text:
15 Ağustos 2015 Cumartesi
Türkmenistanyň Prezidenti Türkiýäniň Adatdan Daşary we Doly Ygtyýarly Ilçisini Kabul Etdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkiýe Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Mustafa Kapujuny kabul etdi. Ilçi döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Myhman wagt tapyp kabul edendigi hem-de ata Watanynda görkezilen myhmansöýerlik üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirdi hem-de Türkiýäniň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdoganyň we Premýer-ministri Ahmet Dawutoglunyň mähirli salamyny hem-de doganlyk türkmen halkyna bagt we abadançylyk baradaky arzuwlaryny ýetirdi. Bellenilişi ýaly, türk halky oňyn özgertmeler ýoly bilen ynamly öňe barýan Türkmenistanyň gazanan üstünliklerine tüýs ýürekden buýsanýar.
Milli Liderimiz Türkiýäniň Türkmenistandaky ilçisini mähirli garşylap, sebit möçberindäki möhüm taslamalary amala aşyrmakda strategiki hyzmatdaş bolan dostlukly ýurduň ýolbaşçylaryna we halkyna iň gowy arzuwlaryny ýollady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ilçini jogapkärli wezipä bellenilmegi bilen gutlap, köpugurly türkmen-türk hyzmatdaşlygyny giňeltmäge gönükdirilen asylly işinde uly üstünlikleri arzuw etdi. Şol hyzmatdaşlyk ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, şol sanda iri halkara guramalarynyň we abraýly sebit düzümleriniň çäklerinde üstünlikli guralýar.
Duşuşygyň barşynda häzir iki ýurdy diňe ykdysady we durmuş häsiýetli wezipeleriň umumylygy däl-de, eýsem, häzirki döwrüň esasy meselelerine çemeleşmeleriň meňzeşliginiň we ýakynlygynyň, olary çözmegiň maksada okgunlylygy hem-de sebitde we dünýäde parahatçylygy, durnuklylygy hem-de howpsuzlygy üpjün etmek maksady bilen bilelikdäki tagallalaryň utgaşdyrylmagynyň birleşdirýändigi nygtaldy. Iki döwletiň halkara durmuşynyň esasy meselelerine bolan umumy garaýyşlaryny köp babatda ynanyşmagyň ýokary derejesi kesgitleýär. Bu bolsa ähli ugurlar boýunça ýola goýlan gatnaşyklary has-da ösdürmegiň girewi bolup hyzmat edýär.
Ilçi netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin ägirt uly kuwwatyň bardygyny belläp, sebitiň ýurtlary bilen hoşniýetli goňşuçylygyň iň gowy däplerini we netijeli gatnaşyklary berkitmäge aýratyn üns berýän Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary syýasatynyň şol hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin uly mümkinçilikleri açýandygyny belledi. Duşuşykda bar bolan özara gyzyklanmany hem-de Türkmenistanyň we Türkiýäniň milli ykdysadyýetleriniň özara üstüniň ýetirilmegini nazara almak bilen, uly kuwwata eýe bolan söwda-ykdysady gatnaşyklaryna aýratyn üns berildi. Şunuň bilen baglylykda, bilelikdäki täze taslamalary amala aşyrmagyň mümkinçiliklerine aýratyn üns berildi. Şol taslamalaryň ençemesi döwlet Baştutanymyzyň Türkiýe Respublikasyna ýakynda amala aşyran iş saparynyň barşynda dostlukly ýurduň işewürleri bilen geçiren duşuşygynda ara alnyp maslahatlaşyldy.
Hormatly Prezidentimiz hem-de Türkiýe Respublikasynyň doly ygtyýarly wekili döwletara gatnaşyklarynyň ösüşiniň ýokary depginlerini kanagatlanmak bilen nygtap, dürli derejedäki ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirmegi, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-türk toparynyň işini işjeňleşdirmegi dowam etmegiň zerurdygyny bellediler. Bu toparyň işi uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemäge ýardam berýär. Şol hyzmatdaşlyk bolsa deňhukuklylyk, özara ynanyşmak we özara bähbitlilik nukdaýnazaryndan guralýar.
Däbe öwrülen medeni-ynsanperwer gatnaşyklary giňeltmek döwletara gatnaşyklaryny ösdürmegiň möhüm ugry hökmünde ykrar edildi. Yzygiderli geçirilýän Medeniýet günleri, iki ýurduň wekiliýetleriniň sergilere, ylmy we döredijilik maslahatlaryna işjeň gatnaşmagy şol gatnaşyklaryň berkidilmegine gös-göni ýardam edýär. Bu çäreler bolsa iki doganlyk halkyň köpasyrlyk taryhy-medeni gatnaşyklarynyň pugtalanmagyna hyzmat edýär.
Duşuşygyň ahyrynda Türkiýe Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Mustafa Kapuju milli Liderimize meseleleriň giň toplumy boýunça netijeli pikir alşylandygy üçin hoşallyk bildirip, türkmen-türk gatnaşyklaryny has-da berkitmek hem-de iki doganlyk ýurduň we olaryň halklarynyň, şeýle hem tutuş sebitiň durnukly ösüşiniň bähbidine doly gabat gelýän netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


c: text/html

text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani özüniň kasam kabul ediş dabarasynda ýewropa resmileriniň bolmagyny taryplap, bu kontinentiň Tähran bilen gatnaşyklaryny giňeltmek aýgydyny görkezdi diýdi.
Şeýle-de Rohani5-nji awgustda, 2015-nji ýylydaky ýadro ylalaşygyny bozjak bolmakda aýyplap we prezident Donald Trampa onuň Tähran babatdaky syýasaty bilen öz syýasy durmuşyny “bozýandygyny” duýduryp, Birleşen Ştatlara hüjüm etdi.
Degişlilikde aram ruhany bolan we 19-njy maýdaky saýlawlarda gaýtadan saýlanan Rohani (68 ýaşynda) 100-den gowrak daşary ýurtly myhmanyň gatnaşmagynda, uludan tutulan dabarada öz ikinji möhlet prezidentligi üçin kasam kabul etdi.
Rohani özüniň telewideniýede berlen çykyşynda Eýranyň “dünýä bilen bilelikde we özara hyzmatdaşlykda ýaşamak ýoluny” dowam etdirmegi wada berdi. Emma ol Tramp barada hem durup geçdi, ol onuň 2015-nji ýylyň ýadro ylalaşygynyň şertlerini bozýandygyny aýdypdy. Bu ylalaşyk netijesinde, sanksiýalaryň gowşadylmagynyň deregine, Eýran öz ýadro programmasyny jylawlapdy.
"Ýadro ylalaşygyny bozmak isleýänler öz syýasy durmuşyny bozjakdygyny bilmeli” diýip, Rohani Trampa gönükdirilen sözlerinde aýtdy.
ABŞ Tährany global terrorçylygyň esasy howandary we sebitiň durnuksyzlaşdyrjysy hökmünde uzak wagt bäri günäleýär, goranmak sekretary Jim Mattis Eýrany “dünýäde terrorçylyga howandarlyk edýän ýeke-täk iň uly döwlet” diýip atlandyrdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nagt däl hasaplaşyklar: ähmiýeti we bu ugurda alnyp barylýan işler
Türkmenistan döwletimizde amala aşyrylýan ykdysady özgertmeleriň çäklerinde bank ulgamynyň işine döwrebap tehnologiýalar, häzirkizaman bank hyzmatlary ornaşdyrylýar. Bu bank hyzmatlarynyň içinde nagt däl hasaplaşyklar, aýratyn hem fiziki şahslar üçin şahsy maksatlarda, şahsy zerurlyklar üçin ulanylýan bank kartlary arkaly geçirilýän nagt däl hasaplaşyklar aýratyn orna eýedir.
Elbetde, döwrebap tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy bilen birlikde, bu ugurda bolup biljek töwekgelçiliklerden, täze döreýän kiberhowplardan goranmak, has dogrusy bank edaralarynyň müşderilerini we olaryň pul serişdelerini goramak örän wajyp wezipe bolup öňe çykýar. Bu mesele milli bank ulgamynyň daşary ýurtlaryň bank edaralary bilen özara gatnaşyklarynyň, halkara töleg ulgamlary bilen baglanyşygynyň ösmegi bilen ugurdaşlykda halkara hasaplaşyklar ulgamlary babatda has hem ýiti bolup durýar.
Ýagny, halkara töleg ulgamlaryna degişli Visa we Mastercard kartlarynyň eýeleriniň daşary ýurtlara gidenlerinde anyklanmadyk, doly gözegçilik edilmeýän ýerlerde ýerleşdirilen bankomatlardan nagt pul almaklary, şonuň ýaly-da doly bilmeýän internet saýtlaryndan harytlary satyn almak üçin öz kartlarynyň maglumatlaryny girizmekleri, öz gezeginde şol kartlary we ondaky bar bolan pul serişdeleriniň goraglylygyny goşmaça töwekgelçiliklere sezewar edýär. Diýmek isleýänimiz, kibermümkinçilikleriň häzirki ýokary derejä çykan wagtynda, şeýle mümkinçiliklerden kezzapçylyk maksadynda peýdalanýan adamlaryň hem bolup bilýändigini hem-de öz maglumatlaryňy we şonuň bilen birlikde, öz pul serişdeleriňi goragly saklamak üçin kart eýelerine aýratyn jogapkärçiligiň düşýändigini her birimiziň bilmegimiz zerurdyr.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň raýatlary tarapyndan hem daşary ýurtlara iş saparlaryna, dynç almak ýa-da okuw üçin gidenlerinde işjeň ulanylýan Visa, Mastercard halkara töleg ulgamlary tarapyndan bar bolan we täze döreýän kiberhowplara garşy göreşmek boýunça alnyp barylýan işleriň çäklerinde kart eýeleriniň özleri tarapyndan hem ýerine ýetirilmeli birnäçe howpsuzlyk çäreleri bellenendir. Olara esasan öz kartyňy we ony ulanmak üçin zerur maglumatlary, şahsy maglumatlary we şertli belgileri başga birine berilmezligi, kartlary öz şahsy zerurlyklaryňa haryt ýa-da hyzmat satyn almak üçin ulanylanda nagt däl görnüşde hasaplaşmak, kiçiräk möçberde nagt pul almak zerurlygy bolanda hem, diňe ygtybarly ýerlerde goýlan bankomatlardan peýdalanmak, kart hasabyňdaky pul serişdeleriniň hereketi barada SMS maglumat hyzmatyndan peýdalanmak ýaly hökman berjaý edilmeli çäreler degişlidir.
Raýatlarymyz üçin Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan hödürlenýän Visa we Mastercard halkara töleg ulgamlarynyň kartlaryndan peýdalanylanda ýurdumyzyň çäginde milli manatda, daşary ýurtlarda bolsa, şol ýurduň pul birliginde nagt däl tölegleri geçirmek üçin kart hasabynda bar bolan pul serişdeleriniň çäginde hasaplaşyklar bökdençsiz amala aşyrylýar. Şonuň bilen birlikde, öz pul serişdelerini bar bolan we täze ýüze çykýan töwekgelçiliklerden goramak üçin ilkinji nobatda kart eýeleriniň jogapkärli we ünsli hereket etmekleri zerurdyr.
Ýurdumyzda bank kartlaryny ulanylyş ulgamynyň gerimini giňeltmek maksady bilen, karz edaralary tarapyndan daşary ýurt tejribesiniň döwrebap tilsimatlaryna esaslanýan nagt däl hasaplaşyklary ýaýbaňlandyrmak boýunça degişli işler dowam etdirildi.
Netijede, 2017-nji ýylyň 1-nji fewraly ýagdaýyna ýurdumyzyň prosessing merkezlerinde hasaba alnan bank kartlarynyň sany 1 758 113-e deň bolup, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 1,6 esseden gowrak artdy, terminallaryň sany 15561-e deň bolup, geçen ýylyň degişli döwrüne görä 2,5 esse, bankomatlaryň sany bolsa 2 019-a ýetip, 2 esse ýokarlandy.
Türkmenistanyň karz edaralary bank kartlarynyň üsti bilen töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşde köpsanly söwda we hyzmat ediş nokatlarynda harytlary satyn almak, aragatnaşyk, saglygy goraýyş edaralarynyň hyzmatlary, awtoulaglaryň ýangyjy, döwlet ätiýaçlandyryş, demir ýol we awiapetekler üçin tölemek, karzy üzmek we onuň göterimlerini tölemek boýunça töleg terminallaryny ornaşdyrdylar.
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Polisiýanyň ýol gözegçiligi müdirligi tarapyndan ýol hereketlerinde sürüjileriň düzgün bozmalaryna salynýan jerimeleri ykjam terminallaryň üsti bilen kabul etmek mümkinçiligi Aşgabat şäherinde döredildi.
Bankomatlar ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan raýatlara elýeterli we amatly nokatlarda ýerleşdirilip, nagt pul almak, degişli edara gitmezden öýjükli telefonlaryň hyzmaty, «Türkmentelekom» döwlet elektrik aragatnaşyk kompaniýasynyň hödürleýän internet hyzmaty, «Aşgabat şäher telefon ulgamy» ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň hödürleýän internet, öý telefon we IP-TV hyzmatlary üçin tölemek, ipoteka karzlaryny gaýtarmak we olaryň göterimlerini tölemek, müşderiniň öyjükli telefonlaryna SMS arkaly bank kart üsti bilen geçirilen amallary boýunça habar beriş hyzmaty ýaly amatly mümkinçilikler döredildi.
Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň gerimini giňeltmek, bank kartlaryndan peýdalanyjylara hödürlenilýän hyzmatlaryň görnüşlerini artdyrmak hem-de bank ulgamyna döwrebap hyzmatlary ornaşdyrmak maksady bilen geçirilýän işleriň çäklerinde bank kartlarynyň üsti bilen, hakyky wagt tertibinde hasaplaşyklary geçirmek üçin internet-bank ulgamy taýýarlanyldy.
Ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan “Mobil-bank” hyzmatyny işe goýbermek boýunça hem işler alnyp barylýar. Bu hyzmat hem edil “Internet-bank” hyzmaty ýaly müşderilere ýeňillikleri döredýär. Müşderiler işleýän ykjam telefonlaryny ýa-da planşetlerini ulanyp, hödürlenilýän hyzmatlardan peýdalanyp bilerler. “Internet-bank” we “Mobil-bank” ulgamlarynyň üsti bilen hyzmatlaryň görnüşlerini artdyrmak boýunça işler yzygiderli alnyp barylýar.


text:
Mary, M.Kemine adyndaky Döwlet drama teatrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesine dalaşgär, Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary Maksat Annanepesowyň saýlawçylar bilen duşuşygy geçirildi.
Duşuşyga ýerli häkimiýet edaralaryň ýolbaşçylary, hormatly ýaşulular, ýaşlar, jemgyýetçilik guramalarynyň, zähmet toparlarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Dalaşgäriň ynanylan wekili M.Annanepesowyň terjimehalyny beýan edip, ony başarjaň we tejribeli hünärmen hökmünde häsiýetlendirdi.
M.Annanepesow duşuşyk üçin hoşallyk bildirip, saýlawçylara öz maksatnamasyny beýan edip, dünýäniň ýurtlary bilen deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlyk geljekde hem ýurdumyzyň halkara abraýynyň ýokarlanmagyna ýardam berer diýip belledi.
Dalaşgär ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylmagynyň hem-de iň täze tehnologiýalar we ýokary netijeli enjamlaryň ornaşdyrylmagy esasynda daşary bazarlara uglewodorod serişdelerini ibermegi diwersifikasiýalaşdyrmagyň möhümdigini belledi.Dalaşgäriň belleýşi ýaly, obasenagat toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmek işleri dowam etdiriler.
M.Annanepesow saýlawçylaryň obany özgertmek, ilaty ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün etmek, welaýatlarda ýöriteleşdirilen kärhanalaryň ulgamyny ösdürmek we täze iş orunlaryny döretmek, şeýle hem bilim, ylym, medeniýet, ilatyň saglygyny goramak barada geçirilýän işler boýunça sowallaryna jogap berdi.


text:
Guam
Guam (iňl. Territory of Guam, çamorro dili Guåhån) — Ýuwaş okeanynyň içinde, Awstraliýa we Ýaponiýa aralarynda, Filippinler bolsa gündogarynda ýerleşýän adalardan ybarat toprakdyr. Guam Amerikanyň Birleşen Ştatlaryň degişli aýra-awtonomiki dolandyrylýan döwletdir.
Guamyň resmi dili iňlisçe. Dini katolik hristianlykdyr. Ilaty jemi 180 müň adam töwerekdir. Ýyllyk adam başyna düşýän girdeýjisi 21 müň $. Ykdysadyýetyň esasy syýahat we ulag sektorlaryna degişli. Adada häzir esasy Amerikanyň howa we deňiz portlary, bazalary ýerleşýär. Guam topraklarynyň üçden biri ABŞ Ýaragly Güýçlerine degişlidir.
Guam adasy ABŞ-dan 7800 km. uzaklykda ýerleşýär. Aziýa we Awstraliýa kontinentine has ýakyndyr.


text:
Adamyň durmuşynda ýüze çykýan ýagdaýlar, beden we ruhy saglygynda dörän aýratynlyklar onuň jynsy isleginiň, hyýalynyň üýtgemegine itergi berip biler. Jynsy islegiň (libido) üýtgemegi onuň peselmegi ýa-da ýokarlanmagy görnüşinde döräp, dürli sebäpleri öz içine alyp bilýändir.
Jynsy islegiň peselmeginiň sebäpleri
Jynsy islegiň peselmegi seksual talaplaryň peselmegi ýa-da düýbünden ýitirilmegi, jynsy gatnaşyklardan gaça durmak ýaly alamatlar bilen häsiýetlendirilýändir. Dürli endokrin bozulmalary netijesinde erkeklik gormony bolan testosteronyň derejesiniň peselmegi, bedeniň dowamly keselleri (ýürek keselleri, nerw ulgamyň keselleri), dowamly stress hem-de ruhy gamgynlylyk ýagdaýyny başdan geçirme, käbir derman serişdelerini (meselem, gan basyşy peseldýän, ukysyzlyga garşy ulanylýan dermanlar) ulanma garşydaş jynsa bolan gyzyklanmany peseldip biler. Aýallarda göwreliligiň öňüni alyş gormonal serişdeleriň kabul edilmegi, göwrelilik döwri hem jynsy islegi peseldip bilýändir. Ýeri gelende aýtsak, aýallarda jynsy islegiň üýtgemegine aýbaşy halkasynyň döwürleri öz täsirini ýetirýändir. Jynsy islege bolan höwes aýallarda aýbaşydan soň döräp hem-de aýbaşy halkanyň ortasyna çenli saklanyp, aýbaşynyň öňsyrasynda gowşaýandyr.
Ýokarda bellenen sebäplerden başga-da, jübütleriň arasyndaky düşünişmezlikler, seksual kynçylyklar, maşgalada döreýän dartgynly ýagdaýlar, kadasyz iş güni, dowamly ýadawlylyk, agyr fiziki iş ýaly sebäpler hem jynsy gatnaşyklara bolan höwesi peseldip biler. Seksual gatnaşyklara bolan hyjuwy aýal maşgalanyň (erkegiň hem) daşky görnüşiniň özüne çekiji bolmazlygy (işden gelensoňyz öýde hähili sypatda gezýändigiňize üns beriň), gatnaşyklarda bildirilýän "sowuklyk", erkek tarapyndan bildirilýän gödeklik, biparhlylyk "öçürip" bilýändir. Seksologlaryň bellemegine görä, kähalatlarda jynsy gatnaşyklary uzak wagt geçirip bilmezlik (okuw ýa-da iş saparlary we başga sebäpler) şertleriň täsir etmegi hem jynsy islegi wagtlaýyn peseldip, olaryň kadalaşmagy seksual bozulmanyň aradan aýrylmagyna sebäp bolup bilýändir.
Dörän ýagdaýdan çykalga
Beden kesellerini (ylaýta-da endokrin bozulmalary) özwagtynda bejerme, maşgala gatnaşyklaryny söýgi, özara düşünişme hem-de sylag bildirme duýgularyna esaslanyp gurma,öýüň daşky bosagasynda hemme işdäki kynçylyklary "döküp" öýe girmek, wagtynda ýeterlik dynç almak, seksual gatnaşyklaryňyza täzelikleri girizip, biri-biriňize ünsli, mährem bolmak bu çynlakaý kynçylygy ýeňip geçmäge kömek edip biler. Androlog lukmanyň maslahatyndan soň, erkeklere testosteronyň serişdelerini bermek hem peýdaly netijeleri berýär.
Jynsy islegiň ýokarlanmagynyň sebäpleri
Amerikan alymlarynyň bellemegine görä, erkek adam bir gije-gündiziň dowamynda 124 (!) gezek jynsy gatnaşyklary barada pikir edýär. Şeýle islegiň mukdar taýdan görkezijisi hemme erkeklere degişli edilmese hem, jynsy islegiň kadadan çykýan ýokarlanma ýagdaýy kesgitlenende, adamyň beden aýratynlyklary, dini terbiýesi, durmuş ýörelgesi göz öňüne tutulmalydyr.
Lukmançylykda, erkeklerde doreýän jynsy hyjuwynyň ýokarlanmagy "satiriazis" diýip atlandyrylsa, aýallarda bu ýagdaý "nimfomaniýa" ady bilen bellidir.
Köplenç ýagdaýlarda, jynsy islegiň güýjemegi öz seksual mümkinçiliklerine ynamy bolmadyk ýa-da oňa kembaha garaýan adamlarda ýüze çykyp, bu häsiýet şol mümkinçilikleri hemişe barlap durmaga zerurlyk döredýär.
Jynsy hyjuwyň ýokarlanmagy öz seksual talaplaryny kadaly kanagatlandyryp bilmeýän adamlarda (tussagda oturanlar, deňizçiler, uzak ekspedisiýa gidýänler) hem döräp, jynsy islegi basyp ýatyrma synanşygy köp halatlarda seksual islegiň has güýjemegine hem-de ondan masturbasiýanyň kömegi bilen dynylmagyna getirip biler. Seksual islegiň güýjemegi käbir ruhy kesellerde (meselem, şizofreniýa), beýniniň täze döremelerinde, gormonal bozulmalarda, neşe serişdeleri (kokain, meň), kömürturşy gaz bilen zäherlenmeler netijesinde ýüze çykyp bilýändir.
Öz hereketleriňize gözegçilik ediň!
Şeýle kynçylykda, dyňzap duran seksual güýji gowşatmak üçin işjeňligiň başga görnüşlerini saýlap almak peýdaly bolar. Özüňizi gyzyklandyrýan iş bilen gümra boljak boluň. Işiňize üns berip, mümkin bolsa artyk iş sagatlaryny alyp işläň. Tans ediň, surat çekiň, sport bilen meşgullanyň. Gündelik durmyşyňyzyň her pursadynda peýdaly iş bilen gümra bolmaga çalşyň, şonda size jynsy gatnaşyklar barada pikir ýöretmäge wagt galmaýar.
Şu günki gün telewizor bize ýarym ýalaňaç aýallaryň we erkekleriň bedenini synlamaga mümkinçilik döredýär. Şeýle gyjyndyryjylardan özüňizi goraň.
Halk lukmançylygynda huşly gunçanyň, narpyzyň gaýnatmalarynyň bu maksat üçin ulanylýanlygy barada maglumatlar bardyr. Şeýle-de, bu maksat üçin lukmanlar käşiriň, şugundyryň, petruşkanyň, ysmanagyň, kokos miwesiniň şiresiniň kabul edilmegini maslahat berýärler. Bir günüň dowamynda 1,5 litrden az bolmadyk suwuklygy kabul etmek ündelýär. Siz diňe bir aşa bildirýän seksual hyjuwyňyzy gowşatman, bedeniňizi hem witaminler bilen baýlaşdyrarsyňyz.
Teswirlemeler
Çendenasha jynsy gatnashykda bolmak bu ishe bolan höwesi peseldip bilermi?
Shu hakda aýdaýsañyz.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Olimpiýa şäherjiginiň desgalary bilen tanyşlygyň barşynda döwlet Baştutany Olimpiýa şäherjiginiň merkezi naharhana toplumyna bardy. Iki gatdan ybarat naharhana 2 müň 64 adama niýetlenendir. Onuň birinji gatynyň umumy meýdany 5 müň inedördül metre, ikinji gatyň eýeleýän meýdany bolsa 4 müň 600 inedördül metre barabardyr. Onda iki lift we iki sany hem eskalator hereket edýär.
Aziada — 2017-ä gatnaşyjy ýurtlaryň milli medeniýeti, özboluşly aşhana aýratynlyklary nazarda tutulyp, naharhanada Aziýa, Ýewropa, wegetarian we türkmen milli tagamlary hödür ediler.
Milletiň Liderimi bu ýerde türgenler bilen bilelikde ýaryşa gatnaşyjylaryň iýmitleniş ugurlary bilen tanyşdy. Bu ýerde ýola goýlan işler dünýäniň iň gowy tejribelerine laýyk gelýär.
Bu ýerde Türkmenistanyň Prezidentiniň garamagyna ýaryşlaryň geçýän pursatlarynda türgenler üçin taýýarlanyljak tagamlaryň birnäçe görnüşleri hödürlenildi.


text:
Aşgabatda 2017-nji ýylda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň çäklerinde we bu iri halkara ýaryşyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek, şeýle hem ýaryşlary wagyz etmek maksady bilen, meýletinçilik we mahabat işi bilen baglanyşykly täze kanunçylyk taslamalary taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Mejlisinde milli parlamentiň deputatlary bilen geçiren duşuşygynda bu babatda degişli tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz çykyşynda ýakyn geljek üçin kanunçykaryjylyk işiniň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ýaş nesilleriň sagdyn ruhda terbiýelenmegi döwrüň möhüm wezipeleriniň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, raýatlaryň we türkmen jemgyýetiniň sagdynlygyň goraglylygynda, şeýle hem ýurdumyzyň bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegine we onuň wagyz edilmegine gönükdirilen täze kanunçylyk taslamalaryny işläp taýýarlamak göz öňünde tutulýar.


text:
Türkiýe ABŞ-nyň penasyndaky kürt jeňçi söweşijileriniň salýan “wehimine” gaýtawul hökmünde, Siriýanyň Afrin we Manbij regionlaryna harby operasiýa meýilleşdirýändigini mälim etdi. Agzalýan ýerler kürtleriň gözegçiligindedir.
Türkiýe ABŞ-nyň penasyndaky kürt jeňçi söweşijileriniň salýan “wehimine” gaýtawul hökmünde, Siriýanyň Afrin we Manbij regionlaryna harby operasiýa meýilleşdirýändigini mälim etdi. Agzalýan ýerler kürtleriň gözegçiligindedir.
Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaýew Waşingtonyň öz ýurdunyň territorial bütewiligini goldaýandygy üçin, Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampa minnetdarlyk bildirdi. Iki lider regional howpsuzlygy, ykdysady meseleleri we ikitaraplaýyn gatnaşyklary ara alyp maslahatlaşmak üçin duşuşyk geçirýär.
Dünýä futboluna ýolbaşçylyk edýän gurama Orsýetde doping işleriniň giň gerimde alnyp barlandygyny we onuň bassyr-ýussur edilendigini ilkinji bolup paş eden adamdan maglumat toplamak bilen rus futbolçylaryna degişli doping meselesi boýunça alyp barýan barlaglaryny güýçlendirýär.
Dünýä futboluna ýolbaşçylyk edýän gurama Orsýetde doping işleriniň giň gerimde alnyp barlandygyny we onuň bassyr-ýussur edilendigini ilkinji bolup paş eden adamdan maglumat toplamak bilen rus futbolçylaryna degişli doping meselesi boýunça alyp barýan barlaglaryny güýçlendirýär.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Tramp 16-njy ýanwarda Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaýew bilen duşuşyk geçirip, onuň dowamynda regional howpsuzlygy, ykdysady meseleleri we ikitaraplaýyn gatnaşyklary maslahat eder diýip, Ak tam aýdýar.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Tramp 16-njy ýanwarda Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaýew bilen duşuşyk geçirip, onuň dowamynda regional howpsuzlygy, ykdysady meseleleri we ikitaraplaýyn gatnaşyklary maslahat eder diýip, Ak tam aýdýar.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampy Eýran bilen dünýäniň güýçli döwletleri arasynda baglaşylan ýadro geleşigini gowşatmaga synanyşmakda aýyplap, Trampyň beýanatlary bu ylalaşygyň ýatyrylmagyna getirer diýdi.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Birleşen Ştatlaryň prezidenti Donald Trampy Eýran bilen dünýäniň güýçli döwletleri arasynda baglaşylan ýadro geleşigini gowşatmaga synanyşmakda aýyplap, Trampyň beýanatlary bu ylalaşygyň ýatyrylmagyna getirer diýdi.
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp we onuň adminstrasiýasy Tähranyň dünýä döwletleri bilen baglaşan ýadro ylalaşygyny “gowşatmagyň hötdesinden gelmedi” diýdi we bu ylalaşygy Eýran üçin “Uzak möhletli ýeňiş” diýip häsiýetlendirdi.


text:
Bir aýdan gowrak wagtdan Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda tagam hyzmatlaryny göwnejaý gurnamaklyga-da örän uly ähmiýet berilýär. Myhmanlar oýun döwründe türkmen milli tagamlaryndan başlap, dünýä aşhanasynyň aýrybaşga lezzetlerinden datmaga mümkinçilik alarlar.
Bedenterbiýe we sport bilen meşgullanýan adamlaryň gazanýan üstünlikleri, belli bir derejede, olaryň kadaly iýmitlenişine baglydyr. Halkara derejesinde geçirilýän her bir sport ýaryşlarynda türgenleriň, myhmanlaryň göwün isleglerine görä naharlanmagy üçin ähli zerur şertler döredilýär. Munuň şeýledigine, häzirki wagta çenli dünýä ýüzünde geçirilen Olimpiýa oýunlary hem şaýatlyk edýär.
Bu babatda mysallara ýüzleneliň:
2014-nji ýylda Russiýa Federasiýasynda ilkinji gezek Gyşky Olimpiýa oýunlary geçirildi. Bu Olimpiýa oýunlaryna 88 ýurtdan türgenler gatnaşyp, olara tagamlaryň 600-e golaý, tomaşaçylara 300-e golaý görnüşi hödürlendi.
2013-nji ýylda Russiýa Federasiýasynyň Kazan şäherinde geçirilen uniwersiada 11500 türgen gatnaşyp, olaryň bir günüň dowamynda 5 kilogram möçberinde (5000 kilokaloriýadan ybarat) dürli tagamlar bilen iýmitlenendigi mälimdir. Uniwersiadada bäş ugur boýunça tagam taýýarlanyp, olar Ýewropa (55%), Aziýa tagamlary (16%), milli tagamlar (5%), halal (12%) we wegeterian tagamlary (11%) boldy.
2013-nji ýylyň sentýabrynda Koreýanyň Inçhon şäherinde geçen Aziýa oýunlarynda 4 ugur boýunça — Günbatar, Aziýa, halal we Koreý tagamlary taýýarlandy. Olar 5 günden bir gezek üýtgedilip, 24 sagadyň dowamynda hereket etdi. Naharhanada bir wagtyň özünde 3500 adam naharlanyp bilipdir.
Ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde yzygiderli gurlup ulanylmaga berilýän sport desgalary dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni türkmen topragyna gönükdirdi. Halkara sport baýramçylygy mynasybetli gurlan Olimpiýa şäherjiginiň ertekilerdäki ýaly kalbyňy ruhlandyryjy keşbi her bir watandaşymyzyň göwnüne ganat baglatdy. «Aşgabat 2017»-ä gatnaşjak ýurtlardan gadymy türkmen topragyna geljek myhmanlaryň güler ýüzli, duz-çörekli garşy alynmagy üçin görülýän ýokary taýýarlyk halkara sport baýramçylygynyň üstünlikli geçjekliginiň alamatydyr. Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň guramaçylyk işleri talabalaýyk ýerine ýetirildi. Oýun döwri iň esasy üns berilýän ugurlaryň biri bolan tagam hyzmatlaryny ýola goýmak işi has irräk başlandy.
2014-nji ýylyň 8–10-njy aprelinde Türkmenistanda, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda «Aşgabat 2017-niň tagamlary» atly halkara okuw maslahaty we sergi geçirildi. Onda Türkmenistan bilen birlikde Gazagystan, Özbegistan, Türkiýe, Germaniýa, Russiýa Federasiýasy, Belarus, Beýik Britaniýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Azerbaýjan, Filippinler, Hindistan, Pakistan, Hytaý, Italiýa, Koreýa, Ýaponiýa, Malaýziýa, Tailand ýaly ýurtlaryň milli tagamlary, olary taýýarlamagyň, saçaga äbermegiň usullary beýan edildi.
Häzirki döwürde türkmen aşhanasynyň ägirt uly mümkinçilikleri bar. Ol beýleki milletleriň aşhana medeniýetiniň, şol bir wagtyň özünde tagam taýýarlamagyň ösüşi bilen berk baglanyşyklydyr.
Geljekde bu halkara çäresi biziň ýurdumyz üçin sport ýaryşlaryny guramakda uly tejribe bolar. Ýurdumyzda geçiriljek bu sport baýramçylygy medeniýetleriň we dost-doganlygyň toýuna öwrüler. Dünýäniň dürli ýurtlaryndan geljek myhmanlar türkmen topragynda bir supranyň başyna jem bolarlar. Olara bereketli topragymyzda önýän datly miwelerdir gök önümler, milli tagamlarymyz hödürlener.
Şeýlelikde, dünýä halklary türkmeniň bagtyýarlygyna, jebisligine, agzybirligine ýene bir ýola göz ýetirerler.
Daýanç DURDYÝEW,
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky ýerine ýetiriji komitetiň iýmit bilen üpjün etmek we arassaçylyk bölüminiň baş hünärmeni.


text:
20 Mart 2015 Cuma
Ministrler Kabinetiniň Mejlisi
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň öňünde durýan wezipelere garaldy, ony mundan beýläk-de okgunly ösdürmek we döwletimiziň içeri hem-de daşary syýasatynyň beýleki möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Goçyýew gözegçilik edýän ulgamlarda işleriň ýagdaýy barada hasabap berdi. Wise-premýer hormatly Prezidentimiz tarapyndan ozal berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi barada hasabat bermek bilen, degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen birlikde, gümrük ýygymlaryna gaýtadan garamak boýunça ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada aýtdy. Şeýle hem hemra aragatnaşyk hyzmatlaryny ýerine ýetirmek üçin ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmäge degişli mesele barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki döwürde oba hojalygy boýunça salgyt syýasaty ýöredilende, oba hojalyk önümlerini öndürýän edara- kärhanalar bilen birlikde, hususy taraplar üçin hem ep-esli derejedäki ýeňillikleriň berilmeginiň göz öňünde tutulýandygyny belledi. Milli Liderimiz içerki bazarlary ýokary hilli azyk harytlary bilen bolelin üpjün etmek üçin, telekeçileri olaryň önümçiligine işjeň çekmegiň zerurdygyny aýdyp, wise-premýerler A.Goçyýewe, P.Taganowa we A.Ýazmyradowa bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz hemra aragatnaşyk hyzmatlaryny ýerine ýetirmek üçin ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň döredilmegi barada durup geçip, degişli resminamalaryň taslamalaryny taýýarlamagy tabşyrdy.
Soňra wise-premýer döwlet Baştutanymyza türkmen paýtagtynyň Ruhabat etrabynda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 20 ýyllyk şanly senesine taýýarlyk görmek boýunça ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamasyny amala aşyrmagyň barşy barada hasabat berdi. Häzirki wagta çenli Aşgabat şäheriniň häkimligi, degişli ministrlikler we pudak edaralary bilen bilelikde, meýilleşdirilen işleri berjaý etmegiň möhletleri hem-de jogapkär adamlar bellenildi. Ruhabat etrabynda düzüme degişli desgalary gurmak boýunça işlere girişildi, ýerleri bagy-bossanlyga öwürmek, birnäçe edaralaryň we kärhanalaryň edara binalarynyň, ýaşaýyş jaýlarynyň, bazarlaryň we söwda merkezleriniň durkuny täzelemek bilen bagly işler amala aşyrylýar. Hasabat bermegiň barşynda işleriň ýagdaýyny we barşyny synlamaga mümkinçilik berýän fotosuratlar görkezildi.
Hormatly Prezidentimiz Aşgabat şäheriniň Ruhabat etrabynda binalaryň we desgalaryň durkuny täzelemek, şeýle hem täze binalary gurmagyň we ýerleri bagy-bossanlyga öwürmegiň barşy baradaky hasabaty diňläp, paýtagtymyzyň binagärlik keşbini düýpgöter özgertmek boýunça göz öňünde tutulan ähli işleriň ýokary hilli hem-de bellenilen möhletde ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa parlamentiň täze kanunçylyk taslamalarynyň üstünde alyp barýan işleri, şol sanda daşary ykdysady gatnaşyklar ulgamyndaky meseleleri kadalaşdyrmak, şeýle hem milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny we beýleki ulgamlary ösdürmegi höweslendirmek boýunça täze kanunlaryň taslamalaryny işläp taýýarlamagyň barşy barada habar berdi.
Şeýle hem Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň garamagyndaky Türkmen deňiz söwda floty müdirliginiň işini kämilleşdirmek bilen bagly Mejlis tarapyndan geçirilen işler barada aýdyldy.
Döwlet Baştutanymyz habary diňläp, ýurdumyzda halkara hukuk kadalaryna laýyk gelýän döwrebap we Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan durmuş-ykdysady özgertmeleriň kanunçylyk taýdan üpjün edilişine gönükdirilen hukuk binýadynyň möhüm ähmiýetiniň bardygyny belledi.
Ähli kanunçylyk namalary türkmen döwletiniň durmuş-ykdysady ösüşiniň täze taryhy eýýamynyň şertlerini nazara almak arkaly işlenip taýýarlanylmalydyr.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň daşary işler ministri R.Meredow DIM-de geçirilýän işler barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 20 ýyllygy hem-de 2015-nji ýylyň Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli dabaraly çäreleriňm maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Mälim bolşy ýaly, bu maksatnamada ýurdumyzda hem-de daşary ýurtlarda dürli maslahatlary, şol sanda “tegelek stoluň” başyndaky duşuşyklary, sergileri, medeni-sport we beýleki çäreleri geçirmek, şeýle hem bu senelere bagyşlanan ýörite neşirleri taýýarlamak, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde makalalary çap etmek göz öňünde tutulýar. Şanly senä gabatlanyp, 2015-nji ýylyň 12-nji dekabrynda ýokary derejedäki halkara maslahaty we baýramçylyk dabaralary guralar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite kararnamasy bilen tassyklanan hemişelik Bitaraplyk derejesine ygrarly bolmak bilen, parahatçylyk söýüjilik başlangyçlaryny tutuş adamzadyň bähbidine gönükdirmegi ugur edinýändigini we bu ýolda anyk çäreleri durmuşa geçirýändigini nygtady. Häzirki wagtda türkmen Bitaraplygy sebitde hem-de ählumumy derejede parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy pugtalandyrmagyň netijeli guraly hökmünde çykyş edýär we türkmenistanlylaryň abadan durmuşynyň, ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň kepilnamasy bolup durýar.
Bitarap Watanymyz dünýäniň ykrar edilen parahatçylyk dörediji, iri halkara maslahatlarynyň yzygiderli geçirilýän merkezleriniň birine öwrüldi, şol maslahatlaryň gün tertibine häzirki döwrüň möhüm meseleleri girizilýär. Türkmenistan oňyn daşary syýasat ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, ikitaraplaýyn görnüşde hem, iri sebit we halkara guramalarynyň hem-de düzümleriniň çäklerinde köptaraplaýyn görnüşde hem netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek we höweslendirmek meselelerinde işjeň orny eýeleýär.
Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygy hem-de Bitaraplyk we parahatçylyk ýylynyň yglan edilmegi mynasybetli geçirilmegi göz öňünde tutulýan çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň möhümdigini belläp, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra milli Liderimiz Daşary işler ministrliginiň işi bilen baglanyşykly meselelere degip geçmek bilen, beýleki ýurtlaryň daşary syýasat edaralary bilen geçirilýän geňeşmeleriň netijeli häsiýetini belledi hem-de munuň döwletleriň arasynda dostluk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga hyzmat edýändigini aýtdy hem-de bu ugurda işleri dowam etdirmek barada görkezme berdi.
Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz M.Maşalowy Türkmenistanyň Ermenistan Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellemek hem-de oňa Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçi diýen diplomatik derejäni bermek hakyndaky Permanlara gol çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Ýazmyradow möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, häzirki günlerde gowaça ekişine görülýän taýýarlyk we şunuň bilen baglylykda tejribeli daýhanlaryň, mehanizatorlaryň we beýleki hünärmenleriň gatnaşmagynda ylmy-tejribe maslahatlaryň geçirilýändigi barada hasabat berdi. Şeýle hem wise-premýer ählihalk ýowaryna görülýän taýýarlyk işleri barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna “Türkmenistanda 2015-nji ýylda gant şugundyryny öndürmek hakynda” kararyň taslamasy hödürlendi. Şu resminama laýyklykda, täze möwsümde Balkan hem-de Mary welaýatlarynda gant şugundyrynyň ýazky we güýzki görnüşleriniň jemi 17 900 gektaryny ekmek hem-de 224 müň tonna hasyl almak meýilleşdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow obasenagat toplumynda amala aşyrylýan özgertmeler oňyn netijeleri berýändigini belledi. Türkmen daýhanlary dänäniň, gowaçanyň we beýleki ekinleriň bol hasylyny ösdürip ýetişdirip, ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün edýärler. Döwletiň wezipesi ekerançylaryh emmetaraplaýyn goldamakdyr.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň V mejlisiniň, ahalteke bedewleriniň gözellik bäsleşiginiň we Türkmen bedewiniň baýramyna bagyşlanan beýleki çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz “Türkmenistanda 2015-nji ýylda gant şugundyryny öndürmek hakyndaky” karara gol çekip, ekiş möwsüminiň öz wagtynda geçirilmegini tabşyrdy.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, häzir pagtaçy kärendeçiler üçin jogapkärli möwsüm bolan gowaça ekişi gelip ýetdi. Onuň öz wagtynda we ýokary hilli geçirilmegi geljekki bol hasylyň girewidir. Şunda döwlet Baştutanymyz ähli agrotehniki çäreleriň berk berjaý edilmeginiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň Ahal, Lebap we Mary welaýatlarynda gowaça ekişine 27-nji martda, Daşoguz welaýatynda bolsa 3-nji aprelde gowaça ekilişine girişilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny aýdyp, asylly däbe görä, bu çärä hormatly ýaşulularyň gatnaşmagynda badalga berilmegini belledi we olara uly üstünlikler arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz kärendeçi daýhanlaryň döwlet goldawyndan netijeli peýdalanyp, şu ýylda oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl aljakdyklaryna ynam bildirdi hem-de pagtaçylara, ähli daýhanlara berk jan saglyk, maşgala adançylygyny, öndürijilkli zähmet we täze üstünlikler arzuw etdi. “Goý, topraga taşlanan her bir däne ýurdumyza egsilmez baýlyk getirsin!” diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şeýle hem wise-premýer gözegçilik edýän Aşgabat şäheriniň Arçabil etrabyny abadanlaşdyrmagyň meýilnamasyny ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler barada suratlar bilen utgaşykly hasabat berdi. Iş meýilnamasyna laýyklykda, etrabyň çäginde gurluşygy tamamlanyp, ulanmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky işleriň ýagdaýy, ýaşaýyş jaýlarynyň we beýleki medeni-durmuş maksatly binalaryň durkuny täzelemek hem-de olaryň daş-töweregini abadanlaşdyrmak boýunça ýerine ýetirilýän işler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere bu işleriň ýokary hilini üpjün etmek boýunça we täze desgalaryň gurluşygynyň barşyna gözegçilik etmek babatynda görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Ýazmuhammedowa Milli bahar baýramy—Halkara Nowruz baýramy mynasybetli çäreleriň maksatnamasy, 25-29-njy martda Ermenistan Respublikasynda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Wise-premýer ýurdumyzyň ähli sebitlerinde baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk barada habar berip, däp boýunça, 21-nji martda Ahal welaýatynyň ajaýyp künjeginde ähli welaýatlaryň wekilleriniň gatnaşmagynda Milli bahar baýramy mynasybetli esasy dabaralaryň guralyşy barada hasabat berdi. Esasy dabaralaryň geçiriljek ýerinde türkmen obasynyň däp bolan keşbi döredilen şertlerinde dürli döredijilik çäreleri – sergiler, bäsleşikler, konsertler, teatr hem-de folklor toparlarynyň çykyşlary, milli oýunlar we at çapyşyklary guralar. Bahar paslyny garşylamaga bagyşlanylan bu çäreler milli medeni mirasymyzyň örän baý öwüşginlerini beýan eder.
Wise-premýer Ermenistan Respublikasynda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada aýtmak bilen, bu dostlukly ýurda ylym we medeniýet işgärleriniň, sungat ussatlarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň toparynyň iberiljekdigini aýtdy.
Ermenistanyň paýtagty Ýerewanda, Wanadzor hem-de Gümri şäherlerinde geçiriljek medeni çäreleriň çäklerinde artistleriň çykyşlary, türkmen Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna hem-de Türkmenistanda yglan edilen Bitaraplyk we parahatçylyk ýylyna bagyşlanan konsert, Türkmenistanyň amaly-haşam sungatynyň eserleriniň we muzeý gymmatlyklarynyň sergisi guralar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Milli bahar baýramy mynasybetli çäreleri geçirmek meselesiniň üstünde durup geçmek bilen, parahatçylygy, abadançylygy we agzybirligi alamatlandyrýan bu baýramçylygyň milli däp-dessurlara laýyklykda, aýratyn giň gerim bilen, şowhun-şatlyk, ýokary guramaçylyk derejesinde ruhubelentlikde bellenilmegini üpjün etmek barada anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz dünýä bileleşiginiň ýurtlary bilen dostluk we özara ynama esaslanýan gatnaşyklary pugtalandyrmakda ynsanperwerlik gatnaşyklarynyň möhüm ähmiýetiniň bardygyna ünsi çekip, milli medeniýeti hem-de sungaty ösdürmäge we özara baýlaşdyrmaga, giňden tejribe alyşmaga hem-de Ýer ýüzünde türkmen halkynyň ruhy mirasyny wagyz etmekde halkara çärelerini geçirmegiň wajypdygyny belläp, Ermenistan Respublikasynda Türkmenistanyň Medeniýet günlerini ýokary derejede guramak barada wise-premýere degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamuhammedow “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamsyny” üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 20 ýyllygyna taýýarlyk görmegiň çäklerinde, Aşgabat şäheriniň Köpetdag etrabynda geçirilýän işler barada hasabat berildi. Meýilnama laýyklykda, bu ýerde ozal bar bolan binalaryň durkuny täzelemek we gaz, energetika düzümlerine, awtoulag ýollaryna degişli täze desgalary, ýaşaýyş jaýlaryny gurmak işleri amala aşyrylýar.
Tutuşlygyna Köpetdag etraby boýunça 2015-nji ýylda dpesgalaryň we binalaryň 38-sini gurmak hem-de dürli maksatly desgalaryň 11-siniň durkuny täzelemek, şeýle hem 597 ýaşaýyş jaýynyň fasatlaryny täzelemek bilen düýpli abatlamak meýilleşdirilýär. Häzirki wagtda olaryň 25-sinde durkuny täzelemek işler tamamlanylyp, 44-sinde işler dowam etdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýangyç-energetika toplumynyň kärhanalarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça birnäçe tabşyryklary berdi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu strategiki ähmiýetli toplumy ösdürmek, nebitiň we gazyň çykarylyşyny hem-de gaýtadan işlenilişiniň möçberlerini artdyrmak, nebit önümleriniň köp görnüşlerini öndürmek üçin Türkmenistanyň çäksiz mümkinçilikleri bar.
Milli Liderimiz paýtagtymyzyň Köpetdag etrabynyň çäklerini abadanlaşdyrmak, gaz we elektrik üpjünçiliginiň şäher ulgamyny täzelemek, jaýlaryň durkuny täzelemek babatynda bu işe gözegçilik edýän wise-premýerler B.Hojamuhammedowa we M.Artykowa degişli görkezmeleri berdi.
Soňra döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň milli ykdysadyýetiň senagat pudagyna gözegçilik edýän orunbasary B.Ereşowa söz berdi. Wise-premýer hasabat bermegiň barşynda 13-14-nji martda Ýaponiýa iş saparynyň jemleri, şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzda öndürilýän sementiň nyrhyna täzeden seretmek babatda ozal beren tabşyrygynyň ýerine ýetirilişi hem-de Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabyny abadanlaşdyrmagyň meýilnamasy boýunça alnyp barylýan işler barada aýtdy.
Hasabatyň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa iş saparynyň barşynda türkmen wekiliýetiniň agzalarynyň ýolbaşçylary hem-de hünärmenleri bilen duşuşyklaryň geçirilendigi aýdyldy.
Gepleşikleriň barşynda Ýaponiýanyň işewür toparlarynyň wekilleri Türkmenistanyň himiýa pudagyna degişli kärhanalary gurmak baradaky taslamalary amala aşyrmak boýunça netijeli we özara peýdaly hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi babatda aýratyn gyzyklanma bildirdiler. Duşuşyklarda Garabogazköl aýlagynda gidromineral serişdeleri bilelikde toplumlaýyn özleşdirmegiň, natriý sulfatynyň we dürli himiýa önümleriniň önümçiligini ýola goýmagyň, bu taslamanyň amala aşyrylmagy üçin dünýäde belli kompaniýalaryň has öňdebaryjy tehnologiýalaryny hem-de enjamlaryny ulanmagyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mary şäherinde mineral dökünleri we himiýa önümini öndürmek boýunça toplumy gurmak babatda Çarçuwaly ylalaşygyň degişli taslamasy taýýarlanyldy.
Duşuşyklaryň barşynda türkmen tarapy ýaponiýaly hyzmatdaşlaryň pudakda gurulmagy meýilleşdirilýän beýleki täze kärhanalaryň – Türkmenabadyň himiýa zawodynda konsentrirlenen fosfor dökünlerini öndürmek boýunça bölümi, Balkan welaýatynda kaustik sodasyny we hlor öndürýän zawody hem-de ýod we brom öndürýän zawody gurmak boýunça taslamalara gatnaşmagyny teklip etdi.
Hasabat bermegiň barşynda duşuşyklarda ýaponiýaly önüm öndürijilere “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň kärhanalarynda öndürilýän türkmen tehniki ýoduny ýerlemegiň mümkinçiliklerine aýratyn üns berlendigi hem-de Ýaponiýada bu önüme uly isleg bildirilýändigi bellenildi.
Ikinji mesele boýunça durlup geçilip, gurulýan desgalary göwnejaý hilli gurluşyk serişdeleri bilen üpjün etmek maksady bilen, Baharlynyň, Lebabyň we Balkanyň sement zawodlarynyň binýadynda, şeýle hem welaýatlaryň we etraplaryň merkezlerinde sementi hem-de beýleki gurluşyk serişdelerini ýerlemek boýunça ýöriteleşdirilen söwda dükanlarynyň açylandygy habar berildi. Şeýle hem Türkmenistanyň Senagat ministrliginiň kärhanalary tarapyndan öndürilýän sementiň öňki bahasyna täzeden garaldy.
Hasabatyň çäklerinde Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20 ýyllygynyň bellenilmegine taýýarlyk görmegiň çäklerinde degişli meýilnama laýyklykda, Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynda alnyp barylýan işleriň barşy barada aýdyldy. Şunuň bilen baglylykda, etraby abadanlaşdyrmak, ýaşaýyş jaýlaryny we beýleki binalary abatlamak, degişli düzümi, şol sanda inženerçilik-aragatnaşyk ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça görülýän çäreler barada aýdyldy.
Häzirki wagta çenli binalaryň 42-si abatlanyldy. Hususy ýaşaýyş jaýlaryny abatlamak, binalaryň, bazarlaryň we söwda merkezleriniň durkuny täzelemek işleri alnyp barylýar hem-de etrabyň çäginde arassaçylygy we tertibi üpjün etmek boýunça yzygiderli çäreler görülýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe senagat pudagynyň ösüş babatda hil taýdan täze derejä ýetirýändigini we munuň, hususan-da, köpsanly senagat desgalarynyň, şol sanda himiýa senagatynda kärhanalaryň ulanmaga berilmegi arkaly tassyklanýandygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň bu ugurdaky gatnaşyklaryň giňeldilmegine uly gyzyklanma bildirmeginiň hem-de ýerli tebigy serişdelerden netijeli peýdalanylmagyna, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we innowasiýalaryň çekilmegine gönükdirilen bilelikdäki amatly taslamalaryň amala aşyrylmagynyň muňa aýdyň şaýatlyk edýändigini belledi. Milli Liderimiz pudagyň öňünde goýlan wezipeleri berjaý etmek üçin dünýäniň, şol sanda Ýaponiýanyň öňdebaryjy senagat kompaniýalarynyň örän uly ylmy-önümçilik we tehnologik mümkinçiliklerinden doly peýdalanmagyň möhümdigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz tutuş ýurdumyz boýunça dürli maksatly binalary we desgalary gurmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli işleriň hajatlary üçin sementiň öndürilişini mundan beýläk-de artdyrmagyň wajypdygyna ünsi çekip, ilatymyzy sement bilen elýeterli bahadan üpjün etmek hem-de onuň bahasyny düzgünleşdirmek maksady bilen, sementiň ilata satylmagynyň 1 tonnasynyň häzirki hereket edýän 330 manat bolanlygyndan täze nyrhyň 175 manat möçberinde bellenilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny belledi hem-de muňa berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Türkmen döwletiniň Baştutany Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabyny abadanlaşdyrmak, ýaşaýyş jaýlaryny we paýtagtymyzdaky düzüme degişli beýleki desgalary bezeg babatda göwnejaý görnüşe getirmek boýunça göz öňünde tutulan ähli abatlaýyş işlerini bellenilen möhletlerde we oňat hilli geçirmegiň möhümdigine ünsi çekip, wise-premýerler B.Ereşowa we
S.Toýlyýewe şu ugura degişli anyk tabşyryklaryň birnäçesini berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Taganow gözegçilik edýän toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň Söwda we daşary-ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara peýdaly gatnaşyklary ösdürmek barada alyp barýan işler hakynda hasabat berdi.
Şeýle hem wise-premýer şu ýylyň 25-27-nji martynda paýtagtymyzdaky Sergi köşgünde Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada aýtdy. Habar berlişi ýaly, sergide daşary ýurtlaryň hem-de ýurdumyzyň hususy kärhanalarynyň önümleri we hyzmatlary görkeziler. Onuň barşynda ugurdaş maslahat, tejribe alyşmak, gülleri we baglary ösdürip ýetişdirmek hem-de seýilgäh-bezeg işleri boýunça täze tehnologiýalaryň tanyşdyrylyşyna bagyşlanan çäreler meýilleşdirildi.
Şeýle hem Kagyz önümçilik kombinatynda täze önümçiligi ýola goýmak bilen baglanyşykly meseleler barada habar berlip, bu ýerde çykarylan ýazuw kagyzlarynyň görnüşleri döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Hasabatyň çäklerinde 24-nji martda Aşgabatda türkmen-fin işewürler maslahatyny geçirmäge görülýän taýýarlyk barada habar berildi. Onuň çäklerinde ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkiçililiklerini durmuşa
geçirmäge hem-de söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge bolan täzeçe çemeleşler we täze işläp taýýarlamalar barada aýdyldy.
Soňra wise-premýer Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynyň çäklerini abadanlaşdyrmak boýunça 2015-nji ýylda meýilleşdirilen işler barada hasabat berdi. Şu döwürde ýaşaýyş jaýlarynyň 146-sy düýpli döwrebaplaşdyrylar. Haly fabriginiň gurluşygy, iri panelli jaý gurluşygy kärhanasyny, başga-da, birnäçe pudaklaýyn düzümleriň binalaryny, söwda bazarlaryny abatlamak işleri tamamlanar. Şeýle hem jaýlaryň daş görnüşi döwrebaplaşdyrylar, etrabyň çäginde abadanlaşdyrylyş işleri alnyp barlar. Ählihalk ýowar gününde 7 müň düýp bag nahallary oturdylar. Häzirki döwürde etrabyň çäklerinde abadanlaşdyrmak boýunça toplumlaýyn işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow söwda-ykdysady ulgamdaky ilkinji nobatdaky wezipeleri kesgitlemek bilen wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi. Kagyz önümçilik kombinatynyň işi babatynda onuň kuwwatlyklaryny doly ulanmagyň, häzirkizaman tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmagyň netijeli ýollaryny gözlemek boýunça maslahatlaryny aýtdy.
Milli Liderimiz türkmen-fin işewürler maslahatynyň hem-de Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisiniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berip, bu çäreleriň baş maksadynyň ýygjam hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ýola goýmakdan, üstünliklerimizi beýan etmekden we beýleki ýurtlaryň öňdebaryjy tejribeleri bilen tanyşmak üçin zerur şertleri üpjün etmekden ybaratdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň Abadan etrabynyň ösüşi we abadanlaşdyrylyşy bilen baglanyşykly meseleleriň üstünde durup geçmek bilen, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa hem-de wise-premýer P.Taganowa ýüzlenip, etrabyň durmuş-ykdysady düzümini gowulandyrmak, durmuş ulgamyny işjeňleşdirmek boýunça toplumlaýyn çäreleri durmuşa geçirmekde ulgamlaýyn çemeleşmeleriň hem-de anyk ýörelgeleriň işlenip taýýarlanylmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiz bu babatda ilatyň döredijilikli zähmeti, oňaýly ýaşaýşy we dynç alşy üçin amatly şertleri döretmek, ähli ugurlar boýunça durmuş ulgamynyň ýokary ölçeglerini kemala getirmek, şähergurluşyk we bezeg meselelerinde kämil çemeleşmeleri üpjün etmek boýunça zerur çäreleriň görülmelidigini belledi hem-de bu etraby abadanlaşdyrmagyň meýilnamasynyň ýerine ýetirilmegine gözegçilik edýän jogapkär ýolbaşçylara degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew milli Liderimiziň tabşyrygyna laýyklykda, degişli ministrlikler, pudak edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2015-2020-njy ýyllar üçin döwlet maksatnamasynyň” taslamasynyň işlenip taýýarlanylandygy barada habar berdi. Maksatnamada ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň möhüm ugurlary, maksatlary we wezipeleri hem-de ony durmuşa geçirmegiň anyk ýollary beýan edilýär. Şeýle hem onda ýaşlaryň hukuk we durmuş goraglylygy, döwlet goldawy görkezilýär.
Maksatnamanyň durmuşa geçirilmegi ýaşlaryň ýokary ahlak, köptaraply, beden taýdan sagdyn we ruhy taýdan baý esasda terbiýelenip ýetişdirilmegini, ýaşlaryň döwrebap ýokary hilli bilim almagy, jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagy üçin möhüm şertleriň döredilmegini üpjün eder. Ýurdumyzyň raýatlarynyň hünär saýlamakda, kärini özleşdirmekde we işe ýerleşmekde, olaryň bilime, ylma bolan gyzyklanmalaryny höweslendirmekde döwlet tarapyndan uly goldaw berilýär. Şunda ýaşlaryň arasynda sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmegi, watansöýüjilik ruhunda terbiýelenilmegi we sazlaşykly ösüşi bilen bagly meseleler ilkinji orunda goýulýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormaty Prezidentimiziň garamagyna “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2015-2020-njy ýyllar üçin döwlet maksatnamasyny tassyklamak hakynda” kararyň taslamasy hödürlenildi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Watanymyzyň geljegi bolan ýaş nesilleriň abadançylygy hakyndaky aladanyň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýokarda agzalan maksatnamanyň ýaşlaryň bilim we döredijilik mümkinçiliklerini, ukyplaryny doly durmuşa geçirmegi, bilim we hünär eýeleri bolmagy, ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça giň möçberli meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegine işjeň gatnaşmagy üçin oňaýly şertleri üpjün etjekdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz döwletimiziň mundan beýläk-de ýaş raýatlary goldamak boýunça yzygiderli çäreleri amala aşyrjakdygyny belläp, bu resminama gol çekdi hem-de degişli meseleleriň wagtynda durmuşa geçirilişine yzygiderli gözegçilik etmek barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy
Ş. Durdylyýew garamagyndaky düzümleriň işleri hem-de türkmen paýtagtyny abadanlaşdyrmak boýunça ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.
Aşgabat şäheriniň etraplarynda ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamalaryny amala aşyrmagyň çäklerinde paýtagtymyzyň ýaşaýyş-durmuş düzümini, ulag-aragatnaşyk we inženerçilik ulgamyny, aragatnaşyk we energetika ulgamlaryny, jemagat hojalygyny toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak işleriniň alnyp barylýandygy hasabatda aýdyldy. Häzirki güne çenli ýaşaýyş jaýlarynyň 2269-syndan 352-siniň durkuny täzelemek işleri tamamlandy. Aşgabat şäheriniň häkimligi tarapyndan köp gatly we açyk görnüşli awtoduralgalary gurmak boýunça degişli işler geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Aşgabady ösdürmegiň meseleleriniň ýakyn geljekde ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda durýandygyny hem-de şu işlere jogap berýän ähli düzümler bilen utgaşykly hereket etmegiň möhümdigini belledi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini özgertmek boýunça meýilnamalaryň bellenilen möhletlerde we oňat hilli ýerine ýetirilmegine berk gözegçiligiň üpjün edilmeginiň wajypdygyna ünsi çekip, wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow gözegilik edýän ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi tarapyndan Hazar deňziniň düýbünden “Türkmenbaşy (Türkmenistan) -- Baku (Azerbaýjan Respublikasy)” optiki süýümli aragatnaşyk ulgamyny çekmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi. Bu işi ýerine ýetirmek boýunça 2010-njy ýylyň noýabr aýynda Baku şäherinde geçirilen Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-azerbaýjan toparynyň ikinji mejlisinde ylalaşyk gazanyldy.
“Türkmenistany 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasynda” Türkmenistanda Internet ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek we döwrebaplaşdyrmak boýunça ýurdumyzyň ulag-aragatnaşyk ulgamynyň öňünde durýan wezipeler kesgitlenildi. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň baglaşan şertnamalaryna laýyklykda, Gazagystan, Özbegistan, Eýran, Owganystan ugurlary boýunça optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlary hereket edýär. Täze ulgamyň çekilmegi Internet akymlaryň tizligini ýokarlandyrmaga, optiki-süýümli ugurlary döwrebaplaşdyrmaga, şol sanda Ýewropa we Aziýa ýurtary bilen aragatnaşygy yzygiderli ýola goýmaga mümkinçilik berer.
Hasabatyň çäklerinde Aşgabat şäheriniň Berkararlyk etrabyny abadanlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada aýdyldy. Etrabyň çäklerinde döwlet ýaşaýyş gaznasyna degişli ýaşaýyş jaýlarynyň 1042-si, jaýlaryň 369-sy hem-de dürli ministrliklere we pudak edaralaryna degişli edara binalarynyň 171-si bar. Işlenip taýýarlanylan meýilnama laýyklykda, etrapda umumy uzynlygy 16,29 kilometr bolan ýollary döwrebaplaşdyrmak we abatlamak boýunça zerur çäreler durmuşa geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz telearagatnaşyk pudagynda ýokary tehnologiýaly ulgamyň bolmagy ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşiniň we halkara hyzmatdaşlygynyň üstünlikli dowam etmeginiň möhüm şertidigini belläp, pudagyň mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmagynyň, iň täze tehnikalary, enjamlary we kämil tehnologiýalary ornaşdyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde Internetiň we döwrebap tehnologiýalaryň her bir raýatymyz üçin elýeterli bolmagy ugrunda ähli zerur şertler döredilýändigini aýtdy. Milli Liderimiz telearagatnaşyk ulgamynyň yzygiderli ösdürilmegine uly ähmiýet berilýändigini ýene bir ýola nygtap, wise-premýere alnyp barylýan işleriň ýokary hil derejesini üpjün etmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz paýtagtamyzyň Berkararlyk etrabyny abadanlaşdyrmak boýunça zerur işleriň geçirilmeginiň wajypdygyny aýdyp, gurluşyk işleriniň depginini güýçlendirmegiň hem-de olaryň hiline berk gözegçilik etmegiň möhümdigini belläp, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Döwlet Baştutanymyz halkymyz we onuň abadançylygy hem-de rowaçlygy baradaky aladanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biridigini aýratyn nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Artykow Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we gumanitar hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň Aşgabatda geçirilen birinji mejlisiniň jemleri baradaky hasabat bilen çykyş etdi. Şol mejlise iki ýurduň birnäçe döwlet düzümleriniň, hem-de işewür toparlarynyň ýolbaşçylary we wekilleri gatnaşdylar.
Hökümetara toparynyň birinji mejlisiniň gün tertibine ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyga degişli meseleleriň giň toplumy girizildi, şunda ýangyç-energetika toplumy, lukmançylyk, oba hojalygy, senagat, ylym-bilim we syýahatçylyk ulgamlary we başga-da birnäçe pudaklar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary hökmünde görkezildi. Gyrgyz Respublikasyna azot dökünlerini, nebit önümlerini eksport etmek barada ylalaşyk gazanyldy, türkmen elektrik energiýasyny ibermegiň, ulag-aragatnaşyk ulgamyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmegiň geljegine garaldy.
Şeýle hem hasabat bermegiň barşynda Aşgabat şäheriniň köçeleriniň durkuny täzelemek boýunça amala aşyrylýan işler barada aýdyldy. 2015-2016-njy ýyllarda paýtagtymyzy ösdürmegiň meýilnamasyna laýyklykda, awtoulag ýollarynyň 59,7 kilometriniň döwrebaplaşdyrylmagynyň göz öňünde tutulandygy aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Orta Aziýa sebitindäki ýurtlar bilen dostlukly gatnaşyklary hemmetaraplaýyn pugtalandyrmagyň we ösdürmegiň Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyga, parahatçylyk söýüjilige, sebit we halkara derejesinde giň hyzmatdaşlyk edilmegine mahsus ýörelgeler esasynda amala aşyrýan daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we gumanitar hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň birinji mejlisiniň ähmiýetini belläp, wise-premýere bu babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz paýtagtymyzda awtoulag ýollarynyň düzümini ösdürmek barada aýdyp, häzirki wagtda awtoulag ýollaryny çekmek boýunça täze taslamalaryň giň gerim bilen durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýokary tizlikli awtoulag ýollarynyň milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de sazlaşykly ösüşi üçin örän möhüm ähmiýetlidigini aýdyp, ýol-ulag düzümini kämilleşdirmek bilen bagly wezipeler berjaý edilende degişli düzümleriň sazlaşykly işlemegini üpjün etmegiň wajypdygy barada wise-premýere tabşyryk berdi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisine çagyrylan Türkmenistanyň jemagat hojalygy ministri K.Gurbanow Aşgabat şäheriniň etraplarynda 2015-2016-njy ýyllar üçin iş meýilnamasyny ýerine ýetirmegiň barşy barada hasabat berdi.
Şu iki ýylyň dowamynda Aşgabat şäheri boýunça Jemagat hojalygy ministrliginiň hasabynda duran ýaşaýyş jaýlarynyň 3639-synyň, şu ýylyň dowamynda bolsa 2073-siniň durkuny täzelemek we abatlamak meýilleşdirildi. Paýtagtymyzyň ähli etraplary boýunça aýlyk iş meýilnamasynyň tertibi düzüldi. Oňa laýyklykda, 370 desganyň 230-synda abatlaýyş işleri tamamlandy.
Mundan başga-da, ýaşaýyş jaýlarynyň durkuny täzelemek bilen bir hatarda, umumy uzynlygy 50 kilometrden gowrak bolan paýtagtymyzyň şaýollarynyň we köçeleriniň 20-siniň durkyny täzelemek,
inženerçilik-tehniki ulgamy abatlamak, suw beketleriniň 100-sinde abatlaýyş işleri geçirmek, seýilgähleriň 5-sini döwrebaplaşdyrmak göz öňünde tutulýar. Häzirki döwürde seýilgähleriň 2-sinde degişli işlere girişildi. Şäherde gök zolaklary döretmek üçin zerur bolan nahallar bilen üpjün etmek üçin Ruhabat etrabynda iki we Arçabil etrabynda bolsa bir ýyladyşhanalaryň gurluşygy öz öňünde tutuldy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, şäher hojalygynyň işini guramak boýunça alnyp barylýan işleriň döwrüň talabyna laýyk gelmeýändigini belledi we jemagat hojalygy düzüminiň işine düýpli nägilelik bildirdi. Milli Liderimiz ministrden ähli gulluklaryň we düzümleýin bölümleriň jemagat hojalygy boýunç hyzmatlary wagtynda ýerine ýetirmek, elektrik energiýanyň, suwuň we beýleki zerurlyklaryň bökdençsiz üpjünçiligini ýola goýmak, ulag-ýol ulgamyny oýlanyşykly ösdürmek boýunça alnyp barylýan işlere gözegçiligi güýçlendirmegi talap etdi. Hormatly Prezidentimiz hojalygyň degişli ministrlikler we ugurdaş düzümler bilen sazlaşykly iş alyp barmagyna ünsi çekip, seýilgäh zolaklaryna ideg edilişi, çäkleriň abadanlaşdyrylyşy, arassaçylygyň, ekologiýa kadalarynyň üpjün edilişi bilen baglanyşykly meselelere jogapkärçilikli çemeleşmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz ýaşaýyş toplumlarynda, dynç alyş zolaklaryny, amatly gatnaw ýollaryny, hyzmatlar ulgamy desgalaryny we beýlekileri hem hasaba almak bilen, toplumlaýyn ýaşaýyş-durmuş düzümlerini döretmek meselelerine ünsi çekdi. Bularyň ählisi sazlaşykly şäher gurşawyny döretmelidir diýip aýtmak bilen, milli Liderimiz jaýlaryň we desgalaryň daşky bezegini döretmegiň, ýaşaýyş toplumlaryndaky jaýlaryň daşaky keşbiniň bezeg aýratynlygynyň sazlaşygyna päsgel berýän ähli desgalaryň sökülip aýrylmagynyň zerurdygyny aýtdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz wise-premýerler Ş.Durdylyýewe hem-de M.Artykowa, jemagat hojalygy ministri K.Gurbanowa Gülçülik we bagçylyk boýunça halkara sergisiniň hem-de maslahatynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmäge işjeň gatnaşmagy tabşyrdy we bu çärä jemagat hojalygy gullugynyň, dürli guramalaryň, bezeg işgärleriniň, ösümçilikleriň we şu pudak bilen baglanyşykly beýleki hünärmenleriň çagyrylmalydygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz olaryň daşary ýurtly kärdeşleri bilen tejribe alyşmagynyň ýurdumyzda bag-seýilgäh sungatynyň ösdürilmeginde döredijilik we tehnologik derejesini ýokarlandyrmak üçin möhüm ähmiýetiniň boljakdygyny aýtdy. Hormatly Prezidentimiz şunuň ýaly gatnaşyklaryň iri baýramçylyk çäreleriň-dabaralaryň bezegine, durmuş gurşawynyň gözellik derejesiniň häzirkizaman ýörelgelerine laýyk getirilmegine bolan täze başlangyçlaryň, taslamalaýyn çözgütleriň we çemeleşmeleriň döremegine ýardam etjekdigini belledi.
Mejlisiň ahyrynda döwlet Baştutanymyz baýramçylyk barada durup geçdi. Milli Liderimiz gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan Nowruz baýramynyň adamzadyň umumy gymmatlydygyny, medeni mirasydygyny aýtdy. Bu baýramçylyk halklary dost-doganlyga, parahatçylyga we abadançylyga çagyrýar. Ata-babalarymyz Nowruzy bagtyýarlygyň, ynsanperwerligiň we gözelligiň baýramy hökmünde garşylapdyrlar. Häzirki wagtda türkmen halky bu gadymy baýramyň ähmiýetine uly sarpa goýýar, ony ruhy baýlygymyzyň, milli medeniýetimiziň aýrylmaz bölegi hökmünde kabul edýär.
Birleşen Milletler Guramasy bu baýrama halkara derejesini berdi. Häzirki wagtda Nowruz baýramy dünýäniň onlarça ýurdunda giňden we dabaraly bellenilýär. Bu baýram adamzadyň medeni mirasynyň, köpasyrlyk däp-dessurlarynyň umumylygyny we bitewüligini alamatlandyrýar.
Milli Liderimiz ýygnananlaryň ählisini we olaryň üsti bilen tutuş türkmen halkyny Milli bahar baýramy bilen gutlap, berk jan saglyk, bagt we abadançylyk arzuw etdi.
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde şeýle hem döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meseleleriniň birnäçesine garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidenti mejlisi tamamlamak bilen, oňa gatnaşýanlaryň ählisine berk jan saglyk, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hem-de halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Onkologik barlag
Dr. Serdar Gulgeldiýew
Täze ýylyň öň ýanyndaky aýlarda Türkmenistanda ýaş-u-garry aýallaryň ählisini aýal ugry boýunça barlagdan geçirmek hökmany çärä öwrüldi.
«Ýekeje aýal maşgala hem barlaga barman galmaly däldir» diýip, ýurduň oba-şäherleriniň maşgala lukmanlary öz garamagyndaky maşgalalara ýeke-ýekeden tabşyryp çykdylar. Barlaglar häzirki günlere çenli dowam edýär.
«Bu barlagyň sebäbi soňky döwürlerde aýallaryň ýatgylarynda onkologik keselleriň ýüze çykmasynyň köpelýänligi üçindir» diýip, lukmanlar barlagyň sebäbini düşündirýärler.
Ýöne haýsydyr bir saglyk öýlerinde analiz alnany bilen onkologik keseliň ýüze çykarylyp bilinmejegi, bu barlagyň aňyrsynda hapa jynsy kesellileri anyklamak meselesiniň barlygy ilat arasynda öňe sürülýär. Sebäbi onkologik keselleri anyklamak işleriniň ýurduň onkologiýa ylmy-barlag institutynda geçirilýändigini köplere mälim.
Metbugatda ýa-da köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýüze çykýan waka hakdaky hakykat aýdylmasa, ilat arasynda dürli gybat-gürrüňler ýaýramagyna getirýär.
Hakykat aýdylsa-da, aýdylmasa-da, hökümet tarapyndan halkyň şeýle, köpçülikleýin halda barlagdan geçirilmegini guramak gowy zat. Şeýle başlangyçlaryň başga keseller babatda-da gurnalmagy zerur.
Umuman alanyňda, türkmenler tä keselläp, başyny ýassyga goýýança lukman gözegçiliginden geçip ýörmegi halamaýar. Soňky döwürlerde nerw keselleri köp ýüze çykýar. Ysmaz bolup ýykylýanlar diňe bir ýaşy geçen adamlaryň arasynda däl, eýsem ýaşlaryň arasynda-da örän kän. Nerw kesellileriň köplügi sebäpli, näsag koýkalary ýetmän, bu kesele sataşýanlar dessine keselhanalara ýerleşip bilmeýärler.
Diňe kesele sataşanlary anyklamak ýetirlik däl. Anyklanýan keselleriň, mysal üçin nerwi, ysmaz, onkologik keselleriň ýüze çykmasynyň sebäpleri hem anyklanaýsa gowy bolardy. Onkologik keselleriň näme sebäpden ýüze çykýanyny anyklamak heniz dünýä medisina ylmyna başartmasa-da, nerw hem ysmaz keselleriniň durmuşdaky ýetmezçilikler sebäpli bolýanyna sada adamlar hem düşünýärler. Ýöne näsagy bejereniňden, adamlar şeýle kesellere sataşmaz ýaly, olaryň hal-ýagdaýlaryny gowulamagyň ýollary gözlense-de gowy bolardy.
Käbir lukmanlaryň gürrüňlerine görä, şu ýyldan başlap, Türkmenistanda çaga onkologik kesellerini mugt bejermek göz öňüne tutulýar. Ýagdaý bolsa, bejerip bolmaýan bu kesel üçin çykdaýjylary ulular meselesinde-de aýyrmak gerek. Sebäbi sagalmajagyny bilip duran adamlara ummasyz pullary çykarmak has agyr düşýär.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


text:
Hormatly lukman! Meniň egnim çykýar we bu hadysa mende mydama gaýtalanyp dur. Men näme edemde bu ýagdaý aýrylar? Sizden maslahat bermegiňizi haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň beýan eden ýagdaýyňyza "egniň gaýtalanýan çykygy" diýilýär. Egin bogny bedende iň köp hereket edýän bogundyr. Gaýtalanýan çykyk diýip, şikesden soň emele gelen ilkinji çykykdan soň gaýtadan dörän çykyga aýdylýar. Käbir adamlarda bu görnüşli çykygyň ýygylygy günde bir näçe gezege çenli hem ýetýär. Her gezekki çykykdan soňra bogundaky üýtgeşmeler artyp, çykyklaryň ýygylygy has köpelip başlaýar. Gaýtalanýan çykyklar köplenç 20 ýaşa çenli ýaş adamlarda duşýar.
Sebäpleri:
► Ilkinji çykygyň agyr ýagdaýda bolmagy;
► Ilkinji çykygyň ýeterliksiz derejede bejerilmegi;
► Lukmançylyk kömegine giç ýüz tutulmagy;
► Immobilizasiýanyň (gips, berkitmeler, daňylar) wagtyndan ir aýrylmagy.
Bejergi çäreleri
Gaýtalanýan çykyklar näsagda ýylda 2 gezekden köp bolsa, onda göniden – göni operatiw bejergä görkezme bolýar. Operatiw bejergi usullaryň häzirki döwürde 300-den gowragy belli bolsa hem, iň amatlysy utgaşdyrlan usul bolup durýar. Operatiw bejergi we maslahat üçin Siz trawmatolog lukmana ýüz tutmaly bolarsyňyz.
Operasiýadan soňky döwürde gaýtadan dikelme döwrüniň (reabilitasiýa) geçişine uly üns berilmelidir. Reabilitasiýanyň maksady – egniň myşsalaryny berkitmekdir. Dikeldilme döwrüniň möhleti 2–4 aý aralygynda geçip, 6 aýdan soň bognuň doly möçberde işjeňligini ýüze çykaryp bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanda daşary ýurtda okuwyny tamamlaýan ýaşlary işe ýerleşdirmek boýunça döwlet derejesinde oňyn işleriň edilýändigini aýtmak gerek. Mysal üçin, daşary ýurtda okuwyny tamamlap gelen ýaşlaryň diňe soňky bir ýylyň dowamynda ýüzlerçesiniň işe ýerleşendigini ýurdumyzdaky zähmet biržasynyň ýerli işgärlerenden alan maglumatymyza esaslanyp aýdyp biljek. Ýöne daşary ýurtda okuwyny tamamlap gelen ýaşlaryň özleriniňem işe ýerleşmek, alan diplomyny ykrar etdirmek üçin aýgytly hereket etmegi zerur. Eýsem, daşary ýurtda okap diplom alan ýaşlar bu ugurda nähili tagallalar etmeli?! Şu sowala jogap bermek diňe bir okuwyny tamamlan ýaş hünärmenlerimizi däl, daşary ýurtda okaýan ýaşlarymyzy hem gyzyklandyrsa gerek. Şonuň üçin bu makalamda şu sowala jogap bermegi makul bildim.
Daşary ýurtda okap hünär eýesi bolan ýaşlar önümçilikde işlejek bolsalar ýaşaýan etrabynyň, gowusy welaýatynyň zähmet birjasyna ýüz tutsa, onuň işe erleşmegi has çaltlaşar, çünki welaýat zähmet biržasynda şol welaýata degişli her bir etrapda haýsy iş orunlara adam gerekdiginiň anyk maglumaty bar eken. Mysal üçin, häzir Akbugdaý etrabynyň zähmet biržasynda ýüze golaý, Ahal welaýatynyň zähmet birjasynda bolsa 500 gowrak iş ornunyň boş durandygyny anyk bilýärin. Hatda geçen ýyl döwlet derejesinde Aşgabat şäherimizde adamlary işe ýerleşdirmek boýunça iki gezek boş iş orunlaryny tanyşdyryş ýarmarkasy geçirildi, hut şol geçirilen çärede hem daşary ýurt diplomly ýaş hünärmenlerimiziň birnäçesi işli boldular. Elbetde, ýaşlaryň işe ýerleşmegi üçin döwlet derejesinde alnyp barylýan işleri türkmen metbugaty, habar beriş serişdeleri wagyz etseler gowy bolardy, ýöne olar bu döwlet ähmiýetli işi wagyz etmekdenem köplenç halatda düşnüksiz sebäbe görä sowa geçýärler, bu mesele hakynda dymylýar. Şonuň üçin işe ýerleşmek isleýän ýaş hünärmenlerimiz ýurdumyzda geçirilýän işe ýerleşmek bilen bagly döwlet çärelerinden gyzyklanyp, özleri habarly bolsalar, olaryň işe ýerleşmegine hem peýdasy degerdi.
Halk hojalygynda gurluşyk injeneri, proraby, elektrigi, awtomehanik, gidrotehnik ýaly hünärler boýunça iş orunlaryna zehinli hünärmenleriň ýetmezçilik edýändigini ýurdumyzyň dürli etrabynyň zähmet biržasynyň işgärleri maňa gürrüň berdiler. Şuny bellemek gerek, ilki bilen ýaş hünärmen daşary ýurtda alan diplomyny Türkmenistanyň Bilim institutynda döredilen döwlet toparynda tassyklatsa, onuň işe ýerleşmegi has aňsatlaşýar.
Türkmenistanda hereket edýän häzirki düzgüne görä, daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaşlaryň diplomyny ykrar etdirmegi zerur hasaplanýar. Ýöne 2011-njy ýylyň başyndan bäri bu berk düzgüniň belli bir derejede gowşadylandygyny duýmak mümkin.
Häzir Türkmenistanda iş alyp barýan daşary ýurt firmalarynda, hususy pudakda, käbir döwlet edaralarynda, hatda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ylmy edaralarynda hem daşary ýurtda ýokary bilime eýe bolup, alan diplomyny ykrar etdirmezden işläp ýörenler az däl. Ýöne daşary ýurtda alan diplomyňy ykrar etdirmezden iş tapmagyň çetindigini aýdýanlaram bar. Şonuň üçin daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaşlara ilki bilen alan ýokary bilimlerini ykrar etdirmegiň ugruna çykmagy maslahat berýärin.
Daşary ýurtda bilim alan ýaşlaryň diplomyny ykrar etdirmegi üçin Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Aşgabat şäherinde ýerleşýän Bilim institutyna ýüz tutmagy we şol ýerde özüniň daşary ýurtda haýsy okuw jaýyny tamamlandygyny, terjimehalyny beýan etmegi zerur. Türkmenistanyň Bilim institutynda daşary ýurt diplomlaryny ykrar edýän döwlet topary bar. Ol topar iýul-awgust aýlarynda, has dogrusy, ýaşlar diploma eýe bolup gelýän döwürleri ýüztutmalar esasynda doly güýjünde işleýär. Ýylyň beýleki döwürlerinde bolsa, ol döwlet toparynyň ýüztutmalaryň toplanyşyna laýyklykda iş alyp barýandygyny aýtdylar.
Diplomyňy ykrar etdirmek üçin öz eýe bolan hünäriňe mynasypdygyňy, türkmen dilini we halkymyzyň taryhyny ýokary bilimli ynsanyň derejesinde bilýändigiňi şol döwlet toparynyň öňünde söhbetdeşlik esasynda subut etmek zerur. Gürrüňdeşlikde indi “Ruhnamadan” hiç zat soralmaýar.
Döwlet edarasynda, şeýle hem ýurdumyzyň kanunyna laýyklykda iş alyp barýan daşary ýurt kompaniýalarynda we ýerli hususy firmalarymyzda üç ýyl işlän adamlaryň daşary ýurt diplomlary edara-kärhananyň ýolbaşçysy tarapyndan onuň hünärini bilýändigi kepillendirilse, gürrüňdeşlik geçirmezden, ykrar edilýär. Ýene bir bellemeli ýagdaý:2012 – 2013 - nji okuw ýylyndan daşary ýurtda diplom alan ýaşlar diplomyny ykrar etdirmek üçin ýüz tutan halatynda olara alan hünärinden, türkmen- döwlet dilimizden, taryhymyzdan baýry mugallym-professorlar ýörite sapak berýär eken. Has dogrusy, tejribeli mugallymlarymyz ýaşlaryň daşary ýurtda alan hünärini Türkmenistanyň ýerli ýagdaýyna görä nähili peýdalanmagyň ýoluny öwredýär hem olaryň ýerli şertlere çalt uýgunlaşmagyna, döwlet dilimizi we taryhymyzy özleşdirmegine ýardam berýärler.
Diplomy ykrar edilen adama Bilim ministriniň goly bilen ýörite ykrarnama berýärler. Ol ykrarnamanyň ýüzünde raýatyň haýsy daşary ýurt okuw jaýyna haçan girendigi, haýsy ýylda tamamlandygy takyk senesi bilen ýazylýar. Şol ykrarnamany alan raýat işe girende, ondan diplomy dälde, ykrarnamasynyň nusgasy diplomyň ýerine kabul edilýär.
Häzirlikçe daşary ýurtda diňe gündizki bölümde okuwyny tamamlanlara ykrarnama berilýär. Ýöne ýakyn wagtda daşary ýurtda gaýybana okuwyny tamamlanlara hem ykrarnamanyň beriljekdigine umyt edilýär. Ýöne daşary ýurt ýokary okuw jaýyny gaýybana tamamlap, döwlet edarasynda işläp ýörenleriň häzirem az däldigini bellemek isleýärin. Munuňam üstesine şu ýyldan ýurdumyzyň ýokary okuw jaýlarynda hem gündizki bölümden daşgary gaýybana, agşamky bölümleriň açyljakdygyna hem umut edilýär. Sebäbi „Ylym-bilim“ hakyndaky 2010-njy ýylda täze kabul eden kanunymyzda hem okuwlaryň gündizki, gaýybana hem agşamky bölümleri deň derejede ykrar edilýär.
Türkmenistanda döwletara şertnamanyň bardygyna-ýokdugyna garamazdan, öňki Soýuza girýän respublikalaryň, Ýewropa ýurtlarynyň, mahlasy daşary ýurtda döwlet tabynlygyndaky okuw jaýlaryny tamamlanlaryň diplomlary köplenç kabul edilip, olar ykrarnama almak üçin gürrüňdeşlige goýberilýär. Ýöne käbir hususy ýokary okuw jaýlaryny tamamlan ýaşlaryň uly kynçylyk bilen ýüzbe-ýüz bolmagy mümkin. Şonuň üçin daşary ýurda okuwa girjek ýaşlara diplom alandan soňra mesele bolmaz ýaly döwlet tabynlygyndaky ýokary okuw jaýlaryna okuwa girmegi maslahat berýärin.
Diplomy ykrar etdirmek üçin Türkmenistanyň Bilim institutyndaky döwlet toparyna ýüz tutup, söhbetdeşlikden geçip, ykrarnama alanlara öz ugurlaryndan ýaşaýan ýerleri boýunça iş hödürlenýändigini hem ýatlatmak isleýärin. Şol sebäpli daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaşlara hünärinden baş çykarýan bolsa hiç zatdan çekinmän, diplomyny ykrar etdirip, olaryň öz alan ylmy boýunça watana hyzmat etmeklerini arzuwlaýaryn.
Ýaş hänärmenler Aşgabatda ýa welaýat merkezlerinde daşary ýurt ýa hususy firmalarda işlemek isleýän bolsalar, olardan ýazgy soralmaýar. Eger-de, daşary ýurt diplomly ýaşlar Aşgabat şäherine ýazgysy bolmazdan, ylmy iş etmegi ýüregine düwen bolsa öz bilim alan ugrundan kämil baş çykaran halatynda Türkmenistan Ylymlar akademiýasynyň ylym edaralaryna işe ýerleşip bilerler.
Olar Ylymlar akademiýasynyň „Ýaş alymlar geňeşine“ ýüz tutmaly. Aşgabat şäherine ýazgysy bolmazdan, paýtagda ylmy iş etmek isleýän ýaş hünärmeniň öz ugrundan kämil baş çykarmagy zerur hasaplanýar. Esasanam, arap, pars, iňlis, ýewropa dillerini suwara bilýän, ýa nanatehnologiýadan baş çykarýan ýaşlary mümkin boldugyndan ylmy edaralar işe alýarlar, ýa-da şeýle ýaşlary öz bilim alan ugurlaryndan önümçilige işe ýerleşdirip, soňra olara daşaşgär hökmünde ylmy iş etdirýär ekenler. Daşary ýurtda 2004-2005-nji ýylda okuwyny tamamlan ýaşlaryň aspirantura girmek üçin şert bolan bäş ýyl iş staža eýe bolup, häzir aspiranturada okap ýörenlerem az däl. Tersine, aspiranturada okap ýören ýaş hünärmen bilen bile daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaş ýigitleriň käbiriniň bolsa „asla bize işe berenoklar“ diýen gürrüňe ynanyp, işe ýerleşmek hakynda alada etmän, alan hünärine dahyly bolmadyk işlerde, hatda lapykeçlige uçrap, ýokary bilimlidigine garamazdan, gurluşykda ýöneke gurluşykçy ýa taksiçilik edip ýörenlerem bar.
Häzir döwlet derejesinde kadrlar meselesiniň ýiti problemadygy boýun alynýar. Munuňam üstesine Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem daşary ýurtda okap, diplom alan ýaşlaryň işe ýerleşdirilmelidigini döwlet derejesinde degişli emeldarlara birnäçe gezek ýörite tabşyryk berdi. Geçen ýyl dekabrda geçirilen ilat ýazuwynyň esasynda daşary ýurtda hünär eýesi bolan ýaşlar anyklanyp, olaryň işe ýerleşmegi üçin ýerlerde döwlet derejesinde aladalaryň bardygyny açyk duýsa bolýar. Şonuň üçin daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaşlaryň işe ýerleşmegi üçin oňaýly şert döredi diýip ynam bilen aýtsa bolar. Emma gynansagam, daşary ýurtda okuwyny tamamlan ýaşlaryň bir bölegi häzirem köplenç halatda işe ýerleşmek üçin tanyş gözleýärler, ýöne ýurtdaky ýagdaýa görä, olar zähmet biržasyna ýüz tutsalar, şeýle hem öz hak-hukuklaryny gorap, alan diplomyny ykrar etdirmek hakynda alada etseler, hünärini gowy bilýän bolsalar päsgelçiliksiz işe ýerleşip bilerler.
Daşary ýurtda diplom alan ýaşlaryň işe ýerleşmegi ýa diplomyny ykrar etdirmegi üçin käbir ýerli emeldaryň günäsi bilen–has dogrusy, adam faktorynyň emeli päsleçiligi bilen belli bir kynçylyklaryň döremegi mümkin. Ýöne ol döredilýän kynçylykdan ýaş hünärmeniň ejizlemezligini isleýärin, çünki häzir döwlet derejesinde hünärini bilýän adamlara diplomyny daşary ýurtda alandygyna garamazdan, işe ýerleşmek üçin olara hem ýol açyk.
Ýene bir aýratyn bellemeli ýagdaý, Türkmenistanda aýlyk-günlük meselesidir. Elbetde, häzir Türkmenistanyň raýatlarynyň aýlygy ösen Ýewropa döwletleriniň raýatlarynyň aýlygyndan uly derejede tapawutly, üç-dört esse az. Ýöne biziň ýurdumyzda suw, gaz, toguň mugtugyny, haryt we kommunal bahalaryň Ýewropanyňkydan has arzandygyny gözöňünde tutsaň, Ýewropa ýurtlarynyň uly aýlygynyň tapawudy belli bir derejede azalar. Ýene bir bellemeli ýagdaý, biziň ýurdumyzyň raýatlarynyň zähmet öndürijiliginiň we zähmet döredijiliginiň Ýewropa raýatlarynyňkydan has pesdiginem boýun almak gerek.
Şeýlelikde biz Ýewropa raýatlarynyňky ýaly aýlyk almak üçin şolaryňky ýaly işlemegi, ýaşamagy hem öwrenmelidiris. Munuň şeýle bolmagy üçin daşary ýurtda, esasanam Ýewropa döwletlerinde okan ýaşlarymyzyň alan ylym-bilimlerini, ýokary derejede ýaşan ýaşaýyş durmuşlaryny ýerli ýagdaýymyzy nazara alyp, durmuşa ornaşdyrmaga ýardam etmekleri derwaýysdyr. Raýatlarymyz „döwlet maňa kömek eder“ diýen düşünjeden saplanyp, diňe öz ylym-bilimine daýanyp ýaşamalydygyna akyl ýetirende bizde hem zähmet öndürjiliginiň we döredijiliginiň netijesiÝewropanyňka barabar bolsa, diňe şonda aýlyk-günlüklerimiziň hem olaryňky bilen deňleşjekdigine ynam etse bolar. Has dogrusy, biziň Ýewropa raýatlary bilen deň derejede aýlyga eýe bolmagymyz üçin bazar ykdysatiýetiniň kanunlaryna görä ýaşap we işläp bilmegimiz zerurdyr.
Edil häzirki döwürde ýokary bilime eýe bolan raýatlarymyz öz ugrundan ýa şoňa ugurdaş hünär boýunça işe ýerleşse, müň manatdan iki müň manada (350-700 amerikan dollary) çenli aýlygy päsgelçiliksiz alyp biler. Eger ýaş hünärmen , arap, pars, iňlis, ýewropa dillerini suwara bilýän, ýa nanatehnologiýadan kämil derejede baş çykarýan bolsa olaryň nirede, haýsy edarada işleýändigine garamazdan, aýlyklarynyň üç müňden bäş-alty müň manada (müňden iki müň dollar) çenli bolýandygy hiç kim üçin gizlin zat däl. Elbete, hünärini suwara bilýän ýaşlarymyz şertnama esasynda öz işinden daşgary ikinji işde hem işläp bilýär. Garaz, häzir ýurdumyzda hünäriňden ussatlarça baş çykarsaň, işe ýerleşmek, ýokary aýlyk bilen işlemek mesele däl.
Şol sebäpli daşary ýurtda okaýan ýaşlarymyzyň diplomlaryny ykrar etdirmegi üçin ilki bilen eýe bolan hünärini suwara bilmegi, soňra bolsa onuň diplomyny ykrar etdirip, işe ýerleşmegi üçin alada etmegi zerur. Daşary ýurtda okaýan ýaşlarymyzyň ýurda dolanmagy ata watanymyzyň pajarlap ösmegine hem uly goşant bolar, çünki raýatlarymyzyň, esasanam ýaşlarymyzyň kämil ylym-bilme, ussat hünäre eýe bolmagy bilen biziň ýurdumyz ösen döwletleriň hataryna goşulyp biler. Ähli aýdanlarymyzy jemläp aýtmaly bolsa, Türkmenistan watanymyzyň gülläp ösmegi her bir raýatymyzyň aň-düşünjesine we yhlasyna baglydyr.
Daşary ýurtda hünär eýesi bolan ýaşlarymyz şu hakykata düşünip, hiç hili ikirjiňlemezden, dogduk diýaryna dolanyp, ýurdumyzyň gülläp ösmegine goşant etseler, olaryň watan öňündäki ogullyk borjuny berjaý etdikleri bolardy.


text:
Orsýet Ukrainanyň anneksiýa edilen Krym sebitine kämilleşdirilen S-400 howa goragy sistemasy bilen ýaraglandyrylan täze goşun birleşmesini ýerleşdirdi.
Orsýetiň döwlet mediasynyň 13-nji ýanwardaky habarlaryna görä, Moskwa Sewastopol şäheriniň daşynda täze diwiziýa ýerleşdirdi. Mälim bolşy ýaly, bu ýerde Orsýetiň Gara deňiz floty hem ýerleşýär.
Bu Orsýetiň Krymda ýerleşdiren ikinji S-400 sistemaly diwiziýasy bolýar, Moskwa ozal, 2017-nji ýylyň başynda demirgazykdaky port şäheriniň, Fedosianyň golaýynda hem şeýle ýaragly diwiziýa ýerleşdiripdi.
S-400 400 kilometre çenli uzaklykdaky howa hüjümlerini, 60 kilometr aralykdaky ballistik raketalary serpikdirmäge ukyply diýip hasaplanylýar.
Orsýet Ukrainanyň Krym sebitini 2014-nji ýylyň martynda anneksiýa etdi we bu ýagdaý ABŞ-nyň, ÝB-niň we beleki ýurtlaryň Moskwa garşy ykdysady sanksiýa girizmegine itergi berdi.