text:
Türkmenistanyň bölek haryt dolanyşygy 17 göterim ýokarlandy
Ýanwar aýynyň jemleri boýunça Türkmenistanda bölek haryt dolanyşygynyň möçberleri geçen ýylyň degişli döwrüniň görkezijileri bilen deňeşdirilende, 17 göterime golaý artdy. Şunda bellenilen çäklerde sarp ediş harytlarynyň hem-de ilata edilýän hyzmatlaryň bahalary saklandy.
Ýurdumyzdaky haryt dolanyşygynyň artýan möçberleri ilatyň hal-ýagdaýynyň we durmuş derejesiniň ýokarlanýandygyna şaýatlyk edýär. 2016-njy ýylyň jemleri boýunça hyzmat ediş ulgamlarynda jemi içerki önümiň goşulan bahasynyň iň ýokary ösüş depgini söwda ulgamynda – 14 göterimden gowrak hasaba alyndy.
2016-njy ýylda, ozal hem bolşy ýaly, söwda pudagy durnukly ösüş depginlerini saklap, baş wezipäni ýerine ýetirdi – önümçiligiň ösmegine uly täsir edip, ilatyň harytlaryň gir görnüşlerine we hyzmatlara bolan islegini üpjün etdi. 2016-njy ýylda jemi içerki önümiň ösüşiniň düzüminde söwdanyň paýy 10 göterimden gowrak boldy (2015-nji ýylda 8 göterimden gowrak).
Umuman, ýurdumyzyň sarp ediş toplumynda geçen ýyl 1,2 milliarddan gowrak manat özleşdirildi. Munuň özi ýyllyk meýilamadan 7 esse köpdür. Şol sanda Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça iki esse köp.
Statistika baradaky döwlet komitetiniň maglumatlaryna görä, geçen ýyl söwdanyň döwlete degişli ulgamynda bölek haryt dolanyşygynyň ösüşi 10,6 göterime, döwlete degişli däl ulgamda bolsa 17,5 göterime deň boldy.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça 2016-njy ýylda lomaý görnüşini hem goşmak bilen umumy söwda dolanyşygy 2015-nji ýyl bilen deňeşdirilende 10 göterim ýokarlandy.
TDH


c: text/html

text:
Türkmenistanda edara-kärhanalaryň wezipe sanawlaryny tassyklamagyň we ylalaşmagyň tertibi
1. Şu Tertip Türkmenistanyň Zähmet kodeksine laýyklykda işlenip taýýarlandy we ministrlikleriň, pudak edaralarynyň, ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň we olaryň tabynlygyndaky edaralaryň, kärhanalaryň, guramalaryň hem-de jemgyýetçilik guramalarynyň işgär sanyny we zähmet haky goruny tassyklamagyň we ylalaşmagyň tertibini kesgitleýär.
2. Şular Türkmenistanyň Prezidentiniň namalary bilen tassyklanýar:
ministrlikleriň, pudak edaralarynyň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleriniň merkezi edaralarynyň gurluşy we işgar sany;
ministrlikleriň, pudak edaralarynyň, ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň, banklaryň, harby we hukuk goraýjy, prokuratura edaralarynyň, kazyýetleriň, gazetleriň we žurnallaryň redaksiýalarynyň hem-de jemgyýetçilik guramalarynyň, şol sanda Umumymilli «Galkynyş» hereketine girýän edaralaryň ýolbaşçylarynyň, olaryň orunbasarlarynyň hem-de müdirlikleriniň we esasy bölümleriniň başlyklarynyň aýlyk zähmet haklarynyň möçberleri.
3. Ministrlikler, pudak edaralary we guramalar, ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary öz merkezi edaralarynyň işgärleriniň aýlyk zähmet haklarynyň hem-de olaryň tabynlygyndaky edaralaryň, kärhanalaryň we guramalaryň işgärleriniň kärleri boýunça zähmete hak tölemegiň möçberlerini kesgitleýän zähmet haklarynyň (tarif möçberleri) çyzgydyny işläp taýyarlaýar hem-de Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligi bilen ylalaşyp bellenen tertipde tassyklaýar.
4. Ministrlikleriň, pudak edaralarynyň, ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň merkezi edaralarynyň wezipe sanawlary Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligi bilen ylalaşylyp tassyklanan zähmet haklarynyň çyzgydyna laýyklykda, esasy hem-de hyzmat edýän işgärler (şol sanda sürüjiler) boýunça aýratynlykda Türkmenistanyň Maliýe ministrligi bilen ylalaşylyp, olaryň ýolbaşçylary tarapyndan tassyklanýar.
5. Ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylarynyň Türkmenistanyň Maliýe ministrligi bilen ylalaşyp, merkezi edaranyň tassyklanan gurluşynyň we kesgitlenen işgär sanynyň çäklerinde esasy işgärleriň hem-de hyzmat edýän işgärleriň wezipe sanawyna we zähmet haky goruna üýtgetmeleri girizmäge hukugy bardyr.
6. Türkmenistanyň Döwlet býujetinden maliýeleşdirilýän edaralaryň, kärhanalaryň we guramalaryň işgär sany hem-de wezipe sanawy olaryň ýolbaşçylary tarapyndan:
Türkmenistanyň Merkezleşdirilen býujetinden maliýeleşdirilýän edaralarynyňky - ýokarda durýan ministrlikler, pudak edaralary hem-de Türkmenistanyň Maliýe ministrligi bilen;
ýerli býujetlerden maliýeleşdirilýän edaralaryňky, guramalaryňky hem-de Türkmenistanyň Döwlet býujetinden ýardam alýan kärhanalaryňky - ýokarda durýan edaralar we Türkmenistanyň Maliýe ministrliginiň ýerlerdäki degişli welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň müdirlikleri, etrap, şäher bölümleri bilen ylalaşylyp tassyklanýar.
7. Hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalaryň, guramalaryň, merkezi hem-de ýerli tabynlykdaky edaralaryň işgär sany we wezipe sanawy olaryň ýolbaşçylary tarapyndan:
merkezi tabynlykdakylaryňky - ýokarda durýan ministrlikler we pudak edaralary bilen;
ýerli tabynlykdakylaryňky - ýokarda durýan edaralar, kärhanalar we guramalar bilen ylalaşylyp tassyklanýar.
8. Jemgyýetçilik guramalarynyň we olaryň tabynlygyndaky düzüm birlikleriniň wezipe sanawlary:
Türkmenistanyň Döwlet býujetinden maliýeleşdirilýänleriňki - öz tertipnamalaryna laýyklykda işlenip taýýarlanýar hem-de Türkmenistanyň Maliýe ministrligi we onuň ýerlerdäki degişli welaýat müdirlikleri, etrap, şäher bölümleri bilen ylalaşylyp tassyklanýar;
Türkmenistanyň Döwlet býujetinden başga çeşmelerden maliýeleşdirilýänleriňki - öz tertipnamalaryna laýyklykda işlenip taýýarlanýar hem-de tassyklanýar.
9. Bilim, ylym, saglygy goraýyş, medeniýet we sport edaralarynyň wezipe sanawy, olaryň tabynlygyna garamazdan, bu ugurdaky degişli ministrlikler we pudak edaralary tarapyndan Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligi bilen ylalaşylyp tassyklanan işgärleriniň aýlyk zähmet haklarynyň çyzgydyna laýyklykda işlenip taýýarlanýar.
Bilim edaralarynyň professor-mugallymlarynyň sany Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň degişli Orunbasary we Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan tassyklanýan okuw meýilnamalaryna laýyklykda kesgitlenýär.
10. Türkmenistanyň çäklerinde hereket edýän hususy, bilelikdäki we döwlete degişli däl beýleki edaralaryň, kärhanalaryň işgär sany we zähmet haky gory şol edaralaryň, kärhanalaryň ýolbaşçysy tarapyndan tassyklanýar.
11. Hyzmat edýän işgärleriň sany Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrligi tarapyndan bellenen kadalara laýyklykda kesgitlenýär.
Hyzmat edýän işgärler boýunça wezipe sanawlary aýratynlykda düzülýär.
12. Wezipe sanawlary düzülende:
1) işgärleriň wezipesi boýunça aýlyk wezipe haklary (tarif möçberleri) hem-de kanunçylykda bellenen aýlyk zähmet hakyna (tarif möçberlerine) goşmaça haklar we tölegler görkezilýär;
2) zähmet haky gorunda tölegleriň şu görnüşleri göz öňünde tutulýar:
aýlyk wezipe haklary (tarif möçberleri), potrat nyrhlary boýunça işgärlere hasaplanyp ýazylýan zähmet haky, önümleri (işleri, hyzmatlary) satmakdan alnan girdejiniň göteriminde zähmet haklary;
gazetleriň, žurnallaryň redaksiýalarynyň we beýleki köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wezipe sanawynda durýan işgärlere berilýän galam haklary;
işiň düzgünleri we zähmet şertleri bilen bagly öwezini dolma üçin tölegler:
a) zähmetiň aýratyn şertlerinde goşmaça tölegler we goşmaça haklar;
b) gijelerine işlenýän iş üçin goşmaça töleg;
ç) sürüjileriň zähmet hakyna goşmaça töleg;
d) dynç alyş günlerinde, işlenmeýän baýramçylyk we ýatlama günlerinde işlenen işe hak tölemek;
e) iş wagtyndan daşary ýerine ýetirilen işe hak tölemek; raýat-hukuk häsiýetli şertnamalar boýunça wezipe sanawyndan daşary işe kabul edilýän adamlara hak tölemek;
işlenmedik wagt üçin hak tölemek;
zähmete hak tölemegiň pudaklaýyn ulgamynda göz öňünde tutulan beýleki tölegler.
Ýokarda agzalan tölegler zähmet hakynyň gorunda aýratyn setirde görkezilýär we goşulýan görnüş boýunça esaslandyrylan hasaplamalar bilen tassyklanmalydyr.
13. Kärler (wezipeler) utgaşdyrylanda we wagtlaýyn ýok işgäriň borçlary ýerine ýetirilende tölenýän goşmaça hak hem-de esasy iş bilen utgaşdyrma boýunça işleýän adamlaryň zähmetine tölenýän hak wezipe sanawynda göz öňünde tutulan işgär sanynyň we zähmet haky gorunyň çäklerinde kesgitlenýär.
14. Möwsümleýin işlerde wezipe sanawlary her möwsüm üçin düzülýär we işgär sany möwsüme baglylykda bellenýär. Bu işlerde işgärleriň zähmet haky ýyllyk zähmet haky gorunyň çäklerinde kesgitlenýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiýä edilen tebigy gaz eksporty 20,4 göterim artdy
Maslahatda TÜRKPA-nyň güýçlendirilmegi meselesi ara alnyp maslahatlaşylar
Rus energetika firmasy Gazprom ýanwar-noýabr aýlaryny öz içine alýan döwürde Türkiýä edilen tebigy gaz eksportynyň geçen ýylyň ady agzalýan döwri bilen deňeşdirilende 20,4 göterim artandygyny mälim etdi.
Maslahatda TÜRKPA-nyň güýçlendirilmegi meselesi ara alnyp maslahatlaşylar.
Beýanatda “Türkiýe bilen birlikde Gresiýa edilýän tebigy gaz eksporty 11,6, Bolgariýa edilýän tebigy gaz eksporty 6,8, Wengriýa edilýän tebigy gaz eksporty 22,3 we Serbiýa edilýän tebigy gaz eksporty hem 26,1 göterim artdy” diýildi.


text:
marokka
Boş wagtym goşgy düzýän diýen Ýaş şahyr agzamyza
Ýaş şahyr, yoga agzanyň aýdanlaryna goşulmak bilen, siziň pikir geçirmekde gowşakdygyňyzy aýdasym gelýär. Siziň goşgyňyzy okap, şol pikirleri ekspromt görnüşinde goşga geçirdim. Bu pikirlerin ählisi size degişli, şonuň üçin indi goşgy ýazmak hyýalyňyzda bolsa öz goşgyňyz bilen şu goşgyny deňäp, öz ýalňyşlyklaryňyzy düzedip bilersiňiz.
,,Göwün'' bolan waka
Göwün
Awtory:Seýitliýew Maksat
Bolan waka
Awtobus menziline tarap sallamlyja ýöräp barýardym.Tebigatda güýz pasly saralan ýapraklaryny zemine seçelemegini dowam etdirýärdi.Men...
Goşgy
Söýgime Enäň ykbaly Ýazgyt (nowella) Şemal öwsüp, gara saçlaryň darar, Salam hormatly agzalar, eger araňyzda türkmen ýazyjy şahyrlarynyň salgysyny, tel.nomerini bilýän bar bolsa ýazaýsaňyz. Awtory: Maksat Seýitliýew Saňa Eneme
Sen gaşlaň astynda gözleriň süzüp
Diýýärsiň: ,,Ömrümiň ýazy, ezizim,
Men soňky deme çen seni söýerin,
Ýöne sen hem meni baky söýermiň?''
Ýeri nämä gerek beýle sowallar?
Gözler saklamaýar aşygyň syryn.
Seň ýüregiň baky söýüp başarsa
Meň ýüregmem gara daş däl ahyryn.
Enäniň ykbaly
Kerim Gurbannepesowyň ýadygärligine
Gara duman ýer ýüzüni büredi,
Doňan buzlar damja bolup eredi,
Sebäp bäş balasyn dünýä indiren
...
Ýazgyt ( nowella)
Göýä säher çagy gopan tupana çalym edýän ýowuz uruş uzak ýerlerde dowam edýärdi. Emma ol özüniñ badyny gaçyrman haýdan-haý öñe hereket etmegini dowam etdirse garaşylmadyk hasrat bolup, bu gün bolmasa ertir ganly gözlerini islendik ýere aýlap biljekdigine hiç şübhe ýokdy. Şol sebäpli her bir ýarag tutyp bilýän erkek...
Seniň gözýaşyň
Gözleriňi süzüp, galdyrsaň başyň.
Dünýäň ummanlarna belentden garar
Seň gözleňden gaçan bir damja ýaşyň.
Bu günler ötüp dur yzly-yzyna,
Şatlyk, hasrat bilen gabaryp daşym.
Kyn günlemde kuwwat berdi dyzyma
Seň gözleňden gaçan bir damja ýaşyň.
Öm...
Ýazyjy şahyrlaryň salgysyny, tel. nomerini biýäňizmi
Goşgy
Durmuş
Men durmuşa başgaçarak düşünýän,
Durmuş- köl içinde ýatan suw däldir.
Ol mydama däli derýa deý joşup,
Öz akymy bilen öňe gidýändir.
Durmuşy hakykat bilen agtaryp,
Her gün gussa bilen atyrdym daňy.
Maňa bu durmuşda rol beril...
Saňa
Sen maňa her gezek:,, Hoş gal! ''diýeňde
Ýüregim agaçda ýapraklar deýin,
Saralar, soň bolsa güýzdäki ýaly
Agaçdan zemine gaçar, ezizim!
Ýöne ýürek bolup gaçan ýapraklaň
Her düýbünden müňläp ýüregim öner,
Topraga kök uran sansyz ýüreklem
Zeminiň gursagna sygmazdy meger.
Eneme
Aglap-eňräp, uly dünýä gelemde,
Ene mähri bilen diňdirdiň meni.
Dilsizdim, derdimi gözümden aňlap,
Halal ak süýt bilen emdirdiň meni.
Ine, indi başym aman, janym sag,
Uzadan ýerime ýetip dur elim.
Ýöne şol gazanan ýüz müň zadymyň
Togsan dokuz müňün sen berdiň, enem!
...
Enäň ykbaly
Ýazgyt (nowella)
Şemal öwsüp, gara saçlaryň darar,
Salam hormatly agzalar, eger araňyzda türkmen ýazyjy şahyrlarynyň salgysyny, tel.nomerini bilýän bar bolsa ýazaýsaňyz.
Awtory: Maksat Seýitliýew
Saňa Eneme
Eneme


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 25-nji maýda twitterde Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un bilen geçirilmekçi bolnan, emma özi tarapyndan bir gün öň goýbolsun edilen sammitiň dikeldilmegi üçin “netijeli gepleşikleriň” alnyp barylýandygyny aýtdy.
Tramp, eger bu sammit başa barsa, onuň ozalky bellenen senesinde we ýerinde, başda planlaşdyrylyşy ýaly, 12-nji iýunda Singapurda geçiriljekdigini aýtdy.
Günorta Koreýanyň prezidentiniň sözçüsi “biz ABŞ-Demirgazyk Koreýa dialogynyň janlylygy babatda şindi hem seresap umytly” diýdi.
24-nji maýda, Phenýanyň “açyk duşmançylygyna” salgylanyp, bu sammiti goýbolsun eden we Demirgazyk Koreýanyň “gepleşiklere açyk galýarys” diýenini eşiden prezident Tramp bu duşuşygy dikeltmek tagallasyny etdi.
"Olar örän gowy beýanat etdiler” diýip, Tramp Ak tamda aýtdy. "Olar muňa örän islegli. Biz hem şeýle etmek isleýäris” diýip, Tramp aýtdy.


text:
Şu gün ýurdumyzyň umumybilim berýän mekdepleriniň uçurymlary üçin soňky jaň ýaňlandy we okuw ýylynyň tamamlanmagyna bagyşlanan dabaraly çäreler geçirildi. Şu gün mekdebi tamamlap, özbaşdak durmuş ýoluna gadam goýýan ýetginjekleriň we gyzlaryň 85 müňden gowragy üçin has-da dabaraly hem-de tolgundyryjy boldy. Olar mekdep ýyllarynyň dowamynda dünýägar...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Habarlar |
28.05.2018 13:16
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#135)


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi 21-nji aprelde türkmen-özbek gatnaşyklary barada giňişleýin makala çap edip, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň golaýda Özbegistana boljak sapary barada garaşsyz metbugatda çykan habarlary tassyk etdi.
Emma makalada türkmen prezidentiniň Özbegistanda etjek döwlet sapary agzalsa-da, onuň anyk senesi we gün tertibi barada hiç bir zat aýdylmaýar. Şol bir wagtda-da türkmen DIM-i bu saparyň “gadymy doganlyk gatnaşyklaryny hil taýdan has täze derejä çykarmagy aňladýandygyny”, onuň “taryhy ähmiýetli waka öwrüljekdigini” öňünden ynandyrmaga çalyşýar.
Azatlygyň Daşoguzdaky çeşmesi 20-nji aprelde Daşoguzda şäher jemagat hojalygynyň we býujet edaralarynyň işgärlerini, şol sanda mekdep mugallymlaryny çekmek bilen, tas bir hepde bäri Berdimuhamedowyň senesi anyk bolmadyk saparyna taýýarlyk görülýändigini, käbir mekdeplerde mugallym bolmansoň, çagalary 2-3 sagat saklap, “köçede göze-başa düşüp ýörmäň” diýip, öýlerine goýberýändiklerini habar berdi.
Türkmen hökümetindäki çeşmäniň 18-nji aprelde beren maglumatyna görä, G.Berdimuhamedow Özbegistana TOPH geçirijisiniň gurluşygy üçin karz pul soramaga gidýär.
Mundan öň Berdimuhamedow rus prezidenti Wladimir Putine hem Orsýetiň TOPH geçirijisine goldaw bermegi baradaky teklip bilen ýüz tutdy. Emma “Interfaks” Putiniň TOPH geçirijisiniň gurulmak we işledilmek mümkinçiligine ynamsyz garaýandygyny habar berdi.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiriniň 16-njy aprelde çap eden maglumatyna görä, Daşoguz welaýaty bilen serhetdeş Horezm oblastynda hem ýokary derejeli myhmanlaryň gelmegine berk taýýarlyk görülýär. Bu habardan çen tutulsa, iki ýurduň prezidentleri Özbegistanyň Horezm oblastynda duşuşjaga çalym edýär.
Adatça, prezident Berdimuhamedowyň daşary ýurda etjek saparyna görülýän taýýarlyk barada bu wakanyň öň ýanyndaky hökümet mejlisinde gysgaça maglumat berilýär. Emma bellemeli ýeri, şu aýda boljagy çaklanylýan sapar barada wise-premýer, daşary işler ministri Reşit Meredowyň 20-nji apreldäki hökümet maslahatynda beren hasabatynda hem hiç zat aýdylmady.
Muňa derek ol 2-nji maýda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçiriljek “Beýik Ýüpek ýoly — täze ösüşlere tarap” atly halkara foruma görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Azatlygyň Daşoguzdaky çeşmesiniň howpsuzlyk gullugynyň ýerli işgärine salgylanyp beren habaryna görä, Berdimuhamedowyň Daşoguz welaýatyna etmeli sapary ozalam birnäçe gezek yza süýşürildi.


text:
Hormatly Prezident!
Eziz dostlar!
Gadyrly metbugat wekilleri!
Meniň Türkiýe döwletine resmi saparymyň birihji tapgyry tamamlanýar. Men ýaňadan öz eziz dostuma, doganyma Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti hormatly Ahmet Nejet Sezere meni Türkiýe döwletine çagyranlygy üçin, şeyle hem myhmansöýüjilikli kabul edilenligim üçin öz çuňňur minnetdarlygymy bildiresim gelýär. Bu resmisapar uly ähmiýetlilige eýedir, sebäbi biz ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklary, sebitimize degişli meseleleri we dünýäde bolup geçýän ýagdaýlary gözden geçirdik. Ýene bir gezek garaýyşlarymyzyň umumylygyny tassyklap, gelejekde türk-azerbaýjan hyzmatdaşlykda bilelikde hereket etjekdigimizi äşgär etdik. Bu ýagdaý meni örän begendirýär. Sebäbi, Azerbaýjan üçin Türkiýe, onda demokratiýa höküm sürýän güýçli we uly ösen döwlet bolup durýar. Ýaş Azerbaýjan üçin Türkiýe elmydama nusga bolupdy, häzir hem görelde bolup durýar.
Hormatly Prezident eýýäm size bu ýerde geçiren gepleşiklerimiz we ara alnyp maslahatlaşylan meseleler barada habar berdi. Men siziň wagtyňyzy alyp, ony gaýtalasym gelmeýär. Emma diňe, bu meseleleriň ählisi babatda biziň birmeňzeş pikirimiziň bardygyny belläsim gelýär. Aýratyn-da, bu gün men täzeden, ýurtlaryň ikisinde-de, hem Azerbaýjanda, hem Türkiýede Baku-Tbilisi-Jeýhan esasy eksport turbageçirijiniň gurluşygynyň başlanmagyna deň garaýandyklaryny duýdum. 1994-nji ýylda başlanan bu işi biziň bilelikde tamamlajakdygymyza sizi ynandyryp bilerin. Ýakyn ýyllarda azerbaýjan nebiti Baku-Tbilisi-Jeýhan turbageçirijisi arkaly Türkiýe döwletine we Ýerorta deňizine akyp barar. Soňky döwür biziň Türkiýe bilen gatnaşyklarymyzda möhüm meseleler peýda boldy. Olaryň biri - Azerbaýjanyň barlag geçirip tapan tebigy gazyň uly känlerini Türkiýe bilen bilelikde peýdalanmak baradaky mesele.
Biz «Şahdeňiz» ýatakdaky uly gaz gorlarynyň barlagyny geçirdik. Ondan habarly bolup, biz öňünden Türkiýe döwleti bilen, onuň hökümeti bilen gepleşikler geçirip, alynjak gazyň uly bölegi Türkiýe döwletine transportirlener diýen ylalaşyga geldik. Bu gün men ol ylalaşygyň iş ýüzine geçirilendigini uly hoşallyk bilen belleýärin. Hökümetara ylalaşygyna hem-de Azerbaýjanda çykaryljak tebigy gazyň aluw-satuw şertnamasyna gol çekildi. Bu örän möhüm, sebäbi, turbageçiriji Gruziýanyň üsti bilen geçirilmeli. Bizde ozal gurnalan Bakudan Gruziýa barýan turbageçiriji bar. Biz ony dikeltmeli. Şonuň üçin biz gazyň nirä eksportirlenjekdigini bilmeli. Ikinjiden, biz 6 milliard kubometr gazyň beriljekdigi barada hem şertnama baglaşdyk. Emma gelejekde Türkiýe döwletine ýylda 15 ýa-da 20 milliard kubometr gazy satmaga mümkinçiligimiz bar.
Meniň hormatly dostum, biler bolsaňyz, dokuzynjy Prezident Suleýman Demirel Türkiýe döwletiniň 50 milliard kubometr gaza mätäçlik çekýänligi barada gürrüň berip, - Azerbaýjan näçe mukdarda gaz çykarsa hem biz ony satyn alarys- diýdi. Şu wagt biz hormatly Prezident Ahmet Nejet Sezer bilen bu işiň düýbini tutdyk. Bu iş şowly bolar diýip hasap edýärin. Biz häzir bar bolan turbageçirijini ulanyp, gazy Türkiýe döwletiniň serhedine çenli ýetireris. Gazy öz wagtynda ulanmak üçin Türkiýede zerur bolan deslapky işleri ýerine ýetirilmeli.
Emma gelejekde, gazyň köp mukdaryny Türkiýe döwletine transportirlemek üçin täze uly turbageçirijini döretmek niýetimiz bar. Şohuň üçin biziň öňümizde örän uly täze gözýetimler, mümkinçilikler açylýar. Bu ýagdaý bolsa, türk-azerbaýjan dostlugynyň we ykdysady hyzmatdaşlynyň ösmegini üpjün eder. Şol bir wagtyň özünde bizi strategiki nukdaýnazardan hem has ysnyşykly baglar. Biz Türkiýe bilen strategiki hyzmatdaşlyk ýörelgesi esasyndaky aragatnaşygy ýola goýduk. Biz gelejekde hem bu gatnaşyklary ösdürmek meýilimiz bar.
Men bu gün geçirilen duşuşykdan we gol çekilen şertnamalardan has çuňňur hoşal bolandygymy bildiresim gelýär.
Hormatly Prezident, Size ýene-de bir gezek minnetdarlygymy bildirýärin.


text:
Türkmenbaşy Halkara deňiz porty
Täze deňiz menzili Türkmenistanyň ykdysady taýdan ösüşine, senagat we ulag düzümleriniň kämilleşdirilmegine, täze iş orunlarynyň döredilmegine oňyn şertleri üpjün eder we iri maýa goýumlarynyň çekilmegini şertlendirýär.
Halkara deňiz portynyň döwrebap we ýokary hilli hyzmatlary ýerine ýetirmek maksady bilen birnäçe ugurlardaky, öz kärine ussat dalaşgärler kabul ediler.
Portyň düzümindäki umumy ýük terminalynda 265 adam, ürgün ýükler terminalynda 280 adam, ýolagçy we ýük terminalynda 243 adam, konteýner terminalynda 512 adam zähmet çeker.
Porta hyzmat ediş binalarynyň çäginde ençeme desgalar we meýdançalar gurnaldy. Gurnalan binalar gözegçilik diňi, saglyk merkezi, içeri işler gullugy üçin bina, migrasiýa gullugy üçin bina, gümrük gullugy üçin bina, myhmanhana, demir ýol dolandyryş binasy, portyň dolandyryş işgärleri üçin iş otaglaryndan ybarat.
Açyk iş orunlaryna degişli maglumatlar, saýdymyzyň şu sahypasynda ýerleşdiriler.


text:
Güýçli gar we sowuk howa Owganystanyň demirgazygynda çet ýerde ýerleşýän etrapda 27 çaganyň ölümine sebäp boldy.
Howanyň minus 10 gradusa çenli sowamagynda, ýarym metrlik gar Jowzjan welaýatynyň Darzaab etrabyna barýan ýoly böwetledi diýip, etrabyň häkimi Rahmatullah Hashar 26-njy ýanwarda aýtdy.
Hashar bäş ýaşyna ýetmedik çagalaryň heläk bolmagy bilen bagly ýagdaýyň soňky üç günüň dowamynda ýüze çykandygyny aýtdy. Şeýle-de, owgan resmisiniň aýtmagyna görä, obalara barýan ýollaryň kesilmegi sebäpli heläk bolanlaryň sanynyň has ýokary bolmagy ähtimal.
Welaýatyň häkiminiň metbugat wekili Reza Ghafoori kömegiň ýetiriljegini aýtdy.
Her ýylyň gyşynda güýçli gar, aýazly howa we gar syrgyny Owganystanda ençeme adamyň ölümine sebäp bolýar, infrastrukturanyň gowşaklygy halas edijileriň çetdäki obalara barmagyna päsgel berýär.


text:
Matematika boýunça “Abel” baýragy kanadaly alym Robert Lenglendse berildi. Onuň oýlap tapan programmasy giň ugry açyp, matematika ylmynyň esasy ugurlaryny biri-birine sepleýär. Alymlar Lenglendsiň programmasyny matematikanyň beýik birikmesiniň nazaryýeti diýip atlandyrýarlar. Alym nemes, fransuz, rus we türk dillerini bilip, rus we iňlis edebiýaty bilen gyzyklanýar. Robert Lenglends 750 müň dollardan ybarat “Abel” baýragynyň bir bölegini haýyr-sahawat işlerine bagyşlamagy meýilleşdirýär.
Çeh Respublikasynyň paýtagty Pragada gadymyýetde Günbatar we Merkezi Ýewropanyň giň meýdanyny eýelän keltleriň dünýäsine hem-de medeniýetine bagyşlanan sergi açyldy. Onda keltleriň gündelik durmuşyny beýan edýän ýüzlerçe arheologik tapyndy görkezilýär. Sergi 2019-njy ýylyň 24-nji fewralyna çenli dowam eder.
Çehiýa parlamentiniň demokratlary çagaly zenanlaryň garrylykda ýokary pensiýa almak hukugyny goraýar. Hödürlenen meýilnama laýyklykda, zenanlaryň pensiýasy her bir çaga üçin 500 kron (20 ýewro töweregi) artdyrylar.
Şu ýylyň 10-njy dekabrynda Liwiýada ählumumy saýlawlar geçiriler. Bu barada Liwiýanyň Premýer-ministriniň maslahatçysy Taher as-Sunni habar berýär. Ol 29-njy maýda BMG-niň ýardamy bilen Liwiýa meselesi boýunça Parižde geçirilen maslahatda Liwiýanyň häzirki häkimiýetleriniň şeýle ylalaşyga gelendigini tassyklady.
Zimbabwede 30-njy iýulda ählumumy saýlawlaryň geçiriljekdigini ýurduň Prezidenti Emmerson Mnangagwa mälim etdi. Munuň Robert Mugabeniň wezipesinden gidenden soňra, ýurtda geçirilýän ilkinji Prezident hem-de parlament saýlawlarydygyny “Reuters” habarlar agentligi belläp geçýär.


text:
Ýurdumyzyň taryhy senenamasyna ýazyljak möhüm syýasy wakalaryň biri bolan 2018-nji ýylyň sentýabr aýynda Aşgabat şäherinde geçiriljek Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisine taýýarlyk işleri Türkmengala etrabynda hem giň gerim bilen ýaýbaňlanýar.
«Türkmenistanyň Halk Maslahaty hakynda» Türkmenistanyň Konstitusion kanuny esasynda wekil saýlamaga dalaşgär hödürlemäge etrabyň kärdeşler arkalaşyklary guramalary işjeň gatnaşdylar. Şonuň netijesinde wekil saýlamaga dalaşgärlige ilat arasynda uly abraýdan peýdalanýan, Gahryman Arkadagymyzyň Watanymyzy mundan beýläk-de ösdürmek bilen bagly başlangyçlaryny durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýan, dürli pudaklarda zähmet çekýän, kärdeşler arkalaşygy guramasynyň agzalary bolan raýatlar görkezilip, olaryň içinden has mynasyplary saýlanyp alyndy we wekil saýlamaga dalaşgärlige bellige almaga hödürlendi.
Şu günler hormatly Prezidentimiziň Karary bilen sentýabr aýynda geçiriljek bu möhüm syýasy çäräni ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin alnyp barylýan taýýarlyk işleriniň çäginde ýörite duşuşyklar, wagyz-nesihat ýygnaklary guralýar. Şeýle çäreleriň biri ýakynda etrabyň medeniýet öýünde etrabyň jemgyýetçilik guramalarynyň bilelikde guramagynda geçirildi. Oňa ýaşuly nesliň wekilleri, mährem eneler, etrap halk maslahatynyň agzalary, jemgyýetçilik guramalarynyň işjeňleri, etrapdaky edara-kärhanalaryň işçi-gullukçylary we ýerli ýaşaýjylar gatnaşdylar.
Çärede çykyş edenler hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen yzygiderli durmuşa geçirilýän täze taryhy eýýamyň özgertmeler syýasatynyň özenini düzýän gadymy demokratik ýörelgelerimiziň aýdyň ýüze çykmasy bolan Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň birinji mejlisine görülýän taýýarlyk barada gürrüň berdiler.
Çärede häzirki zaman türkmen jemgyýetinde halk häkimiýet ýörelgelerini berkitmek, döwlet gurluşyna giň halk köpçüligini çekmek, raýatlaryň mähriban Watanymyzyň ykbalyna bolan jogapkärçiligini ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly meseleleriň döwlet Baştutanymyzyň hemişelik üns merkezinde durýandygy barada buýsançly sözler aýdyldy.
Atamyrat ÝAGŞYÝEW,
Türkmenistanyň Ylym we bilim işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň Türkmengala etrabyndaky ilkinji guramalarynyň başlyklarynyň Geňeşiniň başlygy.


text:
7-nji noýabrda Gazagystanda 23 adam, şol sanda ýurduň öňki ykdysadyýet ministri Kuandyk Bişimbaýew para we döwlet emlägini ogurlamak aýyplamalary bilen ilteşikli sud edilýär.
37 ýaşyndaky Bişimbaýew şu ýylyň ýanwar aýynda Gazagystanyň Korrupsiýa garşy gullugy tarapyndan tussag edilipdi.
31-nji oktýabrda geçirilen deslapky sud diňlenişiginde ol özüniň günäsizdigini aýdypdy. Şol bir wagtda, onuň bilen bir wagtda tussag edilen adamlaryň birnäçesi özleriniň günalidigini boýun alypdylar.
Soňky ýyllarda öňki gazak resmileriniň birnäçesi parahorlukda güman edilip, sud edilmeler bilen ýüzbe-ýüz boldy. Olaryň käbirleri uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edildi.


text:
Yragyň parlament başlygy Eýran bilen gatnaşyklaryň goralmagyny nygtady
Yragyň parlamentiniň täze başlygy Muhammet Al-Halbusy Bagdat-Tehranyň gatnaşyklarynyň goralmagyny nygtady.
Eýranyň tele radio habarlar gullugynyň beren habaryna görä,Yragyň parlament başlygy Muhammet Al-Halbusy bu ýurdyň Kairdäki ilçihanasynda geçiren habar konferensiýasynda Yragyň ýurtlaryň syýasy duşmançylyklar meýdanyna öwrülmegine garşydygyny aýdyp Bagdat döwleti ýurtlaryň häkimiýetlerine hormat goýmak bilen bütin taraplary bir ýere ýygnanýan mekanyna öwrülmek ugurda tagalla edýändir diýip beýan etdi.
Al-Halbusy sözüniň dowamynda Türkiýäniň Yraga garşy hüjüme geçmegine hemde käbir terrorçy toparlardan goňşy ýurtlara urgy urmak ugurda haýyrlanmagyna garşydygyny yglan etmek bilen bir wagtda ýurtlaryň häkimiýetlerine hormat goýulmagyny nygtady.


text:
Geçen ýyl Birleşen Ştatlarda geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň dowamynda orsýetli operatiw toparlaryň goýan mahabatlaryny ýaýmakda tankyt edilýän sosial media läheňi Twitter mundan beýläk ulanyjylara syýasy mahabatlaryň eýeleriniň äşgär ediljekdigini habar berdi.
24-nji oktýabrda Twitter geljekde degişli bellikleriň syýasy reklamalara goşuljakdygyny we olaryň eýeleri baradaky maglumatlaryň ulanyjylara ýetiriljekdigini mälim etdi.
Bu habar Facebook sosial media ulgamynyň özünde giňden tomaşa edilen syýasy reklamalaryň eýeleri dogrusynda has köp maglumat berjekdigini beýan etmeginden aý geçensoň peýda bolýar.
Onlarça ýurtda esasy aragatnaşyk serişdesine öwrülen iki kompaniýa-da geçen ýyl Birleşen Ştatlarda geçirilen saýlawlarda ses berijilere täsir ýetirmek maksady bilen Orsýetde ýerleşýän operatiw toparlar tarapyndan ekspluatasiýa edilipdi.
Geçen aý Twitter Orsýet bilen ilteşikli 200 sany hasaby togtatdy. Şeýle-de, agzalýan kompaniýalar Fransiýada, Germaniýada we beýleki döwletlerde geçirilen saýlawlara täsir ýetirmek synanyşygynda öz platformalarynyň ulanylyp ulanylmandygyny derňeýändiklerini mälim etdiler.
Gürrüňi edilýän sosial media kompaniýalary Birleşen Ştatlarda geçirilen saýlawlarda prezident Donald Trampyň kampaniýasy bilen hyzmatdaşlykda Orsýetiň saýlawlara täsir ýetirmäge synanyşandygy dogrusyndaky aýyplamalaryň esasynda Birleşen Ştatlaryň Kongresinde we Adalat departamentinde alnyp barylýan derňewleriň fonunda basyşlara sezewar bolýarlar. Bu aýyplamalary Krem-de, Tramp-da ret edýär.
Twitter özüniň blog görnüşinde çap eden maglumatynda reklamalary satyn alýan adamlaryň şahsyýetleriniň, olaryň mahabatlary haýsy demografik toparlara gönükdirýändigi barasyndaky maglumatlaryň we jemi näçe töleg tölenendigini görkezýän sanlaryň ulanyjylara aýan ediljekdigini habar berdi.
Twitter täze üýtgeşmeleriň ilkinjilik bilen Birleşen Ştatlarda soňlugy bilen bütin dünýäde güýje giriziljekdigini aýtdy.
Mundan ozal, Silikon jülgesindäki firmalar telewizion kanallarda we radio stansiýalarda efire berilýän syýasy mahabatlardaky aç-açanlyk boýunça Birleşen Ştatlarda hereket edýän kanunçylykdan azatdylar.
24-nji oktýabrda Amerikaly senator Emi Klobuçar Twitteriň göz öňünde tutýan aýan edişliginiň syýasy kampaniýalarda ýoň bolup barýan sosial media mahabatçylygy boýunça mümkinçilikleri düzgünleşdirýän kanunçylygyň “täzeden seljerilmeginiň ornuny tutmaýandygyny” aýtdy.
Demokrat Klobuçar Birleşen Ştatlaryň Kongresinde şeýle aýan edişlige hökmanylyk girizýän kanunçylyga hemaýat edýär.
Agzalýan kanunçylygyň beýleki bir hemaýatçylaryndan senator Mark Warner Twitteriň göz öňünde tutýan üýtgeşmesi “ilkinji oňyn ädim” diýip, öz Twitter hasabynda ýazdy.
Twitter gelejekde ýaýlyma goýberiljek islendik saýlaw bilen bagly mahabatlara “syýasy hasap hemaýat edýär” diýen belligi goşjakdygyny mälim etdi.
Aýdyňlaşdyrmak maksady bilen, mundan beýläk eger-de siz saýlaw bilen bagly reklamany göreniňizde, biz mahabatçylardan özleriniň kampaniýalaryny äşgär etmeklerini talap ederis diýip, Twitteriň baş menejeri Brýus Falk (Bruce Falck) özüniň blog makalasynda ýazdy.
Şeýle-de Twitter syýasy guramalaryň saýlaw mahabatlaryny belli saýlawçy toparlara gönükdirmegini çäklendirjekdigini we öz düzgünlerini bozýan saýlaw mahabatçylaryny berk jezalandyrjak jerimeleri girizjekdigini aýtdy.
Kompaniýa häzirki wagtda Twitterde ýaýlyma goýberilen ähli mahabatlary adamlar görer ýaly tilsimler bilen hem üpjün etjekdigini mälim etdi.
Twitterdäki soňky üýtgeşmeler käbir kanunçykaryjylaryň geçen ýyl Birleşen Ştatlarda geçirilen saýlawlara täsir etmekde aýyplanýan galp hasaplar boýunça soraglaryna jogap tapmaz. Facebook-dan tapawutlylykda Twitter ulanyjylaryň anonim hasap açmaklaryna, awtomatik hasaplara we botlara rugsat berýär.
Birleşen Ştatlaryň Wekiller öýüniň binýadyndaky Aňtaw komitetiniň ýokary derejeli demokrat wekili Adam Şif (Adam Schiff) Twitteriň ýygjamlaşdyrýan aç-açanlyk çäreleriniň “ýasama ýa-da toslama mazmunlaryň gerimini giňeldýän botlaryň ýaýbaňlandyrylmagyna, ýa-da onlaýn trollaryň agyz alardyjy maglumatlary üstünlikli ýaýmaklaryna çäre bolmajakdygyny” aýtdy.
Feýsbugyň, Twiteriň we Gugluň (Facebook, Twitter we Google) başlyklary öňümizdäki hepde geçen ýyl geçirilen saýlawlarda öz platformalaryny Orsýetiň ulanyşy barada maglumat bermek üçin Birleşen Ştatlaryň Senatynyň we Wekiller öýüniň binýadyndaky aňtaw komitetleriniň huzurynda çykyş ederler.


text:
2000-nji ýyldan bäri eýer ussaçylygy bilen meşgullanyp gelýän Nurýagdy Mürrikow eýeriň her atyň özüne görä ýasalýandygyny aýdýar. Munuň üçin, ilki bilen, atyň göwresine görä ölçeg alynýar. Soňra, eýer ýasalanda, erik agajynyň bitinräk görnüşi saýlanyp alynýar. Bu iş — özbaşyna sungat. Özem inçe, köp hysyrdyny talap edýän sungat. Şeýle inçe sungat bilen Nurýagdynyň garry atasy Baýnazar aga hem meşgullanypdyr. Atalaryndan, kakasyndan ussaçylygyň gadymy nusgasyny öwrenen Nurýagdy soňra bu sungaty kämilleşdirmek üçin Patyşaguly Amangulyýew, Saragt Babaýew ýaly halypa mugallymlardan köp tälim alýar. Ukusyz geçirilen gijeleriň, edilen yhlasyň ýerine düşendigine onuň ýasan eýerlerini göreniňde hem göz ýetirmek bolýar. Ýeri gelende aýtsak, çapuw atlarynyň eýeri ýeňilräk, kiçiräk, adaty wagtda, awa-beýlekä gidilende münülýän atlaryň eýerleri oňa görä uly bolýar. Diňe olam däl, ýasalan eýerleri şaý-sepler bilen bezemek bagtyýarlyk döwrümizde zergärçilik sungatynyň has hem pajarlap ösýändiginiň aýdyň beýanyna öwrüldi. Eýeriň ilki gaşy, soňra oturylýan ýeri rahatlyk üçin çekiden berkidilip ýasalýar. Atyň gamçysy, alagaýyş, uýan, saçlyk, göwüsbent — Nurýagdy bulary eýer bilen bilelikde bitewi bir toplum görnüşinde ýerine ýetirýär. Eýeriň daşy, üzeňňisi ýörite taýýarlanan gaýyşdan edilýär. Munuň üçin sygryň derisi peýdalanylýar. Ony bolsa gön zawodyndan taýýar görnüşinde alýarlar. Eýeriň aşagynda hem ýörite goýun ýüňünden örtgi goýulýar. Munuň özi eýeriň aty agyrtmazlygy üçin edilýär. Awa gidilende, atlara ýörite ýoldaşlyk üçin eýeriň gaşyna laçyn guşuň kellesiniň kümüşden ýasalan şekili oturdylýar. Ol kümüşden, ýüzüne altyn çaýylyp hem ýasalýar. Şunuň ýaly laçyn guşuň şekili bilen çapuw atlaryny hem bezäp-besleýärler. Eýeriň daş-töweregi hakyk, pöwrize, göwher gaşly kümüş şaýlar bilen bezelýär. Gülýaka görnüşli şaýlar, oýulyp çekilen ösümlik nagyşlary, goçak nagşy eýere aýratyn bezeg berýär. Edil şonuň ýaly, her atyň eýerine kümüşden ýasalan ýörite nyşan hem goýulýar. Ussahana gireniňden bedewleriň milli şaý-sepler bilen bezelen eýer-esbaplary gözüňi gamaşdyrýar. Olaryň sap kümüşden ýasalanlary-da, ýüzüne altyn çaýylanlary-da bar.
—Hormatly Prezidentimiziň behişdi bedewlerimize sarpasy eýer ussasy hem zergär hökmünde bizi diýseň buýsandyrýar. Şaý-sep meselesinde bedewler hem edil adam ýaly, onuň özüne ýaraşýandygyny duýýar, aýagyny kakyp, oňa begenjini mälim edýär. Golaýda behişdi bedewleriň gözellik bäsleşigi geçirilende, bizem şol bedewleriň şaý-seplerini ýasamaga gatnaşdyk. Şonda gara reňkli bedewiň ak kümüş şaý-sepleri bilen, beýleki bedewleriň, meselem, mele atyň altyn çaýylan şaý-sepler bilen bezelişi göreni özüne bendi etdi. Hut şeýle bezegler bilen beslemek atlary has buýsançly hem owadan görkezýär. Bedew at, Gahryman Arkadagymyzyň aýdyşy ýaly, biziň milli buýsanjymyz. Şonuň üçin atyň eýerini bezedigiňçe bezäsiň gelýär. Onuň daşyndan beýleki şaý-sepleri hem oňa üýtgeşik gelşik berýär. Göwnüňe bolmasa, pederlerimiz atyň özboluşly hazynadygyny aňlatmak islän ýaly, ony bezemek bezäpdirler. Eýeriň ýasalyşy hem şol milli şaý-sepler bilen özara sazlaşykly edilýär. Onuň töwerek-daşy owadan gaşly dürli şaý-sepler bilen bezelýär. Şol şaý-sepleriň asylky ýasalyş usulyna, ýagny ýüzüne gyzyl siňdirip ýasalyş gadymy usulyna «amalgam» diýilýär. Eýer ýasamak, olary her dürli gaşly şaý-sepler bilen besläp-bejermek işine jigim Amandurdy hem yhlas bilen gatnaşýar. Ine, edil häzir hem hormatly Prezidentimiziň döredijilik işgärleriniň, zergärleriň arasynda yglan eden bäsleşigine gatnaşmak üçin kümüş şaý-sepler bilen bezäp-beslän eýerlerimizi sergilemäge barýarys. Bu döredijilik bäsleşigine halypalaram, keramikaçylaram, heýkeltaraşlaram uly höwes bilen gatnaşýarlar. Ýörite atyň nalyny ýasaýan ussalarymyz hem bar. Türkmende «Atyň naly asylan öýe bagt gelermiş” diýilýär.
Eýeriň özüne dakylýan şaý-sepleriň özi bir dünýä. Iň esasy bolsa, ýasaýan esbaplaryň atyň rahatlygyna rahatlyk, gözelligine gözellik goşmaly. Diňe şeýle edilende, eýer öz hakyky manysyna eýe bolýar. Eýer ýasamak milli sungatyň ajaýyp görnüşleriniň biri. Bedew atlarymyzy bezäp-beslemekde, waspyny belentden ýetirmekde sungat işgärlerini uly işlere ruhlandyryp, giň mümkinçilikleri döredip berýän hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, tutumly işleri hemişe rowaç bolsun!
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bu asylly däp, täze usullar, nepislik, sünnälik, täsin nagyşlar bilen baýlaşdyrylyp, has kämil keşbine eýe bolýar. Her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde giňden baýram edilýän Türkmen bedewiniň baýramçylygynda bedew atlaryň gözellik şaý-seplerine beslenen eýerleri hem bu baýramçylyga müň bir öwüşgini bilen lowurdap, şöhle saçýar. Diýmek, halkymyzyň bedew atlaryna söýgüsi mukaddesdir, ebedidir.


text:
hyzmatlarymyz
- › Hyzmatlarymyz
- › Raýatlara
- › Telekeçiler we edara görnüşli taraplar
- › Hyzmat ediş nokatlar
- › Pul geçirimler
Nagt däl hasaplaşyk
Türkmen-Türk Paýdarlar täjirçilik bankynda we onyň welaýatlardaky bank gulluklarynda halkara töleg ulgamy VISA kartlaryny göýbermeklikde hyzmatlary ýerine ýetirýär!
Hususy telekeçiler we bankyň müşderileri!
- VISA bank kartlary arkaly hasaplaşyklary geçirmek üçin ygtybarly we amatly çözgütdir;
- bu nagyt däl plastiki kartlar arkaly bank amallaryny amala aşyrmak, hasaplaşyklary geçirmek üçin wagtyňyzy tygşytlap bilersiňiz;
VISA halkara kartynyň eýesi boluň!
Türkmen-Türk Paýdarlar täjirçilik bankynada we onuň welaýatlardaky bank gulluklarynda Milli karty bolan Altyn-Asyr plastiki kartyny hem açyp bermekde hyzmatlary ýerine ýetirýär. Bu kart ulgamy arkaly Sizi paýtagtymyz Aşgabatda we ýurdumyzyň çäklerinde hasaplaşyk amallaryny amala aşyryp bilersiňiz. Milli karty bolan Altyn-Asyr plastiki karty ulanmak döwrebap ygtybarly we her bir raýat üçin örän amatlydyr.Häzirki wagtda biziň bankymyz tarapyndan plastik kartlaryň hem ulanmaklygyň gerimini giňeltmek bilen baglanyşyklylykda, nagt däl hasaplaşyklary amala aşyrmaklyk üçin bankomatlary oturtmak, isjenligi ýokary bolan söwda nokatlarynda söwda terminallaryny ýerleşdirmek, müşderilere plastiki kartlar bilen üpjün etmek, plastiki kartlary arkaly nagt däl hasaplaşyklary ösdürmekde işleri yzygiderlikde alynyp barylýar.
Bankomatlarymyzyň ýerleşýän salgysy:
Ýerlesýän ýeri Salgysy
1. TTPTB-nyň baş binasy Magtymguly şaýoly, 111/2 jaýy
2. “Balşeker" kafeteriýasy Bitarap Türkmenistan şaýoly, 192 jaý
3. Garaşsyzlygyň 15 ýyllygy Söwda merkezi Aşgabat şäher, Oguzhan köçesi
Aşgabat şäherinde ýerleşýän ähli bankomatlaryň salgylary we ýagdaýlary barada maglumaty şu ýerden alyp bilersiňiz.
Welaýatlardaky bank gulluklarynyň salgysy:
Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäheriniň Gahryman Gurbansoltan eje köçesiniň 6/2-nji jaýy, № 2 belgili bank gullugy, aragatnaşyk telefon belgileri: 800 322 5 59 02, 5 59 09
Mary welaýatynyň, Mary şäheriniň Mollanepes köçesiniň 46-njy jayy № 5 belgili bank gullugy, aragatnaşyk telefon belgileri: 800 522 6-73-37, 6-74-73
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäheri Türkmenistanyň gahrymany Gurbansoltan Eje etrabynyň Niýazow şaýoly ugrundaky Bahar kiçi etrapçasynyň 76/4 jaýy № 3 belgili bank gullugy, aragatnaşyk telefon belgileri: 800 422 9 54 99, 9 61 68 , 9 54 95, Fax: 9 61 98
Lebap welaýatynyň Kerki şäheriniň S.Niýazow köçe jaý 1 № 4 belgili bank gullugy, aragatnaşyk telefon belgisi: 800 444 2-04-98


text:
Türkiýäniň paýtagty Ankarada polis tarapyndan gurnalan operasiýada, daşary ýurtlardan getirilip, ten söwdasyna mejbur edýändigi öňe sürülýän 6 migrant zenan saklanypdyr. Olaryň arasynda türkmenistanly raýatlaryň hem bardygy habar berilýär.
Polis çeşmeleriniň metbugata beren beýannamasyna görä, Ankara polisiniň fewral aýynyň başynda başladan işleriniň netijesinde, öýlenmek we iş wadasy bilen daşary ýurtlardan getirýän zenanlary aldawa salyp, olary ten söwdasyna mejbur edýän adamlar anyklap yzarlanýar.
Ankara polisiniň Ahlak býurosynyň işgärleri 6-njy fewralda gurnan operasiýasynda Türkmenistandan, Gyrgyzystandan, Ukrainadan we Moldowadan Türkiýä getirilip, ten söwdasyna mejbur edilendigi öňe sürülýän 6 migrant zenan bolan, jemi 8 adamy saklaýar.
Türkiýäniň “Milliýet” gazeti: “Saklanan şübhelileriň “saňa öýlenjek” ýa-da “saňa gowy iş berjek” diýip, uçar biletlerini iberip, Türkiýä gelen daşary ýurtly zenanlar bilen owal Ankaranyň Dikmen we Bahçeli diýen ýerlerinde kireýine tutan öýlerinde söýgüli bolup, soň ol migrant zenanlary dürli myhmanhanalara we öýlere ten söwdasyna iberendigi anyklandy. Ten söwdasyny gurnaýanlar migrant zenanlary polise arz-şikaýat eden halatynda, deportasiýa etmekde gorkuzypdyrlar” diýip ýazýar.
Türk mediasynda çykan habarlarda ten söwdasyna garşy gurnalan operasiýada ele salnan migrant zenanlaryň inžener, žurnalist, ýuwelir, ofisiant, tikinçi we saç bejerýän ýaly hünärlere eýedigine aýratyn üns çekilýänem bolsa, olaryň näçe sanysynyň Türkmenistanyň raýatydygy barasynda anyk maglumat berilmeýär.
Azatlyk Radiosy bu habardan ugur alyp, Ankara polisinden saklanan türkmen zenanlary hakda jikme-jik maglumat almaga synanyşdy. Ýöne polis işgärleri metbugatdaky maglumatdan daşaryn hiç zat aýdylmajagyny bildirdi.
Ýeri gelende ýatlasak, mundan owal Ankaranyň “Il gazetesi” atly ýerli gazetiniň çap eden habarynda, Çankaýadaky iki myhmanhana bilen käbir salgylarda gurnalan operasiýada iş wadasy bilen Türkiýä getirilip, elinden pasportlary alnyp, soň ten söwdasyna mejbur edilendigi aýdylýan türkmenistanly 8 zenanyň saklanandygyny beýan edipdi. Gazet şonda türkmen zenanlaryny ten söwdasyna mejbur eden toparyň baştutany bolmakda güman edilýän O.M. atly türkmenistanly zenanyň “jelepçilik maksatly adam söwdasyny” gurnamakda aýyplanyp sud edilip, basylandygyny, beýleki türkmenistanly 8 zenanyň bolsa deportasiýa edilendigini ýazypdy.
Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolan Ankarada işläp ýören käbir zähmet migrantlary bolsa “ten söwdasyna mejbur edilendigi” öňe sürülýän türkmen zenanlarynyň käbiriniň aslynda Türkmenistandan şeýle iş bilen meşgullanmaga araçylaryň kömegi bilen ýörite gelýändigini we türk polisi tutan mahaly, ýaňky ýaly “ten söwdasyna mejbur edilendigini” öňe sürýändigini nygtaýarlar.
Türkmen zähmet migrantlary olaryň arasynda şol bir aýyplamadan, birnäçe gezek saklanan türkmenistanly tanyş raýatlarynyň hem bardygyna aýratyn üns çekýärler.
Sözi jemläp aýtsak, ten söwdasyna mejbur edilýän türkmen zenanlarynyň ykballary barasynda degişli türk we türkmen resmilerinden nähilidir bir kommentariýa almak, Azatlyk Radiosyna başartmaýar.


text:
HUDAÝYŇ KALENDARY
Eger men: “Hudaýyň kalendary nämekä?” diýip sorasam, onda biz ony ýyllara, aýlara, hepdelere, günlere, sagatlara we minutlara bölüşdirip başlardyk.
Hudaýyň kalendary nähilikä? Eýýäm bolup geçen zatlaryň hemmesini ebedilik ýuwutdy, şonuň üçin ertirki gün Hudaýyňkydyr. Ýer ýüzündäkileriň hiç biri-de ertirki güne ynamly bolup bilmez. Ertirki gün Hudaýyňkydyr.
2 Korintoslylar 6:1-4-de şeýle diýilýär: “Biz Onuň bilen işdeşlik edip, Hudaýyň merhemetini boş ýere kabul etmäň diýip ýalbarýarys. Çünki Ol:  > diýýär. Ine, indi şu amatly wagtdyr, ine, indi şu gutulyş günüdir.
Biz gullugymyz käýinje sezewar bolmaz ýaly, hiç zatda biriniň büdremegine sebäp bolman, agyr çydamlarda, muşakgatlarda, mätäçliklerde, çykgynsyz ýagdaýlarda, her zatda Hudaýyň gullukçylary hökmünde özümizi maslahat berýäris”. Pawlus: “şu wagtdyr” diýýär. Bu käbirleri üçin gutulyşa degişli bolýan bolsa-da, halas bolma hiç hili dahylly däldir.
Şu günüň tamamlanmagyna 4 sagat 10 minut galdy. Hudaýyň kalendarynda bary-ýogy iki gün bar. Bu günler bu günem däl, ertirem. Ýöne bir şu gün, ertir bolsa, Hudaýyňkydyr. Şonuň üçin “Biz gullugymyz käýinje sezewar bolmaz ýaly, hiç zatda biriniň büdremegine sebäp bolman, agyr çydamlarda, muşakgatlarda, mätäçliklerde, çykgynsyz ýagdaýlarda, her zatda Hudaýyň gullukçylary hökmünde özümizi maslahat berýäris”. Bu hemmelere: aýallara-da, erkeklere-de, biz “taýaklanmalarda, tussaglarda, aýaga galmalarda, azaplarda, ukusyzlyklarda, orazalarda” (2 Korintoslylar 6:5) hem gullukçylar bolar ýaly, diňe ruhy çopanlara däl-de, eýsem, gullukçylara-da degişlidir. Ine, edil şu wagt bizde näme bar: “tämizlikde, bilimde, sabyrda, ýagşylykda, Mukaddes Ruhda, hilesiz söýgüde tämizlikde, bilimde, sabyrda, ýagşylykda, Mukaddes Ruhda, hilesiz söýgüde” (2 Korintoslylar 6:6) bolan zat bar. Reb bizi şu gün häsiýetlendirýän zat hakda gürrüň edýär. Biz özümiziň ýaşaýan aklyňy haýran ediji şu günümizde Hudaýyň gullukçylary bolmagymyz, hemişe arassa bolmadyk adamlar bilen iş salyşýandygymyz üçin arassalykda bolmagymyz, töweregimizde taglymatlary bilmeýän adamlaryň bardygy sebäpli, paýhasly bolmagymyz, Onuň gullukçylary bolarymyz ýaly, adamlar bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklarymyzda açyk göwünlilik görkezmegimiz, ýagşylykda bolmagymyz, şeýle hem, Mukaddes Ruhda we hak söýgüde, “Hakykat sözünde, Hudaýyň güýjünde, sagda hem çepde dogrulyk ýaraglarynda” (2 Korintoslylar 6:7) bolmagymyz örän wajypdyr.
Bu häsiýetnamalara seredenimizde, Pawlusyň nämelerden geçmeli bolandygy hakda oýlanalyň: “abraý we biabraýçylykda, betnamlyk we tarypda özümizi Hudaýyň gullukçylary hökmünde maslahat berýäris. Biz ýalançy hasaplansak-da, hakykaty sözleýändiris. Nätanyş ýaly bolsak-da meşhurdyrys; öli ýaly bolsak-da diridiris; jeza çeksek-de, öldürilen däldiris. Gaýgyly bolsak-da, hemişe şatdyrys; garyp bolsak-da, köpleri baýadýandyrys; hiç zady ýok ýaly bolsak-da, ähli zada eýediris” (2 Korintoslylar 6:8-10). Mesihe iman edýän adam hemişe şeýle ýaşaýandyr. Şu häsiýetnamalaryň üstünde oýlananymyzda, günüň dowamynda Hudaýyň Öz adamlaryndan nämä garaşýandygyny göz öňüne getirip görüň.
Biziň başga güni görmezligimiz mümkin, sebäbi ertirki gün Hudaýyňkydyr. Resul 2 Timoteos 1:11-de butparazlaryň gullukçysy hem resuly hökmünde gürleýär: “Şu görgüleri görmegimiň sebäbi hem şudur. Emma men utanmaýaryn, çünki Kime iman edenimi bilýärin, Onuň maňa tabşyran zadyny şol güne çenli saklamagy başarjakdygyna doly ynamym bar. Menden eşiden sagdyn sözleriňiň nusgasyny iman, Mesih Isa bolan söýgi bilen gaýym sakla. Özüňe ynanylyp berlen oňat taglymaty içimizde ýaşaýan Mukaddes Ruh arkaly gora” (2 Timoteos 1:12-14). Şeýlelikde, bu gün: “Maňa:   diýen her bir adam Gögüň Patyşalygyna girmez, diňe Gökdäki Atamyň islegini berjaý eden girer. Şol günde köpler Maňa:   diýerler. Şonda Men olara:   diýip, açyk aýdaryn” (Matta 7:21-23) diýilýän gündür. Pawlus ol gün hakda: “Sebäbi hiç kim tutulan düýpden, ýagny Isa Mesihden başga düýbi tutup bilmez… ymarat salan her kişiniň işi belli bolar, çünki Rebbiň güni ony aýan eder, sebäbi otda belli bolar, her biriniň işiniň nähilidigini ot synar” (1 Korintoslylar 3:11, 13). Edilen her bir iş şol işiň kümüşdenmi, altyndandanmy, gymmat bahaly daşdanmy, agaçdanmy, otdanmy, samandanmy, ýagny nämedendigini görmek üçin aýan ediler we ot bilen synalar. “Kimiň bina edeni oda çydasa, şol sylag alar. Kimiň işi ýansa, ol zyýan çeker, ýöne özi ot içinden geçen ýaly bolup gutular” (1 Korintoslylar 3:14-15).
Şeýlelikde, bizde şu gün bilen şol günem bar. Her gezek bizde bu gün bilen şol günem bolýar. Ýöne bu gün wagtyň hem şol günüň gadryny bilmek üçin berlendir. Şonuň üçin: “ > diýýänler. Eý ertirki günüň näme getirjegini bilmeýänler, ýaşaýşyňyz näme? Ol biraz wagt görnüp, ondan soň ýitirim bolýan bugdur. Munuň deregine:  > diýmelisiňiz” (Ýakup 4:13-15).
Üç hepde mundan ozal ruhy çopan Piter Stiwens sagdyndy. Ol entek ýaş, gaty gowy maşgalasam bar. Ýöne biz diňe şu günki güne ynamly bolup bilýäris.
Bir gezek men Rebde bary-ýogy iki ýyljyk bolan wagtymda, Amerikadaky Liwermor Follz lagerine gatnaşdym. Ol ýerde bäş ýüze golaý adam bardy. Bir hoşhabarçy ýygnak gidip duran wagtynda, edil öz öňünde oturan üç sany ýaş ýigidiň ýanyna barýar. Ol ozal hiç haçan hem munuň ýaly zady etmändigini soň aýtdy. Onuň ýüzi ak tamdy. Ol bu ýigitleriň Mesihi kabul etmegini haýyş edip ýalbaryp başlady. Soň hem, münbere gaýdyp bardy. Bu ýigitler onuň gürleşen ýeke-täk adamlary bolupdy. Ýygnak gutarandan on minut geçenden soň, kimdir biri kollejiň talyplarynyň birine jaň edip, olaryň üçüsiniňem ýogalandygyny aýdýar. Olaryň biri birinji kursda, beýleki ikisi bolsa, ýokary kursda okaýardylar. Olaryň ertirki güni Hudaýyňkydy, şonuň üçinem şol gün olar üçin gelip ýetmedi.
Ine-de, bir är-aýalyň taryhy. Olar gullugyny Meýn ştatynyň Remford şäherinde meniň bilen bile başladylar. Bu maşgalanyň adamsy örän sagdyn adamdy. Ol adatdakysy ýaly, aýalyna gijesiniň rahat bolmagyny aýdan pursatynda ölýär. Olaryň ady Ed bilen Iwady. Ertirki gün Hudaýyňkydyr.
Häzirki döwürde ankologiki keseller, her hili ýürek we gan keselleri näme bir janlary alyp gidýär. Hemme ýerde töwerekdäki sredany hapalamalar ýaýraýar. Reb Isa Mesih bize: “Hiç haçanam ertirki güne bil baglamaň. Şu gün doga ediň. Häzir gutulyş sagadydyr. Bu gün doga etme sagadydyr, söýgi, rehimdarlyk we özümizde Mesihi görkezme wagtydyr” diýýär. Biz Hudaýyň işdeşleri hökmünde siziň teologiýadan Mukaddes Ruhda hereket etmegiňizi, bilimden praktiki durmuşa başlamagyňyzy, imandan imany görkezmeklige geçmegiňizi ýalbaryp soraýarys. Hudaýyň merhemetini biderek ýere almaň, sebäbi Ol: “ > diýýär. Ine, indi şu amatly wagtdyr, ine, indi şu gutulyş günüdir. Biz gullugymyz käýinje sezewar bolmaz ýaly, hiç zatda biriniň büdremegine sebäp bolman, agyr çydamlarda, muşakgatlarda, mätäçliklerde, çykgynsyz ýagdaýlarda, her zatda Hudaýyň gullukçylary hökmünde özümizi maslahat berýäris” diýýär. Näme üçin bu beýle wajypka? Sebäbi Hudaý bu gün Öz şägirtleri bolmagy üçin, Hudaýyň Sözüne wepaly bolmaklary hakda karara gelmekleri üçin, bitewilik bolar ýaly, päk niýetli, halal nikaly we göreldeli maşgalaly bolmaklary üçin dünýäniň ähli künjeginden köp adamlary çagyrdy.
Haçyň üstünden geçmedik hiç bir zadam şeýtana garşy durup bilmez. Käwagt men ozal özümiz bilen işleşen, şonda-da durmuşy haçyň üstünden geçmedik adamlar hakda pikirlenýärin. Olar her hili mümkinçilikleri analizlediler. Olaryň pikirleri, toba etmeleri, planlaşdyrmasy şu günki günden aňyrraga gidýärdi. Olar düýnki gün hakda pikirlenýärdiler, Adamyň hereketleriniň geçmişdäki ýüze çykmalaryny ýatlamalary ulanýardylar, soň bolsa, täzelikleriň üsti bilen ertirki gün baradaky gorkular gelýärdi.
Mesihe iman eden her bir adam ölümden direlmäniň territoriýasynda durmalydyrlar. Täze Ähtde “Mendirin” diýen söz 14 gezek ulanylýar. Müsürden çykyş 3-de Musa: “„Onuň ady näme?“ diýip sorasalar, men olara näme jogap bereýin?» diýdi. Hudaý Musa: «Men Biribardyryn. Ysraýyllaryň ýanyna baryp: „Meni siziň ýanyňyza Biribar iberdi“ diýip aýt» diýdi. “Hudaý Musa: «Men Biribardyryn. Ysraýyllaryň ýanyna baryp: „Meni siziň ýanyňyza Biribar iberdi“ diýip aýt» diýdi” (3:13-14). Hudaý Musa ýene-de şulary aýtdy: «Ysraýyllaryň ýanyna seni ata-babalaryňyzyň Hudaýy bolan Rebbiň, ýagny Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň Hudaýynyň iberendigini aýt. Bu Meniň ebedilik adymdyr, şu at bilen Men nesilme-nesil ýatlanaryn” (15 aýat). Rehimdarlyk, merhemet, sabyrlylyk, söýgi, bagyşlama—ine, Meniň adym. Men bar Bolandyryn” diýýär.
Marta Isa Mesihe: “«Ýa Reb, Sen şu ýerde bolan bolsaň, doganym ölmezdi. Häzir hem Hudaýdan näme dileseň, Onuň dilegiňi bitirjegini bilýärin» diýdi. Isa oňa: «Doganyň direler» diýdi. Marta bolsa: «Men ahyret güni boljak kyýamatda onuň direljegini bilýärin» diýdi. Isa oňa şeýle diýdi: «Direliş-de, ýaşaýyş-da Mendirin, Maňa iman eden ölse-de, ýaşar. Her bir ýaşaýan we Maňa iman edýän asla ölmez. Sen muňa ynanýarsyňmy?» Ol Oňa: «Hawa, ýa Reb, men Seniň Hudaýyň dünýä inen Ogly Mesihdigiňe iman etdim» diýdi” (Ýahýa 11:21-27). Ýahýa 11:24-de Marta: “Men ahyret güni boljak kyýamatda onuň direljegini bilýärin” diýýär. Isa Ýahýa 4:26-da samarýaly aýala: “Seniň bilen gepleşip duran Şol” diýýär. Ol Ýahýa 10:7-de: “Men gapydyryn”, Ýahýa 10:11-de: “ Men gowy çopandyryn”, Ýahýa 6:35-de “Ýaşaýyş çöregi Mendirin, Maňa gelen asla aç bolmaz, Maňa iman eden asla suwsamaz”, Ýahýa 14:6-da: “Men – ýol, hakykat we ýaşaýyşdyryn, Mensiz hiç kim Ata baryp bilmez”, Ýahýa 8:12-de: “Men dünýäniň nurudyryn”, “Diri bolan Mendirin. Men ölüdim, ýöne, ine, ebedilik diridirin. Ölümiň hem ölüler diýarynyň açary Mendedir” (Ylham 1:18), “Alfa we Omega, başlangyç we soň Mendirin” (Ylham 1:8) diýýär. Isa muny 14 gezek aýdýar. Sebäbi Ol “Bar Bolandyr”-bu bizde şu gün bar zatdyr. “Men bar Bolandyryn. Men size ertirki güni wada bermeýärin”. “Ertirki güne buýsanma, çünki sen bir günüň näme emele getirjekdigini bilýän dälsiň” (Süleýmanyň pähimleri 27:1).
Biziň durmuşymyz ölümden direlişiň territoriýasyndaka, özümiziň alyp biläýjek iň ajaýyp zadymyzy—bu: “Men bar Bolandyryn”. “Sizde özüňiziň Meniň bilen bile haça çüýlenendigiňizi, sizdäki köne adamyň ölüp jaýlanylandygyny bilme artykmaçlygy bar. Her gün özüňizi Maňa tabşyryň. Öz ölümli bedeniňizde günäniň hökümdarlyk sürmegine ýol bermäň! Günäniň öz üstüňizden agalyk etmegine mümkinçilik bermäň. Öz agzalaryňyzy günä we haramlyga bermäň-de, ölümden direlenler hökmünde agzalaryňyzy Hudaýa beriň, çünki siz kanun astynda däl-de, merhemet astyndasyňyz”. Muny hiç haçanam ýatdan çykarmaň. Merhemet astynda bolandygymyz üçin günäde galmalymydyrys? Hudaý görkezmesin. Günä üçin öli bolan biz onda nädip ýaşap bileris?
Men Hudaýyň gymmatly söýgüsiniň biri-birimizi ýene bir gezek görmek miýesser etmejek bolandakysy ýaly bizde ýaşamagyny isleýärin. Her bir telefon jaňynyň, her bir hatjagazyň başga mümkinçilik bolmandakysy ýaly eý görülmegini, birek-biregiň şu gün söýülmegini isleýärin, sebäbi ertirki gün Hudaýyňkydyr. Bem sudunda sylaglaryň beriljek güni-de gelip ýeter. Bu gün halas bolmadyklar üçin Ak tagtyň höküm güni bolar. Hudaýa şükür, eger Hudaý ýene haýallyk etse, bizde şu günki galan üç sagat kyrk üç minut bar. Häzir sarpaly tutulmaly ajaýyp wagtdyr, sebäbi günler mekirdir. Häzir merhemet arkaly iman bilen ýaşalmaly, şu wagta çenli bolmadyk ruhy gymmatlyklary edinmeli ajaýyp wagtdyr. Şu ýerdäkileriň köpüsiniň muny bilýändigine, şu prinsip boýunça ýaşaýandygyna ynanýaryn, ýöne “Hudaýyň kalendary” diýen söz örän wajyp sözdür. Hudaýyň kalendarynyň işläp biläýjek ýeke-täki ýeri—bu ölümden direlişiň territoriýasydyr. Bile haça çüýlenilmede, bile göge alynmada ýaşaýan we Mesih bilen pozision hakykatda oturdylan bolsak, onda ölümden direlmedäki ýaşaýyşdan başga ýaşaýyş ýokdur. Ölümden direlmäniň güýji doga etmekdedir. Men özümiň doga etme wagtyma çenli ölümiň içinden geçdim. Ruhuň özümizi ölümden direldendigi sebäpli, biz ýaşaýandyrys. Biz kanun bilen nikada däl-de, Mesihi ölümden Direlden bilen nikadadyrys. Biz Başga Biri bilen nikadadyrys. Kanun indi bizi saklap bilmez, sebäbi biz harpyň köneliginde däl-de, Ruhuň täzeliginde ýaşaýandyrys (Rimliler 7:6).
14 adamdan ybarat bolan bütin maşgala ruhy çopan Piter Stiwensiň daşyna ýygnanyşdy. Olaryň käbirleri gidipdi, ýöne indi gaýdyp gelipdi, sebäbi olar onuň ölmän galjak galmajagyny bilmeýärdiler. Ýekşenbe güni irden we ýekşenbe güni öýlän wagyz etmek üçin öňe çykamda, men rak keseli bilen göreşýän 29 ýaşly enäniň gözlerine seretdim, rak keseli bilen söweşýän 38 ýaşly erkek kişiniň gözlerine garadym, ýaňy ýakynda adamsyna başga ýürek goýlan aýalyň gözlerine bakdym. Soň maňa sekiz ýaşly çaga başga bagryň oturdylmagynyň talap edilýändigi baradaky haty berdiler. Şonda men agyry duýdum. Ýöne, Hudaýa şükür, Isa Mesihiň plany hem kömegi kämildir. Onuň söýgüsem kämildir, Mesihiň ýoly-da, hakykaty-da kämildir, şonuň üçin ölümden direlen ýaşaýyş hereket edýändir. Biz Onuň ölümden direliş territoriýasynda ölümden ýokary galdyrylan adamlar hökmünde ýaşap bileris. Biz ýamanlygy ýeňip, şeýtana garşy durup, şypa alyş babatda položitel imana eýe bolup hem-de çuň söýülýändigimizi bilip bileris. “Men mesihdirin, Men gökden inen çörekdirin, Men ýol, hakykat we ýaşaýyşdyryn, Men dünýäniň nurudyryn, Meniň yzyma eýeren garaňkylykda gezmez-de, ebedi ýaşaýşa eýe bolar. Men direliş hem ýaşaýyşdyryn. Men Alfa hem Omegadyryn, başlangyç hem soňduryn. Diri bolan Mendirin. Men ölüdim, ýöne, ine, ebedilik diridirin. Ölümiň hem ölüler diýarynyň açary Mendedir. Eger siz Meni kabul etseňiz, Men siziň Halasgäriňizdirin. Men siziň Rebbiňiz hem Mugallymyňyzdyryn.
Her gezek adamlar gerekmejek zatlary aýdanlarynda, olar özleriniň şübhelerini, duýgularyny aýdýarlar. Bes ediň! Adam atanyň hereketlerini etmegi bes ediň. Men muny hemişe Isa Mesihe iman eden gowy adamlardan eşidýärin. Men muny eşitmek islemeýärin. Mesih: “Men bar Bolandyryn. Siz täze ýaradylyşsyňyz. Siz mesih bilen bilelikde Hudaýda gizlenensiňiz. Siz kabul edilenlersiňiz. Men seni hergiz terk etmerin, hiç haçan taşlamaryn. Men seniň adyňy tutdym. Men seniň bilen asyrlaryň ahyryna çenli giderin. Halas edemde halas ederin, şypa beremde sagaldaryn (Ýermeýa 17:14). Eger ajyksaňyz, Men size iýer ýaly zat bererin, eger iman etseňiz hiç haçan suwsamarsyňyz” diýýär. Eger iman etmeseňiz, durmuşyňyzyň ejiz ýerlerini boýun alarsyňyz. Öz ejizlikleriňiz bilen deňeşdirileniňize, eýsem, siz özüňizi gowy duýýarsyňyzmy? Men siziň boýun alanyňyzda: “biz Mesihde hemme zady başararys” (Filipililer 3:13). Ol siziň mätäçlikleriňiziň hemmesine jogap berýär. Biz iman bilen arassalandyk. Biziň ynsabymyz Mesihiň gany bilen arassalandy (Ýewreýler 9:14). Men: “Şu günüm, şu hepdäm erbet boldy” diýen zatlary eşitmek islemeýärin. Meniň günüm ölümden direliş güni boldy. Men ertirki gün barada hiç zat bilmeýärin, sebäbi ertir Hudaýyňkydyr. Men geçmişimi siziň bilen paýlaşmak islemeýärin, sebäbi geçmişim ýok boldy. Sebäbi köne zatlaryň hemmesi geçdi-de, hemme zat täze boldy (2 Korintoslylar 5:17). Şonuň üçin Isa: “Men olarda ýaşaýyş bolsun, gurply ýaşaýyş bolsun diýip geldim” (Ýahýa 10:10) diýýär. Garran mahalyňyzda ondan-da köp gurply ýaşaýyş alarsyňyz. Seniň ýaşaýşyň näme—ol bary – ýogy bugdyr. Suw gyzdyrylan wagtynda bug näderejede ýokary galýar? 6-7 metre ýetýär. Biziň ýaşaýşymyz gaty bir uzaga gitmeýär. Bu waka ýedi ýyl mundan ozal boldy. Pelsinwaniýaly är-aýal biziň irki sapagymyza geldiler. Adamsy ýygnaga sagdynja geldi. Ol 41 ýaşyndady. Onuň aýaly içerik girende, birden gygyryberdi. Görüp otursak şol ýerde adamsy jan beren eken. Onuň sesini biziň myhmanhanadaky adamlarymyzyň käbirleri eşidýär. Ol gygyryp daşary çykdy. Ol adam gowy mesihidi. Biz ony gowy görýärdik. Ol 41 ýaşynda gökdäki öýüne alyndy. Men muny: “Geliň, dogry pikirleneliň” diýmek üçin aýdýaryn. Maňa belli bolşy ýaly, şu gün bizde bar bolan ýeke-täk zatdyr. Üç sagat kyrk bir minut galdy. Ertirki gün başlansa, onda ol özümizde bar bolýan ýekeje zat bolýar. Ine, bolany şu. Şonuň üçin million dollaryňyz bolup, ony söweşmekleri üçin garyndaşlaryňyza galdyranyňyzdan peýda azdyr.
Özüňize iň mukaddes söýgüde nesihat beriň. Özüňizi Hudaýyň söýgüsinde saklaň, merhemeti gözläň, ýary gijä çenli wagtyň gadryny biliň. Ertir irden oýananyňyzda: “Hudaýyň kalendaryna görä, men diňe şu pursatyma ynamly bolup bilerin. Häzir bolsa, ajaýyp wagt. Şindi gutulyş güni, şonuň üçin Reb maňa edil şu wagt medet berýär” diýiň. Düýnki gün hemişelik gitdi, häzirki wagt bolsa, şu wagtjyk uçup geldi. Ertirki boljak zatlar bu gün bolmaýar. Şeýlelikde, biz Beýik “Men bar Bolanda” ýaşaýandyrys. Sebäbi häzirki wagt şu mahaljyk uçup geldi. Şonuň üçin Ol bar, Ol bardy, Ol bolar, ýöne Ol biziň Özi hakda “Men bar Bolandyryn” hökmünde pikir etmegimizi isleýär. “Men bar Bolandyryn” her bir imanly adam üçin hemişe: “Meniň bar Bolandygym sebäpli, sizem barsyňyz” diýmegi aňladýar. Sebäbi Ol göklerde nähili bolsa, bizem bu dünýäde edil Ol ýalydyrys (1 Ýahýa 4:17). “Çünki biz Onuň etinden, süňkünden bolup, Onuň bedeniniň agzalarydyrys” (Efesliler 5:30). Näme üçin? Sebäbi biz Onuň bedeniniň agzalarydyrys, Onuň eti hem süňküdiris, sebäbi biz Onuň bedeniniň agzalary bolup, Onuň etinden hem süňkündendiris. Biz Reb bilen birikdik, şonuň üçin biz Onuň bilen bir ruhdurys (1 Korintoslylar 6:17). Men siziň ýa-da özümiň düýnüm hakda gürrüň etmekçi bolamok. Men siziň ýa-da özümiň ertirimiziň aladasyny etmekçi däl. Men diňe şol gün üçin doga etjek, sebäbi men bu dünýäde Onuň göklerde položitel pozisiýada bolşy ýaly, položitel pozisiýadadyryn, sebäbi haç bizi birikdirdi, şonuň üçin direlişiň güýji biziň durmuşymyza hereket goşýar. Omyn.
Eger siz hiç haçan Isany kabul etmedik bolsaňyz, eger şu gün özüňiziň soňky günüňiz bolsa, onda nirä düşjekdigiňizi bilýän bolsaňyz, belki, siz Mesihe iman edýändigiňizi aýdybam, şu gün ölseňiz nirä düşjekdigiňizi bilmeýän bolsaňyz, onda doga ediň-de, Isa Mesihi özüňiziň Halasgäriňiz hem Rebbiňiz hökmünde kabul ediň. Mukaddes Kitap: “Çünki Hudaý dünýäni köp söýýänligi üçin, Ogluna iman edenleriň hiç biri heläk bolman, ebedi ýaşaýşa gowuşsyn diýip, Özüniň ýekeje Ogluny berdi”. Iman edenleriň hiç biri. Siz bu gün öz imanyňyzy Isada ýerleşdirmek isleýärsiňizmi? Onda şeýle diýiň:
Reb Isa, men Seni tanamak isleýärin. Meniň günälerimi bagyşla-da, durmuşymyň bir bölegi bol. Men dünýäden öten wagtym, jennete barmak isleýärin. Şu sözlerem aýdyň: Reb Isa, meni halas et, meniň ýüregime ebedilik gir. Omyn.


text:
Aşgabadyň döwlet edara-kärhanalarynda işgärlere ýanwar aýy üçin zähmet haklarynyň berlip başlanmagy bilen, býujet işgärleri öz plastik kartlaryndaky aýlyklaryny nagtlaşdyranlarynda, täze çäklendirmeler bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.
Azatlyk Radiosynyň paýtagtdaky çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, 7-nji fewralda paýtagtyň dürli künjeklerindäki bankomatlaryň öňünde uly nobatlary emele getiren býujet işgärleri öňkülerden tapawutlylykda, indi bankomatlardan bir gezekde 200 manatdan artyk puluň berilmeýändigini bilip galdylar.
“Bankomatlarda goýulýan puluň hümmeti ortaça 10 manada barabar. Kompýutere ornaşdyrylan düzgüne görä, bankomat birde 20-den köp pul birligini sanap, alyja gowşuryp bilenok. Netijede, bankomatyň öňünde nobaty ýeten adam aýlygyndan 1000 manady nagtlaşdyrjak bolanda, bankomatda ownuk pul birligi goýlandygy üçin, ‘şeýle pul mukdary size berlenok’ diýen ýazgy peýda bolýar. Onsoň adamlar 200 manat diýip ýazýarlar, bankomatlar 200 manady berýär” diýip, Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew gürrüň berdi.
Onuň sözüne görä, häzir adamlar bankomatlardan gündelik 1000 manat möçberinde diýlip kesgitlenen pul normasyny almak üçin, şol bir operasiýany azyndan bäş gezek gaýtalamaly bolýar. Şeýle-de, bankomatlarda ownuk pul birlikleri goýulandygy sebäpli, ondaky nagt pul öňki aýlardakydan hem ir gutarýar.
“10 manat hümmetindäki pullaryň goýulmagy bankomatlardaky puluň gaty çalt tamamlanmagyna getirýär. Bankomatlaryň ekranynda: ‘Bagyşlaň, pul ýok’ diýen awtomatik ýazgy çykýar. Onsoň adamlar başga bankomatlaryň gözlegine gidýärler” diýip, Bugaýew nobata duran adamlaryň ortaça dörtden bir böleginiň bankomatdan pul alyp bilýändigini aýdýar.
Aýdylmagyna görä, ýaşaýjylar Parahat-3 etrapçasynda ýerleşýän “Türkmenistan” bankynyň şahamçasyna baryp, bankomatlarda bir gezekde 200 manatdan artyk möçberde puluň berilmezliginiň we ondaky puluň ortaça 2 sagadyň dowamynda tamamlanmagynyň sebäpleri bilen gyzyklananda, jogapkär bank resmileri: “Meslige çydaňyzokmy? Wagtynda pul berilýän bolsa alyber. Pul gerek bolmasa-da, öýüňde otur” diýip, gödeksi jogap berýärler.
Türkmenistanda döwlet işgärleriniň aýlyklary plastik bank kartlaryna geçirilip başlananyna dört ýyl çemesi wagt boldy. Şondan bäri býujet işgärleriniň öz aýlyk haklaryny nagtlaşdyrmak bilen baglanyşykly ýüzbe-ýüz bolýan kösençlikleri häli-şindi dowam edýär.
Bu kösençlikler bankomatlaryň ýetmezçiligi ýa-da talabalaýyk işlemezligi we olarda köplenç nagt puluň tapdyrmazlygy ýaly ýagdaýlary öz içine alýar. Mundanam başga, türkmen raýatlary bir günüň dowamynda bankomatlardan Aşgabatda 1000 manatdan, welaýatlarda 300 manatdan artyk pul serişdesini alyp bilmeýärler.
Ýerli synçylaryň we ýaşaýjylaryň ençemesi bankomatlardan puly nagtlaşdyrmak bilen baglanyşykly täze çäklendirmäniň ýurtda ykdysady krizisiň dowam edýändigine we nagt dolanşykdaky puluň çäklidigine güwä geçýän ýene bir ýagdaýdygyny aýdýarlar.
Türkmen häkimiýetleri we media serişdeleri bolsa, ýokarda gürrüňi edilen bökdençlikler we çäklendirmeler barada, häzirki güne çenli ilat köpçüligine maglumat ýa-da düşündiriş bermän gelýärler. Şeýle-de, bu çäklendirmäniň diňe şu aýa mahsusdygy ýa-da däldigi hem nämälim bolmagynda galýar.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, aşgabatly döwlet işgärleriniň öz aýlyklaryny nagtlaşdyrmak bilen baglanyşykly başdan geçirýän kösençlikleri, ýurtda benziniň bahasynyň 50% ýokarlandyrylmagynyň fonunda – käbir azyk harytlarynyň 100% we hususy transport serişdeleriniň ortaça 70% gymmatlan, şeýle-de dollaryň “gara bazardaky” nyrhynyň 13 manada ýeten döwründe bolup geçýär.


text:
Taryh bilen edebiýat pudaklarynyň biri-biri bilen aýrylmaz baglanyşygynyň bardygy, olaryň kökiniň bir çeşmeden gözbaş alýandygyny, irginsiz görkezýär.
Taryhy senetleriň üsti bilen döwriň edebiýtynyň ýüzini açmak we edebiýat serişdeleriniň üsti bilen hem taryhy wakalaryň üstüni açmak, diňe bir taryhçy däl-de, oňa edebiýatçy bolmagy hem talap etýär.
Taryhymyzda, Jahanşanyň diwanyny we ol döwürde bolup geçen taryhy hadysalardyr wakalara göz aýlap çykanyňda welin, taryhda ýene-de bir gezek, bu iki ylymyň üsti bilen emma, bu sapar edebiýatymyzyň gözbaşyny haysy döwürlerden alýandygyny we onyň janeri hem gahrymanlarynyň ol döwüre degişlidigi we ýene-de, onuň nä derejede, biri-biri bilen baglanyşygynyň bardygyna göz ýetirýärsiň.
Saýatly – Hemra lyrikasynyň Jahanşa Hakykynyň durmuşy ýaşaýyşy bilen baglanyşygy hakynda
Has irki döwürlerden, baryp Orta asyrlardan gelip ýeten Saýatly Hemranyň dessany, türkmen halkynyň arasynda mydama diýlen ýaly ürç edilip okalypdyr. Bu dessanyň ýazyjysy hem haýsy döwüre degişlidigi hakyndaky maglumatlar, şugüne çenli öz näbelliliginde galýar. Elbette bu dessanda käbir setirlerde mekan atlarynyň berilmegi, bu işiň zamany we mekany hakynda hem onuň janeri barada oýlanmalar döretýär.
«Jahanşa Hakykynyň Diwany» — nyň ilkinji çapynyň miweleri
Garagoýunly Türkmenleriniň belent mertebeli aryp soltany mürze Jahanşanyň durmuşy we ýaşaýyşy hakyndaky bolup geçen wakalary we hal-ýagdaýlaryny, onuň 1014-nji ýylda Tähranda «Behjet» neşriaty tarapyndan täze chap bolan «Diwan-i Jahanşa Hakyky» atly eserine göz aýlap çykanyňda welin, «Saýat-Hemra» destanynyň baş gahrymanlarynyň durmuşy we ondaky bolup geçýän hadysalar bolsa, bu döwüriň belli-belli wakalary bilen has gabatlaşyar we bir meňzeş janeriň üstünden gabat getirýär.
Orta asyrlarda (1400-1500) – nji ýyllarda, Eýranda Türkmenleriň nesilşalygynyň Mongollaryň çozuşyndan soň, güýç-kuwwata eýelenmegi we Garagoýunly Türkmenleriniň “Abu Il-Nasr (Ýeňiş atasy)” lakamyny berilen serkerde başysy soltan Garaýusup Töremişhan Batyryň Teýmurylara garşy eden üstünlikli hereketleri hem-de, şol döwür Töwriz (Tebriz) şäheriniň türkmen paýtagty edilip saýlanmagy, bu şäheriň günsaýyn merkezleşmeginiň ýokarlanmagy bolsa, bu wakalaryň ýüze çykmagyna serenjamlaşyar. Wenetsýaly (Venezia, Venetian ya-da Venice) patyşalary we Watikan (Vatican) popalarynyň tarapyndan Töwrize ogryn-dogryn gelip-gitýän işöwür tütjärleriniň sany günsaýyn köpelmegi we olaryň Garagoýunly we Akgoýunly Türkmen patyşalarynyň we mürzeleriniň huzuryna gelip-gidip, olar bilen ýakyn gatnaşyklary ýola goýup, Günbatarda bolup geçýän ýagdaýlary bilen ýakyndan tanyş edip durupdyrlar.
Osmanly imperiýasynyň patyşasy soltan Muhammet Fatihiň Konstantinopoly («Constantinople», bu şäherin öňki ady «Byzantine» soňlarda bolsa, “Islambol”, — diýilip atlandyryldy!) açmagy we Günbataryň bir uly strategiki ýurtlarynyň musulman türkmenleriniň golastyna düşmegi, Wenetsýaly hem Europadaky patyşa we emeldarlarynyň ünsüni özüne çekip, olary alada galdyrýar. Şol esasda olar Osmanlylaryň garşysyna dürli syýasatlara baş goşupdyrlar.
Europa patyşalary hem Watikan emeldarlary tarapyndan Türkmen döwletleriniň arasyndaky gadymy Rim imperiýasyndan yeke-täk galan Trebizondyň patyşasy Aleksis IV bilen, bu täze güýç — kuwwata eýe bolan Türkmen döwletleriniň arasynda maşgala gatnaşyklaryny ýola goýulmagyny makullaşdyrypdyrlar. (Diwani-Jahanşa Hakyky, gör. 29-nji sah.)
Soltan Garaýusup Töremişhan Garagoýunlynyň huzuryna Europa hem Wenetsýadan Töwrize gelýän tütjärler, Zenjan soltaniýesindäki ýaş mürze Jahanşanyň hem huzuryna gelip, Günbatar ýurtlaryndan hem olaryň patyşalaryndan dürli maglumatlar berip durupdyrlar. Olaryň arasynda Trebizondyň soňky patyşasy Aleksis IV – iň hem tarapyndan ýörite teklip bilen gönükdirilen ilçiler we içalylar, Günbataryň syýasatlaryny ýöriteleşdirmek üçin onuň köşgünden, türkmen däp-dessurlary boýunça 16 ýaşynda öýlendirilen, 21 ýaşyndaky şahyrana gözýetimli görkane göwünli mürze Jahanşanyň ýanynda, Aleksis IV-iň gyzy şazada Joan Beygim (Jan beýgim hatyn) hakynda gözel-gözel gürriňler berilipdir. Şol günleriň dowamynda, gözelliginiň waspy asmany sarsdyran meleke “Jan beýgim (Joan)” şazadanyň gözel keşbi, ýaş köňülli we romantik zehinli murzäniň göz öňünden gitmändir we ol hakda berilýän waspnamalar onuň aňyndan çyka bilmändir. Ol Tre/spnbizondyň patyşasy Aleksis IV – iň gyzy meleke Jan Beýgimi düşünde-de, görüpdir! …
Bu waka Jahanşanyň diwanynda bir naçe setirlerde öz beýanyny tapýar. Onuň “sendedir” atly goşgusyndan bir-iki setiri mysal alýarys:
Eý melek sima ne Jan sen? Bajheyi rahman sendedir. Mushapi hakdyr jemalyň şerhi burhan sendedir. Nafizuli jawid az an säd ämr turar aly, Jümle älem seniň zenniň, çi perman sendedir? … [Jahansa Hakyky gor. … sah].
Aşakda Jahanşanyň “Eder” atly goşgusyndan 1-2 setiri mysal getirýäris:
Hap içinde görmişem bir ýari gül ruhsary kim,
Ýusupy Missri ony ýüz wejh bilen tagbir eder.
Çun Hakykynyň iki älemde sensiň dilberi,
Janyny ýolunda gurban kylmasa tagsyr eder. … (Diwani Jahansha Haghighi, gor.157 sah.)
Bu hadysa romantik we ýaş düşünjeli mürze Jahanşanyň sabr-u kararyny galdyrmandyr. Ol bu waka barada Garry atasy Garamämet Türkmen bilen maslahata girişipdir. Jahanşa 20 ýaşynda wagty kakasy(dädesi) soltan Garaýusup dünýäden gitýär. Yşkyň söwdasyna ulaşan 21 ýaşyndaky murze Jahanşa garry kakasy Garamämmet Türkmen bilen bu hadysanyň dowamynda, Trebizond şäheriniň ýakynyndaky “Gyzyl Alma” şäherçesindäki Jan Beýgimiň huzuryna gitmekçil bolyarlar. …
Saýatly – Hemranyň hem dessanyndaky Töwriziň(Tebriz) hökümdary Ahmat patyşanyň ogly murze Hemra, Günbataryň patyşasynyň ýurdundan bolan Saýat hany şeýle taryplamaklary bilen düşünde görüp, oňa aşyk bolupdyr. Bu iki wakanyň arasynda inkär edip bolmajak bir meňzeş janeriň üstünden gabat gelýäris. Bu eserde görünýän meňzeşlikler ýönekeý ýerine tütänden däl-de, eýsem onuň bir kökden gözbaş alýandygyny aýdyňlaşdyryar. Bu ýerde diňe atlar tapawutlanyar.
Şu Gelip çykan netijä üns beriň:
“Oglunyň (Hemranyň ýa-da, hakykatda Jahanşanyň) bu hal – ýagdaýyna takat getirmedik Ahmat patyşa (Garamämmet Türkmen) ony aýry ýurdyň patyşasynyň gyzy Saýadyň (Jan Beýgimiň) huzuryna özi bilen alyp gitýär. (meňzeş janer).
Bize gelip ýeten taryhy materiallaryň mazmunlarynda nähilli maglumatlara gabat gelýäris?
Persian text:
« … در مورد ايّام جوانی جهانشاه نيز اطّلاعات دقيقی در دست نيست. امّا بر اساس اطلاعات منابع موجود تاريخی، او در ۱۶ سالگی ازدواج و حاکميّت را در شهرسلطانيّه زنجان شروع مي کند که پایتخت الجایتو (خدابنده) بود. جهانشاه در سن ۲۱ سالگی، درسال ۱۴۲۰/م. دوباره ازدواج می کند ولی این بار با دختر امپراطور طرابوزان آلکسی چهارم بنام شاهزاده جان بیگیم خاتئن ازدواج ميکند.* البتّه وی در آن اياّم همسری بنام «سروناز» نيز داشته است. در اين ميان هنوز بطور دقیق آشکار نیست که آیا دختر امپراطور طرابوزان جان بیگیم همان «سروناز» بوده، يا اينکه او همسر ديگر (تورکمن) جهانشاه می باشد؟ چرا که وی چندين بار از اختلافات بين جهانشاه و پسرش حسنعلی ممانعت کرده بود.» (دیوان جهانشاه حقیقی، ص. ۲۱ ).
Terjimesi:
“ … Jahanşanyň ýaş döwründen takyk maglumat bolmasa-da, käbir çeşmeleriň berýän rowaýatlarynyň esasynda, ol 16 ýaşynda durmuş gurup, Aljaýtu (Hudaýbende) Teýmuriniň Zenjan ülkesindäki soltaniýa köşgünde öz hökümdarlygyny ýöredip başlayar. Jahanşa 1420 –nji ýyl, 21 ýaşynda ikinji sapar Trebizondyň imperatury Aleksis IV-iň gyzy şazada “Jan Beýgim” bilen hem durmuş guryar. Käbir rowaýatlaryň bellemegine görä, şol bir wagtyň özünde onuň “Serwiniýaz” atly maşgalasy hem bolupdyr. Elbette has takyky anyk belli däl, imperaturyň gyzy “Jan Beýgim” şol “Serwiniýaz” my ýa-da, “Serwiniýaz” Jahanşanyň beýleki bir türkmen maşgalasy bolupmy?! Sebäbi ol maşgala ençeme gezek Jahanşa bilen onuň ogly Hasanalynyň arasynda, ylalaşyk döredipdir!”. …
Saýatly – Hemranyň dessanynda şeýle setirlere gabat gelýäriş:
“ … Ondan soň, Saýat han Aşyk Ahmady çagyrdyp getirtdi, we aýytdý “Eý baba indi ogluňy bize tabşyryp özüňiz gidip mal-u mülkleriňize serenjam beriň! – diýdi.
Onda Aşyk Ahmat naçar bolup bir söz aýytdý
Indi men gider boldym Häzirbegjana(Azyrbaýjana),
Saýat han Hemrany saňa tabşyrdym.
Sizleri tabşyrdym kadyr subhana,
Saýat han Hemrany saňa tabşyrdym. …
Görşüňiz ýaly Saýat – Hemranyň bu lyriki eserinde gahrymanlaryň “mekany” we “zamany” hakynda aýdyň beýan edilýär. Bu günki gün bu mysallar bu eseriň haýsy döwre degişlidigini hem ondaky mekanlaryň ady bolsa, onuň aýdyň mysallary bolup duryar. Ýa-da, aşakdaky edebiýatda “Töwriz(Tebriz)” şäheriniň ady hem takmynan bu bentleri döreddeniň salgysy gabat gelýär:
Birinji setirde goşguny düzen (lyrikany ýazan) ýazyjy şahyryň adynyň klassik ylmy çeşmelerde berilişI ýaly arapça ýagny “Asly arap atly” we şäheriniň ady boplsa, “Genje” mähällesi bolandygyny beýan edilýär.
Ikinji bentde; «Töwriziň begleri …» hem hut Jahanşanyň özi bolup, Serwiniýazyň dilinden beýan edilýär!.
Garamämmet Türkmeniň döwründe onuň edermen ogly Garaýusup Batyr, Teýmurilere garşy eden iki möhüm söweşinde üstünlik gazanany sebäpli, Garamämmet Türkmen öz haýaty döwründe Garaýusuby ornuna saýlaýar we soltanlygy oňa tabşyryar.
Ýokarda belläp geçişimiz ýaly, Jahanşa 20 ýaşyna baranda, soltan Garaýusup dünýäden gitýär. Garamämmet Türkmen onuň ornuna, Garaýusubyň uly ogly Garaisgenderi ýurt ýolbaşçylygyna geçirýär. Jahanşa 21 ýaşynda Trebizondyň patyşasy Aleksis IV – iň gyzy meleke Jan Beýgim bilen öýlenenden soň olaryň köşgünde birnaçe wagtlap ýaşaýar. Ol garry kakasy Garamämmet Türkmeniň ölüm hala düşenini eşidip, Jan Beýgimi özi bilen alyp Töwriz şäherine dolanyp gelýär. …
Garaisgender Ermenileriň ýurdunda özüne “Ermen patyşasy” lakamyny berip, ykrar etýär. Ol ýurdyň beýleki ýerlerine ahmiýet bermändir! Garaisgender Ermenistany abadanlaşdyrmakda has uly sarpa goýsa-da, Garagoýunlylaryň golastyndaky beýleki ýurtlaryna ahmiýetsiz garapdyr. Bu mesele öz yzgiderli netijesinde Jahanşa bilen onuň arasynda näsazlyk döretýär.
Ikinji bir tarapdan Sahruh Teýmury (Soltan Garaýusup Töremişhanyň gyzy, Jahanşanyň uýasy “Göwherşat beýgim”, Şahruhyň hem maşgalasydygyny ýatdan çykarmaňyz!) öz düýbi gowşan döwletiniň synmagynyň öňuni almak üçin, bu näsazlyklardan öz bäbidine peýdalanmagy maksat edinýär. Ol Jahanşany, Garaisgenderiň garşysyna çykyp, ýurdy öz patyşalygyna geçirmäge teklip edipdir. Taryhda berilýän maglumatlara görä, Töwriziň “Sufian” düzlüginde bolup geçen söweşde, Jahanşa, Garaisgendere üstün çykyar. Jahanşa, Teýmurileriň nesilşalygynyň ýiti we näzik syýasatly patyşasy Şahruh bilen emma, ylalaşyga ýetipdir.
Horezmşalyklar imperaturlygy synanda, Mongollaryň eline düşen Türkmen täç-u tagtyny hem tagma – nyşanlarynyň hemmesini Şahruhyň tarapyndan Jahanşa gowşurylýar we Garagoýunly döwleti ykrar edilýär. Bu waka Mongollaryň çozuşlaryndan soň, Türkmen döwletiniň taryhda ikinji bir gezek resmileşmeginde hem aýgytly üstünligi hökmünde, uly ähmiýete eýe bolup durýar.
Berilýän senetler boýunça, Jahanşa 36 ýaşynda bütin Türkmen hem häzirki Eýran ýurtlarynyň esli böleklerini eýeläp taryhda ýene-de, bir gezek Türkmenleriň uly soltanlygyny ýöretýär. …
Gönezlik (Janer): Umuman jemläp alanymyzda, Mürze Jahanşa (Mürze Hemra) 21 ýaşynda Jan Beýgimiň (Saýat hanyň) söýgüsine ulaşýar. Ol garry kakasy Garamämmet Türkmen (Ahmat patyşa) bilen Jan Beýgimi görmäge onuň Trebizondyň ýakynyndaky köşgüne (Gyzyl Alma şäherçesi)-ne ugraýarlar. Bu yşky waka üstunlikli amala aşyrylandan soň, Jahanşanyň (Mürze Hemranyň) Garry kakasy Garamämmet Türkmen (Ahmat Patyşa) Töwriz şäherine dolanyp gelýär. Jahanşa esli wagt ol ýerde ýaşap, Garry kakasynyň ölüm hala düşenini eşiden badyna, Meleke Jan Beýgimi, özi bilen alyp, Töwriz şäherine dolanyp gelýär. …
Netije (açyş): Saýatly – Hemra dessanynyň janeri, Jahanşanyň real durmuşyna baglylykda, şol bir dürli wakalaryn içindäki bolup geçen yşky wakajyklaryň lyriki görnüşindäki beýany bolup durýar. Ol dürli hadysalar bilen hemra bolup, bir wagtyň özünde amala aşyrylypdyr. Ol Jahanşa Hakykynyň real durmusynyň hakyky “Yşknama”-sy dyr.
*********************************
“Saýat” sözüniň il arasynda “ly” goşulmasy hakynda oýlanmalar:
Ýokarda “Saýat” sözi kä halatlarda, “Saýatly” diýilip berilmeginiň hem öz sebäpleri bar. “Saýat – Hemra” dessanynyň adyny il arasynda aýdylanda welin, oňa “Saýatly – Hemra” diýilmeginiň hut özi hem ýönekeý ýerine gelip çkmandyr!
Taryh çeşmelerinde türkmen taýpa-tireleriniň lakamyny atlandyrylanda, oňa “ly”, “lu” we “luý” ýaly goşulmalary berilipdir. Onuň hem düýp gelip-çykyşy esasan orta asyrlarda türkmen taýpa-tireleriniň at goşulmasy bolupdyr. Şonuň üçin il arasynda “Saýat” sözüniň soňundan “ly” goşulmasynyň girizilmesi hem şol aýdylyşyndan gelip çykyar. Netije-de, “Saýatly – Hemra” görünüşinde dile getirilipdir. Ol aslynda Mürze Hemranyň lakamy goşulmasy, ýagny onuň Garagoýunly taýpasyna degişlidigini aňlatýär. …
The Multilingual Web Page Society of Turkmen in Canada — OWNUK H. A. — This web page is probity neutralism / Многоязычном обществе веб-страницы туркменской в Канаде — ОВНУК, Х. А. — Эта веб-страница является честность нейтрализма / وبنشرچند زبانه جامعه ترکمنان در کانادا — اونق، خ. ا. — این وبنشر تابع سیاست بی طرفی است
The Multilingual Web Page Society of Turkmen in Canada - OWNUK H. A. - This web page is probity neutralism / Многоязычном обществе веб-страницы туркменской в Канаде - ОВНУК, Х. А. - Эта веб-страница является честность нейтрализма / وبنشرچند زبانه جامعه ترکمنان در کانادا - اونق، خ. ا. - این وبنشر تابع سیاست بی طرفی است


text:
Duşenbe güni Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow «Mitsubishi Сorporation» kompaniýasynyň ýerine ýetiriji wise-prezidenti jenap Hiroşi Sakumany hem-de «Mitsubishi Heavy Industries Engineering, Ltd.” kompaniýasynyň prezidenti, Baş ýerine ýetiriji direktory jenap Şigehisa Kobaýaşini, şeýle hem “Çalyk Holding” kompaniýalar toparynyň müdiriýetiniň başlygy Ahmet Çalygy kabul etdi.
Myhmanlar türkmen Liderini karbamid dökünlerini öndürmek boýunça sebitde iň iri senagat toplumynyň ulanmaga berilmegi bilen...
Duşenbe güni Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Kawasaki Heavy Industries Ltd.” kompaniýasynyň energetika ulgamy hem-de önümçilik işläp taýýarlamalary boýunça prezidenti Tasuýa Watanabeni kabul etdi. Myhman şanly waka — karbamid dökünleriniň önümçiligi boýunça sebitde iri toplumyň ulanmaga berilmegi bilen döwlet Baştutanyny gutlady.
Öz nobatynda, öňdebaryjy ýapon korporasiýasynyň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Baştutanyna Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürmek boýunça zawodyň...
«Garabogazkarbamid» zawodynyň açylyş dabarasynda halkara guramalarynyň wekilleri täze gazhimiýa toplumynyň ýolbaşçylaryna onuň önümleriniň hilini, önümçiligiň netijeliligini we innowasion tehnologiýalaryny kepillendirýän sertifikatlary gowşurdylar.
Hususan-da, Dökünleriň bütindünýä kongresiniň wise-prezidenti, Hytaý Halk Respublikasynyň Ylymlar akademiýasynyň Şenýan bölüminiň ýolbaşçysy jenap Lanç Jiýe wekilçilik edýän guramasynyň işiniň mineral önümleri öndürýän ekologiýa taýdan howpsuz senagat desgalaryny goldamaga gönükdirilendigini aýtdy. Ol...


text:
Derman serişdesiniň gysga häsiýetnamasy. Ringeriň infuzion ergini (Ringer).
Patentlenmedik halkara himiki ady: Natrii chloridi composite.
Düzümi: Natriý hloridi – 8,6 gr, kalsiý hloridi – 0,33 gr, kaliý hloridi – 0,3 gr, sanjym üçin suw 1 litre çenli.
Derman görnüşi: ergin flakonda.
Farmakoterapewtik topary: Plazmanyň öwezini dolujy, gidratirleýji, dezintoksikasion derman
Kod: B05B B01.
Farmakologiki maglumatlary:
Öz düzüminde kaliý, kalsiý ionlaryny saklaýanlygy üçin Ringeriň infuzion ergini bedeniň fiziologiki şertini we ýaşaýyş ukybyny doly saklamagy üpjün edýär. Ergin şeýle-de plazmanyň öwezini dolujy, dezintoksikasion täsirleri ýüze çykarýar.
Farmakokinetikasy: öwrenilmämdir.
Ulanmaga görkezmesi: Bedenden köp möçberde suwuklyk ýitirilende, ýiti we dowamly zäherlenmelerde (dispepsiýada, ýanykda, sowuk almada, garahassalykda we ş.m,), operasiýa geçirilenden soňky ýagdaýlarda, ýagny natriýniň islendik görnüşde ýüze çykýan ýetmezçiliginde.
Garşy görkezmeleri: Ringeriň erginini gipernatriemiýa, sirkulýator distoniýa ýagdaýlarynda, şeýle-de beýnä we öýkene suw ýygnanmak howpy abananda, kortikosteroid dermanlaryň uly möçberi bellenilýän wagtynda ulanmak bolmaýar.
Ulanylyşy we ulanyş möçberi: Wena damara birbada ýa-da damjalap goýbermeli. Bellenilýän mukdar hassanyň ýaşyna, agramyna we keseliniň agyrlyk derejesune baglylykda bir gije-gündüzde 1-1,5 litre çenli ulanylyp bilner.
Islenilmeýän täsirleri: Adatça bu dermany hassalar oňat göterýär. Goşmaça gerekmejek täsirlere gabat gelinmedi.
Ulanylyşyň aýratynlyklary: Böwregiň bölüp çykaryş funksiýasy bozulan ýagdaýlarynda seresaplyk bilen ulanmaly.
Beýleki dermanlar bilen arabaglanyşygy: Kesgitlenilmedi.
Saklanyş şerti: Gury salkyn, ýagtylykdan goralýan ýerde, 15-25° С derejede saklamaly.
Ulanma möhleti: 3 ýyl.
Gaplama görnüşi: Polipropilen flakonda 250 ml; 500 ml


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlary
Amerikanyň Birleşen Ştatlary, ABŞ (iňl. The United States of America, USA, isp. Estados Unidos de América) — Demirgazyk Amerikada döwlet. ABŞ döwlet gurluşy federal, ştatlar we ÿerli hökümetlerden ybaratdyr.[1] Amerikanyň Birleşen Ştatlary dünýäde iň köp ilatly ýurtlaryň sanawynda Hytaý we Hindistan dan soň, üçünji orunda durýar.[Çeşme zerur]
Birleşen Ştatlar demirgazykda Kanada, günortada — Meksika bilen araçäkleşýär, şeýle hem ol deňiz arkaly Russiýa bilen serhetleşýär. Onuň kenarlaryny günbatarda Ýuwaş okean, gündogarda bolsa Atlantik okean ýuwýar.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary Demirgazyk Amerikada ýerleşýän döwletdir. Ol demirgazykda Kanada, günortada Meksika bilen araçäkleşýär. ABŞ-nyň resmi taýdan döredilen ýyly 1776-njy ýylyň 4-nji iýuly hasaplanýar.
Bu ýurt gündogarda Atlantik okeanyndan günbatarda Ýuwaş okeanyna çenli 4500 kilometr aralykda ýerleşýär. Alýaska we Gawai adalaryny hem öz içine alýan ABŞ-nyň umumy tutýan meýdany 9 million inedördül kilometrden geçýär. Alýaska ýurduň 50 ştatynyň meýdany boýunça iň ulusydyr. Ýurduň günortasyndaky Tehas bolsa bu ugurda ikinji orunda durýar.
Mazmuny
- 1 Taryhy
- 2 Döwlet gurluşy
- 3 Ilaty
- 3.1 ABŞ-daky musulmanlar:
- 4 Ykdysadyýeti
- 5 Tanymal ýerleri
- 6 Esasy baýramçylyklary:
- 7 Baglanşykly makalalar
- 8 Salgylanmalar:
Taryhy[üýtget | edit source]
XVIII asyryň ahyrlarynda Birleşen Ştatlarynyň territoriýasynda döwletlilik döredildi. Ýöne mundan öňem Demirgazyk Amerikada möhüm taryhy wakalar bolýar. XV asyryň ahyrlarynda Demirgazyk Amerika yklymy Hristofor Kolumb tarapyndan açylýar we Ispaniýa demirgazyk, merkezi we günorta Amerikanyň meýdanynyň köp bölegini eýeleýär. Britaniýaly deňizde ýüzüji Kabot 1497-nji ýylda Demirgazyk Amerikanyň kenaryna ýüzüp barýar. Wagtyň geçmegi bilen ispanlar, portugallar, fransuzlar, iňlisler Amerika yklymyna ýerleşip, ýer eýeleýärler. Iňlisler Amerikadaky ýerlerini köpeldip, soň-soňlar birnäçe ýurtlardan adamlary göçürip getirýärler.
XVIII asyryň ortalarynda Amerikadaky koloniýalaryň sany 13-e ýetýär. XVIII asyryň ahyrlarynda bolsa koloniýalarda garaşsyzlyga garşy göreş başlanýar. Iki ýyl dowam eden urşuň netijesinde täze döwlet döredilendigi baradaky jarnama kabul edilýär. Ilki başlarda Birleşen Ştatlaryň düzümindäki ştatlaryň sany 13-den 36-a çykýar. Soňra ol 50-ä ýetýär.
Döwlet gurluşy[üýtget | edit source]
Has giňişleýin maglumat üçin seret: ABŞ-nyň döwlet gurluşy
Amerikanyň Birleşen Ştatlary federal respublika. Döwlet 50 ştatdan we Kolumbiýa federal okrugyndan ybarat bolup durýar. Döwlet baştutany - prezident. Kanun çykaryjy organy - Kongres. Ol iki palatadan durýar: Wekiller palatasy we Senat. Senatorlar 6 ýyl, wekiller palatasynyň agzalary iki ýyl möhlete saýlanýar. Senatorlar we beýleki palatanyň agzalary dalaşgär bolan halatynda täzeden saýlanyp bilerler.
Elli ştatyň her biri Kongrese iki senator iberýär. Senatorlyga dalaşgär bolmak üçin 30 ýaşyny dolduran we iň azyndan dokuz ýyl mundan ozal Amerikanyň raýatlygyny kabul eden bolmalydyr. Wekiller palatasynyň 435 agzasy bar. Bir taslamanyň kanun bolmagy üçin hem Senat hem-de Wekiller palatasy tarapyndan tassyklanmagy gerek.
Ilaty[üýtget | edit source]
Birleşen ştatlaryň baş kanuny her on ÿyldan amerikalylaryň “adam sanynyň” hasabynyň alynmalydygyny, ÿagny ilat ýazuwynyň geçirilmelidigini nygtaÿar.[2] Ýurtda 280,6 milliondan gowrak adam ýaşaýar. Amerika göçegçileriň ýurdy, göçegçiler tarapyndan döredilen döwlet, häzirki wagt hem dünýäniň iň köp göçegçisini kabul edýän ýurt hasaplanýar. 1776-njy ýyldan öň, ýurduň ilatynyň sany bary-ýogy 2,5 milliona barabardy. Olaryň 95 göterimi akýagyzlar, galan bölegini bolsa afrikalylar düzýärdi. 1880-nji ýyllarda ilatyň sany 60 milliona ýetýär. 1935-nji ýylda bu görkeziji 100 milliona, 1970-nji ýylda 200 milliona ýetýär.
ABŞ-da ilat gürlügi her inedördül kilometre 27 adamdyr. 1990-njy ÿylda Amerikanyň ilatynyň 80% golaÿynyň özlerini akÿagyz, 12%-garaÿagyz, 9% ispan dilli hasaplan.[2]
ABŞ-daky musulmanlar:[üýtget | edit source]
Amerikanyň musulman ilaty dürli etnik, dil, ideologik, sosial, ykdysady we dini toparlardan düzülendir. Amerikadaky musulmanlaryň sanyny takyk aýtmak kyndyr sebäbi ABŞ-da ilat sanawy hasaba alynanda dini degişlilik hasaba alynmaýar. Çaklama esasynda (2008-nji ýylyň dekabry) gelnen sanlar 2 milliondan 7 milliona çenli barýar.[3]
ABŞ-daky musulmanlar barada statistikalar:[üýtget | edit source]
Aşak-da görkezilen maglumatlar üçin peýdalanylan çeşmeler: statistik maglumatlar şu ýygyndydan alyndy: “Muslim Americans: Middle Class andýMostly Mainstream” Pew Research Center, May 22, 2007. Bu bölümiň teksti “Strengthening America: The Civic and Political Integration of Muslim Americans, The Chicago Council on Global Affairs, 2007” atly kitapdan
alyndy.[4]
Musulmanlaryň ABŞ sebitlerindäki sanlary şeýledir:[üýtget | edit source]
Günorta: 32%
Demirgazyk-gündogar: 29%
Orta günbatar: 22%
Günbatar: 18% [3]
Olaryň ýaş toparlary we jynslara görä bölünişi:[üýtget | edit source]
Aşak-da görkezilişi ýalydyr[3]:
18 - 29 ýaş: 29%
30 - 49 ýaş: 48%
50 - 64 ýaş: 18%
65 ýaş we ondan uly: 5%
Erkekler: 54%
Aýallar: 46%
ABŞ-nyň metjitleriniň agdyklyk edýän etnik toparlara degişlilikde bolünişi:[üýtget | edit source]
Aşak-da görkezilişi ýalydyr [5]:
Günorta aziýaly 28%
Afro-amerikaly 27%
Günorta aziýaly we arap, sany deňräk 16%
Araplar 15%
Ähli özge birleşmeler 14%
ABŞ ştatlaryndaky metjitleriň sany:[üýtget | edit source]
Özüni "global musulman elektron görnüşli jemgyýet" diýip atlandyrýan islamcity.com internet sahypasy 1995-nji ýyldan bäri ABŞ-daky musulmanlar barada maglumat toplap gelýär.[4] Olaryň aýtmagyna görä ABŞ-daky musulman gurama we medreseleriň sany 2300-den gowrakdyr.[4] Ady geçen saýtyň beren maglumatyna görä ştatlardaky metjit sany aşakda görkezilişi ýalydyr (ştat ady we ştatdaky metjit sany formatynda görkezilen):[4]
Alabama 20
Alýaska 0
Arizona 10
Arkanzas 1
Kaliforniýa 198
Kolorado 8
Konnektikut 17
Delawer 2
Florida 42
Jorjiýa 40
Hawai 1
Aýdaho 3
Illinoýs 43
Indiana 14
Aýowa 5
Kanzas 2
Kentaki 9
Luiziana 17
Men 1
Meriländ 18
Massaçusets 13
Miçigan 55
Misuri 7
Montana 2
Nebraska 1
Newada 3
Nýu-Jörsi 56
Nýu-Ýork 131
Ohaýo 41
Oklahoma 8
Oregon 10
Pensilwaniýa 43
Tennesi 10
Tehas 58
Ýuta 5
Wermont 0
Wirjiniýa 27
Waşington 10
Wiskonsin 13
Waýoming 1
Metjitler barada has köp maglumat üçin seret: ABŞ-daky ýerli metjitler sanawy.
Ykdysadyýeti[üýtget | edit source]
Amerikanyň Birleşen Ştatlary ykdysady taýdan güýçli ösen ýurt. Ýurduň magdan, himiýa, ýeňil we maşyngurluşyk senagaty has ösen. Atom we kosmos pudagy hem çalt depginlerde ösýär. Oba hojalygynda ekerançylyk pudagyna uly üns berilýär. Syýahatçylyk pudagy hem ýurduň iň girdejili pudaklarynyň biri hasaplanýar.
Bulardanam başga ABŞ ýarag söwdasynda hem işjeňdir we ABŞ 96 döwlete (2016-njy ýylyň maý aýyndaky hasabat) ýarag satýar.[6][7] ABŞ 2001-nji we 2016njy ýyl aralygyndaky jemi ýarag söwdasynyň 33 göterimini amala aşyrdy.[8] 2016-njy ýylyň 1-nji çärgeýiniň soňuna çenli ol diňe bir ýakyn gündogara 30 milliard dollarlyk ýarag satdy.[6]
Tanymal ýerleri[üýtget | edit source]
Amerikanyň Birleşen Ştatlary özüniň tebigy ajaýyplyklary we taryhy ýadygärlikleri bilen jahankeşdeleri özüne bendi edýär. Ýurduň paýtagty Waşingtonda Kapitol binasy (paýtagtyň iň beýik binasy hasaplanýar), Ak Tam – ýurduň döwlet baştutanynyň resmi kabulhanasy, Waşingtonyň ýadygärligi (152 m), Pentagon (Goranmak ministrliginiň jaýy) we Federal aňtaw edarasy, Arlington hatyra gonamçylygy, Milli sungat galereýasy, Kongresiň kitaphanasy, Smitson institutynyň muzeýi, ABŞ-nyň öňki prezidentleri Jorj Waşingtonyň, Jeffersonyň hem-de Abraham Linkolnyň (Abraham Lincoln) memorialy ýaly köp sanly taryhy ýadygärlikler, muzeýler ýerleşýär.
Nýu-Ýork şäherinde bolsa Azatlyk statuýasy ýaly owadan ýerler bar. Şeýle hem Amerikanyň Florida ştatynda Ewergleýds Orlando milli goraghanasy we oňa degişli „Uolt Disneý dünýäsi“ şatlyk-şagalaň bagy bar. Maýami-Biç kurort sebiti jahankeşdeleriň iň bir gelim-gidimli ýeri hasaplanýar.
Esasy baýramçylyklary:[üýtget | edit source]
19-njy fewral - Jorj Waşingtonyň doglan güni, 4-nji iýul - garaşsyzlyk güni, 11-nji noýabr - weteranlar güni, sentýabr aýynyň birinji duşenbesi - zähmet güni, noýabr aýynyň dördünji penşenbesi - Şükranalyk baýramçylygy(thanksgiving day).
Baglanşykly makalalar[üýtget | edit source]
- Jorj Waşington
- Barak Obama
- ABŞ düzümindäki ştatlar
- ABŞ prezidentleriniň sanawy
- ABŞ-daky musulmanlaryň esasy wakalarynyň döwürleýin beýany
- ABŞ-daky ýerli metjitler sanawy
Salgylanmalar:[üýtget | edit source]
- ↑ 42-nji sahypa seret: http://turkmen.ashgabat.usembassy.gov/uploads/Ov/69/Ov69FwETPxLNYWpHvJ0LDQ/Amer.Life.Turkmen.pdf
- ↑ 2.0 2.1 16-njy sahypa seret: http://turkmen.ashgabat.usembassy.gov/uploads/Ov/69/Ov69FwETPxLNYWpHvJ0LDQ/Amer.Life.Turkmen.pdf
- ↑ 3.0 3.1 3.2 "Amerikada ýaşaýan musulmanlar -ABŞ döwlet departamentiniň Halkara maglumat maksatnamalary edarasy, 48-nji sahypa" - http://photos.state.gov/libraries/turkmenistan/49351/pdf/BeingMuslimAmerica_Turkmen.pdf
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 http://photos.state.gov/libraries/turkmenistan/49351/pdf/BeingMuslimAmerica_Turkmen.pdf 50-nji sahypa seret
- ↑ "Amerikada musulman bolmak, ABş döwlet departamentiniň Halkara maglumat maksatnamalary edarasy, 49-njy sahypa." - http://photos.state.gov/libraries/turkmenistan/49351/pdf/BeingMuslimAmerica_Turkmen.pdf
- ↑ 6.0 6.1 http://www.trt.net.tr/turkmen/ykdysadyyet/2016/03/30/abs-uakyn-gundogara-30-milliard-dollarlyk-yarag-satdy-460516
- ↑ ABŞ ýarag firmalary Hytaýly we Russiýaly firmalary yzda galdyrdyhttp://www.trt.net.tr/turkmen/ykdysadyyet/2016/02/23/amerikaly-yarag-firmalary-russiyaly-we-hytayly-basdeslerinden-yarag-bazarynda-one-gecdi-437269
- ↑ Amerikaly firmalaryň ýarag söwdasyndaky bazar paýy 33 göterime çenli baryp ýetdi - http://www.trt.net.tr/turkmen/ykdysadyyet/2016/02/23/amerikaly-yarag-firmalary-russiyaly-we-hytayly-basdeslerinden-yarag-bazarynda-one-gecdi-437269


text:
Halk maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda Türkmenistanyň Prezidenti 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasynda durmuş-ykdysady ösüşiň esasy ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmagy teklip etdi.
Döwlet Baştutany pudaklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň hasabyna ykdysady ösüşiň durnukly ýokary depginlerini saklamak, halkara we sebit ähmiýetli iri hem-de aýratyn möhüm...
Sişenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň Halk maslahatynyň birinji mejlisi açyldy. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda geçirilen umumymilli maslahatyň gün tertibine türkmen döwletini we jemgyýetini mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmegiň, esasy maksady halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmek, uzak möhletleýin geljegi nazara almak bilen ata Watanymyzyň gülläp...
Duşenbe güni Russiýa Federasiýasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Aleksandr Blohin Gurbanguly Berdimuhamedowa atasy Berdimuhamet Annaýewiň mynasyp bolan “Edermenligi üçin” diýen medalyny gowşurdy.
Mälim bolşy ýaly, 2018-nji ýylyň iýun aýynda Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putiniň Permanyna laýyklykda, Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy Berdimuhamet Annaýewe Watany goramakda we harby borjy ýerine ýetirmekde görkezen şahsy edermenligi, Beýik Watançylyk...
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllyk baýramynyň öňýanynda Türkmenistanyň Prezidenti 735 sany raýatlygy bolmadyk adamlary “Türkmenistanyň raýatlygyna kabul etmek” hakyndaky Permana gol çekdi. Bu barada döwlet Baştutany 24-nji sentýabrda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde habar berdi.
Resminama gol çekmek bilen, Prezidentiň nygtaýşy ýaly, dürli taryhy ýagdaýlar sebäpli raýatlygyny ýitiren adamlaryň 700-den hem köpüsi Türkmenistanyň Konstitusiýasyna hem-de bosgunlar we...
Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllyk baýramy mynasybetli Türkmenistanda iş kesilen 1722 adamyň günäsi geçilip, azatlyga çykaryldy. degişli Permana Prezident 24-nji sentýabrda gol çekdi.
Mejlisiň dowamynda ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Baş prokuror B.Atdaýewe ýüzlenip, hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary bilen bilelikde günäsi geçilenleriň ählisini tussaglykdan boşadyp, olaryň ýakyn wagtda öz öýlerine, maşgala agzalarynyň arasyna barar ýaly ähli zerur çäreleri...


text:
Paýhas öwgüsi
1 «Elbetde kümşüň käni, Altynyň eredilýän göweji bardyr.
2 Demir ýerden alynýar, Mis daşdan eredilýär.
3 Ynsan garaňkylygyň soňuna çykýar, Zulmatda mis agtaryp, Tüm garaňkylykda ýeriň aňry çägine ýetýär.
4 Ynsan aýagy degmedik ýerlerde, Ýüplerden aşak sallanyp, Ilatsyz ýerde magdan gazýar.5 Ýerden çörek önýär, Asty bolsa ot bilen oýuk-oýuk edilýär.
6 Daşlary gök ýakudyň mekany, Topragynda altyn bar.
7 Bu ýodany ýyrtyjy guş bilýän däldir, Oňa algyryň gözi düşmedik asla.
8 Güýjüne buýsanýan haýwanlar ol ýere aýak basan däldirler, Arslanyň-da aýagy degen däldir oňa.
9 Magdançylar gaýalary agtaryp, Daglaryň düýbüne çenli gazýarlar.
10 Gaýalaryň içinden tunnel geçirýärler, Gözleri gymmatbaha zatlaryň gözlegindedir.
11 Çeşmeleriň akymyny togtadyp, Gizlin hazynalary ýüze çykarýarlar.
12 Emma paýhas nireden gelýär? Düşünjäniň gözbaşy nirede?
13 Paýhasyň gadyryny bilmeýär ynsan,
Tapylgysyzdyr ol bu dünýäde. 14 Çuňluk: „Ol mende ýokdur” diýýär,
Deňiz: „Ol mende däl” diýýär. 15 Ne sap altyna, ne-de kümşe,
Çalşyp bolýar ony. 16 Opyr altyny, gymmatbaha hakyk,
Gök ýakut onuň bahasyna ýetmez. 17 Ne altyn, ne-de durun oňa taý geler,
Ony sap altyn gaplara çalşyp bolmaz. 18 Merjen bilen dürüň-ä adam agzalmasyn,
Paýhasyň bahasy lagyldanam gymmatlydyr. 19 Kuş topragynyň gök ýakudy oňa taý gelmez,
Hatda sap altyn bilen hem baha kesip bolmaz.
20 Onda paýhas nireden gelýär? Düşünjäniň gözbaşy nirede?
21 Ähli janly-jandardan gizlenýändir Ol, Gökdäki guşlardan hem ýaşyrylýandyr.
22 Heläkçilik Ýeri we Ölüm: „Diňe paýhasyň myş-myşyny eşitdik” diýýärler.
23 Paýhasa ýoly Hudaý bilýär, Onuň mekanyny diňe Ol bilýär.
24 Çünki Hudaý ýeriň aňry çägine ser salýar, Gökleriň astyndaky ähli zady görýär.
25 Ýeliň agramyny kesgitläp, Suwlary ölçege görä paýlanda,
26 Ýagyş ýagdyryp, Gök gübürdisine ýol açan wagty,
27 Ol paýhasy görüp, yglan etdi, Ony tassyklady, soňam synady.
28 Onsoň Ol adamzada: „Ine, Rebden gorkmak — bu paýhasdyr.
Şerden gaça durmak — bu düşünjedir” diýdi».


text:
Türkiýäniň migrasiýa gullugynyň hasabatlaryndan çen tutulsa, diňe 2016-njy we 2017-nji ýyllarda Türkiýede kanuny ýagdaýda hasaba alnan türkmenistanly raýatlaryň sany 30 müň töwereginde.
Stambulda ýerleşýän "Turkpermit" atly hukuk geňeşdarlygy firmasy 2012-nji ýyldan bäri Türkiýedäki köne pasportly türkmen migrantlary bilen baglanşykly geçirilen barlaglaryň netijesine salgylanyp, Türkiýede köne pasportly we wiza möhleti gutaran, bikanun ýagdaýda işleýän türkmen migrantlarynyň takmynan 200 müňe golaýdygyny aýdýar.
Türkiýäniň Statistika guramasynyň hasabatyna görä bolsa, Türkiýede resmi ýagdaýda ýaşaýan daşary ýurtly taýatlaryň umumy sany 650 müňden geçipdir. Olaryň arasynda türkmenistanly raýatlar, Owganystan, Azerbaýjan, Eýran we Rusiýa raýatlaryndan soň, iň köp sanly migrantlar hökmünde, Türkiýede bäşinji orunda durýar.
Türkiýäniň Medeniýet we turizm minstrliginiň beýannamasyna görä, Türkmenistandan Türkiýä diňe 2017-nji ýylyň ýanwar aýyndan iýun aýyna çenli arlykda 274 müňden gowrak turkmenistanly turist görnüşinde gelipdir.
Soňky wagtlarda Azatlyk Radiosynyň redaksiýasyna Türkiýede wiza möhleti gutaran käbir türkmenistanlylaryň galp dokument ýasaýanlaryň aldawyna düşýändigi barasynda dürli maglumatlar gelip gowuşýar.
Azatlyk Radiosynyň "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň bu günki sanyny Türkiýede galp dokumentler bilen aldawa düşürilýän türkmenistanly zähmet migrantlarynyň başdan geçirýän ýagdaýlaryna gönükdirýäris.
Gepleşigi diňläp, öz tejribeleriňiz bilen pikirleriňizi aşakdaky foruma teswir görnüşinde ýazyp bilersiňiz.


text:
Halkara hokkeý ligasy
Halkara hokkeý ligasy iňlisçe National Hockey League sözüniň gysgaltmasy bolyp ol NHL diýip gysgaça aýdylýar biz hem HHL diýip gysgaça aýdyp geçeris bu sözi.Halkara hokkeý ligasynda Demirgazyk Amerika ABD we Kanadanyň hokkeý topralary öz aralarynda Stanleý kuboguny alamak ugrunda göreşýärler.Halkara hokkeý ligasynda her ýyl geçirilýän ýaş hokkeýçiler saýlawunda dünýädäki iň ezber ýaş hokkeýçileriň gatnaşmagynda geçirilýär we iň ökde ýaş hokkeýçiler esasan hem Kanada,ABD,Rusýa,Şwesiýa,Finlandiýa we Çehiýaly ýaş ezber hokkeýçiler Halkara hokkeý ligasyna gazandyrylýarlar.