text:
Hydyr Derýaýew
Häzirki zaman türkmen edebiýatynyň görnükli wekilleriniň biri, Türkmenistanyň halk ýazyjysy (1967) Hydyr Derýaýewiň galamynyň astyndan çykan eserleriň sany ep-esli bar. Olaryň esasylary “Arzuw” (1928), “Ökünçmi, maslahat?” (1929) atly liriki poemalardan, “Mähri”, “Hojanepes” pýesalardyr “Ykbal”, “Harasat”, “Mukaddes ojak” atly romanlardan ybarat. Bularyň üstüne ýazyjynyň döwürleýin metbugatda çap edilen birlän-ikilän owunjak goşgularydyr publisistik makalalarynam goşmak boljak. Eserleriniň sanynyň şeýle kän däldigine garamazdan, ýazyjy Hydyr Derýaýew türkmen edebiýatynda görnükli orunlaryň birini eýeleýär.
Ýazyjy Hydyr Derýaýew Marynyň Egrigüzer obasynda daýhan maşgalasynda dünýä inýär. On iki ýaşyna çenli ene-atasynyň elinde terbiýe alyp, hojalyk işleri bilen meşgullanýar. Emma tizlikde geljekki ýazyjynyň ilki bilen ejesi, soňra bolsa kakasy aradan çykyp, garyndaşlarynyň elinde galýar. Ýöne şunuň ýaly kynçylyklara garamazdan, ol bilimini artdyrmagyň aladasyny edýär, ilki Egrigüzerde jezitçe okadylýan mekdepde tatar mollasynyň elinde okap, soňra 1920-nji ýylda Maryda açylan Togtamyş mekdebine okuwa girýär. Bu ýerde bir ýyl okanyndan soň bolsa, şol ýerdäki orta bilimli mugallymlary taýýarlaýan türkmen Magaryf institutynda okuwyny dowam etdirýär. Ol institut Daşkent şäherine geçirilende-de geljekki ýazyjy onda okamagyny kesmeýär. Tutanýerlikli okamagy netijesinde Hydyr Derýaýew bu mekdebi 1926-njy ýylda üstünlikli tamamlaýar. Onda pedagogika bolan ukybyň bardygyny duýan institut ýolbaşçylary geljekki ýazyjyny şol ýerde mugallym edip alyp galýarlar. Emma Hydyr Derýaýew bu gazanylan üstünlik, alan aň-düşünjesi bilen çäklenmän, Daşkentde açylan gazak Pedinstitutyna girip, tä 1928-nji ýyla çenli şol ýerde okaýar. Bu Institut Almaata geçirilende bolsa Orta Aziýa döwlet uniwersitetiniň filologiýa fakultetiniň ikinji kursuna geçýär. Bu uniwersitetem 1931-nji ýylda tamamlap, Aşgabatdaky döwlet Pedagogik institutyna mugallym edilip iberilýär. Tä 1937-nji ýyla çenli hem şu ýerde ilki mugallym, soňra kafedra müdiri wezipesinde işleýär, ýaş nesle terbiýe bermekde uly hyzmat görkezýär. Emma muňa garamazdan ol, 1937-nji ýylda şahsyýet kultunyň pidasy bolup, 1956-njy ýyla çenli azatlykdan mahrum edilýär, kynçylykly güni başdan geçirmeli bolýar. Geljekki ýazyjy aklanyp, erkinlige çykanyndan soň, döredijilik işini dowam etdirip, TSSR Ylymlar Akedemiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynda ylmy işgär bolup işläp başlaýar. 1962-nji ýylda bolsa TSSR Ýazyjylar birlesiginiň jogapkär kätipligibe saýlanyp, tä 1965-nji ýyla çenli şol ýerde işleýär. 1979-njy ýyldan 1981-nji ýylyň maý aýyna çenli TSSR Ýazyjylar birleşiginiň başlygynyň orunbasary bolup işledi.
1988-nji ýylda aradan çykdy.
DÖREDIJILIGI
Hydyr Derýaýew hem ýaşuly türkmen ýazyjylary ýaly, edebiýatymyza şahyr hökmünde gelip giripdi. Onuň ilkinji eseri bolan “Çal, dutarym” atly goşgusynda öňki döwürde jebir-jepa çeken aşak gatlak adamlarynyň durmuşy barada söz açylsa, “Amyderýa” (1928), “Ökünçmi, maslahat” atly liriki poemalarynda suwsuzlyk, ýaragsyzlanmak meselesi dogrusynda gürrüň berilýärdi.
Göwrüm taýdan uly bolmadyk “Arzuw” poemasynyň dili sada, sýužet ýordumy ýönekeý, kompozision gurluşynda şeýle bir çylşyrymlylyk ýok.
Hydyr Derýaýew irginsiz zähmetiň netijesi bolan “Ykbal” romany bilen proza žanrynda galamyny işletmäge ukyplydygyny subut etdi, gahrymanlaryň keşplerini döretmekde ussatlyga ýetişendigini birkemsiz görkezdi.
Hydyr Derýaýewiň proza žanryna geçip, ilkinji döreden eseri “Ganly penjeden” (“Ykbal”) romany bolupdy. Bu eser türkmen prozasynda döredilen şowly romanlaryň biridir. Awtor bu romanyny 1934-nji ýylda ýazyp gutarsa-da, dürli sebäplere görä, roman diňe 1937-nji ýylda çapdan çykýar. Bu eser dürli sebäplere görä, okyjylara ýetmänkä, gadagan edilýär. Şeýlelikde, ýazyjynyň döredijiliginiň kämilleşmeginde uly ähmiýetli “Ganly penjeden” romany soňky döwürlere çenli okyjylar köpçüligine mälim bolman gelýär. Diňe awtor täzeden işläninden soň, bu eser “Ykbal” ady bilen (1960) çap edilipdi.
Ýazyjynyň ahyrky ýyllarda döreden “Harasat”, “Mukaddes ojak” atly eserleri hem türkmen prozasyny ep-esli derejede baýlaşdyrdy.
Ýazyjy dramaturg hökmünde-de özüni tanatdy. Onuň “Ykbal” romany esasynda ýazan, Mollanepes adyndaky Türkmen döwlet akademiki teatryň sahnasynda goýlan “Ykbal” pýesasam dramaturgiýamyzyň ösmegine belli bir derejede ýardam etdi. H. Derýaýewiň mundan başga-da birlän-ikilän pýesalary bar. Olar “Mähri” (1964), “Hojanepes” (1968) atly pýesalardyr. Türkmen tomaşaçylarynyň söýgüsini gazanan bu pýesalar wajyp temalardan söz açyp, däp-dessuryň arasyndaky barlyşyksyz göreş, türkmen halkynyň geçmişde suwsyzlykdan çeken jebir-jepalary barada gürrüň berýärler.
Türkmenistanyň halk ýazyjysy H. Derýaýewiň döreden eserleri türkmen edebiýatyny baýlaşdyrmakda uly ähmiýeti boldy.
Türkmen edebiýatynyň taryhy. V tom, I kitap,Red. K.Jumaýew, E.Işangulyýew.-A.: Ylym,1980
Hydyr Derýaýewiň ykbaly (ulanyjylardan)
Derýaýew Hydyr – sowet döwründen türkmen dil biliminiň meseleleri bilen irki wagtlardan bäri gyzyklanan lingwistleriň biri. Türkmenistanyň halk ýazyjysy, Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň korrespondent çleni (1969), dosent. Ol 1905-nji ýylda Mary raýonynyň Egrigüzer obasynda daýhan maşgalasynda dogulýar.
1920-nji ýylda Marydaky internata okuwa girýär, ýöne ony gutarmanka, Hydyr Derýaýewi Aşgabatdaky inprosa (institut prosweşeniýa) alýarlar.
Ol ýerde bir ýyl okandan soň onuň okap başlan inprosy Daşkent şäherine göçürilýär. H.Derýaýew 1926-njy ýylda inprosy gutaryp, orta bilimli mugallymlyk diplomyny alýar. Ony inprosuň özünde mugallym edip alyp galýarlar.
H.Derýaýew mugallymçylyk işine 1925-nji ýylda başlaýar. Şol ýyl ol Orta Aziýanyň profkursunda okadyp başlaýar. 1927-1931-nji ýyllarda ol Orta Aziýa döwlet uniwersitetiniň pedfakynda okaýar, ony 1931-nji ýylda tamamlap Aşgabada gelýär.
Ol Aşgabat döwlet pedagogik institutynda ilki assistent, soň dosent bolup işleýär. 1933-nji ýyldan başlap kafedra ýolbaşçylyk edýär.
1933-1937-nji ýyllarda H.Derýaýew türkmen dili boýunça birnäçe ähmiýetli işleri neşir edýär. Ilkinji gezek, ýagny 1933-nji ýylda onuň 6-7-nji klaslar üçin «Türkmen diliniň sintaksisi» diýen işi çykýar. Bu okuw kitaby 1937-nji ýyla çenli neşir edilýär.
1934-nji ýylda onuň ýediýyllyk mekdepler üçin «Türkmen diliniň grammatikasy», «Ýewropalylar üçin türkmen dili» diýen işleri çykýar. 1936-njy ýylda bolsa, Türkmenistanyň Birinji lingwistik gurultaýyna tezisler hökmünde «Türkmen diliniň sintaksisiniň we punktuasiýasynyň esasy meseleleri» atly uly makalasy peýda bolýar.
Hydyr Derýaýew Türkmenistan SSR Ylymlar akademiýasynyň Dil bilimi institutynda ilki kiçi ylmy işgär, soňra starşiý ylmy işgär wezipelerinde işleýär. Ol türkmen diliniň taryhyna degişli birnäçe makalalar ýazýar. Olaryň arasynda «Geljek zaman işliginiň käbir meseleleri», «Türkmen diliniň taryhynyň meseleleri», «Magtymgulynyň eserleriniň gözleginde» diýen ýaly gyzykly meseleleri orta atýan makalalar bar.
Soňky ýyllarda H.Derýaýew çeper döredijilik işi bilen çynlakaý meşgul bolup başlady. Ol türkmen sowet edebiýatyny täze proza, drama, poeziýa eserleri bilen baýlaşdyrdy.
Ýazyjynyň meşhur «Ykbal» romany «Ganly penjeden» ady bilen 1937-nji ýylyň oktýabrynda çap bolup çykýar.
Awtor soň «Ganly penjeden» atly romanyny täzeden işläp, 1960-njy ýylda «Ykbal» ady bilen neşir etdirdi.
«Ykbal» romany awtora uly meşhurlyk getirdi. TSSR-iň Halk ýazyjysy has öndümli işlemäge başlady.
1962-iji ýylda romanyň ikinji kitaby, 1966-njy ýylda üçünji kitaby, 1971-nji ýylda bolsa romanyň ahyrky —dördünji kitaby çap bolup çykýar. Onuň eserleri okyjylar tarapyndan oňat garşylanýar.
Ýazyjynyň «Mähri», «Hojanepes» atly belli drama eserleri Mollanepes adyndaky akademiki drama teatryň sahnasyndan düşmän gelipdir.
1971-nji ýylda Hydyr Derýaýewiň «Harasat» atly romany çapdan çykdy.
Edebiýat meýdanynda bitiren hyzmatlary üçin ol Lenin ordeni (1967) bilen sylaglandy. 1969-njy ýylda Hydyr Derýaýewiň türkmen sowet dil bilimine, türkmen sowet edebiýatyna goşan goşantlaryny nazarda tutup, TSSR Ylymlar akademiýasy ony korrespondent-çlenlige saýlady. Ýazyjy, dosent Hydyr Derýaýew döwletiň Ýazyjylar Soýuzynyň işine aktiw gatnaşdy.
Hydyr Derýaýew 1988-nji ýylda aradan çykdy.


c: text/html

text:
Demirgazyk Koreýa bilen bir hepde kesgin söz atyşandan soň, ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 11-nji awgustda, ol ýerde harby gatyşmany aradan aýyrmaýandygyny aýdyp, Wenezuela bilen hem söz urşuna girdi.
Tramp Wenezuelanyň barha beter awtoritarlaşýan hökümetine garşy durmak üçin özüniň “harby çärä”hem “ýüz urup biljekdigini” aýtdy we bu latyn amerikasy ýurdunyň goranmak ministriniň ony “dälilik hereketinde” aýyplamagyna, metbugat arkaly özara harçaňlaşmagyň ýitileşmeginiň eýýäm tanyş modeline getirdi.
Aýyplamalar atşygy Jersidäki golf kurortynda dynç alýan Trampdan žurnalist geçen aýdaky dawaly saýlawlardan soň barha möwjeýän gozgalaňa gaplanan Wenezuela barada soranda başlandy.
Bu saýlawlar prezident Nikolas Maduronyň ýaranlygynda täze güýçli kanun çykaryjy organy iş başyna çykardy. Zorlukly protestler netijesinde 120-den gowrak adam öldürildi, müňlerçe adam tussag edildi.
"Biziň dünýä ýüzünde örän alys ýerlerde hem goşunlarymyz bar. Wenezuela beýle uzakda däl we ol ýerde adamlar ejir çekýär, olar ölýärler” diýip, Tramp jogap berdi.
"Biziň Wenezuela üçin köp wariantymyz, şol sanda, eger zerur bolsa, harby çäre görmek mümkinçiligimiz hem bar” diýip, ol daşary syýasat topary, döwlet sekretary Reks Tillerson, ABŞ-nyň BMG-däki ilçisi Nikki Heýli, milli howpsuzlyk geňeşçisi H.R. McMaster bilen duşuşanyndan soň aýtdy.
"Biz bu barada gürrüň etmeýäris, emma harby operasiýa – harby çäre – bu biziň ýüz urup biläýjek bir zadymyz” diýip, ol aýtdy. “Wenezuela bidüzgünçilige gaplandy. Bu örän howply bidüzgünçilik we örän gamgyn ýagdaý.”
Trampyň sözleri Wenezuelada we beýleki ýerlerde bada-bat galagoplyk döretdi. Tramp adminstrasiýasy ozal Madurony “diktator” atlandyrypdy we Maduronyň we onuň ýaranlaryna garşy sanksiýa girizipdi, emma hiç wagt harby çäre görmek ähtimallygyny ýaňzytmandy.
Wenezuelanyň goranmak ministri general Wladimir Padrino muny “dälilik” we “ekstremizm” diýip atlandyrsa, Wenezuelanyň beýleki ministrleri Trampy “imperializimde” aýyplap, “milli özygtyýarlylyga görülmedik wehim” hökmünde ýazgardylar.
"ABŞ-a jogap berýän ekstremist elita bilen bu dünýä näme boljagyny kim bilýär?” diýip, Maduronyň ýakyn ýarany Padrino aýtdy.
Maduro we Wenezuelanyň beýleki liderleri Birleşen Ştatlary uzak wagt bäri çozup girmäge taýýar agressor hökmünde häsiýetlendirýärler, ýoga Maduro golaýda demirgazykdaky super döwlet bilen gowy gatnaşyklary dikeltmek isleýändigini aýtdy.
Ak tam 11-nji awgust güni giçlik Maduronyň günüň dowamynda Tramp bilen telefonda gürleşmekçi bolandygyny aýtdy, emma Tramp onuň bu talabyny pres-relizde aç-açan ret etdi.
"Birleşen Ştatlar Maduro režiminiň dowamly repressiýasyna uçraýan wagtynda Wenezuelanyň halky bilen bile dur” diýip, Ak tam aýtdy.
"Prezident Tramp Wenezuelanyň lideri bilen bu ýurtda demokratiýa dikeldilen badyna höwesli gürleşer” diýip, beýanatda aýdylýar.
Trampyň Karakasa garşy harby çäre görmegiň pikirini etjekdigi baradaky duýduryşyna garamazdan, Pentagon beýanat çap edip, Wenezuelanyň syýasy liderleriniň Birleşen Ştatlar goşun salmagy planlaşdyrýar diýen aýyplamalarynyň “esassyzdygyny” aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Italiýanyň HPQ kwarteti (dörtlügi) Türkmen milli konserwatoriýasynda bu okuw mekdebiniň talyplary we mugallymlary üçin ussatlyk sapagyny berdiler.
Italiýaly sazandalaryň ýerine ýetirmeginde diňe bir Italiýanyň günortasynda däl, eýsem, bütin dünýäde meşhur bolan “Trantella” mandolinanyň ýakymly, özüneçekiji owazy astynda tans sazynyň inçe öwrümlerini diňleýjilere ýetirdi.
Şeýle hem dünýä saz sungatynyň genji-hazynasyna girizilen Antonio Wiwaldiniň “Sol mažer konserti”, Wolfgang Amadeý Mosartyň “Don Žuan” operasyndan “Serenadasy”, Juzeppe Werdiniň “Rigolettasy”, “Durmuş ajaýyp” we “Aý” kinofilmlerine döredilen sazlar ýaly iň gowy eserlerden parçalar gyzgyn garşylandy.
HPQ kwarteti 2008-nji ýyldan mandolina maýyl bolan sazandalardan döredildi. Olar gadymy halk saz guralynyň meşhurlygyny artdyrmak maksady bilen ýer ýüzüne aýlanyp çykdylar.


text:
BBM CHANNELS BARADA GOŞMAÇA
"BBM" programmasynyň çägindäki durmuş aragatnaşyk serişdesi bolan BBM Channels-e hoş geldiňiz! Ol siziň maşgalaňyzdan daşgary adamlar bilen aragatnaşygyňyzy ýygjamlaşdyryp, dostlaryňyzyň ýaýrawyny giňedip, adamlar, jemgyýetler we söwda belgileri bilen gatnaşmagyňyza mümkinçilik döredýär. Eger-de siz "BlackBerry" platformasynda "BBM" programmasyny ulanýan bolsaňyz, "BBM" we "BBM Channels" "BlackBerry" Çözgüdiniň Lisenziýa Şertnamasynda (BBÇLŞ) bellenip geçilişi ýaly siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Ol bolsa siziň hem tarap bolup çykyş edýän "BlackBerry" Çözgüdiňizi düzýän programma üpjünçiligiňizi we hyzmatlaryňyzy peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýär. Eger-de siz "BBM" we "BBM Channels-i" "BlackBerry" platformasynda ulanmaýan bolsaňyz, "BBM" we "BBM Channels" "BBM" Hyzmatynyň Şertlerinde (BBMHŞ) bellenip geçilişi ýaly siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Ol bolsa siziň eýýäm bir tarap bolup çykyş edýän "BlackBerry" Çözgüdiňizi peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýär. Bu Goşmaçanyň ýerine ýetirilmegi maksady bilen,"BBM Şertnamasy" siziň "BlackBerry" Çözgüdini ýa-da "BBM" Çözgüdini peýdalanyşyňyzy düzgünleşdirýän BBÇLŞ-i we BBMHŞ-i aňlatmak üçin ulanylýar. Eger-de siz "BBM Channels-iň" internet portalynyň üsti bilen "BBM Channels-i" ulanmak üçin hasaba durýan bolsaňyz, "BBM Şertnamasy" BBMHŞ-i aňladýar. Eger-de sizde hukugyňyzy goramak üçin degişli BBM Şertnamasynyň göçürmesi ýok bolsa, ony www.blackberry.com/legal salgysyndan alyp bilersiňiz.
BBM Şertnamasy "BBM Channels" üçin ulanylýan döwründe ol siziň "BlackBerry" Çözgüdiňiziň bir bölegi bolup durýar. Bu Goşmaça hem siziň "BBM Channels-iň" hyzmatyndan peýdalanmagyňyz bilen bagly goşmaça şertlerden we düzgünlerden ybaratdyr. Goşmaça bilen üsti ýetirilen "BBM" Şertnamasy "BBM Channels-iň Şertlerini" aňladýar. "BBM" Şertnamasy bilen şu "BBM Channels-iň" Goşmaçasynyň arasynda düşünişmezlik çykan ýagdaýynda "BBM Channels" Goşmaçasy şeýle düşünişmezlik bilen baglylykda agdyklyk edýär.
SIZ "YLALAŞÝARYN" DÜWMESINE BASYP ŞU "BBM" CHANNELS BARADA GOŞMAÇA ŞERTNAMANY BAGLAŞANYŇYZDA, "BBM CHANNELS-IŇ" ŞERTNAMASY FIZIKI ŞAHS HÖKMÜNDE YLALAŞAN ÝAGDAÝYŇYZDA ÝA-DA "BBM CHANNELS-I" ÖZ KOMPANIÝAŇYZYŇ ÝA-DA IŞLEÝÄN BAŞGA EDARAŇYZYŇ ADYNDAN ULANMAGA YGTYÝARLY BOLSAŇYZ (IKI ÝAGDAÝDA HEM "SIZE" ÝA-DA "SIZIŇ" DIÝMEK ARKALY "SIZE" SALGYLANYLÝAR DIÝLIP DÜŞÜNILMELI ) SIZIŇ WE SIZIŇ "BBM" ŞERTNAMASYNY BAGLAŞAN "BLACKBERRY" KOMPANIÝASY ("BIZE" ýa-da "BIZ") ÜÇIN HUKUK TAÝDAN BAGLAÝJY ŞERTNAMA BOLUP DURÝAR. EGER-DE SIZ "BBM CHANNELS-IŇ" ŞERTLERI BILEN YLALAŞMAGA TAÝÝAR BOLMASAŇYZ, SIZ "BBM CHANNELS-IŇ" HYZMATYNDAN PEÝDALANYP BILMEÝÄRSIŇIZ. Bu "BBM Channels-iň" Goşmaça Şertnamasynda baş harp bilen ýazylyp, "BBM Channels-iň" Goşmaça Şertnamasynda kesgitlenmedik adalgalar "BBM" Şertnamasyndaky manylaryna eýedir.
1. "BBM CHANNELS-I" DÖRETMEK.
1.1 BBM Channels-iň Şertlerine degişlilikde, özboluşly BBM Channel (mundan beýläk, "Kanal") döretmek we dolandyrmak üçin Siz Kanallary ulanyp bilersiňiz. Ol Siziň ygtyýarly wekilçiligini edýän belligiňizi, guramaňyzy, wakaňyzy ýa-da şahsyňyzy häsiýetlendirýär. "KANAL DÖRETMEK ARKALY SIZ BIZE ŞEÝLE SÖWDA BELGISINIŇ, GURAMANYŇ, ÇÄRÄNIŇ ÝA-DA ŞAHSYŇ ADYNDAN DEGIŞLI KANALY DÖRETMÄGE WE DOLANDYRMAGA YGTYÝARYŇYZYŇ BARDYGYNY BEÝAN EDIP, WEKILÇILIK EDÝÄRSIŇIZ WE KEPIL GEÇÝÄRSIŇIZ.
1.2 Diňe aşakda görkezilen şertlerde Siz söwda belgisini, guramany, çäräni ýa-da şahsy goldamak ýa-da olar bilen gyzyklanýandygyňyzy beýan etmek üçin hem Kanal döredip bilersiňiz: i) Siziň Kanalyňyz şeýle söwda belgisi, gurama, çäre ýa-da şahs tarapyndan döredilen däldigini aýtmak; ii) Siziň Kanalyňyzyň şeýle söwda belgisi, gurama, çäre ýa-da şahs tarapyndan tassyklanan ýa-da ygtyýarlan däldigini aýtmak; iii) başgalary nädogry ugrukdyrmazlyk, pikirini bulaşdyrmazlyk ýa-da aldatmazlyk; iv) şeýle söwda belgisiniň, guramanyň, çäräniň ýa-da şahsyň, şol sanda söwda belgisi, awtorlyk we mälimlik bilen bagly hukuklaryň bozulmazlygy.
1.3 Siziň adyňyz we şahsy maglumatlaryňyz, Siziň Kanalyňyzyň ady we Kanal üçin hasaba duranyňyzda beren ýa-da Kanalyňyzda bar bolan beýleki profil maglumatyňyz ýa-da beýanyňyz dogry bolmaly, nädogry bolmaly däl, mazmuny aýdyň beýan edilen bolmaly. Siziň Kanalyňyzyň ady özboluşly bolmaly we umumy manyly bolmaly däl (meselem: iýmit, ulag).
1.4 Siz birine zyýan bermek ýa-da dil ýetirmek maksady bilen Kanal döredip bilmeýärsiňiz. Bellenip geçilenler bilen çäklendirmezden, Siz beýlekileriň ulanmagynyň öňüni almak maksady bilen bir ýa-da birnäçe Kanal döredip, Kanallary ýa-da Kanallaryň atlaryny satyp, Kanaly birugsat alyp bilmeýärsiňiz. Biziň BBM Channels-iň Şertlerine ýa-da Kanallaryň ulanylyşy babatda biziň çap eden ýörelgelerimize laýyk gelmeýän ýa-da işjeň bolmadyk Kanallary bozmaga we wagtlaýyn togtatmaga hukugymyz bardyr. Biziň şeýle-de rugsat berilmedik Kanallary, Kanallaryň atlaryny, Channels ID maglumatlaryny, dolandyryş mümkinçiliklerini biziň şol Kanalyň adyny almaga, ony döretmäge we dolandyrmaga hukugy bar diýip hasaplan söwda belgisine, gurama, çärä ýa-da şahsa bermäge hukugymyz bar.
1.5 Siziň Kanal üçin hasaba alyşyňyz kabul edilenden soň, Siz ("BBM" Şertnamasynda görkezilişi ýaly) Kanalda goýlan söwda belgisi, gurama we şahs bilen baglanyşykly Mazmuny goýup we görüp bilersiňiz. Kanalda Mazmuny goýmak we görkezmek Mazmunyň islendik görnüşli eýeçiligini bize geçirmeýär, emma siz şeýle Mazmun üçin Bize ýa-da biziň golçurlarymyza "BBM" Şertnamasynda bellenip geçilen tertipde ygtyýar beren ýagdaýyňyzda, Biz we biziň golçurlarymyz "BBM" Channels arkaly berilýän hyzmatyň bir bölegi hökmünde elýeterli edip biler. Siz Bize we biziň golçurlarymyza BBM Channels ýokarlandyrylmagy bilen baglylykda Mazmunyňyzyň, şol sanda Kanalyň adynyň, häzirkizaman ýa-da soň kämilleşdirilen köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ulanylýan suratlarynyň, logolaryň, nyşanjyklaryň we söwda belgileriniň (mundan beýläk "Belgiler") köpeldilmegi, köpçülikleýin ulanylmagy we görkezilmegi üçin aýratyn hukugy we awtorlyk hukugy bolmadyk, Kanalyň bolan döwründe hukuk güýjünde boljak bütindünýä lisenziýasyny berýärsiňiz, munuň üçin siz öňünden razylyk bildirmeli bolarsyňyz we esassyz boýun gaçyrmaly we gijikdirmeli dälsiňiz. Biz siziň şeýle Belgileriňizde hiç hili hukugymyzyň, eýeçiligimiziň ýa-da bähbidimiziň ýokdugyna güwä geçýäris. Ýokarda agzalanlar bilen çäklenmezden, Siziň "BBM" Channels ýokarlandyrmak üçin Belgileri ulanmagyňyz bilen baglylykda, Biz (i) siziň tarapyňyzdan öňünden we ýokarda bellenen tertibe laýyklykda anyk tassyklanmadyk bolsa, Belgileriňizi hiç hili üýtgetmeris; (ii) Belgileri beýleki belgiler bilen birleşdirmeris; (iii) Siziň hukuklaryňyza we Belgileriňize oňaýsyz täsir etjek hiç bir zat etmeris.
1.6 Siz öz Kanalyňyzyň "BBM Channels" ulanýan beýleki ulanyjylar tarapyndan görlüp bilinjekdigi (Siz siz Kanalyňyzy gurnaýan wagtyňyz hususy Kanal diýip bellemedik bolsaňyz) we Siziň kanalyňyzdaky Mazmunyň köpçülige açyk we Siziň Kanalyňyza abuna bolan hemme kişä ("Abunalar") görünýändigi ýa-da Siziň Kanalyňyzy we onuň mazmunyny görüp bolýandygy barada ylalaşýarsyňyz we tassyklaýarsyňyz.
1.7 Biz Size Kanal döretmäge mümkinçilik berenimizde, Siz öz Kanalyňyzyň, şol sanda Siziň Mazmunyňyzyň we Abunalar bilen özara gatnaşyklaryňyzyň dolandyrylmagy we ulanylmagy üçin bir özüňiz jogapkärçilik çekýärsiňiz.
1.8 Eger-de Siz Kanalyňyz, şol sanda Teklipler girizilen aýratyn internet sahypasynyň URL salgysy arkaly Abunalara üpjünçilik işini amala aşyrýan ýa-da önümleri ("Önümler") hödürleýän bolsaňyz, "BBM" Channels Düzgünleriniň hiç biri çäklendirilmezden, aşaky düzgünler ulanylýar:
(a) Siz diňe täjirçiligini, resmi dilerligini edýän we önümçiligini amala aşyrýan önümleriňizi we hyzmatlaryňyzy hödürläp bilersiňiz;
(b) Siz öz Önümleriňiziň ähli degişli kanunlara, kadalaşdyryjy namalara we düzgünlere laýyk gelmegini üpjün etmelisiňiz;
(c) Siz öz Önümiňizi ulanmagyň şertlerini we düzgünlerini, şol sanda çäklendirmeleri we möhletlerini anyk kesgitlemeli.
(d) Ulanyjyny Biziň adymyzdan ýa-da Biziň tarapymyzdan dolandyrylýan "BlackBerry World" ýaly saýta ýa-da hyzmata ugrukdyrmagyň bu düzgüni bozmazlygy şertlerinde, Siz hiç hili ýagdaýda Önüm bilen baglylykda Biz bilen hyzmatdaşlykda işleýändigiňizi bellemeli ýa-da ýaňzytmaly dälsiňiz;
(e) Siz Önümleriň berilmegi ýa-da üpjün edilmegi üçin bir özüňiz jogapkärçilik çekýärsiňizwe Biz haýyş eden ýagdaýymyzda Bizi ähli ýitgilerden, jogapkärçiliklerden we Bize Siziň Önümiňiz sebäpli töledilýän çykdajylardan (şol sanda degişli kazyýet çykdajylaryndan) boşatmak babatda ylalaşýarsyňyz;
(f) Biz siziň Önümiňiz sebäpli ýüze çykan gelşiksiz boljak puly yzyna gaýtarmak, aldaw we beýleki meseleler üçin jogapkärçilik çekmeýäris.
1.9 Eger-de Size Siziň Abunalaryňyz barada göni şahsy maglumatlara girmäge ýa-da olary ýygnamaga mümkinçilik berlen bolsa, Siz degişli şahsy maglumatlaryň gizlinligi we maglumat goragy baradaky kanunlary berjaý etmelisiňiz, şol sanda Abunalara Özüňiziň şahsy maglumatlaryň gizlinligi barada ýörelgeleriňizi görkezmeli we Maglumatlary ýygnamagyňyz, olaryň ýygnamagyň maksady barada habar bermeli, şeýle-de degişli kanunlara we kadalaşdyryjy namalara laýyklykda olaryň razylyklaryny almaly bolarsyňyz.
2. KANALA ABUNA BOLMAK WE TESWIRLEMEK.
2.1 Siz Kanala abuna bolmak arkaly aşakdaky düzgünler babatda ylalaşýarsyňyz:
(a) Kanalyň eýesi size öz Mazmunyny, Önümlerini, mahabatlandyryş maglumatlaryny ýa-da BBM programmasy arkaly habar ugradyp biler. Kanalyň eýesinden şeýle habarlaryň alynmagy barada Kanal dolandyrylýan degişli sazlamalary we saýlamalary hem-de şeýle habarlary almak islemeýän halatyňyzda Kanalyň abunalygyndan nähili çykylýandygyny gözden geçirmegiňizi haýyş edýäris;
(b) Kanalyň eýesi Siz barada käbir maglumatlara, mysal üçin Siziň adyňyzy we goýan suratyňyzy görüp biler. Kanalyň eýesine elýeterli edilen islendik maglumat Kanalyň eýesiniň degişli şahsy maglumatyň gizlinligi barada kanunlaryna laýyklykda ulanylmalydyr;
(c) Kanalyň administratory tarapyndan mümkinçilik döredilen ýagdaýynda, Siz Kanala teswirleri ("Teswirler") goýup bilersiňiz we teswirleriň goýulmagyny tassyklap bilersiňiz, şeýle-de Kanalyň administratory bilen gürrüňdeşlik geçirip bilersiňiz. Siziň Teswirleriňiz we gürrüňdeşlikleriňiz Kanalyň mazmunyna laýyklykda çäklendirilip bilner. Siz "BlackBerry" Internet Jemgyýetiniň Standartlaryny berjaý etmelisiňiz. Şol standartlary www.blackberry.com/legal/communitystandards; salgysyna girip okap bilersiňiz;
(d) Siziň Teswirleriňiz, Siziň bildiriş etmäge ýa-da teswirlemäge beren razylygyňyzy görkezmek üçin BBM Channels hyzmatynda edýän saýlamalaryňyz Kanalyň beýleki Abunalary, şeýle-de Kanallary we mazmuny görüp bilýän beýleki şahslar (Kanalyň dolandyryjylary we ş.m.) tarapyndan köpçülikleýin görnüşde görner, beýleki Abunalar tarapyndan "BBM" kontaktlary bilen paýlaşylyp bilner. Hut şu sebäpden Size Mazmunlaryňyzda ýa-da Kanalyň eýeleri bilen gepleşikleriňizde şahsy maglumatlaryňyzy bermezligiňizi haýyş edýäris.
(e) Siziň "BBM" programmasynda görünýän adyňyz we suratyňyz Siziň Kanalda goýan Mazmunyňyz bilen bilelikde görkeziler. Mundan başga-da, Siziň abuna bolan Kanallaryňyzy Siziň profiliňize (sahabyňyza) girip bilýän şahslar, şol sanda BBM kontaktlar we BBM kontakty bolmaga çakylyk ugradan şahslaryňyz tarapyndan görlüp bilinýär. Siziň we Siziň "BBM" kontaktlaryňyzyň abuna bolan we sizi gyzyklandyrýan Kanallaryňyz, "BBM" sahabyňyz bilen baglanyşykly gaýry maglumat, "BlackBerry ID" esasynda Kanallaryň hödürlemelerini ýokarlandyryp bilersiňiz we Siziň abuna bolan Kanalyňyzdaky abunalara ugradan çakylyklarda olary görkezip bilersiňiz. Siziň "BBM" sahabyňyzda görmek islemeýän Kanallaryň abunalygyndan çykyp bilersiňiz.
3. ULANMAGYŇ GOŞMAÇA DÜZGÜNLERI. Mundan başga-da Siziň tarap bolup gatnaşan "BBM" Şertnamaňyzdaky düzgünler bilen çäklendirmezden, Siz aşakdakylar babatda ylalaşýarsyňyz:
3.1 Siz Kanala goýan Mazmunyňyz we Teswirleriňiz üçin doly jogapkärçilik çekýärsiňiz. Biz goýlan Mazmuna we Teswirlere gözegçilik etmeýäris we şol Mazmunlaryň we Teswirleriň tertibini, takyklygyny, hilini kepillendirmeýäris we olar üçin jogapkärçilik çekmeýäris. Şeýle Mazmunyň ýa-da Teswirleriň ulanmak ýa-da olara esaslanmak arkaly Siziň diňe bir özüňiz töwekgelçilik edýärsiňiz;
3.2 Siz "BBM" Channels ulanmagyňyz, şol sanda Kanala Mazmunyň we Teswirleriň goýulmagy bilen baglylykda ähli degişli kanunlary we kadalaşdyryjy namalary (bar bolan ýagdaýynda önümçilik ýörelgelerini) berjaý etmek babatda jogapkärçilik çekýärsiňiz. Bar bolan halatynda, Siz Kanalyňyzdan düzgünlere laýyk gelmeýän mazmuny Kanalyňyzdan bozmak barada Sanly Materiallaryň Awtorlyk Hukuklary barada Kanuna laýyk gelýän ýörelgeleriňiziň bolmagy üçin jogapkärçilik çekýärsiňiz. Ýokarda agzalanlar bilen çäklendirmezden, Siziň Kanala goýan Mazmunyňyz BBM Channels Mazmunlary Barada Ýörelgelere laýyk gelmeli, siz ony www.blackberry.com/legal/bbmcontentguidelinesinternet salgysyna girip okap bilersiňiz;
3.3 Siz ulanyjylary we Kanallary, şol sanda iki gezek edilen ýa-da birmezňeş bildirişleri, Siziň Mazmunyňyz ýerleşdililen Kanaldaky laýyk bolmadyk Mazmunlary "spam" diýip belläp bilmeýärsiňiz;
3.4 Siz Biziň käbir Kanallara ýa-da Mazmunlara girişiňizi Biziň Sizden alan Siziň ýaşyňyz we ýeriňiz sebäpli çäklendirip biljekdigimiz, şeýle maglumatlary Siziň sahabyňyza ýa-da kanunlaryňyza laýyk gelýän, şeýle-de sizi gyzyklandyrýan mazmunlary hödürlemegimiz üçin ulanyp biljekdigimiz babatda ylalaşýarsyňyz;
3.5 Biziň we biziň bellän edaralarymyzyň (borjumyz däl) islendik sebäp bilen islendik Mazmuny ýa-da Teswirleri özbaşdak barlamaga, ret etmäge ýa-da bozmaga hukugy bardyr;
3.6 Bu "BBM" Channels Barada Goşmaça biziň Şahsy Maglumatlar Barada Ýörelgeleriň bir bölegi bolup durýar, ony www.blackberry.com/legal/privacy.shtml internet salgysyndan okap bilersiň. Şahsy Maglumatlaryň Gizlinligi bilen "BBM" Channels Barada Goşmaçanyň arasynda düşünişmezlik ýüze çykan ýagdaýynda, şu "BBM" Channels Barada Goşmaçanyň hukuk güýji agdyklyk eder. Munuň bilen çäklenmezden, siz aşakdakylar barada ylalaşýarsyňyz:
(a) Eger-de siz"BBM" Channels üçin ýeriňizi anyklaýjy funksiýany işjeňleşdiren ýagdaýyňyzda GPS (bar bolan), simsiz minara, Wi-Fi/WLAN paýlaýjy nokatlary ulanmak araly Siziň enjamyňyzyň ýerini döwürleýin kesgitläp durar ("BBM" enjamyňyzda öçük hem bolsa, on bäş minutdan) we Siziň enjamyňyza ýazdyrar. Käbir halatlarda Siziň enjamlaryňyz günüň dowamynda ýerini üýtgedip durýandygy sebäpli, şeýle maglumatlar "BlackBerry" serwerlerine ugradylar, Biz size has maksadalaýyk mahabatlary we Kanallaryň mazmunyny, şol sanda Siziň enjamyňyzyň ýerleşýän ýerine laýyklykda ýer anyklaýjy funksiýany ulanýan, terjime edilen ýa-da wagty sazlanan Önümleri üpjün etmek üçin siziň "BBM" programmaňyzy we "BlackBerry ID" belgiňizi baglanyşdyryp bileris. Şeýle ýer anyklaýyş funskiýasyny öçürmek üçin menýudaky sazlamalary gözden geçiriň.
(b) Biz Size sizi gyzyklandyrýan Kanallary, mazmuny we hyzmatlary özümiz we beýleki çeşmelerden – beýleki Kanallaryň eýelerinden üpjün etmek, aragatnaşyga geçmek we işi kämilleşdirmek maksady bilen siziň saýlamalaryňyzy we gyzyklanýan zatlaryňyzy çaklamak üçin "BBM" Channels ulanyşyňyz barada maglumatlary, şol sanda Siziň Kanaldaky abunalygyňyz we hereketiňiz, "BBM" sahabyňyz we "BlackBerry ID" belgisi bilen baglanyşykly maglumatlary, Siziň ýeriňizi hem ulanyp bileris. Biz şeýle-de şeýle maglumatlary Siziň tejribäňizi artdyrmak, Size beýleki önümleri we hyzmatlary teklip etmek, Siziň sahabyňyz esasynda maksadalaýyk mahabatlary bermek maksady bilen Siziň "BlackBerry" Çözgütleri bolan önümler we hyzmatlary (mysal üçin, "BlackBerry World" ulgamy arkaly ýygnalan maglumatlar we internetde eden hereketiňiz) ulanyşyňyz baradaky maglumatlar bilen birleşdirip bileris. Muňa Size abuna bolmagyňyz üçin ugradylan çakylyklar, Bize "BBM" Channels ulanyjylaryna hat ugratmagy we Siziň demografiki maglumatlaryňyza we gyzyklanýan zatlaryňyza laýyk gelýän köpçülikleriň ünsüni çekdirmegi haýyş edýän Kanalyň eýeleri tarapyndan "BBM" arkaly ugradylýan hatlar we bildirişler girýär. Muňa garamazdan, Siz Bize degişli rugsatlary bermeseňiz (mysal üçin, eger-de Siz Kanala abuna bolsaňyz şu Goşmaçanyň 2.1(b) bölümine laýyklykda), Biz Kanalyň eýelerine şahsy maglumatlaryňyzy bermeýäris. Geljekde käbir ýörite Kanallardan şeýle islenmeýän çakylyklaryň we hatlaryň alynmazlygy, şeýle-de abunalykdan çykmak üçin menýudaky sazlamalary gözden geçiriň.


text:
Aşgabatda ýokary derejedäki türkmen-belarus gepleşikleri geçiriler. Oňa gatnaşmak üçin Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň ýolbaşçylygyndaky wekilçilikli topar paýtagtymyza geldi.
Iki döwletiň Prezidentleriniň saparyň barşynda Aşgabatda Belarus Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň binasynyň, şeýle hem Lebap welaýatynda kaliý dökünleriniň önümçiligi boýunça Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumynyň açylyş dabaralaryna gatnaşmagyna garaşylýar. Türkmen tarapynyň Aziýada iri kaliý dökünleriniň önümçiligi boýunça Garlyk dag-magdan baýlaşdyryjy toplumyň taslamasynyň gurluşygyny bäsleşigiň netijesi boýunça “Belgorhimprom” açyk paýdarlar jemgyýetine ynanmagy uzakmöhletleýin gatnaşyklaryň aýratyn ynanyşmak häsiýetine eýediginiň aýdyň subutnamasydyr.
Türkmenistan bilen Belarus Respublikasynyň arasynda 1993-nji ýylyň 21-nji ýanwarynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýlan pursatyndan bäri döwletara, hökümetara we pudagara resminamalarynyň 119-syna gol çekildi, olar häzirki wagtda syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwerlik ulgamlarynda hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny kadalaşdyrýar.
Iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygy oňyn häsiýete eýedir. Türkmenistan tarapyndan Belarusda öndürilen oba hojalyk tehnikalaryny satyn almagyň köpýyllyk iş tejribesi, Aşgabatda we Minskidpe iki ýurduň Söwda öýleriniň netijeli işelmegi, Söwda-senagat edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlyk boýunça Işewürlik geňeşiniň işi hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň özara bähbide eýe bolýandygynyň subutnamasydyr.


text:
2017-nji ýylda nebitiň ortaça bahasynyň barrel üçin 52,5 dollar möçberinde bolmagyna garaşylýar, diýip her ýylda geçirilýän duşuşykda Bakuda eden çykyşynda Fitch Raitings halkara reýting agentliginiň korporasiýalar bölüminiň baş direktory Maksim Edelson aýtdy, diýip Trend habar berýär.
Onuň bellemegine görä, bahalar OPEC-iň çözgütlerine, şeýle hem bazarda islegiň we teklibiň üýtgemegine laýyklykda çaklanan görkezijilerde az-kem üýtgäp biler.
Edelsonyň şeýle hem belleýşi ýaly, Fitch 2018-nji ýylda nebitiň bahalarynyň barrel üçin 55 dollara ýetmegini, 2019-njy ýylda 60 dollara ýetmegini, 2020-nji ýylda bolsa barrel üçin 65 dollara ýetmegini çaklaýar.


text:
29 Ocak 2017 Pazar
Bilim Ulgamyna Ýardam Bermek Boýunça Ýewropa Bileleşigi Bilen Bilelikdäki Taslama Durmuşa Geçirilýär
“Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Ýewropa Bileleşiginiň “Türkmenistanda bilim ulgamyna ýardam bermek” taslamasyny durmuşa geçirmek boýunça ilkinji strategik okuw-maslahaty geçirilýär. Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan ÝB-niň wekilhanasy bilen bilelikde guralan foruma ýurduň birnäçe pudak edaralarynyň, ylmy-barlag institutlarynyň hem-de okuw mekdepleriniň wekilleri, şeýle hem halkara bilermenler gatnaşýarlar.
Çäreleriň deslapky meýilnamalary, milli bilim ulgamynda gazanylanlar, 2009-2013-nji ýyllarda amala aşyrylan ÝB-niň ozalky iki sany degişli ugurly taslamalarynyň netijeleri nazara alnyp, taslamanyň tehniki wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Işçi toparlarda türgenleşik amallary, institusional mümkinçilikleri strategik meýilleşdirmek we ýokarlandyrmak, okuw maksatnamalaryny işläp düzmek hem-de beýleki meseleler boýunça amaly sapaklar geçiler. ÝB-niň “Türkmenistanda bilim ulgamyna ýardam bermek” taslamasynyň tehniki wezipelerini (TW) berjaý etmäge has oňaýly çemeleşmeleriň kesgitlenilmegi onuň netijesine öwürler.
Okuw-maslahaty işini 29-njy ýanwarda tamamlar.
http://www.turkmenhabargullugy.com/bilim-ulgamyna-yardam-bermek-boyunca-yewropa-bilelesigi-bilen-bilelikdaki-taslama-durmusa-gecirilyar/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Bütin ýurdumyz maşka çykýar
Ýurdumyzyň ähli ministrlikleriniň we edara-kärhanalarynyň, şol sanda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Mejlisiniň işgärleri, ýokary okuw mekdepleriniň talyplary ýerlerde önümçilik maşklaryny ýerine ýetirdiler. Bu iri möçberli çäre şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna hem-de häzirki wagtda ýarpy ýoluny geçen we ýaryşlaryň başlanmagyna galan 250 güni sanap başlan atly ýörişe gabatlanyp geçirilýär.
17 atlynyň gatnaşmagynda ahalteke bedewlerinde Döwlet baýdagy, Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň baýdagy hem-de Aziýa oýunlarynyň alawynyň nyşany bilen tutuş ýurdumyzyň çäginden geçýän 500 günlük atly ýörişiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça guralandygyny ýatladýarys. Döwlet Baştutanymyz bu başlangyjy Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň Guramaçylyk komitetiniň geçen ýylyň fewral aýyndaky mejlisinde öňe sürdi.
Ýörişiň barşynda oňa gatnaşyjylar ýurdumyzyň taryhy ýadygärliklerine we ajaýyp künjeklerine baryp görerler. Döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda bu çäräniň ildeşlerimiziň, ilkinji nobatda bolsa ösüp gelýän nesliň Watanymyzyň örän baý taryhyna gyzyklanmalaryny artdyrjakdygyny belledi. Türkmenistanyň ähli sebitleriniň çäklerinden geçýän atly ýöriş Aziada — 2017-ä taýýarlyk görmegiň çäklerinde biziň gazanan üstünliklerimizi we ýeten sepgitlerimizi giňden wagyz etmäge ýardam berer.
Tutuş ýurdumyzda bu örän iri ýaryşlaryň başlanmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşylýar, sebäbi V Aziýa oýunlary bu ugurda görlüp-eşidilmedik bäsleşikler bolar. Birinjiden, bu oýunlar yklymyň çäklerinden çykar. Aziýanyň 45 toparyndan başga-da, oňa Okeaniýa ýurtlarynyň 17-siniň ýygyndy toparlary gatnaşar. Mundan başga-da, Oýunlaryň maksatnamasyna sportuň 21 görnüşiniň girizilmegi hem özboluşly rekord sandyr.
Şeýle iri möçberli bäsleşikleriň ýokary derejede guralmagy Türkmenistanyň halkara sport derejesindäki abraýyny belende göterer. Aziadanyň öň ýanynda Aşgabat iri ýaryşlaryň, şol sanda dünýä Aziýa çempionatlarynyň geçirilýän ýerine öwrülýär.
Mysal üçin, geçen ýyl Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň geçiriljek ýeri bolan Olimpiýa şäherjiginiň sport toplumlarynda iň güýçli daşary ýurt türgenleriniň gatnaşmagynda milli göreş, guşakly göreş, sambo, tennis, ýeňil atletika we sportuň beýleki görnüşleri boýunça ýaryşlar geçirildi. Her gezek türkmen türgenleri çekeleşikli bäsleşiklerde umumytoparlaýyn hasapda ýeňijiler bolup çykdylar. Munuň özi 2017-nji ýylyň Oýunlarynda biziň ildeşlerimiziň ussatlyk hem-de ýeňşe bolan erkini görkezip, öňdäki orunlary eýelejekdiklerine ynam döredýär.


text:
Dynç gününiň geçirilmegi bilen baglylykda 2017-nji ýylyň 20-nji marty iş güni däl diýlip hasap ediler
Türkmenistanyň Zähmet kodeksiniň 81-nji maddasynyň 3-nji bölegine laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti “Milli bahar baýramy mynasybetli dynç gününi geçirmek hakynda” Permana gol çekdi.
Resminama laýyklykda, 2017-nji ýylyň 19-njy martyndaky dynç güni 20-nji marta - duşenbe gününe geçirilýär.
Şu Permanyň ýerine ýetirilmegini eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, ähli edaralar, kärhanalar we guramalar üpjün etmeli.
Şeýlelikde, şu ýyl Nowruz baýramy üç gün – 20-22-nji mart aralygynda belleniler.


text:
Türk Taryhynyň Parlak Ýyldyzlary
Umur Gazy
Umur Gazy Izmiriň we töwereginiň basyp alyjysydyr. Ol 1309-njy ýylda Birgide doguldy. Kakasy Aýdynogullarynyň esaslandyryjysy Mehmet begdir. Umur Gazy deňizçi we söweşiji tükmen begidir. Şol sebäpli Gazi we Paşa lakamlary bilen tanalypdyr. 1327-nji ýyldan başlap ady sebitiň gazylarynyň we tanymal adamlarynyň arasynda geçmäge başlady.
Umur Gazy Izmiriň we onuň töwereginiň ilkinji basyp alyjysydyr. Onuň ömriniň köp bölegi söweşler bilen geçipdir.
Ol şol bir wagtda deňizçi bir türkmen begidir. Şazada döwründe Bozjaada guran ilkinji sapary üçin 7 kiçi gämi bilen galera diýip atlandyrylýan uly gämi ýasatdyrypdyr. Galeranyň adyna Gazy diýip at beripdir. Umur Gazy Bozjaadadan ýeňiş bilen geleninden soň flotyndaky gämileriniň sanyny köpeldip Hios adasyndaky deňiz garakçylaryna garşy sapar gurady. Ol düzüminde 7 galera gämisi bolan jemi 28 gämiden ybarat bolan harby flot döretdi. Umur Gazynyň agasy Aýasulugyň begi Hyzyr Gazy hem 22 gämi bilen oňa goldaw berdi. Şeýlelik bilen Umur Gazy 50 gämiden ybarat flot bilen Hiosdaky deňiz garakçylaryna garşy sapara çykdy. Flot Hios adasyna geldi we ada 3000 adamdan ybarat goşun tarapyndan gabaw astyna alyndy. Umur Gazy we jigisi Ibrahim beg Hios söweşinde serkerdelik etdiler.
Hios adasyndan ýeňiş bilen dolanan Umur Gazyny agasy Hyzyr beg onuň ýanyna gelip, ony ýeňişi bilen gutlady. Flotyndaky gämileriniň sanyny artdyran Umur Gazy Saruhan begiň ogly Süleýman Gazy bilen bilelikde Gelibola deňiz saparyny gurady. Izmire gaýdyp geleninden soň Birgä baryp kakasy Mehmet Gazy bilen duşuşdy we eden söweşleri barada maglumat berdi. Kakasy Aýdynogly Mehmet Gazynyň goldawy bilen flodyny has hem güýçlendiren Umur Gazy 250 gämiden ybarat deňiz güýjine eýe boldy.
1333-nji ýylda Ipsara, Egriboz ýaly Izmiriň we deňiz söwda ýollarynyň howpsyzlygy taýdan wajyp orune eýe bolan ýerleri basyp aldy. Kakasy Mehmet beg we doganlary dürli-dürli ýerlerden Izmire gelip ony gutladylar.
Umur Gazynyň kakasy Mehmet beg 1 ýyl soň ýagny 1334-nji ýylda keselläp ýogalanyndan soň, Umur Gazy ýygnanan geňeş tarapyndan Aýdynogullary begliginiň hökümdary hökmünde saýlandy. Umur Gazy şol wagt 25 ýaşyndady.
Umur Gazy Lesbos we Foka adalaryndaky genuýalylara garşy Wizantiýa imperatory Andronikos bilen hyzmatdaşlyk edipdir. Umur Gazy Fokanyň genuýalylardan basylyp alynyp Wizantiýa birleşdirilmegi babatynda Andronikosa kömek beripdir.
Umur Gazy Afinynyň Wizantiýa garşy gozgalaň turuzanda hem Wizantiýanyň ýanynda ýer alyp gozgalaňyň basylyp ýatyrylmagynda uly orun eýeläpdir.
Umur Gazy 1341-nji ýylda Wizantiýanyň imperatory Andronikosyň ýogalmagyndan soň Wizantiýadaky tagt söweşlerinde imperatorlyga dalaşgär bolan Kantakuzenosyň özüne goldaw berilmegini islemegi bilen oňa kömek beripdir. Şol wagtlar ýurtda täsiri uly bolan Şa zenany Anna Umur Gaziden halas bolmagyň ýollaryny gözlemäge başlapdyr. Annanyň öjükdirmegi bilen Wenesiýa, Genuýa, Kipr we Rodos adalaryndaky rysarlar birleşip Umur Gaza garşy sapara çykypdyrlar. Balkan saparyndan ýadaw gaýdyp gelýän Umur Gazy we onuň goşuny özüne garşy birleşen duşmanyň floty bilen söweşmäge başlady. Umur Gazy hüjümiň netijesinde Izmir portynyň bir bölegini elinden aldyrdy. Saryhan begiň hem ara girmeginden soň Haçlylar bilen ylalaşyk baglaşdy.
Kantakuzenosyň kömek soramagy bilen Umur Gazy Saruhanogly Süleýman beg we Karesiogly Süleýman beg gury ýerden hereket edip Rumilindäki Kantakuzenosa goldaw berdiler.
Umur Gazy Izmire gaýdyp geleninden soň şäheriň haçlylaryň eline geçen bölegini basyp almak üçin galany gabaw astyna aldy. Rodoslylar gabawa çydap bilmän parahatçylyk islediler. Olary bagyşlan Umur Gazy ylalaşygyň Rim papasy tarapyndan tassyklanmadygy sebäpli Izmir galasynyň gabawyny dowam etdiripdir. Umur Gazy Izmir galasynyň gabaw wagtynda esgerlerini ýüreklendirmek üçin aty bilen öňe tarap çykanda galadan atylan okuň kellesine degmegi netijesinde şehit boldy. Ol şehit bolan wagty 39 ýaşyndady. Umur Gazy kakasy Mehmet begiň ýanynda jaýlandy. Izimiriň basyp alyjysy bolan beýik türkmen serkerdesi Umur Gazyny hormat bilen ýatlaýarys.


text:
Пасхальное послание Святейшего Патриарха Кирилла в переводе на туркменский язык
- Подробности
- Опубликовано 10 Май 2013
Messihiň üsti bilen bize ýeňiş beren
Allamyza şükür!
(1 Kor. 15,57)
Gadyrly arhiopastyr doganlar, ăhli ugurlar boýunça dogruçyl preswiter atalary, monah dyndarlary we monahlar, doganlar we uýalar!
Bu gudratly günde, men Pasha baýramy bilen siziň ähliňizi tūýs ýūrekden gyzgyn gutlaýaryn, hemde gadymy we keramatly sözler bilen size gujak açýaryn:
MESSIH DIRELDI!
Keramatly Pasha günleri biz, asyrlar boýy, biri birimize “Messih Direldi” sözler bilen garşylaýarys. “Messih Direldi” diýmegiň manysy iki müň ýyl mundan ozal bolup geçen gudratly wakanyň hakykatdygyny we adamzada ýeňiş we azatlyk berilendigi barada buşlugy aňzatýar.
Keramatly Merýemden dünýä inip, adamzat tarapyndan edilen gūnăleri öz üstüne alyp, özūni jezalandyryp, gymmatly ganyny Alla bagyş etdi we bu hasratlary başyndan geçirip, täzeden direldi. Jaýlanyp goýlan yeri boşap galdy. Daň bilen ol ýerik baran keramatly Zenanlaryň Messihiň ýatan mazarynyň boşdygyny görüp ýürekleri ýaryldy. Girelgede goýlan uly daş, ol ýerde duran garagullar, hiç zat we hiç kim bu gudratly vaka päsgel berip bilmedi (Is.5,14). Dowzagyň öz birinji duşmany bolan Messihi häzir kabul ederin diýip oturan tamasy puç boldy. Messih dowzakdan we ölümden baş çykyp adamzady halas etdi.
Alla Tagallanyň döreden ilkinji adamlarynyň günäleri bütin adamzada geçip, betbagdçylyklar, keselçilikler, gaýgy gamlar döretdi. “Messih – iň soňky How ata” (1 Kor.15,45) – ölümden baş çykyp adamzady köşeşdirdi. “Adamzat dogup döränden bäri günäleri göterip gelýär, emma Messih ol günälerden adamzady azat edýär”, Apostol Pawel (1Kor. 15,22).
Pasha – bu bir Allanyň dünýäni täzeden guranlygynyň alamaty (Keramatly Feodor Studit).
Adamzat uly günäleri edip, Hudaýdan daşlaşdy. Emma, Halas Ediji adamzada täzeden Hudaýa ýakynlaşmaga ýardam etdi.
Keramatly Ioan Damaskiniň beýan edişine görä Messihiň Haçynyň üsti bilen bize jenneding gapysy açyldy we biz Hudaýa ýakynlaşyp Onuň balalary bolduk. Biziň ählimize Allanyň ak ýoly açyldy.
Allanyň Ogly özüne adam tebigatyny kabul edip, hemme taraplaýyn adama meňzedi. Messihiň eke-täk adamdan tapawudy Onuň hiç hili günäsiniň ýoklugydyr. Onuň bütin durmuşy, çeken kynçylyklary we başdan geçiren hasratlary bize görelde bolup durýar. Özüniň Direlmegi bilen, Ol bize günälere we kynçylyklara garşy durmaga, durmuşda dogry hereketler etmäge we päk ýaşamaga öwretdi. Adam günälere we kynçylyklara garşy durup ruhy tarapdan ösýär, öz durmuşyny özgertýär we hakyky azatlyga ýetýär.
Häzirki zaman durmuşda biz “azatlyk” sözüne düýbünden ýalňyş many berýäris. “Azatlyk” diýip biz baýlyk, saglyk we güläle-güllük diýip düşünýäris. Halas Ediji Özüniň Direlmegi bilen “azatlyk” sözüniň hut manysyny bize açdy. Ýagny, Hakykata we Alla bilen birleşmek ýoluna çuň akyl ýetirmeklik “azatlygyň” hak manysydyr (In.8.32).
Halas Ediji, adamyň bedeni tarapdan ölmekligini çürt kesik edip, bize baky durmuş söz berdi. Bu baky durmuş biziň häzirki durmuşymyza meňzemän, öýsem düýbinden täze durmuş bolmalydyr.
Halas Edijiniň bu gudratly Direlmegi biziň gelejekki durmuşumyzyň tymsaly bolup durýar. Biziň gelejekki Täze Dünýämizde ölüm, keselçilik, gaýgy gam, göz ýaş, gorkular we hic-hili aladalar yokdur. Ol Dünýäde wagt hem ýokdur, ýagny ol Dünýä hemişelik dünýädir, ol Dünýäde hemişe şatlyk, päk söýgi, saglyk we güläle-güllik eýe bolýar. “Hudaý her bir adamyň göz ýaşyny süpürer” (Aç.21,4). Hudaýyň ölümi ýeňmekligi bize ýagty tamalar berýär. Ol tamalaryň biri: gelejekde, ýagny Messih Ikinji gezek gelende, biz täzeden direlip Allanyň täze durmuşyna gireris.
Direlen Halas Edijimize begeneliň we bu begenjimizi garry-gurrylarymyz, agyr keselli adamlalar, gaýgy-gam we hasrat çekýän adamlar, azatlykdam mahrum bolan adamlar we garyp-guryp adamlar bilen paýlaşaly, olara elimizden gelen kömegi berip sogap gazanaly. Messihiň Direlmeginiň ilkinji şaýatlary bolan Keramatly Apostollara meňzäp, ýagny uly ynam we ak ýürek bilen Messihiň hakykatdanam direlendigini biri birimize buşlalyň!
Omyn.
AHLI RUSSIΫANYÑ WE MOSKWANYÑ PATRIARHY
Moskwa
Messihiň Pashasy
2013ý.


text:
Gümrük habarlary
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň Merkezi Aziýadaky Wekilhanasynyň wekilleri bilen duşuşyk geçirildi
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň Merkezi Aziýadaky Wekilhanasynyň «Konteýnerli ýük daşamalara gözegçilik etmek boýunça BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk baradaky Müdirligiň-Bütindünýä gümrük guramasynyň Maksatnamasynyň» utgaşdyryjysy Batyr Geldiýew bilen duşuşyk geçirildi Duşuşygyň barşynda myhman we Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň ýolbaşçylary «Konteýnerli ýük daşamalara gözegçilik etmek boýunça Maksatnamanyň» çäklerinde geljekki hyzmatdaşlygyň meýilnamasyny durmuşa geçirmegiň barşy barada pikir alyşdylar. Aýratyn-da duşuşykda maksat...
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň wekilleri bilen duşuşyk geçirildi
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Söwda we ösüş boýunça konferensiýasynyň (UNCTAD) arasynda «ASYCUDA World» atly utgaşdyrylan gümrük maglumat ulgamyny ornaşdyrmak boýunça tehniki hyzmatdaşlyk etmek barada taslamalaýyn Ylalaşyga gol çekildi. Bu günki Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň Türkmenistandaky hemişelik wekiliniň orunbasary jenap Witaliý Wremiş we administratiw we maliýe meseleleri boýunça menejeri hanym Meri Rizaýewa bilen geçirilen duşuşygyň esasy maksady «ASYCUDA World» atly utgaşdyrylan gümrük maglumat ul...
Işe täze kabul edilen harby gullukçylaryň hünär taýýarlygy boýunça okuw kursy tamamlandy
2017-nji ýylyň 2-nji dekabrynda Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň hataryna işe täze kabul edilip, hünär taýýarlygyny üstünlikli geçen harby gullukçylaryň okuwy tamamlandyklary barada güwänamalary gowşurmak boýunça dabara geçirildi. Hünär taýýarlygy boýunça kursuň okuw meýilnamasynda diňe bir umumy we amaly sapaklaryň geçirilmegi däl, eýsem onda tapgyrlaýyn barlag sapaklary göz öňünde tutulan. Iki aýlyk okuw kursy jemleýji synag bilen tamamlanýar. Synagyň netijesi boýunça alnan ýokary baha Türkmenistanyň gümrük edaralarynda gullugy dowam etmegiň hökmany şerti bolup durýar. Da...
Birleşen Milletler Guramasynyň Söwda we Ösüş boýunça konferensiýasynyň (UNCTAD) Baş sekretary jenap Muhisa Kituýi bilen Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda duşuşyk geçirildi
2017-nji ýylyň 14-nji noýabrynda Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygy A. Osmanow we Gullugyň wezipeli işgärleriniň Birleşen Milletler Guramasynyň Söwda we Ösüş boýunça konferensiýasynyň (UNCTAD) Baş sekretary jenap Muhisa Kituýiniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi. Duşuşyga Birleşen Milletler Guramasynyň Söwda we Ösüş boýunça konferensiýasynyň Sebitleýin utgaşdyryjysy Dmitriý Godunow gatnaşdy. Taraplar Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda «ASYCUDA world» taslamasyny ornaşdyrmak boýunça geljekde alnyp baryljak işler barada pikir alyşdylar. Şeýle-de Birleş...
Intellektual eýeçiligi boýunça Bütündünýä guramasynyň wekiliýeti bilen Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda duşuşyk gecirildi
2017-nji ýylyň 14-nji noýabrynda Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň jogapkär işgärleri intellektual eýeçiligi boýunça Bütündünýä guramasynyň wekiliýeti bilen duşuşygy boldy. Taraplar intellekual eýeçiligiň hukuk goraglylygyny üpjün etmek, hili pes harytlardan we hyzmatlardan goranmak, daşary ýurtlardan ýurdumyzyň çägine, kontrafakt önümleriň getirilmeginiň öňüni almak, şeýle-de bu ugurda geçirilýän işler barada pikir alyşdylar. Intellektual eýeçiligi boýunça Bütündünýä guramasynyň wekiliýetiniň sebitleýin taslamalaryň utgaşdyryjysy I.Gribkow, hyzmatdaşlygyň geljekki döwri üçin meýilnama...
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynda geçirilen duşuşyk
2017-nji ýylyň 9-njy noýabrynda Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň mejlisler zalynda Gullugyň wezipeli işgärleriniň Merkezi Aziýada Serhetleri dolandyrmak boýunça Maksatnamasynyň (BOMCA-9) sebitleýin ýolbaşçysy jenap Raýtis Tiliks bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşykda şeýle-de Latwiýanyň Türkmenistan boýunça öz ygtyýarly ilçisi jenap Igors Apokins, Litwanyň gümrük gullugynyň işgäri jenap Sarunas Awiziens we Maksatanamanyň milli utgaşdyryjysy Rustam Berdiýew gatnaşdylar. Duşuşygyň barşynda Maksatnamanyň möhletiniň uzaldylmagy, öňde duran wezipeler, gümrük işgärleriniň sebitleýin okuw çärel...


text:
29-njy sentýabra geçilýän gije MTS kompaniýasynyň Türkmenistandaky abonentleriniň aragatnaşyk hyzmatlary kesildi. Günüň başynda Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky çeşmeleri “MTS-Türkmenistan” kompaniýasynyň paýtagtdaky müşderileriniň internetiniň öçürilendigini, emma mobil aragatnaşygynyň entek üpjün edilýändigini, welaýatlaryň tas ählisinde diýen ýaly, hem internetiň, hem mobil telefon hyzmatlarynyň kesilendigini habar berdiler. Günüň dowamynda MTS-iň Türkmenistandaky ähli hyzmatlarynyň kesilendigini mälim boldy.
Azatlyk Radiosy düşündiriş almak üçin, Orsýetiň MTS kompaniýasynyň Türkmenistandaky edarasyna we Moskwaky baş edarasyna ýüzlendi. MTS-iň metbugat-wekili Dmitriý Solodownikow kompaniýanyň Türkmenistandaky aragatnaşyk hyzmatlaryny türkmen tarapynyň ýatyrandygyny Azatlyk Radiosyna mälim etdi.
“Türkmenistandaky hyzmatlaryň öçürilmegi “Türkmentelekom” tarapyndan amala aşyryldy. Biziň konstruktiw dialoga eden çagyryşlarymyza garamazdan, ýerli döwlet kärhanalary we döwlet kompaniýalary aragatnaşygy üpjün etmek üçin zerur ýyglyklardan, kärende şertnamalaryndan we beýleki resurslardan peýdalanmak boýunça rugsadyň möhletini uzaltmadylar” diýip, Dmitriý Solodownikow Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Şeýle-de, MTS-iň wekili kompaniýanyň öz müşderileriniň aragatnaşyk hyzmatlaryny dikeltmek boýunça “Türkmentelekom” bilen gepleşik alyp barýandygyny belledi.
“Biz meseläniň oňyn çözgüdine we ulgamyň dikeldilmegine umyt edýäris” diýip, Solodownikow aýtdy. Onuň sözüne görä, Orsýetiň MTS kompaniýasynyň Türkmenistanda işlemegine degişli lisenziýanyň möhleti 2018-nji ýylyň 26-njy iýulynda dolýar.
MTS kompaniýasy Türkmenistandaky müşderileriniň sanyny 2017-nji ýylyň 2-nji çärýeginde 1 million 700 müň diýip kesgitledi.
Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky çeşmeleri başda MTS-iň diňe internet hyzmatlarynyň ýatyrylandygyny habar berdiler.
“Welaýatlarda, şeýle-de, ähli aragatnaşygy kesdiler, ol ýerde, diňe bir internet däl, eýse häzir jaň hem edip bolmaýar. Irden diňe Ahal welaýatyny çatdylar, ýagny häzir MTS aragatnaşygy diňe Aşgabatda we Ahal welaýatynda bar” diýip, Azatlygyň Türkmenistandaky çeşmesi 29-njy sentýabrda irden habar berdi.
Şeýle-de çeşmämiz “MTS-Türkmenistan” kompaniýasynyň öz müşderilerine ähli hyzmatlaryň 2-nji oktýabrdan başlap ýatyryljagyny we olaryň hasaplarynda galan pul boýunça hasaplaşygyň üpjün ediljegini duýdurandygyny aýtdy.
“Şeýle-de şu gün, MTS-de 2-nji oktýabrdan başlap, ähli hyzmatlaryň öçüriljegini we kimiň hasabynda pul bar bolsa, olar bilen hasaplaşyp başlajagyny aýtdylar, emma tarif planyndan peýdalanan müşderileri babatyndaky karary mälim etmediler” diýip, Azatlygyň çeşmesi gürrüň berdi.
Şu aýda Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasynda “MTS-Türkmenistan” kompaniýasynyň Aşgabatdaky baş edarasyndan resmi at ýazgysynyň goparylyp aýrylandygy habar berlipdi. Azatlyk Radiosynyň çeşmeleri munuň aragatnaşyk operatorynyň ýurtda iş alyp barmak boýunça lisenziýasynyň möhletiniň tamamlanmagy bilen baglydygyny aýdýarlar. Emma şonda “MTS-Türkmenistan” kärhanasynyň Aşgabatdaky edarasy bu özgerişlikler bilen baglylykda, maglumat bermekden saklanypdy.
Iýul aýynyň aýagynda Orsýetiň MTS kompaniýasy özüniň Türkmenistanda işlemeginiň şertleri boýunça, türkmen häkimiýetleri bilen gepleşikleriň dowam etdirilýändigi habar berlipdi. Şol pursat, türkmen tarapynyň “Aý Nazar” atly täze mobil aragatnaşyk operatorynyň “MTS-Türkmenistanyň” infrastrukturasyndan peýdalanmagyna rugsat berilmegi baradaky ylalaşygy teklip edýändigi aýdylypdy.
Türkmenistanyň häkimiýetleri MTS-iň ýurtda alyp barýan işine degişli öz planlaryny henize çenli resmi taýdan mälim etmän gelýärler.
Ýatladyp geçsek, MTS kompaniýasynyň Türkmenistanda işlemeginiň bes edilmegine degişli tejribeler öňem bolupdy.
MTS 2010-njy ýylyň dekabrynda, Türkmenistanyň aragatnaşyk bazarynda ilaty mobil hyzmatlary bilen üpjün etmek boýunça 2005-nji ýyldan bäri amala aşyran işini durzupdy. Şol pursat, MTS bilen hyzmatdaşlygyny bes eden Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi öz kararyny MTS bilen şertnamasynyň möhletiniň dolmagy bilen düşündiripdi.
Mundan soň, ýagny 2012-nji ýylyň iýulynda MTS özlerine Türkmenistanda işlemek üçin lisenziýa berlendigini aýtdy. Şonda MTS-iň Türkmenistandaky lisenziýasynyň togtadylmagy bilen bagly iki tarapyň kanuny şikaýatlarynyň hem ýatyrylandygy mälim edilipdi.


text:
Sişenbe güni Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda gyzgalaňly ýaryş günleriniň ýene biri bolup, bu günüň dowamynda sportuň 11 görnüşi boýunça ýaryşlar geçirildi we olaryň ýarysyndan gowragynyň, ýagny guşakly göreş, ýeňil atletika, jiu-jitsu, taekwondo, welosport (trek) we agyr atletika ýaly görnüşleriniň netijeleri boýunça medal gowşurylyş dabaralary geçirildi. Sportuň üç görnüşi, ýagny guşakly göreş, 3x3 basketbol we bilýard sporty boýunça bolsa Aşgabat 2017-de ilkinji ýaryş güni tamamlandy.
3x3 basketbol, bilýard sporty, futzal, tennis we taýboks boýunça saýlama tapgyrlar geçirildi.
Ýer eýesi Türkmenistan toparlaýyn umumy hasap boýunça uly tapawut bilen Aşgabat 2017-de birinji orny eýeläp gelýär. Türkmenistanly türgenler jemi 89 sany medala, şol sanda 43 sany altyn medala mynasyp boldular. Türkmen göreşçileri guşakly göreşiň erkin görnüşinde jemi gowşurylan altyn medallaryň 14-sinden 13-sini almagy başardylar. Türkmen milli ýygyndy topary üçin ýeňişden doly Aşgabat 2017 oýunlary dowam edýär.
Sişenbe güni ýeňil atletika boýunça ýaryşda ady belli türgenler öňe saýlanmagy başardylar. 2012-nji ýylda Londondaky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňijisi gazagystanly Olga Rybakowa Aşgabat 2017 oýunlarynda iki günüň dowamynda ikinji altyn medaly gazanmagy başardy. Mundan başga-da, 2017-nji ýylda London şäherinde geçirilen dünýä çempionatynda üçünji orny eýelän Abdalelah Harun A Hassan (Katar) 400 m aralygy 45,68 sekundda ylgap geçip, Oýunlaryň rekordyny goýdy.
Şol bir wagtyň özünde Gazagystandan gelen Wiktoriýa Zýabkina we Eýrandan gelen Hassan Taftian Aşgabat 2017-de 60 m aralykda ýaryşdan soňra degişli yzygiderlikde iň tiz ylgaýan erkek we zenan diýen ada mynasyp boldular. Eýranyň jemi 29 medal gazanan milli ýygyndy topary medal hasaby boýunça ikinji orny eýeleýär.
Sişenbe güni geçirilen ýaryşlardan soň jemi 22 medaly almagy başaran Gazagystanyň ýygyndy topary häzirki wagtda toparlaýyn umumy hasapda üçünji orna mynasyp boldy.


text:
Grünwald söweşi
Grünwald söweşi (Tannenberg söweşi, 15 iýul 1410) — Polşa bilen Beýik Litwa Knýazlygynyň Tewton ordenine garşy alyp baran Beýik urşunyň (1409—1411) iň bir aýgytlaýjy söweşi. Söweş Tewton ordeniniň goşunynyň doly derbi-dagyn edilmegi bilen gutarypdyr. Ol Grünwaldyň we Tannenbergiň (Prussiýa) golaý-goltumynda bolup geçipdir, şonuň üçin hem şeýle atlandyrylypdyr.
Atlar we Ýerler[üýtget | edit source]
Söweş şol wagtlar Tewton ordeni tarapyndan dolandyrylýan, häzir bolsa Polşada ýerleşýän Prussiýadaky Grünwald (litwaça: Žalgiris), Stębark (nemesçe: Tannenberg), we Łodwigowo (nemesçe: Ludwigsdorf) obalarynyň aralygyndaky düzlüklerde bolup geçdi. Şol döwürde bu ýere iň ýakyn ýerleşýän şäher Gilgenburgdy (1945den bäri: Dąbrówno). Köne ýazuw çeşmelerinde Žalgiris (litwaça žalia giria) bilen Grünwald (nemesçe grüner Wald) atlarynyň ikisi hem "Gök tokaý" diýlip terjime edilýär; bular gadymy ýazuw çeşmelerinde polýak dilinde Zielone Pole ("Gök meýdan"), we nemesçe, Grunenfelde ýa-da Grunefeld ("Gök meýdan") diýlip atlandyrylýar.
Söweşiň atlandyrylyşy:
- Nemesler tarapyndan Schlacht bei Tannenberg (Tannenberg söweşi)
- Polýaklar tarapyndan Bitwa pod Grunwaldem ( Grünwald söweşi)
- Litwalar tarapyndan Žalgirio mūšis (Žalgiris söweşi)
Söweşe goşulan beýleki halklar tarapyndan söweşiň atlandyrylyşy: beloruslar: Гру́нвальдзкая бі́тва, ukrainler: Ґрю́нвальдська би́тва, ruslar: Грю́нвальдская би́тва, tatarlar: Grünwald suğışı, çehler: Bitva u Grunvaldu, rumynlar: Bătălia de la Grünwald.
Garşylyklaýyn goşunlar[üýtget | edit source]
15 iýul 1410-da ir säher bilen iki goşun Grünwald, Tannenberg we Łodwigowo (Ludwigsdorf) obalarynyň arasyndaky meýdanda duşuşdy. Iki goşun hem gapma-garşy ýagdaýda ýerleşdi. Polýak-litwa goşuny Ludwigsdorf we Tannenberg obalarynyň öňünde ornaşýardy. Onuň çep ganatyny korol Ýagaýlonyň polýak goşunlary goraýardy. Ol aglaba agyr kawaleriýadan düzülendi. Soýuzdaş güýçleriň sag ganatyny bolsa, Beýik knýaz Witautasyň goşuny saklaýardy. Ol esasan ýeňil kawaleriýadan ybaratdy. Sag ganatdaky otrýadlaryň hatarynda Beýik Knýazlygyň ähli künjeginden gelen tuglar, şeýle-de Jelaleddin hanyň ýolbaşçylygyndaky tatar urşujylary, Alexandru cel Bunuň ýollan moldowan ýeňil atly goşuny hem-de ähtimal serbler bardy. Tewton ordeniniň goşunlary bolsa esasan agyr kawaleriýadan we pyýada goşundan düzülendi.
Söweş[üýtget | edit source]
Söweş günortanlar Witautasyň ýeňil atly goşunynyň tewton rysarlarynyň çep ganadyna hüjüm etmegi bilen başlandy. Hüjüme artilleriýa zalpy bilen gaýtawul berildi (ähtimal, meýdan artilleriýasynyň ilkinji we onçakly şowly bolmadyk ulanylyşy). Ýeňil atly goşunyň yzy bilen galan urşujylar hem söweşe girdiler. Olara indi toplaryň we ýaýçylaryň oklary howp salmaýardy. Muňa jogap edip Wallenroduň agyr atly goşuny garşylyklaýyn hüjüme geçdi. Şonuň bilen bir wagtyň özünde birinji liniýanyň ilkinji polýak goşuny hem-de Ordeniň sag ganaty çaknyşyga goşuldy.
Litwa atly goşuny tewton rysarlaryna garşylyk görkezip bilmän, bosga düşüp gaçyp ugrady. Wallenrod olaryň yzyndan kowalamaga başlan hem bolsa, Ordeniň agyr atly goşuny beýikli-pesli ýerlerde çalt hereket edip bilmedi. Bu bolsa, Witautasa goşunyny täzeden toparlara bölmäge puryja berdi. Şol bir wagtda Wallenrod litwa-rus pyýada goşunynyň güýçli gaýtawul bermegine duçar boldy. Bu polklara ýardam bermek üçin Witowt öz otrýadlaryny ugratdy. Bu ädim söweşiň gidişini üýtgetdi. Onuň üstesine-de, Lihtenşteýni gysyp çykaran polýak goşuny Wallenrody sag ganadyndan hem gabap başlady.
Ýagdaýy düzetmek üçin Ýungingen tewton kawaleriýasynyň ikinji liniýasyny söweşe girizdi, emma polýaklar hem Ýagaýlonyň baştutanlygyndaky rezerwleri herekete geçirdiler. Witautasyň litwa kawaleriýasy bolsa üstünlik bilen söweş meýdanyna gaýdyp geldi we Ordeniň söweşe pyýada goşun bilen goşulyp manýowr etmek ukybyny ýitiren çep ganadyna agyr zarba urdy. Ýungingeniň wepat bolmagyndan we tewton goşunynyň käbir bölekleriniň söweşi dowam etdirmekden ýüz öwreninden soňra Ordeniň goşuny uly basga düşüp gaçyp ugrady.
Üç sany serkerde bilen bilelikde jemi 205 sany orden halypasy gurban boldy. Jemi adam ýitgisi 8 müň adam çemesi boldy. Polýak-litwa goşunynyň ýitgisi bolsa näbelli bolmaklygyna galýar.
Salgylanmalar[üýtget | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Stephen Turnbull, Tannenberg 1410 Disaster for the Teutonic Knights, 2003, London: Osprey Campaign Series no. 122 ISBN 978-1-84176-561-7, pp.25
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Stephen Turnbull, Tannenberg 1410 Disaster for the Teutonic Knights, 2003, London: Osprey Campaign Series no. 122 ISBN 978-1-84176-561-7, pp.26
- ↑ Britannica Hungarica, Hungarian encyclopedia, 1994. ISBN 9630623506
- ↑ Stephen Turnbull, Tannenberg 1410 Disaster for the Teutonic Knights, 2003, London: Osprey Campaign Series no. 122 ISBN 978-1-84176-561-7, pp.27-28


text:
Salam lukman! Meniň aýbaşym gelende içim agyryp, gaýtarýaryn. Derman bilen sanjym alanymdan soň ynjalýaryn. Lukmana ýüz tutamda ol mana dýufaston, indometasin, magne B6, no-şpa yaly dermanlary içmegi belledi. Obamyzyň lukmanlary meniň entek ýaşlygym sebäpli, dýufaston dermanyny içmekden saklanmagy maslahat berdiler. Maňa şu bellenilen bejergiler kömek edip, men peýda taparmykam?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Agyryly aýbaşynyň bejerilmegi üçin Size lukman doly bejergini beripdir. Lukmanyň gözegçiliginde bolup, bu dermanlar 2-3 aýyň dowamynda tapgyrlaýyn kabul edilmelidir. Indometasin bilen no-şpa aýbaşy başlanmazdan 5-6 gün öň kabul edilýar we onuň başlanmagy bilen bes edilýär. Dýufaston serişdesi jyns gormonlarynyň işläp çykma bozulmalaryny aradan aýyrmaga kömek edip, ol durmuşa çykmadyk ýaş gyzlara hem görkezme bilen bellenilip bilner. Bu derman 3-5 aýa çenli aýbaşy halkasynyň 15 gününden 25 gün aralygy, 1-2 gerdejikden kabul edilýändir. Görkezme bilen jyns gormonlarynyň utgaşdyrylan görnüşleri hem lukman tarapyndan bellenilip bilner. Lukmanyň gözegçiliginde galmagyňyzyň wajypdygyny ýene bir gezek belläp, agyryly aýbaşyda geçirilmeli çäreler babatda doly maglumaty almak üçin, saýtymyzda ýerleşdirilen "Aýbaşynyň öň ýanynda ýüze çykýan kynçylyklar (predmenstrual sindromy)" atly makala bilen tanyşmagyňyzy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Ahal welaýatynyň baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy Serdar Begmuhammedowiç Jelilowyň maksatnamasy
Meni ýokary döwlet wezipesine hödürlän raýatlaryň teklipçi toparlaryna ägirt uly hoşallygymy bildirýärin we olara işlerinde uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe özgertmeler we ösüşler ýoly bilen öňe barýan hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 25 ýylynyň içinde ajaýyp üstünliklere beslendi. Bu gün hem ata Watanymyz ösüşleriň belentliklerine tarap ynamly öňe barýar.
Sazlaşykly ösýän Türkmenistanda alnyp barylýan döwlet syýasaty mähriban halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşda ýaşamagyna gönükdirilendir. Diýarymyzda söwda-ykdysady, ylmy-tehniki, medeni-ynsanperwer hem-de beýleki ugurlar boýunça milli maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Häzirki döwürde türkmen halky ýurdumyzda asuda durmuşy pugtalandyrmak, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine ýetirmek ugrunda alnyp barylýan beýik özgertmeleri dolulygyna makullaýar, ýurtda gazanylýan ajaýyp ösüşlere we zähmet ýeňişlerine çäksiz buýsanyp, bu beýik özgertmelere, ajaýyp ýeňişlere özüniň mynasyp goşandyny goşmaga çalyşýar.
Ýurdumyzyň ykdysady binýadyny has-da berkitmek üçin ykdysady ösüşiň ýokary depginlerini gazanmak, çig mallary we önümçilik mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmak, ýangyç-energetika, himiýa, dokma, oba hojalyk pudaklaryny has-da ösdürmek, hususy telekeçiligi we işewürligi goldamak, ykdysadyýetimiziň dünýäniň hojalyk ulgamyna giňden goşulmagyny üpjün etmek, daşary söwda-ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmak we giňeltmek, ýetmezçiliksiz ýokary girdejili býujeti düzmek, milli puluň hümmetini saklamak, dünýäde ykdysady çökgünligiň dowam edýän mahalynda ähli pudaklaryň durnukly ösüşini, adamlaryň durmuş taýdan goraglylygyny üpjün etmek ýaly meseleler döwletiň üns merkezinde bolmalydyr diýip hasaplaýaryn.
Biz ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmagy ozaly bilen, binýatlyk pudaklary, ýagny nebitgaz we mineral serişdeler, energetika, himiýa, ýeňil senagat, oba hojalyk, söwda we syýahatçylyk pudaklaryny sazlaşykly ösdürmekde görýäris. Bu pudaklaryň çalt depginlerde ösdürilmegi ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň gowulanmagyny kesgitleýär.
Türkmenistan tebigy baýlyklara we energiýa çeşmelerine baý, kuwwatly döwletleriň biridir. Häzirki wagtda biziň döwletimiz iri energetika döwletleriniň hatarynda mäkäm orun aldy we özüniň energetika strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirýär. Ýurdumyzda tebigy gazy ulanmak arkaly işleýän energiýa öndüriji kuwwatlyklar ýokary depginlerde ösdürilýär, nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek we abadanlaşdyrmak boýunça yzygiderli işler geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, milli energiýa serişdelerimizi dünýä bazarlaryna ibermegiň köpugurly ulgamyny döretmek esasy wezipeler bolup durýar. Ýurdumyzyň ykdysady kuwwatlylygynyň, halkara arenasyndaky ornunyň pugtalanmagynyň we halkymyzyň röwşen geljeginiň hatyrasyna bu ugurda amala aşyrylýan giň möçberli işleri mundan beýläk hem dowam etdireris. Milli baýlyklarymyzy rejeli peýdalanyp, halkymyzyň, Watanymyzyň bähbitlerine ulanmak biziň baş wezipämiz bolar.
Türkmenistan öz energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegi boýunça anyk taslamalary durmuşa geçirýär. Türkmenistan—Owganystan—Pakistan—Hindistan transmilli gaz geçirijisiniň gurluşygyna badalga berilmegi munuň aýdyň mysalydyr.
Biziň ýurdumyzda kuwwatly, okgunly ösýän energetika senagaty döredilendir, ol okgunly depginler bilen ösýär. Bu pudak biziň ähli ösüşlerimiziň girewidir. Geljekde elektrik energiýasyny daşary döwletlere ibermek işleri güýçli depginler bilen dowam etdiriler. Bu babatda Türkmenistan—Owganystan—Pakistan elektrik geçirijisini gurmagyň taslamasyny amala aşyrmak ugrunda ähli tagallalary alyp bararys.
Türkmenistanyň Konstitusiýasynda bellenilişi ýaly, biz bazar gatnaşyklaryna kem-kemden geçmek bilen, ykdysadyýetiň durmuş ugurly nusgasyny saýlap aldyk. Bu eýýäm öz anyk netijelerini berýär. Ykdysadyýetimiz ýokary depginler bilen durnukly ösýär, ilatyň durmuş-ýaşaýyş şertleri yzygiderli ýokarlanýar. “Açyk gapylar” syýasatynyň netijesinde ýurdumyzyň eksport-import gatnaşyklary yzygiderli ösýär we kämilleşýär.
Türkmenistanda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça kabul edilen Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde, geljekde ýurdumyzyň esasy baýlygy bolan nebitden, tebigy gazdan, elektrik energiýasyndan başga-da himiýa, dokma senagaty, oba hojalygy pudaklarynyň önümleri we olaryň senagat taýdan gaýtadan işlenen harytlyk taýýar önümlerini daşary döwletlere eksport etmegi üns merkezinde saklarys. Bu işleri üstünlikli amala aşyrmak üçin degişli ulgamlary ösdürmek, şeýle hem gurluşyk materiallarynyň önümçiligini artdyrmak döwletimiziň baş wezipesi bolar. Ulag we aragatnaşyk, syýahatçylyk hem-de beýleki ulgamlarda hem düýpli özgertmeleri amala aşyrarys, bu ulgamlarda ýurdumyzyň ykdysadyýetini pugtalandyrmak üçin uly mümkinçilikleri bardyr.
Türkmenistan—Gazagystan—Eýran, Atamyrat—Ymamnazar (Türkmenistan) — Akina (Owganystan) demir ýollarynyň gurluşygy, Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň gurluşygynyň alnyp barylmagy ulag ulgamynda ýetilen uly üstünlik bolmak bilen, ýurdumyzyň haýran galdyryjy ösüşleriniň subutnamasydyr. Hut şunuň üçin hem bu ulgamyň ösüşine döwletimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde garamagy göz öňünde tutýarys.
Paýtagtymyzda täze Halkara howa menziliniň gurlup ulanylmaga berilmegi, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi, bu ýerde dünýä ülňülerine laýyk gelýän kaşaň myhmanhanalaryň gurulmagy ýurdumyzda syýahatçylyk pudagyny ösdürmeklige giň mümkinçilikleri berýär. Şol sebäpli-de bu ugurda hem dünýä ülňülerine laýyk derejede zerur işleri alyp barmagy göz öňünde tutýarys.
Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň ýokary derejede geçirilmegi Watanymyzyň belent abraýynyň ykrar edilmeginiň hem-de paýtagtymyzyň halkara sport merkezi hökmünde mynasyp orun eýeleýändiginiň subutnamasy bolar. Biz geljekde hem sporty ösdürmek hem-de köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini goldamak boýunça işleri dowam etdireris.
Obalary özgertmek, oba ýaşaýjylarynyň mynasyp durmuşyny üpjün etmek biziň esasy wezipelerimiziň biri bolar. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen obasyny galkyndyrmagyň uzak möhletleýin maksatnamasy durmuşa geçirilýär. Şol maksatnamanyň çäklerinde, biz tagallalary birleşdirip, oba ýerlerinde ilatyň öz serişdeleriniň we döwletiň ýeňillikli karzlarynyň hasabyna ýaşaýyş jaýlarynyň, döwrebap durmuş-medeni desgalarynyň gurluşygynyň has çalt depginlerde alnyp barylmagyny, awtomobil ýollarynyň, elektrik, gaz, suw geçirijileriň durkuny täzelemek we beýleki amatlyklary döretmek, oba bilen şäheriň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has ýakynlaşdyrmak barada ähli çäreleriň alnyp barylmagyny üpjün ederis.
Türkmenistanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek boýunça Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde oba hojalyk önümleriniň bolçulygyny üpjün etmek üçin şertleri döretmek, daýhanlaryň oba hojalyk ekinlerinden bol hasyl hem-de ýokary girdeji almaklary, alyjylaryň bolsa ýokary hilli önümleri elýeter bahadan satyn alyp bilmekleri üçin şertleri döretmek wajyp meseleleriň biridir. Ýurdumyzyň tebigy howa şertleri oba hojalyk önümleriniň köp görnüşlerini-ekologiýa taýdan arassa gök önümlerden we miwelerden başlap, dokma senagaty we senagatyň beýleki pudaklary üçin gymmatly çig mala çenli dürli önümleri öndürmäge mümkinçilik berýär.
Obalarda kärendeçileriň, ýer eýeleriniň öndüren oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemegiň hasabyna taýýar harytlary çykarmagyň giňden ýola goýulmagy, önümleri gaýtadan işleýän hususy kärhanalary döretmek baradaky raýatlaryň islegleriniň ähli çäreler arkaly goldanylmagy, şeýle hem täze döwrebap ýyladyşhanalaryň, sowadyjy ammarlaryň we maldarçylyk toplumlarynyň gurulmagy azyk bolçulygyny döretmäge goşulan uly goşant bolar.
Ilatyň iş bilen üpjünlik meselesini hem hemişe üns merkezinde saklamak bilen, biz ýerlerde durmuş we önümçilik maksatly desgalaryň işe girizilmegi, täze iş orunlarynyň döredilmegi, gysga möhletde önüm öndürmek mümkinçilikli kärhanalaryň işini ýola goýmak ugrunda orta we kiçi telekeçiligi hemişe goldamagy dowam etdireris.
Ilatyň saglygyny goramak, ber bedenli ýaş nesli kemala getirmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugry bolup durýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda kabul edilen “Saglyk” Döwlet maksatnamasy jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgesini ornaşdyrmakda öz mynasyp ornuny tapdy. Aşgabatda we ähli welaýatlarda halkara derejesindäki, dünýä ölçeglerine laýyk gelýän täze, döwrebap saglygy goraýyş edaralary, şypahanalar we sagaldyş desgalary gurlup ulanylmaga berildi. Şeýle desgalaryň gurluşygyny geljekde-de giň gerim bilen ýaýbaňlandyrarys.
Ilata edilýän lukmançylyk we beýleki hyzmatlaryň ähli görnüşleriniň hilini ýokarlandyrmak, adamlaryň saglygy hakdaky aladalar, halkymyzyň zähmet hem-de dynç alyş şertlerini gowulandyrmak meseleleri bilen meşgullanýan ähli edaralaryň we gulluklaryň işini ýokary derejede guramak hemişe üns merkezinde saklanar.
Ylmy we bilimi üstünlikli ösdürmek her bir döwletiň öňe gitmeginiň we pajarlap ösmeginiň esasy şertidir. Şundan ugur alnyp, bu ugra geljekde hem möhüm ähmiýet berler. Ösüp gelýän ýaş nesil uly alada bilen gurşalar. Hemmetaraplaýyn sowatly, ýokary hünärli, iş başarjaň, sagdyn, ruhubelent ýaşlary ösdürip ýetişdirmek döwletiň esasy aladalarynyň biri bolar.
Bilimi we ylmy ösdürmek, ýurdumyzyň alymlarynyň täze neslini kemala getirmek boýunça toplumlaýyn işleri geçireris.
Garaşsyzlygymyzyň geçen 25 ýylynyň içinde Türkmenistanda halkymyzyň ruhy durmuşyny baýlaşdyrmak boýunça köp işler edildi. Milli medeniýeti ösdürmek, mirasa sarpa goýmak, milli gymmatlyklary aýawly saklamak, dikeltmek we üstüni ýetirmek, adamlarda ruhubelentligi, ýokary ahlaklylygy terbiýelemek meseleleri hemişe üns merkezinde bolar. Munuň özi türkmen halkynyň geçmişdäki baý medeni mirasy bilen şu günki bagtyýar durmuşynyň bir bitewilige jemlenmegini we milletiň ruhy galkynyşynyň, gaýtadan döreýşiniň emele gelmegini üpjün eder.
Hemişelik bitaraplyk derejesine esaslanmak bilen sebitde hem-de dünýäde parahatçylygy, dostlugy we hoşniýetli goňşuçylygy pugtalandyrmak boýunça daşary syýasatymyzy dowam etdireris, dürli döwletler we halkara guramalary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy täze derejä götereris.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bedew bady bilen öňe barýar. Türkmen halkynyň şu günki we geljekki nesilleriniň bagtyýar durmuşda ýaşamagyna gönükdirilen maksatnamalary amala aşyrmakda her birimiziň öňümizde örän uly jogapkärçilikli wezipeler durýar. Şol wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin Türkmenistanyň ähli raýatlary bilen agzybirlikde, döredijilikli, joşgunly zähmet çekip, uly üstünlikler gazanjakdygymyza pugta ynanýaryn.
Beýleki dalaşgärlere öňde boljak saýlawlarda üstünlikler arzuw edýärin.
Goý, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly bolan 2017-nji ýyl ýurdumyzyň täze üstünliklere we ösüşlere beslensin!
Goý, dünýä dursun, türkmen halkymyz dursun! Goý, dünýä dursun, mukaddes Watanymyz — Türkmenistan döwletimiz dursun!
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Serdar Begmuhammedowiç Jelilowyň terjimehaly
1965-nji ýylyň 25-nji awgustynda Aşgabat şäherinde doguldy.
1991-nji ýylda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutyny inžener-ykdysatçy hünäri boýunça tamamlady.
1980-nji ýylda “Garagumsenagatgurluşykmateriallary” trestiniň abatlaýyş-gurluşyk edarasynyň möwsümleýin işçisi bolup zähmet ýoluna başlady. 1982-1983-nji ýyllarda bu edaranyň kömekçi hojalyk boýunça uly buhgalteri wezipesinde işledi.
1985-nji ýylda “Garagumsenagatgurluşykmateriallary” trestiniň kömekçi hojalyk boýunça uly buhgalteri wezipesinde işledi.
1985—1993-nji ýyllar aralygynda Ahal welaýatynyň senagat gurluşyk materiallary kombinatynyň uly buhgalteri, baş buhgalteriň orunbasary wezipelerinde zähmet çekdi.
1993—1994-nji ýyllarda Ahal welaýatynyň Durmuş taýdan üpjünçilik müdirliginiň meýilleşdiriş maliýe bölüminiň başlygy.
1994—2005-nji ýyllarda Ahal welaýat häkimliginiň baş buhgalteri bolup işledi. 2005—2009-njy ýyllarda Ahal welaýat häkimliginiň Ykdysadyýet, söwda we telekeçilik bölüminiň başlygy, baş buhgalteri wezipelerinde işledi.
2009—2011-nji ýyllarda Aşgabat şäheriniň Ruhabat etrabynyň maliýe bölüminiň başlygy.
2011—2013-nji ýyllarda Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň obasenagat toplumynyň maliýe müdirliginiň başlygy.
2013-nji ýylyň maý aýyndan bäri Ahal welaýatynyň Baş ykdysadyýet we ösüş müdirliginiň başlygy wezipesinde işleýär.
Maşgalaly, dört çagasy bar.


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we Telekeçiler Birleşmesi
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň täze Işewür toplumy Türkmenbaşy şaýolunyň ugrunda ýerleşýär. Bazar gatnaşyklaryny ösdürmek, öz agzalarynyň kanuny bähbitlerini we hukuklaryny goramak, olaryň milli ykdysadyýetiň dürli pudaklaryny ösdürmäge, onuň häzirki zaman görnüşini döretmäge, ýagny içerki we daşarky bazarlarda ýokary bäsdeşlik ukybyna eýe bolan harytlaryň öndürilişini ýola goýmak üçin öňdebaryjy tehnologik täzelikleriň önümçilige ornaşdyrylmagyna we giňden ….. »


c: application/xml

text:
ADAM HUKUKLARYNYŇ ÄHLUMUMY JARNAMASY
1948‐nji ýylyň 10‐njy dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasyny tassyklady. Bu taryhy ähmiýetli karary kabul edip, Assambleýa Guramanyň ähli agza‐döwletlerine Deklarasiýanyň tekstini jar etmek we ony ýurtlaryň hem‐de territoriýalaryň syýasy durumyna parh goýmazdan ýaýratmak, yglan etmek, esasan‐da mekdeplerde we beýleki okuw jaýlarynda düşündirmek islegi bilen ýüz tutdy.
GIRIŞ
Adamzat kowmunyň agzalaryna deň derejede degişli mertebäniň we olaryň deň we aýrylmaz hukuklarynyň ykrar edilmeginiň azatlygyň, adalatyň hem‐de ählumumy dynçlygyň esasy bolup durýandygyny göz öňünde tutup; we
Adam hukuklarynyň äsgerilmezliginiň we ýigrenilmeginiň adamzat ynsabyny haýykdyrýan wagşyçylyk aktlaryna getirendigini hem‐de adamlaryň söz we wyždan azatlygyna ýe we gorkudyr mätäçlikden azat boljak dünýäsiniň döredilmeginiň adamlaryň belent ymtylyşy diýlip yglan edilendigini göz öňünde tutup; we
Zulmuň we sütemiň garşysyna iň soňky serişde hökmünde adamynyň gozgalaňa baş götermek zerurlygyny aradan aýyrmak maksady bilen adam hukuklarynyň kanunyň häkimligi tarapyndan goralmagyny göz öňünde tutup; we
Halklaryň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň ösmegine ýardam etmek zerurlygyny göz öňünde tutup; we
Birleşen Milletleriň halklarynyň esasy adam hukuklaryna, adam şahsyýetiniň mertebesine we gymmatyna, erkegiňdir aýalyň deňhukuklylygyna öz ynamlaryny Düzgünnamada tassyklandyklaryny we sosial ösüşedir ýaşaýyş şertleriniň gowulanmagyna has erkinlikde ýardam etmegi ýüreklerine düwendiklerini göz öňünde tutup; we
Agza‐döwletleriň Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlykda adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna hemmeleriň sarpa goýmagyny we berjaý etmegini goldamaga borçlanandyklaryny göz öňünde tutup; we
Bu hukuklaryň we azatlyklaryň häsiýetine hemmeleriň düşünmeginiň olaryň doly ýerine ýetirilmegi üçin ägirt uly ähmiýetiniň bardygyny göz öňünde tutup;
BAŞ ASSAMBLEÝA
ADAM HUKUKLARYNYŇ BU ÄHLUMUMY DEKLARASIÝASYNY ähli halklaryň we döwletleriň ýerine ýetirmäge çalyşmaly wezipesi hökmünde jar edýär
Her bir adam, jemgyýetiň her bir guramasy bu Deklarasiýany gündelik göz öňünde tutup, aň‐düşünje ýaýratmak we ylym‐bilim bermek arkaly bu hukuklara we azatlyklara sarpa goýulmagyna ýardam etmäge milli we halkara progressiw çäreler arkaly, olaryň ählumumy we degerli ykrar edilmegini hem‐de olaryň agza‐döwletler tarapyndan we şonuň ýaly‐da öz garamagyndaky halklaryň we territoriýalaryň içinde ykrar edilmegini gazanmaga jan etmelidirler.
1‐nji madda:
Adamlaryň hemmesi azat dogulýarlar we öz mertebesi hem‐de hukuklary boýunça ilkibaşdan deňdirler. Olara ozal‐başdan aň, ynsap berlendir we biri‐birine özara doganlyk ruhunda çemeleşmek olaryň ýaraşygydyr.
2‐nji madda:
Her bir adam jynsyna, derisiniň reňkine, aýal‐ erkekligine, diline, dinine, syýasy ýa‐da beýleki ynamlaryna, milli we sosial gelip çykyşyna, emläk ýagdaýyna, haýsy gatlakdandygyna ýa‐da gaýry tapawutlaryna garamazdan, bu Deklarasiýada jar edilen ähli hukuklara we ähli azatlyklara ýedir.
Mundan başga‐da, adamynyň ýerliginiň, ýurdunyň ýa‐da gelip çykan territoriýasynyň syýasy, hukuk ýa‐da halkara durumy esasynda, ol territoriýanyň bakna ýa bakna däldigine, garaşsyzlygyna ýa‐da haýsydyr bir görnüşde özbaşdaklygynyň çäklendirilendigine esaslanan hiç bir tapawutlandyrma bolmaly däldir.
3‐nji madda:
Her bir adam ýaşaýyşa, azatlyga we şahsy eldegrilmezlige haklydyr.
4‐nji madda:
Hiç kim gulçulykda ýa‐da baknalykda saklanyp bilinmez; gulçulygyň we gul söwdasynyň ähli görnüşleri gadagan edilýär.
5‐nji madda:
Hiç kim öz adamçylyk mertebesini depeleýän, kemsidiji gatnaşyga we rehimsiz jeza çäresine duçar edilmeli däldir.
6‐njy madda:
Her bir adam, nirededigine garamazdan, özüniň hukuk subýekti hökmünde ykrar edilmegine haklydyr.
7‐nji madda:
Adamlaryň hemmesi kanunyň öňünde deňdirler we kanunyň goragyndan peýdalanmaga deň derejede haklydyrlar. Adamlaryň hemmesi bu Deklarasiýany bozýan her bir diskriminasiýadan we şeýle diskriminasiýa öjükdirmeden goralmaga deň derejede haklydyr.
8‐nji madda:
Her bir adam konstitusiýanyň ýa‐da kanunyň özüne beren esasy hukuklary bozulan ýagdaýynda öz hukuklaryny başarnykly milli sudlar arkaly netijeli dikeltmäge haklydyr.
9‐njy madda:
Hiç kim eden‐ýtdilikli tussag edilmäge, saklanylmaga ýa‐da ýurdundan kowulmaga duçar edilip bilinmez.
10‐njy madda:
Her bir adam öz hukuklarynyň we borçlarynyň kesgitlenmegi we özüne bildirilen jenaýat aýyplamasynyň esaslydygyny anyklamak üçin doly deňhukuklylyk esasynda öz işiniň açyk we adalatyň ähli talaplaryna laýyklykda garaşsyz we bitarap sudda seredilmegine haklydyr.
11‐nji madda:
Jenaýat edenlikde aýyp bildirilýän her bir adam tä oňa goranmaga ähli mümkinçilikler döredilen açyk sud prosesinde ýazyklydygy kanuny ýol bilen boýnuna goýulýança günäsiz hasaplanmaga haklydyr.
Ilki edilen wagtynda milli kanunlara we halkara kanunçylygyna görä jenaýaty emele getirmedik haýsydyr bir hereketi edenligi ýa‐da etmänligi esasynda hiç kim ýazgarylyp bilinmez. Şeýle‐de, jenaýat edilen wagtynda bu babatda ulanylmagy mümkin bolan jeza çäresinden agyr çäre görlüp bilinmez.
12‐nji madda:
Hiç kim öz şahsy we maşgala durmuşyna eden‐ýtdilikli gatyşylmagyna, öz ýaşaýyş jaýynyň eldegrilmezliginiň, hat‐habar aragatnaşyklarynyň gizlinliginiň ýa‐da öz at‐abraýynyň we mertebesiniň garawsyz bozulmagyna duçar edilip bilinmez. Her bir adam öz durmuşyna beýle gatyşmalardan ýa‐da kastdan kanun arkaly goranmaga haklydyr.
13‐nji madda:
Her bir adam her bir döwletiň çäginde erkin hereket etmäge we özüne ýaşamaga ýer gözlemäge haklydyr.
Her bir adam islendik ýurtdan, şol sanda öz ýurdundan‐da, çykyp gitmäge we öz ýurduna ýene‐de dolanmaga haklydyr.
14‐nji madda:
Her bir adam ýanalmalardan gaýry ýurtlarda gaçybatalga gözlemäge we ol gaçybatalgadan peýdalanmaga haklydyr.
Bu hukuk iş ýüzünde syýasy däl sebäplere görä edilen jenaýat ýa‐da Birleşen Milletler Guramasynyň maksatlaryna we prinsiplerine garşy gelýän etmişler sebäpli yzarlanylanda, ulanylyp bilinmez.
15‐nji madda:
Her bir adam graždan bolmaga haklydyr.
Hiç kim öz graždanlygyndan ýa‐da graždanlygyny üýtgetmek hukugyndan eden‐ýtdilikli kesilip bilinmez.
16‐njy madda:
Kämillik ýaşyna ýeten erkekler we aýallar jyns, milli we dini aýratynlyklara görä hiç hili çäklendirilmezden öýlenmäge we maşgala gurmaga haklydyrlar. Olar nikalaşylanda, nikada durlanda we nika bozulanda deň hukuklardan peýdalanýarlar.
Nika ‐ durmuş gurýanlaryň ikisiniň‐de öz erkine we diňe doly razylygyna görä gyýlyp bilner.
Maşgala jemgyýetiň tebigy hem‐de esasy öýjügidir we jemgyýetiň we döwletiň goragyna daýanmaga haklydyr.
17‐nji madda:
Her bir adam ýekebara ýa‐da beýlekiler bilen umumy emlägi edinmäge haklydyr.
Hiç kim öz emläginden esassyz el üzdürilmeli däldir.
18‐nji madda:
Her bir adam pikir, ynam we din azatlygyna haklydyr; bu hukuk diniňi ýa‐da ynamyňy üýtgetmek azatlygyny we öz diniňe ýa‐da ynamyňa uýmak hem‐de oňa ýeke özüň we il bilen bile hususy tertipde, şeýle‐de köpçülikde sežde etmek, ýörelge, hudaýa çokunmak we dini ritual dessurlaryň azatlygyny öz içine alýar.
19‐njy madda:
Her bir adam ynam azatlygyna we ynamyny erkin beýan etmäge haklydyr; bu hukuk öz ynamyňa päsgelsiz uýmak hem‐de informasiýany we ideýalary islendik serişdeler arkaly we döwletleriň çäklerinden garaşsyz gözlemek hem‐de ýaýratmak azatlygyny öz içine alýar.
20‐nji madda:
Her bir adam parahat ýygnanyşyklar we birleşmeler azatlygyna haklydyr.
Hiç kim haýsydyr bir birleşmä girmäge mejbur edilip bilinmez.
21‐nji madda:
Her bir adam gönüden‐göni ýa‐da erkin saýlanan wekilleriň üsti bilen öz döwletini dolandyrmaga gatnaşmaga haklydyr.
Her bir adam öz ýurdunda döwlet gullugynda durmaga deň haklydyr.
Halkyň erk‐islegi hökümetiň ygtyýarynyň esasy bolmalydyr; bu erk wagtly‐wagtynda we ählumumy deňhukukly saýlawlaryň üpjün edilen ýagdaýynda we galplaşdyrylmadyk saýlawlarda gizlin ýa‐da saýlaw hukuklarynyň azatlygyny doly üpjün edýän beýleki deň ähmiýetli görnüşdäki ses berişlikde öz beýanyny tapmalydyr.
22‐nji madda:
Her bir adam, jemgyýetiň agzasy hökmünde, sosial üpjünçilige hem‐de öz mertebesini saklamak we şahsyýetiniň azat ösüşini üpjün etmek üçin ykdysady, sosial we medeni ugurlarda zerur bolan hukuklaryny milli tagallalar we halkara hyzmatdaşlygy arkaly hem‐de her döwletiň öz düzümine we resurslaryna laýyklykda amala aşyrmaga haklydyr.
23‐nji madda:
Her bir adam zähmet çekmäge, iş saýlamak azatlygyna, adalatly we oňaýly zähmet şertlerine hem‐de işsizlikden goralmaga haklydyr.
Her bir adam deň zähmet üçin, hiç hili kemsidilmä duçar edilmezden, deň gazanja haklydyr.
Her bir işleýän adam özüniň we maşgalasynyň ynsana mynasyp ýaşaýyşyny üpjün edýän we zerur ýagdaýda sosial üpjünçiligiň goşmaça serişdeleri bilen üsti ýetirilýän adalatly we kanagatlanarly töleg almaga haklydyr.
Her bir adam professional arkadaşlygy döretmäge we öz bähbitlerini goramak üçin professional arkadaşlyklara girmäge haklydyr.
24‐nji madda:
Her bir adam iş gününiň göwnejaý çäklendirilmeginiň hasabyna wagtly‐wagtyna we tölegli zähmet rugsadyna çykmaga hem‐de dynç wagtynyň bolmagyna haklydyr.
25‐nji madda:
Her bir adam iýmiti, geýim‐gejimi, ýaşaýyş jaýyny, medisina kömegini öz içine alýan hem‐de onuň özüniň we maşgalasynyň saglygynydyr maddy hal‐ýagdaýyny, şeýle‐de işsiz galan, ýarawsyz, maýyp bolan, dul galan, garran ýa‐da özüne bagly bolmazdan, ýaşaýyş serişdeleriniň ýitirilmegine getiren beýleki ýagdaýlarda zerur sosial hyzmatlary we üpjünçiligi göz öňünde tutýan ýaşaýyş derejesine haklydyr.
Eneler we çagalar aýratyn idege hem‐de ýardama haklydyrlar. Nikada doglanlygyna ýa‐da däldigine garamazdan, ähli çagalar deň sosial goragdan peýdalanmalydyrlar.
26‐njy madda:
Her bir adam bilim almaga haklydyr. Iň bärkisi başlangyç we umumy bilim mugt bolmalydyr. Başlangyç bilim hökmany bolmalydyr. Tehniki we professional bilim umumy elýeterli we ýokary bilim her kimiň ukybyna baglylykda hemmeler üçin elýeterli bolmalydyr.
Bilim adam şahsyýetiniň doly ösüşine hem‐de adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna sarpa goýluşynyň ýokarlanmagyna ugrukdyrylan bolmalydyr. Bilim ähli halklaryň, jynsy ýa‐da dini toparlaryň arasynda özara düşünişmäge, çydamlylyga we dostluga hem‐de Birleşen Milletler Guramasynyň parahatçylygy goramak işine ýardam etmelidir.
Kiçi ýaşly çagalary üçin bilimiň görnüşini saýlamaga gezek gelende, ene‐atalar artykmaç hukukdan peýdalanýarlar.
27‐nji madda:
Her bir adam jemgyýetiň medeni‐kultur durmuşyna erkin gatnaşmaga, sungatdan lezzet almaga, ylmy progrese gatnaşmaga we onuň eşretlerinden peýdalanmaga haklydyr.
Her bir adam awtor hökmünde öz ylmy, edebi‐çeper zähmetiniň netijesi bolup durýan ahlak we maddy bähbitleriniň goralmagyna haklydyr.
28‐nji madda:
Her bir adam bu Deklarasiýada beýan edilen hukuklaryň we azatlyklaryň doly dabaralanyp biljek sosial hem‐de halkara gurluşyna haklydyr.
29‐njy madda:
Her bir adamynyň onuň şahsyýet taýdan azat we doly ösüşiniň ýeke‐täk mümkin bolan ýeri ‐ jemgyýetiň öňünde borçlary bardyr.
Öz hak‐hukuklarynydan we azatlyklaryndan peýdalanan wagtynda her bir adam kanun boýunça göz öňünde tutulan we diňe özgeleriň hak‐hukuklaryny we azatlyklaryny ýeterlik ykrar etmek we hormatlamak zerurlygyndan hem‐de demokratik jemgyýetçilik düzgünlerini, ahlagyň adalatly we jemgyýetiň umumy maddy hal‐ýagdaýynyň talaplaryny kanagatlandyrmakdan gelip çykýan çäklendirmelere duçar edilmelidir.
Bu hak‐hukuklar we azatlyklar durmuşa geçirilende, Birleşen Milletler Guramasynyň maksatlaryna we prinsiplerine ters gelmeli däldir.
30‐njy madda:
Bu Deklarasiýanyň hiç bir bölümi belli bir döwlete, adamlar toparyna ýa‐da aýratyn adamlara Deklarasiýada beýan edilen hak‐hukuklaryň we azatlyklaryň ýoguna ýanmaga gönükdirilen haýsydyr bir işleri ýa‐da hereketleri etmäge hukuk berýär diýen manyda düşündirilip bilinmez.


text:
Gülistan Welaýaty
Gülistan Welaýaty Eýranyň 31 welaýatyndan biridir.
Bu welaýat Eýrandaký Türkmenleriň ýaşaýyş ýerlerinden biridir.
Türkmenler umuman alnanda welaýatyň demirgazygynda we Türkmenistanyň serhedine golaý şäherlerde ýaşaýar.
Türkmenler bilen bilelikde welaýatda Parslar (Mazandaran parslary), Azerler, Zawullylar, Beluçlar we az sanda Gazaklar da bu welaýatda ýaşaýar.
Gazaklar özlerini Türkmenlere dini we etniki taýdan ýakyn bileni üçin Türkmenlere golaý ýerlerde ýaşaýar.
Türkmeniň beýik akyldary Magtymguly pyragynyň türbesi Eýranyn bu administrativ boluginde Marawadepe etrabynyň Aktokaý obasyndadyr.


text:
Ýewropa Bileleşigi, ABŞ we Halkara maliýe fondy Ukraina milliardlarça dollarlyk maliýe kömegini bermegi planlaşdyrýarlar. Emma olar Kiýewiň başda korrupsiýadan saplanmagyny isleýärler.
ÝB-niň Assosiasiýa baradaky we geljekde ÝB-e agza bolmak baradaky ylalaşyklary korrupsiýa garşy göreş boýunça aýratyn reformalary talap edýär. Şol bir wagtyň özünde-de halkara maliýe institutlary we hökümete degişli bolmadyk toparlar, şol sanda “Transparency International” guramasy, öz tekliplerini öňe sürýärler.
Ine, öňe sürülýän bäş teklip:
- Jemgyýetçilik pudagynyň jogapkärçiligini güýçlendirmeli
ÝB-e agza bolmak isleýän ýurtlar üçin Assosiasiýa baradaky ylalaşyk ýurt resmileriniň öz emlägi barada hasabat bermegini talap edýär we “bähbit gapma-garşylygynyň” öňüniň alynmagyny göz öňünde tutýar.
"Transparency International" guramasynyň Ýewropa Bileleşigi bilen bagly meseleler boýunça müdiri Karl Dolan “bähbitleriň gapma-garşylygy” barada düşündiriş berip, şeýle gapma-garşylygyň häkimiýetleriň kabul edýän kanunlarynyň häkimiýet başyndakylaryň özlerine girdeji getirýän kärhanalar üçin amatly bolan halatynda ýüze çykýandygyny aýdýar.
- Döwlet söwdasynyň açyk we bäsleşikli amala aşyrylmagyny kepillendirmeli
Dolanyň sözlerine görä, haçan-da häkimiýetler jemgyýetçilige hasabat bermezden hökümet şertnamalaryny baglaşan ýagdaýynda korrupsiýa üçin potensial mümkinçilikler barha artýar: “Görşümiz ýaly, syýasatçylar we resmiler biznes şertnamalaryny näçe köp baglaşdygyça, korrupsiýanyň töwekgelçiligi-de artýar. Diýmek, bu prosesleriň has açyk bolmagy möhüm. Olaryň bäsleşikli bolmagyna zerurlyk bar”.
Dünýä söwda guramasynyň “döwlet söwda ylalaşygy” ýuridiki taýdan onuň esasy halkara kanunydyr.
- Korppsiýany derňemek we jezalandyrmak
Garaşsyz sud sistemasyny döretmek we korrupsiýany derňemek we jezalandyrmak meselesi halkara donorlarynyň Owganystana, Gündogar Ýewropa, Afrika ýa Latyn Amerikasyna maliýe komegini bermek bilen baglylykda onlarça ýyllaryň dowamynda olardan eden esasy talabydy.
Şeýle-de, Dolanyň sözlerine görä, korrupsiýa garşy göreşi “korrupsiýa garşy hakykatdanam garaşsyz agentligiň döredilmegi” arkaly amala aşyryp bolardy.
Ýewropa Bileleşiginiň Halkara walýuta fondy bilen syýasatynyň sazlaşdyrylmagy boýunça iş alyp barýan Ýewropanyň Dikeldiş we Ösüş bankynyň müdiri Alan Rousso “tutanýerli edaralaryň” bäsdeşlige ukyply biznes üçin deň şertleri döredip biljekdigini belledi.
- Syýasy partiýalaryň maliýeleşdirilmeginiň açyk bolmagyny gazanmak
Korrupsiýa garşy çykyş edýän aktiwistler täsirli şahslaryň, biznesmenleriň we belli bir bähbide eýerýän toparlaryň gizlin ýollar arkaly saýlawlara täsir ýetirmäge ukypldygyny aýdýarlar we munuň syýasy korrupsiýa bilen bagly töwekgelçilikleri artdyrýandygyny belleýärler.
“Transparency International” guramasyndan Dolan syýasy partiýalaryň maliýeleşdirilmeginiň açyk bolmagyny talap edýän kanunyň zerurdygyny aýdýar: "Eger siz Ukrainada korrupsiýa garşy zerur bolan reformalara syn etseňiz, ol ýerdäki esasy problemanyň dünýäniň beýleki ýurtlaryndaky ýagdaýa, hatda ÝB-niň özündäki ýagdaýa meňzeýändigini görmek mümkin. Ýagny, syýasy partiýalaryň maliýe üpjünçiliginde aýdyňlyk ýetmezçilik edýär”.
- Informasiýa elýeterliligi kepillendirilmeli
Aktiwistler žurnalistleriň, graždan jemgyýetiniň we maglumat ýaýradýan toparlaryň gözegçiliginiň bolmadyk ýerinde korrupsiýanyň gülläp ösýändigini aýdýarlar.
Maglumat azatlygyna degişli kanunlar raýatlaryň korrupsiýanyň üstüni açmaklary we bu ugurda häkimiýetlerden degişli zerur çäreleri görmegi talap etmekleri üçin esasy guraldyr.


text:
Arassa ganly, asylly bedewini dost y, gardaşy, syrdaşy saýýan türkmen: «Ata yhlas edeniň ýedi arkasy ýamanlyk ýüzüni görmez» diýýär. Türkmen bedewiniň baýramynyň uludan toýlanylýan gün lerinde tutuş ömrüni atşynaslyga bagyşlan ildeşlerimiziň gürrüňi ruhuňy göterýär. Şundan ugur alyp, eýýäm üç arka bäri atçylyk bilen meşgullanýan, nesilleri hem şu ýoly saýlap alan, ýurdumyzda ussat çapyksuwar, halypa seýis hökmünde tanalýan, Türkmenistanyň Hormatly il ýaşulusy, Türkmenistanyň at gazanan atşynasy, Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwar y Ilmyrat AGAMYRADOW bilen söhbetdeşligimizi okyjylara ýetirýäris.
— Ilmyrat aga, siz hem ussat çapyksuwar, hem seýis hökmünde tanalýarsyňyz, bu hünärleriň haýsysy size has ýakyn?
— Häzir, esasan, atlary seýislemek, şägirtleri ýetişdirmek bilen meşgullanýaryn. Hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen şeýle uly toýlarymyzda halypa çapyksuwarlaryň ýaryşy geçirilende, olara-da gatnaşýaryn. Ýaşlygymdan gözümi açyp görenim şu bolansoň, maňa atçylygyň islendik ugry ýakyn.
Atçylyk bilen meşgullanýanyma şu ýyl 55 ýyl bolýar. Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna girýän ýurtlaryň ählisinde, başga-da birnäçe döwletlerde atçapyşyklara gatnaşdym. Dürli döwletleriň uly aýlawlarynda at çapyp, döwlet baýraklaryny, uly Kuboklary, öňdäki orunlary alyp, hemişe Watanymyza ýeňişler bilen geldik. Häzirki wagtda-da seýisleýän atlarym şeýle ýaryşlarda uly üstünlikleri gazanýarlar.
Çapyksuwarlyk ýa-da seýisçilik bolsun, iki hünärde-de esasy zat — at bilen düşünişmek. Bu ki hünäri hem ele almagyň uly artykmaçlygy bar. Öz seýislän atyňy özüň çapanyňda, oňa has gowy düşünýärsiň, atyň ýagdaýyna belet bolýarsyň.
— Siziň nesliňiz atşynaslaryň nesli hökmünde tanalýar. Öz arkaňyz, maşgalaňyz barada-da gürrüň berseňiz!
— Atam Annaseýit Babaýew, kakam Agamyrat Annaseýidow hem şu ugurda yhlas etdiler. Olar atçylyk zawodlarynda işlediler, hem çapyksuwar, hem seýis bolup, ömrüni ahalteke atçylygyny ösdürmäge bagyşladylar. Men kakamdan hem-de Babaly Taýmazowdan köp zatlary öwrendim. Beýleki ussat seýislerimiz bilen hem tejribe alyşýarys.
Biz jemi 4 dogan. Doganlarym Muhammetmyrat, Kakamyrat, Rejepmyrat Agamyradowlar hem atçylyk ugrunda işleýärler. Olaryň ogullary, agtyklary hem şu ugurda. Kakamyradyň ogly Begenç Agamyradow iň ökde çapyksuwarlaryň biri.
Iki oglum — Döwletmyrat hem Döwran maňa kömekleşýärler, seýisçilik bilen meşgullanýarlar. Häzir Döwran Watan gullugynda. Iki agtygym hem atlara seredýär. Umuman, barymyz atçylyk ugrunda.
— Uzak ýyllaryň dowamynda ahalteke bedewleri bilen dostlaşyp, olaryň häsiýetlerine, aýratynlyklaryna hem içgin belet bolansyňyz...
— Ahalteke atlary barada bir söz bilen aýtmaly bolsa: «Edil adam ýaly» diýerdim. Özüm, köplenç, atlaryň ýanynda, gije-de atymyň ýanynda ýatýaryn. Adamda bar häsiýetleriň hemmesi diýen ýaly ahalteke atlarynda bar. Gije hor çekip ýatýany, ýatyrka düýşürgeýäni hem bar. Ýaryşyň golaýlap gelýänini duýup, tolgunyp başlaýarlar ýa-da ýat adamy, gaharly adamy görseler, tolgunyp ugraýarlar. Öýkeläp iýmini, otuny iýmeýän, suwuny içmeýän wagtlary hem bolýar.
Atlara seretmek çaga seredeniňden-de kyn. Çaga terbiýe berlendäki ýaly, at hem seýisleýän adama meňzäberýär — diňe ahalteke atlary şeýle. Şularyň ýanynda boldugyňça, özüňe meňzäp barýar, uýanam gerek däl, yzyňa düşüp, gepiňe düşünip ýöräberer.
Ahalteke aty örän duýgur. Eýesini görmän, aýak sesinden onuň gelýänini bilýär. Uzak aralykdan eýesiniň gelýänini duýup, kişňäp ugraýar. Birem adamyň häsiýetine, ýagdaýyna duýgur. Gaharlanyp gygyrýanyňy-da bilýär, mylaýymlyk bilen hoşamaý söz diýseňem düşünýär. Ol diňe eşidişine görä kabul etmän, eýsem, adamyň özüni duýýar. Şonuň üçin ahalteke atlary hem duýgur, hem düşbi bedewler hasaplanylýar.
Käte atyň keýpi bolmasa, seýis hem ony görenden bilýär. Şeýle ýagdaýda türgenleşigi hem şoňa görä alyp barýarys. Hemişe ýeňip ýören at ýaryşda yza galsa, ýüzüni ýere salyp, eýesinden beter gynanýar. Soň oňa göwünlik berip: «Indikide göreris, dostum!» diýip, biraz wagt dynç berilýär. Ýaryşda ilki gelip, ýeňiji bolan atlar şeýle bir şatlanyp, baýrak almaga buýsanyp gelýär, boýnuny gaýşardyp, bökesi gelip durşuna onuň jylawyny iki adam zordan saklaýar.
Beýleki atlardan tapawutlylykda, ahalteke bedewleri eýesine örän wepaly. Eýesinden başgasyny ýanyna goýbermeýänleri hem bolýar. Ahalteke bedewiniň ýanyna her kim gelibilmez, olary ýanyna goýbermeýär.
— At çapyşygynyň öň ýanynda onuň netijesini nädip çaklaýarsyňyz?
— Türgenleşikleriň netijesi belli bir derejede ýaryşyň nähili geçjekdigini çaklamaga mümkinçilik berýär. Ussat çapyksuwar 1000, 2000 metri ýa-da başga aralyklary näçe wagtda geçjegini öňünden bilýär, özüniň, atynyň ýagdaýyna belet bolýar. Ýaryş wagtynda-da şol netijäni gaýtalaýar. Eger şondan öňe geçjek tapylsa, elbetde, ol ýeňiji bolýar. Şonuň üçin türgenleşik wagtynda-da gowy netije görkezmäge çalyşmaly, ýaryşa yhlasly taýýarlanmaly.
Ussat seýis islendik aty görende, onuň ýagdaýynyň nähilidigini bilýär. Onuň inine-boýuna, ýyndamlygyna, umuman, beden gurluşyna, häsiýetine görä, atyna bäsdeşleriň kuwwatyny kesgitläp bilýär. Şu iki hünäri ele alsaň, ýaryşyň netijesini çaklamak aňsat.
— Ýaryşyň öň ýanynda çapyksuwara näme maslahat berýärsiňiz?
— Seýis hökmünde seýislän atymyň, ýaryşa gatnaşjak atlaryň ýagdaýyny çapyksuwara duýdurýaryn. Çapyksuwara esasy bäsdeşleriniň haýsylardygyny aýdyp, olary gözden salmazlygy, şol bir wagtda-da, aty gereginden artyk gyssamazlygy, gynamazlygy tabşyrýarys. Hiç zady ünsden düşürmeli däl. Käte güýçli atlaryň çapyksuwarlary biri-birinden hüşgär bolup, deňeçerräk gidip, beýleki birini has öňe geçirip goýberýän ýagdaýlary hem bolýar. Birnäçe gezek şeýle pursatlar gaýtalanyp, garaşylmadyk netijeler bilen jemlenen ýaryşlar hem boldy.
— Seýisçilik, seýsiň wezipeleri barada-da gürrüň berseňiz!
— Türkmen seýisçilik sungatynyň ugurlary, usullary örän köp, kämil işlenen. Gözellik bäsleşiklerine, päsgelçilikden bökmek boýunça ýaryşlara, at çapyşyklaryna atlary taýýarlamak, olara tans öwretmek ýaly dürli ugurlar boýunça seýisçiligiň kämil mekdebi kemala gelendir. Gysga aralyga, uzak aralyga çapyşyga taýýarlamagyň usullary tapawutlanýar.
Seýis atyň tohumçylygyna, onuň ene, ata ugurlaryna üns bermeli. Ýaryşda ugur çapýar, ugur ýeňýär. Aty bir ýarym ýaşynda ele alyp, ilki bilen, oňa münüş öwredýäris. Soňra türgenleşdirip, taýýarlap, iki ýaşynda çapyşyga goşýarys. Atyň atasy, enesi gowy çapan bolsa, gözüňi ýumup alaýmaly, gowy çapar. Gowy çapjak atyň biçüwi üýtgeşik bolýar — aýaklary ýogynrak, döşlek, bili syk, umuman, güýçli bolýar, göreniňden bildirýär.
Seýsiň sungaty, işi atyny orta çykaranda, görnüp dur. Her seýsiň öz tejribesi, usuly bolýar, birek-birekden tejribe alyşýarys. Men daşary ýurt seýisleriniň hem tejribesini öwrenýärin.
Seýis atçylyk lukmançylygyndan-da, bu ugurda halk lukmançylygyndan-da baş çykarsa gowy. Ussat seýis atyň gözüne seredenden, atyň derdini, oňa näme bolýanyny bilmeli. Atym ýarawsyz bolsa, köplenç, özüm bejerýärin.
Atyň iými örän arassa bolmaly, ol ähli zady saýlap iýýär. Gumly, daşly iým ýa-da çüýrän zatlar berilmeli däl. Iými, oty, suwy bermegiň möçberini, wagtyny bilmeli.
Tomus aýlary atlary hepdede bir gezek sabynlap suwa düşürýäris. Nallaryny hemişe barlap durmaly, aýda bir gezek nallanylýar ýa-da ýagdaýy gowy bolsa, ýöne abatlanylýar.
— Aty seýisläniňizde, gamçy ulanýarsyňyzmy?
— Gamçy eliňde bolsa gowy, at çekiner ýaly. Ýöne özüm-ä seýisleýän atyma aňsat-aňsat gamçy çalmaýaryn. Gowy görýän atymy hiç wagt urmaýaryn. «Ýör» diýseňem düşünýär, yzyňa düşüp geliberýär. Şahymerdan diýen atym boldy, oňa ýeke gezek hem gamçy urmadym.
— Seýislän, iň gowy görýän atlaryňyz barada aýdaýsaňyz!
— Olar sanardan köp, gaty köp atlary seýisledim. Olar meniň edil köne dostlarym, syrdaşlarym ýaly. Biri-birimizi görsek, guwanýarys. Käbirini ýatlasam, Köpel diýen atym ikiýaşar wagty 4 gezek çapdy, ählisinde ozdy. Soňra-da halkara baýraklaryň köpüsini aldy. Üçýaşar wagty 2 gezek Derbi baýragyna mynasyp boldy. Parasat, Karar, Ülker, Şahymerdan, Gökhan ýaly atlary seýisledim. Häzir Ýyldyzy, Ülkeri, Parasady seýisleýärin.
— Ýurdumyzyň atçylyk toplumlarynda döredilen şertler hem işiňizde uly goldaw bolandyr.
— Hawa, häzir at çapmak üçin şeýle gowy şertler bar, aýlawlaryň ýagdaýy, ýoly örän amatly, gije-gündiz at çapyp ýöresiň, işläsiň gelýär. Atçylyk boýunça hünärmenleriň taýýarlygyna-da uly üns berilýär. Umuman aýdanyňda, türkmen atçylygy täze derejä göterildi, ýokary depginde barha ösýär. Onuň sakasynda duran Gahryman Arkadagymyzyň beýik işlerini sanap gutarar ýaly däl. Ussat atşynas, hormatly Prezidentimizi halkymyz alkyşlaýar, bütin dünýäniň atşynaslary goldaýar, bu tagallalary nesiller hem alkyşlar. Hormatly Prezidentimizi, halkymyzy Türkmen bedewiniň baýramy bilen ähli atşynaslaryň adyndan tüýs ýürekden gutlaýarys!
— Sag boluň, Ilmyrat aga, toýuňyz gutly bolsun, hemişe atyňyz çyksyn!