text:
Indoneziýaly civil servant sikiş part07:04 360 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Garaja gyzlaň söýgülisi creams ýaş goluboý08:00 109 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Pakistanly kamera show06:07 147 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly student scandal03:29 107 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uklamak söýgülim gets fucked21:03 75 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Barebacked ýaş goluboý sprayed08:00 26 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Iran-nokia01:11 18 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Muslim malay girfriend fucked many ways video 315:50 33 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Squirting indoneziýaly aýaly05:10 45 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli doktor sikiş sami7a video 41:00:11 40 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly ýaşlar fuck on the ýerde16:15 60 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Uzyn ýaşlar realtor pleasing her künti client with...06:20 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Künti indoneziýaly betje eje gets her öl amjagaz f...03:30 35 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Malaziýaly hijab bj07:33 8 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uklamak without any içki geýim01:20 17 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uklamak amjagaz06:55 31 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli ýerde fuck24:57 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli sikiş party-asw63805:15 19 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli gutaran künti house10:27 25 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Owadanja aziýaly droçit etmek and menstruating on ...04:03 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli çişik porn-asw55708:57 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Künti indoneziýaly söýgülim giving head10:52 70 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Anak sma cantik dan mulus indonesia03:29 30 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
The awtobus was so gyzykly - ýapon awtobus 224:10 33 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Ýaş goluboý arse eating 3 adam07:40 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indiýaly girls siýmek in hajathana04:39 72 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Ýaşy ýeten eje and her oglan in the kitchen!58514:35 22 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uly emjekli indoneziýaly betje eje02:51 31 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly hijab blow job07:17 62 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly alkaş her syrylan amjagaz göwne degme...12:08 51 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli farmer sikiş söýgülim 02-asw17411:01 6 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Young arab gutaran künti from iraq-asw54401:44 36 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli sikiş scandal at doctor-asw74407:32 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Humungous arab woman fucked hard-asw99207:58 50 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Ellemek in awtobus owadan aýaklar07:03 8 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli hijab gutaran jelep03:44 14 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Künti indoneziýaly iki adam16:50 31 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Görmek gyzykly eje and daughter sikiş 212101:33:23 5 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Arab Wife Sucking Her Husband's Cock06:22 28 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Müsürli marwa fucked from behind-asw75902:07 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Skandal seks bocor indonesia09:19 38 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Mao miyazaki in -pigtailed ýapon mekdep gyzy gets ...52:28 14 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Çişik old man fucks small aziýaly ýaşlar gf!04:12 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Abbey brooks accompanies her stepdaughter to a job...08:00 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uly emjekli ýapon mekdep gyzy saçly amjagaz rubbed08:00 12 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uly emjekli arab aýaly fucked doggy style01:52 9 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Ýapon mekdep gyzy gets fucked by her massager47:36 6 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Jilbab sikiş from malaysia-as73902:20 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly gyz sucks and licks sik and göt05:02 8 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Malay homw made new 201215:41 9 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Malaziýaly gyz show süýji emjekler01:15 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Ýapon mekdep gyzy fucked by business man08:00 14 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly helper fucked by an arab05:31 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Hajib indoneziýaly droçit etmek05:30 9 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Faye and her girly neighbour licking06:45 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Gyzykly indoneziýaly girls03:48 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
New scandal from indonesia23:43 13 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Muscular ýaş goluboý pounded in asshole06:30 10 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly sikiş scandal03:26 9 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Malaysian-hotblogspotcom gang bang budak utara tam01:34 6 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Hor taýlandly jerk enjoyed to bang his küntiräk sm...05:26 20 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly gyz playing with oýnawaç15:39 12 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Müsürli sikiş tape-asw54409:29 7 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly iki adam having fun before making lov...06:23 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
21 years old indoneziýaly gyz fucked on top with n...00:59 8 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Step eje blackmailed into sikiş son - asianporndad...10:15 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Hairly indoneziýaly gyz01:05 7 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Hor indoneziýaly ýaşlar11:05 6 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly baby sitter09:49 13 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Super mylaýym indoneziýaly gyz fucked so hard04:30 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly ýaşlar misses sikiş09:18 16 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Menstruating gutaran jelep amalia playing with oýn...19:42 19 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
My indoneziýaly söýgülim15:25 8 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Happy indoneziýaly gyz becomes künti03:25 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly sikiş scandal07:51 11 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Uly emjekli indoneziýaly eskort from jakarta02:28 7 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly ýaşlar fucked02:06 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Turist with indoneziýaly call gyz16:12 5 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Real taýlandly bed sikiş jennifer lee07:09 13 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Miss indoneziýaly 2003 scandal01:38 26 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly beauty and hytaý man erotically sikiş04:59 15 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Gyzykly indoneziýaly iki adam sikiş video01:32 13 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Künti indoneziýaly ýaşlar wants more03:23 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Betiň beti indoneziýaly emjekler09:38 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly gyz göt fucked for the first time04:03 5 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indonesia kristin saputri01:32 6 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly fuck20:16 8 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Indoneziýaly agzyna bermek başlangyç03:40 7 görülen sany 11 aý mundan öň PornXS
Mylaýym seksual künti indoneziýaly model15:26 6 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS
Sikiş indoneziýaly jatty18:11 23 görülen sany 5 aý mundan öň PornXS


c: text/html

text:
«SPORTDA-DA, HARBY GULLUKDA-DA MAKSAT — WATANYŇ ŞANYNA ŞAN GOŞMAK»
«Wahyt Orazsähedow Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi goşun sport klubyna harby gulluga gelipdir» diýen habary eşiden dessimize Russiýa, Ukraina, Türkiýe, Moldowa ýaly döwletleriň futbol çempionatlarynda çykyş edip, Türkmenistanyň olimpiýa ýygyndysynyň düzüminde hem iňňän gowy oýun görkezen 23 ýaşly futbolçy bilen duşuşmaga, onuň bilen harby gulluk hem-de futbol bilen bagly iki agyz söhbet etmäge gitdik. Ýöne futbolyň janköýeri bolsaň, futbolçy bilen gürrüňiň iki agzyň çygryna sygmaz eken. Biz Wahyt bilen bir sagat dagy gürrüňleşip oturypdyrys. Şol söhbetdeşligi, mümkin boldugyndan, şu ýazgylarymyza hem siňdirmäge çalyşdyk.
Söhbetdeşlige geçmezden ozal, ýaş futbolçy bilen has ýakyndan tanyş bolalyň! Has takygy, onuň terjimehalyny gysgaça yzarlalyň! Çünki biziň söhbetdeşligimiz hem onuň futbol bilen bagly ýyllary hakynda boldy.
Türkmenistanyň futbol boýunça milli ýygyndysynyň hüjümçisi Wahyt Orazsähedow 1992-nji ýylyň 26-njy ýanwarynda Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynyň Babaarap obasynda doguldy. Futbola 2005-nji ýylda Abadan etrabyndaky bir toparyň çagalar düzüminde başlan Wahyt paýtagtymyzyň şol wagtky «Köpetdag», «Nisa» toparlarynyň kiçi ýaşlylar düzümlerinde dowam etdirýär. Basym hem ony ukrainaly futbol hünärmenleri synaga çagyrýar. Synagdan üstünlikli geçen Wahyt 2005-nji ýyldan 2007-nji ýyla çenli Ukrainanyň DÝSŞ — 15 futbol toparynyň köýnekçesini geýýär. 2008 — 2012-nji ýyllarda bolsa ol Russiýa Federasiýasynyň «Rubin» futbol toparynyň ikinji düzüminde çykyş edýär. Futbolçy «Rubinden» başga-da dürli ýyllarda Russiýanyň «Nefthimik», Moldowanyň «Daçiýa», Türkiýäniň «Osmanlyspor» we Russiýanyň «Rostow» toparlarynda çykyş etdi.
— Wahyt, ilki bilen sizi Watan öňündäki mukaddes harby gullugyňyza gelmegiňiz bilen gutlaýarys.
— Sag boluň!
— Tüweleme, siziň maşgalaňyzda kakaňyzyň göreldesi bilen ykbalyny sporta baglanlaryňyz kän. Kakaňyz Sähetmyrat Orazsähedow belli pälwan, agalaryňyzyň biri bolsa «Köpetdag» toparynda futbol oýnapdyr. Seniň sporta gelmegiňe şolaryň täsiri bolan gerek.
— Gürrüňsiz. Ýöne men sport bilen meşgullanmagy futboldan däl-de, karateden başlapdym. Uly doganlarymyň yzyna düşüp, iki-üç aý karate sportuna gatnadymam-da, soň özümden karateçi çykmajagyna düşünip, goýbolsun etdim.
— Näme üçin?
— Sebäbi — futbol özüne çekdi. Şonuň üçin hem alty ýaşymda agalarym meni Abadan etrabyndaky bir futbol toparynyň çagalar düzümine ýazdyrdylar. Ine, şol toparda-da meniň futbol bilen bagly ýyllarym başlady. Onsoňam, ilkinji çykyş eden toparymy hemişe ýakym bilen ýatlaýaryn. Hut şol toparyň düzüminde Aşgabat şäherinde geçirilen bir ýaryşda «Iň netijeli oýunçy» diýen ada mynasyp bolupdym.
— Hakykatdan-da, şeýle ýaryşlardaky üstünlikler futbolçynyň has uly toparlarda çykyş etmegine sebäp bolýar. Hut şeýle ýagdaý sizde-de bolupdyr.
— Dogry, şol ýaryşdan soň meni paýtagtymyzdaky sport mekdebiniň düzümine çagyrdylar. Şol sanda şol wagtky «Nisa», «Köpetdag» ýaly toparlaryň hem türgenleşiklerine gatnaşdym.
— Siziň daşary ýurt futboly bilen bagly ýyllaryňyz gözbaşyny 2006-njy ýyldan, Ukrainanyň DÝSŞ-15 toparyndan alyp gaýdýar. Futboly daşary ýurtda dowam etmegiňize sebäp bolan ýagdaý näme?
— Entek bary-ýogy 14 ýaşly ýetginjekkäň daşary ýurtly hünärmenleriň nazaryna ilmek kyn. Ýöne ukrain futbolynda hünärmen bolup işleýän bir tanşymyz bir gün maňa-da çakylyk iberipdir. Synagy tälimçileriň isleglerine görä tabşyrandyryn-da, meni derhal DÝSŞ-15 toparyna kabul etdiler. Şeýdibem men daşary ýurtda futbol oýnap başladym.
— Ukrainada futbol oýnan ýyllaryňyz barada nämeleri aýdyp bilersiňiz?
— Tejribeli tälimçilerimiz we agzybir toparymyz bardy. Bu toparda çykyş eden bir möwsümimiň dowamynda köp zat öwrendim. Topardaşlarym bilen çalt düşünişdim, bu bolsa maňa hüjümçi hökmünde her duşuşykda diýen ýaly tapawutlanmaga kömek etdi.
— Ine, hut şol ýerdäki oýnuňyz hem şol wagt Russiýanyň «Rubin» toparyna tälim berýän türkmen hünärmeni Gurban Berdiýewiň gözüne ilipdir. Şeýle dälmi?
— Şeýle bolmaly. Maňa 2007-nji ýylyň güýzünde «Rubinden» teklip geldi. Noýabr aýynda toparyň ikinji düzümine goşuldym we 2008-nji ýylda duşuşyklara doly gatnaşyp başladym. Indi görüp otursam, şol wagt Russiýa Federasiýasynyň Premýer liganyň ikinji düzümlerinde ýaşy iň kiçi futbolçylaryň biri men ekenim. Şol wagt 16 ýaşym bardy.
— Ýalňyşmasak, Russiýada toparlaryň ikinji düzümleriniň arasynda hem ýaryş dowam edýän bolmaly.
— Hawa, esasy düzüm haýsy topar bilen duşuşýan bolsa, şondan bir gün öň toparlaryň ikinji düzümleriniň arasynda duşuşyk geçirilýär. Mahlasy, ikinji düzüm toparlaryň hem Premýer liga bilen ugurdaş gidýän öz çempionaty bar. Möwsüm tamamlanansoň, olaryň arasynda hem ýeňijiler yglan edilýär. Şol ýyllarda (2008 — 2012-nji ýyllar) «Rubiniň» esasy düzümi Russiýanyň çempionatynda şowly çykyş etdi. Şonuň bilen birlikde ikinji düzümiň hem üstünlikli oýunlary görkezendigini bellemek gerek. Maňa bu ýerde çykyş eden ilkinji möwsümimde 24 duşuşykda 7 gezek tapawutlanmak başartdy.
— Aslynda tejribeli türkmen hünärmeni Gurban Berdiýew «Rubiniň» baş tälimçisi bolan ýyllarynda türkmenistanly zehinli futbolçylaryň birnäçesiniň öz ukyp-başarnyklaryny halkara derejesinde açyp görkezmäge mümkinçilik döretdi. Şolaryň birisem siz. Sizden başga-da şu wagt paýtagtymyzyň «Altyn asyr» toparynda çykyş edýän Selim Nurmyradowyň ýa-da Eýranyň milli ýygyndysynyň hüjümçisi, eýranly türkmen Serdar Azmunyň hem Gurban Berdiýewden tälim alandygyny bilýäris.
— Hawa, tejribeli tälimçiniň halypalyk sapaklary biziň futbolda kämilleşmegimize iňňän gowy ýardam etdi. Selim Nurmyradow birnäçe ýyllap Kazanyň sport mekdebinde tälim aldy we futbol oýnady. Eýranly türkmen Serdar Azmun «Rubiniň» düzümine 2012-nji ýylda goşuldy. Bulardan başga-da Serdar Ýolamanow diýip Russiýada ýaşap ýören türkmen futbolçysy hem bardy. Esasy zat, biz rus hem-de dünýäniň beýleki döwletlerinden gelen topardaşlarymyz bilen düşünşip, gowy oýunlary orta goýmagy başardyk diýip düşünýärin. Ýene bir bellemeli zat bar bolsa, ol hem ýerli oýunçylaryň türkmen futbolçylarynyň ýadamany-ýaltanmany bilmeýänligine haýran galandygydyr. Eger topar günüň dowamynda bir gezek türgenleşik geçen bolsa, biziň iki gezek geçýän wagtymyz kän bolýardy.
— Internet maglumatlarynda siziň «Rubiniň» esasy düzümindäki oýunlaryňyz barada hem maglumatlar bar. Şol oýunlar barada öz diliňizden hem eşitmek has ýakymly.
— «Rubiniň» esasy düzümi bilen ilkinji oýnuma çykanymda entek 20 hem ýaşamandym. Topar bilen ilkinji gezek 2009-njy ýylyň 15-nji iýulynda Russiýanyň kubogy ugrundaky ýaryşyň 1/16 finalynda Twer şäheriniň «Wolga» toparyna garşy oýnadym. Şondan üç ýyl soňra bolsa Premýer ligadaky ilkinji duşuşygyma çykdym.
Ýöne topar türgenleşik ýygynlarynda geçirilýän ýoldaşlyk duşuşyklarynda meýdana has köp çykýardym. Bir gezek Ispaniýada türgenleşikdekäk, «Marbela Kamp» atly çaklaňja ýaryş geçirildi. Oňa şol türgenleşikdäki toparlar gatnaşdy. Ispaniýadan, Gruziýadan, Eýrandan we beýleki birnäçe döwletlerden gelen toparlaryň arasynda geçirilen ýaryşdan «Rubiniň» düzüminde üç oýna çykyp, iki gezek derwezä pökgi geçirmegi başardym.
— «Rubindekäňiz» «Nefthimikde» kärendede, soňra bolsa Moldawiýanyň «Daçiýa» toparynda-da futbol oýnadyňyz. Elbetde, dürli toparlary, dürli oýun taktikalaryny görmek tejribäňize-de täsir edendir-le!
— Elbetde, bu toparlaryň ikisi hem meniň üçin tejribe mekdebi boldy. Russiýanyň «Nefthimiginiň» düzüminde möwsüme şowly başlap, eýýäm awgust aýynda Belgorodyň «Salýut» toparynyň derwezesine girizmek başardypdy. Umuman, «Nefthimik» bilen 27 oýun geçirip, 3 gezek tapawutlanyp bildim.
«Daçiýada» bolsa «Rubinden» gaýdanymdan soň çykyş etdim. Gysga wagtlyk hem bolsa Moldawiýanyň futbol ligasynda çykyş eden ilkinji türkmen futbolçysy bolmak meniň üçin ýakymlydy. Topara 2014-nji ýylyň mart aýynda geldim, möwsüm tamamlanyp barýardy. Şonuň üçin topar bilen diňe bir duşuşyga çykmak mümkinçiligini aldym. «Daçiýada» diňe şol möwsümiň ahyryna çenli çykyş etdim.
— Siziň futbol oýnan toparlaryňyzyň arasynda iň şowly çykyş edeniňiz Türkiýäniň «Osmanlyspor» topary bolsa gerek. Sebäbi siz bu toparda ýarym möwsüm çykyş edendigiňize garamazdan, tas her oýunda bir gezek tapawutlanmagy başardyňyz.
— Ýalňyşmasam, 16 oýunda 12 pökgi geçiripdim öýdýärin.
— Şeýle gowy we netijeli möwsümi näme üçin ýarysynda goýbolsun etdiňiz? Şol wagt «Osmanlyspor» Türkiýäniň Birinji ligasynda çykyş edýärdi. Bu ýyl bolsa topar Super ligada çykyş etmäge hukuk gazandy. Diýjek bolýanym, şol ýerde oýnuňyzy dowam etdiren bolsaňyz, möwsümiň iň netijeli futbolçysy bolmaga-da, topar bilen şu ýyly Ýewropanyň iň gowy çempionatlarynyň biri hasaplanylýan Türkiýäniň Super ligasynda çykyş etmäge-de hukuk gazanjak ekeniňiz.
— Indi, siz aýdyň. Bir tälimçi hiç ýerde tanalmaýan, tejribesi hem o diýen öwerlikli bolmadyk oglanjygy aldy-da, ondan dürli ýurtlaryň çempionatlarynda çykyş edip biljek futbolçy taýynlady. Bir günem siz halypaňyza irde-giçde ýene bile işleşjekdigiňize söz berdiňiz we şol sözüňizde durmaly günüňiz gelip ýetdi. Siziň üçin esasy zat näme bolardy? Şowly dowam edýän möwsümmi ýa halypa berlen söz? Men Gurban Berdiýew «Rubiniň» baş tälimçiliginden boşadylanda halypa mundan soň haýsy topara baş tälimçi bellense, şol topara geçmäge söz beripdim. Görşüňiz ýaly, geçen möwsümiň ikinji ýarymynda Gurban Berdiýewe Russiýanyň çempionatynda şowsuz çykyş edýän «Rostow» toparyny (şol wagt «Rostow» ýaryş sanawynda iň soňky orundady) ligada alyp galmak ýaly belent wezipe ynanyldy. Şonuň üçin hem tälimçä şu wagt juda zerurdygyny bilýärdim we onuň ýanyna — «Rostowa» geçmek kararyna geldim. Şeýdibem, «Rostow» bilen ýarym möwsümlik şertnama baglaşdym.
— Ýogsa-da, futboluň Russiýada oýnalyşy bilen Türkiýede oýnalyşynyň arasynda nähili tapawut bar?
— Ikisem şol bir oýun, ýöne Russiýada ýapyk futbol oýnalýar. Bu diýýänim, oýunçylar biri-birine ýakyn durup, esasan, golaý aralykdan pökgini alşyp, öňe gitmäge ýykgyn edýärler. Türkiýede bolsa meýdandaky oýunçylaryň arasy biri-birinden uzakda. Bu ýerde pökgini uzak aralykdan alşyp, tiz hüjüm bilen bilen öňe gidip oýnamak ýörgünli. Şunda bolsa merkezi hüjümçiniň üstüne uly paý düşýär. Belki şu-da meniň köp tapawutlanyp bilmegime ýardam eden bolsa gerek.
— Siziň pikiriňizçe, haýsy has zerur?
— Açyk oýunda duşuşyk gyzykly gidýär we janköýerler oýundan lezzet alýar. Ýöne netije aljak bolsaň, taktikaly ýapyk oýun gerekmikä diýýärin. Ýadyňyzda bolsa, «Rubin» Gurban Berdiýewiň tälimçilik edýän ýyllarynda dünýäniň iň güýçli kluplarynyň birini — «Barselonany» ýeňipdi. Şol ýeňşiň sebäpkäri berk usul (taktika) diýip düşünýärin.
— Munça bolanyna görä, «Rostowyň» düzümindäki oýnuňyz hakynda-da iki agyz gürrüň edäýeliň!
— Şowly diýib-ä bolmaz. Sebäbi täze toparym bilen entek bir oýna hem çykmankam, türgenleşikde şikes aldym we Germaniýa bejergi üçin gitmäge mejbur boldum. Ýöne «Rostowyň» düzüminde birnäçe oýna gatnaşmaga ýetişdim.
— Ynha, indem Merkezi goşun sport klubynda harby gullugyňyzy berjaý edýärsiňiz. Niçik, harby gulluk bilen öwrenişýärsiňizmi? Harby kasam kabul edeniňize-de ýaňy bir hepde bolupdyr.
— Men örän bagtly. Birinjiden, eziz Watanymyzyň öňündäki mukaddes ogullyk borjumy berjaý edýärin. Ikinjiden, men harby gullukda-da sport bilen meşgullanmaga mümkinçilik aldym. Üçünjiden bolsa, bu ýerdäki ýoldaşlarymyň ählisi hem sportuň perzentleri. Olar bilen tanyşmak, dostlaşmak meniň üçin diýseň ýakymly. Olaryň arasynda sportuň dürli görnüşleri boýunça ýurdumyzyň çempionlary hem, halkara ýaryşlaryň ýeňijileri hem bar. Biz bir maşgalanyň ogullary ýaly agzybirlik bilen gulluk edýäris. Birimiz gazanan ýeňşimiz – hemmämiziň şatlygymyz. Birimiziň abraýymyz — ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň abraýy. Biz muňa örän gowy düşünýäris we harby gulluk ýyllarymyzda-da sportdaky üstünliklerimizi dowam etdirmek üçin elimizden gelenini edýäris. Munuň üçin klubymyzda ähli mümkinçilikler göz öňünde tutulan.
— Klubyň futbol topary Milli çempionatymyzyň Birinji ligasynda çykyş edýär. Bu ýerdäki oglanlaryň futboly barada nämeleri aýdyp biljek?
— Gaty gowy. Häzir Birinji ligada birinji aýlawyň oýunlary tamamlanyp, biraz arakesme berildi. Ýöne harby gulluga geläýen günlerimde toparyň oýunlarynyň birnäçesine tomaşa etmek nesip etdi. Oglanlar ýeňiş üçin ellerinde baryny edýärler. Topar Birinji ligadaky hiç bir topardan hem ejiz däl. Hatda toparyň düzüminde öň Ýokary ligada çykyş eden oglanlar hem bar. Hut häzirki günlerde bolsa her gün irden futbol toparymyz bilen birnäçe sagatlyk türgenleşik geçýäris. Bu özüm üçin hem peýdaly.
— Özüňiz harby gullukda futboly haýsy toparda dowam etdirmek isleýärsiňiz.
— Nesip bolsa, Ýokary liganyň üçünji aýlawyndan başlap, «Aşgabat» toparynyň düzüminde çykyş edermikäm diýýärin. Çünki toparyň hem-de milli ýygyndymyzyň baş tälimçisi Amangylyç Goçumow meniň ilkinji halypalarymyň biri. Men ondan «Nisa» bilen türgenleşik geçýärkäm tälim alypdym we edil Gurban Berdiýewe söz berşim ýaly, iru-giç Türkmenistana gaýdyp gelsem, Amangylyç aga-da toparynda çykyş etjekdigime söz beripdim. Galyberse-de toparyň tälimçiler düzümini we oýunçylarynyň aglabasyny öňden bäri gowy tanaýaryn. Oglanlar bilen agzybirlikde gowy oýunlary geçirip bileris diýip umyt edýärin. Bu dogrusynda A.Goçumow bilen hem gürleşdik. Tälimçi häzir topara hüjümçiniň zerurdygyny aýtdy. Serkerdelerim hem muňa garşy bolup durmadylar.
— Onda üstünlik arzuw edýärin! Nesip bolsa, «Aşgabadyň» düzüminde gowy oýunlaryňa şaýat bolarys diýip tama edýäris.
— Nesip bolsa.
— Şu günler türkmen futboly hakynda gürrüň açylsa, ilki bilen, Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň Dünýä we Aziýa çempionatlarynyň saýlama tapgyryndaky duşuşyklaryna hem degilýär. Biziň bilşimize görä, siz 3-nji sentýabrda Omanyň milli ýygyndysy bilen boljak duşuşygyň düzümine alnypsyňyz. Bu ýaryşda milli ýygyndymyzyň mümkinçilikleri hakyndaky pikiriňiz.
— Türkmenistanyň milli ýygyndysynda juda tejribeli futbolçylar bar. Ýygyndymyzyň ýeňiş üçin yhlasy bolsa ýokary derejede. Biz muny iýul aýynda Eýranyň ýygyndysy bilen bolan duşuşykda hem gördük. Şeýle okgunly oýnumyzy Oman bilen boljak duşuşykda hem gaýtalajakdygymyza ynanýarys. Toparçada Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň öňdäki orunlara düşmäge mümkinçiligi bar. Bir hakykat bar — nirede, haýsy toparda, haýsy döwletiň çempionatynda çykyş edýändigimize garamazdan, biz şu topragyň perzendi. Şonuň üçin hem ýurdumyzyň futbol abraýy üçin göreşmek hemmämiziň ogullyk borjumyzdyr.
— Rast aýdýarsyňyz. Nesip bolsa, futbolçylarymyzyň bizi ýene ýeňiş bilen begendirjekdigine ynanýarys. Şu ýerde siziň harby gullukdan soňky maksatlaryňyz hakda-da bilmek gyzykly.
— Ýewropa futboly bilen baglanyşykly ýolumy dowam etdirmek isleýärin. Dünýä belli çempionatlarda çykyş etmek her bir futbolçynyň arzuwy. Meniňem gidip bilen belentligime çenli gidesim, Watanymyzyň, halkymyzyň, türkmen sportunyň şanyny has-da ýokary galdyrmaga goşant goşasym gelýär.
— Maksadyňyz myrat tapsyn! Gyzykly gürrüňdeşlik üçin sag boluň! Harby gullugy abraý bilen berjaý edip, sport äleminde ýeneki üstünliklere ulaşmagyňyzy arzuw edýäris!
— Sag boluň!
Söhbetdeş bolan
Agageldi ITALMAZOW

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukrain hökümet güýçleri bilen orsparaz separatistleriň arasynda ok atyşygy durnukly bes etmäge gönükdirilen gepleşikler bäş sagatdan gowrak wagt dowam edensoň tamamlandy.
Gepleşikleriň netijesinde bu ugurda öňe gidişlikleriň bolandygy barada hiç hili alamat göze ilmeýär we gepleşikleriň nobatdaky tapgyrynyň haçan geçiriljekdigi barada maglumat berilmeýär.
Minskde geçirilen gepleşiklere Ukrainanyň, Russiýanyň, orsparaz separatistleriň hem-de Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň wekilleri gatnaşdylar.
Aprel aýyndan bäri gündogar Ukrainada bolan çaknyşyklarda 4 700-den gowrak adam heläk boldy.
Birleşen Milletler Guramasy ukrain hökümet güýçleri bilen orsparaz separatistleriň arasynda ok atyşygy bes etmek barada 5-nji sentýabrda ylalaşyga gol goýlany bäri, sebitde 1 300-den gowrak adamyň öldürilendigini habar berýär.


text:
Täjigistanyň Norak şäheriniň 13 ýaşaýjysy “Yslam döwleti” (YD) toparynyň baýdagyny köpçülikleýin ýerde asmakda aýyplanyp, tussag edildiler.
Içeri işler ministrliginiň 18-nji fewralda Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, tussag edilen 13 adam köpçüligiň içinde hökümeti agdarmak boýunça ekstremist hereketlere çagyrmakda we jenaýat toparyny gurnamakda aýyplanýarlar.
Bu adamlar 10 we 27 ýyl aralygyndaky türme tussaglygyna höküm edildiler.
Olaryň arasynda iň ýaş kiçisi 21 we iň ýaşulusy 74 ýaşynda.
Sud edilenler awgust aýynda YD toparynyň baýdagyna meňzeş gara baýdagy Norak şäherinde asmagyndan soň tussag edilipdi.
Şuňa meňzeş baýdaklaryň ýene biri Täjigistanyň günorta-günbatar Şahrtuz etrabynda ýedi adam tarapyndan awgust aýynda asylypdy. Olar dekabr aýynda sud edilip, 7 we 27 ýyl aralygynda türme tussaglygyna höküm edildiler.
Täjik resmileri 500 çemesi täjigistanlynyň Siriýada we Yrakda YD toparynyň düzüminde söweşýändigini aýdýarlar.


text:
Türkiýäniň polisiýasy oppozision partiýalar bilen ýakyn ilteşiginiň bardygyny aýdyp, ýurduň metbugat gulluklaryna ençeme reýdleri geçirdi.
14-nji dekabrda amala aşyrylan reýdlerde azyndan 24 adam tussag edildi. Olar “ýurduň özygtyýarlylygyny ele salmak üçin topar döretmekden” başlap, “gorkuzmalary we haýbatlary” amala aşyrmak, “galpçylyk” we “töhmet atmak” ýaly dürli aýyplamalar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.
Tussag edilenleriň arasynda “Zaman” neşiriniň baş redaktory we “Samanýolu” telewideniýe merkeziniň ýolbaşçysy dagylar bar. Gürrüňi gidýän telewideniýe merkeziniň başlygy bilen Birleşen Ştatlarda ýaşaýan musulman ruhanysy Fethullah Güleniň arasynda gatnaşyklar bolup, bu ruhany Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň ýiti garşydaşydyr.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogerini we Bileleşigiň giňelmek boýunça komissary Ýohannes Hahn (Johannes Hahn) tussag edilmeleriň “Ýewropanyň gymmatlyklaryna garşy gelýändigini” aýtdy.


text:
Penşenbe güni Özbegistandaky senzura garşy protest bildirip, açlyk çekýän iki žurnalistden birine Daşkendiň keselhanasy bejeriş bermekden ýüz öwürdi.
Açlyk çekýän žurnalist Saodat Omonowa düýn aşgazanyndaky agyry sebäpli tiz kömek ulagyny çagyryp, Daşkendiň keselhanasyna baranda, lukmanlar oňa bejeriş bermekden ýüz öwrüpdirler.
Lukmanlar munuň sebäbini Saodat Omonowanyň Daşkent şäherinde registrasiýa edilmändigi bilen düşündiripdirler.
Hepdäniň duşenbe güni, Özbegistanyň media işgärleriniň gününe gabatlap, žurnalistler Saodat Omonowa bilen Malohat Eşonkulowa prezident Islam Karimowyň hökümet binasynyň öňünde açlyk yglan edip, piket geçirmekçi bolanlarynda, olar milisiýa tarapyndan alnyp gidilipdi.
Birneme soňra, Daşkendiň raýon sudy olaryň her birine 1 müň 500 dollar möçberinde jerime salmak barada karar çykardy.


text:
Türkmenistanda pagta ýygymy möwsüminde şu günler Mary we Lebap welaýatlarynyň gowaça meýdanlarynda pagta ýygyp ýören kiçi ýaşly mekdep okuwçylaryny, çagalary görmek bolýar. Käbir halatlarda çagalar köpçülikleýin pagta ýygýarlar. Çagalaryň pagta ýygymyna gatnaşdyrylmagyna kim jogapkär we Türkmenistanyň kanunlarynda bu barada näme diýilýär?
Azatlyk Radiosy bu ugurdan türkmenistanly ýurist Ýewgeniý Greçuhin bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Ýewgeniý, Türkmenistanda çagalaryň pagta meýdanlarynda zähmet çekmegine kanunda nähili garalýar?
Ýewgeniý Greçuhin: Birinjiden, Türkmenistan Çagalaryň hukuklary boýunça halkara konwensiýa goşulan ýurt. Türkmenistan bu konwensiýany tassyklady. Bu konwensiýany berjaý etmeki üçin Türkmenistanda Çagalaryň hukuklary boýunça milli kanunlar kabul edildi. Bu kanunlaryň esasynda Türkmenistanda çaga zähmeti, şol sanda pagta meýdanlarynda işlemegi gadagan edilýär. Emma soňky döwürde Türkmenistanyň pagta meýdanlarynda çagalar köp göze ilýär.
1990-njy ýyllaryň aýagynda Türkmenistanda çagalar pagta ýygymyna köp çekilýärdi, soňky 10 ýyla golaý wagtda pagta önümçiliginde çaga zähmetiniň ulanylmagy bilen bagly faktlara duş gelinmeýärdi. Türkmenistanyň merhum prezidenti Saparmyrat Nyýazow çaga zähmetini gadagan etmek barada ýörite karar hem çykarypdy, munuň yz ýany Çagalaryň zähmet hukuklary barada döwlet kanuny hem kabul edilipdi. Türkmenistanyň Zähmet kodeksinde hem çaga zähmetine degişli düzgünler kesgitlenilen.
Azatlyk Radiosy: Çagalaryň köpçülikleýin pagta ýygymyna çekilmegine kim jogapkär?
Ýewgeniý Greçuhin: Muňa kim jogapkär diýlende, ilkinji nobatda şeýle ýagdaýyň ýüze çykmagyna ýerli ýolbaşçylar we mekdepleriň okuw jaýlarynyň ýolbaşçylary jogapkär. Ilkinji nobatda bu mekdep müdirlerine degişli. Şol bir wagtda-da çagalaryň pagta ýygymyna çekilmegi mekdep müdirleriniň öz isleglerine görä bolmaýar, adatça olara ýokardan etrap häkimliklerinden görkezme berilýär.
Azatlyk Radiosy: Çagalaryň öz maşgalalary bilen pagta ýygmaklary Türkmenistanda köp duş gelýän ýagdaý. Bu ýagdaý kanuna ters gelýärmi?
Ýewgeniý Greçuhin: Çagalar bilim almaly. Elbetde, çagalaryň işlemegine, özlerine haýsy-da bolsa bir zat satyn alynmak üçin pul gazanmak höwesine adamkärçilik nukdaýnazardan düşünmek mümkin. Çagalar ene-atalaryna hem kömek berýärler. Emma bu ýagdaýa kanunyň gözünden garanyňda, häzir okuw ýyly başlandy, kanikul hem ýok, şu sebäpden okuw prosesi dowam edýärkä, çagalar mekdep programmasyny özleşdirmäge borçly.


text:
Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan ýurduň parlamentini resmi taýdan umumy günä geçişlik yglan etmäge çagyrdy.
Bu çäre netijesinde ýurduň türmelerinde oturan ermeni oppozisionerleriniň azatlyga goýberilmegine garaşylýar.
Prezident edarasynyň ýaýradan beýanatynda bellenmegine görä, bu günä geçişlik ýurduň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna gabatlanyp geçiriler. Bu dabara sentýabr aýynda bellenilýär.
Ermenistanda mundan iki ýyl ozal hem günä geçişlik yglan edilipdi. Şonda ýüzlerçe tussag türmeden boşadylypdy.


text:
Geçen gije polisiýanyň we hökümete garşy proteste gatnaşýanlaryň arasynda bolan çaknyşyklardan soň dartgynly ümsümligiň emele gelendigi barada habar berilýär.
Maglumatlara görä, sişenbe güni agşam we çarşenbe güni irden polisiýa protestçileri Taksim meýdançasyndan kowmak üçin demonstrantlara garşy göz ýaşardyjy gazy, suw pürkýän gurallary we rezin oklary ulandy. Protestçiler muňa daş zyňmak, polisiýa garşy ”molotow kokteýli” diýlip atlandyrylýan partlaýjy maddalary ulanmak we feýerwerkleri partlatmak bilen jogap berdiler.
Çarşenbe güni polisiýa çekeleşikli meýdançany eýeledi. Protestçiler bolsa golaýdaky Gezi parkynda ornaşdylar.
Geçen gije bolan çakyşyklar 31-nji maýda hökümete garşy başlanan protestleriň dowamynda iň zorlukly gije diýlip atlandyryldy.
Protestçileriň arasyndaky ýaralananlaryň sany barada takyk maglumat berilmedi.
Resmi çykyşlar
Stambulyň häkimi Huseýin Awni Mutlunyň sişenbe güni aýtmagyna görä, polisiýa protestçileri kowmak boýunça geçiren operasiýalaryny dowam etdirmegi planlaşdyrýar. Stambulyň häkimi Taksim meýdançasy polisiýa tarapyndan doly eýelenýänça raýatlary ol ýere barmazlyga çagyrdy.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan öz hökümetine garşy çykyş edýän protestçilere “mundan beýläk çydamlylyk etmejegini” duýdurdy. Erdogan ýurtda dowam edýän protestleriň onuň hökümetine garşy dildüwşügiň bir bölegidigine özüniň ynanýandygyny ýene-de gaýtalady.
Protestleriň gidişi
Sişenbe güni Türkiýäniň paýtagty Ankarada hem täze protestleriň geçirilendigi habar berildi. Polisiýa ýüzlerçe müň demonstrantlary kowmak üçin olara garşy göz ýaşardyjy gazy we suw pürkýän gurallary ulanypdyr.
Stambuldaky dartgynlylyk sişenbe güni irden polisiýanyň ýüzlerçe wekilleriniň Taksim meýdançasyna eden hüjüminden soň hasam güýçlenipdi. Polisiýanyň geçiren bu operasiýasy protestçiler üçin duýdansyz hereket bolana meňzeýär. Emma günüň dowamynda protestçiler täze toparlara jemlenip, polisiýa garşylyk görkezip başlapdylar.
Häzirki protestler Rejep Taýyp Erdoganyň garşysyna onuň häkimiýet başyndaky on ýylynyň dowamynda bildirilýän iň güýçli närazylykdyr.
Protestler Taksim meýdançasynyň ýanynda ýerleşýän Gezi parkynda gurluşygyň geçirilmegine garşy çykyş eden aktiwistlere polisiýa tarapyndan gysyş görkezilenden soň başlanypdy.
Oppozision kampaniýa
Munuň yz ýany protestler has giňişleýin bir kampaniýa öwrüldi. Erdoganyň garşydaşlary bu çykyşlary ýurtda barha güýçlenýän awtoritar dolandyryşa we Konstitusiýanyň esasyndaky dünýewi ýurtda yslamyň konserwatiw gymmatlyklarynyň ornaşdyrylmagyna garşy kampaniýa diýip atlandyrýarlar.
Erdogan özüne garşy edilýän çykyşlary ret edýär we protestçileriň köpüsini huliganlar hem demokratiýanyň duşmanlary diýip atlandyrýar.
Soňky 12 günüň dowamynda çaknyşyklar zerarly dört adamyň heläk bolandygy we 5 000-e golaý adamyň ýaralanandygy barada habar berilýär.
Türkiýäniň NATO boýunça ýarany Birleşen Ştatlar dowam edýän krizis boýunça sişenbe güni täze beýannama ýaýratdy.
Ak Tam Türkiýäni “ýakyn dost” diýip atlandyrdy we Obamanyň administrasiýasynyň bu ýurtdaky ýagdaýlara “alada bilen syn edýändigini” mälim etdi. Beýnnamada Türkiýäniň hökümeti söz, graždanlaryň bileleşikleri döretmek we metbugat azatlyklaryny berjaý etmäge çagyrylýar.


text:
Tagtabit
[[Kategoriýa:Haýwanlar]]
Tagtabit (lat. Cimex lectularius) gan sorujy hojalyk mör-möjekleriniň has giňden ýaýran görnüşidir.Ol ýarymgatyganatlylar otrýadyna degişlidir. Otrýad 3 müň töweregi görnüşi öz içine alýar.
Gurluşy[üýtget | edit source]
Tagtabitiň gyzylymtyl-goňur reňkli, 3–5 mm uzynlykda, gür gyljagazlar bilen örtülen ýapbaşyk bedeni bardyr. Garamtyl sarydan başlap goýy goňur reňkli hitin örtügi bardyr. Kellesiniň öň tarapynda dokumany deşmäge hem-de gan sormaga ukyply tumşujak çykyp durandyr. Onuň ýokarky we aşaky äňleriniň sünjülýän bütewi murtjagaz ýaly görnüşi bar we olar iki sany kanaly emele getirýärler: giňi — gany kabul etmek üçin we dary — çakylan ýere tüýkülik dökmek üçin. Olar parazitizm zerarly ganatyndan mahrum bolan ganatsyz mör-möjeklerdir. Tagtabitler ýakymsyz ýörite ys ýaýradýarlar. Ganatynyň ýokdugyna garamazdan, tagtabitler ýeňil agramlarynyň we ýasy bedenleriniň kömegi bilen potologa we diwarlara dyrmaşyp, şol ýerden aşaklygyna bökmek arkaly howanyň üsti bilen hem geçmäge ukyplydyrlar.


text:
Owganystanyň günortasynda köçe ýaka bomba partlamalarynda azyndan 14 adam öldi.
Kandagar welaýatynyň metbugat wekili Ahmad Jawed Faisalyň aýtmagyna görä, Arghistan etrabynda bir ulag bomba uçrap ýarylypdyr. Haçan-da trakotoryň sürüjisi ejir çekenlere kömek üçin baranda, şol wagt ikinji köçe ýaka bomba partlapdyr.
Häzirlikçe şol iki bomba partlamasynda ölen adamlaryň anyk sany belli däl.
Hiç bir topar hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne almady.
BMG-niň maglumatyna görä, 2011-nji ýylda Owganystanda parahatçylykly ilatyň arasyndan 3,021 adam ölüpdir. BMG-niň nygtamagyna görä, şu ýyl ölenleriň sany 36% kemelse-de, bu entegem juda uly görkeziji bolmagyna galýar.


text:
Iordan ýazyjysy Nahed Hattar paýtagt Ammandaky suduň daş işiginde ýaragly adam tarapyndan atylyp öldürildi.
Hattar 25-nji senýatbrda, suduň işiginde, kellesinden atylan üç okdan öldi. Ol bu ýere hamala musulmanlary masgaralaýan diýip hasaplanylan karikaturany paýlaşandygy üçin, sud edilmäge getirilipdi.
Hüjümçi wakanyň bolan ýerinde tussag edildi diýip, Iordaniýanyň döwlet habar gullugy habar berdi.
53 ýaşyndaky hristian Hattar awgust aýynda, feýsbukda «jyhatçylary» ýaňsylaýan karikaturany ýerleşdireninden soň tussag edildi.
Bu karikaturada düşekde aýallar bilen ýatan sakgally adamyň hudaýa çakyr we hoz getirmegi buýruşy şekillendirilýär.
Hattar mezhep dartgynlyklaryna meçew bermekde we yslamy masgaralamakda aýyplanypdy.


text:
Eger-de suratdaky aýal maşgalanyň kimdigini bilmeýän bolsaňyz, oňa ilkinji gezek seredeniňizde juda bir mähirli, mylaýym bir maşgalanyň keşbi göz öňüne gelýär. Suratlarda bu zenanyň bosgunlara çaý-çörek berýän, garry eneleri gujaklaýan, çagalara ýakymly nazar bilen garaýan pursatlaryny görmek bolýar.
Emma bu gürrüňi gidýän aýalyň ady – Asma al-Assad. Onuň adamsy, ýagny Siriýanyň lideri Başar al-Assad soňky iki ýyl bäri dowam edýän graždanlyk urşunda ýurduň gana çaýkalmagyna ýolbaşçylyk edýär. Bu konfliktde häzire çenli 100 müňe golaý adam janyndan jyda düşdi, millionlarçasy hem öýlerini terk edip, Siriýadan gaçyp çykmaga mejbur boldy.
Asmanyň suratlary Instagram sosial ulgamyndaky ýaňy-ýakynda döredilen “Siriýanyň prezidenti”
hasabynda ýerleşdirildi. Şol bir wagtda Assadyň hökümetiniň ulandy diýilýän himiki hüjümi zerarly halkara jemgyýetçiliginiň ýazgarmasy barha artýar, şeýle-de ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama muňa harby gaýtawul berjekdigini söz berýär.
Şeýle mazmunly suratlary ýerleşdirmek bilen, Assadyň maşgalasy, hamala, Siriýda adatdan daşary hiç bir zadyň bolmaýandygyny görkezmek isleýän ýaly görünýär.
Günbataryň habar serişdeleri gürrüňi gidýän bu suratlary “hopukdyryjy” we “ýasama” diýip häsiýetlendirdiler.
Teswirler
Internet älemi hem bu suratlary gahar-gazap bilen garşylady. Asmanyň suratlaryna goýlan teswirleriniň aglabasy çap ederden ýa-da agzardan öte geçýär. Kommenatarileriň käbiri arapça bolsa, käbiri hem iňlisçe. Teswirleriň käbiri raýdaşlyk görkezse-de, olaryň aglabasy juda gazaply äheňde ýazylypdyr.
Britaniýada doglan Asmanyň bir çaga çorbaly tabagy uzadyp duran suratynyň aşagynda britaniýaly biri: “Men seniň soňundan bu oglanjyga paýyş sözler bilen sögünendigiňi arkaýyn aýdyp biljek. Ýa-da sen oňa zäherlenen çorba beren bolaýma?! Eger-de sen heniz hem Britaniýanyň raýaty bolsaň, men özümiň britandygyma utanýaryn. Hä, hawa, Asma, eger-de sen birden Britaniýa dolanmakçy bolaýsaň, sen ýurtdan tabyda salnyp çykarylarsyň. Jähennemde ýan!” diýip, teswir galdyrypdyr.
Seslenme ýazanlaryň başga biri: “Muny beýtmek bilen, sen özüňi az günäli duýýarmyň?” diýen soragy galdyrypdyr.
Çagalar
Asmanyň çagalaryň bir topary bilen basketbol oýnamaga taýýarlanýan pursaty hem köp sanly gaharly reaksiýalary döretdi. Teswir galdyranlaryň köpüsi 21-nji awgustda amala aşyrylan himiki hüjümde öldürilen çagalaryň suratlary bilen deňeşdirme getirdiler.
Seslenmeleriň birinde: “Hä, men indi düşündim. Sen gaz bilen zäherläp ödürmezden ozal, şol çagalaryň mydamalyk ýatda galmagy üçin, olary surata alýaň gerek?! Bu nähili ajap” diýilýär.
Şeýle-de surata: “Sen öz öldüren çagalaryň suratyny hem alýansyň-a?! Haý, seniň-de, Başar al-Ganym diýsäni!” diýlen teswir-de goýlupdyr.
Başga bir kommentaride bolsa: “Diýmek bular seniň ýoklan çagalaryňy ýatladýar-da?” diýlen sorag galdyrylypdyr.
Asma özüni mahabatlandyrmak üçin mundan ozal hem media serişdelerinden peýdalanypdy. Amerikanyň “Vogue” neşiriniň 2011-nji ýylyň ýazynda çap bolan sanynda “Çölüň bägüli” sözbaşysy bilen Asmanyň suraty çykypdy. Şol aýyň özünde-de Siriýanyň režimi hökümete garşy protestçileriň gozgalaňyny gazaply basyp ýatyrmaga girişdi. Adam ýitgileriniň barha artmagy bilen, agzalan neşir özüniň websaýtyndan gürrüňi edilýän suraty aýyrdy.


text:
Türkiýede ýaşaýan türkmen migrantlary öz ildeşleriniň gatnaşmagynda edilýän we türk habar serişdelerine düşýän jenaýatlaryň kanun esasynda işläp ýören ýa işlemek isleýän türkmenistanlylary hem uly alada goýýandygyny aýdýarlar.
Şeýle-de olar Türkiýede ýa başga ýurtlarda jenaýata baş goşýan watandaşlarynyň Türkmenistanda alan terbiýesi, gören göreldesi bilen baglylykda, bu hadysanyň sebäplerine, köklerine göz ýetirmäge çalyşýarlar.
«Dünýä türkmenleri» gepleşigimiziň Stambulda dörän türkmen jenaýatçy topary we bu hadysanyň sebäpleri baradaky söhbetdeşligini diňläp, sizi hem söhbete goşulmaga, pikirleriňizi paýlaşmaga çagyrýarys.


text:
Dominik Straus Kan Nýu-Ýork oteliniň hyzmatçysy bilen maliýe ylalaşygyna geldi.
Myhmanhana hyzmatçysy ony jynsy zorlukda aýyplapdy. Duşenbe güni Nýu-Ýork şäherinde bolan sud diňlenişiginde sudýa Straus Kan bilen Nafissatou Daýallonyň özara ylalaşyga gelendigini yglan etdi.
Sudýa bu ylalaşygyň esasynda ejir çeken tarapa tölenen dollar barada anyk zat aýtmady.
63 ýaşly Straus Kan Nýu-Ýork oteliniň hyzmatçysy Daýallonyň jynsy zorluk baradaky aýyplamasyndan soň, Halkara pul fondunyň başlyklygyndan çekilmeli bolupdy. Bu waka 2011-nji ýylyň maýynda bolupdy.
Nýu-Ýork prokurorlary, Daýallonyň ynamdarlygy barada sorag döränden soň, ahyrynda bu işi duruzypdylar. Straus Kan bu hadysadan öň Fransiýanyň prezidentligine esasy kandidatlaryň biridi.


text:
Halkara Walýuta Fondynyň Türkmenistana resmi sapar bilen baran delegasiýasy global ykdysady krizisiň täsirinden özini goramagy başaranlygy üçin Türkmenistana gowy baha berdi.
Şol delegasiýa tarapyndan ýaýradylan beýanatdan, aýratynam bu ýurduň aşa pul rezerwiniň bolmagy hem-de daşary ýurtlara bergisiniň ýokdugy şeýle netijäniň gazanylmagyna getirdi diýilýär.
Ady agzalýan delagasiýa, Aşgabadyň maliýe sektorlarynda hem-de bank sistemasynda reformalary amala aşyranlygyny aýdyp, bu çäreler durnukly ykdysady ösüş üçin pozitiw esas döreder diýdi.


text:
Tunisiň mediasynyň berýän maglumatlaryna görä, ýurtda täze düzülen milli birlik hökümetiniň düzümindäki ähli ministrler dolandyryjy partiýanyň agzalygyndan çykypdyrlar.
Bu waka Tunisde häkimiýetden agdarylan öňki prezident Ben Aliniň partiýasynyň dargadylmagy üçin geçirlen giň gerimli protestleriň netijesinde boldy.
Halka garşy jenaýatçylykda aýyplanyp, Ben Aliniň 30-dan gowrak garyndaşy hem tussag edildi.
Ýurduň resmileriniň berýän maglumatlaryna görä, ýurduň türmelerindäki ähli syýasy tussaglar azat edilipdir.


text:
Türkmenistandaky gazak jemgyýetiniň lideri Bisenkul Begdesenow häzirki wagtda Almatyda ýaşaýar. Geçen ýyl Begdesenow “kezzaplykda we para bermäge araçylyk etmekde” aýyplanyp, şertli ýagdaýda dokuz ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ol mundan soň iki gezek Gazagystanda bolandygyny aýdýar.
Begdesenow: “Meni şäheri terk etmezlik şerti bilen, suduň zalynda azatlyga goýberdiler. Men şol wagt Aşgabatda ýaşaýardym we onuň çäklerinden çykyp bilemokdym. Men Daşoguzdaky ejemi görjek bolsam hem, kynçylyk baryny çekýärdim. Her gezek ýörite rugsat soramaly bolýardy” diýip, Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Kadadançykma
Bisenkul Türkmenistanyň daşyna halkara jemgyýetçiliginiň ýardamy esasynda, çykmagy başarandygyny aýdýar. Bisenkulyň sözlerine görä, derňewiň gidýän mahaly türkmen häkimiýetleri ol babatynda azyndan iki gezek kadadançykma ýol beripdirler.
Begdesenow: “Sud diňlenişiginde maňa şertleýin ýagdaýda ýyl kesilip, höküm çykaranlaryndan soň, meni göni suduň zalynda boşatdylar. Adatça, Türkmenistanda bir adam tussag edilip, soňundan hem sud edilse, ony tussaglykdan boşatmaýarlar. Soňundan hem olar meni amnistiýa düşürip, ikinji gezek kadadançykma etdiler” diýdi.
Bisenkul Begdesenowyň bellemegine görä, ol hiç haçan günäsini boýun almandyr we puşman etmändir. Amnistiýa düşmek üçin bolsa, munuň esasy şertlerdigini hem Begdesenow sözüne goşdy.
Begdesenow Türkmenistanda bir ýylyň dowamynda ençeme gezek amnistiýanyň geçirilýändigini, emma “adamlaryň mundan hem ýygy türmelere basylýandygyny” aýdýar.
Bisenkul Begdesenowyň sözlerine laýyklykda, haçan-da ol 1990-njy ýyllaryň ortalarynda “Ýegimaý Türkmenistan” (“Biziň öýümiz – Türkmenistan”) atly gazaklaryň jemgyýetçilik-medeni merkezini döretjek bolanda, onuň ýurduň howpsuzlyk gulluklary bilen aradaky kynçylyklary başlanypdyr. Ol özüne açylan jenaýat işiniň syýasy matlap bilen edilendigini öňe sürýär.
Begdesenow geçen ýylyň 11-nji aprelinde kezzaplykda aýyplanyp tussag edilipdi. Emma ol özüniň gazak diasporasynyň lideri hökmünde alyp baran işleri üçin tussag edilendigini aýdýar.
Begdesenow: “Biziň gazak jemgyýetimizi resmi taýdan hasaba almasalar hem, biz bu ugurda tagalla etmegi dowam etdiripdik. Bizi hasaba almakdan ýüz öwürseler, biz ýene-de täzeden ýüz tutýardyk. Hasaba almak prosesiniň dowam edýän mahaly, biziň merkezimiz nähili bolsa-da çäreleri geçirýärdi. Bu ýagdaý 2000-nji ýylyň başlaryna çenli dowam etdi” diýip, gürrüň berýär.
Ol sözüni dowam etdirip: “Meni Türkmenistanyň hem içinde hem-de daşynda Türkmenistandaky gazak diasporasynyň lideri hökmünde tanaýardylar. Adamlar maňa ýüz tutýardylar. Bu hem türkmen häkimiýetleriniň göwnünden turmady” diýdi.
Türkmen türmeleri
Bisenkul özüniň oturan wagtlaýyn tussaghanasyndaky ýagdaýlary ýatlap, ol ýerdäki şertleri “ýaramaz” diýip häsiýetlendirýär. Ol: “Bäş metrlik kamerada 28-e golaý adam saklanýardy. Ähli kişi üçin umumy tagta sekisi, ýagny topçan görnüşli bir zat bardy. Howanyň gyzýandygy sebäpli, kameranyň içinde dem alar ýaly bolmaýardy. Kamerada aýna şekilli kiçijik bir oý bardy. Emma ol hem daşyndan metal demir bilen örtülendi”.
Bisenkul wagtlaýyn tussaghanadaky berilýän naharlar barada şeýle gürrüň berýär: “Irden çaý, giçlik hem çaý. Günortan bolsa çorba meňzeş suwuk bir zat. Ony iýip hem bolmaýardy. Daşyndan hem [tussaga] nahar ibermek gadagandy”.
Bisenkulyň sözlerine görä, kameradaky topçanda tagtabitleri bolup, olar sebäpli gijelerine ýatyp hem bolanok eken. Olar sebäpli adamlaryň bedeninde ganjaryp duran ýaralar hem peýda bolupdyr.
Häzir Bisenkul Almatyda öz ogullarynyň öýünde ýaşaýar.


text:
Düýn Ýewropa Bileleşigi we Amerikanyň Birleşen Ştatlary ukrainaly žurnalist Wasiliý Klementýewiň ýitirim bolmagy bilen bagly wakany ýazgaryp, beýanat ýaýratdylar.
Hususan-da, Ýewropa Bileleşigi we Amerikanyň Birleşen Ştatlary bu barada ýaýradan beýanatlarynda Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiçi bu bolan waka çynlakaý üns bermeklige çagyrypdyrlar.
Şeýle hem, bu beýanatlarda Ukrainanyň hökümetine metbugat azatlygyny goramak boýunça çynlakaý alada etmeklige çagyryş edilýär.
Ukrainada çap edilýän «Nowyý stil» gazetiniň baş redaktory Wasiliý Klementýew ýakynda, 11-nji awgustda ýitirim bolupdy. Şondan bäri ondan hiç hili habar-hatyr ýok. Klementýewiň egindeşleri ol öldürilendir diýip hasaplaýarlar.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenabat — Farap täze awtomobil we demir ýol köprüleriniň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy.
Milletiň Lideri, şeýle hem görkezilen çyzgylar we diwarlyklar bilen tanyşdy. Olarda bu täze desgalaryň esasy tehniki häsiýetnamalary beýan edilipdir, olarda Amyderýanyň üstünden geçýän awtomobil we demir ýol köprüleriniň özboluşly ganatlary şekillendirilipdir. Bu desgalaryň gurluşygy Ukrainanyň “Dorožnoýe stroitelstwo “Altkom” jogapkärçiligi çäkli jemgyýetiniň hünärmenlerine ynanyldy. Bu kompaniýa 2013-nji ýylyň fewral aýynda ulanmaga berlen Atamyrat – Kerkiçi awtomobil köprüsiniň hem baş potratçysy bolup durýar.
Desgalardaky işleriň barşy barada hasabat berip, şol sanda awtomobil köprüsiniň takyklanan meýilnamasyny hödürläp, Aleksandr Tislenko – Ukrainanyň düzümine “Altkom” ýol gurluşygy” jogapkärçiligi çäklendirilen jemgyýet girýän “Altkom” maliýe-senagat topary” jogapkärçiligi çäklendirilen jemgyýetiň direktorlar geňeşiniň başlygy ähli esasy ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygy barada aýdyp, işewürligi alyp barmak üçin hemme şertler döredilen geljegi uly türkmen bazarynda öz orunlaryny pugtalandyrmaga tüýs ýürekden gyzyklanma bildirýändiklerini beýan etdi.
Şunuň bilen baglylykda, milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ukrainanyň kompaniýalary bilen köpýyllyk we üstünlikli iş alyp barýan hyzmatdaşlygyny belläp, ýurdumyzyň ukrain hyzmatdaşlary bilen özara bähbitli iri taslamalar, hususan-da, Türkmenistanyň ulag-aragatnaşyk düzümi babatda taslamalar durmuşa geçirilende özara bähbitli gatnaşyklary has-da ösdürmäge taýýardygyny tassyklady.
Häzirki wagtda Amyderýanyň üstünden gurulýan Türkmenabat-Farap täze ulag geçelgesi iki çylşyrymly inženerçilik desgasyndan – uzynlygy 1750 metr bolan demir ýol köprüsinden we uzynlygy 1600 metre, gatnaw ýolunyň ini 21,5 metre deň bolan awtomobil köprüsinden ybaratdyr. Köprüleriň ganatlarynyň beýikligi olaryň aşagyndan derýa gämileriniň bökdençsiz geçip bilmegine mümkinçilik berer. Şunda amala aşyrylýan tehniki çözgütlerde ýurdumyzyň çägindäki howa we geologiki şertler göz öňünde tutulýar. Gurulýan köprüleriň düýbi 2013-nji ýylyň fewralynda tutulypdy.
Amyderýanyň üstünden geçýän bu täze ulag geçelgesi ulag-aragatnaşyklarynyň halkara ulgamynyň “altyn halkasyna” öwrülmegine gönükdirilendir we jeýhunyň sag kenaryndaky mineral-çig mal resurslaryny özleşdirmekde uly ähmiýete eýe bolar.


text:
Duşenbe güni Orsýete sapar edýän Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan Moskwada prezident Dmitriý Medwedew bilen gepleşik geçirmekligi planlaşdyrýar.
Bu gepleşiklerde Serž Sarkisýan bilen Dmitriý Medwedew, esasan, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda dowam edip gelýän Daglyk-Garabag konflikti bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşarlar diýlip garaşylýar.
Birleşen Ştatlar we Fransiýa bilen bilelikde Orsýet hem Daglyk-Garabag meselesi boýunça alnyp barylýan gepleşiklere araçyllyk ediji Minsk toparyna girýär.
Şol bir wagtyň özünde-de, Orsýetiň Ermenistanyň iň bir ýakyn söwda partnýory diýlip hem hasaplanylýar.


text:
Reina hüjüminiň yzýanyndan Stambulda Owganystandan we Türkmenistandan gelen türkmenler bilen bilelikde beýleki halklardan bolan migrantlaryň aglaba köpçülikde ýaşaýan Zeýtinburny etrabynda türk polisiniň giň gerimli reýdler geçirýändigi habar berilýär.
Türk metbugatynda Stambuldaky Reina hüjümçisiniň Orta Aziýa ýurtlaryndan biriniň raýatydygy aýdylandan soň, ol ýerde işleýän migrantlar üns merkezine öwrüldi diýilýär.
Şondan soň, 4-nji ýanwarda Stambulyň Kaýnarja diýen ýerinde Reina hüjümçisine meňzedilen bir türkmen migranty ýerli halk tarapyndan urlyp-ýenjildi.
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň bu sanyny terror hüjümleriniň Stambuldaky türkmenlere ýetirýän täsirlerine gönükdirýär.
Gepleşigi diňläp, öz tejribeleriňiz, gören-eşidenleriňiz bilen bilelikde bu temadaky teswirleriňizi hem aşakdaky foruma ýazmaga çagyrýarys.


text:
Şu gün Ysraýylyň ozalky premýer-ministri Ehud Olmerte korrupsiýa bilen baglanyşykly bildirilýän aýyplamalar boýunça resmi sud prosessi başlandy.
Şu gün suduň ilkinji diňlenişiginde eden çykyşynda Ehud Olmert özüniň günäsizdigini subut etjekdigini nygtady.
Ehud Olmerte bildirilýän jenaýat aýyplamalary onuň 2006-njy ýylda Ysraýylyň premýer-ministri bolmazyndan öňki ýyllardaky işleri bilen baglanyşykly. Hususan-da, ol şol ýyllarda şäher meri hem-de ýurduň senagat we söwda ministri wezipelerinde işläpdi.
Ehud Olmert özüne bildirilýän şu aýyplamalar sebäpli geçen ýylyň sentýabrynda özüniň premýer-ministrlik wezpesinden çekilýändigini resmi ýagdaýda yglan edipdi.


text:
Şu gün Türkmenistanda Germaniýanyň medeni günleri başlanýar. Onuň açylyş dabarasy Aşgabatdaky “Türkmenistan” kino-konsert zalynda bolar.
Onda Germaniýanyň belli “Arne Ýansen” jaz topary “Nurana” türkmen sazandalar topary bilen bilelikde çykyş eder.
Medeni günleriň dowamynda türkmen we nemes hudožnikleriniň işleri görkeziler, fotosergiler gurnalar.
Iki halkyň dostlugyna bagyşlanan serginiň nemes dilini çuňdan öwredýän 27-nji mekdepde gurnaljakdygy habar berilýär.
Germaniýanyň Türkmenistandaky medeni günleri 3-nji dekabrda tamamlanar.


text:
Zulfiýa Bobojonowa
iki ýetginjek ogly bilen bilelikde, ynha indi bir hepdeden gowrak wagt bäri Moskwada kireýine alýan jaýlaryndan çykmaga gorkup, öýde otyr. Täjigistanyň kiçi şäherçeleriniň birinden gelip, bäş ýyldan bäri Orsýetde kanuny ýagdaýda işläp ýören satyjy zenan rus polisiýasy hemme täjik migrantlaryny tutup, deportasiýa edýärmiş diýen gürrüňleriň köpdügini aýdýar:
—Orsýetiň telewideniýesi täjik migrantlary barada her gün diýen ýaly habar berýär. Bu-da biziň aladamyzy artdyrýar. Häzir täjikler daşaryk çykmakdan gorkýarlar. Biz şäherde arkaýyn gezip bilemzok. Men öz 13 ýaşly ogluma-da mektebe gatnamaga rugsat bermedim. Ony polisiýa tutup, biziň nirede ýaşaýanymyzy anyklap, hemmämizi deportasiýa etseler, näme edeli? Adamlaryň gözi gorkan. Hiç kim işe-de gidenok.
Bu zenanyň häzir başdan geçirýän kyn gününe 8-nji noýabrda Täjigistanda rus kompaniýasynyň uçujylarynyň ýarag gaçakçylygynda aýyplanyp, uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilmegi sebäp boldy. Bu waka Orsýetiň ýolbaşçylarynyň gaharyny getirip, metbugatda uly gohuň turmagyna getirdi. Şeýdip, Orsýetde ýaşaýan 1 milliona golaý täjik migrantlarynyň asuda durmuşy howp astyna düşdi.
Geçen hepdede diňe Moskwada ýüzlerçe täjik tussag edildi. Täjigistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň ýolbaşçysy Safiallo Dewonaýew häzir Orsýetiň tussaghanalarynda 245 adamyň deportasiýa garaşyp oturandyklaryny mälim etdi.
Orsýetiň Baş sanitar inspektory Gennadiý Onişenko täjik migrantlarynyň arasynda WIÇ infeksiýalylaryň köpdügini aýdyp, olara Orsýete gelmegi doly gadagan etmek meselesine garaýandyklaryny aýtdy.
“Dokumentler gyzyklandyranok”
Merkezi Aziýadan Orsýete baran beýleki migrantlar ýaly, täjikler hem orsýetlileriň özleriniň işlemek islemeyän ýerlerinde işleýärler.
Orsýetin Sankt-Peterburg şäherinde işleýän inžener Usmon Mumonow
özüniň Orsýetde kanuny esasda ýaşaýandygyny we işleýändigini, emma häzir bu zatlaryň Orsýetiň polisiýa işgärlerini gyzyklandyrmaýandygyny, şonuň üçinem öýünden çykman oturmaga mejburdygyny aýdýar. Onuň sözlerine görä, häzir täjikler ors polisiýasynyň eline düşseler, olaryň dokumentleriniň ýerbe-ýerdigine seredilmeýär:
—Bu adamyň gownüne degmekdir. Şeýdip, kemsidilip ýaşaýançaň, watanyňa gaýdanyň gowy. Men öz başlyklaryma “Eger siziň hökümetiniz biziň gaýtmagymyzy isleýän bolsa, bize resmi taýdan açyk aýtsyn” diýdim. Bize bir ýarym ýyla golaý wagt berseler, hemmämiz gaýdardyk. Olaryň häzir edişleri ýaly adamlaryň göwnüne degmeli däldir.
Merkezi Aziýadan Orsýete baran beýleki migrantlar ýaly, täjikler hem orsýetlileriň özleriniň işlemek islemeyän ýerlerinde işleýärler. Olar ýük düşürmek, bazarda gök önüm satmak, maşyn ýuwmak ýaly dürli işler bilen meşgullanýarlar.
Moskwada maşyn öndürýan zawodda işleýän Janyş atly gyrgyz raýaty özünüň täjik kärdeşleriniň gizlenmeli bolýandygyny gürrüň berdi. Onuň aýtmagyna görä, polisiýa gelip, onuň täjik kärdeşleriniň hemmesini tutup, deportasiýa edipdir. Ol bu wakany gözi bilen görendigini, olary metroda tutandyklaryny aýdýar.
Deportasiýa edilýänleriň sany artýar
Orsýetden deportasiýa edilen täjik raýatlary Duşenbede, 13-nji noýabr.
Täjigistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň ýolbaşçysynyň beren maglumatyna görä, 2011-nji ýylyň 10 aýynda 700 müň töweregi täjik raýaty işlemek üçin Orsýete barypdyr. Olardan iki müňüsiniň deportasiýa edilendigini Migrasiýa gullugynyň başlygy aýtdy. Onuň bellemegine görä, bu san geçen ýylkydan pes.
Şol bir wagtda-da, Täjigistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň ýolbaşçysy Safiallo Dewonaýew
soňky bir hepdede deportasiýa edilýän täjikleriň sanynyň artandygyny boýun aldy:
—8-nji noýabrda 84 täjik raýaty deportasiýa edilmeli diýlen bolsa, 14-nji noýabrda olaryň sany 205 adama ýetdi, 15-nji noýabrda bolsa 245 adam Orsýetden çykarylmaly edildi.
Täjigistanyň Moskwadaky ilçihanasy öz kömege mätäç raýatlary üçin telefonda ýörite gyzgyn liniýany açdy. Ýöne, häzir polisiýanyň gözüne ilmejek bolup, öýden çykman oturan Bobojonowa we beýleki täjik migrantlary üçin bu diňe wagtlaýyn çykalga. Olar Moskwa bilen Duşenbäniň arasyndaky konfliktiň çalt çözülmegini isleýärler.
Zulfiýanyň Moskwanyň bazarynda işleýän uly ogly öýde otursa, gazanç edip bilmeýär. Gazanç edilmese-de, magalanyň ýaşaýan jaýynyň kreýini tölemäge, iýmitlenmek üçin azyk satyn almaga puly bolmaýar. Bobojonowlar iş bolmasa, Täjigistanyň Konibodom şäherinde ýaşaýan we garyndaşlarynyň kömegine mätäç garry mamalaryna-da pul iberip bilmeýärler.
Zulfiýa Bobojonowa özüniň hiç haçan syýasat bilen gyzyklanmandygyny, indi bolsa her gün soňky habarlary yzarlap, telewizora gözüni dikip oturmaly bolýandygyny aýdýar. Gazanç gözläp Moskwa baran täjik zenany: “Biziň hemmämiz bu konfliktiň zamuny bolduk” diýip, sözüni jemleýär.


text:
Resmi maglumatlara görä, Täjigistanyň Sogd welaýatynyň Isfarin etrabynyň Çorkişlok obasynyň 20 sany ýaşaýjysy Başar Asadyň režiminiň garşydaşlarynyň tarapynda söweşmek üçin şu ýyl Siriýa gidipdir.
Täjigistanyň çetde ýerleşýän obasynyň ýaşaýjylarynyň Siriýa “jyhada” gitmegine näme itergi berdi? Olaryň Täjigistandaky garyndaşlary bu barada näme diýýärler?
Täjigistanyň iň ajaýyp künjekleriniň biri bolan Çorkişlok obasyna baranyňda, ýerli ýaşaýjylaryň berk dini däp-dessurlara eýerýändigi göze ilýär. Obanyň iki ýaşaýjysy “Hizb-ut-Tahrir” guramasynyň ideýalaryny goldamakda aýyplanyp, türme tussaglygynda saklanylýarlar.
Ýerli ýaşaýjylaryň Siriýada we Yrakda söweşýändigi barada maglumatlaryň peýda bolmagy netijesinde köpçüligiň üns merkezine düşen we 3 000 adam ilatly Çorkişlok obasy Isfaranyň ýedi kilometr golaýynda ýerleşýär. Köçelerde ýaşlar köp göze ilmeýär, sebäbi erkek adamlaryň köpüsiniň Orsýetde işleýändigini aýdýarlar. Bu ýerde aýal-gyzlar yslam dinine görä geýinýärler.
Sentýabr aýynda Täjigistanyň häkimiýetleriniň 200 çemesi täjigistanlynyň urşa gidendigini aýtmagynyň yzysüre Çorkişlok obasyndan 20 çemesi adamyň Siriýada söweşýändigi barada maglumatlar peýda boldy.
Täjigistanyň prezidenti Emomali Rahmonyň täjigistanlylaryň arasyndaky jyhadçylar barada köpçüligiň öňünde çykyş etmeginiň öňüsyrasynda Çorkişlok obasynyň ýaşaýjysy Nesibe Fattoýewanyň adamsynyň ýany bilen Siriýa gitmegine rugsat berilmändigi aýdyldy. Bu göwreli zenan iki sany ýaş çagasy bilen bilelikde Gyrgyzystanyň serhedinden yza gaýtaryldy.
Bu obanyň yslamçy söweşijiler üçin amatly çeşme bolýandygy baradaky pikriler ýerli ýaşaýjylary alada goýýar.
Ýokary derejeli ýerli resmi Mubaşira Mirzohujaýewa agzalan zenanyň adamsynyň Orsýetde işläp ýören wagtynda Siriýada söweşýänleriň hataryna goşulandygyny aýtdy. Çorkişlogyň ýeke-täk metjidiniň ymamy Sadriddin Sodikow öz jemagatynyň jyhadçylar diýilýänlerden daşdadygyny aýtdy.
“Olaryň aglabasy metjide namaza-da gelmeýär we dinçi adamlar däl. Olar hatda jyhadyň hakyky manysyny hem bilmeýärler” diýip, Sodikow aýdýar.
Çorkişlok obasyny we ýene ençeme kiçi obalary öz içine alýan Şahrak etrabynyň ýolbaşçysy Mähri Ibrohimowa goranmak pozisiýasyny eýeledi: “Şol 20 adamdan hiç biri Siriýa Täjigistandan gitmedi. Olaryň ene-atalary olara näme bolandygyny hem takyk bilmeýärler”.
Çorkişlok obasyndaky ýagdaýy anyklamak üçin bu ýerde žurnalistleriň we resmileriň peýda bolmagy ýerli häkimiýetler, şol sanda söweşiji bolandyr diýlip güman edilýänler bilen maşgala gatnaşykda bolan adamlar üçin hem oňaýsyzlyk döretdi.
Ýosinhon Eşonowyň ogly Ýokub Siriýa maý aýynda gidipdir, onuň yzynda aýaly we iki çagasy galypdyr. Eşonow oglunyň Orsýetde “beýnisiniň ýuwulandygyny” we Siriýada söweşýänleriň hataryna goşulandygyny aýtdy: “Meniň gelnim öz adamsyny öýe dolanmaga ündemäge çalyşýar. Olaryň ikisi-de häzir Türkiýede we olar Duşenbä ýa Moskwa aşmaga synanyşýarlar” diýdi.
Eşonow öz oglunyň “beýnisiniň ýuwlandygyny” aýdýarlar, beýlekiler Çorkişlogyň ýaşlarynyň jyhada baş goşmagynyň başga sebäpleriniň bardygyny çak edýärler.
Çorkişlok obasynyň käbir ýaşaýjylary öz hossarlarynyň Siriýadaky urşa gidenine buýsanýarlar, olar “hakyky musulman adamlar” diýýärler, beýlekiler urşa gidenleriň şowsuzlygyň we fanatizmiň pidasy bolandygyny aýdýarlar.
Siriýada öldürilen ýigidiň kakasy öz oglunyň “mukaddes uruşda” öz janyny gurban edendigini buýsanç bilen aýtdy. Ol oglunyň adyny agzamakdan saklandy we öz gelniniň entek mundan habarsyzdygyny aýtdy.
Emma bu adamyň goňşulary ýerli ýaşaýjylaryň daşary ýurtlara urşa gitmegine halys garyplygyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar.
“Biziň ogullarymyz Orsýete gidýärler, sebäbi bu ýerde bizde işlemäge hiç hili mümkinçilik ýok” diýip, 70 ýaşly ýerli ýaşaýjy Nizomiddin Ýormatow gürrüň berýär.
Çorkişlogyň resmileri häkimiýetleriň Siriýa we Yraga giden 20 ýaşaýjyny yzyna gaýtarmagyň ugrunda iş alyp barýandyklaryny aýdýarlar.
“Biz ene-atalar bilen gepleşdik. Biz olary öz çagalarynyň öýüne dolanmagy ugrunda hereket etmäge çagyrýarys” diýip, etrap ýolbaşçysy Ibrohmonowa aýdýar we “Olaryň käbirleri öz ene-atalary bilen telefon arkaly gepleşýärler. Bu biziň ýeke-täk aragatnaşyk ýolumyz” diýip, ýagdaýy gürrüň berýär.
Emma Ibrohmonowa häkimiýetleriň esasy ünsüniň ýerli ýaşlaryň daşary ýurt jyhadçylarynyň hataryna goşulmagynyň öňüni almaklyga gönükdirilýändigini aýdýar.
Häkimiýetler we dini liderler mekdeplerde, metjitlerde we çaýhanalarda köpçülikleýin duşuşyklary geçirýärler. Ýerli ymam Sodikow metjitde ýaşlara wagyz-nesihat edip, Siriýadaky we Yrakdaky söweşleriň mukaddes uruş däldigini düşündirýändigini aýdýar.
“Yslama laýyklykda musulmanlara we Hudaýyň birligine ynanýan beýleki dinlere uýýanlara garşy söweş jyhad däl” diýip, Sodikow nygtaýar.


text:
Çen Guwaňçeň, görnüşinden, Pekindäki hassahanasyndan Kongres diňlenişigine telefon etdi we özüniň dynç almak hem-de ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillary Klinton bilen duşuşmak üçin Birleşen Ştatlara gelmek isleýändigini aýtdy.
“Ol biraz wagt dynç almak üçin Birleşen Ştatlara gelmek isleýär, ol soňky 10 ýylda hiç hili dynç almandyr” diýip, terjimeçi onuň mandarinçe aýdan sözlerini terjime etdi.
“Men döwlet sekretary Klinton bilen duşuşmak isleýärin. Men ondan has köp kömek alyp bilerin diýen umytda. Şeýle-de men onuň bilen ýüzbe-ýüz görşüp, elin sagbolsun aýtmak isleýärin” diýip, hytaýly dissident sözüniň üstüni ýetirdi.
Iki ýurt üçin hem synag
Klinton häzir bu iki kuwwatly ýurduň arasyndaky ýyllyk gepleşikler üçin Pekine sapar edýär. Emma batyl dissidentiň meselesi ykdysady we golobal meseleler baradaky maslahatlara kölege saldy.
Kongresiň Hytaý boýunça Ýerine ýetiriş komissiýasyna ýolbaşçylyk edýän kongresmen Kristofer Smit Çene bu meseläniň hem Hytaýyň berýän wadalary üçin, hem Birleşen Ştatlara adam hukuklarynyň hakykatdanam ähmiýetlidigi ýa däldigi babatda “synag” bolandygyny aýtdy.
"Azatlyk üçin garaňky gün"
Amerikan kanunçylarynyň käbiri, olaryň köpüsi Respublikanlardan, Obama adminstrasiýasynyň bu meseläni çözüşini sorag astyna aldy.
Respublikanlardan prezidentlige kandidat Mit Romniý Birleşen Ştatlaryň Çene ilçihanany terk etmäge rugsat beren güni “azatlyk üçin garaňky gün” boldy diýdi.
Hytaýyň “ýeke çagalylyk” syýasatyndaky eden-etdilikleriň üstüni açan Çen geçen hepde öý tussaglygyndan gaçyp, Birleşen Ştatlaryň Pekindäki ilçihanasyndan pena tapypdy.
Çen ilki özüniň Hytaýda galmak isleýändigini aýtdy. Emma muňa garamazdan, ol soň özüniň we maşgalasynyň howpsuzlygyndan wehim edip, Birleşen Ştatlara gelmek isleýändigini dile getirdi.
Hytaýyň Daşary işler ministrligi anna güni Çen Guwaňçeňiň “kadaly ýollardan” gidip, beýleki hytaý raýatlarynyň edişi ýaly, daşary ýurtlarda okamak üçin ýüz tutup biljegini aýtdy.


text:
Biz Barada
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentligi Türkmenistanyň Prezidenti G.Berdimuhamedowyň permany esasynda ýurdymyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryna ylmyň gazananlaryny giňden ornaşdyrmak hem-de Türkmenistanda kosmos işini ýola goýmak hem-de ösdürmek maksady bilen döredildi.
Hemra aragatnaşyk ulgamy soňky onýyllyklarda dörän ylymyň we tehnikanyň täze ugurlarynyň biridir. Ol raketa tehnikasynyň, kosmos tilsimatlarynyň, informatikanyň hem-de sanly argatnaşyk tehnikasynyň ulanylyş çäkleriniň iň soňky gazananlaryna esaslanýar.
Aragatnaşygy global hem-de sebitleýin durmuşa geçirmeklik esasan optika-süýmli we hemra aragatnaşygynyň ulanylmagy netijesinde mümkin boldy. Optiki-süýmli aragatnaşyk geçiriji liniýalarynyň döredilmegine garamazdan hemra aragatnaşyk ulgamy ýer üsti ilkinji aragatnaşyk torlarynda möhüm orna eýedir.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentliginde öňde goýulan wezipeleri ýerine ýetirmek we işi sazlaşykly alyp barmak üçin aşakdaky:
• Ýerüsti kosmos üpjünçilik ulgamlary.
• Strategiki meýilleşdiriş we seljeriş.
• Hemra ulgamy boýunça ylmy-barlag merkez.
• Ýörite hemra aragatnaşyk.
• Tehniki düzgünleri kadalaşdyrmak we ygtyýarlandyrmak.
• Hukuk we halkara gatnaşyklary.
• Işgärler bölümi.
• Buhgalteriýa hasaby we hasabaty.
• Ykdysadyýet we meýilleşdiriş.
• Hojalyk bölümi - ýaly bölümler döredildi.
Gözle
Gözle
Soňky habarlar.............
© 2015 "Türkmenistanyň Prezidentiniň Ýanyndaky Milli Kosmos Agentligi"


text:
TÜRKMEN HEMRASY ÄLEM GIŇIŞLIGINDE BELLENILEN NOKADA BARYP ÝETDI
17.05.2015
Şu gün -- 2015-nji ýylyň 17-nji maýynda Türkmenistanyň ilkinji “TürkmenÄlem 52°E” aragatnaşyk emeli hemrasy Aşgabat wagty bilen irden 7 sagat 10 minutda özüniň ýerleşmeli Älem giňişliginiň gündogar uzaklygynyň 52-nji nokadynda Ýer üstünden 36 müň km beýiklikde üstünlikli ýerleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ilkinji türkmen emeli hemrasynyň älem giňişligine çykarylmagy Türkmenistanyň senagatda, ylym-bilim ulgamynda belent sepgitlere ýetendigine şaýatlyk edýär, bu bolsa ýurdumyzy senagat taýdan ýokary depginler bilen ösýän döwlete öwürmekde öňümizde duran wezipeleri üstünlikli çözmäge, şol sanda aragatnaşyk serişdelerini mundan beýläk-de kämilleşdirmäge mümkinçilik berdi.
Maý aýynyň 31-ine çenli möhletde meýilnama laýyklykda, “TürkmenÄlem 52°E” aragatnaşyk hemranyň teleradio aragatnaşyk tolkunlarynyň alnyp berlişi boýunça soňky synag-barlaglary geçiriler. Synag-barlaglardan soňra “TürkmenÄlem 52°E” aragatnaşyk emeli hemrasy 2015-nji ýylyň iýun aýynyň birinji ongünlüginde potratçy – Fransiýanyň “Thales Alenia Spaсe” kompaniýasy tarapyndan Türkmenistana tabşyrylar.
Häzirki wagta çenli hemra tehniki talaplara laýyklykda işleýär we işler meýilnama laýyklykda alnyp barylýar.
Türkmen hemrasy orbita giňişligine çykandan we onuň hemra ulgamy doly derejede işe girizilenden soň, ýurdumyzyň hünärmenleriniň öňünde onuň hyzmatyndan mümkin boldugyça, doly peýdalanmak hem-de bu taslamanyň netijeli bolmagyny üpjün etmek wezipesi durýar. Bu maksatlar üçin Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararyna laýyklykda, “Türkmen hemrasy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti döredildi, onuň üstüne hemra aragatnaşyk hyzmatlaryny üpjün etmek wezipesi ýüklenýär.
Milli hemra türkmen teleradioýaýlymlaryny alyp görkezmek üçin ulanylar. Olaryň kuwwatlyklary standart görnüşindäki, şeýle hem ýokary çözüjilik ukyby teleýaýlymlaryň onlarçasyny görkezmäge mümkinçilik berýär.
Häzirki wagtda munuň milli telewideniýäniň isleglerine artyk gelýändigi sebäpli, hemra ýaýlymlarynyň bir bölegini daşary ýurt kompaniýalaryna kärendesine berip bolar. “TürkmenÄlem 52°E” hemrasynyň uly çäkleri öz içine alýandygy sebäpli, Türkmenistan Ýewropanyň we Aziýanyň alyp eşitdiriji we alyp görkeziji ýaýlymlary üçin üstaşyr ýurt hökmünde çykyş edip biler.
Hemranyň mümkinçilikleri ony tele we radioýaýlymlary efire çykarmak, biri-birinden uzak aralykda ýerleşýän ýerüsti stansiýalaryň arasynda maglumatlary alyşmak, giň zolakly internet hyzmatlaryny guramak, belli bir aralykdan okuw işini, lukmançylyk hyzmatyny guramak, şol sanda wideoşekilli dürli maslahatlary geçirmek, şeýle hem aragatnaşyk hyzmatlarynyň beýleki görnüşleri üçin peýdalanmaga şert döredýär.
Ýurdumyzyň Ýewraziýa yklymynda möhüm maglumat-aragatnaşyk köprüsi hökmünde abraýynyň artmagynyň aýdyň subutnamasy bolmak bilen, halkara ülňüleriniň ýokary derejesine laýyk gelýän ýurdumyzyň döwrebap hemra aragatnaşyk ulgamy ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmaga, täze ugurlarda intellektual kuwwaty ösdürmäge, ylmy taslamalary amala aşyrmaga ýardam eder, umuman alnanda, Türkmenistanyň innowasion taýdan ösmegine oňyn täsirini ýetirer.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Milli emeli hemramyzy älem giňişligine çykarmagymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz Watanymyzyň Ýewraziýa giňişliginde we bütin dünýäde hyzmatdaşlyk, ynsanperwerlik, parahatçylyk, dostluk we agzybirlik köprülerini gurup, häzirki zaman hojalyk aragatnaşyklar ulgamyna işjeň goşulyşýandygyna aýdyň şaýatlyk edýär.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
Gözle
Gözle
Soňky habarlar.............
© 2015 "Türkmenistanyň Prezidentiniň Ýanyndaky Milli Kosmos Agentligi"


text:
24-nji oktýabrda Türkmenistanyň Mejlisiniň bäşinji çagyrylyşynyň nobatdaky onunjy maslahaty geçirildi, onuň barşynda milli parlamentiň deputatlary täze kanunlaryň we kadalaşdyryjy-hukuk namalarynyň birnäçesine garadylar.
Maslahatyň barşynda “Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksine goşmaçalar girizmek hakynda”, “Türkmenistanyň Jenaýat-ýerine ýetiriş kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda”, “Notariat we notarial işi hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna goşmaça girizmek hakynda”, “Türkmenistanyň Gümrük kodeksine üýtgetme girizmek hakynda”, “Türkmenistanyň Ýaşaýyş jaý kodeksine üýtgetmeler girizmek hakynda”, “Türkmenistanyň Maşgala kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda”, “Ozon gatlagyny goramak hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda” Kanunlaryň taslamalaryna garaldy.
Milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan öňdengörüjilikli we parasatly içeri hem-de daşary syýasaty netijesinde, häzirki wagtda Türkmenistan demokratik özgertmeleri we dünýä bileleşigine işjeň goşulyşmagy durmuşa geçirmegiň ýolunda ynamly öňe barýar, bu bolsa ygtybarly kanunçylyk binýadynyň döredilmegini talap edýär.
Şunuň bilen baglylykda, deputatlaryň garamagyna “1981-nji ýylyň 26-njy sentýabrynda kabul edilen Olimpiýa nyşanyny goramak hakynda Naýrobi Şertnamasyna goşulmak hakynda”, “Atom energiýasy boýunça halkara agentliginiň Tertipnamasyny tassyklamak hakynda”, “Senagat nusgalyklarynyň halkara bellige alynmagy boýunça Gaaga Ylalaşygynyň Ženewa Namasyna goşulmak hakynda” hem-de “Hazar deňziniň gidrometeorologiýasy babatda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky” Ylalaşygy tassyklamak hakynda” Türkmenistanyň Mejlisiniň kararlarynyň taslamalary hödürlenildi.
Milli parlamentiň deputatlary Türkmenistanyň Mejlisiniň bäşinji çagyrylyşynyň onunjy maslahatynda garalan kanunçylyk namalarynyň taslamalaryny biragyzdan makulladylar hem-de bu möhüm hukuknamalarynyň Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň hereket edýän kanunçylyk ulgamynyň üstüni ýetirip, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleriň ýolunda mundan beýläk-de üstünlikli öňe gitmegine ýardam berjekdigine ynam bildirdiler.


text:
Sişenbe güni Türkmenistanyň we Özbegistanyň prezidentleriniň arasynda özara telefon gürrüňdeşligi boldy.
Bu telefon gürrüňdeşliginde prezident G.Berdimuhamedow bilen prezident I.Karimow türkmen-özbek gatnaşyklarynyň käbir möhüm ugurlary barada pikir alyşdylar.
Bu gürrüňdeşlikde prezidentleriň iki ýurduň bähbitlerine degişli regional we halkara syýasaty bilen bagly meselelere-de degip geçendikleri habar berilýär.
Maglumata gorä, telefon gürrüňdeşliginiň barşynda Gurbanguly Berdimuhamedow özbek prezidentini özüne amatly wagty Türkmenistana sapar etmäge-de çagyrypdyr.


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri Merkezi Aziýa ýurtlarynyň daşary işler ministrleri bilen 3-nji awgustda Waşingtonda duşuşyk geçirýär diýip, ABŞ-nyň döwlet departamentiniň edarasy habar berýär.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretarynyň Merkezi Aziýa boýunça kömekçisiniň orunbasary Daniel Rosenblum žurnalistlere beren maglumatynda, bu duşuşygyň Birleşen Ştatlar bilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda täze dialog formatynda geçiriljekdigini aýtdy.
"C5+1" diýlip atlandyrylýan şeýle duşuşyklaryň ilkinjisi Kerriniň geçen ýylyň noýabr aýynda Merkezi Aziýa ýurtlaryna eden saparynyň çäginde Özbegistanda geçirilipdi.
Samarkant şäherinde geçirilen şol duşuşykda regional hyzmatdaşlyk, serhetaşa abanýan howpa garşy göreşmek hem-de Owganystandaky durnuklylygy we parahatçylygy goldamak meseleleri barada maslahat edipdiler.


text:
Britaniýanyň “Gaffney, Cline&Associates” kompaniýasynyň çaklamalaryna görä, Türkmenistanyň Günorta Ýolöten-Osman gaz ýataklaryndaky gazyň maksimal möçberi 21.2 trillion kubometre ýetýär. Bu ýerdäki gazyň ortaça we minimal möçberi bolsa 16.4 we 13.1 trillion kubometr çemesinde kesgitlenilýär.
Bu barada “Gaffney, Cline&Associates” kompaniýasynyň wekili Jim Gillet 11-nji oktýbarda Aşgabatda geçiren metbugat konferensiýasynda aýtdy.
“Gaffney, Cline&Associates” kompaniýasy garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň gaz zapaslaryna degişli sanlary yglan eden ilkinji kompaniýadyr. Onuň 2008-nji ýylda ýaýradan hasabatynda Türkmenistanyň Günorta Ýolöten gaz ýatagyndaky gazyň 14 trillion kubometriň çägindedigini we ýurdy gaz baýlyklary boýunça dünýä derejesinde 4-nji orna çykarýanlygy yglan edilipdi.
Kompaniýanyň ikinji audit barlaglary netijesinde yglan eden häzirki sanlary Günorta Ýolöten gaz ýatagyny dünýäde ikinji orna çykarýar.
Dünýäde gaz baýlyklary boýunça iň uly gaz ýatagy Pars aýlagynda, ýagny Katar bilen Eýranyň arasyndaky, Demirgazyk hem Günorta böleklere bölünen Pars gaz ýatagydyr. Bu ýerdäki gaz zapaslary 28 trillion kubometr diýlip kesgitlenilýär.
Syýasy-ykdysady täsiri
Azat Ýewropa Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça analitigi Brýus Panniýer Türkmenistanyň gaz zapaslaryna degişli yglan edilen sanlaryň ýurduň bir wagtda ençeme ugurlara gaz akdyrmak mümkinçiliklerini giňeldýänligini we Türkmenistanyň Orsyýete, Hytaýa, Owganystana we Ýewropa tarap gaz akdyryp biljegini aňladýanlygyny belleýär.
Türkmenistan köpugurly energiýa syýasatyny yglan edýär. Ýurduň gaz eksportynyň diwersifikasiýa strategiýasynyň çäginde 2009-njy ýylyň aýagynda Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisi işläp başlady, 2010-njy ýylyň başynda Türkmenistandan Eýrana tarap goşmaça gurlan gazgeçiriji hem işe girizildi.
Türkmenistan ýene ençeme halkara proýektlerine gyzyklanma bildirýär.
Azat Ýewropa Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça analitigi Brýus Panniýer.
“Transowgan” we Hazar regionynyň gazyny Ýewropa akdyrmak boýunça “Transhazar” gaz proýektiniň Türkmenistanyň gatnaşmagynda durmuşa geçirilmegi planlaşdyrylýar.
Synçylar gaza baý Turkmenistanyň öňküsinden-de has uly möçberli gaza eýedigini görkezýän soňky sanlaryň, dünýäde tebigy serişdelere islegler gitdigiçe artýan döwründe bu ýurda halkara derejesindäki gyzyklanmany has-da güýçlendirjekdigini çak edýärler.
Brýus Panniýeriň pikirine görä, bu ýagdaý ýurtda adam hukuklary ýaly agyr problemalar sebäpli türkmen režimine edilýän basyşlary gowşadyp biler.
“Häzir günbatar kompaniýasynyň Türkmenistanyň ozal çak edilişinden has köp gaza eýedigini aýtmagy daşary ýurt hökümetleriniň we hatda halkara guramalarynyň Türkmenistana basyş etmek işini kynlaşdyryp biler. Gaza bolan isleg muňa sebäp bolýar” diýip, Brýus Panniýer belleýär .
Berlen bahalara garaýyşlar
Türkmenistanyň resmi maglumatlarynda “Gaffneý Cline&Associates” kompaniýasynyň garaşsyz sanlarynyň “Türkmenistanyň hazirki we perspektiw gazgeçirijilerini islendik möçberde gaz bilen üpjün etjeginiň kepilnamasy bolup durýanlygy” aýdylýar.
Emma käbir synçylar Türkmenistanyň gaz zapaslaryna degişli sanlara seresaply çemeleşýärler. Postsowet giňişliginde syýasy-jemgyýetçilik prosesleri öwrenýän Moskwanyň informasion-analiz merkeziniň bilermeni Aleksandr Karawaýew hem şeýle synçylardan biri.
Ol: “Meniň pikirimçe, bu bahalara we sanlara örän seresaply çemeleşmeli. 2008-nji ýylda Türkmenistanyň Ýaşlar ýatagynyň gaz zapaslary barada berlen bahalary ýatladasym gelýär. Şonda ‘Gaffney, Cline&Associates’ kompaniýasy Blumberg agentligi arkaly ýaýradan maglumatynda bu ýatakda 6 trillion kubometr gazyň bardygyny yglan edipdi. Soňra, 2009-njy ýylyň iýun aýynda Dünýä energiýasynyň statistiki ýyllyk hasabatynda ýurduň gaz zapaslary üç esse artdyrylyp berildi” diýip, Aleksandr Karawaýew belleýär.
"Gafney, Cline&Associates" şirketiniň wekili Jim Gillett bu mesele barada aýdan pikirleriniň birinde Türkmenistanyň gaz zapaslarynyň möçberini şübhe astyna almaklygyň Orsýetden gelip çykýandygyny nygtaýar. Şübhe döredip ýagdaýýy durnuksyzlaşdyrmak bilen bolsa Orsýediň içgin gyzyklanýandygyny Gillett belleýär.
“Gafney, Cline&Associates” şirketi Britaniýanyň “Beker Hughes” kompaniýasynyň düzümine girýär we nebit-gaz pudagynyň dürli ugurlary boýunça tehniki we konsultatiw hyzmatlary amala aşyrýar.


text:
Duşenbe güni Malaýziýanyň premýer-ministriniň Türkmenistana iki günlik resmi sapary başlandy diýip, resmi Aşgabat habar berýär.
Mohd Najib Tun Abdul Razaka 2009-njy ýylyň aprelinde premýer-ministr wezipesine geçdi. Ol Türkmenistana ilkinji gezek sapar edýär.
Resmi maglumata görä, Malaýziýa hökümetiniň başlygy türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen gepleşikler geçirýär.
Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk barada maslahat ediler, ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň ençemesine gol goýlar.


text:
Mekdep okuwçylarynyň “Soňky jaň” gutardyş dabaralary ýakynlaşdygyça, olaryň ene-atalarynyň aladalary hem artýar. Olaryň bu aladasy iň soňky jaňyň bellenilýän güni bolan 25-nji maýda geçirilmeli dabara taýýarlyk boýunça çagalary üçin edilmeli çykdajylar bilen bagly.
Şeýle raýatlardan biri hem 45 ýaşly Ýagmyr. Onuň ogly Mekan şu ýyl orta mekdebi tamamlaýar. Mekanyň ejesi Bibiniň aýtmagyna görä, ogly üçin edilen çykdajy eýýäm 100 dollardan geçipdir.
“Egin-eşigi üçin 160 manat. 60 manady olaryň “soňky jaňlaryny” bellejek kafeleri üçin goşýan pullaryna bermeli. Munuň üstesine, “Uçurym” fotoalbomy üçin 50 manat pul berdik” diýip, Bibi edilen çykdajylaryň jikme-jigi barada gürrüň berdi.
Bibiniň aýtmagyna görä, oglunyň egin-eşigi ýörite sargyt boýunça dikilip, onuň okaýan klasyndaky oglanlaryň ählisinde birmeňzeş egin-eşik bolmaly. Birmeňzeş egin-eşigi bolmadyklaryň soňky jaň kakylanda çetde durmalydygy aýdylypdyr.
Ýagmyryň oglunyň okaýan klasyndaky gyzlaryň hem “soňky jaň” çykdajylary oglanlaryňkydan az bolmandyr. Mekanyň klasynda okaýan Maýsanyň ejesi Enebaýyň aýtmagyna görä, ol gyzynyň “soňky jaň” dabarasy üçin maşgalasynyň soňky pullaryny sarp etmeli bolupdyr.
“Gyzymyzyň “soňky jaň” dabarasy üçin 240 manat sarp etdik. Indi kakasynyň iýun aýynyň aýlygyna garaşyp otyrys” diýip, Enebaý aýdýar.
Ýokarda agzalan “soňky jaň” çykdajylary diňe uçurymlaryň öz dabarasy üçin edýän çykdajylarydyr. Mundan başga-da, uçurymlar öz klaslarynyň ýolbaşçylaryna we mekdebiň direktoryna hem gymmat bahaly sowgat üçin pul goşmaly bolýan halatlarynyň seýrek bolmaýandygyny aýdýarlar.
Mekdebe görä...
“Soňky jaň” her bir okuwçynyň durmuşyndaky ýatdan çykmajak günleriň biridir. Şonuň üçin uçurymlaryň bu dabara giňden taýýaryk görmekleri halk arasynda adaty ýagdaý hasaplanýar.
Emma bu baýramçylygyň çykdajylary her bir maşgala eýgerdip barmaýar. Ýagmyr bu ýagdaýy öz ýaşlyk döwri bilen deňeşdirip, ol wagtlar “soňky jaň” dabarsy üçin çykdajylaryň köp bolmandygyny ýatlaýar.
“Indi bolsa bir aýlyk hakyň ýarsyndan gowragyny sarp etmeli bolýar. Ýaşlaryň moda kowalaşmagy, mekdep ýolbaşçylarynyň olaryň geýmeli egin-eşikleri baradaky talaplary ene-atalara gymmat düşýär” diýip, Ýagmyr aýdýar.
Paýtagtdaky mekdepleriň ählisinde “soňky jaň” dabarsy bilen bagly edilýän çykdajylar birmeňzeş däl. Käbir mekdeplerde ýokarda agzalan möçberdäki pullardanam köp çykdajy edilýän bolsa, käbirlerinde çykdajylar ondan az bolýar. Ýagmyryň aýtmagyna görä, bu ýagdaýda mekdebiň ýerleşýän raýony, mekdebiň abraýy hem rol oýnaýar.
“Mysal üçin, demir ýoluň gaýrasyndaky mekdepleriň köpüsinde “soňky jaň” dabarasy uçurymlar üçin arzanyrak düşýär. Paýtagtyň “prestiž” ýa-da “abraýly” hasaplanýan mekdeplerinde bolsa “soňky jaň” dabarasy üçin harçlanýan pul has köp bolýar. Bu mekdeplerde okaýan çagalaryň köpüsi barly maşgalalardan” diýip, Ýagmyr aýdýar.
25-nji maýda eginlerinden üstaşyr dakylan we zer çaýylan “Uçurym” diýlip ýazylan lentaly mekdep okuwçylarynyň Aşgabadyň köçelerini, seýilgählerini, kafelerini, her ýyl bolşy ýaly, bu ýyl hem doldurmagyna garaşylýar.


text:
Orsýetiň Başgyrdystan respublikasy Dmitriý Medwedewiň bu respublikanyň prezidentligine hödürlän kandidatyny tassyklady.
Başgyrdystanyň regional parlamenti duşenbe güni geçirilen ses berişlikde Rustem Hamitowyň kandidaturasyny goldady. Ol Murtaza Rahymowyň ornuna geçer.
Öňki prezident M.Rahymow 17 ýyllap häkimiýet başynda galyp, penşenbe güni öz wezipesinden çekilýändigini yglan etdi.
Başgyrdystanyň öňki prezidenti Rahymow Hamitowyň bu wezipä bellenmeginden öň eden çykyşynda “Hamitowyň bu respublikanyň ýolbaşçysy wezipesine saýlanmagyny mydama goldandygyny” aýtdy.
Medewedew Başgyrdystanyň täze ýolbaşçylaryny korrupsiýa garşy göreşi ýokarlandyrmaga çagyrdy. Emma käbir synçylar Kremli regionda öz güýjüni barha artdyrmaga synanyşýanlykda aýyplaýarlar.
Ilatynyň aglaba bölegi musulmanlardan ybarat bolan Başgyrdystan Orsýetiň iň uly regionlaryndan biridir.


text:
Golaýda Kiýewde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň düzümine girýän ýurtlaryň maliýe ministrleriniň hemişelik hereket edýän maslahatynyň bäşinji mejlisi geçirildi.
Ukrainanyň paýtagtynda geçirilen maslahata Azerbaýjanyň, Ermenistanyň, Belarusyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Orsýetiň, Täjigistanyň we Ukrainanyň maliýe ministrleri gatnaşdylar.
Duşuşyga Moldowanyň, Türkmenistanyň maliýe ministrleriniň orunbasarlary, Özbegistanyň hökümet wekili we GDA-nyň ýerine ýetiriji komitetiniň agzalary hem bardylar. Türkmenistan bu maslahata synçy hökmünde gatnaşdy.
Maslahatyň gün tertbibi we seredilen meseleler barada GDA-nyň ýerine ýetiriji komitetiniň metbugat gullugynyň başlygy Wladimir Nikanorow Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Öňden ylalaşylan gün tertibine laýyklykda GDA-nyň düzümine girýän döwletleriň ykdysady ýagdaýy, halkara maliýe krizisiniň ýetiren zyýanynyň öwezini dolmak boýunça kabul edilen bilelikdäki çäreleriň berjaý edilişi, GDA-nyň düzümindäki döwletleriň ykdysady pudagyndaky özara hyzmatdaşlygy ösdürmek we GDA döwletleriniň Maliýe ministrlikleriniň özara hyzmatdaşlygy boýunça Memorandumyň proýekti barada gürrüň edildi”.
Maslahatyň dowamynda GDA derejesinde we milli ölçeglerde ylalaşylyp kabul edilen çäreleriň halkara maliýe çökgünliginiň has ýiti etaplarynyň öwezini dolmaga hemaýat edendigi bellenilip, maliýe gatnaşyklaryny ýola goýmak boýunça köp ugurly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de dowam etdirmegiň zerurdygy nygtaldy.
4-nji iýunda geçirilen maslahatyň ahyrynda GDA döwletleriniň köpüsi tarapyndan ylalaşylan özara hyzmatdaşlyk baradaky Memoranduma hem gol goýuldy. GDA-nyň ýerine ýetiriji komitetiniň wekili Nikanorow bu resminamanyň ukrain tarapyndan hödürlenendigini aýtdy.
“Gol goýlan resmi dokumente görä, taraplar maliýe sistemasyny reformalaşdyrmak boýunça maglumat alyş-çalşygyny amala aşyrarlar. Bu hökümetiň maliýe býujet syýasatynyň, karar kabul etmek prosesiniň, şeýle-de maliýe pudagyndaky kanunçylygyň esasyny düzýär” diýip, Nikanorow aýtdy.
GDA-nyň düzümine girýän döwletleriň maliýe ministrleriniň hemişelik hereket edýän maslahaty halkara maliýe krizisine garşy çäreleri işläp düzmek maksady bilen 2008-njy ýylda döredilipdi.
Maslahatyň nobatdaky altynjy mejlisi 2012-nji ýylda Gazagystanyň paýtagty Astanada geçiriler.


text:
Giň halkara söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny işjeň ösdürmek maksady bilen, Türkmenistan 2015-nji ýylyň 28-nji awgusty — 6-njy sentýabry aralygynda geçiriljek Izmir şäherindäki nobatdaky 84-nji halkara sergi-ýarmarkasyna hem-de indiki ýylyň 23-nji aprelinden 30-njy oktýabry aralygynda “Güller we çagalar” mowzugy bilen geçiriljek “EKSPO-2016 Antaliýa” Bütindünýä botanika sergisine gatnaşar.
Halkara sergiler we işewürlik maslahatlary ýurduň uly eksport we maýa goýum kuwwatyny durmuşa geçirmegiň täze mümkinçiliklerini açýar, türkmen önümleriniň dünýä bazarynda mundan beýläk-de üstünlikli öňe ilerledilmegine ýardam edýär. Şu babatda toplanan oňyn tejribe hem-de onuň hemişe baýlaşdyrylyp durulmagy sergilere ýokary derejede taýýarlyk görmäge itergi berer.


text:
Sişenbe güni Fransiýanyň sudy ýurduň öňki prezidenti Žak Şiragyň üstünden sud diňlenişigini iýuna çenli gaýra süýşürdi. Bu sud diňlenişigi duşenbe güni başlanypdy.
Žak Şiraga onuň 1990-njy ýyllarda Parižiň häkimi bolan döwründe galp iş orunlaryny döredip, şäheriň pullaryny öz partiýasyna geçirmekde aýyplama bildirilýär.
Žak Şirak bu aýyplamalary ret edýär.
Eger-de 78 ýaşly Žak Şiragyň günäsi subut edilse, onda oňa 10 ýyla çenli türme tussaglygy berilmek howpy bar. Şeýle-de Şiraka 150,000 ýewro jerime salnyp bilner.


text:
Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Orsýetiň öz ýaragly güýçlerine ukrain serhedinden geçmegi buýurmak niýeti ýok diýdi.
Lawrow şenbe güni Orsýetiň döwlet telewideniýesine beren interwýusynda Moskwanyň we Günbataryň arasynda Ukrain krizisi babatda dörän agzalalyk «gitdigiçe kemelýär», soňky gatnaşyklar «biziň ukrain kärdeşlerimize bilelikde bir inisiatiwanyň hödürlenmek ähtimallygyny» görkezdi diýdi.
Bu sözler prezident Obamanyň Putin bilen eden gürrüňinden soň aýdyldy. Ak tamyň çap eden beýanatynda Putiniň Obama anna güni, prezident daşary ýurtda saparda ýören wagty telefon edendigi aýdylýar.
Bir sagada çeken gürrüňiň dowamynda Obama Orsýeti öz goşunlaryny Ukraina bilen serhetden yzyna çekmäge hem-de Waşingtonyň Ukrain krizisi babatda hödürlän diplomatiki teklibine ýazmaça jogap bermäge çagyrdy.
Bu teklip Ukraina we beýleki ýewropa partnýorlary bilen edilen maslahatlardan soň işlenip düzülipdi. Aýdylmagyna görä, onda Krymdaky rus dilli ilatyň hukuklaryny goramak üçin halkara gözegçilerini ýerleşdirmek we rus goşunlaryny öz bazalaryna yzyna dolamak meselesi goýulýar.
Obama bilen Putin döwlet sekretary Jon Kerriniň Lawrow bilen duşuşyp, edilmeli işler barada maslahatlaşmagyny karar etdiler.


text:
Odessaly Krill Bondarenko adaty surat çekilýän materiala däl-de, hut dürli ýurtlaryň pullarynyň ýüzüne surat çekip, bütin adamzady puldan el çekmäge çagyrýar.
Odessaly suratkeşiň adaty bolmadyk bu käri Britaniýadaky London muzeýiniň numizmatik bölüminde uly gyzyklanma döretdi.
Ukraina griwnasy, amerikan dollary, moldowa leýi, ýewro we beýleki dürli ýurtlaryň walýutalary bu Odessaly suratkeşiň elinde özboluşly bir sungat eserine öwrülýär. Suratkeş boş wagtynyň baryny bu käre bagyşlaýar.
Ol hut puluň dünýäniň ösüşini bökdeýändigini öňe sürýär.
"Puluň indi döwri geçdi! Eýýäm iň azyndan ýigrimi ýyldan bäri ýagdaý şeýle, ýagny pul öz täsirini ýitirdi!" diýip, Krill Bondarenko aýdýar.
Syýasat, din we dünýädäki ykdysady krizis – ynha, bular Bondarenkonyň eserlerinde häzirki döwürde adamzadyň iň esasy problemalary hökmünde suratlandyrylýar. Ol öz çeken suratlaryny adamlaryň çakdanaşa ähmiýet berýän zady bolan pula garşy protest hökmünde suratlandyrýar.
Suratkeş "Hemme zat diňe pul üçin! Pul üçin nähili ýitgiler çekilýändiginiň ýa-da nähili gymmatlyklaryň ýok edilýändiginiň bir ähmiýeti ýok. Bir döwlet başga bir ýurdy pul üçin basyp alýarmy, indi munuň bir ähmiýeti ýok!" diýýär.
Dogrusyny aýdanyňda, suratkeşiň, şol "suratlyja owadanja kagyzlaryň" deregine ykdysady aýlanyşyk üçin nämäni ulanmalydygy barasynda häzirlikçe taýyn bir teklibi ýok. Ýöne şonda-da suratkeşiň bu eserleri eýýäm oňa şöhrat getirdi. Bondarenkonyň üç sany puluň ýüzüne çeken suraty eýýäm Londondaky Britaniýa muzeýiniň numizmatika bölüminiň hazynasyna goşuldy. Suratkeşiň hut özi ol muzeýe öz eserlerini hödürläpdir. Britaniýalylaryň onuň eserlerinden käbirini saýlap almagy bolsa suratkeş üçin garaşylmadyk ylham hem begenç getirdi.


text:
Hytaýyň döwlet metbugaty Sinjaň welaýatynyň häkimietleriniň geçen hepde uýgurlaryň ýaşaýan erinde bolan pitnede ýaraly bolanlaryň sanyny 1680-e ýetirendigini aýtdy.
Sinjaň Uýgur awtonom regionynyň hökümeti tarapyndan çap edilen täze san ýaralylaryň ozal 600-den gowragynyň kem habar berlendigini görkezýär.
Hytaýda soňky onýyllyklarda etniki esasda turan iň erbet çaknyşyklar, dowlet metbugatynda aýdylmagyna görä, 184 adamyň başyna etdi, ölenleriň 137-si etniki hanlardan, 46-sy bolsa uýgur diýilýär.
Uýgurlar özlerinden öleniň has kändigini aýdýarlar.


text:
Türkmenistanyň ýerli häkimiýet organlaryna - Halk maslahatlaryna saýlawlara taýýarlyk görülýär. Saýlawlaryň 23-nji noýabrda geçiriljegi yglan edildi. Resmi maglumatlara görä, dalaşgärler paýtagtyň ösüşine ýerli organlaryň goşandyny artdyrmagy maksat edinýärler, dalaşgärleriň ählisi-de döwlet işgärlerinden ybarat.
Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerlerdäki edaralaryna döwlet işgärleriniň saýlanmagy halkara saýlaw tejribelerine näderejede gabat gelýär?
Azatlyk Radiosynyň Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Bruсe Panier bilen gecirilen söhbetdeşligi diňläliň.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda ýerli häkimiýet organlaryna geçiriljek saýlawlarda dalaşgärleriň ählisi diýen ýaly döwlet işgärleri, şeýle ýagdaý beýleki ýurtlarda hem barmy?
Bruсe Panier: Türkmenistan diňe bir ýerli häkimiýet organlaryna geçirilýän saýlawlarda däl, umuman, saýlaw meselesinde halkara standartlaryna eýermeýär. Saýlawlarda wezipä dalaş edýän kandidatlaryň hökümet wekilleri bolmagy manysyz bir zat. Sebäbi bir wagtda hem häkimiýete wekilçilik etmek hem-de häkimiýetden halkyň bähbitlerini talap etmek mümkin däl. Ýagdaýyň gowulanmagy, özgerip başlamagy üçin dürli garaýyşly adamlaryň öňe çykmagyna mümkinçilik döredilmeli, olaryň dürli tejribeleri bolup, olar saýlawly organlara täze ukypdyr-tejribelerini getirmeli.
Azatlyk Radiosy: Beýleki ýurtlarda geçirilýän saýlawlara syn edilende, hökümetde ýa-da dürli derejelerde döwlet işinde işlän adamlaryň hem saýlawlara dalaşgär hökmünde gatnaşýandygyny görmek mümkin. Bu ýerde Türkmenistandaky ýagdaýdan tapawut näme?
Bruсe Panier: Hawa, beýleki ýurtlarda-da resmi wezipelerde işlemek tejribesi bolan adamlaryň saýlawlara gatnaşýandygyny görmek mümkin. ABŞ-da şeýle tejribeler bar, emma bu adamlaryň aslyýetinde ýerlerden saýlanyp çykandygyny ýatdan çykarmaly däl. Olaryň halkyň öňünde öz borçlary bar we olar hökümetiň işini kämilleşdirmek ugrunda jan çekmäge borçly bolýarlar. Türkmenistanda bolsa döwletden aýlyk alýan häkimiýet wekilleri öz wezipelerini saklamak üçin Aşgabadyň ähli diýenlerini etmeli bolýarlar, netijede welaýat, etrap ýa oba derejesindäki halk wekilleri adamlaryň şikaýatlaryna ýeterlik derejede üns hem berjek bolmaýarlar, sebäbi öz wezipesini saklamak olar üçin has wajyp iş bolup durýar.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda saýlaw sistemasynyň hiç özgermän galmagyna näme sebäp bolýar diýip pikir edýärsiňiz?
Bruсe Panier: Bu sistema syýasatyň üýtgemezligini üpjün edýär. Şeýle ýagdaýda ýurduň öz ugruny üýtgetmän saklamagyna mümkinçilik döreýär. Bar zat şol bir durkuna galýar we sistemany üýtgemäge mejbur edip biljek ýagdaý döremeýär. Bu gowulyga tarap özgerişlik üçin mümkinçiligi aradan aýryp, çykgynsyz ýagdaý döredýär we saýlawlaryň manysyny gaçyrýar. Türkmenistanda ýyllar boýy geçirilýän saýlawlarda saýlawçylaryň wezipä saýlaýan adamlaryny tanamaýanlygynyň özi-de halk wekilleriniň netijesiz şahsyýetlerden ybarat bolup, olaryň diňe, wezipä eýe bolansoň, wagtynyň köpüsini paýtagtda geçirmek mümkinçiligine eýe bolýan adamlardygyny görkezýär.


text:
Moskwa Siriýada dört ýyl bäri dowam edýän konfliktiň öz islegine görä soňlanmagy üçin syýasy çözgüt ugrundaky tagallalaryny güýçlendirýärkä, Orsýetiň howa zarbalarynyň biriniň Siriýanyň demirgazyk-günbatarynda bir meýdan keselhanasyna gönükdirilip, bärsinden 13 adamyň öldürilendigi habar berildi.
Londonda ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary baradaky synçy topary zarbanyň 20-nji oktýabrda Idlip welaýatynyň Sarmin şäherinde amala aşyrylandygyny bildirdi.
Bu keselhanany dolandyrýan Siriýa-Amerika medisina jemgyýeti (SAMS) keselhananyň “göni nyşana” alnandygyny we iki medisina işgäriniň öldürilendigini aýtdy.
SAMS günorta Aleppoda (Halapda) diňe iki keslehananyň bardygyny we ors howa zarbalarynyň 19-njy oktýabrda bulary nyşana almagy netijesinde özleriniň näsaglary çykaryp, bu keselhanalary ýapmaga mejbur bolandyklaryny aýdar.
Oppozision söweşijiler
Siriýanyň Habar Agentligi bolsa keselhanany agzaman, Orsýetiň howa zarbalarynyň Sarminde “terrorçylaryň” baş ştabyny ýok edendigini habar berdi.
Siriýanyň adam hukuklary baradaky synçy toparynyň başlygy Rami Abdel-Rahmanyň aýtmagyna görä, Moskwa 30-njy sentýabrda Siriýada howa zarbalaryna başlaly bäri Orsýetiň uçarlary Sarmini birnäçe gezek nyşana alypdyrlar.
Moskwa "Yslam döwleti" atly toparyň jeňçilerine we özüniň "terroristler" diýip atlandyrýan beýleki toparlara zarba urýandygyny aýdýar.
Siriýanyň oppozision güýçleri bilen günbatar döwletleri bolsa Orsýet bombalamak kampaniýasyny "Yslam döwleti" toparyna degişli däl nyşanalara, şol sanda günbatar tarapyndan türgenleşdirilip, ýaraglandyrylan oppozision söweşijilere garşy gönükdirýär diýýärler.
Assadyň sapary
20-nji oktýabrda adam hukuklary baradaky synçy topar Orsýetiň öz howa zarbalary bilen şu wagta çenli azyndan 370 adamy öldürendigini aýtdy. Bularyň 127-si parahat ilatdan. Olaryň 36-sy çagalar, 34-si aýallar.
Şol bir wagtda-da Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad garaşylmadyk sapar bilen 20-nji oktýabrda Moskwa bardy.
Siriýada 2011-nji ýylyň mart aýynda agzalýan krizis başlaly bäri Assadyň ýurduň daşyna eden ilkinji saparynda Putin, ony myhman edinmek bilen, konfliktiň aralyk çözgüdinde Assadyň hem paýy bolmaly diýmek isleýäne meňzeýär.
Ors prezidenti Siriýa prezidenti bilen telewideniýede 21-nji oktýabrda görkezilen duşuşygynda şeýle diýdi: "Siriýadaky konfliktiň çözgüdi barada biz, harby işleriň gidişindäki oňaýly dinamika esaslanyp, uzak möhletli çözgüde diňe syýasy proses arkaly ýetip bolar diýip pikir edýäris. Bu barada gutarnykly karary bermeli siriýa halkynyň diňe özi".
Duşuşykda Assad hem Putine minnetdarlyk bildirip, Orsýetiň harby taýdan ara goşulmagyny taryplady: "Siriýanyň bütewüligini we garaşsyzlygyny gorany üçin, men ors ýolbşçylaryna minnetdar. Iň möhümi-de bu işleriň ählisiniň halkara hukugynyň çäginde bolup geçýänligi" diýip, Assad aýtdy.
"Biziň pozisiýamyz belli”
Siriýa oppozisiýasynyň esasy goldawçylary Saud Arabystany bilen Türkiýe. Bular Moskwanyň Damask režimini goldamagyny tankytlap, Siriýanyň geljeginde Assadyň paýy bolup bilmez diýýärler.
Türkiýäniň premýer-ministri Ahmed Dawutoglu 21-nji oktýabrda Ankarada žurnalistlere şeýle diýdi: "Biziň pozisiýamyz belli. Assad bilen [täze hökümete] geçiş döwri bolup bilmez. Assadyň gitmegini kepillendirjek geçiş [taslamasy] gerek. Biz ünsümizi Assadyň gitmegi baradaky ýollara gönükdirmeli. Öz halkyna munça zulum eden bir hökümetiň gaýtadan kanuny bolmagyna ýol ýok. Şol sebäpden ähli toparlaryň - musulmanlaryň, hristianlaryň, sünnüleriň, alawylaryň, araplaryň, kürtleriň we siriýaly türkmenleriň - ylalaşygy bilen geçiş döwri güýje girmeli" diýip, Dawutoglu aýtdy.
22-nji oktýabrda Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Steinmeier Orsýetiň ara goşulmagy netijesinde Siriýada barýan söweşe çözgüt tapmagyň çylşyrymlaşandygyny belledi.
Amerikanyň döwlet sekretary Jon Kerri bilen Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowyň Siriýadaky krizisi maslahatlaşmak üçin 23-nji oktýabrda Wenada Türkiýäniň we Saud Arabystanynyň daşary işler ministrleri bilen duşuşmagy planlaşdyryldy.
Lawrow 22-nji oktýabrda Siriýa baradaky gepleşiklere Assadyň režiminiň esasy goldawçysy bolan Eýran, şeýle hem Müsür, Iordaniýa, Birleşen Arap Emirlikleri we Katar gatnaşmaly diýip teklip etdi.


text:
Türmä basylan azeri žurnalistiniň aklawçysy öz müşderisine ýene iki ýarym ýyl türme tussaglygynyň berlendigini aýdýar.
Aklawaçy Isahan Aşurow gazet redaktory Eýnulla Fatullaýewe türmede ýanynda neşe saklanlygy üçin iki ýyl alty aý goşmaça iş kesilendigini aýtdy.
Fatullaýew ilki 2007-nji ýylda «jenaýatçylykly töhmet» we «masgaralma» üçin 36 aý türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Aýdylmagyna görä, ol 1990-njy ýyllarda Dagly-Garabag üstünde bolan uruşda azeri esgerleriniň ermenileri öldürişini gyrgyn hökmünde häsiýetlendirip bir makala ýazypdyr. Bir ýyl soň oňa, terrorçylykly haýbat atmakda, etnigara könflikte meçew bermekde we salgytdan gaçmakda aýyplap, ýene sekiz ýarym ýyl iş kesýärler.
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň metbugat azatlygy boýunça wekili Dunja Mijatovic täze hökümi ýazgaryp çykyş etdi.


text:
Eýran - Saudi diplomatik dawasynda iki tarapynyň karikaturaçylary garşy tarapyň goşa standartlary baş goşandygyny özüçe suratlandyrýarlar.
Riýadyň tanymal şaýy ruhanysy jezalandyrmagynyň yzýany dörän gapma-garşylyk regional garşydaşlaryň arasyndaky dartgynlylygy güýçlendirdi.
Nimr al-Nimriň 2-nji ýanwarda terrorçylyk bilen bagly aýyplamalaryň esasynda jezalandyrylmagy Eýranda gahar-gazaply protestlere, şol sanda Saud Arabystanynyň ilçihanasyna hüjüm edilmegine getirdi. Munuň yzýany Saud Arabystanyň we onuň ençeme ýaranynyň Tähran bilen gatnaşyklary ýaramazlaşdy.
Bu karikaturalarda “Eýran ‘Yslam döwleti’ toparyna garşy çykaýan hem bolsa terrorçylygy güýçlendirýär” diýlip saudileriň arasynda giň ýaýran garaýlary, şeýle-de “Saud Arabystany ‘Yslam döwleti’ toparyna garşy göreşýändigini aýdyp, bigünäleri jezlandyrýar” diýen eýranlylaryň arasyndaky ýörgünli pikirleri beýan edilýär.
Eýranly karikaturaçy Mana Neýestaniniň ine şeýle iki suraty hödürlenýär:
Bu surat Eýranyň Baş ruhanysy Aýatolla Ali Hameneiniň saýtynda peýda boldy:
Tasnim täzelikler agentliginiň bu iki suratynda Nimryň Eýrandaky şehit statusyna yşarat edilýär...
... Fars Nirmryň jezalandyrylmagynyň aňyrsynda Ysraýylyň durup, öz özüne zyýan ýetirýändigi barada käbir eýranly resmileriň öňe süren pikirlerine salgy berýär:
Eýranyň reformaçy hepdeligi Sedanyň suratlary Saud patyşasy Salmanyň aýnada öz şekiline derek, “Yslam döwleti” toparynyň lideri Abu Bakr al-Bagdadini görýändigini görkezýär...
... Şol bir wagtda-da Tährana garşy bu karikatura Bagdadini Hameneýi bilen bilelikde bir selläni geýip durandygyny şekillendirýär.
Saud Arabystanynyň Okaz gündeligi Riyadyň regionda haosy tutaşdyrýan Eýrany saklap duran goluny görkezýär:
Ýene bir suratda eýranly “terrorizm” ýazgyly höwürtgede guşlara ideg edýär:
Bu ýerde “Yslam döwleti” topary Eýrana ilkinji tiz kömegini berýär.
Bu karikaturanyň ýokarsynda Eýranyň mediada suratlandyryşy, aşagynda bolsa “dönüklik”, “basyp alyjylyk” we “agressiýa” ýazgylar bilen Eýranyň “hakyky keşbi” häsiýetlendirilýär.
Bu ýerde iň aşakda “Gyssagly, koalisiýa raýatlary öldürýär” diýilýär.
Iň soňksynda AÝ/AR-synyň Farda Radiosy arkaly diňleýjä Tähran Nimriň ykbalyna göz ýaş dökýärkä özüniň ýüzlerçe içerki tankytçysyny tussag edendigi ýatladylar:


text:
Aşgabat , 7-nji ýanwar. «Türkmenportal».
Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky Mollanepes adyndaky şäherçede we Mülkamaşa geňeşliginde 365 we 350 orunlyk häzirki zaman sport mekdepleri ulanmaga berildi.
Sport mekdepleriniň ikisem döwrebap taslamalar esasynda gurlup, olarda tälimçiler we türgenler üçin ähli şertler döredilipdir. Bu ýerde sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlary, şaşka we küşt bäsleşiklerini geçirmek üçin ähli mümkinçilikler bar. Şeýle-de, aýratyn trenažýor zaly, mini-futbol, woleýbol, basketbol, gandbol oýnamak üçin zallar, tälimçiler we administrasiýa üçin iş otaglary göz öňünde tutulypdyr.
Sport mekdepleriniň daş-töweregi ýaşyl baglyga bürenip, ýanýodalar we seýilbaglary sport meýdançalaryna alyp barýar.


text:
Eýranyň howpsuzlyk güýçleriniň protestçiler bilen çaknyşmagyndan soňra, Birleşen Ştatlary Tährany polisiýa döwleti ýaly hereket edýänlikde aýyplady.
Döwlet departamentiniň metbugat wekili Filip Krowly Eýranyň öz ilatynyň erk-islegini basyp ýatyrmak üçin elindäki bar güýjinden peýdalanýanlygyny mälim etdi.
Ol Eýranyň hökümetini halkyň öňe sürýän pikirlerini diňlemäge hem çagyrdy. Ahmedinejadyň iýun aýynda aşa galplaşdyrylanlygy aýdylýan saylawlarda ýeňiş gazanmagyndan bäri halk protest gurnap gelýär.
Protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda Eýranly dissident aýatulla Huseýin Ali Montazeriniň ýas merasymy bilen bagly geçirilen çärelerde hem çaknyşyk boldy.