text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 7-nji dekabrda geçirilen mejlisinde habar berlişi ýaly, ýylyň 11 aýynda Aşgabat şäheriniň häkimliginiň hojalyk hasaplaşygyna degişli edara-kärhanalarynda önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň umumy möçberiniň ösüş depgininiň 123,8 göterime deň boldy.
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe önüm öndürmegiň, gurluşyk işlerini, hyzmatlary ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 117,9 göterim berjaý edilip, meýilnama 128 göterim ýerine ýetirildi.
Türkmenistanyň Energetika ministrligi boýunça 2015-nji ýylyň ýanwar-noýabr aýlarynda umumy öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň möçberi 879 million 953,1 müň manada barabar boldy. Hasabat döwründe elektroenergiýanyň önümçiliginiň ösüş depgini 101,5 göterime deň bolup, ony eksport etmegiň meýilnamasy 108,7 göterim ýerine ýetirildi.
Türkmenistanyň Jemagat hojalygy ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 112,5 göterime, “Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça bolsa bu görkeziji 108,3 göterime deň boldy.


c: text/html

text:
BMG-niň 2015-nji ýyla çenli öz öňünde goýan “Müňýyllygyň ösüş maksatnamalarynyň” birinji tapgyry tamamlanyp barýar. Maksatnamalaryň ählisi başa barmadyk hem bolsa, bu programmanyň dünýäniň ösüşi üçin esasy ugurlary kesgitlemegi başarandygy aýdylýar.
Şu ýyl BMG 2015-nji ýyldan soňky döwür boýunça ösüş maksatnamalaryny kesgitlemeli.
Garyplyk derejesi
Adamyň gününe bir dollardan az pula ýaşamagy – onuň iňňän uly garyplykda ýaşaýandygyny aňladýar.
BMG-niň Dünýä azyk programmasynyň wekilleri ýakynda bir amerikan dollaryna barabar müsür puluny, ýagny 6 funty alyp, Aleksandriýa şäheriniň bazaryna çykdylar. Bazardaky nyrhlardan çen tutulsa, ýerli ýaşaýjylar bir dollara iki ýumurtga, biraz gök önüm we noýba alyp bilýärler, emma bu pul et ýa balyk almaga ýetmeýär.
Hut garyplyk sebäpli BMG 2000-nji ýylda Müňýyllygyň deklarasiýasyny kabul edipdi. Onuň bu ädimi dünýä ýüzünde garyplykda ýaşaýan adamlaryň sanyny iki esse azaltmaklyga gönükdirilipdi. Guramanyň ýene bir maksady çagalaryň başlangyç bilim almagy üçin mümkinçilikleri artdyrmakdy.
BMG-niň “Müňýyllygyň ösüş maksatnamalarynyň” ählisi 2015-nji ýyla çenli durmuşa geçirilmedik hem bolsa, üstünlikler hem bolupdy.
Edilen işler
Dünýä Banky, garyplygy iki esse azaltmak maksatnamasy boýunça, 2008-nji ýylda üstünligiň gazanylandygyny aýtdy. Dünýä Bankynyň analizine görä, global derejede 650 million adam iňňän çuňňur garyplykdan çykypdyr.
Müsüriň hökümetiniň 2010-njy ýyl boýunça resmi hasabatynda ýurduň garyplygy azaltmak boýunça maksatnamasyna ýetendigi aýdylýar. Şeýle-de hökümet 2015-nji ýyla çenli ähli çagalaryň başlangyç bilim almagy üçin mümkinçilik döretmek maksatnamasyny hem berjaý ederlidigini habar berdi.
Beýleki ýurtlar-da, şol sanda Hytaý we Braziliýa Müsür bilen deň derejede üstünlik gazanypdyrlar. Bu barada “2015-nji ýyldan soňky ösüşiň gün tertibi” atly hasabatyň awtory, Kanadanyň Halkara dolandyryş merkeziniň alymy Barri Karin aýtdy.
Onuň sözlerine görä, BMG-niň “Müňýyllygyň ösüş maksatnamalary” programmasy meselä has köp ünsi çekdi we bu ugurda degerli çäreleriň görülmegine itergi berdi.
Indiki ädimler
Dünýäde iňňän çuňňur garyplykdan we bilimsizlikden saplanan adamlaryň sanynyň artmagy bilen indi adamlaryň geljege bolan umytlaryny güýçlendirmek üçin ýollaryň tapylmagy zerur. Şu nukdaýnazardan 2013-nji ýylyň halkara ösüş üçin ähmiýetli ýyl boljagyna garaşylýar. Halkara jemgyýetçiligi indi 2015-nji ýyldan soňky döwür boýunça maksatnamalaryny kesgitlemäge taýýarlyk görýär.
BMG 24 agzadan ybarat ýokary derejeli toparyny döretdi. Oňa Liberiýanyň prezidenti Ellen Jonson Serleaf, Indoneziýanyň prezidenti Susilo Bambang Ýudhoýono we Birtaniýanyň premýer-ministri Dawid Kameron girýärler.
Indiki aýda Liberiýanyň paýtagty Monrowiýada özüniň üçünji duşuşygyny geçirmäge taýýarlanýan bu ýokary derejeli topar “ykdysady geçiş” boýunça öz “garaýyşlaryny hem strategiýasyny” hödürlemekçi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sünni gozgalaňçylary demirgazyk Yrakda bir topar ýeri ele geçirmek bilen, Yragyň sünni jemgyýetçiliginiň içinde çuň ornaşan öýke-kinelerden peýdalanyp, ýerli ilatyň goldawyny gazanmaga bil baglaýarlar. Eýsem ol öýke-kineler näme we bular häzirki krizise nähili itergi berdi?
Sünni gozgalaňçylary demirgazyk Yragyň bir topar ýerini ele geçirmek bilen, özlerini ýurduň sünni ilatyny azat edijiniň rolunda görkezip, goldaw aljak boldular
.
Olaryň 6-njy we 9-njy iýun aralygynda, Mosuldaky yrak goşunyny kowup çykaranlaryndan soň ilkinji eden zady şäheriň türmeleriniň gapysyny açmak boldy.
Bu simwolizm örän güýçli boldy: gozgalaňyçylar boşadylan tussaglaryň ählisiniň şaýylaryň ýolbaşçylygyndaky repressiw hökümetiň pidalarydygyny, ýagny şäheriň ýanalan sünni köplüginiň agzalarydygyny aýtdylar.
Gozgalaňçylar, garym-gatym jihadçylar, yslamçy toparlar, Saddam Hüseýiniň Baas partiýasynyň gaýtadan janlanýan galyndylary, käbir tire toparlary, şunuň ýaly hereketler bilen, ýurduň sünni jemgyýetçiliginiň içinde çuň ornaşan öýke-kinelerden peýdalanyp, hal içinde giň goldaw tapmaga synanýarlar
.
Şol öýke-kineleriň käbiri şu aşakdakylardan ybarat we olar şu günki krizisiň emele gelmegine ýardam etdi:
Terrora garşy kanun
Gozgalaňçylaryň Mosul türmesindäki tussaglary azat etmekleriniň kuwwaty sünnileriň arasynda giň ýaýran bir ynanja bagly: olar terrora garşy çykarylan jedelli kanun esasynda öz jemagatlarynyň yzygiderli howpsuzlyk arassalaýyşyna sezewar edilmeginden nägile bolýarlar.
Terrora garşy kanun 2005-nji ýylda, Birleşen Ştatlaryň okupasiýasynyň ilkinji ýyllarynda, saýlanmadyk parlament tarapyndan kabul edildi. Şol wagt Yrakda gyrakladylan perzident Saddam Hüseýine ygrarly adamlaryň we yslamçy toparlaryň sünnilere daýanýan pitneçiligi möwjäp galypdy.
Bu kanun hiç wagt ýatyrylmady we sünniler onuň öz jemgyýetlerini gözegçilikde saklamak üçin ulanylýandygyny aýdýarlar.
2013-nji ýylyň ýanwarynda müňlerçe sünni Bagdadyň köçelerinde we beýleki ýerlerde ýöriş geçirip, her ýylda ýüzläp bigünä adamyň hut şu kanun esasynda ýyllap, sud edilmezden türmede saklanmagyna protest bildirdi.
Baassyzlaşdyrmak
Bassyzlaşdyrmak, ýagny Saddam Hüseýiniň Baas partiýasyndan saplanmak sünnileriň nägile bolýan ýene bir kanunynyň näresmi ady. Bu kanunyň resmi ady «Adalat we jogapkärçilik kanuny» bolup, olar onuň özlerini bikanun nyşana almak üçin ulanylýandygyny aýdýarlar.
Gyrakladylan Baas partiýasynyň uly agzalarynyň jogapkärçilikli hökümet wezipelerine bellenmeginiň gadagan edilmegi Birleşen Ştatlaryň 2003-nji ýylda Yraga goşun salan wagtyndan uç alýar we bu gadaganlyk Yragyň Konstitusiýasyna hem girizildi.
Bu kanuna 2008-nji ýylda düzediş girizildi we häzir garaşsyz Ýokary milli komissiýa Bassyzlaşdyrmagy dowam etdirmäge ygtyýar berilýär , ýöne bu kanun öz işinden gyrakladylan adamlara şikaýat etmek hukugyny hem kepillendirýär.
Sünniler bu kanunyň umuman sünnileri hökümet işlerinden çetleşdirmekde ulanylýandygyny aýdýarlar. Yrak hökümeti bu aýdylýanlar bilen ylalaşmaýar.
Bassyzlaşdyrma prosesi, hökümetiň jemgyýetçilik wezipelerini şaýylaryň dini partiýalarynyň adamlaryndan doldurmagy baradaky şikaýatlar bilen bilelikde, 2013-nji ýyldaky sünni protestleriniň ýene bir sebäbi bolupdy.
Sünni syýasatçylarynyň tussag edilmegi
Sünniler öz jemagatlarynyň wekilleriniň premýer-ministr Nury al-Malikiniň şaýylaryň agalygyndaky hökümeti tarapyndan syýasy taýdan çetleşdirilýändigini öňe sürýärler.
Olar 2011-nji ýylyň dekabrynda, Birleşen Ştatlaryň iň soňky esgerleri Yrakdan çykanyndan bir gün soň, Maliki sünni wise-premýer Tarik al-Haşemini terrora garşy kanun esasynda tussag etjek bolanda hem gazaba münüpdiler
.
Protestleriň basylmagy
Sünnileriň Malikiniň hökümetine bolan gahar-gazaby 2013-nji ýylda, sünnileriň ýaşaýan esasy şäherleriniň köpüsinde protest lagerleriniň gurulmagy bilen, dowamly protestlere ýazdy. Ilki hökümetdäki korrupsiýa we gowuşgynsyz hyzmatlara gönükdirilen protestler başda şaýylaryň ýaşaýan ýerleriniň hem käbirinde goldaw tapdy.
Emma hökümetiň 2013-nji ýylyň aprelinde, demirgazykdaky Kerkuk welýatynyň al-Hawijah protest lagerine geçiren reýdi protest hereketini sünni jeňçileri bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasyndaky haklaşyk meýdanyna öwürdi. Protestçiler yrak esgerini öldürmekde güman edilýän adamy hökümete tabşyrmakdan ýüz öwrenlerinden soň geçirilen reýdde 38 adam öldürildi.
2013-nji ýylyň dekabrynda, howpsuzlyk güýçleri günbatardaky Anbar welaýatynyň Ramadi şäheriniň golaýyndaky protest lagerine reýd geçirende hem ganly çaknyşyklar boldy.
Bu söweşde azyndan 14 adam öldürildi we soňy bilen sünni gozgalaňçylary Ramadiniň käbir böleklerini we tutuş Fallujany ele geçirdiler.


text:
Soňky iki günüň dowamynda Siriýadaky konfliktler bilen baglanyşykly goňşy Liwanda-da azyndan 10 töweregi adamyň öldürilendigi habar berilýär.
Maglumata görä, Liwanyň Tripoli şäherinde ýüz beren bu çaknyşyklar ýerli alawitler topary bilen sünni musulmanlarynyň wekilleriniň arasynda ýüze çykypdyr. Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň maşgalasy-da musulmanlaryň alawitler toparyndan hasaplanylýar.
Habar agentlikleriniň çarşenbe güni ýaýradan maglumatynda şu hepdäniň başyndan bäri şu Tripoli şäheriniň sünni kwartaly bolan Bab al-Tabbaneh kwartaly bilen alawitleriň ýaşaýan Jebel Mohsen kwartalynyň arasyndaky çaknyşyklarda 100-den gowrak adamyň ýaralanandygy aýdylýar.
Synçylar Liwanyň territoriýasynda ýüze çykan bu çaknyşyklara Siriýadaky konfliktleriň özboluşly şöhlelenmesi hökmünde baha berýärler. Çünki, Siriýada-da çaknyşyklar esasan sünni oppozisiýasy bilen Başar al-Assadyň alawitler toparynyň arasynda barýar.
Mundan daşary, bu soňky wakalar Siriýadaky uruşlaryň regional derejedäki tire-taýpa urşuna ýazmak howpunyň-da bardygyny görkezdi.
Musulmanlaryň alawitler topary mundan müň ýyla golaý ozal Yslam dininiň şaýy mezhebinden bölünip aýrylan özbaşdak bir topar hasaplanylýar. Soňky ýüzýyllyklaryň dowamynda alawitler, aglaba, Siriýanyň esasy port şäheri bolan Latakýa şäheriniň töwereklerindäki daglyk regionda agdyklyk ediji dini taýpa öwrülen.
Liwandaky çaknyşyklaryň fonunda çarşenbe güni oppozision aktiwistler Siriýanyň öz içinde-de, Damask şäherinde hökümet güýçleriniň hüjümlerinde ýaragly söweşijilerden azyndan 11-siniň ölendigini mälim etdiler.


text:
Azerbaýjanyň ilkinji prezidenti Aýaz Mutalibow 20 ýyl bosgunlykdan soň ýurduna bardy.
Azerbaýjan häkimiýetleri Moskwada ýaşaýan 73 ýaşly Aýaz Mutalibowa 49 ýaşynda rak keselinden ýogalan ogluny jaýlamak üçin ýurda girmäge rugsat berdiler.
1990-92-nji ýyllar aralygynda Azerbaýjana ýolbaşçylyk eden Mutalibow 1990-njy ýylyň ýanwar aýynda oppozisiýanyň gozgalaňyny rehimsizlik bilen basyp ýatyrmakda aýyplanýar.
Mutalibowyň azeri häkimiýetleri tarapyndan saklanyp, oňa garşy gozgalan jenaýat işi boýunça sud seljerişliginiň geçirilip-geçirilmejegi barada anyk maglumat berilmeýär.


text:
ABŞ-nyň “CNN” telekanaly Brestde Ikinji Jahan uruşynyň pidalaryna duran ýadygärligi dünýäde iň “betgelşik ýadygärlikleriň” sanawyna salmak bilen “bilgeşleýin bolmadyk ýalňyş”, diýip häsiýetlendiren hereketi üçin ötünç sorady.
“CNN” telekanalynyň redaktorlary anna günki bu beýannamasynda bu maglumat “Orsýetde we Belarusda tötänden aladalanma döredensoň” onuň gepleşiklerden aýrylandygyny aýtdylar. Penşenbe güni telekanalyň websaýtynda ýerleşdirilen bu maglumat Orsýetiň jemgyýetinde nägilelikli diskussiýalary tutaşdyrdy.
Orsýetiň Waşingtondaky ilçihanasy, Orsýetiň Döwlet Dumasy, prezidentiň ýanyndaky adam hukuklary boýunça geňeşi we adam hukuklaryny goraýjy “Moskwanyň Helsinki” topary bu makalany ýazgaryp çykyş etdiler.
Brestdäki ýadygärlik we onuň golaýyndaky ýadygärlik toplumy Sowet döwründe Brest galasynyň goraýjylarynyň gahrymanlygyny müdimileşdirmek üçin dikilipdi. Ýadygärlik sowet goşunlarynyň 1941-nji ýylda nasistik Germaniýa garşy söweşiniň simwoly hasaplanýar.
“CNN” telekanalynyň “betgelşik ýadygärlikleriň” sanawynda Türkmenistanyň Bitaraplyk diňi 10-njy ýerde agzalýar.


text:
Türkmenistanda ýaşlaryň ýokary bilim almagy düýpli mesele bolmagynda galýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurduň ýokary mekdepleriniň sanynyň köpeldilendigine garamazdan, olara kabul edilýänleriň sany soňky 20 ýylyň içinde üzül-kesil azaldy. Iň ýaramaz ýeri-de, olara girmekde para-peşgeşiň, korrupsiýanyň giňden ýaýranlygydyr.
Aşgabatly garaşsyz žurnalist Aşyrguly Baýryýew giriş synaglary baradaky meseläni häzirden gozgamagy zerur hasaplapýar. Näme üçin? Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi onuň bilen geçiren söhbetdeşligini hut şu sowaldan başlady.
Aşyrguly Baýryýew:
Garaşsyz žurnalist Aşyrguly Baýryýew
Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine giriş ekzamenleri ýa-da häzir atlandyrylyşy ýaly, giriş synaglary hakyndaky gürrüňi hut şu günlerden başlamaly diýmegimiň sebäbi olara okuwa girmäge kandidatlaryň resmi däl, has anygy, juda ýaşyryn sanawlarynyň täze ýyl başlap-başlamanka düzülip ugralýandygyna bolan ynanjyň ilatyň aňyna pugta ornaşandygy bilen baglanyşyklydyr. Şol ynanç bolsa essasyz dälmikä diýýän. Elbetde, şol sanawlara adyňy saldyrmak üçin esli mukdarda, onda-da amerikan dollarynda para bermeli bolýandygy indi ýigrimi ýyla golaý wagtlap il arasynda ýörgünli gürrüňe öwrüldi. Ol ýa-da beýleki abituriýentiň öz güýji bilen okuwa girendigine ildeşlerimizi ynandyrmak barha kynlaşýar. Olar şol sanawlaryň synaglaryň möhletleri yglan edilmeginden iküç aý öň düzülip tamamlanýandygyny hem gürrüň edýärler.Azatlyk Radiosy: Eýsem, şol sanawlar kimler tarapyndan düzülýär diýlip hasaplanylýar? Aşyrguly Baýryýew:
Sanawlaryň kim, has dogrusy, kimler tarapyndan düzülýändigini anyk aýtsak, hany subut et diýip ýakaňdan tutarlar. Ýöne olary okuwa almaga ýa-da almazlyga ygtyýary bolan wezipelileriň, ýagny ýokary okuw jaýlarynyň ýolbaşçylarynyň, olaryň belleýän giriş komissiýalarynyň başlyklarynyň taslaýandyklaryny güman etmek bolarmyka diýýän.
Garaşsyzlygymyzdan öň ýokary okuw mekdebine girmäge islendik abraýly mugallym, hasam dekanlar hemaýat berip bilýärdi. Häzir ýokary okuw mekdebiniň ýolbaşçysy bu babatdaky ähli mümkinçilikleri öz elinde jemleýär, giriş synaglary bolsa formal bir çärä öwrülip gitdi diýsek, hakykatdan daş düşmesek gerek.
Azatlyk Radiosy: Mundan häkimiýetleriň, hukuk goraýjy edaralaryň, ýörite gulluklaryň habarlary ýokmy näme? Bu jenaýatçylykly nogsanlygyň öňüni almak üçin çäreler görülmeýärmi?Aşyrguly Baýryýew:
Jemgyýetimiziň ösüşine örän zyýanly bu nogsanlykdan habarsyz ýokary wezipeli-de, degişli edara-da ýokmuka diýýän. Sebäbi onuň möçberi heläkçilikli ýagdaýda, ony uludan-kiçä hemme kişi bilýär, gürrüň edýär. Ýöne welin oňa garşy göreşiň alnyp barylýandygy hem göze ilip duranok. Dogry, resmiler Azady adyndaky milli dünýä dilleri institutynyň rektorynyň, bir dekanynyň, bir mugallymynyň parahorlukda aýplanyp, uzak möhletleýin azatlykdan mahrum edilendigini göreşiň bardygyna subutnama hökmünde getirip bilerler. Emma bu fakt ýeterlik däldir. Onsoňam rektorlyk wezipesinde bary-ýogy bir ýyldan sähel gowrak işlän gelniň kimdir biriniň „jynynyň” düşmeginiň, öz tejribesizliginiň pidasy bolan bolmagynyň ähtimallygyny aradan aýyrmak bolmaz. Ýöne birnäçe ýyllap şeýle wezipede towugyna tok diýilmän oturanlaryň ählisiniň eliniň arassalygyna halky ynandyryp bolarmyka? Azatlyk Radiosy: Eýsem ýokary okuwa girmekde parahorlugyň soňuna çykmak, iň bolmanda, kemeltmek üçin, siziň pikiriňizçe, näme etmeli? Belki, tölegli okuw jaýlarynyň açylmagy muňa ýardam edip biler?Aşyrguly Baýryýew:
Ýok, ol meseläniň gutarnykly çözgüdi bolmaz. Korrupsiýa çümen emeldarlar ony-da paranyň, baýamagyň çeşmesine öwürmegiň tilsimini, usulyny taparlar. Ine, okuwa kabul etmek, giriş synaglaryny geçirmek hukugyny rektorlaryň elinden alsaň, olaryň garamagyndaky mugallymlary giriş synaglaryna gatnaşdyrmasaň, meniň pikirimçe, netijeli bolar. Jemgyýetçiligiň wekilleriniň, mekdep mugallymlarynyň çekilmeginde merkezleşdirilen giriş komissiýasyny döredip, kimiň haýsy okuw jaýynda ekzamen almalydygyny bije esasynda edil synagyň öň ýanynda kesgitlemek hem parahorlugyň öňüne böwet basmakda täsirli bolar. Şonda sanawlaryň düzülmegi-de, para bermek-de, tanyş-biliş görmek-de manysyny ýitirer diýip umyt etmek bolar.


text:
Ýekşenbe güni howpsuzlyk meselesi boýunça Germaniýanyň Mýunhen şäherinde geçýän halkara konferensiýasynda prezident Hamid Karzaý Owganystanda «parallel guramalaryň» bikanun ýagdaýda iş alyp barýandyklaryny aýdyp, bu ýagdaýy tankyt etdi.
Hususan-da, ol ýurtda hereket edýän daşary ýurtly gumanitar we gorag guramalarynyň funksiýasynyň Owganystanyň kanunçylygynyň çäklerinden çykýandygyny we olaryň ýürtdaky geçiş prosesini kynlaşdyrýandygyny öňe sürdi.
Hamid Karzaý Owganystanda hereket edýän käbir daşary ýurtly hususy firmalaryň peýdasyndan zyýanynyň kändigini nygtady.
Şeýle hem, ol öz çykyşynda Owganystanyň howpsuzlygy baradaky jogapkärçiligiň ýurduň öz harby güýçlerine geçmek prosesiniň şu ýylyň 21-nji martyndan başlajakdygyny aýtdy.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Halkara bäsleşiklerinde gazanylan nobatdaky ýeňişler
Türkmen türgenleriniň halkara derejesindäki iri ýaryşlarda — guşakly göreş boýunça Russiýanyň Ulýanowsk şäherinde 20 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasynda we ýakynda Beýik Britaniýanyň paýtagty Londonda tamamlanan sportuň intellektual görnüşleriniň Bütindünýä olimpiadasynda çykyşlary uly üstünlik bilen tamamlandy. Biziň watandaşlarymyz jemi 17 baýraga — 6 altyn, 7 kümüş we 4 bürünç medallara mynasyp boldular.
Göreş boýunça bäsleşiklere dünýäniň onlarça ýurdundan ýüzlerçe türgen gatnaşdy. Türkmenistanyň guşakly göreş boýunça ýygyndy topary medallaryň her derejesinden üç medal — jemi dokuz medal gazanyp, umumy toparlaýyn hasapda çempionatda iň gowy netijeleriň birini görkezdi.
Hangeldi Allakow (68 kg.), Pirguly Gurbandurdyýew (75 kg.) we Laçyn Badaglyýewa (48 kg.) birinji orunlara eýe boldular.
Jangeldi Medow (68 kg.), Hanmuhammed Patdyýew (82 kg.) we Dinara Hallyýewa (66 kg.) kümüş medallara, Agageldi Agageldiýew (57 kg.), Toýlymyrat Aýazow (75 kg.) we Göwher Atdaýewa (66 kg.) bürünç medallara eýe boldular.
Şu ýylyň noýabr aýynda Aşgabatda guşakly göreş boýunça dünýä çempionatynyň geçiriljekdigini ýatladýarys, şonuň üçin hem türkmenistanlylaryň Ulýanowskide dünýä birinjiliginde gazanan uly üstünlikleri, biziň ýurdumyzda geçiriljek dünýä derejesindäki bäsleşiklerde hem türkmen türgenleriniň ýokary netijeler görkezjekdigine ynam döredýär.
... Londonda geçirilýän intellektual oýunlarda türkmen küştçüleriniň ýeňiş gazanmaklary indi asylly däbe öwrüldi. 18-nji gezek geçirilýän şu gezekki bäsleşiklerde hem şeýle boldy. Sportuň intellektual görnüşleriniň onlarçasy boýunça ýaryşlara dünýäniň 45 ýurdundan toparlar gatnaşdy. Türkmenistanlylar ýaş küştçileriň bütindünýä bäsleşiginde 3 altyn, 4 kümüş we 1 bürünç medala mynasyp boldular.
Sport ussady Şanepes Meredow has gowy netije görkezdi — ol jemi 4 medal aldy, olaryň 2-si altyn, şonçasy hem kümüş medallardyr.
Ol nusgawy «Rapidu» boýunça ýetginjekleriň arasyndaky bäsleşiklerde ýeňiş gazandy, bu oýna 25 minut wagt berilýär, çalt oýnamakda 5 minut berlip, her göçümden soň 3 sekunt wagt goşulýar. Birinji görnüşde ol mümkin bolan 6 utukdan 4 utuk, ikinji görnüşinde bolsa 5 utuk gazandy.
Ş.Meredow «Rapidiň» ýene bir görnüşi boýunça kümüş medaly eýeledi, oňa arassa 25 minut wagt berlip, her göçümden soň 6 sekunt goşulýar. Şunda biziň ildeşimiz Mergen Kakabaýew Şanepesden ozdy we oňa jübütlikde ikinji kümüş medaly almaga ýardam berdi. Şeýle hem M.Kakabaýew çalt oýnamak boýunça ikinji orny eýeledi.
25 minut wagt berlip, her göçümden soň 6 sekunt goşulýan «Rapid» boýunça Haýrulla Haýtbaýew dördünji kümüş medaly eýeledi. Erkekleriň arasynda nusgawy «Rapid» boýunça Begenç Annaýew bürünç medala eýe boldy.
Gadymy aň-paýhas oýny boýunça türkmen ussatlarynyň hersi ýurdumyzyň dürli sebitlerine wekilçilik edýär. H.Haýtbaýew Daşoguz welaýatyndan, M.Kakabaýew Mary welaýatyndan, Ş.Meredow we B.Annaýew bolsa şäher sport komitetiniň Aşgabadyň sport küşt mekdebiniň okuwçylarydyr.
Häzirki wagtda ýaş türkmen küştçüleri nobatdaky iri halkara ýaryşlaryna — Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy ýurtlarynyň mekdep okuwçylarynyň 20-27-nji sentýabr aralygynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriljek medeni-sport festiwalyna taýýarlyk görýärler. Bu sport çäresinde küştden başga-da, futzal, kenarýaka woleýboly, basketbol we stoluň üstünde oýnalýan tennis boýunça bäsleşikler geçiriler.
Habarlar #Guşakly göreş
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň dünýä çempionatyndaky üstünligi29 Noýabr, 2016 (12:35)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň nobatdaky üstünligi30 Oktýabr, 2016 (17:35)
- Resmi habarlar
Ýurdumyz öz pälwanlaryny sarpalaýar04 Iýul, 2016 (14:17)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlary göreş we guşakly göreş boýunça Aziýa çempionatynyň netijeleri boýunça ýüze golaý medala mynasyp boldular29 Iýun, 2016 (23:26)
- Soňky habarlar
Göreş we guşakly göreş boýunça Aziýa çempionaty: türkmen pälwanlary öňde barýarlar28 Iýun, 2016 (22:57)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndy topary göreş boýunça Aziýanyň çempionatynda birinji orny eýelediler27 Iýun, 2016 (23:40)
- Soňky habarlar
Göreş we guşakly göreş boýunça Aziýanyň çempionatynyň ilkinji gününde türkmen pälwanlary 25 medal gazandylar26 Iýun, 2016 (23:40)
- Resmi habarlar
Türkmen milli göreşi guşakly göreş boýunça Aziýa federasiýasynyň düzümine girizildi26 Iýun, 2016 (23:06)
- Soňky habarlar
Türkmen göreşi dünýä sportunyň uly giňişligine çykýar24 Iýun, 2016 (23:30)
- Resmi habarlar
25-30-njy iýun aralygynda Olimpiýa şäherjiginde türkmen milli göreşi we guşakly göreş boýunça Aziýa çempionaty geçiriler19 Iýun, 2016 (12:17)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň ýygyndysy Bişkekde guşakly göreş boýunça “Gran-pri” ýaryşynda 11 medala mynasyp boldy17 Mart, 2016 (19:52)
- Soňky habarlar
Biziň watandaşlarymyz halkara ýaryşlarynda uly üstünlik gazandylar19 Mart, 2015 (22:39)
- Soňky habarlar
2014-nji ýylda Türkmenistanyň iň gowy türgenleriniň onusy15 Ýanwar, 2015 (23:23)
- Soňky habarlar
Guşakly göreş boýunça dünýä çempionatynda türkmen türgenleriniň täze ýeňişleri23 Noýabr, 2014 (19:02)
- Soňky habarlar
Guşakly göreş boýunça hem-de türkmen göreşi boýunça dünýä çempionaty tamamlandy23 Noýabr, 2014 (19:02)
- Soňky habarlar
Türkmen paýtagty guşakly göreşiň we milli göreşiň iň oňat ussatlaryny kabul edýär21 Noýabr, 2014 (19:03)
- Soňky habarlar
Guşakly göreş boýunça dünýä çempionatynyň öň ýanynda06 Noýabr, 2014 (19:15)
- Soňky habarlar
Türkmen pälwanlarynyň uly üstünligi28 Oktýabr, 2014 (19:18)
- Soňky habarlar
Halkara bäsleşiklerinde gazanylan nobatdaky ýeňişler31 Awgust, 2014 (19:44)
- Soňky habarlar
Türkmenistanda guşakly göreş boýunça dünýä çempionatyna taýýarlyk görülýär25 Iýun, 2014 (20:14)


text:
Anna güni Täjigistanyň parlamentiniň aşaky palatasy Birleşen Ştatlaryň we Ýewropa Bileleşiginiň raýatlarynyň bu ýurda wizasyz gelmeklerine rugsat berýän kanunyň proýektini tassyklady.
Täjigistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Mahmudjon Sabirow bu täze kanunyň doly kabul edilen halatynda, onuň belli-belli ýurtlaryň raýatlaryna wiza almazdan Täjigistanda bir aýlap galmaklaryna ýol açjakdygyny aýtdy.
Ol munuň Täjigistana daşary ýurt inwestisiýasyny çekmeklige-de ýardam eder diýip umyt edýändiklerini belledi. Indi bu kanuny proýekt Täjigistanyň Senaty we prezidenti tarapyndan tassyklanmaly.


text:
Çarşenbe güni “Serhetsiz reportýorlar” guramasy Ukrainada metbugat azatlygynyň ýagdaýy barada alada edýänligini beýan etdi.
Guramanyň Baş sekretary Žan Fransua Julliard Kiýewde eden çykyşynda hökümet bilen käbir media kompaniýalarynyň arasyndaky “hyzmatdaşlykdan” hem özleriniň alada galýanlygyny aýtdy.
Mundan öň “Serhetsiz reportýorlaryň” ýaýradylan beýanatynda žurnalistlere hüjüm edilendigi barada käbir takyk maglumatlar görkezilip, senzuranyň we habar beriş serişdelerine sýyasy basyşlaryň artýanlygy habar berildi.
Beýanatda metbugat azatlygyny goramaga hökümete çagyryş edilýär.
ABŞ hem geçen aý şuňa meňzeş beýanat bilen çykyş edipdi.
Ukrainanyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleri hem prezident Wiktor Ýanukowiçiň häkimiýet başyna geçmeginden bäri senzuranyň barha artýanlygyna alada bildirýärler.


text:
Daş-töweregi gum bolup ýatan Ýerbent obasynda hem gumdaky beýleki obalara mahsus problemalar bar. Takmynan 700 hojalykdan ybarat bu oba Garagum kanalynyň suwy ýeten hem bolsa, obanyň ähli ýaşaýjylary ondan doly peýdalanyp bilmeýärler.
“Suw obamyzyň 10 kilometr golaýyna çenli geldi. Emma obamyzyň hemme ýaşaýjylarynyň öýlerine suw krany çekilmedi. Kimde pul bolsa, şolar öýlerine suw çekdirdiler. Puly bolmadyk adamlar şol suwy maşynly daşap getirýärler” diýip, Ýerbent obasynyň ýaşaýjysy, 38 ýaşly Durdy gürrüň berýär.
Durdynyň aýtmagyna görä, ýerbentliler suwy guýulardan we kaklardan hem alýarlar. Emma, guýudan alnan suw duzly we köplenç halatda ajy bolýar. Suw bilen bilelikde obanyň tebigy gaz bilen üpjünçiliginde hem kemçilikler bar.
“Biziň obamyza entäk gaz çekilmedi. Şonuň üçin obamyz entägem gaz ballonlaryny ulanýar. Bu gaz ballonlary hem her kime ýetenok. Şunlukda, elektrik enjamlary hem ulanylýar. Biziň obamyzda elektrik togy bar” diýip, durdy aýdýar.
Emma, Durdynyň aýtmagyna görä, obanyň elektrik üpjünçiliginde hem bökdençlikler bar. Hususan-da, elektrik togunyň güýjüniň pesligi zerarly kähalatda elektrik enjamlaryny kadaly ulanyp bolmaýandygyny Durdy gürrüň berýär.
“Esasanam, gyşyna we tomsuna naprýaženiýe peselýär. Toguň oýnap durmagy zerarly elektrik enjamlar hatardan hem çykýar. Olary bejertmek üçin bolsa Aşgabada äkidäýmeseň, biziň obamyzda başarjak adam ýok” diýip, Durdy aýdýar.
Töwerekdäki obalardan tapawutlylykda Ýerbent obasynda orta mekdep bar. Ýerbent obasynyň ýaşaýjysy, 24 ýaşly Amangeldi bu mekdepde ýörite kompýuter klasynyň bar bardygyny aýdýar.
“Şol klasda 20 sany kompýuter bar. Şeýle-de geçen ýyl birinji klas okuwçylarynyň her birine kompýuterler sowgat berildi. Emma mekdebimizde kompýuteri gowy öwredip bilýän mugallym ýok” diýip, Amangeldi aýdýar. “Şonuň üçin, internet diýilýän zady obamyzyň ýaşlary diňe telewizordan bilýärler. Ýöne obamyzda mobil aragatnaşygy gowy”.
Aşgabatdan 150 kilometer töweregi uzaklykda, Aşgabat-Daşoguz ýolunyň ugrunda ýerleşýän Ýerbent obasynyň bu ýoldan geçýänler we obanyň töwereginde ýaşaýan ilat üçin ähmiýeti uly.
Ýolagçylar we töwerekdäki obalaryň ýaşaýjylary Ýerbent obasyndaky benzin guýulýan stansiýada öz awtoulaglarynyň baklaryny benzin bilen doldurýarlar. Ýerbentden soň tä Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabyna çenli benzin guýulýan stansiýa ýok.
Ýerbentdäki Aşgabat-Daşoguz ýolunyň ugrundaky düşelgeler bolsa gije-gündiz ýolagçylara hyzmat edýär. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan 38 ýaşly Durdy hem şol düşelgeleriň birinde işleýär. Ol düşelgäniň esasy müşderileriniň Aşgabat-Daşoguz ýolundan geçýän ýolagçylardygyny, öz girdejisinden razydygyny aýdýar.
Emma ýerbentlileriň esasy eklenji maldarçylyk. Ýöne howa şertleri olaryň bu gazanç çeşmelerine öz täsirini ýetirýär. Ylaýta-da, gyşyň aşa sowuk bolmagy tomsuň jokrama yssysyna öwrenişen gumly çopanlara ýaramaz täsir edýär.
“Soňky ýyllar gyş gazaply bolýar. Mallaryň ölýäni az däl. Meýdanda-da ot az” diýip, Durdy aýdýar. “Öňler mallara [goşmaça] iým üçin Aşgabatdan bahasy 20 teňňe [çörek] buhankasyny daşaýardyk. Soň bu-da gadagan edildi. Aşgabatdan çykýan ýeriňdäki Polisiýanyň ýolgözegçilik gullugynyň postunda maşynlar ýörite barlanylýar”.
Ýerbent obasynda-da, gumuň içindäki beýleki obalardaky ýaly, ýurduň taryhynyň üç döwrüniň maddy alamatlary saklanyp galypdyr. Bu obada gadymky gara öýler, sowet döwründen galan köne ýük maşynlar ýa-da bu ýerlerde uly meşhurlyga eýe bolan “Iž-Ýupiter-5” motosikller bilen bir hatarda garaşsyzlyk döwrüniň “miweleri” bolan çanak antennalarydyr mobil telefonlary hem görmek bolýar.


text:
24-nji ýanwarda Awstraliýa Ýewropa Bileleşiginiň eýran nebitine girizen embargosyna goşulýandygyny mälim etdi. Bu barada Awstraliýanyň daşary işler ministri Londona edýan saparynda eden çykyşynda aýtdy.
23-nji ýanwarda Brýusselde kabul edilen täze sanksiýalara laýyklykda Ýewropa Bileleşiginiň çäginde nebit we nebit önümleri boýunça Eýran bilen täze şertnamalary baglaşmaklyk gadagan edilýär. Nebit söwdasy boýunça ozalky baglaşylan şertnamalar bolsa 1-nji iýula çenli ýatyrylmaly.
Eýranyň Daşary işler ministrligi bu sanksiýalara protest bildirip, Ýewropa Bileleşigine ýolbaşçylyk edýan Daniýadan öz ilçisini wagtlaýynça yzyna çagyrdy.
Eýranyň Nebit ministri Ýewropa Bileleşiginiň bu sanksiýalarynyň ýagdaýy üýtgetmejekdigine ynanýandygyny aýtdy we Eýranyň öz nebitini satmak üçin aňsatlyk bilen başga bazarlary tapjakdygyny nygtady.


text:
Uzak wagtlap korrupsiýada aýyplanyp gelýän FIFA, ýagny Futbol boýunça halkara federasiýasy ýokary derejeli sport häkimiýetleriniň parahorluk bilen bagly täze we has möhüm aýyplama bilen ýüzbe-ýüz boldy.
FIFA-nyň ýedi resmisi tussag edildi, olar 27-nji maýda Şweýsariýanyň polisiýasynyň Surihiň gymmatbaha myhmanhanasyna eden reýdiniň netijesinde saklandy.
Bu ýedi adama häzir ABŞ ekstradisiýa edilmek garaşýar. Şweýsariýanyň Federal Adalat edarasynyň maglumatyna görä, amerikan häkimiýetleri olary “100 million dollar möçberde para almakda we bermekde güman edýärler.
“New York Times” neşiri we BBC agentligi tussag edilenleriň arasynda FIFA-nyň iki wise-prezidenti Jeffrey Webbyň we Eugenio Figueredonyň bardygyny habar berdiler.
ABŞ-nyň häkimiýetleri jemi 14 adama, şol sanda futbol boýunça bäş resmä we sport mediasy boýunça baş ýolbaşça günä bildirýärler.
Şweýsariýanyň häkimiýetleri bolsa Dünýä Çempionatynyň 2018-nji ýylda geçirilmegi üçin Orsýetiň we 2022-nji ýylda geçirilmegi üçin Kataryň saýlanyp alynmagyny derňemek üçin öz jenaýat işlerini gozgajakdygyny yglan etdiler.
Şweýsariýanyň polisiýasy FIFA-nyň bu ses berişligine gatnaşan 10 agzasyny sorag etmegi planlaşdyrýandygyny hem mälim etdi.
Derňewler bilen baglylykda FIFA-yň prezidenti Sepp Blatteriň ady agzalmady.
Halkara Futbol federasiýasynyň metbugat wekili Walter de Gregorio gyssagly gurnalan metbugat konferensiýasynda Şweýsariýanyň korrupsiýa baradaky derňewlerine FIFA-nyň baş sekretary Jerome Walkeniň we prezident Blatteriň atlarynyň goşulmandygyny aýtdy.
De Gregorio, derňewlere garamazdan, 29-njy maýda FIFA kongresiniň we bu guramanyň täze prezidentini saýlamak boýunça ses berişligiň geçiriljekdigini sözüniň üstüne goşdy.
Häzirki wagtda FIFA-nyň ýokary wezipeli ýolbaşçylary Surihe jemlendiler. Guramanyň häzirki ýolbaşçysy Blatter guramanyň dolandyryjy geňeşiniň prezidenti wezipesine bäşinji sapar saýlanmaga dalaş edýär. Onuň saýlanmagy bilen bagly şübhe bildirilmeýär.
Şeýle-de FIFA-nyň metbugat wekili Walter de Gregorio 2018-nji we 2022-nji ýylda dünýä çempionatyny geçirmek hukugyna eýe bolan Orsýetiň we Kataryň, ozalky plana görä, halkara ýaryşlary geçirjekdigini aýtdy.
27-nji maýda Şweýsariýanyň Baş prokuratura edarasynyň ýaýradan beýanatynda Halkara Futbol federasiýasynyň - FIFA-nyň IT, ýagny kompýuter ulgamynda saklanylýan resminamalarynyň we maglumatlarynyň hem ele salnandygy mälim edildi.


text:
Bu dabara ors prezidenti Medwedew bilen Ýewropa Bileleşiginiň energiýa komissary Günther Öttinger gatnaşdy.
Bu goşa turba 2012-njy ýyldan beýläk Orsýetiň takmynan 55 milliard kubometr tebigy gazyny Germaniýa ýetirer.
Uzynlygy 1222 kilometr bolan ”Demirgazyk akym” gurlup, ulanylmaga berlensoň, dünýädäki iň uzyn deňiz asty turba bolar. Ol Baltika deňziniň ortasyndan göni Germaniýanyň Greifswald portuna geler.
Birinji turbanyň gurluşygy geljek ýyl, ikinjisi hem 2012-nji ýylda tamamlanar diýip, pikir edilýär.
“Demirgazyk akymyň” gurulmagy baradaky planlar ençeme ýyla çekip, gaty jedelli boldy.
Bu geçirijiniň tarapdarlary, şol san-da Germaniýa hökümeti-de, oňa arzan ors gazynyň çeşmesi hökmünde garaýar. Sebäbi ol Orsýetden Germaniýa gaz akdyrylýan häzirki geçirijilerden tapawutlylykda beýleki döwletlere sowa, gös-göni Germaniýa barar. Şol sebäpden hem alyjy-da, satyjy-da beýleki ýurtlara tranzit hakyny tölenmeli bolmaz.
Bu geçirijä garşylar hem: “Ol Germaniýanyň ors gazyna bolan garaşylygyny artdyrar, özi-de Ýewropanyň bu garaşlylykdan dynmak üçin gaz almaga başga ýollary agtaryp ýören şu mahaly” diýip, delil getirýärler.
Ýewropa Bileleşiginiň häzir sarp edýän nebit-gazynyň 50% töweregi Orsýetden gelýär. Şu gidişine gitse, bu garaşlylyk 2020-njy ýyla çenli 70%-e barar diýlip çak edilýär.
Soňky ýyllarda Orsýet bilen Ukrainanyň arasynda turan dawa zerarly Ýewropa Bileleşigindäki ýurtlar-da ençeme gezek gazsyz galdylar. Bu ýagdaý, ýakyn goňşulary Ukraina bilen Gürjüstanyň garşysyna bolşy ýaly, Orsýet öz energiýa eksportyny Ýewropa Bileleşiginiň garşysyna-da ötgür ýarag ediner diýen gorkyny artdyrýar.
Ýöne “Demirgazyk akymyň” bu günki dabarasyna gatnaşanlar “Bu proýekt Orsýet bilen Bileleşik arasyndaky hyzmatdaşlygy güýçlendirer” diýip, bu gorkyny ýatyrmaga synanyşdylar.
Häzir Orsýetiň eksportdan alýan girdejisiniň 60%-i energiýa ýangyjynyň eksportyndan gelýär. Munuň hem ýarysy Ýewropa Bileleşigine edilýän eksportdan gelýän girdejidir.
“Demirgazyk akymda” “Gazpromyň” 51, Germaniýanyň “Wintershall” kompaniýasynyň 20%, ”E.ON” kompaniýasynyň 20%, Gollandiýanyň “Gasunie” kompaniýasynyň hem 9% paýy bar.


text:
Ýekşenbe güni Eýranyň ozalky prezidenti Muhammed Hatamy ýurduň iki sany tanymal oppozisiýa lideriniň öý tussaglygyndan azat edilmegine çagyryş etdi.
Eýranyň oppozisiýa liderleri Mir Husseýin Mosawi bilen Mehdi Karrubi 14-nji fewralda protest çykyşlarynyň gurnalmagyna çagyryş edip çykyş edenleri bäri öý tussaglygynda saklanýarlar.
Soňky günler protestçiler bu iki oppozisiýa lideriniň azat edilmegine çagyryş edip, ýurduň dürli şäherlerinde demonstrasiýa geçirdiler. Munuň özi geçen ýylyň tomsunda prezidentlik saýlawlarynyň netijelerine garşy protest bildirilip geçirilen demonstrasiýalardan bäri gurnalan iň uly protest çykyşlary hasaplanylýar.
Eýranyň hökümete tarapdar käbir konserwatiw toparlary Mir Husseýin Mosawi bilen Mehdi Karrubiniň jezalandyrylmalydygyny we hatda olaryň ölüm jezasyna höküm edilmelidigini öňe sürýärler.


text:
Ebu Said Gardezi
Ebu Said Abdylhaý ibn ez-Zahhak ibn Mahmyt Gardizi 11-nji asyryň fars (Eýran) taryhçysy. Ebu Said 1048-50 ýyllarda Gaznawy soltany Abdyreşit ibn Mahmyt Zeýn el-Milla (1049-53) bagyşlap, "Ýyl ýazgylarynyň bezegi" ("Zeýn al-ahbar") diýen taryhy iş ýazypdyr. Ol bu işinde gadymy Eýran patyşalarynyň (yslama çenli), halifleriň (1032-nji ýyla çenli), Horasanyň (1041-nji ýyla çenli), Gaznawy soltanlary Mewdudyň, onuň ogly Mesudyň, agtygy Mahmydyň, Hindistanyň, Aziýadaky türk taýpalarynyň taryhy, musulman, hristian, ýewreý, hindi dini baýramçylyklary we ş.m. barada ýazypdyr. Onuň bu işi Horasanyň 1041-nji ýyla çenli bolan taryhyny öwrenmekde esasy çeşme hasaplanýar. W. W. Bartoldyň "Türküstan-mongollaryň çozuşy döwründe" (1 bölüm, 1898) we "1893-94 ýyllarda Orta Aziýa gidilişi barada hasabat" (1897) diýen kitaplarynda Ebu Saidiň bu ýygyndysyndan bölekler çap edilipdir, ol iş 1955-nji ýylda Tähranda doly çap edilipdir.


text:
Penşenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenko Aşgabatda özara gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikde taraplar Türkmenistan bilen Belarusyň arasynda dowam edip gelýän hyzmatdaşlyklary mundan beýläk has-da ösdürmek meseleleri barada pikir alyşdylar.
Düýn iki ýurduň hökümetara delegasiýalarynyň gatnaşmagynda-da giňeldilen maslahat geçirildi.
Bu gepleşikleriň yzy bilen bolsa, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyklara degişli birnäçe dokumentlere gol çekildi. Bu gol çekilen dokumentleriň hatarynda iki ýurduň Daşary işler we Maliýe ministrlikleriniň hyzmatdaşlyklaryna degişli täze ylalaşyklar-da bar.
Şu gün Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň Aşgabatdaky käbir möhüm obýektlere sapar etmekden daşary, ýurduň günbataryndaky «Awaza» milli turistik zonasyna hem sapar edýändigi habar berilýär.


text:
2008-nji ýylyň 1-nji iýulyndan ýolagçy awtobuslarynda biletleriň bahasy 50 manatdan göni 1000 manada çenli gymmatladylypdy. Munuň özi ykdysady taýdan alanyňda dogry netije boldy diýlip hasaplanýar. Sebäbi 1997-nji ýyldan bäri şol bir 50 manatlygyndan üýtgewsiz galan awtobus biletleri awtotransport kärhanasyna hiç bir babatda girdeji getirmeýärdi.
Bir gezek awtobusa müneniňe tölenýän 50 manat 2007-nji ýylda manadyň ABŞ-nyň dollaryna bolan gatnaşygynda hatda 1 sente-de ýetmeýärdi. 1 sent şol wagt 240 manatdy.
Awtobus biletleriniň 1000 manada çenli ýokary galdyrylmagy ýurduň awtoulaglar ministrliginiň işine oňyn netijesini ýetirdi. Ýolagçylary gatnatmakdan gelýän girdejileriň hasabyna on ýyl töweregi wagt bäri ştatdan aýrylan konduktorlaryň wezipesi täzeden dikeldildi. Munuň netijesinde bolsa birnäçe iş orunlary döredildi. Ýolagçylardan pullary hem özleri ýygnaýan awtobusyň sürüjileriniň işleri ýeňledi.
Isleg bar ýerinde teklip hem bar
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrliginiň çap edýän aýlyk prozdnoýlary.
Awtobus biletleriniň bahasynyň ýokarlanmagy aňsat eklenç gözleýänleriň derrew ünsüni özüne çekdi. Ösen tehnologiýanyň kömegi bilen olar ýönekeýje usulda çap edilýän awtobus biletlerini şeýle hem bir aýlyk awtobus proýezdnoýlaryny hiç bir kynsylyksyz, aňsatlyk bilen galp çap edip, ilata ýarpy bahasyna satyp başladylar.
Ýüz sany bir gezeklik üçin niýetlenen awtobus biletleri elli müň manatdan, bahasy 40 müň manat (täze pulda 8 manat) bolan bir aýlyk proýezdnoýlar 20 müň manatdan (täze pulda 4 manat) teklip edilip durka, ilatyň aglaba bölegi galp biletleri satyn alanlaryny özlerine bähbit saýýarlar. Bu bolsa Awtomobil ulaglary ministrligine, şeýle hem ýurduň ykdysadyýetine uly zyýan ýetirip ugrady.Netijesiz göreş
Türkmenistanyň Awtomobil ulaglary ministrligi awtobus biletlerini hem-de proýezdnoýlary galp ýasaýjylar bilen aýgytly göreşe çykdy. Ministrlik awtobusa bir gezek münmek üçin niýetlenen biletleriň reňkini her üç aýdan üýtgedip, köne görnüşdäki biletleri bolsa dessine annulirläp başlady. Bahasy 40 müň manat bolan bir aýlyk proýezdnoýlara bolsa her dürli möhür urup, her hili reňkleri peýdalanyp gördi.
Ýöne Awtomobil ulaglary ministrliginiň her gezekki çykarýan ýol biletlerini galp bilet ýasaýjylar iň bir sada reňkli printerde-de çap etmegi arkaýyn başarýarlar. Iň çylşyrymly ýeri hem galp biletler bilen Awtomobil ulaglary ministrliginiň biletlerini hiç bir babatda biri-birinden tapawutlandyryp bolunmaýanlygyndadyr.
Ýurduň Awtomobil ulaglary ministrligi galp bilet ýasaýjylar bilen göreşde heniz asgynlygynda galýar.


text:
Gyrgyzystanyň Gümrük Bileleşigine girmek isleýändigini Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugy Gyrgyzystanyň ykdysady ösüş ministri Uçgun Taşbaýewe salgylanyp, habar berdi.
Ministr Taşbaýew ýurduň Ministrler Kabinetinde bu baradaky karara gelnendigini aýdyp, bu mesele bilen bagly ýörite komissiýanyň döredilendigini mälim etdi.
Taşbaýewiň aýtmagyna görä, Orsýetden, Gazagystandan hem Belarusdan ybarat Gümrük Bileleşigine Gyrgyzystanyň goşulmagy meselesi barada maslahatlaşmak üçin, bu guramanyň wekilleri gyrgyz tarapy bilen 15-nji maýda hem sentýabr aýynda duşuşarlar.
Gümrük Bileleşigi 2010-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda döredildi. Oňa girýän ýurtlara söwda ýeňillikleri döredilýär.


text:
Altyndepe
Özboluşly türkmen medeniýetiniň kökleri biziň eýýamymyzdan ozalky III-II müňýyllyklaryň çägine gadymy ekerançylaryň şäher gurluşlaryndan ozal emele gelen siwilizasiýanyň döwri bolan bürünç eýýamyna uzalyp gidýär. Baryp biziň eýýamymyzdan ozal III müňýyllyklarda dörän, biziň eýýamymyzdan ozal II müňýyllygyň başyna bolsa özüniň gülläp ösmeginiň iň ýokary derejesine ýeten Altyndepe onuň esasy merkezi bolupdyr. Altyndepäniň harabalyklary günorta-günbatar Türkmenistanda, Köpetdagyň eteklerinde, belentligi 20 metrden ybarat depede ýerleşýärler. Şäheriň umumy meýdany 46 ga öz içine alýar. Belli bir döwürlerde bu mesgen oňat berkidilen ýagdaýda bolupdyr: onuň daş-töweregini çig kerpiçden örülen, kuwwatly pilon diňler bilen berkidilen 6 m galyňlykdaky berk diwarlar gurşap alypdyr. Altyndepäniň demirgazyk künjegini öýler we senetçileriň ussahanalary eýeläpdir. Mesgeniň günbatar böleginde ýaşaýyş jaýlary ýerleşipdir. Biziň eýýamymyzdan ozal 2300-1900-nji ýyllar bilen senelenýän Altyndepe siwilizasiýasy üçin gadymy Gündogaryň medeniýetine degişli ençeme aýratynlyklar häsiýetlidir. Ol ýerli ekerançylyk we maldarçylyk obşinanyň ösmegi esasynda kemala gelipdir. Olar biziň eýýamymyzdan ozal V-IV müňýyllyklarda kümüş eretmegi öwrenipdirler, iri şahly mallary, soňraklar düýeleri köpeltmäge başlapdyrlar. Ekin meýdanlaryny suwarmak üçin uly bolmadyk akabalar gazylypdyr. Şeýlelikde, suwaryş ekerançylygynyň başy başlanypdyr. Çig kerpiçden köpotagly jaýlar galdyrylypdyr. Olaryň arasyndan inçejik egrem-bugram köçejikler geçipdir. Aýratyn halatlarda her bir maşgalanyň öz garamagynda iki-üç öýe, şonçarak hem hojalyk otaglaryna eýe bolandygyny kesgitlemek bolýar. Uly bolmadyk howluda öý-hojalyk işi bilen meşgullanýan aýallara öz zähmetsöýerligini görkezmäge uly mümkinçilik berýän naharhana ojagy, çörek bişirilýän peç we daş degirmen bolupdyr. Iri şäher obşinasynyň emele gelmegi jemgyýetiň taryhynda hil taýdan täze bir döwrüň başlanandygyna şaýatlyk edýär. Altyndepäniň merkezi boýy 12 m ýakyn dört basgançakly diňden ybarat monumental dini ybadathana bolup durýar. Onuň düýbüni 27x10 m ölçeglerdäki ýaýbaň binýat tutýar. Basgançakly, diň şekilli gurluşyklary ulanmak, diwarlary dikligine goýulan zatlar bilen bölüşdirmek ýaly usullar mesopotamiýa arhitektura çözgütlerine degişlidir. Alymlar ybadathananyň Aý Hudaýyna bagyşlanan bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar. Diňiň depesinde gurbanlyk berilýän ýer bolupdyr. Şu taýdan hem ruhanylar asman jisimleriniň hereketlerine gözegçilik edip hem-de suwaryş işleriniň möhletini kesgitläp, ekerançylyk işlerine ýolbaşçylyk edipdirler. Bu gurluşyň yz tarapynda ruhanylaryň gonamçylygy, baş ruhanynyň jaýy, köpsanly ammarlar bolupdyr. Bu ýerden altyn folga (gurşun kagyzy) dolangy, bürünçden ýasalan gözleri we maňlaýynda aý bolan, kümüş şahly öküziň altyn kellesi tapyldy. Altyndepäniň gadymy ekerançylarynyň medeni gatlaklarynyň ýene-de bir ugry Ind dag jülgesine-Mohenjo-Daro, Harappa, gadymy Harapp siwilizasiýanyň beýleki şäherlerine we obalaryna gidýär. Altyndepede guburlarda goýlan zatlaryň, diwarlarda gizlenilen hazynalaryň arasyndan pil süňklerinden ýasalan hrapp önümleri, hrapp siwilizasiýasiýasyna degişli möhürler tapyldy. Gelip çykyşlary boýunça ýerli häsiýete eýe ençeme dürli-dürli önümler - laýdan edilen gap-gaçlardan başlap, mis hanjarlar we faýansdan ýasalan monjuklar gadymy Hindistanyň senetçiliginiň önümlerini ýada salýar. Megerem, hindi önümleri şäheriň ilatyna oňat mälim bolan bolsa gerek we uly meşhurlykdan peýdalanypdyr. Bu bolsa ýerli önümlere öýkünilmegiň ençeme görnüşleriniň gabat gelýändiklerinden-de belli bolýar. Bu delilleriň hemmesi-de Altyndepe siwilizasiýasiýasynyň Mesopotamiýa bilen Ind dag jülgesiniň şäherleri arasynda özboluşly köpri bolmak bilen gadymy Gündogaryň medeni merkezleri bilen ýakyn gatnaşykda ösendigine aýdyň şaýatlyk edýär. Söwda kerwenleri Altyndepeden günorta, Elamyň we Wawilonyň gülläp ösýän şäherlerine, demirgazyga we gündogara-çarwa taýpalaryň ýaşaýan ýerlerine gidipdirler. Altyndepäniň ussalarynyň ýasaýan zatlaryny arheologlar olaryň öndürilen merkezlerinden 500–600 km uzaklyklardan-Täjigistandan, Fergana jülgesinden tapýarlar. Şeýle gatnaşyklar senetçiligiň we medeniýetiň hemmetaraplaýyn gülläp ösmegine ýardam edipdir. Altyndepäniň demirgazyk böleginde senetçiler ýaşapdyrlar we zähmet çekipdirler. Senetçileriň ýaşan ýerleriniň harabaçylyklary onlarça metrlere uzalyp gidipdir. 4 müň ýyl mundan ozal bu ýerde küýzegärler işläpdir we keramikaçy ussalaryň ojaklaryndan tüsseler asmana göterilipdir. Küýzegärleriň ýaşan ýerleriniň harabalyklarynyň arasynda palçykdan ýasalan gap-gaçlar, otda bişirmek üçin niýetlenen tutumly küräniň ýumrulan gümmezi gabat gelip durýar. Olaryň galyň diwarlary tutuşlygyna köz ýaly gyzardylypdyr. Onuň içinde alawlaýan ýalnyň gyzgynlygy 1400 derejä çenli ýetipdir. Şeýle gyzgynlyk derejede faýans öndürmek doly mümkin bolupdyr we gadymy küýzegärleriň diwarlarynyň galyňlygy köplenç bary-ýogy birnäçe millimetr bolan gap-gaçlary öndürmegi başarandygyna geň galyp oturmaly hem däl. Olaryň önümleri gadymy şäherlileriň gündelik durmuşynyň hakyky bezegleri bolupdyr. Ýonulyp ýasalan belent aýajygyň üstünde oturan gelşikli wazalar, diwarlary sünnälenip egilen ýeňil kubikler, ajaýyp küýzejikler keramikaçylaryň ussatlyklaryny häsiýetlendirmän, eýsem belli bir hünärdäki adamlaryň hyzmatynyň özboluşly bir ýörgünli ugrunyň durnukly düzgünleriniň bolandygyndan habar berýär. 4 müň ýyl mundan ozal ýasalan ýukajyk, ses edýän küýze döwügi öz hili boýunça häzirki zaman farforlaryndan, köplenç, pesde durmaýar. Palçykdan edilen gap-gaçlaryň tas ertekilerdäki ýaly bol derejede - 28 görnüşde tapylmagy Altyndepäniň ilkinji şäher ýaşaýjylarynyň keramika sungatynyň ýokary derejesine şaýatlyk edýär. Altyndepäniň metal guýujylary uly ussatlyga ýetipdirler. Misiň myşýak ýa-da gurşun garylan ergininden (myşýaklanan we gursunlanylan bürünç) ýa-da latundan – mis bilen sinkiň ergini – olar ajaýyp, köplenç basma bezegli we haşamly halkajyklary, gap-gaçlary, aýnalary, iňňe bagjyklary, ýüzükleri, bilezikleri, möhürleri ýasapdyrlar. Kümüş kiçiräk şaý-sepler üçin-de, has ulurak zatlary ýasamak üçin hem harçlanypdyr. Şäherler ulgamlary döremezden ozal dörän şäherleriň ilatynyň köp bölegi suwaryş akabalarynyň şeýle bir çylşyrymly bolmadyk ulgamynyň kömegi bilen suwarylýan meýdanlarda işläpdir. Serdarlaryň we ruhanylaryň uly öýleri tertipli gurlup, 80-100 kw.m. meýdany eýeläpdir. Barly adamlaryň ýaşaýan kwartallarynda ýerleşýän guburhanalarda arheologlar dürli görnüşli bezeg şaý-seplerini, şol sanda altyndan we kümüşden edilenlerini, ýarym gymmat bahaly daşlardan ýasalan dür monjuklary, kümüş we bürünç ýüzükleri we möhür tapdylar. Arheologlar tarapyndan tapylan mazarlaryň birinde megerem ruhany ýa-da gözbagçy aýal jaýlanan bolsa gerek. Gapdalyga orta ýaşlaryndaky ýatan bu aýal gyzyl ýüzüklerden doly elinde iki sany aýal heýkellerini gysyp saklaýardy. Onuň ýanynda ertekilerdäki ýaly üç kelleli haýwan görnüşli kümüş möhür ýatyrdy. Şu ýerden hem arheologlar agatdan, hakykdan, lazuritden we altyndan ýasalan, ýüzlerçe monjuk tapdylar. Altyndepäniň ýaşaýjylary, eýýäm tigirli ulaglardan (arabalardan) peýdalanýardylar. Palçykdan edilen köp sanly ýük arabalarynyň, esasan-da dört tigirden durýan arabalaryň modellerine ser salsaň, olarda çekiji güýç hökmünde düýeler ulanylypdyr. 5 müň ýyldan hem köpräk taryhy bolan Altyndepeden tapylan ýük arabasynyň modeli ozal çaklanylysyndan hem 2 müň ýyl ozal olara ýük mallarynyň goşuplyp ulanylyp başlanylandygyna şaýatlyk edýär. Çaga guburlarynda hem ýük arabalaryň modelleri tapyldy. Megerem, olar dini mana eýe bolan bolsa gerek ýa-da çaga oýnawaçlary bolupdyrlar. Biziň eýýamymyzdan ozal II müňýyllyklaryň ortalaryna Orta Aziýanyň bu gadymy siwilizasiýasynyň mesgeni pese düşüp başlaýar. Esasy medeni ojak gündogara geçýär. Ol ýerde Murgap derýasynyň aşak akymlarynda hem-de Amyderýanyň orta akymlary boýunça oturymly ekerançylaryň täze obalary peýda bolýar. Bu medeniýetiň ençeme aýratynlyklary bu oazisleriň ýaşaýjylarynyň Altyndepe siwilizasiýasyny döreden adamlaryň gönüden-göni nesilleri bolup durýandygyny hasap etmäge mümkinçilik berýär.


text:
Düýn Birleşen Ştatlaryň polisiýasy Waşington şäheriniň metrosynda bomba partlamasyny amala aşyrmak synanyşygynda güman edilýän päkistan asylly amerikan raýatyny tussag etdi.
Birleşen Ştatlaryň baş prokurorynyň orunbasary Dewid Krist tussag astyna alnan 34 ýaşly Faruk Ahmede şu ýylyň aprelinden bäri Waşingtonyň metrosynyň dürli ýerlerini surata düşürmek bilen, terror hüjümine taýýarlyk görüp gelenlikde güman bildirilýändigini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň prezident administrasiýasynyň metbugat sekretary Robert Gibbs hem Adalat ministrliginiň, Federal derňew býurosynyň we Milli howpsuzlyk gullugynyň işgärleriniň indi ep-esli wagtdan bäri bu wakany düýpli öwrenip gelendiklerini mälim etdi.


text:
Şenbe güni Tähranyň polisiýa edarasynyň başlygy Husseýin Sajediniýa Eýranyň paýtagtynda aýal-gyzlaryň eşik geýmekdäki düzgün bozmalaryna garşy täze göreş kampaniýasynyň ýola goýlandygyny mälim etdi.
Husseýin Sajediniýanyň ýerli habar agentligine aýtmagyna görä, Tähranyň polisiýasy egin-eşik öndürýän fabrikalaryň we egin-eşik import edýän kompaniýalaryň bu baradaky düzgünlere nähili eýerýändikleri bilen-de gyzyklanar.
Eýranda yslam dinine laýyklykda egin-eşikleriň geýnilmegine gözegçilik edýän polisiýa her ýyl bu düzgüni bozmakda ýüzlerçe adamy tussag edip, olara jerime salýar. 1979-njy ýylyň rewolýusiýasyndan soň aýal-gyzlaryň hijap geýinmekleri ýurtda hökmany talaba öwrüldi.


text:
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy
Türkmenistanyň iň ýokary ylmy edarasy bolan TYA 1951-nji ýylyň 29-njy iýunynda döredildi. Ol Türkmenistanyň Ministrler kabinetine degişlidir.
1993-nji ýylyň fewralynda Türkmenistanyň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň permany bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanynda Ylym we Tehnika boýunça ýokary geňeş döredildi. Bu geňeş ylmy işleri maliýeleşdirýär hemde ylmy barlaglary koordinirleýär.
Mazmuny
YLMY UGURLARY[üýtget | edit source]
TYA-nda 3 sany ylmy ugur bar:
1. fizika-matematika, tehnika, geologiýa we himiýa ylymlary.
2. Biologia ylymlary
3. GUmanitar ylymlary.
Fizika-matematika, tehnika, geologiýa we himiýa ugurlary[üýtget | edit source]
Muňa Fizika-tehniki fakulteti(anyk däl, düzediş gerek), Matematika we kompýuter tehnologiýalary fakulteti(anyk däl, düzediş gerek) hemde Himiýa fakulteti degişlidir(anyk däl, düzediş gerek).
BIOLOGIA YLMY UGRY[üýtget | edit source]
merkezi botanika bagy we Botanika instituty(anyk däl, düzediş gerek), Zulogiýa instituty(anyk däl, düzediş gerek) hem-de çşller instituty(anyk däl, düzediş gerek) girýär.
GUMANITAR YLMY UGRY[üýtget | edit source]
Muňa Şaja Batyrow adyndaky Taryh instituty(anyk däl, düzediş gerek), Filosofiýa instituty(anyk däl, düzediş gerek), Ykdysadyýet instituty(anyk däl, düzediş gerek), Magtymguly adyndaky dil we edebiýat instituty(anyk däl, düzediş gerek), Türkmenbaşy adyndaky Milli golýazmalar instituty(anyk däl, düzediş gerek) degişlidir.
DOLANDYRYŞ BÖLÜMI[üýtget | edit source]
TYA dolandyryş apparatynda 11 adam işleýär: Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň wise-prezidenti, Baş alym sekretar, bar bolan 3 sany ylmy ugurlaryň ýolbaşçylary, 3 sany alym sekretar we Türkmenistanyň prezidentiniň kömekçisi. Akademiýanyň merkezi ylmy kitaphanasy, "Ylym" neşirýaty, tipografiýasy we awtobazasy bar.
BELLIKLER[üýtget | edit source]
bu ýazgy-da ulanylan maglumatlar 1996-njy ýylda ýazylan maglumatlardyr we bu taýda berilen maglumatlarda 1996-njy ýyldan soňra üýtgeşmeler bolup geçen bolmagy mümkin. Olar ýaý içinde görkezilendir.
SALGYLANMA[üýtget | edit source]
TÜRKMENISTANYŇ YLYMLAR AKADAMEIÝASY ŞAJA BATYROW ADYNDAKY TARYH INSTITUTY "TÜRKMENISTAN" ATLY KIÇI ENSIKLOPEDIÝASY-AŞGABAT 1996-NJY ÝYL.


text:
Türkmenistanyň prezidenti anna güni ýurduň daşary işler ministriniň orunbasary bolup işleýän Batyr Nyýazlyýewi Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasyndaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellemek baradaky karara gol çekdi.
B.Nyýazlyýew daşary işler ministriniň orunbasary wezipesine şu ýylyň ýanwarynda bellenipdi we ondan öň Türkmenistanyň Gyrgyzystandaky ilçisi bolup işläpdi.
Türkmenistanyň Russiýa Federasiýasyndaky öňki ilçisi Berdymyrat Rejebow awgust aýynda Türkmenistanyň Italiýadaky baş ilçisi wezipesine bellendi.


text:
Türkmenistanda tomus aýlary, adatça, toy-tomaşa baý bolýar. Ýagdaý Türkmenabatda-da tapawutly däl. Onuň şeýledigine göz ýetirmek üçin tomus aýlary giçlik Türkmenabadyň köçelerine aýlanmak ýeterlik.
Häzirki günler her köçede diýen ýaly aýdym-sazyň sesi ýaňlanýar, ýaş aýdymçylaryň ýerine ýetirmeginde aýdym-sazly çykyşlaryň geçirilmegi bolsa toýlaryň aýrylmaz bölegi.
Toýlaryň köpelmegi bilen, toý bagşylaryna bolan isleg hem artýar. Şeýle isleg bolsa, iň bärkisi, Lebap welaýaty barada aýdylanda, täze-täze aýdymçylaryň peýda bolmagyna we bu käriň iň girdejili kärleriň birine öwrülmegine getirýär.
Sungat we onuň hili
Aýdym-sazlary guramalaşdyrýan dürli çeşmelerden alnan maglumatlara görä, toý bagşylary iki-üç sagatlyk çykyşlary üçin 1000 -1200 manat aralygynda pul alýarlar. Emma biziň bilen söhbetdeş bolan käbir ýerli sungat işgärleri toý bagşylarynyň sanynyň köpelmeginiň welaýatda aýdym-saz sungatynyň ösýändigini aňlatmaýandygyny aýdýarlar.
“Olara, umuman, toý aýdymçylary diýilýär. Olaryň köpüsinde özleriniň döredýän aýdymlary bolmaýar, aýdýan aýdymlary, esasan, dürli meşhur aýdymçylaryňky” diýip, adynyň agzalmagyny islemedik lebaply bir sungat işgäri aýtdy.
Şeýle-de, toý aýdymçylaryna mahsus endiklerden birem, olaryň toýlarda öz aýdymlaryny fonogrammada göýberip, özleri aýdýan ýaly edip çykyş etmegidir.
Türkmenistanyň öňki prezidenti Saparmyrat Nyýazow öz döwründe bu hili aýdym aýdylmagyny gadagan edipdi. Emma häzirki günler, iň bolmanda, Lebap welaýatynda geçirilýän toýlar barada aýdylanda, bu ýagdaýyň gaýtadan güýçlenip barýandygyny aýtmak mümkin.
Döwrebap tehnologiýa bilen aýakdaş
Diňe fonogrammalary ulanmak däl, şöhrat gazanmak we toý-tomaşalarda has täsirli çykyş etmek üçin aýdymçylaryň arasynda has döredijilikli çemeleşýän we kompýuteriň soňky çykan programmalaryndan peýdalanýanlaram az däl. Bu täze usullardan ýene birem wideoklipler döredip, satuwa çykarmak ýa-da olary internet ulgamynda ýaýratmakdyr.
Häzirki döwürde diňe “Youtube” internet saýtynda türkmen aýdymçylarynyň onlarçasynyň wideokliplerine duş gelmek mümkin. Diňe pop däl, olaryň arasynda her hili stilde aýdylan aýdymlar bar.
Aýdymçylaryň köpelenligini we olaryň şöhrat gazanmak üçin biri-biri bilen bäsleşýänligini hususy awtobuslara ýelmenen reklamalardan-da görse bolýar. Hususy awtobuslaryň içinde habarlaşmak üçin telefon nomerleri ýazylan aýdymçy toparlarynyň owadan suratlary-da asylýar.
Oňyn tarapy-da ýok däl
Sakar etrabyndan özüni Akmyrat diýip tanadan sazanda ýigit toý aýdymçylarynyň ýaz aýlary toýsuz günleriniň bolmaýandygyny, hepdäniň ähli günlerinde diýen ýaly toý sowmaga çagyrylýandyklaryny gürrüň berýär.
Ýerli saz toparlarynyň birinde skripka çalýan Akmyrat: “Bu toý aýdymçylaryna isleg güýçli bolansoň, häzirki döwürde toý aýdymçylarynyň sany günsaýyn köpelip barýar, her obada diýen ýaly bir ýa iki topar bar” diýip, gürrüň berdi.
Biziň bilen söhbetdeş bolan sungat işgäriniň aýdanlaryndan çen tutulsa, bu ýagdaý aýdym-sazyň ösmegine getirmese-de, ýurtda ýokarydygy aýdylýan işsizligiň hem-de işsiz ýaşlaryň sanynyň azalmagyna ujupsyzja bolsa-da, öz goşandyny goşýar.
ABŞ-nyň Merkezi razwedka gullugynyň soňky hasaplamalaryna görä, Türkmenistanda işsizligiň derejesi 60% töweregi bolup, jan başyna düşýän ýyllyk girdeji bolsa 7900 amerikan dollaryna barabardyr.


text:
Orsýetiň tussaglykdaky oppozision aktiwisti Taisiýa Osipowa duşenbe güni, ýagny 26-njy awgustda 29 ýaşyna gadam basdy. Osipowa doglan gününi eýýäm üçünji gezek türmede geçirýär.
“Başga Orsýet” atly oppozision hereketiň lideri bilen durmuş guran ýaş zenan neşe serişdeleri bilen ilteşikli türmä basylyp, sekiz ýyllyk tussaglyk jezasyny çekýär. Köpler bu aýyplamany toslama we syýasy maksatly günäleme diýip hasaplaýarlar.
Duşenbe güni Osipowanyň tarapdarlary, onuň boşadylmagyny talap edip, Moskwada ýygnanyşdylar.
Osipowa 2011-nji ýylda Orsýetiň günbataryndaky Smolensk şäherinde tussag edilende, bu edil ”Pussy Riot” pank toparynyň agzalary tussag edilendäki ýaly onçakly uly ünsi çekmändi.
Duşenbe güni geçirilen mitingde Osipowanyň adamsy öz aýalynyň agyr ýagdaýyna gaýtadan jemgyýetiň ünsüni çekmegi umyt edýärdi. Taisiýanyň adamysy bu hakda şeýle diýýär: “Bu onuň türmede geçiren üçünji doglan güni. Duşenbe günki miting Taisiýanyň dostlary, men we “Başga Orsýet” oppozision hereketiniň agzalary tarapyndan gurnaldy. Biz adamlara Taisiýa we onuň ykbaly barada ýatlatmak isledik. Sebabi adamlar onuň sud işi barada unudyp başladylar”.
Ýedi ýaşyndaky gyzyň ejesi Osipowa geroin satmaga synanyşmak we öýünde neşe saklamak günäleri bilen ilkibada 10 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Bu hökümiň garşysyna Orsýetde dürli protestler geçirildi. Tankytçylar bolsa tussaglyk boýunça bu uzak möhletlik kararyň Osipowanyň adamsynyň alyp barýan syýasy işlerine basyş etmek maksady bilen çykarylandygyny aýdyp, karary tankyt edipdiler.
“Gaty ýowuz”
2012-nji ýylda Orsýetiň şol wagtky prezidenti Dmitriý Medwedew Osipowanyň 10 ýyl türme tussaglygyna höküm edilmegini “gaty ýowuz” diýip tankyt edenden soň, onuň sud işine gaýtadan seredildi.
Osipowanyň sud işine gaýtadan seredilende, prokurorlaryň hem onuň dört ýyl türme tussaglygyna höküm edilmelidigini hödürlemegine garamazdan, onuň 10 ýyllyk türme tussaglygyndan diňe iki ýyly azaldylyp, sekiz ýyla getirildi.
Osipowa türmäniň işgärleri tarapyndan özüniň kemsitmelere sezewar edilýändigi, şol sanda içi tussaglardan aşa doly kameralarda saklanýandygy we aklawçysy bilen duşuşmagyna yzygiderli rugsat berilmeýändigi boýunça şikaýat edipdi.
Osipowanyň adamsy Fomçenkowyň aýtmagyna görä, onuň aýaly diabet, ýagny süýjülik keseli üçin zerur medisina kömegini almakdan hem mahrum edilýär. Maglumatlara görä, Osipowa pankreatit, ýagny aşgazan astyndaky mäzleriň näsazlygyndan ejir çekýär.
Fomçenko aýalynyň saglyk ýagdaýynyň gün-günden erbetleşýändigini nygtaýar: “Ol talabalaýyk medisina bejergisini alanok. Diabet näsagy hökmünde onuň talabalaýyk ýaşaýyş-durmuş şertleri bolup, berhiz tutmaly. Ýöne bu zatlary türmede etmek mümkin däl. Ol ýerde endokrinolog lukmany ýok. Aýalymyň durnukly spesialistiň gözegçiliginde saklanmalydygyna garamazdan, ol üç ýyl türme tussaglygynda saklanan döwri endokrinolog lukmany ony diňe iki sapar gördi. Olar ony ýuwaşlyk bilen öldürýärler”.
Özüniň günäsizdigini tekrarlaýar
Şol bir wagtyň özünde-de Osipowa özüniň günäsizdigini tekrarlaýar. Ol öz ýaşaýan kwartirasynda barlag geçirilýärkä, polisiýany öýüne neşe serişdesini atmakda aýyplady. Bu Orsýetde giňden ýaýran bir tejribedir.
Netijede Osipowanyň bu aýdanlary ikinji sud diňlenişigi döwründe şaýat tarapyndan tassyklanyldy. Muňa garamazdan, Osipowanyň neşe maddalary bilen ilteşikli beýleki iki sud işi öz güýjünde galdy.
Osipowanyň aklawçysy Sidorkin öz müşderisiniň sud işinde düýpli ýalňyşlyklaryň goýberilendigini nygtap, şeýle diýýär: “Osipowanyň sud işinde onuň neşe satmaýandygy subut edilende goýberilen birnäçe natakyklyklar bar. Onuň garşysyna ýygnalan delilleriň ählisi ýörite kanun çykaryjy guramalar tarapyndan üpjün edildi. Ilkibaşda ol bäş sud işi bilen aýyplandy. Sud işine gaýtadan seredilenden soň, şol aýyplamalaryň diňe ikisi galdy. Eger Osipowa garşy gozgalan suduň kararynyň üçüsi bikanun bolsa beýleki ikisiniň kanuna gabat gelýändigi barada nähili delil bolup biler?”.
Osipowa Ýewropanyň Adam hukuklary boýunça suduna, tussaglykda özüne adamkärçiliksiz we kemsidiji çemeleşilýändigini aýdyp, şikaýat edeninden soň, şu ýylyň iyul aýynda Orsýet döwleti oňa 4600 ýewro möçberinde kompensasiýa tölemeli boldy.
Soňky döwürde Osipowa özüniň sud işi boýunça çykarylan hökümiň üstünden Smolenskidäki we Strasburgdaky sudlara şikaýat bilen ýüz tutdy.


text:
2-nji iýulda Türkmenabatda welaýatyň daýhanlarynyň zähmet ýeňşiniň hormatyna ullakan baýramçylyk dabarasy guraldy.
Lebaply gallaçylar ýurduň galla harmanyna 350 müň tonnadan gowrak ak bugdaý tabşyryp, öz üstlerine alan şertnamalaýyn planlaryny ýerine ýetirdiler.
Lebap welaýat häkimligi, galla planynyň dolmagy mynasybetli, döwlet baştutany tarapyndan “Cadillac Escalade” markaly ulag bilen sylaglandy.
Biraz öň türkmen metbugaty ýurduň gallaçylarynyň ekin meýdanlaryndan 1 million tonna bugdaý hasylyny ýygnandygyny habar berdi.
Ýene 600 müň tonna däne gerek
Döwletiň bellän galla planyny doldurmak üçin ýene 600 müň tonna bugdaý hasyly ýygnalmaly. Şol bir wagtda, ýurt içinden gowuşýan resmi bolmadyk habarlara we düýbi Wenada ýerleşýän “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýerli çeşmelere salgylanyp ýazmagyna görä, ekin meýdanlarynda ýetişdirilen galla hasylynyň 90 prosentden gowragy ýygnalyp alnypdyr.
“Hronika Turkmenistana” internet saýtynyň 2-nji iýulda resmi Aşgabadyň galla syýasaty we ýurtda dowam edýän un, çörek meselesi barada çap eden makalasynda türkmen gallaçylarynyň her gektardan alýan bugdaý hasylynyň 12-17 sentner töweregidigi, ýagny hasyllylygyň örän pesdigi aýdylýar.
Emma şu ýyl galla planyny dolan Lebap welaýatynda her gektardan 50, 60, hatda 70 sentner hasyl alyp, plany iki dolan kärendeçileriň hem bardygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçysyna pikirini aýdan daýhanlar bu ýyl suwuň bol bolandygyny, tehnika kömeginiň wagtynda berlendigini, zyýanly mör-möjeklere garşy ulanylan dermanlaryň gowy netije berendigini gürrüň berdiler.
Kärendeçi döredilen şertlerden razydygyny aýdýar
Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň Magtymguly adyndaky daýhan birleşiginiň kärendeçisi Akbibi Taňryberdiýewanyň 2-nji iýulda türkmen telewideniýesinde efire berlen minnetdarlyk sözünde aýdylmagyna görä, ol özüniň iki gektar kärende ýerinden bol hasyl alypdyr. Ol daýhanlar üçin döredilen şertlerden razydygyny aýdýar.
Lebap geçen ýyl galla planyny dolup bilmändi. Munuň esasy sebäbi ýylyň gurak gelmegi, suwuň ýetmezçiligi bilen düşündirilýär.
Türkmenistanda galla esasan suwarymly ýerlere ekilýär we azyndan 3-4 gezek suwarylmagyny talap edýär. Ozallar türkmen daýhanlary dag eteklerinde we beýleki amatly ýerlerde düme bugdaý hem ekipdirler.
Häzir Nyýazow döwründäki ýaly un, çörek gytçylygy ýok.
Ýöne sowet döwründe esasy tehniki ekin bolan pagta gallaçylygy soňky orunlara geçirdi we bu ýagdaý türkmen daýhanlarynyň ata-baba tejribelerinden biraz daşlaşmagyna sebäp boldy diýip, ýerli synçylar aýdýarlar.
Azyk garaşsyzlygy baradaky arzuw
Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň başky ýyllarynda un, çörek gytçylygynyň döremegi şol wagtky prezident Saparmyrat Nyýazowyň ýurduň azyk garaşsyzlygyny üpjün etmek üçin ýörite “Galla syýasatyny” öňe sürmegine sebäp bolupdy.
Emma bu syýasat, Nyýazowyň ömrüniň soňky ýllarynda telewideniýede berlen çykyşlarynyň birinde boýun alşy ýaly, “ýeriň hakyky eýesiniň tapylmazlygy” zerarly, ýurduň azyk garaşsyzlygyny üpjün edip bilmedi.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýewiň tassyklamagyna görä, häzir Nyýazow döwründäki ýaly un, çörek gytçylygy ýok.
Žurnalist Hallyýew häzir halka berilýän unuň hiliniň hem gowulaşandygyny, Nyýazow döwründäki ýaly, tüwi ýarmasy garylan we tamdyra ýapylanda uly kynçylyk döredýän unuň satylmaýandygyny aýdýar.
Çözgüdine garaşýan meseleler
Ýöne “Türkmen inisiatiwasy” topary Türkmenistanda henizem un, çörek babatda çözülmeli meseleleriň bardygyny, ýurduň bazarlarynda Orsýetden we Gazagystandan getirilen unuň has gowy görülýändigini, şeýle-de ilata arzan bahadan un paýlamak düzgüniň entegem saklanyp galýandygyny ýatladýar.
Ýerli synçylar şol çözülmeli meseleleriň esasan ýerleriň hususy eýeçilige berilmegi, daýhanyň erkinligi we hakyky bazar kanunlary esasynda işläp bilmegi bilen baglydygyny aýdýarlar.
Ýurduň daýhan birleşikleri we daýhan hojalyklary barada kabul eden kanunlarynda aýdylyşyna görä, kärendeçiniň şertnamalaýyn borçnamadan artyk öndüren önümi özüne degişli bolmaly we ol ony öz islegine görä ulanyp bilmeli.
Emma, resmi bolmadyk, ýöne ynamdar çeşme tarapyndan tassyklanan maglumata görä, kärendeçiniň bu hukugy plan dolmagyň hatyrasyna gurban edilýär.
ABŞ-nyň Oba hojalyk departamentiniň bilermenleriniň 2005-nji ýyldaky kesgitlmesine görä, Türkmenistanyň ilaty üçin ýylda 2.5 million tonna galla gerek.
Ýerli synçlaryň, şol sanda tejenli agronom Akmyrat Ataýewiň Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylary bilen eden söhbetdeşliklerinde aýtmagyna görä, Türkmenistanda ýeriň daýhana uzak möhletli hususy eýeçilige berilmezligi, gallaçynyň aljak girdejisi bilen eklenip biljegine we ertirki gününe ynamynyň bolmazlygy ýurduň azyk, galla garaşsyzlygynyň gazanylmagy üçin alynmaly hasylyň toplanyp bilinmezliginiň esasy sebäbi bolup durýar.
Häzir Türkmenistanda döwlete tabşyrylan her tonna bugdaý üçin 400 manat tölenýändigi we şondan tehnika, dökün we suw tölegleriniň saklanyp galynýandygy, netijede daýhanyň eline her tonna bugdaý üçin 280, 300 manat düşýändigi habar berilýär.


text:
Birmanyň häkimiýetleri 1-nji aprelde ýurtda geçiriljek parlament saýlawlarynyň aç-açan boljakdygyny aýdýarlar.
Bu barada parlamentiň ýolbaşçysy Şwe Man Ýewropa komissiýasynyň wekili Andris Pibalgs bilen duşuşygynda aýtdy.
Ýewropa komissiýasynyň agzasy Andris Pibalgs Birmanyň prezidenti Teýn Seýn bilen duşuşygynda halkara üzňeliginden çykmaga synanşýan bu ýurda 150 million ýewro karz bermegi wada berdi.
1-nji aprelde Birmada geçiriljek saýlawlara Parahatçylyk boýunça Nobel baýragynyň eýesi Aung San Su Çiniň ýolbaşçylygyndaky oppozision “Demokratiýa üçin milli liga” hem gatnaşmaga ýol berilýär.


text:
Orsýetiň Goranmak ministrligi Siriýadaky bir harbysynyň ölendigini tassyklady.
Ministrligiň metbugat-gullugynyň 27-nji oktýabrda ýaýradan beýannamasynda “Hmeimim howa bazasynda tehnik hökmünde işlän bir harby gullukçysynyň öz janyna kast edendigi” habar berildi. Ministrligiň maglumatynda merhumyň galdyran hatynyň “deslaply barlaglarynyň” netijesinde onuň öz janyna kast etmegine halaşýan gyzy bilen gatnaşyklarynyň sebäp bolmagynyň anyklanandygy aýdyldy.
Munuň öňüsyrasynda peýda bolan media maglumatlarynda Orsýetiň harbysy 19 ýaşly Wadim Kostenkonyň ölendigi barada maşgalasyna habar berilendigi habar berilipdi.
Kostenkonyň ölümi Moskwanyň Siriýada 30-njy sentýabrda harby howa hüjümlerine başlaly bäri orsýet harbysynyň ölümi bilen bagly ilkinji ýagdaýdyr.


text:
Sişenbe güni Gyrgyzystanyň premýer-ministri Almazbek Atambaýew döwlet emlägi ministri Nurdin Ylebaýewi wezipesinden boşatdy. Atambaýew ýurduň günortasyndaky ýüzlerçe protestçiniň talabyny ýerine ýetirdi.
Döwlet eýeçiligindäki “Kyrgyzmunaýgaz” korporasiýasynyň öňki başlygy Kanybek Masirowyň ýüzlerçe tarapdary Ylebaýewiň wezipesinden boşadylmagyny talap edip, gara ýoly bagladylar.
Ylebaýew Masirowy geçen aýyň ahyrynda wezipesinden boşadypdy. Protestçiler Masirowyň işden boşadylmagynyň syýasy äheňlidigini aýdýarlar.
Protestçiler Ylebaýewiň ýurdy dolandyrýan koalisiýa girýän “Respublika” partiýasynyň agzasydygyny belleýärler. Masirow bolsa oppozision “Ata Meken” partiýasynyň agzasy.
Sişenbe güni içeri işler ministriniň orunbasary Kursan Asanow protestçiler bilen duşuşdy we olaryň Oş-Bişkek gara ýoluny baglamagyny bes etmegini gazanmaga çalyşdy.
Protestçiler Atambaýewiň döwlet emlägi ministri Masirowy işden boşadandygyny öwrenenlerinden soň, gara ýoly “wagtlaýynça togtatmaga” ylalaşdylar. Emma olar Atambaýewiň “Kyrgyzmunaýgaz” korporasiýasyna gözegçilik etjek geňeşi döretmek kararyna garşydyklaryny we Masirowyň korporasiýa täzeden başlyk bellenmegini isleýändiklerini aýdýarlar.
Protestçiler Masirow ýene-de “Kyrgyzmunaýgazyň” başlygy edilip bellenýänçä, entek bu aksiýalaryny dowam etdirjekdiklerini aýdýarlar.


text:
Belarusyň howa giňişligine bikanun giren uçardan 1000 sany gurjak aýyjygy aşak oklandygyny aýdýan şwed firmasynyň işgärleri söz azatlygy ugrunda eden bu hereketlerini subut etmek üçin özleriniň uçuşlarynyň redaktirlenmedik wideosyny görkezdiler.
Belarusyň Goranmak ministrligi Şwesiýada ýerleşýän jemgyýetçilik gatnaşyklary firmasy Studio Total tarapyndan redaktirlenip ýaýradylan wideo ynanmazçylyk edipdi.
Belarusyň resmileri, şol sanda ýurduň döwlet eýeçiligindäki mediasy bu wideo barada şübhe bildirenden soň, Studio Total 4-nji iýulda eden uçuşynyň 90 minutlyk redaktirlenmedik wideosyny Azatlyk Radiosyna berdi.
Wideonyň başynda Litwanyň Kaunas şäheriniň günorta-gündogaryndaky Poçenai howa meýdançasyndan uçuşa taýýarlanyp duran uçar görkezilýär.
Azatlyk Radiosynyň Belarus gullugy bu uçaryň Belarusyň serhedini hakykatdanam geçendigine göz ýetirmek üçin, fotosuratlary Google Maps bilen deňeşdirdi. Azatlyk Radiosy wideonyň montaž edilmändigini tassyklatmak üçin kinematograflara hem sala saldy.
Wideonyň ahyrynda Iwanets şäheri görünýär, şäheriň merkezindäki kelise bolsa aýyl-saýyl göze ilip dur. Şäherdaki bir meýdançada bolsa ak reňkli awtoulag garaşyp dur. Studio Total bu maşynyň firmanyň eýesi Per Kromweliňkidigini aýdýar. Uçar Belarusyň harbylary tarapyndan urlup ýykylan halatynda, ol degişli ýerlere ýüz tutmaly eken.
Bu uçardan gurjak aýyjyklar aşak oklananda, Kromwel ony ýerden hem wideo düşüripdir. Wideoda Litwadan asmana göterilen we modeli, reňki, registrasiýa belgisi birmeňzeş bolan uçar görünýär.
YouTube: Wideonyň redaktirlenen görnüşi
Kromweliň aýtmagyna görä, Studio Total ilki başda gurjak aýyjyklary Minskiň golaýyndaky hökümet edaralarynyň üstünden oklamaly edipdir. Emma, onuň aýtmagyna görä, “ýangyjyň ýetip-ýetmejegine bolan şübhe sebäpli, şeýle hem Minskde howa gatnawlaryna gözegçilik edijiler uçar bilen habarlaşandan soň,” pilot Litwa tarap yza dolanyp, gurjak aýyjyklary Iwanets şäheriniň golaýynda ýere oklapdyr.
Uçara pilotlyk edendigini aýdýan Swede Tomas Mazetti özüniň uçuşyny Azatlyk Radiosyna jikme-jik gürrüň berdi.
Mazetti “Gurjak aýylaryň howadan oklanmagy, Minsk 2012” diýip atlandyran çäreleriniň “Hartiýa 91” we “Hakykaty aýt!” ýaly demokrat toparlara goldaw bildirmek üçin ýola goýlandygyny aýdýar. Bu toparlar Belarusda söz azatlygy ugrunda göreşýärler.
Belarusdaky demokrat aktiwistler bu çäre bilen özleriniň ilteşiginiň ýokdugyny aýdýarlar.
Şweýsariýada çap edilýän "Neue Zuercher Zeitnung" gazeti Minskde bir demokrat aktiwistiň sözlerine sitata getirip, “ýewro-samsyklar” Belarusy öz gününe goýmaly, “Şwesiýadaky we Belarusdaky masgarabazlaryň çärelerini maliýeleşdirmegi bes etmeli” diýendigini ýazdy.
Kromweliň anna güni Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Studio Total bu hereketi her kimiň makul görjegine garaşybam durmandyr.
“Biz diskussiýalary gowy garşylaýarys” diýip, Kromwel aýtdy. “Emma onuň şweýsar gazetinde bolmagy utançdyr. Biz öz eden hereketimiz Belarusyň döwlet mediasynda açyk diskussiýa ediler diýip, umyt edýäris”
Litwanyň resmileri öz howa giňişlikleriniň 4-nji iýulda ygtyýar berilmedik bir uçar tarapyndan bozulandygyny tassykladylar. Emma olar uçaryň Studio Total firmasyna degişlidigini ýa däldigini aýtmadylar.
Kromweliň Azatlyk Radiosyna anna güni aýtmagyna görä, Litwanyň resmileri entek Studio Total firmasy bilen habarlaşmandyrlar.


text:
Hormatly lukman! Meniň doganymyň sag gasygynyň mäzi çişip dur. Şol bir bada sag aýagy hem çişýär. 2014-nji ýylda Aşgabatdaky Onkologiýa merkezinde dyzyny operasiýa etdirdi. Gijelerine agyryp hiç ýatyrmaýar. Nädip şondan gutulyp bolar?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň aýdýan keseliňiz gasyk limfadenity. Adamyň gasygynda ýüzleý we çuň ýerleşen limfa mäzleri bolýar. Çanaklyk zolagyndaky agzalarda şol sanda jyns agzalarda we aýaklarda ýüze çykan islendik ýokançlar tarapyndan dörän gaýnaglama hadysasy bu mäzleriň çişip ulalmagyna getirýändir. Limfadenit – limfa mäziň gaýnaglamasy diýmek. Bu ýagdaýda limfa mäzler adaty bolmaly ölçeglerinden ulalýarlar, duran ýeri gyzaryp agyry duýgusyny döredýär. Has hem adam ýörände agyry artýar. Eger-de imfadenityň sebäbini göze görünip duran agzalarda anyklap bolmasa, onda onuň sebäbini has içgin barlap tapmaly. Jyns taýdan ýokuşýan käbir keselleriň gizlin akymy bolup hem biler. Eger şol sebäp doly anyklanylyp aradan aýrylmasa, limfa mäziň ölçegi gitdigiçe ulalar. Limfa mäzi özbaşdak şol ýokançlar bilen göreşmäni başarmasa, onda mäziň içinde iriňli hadysa döräp başlanýar. Bu ýagdaýda mäziň içindäki iriňi kesip aýyrmay bolýar. Şu ýagdaýa ýetirmez ýaly limfa mäziň üýtgemeginiň ilkinji alamatlaryny göreniňizden gijikdirmän lukmana ýüz tutmagyňyzy maslahat berýärin.
Doganyňyz Onklogiýa merkezinde näme sebäpden operasiýa etdiripdir? Belki hem şol operasion ýaraň üstünden doganyňyzyň bedenine ýokanç ýa-da bakteriýalar düşüp limfa mäziň ulalmagyna getirendir.
Aýagynyň çişmeginiň sebäbi – limfa mäzleriň ulalmagy netijesinde gan alyp gaýdýan esasy wenalaryň biri gysylyp ganyň akymyny peseldýär. Şoň esasynda aýagyň çişmegi ýüze çykýar. Islendik ýagdaýda hem doganyňyza operasiýa eden lukmana ýüz tutmagyny maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Aşgabat, 09.02.2015. “Türkmenportal”.
10-12-nji fewralda Aşgabatda Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň sergisi geçiriler. Bu sergä Türkiýe Respublikasyndan 400-e golaý işewürden ybarat wekiliýetiň gatnaşmagyna garaşylýar. Türk kompaniýalarynyň 160-a golaýy gurluşyk serişdelerini, metal önümlerini, dürli enjamlary, elektrik energetika hojalygy, dokma we azyk senagaty, söwda pudagy we sport ulgamy üçin enjamlary, öý hojalygynda ulanylýan tehnikalary we beýleki harytlary görkezer.
Dürli ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekilleri gatnaşýan her ýylky ykdysady sergileriň ýurdumyza içerki bazaryň mümkinçiliklerini halkara jemgyýetçiligine görkezmäge we şunuň bilen birlikde önümçiligiň we tehnologiýalaryň dürli ulgamlarynda dünýäniň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşmaga giň mümkinçilikleri döredýär.
Türkmen-türk hyzmatdaşlygynyň baý tejribesi we uly kuwwaty bolup, ol milli ykdysadyýetleriň serişdelerini hem-de üstünliklerini nazara almak bilen, söwda-ykdysady gatnaşyklarda täze sepgitlere ýetmäge gönükdirilendir. Däp bolan ugurlarda, şeýle hem täze ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň netijeli guraly bolan nobatdaky sergi hem özara gatnaşyklary has-da giňeltmek işinde uly ähmiýete eýedir.


text:
Şenbe güni Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi Halkara Walýuta Fondunyň ozalky başlygy Dominike Strauss-Kahnyň özüni aýyplap eden çykyşlaryny ýazgaryp çykyş etdi.
Fransiýadaky prezidentlik saýlawlaryna esasy dalaşgär boljaklaryň biri diýlip hasaplanylan Dominike Strauss-Kahn geçen ýylyň maýynda Nýu-Ýork şäherindäki myhmanhananyň bir hyzmatçysy bilen jynsy gatnaşyk etmekde aýyplanmagyny şu geçen anna güni öz syýasy garşydaşlarynyň özüne garşy gurnan çäresi diýip atlandyrdy.
Geçen ýyl şol gürrüňi edilýän waka bilen bagly gozgalan jenaýat işi sebäpli Dominike Strauss-Kahn öz wezipesinden gitmäge hem-de prezidentlige dalaş etmek planlaryndan el çekmäge mejbur bolupdy.
“Juda öte geçmek”
Fransiýanyň prezidenti Nikolýa Sarkozi şenbe güni özüniň saýlaw kampaniýasynyň çäklerinde eden çykyşynda Dominike Strauss-Kahnyň bu baradaky aýyplamalaryny ret etdi.
HWF-nyň ozalky başlygy Dominike Strauss-Kahn Kiýewdäki Diplomatik Akademiýada beren leksiýasyndan soň, oňa gatnaşan student gyzlar bilen surata düşýär. Kiýew, 4-nji aprel, 2012.
Ol: “Saýlawlara bir hepde galanda, jenap Strauss-Kahn edep-ekram barada sapak berýär we öz başyna düşen hemme işler üçin diňe meniň jogapkärdigimi ýaňzydýar. Bu juda öte geçmek, bu juda öte geçmek” diýip, öz çykyşynda belledi.
Şeýle hem, Nikolýa Sarkozi Dominike Strauss-Kahnyň bu baradaky aýyplamalary barada kanunyň öňünde-de, Fransiýanyň jemgyýetçiliginiň öňünde-de düşündiriş bermelidigini nygtady.
Halkara Walýuta Fondunyň ozalky başlygy Dominike Strauss-Kahn geçen ýylyň maý aýyndan öň Fransiýadaky prezidentlik saýlawlarynda Sosialistik partiýadan ýeňiş gazanyp biläýjek kandidat hasaplanylýardy.
Ol “pynhan duşuşygy” ret etmedi
Geçen ýylyň maý aýynda Dominike Strauss-Kahn Nýu-Ýorkdaky myhmanhanalaryň birinde bir hyzmatçy aýaly jynsy taýdan zorlanlykda aýyplanyp, tussag astyna alnypdy. Birneme soňra, sud “subutnamalaryň ýeterlik däldigine” salgylanyp, oňa bildirilýän jenaýat aýyplamalaryny ýatyrdy.
Dominike Strauss-Kahn anna güni “Guardian” gazetine beren interwýusynda myhmanhananyň hyzmatçysynyň polisiýa şikaýat bilen ýüz tutmagynyň we bu wakanyň jemgyýetçilik dawasyna öwrülmeginiň öz syýasy garşydaşlary tarapyndan gurnalandygyny öňe sürdi.
Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, ol myhmanhanadaky hyzmatçy aýal bilen öz arasynda nähilidir bir “pynhan duşuşygyň” bolandygyny welin ret etmedi.
“Guardian” gazeti Dominike Strauss-Kahnyň bu interwýusynda “olar” diýip ýüzlenmek bilen, onuň Nikolýa Sarkozi üçin işleýän adamlary hem-de onuň partiýasyny göz öňünde tutýandygyny belläpdir.


text:
Türkmenistanyň Merkezi banky türkmen manadynyň täze özgerdilen görnüşlerini ulanylyşa çykardy. 2014-nji ýylyň 1, 50 we 100 manat hümmetli pullarynyň görnüş we reňk taýdan üýtgemändigi, emma gorag taýdan has pugtalandyrylandygy resmi maglumatlarda bellenýär.
Häzirki wagtda dolanyşda bolan 2009-njy we 2012-nji ýyllarda çykarylan 1 manat hümmetli pullaryň we 2009-njy ýylda çykarylan 50 we 100 manat hümmetli pullaryň Türkmenistanyň giňişliginde kanuny töleg serişdesi hökmünde güýjünde galýandygy resmi maglumatlarda habar berilýär.
Türkmen manady milli pul hökmünde 1993-nji ýylyň noýabrynda dolanyşa girizildi. 2009-njy ýylyň 1-nji ýanwarynda türkmen hökümeti manadyň denominasiýasyny geçirdi, ýagny türkmen manadynyň hümmetini täzeden kesgitledi.


text:
Çarşenbe güni Müsüriň paýtagty Kairde 16 sany amerikan raýatyny-da öz içine alýan “demokratiýa tarapdar aktiwistler” diýlip atlanydyrylýan toparyň işi boýunça sud diňlenişiginde suduň sudýalarynyň üçüsi-de bu prosesden özleriniň çekilýändiklerini yglan etdiler.
Suduň başlygy Muhammed Şoukry bu iş boýunça alnyp barylýan prosesde suduň käbir kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýdyp, munuň anyk jikme-jikligini aýdyňlaşdyrmady.
Tussaglykdaky 16 sany amerikan raýatyny-da öz içine alýan 43 adamdan ybarat bu topar daşary ýurtlardan bikanun ýollar arkaly maliýe serişdelerini alyp, Müsürde lisenziýasyz iş alyp baranlykda aýyplanýarlar. Olar şu geçen dekabrda gurnalan reýdleriň dowamynda tussag edilipdiler.


text:
Minskiniň aeroportynda Türkmenistanyň raýaty 100,000 dollar möçberinde maliýe serişdesini jarnamada görkezmän, ýagny deklarasiýa etmän geçirmekçi bolanda tussag edildi. Bu barada Belarusyň ýerli habar gulluklary Minskiniň Transport prokuraturasyna salgylanyp maglumat berýärler.
Şahsyýeti aýdyňlaşdyrylmaýan türkmenistanly aýal maşgala Aşgabatdan Moskwa, Minskiniň üstünden tranzit bilen uçmaly eken. Belarusyň kanunçylygyna görä, jarnamada görkezmän diňe 10,000 dollar möçberine barabar bolan pul serişdelerini geçirmek rugsat berilýär. Emma türkmenistanlynyň ýanyndan – deklarasiýa edilmedik – 98,000 dollar we 2,500 rubl möçberinde pul serişdesi ele salnyp, olar hökümetiň haýryna geçirilipdir.
Türkmenistandan hem 10,000 dollar möçberinden artyk maliýe serişdesini çykaryp bolmaýandygy sebäpli, ol aýal pullaryny 5,000-10,000 dollar aralygynda beýleki ýolagçylara paýlap berip, gümrükden geçirmegi haýyş edipdir.
Ol aýal maşgala mundan soňra, uçuş wagty pullaryny yzyna ýygnap – ogurlanmaz ýaly olary özüniň içki geýminde gizländigi barada maglumat beripdir.
Ýerli media Minskiniň aeroprotyndaky wideokamalaryň düşüren ýazgysynda, türkmenistanly aýalyň ilki “gyzyl” däliz boýunça barandygyny, soňy bilen hiç zady deklarsiýa etmegi göz öňünde tutmaýan ýolagçylar üçin niýetlenen “ýaşyl” koridora sowlandygyna ünsi çekýärler.
Sud diňlenişiginde tussag edilen aýal pullary deklarasiýa etmekçi bolandygyny aýdypdyr. Emma wideokameralarda onuň polisiýa işgäriniň golaýyndan durman geçmekçi bolandygy, şeýle-de diňe çagyrylan mahaly aýak çekendigi ýazga düşüpdir. Onuň Türkmenistandan çykyp barýan mahaly hem pullaryny deklarasiýa etmän geçirendigi, goşmaça şübheleri döredipdi.
Netijede, Türkmenistanyň raýaty Jenaýat kodeksiniň 228-nji maddasynyň 2-nji bölümi boýunça, ýagny “Kontrabanda” aýyplamasy boýunça günäli tapylýar. Bu madda bäş ýyla çenli türme tussaglygyny göz öňünde tutýar.
Türkmenistanly aýala 6,300 rubl möçberinde jerime kesildi; onuň ýanyndan tapylan 88,500 dollar we 2,500 rubl maliýe serişdeleri döwletiň hasabyna geçirildi; we 10,000 dollar yzyna – eýesine gaýtarylyp berildi.
Gürrüňi edilen Türkmenistanyň raýatynyň mundan soňraky ykbaly dogrusynda Türkmenistanyň Minskidäki resmi wekillerinden hiç hili maglumat alyp bolmady.
Ýatladyp geçsek, geçen ýylyň awgustynda başga bir türkmenistanly aýalyň Gazagystanyň "Temir baba" serhet geçelgesinde jarnamada görkezilmedik 30,000 çemesi dollar bilen saklanypdy.
Sözümiziň ahyrynda jemlesek, Türkmenistanda dollar söwdasyna girizilen resmi gadagançylyk bilen birlikde, daşary ýurtlara pul serişdelerini ugratmak we kabul etmek düzgünlerine-de ençeme tapgyr çäklendirmeler salnypdy. Ýagny, Türkmenistandan puly kabul edýän tarap maliýe serişdeleri ugradanyň garyndaşlyk derejesini görkezýän güwänamany, şeýle-de ugradyjynyň bu pullary nädip gazanandygy baradaky aýlyk kepilnamany görkezmäge borçly edildi.


text:
Demirgazyk Kawkazyň Dagystan respublikasynda öten agşam ýüze çykan ot atyşlykda bir polisiýa ofiseri öldürildi, başga biri hem ýaralandy.
Dagystanyň polisiýasynyň sişenbe güni beren maglumatyna görä, haçanda howpsuzlyk güýçleri Şaitli obasynda ýaragly bir toparyň daşyny gabanda atyşyk ýüze çykypdyr. Polisiýa söweşijidigi öýdülýän adamlary ele salmak boýunça ýörite operasiýanyň dowam edýändigini habar berýär.
Duşenbe güni Dagystanyň paýtagty Mahaçgalada näbelli hüjümçiler bir sudýany atyp öldürdiler.
Şeýle-de duşenbe güni polisiýa Dagystanyň Lak welaýatynda söweşijidigi öýdülýän üç adamy öldürdi.
Demirgazyk Kawkaz sebitinde, ýagny Çeçenistanda, Dagystanda, Inguşystanda we Kabardino-Balkariýada yslamçy söweşijileridigi öýdülýän toparlar bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasyndaky çaknyşyklarda her ýyl onlarça adam ölýär we ýaralanýar.


text:
Şu gün Owganystanyň hökümet resmileri öten agşam saýlaw kampaniýalary boýunça iş alyp barýan aktiwistleriň bir toparynyň we, şol sanda, parlament saýlawlaryna kandidatlardan hem biriniň ýaragly söweşijiler tarapyndan alnyp gaçylandygyny mälim etdiler.
Resmileriň maglumatyna görä, alnyp gaçylan 19 adamdan 8-si saýlaw kampaniýalary boýunça iş alyp barýan aktiwistler we ýene biri parlament saýlawlaryna kandidat.
Talyp söweşijileri bu alnyp gaçylmalaryň jogapkärçiligini öz üstlerine alyp şu gün beýanat ýaýratdylar.
Şenbe güni geçiriljek parlament saýlawlarynyň öňýany talyp söweşijileri bu saýlawlarda ses berjek saýlawçylara we dalaşgär hökmünde gatnaşjak kandidatlara berk çäre görüljekdigi bilen haýbat atyp, duýduryş berdiler.
Bu wakalaryň fonunda Owganystanyň ähli regionlarynda howpsuzlyk çäreleri güýçlendirildi. Şu gün Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý ýurduň raýatlaryny şenbe güni geçiriljek saýlawlara aktiw gatnaşmaklyga we kandidatlara ses bermeklige çagyrdy.


text:
Gazagystanyň Içeri işler ministrliginiň maglumatyna görä, iş taşlaýan nebitçileriň biriniň gyzyny öldürenlikde şübhe bildirilýän adam tussag edilipdir.
Žakşylyk Karabalaýewiň 18 ýaşly gyzy Mangystauda awgust aýynda öli tapylypdy.
Içeri işler ministrligi ady agzalmaýan 24 ýaşly ýerli raýata ony öldürenlikde şübhe bildirilýändigini mälim etdi.
1-nji noýabrda Mangystau regionynyň polisiýasy iş taşlaýan nebitçi Žakşylyk Turbaýewi öldürenlikde aýyplanyp, 28 ýaşly biriniň tussag edilendigini habar beripdi. Turbaýew şu ýylyň 3-nji awgustynda öli tapylypdy.
Iş taşlaýan nebitçiler Karabalaýewanyň we Turbaýewiň ölüminiň özleriniň protesti bilen baglydygyna ynanýarlar.
Nebitçiler aýlyklarynyň köpeldilmegini, çet ýurtlularyňky ýaly hak-hukuklaryň berilmegini we garaşsyz kärdeşler arkalaşyklarynyň işlerini çäklendirýän düzgünleriň ýatyrylmagyny talap edip, maý aýyndan bäri iş taşlaýyş geçirýärler.


text:
Siriýa boýunça gözegçilik topary ýurduň demirgazyk-günbatarynda kime degişlidigi näbelli uçaryň “Al-Kaýda” bilen bagly toparyň gözegçiligindäki şähere eden hüjümleriniň netijesinde azyndan 15 parahat ýaşaýjynyň wepat bolandygyny habar berdi.
Siriýada adam hukuklaryna gözegçilik edýän guramanyň maglumatyna görä, “Al-Nusra fronty” atly söweşiji toparyň we ýaran gozgalaňçy toparlaryň elindäki Darkuş şäherine howadan edilen hüjüm zerarly 40 adam ýaralanypdyr.
Guramanyň başlygy Rami Rahman “azyndan 15 adam wepat boldy, olaryň arasynda bir çaga we alty zenan bar” diýdi.
6-njy iýulda Siriýanyň hökümeti Remezan aýyny soňlaýan Eid al-Fitr baýramçylygynda ok atyşygyň bes edilmegine milli derejede gözegçiligiň ediljekdigini aýdypdy.
Siriýada 2011-nji ýylda başlanan graždan urşy zerarly azyndan 280 müň adam wepat boldy.


text:
Düýn Päkistanyň harby güýçleri Owganystan bilen serhetýaka regionda talyp söweşijilerine garşy giň gerimde hüjüm etdiler.
Talyplaryň sözçüsi Azam Taryk öz ýaragly söweşijileriniň Günorta Weziristan regionyndaky pozisiýalarynda galmak üçin soňky damja ganlaryna çenli söweşjekdiklerini aýdyp, beýanat ýaýratdy.
Pakistanyň harby güýçleriniň resmileri şenbe güni Günorta Weziristan regionynda giň gerimde harby operasiýalaryň başlanaly bäri azyndan 60 töweregi talyp söweşijileriniň öldürilendigini we harby esgerlerden hem altysynyň ölendigini habar berdiler.


text:
Duşenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň prezidenti bilen ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa meseleleri boýunça maslahatçysynyň arasynda duşuşyk geçdi.
Her ýylda geçirilýän ABŞ-Türkmenistan ikitaraplaýyn gepleşiklere gatnaşmak üçin gelen amerikan delegasiýasyna ýolbaşçylyk edýän Nişa Desai Biswal türkmen liderine prezident Barak Obamanyň we döwlet sekretary Jon Kerriniň täze ýyl arzuwlaryny hem gowşurdy.
Türkmen metbugaty gepleşikleriň dowamynda ABŞ-nyň hökümetiniň iki döwletiň hem bähbitlerini nazara alýan hökümetara dialogy mundan beýläk-de ösdürmäge çuňňur gyzyklanma bildirýändigi bellenilip geçildi diýip habar berýär.
Resmi habar serişdeleri duşuşykda türkmen-amerikan hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlary boýunça pikir alşylandygyny belleseler-de, anyk haýsy meseleler dogrusynda gürrüň edilendigi barada takyk maglumat bermediler.
Amerikan resmisiniň Türkmenistana sapar etmeginiň öňüsyrasy ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň ýaýradan beýanatyna görä, ikitaraplaýyn konsultasiýalarda beýleki meseleler bilen birlikde Owganystandaky howpsuzlyk ýagdaýlaryny üpjün etmek tagallalary, ykdysady we söwda gatnaşyklar, gumanitar pudakdaky hyzmatdaşlyk we adam hukuklarynyň goraglylygyny üpjün etmek ýaly meseleler dogrusynda pikir alşylar.
ABŞ bilen Türkmenistanyň arasynda her ýylda geçirilýän döwletara konsultasiýalar bu gezek 13-15-nji ýanwar aralygynda dowam edýär. Bu konsultasiýalar 2010-njy ýylda esaslandyrylypdy.


text:
"New York Times" gazetiniň maglumatyna görä, häzir Birleşen Ştatlarda bestseller, ýagny iň geçginli şygyr kitaplaryny ýazanlaryň onlugynyň öňüni 'Instapoet' hereketiniň öňdebaryjylary çekýär.
Instagram, Tumbler, Facebook we Twitter arkaly paýlaşýan goşgulary bilen her çap eden şygrynda müňläp okyjyny özüne çekäýn we 'instaşahyrlar' diýip at alan şahyrlaryň goşgy ýazmak bilen eklenç edip bolmaýandygy baradaky öňden gelýän ynanjy ýalan çykarandyklary aýdylýar.
Mysal üçin, Taýlanda bosgun lagerinde doglan, Awstraliýada kemala gelen we häzir Täze Zelandiýada ýaşaýan Lang Leav birbada üç sany geçginly şygyr kitabynyň awtory boldy. Instapoetler hereketiniň iň meşhur agzalarynyň ýene biri bolsa Rupi Kaurdyr.
"Huffington Post" neşiri onuň ilkinji şygyr we kyssa ýygyndysyny (Milk and Honey) her bir zenanyň okamaly we golaýynda saklamaly kitaby atlandyrdy.
Rupi Kaur "The Underground" neşiri bilen söhbetdeşlikde "eger men üç günläp ýazmasam, duýgular bokuradyma çenli gelip, çogup çykjak ýaly duýulýar, men özümi ysgynsyz duýýaryn" diýdi. Onsoň, öz sözleri bilen aýtsak, şahyra oturyp ýazybermekden başga çäre galmaýar.
"Käbir ýazgylar diňe bir setir bolýar, beýlekileri sahypa-sahypa bolýar. Bu hakykatda redaktirlemek meselesei däl, bu olaryň hemmesini daşyňa çykarmak meselesi. Onsoň men özümi ýene gowuz duýsam, ýazmagymy bes edýärin" diýip, şahyr aýdýar.
Kanadada ýaşaýan 23 ýaşly şahyr öz ene dili bolan panjap dilinde goşgy ýazyp bilmeýändigini aýdýar. Biz onuň Facebookda çap edilen goşgularyndan birnäçesini iňlisçeden türkmençä geçirip, Azatlygyň okyjylaryna hödürlemegi makul bildik.
Birinji nesil immigrant
Bilmez olar näme ýurduň ýitirmek,
gaýdyp tapmaz ýaly, belki, hiç haçan,
hemem ýurtsuz ýaşamak,
galan-gaçan ömrüň bölünip ikä,
iki jahan owarrasy, hamala,
iki ýurduň arasynda
köpri ýaly asylan,
bilmez olar näme öýüň ýitirmek.
Meniň talabym
Maňa bilýän biri gerek göreşi,
aňlaýan birisi özüm ýalaky,
biri gerek maňa aýak üstünde
durmak hem saklanmak kyn güni juda
aýaklarmy aýasynda göterýän,
şeýle adam gerek maňa
edil zerur zady getirip berýän,
meniň şeýle zerurlygy
bilmezimden owal hatda,
şeýle ynsan gerek maňa,
sözlerimi eşidýän
heniz aýdyp-diýmedik,
sebäp meniň göreşim göreşi bolmaly oň,
şeýle düşünmegi talap edýän men.
***
Saňa nädip beýle asan il-güne
rehimdar bolmak, sorady biri.
Jogap berdim güler ýüzli,
sebäp maňa kimse rehim etmedi,
ne aýaly, ne äri.
***
Hawa, birin
hem ýigrenmek,
hem söýmek,
özem edil şol bir pursat
mümkin zat,
men özümi hem ýigrenýän,
hem söýýän
her gün, her sagat.
***
Her hili närsäni aýdar adamlar,
meger, seni etjek bolup çar-para,
emma sen badyny gaçyr olaryň
sözleri pyçaga öwrülmez ýaly,
öldürmez ýaly birden,
kalbyňa salyp ýara.
***
Adamlar gidýärler,
emma olaryň
neneňsi gidişi
galýar hemişe.


text:
20-nji ýanwarda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlary bilen duşuşdy. Milli parlamentiň binasynda geçirilen bu duşuşyga hökümet agzalary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem gatnaşdylar.
Milli parlamentiň deputatlaryna ýüzlenmek bilen Berdimuhamedow Türkmenistanyň Mejlisiniň alyp barýan işleriniň depgininiň örän pesdigini belledi. Ol deputatlaryň kanunlary kabul etmek boýunça işleri juda haýal alyp barýandyklaryny bellemek bilen, Mejlisde kabul edilýän kanunlaryň hiliniň ýokary däldigini aýtdy.2 ýylda 66 kanun
Berdimuhamedow Mejlisdäki duşuşykda, 20-nji ýanwar.
Berdimuhamedow Türkmenistanyň Mejlisiniň iki ýylyň dowamynda bary-ýogy 66 sany kanun kabul edendigini aýdyp, käbir beýleki ýurtlaryň parlamentlerinde diňe bir möwsümde 500-e golaý kanunçylyk namalaryna garalýandygyny nazara alanyňda, bu meselede milli parlamentiň işiniň öwerlikli däldigini öňe sürdi.
Prezident ykdysady meselelere degişli kanunlary çykarmak işinde düýpli yza galynýandygyny aýdyp, bu ugurda täze kanunlaryň ýetmezçilik edýändigini, hereket edýän kanunlara zerur düzedişleriň girizilmeýändigini we olaryň kämilleşdirilmeýändigini belledi.
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň alyp barýan işi barada durup geçip, Berdimuhamedow olaryň birnäçesiniň deputatlyk borjuny ýadyndan çykarana meňzeýändigini nägilelik bilen aýdyp geçdi.
Türkmenistanyň täze «Raýat iş ýörediş» kodeksini ýakyn wagtda işläp taýýarlamagyň zerurdygyny mälim eden prezident bu kodeksiň kabul edilmeginiň raýat kanunçylygyny ulanmagyň tejribesini kanun esasynda kesgitlemäge mümkinçilik berjekdigini, bazar gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmäge, raýat hukuk gatnaşyklarynda raýatlaryň maddy hukuklaryny goramaga hem ýardam etjekdigini beýan etdi. Syýasy partiýalar
Parlamentiň deputatlary Mejlisdäki duşuşykda, 20-nji ýanwar.
Çykyşynyň dowamynda Berdimuhamedow Türkmenistanyň 1996-njy ýylda goşulan «Raýatlyk we syýasy hukuklar hakyndaky» halkara ylalaşygyna laýyklykda, raýatlaryň syýasy partiýalary döretmäge bolan hukugynyň olaryň esasy hukuklarynyň biridigini aýtmak bilen, syýasy partiýalar hakyndaky Türkmenistanyň kanunynyň taslamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagyň zerurdygyny aýtdy.
Mejlisiň deputatlaryna Türkmenistanyň täze ýaşaýyş jaý kodeksiniň taslamasyny gysga wagtyň içinde işläp taýýarlamagy tabşyrmak bilen Berdimuhamedow ýurduň Konstitusýasynda raýatlaryň ýaşaýyş jaýyna bolan kepillendirilen hukugyny amala aşyrmakda bellenen hukuk gatnaşyklarynyň täze derejesiniň, raýatlaryň ýaşaýyş jaýyny hususy eýeçilige satyn almagynyň kadasynyň täze görnüşleriniň bu kodeksde beýan edilmelidigini belledi.
Mundan başga-da ýurduň prezidenti «Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky konsullyk edaralary hakyndaky», «Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalarynyň statusy hakyndaky», «Türkmenistandaky daşary ýurt raýatlaryň hukuk ýagdaýy hakyndaky» Türkmenistanyň kanunlaryna täzeden seretmegiň gerekdigini Mejlisiň deputatlary bilen duşuşygynda nygtady. Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Şenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahdar Brahimi bilen Moskwada gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikleriň yzy bilen eden çykyşynda Sergeý Lawrow Siriýadaky konfliktleriň gepleşikler arkaly çözülmegi üçin heniz mümkinçikleriň bardygyny belledi.
Şol bir wagtyň özünde-de, ol Siriýanyň oppozision koalisiýasynyň prezident Başar al-Assadyň hökümeti bilen gepleşik geçirmekden ýüz öwürmegini “çykalgasyz petik” diýip atlandyrdy. Sergeý Lawrow BMG-niň Siriýa boýunça synçylar toparynyň bu ýurda dolanmalydygyny hem nygtady.
Sergeý Lawrow Siriýadaky oppozision söweşijileriň prezident al-Assadyň häkimiýetden gitmelidigi baradaky talaplaryny bes etmeldiklerini aýtdy.
Sergeý Lawrow (sagda) we Lahdar Brahimi Moskwada metbugat konferensiýasynda. 29-njy dekabr.
“Men şu gün şu mikfronyň üsti bilen Siriýanyň oppozisiýasyny häzirlikçe özlerini birleşdiriji bir faktory, ýagny Assadyň häkimiýetden gitmelidigi baradaky talaby bir gyra goýup, konstruktiw gün tertibini işläp düzmeklige çagyrasym gelýär. Men olary Siriýanyň geljegini göz öňünde tutýan garaýyşlaryny kagyz ýüzüne geçirmeklige çagyrýaryn” diýip, Lawrow öz çykyşynda belledi.
Orsýetiň daşary işler ministri Lawrow prezident Başar al-Assadyň häkimiýetden gitmek niýetiniň ýokdugyny we onuň häkimiýetden gitmegini hiç kimiň, şol sanda Siriýanyň ýakyn ýarany bolan Orsýetiň-de talap edip bilmejekdigini aýtdy.
Öz gezeginde BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahdar Brahimi edil häzirki wagt Siriýa üçin iki sany wariantyň, ýagny ýa-ha syýasy prosesi ýola goýmaklygyň ýa-da “dowzahyň” öňde durandygyny nygtady.
Ol: “Häzirki wagt bar bolan ýeke-täk alternatiwa dowzah ýa-da syýasy prosesi ýola goýmak. Şoňa görä-de, biziň hemmämiz syýasy prosesi ýola goýmak ugrunda ýadawsyz iş alyp barmaly. Elbetde, bu kyn we çylşyrymly iş. Emma, eger biz hakykatdanam jogapkärçilikli halkara jemgyýetçiligi bolmak isleýän bolsak hem-de siriýalylalara ýardam bermek we olaryň ýurduna hem-de halkyna jogapkärçilikli çemeleşmek isleýän bolsak, onda bize şu ýoldan başga ýol ýok” diýdi.
BMG-niň Siriýa boýunça ýörite wekili Lahdar Brahimi özüniň Moskwa edýän häzirki saparynyň barşynda Siriýada wagtlaýyn geçiş hökümetini döretmek meselesi boýunça öňe sürülýän taslamany Orsýetiň goldamagy ugrunda tagalla eder diýlip garaşylýar.


text: Türkmenistanyň oba ýerlerinde köplenç guýular, skwažinalar agyz suwuň ýeke-täk çeşmesi bolup durýar. Soňky döwürde türkmen metbugatynda raýatlary öz skwažinalary barada maglumat bermäge çagyrýan bildirişler çap boldy. Bildirişi çap eden geologiýa gullugy häzirki wagtda döwlet kärhanalarda we hususy hojalyklarda ulanylýan skwažinalaryň diňe hasabyny ýöretmek boýunça işleriň alnyp barylýandygyny aýdýan hem bolsa, bildiriş käbir raýatlarda aladalanma döretdi. Azatlyk Radiosynyň habarçysy Soltan Açylowa ýurtda skwažinalaryň ilatyň suw üpjünçiligindäki ähmiýeti barada Lebaply pensioner Hojanazar aga bilen söhbetdeş boldy.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Birleşen Ştatlar we Orsýet Siriýa boýunça «käbir esasy prinsiplerde» ylalaşdy diýdi.
Kerri bu sözleri 29-nji sentýabrda, prezidentler Barak Obama bilen Wladimir Putin BMG-niň Baş assambleýasynyň gapdalyndan duşuşandan soň, telewideniýe (MSNBC) bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Ol «Yslam döwleti» toparynyň ýok edilmek zerurlygy, Siriýada syýasy geçişiň ýola goýulmalydygy barada ylalaşylandygyny aýtdy.
Emma ol Damaskyň esasy goldawçysy bolan Moskwa, prezident Başar al-Assad häkimiýetden çetleşdirilmese, Siriýada parahatçylyk bolmajagyna düşünmeli diýdi.


text:
“Patyşa gürleýär” atly film düýn Londonda bolan dabarada Britaniýanyň Kino we telesungat akademiýasynyň baş baýragyna mynasyp boldy, oňa “ýylyň iň gowy filmi” diýen at berildi.
Film 1936-njy ýylda Georg IV diýen at bilen tagta çykan şazada Albertiň ömri barasynda gürrüň berýär. Albertiň bir ýetmezi bar eken - ol gürlände sakynypdyr. Onup şol derdi märekede çykyş etmäge päsgel beripdir.
Film ýedi baýrak aldy. “Iň gowy erkek roly” diýlip, Georg IV-iň obrazyny döreden britan aktýory Kolin Fert ykrar edildi.
“Iň gowy aýal roly üçin” baýrak “Gara guw” filminde oýnan amerikan aktrisasy Natali Portmana berildi.