text:
Qaıyrly kún, Ǵalamat, Nuráli! Ózderińizben suhbattasý oraıy túskenine óte qýanyshtymyn. Eń aldymen eki birdeı ónerpaz, kompozıtor, mýzykant dúnıege kelgen otbasy jaıly bilgim kelip otyr?!
Ǵalamat: Sálemetsiz be! Biz de suhbat oraıy túskenine óte qýanyshtymyz. Balalaryna durys tárbıe bergisi keletin qarapaıym otbasynda dúnıege keldik. Ákem aýyl sharýashylyǵymen aınalysady. Otbasymyzda alty aǵaıyndymyz. Almaty qalasynda týyp-óstik. Ónerde bizden bólek úlken aǵamyz, kúıshi, kompozıtor Nursát Beıseqoja da bar. Ata-anamyzdyń ónerden aýyly alys bolǵanymen, olar bizdiń talantymyzdy, talabymyzdy óte joǵary baǵalaıdy, túsinedi.
Nuráli: Sáıkesinshe, olar bizdiń mýzykamen aınalysýymyzǵa barynsha múmkindikter jaratyp berýde. Árqashan bizidiń jańa týyndylarymyzdy yntyǵyp kútetin de, alǵashqy bolyp, qanshama shuǵyl sharýalary kútip tursa da, bárin tastaı sala bizidiń ónerimizge kóńil bóletin de ata-anamyz.
Qansha jastaryńyzdan bastap mýzykamen aınalysasyzdar? Jalpy talanttaryńyzdy alǵash baıqap, qoldaý bildirip, jón siltegen kim? Qazirde qaı oqý oryndarynda bilim alasyzdar? Mýzykadan tárbıelep jatqan ustazdaryńyz kim?
Ǵalamat: Men 3-4 jasymnan bastap-aq kúıshi Nursát aǵamnyń dombyrada oınaǵanyna qatty qyzyǵatynmyn. Ózimniń de ylǵı tastamaı alyp júretin oıynshyq dombyram bolatyn. Sol dombyramen aǵamyz kúı tartyp jatqanda janyna kelip, bilmesem de oǵan qosylyp dombyramdy dyńǵyrlatyp otyrady ekenmin. Keıinnen bastaýysh synyptarda dombyra úıirmesine baryp júrdim. Ǵalamtordan da túrli sabaqtardy qarap, kúı oınaýdy úırenýge talpyndym. Alǵash ret dombyraǵa salyp, óneri janyma jaqyn kúıshi Nurǵısa Tilendıev atamyzdyń «Álqıssa» kúıin oryndadym. Árimen qaraı, kúı men dombyraǵa qyzyǵýshylyǵym artyp, ózimniń de qulaǵyma dombyranyń únimen áýender kele bastady. Alǵashqy týyndym atammen aýylǵa barar jolda týdy. Aýylǵa barǵannan soń sol áýendi dombyraǵa salyp, atama ǵana oryndap berdim. Atam batasyn berip, alǵashqy kúıimniń atyn táýelsizdikke arnap «Jeńis» dep qoıyp berdi. Odan keıin Nursát aǵamnyń aldynda otyryp «Naýryz» degen kúı shyǵardym. Sodan Nursát aǵam da meniń qabiletimdi baıqaı bastady. Solaı kompozıtorlyq qabiletim birte-birte ushtala bastady.
Nuráli: Men mýzykamen tórt jasymnan bastap aınalysamyn. Bul ata-anamnyń aıtýy boıynsha erekshe jaıt bolǵan. Úıimizde aǵamyz Nursát Beıseqojanyń fortepıanosy bolatyn. Men sol aspapqa qatty qyzyǵyp júretinmin. Sodan bir kúni únemi estip júrip, qulaqqa sińgen ánuranymyzdy óz betimmen oınaı bastadym. Bul meniń fortepıanodaǵy alǵashqy oıynym boldy. Al, ózimniń eń alǵashqy shyǵarmam «Anashymdy» bes jasymda jazdym.
Ǵalamat: Nuráliniń alǵashqy fortepıanodaǵy oıyny bizdiń otbasymyz úshin shynynda da tańqalarlyq sát boldy. Sebebi jaıbyraqat keshterdiń birinde úıimizdegi fortepıanodan ánuranymyzdyń áýeni estildi. Al, úıde ol aspapta oınaı alatyn jalǵyz adam – Nursát aǵamyz joq bolatyn. Barlyǵymyz júgirip baryp qarasaq, kishkentaı Nuráli fortepıanoda keremet oınap otyr. Keıinnen Nuráli úıde teledıdardaǵy túrli áýenderdi, anam kórip otyratyn telehıkaıalardyń mýzykalaryn fortepıanoǵa salyp, tartyp bizdi tańqaldyryp, ári qýanta bastady. Sodan Nurálimen qosa meni de ata-anamyz sol jyly mýzykamen kásibı túrde aınalysý úshin Ahmet Jubanov atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan Respýblıkalyq Qazaq mamandandyrylǵan mýzyka mektebine oqýǵa berdi. Nuráli birinshi synypqa, al ózge mektepten besinshi synypty bitirip kelgen men sol jyly altynshy synyp bolmaǵandyqtan qaıta besinshi synypqa bardym.
Nuráli: Ónerimizdi alǵash baǵalaýshylar, jón siltep júrgen ata-anamyz ben aǵalarymyz Nursát jáne Nurlan Beıseqojaevtar. Jáne olarmen qosa, bizdi mýzykaǵa tárbıelep, bilim berip jatqan ustazdarymyz – Jubanov mektebiniń muǵalimderi.
Óz aspaptaryńyzdy qalaı tańdap aldyńyzdar? Sizge dombyrany, al sizge, fortepıano men skrıpkany tańdaýǵa ne nemese kim yqpal jasady? Álde bul tek beıimderińizge ǵana baılanysty ma? Jáne basqa qandaı aspaptarda oınaı alasyzdar?
Ǵalamat: Mysaly maǵan áýender dombyranyń únimen, al Nurálige fortepıanonyń únimen keledi. Bul bizdiń talantymyz ben beıimimizge ábden baılanysty bolýy kerek.
Nuráli: Men Jubanov mektebine kelgende fortepıano klassyna túskim kelgen. Biraq meni “saýsaqtaryń áli tym qysqa, degenmen, estý qabiletiń óte joǵary” dep skrıpka klassyna berdi. Áıtse de, ózim fortepıanoǵa qatty qyzyqqandyqtan onymen aınalysýdy toqtatpadym. Qazir de ózime jaqyn kompozıtorlar klassyna aýystym.
Ǵalamat: Basqa oınaı alatyn aspaptarǵa kelsek, ózim tek dombyrany jaqsy shertemin. Al mektepte barlyq klasstarǵa fortepıano sabaǵy ótiletin bolǵandyqtan, onymen de az-maz oınaı alamyn. Nuráli bolsa fortepıano, skrıpkamen qosa, kishkentaı kezinde ózi solaqaı bola tura, meniń ońqaı dombyramdy shertip júretin. Alǵash «Adaı» kúıin úırenbeı, ózi birden dombyraǵa salyp tarta alǵan. Bul onyń shynynda da estý qabiletiniń óte joǵary bolǵandyǵynan.
Osyndaı talant ıeleri qandaı baıqaýlardyń qatysýshylary boldy? Qorjyndaryńyzda qandaı júldeler bar?
Ǵalamat: Bizdiń negizgi baǵytymyz – kompozıtorlyq. Al, elimizde kompozıtorlarǵa arnalǵan baıqaýlar joqtyń qasy. Kúıshi-dombyrashy bolǵandyqtan, Respýblıkalyq «Abaı oqýlary», «Mahambet oqýlary» syndy baıqaýlarǵa qatysyp, jeńimpaz atanǵanmyn.
Nuráli: Men alǵash ret birinshi synypta oqyp júrip Astana qalasynda ótken (qazirgi Nur-Sultan qalasy) jas pıanıster baıqaýyna qatysyp, júldeger atandym. Sol baıqaýda Qazaqstannyń Halyq ártisi, skrıpkashy Aıman Qojabekqyzy Musaqojaeva maǵan sáttilik tilep, bolashaǵyma úlken senimin bildirdi. Keıin, Chaıkovskıı atyndaǵy mýzykalyq koledjinde ótken Respýblıkalyq mýzykanttar baıqaýynda da jeńiske ıe boldym. Ol jerde QR kompozıtorlar Odaǵynyń tóraǵasy, kompozıtor Balnur Balǵabekqyzy Qydyrbek maǵan «Qazaqstannyń eń jas kompozıtory» degen aıdar taqty.
Al, búginde ekeýińiz birdeı baq synap jatqan «Talanttar shoýy» baıqaýynyń barysy qalaı jalǵasýda? Jalpy osy shoý jaıly jáne oǵan qalaı tap bolǵandaryńyz jaıly aıtyp berseńizder. Bir otbasynan shyqqan eki talanttyń bir baıqaýda toǵysýy qyzyq ári tartysty sekildi...
Ǵalamat: Biz Nuráli ekeýmiz buryn osyndaı sheteldik «Talanttar shoýyn» ǵalamtordan kóp qaraıtynbyz. Ózimiz de sol baıqaýlarǵa qatyssaq dep armandadyq. Bıyl Ortalyq Azııa memleketteriniń talanttaryna arnalǵan «Talanttar shoýynyń» bizge de jetkenin estip, qatysýǵa nıettendik. Eki myń úmitkerdiń arasynan sanaýlylardyń biri bolyp Nuráli ekeýimiz de jobaǵa óttik. Birinshi týrda ekeýmiz eki bólek óner kórsettik.
Nuráli: Qazylar alqasy da bizdiń baýyrlar ekenimizdi estip qatty tań qaldy. Aǵam Ǵalamat ekeýmizge kelesi kezeńge joldama berdi.
Ǵalamat: Qazirde jartylaı fınalǵa daıyndyq ústindemiz. Biz baıqaýdyń alǵashqy kezeńinde sahnaǵa bólek ónerpazdar retinde óz shyǵarmalarymyzdy tanytýshy kompozıtor bolyp shyqtyq. Al, qazylar alqasy árimen qaraı Nuráli ekeýmizdi birge dýet bolyp óner kórsetedi dep sheshkende qarsy bola qoımadyq. Sebebi, biz buǵan deıin de úlken konertterde dýet bolyp sátti óner kórsetkenbiz. Jáne qazaqy aspap pen klassıkalyq aspaptyń únderiniń qosylýy – erekshe dýet. «Talanttar shoýynyń» jartylaı fınalyna 100 úmitker ótti. Al, fınalda 12 qatysýshy baq synasady. Jáne jeńimpazdy anyqtaý qazylar alqasyna ǵana emes, kórermen daýysyna da tikeleı baılanysty bolady.
Ekeýińizdiń de kompozıtor retinde jeke shyǵarmashylyq keshterińiz ótti. Qansha ýaqyt daıyndaldyńyzdar? Osy jastaryńyzda kásibı-shyǵarmashylyq kesh ótkizý talanttan bólek kóp eńbek pen biliktilikti qajet etedi. Keshte oryndalǵan týyndylardy qalaı iriktedińizder? Eki keshke de jeke-jeke toqtalyp, keńinen tarqatyp aıtyp berseńizder.
Ǵalamat: Bizge jetekshi bolǵan iri tulǵa, ustazymyzdaı adam – ákemiz. Ózi kásibı mýzykant bolmasa da, ákemiz konerttik baǵdarlamamyzdyń barysyn, repertýardy, jalpy kesh jobasynyń barlyǵyn aǵalarymyzben jınalyp, aqyldasa otyryp sheshti. Shyǵarlmashylyq keshterimizdiń barshasyn otbasymyzdyń kúshimen, ákemizdiń qoldaýymen ótkizip kelemiz. Tek Nuráliniń Almatyda ótken shyǵarmashylyq keshi Qurmanǵazy atyndaǵy konervatorııa men Jubanov mektebiniń birlesken qoldaýymen ótti. Ol konertke kórermen suranysy óte mol boldy. Zal tolyp, 500-den astam adam jınaldy.
Al, meniń jeke shyǵarmashylyq keshim «Uly dala tolǵaýy» jaıly aıtar bolsam, oǵan úsh aı daıyndaldym. Qazaqstanda buǵan deıin bolmaǵan formmatta 50 kúıdi óz oryndaýymda, toqtaýsyz úsh saǵattan astam ýaqyt boıy oınap shyqtym. Bul 50 kúıdiń ishinde Qurmanǵazy babamyzdan bastap Nurǵısa Tilendıevke deıingi kompozıtorlardyń, Nursát aǵamnyń shyǵarmalary jáne ózimniń jıyrmaǵa jýyq kúılerim boldy. Maqsatym qazaq kúıleriniń erekshe bir toptamasynan úlgi kórsetý jáne óz shyǵarmalarymdy da tanystyrý boldy. Úsh aı boıy úzdiksiz daıyndaldym, qobaljydym da, ári ýaıymdadym. Jalpy úlken eńbekpen kelgen dúnıe boldy. 50 kúıdi toqtaýsyz oryndap shyǵý bul talant pen eńbekten bólek fızıkalyq aýyrtpalyqty da túsiredi. Daıyndalyp júrip qajalyp ketken qoldarym ýaıymdaýyma sebepshi boldy. Biraq konert kúni qobaljý men saýsaqtarymnyń aýrýy ǵaıyptan joǵalyp, jaqsy kesh ótti. Degenmen rekord qoıý oıymyzda bolyp edi. Ol maqsatym áli de bar.
Nuráli: Al, men óz shyǵarmashylyq keshimdi byltyr, 7-synyp oqyp júrgenimde bergen bolatynmyn. Árıne, men de qobaljydym. Biraq sahnaǵa shyqqanymda keýdemde erekshe bir jaılylyq pen ádemi atmosfera ornady. Sebebi jınalǵan kórermen óte jaqsy yqylastaryn tanytty. Ol sahnada turǵan maǵan sezilip turdy. Bul tek men ǵana emes, tyńdarmandar da kútken kesh boldy. Meniń ónerimmen tanys kóptegen adam árdaıym bizge jeke kesh ótkizseńizder degen suranys bildiretin. Bul konerttiń ótýine túrtki bolǵan da osyndaı tyńdarmandardyń qyzyǵýshylyǵy edi. Keshte ózim jeke kompozıtor bolyp, jáne aǵam Ǵalamatpen de birge dýettik óner kórsettik. Mektebimizdiń bas dırıjeri Gúlmıra Jýmadılovna bastaǵan sımfonııalyq orkestr de sahnaǵa shyqty. Ózimizdiń baýyrymyz Halıd Orynqul mekteptesimiz, dosymyz Nursultan Súnáddillániń sózine jazylǵan meniń ánderimdi oryndady. Jáne Nursultan tek meniń emes, Ǵalamat aǵamnyń da ánderine sóz jazady. Jeke solıster de óner kórsetti. Bul keshti ótkizýde mektebimiz ben talantty dostarymyzdyń yqylas-nıeti óte jaqsy boldy.
Ǵalamat: Negizi bizdiń mektebimizde óte talantty balalar, ınstrýmentalıster kóp. Kásibı oryndaýshylar da jetkilikti. Biraq, kompozıtorlar az bolǵandyqtan ba, bizdi muǵalimderimiz erekshe daralap, kóp kóńil bóledi.
Mektep bitirgennen keıin qandaı joǵarǵy oqý oryndaryn kózdep otyrsyzdar?
Ǵalamat: Ekeýmiz de osy salany, mýzykany tastamaımyz. Árimen qaraı jalǵastyra beremiz. Álemge qazaq mýzykasyn pash etsek degen armanymyz bar. Men ózim Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııaǵa túsemin dep oılaımyn. Sebebi, sheteldik joǵarǵy oqý oryndarynda kompozıtorlyqty kúı, dombyramen úıretetin mamandyqtar joq. Degenmen de, meniń armanym bolashaqta dombyramen álemdik sahnalardy baǵyndyrý.
Nuráli: Meniń armanym sheteldik úlken kompozıtorlyq oqý oryndarynda oqyp, álemdik bıik sahnalarǵa shyǵý. Sebebi biz áli de sheteldik konertterde óner kórsetpedik.
Qaı ýaqyttarda shabyt keledi? Jalpy mýzalaryńyz bar ma? Jáne qandaı taqyryptar ózderińizge jaqyn? Mysaly, Nuráliniń «Mektep valsi», «Vals», «Jańa jyldyq vals» atty týyndylarymen qosa lırıkaǵa jaqyn ekenin, al, Ǵalamat, sizdiń shyǵarmalaryńyz patrıottyq lepke toly ekenin baıqadym. Bul aspaptaryńyzdyń ereksheligimen qatar, talǵamdaryńyzdan da habar bere me?
Ǵalamat: Mysaly men dombyrashy bolsam da, ózime bir ǵana janrlyq, qazaqy sarynda ǵana mýzyka jazýym kerek degen syndy shekteýler qoımaımyn. Qulaǵyma qandaı áýen kelse de, ony dombyramen jaryqqa shyǵaramyn. Al, Nuráli fortepıanomen jazady. Eger de qazaq kúılerin jaqsy biletin bolsańyzdar, olarmen salystyrǵanda meniń kúılerimde tek qazaqı ǵana emes, kishkene túrki aralas únder estiledi. Sebebi dombyranyń múmkindigi óte keń. Bul aspapty jetik meńgergen adam bolsa, onyń qos shegine kez-kelgen klassıkany da, basqa mýzykany da syıdyra alady. Dáýreni qashan keletinin bilmeımin, biraq men dombyranyń álem mýzykasyn baǵyndyra alatyn aspap ekenine senemin.
Maǵan kóbinese shabyt túnde keledi. Sebebi kúndelikti sabaqtar men tapsyrmalardan, úı jumystarynan bosap, tyńǵylyqty, jaıly atmosfera ornaǵanda men shyǵarmashylyqpen aınalysqandy jaqsy kóremin. Jáne taǵy da eń úlken shabyt berýshi dúnıe, ol bizdiń ata-anamyz ben baýyrlarymyzdyń bizdiń týyndylarymyzdy tyńdaýǵa degen jalyqpaıtyn qyzyǵýshylyqtary men yqylastary.
Nuráli: Al, maǵan shabyt kóńil kúıime baılanysty keledi. Keıde otbasymyzben tabıǵat aıasyna demalysqa shyqsaq, kúndelikti kúnderi áser etken erekshe jaıttar bolyp jatsa, men úıge kele sala sol sezimderimdi fortepıanoǵa salamyn da, jańa shyǵarmamdy dúnıege ákelemin. Eger kóńil-kúıim bolmasa, ony da mýzykamen bólisemin. Keıde aǵam ekeýmizge de jaıdan jaı, sebepsiz shabyt keletin kezder bolady.
Nuráli, sizdiń chempıonymyz Denıs Tenge arnaǵan shyǵarmańdy kópshilik biledi. El balasynyń qazasynda jurttyń muńyn shertken bul týyndy qalaı týdy?
Nuráli: Denıs Tenniń qazasy jaıly estigende bizdiń otbasymyzǵa aýyr tıdi. Barlyǵymyzdyń ol úshin janymyz aýyrdy. Sondaı muńdy kúıden men mýzyka jazdym. Otbasyma sol shyǵarmany oınap bergende olar qatty qýandy. Erekshe áser etti. Sodan keıin baryp, men bul shyǵarmamdy Denıs Tenge arnaǵanymdy aıtqanymda olar maǵan rızashylyǵyn bildirip, halqymyz da týyndyny tyńdaýy kerek dep, ákem shyǵarmamdy jazdyrtyp, áleýmettik jelilerge saldyq. Bul shyǵarma tez tarap ketti. Kóptegen adam Denıs Tenge arnaý shyǵarǵanym úshin alǵystaryn jaýdyrdy. Batalaryn berdi. Sebebi, bul áýen chempıonymyzdyń qazasynan keıingi halyqtyń muńyn shertkendeı boldy desti. Keıinnen Almatyda Denıs Tenniń áýestikpen túsirgen fotolarynyń kórmesi ótti. Sol kórmeni Denıs Tenge jazǵan arnaýymmen ashý úshin meni shaqyrdy. Denıstiń anasy, dostary, jankúıerleri maǵan rahmet aıtyp, batalaryn berdi.
Sabaqtan bólek kúnine mýzykaǵa qansha ýaqyttaryńyzdy arnaısyzdar?
Ǵalamat: Biz mýzykadan bólek ýaqytymyzdy da mýzykaǵa arnaımyz. Sabaqtan keshke úıimizge barǵannan keıin, keminde úsh saǵat shyǵarmashylyqpen aınalysamyz.
Nuráli: Al, mýzykadan bos kezimizde keıde fýtbol kóremiz. Qaryndastarymyzben oınaımyz, Anamyzǵa da kómektesemiz.
Qandaı kompozıtorlardyń shyǵarmalaryn súıip tyńdaısyzdar? Kýmırlerińiz kim? Kimderden úlgi alasyzdar?
Nuráli: Maǵan qazaq kompozıtorlarynan Shámshi Qaldaıaqov, Nurǵısa Tilendıev syndy mýzykanttar jáne álem mýzykanttarynan Bethoven, Moart, ásirese Shopen óte qatty unaıdy. Solardy kóp tyńdaımyn. Óıtkeni Shopende de vals pen romantıkalyq shyǵarmalar kóp. Men de sol yrǵaqtarǵa ábden jaqynmyn.
Ǵalamat: Men kúıshi-kompozıtorlardan bastasam; Qurmanǵazy, Dına, Táttimbet, Qazanqap jáne Nurǵısa Tilendıev maǵan óte jaqyn. Kompozıtor Nuráli Beıseqojany jaqsy tyńdaımyn, moıyndaımyn (kúlip). Bizdiń de armanymyz osyndaı mýzykanttardyń jolyn jalǵap, Qazaqstandy álemge tanytyp jatqan aǵamyz Dımash Qudaıbergen, Danelıa Týleshova, Erjan Maksım syndy talanttardyń qataryna qosylý.
Jigitter, óz týyndylaryńyzdan jınaqtyq albom shyǵarý oılaryńda bar ma? Jáne ol iske qashan kirispeksizder?
Ǵalamat: Árıne, meni qospaǵanda Nuráliniń ózinde 3-4 albomǵa jeterlik týyndylary bar. Degenmen, olardyń bárin óńdep, retke keltirip, kásibı túrde albomǵa jazý úshin kóp qarajat pen ýaqyt kerek. Buıyrtsa, aldaǵy ýaqytta ákemiz ben aǵalarymyzdyń oıynda da bul dúnıe bar. Jeke albomdarymyz da jaryqqa shyǵady degen nıettemiz.
Ashyq ári shynaıy suhbat bergenderińiz úshin alǵys bildiremin. Bolashaqta óz bıikterińizdi baǵyndyrady degen úlken senimmen, sizderge shyǵarmashylyq tabys tileımin!
Birge: Sizge de kóp rahmet!


c: text/html

text:
Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologiki hyzmatdaşlyk boýunça Hökümetara türkmen-koreý toparynyň duşenbe güni onlaýn görnüşinde geçirilen sekizinji mejlisinde giň gerimli ugurlar boýunça özara bähbitli hyzmatdaşlygy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek esasy ara alnyp maslahatlaşylan mesele boldy.
TDH-nyň habar berşi ýaly, mejlisiň barşynda oňa gatnaşyjylar soňky ýyllarda ýola goýlan, oňyn depgin bilen häsiýetlenýän ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary derejesini kanagatlanma bilen nygtadylar.
Mejlisiň çäklerinde taraplar gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilişiniň barşyny, syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda gatnaşyklary has-da giňeltmek maksady bilen, geljekki ädimleri ara alyp maslahatlaşdylar.
Şunuň bilen baglylykda, gaz we nebithimiýa, himiýa pudaklarynda, elektroenergetikada, oba hojalygynda hem-de beýleki pudaklarda ýerli çig maly gaýtadan işlemäge esaslanan ýokary tehnologiýaly önümçilikleri döretmekde özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ähmiýeti bellenildi.
Koreý tarapyndan toparyň agzalary netijeli hyzmatdaşlygy dowam etmäge hem-de ýurdumyzda amala aşyrylýan milli we sebit ähmiýetli möhüm taslamalara has işjeň gatnaşmaga taýýardyklaryny nygtadylar.
Şeýle hem geljegi uly birnäçe beýleki ugurlarda, şol sanda gurluşyk ulgamynda, dokma senagatynda, aragatnaşykda, medeniýet, ylym, bilim, sport, saglygy goraýyş ulgamlarynda, suw serişdelerini dolandyrmakda we beýleki pudaklarda hyzmatdaşlygy dowam etmäge özara gyzyklanma bildirildi.
Taraplar ýakyn işewür gatnaşyklary ýola goýmagyň zerurdygyny belläp, 2021-nji ýylda Seul şäherinde Türkmen-koreý işewürler geňeşiniň 4-nji mejlisini geçirmek baradaky meseleleri-de ara alyp maslahatlaşdylar.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de giňeltmek maksady bilen, iki ýurduň haryt-çig mal biržalarynyň arasynda gatnaşyklary ýola goýmak, yzygiderli esasda sergileri, maslahatlary, işewür duşuşyklary we forumlary geçirmek teklip edildi.
Onlaýn mejlise gatnaşyjylar gazanylan ähli ylalaşyklaryň iki döwletiň hem-de olaryň doganlyk halklarynyň bähbidine köptaraply türkmen-koreý gatnaşyklaryny giňeltmäge täze itergi berjekdigine ynam bildirdiler.
Mejlisiň netijeleri boýunça Teswirnama gol çekildi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýäniň Ankara uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetini 35 ýyl mundan ozal tamamlan, soňra lukmançylyk ylmy boýunça, ýagny psihologiýa ugrunda doktorlyk derejesini gazanan Dilek Özjengiz dekan bolup işläp döwründe hukuk fakultetini tamamaldy.
Çukurowa uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetiniň anesteziologiýa we reanimasiýa bölüminiň mugallymy prof.dr Dilek Özjengiz 1985-nji ýylda ankara uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetini tamamlap, häzirki işleýän ýokary okuw mekdebinde ilki bilen dosent, soňra professor derejesini almak üçin degişli okuwlardan geçendigini belledi.
Ol uniwersitetde dekanlyk edýän döwründe köp sanly hukuk meseleleri bilen ýüzbe-ýüz bolýandygy üçin hukuk ylmy boýunça hem bilim ýüküni ýetirmegi göz öňünde tutdy. Şeýlelikde, ol 2015-nji ýylda dekan bolup işleýän döwründe Ankara uniwersitetiniň hukuk fakultetine girip, 2020-nji ýylda bu bilimini hem tamamlady.
Alym we professor Dilek Özjengiz adamlaryň öz hukuklaryny bilmeginiň köp sanly hukuk meseleleriniň ýüze çykmagynyň öňüni almaga mümkinçilik berýändigini belledi.
Şeýle hem ol hem lukmançylyk hem-de hukuk ugry boýunça bilim alan kärdeşleri bilen “Hukukçy lukmanlar instituty” atly jemgyýet döredendiklerini mälim etdi.


text:
Mähriban halkymyz milli Liderimiziň başda durmagynda, «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny joşgunly zähmet üstünliklerine besleýär. Ýene-de sanlyja günlerden şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk baýramy uly dabaralara beslenip bellenilip geçiler.
Hormatly Prezidentimiz: «Biz ata Watanymyza belent buýsanjymyz, geljege berk ynamymyz, aýdyň maksatlarymyz bilen has uly sepgitlere ýeteris» diýip belleýär. Gahryman Arkadagymyzyň başda durmagynda, halkymyzyň hal-ýagdaýy ýyldan-ýyla gowulandyrylýar, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesi yzygiderli ýokarlanýar. Her ýylda aýlyk zähmet haklary, pensiýalar hem-de döwlet kömek pullary, talyp we diňleýji haklary 10 göterim ýokarlandyrylýar. 2021-nji ýyl üçin Döwlet býujeti işlenilip taýýarlanylanda, onuň çykdajylar böleginiň 70 göterimden gowragy durmuş ulgamyna gönükdirilýär. Bu hakykat ýurdumyzda jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygynyň adamdygyny aýdyň edýär.
Ýurdumyzda ykdysady ösüşi alamatlandyrýan esasy makroykdysady görkezijileriň derejesi durnukly saklanylýar. Pul-karz syýasaty kämilleşdirilýär. Önümçilik hem-de eksport ugurly we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän pudaklara yzygiderli goldaw berilýär. Halkara maliýe edaralary bilen netijeli hyzmatdaşlyk ösdürilýär. Bank ulgamyna döwrebap we innowasion tehnologiýalar giňden ornaşdyrylýar.
Ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ýolunda durmuşa geçirilýän işleriň hatarynda paýtagtymyz Aşgabatda we welaýatlarymyzda gurlup ulanylmaga berilýän täze-täze binalardyr desgalary buýsanç bilen agzap geçmek bolar. Ýaşamak üçin ähli amatlyklary bolan häzirki zaman ýaşaýyş binalary bilen bir hatarda, ilatyň gündelik zerurlygyny üpjün etmek maksady bilen gurulýan suw süýjediji desgalary, elektrik beketlerini, ýollary, köprüleri, geçelgeleri synlanyňda, ýurdumyzyň ösüşlerine guwanýarsyň. Bu ýetilen eşretli durmuşyň Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen binýat bolýandygyna buýsanjyň artýar.
Goý, Garaşsyz ýurdumyzy ösüşlerden-ösüşlere alyp barýan hormatly Prezidentimiziň jany sag, il-ýurt ähmiýetli işleri hemişe rowaç bolsun!
Abdylla ANNAGYLYJOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby.


text:
Dolulygyna elektrikde ýöreýän «Lucid Air» sedany batareýiniň bir zarýadynda 529 mil (837 km) geçmäge ukyply, diýip «mail.ru» ýazýar.
Şeýle netijäni «Dream Edition Range» sedanynyň 19 dýumli tigir diskli görnüşi görkezdi. Onuň 21 dýumli diskde geçýän ýoly 774 kilometre çenli gysgalýar. «Dream Edition» lineýkasynyň awtomobilleri kuwwaty 933 at güýjüne barabar.
«Dream Edition Performance»-niň 19 dýumli tigirli modifikasiýasy bir zarýadda 758 kilometr (uly radiusly tigirde 725 kilometr) geçip bilýär. «Lucid Air»-iň bu görnüşi 1111 at güýjüni berýär.
«Lucid Air» sedanynyň («Grand Touring» midfikasiýasy) iň elýeteriniň bahasy 139 müň dollara barabar bolar. Şeýle ulag tigir diskiniň radiusyna baglylykda 830 ýa-da 754 kilometr geçip biler.


text:
Türkmen bagşylarynyň aýdymlarynda "Arkadaga şöhrat!" diýen şygar gaýta-gaýta ýaňlandy.
Bu konsert şenbe güni agşam, iki milliard dollarlyk “Awaza” syýahat zolagynda guraldy.
Konsert Lopeziň “Happy Birthday, Mr. President!” diýen aýdymy bilen soňlandy.
Lopez energiýa baý, izolirlenen Merkezi Aziýa respublikasyna sapar eden ilkinji uly günbatar ýyldyzy diýip bilinýär.
Hytaýyň Milli nebit-gaz korporasiýasy ("CNPC") Lopeziň saparyny özüniň gurnandygyny aýdýar. Bu kompaniýa türkmen gazyny Hytaýa ibermek bilen meşgullanýar.
HRF Lopezi tankytlaýar
HRF, Adam hukuklary fondy guramasy meşhur amerikan aýdymçysy Lopeziň prezident Berdimuhamedowyň doglan gününde aýdym aýtmagyny berk tankyt etdi.
“The Hollywood Reporter” neşiri HRF-nyň prezidentiniň ýaýradan ýazmaça beýanatyna salgylanyp, şeýle ýazdy:
“Elbetde, Lopez we onuň daş-töweregindäki dostlary öz islän diktatorlarynyň öňünde çykyş edip, gazanç edip bilerler. Emma onuň bu hereketi 'Amnesti Interneşnl' guramasynyň Meksikada aýallara garşy zorluklary azaltmaklyga gönükdirilen programmalaryna gatnaşyp gazanan at-abraýyna uly zarba urýar” diýip, HRF-nyň perzidenti Tor Halworssen aýdypdyr.
Şeýle-de bu neşir Lopeziň wekiliniň heniz özlerine bu mesele barada hiç bir düşündirş bermändigini belläp, Türkmenistanyň adam hukuklaryny bozmakda we awtoritar dolandyryşda tankyt edilýändigine ünsi çekýär.
"Türkmenistan dünýäniň iň bir repressiw ýurtlarynyň biri bolmagynda galýar" diýip, “Human Rights Watch” guramasy 2012-nji ýylyň ýanwarynda çap eden hasabatynda aýdypdy. Şeýle-de ol hasabatda Türkmenistanyň daşary ýurt hökümetleri we halkara guramalary bilen gatnaşyklaryny giňeldýändigi, emma adam hukuklary meselesinde suwytly bir zat etmeýändigi aýdylýardy.
"The Hollywood Reporter" neşiri Lopeziň prezident Berdimuhamedowyň doglan gününde eden çykyşy biraz öň aktrisa Hilari Swankyň çeçen lideri Ramzan Kadyrow bilen gatnaşan çäresini ýada salýar, şonda turan goh-galmagaldan soň Swank bu çärä gatnaşany üçin tölenen pullary sahawatlylyk fondlaryna geçiripdi diýip, makalanyň soňunda aýdylýar.


text:
Olar goşuny ol ýerden çykarmagyň, eger 25-nji maýda hiç kandidat aglaba köplügiň sesini almasa, prezident saýlawlarynyň ikinji tapgyrynyň boljak wagtynda, 15-nji iýunda tamamlanmagynyň ahmaldygyny aýdýarlar.
Bu boýun alyş Ukrainada geçiriljek prezident saýlawlarynyň birinji tapgyrynyň iki gün öňünden edilýär.
ABŞ we Ýewropa resmileri rus goşunlarynyň serhetde toplanmagy, orsýetçi separatistleri gündogar Ukraindaky hökümet güýçlerine garşy söweşmäge iterip, saýlawy durnuksyzlaşdyrýar diýýärler.
Prezident Wladimir Putin üç gezek özüniň serhet regionlaryndaky goşunlary doly çykarmagy buýrandygyny aýtdy.
Pentagon 23-nji maýda kiçiräk goşun süýşmeleriniň bolandygyny tassyklady, emma entek doly goşun çykaryş barada zat aýdardan ir diýdi.


text:
Sanly ulgam - döwrüň talaby
21.08.2021
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegine, halkymyzyň abadançylygynyň yzygiderli ýokarlandyrylmagyna, täze iş orunlarynyň döredilmegine gönükdirilen giň möçberli işler durmuşa geçirilýär. Milli Liderimiziň durnukly ykdysady ösüşiň binýady hökmünde önümçilige innowasion tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy, sanly ykdysadyýetiň döredilmegi ugrunda edilýän taýsyz tagallalary ýurdumyzyň täze ösüş belentliklerine çykmagynda möhüm ähmiýete eýedir.
Sanly ykdysadyýetiň ornaşdyrylmagy hem-de ösdürilmegi esasy önümçilik-ykdysady işleriň ähli görnüşleriniň awtomatlaşdyrylmagyna getirdi. Şeýle-de, merkezleşdirilen tertipde dolandyrylmagyna, şahsy ýetişdirilen önümçilik we sarp ediş bazarlarynyň ösdürilmegine, ykdysady işiň subýektleriniň umumy netijeleriniň ýokarlanmagyna, maglumatlary almagyň hasabyna bilimleriň kämilleşdirilmegine, ýokary tehnologiýaly pudaklarda täze, döwrebap iş orunlarynyň döredilmegine giň mümkinçilik açýar.
Mahym BERDIÝEWA.
TAP-nyň Mary şäher komitetiniň esasy hünärmeni.


text:
BANGLADEŞ HALK RESPUBLIKASYNYŇ ILÇISI BILEN DUŞUŞYK
2018-nji ýylyň 29-njy ýanwarynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Aşgabada iş sapary bilen gelen Bangladeş Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi (oturýan ýeri Tähran şäheri) jenap Mujibur Rahman Buýan bilen duşuşyk geçirildi.
Gepleşikleriň dowamynda Türkmenistan bilen Bangladeş Halk Respublikasynyň arasyndaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Taraplar halkara guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlygyň ähmiýetini belläp, syýasy-diplomatik özara gatnaşyklaryň giňeldilmegine ygrarlydygyny tekrarladylar. Şu jähtden taraplar ýokary derejedäki saparlaryň ähmiýetini tassykladylar.
Taraplar söwda-ykdysady gatnaşyklaryny işjeňleşdirmek boýunça tekliplere garadylar we iki ýurduň işewür gurluşlaryň wekilleriniň arasynda gatnaşyklary ýola goýmagyň zerudygyny bellediler. Taraplar Türkmenistan bilen Bangladeşiň arasynda oba hojalygynda hem-de dokma senagaty pudagynda hyzmatdaşlygy ýygjamlaşdyrmaga ähli mümkinçilikleriň bardygyny aýan etdiler.
Duşuşygyň barşynda medeni-ynsanperwer ulgamynda hem gatnaşyklary ösdürmegiň zerurdygyna gyzyklanma bildirildi.


text:
Aqtóbe tarıhshylary qýǵyn-súrginge ushyraǵan 840 adamnyń aty-jónin anyqtady
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbede saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý máseleleri jónindegi óńirlik komıssııanyń kezekti otyrysy ótti. Arhıvten 840 adamnyń aty-jóni tabyldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbede saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý máseleleri jónindegi óńirlik komıssııanyń kezekti otyrysyna memlekettik organdardyń basshylary, oblystyq polıtsııa departamenti, memlekettik arhıv, oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ókilderi qatysty. Qazirjumys toby Aqtóbe oblystyq memlekettik arhıvi men oblystyq polıtsııa departamentiniń arhıvinde 9 baǵyt boıynsha zertteý jumystaryn júrgizip jatyr. Zertteý jumystarynyń nátıjesinde 840 adamnyń tizimi anyqtalyp, aqtaý úshin memlekettik komıssııaǵa joldandy.
«Bir ǵana Aqtóbe boıynsha dúnıe-múlki tárkilenýge jatatyn 59 baıdyń tizimi anyqtaldy. Ózi ǵana emes, otbasy túgel japa shekti. Áleýmettik statýs ǵana emes, din ókilderi, burynǵy sultan, tórelerdiń tuqymdary da qýdalandy. Zertteý tobynyń negizgi jumysy - anyqtaý. Aqtaldy ma, aqtalmady ma degen suraqtardy da qaraımyz. Aqtalmasa, sebebi zerdelenedi. Sottalǵan, qýdalanǵan adamdardyń bári 1926 jyly Reseıdiń qylmystyq kodeksi negizinde sottalǵan. Eń kóp kezdesetini – 58-bap. Ol «Memleketke qarsy is-áreketter» baby bolǵan. Sondaı-aq 59, 73, 79, 107, 111-baptar da bar. Bári memleketke qastandyq, múlikti talan-tarajǵa salýǵa baǵyttalǵan. Biz qýǵyn-súrginge túsken adamdardyń tizimi anyqtalyp, ortaq bazasy qurylsa deımiz. Aqtóbe oblysynda «Qýǵyn-súrgin qurbandary» degen 3 tomdyq kitap bar. Jazyqsyz qýdalanǵan azamattardy tanystyrý, aqtaýdy maqsat etemiz. Oǵan baǵa beretin arnaıy mamandar bar», - dedi tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsent Dáýlet Ábenov.
Sondaı-aq din jáne din ókilderi týraly qujattar kóbine arab grafıkasymen, ıaǵnı, tóte jazýmen jazylǵan. Keıbir qaripti jazýda ózgeshelik bar. Munyń bári zertteýshilerdiń qujatty tolyq zerdeleýi úshin kedergi keltirip tur. Arhıvte qýdalaýǵa ushyraǵandarmen qatar 1927-1933 jyldary saılaýǵa qatysý quqyǵynan aıyrylǵan 500-ge jýyq din qyzmetkeriniń aty-jóni de tabyldy. Olardy jaýapqa tartý deregi qujatqa resmı tirkelmedi. Tarıh ǵylymdarynyń doktory Rahym Beknazarovtyń aıtýynsha, arhıvterde dinı qyzmetkerlerdiń arnaıy qory jabdyqtalmaǵan jáne musylmandyq, hrıstıandyq dep bólinbegen.


text:
-
-
-
-
-
keshe 23:06
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Koronavırýs: Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti
ATYRAÝ. QazAqparat – Búgin Atyraý oblysy koronavırýs ınfektsııasyn juqtyrýshylar sanynyń azaıýyna baılanysty «sary» aımaqqa ótti, dep habarlaıdy QazAqparat.
Atyraý oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń baspasóz qyzmetinen málim etkendeı, sońǵy táýlikte – 20 qyrkúıekte 29 adamnan qaýipti vırýstyń belgisi anyqtalǵan. Onyń ishinde Atyraý qalasynda - 8, Jylyoı aýdanynda ornalasqan Teńiz ken ornynda 15 naýqas tirkelgen. Sondaı-aq, Qurmanǵazy aýdanynda 2, Maqat aýdanynda 1 adam koronavırýs ınfektsııasyna shaldyqqan.
«Korononavırýs ınfektsııasynyń tıisti sımptomy 11 naýqasta baıqalyp otyr. Al, 18 adamda vırýs belgileri joq. Ótken táýlikte koronavırýstan 209 adam emdelip shyqty.
Qazir úı jaǵdaıynda 1 367 adam em-dom qabyldaýda. Modýldik aýrýhanada – 117, al, №2 oblystyq aýrýhanada – 99, aýdandardaǵy ınfektsııalyq statsıonarlarda – 89,
ftızıopýlmonologııa ortalyǵynda 26 naýqas emdelip jatyr. Teńiz ken ornyndaǵy ınfektsııalyq statsıonarda 87 patsıent oqshaýlanǵan», -dep habarlady basqarmanyń
baspasóz qyzmeti.
Eske sala ketelik, buǵan deıin Atyraý oblysynda ınfektsııalyq statsıonarlardaǵy naýqastar 4 esege azaıǵanyn jazǵan edik.
- Kókshetaýda qalalyq aýrýhananyń laýazymdy tulǵalary alaıaqtyq jasady degen kúdikke ilindi
- ShQO-da qyrkúıek aıynan 600-den astam oqýshy koronavırýs juqtyrdy
- Almaty turǵyndary qala ákimine derbes jobalaryn tanystyrdy
- Atyraýda sheteldikterge kúsh kórsetken polıtseıler tergelip jatyr
- Atyraýda oblysynda 99 bala men 22 júkti áıel koronavırýstan emdelýde
- Shymkent qalasynda karantın merzimi uzartyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Sport dünýäsi gyzlar hem-de oglanlar sporty diýip olaryň arasynda parh goýmasa-da, özümiz üçin biz elmydama bu bölünişigi edýäris. Mysal üçin, çeper gimnastika zenanlaryň sporty. Boks welin — erkekleriň sporty. Sportuň şular ýaly köpdürli dünýäsinde ýetginjek gyzlar nädip özüne mynasyp sporty tapmaly?
1 Sport tanslary, gimnastika, figuralaýyn typmak
Ilki bilen, öz-özüňe diň salmakdan başlamaly. Sen näme bilen meşgullanmak isleýärsiň, iň esasy hem, näme üçin meşgullanmak isleýärsiň?
Bedeniň gelşikli bolmagy we artykmaç agramyň bolmazlygyny gazanmak isleseňiz, sport tanslary, gimnastika ýa-da figuralaýyn typmak ýerine düşer. Sportuň bu görnüşleriniň ählisinde hereketleriň utgaşykly, emaý bolmagy, sazlaşyklylyk endikleri kämilleşýär. Şeýle hem ritm duýgusy we synpdaşlaryňyzdyr dostlaryňyzda täsir galdyryp biljek saza laýyk hereket etmek duýgusy ösýär.
Sportuň bu görnüşinde bäsdeşlik örän çekeleşiklidir. Şonuň üçin hem eger-de bu sportlar bilen doly derejede meşgullanmak isleseňiz, türgenleşiklerde yhlasyňyzy gaýgyrmaly däldir.
Ýöne ýaňy başlan türgen gyzlar üçin tans sporty, figuralaýyn typmak we gimnastika sportuň beýleki görnüşlerine geçmek üçin oňat başlangyç bolar. Çünki başlangyç tapgyrda bedeniň ähli agzalary işjeňleşýär.
2 Suwda ýüzmek
Gyzlar üçin laýyk bolaýjak sportuň ýene-de bir ajaýyp görnüşi — suwda ýüzmekdir. Suwda ýüzmek bilen siz myşsalaryňyzy sazlaşykly ösdürip, bedeniňi dik tutmagy, dem alşyň kadaly bolmagyny öwrenip bilersiňiz.
3 Tennis
Tennis sporty hem gyzlara ýarap biler. Tennis sportuň owadan hem aristokratik görnüşleriniň biri. Mariýa Şarapowa, Mendi Minella, Ejeni Buşar we beýleki meşhur tennisçi zenanlar bütin dünýä bellidir we öwrenje tennisçileriň aglabasy üçin nusgalyk mekdep bolup durýarlar. Tennis arkaly köp zady gazanyp boljakdygynyň aýdyň mysaly bolýarlar.
Tennis bedeniň funksiýalaryny we mümkinçiliklerini ösdürýär, myşsalaryň ählisini diýen ýaly herekete getirýär, görüş ukybyňy, pikirleniş tizligiňi gowulandyrýar. Bedeniň gelşikli bolmagyna getirýär. Ýöne bu sportda hem şikes almaga we ýiti bäsdeşlige taýýar bolmaly.
4 Atçylyk sporty
Atçylyk sporty — bu gadymy ertekilerdir rowaýatlardan gözbaşyny alýan romantik sport görnüşidir. Atlara gözegçilik etmek bilen gyzlar köp zady — haýwanlara ideg etmegi, jogapkärçilikli hem işjeň bolmagy öwrenýärler. Atçylyk sporty şeýle hem bedeniňi dik saklamagy öwredýär.
Açyk howada meşgullanylýandygy sportuň bu görnüşiniň görnetin artykmaçlygydyr.
5 Basketbol
Sportuň toparlaýyn görnüşleriniň islendigi ýaly, basketbol hem deň-duşlaryň bilen hemişe aragatnaşykda bolmagy, goldaw duýmagy we toparyň möhüm agzasydygyňy bilmegi öwredýär. Toparda hereket etmek jogapkärçiligi, rehimdarlygy we reaksiýaň tiz bolmagyny kemala getirýär. Galyberse-de, elmydama hereketde bolmak, toparyň goldawyny duýmak bu hemmeleri begendirse gerek.
Artykmaçlyklar: daýanç-hereket agzalaryň işini, hereketleriň sazlaşyklylygyny gowulandyrýar, bil oňurgaň dogry kemala gelmegine ýardam edýär. Sportuň elýeterli bolmagy, köpsanly bäsleşikleriň geçirilmegi, gazanç etmek mümkinçiligi hem artykmaçlyklaryň hatarynda.
Zenanlar basketboly we basketbolçy zenanlaryň özleri toparlaýyn sportuň zenanlar üçin görnüşleriniň içinde iň ýörgünlisidir. Hatda boýuň o diýen uzyn bolmasa-da, wagtyňy hoş geçirmek üçin sportuň bu görnüşi bilen meşgullanyp görmek bolar.
6 Awtosport
Iki we dört tekerli tehnika ussatlarça erk etmek endigi elmydama gerek bolar. Rulda zenan oturan bolsa-ha, bu has hem täsir galdyryjy bolýar. Awtomobil sporty çözgüt kabul etmek tizligini ýokarlandyrýar we jogapkärçilik duýgusyny terbiýeleýär. Ýöne elmydama ruluň başynda oturyp, bil oňurgaňa zeper ýetmez ýaly, sportuň bu görnüşini beýleki görnüşleri bilen utgaşdyryp durmaly.
7 Ýeňil atletika
Ýeňil atletikany köplenç «sportuň şazenany» diýip atlandyrýarlar. Oňa sportuň köp sanly görnüşleri degişlidir — dürli aralyklara ylgamak, uzak aralyga bökmek, daş zyňmak we beýlekiler. 7-8 ýaşlaryňda onuň ilkinji basgançaklaryna gadam basyp, gyzlar ýetginjek ýaşa ýetip, onuň haýsy hem bolsa bir görnüşini saýlap, şoňa ýöriteleşip bilerler.
Ýeňil atletika bilen meşgullanan mahalyň, ýürek-damar, süňk-myşsa we dem alyş ulgamlaryň berkeýär, tizligiň, güýç-gaýratyň, erjelligiň hem-de çydamlylygyň artýar. Psihikaň has çeýe bolýar, ýeňşe bolan erk, maksada okgunlylyk, jogapkärçilik terbiýelenýär. Üstesine, ýeňil atletika sportuň beýleki görnüşleri bilen deňeşdireniň hem elýeterli sportdur.
8 Başa-baş göreş
Boks, jiu-jitsu ýa-da taekwan-do — zenanlaryň sporty däl diýip kim aýdypdyr? Başa-baş göreş bilen meşgullanylanda reaksiýaň we pikirlenişiň tizligi, çeýeligiň, batyrgaýlygyň, garşydaşyň hereketlerini öňünden aňmak we öz güýjüňi dogry kesgitlemek endikleriň artýar. Garagollara gaýtawul bermek we öz-özüňi goramak başarnygy-ha hemişe-de gerek bolar.
Şol bir wagtyň özünde, ringde burnuňdyr gaşyňy çapyp, sportda iň ýokary basgançaga çykjak bolup dyrjaşmak hökman däldir. Mysal üçin, Gal Gadot, Adriana Lima we Irina Şeýk sportuň söweş sungatlary bilen diňe özleri üçin meşgullanýarlar.
9 Şu makalada sportuň ...
Şu makalada sportuň aglaba görnüşleriniň ady agzalmady. Ýöne bu diýildigi gyzlar ol sportlar bilen meşgullanyp bilmez diýmegi aňlatmaýar.
Iň esasysy hem, sportuň haýsy hem bolsa bir görnüşine ýazylmazdan ozal, saglygyňa zyýan ýetirmezlik üçin lukman bilen maslahatlaşmalydyr.
Galyberse-de, türgenleşikleriň başlangyç tapgyrynda üstünlik gazanmaga we gerekmejek şikeslerden goranmaga ýardam etjek tejribeli tälimçiniň goldawynyň zerurdygyny ýatdan çykarmaly däldir.


text:
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç!
Men Türkmenistan garaşsyz ýurt bolup, Moskwanyň berýän agyr pagta planlaryndan dynandan soň ýurtda gök önümler gyt bolar, sogany daşary ýurtdan getirip iýeris diýip hiç wagt pikir etmändim. Eger biri şunuň ýaly bolar diýse, “ýalan sözleme” diýip, onuň ýüzüni alardym. Emma indi bu ajy hakykaty sizem boýun alýarsyňyz.
Siz golaýda ýurduň welaýatlarynda ilaty gyşyn-ýazyn gök önümler bilen üpjün etmek maksady bilen gurulýan ýyladyşhanalaryňplanlaşdyrylanyndan has az gurlandygyny aýdyp,degişli ýolbaşçylary tankyt etdiňiz.Ýöne bu siziň degişli ýolbaşçylary ilkinji gezek tankyt edişiňiz däl.
Ýalňyşmasam, siz 2014-nji ýylda daşary ýurtlardan getirilýän gök önümleri azaldyp, ýerli bazarlary özümizde öndürilen gök önümler we miwe bilen üpjün etmegi welaýat ýolbaşçylarynyň öňünde wezipe edip goýduňyz. Şondan bäri sizimportyň ornuny tutýan önümleri barha köpeltmegitalap edýärsiňiz. Emma bu talap, näme üçindir, ýerine ýetirilmeýär.
Mysal üçin, şu günki günde Aşgabadyň bazarlarynda türkmen daýhanlarynyň öndüren hyýar-pomidorlaryna derek Türkiýeden getirilen hyýar-pomidor satylýar, sebäbi türkmen daýhanlarynyň öndüren hyýar-pomidorlary eýýäm gutardy. Üstesine, bazarlardaky gök önümleriň bahasy ýyl-ýyldan gymmatlaýar.
Pomidor, hyýar üçin ýyladyşhana gerek, ol bolsa ýeterlik gurulmady diýilmegi mümkin. Emma biziň bazarlarymyzda häzir diňe bular däl, sogan, kartoşka ýaly önümler hem Eýrandan getirilip satylýar. Elbetde, dollaryň döwlet kursunyň we “gara bazar” kursunyň arasyndaky tapawut, üstesine beýleki maliýe çäklendirmeleri daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň, şol sanda gök önümleriň barha gymmatlamagyna, adamlaryň saçagyna barýan gök-bakja, miwe önümleriniň barha azalmagyna sebäp bolýar.
Bu zatlary aýdyp oturmagam artykmaç, sebäbi olary tas hemmeler bilýär, ýöne size aýtmakçy bolýan pikirim üçin olaryň üstünden ätläp geçip bilmedim.
Siziň oba hojalyk syýasatyňyz düýpden ýalňyş. Sizden öň hem bu meselede köp ýalňyşlyk goýberildi. Hökümet daýhany bugdaý, pagta ekmäge mejbur edip, diňe daýhana maddy we fiziki zyýan ýetirmeýär, eýsem ýurtdaky azyk howpsuzlygynyň binýadyny, adamlaryň saglygyny gowşadýar.
Elbetde, dünýäde nebit-gazyň bahasy arzanlamadyk bolanlygynda, siz daşary ýurda gök önüm üçin gidýän altyn pullaryň gürrüňini etmezdiňiz we ýurduň bu günki agyr azyk krizisini gytaklaýyn boýun almazdyňyz.
Daýhan adamyň çagasy hökmünde, men siziň importyň ornuny tutýan önümleri köpeltmek, ýerli daýhanlary, telekeçileri goldamak pikiriňizi ikelläp goldaýaryn. Emma oba hojalygyndaky reforma ýa-da ýurtda azyk bolçulygyny döretmek diňe hökümet mejlislerini geçirip, häkimlere käýinç bermek bilen amala aşjak zat däl. Hakyky reforma, kapitalistik ýurtlaryň tejribesine seretseňiz, ýeri daýhana uzak möhletli kärendesine bermekden başlanmaly. Daýhan bazar talaplaryna görä işlemeli, häkimleriň berýän buýruklary bilen azyk bolçulygy döreýän bolsa, bireýýäm gök önüme, alma-nara, üzüme we gawuna çümüp galardyk. Emma buýruk köpeldigiçe, bu önümler azalýar.
Bu diňe meniň pikirim däl, ýa men täze bir zat aýtmaýaryn. Ýer bilen iş salyşýan adamlaryň hemmesi bilýär, 3-4 gektar ýere ekin ekip, uly girdeji almak kyn. Ýeri daýhanlara pesinden 30-40 gektardan, azyndan 50 ýyllyk möhlet bilen bermeli we adamlaryň ekjek ekinini döwlet kesgitlemeli däl.
Eger adamlara ýer we ygtyýar berilse, türkmen topragynda günebakar hem gögerýär, kädi hem, olardan daşary ýurt tehnologiýalarynda aýna ýaly dury ösümlik ýagyny hem öndürip bolýar. Beýleki önümler hem şonuň ýaly. Biziň topragymyzyda önýän pomidoryň tagamy bir başga, ony altmyşynjy ýyllarda iki kesip, güne serip kakadardylar. Häzir bolsa dünýäde ajaýyp tehnologiýalar bar, özümizde önüm öndürip, işläp bilsek, biz örän köp önümi eksport edip bileris diýip ynanýaryn. Emma munuň üçin iş bilen söz bir bolmaly, soňky 26 ýylda bizde sözde bir zat diýilýär, hakykatda bolsa diňe korrupsiýa, ýalançylyk köpelýär.
Hormat bilen, Garly A. Ahal welaýaty
Redaksiýadan: Okyjylaryň hatlary bolşy ýaly çap edilýär. Hatlarda aýdylanlar Azatlyk Radiosynyň resmi pozisiýasyny şöhlelendirmeýär.


text:
Shyǵys Qazaqstanda 3 adam sýǵa batyp ketti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Shyǵys Qazaqstan oblysynda belgilenbegen jerde sýǵa shomylǵan úsh adam qaıtys boldy, dep habarlaıdy QazAqparat oblystyq TJD baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Shyǵys Qazaqstanda shomylý maýsymynyń qaıǵyly statıstıkasy jańa tragedııalarmen tolyqty. Barlyq jaǵdaılar jabdyqtalmaǵan jaǵajaılarda boldy, ol jerlerde shomylýǵa ruqsat berilmegen jáne qutqarýshylar kezekshilik etpeıdi.
17 shilde kúni Buqtyrma sý qoımasynyń Qyzyl Tý ótkeli aýdanynda 1981 jyly týǵan er adam sýǵa batyp ketti.
18 shilde kúni Altaı aýdanynda, Buqtyrma sý qoımasynyń jabaıy jaǵajaıynda 17 jastaǵy jigit sýǵa batyp ketti. Qazirgi ýaqytta jedel-qutqarý jasaǵynyń qyzmetkerleri sýǵa batyp ketken adamdy izdestirýde. Іzdeý jumystaryn sýdaǵy shópterdiń kóp bolýy qıyndatýda.
19 shildede Tómengi Taıynty aýylynda 2006 jyly týǵan jasóspirim jabdyqtalmaǵan jerde sýǵa batyp ketti.
Tótenshe jaǵdaılar departamenti oblys turǵyndary men qonaqtaryna mynany eskertedi:
-demalysta ózińizge jáne jaqyndaryńyzǵa óte muqııat bolyńyz jáne sýda júrý erejelerin saqtańyz:
- jabdyqtalmaǵan jerlerde shomylmańyz,
- balalardy qaraýsyz qaldyrmańyz;
- mas kúıinde shomylmańyz.
- belgisiz jerde sýǵa sekirý nemese súńgý qaýipti
- sýda dóreki oıyndarǵa jol bermeńiz. Shomylý kezinde shoshytýǵa, kómek týraly jalǵan sıgnal berýge jáne t. b. bolmaıdy.
- aýa tósenishterinde jáne úrlenetin oıynshyqtarda óte muqııat júzińiz, olardy jel nemese aǵys jaǵadan alys alyp, tolqynmen basyp ketýi múmkin.
- jalǵyz jáne qarańǵy ýaqytta shomylmańyz.
Tótenshe jaǵdaı týyndaǵan kezde «112»nómirine qońyraý shalyńyz.


text:
Koronawirus ýokançlygynyň ýaramaz netijelerinden biri wagtyndan öň garramak bolup biler. “RBK”-nyň habaryna görä, muny Jorj Mason uniwersitetiniň ulgamlaýyn biologiýa mekdebiniň professory Ança Baranowa mälim edýär.
“Koronawirus bizi garramaga ýakynlaşdyrýar. Ol biziň resurslarymyzy elimizden alýar we garramagy tizleşdirýär”-diýdi.
Noýabr aýynda lukmanlar toparynyň ýeňil we orta koronawirus ýokançlygy bolan adamlaryň saglygynyň gözegçiligi netijeleri çap edildi. Käbir içki organlaryň patologiýasy näsaglaryň 70% -de ýüze çykaryldy. Iň ýaýrawly sökellikler ýagly gepatoz (bagryň çişmegi) we aşgazan asty mäziniň ýagly degenerasiýasydyr. Biologyň pikiriçe, bu kesel 60 ýaşdan uly adamlarda has ýygy duş gelýär, ýöne koronawirusa ýokaşan adamlar toparynda 40 ýaşynda hem ýüze çykýar.
Şeýle-de bolsa, Baranowa şeýle gözlegleri dowam etdirmegiň zerurdygyny aýtdy, sebäbi COVID-19-nyň ýaramaz täsirleriniň hemmesi entek öwrenilmedi.
Ondan öň ABŞ-ly alymlar koronawirusyň esasan dem alyş ulgamyna täsir edýändigi baradaky çaklamanyň nädogry bolandygyny aýtdylar. Bulardan lukmanlar başga-da ýokançlygyň ýürek, bagyr we böwrek işine hem uly täsir edendigini anykladylar. COVID-19 keseli bolan adamlarda gan gitmesi, kelleagyry we baş aýlanmagy hem bolup biler.


text:
Foto: Jetisý-Medıa
Sarqan aýdany Ekiasha aýylynda 80-nen asqan Nurshat pen Hanshaıym ájemiz saı̆laýdan tysqary qalmaı̆ óz daýsyn berdi dep, habarlaı̆dy aýdan ákimdiginiń baspasóz qyzmeti.
Toqsandy alqymdaǵan qos ájemiz aq bastasyn berip, saı̆laýdyń keleshegimiz úshin mańyzdy ekendigin aı̆typ ótti.
«Búgingi saılaý bizder úshin mańyzydy. Aýylymyzdyń ákimin bir aýyzdan saılap, aýlydyń kemel keleshegin jańa basshyǵa senip tapsyrmaqpyz. Sondyqtan da saılaýdan tysqary qalmaı óz daýysymdy berýge keldim. Ár turǵyn ótkizilip jatqan saılaýdyń mańyzdylyǵyn túsinip, tańdaýdy durys jasaıdy degen senimdemin». - dedi qart anamyz.
Esterińizge salamyz, Almaty oblysynda 235 kandıdat saıası básekede baq synaýda. Aldyn ala jospar boıynsha 220 myńnan astam turǵyn saılaýǵa qatysýy tıis. Sonyń ishinde, Aqsý aýdanynyń 3 okrýgi boıynsha 3 myńǵa jýyq saılaýshylar óz daýsyn bermek.
Dál qazirgi sátte, ortalyq saılaý komıssııasynyń bergen aqparyna sáıkes, 25 shilde, saǵat 10:00-de halyqtyń 17% -y, ıaǵnı 38783 adam óz tańdaýyn jasaǵan.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Elbasy Qazaqstan halqyn Jeńis kúni merekesimen quttyqtady
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qazaqstandyqtardy Jeńis kúnimen quttyqtady. Bul týraly Elbasynyń resmı saıty habarlady. «QazAqparat» HAA oqyrman nazaryna qutttyqtaý mátinin usynady.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jeńis kúnimen quttyqtaýy
Qurmetti qazaqstandyqtar!
Jyl saıyn 9 mamyr kúni biz ákelerimiz ben atalarymyzdyń adamzat tarıhyndaǵy eń surapyl soǵysta kórsetken eren erligi men qaharmandyǵyn eske alamyz.
Bul kúni biz úshin zor maqtanysh pen naǵyz patrıotızmniń úlgisine aınalǵan ardagerlerdiń aldynda basymyzdy ıemiz.
Soǵys qurbandaryna taǵzym etip, osy kúnge aman jetkenderge qurmet kórsetemiz. Olardyń jaýyngerlik erligi men tyldaǵy eńbeginiń arqasynda biz beıbit ári táýelsiz memlekette ómir súrip jatyrmyz.
Otan úshin ot keshkenderdiń erligin umytpaı, ony keıingi urpaqqa úlgi etý – bizdiń qasterli boryshymyz.
1945 jylǵy mamyr aıyndaǵy Uly Jeńis ortaq maqsatqa jumylǵan halyqtardyń aýyzbirliginiń, dostyǵy men ózara kómeginiń jarqyn sımvolyna aınaldy.
Birligi jarasqan qoǵam ǵana zor jetistikterge jete alatynyn halqymyz jaqsy biledi. Táýelsizdiktiń otyz jylyndaǵy tájirıbemiz – sonyń aıqyn dáleli.
Biz osy kezeńde qýatty ári órkendegen memleket qurdyq. Ózara syılastyq, turaqtylyq pen tynyshtyq elimizdiń ornyqty ári úılesimdi damýynyń kepili boldy.
Tarıhtan sabaq alyp, halqymyzdyń birligin eń basty qundylyq retinde saqtap kelemiz. Aldaǵy ýaqytta da solaı bolaryna senemin.
Barshańyzdy Jeńis kúnimen shyn júrekten quttyqtaımyn!
Myqty densaýlyq, baıandy baqyt, uzaq ǵumyr tileımin!
Aspanymyz árdaıym ashyq bolsyn!
- Elbasy akademık Serik Qırabaevtyń týystaryna kóńil aıtý jedelhatyn joldady
- Elbasy elordany kóshirý týraly: Qamys pen batpaqtan basqa eshteńe bolmady
- Elbasy prezıdenttikten bas tartatyny týraly memleket basshylarynan kimge birinshi habarlady
- Búgin Rım kınofestıvalinde Elbasy jaıly fılmniń tusaýy kesiledi
- Elbasy týraly derekti fılm kórsetiledi
- TMD postkeńestik keńistiktegi aýqymdy apattardyń aldyn alýda mańyzdy ról atqardy - Toqaev
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Gurama şeýle hem gazaply hüjümler, talaňçylyk we adamlaryň öldürilmegine sebäp bolan bu çaknyşyklaryň arkasyndaky jogapkärleri tapmak barada alnyp barlan tagallalarda gyrgyz häkimiýetleriniň özbeklere aşa köp basyş edendigini aýdýar.
Hasabatda bellenilişine görä, Gyrgyzystanda iýun aýynda bolan gazaply hereketler bilen baglanyşykly noýabr aýynyň başlaryna çenli 271 adam tutulypdyr. Bu hadysalar bilen baglylykda suda çekilenleriň hem aglaba köplügi özbekler bolupdyr.
Adam hukuklaryny goraýan halkara we ýerli guramalar indi birnäçe wagt bäri gyrgyz häkimiýetlerini bu işlerde aýyplap gelseler-de, munuň häzirki wagta çenli beren netijesi bolmady. Halkara “Amnesty International” guramasynyň düýn neşir edilen hasabatynda: “Adamlaryň eden-etdilik bilen tutulmagy, gynalyp, urlup-ýenjilmegi, adalatsyz sud prosesleri şindi-de dowam edýär” diýilýär.
“Pursat elden gider”
“Amnesty International” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa programmasynyň direktory Nikola Dakwors galp derňewler we adalatly derňew alyp barmak meselesindäki başarnyksyzlyk jenaýat edenlerde jezasyzlyk we pida çekenlerde hem adalatsyzlyk duýgusyny güýçlendirer diýipdir.
“Iýun wakalary bilen baglanyşykly tutulan we günä bildirilen adamlaryň haýsy millete degişlidigi barada gyrgyz häkimiýetleri maglumat neşir edenoklar. Ýöne olar çynlakaý jenaýatlarda aýyplanyp tutulanlaryň köpüsiniň özbekdigini aýdýarlar.
Ozalbaşda olaryň öz beren maglumatyna seredeniňde, öldürilen adamlaryň aglabasy özbek. Onsoň millet barada oýlananyňda, bu adamlaryň öldürilmegine jogapkär gyrgyzlar ýa-da başga milletler bolmaly. Şeýlelikde, sanlar barada bir etniki deňsizligi görmek bolýar” diýip, Nikola Dakwors belleýär.
Nikola Dakwors: “Bu ýörelge basym üýtgemese, adalatyň üstün çykmak pursaty elden gider” diýýär.
“Amnesty International” Gyrgyzystanyň polisiýa we howpsuzlyk güýçleriniň-de roluny sorag astyna alýar. Aýdylyşyna görä, käbir polis işgärleri zorlukly hereketleriň öňüni almak üçin hiç bir iş etmändirler.
“Howpsyzlyk güýçleriniň zorlukly hereketleriň güýjemeginiň öňüni almanlygy barda ençeme maglumat bar. Ýene-de olaryň bu işiň öňüni almak-ha däl, gaýta özleriniň hem oňa gatnaşandygyny görkezýän wideoýazgylar we gözli şaýatlaryň beren maglumatlary-da bar” diýip, “Amnesty International” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa programmasynyň direktory Nikola Dakwors nygtaýar.


text:
OECD-de tölegli tejribe
Tabşyryş möhleti: 2021-nji ýylyň 28-nji fewraly
OECD bilen baglanyşykly ugurda ýa-da dersde gündelik işleýän talyplar üçin açyk.
Guramaçylar, tejribäni geçýänleri doly aýlyk iş üçin 700 ýewro ýaşaýyş çykdajylary bilen üpjün ederler.
Maksatnamanyň beýany:
Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasy (OECD), has gowy durmuş üçin has gowy syýasatlary işläp düzmek üçin işleýän 37 agza ýurtdan ybarat halkara guramadyr. Olaryň maksady, dünýädäki adamlaryň ykdysady we sosial abadançylygyny ýokarlandyrjak syýasatlary öňe sürmek.
OECD tejribe maksatnamasy, Baş sekretaryň strategiki ugurlary bilen baglanyşykly taslamalar boýunça dürli derejeli we ýokary hünärli we höwesli talyplary Gurama çekmek we guramanyň korporatiw wezipelerini goldamak üçin döredildi. Esasy maksady, üstünlikli dalaşgärlere halkara gurşawynda analitiki we tehniki başarnyklaryny ýokarlandyrmak mümkinçiligini bermek. Tejribe Fransiýanyň Pariž şäherinde geçirilýär.
Tejribe maksatnamasy hemişe açykdyr. Tejribe dowamlylygy üçin doly derejelerini (bakalawr, magistr, ylymlaryň kandidaty) alýan talyplar onlaýn ýagdaýda arzalaryny tabşyryp bilerler. Saýlanan stajerleriň uzakdan işlemegine garaşylýar.
Talaplar:
- OECD-iň işi bilen baglanyşykly ugurda ýa-da tertipde doly iş gününe tejribe maksatnamasyna girmeli.
- Iň azyndan bir aýlyk tejribe möhletini tamamlamaga mümkinçilik almaly.
- OECD-iň iki resmi dilinden (iňlis we fransuz) ajaýyp bilimi we beýlekisini işleýän bilim ýa-da başga birini öwrenmek islegi. OECD tarapyndan ulanylýan beýleki dilleri bilmek artykmaçlyk bolar.
- IT başarnyklaryna eýe bolmak.
- Ajaýyp aragatnaşyk we uýgunlaşma ukyplaryny görkeziň.
- Köp medeniýetli we halkara topar gurşawynda işlemäge ukyply.
Artykmaçlyklary:
Tejribäniň dowamlylygy bir aýdan alty aýa çenli (alty aýdan on iki aýa çenli uzaldylyp bilner) (hepdede 40 sagat). OECD, geljekki stajerlere OECD-de işlemekde iň gowy tejribe almak üçin alty aýlyk tejribe işini tamamlamagy maslahat berýär.
Ýylyň dowamynda islän wagtyňyz arzazyňyz bilersiňiz: online application platform. https://oecd.taleo.net/careersection/ext_2/joblist.ftl?lang=en
Tejribe başlamagyň senesi elýeterlilik senelerine we OECD işgärleriniň iş tertibine görä kesgitlener: boş wagtyňyzyň senesini we dowamlylygyny arzaňyzda bellemek ýadyňyzdan çykarmaň.
Arzaňyz kabul edilmese, aşakdaky seneler boýunça arzaňyzy tabşyryp bilersiňiz:
2021-nji ýylyň mart aýynyň 1-i, 2021-nji ýylyň sentýabr aýynyň 1-i, 2022-nji ýylyň mart aýynyň 1-i,2022-nji ýylyň sentýabr aýynyň 1-i.
Has giňişleýin maglumat üçin: https://www.oecd.org/careers/internship-programme/


text:
ABŞ-nyň Ilçihanasy Türkmenistanyň Hökümeti bilen COVID-19 pandemiýasyna jogap boýunça hyzmatdaşlyk edýär
Aşgabat, 2020-nji ýylyň 6-njy apreli – ABŞ-nyň Aşgabatdaky Ilçihanasy, Türkmenistanyň Hökümetiniň kömegi bilen, Türkmenistandaky onlarça amerikan raýatynyň ABŞ-a dolanmagyna ýardam etdi. 28-nji martda ABŞ-nyň Ilçihanasy çarter reýsinde Amerikan raýatlarynyň Türkmenistandan Waşingtona, Kolumbiýa okrugyna, gaýdyp gelmegine ýardam etdi. Şu uçuş, ABŞ-nyň Döwlet Departamentiniň dünýädäki amerikan raýatlarynyň 43 100-den köpüsini 2020-nji ýylyň 29-njy ýanwaryndan bäri 78-den gowrak …Dowamy»


text:
7-nji maýda italian kompozitory Antonio Salýeriniň ýogalanyna 190 ýyl dolýar (18-nji awgust, 1750 /Legnago (Italiýa) - 7-nji maý, 1825 /Wena (Awstria).
Italian klassyk kompozitory Antonio Salýeri 18-nji asyryň aýagyndaky opera sungatynyň ösüşinde esasy sütünleriň biri hasaplanýar. Ol öz döwründe opera kompozisiýalarynyň bir topar aýratynlyklarynyň işlenip düzülmegine we kämilleşdirilmegine kömek eden bolsa, soň onuň sazlary häzirki zaman kompozitorlaryna uly täsir ýetirdi.
Gurply maşgalada kemala gelen, Florian Leopold Gassmandan sapak alan Salýeri kosmopolit kompozitor bolup, üç dilde opera ýazypdyr. Emma muňa garamazdan, ol öz uly adam hökmündäki ömrüni Habsburg monarhiýasynyň raýatlygynda geçiripdir. Şu günki günlerde ol örän ýygy-ýygydan we ýalňyşlyk bilen Wolfgang Amadeus Mozartyň ölümi bilen baglanyşdyrylýar diýip, Salýeriniň belli senesi baradaky habarda aýdylýar.
Habsburg köşgünde Italian operasynyň direktorlygyna (1774–92) we Awstrianyň kapellmeisterligine (1788-1824) bellenen Salýeri Wenada italian dilindäki operada esasy adam bolýar. Ol öz karýerasy mahalynda Wenesiýadaky, Rimdäki, Pariždäki opera teatrlary üçin hem opera ýazýar.
Onuň drama eserleri tutuş Ýewropada giňden sahnalaşdyrylýar. Hatda 1804-nji ýylda, onuň eserlerini sahnalaşdyrmak bes edileninden soň hem, ol öz neslinde iň bir möhüm we gözlegli mugallymlaryň biri bolupdyr.
Mundanam başga, onuň täsiriniň Wenanyň saz durmuşynyň ähli ugrunda duýlandygyny aýdýarlar. Salýeriden sapak alyp, soň meşhur sazanda we kompozitor bolanlaryň arasynda Franz Schubert, Ludwig van Beethoven, Franz Liszt, Franz Xaver Mozart – Mozartyň ogly hem bar.
Salýeriniň gaýdyp gelmegi
Salýeriniň sazlary 1800-nji we 1868-nji ýyllaryň arasynda ýuwaşlyk bilen repertuarlardan ýitirim bolýar we şondan soň onuň sazlary 20-nji asyryň aýagynda gaýtadan meşhur bolup başlaýança juda seýrek eşidilýär.
Bu galkynyş Salýeriniň Piter Şafferiň 1979-njy ýyldaky «Amadeus» spektaklynda döredilen dramatik we aşa toslama obrazy bilen bagly. Bu obraz soňra Holliwudyň çeh asylly kinorežissýory Miloş Formanyň 1984-nji ýylda bir topar Oskar utan filminde has giňden açylyp görkezildi.
Onsoň, häzire-bu güne çenli Salýeriniň haýsy görnüşiniň hakykata has gabat gelýändigini aýtmak kyn: ýagny ol Mozarty wagtyndan öň gabra dykan jellat bolupdyrmy ýa-da bir ýaramaz kompozitor bolupdyr?
Kinoda beýan edilýän dramatiki wakalar toslama-da bolsa, 1781-nji ýylda, 25 ýaşyndaky Mozart Wenada öý tutanda, ondan alty ýaş uly Salýeriniň eýýäm ykrar edilen ýyldyz bolandygy welin anyk.
Mozart zäherlenmändir
Mozart ýaly ýaş we hyjuwly kompozitoryň Salýeriniň ýoldan sowulmagyny islemegi hem bolup biljek zat, emma bu ýerde başga-da ýol barmy? Muny aýtmak kyn. Öňüni gabalamaga derek, Salýeri Mozartyň sazlaryna köp drižýorlyk edipdir.
Mozartyň ölümine bolsa, abraýly saz žurnalynda aýdylmagyna görä, zäherlenme däl-de, «agyr iş we ýalňyş saýlanan dostlar bilen tirkeşmek» sebäp bolupdyr. Bu Salýeriniň Mozarty ol öleninden soň ýigrenip başlamagynyň ýeke-täk hakyky sebäbi bolupdyr.
Ozalkylaryndan tapawutlylykda, Mozartyň sazlaryny çalmak dowam etdirilipdir. Emma Salýeri öz ömrüniň soňky ýigrimi ýylynda tasdan hiç saz ýazmandyr. Muňa derek, ol öňki işlerini gaýtadan gözden geçiripdir.
Mozart ömrüniň soňky hepdelerinde özüniň zäherlenendigine ynanypdyr we Wena köşgündäki duşmançylykly italian fraksiýalaryny aýyplamaga çenli baryp ýetipdir. Şondan kän wagt geçmänem adamlar Salýerä barmak çommaltmaga başlapdyr we bu baradaky myş-myşlar 20 ýyl soňam galmandyr. Hatda Rossini 1822-nji ýylda, Salýerä duşanda, bu gürrüňi ýatladyp, henek edipdir.
Salýeri 1823-nji ýylda, dimensiýadan ejir çekip, akyly üýtgän halda hassahana ýerleşdirilýär we onuň şol ýerde özüni Mozarty öldürmekde aýyplandygy aýdylýar. Emma ol akylyna aýlanan wagty, bu aýdanlaryny yzyna alýar. Ýöne ýetjek zyýan ýetipdir.
Döredijilik adamlarynyň köpüsi bu zäherleme gürrüňine güp ynanypdyr we hatda Aleksandr Puşkin Salýeriniň ölüminden bäş ýyl soň ýazan Kiçi tragediýasynda ony ganhor edip görkezipdir.
Gepiň gerdişine aýtsak, türkmen şahyry Gurbannazar Ezizow hem Mozartyň Salýeri tarapyndan zäherlenendigine ynanypdyr we «Pikir derýasynda akyl gämisi» atly eserinde şeýle ýazypdyr:
«Dünýede şer işiň bolany üçin,
Ähli döwürleriň geniý nesili,
Ýanyp ýaşaýarlar ahyr içmäge
Salýeriň awuly pyýalasyny.»
Sazlary Mozartyň möhür goýan belentlikleriniň derejesine seýrek göterilýän hem bolsa, Salýeri gaýtadan öwrenilýär we onuň käbir operalary we instrumental işleri täzeden meşhurlyk gazanýar.
Antonio Salýeri fondy tarapyndan maliýeleşdirilýän Salýeri Opera festiwaly onuň dogduk şäheri Legnagoda ýyllyk güýz çäresine öwrüldi we ol ýerdäki teatra Salýeriniň ady dakyldy. Ol Wenadaky Zentralfriedhof gonamçylygynda jaýlanan.
(Kompozitoryň terjimehaly baradaky materiallar esasynda taýýarlanyldy.)


text:
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy
Garaşsyz Döwletler Arkalaşygy (GDA), - öň Sowet Soýuzynyň düzüminde bolan döwletleriň syýasy we söwda aragatnaşyklaryny sazlamak maksatly döredilen sebitara halkara gurama (halkara aňlaşma). GDA-nyň agza döwletlere agalyk etme hukugy ýokdyr, agzalar meýletin özara gatnaşyklary sazlaýandyrlar.
Belarus Sowet Respublikasy, Orsýet we Ukraina ýurt baştutanlarynyň 1991-nji ýylyň 8-nji dekabrynda Belarussiýada GDA gurmak baradaky sözleşmä gol çekmekleri bilen düýbi tutulan halkara guramadyr.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi 11-nji sentýabrda Demirgazyk Koreýanyň geçiren altynjy we iň güýçli ýadro synagy sebäpli onuň garşysyna ozal girizilen sanksiýalary güýçlendirmek boýunça ses berip, ýurduň dokma senagat önümleriniň eksportyny we çig nebitiň hem importuny çäklendirdi.
Bu 15 agzaly Howpsuzlyk Geňeşiniň 2006-njy ýyldan bäri Demirgazyk Koreýanyň ballistik raketalary we ýadro programmasy sebäpli biragyzdan kabul eden dokuzynjy kararnamasydyr.
Demirgazyk Koreýa Birleşen Milletler Guramasynyň kararnamasyny 12-nji sentýabrda ret edip, Birleşen Ştatlar basym özüniň “iň uly azabyna” duçar bolar diýdi.
Phenýanyň ilçisi Han Tae Song BMG-niň howandarlygynda Ženewada geçirilen Ýaragsyzlanmak baradaky maslahatda eden çykşynda, Birleşen Ştatlar “syýasy, ykdysady we harby konfrontasiýa odukdy. Demirgazyk Koreýanyň ýadro güýji eýýäm tamamlanyş fazasyna girdi” diýdi.
Birleşen Milletler Guramasynyň diplomatlarynyň habar gulluklaryna aýtmagyna görä, Birleşen Ştatlar täze sanksiýalara garşy bolan Orsýetiň we Hytaýyň goldawyny gazanmak üçin, nebit baradaky doly embargo teklibini gowşadyp we Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Unyň baýlyklaryny doňdurmak teklibinden hem el üzüp, kararnama Koreýa ýarymadasynda “parahatçylykly, diplomatik we syýasy” çözgüde çagyrmagy goşupdyr.
ABŞ-yň Birleşen Milletler Guramasyndaky ilçisi Nikki Haleý täze çäreleriň Phenýany azyndan 800 million dollar möçberindäki girdejiden mahrum etjegini aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, ozalky sanksiýalar bilen birikdireniňde, bu Phenýanyň eksportdan gelýän girdejileriniň 90 prosent çemesi aşaklamagyna getirer
“Biz bu gün sanksiýalaryň güýçlendirlimegine begenemzok. Biz uruş islämzok. Demirgazyk Koreýa režimi yza dolanmazlyk nokadyny entek arka atanok” diýip, Haleý aýtdy.
Haleý soňra hem: “Ol ýadro programmasyny togtatsa, öz geljegini gaýtadan dikeldip biler ... Demirgazyk Koreýa howply ýoluny dowam etdirse, biz-de basyşy dowam etdireris” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Hytaý bilen Orsýet Phenýana garşy täze sanksiýalara meýil bildirmändiler. Aýratyn-da Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin geçen hepde täze sanksiýalaryň Phenýanyň ýadro programmasyny togtatmagyna getirjekdigine özüniň şübheli garaýandygyny bildiripdi.
11-nji sentýabrda Orsýetiň Birleşen Milletler Guramasyndaky ilçisi Wasiliý Nebenzýa Moskwanyň täze sanksiýalary goldaýandygyny, sebäbi “ýadro synaglaryny berk reaksiýasyz goýmagyň ýalňyş boljakdygyny” aýtdy.
Ol ýene bir gezek Birleşen Ştatlar we onuň ýaranlaryny Orsýet bilen Hytaýyň eden teklibini ara alyp maslahatlaşmaga çagyrdy.
Moskwa we Pekin ABŞ bilen Günorta Koreýanyň bilelikde geçirýän yzygiderli harby türgenleşiklerini togtatmaklaryny, Phenýanyň hem munuň öwezine ýadro we ballistik raketa synaglaryny bes etmegini teklip edýärler.
“Biziň pikirimizçe, Orsýet bilen Hytaýyň bu başlangyjyna kembaha garalmagy uly ýalňyşlyk. Ol Howpsuzlyk Geňeşinde stoluň üstünde ýatyr. Biz oňa garalmagy üçin aýak diräris” diýip, Nebenzýa aýtdy.
Hytaýyň BMG-däki ilçisi Liu Jieýi hem “soňra goýulman, basym” gepleşikleriň başlanmagyna çagyrdy. Ol Demirgazyk Koreýany-da halkara arkalaşygynyň onuň ýadro we ballistik programmasynyň togtadylmagy baradaky islegine “çynlakaý garamaga” çagyrdy.
Täze sanksiýalaryň ýerine ýetirilmegi üçin uly jogapkärçilik Hytaýyň üstüne düşýär. Sebäbi Demirgazyk Koreýanyň dokma önümleriniň eksport edilýän ýeri Hytaý. Resmi maglumatlarda aýdylyşyna görä, Phenýanyň çig nebitiniň esasy bölegini üpjün edýän hem Hytaý.


text:
Aqmola oblysynda týrızm salasy qalaı damyp keledi
KÓKShETAÝ. QazAqparat – Búgin, 27 qyrkúıek-Dúnıejúzilik týrızm kúni. Kásibı mereke qarsańynda Aqmola oblysy týrızm basqarmasynyń basshysy Andreı Podgýrskıı QazAqparat tilshisine óńirde týrızm salanyń damýy men aldaǵy josparlary týraly aıtyp berdi.
– Andreı Ivanovıch, pandemııanyń kúrdeli kezeńinde Aqmola oblysynda týrızm salasy qalaı damyp jatyr. Osy týraly aıtyp berseńiz.
– Aqmola oblysynda týrızm salasy erekshe oryn alady. Óńirdiń týrıstik klasterine týrızm salasyndaǵy 500-den astam kásiporyn kiredi. Munda «Býrabaı», «Buırataý» jáne «Kókshetaý» úsh memlekettik ulttyq tabıǵı park, Qorǵaljyn memlekettik tabıǵı qoryǵy (álemdegi eń Soltústik Qyzǵylt flamıngo popýlıatsııasy), sondaı-aq, 900 tarıh jáne mádenıet eskertkishteri bar.
Oblysta 73 týrıstik marshrýt jumys isteıdi, onyń ishinde Kókshetaý, Býrabaı, Zerendi, Qorǵaljyn jáne Ereımentaý aýdandary men Birjan sal aýdanynyń tarıhı jáne kıeli oryndary qamtylǵan. Koronavırýstyq pandemııanyń týrızm salasyna teris áserine qaramastan, aımaqqa 2020 jyly 500 myńnan astam adam kelip, ótken jyldardaǵy týrıstik saparlardyń deńgeıin saqtap qaldy.
Statıstıka organdarynyń aldyn ala derekterine sáıkes, aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda Aqmola oblysy boıynsha qyzmet kórsetilgen kelýshiler sany 317,8 myń adamdy qurady, onyń ishinde ornalastyrý oryndarynda toqtatylǵandar sany – 55,6 myń adam. Týrıstik saparlar boıynsha kórsetkish ishki týrıster esebinen jyl sońyna deıin 600 myńnan astam adamǵa jetýi múmkin. Ornalastyrý nysandary 1,9 mıllıard teńge somaǵa qyzmetter kórsetti, bul ótken jylǵy kórsetkishterden 55,8 paıyzǵa joǵary.
– Qandaı nysandar týrıster arasynda eń tanymal?
– Memleket nazaryna Qazaqstannyń injý-marjany «Býrabaı» jyl saıyn jańa jarqyn «fıshkalarǵa» ıe bolýda. Bul, eń aldymen, kýrorttyń biregeı jerlerine tek otandyq ǵana emes, sonymen qatar sheteldik týrısterge de keń qol jetimdilikti ashatyn ınfraqurylym. Qazaqstandaǵy alǵashqy ashyq aspan astyndaǵy «Botaı – Býrabaı» etnokesheni erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady, ol Qazaqstan dalasynda jylqynyń qolǵa úıretilýiniń ejelgi tarıhyn ashady. Álemde balamasy joq «Býrabaı» halyqaralyq tramplın kesheni de demalýshylar úshin qyzyqty. «Abylaıhan» ekspozıtsııalyq kesheni búgingi kúni týrısterdi tartatyn jańa orynǵa aınaldy, sondaı-aq aınalasynda attraktsıondary bar sholý dóńgelegi, «Discovery» aýmaǵynda iske qosylǵan akvapark bar.
– Siz aıtyp ótkendeı, qazir bizde ishki týrızm bar...
– Iá, qazirgi ýaqytta koronavırýstyq ınfektsııadan týyndaǵan jaǵdaılar ishki týrızmniń áleýetin arttyrýǵa múmkindik berdi. Shekaralardyń jabylýy kásipkerlerdi demalystyń jańa túrin – perspektıvaly baǵyttardyń biri bolyp tabylatyn glempıngti damytýǵa ıtermeledi. Aǵymdaǵy jyldyń maýsym aıynda «Jákibaeva» JK «Les ı Zvezdy» týrıstik nysany ashyldy, ol Júkeı kóliniń mańynda ornalasqan. Demalys aımaǵynda 10 tenthaýs bar. Olardyń árqaısysynda 2-den 5 adamǵa deıin ornalasa alady. Shilde aıynan bastap qonaqtardy «Baıbosynova» JK «Orbıta Júkeı» jańa glempıngtik aımaǵy qarsy aldy, onda «Býrabaı» ulttyq parkiniń qaraǵaı ormany men taza Júkeı kóliniń panoramalyq kórinisi bar jeti sala ornalasqan.
– ýche-Býrabaı kýrorttyq aımaǵynda (BKA) qandaı jobalar júzege asyrylýda?
– Bıyl BKA sharýashylyǵyn damytýǵa 7,8 mıllıard teńge bólindi. Oblys ákimdigi «BI-Group» kompanııasymen birlesip Býrabaı kentiniń rekreatsııalyq klasteriniń jobalyq tujyrymdamasyn ázirledi (otel-spa, bıýdjettik qonaq úı, akvapark, sport kesheni, taqyryptyq park). Sondaı-aq, «Bergutty» kompanııasy Medıtsınalyq jáne demalys ortalyǵyn salýdy kózdeıtin Koktal town kópsalaly parkiniń «Baqyt araly» jobasynyń tujyrymdamasyn ázirledi. Jobany Júkeı kóliniń jaǵasynda júzege asyrý josparlanýda.
Óńirdiń týrıstik ınfraqurylymdyq keshenin damytý úshin 2021 jyly jalpy ınvestıtsııa somasy 6,7 mıllıad teńgeni quraıtyn 22 jobanyń jalpy somasy 1,6 mıllıard teńgeni quraıtyn 7 joba iske asyryldy, olardyń ekeýi eń mańyzdylary. Bul «Wyndham Garden» qonaq úıiniń («Zernovaıa ındýstrııa – Astana» JShS) qurylysy jáne «AQBURA Resort» otbasylyq úlgidegi kýrorttyń qurylysy. Qazirgi ýaqytta Býrabaı kentiniń týrıstik ınfraqurylymyna ınvestıtsııa salýǵa daıyn iri kompanııalarmen (BI Group, Hilton Hotels & Resorts, Sembol Construction, Radisson Hotel Group, Bazis Holding Company, KGS Saýda) kelissózder júrgizilýde.
– BKA-dan basqa, Aqmola oblysy qandaı týrıstik demalys aımaqtarymen maqtana alady?
– Óńirlik deńgeıdegi týrıstıfıkatsııalaý kartasynyń top-50 nysanyna kiretin Zerendi kýrorttyq aımaǵy óńirdiń týrıstik áleýetin damytýdaǵy mańyzdy obekt bolyp tabylady. Týrıstik ónimniń qoljetimdiligin qamtamasyz etýge óńirdiń kýrorttyq aımaqtarynyń týrıstik obektilerin aýmaqtyq baılanystyrǵan «ýche – Zerendi» avtomobıl jolyn paıdalanýǵa engizý eleýli úles qosty. Kýrorttyq áleýetti damytý úshin Zerendi kýrorttyq aımaǵyn damytýdyń 2025 jylǵa deıingi jospary óńirlik deńgeıdegi baǵdarlamalyq qujat qabyldandy.
Sondaı – aq, Elorda mańyndaǵy týrızm aımaǵy (Aqkól, Arshaly, Ereımentaý, Qorǵaljyn, Tselınograd, Shortandy aýdandaryndaǵy demalys kúngi týrızm) jáne Qorǵaljyn memlekettik tabıǵı qoryǵy (ekologııalyq jáne ǵylymı týrızm) erekshelenedi. Elorda mańyndaǵy aýdandardyń aýmaǵynda 642 mıllıon teńge ınvestıtsııa somasyna bes jobany iske asyrý bastaldy, onyń ishinde 20 glempıng ornatý, «Eko ferma» qurylysy (Aqkól aýdany), «Taza bulaq» demalys aımaǵynyń óndiristik qýatyn keńeıtý jáne jol boıyndaǵy servıs nysannyń qurylysy (Tselınograd aýdany) bar. Munda týrızm qyzmetterin usynatyn abattandyrylǵan demalys aımaqtarynyń jelisi jumys isteıdi, onyń ishinde «Beıbarys» demalys bazasy (Arshaly aýdany), «Family Garden» demalys aımaǵy (Aqkól aýdany), «Altyn qyrǵaýyl», «Balqaraǵaı», «Green Park» demalys ortalyǵy (Tselınograd aýdany) jáne basqalary.
– Týrıster Aqmola oblysyndaǵy demalys týraly barlyq qajetti aqparatty qaıdan taba alady?
– Óńirdiń týrıstik ónimin ilgeriletý sheńberinde kún saıyn áleýmettik jelilerde (Instagram, Facebook) Aqmola oblysynyń týrıstik ónimderin ilgeriletýge baǵyttalǵan jarnamalyq grafıkalyq kontent ornalastyrylady. Aqmola oblysynyń týrıstik áleýeti týraly jańartylǵan 3-tildik (qazaq, orys, aǵylshyn) saıt jumys isteıdi (  www.visitaqmola.kz). anyqtamalyq-aqparattyq jolsiltemeni, QR-kodty skanerleý, baǵalary men baılanystary bar tanymal marshrýttardy qamtıtyn «Visit Aqmola» mobıldi qosymshasy jumys isteıdi.
Sondaı-aq aqparattyq dúńgirshekterge arnalǵan offlaın-baǵdarlama ázirlendi (Nur-Sultan qalasynyń «Nurly jol» temirjol vokzalynyń ǵımaraty, Kókshetaý qalasynyń áýejaıy, Kókshetaý qalasynyń temirjol vokzalynyń ǵımaraty, Býrabaı kentindegi «Býrabaı damý» JShS vızıt-ortalyǵy). Áleýmettik jelilerde óńirdiń týrıstik jáne ınvestıtsııalyq tartymdylyǵyn ilgeriletý boıynsha «Beımálim Aqmola» travel-jobasyn iske asyrý jalǵasýda.
Júrgizilip otyrǵan saıasat týrıstik ónimdi saralaýǵa, nómirlik qordy keńeıtýge jáne ornalastyrýdy qamtamasyz etýge, 2025 jylǵa qaraı 1,5 mıllıon adamǵa boljanatyn týrıstik aǵyndy eskere otyryp, óńirdiń týrıstik salasyn damytýǵa jańa serpin beredi dep sanaımyn.
– Merekege oraı áriptesterińizge ne aıtqyńyz keledi?
– Osy múmkindikti paıdalana otyryp, Aqmola oblysynyń týrızm ındýstrııasy qyzmetkerleriniń 5 myńdyq armııasyn kásibı merekesi-Dúnıejúzilik týrızm kúnimen shyn júrekten quttyqtaǵym keledi. Bızneste sáttilik jáne týrıster sany arta berýin tileımin!
- Suhbatyńyz úshin rahmet.
Avtory: Oksana Matasova.
- Qazaqstan men Belarýs qaýipsizdik keńes apparattary keńeıtilgen josparly konsýltatsııa ótkizdi
- Memleket basshysy QHA Keńesiniń keńeıtilgen otyrysyn ótkizdi
- Qazaqstannyń birqatar memlekettegi elshileri taǵaıyndaldy
- Almaty taýlarynda týrısterdiń qaýipsizdigi úshin 15 qutqarý lashyǵy ornatyldy
- Prezıdenttiń arnaýly ókili Matteo Mekachchımen kezdesti
- Qasym-Jomart Toqaev «Joshy han» tarıhı-mádenı keshenine bardy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň hormatyna guralýan dabaralaryň çäklerinde, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna döwlet sylaglaryny, nobatdaky harby we ýörite atlary dakmak hem-de hünär derejelerini bermek dabarasyna gatnaşdy. Dabaranyň dowamynda hormatly Prezidentimize “Türkmen edermen” medaly hem-de “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly gowşuryldy.
Ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn okgunly ösüşini üpjün etmekde, döwlet Garaşsyzlygyny berkitmekde we gorap saklamakda hem-de kanunylygy, hukuk tertibini berk berjaý etmekde harby we hukuk goraýjy edaralara möhüm orun degişlidir. Eziz Diýarymyzyň durmuşynda we milli senenamamyzda möhüm orun eýeleýän şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk baýramy mynasybetli guralan medeni-köpçülikleýin çäreleriň, dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegi degişli düzümleriň bilelikdäki tagallalarynyň aýdyň netijesi bolup durýar.
Milli Liderimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna ýüzlenip, düýn hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly senesiniň giň gerimli dabaralar bilen bellenilendigini aýtdy. Döwlet münberiniň häzirki zaman toplumynyň öňündäki meýdançada ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň şahsy düzüminiň harby ýörişi geçirildi. Şeýle hem oňa zähmetde ajaýyp üstünlikler gazanan watandaşlarymyz gatnaşdylar.
Garaşsyzlyk ýyllary içinde halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynda belent sepgitlere ýetildi, Watanymyzyň ykdysady kuwwaty berkidildi. Milli Ýaragly Güýçlerimiziň ösdürilmegine uly üns berildi. Diňe goranyş häsiýetine eýe bolan ýurdumyzyň Harby doktrinasyna laýyklykda, degişli düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, harby gullukçylaryň we olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak boýunça yzygiderli çäreler geçirildi. Döwletimiz geljekde hem bu ugurda degişli işleri geçirer diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Milli Liderimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryny hem-de Watanymyzyň goranyş ukybynyň ýokary derejesini, goşunlaryň ähli görnüşleriniň häzirki zaman harby tehnikalaryň, şol sanda howa, guryýer we deňiz harby enjamlary bilen üpjün edilişini görkezen dabaraly ýörişe gatnaşan harby we hukuk goraýjy edaralaryň ähli şahsy düzümini dabaraly ýörişiň üstünlikli geçirilmegi bilen gutlady.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dabara gatnaşyjylara ýüzlenip, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli, şeýle hem dabaraly harby ýörişiň ýokary derejede geçirilendigini nazara almak bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalarynyň hem-de harby gullukçylaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň döwlet sylaglary bilen sylaglanýandyklaryny aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygyny berkitmekde we gorap saklamakda, ýurdumyzyň goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasyna laýyklykda goranmak kuwwatyny pugtalandyrmakda, raýatlaryň howpsuzlygyny, asudalygyny, kanunylygy hem-de hukuk tertibini üpjün etmekde, Watan goragçylaryny mertlik, watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekde bitiren hyzmatlarynyň, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramynyň hormatyna guralan dabaraly harby ýörişi ýokary derejede geçirmäge goşan şahsy goşantlarynyň nazara alnyp, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna hem-de harby gullukçylaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly bilen sylaglanylýandygyny, şeýle hem olara harby we ýörite atlaryň dakylýandygyny, hünär derejeleriniň berilýändigini belledi.
Soňra Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy “Türkmen edermen” medaly hem-de “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly bilen sylaglamak hakynda Milli Geňeşiň Mejlisiniň kabul eden kararlaryny okady we döwlet Baştutanymyza degişli döwlet sylaglaryny gowşurdy.
Soňra milli Liderimiz Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medalyny gowşurdy hem-de nobatdaky harby we ýörite atlary dakdy.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, general-leýtenant Ç.Amanowa “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medalyny we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyzy gowşurdy. Şeýle hem wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna general-polkownik harby ady dakyldy.
Wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary sylagy hoşallyk bilen kabul edip, harby kasama, Watanymyza, halkymyza, hormatly Prezidentimize wepalylygyň hem-de parahat we döredijilikli durmuşyň goragynda durmaga taýýarlygyň kasamyny aýtdy.
Soňra goranmak ministri, general-maýor B.Gündogdyýewe ýubileý medaly, ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz gowşuryldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany bilen, Goranmak ministrliginiň ýolbaşçysyna general-leýtenant harby ady dakyldy.
Goranmak ministri sylagy hoşallyk bilen kabul edip, harby borja, Watanymyza, halkymyza, hormatly Prezidentimize çäksiz wepalylyk kasamyny ýerine ýetirdi.
Soňra içeri işler ministri Ö.Hojanyýazowa “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz gowşuryldy. IIM-niň ýolbaşçysy harby kasama, Watanymyza, halkymyza we hormatly Prezidentimize hemişe wepalylygyň hem-de parahat we döredijilikli durmuşyň goragynda durmaga taýýarlyk kasamyny aýtdy.
Soňra Baş prokuror B.Atdaýew “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz bilen sylaglandy. Baş prokuror sylagy kabul edip, Watanymyza, halkymyza, hormatly Prezidentimize çäksiz wepalylyk kasamyny ýerine ýetirdi.
Döwlet Baştutanymyzyň Permanyna laýyklykda, Ýokary kazyýetiň başlygy G.Ussanepesowa “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manady gowşuryldy. Ýokary kazyýetiň ýolbaşçysy sylagy hoşallyk bilen kabul edip, Watanymyza hemişelik wepalylyk kasamyny aýtdy we geljekde hem özüniň mukaddes watançylyk borjuny abraý bilen berjaý etjekdigine ynandyrdy.
Soňra milli howpsuzlyk ministri G.Annaýew milli Liderimiziň özüne gowşuran “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyzy hoşallyk bilen kabul edip, harby kasamy aýtdy.
“Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz bilen sylaglanylan Türkmenistanyň Prezidentiniň howpsuzlyk gullugynyň başlygy D.Meredow sylagy hoşallyk bilen kabul edip, harby-watançylyk kasamyny ýerine ýetirdi.
Döwlet serhet gullugynyň başlygy Ý.Nuryýew milli Liderimiziň gowşuran “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medalyny we ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manady hoşallyk bilen kabul edip, Watanymyza, halkymyza we hormatly Prezidentimize çäksiz wepalylyk kasamyny ýerine ýetirdi.
Adalat ministri, ýustisiýanyň uly geňeşçisi B.Muhamedow ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň Permanyna laýyklykda, “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” ýubileý medalyna, ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyza mynasyp boldy. Ministrligiň ýolbaşçysyna şeýle hem ýustisiýanyň 3-nji derejeli döwlet geňeşçisi hünär derejesi berildi.
Ministr sylagy hoşallyk bilen kabul edip, harby kasama, Watanymyza hemişelik wepalylygyň hem-de halkymyzyň parahat we döredijilikli durmuşynyň goragynda durmaga taýýarlyk baradaky kasamy ýerine ýetirdi.
Dabaranyň dowamynda Döwlet gümrük gullugynyň başlygy, podpolkownik M.Hudaýkulyýewe “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” ýubileý medaly, ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz gowşuryldy. Şeýle hem oňa Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permany bilen polkownik harby ady dakyldy. Gümrük gullugynyň ýolbaşçysy sylagy hoşallyk bilen kabul edip, Watanymyza, halkymyza, hormatly Prezidentimize çäksiz wepalylyk kasamyny aýtdy.
Soňra Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy, podpolkownik N.Atagaraýewe mynasyp bolan ýubileý medaly, ýadygärlik nyşany — Altyn şaý milli manadymyz gowşuryldy hem-de oňa döwlet Baştutanymyzyň Permanyna laýyklykda, polkownik harby ady dakyldy.
Gullugyň ýolbaşçysy sylagy hoşallyk bilen kabul edip, mukaddes kasamy aýtdy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň howpsuzlyk gullugy boýunça A.Hudaýberdiýewe nobatdaky harby at dakyldy.
Ol harby adyň nyşanyny kabul edip, harby watançylyk kasamyny ýerine ýetirdi.
Soňra ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ähli şahsy düzüminiň adyndan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli hormatly Prezidentimize ýadygärlik sowgady gowşuryldy.
Milli Liderimiz watandaşlarymyza hem-de Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna ýüzlenip, mukaddes Garaşsyzlygyň şanly 30 ýyllyk baýramy mynasybetli özüne gowşurylan döwlet sylaglaryny — Türkmenistanyň “Türkmen edermen” medalyny, “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medalyny halkymyzyň ýokary sylaglary hökmünde kabul edýändigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, biz ählumumy parahatçylygyň, tutuş adamzadyň bagtyýarlygynyň we abadançylygynyň bähbidine hemişelik Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan “Açyk gapylar” syýasatyny amala aşyrýarys, ähli gyzyklanma bildirýän ýurtlar bilen hoşniýetli gatnaşyklary saklaýarys. Biziň abadan durmuşymyz, bütin dünýäde agzybirligi, dost-doganlygy berkitmek üçin edýän tagallalarymyz birek-birege hormat goýmagyň nyşanydyr. Bu bolsa alyp barýan syýasatymyzyň netijesidir.
Ýeten belent sepgitlerimiz, eziz Watanymyzyň goranmak kuwwatyny berkitmekde gazanýan uly üstünliklerimiz meni merdana halkymyzyň bagtyýar, eşretli durmuşy ugrunda mundan beýläk hem yhlas bilen ähli ukyp-başarnyklarymy, güýç-kuwwatymy gaýgyrman zähmet çekmäge borçly edýär. Alyp barýan syýasatymyzda hemişe eziz halkyma daýanýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Dabaranyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryny mynasyp bolan döwlet sylaglary we nobatdaky harby atlary hem-de berlen hünär derejeleri bilen gutlady.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow baýramçylyk çäreleriniň ýokary guramaçylyk derejesini belläp, dabara gatnaşyjylaryň ählisine Watanymyzyň abadançylygynyň hem-de halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine alyp barýan jogapkärli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni!!!
30-njy sentýabrda “Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda professor-mugallymlaryň we talyplaryň gatnaşmagynda “Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenanlary” atly wagyz-nesihat maslahaty geçirildi.
30.09.21
Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan işlenip düzülen meýilnama laýyklykda ýaşlary watansöýüjilik ruhunda terbiýelemek, zähmete söýgi döretmek, arassa ahlaklylyk, ýokanç keselleriň öňüni almak maksady bilen uniwersitetimiziň Zenanlar guramasy tarapyndan talyp-gyz gelinleriň arasynda “Gyz edebi-il edebi” atly tema boýunça terbiýeçilik häsiýetli wagyz-nesihat duşuşyklar yzygiderli geçirild...
24-nji sentýabrda Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli “Altyn asyr” teleýaýlymynda “Garaşsyzlyk-lukmançylyk bilimini we ylmyny ösdürmeklige ak ýol” atly aýdym-sazly ýazgy edildi.
Uniwersitetimiziň talyplary S.Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk instituty tarapyndan 2021-nji ýylyň 18-19-njy sentýabrynda geçirilen himiýa dersinden açyk internet olimpiadasyna gatnaşyp, baýrakly 1-nji, 2-nji, 3-nji orunlara, şeýle hem talyplarymyzyň biri Minnetdarlyk hatyna mynasyp boldular. Olar:
I dereje boýunça:<...
23-nji sentýabrda Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Medisina ekologiýasy we gigiýenasy, iýmit gigiýenasy, Ýokanç keseller we epidemiologiýa, Mikrobiologiýa kafedrasynyň müdirleriniň we işgärleriniň gatnaşmagynda, Mukaddes şanly Garaşsyzlygymyzyň XXX ýyllygy mynasybetli geçirilýän “Howanyň üýtgemegi barada Türkmenistanyň Milli...
23-nji sentýabrda Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş okuw-ylmy merkeziniň direktory,kafedra müdirleri tarapyndan Türkmenistanyň şanly Garaşsyzlyk baýramynyň XXX ýyllygy mynasybetli “Bagtyýarlyk döwründe eneleriň we çagalaryň saglygyny goramakda ýetilen sepgitler” atly ylmy-amaly maslahaty geç...
Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli Türkmenistanyň Prezidenti Hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň taryhy, ýaş nesliň mukaddes borçlary hem-de wezipleri barada geçen umumy sapagyndan gelip çykýan wezipeler we mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli 23-nji sentýabrda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti, Döwletmämmet Azady...
22-nji sentýabrda Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetinde Kliniki farmakologiýa we endokrinologiýa okuwly gospital terapiýasy kafedrasynyň professor-mugallymlarynyň, lukmanlaryň, talyplaryň gatnaşmagynda “Garaşsyzlyk baýramçylygynyň 30 ýyllygy” mynasybetli “Ýokanç däl keselleriň öňüni almak we bejermek-saglygy goraýşyň ileri t...
22-nji sentýabrda Türkmenistanyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli “Garaşsyzlyk – türkmeniň şan – şöhratly buýsanjy” atly daşary ýurt dillerinde mugallymlaryň we talyplaryň okuw-usuly maslahaty geçirildi.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:02
-
-
keshe 21:35
-
-
-
Petropavlda 25 qyrkúıekte aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi ótedi
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavlda erteń, 25 qyrkúıekte oblystyq aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi ótedi, azyq-túlik pen jem-azyq naryqtaǵy baǵadan 20 paıyzǵa deıin arzanǵa satylmaq, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Petropavl qalalyq ákimdiginiń málimetinshe, oblystyq aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi Petropavldaǵy eki kóshe boıynda uıymdastyrylady. Maǵjan Jumabaev kóshesinde, Internatsıonaldan-Pıoner kósheleriniń aralyǵy, azyq-túlik satyp alýǵa bolady. Bul kúni aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler jaımaǵa 100-den astam ónim túrin shyǵarýdy josparlaǵan. Olar: et, et ónimderi, sút pen sút ónimderi, jumyrtqa, balyq pen balyq ónimderi, kókónis, makaron ónimderi men bal.Koronavırýs indetine baılanysty 1,5 jyldaı toqtap, qaıta uıymdastyrylǵan oblystyq jármeńkege óńirdiń barlyq aýdandary, Petropavl kásiporyndary óz taýarlaryn shyǵarady. Ónimder naryqtaǵy baǵadan 10-20 %-ǵa arzan bolmaq. Áleýmettik jelide satýshylarǵa usynylǵan baǵalardyń tizimi paıda boldy.
- SQO-da qoǵamdyq oryndarda mas júrgen 10 myńnan astam adam ustaldy
- SQO-da karantın talabyn buzǵandarǵa 48 mln teńgege jýyq aıyppul salyndy
- SQO-da 26 memorgan satyp alý baǵasyn 300 mln teńgege negizsiz kóterip jibergen
- SQO-da bıyl memlekettiń 420 mln teńgesin qaltasyna basqan 8 sheneýnik sottaldy
- Prezıdent azyq-túlik baǵasynyń qymbattaýyna qatysty pikir bildirdi
- Petropavldaǵy mádenıet úıiniń tóbesi qulady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Sqaqov: Ekibastuzdyń keshendi damýy tek qana jańa óndirister emes
NUR-SULTAN. QazAqparat –Úkimet otyrysynda Ekibastuz qalasynyń 2025 jylǵa deıingi keshendi damý jospary qabyldandy. Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqovtyń aıtýy boıynsha qujat 114 is-sharadan turatyn tórt negizgi blokqa bólingen, dep habarlaıdy QazAqparat.
KDJ-yń negizgi tarmaǵynyń biri jeke ınvestorlar úshin ındýstrııalyq aımaq qurý bolyp tabylady. Aıta ketý kerek, jergilikti bılik jospardy júzege asyrýda jeke ınvestıtsııalarǵa úmit artyp otyr. KDJ-ǵy jeke ınvestıtsııalar úlesi 90%-ǵa jýyq.
«Alaıda, Ekibastuzdyń keshendi damýy tek qana jańa óndiristerdiń iske qosylýyn bildirmeıdi. Áleýmettik salada da mańyzdy máseleler bar. Olardy óńir qarajaty esebinen sheshý josparlanyp otyr. Densaýlyq saqatý salasyndaǵy eki iri jobalar pýly kadrlyq áleýetti arttyrý jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany jaqsartýǵa baılanysty. Atap aıtqanda, qalalyq emhanany jańǵyrtý josparlanyp otyr», - dedi Sqaqov.
Bilim berý salasynda barlyq mektepterge kúrdeli jóndeý júrgizý men bala baqshany rekonstrýktsııalaý josparlanyp otyr. 700-den astam balany qamtıtyn shyǵarmashylyq ortalyǵynyń qurylysy bastalady dep kútilýde.
«Qosymsha bilim berýdi damytý dene tárbıesi men sport salasynda da júrgiziledi. Muz aıdyny men 30 sport alańyn salý josparlanýda. Bunyń bári dene tárbıesimen aınalysatyn ekibastuzdyqtardyń sanyn 40%-ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Mádenıet salasyna keler bolsaq, munda da sala nysandarynyń kúrdeli jóndeýi men qurylysy kútilýde, sondaı-aq, Ekibastuzdyń aýyldyq aımaǵynda mádenıet úıleri boı kóteredi», - dep habarlady Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov.
Ekibastuzdyń keshendi damý jospary QR Prezıdentiniń tapsyrmasy boıynsha qurastyryldy. Jospardyń negizgi mindetteri – qalanyń otyn-energetıka kesheninen táýeldiliginen aryltý jáne ekonomıkany dekarbonızatsııalaý. Jospardy talqylaýǵa qala turǵyndary men táýelsiz sarapshylar qatysyp, olardyń usynystary qujatqa engizildi.
KDJ-yn júzege asyrýdan kútiletin áser - 700 mıllıard teńgeden astam ınvestıtsııalardyń quıylýy, ónerkásip óndirisiniń kóleminiń deńgeıi 1 trıllıon teńgege deıin ulǵaıýy, ShOB sýbektileriniń sanynyń 10 myńǵa deıin artýy, 16,5 myń jańa jumys oryndarynyń qurylýy jáne t.b.


text:
Óskemen qalasy men Sibe kólderi arasynda avtobýs qatynasy jolǵa qoıylady
ÓSKEMEN. QazAqparat - 6 shildede Shyǵys Qazaqstan oblysynda demalýshylar úshin «Óskemen - Sibe kólderi» baǵytyndaǵy avtobýs marshrýty iske qosylady, dep habarlaıdy «QazAqparat» HAA tilshisi ShQO aqparattyq ortalyǵyna silteme jasap.
Avtobýstar oblys ortalyǵynyń avtobeketi men Shalqar kóli (úshinshi Sibe kóli) aralyǵynda kúndelikti qatynaıtyn bolady. Óskemennen shyǵý ýaqyty saǵat 08:00, Sibe kólderinen shyǵý ýaqyty saǵat 18:00. Qosymsha aqparatty 8 (723) 270 02 25, 8(7233)827 159 telefondary arqyly alýǵa bolady.
Astana kúninde ShQO Shalqar kólindegi mýnıtsıpaldy jaǵajaı týrısterdi qabyldaýǵa daıyn bolady.
Esterińizge sala ketsek, ShQO ákimi Danıal Ahmetov Alakól men Sibe kólderindegi jaǵdaıǵa basa nazar aýdaryp, óńirdegi týrızmdi damytýdy jolǵa qoıyp keledi. Óńir basshysy Ulan aýdanynyń ákimi Dáýlet Batyrbaevqa Sibe kólderindegi olqylyqtardy 6 shildege deıin túzetýdi tapsyrǵan bolatyn.
- Nurjan Núpbaev: Qutqarýshy qandaı jaǵdaı bolmasyn salqynqandylyq tanytý kerek
- Qutqarýshylar kúni: ShQO-da órt sóndirýshiler krossfıtten jarysqa tústi
- Óskemende 200 myńnan astam adam vaktsına aldy
- Óskemende Slovakııa Respýblıkasynyń konsýldyǵy ashyldy
- Shaıbaly hokkeıden «Juldyzsha» týrnıri máresine jetti
- Óskemende vaktsına alǵandar arasynda turmystyq tehnıka oınatylady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň mejlisler jaýynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň we Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň bilelikde geçirmeginde Türkmenistanyň Prezidenti, Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory, professor Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly kitabyň XIII jildiniň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi.
Maslahaty Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň uly mugallymy Amangeldi Orazow alyp baryp, onda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Başlygynyň orunbasary Gurbanmyrat Aşyrow, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Sebitleýin ösüş, daşky gurşawy goramak we agrosenagat syýasaty baradaky komitetiniň başlygy Çarygeldi Babanyýazow, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň başlygy Ata Serdarow, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy Akjemal Durdyýewa, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň başlygy Ýazmuhammet Öwezberdiýew, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň kafedra müdiri, professor Italmaz Saparlyýew, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Saglygy goraýşyň habarlar merkeziniň direktory Ogulmähri Geldiýewa, Aşgabat şäheriniň 13-nji saglyk öýüniň maşgala lukmany Maýa Öküzowa çykyş etdiler.
Tanyşdyrylyş dabarasynda Aşgabat şäher häkimliginiň “Aşgabat” döredijilik toparynyň artisti Gulberdi Jepbarow, Aşgabat şäher medeniýet müdirliginiň aýdymçysy Ezizmyrat Rejepow, Türkmenistanyň at gazanan artisti Jumamuhammet Akgaýew, Türkmenistanyň at gazanan artisti Ilşat Annamämmedow dagynyň ýerine ýetirmeginde aýdym sazlar ýaňlandy.
Ýörite habarçymyz.


text:
Adatça, döwletlere aýratynlykda kömek berýänler ol ýurtlardaky korrupsiýanyň derejesine seredýärler. Onsoň özünde korrupsiýanyň derejesi ýokary ýurtlaryň berilmeli kömekleri almagy hem kynlaşýar.
Meselem ÝB, ABŞ, Halkara walýuta fondy Ukraýina milliardlarça dollar möçberinde maliýe kömegini bermekligi göz öňünde tutýarlar. Ýöne munuň üçin Kiýewiň ýurtda korrupsiýanyň öňüni almagy hökmany. Geljekde ÝB-ne agzalyk ýolunyň açylmagy üçin hem korrupsiýa garşy ýörite reformalary durmuşa geçirmeli.
Halkara maliýe guramalary, şol sanda ”Transparency International” ýaly döwlete degişli bolmadyk tanymal guramalar döwletlere öz abraýlaryny gowulandyrmaklary üçin bäş maslahat berýärler:
1. Jemgyýetçilik pudagynda jogapkärçiligiň artdyrylmagy
ÝB-ne agzalyga dalaş edýän döwletlere hödürlenýän ylalaşyk şertnamalarynda müňkürlik döremez ýaly, hökümet we döwlet resmileriniň öz baýlyklarynyň, mal-mülküniň doly beýanyny köpçülige aýan etmegi talap edilýär.
“Transparency International” guramasynyň ÝB-ki meseleler boýunça müdiri Karl Dolan bu talaba berýän düşündirişine görä, şeýle müňkürlik resmileriň gymmatly kagyzlara eýeçilik edýän firmalarynyň bähbitleri üçin karar kabul eden mahaly ýüze çykyp bilýär: "Birinjiden göz öňünde tutulýan maksat, ol ýerlerde käbir özgerişlikleriň durmuşa geçirilmekligidir. Jemgyýetçilik pudagynda özgerişlikler üçin iň esasy düýpli şertler döredilmelidir. Resmileriň öz gazanjynyň beýanyny aýan etmegi we bu beýanyň dogrudygyny ýa-da däldigini barlamak üçin bir barlag mehanizmi bolmaly".
2. Döwletiň tenderlerinde aç-açanlyk we bäsdeşlik bolmagy
Karl Dolanyň bellemegine görä, korrupsiýa mümkinçiligi köplenç resmiler tenderleri kime bermelidigini çözende we bu barada karar kabul edende ýüze çykýar: "Syýasatçylar bilen resmileriň tenderler geçirilýän mahaly kabul edýän kararlaryna has köp üns berilmelidir. Işiň şol tapgyrynda firmalaryň bäsdeşligine we işleriň aç-açanlyk kadalaryna doly gabat gelýändigine anyk göz ýetirilmelidir".
Tenderler barasynda iň esasy halkara şertnama Bütindünýä söwda guramasynyň "Döwlet tenderler ylalaşygy" bolmalydyr.
Häzirki döwürde Moldowa, Montonegro we Ukraina şeýle ylalaşyga goşulmaga dyrjaşyp, bu gurama bilen degişli gepleşikleri alyp barýarlar. Sebäbi haýsydyr bir ýurda "söwda üçin ýardam" kömek pullarynyň berilmeginde bu Bütindünýä söwda guramasynyň esasy şerti hasaplanýar.
3. Korrupsiýa ýagdaýlarynyň hasabaty we derňelmegi
Onlarça ýyldan bäri halkara pul kömegini berýänler korrupsiýa ýagdaýlarynyň hasabaty we derňelmegi üçin özbaşdak adalat ulgamynyň döredilmegi babatda iş alyp barýarlar. Karl Dolanyň pikirine görä, korrupsiýanyň öňüni almak üçin "hakyky garaşsyz döwlet guramasynyň" döredilmegi we oňa tabşyrylan işi berjaý edip bilmegi üçin ýörite ygtyýarlyklaryň berilmegi hem peýdaly bolup biler.
4. Syýasy partiýalaryň maliýe üpjünçiliginde aç-açanlygyň ýola goýulmagy
Korrupsiýa garşy göreşýänleriň nygtamagyna görä, saýlaw kampaniýalaryna berýän gizlin pul kömekleriniň üsti bilen barly adamlar we firmalar saýlawlaryň netijelerine täsir ýetirip bilýärler, ýagny bu ugurda gaty çynlakaý syýasy korrupsiýa howplary bar.
“Transparency International” guramasyndan Karl Dolanyň aýtmagyna görä, syýasy partiýalaryň maliýe üpjünçiligi babatda aç-açan kada-kanunlar kabul edilmelidir: "Ukrainadaky ýagdaýa syn edeliň. Dünýäniň başga ýerlerinde-de, hatda ÝB-niň özünde-de esasy problemalaryň biri partiýalaryň maliýe üpjünçilingindäki aç-açanlykdyr".
5. Maglumat edinmeklik üpjünçiligi
Bilermenleriň nygtamagyna görä, metbugat işgärleri, raýat jemgyýetçilik guramalary birek-birekden aýyl-saýyl bolmaýan wagty korrupsiýa howplary hasam artýar.
Maglumat almak azatlygy – raýatlaryň ýurtda edilýän bikanun hereketleri anyklap, olara garşy göreşilmegini talap etmegi üçin iň esasy guraldyr.


text:
Türkmenistan GDA döwletleriniň daşary işler ministrleriniň 3-nji aprelde Bişkekde geçirilen maslahatynda Orsýete garşy halkara sanksiýalaryna närazylyk bildirýän dokumente gol çekmedik ýurtlara goşuldy.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasyna tabşyrmak üçin niýetlenen bu dokumente Azerbaýjanyň, Moldowanyň, Türkmenistanyň, Ukrainanyň we Özbegistanyň gol çekmän, Orsýetiň Ukrainanyň bütewüligine kepil geçýän Budapeşt ylalaşygyny bozandygyny belländigi habar berilýär.
“Bu ylalaşykda Ukrainadaky ýagdaý hasaba alynmaýar. Dokumentde Orsýetiň Krymy basyp alyp, Ukrainanyň bütewüligi bozmagynyň fakty we Ukrainanyň gündogarynda ýaragly toparlary goldamagy hasaba alynmady”, diýip Ukrainanyň Daşary işler ministrleriniň ýörite meseleler boýunça ilçisi Nikolaý Doroşenko aýtdy.
Bişkekdäki duşuşykda Orsýet, Ermenistan, Gazagystan, Belarus, Gyrgyzystan we Täjigistan tarapyndan gol çekilen dokumentden daşary, serhetleri berkitmek boýunça meselelere garaldy we ençeme dokumente gol çekildi.