text:
2010-njy ýylda Türkmenistanyň tebigy gazynyň Russiýa 10
, Eýrana 7,5
, Hytaýa 4 milliard
kubmetre golaý möçberde eksport edilendigi çak edilýär. Bular barada halkara habar serişdeleriniň maglumatlarynda aýdylýar. Şeýlelikde, Türkmenistanyň 2010-njy ýyl boýunça tebigy gaz eksportynyň mukdary 20-25 milliard kubmetr aralygynda boldy. Emma türkmen gazynyň 2010-njy ýyldaky eksport möçberi we bahasy barada anyk we resmi maglumatlar duş gelmeýär.
Orsýetiň “Wedmosti
”, “Wremýa Nowosteý
” gazetleriniň maglumatlaryna görä, 2010-njy ýylda “Gazproma” türkmen gazynyň her 1,000 kubmetri 220-250 amerikan dollary aralygynda bahadan satylan bolmaly. Hytaý bolsa gazyň her 1,000 kubmetri üçin Türkmenistana 195 amerikan dollaryny tölemäge ylalaşypdy. Singapuryň “PetroMin & Hydrocarbon Asia”
žurnalyna görä bolsa, Eýran türkmen gazyny 2010-njy ýylda 215 dollardan gowrak bahadan alan bolmaly.Eýran
1997-nji ýyldan bäri Eýran Türkmenistanyň günbataryndaky Körpeje-Gurtguýy gaz ýataklaryndan ýyllyk 6,5 milliard kubmetre golaý tebigy gaz satyn alyp gelýärdi. Aslynda, Körpeje-Gurtguýy gaz ýataklaryndan Eýrana barýan turbanyň geçirijilik göwrümi ýyllyk 8 milliard kubmetre barabar, emma bu gaz geçiriji doly güýjünde örän seýrek ýagdaýda işläpdi we arasynda gaz akyşynyň doly kesilen döwürleri hem bolupdy.
2010-njy ýylyň başynda ýurduň günorta-gündogaryndaky Döwletabat gaz ýataklaryndan potensial geçirijilik göwrümi ýyllyk 12 milliard kubmetrlik gaz geçirijiniň açylmagy bilen, geljekde Eýrana eksport ediljek türkmen gazynyň ýyllyk möçberi 14 milliard kubmetre çykaryldy. 28-nji noýabrda Eýranyň demirgazygynda Türkmenistanyň we Eýranyň prezidentleri bu gaz geçirijiniň soňky böleginiň
- Sarahs-Sangbast gaz geçirijisiniň - açylyşyna gatnaşdylar.
Şeýlelikde, Döwletabat-Sarahs-Hangeran gaz geçirijisiniň geçirijilik göwrümi ýyllyk 12 milliard kubmetre bardy. 1997-nji ýylda açylan Körpeje-Gurtguýy we 2000-nji ýylda açylan Artyk-Lýutfabat gaz geçirijileri bilen birlikde ýakynda doly ulanyşa girizilen Döwletabat-Sarahs-Hangeran gaz geçirijisi Türkmenistanyň Eýrana gaz eksport etmek potensialyny azyndan 20 milliard kubmetre çykardy
.Russiýa
2009-njy ýylyň aprel aýynda türkmen gazyny Russiýa akdyrýan “Orta Aziýa-Merkez” turbasynyň partlamagy netijesinde
, Aşgabat bilen Moskwanyň arasyndaky gatnaşyklar täze häsiýete eýe bolupdy. Şol pursatdan soň Russiýa akdyrylýan türkmen gazynyň möçberi 5 esse azaldylyp, ýyllyk 50 milliard kubmetrden 10 milliard kubmetre getirildi we Russiýa ýyllar boýy dowam edip gelen türkmen gazyna bolan monopoliýasyny ýitirdi.
2010-njy ýylyň oktýabr aýynda Russiýany prezidenti Dmitriý Medwedew Türkmenistana sapar etdi. Bu sapardan soň Orsýetiň wise-premýeri Igor Seçin Orsýetiň «Kommersant» gazetine beren interwýusynda
öz ugruny Hazaryň ýakasy bilen alyp gitjek Türkmenistan – Gazagystan – Orsýet gaz geçirijisini gurmak baradaky proýektiň Ýewropa Bileleşiginde gaza bolan isleg ýokarlanýança soňa goýulmaly bolandygyny mälim etdi.
Şol interwýusynda I.Seçin Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasynyň Türkmenistan-Owganystan-Päkistan-Hindistan gaz geçirijisini gurmak proýektine gatnaşmagynyň mümkindigini hem aýtdy, şeýle hem Türkmenistanyň Orsýetden sowa Ýewropa gaz satyp bilmejekdigi barada pikir ýöreti. Emma Aşgabat ors resmisiniň bu aýdanlaryna protest bildirip, özüniň energiýa syýasatyna goşulmakda Moskwany aýyplady
.TOPH
11-nji dekabrda Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda Türkmenistanyň, Owganystanyň, Päkistanyň we Hindistanyň hökümetleri Transowgan gaz geçirijisini gurmak baradaky ylalaşyga gol goýdular
. TOPH diýlip atlandyrylýan bu proýektiň bahasy 7,6 milliard amerikan dollaryna deň bolar diýlip hasaplanylýar. Şol geçiriji arkaly ýylda 33 milliard kubmetr türkmen gazyny akdyrmaklyk planlaşdyrylýar.
Türkmenistanyň günorta-gündogaryndaky Döwletabat gaz ýatagyndan türkmen tebigy gazy uzynlygy 1 müň 700 kilometr çemesi bolan turbaprowod arkaly Owganystanyň we Päkistanyň üsti bilen Hindistana çenli akdyrylar. Ozalbaşda 1995-nji ýylda taslanan bu proýekte Hindistan 2008-nji ýylda goşuldy. Ony goldaýanlar türkmen tebigy gazyny Günorta Aziýa tarap akdyrjak proýektiň 2014-nji ýylda tamamlanjakdygyna umyt baglaýarlar.
Emma, beýleki käbir analitikler ýaly, Birleşen Ştatlaryň Kolumbiýa uniwersitetiniň halkara gatnaşyklar boýunça professory, Ýewraziýa regiony boýunça ekspert Aleksandr Kuleý
hem bu proýektiň geljegine gowy baha bermäge howlukmaýar: “Merkezi Aziýanyň gazyny akdyrjak turbanyň Günorta Aziýanyň ýüregine tarap çekilmegi geosyýasy taýdan juda möhüm. Emma, gynansagam, häzir Owganystandaky ýagdaýlar gowulaşmady”.“Nabukko”
2010-njy ýylyň sentýabr aýynda Ýewropanyň dikeldiş we ösüş banky, Ýewropanyň maýa goýum banky, Bütindünýä banky toparynyň agzasy bolan Halkara maliýe korporasiýasy Hazar regionynyň gazyny Ýewropa akdyrjak “Nabukko” konsorsiumyna maliýe goldawyny bermek boýunça mandata gol çekişdiler
. Bu waka “Nabukko” proýekti boýunça möhüm öňegidişlik diýip, “Nabukko” konsorsiumy hasap edýär.
Birleşen Ştatlar tarapyndan goldanylýan “Nabukko”gaz geçiriji proýektiniň uzynlygy 3,300 kilometre barabar bolup, onuň agramly bölegi – 2,730 kilometri Türkiýäniň üstünden geçýär. Öňki plana görä, gurluşyk 2011-nji ýylda başlanyp, proýektiň esasy bölegi 2015-nji ýylda tamamlanmalydy. Emma munuň gurluşygynyň başlanjak wagty 2012-nji ýyla süýşürildi
. Oňa Türkmenistanyň ýyllyk 10 milliard kubmetr gaz akdyrmagyna garaşylýar.
Birleşen Ştatlaryň Kolumbiýa uniwersitetiniň halkara gatnaşyklar boýunça professory Aleksandr Kuleýiň pikiriçe, Amerikanyň we Ýewropanyň syýasatçylary üçin “Nabukko” proýekti heniz hem möhüm bolmagynda galýar: “Bu proýekt iru-giç durmuşa geçiriler... Gijikmeler bolan hem bolsa, indiki iki ýa üç ýylyň dowamynda bu proýektiň durmuşa geçirilmegi üçin mümkinçilikler bolar, men muňa ynanýaryn”.Täze ýollar
Hazaryň hukuk statusynyň kesgitlenmezligi Türkmenistanyň “Nabukko” proýektine goşulmagyna päsgel berýär. Emma ýakynda Ýewropanyň käbir habar serişdelerinde
suwuklandyrylan we gysylan türkmen gazyny tankerler arkaly Azerbaýjana aşyryp boljakdygy baradaky analizler peýda boldy. Türkmenistan bolsa 2010-njy ýylyň dowamynda Orsýetde ýasalan we himiýa we nebit önümleri üçin niýetlenen dört sany tanker gämisini satyn aldy.
2010-njy ýylyň 5-nji noýabrynda Brýusselde geçirilen energiýa traziti boýunça Gürjüstanyň roluna bagyşlanan konferensiýada
ÝB-niň energiýa boýunça komissary Günter Öttinger hem tebigy gazyň suwuklandyrylan görnüşde Ýewropa daşalmagyna degip geçdi: “Nabukko Günorta Korridor üçin zerur hasaplanýar. Emma suwuklandyrylan gaz (LNG)
hem goşmaça proýekt we bu usul hem möhüm bolmagynda galýar”.
Şondan köp wagt geçmänka, 19-njy noýabrda Aşgabatda geçirilen “Türkmenistanyň nebit we gaz senagaty: ösüş perspektiwalary hem halkara hyzmatdaşlygy” forumynda ýurduň wise-premýeri Baýmyrat Hojamuhammedow çykyş edip, Türkmenistan Ýewropa her ýylda 40 milliard kubmetr tebigy gaz satmak üçin ýörite infrastrukturany taýýarlaýar diýdi
. Bu bolsa suwuklandyrylan türkmen gazynyň eksporty boýunça çaklamalary hem güýçlendirdi.
Türkmenistan öz tebigy gaz rezerwleriniň anyklanan möçberiniň 25 trillion kubmetre golaýdygyny resmi derejede yglan edýär. Häzir ýyllyk 75 milliard kubmetr tebigy gaz öndürýän Türkmenistan geljekde muny 230 milliarda kubmetre çykarmagy we onuň 180 milliard kubmetrini eksport etmegi göz öňünde tutýandygyny aýdýar. Şol sanda Hytaýa iberilýän gaz hem 2015-nji ýyla çenli 40 milliard kubmetre çykarylar.


c: text/html

text:
Peskow Siriýanyň Konstitutsion komiteti bilen bagly beýanat berdi
Kremliň metbugat sekretary Dmitriý Peskow, Siriýanyň Konstitutsion komitetiniň döredilmegi bilen bagly işleriň tamamlanyp barýandygyny beýan etdi
Peskow, ýurdyň paýtagty Moskwada metbugat işgärlerine Siriýa krizisi bilen baglanşykly beýanat berdi.
Siriýanyň Konstitutsion komitetiniň döredilmegi bilen baglanşykly Peskow: "Taýarlyk işleri tamamlanyp barýar, komitetiň gurulmagy üçin soňky etaby hem tamamlap barýarys" diýip habar berdi.
Peskow, Türkiýe-Russiýa-Eýran Üçtaraplaýyn maslahatyň Türkiýede geçirilmegi üçin taýarlyklaryň dowam edýändigini mälim etdi.
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putiniň, Ukrainanyň gündogaryndaky krizisiň çözülmegi babatynda hem dialoga açykdygyna ünsleri çeken Peskow: "Iki ýurdyň liderleriniň duşuşyklarynyň oňyn geçendigini aýdyp bolar. Putin üçin gepleşikleriň barşynda gazanylan ylalaşyklaryň durmuşa geçirilmegi möhüm" diýip belledi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şahyr şahyrlygyň çyn bolýan bolsa
Sönüp ýanyp ýene sönüp ýanyp git
Ynsanlyk ýazgydyň çuň bolýan bolsa
Gara ýere çümüp çykyp çümüp git
Hem akyl ber hem iliňden akyl al
Kitapdan däl gara ýerden nakyl al
Alan zadyň demiň bilen ýakyp al
Soň ýenede ýeriň süýdün emip git
Dag ýoluna çöl ýoluna belet bol
Dag ýolunda çat açmaýan polat bol
Çöl ýolunda tirkeş tirkeş bulut bol
Teşne görseň dodagyna damyp git
Ýol agyrdyr müň ýanylar öçüler
Bagtly ýollar kynlyk bilen geçiler
Ýene ýygna şaglap gelse geçiler
Sen öküz dek ýele garşy zyňyp git
Bagt paýlansa üç baýlygy ilki al
Ylgap baryp saglyk bilen erki al
Ýany bilen çuwal çuwal gülki al
Soň tapylar galan zady zyňyp git
Dost paýlansa äber diýip gysganma
Alaňdan soň gysgaltma hem gysganma
Dileg etse gözleriňide gysganma
Birin berde biri bilen oňup git
Ha çaryk geý, ha çokaý geý ,telpek geý
Parhy ýokdur geýseň bolar erkek deý
Ýone welin şyppyllama çepek deý
Aýna gonuşly ädik ýaly doňup git
Sorosaň aýdaýyn kyýamat nedir
Erkekler oglasa kyýamat şodur
Her başy telpekläp goýmagyn gadyr
Bäş telpegi bir gyňaja daňyp git
Gözelligi sor bagryňa öýkeniňe
Söýülseň söý söýülmeseň sükenme
Söýgide goşgydyr kişä öýkinme
Öz möhrüňi öz köziňi goýup git
Ýeňip ýaşa ahyrda ýeň başda ýeň
Tomusda ýeň ýazda,güýzde.gyşda ýeň
Söýgiňde ýeň,gaýgyňda ýeň, işde ýeň
Bir oguldan ýeňilip hem ýeňip git
Ýeňsin ogul dil bilen däl iş bilen
Seňkä görä has ýitiräk huş bilen
Aýak dälde parasatly baş bilen
Ýeňse ogul gözüň rahat ýumup git
Gözüň sürtüp merhum enäň alnyna
Bir aglapdyň indi bir aglama
Öz balaňy eliň bilen jaýlama
Nobatyňda mele ýere siňip git
Dünýä gelmegiňde nobaty ýagşy
Ýene ölmegiňde nobaty ýagşy
Men diňe birzatda nobata garşy
Dost öýünde islän çagyň bolup git
Başarsaň köplügiň içine garyş
Tanyşdan dost tutun ýatlardan tanyş
Ziguliň içinden gözleme durmuş
Köplük bilen awtobusa münip git
Köpelsin öýüňde ýürekdeş myhman
Ýary işçi bolsun ýarysy daýhan
Elbetde alymam şahyram höhman
Üýşip çaşyp çar tarapa eňip git
Şeýle dostlar bilen gezseň bir sellem
Ýetersiň iň uly matlaba çenlem
Gadamyň giden bar entekler elleň
Hol öňdele ýaş hakynda dymyp git
Haly wagtyň meňzemegiň pilime
Diri wagtyň gyssanmagyn ölüme
Öçen wagtyň öýkünmegiň çilime
Içi közli ojar ýaly sönüp git
Ýene bir söz,nygtalmak dal ,öwit dal
Mazaryňa daş oturtmak sargyt däl
Mele ýeriň astyndada daş gyt dal
Bakylyk şol şo daşlara siňip git
Çesme: duralga.ru
Kerim aga - omrume pent
Şahyr şahyrlygyň çyn bolýan bolsa


text:
Kärdeşler arkalaşyklary EKO-93 benzinini öndürýän zawodyň işe girizilmeginiň möhüm ekologik ähmiýetini bellediler
Düýn Kärdeşler Arkalaşyklarynyň milli merkeziniň maslahatlar zalynda «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» şygar astynda maslahat geçirildi. Oňa Türkmenistanyň nebitgaz senagatynyň kärhanalarynyň işgärleri gatnaşdylar. Bu çäre Ahal welaýatynda gurlan tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň — häzirki zaman senagat toplumynyň açylyş dabarasyna bagyşlandy. Duşuşygyň başynda Kärdeşler arkalaşygynyň başlygy täze zawodyň işe girizilmegi mynasybetli gutlag sözüni aýtdy. Bu möhüm maýa goýum...


text:
LINE-da stiker satyn almak üçin size wisa ýa-da master kart gerekdir. Kart alanyňyzdan soňra stikeri satyn almak üçin line-dan monet almalysyňyz. Monet almak üçin aşakdakylary yzarlaň.
Ilki bilen LINE sazlamalaryna giriň we Monety ýazgysyna basyň.
Soňra aşakda görşüňiz ýaly Zagruzit düwmesine basyň.
Soňra bolsa näçelik monet aljak bolsaňyz saýlaň we sag tarapyndaky ýaşyl düwmä basyň.
Onsoň eliňizdäki kartyňyzy goşuň. Goşmak üçin aşakda görkezilen Dobawit düwmesine basyň we Kartyňyzyň nomerini we beýleki soraýan zatlaryny ýazyň we OK düwma basyň.
Kartyňyzy goşanyňyzdan soňra göni aşakdaky ýaly penjire açylar siz Kupit basyň. Şeýlelik bilen Stiker almak üçin monetiňizi hasabyňyza geçirdigiňiz bolýar. Onsoň haýsy stikeri satyn almak isleseňiz girip göni satyn al düwmesine basmagyňyz ýeterlidir.
Eger Kart tapyp bilmeýän bolsaňyz Stiker satýanlardan alyp bilersiňiz. Bellik Stikerleriň 2 dürli bahasy bardyr Biri 50 monet beýlekisi 100 monet, 50 monet türkmen manadyna geçirilende 2,60 manat. 100 monet bolsa 7,17. Stiker satýanlar üstünden hökman peýda göraýmelidir ýagny azap hakyny.
Diýjek bolýanym. Arada bir ýalňyşlyk gördüm we öňüni almak isleýärin. Türkmen stikerlere aýry aýry bahalar goýlup satylýan eken. Ýokarda aýdyşym ýaly Stikerleriň bahasy iki dürlidir 50ligi 5m 100ligi 10 manada almak üçin talap ediň (bu nyrh iki tarap üçinem has amatlydyr) we biri biriňizi goldaň. Elbetde herkimiň elinde bir gün öz karty bolar. Şonuň üçin Satýanlar hem alýanlar diňe stikerde dälde ähli ýerde birek biregi goldaň, kömek ediň. Herkim özi üçin işlese diňe özi galar. Birek birek üçin işläň ýabanylaryň gözi gitsin agzybirligimize.
13,155 gezek okaldy


text:
Salam gadyrdan okyjylar, Sungat baradaky gürrüňlerimize öňki galan ýerimizden dowam edeliň. Öňki makalalarymda sungatyň adamzada, jemgyýete we adamyň şahsy … Continue reading Sungat terbiýesiniň çagalaryň kämilleşmegindäki ähmiýeti
Hormatly okuýjylar. Her ýyl bolşy ýaly bu ýyl hem 3 aýlyk tomus dynç alyş möwsümi gelip ýetdi. Käbir ene-atalar hemişekiler … Continue reading Tomusky dynç alyş
Aslynda, ähli maşgalada çaga 3 yaşyna çenli ene-atalary gaty sabyrsyzlandyrýar we her hili duýdansyz ýagdaýlar bilen garşylaşdyrýar. Meselem getirsek, çaganyň … Continue reading 3 yaşyna çenli çagalara nahili terbiýe berilýär?


text:
Jaýlaryň modelini taýýarlamak
Göwrümi uly bolmadyk we işlemegi ýeňil bolan çyzgy programmasy hakynda gysgaça düşündürmekçi. Bu kompýuter programmanyň kömegi bilen jaýlaryň modelini 1-nji suratda görşüňiz ýaly düzmek bolýar.
1) Programmany işe göýberiň.
2) Açylandan soň
- A)Täze başdan başlamak.
- B) Taýýar çyzgylar.
- Ç) Özünde bar bolan taýýar çyzgylary açmak.
3) Açylandan soň :
- A) Esasy işlemeli ýeri bu ýerde ölçegleri girizmeli we beýleki ähli işleri geçirmeli ýerdir.
- B) Bu ýerde bolsa çyzýan çyzgyňyzyň 3D görnüşde görkezilişi. Bu ýerde hiç hili üýtgeşiklik geçirip bolmaýar dine düzýän çyzgyňyzy görmek üçindir.
4)Bu ýerden gerekli gurallar bolýar. 2-nji etažy düzmek we beýlekiler.
Programany indirmek üçin şu ýere bas 65 mb
Taýýarlan: Seýdi Atamyradow
10,610 gezek okaldy


text:
Kelteminar medeniýeti
Amyderýanyň aşak akymlarynda, gadymy Horezmiň çäklerinde Merkezi Aziýanyň täze daş asyry zamanyna degişli oturymly ýerleriň biri 4-nji Ýanbaşgala mekany bolup, şol mekanyň materiallary Kelteminar medeniýeti ady bilen öwrenilýär. Bu medeniýet awçylaryň we balykçylaryň medeniýeti bolupdyr. Şol gadymy mekandan ägirt köp mukdarda balyk süňkleri, esasan hem lakga balygyň we çüý balygyň süňkleri tapyldy. Haýwanlaryň süňkleriniň arasynda ýabany doňzuň, sugunyň, keýigiň bolmagy awçylygyň hojalygyň esasyny düzendigini görkezýär. Ol ýerden pyşdylyň, guşlaryň süňkleriniň, guş ýumurtgalarynyň gabyklarynyň, balykgulaklaryň tapylmagy ilatyň ýaşaýyş-durmuşy barada netijeler çykarmakda uly ähmiýete eýe bolup durýar. Täze daş asyry zamanynda günbatar we demirgazyk Türkmenistanda ýaşan adamlaryň ýaşaýyş-durmuşlary düýpli tapawutlanypdyr. Uzboýyň ýokary we orta akymlarynda, Sarygamyş töwereginde Kelteminar medeniýetine degişli ýadygärliklerden şol döwrüň ýaşaýyş jaýlarynyň galyndylary, daşdan ýasalan dürli zähmet gurallary, ýönekeýje çyzyklar bilen nagyşlanan küýze önümleri tapyldy.
Kelteminar medeniýetine degişli ilat esasan balykçylyk, awçylyk hem-de ýabany ösýän ösümlikleriň miwelerini çöplemek bilen meşgullanypdyrlar. Bu medeniýetiň giçki döwürlerinde ilatyň bir bölegi maldarçylygy ösdürmäge-de üns berip başlapdyr. Neolit zamanynda Türkmenistanyň demirgazygynyň ýaşaýjylary çüý, lakga, kepir balyklary garpunlaryň, çeňňekleriň kömegi bilen tutupdyrlar. Olar jeren, gulan we ýabany atlary awlamagy-da başarypdyrlar. Kelteminarlylar suwuň içindäki mollýusklary, guş ýumurtgalaryny iýmit hökmünde peýdalanypdyrlar. Kelteminar medeniýetiniň giçki döwründäki ilat iri we ownuk şahly mallary eldekileşdirip başlapdyrlar. Bu bolsa geljekde Demirgazyk Türkmenistanda täze ykdysady gatnaşyklaryň ösmegi üçin şert döredipdir. Biziň eýýamymyzdan öňki IV müňýyllykda adamlar düýäni eldekileşdiripdirler. Şol döwürde-de mallary araba goşulýan ulag hökmünde ulanypdyrlar. Ekerançylyk işinde ilkinji ulanylan iri haýwan öküz we düýe bolupdyr. Goşa öküzi kündä goşup ýer sürseler, düýäni araba goşup ýük çekipdirler. Meýdan işleriniň artmagy hojalykda atanyň ornuny ýokarlandyrypdyr. Enelik urugy pese düşüp başlapdyr. Aýallar esasan öý işi, çagalary terbiýelemek, geýim-gejim dikmek, kir ýuwmak, biş-düş etmek bilen meşgul bolupdyrlar. Şeýlelikde jemgyýetde atalyk urugy döräpdir.
Urug ýaşulysy mal bakmak, goranmak we uruş meselelerini çözüpdir. Maldarçylyk hojalygyň möhüm pudagyna öwrülmek bilen ekerançylykdan bölünip aýrylypdyr. Erkek adamlar uzak öri meýdanlaryna ýatymlyk gidipdirler. Mallaryň kem-kemden köpelmegi giň öri meýdanlaryny talap edipdir. Indi çarwalar bir ýaýladan başga ýaýla geçmeli bolupdyrlar. Şeýle halda öz ýanlary bilen maşgalalaryny hem alyp gidipdirler. Bu bolsa çarwa maldarçylyk hojalygynyň ekerançylykdan bölünip aýrylmagyna getiripdir. Hojalygyň täze pudagy, maldarçylyk ýüze çykypdyr. Maldarçylygyň hojalygyň aýratyn pudagyna öwrülmegi dokmaçylygyň ýüze çykmagyna we ösmegine oňaýly täsir edipdir.
Demirgazyk Türkmenistanda ýaşan neolit adamlarynyň medeniýeti Merkezi Aziýanyň uly bölegini tutan Kelteminar medeniýetine meňzeş hasaplanýar. «Kelteminar medeniýeti» adynyň gelip çykyşy Garagalpagystandaky Kelteminar kanaly bilen baglanyşyklydyr, çünki bu medeniýete degişli ýadygärlikler ilkinji gezek şol kanalyň ýakalaryndan tapylýar.
Kelteminar medeniýetiniň başlanan wagty biziň eýýamymyzdan öňki IV müňýyllygyň ahyrlaryna degişlidir. Türkmenistanda Kelteminar medeniýetine degişli ilat köp halatda suwa golaý ýerlerde wagtlaýyn düşelgelerde ýaşapdyrlar.
Kelteminarlylaryň jaýlarynyň ýokarsy gümmez görnüşinde bolup, sütünler bilen berkidilipdir. Olaryň uzynlygy 25 metrden gowrak, beýikligi 4 metre barabar hatara gurlan ymaratlardan ybarat bolupdyr. Ýaşaýyş jaýlarynyň diwarlarynyň daş tarapy gamyşdyr çybyklar bilen örtülip, ýokarsynda tüsse çykar ýaly deşik goýlupdyr. Bu uly jaýlaryň içinde birnäçe ojak ýerleşipdir. Ol ojakda hiç wagt söndürilmeýän ot ýakylypdyr. Jaýyň girelgesinden şol oda tarap gidýän däliz bolup, bu däliziň iki gyrasynda iki hatar sütün dikilipdir. Ortadaky ojagyň sag we çep tarapynda köp sanly biş-düş ojaklary bolupdyr. Tapylan durmuş zatlarynyň köpüsi-de şol ýerden tapylypdyr. Kelteminarlylar tutuş urug jemgyýeti bolup ýaşapdyrlar.
Kelteminar medeniýetiniň düşelgeleriniň käbiri biri-birinden 300-400 metr uzaklykda ýerleşipdir. Megerem, şeýle düşelgeleriň adamlary köp gektar ýerleri eýeläp bir urugy döreden bolmaklary mümkindir. 4-nji Ýanbaşgalada ýaşan adamlaryň durmuş derejesi neolit zamanyna mahsus aýratynlygy özünde jemläpdir. Olaryň kämilleşen görnüşli peýkam uçlaryndan peýdalanyp başlamaklary ýokarky aýdylanlara güwä geçýär.
Gadymy Horezmiň çäklerinde Merkezi Aziýanyň iň ajaýyp täze daş asyr oturym ýerleriniň biri 4-nji Ýanbaşgala mekany bolup, şol mekandan tapylan tapyndylar Kelteminar medeniýeti barada düşünje berýär. Kelteminarlylaryň esasy gurallary çakmakdaşyň uzynyrak ýasy böleginden we olaryň has ýuka böleklerinden ýasalypdyr. Olardan ululy-kiçili pyçaklar, naýza, peýkam uçlary, balyk tutulýan enjamlar ýasalypdyr. Ujy çiş, ýuka, ýasy ownuk daşlar, derilerdir gaýyşlary tikmek, bezeg üçin ulanylýan süňkleri, balykgulaklary deşmek süňkdir agaçdan sap ýasamak, nagyşlamak hem başga zatlar üçin ulanylypdyr. Kelteminar medeniýetiniň ýadygärlikleriniň ýaýran sebitleriniň ählisinde hojalyk işleriniň dürli görnüşleriniň utgaşmagynyň hasabyna özgeren özleşdiriji ykdysadyýet agdyklyk edipdir. Şunuň bilen birlikde-de, däp bolup galan ykdysadyýetiň käbir üýtgeşmesi hem täze görnüşli hojalygyň döräp ugrandygyna şaýatlyk edýän subutnamalaram bar. Medeniýetiň ösmegi beýleki welaýatlar bilen özara gatnaşykda bolup geçipdir. Kelteminarlylar günortadaky ekerançylyk bilen meşgullanýan taýpalardan küýzegärçilik gap-gaç önümleriniň käbir görnüşlerini, dürli bezeg jaýlaryň ýasalyş tärlerini öwrenipdirler. Külalçylyk- küýzegärçilik senedi irki döwürlerde ýurduň günortasyndaky şäherlerde has giňden ýaýrapdyr. Zerewşanyň aşak akymlarynda ýaşan adamlaryň orak ornuna ulanan oturma dişli pyçaklary, ýer işlenilip bejerilende ulanylýan abzalyň agraldyjy halkasy barada-da şeýle netijä gelmek mümkin. Tutuşlygyna alanyňda, Kelteminar medeni umumylygynyň ýadygärlikleri Merkezi Aziýanyň awçylyk-balykçylyk täze daş asyrlaryny aýdyň häsiýetlendirýär. Şeýle ýagdaýda günortanyň, ilkinji nobatda bolsa Hazaryň gündogar kenaryndaky gowaklarynyň ýaşaýjylarynyň we irki ekerançylaryň Jeýtun medeniýetini ýaýradyjylaryň täsiri netijesinde öndüriji hojalyk döräp ugrapdyr.
Kelteminar medeniýetiniň soňky döwründe käbir toýundan ýasalan gaplarda reňkli gün nagyş peýda bolupdyr. Bu demirgazykly balykçylar bilen günortadaky ekerançylaryň arasynda ýakyn medeni gatnaşyklaryň bolandygyndan habar berýär. Kelteminar medeniýetiniň urug jemagatlary tebigy güýçleriň öňünde ejiz gelipdirler. Olar suwuň, awuň bol ýerinde ýaşapdyrlar. Olaryň külbeleri gurap barýan derýalaryň kenarlarynda, kölleriň ýakalarynda, gum depeleriniň üstünde gurlupdyr. Kelteminarlylar üçin balyk tutmaklyk hojalygyň esasy pudagy bolupdyr. Balyk tutmakda tordan, süňkden bejerilen garpunlardan, daş synçgylardan, çeňňeklerden giňden peýdalanypdyrlar. Kelteminarlylar esasanam, ýabany doňuz, buhara sugunyny we jerenleri, gulanlary, saýgaklary awlapdyrlar. Şonuň üçin köp dürli daş gurallaryň arasynda daşdan ýasalan peýkamlar, oklaryň uçlary köp duşýar.
Hojalygyň üçünji bir pudagy ýygnaýjylyk bolupdyr. Kelteminar mekanlarynda ýabany igdäniň däneleri köp duş gelýär. Kelteminar urug jemagaty sosial ösüşde enelik urugynyň gülläp ösen döwrüni ýatladýar. Bu döwürde enelik urugynda jübüt maşgala emele gelipdir. Onuň anyk mysaly hökmünde Ýanbasgala – 4 külbesinden tapylan baş ojagyň töweregindäki 100-e ýakyn kiçiräk ojaklaryň maşgala jübütleriniň ojaklarynyň ýerleşdirilmegini ýatlamak bolar.
Amyderýanyň aşak akymynda geçirilen gözlegler wagtynda arheologlar täze daş asyry döwrüniň gonamçylygyny tapyp öwrendiler. Täze daş asyry döwrüniň urug jemagatlarynyň sosial kämilligini öwrenmekde ýeke-täk çeşme hasaplanýan bu ýadygärlik taryh ylmynda «Tümmekkiçijik gonamçylygy» ady bilen girizildi. Bu ýadygärlik 1902-nji ýylda açyldy, arheologiki gazuw-agtaryş işleri bu ýerde 1973-1974-nji ýyllarda alnyp baryldy. Gazuw-agtaryş işleri wagtynda guburlaryň 27-si açylyp öwrenildi. Guburda jaýlanan adamlar arkan ýatyrylyp baş tarapy esasan, demirgazyk-gündogara garadylyp goýlupdyr. Merhumlar her hili dessurlarda geýilýän geýim-gejimler bilen jaýlanypdyr. Tümmekkiçijik gonamçylygy özüne mahsus alamatlara we guburlarda goýulan çeşmelere görä, Türkmenistandan tapylan Kaýla gonamçylygy bilen ýaşdaş görünýär. Diýmek, Tümmekkiçijik neolit jemgyýetinde enelik urugynyň güllän döwrüniň däp-dessurlaryny ýatladýar.
Uzboý jülgesinde gadymy adamlaryň ýüze çykarylan mekany hem şol zamana degişli bolup, şol ýerde mekan tutan gadymy adamlaryň ýaşaýyş – durmuşy öwrenilende daşdan ýasalan, gowy ýylmanan paltajyklara duş gelindi. Bu paltajyklar edil Kelteminar mekanlarynda duş gelen paltajyklara meňzeşdirler. Demirgazyk Eýrandaky Garikamarbant gowagynyň ýokarky gatlaklarynda daşdan ýasalan edil şolara meňzeş paltajyklara duş gelindi. Bu döwürden başlap, ýasy daşlar görnüşindäki ýönekeý däne owguçlaryň deregine, ýörite dik şekildäki, Müsür owguçlaryna meňzeş däne owguçlar ýüze çykýar.
Uzboýda ýaşaýyş üçin has amatly şertler bolupdyr. Onuň deresi gök zolak bolup, deňiz kenaryny Amyderýanyň Sarygamyşa guýýan ýeri bilen baglaşdyrypdyr. Süýji suwly howuz kenarlarynda kelteminarlylaryň gonalgalary ýerleşipdir. Neolit döwrüniň adamlary Uzboýda VI müň ýyl mundan öň köpçülikleýin ornaşypdyrlar. Uzboýyň ugrunda gadymy mekanlar köp bolupdyr. Olar Uzboýyň aşak akymynyň boýunda we ondan demirgazyga, Amyderýanyň aşak akymlaryna tarap yzy üzülmeýän hatar bolup gidýär. Uzboýda gülläp ösüş howanyň çyglylygynyň artmagy bilen b.e. öňki IV müňýyllygyň I ýarymynda bolup geçipdir. Biziň b. e. öňki IV müňýyllygyň ahyrlarynda Amyderýanyň şahalarynyň akym ugruny üýtgetmegi sebäpli Uzboýa suw akmasy kesilýär. Şeýlelik bilen gurakçylyk zerarly bu ýerleriň ýaşaýjylarynyň sany has azalýar.
Sarygamyş aýlagynyň kenarlarynda hem-de ýokary Uzboýuň boýlarynda köp sanly duralgalar açanyndan soň, olar «Ýokary Uzboý medeniýeti» diýip atlandyrylýar. Täze daş asyrlary döwründe ol sepgitde köp ilat ýaşapdyr. Aşaky Uzboýda, Aktam hanasynyň golaýynda Kelköriň demirgazyk kenaryndan, Galyňguýydan we Dikjeden Togalaga çenli, Balaýşemden Çyryşla çenli uzalyp gidýän Uzboýyň ýokary böleginden tapylan baý tapyndylar oňa şaýatlyk edýär. Düşelgeleriň ilaty aýratyn görnüşli gap-gaçlary ýasapdyrlar. Ol gap-gaçlar ullakan gyralary dik, düýbi tegelek gaplardan, ýarym şar, tutuş şar şekilli jamlardyr käselerden ybarat bolupdyr. Gaplar adatça, tolkun şekilli dik hem kese çyzykly nagyşlar bilen bezelipdir. Dehistanda, Şähryslamda, Nusaýda, Merwde, Sarahsda palçykdan kürelerde bişirip, gap-gaç ýasamak esasy hünärleriň biri bolupdyr. Olardaky egrem-bugram, arça pisintli geometrik şekiller sadaja usulda ýerine ýetirilipdir.
Türkmenistanyň taryhy (iň gadymy döwürden VII asyra çenli) atly kitabyndan.


text:
Şeýle hem okaň
24.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti höwesjeň aýdymçy ýaşlaryň telebäsleşigine gatnaşyjylara gutlag hatyny iberdi
23.08.2019 | Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
19.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlarynyň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň birnäçesiniň ýolbaşçylarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi. Maslahatyň gün tertibine welaýatlary durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan wezipeleri, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meseleleri girizildi.
Milli Liderimiz sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän iş maslahatyny açyp, ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewi göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Häkim welaýatda işleriň ýagdaýy, galla oragyna görülýän taýýarlyk, möwsümleýin agrotehniki çäreleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şonuň bilen birlikde, welaýatda bina edilýän desgalaryň gurluşygynyň barşy, tomusky dynç alyş möwsümine görülýän taýýarlyk barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz ýetişdirilen bugdaý hasylyny gysga möhletde we ýitgisiz ýygnap almak üçin oragy guramaçylykly geçirmegiň anyk meýilnamasyny düzmegiň, kombaýnlaryň we awtoulag serişdeleriniň zerur mukdaryny kesgitlemegiň zerurdygyny belledi. Oraga gatnaşýanlaryň öndürijilikli zähmet çekmegi hem-de dynç almagy üçin ähli şertler döredilmelidir.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow galladan boşan ýerlerde gök-bakja ekinlerini, mekgejöwen, ýorunja we beýleki oba hojalyk ekinlerini ekmek barada häkime degişli tabşyryklary berdi. Milli Liderimiz yssy howanyň başlanmagy bilen, welaýatda, aýratyn-da, ekin meýdanlarynda ýangyn howpsuzlygynyň talaplarynyň berjaý edilmegini üns merkezinde saklamagyň zerurdygyny aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz tomusky dynç alyş möwsümine degişli derejede taýýarlyk görmek barada häkime anyk görkezmeleri berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz welaýatyň çäginde gurluşygy dowam edýän durmuş-medeni ähmiýetli desgalaryň bellenilen möhletinde ýokary hilli gurlup, ulanylmaga berilmegini üpjün etmegi yzygiderli gözegçilikde saklamak barada häkime anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýakynda ýurdumyzda ajaýyp baýramçylygyň — Çagalary goramagyň halkara gününiň giňden belleniljekdigini aýdyp, oňa bagyşlanan ähli çäreleri ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegi tabşyrdy.
Göni wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahaty Balkan welaýatynyň häkimi Ý.Gylyjowyň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa welaýatda alnyp barylýan toplumlaýyn işler barada hasabat berip, bugdaý oragyny guramaçylykly geçirmek boýunça görülýän çäreler we şunuň bilen baglylykda, bu jogapkärli möwsümde işlediljek oba hojalyk tehnikalarynyň hem-de täze hasylyň bökdençsiz kabul edilmegi üçin däne kabul ediş bölümleriniň taýýarlanylyşy, beýleki degişli wezipeleriň çözülişi barada habar berdi.
Welaýatyň durmuş-ykdysady düzümlerini mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda amala aşyrylýan çäreler, dürli ähmiýetli täze desgalaryň gurluşyklarynyň depginleri barada hem hasabat berildi.
Milli Liderimiz bugdaý oragy hem-de ýygym möwsümine gatnaşýan ähli ulgamlaryň üznüksiz işini üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleleri yzygiderli berk gözegçilikde saklamagyň wajypdygyny aýdyp, bellenen kadalara laýyklykda, möwsümleýin agrotehniki çäreleriň öz wagtynda geçirilmeginiň zerurdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz sebitde gök-bakja ekinlerini, şol sanda şu maksatlar bilen, galla oragy tamamlanandan soň, boşan ýerleri ulanmak arkaly bu ekinleri, ýorunja, mekgejöwen ösdürip ýetişdirmäge üns berilmelidigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tomsuň ýetip gelendigi hem-de yssy howanyň başlanandygy barada aýdyp, ýangyn howpsuzlygynyň düzgünleriniň pugta berjaý edilmelidigine ünsi çekdi.
Milli Liderimiz welaýatda Çagalary goramagyň halkara gününi mynasyp baýram etmek, bu senä bagyşlanan medeni-köpçülikleýin çäreleriň maksatnamasyny işläp taýýarlamak boýunça häkime anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi M.Baýramgulyýew ýolbaşçylyk edýän sebitinde işleriň ýagdaýy barada hasabat berip, galla oragy möwsümine taýýarlyk görlüşi, häzirki alnyp barylýan oba hojalyk işleri barada habar berdi. Şeýle hem desgalaryň gurluşyk işleriniň depginleri, ýakynlaşyp gelýän tomus hem-de mekdep okuwçylarynyň dynç alyş möwsümi bilen baglylykda, görülýän çäreler barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna S.A.Nyýazow adyndaky etrapda 1496 hojalyga niýetlenen täze ýaşaýyş jaý toplumyny gurmak baradaky kararyň taslamasy hödürlenildi. Toplumyň çäklerinde mekdep, çagalar bagy, saglyk öýi, hyzmatlar öýi bina ediler. Gurluşygy iki tapgyrda amala aşyrmak göz öňünde tutulýar.
Milli Liderimiz welaýatyň her etrabynda galla oragynyň düýpli oýlanyşykly guralmagynyň ähmiýetine ünsi çekip, ýer eýeleri, mehanizatorlar hem-de bu jogapkärli möwsüme gatnaşjak ähli adamlar üçin zähmet çekmek we dynç almak üçin gerekli şertleri döretmegiň zerurdygyny belledi. Möwsüme tehnikalar hem-de degişli enjamlar, däne kabul ediş bölümleri doly taýýar edilmelidir.
Şeýle hem häkime Çagalary goramagyň halkara güni mynasybetli dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça degişli tabşyryklar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşaýyş jaý toplumyny gurmak baradaky Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy ulgamy arkaly häkime iberdi. Döwlet Baştutanymyz şol bir wagtda sanly wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň bu welaýata gözegçilik edýän orunbasary G.Myradowy çagyryp, adamlaryň abadan durmuşda ýaşamagy üçin ähli şertleri döretmäge degişli meselelere toplumlaýyn esasda çemeleşmegiň zerurdygyny nygtady hem-de täze ýaşaýyş jaý toplumynyň düýbüni tutmak dabarasyny halkymyza mahsus däp bolan toý görnüşinde geçirmek barada tabşyryklary berdi.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew sebitde alnyp barylýan işler barada hasabat bilen çykyş etdi. Häkim galla oragyny gysga möhletde we ýitgisiz geçirmek boýunça görülýän çäreler, oba hojalyk meýdanlarynda bellenilen kadalara laýyklykda amala aşyrylýan möwsümleýin agrotehniki çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz galla oragyna taýýarlyk görülmegine hem-de umuman, wajyp oba hojalyk möwsümleriniň geçirilmegine berk gözegçilik etmegiň möhümdigini belläp, munuň üçin ylmy taýdan esaslandyrylan çemeleşmäni ulanmagyň, obasenagat toplumynda iň gowy tejribäni utgaşdyrmak bilen öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmagyň gerekdigini aýtdy.
Milli Liderimiz welaýatyň täze gurulýan desgalarynda işleriň ýagdaýy bilen gyzyklanyp, Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde bina edilýän desgalarda gurluşyk işleriniň depginini artdyrmak, şeýle hem sebitde, aýratyn-da, meýdanlarda ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tomusky dynç alyş möwsümine taýýarlyk görmek hem-de Çagalary goramagyň halkara gününi bellemek bilen bagly meselelere degip geçmek bilen, häkime degişli tabşyryklary berdi.
Soňra göni wideoaragatnaşyga Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew çagyryldy. Ol sebitdäki, şol sanda obasenagat toplumyndaky işleriň ýagdaýy, agrotehnikanyň talaplaryna we kadalaryna laýyklykda ýerine ýetirilýän oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Galla oragyna hemmetaraplaýyn görülýän taýýarlyk işleri, kombaýnlaryň hem-de ýygnalan hasyly kabul ediş bölümlerine we ammarlara öz wagtynda daşamak üçin awtoulag serişdeleriniň talabalaýyk işledilmegini üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hem habar berildi.
Häkim sebitde alnyp barylýan gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berip, Mary welaýatynyň Wekilbazar, Sakarçäge we Türkmengala etraplarynda täze, döwrebap şäherçeleri gurmak hakyndaky Karary üçin welaýatyň ähli ilatynyň adyndan milli Liderimize hoşallyk bildirdi. Şu etraplarda hem-de Mary şäherinde guruljak ýaşaýyş jaýlarynda maşgalalaryň 3066-sy täze jaý toýuny tutarlar.
Döwlet Baştutanymyz galla oragynyň sazlaşykly geçirilmegini, onda işlediljek tehnikalaryň bökdençsiz işledilmegini üpjün etmegi tabşyryp, beýleki oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl almak üçin welaýatda bar bolan mümkinçiliklerden has doly peýdalanmak meselesine ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz şol bir wagtda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Mary welaýatyna gözegçilik edýän orunbasary E.Orazgeldiýewi göni wideoaragatnaşyga çagyryp, täze şäherçeleriň düýbüni tutmak dabarasyny baýramçylyk ýagdaýynda, uly türkmen toýuna mahsus derejede guramagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle hem häkime sebitiň ekin meýdanlarynda ýangyn howpsuzlygynyň kadalaryny berk berjaý etmek, Çagalary goramagyň halkara gününe bagyşlanan çäreleri ýokary derejede guramak boýunça birnäçe tabşyryklary berdi. Türkmenistan dünýä bileleşigi bilen bilelikde, bu senäni her ýyl 1-nji iýunda giňden belleýär.
Soňra döwlet Baştutanymyz sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän iş maslahatyny Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýewiň, oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministri M.Baýramdurdyýewiň, Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýewiň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda wideokonferensiýa görnüşinde dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz 2020-nji ýylda Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň döredilmegine 10 ýylyň dolýandygyny belläp, assosiasiýanyň nobatdaky toý mejlisini geljek ýylda Lebap welaýatynda geçirmek baradaky meselä ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, eziz Diýarymyzyň gündogar sebitinde bar bolan ajaýyp binagärlik ýadygärlikleriniň türkmen halkynyň baý taryhyndan we medeniýetinden habar berýändigini aýtdy. Gadymy döwürlerde bu ýerden — Amuldan Beýik Ýüpek ýolunyň kerwen ýollary geçipdir. Ol Gündogaryň we Günbataryň halklarynyň medeni hem-de söwda hyzmatdaşlygynyň ýoly bolup hyzmat edipdir. Täze taryhy eýýamda Lebap welaýatynda döwrebap durmuş-ykdysady we ulag düzümleri döredildi. Bu ýerde atçylygyň ösdürilmegine möhüm üns berilýär.
Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň mejlisleriniň ýurdumyzyň welaýatlarynda gezekli-gezegine geçirilmegi behişdi bedewleriň wagyz edilmegini, türkmen halkynyň milli buýsanjy we onuň umumadamzat gymmatlygyna goşan goşandy bolup durýan ahalteke bedewleriniň dünýä derejesindäki şöhratynyň belende galmagyny şertlendirer diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz halkara foruma taýýarlygyň çäklerinde Lebap welaýatynyň Atçylyk sport toplumyny döwrebap derejede taýýarlamagyň, onuň çapuw ýodalarynyň häzirki zaman talaplaryna laýyk getirilmeginiň wajypdygyna ünsi çekip, bu işleri ýokary derejede ýerine ýetirmek üçin zerur tagallalary etmegi tabşyrdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz oba zähmetkeşleriniň öňünde durýan örän jogapkärli wezipä — daýhanlaryň tutanýerli zähmeti bilen kemala getirilen bereketli bugdaý hasylyny ýitgisiz ýygnap almak wezipesine ünsi çekdi. Mälim bolşy ýaly, milli Liderimiz Ministrler Kabinetiniň geçen hepdede geçiren mejlisinde ýurdumyzyň welaýatlarynda galla oragyna başlamagyň möhletini kesgitläp, edermen kärendeçi gallaçylara bu işi gysga möhletde geçirmäge ak pata berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýetişdirilen galla hasylyny ýitgisiz ýygnap almak üçin her etrapda galla oragyny guramaçylykly alyp barmagyň anyk meýilnamasyny düzmegiň zerurdygyna ünsi çekip, bu babatda degişli tabşyryklary berdi. Şonuň bilen birlikde, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow galla oragynda işlediljek kombaýnlaryň, ýygnalan hasyly daşajak awtoulaglaryň sanyny kesgitläp, olary möwsüme doly taýýar etmegiň günüň möhüm talabydygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz orak möwsüminde işlejek adamlaryň gije-gündiziň dowamynda gyzgyn nahar hem-de beýleki zerur şertler bilen üpjün edilmelidigini, hususan-da, meýdan düşelgelerinde gallaçylaryň armasyny ýetirmek maksady bilen, medeni çäreleri geçirmek barada tabşyryklary berdi. Şeýle hem milli Liderimiz welaýatlarda ähli ammarlary we kabul ediş bölümlerini täze hasyly kabul etmäge doly taýýarlamagyň möhümdigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz tabşyrylan galla hasyly üçin özara hasaplaşyklaryň öz wagtynda geçirilmegine aýratyn üns berilmelidigini belläp, kärendeçiler bilen hasaplaşyklary geçirmekde «Daýhanbank» döwlet täjirçilik bankynyň hem-de onuň ýerlerdäki şahamçalarynyň işinde hiç hili bökdençlikleriň bolmaly däldigi barada Merkezi bankyň başlygyna berk tabşyryklary berdi.
Iş maslahatynyň barşynda galladan boşan meýdanlary ekin dolanyşygy üçin peýdalanmak barada görkezme berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlarda tomusky dynç alyş möwsümini göwnejaý guramak hem-de yssy günleriň başlanmagy bilen, ýangyn howpsuzlygynyň talaplarynyň berjaý edilişine, aýratyn-da, meýdanlarda ýangyn howpsuzlygynyň talaplarynyň berjaý edilişine berk gözegçilik etmek barada welaýatlaryň häkimlerine degişli tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz welaýatlarda gurluşyk işleriniň barşy baradaky meselä degip geçip, «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» hem-de «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynda» bellenen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek hem-de raýatlaryň ýaşaýyş jaýyna bolan isleglerini kanagatlandyrmak, ilatymyzyň durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak maksady bilen, ägirt uly işleriň alnyp barylýandygyna ünsi çekdi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Türkmenistanyň bu durmuş ugurly döwlet syýasatynyň amala aşyrylmagynyň ýerine ýetirilişini berk gözegçilige almagy tabşyrdy. Adam hakyndaky hemmetaraplaýyn alada şol syýasatyň ileri tutulýan möhüm ugrudyr.
Hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe alnyp barylýan giň gerimli işleriň maksadynyň ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösüşini we türkmenistanlylaryň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilendigini belledi. Eziz Diýarymyzyň her bir raýaty «Döwlet adam üçindir!» diýen baş şygarymyzyň iş ýüzünde amala aşyrylýandygyny öz durmuşynda duýmalydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz iş maslahatyny tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk we halkymyzyň bagtyýar durmuşyny üpjün etmäge hem-de berkarar Watanymyzyň abadançylygyna gönükdirilen işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
«Nur Suńqar» júldegerleri anyqtaldy
Keshe Nur-Sultan qalasynda onynshy márte uıymdastyrylǵan dástúrli «Nur Suńqar» baıqaýy júldegerleriniń esimderi belgili boldy. «Nur Otan» partııasy jarııalaǵan baıqaýdyń qorytyndysyna saı óz isinde ozat dep tanylǵan tilshiler marapattaldy.
«Nur Suńqar» baıqaýy 2010 jyldan beri jyl saıyn ótkizilip keledi. Osy jyldar ishinde konkýrsty ótkizý úlgisi, erejesi, ondaǵy atalymdar men júldeler de ózgertilip, jetildirildi. Búginde bul baıqaý medıa salasynyń qyzmetkerlerin yntalandyrýǵa baǵyttalǵan bedeldi is-sharalardyń qataryna endi. Alaıda konkýrstyń áý bastaǵy maqsaty ózgergen joq. Baıqaý qazaqstandyq jýrnalısterdi, blogerler men shyǵarmashylyq ujymdardy qoldaý, olardyń otandyq kásibı jýrnalıstıkany damytýǵa, qoǵamdy jedel ári obektıvti aqparatpen qamtamasyz etýge qosqan úlesin baǵalaýdy maqsat etedi.
Onynshy márte uıymdastyrylǵan baıqaýdyń marapattaý saltanatynda «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek: «Jańa tehnologııalar damyp keledi, suranys ózgerýde. Kóp adamdar aqparatty áleýmettik jeliden alady. Kez kelgen adamda óz pikirin, oıyn áleýmettik jeli arqyly halyqqa jetkizý múmkindigi bar. Degenmen, kásibı jýrnalısterdiń mańyzdy róli halyq úshin óte qajet», – dedi.
QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev jýrnalısterdi quttyqtap, jyly lebizin bildirdi. «Búgingi mańyzdy oqıǵamen barlyqtaryńyzdy quttyqtaımyn. «Nur Suńqar» syılyǵy medıa-landshafty ózgertti dep aıtýǵa bolady. Bul turǵyda oń nátıje jalǵasyn tabady dep senemin. Úzdikter laıyqty marapattarǵa qol jetkize bersin», – dedi mınıstr.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bıyl konkýrstyń uıymdastyrý komıtetine 207 qatysýshydan myńǵa jýyq jumys kelip tústi. Jeńimpazdar 10 atalym boıynsha anyqtaldy. Sonymen, komıssııa sheshimimen «Halyq daýysy» nomınaııasy boıynsha «Qazaqstan» ulttyq arnasyndaǵy «Apta» baǵdarlamasynyń redaktor-sarapshysy Aıbek Qobdabaı úzdik televızııalyq jýrnalıst atandy. Al «Tochka zrenııa» atalymyn «Habar24» arnasynyń shyǵarýshy redaktory Juraǵat Baman jeńip aldy. «Sóz zergeri» nomınaııasy boıynsha «Egemen Qazaqstan» gazeti bas redaktorynyń orynbasary Ǵabıt Músirep úzdik gazet jýrnalısi dep tanyldy. «Lıter» respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazetiniń tilshisi Talǵat Isenov «Master slova» atalymy boıynsha marapattaldy. Internet basylymdary jýrnalısteriniń arasynda Bnews.kz aqparat agenttiginiń bas redaktory Aqmaral Oljabaeva «Medıa-profı» nomınaııasyn jeńip aldy. «Jas serpilis» nomınaııasy «Habar» arnasy saraptamalyq baǵdarlamalar bóliminiń tilshileri Sáken Mahametkerimov pen Nazymgúl Kúmisbaevaǵa buıyrdy.
Sonymen qatar, «Nur Suńqar» baıqaýynyń uıymdastyrýshylary usynǵan Elbasy qyzmetin erekshe jaryqqa shyǵarǵan «Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń arnaıy tilshisi Igor Prohorov «Elbasy salǵan sara jol» nomınaııasyna ıe boldy. Al «Partııa jobalary jaıly jaryq kórgen eń jaqsy jarııalanym» úshin «Astana» telearnasynyń aqparattyq-saraptamalyq baǵdarlamalar qyzmetiniń arnaıy tilshisi Ekaterına Brynıýk pen «Aıqyn» gazetiniń sholýshysy Gúljan Rahman marapattaldy. Sondaı-aq, «Jetisý» telearnasynyń qyzmetkeri, belgili telejýrnalıst Nurtileý Imanǵalıulyna otandyq jýrnalıstıkanyń damýyna qosqan úlesi úshin «Maıtalman» nomınaııasy tabystaldy. Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasyn nasıhattaýǵa qosqan úlesi úshin taǵaıyndalǵan «Rýhanı jańǵyrý» atalymy «Astana» telearnasynyń atqarýshy prodıýseri Bazarkúl Otynshıeva men «Abaı» jýrnalynyń tilshisi Aıgúl Kemelbaevaǵa buıyrdy.


text:
Russiýanyň Sport24 neşiriniň habar bermegine görä, Kazan şäheriniň "Rubininiň" türkmenistanly baş tälimçisi Gurban Berdiýew şu möwsümiň ahyrynda öz islegi bilen eýeleýän wezipesinden gitmekçi.
Rus metbugatynyň ýazyşy ýaly, 20-nji maýda "Anži" bilen boljak duşuşyk Gurban Berdiýewiň Kazandaky stadionda iň soňky duşuşygy bolar. "Rubin" möwsümi 26-njy maýda "Krasnodar" bilen myhmançylykda geçirjek duşuşygyndan soňra tamamlar. Häzir 35 utuk toplan topar ýaryş tertibiniň 10-njy ornunda.
Kazan şäheriniň toparynda mundan ozal hem 2001 - 2013-nji ýyllar aralygynda hem işledi. Ol kluba ikinji gezek 2017-nji ýylda dolanyp geldi.Tälimçi "Rubin" bilen 2008-nji we 2009-njy ýyllarda Russiýanyň çempiony, 2012-2013-nji ýyllaryň futbol möwsüminde bolsa ýurduň Kubogynyň eýesi boldy.
Aşgabatda doglan hünärmen şu ýylyň martynda Türkmenistanda gysga wagtlaýyn saparda hem boldy.


text:
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynda öňde baryjy tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan “Metallary işläp bejermegiň tehnologik okuw merkezi” işe girizildi.
Tehnologik okuw merkeziniň umumy meýdany 396, binada 14 sany dürli kysymly we dürli maksatly işleri ýerine ýetirmäge niýetlenen stanoklar gurnaldy.
Tehnologik okuw merkezi “Metallary işläp bejermegiň tehnologiýasy we maşynlary” hünärinde okaýan talyplaryň degişli dersleri boýunça tejribelik okuwlaryny gurnamaga, ýyllyk işlerini ýerine ýetirmäge we ylmy-barlag işlerini geçirmäge uly mümkinçilikleri döredýär.


text:
Şeýle hem okaň
16.08.2019 | Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
16.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti Özbegistan Respublikasynyň daşary işler ministrini kabul etdi
14.08.2019 | Birinji Hazar ykdysady forumynyň jemleri boýunça başlyklygyň Beýannamasy
13.08.2019 | Birinji Hazar ykdysady forumynyň taryhy ähmiýeti
12.08.2019 | Birinji Hazar ykdysady forumyna sebitiň ýurtlarynyň hökümet Baştutanlary gatnaşdylar
12.08.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň birinji Hazar ykdysady forumynda eden çykyşy
Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň çägine getirilende gümrük paçlary bellenilen käbir gurluşyk we senagat harytlarynyň sanawy hem-de gümrük paçlarynyň möçberleri tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi, Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy Türkmenistanyň Adalat ministrligi bilen bilelikde karardan gelip çykýan üýtgetmeleri we goşmaçalary Türkmenistanyň kanunçylygyna girizmek baradaky teklipleri bir aý möhletde taýýarlamaga hem-de Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine bermäge borçly edildi.
Karar 2018-nji ýylyň 1-nji aprelinden herekete girýär.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Mary welaýatynyň Kemine adyndaky döwlet drama teatrynda ençeme halypa artistler, ussat režissýorlar zähmet çekip, nusgawy şahsyýetlerimiziň keşplerini, geçmiş taryhymyzy teatr sahnasynda janlandyrdylar. Teatryň taryhyna giren, dramaturg Taňryguly Taganowyň Magtymguly Pyragynyň durmuşyndan ýazan «Kökenli ýüzük» atly sahna eseri, tanymal režissýor Çary Myradow tarapyndan sahnalaşdyrylýar. Onuň bezeg işleri bolsa, suratkeş G.Brim tarapyndan ýerine ýetirilýär. Sahnada çeşme, dag, hüjre ynandyryjy bolup, şol akyp ýatan çeşmeden suw içesiň gelip gidýär. Bu zatlar sahna bezeginiň ýerine düşendigini aňladýar.
Uly meşhurlyga eýe bolan eserde Türkmenistanyň halk artistleri Berdi Mollaýew baş gahryman Magtymguly Pyragynyň, Nurgözel Nagdowa hem Meňliniň keşplerini ussatlyk bilen döredýärler. Dramaturg Taňryguly Taganowyň liriki şahyr Mollanepesiň durmuşyny açyp görkezýän «Yşk mülküniň şasy» atly sahna eseri hem teatra uly abraý getirýär.
Türkmen halkynyň aňynda asyrlap ýaşap rowaýata öwrülen «Babagammar» barada ussat sazanda, artist Baýram Gurbanowyň ýazan, tanymal artist, režissýor Abdylla Ýakubowyň sahnalaşdyran «Babagammar» atly owaza beslenen sahna eseri hem tomaşaçylaryň söýgüsini gazanýar. Teatrymyzyň sahnasynda ýurdumyza belli, Gündogaryň iň ajaýyp dessanlarynyň hem sahnalaşdyrylyp halka hödürlenmegi bellärliklidir. Olardan 1968-nji ýylda ýazyjy, dramaturg Ata Abdyrahmanow tarapyndan «Saýatly-Hemra» dessany esasynda döredilen «Şa gyzy» atly sazly dramadyr. Eseri sahnalaşdyran ussat režissýor Abdylla Ýakubowdyr. Bu sazly dramada baş gahryman Hemranyň keşbini ajaýyp aýdymçy Mämi Çaryýew, Saýadyň keşbini hem aýdymçy artist Gözel Gurbanowa döredýär.
Hormatly Prezidentimiziň teatr sungatyny ösdürmek baradaky görkezmelerinden ugur alyp, teatryň sahnasynda dünýä hem-de türkmen dramaturglarymyzyň drama eserlerini sahnalaşdyrmak boýunça taýýarlyk işleri ýokary derejede alnyp barylýar.


text:
31 Mamyr, 2019 Aımaqtar
Nesıe alýdyń joly jeńildeı tústi
Atap aıtsaq, bir ǵana mal sharýashylyǵymen aınalysý úshin byltyr1003 adam shaǵyn nesıe alǵan
Elbasynyń «100 naqty qadam» Ult josparynda memlekettik baǵdarlamalar aıasynda shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń kókjıegin keńeıtý myqtap tapsyrylǵany belgili. Al óndiris oryndarynyń órisin óristetý úshin bilikti kadrlar qajet ekeni aıtpasa da túsinikti. Osy oraıda «Eńbek» Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti qoldaýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan» memlekettik baǵdarlamasynyń tıgizip jatqan paıdasy orasan. Búginde Jambyl oblysynda atalǵan baǵdarlamanyń ekinshi baǵyty boıynsha «Bastaý bıznes» jobasy negizinde bir aı oqytý kýrsynan ótip, kásibin dóńgeletip otyrǵandar jeterlik.
Atap aıtsaq, bir ǵana mal sharýashylyǵymen aınalysý úshin byltyr1003 adam shaǵyn nesıe alǵan. Olarǵa bólingen nesıe qarajatynyń kólemi 4 mıllıard 111 mıllıon teńgeni quraǵan. Oblys ákimdigi aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Qaırat Amanovtyń aıtýynsha, bıyl da oqý kýrsynan ótip, mal sharýashylyǵymen aınalysqysy kelgen 1020 aýyl turǵynyna osy kólemde qarjy bólinbek eken.
– Baǵdarlamanyń maqsaty – qolynan is keletin aýyl turǵyndaryna jan-jaqty qoldaý kórsetý. Monoqalalarda mal asyrap, bordaqylaýmen aınalysqysy keletin adamdar da osy baǵdarlamanyń tıisti baǵyty arqyly oqyp, qarjylaı nesıe ala alady. Bul búgingideı eńbek naryǵynda árbir adamnyń óz áleýetin iske asyra alýyna berilip jatqan zor múmkindik. Olar mal sharýashylyǵymen aınalysyp, tasy órge domalasa ózgeni de jumyspen qamtıtyny anyq. Bıyl osy baǵytta bólingen nesıe qarajatynyń 2 mıllıard 466,6 mıllıon teńgesi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» aksıonerlik qoǵamynyń oblystyq fılıaly, al 1 644,4 mıllıon teńgesi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» aksıonerlik qoǵamynyń oblystyq fılıaly arqyly beriledi. Sonymen qatar aǵymdaǵy jyly respýblıkalyq bıýdjetten qosymsha 1mıllıard teńge bólingenin aıta ketkim keledi, – deıdi Qaırat Tileýbaıuly.
Taǵy bir jaǵymdy jańalyq, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» aksıonerlik qoǵamynyń oblystyq fılıalynyń nesıe bóliminiń basshysy Baýyrjan Tájibaev atalmysh qor sharýalardy eshqandaı ekinshi deńgeıli bank nemese nesıe serikterinsiz ózderi tikeleı qarjylandyratyn, aýyldyq jerdegi kez-kelgen úı, aýlasyndaǵy 5-10 tuıaǵyna salynǵan qora-jaıdyń barlyǵyn kepilge qoıatyn múlik retinde jaraıtyn, onyń qunyn táýelsiz baǵalaýshylar eseptep beretinin tetik taýyp otyr.
Iá, bul sóz joq, janǵa jylý beretin jańalyq. Endi baǵdarlama aıasynda sharýalar óz tirlikterin tiktep ǵana qoımaı, qora-jaılaryna deıin kepildikke qoıyp nesıe ala alady. Al bul degenińiz, ár aýyldyq jerden júzdegen shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri ashylady degen sóz. Odan oblystyń ekonomıkasy taǵy qaryshtap damı túsetini daýsyz.
Jaıdar Azamat
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Eýranyň günorta-gündogarynda janyndan geçeniň amala aşyran bombaly hüjüminde Rewolýusiýa sakçylarynyň azyndan 27 agzasy öldi. Bu barada Eýranyň habar agentlikleri maglumat berýärler.
Hüjümiň jogapkärçiligini sünni musulmanlarynyň “Jaiş al-Adl”, ýagny “Adalatyň armiýasy” topary öz üstüne aldy.
Janyndan geçen içi partladyjyly ulagy Rewolýusiýa sakçylarynyň awtobusynyň üstüne sürüp, partlatdy. Hadysa Sistan-Bulujystan welaýatynyň Zahedan we Kaş şäherleriniň arasyndaky ýoluň ugrunda ýüze çykdy.
Sistan-Bulujystan welaýaty Pakistan bilen serhetde ýerleşip, bu regionda jeňçi toparlary we neşe gaçakçylary hereket edýärler. Sebitde aglaba sünni musulmanlary bolan etniki buluçlar ýaşaýarlar.
Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif 13-nji fewralda amala aşyrylan hüjümi, Warşawada Ýakyn Gündogara bagyşlanyp geçirilýän sammit bilen baglanyşdyrdy. Tähran BMG we Polşa tarapyndan gurnalýan sammitiň “Eýrana garşy gönükdirilendigini” öňe sürýär.


text:
2019-nji ýylyň 8-nji awgustynda ir bilen Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hazaryň kenaryndaky «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyna ugrady, bu ýerde halkara derejeli häzirki zaman deňiz şypahanasy kemala geldi. Paýtagtymyzyň Halkara howa menzilinde milli Liderimizi resmi adamlar ugratdylar.
Az wagtdan soňra hormatly Prezidentimiziň uçary Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menzilinde gondy. Bu ýerde döwlet Baştutanymyzy Hazaryň kenarynda zähmet rugsadynda bolýan hökümet agzalary, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary garşyladylar.
Howa menzilinden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyna tarap ugur aldy we ýolugra bu ajaýyp künjekde dynç almak üçin döredilen şertler bilen tanyşdy.
Milli Liderimiziň tabşyrygyna laýyklykda, bu ýerde dynç alýanlara hödürlenilýän hyzmatlaryň üsti dürli kysymly welosipedleri kärendesine bermek hyzmaty bilen ýetirildi. «Awazanyň» çäklerinde welosipedleri kärendesine bermek boýunça birnäçe beket döredildi, olaryň awtomatlaşdyrylan ulgamy we bu ýerde gurnalan ýörite enjam Gün batareýalaryndan alynýan energiýanyň hasabyna işleýär. Döwlet Baştutanymyz beketleri işletmegiň ulanylýan usulyny oňlap, beketleri ekologiýa talaplaryna doly kybap gelýän «Ekowelosiped bekedi» diýip atlandyrylsa maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Soňky ýyllarda sportuň beýleki görnüşleri bilen bir hatarda ýurdumyzda welosiped sportunyň ösdürilmegine uly ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiz ekologiýa taýdan arassa diýlip ykrar edilen sportuň bu görnüşiniň barha uly meşhurlyga eýe bolýandygyny belläp, hyzmatlaryň şeýle görnüşlerini yzygiderli ýola goýmagyň zerurdygyna ünsi çekdi. Bu ýerde ilata edilýän hyzmatlar üçin häzirki zaman töleg ulgamynyň ornaşdyrylandygyny bellemek gerek, munuň özi olaryň hilini ýokarlandyrmaga hem-de peýdalanyjylar üçin amatly şertleriň üpjün edilmegine ýardam berer.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow beketleri işletmegiň hem-de olara berilýän mümkinçilikler baradaky meselä ünsi çekip, welosipedli ýoluny dowam etdi.
Mälim bolşy ýaly, sportuň ösdürilmegi hormatly Prezidentimiziň alyp barýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar, bu syýasatyň baş maksady halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak üçin aňrybaş şertleri döretmek, beden we ruhy taýdan sagdyn ýaş nesli kemala getirmek bolup durýar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmak türkmenistanlylaryň her biri üçin durmuş kadasyna öwrülýär.
Döwlet Baştutanymyz ýolugra gidip barşyna «Awazanyň» ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek boýunça geçirilýän işleri, onuň çäklerinde döredilýän gök zolaklary giňeltmek, seýilgähleri abadanlaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleleri hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz, tutuş ýurdumyzda bolşy ýaly, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda ulag hereketiniň talabalaýyk guralmagynyň, bellenilen düzgünleriň we kadalaryň berjaý edilişine gözegçiligiň üpjün edilmeginiň zerurdygyny belledi. Munuň özi degişli çäreleriň geçirilmegini talap edýär. Şypahana zolagynda hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak babatynda bu aýratyn ähmiýete eýedir diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy boýunça welosiped sürüp barşyna welosipedde gurnalan enjamyň kömegi bilen beketde agtygy Kerimiň döreden «Ýaşa, Türkmenistan! Bedew bady bilen diňe öňe!» diýen täze saz eserini diňledi.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, dynç almak üçin amatly şertleriň döredilmeginde şeýle ajaýyp sazlara aýratyn orun degişlidir, köpýyllyk tejribeden görnüşi ýaly, saz adama oňyn täsir edýär, onuň ruhuny göterýär, sagaldyş çäreleriniň netijeliligini güýçlendirýär.
Şeýlelikde, Hazar sebitiniň gözellikleri bilen utgaşyp, ajaýyp heňler adamlara ylham berýär, täze üstünliklere ruhlandyrýar. Munuň özi çeper döredijiligiň we saz sungatynyň adamzadyň durmuşynda uly ähmiýete eýediginiň aýdyň mysalydyr.
Kerim Berdimuhamedowyň täze saz eseri öňki döreden birnäçe şunuň ýaly saz eserleri bilen bilelikde diňleýjileriň kalbynda mähirli orun tutýar. Bu bolsa öz işiniň ussatlaryndan sapak alan Kerimiň döredijilik ylhamyny ynamly kämilleşdirýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Ir säher bilen zähmet rugsatlary döwründe Hazaryň kenarlarynyň asmanynda ýaň salýan ýakymly owaz ýurdumyzda amala aşyrylýan beýik işleriň özboluşly jarçysyna öwrülýär. Giň gerimli halkara çäresini birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmäge taýýarlanýan «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň ajaýyp keşbi täsin owaz bilen sazlaşyp, ynsan kalbyny tolgundyrýar.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewanyň habar berşi ýaly, ýurdumyzyň medeniýet we sungat işgärleri döwlet Baştutanymyzyň agtygy Kerimiň düzen sazyna aýdym döretmegiň üstünde işleýärler.
Milli Liderimiz deňiz şypahanasynda dynç almagyň dürli görnüşlerini ösdürmegiň ähmiýetini belläp, dynç alýanlara hödürlenilýän hyzmatlar toplumyny üpjün etmegiň zerurdygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz «Ekowelosiped beketlerinde» hödürlenilýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak hem-de görnüşlerini giňeltmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi. Milli Liderimiz şeýle hem şypahana zolagynyň sport ulgamynyň ösdürilmegine, bu ýerde köpçülikleýin sport çärelerini geçirmek hem-de dynç alýanlary köpçülikleýin bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmaga çekmek boýunça işlere aýratyn üns berilmelidigini nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welosipedli gezelenjiň dowamynda daşky gurşawa aýawly çemeleşmegiň, adamlaryň saglygyny berkitmek esasy wezipesi bolup durýan «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň oňyn ekologiýa ýagdaýyny gorap saklamagyň möhümdigine ünsi çekdi. Umuman, bularyň ählisi deňizýaka sebitinde amatly ýagdaýyň emele gelmegine ýardam eder.
Döwlet Baştutanymyz «Watançy» myhmanhanasynyň çägine gelip, öz welosipedini bu ýerde gurnalan «Ekowelosiped bekedinde» goýdy.
Döwlet Baştutanymyz içeri işler ministri I.Mulikowa ýüzlenip, içeri işler düzüminde polisiýanyň ekowelosiped toparyny döretmegi tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, bu topary her ýyl sentýabr aýynda geçirilýän «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» biraýlygynyň dowamynda, şeýle hem mekdeplerde we çagalar edaralarynda guralýan şonuň ýaly çärelerde düşündiriş – wagyz işleri görnüşinde peýdalanmak maksadalaýyk bolar.
Soňra milli Liderimiz sebitleri ösdürmegiň çäklerinde, hususan-da «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda gurulmagy teklip edilýän durmuş maksatly desgalaryň taslamalary bilen tanyşdy. Şunda, esasan, kottej görnüşli taslamalar hödürlenilýär, olary kenarýakada bina etmek meýilleşdirilýär, bu ýerde binalaryň aýratynlyklary barada anyk düşünje almaga mümkinçilik berilýär, dürli çyzgylar we eskizler görkezilýär.
Gurulmagy göz öňünde tutulýan binalaryň hatarynda kottej görnüşli jaýlar, suw arassalaýjy desga, çagalar we ulular üçin suw howdanlary bolan ýörite myhmanhanalar, tomusky restoran bar. Bu taslamalary amala aşyrmak ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna ynanylar.
Bellenilişi ýaly, toplumyň umumy meýdany 10 gektara deň bolup, onda ýylyň islendik paslynda ýaşamak hem-de dynç almak üçin has amatly şertler dörediler.
Kottej toplumynda jemi 768 adama niýetlenen 192 otag ýerleşdiriler. Mundan başga-da, onuň çäginde türkmeniň «ak öýi» görnüşindäki desga gurlar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow taslamalar bilen tanşyp, olar işlenip düzülende ýerli tebigatyň aýratynlyklary hasaba alynmalydyr hem-de adamlaryň dynç almagy üçin amatly şertleri döretmek bilen bir hatarda, ekologiýa meselesi hem ünsden düşürilmeli däldir diýip belledi.
Şeýle hem milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şunuň ýaly desgalaryň gurluşygynda olary ulanmagyň aýratynlyklarynyň göz öňünde tutulmalydygyna ünsi çekdi. Kottejlerde köp çagaly maşgalalar üçin ähli şertler hem-de mümkinçilikler göz öňünde tutulmalydyr. Mundan başga-da, binanyň her bir düzümi, şol sanda penjireleriň göwnejaý ýerleşdirilişi möhüm bolup durýar, bu bolsa dynç alýanlara hem-de jahankeşdelere bu täsin künjegiň gözelligini synlamaga mümkinçilik berer.
Döwlet Baştutanymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, täze toplumy bina etmegiň ähli işleriniň häzirki döwrüň talaplaryna doly laýyk gelmelidigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli binagärlik sungatynyň hem-de binagärlik babatynda häzirki döwrüň öňdebaryjy tejribesiniň sazlaşykly utgaşmagynyň möhümdigine ünsi çekip, gurluşyk işleriniň ýokary hiliniň üpjün edilmeginiň zerurdygyny nygtady we bu babatda birnäçe görkezmeler berdi.
Bu taslamalaryň amala aşyrylmagy bilen «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basar. Şunda öňdebaryjy binagärlik we inžener-tehniki çözgütleriň, innowasiýa tehnologiýalarynyň işjeň peýdalanylmagyna aýratyn ähmiýet berilýär. Bularyň ählisi Hazaryň kenaryndaky şypahana merkeziniň düzümleriniň kämilleşdirilmegine we giňeldilmegine, onuň halkara syýahatçylygynyň we hyzmatdaşlygyň merkezi hökmündäki ornunyň pugtalanmagyna ýardam eder.
Durmuş ugurly şunuň ýaly taslamalar durmuşa geçirilende, adamlaryň amatly şertlerde dynç almagy, saglygy, hyzmatlaryň ýokary derejesi esasy ölçegler bolup durýar. Şeýle hem täze toplumlaryň inžener-tehniki we kommunikasiýa ulgamynyň döredilmegi möhüm talap bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenilen taslamalar bilen tanyşlygyny tamamlap, döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça satyn alnan täze gämini synlamak üçin ýoluny dowam etdi, bu gämi «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň gämiler toplumynyň üstüni ýetirdi. Ol syýahatçylar we dynç alýanlar üçin deňiz gezelençlerini guramaga niýetlenendir.
Täze gämini garşylamak dabarasy milli däp-dessurlara laýyklykda guraldy. Öňden gelýän adata laýyklykda, oňa un sepildi, alaja daňyldy, ýüzärligiň tüssesi berildi.
«Rowaç» diýlen ady alan gäminiň ýanynda saklanyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow onuň kapitanynyň hasabatyny kabul etdi.
Milli Liderimiz kapitany täze gäminiň gelip gowuşmagy bilen gutlap, şowly ýüzüş arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz gäminiň deňze çykmagyna ak pata berip, egindeşleri bilen gämä mündi we deňizde gezelenç etdi.
Mälim bolşy ýaly, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Awazanyň düzümleriniň ösdürilmegine, dynç alýanlar üçin häzirki zaman hyzmatlarynyň doly toplumynyň üpjün edilmegine möhüm ähmiýet berýär. Bu giň gerimli taslamanyň durmuşa geçirilmegi bilen Hazar deňziniň ekologiýa taýdan arassa türkmen kenarynyň keşbi has-da gözelleşdi. Bu ýerde halkara ölçeglere laýyk gelýän kaşaň myhmanhanalar, sagaldyş toplumlary, oýun attraksionlary bolan seýilgäh zolaklary, köpugurly sport toplumlary emele geldi. Türkmen topragynyň bu täsin künjegi biziň guwanjymyzdyr, hoşniýetli goňşuçylyk, dostluk we myhmansöýerlik ýaly gadymdan gelýän milli ýörelgeleriň aýdyň alamatlarydyr.
Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi ösüş we abadançylyk ýoly bile ynamly öňe barýan Watanymyzyň täze taryhynda ýene bir möhüm sahypany açdy, ägirt uly üstünlikleriň we belent sepgitleriň beýanyna öwrüldi.
Deňiz tolkunlaryny batyrgaý böwsüp geçýän bu ajaýyp gämi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň özboluşly nyşanydyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gämide ýüzüş wagtynda bu künjekde syýahatçylygyň ösdürilmegi, deňiz gatnawlarynyň ýola goýulmagy bilen baglanyşykly meseleleriň hemişe üns merkezinde saklanylmalydygyny belledi.
Şunda deňiz kenarynda hem, deňiz giňişliginde hem dynç alşyň, şol sanda gezelençleriň guralmagyna jogapkärli we toplumlaýyn çemeleşmek gerekdir diýip, döwlet Baştutanymyz degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklar berdi.
Häzirki wagtda ýurdumyzda daşky gurşawy goramak meselelerine uly ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, suw we ýer serişdelerini netijeli hem-de tygşytly peýdalanmak boýunça öňde goýlan wezipeleri üstünlikli çözmek üçin zerur çäreler görülmelidir diýip, milli Liderimiz nygtady.
Döwlet Baştutanymyz deňizde gezelenji tamamlap, Hazar deňziniň kenarynyň baý tebigy mümkinçilikleriniň doly herekete getirilmegi syýahatçylyk we şypahana düzümleriniň geljekde hem okgunly ösdürilmegine ýardam eder diýip belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Rowaç” gämisiniň kapitanyna işde üstünlikler arzuw edip, bu ýerden ugrady.
08.08.2019 - Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
SANITARIÝA BOÝUNÇA MAGLUMATLAR KAMPANIÝASYNYŇ MAKSATLARY WE ÖŇDE GOÝÝAN MESELELERI
Maglumatlar kampaniýasy – bu ilatyň haýsydyr bir toparyna (meselem, ýetginjekler, çagalar, uly ýaşly ýa-da gartaşan adamlar we başg.) özleri we tutuş jemgyýet babatda täze, peýdaly maglumatlary kabul etmäge ýardam berýän dürli çäreleriň toplumydyr. Şeýle maglumatlar köpçülikleýin ýa-da indiwidual habar beriş serişdeleri arkaly amala aşyrylyp, durmuşyň haýsydyr bir çäkleridäki endikleriň ýa-da ýörelgeleriň oňat tarapa özgermegine kömek edýär.
Sanitariýa (lat. sanitas – "saglyk") – saglygy goramaga we keselleriň öňüni almaga ýardam berýän çäreler toplumy. Şeýle hem sanitariýa saglygy goramak maksady bilen okuw, ýaşaýyş, zähmet, dynç almak, iýmitlenmek şertlerini kämilleşdirmegi amala aşyrýan gigiýena ylmynyň işläp düzen sanitar düzgünlerini we maslahatlaryny amallaşdyrmaga kömek edýän çäreler toplumydyr.
Adam jemgyýetçilik önümi bolup, onuň kanunalaryna görä ýaşaýar. Adamyň saglygy ýaşaýan öýüniň amatlyklaryna, bolýan jemgyýetçilik ýerleriniň (zähmet çekýän ýerleri, okuw jaýlary, sprotzallar, hammamlar we başg.) şertlerine, iýýän iýmitiniň hiline juda bagly bolup durýandyr.
Sanitariýa düzgünlerine döreýän zerurlyk biziň durmuşymyzyň içinden eriş-argaç bolup geçýändir. Geliň, birnäçe mysallara ýüzleneliň:
- Kommunal-hojalyk sanitariýasy – adam nejesatlary suwy, topragy, azyk önümleri hapalap, adam saglygynyň çynlakaý kynçylyklaryna uçradyp biler. Şonuň üçin hem adam nejesatatynyň ýetiräýjek zyýanynyň öňüni almak üçin, elleri ýuwmak ýa-da oba ýerlerinde hajathanalaryň dogry gurluşyna (sanitariýa çäreleri) üns bermek ýaly çäreler arkaly ýokançlyklaryň öňüni almaga we peýdaly endikleriň ýaýramagyna kömek edip biler. Ýalňyş gurlan hajathanalar hem-de lagym ulgamlary agyr keselleriň ýüze çykmagynyň we ýerasty suwlaryň hapalanmagynyň sebäpleri bolup bilerler. Arassa suwuň ýetmezçilik edýän halatlarynda, suwuň hapalanmagyna getirýän usullar bilen adam nejesatlaryny ýok etmek has hem wajyp sorag bolup durýandyr.
- Azyk önümlerini goramagyň sanitariýasy – dukanlarda, bazarlarda azyk önümleriniň görnüşine baglylykda taýýarlaýyş, saklaýyş, geçiriş, ýaýratma tapgyrlaryna bildirilýän sanitariýa talaplarynyň bozulmagynyň, adam saglygyna zyýan ýetirýän azyk zäherlenmeleriň döremegine getirjekdigi ikuçsuzdyr.
- Önümçilik sanitariýasy – degişli sanitariýa talaplary berjaý edilmedik ýagdaýynda, önümçilikde zähmet çekýän işgär kadasyz temperaturanyň, ýokary ultramelewşe şöhlelenmeleriň, kadasyz basyşyň, sesiň, önümçilik tozanynyň, zäherleýji maddalaryň bugarma ýagdaýynyň, howply ýokançlyklaryň täsirine düşüp biler.
Bu faktorlar yzygider täsir eden halatynda olar hünärmenlik keselleriň döremegine, adamyň işe gelmezden öň bar bolan keselleriniň beterleşmegine ýa-da umumy saglyk ýagdaýynyň peselmegine getirip biler.
Biziň kampaniýamyzyň esasy maksady – sanitariýa düzgünleri babatda halkymyzyň bilimini artdyryp, adamlaryň endiklerini üýtgetmek.
Elbetde, ösüp kemala gelen adamynyň gylyk-häsiýetini we endiklerini üýtgetmek aňsat däldir. Bu hat-da ýeterlik maglumat alan adama hem çalt başartmaýar. Endikleriňi üýtgetmek örän göwrümli iş bolup, ol köp halatlarda ençeme sebäplere (suwuň ýetmezçiligi, bilimiň ýeterlik bolmazlygy, serişdeleriň ýetmezçiligi, hökümet edaralarynyň işine we başgalar) bagly bolup durýandyr.
Biz öz jemgyýetimizi sanitariýa meseleleri bilen tanyşdyrmaga goşandymyzy goşarys diýip tama edýäris.
Şu maksat üçin:
- Jemgyýetimizde bar bolan sanitariýa we gigiýena degişli esasy soraglar we kynçylyklar babatda maglumat berýän makalalary taýynlap, okyjynyň dykgatyna hödürlemek.
- Bar bolan soraglary we kynçylyklary ara alyp maslahatlaşyp, netijeli çözgütleri tapmak üçin saýtyň okyjylaryna şert döretmeli.
Jemgyýetimizdäki ýagdaýy oňat tarapa özgertmek üçin, saýtyň okyjylary bolan Siziň her biriňizden bolsa:
- Arassaçylyk babatda döreýän kynçylyklary anyklap, täze usullar arkaly olaryň çözgüdini tapmakda kömek etmegiňize garaşýarys.
- Sanitariýa barada bilýän maglumatlar bilen paýlaşmagyňyza garaşýarys. Meselem, eger Siz türkmen ýa-da rus dilinde bar bolan maglumatyň, makalanyň ýa-da taýynlanan kitapçalaryň salgysyny bilýän bolsaňyz, bize habar beriň. Biz olar barada öz saýtymyzda habar bereris.
- Alan maglumatlaryňyzy dost-ýarlaryňyz, goňşularyňyz bilen paýlaşarsyňyz diýip umyt edýäris.
- Alan peýdaly maglumatlaryňyzy öz durmuşyňyzda nähili ulanýandygyňyz barada aýdyp berseňiz, biziň üçin örän gyzykly bolardy.
ÝÖRITE ŞU MAGLUMATLAR KAMPANIÝASY ÜÇIN TAÝÝARLANAN MAKALALAR
1. PEDIKULEZ (BITLILIK): KIÇIJIK BITLERE GARŞY ULY GÖREŞ
2. ÝUWUJY SERIŞDELER WE OLARYŇ ZYÝANY
3. AZYK ÖNÜMLERI SAKLAMAGYŇ DÜZGÜNLERI
4. OŇAÝLY ÖÝ — SAGDYNLYGYŇ GÖZBAŞY
5. KONSERWIRLENEN ÖNÜMLERDEN ÄGÄ BOLUŇ: BOTULIZM
6. HOWPSUZ OÝUNJAKLARA BOLAN HUKUK. KANUN. TEJRIBE. TEKLIPLER
7. JEMGYÝETÇILIK ÝERLERINIŇ ARASSAÇYLYGY KIME BAGLY?
- 10903 gezek okalan


text:
Liwiýanyň Gyzyl Ýarymaý jemgyýeti öz halas edijileriniň şu ýyl Ortaýer deňzinde bolan iň heläkçilikli gämi hadysasyndan soň, Ýewropa barýan migrantlaryň 62 sanysynyň jesedini tapandyklaryny aýtdy.
"Biziň Gyzyl Ýarymaý toparymyz 25-nji iýuldan bäri 62 migrantyň jesedini suwdan çykardy” diýip, bu birleşigiň başlygy Abdelmoneim Abu Sbeih 26-njy iýulda aýtdy.
Kömek agentlikleri 25-nji iýulda, Liwiýanyň kenarlarynda gämileri çökensoň, 150 çemesi migrantyň, şol sanda çagalaryň tapylmaýandygyny aýtdylar.
BMG-niň bosgunlar boýunça ýokary komissary Filippo Grandi 25-nji iýuldaky gämi heläkçiligini şu ýylda “Ortaýer deňzinde bolan iň aýylganç betbagtçylyk” hökmünde häsiýetlendirdi.
BMG-niň başlygy Antonio Guterres bolsa, özüniň deňizde bolan soňky betbagtçylygy eşidip, “hopugandygyny” aýtdy.
"Bize migrantlar we bosgunlar üçin howpsuz, kanuny ýollar zerur. Gowurak durmuş gözleýän her bir migrant howpsuzlyga we mertebä mynasyp” diýip, ol twitterde ýazdy.


text:
DUZ IÝMEK
Hormatly okyjy!
Naharlar bilen kabul edilýän duzuň köp mukdary agyz boşlugynyň nemli örtügine gyjyndyryjy täsirini ýetirip, ötýän ýarajyklaryň emele gelmegine sebäp bolup biler. Ýöne aşa köp kabul edilýän duzuň bütin bedene ýetirýän ýaramaz täsiri has hem uludyr. Bedene duzuň (nahar duzunyň) köp düşmegi onda suwuklygyň saklanmagyna, şol sebäpli bolsa peşew bölüp çykaryş ulgamyň işine agramyň salynmagyna getirip biler. Duzuň köp mukdary ýürek-damar ulgamyna hem agram salyp, gan basyşyň ýokarlanmagyna getirip bilýändir.
Düwürtikleriň döreme töwekgelçiligi bolan adamlarda duzly tagamlar deride düwürtikleriň köpelmeginiň sebäbi hem bolup biler.
Duzly naharlar işdäňi açyjy hem-de özüne çekiji tagamlar bolsalar hem, duzuň bir günki kabul edllmeli mukdarynyň 10 gramdan köp bolmaly däldigini ýatda saklamalydyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 1870 gezek okalan


text:
Günümizde köp adam kopýuterlerinde "wireless" ýagny kabelsyz syçanjyk ulanýar. Bu kabelsiz syçanjyklaryň arasynda iň tanymaly LOGITECH firmasynyňkydyr. Bu tehnikanyň işleýiş sistemasy ýönekeý. Her syçanjygyň içinde usb signal alýan we bu alynan signallary kompýutere bildirýän usb konnektory bar. Syçanjygyň özünde bolsa çipli sistema bar. ...
Awtor:
DrWaltBishop
(Talyp)
|
Kategoriýa: Kompýuter |
10.09.2018 00:18
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#196)


text:
Gürgen
Gürgen şäheri (Parsça: گرگان, Iňlisçe: Gorgan) Eýranyň Gülistan welaýatynyň baş şäheridir.
Gürgen etrabynyň raýatlarynyň sany 2006-njy ýylda 269.226 adamdýr.
Gülistan welaýatynyň guralmagyndan we Gürgen etrabynyň welaýat merkezi bolmagyndan soň sanlary belli bolmasa da köp sanly Türkmen halky da bu şäher we etraba ýerleşýär. Şäherde Parslar, Türkmenler, Azerler we Zawullar bilen bilelikde 1000-1500 adama golaý Gazak da ýaşaýar.
Ozalky ady Astarabat bolan Gürgen Gülistan welaýatynyň iň uly şäheridir.
Şäherde Myhamnahan, Howa menzili bardyr.
Alburz dagynyň eteginde yerleşen Gürgen şäherine Tahran, Zahydan we Meşhet şäherlerinden yolagçy uçar gonyandyr.
Eleňderre we Naharhoran tokaýy, Zyýarat obasy ýaly yerler Gürgeniň turistik yerleridir.


text:
Garpyz ýaz aýlarynda iň köp iýilýän bakja önümleriň biridir. Ata watany Afrika hasaplanýan garpyzyň paçagy galyň, içi bolsa, gyzyl reňkli we suwly bolýar. Dünýäniň köp ýerindäki howa şertleri, ony ýetişdirmek üçin örän amatlydyr. Kädiler maşgalasyna degişli bolan garpyz (“Citrullus lanatus”) otjumak ösümligiň miwesidir. Taryhy çeşmelerde bu bakja ekininiň gadymy Müsürliler döwründe ösdürilip ýetişdirilendigi barada maglumatlar bar. Garpyz ýyly topragy halaýar we tohumy ekiljek topragyň ýylylyk derejesi ortaça 120 derejeden ýokary bolmaly. Yzgarly toprakda we kölleriň golaýynda ekilende has bol hasyl berýär. Sowuga gaty çydamly bolmansoň, aprel we maý aýlarynda ekilip başlanýar. Ol ekilende 3 sm çuňluga 2-3 sany tohum atylýar. Garpyza gyzyl reňki berýän likopen maddasy şol bir wagtyň özünde adamyň saglygyna hem örän peýdalydyr. Siňdiriş ulgamyna peýdaly bolansoň, adatça nahardan soň iýilýär. Ol gözüňe, aşgazanyňa, bagryňa we böwregiňe örän peýdalydyr. Häzirki wagtda dünýäde onuň 1200-den gowrak görnüşi bar.
Diňe gyzyl däl, eýsem, sary garpyz hem bolýar. Garpyzyň bu täsin görnüşi, esasan, Hytaýda ösdürilip ýetişdirilýär. Onuň tagamy gyzyl garpyzdan has tapawutly. Bakja ekininiň bu görnüşi hiç hili dökün we himiki serişdeler ulanmazdan ösdürilip ýetişdirilýär. Balarylar sary garpyzyň gülünden has ýokary hilli bal öndürýärler. Bu garpyzyň düzüminde ýagyň ýokdugy we kaloriýasynyň pes bolmagy, kalsiý, kaliý, B we C witaminlerine baý bolmagy bilen tapawutlanýar. Garpyz önümçiliginde Hytaý öňdeligi eýeleýär.
Garpyz ýaz aýlarynda iň köp iýilýän bakja önümleriň biridir. Ata watany Afrika hasaplanýan garpyzyň paçagy galyň, içi bolsa, gyzyl reňkli we suwly bolýar. Dünýäniň köp ýerindäki howa şertleri, ony ýetişdirmek üçin örän amatlydyr. Kädiler maşgalasyna degişli bolan garpyz (“Citrullus lanatus”) otjumak ösümligiň miwesidir. Taryhy çeşmelerde bu bakja ekininiň gadymy Müsürliler döwründe ösdürilip ýetişdirilendigi barada maglumatlar bar. Garpyz ýyly topragy halaýar we tohumy ekiljek topragyň ýylylyk derejesi ortaça 120 derejeden ýokary bolmaly. Yzgarly toprakda we kölleriň golaýynda ekilende has bol hasyl berýär. Sowuga gaty çydamly bolmansoň, aprel we maý aýlarynda ekilip başlanýar. Ol ekilende 3 sm çuňluga 2-3 sany tohum atylýar. Garpyza gyzyl reňki berýän likopen maddasy şol bir wagtyň özünde adamyň saglygyna hem örän peýdalydyr. Siňdiriş ulgamyna peýdaly bolansoň, adatça nahardan soň iýilýär. Ol gözüňe, aşgazanyňa, bagryňa we böwregiňe örän peýdalydyr. Häzirki wagtda dünýäde onuň 1200-den gowrak görnüşi bar.


text:
Aragatnaşyk ulgamyny kämilleşdirmek Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Häzirki wagtda aragatnaşyk we telekomunikasiýalar ulgamynyň kärhanalaryna ýokary tehnologiýalar we häzirki zaman ylmynyň öňdebaryjy gazananlary işjeň ornaşdyrylýar.
TMCELL ulgam, hormatly Prezidentimiziň ýakyndan ýardam bermegi bilen, «Huawei», «Nokia», «Siemens», «Eastwind» ýaly daşary ýurt kompaniýalary bilen hyzmatdaşlykda bolup, öýjükli aragatnaşygyň barha artýan ygtybarly we elýeterli talaplaryna laýyk getirildi.
«Altyn asyr» ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň kärhanalarynyň hünärmenleri hyzmatlaryň hilini gowulandyrmak, şeýle-de, hyzmatlar üçin nyrhlaryň elýeterli bolmagy barada yzygiderli aladalar edýärler. Muňa işi girizilýän täze nyrhnamalar, «Türkmentelekom» Döwlet elektrik aragatnaşyk kompaniýasy bilen, bilelikde «Ylham» çeperçilik - seýilgäh toplumynda, «Aşgabat» medeni-dynç alyş seýilgähinde, «Ýimpaş» söwda merkezinde Wi-Fi arkaly ulanyjylara internet hyzmatynyň elýeterli edilmegi aýdyň mysaldyr.
Türkmenistanda soňky ýyllarda halkara sport ýaryşlary yzygiderli geçirilip başlandy. Öňümizde bolsa uly bäsleşik, has takygy, Aziada — 2017. TMCELL V Aziýa oýunlary geçirilende içki ulanyş üçin esasy stansiýalar bolan ABS ulgamy «mini» we «maksi» kysymly esasy stansiýalary ulanmagy meýilleşdirýär.
Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen her ýyl geçirilýän «Türkmentel-2015» atly IX Halkara sergisi 16-18-nji sentýabrda sergi köşgünde geçirilýär. Bu sergide aragatnaşyk ulgamy boýunça iň döwrebap enjamlar görkeziler.Habarlar→


text:
Owal alla tagala nury anhezret sallahu aleyhi wessalamy alla tagala 18 mun alemden we adamdan on yaratdy.nury anhezret sallallahu aleyhu wessalam bashyny sejda goydy.dunya terbiye beriji huday aytdy:ey menin nurym we ey menin habibim,ey menin bendam! Seni dosty muhabbetin-den yedi derya yaratdym: birinji derya ylym,ikinji derya hem hilm,uçinji derya akyl,dordunji derya hikmet,bashinji deryat fakyr,altynjy derya magryfet,yedinji derya magfiret. "huday tagaladan habar geldi.ya muhammet men sana beyan edeyin owal ot,ikinji shemal,uçinji suw,dordunji toprak," nury muhammet mustapa sallallahu aleyhi wessalam perman b.n shemalyn yanyna baryp salam berdi.shemala hem dil bitip waleykim essalam diydi.nury anhezret sallalla hu aleyhi wessalam aytdy:ey shemal sen kim bolarsen?rahman bendesi.nury anhezret aytdy:shemal sen oz aybyny bilyarmin diydi:shemal aytdy:menin name aybym barmysh? Nury anhezret aytdy: (dowamy bar)
"nurnama"(1,3,4 sah.)
-
aga593
6 years ago
- (dowamy)
nury anhezret aytdy:ahli adamlary goryan seni hich kim gorshmeyar.shemal aytdy:megerem sen ayipsyzdyshrsyn. Nury anhezret aytdy:ey shemal estagfirullah diygin,bendanin ayby kopdur.ayipsyz huday tagaladyr.ondan son shemal "eshhedu enna muhammeden awwduhi we rassuly" diyip yslam dinine boyun boldy.
ondan son nury anhezret suwun yanyna geldi.ol hem shol wagt dil açyp "waleyhim salam" diydi. Nury anhezret aytdy:ey suw sen kimsin? Suw aytdy:huday bendesi. Nury anhezret:dunyade name ish edyarsin suw aytdy: toba diygin bende oz islegiçe ish etmez.yene-de ey suw sen ozune bak name aybyn bar? Suw aytdy:name aybym bolsun. Nury anhezret aytdy:ahli zatlary arassalayan we ozun arassa bolanok. Suw aytdy:megerem sen ayipsyzsyn nury anhezret aytdy:toba diygin bendanin bashyndan ayagyna çenli ayipdyr,ayipsyz dine huday tagaladyr.suw aytdy:"eshhedu enne ilaha illallahu we eshhedu enna,muhammedin abduhi we resuly" diyip dine boyun boldy.
(dowamy bar)
-
aga593
6 years ago
- (dowamy)
sonra nury anhezret odyn yanyna bardy we ona salam berdi.ona hem dil bitip waleykim essalam diydi.anhezret aytdy: ey ot,sen dunyade name ish edyarsin?Diydi. Ol hem:name islesem shony hem edyarin diydi.nury anhezret aytdy:bende oz islegiçe ish etmez,her bir ishem huday tarapyndyr.yene aytdy:sen oz aybyny bilyarmin? Ot aytdy: name aybym bar diyip. Anhezret toba gelgin,bendanin bashyndan ayagyna çenli ayipdyr.ayipsyz dine hudaydyr diydi.ot bu kelemani eshidip musulman boldy we "eshhedu enna ilaha illallahu we eshhedu enna muhammedin abduhi we resuly" diydi.
ondan son topragyn yanyna bardy,ona hem salam berdi.Toprak hem derrew jogap salamyny berdi.nury anhezret aytdy:"ey toprak sen dunyade name ish edyarsin diydi.toprak aytdy: alla tagala name ish emir etse shony edyarin. Nury anhezret derrew topragy bagryna basdy,we sheyle diydi: on we son seni ygtyÿar edyarin,sebabi sende tekepbirlik,ÿagny men-menlik gormedim.hezret adamy senden doretyar we yene sana iberyar.
-
aga593
6 years ago
- (dowamy)
sonra nury anhezret odyn yanyna bardy we ona salam berdi.ona hem dil bitip waleykim essalam diydi.anhezret aytdy: ey ot,sen dunyade name ish edyarsin?Diydi. Ol hem:name islesem shony hem edyarin diydi.nury anhezret aytdy:bende oz islegiçe ish etmez,her bir ishem huday tarapyndyr.yene aytdy:sen oz aybyny bilyarmin? Ot aytdy: name aybym bar diyip. Anhezret toba gelgin,bendanin bashyndan ayagyna çenli ayipdyr.ayipsyz dine hudaydyr diydi.ot bu kelemani eshidip musulman boldy we "eshhedu enna ilaha illallahu we eshhedu enna muhammedin abduhi we resuly" diydi.
ondan son topragyn yanyna bardy,ona hem salam berdi.Toprak hem derrew jogap salamyny berdi.nury anhezret aytdy:"ey toprak sen dunyade name ish edyarsin diydi.toprak aytdy: alla tagala name ish emir etse shony edyarin. Nury anhezret derrew topragy bagryna basdy,we sheyle diydi: on we son seni ygtyÿar edyarin,sebabi sende tekepbirlik,ÿagny men-menlik gormedim.hezret adamy senden doretyar we yene sana iberyar.
-
aga593
6 years ago
- (dowamy)
sonra nury anhezret odyn yanyna bardy we ona salam berdi.ona hem dil bitip waleykim essalam diydi.anhezret aytdy: ey ot,sen dunyade name ish edyarsin?Diydi. Ol hem:name islesem shony hem edyarin diydi.nury anhezret aytdy:bende oz islegiçe ish etmez,her bir ishem huday tarapyndyr.yene aytdy:sen oz aybyny bilyarmin? Ot aytdy: name aybym bar diyip. Anhezret toba gelgin,bendanin bashyndan ayagyna çenli ayipdyr.ayipsyz dine hudaydyr diydi.ot bu kelemani eshidip musulman boldy we "eshhedu enna ilaha illallahu we eshhedu enna muhammedin abduhi we resuly" diydi.
ondan son topragyn yanyna bardy,ona hem salam berdi.Toprak hem derrew jogap salamyny berdi.nury anhezret aytdy:"ey toprak sen dunyade name ish edyarsin diydi.toprak aytdy: alla tagala name ish emir etse shony edyarin. Nury anhezret derrew topragy bagryna basdy,we sheyle diydi: on we son seni ygtyÿar edyarin,sebabi sende tekepbirlik,ÿagny men-menlik gormedim.hezret adamy senden doretyar we yene sana iberyar.
-
hazeleye
6 years ago
- dowamyna garashyas
-
hazeleye
6 years ago
- wi, yazypsyñyza dowamyny
-
hazeleye
6 years ago
- oduñ ayby nameka?
-
Gooool
6 years ago
- Aga sagbol. Nurnamany yazan kimka.
Toprak yaly kichigowunli bolup bolsa bolmajakmy.
Munun ustunde gunalem gunasizem gezip yor. Ol bolsa kyyamata chenli kichigowunlilik bilen olary saklap yor.


text:
salam dostlar,mena masgara diydimow,hachan bizin turkmen sungatymyz oserka,hachan oz bagshylarymyz oz basharnyklaryny gorkezerlerka,ine janyn yanmaz yalak dalow,berdi b diyilyan Enrique Iglesias in aydymlaryn tas bar aydymyny ogurlapdyr,dine bu dal,abm,azat orazow,yazberdi mahmydow,palwan,hajy yazmammedow,kerim gurbanalyyew,annush myrat durdyyew,lachyn mammedow,gulshat gurdowa,we yene bir nache bagshylar,ey way men sanap gidip otyryn bashga bagshy barmy bizde,ahlisem ogry,name bizi bilmeyandir oytyalermikanay,shu oogurlyk aydymlaryny,yeri aytyan,utanman shekilli aydym chykarman name diysene,onam youtube de goyyalar.yok men ichim yanyan yeri,ozumizki diyip gaysharyan weli anardan orginal aydymyny ya klipinio chykaryp gorkezip durlar.hey bizde ozi oz sungaty bilen aytyan bagshy barmy bizde.
Bagshylarymyz utandyryar
Köneler, Laplandiya tarapyndan 9 years ago
-
Laplandiya
9 years ago
- berdi b diyilyanin haysy aydymyny alayyn ogurluk,ya da kone bagshylarynam sonky aydymlary ogurluk,taze chykyan bagshylara agzamalam dal.
-
jullik
9 years ago
- ma ro nam goshmaly eken..we mahri
-
Wwwmmm
9 years ago
- dost barhow bey diyme ine sahy jepbar, maya tekeyewa, akysh saparow, ay yene sanasan bar sholara guwan dutarcy bagshylarymyz kopa
-
jullik
9 years ago
- wwwmmm olar kooone bagsharow..tema hazirki zamany agzaya
-
kaprizdal
9 years ago
- akyshyn aydymlaryna soz yok.original
-
jullik
9 years ago
- ayow akysham ogurlaya,jedel etjek bolman.men ogurluk aydyma gabat gelsem goyaryn ya aydaryn
-
kaprizdal
9 years ago
- 1 ya 2 dir,yone onun aydymlarynyn hemmesem super,at dakma men govy goryan ony.
-
jullik
9 years ago
- 1 ya 2 dal,kopje,menem gowy goryan,yone turkmenlerde orginal bagshy dine dutar da halk aydym aytyanlar.daje nury meredow ogurlaya.
-
Wwwmmm
9 years ago
- dost tazelerin arasynda ogurlanmayan aydym kop yone olary abraylary yokarda bolmanson olary hic kim dinlemeyar dinlenmesede tanalmayar turkmenleri beydip masgara edip bilmersiniz cepbanin toyy atly kinony goren bolsanyz mahrin kakasy bolup oynayan adam shol hem oz wagtynda uly at alan dine t-nda dal bashga yurtlarda-da
-
jullik
9 years ago
- hany tazeden kim ogurlanokda,kim dinlanok,kim sho
-
kaprizdal
9 years ago
- chepbanin tiyy diydin velin gulkim tutdy.eeeeey yaman gyzyklay sho kino.indiyskiy aydymy tmenche aydyara yumshak gyz diyip.prikol kino
-
jullik
9 years ago
- aydymlary bar youtube de yone,kinosyny goyulmandyrda.goresima gelya.
-
kaprizdal
9 years ago
- gyzykly kinosy.dj begga dagam bar.
-
jullik
9 years ago
- ay anarda siz bar gyzygy goryanizay bizsiz.
-
kaprizdal
9 years ago
- abada geljek yer barmay.tkmstana.ashyklaryn shaheri ahyryn bari.dashry chyksan uje govnun acylyp,nastr 100 bolya
-
jullik
9 years ago
- entek siz mensiz hezil ediberin,menem barayyn,bar hezilliginiz alyp gaytjak,bagshylarynyzada saz duzmani owretjek haha
-
kaprizdal
9 years ago
- hoh kan gurleme.bagshylarynyzada dien bp.hoh lygyny bilyas.
-
jullik
9 years ago
- hahahahahhha dogrudarow,bagshylarynyz oz aydymlaryny aytsynda.
-
kaprizdal
9 years ago
- sizinki yaly giiiiiiin balak geyip,kellelerine gul.bantik dakyp gezmeseler bolduda
-
jullik
9 years ago
- hahahah zato aydymlary ozuninki,dinlan shekilli bolyan,a sizniki enrique an turkmenchesini dinleyan yalak haha
-
kaprizdal
9 years ago
- eeeey donuk.sen geliber.aeroportdan yzyna hoh stanyna ugradar yaly edrs seni.hich hili romantik gijani yashadybam bilmersin onson
-
jullik
9 years ago
- men donuk dala,dine adalatyn tarapdary
-
Toty
9 years ago
- Mena ogurlanmagyna gar$y dal name turkler,ruslar,amerikanlar,azeriler,gazaklar ay garaz hemmesi hem ogurlayalay yöne olar gowja aytsa bolyada
-
sukomoto
9 years ago
- maryly biri bardyrlaý, kellesi kelräk, şol gowja aýdýar original. ýöne ady ýadyma düşenok.
-
jullik
9 years ago
- totti hemmeseme ogurlaya sen diyyanlerinde hokman den ayrtysy oz aydymlary,a bizinkilerin barsam ogurlyga..
sukki sen diyyanin suhan dalmi
-
prikolmyrat
9 years ago
- lappy yene şuna menzeş sorag, bizar bolmadynmay?
-
MELISSA
9 years ago
- yok. bizar etjek diyya
-
Toty
9 years ago
- Jullik baryn bilen bazar eyle diyipdirler
-
sukomoto
9 years ago
sukki sen diyyanin suhan dalmi
jullik | 2010-05-17 03:12:49
hawa, suhan... myratdurdyýewmi şol?
-
jullik
9 years ago
- orazdurdy orazberdiyew sho,ay olam hindi kinony kan gorya
-
sukomoto
9 years ago
- brodýagany aýdýanam şolmy? tahýalyja tans oýnap? oýunlardada oýnan bolýar.
-
prikolmyrat
9 years ago
- tapawudy bardyr bar gyzlan, number one klip şol şu wagt Türkmenistanda, dinlap görün pizdes yyrtyar, lyuboy klibyny çeppe çöwüryar, aydymam pizdesow
-
sukomoto
9 years ago
- kimaý ol pikki? çöwürýän diýeniň.
-
prikolmyrat
9 years ago
- youtubeda bar sükki, tapawudy bar diyip yaz
-
arsen89
9 years ago
- laplandiya,olarow neme,aydymlara bir menzeya welin,ozlerem sholara menzejek bolup ish beryalerhow,hakykam mena shu tayda tm aydymlarny arkayn acyp bilemak,ine men yashayan yerimde ozbeklerem bar,daje sholaram bizden osenow,aydymlary p...c gowy,ogurlyk dal,wah,menem utanyan.
-
Laplandiya
9 years ago
- dogry arsen,ing barkisi sholarynam oz sazlary bar,bolya olaram ogurlaya ing bolmanda yarty aydymlary oz sungaty a bizinkiler name?ahlisem ilin sungaty.medenyet minsterligi nira seredyaka


text:
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Habarlar, Medeniýet, Saglyk | 1 Comment »
Türkmen Medikal 2011-njy ýyla çenly
“Sähra” gazetiniň baş redaktory bilen söhbet
Soňky ýyllarda eýranly türkmenleriň arasynda gazetler, žurnallar we kitaplar köp çykyp başlady.Häzirki wagtda resmi taýdan hasaba alnan türkmen metbugatlarynyň sanawyna “Sähra” gazeti, “Pyragy” hem-de “Ýaprak” žurnallary hem girýär.Azatlyk Radiosy “Sähra” gazetiniň döreýşi we häzirki ýagdaýy barada gazetiň baş redaktory Dr.Abdolrahman Düýeji bilen söhbet etdi. dowamy
Filed under: Bütin Temalar, Medeniýet | 2 Comments »
Mollanepesiň hormatyna geçirilýän ýubileý
Mollanepesiň hormatyna dabaralar guralýar
Türkmen poeziýasynyň nusgawy şahyry Mollanepesiň 200 ýyllygynyň hormatyna guralýan dabaralar hakykatdan-da ýatdan çykmajak we täsirli baýramçylyk çärelerine öwrüldi. Şahyryň döreden eserleri diňe bir milli däl-de, eýsem dünýä edebiýatynyň genji-hazynasyna goşuldy.
Dowamy
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Medeniýet | 2 Comments »
Nurmuhammet Aşyrpur Meredow, dogruçyllyk ugrunda göreşiji alym
Golaýda, 1-nji awgustda belli türkmen edebiýatçy alymy Nurmuhammet Aşyrpur Meredow 86 ýaşynyň içinde (1923-2009) aradan çykdy.
Bu alym ýarym asyrlap Edebiýaty hem edebiýatyň taryhyny öwrenmek meseleleri bilen gyzyklanyp geldi. Ol mydama Edebiýaty öwreniş ylmynyň dogruçyl bolmagyny öňe sürdi. Klassyky edebiýatyň galplaşdyrylmagyna garşy durdy.
Ol “Satiriki şahyr Kemine” (1958), “Türkmen klassyky edebiýatynyň sözlügi” (Sapar Ahally bilen bielikde) 1-nji we ikinji neşirler, soňky neşiri 1988, “Şeýdaýy. Derdewler we tekstler” (1964), “Seljuklar döwrüniň edebiýatynyň taryhy” (1968), “Magtymgulynyň sözlügi” (2000) ýaly kitaplaryň hem ençeme ylme makalalaryň awtorydyr.
Filed under: Bütin Temalar, Durmyş, Medeniýet | 2 Comments »
Namaz-orazaňyz kabul bolsun!
Orazanyň beden saglygyna täsiri
Orazanyň beden saglygyna edýän peýdasyny şeýle sanap bileris: Oraza sagdynlygyň açarydyr. Orazanyň kömegi bilen bir ýylyň dowamynda dürli nahar bilen agram salynýan iýmit siňdiriji organlara dynç almaga, täzeden öňki kaddyna gelmäge mümkinçilik döreýär.
Oraza bedeniň açlyga- suwsuzlyga garşy durmak güýjüni artdyrýar. Oraza adamyň ömrüni uzaldýar. Uzak ýaşan bir hassa, lukmançylyk nukdaýnazaryndan uzak ömür süren hasaplanmaýar. Uzak ömür – bedeniň sagdyn ýaşamagy diýmekdir. Dowamy
Filed under: Bütin Temalar, Medeniýet | 1 Comment »
Professor Aşyrpur Meret Ogly aradan çykdy
Eýran Türkmenleriniñ we Türkmenistanyň görnükli alymy, ylymda we tehnikada at gazan işgär Nurmuhammet Aşyrpur Meret ogly (Meredow) 86 ýaşynyň içinde Aşgabatda aradan çykypdyr.
Merhum türkmen edebiýatynyň ösüşinde bahasyna ýetip bolmajak goşanady bilen tanalýar.
Nurmuhammet Aşyrpur türkmen klassyklary hakynda ýüzlerçe ylmy makala ýazdy, onuň iň görnükli eserlerinden biri «Türkmen klassiki edebiýatynyň sözlügi» diýip, merhumy tanaýanlar oňa bahar berýärler.
Dr. Serdar, alymyň maşgalasyna gynanç bildirýär.
Filed under: Bütin Temalar, Medeniýet | 3 Comments »
Türkmensährada medeni- ylmy hüjreler
Dr. Hangeldi Ownug
Toronto, ON, Canada
My Ph. D. Material
Jemgyýetçilikde irki döwürlerden bäri mesken-mekan diýilen jaýlary ýyl on-iki aýyň içinde yssydan-sowukdan we howpdan-hatardan goranmak üçin medeniýete öwrülip gaýdypdyr. Bu medeniýet soňa baka her bir ýeriň öz medeni-jemgyýetçilik garaýyşlaryna laýyklykda, arhitektura çeperçilikde öz dürli häsiýeti bilen döredilipdir.
Filed under: Bütin Temalar, Bilim, Medeniýet | 1 Comment »


text:
“Jahan Elektronik” hususy kärhanasynyň hünärmenleri 20 ýyldan bäri sewotoforlary dolandyryş ulgamlary bolan köpugurly sazlaýjy gurallary işläp düzýär we öndürýär.
Ýol hereketini düzgünleşdirýän gurluşlaryň ýanynda gurnalýan bu abzallar diňe reňkli yşaratlaryň geçişini üpjün etmän, eýsem “adaty”, “gijeki”, “sary ýanyp sönme”, “ýaşyl tolkun” ýaly dürli düzgünleri awtomatik ýagdaýda işletmäge ukyplydyr. Iki ýyl mundan ozal kärhananyň hünärmenleri içinde mikroprosessor oturdylan abzallaryň öndürilişini özleşdirdi.
«Jahan Elektronik» 20 ýyldan bäri sazlaýjy gurallary öndürýär
“Jahan Elektronik” hususy kärhanasynyň hünärmenleri 20 ýyldan bäri sewotoforlary dolandyryş ulgamlary bolan köpugurly sazlaýjy gurallary işläp düzýär we öndürýär.


text:
Daşoguzda pagta hasylyny dolup bilmedik daýhanlary prokuratura soraga çagyryp, olara garşy derňew işlerini geçirip başlady.
Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan ýurduň demirgazyk welaýatynyň kärendeçeleri häzir hökümetiň özleriniň dolup bilmedik pagta planyny mejbury ýagdaýda töledip başlandyklaryny aýdýarlar.
Prokuraturanyň soragyndan soň, döwlete bergisi bolan kärendeçileriň işleri suda geçirilip, ol ýerde puly mejbury ýagdaýda tölemelidigi barada höküm çykarylýar; töläp bilmedik daýhanlaryň bolsa, öýündäki goşlary konfiskasiýa edilip, döwletiň haýryna geçirilýär.
Kärendeçiler pagta planyny dolup bilmändiklerine döwletiň öz üstüne alan sürüm, dökün we beýleki tehniki hyzmatlaryyň wagtynda ýa asla-da üpjün edilmändiginiň sebäp bolandygyny aýtsalar-da, olaryň bu düşündirişlerine ‘gulak asmandyrlar’.
“Bular diňe harmanda [pagta tabşyrýan] wagtyň senden habar alýarlar. Tehnika, dökün gerek wagty barmysyňam diýenoklar. Telewizorda hamana diýersiň ähli zat bilen üpjün edýän ýaly, agyzlaryny dolduryp gürleýärler. Edilýän zat ýok. Resmileriň derdinden zyýana galanymyz bir zat, indi gaýtam ýene hökümete pul tölemeli” diýip, Daşogzuň Saparmyrat Türkmenbaşy etrabynyň kärendeçileriniň biri Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Galyberse-de, welaýatyň prokuraturasy we häkimligi ýokarda beýan edilen ýagdaýlar dogrusynda Azatlyk Radiosyna nähilidir bir kommentariýa ýa düşündiriş bermekden ýüz öwürdi.
Ýeri gelende bellesek, geçen ýyl türkmen daýhanlarynyň ýurduň harmanyna 1 million 50 müň tonnadan gowrak pagta tabşyryp, şertnamalaýyn borçnamalaryny ýerine ýetirendigi yglan edilipdi.
Şol bir wagtyň özünde, Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan pagtaçy daýhanlaryň ýurtda pagta planynyň dolanyna şübheli garaýandyklaryny aýdypdylar. Prezidenti Gurbanguly Bedimuhamedowyň özi-de “şertnamalaýyn borçnamalar ýerine ýetirildi” diýlenden soňra, geçen ýylyň aýagynda pagta hasylynyň azlygyndan we pagta ýygymynyň haýallygyndan nägile bolupdy. Emma ol munuň sebäplerini aýdyňlaşdyrman, diňe ýerli ýolbaşçylara käýinç bermek we häkimleri wezipesinden boşatmak bilen çäklendi.
Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan daýhanlar muňa hökümetiň öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmeýändiginiň sebäp bolýandygyny aýtdylar.
Galyberse-de, ýerli synçylaryň köpüsi Türkmenistanda ýokardan berilýän pagta planynyň doldurylmazlygynyň esasan daýhanlaryň iş we gazanç şertleri bilen baglydygyny, mejbury zähmet şertlerinde ýokary hasyl almagyň mümkin däldigini öňe sürýärler.
Şol bir wagtda, halkara hukuk toparlary, şol sanda “Cotton Campaign”Türkmenistanda gowaça meýdanlarynda çagalaryň, mugallymlaryň, saglyk işgärleriniň we beýlekileriň mejbury işledilmegi ýaly faktlara uly alada bildirip gelýär. Bu ýagdaýlaryň fonunda dünýäniň belli, şol sanda H&M, IKEA ýaly söwda markalary türkmen pagtasyndan ýüz öwrüpdiler.
Bu aralykda, resmi metbugatda ýurtda obasenagat toplumyny özgertmek, ony dünýä bazarynda ýokary girdejili, bäsdeşlige ukyply pudaga öwürmek boýunça ägirt uly işleriň alnyp barylýandygy, şeýle-de daýhanlaryň öndürijilikli zähmeti, bol hasyl ýetişdirmekleri we doly derejeli durmuş ugrunda ähli zerur şertleriň döredilýändigi aýdylýar.