text:
Siriýanyň prezidenti Başar Assad 26-njy iýulda Siriýanyň goşunynyň adam güýçleriniň ýetmezçilik edýändigini boýun aldy we dowam edýän raýat urşunyň käbir ýerlerinde yza çekilmelidigini öňe sürdi.
Emma muňa garamazdan, Assad goşunyň ýurdy goramaga ukyplydygyny aýtdy we uruşda ýeňiş gazanmagy wada berdi.
Assad telewideniýede berlen sözünde «goşunyň adam serişdeleri ýetmeýär", emma bu biziň ýan berjekdigimizi aňlatmaýar diýdi.
Ol käbir ýerlerde ýaşaýjylaryň ellerine ýarag alyp, goşuna kömege gelendigini, munuň söweşe aýgytly täsir ýetirendigini aýtdy.
Ýaş adamlaryň ýetmezçiligi Siriýany döwlet kontrollugyndaky welaýatlarda ygrarly milisiýa toparlaryna bil baglamaga iterdi.
Regulýar goşunyň esgerleriniň sany, Siriýanyň Britaniýadaky Adam hukuklary obserwatoriýasynyň maglumatyna görä, uruşdan öň 350 müň bolanlygyndan kesgin azalyp, 200 müňe düşdi.
Assad goşunyň, harby taýdan öňde tutulmaly ýerler sebäpli, käbir ýerlerden çekilmelidigini aýtdy.
Ol biziň ýaragly güýçlerimiziň durmaly aýgytly ýerlerini kesgitlemek zerur, öz esgerlerimiz baradaky alada bizi käbir ýerleri taşlamaga mejbur edýär diýdi.
Assada tarapdar güýçler soňky aýlarda demirgazyk-günbatar welaýat bolan Idlibiň, gadymy şäher Palmyranyň köp ýerinden gysylyp çykaryldy.
"Biziň öz ygrarlylygymyzy görkezmek isleýän ýerlerimiz bar, emma goşun ýurduň hemme ýerinde bolup bilmeýär» diýip, Assad aýtdy.
Goşunyň hatarlaryny güýçlendirmek maksady bilen, Assad 25-nji iýulda goşun gaçgaklaryna, hökmany harby gulluk düzgünini bozanlara amnistiýa yglan etdi.
Şeýle-de Assad, ýurtdaky raýat urşuny soňlamak üçin, hatda ol krizisi çözmäge çäkli täsir ýetirse-de, islendik syýasy dialogy goldaýandygyny aýtdy.
Emma ol «terrorçylyga» garşy göreşi öz içine almaýan islendik inisiatiwa manysyz bolar diýdi.
Siriýadaky konflikt 2011-nji ýylyň martynda hökümete garşy protestler bilen başlandy, emma režimiň gazaply basyp ýatyrmasyndan soň raýat urşuna öwrüldi.
Assada garşy durýan aram pitneçiler hem bar, emma ýurtdaky ekstremist toparlar has täsirli güýje aýlandy.
Olar Siriýada we goňşy Yrakda uly territoriýany eýeleýän «Yslam döwleti» ekstremist toparyny hem öz içine alýar.
Siriýada konflikt başlanaly bäri 230 müňden gowrak adam öldürildi.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


c: text/html

text:
23-nji aprelde Aşgabatdaky Sergi köşgünde ýurdumyzda her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen bedewiniň baýramyna bagyşlanan halkara sergi-ýarmarkasy hem-de “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly VII halkara ylmy maslahaty açyldy.
Dünýäniň onlarça ýurdyndan köpsanly wekilleriň gatnaşmagynda guralan sergi we ýöriteleşdirilen maslahat ýurdumyzda atşynaslyk ulgamynyň üstünlikleri hakyndaky maglumatlaryň wagyz edilmegine, işewür we ylmy gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna, Türkmenistanda bedewleri köpeltmek hem-de seýislemek ugruna täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna gönükdirilendir.
Sergide Fransiýanyň, Beýik Britaniýanyň, Germaniýanyň, Italiýanyň, Gollandiýanyň, Wengriýanyň, Kanadanyň, Hindistanyň, BAE-niň, Türkiýäniň, Hytaýyň, Pakistanyň, Ukrainanyň, Belarusuň, Täjigistanyň we beýleki ýurtlaryň işewür düzümleriniň hem-de sport guramalarynyň gymmatlyklary görkezilýär. Olaryň köpüsi önümlerini Türkmenistanda ilkinji gezek görkezýärler.
Sergide atçylyk ulgamy boýunça ähli ugurlar beýan edilýär. Olaryň hatarynda atçylyk sporty, tohumçylyk işi, at çapyşyklary, atşynaslyk, weterinar gullugy, at esbaplary, olaryň iými we goşundylary, weterinar serişdeler, athanalar üçin enjamlar, çapyksuwarlaryň lybaslary we aýakgaplary, sportuň dürli görnüşleri üçin niýetlenen enjamlar, atlara niýetlenen demir önümler bar. Şeýle hem sergide bezegçileriň, suratkeşleriň we dürli ýurtlardan gelen fotosuratçylaryň bedewlere bagyşlanan işleri, dürli sowgatlyklar görkezildi.
Bu giň möçberli gözden geçirilişe gatnaşýanlaryň arasynda atçylyk sport toplumlaryny enjamlaşdyrmak bilen meşgullanýan, atlary daşamaga niýetlenen ulaglary çykarýan we olary getirýän, dürli ýöriteleşdirilen tehnikalary we enjamlary, lukmançylyk serişdelerini öndürýän, atçylyk ulgamy boýunça geçirilýän çärelere goldaw bermekde, çapyşyklary ýa-da atly marafonlary alyp görkezmekde hyzmatlaryny hödürleýän belli kompaniýalar, hususy çapyşyk klublary we pudak üçin hünärmenleri taýýarlaýan hünär okuw mekdepleri bar.
“Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň bölüminde häzirki zaman atçylyk sport toplumlarynyň gurulmagy bilen güýçli itergä eýe bolan pudagyň ösüşiniň esasy ugurlary, türkmen çapyksuwarlarynyň, seýisleriniň we atşynaslarynyň ähmiýetli ýaryşlarda gazanan baýraklary görkezilýär. Ýurdumyzyň paýtagtynyň hem-de her bir welaýatyň wekilleri atşynaslyk ulgamyna we ahalteke bedewlerine bagyşlanan gymmatlyklary taýýarlapdyrlar.
Türkmen döwletiniň Baştutany ahalteke bedewlerine bagyşlan kitaplary hem-de beýleki neşir önümleri sergide aýratyn orun eýeleýär.
Türkmenistanyň ahalteke atçylyk toplumynyň “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň görkezme çykyşlary sergi-ýarmarkasynyň özboluşly bezegine we gaýtalanmajak dabarasyna öwrüldi. Uçganaklap duran ahalteke bedewlerine atlanan ýigitleriň we gyzlaryň özboluşly çykyşlary ýarmarka gatnaşyjylarda we onuň myhmanlarynda ýatdan çykmajak täsirler galdyrdy.
“Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly VII halkara ylmy maslahaty baýramçylyk çäreleriniň şanly wakalarynyň birine öwrüldi. Maslahat günüň ikinji ýarymynda Sergi köşgünde geçirildi. “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň guramagynda geçirilen maslahata dünýäniň onlarça ýurdundan belli alym-ippologlar, atşynaslar, biologlar, taryhçylar we etnograflar, daşary ýurtly žurnalistler gatnaşdylar.
Türkmenistanda täze neşir edilen we ahalteke bedewlerine bagyşlanan göwnejaý bezegli üç kitap maslahata we sergi-ýarmarkalara gatnaşyjylaryň hem-de myhmanlaryň ünsüni özüne çekdi. “Bedew bady dowamat nesilden-nesle geçýär”, “Älem saňa haýran türkmen bedewi” atly neşirler we türkmen, iňlis hem-de rus dillerinde çap edilýän “behişdi bedewleriň” şöhratly taryhyna, olaryň geljegine, şeýle hem bu ajaýyp bedewleri saklamak hem-de ösdürmek boýunça alnyp barylýan köp taraply işlere bagyşlanan “Behişdi ahalteke atlary” atly žurnalyň täze sany çapdan çykdy. Ajaýyp bezegli bu neşirler hünärmenlere bolşy ýaly, giň okyjylar köpçüligi üçin gyzykly bolar.
Halkara sergi-ýarmarkasy hem-de “Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty” atly “VII Halkara ylmy maslahaty 25-nji aprele çenli dowam eder. Şeýle hem maslahata gatnaşyjylar Türkmen bedewiniň baýramy mynasybetli guralýan dabaralara we beýleki medeni çärelere gatnaşarlar.
“Fotoreportažlar” rubrikamyzda portalymyzyň okyjylarynyň dykgatyna Halkara sergi-ýarmarkasyndan taýýarlan fotoreportažymyzy hödürleýäris.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türmä dykylan derňeýji žurnalist Hatyja Ysmaýilowa Azerbaýjanda bolýan hukuk bozulmalary boýunça öz iň soňky raportyny Bakuwyň apellýasion sudundaky ses geçirmeýän izolirlenen budkadan daşarky dünýä çykarmagy başardy.
19-njy noýabrda geçen diňlenişikde sudýa Ilgar Murguzowyň özüni dymdyrmak üçin her demde mikrofony ýapmagynyň mümkindigini bilýän Ysmaýilowa iki sözlemi derrew kagyz ýüzüne çyrşap, aýnadan görkezmek bilen, galamynyň güýjüni aýan etdi.
Kagyzda: "Ýekşenbe güni 2-nji blokdaky 63-nji we 64-nji türme kameralarynda saklanýan kämillik ýaşyna ýetmedik tussaglar protest bildirip, gapylary şakyrdadanda ýenjildiler. Olar bikanun suratda bir adamlyk kameralara giçirildiler" diýen ýazgy bardy.
“Şikaýat derňeldi”
7 1/2 ýyl türme tussaglygyna höküm edilen Ysmaýilowa tussaglygynyň 1-nji ýyl dönümi mynasybetli 3-nji dekabrda maşgala agzalary arkaly Azatlyk Radiosyna şu habary ýetirdi: "Men henizem saparda, göreşimi dowam etdirýärin.Tussaghana gelen ilkinji günümde bolşy ýaly henizem gülýärin, degişýärin. Sud proseslerinde özümi utuş gazanan adam ýaly duýýaryn".
19-njy noýabrda geçen sud diňlenişiginde onuň ýazan sözlemine hökümet tarapyndan çalt jogap berilmegi Ysmaýilowanyň galamynyň nähili ýitidigini görkezýär.
Şol gün giçlik Azerbaýjanyň adam hukuklary komissiýasynyň bir wekili onuň ýanyna gelip, şikaýatyny derňemegi wada etdi. Ysmaýilowa ýaşy 18-den aşak bolan tussaglaryň ýeke saklanmagynyň Azerbaýjanyň Ýewropa Geňeşiniň agzasy hökmünde adam hukuklary boýunça öz üstüne alan borçlaryna, şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Baku tarapyndan gol goýlan Çagalaryň hukuklary boýunça konwensiýasyna ters gelýändigini aýtdy.
Ondan iki gün soňra hökümetiň Adam hukuklary komissiýasynyň milli prewensiýa toparynyň başlygy Raşid Rumzadeh Ysmaýilowanyň şikaýatynyň derňelendigini yglan etdi.
Türmeden raport ibermek
Rumzadeh kämillik ýaşyna ýetmedik tussaglaryň tussaghananyň düzgünlerini bozandygyny, şol sebäpden başga türmelere geçirilendigini aýtsa-da, jezalandyrmak üçin olaryň bir adamlyk kameralara geçirilendigini inkär etdi.
Sud prosesinden öň Kurdahanynyň tussaghanasynda saklanan Ysmaýilowa türmede opera ariýalaryny aýdypdyr. Ilki muňa, her gün gaýtalanansoň, türmedäkiler nägilelik bildiripdirler. Ýöne Ysmaýilowa olara özleriniň aýdym aýtmaga hukugynyň bardygyny aýdyp, türmedeşleriniň razylygyny gazanypdyr.
Ysmaýilowa özüniň aýdym aýdýandygyny, sebäbi kanunyň özüne hem beýleki türmedeşlerine bu hukugy berýändigini belleýär. Onuň aýtmagyna görä, möhümi – öz nähili hukuklaryň bardygyny bilmek däl, iň möhümi – şol hukukdan her gün peýdalanmak.
Şular ýaly zatlar Ysmaýilowanyň türmedeşleri tarapyndan hormatlanmagyna sebäp boldy.
Häkimiýetler Hatyjanyň türmeden raport ibermeginiň öňüni bökdemäge synanyşýarlar.
Onuň ýazýan hatlarynyň aglaba köpüsi iberilmän saklanýar. Tussaghananyň işgärleri ençeme gezek onuň türme kamerasyny döküp, kagyza geçiren belliklerini, şol sanda goranmak üçin aklawçylaryna niýetlenen materiallary-da konfiskasiýa etdiler.
Häkimiýetler Ysmaýilowanyň ýazan zatlarynyň bikanun suratda daşary çykarylmazlygy üçin onuň ýanyna gelip gidýän aklawçylaryny we garyndaşlaryny hem her gezekde barlaýarlar.
Hatyja Ysmaýilowa özüne bildirilen aýyplama boýunça şikaýat bilen Azerbaýjanyň Ýokary suduna ýüz tutdy. Ol, eger bu instansiýada apellýasiýasy ret edilse, özüniň Ýewropanyň Strasburgdaky Adam hukuklary boýunça suduna ýüz tutjakdygyny aýdýar.


text:
Penşenbe güni Gyrgyzystanyň sosial osuş ministri Rawşan Sabirow tussag astyna alnyp, soraga çekildi. Bu barada Gyrgyzystanyň milli howpsuzlyk boýunça Döwlet komitetiniň metbugat sekretary Nurlan Toktalyýew mälim etdi.
Bu wakanyň öňýany, 4-nji iýulda Nurlan Toktalyýew Gyrgyzystanyň sosial ösüş ministriniň kömekçisiniň 10 müň dollar para alan wagty tussag edilendigini aýdypdy.
N.Toktalyýew Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde: “Derňew işleriniň barşynda ministriň kömekçisi öz ýolbaşçysynyň tabşyrygy boýunça bir daşary ýurt kompaniýasynyň wekilinden iki gezek para alandygyny boýun aldy. Ol 30-njy iýunda 5 müň dollar pul alyp, ministre beripdir, 4-nji iýul güni bolsa 10 müň dollar para alyp duran pursady, ol ele salyndy” diýip, gürrüň berdi.
Gyrgyzystanyň milli howpsuzlyk boýunça Döwlet komitetiniň maglumatyna görä, bu para alyşlyklara dahylly diýlip hasaplanylýan ýurduň sosial osuş ministri Rawşan Sabirow häzirki wagt bu komitetiň derňew izolýatorynda saklanylýar.
Gyrgyzystanyň ýörite gulluklary para görnüşindäki bu puluň Gyrgyzystanda çagalaryň ogullyga we gyzlyga berilmegi bilen baglanyşykly iş alyp barmak isleýän bir daşary ýurt firmasy tarapyndan berlendigini aýdýar.
Maglumata görä, bu firma Gyrgyzystanda iş alyp barmak üçin zerur bolan akkreditasiýa almak maksady bilen para beripdir.
Häzirki wagt bu gürrüňi edilýän wakalara ýurduň sosial ösüş ministri Rawşan Sabirowyň näderejede dahyllydygyny anyklamak boýunça derňew işleriniň alnyp barylýandygy aýdylýar.
Çarşenbe güni bu wakalar bilen baglanyşykly Rawşan Sabirowyň iş ýerinde we öýünde barlaglar geçirilipdir.


text:
Golaýda Mýunhen şäherindäki Ýewropa patent ofisinde “Formadaky we konstruksiýadaky struktura” atly sergi açyldy. Bu sergä türkmen hudožnigi Mommak Kuly hem gatnaşdy. Bu barada onuň bilen Türkmen gullugyndan Hudaýberdi Hally söhbetdeş boldy.
Azatlyk radiosy: Ol nähili segri? Kim ony guraýar?
Mommak Kuly: Ony Ýewropanyň patent ofisi guraýar. Ol ýerde bütin Ýewropadan dört müňe golaý adam işleýär, ýagny Germaniýanyň özünden, Italiýadan, Fransiýadan, Belgiýadan, Gollandiýadan we beýleki ýaňy Ýewropa Birleşigine giren ýurtlardan adamlar işleýär. Şo taýda men ine şu sergime iki ýylyň dowamynda garaşdym we altmyşa golaý täze işlerimden goýdum. Işlerim diýseň adamlary gyzyklandyrdy. Menem oňa gaty begenýän, özümiň – türkmeniň şu taýda, Ýewropanyň edil ýüreginde diýsegem ýalňyşmarys, türkmeniň adyny, Türkmenistanyň adyny çykaryp ýörenime özüm gaty begenýän.
Azatlyk radiosy: Şol altmyşa golaý işleriň ählisi täze işlermi ýa-da öňki köne işleriňdenem barmy?
Mommak Kuly: Ýok. Hemmesi täze işler. Men her sergime elmydama täze işlerimden goýýan. Ýöne elbetde, kiçiräk sergilerde, başga sergilerde men köne işlerimdenem goýýan. Ýöne şu sergide hemmesini men täze işlerimden goýdum. Ine, aýdaly, mysal üçin “Aşyr däliniň 22 hekaýasyndan” diýip bir seriýa – tapgyr bar, ol linograwýuradan, şolardan 17 sany linoliumda kesilen grafiki işler, otuza golaý täze ýagly hem akwarel boýaglar bilen edilen işler hem afort tehnikasynda edilen grafiki işler bar.
Azatlyk radiosy: Mommak, seniň öň birnäçe gowy işleriň bardy. Meselem, “Ýat şäherde awtoportretim” diýen ýaly işleriň göz öñümden gidenok. Şol işleriň ykbaly nähili boldy? Olar Türkmenistanda galdymy ýa-da şahsy kolleksiýalardamy?
Mommak Kuly: Ýok, ýok. Men ol işlerimiň hemmesini diýen ýaly alyp geldim şu taýyk. Bärde. Ýöne Türkmenistanda galan işlerimem gaty köp. Hawa, ata Watanda. Elbetde, bir gün Alla hak ýol berse, men bärdäki işlerimem ata Watana ýetirsem. Ýöne, Hudaýa şükür, meniň işlerimden eýýäm sungata gyzyklanýanlaryň ýygyndylary bar. Olardan käbiri: “Öýümiň adyny “Mommagyň muzeýi” diýip atlandyrýan” dýýänlerem bar. Elbetde, bu meni gaty begendirýär. Olar köp işlerimi öýünden asyp goýupdyrlar.
Azatlyk radiosy: Günbatarda nähili tematiki işler gowy görülýär?
Mommak Kuly: Ol hudožnigiň özüne bagly. Ýöne mende bir uly tema diýen zat ýok. Men işlerimi türkmen nagyşlary bilen, türkmen gyz-gelinlerimiziň geýim-eşikleriniň reňkleri bilen, Türkmenistanyň howasy – tebigaty bilen baglanyşdyryp edýän. Işlerim, elbetde, aýtsak realizm däl-de, abstrakta golaý, ýöne edil abstrakt diýsegem ýalňyşýas. Sebäbi o taýda entäk figuralary tanasa boljak. Ýöne meniň işlerim türkmen haly sungaty hem türkmen gelin-gyzlarymyzyň çekýän keşdeleri bilen baglanyşykly.
Işiňi sergä çykarmak bu taýda öňki Sowet sistemasyndaky ýaly däl-dä. Bu taýda bir zaly aljak bolsaň, sponsor tapmaly, oňa uly pul tölemeli. Şonuň üçin materil ýagdaýy kynrak bu taýda. Öňünden arza bermeli. Onsoň azyndan birki ýyl-a garaşmaly. Sebäbi bärde garaşyp durnalaryň sany kän. Konkurensiýa bärde gaty uly. Mýunhende bir ýarym million adam ýaşaýar, şonuň ýüz elli müň sanysy-ha özüni hudožnik hasap edýär. Onsoň konkurensiýa gaty uly, oňa gürrüň ýok hem gaty kyn.
Ine, şu Ýewropa patent ofisinde ýylda üç sergi edilýär, her sergem üç aý dowam edýär. Ýüz sany adam o taýa araza berse, garaşmaly-da, kän garaşmaly. Onsoňam dogrusyny aýtsak, hudožnigiň ýagdaýy hemişe kyn-da. Çykaran puluňy ödejekmi-ödemejekmi, ol-da bir mesele. Ýöne men-ä dogrusyny aýtsam, sergi edenimde puly hakynda gürrüň edemok. Eger tapsam, sponsorym kömek edýär, ýögsa-da özümden çykaryp, şol çykaran pulum ödelse-de, ödelmese-de eger Türkmenistanyň adyny çykarsam, men şoňa gaty begenip ýörün.
Azatlyk radiosy: Diýmek, sen öz işleriň iller tarapyndan görülmegini isleýäň-dä?
Mommak Kuly: Hawa. Çeken suratlarymyň halk tarapyndan görülmegini isleýän hem türkmen sungatyny tanatmak isleýän, şoňa-da gaty begenýän.
Azatlyk radiosy: Mommak, ýeri gelende, ýene bir zat sorasym gelýär.
Mommak Kuly: Hawa. Sora.
Azatlyk radiosy: Ýene Türkmenistana ýüzlensek, Hoşgeldi Şahberdiýewiň işleri bardy. Ol neresse biziň aramyzdan gaty ir gitdi. Soň maşgalasynyň aýtmagyna görä, Hoşgeldi Şahberdiýewiň işleri bilen Germaniýalty sungaty öwrenijiler gyzyklanypdyrlar. Soňky döwürde bolsa Tokar Tugurow aradan çykdy. Onuň işlerem Günbatarda tanalýardy. Ine, şolar ýaly aramyzdan giden, ýöne Günbatar tarapyndan üns berilýän işleriň sergisini gurap bolarmy?
Mommak Kuly: Ol mesele ýaňky aýdyşym ýaly-da. Olaryň ikisem biziň golaý doganymyz diýsegem bolýar. Hoşgeldi Şahberdiýew hem-de Tokar Tugurow beýik hudožniklerdi. Olaryň işlerini men gowy hem golaýdan tanaýan. Olar beýik hudožnikler, elbetde, şolar ýaly sergiler edip bolsa, onuň begenjiniň aňrysynya çykar ýaly bolmaz. Ýöne arada eşidişime görä, Tokaryň sergisi Parižde açylypdyr. Hawa, ony eşidibem gaty begendim, ýöne maňa hiç kim duýdurmady, duýdurylan bolsa men, elbetde, oňa gitmäge synanyşardym. Sergä gatnaşardym. Şonuň ýaly muny gözlemeli-dä. Bu aňsat mesele däl. Hökümet tarapyndan kömek edilse, ilçihanalar tarapyndan sponsorlyk, ýardamçylyk edilse, onda şolar ýaly segileri edip bolar. Ýöne şahsy tarapdan Ýewropada sergi etmek gaty kyn.
Azatlyk radiosy: Indi geljeki planlaryň barada-da aýdyp berseň gowy bolardy.
Mommak Kuly: Indiki synanyşýan ýerim Pariž. Alla halasa, Hak ýol berse, Parižde UNESKO-nyň jaýynda bir sergi etsem diýýän. Ondan başga-da iki-üç ýere işlerim-suratlarym bilen iberen arzalarym bar. Ol taýdanam habara garaşýan.
Azatlyk radiosy: Mommak, beren gürrüňleriň üçin köp sag bol.
Mommak Kuly: Ýatlanyňyza menem gaty minnetdar.


text:
Obama adminstrasiýasy musulmanlaryň köplük bolup ýaşaýan ýurtlarynda tehniki ösüşi goldamaga gönükdrilen täze köp millionly fondy yglan etdi.
Prezident Barak Obama özüniň 4-nji iýunda Kairde musulman dünýäsine ýüzlenip eden çykyşynda Birleşen Ştatlaryň bu hili fonda başlajagyny wada beripdi.
Ak tamyň anna güni ýaýradan beýanatynda Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň Deňizaşa hususy maýa korporasiýasynyň 25 million bilen 150 million dollar aralygynda maliýeleşdirme alyp biljek hususy sektor teklipleri üçin çagyryş çap edendigi aýdylýar.


text:
Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň harbylary iki ýurduň serhedindäki dawaly giňişlikden çekilýärler.
Gyrgyzystanyň Serhet gözegçilik gullugynyň metbugat wekili Gulmira Borubaýewa bu çäräniň gyrgyz-täjik gepleşikleriniň netijesinde goşun çykarmagyň tertibi kesgitlenensoň sişenbe güni gije başlanandygyny aýdy. Borubaýewanyň sözlerine görä, goşunlaryň çekilmeginden soň serhetde ýurtlaryň diňe adaty serhet güýçleri galýarlar.
Merkezi Aziýanyň bu iki goňşy ýurdy Gyrgyzystanyň Batken regionynyň golaýyndaky bu giňişliklere şu aýyň başynda serhetde heläkçilikli atyşyň ýüze çykmagyndan soň goşmaça goşun girizipdi. Atyşykda Gyrgyzystanyň we Täjigistanyň serhetçileri, şeýle-de bir polisiýa ofiseri ýaralanypdy.
Dartgynlylygyň ýüze çykmagyna Gyrgyzystanyň serhetdäki dawaly giňişlikde ýol gurluşygyna başlamagy sebäp bolupdy.


text:
F. Skott Fitžeraldyň (Scott Fitzgerald) hekaýasy
“Uly Gatsby” atly romany ýazan, 44 ýaşynda ýüregagyrydan ýogalan F.Scott Fitžeraldyň täze tapylan hekaýasy ýazyjy dünýeden öteninden 75 ýyl soň çap edildi.
“Temperatura” (“Temperathur”) diýip atlandyrylan bu hekaýany “Strand” žurnalynyň täze sanyndan okap bolýar.
“Strand” žurnalynyň redaktory Andrew Gulli, merhum ýazyjynyň Princeton uniwersitetiniň kitaphanasynda saklanýan arhiwini dören mahaly şol 8 müň sözden ybarat hekaýasyny tapypdyr. Ol hekaýa mundan owal hiç wagt hiç ýerde çap edilmändir.
Hekaýany ýazan wagty öz edebi wekiliniň işleýşinden närazy bolup, onuň bilen resmi suratda arasyny kesmegi ýazyjynyň bu hekaýasynyň çap edilmän galmagyna getiripdir.
Gulli “Associated Press” habar gullugyna beren interwýusynda: “Biz ol hakda söz açanymyzda, ýadymyza derrew pajygaly romanlar düşýär. “Temperatura” hekaýasy bolsa ýazyjynyň hekaýaçy-da bolandygyny we degişme we tankydy äheňli, ýagny satiriki we ýumoristik hekaýalary hem ýazandygyny aňladýar” diýýär.
“Fitžerald... öz satiriki ukybyny jemgyýetiň öňdebaryjylaryndan Golliwud ýyldyzlaryny, şeýle-de jemgyýetiň ähli gatlaklaryny özüne bendi etmek üçin ussatlyk bilen ulanypdyr”.
“Temperatura” hekaýasynda waka Los Angels şäherinde bolup geçýär. Hekaýa 31 ýaşyndaky ýazyjy Emmet Monseniň başdan geçirenlerini gürrüň berýär. Ol alkogolik, ýüregagyryly hem “gaty gelşikli, ýagny fotogenik” bir adam.
Hekaýany tapan redaktor bu hekaýanyň esasynda kinofilm döredip boljakdygyny aýdýar.


text:
1940-njy ýylda dünýä inen Muhtar Magauin uly durmuş hem döredijilik ýoluny geçdi. Ol häzirki zaman gazak edebiýatynyň Abaýdan hem Muhtar Auezowdan başlanyp gaýdýan beýik däplerini dowam etdirdi.
Ol geçen asyryň ikinji ýarymyndaky gazak halkynyň oba durmuşyny örän dogruçyl açyp görkezmegi başardy. Taryhy romanlarynda bolsa gazak halkynyň, şeýle-de sähra şertlerinde ýaşaýan tutuş çarwa halklaryň gaýduwsyz hem göreşli durmuşyny beýan etdi.
Şol wagtda şäher durmuşy hem onuň nazarynda boldy. Sebäbi bizde şäher bilen oba durmuşynyň arasynda mydama üzňelik boldy hem belli bir çäkdäki psihologiki tapawutlar saklanyp geldi.
Muhtar Magauin şol tapawudyň nämelerden ybaratdygyny görkezdi. Soňky ýyllarda ol gazak halkynyň durmuşynda bolan düýpli sosial özgerişlikleri, bazar ykdysady gatnaşyklarynyň döremegi bilen adam häsiýetiniň üýtgemegi, birden gelen ýeňil baýlygyň adamy nähili özgerdip biljekdigi baradaky psihologiki öwrülişigi hem pikir-garaýyşlary beýan etdi. Şeýlelikde, ol tutuş gazak durmuşynyň düýnüniň hem şu gününiň çeper beýanyny ýazdy. Eserleri we döredijiligi
Ol Gazagystanyň halk ýazyjysy boldy hem Gazagystanyň döwlet baýragyny aldy. Onuň hyzmaty “Türk dünýäsiniň öňündäki hyzmaty üçin” diýen Halkara baýraga mynasyp boldy. Onuň eserleriniň birnäçesi rus, ukrain, belorus, gyrgyz, çeh, slowak dillerine terjime edildi.
Olardan “Şahan şiri”, “Gök ümür”, “Sary gazak”, “Men” hem “Ýarylmak” romanlaryny, “Bulaşyk döwür” taryhy roman-dialogiýasyny, “Tazynyň ölümi”, “Bir atanyň ogullary”, “Ýylan tomsy”, “Söýgi hakda beýt”, “Çapyksuwaryň täleýi”, “Gijeki myhmanlar” powestlerini hem “Tulymhanyň bagty”, “Arhiw taryhy”, “Çabga”, “Gurjak” ýaly ençeme hekaýalaryny ýatlamak bolar. Gazak dilinde Muhtar Magauiniň eserleriniň 13 tomlugy neşir edildi. Häzir onuň eserleriniň 17 tomlugy çapa taýýarlanýar.
Muhtar Magauin gazak edebiýatynyň taryhyny öwrenji hökmünde hem belli alymlaryň biri hasaplanýar. Bu ugurda onuň rus dilinde çap edilen “Kopyz we naýza” diýen işi öz döwründe örän gymmatly bolupdy.
Ol Gete barada kitap ýazdy. Konfusiniň filosofiki eserlerini gazak diline terjime etdi. Belli neşirýatçylaryň biri boldy hem 20 ýyllap edebi-çeper “Žulduz”, ýagny “Ýyldyz” žurnalynyň baş redaktory boldy. Türkmenler üçinem gymmatly
Muhtar Magauin türkmen intelligensiýasynyň hem türkmen edebiýatynyň ýakyn dostlarynyň biridir. Ol neşirýatçy wagtynda türkmen edebiýatynyň gazak diline terjime edilmegine öz täsirini ýetirdi.
Ol aýaratyn-da çarwa durmuşyny, olaryň sosial-ykdysady şertlerini ýakyndan bilýän ýazyjy hökmünde türkmenler üçinem örän gymmatly ýazyjy bolup durýar. Eger biz öz iň ýakyn taryhymyza seretsek, 30-njy ýyllarda ýurtda açlyk bolandygyny bilýärdik. Ýöne onuň sebäpleri barada bizde düýpli bir zat ýazylmady.
Muhtar Magauiniň eserleri ol açlygyň esasy sebäplerini düşündirdi hem munuň çarwalara näme üçin güýçli täsir edendigini aýtdy. Sebäbi çarwalaryň malynyň elinden alynmagy, olaryň rysgalynyň doly diýen ýaly kesilmegine sebäp bolupdy.
Şeýlelikde, Muhtar Magauin taryhy wakalary beýan edeninde, biziň halkymyzyň hem geçmişini suratlandyrýar. Sebäbi sähra halklarynyň taryhy hem, takdyry hem meňzeş bolupdyr. Şonuň üçin Muhtar Magauiniň eserleri türkmenler üçinem gymmatlydyr.


text:
Gazagystanyň Mangystau welaýatynda ýerleşýän Žanaözen şäherinde protest geçirýän nebitçileriň liderleriniň biri Kudaýbergen Karabalowyň 18 ýaşly gyzynyň jesedi tapyldy. Muňa garamazdan, nebitçiler protestlerini dowam etdirjekdigini aýdýarlar. Olary goldaýan döredijilik işgärleriniň sany hem artýar.
Gazagystanyň ady belli režissýory, oppozisiýanyň liderleriniň biri Bolat Atabaýewiň Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda üç gün mundan ozal ýitirim bolan 18 ýaşly Žansaule Karabalowanyň jesediniň Žanaözen şäheriniň eteginden tapylandygyny aýtdy. Žansauleniň jesedi boýunça onuň kelleçanagynyň hem äňiniň döwlendigi anyklanypdyr.
Penşenbe güni Žanaözende ýaş gyz ýere depin edildi. Ýas dabarasyna ýüzlerçe adamyň gatnaşandygy habar berilýär.
“UzenMunaýGaz” kompaniýasynda işlän aktiwist Roza Toletaýewa ýaş gyzyň ölümini kakasynyň protestlere aktiw gatnaşmagy bilen baglanyşdyrýar: “Onuň kakasy adalatyň gözlegine çykan adam. Bu wakadan soň biz çagalarymyzy mekdebe ibermäge gorkýarys. Mysal üçin, men çagalarymy gizlin saklaýaryn. Olary görmänime üç aý boldy. Egindeşimiz Awdaliýewanyň jübi telefonyna jaň edip, gyzyňdan habardar bol diýip, haýbat atanlarynda, men onuň ýanyndadym”.
Gazagystanyň Içeri işler ministrliginiň Mangystau welaýat bölüminiň metbugat bölüminde Žansaule Karabalowanyň ölümi bilen bagly jenaýat işiniň gozgalandygyny, häzir derňew geçirilýändigini aýtdylar.
Häkimiýetler dymýar
Protestleriň uzak wagtlap dowam edýändigine garamazdan, gazak häkimiýetleri nebitçileriň ýagadaýyna üns bermän gelýärler. Häzir aktiwistleriň köpüsi sosial aragatnaşyk saýty “Twitter” arkaly bu saýtdan aktiw peýdalanýan Gazagystanyň premýer-ministri Karim Masimowa öz kynçylyklaryny ýetirmäge synanyşýarlar. Emma, olaryň aýtmaklaryna görä, Masimow olaryň sowallaryna jogap bermeýär.
Aktiwist Roza Toletaýewa 17-nji awgustda premýer Masimowa “proteste çykan nebitçileri däl-de, emelsiz çinownikleri işden kowuň. Gepleşiklere başlamagy talap edýäris” diýip ýazandygyny, emma bu hatyna jogap almandygyny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
24-nji awgustda Aktau şäheriniň sudy proteste gatnaşandygy üçin işden kowlan 28 nebitçiniň gaýtadan öz işinde dikeldilmegi baradaky meselä garap, ony ret etdi. Bu barada Mangystau welaýat sudunyň metbugat gullugy maglumat ýaýratdy.
Suda beren arzalarynda “TulparMunaýSerwis”, “ArgymakTransSerwis”, “KaražanbasMunaýGas” kompaniýalarynyň işgärleri özleriniň işleriniň zähmet arbirtražynda garalmandygyna garamazdan, işden kowlandyklaryny aýdyp, sikaýat edipdiler.
Döredijilik işgärleri protestçileri goldaýarlar
Ýurtda proteste çykan nebitçiler barada gaty çäkli maglumatyň berilýändigine garamazdan, öz iş şertleriniň gowulanmagyny hem aýlyk haklarynyň ýokarlanmagyny talap edýän nebitçileri goldap çykyş edýän döredijilik işgärleriniň sany artýar.
Rep aýdymlaryny aýdýan we özüni Takežan diýip atlandyrýan aýdymçy 26-njy awgustda konsert bilen çykyş edip, şol konsertde toplanan serişdeleri protestçi nebitçileriň haýryna geçirjekdigini mälim etdi. Söhbetdeşlikde ol ýurtda nebitçileriň kynçylygy, dürli sosial problemalary barada ýerli metbugatyň dymýandygyny, kynçylyklary ýaşyryp, olardan dynyp bolmajakdygyny belläp, aýdymçy: “Gonarary nebitçileri goldawyna döredilen fonda geçirip, men bu problema köpçüligiň ünsüni çekmek isleýarin” diýip nygtady.
Takežan dünýä meşhur aýdymçy Stingiň proteste çykan nebitçileri goldamagynyň özüni höweslendirendigini aýtdy. 3-nji iýulda britaniýaly meşhur aýdymçy Sting Gazagystandaky nebitçileriň hukuklarynyň basgylanmagyna protest bildirip, özüniň Astanada planlaşdyran konsertini ýatyrypdy.
Aýdymçy Sting gazagystanly nebitçileriň ýagdaýy barada halkara “Amnesty International” guramasynyň beren maglumatyndan soň, şeýle karara gelendigini mälim edipdi.
Sting 6-njy iýulda paýtagt Astananyň döredilen hem prezident Nazarbaýewiň doglan gününe bagyşlanan dabarada konsert bilen çykyş etmelidi. Ol 2009-njy ýylda Özbegistanda konsert bilen çykyş edendigi üçin adam hukuklaryny goraýjy toparlar tarapyndan tankyt edilipdi.
Şu ýylyň maý aýynda Gazagystanyň “UzenMunaýGaz” kompaniýasynyň işgärleri öz aýlyk haklarynyň kemeldilmegine garşy protest bildirip, demonstrasiýalara başladylar. Protestler häzir hem dowam edýär. Proteste çykanlaryň arasynda Türkmenistandan göçüp baran gazaklaryň hem bardygy aýdylýar.


text:
Türkmenistanda şu aýda dörän şeker, un, ýag gytçylygynyň yz ýany soňky günlerde dükanlarda beýleki azyk önümleriň hem azalandygyny türkmenistanlylar Azatlyk Radiosyna gürrüň berýärler.
“Şu günler ýerli fermalarda ýetişdirilen towuk eti hem dükanlardan aýryldy. Biznesmen Dadaýewe degişli towuk etini öndürýän kärhanalarda, hatda şol kärhananyň özüne degişli ýörite dükanlarda hem häzir ýok” diýip, özüni Mekan diýip tanadan Aşgabadyň ýaşaýjysy gürrüň berýär. Onuň sözüne görä, ýurduň içinde etden öndürilýän kolbasa ýaly önümler şu günler satuwda az.
Aşgabadyň dükanlarynda soňky günlerde gyt haryda öwrülen şekeriň şu günler lomaý söwdasyndan aýrylandygy habar berilýär. Döwlet dükanlarynda her kilogramy 3 manat 20 teňňeden satylan şekeri satyn almak soňky günlerde ägirt uly nobatlar döretdi. Hususy dükanlarda şeker çäklendirilen görnüşde elýeterli bolup, bahasy tas iki esse gymmat bahadan satylýar.
Şekeriň yz ýany gandyň hem dükanlarda azalyp, has gymmat bahadan satylyp başlandygyny ýerli ýaşaýjylar aýdýarlar.
Şu günki gün Aýtakow köçesindäki lomaý söwda bazarynda gant-rafinad satylýar, onuň 750 gramlyk bir gutusynyň bahasy 11 manada durýar.
Paýtagtyň dükanlarynda daşary ýurtda öndürilen azyk önümleriniň görnüşleri hem azalypdyr. Bu et, süýt ýaly azyk önümlerine degişli. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan türkmenistanlylar munuň esasy sebäbini milli puluň daşary ýurt walýutasyna çalyşmagyna girizilen çäklendirmelerde görýärler.
Aşgabadyň gara bazarynda bir amerikan dollaryň bahasy ýedi ýarym manada durdy. Resmi kurs 3.5 manat derejesinde saklanyp, daşary ýurt walýutanyň nagt çalşygyny ýatyrmak barada ýylyň başynda girizilen düzgün saklanyp galýar.
Azyk önümleriniň gytçylygy öňem döreýärdi, ýöne adatça uly baýramçylyklaryň, esasan hem garaşsyzlyk baýramynyň öň ýanynda bazarlarda, dükanlarda haryt bolçulygyna döwlet derejesinde üns berilýärdi we azyk önümleriniň dürli görnüşleriniň bolmagy üpjün edilýärdi.
“Ön garaşsyzlyk senesiniň öň ýanynda häkimiýetler we hususy telekeçiler bazary harytlar, ilkinji nobatda-da, azyk önümleri bilen doldurmak boýunça goşmaça iş
alyp barýardylar. Şu ýyl ilkinji gezek başgaça ýagdaý döredi. Harytlaryň derejesi öňküligine galdy. “Baýramçylyk bolçulygy” döredilmedi, diýip Mekan aýdýar.
Azatlyk Radiosynyň söhbetdeşleri şu günki gün iň arzan bahaly azyk önümleri has köp satyn alynýar diýip aýdýarlar. Şeýle önümleriň arasynda şeker, ýerli pagta ýagy, Gazagystanda, Orsýetde we Ukrainada öndürilen mekge we çigit ýagy agzalýar.


text:
Aşgabat, 04.02.2015. "Türkmenportal".
2013-nji ýyl — Türkmenistanyň daşary işler ministrliginde Italiýanyň Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Antonio Dzanardi Londininiň ýolbaşçylygynda türkmen paýtagtyna gelen italýan wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi.
2004-nji ýyl — “Facebook” (iňlisçeden sözme-söz terjime edilende “Ýüzleriň katalogy” diýmek). Sosial ulgamy işe başlady. Ony heniz talypka amerikaly programmaçy hünärmen Mark Sukerberg döretdi.
2003-nji ýyl — Serbiýanyň we Çernogoriýanyň Konstitusiýasy kabul edildi.
1976-njy ýyl — Insburkda (Awstriýa) XII gyşky Olimpiýa oýunlary açyldy.
1944-nji ýyl — alymlar DNK-nyň nesil baradaky maglumaty geçiriji bolup durýandygyny subut etdiler.
1941-nji ýyl — Roý Plankett tetraftoretilen polimeri — teflony işläp çykarmaga patent aldy.
1932-nji ýyl — Leýk-Pleýsidde (ABŞ) III gyşky Olimpiýa oýunlary açyldy.
1911-nji ýyl — “Rolls-Roýs” kompaniýasy öz öndürýän adybir ulaglary üçin ýörite nyşan — eglibräk öňe bökmäge hyýallanýan ganatly zenanyň keşbi görnüşindäki şekiljigi esaslandyrdy. Ony heýkeltaraş Çarlz Saýks döretdi.
1899-nji ýyl — Bremen şäheriniň (Germaniýa) “Werder” futbol topary döredildi.
1857-nji ýyl — ilkinji gezek ylmy jemgyýetçilige neandertallyny (irki we orta paleolit döwründe ýaşan adam) görkezdiler. 1856-njy ýylda Germaniýanyň Neandertal jülgesinde 150 ýyl mundan ozal ýaşap geçen adamyň galyndysy tapyldy.
1858-nji ýyl — German Goldşmit tarapyndan “S2 Euopa” asman jisimi (asteroid) açyldy.
1824-nji ýyl — oýlap tapyjy hem täjir Gudriç rezin galoşlary köpçülige hödürledi.
1720-nji ýyl — Pýotr I Peterburgda alagaçlary (şlagbaum) gurmak barada perman çykardy.
1824-nji ýyl — Maksimilian Gabsburg Trentoda Mukaddes Rim imperiýasynyň imperatorynyň titulyny kabul etdi.
Düwnüge (rak) garşy Bütindünýä göreş güni.
Şri-Lanka Demokratik Sosialistik Respublikasynyň milli baýramy — Garaşsyzlyk güni.


text:
Eýranyň sud sistemasynyň ýokary derejeli ýolbaşçysy oppozision liderleri suda çekmäge prokurorlaryň ýeterlik deliliniň bardygyny aýdyp, duýduryş berdi.
Eýranyň studentler habar agentligi Sadek Larijana salgylanyp çap eden şol habarynda, ady agzalýan lideriň oppozisiýany dartgynlygy öjükdürenlikde aýyplanlygyny habar berýär.
Larijany aýratynam oppozisiýanyň iýunda geçirilen saýlawlar we Ahmedinejadyň prezidentlik wezipesine gaýtadan saylanmagyndan soňra ýurtda ýüze çykan dartgynlylyk bilen ilteşiginiň bardygyny aýdýar.
Agentligiň maglumatyna görä, Larijani oppozisiýany daşary ýurtly duşmanlaryň ýurda basyşyny artdyrmagy üçin olara ýardam edenligini hem aýdypdyr.
Bu beýanat ady agzalýan saýlawlarda prezidentlige kandidat bolan oppozision lideri Mir Hossain Musawa garşy kanuny çäreleriň görüljekdigi barada halk arasynda gürrüň ýaýramagyna sebäp boldy.


text:
Geçen aýyň ahyryna Türkmenistanyň prezidentiniň karary bilen Türkmenistanda geljek ýyldan başlap aýlyklaryň, pensiýalaryň, döwlet goldaw serişdeleriniň hem-de studentleriň stipendiýalarynyň möçberiniň 10% galdyrylýandygy habar berildi.
Bu barada çap edilen maglumatda pensiýalaryň we sosial tölegleriň minimal möçberiniň hökümet tarapyndan kesgitlenip, 121 manada barabar edilendigi, Türkmenistandaky kärhanalarda işleýän adamlaryň ortaça aýlyklarynyň, şol kärhanalaryň görnüşine garamazdan, 598 manada barabar bolmalydygy kesgitlenilipdir.
Bu sanlaryň nädip hasaplanyp, haýsy analizleriň esasynda çykarylandygy barada maglumat berilmeýär. Ykdysatçy Annadurdy Hajyýew türkmen häkimiýetleriniň şeýle maglumatlary berip başlandyklaryna gowy ädim diýip baha berip, dünýä tejribesinde aýlyklaryň minimal möçberiniň kesgitlenýändigini biz bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Şeýle hem Hajyýew bu sanyň salgyt töleglerini kesgitlemek üçin hem-de jerime salnanda, zerur bolup durýandygyny belledi: “Mysal üçin kanuny bozan adama garşy administratiw çäre görülende öňa, aýdaly, bäş minimal aýlyga barabar möçberde jerime salynýar” – diýip, ykdysatçy belledi.
Şol aýlyklaryň minimal möçberiniň bolsa ilatyň ýaşaýşyna zerur bolan harytlaryň sanawy düzülip, şol harytlaryň bahasynyň analizi netijesinde hasaplanyp çykarylýandygyny bilermen Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Aýlyklaryň minimal möçberiniň hususy kärhanalaryň işgärlerine minimal kesgitlenen aýlykdan az hak tölenilmezligi üçin zerur diýip, A.Hajyýew nygtady.
Hajyýewiň aýtmgayna görä, köp ýurtlarda minimal aýylyklaryň ýa-da pensiýalaryň möçberini kesgitlemek üçin ilki bilen ýaşaýyş üçin zerur bolan harytlaryň sanawy düzülip, olaryň bahalary alnyp, analiz geçirilýär. “Şol harytlaryň sanawy her ýurtda özbaşdak düzülýär. Mysal üçin, ABŞ-da bu agzalan sanaw 30 harytdan hem hyzmatdan, Fransiýada 250, Britaniýada 350 dürli harytlardan hem hyzmatlardan ybarat bolup durýar”.
Ykdysatçy Annadurdy Hajyýewiň tassyklamagyna görä, bu ýaşaýyş üçin zerur bolan harytlaryň hem hyzmatlaryň sanawyna diňe iýmite degişli azyk harytlary däl-de, umumy ýaşaýyşa zerur bolan egin-eşik, sabyn, şampun, diş ýuwulýan krem diýen ýaly harytlar hem girizilýär. “Şeýle hem adamlaryň ýaşaýan jaýlary üçin tölenmeli tölegler, jemgyýetçilik transportyna edilýän çykdajylar, hökmany suratda tölenmeli salgytlar, dynç alyş üçin, dürli medeni çärelere gerek bolan çykdajylar hem bu sanawda göz öňunde tutulmaly”.
Köp ýurtlarda, inflýasiýanyň derejesi göz öňünde tutulyp, ýaşaýyş minimumyna her çärýekde täzeden garalýar. Ýaşaýyş minimumy ilatyň ýaşaýyş derejesini anyklap, garyplygyň çägini kesgitlemek üçin hem zerur bolup durýar.
121 manada ýaşap bolarmy?
Eýse, Türkmenistanda minimal pensiýanyň kesgitlenen möçberi bolan 121 manada (bu takmynan 40 amerikan dollaryna deň), pensionerler ýaşap bilermi?
Biz bu mesele bilen gyzyklanyp, Türkmenistanly žurnalist Aşyrguly Baýryýewden azyk we beýleki harytlaryň bahalaryny soradyk. Ol Türkmenistanda azyk harytlarynyň aktual bahasy barada bize şeýle maglumat berdi: “Iň arzan çöregiň bahasy 20 teňňe, mesgäniň kilesi 14-25 manat, 250 gram çaý 2 manat, etiň kilesi 7-10 manat, iň arzan balygyň bir kilesi 5-7 manat, 1,5 litr süýt 2.40, peýniriň iň arzany 3 manat, kelemiň kilesi 1 manat”.
Berhiz boýunça spesialistleriň aýtmaklaryna görä, jan saglygyny kadaly ýagdaýda saklamak üçin pensiýa ýaşyna ýeten adamlara gündelik zerur bolan iýmitler takmynan şulardan ybarat: etleriň dürli görnüşinden ýa-da balykdan 200 gram, 270 gr çörek, 1 alma, 300 gram gök önüm, 10 gr mesge, 40 gram süzme, 150 gram gatyk, 3 käse çaý.
Şu azyk önümleriniň sanawy esasynda pensiýa ýaşyna ýeten adama diňe iýmitlenmek üçin näçe pul gerek?
Annadurdy Hajyýewiň bellemegine görä, ilatyň her gatlagy üçin iýmit rasionynyň ölçegleri kesgitlenen. “Şeýlelikde pensiýa ýaşyndaky adamlaryň kesgitlenen iýmit rasionyna görä geçiren hasaplarym, ilatyň pensiýa ýaşa ýeten gatnawyna diňe saglygyny kadaly ýagadaýda saklamak üçin iýmitlenmegine azyndan 150 manadyň zerurdygy baradaky netijä gelmäge esas döretdi. Işleýän adamynyň iýmitlenmegine takmynan iki esse köp çykdajy edilmeli. Şol 150 manada pensioneriň dermanlaryna, jaý üçin töleglerine, egin-eşigine edilmeli çykdajylar girmeýär”.
Goňşy ýurtlardaky ýagdaý
GDA döwletlerine girýän köp ýurtda ýaşaýyş minimumy baradaky kanun kabul edildi. Mysal üçin, Gazagystanda bu kanun 1999-njy ýylda kabul edilen bolsa, Täjigistanda şeýle kanun 2009-njy ýylyň 19-njy maýynda güýje girdi.
Türkmenistanda bu kanunyň bardygy-ýokdugy hakda ýerli metbugatda maglumat berilmeýär. Biz göňşy ýurtlarda ilata zerur bolan ýaşaýyş minimumynyň derejesi bilen gyzyklandyk. Gazagystanda şol ýaşaýyş minimumy 88 amerikan dollaryna barabar bolsa, Gyrgyzystanda bu san 80 dollara deň bolup durýar.
Özbegistanda hem Täjigistanda minimal aýlyklaryň möçberi kesgitlenipdir. Özbegistanda bu san 19 dollara barabar, Täjigistanda bolsa takmynan bäş dollara barabar minimal aýlyk kesgitlenen. Emma biziň kärdeşlerimiziň beren maglumatlaryna görä, bu iki ýurtda minimal aýlygyň derejesiniň öz oýnaýan roly bar.
Belli bolşuna görä, administratiw häsiýetli düzgüni bozma üçin graždanlara pul jerimesi salynýar we ol hem bir ýa-da birnäçe minimal aýlyk hakynyň möçberinde hasaplanylýar. Özbegistanda hem Täjigistanda bellenilen minimal aýlygyň derejesi diňe şeýle zerurlyk üçin girizilip, durmuşda beýle pes aýlyk ýok diýip, biziň kärdeşlerimiz tassyklaýarlar.
Azarbeýjanda 2010-njy ýylda ýaşaýyş minimumy 100 dollara barabar bolar diýip, Milli mejlise salgylanyp, “Azeri.ru” internet gazeti maglumat berdi. Emma bu ýurtlaryň köpüsinde häkimiýetler tarapyndan kesgitlenilen ýaşaýyş minimumynyň kadaly ýaşamak üçin ýeterlik däldigini Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylary biz bilen söhbetdeşlikde aýtdylar.


text:
Düýn Ýewropa Bileleşigi Owganystanda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda berlen seslerden 1.5 milliona golaýynyň galp sesler bolmagy mümkin diýlip güman edilmegi üçin esaslaryň bardygyny aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň saýlawlara gözegçilik ediji missiýasynyň başlygy Filipp Morillon bu barada Azatlyk radiosyna beren interwýusynda häzirki ýagdaýda kimdir-biriniň ýeňiji diýlip yglan edilmeginiň ýerliksiz boljakdyny belledi.
Emma saýlawlarda ýeňdi diýlip hasaplanylýan Hamyt Kerzeýiň saýlaw kampaniýasynyň resmileri Ýewropa Bileleşiniň synçylarynyň bu beýanatyny oýlanşyksyz beýanat diýip atlandyrdylar.
Owganystanyň saýlawlar baradaky şikaýatlara garaýan ýörite Komissiýasy bu barada karar çykarýança, ses sanawy gutarnykly tamamlandy diýlip hasaplanylmaýar.


text:
Şotlandiýa Birleşen Patyşalygyň düzüminde galmak ugrunda ses berdi we garaşsyzlygy ret etdi. Bu ses berişlik jemgyýetde bölünişik döredipdi we dünýä derejesinde özüne ünsi çekipdi.
18-nji sentýabrda geçirilen taryhy referendumyň netijeleri ses berijileriň 55% çemesiniň “ýok” diýip jogap berendigini görkezdi.
Şotlandiýanyň Milli partiýasynyň lideri Aleks Salmond Edinburgda eden çykyşynda “Şotlandiýa köpçülik bolup, häzirki tapgyrda garaşsyz döwlet bolmazlyk kararyna geldi. Men halkyň kararyny kabul edýärin” diýdi.
Salmond Şotlandiýanyň Britaniýa bilen 307 ýyllyk bileleşiginiň soňuna çykmak boýunça alyp baran göreşinde ýeňişi boýun aldy we “adaty işe dolanýandygyny” aýtdy, şeýle-de Britaniýany Şotlandiýa has giň ygtyýar bermek baradaky wadasyny gysga wagtda ýerine ýetirmäge çagyrdy.


text:
Çeçenistanyň lideri Ramzan Kadyrow regionda yslamçylaryň lideri Doku Umarowyň ölidigi baradaky öz garaýyşlaryny ýene-de gaýtalady.
Kadyrow sişenbe güni Orsýetiň “Izwestiýa” gazetinde çap edilen interwýusynda Çeçenistanda iki aý mundan ozal geçirilen howpsuzlyk operasiýalaryň netijesinde Umarowyň ençeme sapar ýaralanandygyny we şol ýaralardan ölendigini aýtdy.
Kadyrowyň aýtmagyna görä, Umarowyň ýogalandygy onuň ýakyn ýarany bilen geçirilen gizlin söhbetdeşlikde tassyklanypdyr. Şeýle-de Kadyrow Umarowyň ýerini eýelär, diýilip çak edilýän Aslambek Wadalowyň dört doganyny mundan birnäçe ýyl ozal öz eli bilen öldürendigini aýtdy. Ramzan Kadyrow Umarowyň ýogalandygy barada dekabr aýynda çykyş edipdi we bu sözlerini şu ýylyň başynda ýene-de gaýtalady.
Orsýetiň premýer-ministri Dmitriý Medwedew geçen hepdede CNN telekanalyna beren interwýusynda takyk subutnamalaryň ýokdugy sebäpli Umarowyň diri, diýilip hasaplanmalydygyny belledi.


text:
Türkiýäniň bank ýolbaşçylary Stambulyň häkimi wezipesine oppozisiýa tarapyndan dalaş edýän Mustafa Sarygüle degişli bank hasaplary doňdurdylar.
Hasaplaryň doňdurylandygy barada Depozit pul hasaplarynyň ätiýaçlyk fondy anna güni yglan etdi we bu çäräniň Sarygüliň we onuň sekiz sany biznes partnýorynyň 1998-nji ýylda alan, emma gaýtaryp bermedik 3.5 million dollarlyk karzynyň hasabyna amala aşyrylandygyny aýtdy.
“Respublikan halk partiýasynyň” dalaşgäri hökmünde mart aýynda geçiriljek saýlawlara gatnaşmakçy bolýan Sarygül häzir häkimiýet başyndaky “Adalat we ösüş” partiýasynyň dalaşgäri Kadi Topbasyň esasy bäsdeşi hasaplanýar.
Sarygül bank hasaplarynyň tussag edilmegini syýasy “prowokasiýa” diýip atlandyrdy. Bu waka “Adalat we ösüş” partiýasynyň ýokary derejeli agzalarynyň korrupsiýa bilen baglanyşygy boýunça derňewleriň geçirilýän döwrüne gabat geldi. Bu derňewler bilen baglylykda premýer-ministr Rejep Taýyp Erdogan dekabr aýynda hökümetiň 10 agzasyny wezipesinden boşadypdy.


text:
Ak tam Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obamanyň Yragyň Anbar welaýatyna goşmaça 450 harby işgäri ibermekligi tassyklandygyny aýdýar.
Ol harbylar «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerine garşy söweşýänlere tälim bererler.
Ak tamyň beýanatynda prezident Obamanyň yrak goşunlaryna, şol sanda Yrak komandowaniýesi astynda söweşýän peşmerge güýçlerine, tire söweşijilerine zerur bolan enjamlaryň we materiallaryň derhal ýetirilmegini buýrandygy aýdylýar.
Ak tam Obamanyň bu karara Yragyň premýer-ministri Haýder al-Abadiniň haýyşy we Pentagon resmileriniň maslahaty esasynda gelendigini aýdýar.


text:
Geldi Kärizowyň maşgalasy şu gün Türkmenistandan gaýtmaga synanyşanda, zorlukly hüjüme sezewar boldy diýip, adam hukuklaryny goraýjy “Crude Accountability” guramasy 5-nji awgustda ýaýradan beýannamasynda ýazýar.
Meşhur Ahal-teke atlary boýunça bilermen Geldi Kärizow we onuň maşgalasy esasy hukuklarynyň biri – ýurduň daşyna çykmak hukugyndan mahrum edildi diýlip, maglumatda Geldi Kärizowyň saglyk ýagdaýynyň gowy däldigi we onuň ýurtda yzarlanýandygy bellenýär.
Habar berlişine görä, aeroporta ugramazlarynyň öň ýanynda bir ulag Geldi Kärizowyň 14 ýaşly gyzy Sofiýany kakmaga synanyşypdyr. Netijede onuň daýzasy Ýelena Serebrýannige birnäçe şikes ýetipdir.
Maşgala hüjüm edildi
Geldi Kärizow, Sofiýa Kärizowa we Ýelena Serebrýannik Aşgabadyň aeroportuna barmaga taýýarlanyp, golaýdaky dükandan zerur zatlary almak üçin çykanlarynda uly awtoulag köçeden öwrülip, göni Sofiýa tarap sürýär. Onuň daýzasy Sofiýany gapdala iterip, zarbany öz üstüne aldy diýlip, maglumatda Geldi Kärizowyň 2010-njy ýylda ýurdy terk edip, ABŞ-da ýaşaýan ogly Daudyň öz dogany barada aýdan sözünden sitata getirilýär: “Häkimiýetler oňa 2014-nji ýylyň ýanwar aýynda, maşgalamyz ýurdy terk etmäge ilkinji gezek synanyşanda hüjüm etdiler. Hüjümiň netijesinde onuň but süňki döwüldi, bu bolsa meniň kakama [ýurtdan çykmak] synanyşyklaryny bes etmelidigi barada ýakymsyz duýduryş boldy. Häzir ol muny ýene bir gezek etdi. Meniň kakam Türkmenistan üçin örän köp gowulyk etdi, indi olar oňa şeýle zatlary edýärler”.
“Crude Accountability” gurmasynyň maglumatynda habar berlişine görä, Kärizowyň maşgalasy 5-nji awgustda ýüzbe-ýüz bolan wakalarynyň täsiri astynda Moskwa uçmak üçin aeroporta barypdyr.
Kärizow we onuň maşgalasy abraýly atçylyk bileleşigi ”Long Riders’ Guild” guramasy tarapyndan Şweýsariýa çagyryldy. Kärizow bu bileleşigiň agzasy. Sofiýa we Ýelena Orsýetiň raýatlary. Kärizowyň özüne-de Orsýetiň uzak möhletli ýörite wizasy berildi. Emma Aşgabadyň aeroportunda serhet resmileri olaryň uçar biletlerine ret ediji möhür basyp, olary yzyna öwürdiler diýip maglumatda aýdylýar.
Geldi Kärizow Ahal teke atlaryny ýitmek howpundan halas etmek boýunça alyp baran işleri bilen Türkmenistanda we onuň daşynda meşhur. Ahal teke atlary Türkmenistanyň milli simwoly, ýurduň döwlet gerbiniň ortasynda-da atyň şekili bar. Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary ýurt resmilerine we döwlet baştutanlaryna gowşurmagy halaýan sowgady. Özünden öňki prezident Nyýazowyň bolşy ýaly, Berdimuhamedow hem özüne atçylyga iň belet bilermen
hökmünde garalmagyna buýsanýar, ol Kärizowa bäsdeş hökmünde seredip, onuň ýurduň daşyna çykmagyna rugsat bermez diýlip, “Crude Accountability” guramasynyň beýannamasynda bellenýär.
Atşynas we seýis Kärizow ýakynda Patşalyk Geografiýa Jemgyýetine we ”Long Riders’ Guild” atçylyk bileleşigine kabul edildi.
Tussaglyk
2002-nji ýylda Kärizowyň prezident Saparmyrat Nyýazow bilen arasy bozulyp, ol tussag edildi, geleňsizlikde hem wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda galp aýyplanyp, alty ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Suddan öňki derňew soralyşygynda Kärizowyň ýürek agyrysy tutdy, onuň bedeniniň çep tarapy ysmaz boldy. Türmede oňa maşgalasy bilen duşuşmak ençeme gezek ret edildi, ol kemsitmelere we gynamalara sezewar boldy.
2006-njy ýylda ol Owadandepe türmesine geçirildi we agramynyň 40 kilogramyny ýitirdi, saglygy ýaramazlaşdy.
2007-nji ýylyň oktýabrynda Kärizow amnistiýa düşüp, türmeden boşadyldy. Şondan bäri onuň emlägi elinden alyndy, özi we maşgalasy häkimiýetleriň yzygiderli gözegçiliginde we basyşy astynda saklanýar. Geldä we onuň maşgalasyna zerur medisina kömegini bermekden boýun gaçyrylýar diýlip, Geldi Kärizow barada “Crude Accountability” guramasynyň ýaýradan maglumatynda bellenýär.
Köçe hüjümi
2-nji awgustda Geldi Kärizow Moskwa tarap uçar biletlerini satyn alan güni Aşgabadyň köçesinde hem zorlukly hüjüme sezewar edilipdir.
“Crude Accountability” guramasynyň maglumatyna görä, hüjümçi prowokasiýa etmäge synanyşyp, ony siltäpdir we zorlukly haýbatlary atypdyr, şol bir wagtda-da gapdalynda duran bir adama seredip durupdyr. Kärizow “dem al başarýarkaň” we “bize zat ederin öýdýärsiňmi?”, diýlen mazmunly sözleri eşidip galypdyr.
Munuň öňüsyrasynda, Kärizowyň Orsýetiň wizasyna eýe bolan gününiň ertesi, Milli howpsuzlyk komitetiniň resmisiniň onuň ýanyna baryp, “hatda prezident ölen bolsa-da, Kärizow ýurdy terk edip bilmez” diýendigi aýdylýar.
Şu günki wakadan ozal Kärizow we onuň maşgalasy 2014-nji ýylyň 11-nji dekabrynda hem, Orsýetiň ilçihanasynyň syýahatçylyk etmäge beren rugsadyna garamazdan, ýurtdan çykyp bilmändi.
“Crude Accountability” guramasynyň ýerine ýetiriji müdiri Kate Watters “Türkmen häkimiýetleriniň Kärizowyň ýurduň daşyna çykmak barada ýüzlenmesini ret etmesi adam hukuklaryny gödek depeleýär. Maşgala diňe ýöne öz erkin syýahat etmek hukugyndan peýdalanmaga synanyşany üçin zorluga we gorkuzmalara sezewar boldy. Türkmen hökümeti Geldi Kärizowa we onuň maşgalasyna Türkmenistany terk etmäge derhal we şertsiz ýol bermeli” diýip, bu guramanyň beýannamasynda aýdýar.
Bellenişine görä, hereket azatlygy, şol sanda öz ýurduňy terk etmeklik Adam hukuklary boýunça ählumumy deklarasiýanyň 13-nji maddasynda we Graždan hem syýasy hukuklar boýunça halkara paktynyň 12-nji maddasynda kepil geçilýär. Türkmenistan bu dokumentleriň ikisine-de goşuldy.
“Crude Accountability” guramasy Türkmenistanyň hökümetini Geldi Kärizowa we onuň maşgalasyna Türkmenistanyň daşyna syýahat etmäge, çagyrylan medeni çärelerine gatnaşmagyna we zerur medisina kömeginden peýdalanmagyna derhal ýol bermegini talap edýär.
Geldi Kärizowyň ýurtdan goýberilmezligi bilen bagly ýagdaýyň öňüsyrasynda Norwegiýada ýaşaýan türkmen dissidenti, lukman, prezident G.Berdimuhamedowyň mugallymy Pirimguly Taňrygulyýewiň gyzy we ýaş agtyklary Türkmenistandan goýberilmedi. Taňrygulyýewiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, olaryň pasportlaryna ömürlik ýurtdan çykmak gadagan diýlen möhür basyldy.


text:
Gazagystan gyşa taýýarlyk çäreleriniň çäginde 1.2 milliard kub metr tebigy gazy karzyna alar.
Gazagystanyň nebit we gaz ministri Sauat Mynbaýew sişenbe güni çykyş edip, ýeterlik derejede gazy “karzyna almak üçin” Hytaý, Orsýet we Özbegistan bilen degişli ylalaşyga gelnendigini aýtdy.
Mynbaýewiň sözlerine görä, Astananyň Orsýetiň “Gazprom” kärhanasyna geçen ýyldan galan 800 million kub metr tebigy gaz bergisi-de bar. Gazagystanyň bu bergisiniň şu ýylyň noýabrynda tölenjekdigini hem Gazagystanyň nebit we gaz ministri sözüne goşdy.
Nebite baý Gazagystanda gaz gorlarynyň ujypsyzdygy sebäpli, ol özüniň bu ugurdaky harajatlarynyň üstüni goňşy döwletleriň hemaýaty bilen doldurýar.


text:
Salam lukman! Men 1987-nji ýylda doglan. Men käwagtlar irdenlerine oýanamda erkeklik ýagdaýym turgyn bolýar, ýogsa hiç hili düýş hem göremok. Beýle ýagdaý name üçin döreýärkä ýa-da meniň saglygymda kemçilik barmyka?
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Irdenlerine öz-özünden döreýän ereksiýa (ujydyň gönelmegi) – bedende bolýan kadaly fiziologiki hadysadyr. Bu hadysa jynsy gowşaklykdan kösenmeýän erkek adamlaryň hemmesine mahsusdyr.
Özbaşdak döreýän ereksiýa dine irdenlerine bolman, eýsem uky wagty, bir gijede 3-5 gezege çenli bolup biler. Beýle ereksiýa gije beýniniň işjeňliginiň ýokarlanyp, düýş görülýän döwründe döreýär. Ýöne onuň döremegi görülýän düýşleriň mazmunyna bagly däldir. Hiç hili erotiki mazmunly düýşler görülmese hem ereksiýa ýüze çykyp biler. Adatça ol 20-30 sek, ýöne käwagtlar 2 sagatdan hem köp dowam edip bilýär. Özbaşdak döreýän ereksiýa dune uly erkek adamlarda bolman, oglanjyklarda hem ýüze çykyp biler.
Irdenki ereksiýa peşew haltanyň dolmagy we oňurganyň ereksiýa gözegçilik ediji nerw süýümleriniň gyjyndyrylmagy netijesinde hem döräp biler.
Lukmanlar irden döreýän ereksiýanyň görkezijilerini jynsy gowşaklygyň häsiýetini kesgitlemek üçin ulanýarlar. Onuň üçin ujyda ýuka kagyzdan edilen halkajygy geýdirýärler. Eger 2-3 gije kagyz halkajyk ýyrtylman galsa, onda erkek adamda bu ugurda kynçylygyň dörändigini aňladyp, ýörite serişdeler bilen bejergini geçirme talaby döreýär.
Şonuň ýaly-da, ereksiýa kynçylyksyz gündiz bolup, gije bolmasa, ol hem psihiki kynçylyklaryň bardygyndan habar berýär.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
bolsa śolaryn salgysyny bermeginizi haÿysh edÿerin!!!
Garaguş keselini bejerýän epileptolog lukmanlary barada maglumatymyz ýok, ýöne şeýle näsaglaryň nerw keseller merkezlerindäki we keselhanalardaky newropatolog lukmanlarynyň gözegçiliginde bolýandygyny siz bilýän bolsaňyz gerek. Häzirki wagtda garaguş keseliniň eke-täk bejergisi-ýörite derman serişdelerini ulanyp, olary uzakmöhletleýin kabul etmekdir. Eger tutgaýlar köpelip, aralary ýygylaşýan bolsa, onda bellenen derman serişdesine öwrenşilmäniň dörän bolmagy, dermanyň mukdarynyň ýeterlik bolmazlygy ýa-da derman serişdäniň hakyky görnüşiniň ýerini tutujy, hili pes dermany ulanýandygyňyz babatda soraglary çözmek üçin öz gözegçiliginde duran lukmanyňyza ýüz tutmak netijeli bolar.
Śu kesel bilen iśleyen lukman bolsa olar bilen nedip habarlaśmaly
5 yashyndan beri keselep gelyer daśary ÿurt lukmanlarynada ÿüz tutuldy śondada galanok śumagt 18 ÿaśynda wagt geçdigiçe
tutmasy köpelip barÿa
Eger göwreliligiň galany test barlagy ýa-da ultrases barlagy esasynda anyklanylan bolsa, siziň gelniňizi biynjalyk edýän alamatlar düwünçegiň düşme howpunyň dörändiginden habar berýär.Bu ýagdaýda lukmanyň barlagyndan soň,bejergi çärelerini gyssagly geçirme zerurdyr.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Müsüriň premýer-ministri Kairdäki bolan bidüzgünçiliklerden soň ilaty asudalyga çagyrdy. Düýn hristianlar, musulmanlar we howpsuzlyk güýçleri özara çaknyşanda, azyndan 24 adam ölüp, 200 töweregi adam ýaralanypdy.
Premýer-ministr Essam Şaraf telewideniýe arkaly eden çykyşynda şeýle: "Bu wakalar bizi yza äkider, şeýle-de ýurduň geljegini howsala we gorka salýar” diýdi.
Müsürde fewral aýyndaky gozgalaňlardan soň, hristianlar bilen musulmanlaryň arasyndaky dartgynlylyk artypdy.
Hristianlar Müsüriň 80 millionlyk ilatynyň 10 % töweregini düzýär.


text:
Gyrgyzystanyň parlament saýlawlarynda kandidatlara berlen sesleri sanamak işi dowam edýär.
Tutuş ýurt boýunça saýlawçylaryň 57%-niň ses bermäge gatnaşandygyny Saýlaw komissiýasynyň resmileri habar berýär.
Şol bir wagtda-da ýurduň günortasyndaky Oş şäherinde saýlawlara gatnaşyk 66%-e barabar bolupdyr. Bu ýerde şu ýylyň iýun aýynda özbekler bilen gyrgyzlaryň arasynda bolan etnigara çaknyşyklarda 400 töweregi adam heläk bolupdy.
Sesleriň çak bilen 20-i sanalandan soň, saýlaw komissiýasynyň maglumatyna görä, milletçi “Ata ýurt” partiýasy öňde barýar. Bu partiýa ýurduň günortasyndaky gyrgyzlar tarapyndan güýçli goldanýar.
Ikinji orunda sosial-demokratik partiýa, ondan soň “Respublika”, “Ar – namys” we “Ata meken” partiýalary barýar.
Saýlawlara jemi 29 partiýa gatnaşdy.
Ýakynda geçirilen referendumyň netijesi boýunça Gyrgyzystan parlament respublikasyna öwrülipdi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen küştçüleriniň halkara ýaryşynda gazanan nobatdaky üstünligi
Türkmen küştçüleri Russiýanyň paýtagdy Moskwa şäherinde ýakynda geçirilen halkara ýaryşlarynda uly üstünliklere eýe bolup, Watanymyza iki altyn, bir kümüş we bir bürünç medal bilen dolanyp geldiler. Şunda 19 ýaşly Maksat Atabaýewiň görkezen ýokary netijesi aýratyn bellenilmäge mynasypdyr: ol öz ýaşyna görä halkara grossmeýsteriniň derejesini gazanan ilkinji türkmen küştçüsi boldy.
Gollandiýadan, Belgiýadan, Togolez Respublikasyndan, Russiýadan, Azerbaýjandan, Moldowadan, Gazagystandan, Täjigistandan we beýleki ýurtlardan güýçli küştçüleriň gatnaşmagyndaky ýaryşlar “Sokolniki” sport toplumynda geçirildi. Baýrakly orunlar ugrunda üç toparda – halkara grossmeýsterleriniň, halkara ussatlarynyň we dereje alyş toparlarynda geçirildi.
M.Atabaýew has tejribeli küştçüleriň arasyndaky ilkinji toparda çykyş edip, birinji orna mynasyp boldy. Muňa garamazdan halkara derejeli türkmen türgeni geçirilen bäsleşikleriň 6-synda utup, 2-sini deňme-deň oýnap we bir döwde utulyp, mümkin bolan 9 utukdan 7 utuk gazandy.
Ýaş küştçi Atabaýewiň gazanan bu üstünligi küşt äleminde gazanan ýeňişleriniň iň soňkysy däldir. Ol şeýle hem ýokary ligada erkekleriň arasynda Türkmenistanyň iň ýaş çempionydyr: Maksat bu ada 15 ýaşynda mynasyp boldy. Häzirki wagtda bu küştçi ýurdumyzyň milli çempionatynda 3 gezek çempionlyk adyna mynasyp boldy.
Şeýle hem ol dürli ýaşdaky türgenleriň arasynda geçirilen Türkmenistanyň çempionatlarynda-da halkara derejesindäki ýaryşlarda-da birnäçe gezek öňdäki orna mynasyp bolupdy. Ýeri gelende aýtsak, şu günler paýtagtymyzyň küşt mekdebinde 20 ýaşa çenli ýetginjekleriň arasyndaky ýurdumyzyň birinjiliginde M.Atabaýew baş baýraga mynasyp dalaşgärleriň biridir.
Moskwada geçirilýän bäsleşikleriň dördünji tapgyryndan soň ýeňiji mümkin bolan 4 utukdan 4 utuk toplap, ynamly ýeňiş gazanýar. Bu ýaryşlar ýurdumyzyň milli erkekler ýygyndy toparynyň öňdebaryjysy Maksat üçin şu ýylyň 1-15-nji awgustynda Norwegiýanyň Tromso şäherinde geçiriljek Bütindünýä küşt olimpiadasyna taýýarlyk görmegiň iň soňky tapgyrlarynyň biridir.
Moskwada geçirilýän halkara ýaryşlar baradaky gürrüňi dowam etmek bilen grossmeýsterler toparynda çykyş edýän halkara sport ussady Ýusup Atabaýewiň hem Atabaýewleriň küşt boýunça neberesiniň wekilidigini belläp geçmelidiris, ol şu ýaryşlaryň iň güýçli küştçüleriniň bäşliginiň hataryna girdi. Grossmeýster Orazly Annageldiýew altynjy orny eýeledi.
Türkmenistandan şu ýaryşlara gatnaşýan iň ýaş küştçi, FIDE-niň 15 ýaşly ussady Saparmyrat Atabaýew Türkmenistanyň toparyna ikinji altyn medaly getirdi. Ol halkara ussatlaryň toparynda sykyş edip, mümkin bolan 9 utukdan 7 utuk toplap, şeýle üstünlige mynasyp boldy.
2012-nji ýylda Türkiýede geçirilen Bütindünýä küşt olimpiadasynda Saparmyrat 16 ýaşa çenli küştçüleriň arasynda altyn medala eýe bolupdy.
Bu Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň taryhynda şeýle ýokary derejedäki ýaryşlarda mynasçyp bolan ilkinji ýeňşidir.
Moskwada geçirilýän ýaryşlara dolanyp gelmek bilen, türkmen küştçüleriniň halkara ussatlarynyň toparynda çykyş edenleriň arasynda Türkmenistanyň häzirki çempiony Suhrap Semiýewiň 4-nji orna eýe bolandygyny bellemelidiris.
Türkmenistanlylar küşt boýunça derejeleri kesgitlemek toparynda kümüş we bürünç medallara eýe boldular: sport ussady Gurbangeldi Amangeldiýew 6,5 utuk bilen ikinji orna, Rüstem Nazarow bolsa üçünji orna mynasyp boldular.
Habarlar #Russiýa
- Soňky habarlar
Türkmen türgenini sylaglamak dabarasy16 Noýabr, 2015 (21:17)
- Soňky habarlar
Ýaş türkmen futbolçylarynyň üstünligi we geljekki mümkinçiligi ýa-da “Arkalaşygyň Kubogy” halkara ýaryşyna sözsoňy25 Ýanwar, 2015 (23:19)
- Soňky habarlar
Halkara bäsleşiklerinde gazanylan nobatdaky ýeňişler31 Awgust, 2014 (19:44)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleriniň halkara ýaryşynda gazanan nobatdaky üstünligi23 Iýul, 2014 (20:06)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzyň gündogar welaýatynyň sport durmuşy22 Maý, 2014 (18:31)


text:
Azatlyk Radiosyna Lebap welaýatynda işleýän we ençeme aý bäri aýlyk haklaryny alyp bilmeýändigini aýdýan türkmenabatly käbir okyjylarymyzdan hat gelip gowuşdy. Okyjymyz howpsuzlyk sebäpli özüniň we işleýän ýeriniň adynyň agzalmazlygyny sorady.
Hatda işgärleriň aýlyk haklarynyň berilmegini sorap, etrap prokuratura edarasyna ýüz tutandygy, emma jogap alyp bilmändigini aýdylýar. Okyjylarymyz öz seslerini ýokary prokuratura edaralaryna eşitdirmek maksady bilen Azatlyk Radiosyna ýüz tutandyklaryny aýdýarlar.
Azatlyk Radiosy türkmenabatly ildeşlerimiziň ugradan telefon belgisine jaň edip, olar bilen başdan geçirýän ýagdaýlary barada söhbetdeş boldy.


text:
Ukrainanyň parlamenti ors dilini ýurduň resmi dili diýip ykrar edýän ozalky kararyny ýatyrdy.
Duşenbe güni geçirilen ses berlişikde 450 orunlyk Werhownaýa Radanyň 257 deputaty kanunyň ýatyrylmagy boýunça ses berdi. Resmiler gürrüňi gidýän kanuna täzeden garaljakdygyny aýtdylar.
Şeýle-de deputatlar parlamentiň başlygy Wladimir Litwiniň wezipesinden çekilmek baradaky arzasyny ret etdiler. Litwin iýul aýynda dil baradaky kanunyň tassyklanmagyna protest hökmünde wezipesinden çetleşdirilmegini sorapdy.
Iýul aýynda ors diline resmi statusy berýän düzgün parlament tarapyndan ykrar edilipdi, emma ol resmi taýdan kanuna girmändi. Onuň parlamentde tassyklanmagynyň yzy bilen Kiýewde we ýurduň beýleki şäherlerinde muňa garşy köpçülikleýin protestler geçirilipdi.


text:
Anna güni Moskwanyň Döwlet Dumasynyň deputatlary Orsýetde ýaşaýan merkezi aziýalylary temmäkiniň bir görnüşinden mahrum edip biljek ädimi ätdiler.
Orsýetiň çilime garşy täze kanun taslamasy nasa hem gadagançylyk girizip, häzirki wagtda şol taslama babatda sud diňlenişiginiň ikinji tapgyry geçirildi.
Göz öňünde tutulýan bu taslamanyň ykbaly henize çenli belli däl. Sebäbi onuň güýje girmegi üçin ençeme kanuny böwetler bar. Şeýle-de, onuň güýje girmegi üçin prezidentiň razylygy zerur.
Ýöne, muňa garamazdan, Orsýetde ýaşaýan merkezi aziýaly migrantlaryň agzalýan kanun taslamasynyň özlerine garşy gönükdirilendigine ynanmagy üçin sebäpler bar. Şol sebäplerden biri hem agzalýan kanun taslamasyna nas baradaky maddanyň anna güni iň soňky pursatda girizilmegidir.
"Nasdan goramaly"
Wladimir Žirinowskiniň ýolbaşçylygyndaky Orsýetiň ”Liberal-demokratik partiýasynyň” delegasiýasy, ors ýaşlaryny nasdan goramagyň wajypdygyny aýdyp, ony gadagan etmegi teklip etdi.
Agzalýan partiýanyň deputaty Dmitriý Nosow Orsýetde naskeşleriň 95%-niň çagalar hem-de ýetginjeklerdigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, nasyň bahasy çilimiňkiden arzan bolany üçin, ony çagalar we ýetginjekler satyn alýarlar.
Häzirki wagtda nas atýanlaryň sany barada takyk maglumat ýok. Şeýle-de, Nosow çagalaryň Moskwanyň islendik köçe süpürijisinden nas satyn alyp bilýändigini sözüniň üstüne goşdy.
Bu merkezi aziýaly zähmet migrantlarynyň garşysyna gönükdirilen iň gizlin ýatlatmalaryň biri bolup, milletçiler partiýasy olary ýygy-ýgydan Orsýetiň sosial problemalarynyň sebäpkärleri diýip aýyplaýar.
Merkezi aziýaly migrantlar
Orsýetde nas atmaklyk köp wagtdan bäri ala-böle merkezi aziýaly migrantlar bilen baglanyşdyrylýar. Nas un görnüşli ýaşyl reňli garynjaly temmäki bolup, ol agzyňa atylyp, agzyňde saklanyp, soňra-da tüýkürilýär. Ol Merkezi Aziýada öndürilip, Orsýete möwsümleýin işçiler we miwe söwdagärleri tarapyndan getirilýär. Adatça, nas rugsatnamaly temmäki dükanlarynda satylman, bazarlarda satylýar.
Ençeme milletçi orslar merkezi aziýaly migrantlary orslaryň arasynda nas atmagy ýaýratmak ýaly jemgyýete zyýanly endikleri öwredijiler hökmünde häsiýetlendirýärler.
Nasyň gadagan ediljekdigi baradaky habarlar dowam edýärka, 25-nji ýanwarda Orsýetde ýaşaýan käbir merkezi aziýalylar çilime garşy kanun taslamasy sud diňlenişiginden geçen ýagdaýynda-da, öz endiklerini taşlamajakdyklaryny aýdýarlar.
Moskwada zähmet migranty bolup işleýän, özüni Alişer diýip tanadan özbegistanly Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: “Men nasymy gutarýança atjak. Bärde biziň köp ýurtdaşlarymyz bar. Men olardan islendik wagt nas barmy diýip sorasam, olar maňa biz ony seniň üçin taparys diýýärler. [Nasyň] bir kiçijik haltajygy 50 rubla durýar”.
Häzirki wagtda Orsýetde we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň aglabasynda nasyň satuwy kanunalaýykdyr. Nas Merkezi Aziýada kiçi hususy biznesçiler tarapyndan öndürilýär. Nasyň garyndylarynyň düzümi kanunalaýyk bolsa-da, onuň saglyk problemalaryny artdyrýandygy alada döredýär.
Nasyň adaty resepti temmäkiniň külkesiniň garyndysyndan, sakyzdan, hekden, suwdan we ýagdan ybaratdyr. Şeýle-de, onuň düzümine himiki tagam berijiler we renklendirijiler goşulyp bilner. Nas köplenç aşaky we ýokarky dodagyň ýa-da diliň aşagyna atylýar we 10-15 minut agzyňda saklanýar.
Nas Merkezi Aziýada, ylaýta-da ýaşlaryň arasynda meşhurdyr. Sebäbi ol günebakaryň çigidi ýaly arzan bahadan satylýar. Içinde 30 granula, ýagny düwür bolan bir paket nasyň bahasy Merkezi Aziýada bäş-on sente barabar bolsa, Orsýetde ol üç amerikan dollaryna durýar.
Nas, asyrlaryň dowamynda atylýandygyna garamazdan, Merkezi Aziýada jedelli meseledir. Merkezi Aziýada ýerleşýän ýurtlaryň aglabasynda nasy gadagan etmek barada wagtal-wagtal mesele gozgalýar.
Ýöne häzirki wagtda muny olardan diňe biri ýola goýdy. Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 2008-nji ýylda nasyň satuwyny, önümçiligini we ulanyşygyny gadagan edýän perman çykardy.


text:
Türkiýäniň Gaziantep günorta regionynyň häkimiýetleri “Yslam döwleti” toparyna gatnaşygy bolmakda we Stambulda syýasy partiýasynyň edarasynda bomba partlamasyny amala aşyrmagy planlaşdyrmakda güman edilýän dokuz adamy tussag etdiler.
Welaýat häkimliginiň 3-nji noýabrda agşam aýtmagyna görä, güman edilip tussag edilenleriň ikisi 30-njy oktýabrda Gaziantep şäherinde saklanypdyr.
Beýlekileri polisiýanyň geçiren reýdlerinde tussag edilipdir. Granatalar, partlaýjy serişdeler we ýaraglar hem ele salynypdyr.
Prokurorlar “YD” toparynyň Gaziantepdäki bölüminiň janyndan geçen hüjümçileriň gatnaşmagynda partlamalaryň ençemesini, şol sanda geçen aýda Ankarada 100 adamyň ölümine sebäp bolan goşa partlamalary amala aşyrandygyna subutnamalaryň bardygyny aýdýarlar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow her ýylyň aprel aýynda Bedew gününe gabatlap ahal-teke atynyň gözelligine bagyşlanylan ýörite halkara bäsleşigini geçirmek baradaky permana gol çekdi.
Bu perman boýunça şeýle bäsleşigi suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň, halyçylaryň, zergärleriň, foto-suratçylaryň, neşir işgärleriniň, dizaýnerleriň we tele-operatorlaryň arasynda-da geçirmeklik göz öňünde tutulýar.
Bu permana laýyklykda, türkmen bedewiniň şekili salnan iň owadan haly üçin 3 müň dollar, iň owadan şaý-sep üçin 2 müň dollar, türkmen bedewini şekillendirýän iň gowy surat eseri üçin 1 müň 500 dollar, iň gowy skulptura eseri üçin 1 müň dollar, iň gowy neşir önümi üçin 1 müň dollar we türkmen bedewiniň gözelligini açyp görkezýän iň gowy telewizion sýužet üçinem 1 müň dollar baýrak berler.


text:
14-nji noýabrda Tähranyň häkimiýetleri şäherde howanyň howply derejede hapalanmagy sebäpli mekdepleri ýapdylar.
“Duşenbe güni Tähranda we welaýatyň ençeme şäherinde çagalar baglary we başlangyç synp mekdepleri ýapyldy” diýip, resmi “IRNA” agentligi Eýranyň Bilim ministrligine salgylanyp habar berýär.
13-nji noýabrda Eýranyň paýtagtyny goýy tüsse gaplady. Bu Tähranyň 14 million çemesi ilatynyň aglabasynyň öýden çykmazlygyna we köçelerde ýüzlerine maska, örtgi dakmagyna sebäp boldy.
Tähranda howanyň aşa hapalanmagynyň 16-njy noýabra çenli dowam etmegine garaşylýar. Şondan soň ýurduň howa maglumaty edarasy ýeliň durgun, hereketsiz howany alyp gitmegine garaşýar diýip, Eýranyň döwlet telewideniýesindäki resmi aýtdy.
Tähran dünýäde howanyň derejesi boýunça iň aşa hapalanan paýtagtlaryň biridir.


text:
Orsýetiň Krasnoýarsk regionynda awtobusyň we ýük ulagynyň çaknyşygy zerarly azyndan 11 adam heläk boldy, diýip Içeri işler ministrliginiň regional bölüminiň metbugat-wekili habar berdi. Wladimir Ýurçenkonyň sözlerine görä, 22 adam ýaralandy.
Bu ýol heläkçiligi federal ýoluň M53 “Baýkal” ugrunda ýüze çykdy. Krasnoýarska barýan awtobusda 50 adamyň bolandygyny Ýurçenko habar berdi.
Heläkçiligiň bolan ýerine medisina kömeginiň dikuçary bardy.
Orsýetiň Adatdan daşary ministrligi ýolagçylaryň garyndaşlary üçin telefon liniýasyny açdy. Krasnoýarsk regionynyň häkimi Wiktor Tolokonskiý wakanyň bolan ýerine bardy.


text:
Sişenbe güni Türkiýäniň Erzurum regionynyň sudy Türkiýe bilen Ermenistanyň dostlugynyň hormatyna gurlan ýadygärligi ýykmak barada göz öňünde tutulýan plany togtatmalydygy barada karar çykardy.
Geçen aý bu ýadygärligiň ýerleşýän ýeri bolan Kars şäheriniň şäher geňeşi türk-ermeni dostlugynyň hatyrasyna bu şäherde dikilen ýadygärligi ýykmak barada karar kabul edipdi.
«Anadoly» habar agentligi bu kararyň premýer-ministr Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan hem goldanandygyny habar berýär.
Beýikligi 30 metr bolan bu ýadygärligiň düýbi 2006-njy ýylda tutulypdy.


text:
Owgan hökümeti gazaplylygy bilen ýakasyny tanadan meýdan komandiri Gulbuddin Hekmatiýaryň ýolbaşçylygyndaky söweşiji topar Hezb-e Islami bilen parahatçylyk ylalaşygyna gol çekdi.
Adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler adam hukuklarynyň depelenmeginde günälenýän Hekmatiýar bilen ylalaşygy tankyt edýärkä, Kabul “Hezb-e Islami” topary bilen ylalaşygyň “Talybanyň” gozgalaňçy hereketlerinden el çekip, syýasy prosese goşulmagyna itergi bolmagyna garaşýar.
Hekmatiýar 1990-njy ýyllaryň graždan urşy döwründe ýüze çykan iň aýylganç wakalara jogapkärdi.
Azatlyk Radiosynyň Owganystandaky habarçysy Şamerdanguly Myradynyň maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň:


text:
1981-nji ýylda pop Jon Poly tüpeňläp agyr ýaralan türk erkegi şu gün Türkiede türmeden boşadyldy.
51 ýaşly Mehmet Aly Agça ömrüniň 29 ýyldan gowragyny gözenegiň aňyrsynda geçirdi. Ol 1981-nji ýylyň 13-nji maýynda, Rimiň merhemetli Piter meýdançasynda popy tüpeňläni üçin 19 ýyllap italiýan türmesinde oturdy.
Bu hüjümiň anyk näme sebäpli edilendigi belli bolmady. Şol wagt 23 ýaşynda bolan Agça aşa sagçy türk guramasy bolan Çal möjege ilteşikli bolandygyny aýtdy.
Pop Jon Pol 1983-nji ýylda Agça bilen duşuşdy we ony bagyşlandygyny aýtdy. Agça Italiýada tussaglyk möhletini gutarandan soň Türkiýä berildi we ol ýerde türk žurnalistni öldürenligi üçin 10 ýyl türmede oturdy.


text:
Ukraina 25-nji ýanwarda, günorta-gündogar şäher Mariupola urlan raketa zarbalary 30 adamy öldürip, 90-dan gowrak adamy ýaralanyndan soň, ýas tutýar.
Ýerli wagt bilen günortan milli baýdaklar aşak goýberilip, wepat bolanlaryň hormatyna bir minutlyk dymyşlyk edildi.
Prezident Petro Poroşenko 25-nji ýanwara bellenen sport we medeniýet çärelerini goýbolsun etmegi buýurdy. Ukrainanyň Goranmak ministrligi şäheriň 24-nji ýanwarda, separatistleriň elindäki ýerlerden üç gezek aýry-aýry Grad raketalaryna tutulandygyny aýtdy.
Pitneçiler bu hüjümleriň arkasynda ukrain goşunlarynyň durandygyny öňe sürdiler.
ÝHHG raketalaryň pitneçileriň eýeleýän ýerlerinden gelendigini aýtdy. Bu hüjümler giň ýazgaryşa sezewar boldy.
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri «Orsýet-goldawly separatistleriň elhenç hüjümi Orsýetiň separatistleri kämil ýaraglaryň täze bölekleri bilen gaýtadan üpjün etmek baradaky jogapkräçiliksiz we howply karary esasynda mümkin boldy» diýdi.
"Adamzada garşy jenaýat"
Ukrain prezidenti Petro Poroşenkonyň beýanatynda bu hüjüm «adamzada garşy jenaýat» diýlip atlandyryldy. Ol bu hüjüm zerarly Saud Arabystanyna saparyny gysgaldyp, Ukraina dolanýandygyny aýtdy.
ÝHHG-nyň Ukrainadaky missiýasynyň beýanatynda bu hüjüme «biperwaý, seljermesiz we masgaraçylykly topa tutuşlyk» hökmünde baha berilýär.
Orsýetiň RIA Nowosti habar gullugynyň ýazmagyna görä, gündogar Ukrainadaky orsýetçi separatistleriň lideri Aleksandr Zaharçenko hüjümden biraz soň separatistleriň 24-nji ýanwarda Mariupola hüjüme geçendiklerini aýdypdyr.
Orsýet ýazgaryşa garşy
Orsýet BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň orsýetçi separatistleriň liderini tankytlaýan we gündogar Ukrainadaky soňky zorluklary ýazgarýan benaýatynyň öňüni baglady.
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-munyň edarasy 24-nji ýanwarda Ukrainanyň port şäheri Mariupolyň raketa hüjümine sezewar edilmegini berk ýazgarýan beýanat çap etdi.
Banyň beýanatynda pitneçileriň ýolbaşçylary tarapyndan ýaraşyk ylalaşygyndan birtaraply çykylmagy we has ileri süýşmek baradaky prowakatiw beýanatlar hem ýazgaryldy.
Britaniýa Banyň ýazgarmasyny içine alýan beýanaty teklip etdi we Mariupol şäherine edilen hüjümiň derňelmegine çagyrdy, emma Orsýet muny ret etdi.
Bu beýanatda aýratynam gündogar Ukrainada öz-özüni jar eden Donetsk Halk respublikasynyň lideri Aleksandr Zaharçenkonyň ady tutulýar.
Zaharçenko 23-nji ýanwarda separatistleriň indi dokuz aýlyk konflikti soňlamak üçin ýaraşyk gepleşikleri barada tagalla etmejegini aýdypdy.
Bu konfliktde 5 müňden gowrak adam öldi.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Aktual Meseleler
2016-njy ýylyň dowamynda Türkiýede we türki dilli döwletlerde köp sanly waka şaýatlyk etdik
Prezidentiň metbugat sekretary Ibrahim Kalyn ABŞ-nyň terror guramalaryny legallaşdyrmagyny bes etmelidigini nygtady
Gepleşigimizde türk dünýäsinden gelip gowşan habarlara giňişleýin ýer bermekçi
Ähli daşlar ýerli-ýerine ýerleşdi we ählisi “soňky daşa” garaşýar. Soňky daş üçin görülýän taýarlyklara gatnaşýanlaryň hatarynda “özem” bar we mysal üçin Russiýanyň Türkiýedäki ilçisi Andreý Karlowyň öldürilmeginde bolşy ýaly…
Adamy iň kämil görnüşde ýaradan beýik biribar, ömür boýy gerek boljak maddy we ruhy ähli zady onuň garamagyna hödürläpdir hem-de dünýäni nygmatlar bilen gurşapdyr
Nebis, ruh we durmuş ýaly manylary aňladyşy ýaly höwes, ýagny bedeniň erbet we ähmiýetsiz islegleri manysyny hem aňladýar


text:
Duşenbe güni Gyrgyzystanyň Merkezi saýlaw komissiýasy 10-njy oktýabrda geçirilen parlament saýlawlarynyň gutarnykly netijelerini yglan etdi. Saýlawa gatnaşan 5 partiýanyň parlamente girmek üçin ýeterlik ses alandygy aýdyldy.
Saýlawlara gatnaşan “Ata-Žurt” – 8,47 %, Sosial-demokratlar – 7,83% , “Ar-Namys” – 7,57%, “Respublika” – 6.93%, “Ata-Meken” sosialistik partiýasy – 5,49% ses alyp, 5%-lik böwetden aýyl-saýyl geçipdirler.
Bu sanlar üç hepde mundan ozal Merkezi Aziýa respublikasy bolan Gyrgyzystanda ilkinji parlament demokratiýasyny döretmek üçin geçirilen taryhy ses berişligiň netijeleri.
Ýöne saýlawçylaryň sany baraday bulaşyklyk we ses berişligiň gidişinde bidüzgünçilik bolandygy baradaky şikaýatlar saýlaw prosesiniň çalt ýol almazlygyna getirip, ýurdy birnäçä wagtlap idegsiz goýdy.
Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Akylbek Saryýew sesleri sanamak işiniň uzaga çekenligini we kyn iş bolandygyny boýun alyp, öňünden aýdylan netijelere komissiýanyň ätiýaçly çemeleşendigini düşündirmäge synanyşdy.
“Netijelere käbir adamlar tolgunma, käbirler hem alada bilen garaşdy. Ýöne sanaw prosesine päsgel bermändikleri üçin biz hemmelerden minnetdar. Biz işimizi hemmelere düşnükli bolar ýaly etmek isledik” diýip, Saryýew aýtdy.
Soňra ol: “Biziň näme edýändigimizi hemmeler bilýär. Özümize edilýän ynamy ödemek we işi gijikdirmäge ýeterlik delilleriň bardygyny görkezmek üçin biziň näme işleri etmek isleýändigimizi hemmeler bilýärdi” diýdi.
Indi 5 partiýa - “Ata-Žurt”, Sosial-demokratlar, “Ar-Namys”, “Respublika” we “Ata-Meken” - geljek üç günüň dowamynda özleriniň kimleri parlamente wekil edip iberjekdiklerini, kimler bilen koalisiýa döretjekdiklerini belli etmeli.
Köplük we azlyk
Alan sesleri beýlekileriňkiden köp hem bolsa, Kamçybek Taşyýewiň ýolbaşçylygyndaky “Ata-Žurt” partiýasynyň “Ar-Namys” partiýasy bilen koalisiýa düzüp, azlyk bolup galmagyna garaşylýar.
Çak edilişine görä, parlamentdäki köplük koalisiýa bilen häkimiýet başyna gelen Sosial-demokratlar, “Ata-Meken” we “Respublika” bolar. Bu üçüsiniň 120 agzaly parlamentden alan ornunyň jemi 67.
“Ata-Ýurt” bilen “Ar-Namys” özleriniň “Bütin Gyrgyzystan” partiýasynyň 5% böwetden geçer diýip umyt edýändiklerini bildirdiler. Beýle bolanda olar koalisiýa gurup, ýokary köplük bilen häkimiýet başyna gelip bilýärler.
Ýöne Gyrgyzystanyň Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy A.Saryýew seseler ençeme gezek sanalsa-da, “Bütin Gyrgyzystan” partiýasynyň alan sesleriniň 4.6% geçmändigini aýtdy.
Sesleriň sanalmagyny gijikdiren zat ses bermäge hukugy bolan adamlaryň sanynyň üýtgänligi baradaky jedel boldy. Munuň indi şikaýatlara sebäp boljakdygy belli zat.
“Bütin Gyrgyzystan” özüniň netijeleri kabul etmän, suda ýüz tutjakdygyny eýýäm mälim etdi. Şikaýat etjekler bolsa, özleriniň arzalaryny geljek üç günüň içinde resmi taýdan hasaba aldyrmaly.


text:
Britaniýanyň Daşary işler ministrligi adam hukuklary we demokratiýa boýunça 2010-njy ýyla synyny
çap etdi.
Hasabatyň Türkmenistan bölüminde Aşgabadyň halkara adam hukuklary şertnamalarynyň köpüsine, şol sanda BMG-niň adam hukuklary Konwensiýasyna gol çekendigi, bu ýurduň Konstitusiýasynda esasy adam hukuklary ýörelgelerini özünde jemleýän maddalaryň bardygy bellenýär.
«Ýöne muňa garamazdan, bu ýörelgeleriň durmuşa geçirilmegi problema bolup galýar we biz Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýyndan alada galmagymyzy dowam etdirýäris» diýip, hasabatyň başynda aýdylýar.
Hasabatyň dowamynda Türkmenistanda korrupsiýanyň problema bolup galýandygy, Halkara gyzyl haç komiteti ýaly halkara guramalaryň türmelere barmagyna ýol berilmeýändigi, tussag şertleri we gynamalar, adam hukuklaryny goraýjylaryň kynçylyklary, söz we metbugat, din azatlygy babatdaky bikanunçylyklar barada hem aýdylýar.


text:
Bagdadyň golaýyndaky şäherleriň biriniň bazarynda amala aşyrylan ulag partlamasynda 14 adam öldi. Bu barada Yragyň resmileri habar berýärler.
Paýtagtdan 70 km uzaklykda ýerleşýän şaýylaryň Balad Ruz şäherinde bolan bu wakada başga-da 37 adam ýaralandy diýip, ýerli polisiýa maglumat berýär.
Diýala welaýatynyň saglyk resmileri ölenleriň sanyny tassykladylar.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini häzirlikçe hiç bir topar öz üstüne almady. Emma “Yslam döwleti” atly sünnüleriň ekstremistik topary Yrakdaky şaýylara garşy ýygy-ýygydan hüjümleri amala aşyrýar.


text:
Türkmenistan iňlis dilindäki ilkinji gazetini neşir edip başlady.
TDH “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň iňlis dilindäki goşmaçasy bolan “Neutral Turkmenistan” gazetiniň ilkinji sanynyň çap edilendigini habar berýär.
Bu neşir prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň karary esasynda, köpçülikleýin habar serişdeleriniň işini kämilleşdirmek hem-de halkara jemgyýetçiligini Türkmenistanda gazanylýan üstünlikler bilen tanyşdyrmak üçin döredilipdi.
Biraz öň prezident Berdimuhamedow rus dilindäki “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň baş redaktory Wladimir Gubanowy wezipesinden boşadypdy. Onuň ýerine Wiktor Zaýsew baş redaktorlyga bellendi.


text:
Bu ugurlary http://www.entrepreneur.com internet sahypasy, soňky ýyllarda geçirilen barlaglaryň netijelerine salgylanyp, halk köpçüligine hödürläpdir.
1. Daşaryk çykyň
Günortan bir käse çaý ýa-da kofe içmegi göz öňünde tutýan bolsaňyz, ony daşardaky dükanlardan alyň – barlaglaryň netijelerine görä, aýaklar ýöräp başlanda we daşarda arassa howadan dem alnan mahaly öndürijilik artýar.
Şonuň ýaly-da barlaglara görä, her 52 minutdan 17 minutlyk arakesme bermek işiň gyzygyny ýokarlandyrýar.
2. Gysga wagtlyk pyýada gezelençler gurnaň
Iş günleri sport bilen meşgullanmak hemişe mümkin bolanok. Şonuň üçinem wagtdan iş duşuşyklaryňyza pyýada ýöräp gidip biler ýaly görnüşde peýdalanyň. Pyýada ýöremegiň ylham ukybyny hasam güýçlendirýändigi barada geçirilen ylmy barlaglar bar.
3. Günortanlygy işdeşiňiz bilen ediniň
Günortan naharyňyzy kompýuteriňiziň üstünde howul-hara iýmäň. Barlaglaryň netijelerine görä, nahary kompýuterden üzňe, bir gyrada işdeşiňiz bilen bilelikde edinmeklik size gaýtadan işe dolanan mahalyňyz has köp peýda getirer.
Nahar üçin iň gowusy ofisiň daşyndaky bir ýeri saýlap alsaňyz gowy bolar.
4. Munuň üçin ýörite goşmaça "app" programmalar hem bar
Kompýuterdäki işiňize arakesme bermekligiň hökmanydygyny size ýatladýan ýörite goşmaça "appilication" programmalar hem bar. "Workrave" we "Big Strech Reminder" atly goşmaça programmalar hökmany suratda sizi işe arakesme bermäge mejbur edip bilýär.
5. Gowy görýän adamlaryňyz bilen söhbet ediň
Iş wagtynda dostuňyz, hossaryňyz, dogan-garyndaşyňyz, gowy görýän adamlaryňyz bilen gysgaça söhbet ediň. Barlaglaryň netijelerine görä, adam şeýle duýgy goltgusyny alan mahaly has az ýadawlyk duýýar.
6. Teswir ýazmagy endik ediniň
Günüň dowamynda ýadawlygy ýeňledýän hereketleriň birem teswir ýazmaklykdyr. Birnäçe minutlyk wagtyňyzy sarp edip, öz duýgylaryňyzy beýan ediň. Alymlaryň aýtmagyna görä, teswir ýazmaklyk ruhy hassalyklary azaldýar we ýady ýiteldýär.


text:
SAGLYK: Türkmenistan çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäniň halkara derejesindäki ülňülerini girizýär
Türkmenistanyň lukmançylyk edaralary Dünýä Saglyk Guramasy tarapyndan teklip edilen çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemelerini ulanyp başlady we şol kesgitlemeleriň durmuşa geçirlişine gözegçilik etmek üçin ýörite iş topary döredildi.
Çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäni kabul etmek bilen Türkmenistan h ö k ü m e t i ç a g a l a r y ň ýaşamaga we ölmän galmaga bolan hukugynyň berjaý edilmegi ugrunda tagalla etjekdigini subut edýär. Türkmenistanyň şeýle kakar gelenliginden ugur alyp, merkezi Aziýanyň ähli ýurtlary çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäniň halkara derejesindäki ülňülerini durmuşa geçirýärler we bu ugurda tagalla etjekdigine söz berýärler. Dünýä Saglyk Guramasy tarapyndan teklip edilen çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäniň halkara derejesindäki ülňülerine geçmek öňki Sowet döwriniň muňa degişli tekliplerinden bir ädim tesmegi aňladýar we öňler düşük boldy, ýa-da öli dogdy diýlip hasap edilen bäbekleriň diri galyp ýaşamagyna bir mümkinçilik bolar. Şeýle hem Türkmenistan hökümetiniň şeýle çözgüdi täze dogan bäbekleriň ideginiň gowylandyrmak lygyna, ölmän galmagyna we kömek edilmegine we mundane beýläk hem çaga we ene ölüminiň azalmagyna, galyberse-de Ösüşiň müňýyllyk maksatlaryna üstünlikli ýetmeklige tarap gönükdirlen uly tagalladyr.
TürkmenistanyňDünýä Saglyk Guramasy tarapyndan teklip edilen çaganyň diri dogulmagyna degişli kesgitlemäniň halkara derejesindäki ülňülerine geçmegi Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar Gaznasy bolan ÝUNISEF –iň , Dünýä Saglyk Guramasynyň (DSG), Birleşen M i l l e t ler Guramasynyň Ilat Gaznasynyň, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Halkara Ösüş Edarasy ÝUSAID-iň we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Kesellere Gözegçilik etmek we öňüni almak merkeziniň (KGM) başlangyçlary tarapyndan goldanylýar.
Filed under: Çagalar, Bütin Temalar, Bilim, Durmyş, Saglyk


text:
Üstümizdäki ýylda uly söz ussadynyň iki ýubileýi birden gelýär. Mart aýynyň 15-ne Berdi Kerbabaýewiň doglan gününe 120 ýyl bolsa, 23-nji iýulda ýazyjynyň aradan çykanyna laýyk 40 ýyl dolýar.
Öz döwründe bu tanymal ynsan bilen duşuşmagy ýa-da ony görmegi köpler höwes eden bolsa gerek. Şeýle höwes mende-de boldy. Şonda goşa şatlyk bilen ýüzbe-ýüz boldum.
Hyýala gelmejek hakykat
Berdi Kerbabaýew bilen Gara Seýitliýewi men bilelikde gördüm. Olary Garagum kanalynyň içinde, onda-da Baýramalydan gabat garşyda, öňki “Garagum kanaly” sowhozynyň gabadynda görmek miýesser etdi.
Berdi Kerbabaýewiň öý muzeýi
Bu 65-nji ýylyň dekabrynda bolupdy. Asman açykdy, güneşli gündi, hiç bir sowuk ýokdy. Türkmenistanda Russiýa Federasiýasynyň Medeniýetiniň hem sungatynyň Ongünlügi geçýärdi. Bize – ýokary klasyň mekdep okuwçylaryna “Garagum kanaly” sowhozynyň garşysynda, kanalyň içinde Russiýadan gelen artistler konsert berjekler, kim islese, okuwdam boş, şoňa gidip biler diýdiler.
Biz bäş-alty oglan bolup, obadan ep-esli uzaklykdaky kanal boýuna gitdik. Tigirli çapyşyp, ol ýere nädip ýetenimizi bilmedik. Kanalyň şol çäginiň günorta tarapy biziň kolhozymyzyň ýeridi. Kanaldan gaýrada – demirgazykda bolsa tarp ýerde açylan “Garagum kanaly” sowhozy ýerleşýärdi.
Hakykatdanam kanalyň biz tarapynda, ýagny çep kenarda gyra berkidilip barža goýlupdyr. Haýal etmän, Mary tarapdan – kanalyň ters akymyndan, üsti adamdan doly uly ak kater geldi. Şol katerden birnäçe adam düşüp, ikä bölündiler. Uly bölek kenara berkidilen barža geçdi. Bir kiçeňräk topar hem “Garagum kanaly” sowhozyna tarap gitdi. Şolaryň arasynda Berdi Kerbabaýew bardy. Ol beýlekilerden sere boýy saýlanyp barýardy.
Men: “Alha, Berdi Kerbaba” diýenimi duýmandyryn. Onuň ýanynda bolsa çal saçly Gara Seýitli bardy. Ol iki kişi meniň gözüme başgalardan saýlanyp durdy. Olar iki kenarda duran adamlar bilen el bulap salamlaşýardylar.
Muňa gaty haýran galdym. Atgyranyň çölünden bir wagt kanal geçip, ol ýerden derýa bolup suw akar. Şol suwuň içi bilen ak gämide ýüzüp, biziň ýanymayza ýazyjy-şahyrlar geler diýip, hyýalyňa getirip bolmasa gerek.
Ine, bu şeýle boldy. Mary tarapdan gelenleriň arasynda Berdi Kerbabaýew bilen Gara Seýitliýew hem bar ekeni.
Çöle gelen sibirliler
Omsk şäheri Sibirdäki medeni merkezleriň biri hasaplanýar. Ol ýerde “Omskiniň halk hory” atly aýdym-saz topary bar. Beýle aýdym-saz topary dünýäde örän seýrek. Sebäbi şeýle uly akademiki topary; köp sanly sazandany, aýdymçylary hem tansçylary saklamak üçin, kuwwatly döwlet gerek. Ony diňe döwletiň hasabyna saklamak mümkin.
Berdi Kerbabaýewiň jaýlanan ýeri. Aşgabat
Şol uzak Sibirden gelenler Garagum kanalynyň iki kenaryna jemlenen türkmenleriň öňünde çykyş etdiler. Olar ençeme rus halk aýdymlary bilen birlikde, kompozitor Nury Muhadowyň şahyr Allaberdi Haýydowyň goşgusyna döreden “Komsomol” diýen aýdymyny türkmen hem rus dillerinde aýtdylar. Olaryň türkmençe aýdyşy örän çalgyrtdy, ýöne sözleri düşnüklidi. Bu aýdym soňra Bütinsoýuz radiosy üçin ýazgy edilipdir, ony käte Bütinsoýuz radiosy eşitdirip durýardy.
Omskiniň artistleriniň tasnslary aýratyn ýakymly boldy. Olar suw içindäki baržanyň üstünde al-ýaşyl öwsüp, gamak ýaly pyrlanýardylar.
Çölüň jümmüşinde ýaşap hem işläp ýören çopanlar, pagtaçylar, Garagum kanalyny gurujylar, ýaşlar-ýetginjekler olaryň çykyşyndan ünsüni sowup bilmedi. Olaryň her bir çykyşy biz üçin geňdi, örän özüne çekijidi. Tansçylar, aýdymçylar her täze çykyşynda, başgaça geýinmäge ýetişýärdiler.
Bu şatlykly pursat bir sagat, belki, ondanam gowrak dowam etdi.
Hakykat
Konsert gutardy. Tomaşaçylar dargap başlady. Obadaşlarym-ýoldaşlarym yza dolanmak üçin taýýarlandylar. Men bolsam entegem gaýra kenara seredýärdim. Bu mahala çenli çaý-nahar edinen myhmanlar ýene yzyna çykyp, Mara dolanmak üçin, kenara gelerler, şonda Berdi Kerbaba bilen Gara Seýitlini görerin diýýärdim. Emma olar görünmedi. Gaýtam biziň öňümizde çykyş eden sibirli artistleri-de, ol ýere alyp gitdiler.
Hawa-da, bu türkmeniň däbi, uzak ýerden gelen myhmany çaý-naharsyz yzyna gaýtaryp bilmezler.
Berdi Kerbabaýewiň mazar daşy
Biz oba dolandyk, ýöne eşiden aýdym-sazym hem ol gören adamlarym hiç wagt ýadymdan çykmady. Belent başly, ak saçly Berdi Kerbaba bilen çal saçly şahyr Gara Seýitli meniň ruhy dünýäme şol şekilde ornaşdy.
Olar bol suwly derýanyň kenarynda durup, adamlara el bulaýarlar. Olaryň ikisi hem şol bol suwy, çöl içinde dörejek bereketi nähili arzuw edipdiler. Men olary hakykata öwrülen şol hyýaly pursatda gördüm.
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Gyrgyzstanda töhmeti jenaýatçylykly etmiş hasaplamakdan el çekip, oňa adaty graždan işi hökmünde seretmek kararyna gelnipdir. Türkmenistan bu göreldä eýerip bilermi?!
Gyrgyz häkimiýetleriniň bu çözgüdi söz, metbugat azatlygyna, umuman, demokratiýa tarap ädilen ýene bir möhüm ädimdir. Jenaýat kodekslerindäki töhmet hakyndaky maddalar häkimiýetleriň öz göwünlerinden turmaýan raýatlary, aýratynam žurnalistleri töhmet atmakda aýyplap, azatlykdan mahrum etmekleri adam hukuklaryna we azatlyklaryna ters gelýär. Hasam döwlet baştutanynyň at-abraýyny we mertebesini goramak bahanasy bilen, onuň adyna aýdylan islendik tankydy belligiň töhmet hökmünde häsiýetlendirip bilinýändigine 2004-nji ýylyň martynda biziň özümiz gözli şaýat bolduk.
Şonda Milli howpsuzlyk ministrliginiň sülçüleri ýokardan berlen görkezmäni ýerine ýetirip, Azatlyk Radiosynyň efirinde berlen materiallarymy töhmetçilikli hasaplap, maňa garşy Türkmenistanyň jenaýat kodeksiniň 132-nji maddasynyň 2-nji bendi esasynda jenaýat işini gozgadylar. Hernä demokratik döwletleriň, halkara guramalaryň basyşy netijesinde nyýazowçylyk režim ony suda ýetirmedi. Iki ýyla golaý wagtdan soň ömrüme tagma edilip salnan bu iş möhletiniň geçendigi üçin diýen kesgitleme bilen ýatyryldy.
Şu maddanyň özi sülçiniň aýdyşy ýaly, ýeňil bolsa-da, ony Türkmenistanyň halk maslahatynyň 2003-nji ýylyň başynda kabul eden "Etmişli hereketleriň Watana dönüklik diýip yglan edilişi we Watan dönüklerine görülmeli çäreler" hakyndaky kararyna ýanalsa, başyma nähili belalary getirip biljekdigi düşnüklidir. Çünki materiallarymda Nyýazowyň diktatorlygy, nädogry işleri tankyt astyna alynýardy. Agzalan karar bolsa munuň üçin Watan dönügi diýen günäni, tagmany basyp bilýärdi. Şonsuzam, diktatoryň emri bilen, ýanýoldaşym, ogul-gyzym özümden öň işsiz galdyrylypdy.
Mundan bir ýyla golaý wagt ozal prezidentiň Milli howpsuzlyk ministrliginiň işgärlerine ýollan gutlagynda "döwletimize töhmet atyp, jemgyýetçiligimiziň agzybirligini we asudalygyny bozjak bolýanlara garşy berk göreş alnyp baryljakdygyna" ynam bildirmegi netijesinde bu sapar gönüden-göni özüme degmäge milt edilmese-de, çagalaryma, ýakynlaryma nähak temmi berildi, işsiz galdyryly.
Hawa, türkmen häkimiýetleri töhmet hakyndaky maddany ulanmakdan el çekip, has mekir, namartçylykly pirimlere ýüz urýan ýaly. Abadan pajygasy baradaky hakykaty dünýä ýaýmaga goşant goşan kärdeşimiz Döwletmyrat Ýazgulyýewe şu madda boýunça jenaýat işini gozgamak barada haýbat atylmagy resmileriň hiç zatdan gaýtmajakdygyny görkezýär.
Bu maddanyň Jenaýat kodeksinden aýrylmagy-da Türkmenistan hukuk döwletine öwrülmese, kanunlar işlemese, netijeli bolup bilmez.
Aşyrguly Baýryýew Aşgabatda ýaşaýan garaşsyz žurnalist, "Edebiýat we Sungat" gazetiniň öňki baş redaktory, Deýwid Börk adyndaky halkara baýragynyň laureaty. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Eýranyň harbylara golaý durýan berk liniýaly habar agentliginiň çap eden we şaýy musulmanlarynyň Aşura baýramçylygynda 4-nji noýabrda okalandygy aýdylýan beýannamasynda ABŞ-nyň “henizem uly şeýtandygy” nygtalýar. Galyberse-de, “Talybanyň” we “Yslam döwletiniň” arasynda arabaglanyşygyň bardygy aýdylyp, Birleşen Ştatlaryň Tährandaky ilçihanasyna hüjüm edilmegi makullanýar.
Şaýy musulmanlar musulman hasaby boýunça 10-njy aý bolan Moharramda Aşura baýramçylygyny bellemek bilen özleriniň üçünji ymamy Huseýniň 680-nji ýylda Kerbaladaky söweşlerde öldürilmegini ýatladylar.
”Defa Pres” websaýtynda çap bolan agzalan beýannamada “Yslam döwleti” tarapyndan çykarylan “fitna” gadaganlygynyň “Talybanyň” dowamy bolup, onuň hem Amerika we terrorçylygy goldaýan beýleki hökümetler tarapyndan döredilendigi” aýdyldy.
Agzalan beýannama Eýranyň baş lideri aýatolla Ali Hameneýiniň ýaramaz işlerde ýakasyny tanadan Gündogardaky ýaragly topar bolan “Yslam döwletiniň” Birleşen Ştatlar we onuň ýaranlary tarapyndan döredilendigi baradaky çykyşyny gaýtalady.
Şol bir wagtyň özünde-de agzalýan beýannamada aýdylýan zatlar bu aýyplamalaryň çäginden hem çykdy. Beýannamada Birleşen Ştatlaryň “Yslam döwletini” Eýrana hakyky howp salmak üçin, ýagny “Yslam dünýäsiniň global gedemligini (Eýranda käbir adamlar bu termini Birleşen Ştatlar babatynda ulanýarlar) we sionist režime (Ysraýyla) garşylyk görkezýän güýçleri gowşatmak üçin” döredendigi aýdylýar.
Beýannama Eýranyň Siriýada we Yrakda “Yslam döwletine” garşy Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa garşy çykmagyndan başga-da, Eýranda berk liniýaly güýçleriň “Yslam döwleti” atly sünni toparyny şaýy "Yslam respublikasyna” garşy hakyky howp hökmünde häsiýetlendirip başlamak we Tähranyň esasan ABŞ-dan we Ysraýyldan ybarat köne “duşmanlarynyň” sanyny artdyrmaga ýykgyn etmek tendensiýasyny görkezýär.
Beýannamada “Yslam döwletiniň” ABŞ-nyň önümi, diýlip atlandyrylmagy bilen birlikde, eýran halkynyň dünýäde “agalyk ediji güýje we halkara sionizmine” garşy göreşýändigi hem-de “Amerikanyň uly şeýtandygyny” unutmaýandygy nygtalýar.


text:
Aşgabat, 10.03.2015. “Türkmenportal”.
2015-nji ýylyň 2-nji aprelinde, Beýik Ýeňşiň 70 ýyllygy mynasybetli “Sewastopol ugrundaky söweş” filminiň bütin dünýädäki ilkinji görkeziliş gününde Aşgabadyň “Berkarar” söwda-dynç alyş merkeziniň kinoteatrynda bu film tomaşaçylara hödürleniler.
Bu taryhy drama belli mergen zenan Lýudmila Pawliçenkonyň durmuşyndan gürrüň berýär. Filmde 1937-1957-nji ýyllar aralygyndaky waka beýan edilýär. Uruş, Kiýewiň döwlet uniwersitetiniň aspiranty Lýudmilany Odessada tejribelik geçip ýörkä başlaýar. Ol Çapaýew atyjylar diwiziýasynda söweş ýoluna Moldawiýadan başlap, Odessanyň—Sewastopolyň goranyşyna gatnaşýar. Faşist mergenlerine garşy durmakda Lýudmila köp sanly şahsy ýeňiş gazanýar. Sewastopolyň synmagyna sähelçe gün galanda ýaralanyp şäheri terk edýär.
Filmde göze gelüwli sahnalardan başga-da, gahrymanlaryň çekýän hasraty, söýgi hesreti uly orun eýeleýär.


text:
Aşgabady gurmagyň 14-nji nobatdakysynda Bitarap Türkmenistan hem Garaşsyzlyk şaýollarynyň we Oguzhan hem-de 1971-nji (G. Ezizow) köçeleriniň aralygynda täze ýaşaýyş toplumy gurulýar.
Umuman, paýtagty gurmagyň şu tapgyrynda 23 desga gurlar. Olaryň 22-si birinji gatlarynda senagat we azyk harytlary dükanlary ýerleşen ýokary amatlykly 44-46 otagly 12 gatly ýaşaýyş jaýlary bolar. Şeýle hem bu ýerde 160 orunlyk çagalar bagy gurlar.
Gurmagyň şeýle meýilnamasy Aşgabady gurmagyň ýakyn aralykdan geçýän 13-nji nobatdakysynyň täze toplum çägi hasaba alnyp işlenilip-taýýarlanyldy. Ol ýerde hem ýaşaýyş jaýlaryndan başga-da, adminstratiw we jemgyýetçilik binalarynyň, şol sanda durmuş binýatly desgalaryň 18-si gurulýar.
Ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrmagyň çäklerinde dynç almaga çaga oýunlaryna, sport bilen meşgullanmaga medeni-köpçülik çärelerini geçirmäge şeýle hem awtoulag duralgasyna niýetlenen ýörite meýdançalar peýda bolar. Güllere beslenen ýaşyl zolak we özboluşly çyralar bu çäge gözellik berer.
Binalaryň, olaryň bezeginiň we abadanlaşdyrylyşynyň taslamalary Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary hem-de ýurdumyzyň Gurluşyk we arhitektura ministrliginiň gatnaşmagynda bilelikde taýýarlanyldy. Aşgabady gurmagyň 14-nji nobatdakysynyň giň möçberli taslamasyny amala aşyrmaga Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolup durýan ýerli gurluşyk kompaniýalarynyň 20-ä golaýy gatnaşýar. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary bolan kompaniýalar, şeýle hem ýaşaýyş jaýlarynyň 10-synyň buýrujylary hem paýly gatnaşyjylary hökmünde çykyş edýärler. Desgalaryň galan bölegi ýurdumyzyň aýry-aýry edaralarynyň buýurmalary boýunça gurulýar.
Desgalary doly taýýar edip, ulanyşa tabşyrmak bilen, gurluşyk işlerini 2016-njy ýylyň oktýabrynda tamamlamak bellenilýär.