text:
Habarlar 25 june 2018
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi
Milli Liderimiz, ilki bilen, wideoşekilli aragatnaşyga Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewi çagyrdy. Häkim galla oragynyň depgini hem-de ýene bir jogapkärli möwsüme — pagta ýygymy möwsümine taýýarlyk görlüşi, şol sanda hatarara bejergi hem-de ösüş suwuny tutmak, goşmaça iýmitlendirmek hem-de haşal otlardan arassalamak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi. Häkim welaýatda dowam edýän Medeniýet hepdeliginiň çäklerinde geçirilýän çäreler barada hem habar berdi.
Ykdysadyýet
Galla oragynyň depginleri: Mary welaýaty
Taýýarlamagyň möçberi boýunça 36 müň 500 tonna töweregi bugdaý taýýarlap, Sakarçäge etraby, ozalkylar ýaly, statistik maglumatlarda ilkinji bolup barýar. Ikinji orunda taýýarlanan 34 müň tonna bugdaý bilen Garagum etrabynyň daýhan hojalyklary barýar. Baýramaly etraby öňdebaryjylaryň üçünjisi bolup, bu etrabyň ýer eýeleri Watanyň harmanyna 29 müň 800 tonna barabar ak bugdaý tabşyrdylar. Murgap etrabynda şondan az-owlak kemräk - 29 müň 100 tonna hasyl ýygnaldy.
Medeniýet
Medeniýet hepdeligi - 2018
Medeniýet hepdeliginiň dördünji güni Ahal welaýatynyň dürli künjeklerinde guralan gyzykly wakalara baý boldy.
Resmi habar
Resmi habarlar
* * * Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Ýazmyrat Muhammetmyradowiç Muhammetmyradow “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygynyň orunbasary wezipesine
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Prezidenti Türkiýe Respublikasynyň Prezidentini wezipesine gaýtadan saýlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlady
Milli Liderimiziň gutlag hatynda belleýşi ýaly, doganlyk türk halkynyň saýlawy Rejep Taýyp Ärdoganyň ýurtda syýasy we durmuş durnuklylygyny, ykdysady ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen ýoluna ýokary ynamynyň we goldawynyň şaýady bolup durýar.


c: text/html

text:
Hünär ussatlygy - Watan goragynyň ýokary derejesiniň kepili
Şu gün ýurdumyzyň Goranmak ministrliginiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky harby institutynda, Harby-Deňiz institutynda, Serhet institutynda, Milli howpsuzlyk institutynda hem-de Içeri işler ministrliginiň institutynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlarynyň gutardyş dabaralary geçirildi. Şeýle hem şu ýyl Türkmenistanyň Harby akademiýasynyň ýokary serkerdeler düzüminiň we Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň harby lukmançylyk bölüminiň uçurymlarynyň ilkinji gutardyş dabaralary guraldy.
Asylly däbe görä, uçurymlary hormatlamak dabarasy Türkmenistanyň Konstitusiýa binasynyň öňündäki meýdançasynda geçirildi.
Bu şanly waka mynasybetli Gutlagynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Garaşsyz, Bitarap ýurdumyzyň özygtyýarlylygynyň we çäk bitewüliginiň goragçylarynyň türkmen halkynyň beýik ogullarynyň şöhratly ýollaryny dowam edýändigini belledi. Ýurdumyzyň we dünýäniň taryhynda öçmejek yz goýan şöhratly pederlerimiziň harby sungat babatdaky söweşjeň endikleri harby gullukçylar tarapyndan söweşjeň tehnikalara hem-de enjamlara ussatlyk bilen erk etmek, Watanymyza wepalylygyň belent nusgasyny görkezmek hem-de ýurdumyzyň ösmegine goşant goşmak arkaly dowam etdirilýär.
Türkmenistanyň Harby akademiýasynyň uçurymlaryna ýokary hünär bilimi baradaky diplomlar we döşe dakylýan nyşanlar gowşuryldy. Şeýle hem harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlary serkerdelik şahsyýetnamalaryna mynasyp boldular. Ýaş serkerdeler Watanymyza, halkymyza we Belent Serkerdebaşymyza wepaly gulluk etjekdiklerine kasam etdiler.
Milli Liderimiziň başlangyjy boýunça ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli harby özgertmeleriň çäklerinde harby gullukçylaryň täze nesli kemala geldi. Olar döwletiň we dünýäniň taryhynda uly yz galdyran Oguz han, Çagry beg, Togrul beg, Alp Arslan ýaly şöhratly pederlerimiziň gahrymançylyklary esasynda terbiýelenip, häzirki döwürde milli howpsuzlygy, parahatçylygyň we dostlugyň serhedi bolan Döwlet çäkleriniň eldegrilmesizligini üpjün edýärler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygy hem-de başlangyjy esasynda işlenip taýýarlanylan Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň goranmak häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasy döwletimiziň bitaraplyk derejesini, parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasat ugruny nazara almak bilen, harby we hukuk goraýjy düzümleriň işiniň esasy ugurlaryny kesgitleýär.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu düzümleriň esasy wezipesi Watanymyzyň mukaddes çäkleriniň eldegrilmesizligini, ýurdumyzyň parahatçylygyny we abadançylygyny üpjün etmekden, Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň has-da artdyrylmagyna, halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen giň möçberli özgertmeleri amala aşyrmak üçin zerur şertleri döretmekden ybaratdyr.
Häzirki döwürde harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary harby işiň öňdebaryjy tejribesini hem-de söweşjeň endikleri, döwrebap tehnologiýalary ele alýarlar, bu ugra degişli dürli ylymlary özleşdirýärler. Olar mähriban Watanymyza we halkymyza çuňňur söýginiň, watansöýüjiligiň ýokary nusgasyny görkezen milli harby sungatyň asylly ýörelgelerini mynasyp dowam edýärler.
Hemmetaraplaýyn bilimli, berk bedenli we ruhy taýdan baý ýaş harby gullukçylary taýýarlamak maksady bilen, olaryň ygtyýarynda häzirki zaman kompýuter we multimediýa enjamlary, Internet-serişdelerini hem-de elektron kitaphanalar ulgamlaryny işjeň peýdalanmaga mümkinçilik berýän şertler bar. Bu bolsa okuw usullaryny kämilleşdirmäge, täze bilime bolan gyzyklanmalary höweslendirmäge mümkinçilik berýär.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň hem-de Bitaraplygymyzyň ýörelgeleriniň berkidilmegine edermen Watan goragçylarynyň goşandyna ýokary baha bermek bilen, döwletimiz olary hemmetaraplaýyn goldaýar hem-de harby gullukçylar we olaryň maşgalalary üçin zerur gulluk hem-de durmuş şertleriniň döredilmegini üpjün edýär. Döwrebap harby şäherçeleriň, serhet galalarynyň, döwrebap ýaşaýyş jaýlarynyň, sport desgalarynyň we sagaldyş merkezleriniň yzygiderli gurulmagy şeýle aladanyň aýdyň subutnamasy bolup durýar.
Dabaranyň ahyrynda harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýokary okuw mekdepleriniň uçurymlary hem-de mugallymlary Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna Ýüzlenme kabul etdiler. Onda harby we hukuk goraýjy edaralar hakynda yzygiderli alada edýändigi üçin milli Liderimize hoşallyk sözleri beýan edildi.
Ýaş serkerdeler döwlet Baştutanymyza halkymyzyň agzybirliginiň hem-de bitewüliginiň, Watanymyzyň parahatçylygynyň we abadançylygynyň berkidilmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler, berk jan saglyk hem-de uzak ömür arzuw edip, Watanymyza hem-de mähriban halkymyza wepaly gulluk etjekdiklerine ynandyrdylar. Olar öz alan bilimini we tejribesini özleşdirip, Türkmenistanyň we onuň konstitusion gurluşynyň howpsuzlygyny, döwlet serhetleriniň bitewüligini pugtalandyrmak, kanunçylygy, hukuk tertibini berkitmek, ýurdumyzyň täze taryhy eýýamyň özgertmeler ýoly bilen ynamly gadam urmagynyň möhüm şerti bolan içerki syýasy durnuklylygy saklamak ugrunda ähli tagallalary etjekdiklerini nygtadylar.
Şeýle hem Türkmenbaşy şäheriniň baş meýdançasynda Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby-deňiz institutynyň uçurymlaryny hormatlamak dabarasy geçirildi. Bu ýokary okuw mekdebiniň uçurymlaryna serkerdelik şahsyýetnamalary dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
Dabaranyň çäklerinde harby kasama wepaly, ýokary hünärli harby gullukçylar bolup durýan uçurymlar Hazar deňzinde ýurdumyzyň bähbitleriniň goraglylygyny üpjün etmek boýunça öz üstüne ýüklenen jogapkärli wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirjekdiklerine ynandyrdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Golaýda daşary ýurtlarda ýaşaýan we internet mümkinçiliklerini ulanyp, sosial ulgamlarda Türkmenistandaky syýasy-ykdysady, sosial-medeni ýagdaýlar barada öz pikirini aýtmaga çalyşýan türkmen raýatlaryna näbelli adamlar tarapyndan haýbat atylandygy barada habarlar çykdy.
Azatlyk radiosynyň «Dünýä türkmenleri» gepleşiginiň nobatdaky sanynda, türkmen migrantlarynyň gatnaşmagynda, bu haýbatlaryň kimler tarapyndan we näme üçin atylýandygy, bu hili gorkuzma synanyşyklarynyň olaryň durmuşyna, işine we garyndaşlary bilen gatnaşyklaryna ýetirip biljek täsirleri barada pikir alşylýar.
Bu söhbetdeşligi diňläp, sizi hem gürrüňe goşulmaga we bu ugurda bolan tejribeleriňizi paýlaşmaga çagyrýarys.


text:
Gülki, göwnaçyklylyk, şadyýanlyk adam üçin örän peýdalydyr. Alymlar 70 ýaşan adamyň durmuşynyň azyndan 623 gününi gülüp, diňe 50 gününi aglap geçirýänligini hasaplapdyrlar. Käbir daşary ýurtlarda belli-belli keselleri diňe gülki bilen bejerýärler. Eýsem-de biz gülen wagtymyz bedenimizde nämeler bolup geçýär?
1. Dem alşymyz kadaly we çuň bolýar, ýagny demi uzak we çuň alyp, ony çalt goýberýäris. Bu bolsa, bedenimizde zyýanly maddalaryň toplanmagyna päsgel berýär.
2. Stresi döredýän garmonlaryň gany geçmesi azalýar. Netijede, biziň keýpimiz göterilýär.
3. Ýüregimiziň urşy we gan basyşymyz gowulanýar, damarlar giňeýär.
4. Beýniniň gan aýlanyşy gowulanýar.
5. Içki mäzleriň işleýşi kadalaşýar. Şol sebäpli hem “adam gülen wagty juwanlaşýar” diýýärler.
6. Bedeniň kesellere garşy duruş ulgamy güýçlenýär.
Mümkin boldugyça ýylgyryň, gülüň. Adamlary güler ýüz bilen garşylaň. Bu siziň ömrüňizi uzaldar. Çünki bir minutlyk gülkiniň peýdasy 3 minut suwda ýüzen bilen we 45 minut dynç alan bilen deňdir.
“Saglyk kitabyndan”.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Saglyk |


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýylyň 10 aýynyň jemlerine bagyşlanyp, 6-njy noýabrda geçirilen mejlisinde hasabat berlişi ýaly, geçen döwrüň içinde Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň hormatyna Türkmenistanyň ýurtlardaky diplomatik wekilhanalarynyň işjeň gatnaşmagynda çäreleriň 414-si geçirildi. Türkmen döwletiniň Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan web-saýt hereket edýär. Daşary ýurtlaryň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde Türkmen döwleti hem-de onuň Bitaraplyk derejesi, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda yzygiderli alnyp barylýan döredijilikli parahatçylyksöýüjilik syýasat barada köpsanly mowzuklaýyn makalalary çap edildi.
12-nji dekabrda Aşgabatda ýokary derejeli halkara maslahaty hem-de baýramçylyk konserti geçiriler.


text:
Weli Muhadow Türkmenistanyň halk ýazyjysy Aman Kekilowyň sözlerine Türkmenistanyň döwlet gimnini döredýär. Ol "Türkmen sýuitasy" (1950), "Meniň watanym" (1951) atly simfoniki poemalaryň, "Liriki sýuita" (1955), "Bagt hakynda kantata" we başga-da köp eserleriň awtorydyr.
Ol soňky ýyllar dürli saz eserlerini, köp sanly liriki aýdymlary, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Çary Aşyrowyň adybir poemasy esasynda "Ganly saka" operasyny döredýär. Alty Garlyýew adyndaky Türkmenfilm kinostudiýasynyň öndüren birnäçe filminiň sazyny ýazýar.
Onuň döreden operalary Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet opera we balet teatrynyň sahnasynda goýulýar. Kompozitoryň giň we görnükli döredijiligi özüniň ýokary professional saz sungatyna ýugrulanlygy, milli öwüşgine baýdygy, çeper ideýalylygy bilen meşhurlyk gazandy.
Weli Muhadow Lenin ordeni, "Zähmet Gyzyl baýdak", "Hormat nyşany", "Halklaryň dostlugy" ordenleri, birnäçe medallar bilen sylaglanýar.
Garaşsyzlyk ýyllarynda onuň döreden gimni ýatyryldy. Ol bir ýyl gowrak Türkiýede Ankara konserwatoriýasynda sazdan sapak berdi.
Weli Muhadow 2005-nji ýylyň 6-njy ýanwarynda Aşgabatda aradan çykdy.
Kompozitor Weli Muhadowyň sazyna, şahyr Gara Seýitliýewiň sözlerine döredilen we Türkmenistanyň halk artisti Atageldi Garýagdyýewiň ýerine ýetirmegindäki «Aşgabat» aýdymy.
Azatlyk Radiosy: Myrat, bu günki gahrymanymyz barasynda nämeler aýdarsyňyz?
Myrat Annamämmedow: Meniň Weli Muhadow baradaky gürrüňim başlanyp biler, ýöne hiç tamamlanmaz. Sebäbi onuň döredijilik ýoly şeýle bir köptaraply, şeýle bir talantly, şeýle bir artistik, bu sanawy ýene dowam etdirip bolar.
Azatlyk Radiosy: Myrat, öz döredijiligi bilen Weli Muhadow türkmen milli saz sungatyna nähili goşant goşdy?
Myrat Annamämmedow: Ol türkmen milli saz sungatyny, däplerini özüne siňdiren türkmen hökmünde Moskwada okap, saz äleminiň inçe tärlerini ele aldy, olary utgaşdyrdy.
Azatlyk Radiosy: Weli Muhadowyň sazlary näjili häsiýetleri bilen tapawutlanýar?
Myrat Annamämmedow: Onuň sazlary ynandyryjylygy, hakykylygy, aňa ýeňil ornaşyşy, ýatda galyjylygy bilen tapawutlanýar. Onun sazlary diňe bir türkmenleriň däl, islendik diňleýjiniň ýüregine ýol ýasaýar. Onuň sazlaryny halk sazy hökmünde kabul etmek mümkin. Dünýä klassyk saz dünýäsiniň žanrlarynda milli esasda, gönezlikde saz eserlerini döretmelidi. Ony ilkinji dünýä inderýän adam hökmünde ýa erbet ýa-da genial derejede döredip boljakdy. Weli Muhadowa çenli instrumental ýa orkestr ýa-da beýleki žanrlarda türkmen sazy ýokdy.
Ol Moskwa konserwatoriýasynda Kuznesow ýaly ussatlardan sapak aldy, onuň güýçli saz ýatkeşligi bardy. Ol dünýä we ors klassyk saz sungatyny öwrendi, özleşdirdi. Şol esasda saz eserlerini döredip, heniz studentkä "Türkmen sýuitasy" we "Meniň watanym" atly simfoniki poemasy üçin iki sany döwlet baýragyna mynasyp boldy. Ol döwürde oňa Stalin baýragy diýilýärdi.
Azatlyk Radiosy: "Meniň watanym" eseri barasynda professional hökmünde gürrüň berseňiz.
Myrat Annamämmedow: Bu eser meniň üçin ajaýyp saz eseri, simwol, ykbal. Men dirižýorlyk kärime hut Weli Muhadowyn "Meniň watanym" simfonik poemasyndan başladym. Ol ajaýyp sazlygyndan başga, şeýle bir ussatlyk bilen ýazylypdyr, poema hakykatdan-da genji-hazyna. Onda meşhur rus kompozitorlarynyň täsiri duýulýanam bolsa, ol hakyky türkmen saz eseri.
Şu ýerde beýik ermeni kompozitory Tartarýanyň bir sözüni getirmekçi: "Saz näçe milli bolsa, ol şonça-da internasionaldyr". Men Weli Muhadowyn şol eserini dünýäniň dürli ýurtlarynda, dürli şäherlerinde ýerine ýetirdim. Ol diňleýjiler tarapyndan şol ýurtlaryň öz sazy ýaly kabul edilýär.
Azatlyk Radiosy: Myrat, Weli Muhadowyň saz dörediş prosesi barasynda nämeler aýdarsyňyz?
Myrat Annamämmedow: Men Aşgabatda baş dirižer wagtym, bir gezek maestro maňa jaň etdi hem: "Men saňa täze simfoniýamyň taslamasyny görkezjek, gaýrat et-de ýanyma gel" diýdi. Agşam öýlerine bardym. Iş kabinetine girdik. Taslama-eskiz iki setirde, ýönekeýleşdirilen görnüşde ýazylypdyr. Ol, adatça, şeýle ýazylýar. Ol simfoniýany roýalda çalyp başlady, men nota sahypalaryny agdaryp berýärin. 2-nji, 5-nji ,6-njy sahypalar. Ol çalýar, barha gyzýar, haşyldaýar, gygyrýar, barha joşýar. Ine, birden sahypalar tamamlandy, soňkular ak kagyz. Hiç hili ýazgy ýok. Weli Muhadow bolsa çalmasyny dowam etdirýär. Men düşünemok, ol çalyp otyr, nota ýok. Ol ýene 20 minut çemesi notasyz tutuş simfoniýasyny çaldy. Soňky çalanlary-da onuň ikinji simfoniýasynda, eser taýýar bolanda, öz ornuny tapdy. Men bu hadysa haýranlar galdym.
Azatlyk Radiosy: Weli Muhadowyň deňi-taýy bolmadyk eserleriniň biri – Türkmenistanyň öňki döwlet gimni. Bu barasynda nämeler aýdarsyňyz?
Myrat Annamämmedow: 1946-njy ýylda Weli Muhadow tarapyndan döredilen gimniň bu gün unudylmagyna gaty gynanýaryn. Ol genial eser. Gysgajyk 2-3 minutlyk pýesa ähli zady: milli pafosy, milli buýsanjy, umydy, dabarany, ýurduň, milletiň beýikligini özünde jemleýär. Ol şeýle bir süýji ýanlanýar. Ony aşa söýýärin. Saz gymmaty, derejesi boýunça Weli Muhadowyň döreden gimnini meniň professional nukdaýnazarymdan, ýönekeý ynsan nukdaýnazaryndan Türkmenistanyň häzirki gimni bilen deňeşdirmek mümkin däl.
Azatlyk Radiosy: Eger şeýle bolsa, Türkmenistanyň gimniniň Weli Muhadow tarapyndan döredilen sazyny öňküligine galdyryp, sözlerini çalyşsalar nähili bolardyka? Orsýetde SSSR-iň gimniniň sazyny Russiýa Federasiýasynyň döwlet gimni hökmünde kabul etdiler.
Myrat Annamämmedow: Men şeýle tekliplere ägälik bilen çemeleşýärin. Sebäbi döwlet simwollaryny tassyklamak uzak hem syýasy proses. Men Türkmenistanyň häzirki ýolbaşçylary Weli Muhadow tarapyndan döredilen ýurduň öňki gimnine mynasyp baha berer diýip, umyt edýärin. Şol ajaýyp sazyň öz öňki ornuna – türkmenlere we Türkmenistana gaýdyp geljegine ynanasym gelýär. Şonda ol daşarky dünýäde Türkmenistanyň mähek daşy bolardy.
Azatlyk Radiosy: Weli Muhadow näçeräk şägirt ýetişdirdi?
Myrat Annamämmedow: Onuň ençeme şägirdiniň bardygyny bilýärin. Onuň uly ogly Serdary baş şägirdi diýip atlandyrasym gelýär. Serdar Muhadow ýaş wagtynda jaz sazlary bilen gyzyklandy. Türkmen jaz sazy ýokdy. Ol dört sany simfoniýa döretdi, şolaryň üçüsini biz Orsýtde hem daşary ýurtlarda çaldyk. Serdar häzir Ankarada konserwatoriýada işleýär. Ýaşaýan şäheri Moskwa.
Azatlyk Radiosy: Weli aganyň başga-da çagalary barmy?
Myrat Annamämmedow: Onuň ortanjy ogly Batyr arhitektura boýunça talantly hudožnik. Ol köp ýyllap Aşgabat şäheriniň arhitekturasy boýunça baş hudožnik bolup işledi. Ol häzir erkin hudožnik, her wagt jaý gurluşygy boýunça aýry-aýry hususy işleri ýerine ýetirýär.
Azatlyk Radiosy: Myrat, siz bu günki gahrymanymyz bilen maşgala bolup gatnaşypsyňyz. Weli Muhadow barasynda ýene nämeler aýdarsyňyz.
Myrat Annamämmedow: Ol köp hem uzak işleýärdi, öz öýüne guwanýardy. Häzirki ölçegler bilen jaýy uly däldi. Kiçijik ýeri, gowy bagy bardy. Bägül köpdi, üzüm dalbary bardy. Onuň aşagydaky sekide oturyp çaý içerdik. Adygül daýza, men oňa Adygül Orazowna däl-de, daýza diýip ýüzlenýärdim. Olaryň agzybir maşgalasy şeýle ajaýyp dünýäde ýaşaýardy. Weli Muhadowyň ýaşan jaýynyň saklanyp galandygy üçin Aşgabat şäheriniň ýolbaşçylaryna minnetdarlyk bildirýärin. Soňy bilen şol jaý Weli Muhadowyň öý-muzeýi edilse, gowy bolardy. Batyr şol öýde ýaşaýar hem ony aýawly saklaýar.
Azatlyk Radiosy: Weli Muhadow nirede jaýlandy?
Myrat Annamämmedow: Men soňky gezek Aşgabatda bolanymda, Batyrdan Weli Muhadowyň guburyna zyýarata äkitmegini haýyş etdim. Bardyk. Allanyň önünde hemmeler deň. Şol pozisiýa bilen ylalaşýaryn. Weli Muhadow türkmen halkynyň, türkmen medeniýetiniň genisi. Gynansagam, onuň gubury şeýle bir horoşaja, düýpli bir ýadygärlik diýen ýaly zat ýok. Ýadygärlik diňe bir mazarda däl, şäherde-de ýok.
Meni aşa gamlandyran ýene bir ýagdaý – onuň ömürlik ýanýoldaşy Adygül daýza onuň ýanynda jaýlanmandyr. Ol Weli Muhadowyň guburyndan 50 metr daşlykda ýatyr. Döwrüň reallyklary, gynansagam, şeýle ýagdaýlara alyp geldi. Hem gonamçylykda hem şäherde genial kompozitora häkimiýetler mynasyp ýadygärlik oturdar diýip, umyt edýärin.
Azatlyk Radiosy: Ýagşy niýet, ýarym döwlet.
Gyrgyzystanyň medeniýetde at gazanan işgäri, saz öwreniji, hormatly professor, gyrgyz halk we professional sazlary barada köp kitaplaryň awtory Balbaý Alaguşew Weli Muhadow barasynda Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugyna şeýle gürrüň berdi:
-- Weli Muhadow türkmen professional saz sungatynyň düýbüni tutujylaryň biri. Ol öňki türkmen gimniniň awtory. Ol saz äleminde ýokarda durşy ýaly adamkärçilik babatda-da üýtgeşik gowy adamdy. Ynsanyň mertebesi näçe ýokary bolsa, döredýän sazlaram şonuň ýaly bolýan bolsa gerek. Şonuň üçin onuň sazlary şeýle ýokary pafosa eýe. Onuň döreden gimni türkmen kalby bilen milli koloritde ýazylan saz. Beýleki respublikalaryň gimni SSSR-iň gimniniň bazasynda döredilen. Özem köpüsi iki awtor tarapyndan ýazylan. Öňki türkmen gimnini Weli Muhadowyň bir özi döretdi. Şol gimni diňleýärsiň weli, türkmen däpleri, milliligi, watançylygy, tebigatynyň gözelligi göz öňünde janlanýar. Şol saza men şeýle düşünýärin, ol ýokary professional tarapyndan, türkmen milli sazlaryny, ors hem dünýä klassyk sazlaryny çuňňur özleşdiren, aşa talantly adam tarapyndan döredildi. Häzirki türkmen ýaşlary şol derejede gimn döredip bilermi ýa ýok, men ony aýdyp biljek däl. Weli Muhadowyň gimniniň sazy galdyrylyp, sözleri çalşyrylsa, ýerine düşerdi. Weli Muhadow ýaly beýik kompozitor bir asyrda bir gezek dünýä inip biler.


text:
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Harby instituty 1993-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda döredildi.
Gurluşy: Harby institutda 14 kafedra bar.
Harby institutda ylymlaryń doktorynyń 2-si, ylymlaryň kandidatynyń 10-usy zähmet çekýär.
2008-nji ýylda institutyń mugallymlary tarapyndan okuw kitaplarynyń 11-isi, okuw-usulyýet gollanmalarynyń 208-isi taýýarlanyldy. Serkerdeler, mugallymlar we talyplar metbugatda çykyş etmek üçin 112 makala taýýarladylar.
Harby institutyň merkezi okuw kitaphanasy ýurdumyzda we dünýä ylym ulgamynda çap edilýän okuw, çeper edebiýatlary bilen üpjün edilýär.
Salgysy:
Aşgabat şäheri, Saparmyrat Türkmenbaşy şaýolunyň 31-nji jaýy.
Filed under: Bütin Temalar, Ylmy Guramalar |


text:
Saglygy goraýşyň nobatdaky wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy
16 Aprelda Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginde ýurdumyzyň merkezi we welaýat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň giňişleýin maslahaty geçirildi. Mälim bolşy ýaly, Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýokarda agzalyp geçilen Kararynda Aşgabat şäherinde gurlan täze saglygy goraýyş edaralaryny ulanmaga bermek we netijeli dolandyrmak maksady bilen, paýtagtymyzda Merkezi deri-wenerologiýa hassahanasyny, Inçekeseliň öňüni alyş merkezini, Milli AIDS-iň öňüni alyş merkezini, Gan merkezini we Aşgabat şäher Ýokanç keseller hassahanasyny edara görnüşli tarap hökmünde ýapmak we olaryň binýadynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Ýokanç keselleri merkezleri müdiriýetini döretmek bellenildi. Resminama bilen bu müdiriýet hakyndaky Düzgünnama, onuň düzüm birlikleriniň sanawy, Türkmenistanyň Merkezleşdirilen býujetinden maliýeleşdirilýän düzüm birlikleriniň sanawy, hojalyk hasaplaşygynda işleýän düzüm birlikleriniň sanawy tassyklanyldy.
Maslahatda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň täze Ýokanç keselleri merkezleri müdiriýetiniň ähli düzümleriniň, şeýle hem welaýat düzümleriniň ýolbaşçylary, lukmanlar, lukman-alymlar çykyş edip, bu çözgüdiň maksada laýyklygyny we öz wagtynda kabul edilendigini nygtadylar hem-de ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek barada yzygiderli alada edýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdiler.
Lukman-alymlar we beýleki hünärmenler öz çykyşlarynda häzirki Türkmenistan özboluşly we oňat ýola goýlan saglygy goraýyş ulgamyna eýedir diýip bellediler. Bu saglygy goraýyş ulgamy garaşsyzlyk ýyllarynda özüniň eleterlidigini we netijelidigini iş ýüzünde subut etdi. Bu ulgamyň ileri tutulýan ugurlary «Saglyk» döwlet maksatnamasynyň çäklerinde durmuşa geçirilýär. Mälim bolşy ýaly, Gurbanguly Berdimuhamedow şol maksatnamanyň başyny başlady we işläp taýýarlady.
Bu maksatnama kabul edilenden soň, geçen 15 ýylyň dowamynda halkymyzyň saglygyny goramak ulgamynda, milli saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmekde we ilata edilýän lukmançylyk kömeginiň ýokary derejesini üpjün etmekde düýpli özgerişlikler amala aşyryldy, onuň hili bolsa biziň döwletimiziň ösüşiniň möhüm görkezijileriniň biridir we şeýle bolmagynda galýar.
Türkmenistanda milli derejede gazananylanlara, şeýle hem dünýädäki öňdebaryjy gazananlary ornaşdyrmaga esaslanýan baý tejribe toplanyldy. Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzda häzirki zaman lukmançylyk edaralarynyň toplumlaýyn infrastrukturasy, ilkinji nobatda ylmyň we tehnikanyň iň soňky gazananlary bilen enjamlaşdyrylan lukmançylyk merkezleri we hassahanalar döredildi.
Her ýyl ýurdumyzda täze keseli anyklaýyş we bejeriş-öňüni alyş edaralary ulanmaga berilýär hem-de täze iri lukmançylyk maksatly desgalaryň binýady tutulýar. Diňe soňky döwürde Kelle we boýun kesellerini bejermegiň halkara merkezi, Onkologiýa merkezi, Arçman, Ýyly suw, Baýramalynyň böwrek sanatoriýasy ýaly şypahana-kurort toplumlarynyň birnäçesi ulanmaga berildi.
Biziň ýurdumyzyň ähli welaýatlarynyň merkezlerinde keseli anyklaýyş merkezleri işleýär. Eneligi we çagalygy goramak boýunça maksatnamalaýyn wezipeleri durmuşa geçirmek saglygy goraýyş ulgamynyň düzüm bölegi bolup durýar. Ýokary derejede enjamlaşdyrylan «Ene mähri» lukmançylyk merkezleriniň ähli ýerde döredilmegi, ene süýdi bilen iýmitlendirmek boýunça milli maksatnamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi we gany azlyga garşy göreşmek iri halkara guramalarynyň ýokary bahasyna mynasyp boldy. Hususan-da, çaga dogurmaga kömek berýän edaralarynyň ählisi diýen ýaly «Çaga mähirli garamagyň hassahanasy» diýen belent derejä eýe boldy. Munuň özi Bütindünýä saglygy goraýyş /BSG/ guramasynyň ekspertleri tarapyndan resmi taýdan tassyklanyldy.
Ilatyň näsaglamagynyň derejesini peseltmek babatda yzygiderli durmuşa geçirilýän strategiýa saglygy goraýyş ulgamynda döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar. Türkmenistan immunoprofilaktika boýunça çäreleri üstünlikli amala aşyrýan döwletleriň hatarynda bolup, ilaty sanjymlar bilen üpjün etmek boýunça sebitde öňdäkileriň hatarynda durýar. Türkmenistanda sanjym mugt, döwletiň hasabyna geçirilýär. 2010-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan Hib-sanjym çäresi başlandy. Ol hem ilat üçin möhüm öňüni alyş çäreleriniň biri bolup durýar.
2002-nji ýylda Türkmenistana biziň ýurdumyzyň çäginde ýabany poliwirusyň sirkulýasiýasynyň bes edilendigi hakyndaky sertifikat gowşuryldy. Munuň özi bizde poliomiýelitiň doly aradan aýrylandygyna şaýatlyk edýär.
Türkmenistanyň saglygy goraýşynyň möhüm gazananlarynyň ýene-de biri 2000-nji ýylda biziň ýurdumyzyň drakunkulezi ýok etmek hakynda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň sertifikatyna mynasyp bolmagydyr.
Türkmenistan GDA ýurtlarynda we Merkezi Aziýada ilkinji hem-de dünýäde dördünji bolup umumylykda kabul edilen halkara standartlaryna laýyklykda duzy köpugurly ýodlaşdyrmagy üpjün etdi hem-de şunluk bilen adamzadyň möhüm meseleleriniň biri bolan ýod ýetmezçiligini ýok eden ýurt hökmünde ykrar edildi. Bu barada Türkmenistan 2004-nji ýylda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň sertifikatyny aldy.
Adam bedeninde demriň ýetmezçiligi bilen baglanyşykly keselleriň öňüni almak maksady bilen Türkmenistanda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen ýakyn hyzmatdaşlykda azyk önümlerini, hususan-da, uny we duzy baýlaşdyrmak boýunça giň möçberli taslamalaryň birnäçesi amala aşyrylýar.
Beýleki giňden ýaýran kesellere, şol sanda gyzamyga, garamyga we gyzylja garşy göreş alyp barmakda hem anyk üstünlikler gazanyldy. Türkmenistanyň WIÇ-ýokanjy hem-de SPID keseli ýaýramadyk az sanly ýurtlara degişlidigi WIÇ-ýokanjyň ýaýramagynyň öňüni almak hem-de öňünden duýdurmak boýunça üstünlikli halkara hyzmatdaşlygynyň netijesi bolup durýar.
Biziň ýurdumyz ilatyň saglygyny goramak, keselleriň öňüni almak we olary netijeli bejermek, lukmançylyk ylmyny ösdürmek, innowasion usullary we tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak babatda abraýly daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmekde yzygiderli çäreleri amala aşyrýar.
Türkmen döwlet lukmançylyk institutynyň we ýurdumyzyň esasy ylmy-kliniki lukmançylyk merkezleriniň binýadynda döredilen kliniki ordinaturalarda ýurdumyzyň ähli welaýatlardan lukmanlar öz bilim derejelerini kämilleşdirýärler hem-de hünärini ýokarlandyrýarlar. Telemedisina ýaly usullar işjeň ornaşdyrylýar, şonuň netijesinde «on-laýn» düzgüninde çylşyrymly operasiýalar yzygiderli geçirilýär.
Ýakyn wagtlarda biziň ýurdumyzda Merkezi deri-wenerologiýa hassahanasy, Inçekesel bejeriş-öňüni alyş merkezi, SPID-iň öňüni alyş merkezi, Ýokanç keselleriň bejeriş-öňüni alyş merkezi, Merkezi laboratoriýa we Gan merkezi ýaly ýöriteleşdirilen lukmançylyk edaralarynyň häzirki zaman toplumy işläp başlar. Türkmenistanyň Prezidentiniň ýokarda görkezilen Kararyna laýyklykda bu edaralaryň hemmesi indi Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň täze döredilen Ýokanç keseller merkezleri müdiriýetiniň düzüm birlikleri bolarlar.
Ýurdumyzyň merkezi we welaýat saglygy goraýyş edaralarynyň ýolbaşçylarynyň şu günki giňeldilen mejlisiniň ahyrynda oňa gatnaşyjylar lukmançylyk edaralarynyň ulgamynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek, täze Galkynyş we beýik özgertmeler eýýamynda Türkmenistanyň ilatyna edilýän lukmançylyk hyzmatynyň derejesini gyşarnyksyz ýokarlandyrmak boýunça milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan toplumlaýyn maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalaryny, bilimlerini we tejribesini sarp etjekdigine ynandyrdylar.
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permanyna laýyklykda, Hajymyrat Iskanderowiç Hajymyradow Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň Iş Dolandyryjysy wezipesine bellenildi.
2017-nji ýylyň maýynda döwlet Baştutany Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň Iş Dolandyryjysy wezipesinden M.Nurmämmedowy boşatdy we wagtlaýyn bu wezipäni ozal Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň Iş Dolandyryş Müdirliginiň Türkmenistanyň Prezidentiniň Köşkler toplumyny dolandyrmak we düýpli gurluşyklar müdiriýetiniň başlygy...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Döwletgeldi Annabaýramowiç Annamuhammedow Türkmenistanyň zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministriniň orunbasary, Türkmenistanyň Pensiýa gaznasynyň müdiriýetiniň başlygynyň orunbasary – Türkmenistanyň Pensiýa gaznasynyň dolandyryjysy wezipelerine bellenildi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Arslangylyç Orazgyjyjowiç Gylyjow Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministriniň orunbasary – Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň başlygy wezipesine bellenildi.
Türkmenistanyň...
Mälim bolşy ýaly, türkmen energiýa serişdeleriniň dünýä bazarlaryna iberilýän ugurlaryny artdyrmak, şol sanda köpugurly ulag düzümini döretmegiň hasabyna artdyrmak Türkmenistanyň energetika strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Bu babatda iri maýagoýum taslamalary amala aşyrylýar, olaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gazgeçirijisiniň gurluşygy aýratyn orun eýeleýär. Möhüm halkara ähmiýetine eýe bolan bu taslamanyň ilerleýşi barada biz «TAPI Pipeline Company...


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Hytaýy Birleşen Ştatlara Demirgazyk Koreýa bilen oňuşmazlygy meselesinde kömek üçin “hiç iş” etmezlikde tankytlady we “biz munuň beýle dowam etmegine ýol bermeris” diýdi.
Tramp bu sözleri 29-njy iýul güni giçlik, Phenýan kontinentara ballistik raketasyny synag edip, onuň ýadro ýaraglary bilen ABŞ topraklaryna ýetmäge ukyply bolandygyny aýdanyndan soň, twitterde aýtdy.
Trampyň bu sözleriniň birnäçe sagat soňundan, ABŞ-nyň Harby howa güýçleri 30-njy iýulda özüniň iki sany B-1B bombaçy uçarynyň, Demirgazyk Koreýanyň raketa synagyna jogap hökmünde, Koreýa ýarymadasynyň ýokarsyndan aýlanandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň B-1B bombaçy uçarlary ABŞ-nyň Guamdaky howa bazasyndan asmana göterildi we on sagatlyk missiýada, ýolda tutmak we formasiýa türgenleşiklerinde ýapon we günorta koreýa söweş uçarlary bilen goşulyşdy diýip, Amerikanyň Ýaragly güýçleri aýtdy.
Tramp özüniň twitter beýanatlarynda ABŞ-nyň ozalky adminstrasiýasyny hem tankytlady, ýagny olaryň, Pekinden goldaw ýoklugyna garamazdan, Hytaýa söwda ylalaşyklary arkaly millardlarça dollar gazanmaga şert döredendiklerini aýtdy.
“Men Hytaýdan örän lapykeç boldum. Biziň ozalky akmak liderlerimiz olara ýylda söwdadan ýüz milliardlarça dollar gazanmaga ýol açdylar, emma olar biz üçin Demirgazyk Koreýa bilen dawada hiç iş etmeýärler, diňe gürleýärler. Biz munuň beýle dowam etmegine uzak ýol bermeris. Hytaý bu problemany aňsatlyk bilen çözüp biler!” diýip, ol ýazdy.
Birleşen Ştatlaryň 2016-njy ýylda Hytaý bilen $309 milliard möçberinde söwda defisiti boldy.
Tramp we beýleki dünýä liderleri Hytaýyň Demirgazyk Koreýa öz ýadro we ballistik-raketa synaglary üçin basyş etmegine yzygiderli çagyryp gelýärler. Bu synaglar BMG-nyň rezolýusiýalarynda hemgadagan edildi.
Hytaýyň Daşary işler ministrligi 29-njy iýulda özleriniň Demirgazyk Koreýanyň “synag aktiwliklerine” garşy bolandyklaryny, sebäbi olaryň BMG-nyň rezolýusiýalaryna we “halkara jemgyýetçiliginiň umumy isleglerine” ters gelýändigini aýtdy.
"Şol bir wagtda Hytaý ähli taraplaryň seresap hereket etmeklerine, dartgynlyklaryň ýitileşmeginiň dowam etmeginiň öňüniň alynmagyna, regional howpsuzlygy we durnuksyzlygy bilelikde goramaga umyt baglaýar” diýip, ministrlik belledi.
Tramp mundan öň özüniň Hytaý bilen gatnaşyklary babatynda garjaşyk yşaratlar edipdi.
Ol özüniň prezidentlik kampaniýasy mahalynda Pekine öz adalatsyz söwda praktikasy diýýäni sebäpli hüjüm etdi we bu ýurdy pul manipulýasiýasy emelinde aýyplady.
Emma Ak tamda işe başlanyndan soň, ABŞ-nyň prezidenti aprelde hytaý prezidenti Si Jinpingi öwdi hem-de “preziden Si bilen meniň aramda işlenip düzülen aragatnaşyk örän ajaýyp diýip oýlanýaryn” diýdi.
Günorta Koreýanyň resmileri 29-njy iýulda Phenýanyň soňky raketa synagy Seuly ABŞ-nyň THAAD gorag sistemasyny basymrak ýerleşdirmeklige itekledi diýdi, Hytaý bu gorag sistemasyna çyny bilen garşy durýar.
Şeýle-de, ABŞ goşuny Amerikanyň we Günorta Koreýanyň harby güýçleriniň ýer-ýer raketalaryny ulanyp, hakyky ok atmak esasynda härby tälimleri geçirendiiklerini hem-de Demirgazyk Koreýanyň ballistik raketa synagyndan soň “harby gaýtawul bermek mümkinçiliklerini” ara alyp maslahatlaşandyklaryny aýtdy.
Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un soňky raketa synagynyň “ABŞ hem-de amerikan syýasatçylaryna berk duýduryş bermek manysynda geçirilendigini, ýagny ABŞ-nyň, agressiýa niýetli döwletiň, eger Phenýana azar bermäge het etse, temmisiz galmajakdygyna düşünmelidigini” aýtdy.


text:
Feýisbook döreden Mark Sukerberg sosiaýl ulgamda bir suraty bilen paýlaşanda, öz ulanýan MacBook kompýuteri ni Internet ulanyjylaryň ünsini çekipdir, onda Mark Sukerberg interwiýu berip durka öz kompýuteriniň web kamera bilen mikrofon ýerini lenta kleýi bilen ýelmäpdir
Mark Sukerbergiň Maс kompýuteriniň web kamerasy we mikrafony lenta kleý bilen ýelmengi
Koppaniýaň wekillerinden bu Mark Sukerbergiň sosiýäl setde paýlaşan suratyndaky webkamera bilen mikrofony lenta bilen ýelmengi sebäbini soranlarynda, kommentariýa bermandirler. Sukerberg Bu düşen suraty “Instagram” ualnyjularyň 500 milýon ulanyjylara ýetendigini gutlap duran wagtyndaky düşürlen foto ekeni
Jenaýatçylygyň Gözläp Tapmak Buýurosynyň (FBR) direktory Jeýmis Komi öz notbugynyň kamerasyny we mikrofonyny lenta bilen kleýleýändigini aýdyp geçipdir, onyň sebäbi hakerlerden goranmak üçin şeýle edýär eken
Syrly dokumentleri ähli dünýä paş eden, ABŞ-nyň milli howupsyzlyk agenstwasynyň öňki işgäriEdwar Snowden 2008-2010-njy ýyllarda ähli dünäýň million Yahoo ulanyjylaryň web kameradan gürleşen suratdyr we wideolaryny amerikanyň we britaniýanyň ýörüte gullukary tarapyndan ele salanlygy barada şaýatlyk edýär
Ýenede mslm, 2013-nji ýyllarda BBC Radio 5 krosspondenti özi web saýtlary yzarlanda,ulanjylaryň özinden soraman we duýdurman suratlaryny we widioýosynyalandyklary anyklapdyr
Hakerlar- keseki kompýuteriň web kamerasyny el ýeterli derejede ulanmak üçin ýörüte faýla berkidilen wiruslaryň kömegi bilen amala aşyrýar, ýagny ulanyjy o faýly ulananda onyň web kamerasyny dolandyrýan sistema öwürýär
Maglumat howupsyzlygy üpjün etmek maksady bilen programma üpjünçiligini döredýän Symantec kopmaniýa, web kameraly enjamly kompýuteri ýatak jaýlarynda goýmazlygy, şeýlede hem ol web kameranyň öňinde oňaýsyz hereketi etmezligi ündeýär, bolmasa siziň suratyňyz dünýäň internet ulgamyndaky otyran ulanjylara aýan boljogy gaty ähtimaldygyny nygtaýar
Sarreýa atly uniwersitetninň professory Alan Wudwardyň aýtmagyna görä, web kameraly kompýuter ulanjylaryň sesini eştmek, suratyny hem wideo reportažyny görmek üçin ägirt uly we dürli wiruslar ulanýandygyny belläp geçýär, şonyň üçinde kompýuteriň web kamerasyny kleýläp goýmak örän wajypdygynam nygtýar, çünki o wiruslar kopmpiýuteriň ses we wideoi funksional enjamlaryna el ýeterli edýär
Ýöne professor Wudward mikrofony lenta bilen kleýlemek babatda, sesiňizi ýazmazlykdan halas edmeýändigini aýdýar, kompýuterdäki mikrofony doly öçürmek üçin ýörüte öçürilýän zat bolmalydygyny pikirinde paýlaşýar
Soňky barlaglaryň netijesinde hakerlar sesi ýazmak we ony ulanmak üçin telefonyň akselerometrinden ulanýandygynam aýdyp geçýäler
&: Ýokardaky bellikleri nazar tutup, internetde birikdirlip duran web kameraly notbuk ýa uly stasiýonar kompýuterlerde bolup geçýär, şeýle-de hem eger WI FI we blutuz kömegi bilen internede birigip duranam bolsa web kamerany hakerlar tarapyndan ulanyp bolýar, eger notbuk we uly kompýuteriňiz internetede baglanmadyk bolsa onda elbet-de Size täsir edip bilmez. Köpümiz internet ulgamynda wideo we surat hem aýdym-saz ýükleýäs onyň kömegi bilen wiruslar hem düşýär, o wiruslar kompýutre zeper ýetirmeýär, emma siziň web kamera düşüp duran wagtyňyzy ýazyp hakerlere el ýeterli edip bilýär . Maglumat kän bir gorkuly däl diýseňiz, gorkman bilersiňiz emma kä adama maglumaty wajyp bolup durýär, web kameraňyzdan we mikrofonyňyzdan häzir boluň.


text:
Eýranyň döwlet telewideniýesi birnäçe günläp hökümete garşy dowam edýän çykyşlardan soň hökümetiň onlarça müň tarapdarynyň köçelere çykandygyny habar berýär. Eýranyň Press TW atly iňlis dilli telewideniýesi 3-nji ýanwarda hökümeti goldamak üçin geçirilen demonstrasiýalary we döwlet baýdagyny göterip, ruhanylaryň gözegçiligindäki häkimiýeti makullaýjy şygarlary gyryp çykyş eden gatnaşyjylary göni efirde görkezdi.
Döwlet telewideniýesiniň maglumatlarynda Ahwas, Kermanşah we Gorgan şäherlerinde geçirilen çäreler görkezildi, demonstrantlar 28-nji dekabrda başlanan hökümete garşy çykyşlaryň dowamynda azyndan 22 adamyň ölümine getiren zorluklary ýazgardylar.
Ýewropanyň we ABŞ-nyň liderleri “kabul edip bolmaýan adam ýitgilerini” we hökümete garşy çykyş eden ýüzlerçe adamyň tussag edilmegini ýazgaryp çykyş etdiler.
Waşington Tähran adamlaryň öz närazylyklaryny mälim etmek üçin parahatçylykly protest geçirmegine rugsat bermeli diýdi we BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň gyssagly maslahat geçirmegine çagyryş etdi.
Eýranyň Baş ruhany lideri Aýatolla Ali Hamenei “Eýranyň duşmanlaryny” hökümete garşy protestleri öjükdirmekde aýyplady.


text:
ABŞ-nyň ýörite wekili Robert Mueller Trampyň saýlaw kampaniýasynyň Orsýet bilen güman edilýän arabaglanyşygy boýunça geçirilýän derňewleriň çäginde özüniň prezident Donald Trampy sorag etmeginiň ähtimaldygyny Ak Tama aýtdy diýip ABŞ-nyň mediasy habar berdi.
Medianyň “meseleden habarly adamlara” salgylanyp, 8-nji ýanwarda habar bermegine görä, Muelleriň derňew topary Trampyň aklawçylaryny interwýunyň tiz wagtda geçiriljekdigi barada habarly edipdir, emma onuň takyk agzalmady.
Tramp we onuň ýuristleri saýlaw kampaniýasynyň Orsýet bilen arabaglanyşygy baradaky çaklamalary yzygiderli ret edip gelýärler we Muelleriň derňewi bilen doly derejede işleşmegi wada berýärler.
Mueller Trampyň öňki geňeşçileriniň dördüsi babatynda eýýäm iş gozgady. Olaryň ählisi häkimiýetleriň geçiren interwýularynda ýalan sözländigi baradaky aýyplamalar bilen ýüzbe-ýüz boldy.


text:
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň bilelikdäki yglan eden «Süýt mäzleriniň howply täze döremelerine garşy göreş» atly biraýlyga bagyşlanylyp, usuly okuw maslahaty geçiril¬di. Tejen şäheriniň merkezindäki döwrebap Medeniýet öýünde maslahat geçirildi. Oňa welaýatyň gündogar sebit etraplaryndan edara-kärhanalarda, jemgyýetçilik guramalarynda zähmet çekýän zenanlar, mährem eneler gatnaşdylar.
Ýurdumyz boýunça dowam edýän biraýlygyň çäklerinde geçirilen bu maslahatda lukmanlaryň degişli mowzuklar boýunça, keselleriň öňüni almak bilen baglanyşykly taýýarlan çykyşlary has-da uly ähmiýete eýe boldy. Onkologiýa ylmy-kliniki merkeziniň Ylmy kliniki howply çişleriň öňüni alyş bölüminiň müdiri, lukmançylyk ylymlarynyň kandidaty M.Ýalkabowanyň, şol merkeziň uly ylmy işgäri, lukmançylyk ylymlarynyň kandidaty Ç.Batyrowyň hem-de Tejen etrap hassahanasynyň onkolog lukmany G.Eşşekgulyýewanyň eden çykyşlary diýseň täsirli boldy. Olar öz çykyşlarynda ynsan saglygyny goramagyň, howply täze döremeleriň öňüni almagyň, olary irki derejelerinde ýüze çykarmagyň, bejergi işlerini öz wagtynda amala aşyrmagyň, şeýle hem täze döremeleri anyklamakda mammografiýa barlaglarynyň uly ähmiýetiniň bardygyny belläp geçdiler. Çykyş edenler Diýarymyzyň her bir künjeginde gurlan häzirki zaman lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen saglyk merkezleriniň, ýurdumyzda geçirilýän wagyz-nesihat çäreleriniň raýatlaryň saglygyny goramakda ähmiýetiniň has-da uludygyny aýdyp, ýüze çykýan howply täze döremeleriň öňüni almakda peýdaly maslahatlary berdiler. Usuly-okuw maslahatyna gatnaşanlar lukmanlaryň degişli mowzuklar boýunça taýýarlan wideoşekillerine-de tomaşa etdiler.
Maslahatyň dowamynda Tejen şäheriniň ýaşaýjysy G.Orazmyradowa çykyş edip, ynsan saglygynyň iň gymmatly baýlykdygyny, ony goramagyň ähmiýetiniň iňňän uludygy hakynda gürrüň berdi, hormatly Prezidentimiziň türkmen zenanlarynyň saglygyny goramak bilen baglanyşykly alyp barýan beýik hem-de tutumly işleri üçin tüýs ýürekden alkyşly sözlerini aýtdy.
Usuly-okuw maslahatynyň ahyrynda şäheriň medeniýet bölüminiň aýdymçy-sazandalarynyň ýerine ýetirmeklerinde aýdym-sazly çykyşlar hem diňlenildi. Mahmal owazly aýdymçylaryň aýdymlarynda Diýarymyzyň gülläp ösüşleri özüniň aýdyň beýanyny tapdy.
Baýramsoltan MYRADOWA,
Kärdeşler arkalaşyklarynyň Ahal welaýat birleşmesiniň başlygy,
Ahal welaýat Zenanlar bölüminiň başlygynyň orunbasary,
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty.
«Ahal durmuşy» gazeti.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Türkmenistanda dynç alyş günleri berilmezden, baýramçylyk we hatyra günlerini bellemek maksady bilen, şeýle hem Türkmenistanyň Zähmet kodeksiniň 81-nji maddasynyň 1-nji bölegine laýyklykda, karar edýärin:
1. Türkmenistanda dynç alyş günleri berilmezden (eger olar iş günlerine gabat gelse), şu aşakdaky baýramçylyk we hatyra günlerini bellemeli:
1) Watan goragçylarynyň güni — 27-nji ýanwar;
2) Türkmenistanyň diplomatik işgärleriniň güni — 18-nji fewral.
3) Ulaglar we aragatnaşyk toplumynyň işgärleriniň güni — 7-nji mart;
4) Himiýa senagatynyň işgärleriniň güni — 31-nji mart;
5) Bütindünýä saglyk güni — 7-nji aprel;
6) Türkmenistanyň Migrasiýa edaralarynyň işgärleriniň güni —17-nji aprel;
7) Türkmen bedewiniň baýramy — aprel aýynyň soňky ýekşenbesi;
8) 1941—1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda Ýeňiş güni — 9-njy maý;
9) Aşgabat şäheriniň güni — 25-nji maý;
10) Türkmenistanyň içeri işler edaralarynyň işgärleriniň güni — 29-njy maý;
11) Türkmen halysynyň baýramy — maý aýynyň soňky ýekşenbesi;
12) Çagalary goramagyň halkara güni — 1-nji iýun;
13) Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni — 5-nji iýun;
14) Dokma senagatynyň işgärleriniň güni — iýun aýynyň birinji ýekşenbesi;
15) Ylymlar güni — 12-nji iýun;
16) Türkmenistanyň Adalat edaralarynyň işgärleriniň güni — 18-nji iýun;
17) Türkmenistanyň Prokuratura edaralarynyň işgärleriniň güni — 26-njy iýun;
18) Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni — 27-nji iýun;
19) Türkmenistanyň Kazyýet edaralarynyň işgärleriniň güni — 5-nji iýul;
20) Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni — 21-nji iýul;
21) Serhetçiler güni — 11-nji awgust;
22) Bilimler we talyp ýaşlar güni — 1-nji sentýabr;
23) Energetika senagatynyň işgärleriniň güni — sentýabr aýynyň ikinji şenbesi;
24) Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk edaralarynyň işgärleriniň güni — 30-njy sentýabr;
25) Ýaşulularyň halkara güni — 1-nji oktýabr;
26) Türkmenistanyň Harby-Deňiz Güýçleriniň güni — 9-njy oktýabr;
27) Türkmenistanyň Gümrük edaralarynyň işgärleriniň güni — 4-nji noýabr;
28) Hasyl toýy — noýabr aýynyň ikinji ýekşenbesi;
29) Nebitgaz senagaty we geologiýa işgärleriniň güni — 14-nji dekabr;
30) Türkmenistanyň ilkinji Prezidenti S.A.Nyýazowy (Beýik Saparmyrat Türkmenbaşyny) ýatlama güni — 21-nji dekabr.
2. Şu Permanyň 1-nji bölüminde görkezilen baýramçylyk gününiň biriniň senesi beýleki bir baýramçylyk gününiň senesi bilen gabat gelen halatynda, Türkmenistanyň Prezidentiniň namasy bilen baýramçylygyň biriniň bellenilmegi başga güne geçirilip bilner.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Günorta Ýewropa
Günorta Ýewropa — Ýewropanyň günortada ýerleşýän bölegi. Günorta Ýewropa, kada bolşy ýaly, Ortaýer deňziniň kenarýakasyndaky ýurtlary — Pireneý ýarymadasynyň ýurtlaryny (Portugaliýa, Ispaniýa, Andorra), Monakony, Apennin ýarymadasynda ýerleşýän ýurtlary (Italiýa, Watikan, San-Marino), Gresiýany, şeýle hem Maltanyň we Kipr Respublikasynyň ada döwletlerini öz içine alýar. Kähalatlarda Günorta Ýewropanyň düzümine Horwatiýany, Çernogoriýany, Serbiýany, Albaniýany, Bosniýa we Gersegowinany, Ukrainanyň günorta oblastlaryny we Türkiýäniň ýewropa bölegini hem goşýarlar.
Ýurtlar we paýtagtlary[üýtget | edit source]
Ýurtlaryň we olaryň paýtagtlarynyň sanawy:
- Portugaliýa — Lissabon
- Ispaniýa — Madrid
- Andorra — Andorra-la-Welýa
- Monako — Monako
- Italiýa — Rim
- Watikan — Watikan
- San-Marino — San-Marino
- Gresiýa — Afiny
- Malta — Walletta
- Kipr — Nikosiýa
- ↑ Footnote tekstini şu ýere giriziň


text:
Aragatnaşyk hyzmatlaryny ygtyýarlylandyrmak üçin dalaşgärleriň amala aşyrmaly işleriniň tertibi ( 4-nji ädim )
Düzgünnamalar we kanunlar
Aragatnaşyk babatynda işi ygtyýarlylandyrmak hakyndaky düzgünnama bilen tanyşmak
Ylalaşyk
Hereket edýän düzgünnama laýyklykda ylalaşmak teribini amala aşyrmak üçin bermeli resminamalaryň sanawy
Soraglaryňyz we teklipleriňiz boýunça habarlaşmak üçinBize ýaz
Ýuridiki taraplar üçin talap edilýän resminamalar
- 1.Degişli tertipde tassyklanylan düzgünnamanyň, esaslandyryş şertnamasynyň nusgalary
- 2.Degişli tertipde tassyklanylan EÝTDS göçürmesi we şahadatnama
Şahsy taraplar üçin talap edilýän resminamalar
- 1.Degişli tertipde tassyklanylan bellige alyş şahadatnamasynyň nusgasy
- 2.Degişli tertipde tassyklanylan patent
Ähli taraplar üçin talap edilýän resminamalar
- 3.Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň adyna ynanç haty, pasportyň göçürmesi
- 4.Maddy – tehniki binýady barada maglumatlary Görnüş
- 5.Hünärleri boýunça laýyk gelýändigini tassyklaýan resminamalary: Görnüş
- a.işgär düzüminde durýan, aragatnaşyk babatynda hünärmenleriň we tehniki işgärleriň (hünärler boýunça) ygtyýarnamanyň dalaşgäri tarapyndan tassyklanan sanawy
- b.bilim barada diplomyň ýa-da başga bir resminamanyň we (ýa-da) şol ugur boýunça gaýtadan taýýarlygy geçendigi baradaky resminamanyň nusgasy
- c.zähmet depderçesiniň ýa-da beýleki iş döwrüni tassyklaýan resminamanyň, şol sanda işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşiniň düzüminde ýerine ýetirilýän işleriň, hyzmatlaryň ugry boýunça iş döwrüni tassyklaýan başga bir resminamanyň nusgasy
- d.hünärmenleriň we tehniki işgärleriň işiň howpsuz usullary boýunça bilimlerini barlamak işiniň we düşündiriş işleriniň geçirilendigi barada maglumat
- e.zähmetiň zyýanly we (ýa-da) howply şertleri bolan desgalarda özbaşdak işlemäge rugsadynyň bardygy hakyndaky şahadatnamalarynyň nusgalary
- 6.Ygtyýarnamanyň dalaşgärinde aragatnaşyk babatynda işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşini amala aşyrmak üçin oňa eýeçilik, kärende hukugy ýa-da başga bir kanuny esasda degişli bolan binalaryň, jaýlaryň bardygyny tassyklaýan resmi namalaryň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan nusgalaryny; zerur bolan halatda şol desgalary ýerleşdirmek üçin ýer bölegini peýdalanmaga hukuk berýän resmi namanyň nusgalary
- 7.Ygtyýarnamanyň dalaşgärinde aragatnaşyk babatynda işiň düzüminde görkezilen işleri ýerine ýetirmek, hyzmat etmek üçin oňa eýeçilik hukugy ýa-da başga bir kanuny esasda degişli bolan aragatnaşygyň tehnologik enjamlarynyň we gözegçilik-ölçeg gurallarynyň bardygyna tassyklaýan resminamalaryň nusgalaryny
- 8.Gözegçilik-ölçeg gurallarynyň barlagdan geçirilendigi barada şahadatnamalaryň nusgalary
- 9.Howpsuzlyk güwänamasynyň nusgasy
- 10.Sanepidstansiýadan kepilnama
- 11.Ýangyn gullugynyň ykrarnamasy
- 12.Tebigaty goraýyş we dolandyryş edarasyndan ykrarnamasy
- 13.Ygtyýarnamanyň dalaşgärinde aragatnaşyk babatynda işi geçirmek üçin bar bolan gorag serişdeleriniň, şol sanda işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşiniň amala aşyrylýan desgalarynda bar bolan serişdeleriniň sanawy
- 14.Ygtyýarnamanyň dalaşgärinde bar bolan, işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşini amala aşyrmak üçin zerur döwlet standartlarynyň, tehniki şertleriň, ýerine ýetirilýän işleriň, hyzmatlaryň görnüşleri boýunça beýleki kadalaşdyryjy-tehniki resminamalaryň sanawy
- 15.Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň aragatnaşyk babatynda işiň düzüminde işleri, hyzmatlary haýsy sarp edijiler niýetleýä bolsa şo sar edijilerini sanawy
- 16.Ygtyýarnamanyň dalaşgäriniň işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşini amala aşyrmak üçin ykdysady we maliýe ukubyny esaslandyrýan resminamalary:
- a.Işiň ygtyýarlylandyrylýan görnüşini amala aşyrmagyň yglan edilen döwre niýetlenen telekeçilik meýilnamasyny (onda nyrh emele getirmek usuly, maýa goýum çeşmeleri, aragatnaşyk babatynda iş tejribesi barada maglumatlar
- b.Şäherara we (ýa-da) halkara aragatnaşyk hyzmatlaryny goşmak bilen, yglan edilen hyzmatlara we ýerine ýetirilýän işlere bolan islege baha bermek ( ÝIGDK-nyň 61.10 we 63.11 şertli belgileri (kodlary) boýunça
- c.Edara görnüşli tarapyň geçen çärýekdäki we ýyldaky buhgalter balansynyň nusgasyny, goşundylar we düşündiriş ýazgylary bilen bilelikde
- 17.Ozal alnan ygtyýarnamalar, şol sanda aragatnaşyk babatynda işi amala aşyrmaga alnan ygtyýarnamalar barada maglumat
- 18.Telekeçiler Birleşmesiniň agzalygyny tassyklaýan şahadatnama


text:
Aýal maşgalalaryň köpüsi jynhananyň hemişe gury bolmalydygy barada ynamly bolup, islendik bölünip çykmalara keselçiligiň alamaty höküminde seredýärler we olardan dynmagyň çärelerini gözleýärler. Olar belli häsiýetli bölünip çykmalaryň beden üçin edil tüýküligiň, göz ýaşynyň, ödüň we başga bölünip çykmalaryň adatylygy ýaly kadaly hadysa bolup durýandygyndan habarsyzdyrlar.
Başga tarapdan bolsa, jynshanadan bölünip çykmalaryň häsiýetiniň we mukdarynyň üýtgemeginiň jyns ulgamynyň keselleriniň alamatydygyny bilmelidir. Ginekolog lukmanyna wagtynda ýüz tutmak üçin, kada bilen döreýän keseliň arasyndaky araçägi kesgitläp bilmek möhümdir.
Jynshanadan kadaly bölünip çykmalar nähili bolmaly?
Jynshanadan kadaly bölünip çykmalaryň düzümini:
→ ýatgynyň boýunjygynyň mäzleriniň işläp çykarýan nemi;
→ ýatgynyň boýunjygynyň we jynshananyň nemli gatlagynyň öýjükleriniň gopmagy netijesinde dörän nemi;
→ jynshanada ýaşaýan bakteriýalar toplumy (laktobakteriýalar ýa-da Dederleýniň taýajyklary, streptokokklar, enterobakteriýalar, mikoplazma, ureaplazmalar, Candida toparynyň kömelejikleri) düzýändir.
Laktobakteriýalaryň işjeňligi netijesinde jynshanada hemişe turşy gurşaw saklanyp (PH 3,8-4,4), olar bölünip çykmalaryň ysynyň turşumtyl bolmagynyň sebäbi bolup biler (hemişe däl).
Jynsy taýdan ýetişmeden öň gyzjagazlarda bölünip çykmalar kadada bolmaýar. Jynsy taýdan kämilleşme döwri başlanandan soň (10-12 ýaş aralyk) jansyz gopan öýjükler we bakteriýalar bilen birleşýän ýatgynyň boýunjygynyň kanalynyň mäzlerinden nem bölünip çykýar. Jynshanany nemlendirip, bu bölünip çykmalar zyýanly bakteriýalaryň köpelmeginiň öňüni alýarlar we jynshananyň öz-özünden arassalanmagyna ýardam berýärler. Ilkinji bölünip çykmalar adatça az mukdarda, reňksiz ýa-da agymtyl, yssyz, kämahallar biraz bildirýän turşumtyl ysly bolýarlar.
Gyzjagazda birinji aýbaşynyň başlanmagy bilen bölünip çykmalaryň mukdary, reňki we häsiýeti aýbaşy halkasynyň döwrüne görä üýtgäp başlaýandyr.
28 günlik aýbaşy halkasynyň mysalynda kadanyň görnüşlerine syn edeliň.
► Aýbaşy halkasynyň birinji döwri (aýbaşy gutarandan soňky 1-12 gün) – bölünip çykmalar az mukdarda, suwuk ýa-da nem görnüşli. Bir günde umumy mukdary 1-2 ml. barabar. Dury ýa-da agymtyl, käwagt biraz sarymtyl reňkli. Ysy – turşymtyl ýa-da yssyz.
► Aýal öýjükleriniň emele gelýän döwri – owulýasiýa (aýbaşy gutarandan soňky 13-15 gün) – bölünip çykmalaryň mukdary köpelýär. Umumy mukdary bir günde 4 ml. çenli. Süýnýän nem görnüşinde bolup, dury ýa-da agymtyl, käwagt açyk gülgüne bolup biler.
► Aýbaşy halkasynyň ikinji döwri (15-16 gün – indiki aýbaşynyň başlanmagy) – bölünip çykmalar ýene azalýar, öz görnüşi boýunça kremi ýa-da kiseli ýadyňa salýar. Dury, agymtyl ýa-da çala sarymtyl reňkli bolup, çyrşalýan, goňrumtyl reňkli bölünip çykmalar aýbaşynyň başlanandygyndan habar berýändir.
Näme üçin bölünip çykmalar üýtgeýär?
Jynshanadan bölünip çykmalaryň häsiýeti gormonal täsirleriň netijesinde üýtgäp, belli bir bozulmany aňlatman hem biler. Meselem, aýal maşgalanyň durmuşa çykyp, jynsy gatnaşyklary geçirip başlamagy beden üçin gormonal stres bolup durýar. Täze, adamsynyň "kadaly bakteriýalaryna" öwrenişme bolup geçýänçä bölünip çykmalar köp mukdarda bolup, olaryň reňki üýtgeýändir.
Jynsy gatnaşyk hem bölünip çykmalaryň häsiýetini üýtgedýär. Jynsy oýandyrylma netijesinde jynshananyň gan damarlaryna ganyň gelmegi ýokarlanyp, jynshananyň nemlenmegine kömek edýändir. Bu ýagdaý jynshana ujydyň girmegini ýeňilleşdirip, jynsy gatnaşyklary jübütler üçin agyrsyz geçirmäge kömek edýändir. Goragsyz (prezerwatiwsiz) jynsy gatnaşyklardan soňky birnäçe sagatda jynshanadan bölünip çykmalar dury lagtajyklar görnüşde bolup, ak ýa-da sarymtyl reňke eýedirler. Gatnaşykdan soňky 6-8 sagatda bölünip çykmalaryň häsiýeti üýtgeýär: olar suwuk, ak reňkli we köp mukdara eýe bolýarlar. Eger jynsy gatnaşyklar prezerwatiwly geçirlen bolsa, az, goýy, krem görnüşli bolýarlar.
Göwreliligiň gormon serişdeleriniň kabul edilmegi hem bölünip çykmalaryň häsiýetini üýtgedýändir. Bu serişdeleriň owulýasiýany basyp ýatyrýandygy üçin, olar kabul edilýän döwründe bölünip çykmalaryň mukdary azalýandyr. Şuňa meňzeş ýagdaý dogrumdan soň, çaga emdirilýän döwründe hem dowam edýändir.
Göwreli aýallarda jynshana bölünip çykmalaryň köp bolmagy ýatgynyň we jynshananyň gan aýlanşygynyň ýokarlanmagy bilen düşündirilýär. Göwreliligiň soňky möhletlerinde, dogumdan öň, ýatgynyň boýunjygyndan nemli dykynyň çykmagy hem bölünip çykmalaryň mukdaryny köpeldip bilýändir. Eger göwreli aýaly jynshanadan aşa köp çykýan suwuk bölünip çykmalar biynjalyk etse, lukmana ýüz tutmalydyr. Çünki olar wagtyndan öň gidýän çaganyň ýan suwlary hem bolup biler.
Dogrumdan soňky bölünip çykmalaryň (lohii) düzümini bolsa nemiň, ganyň we ýatgynyň nemli gatlagynyň gopan öýjükleriniň garyndysy emele getirip, olar lagta görnüşli, köp gelýän aýbaşyny ýadyňa salýandyr. Adatça olaryň bölünip çykmagy dogrumdan soň 1-2 aý dowam edýändir.
Aýbaşydan galma döwri başlanandan soň, aýalyň ömrüniň dowamynda jynshanadan bölünip çykmalar azalyp başlaýar we onuň düzümini esasan stafilokokklar hem-de streptokokklar düzýändir.
Bozulmalaryň alamatlary
Jynshana bölünip çykmalaryň häsiýetine baglylykda özbaşdak kesel kesgidini anyklamak mümkin däldir. Degişli barlaglary geçirmezden ony lukman hem anyklap bilmez. Ýöne dörän keselden habar berýän birnäçe alamatlary bilmek welin wajypdyr:
► Jynshanada öňaýsyzlygyň, awuşamanyň, gijilewigiň döremegi;
► Sary, ak ýa-da ýaşylymtyl köpürjik görnüşli bölünip çykmalaryň döremegi;
► Ak ýa-da sarymtyl süzme görnüşli bölejikleriň jyns agzalary gyjyndyrmagy;
► Ýakymsyz balyk ysly, jynsy gyjynmada köpelýän bölünip çykmalar;
► Kynçylykly peşew bölüp çykarma, garnyň aşagyndaky agyrylar bilen utgaşýan sarymtyl bölünip çykmalar;
► Ýakymsyz ysly, gan gatyşykly goýy iriňli bölünip çykmalar;
► Aýbaşy aralygy dörän ganly bölünip çykmalar;
► Göwrelilik döwri dörän goňrumtyl ýa-da ganly bölünip çykmalar.
Öz bedeniňize ünsli bolup, lukmanyň kadaly gözegçiligini geçseňiz, jynshanadan ýakymsyz bölünip çykmalar sizi biynjalyk etmeýär.
Teswirlemeler
name gyzdanam dol cykyamay hahahayy goyunsana gyzdadabyr dol bolarmy onda gyz gyz bit birnin dolni alnyp bership gyzdan gowreli bolup bilermi wahahahayyyy gyzdan dol cykarmay
Bu makalada dök barada gürrüň edilenok. Zenan jynshanasyndan bölünip çykýan şirejik barada aýdylýar. Onsoňam güler ýaly zat ýok. Makalany doly we dogry okamagyňy haýyş edýän.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Hormatly saýlanan adamlar! Ýurdymyzda syýasy we ykdysady krizis, döwlet häkimiýetiň krizisy birden güýjedi. Reaksion güýçleriň demokratiýa garşy hüjüm etmegi, jenaýatçy toparlar tarapyndan amala aşyrylan döwlet agdarylyşyk synanyşygy şowsuzlyk bilen tamamlandy. Biz eýýäm sowet imperiýasynyň, Kommunistik partiýanyň dargamagynyň şaýady bolduk. Bu döwürde biziň respublikamyzyň, azerbaýjan halkyň ýagdaýy has-da agyr we çylşyrymly. Bu reaksion syýasatyň esasy sebäbi – respublikada höküm sürýän Azerbaýjan kommunistik partiýasy hem-de onuň gödek we düzedip bolmajak ýalňyşlarydyr. (Zaldan närazylyk bildirýän sesler gelýär). Her bir deputatyň sessiýada söz sözlemäge hukugy bardyr. Bu syýasatyň netijesinde respublikanyň kommunistik ýolbaşçylary, hakykatda, 19-22 awgustda ýurdumyzda amala aşyrylan döwlet agdarylyşygy, Adatdan daşary ýagdaý boýunça döwlet komitetiniň işini makullap, azerbaýjan halkyny örän ýaramaz ýagdaýda goýdy. Ermeni milletçileri şol bada bu ýagdaýdan peýdalanyp, harby operasiýalaryny we respublikamyza garşy syýasy wagyzyny güýçledirdi.
Şu wagt, respublikamyzyň durmuşynyň juda agyr döwründe, biz çykalga ýollary tapmalydyrys. Şol çykalga ýollary tapmak ugrunda her kes yhlas etmelidir. Emma biz ol çykalgany haýsy serişdeler arkaly tapyp biljekdigimizi anyklamaly.
Soňky günler, şol sanda şu gün bu münberden halky birleşmeklige, milli ylalaşyga çagyrýan ýüzlenmeler eşidilýär. Gynansak-da, bu çagyryşlar gijä galdy. Emma biz bu günler her edip, hesip edip, milli birligi gazanmalydyrys. Onuň üçin bu milli birligiň emele gelmegi haýsy platformanyň esasynda mümkin boljakdygy, haýsy platformanyň esasynda ony gazanyp boljakdygy dürs anyklanylmalydyr. Birligi gazanmak üçin gyssagly ýagdaýda şu aşakdaky şertleri ýerine ýetirmeli. Bu teklipleri saýlawyň öň ýanyndaky çykyşlarymda, Azerbaýjan Respublikasynyň Ýokary Sowetiniň fewral we mart aýlaryndaky sessiýalarynda, şu ýylyň 19-nji iýulynda Kommunistik partiýanyň hatarlaryndan çykmagym bilen bagly ýüzlenmämde, onsoňam, 24-nji awgustda Azerbaýjanyň Ýokary Sowetiniň Prezidiumyna iýberen hatymda orta atypdym. Gaýtalasym gelenok, emma käbir teklipleri belläp geçesim gelýär.
Birinjisi. Gyssagly ýagdaýda Bakudaky adatdan daşary ýagdaýy ýatyrmaly. Şu gün Aýaz Mutalibow: - adatdan daşary ýagdaý nämä gerek diýdi. Ýatyrmaly. Örän gowy, emma kimiň eradaty bilen Bakudaky ol ýagdaý ýarym ýyldan bäri saklanyp gelýär? Kimiň burugy bilen 1990-njy ýylyň 22-nji ýanwarynda Azerbaýjanyň Ýokary Soweti tarapyndan çykarylan karar durmuşa geçirilmedi? Bakuda adatdan daşary ýagdaýyň ýarym ýylyň dowamynda saklanmagy respublika näçä düşendigini we oňa nähili derejede zyýan çekdirilendigini anyklamaly.
Ikinjisi. Azerbaýjan Respublikasynyň ýolbaşçylarynyň döwlet agdarylyşyga bolan garaýşy barada dürli gürrüň bar, daşary ýurt we soýuzdaş habarlar edaralary tarapyndan maglumatlar ýaýradylýar. Bu mesele hem anyklanylmalydyr. Daşary ýurtda kimiň näme diýeni bize mälim däl, emma, 21-nji awgustda Aýaz Mutalibowyň Azerbaýjan telewideniýesi arkaly azerbaýjan halkyna rus we azerbaýjan dillerinde okalan ýüzlenmesinde, adatdan daşary ýagdaý boýunça komitetiň işi makullanyp, Azerbaýjan Respublikasyna degişli käbir meseleleriň Adatdan daşary ýagdaý boýunça döwlet komitetiniň amala aşyrýan işleriniň kömegi bilen çözüljekdigine ynam bildirilendigi bize mälim. Şol sanda Nagornyý Karabahyň meselesiniň çözülmegi hem-de ýaragly garakçy ermeni toparlaryň ýaragsyzlandyrylmagy adatdan daşary ýagdaý boýunça komitetiň amala aşyrýan işleri bilen baglydyr. Muny açyk aýtmaly. Eger şonuň ýaly ýalňyşlyk goýberilen bolsa, onda açyk aýtmaly, halk hakykaty bilmelidir. Bu gün bir zat diýip, ertir bolsa, başga zatlar aýytmaly däl, bu ýagdaý hiç haçan halkda ynam döretmeýär.
Üçünjisi. Halkyň içinde birligi döretmek üçin Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasy haýal etmän häkimiýetden çekilmeli. Ol Sowet Soýuzynyň Kommunistik partiýasynyň düzüm bölegi. Sowet Soýuzynyň Kommunistik partiýasy dargady. Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň saklanylmagy we bu meseläniň gurultaýda çözülmegi baradaky pikir Kommunistik partiýasynyň mümkinçiliklerinden peýdalanmaklyga gönükdirilen niýetleri görkezýär. Munuň bilen ylalaşmak asla mümkin däl. Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň ähli düzümleri ýok edilmeli, emlägi millileşdirilmeli. Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň we onuň çap ediji edaralarynyň işi bes edilip, Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komiteti bilen harby huntanyň arasynda hyzmatdaşlygyň bolanlygy ýa-da bolmanlygy anyklanylmaly. Onuň üçin parlament iş topary döredilmeli. Adatdan daşary ýagdaý boýunça komitetiň höküm süren 3 günüň dowamynda Azerbaýjan Respublikasynyň we partiýanyň çap edidji edaralary bu komitetiň resminamalaryny rus we azerbaýjan dillerinde çap etdiler. Azerbaýjan telewideniýesi bolsa, ol resminamalaryň ählisini azerbaýjan diline terjime edip, olary halka ýetirdi.
Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň görkezmesi bilen Adatdan daşary ýagdaý boýunça döwlet komitetiniň adyna, Azerbaýjandan Moskwa şäherine müňlerçe gutlag telegrammalar iýberildi. Munuň özi bar bolan hyzmatdaşlygy görkezýär. Kommunistik partiýanyň garaýşyna eýerip hereket edýän ýolbaşçylar işden gitmeklige arza bermeli. Bu gün Kommunistik partiýanyň adyna tankyt bilen ýüzlenip, uzak ýyllaryň dowamynda kommunistik partiýa gulluk edip, onuň hatarynda bolup we ýolbaşçy wezipäni eýeläp, partiýanyň meýilnamasyny ýerine ýetirendigimi äşgär edesim gelýär. Men şol döwürde eden gullugym we goýberen ýalňyşlarym üçin jogapkärdigime akyl ýetirýärin.
Dördünjisi. 20-nji ýanwarda bolan pajygadan bäri bir ýarym ýyldan gowrak wagt geçdi. Bu gün şu ýerde her hili gürrüňler edilýär. Deputatlaryň bir topary bir pikirde, menden öň çykyş eden deputat Ragimow başga pikirde. Men Ýokary Sowetiniň Başlygyna Elmira Kafarowa we Azerbaýjanyň Prezidenti Aýaz Mutalibowa sorag berýärin: näme üçin bu meselä syýasy baha berilmedi? Men Tamerlan Karaýewiň beren kepilnamasy bilen ylalaşyp bilmerin, çünki, bu meseläniň, hem syýasy, hem ýuridik taraplary bar. Bu meselä derrew syýasy baha berseň hem bolardy. Ýuridik tarapy we käbir adamlaryň jogapkärçilige çekilmegi barada aýdanymyzda, ony, gürrüňsiz, derňew arkaly hem anyklasa bolardy. Syýasy bahanyň berilmänligi üçin beýleki çäreleriň durmuşa geçirilmegi mümkin däl. (Şol pursatda zalda galmagal turýar, Elmira Kafarowa syýasy bahanyň berilenligini habar edýär)
Geýdar Aliýew: Eger berilen bolsa, onda bu harby çozuşyň günäkäri kim? Bu günki gün Ýazow we Krýuçkow diýip aýdýarlar. Hawa ol şonuň ýalydyr. Emma bularyň hataryna Bakatiny, Girenkony, Gorbaçýowy we Primakowy hem goşmaly, soň näme...? Bolmalysy hem şol. Azerbaýjan ýolbaşçylaryndan kim günäkär? Hawa, bularyň atlary hem bize mälim: Wezirow, Kafarowa, Mutalibow we Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň başga agzalary. Hawa, başga-da günäkärler bar bolsa, ony hem anyklamaly. Şol bir wagtyň özünde, eger başga güýçler – demokratik güýçler, Halk fronty hem günäkär bolsa, olaryň işine hem syýasy baha berilmeli. Bular anyklanýança respublikada durnuklylygyň gazanylmagy mümkin däl. Emma, eger muňa syýasy baha berilen bolsa, onda men Aýaz Mutalibowdan aýtmagyny haýyş edýärin: näme üçin, Gorbaçýow 3 ministri bellemek barada 9 respublikanyň ýolbaşçylary bilen maslahatlaşanda, Aýaz Mutalibow Bakatinyň Döwlet howpsuzlygy komitetiniň başlygy wezipesine bellenilmegine garşy çykmady? Eger garşy bolan bolsa, onda näme üçin öz çykyşynda aýtmady? Nä sebäpden 20-nji ýanwardaky pajyganyň bolmagyna günäkär adamlaryň biri bolan Wezirow Halk deputatlaryň gurultaýyny taýýarlamak boýunça iş toparyň Azerbaýjan Respublikasy tarapyndan agzalygyna saýlanyldy. Kim onuň şol ýere saýlanylmagyny teklip etdi? Eger ony Azerbaýjan Respublikasynyň ýolbaşçylary eden bolsa, onda olar azerbaýjan halkynyň öňünde günäkärdir. Men muny açyk gönümellik bilen aýdasym gelýär.
Bu meseleleriň ählisi anyklanýança – gürrüňsiz, men hem çykyş eden deputatlar bilen ylalaşýaryn – Azerbaýjanda prezidet saýlawlaryny geçirmeli däl. Azerbaýjanyň Ýokary Sowetiniň deputatlarynyň aglabasy kommunistlerden, Kommunistik partiýanyň ýolbaşçy edaralarynda işlän adamlardan we deputatlar tarapyndan parlamente saýlananlardan düzülenligi üçin köp ýagdaýlaryň bolup geçmegine Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasy hem günäkärdir. Men Azerbaýjan Respublikasynyň parlamenti dargadylyp, taze saýlawlar geçirilmeli diýip hasap edýärin.
Meniň şular ýaly batly çykyş edenimden soň, ýörite taýýarlanan adamlaryň maňa garşy çykyş etjekdiklerine şübhäm ýok. Men bular ýaly myjabat atmalara öwrenişikli. Onuň üçin aladalanmaýaryn. Onuň ýaly ýörüte taýýarlanan çykyşlar meniň erk-islegimi we erjelligimi peseldip bilmez. Men öz ynsabymyň öňünde jagapkär bolup çykyş etdim.


text:
2016-njy ýylyň 22-nji oktýabrynda Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynda Bitarap Türkmenistanyň garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny pugtalandyrmaga, goramak ukybyny berkitmäge, howpsuzlygy, kanunçylygy, hukuk tertibini üpjün etmäge goşan uly şahsy goşantlary üçin hem-de berkarar Watanymyza, merdana halkymyza köp ýyllaryň dowamynda birkemsiz gulluk edendiklerini, döwletimziň we halkymyzyň öňünde bitiren aýratyn hyzmatlary, gazanan uly üstünliklerini nazara alyp, şeýle hem Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramy mynasybetli, Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany esasynda Gullugyň harby gullukçylaryna döwlet sylaglary we harby derejeleri bilen sylaglamak çäresi geçirildi.
Garaşsyzlyk baýramy – munuň özi ajaýyp, röwşen we şadyýan baýramçylyk bolmak bilen, ýaşlarymyzy watançylyk we belent ahlaklylyk, ata Watanymyza buýsanjyň ruhunda terbiýelemäge ýardam berýär.
Şu geçen 25 ýylyň dowamynda ýurdumyzyň ýylýazgysyna köp sanly şöhratly wakalar ýazyldy. Munuň özi Türkmenistanyň halkara gatnaşyklarynyň ösmegi, onuň bütin dünýäde abraýynyň artmagy, döwletimiziň ykdysady kuwwatynyň ýokarlanmagy, onuň daşary bazardaky ornunyň berkemegi bilen baglanyşyklydyr. Şu ýerde tanalmaz derejede özgeren Türkmenistanyň içindäki özgerişlikleri hem ýatlap geçmelidiris. Abadanlaşdyrylan şäherler we obalar täze keşbe eýe boldy, täze iri önümçilikler, durmuş we senagat desgalary ulanmaga berildi, tutuş pudaklar peýda boldy, döwlet durmuşynyň ähli ulgamlarynda ägirt uly taslamalar durmuşa geçirildi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, geçen çärýek asyryň dowamynda mähriban halkymyzyň yhlasly hem-de tutanýerli zähmeti netijesinde, Bitarap Watanymyz dünýäniň kuwwatly we hemmetaraplaýyn durnukly ösýän döwletleriniň birine öwrüldi. Syýasy, ykdysady we medeni taýdan belent sepgitlere ýetdi. Ata Watanymyzyň dünýädäki abraýy hem yzygiderli ýokarlandy.
Dabaranyň barşynda oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy, goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedowa edýän atalyk aladasy we yzygiderli ünsi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, mähriban Watanymyzyň we halkymyzyň öňündäki mukaddes harby borjuny ak ýürek bilen ýerine ýetirjekdiklerine, türkmen döwletiniň milli bähbitleriniň goragynda berk durup, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň gaznananlaryny gözüniň göreji deý gorajakdyklaryna ynandyrdylar.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 36-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Yrakdan, Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen uçar kerosinini, awtobenzini, tehniki kükürdi, russiýaly we hytaýly işewürler tehniki uglerody we tehniki ýody (“Türkmenhimiýa” DK) satyn aldylar. Daşary ýurt walýutasyna şeýle hem bugdaý, pagta ýagy, nah ýüplük, buýan köküniň ekstrakty satyldy. Olary Beýik Britaniýadan, Şweýsariýadan, Türkiýeden, Serbiýadan, Täjigistandan, Azerbaýjandan, Gyrgyzystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 68 million 106 müň dollaryndan gowrak boldy.
Manat serişdelerine BAE-niň, Türkiýäniň we Slowakiýanyň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 12 million manatdan gowrak bolan nah ýüplügi, pagta ýagyny, regenerirlenen süýümi, nah mata galyndylaryny satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 77 müň manatdan gowrak bolan “Türkmenaglomerat” kondisiýasyz polipropileni (TNGIZT) satyn aldylar.


text:
Bahar baýramy bolan Nowruz ýaşlygyň, gözelligiň, haýyrly özgertmeleriň,ýagşy umytlaryň özara baglanşygydyr. Şu baýrama bagyşlanan sergidäki işlere syn edýän adamda hut şeýle duýgylar döreýär.
Ondaky iň şowly işleriň biri hem tanymal nakgaş Stanilaw Babikowyň „Pökgi oýny“ atly eseridir. Bu ussadyň suratlaryna mahsus açyk reňkler ussatlarda-da, sungat muşdaklarynda-da gyzyklanma döredýär. Awtor oýna gyzygan inçe bil, owadan we şadyýan gyzlary şekillendiripdir. Bu olaryň Bahary-ýagşy umytlara beslenen döwür. Olaryň ýanyp duran gözleri gyzlaryň bagtyýarlygyny, ýaşaýşa aşyklygyny görkezýär.
Serginiň gurmaçylary geçen ýylyň 60-njy ýyllaryna gabat gelen türkmen žiwopisindäki açyk reňkleri halaýanlardan bolarly. Bahara bagyşlanan sergide olar şu ugurdan ýene iki işi goýupdyrlar. Mämmet Mämmedowyň „Aşgabat bahary“ eseri üýtgeşik reňk –benewşe reňkde çekilenligi bilen ünsüňi özüne çekýär. Baga gezelenje çykan gyzyňky ýaly gülüp duran goçak owadan gözler diňe maşşuk zenanda bolup biler.
Durdy Baýramowyň „Ýüpek gurçygyna tut kesýän gyzlar“ eserindäki zenanlar gujur-gaýratdan doly.
Türkmen žiwopisiniň ussatlary bilen bir hatarda Çeperçilik akademiýasynyň Altyn gaznasyndaky talyplar işleri-de bar.Olaryň arasynda Jeren Umarowanyň „Şatlyk“ we Bahar Gylyçgulyýewanyň „Gülälekler“ diýen batikleri bar. Olaryň birinjisinde-iki sany garlawaç nar agaçlarynyň üstünden uçup barýar.Işleriň beýlekisinde Bahar Köpetdagyň eteginde meýdana bezeg berip oturan bägülleriň gözelligini ýüpek sapaklary çitip, ussatlarça beýan etmegiň hötdesinden gelipdir.
Tomaşaçylar Manana Işangulyýewanyň „Balerina“ atly eseriniň ýanynda-da köp eglenýärler. Ol öz gahrymanyny sahnada däl-de, şowly çykyşyndan soň nepislik bilen sahna aýakgabyny çykarýan pursady şekillendiripdir. Akwarel usulynda nepis ak-gülgüne reňklerde çekilen eseriň aňyrky böleginiň gutarylmadyk sudur şekil tilsiminde berilmegi eseriň ýeňilden inçeligini görkezýär. Manananyň asly Gruziýadan, ol Türkmenistana özbluşly tilsim-usuly ele alan ussat hökmünde geldi.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň, käbir ministrlikleriň ýolbaşçylarynyň, ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Onuň gün tertibine ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlary, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, şeýle hem giňden bellenilýän şanly senelere, taryhy wakalara görülýän taýýarlyk işleri bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Wideoşekilli iş maslahatyna ilki bilen Ahal welaýatynyň häkimi E.Orazgeldiýew çagyryldy. Häkim häzirki döwürde welaýatyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ekerançylyk meýdanlarynda geçirilýän agrotehniki çäreler, gowaça ekişini guramaçylykly we ýokary hilli geçirmek bilen baglanyşykly ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde gurulýan desgalardaky işleriň barşy hem-de welaýatyň ähli künjeklerinde öňde boljak şanly seneleri mynasyp garşylamak boýunça geçirilýän çäreler barada habar berdi.
Häkim döwlet Baştutanymyzyň garamagyna welaýatyň çägindäki Nowruz ýaýlasynyň gözel künjeginde gurulýan Türkmeniň ak öýi binasynyň taslamasyny hödürledi. Bellenilişi ýaly, bu desganyň gurluşygynda milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zamanyň ösen tejribesi utgaşdyrylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde welaýatyň oba hojalyk toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýyna ünsi çekip, ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň döwrüň talabyna laýyk derejede ýola goýulmalydygyny, ekiş möwsüminde oňa dahylly düzümleriň sazlaşykly işiniň üpjün edilmelidigini belledi we bu babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Galla oragy möwsümi ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, tehnikalary bu möhüm möwsüme häzirden göwnejaý taýýarlamagyň möhümdigine ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz welaýatyň ähli künjeklerinde medeni-durmuş maksaty binalaryň gurluşygynyň depginlerini güýçlendirmek, ilatyň durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly meseleleriň hemişe üns merkezinde saklanylmalydygyny tabşyrdy. Milli Liderimiz ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneler mynasybetli ýaýbaňlandyrylan çäreleriň ýokary derejede guralmagy üçin zerur çäreleriň görülmelidigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen taslamalar bilen tanşyp, olara birnäçe bellikleri aýtdy we degişli düzedişleri girizdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, bu binanyň bezeg işleri milli ýörelgelere we häzirki döwrüň talaplaryna doly laýyk gelmelidir. Binanyň gurluşygynda we toplumyň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmakda ulanylýan gurluşyk serişdeleriniň hil derejesi bildirilýän talaplar esasynda bolmalydyr.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykow şu günler sebitde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, oba hojalyk pudagynda ýerine ýetirilýän işler, Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem hasabatyň çäklerinde welaýatyň ähli etraplarynda şanly seneleri mynasyp garşylamak, gök we bakja ekinleriniň ekişini guramaçylykly geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada aýdyldy. Mundan başga-da, häkim sebitiň çäklerinde, aýratyn-da, Hazaryň kenarynda gurulýan möhüm ähmiýetli desgalardaky işleriň ýagdaýy, önümçilik toplumlarynyň kuwwatyny artdyrmak boýunça amala aşyrylýan çäreler hakynda habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýerlerde gök we bakja ekinleriniň dürli görnüşlerini ösdürip ýetişdirmek, galla oragyna hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmek, bu ugurda öňdebaryjy tejribeleri işjeň ulanmak meselelerine hemmetaraplaýyn esasda çemeleşmelidigini belledi.
Ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneleriň ähmiýetini belläp, döwlet Baştutanymyz olaryň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigini tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iri taslamalaryň gurluşygynyň öz wagtynda tamamlanmagy we olarda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi bilen baglanyşykly wezipeleriň yzygiderli gözegçilikde saklanmalydygyny aýdyp, bu babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyna Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarowy çagyrdy. Ol häzirki döwürde welaýatda gowaça ekişine guramaçylykly girişmek, ýerleri we oba hojalyk tehnikalaryny ýaz ekişine taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Mundan başga-da, hasabatyň barşynda ýurdumyzyň we halkymyzyň durmuşynda möhüm ähmiýeti bolan şanly seneleri guramaçylykly geçirmäge görülýän taýýarlyk we baýramçylyklaryň medeni maksatnamasy hakynda habar berildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, welaýatyň oba hojalyk, senagat toplumlarynda we beýleki düzümlerinde alnyp barylýan işleriň depginlerini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz obasenagat toplumynda alnyp barylýan işlere ünsi çekip, galla oragy möwsümine taýýarlyk görmek boýunça häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamadan gelip çykýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi, önümçilik kuwwatlyklarynyň işiniň netijeli häsiýete eýe bolmagy ugrunda toplumlaýyn çäreleriň durmuşa geçirilmelidigini tabşyrdy.
Lebap welaýatynyň häkimi Ç.Çarlyýew häzirki döwürde welaýatyň ähli düzümlerinde, aýratyn-da, obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, gowaça ekişiniň barşy barada hasabat bilen çykyş etdi. Bellenilişi ýaly, welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň agrotehniki kadalara doly laýyk gelmegi we onuň depginleriniň artdyrylmagy ugrunda zerur tagallalar edilýär.
Şeýle hem häkim diňe bir ýurdumyz üçin däl, eýsem, tutuş sebit ähmiýetli täze önümçilik toplumlarynyň işe girizilmegine görülýän taýýarlyk işleri, sebitiň senagat düzüminiň ösdürilmeginde möhüm ähmiýeti bolan desgalaryň açylyş dabarasy mynasybetli işlenip taýýarlanylan medeni maksatnama we baýramçylyk dabaralaryna görülýän taýýarlyk barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz welaýatyň ähli ulgamlarynda bolşy ýaly, oba hojalyk toplumynda alnyp barylýan işlere ünsi çekip, gowaça ekişi bilen bir hatarda, öňde boljak galla oragyna hemmetaraplaýyn taýýarlyk görülmelidigini belläp, bu ugra degişli düzümleriň sazlaşykly işlerini ýola goýmagy tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly senelere we welaýatyň çäklerinde gurlup ulanmaga berilýän önümçilik toplumlarynyň açylyş dabaralaryna hemmetaraplaýyn we örän jogapkärçilikli çemeleşmelidigini belledi we bu babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Welaýatyň ilatynyň durmuş ulgamynyň ösdürilmeginde möhüm ähmiýeti bolan ähli çäreleriň üstünlikli ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyna ünsi çekip, hormatly Prezidentimiz bu işleriň döwrüň talabyna laýyk derejede alnyp barylmalydygyny tabşyrdy.
Mary welaýatynyň häkimi B.Annagurbanow şu günler welaýatyň çäklerinde gowaça ekişiniň barşy we tehnikalary galla oragyna taýýarlamak hem-de Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde gurulýan desgalardaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Şeýle hem ýurdumyzda giňden bellenilýän baýramçylyk dabaralaryny guramaçylykly geçirmek ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan işleriň depginlerini ýokarlandyrmak, gowaça ekişini guramaçylykly geçirmek bilen baglanyşykly işleriň depginlerini ýokarlandyrmak barada tabşyryk berip, bu oba hojalyk çäresiniň bellenilen möhletlerde geçirilmegi üçin çäreleri görmegi talap etdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz daýhanlaryň durmuşynda möhüm möwsüm hasaplanylýan öňde boljak galla oragyna hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmek işleriniň wajypdygyny aýratyn belledi. Munuň üçin oba hojalyk tehnikalarynyň we galla kabul edýän bölümleriň taýýarlygyna aýratyn ähmiýet berilmelidir diýip, milli Liderimiz belledi. Ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigine ünsi çekip, hormatly Prezidentimiz bu ugurda degişli düzümleriň birleşen tagallasynyň zerurdygyny belledi.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow häzirki döwürde ýurdumyzyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň barşy, gowaça ekişini öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek boýunça işlenip taýýarlanylan meýilnama barada hasabat berdi.
Şeýle hem wise-premýer obasenagat toplumyna degişli önümçilik kuwwatlyklarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak, ulgamyň senagat düzümini kämilleşdirmek we önüm öndürilişiniň, olary gaýtadan işleýän senagatyň işiniň depginlerini artdyrmak boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de kuwwatlanmagynda möhüm orun eýeleýän obasenagat toplumynyň ähli düzümleriniň sazlaşykly ösdürilmeginiň möhümdigine ünsi çekip, bu ugurda işiň täzeçil usullarynyň we öňdebaryjy tejribeleriniň yzygiderli özleşdirilmelidigini belledi.
Iş maslahatynyň dowamynda döwlet Baştutanymyz ykdysadyýetimiziň senagatlaşdyrylmagynda möhüm ähmiýeti bolan Lebap welaýatynda gurlan we ulanmaga berilýän Garlyk kaliý dökünleriniň önümçiligi boýunça dag-magdan baýlaşdyryjy toplumynyň aýratyn ähmiýete eýedigini belledi. Milli Liderimiz ýokary halkara ülňülerine laýyk gelýän kaliý dökünleriniň ähmiýetini, onuň aýratynlyklaryny işjeň öwrenmek maksady bilen, degişli okuw maslahatlaryny guramak barada görkezme berdi. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, oba hojalyk toplumyna degişli ýokary okuw mekdepleriniň, oba hojalyk ylmy-barlag institutlarynyň mugallymlarynyň we ylmy işgärleriniň, alymlaryň, oba hojalyk hünärmenleriniň bilelikde iş alyp barmaklary zerurdyr.
Oba hojalygynda kaliý dökünini peýdalanmagyň usuly hem-de ähmiýeti barada amaly maslahatlaryň guralmagynyň maksadalaýyk boljakdygyna ünsi çekip, milli Liderimiz bu ugurda degişli çäreleriň görülmelidigini tabşyrdy. Kaliý dökünleriniň ähmiýeti, onuň häsiýetli aýratynlyklary bilen baglanyşykly giň möçberli çäreleriň alnyp barylmagy bu toplumyň eksport mümkinçilikleriniň ösdürilmegini şertlendirer diýip, döwlet Baştutanymyz belledi we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyna Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewi çagyrdy. Häkim häzirki döwürde paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, Aşgabadyň abadançylyk we arassaçylyk derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak, durmuş düzümine degişli desgalaryň gurluşygyny işjeňleşdirmek, şeýle hem ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneleri dabaralandyrmak maksady bilen ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem häkim Aşgabat şäherinde Aziada-2017-ä taýýarlygyň çäklerinde alnyp barylýan toplumlaýyn işler, köçeleriň, seýilgäh zolaklarynyň, medeni-durmuş maksatly dürli binalaryň durkuny täzelemek, olary döwrebaplaşdyrmak ugrunda alnyp barylýan işler hakynda habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň arassaçylyk we abadançylyk derejesiniň hemişe gözegçilikde saklanmalydygyny aýdyp, bu işleriň V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň barşynda has-da ähmiýetlidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, paýtagtymyzda ýerine ýetirilýän işleriň ýokary derejesini üpjün etmek boýunça degişli düzümleriň sazlaşykly işi üpjün edilmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şäheriň ýollarynda sürüjiler we pyýada ýolagçylar üçin ähli zerur şertleriň döredilmegi, Aziada-2017-ä taýýarlyk bilen baglanyşykly ähli bezeg işleriniň döwrüň talabyna laýyk ýola goýulmagy möhümdir diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we bu ugurda durmuşa geçirilýän çärelere örän jogapkärçilikli hem-de toplumlaýyn esasda çemeleşilmelidigini belledi.
Ýurdumyzda giňden bellenilýän şanly seneleri guramaçylykly geçirmek, gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginini ýokarlandyrmak boýunça öňde durýan wezipeleriň örän möhümdigini belläp, döwlet Baştutanymyz olaryň döwrebap ýagdaýynyň üpjün edilmeginiň döwrüň talabydygyny aýtdy.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatynda ýurdumyzyň bilim ministri P.Agamyradow çagyryldy. Ministr häzirki döwürde ýurdumyzyň umumybilim berýän mekdeplerinde, ýolkary okuw mekdeplerinde bilim berlişini kämilleşdirmek, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak we bu pudaga iň häzirki zaman tejribelerini, ösen tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň bilim ulgamynyň döwrüň talabyna laýyk derejede ösdürilmelidigine ünsi çekip, ykdysadyýetimiziň sazlaşykly ösýändigini, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak boýunça maksatnamany durmuşa geçirmegiň çäklerinde täze önümçilik kuwwatlyklarynyň döredilýändigini nazara alanyňda, degişli ugurlar boýunça hünärmenleriň zerurlygynyň ýüze çykýandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdeplerinde gaýybana bilim alyp gelýän hünärmenleri hasaba almak çärelerini işjeňleşdirmegi, aýratyn-da, tehniki ugurlar boýunça hünär berlişini kämilleşdirmek bilen baglanyşykly meseleleri içgin öwrenmegi we bu ugurda zerur tagallalary görmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz iş maslahatynyň ahyrynda milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak, welaýatlary we Aşgabat şäherini mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek bilen baglanyşykly wezipeleriň möhümdigini belledi. Aýratyn-da, ýurdumyzyň obasenagat toplumynda ýaýbaňlandyrylan çäreleriň möhümdigine ünsi çekip, milli Liderimiz meýilleşdirilen ähli işleriň öz wagtynda we ýokary hilli geçirilmegi ugrunda zerur tagallalaryň edilmelidigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşyjylara ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli özgertmeleri ýerine ýetirmekde uly üstünlikler arzuw etdi.


text:
Turkmen Press
Esasy ählihalk baýramçylygynyň öň ýanynda Buzly köşkde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 17 ýyllygyna bagyşlanan dabara boldy. Ol Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň sport mekdebi tarapyndan guraldy. Bu mekdebiň okuwçylary gyzykly maksatnamany taýýarladylar.
Türkmenistanda sporty ösdürmek we sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek döwlet wezipeleriniň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Biziň ýaşlarymyzyň arasynda beýik Galkynyş eýýamynda sportuň däbe öwrülen ýazky görnüşleri ýaly, figuralaýyn typmak we hokkeý kimin görnüşleriniň hem barha uly meşhurlyga eýe bolýandygyny aýtmak gerek. Häzir sportuň şeýle görnüşleri bilen gyzlaryň we ýetginjekleriň ýüzlerçesi meşgullanýar. Sagadyň dilleri 15.00-y görkezýär. Baýramçylygyň başlanýandygy barada habar berýän saz ýaňlanýar. Buzly meýdançada owadan lybasly ýetginjekler we gyzlar mukaddes Garaşsyzlygymyzyň nobatdaky senesini aňladýan «17» sany emele getirýärler. Köşkde Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar. Ähli ýerde ruhubelentlik we şatlyk höküm sürýär. Türkmenler asyrlar boýy öz çagalarynyň parahatçylykda we abadançylykda ýaşamagy, zehinini hem-de ukybyny ösdürmäge mümkinçilikleriň dörejek döwri barada arzuw edip gelipdirler. Häzirki wagtda türkmenistanly ýaşlary oňat milli däpleriň ruhunda terbiýelemäge gönükdirilen döwlet syýasaty netijesinde şeýle mümkinçilige eýe bolundy. Buzly meýdançada körpe figuraçylaryň çykyşlary başlanýar. Olar ýurdumyzyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň sport mekdebiniň tälimçileriniň hem-de horeograflarynyň sportuň bu görnüşini ösdürmek ugrunda çeken irginsiz zähmeti netijesinde bary-ýogy iki ýyldan gowrak wagtyň dowamynda dürli repertuarlary taýýarlamagy başardylar. Repertuarlara figuralaýyn typmagyň çylşyrymly elementlerini öz içine alýan türkmen milli hem-de dürli gündogar we dünýä halklarynyň häzirkizaman tanslary girizildi. Iki bolup hem-de ýekelikde ýerine ýetirilýän çykyşlary bu ýere gelen tomaşaçylar gyzgyn elçarpyşmalar bilen garşy aldylar. Ýerine ýetirilen maksatnamanyň ahyrynda bu ýatdan çykmajak teatrlaşdyrylan sport baýramçylygyna gatnaşyjylaryň ählisine Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komiteti tarapyndan ýadygärlik sowgatlary gowşuryldy. Soňra «Oguzhan» we «Alp Arslan» hokkeý toparlary buzly meýdança çykdylar. Bu toparlar bilen Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň sport mekdebiniň tälimçileri Gurban Atanepesow we Oleg Puntiýa işleýärler. Körpe hokkeýçiler çakganlyk, edermenlik we konkide typmagy oňat başarýandyklaryny görkezdiler. Munuň üçin olar tomaşaçylaryň elçarpyşmalaryna mynasyp boldular.


text:
Enaýy welwiçiýa (Welwitschia mirabilis) – gadymy ösümlik ýetişdiriň
Enaýy welwiçiýa ýa-da üýtgeşik welwiçiýa (Welwitschia mirabilis) örän gadymy ösümlik bolup, ol häzirki wagtda diňe Atlantik okeanyň kenarýakasyndaky çölde, Namibiýada we Angolanyň günortasynda çaklaňja territoriýada ösýär. Bu agaç göräýmäne onçakly öwerlikli görünmeýär. Tutuş ösümlik tegelek kök baldakdan we 2 sany 2–4 metrlik işilen lentany ýadyňa salyp duran hemişe ösýän 2 sany ýaprakdan ybaratdyr. Şol sebäpli hem welwiçiýa üýşüp ýatan zir-zibile çalym edýär. Ýöriteläp aýdylanda, gürrüň pyntyk ýarýan, hemişe ösmekligini dowam etdirýän, guraýan we uçlary tüýdülip duran ýapraklar barada barýar.
Şonuň üçinem welwiçiýa tutuş ömrüniň dowamynda (hatda miwe getirýän wagtynda) hemişe ösmekligini dowam etdirýär, bu bolsa ösümlikler dünýäsi üçin kadadan çykmadyr. Welwiçiýa iki öýli ösümlik we şol sebäpli hem tohum emele getirmek üçin iki sany ösümlik – erkek we urkaçy gerek bolýar. «Güller» ýapragyň düýbünden çykýan ýaly bolup gozalarda ýerleşýär (edil hwoýaly agaçlardaky ýa-da sagowniklerdäki ýaly). Urkaçy gozalar bişensoň pytraýar we ýeňiljek hem-de şemalda uçjak tohumlarynyň aglabasyny goýberýär. Filogenetik taýdan ol ösümlikleriň örän gadymy toparyna – hwoýalylaryň ýakyn urugdaşy bolan gnetliler maşgalasyna (Gnetophyta) degişlidir. Gnetliler maşgalasyna 3 dürli urug girýär: gnetumlar (Gnetum) – uly bitewi gyraly ýapraklary bar bolan lianapisint ösümlikler, efedra (Ephedra) – gyrymsy agaçlar we diňe welwiçiýanyň bir özi.
Welwiçiýanyň ady 1860-njy ýylda onuň üstüni açan slowen botanigi Fridrih Welwiçiň (Friedrich Welwitsch) hormatyna dakylypdyr. Ol Namibiýanyň gerbinde şekillendirilýär.
Çölüň adatdan daşary şertlerine welwiçiýa örän oňat uýgunlaşypdyr. Ol umuman ygala garaşly däldir, okeandan gelýän ümür oňa doly ýeterlik bolýar. Ony ösdürip ýetişdirmekde muny ýatda saklamak zerurdyr. Şowsuzlygyň esasy sebäbi hut çakdanaşa suwarmaklyk we soňra ösümligiň çüýräp başlamaklygy bolup durýar. Şonuň üçin hem tohumy çagylly we çägeli topraga ekmek zerurdyr (däneleiň iriligi 2–5 mm), sebäbi toprakda yzgar saklap bilmeýär, ösýän wagtynda tebigy suwasty daş bolup durýar. Welwiçiýa suwarylanda ýa-da iň gowusy suw pürkdürilende örän ägä bolmaly. Tohum ezileninden soň bir hepdäniň içinde şineleýär. Bu ösümligi diňe günorta tarapdaky penjiräniň öňünde ösdürmek bolýar. Ol ösýän mahaly sabyr-takatly bolmak hökmanydyr, ýagny ösümlik örän haýal ösýär, edil janly dinozawryň bar-da. Eger oňa ýeterlik gurak we ýagty ýer üpjün etseňiz, ol gürrüňsiz siz hakda aladalanar!
««« Öňki makala: Nicotiana glauca temmäkisi – perspektiwaly balkon ösümligi Indiki makala: Tohumdan ösümlik ösdürip ýetişdirmek boýunça instruksiýalar »»»
Ýekşenbe 20.12.2009 11:07 | Print | Ekzotik ösümlikler
KPR kluby hakda
Ösümlikleri ekip ýetişdirmekdäki tejribäňizi paýlaşyň. Bu barada makala ýazyň we ony öz diliňizde Botanix žurnalynda çap etdiriň! Has jikme-jik maglumat üçin biziň bilen habarlaşyň.


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi 2017 ýylyň 10 awgustynda sagat 11:00 Türkmen gawunynyň güni mynasybetli gurnalýan “Behişdi nygmatdyr türkmen gawuny” atly serginiň açylyşyna gatnaşmak isleýänleriň ählisini myhmançylyga çagyrýar.
Behişdi nygmatdyr türkmen gawuny
“Türkmen gawuny halkymyzyň rysgal çeşmesiniň bir dury bulagydyr, tagamyna taý tapylmajak nygmatdyr”.
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzda 1994-nji ýyldan başlap her ýylyň awgust aýynyň ikinji ýekşenbesinde Türkmen gawunynyň güni dabaraly ýagdaýda baýram edilip gelinýär. Bereketli türkmen topragy dürli gök we bakja ekinlerine örän baýdyr. Şolaryň arasynda gawun aýratyn orun eýeleýär. Türkmen gawunynyň 400-den gowrak görnüşi belli bolup, şolaryň arasynda waharmanyň 72, garrygyzyň 60, gülabynyň 233 görnüşi tapawutlandyrylýar. Iň kiçi gawun bolan “dessemmaýanyň” agramy ortaça 50 grama deň bolsa, uly gawun hasaplanýan “myhmansowaryň” agramy 10 kilograma, “koýbaşyň” agramy bolsa 18 kilograma baryp ýetýär.
Gawunyň waharman, gülaby, göktorly, garrygyz, kyrkgünlik, zamça ýaly görnüşleri ýurdumyzda has hem köp ekilýär. Ata-babalarymyz ir döwürlerden bäri bakjaçylyk bilen meşgullanyp, bakja ekinleriniň dürli görnüşlerini döretmegi başarypdyrlar. Irki döwürlerden bäri halkymyz gawundyr garpyzdan kak, sök, toşap, mürepbe ýaly datly tagamlary taýýarlapdyrlar. Eziz diýarymyzda ýetişdirilýän gawunlar we olardan taýýarlanýan önümler bütin dünýäde uly meşhurlyga eýe bolupdyr. Bu barada meşhur syýahatçylar, taryhçy alymlar dürli ýazgylary we taryhy maglumatlary galdyrypdyrlar. Gawynyň dermanlyk häsiýetleriniň hem bardygy gadym döwürlerde ata-babalarymyza mälim bolupdyr. Gawundan alynýan kak derman hökmünde-de, iýmit hökmünde-de peýdalanylýar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe halkymyzyň milli buýsanjy, sahawatly türkmen topragynyň berekedi hasaplanýan datly gawunlarymyza bagyşlanan baýram uludan tutulýar. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde hem her ýyl Türkmen gawunynyň güni mynasybetli sergi gurnalýar. Şu ýyl hem “Behişdi nygmatdyr türkmen gawuny” atly sergi gurnaldy. Bu sergide myhmanlaryň dykgatyna ýetirilýän resminama häsiýetli fotosuratlar, suratkeşleriň nakgaşçylyk eserleri, ekerançylykda, bakjaçylykda ulanylýan zähmet gurallary, dürli esbaplar, şeýle hem, muzeýiň gaznahanalarynda goralyp saklanylýan milli gymmatlyklar we sowgatlyklar türkmen gawunynyň şöhratyny has hem dabaralandyrýar.


text:
21-nji madda. Türkmenistanyň pul birligi we pul belgileri
1. Türkmenistanyň pul birligi (milli puly) manatdyr. Bir manat 100 teňňä deňdir.
2. Dolanyşykdaky nagt pul Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgilerinden durýar.
3. Türkmenistanyň çäginde ýeke-täk kanuny töleg serişdesi manatdyr.
4. Türkmenistanyň çäginde daşary ýurt pulunyň töleg serişdesi hökmünde peýdalanylmagy Türkmenistanyň kanunçylygy bilen düzgünleşdirilýär.
5. Türkmenistanyň çäginde Türkmenistanyň kanunçylygynda göz öňünde tutulmadyk pul birliklerini girizmek we pul belgilerini çykarmak gadagandyr.
22-nji madda. Nagt pul dolanyşygyny guramak
Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň çäginde nagt pul dolanyşygyny guramak maksady bilen:
1) karz edaralary we olaryň müşderileri tarapyndan pulhana amallaryny ýöretmegiň tertibini işläp taýýarlaýar we tassyklaýar;
2) pul belgilerini çykarmakda döwletiň talabyny kesgitleýär we olary taýýarlamak üçin buýurmany ýerleşdirýär;
3) pul belgileriniň gorag alamatlaryny kesgitleýär;
4) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileriniň daşalmagyny we saklanylmagyny guraýar, olaryň ätiýaçlyk gaznalarynyň döredilmegini üpjün edýär;
5) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileriniň tölege ukyplylyk alamatlaryny belleýär;
6) pul belgileriniň emissiýasyny we dolanyşykdan aýrylmagyny geçirýär;
7) dolanyşyga goýberilýän pul belgilerini çalyşmagyň tertibini, şeýle hem zeper ýetirilen we dolanyşykdan aýrylan pul belgilerini ýok etmegiň tertibini kesgitleýär;
8) könelen we zeper ýetirilen pul belgilerini bellenilen düzgünlere laýyklykda çäklendirmeler bolmazdan çalyşýar;
9) nagt pul dolanyşygyny düzgünleşdirmegiň beýleki çärelerini ulanýar.
23-nji madda. Pul belgilerini kabul etmäge bolan talaplar
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileri Türkmenistanyň bütin çäginde bellenilen gymmaty boýunça tölegleriň we hasaplaşyklaryň ähli görnüşleri boýunça kabul etmek üçin, şeýle hem hasaplara, goýumlara geçirmek üçin we geçirim üçin hökmanydyr.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileri Türkmenistanyň ähli banklarynda çäklendirmezden çalşylýar.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgileri Türkmenistanyň Merkezi bankynyň şertsiz borçnamasy bolup durýarlar we onuň ähli aktiwleri bilen üpjün edilýärler.
24-nji madda. Pul belgileriniň emissiýasy we olary dolanyşykdan aýyrmak
1. Türkmenistanyň çäginde pul belgileriniň emissiýasy, olaryň dolanyşygyny guramak we dolanyşykdan aýyrmak diňe Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan amala aşyrylýar.
2. Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan dolanyşyga goýberilen pul belgileriniň çalşygyny yglan etmek ýa-da olary hakyky däl diýip ykrar etmek Türkmenistanyň Merkezi bankynyň aýratyn ygtyýarlyklary bolup durýar.
25-nji madda. Türkmenistanyň pul birligini reformirlemek
Türkmenistanyň pul birliginiň reformasy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
26-njy madda. Manady konwertirlemek
Manady konwertirlemek Türkmenistanyň kanunçylygynda kesgitlenilýän tertipde geçirilýär.
27-nji madda. Türkmenistanyň pul belgilerini galplaşdyryp ýasamak we ýerlemek üçin gadaganlyk
Türkmenistanyň pul belgilerini galplaşdyryp ýasamak we ýerlemek gadagandyr hem-de kanun boýunça yzarlanylýar.