Habybulla Hakgani şu gün, 54 ýaşynda aradan çykdy.
Ol 20 ýyl gowrak Pakistanda bosgunlykda bolup, soňky ýyllar Owganystanyň Mazary-Şerif şäherinde ýaşaýardy.
Hakgani türkmen, pars, puştun we urdu dillerinde goşgy ýazýardy, kitaplary çap edilipdi.
Şeýle-de ol din ugrundan ýokary bilimli adamdy, Mazary-Şerif şäherinde öz medressesi, 300 çemesi okuwçysy bardy.
Habybulla Hakgani dogduk mekanynda, Jowuzjan welaýatynyň Kiçi Çöpbaş obasynda jaýlandy.
Merhumyň 11 çagasy bar.


text:
Adam hukuklaryny goraýjylar we aktiwistler hökümetiň yzarlamalaryndan howatyr edýärler. Öý we mobil telefonlarynda açyk we erkin gürleşmeli däldigini adamlar has öňräk düşündiler.
Sebäbi ýerli liniýalar we mobil sistemalary rehimsiz hökümetlere telefonlary diňlemek üçin çäksiz köp mümkinçiligi berýär. Bu, esasanam, hökümetiň dolandyrýan ýa-da hökümet bilen işleşýän kompaniýalarda şeýle bolýar.
Ýöne köp adamlaryň howpsuz hasaplaýan internet telefon hyzmatlary, dogrudanam, howpsuzmy?
”Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň sanly sistemalar we şahsylyk boýunça eksperti Gregori Pouget munuň bir wagtlar dogry bolan bolmagynyň mümkindigini aýdýar.
Adam hukuklaryny goraýjylar häzirki wagtda adamlaryň internet telefony arkaly eden gürrüňdeşlikleriniň subutnama hökmünde ulanylyp, türmä basylýandyklaryny ýa-da jogapkärçilige çekilýändiklerini hem belleýärler.
Pouget: “Orsýetdäki we Belarusdaky žurnalistler bize özleriniň skype gürrüňdeşlikleri bilen tutulandyklaryny aýdýarlar” diýýär.
Skype internet arkaly hödürlenýän telefon hyzmatlarynyň arasynda iň ulularynyň biri hasaplanýar we onuň dünýä boýunça 600 milliondan gowrak ulanyjysy bar.
Zyýanly programmalar
Pouget internet telefon hyzmatlarynyň ejizlemeginiň sebäbiniň soňky döwürde köpelýän ýörite zyýanly programmalardygyny we ol programmalaryň telefon hyzmatlaryny nyşana alýandygyny aýdýar.
Pouget: “Birnäçe ýüz dollara siz zyýanly programmany satyn alyp, ony skype ulanýanlaryň kompýuterine ugradyp bilersiňiz. Zyýanly programma e-meýldan ugradylýar, eger [şonda ulanyjy] hat bilen goşulyp ýollanan faýly bassa, onda zyýanly programma onuň kompýuterine girýär. Mundan soň programmanyň üsti bilen şol ulanyjynyň skype gürrüňdeşliklerini we hatlaryny hem-de skype ulanýan adamyň ähli hasaplaryny ýazga geçirip bolýar”.
Häzir awtoritar hökümetler internetiň möhümdigine we hiç bir zadyň doly ygtybarly bolup bilmejegine göz ýetirdiler.
Bu artýan howp barada skype we ony ulanyjylaryna duýdurmak üçin ”Serhetsiz reportýorlar” we adam hukuklaryny goraýjy birnäçe gurama ineternet-telefon läheňine geçen aý açyk bir hat ýolladylar.
Ol hatda skype, öz hyzmatyndan peýdalanyp telefonda gürleşýänleriň söhbetdeşlikleriniň näderejede goraglydygy barada anyk maglumat bermäge çagyrylýar. Skype kompaniýasynyň eýesi Microsoft žurnalistlere hatyň öwrenilýändigini aýtdy, ýöne bu hat boýunça köpçülige jogap bermedi.
“Hiç kim sizi diňläp bilmez”
Düýbi Londonda ýerleşýän Tehnologiýalar boýunça halkara guramanyň işgäri Sam Smit skype programmasynyň öň goragly hasaplanandygyny aýdýar. Sebäbi skype 2005-nji ýylda habar serişdelerine “hiç kim sizi diňläp bilmez” diýip, söz beripdi. Ýöne Smitiň aýtmagyna görä, Microsoft 2011-nji ýylda skype kompaniýasyny 8 ýarym milliard dollara satyn alaly bäri, ol beýle wadalary bermegi bes etdi.
Smit: “Biziň has köp isleýän zadymyz ygtybarlylyk, sebäbi 2005-nji ýylda skype ‘sizi hiç kim diňläp bilmez' diýdi. Şondan soň adamlar ony has ýygjam ulanyp başladylar, sebäbi ol arzandy, mugtdy we goraglydy. Eger bu zatlar üýtgän bolsa, ony ulanyjylaryň belli bir netijä gelmegi üçin ýagdaýyň nähilidigini bilmeli”.
Skype ulanyjylar jogaba garaşýan mahaly käbir ekspertler aktiwistlere interneti nähili ulanýandyklary barada köpräk oýlanmagy maslahat berýärler.
Pouget: “Belki, siz öz-özüňizden ‘maňa skype arkaly gürleşmek hökmanmy, men çat ulanyp hat alyşsam bolmazmy?’ diýen soragy berersiňiz. Eger siziň üçin, çap edip, hat ýazyşmak ýeterlik bolýan bolsa, siz amatly usullary, ýagny bar ýazýan zatlaryňyzy kodlamagy saýlarsyňyz”.
Ekspertler internet ulanyjylara hyzmatlary hödürleýänleriň maglumaty goramak düzgünlerine we eger hökümetler goralýan maglumaty açmagy sorasalar, nähili jogap berjeklerine dykgat etmegi maslahat berýärler.
Smit ol düzgünleri bilmekligiň möhümdigini aýdýar. Sebäbi internet hyzmatlaryny hödürleýänler maglumatlary elýeterli etseler, hat-da kodlanan maglumatlaram aňsatlyk bilen paş edilip bilner.
Internetdäki maglumatlaryň elýeterliligini hökümetler näderejede we nähili ýagdaýlarda talap ederler? Bu soraglar internet hyzmatlaryny hödürleýänler bilen hökümetleriň arasynda jedelli mesele bolup galýar. Ýagadaýlar internet kompaniýalarynyň we ýurtlaryň arasynda-da tapawutly bolup galýar.


text:
4-nji aprel – Halkara mina habardarlygy günidir.
BMG soňky 30 ýylda ýerde gömlen minalardan 1 milliondan gowrak adamyň ölendigini ýa-da ýaraly bolandygyny çaklaýar, pidalaryň 71 prosenti asuda adamlar bolup, 32 prosenti çagalardyr.
Dünýäniň 68 sany dürli ýurdunda 110 million çemesi aktiw minanyň guma garyşyp ýatandygy çaklanylýar.
UNICEF-iň 30-njy martda çap eden täze hasabatynda Ukrainanyň Donetsk we Luhansk regionlarynda ýere gömlen minalardan azyndan 42 çaganyň ölüp, 109 çemesiniň ýaraly bolandygy aýdylýar.


text:
Siriýanyň demirgazygyndaky Aleppo şäherinde bombalama kampaniýasynyň ýitileşen mahaly, Britaniýa, Fransiýa we Birleşen Ştatlar Orsýeti Siriýadaky hereketleri üçin tankyt etdiler.
“Orsýetiň maliýeleşdirýän we amala aşyrýan zady terrorizme garşy göreşmek däl-de, wagşylyk” diýip, 25-nji sentýabrda Birleşen Milletler Guramasynyň geçiren adatdan daşary Howpsuzlyk Geňeşinde Birleşen Ştatlaryň BMG-däki ilçisi Samanta Power aýtdy.
Geçen hepde Siriýanyň režimi Aleppo şäherine garşy täze hüjümlerine başlady. Bu şäherde 275 müň çemesi ilat ýaşaýar.
Birleşen Ştatlaryň we Orsýetiň araçylyk etmeginde dikeldilen bir hepdelik ok atyşygy bes etmek baradaky ylalaşyk 19-njy sentýabrda bozulany bäri Aleppo şäherinde parahat ilatdan azyndan 231 ýaşaýjy heläk boldy. Bu barada düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary obserwatoriýasy habar berýär.


text:
Absolýut goşmaça gymmat
Absolýut goşmaça gymmat - goçmaça gymmat öndürmegiň bir görnüşi, kapitalistik kärhanalarda iş gününi uzaltmagyň hasabyna alynýan goşmaça gymmat. Karl Marksyň görkezişi ýaly, kapitalistik önümçilik diňe bir haryt öndürmek bolman, eýsem ol öz asyl manysy boýunça, goşmaça gymmat öndürmekdir. Goşmaça gymmat öndürmegiň, esasan, iki usuly: absolýut w e otnositel goşmaça gymmat öndürmek usuly bar. "İş gününi uzaldyp, işçiniň öz işçi güýjüniň gymmatlygynyň diňe ekwiwalentini öndürip bilýän çäklerinden çykarylmagy we bu goşmaça zähmetiň kapital tarapyndan eýelenmegi - absolýut goşmaça gymmatyň öndürilişi ine şundan ybaratdyr. Absolýut goşmaça gymmatyň öndürilmegi kapitalistik sistemanyň ähliumumy, esasy we otnositel goşmaça gymmatyň öndürilmeginiň ugur alyş punkty bolup durýar" (Karl Marks, Kapital, 1-nji tom, 1 kitap, TDN, Aşgabat 1962, 555-556 sahypalar).


text:
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň täze hasabatynda Pakistandaky çynlakaý hukuk bozmalar, şol sanda sudsuz we bilkastdan adam öldürmek, ýitirim etmek, adam gynamak, bikanunçylyk we dowam edýän «mezhep zorlugy» agzaldy.
2014-nji ýyl boýunça Ýurtlar babatda taýýarlanan adam hukuklary hasabaty 25-nji iýunda çap edildi. Onda žurnalistleriň ýanalmagynyň, žurnalistlere we metbugat guramalaryna ýokary derejelerde hüjüm edilmeginiň dowam edendigi aýdylýar.
Hukuk problemalarynyň arasynda türme şertleriniň ýaramazlygy, eden-etdilikli tussag etmek, deslapky tussaghanada uzak saklamak, gowşak adalat sistemasy, aşaky sudlarda garaşsyzlygyň bolmazlygy, raýatlaryň hususy hukuklarynyň bozulmagy ýaly meseleler bar.


text:
Gazagystanyň prezidentiniň administrasiýasynyň oba hojalygy boýunça resmisi Ýewgeniý Aman ýurduň öz ilaty üçin ýeterlik dänesiniň bardygyny we 8 million tonna töweregi dänäni hem eksport etjekdigini aýtdy.
Orsýetiň däne meýdanlary boýunça ýüzbe-ýüz bolup duran problemasy sebäpli, bu beýanatyň halkara jemgyýetçiliginiň aladalarynyň azalmagyna ýardam etmegine garaşylýar.
Emma, Gazagystan tarapyndan yglan edilen bu çärä garamazdan, bugdaýa bolan talap bilen şu ýyl eksport ediljek önümiň mukdarynyň arasynda uly tapawut bar.


text:
ABŞ-nyň merkezi ştatlarynda ýüz beren tornado harasady zerarly azyndan bir adamyň heläk bolandygy aýdylýar.
Polisiýanyň aýtmagyna görä, ýekşenbe güni güýçli ýel şäheriň içinden geçensoň, Oklahoma şäheriniň gündogaryndaky Şawni şäherinde 79 ýaşly bir zenan öli tapylypdyr.
Howpsuzlyk güýçleriniň maglumatlaryna laýyklykda, agzalýan ştatda tebigy betbagtçylyk zerarly 20 töweregi adam ýaralanypdyr. Oklahomanyň häkimi ştatyň 16 etrabynda adatdan daşary ýagdaýy yglan etdi.
Tornado we güýçli ýel ýaly tebigy harasatlaryň Aýowa we Kanzas ştatlarynda hem bolandygy habar berilýär.


text:
ABŞ-nyň Wekiller Palatasynyň spikeri Nansi Pelosi, Owganystana goşmaça harby ibermek baradaky plana o diýen goldaw berilmeýänligini aýtdy.
Pelosiniň bu baradaky cykyşy, prezident Obamany kyn yagdaýda goýdy. Sebabi ol Owganystandaky harby ýolbaşçysynyň talap eden ýagdaýynda, bu ýurda goşmaça harby iberiljekdigini aýdyp gelýär.
Pelosi Ak-Tam ýa Pentagon tarapyndan Owganystana goşmaça harby iberilmegi bilen bagly ediläýmegi mümkin teklibe, Kongresiň garşy çykmagynyň mümkindigini öňe süren Demokrat partiýsynyň iň ýokary derejeli yolbaşçylaryndan biridir.
Senatdaky köpçüligiň lideri Harri Reid bolsa, Obaman bu ugurda anyk karar kabul edýänçä, Demokrat partýasynyň wekilleriniň sabyrly bolmalydygyny aýtdy.
Prezident Obama şu ýylyň başynda, Owganystana 21 müň töweregi goşmaça harby ibermek barada karara gol goýupdy. Bu 2009-njy ýylyň aýagyna çenli Owganystanda ýerleşýän amerikaly esgerleriň sanynyň 68 müňe barabar boljakdygyny aňladýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Kosowanyň garaşsyzlygyna halkara gözegçiliginiň soňlanmagyny “taryhy sepgit” atlandyrdy.
Obamanyň ýazylan beýanatynda “Kosowa garaşsyzlygyň gazananlaryny berkitmekde we häzirki zaman, köp milletli, öz içine alýan we demokratik döwletiň guramalaryny gurmakda saldamly öňegidişlik etdi” diýilýär.
Günbatar döwletleriniň Halkara ugrukdyryjy topary duşenbe güni özleriniň gözegçiliginiň soňlanýadygyny aýdanda, Kosowa doly özbaşdaklyga tarap ýene bir ädim ätdi.
Bu topar Kosowa 2008-nji ýylda Serbiýadan garaşsyzlygyny bir taraply jar edeli bäri gözegçilik edýärdi.


text:
ABŞ-da “Açyk gapylar” atly 2011-nji ýyl boýunça ýaýradylan hasabatda 2010-11-nji okuw ýylynda Türkmenistandan Birleşen Ştatlara 210 studentiň bu ýurduň ýokary okuw jaýlarynda okamaga barandygy aýdylýar.
Halkara bilim instituty (IIE) tarapyndan taýýarlanan hasabatda ABŞ-a okuwa baran türkmenistanly studentleriň sanynyň geçen ýylky bilen deňeşdirilende takmynan 8% ýokarlanandygy görkezilýär.
Maglumata görä, Merkezi Aziýa döwletlerinden ABŞ-a iň köp student Gazagystandan barypdyr. 2010-11-nji okuw ýylynda bu ýurtdan ABŞ-a 1,890 studentiň barandygy habar berilýär.
2010-11-nji okuw ýylynda ABŞ-a Täjigistandan 249, Gyrgyzystandan 279, Özbegistandan bolsa 560 studentiň okuwa barandygy aýdylýar. Degişli okuw ýylynda ABŞ-da okaýan daşary ýurtly studentleriň sany 723,277-ä ýetipdir. Iň köp student Hytaýdan, Hindistandan we Günorta Koreýadan barypdyr.
ABŞ-nyň Söwda ministrliginiň berýän maglumatlaryna görä, ABŞ-da okaýan daşary ýurtly studentlerden ýurduň ykdysadyýetine her ýyl jemi 21 milliard dollara barabar girdeji gelýär.


text:
Yragyň premýer-ministri Nury al-Maliki mezhep gapma-garşylyklarynyň möwjemeginiň öňüni almak üçin ýurduň dürli mezhepleriniň liderleri bilen duşuşdy.
Bagdatda şenbe güni geçirilen maslahat barada anyk bir zat aýdylmaýar.
Bu maslahat BMG-niň Yrakdaky zorluklarda maý aýynda müňden gowrak adamyň öldürilendigi baradaky habaryndan soň guraldy.
Şu hepde paýtagt Bagdadyň şaýy we sünni etraplarynda partladylan bombalar ýüze golaý adamy öldürdi.
Analitikler bu zorlugyň Yragyň şaýy ýolbaşçylygyndaky hökümeti bilen azlykdaky sünnüleriň arasyndaky dartgynlygyň ýokarlanmagynyň alamatydygyny aýdýarlar.
Sünnüler özleriniň kemsidilýändiklerini aýdýalar. Şu aralykda Yragyň goranmak ministrligi "Al-Kaýda" toparçagyny tussag edendigini, olaryň Yragyň howpsuzlyk güýçlerine hüjüm etmek üçin zäherli gazlary taýýarlamak bilen meşgul bolandygyny aýtdy.
Ministrlik bu gazlaryň Ýewropa we Birleşen Ştatlara hem iberilmekçi bolnandygyny aýdýar.


text:
Sankt-Peterburg, 24-nji ýanwar. “Türkmenportal”.
Arkalaşygyň Kubogy — 2015-de finlýandiýanyň ýygyndysynyň garşysyna geçirilen duşuşyk şowsuz tamamlanansoň (0:4), Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndy toparynyň baş tälimçisi Ahmet Agamyradow birneme lapykeç halda göründi.
—Garşydaşlarymyzy finala çykmagy bilen gutlaýaryn — diýip, ol oýundan soňky metbugat maslahatynda aýtdy. Görşüňiz ýaly, biziň toparçamyz ýaryşdaky iň güýçli toparça bolup çykdy, ondan üç toparyň ýarym finala çykmagy-da muňa güwä geçýär. Bir ýagdaý, şeýle uly hasap bilen ýeňilmegimiz lapymy keç edýär. Elbetde, garşydaşymyzyň güýçli topardygyna söz ýok.
—Arakesmä 5 minut galanda oýunçy çalyşmagyňyza, soňra ikinji ýarym başlaýan badyna onuň ýerine ýene birini meýdana goýbermegiňize name sebäp boldy?
—Oýunçy çalşygy netijesinde meýdana giren biziň esasy düzümimiziň futbolçysy. Beýle şikesler tiz geçmeýär, oňa gyssagarada em edip hem bolmaýar, ýöne oýunçynyň özi oýnamaga taýýardygyny aýtdy. Ol — biziň toparymyz üçin wajyp oýunçy. Şonuň üçin biz oňa mümkinçilik berdik. Ýöne onuň doly güýjünde oýnamaga heniz taýýar däldigi görnüp durdy.
—Siz finleriň oýnuň başyndaky güýçli hüjümlerine taýýar däl ýaly göründiňiz…
—Ýok biz taýýardyk. Munuň hut şeýle bolmagyna-da garaşypdyk. Ýöne oglanlar beden taýýarlyklarynyň mümkinçiliklerini aňryýany bilen sarp edipdiler. Şonuň üçin olaryň bu oýna güýji ýetmedi. Ätiýaçda oturanlar bolsa oýny güýçlendirip biljek däldi, olar has ýaş oglanlar bolup, meýdançadakylaryň ornuny tutup biljek däldiler.
—Muňa garamazdan, birinji pökgini geçirdeniňizden soň, oýny öz eliňize alan ýalam etdiňiz, tapawutlanmaga-da mümkinçiligiňiz boldy. Name päsgel berdi?
—Bu, belki, size şeýle ýaly bolup görnendir.
—Netijeleri hasaba almanymyzda bu ýaryş size name berdi?
—Biziň üçin ýarym finala çykmagyň özi eýýäm uly üstünlik. Muňa göz ýetirmek üçin bu ýaryşdaky soňky ýyllardaky çykyşlara ser salmagam ýeterlik. Şol sebäpli ýarym finaldaky uly hasapdaky ýeňlişe garamazdan, toparyň çykyşy oňat baha mynasyp. Şeýle derejedäki ýaryş bolsa ýaş oglanlar üçin diýseň gymmatly tejribe bolup durýar.


text:
Düýn Eýranyn howpsuzlyk gulluklary ýurduň oppozisiýa liderlerinden biri Mir Husseýin Musawiniň baş maslahatçysy Ali Reza Beheştini tussag etdiler.
Ali Reza Beheşti iýun aýynda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň yzy bilen gurnalan demonstrasiýalarda protestçileriň köpçülikleýin tussag edilmegi bilen baglanyşykly wakalary derňeýän oppozisiýa komissiýasyna ýolbaşçylyk edýär.
Hepdäniň sişenbe güni ýurduň beýleki bir oppozisiýa lideri Mehdi Karrubiniň hem Tährandaky ofisine reýd geçirilip, onuň ofisinden kopsanly dokumentler konfiskasiýa edildi. Şol gün hem Mehdi Karrubiniň komekçisi Morteza Alwiriniň-de tussag edilendigi barada maglumat alyndy.


text:
Moskwanyň iň uly gonamçylygynda bolan darkaşda üç adam öldürildi.
Rus gazetleri 14-nji maýda Kowanskoe gonamçylygynda bolan darkaşa 200 çemesi adamyň gatnaşandygyny, olaryň tüpeň, metal çybyklary we beýleki ýaraglar bilen ýaraglanandygyny habar berdi.
Azyndan 26 adam hassahana ýerleşdirildi, olaryň dördüsi agyr ýagdaýda. Pitnä garşy polisiýa ara goşulyp, darkaşa gatnaşan 90-dan gowrak adamy tussag etdi.
Metbugatda öňki sowet Merkezi Aziýasyna we Kawkaza degişli etniki toparlaryň gonamçylygyň düşewüntli hyzmat biznesi üstüne urşandyklary habar berildi.
Gonamçylyk resmisi Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz sebitiniň Çeçenistan we Dagystan regionlarynyň adamlarynyň ol ýerde işleýän özbegistanly we täjigistanly migrant işçilere, işlerini ellerinden almak üçin, hüjüm edendiklerini aýtdy.


text:
Gaagada bosniýaly serbleriň ozalky harby komandiri Radko Mladiç ençeme gezek sudýanyň sözüni keseni üçin zaldan çykaryldy.
Sudýa Alfons Orie Mladiçiň ýuwaş bolmagyna birnäçe gezek çagyryş etdi. Soňra: “Jenap Mladiç, sud siziň suduň zalyny terk etmegiňizi talap edýär” diýdi.
69 ýaşly Mladiç 1992-1995-nji ýyllarda bolup geçen Bosniýa urşunda genosidde we adamzada garşy jenaýatlarda, şol sanda Srebrenisa şäherindäki köpçülikleýin gyrgynçylyga ýolbaşçylyk edenlikde aýyplanylýar.
Mladiç özüne bildirilýän aýyplamalary ret edýär.


text:
Türkmenistanda indi gara ýa-da garamtyl reňkli awtoulaglaryň «garalanyp», ýagny ýekirilip başlanandygy, şu ýylyň başyndan ýurduň gümrükhanalarynyň daşary ýurtlardan getirilýän gara reňkli maşynlary serhetden geçirmeýändigi aýdylýar.
Käbir çaklamalara görä, bu çäklendirmäniň gara reňkiň günüň gyzgynyny özüne soramagy we garamtyl awtoulagyň Türkmenistanyň gurak howa şertlerinde adam saglygyna zyýanly bolmagy bilen baglanyşdyrylýan bolmagy-da mümkin.
Şol bir wagtda bu çäräniň hiç bir resmi düşündirişiniň ýokdugy aýdylýar.
Eýsem Türkmenistanyň howa şertlerinde gara ýa-da garamtyl awtoulaglaryň içindäki ýagdaý ýa-da şert bilen ak reňkli awtoulagyň içindäki şertiň arasynda tapawut barmy ýa şeýle bir zat bolup bilermi?
Azatlyk radiosy bu barada transport ugrundan bilim alan we işlän, ýokary okuw jaýynda sapak beren ekspert Nurberdi Nurmämmet bilen söhbetdeş boldy.


text:
Daşoguzda, Baýramalyda we Aşgabatda geçirilen duşuşyklar bilen Türkmenistanyň futbol boýunça çempionatynyň ýokary ligasynda 20-nji tapgyr tamamlandy.
Paýtagtyň “Köpetdag” stadionynda bolan oýun diňe bir altyn medal ugrunda göreşýän toparlaryň — “Altyn asyr” bilen “Ahalyň” arasyndaky oýun hökmünde däl, eýsem, toparlaryň ikinjisiniň düzüminde ukrainaly oýunçylar — 27 ýaşly goragçy Igor Koroteskiý bilen 23 ýaşly ýarym goragçy Mikola Weçurkonyň ilkinji duşuşygyny geçirýändigi bilen uly gyzyklanma döretdi. Bu futbolçylar “Türkmennebitönümleri” Baş dolandyryş müdirliginiň toparyna erkin oýunçylar hukugynda geçdiler.
Mikola Weçurko futbol ýoluna Kiýewiň 15-nji çagalar ýetginjekler sport mekdebinde başlady. ÇÝSM-niň futbol ligasynda oýnaýarka yzygiderli Ukrainanyň ýetginjekler ýygyndy toparyna çagyryldy. Soňra Weçurko Poltawanyň “Worsklasynyň” ýaşlar düzüminde çykyş etdi. Soňra Kiýewe dolandy ýerli “Arsenalyň” çakylygyny kabul etdi. Bu toparyň ýaşlar düzüminiň kapitany boldy. Ýokary ligadaky ilkinji duşuşygyny 2013-nji ýylyň 20-nji iýunynda Harkowyň “Metallistine” garşy geçirdi. Bu oýunda Weçurkonyň topary 1:2 hasabynda ýeňildi. Möwsümiň ahyryna çenli 6 duşuşyk geçirdi, şondan soň toparyň çempionatdan aýrylandygy sebäpli Weçurko “Arsenaly” terk etdi. 2014-nji ýylyň başynda ol ýokary ligada çykyş edýän Užgorodyň “Gowerlasy” bilen şertnama baglaşdy, onuň düzüminde 14 duşuşyk geçirdi.
Igor Koroteskiniň tejribesi birneme artygrak. Harkow futbolunyň uçurymy 13 ýaşynda Doneskiniň “Şahtýorynyň” akademiýasyna düşdi. 2004-nji ýylda “Şahtýor-2” toparyna geçirildi. 2005-nji ýylda deňlikde tamamlanan (2:2) “Dnepr” — “Şahtýor” duşuşygynda ýokary ligada ilkinji duşuşygyny geçirdi. 2006-njy ýylda Kriworožskiniň “Kriwbassyna” kärendesine berildi.
I.Koroteskiý Ukrainanyň 17 hem 19 ýaşly ýetginjekler, şeýle hem 21 ýaşa çenli ýaşlar ýygyndylarynda çykyş etdi. Kapitan hökmünde 5 duşuşyk geçirdi. 2007-nji ýylda Bolgariýanyň ýaşlar ýygyndysyna garşy duşuşykda (2:1) şikes aldy. 2007-nji ýylyň 30-njy martynda operasiýa edildi.
Şondan soňra I.Koroteskiý kärendesine Luganskiniň “Zarýasynda”, Mariupolyň “Ilýiçewesinde”, Doneskiniň “Metallurgynda” çykyş etdi. Soňky toparyň düzüminde ilkinji duşuşygyny 2009-njy ýylyň 19-njy iýulynda Dnepropetrowskiniň “Dnepriniň” garşysyna getirdi (0:0). 2013-nji ýylyň başynda Zapožýäniň “Metallurgy” bilen şertnama baglaşdy. 2015-nji ýylyň fewralynda bolsa “Gowerla” geçdi. Aprel aýynda Užgorodyň topary bilen hyzmatdaşlygyny wagtyndan öň bes etdi, geçen hepdede bolsa “Ahalyň” düzümine goşuldy.
“Ahal” futbol klubunda habar berişleri ýaly, topar ukrainaly oýunçylaryň ikisi bilenem 1 ýyllyk şertnama baglaşdy. Indiki 21-nji tapgyra çenli bu ýurduň ýene iki futbolçysy topara goşulmaly, ýöne olaryň atlary heniz aýdylanok.
Türkmenistanyň çempionatyndaky ilkinji duşuşygynda Igor Koroteskiý ýaryş tertibinde öňdäki orunda barýan “Altyn asyryň” derwezesine gol geçirmek bilen tapawutlandy. Ol 6-njy minutda Myrat Hemraýewiň burçdan oýna girizen pökgüsini derwezä gönükdirdi. Ýer eýeleriniň jogaby nagt boldy. 11 –nji minutda “Altyn asyryň” goragçysy Şöhrat Söýünow takmynan 30 metr aralykdan derwezeçi Akmyrat Gurbanowyň hüşgärligini barlap gördi, ýerine-de düşdi. Pökgi derwezeçiniň eliniň aşagyndan geçip, derwezä girdi. Netijede duşuşyk 1:1 hasaynda hem tamamlandy.
Türkmenbaşynyň “Şagadamy” hem öňde barýan toparlaryň yzyndan ýetmäge dyrjaşýar. Topar geçen tapgyrda myhmançylykda 0:4 hasabynda “Daşoguzdan” üstün çykan bolsa, bu tapgyrda Baýramalyda marynyň “Energetigini” ýeňdi — 1:3. Pökgüleri ýeňiji topardan Azat Garajaýew, Hydyr Ýakubow, Annageldi Weliýew, ýer eýelerinden bolsa bir jogap pökgüsini toparyň iň netijeli hüjümçisi Kerim Hojaberdiýew geçirdiler. Bu ýeňişden soň “Şagadam” üçünji orunda barýan “Balkandan” 2 utuk yza galýar.
Geçen tapgyrda öz meýdanynda şowsuz çykyş eden “Merw” myhmançylykda “Daşoguzy” ýeňlişe sezewar etdi — 1:2. 18-nji minutda Söhbet Allanurow marylylary öňe çykardy.
Arakesmeden soň, Inoýat Rajapow hasaby deňledi — 1:1. Duşuşygyň tamamlanmagyna 15 minut galanda Tirkiş Muhammetberdiýew “Merwe” ýeňiş getirdi — 1:2.
21-nji tapgyr 22-nji awgustda HTTU — “Daşoguz” duşuşygy bilen açylar. Öňdebaryjylar barada aýdylanda, “Altyn asyr” myhmançylykda “Şagadam” bilen oýnar, “Ahal” bolsa öz meýdanynda “Hazynany” kabul eder.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
"Daşoguz" – "Merw" – 1:2 (0:1)
16-njy awgust. Daşoguz. "Sport toplumy". 500 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Inoýat Rajapow 47 – Söhbet Allanurow 18, Tirkiş Muhammetberdiýew 75.
Duýduryş alanlar: Hamza Alamow 43, Begli Öwezow 58, Meýlis Seýidow 78 - Jemşit Orazmuhammedow 45.
Emin: Ruslan Ereşow.
Duşuşygyň inspektory: Öwezdurdy Gylyçmyradow.
"Energetik" – "Şagadam" – 1:3 (0:2)
16-njy awgust. Baýramaly. "Sport desgasy". 300 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Kerim Hojaberdiýew 70 – Azat Garajaýew 4, Hydyr Ýakubow 26, Annageldi Weliýew 87.
Duýduryş alanlar: Mekan Çaryýew 39, Eldar Aliýew 50 – Hemra Amanmämmedow 64.
Emin: Jumamyrat Jumamyradow.
Duşuşygyň inspektory: Allabergen Sapaýew.
"Altyn asyr" – "Ahal" – 1:1 (1:1)
16-njy awgust. Aşgabat. "Köpetdag" stadiony. 1 400 tomaşaçy.
Pökgüleri geçirenler: Şöhrat Söýünow 11 – Igor Koroteskiý 6.
Duýduryş alanlar: Şöhrat Söýünow 45+1, Azat Orazmuhammedow 53, Nazar Çöliýew 56, Ahmet Ataýew 61, Bagtyýar Hojaahmedow 83 – Altymyrat Annadurdyýew 46, Alibek Abdurahmanow 70, Zafar Babajanow 75.
Emin: Çarymyrat Gurbanow.
Duşuşygyň inspektory: Eldar Ramazanow.
20-nji tapgyrdan soň toparlaryň ýerleşiş tertibi
Bellik: HTTU ýaryş tablisasynda “Merw” bilen utuklary deň hem bolsa özara duşuşykda utanlygy sebäpli ýokary çykdy.
Iň köp pökgi geçirenler:
Myrat Ýagşyýew ("Balkan") – 19 (2 – 11 metrlik urgudan).
Süleýman Muhadow ("Altyn asyr") – 18.
Altymyrat Annadurdyýew ("Ahal") – 16.
Hemra Amanmämmedow ("Şagadam") – 14 (6).


text:
BMG-niň we Arap ligasynyň Siriýa meselesi boýunça wekili Lakhdar Brahimi prezident Başar al-Assad hem-de ýurduň oppozisiýasy bilen anna güni duşuşýar.
Brahimi penşenbe güni Siriýa ilkinji sapary bilen bardy we daşary işler ministri Walid al-Moualem bilen duşuşdy.
Brahiminiň sözçüsiniň aýtmagyna görä, Moualem parahatçylyk boýunça wekil bilen Damaskda geçiren duşuşygynda parahatçylyk missiýasyna özüniň ýardam berýändigini aýtdy.
Siriýanyň döwlet telewideniýesi ministre salgylanmak bilen, islendik initiatiwanyň “Siriýanyň halkyna bähbitli” boljagyny habar berdi.
Brahimi Eýranyň Siriýadaky ilçisi Mohammed Reza Şibani bilen hem duşuşdy.
Eýranyň hökümeti Assadyň wepaly tarapdarydyr.
2011-nji ýylyň mart aýynda gozgalaň başlanany bäri Siriýada müňlerçe adam öldürildi.


text:
Indoneziýanyň resmileri batan gämiden aman galanlary tapmaga umydyň az galandygyny aýdýarlar.
Indoneziýanyň we Awstraliýanyň degişli gulluklary bosgunlary daşap barýan bir gäminiň heläkçilige uçran ýerinde ýekşenbe güni hem gözleg-agtaryş işlerini geçirdiler. Emma halas galanlary tapmak çäreleri şowsuz boldy. Munuň netijesinde, 50 töweregi adam ýa öldi ýa-da dereksiz ýitdi diýlip hasaplanylýar.
Häzire çenli 21 adamyň, şol sanda ýedi çaganyň hem ölendigi tassyklandy. Aglaba yrakly, liwanly we eýranly bosgunlardan ybarat bolan ýolagçylardan diňe 28 adamy diriligine tapmak başartdy. Awstraliýa tarap barýan gämi anna güni batypdy.
Gämide anyk näçe adamyň bolandygy anyk belli däl. Indoneziýanyň resmileri ýolagçylaryň sanynyň 120-den hem aşa bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar.