text:
Álimhan Qanatuly
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elimizde karantın sharalaryn kúsheıtý halyq densaýlyǵy úshin tıimdi bolǵanymen, bıznes ókilderine jeńil tımeıtini anyq. Árıne, qarapaıym jurt ta shekteýlerden sharshaıdy. Qalaı bolǵan kúnde de saqtyq sharalaryn qaperden shyǵarýǵa bolmaıdy. Tártipke baǵynyp, talapty oryndaǵannan utylmaıtynymyz anyq. Óıtkeni, eń bastysy densaýlyq. Bas aman bolsa, ortaıǵan qazandy toltyryp alarmyz.28.11.2020 17:34
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgingi tańda eldiń ekonomıkasyn damytýmen qatar, ekologııasyn da qadaǵalaý men qalypqa keltirý kún tártibinen túspeıtin másele. Ásirese, aýany lastaıtyn ónerkásip kásiporyndary zań talaptaryna saı jumys isteýleri tıis jáne olar qatań baqylaýda bolý kerek. Qazirgi ýaqytta ekonomıkany kóteremiz dep ekologııaǵa zııan keltiretin bolsaq, sońy jaqsylyqqa aparmasy anyq. Adamzat úshin aýa men sýdyń tazalyǵy tarazyǵa túsip turǵan shaqta zerthanalardyń da jumysyna zeıin qoıǵan abzal.24.11.2020 01:07
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Eýropa elderinde koronovırýs ınfektsııasynyń taralýy tejelmeı tur. Qytaıda da indettiń jańa derekteri tirkelip, saqtyq sharalary kúsheıtilip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.22.11.2020 15:35
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Álem elderinde koronavırýs ınfektsııasyn juqtyrǵandar sany taǵy ósti. Ásirese alpaýyt AQSh pen Eýropa elderinde karantındik sharalar barynsha kúsheıtilgenmen, ınfektsııanyń taralýyn toqtatý múmkin bolmaı tur. Qaýipti indettiń ekinshi tolqyny ekpinin ázir tómendetpeıtin syńaıly. Ony tómendegi sholýdyń derekterinen baıqaýǵa bolady.15.11.2020 19:46
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Otbasymyz, aǵaıyn-týysymyz, bala-shaǵamyz aman bolsyn desek, saqtyq sharalaryna beı-jaı qaramaǵanymyz abzal. Shet elderden keletin azamattarymyzdy qatań baqylaýǵa alǵan durys. Óıtkeni, AQSh pen Eýropa elderinde epıdemıologııalyq ahýal ýshyǵyp tur. Osy aptada elimizdegi jaǵdaı qalaı bolǵanyn bir sholyp kórgen edik.14.11.2020 20:14
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Koronovırýs ınfektsııasynyń taralýy alpaýyt AQSh pen Eýropa elderinde áli kúsheıip tur. Qaýipti vırýspen kúresip jatqan elder jańadan shekteýler engizýde. Álemdi áýrelegen indettiń áli basylatyn túri baıqalmaıdy. Sholyp kórelik.08.11.2020 11:40
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elimizdiń aımaqtarynda karantın talaptary kúsheıip keledi. Oǵan koronavırýs ınfektsııasyn juqtyrǵan azamattar sanynyń eselenip artýy sebep. Qaýipti indettiń ekinshi tolqyny taraıtynyn aq halattylar ala jazdaı aıtyp, jurtty meılinshe saqtyq sharalaryn ustanýǵa shaqyrǵanmen qulaq aspaǵandar kóp-aq. Tyǵylyp toı jasaǵandar men toptalyp jıyn-keshter ótkizgen jurtqa qansha aıyppul arqalatqanmen sabaq bolmady. Bul da indetti esigimizden engizip alýymyzǵa jol ashty. Medıtsına maskasyn ıekke qaraı ıtere salyp, ózgeni emes, ózin aldap júrgender qanshama. Hosh, osy aptada epıdemıologııalyq ahýal kúrdelenip, karantın talaptary kúsheıgen óńirlerge toqtalaıyq, sholyp kóreıik.07.11.2020 09:50
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Bıyl eldegi pandemııa jaǵdaıyna qaramastan kóktemgi egin egý naýqany oıdaǵydaı júrgizildi. Sonyń nátıjesinde, astyqtyń shyǵymy men sapasy jyldaǵydan joǵary boldy. Qambamyz astyqqa toldy, dıhandar da mańdaı terdiń aqtalǵanyna marqaıdy. Memleket bıyl sharýalardyń qarjy, janarmaı, tyńaıtqysh jáne basqa da qajettilikterine der kezinde qol jetkizýlerin qamtamasyz etti. Barynsha jeńildikter jasap, qoldaý kórsetti.06.11.2020 11:17
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Shartarapty sharpyǵan koronovırýs ınfektsııasy alpaýyt AQSh pen Eýropa elderinde erekshe kúsheıip tur. Qaýipti indetke qarsy turar qaıran joq, qaýqar shamaly. Ǵylymy damyǵan, ekonomıkasy eselengen elderdiń ózi es jııa almaı jatyr. Sondyqtan, álemdi áýrelegen indettiń áli basylatyn túri baıqalmaıdy. Sholyp kóreıik.02.11.2020 13:45
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elimizde koronovırýs ınfektsııasyn juqtyrǵan azamattardyń sany artyp keledi. Bul saqtyq sharalaryn elemeı toı-jıyndarǵa barǵandardyń esebinen de ulǵaıyp otyr.31.10.2020 16:30
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Jaqynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen elimizde tuńǵysh ret orman sharýashylyǵy men janýarlar álemin qorǵaý salasyndaǵy «Elim-aı» respýbıkalyq syılyǵy tabystaldy. Úzdik ınspektorlar, ormanshylar, tabıǵatty qorǵaýǵa atsalysyp júrgen, qoryqtar men ulttyq parkterde qyzmet etetin azamattardyń eńbegi 16 atalym boıynsha elendi. Aral jerindegi tarıhy tereń «Barsakelmes» tabıǵı qoryǵy «Úzdik qoryq» nomınatsııasyn jeńip aldy.30.10.2020 12:24
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy halyqqa arnaǵan joldaýynda Agroónerkásip keshenin damytýǵa qatysty birqatar tapsyrmalar bergen bolatyn. Onda Prezıdent aýyl sharýashylyǵyn damytpaı, básekege qabiletti ekonomıka qurý múmkin emes ekenin eskertken edi. Iá, ásirese aýyl-aımaqtardaǵy mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýalardy qoldaýdyń mańyzy zor. Memlekettik baǵdarlamalar arqyly salany damytý jumystary jalǵasýda. Budan bólek, qolyndaǵy malyn aýrý-syrqaýdan jáne basqa da qaýip-qaterlerden saqtandyrý arqyly qoldaý da mal sharýashylyǵynyń damýyna oń yqpal eteri sózsiz.27.10.2020 16:58
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Álemdi ábigerge salǵan COVID-19 Amerıka men Eýropa elderiniń esin shyǵardy. Sońǵy aptada qaýipti vırýsty juqtyrǵandar sany kúrt ósken.25.10.2020 14:01
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Ótken táýlikte elimiz boıynsha 164 adamnan koronavırýs indeti PTR arqyly rastaldy. Al, 73 adam bul indetten emdelip shyqqan. Álemdi alańdatqan indettiń aldyn-alý úshin osy aptada qandaı is-sharalar qolǵa alyndy, vırýstyń ekinshi tolqyny taraı qalsa dári-dármegimiz jete me, sholyp kóreıik.24.10.2020 21:02
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy halyqqa arnaǵan joldaýynda balyq sharýashylyǵyna erekshe mán berý kerektigin aıtqan edi. Úkimet basshysynyń qatysýymen Túrkistan oblysynyń Shardara qalasynda saladaǵy kásipkerler men jergilikti atqarýshy organdar basshylary bas qosyp, salanyń bolashaǵyn talqylaǵan bolatyn. 2019-jyly elimizdiń balyq jáne balyq ónimderi naryǵynyń jalpy kólemi 66 myń tonnany quraǵan. Al, saraptamalar Qazaqstandaǵy sý resýrstary 600 myń tonnaǵa deıin balyq ósirip, eksportty 10 esege arttyrýǵa múmkindik beretinin kórsetip otyr.21.10.2020 11:43
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Shet elderde koronovırýspen aýyrǵan halyqtyń sany kóbeıip, saqtyq sharalary kúsheıtilip jatyr. Ásirese, Eýropa elderindegi epıdemııalyq ahýal asqynyp barady. COVID-19 vırýsy tarap jatqan shartarapqa sholý jasap óteıik.18.10.2020 20:42
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Álemdi alańdatqan qaýipti indettiń ekinshi tolqyny bizdiń elden de aınalyp ótpeıtin syńaıly. Ótken táýlikte ǵana 100 adamnan koronavırýs anyqtaldy. Qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtý, karantın talaptaryn qatańdatý sharalary qolǵa alyna bastady.18.10.2020 01:49
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy máseleleri jónindegi zańnamaǵa engizilgen túzetýler bıylǵy qańtar aıynan bastap kúshine endi. Endigi kezekte páter ıeleri kooperatıvteri (PIK) ornyna jańa uıym jumys isteıdi. Bul jańashyldyq «bir úı – bir birlestik – bir esepshot» prıntsıpine negizdelgen.16.10.2020 12:51
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Álem elderinde COVID-19 ınfektsııasynyń qaıtadan órshýiniń sebebinen karantındik sharalar kúsheıtilip jatyr. Tipti tótenshe jaǵdaı jarııalǵan qala bar. Óıtkeni, kún saıyn aýrýǵa shaldyqqandar sany ósip barady. Ólim-jitim derekteri de kóp. Koronavırýs ınfektsııasyn juqtyrǵan balalar sany da artyp keledi, dep habarlaıdy QazAqparat.11.10.2020 12:47
-
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqtyń oıshyl tulǵasy, birtýar perzenti Abaı Qunanbaıulyn san qyrynan zerttegen ǵalymdar az emes. Árqaısysy barynsha ashyp kórsetýge, taldap berýge umtylady. Saıyp kelgende, báriniń kózdeıtini Abaıdyń tereńdigin jáne urpaqqa silteıtin baǵyttaryn aıqyndap, jetkizý. Zertteýshi Asan Omarovpen áńgimelesip, Abaıdyń ǵylym men bilimge qatysty fılosofııasynyń taǵy bir aqıqatyna kóz júgirtýge tyrysqan edik.10.10.2020 09:46
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text: 15 Odetiň ogly Azarýanyň üstüne Hudaýyň ruhy indi.2 Ol Asanyň öňünden çykyp: «Asa patyşa! Ýahuda we benýamin halky, diňläň! Ýehowa wepaly bolsaňyz, ol sizi goldar+. Hudaýy agtarsaňyz, hökman taparsyňyz*+. Ýöne Hudaýdan ýüz öwürseňiz, ol hem sizden ýüz öwrer+.3 Ysraýyllar ençeme ýyllap hak Hudaýa gulluk etmediler, ruhanylardan kanuny öwrenip, berjaý etmediler+.4 Kyn güne düşenlerinde welin, Ysraýyl Hudaýy Ýehowany agtaryp, kömek soradylar. Hudaý hem olaryň dadyna ýetişdi*+.5 Şol wagtlar hiç kim arkaýyn gezip bilmeýärdi, sebäbi halk agzalady.6 Millet millete, şäher şähere garşy çykýardy, Hudaý olaryň başyndan her dürli betbagtçylyk inderip, howsala salýardy+.7 Emma siz dogumly boluň, ruhdan düşmäň+, eden işleriňiz sylaglanar» diýdi.8 Asa Azarýanyň sözlerini we Odetiň pygamberligini eşidip, has-da dogumlandy. Ol Ýahuda we Benýamin topragyndan, Efraýym daglaryndan basyp alan şäherlerindäki nejis butlary ýok etdi+. Ýehowanyň minarasynyň öňünde duran Ýehowanyň gurbanlyk ojagyny*+ täzeden gurdy.9 Asa ähli ýahudalary, benýaminleri we olaryň arasynda ýaşaýan efraýymlary, manaşalary, şimgonlary ýygnady+. Ýehowa Hudaýyň Asany goldaýandygyny görüp, Ysraýylyň şol taýpalaryndan birgiden adam Asanyň tarapyna geçipdi.10 Olar Asanyň hökümdarlygynyň 15-nji ýylynyň üçünji aýynda Iýerusalime ýygnandylar.11 Şol gün olar oljalaryndan 700 öküzi we 7 000 goýny Ýehowa gurbanlyk berdiler.12 Ata-babalarynyň Hudaýy Ýehowa bütin ýüregi, bütin jany* bilen gulluk etmegi* söz berip, äht baglaşdylar+.13 Ysraýyl Hudaýy Ýehowa gulluk etmedik adamy, uly-kiçi, aýal-erkek diýmän, hökman öldürmelidi+.14 Olar Ýehowa gulluk etjekdigine batly ses bilen ant içdiler, surnaý* çalyp, şatlykdan ýaňa gygyryşdylar.15 Şeýlelikde, tutuş Ýahuda halky ýürekden ant içip, şatlandy. Olar Hudaýy yhlas bilen agtardylar, Hudaý hem olaryň dadyna ýetişdi*+. Ýehowa olary daş-töwerekdäki duşmanlardan gorady*+.16 Asa patyşa hatda mamasy Magagy+ hem şa aýalyň wezipesinden aýyrdy, sebäbi ol ýigrenji but ýasap, keramatly pürse* sežde edýärdi+. Asa mamasynyň ýasan ýigrenji butuny çapyp, kül-owram etdi-de, Kidron jülgesinde ýakdy+.17 Emma Ysraýyldaky+ seždegähler* ýok edilmändi+. Asa bolsa bütin ömrüne Hudaýa ýürekden gulluk etdi+.18 Ol özüniň-de, kakasynyň-da Hudaýa bagyş eden* altyn-kümüşlerini we gap-gaçlaryny hak Hudaýyň öýüne getirdi+.19 Asanyň hökümdarlygynyň 35-nji ýylyna çenli ýurtda uruş bolmady+.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
28.06.2021
Şu gün paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilen resmi sapar bilen ýurdumyza gelen Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparowyň arasynda gepleşikler geçirildi.
Ir bilen dostlukly ýurduň Baştutanynyň ulag kerweni motosiklçiler hormatly eskortynyň ugratmagynda Aşgabadyň merkezinde ýerleşýän Garaşsyzlyk meýdanyna geldi. Bu ýerde belent mertebeli myhmany resmi taýdan garşylamak dabarasy boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentini mähirli garşylady. Iki ýurduň Liderleri birek-birege hoşniýetli arzuwlary aýdyp, ýörite bellenen ýere geçdiler.
Hormat garawuly rotasynyň serkerdesi dabaraly ýagdaýda hasabat berýär. Şol pursatda Gyrgyz Respublikasynyň we Türkmenistanyň Döwlet senalary ýaňlandy. Soňra iki ýurduň Liderleri Hormat garawulynyň esgerleriniň öňünden geçýärler hem-de Türkmenistanyň Döwlet baýdagyna sarpa goýýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kärdeşini Türkmenistanyň resmi wekiliýetiniň agzalary bilen tanyşdyrdy. Öz nobatynda, Prezident Sadyr Žaparow döwlet Baştutanymyzy Gyrgyzystanyň hökümet wekiliýetiniň agzalary bilen tanyşdyrdy.
Soňra Hormat garawulynyň esgerleri dabaraly nyzam bilen Garaşsyzlyk meýdanyndan geçdiler.
Döwlet Baştutanlarynyň awtoulag kerweni hormatly atly nyzamyň ugratmagynda Oguz han adyndaky Köşkler toplumyna tarap ugrady.
Bu ýerde iki ýurduň Döwlet baýdaklarynyň öňünde resmi surata düşmek çäresi boldy. Soňra milli Liderimiz gyrgyz kärdeşini ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirmek üçin niýetlenen zala çagyrdy. Bu ýerde ikiçäk görnüşdäki ýokary derejeli gepleşikler geçirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Sadyr Žaparowy sahawatly türkmen topragynda görýändigine şatdygyny aýdyp, oňa Türkmenistana resmi sapar bilen gelip görmäge iberilen çakylygy kabul edendigi üçin minnetdarlyk bildirdi.
Milli Liderimiz doganlyk Gyrgyzystan bilen hyzmatdaşlyga möhüm ähmiýet berilýändigini belläp, belent mertebeli myhmanyň Gyrgyz Respublikasynyň Baştutany hökmünde biziň ýurdumyza guran ilkinji saparynyň örän netijeli boljakdygyna ynam bildirdi.
Bu günki gepleşikleriň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň taryhynda täze sahypany açjakdygyny hem-de dostlukly döwletleriň syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ugurdaky gatnaşyklaryna kuwwatly itergi berjekdigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, özara düşünişmegiň hem-de ynanyşmagyň ýokary derejesi mahsus bolan döwletara gatnaşyklar ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde hem-de iri halkara guramalaryň we abraýly sebit düzümleriniň çäklerinde ýola goýulýan hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilmegi üçin ygtybarly binýat bolup hyzmat eder.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz gyrgyz kärdeşine Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary bilen iki gezek berkidilen hemişelik Bitaraplyk derejesine hem-de türkmen tarapynyň ýurdumyzyň ägirt uly parahatçylyk söýüjilik mümkinçilikleriniň durmuşa geçirilmegine gönükdirilen wajyp halkara başlangyçlaryna işjeň goldaw berýändigi üçin minnetdarlyk bildirdi.
Taraplaryň ählumumy Gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça çemeleşmeleriniň ýakynlygy we biri-birine gabat gelmegi halkara giňişligikde iki ýurduň özara gatnaşyklarynyň üstünlikli ösdürilmeginiň hem-de sebitde we tutuş dünýäde durnukly ösüşi üpjün etmek boýunça tagallalaryň birleşdirilmeginiň möhüm şertini emele getirýändigi bellenildi.
Prezident Sadyr Žaparow mähirli kabul edilendigi üçin hoşallyk bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa kakasy Mälikguly Berdimuhamedowyň aradan çykmagynyň tutuş türkmen halky üçin öwezini dolup bolmajak ýitgi bolandygy sebäpli, ýene bir ýola çuňňur gynanjyny mälim etdi.
Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerine geçmek bilen, gyrgyz Lideri birek-birege hormat goýmak we taryhy taýdan hoşniýetli goňşuçylyk hem-de ruhy umumylyk arkaly baglanyşýan iki halkyň bähbitlerine laýyk gelýän netijeli döwletara gatnaşyklaryň ýokary derejä ýetendigini kanagatlanma bilen nygtady.
Iki doganlyk ýurduň arasynda oňyn gatnaşyklar ýola goýuldy. Şu ýyl olar özüniň döwlet Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny baýram edýärler. Şeýle hem iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 29 ýyllygy dabaralandyrylar.
Belent mertebeli myhmanyň belleýşi ýaly, Gyrgyzystanda dostlukly Türkmenistanyň gazanýan üstünliklerine tüýs ýürekden şatlanylýar we ýola goýlan netijeli döwletara gatnaşyklaryň mundan beýläk-de pugtalandyryljakdygyna ynam bildirilýär.
Söhbetdeşler dostlukly, birek-birege ynanyşmak ýagdaýynda geçen gepleşikleriň dowamynda türkmen-gyrgyz gatnaşyklarynyň giň ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Olar häzirki döwürde hyzmatdaşlygyň strategik häsiýetine eýe bolup, ösüşiň täze derejesine çykýar.
Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Sadyr Žaparow deňhukukly, özara bähbitli, uzak möhletleýin esasda ýola goýulýan hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlaryna ünsi çekip, onuň köpugurly mümkinçilikleriniň netijeli amala aşyrylmagynyň umumy bähbitlere we Durnukly ösüş maksatlaryna doly laýyk gelýändigini nygtadylar. Şeýle hem taraplar sebitara we halkara gün tertibiniň özara gyzyklanma bildirilýän wajyp meseleleri boýunça pikir alyşdylar.
Soňra gepleşikler Soltan Sanjar zalynda iki ýurduň resmi wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda giňişleýin düzümde dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Gyrgyzystanyň Baştutanyny we onuň ýanynda bolýan wekiliýetiň ähli agzalaryny ýene bir ýola mübärekläp, gyrgyz kärdeşine Türkmenistana resmi sapar bilen gelip görmäge çakylygy kabul edendigi üçin minnetdarlyk bildirdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Sadyr Žaparowyň Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti hökmünde ýurdumyza resmi sapar bilen gelmeginiň bu ýerde geçirilýän duşuşyklaryň ähmiýetini artdyrýar. Gepleşikleriň çäklerinde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýagdaýyna baha berilmegi, onuň geljekki ugurlarynyň kesgitlenmegi we bar bolan meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmagy ähmiýetli bolup durýar.
Döwlet Baştutanymyz öz kärdeşini we Gyrgyzystanyň tutuş halkyny ýurduň täze Konstitusiýasynyň taslamasy boýunça şu ýyl aprel aýynda geçirilen sala salşyklaryň üstünliklere beslenmegi bilen gutlady.
Siziň ýurduňyzyň raýatlary döwletliligi berkitmek, taryhy binýada, köpasyrlyk milli däplere daýanýan oňyn özgertmeleri amala aşyrmak üçin örän jogapkärli we paýhasly çözgütler üçin ses berdi.
Bu ýörelgeleriň bize örän ýakyndygyny we düşnüklidigini bellemek isleýärin. Şeýle umumylyk has-da ýakynlaşmak, iki doganlyk halkyň we döwletleriň işjeň hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin oňyn şertleri döredýär diýip, milli Liderimiz belledi.
Türkmen-gyrgyz gatnaşyklarynyň möhüm binýatlary barada aýdanyňda, ilkinji nobatda, onuň wajyp ugurlarynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljekki ösüşine bolan garaýyşlarda özara düşünişmegi berkitmek we sebitleýin hem-de halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek aýratyn ähmiýetlidir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Türkmenistanyň we Gyrgyz Respublikasynyň ählumumy gün tertibiniň umumy parahatçylygy, durnuklylygy saklamak, halkara terrorçylygyň wehimlerine garşy durmak, ýaragsyzlanmak, Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmak ýaly möhüm ugurlar boýunça garaýyşlarynyň ýakyndygyny bellemek gerek.
Şeýle hem iki ýurduň abraýly halkara we sebit düzümleriniň, esasan-da, Birleşen Milletler Guramasynyň, Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň, Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde ýygjam gatnaşyklary ýola goýýandygy nygtaldy. Biz halkara giňişlikde utgaşykly hereket edýäris, birek-birege goldaw berýäris, bu bolsa özüniň oňyn netijesini berýär hem-de sebitde we tutuş dünýädäki ýagdaýlara oňyn täsirini ýetirýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň hyzmatdaşlygy häzirki döwürde Merkezi Aziýa giňişliginde durnukly we oňyn ösüş ýagdaýynyň möhüm şertini emele getirýär. Bu ýerde gürrüň, ilkinji nobatda, iki ýurduň sebitde gapma-garşylyklardan azat ýurtlar hökmünde möhüm orun eýeleýändigi, Aziýada durnuklylygyň uzak möhletleýin ygtybarly gurluşyny kemala getirýändigi, giň halkara hyzmatdaşlyk üçin möhüm şerti döredýändigi barada barýar.
Türkmenistan sebitde bar bolan meseleleriň parahatçylykly serişdeler, hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege hormat goýmak, deňhukuklylyk we BMG-niň halkara hukuk kadalaryna hem-de Tertipnamasyna laýyklykda birek-biregiň bähbitlerini nazara almak arkaly çözülmegini esasy ugur edinýär. Şu maksat bilen BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň işine ýardam bermegi, gapma-garşylykly ýagdaýlaryň öňüni almagyň netijeli guralyny döretmek, syýasy geňeşmeler görnüşinde sebitara gatnaşyklary giňeltmek boýunça öňe sürülýän başlangyçlary goldamagy möhüm wezipe hasaplaýarys diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşyklarynyň ähmiýeti bellenildi. Döwlet Baştutanymyzyň aýdyşy ýaly, syýasy gatnaşyklaryň şeýle görnüşi bäş döwletiň köpugurly hyzmatdaşlygynda täze tapgyry emele getirer. Ol durnukly ösüş, özara gatnaşyklaryň netijeli guralyny döretmek, Merkezi Aziýanyň syýasy, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlarda giň halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklary üçin özüne çekiji sebit hökmünde dünýä gatnaşyklaryna goşulmagynyň durmuşa ukyply guralyny kemala getirmek wezipeleriniň çözgüdine gönükdirilendir.
Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň ikitaraplaýyn hem-de halkara derejedäki hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlary ekologiýa we tebigaty goramak ugry boýunça gatnaşyklardan ybaratdyr.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow howanyň üýtgemeginiň ýaramaz täsirlerine garşy durmak, Merkezi Aziýa sebitinde suw serişdelerini aýawly we rejeli peýdalanmak, Aral meselesini çözmek boýunça bilelikde durmuşa geçirilýän çäreleriň işjeňleşdirilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi. Şeýlelikde, hereketleriň öňe ilerledilmegi, bilelikde kabul edilýän çözgütleriň durmuşa geçirilmegi, halkara bileleşigiň, ilkinji nobatda bolsa, BMG-niň we onuň ýöriteleşdirilen edaralarynyň mümkinçilikleriniň doly derejede durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly meseleler wajypdyr.
Owgan meselesi biziň ikitaraplaýyn gepleşigimizde möhüm orun eýeleýär diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Biz Owganystany parahat, gülläp ösýän ýurt, sebitiň ähli döwletleri üçin hoşniýetli goňşy hem-de ygtybarly hyzmatdaş hökmünde görmek isleýäris. Bu ýurtda ýagdaýyň doly kadalaşdyrylmagy diňe parahatçylykly we syýasy serişdeler arkaly mümkindir.
Häzirki döwürde Owganystandan halkara söweş kontingentini çykarmakda abraýly halkara guramalaryň, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynyň we onuň ýörite düzümleriň gatnaşmagynda netijeli syýasy-diplomatik gurallary döretmek meselesi öňe çykýar. Bu babatda Türkmenistana we Gyrgyzystana möhüm ornuň degişlidigini bellemek isleýärin. Ýurtlarymyzyň owgan ugry boýunça özara gatnaşyklary, Owganystanda syýasy ýagdaýyň kadalaşdyrylmagy, onuň ykdysadyýetiniň we durmuş düzümleriniň dikeldilmegi, bu ýurduň sebit we dünýä gatnaşyklary ulgamyna giňden goşulmagy boýunça halkara tagallalaryň çäklerinde aýratyn ähmiýetlidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Gönüden-göni ikitaraplaýyn gatnaşyklar barada aýdyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň giňeldilmegine we hil taýdan ösdürilmegine möhüm ähmiýet berýändigini we Gyrgyzystany ygtybarly hyzmatdaş hökmünde görýändigini nygtady.
Haryt dolanyşygynda şu ýylda belli bir ösüşiň bardygyna garamazdan, umuman, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk düzüm boýunça bolşy ýaly, gatnaşyklaryň möçberleri boýunça hem ýokary görkeziji däldir diýip, milli Liderimiz nygtady we bu ugurda bar bolan ýagdaýy jikme-jik we hemmetaraplaýyn esasda bilelikde seljerip, doly derejeli gatnaşyklar üçin bar bolan bökdençlikleri ýüze çykarmak we olary aradan aýyrmak, bu ugurdaky mümkinçilikleri doly peýdalanmak üçin onuň geljekki ugurlaryny kesgitlemegiň zerurdygyny belledi.
Şunuň bilen baglylykda, söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça Hökümetara türkmen-gyrgyz toparynyň işine möhüm ähmiýet berilýändigi nygtaldy. Häzirki döwürde bu toparyň nobatdaky 5-nji mejlisini geçirmek boýunça degişli işleriň alnyp barylýandygyny aýdyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öňde boljak mejlise taýýarlyk çäresini tizleşdirmek we ony ýakyn wagtda geçirmek üçin jogapkär düzümlere degişli tabşyryklaryň berilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Türkmenistanyň Gyrgyzystan bilen senagat ugry, obasenagat toplumynyň, dokma senagatynyň önümleriniň söwdasy, himiýa senagaty, suwuklandyrylan gaz, sintetiki benzin we beýleki harytlaryň dolanyşygy babatda ýola goýulýan hyzmatdaşlygy has-da giňeltmäge taýýardygy nygtaldy.
Şeýle hem türkmen we gyrgyz kompaniýalaryny iki ýurduň çäklerinde durmuşa geçirilýän bilelikdäki maýa goýum taslamalaryna gatnaşmaga çekmäge döwlet tarapyndan goldaw bermek boýunça teklipler aýdyldy.
Umuman, işewürlik ugry boýunça özara hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň derejesini has-da artdyrmagy, telekeçileriň arasynda yzygiderli gatnaşyklaryň ýola goýulmagyny, haryt öndürijileriň bilelikdäki sergileriniň guralmagyny zerur hasaplaýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde Bişkek şäherinde Türkmenistanyň söwda merkezini açmak meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylýandygyny we bu oňyn başlangyja goldaw bermäge hem-de Gyrgyzystanyň Aşgabatda şeýle düzümini döretmegine ýardam etmäge taýýardygyny nygtady.
Milli Liderimiz türkmen-gyrgyz hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlary barada aýdyp, energetika ulgamynyň onuň wajyp ugrudygyny belledi. Hususan-da, gürrüň türkmen tebigy gazyny we elektrik energiýasyny Gyrgyzystana ibermegiň tehniki, guramaçylyk meselelerini we beýleki wezipeleri ara alyp maslahatlaşmaga taýýardyrys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Şunlukda, üstaşyr ýurt bilen ylalaşyk boýunça zerur bolan ýagdaýynda üçtaraplaýyn bilermenler duşuşygy guramagyň maksadalaýyklygy bellenildi.
Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Biziň ýurtlarymyzyň bilelikdäki tagallalary kuwwatly we döwrebap düzümi döretmek boýunça baş maksadyň amala aşyrylmagyna gönükdirilmelidir. Ol Aziýa, Ýewropa, Ýakyn Gündogar ulag ulgamlarynyň birleşmegini üpjün eder diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Türkmenistan Hazar deňzine çykalgasy bilen ýurtlarymyzy baglaşdyrýan ulag geçelgesi boýunça bilelikdäki işlere taýýardyr.
Döwlet Baştutanymyz 2019-njy ýylyň awgust aýynda Türkmenbaşy şäherinde geçirilen Birinji Hazar ykdysady forumynda goňşy ýurtlar, ilkinji nobatda bolsa, Merkezi Aziýa sebitinde Gündogar — Günbatar ugry boýunça ulag-üstaşyr hyzmatdaşlygynyň möhüm guşaklygyny döretmekde Hazar sebitine möhüm ornuň degişlidigini belledi.
Sebitiň dünýä ummanyna açyk çykalgasy bolmadyk döwletler üçin öz eksport harytlaryny Ýewropa, Russiýa, Kawkaz ýurtlaryna, Ýakyn we Orta Gündogar ýurtlaryna ibermegini üpjün edýän Hazaryň gündogar deňiz portunyň mümkinçiliklerini doly güýjünde ulanmaklaryny zerur hasaplaýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Şunlukda, Türkmenistan Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunyň kuwwatlyklaryny amatly şertlerde Gyrgyzystanyň bähbidine ulanmak meselesini ara alyp maslahatlaşmaga taýýardyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şeýle hem sebit içi ulag gatnaşyklarynyň mümkinçilikleriniň doly güýjünde amala aşyrylmaýandygy bellenildi. Döwlet Baştutanymyz bu ugurda birnäçe taslamalary bilelikde durmuşa geçirmegiň anyk mysallarynyň bardygyny belledi. Ýöne Merkezi Aziýany häzirki zaman, köpugurly we ýokary netijeli ulag geçelgesine öwürmek boýunça ulgamlaýyn işler barada aýdardan entek ir. Şeýle taslamalara örän jogapkärçilikli çemeleşmeli, ulag-üstaşyr geçelgelerini we logistik ulgamy ösdürmek boýunça tagallalary birleşdirmeli.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow medeni-ynsanperwer we ylym-bilim ugurlary boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň örän wajypdygyny aýtdy. Biziň halklarymyzyň özara gatnaşyklarynyň taryhy ýüzýyllyklara uzap gidýär. Taryhçylar, etnograflar, edebiýaty öwrenijiler üçin türkmen-gyrgyz taryhy gatnaşyklarynyň baý mirasyny dikeltmek boýunça bilelikde iş alyp barmak babatda ägirt uly mümkinçilikler açylýar. Iki ýurtda hem festiwallary we Medeniýet günlerini guramak boýunça gatnaşyklary işjeňleşdirmek, döredijilik we ylmy intelligensiýanyň wekilleriniň arasynda yzygiderli gatnaşyklary ýola goýmak zerurdyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de 2022-nji ýylda ikitaraplaýyn Medeniýet günlerini geçirmegiň mümkinçiliklerine garamagy teklip etdi.
Gepleşikleriň çäklerinde iki dostlukly ýurduň milli-taryhy sport dessurlaryny dikeltmek işinde hyzmatdaşlygyň wajypdygy bellenildi. Hususan-da, gürrüň Çarwadarlaryň bütindünýä oýunlaryny yzygiderli geçirmek hakynda boldy. Bu başlangyjy Gyrgyzystan öňe sürdi. Türkmenistan şeýle oýunlara gatnaşmak üçin çakylyga jogap bermäge taýýardyr.
Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, köp müňýyllyklaryň dowamynda çarwa halklar ajaýyp maddy we ruhy gymmatlyklary döredipdirler, gaýduwsyzlyga, asylly ýörelgelere, ýokary ahlak esaslaryna daýanýan ajaýyp nusgalary we ýörelgeleri dünýä beripdir.
Çarwadarlar ägirt uly giňişliklerde güýçli döwletleri döredipdirler. Olar dünýä taryhyna we adamzadyň medeni ösüşine oňyn täsirini ýetiripdirler. Häzirki döwürde bu taryhy ýörelgeler täze röwüşde dikeldilýär diýip, milli Liderimiz uly buýsanç bilen belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Prezident Sadyr Žaparowa we onuň ýanynda bolýan wekiliýetiň agzalaryna ýüzlenip, ýokary derejede geçirilen şu günki duşuşygyň Türkmenistan bilen Gyrgyz Respublikasynyň arasynda hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk we birek-birege hormat goýmak esasynda ýola goýulýan gatnaşyklaryň anyk ugurlar we ýörelgeler arkaly ösdürilýändigini, onuň parahatçylygy, howpsuzlygy saklamakda, söwda-ykdysady, maýa goýum, medeni-ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmekde bar bolan mümkinçiliklere esaslanýandygyny belledi.
Prezident Sadyr Žaparowyň Türkmenistana bolan ilkinji saparynyň ikitaraplaýyn dost-doganlyk gatnaşyklaryny has-da berkitjekdigine, bilelikdäki işi mundan beýläk-de ösdürmek üçin onuň ugurlaryny kesgitlejekdigine we täze many berjekdigine ynam bildirip, döwlet Baştutanymyz Gyrgyz Respublikasynyň resmi wekiliýetiniň ýolbaşçysyna we agzalaryna netijeli gepleşikleriň geçirilendigi, dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk, özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak üçin ähli zerur tagallalarynyň edilmegine taýýarlyk üçin minnetdarlyk bildirdi.
Soňra dostlukly ýurduň Baştutanyna söz berildi.
Belent mertebeli myhman Türkmenistana resmi sapar bilen gelip görmäge çakylyk üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, gyrgyz wekiliýetiniň sahawatly türkmen topragynda türkmen doganlary tarapyndan myhmansöýerlik bilen kabul edilendigini aýratyn nygtady.
Prezident Sadyr Žaparow pursatdan peýdalanyp, türkmen halkyny Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy, ak mermerli Aşgabadyň 140 ýyllygy bilen gutlady.
Şeýle hem Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň şu ýylyň 28-nji martynda geçirilen saýlawlarynyň guramaçylykly geçirilmegi, onuň Başlyklygyna Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň saýlanmagy bilen gutlap, munuň ýurduň gülläp ösüşine gönükdirilen syýasatyň türkmen halky tarapyndan giň goldawa eýe bolýandygyny aňladýandygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, türkmen Lideriniň paýhasly we öňdengörüjilikli baştutanlygynda Türkmenistanyň häkimiýet edaralarynda kanunçylyk ulgamynyň özgerdilmeginiň ýurduň mundan beýläk-de okgunly ösüşine, Türkmenistanyň doganlyk halkynyň abadançylygynyň bähbidine öňde durýan maksatlaryň amala aşyrylmagyna ýardam berjekdigine ynam bildirdi.
Ýurduň sebitde we onuň çäklerinden daşynda parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy goldamaga gönükdirilen ägirt uly goşandyny belläp, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Türkmenistanyň 2021-nji ýylyň şygary boýunça halkara başlangyçlarynyň giň goldawa eýe bolýandygyny, onuň BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamasy bilen Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly hökmünde yglan edilendigini nygtady.
Gyrgyz Respublikasy we Türkmenistan ýakyn dostlardyr, strategik hyzmatdaşlardyr we doganlyk ýurtlardyr diýip, belent mertebeli myhman belledi we Gyrgyzystanda Türkmenistanyň häzirki döwürde gazanýan üstünliklerine şatlanylýandygyny nygtady.
Prezident Sadyr Žaparow ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň sazlaşykly ösýändigini kanagatlanma bilen nygtady we biziň ýurtlarymyzyň arasynda hiç hili syýasy gapma-garşylyklaryň ýokdugyny aýratyn belledi. Söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlardaky hyzmatdaşlyk ägirt uly mümkinçiliklere eýedir. Möhüm halkara we sebit meseleleri boýunça garaýyşlar ýakyndyr we doly gabat gelýändir. Olaryň hatarynda parahatçylyk, howpsuzlyk, täze wehimlere garşy göreşmek ýaly meseleler wajypdyr diýip, gyrgyz Lideri belledi.
BMG, ÝHHG, GDA, YHG, Türki dilli döwletleriň hyzmatdaşlyk geňeşi ýaly halkara guramalaryň çäklerinde Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň arasynda ýygjam gatnaşyklar amala aşyrylýar.
Pursatdan peýdalanyp, belent mertebeli myhman türkmen tarapyna Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna başlyklygynyň çäklerinde üstünlik arzuw etdi we bilelikdäki tagallalaryň netijesinde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň, şeýle hem iri halkara guramalaryň we sebit düzümleriniň çäklerinde ýola goýulýan hyzmatdaşlygyň tutuş toplumynyň ösdürilmegine bilelikdäki tagallalaryň gönükdiriljekdigine ynam bildirdi.
Soňky ýyllarda iki ýurduň arasyndaky dost-doganlyk gatnaşyklarynyň köpasyrlyk taryhyň, däp-dessurlaryň, bilim, medeni-ruhy mirasyň umumylygynyň esasynda ösdürilýändigini aýdyp, Prezident S.Žaparow uzak möhletleýin strategik hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze derejä çykýandygyny belledi.
Syýasy, ykdysady we medeni-ynsanperwer ugurlar boýunça möhüm resminamalary özünde jemleýän ikitaraplaýyn şertnama-hukuk binýadynyň yzygiderli berkidilýändigi bellenildi. Gepleşikleriň dowamynda söwda-ykdysady, energetika, bilim, medeniýet, sport we ýaşlar syýasaty ugurlary, daşary syýasat edaralarynyň hyzmatdaşlygy boýunça birnäçe wajyp ikitaraplaýyn resminamalara gol çekiler.
Şeýle hem belent mertebeli myhman Gyrgyz Respublikasynyň Türkmenistan bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň giňeldilmegine we ösdürilmegine gönükdirilen syýasata üýtgewsiz ygrarlydygyny hem-de ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň bar bolan mümkinçiliklerini mundan beýläk-de berkitmek we peýdalanmak üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.
Prezident Sadyr Žaparow duşuşyga gatnaşyjylara ýüzlenip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen ikiçäk duşuşykda netijeli gepleşikleriň geçirilendigini, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň meseleleriniň giň toplumy boýunça netijeli pikir alyşmalaryň bolandygyny nygtady.
Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk gyrgyz-türkmen gatnaşyklarynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Ony işjeňleşdirmek üçin bolsa söwda, energetika, ulag we obasenagat toplumy ýaly ugurlarda ägirt uly mümkinçilikler bar. Şunuň bilen baglylykda, belent mertebeli myhman geçen, 2020-nji ýylda we şu ýylyň başynda iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygynyň okgunly ösendigini belledi.
Ykdysady hyzmatdaşlykda türkmen işewürleriniň Gyrgyzystanyň maýa goýum taslamalarynyň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşjakdygyna ynam bildirip, Prezident Sadyr Žaparow munuň üçin ähli zerur şertleriň we mümkinçilikleriň bardygyny belledi. Şunda söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara gyrgyz-türkmen toparyna möhüm ornuň degişlidigi bellenildi. Bu topar diňe bir öz işini dowam etmek bilen çäklenmän, eýsem, hyzmatdaşlygyň ugurlaryny giňeltmelidir. Şeýle hem syýahatçylyk ulgamynyň geljegi uly ugurlaryň biri bolup durýandygyny belläp, dostlukly döwletiň Baştutany bu ugurda degişli ikitaraplaýyn resminamany taýýarlamagy maksadalaýyk hasaplaýandygyny nygtady.
Ýeňil senagatda ägirt uly mümkinçilikleriň bardygyny belläp, myhman taraplaryň Gyrgyzystanyň dokma pudagynyň mümkinçiliklerini nazara almak bilen, türkmen dokma senagatynyň önümleriniň döwrüň synagyndan geçen hil derejesi bilen utgaşdyryljakdygyna ynam bildirdi.
Iki doganlyk halkyň çuňňur taryhy we ruhy kökleri bolup, olary diliň, medeni däpleriň umumylygy baglanyşdyrýar. Olaryň saklanmagy, gyrgyz-türkmen ynsanperwer gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de çuňlaşdyrylmagy ähmiýetlidir diýip, goňşy döwletiň Baştutany sözüni dowam etdi. Iki halkyň ruhy ýakynlygyny nazara alyp, onuň dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk däpleriniň berkidilmegini we özara gatnaşyklaryň ösdürilmegini şertlendirýändigi bellenildi. Şeýle hem COVID-19 ýokanjy zerarly ýüze çykan ýagdaýy kadalaşdyrmak meselelerini nazara alyp, özara Medeniýet günlerini guramak teklip edildi.
Sözümiň ahyrynda özara peýdaly hyzmatdaşlygyň döwletara gatnaşyklaryň giň ugry boýunça ösdürilmeginiň wajypdygyny ýene bir gezek bellemek isleýärin. Ýola goýulýan gatnaşyklar Gyrgyz Respublikasynyň we Türkmenistanyň bähbitlerine doly laýyk gelýär diýip, Sadyr Žaparow belledi.
Pursatdan peýdalanyp, belent mertebeli myhman hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy özi üçin islendik amatly pursatda Gyrgyz Respublikasyna resmi sapar bilen gelmäge çagyrdy. Bu sapar döwletara gatnaşyklaryň mundan beýläk-de çuňlaşdyrylmagyna we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegine goşmaça itergi berer diýip, myhman sözüni jemledi.
Giňişleýin düzümdäki türkmen-gyrgyz gepleşikleri tamamlanandan soň, ikitaraplaýyn resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.
Döwlet Baştutanlarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Goranmak ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Adatdan daşary ýagdaýlar ministrliginiň arasynda 2021 — 2025-nji ýyllarda hyzmatdaşlyk etmek boýunça çäreleriň Meýilnamasyna; 2014-nji ýylyň 11-nji noýabryndaky Bedenterbiýe we sport ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti bilen Gyrgyz Respublikasynyň Hökümetiniň ýanyndaky Döwlet bedenterbiýe we sport agentliginiň arasynda Ylalaşygy durmuşa geçirmek boýunça Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Medeniýet, maglumat, sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň arasynda 2021 — 2024-nji ýyllar üçin sport babatda çäreleriň Meýilnamasyna; Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Medeniýet, maglumat, sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň arasynda ýaşlar syýasaty babatda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; 2014-nji ýylyň 11-nji noýabryndaky Medeniýet babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Medeniýet, maglumat, sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň arasynda Ylalaşygy durmuşa geçirmek boýunça 2021 — 2023-nji ýyllar üçin çäreleriň Meýilnamasyna; Türkmenistanyň Telewideniýe, radogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen Gyrgyz Respublikasynyň Medeniýet, maglumat, sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň arasynda film öndürmek we teleradiogepleşikler babatda bilelikde hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ylalaşyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek hakynda Teswirnama; Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Ekologiýa we klimat boýunça döwlet komitetiniň arasynda daşky gurşawy goramak boýunça hyzmatdaşlyk etmek babatda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Energetika ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Energetika we senagat ministrliginiň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Önümçilik kooperasiýasy hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gyrgyz Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gyrgyz Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň arasynda 2021 — 2023-nji ýyllar üçin söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň Maksatnamasyna; Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2021 — 2022-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Raýatlaryň birek-biregiňkä gitmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Gyrgyz Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky Ylalaşyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek hakynda Teswirnama; Mary welaýat häkimligi bilen Gyrgyz Respublikasynyň Hökümetiniň Çuýsk oblastyndaky ygtyýarly wekiliniň diwanynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty bilen I.Razzakow adyndaky Gyrgyz döwlet tehniki uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasy bilen Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet dolandyryş akademiýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama alşyldy.
Soňra dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmalary bilen Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Sadyr Žaparow Bilelikdäki Beýannama öz gollaryny goýdular.
Döwletara gatnaşyklaryň şertnama-hukuk binýadynyň üstüni ýetiren resminamalar toplumy Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň netijeli hyzmatdaşlygy giň ugurlar boýunça işjeň ösdürmäge, gadymy döwürlerden bäri doganlyk halklary baglanyşdyrýan dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny berkitmäge ygrarlydyklarynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.
Soňra iki döwletiň Baştutanlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň öňünde çykyş etdiler.
Ýokary derejede geçirilen Aşgabat duşuşygynyň jemleri barada aýdyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow onuň üstünliklere beslenjekdigine ynam bildirdi we Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentine we onuň ýanynda bolýan wekiliýetiň agzalaryna gepleşikleriň netijeli, açyklyk, birek-birege ynanyşmak we düşünişmek esasynda geçendigi üçin minnetdarlyk bildirdi.
Gyrgyzystanyň Baştutany hökmünde hormatly Sadyr Žaparow bilen ikitaraplaýyn görnüşdäki duşuşyk ilkinji gezek geçirilýär. Men bu duşuşygyň biziň ýurtlarymyzyň dürli ugurlarda hyzmatdaşlyga hil taýdan täze itergi bermäge özara taýýardygymyzy görkezendigini, şeýle hem munuň üçin uly mümkinçilikleriň hem-de kuwwatyň bardygyny doly ynam bilen aýdyp bilerin diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Gepleşikleriň dowamynda ählumumy parahatçylygy, durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak meselelerine aýratyn üns berildi. Taraplar ähli jedelli meseleleriň umumy ykrar edilen halkara hukugyň hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň Tertipnamasy esasynda kadalaşdyrylmagyna berk eýerýändigini tassykladylar. Ýaragsyzlanmak, halkara terrorçylyk, serhetüsti guramaçylykly jenaýatçylyk, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygy ýaly möhüm meseleleri çözmekde ikitaraplaýyn görnüşde we halkara guramalaryň çäklerinde ýakyn hyzmatdaşlygy dowam etmegiň zerurdygy ykrar edildi.
Merkezi Aziýadaky ýagdaýlara aýratyn üns berlendigini belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň arasyndaky ýakyn hyzmatdaşlygyň häzirki wagtda oňyn ösüşiň möhüm şerti hökmünde çykyş edýändigini nygtady.
Şunda biziň ýurtlarymyzyň eýeleýän orny aýdyňdyr, üýtgewsizdir hem-de durnuklydyr: biz Merkezi Aziýada parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmegiň ygtybarly we netijeli gurallaryny döretmek, sebitiň döwletleriniň arasynda hoşniýetli goňşuçylyk, dostluk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmak, sebitiň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna netijeli goşulyşmagy ugrunda çykyş edýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, sebit hyzmatdaşlygynyň täze görnüşi bolan Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň Konsultatiw duşuşyklarynyň ähmiýeti nygtaldy.
Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow owgan meselesini çözmek babatynda taraplaryň çemeleşmeleriniň meňzeşdigini belledi. Biz Owganystandaky ýagdaýy diňe syýasy serişdeler arkaly, giň umumymilli gepleşikler esasynda kadalaşdyrmagyň mümkindigi baradaky bir pikire geldik. Şunda halkara bileleşigiň, ozaly bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň parahatçylyk döredijilik mümkinçilikleriniň Owganystanda has işjeň we giňden herekete getirilmegini zerur hasaplaýarys diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Parahatçylyk we howpsuzlyk meselelerinden başga-da, durnukly ösüş hem-de onuň düzüm bölekleri — energetika howpsuzlygy, halkara ulag-üstaşyr gatnawlarynyň ösdürilmegi, ekologiýa we daşky gurşawy goramak ýaly ählumumy Gün tertibiniň örän möhüm ugurlary boýunça tagallalary utgaşdyrmak dowam etdiriler.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Gyrgyzystan bilen energetika we ulag-üstaşyr ulgamlarda hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine gönükdirilen netijeli başlangyçlara we tekliplere garamaga taýýardygy bellenildi.
Hususan-da, biziň ýurtlarymyz Gündogar — Günbatar ugry boýunça ulag-üstaşyr we logistika hyzmatdaşlygynyň strategik guşagyny kemala getirmek boýunça tagallalaryny utgaşdyrarlar, sebit we dünýä meýdançalarynda, ýöriteleşdirilen halkara guramalarda, maliýe edaralarynda geljekki hyzmatdaşlar bilen işleşerler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gepleşikleriň dowamynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk meseleleriniň maslahatlaşylandygyny kanagatlanma bilen aýtdy we bu ulgamda iki döwletde bar bolan uly mümkinçiliklere laýyklykda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň zerurdygy baradaky umumy pikire geldik diýip belledi.
Taraplar özara söwdany giňeltmek we diwersifikasiýalaşdyrmak, senagat bileleşmesinde, hyzmatlar ulgamynda, oba hojalyk pudagynda bilelikdäki giň gerimli taslamalary işläp taýýarlamak üçin maýa goýum syýasatyny işjeňleşdirmek boýunça çäreleri içgin seljermek barada ylalaşdylar. Şunuň bilen baglylykda, iki ýurduň işewür düzümleriniň arasyndaky gatnaşyklaryň ösdürilmegine möhüm ähmiýet berilýär.
Şeýle hem medeni-ynsanperwer ulgamda ikitaraplaýyn gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň möhümdigi tassyklanyldy. Bu ugurda hyzmatdaşlygy dowam etmek, döwletleriň ikisinde hem edebiýat, kinematografiýa işgärleriniň, aýdym-saz toparlarynyň gatnaşmagynda çäreleri, sport ýaryşlaryny yzygiderli geçirmek üçin ähli şertleri üpjün etmek barada ylalaşyk gazanyldy.
Türkmenistanyň we Gyrgyzystanyň ylym we bilim ulgamlarynda, halklarymyzyň örän baý medeni-taryhy mirasyny gaýtadan dikeltmekde uly mümkinçilikleri bar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow duşuşyga gatnaşyjylara ýüzlenip, Türkmenistan üçin Gyrgyz Respublikasynyň möhüm we ygtybarly hyzmatdaşdygyny, bu dostlukly ýurt bilen gatnaşyklaryň uzak möhletleýin geljegi nazarlaýandygyny belledi.
Iki tarap hem biziň döwletlerimiziň köpugurly hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň halklarymyzyň bähbidine amala aşyrylýandygyna, olaryň düýpli bähbitlerine laýyk gelýändigine, sebit we halkara ýagdaýlarynyň durnuklaşdyrylmagyna hem-de ösdürilmegine ýardam edýändigine düşünýärler we ynanýarlar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Türkmenistan bilen Gyrgyzystanyň öz gatnaşyklarynda baý taryhy tejribä, biziň halklarymyzda emele gelen dost-doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege hormat goýmak ýörelgelerine daýanýandyklary nygtaldy.
Biz doganlyk Gyrgyzystanyň gazanýan üstünliklerine buýsanýarys, onuň ýolbaşçylarynyň döwletlilik sütünleriniň berkidilmegine, jemgyýetçilik we syýasy durmuşda oňyn özgertmeleriň geçirilmegine gönükdirilen tagallalary ähmiýetlidir diýip, hormatly Prezidentimiz belledi we pursatdan peýdalanyp, öz kärdeşini we onuň üsti bilen Gyrgyzystanyň ähli halkyny ýurduň täze Konstitusiýasynyň taslamasy boýunça şu ýylyň aprel aýynda sala salşyklaryň üstünlikli geçirilendigi bilen ýene bir gezek gutlady.
Geçirilen gepleşikleriň netijelerine çuňňur kanagatlanma bildirip, olaryň jemleri boýunça ikitaraplaýyn resminamalaryň uly toplumyna gol çekilendigini belläp, döwlet Baştutanymyz Gyrgyz Respublikasynyň Prezidentine, onuň wekiliýetiniň agzalaryna saparyň dowamynda geçirilen netijeli işler üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi, şeýle hem doganlyk ýurduň halkyna parahatçylyk, abadançylyk we ösüş baradaky iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.
Ýokary derejede geçirilen duşuşygyň netijeleri barada aýdyp, Prezident Sadyr Žaparow mähirli kabul edilendigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdi we doganlyk türkmen topragynda dostlukly ýurduň durmuş-ykdysady ösüşinde ýeten derejesi bilen tanyşmak mümkinçiligine eýe bolandygyny kanagatlanma bilen belledi. Dostlukly we ynanyşmak ýagdaýynda geçen netijeli gepleşikleriň dowamynda gyrgyz-türkmen gatnaşyklarynyň möhüm meseleleri, syýasy, söwda-ykdysady, ulag-logistik, medeni-ynsanperwer we beýleki ugurlardaky gatnaşyklaryň ösüşiniň wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy we sebit hem-de halkara meseleleriniň möhüm ugurlary boýunça netijeli pikir alyşmalar boldy.
Taraplar köp meseleler boýunça özara düşünişmek pikirine geldiler. Ikitaraplaýyn bähbitler nazara alnyp, degişli ylalaşyklar gazanyldy we oňyn çözmegiň wezipeleri kesgitlenildi.
Biz hyzmatdaşlygyň uzak möhletleýin häsiýete eýedigini tassykladyk we ony pugtalandyrmak hem-de ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini doly açmak üçin zerur tagallalary etmäge taýýardygymyzy aýtdyk. Şunda esasy üns möhüm ugurlar boýunça bilelikdäki tagallalarymyzy jemlemegiň has netijeli boljakdygyna çekildi.
Bu ýerde gürrüň söwda-ykdysady, maýa goýum gatnaşyklary, ykdysady, energetika, ulag-logistika, obasenagat toplumlarynda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada boldy diýip, gyrgyz Lideri belledi. Onuň aýtmagyna görä, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny köpugurly esasda ösdürmek, özara söwdany artdyrmak we bilelikdäki kärhanalary açmak, senagat kooperasiýasyny ösdürmek meselelerine möhüm ähmiýet berildi.
Prezident Sadyr Žaparow halkara we sebitara meseleler boýunça birnäçe ugurlar babatda gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalaryň bolandygyny nygtady.
Biziň döwletlerimiziň dünýä syýasatynyň möhüm meseleleri boýunça garaýyşlarynyň gabat gelýändigini we ýakyndygyny, birek-biregiň başlangyçlaryna goldaw berýändigimizi bellemek gerek. Şu gün biz öňde boljak çäreler, şol sanda Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň nobatdaky geňeş duşuşygy bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşdyk diýip, belent mertebeli myhman aýtdy.
Ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň şertnamalaýyn hukuk binýadyny berkitmek meseleleri barada aýdyp, dostlukly ýurduň Prezidenti duşuşygyň jemleri boýunça söwda-ykdysady, bilim, medeniýet, sport we ýaşlar syýasaty, şeýle hem daşary syýasat edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine gönükdirilen çözgütleriň kabul edilendigini nygtady.
Doganlyk halklaryň medeni, taryhy, dil umumylyklaryny nazara alyp, medeniýet, ylym, bilim, saglygy goraýyş, syýahatçylyk we sport ugurlarynda ýola goýulýan hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdürilmegine ygrarlydygy bellenildi. Şeýle hem häzirki döwürde emele gelen ýagdaýlaryň kadalaşmagy bilen özara Medeniýet günleriniň geçirilmegine aýratyn gyzyklanma bildirildi.
Pursatdan peýdalanyp, gyrgyz Lideri türkmen halkyny Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň üstünlikli geçirilen saýlawlary we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halk Maslahatynyň Başlygy wezipesine saýlanmagy bilen gutlady. Munuň özi Türkmenistanyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine gönükdirilen paýhasly we öňdengörüjilikli döwlet syýasatynyň halk tarapyndan giň goldawa eýe bolýandygynyň nobatdaky subutnamasydyr.
Wekiliýetiň agzalaryna we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekillerine ýüzlenip, Prezident Sadyr Žaparow bu günki geçirilen duşuşygyň ýokary netijelere eýe bolandygyny kanagatlanma bilen belledi hem-de biziň ýurtlarymyzyň iki halkyň bähbidine ýygjam we köptaraply gatnaşyklara ygrarlydygyny ýene-de bir gezek nygtady.
Şu gün gazanylan ylalaşyklaryň üstünlikli durmuşa geçiriljekdigine ynanýaryn. Şunuň bilen baglylykda, biz mundan beýläk-de köp işleri bitirmeli, özara bähbitli, netijeli hyzmatdaşlygy, doganlyk Türkmenistan bilen ähli ugurlar boýunça gatnaşyklary ösdürmeli we döwletara gatnaşyklaryň ýokary derejä çykmagyny gazanmaly. Ýeri gelende aýtsam, Gyrgyzystan Türkmenistana ygtybarly strategik hyzmatdaş hökmünde garaýar diýip, belent mertebeli myhman sözüni jemledi.
Prezident Sadyr Žaparow çykyşynyň ahyrynda mähirli kabul edilendigi we myhmansöýerlik, şeýle hem ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrylmagyna ýardam berýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýene-de bir gezek hoşallyk bildirdi.
Oguz han Köşkler toplumynyň Resmi kabul edişlikler zalynda belent mertebeli myhmanyň hormatyna döwlet Baştutanymyzyň adyndan resmi günortanlyk nahar berildi. Onuň dowamynda iki döwletiň Baştutanlary söz sözlediler.
Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti ýurdumyza bolan iki günlük resmi saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soň, Aşgabadyň Halkara howa menziline bardy we Türkmenistandan ugrady.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)


text:
Sanlary 20 million töweregi bolan uýgurlar öz ykballaryny özleriniň kesgitlemegine rugsat talap edip gelýän bolsalar, 2009-njy ýylyň iýul aýynda Urumçyda bolan gan döküșlik olaryň bu babatda alyp barýan hereketiniň ugruna hem öz täsirini ýetirdi.
Ýakyn Gündogarda höküm sürýän diktaturlara garşy güýçli hereketler dowam edýärkä, uýgurlar nähili iş alyp barýarlar, olaryň bu wakalara garaýyşlary nähili? Azatlyk Radiosyndan Muhammad Tahir bu meseleler bilen gyzyklanyp, Bütindünýä Uýgur Kongressiniň ýolbaşçysy Rabiýa Kadeer bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Gürrüňe ýakynda Müsürde bolan wakalar bilen bagly tema boýunça başlasym gelýär. Siz bu ýurtda bolup geçen wakalara nähili baha berýärsiňiz?
Emma şol protestleriň dowamynda meniň göwnüme jay bolan zatlardan biri: Mubaregiň ilaty basyp ýatyrmaga synanyşmazlygydyr. Eger şeýle demonstrasiýalar Hytaýda bolan bolsady, uly göwrümli gan döküșiklik bolardy.
2009-njy ýylyň iýul aýynda Urumçyda bolan wakany ýadyňyza salyň, Hytaýyň howpsuzlyk güýçleri parahat protestçilere garşy güýç ulandy, şonuň netijesinde bir gijäniň dowamynda müňlerçe adam heläk boldy. Bu 1989-njy ýylda Tiananmen meýdanynda bolan waka meňzeýärdi.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, Mubarege ýurdy terk etmäge rugsat edilmelimi?
Kadeer: Hawa, rugsat edilmeli, emma ol ilki bilen geçen 30 ýylyň dowamynda ýurda ýolbaşçylyk eden döwri bilen bagly maliýe meseleleri barada halk tarapyndan orta atylýan soraglara jogap bermeli we ondan soň oňa ýurdy terk etmäge rugsat edilmeli.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, geljekde Hytaýda hem şeýle wakalaryň bolmagy mümkinmi?
Kadeer: Şony umyt edýäris, emma şeýle protestler gurnalaýsa, Hytaýda uly gan döküșiklik bolar. On müňlerçe adam heläk bolar. Sebäbi hytaý ýolbaşçylary haýsydyr bir şeýle hereket bolan ýagdaýynda ony basyp ýatyrarlar.
Azatlyk Radiosy: Uýgurlar barada gürrüň etsek, Müsür we Tunis ýaly bolmasa-da, 2009-njy ýylda Urumçyda hem ganly wakalar we protestler bolup geçdi. Siziň garaşsyzlyk ýa has uly göwrümli awtonomiýa üçin alyp barýan tagallalaryňyz, umuman aýdylanda, şol pursata çenli parahatçylykly bolup, emma 2009-njy ýylda bolan şol waka gaty tapawutlydy. Siziň pikiriňizçe, Urumçyda şeýle wakalaryň has artmagy mümkinmi?
Kadeer: Meniň pikirimçe, ganly wakalaryň bolmagy mümkin, sebäbi Hytaý uýgurlara garşy güýç ulanmagy dowam etdirýär. Regionda ýagdaý gaty erbet. Her maşgaladan ençeme adam türmelerde saklanýar. Hytaý režimi şol adamlary yzarlamagy we öldürmegi dowam etdirýär.
Şunlukda olar uýgurlary dartgynlyga baş goşmaga mejbur edýärler. Şonuň üçin men uýgurlaryň bu hereketi mydama parahatçylykly bolar öýdemok. Emma biz öz maksadymyza ýetmek üçin tagallalarymyzy parahatçylykly ýagdaýda dowam etdirmekligiň tarapdary. Men Hytaýyň hökümetini mydama uýgurlary dartgynlyga baş goşmaga mejbur etmezlige çagyryp gelýärin.
Azatlyk Radiosy: Häzirki döwürde Urumçyda ýagdaý nähili?
Kadeer: Ýagdaý gün-günden agyrlaşýar. Uýgurlaryň mekani bolan Urumçy we Kaşgar söweş meýdanyna meňzeýär. Hytaýyň harbylary, harby maşynlar we tanklar köçelerde aýlanyşyp ýörler. Uýgurlaryň kadaly durmuşynyň bardygyny aýtmak gaty kyn.
Mundan ozal Hytaýyň syýasaty uýgurlary assimilýasiýa etmek bolsa, 2009-njy ýylyň iýulyndan soňra, olar uýgurlary kartadan ýok etmek syýasatyna başladylar. Adamlary asyp öldürmek ýaly wakalar gaty köp bolýar we öldürilýänleriň arasynda san boýunça uýgurlar Hytaýda birinji orunda durýar.
Azatlyk Radiosy: Hytaý size separatist diýýär, siz separatistmi?
Kadeer: Eger siziň topragyňyz diktatura tarapyndan basylyp alnan bolsa, siziň milli kimligiňizi dargatmak barada tagalla edilýän bolsa we adamlaryňyz öldürilýän bolsa, bu kemsitmelere garşy göreşýänler nähili separatist bolar?
Käbirleriniň şeýle pikir etmegi mümkin, emma men bu tagallamyza separatizm hökmünde garamaýaryn. Bu uýgurlaryň öz watany, Hytaý biziň topragymyzy 1949-njy ýylda basyp aldy.
Hytaý basyp alyjydyr. Eger topragy basyp alan güýç, topragy basylyp alnan adamlary separatizmde aýyplaýan bolsa, oňa kadaly ýagdaý hökmünde garap bolmaz. Hatda uýgurlar Hytaýdan bölünmek isleýän bolsalar-da, men oňa separatizm hökmünde baha berip biljek däl.
Azatlyk Radiosy: Onda siz Hytaýdan bölünmek isleýärsiňizmi?
Kadeer: Hytaý bize Sinszýan awtonom respublika diýen ady berdi. Emma bu baradaky kanun hiç haçan iş ýüzünde amala aşyrylmady. Uýgurlar Hytaýyň kontrollygy astynda ýaşamaga hiç haçan razy däldiler.
Häzirlikçe biziň talap edýän zadymyz, öz ykbalymyzy özümize kesgitlemäge rugsat berilmegi. Mundan beýläk näme etmeli diýlen mesele-de Hytaýyň bize berjek jogabyna görä hereket ederis.
Azatlyk Radiosy: Siz ençeme ýyldan bäri daşary ýurtlarda sürgünlikde ýaşap ýörsüňiz, özüňüziň halkdan üzňeleşenligiňizi pikir edeňzokmy? Eger şeýle bolsa siziň edýän talabyňyzyň, Urumçydaky halkyň talabyna gabat gelýänligini aýtmaga esas barmy?
Kadeer: Käbir adamlaryň talaby meniňkä gabat gelenok. Meselem, men Hytaý tarapyndan kabul ediler ýaly, hem-de halkyň gany dökülmezden, ol öz azatlygyna gowşar ýaly ýoluň saýlanmagynyň tarapdary. Sebäbi men gan döküșiklik bolmagyny islemeýärin. Emma Uýgurlaryň belli bir toparynyň garaýşy meniňkiden juda tapawutly. Emma meniň pikirim bilen ylalaşmaýanlygyna garamazdan, olar maňa bolan hormaty üçin özlerini saklap gelýärler.
Azatlyk Radiosy: Olar näme talap edýärler?
Kadeer: Olar Hytaýdan üzül-kesil azat bolmak isleýärler we bu maksatlaryna ýetmek üçin näme etmeli bolsa-da, etmäge taýýardyklaryny aýdýarlar. Emma men ol ýoly oňlamok, men olary köşeşdirmäge synanyşýaryn. Men öz halkyma buýsanýaryn, sebäbi olar meni diňleýärler.
Azatlyk Radiosy: Tibetli ruhany ýolbaşçy Dalai Lama ýaly, uýgurlar hem sürgünlikde hökümet gurmak barada pikirlenýärlermi?
Kadeer: Biz bu barada gelejekde pikir alşarys. Maksadymyz şeýle hökümeti bireýýäm gurmakdy, emma Hytaýyň hökümeti bilen bilelikde iş alyp barýan bir topar adam ýakynda sürgünlikdäki hökümet diýen at bilen bir galp hökümet gurdy, olaryň maksady biziň gurmakçy bolýan hakyky hökümetimiziň öňüni almak.
Azatlyk Radiosy: Siz ýakynda uýgurlaryň gurultaýynyň geçiriljekdigini aýtdyňyz, şol gurultaýda sürgünlikde hökümet gurmak meselesine hem garalarmy?
Kadeer: Elbetde, biz bu barada pikir alşarys. Emma bu hökümeti ýygnagyň yz ýanydan gurmagy planlaşdyrmaýarys. Bu ișiň iki-üç ýyl wagt almagy mümkin.
Azatlyk Radiosy: Düşünişime görä, sürgünlikde gurulmaly hökümet ýakyn wagtda gurulmaz. Siz awtonomiýanyň hem tarapdary däl, doly garaşsyzlyk hem isläp baraňzok, onda mundan beýläk ätmekçi ädimiňiz nämeden ybarat?
Kadeer: Eger biz awtonomiýa talap etsek, Hytaý size awtonomiýa berdik diýýär, emma beýleki tarapdan hem, adamlarymyzy gyrýar. Eger biz uýgurlara doly garaşsyzlyk berilsin diýsek, onda Hytaý bizi separatizmde aýyplaýar. Şeýle ýagdaýda siz separatist diýip, halkara jemgyýetçiligi bizden gaça durar. Emma biz orta ýoly tapdyk, ýagny bize öz ykbalymyzy kesgitlemäge rugsat edilsin.
Uýgurlar awtonomiýanyň öz ykbalymyzy özümize kesgitlemäge rugsat edilýän görnüşi esasynda Hytaý bilen gepleşikler geçirmäge taýyn. Meselem, Sudan öz halkyna öz ykbalyny kesgitlemäge rugsat etdi, Hytaý hem Sinszýan welaýatynyň ýaşaýjylaryna öz isleglerini referendium arkaly beýän etmäge rugsat etsin.
Emma Hytaý 2009-njy ýylda bolan wakadan öň we soň, biziň regionymyza millionlap han Hytaýlylary getirip ýerleşdirdi, şeýle ses berlişik bolan halatynda olaryň ses bermäge hukugy bolmaly däl.


text:
Türkmenistan köpçülikleýin çärelere baý ýurt, hatda käbir aýlarda her güne bir çäre düşýär. Hökümet tarapyndan guramalaşdyrylýan şol çärelere müňläp adamlar gatnaşdyrylýar, olaryň aglabasy bolsa hökümet işgärleri we talyplar.
Eýse, türkmen çäreleriniň geçirlişi beýleki ýurtlardakydan nähili tapawutlanýar? Dünýä Türkmenleri atly hepdelik gepleşigimiziň nobatdaky sanynda çäreleriň geçirlişi babatynda Türkmenistan bilen goňşy Eýrandaky etniki türkmenleri deňeşdirmekçi.
Mälim bolşy ýaly, häzirki gün Eýrandaky etniki türkmenler milli şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň günlerini bellemäge taýýarlanýarlar, we bu baýram onuň dogduk mekanynda has uludan bellenilýär.
Eger siz hem öz ýaşaýan ýurduňyzda çäreleriň geçirlişi hem-de olary Türkmenistandakylar bilen deňeşdireniňizde gözüňize ilýän aýratynlyklary barada gürrüň bermekçi bolsaňyz biziň bilen habarlaşyň.
Habarlaşmak üçin hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com elektronik poçta salgylaryndan peýdalanyp bilersiňiz. Teswirleriňizi bolsa aşakdaky foruma galdyryp bilersiňiz.


text:
Koronavırýs: Japonııanyń tórt prefektýrasy tótenshe jaǵdaı jarııalady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Japonııanyń tórt prefektýrasy koronavırýstyń órshýine baılanysty tótenshe jaǵdaı jarııalaıdy, dep habarlaıdy QazAqparat QR Úkimeti janyndaǵy Qazaqstanda koronavırýstyń taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń Telegram kanalyna silteme jasap.
Buǵan deıin Tokıodaǵy tótenshe jaǵdaı rejımi 31 tamyzǵa deıin uzartylǵan bolatyn. Elde ınfektsııa taralý kórsetkishi Olımpıada oıyndary bastalǵan soń kúrt ósti.
Parıjde vaktsınatsııa men sanıtarııalyq ótkizý qujattaryna qarsy demonstratsııaǵa qatysýshylarǵa qarsy kózden jas aǵyzatyn gaz qoldanyldy. Tártip saqshylary jınalǵandarǵa tosqaýyl qoıýǵa tyrysty, ishinara qaqtyǵystar boldy, polıtsııa sherýdiń arty tártipsizdikterge ulasýy múmkin dep qaýiptenip otyr.
Lıvandaǵy meıramhanalar men jaǵajaılar 2 tamyzdan bastap tek vaktsınatsııalanǵan adamdardy qabyldaıdy. Jańa erejeler 16 jastan asqan barlyq azamattarǵa qoldanylady. Sondaı-aq, 2 tamyzdan bastap týrızm salasynyń barlyq qyzmetkerleri jumysqa tek QR-kod kórsetý arqyly shyǵa alady.


text:
Qarqaraly aýdanynda joǵalǵan adamdar tabyldy
QARQARALY. QazAqparat - Qarqaraly aýdanynda ormanǵa serýenge shyǵyp, adasyp ketken úsh adam tabyldy,dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
21 qyrkúıek saǵat 22:55-te Qarqaraly aýdanynyń qutqarý qyzmetine Qarqaraly qalasynan ońtústik-batysqa qaraı 8 km jerdegi demalys aımaǵy mańynda úsh demalýyshynyń adasyp ketkendigi týraly habarlama kelip tústi.
Saǵat 18:00 shamasynda 1994, 1996 jáne 1997 jylǵy dostar ormanǵa serýenge shyǵyp, qaıtar joldan adasyp ketken. Keri joldy óz betinshe taba almaıtyndaryn túsinip, qutqarý qyzmetine qońyraý shalady. Qutqarý toby joǵalǵan adamdarmen telefon baılanysyn ustaı otyryp, olardyń shamamen ornalasqan jerin anyqtady.
«Іzdeýge TJD qutqarýshylary, polıtsııa jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetkerleri qatysty.
Saǵat tańǵy 05:00-de izdeý toby joǵalǵan adamdardy demalys aımaǵynan soltústik-batysqa qaraı 10 km qashyqtyqtan taýyp, Qarqaraly qalasyna jetkizdi. Medıtsınalyq kómek qajet bolmady», - dep málimdedi Qaraǵandy oblysynyń TJD baspasóz qyzmeti.
Qutqarýshylar ormanǵa barar aldynda aýa-raıy boljamyn naqtylaý, uıaly telefondy zarıadtaý, dári-dármek alý, týystaryńyzǵa qaıda jáne qashan baratynyńyzdy habarlaý, olarmen baılanysta bolý qajet ekenin eske salady.


text:
Halk Maslahatynyň mejlisiniň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti zähmetde tapawutlanan raýatlarymyzy döwlet sylaglary bilen sylaglamak hem-de olara hormatly atlary dakmak hakyndaky degişli resminamalara gol çekdi.
Gol çekilen resminamalara laýyklykda, ýokary şahsy hyzmatlaryny ykrar etmek bilen, halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga we ösdürmäge, şeýle hem Bitarap döwletimiziň daşary syýasat ugruny durmuşa geçirmäge goşan uly goşandyny we köp ýyllyk diplomatik gullugyny göz öňünde tutup hem-de minnetdarlygyň we hormat goýmagyň nyşany hökmünde, Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasynyň ýanyndaky Hemişelik wekili Aksoltan Ataýewany ýurdumyzyň iň ýokary döwlet sylagy bilen sylaglamak, oňa — Türkmenistanyň Gahrymany diýen belent ady dakmak bellenildi.
Şeýle hem ýokary döwlet sylagyna Türkmenistanyň şöhratly ogly, Russiýanyň kosmonawty Oleg Kononenko mynasyp boldy. Ol Russiýa Federasiýasynyň Gahrymany diýen belent ada hem-de köpsanly ordenlere we sylaglara mynasyp boldy.
Uçarman kosmonawt Oleg Kononenkonyň älem giňişligine tarap ýoly türkmen topragyndan, ýagny Türkmenabat şäherinden başlandy. Ol bu ýerde önüp-ösdi hem-de zähmet we sport bilen meşgullandy. Biz ildeşimiz Oleg Kononenkonyň älem giňişligini özleşdirmek ýaly şeýle möhüm ugurda gazanýan örän guwandyryjy üstünliklerini uly gyzyklanma bilen synlaýarys diýip, döwlet Baştutany belledi. Türkmenistanlylar älem giňişligine dört gezek uçup, açyk äleme bäş gezek çykan meşhur ildeşiniň üstünliklerine tüýs ýürekden buýsanýarlar.
Häzirki wagtda Oleg Kononenkonyň döwürdeş kosmonawtlarynyň arasynda Halkara kosmos stansiýasynda iň köp wagtlap bolandygyny bellemek ýakymlydyr. Şu kosmos stansiýasynda dört gezek uçuşynyň dowamynda ol ýeriň orbitasynda 737 günläp boldy.
Häzire çenli şeýle netije gazanan başga hiç kim ýok. Şoňa görä-de, älem giňişligini parahatçylykly maksatlar bilen özleşdirmekde görkezen şahsy gahrymançylygy, ýokary hünär ussatlygy we gazanan üstünlikleri, şeýle hem ýurduň we jemgyýetiň öňünde bitiren görnükli hyzmatlary üçin Oleg Kononenkony hem iň ýokary döwlet sylagy bilen sylaglamak — oňa Türkmenistanyň Gahrymany diýen belent ady dakmak barada karara gelendigimizi yglan etmek meniň üçin iň ýokary hyzmatdyr diýip, Türkmenistanyň Prezidenti belledi.
Halk Maslahatynyň mejlisiniň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti zähmetde tapawutlanan raýatlarymyzy döwlet sylaglary bilen sylaglamak hem-de olara hormatly atlary dakmak hakyndaky degişli resminamalara gol çekdi.


text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.
Hormatly Prezidentimiz sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän mejlisiň gün tertibine geçip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowa söz berdi. Wise-premýer şu aýda ykdysadyýetiň pudaklary tarapyndan geçen ýylda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri boýunça sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen iş maslahatlarynda düýpli seljermeleriň esasynda jikme-jik seredilip, pudaklary ösdürmek we alnyp barylýan işleri kämilleşdirmek hem-de döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklaryny we öňde goýan wezipelerini nazara almak bilen taýýarlanylan, 2021-nji ýylda ýerine ýetirilmeli işleriň we çäreleriň meýilnamasy barada hasabat berdi.
Meýilnamada ähli toplumlar boýunça tabşyryklar jemlenilip, ykdysadyýetiň ýokary depginli ösüşini üpjün etmek hem-de döwrebaplaşdyrmak, ýurdumyzyň we onuň sebitleriniň ykdysady kuwwatyny berkitmek, pudaklary özgertmek hem-de önümçilik kuwwatlyklaryny doly ulanmak, işjeň maýa goýum syýasatyny dowam etdirmek, ähli ugurlarda sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak boýunça çäreler göz öňünde tutulýar.
Şeýle hem pudak edaralarynyň maliýe-ykdysady ýagdaýlaryny yzygiderli seljermek hem-de iş ugurlaryny döwrüň talabyna laýyklykda kämilleşdirmek, durmuş ulgamynyň ösüşine uly üns bermek we täze iş orunlaryny döretmek boýunça çäreler meýilleşdirilýär.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiziň garamagyna degişli Kararyň taslamasy hödürlenildi.
Milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklaryndan ugur almak bilen, döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak barada teklipler taýýarlanyldy.
Şunuň bilen baglylykda, Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan ýurdumyzyň ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde zerur işler geçirilip, şolaryň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda döwlet eýeçiligindäki desgalaryň 33-sini hususylaşdyrmak teklip edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, düýpli özgertmeler esasynda milli ykdysadyýetimizi innowasion esasda ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeleriň çözülmegine toplumlaýyn we oýlanyşykly çemeleşmegiň möhümdigini belledi. Şunda bazar gatnaşyklaryna geçmek we sanlylaşdyrmak, netijeli, häzirkizaman talaplaryna kybap gelýän guramaçylyk hem-de dolandyryş usullaryny ornaşdyrmak esasy ugurlaryň hatarynda durýar.
Döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, ony wise-premýere elektron resminama dolanyşygy arkaly iberdi hem-de Türkmenistanda 2021-nji ýylda ykdysadyýetiň pudaklarynda işleriň we çäreleriň ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamak barada Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak baradaky meselä geçip, bu işi çaltlandyrmagyň hem-de degişli usullary has-da kämilleşdirmegiň zerurdygyny belledi. Munuň özi hususy ulgamyň mümkinçiliklerini önümçilik we hyzmatlar ulgamynda durmuşa geçirmäge ýardam eder. Umuman, bu işler milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge hem-de onuň bäsdeşlige ukyplylygyny artdyrmaga hyzmat eder.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda 2021-2025-nji ýyllarda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek boýunça Strategiýany yzygiderli amala aşyrmagyň ähmiýetini belläp, degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow gözegçilik edýän ulgamlarynda alnyp barylýan işler, hususan-da, nebitgaz toplumyna degişli edara-kärhanalarda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak we maglumat howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyna we döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklaryna laýyklykda, “Türkmengaz” we “Türkmennebit” döwlet konsernleriniň, “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň merkezi edaralarynyň düzüminde sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça degişli işleriň alnyp barylýandygy bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, nebitgaz senagatyny mundan beýläk-de yzygiderli ösdürmek, ony döwrüň talabyna laýyk getirmek baradaky wezipelere ünsi çekdi. Pudagyň önümçilik we ylmy-tehniki binýadynyň berkidilmegi Diýarymyzyň ýangyç-energetika toplumynyň dünýä derejesinde bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam bermäge, onuň ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine saldamly goşant goşmagyny üpjün etmäge gönükdirilendir.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dolandyryş ulgamy, sanly görnüşdäki guýularyň we känleriň, sanly düýpli gurluşyklaryň taslamalary bilen birlikde, nebitgaz pudagynda döwrebap IT-tehnologiýalaryň ulanylmagynyň döredýän geljegi barada aýtdy.
Nebitgaz toplumyny innowasion taýdan ösdürmek boýunça teklipleriň işlenilip taýýarlanylmagy we olaryň durmuşa geçirilmegi pudakda döredilýän täze düzümleriň işleriniň esasy ugurlary bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew möwsümleýin oba hojalyk işleri, şol sanda ýazky ekişe görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, welaýatlarda gowaça ekiljek meýdanlary taýýarlamak we ýuwuş suwuny tutmak hem-de pagta öndürijiler üçin zerur bolan gowaça tohumlaryny taýýar etmek işleriniň dowam etdirilýändigi bellenildi.
Gallaçylar bugdaýa ideg etmek işlerini alyp barýarlar. Agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, ekinleri mineral dökünler bilen iýmitlendirmek we ösüş suwuny tutmak boýunça zerur işler geçirilýär.
Ilaty ýurdumyzda öndürilýän gök we bakja önümleri bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreler görülýär. Häzirki wagtda ýurdumyzyň welaýatlarynda ýazlyk ýeralmanyň, soganyň we beýleki gök ekinleriň ekişini bellenen agrotehniki möhletlerde talabalaýyk geçirmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Alymlar we tejribeli hünärmenler oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmegiň döwrebap usullaryny ýola goýmak boýunça önüm öndürijilere degişli maslahatlary berýärler.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ekin meýdanlaryny suw bilen üpjün etmek meselelerine aýratyn üns bermegiň zerurdygyny nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň howdanlarynyň ýagdaýyny seljermegiň, ähli derýalary we akabalary barlamagyň, eger zerur bolsa, olarda arassalaýyş we çuňaldyş işlerini geçirmegiň möhümdigini belledi we degişli ýolbaşçylara birnäçe görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda alnyp barylýan oba hojalyk işleri barada aýdyp, ýazky ekişe tehnikalaryň taýýarlygyny ýene-de bir gezek içgin gözden geçirmegi tabşyrdy. Bu möhüm möwsümi gysga möhletlerde geçirmek hem-de bugdaýlara ýokary hilli ideg edilmegini üpjün etmek zerurdyr.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew ýurdumyzyň gurluşyk we senagat toplumynyň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak, ýerli çig malyň esasynda içerki we daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýän ýokary hilli önümleriň öndürilýän möçberlerini artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, ugurdaş ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň kärhanalarynda bäsdeşlige ukyply, eksport ugurly, daşary ýurtlarda uly islegden peýdalanýan harytlaryň çykarylyşyny artdyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berildi.
Wise-premýer şeýle hem ýurdumyzyň sarp edijileriniň isleglerini doly kanagatlandyrmak maksady bilen, daşary ýurtlardan getirilýän senagat we gurluşyk harytlarynyň ornuny tutýan önümleriň önümçiligini giňeltmek boýunça öňde goýlan wezipeleriň çözülişi barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli senagat we gurluşyk ulgamynyň kuwwatlyklaryny yzygiderli artdyrmagyň hem-de diwersifikasiýa ýoly arkaly ösdürmegiň, pudaklaýyn kärhanalary mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmagyň hem-de öňdebaryjy enjamlar bilen üpjün edilen täze ýokary tehnologiýaly önümçilikleri döretmegiň zerurdygyny belledi.
Sarp edijileriň isleglerini yzygiderli öwrenmek hem-de şonuň esasynda ýurdumyzda öndürilýän bäsdeşlige ukyply önümleriň görnüşlerini giňeltmek we möçberlerini artdyrmak boýunça yzygiderli çäreleri görmek möhümdir. Häzirki zaman marketinginiň gurallaryndan netijeli peýdalanmak, ýurdumyzda öndürilýän harytlary daşarky bazarlarda işjeň ilerletmek wajypdyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we bu ugurda toplumlaýyn işleri dowam etmegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow «Altyn asyr» öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny hem-de programma üpjünçiligini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Wise-premýer sanly ulgama geçmek boýunça giň gerimli işleriň amala aşyrylýandygyny, şol sanda maddy-enjamlaýyn binýadynyň döwrebaplaşdyrylýandygyny, ilata ýokary hilli hyzmat etmek üçin häzirki zaman tehnikalarynyň hem-de enjamlarynyň satyn alynýandygyny aýtdy.
Häzirki wagtda “Altyn asyr” öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň müşderileriniň sany gün-günden köpelýär. Sanly tehnologiýalar arkaly müşderilere dürli hyzmatlar, şol sanda töleg hyzmatlary hem-de beýlekiler hödürlenilýär.
“Türkmenaragatnaşyk” agentligi tarapyndan “Altyn asyr” öýjükli aragatnaşyk ulgamynyň awtomatlaşdyrylan hasaplaşyk (billing) ulgamyny giňeltmek we kämilleşdirmek boýunça halkara bäsleşigi yglan edilip, ýeňiji kesgilenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki wagtda Türkmenistanda umumymilli maksatnamalaryň durmuşa geçirilýändigini belledi. Şolaryň hatarynda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy ileri tutulýan maksatnamalaryň biridir.
Ýurdumyz ähli ulgamlara, şol sanda telekommunikasiýalar hem-de ýokary tizlikli maglumatlar tehnologiýalary ulgamlaryna täzeçil tehnologiýalary çekýär. Döwrebap işläp taýýarlamalar, elektron hyzmatlar jemgyýetiň gündelik durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Döwlet edaralarynyň hem-de ähli pudaklaryň işine intellektual ulgamlar ornaşdyrylýar. Munuň özi önümçiligiň guralyşyny we dolandyrylyşyny düýpli özgerdýär.
Milli Liderimiz bu babatda daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesini, şol sanda sanly ulgamlary dolandyrmak we goramak babatdaky tejribesini öwrenmegiň zerurdygyny aýdyp, elektron maglumatlary ulgamynda ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamagyň wajypdygyna ünsi çekdi.
Hormatly Prezidentimiz “Altyn asyr” öýjükli aragatnaşyk ulgamyny döwrebaplaşdyrmak we programma üpjünçiligini täzelemek meselesi barada aýdyp, wise-premýere bu ugurda göz öňünde tutulan çäreleriň durmuşa geçirilişini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow pagta süýüminiň dürli görnüşlerini senagat taýdan gaýtadan işlemek üçin Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrligine ýerlemäge degişli kararyň taslamasy barada hasabat berdi.
Wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalarynda 2021-nji ýylda gaýtadan işlemek üçin 145 557,5 tonna pagta süýümini, 8500 tonna ýüpek pagta süýümini, 200 tonna gysga süýümi hem-de 200 tonna pagta übtügini satyn almagyň meýilleşdirilýändigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň garamagyna degişli resminamanyň taslamasy hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki döwürde dokma senagatynyň öňdebaryjy tehnologiýalaryň, ýurdumyzyň hem-de dünýäniň iň gowy tejribesini ulanmagyň esasynda ugurdaş senagatyň çalt depginde ösdürilmegi netijesinde, diňe bir Diýarymyzda däl, eýsem, daşary döwletlerde hem bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrýandygyny nygtady.
Ägirt uly serişdeler kuwwatyna eýe bolmagy bilen baglylykda, dokma senagaty Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň gaýtadan işleýän ulgamynyň okgunly ösüşiniň aýdyň mysalyna öwrüldi. Pudagyň önümçilik binýady yzygiderli döwrebaplaşdyrylýar, ýokary hilli taýýar önümleriň görnüşleri giňeldilýär, şol önümler daşary ýurtly önüm öndürijileriň harytlary bilen üstünlikli bäsdeşlik edýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz daýhanlaryň tutanýerli zähmeti bilen ýetişdirilen pagta hasylynyň dokma kärhanalary tarapyndan satyn alynýandygyny hem-de gaýtadan işlenilýändigini aýdyp, pudaklaýyn desgalaryň öz wagtynda gurulmagynyň hem-de ulanylmaga berilmeginiň wajypdygyna ünsi çekdi. Şolaryň hatarynda Ahal welaýatynyň Kaka etrabyndaky ýyllyk kuwwaty 3650 tonna nah ýüplüge barabar bolan dokma toplumy hem-de Ahal welaýatynyň Babadaýhan etrabyndaky ýyllyk kuwwaty 3300 tonna inçe süýümli ýüplüge barabar bolan dokma toplumy bar. Bu kärhanalaryň açylmagy bilen täze iş orunlarynyň 2450-si dörediler.
Şunuň bilen baglylykda, haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmak, haryt bolçulygyny döretmek hem-de içerki bazary zerur bolan dokma önümlerinden üpjün etmek gaýragoýulmasyz wezipeler bolup durýar. Döwlet Baştutanymyz eksport ugurly önümleriň öndürilýän möçberini artdyrmaga aýratyn üns bermegiň zerurdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz senagat taýdan gaýtadan işlemek üçin pagta süýüminiň dürli görnüşlerini ýerlemek hakyndaky Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere iberdi hem-de bu resminamadan gelip çykýan wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça degişli tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa şu ýylyň mart aýynda geçiriljek esasy çärelere we dabaralara hem-de medeni-durmuş maksatly binalaryň açylyşyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy hem-de 2021-nji ýylyň “Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilmegi mynasybetli dürli döredijilik çärelerini geçirmek meýilleşdirilýär.
Halkara zenanlar güni, Milli bahar baýramy, şeýle hem Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli dabaralaryň ençemesi meýilleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, baýramçylyk çäreleriniň ählisiniň, aýratyn hem şanly seneler mynasybetli dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegiň wajypdygyny belledi. Şol dabaralaryň her biri çuň many-mazmuna eýe bolmalydyr, Türkmenistanda durmuşa geçirilýän, umumadamzat ynsanperwer ýörelgelerine esaslanýan oňyn syýasatyň mazmunyny beýan etmelidir diýip, milli Liderimiz aýtdy we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz medeni diplomatiýanyň wajypdygyny nygtap, ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň wekilleriniň Türkmenistanyň daşary ýurtlar bilen gatnaşyklaryny täze many-mazmun bilen baýlaşdyrýan, dünýä bileleşiginiň döwletleri bilen dostluk gatnaşyklaryny hem-de köpugurly hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga, türkmen halkynyň ruhy mirasyny tutuş dünýäde giňden wagyz etmäge, medeniýetleriň özara baýlaşmagyna ýardam edýän halkara çärelere gatnaşmagyna üns bermegi tabşyrdy.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow “Türkmenistanda 2021–2025-nji ýyllarda welosiped sportuny ösdürmegiň Maksatnamasynyň hem-de ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň taslamasy barada hasabat berdi.
Diýarymyzyň welosiped sportunyň üstünlikleri döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy bilen yzygiderli durmuşa geçirilýän hem-de türkmenistanlylaryň sagdyn durmuş ýörelgelerine işjeň gatnaşmagyny gazanmaga, türkmen sportunyň halkara abraýyny ýokarlandyrmaga, Olimpiýa hereketini ösdürmäge gönükdirilen çäreleriň netijesidir.
Şol üstünlikleriň hatarynda giň gerimli welosipedli ýöriş çäreleriniň guralmagy, 2018-nji ýylda geçirilen welosiped sürmek boýunça iň köp sanly ildeşlerimiziň gatnaşmagynda okuw sapagy, 2019-njy ýylyň 1-nji iýunynda paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjiginde iň dowamly bir nyzamly welosipedli ýörişiň geçirilimegi bilen onuň täze dünýä rekordy hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilmegi bar. Şu ýyl ýurdumyzda welotrek boýunça dünýä çempionatynyň geçiriljekdigi hem Türkmenistanyň kuwwatly sport döwleti hökmünde ykrar edilýändiginiň tassyklanmasydyr.
Bu ugurda milli Liderimiziň başlangyçlary esasynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy bilen, 3-nji iýunyň Bütindünýä welosiped güni diýlip yglan edilmeginiň hem-de bu senäni ebedileşdirmek maksady bilen, paýtagtymyzda “Welosiped” binasynyň açylmagynyň uly ähmiýeti bardyr. Munuň özi Türkmenistanyň Olimpiýa taglymatyna ygrarlydygyny görkezýän işlerdir.
Türkmen türgenleriniň ussatlygyny ýokarlandyrmak, ýurdumyzda we dünýäde türkmen welosiped sportunyň abraýyny artdyrmak üçin şertleri döretmek maksady bilen ýakyn bäş ýyl üçin welosiped sportuny ösdürmegiň maksatnamasy köp ugurly işleri özünde jemleýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, köpçülikleýin bedenterbiýe hereketini hem-de sportda ýokary gazanylanlary has-da ösdürmek, şol sanda şu ýyl Aşgabatda trekde welosiped ýaryşlary boýunça dünýä çempionaty bilen birlikde, iri halkara sport ýaryşlaryna taýýarlyk görmek boýunça wajyp wezipeleriň çözülmegine ünsi çekdi.
Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, sport birleşdiriji, ruhlandyryjy güýç hökmünde döwletleriň we halklaryň arasynda parahatçylygy, dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmagyň möhüm şertidir. Bu bolsa “Türkmenistan– parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen şygar astynda geçýän ýylda aýratyn wajypdyr.
Sport diplomatiýasy döwletimiziň daşary syýasatynyň işjeň ösdürilýän ugurlarynyň birine öwrüldi, şonuň netijesinde, Türkmenistan iri halkara ýaryşlarynyň geçirilýän ýerine öwrülýär diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz hödürlenen maksatnamanyň taslamasy boýunça birnäçe öwüt-ündewlerini hem-de maslahatlaryny berip, ony döwrüň talabyna laýyk derejede täzeden taýýarlamagyň möhümdigini belledi.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pederlerimizden miras galan “At almankaň, eýer al” diýen parasatly nakyly mysal getirip, ýurdumyzda welosiped sportuny ösdürmegiň maddy-enjamlaýyn binýadynyň döwrebap ulgamyny döretmek, welosiped duralgalaryny gurmak, ýöriteleşdirilen dükanlary, ussahanalary, söwda merkezleriniň ýanynda olaryň goýulýan ýerlerini açmak hem-de welosiped ýodalaryny çekmek, welosiped bejerýän ussalary taýýarlamak, adamlaryň wagtlaryny peýdaly geçirmekleri üçin seýilgählerde ulular we çagalar üçin welosipedleriň hödürlenýän punktlaryny açmak hem-de seýilgähiň içinde welosiped ýodalaryny çekmek boýunça işleriň göz öňünde tutulmagynyň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Hormatly Prezidentimiz mundan beýläk ýaşaýyş-durmuş maksatly binalar gurlanda şu talaplaryň göz öňünde tutulmalydygyny aýdyp, munuň ilatyň giň gatlaklaryny sagdyn durmuş ýörelgelerine çekmekde welosiped sportunyň uly ähmiýetiniň boljakdygyny nygtady.
Welosiped ulagyň iň elýeterli, esasy bolsa ekologiýa taýdan örän arassa, peýdaly we sagdynlygy üpjün edýän görnüşidir. Hormatly Prezidentimiz welosiped sportunyň ösdürilmegini daşky gurşawy goramaga hem-de halkymyzyň saglygyny üpjün etmäge biziň goşýan goşandymyzdygyny nygtady hem-de bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň BMG-niň durmuş ugurly käbir ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.
Şunuň bilen baglylykda, abraýly halkara guramalary bilen netijeli gatnaşyklary giňeltmegiň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridigi bellenildi.
Birleşen Milletler Guramasy we onuň esasy düzümleri ýurdumyzyň möhüm hyzmatdaşlarydyr. Häzir Türkmenistan BMG-niň düzümleriniň 11-siniň agzasy bolup durýar. Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkezi, BMG-niň Hemişelik utgaşdyryjysynyň, BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň Hemişelik wekiliniň edaralary, şeýle hem BMG-niň Çagalar gaznasynyň, BMG-niň Ilat gaznasynyň, BMG-niň Neşeler we jenaýatçylyk baradaky müdirliginiň, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň, Halkara migrasiýa guramasynyň wekilhanalary ýerleşýär.
Döwlet Baştutanymyzyň goldaw bermegi bilen, bu hyzmatdaşlyk yzygiderli esasda, “Türkmenistanyň we Birleşen Milletler Guramasynyň arasyndaky durnukly ösüş babatda 2021-2025-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlygyň çarçuwaly maksatnamasyny” amala aşyrmagyň çäklerinde, durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmek maksady bilen, BMG-niň agentlikleri bilen bilelikde durmuş-ykdysady ulgam, ulag we kommunikasiýalar, lukmançylyk, daşky gurşawy goramak ugurlarynda degişli işler geçirilip, taslamalar amala aşyrylýar.
Köpugurly hyzmatdaşlygy dowam etmek bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna saglygy goraýyş ulgamynda özara gatnaşyklar boýunça taslama hödürlenildi, ony BMG-niň Taslamalara hyzmat etmek baradaky müdirligi (UNOPS) bilen bilelikde durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär.
Taslamany amala aşyrmak hem-de ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek maksady bilen, BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary, UNOPS-yň Ýerine ýetiriji direktory türkmen tarapyna ýurdumyzda UNOPS-yň wekilhanasyny açmak teklibi bilen ýüz tutdy.
Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy hasabatynyň çäklerinde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna Russiýa Federasiýasynyň Astrahan welaýatyna dostlugyň we hoşniýetli goňşuçylygyň nyşany hökmünde Türkmenistanda öndürilen önümleri ibermek baradaky teklibi hödürledi.
Şunda syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ýaly ugurlarynda üstünlikli ösýän türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň strategik häsiýeti aýratyn nygtaldy. Iki goňşy döwletiň arasyndaky hyzmatdaşlyk hakyky dostlukly, ynamly hyzmatdaşlygyň aýdyň mysalydyr.
Şunuň bilen baglylykda, RF-niň Astrahan welaýatyna ýurdumyzda öndürilen önümleri ibermek barada degişli teklipler taýýarlanyldy. Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň, Dokma senagaty ministrliginiň, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň kärhanalarynda öndürilen harytlary Türkmenbaşy-Astrahan ugry boýunça Türkmenistanyň deňiz söwda flotunyň gämisi bilen ugratmak göz öňünde tutulýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň oňyn bitaraplyk, “açyk gapylar” hem-de giň ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanan daşary syýasy ugruny durmuşa geçirmek bilen, abraýly halkara guramalary bilen umumy abadançylygyň bähbidine kybap gelýän gatnaşyklara uly ähmiýet berýändigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz BMG bilen hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen belledi. Şol hyzmatdaşlyk soňky ýyllarda hil taýdan täze derejä çykdy. Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasy bilen köpugurly hyzmatdaşlygynyň çäklerinde, häzirki döwrüň möhüm meseleleriniň sazlaşykly çözgütlerini işläp taýýarlamak, sebitde we dünýäde Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmek boýunça Milletler bileleşiginiň tagallalaryny jebisleşdirmäge ýardam edýän anyk başlangyçlar bilen çykyş edýär.
Milli Liderimiz ýurdumyzda BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleriniň biriniň—Taslamalara hyzmat etmek baradaky müdirliginiň wekilhanasyny açmak hakynda türkmen tarapynyň hödürlän taslamasyny we teklibini makullap, bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen-russiýa gatnaşyklary baradaky meselä geçip, iki ýurduň halklaryny taryhy taýdan kemala gelen, hoşniýetli erk-isleg, özara ynanyşmak we doganlyk goldawy ýörelgelerine esaslanýan, däbe öwrülen gatnaşyklaryň birleşdirýändigini belledi. Russiýanyň sebitleri we welaýatlary bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmek häzirki döwürde täze mazmuna eýe bolan netijeli döwletara gatnaşyklarynyň esasy ugurlarynyň biridir.
Russiýa Federasiýasynyň Astrahan welaýaty—Hazar deňzi boýunça Türkmenistanyň ýakyn goňşusy bolup, bu sebit bilen dürli ugurlarda netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýuldy diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Milli Liderimiz RF-niň bu sebitine ýurdumyzda öndürilen önümleri ibermek hakynda teklibi makullap hem-de bu wakanyň türkmen-russiýa gatnaşyklarynyň dostlukly we hoşniýetli goňşuçylyk häsiýetiniň nobatdaky nyşanyna öwrüljekdigini aýdyp, degişli Buýruga gol çekdi hem-de ony wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna elektron resminama dolanyşygy arkaly iberdi we resminamada bellenilen wezipeleri durmuşa geçirmekde degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa ýurdumyzyň kanunçylygyny kämilleşdirmek boýunça parlamentiň alyp barýan işleriniň netijeleri barada maglumat berdi.
Mejlis döwlet Baştutanymyzyň 12-nji fewralda geçiren Hökümetiň giňişleýin mejlisinde deputatlaryň öňünde goýan wezipelerinden ugur almak bilen, Garaşsyz, Bitarap döwletimizi, halkymyzyň abadançylygyny mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilen özgertmeleri kanunçylyk taýdan üpjün etmek boýunça işleri alyp barýar.
Häzirki wagtda birnäçe kanun taslamalarynyň üstünde işlenilýär. Iki palataly ulgamyň döredilmegi bilen baglanyşykly degişli resminamalar taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan konstitusion özgertmeleriň çäklerinde, Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky merkezi topar bilen bilelikde degişli işler meýilnama esasynda alnyp barylýar. Häzirki wagtda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň agzalygyna dalaşgärleri hödürlemek boýunça welaýat, Aşgabat şäher, etrap, şäher halk maslahatlarynyň mejlisleri geçirilýär.
Ýurdumyzyň Mejlisi BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary we beýleki halkara guramalary bilen yzygiderli gatnaşyklary saklap, olaryň geçirýän çärelerine gatnaşýar.
Şeýle hem Milli parlamentiň ýolbaşçysy durmuş syýasatyny amala aşyrmak, hususan-da, köp çagaly maşgalalary, eneligi we çagalygy döwlet tarapyndan goldamak babatda geçirilýän işler barada habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, Halkara zenanlar güni mynasybetli 8 we şondan köp çagany terbiýeläp ýetişdiren zenanlary “Ene mähri” diýen hormatly ada hödürlemek bilen baglanyşykly işleriň geçirilendigi habar berildi.
Deputatlar ýerlerde saýlawçylary bilen duşuşyklary yzygiderli geçirip, “Türkmenistan –parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynyň syýasy-jemgyýetçilik ähmiýetini, döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan içeri we daşary syýasatyny halkymyzyň arasynda giňden wagyz edýärler, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli guralýan dürli çärelere, maslahatlara gatnaşýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow durmuş-ykdysady özgertmeleri ilerletmäge, türkmen jemgyýetini demokratiýalaşdyrmaga, ýurdumyzy innowasion taýdan ösdürmäge, halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen möhüm wezipeleri çözmekde kanunçykaryjylyk işiniň ähmiýetini belledi.
Döwlet Baştutanymyz öňde boljak saýlawlara taýýarlyk görmek baradaky meselä geçmek bilen, türkmen jemgyýetiniň demokratik sütünlerini berkitmekde olaryň ähmiýetini belledi hem-de bu jemgyýetçilik-syýasy çäräniň açyklygyny we aýdyňlygyny üpjün etmegiň, halkara hukugynyň esasy kadalaryna kybap gelmeginiň möhümdigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz köp çagaly eneleri sylaglamak barada aýdyp, bu çäräni tutuş ýurdumyz boýunça dabaraly ýagdaýda, şol wakanyň ähmiýetine kybap derejede guramagyň zerurdygyny nygtady.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň ýaşaýyş-durmuş meseleleriniň çözülişi barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, geçen ýylyň güýzünde Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynda ýerleşýän Çoganly obasynda Içeri işler ministrliginiň ýaşaýyş jaý toplumy açyldy. Bu topluma Mälikguly Berdimuhamedowyň ady dakyldy. Häzir bu ýerde ýokary amatlykly kottej jaýlaryň ýene-de 40-synyň gurluşygy alnyp barylýar.
Şeýle hem paýtagtymyzyň Büzmeýin etrabynda we Ahal welaýatynyň Änew şäherinde harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri üçin ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy dowam edýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwletimiziň geljekde hem harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri, şeýle hem olaryň maşgala agzalary üçin amatly ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmek hakynda hemmetaraplaýyn alada etjekdigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz durmuş düzüminiň desgalarynyň toplumlaýyn gurulmagynyň wajypdygyny belledi hem-de anyk tabşyryklary berdi.
Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasyny üstünlikli amala aşyrmak bilen biz degişli ugurda işleri dowam ederis diýip, milli Liderimiz wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna degişli tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzasy S.Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň G.Atabaýew adyndaky daýhan birleşiginiň çäginde gurlan gök-bakja önümlerini ýetişdirýän ýyladyşhananyň açylyş dabarasyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Wise-premýer milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda Türkmenistanda azyk bolçulygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Şol maksatnamalaryň esasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän önümçilikler döredilýär.
Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer 8 gektar meýdanda döwrebap tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan, ekologiýa taýdan arassa önümleri öndürýän döwrebap ýyladyşhanany ulanmaga bermäge taýýardygy barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmegiň durmuş-ykdysady syýasatyň möhüm ileri tutulýan ugrudygyny nygtady. Obasenagat pudagyny we azyk senagatyny depginli ösdürmäge gönükdirilen toplumlaýyn çäreleriň, Diýarymyzyň haryt öndürijilerine döwlet tarapyndan hemmetaraplaýyn goldawlaryň berilmegi netijesinde, bu ulgamda örän uly üstünlikler gazanyldy.
Ýurdumyzyň her bir welaýatynda iri ýyladyşhana toplumlary guruldy we gurulýar. Şolarda öňdebaryjy tejribä esaslanylýar, häzirki zaman tehnologiýalary işjeň ornaşdyrylýar.
Döwlet Baştutanymyz şanly seneler mynasybetli gurulýan desgalara ünsi çekip, binagärlik taslamalarynyň işlenilip düzülmegine ylmy çemeleşmäniň hem-de olaryň maýa goýum taýdan bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmegiň wajypdygyny belledi we alnyp barylýan gurluşyklardaky işleriň barşyna hem-de hiline gözegçiligi ýola goýmagy, olaryň bellenen möhletinde tamamlanmagyny üpjün etmegi tabşyrdy.
Wise-premýer hasabatyny dowam edip, Halkara türkmen alabaý itleri assosiasiýasynyň işini gowulandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Hususan-da, “Türkmenistanyň at gazanan itşynasy” we “Türkmenistanyň halk itşynasy” diýen döşe dakylýan nyşanlaryň hem-de “Ýylyň türkmen edermen alabaýy” diýen medalynyň görnüşleri döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, dünýäde milli taryhy-medeni mirasymyzy goramagyň hem-de wagyz etmegiň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini nygtady. Bu ugurda türkmen alabaýlarynyň tohumçylyk işini ösdürmek, bu täsin tohum itleriniň sanyny artdyrmak alnyp barylýan işleriň möhüm ugruna öwrüldi.
Hormatly Prezidentimiz döşe dakylýan nyşanlaryň we medalyň hödürlenen görnüşleri bilen tanyşdy we olary makullady. Munuň özi ata-babalarymyz tarapyndan ýola goýlan gadymy itşynaslyk däplerine hormat goýulýandygynyň beýanydyr, bu bolsa alabaýlaryň tohumyny has-da kämilleşdirmek boýunça häzirki döwürde görülýän çärelerde mynasyp dowam etdirilýär diýip, milli Liderimiz belledi we bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe möhüm meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Düýn Yragyň paýtagtynda yzly-yzyna amala aşyrylan bomba partlamalarynda azyndan 127 adam ölüp, 500-den gowrak adam ýaralandy.
Bu partlamalar Yragyň Maliýe ministrliginiň, uniwersitetiň, polisiýanyň barlag punktynyň hem-de Suduň binalarynyň golaýynda amala aşyryldy.
Bu hüjümler Yrak resmileriniň geljekki ýylyň 7-nji martynda ähliumumy saýlawlary geçirmek babatda ylalaşmaklaryna gabatlanyp amala aşyryldy.
3 gün mundan ozal Yragyň parlamentinde saýlawlar barada täze kanunyň kabul edilmegi babatda ylalaşyldy.