text:
Döwletgeldi Annamyradow
«Garagum» žurnalynyň bölüm müdiri, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Döwletgeldi Annamyradow 1959-njy ýylyň 2-nji maýynda Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň Çohpetde obasynda dünýä inýär.
Şahyr D.Annamyradow oba mekdebini tamamlap, 1976-1977-nji ýyllarda «Lebapgurluşyk» müdirliginiň 11-nji mehanizmleşdirilen göçme kolonnasynyň gurluşykçysy bolup işleýär. 1977-1978-nji ýyllar aralygynda «Ýaş kommunist» gazetiniň korrektory bolup zähmet çekýär. Soňra 1978-1983-nji ýyllarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde okap, türkmen dili we edebiýaty mugallymy, filolog ugrundan ýokary bilim alýar.
D.Annamyradow 1983-1985-nji ýyllarda «Sowet edebiýaty» žurnalynyň edebi işgäri, 1991-1994-nji ýyllarda «Naýza» önümçilik birleşiginiň jogapkär redaktory, 1994-1999-njy ýyllarda «Türkmenfilm» kinostudiýasynyň jogapkär kätibi, 2000-2004-nji ýyllarda Türkmen telewideniýesiniň baş müdirliginiň bölüm müdiri, 2004-2005-nji ýyllarda «Täze oba» žurnalynyň bölüm müdiri, 2005-2012-nji ýyllarda Türkmen telewideniýesiniň baş müdirliginiň baş redaktory, 2012-2013-nji ýyllarda Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň Oguzhan adyndaky «Türkmenfilm» birleşiginiň baş redaktory, 2013-2014-nji ýyllarda «Dünýä edebiýaty» žurnalynyň bölüm redaktory bolup zähmet çekýär. 2014-nji ýyldan häzirki wagta çenli «Garagum» žurnalynyň bölüm müdiri wezipesinde işläp gelýär.
Şahyr D.Annamyradow «Gara perişde», «Söýgi sallançagy» atly birnäçe söýlüp okalýan kitaplaryň awtorydyr. Şeýle hem, «Söýgi we buýsanç», «Bahar bulaklary» atly edebi almanahlarda şahyryň goşgulary ýerleşdirildi.
D.Annamyradow Oguzhan adyndaky «Türkmenfilm» birleşiginde surata düşürilen «Aýdyma siňen ömürler», «Aşyklaryň obasy», «Bagta barýan ýollar», «Söýgi kenary» atly uly göwrümli filmleriň, onlarça dokumental we çeper telefilmleriň edebi esaslarynyň awtorydyr. Şahyr D.Annamyradowyň sözlerine ýurdumyzyň kompozitorlary ençeme aýdymlary döretdiler.
Halypa şahyr 2007, 2009, 2012-nji ýyllarda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» adyndaky bäsleşiginiň ýeňijisi boldy. Köp ýyllaryň dowamynda döwletimiziň, halkymyzyň öňünde bitiren halal, döredijilikli zähmeti nazara alnyp, D.Annamyradowa 2010-njy ýylda «Türkmenistanyň at gazanan žurnalisti», 2018-nji ýylda «Türkmenistanyň halk ýazyjysy» diýen hormatly atlar dakyldy, 2011-nji ýylda «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygyna» ýubileý medalyna, 2014-nji ýylda Türkmenistanyň «Magtymguly Pyragy» medalyna mynasyp boldy.
Türkmenistanyň halk ýazyjysy D.Annamyradow Russiýa Federasiýasy, Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Beýik Britaniýa, Rumyniýa, Saud Arabystany Patyşalygy, Türkiýe Respublikasy, Eýran Yslam Respublikasy, Katar, Gyrgyz Respublikasy ýaly onlarça ýurtlarda bolup, türkmen edebiýatyny dünýä ýüzüne giňden wagyz etmekde köp işleri alyp bardy.


c: text/html

text:
Möwsümleýin ýiti respirator ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň berýän maslahatlary:
1. Beden taýdan işjeňligi ýokarlandyrmaly we sport bilen meşgullanmaly;
2. Burnuň nemli bardasyna oksolin melhemini çalmaly;
3. Pasyllara görä geýinmeli;
4. С witamine baý önümler bilen iýmitlenmeli;
5. Iş ýerinde we öý otaglarynda wagtal-wagtal penjireleri açyp, howanyň tämiz bolmagyny üpjün etmeli;
6. Hökman lukman bilen maslahatlaşyp, gyzyl burç ýa-da sarymsak goşulan unaş bilen iýmitlenmeli. Sarymsak bilen burç bedeniň kesele garşy göreş ukybyny ýokarlandyrmaga ýardam berýän biologik işjeň maddalara baýdyr;
7. Dümewiň ilkinji alamatlary ýüze çykan ýagdaýynda, hökman, maşgala lukmanyna ýüz tutmaly;
8. Asgyrylanda we üsgürilende, elýaglyk bilen agzyňy we burnuňy ýapmaly;
9. Elleri elmydama arassa saklamaly, onuň üçin nahar iýmezden öň we naharlanylanyndan soň, hajathanadan soň, daşardan geleniňizden soň elleriňizi sabyn bilen gowy ýuwmaly;
10. Derman serişdelerini lukman bilen maslahatlaşman, özbaşdak kabul etmeli däl. Esasan hem bu antibakterial serişdelere degişlidir;
11. Türkmenistanda ösýän dermanlyk ösümliklerden taýýarlanan melhem çaýlaryny içmeli;
12. Möwsümleýin keselleriň öňüni almak üçin maşgala lukmany bilen maslahatlaşyp, öňüni alyş sanjymlaryny öz wagtynda etdirmeli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanyň uçar benzininiň Gruziýa eksporty 2020-nji ýylyň başyndan
bäri takmynan iki esse ýokarlandy.
Şu ýylyň birinji ýarymynda bu ýurda 22.9 müň tonna uçar ýangyjy iberildi, bu
bolsa, Gruziýanyň uçar ýangyjynyň umumy importynyň 80 göterimini düzýär.
Gruziýanyň Nebit önümlerini import edijiler birleşiginiň habaryna görä,
Türkmenistan gruzin bazaryna benzin we dizel ýangyjyny üpjün edýän dört esasy
ýurtlaryň biridir. Şu ýylyň birinji ýarymynda Türkmenistandan bu önümleriň 50
müň tonnadan gowragy satyn alyndy, bu 2019-njy ýylyň degişli döwri bilen
deňeşdirilende 8 müň tonna artykdyr.
Şu ýylyň fewral aýynda Gruziýanyň we Azerbaýjanyň demir ýol
kompaniýalary Türkmenistanyň nebit önümlerini möwsümleýin üstaşyr geçmek
boýunça noýabra çenli hereket etjek şertnama gol çekdiler.
Şeýle-de 2019-njy ýylda Dubendi we Alat nebit terminallaryndan 360 müň
tonnadan gowrak türkmen nebit we nebit önümleri daşaldy.
Gruziýa şu ýyl ilkinji sapar adaty oktan A-91 kysymly ýangyjy
Türkmenistandan import edipdi.
Türkmenistanyň uçar benzininiň Gruziýa eksporty 2020-nji ýylyň başyndan


text:
Türkiýäniň häkimiýet başyndaky "Adalat we Galkynyş" partiýasy 19-njy maýda ýurduň Transport we kommunikasiýa ministri Binali Ýyldyrymy partiýanyň ýolbaşçylygyna kandidat saýlady. Türkiýede, däp boýunça, parlamentde köplük orna eýe syýasy partiýalaryň ýolbaşçylary premýer-ministrlige hem saýlanyp, hökümete baştutanlyk edýärler. Ýyldyrym bu orunda maý aýynyň başlarynda hem partiýanyň başlygy hem-de premýer-ministrlik wezipesinden yza çekilen Ahmet Dawutoglunyň ýerine iş başyna geçer.
Ýyldyrym gämi senagaty we deňiz tehnologiýasy boýunça bilimli spesialist. Ol bu ugurda skandinaw ýurtlarynda köp tejribe toplan adam.
Ol soňra Stambulyň deňiz transporty sektoryna geçip, bu aşa uly şäheriň deňiz ýollaryny gowulandyrmak bilen at gazady.
Ýyldyrym geçen 22 ýyllykda prezident Rejep Taýýyp Erdoganyň Stambulyň şäher häkimi bolup işlän döwründen bäri onuň "ýakyn dosty" hasaplanýar. Ol şeýle hem 2001-nji ýylda Erdogan tarapyndan düýbi tutulan "Adalat we Galkynyş" partiýasyny guranlaryň biri.
"Dildüwşük"
2002-nji ýylda bu partiýa sesleriň aglaba köplügini alyp, häkimiýet başyna geleninden soň transport ministri edip bellenen Ýyldyrym on-oniki sany uly transport proýektlerine, şol sanda Bosforyň täze köprüsiniň gurluşygyna-da ýolbaşçylyk etdi. 2004-nji ýylda bolan bir pajygaly otly hadysasy oppozisiýanyň Ýyldyrymyň wezipe başyndan çekilmegine çagyrmagyna sebäp boldy.
2013-nji ýylda "Adalat we Galkynyş" partiýasynyň ýolbaşçylarynyň we olaryň garyndaşlarynyň garşysyna gaçgak prokurorlar tarapyndan gozgalan parahorlyk skandalynda Ýyldyrym bilen onuň bajasynyň-da ady agzaldy.
Bu uly skandaldan aman galan hökümet gaçgak prokurorlaryň özüni tutduryp, bu işiň kanun taýdan yzarlanmagynyň öňüni aldy. Erdogan bilen "Adalat we Galkynyş" partiýasy bu skandaly häzir Birleşen Ştatlarda sürgünlikde ýaşaýan ruhany Fethullah Güleniň ýolbaşçygyndaky "parallel döwlet" tarapyndan gurnalan "dildüwşük" diýip atlandyrdylar.
Oppozision sosial demokratlaryň başlygy Kemal Kylyçdaroglu Ýyldyrymy "millionlarça dollarlyk adam" diýip atlandyryp, 2014-nji ýylda ony hökümet tenderlerinden "Adalat we Galkynyş" partiýasy üçin sadaka toplanlykda aýyplady.
Prezidial sistemada ikinji premýer-ministr
Kylyçdaroglunyň aýtmagyna görä, ol bir telekanaly we oňa degişli beýleki neşirleri satyp, 630 million dollar pul toplapdyr. Prokurorlar soňra bu puluň bikanun toplanandygyny aýtdylar. Aýdylyşyna görä, Ýyldyrymyň bikanun toplan 630 million dollary bilen häkimiýet başyndaky partiýanyň we onuň lideriniň proýektleri maliýeleşdirilmeli edilipdir.
Erdogan bilen onuň hökümeti bu aýdylýanlary ret etdiler.
Ýyldyrym Türkiýede 2012-nji ýylda girizilen "iş ýüzündäki" prezidial sistemada ikinji premýer-ministr bolar. Geçen birnäçe ýyldan bäri Erdogan premýer-ministrlik wezipesi aýrylyp, prezidente has köp ygtyýarlylyk berýän "ýerine ýetiriji prezidial" sistemadan tarapdarlyk edip gelýär.
Bu sistema geçiljek bolsa, onda oňa milli referendumda sesleriň üçden iki bölegi gerek. "Adalat we Galkynyş" partiýasy saýlawlarda 50 prosent töweregi halkyň goldawyny gazandy. Ýöne bu hökümet sistemasy üçin konstitusiýany üýtgedere ýeterlik däl. Bu plan köpçülikleýin oňlanmansoň, Erdogan "iş ýüzünde prezidial sistemany" girizdi. Munda hökümetiň ähli möhüm işlerinde karar berýän onuň özi, premýer-ministr hem prezidentiň kararlaryny ýerine ýetirýär.
Şeýlelikde, wezipe başyndan çekilen Dawutoglu ýaly Ýyldyrymyň-da türk hökümetinde oýnan uly roly bolman, möhüm meselelerde karar berýän we Türkiýede hökümetiň jogapkärçiligini çekýän ýene Erdogan bolar.


text: 24 Ýehoýakymyň döwründe Wawilon patyşasy Nawuhodonosor+ Ýahuda çozdy. Ýehoýakym üç ýyllap Nawuhodonosoryň golastynda boldy. Soňra Ýehoýakym gozgalaň turuzdy.2 Emma Ýehowa Ýehoýakymyň üstüne siriýa, mowap, ammon we haldeý+ halkyndan talaňçylary iberip başlady. Ýehowa muny pygamberleri arkaly aýdyşy ýaly, Ýahudany ýok etmek üçin edýärdi+.3 Ýehowa Ýahudanyň başyna betbagtçylyk inderdi. Manaşanyň eden günäleri üçin+, Hudaý olary ýok etjek bolýardy+.4 Manaşa nähak ýere gan döküp+, Iýerusalimi bigünä adamlaryň ganyndan doldurdy. Şol sebäpli Ýehowa olary bagyşlamak islemedi+.5 Ýehoýakymyň durmuşynda bolan başga-da wakalar we ähli eden işleri hakda Ýahuda patyşalarynyň taryhy kitabynda ýazylandyr+.6 Soňra Ýehoýakym aradan çykyp+, ýerine ogly Ýehoýakyn patyşa boldy.7 Wawilon patyşasy Nawuhodonosor faraonyň+ tutuş ýurduny, Müsür jülgesinden+ tä Ýewfrat derýasyna+ çenli basyp aldy. Şol sebäpli faraon hiç ýere çozup bilmedi.8 Ýehoýakyn+ 18 ýaşynda patyşa bolup, Iýerusalimde üç aý höküm sürdi+. Ejesi Nehuşta iýerusalimli Elnatanyň gyzydy.9 Ýehoýakyn ata-babalary ýaly, Ýehowanyň öňünde erbet işleri edýärdi.10 Şol wagtlar Wawilon patyşasy Nawuhodonosoryň nökerleri Iýerusalimi gabadylar+.11 Nökerler şäheri gabap otyrka, Wawilon patyşasy Nawuhodonosor hem Iýerusalime geldi.12 Şonda Ýahuda patyşasy Ýehoýakyn ejesi, hyzmatkärleri, han-begleri, köşk emeldarlary+ bilen Wawilon patyşasyna boýun egdi+. Wawilon patyşasy hökümdarlygynyň sekizinji ýylynda, Ýehoýakyny ýesir aldy+.13 Wawilon patyşasy Ýehowanyň öýüniň we köşgüň ähli hazynalaryny talady+, Ysraýyl patyşasy Süleýmanyň Ýehowanyň ybadathanasy üçin altyndan ýasadan gap-gaçlaryny+ döwdi. Ähli zat Ýehowanyň aýdyşy ýaly boldy.14 Ol tutuş Iýerusalim ilatyny, han-begleri+, edermen esgerleri, senetçileri, demirçi ussalary*+, jemi 10 000 adamy ýesirlige äkitdi. Ýurtda diňe garyp-gasarlar galdy+.15 Şeýdip, Nawuhodonosor Ýehoýakyny Wawilona+ ýesirlige äkitdi+, ejesi bilen aýallaryny, köşk emeldarlaryny, ýurduň at-abraýly adamlaryny hem Iýerusalimden Wawilona sürgün etdi.16 Wawilon patyşasy gaýduwsyz we söweşe ukyply adamlary: 7 000 edermen esgeri, 1 000 senetçi we demirçi ussalary* Wawilona ýesirlige äkitdi.17 Ýehoýakynyň ýerine agasy*+ Mattanýany patyşa belläp, adyny Sadykýar+ diýip üýtgetdi.18 Sadykýar 21 ýaşynda patyşa bolup, Iýerusalimde 11 ýyl höküm sürdi. Ejesi Hamutal+ libnaly Ýermeýanyň gyzydy.19 Sadykýar Ýehoýakym ýaly, Ýehowanyň öňünde erbet işleri edýärdi+.20 Ýehowanyň muňa gahary gelip+, Iýerusalime we Ýahuda betbagtçylyk inderdi. Ahyrsoňy Hudaý olary huzuryndan kowdy. Soňra Sadykýar Wawilon patyşasyna garşy gozgalaň turuzdy+.


text:
Elimizde sońǵy kezderi azyq-túlik baǵasynyń, sonyń ishinde kókónisterdiń baǵasynyń qymbattap jatqany belgili. "Adyrna" ulttyq portalynyń tilshisi Almaty qalasyndaǵy dúkender jelisi men jemis-jıdek (kókónis) satatyn oryndarǵa baryp, baǵanyń qalaı ózgergenin bilip qaıtty.
Otandyq kartop baǵasy - 235 teńge bolsa, Egıpetten kelgen kartoptar dúkenderde 399 teńgeden satylyp jatyr. Kapýsta - 119, jýa - 113 teńge. Al jas sábiz baǵasy - 507 teńgege deıin kóterilgen.
Osy turǵyda jemis-jıdek satatyn oryndardaǵy saýdagerler baǵanyń ósýine qatysty oılaryn da aıtty.
"Bir otbasyǵa bir paket kartop. Odan artyq alýǵa bolmaıdy. Birneshe adam bolyp kelseńiz de, bir paket kartop ala alasyz. Bizge berilgen tapsyrma osyndaı. Baqylaýda ustaýymyz kerek. Áıtpese, basqalarǵa, azyq-túlikti qajetsinip otyrǵan adamdarǵa kartop jetpeı qalýy múmkin", - deıdi satýshy.
Odan bólek satýshylardyń sózderinen otandyq ónim baǵasynyń asa qymbattamaǵanyn, al sheteldik taýarlardyń joǵary baǵada satylyp jatqanyn bile aldyq.
"Otandyq ónim, elimizde ósirilgen kókónister arzan baǵada satylyp jatyr. Alaıda Ózbekstannan kelgen ónimder men Egıpetten keletin kartop baǵasy qymbat. Sonymen qatar otandyq sábiz baǵasy da aspandap tur", - deıdi taǵy bir saýdager.
Aqmaral BEREKET,
"Adyrna" ulttyq portaly


text:
Amir Abdullahian: Liwana ýangyç satmaga we ibermäge taýýar
Eýranyň ikitaraplaýyn gatnaşyklary giňeltmekde hiç hili çäklendirmesiniň ýokdugyna ünsi çekip, Eýranyň Daşary işler ministri: "Liwan hökümeti we işewür adamlary ýangyç zerur bolsa, Eýran ony satmaga we ibermäge taýyn" diýdi.
Eýranyň Daşary işler ministri Huseýin Amir-Abdollahian, Liwanyň öňki Daşary işler ministri Gabran Basil bilen telefon arkaly söhbetdeşlikde Eýran Yslam Respublikasynyň nebit önümlerini täze müşderilere satmaga taýýardygyny aýdyp Liwan hökümeti we işewür adamlary henizem ýangyja mätäç bolsa, Eýran ony satmaga we ibermäge taýyn, Hizbullanyň buýsançly lideriniň Sionistleriň Liwan halkyna garşy döreden bu krizisini soňlamak üçin gören çäreleri Liwanyň ýeňiş ýolunyň öz başarnyklaryňa we baýlyklaryňa bil baglamak bilen miýesser bolýandygyny tassyklaýar diýdi.


text:
09 Qyrkúıek, 2020 NEWS
Foto: ShQO aqparat ortalyǵy
Tarbaǵataı aýdanyna jumys sapary barysynda aýrýhananyń ekinshi tolqynǵa daıyndyq barysyn Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi jeke tekserdi.
«Kúzde koronavırýstyń ekinshi tolqyny bola ma, joq pa dep kútip otyrýdyń qajeti joq. Eń bastysy, qandaı jaǵdaıda da daıyn bolýymyz kerek», - degen ShQO ákimi Danıal Ahmetovtiń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Tarbaǵataı aýdandyq aýrýhanasynyń qyzmetkerleri tynbaı eńbek etýde.
Búginde aýrýhananyń qorynda 29 ottegi konsentratory, 4 ókpeni jasandy jeldetý apparaty bar. Ottegi stansııasyn ornalastyrý josparlanyp otyr. Barlyq medısına qyzmetkerinde koronavırýstyń yqtımal jańa tolqynynda syrqatpen túsetin naýqastardy emdeý kartasy men algorıtmi bar. Vırýstyń qalaı tez taralatynyn mundaǵylar jaqsy biledi. Bir adamnyń PSR-testti tapsyrmaı, taksımen kelýi aýdandaǵy 100-den astam adamnyń Covid-19 juqtyrýyna sebep boldy. О́kinishke qaraı, mundaı jaǵdaıdyń aldyn alý múmkin emes. Biraq erte bastan qam jasap, daıyndalýǵa bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Bosniýa we Gersegowina
Bosniýa we Hersegowina Respublikasy (bosn. we horw. Bosna i Hercegovina, BiH, serb. Босна и Херцеговина, БиХ) — Balkan ýarymadasynyň merkezi bölegindäki konfederatiw döwlet. Ol Bosniýa we Gersegowina Federasiýasy, Serb Respublikasy we Brçko okrugy diýen awtonom administratiw birliklerden emele gelýär. Ýurduň ady Bosna derýasynyň adyndan we nemes tituly bolan "hersog" sözünden gelip çykýar.
Ol günbatarda we demirgazykda Horwatiýa, gündogarda Serbiýa, günorta-gündogarda Montenegro bilen serhetleşýär. Adriatik deňzine uly bolmadyk çykalgasy bar.


text:
Päkistanyň Rawalpindi şäherinde ýerleşýän harby güýçleriniň baş ştabyna şenbe güni söweşijiler tarapyndan edilen hüjümden soňra ol düýn Roýters habar agentligine beren interwýusynda, şol regionda gury ýer arkaly harby operasiýalary amala aşyrmaklygyň zerurdygy barada hökümet ýolbaşçylarynyň karara gelenligini nygtady.
Ol aýratynam Owgan serhediniň golaýynda ýerleşýän Günorta Waziristandaky ýerli tire-taýpa ýolbaşçylarynyň hem söweşijilere garşy operasiýa geçirilmegini isleýändigini öňe sürdi.
Habarlardan mälim bolşuna görä, Päkistanyň howa güýçleri ady agzalýan regionda bir aý töweregi wagtdan bäri operasiýalar amala aşyrýar. Emma bu çärä henize çenli gury ýer arkaly girişilmedi.


text:
ABŞ Kataryň paýtagty Dohada “Talybanyň” wekilleri bilen geçiren iki günlük gepleşiklerinden soň eden ilkinji resmi beýanatynda, duşuşygyň “açyk we professional” ýagdaýda geçendigini, şeýle-de howpsuzlyk, terrorizm we Owganystan bilen bagly beýleki meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylandygyny belledi.
“ABŞ-nyň delegasiýasy howpsuzlyk we terrorizm wehimlerine, şeýle-de Birleşen Ştatlaryň we beýleki daşary ýurtly raýatlaryň, owgan hyzmatdaşlarymyzyň howpsuz ýagdaýda ýurdy terk etmek meselesine üns gönükdirdi” diýip, 10-njy oktýabr güni giçlik Döwlet departamentiniň metbugat wekili Ned Praýs (Ned Price) belledi.
Ol gepleşikleriň dowamynda “adam hukuklary, esasan hem aýal-gyzlaryň owgan jemgyýetiniň ähli ugurlary boýunça manyly gatnaşygy” barada gürrüň edilendigini hem nygtady.
“Taraplaryň ikisi-de Birleşen Ştatlaryň gönümel owgan halkyna niýetlenen göwrümli ynsanperwer kömegini hem maslahat etdiler. Gepleşikler açyk we professional boldy. ABŞ-nyň delegasiýasy “Talybana” toparyň sözlerine görä däl-de, hereketlerine laýyklykda baha beriljekdigini ýene bir gezek tekrarlady” diýip, Praýs sözüne goşdy.


text:
Biz barada
RFE/RL-niň missiýasy hökümetleri tarapyndan erkin metbugaty gadagan edilen ýa-da doly ýola goýulmadyk döwletlerde habar bermek arkaly demokratik gymmatlyklary we institutlary wagyz etmekden, şeýle-de adam hukuklaryny ilerletmekden ybarat. RFE/RL-niň žurnalistleri ýerli derejede köpler üçin elýetersiz bolan: senzurlanmadyk habarlary we açyk çekişmeleri hödürleýär. RFE/RL obýektiw žurnalistikanyň iň ýokary ülňülerine laýyk gelmäge we basyş ýa-da täsir synanyşyklaryndan täsirlenmän faktlary habar bermäge çalyşýar.
20 döwletde, 28 dilde: Biziň gepleşiklerimiz 20 döwletde 28 dilde efire berilýär. 400-den gowrak žurnalisti, 750-den gowrak ştatdan daşary habarçysy we 19 sany ýerli býurolary bolan RFE/RL dünýäňiň iň uly habar serişdeleriniň biri hasaplanýar. (Karta serediň.)
Demokratiýanyň binýadynyň habardar edilen raýatlardygy baradaky düşünjä esaslanyp hem-de ýarym asyrdan gowrak döwri öz içine alýan tejribesine daýanyp, RFE/RL aşakdaky ýörelgelerden ugur alýar:
1. RFE/RL obýektiw habarlary, analizleri hem-de demokratiýa we erkin bazara geçiş döwründe zerur bolan ýerli we regional meseleler boýunça çekeleşikleri halk köpçüligine ýetirýär.
2. RFE/RL demokratiki gymmatlyklary göz öňünde tutup, graždan jemgyýetçiligini güýçlendirýär.
3. RFE/RL etniki we dini çydamsyzlyklara garşy göreşýär.
4. RFE/RL ýerli media üçin nusga bolýar, metbugatyň professionallygyny we garaşsyzlygyny güýçlendirmek boýunça türgenleşdiriş arkaly olara ýardam berýär hem-de ýerli habar serişdeleri bilen giňişleýin hyzmatdaşlyk edýär.
5. RFE/RL regiondaky ýurtlar bilen dünýäniň ösen demokratiki jemgyýetleriniň arasyndaky gatnaşyklaryň berkidilmegine ýardam berýär.


text:
Resey men NATO teketiresi: Qazaqstan qay tarapta?
Resey men Batys arasynda әskery jәne sayasy bәsekelestik artuda. Key sarapshylar ony tipti jana qyrghiy-qabaq soghystyng bastaluy dep te sipattauda. Reseyding 2014 jyly barlyq halyqaralyq kelisimderdi ysyryp tastap, Qyrymdy basyp aluy, artynsha Ukrainanyng shyghysynda soghys bastauy órkeniyetti әlemning qyzyl syzyghynan ótui boldy. Jauap retinde Batys elderi Mәskeudi sanksiyamen tópelep, shekteuler qoyyp jatyr. Resey birqatar әlemdik úiymdar men forumdardan shygharyldy, al Kremliden zardap shekken Kiyev NATO elderinen qaru-jaraq týrinde kómek ala bastady.
Resey óz kezeginde Batysqa qarsy jauap retinde týrli әskery jattyghular sanyn arttyrdy. Okkupasiyadaghy Qyrym manynda teniz әskery jattyghularyn údayy ótkizu tәjiriybesine kóshti. Batysqa qarsy jauap retinde Resey "Batys" әskery jattyghuynyng kólemi men manyzyn arttyra týsti. Belarusi elimen birlese ótkizetin atalmysh jattyghugha Resey ÚQShÚ úiymyndaghy ózge de elderdi qatystyrugha tyrysyp jatyr. Alayda oghan baqylaushy nemese kishi top ókilderin ghana jiberu arqyly basqa memleketter atalmysh jattyghudan basyn aulaq ústaudy, sol arqyly Batyspen qarym-qatynasyn nasharlatyp almaudy oilastyruda.
Keshe "Batys-2021" әskery jattyghuy ayaqtaldy. Auqymdy jattyghugha Resey men Belarusi әskerleri barynsha kóp tehnika men sarbaz qatystyrugha tyrysty. Jattyghular tek qana eki el arasyndaghy әskery baylanystyng emes, sayasy jәne ekonomikalyq baylanystyng da artqanyn aiqyn kórsetti. Batystyq sanksiyanyng astynda qalghan Lukashenko rejiyminde basqa joldyng boluy da ekitalay.
Jattyghugha Resey men Belarusi jauyngerlerinen bólek Armeniya, Ýndistan, Qazaqstan, Qyrghyzstan, Mongholiya men Shriy-Lanka әskeriyleri de qatysty. Áskery jattyghu ayaqtalghan son, kózge týsken jauyngerlerdi Resey qorghanys ministrligi marapattady. 10-qyrkýiekten bastap jattyghugha 780 әskery tehnika men 80 úshaq jәne tikúshaq qatysty. Jattyghu Baltyq tenizinen bastap Belarusi jeri, Resey aumaghyn qamtydy. Al qatysqan sarbazdardyng sany tarihy rekordty ornatyp, 200 myng sarbazdy qúrady. Jattyghu barysynda shartty negizdegi jau nysanyn basyp alu, jau úshaqtaryn jong, arnayy bólimshelerdi jau aumaghyna jetkizu, tenizdegi shayqas jәne basqa manevrlar oryndaldy. "Batys-2021" jattyghuyn NATO elderi "naghyz jaudyng pighyly men kórinisi, qarapayym jattyghugha 200 myng adamnyng qatysuynan-aq ony anghara alamyz" dep bagha berdi.
"Batys-2021" jattyghulary az ghana uaqyttyng ishinde bizding jyldam әreket toptaryn qúryp, barlyq baghyt boyynsha soqqy jasau operasiyalaryn josparlap, kez kelgen agressiyagha qarsy túra alatynymyzdy, jaugha joyqyn soqqy beretinimizdi dәleldedi", — dedi Reseyding qorghanys ministrligi ókilderi.
Batys әskery jattyghulary tórt jylda bir ret ótkiziletin Reseyding әskery manevri. "Batys jattyghularynyng aldanda "Kavkaz-2020", "Ortalyq-2019" jәne "Shyghys-2018" jattyghulary ótken edi. Reseylik BAQ búl әskery jattyghulargha 200000 әskery maman, 80 úshaq pen tikúshaq, 800-ge juyq jauyngerlik tehnika, onyng ishinde 290 tank, 240 artilleriya men flottyng 15 kemesi qatysqanyn habarlauda. Búl sany jaghynan auqymdy kórsetkishter ekeni anyq. Búghan deyingi "Batys-2017" jattyghuyna 13 adam qatysqan edi. Osyghan qarap-aq jattyghudyng manyzy Resey ýshin eselep artqanyn kóre alamyz.
Jattyghu 10-16 qyrkýiek arasynda ótip, oghan Resey preziydenti Putinning ózi qatysty. Putin 13-qyrkýiekte jattyghu alanyna baryp, әskery qimyldardy óz kózimen kórdi. Artynsha jattyghudyng bir elge qarsy baghyttalmaghanyn, alayda basqalargha aiqyn signal ekenin basa aitty.
Jattyghu barysynda 60-tan astam úshaqtar bir mezette soqqy jasaudy iske asyrdy. Oghan 12 Su-25, 16 Su-30, alty Su-24, alty Tu-22M3 strategiyalyq bombalaushy úshaqtary qatysty. Sonymen qatar jana "Lastochka" atty drondardy jattyghu barysynda synaldy.
Múnday masshtabty jattyghulargha Batys elderi múqiyat qarap, oghan qatysushy elderdi Batysqa tiyimdi seriktes bola alatyndyghyna kýmәn keltirude. Jattyghugha Qazaqstannyng da qatysqanyn esten shygharmaugha tiyispiz.
Qazaqstan ÚQShÚ qúramynda bolghandyqtan, Resey qatysatyn kez kelgen әskery qimyldargha janama nemese tikeley qatysu qaupi arta týsedi. Úiymnyng maqsaty úzymdyq qorghanys bolsa da, Mәskeu ózine tiyimdi sәtte "agressiyagha úshyraghan" pozisiyany ústanyp, ÚQShÚ-gha mýshe ózge elderdi de óz avanturasyna tartugha tyrysuy bek mýmkin. Búl rette eriksiz súraq tuyndaydy: NATO men Resey tikeley әskery qaqtyghysqa týsse, "kópvektorly" sayasat ústanatyn Qazaqstan qay tarapty qoldaydy degen. Bir ekonomikalyq odaqtaghy, bir әskery úiymdaghy, AES salu men Sber kelisimi arqyly energetikalyq jәne sifrlyq dengeydegi baylanystarda arttyryp jatqan Qazaqstan-Resey qatynasyna qarap, súraqtyng jauaby da belgili siyaqty.
Ka Myrza
Abai.kz


text:
Türkmenistanyň Milli bilim institutynda Halkara hyzmatdaşlygy boýunca German jemgyýeti bilen hyzmatdaşlykda “Merkezi Aziýada bilim ulgamynyň özgertmeleri” üç fazaly bilim maksatnamasyny amala aşyrmagyň çäklerinde işler işjeň alnyp barylýar. 2014-2016-njy ýyllar döwrüni öz içine alýan jemleýji tapgyrda “Okatmagyň innowasion tehnologiýalaryny ýaýratmak boýunça tory döretmek” atly taslama badalga berildi.
Maksatnamanyň bu bölegi boýunça ýurduň ähli sebitlerinde golaýda ýerli bilim guramalarynyň hünärmenleri, utgaşdyryjylar we usulýetçiler, tejribeli mugallymlar üçin okuw maslahaty geçirildi. Ýokarda agzalan taslamanyň çäklerinde okatmagyň barşynda innowasion tehnologiýalary ulanmak boýunça eýýäm taýýarlyk işlerini geçdiler.
Orta okuw mekdepleriniň müdirleri, şol sanda GIZ taslamasyny amala aşyrmaga öňden gatnaşýan “pilotnylar” hem maslahatyň işine işjeş gatnaşdylar. Olaryň binýadynda mundan öňki tapgyrlarda okatmagyň tejribesine gönüden-göni innowasion çemeleri ornaşdyrmak geçirildi.
Sebitleriň toparlarynyň ählisiniň işleriniň barşynda bilim ulgamynda innowasiýalary ýaýratmak üçin toruň umumymilli usulyny döretmek boýunça “teklipler banky” söredildi.
Sebitleýin bilim müdürlikleriniň ýanynda mekdebe çenli ýaşly edaralaryň terbiýeüileri we umumy bilim berýän orta mekdepleriň mugallaymlary üçin döredilen hünär kämilleşdiriş merkezleri onuň möhüm bölegi bolup durýar.
Mugallymçylyk innowasiýalary ýaýratmak boýunça toruň milli usulyny taýýarlamakda Türkmenistanyň Milli bilim institutynyň hünärmenleriniň, ýokary okuw mekdepleriniň meşhur mugallymlarynyň, mekdepler üçin okuw maksatnamalaryny we okuw kitaplaryny işläp taýýarlaýjylaryň halypaçylyk etmeklerinde hünär kämilleşdiriş ulgamy hem uly göwrümli işleri ýerine ýetirýär.


text:
Zenanlaryň jynsy-balak geýmegi, bezenmegi we halkyň ahlaky.
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
Sahypaň akyjysy: Esselämu aleýkum we rahmetullahi wa berekätuh.
Soragymyz ýagny şu wagtky döwürde esasanam daşary ýurtdaky Türkmen gyzlarymyzyň lybas meselesi has üýtgedi.
1-Gyzlaryň jynsy (balak) we şuňa meňzeş eşikleri geýmeklerine, Yslamda rugsat berilýärmi ýagny bedeniniň şeklini görkezip duran eşikler?
2-Ýene bir zat zenanlara bezeg serişdelerini ulanmaga rugsat berilýärmi? Mümkin bolsa, şu meselede giňişleýin düşündiräýseňiz!
3-Näme üçin daşary ýurtda Türkmeniň dessuryny saklap bolanok?
Jogap: Waleýkum esseläm we rahmetullahi we berekätuh.
1-Zenanlaryň lybasy:
Allah Tagala aýatda şeýle diýýär:
يَا نِسَاء النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِّنَ النِّسَاء إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ
الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا
وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا
“Eý, Pygamberiň aýallary! Siz (Allahyň ýanyndaky mertebede) beýleki zenanlar ýaly dälsiňiz. Eger Allahdan gorkýan bolsaňyz, (nämährem erkeklere) näz bilen seslenmäň! Çünki ýüreginde hassalyk bolan kişi (aýallara bolan höwese) tamakin bolar. Elmydama ýagşy sözläň! (Mertebäňizi saklap), öýleriňizde oturyň we (bir iş bilen çykanyňyzda bolsa, yslamdan) öňki (jähiliýýe) döwürdäki ýaly (ýarym-ýalaňaç) geýinmäň! Namazy doly berjaý ediň, zekat beriň! Allah we Onuň ilçisine tabyn boluň! Eý, ähli-beýt (Pygamberiň maşgalasy)! Allah (bu zatlary aýtmak bilen) diňe (siziň abraýyňyza şikes ýetirip biljek) zeperi arassalamak we sizi günälerden päklemek isleýär.” 1
Allah Tagala bu aýatlarda musulmanlaryň eneleri bolan, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) aýallaryna ýüzlenýär. Bu ýüzlenme şol bir wagtyň içinde ähli musulman zenanlary öz içine alýar. Çünki musulman zenanlar Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) aýallaryna tabyndyrlar we Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) aýallary musulman zenanlar üçin nusga we göreldedirler.
Başga bir üns bermeli ýerimiz bolsa, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) aýallary, iň päkize, edepli, ar-namysly zenanlardyr we ähli zenanlardan päkdirler. Şoňa garamazdan Allah Tagala olara jähiliýýe döwrüniň zenanlary ýaly geýinmezligi we gereksiz ýere öýden çykmazlygy buýurýar.
Ýokardaky aýatlarda sorag bilen ýakyndan baglanyşykly bolan aýat şudyr:
وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى
“..(Yslamdan) öňki (jähiliýýe) döwürdäki ýaly (ýarym-ýalaňaç) geýinmäň!”
Yslamdan öňki jähiliýýe döwründe zenanlar, dar, ýarym-ýalaňaç, saçy açyk, çekiji, boýuny, ýakasy açyk we bezenip daşary çykardyrlar.
Aýatdaky teberruj sözüň manysyny: Açylmak, seçelenmek, görünmek diýen manylardadyr.
Ýagny teberruj diýmek: Zenanyň bedeniniň ýa-da bezeginiň bir bölegini özüne nämährem/keseki kişilere görünjek derejede açmagydyr.
Kuran-Kerim, Sünnet we alymlaryň ijmasy (bir agyzdan kabul etmegi bilen) teberruj haramdyr.
Teberrujyň görnüşleri:
1-Teberruj zenanyň özüne nämährem (keseki) bolan erkekler görjek derejede bedeninden bir bölegini açyk goýmagydyr.
2-Teberruj musulman zenanlaryň daşary çykanda asyl eşiginiň üstünden geýýän jilbabynyň bir ýerini açyk goýmagy we jilbabyň aşagyndaky köýnegini görkezmegidir.
3-Teberruj zenanyň saga-çepe çaýkanyp, üns çekiji edip ýöremegidir.
4-Üns çekmek üçin köwşünden ses çykardyp ýöremegi ýa-da aýagyndan ses çykarmagy üçin bilezik dakmagydyr.
5-Teberruj özüne nämährem (keseki) bolan kişiler bilen näzli, mylaýym ses bilen gürleşmegidir.
6-Teberruj zenanlaryň nämährem erkekleriň arasyna goşulmagydyr.
7-Teberruj erkeklere ýa-da kapyr zenanlara meňzemäge çalyşmakdyr.
8-Teberruj dar, içi görünjek derejede ýuka egin-eşikler geýmekdir.
Bularyň ählisi teberrujyň görnüşleri bolup, ýokarda-da belleýişimiz ýaly haramdyr.
Soragdaky jynsy atly fasyk we kapyr zenanlaryň geýýän balagy, zenanyň bedenini hiç hili päsgelçiliksiz, jikme-jik belli edýänligi mälimdir. Şol sebäpli hem haramdyr.
Dar, ýarym-ýalaňaç, üns çekiji görnüşde geýinmegiň haramdygynyň sünnetden delili; Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýýär:
عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: صنفان من أهل النار لم أرهما بعد : رجال معهم سياط كأذناب البقر يضربون بها الناس ، ونساء كاسيات عاريات مائلات مميلات على رؤوسهن كأسنمة البخت المائلة ، لا يدخلن الجنة ولا يجد ريحها ، وإن ريحها ليوجد من مسيرة كذا وكذا.
رواه أحمد ومسلم في الصحيح
“Heniz Meniň görmedigim iki topar ynsanlar bar. Bulardan biri, ellerinde göýä sygyryň guýrugy ýaly gamçy bilen ynsanlary urýanlar. (Ikinjisi) Geýinilgi emma ýalaňaç, özü hem islän, (başgalary hem ony görende) islegi çeken, başlary hem edil düýe örküçleri ýaly zenanlardyr. Bu zenanlar jennete girmezler. Hatda jennetiň ysyny hem almazlar. Aslynda onuň ysy şunçalyk, şunçalyk aralykdan alynar (ýagny uzak aralykdan ysy geler).” 2
Hadysdaky Geýinilgi emma ýalaňaç diýmeginiň manysy:
1- Örtülmegi parz bolan ýerlerinden biriniň açyk bolmagy.
2- Geýen eşigi gysga bolmagy.
3- Içi görünjek derejede inçe, ýuka bolmagy.
4-Bedenini (figurasyny) belli edip duran derejede dar bolmagy.
Hadysdaky özü hem islän, diýmegi:
1- Özüni keseki erkeklere görkezjek bolup, erkeklere isleg duýandyr.
Hadysdaky (başgalary hem ony görende) islegi çeken, diýmegi:
Ol zenanyň dar, ýarym-açyk, üns çekiji geýinişini görüp, oňa erkekleriň isleg duýmagydyr.
Hadysdaky özü hem islän, (başgalary hem ony görende) islegi çeken, diýilmegini şeýle şerh edenler hem bardyr:
Saga-çepe çaýkanyp ýörän we uly ökçeli köwüşler geýen zenanlar.
Hadysdaky başlary hem edil düýe örküçleri ýaly diýmegi:
1- Saçlaryny kellesiniň üstünde, düýe örküji ýaly çiýşirip goýýan zenanlar.
2- Ýalyklaryny kellelerinde adaty boluşyndan ulaldyp goýýan zenanlar.
Hadysda, teberruj edýän zenanlara uly howpuň garaşýandygyny habar berýändir. Bu hadysda geçen setirler, teberrujyň uly günälerdendigini we haramdygyny görkezýändir. Çünki jezasy jähennem, Allahyň gazaby, lagnaty, jennetden mahrum bolmak bolan, her günä uly günälerdendir we haramdyr.
Dar, içi görünjek derejede ýuka, başy we bedeni açyk geýinmek, uly ökçeli köwüşler geýmek ýoldan çykan we kapyr zenanlaryň adatydyr. Bir kowuma, topara meňzeýän olardandyr.
Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýýär:
مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ
“Bir kowuma meňzeýän, olardandyr.” 3
Kapyr, fasyk, ýoldan çykan zenanlara meňzemäge çalyşýan zenanlar ahyrýetde şolar bilen boljakdyr.
Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) sünnetini, aýallaryny, gyzlaryny özüne görelde alan zenanlar bolsa, ahyrýetde, şol päkize zenanlar bilen bile boljakdyr.
Allah Tagalanyň buýruşy, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) öwredişi ýaly geýinmeýän zenanlar özlerine bu dünýäde we ahyrýetde hem agyr azabyň geljeginden habardar bolsunlar.
Allah Tagala bu barada Kuran-Kerimde şeýle habar berýär:
فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
“Onuň (Pygamberiň) emrine garşy gelýänler özbaşlaryna bir belanyň ýa-da jebir-jepaly azabyň gelmeginden gorksunlar.” 4
2-nji soragyňyz şeýledi: Ýene bir zat zenanlara bezeg serişdelerini ulanmaga rugsat berilýärmi? Mümkin bolsa, şu meselede giňişleýin düşündiräýseňiz!
Jogap: Musulman zenanlara käbir şertleri ýerine getirip bezeg/makýaž ulanmak bolýar. Ol şertler:
1-nji şert: Musulman zenana: diñe öz ärine görünmek üçin bezeg/makýaž ulanmak bolýar. Eger keseki erkeklere görünmek üçin bezeg/makýaž ulansa ýa-da bezegli daşaryk çykyp kesekilere bezegini görkezse haram bolýar.
2-nji şert: Kapyr zenanlara meñzemek maksady bolmaly däl.
3-nji şert: Ulanjak bezegi/makýažlary saglyga zyýanly bolmaly däl. Çünki satylýan bezeg serişdeleriniñ köp böleginde, saglyga zyýanly himiki maddalar ulanylýar we netijede deriñ çalt garramagyna, sowuklamagyna, guramagyna, alergiýýa getirmegine, çişleriñ emele gelmegine we başgada hassalyklara sebäp bolup bilýär. Bu lukmanlar tarapyndan tassyk edilendir.
4-nji şert: Bezegde öte geçmeli däl.
5-nji şert: Täret we gusul alañda suwyñ geçmegine päsgel boljak madda bolmaly däl. Mysal üçin dyrnaga çalynýan reňkler ýaly.. Eger makýažda şonuñ ýaly madda bar bolsa, täret we gusul almazyndan öñ ol aýrylmaly.
6-nji şert: Haram maddadan ýasalan bolmaly däl.
3-nji soragyňyz: Näme üçin daşary ýurtda bolsada Türkmeniň dessuryny saklap bolanok?
Jogap: Dessur sözüniň asly arapça bolup دستور / Dustur diýmekdir. Arapça Dustur bolsa, kanun diýmekdir. Musulmanyň ýoly-ýörelgesi, dustury şerigatdyr, Kuran we Sünnetdir.
Dinimizi, Kuran-Sünneti bilmeýändigimiz üçin dessurdan uzaklaşýarys. Çünki hak din bolan Yslamy, Yslam akydasyny/ynanjyny, musulmanyň dünýä garaýyşyny öwrenmeýän, bilmeýän jahyl musulmanlar, öz gymmatlyklaryndan uzaklaşyp kapyrlaryň edenini edip, olaryň ýol-ýörelgelerine eýerýärler.
Jemgyýetimizdäki edepsizlikler, ahlaksyzlyklar diňe bir zenanlarda, gyzlarda dälde, jemgyýeti emele getirýän zenanlaryň-erkekleriň, ýaşulylaryň we ýaş kiçileriň aglaba böleginde görülýär. Ýaşlaryň ahlagynyň bozulmagynyň sebäbi, ulularyň bozulýandygy üçindir. Zenanlaryň ahlagynyň bozulmagynyň sebäbi bolsa, erkekleriň bozulýandygy üçindir.
Ahlaksyzlygyň, edepsizligiň, binamyslygyň, deýýuslygyň köpelmeginiň sebäbi bolsa, jemgyýetde Allah gorkusynyň, takwalygyň, imanyň azalýandygy üçindir.
Ýeterli we gerekli derejede dogry Yslamyň halkymyza ýetirilmezligi, Kuran we sünnet saýasynda ýagşylyga buýrup, ýamanlykdan gaýtarýan Yslam dagwatçylarynyň ýok diýjek derejede azlygy, bu ahlaksyzlyklaryň çaltlyk bilen ýaýrap her kişä we ojaga ýokuşmagyny tizleşdirýär.
Bu ahlaky bozukluklardan, hassalyklardan halas bolmagyň we jemgyýeti ahlagy çöküşden goramagyň, halkyň geljegi bolan päk nesli ýetiştirmegiň ýeke-täk we ýalňyz çäresi, halkymyza Kuran we sünnet saýasynda dogry Yslam, ähli-sünnet terbiýesini bermekdir.
Allah Tagala Kuran-Kerimde özüne iman edip, öz şerigaty bilen ýaşan we takwalyk eden halklary iki dünýäde-de päk durmuşda ýaşatjakdygyny habar berýär:
وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ وَلَكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ
“Eger şol ýurtlaryň ilaty iman getirip‚ (Allaha garşy çykmakdan) saklanan bolsadylar‚ onda, elbetde‚ Biz üstlerine asmandan‚ ýerden ençe bereket we bolçulyk gapylaryny açardyk. Ýöne olar pygamberleri ýalançy hasapladylar. Biz hem eden erbetlikleri sebäpli, olara jeza berdik.” 5
إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا
“Allah musulman erkeklere we zenanlara, mömin erkeklere we zenanlara, yhlas bilen Allaha ybadat edýän erkeklere we zenanlara, Allahyň sadyk gullary bolan erkeklere we zenanlara, sabyrly erkeklere we zenanlara, Allahdan gorkýan we çekinýän erkeklere we zenanlara, sadaka berýän erkeklere we zenanlara, oraza tutýan erkeklere we zenanlara, namyslaryny goraýan (zyna etmeýän) erkeklere we zenanlara, Allahy köp zikir edýän (ýatlaýan) erkeklere we zenanlara ýalkaw we uly sylag taýýarlady.” 6
Edil şonuň ýaly Allah Tagala özüne iman etmeýän we öz şerigaty bilen ýaşamaýan kişilerede iki dünýädede azap we har durmuşyň garaşýandygyny habar berýär:
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمَى وَقَدْ كُنتُ بَصِيرًا
قَالَ كَذَلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَكَذَلِكَ الْيَوْمَ تُنسَى
وَكَذَلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِن بِآيَاتِ رَبِّهِ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَى
أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّأُوْلِي النُّهَى
“Kim Meni ýatlamakdan (Kurandan, dinden) ýüz öwürse, onuň üçin (bu dünýäde) kynçylykly durmuş bardyr. Kyýamat gününde hem ony kör halda direlderis» diýdi. Şonda ol: «Eý, Robbum! Aslynda, men öň görýän hem bolsam, meni näme üçin kör halda direltdiň» diýer.
Allah: «Şeýledir. Saňa aýatlarymyz gelipdi. Sen bolsa olary unudypdyň. Bu gün bolsa edil şonuň ýaly sen unudylarsyň» diýer. Hetden aşyp, Allahyň aýatlaryna ynanmaýana, ine, şeýle jeza bereris. Ahyrýet azaby bolsa, elbetde, has ýowuzdyr we has bakydyr. Özlerinden öňki, ýurtlarynda arkaýyn gezip ýören ençeme (hakykaty inkär eden) nesilleri heläk etmegimiz olary (dogry) ýola getirmedimi? Paýhasy bolana onda (şol wakalarda) ybratlar bardyr.” 7
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
1-Ahzab 33/32-33.
2-Sahyh Muslim.
3-Ebu Dawud.
4-Nur 24/63.
5-Agraf 7/96.
6-Ahzab 33/35.
7-Taha 20/ 124-128.


text:
Şu gün, 2020-nji ýylyň 25-nji maýynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly bilen duşuşygy geçirildi. Gepleşikler wideokonferensiýa görnüşinde geçdi.
Döwlet Baştutanlary Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Rejep Taýyp Ärdoganyň arasynda şu ýylyň 24-nji maýynda geçirilen telefon arkaly gepleşikleriň barşynda, iki ýurduň daşary syýasat edaralaryna ulag-üstaşyr we söwda-ykdysady ulgamlary boýunça gatnaşyklaryny ýygjamlaşdyrmak boýunça berilen tabşyryklardan ugur alyp, taraplar ileri tutulýan ugurlar boýunça özarahereketleriň has hem işjeňleşdirilmegi babatynda ylalaşdylar.
Duşuşygyň barşynda ministrler şeýle-de iki doganlyk halklaryň arasyndaky döwletara gatnaşyklarynyň ýokary derejelidigini belläp geçmek bilen, dünýäniň häzirki şertleriniň nazarda tutulmagynda ýakyn geljek üçin bilelikde durmuşa geçirmek täze ähmiýetli ugurlary kesgitlediler. Bu babatda diplomatlar COVID-19 pandemiýasynyň ýaýramagyna garşy göreşmek boýunça köpugurly çäreleriň hem-de bilelikdäki tagallaryň aýratyn ähmiýetini nygtap geçdiler. Şunlukda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň toplumynda bar bolan özarahereketleriň tejribesiniň we mümkinçilikleriniň hemmetaraplaýyn ulanylmagy boýunça taýýarlyklar hem aýratyn bellenildi.
Gepleşikleriň dowamynda diplomatlar şeýle-de sebit hem-de dünýä derejesinde bar bolan çylşyrymly ýagdaýlaryň nazarda tutulmagynda iki ýurduň syýasy-diplomatik we söwda-ykdysady ulgamlaryndaky özaragatnaşyklarynyň giň toplumyna seredip geçdiler.
Bu ugurda dürli derejelerdäki gatnaşyklaryň aýratyn derwaýyslygy, şonuň ýaly-da iki ýurduň döwlet we hususy ulgamlarynyň arasyndaky duşuşyklaryň dikeldilmeginiň, başlangyç tapgyrda onlaýn ýagdaýynda ýola goýulmagynyň zerurlygy nygtalyp geçildi.


text:
«Adyrna» ulttyq portalynyń bul jolǵy suhbaty «Qazaqstan» RTRK AQ Aqtóbe oblystyq fılıaly «AQTÓBE» telearnasynyń dırektory, belgili jýrnalıst Muqash Mıras Qultóleýulymen boldy.
- Mıras myrza, siz «AQTÓBE» telearnasynyń basshysy bolǵaly beri arnada qandaı ózgerister oryn aldy?
- Basshylyq qyzmetke 2019 jyldyń 5 jeltoqsanynda taǵaıyndaldym. Menińshe arnanyń tek qana tehnıkalyq bazasy ǵana emes, adamdary da jańaryp turý kerek. Jalpy, men kelgeli ujymymyzdaǵy birneshe bilikti maman Nur-Sultan, Almaty qalalaryna jumys babymen aýysty. Óıtkeni, jýrnalıst bir orynda turmaý kerek. Árdaıym izdeniste, aldyǵa jyljyp otyrýy kerek. Sondyqtan bizdegi biraz jýrnalıster respýblıkalyq, ortalyq arnalarǵa aýysty. Biz soǵan jol ashyp, qoldaý bildirip, tilshilik mansaptarynyń órleýine múmkindik berdik.
Negizinde AQTÓBE telearnasy efırge táýligine 14 saǵat habar taratady. Jeke baǵdarlamalardyń ortasha hronometrajy 10-20 mınýt. Tikeleı efırdegi habarlar 30-50 mınýt aralyǵynda. Janr boıynsha aqparattyq, saraptamalyq, oıyn-saýyq jáne tanymdyq baǵdarlamalar bar. Efırdiń 72 % ózindik ónim. Efırge 52 baǵdarlama shyǵady. Ózge de aımaqtyq telearnalardan artyqshylyǵymyz dep, bizdiń barlyq baǵdarlamany fılıal qyzmetkerleri ózderi daıyndaıtynyn aıta alamyn.
Telearnanyń qazir 90 paıyzǵa jýyǵy jastarmen tolyqty. Ál Farabı atyndaǵy QazUÝ, Súleımen Demırel atyndaǵy ýnıversıtet, T.Júrgenov atyndaǵy Óner akademııasy, elordadaǵy «Shabyt» Óner Ýnıversıteti, L.Gýmılev atyndaǵy Ýnıversıtet jáne Q.Jubanov atyndaǵy AÓMÝ bitirgen jas mamandarmen qatarymyz tolyǵyp jatyr. Sonymen qatar Almatydaǵy KIMEP ýnıversıtetinen de bizdiń áriptesterimiz bar.
Ujym áleýmettik – saıası baǵytty qamtıtyn jáne kórermenmen baılanysty nyǵaıtatyn tikeleı efırdegi jańa baǵdarlamalardyń shyǵýyna túrtki boldy. Ár dúısenbidegi «Qoǵam úni» habarynyń turaqty aýdıtorııasy qalyptasyp, qońyraý shalyp oı qozǵaıtyn turǵyndar bar. Álemdi jaýlaǵan koronovırýs pandemııasy kezinde AQTÓBE telearnasynda saqtyq sharalary qatań saqtala otyryp, jumys toqtaǵan joq. Halyqty aqparattandyrý, birinshi derekkózder arqyly naqty habar taratý jolǵa qoıyldy. Kún saıyn uzaqtyǵy 1 saǵat, táýligine 200 adamnan qońyraý túsetin «Aqparattyq saǵat», «Jelide - 103» baǵdarlamalary tikeleı efırge jol tartty. Tikeleı efırden bólek áleýmettik jelide onlaın translıaııa jasalyp, kóptegen adamǵa kómek berildi. Baǵdarlamaǵa kórshi Atyraý, Mańǵystaý oblysy, Qyzylorda qalasynan habarlasyp, kókeıdegi saýaldaryna tikeleı jaýap alǵandar boldy. 2020 jyldyń kórsetkishimen salystyrǵanda oblystyq memlekettik baǵdarlamalar sany kóbeıdi jáne memlekettik tildegi baǵdarlamalar sany 83%-ǵa artty.
Arna úshin efır mańyzdy. Alaıda qazirgi qoǵamda áleýmettik jelilerdiń de úlesi basym. Zaman talabyna saı telearnanyń resmı akkaýntary jandanyp, oqyrman sany kóbeıdi. «Youtube» beıneservısinde qaralym sany 2020 jylǵy kórsetkishke qaraǵanda 2 esege artty, ıaǵnı 50 myń qaralymǵa kóbeıdi. Telearnanyń resmı áleýmettik jelilerinde («Instagram»,«Facebook», «Twitter», «Vkontakte», «Youtube») jazylýshylar sany eki esege artyp, 563760 adamǵa deıin kóbeıdi. Fılıal saıtyna kirýshiler sany 2020 jyly 319 564 bolsa, 2021 jyly 352431-ge deıin ulǵaıdy.
- Quzyryńyzdaǵy tilshilerdiń biliktiligine qandaı baǵa beresiz? Jumys jaqsy órbý úshin qandaı taktıka qoldanasyz, jıi qoldaý bildiresiz be?
- Álbette, men qashan da áriptesterimmen birgemin. Óz kabınetimde otyrǵan emespin. Jańalyqtar bóliminde, taqyryptyq bólimderde, rejısserler men operatorlardyń janynda júremin. Meniń olarǵa aıtatyn keńesim, olardyń maǵan aıtatyn keńesi óte mańyzdy. Óıtkeni bizdiń ujym, bizdiń telearna – bir otbasy. Jumys barysynda sen bastyqsyń, sen tilshisiń, seniń deńgeıiń tómen, degen sózder aıtylǵan emes, aıtylmaıdy da. Biz bir tutas ujym bolyp, judyryqtaı jumylyp jumys jasaǵandy jón kóremiz. Tilime tıek etkendeı, jalpy sońǵy eki jylda 14 qyzmetker elordaǵa, Almaty qalasyna qyzmet aýystyrdy. Qazirgi tańda otandyq arnalarda tabysty eńbek etip jatyr. Ókinishke qaraı, jahandy sharpyǵan pandemııaǵa baılanysty kóptegen semınarlar, kezdesýler ótkizýge múmkindik bolmaı jatyr. Degenmen, áriptesterdiń biliktiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan onlaın-trenıng, semınarlar bolyp jatsa, oǵan qatysýǵa qashan da qoldaý bildiremiz. Ujymdaǵy tilshiler ózderin jýrnalıst retinde jetildirip otyrǵany durys. Bul – tek AQTÓBE telearnasy úshin ǵana emes, jalpy qazaq jýrnalıstıkasy úshin mańyzdy dúnıe.
- Byltyr AQTÓBE telearnasynyń mereıtoıy boldy. 60 jyldyqqa qarsy qandaı sharalar oryndaldy, mereıtoıdy qalaı atap óttińizder?
- AQTÓBE telearnasynyń 60 jyldyq mereıtoıy qarsańynda basshylyqqa aýysýym, jarty ǵasyrdan kóp tarıhy bar telearnanyń mereıtoıyn ótkizý mindetiniń maǵan buıyrǵany - men úshin úlken baqyt. Byltyr AQTÓBE arnasy 60 jyldyq mereıtoıyn atap ótti. Mereıli data keń kólemde toılanbady. Degenmen merekelik baǵdarlamalar ázirlenip, telearna ardagerlerine qurmet kórsetildi. Telearnanyń 60 jyldyǵan oraı 18 ımıdjdik joba daıyndaldy. Sonyń biri — «Taspadaǵy tarıh» habary. Muraǵattaǵy eń eski habarlar — 1979 jylǵa tıesili. Telearnada saqtalǵan kınoproektor arqyly eski lentalardy aınaldyryp, kameraǵa túsirip aldyq. Kórermenniń ózi kýá bolyp otyr. Alǵashqy taspalar bizdiń arnanyń tilshileri Shalqar aýdanyna issaparǵa barǵanda túsirilgen: «Shalqar sýynyń» shyǵarylýy, shalqarlyq balalardyń Aralǵa lagerge barǵany týraly habarlardy kórsettik. Mundaı habarlar oblystyń barlyq aýdanynda túsirilgen. Olardy ret-retimen ár senbi saıyn efırge shyǵardyq. 18 ımıdjdik jobanyń ishinde «Alpys asýy» degen habarymyz da bar. Onda osy arnada jumys istegen ardagerlerimiz kórsetildi. Mereıtoı qarsańynda 13 joba jaryqqa shyqty. Onyń 8-i turaqty túrde kórsetildi. 5 jobamyz — arnaıy merekelik habarlar, olar eki tilde usynyldy.
AQTÓBE moderator bolyp, mereıtoı datasyn atap ótken 4 fılıal arasynda telekópir uıymdastyryldy. Bul bir-birimizben tájirıbe almasý, básekelestikti nyǵaıtýǵa septigin tıgizdi. Mereıtoı barysynda arnada eńbek etip júrgen barlyq qyzmetker marapatsyz qalǵan joq. «Aqtóbe arnasyna – 60 jyl» mereıtoılyq tósbelgisi arna ardagerlerine, buryn qyzmet etip qazirrgi ýaqytta jan-jaqta eńbek etip jatqan áriptesterge, ujymdaǵy qyzmetkerlerge taǵyldy. Demeýshilerdiń, qoldaýshylardyń kómegimen ár maman, kishi qyzmetkerge deıin alǵys hatqa ıe boldy. Bul telearna tarıhyndaǵy birinshi jaǵdaı. Sonymen birge Elimizdiń buqaralyq aqparat quraldary salasyn damytýǵa eleýli úles qosqany úshin eki qyzmetker Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń atynan Alǵys hatpen marapattaldy. Arnada shırek ǵasyrdan beri taban aýdarmaı eńbek etip kele jatqan bilikti de tájirıbesi mol rejısser Jaıdarman Orynbaıqyzy men telearnanyń kelbeti, talaı shákirtti túletken Venera Hakimǵalıqyzy «QR Aqparat salasynyń úzdigi» tósbelgisimen marapattaldy.
- BAQ túrleriniń qaı baǵytynan jarqyn bolashaq kóresiz?
- «Qazir gazet oqylmaıdy, telearnany eshkim qaramaıdy» degen qasań pikir qalyptasqan. Alaıda, biz pandemııa kezinde kórermenge, oqyrmanǵa resmı aqparattyń qanshalyqty mańyzdy ekenin dáleldedik. Halyq áleýmettik jelilerden nebir pikirler oqyp, túrli saıttardan beıresmı aqparattar alyp adasýda. Sondyqtan dástúrli BAQ, dástúrli telearna, bizdiń otandyq basylymdar árdaıym basymdyqa ıe bolady dep oılaımyn. Degenmen qazir ǵalamtordyń zamany, ony da umytpaǵan abzal. Jalpy, BAQ-tyń dástúrli baǵytynan jarqyn bolashaq kóremin.
- Jýrnalıst retinde byltyrǵy «Eriktiler jylynda» ter tókken eriktilerdiń jáne BAQ-tyń sińirgen eńbegine qandaı baǵa berer edińiz?
- Eriktiler ǵajap jumys atqardy. Eldegi oryn alǵan sońǵy jaǵdaılar kezinde, ásirese Arys, Maqtaral oqıǵasynda, batys óńirindegi qýańshylyq qasiretinde de eriktiler eren eńbek etip júr. Olardyń deni jastar ekenin kórip, mártebemiz ósedi. Sebebi, bizdiń jastar óziniń eline degen súıispenshiliginen, otanyna degen mahabbatynan týatyn keremet ispen aınalysýda. Erikkken adam erikti bolmaıdy, sondyqtan eriktilerdiń isi – úlken erlik.
Al biz pandemııa kezinde demalys, mereke kúnderine qaramastan, «Indet pen mindet», «Aqparattyq saǵat» habarlary tikeleı efırde kórsetildi. Ony jýrnalısterimiz Eset Qanıev pen Gúldana Qalenqyzy júrgizdi. Úlken jaýapkershilikpen eki aı boıyna úzdiksiz jumys istedi. Eki habardy qosqanda 120 baǵdarlama efırden ótti. Bul 120 saǵat tikeleı efırde eńbek ettik degen sóz. Onyń artynda shyǵarmashylyq top pen tehnıkalyq qyzmetkerlerdiń orasan eńbegi jatyr. Bul eńbek el tarapynan elendi. Eset Qanıev Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Halyq alǵysy» medalimen marapattaldy. Ony oblys ákimi Ońdasyn Orazalın tapsyrdy. Bul — bizdiń arnamyzdyń ortaq abyroıy. Pandemııa kezindegi jýrnalıstik jankeshtilik, eriktilerdiń erligimen para-par dep esepteımin.
- Aqtóbe óńirindegi muqtaj jandarǵa kómek retinde, jalpy qaıyrymdylyq baǵytynda is-sharalar, telearnada jańa jobalar uıymdastyrý oıda bar ma?
- AQTÓBE arnasynyń qyzmetkerleri negizgi jumystan ózge qoǵamdyq isterge belsene atsalysady. Ujym 4 jyldan beri 18 jasqa tolǵansha Ásııa Jolamanovany óz qamqorlyǵyna aldy. Esepshot ashyp, úsh aı saıyn 1 kúndik jalaqylaryn aýdaryp otyrady. AQTÓBE arnasynyń qyzmetkerleri Ásııa Jolamanovanyń úıine baryp, ár merekede inisi ekeýine syılyq jasaıdy. Qaıyrymdylyq sharasyna kásipkerlerdi jumyldyryp azyq-túlik pen as úı jıhazyn jetkizip berdi. Jyl saıyn inisi ekeýin mektepke daıarlap, kıim-keshek, oqý quralymen qamtamasyz etip otyr. Jazǵy kanıkýlda oıyn-saýyq ortalyqtaryna aparyp qydyrtady, saýyqtyrý lagerlerine turaqty túrde jiberip otyrady. Ujym «Donor bol» sharasyna únemi qatysyp otyrady. Jaqynda ǵana jalǵyzbasty 3 balasy bar aqtóbelik anaǵa páter alýǵa járdem berip, memlekettik baǵdarlama boıynsha beriletin úıdiń alǵashqy jarnasy tóleýge úles qosty. Sonymen birge telearnada apta saıyn efırge shyǵatyn «Jiger» habary bar. Habarda taǵdyr tálkegine túskenimen jigeri muqalmaǵan qaısar jandardyń ómiri kórsetiledi. Qoǵamǵa tıgizip júrgen paıdasy týraly aıtylady. Maqsat jaqsylyqtan úmitin úzbegen, qoǵamnan tys qalmaǵan jandardyń myqty erik-jigerin nasıhattaý. Múmkindigi shekteýli jandardyń sheksiz múmkindigin, ómirge degen qushtarlyǵyn kórermenge kórsetý, oı salý. Jalpy bizdiń arnadaǵy qyzmetkerler, Aqtóbe óńiri qaıyrymdylyqqa qashan da daıyn. Biz qaıyrymdylyq sharalaryn qoldan kelgenshe toqtatpaımyz!
- Jaýaptaryńyzǵa raqmet!
Suhbattasqan: Dına LITPIN,
«Adyrna» ulttyq portaly


text:
“Hazar” konsorsiumy gurluşyk materiýallaryny almak boýunça tender yglan edýär
"Türkmennebit" döwlet konserninden hem-de "Mitro International Limited" kompaniýalaryndan ybarat bolan, öz işini "Hazar" şertnamalaýyn territoriýasynyň çäklerinde (Gündogar Çeleken käni) önümleri paýlaşmak şertnamasynyň esasynda alyp barýan “Hazar” konsorsiumy şu aşakdaky arza esasynda tender yglan edýär:
Arza № 693 20.08.2019 – “Hazarnebit” nebitgaz çykaryş müdirliginiň desgalaryny abatlamak üçin gurluşyk materiýallaryny almak (8 pozisiýa).
Marketing pikir soraşmasyna gatnaşmak üçin bildiriş çap edilen gününden 10 senenama gününiň dowamynda (ýerli wagt bilen 18.00 çenli) aşakdaky resminamalary tabşyrmaly:
- dalaşgäriň marketing soraşmasyna gatnaşmak üçin ýazan arzasyny (kontakt maglumatlary we elektron poçtanyň salgylaryny görkezip, ygtyýarlandyrylan wekiliň goly we kompaniýanyň möhüri bilen tassyklanan erkin görnüşde) taýýarlamaly we görkezilen salga ibermeli;
- Türkmenistanyň telekeçileri Türkmenistanyň senagatçylar we telekeçiler birleşiginde hasaba alnan bolmaly we şahadatnamanyň göçürmesi görkezilmeli.
Giňişleýin maglumatlar, arzanyň mazmuny bilen tanyşmak hem-de arzalary almak şu salgylar boýunça amala aşyrylýar:
1. 745100, Türkmenistan, ş.Balkanabat, Atamyrat Annanyýaz ogly köçesi, 216-njy kwartal, “Hazar” konsorsiumyň edarasy.
Habarlaşmak üçin telefonlar: +993 62 592 231; +993 61 76 54 88.
2. 109147, RF, Moskwa, Marksistaýa köçesi, 14/16-njy jaý, 1-nji bina, «Mitro International Limited» Kompaniýasynyň Moskwadaky wekilligi.
Habarlaşmak üçin telefon: + 7 495 748 32 31; faks+ 7 495 788 55 60.
Elektran salgysy: marketing@mitromos.com;


text:
Şu gün ýurdumyzda Türkmenistanyň Konstitusiýasyna hem-de Saýlaw kodeksine laýyklykda, şeýle hem Halk Maslahatynyň karary esasynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň ilkinji saýlawlary geçirildi.
Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bellenilýän ýylda hem-de Aşgabat şäheriniň 140 ýyllyk baýramynyň öň ýanynda geçirilen möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäre hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan hem-de döwletimiziň demokratik esaslarynyň has-da pugtalandyrylmagyna, hakyky halk häkimiýetlilik ýörelgeleriniň berkarar edilmegine gönükdirilen taryhy ähmiýetli waka öwrüldi.
Mälim bolşy ýaly, milli hukuk ulgamyny kämilleşdirmek, Türkmenistanyň Esasy Kanunyny döwrebaplaşdyrmak işleri döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça birnäçe ýyl mundan ozal başlandy. Hut şonda milli Liderimiz merkezi we ýerli wekilçilikli edaralaryň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmagy baş wezipe hökmünde kesgitledi. Çünki bu düzümler ýurdumyzda häkimiýetiň ýeke-täk gözbaşy hasaplanylýan halk tarapyndan kemala getirilýär.
2020-nji ýylyň sentýabrynda geçirilen Halk Maslahatynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet häkimiýetiniň wekilçilikli kanunçykaryjy edarasynyň işini kämilleşdirmek bilen bagly anyk wezipeleri kesgitledi.
Milli Liderimiziň teklibi esasynda Konstitusiýa laýyklykda, “Türkmenistanyň Milli Geňeşi hakynda” Kanun kabul edildi, şol resminamadan gelip çykýan kadalaşdyryjy hukuk namalary işlenip taýýarlanyldy. Saýlaw kodeksine üýtgetmeler we goşmaçalar girizildi. Munuň özi berkarar döwletimizde parlamentarizmi we demokratik özgertmeleri ösdürmekde täze ädim boldy. Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak hormatly Prezidentimiz tarapyndan döwleti gurmagyň möhüm wezipesi hökmünde kesgitlenildi.
Şu gün geçirilen saýlawlaryň ozalky saýlawlardan düýpli tapawutlanýandygyny bellemek gerek. Olar ýurdumyzda ilkinji gezek göni däl saýlaw hukugy esasynda ýurdumyzyň welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň halk maslahatlarynyň mejlislerinde geçirildi.
Saýlawlara welaýat we Aşgabat şäher halk maslahatlarynyň agzalarynyň jemi 231-si gatnaşyp, olar degişli saýlaw toparlary tarapyndan hasaba alyndy, ýagny saýlawçylaryň Ahal welaýatynda 37-si, Balkan welaýatynda 39-sy, Daşoguz welaýatynda 39-sy, Lebap welaýatynda 38-si, Mary welaýatynda 39-sy, Aşgabat şäherinde 39-sy hasaba alyndy.
Ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň çykyşlary bu möhüm wakanyň dabarasyny artdyrdy. Saýlawlarda ses bermek Döwlet senamyzyň ýaňlanmagynda sagat 10-da başlandy.
Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary bäsleşik esasynda geçirildi — ýurdumyz boýunça Merkezi saýlaw toparynda bellige alnan dalaşgärleriň 112-si 48 mandat üçin bäsleşdiler, munuň özi bir ýer üçin 2-3 dalaşgäriň bäsleşendigini aňladýar. Olara birmeňzeş mümkinçilikler döredildi.
Saýlawlaryň geçirilişine syýasy partiýalar, jemgyýetçilik guramalary, raýat toparlary hem-de dalaşgärler tarapyndan bellenilen milli synçylaryň 440-sy öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde syn etdiler, olaryň esasy wezipesi saýlawlaryň açyklygyny hem-de aýanlygyny, kanunçylyga laýyklygyny üpjün etmekden ybarat boldy.
Halk Maslahatynyň agzalygyna watandaşlarymyzyň hormatyna we ynamyna eýe bolan, berkarar Watanymyzyň kuwwatyny, türkmen halkynyň abadançylygyny we rowaçlygyny has-da pugtalandyrmagyň bähbidine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň giň gerimli durmuş-ykdysady maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde güýjüni, tejribesini we bilimini gaýgyrmaýan mynasyp dalaşgärleri saýlamak üçin ähli şertler döredildi.
Kanunçykaryjy edaranyň Halk Maslahatyndan we Mejlisden ybarat bolan iki palataly düzüminiň döredilmegi dünýä we milli demokratik tejribesine, halkara hukugyň umumy ykrar edilen ýörelgelerine we kadalaryna kybap gelýär.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň 25-nji fewralynda Mejlisiň deputatlary bilen geçiren duşuşygynda çykyş edip, ýurdumyzyň döwlet häkimiýetiniň kanunçykaryjy edarasynyň hil taýdan täze, iki palataly parlament ulgamyna geçirilmegi döwletimiziň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda örän möhüm taryhy wakadyr hem-de biziň «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer ýörelgämiziň we onuň amala aşyrylmagyna gönükdirilip durmuşa geçirilýän yzygiderli döwlet syýasatymyzyň dabaralanmagydyr diýip belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzyň kanunçykaryjy häkimiýet edarasynyň özgerdilmegi türkmen jemgyýetiniň ähli gatlaklarynyň, sebitleriň bähbitlerine milli parlamentde has gowy wekilçilik etmäge mümkinçilik berer. Bu bolsa döwrüň wagty ýeten meselelerini çözmäge ýardam eder. Kanunlaryň taýýarlanyşyny we ulanylyşyny kämilleşdirmäge oňyn täsirini ýetirer. Deputatlaryň saýlawçylar bilen has ysnyşykly gatnaşyklaryny ýola goýmaga şertleri döreder. Kanunlaryň we döwlet maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişine gözegçiligi netijeli amala aşyrmaga gowy mümkinçilik berer.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça ses bermek tamamlandy. Saýlaw uçastoklarynyň ýapylan pursadyna çenli saýlawlara welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň halk maslahatlarynyň agzalarynyň 98,7 göterimi gatnaşdylar.
Welaýat we Aşgabat şäher saýlaw toparlary ses berlen býulletenleri sanamagy tamamladylar.
Merkezi saýlaw toparynyň beren maglumatlaryna laýyklykda, saýlawlar geçirildi diýlip ykrar edildi.
Açyklyk we aýanlyk ýagdaýynda, guramaçylykly geçirilen bu möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäre demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmagyň ýolunda ähmiýetli ädime öwrüldi. Şol ýörelgeler milli Liderimiziň Watanymyzyň rowaçlygyny, halkymyzyň abadançylygyny mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilen özgertmelerini üstünlikli amala aşyrmak üçin ygtybarly binýat bolup durýar.
Saýlaw kodeksiniň düzgünlerine laýyklykda, saýlawlaryň netijeleri ýakyn wagtda yglan ediler.


text:
Sudanda Harby Agdarlyşyk Edilmäge Synanşyldy
Agdarlyşyk etmäge synanşan 40 ofiseriň saklanandygy nygtaldy.
Sudanyň paýtagty Hartumda kiçi harby toparyň käbir harby ulaglary ele geçirip agdarlyşyk etmäge synanşandygy habar berildi.
Döwlet teledeýaýlymy we radiolary ýaýlymlary arkaly halka agdarlyşyga garşy durmaklary üçin çagyryş berdi.
Paýtagt Hartumyň Umdurman etrapçasynda kiçi harby toparyň käbir harby ulaglary ele geçirip agdarlyşyk etmäge synanşandygy nygtaldy.
Sudanyň Özygtyýarlylyk geňeşiniň metbugat geňeşçisi Muhammed Al Feki Süleýman Fajebook arkaly beren habarnamasynda, ýagdaýyň gözegçilik astyna alynandygyny nygtady we halka agdarlyşyga garşy durmaklary we ýurdy goramaklary üçin çagyryş berdi.
Agdarlyşyk etmäge synanşan 40 ofiseriň saklanandygy nygtaldy.
Degişli Habarlar
BMG Uýgur Meselesinde Hytaýa Çagyryş Etdi
Hytaýa halkara borçlaryny ýerine ýetirmegi hem-de adam hukuklaryna sarpa goýmagy üçin hem çagyryş edildi.
Putin Owganystanyň maliýe aktiwleriniň doňdurulmagyny goldaýar
Russiýanyň Döwlet baştutany Wladimir Putin, Halkara Waldaý jedelleşik klubynyň Soçidäki maslahatynda çykyş etdi
Russiýada bolan fabrik ýangynynda 16 adam ýogaldy
Russiýanyň Rýazan sebitindäki fabrikleriň birinde bolan ýangynda 16 adam ýogaldy


text:
Ákim saılaýy: Mańǵystaý oblysynda 14 saılaý ýchaskesinde daýys berýge bolady
AQTAÝ. QazAqparat - Mańǵystaý oblysyndaǵy 6 aýyl men 4 aýyldyq okrýgte ákimderdi saılaý bastaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Olar Beıneý aýdanynda Sarga, Eset, Tólep aýyldarynda jáne Sam aýyldyq okrýginde.
Qaraqııan aýdanynda Qulandy aýyldyq okrýginde.
Mańǵystaý aýdanynda Jarmysh, Qyzan aýyldarynda jáne Ondy men Tuyqudyq aýyldyq okrýgterinde.
Túpqaraǵan aýdanynda Aqshuqyr aýylynda.
Saılaýǵa barlyǵy 10 saılaý okrýgi qatysady, olarda 14 saılaý ýchaskeleri jáne 14144 saılaýshylar bar. 10 okrýg boıynsha 25 kandıdat saılaý bıýlletenderine engizildi (5 okrýgte 2 kandıdattan, 5 okrýgte - 3 kandıdattan).
Aýmaqtyq saılaý komıssııalary usynǵan derekterge sáıkes 2021 jylǵy 25 shildede jergilikti ýaqytpen saǵat 07.00-degi jaǵdaı boıynsha 6 aýylda, 4 aýyldyq okrýgte 14 saılaý ýchaskelerinde daýys berý bastaldy.
Saılaýshylardyń saılaý ýchaskelerine kelýi týraly aqparat aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń ınternet-betterinde Nur-Sultan ýaqyty boıynsha saǵat 10.00-de, 12.00-de, 14.00-de, 16.00-de, 18.00-de, 20.00-de usynylady. Sondaı-aq saılaýshylardyń kelýiniń aldyn ala qorytyndylary týraly aqparat 21.00-de usynylady.


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howandarlygynda guralan Maliýe howpsuzlygy boýunça halkara olimpiadasynyň jemleýji tapgyryna ilkinji gezek gatnaşýarlar.
Halkara olimpiadanyň ikinji (jemleýji) tapgyry şu ýylyň 3-nji oktýabryndan 9-njy oktýabryna çenli RF-yň Soçi şäherinde «Sirius» bilim merkezinde geçirilýär. Oňa GDA ýurtlarynyň (Russiýa, Belarus, Türkmenistan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Özbegistan, Täjigistan) uniwersitetleriniň talyplary gatnaşýarlar. Eziz Diýarymyzyň ýokary okuw jaýlarynyň talyplary olimpiada sanly ulgam arkaly gatnaşýarlar.
Halkara bäsleşigiň şu ýylyň maý aýynyň ikinji gülerinde geçen birinji (saýlama) tapgyry on müňlerçe gatnaşyjyny öz meýdançasyna ýygnady. Dürli dersler boýunça ýokary derejeli taýýarlyk görkezip, gowulardan gowular çäräniň soňky tapgyryna gatnaşmaga mümkinçilik aldylar.
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň, S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň, Türkmen oba hojalyk institutynyň, Türkmenistanyň döwlet energetika institutynyň talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna geçdiler.
Olimpiadanyň aňsat bolmadyk tabşyryklary ykdysadyýet; maliýe we karz; ykdysady howpsuzlyk; hukuk; maglumat howpsuzlygy; halkara gatnaşyklary ýaly ugurlarda düzülipdir.
Guramaçylar Olimpiadanyň şunuň ýaly ugurlarda geçirilmeginiň aşakdaky maksatlaryny görkezýärler: gatnaşyjylaryň maglumat, maliýe we hukuk sowatlylygyny ýokarlandyrmak, olaryň hünäre gözükmegine ýardam etmek, maliýe howpsuzlygy pudagynda ylmy bilimleri ösdürmek.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
Elekton gazety "Altyn Asyr"
turkmenistan.gov.tm


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
SUW ÇILIMI PEÝDALYMY?
Köp adamlar suw çilimini saglyk üçin howpsuz hasaplaýarlar we oňa bolan öwrenişme döremeýär diýip pikir edýärler.
Onuň şeýle däldigini anyklamak üçin geliň sanlara ýüzleneliň. Ulanylýan ýörite temmäki nikotin saklaýandyr. 50 gramm bolan gutyda onuň 0,05% saklanýandyr. Bu bolsa 50 gr gutyda 25 mg nikotiniň bardygyny aňladýandyr. Bir guty bolsa 4 gezek ulanmaga ýetýändir. Görüp oturylsa, suw çilimine bir gezekde guýulýan temmäkide 6,25 mg nikotin saklanýan ekeni. Bir adaty çilimde bolsa bary-ýogy 0,8 mg nikotin saklanýandyr. Bu hasaplamalar suw çiliminde nikotiniň mukdarynyň 7,5 esse ýokarydygyny görkezýär.
Siz elbetde, suw çilimindäki süzgüçleriň peýdalylygy barada ýatladarsyňyz. Ýöne suwuň netijeli "süzüjilik" häsiýetleriniň ýoklugyny ýatlatmalydyr.
Görşümiz ýaly, suw çilimini çekýän adam nikotiniň köp mukdaryny kabul edýändir we onda ýuwaş-ýuwaşdan nikotina garaşly bolmak häsiýeti döräp bilýändir.
Ekspertleriň bellemegine görä, suw çilimi üçin ulanylýan temmäkiniň düzüminde adaty çilimiň düzümi bilen deňeşdirlende howply maddalaryň uly topary saklanýandyr. Meselem, benzapiren – howply çiş kesellerini (esasan hem öýken ragy) döredýän himiki madda bolup, bedende toplanma häsiýete eýedir. Nikotinden we benzapirenden başga hem, çilimkeşiň öýkenine agyr metallaryň duzlary we kömürturşy gazy hem düşýändir. Çilimkeşler her 15 minutdan artykmaç kömürturşy gazy ýörite klapanyň üsti bilen çykarmagy maslahat berýärler. Kömürturşy gazy, kisloroda garanyňda, gemoglobin bilen çalt birleşip, beýnide, ýürekde, bagyrda, böwreklerde, myşsalarda kislorod ýetmezçiligini döredýär. Statistikanyň görkezişi ýaly, adaty çilimkeşler hem, suw çilimini söýüjiler hem deň derejede dem alyş agzalaryň, ýürek-damar ulgamyny bozulmalaryndan we rak kesellerinde ejir çekýärler. Suw çiliminiň ýene bir ýaramaz tarapy, adamdan adama geçirilýän mundştugyň gepatit, inçekesel, uçuk ýaly ýokanç keselleri çalt ýaýratmaga mümkinçilik berýändigindedir.
Suw çilimi üçin ulanylýan temmäkiniň düzümindäki ýaramaz himiki maddalaryň mukdary öndürijilere bagly bolup, ol hemişe degerli barlagy geçýän däldir.
Suw çilimi çekilýän otag hem temmäki we kömrüň tüssesinden dolup, çilim çekmeýän başga adamlar üçin juda howply bolup durýandyr.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 3671 gezek okalan


text:
21-22-nji oktýabrda ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkezi ÝHHG-niň Ykdysady we ekologiki iş boýunça Utgaşdyryjysynyň Edarasy bilen birlikde «Korrupsiýa garşy göreşmek ulgamynda institusional we kanunçylyk gurallary» temasy boýunça okuw maslahatyny gurady. Okuw maslahaty Merkeziň «Döwlet dolandyrylyşynyň degişli tejribesiniň ýörelgeleriniň pugtalandyrylmagy» taslamasynyň çäklerinde guraldy. Bu barada Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýty habar berýär.
Çärä ýurdumyzyň dürli ministrlikleriniň we döwlet edaralarynyň, şol sanda Içeri işler, Maliýe we ykdysadyýet, Milli howpsuzlyk, Adalat ministrlikleriniň, Merkezi Bankynyň we Baş prokuraturasynyň wekilleri gatnaşdylar.
Okuw maslahatyny ÝHHG-niň bilermenleri geçirdiler, olar korrupsiýanyň öňüni almak we oňa garşy göreşmek ulgamyndaky kanunçylyk namalaryny işläp düzmegiň halkara standartlaryny we öňdebaryjy tejribesini giňişleýin düşündirdiler. Bilermenler bikanun alynan aktiwleriň yzyna gaýtarylmagy we olaryň öweziniň doldurylmagy boýunça gurallary we usullary beýan etdiler, şeýle hem döwlet satyn almalary ulgamynda korrupsiýanyň öňüni almak boýunça öňdebaryjy tejribeleri açyp görkezdiler.
ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkeziniň Başlygy Natalýa Drozd özüniň çykyşynda korrupsiýa garşy göreşmek işinde netijeliligiň üpjün edilmeginde halkara hyzmatdaşlygynyň möhüm ornuny aýratyn belläp geçdi we ÝHHG-niň öz nobatynda milli, sebit hem-de halkara başlangyçlaryna işjeň gatnaşmaga, şeýle hem olaryň durmuşa geçirilmegine ýardam etmäge taýýarlygyny aýratyn nygtady. Bilermenleriň tanyşdyryjy görkezişlerine goşmaça hökmünde Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň wekili Türkmenistanyň korrusiýa garşy göreşmek ulgamyndaky milli synyny görkezdi.


text:
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI ERMENISTAN RESPUBLIKASYNYŇ ÝOLBAŞÇYLARYNY ÝURDUŇ GARAŞSYZLYGYNYŇ 30 ÝYLLYGY BILEN GUTLADY
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkynyň hem-de Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan Ermenistan Respublikasynyň Prezidenti Armen Sarkisýana we Ermenistan Respublikasynyň Premýer-ministri Nikol Paşinýana hem-de bu ýurduň dostlukly halkyna Ermenistan Respublikasynyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli mähirli gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny iberdi.
Milli Liderimiz Gutlagynda Türkmenistan bilen Ermenistan Respublikasynyň arasyndaky däbe öwrülen dostlukly gatnaşyklaryň deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak, özara ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýandygyny nygtap, ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrunda zerur tagallalaryň edilýändigini belledi hem-de bu gatnaşyklaryň syýasy, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer we beýleki ugurlar boýunça halklarymyzyň abadançylygynyň bähbidine mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Ermenistan Respublikasynyň Garaşsyzlyk ýyllarynda syýasy, durmuş we ykdysady ulgamlarda hem-de öz raýatlarynyň abadançylygyny üpjün etmekde uly üstünliklere eýe bolandygyny belledi.
Milli Liderimiz öz hatynda Ermenistan Respublikasynyň ýeten sepgitlerine tüýs ýürekden begenýäris hem-de ýurtlarymyzyň arasyndaky hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýäris diýip, dostlukly ýurtlarymyzyň arasynda kemala gelen hyzmatdaşlygyň we özara düşünişmegiň ýokary derejesiniň türkmen-ermeni gatnaşyklaryny okgunly ösdürmek hem-de pugtalandyrmak üçin berk binýat bolup hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz şu ýakymly mümkinçilikden peýdalanyp, Prezident Armen Sarkisýana hem-de Premýer-ministr Nikol Paşinýana berk jan saglyk we bagt, Ermenistanyň dostlukly halkyna bolsa parahatçylyk, abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Ermenistan Respublikasynyň ýolbaşçylaryny ýurduň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlady (turkmenistan.gov.tm)


text:
Senagat Önümçiligi 5,4 Göterim Artdy
Senagat önümçilik indeksi awgust aýynda 5,4 göterim, ýyllyk mukdarda bolsa 13,8 göterim ösüş etdi
Türkiýäniň Hasabat guramasy awgust aýynyň senagat önümçilik indeksiniň netijelerini çap etdi.
Şuňa laýyklykda sap senagat önümçiligi awgust aýynda, iýul aýyna görä 5,4, ýyllyk mukdarda bolsa 13,8 göterim ösüş etdi.
Senagatyň aşakky pudaklary seljerilende bolsa, awgust aýynda magdançylyk we daş-kömür pudagy geçen ýylyň degişli döwrüne görä 9,4, önümçilik senagatynyň indeksi bolsa 14,2 we elektrik, gaz, bug hem-de yklymlandyryş önümçiligi 9,4 göterim ösüş etdi.
Degişli Habarlar
Türkiýe-Afrika Ykdysady we Işewürler forumy şu gün geçiriler
Söwda ministrliginden berilen beýanata görä, foruma 41 ýurtdan 250-den gowrak resmi wekiliýetiň gatnaşmagyna garaşylýar
Türkiýäniň dünýä eksportyndaky paýy ilkinji gezek 1 göterimden artdy
Türkiýäniň dünýä eksportyndaky öz üstüne düşýän paýy ilkinji gezek 1 göterimden hem ýokarlady
Türkiýäniň Ter Gök we Miwe Eksporty 19 Göterim Artdy
Eksport sanawynda Russiýa 442 million dollar bilen esasy orun eýeledi.


text:
Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň işewür toparlarynyň arasynda wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly penşenbe güni işewürlik forumy geçirildi. Forumyň dowamynda özara gyzyklanmalary gözlemek we kesgitlemek, şeýle hem gurluşyk, ulag we logistika kompaniýalarynyň özara gatnaşyklaryny ýola goýmak üçin bilelikdäki hyzmatdaşlygyň ugurlaryna seredildi. Bu barada Türkmenistanyň Azerbaýjandaky ilçihanasyna salgylanyp, Azerbaýjanyň “Trend” agentligi habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, “B2B” formatda geçen foruma Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň (TSTB), “Türkmen Logistika” assosiasiýasynyň we “Caspian Energy Club” guramasynyň wekilleri, şeýle hem Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň dürli öňdebaryjy kompaniýalarynyň ýokary derejeli menejerleri, ýolbaşçylary hem-de beýleki wekilleri gatnaşdylar.
Işewürlik forumyň dowamynda taraplar şeýle ýygnaklaryň yzygiderli geçirilmegi, şeýle hem maýa goýum, ykdysady we eksport mümkinçilikleri bilen iki ýurduň, ýagny Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň işewür toparlarynyň özara tanyşmagy üçin bilelikdäki sergileri, ýarmarkalary, forumlary guramagyň maksadalaýykdygyny bellediler.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2020-nji ýylyň mart aýynda Azerbaýjana amala aşyran resmi saparynyň dowamynda TSTB bilen Azerbaýjanyň kiçi we orta işewürligi ösdürmek agentliginiň arasynda özara düşünişmek Ähtnamasyna gol çekildi.


text:
Foto: «Tańbaly» memlekettik tarıhı-mádenı jáne tabıǵı qoryq-mýzeıi baspasóz qyzmeti
18 mamyr – halyqaralyq Mýzeı kúnine oraı Almaty oblysyndaǵy «Tańbaly» memlekettik tarıhı-mádenı jáne tabıǵı qoryq-mýzeıinde «Uly dala galereıasy» atty konferensııa ótti.
Ashyq aspan astyndaǵy «Tańbaly» qoryq-mýzeıi Qazaqstannyń ońtústik-shyǵysynda Almaty oblysy, Jambyl aýdany, Qarabastaý aýylynyń soltústik-batysyna qaraı 4 shaqyrym jerde ornalasqan. Almaty qalasynan 170 shaqyrym jerde.
Atalǵan sharaǵa Almaty oblysynyń tanymal sýretshileri men tarıhshy ǵalymdary, jastar jáne BAQ ókilderi qatysty.
Mádenı sharanyń ereksheligi – sonaý qola dáýirindegi tasqa qashalyp salynǵan sýretshilik ónerdi búgingi qylqalam sheberlerimen rýhanı baılanystyrý.
Sonymen qatar munda alǵash ret «Tańbaly túni» atty mádenı is-shara ótti. Oıyn túrinde ótken bul shara óte qyzyqty jáne áserli boldy. Eki topqa bólingen komandalar túnde jaryq shamnyń kómegimen Tańbaly shatqalynda arnaıy kıingen jartas keıipkerlerin kezdestirdi. Teatrlandyrylǵan túngi qoıylymdy tamashalap, sol keıipkerlerdiń beınesin jartastardan izdedi. Beınelerdi jyldam tapqan top múshelerine upaı berilip, sol upaıdyń qorytyndysymen jeńimpazdar anyqtaldy. Arnaıy Alǵys hattarmen marapattaldy.
Mýzeı dırektory Madııar Ámirǵalıev jýrnalısterge bergen suhbatynda:
– Bul mádenı shara «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda ótkizilip otyr. Maqsatymyz Babalardan mura bolyp qalǵan tarıhı qundylyǵymyzdy kólemdi túrde dáripteý. BAQ ókilderine Tańbalynyń tylsymyn kórsetý. «Tańbaly» qoryq mýzeıi búginde IýNESKO-nyń búkilálemdik muralar tizimine engen, sondyqtan osy uıymnyń qorǵaýynda. Bul birden bir kóne dáýir shejiresi bolyp sanalady. Mýzeıdiń maqsaty – kóne dáýirden beri saqtalyp kelgen jádigerlerin bolashaq urpaqqa saqtap, jetkizý. Sonyń aıasynda ǵylymı qyzmetkerler tastaǵy tańbalarǵa jylda manıtorıng ótkizip otyrady. Qys, jaz mezgilinde petroglıfterdiń qalypty jaǵdaıyn saqtaýǵa mán beriledi. Oǵan qosa «Ostrov Krym» ǵylymı-restavrasııa zerthanasy, Qazrestavrasııa mekemelerimen tastardy osy kúıinde saqtap qalýǵa baılanysty zerthanalyq jumystar júrgiziledi. Byltyr 3 195 tańba qujattandyryldy, bul degenimiz osy tańbalardyń budan 5 jyl, 10 jyl burynǵy kezinen beri qandaıda bir ózgeriske ushyraǵanyn anyqtaý. Mundaı monıtorıngtik jumystar jylyna eki ret júrgiziledi. Tekseris barysynda tańbalardyń qandaıda bir ózgeriske ushyraǵany anyqtalsa, ol qalpyna keltiriledi.
Ortalyq Azııa boıynsha tastaǵy petroglıfterdiń eń kóp shoǵyrlanǵan jeri osy jer, munda 5 myńdaı tańba bar. Mýzeıdi damytý boıynsha alǵa qoıǵan josparlarymyz kóp. Osy jyldyń kúzinde álemdik petroglıfter konferensııasyn ótkizýdi kózdep otyrmyz. Sonymen qatar mýzeı qabyrǵasynda otandyq sýretshilerdiń dástúrli festıvalin uıymdastyrýdy josparlap otyrmyz. Bul jumystar týrıst tartýda mańyzy zor. О́ıtkeni kópshilikke tasty kóterip aparyp, kórsete almaımyz, al sýretshilerdiń salǵan sýretin kez kelgen jerde kórsetip, tańbalarmen tanystyrýǵa bolady. Pandemııa aıaqtalyp, shekara ashylsa, syrttan kóptegen týrıst keledi degen oıdamyz.
Jartastaǵy sýretter osydan 3-5 myń jyl buryn tasqa qashap salynǵan. Halyqaralyq mýzeı kúnine oraı Almaty oblysynyń sýretshilerin mýzeıge jınap, kóne dáýir men qazirgi beıneleý óneri arasyndaǵy sabaqtastyq nyǵaıa tússe eken degen oımen úlken konferensııa ótkizip otyrmyz. Burynǵy petroglıfter tasqa tańbalanyp salynsa, qazirgi sýretshiler sol tańbalardy qylqalam arqyly qaǵazǵa túsirip, rýhanı qundylyqtarymyzdy óskeleń urpaqqa nasıhattamaq. Jartastaǵy sýretter jaıdan jaı salynbaǵan, ata-babamyz kúndelikti tirshiligin bizge sýret arqyly qaldyryp ketken, – dedi mýzeı dırektory.
Iá, jartastaǵy árbir beıneden biz ótken kóne dáýirdiń qoınaýyna sapar shekkendeı kúı keshtik. Tańbalynyń tylsym syry jumbaǵy kóp. Onyń qadirine jetip, qasterleı bilý búgingi jastardyń boryshy.
El aýzynda «Tańbalynyń mańyndaǵy bir saıda ertedegi shaıqastyń daýysy estiledi» degen qaýeset bar. Ol daýysty óz qulaǵymen estigen adammen aldaǵy ýaqytta jolyǵyp, suhbattasamyz.
Baqtııar Aıtaly
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Bu foruma gatnaşmak üçin Orsýetiň 40-dan gowrak pudaklaýyn edaralarynyň, guramalarynyň, Ylymlar akademiýasynyň, uniwersitetleriniň, institutlarynyň, döwlet korporasiýalarynyň hem-de kompaniýalarynyň wekillerinden ybarat delegasiýanyň Aşgabada gelendigini türkmen metbugaty habar berýär.
Foruma gatnaşyjylar ylmyň we tehnikanyň dürli pudaklarynda alymlaryň häzirki zaman işläp taýýarlamalaryna, gurluşyk önümçiligine, saglygy goraýyşa, şeýle-de beýleki pudaklara degişli meseleleriň giň toplumyna serederler hem bu meseleleri ara alyp maslahat ederler diýip, resmi maglumatda aýdylýar.


text:
—Jyns turistleri wagşyçylykly pedofiliýanyň aýratyn tohumy. Kanunyň eli ýetmez, öz edýän jenaýat işlerine hiç kim üns bermez diýip pikir edýän ýerlerine gidere olaryň serişdeleri bar.
20 ýyl munda ozal Sowet Soýuzyndan garaşsyz bolaly bäri Moldowa şular ýaly wagşyçylykly maksatlar bilen sapar edilýän ýurtlaryň biri. Ol garyplyk we gowşak döwlet dolanyşygy bilen birlikde eksplutasiýanyň şular ýaly formalaryndan aýratyn ejir çekýär.
Moldowa Ýewropanyň iň garyp ýurdy, üstesine-de ondan aýrylmaga ymtylýan we 1992-nji ýyldan bäri hem iş ýüzünde garaşsyz region Pridnestr bikanun söwdanyň ähli görnüşiniň gülläp ösýän ýeri.
Soňky ýyllarda bolan biabraýçylykly wakalaryň artmagyndan howsala düşen kanun çykaryjylar öten hepde ýaşy 15-den aşak çagaralara edilýän jynsy zorlugy mejbury himiki kastrasiýa (derman sanjyp agta etmek) bilen jezalandyrmaly diýip ses berdiler.
Biabraýçylykly wakalar diýilýän çagalaryň jynsy gatnaşyk üçin ulanylmagy. Bu işlere goşulýanlaryň aglabasy Günbatar Ýewropa ýurtlarynyň we Birleşen Ştatlarynyň raýatlary.
Bu kanuny taýýarlan “Liberal partiýanyň” agzasy Waleriu Munteanunyň aýtmagyna görä, ony bu ugurda işjeň herekete geçmäge getiren zat bu jenaýatyň aşa köp gaýtalanmagy, Moldowanyň jyns turizmi ýurduna öwrülip barýandygy bolupdyr:
—Gözegçilik edilen soňky iki ýyllykda 15 adam jenýat etdi. Olar özlerine berlen jezany çekip, türmeden çykdylar ýa-da häzirem türmeden otyrlar. Olar ondan soň hem ýene şular ýaly jenaýatlary etdiler. Psihologlar bular ýaly jenaýatlar ýene hökman gaýtalanar, sebäbi bu jenaýaty edýän adamlar kesel diýýärler. Galyberse-de, ýygnalan maglumatlaryň görkezmegine görä, Moldowa soňky ýyllarda, gynansak-da, Ýewropanyň ähli ýerlerinden jynsy jenaýatkärleriň gelýän ýurduna öwrüldi. Bu biziň üçin bir utanç. Olar bu ýere öz jynsy, haýwany isleglerini kanagatlandyrmaga gelýärler. Biz çagalary goramaly.
Dürli ýurtlar kabul etdi
Ors parlamenti şular ýaly bir kanuny 2011-nji ýylyň oktýabrynda kabul etdi. Türkiýede hem şular ýaly kanun öten ýyl parlamente hödürlendi, ýöne entek bolan zat ýok. Ermenistanda hem şular ýaly kanun kanun çykaryjylaryň garamagyna berildi.
Munteanu Moldowada 1-nji iýulda güýje girmeli täze kanunyň taslamasyny düzende bu ýurtlaryň hemmesiniň kanunlaryny derňäp öwrenipdir. Ýöne adam hukuklaryny goraýan toparlaryň köpüsi, ylaýta-da Moldowa ýaly sud sistemasyna ynanylmaýan ýurtda, mejbury himiki kastrasiýa garşy.
“Amnesty International” guramasynyň Kişinýowwdaky býurosynyň sözçüsi Niçita Gursew muny şeýle düşündirýär:
—Jenaýt kodeksine girizilen üýtgetmede himiki kastrasiýa sudda etmişli tapylan adam üçin bir mejbury bejeriş çäresi diýilýär, ýagny bu keseli bejerilýän adamyň razylgy soralman edilýän iş. Bu döwletiň bir adamyň gynalmagyny kanunlaşdyrmagyny aňladýar.
Ýöne spesialistler munuň testosteron derejesini aşaklatmak bilen islenýän netijäni berýändigini tassyklaýarlar.
Kanun çykaryjy Munteanu himiki kastrasiýanyň Moldowadaky jynsy ekspluatasiýa problemasyny çözüp bilmejekdigini bilýär:
—Şu günler içeri işler ministriniň we baş prokuroryň aýdýan zatlaryndan çen tutsaň, men munuň aýsbergiň diňe çür depesidigine şek-şübhe edemok. Bu ugurda bolýan jenaýatlar suwuň aşagynda ýatyr. Sebäbi moldowa obalarynda patriarhal pikirleniş höküm sürýär. Ene-atalar obalarda, biabraýçylykdan gaçyp, bular ýaly jenaýatlary aýtmaýarlar. Şol sebäpden bu hadysanyň, bu jenaýatyň gerimi biziň bilşimizden has giň.


text:
Emma Salehiniň nygtamagyna görä, olar Siriýa diňe mukaddes ýerlere zyýarat etmek üçin barypdyrlar. Eýranyň daşary işler ministriniň bu sözleri ýurduň resmi “ISNA” habar agentliginde ýerleşdirildi.
Salehi sişenbe güni Türkiýä sapar edip, ogurlanan eýranlylary azat etmek üçin hemaýat sorapdy.
Bu aralykda, prezident Başar al-Assada garşy söweşýän Siriýanyň gozgalaňçylary Aleppo şäherindäki möhüm nokatlardan çekilmäge mejbur galandyklaryny aýdýarlar. Siriýanyň hökümeti şäheriň Salaheddine etrabyny kontrollyga alandygyny öňe sürýär.


text:
Eýranly türkmenleriň öňdebaryjylaryndan Ýusup Kör, bu saýlawlara taýýarlyklar we saýlawlarda Eýran türkmenleriniň oýnajak we oýnap biljek rollary hakda Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Eýranda geçirilýän saýlawlaryň Türkmensähra türkmenleri üçin ähmiýeti näme, siz şuňa nähili baha berýärsiňiz?
Ýusup Kör: Eýranyň esasy kanuny boýunça prezidentiň uly bir roly bar. Gynansak-da, Eýranyň esasy kanunyna görä diňe şaýy mezhebinden bolan prezidentlige dalaşgärlik edip bilýär.
Eýrandaky Türkmensähra sebitindäki türkmenler sünni mezhebinden bolansoň prezidentlik saýlawyna dalaşgärlik edip bilmeýärler. Ýöne oba we şäher mejlisleriniň wekilleriniň saýlawlaryna Türkmensähra türkmenleri gaty çynlakaý hem işjeň gatnaşýarlar. Sebäbi bu ýagdaý Türkmensähra türkmenleriniň ýagdaýyna gönümel täsir edýär.
Eýranda owalky hökümet ýaly we häzirki hökümet hem türkmenleriň ýaşaýan sebitlerine başga milletlerden gaty köp adam göçürip getirdi. Esasanam, Eýranda türkmenleriň köpçülik bolup ýaşaýan şäherlerinde olaryň arasyna başga milletlerden gaty köp adam göçürip getirdiler. Şol sebäpdenem türkmenler sähel gowşak duran mahaly gelmişekler derrew olaryň ýerini alýarlar.
Eýranyň şeýle şertlerinde türkmenler güýçli bäsleşige girmäge mejbur bolýarlar. Şäher we şonuň ýaly-da oba ýerlerinde çözülmeli meselelerde mejlisler uly rol oýnaýar. Şeýle ýagdaýda türkmenler hem öz arasynda agzybirligi hasam güýçlendirmäge mejbur bolýarlar.
Bir topar ýerde geçirimlilik etmeli bolýarlar. Ýeri gelende özi bilen bäsdeşlik edýän türkmen agzalara egilşik etmeli bolýar. Ýöne bu ýagdaýlar türkmenleriň bilelikde iş alyp barmaklyk ýaly guramaçylyk ukyplaryny ösdürýär. Türkmenleriň agzybirligine gowy şert döredip, göz öňünde tutýan maksatlaryny hem başarýarlar. Meniň özüm aslynda şeýle ýagdaýa gaty begenýärin.
Azatlyk Radiosy: Türkmensährada türkmenler şu wagda çenli geçirilen şäher we oba mejlisleri saýlawlarynda nähili sepgitlere ýetdiler ýa-da üstünlik gazandylar? Siz bu ýagdaýa nähili baha berýärsiňiz?
Ýusup Kör: Şu wagt esasy saýlaw şäher we oba mejlisleri üçin geçirilýän saýlawlar bolup durýar. Türkmenler şu wagta çenli öz aralarynda görkezen arkalaşygy hem raýdaşlyklary arkaly gowy peýda gördüler diýip pikir edýärin. Saýlawlarda başgalaryň garşysynda öz bähbitlerini goramagy başardylar diýip pikir edýärin.
Türkmensähra türkmenleri geljekde hem muny başarmaga mejburdyr. Ýöne gynansagam Eýranda türkmenlere gaty az wekil sany düşýär. Prezidentlik saýlawlarynda konserwatiwlere ýa-da reformaçylara goldaw bermeklik ýaly pikirlerde garaýyşlar tapawutlanyp bilýänem bolsa, oba we şäher mejlisleriniň saýlawlarynda aňsatlyk bilen bir pikire eýe bolýarlar.
Azatlyk Radiosy: Eýrandaky prezidentlik saýlawlarynda Türkmensähradaky türkmen köpçüligi konserwatiwleriňmi ýa-da reformaçylaryň tarapyny tutýar?
Ýusup Kör: Häzirki Yslam režimi Eýranda 34 ýyl bäri häkimiýet başynda. Geçen şeýle wagtyň içinde Eýranda türkmenler hem bir topar tejribe gazandylar. Türkmenler öz durmuşlarynyň dürli pursatlarynda konserwatiwlerden has köp reformaçylaryň Eýranda özlerine uly bähbit getirýändiklerine doly göz ýetirdiler.
Konserwatiwler Eýranda türkmenlere we olaryň haklaryna oňaýly çemeleşmeýärler. Konserwatiwler aýralykçy garaýyşa eýe. Gynansagam Eýranda häzir şeýle bir kyn ýagdaý bar. Konserwatiwler soňky ýedi-sekiz ýyl bäri häkimiýetde. Hökümet organlarynyň hemmesini diýen ýaly hem şol konserwatiwler eýeleýärler.
Türkmenler Eýranda reformaçylara ýakyn bolan mahaly has köpräk netije alyp bolýandygyna iş ýüzünde göz ýetirdiler. Ýöne Eýranda türkmenleriň arasynda hem beýleki tarapy, ýagny konserwatiwleriň tarapyny tutýanlar hem bar. Olaryň käbiri şahsy bähbitleri üçin çykyş edip, wezipeler hem eýeleýärler.
Azatlyk Radiosy: Siziň aýdyşyňyza göra, Eýranda şaýy mezhebinden bolmaýanlara syýasy rol berilmeýän bolsa, onda konserwatiwleriň tarapyny tutýan türkmenlere mezhebini üýtgetmän halatynda hem ýol açylýarmy, ähmiýetli wezipeler berilýärmi ýa olar wezipe üçin mezhebini üýtgetmeli bolýarmy?
Ýusup Kör: Şu wagda çenli Eýrandaky Türkmensähra sebitinde bir türkmen şaýy bolupdyr diýip eşitmedim. Bu ýerde adamlaryň öz syýasy tutumy we toparlanyşmaklyk endigi bar. Her kim öz şahsy bähbidine görä toparlara bölünýär we öz toparyny goldaýar.
Türkmenleriň ýaşaýan ýerlerinde wekil saýlamaklyk üçin gerek bolan adam sany şertli, beýleki halklaryň ýaşaýan ýerlerine görä iki esse köp talap edilýär. Şeýlelik-de, beýleki halklar iki wekil saýlaýarka, türkmenler diňe ýekeje wekil saýlamaga mejbur edilýärler.
Azatlyk Radiosy: Eýrandaky prezidentlik saýlawlarynda siziň pikiriňize görä kim üstülik gazanar we şol gazanan tarapyň Türkmensähra türkmenlerine nähili peýdasy bolar öýdýärsiňiz?
Ýusup Kör: Eýranyň häzirki häkimiýeti bütin dünýä bilen gapma-garşy bolup dur. Halkara kadalara kän boýun egmeýärler. Sebäbi olarda öz peýdalaryny görenoklar. Şonuň üçinem bir topar kynçylyklar döredip durlar. Umuman Eýranyň dünýä we goňşylary bilen tutumy şeýleräk. Şeýle ýagdaý hem türkmenleriň durmuşyna öz täsirini ýetirýär.
Eýranda şu wagt ykdysady ýagdaý gaty erbetleşdi. Hemme zatlaryň bahalary gaty gymmatlady. Sebäbi dünýä Eýrana garşy çäklendirmeler durmuşa geçirip dur. Gün-günden hem Eýrana garşy edilýän gysyşlar köpelýär. Bu sebäpden hem Eýranda häzir häkimiýetdäki konserwatiwler beýlekilere pursat berip hem duranok.
Umuman alynanda Eýranda şu meselelerde bir garaňkylyklar we gümürtik ýagdaýlar bar. Ony geljek biraz aýdyňlaşdyraýmasa, häzirki ýagdaýda Eýran barada anyk bir zat aýdar ýaly däl. Eýranda hökümet konserwatiwleriň elinde bolansoň şolaryň täsiri agdyklyk edýär. Dünýä bilen gatnaşan mahaly türkmenler hem ondan peýda görer diýip pikir edýärin.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Günbatary “haýasyz we agressiw” hereket etmekde aýyplap, Russiýa hiç haçan daşary ýurtlaryň isleglerine boýun bolmaz diýdi. Putin bu barada halka ýüzlenip eden ýyllyk çykyşynda ýiti belläp geçdi.
4-nji dekabrda Kremlinden telewideniýe arkaly göni efirde görkezilen çykyşynda Putin ilki bilen tomaşaçylara Russiýany, onuň aýtmagyna görä, “diňe ýetişen, birleşen milletiň halas bolup biljegi synagdan” alyp çykýandyklary üçin sag bolsun aýtdy.
Putin Russiýanyň Krymy anneksiýa edeni we gündogar Ukrainadaky orsparaz separatistleri goldany sebäpli Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi tarapyndan girizilen sanksiýalaryň ýurdy gowşatmaga gönükdirilendigini aýtdy. Emma ol bu sanksiýalaryň Russiýany gowşatmagyň deregine, ýurduň ykdysadyýetini stimulirleýändigini öňe sürdi.


text:
Türkmenbaşy şäherinde Ýaşulular maslahaty öz işine başlady. Maslahatyň gün tertibinde 2016-njy ýylda ýurduň ösüşine we amala aşyrylýan reformalaryň batlandyrylmagyna degişli meseleleriň durýandygy habar agentlikleriniň maglumatlarynda aýdylýar.
Habar berilişine görä, Türkmenistanyň prezidentiniň çykyşynda türkmen ykdysadyýetiniň binýadyny tutýan nebit-gazyň dünýäde nyrhlarynyň peselmegi bilen bagly şertlerde ýurduň ykdysady ösüşine esasy üns beriler.
Türkmenistanyň prezidentiniň ýolbaşçylygyndaky maslahat beriji organy bolan Ýaşulular maslahatyna ýurduň her bäş welaýatyndan we Aşgabatdan jemi 600 wekil gatnaşýar. G.Berdimuhamedowyň teklibi boýunça maslahatlar ýylda azyndan bir gezek geçirilýär.
Ilkinji Ýaşulular maslahaty 1990-njy ýylda Aşgabatda geçirilipdi.


text:
Eýrana garşy girizilen sanksiýalaryň ýatyrylmagyndan soň bu ýurtda 26-njy fewralda geçirilen saýlawlaryň netijesine örän möhüm waka hökmünde garalýar. Sebäbi, agzalýan saýlawlaryň netijesi prezident Rohaniniň aram syýasatynyň halk tarapyndan goldanylandygyny görkezdi.
Eýse, mundan ozalky saýlawlar bilen deňeşdirlende, häzirki ses berlişigiň netijesi Eranyň etniki türkmenleriniň nukdaýnazaryndan nähili boldy? Olar gazanylan netijeden razymy? Saýlawlaryň netijesi Eýrandaky türkmenleriň durmuşyna we geljekdäki planlaryna nähili täsir eder?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda golaýda netijeleri aýan edilen Eýrandaky saýlawlara ol ýurtda ýaşaýan etniki türkmenleriň nukdaý-nazaryndan garamagy göz öňünde tutýar.
Gepleşige gatnaşmak isleýänler hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com elektronik hat salgylarynyň üsti bilen aragatnaşyga geçip biler. Teswirleriňizi bolsa aşakdaky foruma galdyryp bilersiňiz.


text:
Ukrainanyň esasy howpsuzlyk gullugy Interpol tarapyndan gözlenilýän rus raýatlarynyň ikisini tussag edendigini, olaryň biriniň amerikan žurnalist Pol Hlebnikowy öldürmek bilen ilteşikli hasaplanylýandygyny aýdýar.
Ukrainanyň Howpsulyk gullugy (UHG) 18-nji noýabrda çeçen asylly rus raýatyny tussag edendigini, onuň “birnäçe kast edişlige, hususan-da “Rorbes” žurnalynyň rusça neşiriniň baş redaktorynyň we Çeçen respublikasynyň 2001-2003-nji ýyllardaky hökümetiniň diwanynyň başlygynyň orunbasarynyň janyna kast etmeklige” ilteşiklidigini aýtdy.
Hlebnikow 2004-nji ýylda, “Rorbes” žurnalynyň rus neşirine baş redaktor bellenmeginiň yz ýanynda, öz Moskwadaky ofisiniň daş işiginde ýaragly adamlaryň hüjümine sezewar boldy.
Häkimiýetler bu kast edişiň Hlebnikowyň derňewçilik işine, hususan-da rus tütjary Boris Berozewskiý we çeçen pitneçi lideri Hožahmed Nukaýew baradaky kitaplaryna jogap bolandygyny aýtdylar.
Prokurorlar biraz soň Nukaýewi bu jenaýaty planlaşdyrmakda aýyplandyklaryny we ony ýerine ýetiren üç erkegi tussag etdiler. Ýöne bu erkekleriň üçüsi hem ahyrynda aklandy, häkimiýetler indi Nukaýewiň bu kast edişligi buýrandygyna ynanmaýandyklaryny aýtdylar.


text:
Şwed mediasy ABŞ derňewçileriniň Skandinawiýa döwletleriniň iň uly banklarynyň birini Orsýetiň “Kalaşnikow” awtomatlaryny öndürýän zawody bilen bagly şübheli bank amallary esasynda derňeýändigini habar berýär.
SVT 20-nji noýabrdaky habarynda Kalaşnikowyň esasy paýdarlarynyň biri, Aleksander Mahmudow atly rus oligarhynyň 1 milliondan gowrak ýewrony (US$1.1 million) Birleşen Ştatlarda hasaba alnan Kalaşnikow ABŞ kärhanasyndaky kärdeşlerine geçiren bolmagynyň ahmaldygyny aýtdy.
Bu serişdeler Swedbankyň Estoniýadaky bölüminiň üstünden geçirilipdir diýip, SVT habar berýär.
Bu iş 2014-nji ýyldan soň, ABŞ Moskwanyň Ukrainanyň Krym sebitini anneksiýa etmegine jogap hökmünde Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki uly kompaniýalarynyň bir toparyna garşy sanksiýa girizilende edilipdir.
ABŞ derňewçileri indi Swedbankyň bu bank amallarynda sanksiýalary bozup-bozmandygyny barlaýar diýip, SVT aýtdy.


text:
Demir we Metallurgiýa Pudagynyň Eksporty Artdy
Pudagyň 9 aýlyk eksporty bolsa 49,3 göterim artyp 8,9 milliard dollara barabar boldy.
Demir we metallurgiýa pudagynyň eksporty ýanwar-sentýabr aýlaryny öz içine alýan döwürde 8,9 milliard dollara barabar boldy
Stambul Demir we metallurgiýa eksportçylar bileleşiginden berlen beýannama görä, pudagyň eksporty sentýabr aýynda 53, 2 göterim artyp 1,16 milliard dollara çenli baryp ýetdi.
Demir we metallurgiýa pudagynyň 9 aýlyk eksporty bolsa 49,3 göterim artyp 8,9 milliard do...
-
-
-
-
-
25.10.2021


text:
Aqtoty Raıymqulova Astana Marathon týraly: «Qola» mártebesi bar TMD-daǵy jalǵyz marafon
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova Astana Marathon-ǵa qatysty. Bul jaıynda mınıstr Instagram paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Búgingi jeksenbiniń tańyn halyqaralyq Astana Marathon-ǵa qatysýdan bastadym. Bıyl el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraılastyrylǵan dástúrli jelaıaqtar jarysynyń ashylýynda sóz sóılep, qatysýshylarǵa sáttilik tiledim. Marafon kezinde pandemııaǵa qaramastan barlyq karantın talaby saqtalyp, jyldaǵydaı joǵary deńgeıde uıymdastyryldy. Bıyl 5100 qatysýshy World Athletics uıymy tarapynan berilgen «qola» mártebesi bar marafonda kim myqtyny anyqtady. Aıta keteıin, Astana Marathon TMD aýmaǵynda dál osyndaı statýsqa ıe bolǵan alǵashqy, ári jalǵyz marafon sanalady», - dep atap ótedi mınıstr.
Onyń atap ótýinshe, qazaqstandyq marafonshylardy qalyptastyrýdy, elorda men elimizdiń ımıdjin ilgeriletýdi maqsat etken aýqymdy joba alǵash ótkizilgen 2009 jyldan beri elimizdegi túrli qaıyrymdylyq qorlar úshin 37,125,458.00 teńge jınaǵan.
«Osynaý ıgi joba sátti jalǵasa berýine tilektespin. Jalpy Astana Marathon-ǵa qatysýshylar, qyzyǵýshylar qatary jyldan-jylǵa artyp kele jatqany qýantady. Áýesqoılar úshin Boston marafonyna qatysýǵa, kásipqoılar úshin Olımpıada joldamasyn ıelenýge múmkindik beretin «Astana marafon» búginde erler men áıelder sanatynda resmı túrde Orta Azııadaǵy eń jyldam jarys atanyp otyr. Bul da uıymdastyrýshylardyń tabysty jumysynyń bir jemisi ekeni belgili», - dedi Aqtoty Raıymqulova.Eske salsaq, buǵan deıin «Astana Marathon 2021» sporttyq sharasy bastalǵany jáne oǵan Shvetsııadan kelgen azamat qatysqany týraly habarladyq.
- Elbasy elordany kóshirý týraly: Qamys pen batpaqtan basqa eshteńe bolmady
- 1 qarashadan bastap astananyń eski vokzalynda tegin avtoturaq bolmaıdy
- Zaǵıptarǵa arnalǵan kitaphanalar qory artady - Nurǵısa Dáýeshov
- Ulttyq rýhanı jańǵyrý: Mádenıet mınıstrligi qandaı jumystar atqarady
- 21 qazan kúni ótetin mańyzdy sharalar ańdatpasy
- Qaramaǵyndaǵylardy uryp-soqqan jelilik polıtsııa bóliminiń basshysy jumystan bosatyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Referollama spam bilen gaty doýduňmy? - Semaltyň gollanmalaryna eýeriň
“Google Analytics” web sahypasynda bolup geçýän wakalar we haýsy traffigi alýandygy barada maglumat we düşünje berýänligi sebäpli, web sahypalarynyň eýeleri üçin diýseň peýdaly diýmek ýalňyş bolmaz. “Google Analytics”, şeýle hem, sahypaňyzyň iň meşhur we giňden görülýän sahypalary bolan traffigiň organiki ýa-da organiki däldigine, hitleriň sanyna, dyzma derejesine baha bermäge kömek edýär. Soňky aýlarda ugrukdyryjy spamyň Google Analytics-e düşmegi gaty gynandyryjy, bu bolsa hasabatlaryňyzyň nädogry we az peýdaly boljakdygyny aňladýar. Mostaňy-ýakynda, sürüjileriň hereketine adamlaryň ünsüni özüne çekýän köp sanly spam URL-leri tapyldy.
Bu ýerde, “ Semalt” uly müşderi üstünlikleriniň dolandyryjysy Jek Miller “Google Analytics” ugrukdyryjy spamdan nädip dynmalydygy barada gysgaça maglumat berdi.
Hasabatlaryňyz täsir edýärmi?
Köp adamlar hasabatyň täsir edýändigine nädip düşünmelidigini bilmeýärler. Ilki bilen üns bermeli zadyňyz, günde näçe gezek görýändigiňizdir. Garaşylyşyndan ep-esli gezek görseňiz, bu spam ýa-da hakerleriň sahypaňyza girendigini görkezýän alamat bolup biler. Web sahypaňyzyň jikme-jikliklerini barlamak üçin Google Analytics-e girmeli.
Iberilen spamyň öňüni nädip almaly?
“Google Analytics” -iň web sahypalarynyň eýeleriniň we web ussatlarynyň isleglerini kanagatlandyrmak üçin elinden gelenini edýär. Şeýle-de bolsa, ugrukdyryjy spamyň urulmagy ähtimal. Munuň öňüni almak üçin, galp traffikden dynmaga mümkinçilik berýän degişli pluginleri we programma üpjünçiligini gurmaly. Hakerler ulanyjy atlaryňyzy we parollaryňyzy döwmäge synanyşýan bolsalar, giriş maglumatlaryňyzy giç bolmazdan üýtgetmegiň wagty geldi we maglumatlaryňyzyň köpüsini ýitirýärsiňiz. Köplenç hakerler şahsy maglumatlaryňyzy ogurlamak üçin ýörite yzarlaýyş belgilerini we kodlaryny ulanýarlar. Hüjümleriniň öňüni almak üçin köp sanly süzgüç döretmeli we yzarlaýyş şahsyýetiňiz ogurlanmaz ýaly degişli programma üpjünçiligini gurmaly. Google Analytics spamyny tutuşlygyna aýyrmak hiç kim üçin mümkin däl, emma jikme-jiklikleriňizi gizlemek we internetde howpsuz bolmak üçin käbir süzgüçler döretmek üçin segmentler döredip bilersiňiz.
Taryhy maglumatlaryňyzdan ugrukdyryjy spamy aýyrmak
Taryhy maglumatlaryňyzdan ugrukdyryjy spamy aýyrmagyň wagty geldi. Munuň üçin dürli sahypalar üçin dürli segmentleri döretmeli. Elbetde, faýllaryňyzy hepdede bir gezek ätiýaçlamagy ýatdan çykarmaly dälsiňiz. Parolyňyzy hepdede iki gezek üýtgetmek we hakerleriň çaklap bilmezligi üçin güýçli parollary ulanmagy ýatdan çykarmaly. Ilki bilen, host adynyň gabat gelýänlerini süzmeli we özboluşly domenleri döretmeli. Indiki ädim, mümkin boldugyça köp sahypa süzgüç goşmak.
Belli botlary aýyryň
Belli botlary aýyrmak möhümdir, sebäbi olar sahypaňyza birnäçe minutda ýokaşyp biler. Google Analytics-iň bilýän käbir botlaryny süzüp we aňsatlyk bilen aýryp bolýar. Munuň üçin administrator bölümine girip, sazlamalary üýtgetmeli. Bu ädimleriň hemmesini ýerine ýetirseňiz, web sahypaňyzy Google Analytics ugrukdyryjy spamdan ep-esli derejede gorap bilersiňiz.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
ÖZÜNI GÖDEK WE ADAMKÄRÇILIKSIZ ALYP BARÝAN NÄSAGLAR BARADA
Hormatly okyjy!
Eger-de näsaga ölüm ýa-da saglygyna çynlakaý zeper ýetme howpy abanýan bolsa, lukman oňa saglygy goraýyş kömegini bermekden boýun gaçyryp bilmeýär. Eger näsag lukmanyň maslahatyna eýermese ýa-da bellenilen bejeriş tertibini bozsa we kömege mätäç däl bolsa, lukman näsagyň saglyk ýagdaýy üçin jogapkärçilik çekmeýär. Näsag bilen işlemekligi bes etmek üçin hassahananyň direktoryna ýazmaça arza üsti bilen ýüz tutmaklyk ýeterlikdir. Direktor hem öz gezeginde, lukmanyňam näsagyňam isleglerine hormat goýup meseläni çözmäge we näsaga kanunyň 61-nji maddasynyň 1-3-nji bentlerinde güwä geçilişi ýaly, lukmany ýa-da saglygy goraýyş edarasyny çalyşmaga hukugynyň bardygyny düşündirmäge borçludyr.
Professional borçlaryny göwnejaý ýerine ýetirmeýän lukmançylyk işgärine Türkmenistanyň Jenaýat Kodeksiniň 122-nji maddasynda bellenilen şertlere görä, bäş ýyla çenli belli bir wezipede işlemek ýa-da belli bir iş bilen meşgullanmak hukugyndan mahrum edip ýa-da mahrum etmän, üç ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek jezasy berlip bilinýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
- 1866 gezek okalan