text:
Läleler gelin-gyzlar tarapyndan döredilip, olarda belli bir waka, aýratyn başdan geçirmeler isleg-arzuwlar beýan edilýär. Läleler diliniň sadalygy, aýdylyş heňi, tematikasynyň beýan ediliş aýratynlyklary bilen halk…View More Läleler
Month: June 2020
Goşgy düzüliş formalary
Goşgy düzülişleri, formalarynyň gornüşleri boýunça dürli-dürli bolýarlar. Olaryň her biriniň öz atlandyrylyşy bar. Türkmen poeziýasyndaky goşgy düzüliş formalaryň görnüşleriniň käbirleri bilen gysgaça tanyşyp geçeliň. Ikileme…View More Goşgy düzüliş formalary
Pyşbaga
Pyşbagalar uzak ýaşaýarlar. Alymlaryň çaklamasyna görä, olaryň ýaşy 200 ýyla barabardyr. Mysal üçin, Argentinanyň Santa-Krus adasynda mesgen tutan pyşbagalaryň köpüsiniň ýaşy 200-den-de geçýär. Ol ýerde…View More Pyşbaga
Guýy suwuna degişli hökümler
Bir guýynyň suwy näçe köp bolsa hem, ol kiçi suw hasaplanylýar. Guýynyň içine nejasat düşse suw hapalanýar. Guýynyň suwuny arassalamak, içine düşen hapa görä, üç…View More Guýy suwuna degişli hökümler
AIW/AIDS barada nämeleri bilmeli?!
AIW adam bedeninde adaty däl immun ýetmezçiligini döredyän wirusdyr. Bu wirusyň immun ulgamyny weýran etmegi bilen häsiýetlendirilýän kesel “AIW ýokanjy’’ diýlip atlandyrylýar. AIDS – adamyň…View More AIW/AIDS barada nämeleri bilmeli?!
Bilbil
Görnüşi: ýabany guş.Boýy: 17 santimetr.Agramy: 25 grama barabar.Duşýan ýerleri: Ýewropa, Günbatar Aziýa we Demirgazyk Kawkaz. “Bilbiliň owazy” diýişleri ýaly, ýakymly ses hem olaryň esasy aýratynlygydyr.…View More Bilbil
Diňe Kompýuter hakynda
Windowsda “con” atly bukja ýa resminama döredip bolmaýar. Kompýuterde disk ýazmak üçin Nero Burning ROM programmasy ulanylýar. Munuň özüne ýetesi sebäbi bar. Terjime edilende “Neron…View More Diňe Kompýuter hakynda
Walt Disneý – kim?
Bu adamyň adyny Ýer togalagynyň ähli ýerinde oňat tanaýarlar.Walt Disneý (1901-1966) – belli amerikan režissýory, senaristi. Ol 1901-njy ýylyň 5-nji dekabrynda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Çikago…View More Walt Disneý – kim?
“Öwrenýän indi” Kerim Hallyýew
Öwrenýän indi Yşgym meni ýakyp taşlady welin,“Dagym” diýrdiň, ynha, owranýan indi.Öwrenmeli zadym başgady welinSensiz ýaşamagy öwrenýän indi. Seni söýüp juda özgerşim ýaly,Näziňi çekmäge döz gelşim…View More “Öwrenýän indi” Kerim Hallyýew
Ýyldyzlar näme üçin süýnýärler?
Ýyldyzlar süýnenoklar. Olar biçak uzak aralykdaky Günlerdir. Süýnýän ýyldyz Ýeriň howasynda bolup geçýän hadysadyr. Kiçi kosmos jisimleri biçak ýokary tizlik bilen Ýeriň howasyna girip, gyzyp,…View More Ýyldyzlar näme üçin süýnýärler?


c: text/html

text:
Bu dermanlyk ösümlik biziň tebigatymyzda giňden ýaýrandyr. Atgulak köpýyllyk ösümlik bolup melleklerde, ýol gyralarda, ýaplaryň gyralarynda duş gelýär. Atgulagyň dermanlyk häsiýetleri gadym döwürlerden bäri bellidir.…View More “ATGULAK” ösümliginiň peýdalary
Tag: melhem
BURNUŇ GANAMAGY
Aşa köp gidip, güýçden gaçyrmadyk bolsa, togtatjak bolmak hökman däl. Eger gan akmasy köpeliberse alma we turşuja içgisini alsyn, gar (buz) suwuny kamfar bilen garyp…View More BURNUŇ GANAMAGY
Halypanyň sargydy/bejergiler
Halypanyň sargydyTaňryberdi Çörekliýew alym, gastroenterolog. Aşgazan bejergisinde: 0,5 kg. mesge, 0,5 kg. hoz, 0,5 kg. ary baly, 0,5 kg. käşir – şularyň hemmesini bölüşdirip, eredip,…View More Halypanyň sargydy/bejergiler
Reýhan
Aşpezler reýhany naharlaryň we işdäaçarlaryň tagamyny artdyrýan hoşboý ysly ter gök otlaryň iň gowusy hasaplaýarlar. Onuň bejeriji we deriniň ýagdaýyny gowulandyryjy häsiýeti bolsa gadym eýýamlardan…View More Reýhan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanda walýutanyň gara bazarynda dollaryň nyrhy günsaýyn gymmatlamagyny dowam etdirip, anna güni 32 manada ýetdi. Manadyň dollaryň garşysyndaky ýagdaýy bazarlardaky bahalaryň hem ýokarlanmagyna getirdi. Adamlar milli pul birligiň ýene hümmetsizlenmeginden howatyr edip, artdyran manatlaryna daşary ýurt walýutasyny satyn alyp goýmaga synanyşýarlar.
Türkmenistanyň tas ähli künjeklerinde, şol sanda paýtagt Aşgabatda hem gara bazarda şu hepdäniň başynda 28-30 manatdan bahalanan dollaryň nyrhy 32 manada ýokarlandy diýip, Azatlygyň habarçylary 29-njy ýanwarda maglumat berýärler. Geçen hepdäniň başynda bolsa, gara bazarda bir dollaryň bahasy 27-28 manat aralygynda oýnaýardy.
Şol bir wagtda, Azatlygyň Lebapdaky habarçysy bilen söhbetdeş bolan ýerli walýutaçylar dollaryň 40 manada çenli hem göterilip biljekdigini duýdurýarlar.
“[Gara bazarda] dollaryň nyrhy günüň dowamynda üç gezek hem üýtgäp bilýär. Adamlar manadyň has hem hümmetsizlenmeginden howatyrlanyp, artdyran manatlaryna dollar satyn alýarlar” diýip, howpsuzlyk aladalary sebäpli adynyň efirde tutulmagyny islemedik türkmenabatly ýaşaýjylaryň biri habarçymyza gürrüň berdi.
Gara bazarda dollaryň hökümetiň 2015-nji ýylyň ýanwarynda kesgitlän resmi 3,5 manat kursundan 9 esseden hem aşa göterilmegi – aglaba harytlaryň gymmatlamagyna sebäp bolmagy bilen birlikde, günübirin söwda gatnaşyklaryna hem öz oňaýsyz täsirini ýetirdi.
Azatlygyň habarçylary, gymmatçylygyň we gytçylygyň arasynda, bazarlarda dilegçilik edýän adamlaryň, zir-zibil çeleklerini dörýän aýallaryň we çagalaryň görnetin köpelendigini hem habar berýärler.
Dollaryň bahasynyň ýokarlanmagynyň daşary ýurtlardaky bilim alýan studentlere hem pul ugratmak mümkinçiliklerine goşmaça kynçylyklary döredýändigi bellenilýär.
Türkmen häkimiýetleri we Merkezi Banky ýurtda eýýäm ençeme ýyldan bäri dowam edip gelýän dollaryň iki kursy, onuň ykdysadyýete, şeýle-de adamlaryň gündelik durmuşyna ýetirýän täsirleri barada hiç zat aýtmaýarlar. Azatlygyň hem bu baradaky soraglaryny jogapsyz goýýarlar.
Ýöne Azatlygyň habarçysy bilen atlandyrylmazlyk şertinde gürrüňdeş bolan ýerli çeşmeler gara bazarda dollaryň bahasynyň birden ýokarlanmagyna ýurtda ätiýaç walýuta gorlarynyň peselmeginiň, Türkiýede işleýän türkmenistanlylaryň ýurda ugradýan pul serişdeleriniň möçberiniň juda pese gaçmagynyň sebäp bolandygyny aýdýarlar.
Galyberse-de, soňky ýyllarda bütin dünýäde energiýa serişdeleriniň bahalarynyň pese gaçmagy, Türkmenistanyň iri energiýa müşderilerini wagtlaýyn ýitirmegi, ykdysady reformalaryň gijikdirilmegi, giň ýaýran korrupsiýa, koronawirus pandemiýasy, synçylara görä, hökümetiň emelsizligi bilen goşalanyp, ýurt ykdysadyýetine agyr zarba urdy. Ilat garaşsyzlyk ýyllarynyň iň agyr ykdysady kynçylyklarynyň biri bilen ýüzbe-ýüz galdy.
Türkmenistanda walýutanyň gara bazarynda dollaryň bahasy 2020-nji ýylyň soňky çärýeginde oýnap başlady.
Noýabryň ortalarynda ilkibada 23 manat töwereklerinde bahalanan dollar 23-nji noýabrda 25 manat 50-60 teňňä, dekabryň başlarynda, ilki 27 manat 40 teňňä, soňra 28 manat 60 teňňä çenli ýokarlandy. 9-njy dekabrda 29 manada çenli ýokarlanan dollar soňra birden 25 manat 80 teňňä çenli aşaklap başlady. Ýöne durnukly baha saklanyp galmady.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Türkmenistanyň Dokma senagatynyň önümleri “EKSPO-2020” Bütindünýä sergisinde görkezildi
9-njy oktýabrda «EXPO 2020 Dubai» atly Bütindünýä sergisinde Türkmenistanyň Milli güni geçirildi. Bu çäre Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.
Sergi diwarlyklarynyň türkmen halysy we ahalteke bedewleriniň 5-siniň binagärlik keşbi bilen sazlaşykly bezelmegi myhmanlarynyň ünsüni özüne çekdi.
Türkmen dokma önümleri Türkmenistanyň “EKSPO-2020” Bütindünýä sergisindäki pawilionynyň bezegi boldy. Bu ýerde milli keşdeli eşikler, şeýle hem pagta önümleri görkezildi.
Dubaýda geçirilýän «EXPO 2020» Bütindünýä sergisinde türkmen telekeçileri iri, kiçi we orta hususy kärhanalarynyň kuwwatly mümkinçiliklerini hem-de başarnyklaryny görkezdiler. Bu bolsa gyzyklanma bildirýän taraplar bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ýola goýmaga we ösdürmäge ýardam eder.


text:
Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş banky (ÝTÖB) Ýewropa Bileleşigi bilen bilelikde 2020-nji ýylyň 14-16-njy sentýabr we 21-23-nji sentýabr aralygynda zenan telekeçiler üçin “Sanly marketing we satuw” atly onlaýn okuwyny geçirer. Bu barada ÝTÖB anna güni habar berdi.
“Bu onlaýn okuw, harytlaryň we hyzmatlaryň onlaýn satuwyny netijeli başlamagyň we ösdürmegiň, şeýle hem öz onlaýn işiňizi ösdürmek üçin onlaýn gurallary ulanmagyň usullaryna düşünmäge ýardam eder” diýip habarda aýdylýar.
Okuw kursunyň materiallary Serbiýanyň CEFE kompaniýasy bilen hyzmatdaşlykda Germaniýanyň “APPLICATIO Training & Management” kompaniýasy tarapyndan taýynlandy. Onlaýn okuwy “e-commerce” taslamalarynda 14 ýyldan gowrak tejribesi bolan iki sany tejribeli türgenler geçirer diýip, ÝTÖB belleýär.
Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş banky (ÝTÖB) şu ýylyň iýun aýynda dünýädäki pandemiýanyň netijesinde ykdysady täsirini ýetiren kiçi we orta kärhanalar üçin onlaýn okuw-konsultatiw maksatnamasyny ýola goýupdy.


text:
Softbol Olimpiýa oýunlaryny açdy
2021-nji ýylyň 21-nji iýulynda, ýagny Ýaponiýanyň paýtagty Tokioda geçirilýän Olimpiadanyň resmi açylyşyna 2 gün galanynda ilkinji ýaryşlar başlandy. Fukusime şäherinde softbol boýunça ilkinji duşuşyklar geçirildi. Şol oýunda Ýaponiýa Awstraliýany 8:1 hasabynda ýeňmegi başardy.
21-nji iýulda softbol boýunça başga-da birnäçe duşuşyklar geçirildi. şeýle-de zenanlaryň arasyndaky futbol boýunça bäsleşiklere badalga berildi.
1996-njy ýyldan bäri ilkinji gezek Olimpiýa oýunlary futbol bilen açylmady. Softbol — beýsboluň bir görnüşi bolup, ol has ýumşak top bilen oýnalýar hem-de urgy taýaklary uzyn bolýar. Beýsboldan tapawutlylykda softbol 7 bölümden ybaratdyr.
Softbol 1996-2008-nji ýyllarda hem Olimpiadalaryň maksatnamasyna girizilipdi. Ýöne 2024-nji ýylda Parižde geçiriljek oýunlarda softbol bäsleşigi bolmaz – diýip, Halkara Olimpiýa komitetiniň resmi saýtynda habar berilýär.
«7/24.tm»


text:
Almatyda joǵalyp ketken 14 jasar qyz basqa qaladan tabyldy
ALMATY. QazAqparat - Almatyda joǵalyp ketken 14 jastaǵy oqýshy qyz Esik qalasynan tabyldy. Bul týraly LIDER.KZ qaýymdastyǵy málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Jasósipirimdi Almaty oblysy, Eńbekshiqazaq aýdanynyń polıtsııa qyzmetkerleri Esik qalasynan tapty. Oqýshy din aman, ata-anasyna tabystaldy.
«Іzdestirý jumystaryna atsalysqan jáne aqparat taratqan barlyq adamdarǵa alǵys aıtamyz», - dep jazdy LIDER.KZ qaýymdastyǵynyń eriktileri.
Eske salaıyq, Zoıa ıArkova 16 qyrkúıek kúni Almatynyń Alataý aýdanyndaǵy mektepten shyǵyp ketip, sol kúıi qaıta oralmaǵan bolatyn.


text:
Home Tags Halaç we Kerki etrap
Tag: Halaç we Kerki etrap
Ministrler Kabinetiniň mejlisi:35 milliard amerikan dollaryna barabar gurluşyklar
Döwlet Baştutanymyz düýn geçirilen sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde ýüzlenip, şu ýylyň iki aýynda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijeleri ýurdumyzyň öz depginli ösüşini dowam edýändigine şaýatlyk edýändigini belledi. Ykdysadyýetimizde jemi içerki önümiň ýokary görkezijisi — 6,2 göterim möçberde saklanyp galýar. Degişli döwürde oba hojalygy 3,1 göterim, söwda


text:
Türkmenistanyň Bilim ministrligi we Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň 2010-njy ýylyň 1-nji martynda çykaran 46/94 belgili bilelikdäki buýrugy bilen tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 2010-njy ýylyň 15-nji martynda 517 san bilen bellige alyndy.
Okuw esbaplaryny Türkmenistanyň gümrük serherinden geçirmegiň tertibi
1. Şu Tertip Türkmenistanyň Gümrük kodeksine, «Önümleriň we hyzmatlaryň sertifikasiýasy hakynda», «Bilim hakynda» Türkmenistanyň kanunlaryna laýyklykda işlenip taýýarlanyldy we okuw esbaplaryny (depderler, umumy depderler, okuwcy gündelikleri, surat we cyzuw depderleri (albomlar), portfeller we ş.m.) Türkmenistana getirmegi düzgünleşdirýär.
2. Okuw esbaplarynyň bezeginde ýaşlaryň ruhy we ahlak terbiýesine ýaramaz täsir edýän, milli däp-dessurlarymyza ters gelýän ýazgylary, şekilleri (suratlary) bolan okuw esbaplaryny Türkmenistanyň çägine goýbermek gadagan edilýär.
3. Türkmenistanyň Bilim ministrligi ýa-da onuň ýerlerdäki bilim edaralary (Türkmenistanyň Milli bilim instituty, degişli welaýat we etrap bilim dolandyryş edaralary) tarapyndan okuw esbaplaryna bildirilýän talaplar boýunça berilýän rugsat haty esasynda «Türkmenstandartlary» Baş döwlet gullugy Türkmenistana getirilýän okuw esbaplaryna bellenen tertipde laýyklyk sertifikatyny resmileşdirýär (bezeginde ýazgy, şekil (surat) bolman, diňe atlandyrylyşy beýan edilen okuw esbaplaryny raýatlaryň şahsy hajatlarynda ulanmagy üçin el goşlarda we halkara poçta ýollamalary arkaly getirýän halatlary muňa girmeýär). Bezeginde atlandyrylyşyndan başga ýazgy, şekil (surat) bolan okuw esbaplary raýatlar tarapyndan şahsy hajatlarynda ulanmagy üçin el goşlarda we halkara poçta ýollamalarynda getirilen halaty olar gümrük barlagyndan geçirilip, Türkmenistanyň Bilim ministrliginde ýa-da onuň ýerlerdäki bölümlerinde barlanmagy üçin şu Tertibiň goşundysyna laýyklykda iki nusgada düzülýän delilnama esasynda gümrük edarasynda wagtlaýyn saklamaga alynýar we degişli rugsat haty berilýänçä, ýöne üç aýdan artyk bolmadyk möhlete gümrük edarasynda tölegsiz saklanýar. Şu möhletiň tamamlanmagy bilen, wagtlaýyn saklamaga alnan okuw esbaplary tabşyrmak-kabul etmek hakynda düzülýän delilnama esasynda Türkmenistanyň Bilim ministrligine ýa-da onuň ýerlerdäki bilim edaralaryna tabşyrylýar.
4. Türkmenistanyň çäklerine getirilýän okuw esbaplary «Türkmenstandartlary» Baş döwlet gullugynyň laýyklyk sertifikatynyň we gümrük maksatlary üçin zerur bolan resminamalaryň berilmegi bilen gümrük taýdan resmileşdirmäge kabul edilýär.
5. Ýaşlaryň ruhy we ahlak terbiýesine ýaramaz täsir edýän, milli däp-dessurlarymyza ters gelýän ýazgylar, şekiller (suratlar) bolup ýa-da hereket edýän kadalaşdyryjy hukuk namalaryň, standartlaryň talaplaryna laýyk gelmän, gümrük taýdan resmileşdirmäge kabul edilmedik okuw esbaplaryny ýük alyjy, ýük daşaýjy ýa-da olaryň ygtyýarly eden wekili Türkmenistanyň çäginden çykarýar ýa-da döwletiň eýeçiligine öwürmek ýa-da ýok etmek barada gümrük edaralaryna ýüzlenýär. Gümrük edaralary şeýle harytlaryň gaýtadan işlenilmeginiň mümkinçiligini nazarda tutup, olary degişli döwlet edaralaryna bermek hakynda teklipleri bellenen tertipde ylalaşýar. Degişli döwlet edarasy harytlary gaýtadan işläp ulanmakdan ýüz dönderen halatynda şolar ýaly harytlar ýok edilmäge degişlidir. Ýok edilmäge degişli ýa-da ýok etmek barada gümrük edaralaryna ýüz tutulanda, şu Tertibiň maksatlary üçin harytlar, erkin nusgada düzülýän delilnama esasynda zir-zibilleri gaýtadan işleýän ýa-da kabul edýän döwlet edarasyna tabşyrylmagy bilen, ýok edilen hasap edilýär. Ýok edilenden soň, haryt gümrük gözegçiliginden aýrylmaga degişlidir.


text:
Talyplar
9. Ýalňyşlyklarymy goýberme
Adamlar 30 ýaşyndaka eden iň uly ýalňyşlyklary hakda gürleşdiler.
Kwora saýtyna gelenleriň biri "30 ýaşyňyzda eden iň uly ýalňyşlygyňyz näme boldy we size näme öwretdi?" Diýen soragy berdi. Muňa jogap edip dürli hünärli adamlar öz hekaýalaryny paýlaşdylar.
Tim Romero,
telekeçi
Bu ýerde gözleýän jogabyňyzyň bardygyny ýa-da ýokdugyny bilemok, ýöne iň uly ýalňyşlygym gahar boldy. Başlygyma, kärdeşlerime, syýasatçylara, hyzmat işgärlerine, meni taşlan gyza, ene-atama we maňa ýalan sözlänlere gaharym gelende gaty köp wagt sarp etdim.
Gaharym manysyz däldi. Munuň gowy sebäpleri bardy. Häzirki wagtda töweregime göz aýlap, ýagdaýa baha berenimde, munuň dogry reaksiýa bolandygyna düşünýärin. Ýöne gaharym wagt ýitirmekdi, gaharymy getirenlerden has köp özüme zyýan berdim.
Indi 40 ýaşymda, gaharymy getirmegi bes etdim we has gowy ukladym, işde has öndümli we töweregimde gowy dostlarym bar.
David Storrs,
erkin işleýän, telekeçi
Men bu ajaýyp zenany asla kabul etmedim. Iň erbet tarapy, men muny bilýärdim we namysym ahyrsoňy üýtgemegime päsgel berdi. Bu aýal biziň gatnaşyklarymyza gowy pursat berdi, soň bolsa (gaty esasly) meni terk etdi. Ol indi başga birine durmuşa çykdy.
Biz henizem gowy dostlar, aramyzda henizem azajyk uçgun bar, ýöne ikimizem bu barada hiç zat edip bilmeris. Jähennem ýaly bolup görünýär, ýöne ony durmuşymyzda asla görmezlikden gowudyr.
Men näme öwrendim? Akmak bolma. Ýoldaşyňyza nä derejede baha berýändigiňizi görkeziň, sebäbi siz onuň üns merkezinde. Eger samsyk bir zat etdiň öýdüp özüňi duruzsaň, bu namysyň we ony sakla.
Elison Witmire,
psiholog, TEDx-iň kuratory
30 ýaşymda 4 sany uly ýalňyşlyk goýberdim.
Ýalňyşlyk #1. Göwreliligimi has gijikdirdim. Ilki bilen diňe dogry pursata garaşdym, ahyrsoňy gelende maňa karýeranyň ösmegi bilen gowy iş teklip edildi. Elbetde, täze geljegi uly işe girenimden soň, çaga dogurmak rugsadyna gitmek islemedim. Birnäçe ýyldan soň, çaga dogurmak kararyna gelenimde, göwreli bolup bilmedim. Uzak dowam eden bejergiden soň, henizem edip bildim, ýöne soň göwreli bolup bildim.
Ýalňyşlyk #2. Gowy ýagdaýym bolansoň, göwreliligimde ylgap bilerin diýip pikir etdim. Altynjy aýda suwa ýykyldym.
Ýalňyşlyk #3. Çagam üçin söweşmedim. Ikimizem, adamymam bize dogry maslahat berilýändigine ynanýardyk. Bize diňe çaganyň diri galmajakdygyny aýtdylar. Çaga doglanda maňa morfin sanjym edildi, şondan soň näme bolany ýadyma düşenok, çagamy nirä alyp gidendigini bilemok. Men şu güne çenli utanýaryn.
Ýalňyşlyk #4. Ýanýoldaşym bilen bu kyn döwri başdan geçirmegiň ýerine ol bilen aýrylyşdym. Uly günäkärlik duýgusy meni biynjalyk etdi, muňa nähili çemeleşmelidigini bilmedim. Şeýdip, şu güne çenli söýýän we söýülýän adamymdan daşlaşdym.
Diňe 40 ýaşymda ýagdaýlar gowulaşdy. Ýene durmuşa çykdym we çaga dogurdym. Bagtly bolmak üçin bularyň hemmesini başdan geçirmeli boldummy? Hawa. Ýok. Ähtimal.
James Altusher,
blogger, inwestor
“30 ýaşymda kompaniýamy has ulurak biriniň ýolbaşçylygynda goýdum, netijede ol bankrot boldy.
- 30 ýaşymda, maşgalama, saglyga we döredijilige az wagt sarp edip, ýylda 365 gün poker oýnardym.
- 34 ýaşymda, kakam maňa jaň edeninde almadym. Soň bolsa men ony hiç haçan çagyrmadym. Alty aýdan soň insult boldy we öldi. Bagyşlaň kaka.
Klaudia Azula Altusher,
ýazyjy
Jemgyýet bize bilim derejesini almalydygyny öňe sürýär. Şeýdip, ýoga sapaklaryna ähmiýet bermän, gijeki mekdebe gitdim. Okuwy gutaran günüm başlygymyň ýanyna bardym we aýlygymy köpeltmegi haýyş etdim. Mende bu diplom bardy! Ol maňa güldi. Göçme manyda
Jaýym bar diýip biljekdigimi bilemok, ýöne tersine, hemişe öýde boldum. Has takygy, karzy banka gaýtaryp bermek üçin has halamaýan işimde has köp işlemeli boldum.
Aleksandr Maýer,
freelancer
Çagalygymda gowy ulalan dostlarym bar. Söýgülim olar bilen gaty gowy düşünişmedi, şonuň üçin toýdan soň bile az wagt geçirdik. Olara jaň etmedim, adatça edişimiz ýaly klublara we barlara çagyrmadym.
Şol wagtlar men bu hakda hakykatdanam pikir etmedim we maňa düşünerler diýip umyt etdim, sebäbi olar meniň üçin dogan ýalydy.
18 ýyldan soň, nikam ýykyldy, indi bolsa dostlugymyzy täzeden gurjak bolýaryn. Ýöne indi duşuşanymyzda, olar maňa gaty uzak görünýär. Hemme zady kadaly ýagdaýa getirmek üçin biraz wagt gerek bolar.
Dostlaryňyzy dogan diýip pikir etmäň. Dogan, ýigrenýän bolsaňam dogan bolar. Dost hemişelik dostuňyz bolup bilmez. Dostluk hemişe üns berilmegini talap edýär.
"Lulula aýdymy" (lakamy)
Syýahat üçin däl-de, köwüş üçin gaty köp pul sarp etdi.
Programmist ýa-da matematika derejesini almady.
Söweş sungaty sapaklaryny almadym.
Her ýyl maşgala suratlaryny almaýardym.
Maýkl Dorian Baç,
senagat dizaýneri, suratçy
Iň uly ýalňyşlyklarymyň biri, saglygymyza, dostlarymyza we maşgalama az wagt sarp edip, işime we kärime gönükdirilendigine ynanýaryn.
Ýyllaryň dowamynda gaty köp işledim we şu tertipde ýaşadym: oýan, işe git, öýe gel we ukla. Bularyň hemmesi gaýtalanýardy.
Saglygymyza nähili täsir edendigine-de üns bermedim we özümi şekillendirmek üçin ýeterlik tagalla etmedim. Yzymyza seretseň, şol ýyllaryň hiç birini ýadymda däl. Men diňe aljyraňňy nyşany kowalap ýördüm.
Şonuň üçin indi men sazlaşyk gözlärin. Saglygyňyza üns beriň. Bu birinji orunda durýar. 30 ýaşynda hemişe ýadawlykdan erbet zat ýok. Maňa ynan, gaty gowy.
Yzyňa seretmän işleme. Soňrak ýatlamak ýakymly boljak pursatlary dörediň. Ýaşyň ulaldygyça hakykatdanam gymmatly gatnaşyklar döretmek kyn bolar.
Hemme zatda sazlaşygy synlaň. Korporatiw basgançaga çykdym we pul gazanmaga ünsi jemledim, ýöne bu meni hasam masgara etdi. Gynanma, dost.


text:
Tamyz aıynda Almatyda KVI taralýy sharyqtaý shegine jete me
ALMATY. QazAqparat – Almaty qalalyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Narıman Tabynbaev bıylǵy jyldyń 30 qyrkúıegine deıin aldaǵy úsh aıǵa arnalǵan koronavırýs boljamyn aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat.
Negizgi boljamǵa sáıkes, aýrýdyń shyńy tamyzdyń birinshi onkúndiginde bolady, kúnine 1600-ge jýyq jańa jaǵdaı tirkeledi.
Pessımıstik boljamǵa sáıkes, aýrýdyń sharyqtaý shegi 10-11 tamyzǵa keledi, táýligine 1900-ge deıin jańa jaǵdaı tirkeledi.
Tamyz aıynda - 34 500 jaǵdaı, al 2021 jyldyń qyrkúıeginde 4 500 jaǵdaı tirkelip, aýrý kórsetkishi tómendeıdi dep boljanyp otyr.
«7 myń ınfektsııalyq tósek-oryn daıyndaldy. Rezervte qosymsha 3000 tósek-oryn bar. Qıyn jaǵdaı úshin taǵy 2000 rezervtik tósek-oryn izdestirilýde. Sonymen qatar balalar men eresekterge, sonyń ishinde onkologııalyq turǵyndarǵa jedel jáne mamandandyrylǵan medıtsınalyq kómek kórsetý úshin barlyq mamandandyrylǵan klınıkalar saqtalǵan. 6 400 tósek-oryn bar», – dedi Narıman Tabynbaev.
Onyń aıtýynsha, 27 shildedegi jaǵdaı boıynsha statsıonarlarda 3 827 naýqas jatyr, onyń 239-y - balalar.
Óte aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastar – 114. Aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastar – 956. Infektsııalyq statsıonarlarda 500 reanımatsııalyq tósek-oryn bar.
Jumys júktemesi –52% (260 patsıent). Ókpeni jasandy jeldetýge 29 patsıent qosylǵan.
Ókpeni ınvazıvti emes jeldetýde – 105 naýqas jáne High Flo-da – 99 patsıent.
«Shtammdar agressıvti áser etýde, sonyń saldarynan ólim sany artýda. Barlyq kezeńde qaıtys bolǵandar sany – 1092. Bıyl 1 qańtar men 26 shilde aralyǵynda 703 adam qaıtys boldy. KVI-men kúreske 6 212 medıtsına qyzmetkeri jumyldyryldy. Rezervte 1700-den astam adam bar. Bul jumys baqylaýǵa alynǵan», – dedi qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy.
- Qazaqstan delegatsııasy Kabýlda Aýǵanstannyń qazirgi ákimshiligi ókilderimen kezdesti
- Reseıde koronavırýs juqtyrǵandar jańa maksımýmǵa jetti
- Almatyda Álibek Dinishevtiń mereıtoılyq kontserti ótti
- Ózbekstan men Aýǵanstan ókilderi shekara máselesin talqylady
- Koronavırýs juqyrǵan 172 patsıenttiń jaǵdaıy óte aýyr – mınıstrlik
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: «Qyzyl», «sary» aımaqqa kirgen óńirler sany ósti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Gümrük gullugy ähli ulaglary dezinfeksiýa etmek üçin häzirki zaman desgalaryny ulanýar
В целях предотвращения распространения инфекционных заболеваний в Туркменистане Государственная таможенная служба страны продолжает проводить слаженную работу по дезинфекции всех транспортных средств, въезжающих или проходящие транзитом через страну, сообщает официальный сайт ведомства.
«Ýurdumyzda ýokanç keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak maksady bilen, Türkmenistanyň Döwlet Gümrük gullugy ýurdumyza girýän ýa-da onuň üstünden geçýän ähli ulag serişdelerini dezinfeksiýa etmek boýunça sazlaşykly iş alyp barmagyny dowam etdirýär» diýip, bu edaranyň saýty habar berýär.
Gümrük edarasynyň çäginde ulag serişdeleriniň hökmany suratda daşyndan we içinden dezinfeksiýa etmek işi ygtyýarly hyzmatlaryň hünärmenleriniň talaplaryna laýyklykda, häzirki zaman serişdelerini ulanmak bilen amala aşyrylýar. Has netijeli işlemek üçin, öňden bar bolanlaryň üstesine Daşoguz welaýat Gümrük edarasynyň «Daşoguz awtoýollary» serhet gözegçilik nokadynyň Daşoguz awtoulag gümrük postunda we Köneürgenç serhet gözegçilik nokadynyň Köneürgenç gümrük postunda dezinfeksiýa desgalarynyň gurlandygyny bellemelidiris.
Taýýarlan: Aýjahan Ataballyýewa


text:
Dáriden ýlanbaý úshin neni eskerý kerek
NUR-SULTAN. QazAqparat - «Anasy jótelge qarsy shárbatty sútke qosyp berip, balalaryn abaısyzda óltirip alypty». 2019 jyldan beri álemniń túrli tilinde tarap júrgen feık aqparat qazaq tildi oqyrmandy keıingi ýaqytta qaıta mazalaı bastady. Osyǵan oraı, QazAqparat kásibı mamannyń dáriden ýlanbaýdyń joldary týraly aqyl-keńesin usynyp otyr.
Eskertý: Anasy óziniń 4 balasyn kezdeısoq óltirip alǵan. Balalary jótelge qarsy sırop ishýden bas tartqandyqtan anasy sıropty sútke aralastyryp bergen. Bala sol sútti iship uıyqtap, qaıta oıanbaǵan. 4 balasy óli kúıde tabylǵan. Klınıkalyq tekserý nátıjesinde sırop pen sút aralasqannan keıin ýly suıyqtyqqa aınalǵan. Anasy óz balalaryn ózi óltirgenin aıtqan. Psıhıkasynda aqaýlar paıda bolǵan. Dári dármekti sútpen birge qabyldaýdan aýlaq bolyńyzdar. Hımıkalyq qospalardy sútke aralastyrmańyzdar. Ýly zatqa aınalady. Ótinish baıqańyzdar! Baska da tanystaryńyzǵa habarlańyzdar!!!
Jýyqta ǵana osy aqparatty stopfake.kz saıty joqqa shyǵaryp, feık ekenin málimdep jazǵan bolatyn.
Degenmen, «oqıǵanyń» bolǵan ýaqyty, orny kórsetilmegen kópe-kórineý jalǵan aqparattyń túrli messendjer chattaryna qarqyndy taraýy dárini paıdalaný tártibi boıynsha senimdi aqparttar eldiń sanasyna dittep jetpeı jatqanyn kórsetip otyr. Osyǵan baılanysty medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Dárilik zattar men medıtsınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń sarapshysy Aleksandr Gýlıaevten osy másele boıynsha kásibı túsinikteme suraǵan edik.
Jalpy súttiń dárini ýǵa aınaldyratyn qasıeti bar ma?
Jótelge qarsy shárbattyń feık aqparatta aıtylǵandaı qaýip tóndirýi múmkin emes. Árıne, birqatar tamaq ónimderi, sonyń ishinde sút, keıbir dári-dármektermen árekettesip, olardyń sińýin tezdetedi nemese baıaýlatady. Іshke qabyldanatyn dári-dármekterdi ishýdiń erejesi bar. Tamaqtanýdan jarty saǵat buryn nemese 2 saǵattan keıin qabyldanýy kerek. Sonda ǵana ol tamaqpen ózara árekettespeıdi. Dári-dármekti gazdalmaǵan sýmen ishý kerek. Bul erejeni buzǵannan ýlanyp qalmaısyz. Biraq keıbir preparattardyń aǵzaǵa tıgizýi tıis áseri baıaýlap nemese jyldamdaýy múmkin. Dárini ishpeı turyp áýeli onyń nusqaýlyǵymen jáne qarsy kórsetilimderimen muqııat tanysý kerek. Eger nusqaýlardy elemeseńiz jáne dáriger taǵaıyndaǵan rejımdi, dozalardy saqtamasańyz, dáriden ýlaný ábden múmkin.
«Kez kelgen dári-dármektiń ý bolýy da, em bolýy da dozasyna baılanysty». Gıppokrattan qalǵan dep aıtylatyn, eski latyn maqalynda osylaı delingen.
Dárini keste boıynsha ishpese ne bolady?
Dár-dármek bitkenniń belgili bir qasıeti bar. Mysaly, sińimdiligi jáne áser etý ýaqyty ár túrli. Dáriger sol qasıetterdi eskere otyryp, tıimdi emdeý úshin belgilengen dárini qabyldaýdyń ońtaıly kestesin tańdaıdy. Sondyqtan mamannyń usynystaryn qatań saqtaý kerek. Bul jaǵdaıda bilermendikke salynyp, ózin-ózi emdeýden aýlaq bolý óte mańyzdy.
Jyl basynan beri elimizde sapasyz nemese merzimi ótken dáriden ýlanýdyń neshe jaǵdaıy tirkeldi?
Preparatty nusqaýlarǵa sáıkes qoldanbaǵandyqtan dárilermen ýlaný, sapasyz jáne merzimi ótken dárilermen ýlaný jaǵdaılary Ulttyq ortalyqta jyl basynan beri tirkelgen joq. Dárilik zattar men medıtsınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵy QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq baqylaý komıtetimen birlesip, dári-dármekterge turaqty farmakologııalyq qadaǵalaý jáne olardy qoldaný kezeńinde medıtsınalyq buıymdarǵa monıtorıng júrgizedi.
Ortalyq jaǵymsyz reaktsııalarǵa arnalǵan karta-habarlamalardy tirkeıdi,. Árbir naqty jaǵdaı boıynsha dárilerdiń kúdikti janama áserlerine taldaý júrgizedi. Jaǵymsyz reaktsııanyń damýy men preparatty qabyldaý arasyndaǵy sebep-saldarlyq baılanysty zerdeleıdi jáne saraptamalyq qorytyndy beredi. Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq qyzmetti baqylaý komıteti Ulttyq ortalyqtyń qorytyndylary negizinde qajet bolǵan jaǵdaıda dárilik preparattyń qoldanylýyn shektep, marketıngti toqtatady, medıtsınalyq qoldaný jónindegi nusqaýlyqqa ózgerister engizedi. Aınalymǵa shyǵyp ketken preparat bolsa, keri qaıtaryp, preparatty elde óndirýge, taratýǵa jáne qoldanýǵa tyıym salady.
Dári-dármek qoldanýdan zardap shekken adam kimge júginýi kerek?
Dárilik preparattarǵa jaǵymsyz reaktsııalar baıqalsa nemese olardyń emdik áseri bolmaǵan jaǵdaıda emhanaǵa baryp, medıtsına qyzmetkerimen birge habarlama-karta jasaý kerek. Bul rette habarlamada árbir naqty jaǵdaıǵa barynsha taldaý júrgizý úshin qajetti derekterdi: patsıent týraly aqparatty, qolaısyz oqıǵany, kúdikti preparatty, ózin-ózi emdeýdi qosa alǵanda, basqa da dárilik zattar týraly aqparatty sıpattaý óte mańyzdy.
- Pfizer vaktsınasy 5-11 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa 90% tıimdi
- Koronavırýs: Aqtóbede karantın jeńildedi
- Belarýsta koronavırýstyń jańa shtamy tirkeldi
- Epıahýaldy baǵalaý matrıtsasy: «Qyzyl» aımaqta 2 megapolıs pen 4 oblys tur
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 172 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Qazaqstanda 7 318 597 adam koronavırýsqa qarsy vaktsınanyń II komponentin saldyrdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Wepadarlyk synagy
Ýurduň soltany emeldarlaryny synamak isleýär. Maksady olaryň özüne wepalydygyny ýa-da däldigini, sähelçe bähbit üçin hyýanat edip-etmeýänini bilmek ekeni. Ine, şu niýet bilen ol bir hile guraýar. Gyrnaklarynyň birisini çagyrýar-da, oňa emeldarlaryny huzuryna çagyran çagy, ýakynragynda bolup, olara näz kereşme bilen gaş kakyp, göz oýnatmagyny tabşyrýar. Gyrnak tabşyrygy birkemsiz berjaý edýär. Gyrnagyň oýunjagazlaryna emeldarlaryň käbiriniň başy aýlanyp, onuň toruna düşýär, käbiri bolsa gyrnaga «barmysyňam» diýmeýär. Şeýdibem, emir olaryň haýsysynyň özüne wepalydygyna, haýsysynyň bolsa hyýanat edip biljekdigine göz ýetirýär.
Ynha, şu dünýä hem ynsanlara şol gyrnak deýin az pursatlyk gelip-geçip gidýän gözellikleri bilen göz gyrpyp, gaş kakýar, ýylgyryp garaýar. Ynsanlaryň käbiri sähelçe ýylgyryşa aldanyp, derhal Soltanyny unudýar, oňa hyýanat edýär. Özleriçe hil bir zada ýetýän ýalydyrlar welin, şol wagt wepadarlyk synagyndan geçýändiklerinden, sähelçe näz-kereşmäniň özlerine nähili zyýan ýetirýändiginden bolsa bihabar. Bu biwepalylyk olara oňlulyk getirmez, eýsem elindäkisinden hem dyndarar!
Gyrnagyň oýunjagazlaryna käbiriniň başy aýlanyp, onuň toruna düşýär, käbiri bolsa gyrnaga «barmysyňam» diýmeýär.
Çyn basnýa
Bir adam garaňky gatlyşyberende, hemişeki ädehedine görä, malyny eltip malýataga daňýar. Ýary gije bir ýolbars gelýär-de, ýaňky sygry lak-luk atýar. Soňam sygryň ýerine geçip ýatyberýär. Onýança malyň eýesi «Gel-aýt, şü mallara bir esewan edip gaýdaýyn» diýip, malýataga gelýär. Barybam sygrynyň ýerine geçip ýatan ýolbarsyň arkasyny sypamaga durýar. Şonda ýolbars öz ýanyndan şeýle diýip oýlanýar:
- Gündizlik bolup, nämäni sypalap duranyňy bir görsediň, beýle yhlas etmezdiň. Zähräň ýarylan ýaly ökjäni götererdiň sen!
Hawa, adam dünýäniň bir enaýy bolup görünýän zatlarynyň ahyretdäki ýigrenji keşbini bir görsedi, olaryň ýanyna baranyna ökünmek ökünerdi. Iň kiçi günäniňem golaýyndan barmazdy. Nätjek, gaflat garaňkylygyna giripdir-dä, şony bilenok-da.


text:
Döwlet telewideniýesine görä, 27-nji sentýabrda Aşgabadyň täze açylan hökümet münberiniň öňünde harby parad geçirildi. Parada prezident Gurbanguly Berdimuhamedow, ýokary derejeli hökümet resmileri we beýlekiler tomaşa etdi.
Harby paradyň dowamynda Türkmenistanyň Ýaragly güýçleriniň şahsy düzümleri we harby tehnikalar görkezildi. Söweş tehnikalarynyň hatarynda Bitarap Türkmenistanyň Ýaragly güýçleriniň hataryna täze kabul edilen harby tehnikalar ünsi çekdi.
Harbylar paradyň başynda wepalylyk kasamyny kabul etdiler. Hökümet münberinde harbylaryň ýerine ýetirmeginde “Halk. Watan. Beýik Serkerdebaşy” şygary ýaňlandyryldy.
Hökümetiň yglan eden baýramçylyk çäreleriniň meýilnamasyna görä, 27-nji sentýabrda Aşgabatda medeniýet we sungat işgärleriniň gatnaşmagynda konsert geçirilmegine garaşylýar. Baýramçylyk çäreleri 28-nji sentýabrda Aşgabadyň “Halk hakydasy” ýadygärlik toplumynda harbylary sylaglamak dabarasy bilen jemlener.
Hökümet garaşsyzlyk baýramyny uly şowhun bilen dabaralandyrýan mahaly, halk nähili şertlerde garaşsyzlyk gününi belleýär?
Azatlyk Radiosynyň habarçylary sebitlerde baýramçylyk howasynyň ýokdugyny, ýerli ilatyň azyk üpjünçiligi bilen bagly meseleler we giň ýaýran keselçilik bilen gümradygyny habar berýärler.
Azatlygyň Marydaky habarçysy sebitde garaşsyzlyk baýramynyň giňden bellenilmeýändigini habar berdi.
Ol telewideniýede efire bermäge niýetlenen garaşsyzlyk dabaralarynyň sebitde birnäçe hepde mundan ozal, öňünden wideo ýazgy edilendigini we oňa býujet işgärleriniň mejbury tomaşaçy hökmünde gatnaşdyrylandygyny habar berdi. Habarçymyz garaşsyzlyk güni köçelerde baýramçylyga bagyşlanan plakatlardan we baýramçylyk uniformalaryny geýen ýol gözegçiligi polisiýalaryndan başga hiç hili baýramçylyk alamatynyň ýokdugyny aýtdy.
“Hemme edaralar ýapyk, köçede adam ýok. Bu gün baýramçylyk gününe meňzemeýär... Öňler adamlar baýramçylyk günlerinde köçelere çykyp aýlanardylar, häzir bolsa adamlaryň ýüzünde diňe gaýgy. Köp hojalykda ölüm bar, welaýatda diňe agramçylyk. Adamlar wirus sebäpli öz hossarlaryny ýitirýärler... Öýme-öý pataçylyk diýsek ýalňyşmaryn. Hökümet boýun almasa-da, wirusdan ölýän adamlaryň sany gaty köp” diýip, bir maryly ýaşaýjy Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi.
Global koronawirus pandemiýasynyň fonunda, Türkmenistanyň hökümeti şu wagta çenli öz çäginde hiç hili koronawirus hadysasyny hasaba almady. Muňa garamazdan, Azatlyk Radiosynyň habarçylary lukmanlara we ýerli ýaşaýjylara salgylanyp, ýerli ilatyň koronawirus keselinden agyr sütem görýändigini habar berýärler.
Galyberse-de, koronawirusy boýun almaýan häkimiýetler bazarlary we beýleki söwda nokatlaryny pandemiýa bilen baglylykda ýapyk saklaýar.
“Adamlar baýramçylyk güni bazarlaryň we hususy söwda dükanlarynyň açylmagyna garaşdylar. Ýöne adamlaryň bu tamasy başa barmady” diýip, maryly ýaşaýjy Azatlygyň habarçysyna gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosynyň Türkmenabatdaky habarçysy garaşsyzlyk gününe pandemiýanyň kölege salandygyny habar berdi.
Ol şäherde mini-marketlerden daşgary bazarlaryň hem-de dükanlaryň ýapyk bolmagynda galýandygyny habar berdi.
Şeýle-de, habarçymyz baýramçylyk sebäpli býujet işgärleriniň sentýabr üçin aýlyk haklarynyň bir hepde öňünden tölenendigini, ýöne nagt ýetmezçiligi sebäpli ilatyň pul nagtlaşdyrmakda päsgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny habar berdi.
Bu aralykda, baýramçylyk senesine garamazdan, habarçymyz Türkmenabatda býujet edaralarynyň hem-de hojalyk hasaplaşygy boýunça işleýän käbir edaralaryň işgärleriniň 27-nji sentýabr güni pagta ýygymyna mejbury äkidilendiklerini habar berdi.
Azatlygyň habarçysy Türkmenabadyň azyk önümleri satylýan bazarlarynda döwlet tarapyndan gurnalýan arzan azyk ýarmarkalarynyň bu baýramçylykda gurnalmandygyny habar berdi. Muňa garamazdan, arzan azyk tekjeleriniň gurnalmagyna umyt baglan ençeme türkmenabatly bazarlara barypdyr. Habarçymyz sebitde azyk üpjünçiligi bilen bagly gytçylygyň we gymmatçylygyň dowam edýändigini habar berdi.
“Garaşsyzlyk baýramy diýip, aýdyp bolmaýar. Adamlaryň ýüzi salyk. Duýgy ýok” diýip, bir türkmenabat ýaşaýjysy azyk gytçylygynyň baýramçylyk bellemäge böwet bolýandygyny gürrüň berdi.
“[Baýramçylyk beýlede dursun], köp hojalyk gününi zordan görýär. Adamlar iýjek çöregine zordan pul tapýar” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Azatlyk Radiosynyň beýleki bir habarçysy Farap etrabynda hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň söwdagärlerden azyk önümleriniň bahalaryny aşak düşürmegi zor bilen talap edýändigini, ýöne zyýan çekmekden howatyr eden söwda işgärleriniň bu talapdan soň, azyk satmagy bes edendiklerini habar berdi.
Habarçynyň maglumatlaryna görä, döwlet bahasy 3-4 manat bolan pagta ýagynyň bir litri hususy söwdada 80-100 manat aralygynda bahalanýar.
Döwlet eýeçiligindäki köpçülikleýin habar beriş serişdeleri Garaşsyzlyk baýramynyň fonunda dowam edýän azyk gytçylygy we gymmatçylygy barada, galyberse-de, dowam edýän keselçilik barada habar bermeýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň tagallalary saýasynda Bitarap Türkmenistan Watanymyzyň her bir güni üstünliklere, ösüşlere, belent sepgitlere eýe bolýar. Watanymyzyň rowaçlyklaryna şekillendiriş sungatynyň wekilleri hem mynasyp goşantlaryny goşýarlar. Baky Bitaraplygymyzyň şanly XXV ýyllyk toýuna ýaş suratkeşler baýramçylyk sowgadyny taýýarlapdyrlar.
“Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” ýylynyň 1-nji dekabrynda sagat 15:00-da Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň Sergiler jaýynda “Gujurly ýaşlar” atly sergisi dabaraly ýagdaýda açyldy. Bu sergä ýokary okuw mekdebimiziň zehinli talyplary we ýurdumyzyň dürli künjeklerinde zähmet çekýän uçurymlarymyzyň nakgaşlyk, grafika, heýkel, dizaýn, binagärlik, amaly-haşam sungatyna degişli eserleri hem-de sungaty öwrenijileriň taýýarlan albomlary, kitapçalary we kataloglary görkezildi.
“Bitarap Watanymyzyň gujurly ýaşlary” atly sergide nakgaşlyk eserleri dürli öwüşginligi bilen saýlanýar. Olardan Bägül Artykowanyň “Döwrebap bilim alýarys”, Baýram Mämiýewiň “Obam”, Ruslan Abdullaýewiň “Gökdepe obasy”, Rüstem Haýydowyň “Bahar”, Gurbanjemal Almanowanyň “Gözel Aşgabat”, Oraz Gökowyň “Bagtly durmuş” ýaly birnäçe eserleri ýüze çykarmak bolar. Oraz Gökowyň “Bagtly durmuş” eseri sadalykdan, parahatçylykdan, asudalykdan habar berýän ak reňk esasy orun tutýar. Taslamanyň birinji meýilnamasynda stoluň üstünde ýerleşdirilen ak güller görkezilýär. Yzky meýilnamasynda bolsa ak köýnek bilen bezelen türkmen gözeli şekillendirilipdir. Ol açyk penjiräniň öňünde durup, mähir bilen güllere syn salýar. Eseriň yzky meýilnamasynda penjireden Bitaraplyk binasy şekillendirilýär. Tawus Mämmedowanyň “Küştdepdi” eserinde toý toýlaýan ýaşlar görkezilýär. Olar sirkiň sahnasyna çykyp, türkmen bedewleri bilen sazlaşykly küştdepdiniň hereketlerini çalasynlyk bilen ýerine ýetirýärler.
Sergide grafika eserleri hem özboluşlylygy bilen tapawutlanyp, olarda Bitarap Türkmenistanyň waspy şöhlelendirilýär. Ogulşirin Jumageldiýewanyň “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” triptihi, Şarofat Mätniýazowanyň “Bitarap Türkmenistan”, Aýlar Akynowanyň “Bagtyýar çagalyk”, Oguljan Allagulyýewanyň “Parahatçylygyň waspy”, Gülşat Annamyradowanyň “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany”, Myratberdi Jumaýewiň “Bagtyýar çagalar”, Merjen Bäşimowanyň “Ak şäherim Aşgabat”, Bahar Tekebaýewanyň “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany”, Maýsa Amandurdyýewanyň “Sagdyn durmuş ýörelgesi – Arkadagyň göreldesi”, Gyzylgül Hudaýberdiýewanyň “Bitaraplygyň waspçylary” atly eserlerinde ýurdumyzyň Bitaraplygyny we asuda, parahat durmuşymyzy, sagdyn durmuş ýörelgesi suratlandyrylýar.
Bahar Tekebaýewanyň “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” atly eseri grafika sungatynyň plakat görnüşinde ýerine ýetirilipdir. Bu eserde Bitaraplyk binasy suratlandyrylyp, yzky meýilnamasynda Ýer şarynyň sudury we onuň daşyndan aýlanýan zeýtun baldajyklary görkezilýär. Bu bolsa Türkmenistan Watanymyz Bitaraplygyny bütin dünýä ýüzüne ýaýandygyny aňladýar. Söhbet Gylyjow “Sungatda öçmejek yz galdyran halypa” atly eserinde Türkmenistanyň at gazanan artisti Maýa Kulyýewanyň keşbi galam bilen çekilen. Yzky meýilnamasynda teatr sungatynyň aýrylmaz bölegi hasaplanylýan perdeler, nykaplar we sahna görkezilip, Maýa Kulyýewanyň teatr sungatyna ömrüni baglan ynsandygyny beýan edýär. Bu sergide diňe bir nakgaş, grafika eserlerinden başga-da heýkeltaraşçylyk sungatynyň eserleri hem bar. Olardan Serdar Jumaýewiň “Saz”, Kerim Soltanowyň “Göroglynyň döreýşi”, Muhammetmyrat Muhadowyň “Asudalyk”, Maksat Bazarowyň “Parahatçylygyň buýsanjy” ýaly täsir galdyryjy we parahat durmuşymyzy wasp ediji heýkel eserlerini görmek bolýar.
“Gujurly ýaşlar” atly sergi binagärlik gurşawy, dizaýn bezegleri hem-de milli sungatymyz bolan amaly-haşam sungatynyň eserleri bilen baýlaşdyrylan. Binagärlik sungaty boýunça ýaş talyplar birnäçe tehnologiki binalaryň, ýaşaýyş jaýlaryň we jemgyýetçilik merkezleriniň taslamasyny görkezýärler. Mundan başga-da, el hünärleri bilen bagly dizaýn eserleri hem köp tomaşaçylaryň ünsüni özüne çekdi. Olardan Aýşa Seýidowanyň “Asudalyk mekany”, Aýgözel Ataýewanyň “Tebigatyň gözelligi”, Aksoltan Rahmedowanyň “Berkarar Watanym” ýaly eserlerini bellemek bolar.
Amaly-haşam sungatyna degişli eserlerde bolsa haly, keramika we zergärçilik eserleri saýlanýar. Milli sungatymyzyň, medeni mirasymyzyň däpleriniň dowam edýändigini Allamyrat Annamyradowyň “Köneürgenç nagyşlary”, Käkilik Sytdyhowanyň “Parahatçylyk tansy” ýaly keramika eserler döredijilige öwüşginlilik berýär. Arslan Ýazmämmedowyň “Küştdepdi”, Gülnabat Haşyrowanyň “Bitaraplygyň nagşa siňen waspy”, Gunça Hudaýberdiýewanyň “Bäş welaýat bir jem bolup, dünýä haýran Türkmenistan” ýaly haly eserlerinde türkmen nagyşlarynyň dürli görnüşleri peýdalanylýar. Milli zergärçiligimiziň çeperçilik özboluşlylygy we täze dizaýn Akjagül Jumaýewanyň “Küştdepdi”, Gunça Jabbarowa “Bitaraplygyň waspy”, Abraý Annaýewiň “Rowaçlygyň waspy” ýaly zergärçilik eserlerde şöhlelenýär.
Sergä gelen tomaşaçylara ýaş sungaty öwrenijileriň taýýarlan kitapçalary, albomlary we kataloglary hödürlenildi. Olardan Maksat Çerkezowyň “Garaşsyzlyk binasynyň çeper çözgüdi”, Ýazgül Beginýazowanyň “Türkmen keramika sungatynda nagyşlar”, Jumagül Myradowanyň “Garaşsyz Türkmenistanyň taryhy nakgaşlygy”, Çemen Wolsähedowanyň “Garaşsyz Türkmenistanyň nakgaşlygynda täze obanyň waspy”, Güljemal Süleýmanowanyň “Bitarap Diýarymyzyň sungatynda bagşy-sazandalaryň keşbi”, Çemen Weliýewanyň “Bitarap Watanymyzyň milli peýzažy”, Ogulbahar Nurgeldiýewanyň “Çary Amangeldiýewiň döredijiligi”, Gülnar Kurbanmuhammedowanyň “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” (Aşgabat şäheriniň binalarynyň mysalynda)” ýaly kitapçalarynda ýaş alymlaryň türkmen sungaty baradaky garaýyşlary beýan edilýär.
“Bitarap Watanymyzyň gujurly ýaşlary” atly sergide görkezilen eserleriň ählisi baky Bitarap Watanymyzyň ösüşlerinden ruhlanýan ýaş suratkeşleriň ýürek joşgunydyr.
Maýsa Ataýewa,
Amaly-haşam sungaty fakultetiniň
Sungaty öwreniş kafedrasynyň
5-nji ýyl talyby.


text:
2021-nji ýylyň 26-njy maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyplarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň, Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň bilelikde “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021-2025-nji ýyllar üçin Döwl...
24-25 maý aralygynda geçirilýän “Ak şäherim Aşgabat” atly sergini Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň sergiler merkezinde Aşgabat şäheriniň häkimligi we Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan gurnaldy. Bu sergi paýtagtymyzyň 140 ýyllygyna, Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna, Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygyna we 2021-nji ýylyň “Türkmenistan – parahatçylygy...
2021-nji ýylyň 25-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda 2021-nji ýylyň 29-njy ýanwarynda Türkmenistan, Täjigistan Respublikasy, Özbegistan Respublikasy bilen bilelikde Beýik Ýüpek ýolunyň Zerewşan-Garagum geçelgesiniň şahalaryny ÝUNESKO-nyň Bütindünýä medeni we tebigy mirasynyň sanawyna bilelikde hödürlemek, doland...
2021-nji ýylyň 24-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkra gatnaşyklary institutynda, 25-nji maý – Albukerkede (Nýu-Meksiko ştaty, ABŞ) Aşgabat şäheriniň güni diýlip yglan edilmegi mynasybetli “Aşgabat – Albukerke doganlaşan şäherler” atly tegelek stol maslahaty geçirildi. Aşgabat şäheriniň döredilmeginiň 140 ýyllygyna bagyşlan...
2021-nji ýylyň 24-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň, Türkmen halysynyň milli muzeýiniň bilelikde guramaklarynda Türkmenistanyň Hormatly Prezidentiniň käbesi Ogulabat ejäniň el işi bolan nepis kürtäniň Türkmenistanyň Döwlet Medeniýet merkeziniň D...
2021-nji ýylyň 22-nji maýynda wideoaragatnaşyk arkaly Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda “Özara ynanyşmak we hyzmatdaşlyk: parahatçylygyň we ösüşiň strategiýasy” atly halkara maslahaty geçirildi. Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty tarapyndan guralan bu onlaýn görnüşli foruma  ...
2021-nji ýylyň 22-nji maýynda Türkiýe Respublikasynyň Ankara krizis we syýasat gözlegleri merkeziniň guramagynda göni wideoaragatnaşyk arkaly “Ösüp barýan Aziýa geosyýasaty” atly halkara maslahaty öz işine başlady. Oňa sanly wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly dünýä döwletleriniň birnäçesinden, TÜRKSOÝ we beýleki halkara guramalaryndan akademik professorlar, doktorlar,...
2021-nji ýylyň 22-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň uly mejlisler zalynda hormatly Prezidentimiziň rus dilinde neşir edilen “Ak şäherim Aşgabat” atly kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi. Oňa ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary, Türkmenistanda hereket edýän daşary ýurt diplomatik we...
2021-nji ýylyň 21-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Aşgabadyň doganlaşan şäherleri bilen gatnaşygyna bagyşlanan tegelek stol maslahaty geçirildi. Bu tegelek stol maslahatyny institutyň rektory Jumamyrat Gurbangeldiýew alyp bardy. Oňa Halkara gatnaşyklary we diplomatiýa kafedrasynyň dosenti, Türkmenistanyň...
Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda paýtagtymyzyň gözelligini çeper beýan etmek, talyp ýaşlarda öz kärine bolan höwesini, döredijilik ukybyny artdyrmak, fotožurnalistika žanryny ösdürmek maksady bilen Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň gurnamagyndaky “Aşgabat – gözelligiň mekany” atly fotožurn...


text:
BMG ÖSÜŞ MAKSATNAMASYNYŇ TÜRKMENISTANDAKY WEKILI BILEN DUŞUŞYK
2021-nji ýylyň 10-njy awgustynda Türkmenistanyň DIM-de Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň ýurtda öz işini tamamlaýan BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň Hemişelik wekiliniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirijisi Natiýa Natswlişwili bilen duşuşygy geçirildi.
Duşuşygyň barşynda taraplar 1995-nji ýylda ýola goýlan Türkmenistanyň Hökümeti bilen BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň işjeň hyzmatdaşlygyny kanagatlanma bilen bellediler. Geçen ýyllarda gazanylan umumy sepgitlere syn bermek, şeýle-de soňky aýlarda amala aşyrylan bilelikdäki işlere seretmek bilen, söhbetdeşler dolandyryş, ykdysady diwersifikasiýa, saglygy goraýyş we ekologiýa ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň netijeliligini nygtadylar.
BMGÖM ösüş ulgamynda BMG-niň işjeň edarasy bolmak bilen, ol türkmen tarapyna ýaşyl ykdysadyýete geçmek, durnukly oba hojalygy, sanlylaşdyrmak, şeýle-de durmuş goraglylygy ulgamyny gowulandyrmak, lukmançylyk hyzmatlarynyň elýeterliligini üpjün etmek bilen bir hatarda, Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmek prosesinde netijeli hünär tejribelerini hödürleýändigi barada aýdyldy.
Adam hukuklary, gender deňligi, howply keselleriň öňüni almak we azaltmak, şeýle-de howanyň üýtgemegi babatda milli maksatnamalary hem-de strategiýalary işläp taýýarlamakda BMGÖM-iň möhüm orny nygtaldy. BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň Türkmenistan babatynda 2021-2025-nji ýyllar üçin Ýurt boýunça maksatnamasy üstünlikli işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi.
Türkmenistanda alyp baran işlerine berlen ýokary baha üçin hem-de öz adyna aýdylan mähirli sözlere we ýagşy arzuwlara hoşallyk bildirmek bilen, hanym Natiýa Natswlişwili netijeli hyzmatdaşlyk we Türkmenistanda BMGÖM-iň işine berlen ýardamlar üçin türkmen tarapyna minnetdarlyk beýan etdi.


text:
Balkanabat
Balkanabat şäheri, (Öňki ady Neftedag, Nebitdag) Türkmenistanda bir şäher, Balkan welaýatynyň merkezi şäheri. Uly Balkan dagynyň eteginde ýerleşýär. Deňiz derejesinden 17m beýiklikde. Koordinatalary 39°31′0″N 54°22′0″E.]
Ilaty: 120800 adam(2011ý).
Dili: türkmen, rus, emma statistikanyň aýtmagyna görä 2011-nji ýyldan bäri dogan her 10 çagadan 7-8 türk dilinde telewidnýa kanallary seretmegi esasynda türk dili gürleýänleriň sany rus dili güreýänleriniňkiden köpelýär, rus dilinde gürleýänler ýitip barýar, diňe uly ýaşdakylar SSSR-den galanlar gürleýärler.
Milleti: türkmen
Pul birligi: manat
Taňs: küştdepdi
Geografiýa[düzet | çeşmäni düzet]
Uly Balkan dagynyň etegenide ýerleşýän Balkanabat şäheri, beýik nokadynyň ady Arlan.
Taryhy[düzet | çeşmäni düzet]
Nebitdag şäheri ilki başda 13-nji demirýol duralga eken. Ol 1933-nji ýylda "Transkaspi" demir ýolunyň ugrunda nebitiň uly gorlarynyň tapylmagy bilen düýbi tutulýar. Hökümet topary bilen Türkmenistana gelen akademik, geolog I.M.Gubkin Nebitdaga kömek berilmegini guramak üçin uly iş alyp bardy. 1946-njy ýylda şäher derejesi berildi (käbir maglumatlara görä 1933-nji ýyl). 1933-nji ýyla çenli 13-nji stansiýa ýada demiryol duralgasy diýlip, 1936-njy ýyla çenli Neftedag, 1999-njy ýyla çenli Nebitdag we 1999-njy ýylyň başynda ýagny ýanwar,fewral aýlarynda Nebitdag şäheri adyny Balkanabat şäheri diýlip üýtgedildi. Balkanabat şäheri diýilmeginiň düýp sebäbi asyl manysy Balkan sözünden gelip çykyp şeýleräk düşündirilýär: Balkan welaýaty esasan topragynyň astynyň hem üstüniň hem baýlyklar bilen gurşalyp alynanlygy sebäpli "topragyndan bal-akýar, bal-akan" diýlip goýulýar.
Ykdysadyyet - Senagat[düzet | çeşmäni düzet]
Balkanabat häzirki döwürde nebit we tebigy gaz öndürmede senagat merkezidir.
Sport - Durmuş - Bilim[düzet | çeşmäni düzet]
Şäherdäki sport topary:
Şäherdäki bilim ojaklary:
2 sany ýokary okuw mekdebi:
- Türkmen döwlet nebit we gaz uniwersitetiniň Balkanabat şäherindäki bölümi
- Nebit we gaz gözleg agtaryş ylmy instituty
5 sany orta hünär okuw mekdebi
- Nebit-gaz orta hünär okuw mekdebi
- 5-nji nebit we gaz orta hünär okuw mekdebi
- Medisinia orta hünär okuw mekdebi
- Sazçylyk we aýdym orta hünär okuw mekdebi
- Çeperçilik orta hünär okuw mekdebi
24 sany orta mekdep bar.
- 1-nji orta mekdep
- Magtymguly adyndaky 2-nji orta mekdep
- Daşary ýurt dillerine ýöriteleşdirilen 3-nji orta mekdep
- 4-nji orta mekdep (Jebel şäherçesinde ýerleşýär)
- 5-nji orta mekdep
- 6-njy orta mekdep
- 7-nji orta mekdep
- 8-nji orta mekdep
- 9-njy orta mekdep
- 10-njy orta mekdep
- 11-nji orta mekdep
- 12-nji orta mekdep
- Hanguly Tekebaýew adyndaky 13-nji orta mekdep[1]
- 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, Tebigy ugurlara ýöriteleşdirilen 21-nji orta mekdep, Fizika we matemarika derslerine ýöriteşdirilen 22-nji orta mekdep, 23 we 24-nji orta mekdepler
Belli Ýerler[düzet | çeşmäni düzet]
- Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky milli drama teatry
- Balkan welaýat kitaphanasy
- Balkan welaýatynyň taryhy we ülkäni öwreniş muzeýi
- Balkanabat stadiony
- Magtymguly ýadygärligi
- Şäher häkimligi meýdançasy
- Şäher parky
- Baýdak meýdançasy
- Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy ýadygärligi
- Atamyrat Nyýazow ýadygärligi (Ýeňiş ýadygärligi)
- Balkanabat şäher nyşany (emblemasy) bolan "Düýe" heýkeli
- Saglyk ýoly


text:
TÜRKMENISTANYŇ ILÇIHANASY
ÖZBEGISTAN RESPUBLIKASY - DAŞKENT
Türkmenistanda milli bilim ulgamyny hem-de ýokary okuw mekdep ylmyny ösdürmek we dünýä derejesine çykarmak maksady bilen ägirt uly işler alnyp barylýar.
Ylym we bilim — bu halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda toplan hem-de nesilden-nesle geçiren bahasyna ýetip bolmajak gymmatlygydyr diýip, milli Liderimiz belleýär.
Soňky ýyllarda döwlet tarapyndan berilýän goldawyň çäklerinde Türkmenistanda “Bilim hakyndaky” kanun kabul edildi. Şoňa laýyklykda, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bilim berilmeginiň hilini hem-de netijeliligini artdyrmak üçin bilim ulgamyna döwrebap maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalary girizilýär, orta we ýokary okuw mekdepleri kompýuter we multimediýa enjamlary bilen üpjün edilýär we çagalar baglary, orta we ýokary okuw jaýlary gurmakda uly işler alnyp barylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan başy başlanan hem-de tassyklanylan ylym pudagyny ösdürmegiň maksatnamalaýyn binýadyny 2018-2024-njy ýyllar üçin durmuş ykdysady ösüşiniň Milli Maksatnamasy, 2015-2020-nji ýyllar üçin innowasiýa işini ösdürmegiň maksatnamasy, Türkmenistanda ylmy işgärleri taýýarlamagyň maksatnamasy we beýlekiler bolup durýar.
Türkmenistan ylym-bilim kuwwatyny parahatçylygy we dostlugy pugtalandyrmaga gönükdirip, esasy halkara guramalary, daşary ýurtlaryň ylym merkezleri bilen ylmy, tehniki, innowasion-tehnologiki hyzmatdaşlygy yzygiderli berkidýär. Ýurdumyz bilim işine dünýä ülňülerini ornaşdyrmak bilen, ynsanperwer ulgamda Birleşen Milletler Guramasy, Ýewropa Bileleşigi bilen özara gatnaşyklary ösdürýär. “TEMPUS-TASIS” ýaly bilim maksatnamalarynyň çäklerinde dürli taslamalaryň amala aşyrylmagy döwletimiziň ýokary okuw mekdepleriniň hem-de dünýäniň esasy ylym-bilim merkezleriniň arasynda netijeli gatnaşyklaryň ýola goýlandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Türkmenistanyň çäginde hereket edýän halkara guramalary — Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar gaznasy, Ilat gaznasy, Ösüş Maksatnamasy, Bilim, ylym we medeniýet boýunça ýöriteleşdirilen edarasy bilen bilelikde işler alnyp barylýar.
Biziň döwletimiz dünýäde ähli ugurlar boýunça sazlaşykly ösýän kuwwatly döwletleriň biri hökmünde tanalýar. Ýurdumyzyň hemmetaraplaýyn ösüşiniň täze taryhy tapgyry ykdysadyýetimiziň beýleki ulgamlary bilen bilelikde, bilim ulgamynyň hem yzygiderli kämilleşdirilmegini talap edýär.
Türkmenistanda häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda, bilim ulgamynda baý tejribe toplanyldy. Iň täze kompýuterler, okuw-tehniki enjamlary, interaktiw-multimediýa tehnologiýalary bilen üpjün edilen orta, ýörite orta we ýokary okuw mekdepleriniň döwrebap binalarynyň, çagalar baglarynyň we çagalar dynç alyş-sagaldyş merkezleriniň gurulmagy, halkara guramalar, dünýäniň esasy ylym-bilim merkezleri bilen hyzmatdaşlygyň giňeldilmegi, daşary ýurt dillerini okatmagyň kämilleşdirilmegi döwletimiziň bu ulgamy düýpli özgertmäge aýratyn üns berýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Döwletimiz ýaş türkmenistanlylaryň ajaýyp bilim we terbiýe alyp, eziz Watanymyza we halkymyza mynasyp hyzmat etmegi üçin ähli şertleri döredýär. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öz çykyşlarynda belleýşi ýaly, biziň esasy wezipämiz halkymyzyň taryhyny bilýän, ýurdumyzyň häzirki döwürde gazanýan uly üstünliklerine buýsanýan, Garaşsyz Türkmenistanyň şan-şöhratyny has-da artdyrmaga çalyşýan hakyky watançylaryň ýokary bilimli neslini ýetişdirmekden ybaratdyr.
2017-nji okuw ýylynyň başynda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde täze desgalar ulanylmaga berildi. Türkmen paýtagtynda Parahat-7 ýaşaýyş toplumynda her biri 600 orunlyk umumybilim berýän orta mekdepleriň birbada üçüsi, Köşi ýaşaýyş toplumynda her biri 720 orunlyk orta mekdepleriň ikisi açyldy. Körpeler üçin bu ýerde her biri 320 orunlyk çagalar baglarynyň ikisi guruldy. Ahal welaýatynyň Sarahs etrabynda her biri 720 orunlyk orta mekdepleriň ikisi ulanylmaga berildi.
Bilim pudagynyň döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde, mekdepleriň okuw tertipnamasyna düýpli täzelikler girizildi. Şunuň bilen baglylykda, ykdysadyýetiň esaslary, Türkmenistanyň medeni mirasy, dünýä medeniýeti, taýýarlama we grafika, maglumat-kommunikasiýa we täzeçil tehnologiýalar ýaly dersler binýatlaýyn sapaklaryň hataryna goşuldy. Mekdep okuwçylarynyň öwrenýän daşary ýurt dilleriniň sanawyny artdyrmak hakyndaky çözgüdiň kabul edilmegi bu ugurdaky nobatdaky möhüm ädime öwrüldi. Munuň özi köpugurly halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň geriminiň giňelýändigini we ösýändigini nazara almak arkaly kabul edildi. Iňlis, fransuz, nemes we ýapon dillerini çuňňur öwredýän okuw mekdepleri hereket edip başlady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ýurdumyzyň mekdepleriniň 1-nji synp okuwçylaryna ýörite maksatnamasy bilen üpjün edilen netbuklaryň sowgat berilmegi şatlykly waka öwrüldi. Özüniň noutbuky bilen mekdep maksatnamasyny özleşdirmegi dowam edýän 1-nji we 2-nji synp okuwçylary üçin multimediýa gollanmalary taýýarlanyldy.
Ýurdumyzyň mekdep okuwçylarynyň dürli ders ugurlary boýunça geçirilýän abraýly olimpiadalarda her ýylda üstünlik gazanmagy bolsa bilim ulgamynda amala aşyrylýan täzeçil özgertmeleriň oňyn netijesidir.
2017-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda Aşgabatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Jemagat hojalygy institutynyň binalar toplumynyň, Magtymguly adyndaky TDU-nyň himiýa fakultetiniň täze binasynyň açylmagy ähmiýetli waka öwrüldi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti (TDU) ýurdumyzyň iň baýry ýokary okuw mekdepleriniň we iri ylym-bilim hem-de medeniýet merkezleriniň biri bolup durýar. Soňky ýyllarda TDU-nyň okuw binýady düýpli döwrebaplaşdyryldy. Baş bina, fizika, matematika we geografiýa fakultetleriniň täze binalary guruldy. Bu ýerde täze hünärler yzygiderli açylýar. Ylmy işgärleri, aspirantlary we doktorantlary taýýarlamak işi alnyp barylýar.
2017- 2018-nji okuw ýylynda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerine jemi 8 müň 308 talyp kabul edildi. Munuň özi 2016-njy ýyldakydan 1052 adam köpdür (ösüş 14 göterime barabar).
Türkmen ýaşlarynyň daşary ýurtlarda bilim alýan okuw mekdepleriniň çägi ýylsaýyn giňelýär. Ýurdumyzyň talyplaryny okatmak işi gazanylan hökümetara ylalaşyklaryň esasynda Bilim ministrliginiň, pudaklaýyn ministrlikleriň we edaralaryň ýollanmasy boýunça amala aşyrylýar.
Iň täze bilim usullaryny we maglumat tehnologiýalaryny özleşdirýän mugallymlaryň hünäri hem ýokarlandyrylýar, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň okuw mekdepleriniň arasynda halkara gatnaşyklary ösdürilýär. Türkmenistan Ýewropanyň, Aziýanyň, Amerikanyň abraýly ylym we bilim merkezleri bilen ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýup, şu döwletlerde öz talyplarynyň sanynyň ep-esli artmagyny gazandy.


text:
Nepis sungatyň waspy
27.08.2021
Gahryman hem mähriban Prezidentimiz welaýatymyzda iş sapary bilen bolup, birnäçe desgalaryň düýbüniň tutulmagyna ak pata berdi. Şeýle hem şol buýsançly günlerde kärhanamyzyň Baýramaly şäherindäki önümhanasynyň täze binasynyň açylyş dabarasy ýatdan çykmajak waka boldy. Bu taryhy wakalar il-günümiz bilen birlikde çeper elli halyçylarymyzy hem guwandyrdy, hem-de buýsandyrdy. Arkadag Prezidentimiziň taýsyz tagallalaryndan gözbaşly ösüşli ýolumyz rowaç alýar. Milli Liderimiziň welaýatymyza iş sapary türkmen halkyny has döredijilikli zähmete ruhlandyrdy.
Gözbaşyny asyrlardan alyp gaýdýan türkmen halyçylyk hünärini dowam etdirýän Mary çeper halyçylyk kärhanasy hem bu nepis sungaty dowamat-dowam etdirip, has-da uly güýç bilen hereket edip gelýär. Ynha, bu gün bolsa mähriban Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde gurlup, ulanmaga berlen, ähli amatlykly şertleri bolan Mary çeper halyçylyk kärhanasynyň Baýramaly önümhanasynyň döwrebap binasy halyçylary galkyndyrýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen halysy has-da beýik mertebä eýe bolup, Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary bilen türkmen halyçylyk sungatynyň ÝUNESKO-nyň «Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň sanawyna» goşulmagy ähli halkymyz üçin buýsançly waka boldy. Mähriban topragyna bolan söýgüsini, öz arzuw-umytlaryny, dünýäniň gözelligini çeper sungat bilen halylarda beýan etmegiň gaýtalanmajak usulyny tapan türkmen zenanlary hem öz döredýän el hünärleri bilen Watanymyzyň ykdysady ösüşine, milli gymmatlygymyzyň baýlaşmagyna, bu sungatyň nesillerimize miras galmagyna öz mynasyp goşantlaryny goşýarlar.
Garaşsyzlyk baýramyny uludan toýlamaga taýýarlyk görülýän günlerde Mary çeper halyçylyk kärhanasynyň ezber halyçylary hem öz yhlaslaryny gaýgyrman zähmet çekip, Watanyň uly toýuna sowgatly barýarlar.
Asyrlaryň heňňamy siňip, şu günlerimize gelip ýeten milletimiziň buýsanjyna öwrülen milli halyçylyk sungatyny ösdürmekde hem-de ony dünýä tanatmakda alyp barýan asylly işleri üçin hormatly Prezidentimize köp sagbolsun aýdýarys.
Maýagözel AMANMYRADOWA.
Mary çeper halyçylyk kärhanasynyň işgärler bölüminiň hünärmeni, KA-nyň ilkinji guramasynyň başlygy.


text:
Estoniýa
Estoniýa (est. Eesti), resmi ady — Estoniýa Respublikasy (est. Eesti Vabariik) — Ýewropada, Baltika deňziniň demirgazyk-gündogar kenarýakasynda bir döwlet, kenarlaryny Fin we Riga aýlaglarynyň suwlary ýuwýar.
Gündogarda Russiýa, günortada bolsa Latwiýa bilen serhetleşýär. Demirgazykda Finlýandiýadan Fin aýlagy, günbatarda bolsa, Şwesiýadan Baltika deňzi arkaly bölünip aýrylýar.
Ýewropa Bileleşiginiň agzasy bolan Estoniýa NATO guramasynyň hem agzasydyr we Şengen ylalaşygynyň gatnyjysydyr.
Baltika deňziniň akwatoriýasyndaky 1521 ada Estoniýa degişlidir. Olaryň tutýan umumy meýdany 4,2 müň inedördül kilometre barabardyr. Adalaryň iň ululary Saaremaa we Hiýumaa adalarydyr. Adalaryň tutýan meýdanynyň uludygyna garamazdan, ýurduň ilatynyň 5 göterime golaýy bu adalarda ýaşaýar. Estoniýanyň ilatynyň sany 1,4 milliona barabardyr. Döwlet dili eston dili hasaplanýar. Şeýle hem, rus dili hem giňden ulanylýar.
Döwlet gurluşy[düzet | çeşmäni düzet]
Estoniýanyň Konstitusiýasy 1992-nji ýylda kabul edildi. Ol ýurduň öňki baş kanunlarynyň özboluşly dowamydyr.
Riýgikogy: Estoniýanyň ýokary kanunçylyk edarasy Riýgikogydyr. Bir palataly parlamentiň agzalary halk tarapyndan 4 ýyllyk möhlete saýlanýar. Parlamentiň düzüminde 101 deputat bar.
Hökümeti: Ýerine ýetiriji häkimiýet Riýgikogynyň öňünde hasabat berýär. Hökümetiň başlygyny saýlamak hem-de hökümeti ýatyrmak Riýgikogynyň ygtyýarlygyna degişlidir.
Prezidenti: Prezident parlament tarapyndan 5 ýyllyk möhlete saýlanýar. Eger köp ses alynmadyk halatynda, onda döwlet baştutanyny saýlaw ýygnagy saýlaýar. Oňa deputatlar bilen bir hatarda ýerli dolandyryş edaralarynyň wekilleri hem gatnaşýarlar.
Kazyýet ulgamy: Estoniýanyň hukuk ulgamy, esasanam, raýat hukugy Germaniýanyň hukuk ulgamyna meňzeşdir. Bu iki ýurduň arasyndaky taryhy gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr. Hukuk ulgamy garaşsyzdyr, kazylar hemişelik bellenýär we olar başga bir wezipede işläp bilmeýär.
Estoniýanyň milli güli – delwere, milli guşy – garlawaçdyr. Estoniýanyň milli daşy – hek daşydyr.
Şäherleri: Estoniýada şäher derejesinde 47 ilatly nokat bar. Ýurduň paýtagty bolan Tallin şäheriniň 500 müňden gowrak ýaşaýjysy bar. Mundan başga-da, Tartu, Kohtla-Ýarwa we Narwa ýaly şäherleriň hem ilatynyň sany 100 müňden geçýär.
Ykdysadyýeti[düzet | çeşmäni düzet]
Estoniýa industrial-agrar ýurt hasaplanýar. Maşyngurluşyk, himiýa senagaty, azyk senagaty we ýeňil senagaty has ösendir. Oba hojalygynda maldarçylyga uly üns berilýär. Süýt we et önümlerini köp öndürýärler. Beýik Watançylyk urşundan öň oba hojalyk pudagyna köp üns berlipdir. Ýurduň eksport edýän harytlarynyň agramly bölegi bu pudagyň hasabyna amala aşyrylypdyr. Soňky ýyllarda senagat pudaklarynyň ösdürilmegi ugrunda uly işler durmuşa geçirildi. Munuň netijesinde ýeňil senagaty, deňiz gämi gatnawy we maşyn gurluşyk ugurlarynda uly ösüşler gazanyldy.
Estoniýa garaşsyzlygyny gazanandan soňra ýurduň ykdysadyýetini bazar ykdysadyýetiniň ýörelgeleri esasynda alyp barmak işine girişildi. 1992-nji ýylyň 20-nji iýunynda ýurduň täze milli puly eston krony dolanyşyga girizildi. 1999-njy ýylda Estoniýa Bütindünýä Söwda Guramasyna agza boldy. Finlýandiýa, Şwesiýa, Germaniýa we Russiýa Estoniýanyň esasy söwda hyzmatdaşlary bolup durýarlar. 2004-nji ýylda Estoniýa Ýewropa Bileleşiginiň doly hukukly agzasy boldy.
Elektron hökümet[düzet | çeşmäni düzet]
2000-nji ýylda Estoniýa hökümeti elektron-hökümet ulgamyna geçdi. Munuň netijesinde Ministrler Kabinetiniň mejlislerinde kagyz ulanylman, internet arkaly resminamalaryň elektron ulgamy ulanylmaga başlandy. Ýurduň çägindäki 500 edara öz aralarynda resminamalary elektron ulgamy arkaly alyş-çalyş edýär.
Estoniýada ilatyň 71 göterimi internet ulgamyndan işjeň peýdalanýar. Maşgalalaryň 63 göteriminiň öýünde öz kompýuteri bar. Ýurduň ähli mekdepleri internet ulgamyna birikdirilendir. Estoniýanyň çäginde 1100 sany umumy internet nokatlary hereket edýär. Ýurtda 1000 golaý zolakda interneti kabelsiz ulanmaga mümkinçilik bar.
2005-nji ýylda Estoniýanyň ýaşaýjylary ilkinji gezek internet ulgamy arkaly öýünde oturan ýerinden ýerli dolandyryş organlarynyň saýlawlarynda ses berdiler. 2007-nji ýylda dünýäde ilkinji gezek Estoniýada saýlawçylar parlament saýlawlarynda internet arkaly ses berdiler. 2011-nji ýylda parlament saýlawlarynda saýlawçylaryň 15,4 göterimi internet arkaly ses berdi.


text:
Asqar Shákirov reseılik áriptesi Andreı ıAtskınmen kezdesti
MÁSKEÝ. QazAqparat - Asqar Shákirov Reseı Federaldyq Jınalysy Federatsııa keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Andreı ıAtskınmen kezdesti, dep habarlaıdy QazAqparat Senattyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Parlamenti Senaty tóraǵasynyń orynbasary Asqar Shákirov Reseı Federatsııasy Federaldyq Jınalysy Federatsııa Keńesinde Federatsııa keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Andreı ıAtskınmen kezdesti.
Onda taraptar Reseı Parlamenti joǵarǵy palatasynyń spıkeri Valentına Matvıenkonyń bıylǵy maýsymda Qazaqstan Respýblıkasyna resmı sapary kezinde qol jetken ýaǵdalastyqtardy iske asyrý barysyn talqylady.
Ótken kelissózderdiń qorytyndysy boıynsha QR Parlamenti Senaty men RF Federatsııa Keńesi arasyndaǵy Yntymaqtastyq jónindegi komıssııasynyń buryn bolǵan otyrystarynyń hattamasyna qol qoıyldy.
Memlekettik Dýma saılaýyna TMD PAA halyqaralyq baıqaýshylarynyń úılestirýshisi retinde Máskeýde júrgen Senat tóraǵasynyń orynbasary saılaý aldy is-sharalar aıasynda Memlekettik Dýmanyń vıtse-spıkeri Petr Tolstoımen jáne Reseı Parlamentiniń tómengi palatasyndaǵy «Edınaıa Rossııa», «KPRF», «LDPR», «Spravedlıvaıa Rossııa - Patrıoty - Za pravdý» saıası partııalarynyń jetekshilerimen birqatar kezdesýler ótkizdi.


text:
Qazaqstan-Qytaı shekarasyndaǵy jaǵdaı Úkimettiń turaqty baqylaýynda
NUR-CULTAN. QazAqparat - Koronavırýs ınfektsııanyń taralýyna tosqaýyl qoıý maqsatynda QHR Úkimeti Dostyq-Alashankoý jáne Altynkól-Qorǵas shekaralyq ótkelderinde aldyn alý jáne baqylaý sharalaryn kúsheıtti. Bul týraly QazAqparat «Qazaqstan temir joly» kompanııasyna silteme jasap habarlaıdy.
Koronavırýs ınfektsııanyń taralýyna tosqaýyl qoıý maqsatynda QHR Úkimeti Dostyq-Alashankoý jáne Altynkól-Qorǵas shekaralyq ótkelderinde aldyn alý jáne baqylaý sharalaryn kúsheıtti. 15 tamyzdan bastap Alashankoý stantsııasynda (QHR) Covid-19 indetiniń jańasha qarqyn alýyna baılanysty qytaı tarapy tek konteınerlik poıyzdardy qabyldap, Qytaı-Eýropa-Qytaı tranzıttik dálizi boıynsha ótetin júkterge basymdyq bere otyryp, poıyzdardy qabyldaýdy/jóneltýdi shektedi.
Qazirgi ýaqytta QR IIDM «QTJ» UK» AQ-men birlesip osy máseleni sheshý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaýda:
-júkterdiń 80%-yn Altynkól-Qorǵas stantsııasyna qaıta baǵyttaý;
- konteınerlik júkter úlesiniń artýy;
- «QTJ» UK» AQ jáne Úrimshi temir joly basshylyǵy deńgeıinde apta saıynǵy kezdesýler jáne shekara mańyndaǵy stantsııalar bastyqtary deńgeıinde kúndelikti keńester ótkizý.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha, Úrimshi temir jolynyń basshylyǵy qazirgi ýaqytta osy másele boıynsha jergilikti Úkimetpen jumys júrgizilip jatyr dep málimdedi. TJB shekteýlerin alyp tastaǵan jaǵdaıda shtattyq jumys rejımine kóshýge daıyn.
8 aıdyń qorytyndysy boıynsha QR men QHR arasyndaǵy júk tasymaly 14,4 mln tonnany qurap, 2% - ǵa artty, onyń ishinde konteınerlik tasymal – 579 myń JFE, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 35% - ǵa artty.
Jaǵdaı QR Úkimetiniń turaqty baqylaýynda.


text:
Eýran Saud Arabystany bilen gepleşik geçirmäge taýar
“Düşnüşmezlik ýaly meseleler diňe gepleşik arkaly çözüler"
Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Abbas Musewi, Saud Arabystany bilen gepleşik geçirmäge taýardyklaryny we düşnüşmezligiň gepleşik arkaly çözülip bilinjekdigini aýtdy.
Musewi, Eýranyň resmi IRNA habarlar gullugyna beren beýanatynda, Yragyň Premýer ministri Mustafa Al Kazymyň Saud Arabystanyna gurajak sapary we Eýran bilen Saud Arabystanynyň arasyndaky gatnaşyklar hakynda maglumat berdi.
Eýranyň sebitde ýerleşýän ýurtlar bilen hyzmatdaşlyga we gepleşiklere taýardygyny aýdan Musewi “Düşnüşmezlik ýaly meseleler diňe gepleşik arkaly çözüler. Saud Arabystany bilen baglanşykly syýasatymyzy we tagallalarymyzy birnäçe gezek yglan etdik” diýdi.
Eýranyň köpçülikleýin habarlar beriş serişdeleri Yragyň Premýer ministri Kazymynyň, Saud Arabystany bilen Eýranyň arasynda töwellaçy bolup biljekdigini öňe sürdi.
Emma şu gün irden Saud Arabystanynyň Şasy Salman Bin Abdulaziziň ýarawsyzlygy sebäpli hassahanada bejergi astyna alynandygy we Kazymyň saparynyň yza süýşürlendigi habar berildi.
Degişli Habarlar
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi
Russiýada bolan fabrik ýangynynda 16 adam ýogaldy
Russiýanyň Rýazan sebitindäki fabrikleriň birinde bolan ýangynda 16 adam ýogaldy


text:
«Britiş petroleum» kompaniýasy nebit akymynyň doly togtandygy ýa togtamandygy barada indi ýörite barlagyň geçiriljekdigini mälim etdi.
Şu ýylyň 20-nji aprelinde Meksiko aýlagynda tehniki näsazlyk sebäpli nebit turbasynyň ýarylmagy zerarly deňze nebitiň guýulmasy şu günki güne çenli dowam edip geldi. Birleşen Ştatlaryň resmileri bu wakany ýurduň taryhynda tebigata ýetirilen iň uly zyýanly waka diýip atlandyrýarlar.
Hepdäniň duşenbe güni Birleşen Ştatlaryň içeri işler boýunça sekretary Ken Salazar ýurduň territoriýasyna degişli deňiz giňişliklerinde burawlaýyş işlerine wagtlaýynça gadagançylyk girizilendigini mälim etdi.


text:
Kabulyň resmileri öz beýanatlarynda, bu hadysanyň günäkärlerini tapyp, olary adalatyň garamagyna tabşyrjakdyklaryny aýdýarlar.
Britaniýanyň daşary işler ministri William Heýg bu waka "haýran galdyryjy we ýürek bulandyryjy" diýip baha berdi. NATO-nyň Owganystandaky harbylarynyň ýolbaşçysy general Jon Allen bolsa bu wakany "söz bilen düşündirip bolmajak zalymlyk" diýip atlandyrdy.
Ol aýalyň öldürilişi baradaky bu waka wideoýazga alnypdyr.
“Talyban” tarapyndan öldürilendigi aýdylýan bu aýal nikasyz jynsy gatnaşyga girmekde aýyplanyp, geçen hepde Kabulyň demirgazygyndaky Parwan welaýatynda oba ýaşaýjylarynyň gözüniň öňünde atylyp öldürilipdir.
Owganystanly kanunçykaryjy zenan Fawzia Kufi bu jenaýaty ýazgaryp, nädip bu wakanyň paýtagta şeýle ýakyn ýerde hem-de köpçüligiň gözüniň öňünde amala aşyrylyp bilnendigini soraýar. Kufi 2014-nji ýylda özüniň prezidentlige dalaş etjekdigini belläp, “Hökümet aýallar üçin köp zatlar edendigini aýdýar, emma bu jenýat olaryň gözüniň öňünde amala aşyryldy” diýip nygtaýar.
Owganystanyň Adam hukuklary boýunça Garasyz Komissiýasynyň başlygy Musa Mahmudi: "Amala aşyrylan tagallalara garamazdan, bu hadysa Owganystanda heniz hem aýallaryň zorlamalaryň pidasy bolýandygyny görkezýär" diýdi.
Komissiýa aýallara garşy zorluklaryň geçen ýyldan bäri juda ýokarlanandygyny aýdýar.
"Namys jenaýatlary" diýip atlandyrylýan wakalaryň iň soňkusy şu hepdäniň başynda Owganystanyň gündogarynda amala aşyrylyp, şonda bir zenan we onuň iki çagasy öldürilipdir. Polisiýanyň aýtmagyna görä, olary kakasy öldüripdir.
2001-nji ýylda Owganystana Birleşen Ştatlaryň baştutanlygyndaky harby koalisiýanyň girmegi we “Talyban” güýçleriniň häkimiýetden agdarylmagy bilen, owgan aýallary bilimde, işde, saýlaw hukuklarynda ozal yitiren haklaryny yzyna gaýtaryp aldylar.
Häzirki wagtda hökümet bilen “Talybanyň” arasynda dowam edýän ýaraşyk gepleşikleriniň şu güne çenli gazanylan hak-hukuklara wehim salmagyndan alada edilýär.
Tokioda geçirilen Halkara donorlar konferensiýasynda Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton Owganystandaky aýallaryň hak-hukuklarynyň goralmagy barada çykyş etdi.
"Eger ilatyň ýarysy güýçsüz bolsa, onda hiç bir millet parahatçylygy, durnuklylygy we ösüşi gazanyp bilmez. Birleşen Ştatlar muňa berk ynanýar" diýip, Klinton aýtdy. "Owganystanyň ösüşinden peýdalanmaga we oňa goşandyny goşmaga her bir raýatyň mümkinçiligi bolmalydyr. ABŞ Owganystanyň aýallarynyň arkasynda berk durmagyny dowam eder".
Parwan welaýatynyň häkimi Basir Salanginiň aýtmagyna görä, agzalýan wideo bir hepde öň Şinwari etrabynyň Kimçok obasynda ýazga alnypdyr. Salanginiň aýtmagyna görä, “Talyban” komandiriniň ikisiniň şol zenan bilen jynsy aragatnaşygy bolup, ol nikasyz jynsy aragatnaşyga ýa-da söýgä esaslanýar. Şunlukda olar ony jezalandyrmak we ony öldürip, öz aralaryndaky dawany çözmek kararyna gelýärler.
Nemes habar agentligi DPA-nyň berýän maglumatyna görä, “Talyban” topary bu waka özleriniň dahylynyň ýokdugyny aýdýar. Agentlik Parwan welaýatynda soňky döwürlerde şeýle wakalaryň has köpelendigini we “Talybanyň” şol welaýatyň etraplaryna degişli birnäçe obany basyp alandygyny habar berýär.


text:
Rus edebiýatynyň meşhur eserlerinde gahrymanlary dowla düşüren pullarynyň häzirki döwürdäki hümmeti näçe bolýarka?
Gogolyň "paltosy"
Kiçi derejedäki döwlet işgäri A. Başmaçkine gyşda geýmegi üçin täze palto gerekdi. Şonuň üçinem ol iýýän naharyndan we hatda içýän çaýyndan tygşytlamaga başlaýar. Kirli eginbaşlarynam kir ýuwýan zenana wagtyndan has giç ýuwmaga berip, puluny tygşytlap, täze palto alamgyň küýüne düşýär.
Emma welin täze paltosyny egnine geýip, ýaňy bir köçä çykan mahaly şol bada ony ogurlap alyp gaçýarlar. Jenaýatkärleri ele salmak mümkin bolmaýar. Başmaçkin köne hem kirli paltosy bilen [öýe] gaýtmaly bolýar. Şondan soň ol erbet sowuklap, birnäçe gün geçensoňam aradan çykýar.
Paltonyň eserde aýan edilen gymmaty, 19-njy asyrdaky puluň hümmeti häzirki pula öwrülende, 10 müň amerikan dollaryna barabardyr.
Raskolnikowy jenaýatkäre öwren puluň möçberi
Dostoýewskiniň "Jenaýat we jeza" atly romanynda Roskolnikow çekiç bilen urup öldüren garry aýalyndan 320 müň rubl pul ogurlaýar.
Tussag ederler öýdüp, gorkup, ol puly gizleýär we romanyň galan bölümini eden ýaramaz işine puşman edip geçirýär.
Raskolnikowy adam öldürmäge iteren 320 müň rubl puluň hümmeti häzirki döwrüň puluna geçirseň, onda 4670 amerikan dollaryna deň bolýar.
Golaýda çykan bir habara görä, Bakuwda okuwçysynyň öýünden gymmat şaý-sepleri ogurlamakda aýyplanan bir mugallyma aýal 4850 manada, ýagny Raskolnikowyňky ýaly möçberdäki pula eýe bolan ekeni.
Tolstoýyň "Uruş we parahatçylyk" atly romany
Bu romanyň baş gahrymany Nataşa Rostowanyň dogany Nikolaý humarda Dolohowa 70 million rubl utdurýar.
Şeýle möçberdäki pul, şol döwürde Russiýanyň ýokarky gatlagyndan bolan aristokratlar üçin hem ummasyz pul hasaplanýan ekeni.
Emma abraý üçin bergi üzülmeli diýen kada bolupdyr...
Ol puluň hümmeti häzirki pula öwrülende 1 million amerikan dollaryna barabardyr.
Russiýanyň "Kommersant" atly gazeti A. Puşkiniň "Kapitanyň gyzy", "Gara dama", N. Leskowyň "Çepbekeý", Gogolyň "Derňewçi", F. Dostoýewskiniň "Idiot" (”Tentek”), A. Çehowyň "Uzyn familýa", B. Pasternagyň "Doktor Žiwago", M. Bulgakowyň "It ýüregi", "Master we Margarita" romanlarynda agzalýan pullaryň ykdyasdy taýdan hümmetini göz öňünde tutup, häzirki döwrüň puluna öwrüpdir.


text:
Eýranyň Daşary işler ministrligi ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp Eýran bilen baglaşylan ýadro ylalaşygyny bozmak üçin bahana gözleýär, “Biz muňa ýol bermeris” diýdi.
Daşary işler ministriniň birinji orunbasary Abbas Aragçi 22-nji aprelde çap edilen beýanatda öz ýurdunyň bu meseläni 25-nji aprelde Wenada, 2015-nji ýylyň iýul ylalaşygynyň durmuşa geçirilişi barada planlaşdyrylan duşuşykda orta atjakdygny aýtdy.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Reks Tillerson 19-njy aprelde ozalky adminstrasiýa mahalynda baglaşylan ylalaşygy berk tankyt etdi we onuň diňe “olaryň ýadro ýaragly döwlete öwrülmegini gijikdirýandigini”, Eýranyň “Ýakyn Gündogarda dowam edýän howsalaly prowakasiýalaryna galtaşmaýandygyny” öňe sürdi.
Tillerson Eýranyň “ýadro ýaragly döwlet bolmak meýilleri dünýä parahatçylygyna we howpsuzlygyna wehim salýar” diýdi. Ol saklanylmadyk Eýranyň Demirgazyk Koreýanyň ýolundan gitmek we dünýäni özi bilen äkitmek mümkinçiligi bar diýdi.
Eýran muňa, Tährany aýyplamaga derek, Birleşen Ştatlar baglaşylan ylalaşyk astynda “öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirsin” diýip jogap berdi.


text:
Beýik Britaniýanyň Derby Uniwersitetinde okamaga stipendiýa.
Derby Uniwersiteti daşary ýurt talyplaryna bakalawr, magistratura we aspirantura derejesini okamak üçin stipendiýa hödürleýär. Stipendiýa arzany tabşyrmak üçin talyp başda Derby uniwersitetine kabul edilmeli. (https://www.derby.ac.uk/undergraduate/).
Beýan etme
Uniwersitet stipendiýanyň dürli görnüşini hödürleýär: doly ( 100% okuw tölegini ödeýän), ýarym ( okuwyň ýarym tölegini ödeýän). Hemme stipendiýalar Ýewropa Birleşigine girmeýän döwletleriň raýatlary üçin berilýär. 100% tölegini ödeýän tölegleriň, £2000 – £5000 çenli hödürleýän stipendiýa programmalaryň sanawy:
• Vice-Chancellor’s Scholarship
• Excellent International Student Scholarship
• Leadership Scholarship (dine MBA programmasy üçin)
• Regional High Achievers Scholarship
• Tourism and Hospitality International Excellence Scholarship
• Postgraduate (PGT) Scholarship
• Sports Scholarship
Talaplar
Stpendiýalar sowalnamanyň esasynda berilýär, doldurmak üçin aýratyn formasy ýok. Kabul ediş topary hemme arzalary stipendiýany bermek üçin gözden geçirerler.
Aspirantura, onlaýn-okuwa, esasy we diller programmalaryna tabşyran dalaşgärler okuw tölegiň arzanladyşa ýa-da stipendiýa haky ýok.
• Dalaşgär başga programmada stipendiýa gazanan bolmaly däl;
• Gündizki okuwa tabşyrýan dalaşgärler stipendiýa tabşyryp bilerler.


text:
Kafe Kafe, bu ýere gelýänleriň ummanlar bilen bilelikde ýaşaýandygyny duýýar. Spaceeriň içinde ýerleşýän ullakan ýumurtga şekilli gurluş, şol bir wagtyň özünde kassir we kofe üpjünçiligi hökmünde işleýär. Çadyryň ikoniki görnüşi, garaňky we garaňky görünýän kofe noýbasyndan ylham alýar. “Uly noýbanyň” iki gapdalyndaky iki sany uly açyk howa çalşygy we tebigy ýagtylyk çeşmesi bolup hyzmat edýär. Kafe bir topar oktopus we köpürjik ýaly uzyn stol bilen üpjün etdi. Tötänleýin asylan çilimler balyklaryň suwuň ýüzüne meňzeşine meňzeýär, ýalpyldawuk süýümler giň ak asmandan rahat gün şöhlesini siňdirýär.
Taslamanyň ady : Aix Arome Cafe, Dizaýnerleriň ady : One Plus Partnership Limited, Müşderiniň ady : Aix Arome Coffee Co. Ltd..
Bu ajaýyp dizaýn, oýunjak, oýunlar we güýmenje önümleri dizaýn bäsleşiginde platina dizaýn baýragynyň ýeňijisi. Köp sanly täze, innowasiýa, özboluşly we döredijilik oýunjaklaryny, oýunlary we güýmenje önümleriniň dizaýn eserlerini açmak üçin platina baýrakly dizaýnerleriň dizaýn portfelini hökman görmeli.


text:
Ynsan söz arkaly oýlandy, aň-düşünjesini daşyna çykardy, sözleşdi. Gören, eşiden zatlary hakda başgalar bilen pikir alyşdy, şeýlelikde, aňy ösdi. Dil ynsana özüniň gören, eşiden zatlaryna bolan garaýşyny, hatda näzik duýgularyny beýan etmäge mümkinçilik berýär. Söz diliniň üm-yşarat arkaly düşünişmekden artykmaçlyklary mundan müňlerçe ýyl ozal ýörite dil hakdaky ylmyň döremegine sebäp bolupdyr. Halkymyzyň öz taryhy ýaly ene dilimiziň-de köp asyrlyk baý taryhy bar. Ol iň gadymy türki dillerden biri hasaplanýar. Türkmen dili özüniň zatlary atlandyrmak, olar hakdaky aň-düşünjäňi beýan etmek, başgalar bilen pikir alyşmak, durmuşdaky nogsanlyklary sözüň kömegi bilen düzetmek, adamzat gatnaşyklaryny sazlaşdyrmak, ata-babalarymyzyň durmuş tejribesini, pähim-paýhasyny geljekki nesillere ýetirmek ýaly jemgyýetçilik hyzmatlaryny iki görnüşde: sözleýiş dili hem-de ýazuw dili görnüşlerinde ýerine ýetirip gelýär. Halkymyz öz ene diliniň milli özboluşlylygyny saklap gelipdir. Sözlük düzüminiň baýdygy, grammatik gurluşynyň kämildigi, labyzlylygy, täsirliligi jähtden hem ol hiç bir dilden kem däl. Hormatly Prezidentimiz – Diliň kämilligi ruhuň kämilligidir. Milletiň kämilligi bolsa biziň baş maksadymyzdyr – diýýär. Kämilligiň bolsa çägi ýok. Garaşsyzlyk halkymyza diňe syýasy garaşsyzlyk däl, dil garaşsyzlygyny hem berdi. Ene dilimiziň jemgyýetçilik hyzmaty has giňedi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ol döwleti edara etmegiň, ylym-bilimiň, çeper edebiýatyň, metbugatyň, radio-telewideniýäniň dili hökmünde täze türkmen jemgyýetiniň öňündäki beýik borçlaryny üstünlikli ýerine ýetirýär. Döwür ene dilimiziň jemgyýetçilik hyzmatyny, ulanylyş gerimini görnetin giňeltmegi talap edýär. Hormatly Prezidentimiz – Her bir döwrüň öz öňe çykarýan talaplary hem çözmeli meseleleri bolýar. XXI asyr tutuş dünýä boýunça alanyňda aňyýet we tehnologik asyrdyr, muny umumylykda ylymlar asyry diýip atlandyrmak dogry bolardy – diýip nygtaýar. Nesilbaşymyz Oguz hanyň: «Çagaňa dili manysy bilen öwret!» diýen sargydynda-da diliň aňyýeti ösdürmekdäki hyzmatyna aýratyn ähmiýet berilýär. Aňyýeti ösdürmekde-de, döwrebap bilim alyp, ösen tehnologiýa erk etmekde hem ene dilimiziň ähmiýeti uludyr.
Şemşat Çaryýewa,
TKA-nyň Daşoguz welaýat birleşmesiniň pudaklar boýunça utgaşdyryjysy.


text:
“Fiat Chrysler” bilen PSA toparynyň birleşmegi netijesinde emele gelen “Stellantis” hyzmatdaşlygy elektrik awtoulag programma üpjünçiligi we ösüşi üçin 36 million dollar sarp etmegi meýilleşdirýär. Hyzmatdaşlygyň çäklerinde 2030-njy ýyla çenli Ýewropadaky we Demirgazyk Amerikadaky 5 zawodda 260 gigawat sagatlyk önümçilik kuwwatynyň gazanylmagy göz öňünde tutulýar. “Stellantis” elektroulag we batareýa zawodlaryna maýa goýmakda “Volkswagen AG”, “General Motors” we “Ford Motor” ýaly bäsdeşlerine barha golaýlaşýar.
“Stellantis” gibrid we ähli elektrikli ulaglaryň Ýewropadaky satuwlarynyň 70 göteriminden gowragyny we 2030-njy ýyla çenli ABŞ-daky satuwlarynyň 40 göterimini emele getirmegi maksat edinýär. Kompaniýa şu ýylyň birinji ýarymynda ýüze çykan çip üpjünçiliginiň ýetmezçilik edýändigi sebäpli bahasyny ýokarlandyrdy. Netijesi ýokary derejede girdeji gazandy.


text:
Tanysynyń atynan 1 mln teńge nesıe alǵan semeılik ustaldy
SEMEI. QazAqparat – Semeı qalasynda tanysynyń atyna 1 mln teńge alǵan er adam ustaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
ShQO polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, polıtsııaǵa qońyraý shalǵan azamat óz atyna tanysynyń nesıe rásimdegenin aıtyp shaǵymdandy.
Belgili bolǵandaı, jábirlenýshiniń jeke qujattaryn paıdalanǵan 24 jastaǵy er adam bankterdiń birinen 1 mln teńge mólsherinde nesıe alǵan.
«Jedel-izdestirý sharalaryn júrgizgen tártip saqshylary buryn sottalmaǵan, jumyssyz jergilikti turǵyndy ustady. Atalǵan fakti boıynsha oǵan QR QK-niń 190-baby 1-bóligine sáıkes sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy», - delingen habarlamada.
Vedomstvo ókilderiniń dereginshe, polıtsııa qyzmetkerlerimen júrgizilip jatqan alaıaqtyq faktileriniń aldyn alý sharalaryna qaramastan, jurt arasynda áli kúnge deıin beıtanys adamdarǵa senip, ańǵaldyq tanytyp jatqandar az emes.
Sondyqtan áleýmettik jeliler men messendjerler arqyly jeke basty kýálandyratyn qujattardy eshkimge jibermeý qajet.


text:
ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasy mümkin bolan üpjün edijileri Umumy gurallar (PDF 150KB) söwda tekliplerini bermeklige çagyrýar. Ilçihana iň bir amatly bahadan, makul görülen söwda teklibini berjek jogapkärli kompaniýa bilen Şertnama/Sargyt baglaşmakçy. Şertnama/Sargyt ara alyp maslahatlaşmasyz ýagdaýda ilkinji teklip edilen baha esaslanar, ýöne zerur bolan ýagdaýynda, bäsdeşligiň çäklerinde, kompaniýalar bilen baha meselesini ara alyp maslahatlaşmaklyk mümkindir.
Üpjün edijiler özleriniň tekliplerini, olaryň tehniki beýanlary bilen birlikde 2021-nji ýylyň 23-nji aprline ýerli wagt bilen sagat 17:00-a çenli AshgabatPROCUREMENT@state.gov salgyly elektron poçtasyna ugratmalydyr. Görkezilen seneden we wagtdan soň iberilen teklipler kabul edilmeýär.


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni mynasybetli sanly ulgam arkaly geçirilýän “Lukmançylyk diplomatiýasy — sagdyn dünýäniň binýady” atly alym-lukmanlaryň halkara maslahatyna gatnaşmak üçin Aşgabada gelen BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň direktory Hans Klýugeni kabul etdi.
Iri halkara guramanyň ýokary wezipeli wekili döwlet Baştutanymyzy ýurdumyz üçin şanly sene — ýakynda bellenilen Garaşsyzlygyň 30 ýyllygy hem-de türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça 2021-nji ýylyň “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýlip yglan edilmegi bilen gutlady.
Döwlet Baştutanymyz myhmany mähirli mübärekläp, şu saparyň Türkmenistanyň we milli saglygy goraýyş ulgamyny toplumlaýyn ösdürmek hem-de kämilleşdirmek boýunça giň gerimli özgertmeler maksatnamalarynyň yzygiderli durmuşa geçirilmegine uly goşant goşan iri halkara guramanyň — Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň arasynda hyzmatdaşlygy berkitmegiň möhüm tapgyry boljakdygyna ynam bildirdi.
Biziň alyp barýan döwlet syýasatymyzda adamlaryň saglygyny goramak, howpsuzlygyny üpjün etmek esasy maksat bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
“Saglyk” Döwlet maksatnamasyna laýyklykda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamy döwrüň talaplaryna kybap getirilýär. Dürli ýokanç keselleriň öňüni almak, olary ýüze çykarmak we bejermek boýunça işler kämilleşdirilýär.
Türkmenistan beýleki ýurtlar bilen hemişe tejribe alyşýar, Birleşen Milletler Guramasy we onuň ýöriteleşdirilen düzümleri hem-de Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen ysnyşykly ýakyn hyzmatdaşlyk edýär, saglygy goraýyş meseleleri boýunça geçirilýän ähli halkara çärelere gatnaşýar.
Ýurdumyzyň ähli künjeklerinde öňdebaryjy innowasion tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan täze häzirki zaman halkara derejeli saglyk öýleri, ýöriteleşdirilen hassahanalar, derman serişdelerini öndürýän kärhanalar gurulýar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, mundan başga-da, bu ugurda alnyp barylýan halkara hyzmatdaşlygy giňeltmek we pugtalandyrmak üçin zerur şertler döredilýär. Bu ugurda abraýly halkara guramalar, ilkinji nobatda bolsa Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy biziň ygtybarly we uzak möhletleýin hyzmatdaşlarymyz bolup durýar. Olar bilen Türkmenistan möhüm taslamalary bilelikde amala aşyrýar.
Häzirki wagtda, bütin adamzadyň täze, ählumumy howp bolan koronawirus ýokanjynyň pandemiýasyna garşy göreş alyp barýan döwründe, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň çäklerinde hereketleri utgaşdyrmak ähli döwletler üçin örän möhümdir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Hökümetiniň koronawirusyň ýüze çykmagynyň ilkinji günlerinden başlap, onuň garşysyna göreşmek boýunça maksada gönükdirilen anyk çäreleri görüp başlandygyny nygtady.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň ýurdumyz boýunça edarasynyň işjeň gatnaşmagynda Türkmenistanda döwlet derejesinde ýiti ýokanç keseline garşy göreşmäge hem-de netijeli çäreleri görmäge taýýarlygy üpjün etmegiň meýilnamasy işlenip taýýarlanyldy we tassyklanyldy.
Keseliň ählumumy häsiýetini we onuň dünýä döwletleriniň ählisine ýetirýän ýaramaz täsirini nazara almak bilen, ýurdumyzda Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary topar döredildi. Onuň mejlisleriniň barşynda möhüm çözgütler kabul edildi. Ýiti ýokanç keseliniň wiruslarynyň öňüni almak boýunça toplumlaýyn çäreleri geçirmek göz öňünde tutuldy.
Bu ýokanç keseliň ýurdumyzyň çäklerine aralaşmagyna we ýaýramagyna ýol bermezlik maksady bilen, üçhalkalaýyn öňüni alyş ulgamy döredildi.
Raýatlaryň daşary ýurtlara gitmegi we daşary ýurtly raýatlaryň ýurdumyza gelmegi, şeýle hem halkara howa ugurlary boýunça uçuşlar wagtlaýyn togtadyldy. Türkmenistanyň döwlet serhedinde ýurdumyza ýükleri getirmek we üstaşyr geçirmek üçin 9 sany gözegçilik geçiriş nokatlary açyldy. Ýurdumyzyň demir ýollarynyň ugurlary boýunça welaýat we etrap gözegçilik nokatlary döredildi. Bu ýerlerde öňüni alyş işleri güýçlendirildi.
Raýatlar üçin lukmançylyk gözegçiliginiň iki tapgyrdan ybarat ulgamy ýola goýuldy. Bu işler häzirki wagtda hem dowam edýär.
Birinji tapgyrda daşary ýurtlardan gelýän raýatlardan barlaghana nusgalary alynýar. Şundan soňra olar Garabogaz, Türkmenbaşy we Türkmenabat şäherlerinde döredilen karantin zolaklarynda gözegçilik astynda saklanylýar.
Ikinji tapgyrda, hassahanalardan çykarylan raýatlar öz öýlerinde ýaşaýan ýerleri boýunça 14 günüň dowamynda maşgala lukmanynyň gözegçiliginde saklanylýar.
Aýratyn howply keseliň öňüni almak boýunça çäreleri güýçlendirmegiň çäklerinde, ähli lukmançylyk edaralary zerur lukmançylyk enjamlary, gorag serişdeleri, test-ulgamlar, zyýansyzlandyryş serişdeleri bilen doly üpjün edildi.
Döwlet serhedindäki ähli gözegçilik-geçiriş nokatlarynda serhet, gümrük, saglygy goraýyş, oba hojalyk gulluklarynyň işgärlerinden we hünärmenlerinden düzülen toparlaryň gije-gündiziň dowamynda nobatçylyk etmegi ýola goýuldy.
Ähli edaralarda dezinfeksiýa, zyýansyzlandyryş işlerini üpjün etmek boýunça toplumlaýyn çäreler ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilýär.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ýurdumyza getirilýän hem-de peýdalanylýan azyk önümleriniň hilini we howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça güýçlendirilen gözegçilik tertibi girizildi. Aşgabat şäherinde hem-de welaýatlarda ýerleşýän suw howdanlarynyň we suw desgalarynyň goragyny üpjün etmek boýunça gözegçilik güýçlendirildi. Şeýle hem suw çeşmelerinden suwuň nusgalary alynýar. Barlaghana-gözegçilik işleri yzygiderli geçirilýär.
Ähli edaralarda we kärhanalarda, bilim edaralarynda, jemgyýetçilik ýerlerinde, söwda nokatlarynda hem-de bazarlarda, ulaglaryň ähli görnüşlerinde, serhetýaka zolaklarynda we ilatly ýerlerde öňüni alyş zyýansyzlandyryş-dezinfeksiýa işleri güýçlendirilen tertipde alnyp barylýar.
Bu babatda biz gerek bolanda ýiti ýokanç keseliň ýüze çykmalaryna meňzeş ýagdaýly şahslary saklamak üçin täze karantin merkezlerini gurup, aýry-aýry lukmançylyk edaralarynyň ugruny üýtgedip başladyk. Ýokarda görkezilen meýilnamanyň esasynda, zerur derman serişdeleri we degişli lukmançylyk enjamlary satyn alynýar.
Şunuň bilen birlikde, biziň ýurdumyzda ilatymyzyň arasynda waksinalaryň “Sputnik V” ýaly dürli görnüşleri bilen ählumumy sanjym işleri amala aşyrylýar. Şeýle hem, adamlaryň goraglylyk derejesini ýokarlandyrmak boýunça netijeli çäreler görülýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, öz wagtynda görlen çäreleriň netijesinde, ýiti ýokanç keseliň wiruslarynyň ýurdumyza aralaşmagyna we ýaýramagyna ýol berilmedi.
Şeýle hem öz görýän çäreleri arkaly dünýä jemgyýetçiliginiň alyp barýan işlerine goşulyşyp, Türkmenistan koronawirusa garşy göreşmekde halkara tagallalary birleşdirmäge gönükdirilen birnäçe möhüm başlangyçlar bilen çykyş etdi.
Döwlet Baştutanymyz türkmen tarapynyň şol başlangyçlaryny ýatladyp, olaryň hatarynda, hususan-da, ýokançlaryň tebigatyny we häsiýetini öwrenmek üçin Genom lukmançylygyny ösdürmek boýunça bilelikde hyzmatdaşlyk; sebitde lukmançylyk diplomatiýasyny ösdürmek boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmek; Wirusologiýa, bakteriologiýa we epidemiologiýa boýunça Merkezi Aziýa ýurtlary üçin sebit merkezini döretmek; ýokanç däl keselleriň öňüni almak we olara garşy göreşmek boýunça Türkmenistanyň oňyn tejribesini dünýä lukmançylyk tejribesine ornaşdyrmak; saglygy goraýşyň ilkinji basgançagynyň işini kämilleşdirmek boýunça bilelikde hyzmatdaşlyk etmek; Türkmenistany “Temmäkiden azat ýurt” diýip yglan etmek boýunça Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň usulyýetini işläp taýýarlamak wezipelerini görkezdi.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebiti boýunça býurosynyň ýardam etmeginde “Lukmançylyk diplomatiýasy — sagdyn dünýäniň binýady” atly şu günki alym-lukmanlaryň halkara maslahatynyň üstünlikli geçirilmegi bu ugurda gowy öňegidişlik bolar.
Duşuşygyň çäklerinde milli Liderimiz BSGG-niň ýokary wezipeli wekiline giň gerimli milli taslamalary we maksatnamalary, şol sanda howply ýokançly keselleriň öňüni almak we aradan aýyrmak boýunça maksatnamalary durmuşa geçirmäge gurama tarapyndan berilýän goldaw üçin aýratyn minnetdarlyk bildirdi.
BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň direktory Hans Klýuge ýurdumyzyň ilatyň saglygyny goraýyş ulgamynda gazanan üstünliklerine ýokary baha berip, bularyň ählisiniň hormatly Prezidentiň amala aşyrýan, halk, onuň bagtyýar, sagdyn we abadan durmuşy barada hemmetaraplaýyn alada etmäge gönükdirilen döwlet syýasatynyň durmuş ugurlydygyna şaýatlyk edýändigini nygtady. Şol üstünlikler bolsa adamyň ömrüniň dowamlylygynyň uzalmagynda, keselleriň azalmagynda öz beýanyny tapdy.
Milli Liderimiziň baştutanlygynda işlenip taýýarlanylan “Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde, milli saglygy goraýyş ulgamynyň özgerdilmegi netijesinde, türkmenistanlylar ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlarynyň köp görnüşlerinden elýeterli peýdalanýarlar. Şol hyzmatlar bolsa paýtagtymyzda hem-de welaýatlarda gurlan döwrebap hassahanalar we bejeriş-anyklaýyş merkezleri tarapyndan hödürlenilýär.
Bularyň ählisi sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek, saglyk üçin zyýanly endiklere, hususan-da, çilimkeşlige garşy işjeň göreşmek, köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini hem-de ýokary netijeli sporty ösdürmek bilen bilelikde, beden we ruhy taýdan sagdyn nesli terbiýelemäge ýardam edýär.
Ýeri gelende aýtsak, 2014-nji ýylda Türkmenistanyň temmäkiniň ulanylmagyny kadalaşdyrmak hem-de temmäkiden azat zolagy döretmek boýunça ägirt uly işleri alyp barmakda gazanan uly üstünlikleri nazara alnyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa BSGG-niň ýörite sylagy — çilimkeşlige garşy göreşe ägirt uly goşandy üçin ýadygärlik medaly hem-de minnetdarlyk şahadatnamasy gowşuryldy.
Şeýle hem Türkmenistana ýokanç däl keselleriň öňüni almaga goşan ajaýyp goşandy üçin BSGG-niň güwanamasy gowşuryldy. Ýurdumyzyň tejribesi sebitiň ähli ýurtlary tarapyndan giňden öwrenmek üçin maslahat berildi.
Milli Liderimiziň beýleki möhüm başlangyçlary, hususan-da, her ýyl 3-nji iýunda Bütindünýä welosiped gününi bellemek baradaky başlangyjy hem ilatyň saglygynyň berkidilmegine ýardam edýär. Bu başlangyç BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy bilen berkidildi.
BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa köpugurly hyzmatdaşlyga netijeli çemeleşýändigi hem-de täze görnüşli koronawirus ýokanjynyň ýaýramagyna garşy göreşmek boýunça umumy tagallalar üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Biziň ýurdumyzyň bu howply ýokanç kesele garşy göreşmekde öňdäki orunlaryň birini eýeleýändigini kanagatlanma bilen belledi.
Häzirki güne çenli ilatyň eýýäm 70 göterimden gowragyna sanjym edildi. Ýokary wezipeli myhman bu ýokary görkezijiler bilen gutlap, beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende, Türkmenistanyň has öňde barýandygyny hem-de onuň amala aşyrýan toplumlaýyn çäreleriniň tutuş dünýäde ýokary baha mynasyp bolýandygyny nygtady.
Dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk däplerine berk eýerýän türkmen halkyna goňşy ýurtlara, şol sanda Owganystana uly goldaw berýändigi üçin hem hoşallyk bildirildi. Owganystana ynsanperwerlik kömegi yzygiderli berilýär, şol sanda derman serişdeleri hem-de lukmançylyk enjamlary ugradylýar.
Türkmenistanyň ýurdumyzyň çägine COVID-19 keseliniň getirilmeginiň öňüni almak üçin uly tagallalary edýändigi aýratyn nygtaldy. Myhman goňşy ýurduň serhedindäki gözegçilik-geçiriş nokadynda işleriň ýokary derejede guralandygyny öz gözleri bilen görendigini aýtdy. Munuň özi öňüni alyş çäreleriniň netijeli häsiýete eýedigini görkezýär.
Türkmenistan bu pandemiýanyň öňüni almak, şol sanda belli bir aralygy saklamak, lukmançylyk agyz-burun örtüklerini dakynmak, beýleki şahsy goranyş serişdelerini ulanmak babatda netijeli çäreleri gördi. Şunuň bilen baglylykda, BSGG-niň bu işi makullaýandygy hem-de geljekde hem Türkmenistana degişli goldawy berjekdigi nygtaldy.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy Türkmenistanyň ylmy diplomatiýanyň gurallaryny ilerletmek baradaky başlangyçlaryny, hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisinde BSGG-niň koronawirus genomyny öwrenmek boýunça Ýörite maksatnamasyny, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň pnewmaniýa garşy göreşmek boýunça köpugurly guralyny işläp taýýarlamak, BSGG-niň ýiti ýokanç keselleri bejermek we öňüni almak boýunça Usulyýet merkezini hem-de Epidemiologiýa, wirusologiýa we bakteriologiýa boýunça Merkezi Aziýa sebit merkezini döretmek baradaky tekliplerini doly goldaýar.
Mälim bolşy ýaly, koronawirusyň täze görnüşleriniň döremeginiň sebäplerini ýüze çykarmaga ýardam etjek koronawirus genomyny öwrenmek boýunça Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamak baradaky pikir hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň BSGG-niň Baş direktory Tedros Gebreisus hem-de BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň direktory Hans Klýuge bilen geçiren üçtaraplaýyn wideoduşuşygynyň barşynda beýan edildi.
Myhman milli saglygy goraýyş ulgamyny kämilleşdirmekde türkmen tarapyna mundan beýläk-de goldaw bermäge taýýardygyny aýdyp, okuw maslahatlaryny geçirmek, Türkmenistana dürli ugurly hünärmenleri ibermek tejribesini dikeltmegi, “Hyzmatdaşlygyň “Ýol kartasynyň” çäklerinde täze geljegi uly ugurlarda, hususan-da, zenanlaryň saglygyny goramak babatda, sanly ulgamy ösdürmekde özara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagy teklip etdi.
Hans Klýuge ýurdumyzyň ählumumy we sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmekde eýeleýän işjeň ornuny belläp, BSGG-niň ýola goýlan netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga uly gyzyklanma bildirýändigini nygtady. Aşgabatda geçirilýän halkara forumlar munuň üçin täze mümkinçilikleri açar.
Milli Liderimiz BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň goldaw bermeginde Aşgabatda geçirilýän “Lukmançylyk diplomatiýasy — sagdyn dünýäniň binýady” atly alym-lukmanlaryň halkara maslahatyna gatnaşýandygy üçin myhmana minnetdarlyk bildirip, şu forumyň köpýyllyk üstünlikli hyzmatdaşlykda täze tapgyryň başlanmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we BSGG-niň Ýewropa sebit edarasynyň direktory Hans Klýuge birek-birege hoşniýetli arzuwlary beýan edip, Türkmenistan bilen BSGG-niň arasynda ýola goýlan netijeli gatnaşyklaryň hemmetaraplaýyn ösdüriljekdigine we giňeldiljekdigine ynam bildirdiler. Şol gatnaşyklar bolsa ählumumy maksatlara hem-de häzirki döwrüň wezipelerine doly laýyk gelýär.


text:
Lufthansa kompaniýasy Ýewropadaky iň uly ýolagçy-howa kompaniýasy hasaplanylýar.
Dört gün dowam etjek bu iş taşlaýyşlygyň dowamynda jemi 3 müň 200 töweregi uçaryň uçuşynyň ýatyrylmagyna garaşylýar.
Lufthansa kompaniýasynyň pilotlary daşary ýurtly arzan işçi güýjüniň işe çekilmegi netijesinde, özlerine işlerinden boşadylmak hem-de aýlyk haklarynyň azaldylmak howpunyň abanýandygyny aýdyp, bu ýagdaýa alada bildirýärler.
Lufthansa kompaniýasynyň resmileri bu iş taşlaýyşlygyň netijesinde bu kompaniýanyň 100 million ýewro töweregi ýitgi çekmeginiň mümkindigini aýdýarlar. Şu gün bu iş taşlaýyşlygyň öňüni almak üçin kompaniýanyň ýolbaşçylary suda ýüz tutdular.