text:
Gemrilen süňk
Bu bolsa döwletli adamlar bilen halkyň arasyndaky ikitaraplaýyn hormat we sylagy aňladýardy. Muny Gorkut ata dessanynda Salyr Gazanyň toýdan soň öýüni talatmagynda hem görýäris.
Gadymy orta asyrlar türkmen däp-dessurlarynda öýünde toý beren beg, myhmanlar iýip içip bolanlaryndan soň aýalyny we çagalaryny alyp daşary çykarlar. Myhmanlara, özlerine degişli bolan ähli öý-goşlary we ir-iýmişleri almalaryna (talaň etmelerine) rugsat bererdiler. Myhmanlar bolsa alan zatlary bilen öý eýesine salam berip hormatyny bildirip gaýdardylar. Bu bolsa döwletli adamlar bilen halkyň arasyndaky ikitaraplaýyn hormat we sylagy aňladýardy. Muny Gorkut ata dessanynda Salyr Gazanyň toýdan soň öýüni talatmagynda hem görýäris.
Häzirki döwürde ençeme baýlaryň abraýyny ýaşyl kagyza dolaýmaly boldy. Türkmenleriň arasynda paýlaşmak öňler abraý hasaplanýarka, indi bolsa "ynsap zibilde ýagşy" diýmek bilen çäklenmän, ol pikiri bilen öwnüp başladylar. Doýmagy bilmän, ejizi talaň etmegi endik edindiler.
Bu barada geçen asyryň başynda ýaşap geçen türk şahyry Tewfik Fikretiň, häzirki döwri 100 ýyl mundan ozal taryplan goşgusyny türkmen diline terjime edip paýlaşmak isledim.
Talaňçylar saçagy
Eý, jenaplar, bu saçaklar taýyndyr ýuwdulmaga,
Törüňizde serlip ýatyr, görüň, bu ýurduň jany,
Ölüm penjesinde millet - azapkeş halkyň gany.
Çekinmäň siz, iýiň, bakmaň perýatdyr-aga.
Iýiň, jenaplar, iýiň, siziňdir işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykyberiň, iýiň ýarylýançaňyz!
Jenaplar, siz aç, bu sypatyňyzdan belli,
Bu gün dykyp iýiň, ertire galjagy näbelli.
Bu doýurjy tagamlar, siziň bilen galkyndy,
Ýeňşiňiz mukaddesdir, bu hak size saýlandy.
Iýiň, jenaplar, iýiň, siziňdir işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykyberiň, iýiň ýarylýançaňyz!
Ine törümiz, begler, siziňki, näzirgäp durmaň,
Nesil-pesil, ar-namys, toý-tomaşa, jaýy-da talaň.
Hemme size, jenaplar, mal-mülküm, bolsamam galyň,
Siziňki, siziňki, çekinmäň, taýýar alyň, ýuwdunmaň!
Iýiň, jenaplar, iýiň, siziňdir işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykyberiň, iýiň ýarylýançaňyz!
Siňdirmesi kyndyr elbet, köp iýmegiň ýok zyýany,
Doýuň, serhoş boluň, ar-alyň, sürüň bu gün döwrany.
Sizi doýurmakdyr, saçagymyzyň bereketdir abraýy,
Baş, bagyr, öýken, ýürek, alyň ähli ganly lukmany.
Iýiň, jenaplar, iýiň, siziňdir işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykyberiň, iýiň ýarylýançaňyz!
Berer biçäre halkymyz, ählije elde baryny,
Ömrüni, umydyny, maksadyny, myradyny,
Ýüreginiň arzuwyny, göwnündäki kararyny,
Satyň, talaň, seljermäň siz halalyny, haramyny.
Iýiň, jenaplar, iýiň, siziňdir işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykyberiň, iýiň ýarylýançaňyz!
Bu harmanyň soňy geler, gitmäňkäňiz gapyşdyryň,
Bir görseňiz söner erte, bu günki jaýrylan ojak,
Bu gün siziň garnyňyz aç, çorbalar bolsa gyzgyn,
Iýiň, ýuwudyň, gemiriň, gujak-gujak, çanak-çanak.
Iýiň, jenaplar, siz iýiň, siziňdir bu işdä saçagy,
Doýýançaňyz, dykylýançaňyz, çişýänçäňiz, ýarylýançaňyz, ýolunýançaňyz, dişläň, soruň, gemrip iýiň!
Bellik: Kapiýasyny gabat getirmek üçin manysyny ýitirmän terjime etmäge çalyşdym. Geljekde has professional terjimeçiler üstünde işlärler diýip umyt edýärin. Originalyny okamak üçin: Tevfik Fikret - Han-ı Yağma


c: text/html

text:
Sagdynlygyň girewi
Ýylyň her bir paslynyň öz aýratynlygy bolýar. Tebigatda her bir pasyllaryň alamatlary birbada ýüze çykman, olar dura-bara peýda bolýarlar. Munuň özi adam saglygyna hem uly täsir edýär. Daşky gurşawyň üýtgäp durýan şertlerine hem adam bedeni dem alşyň, ýürek urgularynyň, arterial gan basyşynyň üýtgemegi bilen jogap berýär. Bu bolsa, gartaşan adamlara, dowamly kesellerden, ýürek-damar we nerw kesellerinden ejir çekýänlere ýaramaz täsir edýär. Pasyllaryň çalyşýan mahaly käbir adamlarda dem alyş ýygylaşýar, ýürek-damar we nerw ulgamlarynyň işi gowşaýar. Adamlarda gowşaklyk, ysgynsyzlyk, gan basyşynyň peselmegi ýa-da ýokarlanmagy, üýtgäp durmagy, ukusyzlyk ýaly alamatlary ýüze çykmagyna getirip biler.
Güýz paslynyň gelmegi bilen howa salkynlaşýar. Her bir adam pasyllara görä geýinmelidir. Güýzüň salkyn howasy adam bedenine üýtgeşik täsir edip, bu wagt tebigatda gezelenç etmäge has hem ýakymly mümkinçilik döreýär. Arassa howada gezmek adama ýakymly duýgulary oýarýar. Munuň özi ynsanyň janynyň sag, şähdiniň açyk, ruhubelent bolmagynda uly ähmiýeti bar.
Arassa howada taplanmak sagdynlygyň girewidir. Howa adamyň bedenindäki maddalaryň alyş-çalşygyna, endamyň hereketine täsir edýär. Bag-bakjalaryň, tokaýlyklaryň, seýilgähleriň howasy bolsa adamyň bütin bedenine oňaýly täsir edýär. Arassa howada gezelenç etmek we kiçi ýaşly çagalary oýnatmak üçin peýdalydyr. Arassa howada gezelenç edilende, pasyla görä geýinmeli, daşa çykmazdan öň burun boşlugyna oksolin melhemini çalmaly, dem alyş ýollary üçin niýetlenen lukmançylyk agyz-burun örtügini dakynmaly we jemgyýetçilik ýerlerde howpsuz araçägi saklamaly.
Saglygyň sakasynda arassaçylygyň durýandygy hemmelere mälimdir. Hut şonuň üçin şahsy tämizligini doly hem dogry ýerine ýetirmeli. Elleri hemişe arassa saklamaly. Her bir adam daşardan gelenden soň, nahardan öň we soň, çagalar bolsa okuw esbaplaryny, oýunlary oýnanyndan soň hökmany suratda sabyn bilen ellerini gowy ýuwmalydyr. Sebäbi howply keselleriň köpüsi hapa elleriň üsti bilen geçýär. Elleri ýygy-ýygydan sabyn bilen gowy ýuwup durmaly. Her bir adam ertirlik maşklar, ylgaw, pyýada ýöremek, welosipedli gezelenç etmek hem-de bedenterbiýe we sport bilen taplanmaly. Okuw sapaklarynyň yzygiderli dowamlylygy, akyl taýdan işjeňlikleri, iş gününiň hysyrdyly aladalary bilen bedeniň fiziki taýdan taýýarlygyny üpjün edýän hereketleri ýerine ýetirmegiň aýratyn ähmiýeti bar. Her bir ynsan ýaşyna garamazdan hereketde bolýar. Hereketliligiň adam bedeniniň taplanmagynda, berkemeginde ähmiýeti uludyr. Hereket etmek, maşklary ýerine ýetirmek, pyýada ýöremek, suwda ýüzmek, ylgamak, welosiped sürmek, gimnastika bilen meşgullanmak saglyk üçin juda zerurdyr. Gündelik hereketde bolmak sagdynlygy, işe ukyplylygy, adamyň kesellere garşy ukybyny berkidýär. Dürli görnüşdäki hereketler ýürek, gan damar, dem alyş, nerw we adam bedeniniň beýleki agzalarynyň sazlaşykly işlemegine ýardam berýär. Bedenterbiýe we sportuň ähli keselleriň öňüni almakda, ony bejermekde peýdasynyň uludygy ildeşlerimize bellidir.
Kadaly we dogry iýmitlenmek adama güýç, saglyk berýär, sazlaşykly we doly ösüşi üpjün edýär, kesellerden goraýar we ýokanç kesellere garşy göreşmäge kömek edýär. Sagdyn bolmak üçin dürli nygmatlardan her gün işdä bilen iýip durmaly. Azyk önümleri, gap- -çanak saklanylýan we nahar bişirilýän ýerler arassa bolmalydyr. Gök önümler, miweler iýilmezden öň akar suwda gowy ýuwulmalydyr. Süýt we süýt önümleriniň saklanylyşyna üns bermelidir. Adamlar öz gündelik iýmitlerinde miweleri, ir-iýmişleri, gök we bakja hem-de süýt önümlerini köp mukdarda ulanmalydyr. Witaminlere, minerallara, mikroelementlere baý miweleri, gök önümleri iýmeli. Ýokary hilli beloklar saklanýan balyga we ýumurtga hem orun berilmelidir. Şol bir wagtda däneli ösümlikleri hem ýatdan çykarmaly däldir.
Kalsiýniň esasy çeşmesi süýt we süýt önümleri, kakadylan miweler bolup durýar. Demir etde, noýbada, greçkada, bagyrda, ýumurtganyň sarysynda, gök reňkli almada, kakadylan miwelerde kän. Ýod deňiz önümlerinde, kelemde, ýodlanan duzda köp mukdarda saklanýar. Sink bolsa balykda, hurmada, peýnirde, sygyr etde bar. Iýmit önümleri her bir adamyň bedeniniň kuwwatly bolmagyny we kesellere garşy göreşmek ukybyny beýgeldýär we dürli keselleriň, şol sanda sowuklamanyň we ýiti respirator ýokançlarynyň hem ýüze çykmagynyň öňüni alýar. Mundan başga-da, ter we kakadylan miwelerden taýýarlanan içgiler, gök önümleriň, miweleriň we ir-iýmişleriň täze sykylyp alnan şiresi, gatyk, aýran, düýe çaly, türkmen topragynda ösýän dermanlyk ösümliklerden narpyzyň, çopantelpegiň, itburunyň, ýandagyň, injir ýapragynyň demlemesi peýdaly içgiler hökmünde ulanmak maslahat berilýär.
Gurbanjemal ARTYKOWA

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmentelekom kärhanasynyň üsti bilen Belet Film hyzmatyny nädip birikdirmeli?
1. Belet Film hyzmatyny birikdirmek üçin “Turkmentelekom” hasabyňyza giriň, login we parolyňyzy giriziň (eger bilmedik ýagdaýyňyzda, şertnamaňyzda tapyp bilersiňiz).
2. Soňra birikdirmek sahypasyna ýa-da “Домашний интернет” -> “Дополнительные услуги” öz belgiňize basyp (nadsl****), Belet Film hyzmatyny "Подключить" düwmesine basmaly.
-
*Balansyňyzda 30 TMT dan az bolmaly daldir.
3. Balansyňyzda ýeterlik 30 manat bolmadyk ýagdaýynda, Belet Film hyzmatyny birikdirip bilmersiňiz.
4. "Подключить" basaňyzdan soň, operasiýany tassyklamaly.
5. "Услуга успешна подключена" Belet Film hyzmaty üstünlikli birikdirildi.


text:
Ahmedinejad soňky hepdelerde konserwatiw ýaranlary tarapyndan özüniň täze milletçilikli ritorikasy sebäpli tankyt astyna düşdi. Ahmedinejad häkimiýet başyna gelensoň, ýurtda güýji we täsiri artan “Rewolýusiýa sakçylarynyň” mundan öň ony açyk tankytlan mahaly ýok.
Analizçileriň pikiriçe, prezidentiň “Rewolýusiýa sakçylary” tarapyndan tankytlanmagy ýokary dini ýolbaşçy Aýatolla Ali Hameneýi tarapyndan oňa berilýän bir duýduryş.
Yslam respublikasynyň “Rewolýusiýa sakçylary” boýunça ekspert Ali Alfoneh bu tankyda Eýranda häkimlik edýän toparyň arasynda deňagramlyk döretmek maksady bilen Hameneýiniň edýän synanyşygy diýip, baha berýär.
“Parlamentiň Ahmedinejady tankytlamak baradaky tagallalaryny Hameneýi sistemalaýyn goldap geldi. Ol sud häkmiýetlerini hem Ahmedinejady tankytlamaga höweslendirdi. Indi hem ony “Rewolýusiýa sakçylary” tankytlaýar. Bilşimiz ýaly, reformaçy lager häzir ýok. Şol sebäpden bu Hameneýiniň deňagramlyk, Ahmedinejada garşy bir güýç döretmek üçin tapan çäresi bolmagy mümkin” diýip, Alfoneh aýdýar.
Alfoneh: “Ahmedinejad özüne bir imperiýa, dini ýolbaşça bütinleý garaşsyz bir güýç bazasyny döretmäge synanyşdy” diýýär.
“Hameneýini aladalandyrýar”
“Rewolýusiýa sakçylary” barada köp zatlar ýazan Reza Halykyň pikiriçe bolsa, Ahmedinejadyň güýç-gudratynyň artmagy Hameneýini aladalandyrýar.
“Ýurduň hökümeti hem býujeti Ahmedinejadyň elinde. Ol şonuň üsti bilen jemgyýetiň aşaky gatlaklaryny özüne çekdi. Indi hem “eýran yslamy”, ”eýrança pikirleniş mekdebi” diýip, orta gatlagyň goldawyny gazanmaga synanyşýar. Şeýlelikde Ahmedinejad strukturanyň içinde bir hakyky güýje, ýokary dini ýolbaşça garşy güýje öwrülip gelýär. Bu hem Hameneýi üçinem, “Rewoulsiýa sakçylary” üçinem kabul ederliksiz” diýip, Halyk aýdýar.
Halyk: “Hameneýi Ahmedinejady köpçüligiň ýanynda goldasa-da, sahnalaryň aňyrsynda onuň beýle güýçli bolmagyny islänok. Onuň pozisiýasyny gowşatmaga synanyşýar” diýýär.
“Ahmedinejadyň bu duýduryşa görkezjek reaksiýasy onuň režimiň güýçleriniň içindäki deňagramlyga nähili baha berjegine bagly. Ol Hameneýi özünden başga syýasy güýçleriň hiç birisine bil baglap bilmez diýip pikir etse, bu duýduryşy äsgermez. Eger-de Hameneýiniň öz ýerine başga syýasy güýçleri, mysal üçin, doganlar Larijanylary getirip biljekdigine ynansa, onda gaty çeýe hereket eder” diýip, Alfoneh belleýär.


text:
Türkmenistanda giň ýaýran işsizlik, bazarlardaky aşa gymmatçylyk, walýutanyň gara bazarda barha ýokarlanýan alyş-çalyş bahasy birnäçe ýyl bäri ykdysady kynçylyklardan ejir çekýän raýatlaryň durmuşyny has-da kynlaşdyrýar. Ykdysady problemalar sosial meseleleri tutaşdyrýar, ýurduň dürli künjeklerinde ogurlyk hadysalary artýar, dilegçilik köpelýär.
“Şu gün gara bazarda dollaryň bahasy 30 manada bardy” diýip, 24-nji ýanwarda bir türkmenistanly Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi. Bahalar ýurduň ähli künjeklerinde bir-birine golaý bolýar. “Türkmenistanyň hronikasy” 24-nji ýanwarda Aşgabatda dollaryň gara bazardaky alyş-çalyş bahasynyň degişlilikde 29 we 29,5 manatdygyny habar berdi.
Iş ýüzündäki kynçylyklardan tapawutlylykda ‘kagyz ýüzünde’, türkmen hökümetine görä, ýurduň ösüş görkezijileri yzygiderli ýokarlanýar.
Synçylar hökümeti emelsizlikde aýyplaýar. Ýerli ýaşaýjylar hökümetiň ilatyň hal-ýagdaýy bilen gyzyklanmaýandygyny aýdýarlar. Hökümet resmileri bu aýdylýanlary ne tassyk, ne-de inkär edýär.
“Adamlaryň nädip öz maşgalasyny ekleýändigi hökümeti düýbünden gyzyklandyrmaýar” diýip, bir türkmenistanly Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi. Ol Türkmenistanda soňky döwürlerde köp iş orunlarynyň ýapylmagy bilen, işsiz galan adamlar barada gürrüň berdi.
Azatlyk geçen ýylyň dowamynda, hususan-da aprel, iýul, sentýabr we dekabr aýlarynda ýurduň dürli künjeklerinde ýapylan iş ýerleri, ýa-da iş orunlary barada yzygiderli habar berdi. Habarçy işsizleriň birnäçesi bilen söhbetdeş boldy.
“Hökümet öz halky barada pikir edýän bolsady, halkyny bu ýagdaýa düşürmezdi” diýip, habarçynyň söhbetdeşi gaýtalady.
Döwlet mediasy türkmen hökümetiniň gazanandygy aýdylýan “üstünliklerini” yzygiderli taryplaýar. Ýurt raýatlarynyň durmuş kynçylyklary ýerli media we metbugat serişdelerini ýalana çykarýar.
Işsiz hojalyklar bazarlardaky gymmatçylykdan şikaýat edýär. Habarçynyň hasaplamalaryna görä, diňe iýgi-içgi üçin bir maşgala her gün azyndan 50 manat gerek; 1 litr süýt 5 manat, çörek 6 manat, 1 kilogram et 52 manat; her maşgala günüň dowamynda ertirlik, günortanlyk we agşamlyk edinýär; hatda ýurduň öz içinde öndürilýän kartoşkanyň, soganyň we beýleki gök-bakja önümleriniň bahalaryna-da walýutanyň gara bazardaky bahasy öz täsirini ýetirýär.
“Diňe bir iýmit problema däl, eýsem, çagalaryň geýim-gejimi hem problema. Keselçilik ýüze çyksa däri-derman problema” diýip, beýleki bir ýaşaýjy gürrüň berdi.
“Dermanlar gaty gymmat. Halkyň elleri baglanýar. Adamlaryň maddy ýagdaýy gün-günden peseldigiçe, ogurlyk köpelýär” diýip, ol sözüne goşdy.
Habarçy aýlykly ýaşaýjylaryň gazanýan zähmet haklarynyň iýmit önümlerini satyn almaga zordan ýetýändigini aýdýar.
Türkmenistanda iň pes zähmet haky 2021-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri 957 manat möçberinde kesgitlenildi. Pensiýanyň hem-de döwlet kömek pullarynyň iň pes möçberleri degişlilikde 372 manat we 354 manat.
“Gara işde işleýän adamlar gününe 10-20 manat gazanýarlar, ol hem iýmit satyn almaga ýetmeýär” diýip, bir gurluşykçy Azatlygyň habarçysyna gürrüň berdi.
Ol gara işlerde zähmet çekýän adamlaryň gündelik girdejileriniň hatda döwlet tarapyndan ýeňillikli üpjün edilýän harytlary satyn almaga-da ýetmeýändigini aýtdy. Türkmenistanyň döwlet dükanlary ilaty çäkli möçberde un, ýag ýaly önümler bilen her aý ýeňillikli bahadan üpjün etmäge borçlanýar.
Habarçy ençeme ýarym aç ýaşaýjylaryň ýowuz kynçylyklara sezewar bolýandygyny, olaryň arasynda zir-zibil dörýän adamlaryň soňky döwürlerde köp göze ilýändigini habar berýär.
“Soňky döwürde dilegçi has köpeldi” diýip, beýleki bir türkmenistanly aýtdy. Olaryň arasynda mekdep okuwçylaryna-da duş gelmek bolýar. “El serip gedaýçylyk edýärler” diýip, ýerli ýaşaýjy gürrüň berdi.
“Her adam öz maşgalasyny başardygyndan eklejek bolýar. Bir döwüm çörek üçin adamlar bir topar zada baş urmaly bolýarlar” diýip, ol ogurlyk hadysalarynyň artmagyna, gedaýçylygyň köpelmegine üns çekdi.
Azatlyk Radiosy bu aýdylanlar boýunça Türkmenistanyň hökümet resmilerinden kommentariýa alyp bilmeýär. Türkmenistanda işsizligiň hakyky derejesini görkezýän statistiki sanlar elýeterli däl.
Ýurduň media serişdelerinden çen tutulsa, Türkmenistanyň her güni “uly ösüşlere beslenýär”, ýurduň halkara abraýy ýokarlanýar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
80465
2020-08-07
Turkmensnews- Eýranyň Razawi Horasan we Türkmenistanyň Mari welaýatlarynyň häkimleriniň ýygnagynda iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary ösdürmegiň strategiýalary gözden geçirildi.
Eýranyň Razawi Horasan welaýatynyň häkimi Alireza Razm Hosseini şu gün Türkmenistanyň Mari welaýatynyň häkimi Anna Bardiýew bilen geçirilen wideo konferensiýada Eýranyň we Türkmenistanyň prezidentleri bilen Daşary işler ministrleriniň arasynda geçirilen öňki gepleşikleriň çäginde iki ýurduň arasyndaky syýasy, ykdysady we medeni gatnaşyklarda öňegidişlik bolar diýip umyt edýäris diýdi.
Razm Hosseýni, Eýranda gündelik 11 million maska öndürilýändigi barada durup geçip, Eýranyň Korona garşy göreşde Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy artdyrmaga taýýardygyny aýtdy.
Türkmenistanyň gubernatory Anna Berdeýew hem wideokonferensiýadan hoşaldygyny aýtdy we muny iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmekde ilkinji ädim diýip atlandyrmak bilen Eýran bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklar ösmegini we bu ugurda has köp pursatlaryň döremegini umyt edýäris diýdi.
Türkmenistanyň Mari welaýatynyň häkimi şeýle-de dünýädäki häzirki ykdysady krizisde, iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary ösdürmek baradaky islendik teklibi goldaýarys diýip beýan etdi..
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
Hormatly söwda we hyzmat ediş nokatlarynyň eýeleri!
Türkmenistanyň «Halkbank» paýdarlar täjirçilik banky, söwda we hyzmat ediş nokatlarynyň eýelerine hem-de olaryň müşderilerine amatly şertleri döretmek maksady bilen, sanly bank önümi bolan «Halkbank terminal» atly täze hyzmatyň işe girizilendigini habar berýär.
«Halkbank terminal» - bu döwrebap we ygtybarly tehnologiýalaryň esasynda taýýarlanan hem-de nagt däl hasaplaşyklarda ulanylýan adaty töleg terminalynyň ýerini tutup biljek ykjam programma üpjünçiligi. Siz «Halkbank terminal» mobil ulgamyny öz ykjam telefonyňyza gurnamak bilen, harytlar we hyzmatlar üçin tölegleri kabul etmek, amaly ýatyrmak ýa-da yzyna gaýtarmak, kassany ýapmak we söwdanyň jemi möçberini çykaryp görkezmek, amallaryň taryhyny görmek ýaly hyzmatyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp bilersiňiz.
Satyn alnan harydyň ýa-da hyzmatyň bahasy ykjam telefonyňyzda ornaşdyrylan «Halkbank terminal» mobil ulgamy arkaly girizilýär hem-de töleg geçirilýär. Ykjam telefonlarda “NFC”, ýagny galtaşyksyz töleg tehnologiýasy gurnalan bolsa, onda tölegi geçirmek üçin müşderiniň bank kartyny degişli telefona ýakynlaşdyrmak ýeterlikdir.
Habarlaşmak üçin telefon belgilerimiz: 44-48-37, 44-49-27.
Türkmenistanyň «Halkbank» paýdarlar täjirçilik bankynyň
döwrebap hyzmatlaryndan peýdalanyň!


text:
Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi30.08.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi.
Maslahatda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalaryny amala aşyrmak bilen bagly wezipeler, täze 2021-2022-nji okuw ýylyna hem-de ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly senesi mynasybetli geçiriljek dabaralara taýýarlyk görmek, möwsümleýin oba hojalyk işlerini guramaçylykly geçirmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Döwlet Baştutanymyz iş maslahatyny açyp, ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowa söz berdi. Häkim täze okuw ýylyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Hususan-da, umumybilim berýän mekdepleriň 5-sini ulanmaga bermek, 1-nji synpa barýan okuwçylara Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan kompýuterleri gowşurmak boýunça geçirilen işler barada habar berildi.
Häkim welaýatda işleriň ýagdaýy barada hasabat berip, güýzlük bugdaý ekişine taýýarlyk görmek boýunça görlen toplumlaýyn çäreler barada habar berdi. Geljek ýylyň hasyly üçin bugdaý ekişine niýetlenen ýerlerde sürüm we tekizlemek işleri tamamlaýjy tapgyra gadam basyp, ýokary hilli tohumlar taýýarlanyldy. Şeýle hem ata Watanymyzyň şanly senesi mynasybetli geçiriljek dabaralara görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu ýylyň 3-nji sentýabrynda badalga beriljek, geljekki hasylyň düýbüni tutjak bugdaý ekişini guramaçylykly geçirmegiň möhümdigini belledi. Milli Liderimiz möwsümiň degişli derejede hem-de agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirilmegi üçin ýerleriň ekişe taýýarlanylmagyna, bugdaý öndürijileriň zerur ýokary hilli tohumlar bilen üpjün edilmegine, bugdaý ekişine ähli ekiji gurallaryň hem-de oba hojalyk tehnikalarynyň doly taýýarlygyna berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilen 2021-nji ýylda eziz Diýarymyzyň obalarynda we şäherlerinde täze orta mekdepleriň dabaraly ýagdaýda açylýandygyny, munuň bolsa bilim ulgamynda uly üstünlikleriň gazanylýandygyna aýdyň şaýatlyk edýändigini belledi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy barada durup geçmek bilen, meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerini ýokary derejede geçirmegiň möhümdigini aýdyp, häkime bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew sebitde alnyp barylýan işler, hususan-da, welaýatyň ähli bilim edaralarynda täze okuw ýylyna hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly baýramy mynasybetli geçiriljek dabaralara görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Häkim 1-nji sentýabrda 1-nji synpyň okuwçylaryna Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan dünýä ölçeglerine kybap gelýän kompýuterleriň gowşuryljakdygyny habar berdi.
Şeýle hem möwsümleýin oba hojalyk işlerine — bugdaý ekişine taýýarlyk görlüşi, şol sanda geljek ýylyň hasylynyň düýbüni tutmak üçin niýetlenen ýerlerde sürüm we tekizlemek işleriniň depgini barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda ýaş türkmenistanlylaryň oňat terbiýe we döwrebap bilim almagy üçin ähli şertleriň döredilýändigini belledi. Milli Liderimiz täze okuw ýylyna guramaçylykly başlamagyň hem-de Bilimler we talyp ýaşlar güni mynasybetli geçiriljek çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň möhümdigini aýdyp, häkime degişli görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ekiş möwsüminiň degişli derejede guralmagyny talap edip, häkime geçiriljek işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça birnäçe görkezmeleri berdi. Hususan-da, güýzlük bugdaý ekişi üçin niýetlenen ýerleriň taýýarlygyny üpjün etmek, olarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, sürüm geçirmek we tagt hem-de ýuwuş suwuny tutmak möhümdir.
Şeýle hem gallaçy kärendeçileri ýokary hilli tohumlar bilen üpjün etmek, oba hojalyk tehnikalaryny ekiş möwsümine doly taýýarlamak barada tabşyryk berildi.
Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz baýramçylyklara hem-de ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyndaky şanly wakalara taýýarlygyň ýokary derejesini üpjün etmek barada häkime birnäçe görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş maslahatynyň barşynda guramaçylyk meselelerine hem seretdi. Hususan-da, B.Annamämmedow Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Awaza etrabynyň häkimi we «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny dolandyrmak baradaky baş müdirligiň başlygy wezipelerinden boşadyldy. Döwlet Baştutanymyz bu wezipelere D.Jumaýewi belläp, ony Aşgabat şäheriniň Büzmeýin etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşatdy. Şeýle hem milli Liderimiz H.Orjykowy Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň Awaza etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşatdy. Hormatly Prezidentimiz bu wezipä G.Nyýazowy belläp, ony Balkan welaýatynyň Etrek etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşatmak hakyndaky degişli resminama gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow resminamalary sanly ulgam arkaly Balkan welaýatynyň häkimine iberip, bu babatda degişli tabşyryklary berdi.
Soňra iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowyň täze okuw ýylyna hem-de ýakynda badalga beriljek güýzlük bugdaý ekişine taýýarlyk görlüşi baradaky hasabaty bilen dowam etdi.
Oba hojalyk tehnikalaryny, gurallary möwsüme taýýarlamak, bugdaý ekiljek ýerlerde sürüm, tekizlemek hem-de tagt we ýuwuş suwuny tutmak işleri barada hasabat berildi.
Şeýle hem häkim ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Häkim täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli dabaralary ýokary derejede geçirmäge görülýän taýýarlyk, hormatly Prezidentimiziň adyndan 1-nji synp okuwçylaryna kompýuterleriň gowşuryljakdygy barada hem hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, obasenagat pudagyny ösdürmäge berilýän ünsüň möhümdigini, onuň ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge ýardam berýändigini belledi.
Milli Liderimiz bugdaý ekişiniň ýokary hilli we öz wagtynda geçirilmeginiň geljekki hasylyň girewidigini belläp, häkime öňde durýan işleriň ýokary depginini üpjün etmek, şonuň ýaly-da, bar bolan serişdeleri, oba hojalyk tehnikalaryny ulanmak üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Şunuň bilen baglylykda, ýerleriň hasyllylygyny hem-de agrotehniki çäreleriň netijeliligini ýokarlandyrmak babatyndaky işlere ylmy taýdan çemeleşmegiň ähmiýeti nygtaldy.
Ýerlerde sürüm geçirmek, kärendeçileri oba hojalyk tehnikalary hem-de beýleki serişdeler, suw, ýokary hilli tohumlar bilen üpjün etmek meseleleri elmydama üns merkezinde saklanylmalydyr.
Döwlet Baştutanymyz sebitleriň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegi, adamlaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen özgertmeleriň ähmiýeti barada aýdyp, bu meseläni berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşajyk raýatlaryň abadan hem-de bagtyýar durmuşyny üpjün etmegiň, saglygyny berkitmegiň, ýokary hilli bilim almagy üçin mümkinçilikleriň döredilmeginiň Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde kesgitlenendigini nygtap, täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli meýilleşdirilen çäreleri ýokary derejede geçirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz güneşli Diýarymyzyň beýik Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygynyň baýramyny bellemek barada aýdyp, häkime dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew oba hojalyk pudagynyň öňünde durýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi, bugdaý ekişini öz wagtynda geçirmek, kärendeçi gallaçylary ýokary hilli tohum bilen üpjün etmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.
Welaýat häkimi täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli dabaralary ýokary derejede geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, welaýatda täze, döwrebap mekdepleriň ikisiniň açylmagynyň meýilleşdirilendigi, şonuň ýaly-da, hormatly Prezidentimiziň adyndan birinji synpyň okuwçylaryna kompýuterleriň gowşuryljakdygy barada hasabat berildi.
Şonuň ýaly-da, ýurdumyzyň baş baýramyny — mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygyny mynasyp garşylamak boýunça görülýän çäreler barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sebitiň oba hojalyk pudagynyň öňünde durýan wezipeleri çözmäge ünsi çekip, 3-nji sentýabrda badalga beriljek bugdaý ekişini agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda geçirmegiň möhümdigini nygtady. Häkime ýerleri we ähli oba hojalyk tehnikalaryny taýýarlamagyň, kärendeçileri ýokary hilli tohum serişdeleri bilen üpjün etmegiň meselelerini berk gözegçilikde saklamak tabşyryldy.
Milli Liderimiz şunda innowasion çemeleşmeleriň, gallaçylary höweslendirmegiň hem-de hojalygy ýöretmegiň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmagyň aýgytlaýjy ähmiýete eýedigini belledi we häkime anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz täze okuw ýylynyň başlanmagy bilen bagly meselä aýratyn ünsi çekip, “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda bellenilýän Diýarymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygynyň 1-nji synp okuwçylary üçin aýratyn ýatda galyjy waka bolmalydygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň şanly baýramy mynasybetli dabaraly çärelere taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly guramaçylyk meselelerini berk gözegçilikde saklamagyň wajypdygyny nygtap, bu babatda häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew täze okuw ýylyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Dabaralaryň çäginde birinji synp okuwçylaryna hormatly Prezidentimiziň adyndan kompýuterleriň sowgat beriljekdigi barada aýdyldy.
Şonuň ýaly-da, sebitde işleriň ýagdaýy, hususan-da, güýzlük bugdaý ekişine görülýän taýýarlyk — daýhanlary ýokary hilli tohum, dökün, tehnikalar, ýeterlik derejede suwaryş suwy bilen üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berildi.
Diýarymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly baýramy mynasybetli bellenilen dabaralary ýokary derejede guramak maksady bilen, degişli işler amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şu günler oba zähmetkeşleriniň öňünde jogapkärli wezipäniň — güýzlük bugdaý ekişine guramaçylykly girişmegiň durýandygyny belledi hem-de ony toplumlaýyn esasda, agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Milli Liderimiz bu möwsümde tehnikalaryň kadaly ulanylmagyny üpjün etmäge, tohumlaryň hiline, beýleki serişdeleriň taýýarlygyna aýratyn üns berilmelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň bellenilen meýilnamalarynyň ýokary hilli hem-de öz möhletinde ýerine ýetirilmelidigini nygtady.
Milli Liderimiz sebitde täze okuw ýylynyň başlanmagy we Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli meýilleşdirilen dabaralara guramaçylykly taýýarlyk görmek we bu meseleleri gözegçilikde saklamak babatda häkime degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän oba hojalyk pudagynda işleriň ýagdaýy, obasenagat toplumynyň önümçiligini artdyrmaga hem-de daýhanlaryň öndürijilikli zähmet çekmegi üçin amatly şertleri döretmäge gönükdirilen düýpli özgertmeleri amala aşyrmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli işler barada hasabat berdi.
Häzir tutuş ýurdumyz boýunça güýzlük bugdaý ekişine we pagta ýygymyna agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, guramaçylykly taýýarlyk görülýär. Zerur bolan ähli tehnikalar möwsüme doly taýýar edilip, daýhanlar ýokary hilli tohumlar, dökünler, suw bilen öz wagtynda üpjün edilýär.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk işlerini degişli derejede guramak, agrotehnikanyň kadalaryny berjaý etmek, pagta ýygymy möwsümini hem-de bugdaý ekişini zerur tehniki serişdeler bilen doly üpjün etmek bilen bagly meseleleri hemişe üns merkezinde saklamak barada wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow 3-nji sentýabrda badalga beriljek güýzlük bugdaý ekişi barada durup geçmek bilen, geljekki hasylyň ykbalynyň möwsümiň guramaçylykly geçirilmegine, tohumlaryň ýerli toprak-howa şertlerine laýyk saýlanyp alynmagyna baglydygyny aýtdy.
Ýetip gelýän möwsümlerde ulanyljak tehnikalaryň ýagdaýyna, tohumlaryň hiline, beýleki serişdeleriň taýýarlygyna, harmanhanalaryň bökdençsiz işlemegine aýratyn üns berilmelidir.
Milli Liderimiz “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilen ýylda öňde jogapkärli wezipeleriň durýandygyny aýdyp, wise-premýeriň ünsüni Bitarap Watanymyzyň ýyl ýazgysyndaky şöhratly senä — mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramçylygyna çekdi. Şanly senelere zähmet sowgatlary bilen barmak halkymyzyň asylly däbidir. Şu maksat bilen, edermen pagtaçylarymyz şu günler tutanýerli zähmet çekýärler. Şoňa görä-de, gowaça ideg etmek hem-de bereketli hasyl almak möhüm talap bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, güýzlük ýeralmanyň hem-de beýleki ekinleriň bol hasylyny almak üçin olara ideg etmek işleriniň hilini we depginlerini ýokarlandyrmak gerek. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Daşoguz we Lebap welaýatlarynyň şaly ekilen meýdanlarynda hem-de Balkan we Mary welaýatlarynyň gant şugundyry ekilen ýerlerinde agrotehniki çäreleri öz wagtynda geçirmek bilen bagly işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz iş maslahatyny jemlemek bilen, «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» önümçilik ugurlary boýunça kesgitlenen wezipeleri doly berjaý etmegiň möhümdigini belledi hem-de bu babatda wise-premýere we häkimlere degişli tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçiren iş maslahatyny tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, berkarar Watanymyzyň rowaçlygynyň hem-de mähriban halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmegiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi20.09.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Giňişleýin mejlise Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň ýolbaşçylary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleri çagyryldy.
Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, döwletimiziň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň ýetip gelýändigini belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmeleri şanly sene — Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady we mundan 30 ýyl ozal dünýäniň syýasy kartasynda Garaşsyz Türkmenistan döwletiniň peýda bolandygyny belledi. Şu döwürde ýurdumyzda dünýä ýaň salan ägirt uly işler bitirilip, ähli ugurlarda asyrlara barabar ýol geçildi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynda, mähriban halkymyzyň aň-düşünjesinde ägirt uly özgerişler bolup geçdi. Döwlet Garaşsyzlygy milli ruhy we maddy gymmatlyklarymyzy dikeltmäge, müňýyllyklardan gözbaş alyp, nesilden-nesle geçip gelýän parahatçylyk, dostluk we belent ynsanperwerlik däplerimizi Ýer ýüzünde giňden dabaralandyrmaga mümkinçilik berdi.
Biz mähriban halkymyzyň jebisligine, agzybirligine, ägirt uly döredijilik we zähmet başlangyçlaryna, ýurdumyzyň kuwwatly mümkinçiliklerine daýanyp, berkarar Watanymyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge, her bir raýatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen maksatnamalary üstünlikli amala aşyryp, bäsleşige ukyply ykdysadyýetiň milli nusgasyny döretdik diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda şäherdir obalarymyzy düýpli özgertmek baş maksadymyza öwrüldi. Şu belent maksatdan ugur alnyp, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary, orta we ýokary okuw mekdepleri, çagalar baglarydyr saglyk merkezleri, önümçilik we durmuş maksatly iri kärhanalar, häzirki zaman ulag, aragatnaşyk ulgamlaryny öz içine alýan döwrebap etraplar, şäherdir obalar giň gerimde guruldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, demokratik, hukuk we dünýewi döwleti gurmagyň ýolunda döwrüň möhüm wezipelerini çözmekde halk köpçüliginiň orny has-da ýokarlandy. Türkmenistanyň iki palataly Milli Geňeşini döretmek bilen, ýurdumyzyň iň täze taryhyna şöhratly sahypalar ýazyldy.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň öň ýanynda Halk Maslahatynyň mejlisiniň geçirilmegi bolsa, merdana halkymyzyň milli däplere we demokratik ýörelgelere ygrarlydygynyň ýene-de bir aýdyň subutnamasydyr.
Berkarar döwletimiz özbaşdak ösüş ýoluna düşen ilkinji günlerinden bütin dünýäde parahatçylygy, ählumumy howpsuzlygy, durnukly ösüşi üpjün etmek ugrunda halkara gatnaşyklarda uly üstünlikleri gazandy. Garaşsyz Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek ykrar edilmegi, sebitde ylalaşdyryjy merkeze öwrülmegi, Aşgabat şäherinde Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy döwletimiziň at-abraýynyň barha ýokarlanýandygyna şaýatlyk edýän wakalar boldy.
Döwlet Baştutanymyz geçen 30 ýylyň berkarar Watanymyz, mähriban halkymyz üçin şan-şöhratly bolandygyny, berkarar döwletimiziň binýadyny has-da berkitmek, halkara abraýyny yzygiderli ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwatyny artdyrmak üçin öňümizde has uly wezipeleriň goýlandygyny, ösüşleriň täze belentliklerine tarap ynamly gadam urulýandygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow watandaşlarymyzy şanly baýram bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýar we abadan durmuş, mähriban Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň hatyrasyna alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Milli Liderimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, hemişe bolşy ýaly, jenaýat edendikleri üçin iş kesilen, eden etmişlerine ökünip, ak ýürekden toba gelen raýatlaryň uly baýramlaryň öň ýanynda günäsiniň geçilýändigini aýtdy we beýik ata-babalarymyzyň rehimdarlyk, ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alyp, olary jeza çekmekden boşatmak ýaly sahawatly çäreleri yzygiderli geçirip durýarys diýip belledi.
Şunuň bilen baglylykda, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Raýatlyk we günä geçmek meseleleri boýunça teklipleri taýýarlamak baradaky toparyň başlygy Ç.Amanowa söz berildi. Ol bu toparyň jenaýat edendikleri üçin iş kesilen raýatlaryň Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli günäsini geçmek boýunça geçiren işleri barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Permanlara gol çekdi. Oňa laýyklykda, iş kesilen raýatlarymyzyň 2058-si we daşary ýurtly raýatlaryň 6-sy Garaşsyz, berkarar Watanymyzyň şanly baýramy mynasybetli mundan beýläk jeza çekmekden boşadyldy.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary bilen bilelikde günäsi geçilen adamlaryň ählisini tussaglykdan boşadyp, olaryň ýakyn wagtda öz öýlerine, maşgala agzalarynyň arasyna barar ýaly ähli zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.
Günä geçmek çäresini geçirmek bilen, eden etmişlerine ökünip, toba gelen adamlara öz günälerini halal zähmetleri bilen ýuwup, ýurdumyzyň ösüşine işjeň gatnaşmaklary üçin mümkinçilik döredilýär diýip, milli Liderimiz belledi. Welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň häkimlerine, şeýle hem beýleki ýolbaşçylara günäsi geçilen adamlary iş bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreleri görmek tabşyryldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow günäsi geçilen adamlara yhlasly zähmet çekip, ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli işlere öz goşantlaryny goşmaklaryny, eziz Watanymyza ak ýürekden hyzmat edip, halal zähmetiň hözirini görüp ýaşamaklaryny arzuw etdi.
Soňra Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilýän Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi.
Milli Geňeşiň Halk Maslahaty, Ministrler Kabineti, ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we paýtagtymyzyň häkimlikleri, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde yzygiderli taýýarlyk işleri alnyp barylýar.
Mejlisi guramaçylykly geçirmek boýunça meýilnama taýýarlanyldy, onda guramaçylyk meseleleri bilen baglanyşykly ähli çözgütler göz öňünde tutulýar.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk barada maglumat berdi.
Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalarynyň Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryny, kabul edilýän kanunçylyk namalarynyň, milli Liderimiz tarapyndan öňe sürülýän oňyn halkara başlangyçlaryň ähmiýetini ilata ýaýmak boýunça guralýan wagyz-düşündiriş çärelerine işjeň gatnaşýandyklary bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow umumymilli foruma hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmegiň, onuň gün tertibini taýýarlamaga jogapkärli çemeleşmegiň zerurdygyna ünsi çekip, Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň we jemgyýetimiziň hakyky halk häkimiýetlilik ýörelgelerine ygrarlydygyna şaýatlyk edýän, Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan demokratik özgertmeleriň möhüm ähmiýetini nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, Halk Maslahatynyň mejlisiniň hem-de ata Watanymyzyň beýik Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygy mynasybetli dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegi üçin ähli çäreleriň görülmelidigi aýratyn bellenildi. Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, halkymyzyň agzybirligini we jebisligini has-da berkitmäge ýardam edýän bu şanly wakalar Watanymyzyň häzirki zaman taryhyna täze şanly sahypany ýazyp, döwletimiziň saýlap alan döredijilik ýoly bilen ynamly öňe barýandygyny alamatlandyrmalydyr.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Halk Maslahatynyň mejlisine we Türkmenistanyň beýik Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllyk baýramyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
DIM we degişli döwlet düzümleri giň möçberli guramaçylyk işlerini alyp barýarlar. Dünýä jemgyýetçiligi ýurdumyzda guralýan ýubileý dabaralaryna uly gyzyklanma bildirýär. Meýilleşdirilen dabaralaryň dowamynda halkara derejedäki çäreleriň bolmagy munuň subutnamasydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň mundan beýläk-de ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn derejedäki we umumy abadançylygyň bähbidine laýyk gelýän dostlukly, netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine gönükdirilen parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasat strategiýasyny amala aşyrjakdygyny belledi.
Milli Liderimiz bu barada aýtmak bilen, Halk Maslahatynyň mejlisine taýýarlyk işleriniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek we Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny mynasyp garşylamak, şanly sene mynasybetli meýilleşdirilen halkara çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy Özbegistan Respublikasy bilen netijeli, köpugurly hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak we giňeltmek bilen baglanyşykly wezipeler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna şu ýylyň 22-nji sentýabrynda Daşoguz welaýatynyň wekiliýetini Özbegistanyň Horezm welaýatyna, Lebap welaýatynyň wekiliýetini bolsa Buhara welaýatyna iş saparyna ibermek hakyndaky teklibi hödürledi. Iki ýurduň sebitleriniň arasyndaky gatnaşyklary sazlaşykly ösdürmegiň ägirt uly geljegi bolan döwletara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biridigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistan bilen Özbegistany hoşniýetli goňşuçylyk we doganlyk gatnaşyklarynyň baglanyşdyrýandygyny hem-de olaryň täze mazmun bilen baýlaşdyrylýandygyny belläp, ähli ugurlar boýunça, şol sanda sebitleriň derejesindäki özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.
Milli Liderimiz hödürlenen teklibi makullap, degişli Buýruga gol çekdi hem-de ony sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, DIM-niň ýolbaşçysy R.Meredowa iberdi we resminamadan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegi üpjün etmek barada wise-premýere hem-de Lebap we Daşoguz welaýatlarynyň häkimlerine anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri şu ýylda ýurdumyzda meýilleşdirilen halkara çärelere görülýän taýýarlyk işleri barada-da hasabat berdi. Şolaryň hatarynda VI Hazar sammiti, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň döwlet Baştutanlarynyň 15-nji duşuşygy hem-de “Parahatçylyk we ynanyşmak syýasaty — halkara howpsuzlygyň, durnuklylygyň we ösüşiň binýady” atly halkara maslahat bar. Bu çäreleri ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, degişli Guramaçylyk toparlaryny döretmek teklip edilýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Bitarap Watanymyzyň daşary syýasatynda goňşy döwletler bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda hem-de abraýly sebitara we halkara guramalar bilen netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine möhüm ähmiýet berilýändigini nygtady. Türkmenistan mundan beýläk-de köpýyllyk netijeli gatnaşyklary hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga, häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň çözgüdini işläp taýýarlamaga işjeň gatnaşmaga ygrarlydyr. Munuň özi sebitleýin we ählumumy möçberde durnukly ösüş maksatlaryna ýetilmegine ýardam eder.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginiň zerurdygyny belläp, degişli Guramaçylyk toparlaryny döretmek hakyndaky Kararlara gol çekdi. Milli Liderimiz resminamalary sanly ulgam arkaly wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna iberip, öňde boljak halkara forumyna hem-de Watanymyzyň Bitaraplygynyň 26 ýyllygyna degişli derejede taýýarlyk görmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de ýurdumyzyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli baýramçylyk çärelerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine taýýarlyk hem-de ýurdumyzda giňden bellenilýän mukaddes Garaşsyzlygyň 30 ýyllygyny ýokary derejede geçirmek bilen baglanyşykly görkezmeleriň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligiň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere gözegçilik edýän sebitinde medeni-köpçülik çäreleriniň degişli maksatnamalarynda göz öňünde tutulan ähli baýramçylyk dabaralarynyň talabalaýyk guralmagy babatynda anyk görkezmeler berildi.
Hormatly Prezidentimiz Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlaryň döwlet Baştutanlarynyň öňde boljak ýokary derejeli 15-nji duşuşygynyň ähmiýetine ünsi çekip, wise-premýere bu forumy ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow ýangyç-energetika toplumynyň düzümleýin böleklerinde we gözegçilik edýän Lebap welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de döwlet Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň nebitgaz senagatyna ylmyň we tehnikanyň täze gazananlaryny, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmagy işjeňleşdirmek barada anyk görkezmeleri berdi. Munuň özi uglewodorod serişdeleriniň çykarylýan möçberleriniň we taýýar önümleriniň mukdarynyň artdyrylmagyny şertlendirýär. Halk Maslahatynyň mejlisine we mähriban Watanymyzyň şanly Garaşsyzlygynyň baýramyna ýokary derejede taýýarlyk görmek babatda wise-premýere birnäçe tabşyryklar berildi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew oba hojalyk toplumyna degişli ministrlikde we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda hem-de gözegçilik edýän Daşoguz welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli geçiriljek çärelere taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
28-nji sentýabrda Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda baýramçylyk at çapyşygynyň geçiriljekdigi bellenildi. At çapyşyklarynyň ýedisi geçirilip, şolarda ýeňiji bolanlara gymmat bahaly baýraklar gowşurylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, mähriban Diýarymyzyň Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli çäreleri ýokary derejede geçirmegi üpjün etmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda ýurdumyzda milli baýramlaryň elmydama halkymyzyň wepadar ýoldaşy, ýurdumyzyň taryhynyň hem-de täze eýýamynyň mizemez arabaglanyşygynyň nyşany hasaplanylýan ahalteke bedewleriniň gatnaşmagynda geçirilýändigini belläp, wise-premýere at çapyşyklaryny guramagyň meselelerine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow gurluşyk-senagat toplumynyň düzümlerinde hem-de gözegçilik edýän Aşgabat şäherinde Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk, hususan-da, bu forumy guramaçylykly geçirmek maksady bilen degişli gulluklaryň wekillerinden ybarat toparlary döretmek barada hasabat berdi.
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna görülýän taýýarlyk işleri barada hem habar berildi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň baş baýramyna aýratyn öwüşgin bermek, şol sanda baýramçylyk günleri nobatçylyk etmegiň tertibini düzmek boýunça geçirilýän işler barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwlet Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly senesi hem-de Halk Maslahatynyň mejlisi mynasybetli çäreleriň göwnejaý derejede guralmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi, forumda möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşylar.
Döwlet Baştutanymyz öňde boljak dabaralar ählihalk şatlygy we ruhubelentligi ýagdaýynda geçirilmelidir diýip belledi hem-de wise-premýere degişli tabşyryklary berdi. Meýilleşdirilen ähli çäreleriň göwnejaý derejede geçirilmegi üçin gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan taýýarlyk işlerine gözegçiligi güýçlendirmegiň möhümdigine aýratyn üns çekildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow söwda toplumynda hem-de Ahal welaýatynda Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de mähriban Diýarymyzyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli geçiriljek baýramçylyk çärelerine taýýarlyk görmek barada hasabat berdi.
Wise-premýer Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi tarapyndan Halk Maslahatyna gatnaşyjylar üçin sowgatlary taýýarlamak boýunça degişli işleriň geçirilendigi, söwda we beýleki hyzmatlary etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hasabatyň dowamynda ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary hem-de häkimlikler bilen bilelikde 21-22-nji sentýabrda Söwda-senagat edarasynda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly toýuna bagyşlanan sergini ýokary derejede geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Halk Maslahatyna gatnaşyjylaryň ählisini zerur bolan ähli zatlar, şol sanda ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň çykarýan ýokary hilli dokma, azyk, sowgatlyk hem-de beýleki önümler bilen üpjün etmegiň möhümdigini nygtady.
Milli Liderimiz baýramçylyk günlerinde bölek söwda hyzmatyny ýokary derejede guramak üçin ähli çäreleri görmegiň, şunda harytlaryň, şol sanda azyk önümleriniň hem-de edilýän hyzmatlaryň ýokary hiline aýratyn üns bermegiň wajypdygyny nygtap, wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de baýramçylyk çärelerine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Halk Maslahatynyň mejlisini köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde gyzgyny bilen halka ýetirmek boýunça durmuşa geçirilýän işler barada aýdyldy. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli dabaralary guramaçylykly geçirmegi üpjün etmek boýunça Meýilnama laýyklykda, ýerine ýetirilýän işler barada-da hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şanly wakalaryň möhüm ähmiýetine ünsi çekip, Garaşsyzlyk ýyllarynda Diýarymyzda gazanylan ägirt uly üstünlikleri, bu gün döwletimiziň hem-de jemgyýetimiziň durmuşynyň ähli ulgamlarynda amala aşyrylýan taryhy özgertmeleri döredijilikli açyp görkezmegiň zerurdygyny belledi.
Milli Liderimiz şanly senäniň hem-de Halk Maslahatynyň mejlisiniň ähmiýetini nygtap, wise-premýere baýramçylyk çäreleriniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek üçin ähli çäreleri görmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, toý dabaralarynda halkymyzyň mizemez bitewüligi hem-de agzybirligi, döredijilik we watansöýüjilik duýgulary, eziz Diýarymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine täze belent ýeňişlere tarap ynamly gadamy öz beýanyny tapmalydyr.
Soňra çykyş eden Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew 25-nji sentýabrda geçiriljek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan çärelere taýýarlygyň barşy barada hasabat berdi.
Şanly baýram mynasybetli Garaşsyzlyk ýyllarynda döwletimiziň we jemgyýetimiziň ähli ulgamlaryny öz içine alýan buýsandyryjy özgertmeler barada ilat arasynda wagyz-nesihat, düşündiriş işleri geçirilýär, ylmy-amaly maslahatlar guralýar.
Türkmenistanyň Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparynyň çözgütlerine laýyklykda, Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli meýilleşdirilen çäreleriň ählisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek babatda degişli işler alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de şanly sene mynasybetli dabaralary guramaçylykly geçirmegiň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew Halk Maslahatynyň mejlisine hem-de Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ulag we aragatnaşyk ulgamynyň öňünde durýan esasy wezipelere ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hyzmatlaryň, ilkinji nobatda, ýolagçy gatnatmak ulgamyndaky hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça çäreleri güýçlendirmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz hyzmatyň medeniýetine degişli meselelere aýratyn üns bermegiň möhümdigini belläp, agentligiň ýolbaşçysyna şu tabşyryklaryň ýerine ýetirilişine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz Halk Maslahatyna gatnaşyjylary ýokary hilli aragatnaşyk bilen üpjün etmegiň esasy wezipeleriň biridigini aýdyp, bu babatda birnäçe degişli görkezmeleri berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklaryny, şol sanda Milli goşunymyzyň kuwwatyny hem-de goranyş ukybyny pugtalandyrmak, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ählisinde öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmak boýunça geçirilýän işler barada sanly ulgam arkaly hasabat berdiler.
Şeýle hem şahsy düzümiň söweşjeň hem-de hünär taýýarlygyny ýokarlandyrmak, ugurdaş okuw mekdepleriniň harby talyplaryny we ýaş esgerleri merdana ata-babalarymyzyň şöhratly söweşjeň ýörelgeler ruhunda terbiýelemek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berildi.
Ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şöhratly 30 ýyllygy mynasybetli dabaraly harby ýörişe görülýän taýýarlyk, Halk Maslahatynyň mejlisiniň guramaçylykly geçirilmegini üpjün etmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler hasabatlarda beýan edilen aýratyn mesele boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, bu düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak hem-de işlerini kämilleşdirmek boýunça amala aşyrylýan giň gerimli çäreleriň döwrüň talaplaryna we goranyş häsiýetli Harby doktrinanyň düzgünlerine doly kybap gelýändigini belledi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň baş baýramy mynasybetli öňde boljak dabaralara görülýän taýýarlyk işlerine ünsi çekip, harby ýörişiň döwletimiziň Ýaragly Güýçleriniň kämil tehnikalar bilen enjamlaşdyrylýandygyny, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň gazananlarynyň, ýurdumyzyň parahatçylygynyň we asudalygynyň, türkmenistanlylaryň abadan, döredijilikli durmuşynyň goragynda durýan türkmen esgerleriniň ýokary hünär derejesini hem-de ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmelidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Garaşsyzlyk güni mynasybetli her ýyl geçirilýän harby ýörişiň ägirt uly ähmiýetini nygtap, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz Halk Maslahatynyň mejlisine görülýän taýýarlyk meseleleriniň üstünde durup geçmek bilen, harby gullukçylaryň hem-de bu düzümleriň işgärleriniň öňünde kanunylygy hem-de hukuk düzgün-tertibini gorap saklamak ýaly belent jogapkärli wezipäniň durýandygyny aýdyp, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy baýram edilýän günlerinde geçirilmegi meýilleşdirilen döwlet derejeli ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegini tabşyrdy hem-de harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň dowamynda Aşgabat şäheriniň we ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleri çykyş edip, şu günler paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda Halk Maslahatynyň mejlisini hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlyk güni mynasybetli meýilleşdirilen dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek ugrunda toplumlaýyn çäreleriň görülýändigi barada hasabat berdiler.
Watanymyzyň baş şäherinde we welaýatlaryň ähli etrapdyr şäherlerinde mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk baýramyny mynasyp garşylamak hem-de Halk Maslahatynyň nobatdaky mejlisine görülýän taýýarlyk işleriniň toplumlaýyn häsiýete eýe bolmagy üçin degişli düzümleriň bilelikdäki sazlaşykly işleri üpjün edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, milli senenamamyzyň şanly senesine gabatlanyp geçirilýän çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň wajypdygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ähli künjeklerinde baýramçylyk ruhunyň dabaralanmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi.
Eziz Diýarymyzyň ýeten derejesiniň, gazanýan üstünlikleriniň berk binýadyny emele getirýän Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny baýram etmek meselelerine ägirt uly ähmiýet berilmelidir diýip, milli Liderimiz häkimlere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisini guramaçylykly geçirmek boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz sözüni dowam edip, giňişleýin mejlise gatnaşyjylaryň ünsüni meýilleşdirilen baýramçylyk çärelerine çekdi.
Berkarar Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly ýubileýi mynasybetli zähmetde tapawutlanan raýatlarymyzy döwlet sylaglary bilen sylaglamak baradaky birnäçe Permana Halk Maslahatynyň mejlisinde gol çekiler. Şoňa görä-de, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygyna, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna Garaşsyzlyk baýramyna bagyşlanan dabaraly ýörişe täze orden-medallaryny dakynyp barar ýaly, sylaglanan raýatlaryň ählisine 26-njy sentýabrda irden mynasyp bolan döwlet sylaglaryny gowşurmak tabşyryldy. Şol günüň ikinji ýarymynda myhmanlary kabul edişlik dabarasy bolar. Agşamlyk bolsa uly Söwda merkeziniň açylyş dabarasy geçiriler.
27-nji sentýabrda irden täze Hökümet toplumynda dabaraly harby ýöriş geçiriler, agşamlyk bolsa sungat ussatlarynyň çykyşlary bolar.
Soňra milli Liderimiz wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa ýüzlenip, 28-nji sentýabrda irden «Halk hakydasy» ýadygärlikler toplumynda harby gullukçylara mynasyp bolan döwlet sylaglaryny dabaraly ýagdaýda gowşurmagy tabşyrdy.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz yhlasly zähmet çekip, gowy netijeleri gazanan welaýat we etrap häkimlerine bolsa, sylaglary pagta ýygymy tamamlanansoň gowşurylsa dogry boljakdygyny belledi.
Däp bolşy ýaly, 28-nji sentýabrda irden Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda at çapyşyklary geçiriler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göz öňünde tutulýan baýramçylyk çäreleri şulardan ybarat diýip belledi hem-de wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa hem-de ähli harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna baýramçylyk günlerinde birnäçe çäreleri geçirmegiň göz öňünde tutulýandygyny aýdyp, olaryň esasy wezipesiniň tertip-düzgüniň berk berjaý edilişine gözegçilik etmekden ybaratdygyny nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna ähli edara-kärhanalarda, häkimliklerde ýolbaşçylaryň gije-gündiziň dowamynda nobatçylygyny guramak tabşyryldy. «Tiz kömek» we beýleki dessin gulluklar edil sagat ýaly takyk işlemelidir diýip, milli Liderimiz belledi we ähli ýerde nobatçylary degişli buýruklar bilen bellemegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz wise-premýer S.Toýlyýewe Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparyň we ähli arassaçylyk gulluklarynyň işini güýçlendirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly ulgam arkaly geçirilen giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlary eziz Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly ýubileýi bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady we hemmelere berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
22-nji sentýabrda, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy mejlisiniň çäginde ABŞ-nyň başlangyjy bilen COVID-19-a garşy göreş boýunça global sammit geçirildi.
Wirtual formatda geçirilen sammitde ABŞ-nyň Prezidenti Jo Baýden çykyş etdi. Ak tamyň başlygy COVAX maksatnamasynyň üsti bilen ýene-de 500 million doza “Pfizer” sanjymyny bermek isleýändigini mälim etdi. COVAX munuň özi BSGG, ÝUNISEF we GAVI bileleşigi tarapyndan sanjymy adalatly paýlamak boýunça başlangyçdyr. Köp ýurt oňa goşuldy, käbiri donor hökmünde, käbirleri bolsa, serişdeleri alyjy hökmünde goşuldylar.
ABŞ-nyň Prezidenti sammiti açyp, tutuş halkara jemgyýetçiligini pandemiýa garşy göreşde tagallalaryny birleşdirmäge, adamlaryň saglygyny goramaga, bütin dünýäde sanjymlary ýola goýmaga we pandemiýadan soň dikeldiş boýunça işleri güýçlendirmäge çagyrdy.
Jo Baýden dünýädäki pandemiýadan üstün çykylýança ABŞ-nyň öz ýurdundaky pandemiýany ýeňip bilmejekdigini aýtdy. Prezident, Waşingtonyň COVID-19-a garşy global göreş üçin eýýäm 15 milliard dollardan gowrak serişde bölüp berendigini, şeýle hem, öz ätiýaçlyklaryndan 130 million dozany goşmak bilen COVID-19-a garşy sanjymyň 160 million dozasyny daşary ýurtlara iberendigini aýtdy. Mundan öň hem ABŞ “Pfizer” sanjymynyň ilkinji 500 million dozasyny satyn alyp, COVAX maksatnamasy boýunça daşary ýurtlara haýyr-sahawat üçin ugradypdy. Jo Baýden garyp ýurtlar üçin ýene-de 500 million dozany satyn almaga taýýardygyny mälim etdi.
-Amerikada şu güne çenli berlen her sanjymy beýleki ýurtlarda üç sanjym bilen üpjün etmegi wada berdik – diýip, Jo Baýden COVID-19 boýunça sammitde aýtdy.
BMG-niň Baş sekretary Antonio Guterreş öz çykyşynda sammite çagyrandygy üçin Prezident Baýdene minnetdarlyk bildirdi. Häzirki wagtda pandemiýany ýeňip biljek täsirli COVID-19 sanjymlarynyň bardygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, global saglyk ulgamy henizem 4,5 million adamyň ömür tanapynyň gyrylmagyna garşy durup bilmedi we bu san ýene-de artýar – diýip, dünýäde sanjymlaryň global meýilnamasyna goldaw berilmegini isledi.


text:
Foto: Ashyq derekkóz
Talıban qozǵalysynyń eki jetekshisi kópshilikke kórinbeı ketti. Tálipterdiń jańa vıse-premeri men taǵy bir joǵarǵy basshysy joǵalyp ketken soń, olardyń tiri ekenine kúdik keltirilýde. Bul týraly Ál-Jazıra telearnasy habarlady.
Tálipter Aýǵanstandaǵy bılikti basyp alǵannan keıin Talıban qozǵalysynyń jetekshisi molda Haıbatýlla Ahýndzada kópshilik aldyna shyqpaı ketti. Talıbannyń baspasóz hatshysy onyń ólimi týraly qaýesetti joqqa shyǵarýda.
Tálipterdiń tanymal tulǵalarynyń biri Molla Abdýl Ǵanı Baradar da habarsyz ketken.
"Aýǵanstannyń mınıstrlikterin qalaı bólýge bolatyny týraly talas bolyp, Talıbannyń ózge bir jetekshisimen bolǵan shaıqasta Ǵanı Baradar óldi nemese aýyr jaraqat aldy" degen qaýeset bar ekenin habarlady Ál-Jazıra.
Qaýesetterge qarsy baǵyttalǵan Aýǵan bıliginiń resmı áreketteri kúmándi qoıýlata túskendeı boldy. Telearna aqparatynsha, bıliktiń aıtqany naqty emes jáne kóptgen kúdik týdyrady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Ermeni patriarhy duşuşyk barada beren beýanatynda Daglyk-Garabag barada Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasyndaky ýer dawasyny göni agzap, dini häkimiýetleri dünýädäki konfliktleriň çözgüdine kömek etmeklige çagyrdy.
“Biz bu problema parahatçylykly çözgüt tapmak baradaky tagallalarymyzy dowam etdirmeli. Problemalar halkara kanunlaryna we milletleriň hukuklaryna laýyk çözülmeli. Ermeni patriarhy hökmünde men Kawkaz musulmanlarynyň ýolbaşçysy Şeýh ul-Islam Allahşükür Paşazade bilen alyp barýan tagallalarymyzy dowam etdirmek gaty möhüm diýip hasap edýärin. Biz bu problemanyň çözgüdini tapmak üçin aladamyzy dowam etdirmeli. Bu biziň borjumyz” diýip, Katolikos Garegin 2-nji nygtady.
Daglyk-Garabag henizem böwet döredýär
Daglyk-Garabag bilen onuň töweregindäki etraplar 1994-nji ýylda soňlanan Ermenistan-Azerbaýjan urşundan bäri ermeni güýçleriniň kontrollygynda saklanýar.
Türkiýe Ermenistany bu konflikti oňyn ýollar bilen çözmäge çagyryp gelýär. Geçen ylylyň oktýabrynda bu iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklary ýola goýup, türk-ermeni serhetlerini açmak barada ylalaşyldy.
Emma hökümetleriň arasynda gol çekilen bu ylalaşyk bu iki ýurduň parlamentleri tarapyndan henizem tassyklananok.
Ermenistanyň prezidenti Serž Sarkisýan Türkiýäniň Ermenistan bilen özara gepleşiklerinde Daglyk-Garabag meselesi bagly porblemalaryň çözgüdini hem şert edip goýýandygyny aýdyp, muňa nägilelik bildirdi. Ol 22-nji aprelde eden çykyşynda: “Daglyk-Garabag konflikti bu yalalaşyga bagly däl” diýip, ylalaşygy parlamentde ratifisirlemek prosesini togtatdy.
Düýn Azerbaýjanyň şaýy musulmanlarynyň ýolbaşçysy Şeýh ul-Islam Allahşükür Paşazade: “Biz Ermenistan bilen bolan konflikti çözmek barada tagalla edýäris. Biz ermeni katolikosy bilen ençeme gezek duşuşdyk. Men ermeni katolikosynyň bu çakylygy kabul edip, bu sammite gelmegine gaty möhüm ädim hökmünde garaýaryn” diýip, nygtady.
Baku sammitine 30-dan gowrak ýurtdan dini ýolbaşçylar gatnaşaýar. Olar globallaşmak, konfliktleri çözmek, şeýle hem diniň jemgyýetçilik durmuşynda oýnaýan roly hakda pikir alyşmakçy.
Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýew özüniň Bakuwyň dinler arasyndaky dialog merkezine öwrülmegini umyt edýänligini aýtdy: “Azerbaýjan Ýewropa bilen Aziýanyň arasynda tebigy köpri bolup durýar. Dürli dinlere we milletlere degişli adamlar asyrlar boýy şu ýerde bile ýaşaşyp geldiler”.
“Men Azerbaýjanyň bir gün Ýewropanyň medeni merkezi diýlip saýlanmagyny umyt edýärin. Bu Azerbaýjanyň dünýäniň hristianlary bilen musulmanlarynyň arasyndaky baglanyşygyň ösmegine goşant goşmagyna uly mümkinçilik bolardy”.


text:
1 maýsym – bul balǵyn búldіrshіnderіmіz úshіn eń qýanyshty jáne jyl saıyn kútetіn merekelerdіń bіrі. Al balalarǵa qamqorlyq kórsetý, olardyń quqyqtaryn qorǵaý árqashanda nazardan tys qaldyrmaıtyn dúnıe.
Osy oraıda Z.Qoıshybaeva atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıіnde daryndy búldіrshіnderdіń boıyndaǵy ónerlerіn jandandyryp, óner aıdynynda jańa esіmderdі anyqtaý maqsatynda «Ánshі, bıshі balapan – 2019» aýdandyq baıqaýy óttі. Oǵan barlyǵy 44 jeke ánshі men 38 bı toptary qatysyp, ózara baq synasty.
Saıysta balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵynyń dırektory Á.Ýalıeva, mádenıet salasynyń ardagerі, QR Mádenıet salasynyń úzdіgі G.Tólegenova, Z.Qoıshybaeva atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıіnіń ánshіsі N.Isaeva men mádenıet úıіnіń qyzmetkerі S.Amandyqov jáne Qabanbaı №1 orta mektebіnіń horegrafy Á.Abylaıhanova tórelіk ettі.
Z.Qoıshybaeva atyndaǵy aýdandyq mádenıet úıіnіń dırektory O.Smaǵulov jınalǵan qaýymdy merekemen quttyqtap, qatysýshylarǵa sáttіlіk tіledі.
Jetі saǵatqa sozylǵan baıqaý qorytyndysy boıynsha ánshіlerdіń kіshі tobynan bas júldenі Úsharal qazaq gımnazııasynan D.Tıýlembaeva, bіrіnshі oryndy M.Myńbaıuly atyndaǵy orta mektebіnen A.Tóken, ekіnshі oryndy Bulaqty orta mektebіnen Sh.Maratuly men S.Imanasov atyndaǵy orta mektebіnen E.Muqash, úshіnshі oryndy Bulaqty shaǵyn ortalyǵynyń tárbıelenýshіsі A.Nurbaı, «Araı» balabaqshasynyń búldіrshіnі S.Aıdyndqyzy jáne balalar shyǵarmashylyq ortalyǵynan E.Ardaquly ıelendі. Al úlken top boıynsha úshіnshі oryndy yntalylyq A.Topjar, ekіnshі oryndy beskóldіk A.Dıýsenbekov, bіrіnshі oryndy S.Imanasov atyndaǵy orta mektebіnіń oqýshysy D.Musaǵazy, al bas júldenі kóktumalyq S.Serіkbaı qanjyǵalady.
Bı nomınatsııasy boıynsha kіshі toptardan úshіnshі oryndy «Nuraı» balabaqshasynan «Kіrpіler» toby, ekіnshі oryndy úsharaldyq «Detı voıny» toby, júldelі bіrіnshі oryndy Úsharal qazaq gımnazııaynyń «Aıgólek» toby taqymyna basty. Úlken top boıynsha úshіnshі orynǵa balalar shyǵarmashylyq ortalyǵynan «Sholpy», ekіnshі orynǵa Aqtúbek aýyldyq okrýgіnen «Aıjan qyz» jáne bіrіnshі orynǵa Yrǵaıty aýyldyq okrýgіnen «Gúlder-aı», bas júldege Úsharal qalasynan «Ǵasyrlar» bı toptary ıe boldy.
Shara sońynda Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Ár balanyń úıіnde bіr dombyra» atty aktsııa negіzіnde jeńіmpazdarǵa 50 dombyra syıǵa tartyldy. Baıqaýǵa belsene qatysqan barlyq qatysýshylar men jeńіmpazdarǵa arnaıy dıplom, kýbok jáne baǵaly syılyqtar tabystaldy.
M.QÝATQYZY.


text:
«Altyn Emelde» zamanaýı vızıt-ortalyq paıda bolady
NUR-SULTAN. QazAqparat – «Altyn Emel» memlekettik ulttyq tabıǵı parkinde zamanaýı vızıt-ortalyq paıda bolady, dep habarlaıdy QazAqparat Ekologııa mınıstrligine silteme jasap.
Nysan qurylysy QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıevtiń ınvestorlarmen kezdesýinde talqylandy.
Sondaı-aq park aýmaǵynda glempıngter, kempıngter, tamashalaý alańdaryn, demalýǵa arnalǵan oryn jáne avtoturaq paıda bolady. Ekotýrızmdi damytý Tujyrymdamasyna sáıkes ulttyq parkte qaýipsiz týrıstik marshrýttar men soqpaqtardy damytýǵa, týrıstik obektilerdi kúrdeli qurylystarsyz ornalastyrýǵa erekshe mán beriledi.
Maǵzum Myrzaǵalıev «Aıǵaıqumnan»
Sapar sońynda EGTRM ókilderi Іle-Alataý MUTP-daǵy «Aıýsaı» vızıt-ortalyǵyna bardy. Atalǵan nysandy ekotýrızmdi damytý jobasy aıasynda «Týranga Grýpp» JShS salǵan bolatyn. Qazir munda glempıngter, kempıngter sany artyp keledi. Sondaı-aq mınıstr ekobelsendi, eriktilermen kezdesip, salany damytýǵa qatysty máselelerdi talqylady.
Aıta keteıik, 2020 jyly Іle-Alataý MUTP men kompanııa arasynda jalpy aýdany
- Sınoptıkter Qazaqstan qalalaryndaǵy aýa sapasy týraly aıtty
- Kúrshim ózeniniń lastanýynyń jańa faktileri anyqtaldy
- Elordada aýa sapasy nasharlaıdy
- Almatyda ruqsat etilmegen eki iri qoqys úıindisi anyqtaldy
- Almatyda «Jasyl qala» naýqany aıasynda kóshetter tegin taratylyp jatyr
- Almaty taýlarynda týrısterdiń qaýipsizdigi úshin 15 qutqarý lashyǵy ornatyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aqtóbede advokattardyń tergeý ızolıatoryna kedergisiz kirýi talqylandy
AQTÓBE. QazAqparat - Advokattar óz qorǵaýyndaǵy kúdikti jáne aıyptalýshylarmen kezdesýiniń kedergisiz bolǵanyn qalaıdy. Eki tarap birigip, ortaq sheshim izdedi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblystyq qylmystyq- atqarý júıesi departamentine baǵynysty KA-168/1 mekemesinde QAJ departamentiniń basshylyǵy, oblystyq prokýratýranyń ókilderi jáne óńirdegi qoǵamdyq baqylaý komıssııasynyń tóraǵasy, sondaı - aq tergeý ızolıatorynyń tergeý-qamaýyndaǵy kúdiktiler men aıyptalýshylardyń advokattarynan quralǵan monıtorıng toby kóshpeli kezdesý uıymdastyrdy.
Mundaǵy maqsat - advokattardyń qorǵaýyndaǵy kúdikti jáne aıyptalýshylarymen kedergisiz kezdesýin uıymdastyrý. Monıtorıng toby kóshpeli kezdesýde advokattardyń QAJ mekemelerimen ózara is-qımyly, tergeý- qamaýyna alynǵan jáne sottalǵandardyń quqyqtyq kómek alýyna qatysty suraqtardy talqylady. Sondaı-aq olardyń konstıtýtsııalyq quqyqtaryn saqtaý mańyzdylyǵy jónindegi máselelerdi qarastyrdy.
Advokattardyń qorǵaýyndaǵy azamattarmen kezdesýin uıymdastyrý barysynda týyndaýy múmkin problemalyq suraqtardy talqylap, ony sheshýge baǵyttalǵan naqty usynystar qabyldandy.
Qazirde Aqtóbedegi KA-168/1 tergeý ızolıatorynda advokattardyń qorǵaýyndaǵy azamattarmen kezdesýi úshin arnaıy bólmeler qarastyrylǵan. Budan basqa, mekemede onlaın rejımde zańger kómegine júginýge múmkindik bar.


text:
“Türkmennebit” DK-nyň “Gamyşlyjanebit” nebitgazçykaryş müdirligi boýunça 2021-nji ýylyň başyndan bäri “gara altynyň” çykarylan möçberi 61 müň tonnadan geçdi. Bu barada Türkmenistanyň nebit-gaz pudagynyň elektron gazeti sişenbe güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, kärhana boýunça bellenilen meýilnamadan 1 müň 212 tonna uglewodorod çig maly artyk çykaryldy.
Häzirki wagtda iň öňdebaryjy enjamlar we tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan müdirligiň hünärmenleri Balkan welaýatynyň Şatut we Altyguýy känlerinde iş alyp barýarlar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow fewral aýynyň 11-ne geçiren hökümet ýygnagynda wise-premýer Şahym Abdrahmanowa “Türkmennebit” döwlet konserni nebit ýataklaryny gözlemegi, işläp geçmek babatda halkara kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini işläp taýýarlamagy, täze açylan ýataklary özleşdirmäge we köne ýataklardan kynlyk bilen çykarylýan nebitiň galyndy gorlaryny çykarmaga daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegi tabşyrdy.


text:
On töweregi adam, esasanam aýallar, Hytaýyň demirgazyk-günbatar sebitinde ýerleşýän Sinszýan regionynda saklanýan garyndaşlarynyň boşadylmagy baradaky talaplaryny dowam etdirmek üçin Gazagystanyň iň uly şäheri Almatydaky Hytaý konsullygyna ýygnandy.
Demonstrantlar 22-nji fewralda Hytaýda tussag edilen garyndaşlarynyň suratlaryny we Hytaý hökümetinden "genosidi bes etmegi" we ähli "bigünä adamlary Sinszýandaky lagerlerden boşatmagy" talap edýän şygarlary öňe sürdüler.
"Men bu ýere inim Kalypbek Babamyň derrew boşadylmagyny talap etmek üçin geldim. Ol 2019-njy ýylda "Gazaklaryň hasraty" atly eserini köpçülige mälim edensoň tussag edildi we şondan bäri aragatnaşykdan mahrum edilip saklanýar. Sinszýan welaýatynyň häkimiýetleri inimiň garşysyna bildirilýän aýyplamalar barada hiç hili maglumat bermediler we inimiň kazyýet işi entek geçirilmedi. Men onuň ykbalyna aladalanýaryn" diýip, demonstrantlaryň biri Kumiskan Babam Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Soňky ýyllarda Gazagystanda şuňa meňzeş köp sanly demonstrasiýa bolup geçdi, demonstrantlar Gazagystanyň häkimiýetlerinden Sinszýanda etniki gazaklaryň ýüzbe-ýüz bolýan ýagdaýyna resmi taýdan goşulyşmagyny talap etdiler.
ABŞ-nyň Döwlet departamenti 2 million çemesi uýgur, gazak we Sinszýan welaýatynyň beýleki ýerli ilatynyň, esasanam musulman etnik toparlaryň agzalarynyň tussag merkezlerinde saklanýandygyny habar berdi.
Hytaý bu desgalaryň tussaghanadygyny inkär edýär.
Welaýatdan gaçyp giden adamlar, Sinszýandaky müňlerçe etniki gazaklaryň, uýgurlaryň we beýleki musulmanlaryň resmi taýdan terbiýeleýiş lagerleri diýlip atlandyrylýan desgalarda "syýasy öwüt" alýandyklaryny aýdýarlar.
Gazaklar, Sinszýanda uýgurlardan soň sany boýunça ikinji orunda durýan türk dilli ýerli jemgyýetdir. Şeýle hem bu sebitde gyrgyzlar, täjikler we dunganlar ýaşaýar.


text:
Bu waka ministr Obaýdullah Obaýdyň Baglan welaýatyndan Gunduz welaýatyna barýan wagty ýüz berdi. Wakada ministr bilen bile barýan ulag kerwenindäki maşynlaryň biri ýoluň ugrunda goýlan minany basyp, partlandy. Partlamada iki sany polisiýa işgäri ýaralandy.
Bu wakanyň öňýany, şenbe güni Owganystanyň Samangan welaýatynda toý dabarasy wagtynda amala aşyrylan partlamada özbek milletinden bolan parlament deputaty Ahmad Khan Samangani wakanyň pidasy boldy.
Janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran şol partlamasynda ölen 20-den gowrak adamyň arasynda ýokary derejeli polisiýa we harby ofiserler-de bar.


text:
Bu gepleşiklere araçyllyk eden Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar bölüminiň başlygy Katerin Äşton iki gün dowam eden uzak diskussiýalaryň taraplaryň arasyndaky tapawutlary ýeňip geçmäge mümkinçilik bermändigini aýtdy.
Birleşen Ştatalaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Britaniýanyň we Germaniýanyň wekilleriniň Eýranyň wekilleri bilen Almatyda geçiren bu gepleşigi şu ýylyň başyndan bäri Gazagystanyň bu şäherinde gurnalan ikilenji gepleşikdir.
Dünýäniň bu ösen ýurtlary Eýranyň urany ýokary derejede baýlaşdyrmakdan el çekmegini talap edip, munuň öwezine Eýrana garşy ulanylyp gelinýän käbir ykdysady sanksiýalary ýatyrmaklygy teklip edýärler.
Eýran öz gezeginde özüniň ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlara gönükdirilendigini hem-de urany baýlaşdyrmaklyga özüniň kanuny hukugynyň bardygyny aýdyp, olaryň bu teklibinden ýüz öwrüp gelýär.


text:
Şaýatlaryň aýtmaklaryna görä, Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň Yrak bölüminiň žurnalisti, Yragyň Azat radiosynyň Bagdatdaky býurosynyň başlygy prezidentiň peşmerga goragynyň agzasy tarapyndan atylyp öldürildi.
Gazetleriň çap edilmeginiň bir günlük togtadylmagy «Yrak žurnalistleriniň sindikati» diýlip atlandyryldy. Olar şenbe güni Yragyň Azat radiosynyň Bagdatdaky býurosynyň başlygy Mohammed Bdaiwi Obaid Al-Şammariň öldürilmegini “elhenç jenaýat” hökmünde ýazgarýarlar.
Al-Şammari Bagdadyň Jadriýa etrabynda, prezidentiň rezidensiýasynyň derwezesinde atylyp öldürildi. Bu ýerde Yragyň Azat radiosynyň edara jaýlary we beýleki hususy jaýlar hem ýerleşýär.
Yragyň döwlet telewideniýesi žurnalisti öldürmekde güman edilýän adamyň şekillerini görkezdi, ol polisiýanyň tussaghanasynda saklanýar.
Premýer-ministr Nuri al-Maliki şenbe güni wakanyň bolan ýerine gelip, onuň tussag edilmegini buýurdy. Prezident Talabaniniň edarasy žurnalistiň öldürilmegini «jenaýatçylyk hereketi» diýip atlandyrdy.
Azatlyk we Azat Ýewropa radiosynyň baş redaktory Nenad Peýiç bu habara çuňňur gaýgysyny we haýran bolandygyny beýan etdi:
«Al-Şammari ol barlag nokadyndan her gün geçýärdi. Bu hili zadyň bolup bilmegi biz üçin gaty düşnüksiz we biz ol ýaragly adamyň berk derňelmegini we sud edilmegini talap edýäris - diýip, ol aýtdy. - Bu Azatlyk we Azat Ýewropa radiosy hem-de Yragyň Azat radiosy üçin örän uly ýitgi, biz Al-Şammariniň yzynda galan maşgalasyna hem kärdeşlerine çuňňur duýgudaşlygymyzy bildirýäris.»


text:
Russiýada ukrain edebiýatynyň kitaphanasynyň tussag edilen ýolbaşçysy saglyk ýagdaýynyň ýaramazlaşandygyny we rus resmileriniň ony garalamak üçin ekstremistiki kitaplary ‘oklandyklaryny’ aýdýar.
Russiýanyň Derňew komiteti kitaphananyň eýesi 58 ýaşly Natalýa Şarinanyň kitaplarynyň arasynda Russiýada gadagan edilen, aşa-milletçi Dmytro Korçinskiniň kitaplarynyň tapylandygyny öňe sürýär.
Natalýa Şarina bilen söhbetdeş bolan russiýaly adam hukuklaryny goraýjy Zoýa Swetowa “Ol [Natalýa] derňew geçirilýän mahaly köp sanly kitaplaryň oklanandygyny aýdýar” diýip, maglumat berdi.
Derňew mahaly Şarinanyň özi kitaphanada däldi. Onuň orunbasary Witaliý Krikunenko kitaphanada Korçinskiniň kitaplarynyň bolmandygyny we bu baradaky aýyplamalaryň “toslamadygyny” aýtdy.
Şarina özüne bildirilýän aýyplamalary inkär edýär.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Türkmenistanyň Saglygy Goraýyş we Derman Senagaty Ministrliginiň işläp düzen kliniki beýanlaryna görä "çaga düşmesi – bu ene bedeninden embrionyň ýa-da düwünçegiň göwreliligiň 22 hepdesine çenli özbaşdak düşmegidir". Möhletine görä irki (12 hepdä çenli) we giçki (13 hepdelikden 22 hepdelige çenli) düşükler tapawutlandyrylýar. 22-nji hepdede ýa-da ondan soň enesiniň içinde ölýän çaga "çaganyň öli dogulmasy ýa-da antenatal ölümi" diýilýär.
Hemme anyklanan göwrelilikleriň arasyndan göwreliligiň özbaşdak düşmeginiň ýygylygy 15-20% deň bolup durýandyr. Hemme düşükleriň arasyndan, irki möhletlerde (6-8 hepdede) bolup geçýän düşükleriň ýygylygy 40-80% düzýändir. Göwreliligiň möhletiniň ulalmagy bilen özbaşdak düşmeleriň ýygylygy hem peselýändir.
Aşak sanalyş – sanlary belli bir ýerden yzlygyna nola çenli sanamak. (esasan raketa uçurylanda edilýär)
Ynsanlaryň köp zada gadyrbilmezlik edýändigi täzelik däldir. Olaryň biri hem önelgelik. Edil durmuşda esasy zerurlyklaryň we belli erkinlikleriniň hemişe elýeter boljakdygyna ynanyşlary ýaly, köp adam çaga etmegiň hem islän wagtlary mümkindigine ynanyp gezýärler. Bu ynançlar köplenç bir zady ýitirýänçäk onuň gadyr-gymmatyny bilmeýändigimiziň mysalydyr.
Göwredäki çaganyň doga ösüş kemçiliklerini ýa-da doga deformasiýalary anatomiki ýa-da agzalaryň işiniň kadadan üýtgemesi ýaly kesgitläp bolýar. Olar çaganyň ene göwresinde ösýän döwri ýüze çykyp, çaga dogmazdan öň, dogum wagty ýa-da ömrüniň soňky ýyllarynda kesgitlenip bilýändir.
Biz süýjili diabet keseli barada eşiden ýa-da bilýän bolsakda, köpümiz göwrelilikde döreýän gestasion diabeti barada habarsyzdyrys. Gestasion diabeti anyklamak we diabetli göwrelileri alyp barmak düzgünleri we ugurlary kesgitlenen bolsa hem, göwreliligiň gaýraüzülmeleriniň we bäbekleriň keselçiliginiň umumy ýygylygy peselenok. Göwrelileriň köpüsinde bu ýagdaýyň aýdyň ýüze çykmaýan glýukozanyň ýokarlanmasy we anyk däl kliniki alamatlary bilen geçýändigi üçin, bu kesel köp halatlarda giç anyklanylýar. Käbir ýagdaýlarda gestasion süýjili diabet dogumdan soň, bäbekleriň agramy we görnüşi boýunça giç anyklanyp bilinýär.
"Diňe göwreliligiň we çaga dogumynyň ölümsiz geçmegi hiç haçan enä üstünlikli ideg edilýändiginiň nyşany bolup bilmeýär. Saglyk hyzmatlarynyň adalatlylygyny we hilini ösdürmek üçin deňsizlige çäre görmek we ähli aýallara hormat bilen ideg etmek wajypdyr".
Her bir aýalyň çaga dogmuny pozitiw geçirmäge hukugy bar – olara ideg edilende şuny ýatda saklamak möhümdir. Her bir göwrelilik we çaga dogumy tapawutlydyr. Şonuň üçin hem, dogumyň dowamynda enä we çaga iň gowy ideg bermek üçin olaryň aýratynlyklary göz öňünde tutulmaly we ylmy subutnamalara daýanylmaly.
Täzelikde çykan ylmy barlaga görä, düzüminde uly möçberde hapalaýjylar bolan howadan dem alýan göwreli aýallaryň göwreliligiň ilkinji üç aýynda "duýdansyz çaga düşmesi" sezewar bolma ähtimallygy ýokary bolýar. "Duýdansyz çaga düşmesi" bolup geçende embrion döremeýär ýa-da ölýär, emma çaganyň ýoldaşy we embrion dokumasy ýatgyda galýar.
The Lancet žurnalynyň hasabatlary çaga dogurýan aýallaryň çakdan aşa köp böleginiň fiziki we dil zulumyna duçar bolýandyklaryny görkezýär.
Täze çykan hasabata görä, Afrikadaky we Aziýadaky pes girdejili dört ýurtda aýallaryň üçden birinden hem köpüsi saglyk öýlerinde çaga dogranlarynda urulýarlar, kemsidilýärler ýa-da zalym daraşylýarlar. Şeýle-de, hasabat bäbekhanadaky zulumyň dünýä ýüzünde giňden ýaýrandygyny belleýär.
Çaga aýrylmasy (düşmesi) göwreliligiň dowamynda bäbegiňi ýitirmegiň iň köp ýaýran sebäbidir. Bu barada dürli statistikalar bar. "March of Dimes" atly enäniň we çaganyň saglygy ugrunda iş alyp barýan gurama özleriniň göwrelidigini bilýän zenanlarda çaga aýrylmasy 10-15% deň diýip habar berýär. Bäbegiňi ýitirmek dünýäniň her ýerinde her hili kesgitlenýär, ýöne umuman alanyňda göwreliligiň 22-nji hepdesinden öň düşýän düwünçege "çaga aýrylmasy" diýilýär. 22-nji hepdede ýa-da ondan soň ölýän çaga bolsa, "çaganyň öli dogulmasy" diýilýär. Her ýyl 2.6 million çaga öli dogulýar we bu ölümleriň köpüsiniň öňüni almak mümkindir. Emma çaga aýrylmalary we öli dogulmalar hatda ösen döwletlerde hem yzygiderli we takyk sanawa alynmaýar. Bu bolsa sanlaryň has hem ýokary bolmagynyň mümkindiginden habar berýär.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.


text:
Ýaňyja täzeje bir ýyla 2019-a girdik. Geçen ýyl 2018 köp adamlar üçin ylaýta-da Türkmen halkymyz üçin biraz kynrak geçdi. Gerek ykdysady krizis, gerek sosiýal we demografiki ýagdaýlar sebäpli dürli kynçylyklar baş görkezdi. Indi hemmämiziň aklymyzda täze ýyl 2019 nähili bolarka sorag bar. 2018-den has hem beter mi ýogsam tersine has gowy my geçer? ...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Gep-Gürrüň |
31.12.2018 21:07
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#292)


text:
Foto: Qamshy.kz
1-Mamyr Qazaqstan halqynyń birligi kúni Aqshuqyr aýylynda kóp salaly «Súleıman» sport kesheni ashyldy.
Saltanatty ashylý rásimi barlyq sanıtarlyq talaptar saqtala otyryp, shekteýli adam sanymen ótti.
Merekelik jıynnyń shymyldyǵyn ashqan oblys ákimi S.Trumov turǵyndardy merekemen quttyqtap, sport kesheniniń jumysyna sáttilik tiledi.
«Búgingi kún – árbir qazaqstandyq úshin týǵan jerge degen súıispenshilik pen adaldyq, azamattyq borysh pen jalpyulttyq kelisimniń merekesi. Osy bir aıtýly kúni Aqshuqyr aýylynda sońǵy úlgidegi jańa sport kesheni boı kóterip otyr. Memleket basshysy Q.Toqaev «Barlyq jastaǵy el azamattary arasynda buqaralyq sportty damytý mańyzdy. Dene shynyqtyrýdy órkendetý isi jańa chempıondar shyńyna shyǵatyn pıramıdaǵa aınalýy tıis» - degen bolatyn.
Bul baǵytta Mańǵystaý oblysy aýmaǵynda atqarylyp jatqan aýqymdy ister barshylyq. Qala, aýyl turǵyndaryna tegin sportpen shuǵyldanýǵa qajetti jaǵdaı jasalǵan. Bir Túpqaraǵan aýdanynyń ózinde 14 ashyq sport alańy, 5 fýtbol alańy, 5 kóshe trenajery bar. Barlyǵy sporttyq qural-jabdyqtarmen tolyq qamtylǵan. Táýelsizdigimizdiń 30 jyl ishinde halqymyzdyń birliginiń arqasynda jas memleketimizdiń asqan asýy, alǵan belesi jeterlik. Osynyń barlyǵy Táýelsizdiktiń jemisi. Egemen elimizdiń eńsesin bıiktetip, jeńisti kúnderde jolyǵaıyq aǵaıyn!»,- dedi S.Trumov.
Sport kesheni jekpe-jek túrlerin damytýǵa kúsh salyp júrgen atymtaı azamat Ibragım Aqdrashevtyń demeýshilgimen salyndy. Onda 500 adam kúrestiń birneshe túrimen, boks, gımnastıka, sýǵa júzý sııaqty sporttyń birneshe túrimen aınalysa alady.
Aıta ketsek, Túpqaraǵan aýdanynda 4 jabyq sport kesheni bar. Bıyl olardyń qatary taǵy úsh birdeı sport keshenimen tolyǵady. Sport nysandarynyń bireýi osy Aqshuqyr aýylynda jergilikti bıýdjet qarajatyna salynady.
Sonymen qatar Baýtın men Qyzylózen aýyldarynda da bıyl sport kesheni boı kóteredi.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
QR Prezıdentiniń BUU Bas Assambleıasy 76-sessııasynyń Jalpy debattarynda sóılegen sóziniń tolyq mátini
NUR-SULTAN. QazAqparat - Aqorda Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń BUU Bas Assambleıasy 76-sessııasynyń Jalpy debattarynda sóılegen sóziniń tolyq mátinin jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
***
«Bolashaqqa senim – ómirge tózimdilikti kúsheıtý: COVID-19-dan keıingi qaıta jańǵyrý, ornyqty qalypqa kelý, álem qajettilikterin qanaǵattandyrý, adam quqyqtaryn qurmetteý jáne Birikken Ulttar Uıymynyń qyzmetin jandandyrý»
Qurmetti tóraǵa!
Qurmetti Bas hatshy!
Hanymdar men myrzalar!
Qurmetti tóraǵa, Sizdi jetpis altynshy sessııa jumysyna tóraǵalyq etýińizben quttyqtaımyn.
Men óz baıandamamda, eń aldymen, barlyǵymyz betpe-bet kelip otyrǵan úsh birdeı syn-qaterge, atap aıtqanda, COVID-19 pandemııasynan keıin qaıta qalypqa kelý, Klımat daǵdarysy jáne Aýǵanstandaǵy gýmanıtarlyq jaǵdaı máselelerine nazar aýdartqym keledi.
Sońǵy bir jyldyń ishinde COVID-19 indetinen qaıtys bolǵandardyń sany 32 mıllıonnan 225 mıllıonǵa deıin kúrt ósti.
Bizdiń qysqa merzimde qaýipsiz ári tıimdi vaktsına ázirleı alǵan densaýlyq saqtaý salasynyń barsha qyzmetkerlerine, ǵalymdar men vaktsına jasaýshylarǵa alǵysymyz sheksiz.
Alaıda koronavırýstyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik saldary áli de aýyr. Jumyssyzdyq beleń alyp, mıllıondaǵan adam kúnkóris tabysynan aıyryldy. Qazirgi tańda 130 mıllıonnan astam adam kedeılikke ushyrady. Damý baǵytyndaǵy ondaǵan jylǵy progress qurdymǵa ketýi múmkin.
Pandemııa kóptegen saladaǵy osal tustarymyzdy, mýltılateralızm men halyqaralyq yntymaqtastyqtyń asa mańyzdy ekenin anyq kórsetti. Biz barynsha ádil, ornyqty ári gýmanıstik álem qalyptastyrýǵa mindettimiz.
Vaktsınaǵa qoljetimdiliktiń jalpyǵa ortaq ári ádil qaǵıdasyn qamtamasyz etýden bastaý qajet. Bul máseleni sheshýde jahandyq etıka men nıettestikti basshylyqqa alǵan jón. Vaktsınalar boıynsha ádiletsiz teńsizdik qoǵamdaǵy alshaqtyqtyń artýyna alyp keledi.
Halyqaralyq valıýta qorynyń málimetinshe, «vaktsına alǵan» damyǵan ekonomıkalar men «vaktsına almaǵan» damýshy ekonomıkalar arasyndaǵy alshaqtyqtyń artýy saldarynan ekonomıkany qalpyna keltirý úderisi «jahandyq» bolyp eseptelmeıdi. Bul 2025 jylǵa qaraı álemdik ishki jalpy ónimniń 4,5 trıllıon dollarǵa kemýine ákep soqtyrýy múmkin.
Biz vaktsınalarǵa jahandyq qoljetimdilikti barynsha ári tez keńeıtýge mindettimiz. Qazaqstan óziniń QazVac vaktsınasyn sátti shyǵardy. Taǵy eki vaktsına ázirlenýde. Bul vaktsınalarmen ekijaqty negizde nemese COVAX júıeleri arasynda bólisýge daıynbyz.
Dúnıejúzilik saýda uıymy negizgi medıtsına taýarlaryn turaqty jetkizý tizbegi men vaktsınalarǵa ádiletti qol jetkizýdi qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqarady. Qarasha aıynda ótetin Dúnıejúzilik saýda uıymy mınıstrleriniń 12-konferentsııasynyń tóraǵasy retinde, Qazaqstan DSU múshelerin COVID-19 indetine qarsy nátıjeli sharalar qabyldaýǵa shaqyrady.
Sondaı-aq, lıtsenzııalar, tehnologııalar men tehnıkalyq qoldaý máseleleri boıynsha úkimetter men farmatsevtıkalyq ónerkásipter arasynda maqsatty yntymaqtastyq ornatý qajet.
Bul rette, ekonomıkany jandandyrý tehnologııalar salasyndaǵy shıelenisti qosa alǵanda «belgili ári belgisiz» basqa da faktorlarǵa baılanysty. Túrli tehnologııalar men qaǵıdalardyń saldarynan bólinýge ákep soǵatyn álemdik ekonomıkanyń «ekonomıkalyq temir perde» stsenarıi shyndyqqa aınalyp kele jatqandaı.
Bul jahandyq saýdamen jáne tehnologııalardy tasymaldaýmen aınalysatyn memleketterge úlken kedergi keltirýi múmkin. Olar birjaqty sheshim qabyldaýdan qashyp, tehnologııalar men geosaıasattyń toǵysatyn jerindegi kedergilerdi azaıtý maqsatynda «Tehnologııalyq qosylmaý qozǵalysyn» uıymdastyrýǵa májbúr bolady.
Hanymdar men myrzalar!
Kómirqyshqyl gazynyń deńgeıi óte joǵary. Ormandardyń órtke oranýy, tsıklondar, sý basý men qurǵaqshylyq adamdarǵa apat alyp keletin qalypty jaǵdaıǵa aınalýda. Biraq olardyń aldyn alýǵa bolady.
Teńizge shyǵatyn joly joq, iri memleket bolyp sanalatyn bizdiń elimizdegi klımat tez ózgerýde jáne halqymyz ben ekonomıkamyzǵa qaýip tóndirýde.
Sońǵy 75 jyldyń ishinde jyldyq ortasha temperatýra 2 gradýsqa jylynyp, qazirgi ýaqytta ár bes jyl saıyn qýańshylyq qaıtalanýda.
Osyǵan baılanysty Qazaqstan 2060 jylǵa qaraı kómirteginen taza el bolýdy kózdeıdi. Kelesi aıdan bastap Qazaqstan 2008 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda ishki jalpy ónimniń energııa shyǵynyn 50 paıyzǵa azaıtýǵa baǵyttalǵan 2050 jylǵa deıin kómirtegi az ulttyq strategııany damytýdy bastaıdy.
Elimizdegi elektr qýaty óndirisiniń 70 paıyzǵa jýyǵy kómirge táýeldi bolǵandyqtan, energetıkalyq aýysý kúrdeli másele bolyp otyr.
Bul rette, ekologııalyq qarjylandyrý jáne «jasyl» tehnologııalar erekshe ról atqarady. Alda bolatyn Glazgodaǵy 26-shy Klımattyq Sammıt osy máselelerge beıildi ekenimizdi kórsetedi. Qarjylandyrý jetkiliksiz bolǵan jaǵdaıda klımatty ózgertý jónindegi úlken is-qımyldardyń barlyǵy bos sózge aınalady.
Sondaı-aq biz, 2021 jyldyń qazan aıynda Kýnmınde ótetin Bıologııalyq alýantúrlilik jónindegi Konventsııa taraptarynyń 15-májilisine basa mán berip otyrmyz.
***
Aýǵanstan máselesine keletin bolsaq, biz kelissózder ótkizý arqyly ınklıýzıvti jáne saılanǵan jańa úkimet qurý jónindegi BUU Qaýipsizdik Keńesiniń úndeýin quptaımyz.
Qundylyqtary nemese etnıkalyq, dinı jáne genderlik ustanymdary jaǵynan ártúrli toptar bir memlekette ómir súre alatyndaı bátýalastyqqa negizdelgen júıe qurý qajet.
Jalpy, Qazaqstan Aýǵanstannyń bolashaqta óz ishinde birligi jarasqan jáne kórshilerimen tatý turatyn táýelsiz ári egemen memleket bolǵanyn qalaıdy. Aýǵanstan óziniń halyqaralyq mindettemelerin oryndaýdy jalǵastyryp, el aýmaǵyn terrorıster, esirtki tasymaldaýshylar men adam saýdasymen aınalysatyndardyń oshaǵyna aınaldyrmaýy tıis.
Ózimizdiń saıası nemese jeke pikirlerimizge qaramastan, aýǵan halqynyń taǵdyryna beı-jaı qaraı almaımyz.
Aýǵanstandaǵy aýyr gýmanıtarlyq jaǵdaıǵa basa mán berýimiz qajet. BUU mekemeleri men basqa da gýmanıtarlyq uıymdarǵa jyldam, qaýipsiz ári kedergisiz gýmanıtarlyq qoljetimdilik berilýi tıis.
Qazaqstan Aýǵanstanǵa kómek kórsetý jónindegi BUU Mıssııasy men BUU-nyń Aýǵanstandaǵy basqa da bólimshelerin der kezinde kóshirip aldy. Biz Aýǵanstanǵa gýmanıtarlyq kómek jetkizý úshin tasymaldaý alańyn usynýǵa jáne ózimizdiń qomaqty úlesimizdi qosýǵa daıynbyz.
Almatyda BUU-nyń Aımaqtyq habyn qurý jónindegi bizdiń bastamamyz osy mańyzdy mindetti atqarýǵa septigin tıgize alady. Biz BUU-men, kórshiles eldermen jáne uıymdarmen tyǵyz yntymaqtastyq jasaýǵa ázirmiz.
Aýǵanstannyń bolashaq turaqtylyǵy ekonomıkalyq damýǵa baılanysty. Aýǵanstan – qaýip emes, múmkindik. Eger bul elde birlik pen turaqtylyq bolsa, ol Ortalyq Azııanyń damýyna yqpal etedi.
Joǵary mártebeli tóraǵa!
Men, BUU-nyń kún tártibindegi basqa da birqatar mańyzdy máselelerdi kóterýge nıettimin. Atap aıtqanda, qarýsyzdaný salasyndaǵy jumystardy jandandyrý qajet.
Ótken aıdyń 29 tamyzynda biz Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev myrzanyń bastamasy boıynsha Semeı ıadrolyq polıgonynyń jabylýynyń jáne kólemi jaǵynan álemniń tórtinshi ıadrolyq arsenalynan bas tartýdyń 30 jyldyǵyn atap óttik.
Qazaqstan ıadrolyq qarýy bar memleketterdi Birikken Ulttar Uıymynyń 100 jyldyǵy qarsańynda, ıaǵnı 2045 jylǵa deıin ıadrolyq qarýdan tolyq bas tartýǵa úndeıdi.
Ekzıstentsıaldy bıologııalyq syn-qaterlerge qarsy kúres boıynsha úlken jumys atqarý qajet. Men ótken jyly Halyqaralyq bıologııalyq qaýipsizdik agenttigin qurýdy usynǵan edim. Muny batyl ári órshil jáne ýaqtyly usynylǵan ıdeıa dep esepteımiz. Barlyq múddeli taraptarmen ashyq ári transparentti dıalog júrgizilýde.
***
BUU-nyń 2030 jylǵa deıingi ornyqty damý maqsattaryna arnalǵan kún tártibin iske asyrý barysynda qıyndyqtar týyndady.
Damýy kenjelep qalǵan jáne damýshy elder, teńizge shyǵatyn joly joq jáne shaǵyn araldaǵy damýshy memleketter – jalpy sany 91-ge jýyq el salystyrmaly túrde pandemııadan kóbirek zardap shekti. Atalǵan memleketter qıyndyqtarǵa tótep berýge jáne boryshtyq daǵdarysqa qaýqarsyz.
Jahandyq deńgeıdegi Teńizge shyǵatyn joly joq elder tobynyń tóraǵasy retinde Qazaqstan BUU-nyń barlyq bólimderin Vena is-qımyl baǵdarlamasyn jedel iske asyrý boıynsha 2024 jylǵa arnalǵan Jol kartasyn birlesip iske asyrýǵa shaqyrady.
Barlyq memleketterdiń turaqty ári ınklıýzıvti bolashaqqa ınvestıtsııa quıý úshin qarjylaı múmkindigi bolmasa, 2030 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan kún tártibi iske asyrylmaıdy. Osyǵan baılanysty biz barsha áriptesterimizdi borysh aýyrtpalyǵy turǵysynan halyqaralyq ótimdilik pen qaýqarsyzdyq máselesin birlesip sheshýge shaqyramyz.
***
Dúnıejúzilik azyq-túlik baǵdarlamasynyń málimeti boıynsha, bıyl 270 mıllıon adam azyq-túlik tapshylyǵyn sezinedi.
Qazaqstan – iri bıdaı óndirýshi jáne eksporttaýshy el. Sondaı-aq Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıymynyń negizin qalaýshylardyń biri. Onyń tórtinshi Bas assambleıasy ótken aıda elordamyzda ótti.
Biz ornyqty aýyl sharýashylyǵynyń jarqyn bolashaǵy úshin sheteldik ınvestorlardy shaqyramyz.
Ornyqty damý ekonomıkalyq ósimge ǵana emes, sondaı-aq áleýmettik jáne saıası damýǵa da baılanysty.
Qazaqstan 30 jyl ishinde kemeline kelgen, tájirıbeli memleket boldy. Sońǵy birneshe jylda memlekettiliktiń bastapqy kezeńinde óte tıimdi sanalǵan «joǵarydan tómen» qaǵıdaty negizindegi memlekettik qurylystan «tómennen joǵaryǵa» negizdelgen demokratııalyq damýǵa kóshýdi bastadyq.
Biz demokratııaǵa beıildigimizdi nyǵaıtýǵa jáne azamattardyń basqarý isine keńinen atsalysýyna yqpal etýge umtylamyz.
Mysaly, biz alǵash ret aýyl ákimderiniń tikeleı saılaýyn ótkizdik. Bul Qazaqstan azamattarynyń 40 paıyzdan astamyna zor múmkindik berdi. 2024 jyly aýdan ákimderiniń saılaýyn da osylaı ótkizemiz.
«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyna sáıkes 2019 jyldan bastap meniń Ákimshiligim adam quqyǵy men zań ústemdigin nyǵaıtý jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresý maqsatynda asa mańyzdy demokratııalyq reformalardyń tórt toptamasyn júzege asyrýǵa kiristi.
Mysaly, jýyrda men parlamenttiń sońǵy quramynyń partııalyq saılaý tizimine áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota engizýdi usyndym.
Biz bul jetistiktermen toqtap qala almaımyz.
Bizdiń maqsatymyz – memlekettiń tıimdiligin, saıası úderistiń ashyqtyǵy men básekege qabilettiligin odan ári arttyrý. Saıası jáne ekonomıkalyq reformalar ári qaraı qarqyndy damı beredi.
Bıylǵy qańtarda Qazaqstan Ólim jazasyn joıýǵa baǵyttalǵan azamattyq jáne saıası quqyqtar týraly halyqaralyq paktiniń Ekinshi Fakýltatıvtik hattamasyn ratıfıkatsııalady.
Maýsymda Úkimet Adam quqyǵy salasyndaǵy kezek kúttirmeıtin sharalar josparyn bekitti. Onda uzaqmerzimdi ınstıtýtsıonaldy negiz qalandy.
Halyqaralyq seriktesterimizben tyǵyz yntymaqtasa otyryp, adam saýdasyn túbegeıli joıý úshin bar kúsh-jigerimizdi jumsaımyz. Bul jahandyq yntymaqtastyqty qajet etedi.
Biz 2022-2024 jyldary BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń quramyna ený úshin óz kandıdatýramyzdy usyndyq. Saılanǵan jaǵdaıda Qazaqstan Keńes jumysyna óz úlesin qosýǵa tyrysady.
Sonymen qatar kelesi jyly sáýir aıynda Qazaqstanda ótetin Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń jetinshi sezi barysynda «demokratııa – din – damý» úshtiginiń ózara baılanysyn ilgeriletýge nıettimiz.
***
Ortalyq Azııaǵa keler bolsaq, turaqtylyq pen qaýipsizdikke tóngen syn-qaterlerge qaramastan, saıası jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń birtindep nyǵaıyp kele jatqanyn baıqaımyz.
Ortalyq Azııada ótken úsh beıresmı sammıt judyryqtaı jumylǵan ári ornyqty óńir qalyptastyrýǵa yqpal etti. Sońǵy jıyn ótken aıda boldy.
Bizdiń óńirlik saıasatymyz «Úlken oıyndaǵy» «nóldik nátıje» saıasaty men quqyq kúshtiniń jaǵynda qaǵıdatyn birtindep shynaıy yntymaqtastyqqa jáne Azııanyń kindiginde ómir súretin halyqtar úshin Zor Paıdaǵa aýystyrýǵa baǵyttalǵan.
Bul álemdik qoǵamdastyqtyń Qazaqstanmen jáne Ortalyq Azııamen belsendi yqpaldastyq ornatýyna múmkindik týǵyzady.
Biz «S5+» formatynda óńirden tys jerlerdegi negizgi eldermen aımaqtyq dıalog ornatýǵa úlken úmit artamyz.
Osyndaı seriktestik qatynastar aıasynda sý tapshylyǵyn, onyń sapasynyń buzylýyn jáne tıimsiz paıdalanylýyn qamtıtyn sý resýrstaryna baılanysty problemalarǵa basa mán beremiz.
Óńirimizdegi sý qaýipsizdigi energetıkaǵa, azyq-túlik pen qorshaǵan ortaǵa tikeleı baılanysty.
Ózge memleketterdiń túrli múddesine qaramastan, Qazaqstan ortaq maqsatqa qol jetkizýge baǵyttalǵan strategııalardy úılestirý úshin burynǵysha óńirlik sý-gıdroenergetıkalyq konsortsıým qurýdy usynady.
***
Qurmetti tóraǵa!
Hanymdar men myrzalar!
Órkenıetterdiń eýrazııalyq toǵysynda ornalasqan Qazaqstan burynǵydaı tepe-teń, syndarly syrtqy saıasat ustanady. Bizdiń jaqyn kórshilerimizdiń bárimen, batys elderimen, Eýropalyq odaqpen, Azııa jáne Taıaý Shyǵystaǵy memlekettermen qarym-qatynasymyz óte jaqsy.
Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary jónindegi keńestiń basty maqsaty da osy. Qazaqstan keler jyly AÓSShK-qa tóraǵalyq etip, Keńestiń 30 jyldyǵyna arnalǵan sammıt ótkizedi.
Bizdiń álem ózara baılanysty ári názik. Biz adamdarǵa naqty nátıje beretin jáne shynaıy jahandyq yntymaqtastyqqa arqaý bolatyn syndarly dıalog qurýǵa muqtajbyz.
Adamzatqa ortaq ıgilik jolynda halyqaralyq uıymdar, qarjy mekemeleri, azamattyq qoǵam, bıznes, jergilikti jáne aımaqtyq bılik belsendi ári shynaıy bolýy tıis.
Bizdiń ortaq bolashaǵymyzdy ózimizden basqa eshkim qamtamasyz etpeıdi. Eshqandaı ult jalǵyz júrip jol tappaıdy jáne órkendemeıdi. Onyń emi de, daýasy da joq.
Dál qazirgi ýaqyt álemdi jaqsylyqqa jeteleýdiń ujymdyq múmkindigin usynyp otyr.
Nazarlaryńyzǵa raqmet.