text:
Clash of clans 10
10ratusha bahasy 50manat jan edayin yada imoda yazynGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 1 hepde öň Gören adam sany 10x
Satlyk router
Ady router Yagdayy alanma 2ay bolly yone gaty gowy isleya 2 antenGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 1 hepde öň Gören adam sany 12x
Playstation 2 satyan
1 Joystick Ishleya 300manGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 13x
clash of clans
9 ratusha ady uytgedip bolya baha 20man srocnaGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 1 aý öň Gören adam sany 34x
Playstation 4 Fat
500gb pamyat . 1joystik . 11sany oyun 2018in oyunlary . 1Gta 5 . Pes2018. God of war . Ufc3. Wedmak . Orden . Mortal kombat. Prosiwka prastoy 5.05. Yagdayy gowy . Bahasy 25mln koneden . Ylalasyk hokman bolar .Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 2 aý öň Gören adam sany 46x
Playstation 2
Состояние хорошееGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 188x
Продаю PlayStation2
В идеальном состоянии.Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 131x
Klas baza
Ratusa:10 Urvin:127 Ussa :5 Karol:13 Karalewa:12 Yeri:Anew Tel:864~41~81~75Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 29x
Продаю безпроводной джостик
Новый джостик в отличном состоянии по цене договоримсяGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 98x
play station 3
В отличном состоянии, 2 джойстика, 8 игр, карта памяти 120 гб, своя память 80 гб. Паспорт, коробка имеетсяGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 180x
Gapyrga pec
Gapyrga pecler 1.5mldan 2.5mlna cenliGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 55x
7 8 9 ratusa bar
7 8 9 ratusa bar bahasyny janlasayyn almasam sms yazynGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 29x
gowy baza
55096 krystal bar Baha 5manat 7nji ratusa fullGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 5 aý öň Gören adam sany 49x
Play station 4
PS4 2 ay ulanyldy. 18 oyun proshiwka edilen kone puldan 35mln. Imo da yazyn barde surat goyup bolmady.Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 6 aý öň Gören adam sany 71x
satlyk baza
Satlyk clash of clans 8 polny full ylalashyk bar yeri lebapGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 6 aý öň Gören adam sany 81x
DVD
DVD diskler oyunlar 4 disk alana 1 kino disk mugt 6 CD aydymlaram bar baha 4Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 6 aý öň Gören adam sany 52x
(USB) JOYSTIK для компьютера
kompyuterin joystigy 2 ay ulanylan Bir minus ba olam Analog islanok jan edin onusarsGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 6 aý öň Gören adam sany 27x
Clash of Clans
11 ratusha pocti full 5 raboci adyny uytgedip bolya 200 manada berjek aljak jan etdin +99362218479Görmek Oýun konsollary goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 162x
Rul oynalyan kompyuterde
Rul kompyutere gosup beyleki oyunlarda masyn oyunlarynda oynalyarGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 188x
vidio kart gigabayt 2lik 630
vidio kart gigabayt 2lik 630 baha 900manat onusuk barGörmek Oýun konsollary goşulan wagty 7 aý öň Gören adam sany 61x


c: text/html

text:
ASTANADAN AÝYLǴA DEIIN...
Dál búgingi kúni kópbalaly otbasylardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý – ózekti másele bolyp tur. Úkimet kópbalaly ári turmysy tómen otbasylarǵa qoldaý kórsetýge bilek sybana kiristi. Bul rette jergilikti basqarýshy organdar da, kásipkerler men eldegi qaltaly azamattar da qarap qalyp jatqan joq. Ár óńir kópbalaly otbasylarǵa múmkindiginshe kómek kórsetýge tyrysýda.
«Baqytty otbasy» – zor múmkindik
Memleketten beriletin járdemaqydan bólek birqatar aımaqtarda óńirlik qoldaý sharalary júzege asyryla bastady. Máselen, Almaty qalasynda halyqtyń az qamtylǵan tobyna, onyń ishinde kópbalaly analarǵa qoldaý kórsetý maqsatynda jergilikti bıýdjetten 5,5 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi. Almatyda qolǵa alynǵan basty joba – «Baqytty otbasy» qalalyq áleýmettik baǵdarlamasy. Búginde atalǵan baǵdarlama boıynsha qujattar qabyldaý bastaldy. Alǵashqy jarna turǵyn úı qunynyń 10 paıyzyn quraıdy, mólsherleme – 2 paıyz. Kezekte turǵan 1276 kópbalaly jáne tolyq emes otbasylardyń alǵashqy jarnany tóleýge qarajattary joq bolǵandyqtan qala bıýdjetinen 1 mln teńgeniń turǵyn úı sertıfıkattary bólinedi. Bul baǵdarlama esh shıkiliksiz júzege asatyn bolsa, úı-kúısiz júrgen kópbalaly otbasylar úshin úlken qoldaý bolary sózsiz.
Atalǵan baǵdarlama arqyly talaı jyldan beri páter jaǵalap, úı kezegi jyljymaǵan Almatynyń kópbalaly jáne tolyq emes otbasylarynyń aıy ońynan týmaq. Kópbalaly ata-analar qujattaryn ótkizip, olardyń aldy tipti Ulystyń uly kúninde arman etken qonys toıyn toılaıdy. Jańa baǵdarlamamen quny 15 mln teńgege deıingi páterdi satyp alýǵa múmkindik bar. Tyń baǵdarlama aıasynda 2021 jylǵa qaraı Almatyda 2800 otbasyn, al alǵashqy 25 jylda 10 myń kópbalaly januıany baspanamen qamtý kózdelip otyr.
Sonymen qatar, Almaty qalasyndaǵy kópbalaly otbasylar úshin ekinshi balasynan bastap balabaqsha tegin bolady. Al 20 naýryzdan bastap az qamtylǵan otbasylardyń 4 myńǵa jýyq oqýshy balalaryna alǵash ret shákirtaqy tólenedi. Mektep oqýshylary aı saıyn 5 myń teńgeden, al ýnıversıtet jáne kolledj stýdentteri 10 myń teńgeden alady. 15 naýryzdan bastap az qamtylǵan otbasylarǵa ystyq jáne sýyq sý eseptegish quraldaryn jeke ornatýǵa beriletin járdemaqy kólemi 70 paıyzǵa nemese 5 myńnan 8,6 myńǵa ósedi. Bulardan ózge az qamtylǵandar tobyna kommýnaldyq qyzmetke ketetin shyǵynnyń ornyn toltyrý úshin beriletin járdemaqy kólemi 5 paıyzǵa deıin artady.
Kóktemniń alǵashqy kúninen bastap Almaty qalasyndaǵy jumyssyz analardy oqytý jáne kásibı daıyndaý sharalary qolǵa alyndy. Olarǵa 16,7 myń teńge kóleminde stıpendııa taǵaıyndalyp otyr. Qalada jastar praktıkasy, sýbsıdııa bólip jumyspen qamtý, jalaqysy 63 myń teńgelik áleýmettik jumysqa tartý sharalary uıymdastyrylýda. Bir tereze qaǵıdaty boıynsha, jumys jasaıtyn kópbalaly analar Ortalyǵynda quqyqtyq jáne psıhologııalyq keńester beriledi, reabılıtaııalyq kómek kórsetiledi, ortalyq 1 sáýirden bastap esigin ashady. Munda kópbalaly analar eńbekpen qamtylady, mını balabaqshalar uıymdastyrylady.
Sondaı-aq, Alǵys aıtý kúni qarsańynda almatylyq kópbalaly otbasylarǵa qarjylaı qoldaý kórsetildi. Qazaqstan Halqy Assambleıasy ókilderi 4 baladan joǵary balany tárbıelep otyrǵan januıaǵa 50 myń teńge tabystady. Mundaı kómek jalpy, 20 otbasyǵa berildi.
Al Shymkentte kópbalaly otbasylarǵa jylyna bir ret 100 myń teńgeden beriletin boldy. 15 aqpan kúni halyq aldynda esep bergen qala ákimi Ǵabıdolla Ábdirahymov osylaı dep ýáde berdi. Materıaldyq kómek kópbalaly ata-analarǵa jyl saıyn berilip otyrady. Bıyl ata-analar bul qarjyny tamyz aıynan bastap ala bastaıdy. Shymkent qalasy ákimdiginiń málimetinshe, megapolıste 31 myńnan asa kópbalaly ana bar.
Kópbalaly analarǵa jeńildikter qarastyryldy
Turmysy tómen kópbalaly otbasylardyń jaǵdaıyna basa nazar aýdarýdy Memleket basshysynyń ózi tapsyrǵany belgili. Bul rette Qaraǵandy oblysynda kópbalaly analarǵa qosymsha jeńildikter qarastyrylýda. Mysaly, kópbalaly analar 2019 jyldyń 1 maýsymynan bastap qaladaǵy qoǵamdyq kólikterde tegin júre alady. Sonymen birge, kópbalaly otbasylardan shyqqan bastaýysh synyp balalaryna tegin tamaq beriledi. Bul maqsatta bıýdjettiń 107,4 mln teńgesi jumsalady. Al balabaqshaǵa baratyn balalarǵa 50 paıyz jeńildik qarastyrylmaq.
Kópbalaly otbasynan shyqqan balalarǵa mýzyka jáne kórkemóner mektepterinde, sport sekııalarynda tegin shuǵyldanýǵa múmkindik beriledi. Jazda balalar mektep janyndaǵy lagerlerge ornalastyrylady. Oblys ákimdiginiń málimetinshe, kópbalaly analarǵa óz isin ashýǵa 200 grant berý josparlanýda. Olar úshin arnaıy bıznes-ınkýbator qurylmaq. Sondaı-aq, óńirde otbasyn qoldaý ortalyǵy da ashylady, onda mamandar men psıhologtar keńes beredi. Aıta keteıik, óńir bıýdjetiniń 50 paıyzdan astamy áleýmettik salaǵa baǵyttalady.
Al Jambyl oblysynda turǵyn úı kezeginde turǵan turmysy tómen jáne kópbalaly otbasylar úshin 10 jataqhana salynady. Jataqhananyń 7-eýi oblys ortalyǵynan, 3-eýi Shý, Qarataý, Jańatas qalalarynda boı kótermek. Aıta keteıik, óńirdegi az qamtylǵan jáne kópbalaly analarǵa kómek kórsetý úshin bıýdjetten 30 mlrd teńge bólingen. Turmysy tómen jáne kópbalaly otbasylardan shyqqan 29 myń balaǵa mektepte tamaqtandyrýǵa 2 mlrd teńge, formasyn alyp berý úshin 500 mln teńge bólinýde. Sondaı-aq, oblystaǵy 7 500 az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylardyń kommýnaldyq tólemderin tólep berý úshin 500 mln teńge bólý josparlanýda.
Kásip bastaýǵa jol ashpaq
Al Aqtóbe oblysynda kópbalaly, az qamtylǵan otbasylardy kásipke baýlý jáne olardyń kásip ashýy úshin grant bólinetin boldy. Aýyldardaǵy kópbalaly otbasylardy jumyspen qamtý, otbasy bıznesin ashý, tabystaryn arttyrý úshin qaıtarylmaıtyn 500 myń teńge kóleminde jańa bıznes ashý úshin memlekettik granttar beriledi. Qazirgi ýaqytta óńirlik bıýdjetten 21 mln teńge bólinse, respýblıkalyq qazynadan taǵy 182 mln teńge surastyryldy.
Sondaı-aq, óńirde az qamtylǵan otbasylarǵa beriletin bir jolǵy járdemaqyny 70 myńnan 140 myńǵa deıin kóbeıtý, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna mektepke deıingi mekemelerdegi tamaqtaný tólemin 70 paıyzǵa tómendetý josparlanǵan. Kópbalaly otbasylardyń oqýshylary ystyq tamaqpen tolyqtaı qamtamasyz etiletin bolady. Halyqtyń áleýmettik jaǵynan áljýaz toptaryn oqytýǵa, qaıta oqytýǵa qosymsha 200 mıllıon teńge bólinedi, jalpy, halyqtyń áleýmettik jaǵynan áljýaz toptarynyń ishinen 3 myń aqtóbelik qaıta oqytylady, taǵy bes myń adam turaqty jumys ornyna ornalastyrylady. Jergilikti ákimdik halyqty kópbalaly analardy jumysqa ornalastyrýda eshqandaı qıyndyq týyndamaıtynyna sendirýde.
Eń bastysy, Aqtóbede kópbalaly, muqtaj otbasylardy baspanamen qamtamasyz etý úshin birneshe baǵdarlamamen turǵyn úı salynady. Halyqtyń áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan tobyn baspanamen qamtamasyz etý tapsyrmasy boıynsha Ulttyq qordan qarjy bólinedi. Aqtóbe oblysynda jaldamaly turǵyn úı qurylysyn júrgizýge 2,7 mıllıard teńge bólý kózdeldi. 335 páter Aqtóbe qalasy men Alǵa, Temir, Qobda, Muǵaljar, Baıǵanın, Shalqar aýdandarynda bolady. Bul jerlerde jalǵa beriletin turǵyn úı salynady. 60 paıyzy kópbalaly analarǵa, múgedek balany asyrap otyrǵan otbasyǵa, jalǵyzbasty analarǵa bólinedi.
Atap óteıik, byltyr Aqtóbe oblysynda kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardy qoldaý maqsatynda 20 myńnan asa adam ataýly áleýmettik járdemaqy alyp, 22,2 myńnan asa bala «Mektepke jol» jáne «Qamqor» akııalary aıasynda mektepke jınaldy, 14,6 myń oqýshy tegin tamaqpen qamtyldy, 120 myń bala Qazaqstan men shetelderdiń jazǵy saýyqtyrý lagerlerinde demaldy. Budan bólek, jetim jáne ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan 136 bala baspanaly boldy. Túrli akııa uıymdastyrylyp, 265 myń aqtóbelikke 3,4 mlrd teńge kóleminde qaıyrymdylyq kómek kórsetildi. Mundaı qaıyrymdylyq sharalary bıyl da jalǵasyn tappaq. Buǵan óńirde bastaý alǵan «El úlesi páterge» akııasy sebep. Joba boıynsha oblystaǵy turmysy tómen jáne kópbalaly otbasylarǵa baspana alyp berý josparlanyp otyr. Akııany QMDB-nyń Aqtóbe oblysy boıynsha ókildigi men jergilikti «Zeket» qory birlesip júzege asyrmaq.
QMDB ókilderi Astana qalasyndaǵy kópbalaly jáne turmysy tómen otbasylarǵa qoldaý kórsetýde. Máselen, ótken aptada «Zeket» korporatıvtik qaıyrymdylyq qory astanalyq januıalarǵa turmysqa qajetti azyq-túlikter taratty. Azyq-túliktiń bar qarajaty qarapaıym halyqtan kelip túsken. Buǵan deıin respýblıka boıynsha 25 myń shańyraqqa qolǵabys kórsetti. Sondaı-aq, sharanyń maqsaty jomart jandardy ıgi, saýapty is-sharalarǵa belsendi úles qosýǵa úndeý. Aldaǵy ýaqytta da muqtaj jandarǵa járdem berý jalǵasady. Kómek alýshy azamattardyń áleýmettik jaǵdaıy týraly aqparattar qaıyrymdylyq qordyń lektrondy bazasynda kórsetilgen. Qol ushyn sozamyn deýshilerge ǵalamtor arqyly baılanysýyna múmkindikter jasaldy.
Al Astana shaharynyń ákimi Baqyt Sultanov turmysy tómen jáne kópbalaly otbasylar úshin jaldamaly turǵyn úıdi qoljetimdirek qylýǵa kúsh salmaq. Qala basshysy: «Biz az qamtylǵan otbasylardy, sonyń ishinde kómekke muqtaj otbasylardy mýnııpaldyq turǵyn úımen qamtamasyz etýimiz kerek», – degen bolatyn. Sondaı-aq, Astana ákimi kópbalaly otbasy múshelerin joǵary aqy tólenetin jumyspen qamtý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy. Biliktiligi jetkiliksiz bolǵan jaǵdaıda qala úshin mańyzdy basym baǵyttarǵa jumysqa ornalastyrý arqyly biliktiligin qamtamasyz etý qolǵa alynbaq.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň häkimliginde Ministrler Kabinetiniň, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalarynyň, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralaryň ýolbaşçylarynyň, Aşgabat şäheriniň we onuň etraplarynyň, şäher hem-de etrap gulluklarynyň edara ediş düzümleriniň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda maslahat geçirdi. Onuň gün tertibine paýtagtymyzy mundan beýläk-de ösdürmegiň we abadanlaşdyrmagyň, şeýle hem ony talabalaýyk ulanyş ýagdaýynda saklamagyň meseleleri girizildi.
Milli Liderimiz maslahata gatnaşyjylara ýüzlenip, soňky ýyllarda paýtagtmyzy ösdürmäge uly üns berilýändigini belledi. Aşgabat şäherini ösdürmäge köp mukdarda maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär, şäheriň çäkleri giňeldilýär. Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda gurulýan täze binalaryň arasynda durmuş maksatly desgalaryň örän köpdügini belläp, olaryň hatarynda ýokary okuw mekdepleriniň binalarynyň, muzeýleriň, hassahanalaryň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, sport desgalarynyň, söwda merkezleriniň, ýaşaýyş jaýlarynyň we başga-da köp sanly durmuş maksatly desgalaryň bardygyny aýtdy. Binagärlik taýdan özboluşly desgalar gurulýar. Olaryň käbiri Ginnesiň rekordlar kitabyna hem girizildi. Hatda Aşgabat şäheriniň özi hem dünýäde ak mermer bilen örtülen binalaryň has köp toplanan şäheri hökmünde dünýäde gazanylanlaryň meşhur kitabynda mynasyp orny eýeledi diýip, milli Liderimiz belledi.
Soňra döwlet Baştutanymyz maslahata gatnaşyjylaryň hasabatlaryny diňledi.
Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ýurdumyzyň baş şäherini döwrüň talabyna laýyk derejede ösdürmek we durmuş düzümini döwrebaplaşdyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.
Şeýle hem häkim häzirki wagtda ak mermerli Aşgabadyň ýol-ulag düzümini yzygiderli ösdürmek, köprüleri, ýerasty we ýerüsti geçelgeleri, awtoduralgalary, şeýle hem köp zolakly halkalaýyn ýollary gurmak boýunça işlenip taýýarlanylan maksatnamany ýerine ýetirmegiň ugurlary barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini gowulandyrmak hakyndaky aladanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň iň ýokary standartlara laýyk gelmelidigini nygtap, şäher hojalygyny mundan beýläk-de ösdürmek, täze tehnologiýalary we öňdebaryjy tejribäni ulanmak bilen baglanyşykly meseleleri üns merkezinde saklamagy talap etdi. Milli Liderimiz şäheriň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegine örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini belledi.
Soňra jemagat hojalygy ministri M.Abilow ýolbaşçylyk edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, milli Liderimiziň tabşyrygyna laýyklykda paýtagtymyzyň durmuş üpjünçiligini ýokarlandyrmagyň wezipelerini ýerine ýetirmek boýunça zerur çäreler amala aşyrylýar.
Şeýle hem ministr häzirki döwürde ýurdumyzyň baş şäheriniň ähli çäklerinde abadanlaşdyryş işleriniň depginleri, bu ugurda durmuşa geçirilýän çäreleriň netijeli häsiýete eýe bolmagy ugrunda işlenip taýýarlanylan maksatnama hem-de ondan gelip çykýan wezipeleri geljekde hem üstünlikli berjaý etmek ugrunda ýaýbaňlandyrylan çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmek meseleleriniň yzygiderli gözegçilikde saklanmalydygyna we ähli degişli düzümleriň bu ugurda alyp barýan işiniň utgaşdyrylmagynyň üpjün edilmelidigine ünsi çekdi hem-de bu babatda ministre degişli görkezmeleri berdi. Bu ugurda alnyp barylýan işler döwrüň talabyna laýyk derejede ýola goýulmalydyr we olaryň netijeleri äşgär duýulmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz bu işleriň durmuşa geçirilişine yzygiderli gözegçilik edilmelidigini tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew paýtagtymyzyň köçelerini abadanlaşdyrmak, yşyklandyryş ulgamyny kämilleşdirmek, jemagat-ýaşaýyş ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça işleri ýokarlandyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan çäreler barada hasabat berdi.
Şeýle hem maslahatyň dowamynda wise-premýer Aşgabatda sil suwlaryny sowmaga degişli inženerçilik-tehniki desgalaryň gurluşygy boýunça ýörite meýilnamany taýýarlamak ugrunda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi we bu ugra degişli teklipleri hödürledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taslama bilen tanşyp, oňa birnäçe düzedişleri girizdi we degişli bellikleri aýtdy. Bu desgalara bildirilýän ähli talaplar berk berjaý edilmelidir. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu meýilnamany täzeden işlemek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Şeýle hem maslahatyň dowamynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa we maliýe-ykdysadyýet ulgamynyň ýolbaşçylaryna şäheri abadanlaşdyrmak babatda meýilleşdirilen çäreleri maliýeleşdirmek boýunça degişli tabşyryklar berildi.
Soňra döwlet Baştutanymyz Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Ýokanç keselleri merkezleri müdiriýetiniň baş müdiri M.Mämmedowa paýtagtymyzda degişli arassaçylyk çäreleri bilen baglanyşykly ähli meselelere berk gözegçiligi ýola goýmagy tabşyrdy. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ilatyň arasynda bu ugurda wagyz-nesihat işleriniň geçirilmeginiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz howa ýagdaýy baradaky maglumatlaryň öz wagtynda takyk berilmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, Türkmenistanyň girdrometerologiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygy B.Miminowa birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz şeýle hem paýtagtymyzda ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek nukdaý nazaryndan Aşgabat şäherini bagy-bossanlyga büremek maksady bilen, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we häzirki zaman ylmynyň gazananlarynyň işjeň ornaşdyrylmagy babatda Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetiniň başlygy B.Orazmyradowa birnäçe tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz senagat ministri H.Mergenowa paýtagtymyzyň demirgazygynda kemala gelýän senagat zolagyny ösdürmek hem-de Aşgabatda gurulýan desgalary ýokary hilli gurluşyk serişdeleri bilen üpjün etmek meselelerini yzygiderli gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz energetika ministri Ç.Pürçekowa paýtagtymyzyň energiýa üpjünçiliginiň bökdençsizligini ýola goýmak, elektrik geçirijileriň durkuny täzelemek boýunça birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şunuň bilen baglylykda, şäheri ösdürmegiň geljekki meýilnamalarynyň durmuşa geçirilişini nazara almak bilen, degişli düzüm mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmalydyr.
Şeýle hem maslahatyň dowamynda ýurdumyzyň gurluşyk we binagärlik ministri S.Selimowa paýtagtymyzyň binalarynyň we desgalarynyň, inženerçilik ulgamynyň taslamalary taýýarlanylanda olary hökmany ýagdaýda seljermegi tabşyrdy. Hereket edýän gurluşyk kadalary raýat goranyş we adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak boýunça talaplara laýyk getirilmelidir.
Hormatly Prezidentimiz Aşgabadyň şaýollarynyň we köçeleriniň, şeýle hem olaryň ugrundaky inženerçilik-tehniki ulgamlaryň hemişe abat saklanylmagynyň wajypdygyny belläp, “Türkmenawtoýollary” döwlet konserniniň başlygy A.Öwezowa degişli tabşyryklary berdi.
Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň paýtagty Aşgabat ýurdumyzyň ýüzi we onuň belent abraýy bolup durýar. Aşgabat özygtyýarly döwletimiziň ykdysady hem-de syýasy ösüşiniň, jemgyýetiň medeni hem-de ruhy derejesiniň, ylym-bilim mümkinçilikleriniň esasy görkezijisi bolmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz şäher häkimi Ş.Durdylyýewe hem-de jemagat hojalygy ministri M.Abilowa şäheriň ähli etraplarynda, aýratyn-da, täze döredilen etraplarynda köçeleri bagy-bossanlyga öwürmek we abadanlaşdyrmak, baglary hem-de seýilgähleri tertibe salmak boýunça işleri amala aşyrmagy tabşyrdy.
Häzirki döwürde Aşgabat şäheriniň we onuň etraplarynyň häkimlikleriniň öňünde möhüm wezipeleriň durýandygyny belläp, döwlet Baştutanymyz, ilki bilen, şäherde degişli durmuş üpjünçilik ulgamlarynyň takyk işlemelidigine ünsi çekdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabadyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini dünýäniň iň ösen döwletleriniň derejesine ýetirmek, ulag, inženerçilik we jemagat hojalygy, aragatnaşyk hem-de energetika ulgamlarynyň kadaly işlemegini üpjün etmek, şäheriň önümçilik pudaklaryna goýulýan maýa goýumlarynyň möçberlerini artdyrmak, gurluşyk işlerinde iň häzirki zaman innowasion tehnologiýalary ulanmak, paýtagtymyzy sebitiň örän ähmiýetli syýahatçylyk merkezine öwürmek maksady bilen, zerur bolan üpjünçilik ulgamlaryny döretmek boýunça wezipeleri kesgitledi.
Milli Liderimiz raýat goranyşynyň we adatdan daşary ýagdaýlaryň merkezi gulluklarynyň degişli ministrliklerde we pudak edaralarynda döredilmegini üpjün edip, olaryň hemişe sazlaşykly işlemegini berk gözegçilikde saklamak barada Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýewe anyk tabşyryklary berdi.
Maslahatyň ahyrynda milli Liderimiz ilatyň ýaşaýyş-durmuş ýagdaýyny yzygiderli gowulandyrmak, durmuşyň ýokary ölçeglerini üpjün etmek meselelerine Aşgabatda durmuşa geçirilýän giň möçberli şähergurluşyk maksatnamasynda möhüm ähmiýet berilmelidigini nygtady.
Dünýäde iň gözel we arassa, adamlar üçin amatly hem-de oňaýly şäher hökmünde paýtagtymyzyň abraýyny gorap saklamak biziň ählimiziň belent borjumyz bolmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz maslahaty jemläp, oňa gatnaşyjylara mähriban halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
©Seýsmiki Taýdan Durnukly Gurluşygyň Ylmy-Barlag Instituty


text:
TÄZE DOGLAN ÇAGANYŇ BIRINJI AÝYNYŇ KYNÇYLYKLARY
Ejesiniň içinde oňaýly şertlerde ösüp, ulalýan çaga doglandan soň, daşky gurşawyň hemme üýtgeşmelerine uýgunlaşmaly bolýar. Ol indi özbaşdak dem almaly, temperaturanyň üýtgemegine, täze iýmiti özleşdirmäge öwrenişmeli…
Çaga lukmanlaryň bellemegine görä, çaganyň ömrüniň birinji aýy, çaga üçin kyn, köp üýtgeşmeli döwür bolýar. Dogabitdi şikeslenmeler, keseller hem şu döwürde ýüze çykyp, köp kynçylyklary döredip bilýär.
Täze doglan çaganyň beden agzalarynyň anatomiki aýratynlyklary, olaryň işiniň kämil däldigi sebäpli ýüze çykýan käbir kynçylyklary bilmek ene-atalara peýdaly bolar. Olary bilmek bilen, olar çaga seretmegiň aýratynlyklaryny öwrenip, özlerini howsala salýan ýagdaýlaryň öňüni alarlar.
Çaganyň göbeginiň suwjarmagy.
Dogrum öýünde göbek bagy gaçandan soň, galýan ýarany – göbegi tejribeli şepagat uýasy aseptiki serişdeler bilen bejerýär. Çaga öýe gelenden soň, bu işi ejesi etmeli bolýar. Kesmek bolup duran düýpli göbegi, wodorodyň turşusy bilen günde iki gezek ýuwup, 1%-li göwherli ýaşylyň spirtdäki ergini bilen işlemelidir.
Ýöne käwagtlar göbek ýarasynyň 3 hepdä çenli hem bitmän suwjaryp durmagy duş gelýär. Ony bejermek üçin lukmanyň maslahatyny alyň.Günde iki gezek göbegi perekis turşusy bilen ýuwup, pamyk taýajyklary bilen guratmalydyr. Soňundan ýara 1%-li göwherli ýaşyly çalyp, oňa streptosid ýa-da kseroform guýmalydyr.
Köp eneler göwherli ýaşyl ulanylanda, ýaranyň beter suwjarýanlygyny belleýärler. Bu derman ýarany reňkläp, ondaky iriňi, gany seljermäge päsgel berip biler.
Çagany diňe gaýnadylan suwa, ýörite legenlerde ýa-da çaga wannalarynda düşüriň. Suwa marganes turşusyny hem goşmak bolar (suwuň reňki çala gyzyl öwüşginde bolmalydyr).
Çaganyň çalt – çaltdan buşukmagy.
Täze doglan çaga, bir gije- gündiziň içinde 15-20 gezege çenli buşugýar. Onuň peşewi ilki goýy sary reňkde bolup, soň reňksiz bolup biler.
Çaganyň jyns agzalaryny arassa saklap, arlyklary, bir gezek ulanylýan serişdeleri çalt-çaltdan çalyşmak möhümdir.
Çalt – çaltdan täret etmek.
Çaga bir gije-gündizde 5-6 gezek täret edip biler. Çaganyň birinji täreti (mekoniý) şepbeşik ýaşyl reňkde bolup, soň açyk sary reňke öwrülýär. Onuň içinde akja bölejikleriň duş gelmegi gorkuly däldir.
Kefalogematoma.
Dogrumda şikes alma netijesinde, kelläniň derisiniň aşagyna ganyň ýygnanmagy ýüze çykýar. Uly bolmadyk görnüşde bejergi talap etmeýär we iki hepdäniň içinde aýrylyp gidýär. Eger ol gatap ulalsa, bejergi üçin hirurga ýüz tutmak zerurdyr.
Deride bolýan üýtgeşmeler.
Çaganyň ýüzünde, kellede, boýunda açyk-gülgüne reňkli ýerler – gan damarlaryň giňelmeg (gemangioma) netijesinde döreýär. Üstünden basylanda ýitip gidýär. 3 aýdan soň aýrylýar. Güne tutmak bolýan däldir. Olaryň ulalmagy mümkin.
Çaganyň içiniň ýellenmegi.
Çaga we ene-ata köp kynçylyklary döredýän, bu ýagdaýyň sebäbi belle däldir. Ondan 25-35% çagalar ejir çekýär.Ýöne onuň gelip çykyşy barada köp teoriýalar bar: Içegede howanyň ýygnanmagy, emende howany ýuwutmak, bedeniň allergiki täsiri, iýmitiň içegeden çalt ýa-da haýal geçmegi, çaganyň gulagynyň sowuklamagy.
Içiniň ýellenmeginiň çaga nähili ejir berýänligini bilmeýän ene-ata ýok bolsa gerek. Ony çagada anyklamak kyn däl: çaga dyzynda epen aýajyklaryny garnyna getirip, bedenini gatadyp, ýüzüni çym-gyzyl edip, gaty,dynman aglap başlaýar. Köplenç 3 aýdan soň bu ýagdaý geçip gidýändir.
Öňüni almak.
- Çagany diňe ene süýdi bilen iýmitlendiriň. Ol iýmit siňdiriş ulgamynyň kadaly işlemegine ýardam berýär.
- Bäbegi emip bolandan soň, dik galdyryň. Şeýle edilende, onuň emende ýuwdan howasy gägirme arkaly çykýar.
- Iýmitlenmeden öň we soň çagany ýüzün ýatyrmalydyr. Ony dyzlaryňyzyň üstünde keserdip ýatyryp, arkasyny sypalamak maslahat berilýär.
- Çaganyň garynjygyny sagat diliniň ugry boýunça sypalamaly. Şeýle edilende içegeleriň işi tizleşýär.
- Emdirýän ene ýellendirýän önümleri iýmekden gaça durmalydyr: sogan, kelem, üzüm, noýba önümleri we başgalar.
Näme etmeli.
- Ilki bilen özüňiz köşeşiň. Siziň howsalaňyzy, aljyraňlygyňyzy çaga hemişe duýýar we beter aglap başlaýar;
- Çagany eliňize alyp, otagda gezmeläň. Şeýle etme, ýellenme gaty güýçli bolmadyk ýagdaýda kömek edýär;
- Çaganyň garnyna ütük bilen ýyladylan arlyk goýuň;
- Çagany arkan ýatyryp, aýaklaryny dyzynda epip, garnyna gysyň we ýene goýberiň. Şu maşky birnäçe gezek etmelidir;
- Howa çykaryjy turbajygy hem ulanmak bolýar. Ujyna çaga kremini ýa-da ýanan ýagy çalyň. Ýöne günde bir gezekden artyk ulanmaň;
- Lukmanyň maslahatyndan soň, espumizan, planteks,sab-simpleks, efir ýaglaryny saklaýan bebikalm ulanmak bolar. Ukrop suwuny, fenhel otunyň çaýyny çaga we ejesi içse bolar;
- Çagany içege ýokançlyklaryna barlaň.Içegedäki peýdaly bakteriýalaryň ösmegine we ýokançlyklara garşy durmaga Lineks, Hilak-forte ýaly dermanlar kömek edip biler.
Iýenini yzyna gaýtarma.
Çaga emende howany ýuwutmagy sebäpli ýa-da köp emende bolýar. Eger bu ýagdaý köp gaýtalansa, nerw ýa-da iýmit siňdiriş ulgamynyň işiniň näsazlyklaryna güman etmelidir. Lukmanyň maslahatyny alyň.
Asgyrma we üsgürme.
Çaganyň dem alyş ýollarynyň darlygy netijesinde döreýär.Asgyranda ýa-da üsgürende, burnundan we bokurdakdan hem çykmasa, ýagny sowuklama alamaty bolmasa, gorkuly däldir.
Jyns agzalarynda üýtgeşme.
Enesinden geçen jyns gormonlarynyň täsiri netijesinde, doglandan soň, 3-5 günden, jyns agzalarynda üýtgeşmeler bolup geçýär. Gyzjagazlaryň süýt mäzleri çişýär, jyns ýollaryndan ak, sülekeý görnüşde bölünip çykmalar ýüze çykýar. Oglanlarda ýumurtga haltajygy çişip ulalýar.
Bu ýagdaýlar öz-özünden çalt geçýändir we ynjalyksyzlyga esas ýokdyr. Gyzjagazlaryň süýt mäzleri çişende olary gysmak bolmaýar.
Kelle çanagyň deformirlenmegi.
Täze doglan çaganyň süňkleri ýumşak bolýar. Şonuň üçin hem çaga hemişe bir tarapa ýatyrlanda, maýyşgak süňkler içine gidip, kelle çanagyň görnüşiniň üýtgemegine getirip biler.
Çagany ýatyraňyzda gezekleşdirip, sag we çep tarapa öwrüň. Käwagtlar bolsa, çaganyň bir tarapa ýatmagy, onuň dogabitdi boýny gyşyklygy sebäpli hem bolup biler.
Boýundaky myşsalaryň we nerwleriň zeperlenmegi netijesinde, çaganyň boýny diňe bir tarapa öwrülip bilýär. Şonuň netijesinde hem, kelle çanagyň görnüşiniň üýtgemegi bolup geçýär.
Haýal etmän hirurg lukmana ýüz tutmalydyr. Süňkleriň bekäp başlamagy bilen, 3 aýdan soň bu ýagdaýy bejermek kyn bolýar.
Çaganyň tenmegi.
Bu ýagdaý yssy howada has köp duş gelýär. Boýunjygy ýa-da köýnejiginiň aşagy ownuk, gyzyl nokatjyklar bilen örtülýär. Bu allargiki täsir dälde, tengindir.
Çaganyň bedenini günde iki gezek gaýnan suw bilen süpürişdiriň. Tomus aýlary bolsa, günde 1-2 gezek suwa düşürme bu ýagdaýyň çalt geçmegine kömek eder. Tengin ýerlere çaga prisypkasyny (toz görnüşli derman) sepiň.
Caga seredilmedik ýagdaýynda, gyzyl nokatjyklar pakgarçaklara öwrülýärler. Olar ýarylyp, agyryly ýaralary emele getirip, çaga ezýet baryny berip biler. Şol ýaralar arkaly dürli ýokançlyklar hem bedene aralaşyp biler.
Deriniň gyjyndyrylmagy arkaly döreýän ýagdaý (deriniň bişmegi).
Deriniň eşik bilen galtaşýan ýa-da suwuklyk bilen gatnaşykda bolýan ýerlerinde ýüze çykýar. Çaganyň boýun gasynjyklarynda hem bolýar.
Gasyklarda, ýanbaşda, çaganyň peşewiniň we täretiniň derini gyjyndyrmagy netijesinde köp duş gelýär. Deri gyzaryp, alawlama ýagdaýy ýüze çykýar.
Bejergi ýönekeýdir. Zyýan ýeten ýeri suw bilen ýuwup, arassa süpürgiç bilen basyp, guradyp süpürmelidir. Sinkiň okisini saklaýan melhemi çalmak maslahat berilýär. Ony çaga prisypkasy bilen hem gezekleşdirip ulanmak bolar.
Howanyň maýyl wagty, çagany arlyksyz, eşiksiz arassa howada saklaň. Çünki howa şikeslenen ýerleri guradýar. Çereda, çopantelpek, dub agajynyň gabygy ýaly otlar bilen çagany suwa düşürmek peýdalydyr.
Çaganyň içi geçende, artbujagyň derisine zyýan ýetme ýüze çykýar we ony ýokardaky usullar bilen bejerme degerli netijäni bermeýär. Çaganyň içiniň geçmeginiň sebäbini bilmelidir.
Täze doglan çagalarda, iýmit siňdiriş agzalaryň işiniň entek kämil däldigi sebäpli, içegedäki peýdaly bakteriýalaryň utgaşmasynyň bozulmagy sebäpli, bedene düşen dürli ýokançlyklar iç geçmäniň sebäbi bolup biler. Şonuň ýaly ýagdaýlarda lukmana ýüz tutuň. Täretiň barlagyny geçirip, ol degişli bejergi berer.
http://www.saglyk.info/makalalar/gowrelilik/sagdyn-caga/46-taze-doglan-caganyn-birinji-ayynyn-kyncylyklary.html
//
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Saglyk |


text:
Eýranyň nebit önümçiligi iýun aýynda günlük 22 müň barrel azaldy
Nebit önümçiligi barada OPEK-iň habarnamasynda giňişleýin maglumat berilýär
Nebit eksport ecýan ýurtlaryň guramasynyň (OPEK) Aýlyk nebit bazarlary habarnamasyna görä Eýranyň geçen aýdaky nebit önümçili maý aýy bilen deňeşdirilende günde 22,700 barrel azaldy.
Eýranyň maý aýyndaky nebit önümçiligi günde 3million 822müň barrele deň bolan bolsa, şol mukdar iýun aýynda 3 million 799 müň barrele barabar boldy.
OPEK-e agza ýurtlaryň cemi önümçiligi bolsa iýun aýynda 173 müň barrel ýokarlap, 33,3 million barrel boldy.
Saud Arabystany maý aýyna görä nebit önümçiligini 405 müň barrel ýokarlandyrdy.
Saud Arabystanynyň soň nebit önümçiliginde ikinci orny eýelän ýurt Yrak boldy.
Yrak iýun aýynda günde 4,5 million barrel nebit öndürdi.


text:
Türkmenistanyň Adalat ministrligi adalat edaralarynyň işini düzgünleşdirmek babatdaky döwlet syýasatyny durmuşa geçirýän, ygtyýarlyklarynyň çäginde adamyň we raýatyň hukuklarynyň, azatlyklarynyň hem-de kanuny bähbitleriniň, jemgyýetiň we döwletiň bähbitleriniň goralmagynyň üpjün edilmegine we döwletiň işiniň hukuk üpjünçiligini amala aşyrmaga gönükdirilen hem-de Türkmenistanyň kadalaşdyryjy hukuk namalary arkaly adalat edaralarynyň üstüne ýüklenen wezipeleri ýerine ýetirýän ýerine ýetiriji häkimiýetiň merkezi edarasydyr.
Ministrlik öz işinde Türkmenistanyň Konstitusiýasyny, «Türkmenistanyň adalat edaralary hakynda» Türkmenistanyň Kanunyny, Türkmenistanyň Prezidentiniň namalaryny, Türkmenistanyň Mejlisiniň kararlaryny, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň çözgütlerini, Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryny, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgelerini we kadalaryny, Türkmenistanyň halkara şertnamalaryny, şeýle hem Türkmenistanyň Adalat ministrligi hakynda Düzgünnamany goldanýar.
Ministrlik, welaýat adalat bölümleri, Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň ýanyndaky Gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň we onuň bilen bagly geleşikleriň döwlet tarapyndan bellige alynmagy baradaky gulluk, welaýatlaryň, welaýat hukukly şäherleriň, etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň, etraplardaky şäherleriň döwlet notarial edaralary, Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň ýanyndaky raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň Merkezi arhiwi Türkmenistanyň adalat edaralarynyň ulgamyna girýär.
«Türkmenistanyň adalat edaralary hakynda» Türkmenistanyň Kanuny Türkmenistanyň adalat edaralarynyň işiniň hukuk we guramaçylyk esaslaryny, ýörelgelerini, olaryň wezipelerini, hukuklaryny we borçlaryny kesgitleýär.


text:
Täzelikler
2016-njy ýylyň dowamynda Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ýerine ýetirilmeli işler07.01.2016
2016-njy ýylyň dowamynda Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ýerine ýetirilmeli işler şu aşakdakylardan ybarat:
-
Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky tarapyndan ilatymyza berilýän karzlaryň gerimini giňeltmek;
-
Ýurdumyzyň raýatlaryna Türkmenistanyň Prezidentiniň degişli kararlary boýunça ýeňillikli karzlary bermek;
-
Önümçilik maksatly karzlaryň gerimini giňeltmek;
2015-nji ýylyň 23-nji dekabrynda ýurdumyzyň Baş arçasy dürli öwüşginli yşyklara beslendi. Ol hemmeleriň söýüp garşylaýan we täsinliklere baý bolan Täze ýyl baýramçylygynyň ýakynlaşyp gelýändigini alamatlandyrdy.
Bitarap diýara Täze ýyl geldi!23.12.2015
Bu günki gün Gahryman Arkadagymyzyň bütin dünýäde we ýurdumyzyň çarýanynda täze başlangyçlara, toplumlaýyn özgertmelere rowaçlyk bermegi halkymyzyň eşretli durmuşyna aýratyn öwüşgin çaýýar. Geçen her bir günimiziň türkmeniň taryhyna ýatdan çykmajak ýakymly wakaly sahypany ýazýar. Täze eýýam Türkmenistanyň halkara abraýynyň günsaýyn artýandygyna, dünýä bileleşiginiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatyny giňden goldaýandygyna we ykrar edýändigine şaýatlyk edýän buýsandyryjy wakalar bilen taryha ýazylýar.
Türkmenbaşy, 22-nji dekabr (TDH). Şu gün Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda nebiti ilkinji gezek gaýtadan işleýän, kuwwaty ýylda 3 million tonna çig nebiti gaýtadan işlemäge ukyply bolan ELDAD-HT-7 desgasy hem-de umumyzawod hojalyk desgalary açylyp, ulanmaga berildi.
2015-nji ýylyň 22-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady.


text:
Eger Siz heniz TMCELL müşderisi däl bolsaňyz, ýakyndaky hyzmat ediş ofisine baryň we nyrhnama meyilnamalaryň biri boýunça birikdirmäni resmileşdiriň. Siz paketleri satyn almak ýa-da «Gijeki Internet» hyzmatyny ulanmak bilen, Internet-trafigiň töleginde tygşytlap bilersiňiz.
Öz noutbugyňyzy ýa-da şahsy kompýuteriňizi TMCELL-ň üsti bilen Internete birikdirmek üçin, «3G-modem TMCELL» satyn alyň we ony USB-porta birikdiriň. Ähli zerur sazlamalar modemiň maksatnamalaýyn üpunçiliginde bardyr.
Öz telefonyňyzda Internete birikdirmegi sazlamak üçin, aşakdaky sazlamalary ýerine ýetiriň*:
Menýu→Sazlamalar→Esasylar→Ulgam:
Bölüm: «Maglumatlary geçirmegiň öýjükli ulgamy»
APN: gprs.tmcell
Ulanyjynyň ady:
Parol:
Menýu→Sazlamalar→Öýjükli maglumatlar→APN sazlamalar:
APN: gprs.tmcell
Ulanyjynyň ady:
Parol:
*) Sazlamalaryň atlary enjamyň modeline garaşlylykda ýokardaky getirilenlerden tapawutlanyp biler. Mümkin wariantlar skobkalarda getirilen.


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary Ahal welaýatynda täze jemgyýetçilik binalaryny gurdy.
Halkara Bitaraplyk gününe bagyşlap telekeçiler saglygy goraýyş pudagynyň desgalaryny we çagalar bagynyň binasyny ulanyşa berdiler.
Köpugurly hassahana Kaka etrabynyň dolandyryş merkeziniň Ýüzbaşy ýaşaýyş toplumynda “Rysgally zähmet” hususy kärhanasynyň hünärmenleri tarapyndan bina edildi. Iki gatly binada döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrylan bejeriş-maslahat beriş, anyklaýyş we çaga dogrulýan bölümler ýerleşdirilendir. Täze merkez şäheriň we ýakynda ýerleşýän obalaryň ilatyna dürli görnüşli lukmançylyk hyzmatlaryny bermäge ýol berer.
11-nji dekabrda Kaka etrabynda “Nusaý ýollary” HK-nyň hünärmenleri tarapyndan gaýtadan bina edilen mekdebe çenli ýaşly çagalar edarasynyň açylyş dabarasy boldy.
Çagalar bagynyň binasynda çagalaryň sazlaşykly ösmegi üçin hemme şertler döredilendir. Binanyň ýanaşyk ýerleri hem abadanlaşdyrylyp, ol ýerde gelşikli dalbarlar, hiňňildikli oýun meýdançalary bardyr.


text:
USB porty arkaly işledilýän kompýuter fleşkalaryny häzirki döwürde köp adamlar ulanýarlar. Emma bu fleşkalara wirus aralaşandan soň, kompýuter ony okaman başlaýar. Bu ýagdaýlarda näme etmeli?
-1-
Eger kompýuter fleşkany okamasa, onda ol fleşkany beýleki USB portda barlaň, eger bu usul hem kömek etmese onda kompýuteri täzeden işe giriziň.
-2-
Ýokardaky görkezilen usullar hem kömek etmese, onda fleşkany ýörite antiwirus programmalary arkaly barlaň we wiruslaryny öçüriň.
Aşakdaky usullar fleşkada saklanýan informasiýalary yzyna gaýtarmaýar. Bu usullar diňe fleşkanyň işjeňligini dikeldýär.
-3-
Fleşkanyň içindäki bar informasiýalary öçüriň. ( ОТФОРМАТИРОВАТЬ )
-4-
Eger ýokardaky usullar hem kömek etmese, onda Transcend, PQi, ADATA programma üpjünçiliginden peýdalanyň. Olar fleşkanyň iňjeňligi dikeltmek üçin peýdalydyrlar.
11,957 gezek okaldy


text:
Erdogan Türkiýe-Gyrgyzystan Işewürler forumyna gatnaşdy
Prezident Erdogan global söwdada dollaryň agalyk etmegini ortadan aýyrmalydyklaryny belledi
Erdogan Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde geçirilen Türkiýe-Gyrgyzystan Işewürler forumyna gatnaşyp, ol ýerde çykyş etdi.
Türk lider çykyşynda Gyrgyzystan bilen söwdanyň 500 million dollardan hem azdygyny, ony iň gysga wagtyň içinde 1 milliard dollara ýetirjekdiklerini habar berdi.
Global ykdysady ulgamyň täze bir synagdan geçýändigini aýdan Erdogan: “Halkara söwdanyň dollara bolan garaşlylygy barha ulalyp barýan bir mesele bolýar. Öz aramyzda milli pul birlikleri ulanmak bilen dollaryň agalygyny ýuwaş-ýuwaşdan ortadan aýyrmalydyrys” diýdi.
Soňky birnäçe hepde bäri Türkiýäniň sezewar galan hüjümleriň onuň aýdyň bir mysalydygyny aýdan Erdogan: “Bu manipulýasiýa bilen Türkiýäniň berk ykdysadyýetinde şübhe bulutlary emele getirilmäge synanyşylýar. Bilişiňiz ýaly kredit derejelendiriş guramalary bar, olaryň her bir göçümi syýasydyr. Olar derbazçydyr. Hiç wagt derbazçylara ynanmaň. Walýuta kursy hüjüminiň üsti bilen Türkiýäni ykdysady ýagdaýda boýun egdirmek isleýärler. Daşary ýurt walýuta basyşy diňe biziň meselämiz däldir” diýdi.
Erdogan: “Syýahatçylykda Türkiýä şu ýyl 40 million syýahatçy geldi. Nirden nirä. Bu her ýyl has hem artar. Goranyş senagatynda Türkiýe biz hökümetiň başyna gelen mahalymyz öz-özüne ýeterlik derejesi 20 göterim bolan bolsa, şol dereje häzirki wagtda 65 göterim” diýdi.
Russiýa bilen gazanan S-400 ulgamlary bilen bagly ylalaşygymyz käbir töwerekleri biynjalyk edýändigini ýatladan Erdogan: “Zerur bolan zatlarymyzy hökman almalydyrys, käbirlerinden rugsat aljak gümanamyz ýok” diýdi.
Erdogan dostlukly ýurtlara Fetullahçy terror guramasy FETÖ babatynda ýüzlenme berip: “Ikitaraplaýyn gatnaşyklarymyzy zäherleýän FETÖ ýylanynyň başyny mynjyratmagymyz we bu howpy ortadan aýyrmagymyz gerek. Bu guramanyň agzalarynyň hiç bir dostlukly ýurtda ellerini sallap ýörmeklerini islemeýäris” diýdi.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň umumy ýgnagynda köpy agzalar Jolan karar hatynyň taslama ýazgysyny goldadylar.
Birleşen Milletler Guramasynyň umumy ýygnagynda köpi agzalar Jolan karar hatynyň taslama ýazgysyny goldadylar.
151 ýurt bu karar hatyň taslama ýazgysyny goldandyrlar we diňe Amerika we Sionist režimi oňa garşy çykandyrlar.
Jolan karar hatyny Siriýanyň basyp alynan Jolanyň häkimiýetine eýedigini we bu sebitdäki Sionist režimiň bütin işleriniň ygtybarsyzdygyny nygtaýandyr.
Birleşen Milletler Guramasynyň umumy ýygnagynyň 4-nji komiteti düýn 9 karar hata garady we onuň başga 8 karar haty hem Palestina milletini goldamak we Sionist režiminiň Palestinalylara garşy hereketlerini ýazgarmak ugurlardady.
Siriýanyň Birleşen Milletler Guramasyndaky wekili Başar Jafari Jolan karar hatynyň goldanmagynyň Ysraýyl režimi üçin açyk sargydy bardyr diýmek bilen Jolanyň basyp alynmagy Birleşen Milletler Guramasynyň jarnamasyna we halkara kanunlara garşydyr diýip yglan etdi.
Jolan sebiti Siriýanyň üzülmez bölümidir we Damask bu sebiti indi parahatçylykly ýoldan ýa-da uruş arkaly yzyna aljakdyr diýip Başar Jafari sözüne goşdy.
Sionist režimi 1967-nji ýylda Siriýanyň Jolan sebitini basyp aldy we az wagt soňra bu sebiti basyp alynan ülkelere birikdirdi.halkara köpçüligi bolsa Sionist režiminiň bu hereketini ykrar eden däldir.


text:
Eziz Arkadagymyzyň: «Sport — gujur-gaýratyň, gözelligiň we sagdynlygyň gözbaşydyr. Ogul-gyzlarymyzda çagalykdan başlap sport endiklerini kemala getirmek olaryň uzak we sagdyn durmuşda ýaşamagynyň girewidir. Ýaşlara berjek nesihatym, sporty söýüň! Sporta bolan söýgi durmuşa bolan söýgüdir» diýen sözleri, ine, indi ençeme ýyllardyr ildeşlerimiziň, aýratyn-da, ýaşlarymyzyň kalbynda bu ugra bolan höwesiň hem-de yhlasyň gözbaşy bolup ýaşaýar.
Hawa, berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň diňe birnäçe ýylynyň içinde eziz Diýarymyz dünýäniň ösen döwletleriniň birine öwrüldi. Ata Watanymyzy sagdynlygyň we ruhubelentligiň Diýaryna öwren mähriban ýurt Baştutanymyzyň taýsyz tagallalarynyň miwesi bolan ajaýyp sport desgalarynyň onlarçasy beden we ruhy sagdynlyk ýörelgesini hemra edinen adamlaryň täze nesliniň kemala gelmegine şert döretdi. Ajaýyp sport toplumlarynyň birgidenini özünde jemläp oturan, gözel paýtagtymyzyň görküne täze öwüşgin çaýan Olimpiýa şäherçesi bolsa häzirki wagtda halkara derejeli ýaryşlaryň yzygiderli geçirilýän mekanyna öwrüldi. Guwanç bilen bellemeli zat, bu ajaýyp we gaýtalanmajak gözelligi, dünýä ülňülerine laýyk gelýän, özi-de häzirki zamanyň iň kämil tehnologiýalary ornaşdyrylan şol binalarda geçen ýyl geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň gyzgalaňly ýaryşlary heniz-henizlerem oňa gatnaşan türgenleriň, paýtagtymyzyň ýaşaýjylarynyň, bäsleşiklere tomaşa etmäge gelen daşary ýurtly janköýerleriň müňlerçesiniň ýadyndan çykar ýaly däl.
Ine, häzirki wagtda bolsa dünýäniň sport muşdaklarynyň, habar beriş serişdeleriniň, halkara sport guramalarynyň köpsanly wekilleriniň ünsüni bir ýere jemlän Olimpiýa şäherçesi jahanyň ýüz ýurdundan gelýän iň güýçli adamlaryň gatnaşmagynda geçirilýän Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny garşylaýar. Russiýa Federasiýasyndan, Türkiýe Respublikasyndan, Eýran Yslam Respublikasyndan, Hytaý Halk Respublikasyndan, Gruziýadan, Bolgariýadan, Amerikadan we beýleki ýurtlardan geljek dünýä we Ýewropa çempionlarynyň, geljegine uly ynam bildirilýän süňňi berdaşly pälwanlaryň gatnaşmagynda ýaryşlaryň geçiriljek ýeri bolan bäş müň orunlyk Başa-baş söweş sungaty sport toplumy bolsa özüniň täsin keşbi, abzallaşdyrylyşy, türgenler üçin döredilen şertleri bilen haýrana goýýar. Nesip bolsa, bu ýerde ýakynda her agram derejesinde ýeňiji bolan ussada hem-de baýrakly orunlary eýeleýän türgenlere ajaýyp medallar dabaraly ýagdaýda gowşurylar.
Gahryman Prezidentimiz tutuşlygyna alanyňda ak şäherimiz Aşgabadyň, gözel ýerleriniň abadanlaşdyrylyşynyň alnyp barlyşy, Olimpiýa şäherçesiniň açylyş dabarasy joşguna beslenjek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna taýýarlygy bilen hemişe gyzyklanyp geldi. Ýakynda Olimpiýa şäherçesinde bolup, dünýä çempionatyna gatnaşyjylaryň iýmitlenmegi, ýaşamagy, dynç almagy we türgenleşjek işlerini geçirmegi üçin döredilen şertler bilen tanyşdy.
Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, sözüň doly manysynda, sporty parahatçylygyň, abadançylygyň we agzybirligiň gözbaşy saýýan eziz Arkadagymyzyň sport ulgamynda amala aşyrýan beýik işleriniň ykrarnamasydyr.
Leýli GOWŞAKOWA,
Türkmenistanyň Saglygy goraýyş işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň geňeşiniň esasy hünärmeni.


text:
Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Javad Zarif ABŞ resmileri, şol sanda döwlet sekretary Maýk Pompeo bilen hiç bir duşuşygyň planlaşdyrylmandygyny aýdýar.
Zarif BMG-niň Baş Assambleýasynyň geçýän günlerinde şeýle duşuşygyň ähtimallygy barada berlen soraga jogap berip, ýarym resmi “Tasnim” habar gullugyna “beýle duşuşygyň planlaşdyrylmandygyny” aýtdy.
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani ABŞ-nyň şert goýmazdan gepleşmek baradaky çagyryşyny 6-njy awgustda, Waşington prezident Donald Trampyň 2015-nji ýylda Eýran bilen dünýä döwletleriniň arasynda baglaşylan ýadro şertnamasyndan çykmagy karar etmegi netijesinde, sanksiýalary dikeltmek çäresine girizmezinden birnäçe saga öň ret etdi.
"Trampyň golaýdaky teklibi bilen baglylykda biziň resmi pozisiýamyz prezident (Rohani)tarapyndan-da, meniň özüm tarapyndan-da yglan edildi. Amerikanlarda dogruçyllyk ýok” diýip, “Tasnim” habar gullugy 11-nji awgustda Zarifi sitirläp aýtdy.


text:
Şeýle hem okaň
22.03.2019 | YHG-nyň Baş sekretary döwlet Baştutanyny Halkara Nowruz baýramy bilen gutlady
21.03.2019 | Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň ähli halkyna
20.03.2019 | Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
20.03.2019 | Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany
20.03.2019 | Türkmenistanyň Suw diplomatiýasy: deňlik we umumy bähbitlilik ýörelgelerinde
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Gruziýanyň Türkmenistanda täze bellenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Mamuka Murjiknelini kabul etdi. Ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Diplomat wagt tapyp kabul edendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Gruziýanyň Prezidenti Salome Zurabişwiliniň salamyny hem-de tutuş türkmen halkyna abadançylyk we rowaçlyk baradaky arzuwlaryny ýetirdi. Jenap Mamuka Murjikneli öz ýurdunyň Türkmenistan bilen netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga çalyşýandygyny tassyklap, häzirki döwürde türkmen-gruzin hyzmatdaşlygynyň täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylandygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Gruziýanyň ýokary derejeli ýolbaşçylaryna salamyny beýan edip, diplomaty jogapkärli wezipä bellenilmegi bilen gutlady hem-de däp bolan döwletara gatnaşyklary ösdürmek ugrundaky işinde üstünlikleri arzuw etdi. Milli Liderimiz Bitarap Türkmenistanyň gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi, şol sanda Gruziýa bilen netijeli gatnaşyklary üçin hemişe açykdygyny belledi. Ýurdumyzy Gruziýa bilen öňden gelýän dostluk gatnaşyklary baglanyşdyrýar.
Duşuşygyň dowamynda döwlet Baştutanymyz we ilçi köpugurly kuwwaty nazara almak bilen, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljegi barada pikir alyşdylar. Şunuň bilen baglylykda, soňky ýyllarda ýokary derejede gazanylan ylalaşyklaryň türkmen-gruzin hyzmatdaşlygyny hil taýdan täze derejä çykarmak üçin ygtybarly esasy döredendigi bellenildi.
Uzak möhletleýin esasda özara bähbitli söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek üçin bar bolan mümkinçiliklerden netijeli peýdalanmakda bilelikdäki Hökümetara topara möhüm orun degişlidir. Bu toparyň işi dürli pudaklarda, şol sanda işewür düzümleriň ugry boýunça netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmäge ýardam etmelidir.
Ulag ulgamy döwletara gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hökmünde görkezildi. Iki döwletiň çäk taýdan amatly ýerleşmegi hem-de bähbitleriň umumylygy Hazar we Gara deňiz sebitleriniň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak arkaly multimodal ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek boýunça tagallalary netijeli birleşdirmek üçin amatly ýagdaýlary şertlendirýär. Bu babatda Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe ugry boýunça «Lazurit» ulag geçelgesiniň taslamasy anyk mysal bolup durýar.
Şol taslamalaryň durmuşa geçirilmegi sebitara goşulyşmak üçin giň mümkinçilikleri üpjün eder, tutuş Ýewraziýa giňişliginde söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam eder. Energetika ulgamy hem hyzmatdaşlygyň wajyp ugurlarynyň hatarynda görkezildi.
Şunuň bilen birlikde, ynsanperwer-medeni ulgamda netijeli gatnaşyklaryň ähmiýeti nygtaldy. Bu ulgamda özara gatnaşyklaryň köpýyllyk tejribesi hem-de ony mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak üçin oňat mümkinçilikler bar.
Duşuşygyň ahyrynda ilçi milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen-gruzin gatnaşyklary bilen baglanyşykly meselelere uly üns berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Bitarap Türkmenistanda Gruziýa wekilçilik etmegiň özi üçin uly hormat-sarpadygyny nygtady. Ilçi döwletara hyzmatdaşlygyň yzygiderli ösdürilmegine, iki ýurduň we halklaryň arasyndaky däp bolan dostlukly gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna hemmetaraplaýyn ýardam etjekdigine ynandyrdy.
Copyright 2012-2019 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Soňky aýlarda Türkmenistanda, hususan-da Balkan welaýatynda hususy eýeçilikdäki firmalaryň ençemesi öz işini togtatdy. Bu kompaniýalaryň biznes işini bes edýändigi barada ýerli metbugatda bildiriş görnüşinde maglumat berilse-de, olaryň sebäpleri aýdyňlaşdyrylmaýar.
Ýapylan firmalar Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşigine agza kärhanalar bolup, olaryň aglabasy döwletiň tabşyrygy esasynda gurluşyk işlerini alyp barýardylar. Olardan “Kuwwatly ymarat”, “Şazada” we “Binagär” ýaly hususy firmalary agzasa bolar.
Sözümiziň başynda hem belleýşimiz ýaly, onlarça hususy kärhananyň birdenkä işini togtatmagynyň sebäpleri barada jemgyýetçilige hiç hili maglumat berilmeýär. Emma bu ädim golaýda Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň özüne agza kärhanalaryndan 2017-nji ýylda geçiriljek Aziýa oýunlary üçin, “meýletin” görnüşde pul hemaýatyny etmelidigi baradaky görkezmesiniň yz ýanyna gabat geldi.
“Meýletin salgyt”
Ýapylan kärhanalaryň ençemesiniň ozalky ýolbaşçylary efirde atlarynyň tutulmazlygyny sorap, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolanynda, öz işlerini togtatmagyna salnan “meýletin salgydyň” sebäp bolandygyny aýtdylar.
“Biz döwlet edarasy bilen baglaşylan şertnamalar esasynda buýurmalary ýerine ýetirýärdik. Bizden her aýda azyndan 50 müň amerikan dollary möçberinde pul serişdesini döwletiň haýryna geçirmegimizi islediler. Käbir iri firmalar ondan hem köp 100 müň amerikan dollary möçberinde pul serişdesini geçirmäge mejbur boldular. Onsoň özümize galýan girdejiniň mukdary ujypsyzja bolany sebäpli, firmamyzy ýapmaly bolduk” diýip, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran balkanabatly öňki hususy firma ýolbaşçysy aýtdy.
Onuň sözlerine görä, her bir kärhananyň döwlet haýryna geçirmeli bolýan pul serişdesi dürli-dürli bolup, ol firmanyň döwlet bilen baglaşan şertnamasynda göz öňünde tutulan maliýe serişdesiniň möçberine görä kesgitlenilýär.
Telekeçileriň “boýnuna dakyldy”
Käbir öňki kärhana eýeleri ýurtda iri we orta telekeçileriň hem-de biznesmenleriň Aziýa oýunlarynyň çykdajylary üçin, döwletiň haýryna meýletin-mejbury serişde geçirmek boýunça talabyň geçen ýyldan başlanandygyny, emma şu ýylyň iýun aýynda Türkmenistanda Senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň döredilmegi mynasybetli geçirilen dabaralardan soňra munuň mejbury ýagdaýda telekeçileriň “boýnuna dakylandygyna” ünsi çekýärler.
Şol dabaralara gatnaşan käbir işewürleriň we biznesmenleriň aýtmagyna görä, çäräniň dowamynda dünýäde energiýa nyrhlarynyň arzanlamagynyň türkmen ykdysadyýetine hem täsir ýetirendigi boýun alnypdyr.
Şondan birnäçe gün soň, TSTB-niň başlygy Aleksandr Dadaýew ýurduň iri we orta derejeli biznesmenleri bilen ýörite duşuşyk geçirip, şunuň ýaly kynçylykly döwürde “watana we prezidente kömek bermek” meselesini gozgap, olaryň her biriniň görkezilen bank hasabyna 100 müň amerikan dollary möçberinde serişde geçirmegini talap edipdir.
Aziýa oýunlaryna edilýän çykdajylar
Türkmenistanda geljek ýylda geçiriljek Aziýa oýunlaryna niýetlenip, 157 gektar territoriýany tutýan ýörite olimpiýa şäherçesi gurulýar. Gurluşygyna 2013-nji ýylyň ýanwar aýynda başlanan bu şäherçe üçin, 5 milliard amerikan dollary möçberinde maliýe serişdesi çykarylýar.
Şeýle-de, bu oýunlara görülýän taýýarlyklaryň çäginde şäheri, köçeleri we binalary abadanlaşdyrmak işleri alnyp barylýar. Emma bu işler üçin edilýän maliýe çykdajysy barada resmi taýdan anyk maglumat berilmeýär.
Sözümiziň ahyrynda aýtsak, Azatlyk Radiosyna öňki hususy kärhana eýeleriniň meselesi barada, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşiginden maglumat almak başartmady.


text:
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň, welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Onda welaýatlary hem-de Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan meselelerine, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşyna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz wideoşekilli iş maslahatyny açyp, göni aragatnaşyga Ahal welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewi çagyrdy. Häkim häzirki döwürde welaýatda galla oragyna guramaçylykly girişmek ugrunda taýýarlanylan iş meýilnamasy, gowaçalara ideg etmek boýunça ýaýbaňlandyrylan agrotehniki çäreler, şeýle hem sebitiň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Hasabatyň çäklerinde Oba milli maksatnamasyna laýyklykda gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň ýagdaýy hakynda habar berildi.
Bellenilişi ýaly, häzirki döwürde welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda agrotehniki çäreler, gowaçanyň hatarara bejergisi we zyýankeş mör-möjeklere garşy göreş çäreleri toplumlaýyn esasda alnyp barylýar.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, galla orujy kombaýnlaryň we beýleki oba hojalyk tehnikalarynyň orak möwsümine taýýarlygy bilen baglanyşykly meseleleriň berk gözegçilikde saklanmalydygyny tabşyrdy. Möwsümiň dowamynda galla kabul ediş bölümleriniň we bu işe dahylly tehnikalaryň bökdençsiz işledilmelidigini belledi.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gowaçalara oba hojalykçy alymlaryň maslahatlaryna laýyklykda ideg etmek, ýörite tehnikalary ulanmak, ekin meýdanlarynda zyýankeşleriň we keselleriň ýüze çykmagynyň öňüniň alynmagy babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Mundan başga-da, milli Liderimiz Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly ähli meseleleriň yzygiderli gözegçilikde saklanmalydygyny tabşyrdy.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyna Balkan welaýatynyň häkimi S.Satlykow çagyryldy. Häkim häzirki döwürde welaýatda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, galla oragyna guramaçylykly girişmek boýunça ýerine ýetirilen taýýarlyk işleri barada hasabat berdi. Şeýle hem «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda tomusky dynç alyş möwsümini guramaçylykly geçirmek boýunça welaýatda guralan çäreler barada habar berildi.
Hasabatda welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda gant şugundyrynyň ekişiniň tamamlaýjy tapgyra gadam basandygy, gök-bakja önümlerini ýetişdirmek işleriniň alnyp barylýandygy barada habar aýdyldy.
Milli Liderimiz galla oragy möwsümini guramaçylykly we bellenen möhletlerde geçirmek ugrunda ähli zerur tagallalaryň edilmegini talap etdi. Döwlet Baştutanymyz gant şugundyrynyň ekişiniň barşyny gözegçilikde saklamagy, möwsümleýin işler bilen bir hatarda welaýatda gök-bakja we ot-iýmlik ekinler üçin bölünip berilýän meýdanlary giňeltmek boýunça işleri geçirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz welaýatda gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak, gurluşyklarda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegini, olaryň bellenen möhletlerde gurlup, ulanmaga berilmegini ýola goýmak meseleleriniň hemişe gözegçilikde saklanmalydygyny belledi we bu babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi M.Baýramgulyýew häzirki döwürde welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan işler, galla oragyna görülýän taýýarlyk, möwsümiň gysga wagtda we ýokary hilli geçirilmegi boýunça işlenip taýýarlanylan meýilnama, gowaçalara we beýleki ekinlere edilýän ideg işleriniň derejesi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, dürli maksatly binalaryň gurluşygy, olaryň öz wagtynda gurlup, ulanmaga berilmegi bilen baglanyşykly meseleler yzygiderli gözegçilikde saklanýar.
Şeýle hem häkim welaýatyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da gowulandyrmak, gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz oba hojalygynda iň wajyp möwsüm hasaplanylýan galla oragyna taýýarlyk derejesiniň talabalaýyk bolmalydygyna ünsi çekip, orak möwsümine dahylly düzümleriň sazlaşykly işini üpjün etmek, bugdaý oragyny gysga wagtda we guramaçylykly geçirmek, gowaça meýdanlarynda ýaýbaňlandyrylan ideg işlerini göwnejaý derejede alyp barmak babatda häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işlere ünsi çekip, şaly ekişini gysga möhletde we ýokary hilli geçirmek üçin ähli zerur guramaçylyk işleriniň ýokary derejesiniň üpjün edilmelidigini tabşyrdy.
Milli Liderimiz öňde goýlan wezipeleriň, şol sanda Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde bina edilýän durmuş-ykdysady maksatly desgalarda işleriň ýokary hilini üpjün etmek boýunça meseleleriň çözgüdine jogapkärçilikli çemeleşmegi talap etdi.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilen wideoşekilli iş maslahaty Lebap welaýatynyň häkimi T.Atahallyýewiň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim häzirki döwürde welaýatda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, galla oragyna taýýarlygyň çäklerinde möwsümde işlediljek kombaýnlaryň we awtoulaglaryň sanawyny kesgitlemek, kabul ediş bölümlerini degişli derejede taýýarlamak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli işler barada hasabat berdi. Şeýle hem gowaça ekilen meýdanlarda ideg işleriniň barşy, gowaçalary iýmitlendirmek hem-de zyýankeşlere garşy göreşmek boýunça ýaýbaňlandyrylan çäreler barada aýtdy. Şaly ekişini gysga möhletde we guramaçylykly geçirmek boýunça alnyp barylýan işler hasabatyň özenini düzdi.
Şeýle hem Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýatyň täze gurulýan iri desgalarynda alnyp barylýan işler, desgalary öz wagtynda ulanmaga bermek boýunça geçirilýän çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, 6-njy iýunda başlanjak galla oragyny gysga möhletde we guramaçylykly geçirmek boýunça ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Galla oragy möwsüminde welaýatyň kabul ediş bölümleri, däne orýan kombaýnlar, awtoulaglar we beýleki tehnikalar bökdençsiz işledilmelidir.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem gowaçalara ideg etmek boýunça çärelere ünsi çekdi. Şunda gowaçalary öz wagtynda ýekelemek we otag işlerini gysga möhletde tamamlamak häzirki döwrüň möhüm talaby bolup durýar. Mundan başga-da, bugdaýdan boşan meýdanlarda şaly ekişini ýokary hilli geçirmek maksady bilen, degişli düzümleriň sazlaşykly işini ýola goýmak tabşyryldy.
Gurluşygy alnyp barylýan durmuş maksatly desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny aýdyp, milli Liderimiz olarda milli binagärlik ýörelgeleri bilen häzirki zaman tejribelerini utgaşdyrmak meselelerine hemmetaraplaýyn esasda çemeleşilmelidigini belledi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, galla oragyna guramaçylykly girişmek boýunça öňde durýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi, şeýle hem gowaça we beýleki ekinlere edilýän ideg işleriniň derejesi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, welaýatyň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň ýagdaýy, gurulýan binalarda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi we olaryň öz wagtynda gurlup gutarylmagy bilen baglanyşykly meseleler yzygiderli gözegçilikde saklanylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow galla oragyna guramaçylykly girişmek meselesine ünsi çekip, ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnap almak üçin möwsümi gije-gündiziň dowamynda guramaçylykly alyp barmak maksady bilen düzülen meýilnamanyň pugta berjaý edilmegi, galla kombaýnlary we beýleki oba hojalyk tehnikalarynyň bökdençsiz işiniň üpjün edilmegi bilen baglanyşykly meselelere örän jogapkärçilikli çemeleşmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz şeýle hem gant şugundyrynyň ekişi, ondan bol hasyl almak ugrunda alnyp barylýan işler bilen baglanyşykly meselelere ünsi çekip, bu işleriň guramaçylykly, talabalaýyk derejede ýola goýulmalydygyny tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz welaýatda gurulýan dürli maksatly binalaryň öz wagtynda tabşyrylmagy, olarda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi babatynda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça geçirilýän ylgaw ýaryşynyň we welosipedli ýörişiň welaýatyň çäklerindäki tapgyrynyň tamamlanmagy mynasybetli degişli düzümleriň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda ýörite maslahaty geçirmegiň zerurdygyny belledi.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyna Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew çagyryldy.
Wise-premýer ýurdumyzyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan möwsümleýin işler, galla oragyna taýýarlyk görmek, şol sanda tehnikany, kabul ediş bölümlerini taýýarlamak we beýleki işler barada hasabat berdi.
Şeýle hem ekerançylyk meýdanlarynyň suw bilen üpjünçiligi, bugdaýdan boşan meýdanlara degişli ekinleri ekmek boýunça taýýarlanylan meýilnama hakynda habar berildi. Mundan başga-da, Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni mynasybetli meýilleşdirilen çäreler, ýurdumyzyň ähli ýerlerinde ekologiýa ýagdaýyny gowulandyrmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada aýdyldy.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, galla oragyna guramaçylykly girişmek, ähli galla kabul ediş bölümleriniň taýýarlygyny, tehnikanyň bökdençsiz işini üpjün etmek babatynda birnäçe tabşyryklary berdi.
Tutuş dünýäde bolşy ýaly, ýurdumyzda ekologiýa meselesine aýratyn ähmiýet berilýändigini belläp, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow daşky gurşawy goramak boýunça zerur çäreleriň durmuşa geçirilmeginiň, şol sanda tokaý zolaklarynyň çägini giňeltmek hem-de olara edilýän ideg işlerini berk gözegçilikde saklamak meseleleriniň möhümdigine ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni mynasybetli meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigini belläp, bu çäräniň dowamynda Türkmenistanyň Araly halas etmegiň Halkara gaznasyna başlyklyk etmeginiň çäklerinde amala aşyran giň möçberli işleriniň öz beýanyny tapmalydygyny aýtdy we bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýew häzirki döwürde paýtagtymyzyň çäklerinde alnyp barylýan abadanlaşdyryş we arassaçylyk işleri, jemagat hojalygy gulluklarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan giň möçberli çäreler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, şäherde gurluşygy alnyp barylýan dürli maksatly desgalardaky işleriň depginlerini güýçlendirmek, olaryň öz wagtynda gurlup, ulanmaga berilmegini üpjün etmek boýunça maksatnamalaýyn işler durmuşa geçirilýär.
Şeýle hem häkim paýtagtymyzyň ýol-ulag düzümini, inženerçilik desgalaryny döwrebaplaşdyrmak, ekologiýa taýdan amatly şäher gurşawyny kemala getirmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň toplumlaýyn we netijeli häsiýete eýe bolmalydygyna ünsi çekip, şäheri abadanlaşdyrmak boýunça zerur çäreleriň görülmelidigini tabşyrdy. Aýratyn-da, şäher ýollarynyň gurluşygynda, olary abatlamak işlerinde hil derejesine möhüm ähmiýet berilmelidir.
Ýurdumyzyň ak mermerli paýtagtynyň ähli görkezijiler babatda nusgalyk bolmalydygyna ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz geçirilýän işleriň bildirilýän ýokary talaplara laýyk gelmegini üpjün etmek babatynda häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşykda geçirilen wideoşekilli iş maslahatyny jemläp, möhüm oba hojalyk möwsümini guramaçylykly geçirmek, ýurdumyzyň sebitlerini we paýtagtymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, adamlar üçin amatly durmuş we zähmet şertlerini döretmek hem-de ähli meýilleşdirilen çäreleri ýokary guramaçylykly geçirmek boýunça öňde durýan wezipeleriň wajypdygyny ýene bir gezek belledi.
Hormatly Prezidentimiz wideoşekilli iş maslahatyna gatnaşanlara berk jan saglyk we Watanymyzyň abadançylygynyň, halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
23-nji dekabrda Belgradda guralan anti-hökümet ýörişine müňlerçe serbiýaly goşuldy. Protestler tapgyr üçünji hepde dowam edýär. Olara 23-nji noýabrda Serbiýanyň oppozisiýadaky partiýa lideri Borko Stefanowiçe garşy guralan hüjüm sebäp boldy.
Ermenistanyň demirgazyk-günbatarynda urlup öldürilen 57 ýaşyndaky aýal sebäpli rus esgeri tussag astyna alyndy. Bu hadysa Gýumri şäherinde ýerleşýän rus harby bazasynyň esgerleriniň döken ozalky ganlary bilen baglylykda ýene we ýene gahar-gazaba sebäp boldy.
Belgradda 8-nji dekabr agşamy guralan anti-hökümet ýörişe müňlerçe adam goşuldy. Bu ýöriş Serbiýa üçin ýaranlykda durýan oppozision koalisiýa tarapyndan, 23-nji noýabrda Serbiýanyň çepçi partiýasynyň lideri Borko Stefanowiçe garşy guralan hüjüme protest hökmünde gurlady.
Ermenistanyň iş başyndaky premýer-ministriniň müňlerçe goldawçysy 24-nji noýabrda ýurduň paýtagty Ýerewanda ýygnandy. Paşinýan ýygnanyşykda çykyp gürläp, ýazda ýolbaşylyk eden parahatçylykly protest hereketiniň “häkimiýeti halka gaýtaryp berendigini” aýtdy.


text:
Her bir ene-ata çaga dünýä inen gününden başlap, perzendiniň aladasy bilen ýaşap başlaýar. Olar öz çagasynyn diňe bir fiziki taýdan saglygy bilen çäklenmän eýsem-de ruhy taýdan sagdyn we akylly bolmagyny isleýär.
Çaga saglygyna maşgala asudalygy, daşky gurşaw bilen bilelikde onuň iýmitlenmesi hem täsir edýändir. Sagdyn iýmitlenmek beden agzalarynyň kadaly ösmegine we çaganyň sagdyn ýaşaýyşyny dowam etmegi üçin zerurdyr.
Halal iymitlenmek ene göwresinden başlaýar
Ene göwresinden başlap halal we arassa iytmitlenmek çaganyň geljek durmuşyna öz täsirini ýetirýär. Çaganyň ene – atasynyň sözüni diňlemezligi, ululara sylag – hormat goýmazlygy, ýalta we özdiýenli bolmagy haram iýmitlenmegiň netijeleridir. Pygamberimiz Hezreti Muhammet: “Iýýän we içýän zatlaryňyz halal, tämiz bolsun. Çagalaryňyz bulardan hasyl (emele geler) bolar” diýip ündäpdir.
Rowaýata görä, bir obada goňşylarynyň towuk ýataklaryndan ýumurtga ogurlap içýän bir çaga bar eken. Obalylar bu ýagdaýy çaganyň kakasyna aýdýarlar. Kakasy bu ýagdaýy bir alyma gürrüň berýär we çagasynyň bu hereketinden başga bir erbet häsiýetiniň ýoklugyny aýdýar. Alym: “Siz ýada maşgalaňyzdan biri size degişli bolmaýan bir zady içendir. Şol sebäpden çagaňyz şeýle hereket edýändir” diýýär. Özünde günä tapmadyk adam alymyň aýdanlaryny aýalyna gürrüň berýär we “Men köp pikir etdim, ýöne hiç wagt biriniň zadyny rugsatsyz içmedim. Seniň şeýle bir ýalňyşlyk edeniň ýadyňa düşýämi?” diýip soraýar. Aýaly pikirlenip şeýle jogap beýär: “Göwreli wagtym goňşylarda limon iýmek isläpdim. Goňşydan soramaga utanyp, rugsatsyz limony iňňe bilen deşip suwuny içdim. Şonuň üçinem çagamyz ogurlyk edýändir”.
Ýene bir rowaýata görä, goňşysynyň towuk ýatagyndan yzygiderli towuk we ýumurtga ogurlap, ejesi bilen iýýän bir çaga bar eken. Ençeme wagtdan soň ol ogurlyk edýän pursatynda tutulýar we kazyýete çykarylýar. Sülçi oňa tussag jezasyny berýär. Günäkär özüniň soňky isleginiň enesiniň süýji dilinden ogşamakdygyny aýdýar. Rugsat berilenden soň ejesi oglunyň ýanyna gelýär, ogly ejesine “Enejan süýji dilinden ogşamak isleýän ” diýýär. Ýüregi ýanan ene, oglunyň soň islegini hasyl etmek üçin agzyndan dilini çykaryp ogluna uzadýar. Ene dilini çykaryp- çykarmanka ogly ejesiniň dilini goparyp alýar. Daş töwerigindäki adamlar näme bolanyna düşünmän haýran galyp soraýarlar. Günäkär: “Meniň bu ýagdaýa düşmegime sebäp bolan enemiň süýji dilidir. Men öýe näme getirsem “nireden tapdyň?” diýip soraman bilelikde iýerdik. Haçanda ogurlap bir zat getiremde “berekella oglum!” diýip her gezeginde meniň has köp ogurlamagyma iterdi we jeza almagyma sebäp boldy”.
Bu rowaýatlaryň üsti bilen çaga terbiýesinde ene-atalaryň haram eklenjiniň nähili netijelere ýüze çykarýandygyny görmek bolar.


text:
Waşingtonyň Sowuk Urşy döwrüniň Russiýa bilen baglaşylan ýaraglary kontrol etmek ylalaşygyndan çykmak planlary “örän howply ädim bolar” diýip, Russiýanyň daşary işler ministriniň orunbasary Sergeý Rýabkow aýtdy.
Mundan bir gün öň, ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp – Russiýanyň Orta we Kiçi uzaklykdaky raketalar ylalaşygyny “ýyllar boýy bozup gelendigini” aýdyp – Waşingtonyň bu Ylalaşykdan çykýandygyny yglan edipdi.
1987-nji ýylda baglaşylan Ylalaşyk ABŞ-a we Russiýa 500-5,500 kilometr uzaklykdaky raketalaryň önümçiligini we ornaşdyrylmagyny gadagan edýärdi.
ABŞ-nyň resmileri Russiýanyň bu hili ýaraglary ýyllar boýy özleşdirip gelýändigini aýdyp, 2014-nji ýylda bu baradaky aýyplamalaryny resmi derejede yglan edipdiler. Döwlet Departamenti bolsa, Moskwanyň bu ýaraglary ornaşdyryp başlandygyny belläpdi.
Russiýa, öz gezeginde, ABŞ-nyň aýyplamalaryny dowamly ret edip, ABŞ-nyň Ýewropada ýerleşdiren raketa hüjümlerinden goranyş ulgamlarynyň käbir elementleriniň gürrüňi gidýän Ylalaşygy bozýandygyny öňe sürüpdi.
Ylalaşyk ABŞ-nyň şol wagtky prezidenti Ronald Reagan we sowet lideri Mihaýil Gorbaçýew tarapyndan baglaşylypdy.
“Biz ylalaşygy togtadyp, ondan çykýarys” diýip, Tramp şenbe güni Newadada çykyş etdi.
Tramp: “Russiýa we Hytaý bize ýüzlenip, ‘geliň, muňa parasatly çemeleşip, şeýle ýaraglaryň önümçiligini bes edeliň’ diýmeýänçä, biz bu ýaraglary öndürmäge mejbur bolarys” diýip, belledi.
Trampyň bu çykyşyndan öň, onuň milli howpsuzlyk boýunça maslahatçysy Jon Bolton Ylalaşygy we beýleki meseleleri maslahat etmek üçin Moskwada saparda bolupdy.


text:
Jynystyq qatynas kezde ózgeni qııaldaý kúná ma?
Sálemetsizder me? Kúıeýimmen jynystyq qatynas barysynda, ózge erkekti oılap ketemin keıde. Osynym kúná ma?
Ответ
Sálemetpiz. Sizdiń suraǵyńyzǵa tikeleı jaýap bermes buryn adamnyń oıyna keletin qııal máselesine bir toqtalyp ótsek. Imam Náýaı (r.a) jalpy adam qııaly týraly: «Eger adam aqylyna turaqsyz oılar kelip-ketip jatsa, onda ol oı adamǵa esh zııanyn keltirmeıdi. Buǵan ǵalymdar bir aýyzdan kelisken de. Sebebi, adam ol syndy oılardy baqylap tura almaıdy. Ol syndy oılardyń kelýine de tosqaýyl bola almaıdy»[1],– degen.
Imam Náýaıdiń bul sózi Paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s):
إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ لأُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنفُسَهَا مَا لَمْ يَتَكَلَّمُوا أَوْ يَعمَلُوا بِهِ
«Rasynda, Alla meniń úmmetimniń sózge ulasyp, amalǵa aspaǵan, tek oıymen ǵana shektelgen nárseler úshin keshirimmen qarady»[2],– degen hadısine súıengen.
Al, endi sizdiń suraǵyńyzdaı aıtylǵandaı adam óz aqylynda ózi qalyptastyratyn qııalǵa kelsek, jalpy ǵalymdar, onyń ishinde Hanafı mázhabynyń ǵulamalary qııaldaýdyń bul túrin kúná dep tanyǵan. Bul sózimizdi ǵalymdarymyzdyń kelesi sózderimen órbitsek:
Hanafı mázhabynyń iri ókili Ibn Abıdın (r.a) aıtady: «Bizdiń mázhabtyń qaǵıdalaryna eń jaqyny – bul nárseniń halal emestigi. Sebebi, qatynas kezinde jubaıyn bóten adam dep qııaldaý – áıeliniń halal táni arqyly kúnáli isti qııaldaý bolyp tabylady».[3]
Málıkı mázhabynyń ǵalymy Ibn Haj ál-Málıkı (r.a): «Ondaı qııaldy óz boıynda ispen, ózgelerdiń janynda sózben qoshtamaýy kerek. Bul syndy jıirkenishti is adamdar arasynda kóp baıqalatyn bolǵan. Onyń mysaly: bir adam ekinshi bir áıeldi kórip, súısingeninen keıin, úıine kelip óz áıelimen qosylǵanda, áıelin álgi bóten áıel dep qııaldaýy. Bul – zınanyń bir túri. Ǵalymdarymyz bunyń mysalyn qolyna bir ydysty alyp sý ishken adamǵa teńegen. Álgi adam qolyna alǵan ydystaǵy sýdy sharap dep qııaldap ishse, ondaǵy sý ol úshin haramǵa aınalady. Bul da sol sııaqty. Qııaldaýdyń bul túri tek erkekterge tán emes. Áıelder de bul tusta erkekter syndy...»[4], – deıdi.
Hanbalı mázhabynyń ǵalymy Ibn Mýflıh Hanbalı (r.a) bul másele boıynsha bylaı deıdi: «Ibn Aqıl (r.a) «ár-Rıǵaıa ál-kýbra» atty eńbeginde: Eger áıelimen qosylý barysynda ózine haram bolǵan basqa áıeldi qııaldaıtyn bolsa, kúná jasaǵan bolady. Al, eger turaqsyz oı bolsa, kóbine kúná bolmaıdy».[5]
Imam Náýaı (r.a) aıtady: «Oıǵa keletin turaqsyz oılarǵa keshirim jasalýynyń sebebi – ol oılardan qashyp bolmaıtyndyǵynan. Alaıda, ol oılardyń únemi kele berýinen saqtanýǵa bolady. Sol úshin de jıi qııaldaý men júrekti soǵan daǵdylandyrý haram bolady»[6].
Bul syndy qııaldarmen synaqqa ushyraǵan adam kelesi keńesterge súıense bolady:
- Osy qııaldarǵa jeteleıtin kıno, serıal, romantıkalyq kitap, gazet-jýrnal, áńgimelerden alys bolý. Imam Ǵazalı (r.a) aıtady: «Qandaı da bir orynsyz oıdyń emi – oǵan aparatyn joldy jaýyp tastaý. Iaǵnı, ol oıǵa aparatyn sebepterdi toqtatý. Eger sebep tyıylmasa onyń saldary jalǵasyn taba bermek»[7].
- Belgili duǵalardy, onyń ishinde jynystyq qatynasqa qatysty duǵalardy oqý. Mysalǵa:
الَّلهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ ، وَجَنِّبِ الشَّيطَانَ مَا رَزَقتَنَا
«Ýa, Alla! Bige shaıtandy jýytpa, ári shaıtandy bizge bergen rızyǵyńa (balaǵa) jýytpa»[8] degen syndy duǵalar.
- Qııaldaǵy lázzatty qolda bar lázzatpen aıyrbastamaýy. Sebebi, erli-zaıyptynyń árqaısysynyń bir-birin tolyq qamtamasyz etetin nárseleri bar. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s) aıtady:
إذا رأى أحدكم امرأة حسناء فأعجبته فليأت أهله، فإن البضع واحد ومعها مثل الذي معها
«Eger qaısy biriń ádemi áıeldi kórip, onyń sulýlyǵyna tánti bolsa, úıine (áıeline) barsyn, sebebi kúntımes birdeı-aq, oda bary onda da bar»[9]. Bul tusta erkek pen áıel birdeı.
- Erińiz de siz sııaqty qııaldasa, sizben bola tura ózgeni armandasa, álbette bul jáıt sizdi razy qylmasy haq. Endeshe, ózińizge qalamaǵandy ózgege de qalamańyz.
- Senimdi ári sizge nasıhat aıtyp týralyqqa bastaıdy-aý degen adamyńyzben aqyldasyp kórińiz.
Aıbek Ábdiqadyr
Muslim.kz saıtynyń dinı sarapshysy
[1] «Ázkar» atty kitabynan.
[2] Býharı, Mýslım.
[3] Hashııat Ibn Abıdın.
[4] Mádhal
[5] Ál-Ádáb ásh-sharǵııa
[6] Ázkar
[7] Ihııa ýlýmıd-dın
[8] Býharı, Mýslım
[9] Tarıh Baǵdadı, Sýıýtı


text:
YSLAMABATDA TÜRKMEN-PAKISTAN SYÝASY GEŇEŞMELERI GEÇIRILDI
2019-njy ýylyň 12-nji martynda Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň Pakistan Yslam Respublikasyna sapary boldy.
Türkmen wekiliýeti Pakistan Yslam Respublikasynyň Prezidenti jenap Arif Alwi tarapyndan kabul edildi. Duşuşygyň barşynda iki ýurduň arasyndaky syýasy-diplomatiki, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlaryndaky hyzmatdaşlygyň ýokary derejesi bellenilip geçildi. Pakistanyň Prezidenti Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan durmuşa geçirilýän bitarap daşary syýasat ugrunyň ähmiýetini aýratyn belläp geçdi. Bu ugurda taraplar Türkmenistanyň we Pakistanyň halkara guramalarynyň, ilkinji nobatda Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerindäki ysnyşykly özarahereketini belläp geçdiler.
Türkmen-pakistan ykdysady hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegine aýratyn üns berildi. Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gazgeçirijisiniň, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan ugry boýunça elektrik energiýasynyň geçirijisiniň we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň gurluşygy ýaly taslamalaryň durmuşa geçirilmegi, täze ulag geçelegeleriniň döredilmegi iki ýurduň sebitleýin we halkara ykdysady gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen bilelikdäki netijeli işleriniň aýdyň subutnamasy bolup durýandyr.
Taraplar şeýle hem ylym we bilim ulgamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk hem ösdürmegiň zerurlygyny belläp geçdiler.
Pakistanyň Premýer-ministri jenap Imran Han bilen duşuşygyň barşynda türkmen-pakistan hyzmatdaşlygynyň häzirki ýagdaýy we geljegi barada netijeli pikir alyşmalar geçirildi.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde gaz we ulag-kommunikasiýa pudaklary agzaldy. Şunlukda Pakistan Hökümetiniň Başlygy TOPH gazgeçirijiniň, TOP elektroenergetika geçirijisiniň taslamasyna, Pakistanyň deňiz portlaryndan Türkmenbaşynyň halkara deňiz portlaryna çenli täze ulag-üstaşyr geçelgesiniň döredilmeginiň taslamasyna berk goldawy beýan etdi.
Taraplar ylym-bilim we medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň Türkmenistanyň we Pakistanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň däp bolan ugurlary bolup durýandygy bilen ylalaşdylar hem-de şunlukda olaryň geljekde giňeldilmeginiň zerurlygy bellenildi.
Şol gün Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrliginde iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň arasynda geňeşmeler geçirildi. Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministri jenap Mahdum Şah Mahmud Kureşi türkmen tarapyna abraýly halkara guramalaryna saýlawlarda Pakistanyň dalaşgärligini goldandygy üçin minnetdarlygyny bildirdi. Şol bir wagtyň özünde Pakistanyň ministri Pakistanyň mundan beýläk hem Türkmenistan tarapyndan halkara giňişliginde öňe sürülýän başlangyçlarynyň ilerledilmegine işjeň gatnaşjakdygyna ynandyrdy. Taraplar köpugurly türkmen-pakistan gatnaşyklarynyň mundan beýläk hem berkidilmegi bilen bagly bolan meseleleriň giň toplumy boýunça jikme-jik pikir alyşdylar.
Şol gün türkmen wekiliýetiniň Pakistanyň energetika ministri jenap Omar Aýub Han, nebit ministri jenap Gulam Sarwar Han we maliýe ministri jenap Asad Umar bilen duşuşyklary geçirildi. Wekiliýetiň agzalary Pakistanyň Döwlet bankynyň dolandyryjysy jenap Tarik Badžwa hem-de Pakistanyň Maýa goýumlar boýunça Geňeşiniň başlygy jenap Harun Şarif bilen duşuşyklary geçirdi.
Saparyň jemleri boýunça aşakdaky resminamalara gol çekildi:
Türkmenistanyň Hökümetiniň hem-de Pakistan Yslam Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky iki ýurduň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşyga düzedişleriň girizilmegi hakyndaky Teswirnama;
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň we Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2019-2020-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk etmegiň maksatnamasy;
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň we Pakistanyň Söwda-senagat Federasiýasynyň arasynda Bilelikdäki işewürlik toparynyň döredilmegi boýunça özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama;
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň we Pakistan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň Daşary aragatnaşyklar Akademiýasynyň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama;
«Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan» gazgeçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny kabul edýän tarapyň hökümeti bilern Şertnamanyň esasy şertleri.


text:
AMBASSADE DU TURKMÉNISTAN
RÉPUBLIQUE FRANÇAISE - PARIS
Türkmenistanda milli bilim ulgamyny hem-de ýokary okuw mekdep ylmyny ösdürmek we dünýä derejesine çykarmak maksady bilen ägirt uly işler alnyp barylýar. Soňky ýyllarda döwlet tarapyndan berilýän goldawyň çäklerinde Türkmenistanda “Bilim hakyndaky” kanun kabul edildi. Şoňa laýyklykda, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde bilim berilmeginiň hilini hem-de netijeliligini artdyrmak üçin bilim ulgamyna döwrebap maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalary girizilýär, orta we ýokary okuw mekdepleri kompýuter we multimediýa enjamlary bilen üpjün edilýär we çagalar baglary, orta we ýokary okuw jaýlary gurmakda uly işler alnyp barylýar.
Türkmenistanyň Prezidenti tarapyndan başy başlanan hem-de tassyklanylan ylym pudagyny ösdürmegiň maksatnamalaýyn binýadyny 2011–2030-njy ýyllar üçin durmuş ykdysady ösüşiniň Milli Maksatnamasy, 2015–2020-nji ýyllar üçin innowasiýa işini ösdürmegiň maksatnamasy, Türkmenistanda ylmy işgärleri taýýarlamagyň maksatnamasy we beýlekiler bolup durýar.
2016-njy ýylda bilim edaralarynyň 35-si - 9540 orunlyk 17 sany orta mekdep, 2970 orunlyk 16 sany çagalar bagy, 300 orunlyk çagalar sagaldyş we dynç-alyş merkezleri, Oguzhan adyndaky uniwersiteti ulanmaga berildi.
Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynda täze hünärleriň 19-sy açyldy, ýokary okuw jaýlaryna 7256 talyp, orta hünär okuw jaýlaryna 8385 talyp kabul edildi. Hökümetara ylalaşyklara laýyklykda türkmen ýaşlarynyň 173-si daşary ýurtlaryň ýokary okuw jaýlaryna iberildi.


text:
ExpoUniverse kömegi bilen özüňiziň önümleriňizi we telekeçilik-taslamalaryňyzy hödürläň.
Oktýabr aýynyň 10-11 aralygynda Ukrainanyň ExpoUniverse Halkara Sergi portalynda azyk senagatynyň onlaýn-sergisi geçer. Bu giň gerimli çäre önümleri, enjamlary we gaplary öndürijileri, şeýle-de çig-maly we goşundylary getirijileri, söwda ulgamlaryny bir maglumat gurşawynda jemlär.
Pudaklaýyn syn hakyky wagt formatynda geçiriler we wekilleri orta hal baha boýunça oňa gatnaşyp biljek ýurtlaryň geografiýasyny çäklendirmezlige ýardam berer. Şeýle-de HSP wideoaragatnaşyk we tekstli çat arkaly onlaýn syna gatnaşyjylaryň göniden-göni arabaglanşygyny üpjün eder.
Esponentlere bary ýogy birnäçe sagadyň dowamynda harytlaryň we hyzmatlaryň çäklendirilmedik mukdary ýerleşdirilen kompaniýanyň stendlerini döretmäge we sergide ýerleşdirmäge, kompaniýalaryň wajyp wekilleri bilen iki günüň dowamynda netijeli gepleşikleri geçirmäge; halkara derejede ýerleme bazarlaryny (eksporty) giňeltmäge; öz önüminiň bäsleşige ukybyna we bazardaky mümkinçiligine baha bermäge, gurnalan wideoaragatnaşyk we tekstli çat arkaly kompaniýalaryň wekilleri bilen gepleşikleri geçirmäge, önümleri we enjamlary daşamak üçin harajat etmezden hödürlemäge, giň gerimli mahabatyna gatnaşmaga, stendleriň açylyp görülmeginiň statistikasyny almaga, şahsy otagynda ähli habarlaşan taraplaryny we hat alyş-çalyşlary saklamaga mümkinçilik berilýär.
Sergä gatnaşmagyňyz Size özüňiz barada halkara bazarda netijeli mümkinçilik berer!
Öňümizdäki azyk onlaýn-sergi barada giňişleýin maglumat bilen tanyşmak üçin şu sahypa geçiň.


text:
Gadaganlyk bilen jenaýatçylygyň arasyndaky baglanyşyk
Adam aýtdy:
"Ilki düşünmedim: ’ozal munça jenaýatçy-da, türmä basylýan-da, para berip amnistiýa düşýän-de, ýokary wezipä bellenýän-de, işden kowulýan-da ýokdy. ’Zawod-fabrik gurmakdan öňe düşdi, näçe täze türme gursaňam, boş galjak däl’ diýýärler. Bu millete birden näme döw çaldy?’ diýdim. Soň görüp otursam, prezidentden ýazyjy ýasap, çynyny aýtjak bolýan ýazyjylary gara sanawa girizip, olaryň kitaphanalardaky kitaplaryny, neşirýatlaryň planyndaky eserlerini aýran ekenler."


text:
Il kim üçin beýik
Adam aýtdy:
"Il beýik" diýýärler. Sebäbi ölseň, kimdigiňe bakman, ýuwup-ardyp, tabydyňy egnine göterip, jaýlaýar, seniň bilen deň bolmaýar, günäň bolsa - geçýär, ’gowy adamdy’ diýip, topragyň öňünde saňa kepil bolýar. Bu dogrudanam beýiklik, ýöne iliň ganyny içip, namysyny depeläp gezenler üçin beýiklik, ’ilim-günüm’ diýip başyny goýanlar üçin däl. ’Il-günüm’ diýip türmä düşseň, ýurduňdan gaçgak bolsaň, yzyňda galan garry ene-ataň ýanyna gelip, dostsurap ýa jorasyrap, ’ondan geç, ol sizden geçdi’ diýýän-de, ’ol pylanmyş-pismidanmyş’ diýip, ýürek agyrtjak başga gep tapýan-da, ýürek bulaýan-da bolar. Goý, beýle ’dostlar’ bir ýa iki bolsun, käte bütin ili peseltmäge ýeter."


text:
Satlyk vestniktm saýtynda siz gije gündiz elýeter bahalardan, islendik ulanylan we täze harytlary tapyp bilersiňiz. Biziň hyzmatymyz ömürlik mugt.
Kim üçin biziň saýtymyz?
Biziň saýtymyz ähli adamlar üçin, telekeçiler saýtymyzda elektron dükan açyp, gysga wagtyň içinde, köp adama satyk harydy barada raýatlara maglumat ýetririp bilýär. Bu hyzmatymyz hem mugt.
Goşan bildirişimi haýsy we naçe adamlar görer?
Bidirişiňizi goşandan soň, 5 minudyň dowamynda siziň bildirişiňiz (reklamaňyz) Google we Ýandeks ýaly gözleg sistemalyryň netijesinde çykar. Şonuň üçin diňe biziň saýtymyzyň ulanayjylary däl, hem-de ähli internet ulgamyny ulanýan Türkmenistanyň raýatlary siziň bildirişiöizi görer!


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
GEPLÄP ÝEŇMELI KESEL
Newropatolog lukmanyň maslahatyna nobatda duran wagtym bir ýaş oglan bilen gürrüňdeş boldum.
"Men iňňeli-refleks bejergisini alýaryn. Özüm barada aýtsam, men 25 ýaşymda, Guşgyda doguldym. Ejemiň aýdyşyna görä, men takmynan 4 ýaşymdan başlap sakawlap başlapdyryn. Meňiň çagalyk döwrümde ýaşaýan ýerimde sakawlamany bejerýän adam ýokdy. Sakawlaýanym gaty bir ýadyma-da düşüp baranok. Daş-töweregimdäki uly adamlar sakawlap gürleýänime üns bermejek bolýadylar, emma ýeri gelende sakawlaýandygym barada bellik edip geçýädiler.
Mekdep ýyllary meniň üçin agyr geçdi. Hemme sapakda hem meni ýekeje zat halas edýärdi – amala aşmajak arzuwlar...
Men mekdebe gitmejek bolup, gorkup, gyşyna, öýde hiç kim ýok wagty ýekeje içki eşigimde howla çykyp birnäçe minut durardym. Meniň keselläp mekdepden galasym gelýärdi. Köplenç bu usul kömegini ýetirýärdi... Mekdepde meni kemsidýärdiler, meň sakawlaýşymy yzymdan gaýtalap gülmekleri meniň üçin örän agyr degýärdi. Şol sebäpden men mekdebe barsam hem, öý işlerimi ýazuw görnüşde tabşyryp, dilden jogap bermekden gaça durýardym.
Mekdebi gutaryp, men öňümde maksat goýundym we ol maksada ýetmek üçin häzir hem çemeleşýän".
UMUMY DÜŞÜNJELER
Sakawlama (logonewroz) – gepleýiş ulgamynyň myşsalarynyň titremegi netijesinde döreýän sesiň, dem alşyň, gepleýiş ritmyň bozulmagydyr. Bu ýagdaýyň birden ýüze çykyp, gitdigiçe güýçlenip başlamagy hem mümkin. Sakawlaýan adamyň gepinde aýratyn sesleriň, bogunlaryň birnäçe gezek gaýtalanyp gelmegini we mejbury ýagdaýda togtamalary syn etse bolar.
Çagalardaky logonewroz uzak wagtyň dowamynda bildirmän, aýratyn dartgynly (stress) ýagdaýlarda ýüze çykyp bilýär. Şeýle-de nerw ulgamynyň dartgynly ýagdaýda bolmagy (howsalalar, enurez, gijeki ukynyň bozulmalary), gorkma hadysalary (itiň topulmagy, ene-atalaryň esassyz temmi bermegi), çaganyň okuw dersleriniň köplügi nerijesinde nerw ulgamyň agramly işlemegi sakawlamanyň döremegine itergi berip biler. Statistika boýunça çagalaryň sakawlamasy 2% ýagdaýlary düzüp, esasan 3-5 ýaşly çagalarda ýüze çyksa, ulularda sakawlamanyň döreme ýagdaýy 1,5% deňdir. Logoped, psiholog we newropatolog lukmanlary heniz hem bu keseliň döremeginiň sebäbi barada jedel edýärler. Emma bir delil bolsa anyk bellidir – sakawlamany bejerme mümkindir we ony adamyň özünden başga hiç kim amala aşyryp bilmez.
SAKAWLAMANY BEJERMEKDE PEÝDALY BOLJAK UMUMY MASLAHATLAR
1. Gün tertibini berjaý etmek.
Çaga üçin takyk gün tertibini düzmek gerekdir. 3-7 ýaşly çaga gijesine 10-11 sagat, gündizine 2 sagat ýatmalydyr. 7 ýaşdan uly çagalar gijesine 8-9 sagat, gündizine 1,5 sagat ýatyp dynç almalydyr. Ýatmazdan öň çaganyň ünsüni sowýan we nerw ulgamy oýandyrýan telegepleşikleri görkezmekden saklanjak bolmaly.
2. Oňaýly psihologiki ýagdaý döretmek.
Çagany häli-şindi çekeläp käýinç berip dursaňyz oňa şikes ýetirmegiňiz mümkindir. Çaga ýanyňyzda bolan wagty dawa-jenjel, gohdan daşda boluň. Körpejäň gepleýiş kemçilikleri bar diýip biýnjalyk bolýanyňyzy bildirmejek boluň. Size jogap berende ony howlukdyrmaň we ony goldap, onda oňaýly duýgulary dörediň.
3. Çaga gürrüňdeşlikde kömek etmek.
Çaga kadaly gepleýşi diňlemeli. Çaga eşden gepleýişlere çalt öwrenşýär we öýkünip başlaýar. Şonuň üçin onuň bilen haýaljakdan, mähirli we mylaýym gürleşmeli. Çaga kyn sözleri birnäçe gezek gaýtalamaga mejbur etmäň. Çaga öz deň-duşlary bilen gürrüňdeş bolar ýaly mümkinçilik dörediň.
4. Saglygy berkitmek.
Ene-ata çaganyň nerw dartgynlygyny gowşatmaly. Çaganyň emosional dartgynlygyny gowşatmak üçin bilelikde maşk ediň we onuň bilen oýnaň.
SAKAWLAMANY BEJERMEKDE ESASY BEJERIŞ ÇÄRELERI
Bu keselden üstün çykmak üçin köp dürli ýollar, usullar işlenip düzüldi we toplumlaýyn çäreler hökmünde girizildi. Sakawlamanyň alamatlary köp görnüşli bolup, onuň gelip çykyşy barada häzire çenli doly we anyk maglumatlaryň ýoklugy sebäpli, toplumlaýyn çäreleriň köpdürliligine garamazdan, olaryň hersi aýralykda ulanylanda netijeli bolman hem biler.
Sakawlamany bejermegiň adaty usuly höküminde dogry dem almagy ýola goýýan dem alyş maşklarynyň ulanylmagyny belläp bolar. Dem alyş meýilnamalarynyň içinde iň giňden ýaýrany hünärmen Strelnikowa tarapyndan işlenilip düzüldi. Bu türgenleşikler dem alşa peýdaly täsir edip, çuň, döşüňi dolduryp dem almagy öwredýär. Dem alyş maşklary adamyň diafragmasyny türgenleşdirýär, ol bolsa sesiň emele gelmeginde işjeň gatnaşýan myşsa bolup, geplenilende ses perdeleriniň pugta gysylmagyny we sesiň owazly, ritmli bolmagyny üpjün edýär.
Maşk №1: "Nasos"
1. Ilki bilen boýuňa dik durmaly.
2. Arkaňy aýlawly edip we kelläňi, elleriňi ýere göýberip biraz öňe egilmeli. Üns berilmeli wajyp zat – boýnuň şu ýagdaýda örän gowşadylan bolmaly.
3. Indi bolsa ýere tarap gaty eglip, burnuňdan döşüňi dolduryp sesli demiňi almaly.
4. Göneleňde demiňi arkaýyn göýbermeli. Emma arkaňy doly göneltmän ýene-de 2-nji ýagdaýa gelmeli.
5. Çalt we sesli dem alyp, ýene-de egilmeli we şular ýaly edip birnäçe gezek gaýtalamaly. Bul dem alyş türgenleşigi bolany üçin, myşsalarda hiç hilli dartgynlyk bolmaly däldir. Bu maşky ýeňil ýagdaýda, biliňe agram salman ýerine ýetirmeli.
6. Birnäçe sekunt dynç alnyp we adaty dem alyş dikeldilip, ýene-de 8 gezek gaýtalamaly. Bu maşk 12 gezek ýerine ýetirilmeli. Emma birden 12 gezek ýerine ýetirjek bolmaň. Bedeniňize artykmaç zeper ýetirmez ýaly, maşky ilki 6-8 gezek gaýtalap, kem-kemden 12 gezege çenli ýetiriň.
Maşk №2: "Öwürmeler"
1. Aýagyňy egniň deňinde, elleriňi biliňe goýup gönje durmaly. Duraňda özüňe rahat bolmaly.
2. Kelläňi çepe öwrüp, çalt sesli demiňi almaly.
3. Demiňi kelläňi sag tarapa öwürýäkäň, säginmän göýbermeli.
4. Indi kelläňi saga öwrüp, çalt sesli demiňi almaly. Çepe öwüreňde bolsa demiňi göýbermeli.
5. Maşky şu tertipde 8 dem alşa çenli ýerine ýetirmeli. Soňra kem-kemden 32 dem alşa çenli ýokarlandyrmaly.
Dem alyş maşklaryny günde ertirlik edinmezden we agşamlyk naharyny iýeňden soň ýerine ýetirmeli. Eýýäm 2-3 aýdan ilkinji netijeleri synlap bilersiňiz. Wagtyň geçmegi bilen dogry dem alyş doly dikeldilip, sesiňiz adaty bolmalysyna çenli düzeler. Diafragmany türgenleşdirýän maşklaryň hemmesiniň sakawlaýan adamlar üçin örän peýdalydygyny bellemelidir.
Sakawlamany bejermekde derman serişdeleriniň ulanyş aýratynlygy barada hem bellenilip geçilmelidir. Derman serişdeleri diňe agyr ýagdaýlarda, meselem sakawlamanyň ruhy ýagdaýa täsir edýän çylşyrymly görnüşlerinde ulanylýar. Bu derman serişdeleriň köpsanly ýaramaz täsirlilik döredip, olaryň täsiriniň uzaga çekmeýändigini bellemelidir. Bu usulyň esasyny köşeşdiriji we tutgaýa garşy derman serişdeleri (meselem, fenibut) ulanma düzýär. Derman serişdeleriň şu görnüşlerini ulag dolandyrýan, agyr önümçilikde işleýän ýa-da başga ünsi talap edýän işde işleýän adamalara ulanmak gadagan edilýär. Bu derman serişdeleri uzak wagtlap ulanmak bolmaýar. Haçanda derman serişdesini ulanma bes edilende, adamyň ýene-de sakawlap başlamagy ähtimaldyr. Eger kömekçi derman serişdelerini ulanmak zerur bolan halatynda, derman otlaryndan ýasalan köşeşdiriji erginleri ulanma maslahat berilýär.
ADATY DÄL USULLAR
Adam bedenindäki agzalar bilen bedeniň ýüzündäki nokatlaryň özara baglanşygy hemmämize mälimdir. Adaty däl lukmançylykda sakawlama garşy nokatlaýyn owkalama üstünlikli ulanylýar. Bejergi usulyň kynlygyna we wagty talap edýändigine garamazdan, onuň netijeliligini bellemelidir.
Sakawlamadan doly gutulmak üçin 15 günlik dowamlylykdaky bejergiden ybarat bolan birnäçe tapgyry geçmelidir. Birinji we ikinji tapgyryň arasynda hökman iki hepdelik, ikinji bilen üçünji tapgyryň arasynda bolsa 6 aýa çenli arakesme etmek zerurdyr. Soňra bejeriş tapgyrlaryny zerurlyga görä täzeden başlamak hem bolýar. Bu emleri elmydama geçirip, birden bes etmek maslahat berilmeýär. Sebäbi nokatlaýyn owkalama gepleýşiň nerw geçirijilik zynjyryny dikeldýär. Bu bolsa sakawlamadan ömürlik gutulmagyň esasy usulydyr.
TÄZE TEHNIKI MÜMKINÇILIKLERIŇ ULANYLŞY
Şu günki gün gepleýiş kemçilikleri "Speech corrector" ýa-da "Демосфен 07" ýaly kompýuter meýilnamalary arkaly üstünlikli aradan aýrylýar. Olaryň iň uly peýdaly tarapy bolsa – adam kompýuter bilen gepleşende diri adamdan tapawutlylykda, sakawlama zerarly hiç hili utanç we ýaramaz duýgulary başdan geçirmeýär. Näsag kompýuter bilen gürleşip, eýýäm ýakyn günlerde gepleýşiniň ritmli we saldamly bolanyny synlap bilýär. Meýilnamalaryň bir görnüşi adam beýnisiniň sözleýiş we eşidiş merkezleriniň işleriniň sazlaşykly utgaşmasyny ýola goýýan bolsa, başga görnüşi öz gepleýşi esasynda kompýuteriň işläp düzen ülňüsine laýyklykda sözlemegi öwretmäge gönükdirilendir. Meýilnamany düzüjileriň aýtmagyna göra, kompýuter bejeriş meýilnamalary näsaglaryň 75-80% üçin peýdaly netijeleri berýärler.
Awtor: Emir Aliýew
- 2019 gezek okalan


text:
Täze ýylyň ýanwar aýyndan ýa-da täze ýylyň sentýabr aýyndan talyp haklarynyň ýatyryljakdygy barada myş-myşlar aýdylýar. Bu maglumatlara görä, uniwersitetlerde talyplara “Men öz alýan talyp hakymdan ýüz öwürýärin. Sebäbi meniň talyp hakyna mätäçligim ýok” diýip, talyplara arza ýazdyrýandygy aýdylýar.
Türkmenistandaky ykdysady krizis sebäpli kynçylyklar barha artýar. Näme bolsa halka bolýar, göbegi ýagly başlyklar bolsa mes körpeçäniň aşagyndaky dollarlaryna dollar goşup otyr. Indi talyplaryň hakyna hem göz dikdi açgözler. Talyp haky ýetim hakyna deňeçerdir. "Alsaň ýetimiň ahyny, senden çykar ahyry" diýlen bir söz bar.