text:
Siýdidäki türmede saklanýan Mingelow 19-nji maýda türmäniň ýolbaşçysyna özüniň açlyk yglan edendigini habar beripdir. Mansur Mingelow Türkmenistanyň baş prokurorynyň hemem prezidentiň ýanyndaky Adam hukuklary we demokratiýa institutynyň wekilleri bilen duşuşdyrylmagyny hemem sud diňlenişiginiň gaýtadan geçirilmegini talap edýär.
Şol talabyndan bir gün soň, Lebabyň welaýat prokuratorasynyň wekili Mansur Mingelow bilen duşuşypdyr. Şonda ol Mingelowa, eger açlyk protestini bes etmese, onuň zor bilen naharlandyryljakdygyny aýdyp haýbat atypdyr.
Halkara güna geçiş guramasynyň 22-nji maýda ýaýradan beýanatynda, akyly ýerinde bolan bir adamyň, lukmanlaryň gözegçiligi bolmazdan zor bilen iymitlendirilmeginiň kabul ederlikli däldigi, hatda onuň wagşylyk hemem adam mertebesini kemsidiji bir hereket boljagy aýdylýar.
Tussag aýyplamalary ret edýär
Agzalýan gurama, ynamdar çeşmä salgylanyp, Mansur Mingelowyň özüne garşy ýöneklýän ähli aýplamalary ret edip, özüniň bigünädigini aýdýandygyny habar berýär. Aýdylyşyna görä, Mansur Mingelow sud diňlenişiginiň adalatly geçirilmändigini aýdyp, özüniň Owadandepe türmesine alnyp gidilmek mümkinçiligine garşy çykyş edensoň, oňa türmede edilýän basyşlar hasam artypdyr.
Halkara günä geçiş guramasynyň maglumatyna görä, türmäniň ýolbaşçylary onuň maşgala agzalary bilen geçirilýän kadaly duşuşyklarynyň, hatda oňa maşgalasy tarapyndan iberilýän azyk önümleri bermegiň çäklendiriljekdigini aýdyp haýbat atypdyrlar.
Agzalýan guramanyň maglumatynda, 29-inji aprelde öňki ady Neşä garşy göreş boýunça döwlet komiteti bolan, häzirki Sagdynlygy goramak boýunça döwlet gullugynyň işgärleriniň Mansur Mingelowyň öýüne baryp, kakasy bilen duşyşandygy hemem Mansuryň mobil telefonyny alyp, onuň içindäki maglumatlaryň nusgasyny alyp gidendigi habar berilýär.
Mansur Mingelow 2012-nji ýylyň 6-inji iýunynda dogany tussag edileninden bir gün soň, onuň işi bilen ilteşikli tussag edilipdir. Edil şol gün onuň we doganynyň howpsuzlyk güýçleri tarapyndan ýenjilendigi barada hem maglumatlar bar.
Olaryň ikisine hem 2012-nji ýylyň 10-nji sentýabrynda adalatly bolmadyk sud diňlenişigi netijesinde iş kesildi diýip, Halkara günä geçiş guramasynyň beýanatynda aýdylýar.
Agzalýan gurama beýanatynyň soňunda halk köpçüligine ýüzlenip, olary türkmen resmilerine, şol sanda prezidente, baş prokurora we beýleki degişli edaralara hat ýazyp, raýatlaryň söz azatlygynyň goralmagyny, zor bilen naharlandyrmak ýaly hereketlere baş goşýan ýolbaşçylaryň jezalandyrylmagyny sorap hat ýazmagyny maslahat berýär.


c: text/html

text:
Türkiýäniň prezidenti Orsýetiň Türkiýe "Yslam döwleti" atly terroristik topardan nebit önümlerini satyn alýar diýýänini ret etdi.
Prezident Rejep Taýýyp Erdogan 26-njy noýabrda Ankarada ýerli resmiler bilen gepleşikde muny aýdýanlar "subut etsin" diýdi. Ol soňra hem olar "töhmetçi" diýip sözüniň üstüni ýetirdi.
Erdogan bu aýdylýanlary "masgaraçylykly" diýip atlandyryp, Türkiýäni energiýa bilen üpjün edýän esasy ýurduň Orsýetdigini belledi.
Erdogan şeýle hem öz ýurdunyň "Yslam döwleti" toparyna garşy işjeň söweş alyp barýandygyny aýdyp, Türkiýäniň soňky ýyllarda "Yslam döwleti" toparynyň jeňçileri diýip güman edilýän "müňlerçe" adamy tutandygyny nygtady.
"Haýynlarça arkadan urlan hanjar"
Ol öz ýurdunyň 24-nji noýabrda Türkiýe-Siriýa araçäginde Orsýetiň söweş uçaryny atyp ýykmagyny aklap, bu hemmä belli düzgünlere laýyklykda berlen "awtomatik jogap" diýdi.
Ors prezidenti Wladimir Putin 26-njy noýabrda Moskwada eden çykyşynda özüniň bu hadysa barada Türkiýäniň ötünç soramagyna we kompensasiýa teklip etmegine garaşýandygyny aýtdy.
Putin uçaryň atylyp ýykylmagyny "haýynlarça arkadan urlan hanjar" we "akyla hem halkara hukugyna ters" diýip häsiýetlendirdi.
Türk prezidenti Erdogan bolsa Türkiýäniň howa giňişligini bozany üçin ötünç soramaly Orsýet diýdi.
“Ötünç soramarys”
"Ötünç soramaly adamlar biziň howa giňişligimizi bozanlar" diýip, "CNN" telekanaly Erdogany sitirledi.
"Biziň pilotlarymyz we ýaragly güýçlerimiz diňe öz wezipelerini ýerine ýetirýärler. Bu hem düzgünleriň bozulmagyna gaýtargy bermek. Meniň pikirimçe, esasy zat şu".
Ozal Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlut Çawuşoglu Ankarada "biz hadysa barada ötünç soramarys" diýipdi.
Ýöne ýurduň premýer-ministri Ahmet Dawutoglu Britaniýanyň "Times" gazetinde ýerleşdirilen makalasynda öz pikirlerini aýdyp, ors uçarynyň atylyp ýykylmagy netijesinde dörän dartgynlylygy gowşatmak üçin Türkiýäniň Orsýet şeýle hem öz ýaranlary bilen iş alyp barjakdygyny bildirdi.
"Zerur çekişmeler alnyp barylýar. Biziň öz territoriýamyzy goramaga gönükdirilen çärelerimiz öz ýerinde galar, Türkiýe dartgynlylygy gowşatmak üçin Orsýet we öz ýaranlarymyz bilen iş alyp barar" diýip Dawutogly ýazdy.
"Agressiýa aktydy"
Şol güni Orsýetiň premýer-ministri Dmitriý Medwedew öz hökümetine Türkiýäni jezalandyrmak üçin degişli çäreleri düzüp taýýarlamaga iki gün möhlet berendigini bildirdi.
Medwedew ors uçarynyň urlup ýykylmagy "agressiýa aktydy", diplomatik we harby jogaplardan daşary "ykdysady çäreleriň" hem girizilmegi zerur diýdi.
Ondan ozal prezidentiň sözçüsi Dmirtiý Peskow Moskwanyň Gara deňziň bogazlaryndan gämi gatnawynyň bozulmazlygyny Montrou konwensiýasyna laýyklykda Türkiýäniň şeýle hem beýleki döwletleriň hormatlamagyna garaşýandygyny aýtdy.
Ol dekabr aýynda Sankt-Peterburgda geçmeli edilen Türkiýe-Orsýet sammiti "resmi taýdan ýatyrylanok", ýöne "köp soraglar bar" diýdi.
Peskowyň aýtmagyna görä, Kreml 30-njy noýabrda Parižde geçjek klimat sammitiniň gapdalynda Putin bilen Erdoganyň ikiçäk duşuşmagyny planlaşdyrmandyr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Montenegronyň premýer-ministri Milo Dýukanowiç öz ýurdunyň NATO ýaranlygyna we Ýewropa Bileleşigine agza bolmaga çalyşýandygyny belläp, sebäbi "biz öz bähbidimizi gözleýäris" diýýär. Podgorisanyň ýüzüni Günbatara öwürmegine Moskwanyň gaharly reaksiýa görkezmegi ony geňirgendirýär.
"Biz Ýewropa Bileleşigini we NATO-ny saýlap tutduk, sebäbi şol ýerde bolsak, özümiz üçin gowy bolar diýip pikir edýäris, sebäbi biz öz bähbidimizi gözleýäris. Şol sebäpden men içerki syýasata [keseden] bu derejede göni gatyşylýandyr öýtmändim" diýip, Dýukanowiç aýdýar.
NATO 2-nji dekabarda Montengrony ýaranlyga goşulmaga resmi suratda çagyranyndan iki hepde soň Azatlyk Radiosy bilen bolan söhbetdeşlikde Dýukanowiç özüniň Moskwanyň bu reaksiýasy Montenegronyň özi barada däl-de, ilkinji nobatda Orsýet-NATO gatnaşyklary baradadyr diýip pikir edýändigini aýtdy.
“Garaşylmadyk zat”
"Biz bu ýerde bir zady bellemeli, bu Orsýet bilen NATO-nyň arasyndaky, şeýle hem Orsýet bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklaryň çynlakaý ýagdaýda ýaramazlaşýan mahalyna gabat gelýär. Meniň pikirimçe, düşündirişiň esasy bölegi şu ýerde ýatyr" diýip, Dýukanowiç 13-nji dekabrda aýtdy.
Ol Montenegronyň Ýewropa integrasiýasyna tarap edýän tagallalaryna Moskwanyň bu derejede duşmançylyk etmeginiň özüni geňirgendirendigini, sebäbi bu kiçijik balkan döwletiniň hereketleriniň Orsýete hiç hili howp salmaýandygyny belledi.
"Men munuň meniň üçin bir garaşylmadyk zat bolandygyny boýun almalydyryn. Şu ululykdaky bir döwletiň, şol güýç, şol gudrat, şol çynlakaýlyk, şol taryh bilen bir ýurduň içerki syýasy gatnaşyklary bolan zatlara şeýle gönümellik bilen gatyşmagy garaşylýan zat däl".
Gatnaşyklar
Ors prezidenti Wladimir Putiniň sözçüsi NATO-nyň Montenegro eden çakylygyna 2-nji dekabrda jogap berip, Moskwanyň mümkin bolan jeza çärerleri barada oýlanjakdygyny aýtdy.
Ors parlamentiniň ýokarky palatasynyň Goranmak komitetiniň başlygy Wiktor Ozerow Orsýet Montenegro bilen bilelikde alnyp barylýan proýektleri, şol sanda goranmak baradaky hyzmatdaşlygy-da doňdurar diýdi.
Orsýetiň daşary işler ministri hem 2-nji dekabrda bu çakylyk "diňe Orsýet bilen NATO-nyň gatnaşyklaryny öňküden hem beter çylşyrymlaşdyrar" diýip, duýduryş berdi.
Moskwa köpden bäri Montenegronyň NATO ýaranlygyna goşulmagyna garşy çykyp gelýär. Dýukanowiç mundan öň Kremli ýurtda bulagaýlyk oduny ölçermekde aýyplady. Onuň çaklamagyna görä, Moskwanyň maksady Montengrony durnuksyz, şol sebäpden hem [NATO] ýaranlygyna kandidatlyga ýaramsyz ýurt edip görkezmek.
“ÝB ymtylma bir adamyň garşysyna däl”
Montenegrodaky orsýetçi partiýalar NATO-nyň çakylygyna garşy çykyp, ençeme hepdeläp protest geçirdiler. Wagtal-wagtal zorlukly hereketlere ýazan bu protestler indi azalan hem bolsa, dolulygyna aýrylyp gidenok.
12-nji dekabrda Podgorisada 800 çemesi adam ýygnanyp, Dýukanowiçiň häkimiýet başyndan çekilmegini, ýa täze saýlawlar geçirilmegini ýa-da bir aralyk hökümetiň gurulmagyny talap etdiler. Soňky protestler hakda Orsýetiň döwlet telekanalynda berlen habarlarda protestçileriň sany "müňlerçä" ýetirilip, ýurt bulam-bujarlygyň gyrasynda diýip görkezildi.
Dýukanowiç Azatlyk Radiosy bilen bolan söhbetdeşlikde Moskwanyň tutumyna gynanyp, Podgorisanyň Günbatara tarap gönükmegi Orsýetiň "garşysyna" däl diýdi.
"Men bu bolan zatlara gynanýaryn. Sebäbi men Montenegronyň Ýewropa Bileleşigine ýa NATO ýaranlygyna agza bolmaga ymtylmagy bir adamyň garşysyna diýip pikir edemok. Şol sebäpden Orsýetiň-de garşysyna däl, onuň bilen asyrlar boýy däp bolup gelýän ikitaraplaýyn resmi gatnaşyklarymyz bar".
Pikir soralyşygyň netijeleri
NATO ýaranlygyna agzalyk Montenegroda, aýratyn-da jemgyýetiň özüni Serbiýa bilen ilteşikli duýýan bölegi üçin, düýpli mesele bolup durýar. Olar ýaranlygyň 1999-njy ýylda Serbiýany bombalanlygy üçin heniz hem gaharda.
Podgorisada ýerleşýän Demokratiýa we adam hukuklary baradaky merkez tarapyndan geçirilen pikir soralyşygyň 12-nji dekabrda görkezmegine görä, ilatyň 36.5 prosenti NATO goşulmagy oňlasa, onuň 36.2 prosenti oňa garşy.
Orsýetçi partiýalar soňky ýyllarda NATO garşy tutumy tutup geldiler. Oppozision partiýalaryň ählisi, şol sanda Ýewropanyň tarapyny çalýanlar-da, köplenç uzak wagt bäri häkimiýet başyndadygy üçin Dýukanowiçiň özüni-de tankytlaýarlar. 25 ýyl bäri Montenegronyň syýasatyna agalyk edýän - Dýukanowiç we onuň ”Sosialistleriň demoratik partiýasy”.
Dýukanowiçden onuň bir adamyň 20 ýyldan köp häkimiýet başynda galmagyny nädip delillendirýändigi, bu işi edýänler, adat boýunça, diňe diktatorlar ýa awtokratlar diýlip soraldanda, ol bu oppozisiýanyň gowşaklygynyň alamaty diýip jogap berdi.
"Güýjümiz gowşak bolsa-da, biz utuş gazandyk. Sebäbi bäsleşik örän gowşak boldy, gynansak-da, bu [ýagdaý] hiç haçan uýtgemedi".


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow ABŞ-nyň prezidenti bilen Dmirgazyk Koreýanyň lideriniň arasyndaplanlaşdyrylan sammitden öň Demirgazyk Koreýa baryp, uly derejeli resmiler bilen duşuşýar.
Lawroyň 31-nji maýdaky saparyna Moskwanyň Phenýanyň Birleşen Ştatlar we Günorta Koreýa bilen gurýan diplomatik gatnaşyklarynyň arasynda öz sesiniň eşidilmegini üpjün etmek synanyşygy hökmünde garalaýr.
Lawrow Phenýanda Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un bilen duşuşdy diýip, Orsýetiň Daşary işler ministrligi ýurduň daşary işler ministriniň geçiren gepleşiklerinden soň twitterde habar berdi.
“Biz Demirgazyk we Günorta Koreýa bilen gatnaşyklary, şonuň ýaly-da Demirgazyk Koreýa bilen Birleşen Ştatlaryň arasyndaky gatnaşyklary gutlaýarys” diýip, Lawrow 31-nji maýda, Demirgazyk Koreýanyň daşary işler ministri Ri Ýong Ho bilen duşuşykdan soň aýtdy diýip, Orsýetiň TASS habar gullugy habar berdi.
Rus ministri “dahylly taraplaryň ählisini şeýle wajyp we ynjyk prosesde şowsuzlyga uçralmagynyň öňüni almakdaky jogapkärçiliklerine doly düşünmäge” çagyrdy.
Moskwa Phenýan we Seul bilen bilelikdäki ykdysady taslamalary, şol sanda demirýol gurluşygyny durmuşa geçirmäge gyzyklanýar diýip, Lawrow aýtdy.
Orsýet bilen Demirgazyk Koreýanyň arasynda kiçiräk araçäk bolup, onuň uzynlygy Uzak Gündogardaky Wladiwastok şäherinden birnäçe kilometre uzaýar we olar degişlilikde ýürekdeş gatnaşyk saklaýar.
Lawrowyň Phenýana sapary ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp bilen Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Unyň arasyndaky taryhy sammiti gurnamak ugrunda alnyp barylýan diplomatik tagallalaryň gyzgalaňyna gabat geldi.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Maýk Pompeo 30-njy maýda Nýu-Ýorkda bu meseläni maslahatlaşmak üçin Kimiň sag goly hasaplanylýan generalKim Ýong Çol bilen duşuşdy.
Kim Ýong Çol Demirgazyk Koreýanyň20 ýyla golaý wagt içinde Birleşen Ştatlara sapar eden iň uly lideri bolup, Pompeo bilen nahar başynda duşuşdy we olar 31-nji maýda hem duşuşýar.
Waşington, Phenýana belli bir ykdysady we howpsuzlyk bähbitlerini bermek bilen, Koreýa ýarymadasynyň ýadro ýaraglaryndan doly saplanmagyny gazanmaga çalyşýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 2016-njy ýylyň iýunynda Nýu-Ýorkda Kreml bilen ilteşikli bir aklawçy bilen geçirilen duşuşykda, özüniň syýasy garşydaşy barada maglumat alandygyny mälim etdi. Emma, Tramp munuň “dolulygyna kanuny bolandygyny” hem belledi.
Tramp 5-nji awgustda özüniň Twitter hasabynda ýerleşdiren ýazgysynda bu hili duşuşyklaryň “syýasatda elmydama-da geçirilýändigini” öňe sürdi.
Maglumata görä, bu duşuşyga Trampyň ogly Donald Tramp Jr; häzirki ýokarky derejeli maslahatçysy we giýewsi Jared Kuşner; şol döwür Trampyň saýlaw kampaniýasyna ýolbaşçylyk eden Paul Manafort; russiýaly aklawçy Natalýa Weselnitskaýa we beýlekiler gatnaşypdyrlar.
Aýdylmagyna görä, rus araçysy Trampyň ogluna rus resmilerinde Trampyň saýlaw bäsdeşi Hillari Klintony “garalajak” maglumatlaryň bardygyny aýdandan soň, bu duşuşygy geçirmek barada ylalaşylypdyr.
Welnitskaýa Kongresiň öňünde beren hasabatynda şol döwür Kreml bilen hiç hili ilteşiginiň bolmandygyny aýtdy.


text:
Qyzylorda oblysynda áleýmettik dúkender sany 34-ke jetti
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysynda áleýmettik dúkender sany 34-ke jetti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgin oblys ákimi Gúlshara Ábdiqalyqova óńirdegi azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn baqylaý maqsatynda qaladaǵy birqatar iri saýda orny men áleýmettik dúkenderdi aralady.
Aıta ketý kerek, aımaq basshysy osy kezge deıin áleýmettik mańyzy bar 19 túrli azyq-túlik ónimin shekti baǵadan asyrmaý, áleýmettik dúkender jelisin kóbeıtý jóninde naqty tapsyrma bergen bolatyn. Sol maqsatta oblystyń turaqtandyrý qorynan taýarlyq ınterventsııalar júrgizý, «aınalym» shema boıynsha baǵany turaqtandyrý mehanızmi aıasynda zaıym berý sharalary qabyldandy.
Qazirgi tańda turaqtandyrý qorynda 1042,9 tonna ónim kólemi saqtalyp, tómen baǵada satylýda. Onyń ishinde birinshi sortty bıdaı uny - 616,5, kúrish - 96,8, qant - 235,4, makaron - 72,3, qaraqumyq jarmasy - 21,9 tonna.
Óńir basshysy oblys ortalyǵyndaǵy «Small», «Magným», «Ál-asad» sekildi iri saýda úılerine baryp, halyq jıi tutynatyn áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn qadaǵalady. Un, qant, kúnbaǵys maıy men kókónis ónimderin baǵasyn bekitilgen tizimmen sáıkestigine nazar saldy.
Gúlshara Ábdiqalyqova áleýmettik dúkenderdiń jelisin kóbeıtý arqyly halyqqa qoljetimdi baǵada ónim usynýǵa múmkindik keńeıetinin alǵa tartty. Tıisti sala basshylaryna jergilikti ónimderdi kóbeıtý qajettigin qaperge saldy.
Aıta keterligi, óńirde áleýmettik dúkenderdiń sany 34-ke jetti. Bıyl 5 dúken ashyldy.
Sondaı-aq, Gúlshara Ábdiqalyqova jergilikti ónimder saýdalanatyn jármeńkede turǵyndarmen tildesti. Shıeli aýdany sharýa qojalyqtarynyń ónimderi usynylǵan jármeńkede halyqpen birge qoldan daıyndalǵan tabıǵı ónimderdi satyp aldy. Jergilikti ónimder qataryn kóbeıtken qaýynnan jasalǵan chıpsy, buqtyrylǵan et, bal ónimderin kórip, kásipkerlermen pikirlesti.
Jármeńkege 50 tonnadan astam aqtalǵan kúrish, 80 tonna kartop, 30 tonna pııaz, 25 tonna sábiz, 30 tonna kókónis, 80 tonna baqsha ónimderi, 10 tonna et pen shujyq, 5 tonna balyq, 3 tonnaǵa jýyq nan jáne makaron, 1 tonnadan astam sút jáne 15 tonna kondıter ónimderi jetkizilgen.
Endi 4 jeltoqsanǵa deıin oblys ortalyǵynyń turǵyndaryna apta saıyn aýdandardyń aýyl sharýashylyǵy taýaróndirýshilerdiń ónimderi jármeńkeleri ótkiziledi.
Eske salsaq, budan buryn qyzylordalyq eńbekkerler elordada jármeńkede aýyl sharýashylyǵy ónimderin usyndy


text:
Habar gulluklarynyň ýazmagyna görä, täjik oppozisiýasynyň liderleriniň biri we tanymal žurnalist Dodojan Atawullaýew Komsomol prospektiniň ugrundaky “Wiadžio” restoranynda agyr ýaralanyp, hassahana ýerleşdirildi.
“Interfaks”, kanun goraýjylara salgylanyp, žurnaliste edilen hüjümiň tabşyryk esasynda guralan bolmagynyň ahmaldygyny ýazýar.
Aýdylmagyna görä, Atawullaýew duşuşyga çagarylýar we ol restorana gelende bir nätanyş oňa iki gezek pyçak urýar.
Dodojan Atawullaýew “Watandor” täjik hereketiniň lideri bolup, Täjigistanyň prezidenti Emomali Rahmonyň berk tankytçysy hökmünde tanalýar. Ol birnäçe ýyl mundan öň, syýasy sebäpler esasynda, Orsýete emigrasiýa gelipdi.


text:
Bu hili çäreler geljekki saýlawlara ilatyň ünsüni çekäýjek ýaly, emma ilat arasynda bu saýlawlara bolan gyzyklanma örän pes. Aşgabatly synçy Ýaýlym Begow munuň sebäbini şeýle düşündirýär: “Meniň pikirimçe, bu saýlawlar halkyň maddy hal-ýagdaýyna, durmuşyna, demokratik prosese hiç hili täsir edip bilmez. Bu saýlaw kampaniýasyna hem öňki sowet soýuzyndaky ýaly, öňünden hemme zat sahnalaşdyrylyp, taýýarlyk görülýär we geçirilýär. Şoňa görä, halk beýle saýlawlara örän passiw gatnaşýar, üns bermeýär”.
45 ýaşly aşgabatly ýaşaýjy Annageldi hem saýlawlarda eýýäm kimiň ýeňiji diýlip yglan ediljekdiginiň öňünden bellidigini aýdýar. Ol: “Bu saýlawsyzam indiki prezidentimiziň kim boljakdygy belli. Şonuň üçin, adamlar bu saýlaw kampaniýasy bilen gyzyklanmaýarlar. Häzirki saýlaw kampaniýasy bolsa ýönekeý formallyk” diýip, ýagdaýy düşündirdi.
Saýlawlara gatnaşmaklyga çagyrýan agitasiýalar bilen bir wagtda, prezidentlige dalaş edýän dalaşgärleriň saýlaw kampaniýalary hem dowam edýär. Dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklarynyň geçiriljek wagty we ýeri habar beriş serişdeleri arkaly yzygiderli habar berilýär.
Türkmen telewideniýesiniň “Watan” programmasynda şol duşuşyklar barada gysgajyk reportažlar hem görkezilýär. Emma, saýlawçylar bilen dalaşgärleriň duşuşyklarynyň translýasiýasy telewideniýede görkezilmeýär.
“Bu bir oýun”
Dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklary edara-kärhanalarda ýa-da, köplenç, ýerli teatrlarda we kinokonsert merkezlerinde geçýär. Ak reňkli halynyň ýüzünde ýurduň häzirki prezidentiniň portreti asylan sahnada geçýän bu duşuşyklaryň simwoliki ähmiýeti barada gürrüň edýän adamlaram bar.
Şeýle garaýyşdaky ýaşaýjylardan biri, aşgabatly synçy Aşyr bu barada şeýle diýdi: “Bu bir oýun. Dalaşgärleriň duşuşyklarynyň köpüsiniň drama teatrlarynda geçmegi hem bu saýlawlaryň oýundugynyň simwoly. Häzirki prezidentimizden galan dalaşgärleriň ýekejesi hem ‘meni saýlaň’ diýip bilenok. Olaryň Türkmenistanyň häzirki prezidentiniň alyp barýan syýasatlaryny goldap, şol bir wagtyň özünde-de onuň garşysyna prezidentlige dalaş etmekleri hem düşnüksiz”.
Dalaşgärleriň duşuşyklarynyň käbiri dalaşgärleriň özleriniň gatnaşmagynda geçýän bolsa, käbirleri olaryň ýörite “ynanylan wekilleriniň” gatnaşmagynda geçýär. Adynyň agzalmagyny islemedik bir medeniýet işgäriniň aýtmagyna görä, duşuşyga gatnaşýan saýlawçylaryň nähili geýinmelidigi, nirede oturmalydygy takyk kesgitlenýär.
Ol: “Bu duşuşyklara, esasan, döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri, ýurtda registrasiýa edilen jemgyýetçilik guramalarynyň agzalary we ýokary okuw jaýlarynyň studentleri gatnaşýarlar. Olaryň oturmaly ýerleri takyk kesgitlenen. Duşuşykda dalaşgärlere ýa-da olaryň ynamdar wekillerine sorag berýän adamlar öňündem bellenilýär. Olaryň berýän soraglary hem öňünden taýýarlanylýar” diýip, gürrüň berdi.
“Tötänleýin” adamlar goýberilmeýär
Ilat arasynda Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary bilen gyzyklanýanlar-da bar. käbir ildeşlerimiz saýlawçylar bilen dalaşgärleriň geçirýän duşuşyklaryna gatnaşjak bolupdyrlar. Emma, olara bu başartmandyr. Bu hili duşuşykdan kowulan 32 ýaşly Berdi şeýle gürrüň berdi: “Men dalaşgär bilen duşuşygyň geçiriljek ýerine bardym. Hatda, zalda hem oturdym. Emma, tiz wagtdan meniň ýanyma iki adam gelip, zaly terk etmegimi talap etdiler. Men sebäbini soranymda, döwlet edarasynda işläňok hem-de kastýum-galstugyň ýok diýip jogap berdiler”.
Bu ildeşimiz sözüni dowam etdirip: “Men dogrudanam döwlet edarasynda işlämok. Asla, mende iş ýok. Şonuň üçinem dalaşgärden işsizlere iş ýerlerini tapyp bermek, olara wagtlaýyn posobiýalar bermek ýaly meseleler barada sorajakdym. Emma müňa mümkinçilik hem bermediler” diýdi.
Ilatyň bu saýlawlara aktiw gatnaşmagy üçin agitasiýa alyp barýan agitatorlar hem bar. Saýlawlara aktiw gatnaşmaga çagyrýan çagyryşlar diňe bir şäheriň köçelerinde asylan şygarlar bilen çäklendirilmän, telewideniýe arkaly hem saýlawlaryň ýurduň ilatynyň durmuşynda “wajyp wakadygyny” düşündirýän hem-de saýlawlara aktiw gatnaşmaga çagyrýan wideorolikler hem görkezilýär.


text:
Eduardo Sawerin bu karara gelmek bilen, “Singapuruň ýaşaýjysy bolmaklygyň özi üçin amatlydygyny we bu ýurtda ýaşamagy planlaşdyrýandygyny” aýtdy. Bu barada onuň sözçüsi mälim etdi.
30 ýaşly Sawerin ABŞ-nyň raýatlygyndan el çekmek bilen anna güni “Facebook” saýtynyň aksiýalaryny ilkinji gezek birža çykaranda olardan gelýän girdejisine salgytdan boşaýar.
Singapurda aksiýalardan gelýän girdejä salgyt salynmaýar.
Synçylar aksiýalaryň birža çykarylan halatynda olardan 100 milliard dollar gazanmak mümkinçiliginiň bardygyny aýdýarlar.
Braziliýada doglan Sawerin şärigi Mark Zuckerberg bilen gatnaşyklary ýaramazlaşandan soň “Facebook” sosial saýtyny terk etdi.
Ol “Facebook” saýtynyň girdejisiniň 4 prosentine eýe boljakdygyna we ondan 2 milliard dollar töweregi kapital edinjekdigine ynanýar.


text:
Talybanyň söweşijileri Gazni welaýatynda ýerleşýän bu harby bazanyň iki çetinde goýlan içi bombaly maşynlary partladypdyrlar we yzýany bazanyň içindäki owganystanly we polşaly goşunlar bilen alty sagatlap ok atyşyp baza hüjüm edipdirler.
Gazni welaýatynyň häkiminiň orunbasarynyň maglumatyna görä, bu hüjümiň netijesinde dört polisiýa işgäri we üç sany raýat wepat bolupdyr, şeýle-de polşaly 10 harby we Owganystanyň howpsuzlyk güýçlerinden hem raýatlaryndan jemi 52 adam ýaralanypdyr.
Farah welaýatynda “Talyban” tarapyndan atylandygy aýdylýan raketa BMG-niň ýangyç daşaýan ulaglaryna zarba urup, azyndan dört sany maşyn sürüjiniň heläk bolmagyna sebäp boldy.


text:
Awesta
Awesta — bu gadymy diniñ esasy ýörelgeleri, düzgünleri beýan edilen kitapdyr. Kitabyñ iñ irki yazylan döwri b.e öñki II müñýyllyklara aralaşýar. Sasanylar döwründe arameý (gadymy Eýran) hatlary bilen üsti ýetirilipdir. Awestada Margiýananyñ ady tutulýar.[1] Dorän ýeri hem Margiýana bolaýmagy mümkindir. Awesta 21 kitapdan ýada bölümden ybarat bolupdyr. Rowaýatlara görä Awesta kitaby Zaratuştra dirikä 30 müñ öküziñ derisine zer altyn bilen ýazylanmyş. Aleksandr Makedoniýaly Eýrany basyp alyp, merkezi şäher Persepoly otlanda ol hem ýananmyş.[1]
Ahuramazada - Ahraman ýagşylygyñ we şeriñ hudaýlary hasaplanýar.[1]


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:05
-
Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵy salasynda qandaı ózgerister bolady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Aýyl sharýashylyǵy el ekonomıkasyndaǵy áleýeti joǵary baǵyttardyń biri. Prezıdent bıylǵy Joldaýynda da agrarlyq salaǵa qatysty erekshe toqtalyp ótti. Sondyqtan aýyl sharýashylyǵyndaǵy jumystar qalaı júrip jatyr, jumys jospary jáne ózge de QazAqparat suraqtaryna Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń keńesshisi Tóleýtaı Raqymbekov jaýap berdi.
- Tóleýtaı Sataıuly, sońǵy kadrlyq aýys-túıisten bastasaq. Vedomstvoǵa jańa basshylyq kelgeli agrarlyq sektorda qandaı irgeli ózgerister engizilmek?
- Memleket basshysy bıyl 1 qyrkúıekte Joldaýyn jarııalaǵan bolatyn. Onda aýyl sharýashylyǵyndaǵy kúrdeli máseleler kórsetilip, problemalar tereń zerttelip, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń aldyna tıisti maqsattar qoıyldy. Sondyqtan osy máselelerdi sheshý joldary vedomstvo basshylyǵynyń tikeleı baqylaýynda bolady degen oıdamyn. Atap aıtqanda, bıylǵy qýańshylyq saldarynan mal sharýashylyǵynyń problemalary kórindi. Ol neden týyndady? Aýa raıy jaǵdaıyna adam eshqandaı áreket ete almaıdy, biraq bul baǵytta tıisti qolaıly tásilderdi iske asyrý múmkindikteri bar edi. Mysaly, osydan 7-8 jyl buryn Reseıge 60 myń tonna iri qara maldyń etin eksporttaımyz degen bastama kóterilgen bolatyn. Ol úshin ımportpen AQSh-tan, Ýrýgvaı, Chılıden mal basyn ákelemiz degen málimdemeler jasaldy. Sol kezde biz maman retinde talaı ret pikirimizdi bildirgen edik. ıAǵnı, ondaımen aınalysý úshin qordalanǵan eki-úsh máseleni sheshý kerek ekenin naqty aıtqan edik. Bul turǵyda mal azyǵy, veterınarııa júıesi men kadr máselelerin sheshý qajettigi bar. Bul salalardaǵy problemalardy sheshpeı, joǵaryda atalǵan jumystarmen aınalysý qısynsyz edi. Mine, sol kezde aıtqanymyzdyń barlyǵy dálel retinde bıyl aldymyzdan shyqty. Mal sharýshylyǵy bıyl nege osy problemalarǵa tap boldy? Óıtkeni mal azyǵymen eshkim aınalyspady. Mysaly, 1991 jyly Qazaqstanda 9,5 mln iri qara mal basy boldy. Osy malǵa arnalǵan 11,5 mln gektar mal azyǵy daqyldary bar edi. Qazir 7 mln-ǵa jetkizip otyrmyz, al mal azyǵy daqyldarynyń kólemi 3 mln. Osy oraıda tapshylyqty aıqyn baıqaýǵa bolady. Odan keıin jaıylymmen eshkim aınalyspady. Joldaýda Prezıdent osy máselelerge erekshe ekpin qoıdy.
Ekinshiden, mal sharýashylyǵymen aınalysqannan keıin, mindetti túrde veterınarııa júıesi erekshe nazarda bolǵany abzal. Ol da kóptegen ózgeristerdi talap etip otyr. Úshinshiden, mal azyǵyn daıyndaý egin sharýashylyǵyna tikeleı baılanysty. Eginshilikte ártaraptandyrý bolmaǵan. Sóz júzinde júrgizilgenmen, naqty iske asyrylmaǵan. Bul salada jyl saıyn tek dándi daqyldarmen aınalysyp, mal azyǵyna mán berilmegen. Fermerlerge tıisti talap qoıylmaǵan.
Memleket basshysy mal sharýashylyǵy salasyndaǵy kóptegen jeke qosalqy sharýashylyqtar problemasyn atap ótti. Aýyldardyń mańyndaǵy jaıylymdardyń tapshylyǵy problemasy jıi kóterilip júr. Qazir el azamattary aýylda turyp, mal ustamaıtyn jaǵdaıǵa jetti. Endi, bul aqylǵa qonbaıdy. Buryn adamdar arnaıy mal ustaý úshin aýylǵa kóshetin. Qazir keıbir eldi mekenderde jarty aýylda mal joq. Osy oraıda Prezıdent tapsyrmasy boıynsha jeke qosalqy sharýashylyqtar týraly zań jobasyn ázirlep, Parlamentke engizbekpiz. Bul rette osynyń barlyǵy qandaı tetikter arqyly retteledi? Ol tek qana memlekettik qoldaýdyń tetikterine ózgeris engizý jolymen iske asyrylady. Osyndaı basty máseleler bar jáne onymen jańa basshylyq aınalysady degen oıdamyn.
- Mal sharýashylyǵyn tolyqqandy damytý úshin veterınarııa salasynyń mańyzdylyǵyn aıttyńyz. Bul saladaǵy máselelerdi sheshý úshin naqty qandaı sheshimder kerek?
- Sońǵy jyldary tereń pysyqtalmaǵan reformalar bastalyp ketti de, sodan biraz kedergi boldy. Qazir birqatar is-sharalardy mamandarmen, sarapshylarmen talqylap jatyrmyz. Jalpy, veterınarııanyń júretin baǵyty tujyrymdamada kórsetiledi. Osy oraıda monopolııasyzdandyrý eskerilgen. 21-shi ǵasyrdyń basynda birinshi onjyldyqta kóptegen veterınarııa qyzmeti básekelestik sektorǵa berilgen bolatyn, ıaǵnı jekemenshik veterınar dárigerlerdiń qolyna. Keıin birazyn qaıtadan memlekettiń qolyna jınap aldy, monopolızatsııa boldy. Árıne, maldyń asa qaýipti nemese qaýipti aýrýy degen eki tizim bar. Bular memlekettiń qaraýynda qalǵany durys shyǵar. Biraq basqa aýrýlardy jekemenshik veterınar dárigerler de emdeı alady ǵoı. Tipti, adamnyń indetterin emdeıtin qanshama jekemenshik medıtsınalyq uıymdar bar.
Ekinshiden, ártúrli deńgeıdegi bılik organdarynyń arasyndaǵy quzyretterin anyqtaý bar. Búginde bul tártip belgisiz, jergilikti atqarýshy organdar, ortalyq organdar ne úshin jaýap beretinin naqtylap alýymyz kerek. Úshinshiden, veterınarııa salasyndaǵy mamandardyń jalaqysy máselesin qolǵa alý mańyzdy. Joǵary bilimin alyp, aýylda veterınar dáriger bolamyn degen adamnyń jalaqysy kóńil kónshitpeıdi. Tórt jyl oqyǵan jas maman aýylǵa 60 myń teńge jalaqyǵa bara ma? Aýyldaǵy áleýmettik turmys pen jalaqy jaǵdaıy jastardy qyzyqtarmaı otyr. Veterınarııa salasyn tsıfrlandyrý da mańyzdy bolyp tur.
- Qazir egin oraǵy naýqany júrip jatyr. Bıyl qandaı nátıjeler bolady?
- Bıyl aýyl sharýashylyǵy úshin kúrdeli boldy. Biraq onyń sebepterine byltyrdyń kúzinen bastap qaraý kerek. Qazaqstanda ósimdik sharýashylyǵy kúzde ylǵal jınaý kólemine óte táýeldi. Kúzde jaýyn-shashyn óte az bolyp, al bıylǵy aqpan sońy men naýryzdyń basynda elordanyń ózinde qar kóp tústi. Osy oraıda kóbisi sý tasqyny bolatynyn aıtyp jatty. Biraq qar kóp túskenimen, sý tasqyny bolmady. Óıtkeni jerde ylǵal az boldy da, erigen qar sýy jerge sińip ketti. Sondyqtan egin shyǵymdylyǵy kúzdegi ylǵalǵa baılanysty jáne jazdaǵy jaýyn-shashyn da mańyzdy. Jaýyn shildeniń ekinshi jartysy men tamyzda boldy, biraq ol keshteý edi.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi mamandarynyń baǵalaýy boıynsha 15,3 mln tonna astyq shyǵýy múmkin. Alaıda astyq daqyldarynyń tapshylyǵy bolady dep dúrbeleń jasaýdyń reti joq. 15,3 mln tonnanyń 10,5 mln tonnasy bıdaı bolsa, byltyrǵy qordy qosa eseptegende 13-14 mln tonna bıdaı jınaqtalady. Bıdaıdyń el ishindegi qajettiligi 7,6 mln tonna deńgeıinde, onyń ishinde 3 mln tonnasy azyq-túlik, 1,8 mln tonnasy tuqym, 2 mln tonnasy jem, 800 myń tonnasy ónerkásiptik óńdeýge baǵyttalady. Osynyń ózinde bizde 6 mln tonnany eksportqa shyǵarý múmkindigimiz bar. Eksportty dástúrli baǵyttarǵa, ıaǵnı Ózbekstan, Tájikstan, Aýǵanstanǵa jiberemiz.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, egin oraǵy qazan aıynyń basynda aıaqtalady. Astyq ósiretin negizgi úsh óńirinde – Aqmola, Soltústik Qazaqstan, Qostanaı oblystary alqaptardyń basym bóligi jınaldy.
- Bıyl agrarshylar úshin egistikterdi sýarý máselesi ózekti bolǵany belgili. Sarapshylar jahandyq jylynýǵa baılanysty aldaǵy ýaqytta bul ahýal kúrdelene túsetinin atap ótýde. Bul turǵyda Qazaqstan osy problemany qalaı sheshpek?
- Bul problema kópten beri aıtylyp keledi. Bıyl onyń kúrdeli jaǵdaıy aıqyn kórindi. 20-shy ǵasyrdyń sońynda mamandar 20-30 jyldan keıin sý problemalary bastalatynyn, oǵan daıyndalý kerek ekenin jıi kóterip júrdi. Ekinshiden, bul tek Qazaqstanǵa ǵana baılanysty másele emes. Sý tapshylyǵyn barsha álem elderi sezinip otyr. Árıne, endi sý únemdeıtin tehnologııalardy paıdalanýdyń mańyzy zor, tamshylatyp sýarý tehnologııalaryn keńirek engizgen jón. Sýdy kóp qajet etetin daqyldardan sý únemdeıtin daqyldarǵa kóshý kerek. Bizde kúrish pen maqta, qant qyzylshasy bar. Atap aıtqanda, Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy klımattyń jaǵdaıyna óte táýeldi ekeni belgili. Onyń barlyǵy bıyl aıqyn baıqaldy. Sondyqtan biz ártaraptandyrýmen, aınalym eginshiligimen aınalysýymyz kerek.
- Óńirlerde agrarshylardy qoldaý máselesi jıi synalyp jatady. Jyl saıyn sýbsıdııa túrindegi kómek tıisti deńgeıde jetpeı jatatyny aıtylyp júr. Bul salada qandaı ózgerister jasalmaq?
- Bul máseleni mınıstrlikte biledi jáne túrli nusqalar pysyqtalyp jatyr. Aýyl sharýashylyǵyn damytý men memlekettik qoldaý týraly aıtqanda, Memleket basshysy, Úkimet bul baǵytqa eleýli túrde nazar aýdaryp keledi. Sýbsıdııalaý kólemi elimizde eleýli kólemde artqan bolatyn. Alaıda osy sýbsıdııalaýdy paıdalaný tıimdiligine qatysty kóp suraq bar. Birinshiden, barsha aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerge qoljetimdigi máselesi bar. Olardyń birshama bóligi osy sýbsıdııalarǵa, arzan nesıelerge qol jetkizedi. Bul saladaǵy erejeler kúrdelenip ketken jáne sýbsıdııa túrleri tym kóp. Fermerlerdiń aıtýynsha, tyńaıtqyshtar men pestıtsıdterdi sýbsıdııalaý bolsa, onda bul ónimderdiń quny kúrt qymbattaı bastaıdy. Fermerler bul qarajatty ózderine berýdi surap otyr, osydan keıin ony tıisti maqsattarǵa jumsamaq. Osy oraıda sýbsıdııanyń negizgi bóligin bank nesıeleri boıynsha syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaýǵa baǵyttaý kerek shyǵar. Munyń nátıjesinde sharýalarǵa 2-4 paıyzben nesıe alýyna jaǵdaı jasalsa. Osy máseleler 2030 jylǵa deıin agroónerkásiptik keshendi damytý tujyrymdamasynda eskeriledi. Bul strategııalyq qujat bolyp sanalady.
– Bıyl jazdyń basynda kókóniske, onyń ishinde sábiz ben kartop baǵasynyń kúrt ósýine toqtalsaq. Osy másele qoǵamda qyzý talqylanǵanyn da bilemiz. Osyndaı jaǵdaı qaıtalanbas úshin qandaı qadamdar jasalady?
- Birinshiden, óndirilip jatqan kókónistiń, kartoptyń kólemin arttyrý kerek. Statıstıka málimetteri men naqty derekter aıyrmashylyǵy óte alshaq bolǵany ókinishti. Osy jaıynda áleýmettik jelilerde ashyq jazǵan bolatynmyn. Bıyl baǵa nege ósti? Bir jaǵynan janar-jaǵarmaı baǵasy, tehnıka quny, pestıtsıd pen tyńaıtqyshtar baǵasy jyl saıyn ósip keledi. Taǵy bir problema – ol bizdiń kúzde óndirilgen ónimdi 2-3 aıda ǵana tutynamyz. Tuqym túrleri uzaq saqtaýǵa kelmeıdi, óndiristik qaıta óńdeýge jaramaı jatady. Osymen aınalysý kerek. Sodan keıin Ózbekstannan, Qyrǵyzstannan, Pákistannan ımportpen keletin kókónister elimizde dástúrli túrde ósetin ónimder. Bul turǵyda banan nemese apelsın sekildi ónimderdi aıtyp turǵanym joq, ıaǵnı bular bizde klımattyq jaǵdaıǵa baılanysty óspeıdi. Atap aıtqanda, Pákistan nemese basqa elden keletin kartopqa táýeldi bolyp otyrmyz. Atap aıtqanda, koronavırýsqa baılanysty halyqaralyq saýdada shekteýler qoıyldy. Ol memleketter eksportqa shekteý qoıady, sondaı-aq bizde ónimdi kirgizýge talaptardy kúsheıtemiz. Sodan naryqta tapshylyq sezilgennen baǵa da ósti.
- Osyǵan deıin qysta Qazaqstanda et baǵasy qymbattaıdy degen pikirler aıtyldy. Baǵanyń kúrt ósýi sekildi mundaı jaǵdaı múmkin be?
- Meniń oıymsha, baǵa eleýli túrde sharyqtamaıdy. Alaıda ettiń quny ósýi múmkin ekenin áleýmettik jelide jazǵan bolatynmyn, ıaǵnı Mańǵystaý jáne Qyzylorda oblystarynda mal shyǵyny bolǵanda. Osy oraıda maldyń qyrylýyna qatysty toqtalsam, jaǵdaı dúrbeleń jasaýǵa tyrysqan keıbir adamdar aıtqandaı úreıli emes. Jeńil avtorıtetti qýǵandar Qazaqstanda úsh mln bas mal qyrylatynyn jazǵan edi.
2017 jyly mal azyǵyn daıarlaý kartasy ázirlengen kezde jyl saıyn mal azyǵy daqyldarynyń tapshylyǵy únemi Mańǵystaý, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynda jáne Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Semeı óńirinde baıqalyp otyrǵany kórsetilgen. Bul jaıynda osyǵan deıin belgili boldy. Osy óńirlerde turǵyndar mal sharýashylyǵymen aınalysqysy kelse, jem-shópti qosymsha óndirýge mán berýi kerek edi.
Mańǵystaý oblysynda 28 myń iri qara mal basy bar, elimiz boıynsha 7 mln. Bul qalaı áser etedi? Árıne, problema bar. Bıyl mal sharýashylyǵy men ósimdik sharýashylyǵy úshin kúrdeli boldy. Qýańshylyq bolatynyn aıtqan edim, osy oraıda maldyń ólim-jitimi múmkin boldy. Biraq ol jutqa ákelmeıdi. Adamdar osy ahýalǵa áreket etip, maldy soıyp, etke ótkizýi yqtımal. Naryq zańdylyǵy boıynsha bastapqyda ettiń baǵasy tómendeıdi de, keıin baǵa ósýi múmkin edi. Men bul jaıynda jazǵan edim, eselep qymbattamaıdy. Sondyqtan kúrt qymbattaıdy dep oılamaımyn.
- Áńgimeńizge raqmet!
- Ulttyq joba – qoǵamdy mazalaǵan máselege memlekettiń tikeleı jaýaby – sarapshy
- ShQO oqýshylary jylyjaıda banan men mandarın ósirýde
- Asqar Mamın baǵany turaqtandyrý boıynsha ákimdikterge tapsyrma berdi
- Qazaqstan shıkizattyq emes taýarlar eksportyn 29 mlrd dolarǵa ulǵaıtpaq
- Tsıfrlyq tehnologııalardy paıdalanatyn kásiporyndar úlesi 23 paıyzǵa jetedi - UEM
- Qazaq tarıhyn aǵylshyn tilinde jazatyn ǵalymdardyń shyǵatynyna senemiz – Kósherbaev
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmen jemgyýetindäki özüne bolan ynamsyzlygyň, umumy gorkynyň derejesi şahsy inisiatiwalary has güýçli hem aktiw ösdürmäge zerurlygyň bardygyny görkezýär.
Ýurduň içinden berilýän habarlar akymynda ykdysadyýetiň döwlet sektorynyň ösüşi barada aşa köp maglumatlar bar. Täze döwlet myhmanhanalary, muzeýler, çagalar baglary, çörek bişirýän zawodlar we şuňa meňzeş obýektler bina edilýär. Amyderýanyň üstünden köpri gurulýar, Hytaýa çekilýän gaz turbasynyň gurluşygy tamamlanyp barýar. Bularyň ählisi döwlet proýektleri, olara häkimiýetler gözegçilik edýär.
Telekeçiligiň hususy sektory nähili ösýär? Bu sektoryň problemalary barasynda welin juda az maglumat berilýär. Köplenç hiç-hili maglumat ýok. Olary ýerli we paýtagt çinownikleriniň eden-etdiliklerinden döwlet nä derejede goramaga ukyply? Ýa-da çinownikler armiýasy gözegçilik edijiniň, barlagçynyň, jeza berijiniň rolunda telekeçileriň üstünden öz agalygyny dowam etdirip, döwlet salgydy görnüşinde ýa-da il içinde aýdylyşy ýaly “para” görnüşinde pul alýarmy?
Gurbanguly Berdimuhamedowyň edýän çykyşlaryndan durmuşy täzeçe gurmaga, döredijilikli inisiatiwalar hödürlemäge watandaşlaryna çagyryşlary okamak mümkin.
Şahsy inisiatiwanyň ähmiýeti
Şahsy inisiatiwa bolmazdan adamlaryň höwesini hem gatnaşygyny hiç zat bilen galdyryp bolmaýandygyny dünýä praktikasy ýüzýyllyklar bäri subut edip gelýär. Her bir adamyň öz öňünde, öz ýakynlarynyň, döwletiň öňünde şahsy jogapkärçiligi bolmaly. Eger bäsdeşlik şertleri bolmasa, ykdysadyýetiň döwlet sektory hiliň aladasynam etmez, hakyky ösüşe-de eýe bolmaz, ösmez.
Şu günki gün Türkmenistan dünýäde gaty seýrek ýurtlaryň biri hökmünde uly, orta hem kiçi biznesi öz monopoliýasynda saklap gelýär. Içerki bazarda döwlete bäsdeş ýok, bir özi, sportda bolşy ýaly bäsdeşlik bolmasa, täze rekorda garaşyp oturasy iş ýok.
Döwlet sektory diňe ýolbaşçylaryň gözegçiliginde hereketini dowam etdirýär. Hususy sektor welin hemişe ýaşaýşyň täze, häzirki zaman hem netijeli ýollaryny agtarýar, olary tapýar hem ornaşdyrýar. Hususy telekeçilikdäki adamlar gowy gazanmak, gowy ýaşamak üçin has janly hereket edýärler, gijesini gündiz edip işleýärler. Muňa olary öz hususy işi, telekeçiligi iterýär.
Şahsy inisiatiwany janlandyryp, Türkmenistanda jemgyetçilik we ykdysady şertleri gowulandrmak boýunça nähili ädimler ädilýär? Mejlisiň taýýarlan proýekti täze kanuna öwrülermi? Ol hususy telekeçilige itergi berip, ony döwlet sektorynyňky ýaly hukuga eýe edermi? Nyýazow döwründäki ýaly barja zady döwlet tarapyndan elinden alynmajakdygyna adamlar ynanarmy?
Häzirlikçe häkimiýetiň ýokary gatlaklarynda howandary bar adamlar ýa-da soňuny saýman töwekgellige ýüz urýanlar hususy eýeçilige gelýärler. Şol toparlaryň ikisi-de başyny etegine salýar. Telekeçileriň galan köplügi welin beýle ädimden çekilýärler, kellesini döwlet aýpaltasynyň aşagynda goýmak islemeýärler.
Nyýazowyň garaňky, gara döwründen soň döwlet öz watandaşlarynyň hakyky ynamyny gazanyp bilermi?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça Britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Bu pikir häzirlikçe diňe teklip bolup, ol ýurduň Magaryf ministrligi tarapyndan oňlanan halatynda güýje girer. Azatlyk Radiosynyň Oşdaky habarçysynyň maglumatyna görä, şeýle teklibiň orta atylmagy Gyrgyzistanda ýakynda geçiriljek saylawlar bilen bagly.
Şol bir wagtyň özünde-de, Gyrgyzistanyň Oş hem Jelalabat şäherlerinde dörän dartgynlylygyň netijesinde Türkmenistana dolanan studentlerden Gyrgyzistana dolanmakçy bolýanlarý bilen Türkmenistanyň Migrasiýa gullygynyň gürrüňdeşlik geçirýändigi hem habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysynyň maglumatyna görä, şol duşuşyklarda Migrasiýa gullugynyň işgärleri Gyrgyzistana dolanmakçy bolýan studentlere bu ýurda dolanmaklygyň howplary barada düşündüriş berýär.
Studentlerden kimdir-biri Gyrgyzistanyň deregine öz okuwyny beýleki bir ýurduň ýokary okuw jaýlarynda dowam etdirmekçi bolsa, bu meselede Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň studentlere ýardam berýänligi hem aýdylýar.


text:
Orsýetiň Baş prokuraturasy 2001-2005-nji ýyllar aralygynda öldürilen bu bäş žurnalistiň ölümi bilen bagly düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän žurnalistleriň hukugyny goraýjy Komitetden gelip gowşan goşmaça maglumatlaryň esasynda täzeden jenaýat işleriniň gozgalandygyny mälim etdi.
Hususan-da, Baş prokuraturanyň maglumatyna görä, Orsýetiň Tolýatti şäherinde 2002-nji we 2003-nji ýyllarda öldürilen žurnalistler Waleriý Iwanow bilen Alekseý Sidorowyň, şeýle hem 2001-nji ýylda ýurduň Asbest şäherçesiniň golaýynda öldürilen žurnalist Eduard Markewiçiň, galyberse-de 2002-nji ýylda Taganrog şäherinde öldürilen Nataliýa Skrylyň we 2005-nji ýylda Tula şäherinde öldürilen Wagif Koçetkowyň ölümi bilen baglanyşykly meselelere täzeden garalar.


text:
Azatlyk Radiosynda Gözel Hudaýberdiýewa bu çäräniň guramaçylarynyň biri “Ors-Türkmen öýüniň” ýolbaşçysy Wladislaw Nemçinow bilen türkmen döredijilik wekilleriniň çykyşlary barada söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmen döredijilik wekilleriniň Orsýetiň regionlaryna edýän saparynyň dowamynda nähili çäreler göz öňünde tutulýar?
Wladislaw Nemçinow: Moskwadaky “Ors-Türkmen öýüniň”, “Orsýet türkmenleriniň Kongresiniň” inisiatiwasy bilen Stawropol ülkesine sapara başlan türkmen döredijik işgärleri ýerli türkmenler bilen duşuşyklary geçirerler.
SSSR-iň we Türkmenistanyň Döwlet baýraklarynyň eýesi, meşhur türkmen režissýory Ýazgeldi Seýidow medeni duşuşyklarda öz filmlerini görkezer. Türkmenistanyň halk artisti, aýdymçy, bariton Atageldi Garýagdyýew çykyş eder. Olar bilen bilelikde türkmen alymy Nazar Söýünow hem sapar edýär.
Türkmen wekilleriniň Stawropolyň mekdepdelerinde we beýleki okuw jaýlarynda çykyşlary bolar. Şäherlerde we oba ýerlerinde ýaşaýan türkmenler bilen duşuşyklar geçiriler.
Azatlyk Radiosy: Bu medeni saparyň maksady näme?
Wladislaw Nemçinow: Bir maksadymyz bar. Biz, bir tarapdan, “Ors-Türkmen öýüniň” Orsýet Federasiýasynyň giňişliginde türkmen medeniýetini propagandirlemek ugrunda alyp barýan işlerini dowam etdimek isleýäris. Başga bir tarapdan bolsa, regionlarda ýaşaýan türkmenlerde döredijilige bolan gyzyklanamany we höwesi güýçlendirmäge çalyşýarys. Biz Orsýetde ýaşaýan beýleki türkmenleriň-de çykyş etmegini, özlerini tanatmagyny isleýäris. Biz şeýle çykyşlaryň Moswada geçirilmegine-de garaşýarys.
Azatlyk Radiosy: Medeni duşuşyklar haýsy regionlarda geçiriler?
Wladislaw Nemçinow: Duşuşyklar Stawropol ülkesinde başlanyp, Orsýetiň Astrahan regionynda dowam etdiriler. Soňra Galmygystanda we Saratowda hem geçiriler. Medeni saparyň işi Moskwada tamamlanar.
Azatlyk Radiosy: Türkmen döredijilik wekilleriniň Orsýetiň regionlaryna başlanan bu medeni saparynyň guramaçylary, şol sanda “Ors-Türkmen öýi” ýene-de nähili çäreleri geçirmegi planlaşdyrýar?
Wladislaw Nemçinow: 3-nji aprelde Moskwada türkmen hudožnigi Wladimir Artykowyň kitabynyň prezentasiýasy, ýagny tanyşdyrylyş dabarasy geçiriler. Türkmenistanyň at gazanan sungat işgäri, Halkara döredijilik akademiýasynyň wise-prezidenti Artykowyň ýakyn günlerde çapdan çykan “Ýalaňaç model” atly täze kitaby köpçülige hödürlener.


text:
Facebook sahypasyndaky YÖRÜK TÜRKMEN TÜRK SEVDALILARI atly topar hem Ýörük Türkmenleriniň durmuşyny we medeniýetini tanatmak üçin döredilip, onuň häzir 50 müňe golaý agzasy bar.
Eýsem göz öňünde tutulan maksada ýetildimi? Şeýle-de bu sahypanyň meşhur bolmagynyň sebäbi näme? Bu soraglar bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosyndan Döwlet Baýhan bu sahypanyň düýbüni tutujylardan biri Ali Acibucu bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Şeýle sahypa döretmeklige näme sebäp boldy?
Hafyz Ali: 2009-njy ýylda dostum Alper Turan Tekeli bilen türk halklarynyň däp-dessurlaryny tanatmaklyk maksady bilen şeýle sahypa döretdik. Maksadymyz, dünýädäki Türk halklaryna seslenmeklik.
Azatlyk Radiosy: Sahypaňyzyň göz öňünde tutýan maksady barada jikme-jik maglumat beräýseňiz?
Hafyz Ali: Sahypamyzyň maksady, türk halklaryna öz däp-dessurlarymyzy tanatmaklyk we doganlygymyzy ýatlatmakdyr. Şol nukdaý nazardan hereket edip, Türkiýedäki Ýörük Türkmenlerini hemmetaraplaýyn tanatmaklyk üçin iş alyp barýarys.
Azatlyk Radiosy: Ýörük-Türkmenleri diýýäňiz, Ýörük-Türkmenleri kim, bize tanatsaňyz, düşündirseňiz?
Hafyz Ali: Bizden has owal Türkiýä gelip ýerleşen oturymly ýagdaýdaky doganlarymyz bizi tapawutly halk hasaplaýar. Türkiýede ýagny Anadolyda Türk milletiniň gadymy däp-dessurlaryna görä çarwa ýagdaýda ýaşaýan Türkmenlere Ýörük diýilýär.
Ýörük diýmeklik “ýöreýän”, göçüp-gonup ýaşaýan, çarwa diýen manyda. 1890-njy ýyllara çenli Türkiýedäki Türkmenler hem tümmek görnüşde bolan gara öý-ak öý ulanýardy. Ýagny Türkmenistanda aýdylşy ýaly Gara öý ulanylýardy.
Türkiýede bolsa biz gara öýe “Topak öý” diýýäris. Häzirki gara çadyra 1890-njy ýyldan soň ymykly geçilipdir. Türkmen gara öýüniň gurulmagy gaty çylşyrymly bolansoň, şondan soň onuň deregine gara gyl çadyr ulanylmaga başlanypdyr.
Azatlyk Radiosy: Türkiýedäki Ýörük-Türkmenleri Türkmenistan hakynda näme bilýär? Türkmenistan diýlende ilki bilen siziň ýadyňyza näme düşýär? Türkmenistan we ol ýerdäki Türkmenler bilen bir gatnaşygyňyz barmy?
Hafyz Ali: Türkmenistan diýlende oguzlaryň, 24 oguz toparynyň guran bir döwleti ýada düşýär. Azarbaýjan, Türkiýe we Türkmenistan ynha şular oguz döwletleridir. Başga Türk halklarynyň döwletleri hem bar, ýöne şolaryň arasynda oguz halklary höküminde ýaňky üç döwleti bilýärin.
Azatlyk Radiosy: Ýörük-Türkmen-Türk söýýänler sahypasy barada göz öňünde tutýan maksatlaryňyzda haýsy sepgide ýetdiňiz?
Hafyz Ali: 2009-njy ýyldan bäri yzgiderli işläp gelýäris, ýöne maksadymyza entek doly ýetip bilmedik. Diňe maksadymyzyň ýüzden kyrk bölegine ýetdik diýip bilerin. Soňky iki ýylda esasy ünsümizi dünýä Türkmenlerine gönükdirdik.
Sahypamyzyň işleriniň ýüzden yetmiş bölegi Türkmenler bilen baglanşykly. Galan bölegi bolsa beýleki türki halklar barasyndaky materiýallar. Dünýä Türkmenlerine şeýle uly üns bermegimiziň sebäbi, meselem Özbegistanda gaty köp Türkmen bar, galyberse beýleki türki respublikalarda köpçülik ýagdaýda Türkmenler bar, Owganystanda, Eýranda bar.
Azatlyk Radiosy: Sahypanyň 50 müňe golaý agza ýetmeginde näme rol oýnady?
Hafyz Ali: Elbetde medeniýet hemmeleri birleşdirýär, jebisleşdirýar we duşyşdyrýar. Türk-oguz-Türkmen medeniýeti. Sahypadakylar medeniýetini küýseýär, öz medeniýetine gyzyklandyrma bildirýär.
Döwrebap durmuşda indi adamlar işden galan wagtyny internetde geçirýär. Sosýal sahypalar adamlaryň durmuşynda gaty täsirli rol oýnaýar. Adamlar sahypada küýseýän zatlaryny görýär, öz medeni gymmatlyklaryna gowuşýar.
Gynansagam köpçülik ata-babalaryndan doly maglumat alyp bilmänsoň, öz medeniýeti barada ýeterlik maglumata eýe däl. Biz muny göz öňünde tutyp, halk köpçüligini gyzyklandyrýan medeni materiýallary sahypamyzda paýlaşýarys. Mudan gaty hoşal bolup bize minnatdarlyk bildirýärler.
Azatlyk Radiosy: Sahypaňyzda halk köpçüliginiň iň köp halaýan zady näme?
Hafyz Ali: Sahypamyzda syýasy mazmunly materiýallara rugsat beremzok. Sebäbi Ýörük-Türkmenleriniň arasynda dürli syýasy garaýyşda bolan adamlarymyz bar. Medeniýetimiz barada näme goýsak sahypamyzda, köpçülik uly gyzyklanma bildirýär.
Sahypa agzalary meselem Türkmenistanyň tebigaty, awçylaryň el guşy bilen aw awlaýşy, düýeler bilen säharaky durmuş, Türkmeniň meşhur ahal-teke atlary ýaly materiýallara has köp ses berýär we olary öz arasynda paýlaşýar.
Atlar diýlende, olar biziň ganadymyz, milletimizi atsyz göz öňüne getirmek mümkin däl, biz atlaryň üstünde önüp-ösen, ulalan bir milletiň nesilleri, ýöne gynansagam häzirki döwürde Türkiýede öňki ýaly atlar galmady. Ine iň köp şu zatlar sahypamyzda öňe saýlanýar, gowy görülýär.
Azatlyk Radiosy: Dünýä Türkmenlerinden biri Türkiýä Ýörük Türkmenleriniň ýaşaýan ýerine gelip, köçede oýnap ýören çagalara “Türkmenler kim?” diýip sorag berse nähili jogap alarka?
Hafyz Ali: Çagalar hökman “Türkmenler bizdiris!” diýip jogap berer. Türkiýedäki ýörük Türkmen çagalary özüniň Türkmendigini bilýändir. Türkmenistan diýen ýurdy hem hemmesi diýen ýaly bilýändir.


text:
Sişenbe güni Sarkisýan Ermenistanyň Orsýetiň, Belarusyň we Gazagystanyň Gümrük bileleşigine goşuljakdygyny mälim edipdi.
Sarkisýanyň eden bu çykyşyndan soň, Ýewropa Bileleşigi “Bu karar Ermenistanyň noýabr aýynda Ýewropa bileleşigi bilen Assosiasiýa ylalaşygyna gol goýmagynda päsgelçilik döredip biler” diýip, duýduryş beripdi.
Ermenistanyň prezident apparatynyň başlygy Wigen Sarkisýan çarşenbe güni Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda “Ýerewan Ýewropa bileleşigi bilen erkin söwda zonasyna girmegini özüniň Gümrük bileleşigine agzalygy bilen utgaşdyrmaga synanyşýar” diýdi.
Şeýle-de, Wigen Sarkisýan “Eger-de bu durmuşa geçmese, onda Ermenistan Brýussel bilen syýasy gepleşikleri geçirmäge dowam eder” diýdi.


text:
NATO-nyň baş sekretary Jens Stoltenberg Russiýanyň Siriýadaky howa kampaniýasy has köp giňäninden bir gün soň, Moskwanyň Siriýadaky harby hereketlerinde “aladaly möwjemäniň” bolandygyny aýtdy.
Stoltenberg 8-nji oktýabrda Brýusselde NATO agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň geçirjek ýygnagynyň öňýanynda çykyş edip, ol Russiýanyň uruş uçarlary Türkiýäniň howa giňişligini bozansoň, zerur bolan halatynda bileleşik NATO agza Türkiýäniň çägine öz harby güýçlerini ýerleşdirmäge taýýar diýdi.
Stoltenberg NATO “bileleşigiň howpsuzlygy üçin soňky özgerişleri we onuň netijelerini yzarlar” diýdi.
30-njy sentýabrda Russiýa Siriýadaky gozgalaňçy pozisiýalarynda howa zarbalaryny amala aşyryp başlady. Bu çäre Birleşen Ştatlaryň liderliginde Siriýadaky we Yrakdaky “Yslam döwleti” atly topara garşy amala aşyrylýan howa zarbalaryna gatnaşýan Türkiýe we beýleki günbatar ýurtlary tarapyndan tankyt edildi.


text:
Soňky ýyllar ýurtda durmuş we medeni maksatly binalaryň sanynyň artmagy bilen, binalary talaba laýyk saklamakda alnyp barylmaly işleriň möçberiniň hem artýandygyny, jemagat hojalygy, jemagat hyzmatlary, abadanlaşdyrmak we arassaçylyk ugurlaryndan işleriň bökdençsiz ýerine ýetirilmegi göz öňünde tutulup, jemagat ministrliginiň döredilmeginiň zerurlygyny döwlet baştutany 8-nji aprelde geçirilen Ministrler Kabinetiniň Mejlisinde aýtdy.
Aşgabatly ýaşaýjy, mugallyma Aýlar häkimlikler we olara degişli gulluklaryň binalary we desgalary abatlamak, olary göwnejaý ýagdaýda saklamak boýunça alnyp barylmaly işleriň hötdesinden gelmeýändigini döwlet baştutanynyň dogry belländigini aýdýar.
Aşgabat şäheriniň çäginde diňe merkezi köçelere üns berilýär, aýratyn-da prezidentiň işe gidende-gelende geçýän köçeleri arassa saklanýar. Emma şäheriň 4,5,6-njy mikroraýonlarynyň jaýlarynyň aralaryna, ozalky Şaumýan, häzirki Ata Gowşudow köçesiniň ugrundaky jaýlaryň aralaryna, «8-nji mart» adyny göterýän territoriýada ýerleşýän köçelere, «Hitrowka» diýlip atlandyrylýan raýonyň köçeleriniň ýagdaýy öwerlik däl.
Soňky iki ýylyň dowamynda ozalky 1-nji maý, häzirki Görogly köçesiniň hem-de bu köçeler bilen ýanaşyk köçelerde, Azady köçesiniň, Magtymguly şaýolunyň ugrunda ýerleşýän, Soýuz döwründe gurlan jaýlaryň üçeklerini täzelemek, bejeriş-abatlaýyş işlerini geçirmek ýaly birnäçe işler amala aşyryldy. Bu işler häzir hem dowam ediýär.
Işler öňde
Şol bir wagtyň özünde bolsa gurluşyk işleri alnyp barylýan meýdançalarda we gurluşyk işleriniň gidýän ýerine alyp barýan ýollarda tozan asmana göterilýär. Tozamaz ýaly, gurluşyk meýdançalaryny, ýollary suwlamak düzgünleri ýerine ýetirilmeýär.
Şäherde bar bolan awtobus duralgalary, merkezi köçeler, dükandyr bazarlaryň daş-töweregi arassa saklanýar. Duralgalary, köçeleri syryp-süpürýän işgärler irden sagat 6-dan başlap iş orunlarynda işe başlaýarlar. Dynç günleri hem nobatçylyk çekip, irden sagat 6-dan agşam sagat 19-a çenli Günüň howrunyň, gar-ýagşyň aşagynda zähmet çekýän zenanlaryň iş şertleri ýeňil däl. Olardan talap güýçli bolsa-da, başga bir ýere işe ýerleşmek mümkinçiligi bolmadyk zenanlar bu işlere döz gelip işleýärler.
Ozal ujypsyz zähmet hak alýan köçe süpürijileriň zähmet haklary şu ýylyň başyndan 35 prosent artdyryldy. Häzir olara 560 manada çenli zähmet hak tölenýär. Bu ugurdan zähmet çekýän işgärleriň zähmet haklarynyň has hem ýokarlandyrylmaga degişlidigini Aýlar mugallym nygtaýar.
Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Hormatly Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda gözel paýtagtymyz ösüşleriň belent sepgitlerini eýeleýär. Ak şäherimizde häzirki wagtda möhüm ähmiýetli, dürli maksatly desgalaryň onlarçasynyň gurluşygy batly depginlerde alnyp barylýar. Beýik ösüşlere, dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekýän taryhy wakalara beslenýän «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda ak şäherimiz Aşgabady mundan beýläk-de ösdürmek, gözelleşdirmek babatda alnyp barylýan beýik işler çuň many-mazmuny bilen dabaralanýar. Şu ýyl mähriban halkymyz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk hem-de paýtagtymyzyň döredilmeginiň 140 ýyllyk toýuny bitirilen beýik işler, gazanylýan uly üstünlikler bilen garşylaýar. Paýtagtymyzy ösdürmegiň 13, 14, 15, 16-njy tapgyrlarynyň çäklerinde dünýä ülňülerine laýyk gurlan döwrebap täsin ýaşaýyş jaýlarydyr dürli maksatly desgalar, ajaýyp ýollar, ösdürilip ýetişdirilen täsin baglar, al-elwan güller, bularyň ählisi, türkmen döwletiniň beýik ösüşlerinden habar berýär. Gurulýan desgalaryň ählisi hem, gözelligi we amatlylygy, öňdebaryjy inžener-tehniki çözgütleri, döwrebap şertleri bilen görenleri haýrana goýýar. Şunda Magtymguly şaýolunyň ugry boýunça, Taslama we Tähran köçeleriniň arasyndaky giň çäkde paýtagtymyzy ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň çäklerinde gurlan täze binalaryň — 12 gatly ýaşaýyş jaýlarynyň, «Gül zemin» söwda-dynç alyş merkeziniň, ajaýyp ýoluň dünýäniň täze gazanan tehniki enjamlary bilen üpjün edilmegi türkmen paýtagtynyň döwür bilen deň gadam urýan beýik ösüşlerini nobatdaky gezek aýdyň şöhlelendirdi. Gözel paýtagtymyzda geçen sanlyja ýyllarda gurlan biri-birinden kaşaň köçelere, köşklere, gözel binalara syn edeniňde olarda ýaşaýan, zähmet çekýän, ylym-bilim alýan ildeşlerimiziň, döwrebap çagalar baglarynda terbiýelenýän körpeleriň eşretli durmuşyna, mähriban Arkadagymyzyň amala aşyrýan beýik işlerine, ata Watanymyzyň bedew batly ösüşlerine guwanjyň artýar.
Salgy: Aşgabat şäheri Bitarap Türkmenistan şaýoly 17 jaý | E-mail: ach@online.tm
Telefon belgisi: +993 (12) 92-35-10 | Faks: +993 (12) 92-79-50Aşgabat şäher häkimligi © 2020 - 2021 Ähli hukuklary goralan.


text:
22-nji iýulda Türkmenistanyň Prezidenti Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygynyň we Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasarynyň, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalarynyň, käbir ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onuň barşynda halk hojalyk toplumynyň pudaklaryny ösdürmek boýunça şu ýyl üçin bellenilen meýilnamalaryň ýerine ýetirilişi, döwlet Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny mynasyp garşylamak, ähli düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak bilen baglanyşykly meselelere garaldy.
Iş maslahatynda şanly seneleri mynasyp garşylamak ugrunda alnyp barylýan taýýarlyk işleriniň çäklerinde ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek, birnäçe ugurlar boýunça kanun taslamalaryny taýýarlamak bilen bagly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Maslahatyň dowamynda dürli düzümleriň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň, önümçilik toplumlaryna öňdebaryjy tejribäni, innowasion tehnologiýalary we sanly ulgamlary ornaşdyrmagyň wajypdygy barada gürrüň edildi hem-de ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly işleriň barşy barada hasabatlar diňlenildi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň bu şanly senäni mynasyp garşylamak ugrunda alyp barýan işleri, guraljak dabaraly harby ýörişe taýýarlygyň derejesi barada habar berildi.
Döwlet Baştutany bu şanly senäni mynasyp dabaralandyrmakda obasenagat toplumynyň düzümlerine möhüm ornuň degişlidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, içerki bazaryň azyk we beýleki ilkinji nobatdaky zerur harytlar bilen üpjünçiligini gowulandyrmak, halkymyzyň baýramçylyk saçaklarynyň bereketli bolmagyny gazanmak meseleleriniň wajypdygyna üns çekildi. Döwlet Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk toýy mynasybetli geçirilýän döwlet we medeni-köpçülik çäreleri, baýramçylyk dabaralary baradaky hasabatlary diňläp, Türkmenistanyň Prezidenti degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.


text:
Gýldana Mahambetqyzy. Oramal jamylghan orynsyz qylyq
Astana astana bolghaly múndaghy tirshilik jandana týsti. Qala kóshelerindegi qúmyrsqanyng iyleuindey qybyrlaghan tynymsyz qozghalysty bayqamau mýmkin emes. Biri júmysyna, biri ýiine, endi biri ózge sharuamen asygha qozghalyp jatqan adamdar.
Qalaly jerding qym-quyt tirligine ýirenip alghan men de әdettegidey ertengisin júmys ornyma asyghyp №3 baghyttaghy Respublika danghylyn boylay jýretin avtobusqa mindim. Jolay ayaldamalarda men mingen kólikten minip-týsip jatqan kisi sanynda esep joq. Álden uaqytta qarsy aldymdaghy bos oryndyqqa bet-auzyn oramalmen túmshalaghan, jer sýigize keng etek kóilek kiygen bir kelinshek kelip jayghasty. Býgingi qoghamymyzgha sinisip alghan búl kiyim kii ýrdisi meni asa tang qaldyrghan joq-tyn. Áytse de, ózimizdey qyz-kelinshekterding aiday ajaryn túmshalap, bolmystaryn barynsha jasyratynyn ishtey qabyldamaytynmyn. Sóite túra, bes uaqyt namaz oqyp, qúdaygha qúlshylyq jasaghan zamandastaryma qyzygha qaraytynym taghy bar. Olar jayynda kim ne dep jatsa da tazalyq pen әdeptilikting bir izi dep oilaymyn.
Astana astana bolghaly múndaghy tirshilik jandana týsti. Qala kóshelerindegi qúmyrsqanyng iyleuindey qybyrlaghan tynymsyz qozghalysty bayqamau mýmkin emes. Biri júmysyna, biri ýiine, endi biri ózge sharuamen asygha qozghalyp jatqan adamdar.
Qalaly jerding qym-quyt tirligine ýirenip alghan men de әdettegidey ertengisin júmys ornyma asyghyp №3 baghyttaghy Respublika danghylyn boylay jýretin avtobusqa mindim. Jolay ayaldamalarda men mingen kólikten minip-týsip jatqan kisi sanynda esep joq. Álden uaqytta qarsy aldymdaghy bos oryndyqqa bet-auzyn oramalmen túmshalaghan, jer sýigize keng etek kóilek kiygen bir kelinshek kelip jayghasty. Býgingi qoghamymyzgha sinisip alghan búl kiyim kii ýrdisi meni asa tang qaldyrghan joq-tyn. Áytse de, ózimizdey qyz-kelinshekterding aiday ajaryn túmshalap, bolmystaryn barynsha jasyratynyn ishtey qabyldamaytynmyn. Sóite túra, bes uaqyt namaz oqyp, qúdaygha qúlshylyq jasaghan zamandastaryma qyzygha qaraytynym taghy bar. Olar jayynda kim ne dep jatsa da tazalyq pen әdeptilikting bir izi dep oilaymyn.
Bir ayaldamalyq uaqyt ótkende әlgi kelinshek qarsy aldynda otyrghan mening ýstimdi kóz qiyghymen bir shalyp ap, qara sómkesinen qalta telefonyn shyghardy. Qolyna alghany sol edi әlgi telefon shyrylday jóneldi. Sol sol-aq eken kólik ishi boqauyz, bylapyt sózge orandy. Ynghaysyz situasiyagha kuә bolghan jolaushylardyng biri jaghasyn ústasa, biri ýndemegen kýii kelinshekten kóz aiyra almay otyr. G esimdi әiel zatymen súqbattasyp otyrghan keyipkerimizding auzynan aq it kirip, kók it shyqty, «G. saghan týsinbeymin ol albasty qatynnyng k...n aiyrmaysyng ba, nege juastyq tanytasyn, men eki-ýsh kýnde baramyn, shashyn júlyp, janyn shygharam onyn. Ózin p.....n dep jýr me ol», dep qoghamdyq kólikte otyrghanyn úmytqan, birer minut búryn imandylyqtyng ainasynday kóringen kelinshekting búl qylyghynan shoshynghanymdy jasyra almaghan men: «Keshiriniz, biraq siz qoghamdyq kólikte jýrip kelesiz, múnda bala-shagha bar degendey» - degenim sol edi, - «Sening sharuang bolmasyn, men ne ýstine minip kelemin be, únamasa taksiymen bar ne qúlaghyndy jauyp al» - dep ary qaray boqtay jónelmesi bar ma. Alghan jauabyma abdyraghan men júmghan auzymdy ashpadym. Áytse de kókeyimnen ketpey qalghan әlgi kelinshekting qylyghy jayynda kóp oilandym. Islam – kisini sabyrlyq pen ynsapqa, imandylyq pen taza niyettilikke shaqyratyn din emes pe? Auyzdan shyqqan alty auyz sózi haram bolsa, basyndaghy túmshalaghan oramaly ne ýshin kerek? Bәlkim bylapyttyghyn bekitetin betperde retinde paydalanatyn shyghar. Júmysyma tayap, kólikten týsip kete bardym. Biraq, býgingi kónil-kýiim kýndegidey bolmady. Kókeyde tizbektelgen súraq, kókirekte zil qaldy.
Abai.kz


text:
200 myńnan astam qaraǵandylyq halyq sanaǵynan onlaın formatta ótti
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda halyq sanaǵynan onlaın-rejımde 200 myńnan astam turǵyn ótti. Aımaqtar arasynda Nura aýdany kósh bastap tur, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaraǵandy oblysynda onlaın-sanaqtan 229 194 adam ótti. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimeti boıynsha halyqtyń jalpy sanyna qatysty qamtý paıyzy 16,7% qurady. Bul 20 qyrkúıek saǵat 08: 00-de kelp jetken derekter.
Aımaqtar arasynda Nura aýdany kósh bastap tur. Onda turǵyndardyń 33,3% ınternet-saýalnamanyń suraqtaryna jaýap bergen. Sondaı-aq Osakarov (27,7%) jáne Ulytaý (26,6%) aýdandarynda paıyz joǵary.
Balqashta jáne Buqar jyraý aýdanynda turǵyndar halyq sanaǵyna baıaý at salysýda – munda halyqtyń tıisinshe 12,7% jáne 12% ǵana ótken.


text:
Ýewropada gazyň 1 müň kub metriniň bahasy iki gün yzygiderli 1 müň ABŞ dollaryndan ýokary bolup, iň ýokary derejä ýetdi. Penşenbe güni “ICE Futures” biržasynda irdenki söwdalarda TTF indeksi esasynda tebigy gazyň noýabr aýy üçin 1 müň kub metriniň bahasy 1 müň 102 ABŞ dollaryna barabar boldy. Bu barada biržanyň maglumatlaryna salgylanyp, “Interfaks” agentligi habar berýär.
Agentligiň habar bermegine görä, sentýabr aýynda Gollandiýadaky TTF tebigy gaz biržasynda (Ýewropanyň esasy gaz söwda biržasy) ertesi gün üçin gazyň 1 müň kub metriniň şertnamalarynyň bahasy 759 ABŞ dollaryna deňdi.
Ýewropada gaz üpjünçiliginiň ýetmezçiligi sebäpli (gaz geçirijilerden we suwuklandyrylan görnüşde) Ýewropa iri Aziýa bazary bilen suwuklandyrylan tebigy gaz üçin bäsleşmäge mejbur bolýar.
Geçen agşam Aziýanyň “JKM Platts” suwuklandyrylan tebigy gaz indeksi ýenede 23 ABŞ dollar artyp, ol boýunça suwuklandyrylan gazyň 1 müň kub metriniň şertnamalarynyň bahasy 1 müň 171 ABŞ dollaryna barabar boldy. Bu artyş Ýewropada söwdalaryň açylmagy bilen awtomatiki usulda gazyň bahalarynyň gymmatlamagyna sebäp boldy diýip, “Interfaks” agentligi belleýär.
2018-nji ýylyň mart aýynda Ýewropada aşa sowuk howa şertleri netijesinde tebigy gazyň bir müň kub metri üçin bahasy 1 müň ABŞ dollaryna golaýlapdy. 2018-nji ýylyň 1-nji martynda Gollandiýadaky TTF esasy tebigy gaz biržasynda ertesi gün üçin gaz şertnamasynyň bir müň kub metri üçin bahasy 969 ABŞ dollaryna deň bolupdy.


text:
Aşgabadyň bilim we terbiýeçilik edaralarynyň, olaryň hatarynda çagalar baglarynyň, mekdepleriň, ýokary okuw jaýlarynyň, galyberse-de medeniýet pudagyna degişli edaralaryň işgärleri ýanwar aýynyň aýlyk tölegini alyp bilmeýär. Döwlete degişli “Aşgabatgaz”, “Aşgabat agyz-suw” ýaly üpjünçilik edaralarynyň işgärleriniň hem aýlyklary gijikdirilýär.
Paýtagtly habarçy Balkan welaýatyndaky döwlet eýeçiligindäki edara-kärhanalaryň hak tölegleri bilen gyzyklanandygyny aýdyp, ýangyç-energetika pudagyna degişli kärhanalarynda hem aýlyk haklarynyň gijikdirilýändigini aýtdy.
Habarçy Balkan welaýatynyň administratiw merkezi bolan Balkanabat şäheriniň ençeme ýaşaýjysyna salgylanyp, “Türkmennebit” önümçilik birleşiginiň işgärleriniň hem aýlyk haklarynyň tölenilmändigini aýtdy.
“Balkan welaýatynyň beýleki döwlet edaralarynda-da, şolaryň hatarynda bilim-terbiýeçilik edaralarynda işgärleriň aýlyk haklary heniz tölenmändir” diýip, habarçy sözüne goşdy.
Azatlyk Radiosy aýlyklaryň gijikdirilmegi boýunça ýurduň ykdysadyýet we maliýe pudagyny öwrenýän aşgabatly hünärmen bilen 5-nji fewralda gürrüňdeş boldy.
“Türkmenistanyň zähmet kodeksine girizilen goşmaçalara laýyklykda tamam bolan aýyň aýlygy başlanýan täze aýyň 5-ne çenli berilmeli. Şondan hasap ýöredeniňde, şu gün Türkmenistanda eýeçiligine garamazdan, ýagny döwlet eýeçiligindäki kärhana bolsun, hususy kärhana bolsun, eýýäm işgärler bilen hasaplaşmaly” diýip, ýurduň maliýe pudagyny öwrenýän hünärmen aýtdy.
Türkmenistanda işgärleriň aýlyk haklary, şeýle-de döwletden kömek pullaryny alýan raýatlaryň aýlyk tölegleri hem-de pensionerleriň pensiýalary raýatlaryň bank hasaplaryna geçirilýär.
Aşgabatly ykdysadyýeti öwreniji ýurduň býujetden aýlyk alýan raýatlarynyň tas 99 prosentiniň aýlyk haklarynyň plastik bank kartlaryna geçirilýändigini aýtdy.
Býujet işgärleriniň aýlyk haklaryny bank hasaplaryna geçirmek işleri Türkmenistanda soňky bäş ýyllykda tapgyrlaýyn amala aşyryldy.
Aýlyk tölegleri bank kartlara geçirmek işleriniň iň soňky tapgyry 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap pensionerlere, döwletden kömek pullaryny alýan mümkinçiligi çäkli adamlara we çagaly enelere degişli edildi.
Resmi metbugata görä, Türkmenistanda döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri dekabr aýynyň aýlyk hakyny öňünden aldy.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 17-nji dekabrda geçiren wideoşekilli iş maslahatynda maliýe we ykdysadyýet ministri Batyr Bazarow ýurduň ähli edara-kärhanalarynda 2018-nji ýylyň dekabr aýy üçin raýatlaryň aýlyk haklarynyň, talyp haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möhletinden öň tölenendigini aýtdy.
Dekabryň aýlyk haklarynyň möhletinden öň tölenmeginden hem-de bu günki gün býujet işgärleriniň aýlyk haklarynyň gijikdirilmeginden çen tutulsa, ýurduň köp sanly döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri tas 55 gün bäri aýlyksyz ýaşaýar.
Ýöne beýleki tarapdan, 7-nji ýanwarda Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki beýleki bir habarçysy býujet işgärleriniň resmi metbugatda tölenendigi aýdylýan aýlyk iş haklarynyň we beýleki tölegleriň doly ýerine ýetirilmändigini habar berdi.
Ol şonda hususan-da Mary we Lebap welaýatlarynda pensionerlere dekabr aýynda wagtyndan öň tölegiň tölenilmändigini tassyklady.
Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeşlikde maliýe pudagyny öwreniji hünärmen ýurtda aýlyklaryň gijikdirilmegi bilen bagly hadysanyň aýyň başynda ýüze çykýandygyny, muňa parallel ýagdaýda, adatça, dollaryň gara bazardaky bahasynyň sähel oýnaýandygyny aýtdy.
Ol bu iki ýagdaýyň arasyndaky mümkin bolan gatnaşyga ünsi çekip, ýurtda nagt puluň hökümetiň eýeçiligindedigini, raýatlaryň aýlyk tölegleri geçirilmezden ozal, döwlet emeldarlarynyň degişli maliýe serişdelerini walýutanyň gara bazaryna goýberýän bolmagynyň ahmaldygyny çaklady.
Sebäbi, onuň sözlerine görä, her sapar aýlyklaryň gijikdirilmegine aýakdaş dollaryň gara bazardaky bahasy sähel arzanlaýar.
Aşgabatly habarçy gijikdirilýän tölegleriň pensionerlere degişli däldigini belledi. Şeýle-de dollaryň gara bazardaky bahasynyň häzirki wagtda 18 manat 20 teňňeliginde saklanýandygyny sözüniň üstüne goşdy.


text:
`maslahat` Netijeler
Habarlar [634]
- Türkiýe-Afrika Ykdysady we Işewürler forumy şu gün geçiriler
- NATO Agza Ýurtlaryň Goranmak Ministrleri Brýusselde Duşuşar
- Moskwa, Owganystan Temaly Maslahata Ýer Eýeçiligini Etdi
- Russiýa Talibany häzirlikçe resmi ýagdaýda ykrar etmez
- Russiýada Owganystan temaly maslahat geçiriler
- Fahrettin Altun "TRT World Forum 2021"-iň açylyşynda çykyş etdi
- “Talibanyň Wekiliýetine Degişli Meseleler Boýunça Maslahatlar Berdik”
- Erdogan Partiýasynyň Mejlis Toparynyň Maslahatyna Gatnaşdy
- Çawuşogly: "Türk Dünýäsi Owganystandaky hadysalaryň täsirini beýlekilerden has köp duýar"
- Türk Geňeşine agza ýurtlaryň Daşary işler ministrleri Stambulda jemlenişerler
- Erdogan: "Yslam duşmançylygy parahatçylyga wehim salýan weýran ediji bir akyma öwrüldi" diýdi
- NATO agza ýurtlaryň Baş ştablarynyň başlyklarynyň maslahaty Gresiýada geçirildi
- Mewlüt Çawuşogly Owganystan bilen bagly beýanat berdi
- Prezidentiň Orunbasary Fuat Oktaý Gyrgyzstana Bardy
- Çawuşogly Owganystan Meselesi Boýunça Geçirilen Maslahata Gatnaşdy
- Parlamentlerara Bileleşiginiň Başlyklarynyň 5-nji Maslhaty Öz Işine Başlady
- Türkiýe-Müsür syýasy geňeşmeleriniň 2-nji tapgyry Ankarada geçiriler
- Mewlüt Çawuşogly G-7-ä agza ýurtlaryň Daşary işler ministrleriniň maslahatyna gatnaşdy
- Çawuşogly: "Krymyň bikanun ýagdaýdaky anneksiýasyny hiç wagt ykrar etmedik" diýdi
- Baýden G-7-ä Agza Ýurtlaryň Liderleri Bilen Owganystan Meselesi Hakynda Pikir Alyşar
- ÝUNESKO-da ilkinji gezek türkçe maslahat geçirildi
- ABU Global Habar forumy TRT-niň ýer eýeçilik etmeginde geçirilýär
- G20 Liderler maslahaty başlady
- Türkiýe-Russiýa-Eýran üçtaraplaýyn maslahatyň 2-njisi Stambulda geçiriler
- Ýusup Azmun türkmen dili boýunça Halkara maslahatda çykyş etdi
- Ankarada Türkmen dili boýunça Halkara maslahaty guraldy
- G20 maslahaty Germaniýada öz işine başlady
- G20 Liderler maslahaty Hytaýda öz işine başlady
- Berlinde Geçirilen Liwiýa Maslahatyna Syn
- Myratgeldi Söýegow Türkmen dili boýunça Halkara maslahatda çykyş etdi
- ASEAN-a gatnaşýan liderler agşam naharynda duşuşdy
- Ýyldyrym: “İnternet arkaly edilýän jenaýatlary boýunça global düzgünnama çykarylmaly”
- Ankarada Ýapyk binalarda we söweş sungatý boýunça V Aziýa oýunlary barada maslahat geçirildi
- D-8-e girýän ýurtlar Stambulda jemlenişdi
- Kastamonuda «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly maslahat geçirildi
- Orta Aziýa ýurtlarynyň liderleri Astanada jemlenişdi
- NATO-nyň Döwlet we hökümet ýolbaşçylarynyň ýokary derejeli maslahaty


text:
Merkezi Aziýa
Duşenbe 11 Oktýabr 2021
-
-
-
Oktýabr 06, 2021
Berdimuhamedowyň Özbegistana sapary boýunça 23 dokumente gol goýuldy
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 4-5-nji oktýabr aralygynda Özbegistana amal eden resmi saparynyň çäklerinde transport, suw tygşytlaýjy tehnologiýalar, aragatnaşyk ulgamlary, bilim we medeniýet ýaly pudaklary hem öz içine alýan ikitaraplaýyn 23 resminama gol goýuldy, Owganystand
-
Oktýabr 06, 2021
Berdimuhamedowyň Özbegistana sapary boýunça 23 dokumente gol goýuldy
-
Oktýabr 05, 2021
Berdimuhamedow Daşkentde Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Özbegistana amal edýän iki günlük resmi saparynyň çäginde 5-nji oktýabrda özüniň özbek kärdeşi Şawkat Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi. Berdimuhamedow Daşkende 4-nji oktýabrda geldi, ony aeroportda prezident Mirziýoýewiň özi garşy aldy.
-
Oktýabr 05, 2021
Berdimuhamedow Daşkentde Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi
-
Sentýabr 29, 2021
Dissident şahyr Atabek türmeden hassahana geçirildi, gazak resmileri dymýar
2007-nji ýyldan bäri gazak türmesinde oturan dissident şahyr Aron Atabek, 68 ýaşly bendiniň saglygynyň ýaramazlaşýandygy baradaky habarlar arasynda, keselhana ýerleşdirildi. Demirgazyk Pawlodar şäherinde adam hukuklaryny goraýan Ýelena Semýonowanyň 28-nji sentýabrda Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä,
-
-
-
-


text:
«Halk oýunlary – milli edep mekdebi»
Türkmenistanyň B.Amanow adyndaky döwlet çagalar kitaphanasy «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýylynda bellenilen meýilnama esasynda tomusky dynç alyş möwsüminde iýun aýynyň 18-ne Gökderedäki «Nesil» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde «Halk oýunlary – milli edep mekdebi» atly söhbetdeşlik geçirdi. Söhbetdeşligiň dowamynda kitaphananyň hünärmenleri bu merkezde dynç alýan çagalara türkmen milli oýunlary, ol oýunlaryň taryhy, nesil terbiýesindäki ähmiýeti barada täsirli gürrüňler berdiler. Çagalar türkmen milli oýunlarynyň bir görnüşi bolan «Aýterek-günterek» oýuny şeýle-de küşt, düzzim oýunlary boýunça özara bäsleşdiler. Kitaphananyň gurnan göçme kitap sergisi çagalarda uly täsir galdyrdy. Olar sergide ýerleşdirilen kitaplary uly gyzyklanma bilen okadylar.
Söhbetdeşligiň ahyrynda ýaş nesilleriň sagdyn, berk bedenli adamlar bolup ýetişmegi üçin giň mümkinçilikleri döredip berýän Hormatly Prezidentimize alkyş sözleri beýan edildi.


text:
Owganystanda geçen bir günüň içinde ýene-de 546 adamda koronawirus ýüze
çykdy. 21 sany näsag bolsa aradan çykdy. Bu barada Tolo News habar berýär.
Döwlet Saglygy goraýyş ministrliginiň maglumatlaryna görä, Owganystanda
koronawirusa ýoluganlaryň sany 28 424 adama deň. Geçen bir günüň içinde
paýtagt Kabulyň özünde 231 adamda koronawirus ýüze çykdy. Koronawirus
pandemiýasynyň bu ýurtda öňüni almak boýunça alnyp barylýan öňüni-alyş
çäreleri gynansak-da öz netijesini bermeýär. Karantin çärelerini üznüksiz dowam
etdirmek başartmaýar. Paýtagtdaky ulag hereketlerine, adamlaryň öz öýlerini terk
etmelerini birazajyk gysgaldylan bolsa-da bular ýokanjyň täsirini gowşatmaga
ýeterlik däl hasaplanýar. Ykdysady pese düşmeleriň ýüze çykmagy bilen hökümet
tarapyndan welaýatara karantin çärelerini gowşatmaga mejbur bolýar.
Bütin döwlet boýunça koronawirus netijesinde wepat bolanlaryň jemi sany 569
adama ýetdi. Häzire çenli 8292 näsag bejergi alyp sagalmagy başardylar. Ýöne bir
zady belläp geçmegi makul bilýäris, ýagny, ýurduň Saglygy goraýyş, lukmançylyk
pudaklarynyň gowşakdygy, ilatyň durmuş üpjünçilik meselelerine duçar bolmagy
ýurduň bu ýokanja garşy göreşde esasy ejiz taraplarynyň biri bolmagy mümkin.
Toýly Muhammetdurdyýew
Magtymguly adyndaky TDU-nyň žurnalistika hünäriniň talyby


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
Aqylbek Kúrishbaev egin alqaptary ónimdiligin arttyrýdaǵy problemalardy aıtty
NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Senatynyń jalpy otyrysynda depýtat Aqylbek Kúrishbaev elimizdegi egin alqaptary ónimdiligin arttyrýdaǵy problemalardy aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Mamandardyń habarlaýynsha, klımattyń jahandyq jylynýy sebebinen Qazaqstan aýmaǵynda aýa temperatýrasy sońǵy 100 jylda 2 gradýsqa kóterildi. Al sońǵy 40 jylda ol ár on jyl saıyn orta eseppen 0,34 gradýsqa ulǵaıdy. ıAǵnı bolashaqta qurǵaq jyldar men qurǵaqshylyqtyń qaıtalaný múmkindigi kóbeıetin bolady. Bıylǵy qurǵaqshylyq bizdiń aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń turaqsyzdyǵyn jáne qanshalyqty aýa raıyna táýeldi ekenin kórsetti. Dál osyndaı tabıǵı apattar oryn alatyn damyǵan agrarlyq elderdiń eshqaısysynda bizdegideı ónimdiliktiń tómendep ketýi kezdespeıdi. Sondyqtan biz ár óńirdiń aýa raıy jaǵdaıyna beıimdelgen aýyl sharýashylyǵyn júrgizýdiń jańa júıesine, ıaǵnı táýekelderdi basqarý rejımine aýysýymyz kerek», - dedi A. Kúrishbaev Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń atyna joldaǵan saýalynda.
Onyń paıymynsha, elimizdiń gıdromet qyzmetin jańǵyrtý qajet. Aýa raıynyń naqty boljamynyń bolmaýyna baılanysty fermerlerimiz egin egýdiń ońtaıly merzimin anyqtaı almaı otyr. Esepteýler boıynsha bıyl Qazaqstannyń soltústik oblystarynda dándi daqyldardy erte sebýdiń saldarynan ónimniń úshten bir bóliginen aıyrylyp otyrmyz.
«Ekinshiden, depýtattar otandyq sorttardyń selektsııasyn damytý máselesin birneshe ret kóterdi. Qurǵaqshylyqqa tózimdi sorttardy tek bıotehnologııalyq zamanaýı ádister negizinde ǵana jasaýǵa bolady. Alaıda mundaı zertteýlerdi qajetti kólemde qarjylandyrý máseleleri áli de sheshilgen joq», - dedi senator.
Onyń aıtýynsha, agrarlyq salany damytý baǵdarlamalarynda oblystardyń aýyl sharýashylyǵynyń mamandanýyna basa nazar aýdarylǵan bolatyn. Qazir árkim qaýqary nege jetedi sonymen aınalysyp ketti.
«Mal sharýashylyǵyn mal azyǵy bazasy shekteýli jerlerde damytamyz. Óte qurǵaq aımaqta ıntensıvtik daqyldardy sebetin boldyq. Al AQSh-ta, Kanadada fermerlerdiń belgilengen mamandandyrý baǵyttaryn saqtaýy memleket tarapynan naqty rettelip otyrady», - dedi A. Kúrishbaev.
Sonymen qatar depýtat táýekeldi eginshilik aımaǵyndaǵy ónimniń turaqtylyǵy topyraq qunarlyǵyn arttyrý arqyly qamtamasyz etiletinin atap ótti.
«Tyńaıtqyshtardy keńinen qoldaný fermerler úshin qymbat bolatyny túsinikti. Biraq olardy eń bolmasa, eń qajetti jaǵdaıda, ıaǵnı dál eginshilik tehnologııasyn engizý arqyly qoldanýymyz kerek. Ol úshin aldymen topyraqtyń dál agrohımııalyq kartogrammasyn jasaý qajet. Biraq eldegi memlekettik agrohımııalyq qyzmet bul jumysty tıisti deńgeıde qamtamasyz ete almaı otyr. Esep komıtetinen Agrohımııalyq qyzmet kórsetý respýblıkalyq ǵylymı-ádistemelik ortalyǵyna jumsalatyn bıýdjet qarajatynyń tıimdiligin muqııat tekserýdi suraımyz. Oǵan jyl saıyn 400 mln teńgege jýyq qarajat memleketten bólinedi», - dedi senator.
«Aýyl sharýashylyǵyndaǵy saqtandyrý júıesin túbegeıli jetildirý kerek. 2020 jyly tek 115 myń gektar egistik saqtandyrylǵan, al bıyl 144 myń gektar ǵana. Bul egis alqaptarynyń 1 paıyzyna da jetpeıdi. Salystyra qarasaq, Kanadada memlekettik saqtandyrý is-sharalarynyń arqasynda qurǵaqshylyq jyldarynda fermerlerge shyǵyndardyń 75-80 paıyzy óteledi», - dedi Aqylbek Kúrishbaev.
- Senatta Qazaqstanda demokratııalyq reformalardy iske asyrý barysy talqylandy
- SQO-da mamandar Mortyq aýylynda iri qaranyń neden ólgenin tekserip jatyr
- «Aýyl - el besigi»: Alǵashqy nátıjeler, aldaǵy josparlar men mindetter
- «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda 70 myń otbasylyq sharýashylyq qurylady - Erǵalıev
- Qazaqstanda et qymbattaýy múmkin – mınıstrlik
- Máýlen Áshimbaev Saýd Arabııasy Konsýltatıvtik Keńesiniń tóraǵasymen kezdesti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu günki gün Aşgabadyň gyrasynda ýerleşýän Çoganly daçalary ýykylýar. Bu ýagdaý çak bilen aýdylanda, Çoganlyda ýerleşýän 13 müň töweregi hojalyga öz täsirini ýetirer.
Diňe Aşgabady göz öňüne tutup aýdanymyzda, Çoganly ýykylýan ilkinji ýaşaýş jaýlar toplumy bolman, mundan ozal “Berzeňňi”, “8-nji mart” we “Gaža” ýaly pasýolyklar hem ýykylypdy.
Şeýle-de garaşsyzlyk ýyllarynda welaýatlarda ýykylan obadyr, sebitler hem boldy. Jaýy ýykylanlar käbir ýerlerde jaý bilen üpjün edilen bolsa, beýleki ýerlerde olar özlerine baş pena tapmaly boldular.
Eýsem, jaý ýykylşyk tejribeleri, jaýy ýykylanlaryň nukdaynazaryndan nähili bolup geçýär? Jaýlar nähili ýagdaýlarda ýykylýar we jaýy ýykylanlar soňy bilen nähili tejribeleri başdan geçirýärler?
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda edil şu barada gürüň edilýär. Programma sizi hem gatnaşmaga we öz pikiriňizi aýtmaga çagyrýarys.
Gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org elektron hat salgysy arkaly habarlaşyp bilerler. Bu temada öz bilýän maglumatlaryny teswir görnüşinde galdyrmak isleýänleri bolsa aşakdaky foruma çagyrýarys.


text:
Jemi 9,066 gezek okaldy, Şu gün 1 gezek okaldy
12 sany pikir bar
-
sulik on January 24, 2017 at 07:00
sps admin
-
Eziz on January 24, 2017 at 12:11
Köp köp minnetdarlygymyzy bildirýäris! sag boluň
-
Kakajan on January 24, 2017 at 13:01
su gaty gow programma men ulanýan muny karzinada ba telde ýone ondan sul progi gowy
-
★ Agabek Pirmetow ★ on January 24, 2017 at 15:40
sagbol admin
-
Yerine adyny yaz on January 24, 2017 at 18:31
bet
-
Teacher on January 24, 2017 at 23:03
Admin hays programmalardan cykyan reklamalar cykmaz yaly her gezek cykmaz yaly dubinden yapyp bolyamy
-
Lacyn on February 5, 2017 at 00:54
Salam admın men telefonumun kodunu ayyrmak un na stroykadan yapdym we bılman barmak yzy dıyen yerıne basypdyryn we gulplapdyryn tel acjak bolsam barmak yzyny sorady yada kod ıkısem yokdy menem googldan kod dowmanı owrendım we dowdum ındı telefonun oz pamyadyndaky zatlaryn hemmesı gıdıpdır dıne sd kartdaky zatlar galypdyr men ındı telefonun pamyadyndaky zatlary yzyna alyp bılmerınmı? Admın sızden hays eger bar bolsa mumkıncılık yzyna almaga owredayında!
-
FameXouse on March 24, 2017 at 02:13
Admin men ilki teldaki maglumatlary pozup goydum sonra bul programma bn alyp bolarmyka yada bashga prog barmyka pozulan zatlary yzyna almak uchin
-
Didar on May 16, 2017 at 15:56
Admin salam men sd kartymda gerekli informasiyalar yok boldy.Sholory dikeltmek u.n shu ýazylanlary dogry etdim emma informasiýalar chykanok ? bashgacha ugry bamyka ?
-
Myhman on March 28, 2019 at 12:31
jogap berda admin
-
Ysmayyl on June 24, 2019 at 12:03
salam gowmysyñyz men samsung galaxy a6 2018 tel ulanyan. Toyda dushuren wideolarym pozuldy shony yzyna nadip almaly. mende dumpster yok


text:
Almatyda KVI juqtyrǵandar sany ósip jatyr
ALMATY. QazAqparat - Almaty ákimdigi KVI juqtyrǵandar sany ósýine baılanysty almatylyqtardy shekteýlerdi saqtaýǵa shaqyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń málimetinshe, sońǵy táýlikte Almatyda koronavırýs ınfektsııasynyń 360 jaǵdaıy tirkelgen.
KVI-ge qatysty epıdemıologııalyq ahýal Almatyda 2 naýryzdan bastap baǵalaý matrıtsasynyń «sary» aımaǵyna, al 10 naýryzdan bastap «qyzyl» aımaǵyna ótti.
Epıdemııa bastalǵannan beri koronavırýs ınfektsııasynyń 27 361 jaǵdaıy (100 myń turǵynǵa shaqqanda 1 344,7), sondaı-aq 1666 koronavırýs pnevmonııasy tirkeldi.
KVI aýrýynyń ósýi 3 naýryzda bastaldy. Sol kezde táýligine 121 aýrý tirkelip, 13 naýryzda kúnine 360 jaǵdaıǵa jetti. Sonymen qatar, PTR analızderiniń sany ótken aımen salystyrǵanda ósti. Táýligine test tapsyrýshylar sany 5 100-den 6 058 deıin artty.
13 naýryzda anyqtalǵan 360 koronavırýs ınfektsııasynyń 359-y jergilikti, 1-i Ystanbuldan kelgen. 269-y sımptomady, al 91-i sımptomsyz. Búginde juqpaly aýrýlar aýrýhanalarynda 1287 adam (57 bala) jatyr, onyń 14-i óte aýyr, 131-i aýyr, 1142-i ortasha aýyrlyq dárejesinde. Ókpeni jasandy jeldetý apparatynda 7 naýqas jatyr.
Sońǵy 7 kúnde aýrý deńgeıi 61,2 qurady, reprodýktıvti sany R - 1,3. Ótken táýlikte KVI-men 360 jaǵdaı tirkeldi.
Naýryzda KVI epıdemııasynyń ósý tendentsııasy baıqalady. Máselen, aqpannyń birinshi aptasynda 770 oqıǵa, ekinshi - 740, úshinshi - 721, tórtinshi - 714 jaǵdaı tirkeldi. Naýryzdyń birinshi aptasynda 923 jaǵdaı tirkeldi, 8-13 naýryz aralyǵynda - 1 365 jaǵdaı.
Epıdemıologııalyq zertteýler ınfektsııanyń naqtyly jáne yqtımal oshaqtaryn anyqtady. Demek, aýrý otbasy múshelerinen - 36%, eńbek ujymdarynan - 6%, jaısyz elderge barǵan sheteldik saparlardan 2% juqqan.
Mektepterde 1-5 synyptardan bastap oqýdyń bastalýyna baılanysty 14 jasqa deıingi balalar arasynda ınfektsııa 22,4%-ǵa ósken.
Sonymen qatar, KVI ósýine sımptomsyz naýqastardyń ózin-ózi oqshaýlaý rejımin buzatyn jaýapsyz minez-qulqy yqpal etedi. Mekenjaılaryna baryp teksergen kezde 76 naýqas jáne olarmen baılanysta bolǵandar karantın rejımin buzǵan jáne úılerinde bolmaǵany anyqtaldy. Al baılanysta bolǵan 7 adam jumysta bolǵan.
Osyǵan baılanysty Almaty qalasy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń mamandary megapolıs turǵyndaryn baılanysty shekteýge jáne sanıtarlyq qaýipsizdik sharasyn qatań saqtaýǵa shaqyrady. Bul maska kııý, qolǵa antıseptık jaǵý, qoǵamdyq oryndarǵa barǵanda áleýmettik araqashyqty saqtaý.
«Osy usynystar saqtalmaǵan jáne mereke kúnderi baılanystar kóbeıgen jaǵdaıda, KVI jaǵdaıynyń kúrt shıelenisýi jáne aýrý sany ósýi múmkin. Nátıjesinde juqpaly aýrýlar aýrýhanalaryna júkteme artyp, kásiporyndar men uıymdarda karantın sharalary kúsheıtiledi. Jaǵdaıdyń nasharlaýyna jol bermeý bizdiń ortaq múddemiz. Barlyǵyna jaýapkershilik ári saqtyq tanytý, týystary men dostaryna sanıtarlyq qaýipsizdik erejelerin saqtaý qajettigin eskertý qajet. Bul bizdiń bir-birimizdi qorǵaýdyń, densaýlyǵymyzdy saqtaýdyń jalǵyz joly», - dedi Almaty qalasy Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary A. Qalyqova.
- Almatyda koronavırýs jaǵdaılary 14 jasqa deıingi balalar arasynda artty
- Beıjiń marafony COVID-19 vırýsyna baılanysty ótpeıtin boldy
- BQO-da sońǵy aptada koronavırýs juqtyrǵandar sany 9,2 paıyzǵa tómendedi
- Koronavırýs pandemııasy adamdardyń psıhologııasyna qalaı áser etti
- Almatyda zańsyz júrgen 58 shetel azamaty elden qýyldy
- Óskemende perzenthanada áıel men náreste kóz jumdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ysraýylyň Günbatar Şeriada geçiren operasiýalarynda 4 palestinaly ýogaldy
Haaretz gazedi waka bilen bagly beýanat berdi
Ysraýylyň howpsuzlyk güýçleriniň Günbatar Şerianyň biri-birinden tapawutly ýerlerinde geçiren operasiýalarynda ýüze çykan çaknyşyklarda 4 palestinaly ýogaldy, azyndan 5 palestinaly bolsa ýaralandy.
Haaretz gazedinden berilen habarda, Ramallah şäheri başda bolmak bilen Beýt Anan obasynda we Jenine degişli Kefr Burkin etrapçasynda bolmak bilen Günbatar Şeria sebitiniň 5 aýry ýerinde operasiýalar geçiren Ysraýylyň howpsuzlyk güýçleri bilen palestinalylaryň arasynda çaknyşyklaryň ýüze çylandygy mälim edildi.
Ysraýylyň goşunyna esaslanyp berilen habarda, Beýt Ananda 3 palestinaly, Kefr Burkin etrapçasynda bolsa ýene-de 1 palestinaly bolmak bilen jemi 4 palestinalynyň ýogalandygy aýan edildi.
Habarda mundan başgada Ysraýylyň goşunynyň 4 palestinalynyň ýogalmagy bilen netijelenen wakalara garşylyk görkezmek maksady bilen Gazadan rakertalar bilen guralyp bilinjek hüjümlere garşy taýarlyk görülendigi habar berildi.
Ýogalan palestinalylaryň Hamas guramasynyň agzalary bolandygy öňe sürüldi, wakalar bilen baglanşykly Palestina tarapyndan entek resmi ýagdaýda beýanat berilmedi.
Degişli Habarlar
Hytaýda uniwersitediň laboratoriýasynda partlama boldy
Hytaýda uniwersitetleriň biriniň laboratoriýasynda bolan partlamada 2 adam ýogaldy
Ýemendäki çaknyşyklarda 814 adam ýogaldy
Ýemende hökümetiň we koalisiýa güýçleriniň Eýran tarapyndan goldanýan Husi söweşijilerine garşy çaknyşyklarynda we guran howa hüjümlerinde 814 adam ýogaldy
Palestinanyň Prezidenti Abbas, ABŞ-na Çagyryş Berdi
Mahmud Abbas, Gündogar Iýerusalimdäki konsullyklaryny ýaňadandan açmaklary üçin ABŞ-na çagyryş berdi.


text:
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatry
Türkmen döwlet opera we balet teatry 1941-nji ýylda açylýar. Onuň sahnasynda ilki G.Kahiani tarapyndan ýazylan «Bagşynyň ykbaly» operasy, soňra A.Şapoşnikowyň «Zöhre-Tahyr» eseri goýulýar. 1942-nji ýylda K.Korçmarew tarapyndan ýazylan «Bagtly ýaşlyk», 1943-nji ýylda A.Şapoşnikowyň «Gül-Bilbil» hem Ý.Meýtus we A.Kulyýew tarapyndan döredilen «Abadan» operasy goýulýar.
Göräýmäge, opera entek türkmeniň aýdym-saz taryhynda bolmadyk žanr. Şol ýyllar Russiýadan, Ukrainadan gelen Şapoşnikow, Korçmarýow, Meýtus, Şehter ýaly ussat kompozitorlar, Moskwanyň uly teatrynyň režissýory Şaraşidze, Holfin ýaly ussat baletmeýsterler, Rabinowiç, Luşin ýaly suratkeşler türkmen teatrynyň işiniň ilerlemegine uly täsir edýärler. Ine, şolar ýaly ilkinji mugallymlaryň kömegi bilenem Goşa Japarow, T.Satlykgylyjowa, N.Annaýew, A.Annagurbanow ýaly balet artistleri, Maýa Kulyýewa, Annagül Annagulyýewa, Hojaw Annadurdyýew, Hoja Annaýew, Ýolaman Hummaýew ýaly aýdymçylar gysga wagtyň içinde kämilleşip, sahna çykdylar. Daňatar Öwezow, Weli Muhadow, Aşyr Kulyýew ýaly ilkinji türkmen kompozitorlary, Alty Garlyýew ýaly režissýorlar, Garaja Burunow ýaly ilkinji librettoçylar peýda boldy. Munuň özi täze döredilen opera we balet teatrynda dünýä ýüzünde ykrar edilen çeperçilik däplerini özleşdirmäge, kämilleşdirmäge mümkinçilik berdi.
Türkmen döwlet opera we balet teatrynyň sahnasynda D.Öwezow bilen A.Şapoşnikowyň «Şasenem-Garyp» operasynyň goýulmagy teatryň durmuşynda uly waka öwrülýär. Operanyň librettosyny adybir dessanyň esasynda Garaja Burunow ýazýar. Päk söýgi, adalatlylyk hakynda söz açýan, halk aýdym-sazlaryň esasynda döredilen operada teatryň ýaş, hyjuwly artistleri çykyş edýärler. «Şasenem-Garyp» operasynyň yzysüre K.Korçmarýowyň «Aldar Köse», A.Znasko – Borowskiý bilen W.Muhadowyň «Akpamyk» eseri goýulýar. Türkmen döwlet opera we balet teatrynda ýerli awtorlaryň eserleri bilen bir hatarda, Werdiniň «Aida», Putçininiň «Toska», Çaýkowskiniň «Garahal gyz», Borodiniň «Knýaz Igor», Gajybekowyň «Görogly», Minkusyň «Don-kihot», Adanyň «Žizel», Glazunowyň «Raýmonda», Çulakiniň «Ýaşlyk» eserleri öz beýanyny tapýar.
1957-nji ýylda teatryň sahnasynda D.Öwezow bilen A.Şapoşnikowyň «Aýna» operasy goýlup, onda türkmeniň milli sungaty bolan haly dokaýan gyz-gelinleriniň tarypy edilýär.
Türkmeniň akyldar şahyry Magtymguly Pyragynyň 225 ýyllyk ýubileýi mynasybetli Ý.Meýtus «Magtymguly» operasyny döredýär. Opera 1962-nji ýylda sahnada goýulýar.
Moskwanyň döwlet konserwatoriýasyny tamamlap gelen ýaş kompozitor Aman Agajykow, şahyr A.Alamyşowyň poemasynyň esasynda «Sona» operasyny ýazýar. 1964-nji ýylda tomaşaçylara hödürlenen bu opera ýaş kompozitora uly üstünlik getirýär.
Meşhur kompozitor Weli Muhadowyň «Ganly saka» operasynyň goýulmagy türkmen kompozitorlarynda bu žanra bolan höwesi artdyrýar. Şeýlelikde, 1970-nji ýylda Çary Artykowyň «Daň atanda», 1974-nji ýylda Durdy Nuryýewiň «Ýalynly ýürekler», 1979-njy ýylda Nury Muhadowyň «Keýmir kör» operalary teatryň sahnasynda janlandyrylýar. Teatr «Gumdan tapylan ýürek», «Nusaý», «Epgegiň tepbedi», «Ajaýyp tebip», «Pöwrize» ýaly balet spektakllaryny hem sahnalaşdyrdy. Türkmen döwlet opera we balet teatrynda ajaýyp sesli opera aýdymçylary Aýdogdy Gurbanow, Nury Meredow, Orazmyrat Amanmyradow, Medeniýet Şahberdiýewa, Atageldi Garýagdyýew, balet artistleri Ahmet Pürsiýanow, Ýusup Pürsiýanow, Bibi Çeretanowa, Gülbahar Musaýewa, Gözel Hummaýewa, Edissa Sarwazýan, Lidiýa Kandýukowa, Hezret Myradow, Myrat Ahundow, Wiktor Sopkin, Oraz Nyýazow dagy öz sungaty bilen tomaşaçylary begendirdiler.
Teatrda Hydyr Allanurow, Mäne Meredow, Nury Muhadow, Matweý Rawiç ýaly dirižýorlar, Alty Garlyýew, Mälikguly Kepbanow, Baýram Seýidow, Kerim Niýazow dagy hem üstünlikli zähmet çekdiler.
2001-nji ýylyň 3-nji aprelinde Türkmen döwlet opera we balet teatrynyň ýerine Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatry döredildi. Bu teatr gysga wagtyň içinde täsirli we gyzykly oýunlaryň onlarçasyny sahnalaşdyrdy. Olaryň köpüsi ýerli awtorlaryň eserleri bolup, türkmen halkynyň taryhyndan, Garaşsyz Türkmenistanyň bagtyýar raýatlarynyň gazanýan üstünliklerinden söhbet açýar.
Teatryň ýykgyn edýän ugry dessanlardyr. Dessan eseri teatra gaty ýakyn, onda-da sazly drama teatryna juda golaý žanrdyr. Hut şonuň üçin hem täze açylan sazly drama teatry ilkinji eseri hökmünde, özünde halk aýdymlarynyň naýbaşylaryny jemleýän «Saýatly — Hemra» dessanyny saýlap aldy. Bu sahna eseriniň režissýory Türkmenistanyň halk artisti Ata Alowow. Režissýor teatryň täze işiniň şowly çykmagy üçin köp aladalar etdi. Teatra ýerlerden, il içinde adygan belli aýdymçylar Suhan Orazberdiýew, Rahmet Arnagylyjow, Halbike Dowyýewa, Läle Begnazarowa, baletmeýster Ahmet Pürsiýanow, Keýik Hojaýewa, kompozitor Daňatar Hydyrow, dirižýor Gurban Babaýew dagylar işe çagyryldy. «Saýatly-Hemra» sahna oýny teatryň döredijilik toparyna uly üstünlik getirdi.
«Saýatly-Hemra» sahna eseriniň yzysüre teatr «Şasenem-Garyp», soňra «Hüýrlukga-Hemra», «Harmandäli», «Garajaoglan» ýaly oýunlaryny goýdy. Halkymyzyň ruhy galkynyşyny görkezmek, döwürdeşlerimiziň gazanýan zähmet üstünliklerini, ahlak gatnaşyklaryny, agzybirligi, dostlugy, jebisligi, halkara gatnaşyklarynda ýetilen derejäni, ykdysady ösüşi, milli medeniýetiň gazananlaryny wasp etmek maksady bilen teatrda «Agzybirlik ýylysydyr ojagyň», «Törebeg hanym», «Talyp söýgüsi», «Etme, oglan, sen oýun», «Hakyda», «Hazyna», «Ykbal öwrümleri», «Baý gelin», «Söýgi hem hasrat», «Bagt agşamy», «Arşyn mal alan», «Bir ojakda iki dünýä», «Gel kenara, söwer ýar», «Ak alaňlaň aýdymy», «Nurana şekiller», «Tumar şa» ýaly oýunlar sahnalaşdyryldy.
Teatrda ýaş tomaşaçylar üçin ýörite «Täze ýyl ertekisi», «Ahmediň gaýduwsyz horazy», «Yhlas pälwan», «Süýji waharman», «Japbaklar», «Jadyly söz», «Bir Aždarha bar ekeni», “Gopbam towşanjyk”, “Esenşohuň ertekisi” atly sahna eserleri sahnalaşdyryldy. Drama we sazly drama eserlerinden başga-da teatrda goýlan «Şasenem -Garyp» (2008 ý.), «Leýli-Mejnun» (2009 ý.), «Zöhre-Tahyr» (2010 ý.), «Görogly» (2011 ý.), «Magtymguly» (2012 ý.), «Ýusup-Züleýha» (2014 ý.), «Görogly» (2013 ý.), «Aýna» (2015 ý.), “Saýathan” (2016 ý.), “Ruhubelentler” (2017 ý.), “Hürlukga-Hemra” (2018 ý.) ýaly operalary tomaşaçylaryň söýgüsini gazandy. Opera gurluşy we göwrümi boýunça çylşyrymly žanr hasaplansa-da ony halk köpçüligini tiz we aňsat kabul edýär. Onda aýdyma, saza, tansa uly orun berilýär. Halkyň arasynda asyrlarboýy ýaşap, halka ruhy lezzet berip gelýän halk aýdym-sazlarymyz bolsa türkmen operalarynyň saz dilini döretmekde, bu eserleriň hakyky milli eser bolup halka ýetmeginde uly ähmiýete eýe bolýar. Göwrümi, ýordumy we gurluşy boýunça «Şasenem-Garyp», «Leýli- Mejnun» we «Zöhre-Tahyr» operalary adaty nusgawy operalardyr. Bu operalarda nusgawy opera žanrlary bolan ariýalar, duetler, reçitatiwler, horlar, tans çykyşlary ulanylýar.
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynyň düzümi giň bolup, öz tans topary, orkestr artistleri, aýdymçy artistleri, drama artistleri bar.
Teatrda režissýor Aýnazar Batyrow, artistler Rejepgeldi Gurbanow, Halbike Dowyýewa, Ogultäç Hanyýewa, Öwezguly Gelenow, Nury Hudaýgulyýew, Şatlyk Halykow, Döwlet Berdiýew, Tirkeş Mätnazarow, Aýsoltan Kowusowa, Nargiza Halykowa, kompozitor Nurygandym Hojamuhamedow, suratkeş Batyr Bekmyradow ýaly sungat ussatlary döredijilikli zähmet çekýärler.
Umumy tutýan ýeri 20327 m2 bolup, ak mermere bürenip oturan Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda 750 tomaşaçylar üçin orun bar. Bu medeniýet ojagy dünýä ülňülerine gabat gelýän tehniki serişdeler bilen enjamlaşdyrylandyr.
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatry çeper höwesjeňlere ýakyndan kömek berýär. Medeniýet we sungat işgärlerini taýýarlaýan ýokary we orta okuw jaýlarynyň talyplary bu teatrda ýylyň ýylyna tejribe geçýärler. Olar teatryň arhiwinde, edebi-drama bölüminde, yşyklandyryş, radio we grim bölümlerinde tejribeli hünärmenlerden sungatyň inçe syrlaryna aralaşmagy öwrenýärler.
Teatrda ýaşlara berilýän üns hem öwerliklidir. Ýaş artistler keşp döretmäge yzygiderli çekilse, ýaş režissýorlar we suratkeşler öz ugurlaryndan ussat işgärlerden tälim alýarlar.
Teatrda goýlan «Şasenem-Garyp», «Leýli-Mejnun», «Zöhre-Tahyr», «Görogly», «Ýusup-Züleýha» ýaly milli operalarymyz halk heňlerine baýlygy, halka ýakyn saz dilinde ýazylandygy üçin halkyň kalbynda müdimilik orun aldy. Gurluşy boýunça uwertýurasy we antrakty, gahrymanlary sazly häsiýetnamasy, sazly epizody we intermediýasy bolan halka tanyş şahyrana folklor we edebi eserlerden alnan librettolar bilen utgaşýan milli operalary sahnalaşdyrmaga işjeň çemeleşilmegi netijesinde türkmen opera sungaty üstünlik gazandy we hemmeler tarapyndan ykrar edildi.