text:
Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisi
17.05.2018
Aşgabat, 2018-nji ýylyň maý aýynyň 17-si (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça wezipelere garaldy, halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Milli Liderimiz mejlisi açyp, 18-nji maýda ýurdumyzyň uly baýramy — Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününi ilkinji gezek döwlet derejesinde giňden belleýändigini aýtdy.
Berkarar Watanymyzyň Konstitusiýasy we Döwlet baýdagy halkymyzyň mizemez agzybirligini, bitewüligini alamatlandyrýar, parahatçylyk we döredijilik ýörelgesine üýtgewsiz ygrarlydygyny aýdyň görkezýär diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Demokratik, hukuk we dünýewi döwlet, adalatly raýat jemgyýeti baradaky milli düşünjeleri özünde jemleýän Konstitusiýamyz, Ýer ýüzünde belentden pasyrdaýan Döwlet baýdagymyz biziň milli buýsanjymyzdyr.
Esasy Kanunymyzda jemgyýetimiziň we döwletimiziň iň ýokary gymmatlygy hökmünde ykrar edilen adamlaryň hukuklary we azatlyklary kepillendirilýär. Biz şundan ugur alyp, milli guwanjymyza öwrülen ýaşyl Tugumyzyň astynda Türkmenistanyň iň täze taryhyny döredýäris.
Eziz Watanymyzy dünýäniň ösen döwletleriniň derejesine çykarmaga gönükdirilen giň gerimli maksatnamalary we özgertmeleri üstünlikli amala aşyrýarys diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdirdi.
Ösen ykdysadyýeti, kämil syýasy ulgamy bolan, demokratik, hukuk, dünýewi döwletimiziň binýadyny barha berkidýäris. Biz Esasy Kanunymyzda hemişelik berkidilen oňyn Bitaraplyk ýörelgesinden ugur alyp, eziz Watanymyzyň halkara abraýyny yzygiderli ýokarlandyrýarys.
Abraýly halkara guramalar, dünýä döwletleri bilen syýasy, ykdysady, medeni gatnaşyklary yzygiderli giňeldýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Geljekde hem biziň iň beýik maksadymyz ösen demokratik, hukuk we dünýewi döwletimiziň — berkarar Watanymyzyň dünýäde eýeleýän ornuny has-da berkitmekden ybarat bolar diýip, milli Liderimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryny, ýurdumyzyň halkyny Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň güni bilen tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz bilelikdäki mejlisiň gün tertibine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi. Wise-premýer DIM-niň işi hakynda aýdyp, Türkmenistanyň wekiliýetiniň 12 — 13-nji maýda Eýran Yslam Respublikasyna bolan gulluk iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi.
Saparyň çäklerinde Tähranda EYR-nyň pudaklaýyn ministrliklerinde we birnäçe düzümlerinde ikitaraplaýyn duşuşyklar hem-de gepleşikler geçirildi. Şolaryň dowamynda söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer, energetika we ulag ulgamy ýaly möhüm pudaklardaky türkmen-eýran hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Ýurdumyzyň wekiliýetini Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti kabul etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň hem-de Eýranyň gadymy dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk däplerine esaslanýan döwletara gatnaşyklarynyň işjeň häsiýete eýe bolmagynyň häzirki zaman ýagdaýlaryny hem-de mümkinçiliklerini nazara almak bilen, özara peýdaly gatnaşyklary ösdürmäge ikitaraplaýyn taýýarlygyny äşgär edýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ozal gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklary iş ýüzünde yzygiderli durmuşa geçirmegiň, dürli pudaklardaky netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin bar bolan mümkinçilikleri herekete girizmegiň türkmen-eýran hyzmatdaşlygynyň geljekki ugurlaryny kesgitlemegiň hem-de bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň zerurdygyny belläp, bu babatda wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny has-da kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň alyp barýan işleri hem-de Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli geçirilýän çäreler barada habar berdi.
Ýurdumyzyň Esasy Kanunyndan we halkara hukukdan gelip çykýan düzgünleri nazara almak bilen, Mejlisiň komitetlerinde hereket edýän kanunlary seljermek, milli Liderimiziň taryhy başlangyçlaryny kanunçylyk taýdan üpjün etmäge gönükdirilen birnäçe kanunlaryň hem-de kadalaşdyryjy hukuk namalarynyň taslamalaryny işläp taýýarlamak boýunça işleriň dowam edýändigi bellenildi. Şol başlangyçlar bolsa halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, hususy telekeçiligi, ulag ulgamyny, senagat pudaklaryny, oba hojalygyny we beýleki ulgamlary ösdürmäge gönükdirilendir.
Deputatlar halkymyzyň ruhy hem-de demokratik tejribesini, milli bitewüligi we jebisligi alamatlandyrýan ählihalk baýramy — Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli guralýan dabaralara, maslahatlara hem-de duşuşyklara işjeň gatnaşýarlar.
Şunuň bilen baglylykda, “Türkmenistanyň Konstitusiýasy: täze taryhy eýýam we ösüşiň milli tejribesi” atly ylmy-amaly maslahatyň döwletimiziň konstitusion gurluşynyň, döwleti netijeli dolandyrmagyň tejribesini, ýurdumyzda amala aşyrylýan taryhy özgertmeleri wagyz etmekde we dünýä ýaýmakda uly ähmiýetiniň bardygy bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet durmuş-ykdysady maksatnamalaryny hem-de taslamalaryny mundan beýläk-de üstünlikli durmuşa geçirmekde milli parlamentiň kanunçykaryjylyk işiniň wajypdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz umumy ykrar edilen halkara hukuk resminamalary bilen içgin tanyşmagyň, döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bilen birlikde, olary milli kanunçykaryjylyk tejribesinde nazara almagyň möhümdigini nygtady.
Döwlet Baştutanymyz halkyň saýlanlarynyň ýerlerde alyp barýan işleriniň, saýlawçylaryň sargytlaryny, adamlaryň ýaşaýyş we zähmet şertlerini öwrenmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, nobatdaky okuw ýylynyň tamamlanmagy mynasybetli geçiriljek dabaralara taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň ähli orta mekdeplerinde “Soňky jaň” dabaralary “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçiriler.
Uçurymlar üçin paýtagtymyzyň gözel ýerlerine gezelençler hem guralar. “Aşgabat” aýdym-saz merkezinde uly dabara bolar. Dabara gatnaşýan göreldeli uçurymlara döwlet Baştutanymyzyň adyndan sowgatlar gowşurylar. Baýramçylyk sungat ussatlarynyň konserti bilen jemlener. Okuw ýylynyň tamamlanmagy mynasybetli çäreler ähli welaýatlaryň merkezlerinde hem geçiriler.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, mekdebi tamamlaýan ýaş türkmenistanlylaryň müňlerçesi üçin “Soňky jaň” dabarasynyň özbaşdak durmuşa gadam basylmagyny alamatlandyrýan aýratyn wakadygyny belledi. Milli Liderimiz häzirki döwürde ýurdumyzda ýaşlaryň öz ukyplaryny we zehinlerini görkezmegi, ýokary hilli bilim hem-de saýlan hünärini almagy, gözýetimini yzygiderli giňeltmegi, döwrebap bilimleri ele almagy üçin ähli şertleriň döredilendigini aýtdy.
Uçurymlar üçin bu günüň olary durmuşyň täze möhüm tapgyryna ruhlandyrýan ýatdan çykmajak baýramçylyga öwrülmegi üçin öňümizdäki dabaralara taýýarlyk görmäge hem-de geçirmäge döredijilikli çemeleşmek zerurdyr. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere okuw ýylynyň tamamlanmagyna gabatlanylan çäreleriň ählisiniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek babatda degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasybetli geçiriljek çäreler hem-de “Ýüpek ýoly — ýürek ýoly” atly teatr festiwalynyň taslamasy barada hasabat berdi.
Baýramçylyk mynasybetli ýurdumyzyň medeniýet we sungat ussatlarynyň konsert maksatnamasyna Watanymyzy, ýurdumyzyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýeten derejesini, özboluşly milli däp-dessurlarymyzy wasp edýän aýdym-sazly we folklor çykyşlary giriziler.
Festiwal aralygynda Aşgabatda guramak meýilleşdirilýär. Teatr toparlary ýurdumyzyň taryhyna we görnükli şahsyýetlerine bagyşlanan sahna oýunlaryny, milli Liderimiziň “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” kitabynda beýan edilýän rowaýatlar esasynda sahnalaşdyrylan çykyşlaryny görkezerler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, medeniýet ulgamynda durmuşa geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmegiň, görnüşlerini artdyrmagyň, täze zehinleri ýüze çykarmagyň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz milletiň ahlak we medeni taýdan kämilleşmegine ýardam edýän döredijilik toparlarynyň goşandynyň döwletimiziň we jemgyýetimiziň ösüşiniň özenidigini nygtady.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününe bagyşlanan medeni-köpçülikleýin çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz iýul aýynyň başynda geçiriljek teatr festiwalyna görülýän taýýarlyk işleri barada aýdyp, milli medeniýetimizi wagyz etmekde, ýurdumyzyň sahna sungatyny kämilleşdirmekde, teatrlaryň repertuarlaryny baýlaşdyrmakda, umuman, giň jemgyýetçiligiň ünsüni teatr sungatyna çekmekde onuň möhüm ähmiýete eýedigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere “Ýüpek ýoly — ýürek ýoly” teatr festiwalynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy hem-de maliýe-ykdysady ulgamynyň edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça hormatly Prezidentimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, baş maliýe meýilnamasynyň serişdelerini, öňi bilen saglygy goraýşa, ylma we bilime, durmuş üpjünçiligine, jemagat hojalygy hyzmatlaryna gönükdirilýän serişdeleri netijeli paýlamagyň zerurdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz milli özgertmeler maksatnamalarynda bellenilen wezipeleriň öz wagtynda ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyny aýdyp, wise-premýere ähli pudaklaryň önümçilik kuwwatlyklaryny ýokarlandyrmak, ykdysadyýetimizi köpugurly esasda ösdürmek, maýa goýumlary netijeli peýdalanmak, täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, telekeçiligi mundan beýläk-de ösdürmek boýunça ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Adalat ministri B.Muhamedow häzirki döwrüň belent maksatlaryna ýetmek üçin ygtybarly binýat bolan ýurdumyzyň kanunçylyk ulgamyny hemmetaraplaýyn ösdürmegiň çäklerinde geçirilýän işler barada hasabat berdi. Ministrligiň ýolbaşçysy salgyt salmak hem-de ýygymlar meseleleri boýunça hukuk resminamalaryna geçirilen seljerme işleriniň netijeleri barada hem habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, hereket edýän kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek barada teklipleri öz wagtynda taýýarlamagyň, olary Mejlisiň garamagyna hödürlemegiň möhümdigini nygtady. Täzelenen, döwrüň talap edýän kadalaşdyryjy — hukuk namalary ýurdumyzy geljekde durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek wezipeleriniň üstünlikli çözülmegini üpjün etmäge ýardam bermelidir diýip, milli Liderimiz ministre birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Döwlet Baştutanymyz beýleki hukuk goraýjy edaralar bilen bilelikde, raýatlara jemgyýetçilik kabul edişlikleriň çäklerinde ýokary derejeli hukuk kömegini bermek işini dowam etmegi-de tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew welaýatlarda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri, şol sanda ak ekinlere edilýän ideg bilen bir hatarda, galla oragyna görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Galla oragy möwsümini ýokary derejede geçirmek üçin guramaçylyk çäreleri görülýär. Galla möwsüminde işleýän mehanizatorlar, sürüjiler we beýleki işgärler üçin ähli durmuş şertleri dörediler. Medeniýet işgärleriniň çykyşlary, göçme söwda guralar.
Hormatly Prezidentimiz galla oragyny öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek boýunça ähli zerur çäreleri üpjün etmegi, ýygnalan hasyly ýokary derejede saklamak babatda öňünden alada etmegi wise-premýerden berk talap etdi.
Milli Liderimiz galla oragynda işlediljek kombaýnlara tehniki hyzmat etmek meselelerine, ýygnalan hasyly ammarlara we elewatorlara bökdençsiz daşamak, gallaçylar bilen hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmek bilen baglanyşykly wezipelere üns bermegi tabşyryp, bu babatda wise-premýere birnäçe görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew Aşgabat şäheriniň güni mynasybetli 24 — 25-nji maýda “Ak şäherim Aşgabat” ХVII köpugurly halkara sergisini we baýramçylyk dabaralaryny geçirmäge görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Wise-premýeriň belleýşi ýaly, paýtagtymyzda geçirilýän wekilçilikli foruma dünýäniň dürli döwletlerinden birnäçe toparlar geler. Daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň, öňdebaryjy halkara kompaniýalarynyň wekilleri, şol sanda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlary hem-de Türkmenistanyň ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, ýurdumyzyň hususy kärhanalarynyň toparlary, telekeçiler halk hojalyk toplumynyň pudaklary boýunça öz önümlerini görkezerler.
Aşgabat şäheriniň güni mynasybetli paýtagtymyzyň birnäçe seýilgählerinde artistleriň we döredijilik toparlarynyň çykyşlary guralar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, halkara gatnaşyklaryny, ylmy-tehniki hyzmatdaşlygy ösdürmekde we berkitmekde, ýurdumyzyň baş şäheri bolan ak mermerli Aşgabady dünýäniň owadan şäherleriniň birine öwürmek maksady bilen, maýa goýumlary hem-de öňdebaryjy tehnologiýalary çekmekde iri möçberli gözden geçirilişiň möhüm ähmiýetiniň bardygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz bu işewür çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça anyk tabşyryklary berdi. Forumyň işi diňe bir halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem, täze tehnologiýalary we öňdebaryjy tejribeleri iş ýüzünde ulanmak babatda has-da ähmiýetlidir.
Döwlet Baştutanymyz öňde boljak baýramçylyk çärelerine ünsi çekip, Aşgabat şäheriniň güni mynasybetli guralýan ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra mejlise çagyrylan Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew paýtagtymyzda alnyp barylýan işler, ýurdumyzyň baş şäherinde döwrüň talabyna laýyk gelýän abadanlaşdyryş işlerini alyp barmak, durmuş ulgamyny kämilleşdirmek boýunça ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, raýatlaryň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak baradaky aladanyň döwlet syýasatynyň möhüm wezipeleriniň biridigini belledi. Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda amala aşyrylýan işleriň hiliniň we derejesiniň nusgalyk bolmalydygyny belläp, şäher düzüminiň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegi, täze tehnologiýalaryň we öňdebaryjy tejribeleriň netijeli ulanylmagy bilen baglanyşykly meseleleri yzygiderli gözegçilikde saklamagy talap etdi we häkime bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra jemagat hojalygy ministri M.Abilow ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Ministrligiň ýolbaşçysy hasabatyň çäklerinde döwlet Baştutanymyzyň degişli gulluklaryň işini kämilleşdirmek, ilata edilýän jemagat hyzmatlarynyň görnüşlerini artdyrmak we hilini ýokarlandyrmak boýunça ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek ugrunda durmuşa geçirilýän çäreler barada aýtdy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, paýtagtymyzyň we ýurdumyzyň beýleki şäherleriniň ýaşaýyş-durmuş düzümini mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmegiň, pudaga oňyn usullary we täzeçil tehnologiýalary ornaşdyrmagyň zerurdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz täze ýaşaýyş toplumlaryny abadanlaşdyrmak hem-de gök zolaklary döretmek meselelerini, ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň hem-de beýleki durmuş maksatly desgalaryň suw we energiýa üpjünçiligi ulgamlarynyň bökdençsiz işini ýola goýmak bilen baglanyşykly meseleleri hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew Lebap welaýatynyň Kerki hem-de Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherlerinde howa menzilleriniň gurluşygynyň barşy hem-de Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň nobatdaky mejlisini geçirmek barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, raýat awiasiýasynyň döwletimiziň ulag ulgamynyň möhüm bölegi bolup durýandygyny, onuň sebitleri birleşdirijidigini, halkara giňişlige goşulyşdyrýandygyny belledi.
Milli Liderimiz ähli welaýatlarda ýolagçylara degişli hyzmatlaryň tutuş toplumyny hödürleýän hem-de uçarlaryň islendik görnüşlerini kabul etmäge ukyply uçuş-gonuş zolakly häzirki zaman howa menzilleriniň gurulmagynyň ýurdumyzyň howa ulagynyň ösen düzümini döretmek, olaryň howpsuzlyk we ygtybarlylyk maksady bilen iň täze enjamlar bilen üpjün edilmegi boýunça umumy strategiýanyň bölegi bolup durýandygyny nygtady.
Döwlet Baştutanymyz bu meseläni dowam edip, wise-premýerden howa menzilleriniň gurluşygyna degişli guramaçylyk, utgaşdyryş hem-de işleriň hili bilen baglanyşykly ähli meseleleri berk gözegçilikde saklamagy talap etdi hem-de bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Milli Liderimiz wise-premýere Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň şu ýyl üçin iş meýilnamasyna laýyklykda meýilleşdirilen çäreleri geçirmegi tabşyrdy.
Mejlisiň dowamynda milli Liderimiz O.Suhanowy awtomobil ulaglary ministri wezipesine belledi. Hormatly Prezidentimiziň Kararyna laýyklykda, ol Daşoguz welaýatynyň Polisiýa müdirliginiň başlygy wezipesinden boşadyldy.
Soňra döwlet Baştutanymyz bar bolan kemçilikler barada durup geçip, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Türkmenistanyň goranmak ministriniň orunbasary — Goranmak ministrliginiň Baş raýat goranyşy we halas ediş işleri müdirliginiň başlygy podpolkownik R.Orazmämedowyň işini tankyt etdi hem-de ony eýeleýän wezipesinden boşadýandygyny aýtdy.
Beýleki birnäçe ýolbaşçylaryň adyna hem bellikler aýdyldy. Milli Liderimiz olardan ýolbaşçylyk edýän düzümlerine gözegçiligi güýçlendirmegi hem-de işi has netijeli ýola goýmagy talap etdi. Döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýewe, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy H.Hajymyradowa, Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewe, jemagat hojalygy ministri M.Abilowa, «Türkmenhowaýollary» gullugynyň başlygy D.Saburowa berk käýinç yglan etdi.
Wezipe borçlaryny talabalaýyk berjaý etmän, tabynlygyndaky şahsy düzümiň işine gözegçiligi gowşadandygy üçin, goranmak ministri Ý.Berdiýewe berk käýinç yglan edildi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän pudaklarynda dünýä tejribesinde üstünlikli ulanylýan döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmagyň hasabyna ýurdumyzda çykarylýan nebitiň möçberini artdyrmak maksady bilen geçirilýän işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Wise-premýer “Türkmennebit” döwlet konserni tarapyndan nebit we gaz guýularynyň önümliligini ýokarlandyrmak boýunça göz öňünde tutulan maýa goýum taslamasy barada-da habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýangyç-energetika toplumyny okgunly ösdürmäge hem-de halkara hyzmatdaşlygynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny yzygiderli durmuşa geçirmäge degişli anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz işewür gatnaşyklary işjeňleşdirmek ugrunda çykyş edýän ýurdumyzyň bu ugurda anyk ädimleri ädýändigini, munuň bolsa dünýäniň işewür toparlarynyň geljegi uly türkmen bazaryna gyzyklanmasyny artdyrýandygyny aýtdy hem-de Türkmenistanyň özara bähbitlilik esasynda gatnaşyklary giňeltmek üçin hemişe açykdygyny nygtady.
Soňra Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy G.Müşşikow ýolbaşçylyk edýän düzüminiň işi we döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ykdysadyýet toplumynyň öňünde möhüm we jogapkärli wezipeleriň durýandygyny, olaryň çözülmeginiň ýurdumyzyň okgunly ösmegine we halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilendigini aýdyp, Ýokary gözegçilik edarasynyň ýolbaşçysyna dürli pudaklarda işleriň ýagdaýy hem-de ösüş maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişi babatda degişli barlaglary geçirmegi dowam etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow söwda pudagyny ösdürmek, ýurdumyzda öndürilýän önümleri daşary ýurtlaryň bazarlarynda ýerlemegiň hasabyna daşarky haryt dolanyşygynyň möçberini ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berip, milli Liderimiziň garamagyna Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan guruljak desgalaryň sanawyna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek baradaky teklipleri hödürledi.
Türkmenistanda önümçilik kuwwaty we haryt üpjünçiligi yzygiderli artýar, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň mukdary köpelýär we daşyndan getirilýän önümleriň mukdary azalýar. Önümleriň görnüşlerini giňeldýän hem-de harytlaryň täze görnüşleriniň önümçiligini özleşdirýän ykdysadyýetiň hususy ulgamynyň täze kärhanalarynyň işe girizilmegi hem muňa ýardam edýär.
Bu ulgamda geçirilen seljermeleriň netijesinde, önümleriň aýry-aýry görnüşleri boýunça önümçilik kuwwatlyklarynyň ýeterlik derejede gurlup, işe girizilmegi we hereket edýändigi bilen baglylykda, häzirki wagtda içerki bazarlarda emele gelen isleg-teklipleri nazara alyp, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň önümçilik desgalarynyň gurluşygy boýunça meýilnamany üýtgetmek göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen baglylykda, sanawa goşmaça önümçilik desgalaryny goşmak, käbirlerini ondan aýyrmak, beýlekilerine bolsa üýtgetmeleri girizmek teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kiçi we orta telekeçiligiň ösdürilmeginiň milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmaga ýardam edýändigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz bazary harytlar we hyzmatlar bilen üpjün etmekde, ýerli serişdeleri netijeli özleşdirmekde, önümçilige öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmakda, täze iş orunlaryny döretmekde we daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberini artdyrmakda telekeçilige möhüm ornuň degişlidigini belläp, wise-premýere hödürlenen teklipler boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan täze önümçilik kuwwatlyklaryny döretmek, Türkmen halysynyň we dokma senagaty işgärleriniň hünär baýramy mynasybetli guraljak dabaraly çärelere taýýarlyk görmek boýunça durmuşa geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň ýeňil senagaty işgärleriniň hormatyna guralýan baýramçylyk çäreleriniň maksatnamasynyň çäklerinde, 27 — 28-nji maýda dokma we haly önümleriniň halkara sergisini geçirmek meýilleşdirildi. Bu giň möçberli forum ýurdumyzyň dokma senagatynyň ýeten derejesi bilen tanyşmaga mümkinçilik berer. Şeýle hem Türkmen halyşynaslarynyň bütindünýä jemgyýetiniň ХVIII maslahatyny geçirmek göz öňünde tutulýar.
Şeýle hem wise-premýer ýurdumyzyň eksport edýän harytlarynyň möçberleriniň we görnüşleriniň artmagy bilen, Senagat ministrliginde gaplaýjy serişdeleriň, hususan-da, polipropilen haltalaryň önümçiligini giňeltmegiň göz öňünde tutulýandygyny habar berdi. Şu maksat bilen, “Türkmenmaşyngurluşyk” konserni bilen TSTB agzalary bolan hususy telekeçileriň gatnaşmagynda “Rysgally horjun” hojalyk jemgyýetini döretmek meýilleşdirilýär.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda täze tehnologiýalar esasynda dünýä ölçeglerine kybap gelýän pagtadan hem-de ýüpekden taýýarlanylýan ýokary hilli dokma önümleriniň, şeýle hem el halylaryň köp görnüşleriniň öndürilýändigini belledi. Döwlet Baştutanymyz türkmen halkynyň milli däplerini we medeni mirasyny döwrebap ösdürmegiň we aýawly saklamagyň wajypdygyny belläp, dokma senagatynyň işgärleriniň, ýurdumyzyň halyçylarynyň hormatyna guralýan baýramçylyk dabaralarynyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň gaýtadan işleýän senagatynyň daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligini artdyrmak bilen baglanyşykly meselelere ünsi çekip, ýurdumyzda hem-de daşary döwletlerde uly islegden peýdalanýan önümleri täzeçil tehnologiýalaryň esasynda öndürýän gaýtadan işleýän toplumlaryň ulanmaga berilmegi bilen bu ulgamda öňde durýan wezipeleriň üstünlikli amala aşyryljakdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz täze senagat önümçilikleriniň, şol sanda döwlet-hususyýetçilik esasda döredilýän bilelikdäki kärhanalaryň işe girizilmegi üçin ähli zerur çäreleriň görülmeginiň ýurdumyzyň telekeçilik ulgamynyň maýa goýum mümkinçiligini işjeňleşdirmeginiň möhümdigini belledi we bu babatda anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýew Watanymyzyň goranyş kuwwatyny berkitmek, goşunlaryň ähli düzümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasynyň wezipeleriniň birkemsiz ýerine ýetirilmeginiň möhümdigine ünsi çekdi. Munuň özi strategik esaslary kesgitlemek bilen, ýurdumyzyň mukaddes çäkleriniň howpsuzlygyny we eldegrilmesizligini üpjün edýän hem-de tutuş dünýäde parahatçylygyň we dostluk gatnaşyklarynyň berkidilmegine gönükdirilen daşary syýasat ugrunyň esasyny düzýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Mejlisiň dowamynda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary gözegçilik edýän gulluklarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, bu düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde jemgyýetçilik-hukuk tertibini üpjün etmek boýunça ýaýbaňlandyrylan işler barada hasabat berdiler.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy türkmen döwletiniň dolulygyna parahatçylyk we goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasyna üýtgewsiz ygrarlydygyny belläp, öňde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ähli düzümleriň işiniň utgaşykly ýola goýulmagynyň zerurdygyny aýtdy. Türkmen topragynda asudalygy we durnuklylygy saklamakda, ýurdumyzda kanunçylygy hem-de hukuk tertibini üpjün etmekde möhüm orun degişli bolan harby we hukuk goraýjy edaralaryň işini yzygiderli kämilleşdirmek wajypdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy A.Osmanow gözegçilik edýän düzümleriniň tehniki taýdan enjamlaşdyrylyşy barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz bu düzümiň sazlaşykly işiniň daşary döwletler bilen ykdysady gatnaşyklaryň ösdürilmeginde, umuman, milli ykdysadyýetimiziň pugtalandyrylmagynda uly ähmiýetiniň bardygyny belläp, bu babatda gullugyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow milli Liderimiziň migrasiýa işlerini kämilleşdirmek, hususan-da, daşary ýurtly raýatlary we raýatlygy bolmadyk adamlary bellige almagyň hem-de giriş we çykyş wizalaryny resmileşdirmegiň tertibi hakyndaky Düzgünnamanyň täze redaksiýasyny taýýarlamak barada beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, soňky ýyllarda yzygiderli durmuşa geçirilýän parahatçylyk, hoşniýetli goňşuçylyk we giň halkara hyzmatdaşlyk syýasaty netijesinde, dünýäniň syýasy hem-de işewür toparlarynyň wekilleriniň, daşary ýurt raýatlarynyň Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistana gyzyklanmasy artýar diýip belledi. Munuň özi Döwlet migrasiýa gullugynyň işiniň ugurlaryny giňeltmekde öz beýanyny tapýar. Şol iş bolsa daşary ýurtlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz migrasiýa meselelerini kadalaşdyrýan hukuk namalaryny kämilleşdirmegiň wajypdygyny belläp, bu babatda anyk görkezmeleri berdi.
Ykdysady jenaýatlara garşy göreşmek baradaky döwlet gullugynyň direktory M.Hudaýkulyýew ýurdumyzyň ulag-üstaşyr kuwwatyny ýokarlandyrmak boýunça geçirilen seljermäniň netijeleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu gullugyň guramaçylyk, usulyýet, hukuk hem-de işgärler üpjünçiligini kämilleşdirmegiň zerurdygyny nygtady. Milli Liderimiz ykdysady jenaýatlaryň öňüniň alynmagyna gönükdirilen degişli meýilnamalary, ýörite çäreleri işläp taýýarlamagyň möhümdigini belläp, bu ulgamda öňdebaryjy halkara tejribesini öwrenmegi hem-de peýdalanmagy tabşyrdy.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisiniň barşynda başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy hem-de olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini jemläp, bu ýere ýygnananlara eziz Watanymyzyň we mähriban halkymyzyň bähbidine alyp barýan möhüm we jogapkärli işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


c: text/html

text:
Türkiýe dünýä ýurtlaryna 2 million tonnadan gowrak bor satdy
Türkiýe 2017-nji ýylda 2 million tonnadan gowrak bor satd we dünýä lideri boldy
Dünýä bazarlarynyň ýarysyndan gowragyna eýeçilik edýän Türkiýe arassaçylykda, gurluşyk pudagynda, kosmetikada we aýna gaplarda ulanylýan bor magdany taýdan gün saýyn ösýär.
Türkiýe 2017-nji ýylda 2 million tonnadan gowrak bor satd we dünýä lideri boldy.
Türkiýe borda dünýä ätiýajynyň 73 göterimine eýeçilik edýär.
Türkiýe 2018-nji ýylda bor eksportyny 2 million 350 müň tonna ýetirmegi maksat edinýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Balkanabat şäherindäki «Bagt ojagy» toý dabaralary merkezinde «Ýylyň zenany» bäsleşiginiň şäher tapgyry geçirildi.Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Balkanabat şäher geňeşiniň we Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşmesiniň bilelikde guramaklarynda geçirilen bäsleşige dürli ulgamlarda zähmet çekýän işewür zenanlar gatnaşdylar.
Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda Watanymyzyň daýanjy bolan ýaş nesli terbiýeläp ýetişdirmegi wagyz etmek,dünýä meşhur bolan halkymyzyň milli däp-dessurlaryny, ýol-ýörelgelerini beýan etmek, Watanymyzyň ösüşlerine ýaş nesillerde söýgi-buýsanjy döretmek, il-günümize, mähriban Arkadagymyza wepalylygyň nusgasyny görkezmek bäsleşigiň esasy maksady boldy. Bäsleşige gatnaşan çeper elli, şirin dilli zenanlar dürli ugurlar boýunça başarnyklaryny görkezdiler.
«Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe alyp barýan ýokary guramaçylyk ukyby üçin» diýen ugur boýunça ýolbaşçylyk ukyby bilen tapawutlanýan, işgärleri üçin oňaýly iş şertlerini döredýän zenanlar «Ýylyň işewür zenany», «Türkmeniň gadymy ruhy gymmatlyklaryny we milli medeni mirasymyzy dünýä ýaýmakdaky asylly işleri üçin» ugry boýunça milli däp-dessurlarymyzy ýaş nesle öwretmekde goşant goşýan zenanlar «Ýylyň sungatda işjeň zenany», «Çaga terbiýelemekde görkezen yhlasy üçin» diýen ugur boýunça eneligi we çagalygy, maşgalany goldamagy borjy hasaplaýan, köp çagaly enelere hemaýat berip, ýaş nesli terbiýelemäge goşant goşýan zenanlar «Ýylyň märem zenany»,«Berkarar döwletimizde harby we hukuk goraýjy ulgamlarda görkezen işjeňligi üçin» diýen ugur boýunça zenanlar «Ýylyň watançy zenany» atlaryny almak üçin güýç synanyşdylar.
Bäsdeş zenanlar özleriniň maşgala durmuşyny, iş ýerlerini, jemgyýetçilik işlerine goşýan goşantlaryny çeper sözlerde beýan etdiler. Enelere, zenanlara çäksiz sarpa goýýan hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden alkyş aýtdylar. Şeýle-de bäsleşigiň dowamynda sungat ussatlarynyň aýdym-sazly çykyşlaryna, tans toparlarynyň ýerine ýetiren joşgunly tanslaryna tomaşa edildi.
Uly ruhubelentlige beslenen bäsleşigiň jemi jemlenilende, «Ýylyň işewür zenany» diýen ada welaýat AIDS-iň öňüni alyş merkeziniň baş lukmany Toýbibi Gulmämmedowa, «Ýylyň sungatda işjeň zenany» diýen ada welaýat medeniýet merkeziniň işgäri Gözel Hudaýberdiýewa, «Ýylyň mährem zenany» adyna 16-njy orta mekdebiň kitaphanaçysy Gülsoltan Orazgulyýewa, «Ýylyň watançy zenany» adyna harby gullukçy Hatyja Ysmaýylowa mynasyp boldular. Olar bäsleşigiň welaýat tapgyryna gatnaşarlar.
Bäsleşige gatnaşanlar welaýat Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýi tarapyndan guralan el işleriniň, amaly-haşam sungatynyň we beýleki milli gymmatlyklarymyzyň sergisine syn etdiler.
Nursoltan DEPBIÝEWA.
«Balkan» gazeti.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Aşgabat – türkmen döwletiniň ýüregi, ýüzüniň tuwagy! Türkmen halkynyň guwanjy, mertebesi hem buýsanjy! Aşgabat - Aziýanyň merjen şäheri!
Aşgabat gaýtalanmajak gözelligi, özboluşly hem täsin desgalary bilen göreni haýrana goýýar. Paýtagtymyzyň keşbi, ösüşi bütin ýurdumyzyň keşbi, ösüşi bolup durýar. Aşgabadyň gözelliginden, abadançylygyndan, ýaşaýjylarynyň eşretli durmuşyndan bütin ýurduň ýagdaýyny bilmek bolýar. Bu barada hormatly Prezidentimiz şeýle diýýär: “Ak mermere beslenen Aşgabat döwletimiziň ykdysady we syýasy ösüşini, jemgyýetimiziň medeni derejesini, ruhy durmuşyny, aň-bilim kuwwatyny görkezýär”. Aziýanyň merjen şäheri Aşgabat dünýäniň iň gözel paýtagtlarynyň birine öwrüldi. Ol dünýäde ekologiýa taýdan arassa, ýaşamak üçin oňaýly, bagy-bossanly, myhmansöýer şäher hökmünde tanalýar. Aşgabat türkmen döwletiniň paýtagty bolmak bilen birlikde, dünýä üçinem möhüm merkeze öwrüldi. Aşgabat – bu halkara syýasy merkez, halkara parahatçylyk merkezi, halkara sport çäreleriniň merkezi, halkara olimpiýa hereketleriniň merkezidir. Aşgabat – dost-doganlygyň şäheri. Tämizligiň we gözelligiň şäheri. Aşgabatda halkara derejesindäki festiwallar, sergiler, ylmy-amaly maslahatlar yzygider geçirilýär. Paýtagt şäherimize dünýäniň ençeme döwletlerinden myhmanlar gelýärler.
Aşgabat şäheri häzirki wagtda dünýäde çalt depginler bilen ösýän we özgerýän şähere öwrüldi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ýüregi hasaplanýan paýtagt şäherimiz Aşgabatda täsin binagärlik başlangyçlary işjeň häsiýete eýedir. Şähergurluşyk maksatnamasyna laýyklykda, Aşgabatda gurluşyk işleri giň gerim bilen alnyp barylýar. Paýtagtymyzda ajaýyp ýörelgelere laýyk gelýän binalar yzly-yzyna gurlup, şäheriň gözelligine gözellik goşýar. Paýtagtymyzda ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary, medeni-maksatly binalar, ajaýyp seýilgähler, döwrebap ýollar yzygider gurlup ulanylmaga berilýär.
Aşgabatdaky täze desgalaryň birtopary özboluşly binagärlik we inženerçilik-tehniki çözgütleri bilen halkara derejeli abraýly baýraklara mynasyp boldy hem Ginnesiň Bütindünýä rekordlar kitabyna girdi. Bu täsinliklere şular degişlidir:
1. 2003-nji ýylda “Altyn asyr” halysy – “Dünýäniň iň uly elde dokalan halysy” hökmünde;
2. 2010-njy ýylda Aşgabatdaky beýik Flagştogy –“Dünýäniň iň beýik flagştogy” diýlip;
3. 2008-nji ýylda Nesilbaşymyz Oguz hanyň we onuň ogullarynyň heýkelleri ýerleşdirilen arhitektura-heýkeltaraşlyk toplumy – “Köpçülik ýerinde iň köp suw çüwdürimleri özünde jemleýän suw çüwdürim toplumly şäher” diýlip;
4. 2011-nji ýylda belent dag gerşinde gurlan “Türkmenistan” teleradioýaýlymlar merkeziniň täze binasy – “Dünýäniň arhitektura-tehniki usulda şekillendirilen iň uly ýyldyzy” diýlen at bilen;
5. 2012-nji ýylda “Älem” medeni-dynç alyş merkezi – “Dünýäde iň uly ýapyk görnüşli aýlanýan karusel” hökmünde;
6. 2013-nji ýylyň 25-nji maýy –Aşgabat ak mermerli binalaryň iň köp jemlenen ýeri diýlip;
7. 2016-njy ýylyň 17-nji sentýabry – Aşgabadyň Halkara howa menzili – “Iň uly göl” binagärlik aýratynlygy bilen;
8. 2017-nji ýylyň 21-nji awgusty – Aşgabadyň Olimpiýa şäherçesindäki Ahalteke bedewiniň çeper keşbi – “Atyň dünýädäki iň uly nyşany” hökmünde;
9. 2017-nji ýylyň 21-nji awgusty – Aşgabadyň Olimpiýa şäherçesindäki Sportuň suw görnüşleri merkezi – halkara ölçegleriň ýokary talaplaryna laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa serişdelerden taýýarlanan, häzirki zaman tehnologiýalarynyň esasynda bina edilen, “Dünýäde iň uly suwda ýüzülýän üsti ýapyk howuz” hökmünde Ginnesiň Bütindünýä rekordlar kitabyna girizildi.
Dünýäniň iň gözel şäherleriniň birine öwrülen, Aziýanyň merjen şäheri bolan Aşgabatda alnyp barylýan durmuş ähmiýetli gurluşyk işleri barha ýokary depginlere eýe bolýar. Dünýä ülňülerine gabat gelýän, ýaşamaga oňaýly, ähli amatlyklary bolan täze ýaşaýyş jaý toplumlary, medeni-durmuş maksatly binalar, seýilgähler yzygider gurulýar. Bulardan başga-da gurlup ulanylmaga berlen we gurulýan bilim ojaklary, edara-binalary, myhmanhanalar, stadionlar we beýleki desgalar paýtagtymyzyň görküne görk goşýar.
Ak şäherimizi toplumlaýyn ösdürmek göz öňünde tutulyp, ony gurmagyň we abadanlaşdyrmagyň meselelerine yzygiderli seredilip gelinýär. Her bir gurulýan täze binada ata-babalarymyzdan miras galan binagärlik sungatynyň ajaýyp nusgalary häzirki zaman ülňüleri bilen sazlaşykly alnyp barylýar. Paýtagt şäherimizde alnyp barylýan gurluşyklar işlenip taýýarlanylýan şähergurluşyk maksatnamasynyň çäklerinde amala aşyrylýar. Häzirki döwürde Aşgabatda durmuşa geçirilýän örän wajyp we möhüm ähmiýetli taslamalar sanardan köp. Ajaýyp taslamalar bolsa, paýtagtymyzyň nurana geljeginden habar berýär.
Häzirki döwürde paýtagtymyzy ösdürmegiň 16-njy tapgyrynyň gurluşygyna badalga berildi we bu tapgyryň taslamalary boýunça gurluşyk işleri alnyp barylýar.
Döwletli diýarymyzda halkymyz her bir baýramçylygy goşa toý, goşa şatlyk bilen garşy alýar.
Her ýylyň 25-nji maýy – ähli halkymyz, şol sanda bagtyýar ýaşlarymyz üçin iň bir ýatdan çykmajak dabaraly günleriň biridir. Bu gün ýurdumyzyň orta mekdeplerini tamamlaýan uçurymlaryň “Soňky jaň” dabarasy. Bu baýramçylyk dabarasynyň barha gözelleşýän ak mermerli Aşgabat şäherimiziň güni bilen bir günde bellenilmegi ähli halkymyzda uly buýsanç duýgularyny döredýär. Biziň her birimizde ata Watanymyza bolan çäksiz söýgimizi artdyrýar. Diýarymyzyň ähli ýerlerinde Aşgabat şäheriniň güni hem okuw ýylynyň tamamlanmagy mynasybetli baýramçylyk çäreleri, ylmy-amaly maslahatlar, sergiler, aýdym-sazly çykyşlar ýokary guramaçylyk ýagdaýynda geçirilýär.
Aziýanyň merjen şäheri
Aşgabat – türkmen döwletiniň ýüregi, ýüzüniň tuwagy! Türkmen halkynyň guwanjy, mertebesi hem buýsanjy! Aşgabat - Aziýanyň merjen şäheri!


text:
Şu günler Türkmenistanda, hususan-da, Aşgabatda Coca-Cola kompaniýasynyň önümleriniň diňe seýrek söwda nokatlarynda tapdyrýandygy we olaryň bahasynyň tas iki esse gymmatlandygy barada habar berilýär.
Azatlygyň paýtagtdaky çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, bu gytçylyk soňky iki hepdäniň dowamynda güýçlenip, häzirki wagtda Coca-Cola önümleriniň diňe 0,5 we 1 litrlik plastik gaplara gaplanan görnüşlerini käbir söwda nokatlarynda tapsa bolýar.
“Coca-Cola gytçylygy döredi. Adamlar tapan ýerinde, ony bloklap satyn alýarlar. Özem ‘pylan ýerde tapyp bolýar’ diýip, öňünden aýdar ýaly däl. Sebäbi bir dükanda sähelçe galan bolsa, şoňa gelýärler we biri-birine habar edýärler. Hatda dükanda şony alyp durka-da, öz ýoldaşlaryna jaň edýänler kän. Meselem, ‘pylan dükanda Coca-Cola bar eken’ diýseler, onuň ýoldaşam ‘men barýançam, onuň satylyp gutarmagy mümkin. Sen meniň üçinem satyn al. Men häzir maşynly barýaryn’ diýip, habarlaşýanlar kän. Häzir pylan ýere baryp, Coca-Colany taparyn diýen tamada bolmaly däl. Diňe tötänden üstünden baranyňda tapyp bolýar” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran aşgabatly synçy aýdýar.
Ol bu gytçylygyň öňüsyrasynda, Coca-Cola önümleriniň bahasynyň hem gymmatlandygyny aýdyp, şeýle diýdi: “Öň ýarym litrlik kola 1 manatdan, 1 litrligem 1 manat 30 teňňeden satylýardy. Indi tapyp bilseň, onuň iň arzanyny, ýagny ýarym litrligini tapsaň, 2 manatdan satylýar. Bu bolsa, munuň dört aý ozalky nyrhyndan 100% ýokarydyr. Beýleki 1 manat 30 teňňeden satylan 1 litrlik Coca-Colanyň bahasy hasam galyp, 3 manada ýetdi”.
Aýdylmagyna görä, Coca-Cola kompaniýasynyň önümleriniň gytalmagy mundan üç-dört aý çemesi ozal başlap, şonda onuň 1,5 we 2 litrlik plastik gaplara gaplananlary söwda dükanlarynyň tekjelerinden ýitirim boldy.
Türkmenistanda “Coca-Cola” önümleriniň gytalmagy we olaryň bahasynyň gymmatlamagy barada kompaniýanyň resmi websaýtynda häzirlikçe maglumat berilmeýär.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, “Coca-Cola Türkmenistan” kompaniýasynyň Aşgabadyň 11-nji mikroraýondaky edarasy bilen habarlaşdy. Bu edaranyň adynyň efirde agzalmazlygyny soran jogapkär resmisi kompaniýanyň Coca-Cola önümleriniň önümçiligini wagtlaýyn çäklendirendigini aýtsa-da, munuň sebäpleri barada jikme-jik maglumat bermedi. Şeýle-de, bu resmi kompaniýanyň Coca-Cola önümleriniň önümçiligine şu aýyň 27-den gaýtadan girişjekdigini hem sözüniň üstüne goşdy.
Ýeri gelende ýatlasak, 1998-nji ýyldan bäri Türkmenistanyň çäginde hereket edýän “Coca-Cola Türkmenistan” kompaniýasy şu ýyl Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň resmi halkara hemaýatkäri bolupdy.
Bu kompaniýanyň “Aşgabat-2017” oýunlaryna goldaw bermek ylalaşyklarynyň çäklerinde türgenleri, topar ýolbaşçylaryny, bäsleşige gatnaşýan işgärleri we meýletinçileri arassa agyz suwy (“Bonaqua”), alkogolsyz içgiler (“Coca Cola”, “Fanta”, “Sprite”) we sport içgiler (“Powerade”) bilen üpjün etjekdigi aýdylypdy.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary tamamlanandan soň, has takygy noýabr aýynyň başlaryna Türkmenistanyň hususy we döwlet eýeçiligindäki dükanlarynda, ýurduň özünde öndürilen arassa we gazly suwlar bilen bir wagtda, “Coca-Cola Türkmenistan” kompaniýasynyň önümleri hem gymmatlady.


text:
Gazawat gyrgynçylygy
GAZAWAT GYRGYNÇYLYGY
XIX asyryň ortalarynda Hywa hanlygynda 35-40 müň öýli türkmen ýaşapdyr. Olar hanlykda ýaşaýan ähli ilatyň 24-26%-ini düzüpdir. Türkmenler sanynyň azlygyna garamazdan, ozalkylary ýaly Hywa hanlygynyň syýasy we harby durmuşynda uly orun eýeläpdirler. Hywa hanlary ol ýerde ýaşaýan türkmenleri hiç wagt özlerine doly boýun egdirip bilmändirler. Patyşa Russiýasynyň goşunlary Hywa çozanlarynda olara garşylyk görkezen esasy güýç türkmenler bolupdyr.
1873-nji ýylyň mart aýynda patyşa goşunlary Hywa hanlygyny basyp almak üçin üç tarapdan hüjüme geçýär. Harby toparlaryň hemmesine Türküstan general-gubernatory fon Kaufman ýolbaşçylyk edýär. Birnäçe gezek çaknyşanlaryndan soň, patyşa goşunlary 1873-nji ýylyň 29-njy maýynda Hywa galasyny eýeleýär. Hywa hany patyşa hökümetine boýun egse-de, türkmenler oňa tabyn bolmak islemändirler. Hywa hanlygynyň basylyp alnyşy hem-de Gazawat söweşi barada gürrüň berýän taryhy çeşmeler köp. Olaryň arasynda wakalary gözi bilen görüp, anyk maglumatlar esasynda ynamdar beýan eden iki awtoryň işleri has möhümdir. Birinjisi, Hywa taryhçysy Muhammet Ýusup Beýanynyň «Şejerei Horezmşahi» diýen golýazmasydyr. Ikinjisi bolsa Hywa söweşlerine synçy hökmünde gatnaşan «Nýu-Ýork gerald» (New York Herald-Tribune) atly amerikan gazetiniň habarçysy Artur Ýanuarius Mak Gahanyň «Военные действие на Оксусе и падание Хивы» («Oksusdaky (Amyderýanyň boýundaky) harby hereketler and Hywanyň syndyrylmagy») diýen kitabydyr. Olar patyşa Russiýasynyň dolandyryjy toparlaryna garaşly bolmadyk bitarap awtorlar hökmünde wakalary hakykata has golaý beýan etmäge çalşypdyrlar.
Patyşa goşunlary Hywany eýeländen soň, hanyň ýanynda maslahatçy edara - diwan döredilýär. Diwanyň düzümine ýerli han-begler bilen birlikde patyşa hökümetiniň hem wekilleri gityär. Patyşa hökümetiniň wekilleri Hywa hanynyň alyp barýan syýasatyny öz maksatlaryna gönükdiripdirler. Hywa hany Seýitmuhammet Rahym II patyşa hökümetiniň öňünde özüni «ak guş» edip görkezmek üçin, türkmenlere sürtüp bilen garasyny sürtüpdir. Türkmenleri rus-hywa harby çaknyşyklarynyň esasy günäkäri hökmünde häsiýetlendiripdir.
Hywa hanlygynda türkmenleriň aýratyn orun eýeleýändigi sebäpli, patyşa goşunynyň baştutanlatynyň arasynda «türkmen meselesi» diýilýän mesele ýüze çykypdyr. Olar geljekde Hywa hanlygyny Russiýanyň tabynlygynda saklamak iiçin, onda esasy güýç bolup durýan türkmenleri boýun egdirmeli diýen netijä gelýärler.
Patyşa goşunlarynyň baştutany K.P. Kaufman türkmenleri boýun egdirmegi, olardan ujypsyz bahadan azyk harytlaryny salgyt hökmünde rus düşelgesine (lagerine) hökman getirmegi talap etmekden başlaýar. Türkmenler bu görkezmäni ýerine ýetirmeýärler. Sebäbi olarda ätiýaçlyk galla ýokdy. Muňa gahary gelen K.P. Kaufman türkmenleri ykdysady taýdan has çykgynsyz ýagdaýa salmak üçin, olara 610 müň rus rubly möçberinde harby salgyt (kontribusiýa) salypdyr. Salgydy tölemegiň möhleti iki hepde diýlip bellenilipdir. Munça mukdardaky harby salgydy gysga möhletde tölemäge türkmenleriň mümkinçiligi bolmandyr.
K.P. Kaufman özüniň harby salgyt baradaky kararyny berjaý etdirmek üçin iýul aýynyň 5-inde gazawatly türkmenlerden 17 kethudany Hywa çagyrýar. Şonda kethudalar salgydy tölemek üçin birneme wagt berilmegini haýyş edipdirler. Emma olaryň haýyşy kanagatlandyrylmandyr. Çagyrylan kethudalaryň 5-si yzyna iberilýär, galan 12 kethudany Kaufman girew hökmünde alyp galýar.
Şeýle agyr ýagdaýdan çykalga tapmak üçin gazawat (häzirki Görogly (Tagta) etrabyndaky) türkmenleri maslahat çagyrýarlar. Çykalga ýokdy. Şoňa görä-de, ýeňişe uly ynam bolmasa-da, patyşa gosunlaryna gaýtawul bermäge synanyşyk etmelidi. Kaufmanyň maksady bolsa türkmenlere rus ýaragynyň güýjüni görkezip, olary aňsat aýňalyp bilmez ýaly, agyr jeza bermekden ybaratdy. Hywa hany Seýitmuhammet Rahymyň hem isleg-arzuwy şoldy. Şeýlelikde, gazawatly türkmenleriň garşysyna guralan jeza beriji ýöriş hut hanyň gep bermegi bilen guralýar.
General Kaufman salgyt tölemegiň möhletiniň gutarmagyna hem garaşman, türkmenleri jezalandyrmak maksady bilen ýörite iki sany jeza beriji topar düzýär. Olaryň birine general Golowaçýow, beýlekisine bolsa Kaufmanyň özi ýolbaşçylyk edýär. Golowaçýowyň baştutanlygyndaky jeza beriji toparyň düzüminde 8 pyýada rota, 800 atly goşun, 10 sany top we başga-da dürli harby enjamlar bardy. Kaufmanyň ýolbaşçylygyndaky toparyň düzüminde 10 rota, 8 top, ep-esli kazak atlylary bolupdyr. Golowaçýowyň baştutanlygyndaky topar Gazawat kanalynyň boýunda (häzirki Görogly (Tagta) etrabynda) ýaşaýan türkmenleriň üstüne iberilýär. Kaufmanyň öz topary bolsa birneme soňrak Ýylanly etrabynyň töwereklerinde ýaşaýan türkmenlere tarap ugraýar. Goşun bölümleriniň ýanynda ýörite salgyt kabul ediş toparlary hem döredilipdir. Bu iki topar 1873-nji ýylyň iýul aýynyň 7-24-i aralygynda örän köp bigünä adamlary gyrypdyr. General Golowaçýowyň baştutanlygyndaky patyşa goşunlarynyň ýetip gelýändigini eşidip, gazawat türkmenleri öz maşgalalaryny halas etmek üçin topar-topar bolup Ysmamyt ata tarap süýşüp ugraýarlar. Söweşmäge ukyply erkek adamlar bolsa, basybalyjylary yzyna serpikdirmek iiçin birnäçe gezek hüjüm edipdirler. Olar batyrlyk bilen söweşipdirler. Her gezegem uly ýitgi çekip, yza çekilmäge mejbur bolupdyrlar. Patyşa goşunlary türkmenleriň obalaryny, ähli emläklerini, galladyr beýleki azyk harytlaryny otlapdyrlar. Gaçyp barýan bosgunlaryň yzyndan ýetip, olary gyrypdyrlar. Üsti ýükli arabalaryň köpüsini otlapdyrlar. Şol ýeriň golaýyndaky Zeýkeş kölüniň ýanynda türkmenler bilen patyşa goşunlarynyň arasynda gazaply söweş bolýar. Bu aldym-berdimli söweşde Hywa taryhçysy Beýanynyň ýazmagyna görä, aýallar hem çep elinde çagasyny göterip, sag elinde bolsa gylyç bilen düşmana garşy söweşe giripdirler. Bu söweşde iki müňe golaý dürli ýaşdaky adam gyrlypdyr. Olaryň bir bölegi köle gark bolupdyr, bir bölegi bolsa, onuň töweregindäki batgalyklara batyp galypdyr. Wakany gözi bilen gören, amerikaly gazet habarçysy Mak Gahan şeýle ýazýar: «Bütin ýurt ot içindedi. Men henize çenli munuň ýaly urşy görmändim, beýle uruş biziň günlerimizde gaty seýrek duş gelýär». Türkmenleriň aňynda bu aýylganç waka «Gazawat gyrgynçylygy» ady bilen galypdyr.
Golowaçýowyň topary öz harby hereketlerini dowam etdirip, Ýylanlynyň golaýyndaky Çendir obasyna baryp ýetyär. Ol ýerde 1873-nji ýylyň 15-nji iýulynda uly söweş bolýar. Bu söweşe türkmenleriň ýomut, gökleň, garadaşly, çowdur, ýemreli, alili taýpalarynyň wekillerinden ybarat 10 müňe golaý adam gatnaşypdyr. Türkmenler düşmana garşy gaýduwsyz söweşipdirler. Emma duşmanyň güýjüniň agdyklygy we ýaragynyň gurat bolanlygy sebäpli, türkmenler ýeňlipdirler. Söweşde türkmenlerden 800 adam wepat bolupdyr. Duşmanyň goşuny hem ep-esli pida çekipdir.
Ýylanla tarap giden general Kaufmanyň topary hem öňünde goýan maksadyna ýetipdir. Baran ýerinde türkmenlere rehimsiz darapdyr. Basym onuň topary Golowaçýowyň topary bilen birigipdir. Bu iki topar bilelikde türkmenlerden harby salgyt ýygnamagyny dowam etdiripdir. Türkmenler bolsa çykgynsyz ýagdaýa düşüp, basybalyjylara alaçsyz boýun synmaly bolupdyrlar.
Türkmenler öz güýçleriniň ýetdiginden harby salgydy öz wagtynda tabşyrmaga çalşypdyrlar. Türkmenleriň nagt puly bolmansoň, öz gelin-gyzlarynyň altyn-kümüş şaý-seplerini, olaryň gözleriniň köküni gyryp dokan ajaýyp halylaryny salgydyň hasabyna geçiripdirler. Mundan başga-da, olar köp mukdarda goýun, düýe, at ýaly mallary ýörite döredilen salgyt ýygnaýjy topara tabşyrypdyrlar. Türkmenler näçe köp zat tabşyrsalar-da, harby salgydy ýene-de bellenilen möhletde üzüp bilmändirler. General Kaufman türkmenleriň başga ýerlere göçüp gitmeginden ätiýaç edip, harby salgydyň möhletini bir ýyl yza çekdiripdir.
Salgylanma
A.Nuryýew, M.Moşew. Türkmenistanyň taryhy. XVII-XX asyrlar. Orta mekdepleriň IX synpy üçin synag okuw kitaby. - A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2009 http://gollanma.com/gazawat-gyrgyncylygy.html


text:
Batys Qazaqstan oblysynyń Jańaqala eldi-mekeniniń Jańaqala kolledjinde óńirlik jastardy áleýmettik damytý jobasy boıynsha ustazdarǵa arnalǵan semınar-trenıng ótti. Oǵan Ishki saıasat bólimi, jastar resýrstyq ortalyǵy, aýdandyq bilim berý bóliminiń mamandary, mektep jáne kolledj ustazdary qatysqan sharada 20-dan astam adam boldy. Semınar barysynda jobanyń maqsaty, nysanasy, júzege asyrylý tásilderi týraly dáris tyńdaǵan qatysýshylarǵa arnaıy sertıfıkattar tabys etildi. Aýdandyq bilim berý bóliminiń tárbıe isi boıynsha ádiskeri Gýbashev Álibı Salyquly Jańaqala aýdany boıynsha Jobany júzege asyrýǵa jaýapty maman bolyp bekitildi.
Jastardy áleýmettendirý – shyǵarmashylyq,sporttyq, ákerı-patrıottyq, zııatkerlik, qoǵamdyq belsendilik, ulttyq qunydylyqtardy taný, óz-ózin baǵalaý turǵysynan jas tolqynnyń bolashaq tulǵa retinde qalyptasýyna jalpy jaǵdaı jasaý. Abaıdyń tilimen aıtqanda, dúnıege kirpish bolyp qalanýyn qamtamasyz etý, qoǵamdyq ómirge qosylyp óz ornyn tabýy.
Bul joba QR Qoǵamdyq damý mınıstrligi men «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń» tapsyrysy aıasynda «Adyrna» ulttyq-etnografııalyq birlestigi tarapynan júzege asyrylyp jatqandyǵyn esterińizge sala ketkimiz keledi.
Arman SERIKULY,
«Adyrna» ulttyq-etnografııalyq
birlestiginiń dırektory


text:
Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň hem-de Orsýetiň prezidentiniň gatnaşmagynda geçiriljek bu sammitde esasan Ýewropa Bileleleşigi bilen Orsýetiň söwda gatnaşyklary hem-de gaz üpjünçiliginiň ygtybarlygy bilen baglanyşykly meseleler üns merkezinde bolar diýlip garaşylýar.
Maglumata görä, Stokgolmda geçiriljek sammitiň dowamynda Orsýetiň Dünýä Söwda guramasyna goşulyp-goşulmazlyk meselesi barada-da gürrüň ediler.
Mundan daşary, sammitde Orsýetdäki ynsan hukuklary bilen baglanyşykly problemalar hem gozgalar diýlip garaşylýar.


text:
Minskde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygy mynasybetli dabara geçirildi
2016-njy ýylyň 18-nji fewralynda Maksim Tank adyndaky Belarus döwlet mugallymçylyk uniwersitetiniň mejlisler zalynda 2016-njy ýylyň Turkmenistan Watanymyzda “Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek” ýyly diýlip yglan edilmegi hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25-ýyllyk baýramçylygyna bagyşlanyp Türkmenistanyň garaşsyzlyk ýyllarynda gazanan üstünlikleri bilen tanyşdyryş dabarasy boldy we medeni çäre geçirildi.
Bu çäre Türkmenistanyň Belarus Respublikasyndaky Ilçihanasy we "Maksim Tank" adyndaky Belarus döwlet mugallymçylyk uniwersitetinde okaýan türkmen talyplarynyň ildeşligi tarapyndan gurnaldy.
Geçirilen dabara şol okuw jaýynda okaýan türkmen hem-de başga ýurtlardan gelen talyplar, şeýle hem uniwersitetiň professor-mugallymlar düzümi gatnaşdylar.


text:
Awtokross ýaryşy
Ýazylan wagty: 28 мая 2018 Ýazan Mayichka
Awtokross ýaryşy Öňki SSSR-de meşhurlyk gazanýar, sebäbi oňa ýeterlik derejede modifisirlenen ýol awtomobilleri gatnaşdyrylypdyr, bu bolsa onuň göze gelimliligine täsir edipdir: tomaşaçylara trassanyň uly bölegini görmek mümkin bolupdyr; sürüjiler wagt üçin däl-de, hökmany suratda biri-biriniň yzyndan bäsleşipdirler; awtomobilleriň biri-birleri bilen kakyşmasy ýygy-ýygydan bolup geçipdir; örtügiň üstüniň nätekizligi, çukurlar, tramplinler, aşak inmeler we ýokary dyrmaşmalar onuň gyzyklylygyny artdyrypdyr. Häzirki wagtda Russiýada UAZ kysymly abzallaşdyrylan awtomobillerde awtokross boýunça ýaryşlar geçirilýär. Onuň jemleýji tapgyry, däp bolşuna görä, oktýabr aýynyň soňky ýekşenbesinde Ulýanowsk şäheriniň golaýynda ýerleşen Arskoýe obasyndaky ýörite trassada geçirilýär. Tolýatti şäherinde maşyn gurluşykçylaryň güni mynasybetli her ýyl awtokros boýunça “Kümüş ruh” atly ýaryş geçirilýär. Awtokrossy adaty awtomobillerde we baggilerde – bir adamlyk daşynda tekerli ramalary bolan awtomobillerde geçirýärler – ol şeýle ýaryşlar üçin ýörite edilýär. Bellik: Dürli ýurtlarda autocross adalgasy dürli ýaryş derslerini aňladýar. Mysal üçin, ABŞ-da autocross ýa-da solo sözüne awtoslaloma meňzeş sport görnüşi diýlip düşünilýär – trassada tekiz asfalt meýdançadaky konusa meňzeş görnüşdäki ýekelew sürüşler.
Okalan sany: 28 Jogaplar: ( 0 )


text:
TM HYZMAT BILMELI
Longleat Hedge Maze labirinty
Longleat Hedge Maze (Angliýa) labirinty dizaýner Greg Braýt 1975-nji ýylda düzdi. Labirintyň meýdany 0.6 gektar (60 sotka), uzynlygy 2.7 kilometr. Başga meňzeş labirinlara garanyňda bu labirint 3 göwrümli, onuň içinde labirinty synlap bolar ýaly 6 sany köpri ýerleşdirilen. Merkezinde bolsa jemleýji nokady hökmünde uly başnýa ýerleşdirilen, ol ýerden hem labirinty syn edip bolar.
Makala baha ber:
Okaldy: 293. Şü gün okaldy: 1
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(2)
Bet seyle dowam 😮
Molodes
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk
Ähli hukuklar goragly.
Email: bilmeli@tmhyzmat.com


text:
Türk daşary syýasatyna syn 34
Türkiýe bilen Hýtaýyň Orta Aziýadaky jemgyýetçilik diplomatiýa hereketleri
Jemgyýetçilik diplomatiýasy Orta Aziýada daşary sıyasat ugurlarından birine öwrüldi. Biz hem synymyzyň bu günki sanında Türkiýe bilen Hýtaýyň Orta Aziýadaky jemgyýetçilik diplomatiýa hereketlerini analiz emekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşıklar bölüminiň ylmı işgäri Dr. Jemil Dogaç Ipegiň mesele boýunça synyny dykgatıňıza ýetirýäris.
Hytaý Orta Aziýanı taryhy täsir ediş sferalaryndan biri hökmünde görýär. Ykdısadyýetı bilen birlikde sarp edyän energetikası hem gün saýyn artýan Hytaý üçin Orta Aziýa şol bir wagtda ýurduň günbatarynda ýerleşyän Uýgur Awtanomiýası bilen hem serhetdeş bolmagy sebäpli howpsyzlyk syýasaty taýdan diýseň möhüm. Şanhaý Hyzmatdaşlyk guramasy barada Hytaý bilen Russiýa şol bir syýasy garaýşa eýe ýaly görünýär. Emma iki ýurduň arasynda ykdysady häkimiýet göreşi bar.
Türkiýe Orta Aziýada ýerleşýän ýurtlaryň garaşsyz, syýasy we ykdysady taýdan durnukly, öz aralarynda we goňşulary bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk edýän, halkara guramalary bilen gatnaşyk edýän we demokratik gymmatlyklara goldaw berýän ýurtlar hökmünde barlyklaryny dowam etdirmeklerine goldaw berýär.
Türkiýe alyp barýan şol syýasaty bilen sebit ýurtlarynyň esasy hyzmatdaşyna öwrüldi. Türkiýäniň sebit baradaky jemgyýetçilik diplomatiýasy bilim, medeniýet we berýän ykdysady kömekleri bilen dowam edýär. Şol çakde ilkinji nobatda Türk medeniýetiniň, sungatynyň, diliniň we taryhy mirasyň goralmagy we şol gymmatlyklaryň dünýä tanyşdyrylmagy we geljek nesillere ýetirilmegi maksady bilen 1993-nji ýylda Halkara Türk medeniýet guramasy TÜRKSOÝ döredildi. Türkiýe, Azerbaýjan, Gazagystan, Gyrgyz Respublikasy, Özbegistan we Türkmenistan bilen birlikde Demirgazyk Kipr Türk Respublikasy, Russiýa Federassiýasyna tabynlykdaky 6 Awtanomiýa we Maldowa tabynlykdaky Gagauz Awtanomiýasy hem synçy ýurt çini bilen TÜKSOÝ-a agzadyr.
Hytaý sebitde ýumşak güýjüni gurmaga çalyşýar. Hytaýyň Orta Aziýadaky bähbitlerini goramak üçin alyp barýan syýasa ugurlary bolsa, Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasy, harby türgenleşikler, terrora garşy bilelikdäki göreşler, Orta Aziýa Erkin söwda şertnamasy we Täze Ýüpek ýoly taslamasydyr. Hytaýlylar tarapyndan gurlan tebigy gaz turba geçirijileri, Orta Aziýanyň sebitleýin utgaşyklygyna goldaw berýärkä, Orta Aziýadaky döwletleriň özygtyýarlygy üçin göniden howply bolmady. Gazagystan bilen Türkmenistan Hytaýyň nebit we tebigy gaz geçirijileri netijesinde Moskwa bolan tabynlyklaryny azaltdy. 2020-njy ýylda Hytaýyň Orta Aziýadan çykan nebitiň we tebigy gazyň esasy müşderisi ýagdaýyna gelmegine garaşylýar. Gyrgyz Respublikasynda hem Hytaýyň maddy taýdan goldaw bermeginde gurlan nebiti gaýtadan işläp çykarýan desga guruldy.
Jemgyýetçilik diplomatiýasy adalgasyna propaganda maksatly çemeleşýän Hytaýyň bu ugurdaky esasy guramasy Döwlet geňeşiniň Maglumatlar ofisi we Halkara hytaý dili geňeşi HANBAN-dyr. HANBAN Konfüçýus institutynyň hem esasy merkezi hökmünde iş alyp barýar. İş alyp barýan ýurtlarynda hytaý diliniň we medeniýetiniň tanadylmagy üçin tagalla edýän şol merkezler şol bir wagtda talyplara stipendiýa mümkinçiligini döredip, ýaşlary Hytaýda okamaga höweslendirýär.
Talyp çalşygy maksatnamalary we stipendiýa mümkinçili bilen ýylda 150 müňden gowrak ýetginjegiň Hytaýda ýokary bilim almagy üçin amatly şert döredilýär. Hytaýda bilim alýan ýaşlaryň 75 göterimi Aziýa ýurtlaryndan gelýär. Foreign Affairs uniwersitetiniň açylmagy bilen hem daşary ýurtly diplomatlar üçin üç aýlyk bilim maksatnamasy başladyldy. Şeýlelikde geljegiň syýasaty gönükdirijileriniň aňynda abraýly Hytaý döretmek maksat edinilýär.
Sebit ýurtlary bilen edýän gatnaşyklarynda bilime uly ähmiýet berýän Türkiýe 1992-nji ýylda başladylan “Uly talyp taslamasy” bilen Türki dilli ýurtlardan ýüzlerçe talyby kabul etdi. Döwrümizde “Türkiýe stipendiýalary” ady bilen Daşary ýurtlardaky türkler we garyndaş halklar edarasy tarapyndan daşary ýurtly talyplara stipendiýa berilýär. Şol meýilnamanyň çäginde “Türki dilli ýurtlar stipendiýa maksatnamasynyň” çäginde her ýyl onlarça talyp Türkiýedäki ýokary okuw jaýlaryna kabul edilýär. Mundan başgada türk diliniň ýaýbaňlandyrylmagy üçin edilýän tagallalar bilen Türkiýäniň jemgyýetçilik diplomatiýasynda esasy serişdelerinden biri ýagdaýyna gelen Ýunus Emre İnstituti, Astanadaky we Bakudaky merkezleri bilen sebitde iş alyp barýar. Türkiýäniň Milli bilim ministrliginiň çäginde Gyrgyz Respublikasynda we Türkmenistanda her birinde 4, Gazagystanda we Özbegistanda bolsa 1 ylym ojagy iş alyp barýar.
Gyrgyzystan-Türkiýe Manas uniwersiteti 1997-1998 okuw ýylyndan bäri Bişkekde ýaşlara bilim berýär. 2014-2015 okuw ýylynyň görkezijilerine görä uniwersitetde 9 fakultetde, 4 Ýokary mekdepde, 1 Ýokary hünärmen mekdebinde 4891 talyp, 2 institutda bolsa 243 talyp bilim alýar.
Türk dünýäsiniň ilkinji bilelikdäki döwlet uniwersiteti bolan Ahmet Ýasawy uniwersiteti bilime we ylmy-barlaga uly goşant goşýar. Gazagystanda ýerleşýän uniwersitet 880 mugalymy bilen ýaşlara bilim berýär. Uniwersitetiň Ykdysadyýet, Tarih we bilim, Tehnalogiýa we daşary ýurt dilleri, Hukuk, Medisina, Tebigy ylymlar, Sport we sungat, İnformatika we İnženerçilik fakultetleri bilen ýaşlara döwrebap bilim berýär.
Hytaýyň Uýgur Awtanomiýasynda ýaşaýan uýgurlara edýän basyşy ýygy-ýygyndan daşary ýurtly köpçülikleýin habar beriş serişdeleri tarapyndan gün tertibine getirilýär. Hytaýyň mundan başgada şol sebitde ýaşaýan gazak we gyrgyz azlyklara käbir ýeňillikler döredip etniki aýraçylyga meçew berýändigi öňe sürülýär. Dürli stipendiýa mümkinçiligi bilen Hytaýa çagyrlan Orta Aziýaly ýaşlar umuman Uýgur Awtanomiýasyndaky uniwersitetlere ýerleşdirilýär. Hytaýyň bu syýasaty bilen sebitde uýgurlara basyş etmegi we Orta Aziýa ýurtlary bilen ykdysady taýdan gatnaşyk edip Ýüpek ýoly taslamasy üçin amatly şert döretmegi maksat edinýändigi nygtalýar.
Türk iş hyzmatdaşlygy we utgaşdyryjy agentligi TIKA Gazagystanda, Gyrgyz Respublikasynda, Özbegistanda we Türkmenistanda durmuşa geçirýän işleri bilen saglygy goraýyş, syýahatçylyk, bilim, tokaýçylyk, oba hojalyk we maldarçylyk pudagyna uly goşant goşýar.
2009-njy ýylyň 21-nji martyndan bäri ýaýlymlaryny dowam etdirýän Türk dünýäsiniň sesi bolmagy maksat edinýän TRT Awaz Türkiýäniň esasy başlangyçlaryndan biridir. Kanal gazak, gyrgyz, özbek we türkmen dilleri bilen birlikde Azerbaýjan türkçesinde we boşnýak dilinde ýaýlym berýär. Mundan başgada TRT-niň daşary ýurtlar dilleri departamentinde Türkiýäniň Sesi radiosy azeri, gazak, gyrgyz, türkmen, özbek, tatar we ugur dillerinde berilýän radio we internet ýaýlymlary esasy jemgyýetçilik diplomatiýasy serişdesine öwrüldi.
Gyrgyz Respublikasynda 15, Gazagystanda 4, Özbegistanda 2 we Täjigistanda 1 Konfüçýus merkezini açan Hytaý, mundan başgada Halkara radiosynyň ýerli dillerdäki ýaýlymlary bilen hem sebite täsirini ýetirmegi maksat edinýär.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň ýlmy işgäri Dr. Jemil Dogaç Ypegiň mesele boýunça sýnýný dýkgatyňyza ýetirdik.


text:
Türkmenistanyň obasenagat toplumyndaky özgertmeler – bolçulyga tarap ýol
Obasenagat toplumy milli ykdysadyýetimiziň örän möhüm pudagydyr, oňa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kabul edilen daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ýerini tutýan önümçiligi ýola goýmak we eksporta iberilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak boýunça döwlet maksatnamalarynda aýratyn orun degişlidir. Bu maksatnamalaryň çäklerinde 110-dan gowrak taslamany, şol sanda oba hojalygynda hem-de azyk senagatynda taslamalary amala aşyrmak göz öňünde tutulýar.
Obasenagat toplumyna iri maýa serişdeleri goýberilýär, munuň özi ýurdumyzyň sebitlerini senagat taýdan okgunly ösdürmäge, ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge we tutuşlygyna döwletimiziň ykdysady abadançylygyna, ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam eder.
Şu ýylyň ýanwar aýynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň maksatnamalaýyn çykyşynda obasenagat toplumyny özgertmegiň toplumlaýyn maksatnamasyny mundan beýläk-de durmuşa geçirmegiň möhümdigini nygtady. “Oba hojalyk pudagyny ýokary girdejili ulgama öwürmek möhüm bolup durýar. Bu maksatlar üçin obasenagat toplumynyň köpugurly mümkinçiliklerini herekete getirmekde täze, netijeli usullary peýdalanmak, ylmyň we tehnikanyň öňdebaryjy gazananlaryny, iň gowy dünýä tejribesini giňden ornaşdyrmak, zerurdyr” diýip, Milli Liderimiz belledi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken Permanlary, kararlary we buýruklary bu toplumyň dolandyryş düzümlerini kämilleşdirmäge gönükdirilendir. Hususan-da, Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrligi, Suw hojalyk ministrligi, “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşigi, “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşigi, Döwlet maldarçylyk birleşigi, şeýle hem “Türkmenpagta” döwlet konserni we onuň garamagyndaky “Ak altyn” pagta söwda kärhanasy birleşdirildi. Olaryň binýadynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi döredildi.
Türkmenistanyň Tebigaty goramak ministrliginiň we Türkmenistanyň Oba hojalyk ministrliginiň ýanyndaky Ýer serişdeleri gullugynyň binýadynda Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti döredildi. Mundan başga-da, Oba hojalyk ministrliginiň Pagtaçylyk ylmy-barlag instituty, Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň ýanyndaky Ekerançylyk ylmy-barlag instituty we “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşiginiň ýanyndaky Däneçilik ylmy-barlag instituty üýtgedilip guraldy we Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň Oba hojalyk ylmy-barlag institutyna öwrüldi. Maldarçylyk we guşçulyk toplumlary Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň garamagyna geçirildi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze dolandyryş edaralarynyň öňünde döwlet oba hojalyk syýasatyny iş ýüzünde durmuşa geçirmegi esasy wezipesi edip goýdy, oba hojalygynyň düzümleýin üýtgedilip guralmagyny üpjün etmek, onuň pudaklarynyň girdejililigini ýokarlandyrmak, obada täze ykdysady gatnaşyklary kemala getirmek, dürli hojalyk düzümleriniň bäsdeşlik gurşawyny döretmek, ýer-suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, daşky gurşawy goramak, oba hojalyk ylmyny ösdürmek, innowasiýalary, iň täze ylmy-tehniki işläp taýýarlamalary, dolandyryşyň öňdebaryjy usullaryny giňden ornaşdyrmak, oba ýerlerinde durmuş meselelerini çözmek we beýlekiler bu özgertmeleriň esasy maksadydyr.
Bellenilişi ýaly, oba hojalyk pudagyna döwlet tarapyndan yzygiderli goldaw, şol sanda iri maýa goýumlary görnüşinde ýardam berilýär, olar oba senagat toplumynyň önümçilik düzümleriniň gaýtadan enjamlaşdyrylmagyna hem-de döwrebaplaşdyrylmagyna gönükdirilýär. Daýhan birleşikleri, kärendeçiler we oba hojalyk önümlerini beýleki öndürijiler zerur bolan tehnika, dökünler, tohum bilen üpjün edilýär. Ekerançylar üçin häzirkizaman traktorlary, kombaýnlar, ekiş gurallary we beýlekiler satyn alynýar, ulanyş möwrütini geçiren oba hojalyk tehnikalary olary dikeltmäge meýilli daýhanlara we hususy telekeçilere muzdsuz berilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň kararyna laýyklykda şu ýyl daýhan birleşiklerine arzan bahasy bilen “Belarus” kysymly traktorlaryň 6446-sy we tirkeg oba hojalyk abzallarynyň 10334-si, satyldy, olar ýatyrylan “Türkmenobahyzmat” Döwlet birleşiginiň hasabynda durýardy.
Oba hojalyk öndürijilerini maliýe taýdan höweslendirmek maksady bilen, önümleriň döwlet tarapyndan satyn alynmagy, kepillendirilen bahalar, ýeňillikli salgyt salmak hem-de karz bermek ýaly usullar hem giňden peýdalanylýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň
2015-nji ýylyň ýanwarynda gol çeken kararlaryna laýyklykda, Azyk senagaty döwlet birleşigine, şeýle hem Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna maldarçylyk we guşçulyk toplumlaryny gurmak, dänelik ekinlerini ekmek üçin welaýatlarda ýer bölekleri bölünip berildi. Şu maksatlar üçin Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankyna 10 ýyla çenli möhlet, iki ýyl ýeňillikli döwür bilen ýyllyk 2 göterim karz bermäge ygtyýar berildi.
Mundan başga-da, Durnuklaşdyryş gaznasyndan Türkmenistanyň Döwlet ösüş bankyna 300 million manat bölünip berildi. Bu dolanyşyk serişdeleri ýyllyk 1 göterimden ýokary bolmadyk şerti bilen Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna olaryň maldarçylygy, guşçylygy ösdürmek, oba hojalyk, azyk we senagat önümlerini öndürmek hem-de gaýtadan işlemek boýunça taslamalaryny maliýeleşdirmäge karz bermek üçin “Rysgal” paýdarlar täjirçilik bankyna berildi.
Häzirki tapgyrda oba hojalyk ugurly ulgamlary, ýagny däneçilik, pagtaçylyk, gök-miweçilik, maldarçylyk we guşçulyk ulgamlaryny döretmäge, şeýle hem oba hojalyk önümlerini öndürijileriň, gaýtadan işleýiş we hyzmat ediş düzümleriň arasynda netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga ilkinji nobatda üns berilýär. “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny” hem-de pudaklary ösdürmegiň maksatnamalaryny durmuşa geçirmegiň çäklerinde häzirki zaman talaplaryna laýyk gelýän täze un we maldarçylyk toplumlaryny, ýyladyşhana hojalyklaryny, çörek-bulka, makaron, et we süýt önümlerini, ösümlik ýagynyň, peýniriň, şöhladyň dürli görnüşlerini öndürýän önümçilikleri gurmaga aýratyn üns berilýär.
Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda bina edilen çörek önümlerini öndüriji täze iri kärhanalary mysal hökmünde görkezmek bolar. Olaryň düzümine häzirki zaman enjamlary bilen enjamlaşdyrylan elewatorlar, degirmenler, saýlama bugdaý tohumyny taýýarlaýjy bölümler girýär. Mälim bolşy ýaly, birnäçe ýyl bäri Türkmenistan ýetişdirilýän azyklyk dänäniň artykmaç bölegini eksport etmek mümkinçiligine eýedir. Bu bolsa yzygiderli döwlet ösüşi nukdaýnazaryndan wajypdyr. 2016-njy ýylda güýzlük bugdaýy ýetişdirmek üçin 760 müň gektar ýer bölünip berildi. 1 million 600 müň tonna bugdaý, şol sanda Ahal welaýatynda 450 müň, Mary welaýatynda 380 müň, Lebap welaýatynda 350 müň, Daşoguz welaýatynda 300 müň we Balkan welaýatynda 120 müň tonna bugdaý taýýarlamak meýilleşdirilýär.
Ýurdumyzyň ekerançylygynyň esasy ekini pagtadyr. Ol ýurdumyzyň eksportunyň saldamly bölegini emele getirýär, Türkmenistanda depginli ösýän dokma senagatynyň häzirki zaman kärhanasynyň onlarçasy üçin çig mal bolup durýar. Soňky iki ýylyň içinde Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç etrabynda, Mary welaýatynyň Sakarçäge etrabynda, Ahal welaýatynyň Altyn asyr etrabynda hem-de Lebap welaýatynyň Garabekewül etrabynda gurlan pagta arassalaýjy kärhanalar pudagyň düzüminiň üstüni ýetirdi. Olaryň her birinde ýylda 40 müň tonna pagta gaýtadan işlenilýär, geljekki hasyl üçin saýlama tohumlar taýýarlanylýar.
Bu ýerde meýdanyň her gektarynda topraga taşlanýan pagta tohumlarynyň möçberini görnetin tygşytlamaga mümkinçilik berýän tohumlary ekişe taýýarlamagyň netijeli usullary ornaşdyryldy. Mundan başga-da, tohumlaryň ýokary hilli gaýtadan işlenilmegi gowaçalary otamagy örän ýeňilleşdirýär, şonuň bilen birlikde-de önümçiligiň harjy azalýar hem-de taýýar önümiň özüne düşýän gymmaty peselýär.
Häzirki baharda Ahal, Daşoguz, Lebap we Mary welaýatlarynda 545 müň gektara gowaça ekiler. Pagtaçylar “ak altynyň” 1 million 50 müň tonnasyny ýygnap almagy meýilleşdirýärler. Şunuň bilen birlikde, oba hojalyk önümçiligini mundan beýläk-de diwersifikasiýalaşdyrmak maksady bilen, anyk çäreler görülýär. Toprak-howa şertleri has laýyk gelýän sebitlerde—Daşoguz we Lebap welaýatlarynda şaly, Mary we Balkan welaýatlarynda gant şugundyry ösdürilip ýetişdirilýär. Umuman, ýurdumyz boýunça ýer almasyny we beýleki miwe önümlerini, şeýle hem bakja ekinlerini ýetişdirmek üçin 27 müň 770 gektar ýer bölünip berildi.
Galla ekinlerine ideg etmek, pagta ekişine taýýarlyk görmek ýaly ýazky oba-hojalyk işlerini maksadalaýyk geçirmek üçin, Oba we suw hojalyk ministrligi bilen daşary ýurt kompaniýalarynyň arasynda, çekirtgä we köpýyllyk haşal otlara garşy ulanylýan himiki derman serişdelerini, şeýle hem galla we şaly ýygnaýjy kombaýnlaryň hem-de ekin meýdanlarynda ulanylýan traktorlaryň ätiýaçlyk şaýlaryny satyn almak boýunça şertnamalar baglaşyldy. Döwlet Baştutanymyzyň Karary bilen, “Türkmenistanda pagtanyň, bugdaýyň, şalynyň we gant şugundyrynyň önümçiligini maliýeleşdirmegiň we önüm öndürijiler bilen hasaplaşyklary geçirmegiň tertibi” tassyklanyldy.
Agrosenagat toplumyna maýa goýmak baradaky gürrüňi dowam etmek bilen, Daşoguz welaýatynda ýylda 30 müň tonna şaly arassalaýan häzirki zaman kärhanasynyň ulanylmaga berlendigini belläp geçmek gerek. Bu kärhananyň önümçilik kuwwaty, ýurdumyzyň demirgazyk welaýatynda ösdürilip ýetişdirilýän şalynyň aglaba bölegini bu ýerde gaýtadan işlemäge mümkinçilik berer.
Maldarçylyk pudagy Türkmenistan üçin, öňden gelişi ýaly esasy pudaklaryň biri hasaplanylýar. Bu pudakda iri we ownuk şahly mallaryň, dowarlaryň, düýeleriň we öý guşlarynyň baş sanlaryny, et we süýt önümleriniň mukdaryny artdyrmak boýunça işler yzygiderli durmuşa geçirilýär. Daşoguz welaýatynyň S. A. Nyýazow adyndaky etrabyndaky maldarçylyk toplumynyň gurluşygy ýaly iri taslamamalar hem amala aşyryldy. Bu toplum tohum mallaryň 500 başyny saklamak hem-de ýylda 2 müň tonna süýt we 120 tonna et önümlerini işlemäge niýetlenendir.
Balkan welaýatynyň Bereket etrabynda ýylda 8 million ýumurtga öndürmäge niýetlenen, täze guşçulyk toplumy açyldy. Öndürijilik kuwwaty ýylda 8 million ýumurtga we 1000 tonna guş etini öndürmäge mümkinçilik berýän şeýle toplumlaryň ýene-de biri Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynda işe girizildi. Bu toplum, etrabyň daýhan birleşikleriniň üçüsiniň çäklerinde ýerleşen, birnäçe aýratyn bölümleri özüne birleşdirýär. Ýumurtga öndürmek boýunça bölüm “Murgap” daýhan birleşiginde ýerleşen bolsa, jüýje çykaryjy bölüm “Täze durmuş” daýhan birleşiginde ýerleşýär. “Täze ýol” daýhan birleşiginde bolsa taýýar önümi timarlap gaplamak boýunça enjamly üçünji bölüm hereket edýär.
Agrosenagat toplumynda ykdysadyýetiň hususy sektory hem öz ornuny pugtalandyrýar. Oba hojalygynda onuň paýy eýýäm 92 göterimden agdy. Türkmenistanyň senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan bina edilen täze desgalaryň arasynda Ahal welaýatynyň Baharly etrabynyň “Mürçe” daýhan birleşiginde açylan kärhana hem bar. Ol bakja we miwe önümlerini gaplaýan, şeýle hem alkogolsyz içgileri hem-de arassa agyz suwuny öndürýän iki sany zawody öz içine alýar. Tomat üwmejini we miwe mürepbesini öndürýän gaplaýjy zawod daýhanlaryň öz ösdürip ýetişdiren bakja we miwe önümlerini gaýtadan işlemek üçin niýetlenendir. “Mürçe” daýhan birleşiginde ýüz gektar ýere armyt, alma, çereşnýa, ülje, garaly, alça, şetdaly, erik we üzüm nahallary oturdyldy. Daýhan birleşikde, ýurdumyzyň paýtagtynyň söwda nokatlaryny her gün bakja we gök önümler bilen üpjün edýän ýyladyşhana hojalygy bar.
Ak bugdaý etrabynda gurlan täze ýyladyşhanalaryň ikisi hem Aşgabadyň we Ahal welaýatynyň ilatynyň gök önümlere bolan islegini kanagatlandyrmak üçin işleýär. Bu toplumlaryň her haýsy «saglyk üçin peýdaly önümleriň» 50 tonnasyny öndürmäge niýetlenendir.
2014-nji ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Ahal welaýatynyň “Abadan” daýhan birleşiginde, «Sahabatly» hojalyk jemgyýeti tarapyndan bina edilen iri maldarçylyk toplumy döwlet bilen hususyýetçiligiň özara hyzmatdaşlygynyň çäklerinde açyldy. Onuň önümçilik kuwwaty ýylda 2 müň tonna süýt we süýt önümlerini hem-de 30 tonna et önümlerini öndürmäge barabardyr. Bu binanyň gurluşygy üçin maldarçylyk toplumyna 9 gektar we ot-iýmlik ekinleri ýetişdirmek üçin 400 gektar ýer bölünip berildi. Bu ýerde 308,5 gektar ýere ýorunja, mekgejöwen we arpa ekildi. Dowar hojalygy üçin ot-iým ekinleri aýratyn meýdanda ekildi.
Mundan başga-da, Derweze etrabynda maldarçylyk we guşçylyk üçin, ýokumly maddalar bilen baýlaşdyrylan, garyndyly iým öndürýän häzirki zaman kärhanasy işe girizildi. Altyn asyr etrabynda bolsa iri şahly mallaryň gölelerini bakmak üçin maldarçylyk toplumy ulanylmaga berildi.
Baharly etrabynda 20 müň tonna süýt we 100 tonna et önümlerini öndürýän iri maldarçylyk toplumy guruldy. Ol ýokary hilli sygyr etini öndürmäge ýöriteleşdirilendir. Bu etrapda ýylda 100 tonna et öndürmäge niýetlenen, mal bakmak boýunça ýene bir hojalyk döredildi.
Däneli ekinleri ösdürip ýetişdirmekden, ot-iýmlere ýokumly goşundylary öndürmek we satyn almakdan başlap, eti gaýtadan işlemäge we söwda nokatlarynda ýerleşdirilmäge taýýar önümleri öndürmäge çenli ähli işlerde, çykdajyny iň az derejä getirmäge mümkinçilik berýän toplumlaýyn çemeleşmeler täze kärhanalaryň häsiýetli aýratynlygy bolup durýar. Ýurdumyzyň oba hojalyk kompaniýalary tarapyndan esas hökmünde alynan önümçiligiň doly aýlanyşygynyň netijeliligi bir tarapdan öndürilýän önümiň hiliniň ýokarlanmagyna mümkinçilik berýän bolsa, ikinji bir tarapdan kärhanalaryň girdejililigini üpjün edýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň obasenagat toplumyny ösdürmek boýunça öňde goýan wezipeleriniň toplumlaýyn çözülýänligini ýene-de bir gezek nygtamalydyrys. Oba hojalyk ekin meýdanlarynyň suwaryş ýagdaýlaryny we suw bilen üpjünçiligini gowulandyrmak boýunça anyk çäreler durmuşa geçirilýär. Merkezi Garagumda ähli welaýatlaryň zeýkeşleriniň zeý suwlaryny ýygnamaga niýetlenen, iňňän çylşyrymly suw we suwaryş ulgamynyň, täsin suw desgasynyň, «Altyn asyr» türkmen kölüniň gurluşygynyň ikinji nobatdaky dowam edýär. Öz ölçegleri boýunça deňsiz-taýsyz bu taslama, sebitiň ekologiýa ýagdaýyna oňyn täsirini ýetirjekligi sebäpli, diňe bir Türkmenistan üçin däl-de, eýsem-de bolsa, tutuş Orta Aziýa üçin uly ähmiýete eýedir.
Geçen ýyl döwlet Baştutanymyzyň Kararyna laýyklykda, “Türkmenistanda suw serişdelerini tygşytly peýdalanmak we Garagum derýasynyň suw geçirijiligini ýokarlandyrmak boýunça geçirilmeli işleriň 2015-2020-nji ýyllar üçin Maksatnamasy” tassyklanyldy. Bu maksatnamada bar bolan gidrotehniki desgalaryň durkuny täzelemek hem-de Garagum derýasynyň baş sakasyndan Balkan welaýatynyň Bereket şäherine çenli 1100 kilometr bölekde täze gidrotehniki desgalary gurmak göz öňünde tutulýar. Welaýatlaryň birnäçesini suw bilen üpjün edýän Garagum derýasynyň hanasyny arassalamak maksady bilen, onuň suw kadalaşdyryjy desgalaryny abatlamak boýunça anyk çäreler görülýär.
Şu ýylyň fewral aýynda Ahal welaýatynda suw hojalyk toplumy ulanmaga berildi. Ol Altyn asyr hem-de Kaka etraplarynda dolanyşyga girizilen tarp ýerleriň 25 müň gektara golaýyny suw bilen üpjün eder.
2016-njy ýylda bag ekmek möwsüminiň barşynda ýurdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary, şeýle hem Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimlikleri tarapyndan saýaly, pürli, miweli agaçlaryň
hem-de üzüm nahallarynyň jemi 3 million düýbi, şol sanda tut nahallarynyň 512 müňüsi oturdylar. Ýurdumyzyň ýüpekçiliginiň çig mal binýadyny pugtalandyrmakdan başga-da, ekerançylyk ýerleriniň töwereginde tut nahallarynyň oturdylmagy gowaçany we beýleki oba hojalyk ekinlerini epgekli ýelden goramaga, suwaryş akabalarynyň kenarlaryny berkitmäge ýardam eder hem-de daşky gurşawyň ekologiýa abadançylygyny üpjün eder.
Şeýle hem aprel aýynda milli Liderimiziň gol çeken Kararyna laýyklykda, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetiniň buýurmasy boýunça Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda umumy meýdany 10 gektar bolan bezeg bag nahallaryny we gülleri ösdürip ýetişdirýän ýyladyşhananyň guruljakdygyny belläp geçmek gerek.
Synymyzy dowam edip, oba hojalyk marketingi ulgamynda oňyn ösüşleriň bardygyny bellemelidiris. Ol özüne önümleriň satyn alnyşyny, saklanylyşyny, ugradylyşyny hem-de sarp edijilere ýerlenilişini birleşdirýär. Lebap welaýatynyň merkezinde—Türkmenabat şäherinde, Aşgabat şäheriniň Abadan etrabynda hem-de deňiz ýakasyndaky Türkmenbaşy şäherinde gök we miwe, et we süýt önümlerini saklamak üçin niýetlenen täze sowadyjyly ammarlar guruldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda 2016-njy ýylyň tomsuna çenlli welaýatlaryň her birinde döwrebap ýük ýükleýji we düşüriji tehnikalar hem-de göteriji enjamlar bilen üpjün ediljek sowadyjyly ammarlar gurlar. Olarda zähmeti köp talap edýän işleriň ählisi awtomatlaşdyrylar. Olaryň umumy sygymy 15 müň tonna barabar bolar.
Şunuň bilen birlikde, hyzmatlar we söwda ulgamy hem işjeň ösdürilýär. Aşgabatda hem-de welaýatlarda gurlan, döwrebap söwda enjamlary bilen üpjün edilen köp sanly häzirki zaman söwda merkezleri, köp ugurly bazarlar, jemgyýetçilik iýmiti kärhanalary ilatymyza hem-de daşary ýurtly myhmanlara edilýän hyzmatlaryň ýokary hilli üpjün edýärler. Dünýäniň köp ýurtlaryndan gelýän myhmanlaryň sany bolsa ýylsaýyn artýar.
Geçen ýyl azyk howpsuzlygyny üpjün etmek ulgamynda gazanylanlar üçin Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (AOHG) ýörite baýragyna mynasyp bolandygyny bellemelidiris. Azyk howpsuzlygyny üpjün etmek bolsa AOHG-nyň 2015-nji ýyl üçin maksatnamasynda Müňýyllygyň ösüş maksatlarynyň biri hökmünde kesgitlenildi. Munuň özi ägirt uly ykdysady kuwwata hem-de uly üstünliklere eýe bolan, okgunly ösýän döwlet hökmünde ýurdumyzyň halkara giňişliginde ykrar edilýändiginiň ýene-de bir aýdyň subutnamasydyr.
Şeýlelikde, ýurdumyzyň obasenagat toplumy hil taýdan täze sepgitlere çykýar. Munuň özi bolsa Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça ýurdumyzyň ykdysadyýetinde amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeleriň aýdyň netijesidir.


text:
Milli puluň hümmetini durnukly derejede saklamak, töleg ulgamyny dünýäniň ösen döwletleriniň derejesinde guramak, ilatyň erkin pul serişdelerini bank ulgamyna möhletli we möhletsiz goýum görnüşinde çekmek babatynda anyk çäreler durmuşa geçirilýär. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň bank ulgamy üçin zerur hukuk şertlerini we kepilliklerini döredýär, netijeli ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatyny geçirýär, pul dolanyşygyny guraýar, hasaplaşyk-töleg ulgamynyň netijeli işlemegini üpjün edýär, bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçiligini guraýar, bahalaryň durnuklylygyny saklamaga gönükdirilen çäreleri amala aşyrýar.
Býujetden maliýeleşdirilýän edara-karhanalaryň, hojalyk hasaplaşygyndaky kärhanalaryň we jemgyýetçilik guramalarynyň işgärleriniň zähmet haklarynyň, pensiýalarynyň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberi yzygiderli ýokarlandyrylýar. Zähmet haklary, pensiýa we döwlet kömek pullary, talyp we diňleýji haklary raýatlaryň bank kart hasaplaryna öz wagtynda bökdençsiz geçirilip gelinýär.
“Müşderiniň islegi ähli zatdan öňde” ýörelgesi bank ulgamyny üstünlige eltýän ýoldur. Ösüşe okgunly banklar müşderileriň dürli isleglerini anyklamak we olary kanagatlandyrmak üçin kämil tehnologiýalary ornaşdyrmaga borçludyr.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň raýatlary karz edaralarynda hereket edýän birnäçe goýum hyzmatlarynyň amatly mümkinçiliklerinden peýdalanýarlar. Dürli ýaş toparlaryna degişli bolan, nagt we nagt däl görnüşinde çekilýän goýumlara mysal hökmünde Türkmenistanyň “Halkbank” DTB-niň “Bagtyýar nesiller”, TDDYIB-niň “Kämillik sowgady”, “Senagat” PTB-niň “Çagalara niýetlenilen maksatly goýum”, “Ene-atalar hakynda alada” Türkmenistanyň “Türkmenistan” DTB-niň “Talyp goýumy”, Türkmenistanyň “Türkmenbaşy” DTB-niň “Ruhubelent nesiller goýumy”, Türkmen-türk PTB-niň “Maşgala süýşürintgileri” atly goýumlaryny görkezmek bolar. Ýurdumyzyň ähli karz edaralary tarapyndan raýatlaryň “Altyn Asyr” bank kart hasaplaryndaky galyndy pul serişdelerine ýyllyk 5% möçberinde göterim tölenýändigini hem bellemek gerek. Bu öz gezeginde ilatyň goşmaça girdeji çeşmelerini emele getirmäge mümkinçilik döredýär.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň ähli karz edaralarynda ýyllyk 5%-6% girdejisi bolan “Goýum bank karty” atly täze goýum hyzmaty girizildi. Raýatlara bu hyzmaty ýurduň islendik bankynda açmak, goýum bank kartlaryna islendik möçberde nagt puly goýmak, töleg amala aşyrmak, kartdan nagt puly almak, bankomatlardan we internet ulgamy arkaly goýumdaky puluň we toplanan göterimiň möçberini bilmek mümkinçiligi döredilen.
Ilatyň erkin pul serişdelerini karz edaralaryna möhletli goýum görnüşinde çekmek hem-de goýumlaryň goraglylygyny hukuk taýdan üpjün etmek boýunça 2016-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda „Fiziki şahslaryň goýumlarynyň hökmany kepilligi hakyndaˮ Türkmenistanyň kanunynyň kabul edilmegi geçirilýän işleriň aýdyň subutnamasydyr. Bu Kanun fiziki şahslaryň Türkmenistanyň banklaryndaky goýumlarynyň kepilliginiň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny, banklaryň goýumlaryň hökmany kepillendiriliş ulgamyna gatnaşmagyny kesgitleýär, goýumçylaryň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň goralmagyna hem-de ilatyň tygşytlanan pullarynyň çekilmeginiň höweslendirilmegine we bank ulgamyna bolan ynamynyň berkidilmegine gönükdirilendir.
Umuman amatly we çalt hyzmat etmäge gönükdirilen dünýäniň öňdebaryjy innowasion tehnologiýalarynyň, kämil bank hyzmatlarynyň bu ulgama yzygiderli ornaşdyrylmagy ilatyň ösen talaplaryny kanagatlandyrmaga, olaryň ynamyny has-da ýokarlandyrmaga mynasyp goşant goşar.
Bank ulgamyndaky ösüşler
Milli puluň hümmetini durnukly derejede saklamak, töleg ulgamyny dünýäniň ösen döwletleriniň derejesinde guramak, ilatyň erkin pul serişdelerini bank ulgamyna möhletli we möhletsiz goýum görnüşinde çekmek babatynda anyk çäreler durmuşa geçirilýär. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň bank ulgamy üçin zerur hukuk şertlerini we kepilliklerini döredýär, netijeli ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatyny geçirýär, pul dolanyşygyny guraýar, hasaplaşyk-töleg ulgamynyň netijeli işlemegini üpjün edýär, bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçiligini guraýar, bahalaryň durnuklylygyny saklamaga gönükdirilen çäreleri amala aşyrýar.
-
turkmen-talyp
4 months ago
- Köp zat häzir dollara bagly, banklar dollar satmaly we maksatly ichki önümchiligi we exporty goltgy bermeli. Häzir export etmekde köp zady bank chözyär. Tmda 5 mln halk. Önümchilikler gurmaly we export etmese bolmayar. Sebabi öz ichki bazary kichi 5 mln. Maksatly export önümchiligi yöretmeli. Hem ichki bazarda bolchulyk döretmeli. Export bn waluta akmaly öndürijilere. Salgyt almaly. Adamlar bayamaly. Shonda döwlet bayar.
-
didar27
4 months ago
- Goşant goşsun banklar hany göreli bakaly !


text:
29-njy Oktýabr Respublika Baýramy
Şu gün Türkiýe Respublikasynyň döredilen gününiň 93-nji ýyllygy bellenilip geçilýär
Şu gün Türkiýe Respublikasynyň döredilen gününiň 93-nji ýyllygy bellenilip geçilýär. 1923-nji ýylyň 29-njy oktýabrynda top atyşlary we buýsanç bilen bütin dünýä yglan edilen Türkiýe Respublikasy esaslandyryldy. 1-nji Jahan urşunda Osman imperiýasynyň ýeňilmegi we ýurduň ýeňiji döwletler tarapyndan talanmagy ýurtda uly gynanç döredýär. Milli güýçler hökmünde guramalaşan we M.K. Atatürkiň öňbaşçylygynda birleşen Milli güýçler Azat edijilik söweşini başladýar. “latynyň esasy bölegi türklerden ybarat bolan etraplar türk serhetleriniň çäginde galmaly” diýilýän düşünjeden ugur alan göreşiň netijesinde 1922-nji ýylyň 30-njy awgustynda Baş serkerdelik Meýdan söweşinde üstün çykylmagy netijesinde basybalyjy güýçler häzirki Türkiýäniň çäklerinden kowlup çykaryldy. Ýaraşyk gepleşikleri bilen Strambulyň halas edilmegi, soň gazanylan Lozanna ylalaşygy bilen Osman imperiýasy taryh sahnasyndan düşýär we täze Türkiýe Respublikasy taryhdaky ornuny eýeleýär. 1923-nji ýylyň 29-njy oktýabryna çenli dowam eden gepleşikleriň netijesinde Respublikanyň gurulmagy we Ankaranyň paýtagt yglan edilmegi bütin dünýä jar edildi. Respublikanyň esaslandyrylmagynyň 93-nji ýylynda M.K.Atatürkiň başda durmagynda milli gahrymanlary hormat bilen hatyralaýarys.


text:
Merkel Ysraýylyň Gazada 62 palestinalyny şehit etmegine reaksiýa bildirmedi
Germaniýanyň Federal Kansleri Angela Merkel Ysraýylyň Premýer ministri Benýamin Netanýahu bilen telefon arkaly söhbetdeşli geçirdi
Germaniýa tarapyndan mesele barada berlen ýazmaça beýanata görä, Merkel telefon söhbetdeşliginde Ysraýyl döwletiniň 70 ýyllygy bilen gutlady, Gazadaky wakalara we dartgynlygyň möwjemegine alada bildirdi.
Merkel şehit palestinalylara bolsa hiç hili reaksiýa bildirmedi.
Merkel Germaniýanyň Ysraýylyň howpsyzlyk aladasyna düşünýändigini, söz azatlygy we parahatçylykly maksatly ýöriş geçirmek hukugynyň hyýanatçylykly peýdalanylmaly däldigini belledi.


text:
Ýazyjy : Muhammet ibn Salyh Al-Useýmin
Terjime eden: Ebu Huzeýfa Türkmen
Gözden geçiren: Halid Ebu Enes Türkmen
Çeşmeler:
Dagwat we öwüt-nesihat ugrunda hemaýatçy edara, Saud Arabystan, Riýad, Rabwa raýony
Gysgaça beýannama
Ähli sünnet we jemagatyň ynanjy: Bu kitap Ähli sünnet we jemagatyň ynanjy barada, käbir baplary öz içine alýandyr. Ol baplar: Alla tagalany işlik sypatlarynda, ybadata hakly we gözel at-sypatlarynda birlemek baby, onuň meleklerine, kitaplaryna, resullaryna, ahyret gününe we kadaryň haýyryna we şerine iman etmeklik baradaky baplardyr.


text:
Täze ýyl gijesi Stambulyň Ortaköý diýen ýerindäki Reina atly gijeki kluba hüjüm edip, 39 adamy atyp öldürmekde aýyplanýan Özbegistanyň raýaty Abdulkadir Maşaripowyň polisiň geçiren ilkinji soragynda beren maglumatlary türk metbugatynda giňişleýin ýer aldy.
Türk polisiniň ähli soragyna jogap beren Maşaripowyň resmi düşündirişden owalky soragynda möhüm maglumatlar berendigi mälim boldy. "Sabah” gazetiniň işgäri Nazif Karaman tarapyndan taýýarlanan habara görä, "YD" toparyna agzadygy aýdylýan Maşaripow türk polislerine şeýle maglumatlar beripdir:
"Özbegistanyň yslam hereketine agzadym. Ol hereket üçin halk köpçüligine propaganda işlerini alyp barmakdan jogapkärdim.
Ondan soň Özbegistanyň yslam hereketi bilen aramda düşünişmezlik döredi. Özbegistandan Owganystana, ol ýerden Pakistana we ahyrynda hem o taýdan Eýrana gitdim. "YD" topary bilen Eýranda tanyşdym. Eýrandan Agry ýoluny ulanyp, bikanun ýagdaýda serhedi geçip, Türkiýä bardym.
16-njy dekabrda Stambula bardym.
Reinadakylary kapyr bolany üçin öldürdim. Musulmanlaryň Täze ýyly gutlamaýandygyna ynanýaryn. Hüjümiň yz ýanyndan oglumy alyp gaçmagy planladym. Oglum bilen duşuşan bolsadym, Izmir we Hataýyň üstünden, Siriýa gaçmagy planlapdym. Gyzymy we oglumy ýanyma alyp gaçmaga synanyşýardym".
Ýatlap geçsek, täze ýyl gijesi Stambulyň Ortaköý diýen ýerindäki Reina atly gijeki kluba hüjüm etmekde aýyplanýan "Abu Muhammed Horasani" lakamly Özbegistanyň raýaty, asly täjik Abdulkadir Maşaripow 17-nji ýanwarda Esenýurt etrabyndaky bir jaýda türk howpsuzlyk işgärleriniň gurnan operasiýasynda ele salyndy. Operasiýada onuň ýanynda bir yrakly raýat bilen dürli ýurtlaryň raýatlary, 3 zenan hem göz astyna alyndy. Ondan soň polisiň soragda alan maglumaty esasynda, Bursada 6 sany öýde geçirilen operasiýada bolsa Täjigistanyň, Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň raýatlary bilen Hytaýyň uýgur sebitinden bolan 15 sanysy zenan, 27 sany güman edilýän bilen bilelikde 29 çaga ele salyndy.
Stambuldaky Reina hüjümini gurnamakda aýyplanýan Özbegistanyň raýaty Abdulkadir Maşaripowyň polisdäki soragynyň dowam edýändigi aýdylýar.


text:
Geçen ýylyň 28-nji dekabrda Aşgabat şäherinde gara reňkli awtoulaglary sürmeklige gadagançylyk girizilip, olary ak reňke boýamak barada polisiýanyň ýol-gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan sürüjilere görkezme berilip, olaryň awtoulaglary jerime awtoduralgasyna salnyp başlandy.
Ondan bäri birnäçe gün geçen bolsa-da, jerime awtoduralgasyna salnan gara reňkli awtoulaglaryň sany artmasa kemelmeýär. 4-nji ýanwardan başlap, şäherde hereket edýän garamtyl gök reňkli ýa-da il arasynda aýdylşy ýaly “mokryý asfalt” diýilýän reňkli awtoulaglary hem jerime awtoduralgasyna salyp başladylar.
Awtoulaglary gara reňkden, ak reňke boýatmak baradaky mejbury çäreleri indi ilatyň öz islegi bilen bagly edip görkezmäge çalyşýarlar. Munuň üçin döwlet awtoinspeksiýasynyň işgärleri her bir sürüjiden: “Meniň gara reňkli awtoulagymy ak reňke boýatmaga rugsat beriň” diýip, arza alýarlar.
Şol arzany alanlaryndan soňra, awtoulag eýelerine öz awtoulaglaryny gara reňkden ak reňke boýamaga rugsat berlendigini tassyklap, döwlet awtoinspeksiýasyndan rugsat haty berilýär. Şol rugsat hatyň bilen awtoulagyňy jerime awtoduralgasyndan alyp, ussahanalara baryp, öz ulagyňy ak reňke boýadyp bilýärsiň.
Şeýle güwänamasy bolmasa, ulag eýeleri öz awtoulagyny jerime duralgasyndan alyp bilmeýär. Eger sürüjilerde şeýle güwänamasy bolmasa, ussahanalar awtoulaglary gara reňkden ak reňke boýamaklyga rugsat berilmeýändigini aýdýarlar. Şol resminamany almak üçin, döwlet awtoinspeksiýasynda uly nobatlaryň bardygyny sürüjilerden eşitmek bolýar.
Emma awtoulagny gara reňkden ak reňke boýamaga ýagdaýy bolman, jerime awtoduralgasyndan öz ulagny alyp bilmeýän sürüjileriň kändigi, şol sebäpli jerime awtoduralgasynda ýüzlerçe ulaglaryň durandygyny hem sürüjiler aýdýarlar.
Awtoulaglary ak reňke boýamakda ussahanalaryň nyrhlary isledikleriçe galdyrandyklaryny, öz iş haklary üçin adatdaky nyrhdan 10 esseden hem artykmaç hak soraýandyklaryny-da sürüjiler aýdýarlar.
“Awtoulagyňy reňkledeniňden soňra, ony haýsy ussahanada reňkledenligiň barada güwänama alyp, döwlet awtoinspeksiýasyna eltip bermeli. Şondan soňra saňa täze tehpasport berilýär. Täze tehpasport üçin 25 manat tölemeli. Ýöne ussahanadan güwänama almak üçin, 400 manat tölemeli bolýarsyň” diýip, Hemra atly bir maşyn eýesi aýdýar.
Gara reňkli hem garamtyl goýy reňkli awtoulaglar bilen bagly dörän ýagdaýlardan ilat köpçüligniň juda nägiledigini hem ýaşaýjylardan eşitse bolýar.


text:
Gahryman Arkadagymyzyň «Enä tagzym-mukaddeslige tagzym» atly täze kitabynyň halkymyza gowuşmagy taryhy waka boldy. Hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän beýleki kitaplary ýaly, bu ajaýyp eseri hem halkymyz uly söýgi bilen garşylady. Giň okyjylar köpçüligine niýetlenen kitap ýurdumyzyň geljegi bolan ýaş nesli watançylyk ruhunda terbiýelemekde, mähriban enelerimize bolan söýgi-buýsanjy artdyrmakda bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr. Kitabyň üç dilde: türkmen, iňlis, rus dillerinde neşir edilmegi onuň ähmiýetini we gymmatyny has-da artdyrdy.
Eziz Arkadagymyzyň zehininden döreýän her bir eseriniň diňe bir halkymyz üçin däl-de, eýsem, dünýä ýüzünde türkmeniň taryhy, medeniýeti, halk döredijiligi, däp-dessurlary bilen içgin gyzyklanýan okyjylar üçinem gymmatly hazyna bolup durýandygy bellärliklidir. Şonuň üçinem hormatly Prezidentimiziň döwlet-galamyndan çykýan eserleri dünýä halklarynyň dillerine terjime edilýär.
Ýaş nesli milli ruhda terbiýelemekde enä möhüm orun degişlidir. Ene-mamalarymyz asyrlaryň dowamynda özüňi alyp barmagyň düzgünleri, ýokary adamkärçilikli häsiýetleri kämilleşdirip, nesilden-nesle geçiripdirler. Kitapda mährem enelerimiziň durmuşymyzyň gelşigidigi, ömrümiziň bezegidigi hakyndaky gürrüňler okyjyny bada-bat özüne çekýär, tutuş durkuň bilen ene söýgüsi, hüwdüsi, mähri hakyndaky oýlanmalara berleniňi duýman galýarsyň.
Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda mukaddesliklerimize, milli ýol-ýörelgelerimize, däp-dessurlarymyza goýulýan sarpany has-da belende galdyran eziz Arkadagymyza alkyşymyz çäksizdir.
Täzegül NADYROWA,
Balkanabat şäheriniň ylym we bilim işgärleriniň
kärdeşler arkalaşygynyň ilkinji guramalarynyň geňeşiniň başlygy.
«Balkan» gazeti.


text:
Arhiw
-
Halkara gatnaşyklary institutynda Ýewropa Bileleşiginiň stendinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary, Daşary işleri ministri jenap Meredowyň garsy alynmagy (şenbe güni, 18-nji fewral)
Şenbe güni, 18-nji fewralda Aşgabatda bellenen « Diplomatik işgärleriniň güni » mynasybetli, Daşary işleri ministrliginiň ýanyndaky Halkara aragatnaşyklary instituty « Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty : parahatçylygyň we ösüşiň hatyrasyna hyzmatdaşlyk » atly ylmy maslahaty gurnady. Ylmy maslahatda Türkmenistanda akkreditirlenen diplomatik wekilhanalarynyň gurnan kiçi sergisi görkezildi. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary, Daşary işleri ministri, Onuň Alyhezreti jenap Raşid Meredowyň görmäge gelen, Ýewropa Bileleşiginiň stendinde Fransiýanyň Türkmenistandaky Ilçihanasy wekillik etdi.
-
Fransiýanyň ýerli başlyklygynda Ýewropa Bileleşiginiň Aşgabatdaky missiýa başlyklarynyň ýygnagy (2017-nji ýylyň 24-nji ýanwary)
2017-nji ýylyň birinji çärýeginde Türkmenistanda wekilçiligi ýok Malta üçin biziň ýurdumyzyň Ýewropa Bileleşigine ýerli başlyklyk etmeginiň çäklerinde Aşgabatdaky Ýewropa Bileleşiginiň agza döwletleriniň Ilçileri we Ýewropa Bileleşiginiň Aragatnaşyk býurosynyň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirijisi sişenbe güni, 24-nji ýanwarda Fransiýanyň rezidensiýasynda duşuşdylar. Ýurtda ýaşaýan alty sany missiýa başlyklar bu ýygnaga gatnaşýan ýurtda ýaşamaýan Awstriýaly öz kärdeşini, Astanada ýaşaýan Ilçi Gerhard Sailleri görenlerine şat boldular. Ýygnak missiýa başlyklaryna geljek ýylda Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň gatnaşyklarynyň ösmeginiň perspektiwalaryny ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik berdi.


text:
TDH döwlet habar gullugynyň habar bermegine görä, Türkmenistanda Täze ýyl dabaraly konsertler we baýramçylyk çäreleri bilen garşy alyndy. Dabaranyň merkezi Aşgabatdaky “Älem” meýdançasy boldy. Beýleki şäherleriň merkezi meýdançalarynda hem täze ýyl dabaralary geçirildi we baýramçylyga býujet edaralarynyň işgärleri, studentler we ýokary klas okuwçyl...
Awtor:
josgun
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
01.01.2018 22:32
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#111)


text:
Türkmen mediasynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň öz ogly – Serdar bilen atda aýlanyp, gezelenjiň dowamynda ýurtda ýokary netijeli sporty ösdürmegiň ugurlaryny maslahat edendigi barada ýörite reportaž görkezildi.
Serdar Berdimuhamedow türkmen mediasynda ozal-da wagtal-wagtal peýda bolýardy, emma bu atly gezelenç bilen baglanyşykly taýýarlanan reportažda ozalkylardan tapawutlylykda, göze ilýän bir ýagdaý bar. Bu-da: Serdar Berdimuhamedowyň Mejlisiň deputaty, Türkmenistanyň söweş sungaty milli federasiýasynyň ýolbaşçysy diýen derejeler bilen birlikde, ilkinji gezek “döwlet baştutanymyzyň ogly” diýip tanyşdyrylmagydyr.
Serdar Berdimuhamedow 2016-njy ýylyň aýagynda Türkmenistanyň syýasy durmuşyna gatnaşyp başlapdy. Ol 2016-njy ýylyň noýabrynda Ahal welaýatynyň 24-nji “Duşak” saýlaw okrugyndan deputat saýlanyp, geçen ýylyň martynda bolsa, Türkmenistanyň Mejlisiniň kada-kanunçylyk baradaky komitetiniň başlyklygyna saýlanypdy.
Serdar geçen ýylyň tomus aýlarynda ýurduň daşary syýasatynda has aktiw rol oýnap başlady, hususan-da Russiýanyň ýokary derejeli resmileri bilen birnäçe gepleşikleri alyp bardy. Adatça, diňe prezidentiň saparlary barada maglumat berýän türkmen mediasynda, bu ýokary derejeli döwletara duşuşyklary barada, aýratyn reportažlar hem taýýarlanypdy.
Geçen ýylyň aýagynda Serdar Berdimuhamedowa öz atasy “Mälikguly Berdimuhamedow” adyndaky medal hem gowşuryldy. Bu medal ýurduň harby we kanun goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylaryna berilýär.
Şeýle-de Serdara mundan öň “Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi” diýen hormatly at hem dakylypdy.
Mundanam başga, Serdar kakasy – Gurbanguly Berdimuahmedowyň mysalynda dürli desgalaryň açylyş dabaralaryna hem gatnaşyp başlady. Türkmenistanyň prezidentiniň oglunyň 27-nji dekabrda Kaka etrabynyň Duşak obasyndaky saglyk merkeziniň açylyş dabarasyna gatnaşmagy bilen baglylykda Ahal welaýatynda, prezidentiň saparlarynyň öňüsyrasyndaky ýaly, uly taýýarlyklaryň görlendigine hem üns çekilipdi.
Galyberse-de, prezidentiň oglunyň deputatlyga saýlanmazyndan ozal, onuň eýelän döwlet wezipeleri barada asla-da maglumat ýokdy. Emma şol pursat onuň Daşary işler ministrliginde bölüm müdiri, ýagny halkara habar serişdeleri bilen aragatnaşyk departamentiniň ýolbaşçysy bolup işländigi tassyk edildi.
Garaşsyz çeşmeler Serdar Berdimuhamedowyň ozal Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky nebit-gaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak agentliginiň ýolbaşçylarynyň biri bolandygyny, emma 2015-nji ýylyň iýulynda bu edara ýatyrylanyndan soň, DIM-de täze wezipä bellenendigini habar berlipdi.
Şol bir wagtda, Türkmenistanyň syýasy durmuşyny yzarlaýan ekspertler häzirki ýagdaýlardan çen tutulsa, onda Berdimuhamedowyň ogly – Serdara mirasdüşer hökmünde garalýandygyny aýtsa boljakdygyny belleýärler.
Galyberse-de, Serdaryň ýekşenbe güni kakasy Gurbanguly Berdimuhmedow bilen gezelençde atlanan atynyň ady – Mirasdy.
Serdar Berdimuhamedowyň harby derejesi hem bolup, ol maýordyr.