text: Dalaşgäre 2014 Gadyrly dostlar! Men Sizi Polosk döwlet uniwersitetinde garşylamaga şat. Polosk topragynda gadym wagtlardan gelýän bilim däpleri bar. Belarusda uniwersitet biliminiň döremegi XVI asyra degişli. Şol wagtlar Polosk iýezuit kollegiumy esaslandyrylypdyr we onda öz döwrüniň meşhur alymlary okadypdyrlar. 1812-nji ýylda kollegium uniwersitet hukukly Polosk akademiýasyna üýtgedilýär. 1968-nji ýyldan uniwersitet bilimini ösdürmekde täze döwrebap tapgyr başlandy – Polosk döwlet uniwersiteti döredildi. Ol öz işiniň ýola goýlan döwründe respublikanyň esasy tehniki uniwersitetleriniň şahamçylarynyň, politehniki institutyň tapgyrlaryny geçdi. 1993-nji ýyldan başlap ýokary okuw mekdebi ýewropa ülňülerine laýyk gelýän nusgawy uniwersitet hökmünde ösýär, ol Poloskda dörän ýokary medeniýet däpleri we bilim almaga çalyşmak bilen gumanitar, fundamental, tejribe ähmiýetli we mugallymçylyk ylymlaryny özünde jemleýär. Häzirki wagtda her ýyl Polosk döwlet uniwersitetine Belarusdan we daşary ýurt döwletlerinden täze talyplaryň 3 müňden gowragy okuwa girýär. Uniwersitetiň binalary iki sany sazlaşykly ösýän şäherlerde – Poloskda we Nowopoloskda ýerleşýär. Häzirki wagt uniwersitetiň düzümine 12 fakultet, şeýle hem hünär kämilleşdiriş instituty, taslama institutlary, ylmy-barlag barlaghanalary girýär. Şu gün Polosk döwlet uniwersiteti Belarus Respublikasynyň çalt depginler bilen ösýän ylmy-barlag merkezidir. Ol XXI asyrda – habar beriş tehnologiýalarynyň we adamyň intellektual mümkinçilikleriniň barha ösýän asyrynda bilimiň, ylmyň we medeniýetiň däplerini saklaýar we ösdürýär. Biz näbellilik şertlerinde täzäni özleşdirmekligi, häzirki zaman inženeriýasynda standart bolmadyk meselelerini çözmegi, toparda işlemegi, XXI asyryň adatdan daşary düşýän agramy gerdenimize almaga taýýar bolmagy, wagtyň gadyryny bilmegi, öz köklerimizi ýatda saklamagy öwredýäris! Uniwersitetimize hoş geldiňiz! Lazowskiý D.N., uniwersitetiň rektory, professor Polosk we Nowopolosk Polosk Witebsk oblastynyň şäheri, Polosk raýonynyň merkezi bolmak bilen, Belarusyň iň gadymky şäherleriň biridir. Onuň ilaty – 82,8 müň adam. Polosk barada ilkinji maglumat 862-nji ýyla degişlidir. Bu şäher özüniň taryhy ýadygärlikleri bilen meşhurdyr hemde demirgazyk Belarusyň syýahatçylyk merkezi bolup durýar. Belarus Respublikasy Belarus Ýewropanyň merkezinde ýerleşýär, onuň bäş döwlet, ýagny Russiýa, Ukraina, Polşa, Litwa, Latwiýa bilen umumy araçägi bar. Belarusyň umumy meýdany (tutýan ýeri) 207 600 inedördül km. Ilatyň sany – 9 mln. 503,8 müň adam. Ýurduň deňize çykalgasy ýok, emma onuň amatly geografik taýdan ýerleşýänligi üçin Belarus wajyp söwda we ulag geçelgesi bolup hyzmat edýär. Belarus Respublikasynyň paýtagty – Minsk şäheri. Belarusyň howasy aram ýagdaýda. Ortaça temperaturasy Belarusyň sebitlerine baglylykda üýtgeýär. Iýulda ortaça temperaturasy +170C-den +18,50C çenli bolýar. Ýanwarda ortaça temperatura – 4,50Cdan -80 C çenli üýtgäp durýar. Nowopolosk şäheri – bu güýçli nebithimiýa toplumly we ýokary ylymbilim derejeli döwrebap industrial merkezdir. Ol 1958-nji ýylda nebiti gaýtadan işleýän zawodyň gurulmagy bilen döredilen şäherdir. Bu şäher diňe öz senagat önümleri bilen belli bolman, eýsem ylymda, medeniýetde we sportda gazanan üstünlikleri bilen tanalýar. Nowopolosk şäheri Günbatar Dwina derýasynyň çep kenarynda ýerleşýär. Şäheriň ilaty 100000 adamdan ybaratdyr. Ol tebigy landşafta utgaşyp gidýänligi sebäpli şäheriň hem ýaşaýjylaryna hem-de myhmanlaryna oňaýlydyr. OKUWA GIRMEK ÜÇIN GEREK BOLAN RESMINAMALAR Çakylyk üçin gerek bolan resminamalar: 1. Kepillendiriş edarasy tarapyndan terjimesi tassyklanan pasportyň nusgasy (eger-de pasport rus dilinde bolmadyk ýagdaýynda). 2. Kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan doly orta bilim hakyndaky resminamanyň nusgasy we resminamanyň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus (belorus) diline terjimesi. 3. Doly orta bilim hakyndaky resminamadan alnan bahalaryň we dersleriň göçürmesiniň nusgasy (eger-de doly orta bilim hakyndaky resminamanyň özünde bahalar görkezilmedik bolsa) we kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus (belorus) diline terjimesi. Okuwa girmek üçin gerek bolan resminamalar 1. Belarus Respublikasynyň okuw wizasy goýlan milli pasporty we kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan milli pasportyň rus (belorus) diline terjimesi (familiýasy, ady, doglan senesi we ýeri, pasportyň belgisi, onuň berlen wagty we hereket edýän möhleti); 2. Doly orta bilim hakyndaky resminamanyň asyl nusgasy we resminamanyň kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus (belorus) diline terjimesi; 3. Doly orta bilim hakyndaky resminamadan alnan bahalaryň we dersleriň göçürmesiniň asyl nusgasy (eger-de doly orta bilim hakyndaky resminamanyň özünde bahalar görkezilmedik bolsa) we kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus (belorus) diline terjimesi edilen resminamanyň nusgasy; 4. Dalaşgäri okuwa iberýän döwletiň resmi saglygy goraýyş edaralary tarapyndan tassyklanan, Belarus Respublikasynyň howa şertlerinde okamaga mümkinçiligini tassyklaýan saglyk ýagdaýy baradaky kepilnamanyň asyl nusgasy we kepillendiriş edarasy tarapyndan tassyklanan rus (belorus) diline terjimesi; 5. 3,5 sm *4,5 sm möçberde iki sany fotosurat. ÜNS BERIŇ! Çakylyk almak üçin resminamalaryň toplumyny elektron aragatnaşyk boýunça iberip bolýar ([email protected] ýa-da [email protected]) ýa-da şu salgy boýunça: Полоцкий государственный университет. Факультет по работе с иностранными студентами. Улица Блохина, 29, 211440, город Новополоцк, Витебская область, Республика Беларусь. Habarlaşmak üçin tel.+375 214 53-53-62. OKUWA KABUL EDILMEK Polosk döwlet uniwersitetine okuwa girmek üçin daşary ýurt raýatlar bolan dalaşgärler rus dilini we saýlap alan ugry boýunça dersi bilişiniň derejesini anyklamak üçin söhbetdeşlik geçmeli. Söhbetdeşligiň geçirilmeginiň wagty we ýeri goşmaça görkezilýär. OKUWYŇ WE ÝAŞAÝŞYŇ ŞERTLERI Uniwersitetde okaýan ähli daşary ýurt raýatlary oňaýly şertlerdäki umumy ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün edilýär. Ýaşaýyş üçin töleg aýda ABŞ-nyň 30 dollary. Uniwersitetiň her bir binasynda naharhana ýada bufet bar. Uniwersitetde talyplaryň hemmetaraplaýyn ösmegi üçin ähli şertler döredilendir. Sport kluby, talyplar kluby, talyplar merkezi, talyplar kuratorlyk gullugy, hukuk kömegi gullugy, syýahatçylyk kluby we beýlekiler hereket edýär. OKUW ÜÇIN TÖLEG Uniwersitetiň ähli fakultetleriniň 1-nji ýylynyň okuwynyň tölegi ýylda ABŞ-nyň 2500 dollary. Ýokary okuw mekdebe çenli taýýarlaýyş fakultetiniň taýýarlaýyş bölüminde doly okuw ýylynyň tölegi ABŞ-nyň 2200 dollary.


c: text/html

text:
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan 10-njy oktýabrda Ankarada bolan partlamalardan soň Türkmenistana planlaşdyrylan resmi saparyny goýbolsun etdi diýip, «Roýters» habar gullugy prezident edarasyndaky çeşmä salgylanyp habar berýär.
Aýdylmagyna görä, ol duşenbe güni Türkmenistanda Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň döwlet baştutanlary bilen sammite gatnaşmaly eken.
Türkiýe 11-nji oktýabrda, paýtagt Ankaradaky parahat ýörişde azyndan 95 adamy öldüren goşa partlamadan soň, üç günlük ýasa başlaýar.
Hökümet bu hadysany “terror akty» diýip atlandyrdy we onda ölenlerden başga 245 adamyň ýaraly bolandygyny, olaryň 48-siniň ýagdaýynyň agyrdygyny aýtdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saud resmileri haj zyýaraty mahalynda mukaddes Mina şäherçesinde bolan basa-basda azyndan 717 adamyň ölendigini, 805 adamyň bolsa ýaralanandygyny aýdýarlar.
Resmiler twitterde Mekgäniň birnäçe kilometrliginde bolan basa-baslyk ýerinde halas ediş çäreleriniň görülýändigini aýtdylar.
Basa-baslyk haj zyýaratynyň soňky uly adatynyň ýerine ýetirilýän mahaly boldy. Bu ýerde ýüzlerçe müň adam şeýtan daşlamak dessuryna gatnaşýardy. Bu betbagtçylyk Gurban baýramynyň bellenýän gününe gabat geldi.
Bu Saud Arabystanynda şu aýda bolan ikinji uly betbagtçylykdyr.
11-nji sentýabrda 111 dindar Mekgedäki uly metjitde ýykylan gurluşyk kranynyň pidasy bolupdy.


text:
7-nji iýulda Abadan şäherini alkymlap oturan harby polkuň ýarag ammarynda dörän partlamanyň netijesinde ýogalan adamlaryň bardygy, onuň ýetiren agyr zyýanlary Türkmenistan hökümeti tarapyndan inkär edilipdi. Şol gün agşam ýurduň prezidentiniň ýolbaşçylygynda döwlet howpsuzlyk geňeşiniň adatdan daşary mejlisi geçirilse-de, ol derwaýys mejlisiň nähili geçenligi telewideniýe boýunça halka görkezilmedi. Diňe bu ýygnagy gysgaça kommentirlän habarçy Abadandaky partlamanyň feýerwerk saklanýan ammarda ýüze çykandygy, binalara uly zyýan ýetmändigi, adam pidalarynyň ýokdugy hakda prezidente hasabat berlendigini habar berdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi hem boldy diýilýän partlamanyň hakykatdanam, pirotehnika saklanýan ammarda ýüze çykandygy, adam pidalarynyň asla ýokdugy, binalara, desgalara zeper ýetmändigi hakda beýanat ýaýratdy.
Ýöne dynç günüdigine garamazdan, prezidentiň ýolbaşçylygynda ýurduň Ministrler Kabinetiniň mejlisi geçirilip, onda Abadan şäherinde ýerleşýän pirotehnika ammarynda bolan partlamanyň soňra ýarag ammaryna düşmegi bilen adam pidasynyň bolandygy, käbir binalara zeper ýetendigi boýun alyndy, bu partlamanyň eýýäm käbir günäkärleri tapylyp, wezipeden boşadyldy, Türkmenistanyň goranmak ministrine berk käýinç berlip, onuň harby çini polkownik derejesine getirildi.
15 adam
Aslynda dört sagada çeken bu mejlis barada ýurduň telewideniýesiniň “Watan” habarlar programmasynda bäş minutlyk habaryň berilmegi gaty geňdir, şeýle hem adam pidalarynyň bolandygy aýdylyp, prezident ýüze çykan ölüm-ýitime gynanç bildirse hem, partlama sebäpli bolan pidalaryň sanynyň juda azaldylyp, olaryň «bary-ýogy 15 adam» diýlip berilmegi jebir çeken adamlar üçin örän göwne degerlikdir.
Türkmen hökümeti öňki betbagtçylykly ýagdaýlar bolan wagty ýalan maglumat berip, halky aldaýşy ýaly, ýarag ammarynda bolan partlamany bütinleý inkär edip, halky aldap bilmedi, sebäbi bu partlamanyň ýarag ammarynda bolandygyny bilmek üçin, bu ugurdan ýörite ekspert bolmagam hökman däldi. Partlamanyň sesi, gümpüldisi 40-45 kilometrlikden eşidildi.
Emma, bolan wakany az-owlak boýun alsa-da, türkmen hökümeti ýene dogrusyny aýtmady. Adam hukuklary boýunça toparlar adam pidalarynyň sanynyň 200-e golaýdygyny aýdýarlar.
Elbetde, prezident zyýan çekenlere kömek ediljekdigini aýtdy. Meniň özüm Abadana baryp, onlarça esgerleriň ýarylman ýatan snarýadlary gözläp ýörendiklerini, bir gurluşyk brigadasynyň bolsa döwlen äpişgeleri aýnalap ýörendigini gördüm. Hojalyklara çaý, süýji, azyk harytlary paýlanýan eken.
Üstüne snarýad düşüp, öýleri ýykylan ýa jaýlaryna agyr zeper ýeten adamlar öýlerini abatlamaga söz berselerem, hökümetden häzire çenli özlerine ýardamyň ýokdugyny aýtdylar.
Mediada aýdym-saz
Islendik waka degişli meseläni çözmek üçin şol meseläni ýüze çykaran wakany görmek gerek. Emma Türkmenistan hökümeti bu pajygany henizem doly görenok. Munuň şeýledigini pidalaryň azyndan on bäş esse azaldylyp aýdylmagam subut edýär. Maýyp-müjrüp bolanlar asla ýatlanmadam. Şonuň üçin dünýä jemgyýetçiligine äşgär bolan bu pajygaly partlamany doly derňäp, anygyna ýetmek üçin däl-de, türkmen hökümeti halys inkär edip bolmajak fakty boýun alman, gürrüňe galmazlyk üçin partlamanyň pidalarynyň diňe ujupsyzja bölegini tassyklamaga mejbur bolana meňzeýär.
Hatda türkmen emeldarlarynyň özleri özleriniň baýdak edinýän “Döwlet adam üçindir” diýýän syýasy şygarlaryna sähelçe ynanýan bolsadylar, onda olar onlarça adamyň ölüminiň, maýyp-müjrüp bolmagynyň hatyrasyna ýurdumyzda ýas gününi yglan ederdiler. Emma ýolbaşçylar halkyň agysyna aglap, ýurtda ýas gününi yglan edenden geçen, ilatyň biri-birine duýgudaşlygynam berenoklar, hatda prezidentiň ýarag partlamasynda adam pidalarynyň bolandygyny dile getirip, aýdyp, olaryň dogan-garyndaşlaryna gysgaça gynanç bildirse hem ýörite gynanç ýüzlenmesini kabul etmändigini raýatlarymyz gaty geň gördüler.
Ýarag partlamasy netijesinde ýüzlerçe hojalyklaryň gam laýynda, ýasda oturandygyna garamazdan, türkmen mediasy şady-horramlygyny dowam edýär, döwlet emeldarlary bolsa “Halk näme bolsa şol bolsun” diýip, bu gün-erte haýsydyr bir kurorta gidip, döwletiň hasabyna dynç alarlar. Döwlet emeldarlarynyň halkdan üzňedigini, olaryň öz dünýäsiniň bardygyny düşündirip oturmagyň hajatam ýok bolsa gerek.
Ýöne ýolbaşçylarymyz halk bilen döwletiň bitewiligini isleýän bolsalar, ilki bilen ýarag partlamasynda bolan ähli adam pidasyny doly boýun almaly, ýogalanlary atma-at beýan etmeli, bu pajyganyň näçe mukdarda weýrançylyk edendigi doly kesgitlenmeli, iň esasy hem ölen-ýitenlerimiziň hormatyna ýurdumuzda azyndan üç gün ýas güni diýlip yglan edilmeli. Şeýle edilse, halkymyz Garaşsyzlyk ýyllarymyzda ilkinji gezek döwlet emeldarlaryna ynansa gerek.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
21-nji awgustda paýtagtymyzdaky Sergi köşgünde Eýran Yslam Respublikasynyň ХI ýöriteleşdirilen sergisiniň ýapylyş dabarasy boldy. Bu sergi goňşy ýurduň esasy kompaniýalarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen köp ugurlarda söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmäge uly gyzyklanma bildirýändigini görkezdi.
Bu sergi Eýranyň ykdysadyýetiniň pudaklarynyň wekilleriniň örän köp sanlysynyň gatnaşmagy bilen tapawutlandy. Gözden geçirilişe goňşy döwletiň iri kompaniýalarynyň we kärhanalarynyň 100-e golaýy gatnaşdy. Olaryň hatarynda ýurdumyzda köpden bäri işleýän meşhur firmalar, şeýle hem türkmen bazaryna indi aralaşyp başlan kompaniýalar bar.
Şu günler serginiň çäklerinde geçirilen işewür duşuşyklara gatnaşyjylar Türkmenistanyň öz ykdysady kuwwatyny ynamly artdyrýandygyny, halk hojalyk toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmagyň we döwrebaplaşdyrmagyň strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirýändigini, iň täze tehnologiýalary we öňdebaryjy işläp taýýarlamalary ornaşdyrýandygyny bellediler. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň üstünlikli durmuşa geçirýän “Açyk gapylar” syýasaty, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça amala aşyrylýan giň möçberli taslamalar daşary ýurtly hyzmatdaşlarda, şol sanda geljegi uly türkmen bazarynda mynasyp orun eýelemäge çalyşýan eýranly hyzmatdaşlarda ägirt uly gyzyklanma döredýär.
Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy we Eýranyň “Pars Pegah Tejarat” kompaniýasy serginiň üstünlikli geçirilmegi üçin ähli zerur şertleri döretdiler. Serginiň işiniň üç gününiň dowamynda oňa ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň döwlet we hususy ulgamlarynyň wekilleri we hünärmenleri, köp sanly aşgabatlylar hem-de paýtagtymyzyň myhmanlary gelip gördüler.
Serginiň mowzuklaýyn bölümleri Türkmenistanyň we Eýran Yslan Respublikasynyň hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugurlaryny açyp görkezdi. Gözden geçirilişiň köp pudakly senagat häsiýetine eýe bolmagy onuň esasy aýratynlygyna öwrüldi. Sergi merkeziniň bölümlerinde nebit-gaz toplumy, elektroenergetika, metallurgiýa, himiýa pudagy, oba we suw hojalygy, gurluşyk hem-de gurluşyk serişdeleri senagaty üçin önümçilik enjamlaryny we tehnologiýalaryny görkezýän diwarlyklaryň onlarçasy ýerleşdirildi. Olaryň hatarynda “Nowin Sazan”, “Petrokemikal Kala”, “Gas Souzan”, “Parsirad Iranian”, “Mad Zamin Sabz Ara”, “Ariana Pars”, “Kalup”,”Sanat Çub-e Şomal”, “Irasko”, “Mogan” kompaniýalary we beýlekiler bar.
Eýran işewürleriniň türkmen kärdeşleri bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek meýli Eýran Yslan Respublikasynyň önümçilik ulgamynyň senagat-tehnologiki kuwwaty bilen tanyşdyryş çäreleriniň barşynda hem aýdyň ýüze çykdy. Munuň özi dürli ulgamlarda ýöriteleşdirilen türkmen işewür toparlarynyň wekillerine gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar bilen göni gepleşikleri geçirmäge mümkinçilik berdi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýetini diwersifikasiýalaşdyrmagyň ileri tutulýan ugurlaryny nazara almak bilen, eýran kompaniýalary türkmen önüm öndürijilerine özleriniň öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryny we ýokary tehnologiýaly enjamlaryny hödürlediler. Şol enjamlar bolsa önümleriň dürli görnüşleriniň önümçiligini ýola goýmakda, çig maly doly gaýtadan işlemekde özleriniň netijeliligini görkezdiler. Serginiň işlän günlerinde şol tehnologiýaly bölümlere köp adam baryp gördi.
Şu gün serginiň ýapylyş dabarasynyň çäklerinde oňa gatnaşanlara degişli diplomlar we sertifikatlar gowşuryldy.
Sergä gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul edip, myhmansöýerlik hem-de özara bähbitli türkmen-eýran işewür hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine nobatdaky goşant bolan şu serginiň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.


text:
Prezident Muhammad Morsi geçen ýyl diktator Hosni Mubaregi agdarmak üçin we soň harbylaryň geçiş hökümetine garşy guralan demonstarsiýalar bilen ilteşikli tussag edilen protestçileriň günäsini geçdi.
Duşenbe güni çap edilen kararda Mubarege we harby režime garşy gozgalaňlardaky aktiwlikleri bilen bagly tussag edilenleriň, adam öldürenlerden başga, ählisiniň azat edilýändigi aýdylýar. Günäsi geçilýänleriň sanynyň näçedigi aýdylmady.
Aktiwistler Mübaregiň agdarylmagynyň öňünden we soňundan müňlerçe adamyň tussag edilendigini we olaryň “syýasy tussag” hasaplanýandygyny aýdýarlar.


text:
Türkmen-türk aksioner-täjirçilik banky we onuň welaýatlardaky şahamçalary “Altyn asyr” milli we halkara töleg hyzmatly VISA plastik kartlaryny ýaýratmak boýunça hyzmatlary hödürleýär.
Şahsy telekeçiler we bankyň müşderileri “Altyn asyr” plastik kartlarynyň hyzmatyndan peýdalanyp bilerler. Bu kartyň üsti bilen paýtagtda we Türkmenistanyň ähli ýerinde töleg amallaryny geçirip bolýar.
Bank kartlaryndan peýdalanmak her bir raýat üçin häzirki zamanyň ygtybarly we amatly serişdesi bolup durýar. VISA bank kartlary boýunça hasaplaşyk geçirmek örän ygtybarly we amatly çözgütdir diýip, bank belleýär.
“Altyn asyr” milli plastik kartlarynyň we halkara VISA kartynyň eýesi bolan müşderiler bank amallaryny we hasaplaşyk geçirmekde ep-esli wagtyny tygşytlarlar.
Bankyň aşakda görkezilen Internet-saýty arkaly ýerine ýetirilýän amallar we bank durmuşynyň täzelikleri barada giňişleýin maglumat alyp bolar.
Aşgabat ş. Magtymguly şaýoly, 111/2.
Telefon: +993 (12) 93-59-98.
Internet-saýt: www.türkmentürk.gov.tm
Bankyň welaýatlarda ýerleşýän gulluklary bilen habarlaşmak üçin telefonlary:
Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherinde:
(800-322) 5-59-02, 5-59-09;
Mary welaýatynyň Mary şäherinde:
(800-522) 6-76-83, 6-76-84;
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde:
(800-422) 9-01-78, 9-14-78;
Lebap welaýatynyň Atamyrat şäherinde:
(800-444) 2-04-98.


text:
Owganystanda “Talyban” söweşijileri bilen owgan güýçleriniň arasynda bolan çaknyşyklardan soň, jeňçiler ýurduň demirgazygyndaky bir etraby basyp aldy.
Tahar welaýat häkimliginiň metbugat wekili Donatulah Taýmoryň 28-nji oktýabrda beren maglumatyna görä, söweşijiler Owganystanyň Täjigistan bilen serhediniň golaýynda ýerleşýän Darkad etrabynyň kontrollygyny ele geçiripdirler.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Ukrainanyň ozalky prezidenti Wiktor Ýuşenkonyň “Naşa Ukraina” partiýasy öz işini bes edýändigini yglan etdi.
“Naşa Ukraina” partiýasynyň dargadylýandygy baradaky karar şenbe güni bu partiýanyň Kiýewde gurnan soňky gurultaýynda yglan edildi.
Partiýanyň resmileriniň gelen kararyna görä, indi onuň dokumentleri, möhürleri we baýdaklary mämişi rewolýusiýanyň Kiýewdäki muzeýine tabşyrylar.
Bu partiýa ýolbaşçylyk edip gelen Wiktor Ýuşenko özünin bu gurultaýa çagyrylandygyna garamazdan, oňa gatnaşmady.
Geçen ýylyň oktýabrynda Ukrainada geçirilen parlament saýlawlarynda “Naşa Ukraina” partiýasy sesleriň bir prosentden sähel gowragyna eýe boldy we netijede parlamentden hiç hili orun alyp bilmedi.


text:
Şu ýylyň 21-nji iýuly — 4-nji awgusty aralygynda Türkmenistanyň Ýörite Olimpiýa Milli merkeziniň tälimçilerinden we türgenlerinden ybarat bolan 18 adamlyk topar Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Los-Anjeles şäherinde saparda boldular. Bu ýerde Ýörite Olimpiadanyň Bütindünýä Tomusky oýunlary geçirildi.
Biziň toparymyz Los-Anjeles şäheriniň howa menzilinde gyzgyn garşylanandan soňra, ýörite ulag bilen Karson şäherine ugrady. Toparymyz bu ýerdäki talyplar şäherçesinde dünýä döwletleriniň birnäçesinden gelen wekiller bilen birlikde birnäçe gün ýaşady we ýaryşlara taýýarlyk gördi. Şäheriň ýolbaşçylary biziň toparymyza öküz şekillendirilen nyşanjygy gowşurdylar. Ýerli ynançlara görä, öküziň şekili durmuşa hemme zady zähmet bilen gazanyp bolýandygyny aňladýan eken. Ýaryşlardan öň Türkmenistanyň topary bu ýerde dabaraly çäreleriň birnäçesine gatnaşdy.
21-nji iýulda Los-Anjeles şäheriniň «Memorial Coliseum» atly taryhy stadionynda oýunlaryň dabaraly açylyşy boldy. Dabaralaryň çäginde Türkmenistanyň toparyna hem aýratyn hormat bildirildi.
Ýeri gelende aýtsak, Ýörite Olimpiadanyň Bütindünýä Tomusky oýunlary her dört ýyldan bir geçirilip, şu gezekki Oýunlarda sportuň 25 görnüşi boýunça ýaryşlar göz öňünde tutulypdyr. Oýunlara gatnaşmak üçin dünýäniň 165 döwletinden 6 500 töweregi türgen, 2 müňden gowrak tälimçi we 30 müň meýletinçi şähere ýygnanypdyr.
Türkmenistanly türgenler sportuň 6 görnüşi boýunça ýaryşlara gatnaşdylar. Şunda türgen Batyr Baýramowyň gazanan üstünliklerini ilkinji nobatda nygtamak isleýäris. Suwda ýüzmek boýunça ýaryşlara gatnaşan türkmen türgeni arkanlygyna ýüzmek boýunça kümüş, erkin ýüzmek boýunça bürünç medala mynasyp bolup, sport bilermenleriniň, dünýäniň dürli döwletlerinden, iri halkara sport guramalaryndan gelen hünärmenleriň ünsüni çekdi.
Edil şeýle üstünligi ýurdumyza wekilçilik eden beýleki bir türgen — Maksat Gummaýew hem gazandy. Ýeňil atletika boýunça ýaryşlara gatnaşan türkmen türgeni bellenen aralyga ylgamak boýunça bürünç, sportuň softbol görnüşi boýunça bolsa has gowy netijäni görkezip, altyn medala mynasyp boldy.
Badminton boýunça geçirilen ýaryşlarda Umyt Amandurdyýew şowly çykyş edip, bürünç medala mynasyp boldy. Gülnar Allagulyýewa bilen Alyjan Umurow uly tennis boýunça jübütleýin ýaryşlarda iň ýokary netijäni görkezmegi başaryp, türgenlerimiziň gazanan medallarynyň üstüni altyn medal bilen ýetirdiler. A.Umurow oglanlaryň arasyndaky ýekebara ýaryşlara-da gatnaşyp, bu gezek hem gowy netije görkezmegi başardy.
Toparymyzyň türgenleri medallaryň ýene-de ikisini stoluň üstünde oýnalýan tennis boýunça gazandylar. Sportuň bu görnüşi boýunça geçirilen ýaryşlara ýurdumyzdan Batyr Awlýakuliýew wekilçilik etdi. Bir altyn we bir bürünç medal gazanan türkmen türgeni Türkmenistanyň toparynyň bu ýaryşda gazanan üstünligi has-da berkitdi.
Mahlasy, ýurdumyzyň topary bu iri ýaryşda medallaryň jemi 12-sine mynasyp boldy. Şolaryň 3-si altyn medaldyr.
Ýörite Olimpiadanyň Bütindünýä Tomusky oýunlaryna gatnaşmak bilen, türkmen türgenleri uly tejribe topladylar. Ýaryşlaryň dowamynda geçirilen dürli dabaraly çärelerdir gazanylan üstünlikler bolsa, olaryň sport bilen has ýakynlaşmagyna itergi berdi.


text:
Premýer-ministr Nuri al-Maliki Fallujah şäheriniň ýaşaýjylaryny Yrak goşunynyň hüjüme geçmezligi üçin “Al-Kaýda” bilen bagly söweşijileri şäherden çykarmak boýunça hereket etmäge çagyrdy.
Duşenbe güni döwlet telewideniýesinde eden bu çykyşynda Maliki söweşijileri “terrorçylar” diýip atlandyrdy. Ol eger harbylar şähere girse, Fallujahyň “ýaragly çaknyşyklar” bilen ýüzbe-ýüz boljakdygyny duýdurdy.
Hökümetiň cäresi
Maliki howpsuzlyk güýçlerine parahat ilatyň ýaşaýan ýerlerine hüjüm etmezligi tabşyrandygyny aýtdy.
Malikiniň bu beýannamasy Yragyň hökümetiniň Anbar welaýatynda sünni gozgalaňçylaryny birki günlükde eýelän şäherlerinden çykaryp, welaýata gözegçiligi gaýtadan dikeltmek üçin taýýarlyk görülýändigi aýdylýan wagtyna gabat geldi.
“Al-Kaýda” bilen bagly “Yrak yslam döwleti” we “Lewant” atly toparlaryň söweşijileri geçen hepdede Anbar welaýatynyň Fallujah we Ramadi şäherlerini eýelediler, bu bolsa Malikiniň şaýylaryň ýolbaşçylygyndaky hökümeti üçin uly kynçylyk döretdi.
Soňky günlerde Anbar welaýatynda ençeme adamyň wepat bolandygy we müňlerçe adamyň zorlukdan gaçyp gutulmaga synanyşýandygy barada habarlar gelýär.
Synçylaryň sözlerine görä, soňky hüjümler sünni söweşijileriň ençeme ýylyň dowamynda ilkinji gezek Anbar welaýatynyň iri şäherlerini basyp alyp, öz elinde saklamagy başarandygyny görkezýär. Bu region Siriýa, Iordaniýa we Saud Arabystany bilen serhetdeş ýerlerdir.
ABŞ-nyň kömegi
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri söweşijileri gysyp çykarmak üçin kömek bermegi wada etdi, emma şol bir wagtda-da ol amerikan goşunlaryny Yraga ibermek boýunça hiç hili planyň ýokdugyny aýtdy. Kerri muny ýekşenbe güni žurnalistlere mälim etdi.
Bagdatdan günbatar tarapda ýerleşýän bu welaýat 2003-nji ýylda ABŞ-nyň goşunlarynyň Yrakda alyp baran we Saddam Husseýniň agdarylmagyna getiren esasy operasiýalarynyň amala aşyrylan ýeridir.
Birnäçe ýyllap dowam eden söweşleriň netijesinde amerikan goşunlary sünni araplaryň goldawy bilen Anbar welaýatyny söweşijileriniň elinden alypdy.
ABŞ-nyň goşunlary Yrakdan 2011-nji ýylda çykaryldy.
Malikiniň ýarany Eýran hem agzalan gozgalaňy basyp ýatyrmakda öz ýardamyny teklip etdi.
Eýranyň teklibi
Eýranyň döwletiň gözegçiligindäki IRNA habar agentligi öz harbylarynyň serkerdesiniň orunbasary general Mohammad Hejaziniň Yrak hökümetine söweşijilere garşy göreşde “[zerur] enjamlary we maslahatlary” teklip edendigini habar berdi.
Şol bir wagtyň özünde-de general bilelikde operasiýa geçirmek barada Bagdatdan özlerine ýüz tutulmandygyny aýtdy.
Anbar welaýatyndaky soňky söweşler hökümet güýçleri 30-njy dekabrda sünnileriň Ramadidäki protest lageri ýok edilensoň başlanypdy. Hökümet bu lageriň “Al-Kaýda” bilen bagly söweşijiler tarapyndan ulanylýandygyny aýtdy.
Yragyň sünni azlyklary şaýylaryň ýolbaşçylygyndaky hökümeti ençeme ýyl bäri özlerini [döwleti bilelikde dolandyrmakdan] üzňeleşdirmekde aýyplap gelýärler.


text:
Düýn Fransiýanyň häkimiýetleri Müsüriň raýaty, musulman ruhanysy Ymam Aly Ibragim al-Sudanyny ýurtdan çykardylar.
Fransiýanyň içeri işler ministri Bris Ortefonyň bu baradaky beýannamasynda Ymam Aly Ibragim al-Sudanynyň musulmanlary Günbatara garşy göreşe çagyrandygy we Günbatar jemgyýetiniň gymmatlyklaryny masgaralap, zorlugy öjükdirendigi aýdylýar.
Ibragim al-Sudany Müsüre deportasiýa edilmezinden öň Parižiň etegindäki metjitde birnäçe aýlap mollaçylyk edipdi we ýerli musulmanlara dini sapak bermek bilen meşgullanypdy.
Maglumata gorä, 2001-nji ýyldan bäri musulman ruhanylarynyň we wagyzçylarynyň 29-sy özleriniň radikal wagyzlary üçin Fransiýadan çykarylypdyr.


text:
Ak Tamyň maglumatyna görä, prezident Barak Obama Kubany ABŞ-nyň terrorizmi goldaýan ýurtlardan düzülen sanawyndan aýyrdy.
14-nji aprelde Kongressde eden çykyşynda Obama Kubanyň kommunist hökümetiniň soňky alty aýyň dowamynda “halkara terrorçylaryna hiç hili ýardam bermändigini” belledi.
Şeýle-de ol Hawana özüniň "geljekde-de halkara terrorim hereketlerini goldamajagyny" wada berdi diýdi.
Kubanyň daşary işler ministri Obamanyň kararyny “adalatly” diýip atlandyrdy.
ABŞ-nyň bu karary Obamanyň Kubanyň prezidenti Raul Kastro bilen Panamadaky regional sammitde iki ýurduň arasynda 50 ýylyň dowamynda geçirilen iň ýokary derejeli duşuşygynyň yzýany yglan edildi.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň sanawyna Eýran, Sudan we Siriýa girýär.


text:
Ýemeniň paýtagty Sanada duşenbe güni goşunlar tanklarda we bronetransportýorlarda esasy pozisiýalary eýelediler.
Şol bir wagtda-da generallar, diplomatlar, taýpalaryň liderleri protestçileriň tarapyna geçdiler.
Protestçiler 32 ýyl bäri döwlet baştutany bolup oturan Ali Abdullah Salehiň iş başyndan çekilmegini talap edýärler.
Ak Tam Sanada zorluk aktlaryna ýol berilmeli däldigini duýdurdy.
Şol bir wagtda-da Fransiýanyň daşary işler ministri Alen Žýupe: “Saleha gep-gürrüňsiz wezipäni terk etmek garaşýar” diýdi.


text:
Futbol boýunça halkara federasiýasynyň (FIFA) etika boýunça komiteti futbol administratory Çak Blazeri sport pudagyndan ömürlik mahrum etdi.
70 ýaşly Blazer 1996-njy ýyldan 2013-nji ýyla çenli FIFA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň agzasydy.
2013-nji ýylda Blazer Nýu-Ýorkyň federal suduna beren maglumatynda özüniň FIFA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň beýleki agzalary bilen birlikde, Futbol boýunça Dünýä çempionatynyň geçirilmegi üçin 1998-nji ýylda şowsuz tamamlanan Morokko we 2010-njy ýylda şowly tamamlanan Günorta Afrika teklipleri boýunça para almak barada dildüwşük edendigini boýun aldy.
9-njy iýulda FIFA-nyň etika boýunça komiteti Blazer “köpçülige mälim edilmeýän we bikanun tölegleri, paralary teklip we kabul etmäge gatnaşan esasy adamlaryň biridir” diýdi.


text:
Sişenbe güni Siriýanyň döwlet habar agentligi soňky 50 ýyla golaý wagt bäri bu ýurtda saklanyp gelen adatdan daşary ýagdaý baradaky düzgüni ýatyrmak barada ýurduň hökümetiniň karar kabul edendigini habar berdi.
Bu düzgüniň ýatyrylmagy baradaky talap siriýaly demonstrasiýaçylaryň öňe sürüp gelýän esasy talaplaryndan biridi.
Adatdan daşary ýagdaý baradaky düzgüni ýatyrmak barada hökümetiň kabul eden kararyna entek Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad gol çekmedik-de bolsa, habar agentlikleri muňa köp garaşmaly bolmajakdygyny öňe sürýärler.
Siriýanyň döwlet habar agentliginiň maglumatyna görä, ýurduň hökümeti döwlet howpsuzlyk sudunyň işini ýatyrmak barada-da karar kabul edipdir. Bu sud şu çaka çenli syýasy dissidentlere garşy döwletiň gazaply bir guraly hasaplanylyp gelinýärdi.


text:
Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin maglumat
Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň (EMGK) resmi internet saýtynda ýerleşdirilen maglumatyna degişlilikde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi şu aşakdakylary belleýär.
EMGK-niň esassyz we obýektiw bolmadyk maglumatyna öz tarapymyzdan Kompaniýanyň türkmen tarapyna bolan bergisini üzmek bilen bagly meselede hemmäni ýalňyş pikire ugrukdyrmak synanyşygy hökmünde garaýarys.
Hususan hem, «Türkmengaz» Döwlet konserni tarapyndan üpjün edilýän gazyň hili we möçberi bilen bagly şertnamanyň düzgünleriniň bozulmagy baradaky tassyklama hakykata laýyk gelmeýar.
Hakykatda, Eýrany tebigy türkmen gazy bilen üpjün etmek hakyndaky şertnamanyň ýerine ýetirilmeginiň dowamynda EMGK tarapyndan öz üstüne alynan borçlarynyň ençeme gezek ýerine ýetirilmändigi bellenilipdi. Hususanda, Şertnamanyň esasy ýörelgeleriniň biri «take or pay» - «al ýa-da töle» bolup durýandygyna garamazdan, Eýranyň milli gaz kompaniýasy birnäçe ýyllaryň dowamynda şertlendirilen gazyň esli möçberiniň alynmagyny üpjün etmedi. Şol bir wagtda, Kompaniýa türkmen tarapyna hiç hili maliýe öwez töleglerini üpjün etmedi.
EMGK-niň geçirilen «köpsagatlyk netijesiz gepleşikler» baradaky birtaraplaýyn beýannamalary delilsiz we esassyz bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, hut türkmen tarapynyň başlangyjy bilen Eýranyň nebit ministrliginiň we EMGK-niň wekilleri bilen yzygiderli esasda gepleşikleriň geçirilendigini bellemelidir. Bu ugurda türkmen tarapy diňe bir uzakmöhletleýin Şertnama boýunça gazyň iberilmegi bilen baglylykda ýüze çykýan meseleleriň çözülmegine gönükdirilen anyk teklipler bilen çäklenmän, gaz pudagyndaky türkmen-eýran hyzmatdaşlygyny giňeltmäge degişli teklipler bilen hem çykyş etdi. Türkmen tarapynyň bu konstruktiw çemeleşmeleri esasynda gaz ulgamyndaky Türkmenistanyň we Eýranyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň wajyp meseleleri boýunça netijeleri gazanmaga mümkinçilikler döredi.
Kompaniýanyň «iki kompaniýalaryň arasyndaky hukuk jedeline Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň gatyşmagy Şertnamanyň bozulmagy» diýen belligi nädogry maglumatyň nusgasy bolup durýar.
Bu ýagdaýda kadanyň bozulmagy hiç bir düzgün boýunça esaslandyrylyp bilinmeýär. Sebäbi şuňa meňzeş meseleler söwda şertnamalarynda ýa-da ylalaşyklarynda bellenilmeýär. Şol bir wagtyň özünde, hemmelere mälim bolşy ýaly, islendik döwletiň daşary syýasat edarasynyň esasy wezipeleriniň biri ýurduň bähbitlerini (şol sanda ykdysady), onuň raýatlarynyň we ýuridiki şahslarynyň hukuklaryny goramak bolup durýar. Ýokarda agzalan meseläni şöhlelendirmekde Türkmenistanyň DIM-niň işjeňligini hut şu nukdaýnazardan düşünmeli.
Türkmenistanyň DIM-niň
Metbugat gullugy


text:
Çarşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Daşoguz welaýatyna saparynyň barşynda welaýatyň Könürgenç etrabynda täze suw howdanynyň gurluşygyna başlanyldy.
Täze suw howdanynyň düýbüniň tutulyş dabarasyna çarşenbe güni ýerli ýolbaşçylar bilen birlikde prezident G.Berdimuhamedow hem gatnaşdy. Bu çärede Berdimuhamedow içine ýadygärlik ýazgysy ýazylgy kapsuly howdanyň fundamentiniň düýbüne ýerleşdirdi.
Köp ekologlar Türkmenistanyň Daşoguz welaýatyny ilat üçin arassa agyz suwunyň ýetmezçilik edýän iň bir kynçylykly regionlarynyň biri hasaplaýarlar.


text:
Pakistanyň demirgazyk-günbatarynda amala aşyrylan aýry-aýrylykdaky hüjümlerde ýurduň howpsuzlyk güýçlerinden azyndan bäş adamyň we 15 sany söweşijiniň öldürilendigi habar berilýär.
Resmileriň berýän maglumatyna görä, onlarça söweşiji Orakzaý tire-taýpalar regionynyň Şirin Dara territoriýasyndaky ýarym harby Serhetýaka güýçleriň barlag-gözegçilik nokadyna hüjüm eden mahaly gürrüňi gidýän söweşijiler we üç sany esger öldürilipdir.
Resmiler hüjümiň yza serpikdirilendigini aýdyp, wakada başga-da alty esgeriň ýaralanandygyny habar berýärler.
11-nji noýabrda Bajaur tire-taýpalar etrabyndaky Çargu obasynda ýoluň gyrasyna düşelen bombanyň partladylmagy netijesinde howpsuzlyk güýçlerinden iki işgär öldürildi we başga-da iki sanysy ýaralandy.
Bannu şäherçesinde hem ýoluň gyrasyna düşelen bombanyň ulagyň golaýynda partladylmagy netijesinde azyndan bir adam öldi, şeýle-de bir sanysy ýaralandy.


text:
Yragyň polisiýasy “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileri Tikritiň demirgazygyndaky gara ýolda ýerleşýän we strategik taýdan ähmiýetli köprini partlatdylar diýýär. Bu partlama Yragyň esgerleri we şaýy musulmanlaryndan ybarat ýaraglylar şäheriň kontrollugyny ele salmaga synanyşýan mahaly boldy.
Gürrüňi gidýän köpri Tigr derýasyny we onuň töweregindäki nebit turbalaryny Yragyň Baiji şäherindäki nebit zawody bilen birikdirýän sanlyja ýoluň biridir.
11-nji martda Yrak güýçleri we şaýy ýaraglylary ilkinji gezek demirgazyk we günorta tarapdan Tikrit şäherine girdiler.
12-nji martda Yragyň goranmak ministri Haled al-Obeidi Tikrit operasiýasyna gatnaşan ýokary derejeli komandirler we Eýranyň Kuds güýçleriniň komandiri Kassem Süleýmani bilen duşuşdy.


text:
Osman imperiýasy
Osman imperiýasy ýa-da Osmanly hökümdarlygy, resmi— Beýik Osmanly döwleti (osm. دولت عالیه عثمانیه — Döwlet-i Aliýýe-i Osmaniýýe) — Oguzlaryň/Türkmenleriň [[Gaýy]« taýpasyndan gelen osmanly soltanlarynyň häkimiýeti astynda 1299-njy we 1923-nji ýyllar aralygynda höküm süren köpmilletli döwlet. Ýewropada Osman imperiýasyna köplenç halatda Ottoman imperiýasy ýa-da Türk imperiýasy diýip at berilýär. 16—17-nji asyrlarda gülläp ösen döwründe ol Kiçi Aziýany (Anatoliýa), Ýakyn Gündogary, Demirgazyk Afrikany, Balkan ýarymadasyny hem-de onuň demirgazyk tarapyndaky Ýewropa ýerlerini öz içine alypdyr.


text:
Ysraýylyň Hindistandaky we Gürjüstandaky diplomatlary 13-nji fewralda bomba hüjümleri arkaly nyşana alyndylar. Ysraýyl bu hüjümleri gurnamakda Eýranyň eliniň bardygyny aýdýar. Emma Tähran olara haýsy-da bolsa bir gatnaşygynyň bardygyny inkär edýär.
Nýu-Delidäki hüjümde dört adam ýaralandy. Ýöne Tbilisde polisiýa Ysraýylyň ilçihanasynyň sürüjisiniň ulagynda goýlan bombany zyýansyzlandyrdy.
Bular Ysraýylyň we Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň has ýitileşen wagtynda boldy.
Günbatar Eýrany ýadro ýaragyny edinmäge synanyşýanlykda aýyplaýar. Emma Tähran ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlydygyny aýdýar.
Wideo: Nýu-Delidäki resmileriň aýtmaklaryna görä, motorly hüjümçi içinde ysraýylly diplomatyň aýaly oturan ulaga bomba goýupdyr.
Nýu-Delidäki resmileriň aýtmaklaryna görä, motorly hüjümçi içinde ysraýylly diplomatyň aýaly oturan ulaga bomba goýupdyr. Şol ulag Hindistanyň premýer-ministri Manmohan Singhiň rezidensiýasynyň birnäçe ýüz metr golaýynda saklandy.
Polisiýanyň komissary B.K. Gupta bombanyň sanlyja minutda partlandygyny habar berýär:
—Haçanda polisiýa bu wakanyň bolan ýerine baranda, Ysraýylyň ilçihanasynyň ulagyny tapdy. Şol ulag güýçli ýanypdyr we oňa uly zeper ýetipdir. Ol esasanam, ýangyndan köp zyýan çekipdir. Şonuň ýaly-da ulagyň arka tarapynda kiçiräk partlama bolupdyr.
Ysraýylly diplomatyň aýaly ýerli keselhana ýerleşdirildi. Emma onuň janyna howp abanmaýandygyna ynanylýar. Partlamada ulagyň hindistanly sürüjisi we başga-da iki adam ýeňil ýaralandy.
Gürjüstanyň häkimiýetleriniň aýtmaklaryna görä, olar Ysraýylyň ilçihanasynyň sürüjisiniň ulagyna goýlan bombany tapypdyrlar. Gürjüstanyň Içeri işler ministrliginiň metbugat wekili Şota Utiaşwiliniň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, polisiýa bomba partlamanka ony zyýansyzlandyrypdyr:
—Ysraýylyň Tbilisdäki ilçihanasynyň işgäriniň ulagyndan bomba tapyldy. Bu barada ulagyň sürüjisiniň özi habar berdi. Polisiýa bombany öz wagtynda zyýansyzlandyrdy. Häzir bombany kimiň partlatmak isländigi barada derňew dowam edýär.
Wideo: Gürjüstanyň häkimiýetleriniň aýtmaklaryna görä, olar Ysraýylyň ilçihanasynyň sürüjisiniň ulagyna goýlan bombany tapypdyrlar.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bu hüjümlerde derrew Eýrany aýyplady. Emma Tähran olara haýsy-da bolsa bir gatnaşygynyň bardygyny ret edýär.
Netanýahunyň ýene-de aýtmagyna görä, ýakyn aýlarda Azerbaýjandaky, Tailanddaky we başga ýurtlardaky Ysraýylyň raýatlaryna, ýewreýlere hüjüm etmäge synanyşyklar bolupdyr. Ýöne Ysraýyl bu ýurtlaryň häkimiýetleri bilen işleşip, şol hüjümleriň öňüni aldy.
Eýranyň resmi “IRNA” habar gullugy ýurduň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Ramin Myhmanparaşta salgylanyp, onuň Ysraýylyň aýyplamasy “sionistik režimiň Eýrana garşy psihologiki urşy“ diýendigini habar berýär.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton bu hüjümleri ýazgardy we derňew geçirmekde Amerikanyň kömegini teklip etdi.


text:
Kommunistik režimiň dargamagy we täze habar beriş serişdeleriniň, şol sanda internetiň döremegi bilen 14-nji fewral dünýä derejesinde bellenýän resmi bolmadyk romantik senä öwrüldi. Käbir ýurtlarda bu baýramçylyk açyk bellenýän bolsa, beýlekilerde gadagan edilýär ýa-da onuň ýerine milli baýramçylyklar döredilýär. Keramatly Walentin gününiň bellenmegine garşy çäreler bu senäni ýyllar boýy belläp gelýän käbir Günbatar ýurtlarynda hem geçirilýär.
Pakistanyň Karaçi şäherinde, 14-nji fewral.
Ýüregi şekillendirýän gyzyl reňkli gutulara gaplanan ýürek görnüşli süýjüler, gyzyl ýürekler we Kupidon söýgi perişdeleri bilen bezelen gutlag hatlary, şeýle-de dodak formasyndaky ýassyklar hem aýallaryň sünnälenip tikilen, nepisden-näzik içki geýimleri Keramatly Walentin güni alyjylar tarapyndan iň köp satyn alynýan harytlar bolup durýar. Dükanlaryň şeýle harytly aýnalary, reklamalar we telewizion programmalar bu senäniň golaýlandygyny ýatladýar.
Hristian dininden ugur alyp, günbatar ýurtlarynda bellenip başlanan Keramatly Walentin gününi bellemek adaty we bu baýramçylyga mahsus simwollar şu günki gün tutuş dünýä ýaýrady.
Şu günki gün bu baýramçylyk prawoslaw hristian dinli Gündogar Ýewropa ýurtlarynda, Yrak ýaly musulman ilatly ýurtlarda, şeýle-de Hindistanda hem ornaşdy.
Keramatly Zahretdin güni
Emma Eýran, Indoneziýa we Özbegistan ýaly ýurtlar bu senäniň bellenmegini çäklendirmek we hatda gadagan etmek boýunça çäreleri amala aşyrýarlar.
Milli däp-dessurlaryna ters gelýän baýramçylyklaryň bellenmegini gadagan edýän Özbegistanda söýgi temasy gadagan däl. Emma ýurduň ýaşaýjylary 14-nji fewralda Keramatly Walentin gününe derek Keramatly Zahretdin gününi bellemäge ündelýär. 14-nji fewral meşhur özbek şahyry we syýasatçysy Zahretdin Muhammad Boburyň doglan güni bolup durýar.
Tamerlanyň neslinden gelip çykan, bir wagtlar Fergana jülgesini dolandyran we Kabulda jaýlanan Zahretdiniň şahsyýeti şu günki gün Özbegistanda giňden mahabatlandyrylýar. Onuň doglan gününiň 529-njy ýyl dönümi şu ýyl onuň söýgi baradaky goşgularynyň okalmagy bilen bellenýär.
Sud işiniň gozgaljagy duýduryldy
Eýran Keramatly Walentin gününiň bellenmegine berk garşy çykyş edýän ýurtlaryň biri.
Eýranyň häkimiýetleri bu baýramçylygyň Eýranyň ýaşlarynyň arasyndaky meşhurlygynyň güýçlenmeginiň öňüni almak üçin geçen ýyl söýgi gününe mahsus ähli simwollary gadagan etdiler. Gadagançylygy bozanlara garşy sud işiniň gozgaljagy duýduryldy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň žurnalisti Mania Mansuryň sözlerine görä, Keramatly Walentin gününiň meşhurlygy soňky 20 ýylyň dowamynda Eýranda örän ýokarlanypdyr, ilkinji nobatda-da ýurduň ýaş nesliniň arasynda.
Anti-Walentinizm näme?
Emma Günbatarda hem Keramatly Walentin gününiň giňden bellenmegine garşy çykyş edýänler bar.
Bu senä garşy çykyş edýän aktiwistler baýramçylygyň bellenmegi arkaly söýgini wasp etmek maksadynyň däl-de, has köp haryt satmak maksadynyň göz öňünde tutulýanlygyny aýdýarlar.
Anti-Walentinizm adyna eýe bolan şeýle hereketlerde protest ýörişlerinden başlap, konsertleri geçirmek we ýaňsylaýjy mazmunly gutlag hatlaryny ýaýratmak ýaly çäreler amala aşyrylýar.
Yrakda has giňden bellenýär
Şu ýyl Keramatly Walentin güni Yrakda ozalkysyndan has giň derejede bellenýär. Gül we sowgat satýan dükanyň eýesi Tagrit Ýaser Bagdadyň köçelerinde baýramçylygyň duýulýandygyny gürrüň berdi.
Şaýylaryň köpçüligindäki Yrak, Birleşen Arap Emirlikleri ýaly, musulman döwletleriniň tejribesine eýerýän ýurda meňzeýär. Bu ýurtlarda Keramatly Walentiniň adyny göterýän baýramçylygy bellemek gadagan edilmeýär, tersine, şeýle baýramçylyklaryň getirýän uly girdeýjileri örän makullanýar.


text:
“Şäheriň çetinde ýerleşýän “Altyn Asyr” bazaryndaky harytlaryň nyrhy şäheriň içinde ýerleşýän bazarlardaky harytlaryň nyrhy bilen deň ýa-da gymmat. Şonuň üçin bu bazaryň alyjysy az”.
Bu mundan bir ýyl ozal gurlan “Altyn Asyr” bazarynyň satyjylaryndan Orazyň pikiri. Familiýasynyň efirde agzalmagyny islemeýän Orazyň aýdýanlaryny bazarda aýlanyp ýören hyrydarlaryň sanynyň azlygy hem tassyklaýar.
Geçen ýylyň fewral aýynda açylan 150 million dollarlyk “Altyn Asyr” gündogar bazary öňki jygyldyk bazarynyň ornuny tutar diýen umyt bardy. Şol wagt tep-tekiz edilen jygyldygyň satyjylaram munuň şeýle boljagyna umyt edýärdiler.
—Emma täze bazardaky dükanlaryň we söwda orunlarynyň töleginiň öňki jygyldyk bazaryndakydan has ýokary bolmagy bazaryň satyjylarynyňam, alyjylarynyňam sanyny köpeltmedi, gaýta, tersine, olaryň sanyny azaltdy—diýip, “Altyn Asyr” bazarynyň ýene bir satyjysy aýdýar.
Suratlar: "Altyn Asyr" söwda bazarynda, fewral, 2012.
Çölüň içinde mermer salgym ýaly bolup duran täze “Altyn Asyr” bazarynda öňki jygyldyk bilen deňeşdireniňde satyjylar üçinem, alyjylar üçinem has oňat amatlyklar döredilipdir. 100 gektar meýdany tutýan bu gipermarketde 2000-den gowrak söwda nokatlary ýagyndan goraýan ýapyk pawilionlaryň aşagynda ýerleşdirilipdir. Pawilionlaryň içi ýagty. Öňki jygyldyk bilen deňeşdirilende, haryt tekjeleriniň arasyndan geçýän ýodalar hem giň. Göräýmäge, söwda üçin iň amatly şertler döredilen ýaly. Emma, agzalýan bazar döredilenden bir ýyl geçensoň, şu günki gün bu bazaryň satyjylary söwda ýok diýip zeýrenýän bolsalar, hyrydarlar harytlaryň gymmatlygyndan nägile.
Harytlaryň bahasynyň gymmatlanlygyny satyjylaram boýun alýarlar, emma näme üçin gymmatlady diýlen soraga olaryň öz düşündirişi bar. “Altyn Asyr” bazaryndaky söwdager Oraz bu soraga şeýle jogap berdi.
—Meniň bazarda 1 metr 90 santimetrlik prilawka görnüşli, ýagny tekjeli söwda nokadym bar. Ilkibaşda bu söwda nokady üçin men aýda 220 manat töleýärdim, bu köne jygyldyk bazary bilen deňeşdirilende gaty gymmat. Köne jygyldyk bazarynda konteýner üçinem şonça tölenenokdy. Bary-ýogy aýda 120 manat tölemeli bolýardy. Prilawka meňzeş söwda nokady üçin bolsa bazar güni 4-5 manat tölenýärdi. Harytlaryň gymmatlamagynyň sebäbi söwda nokatlarynyň gymmatlamagyna degişli.
Dükanlaryň we söwda orunlarynyň arzanladylýandygy baradaky bildiriş
Bu baradaky şikaýatlar has köpelip, hyrydarlaryň hem satyjylaryň sany azalyp başlanson, şu ýylyň 1-nji fewralyndan başlap, bazardaky söwda nokatlarynyň bahasy birneme kemeldilipdir. Satyjylaryň aýtmaklaryna görä, 1 metr 90 santimetrlik tekjeli söwda nokatlarynyň tölegi aýda 104 manada çenli arzanladylypdyr.
Şeýle-de 1 metr 50 santimetrlik tekjeleriň hem tölegi arzanladylypdyr. Geçen ýyl bu hili söwda nokady üçin aýdaky töleg 140 manat bolan bolsa, bu aýda 78 manada getirilipdir.
Orazyň pikiriçe, söwda nokatlarynyň tölegleriniň arzanladylmagy bilen bu bazaryň söwda ýagdaýy gowulanar. Emma edil häzirki ýagdaý göz öňüne alnanda onuň şeýle boljagyny aýtmak kyn.


text:
Şu gün Orsýetin Döwlet statistika komitetiniň ýaýradan resmi maglumatynda geçen noýabr aýynyň ahyrynda ýurtdaky işsizleriň sanynyň 6.1 million adam bolandygy aýdylýar. Munuň özi Orsýetiň işe ýarawly ilatynyň 8.1 prosentidir.
Şu gün Orsýetiň premýer-ministriniň orunbasary Aleksandr Žukow Parlamentiň ýokarky palatasynda, ýagny Federasiýa Geňeşinde eden çykyşynda geljek 2010-njy ýylda bu görkezijiniň 8.6 prosente çenli ýokarlanmagynyň mümkindigini aýtdy.
Bu barada beren hasabatynda jenap Žukow Orsýetiň hökümetiniň 2010-njy ýylda goşmaça iş ýerlerini döretmek hem-de kiçi we orta biznese ýardam bermek üçin ýurduň ykdysadyýetine milliardlarça rubl pul goýbermekligi planlaşdyrýandygyny belledi.


text:
Özbegistan sahnalaşdyrylan parlament saýlawyny geçirdi. Bu saýlawyň 20 ýyl bäri hökümet başynda oturan prezident Yslam Kerimowyň ýaranlaryna parlamentiň aşaky öýüniň ähli ornuny bermegine garaşylýar.
Bu ýurtda oppozisiýa partiýalary ýok we demokratiýaçy şahsyýetler türmede otyr ýa daşary ýurtlarda bosgunlykda ýaşaýar. Sowet döwründe Kommunistik partiýanyn birinji sekretary bolan Kerimow saýlawa gatnaşygyň öz syýasatlarynyň il içinde meşhurlygyny görkezendigini aýtdy.
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň saýlawlara gözegçilik edýän guramasy ozalky rekomendasiýalarynyň hiç biriniň durmuşa geçirilmänligi üçin bu saýlawa hiç bir gözegçi ýollamady.


text:
Türkmenistan dünýewi döwlet we türkmenistanly aýal-gyzlar kanun öňünde erkekler bilen deň hukukdan peýdalanýar.
Emma soňky iki onýyllykda türkmen zenanlarynyň bir toparynyň kyn günleri başdan geçirmeli bolandygy, jemgyýetdäki sosial problemalaryň aýal-erkek deňligine uly zarba urandygy aýdylýar.
Ýöne ýerli synçylaryň käbiri bu aýdylýanlar bilen ylalaşmaýar we türkmen zenanlarynyň hiç bir kemsitmä, haksyzlyga sezewar bolmanýadygyny öňe sürýär.
Azatlyk Radiosynyň bu temadan guran söhbetdeşligine Türkmenistandan ýerli synçylar, žurnalistler Soltan Açylowa, Amanmyrat Bugaýew, Germaniýadan žurnalist Näz Dürli gatnaşdy.
Söhbetdeşligi diňläp, pikiriňizi ýazsaňyz, hoşal bolardyk.


text:
Halkara jenaýat sudunyň baş prokurory öz sülçüleriniň Liwiýanyň dolandyryjysy Muammar Kaddafiniň özüni häkimiýetden çetleşdirjek bolýan güýçlere garşy aýal zorlamagy ulanmak barada buýruk berenini aňladýan subutnamany ele salandyklaryny aýtdy.
Prokuror Luiz Moreno-Okampo üçünji gün Nýu-Ýorkda BMG-niň baş edarasynda žurnalistlere zorluk Kaddafiniň öz garşydaşlaryna basyş görkezmekdäki “täze aspekti” bolara çemeli diýdi.
Şeýle-de ol Kaddafiniň esgerleriniň käbirine aýal zorlamak üçin impotentlige garşy Wiagra ýaly dermanlaryň berlip-berilmänliginiň hem derňelýändigini aýtdy.


text:
Kiýewde sud Ukrainanyň öňki hökümet başlygy Ýuliýa Timoşenkony tussaglykdan boşatmak baradaky haýyşy dokuzynjy gezek ret etdi.
Timoşenko Orsyet bilen gaz kontraktyny baglaşanda wezipe ygtyýarlygynyň çäginden çykmakda aýyplanýar.
Sudýa Radion Kireýew: “Timoşenko sudy masgaralamagy dowam etdirýär we prosese başlyklyk edijiniň belliklerine reaksiýa bildirmeýär” diýip, bu gelen kararyny delillendirdi.
Suda hormatsyzlygy üçin Timoşenko 5-nji awgustda tussag edildi. Şol günden bäri Ukrainanyň öňki premýer-ministriniň tarapdarlary we garşydaşlary Kiýewiň Peçerskiý sudunyň jaýynyň öňünde protest aksiýasyny geçirýärler.


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň atdan ýykylmagy Berdimuhamedowy arşa götermäge öwrenişen türkmen resmilerini aljyratdy diýip, BBC habar korporasiýasynyň maglumatynda nygtalýar.
Internetde ýerleşdirilen wideolardan görnüşi ýaly, Berdimuhamedow atdan agansoň, diktoryň kommentarileri durzulypdyr.
Britan metbugaty
BBC-niň sişenbe güni çap edilen makalasynda bellenişine görä, mundan soňra aýlawda 30 minut töweregi iniňi tikenekledýän dymyşlyk döräpdir. BBC-niň öz habarçylaryna salgylanyp berýän habaryna laýyklykda, bu wagtyň dowamynda hiç hili resmi maglumat yglan edilmänsoň, käbir tomaşaçylar dagy ýowuz habardan heder edip, aglamaga başlapdyrlar.
Daşary ýurtly žurnalistler atdan ýykylan çapyksuwaryň hakykatdan hem prezidentidigini anyklajak bolanlarynda, olardan telefon etmezlik, şeýle-de wideoýazgylary almazlyk we wakany surata düşürmezlik haýyş edildi diýip, BBC habar korporasiýasynyň makalasynda bellenilýär.
Mundan soňra türkmen resmileri daşary ýurt žurnalistlerini toplap, bolan wakanyň bir “sport hadysasydygyny”, onuň ne ýurda, ne-de ýurduň daşynda gyzykly boljakdygyny öňe sürüp, ähli wideo we foto ýazgylary bozmaklaryny, sypaýyçylyk bilen haýyş edipdirler.
Rus metbugaty
Russiýanyň ”IaRex” habar gullugynyň saýtyndaky maglumatda bolsa hadysadan soňra howpsuzlyk gulluklaryň wekilleriniň tomaşaçylaryň hataryna girip, olardan ähli wideoýazgylary we fotosuratlary bozmaklaryny talap edendikleri nygtalýar.
Türk metbugaty
Berdimuhamedowyň atdan ýykylýan wideosyny internetde ýaýradan habar gulluklarynyň biri hem Türkiýäniň “Kanaltürk” teleýaýlymydyr. Şol wideoýazgyda hem Türkmenistanyň howpsuzlyk gulluklarynyň türk operatoryndan ýazgyny kamerasyndan bozup aýyrmagyny talap edýändigini arkadaky fonda eşitmek bolýar.
Fergana.ru
“Fergana” saýty ”Bedew baýramy” dabarasyndan soňra aeroportda Türkmenistandan daşary ýurtlara uçmakçy bolýan ýolagçylaryň-da foto, wideo enjamlarynyň barlanandygyny belleýär.
Käbir beýleki saýtlarda ýerleşdirilen maglumatlarda aeroportda onlarça adamyň saklanandygy hem habar berilýär.
Habar gulluklary prezidentiň soňundan köpçüligiň öňüne çykyp, özüniň çapan Berkarar atly bedewini öpmegine ünsi çekip, muňa bedewiň “etmişiniň bagyşlanmagy” hökmünde baha berdiler.


text:
Resmileriň aýtmagyna görä, Hamaz jeňçi-syýasy hereketi duşenbe güni Haled Mişaly öz liderligine gaýtadan saýlady.
56 ýaşly lider Hamaza 1996-njy ýyldan bäri ýolbaşçylyk edýär we oňa garşy çykan bolmady diýip, resmiler aýtdylar.
Ol geçen ýyl ýene bir dört ýyl möhlet liderlik üçin bäsleşige çykmajagyny aýdypdy.
Mişal Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbasyň ýolbaşçylygyndaky Fatah fraksiýasy bilen ýaraşyk tagallarynda esasy rol oýnan adam hasaplanýar.
Mişal bir ýyldan gowraga çeken, Hamazyň Gazadaky, Günbatar kenardaky, sürgündäki we Ysraýyl tarapyndan türmä basylan wekilleri tarapyndan, gizlin ses beriş prosesi arkaly saýlandy.


text:
Yragyň paýtagty Bagdatda birnäçe bombaly ulagyň partlamagy netijesinde onlarça adam öldi we ýaralandy.
Maglumatlarda Yragyň şaýy musulmanlar köplügi jemgyýetiniň agzalarynyň ýerleşýän territoriýalarynda takmynan alty partlamanyň bolandygy habar berilýär.
Fransiýanyň “The Associated Press” habar gullugynyň ýurduň polisiýasyna salgylanyp berýän maglumatyna görä, partlamalarda azyndan 16 adam ölüpdir.
Gürrüňi edilýän partlamalar yraklylar Saddam Hüseýiniň režiminiň dargamagynyň 11 ýyllygyny belleýän mahaly ýüze çykdy. Saddam Hüseýiniň režimi 2003-nji ýylda Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky başlanan operasiýanyň netijesinde agdarylypdy.


text:
Ýene iki ýyldan Orsyetde koloniýalar ýok ediler. Tussaglar berkligi boýunça dürli derejedäki türmelelerde saklanar-diýip, jezanyň ýerine ýetirilişi boýunça Federeal gullugyň ýolbaşçysy Aleksandr Reýmer aýdypdyr.
Jemgyýetçilik palatasynyň maslahatynda çykyş edip, ol Adalat ministrligi tarapyndan taýýarlanan dokumentiň birinji gezek türmä düşenler bilen agyr jenaýat edenleri aýry saklamagy göz öňünde tutýandygyny aýdypdyr.
Kanun proýekti şu ýyllyň ahyryna çenli Döwlet Dumasyna hödürlener.
Koloniýalardan ýüz öwrülmegini adam hukuklaryny goraýjylar goldaýarlar.
Olaryň pikiriçe, häzirki barak sistemasynda kanun goraýjy organlar ýagdaýa kontrollyk edip bilmeýär, netijede, türme kanunlary hereket edýär.


text:
Eýranda “maňa durmuşa çyk” diýen teklibine gyzdan “ýok” jogabyny alan bir oglan onuň ýüzüne ýakyjy kislota sepensoň, gyzyň ýüzünde adam sypaty galmady. Üstesine-de, gyzyň gözleri kör boldy. Indi, gyzyň pikiriçe, ol oglanyň öz gözlerine-de şol kislotany guýmak – adalatly çözgüt bolar.
Amaneh Bahrami diýen gyz 2004-nji ýylda Mäjid Mowahediniň özüne öýlenmek teklibini ret edensoň, Mäjid muňa gahar edip, Amanehiň ýüzüne kislota serpipdi. 14-nji maýda Eýranyň sudy Mäjide garşy edil onuň öz eden jenaýaty ýaly jezanyň berilmelidigi barada höküm çykardy. Suduň çykaran kararyna görä, Mäjidiň her gözüne bäş damja kislota damdyrylmaly. Bu jezany Tähranyň keselhanalarynyň birinde amala aşyrmak göz öňünde tutulýar.
Halkara we eýranyň adam hukuklaryny goraýjylary munuň wagşy jezalary çäklendirmek barada kabul edilen halkara şertnamalaryna laýyk gelmeýändigini aýdýarlar.
32 ýaşly Bahrami özüne ýeten agyr ýaralary bejertmek üçin 17 gezek dürli operasiýlary başdan geçirdi. Bahraminiň Azatlyk Radiosynyň Eýran gullugyna aýtmagyna görä, Mäjide çykarylan bu jeza beýleki erkekler üçin hem sapak bolmaly.
"Men bu damjalary onuň gözüne hut öz elim bilen damdyrmak isleýärdim. Haçanda meniň gözlerime medisina damjalaryny damdyranlarynda, käte men olaryň kislota bolman, medisina damjalarydygyny unudýardym. Men onuň gözlerini tutup, kislotany hut özümiň guýmagymy isleýärdim. Ýöne men munuň ellerimi ýakjakdygyna düşünýärin, şol sebäpli muny ol ýerdäki doktoryň özi etmeli” diýip, Bahrami belledi.
Adam hukuklaryna gözegçilik edýän “Amnesty International” guramasy Eýranyň resmilerine ýüzlenip, beýle jezanyň berjaý edilmeginiň öňüni almaga çagyrdylar. Şeýle-de bu hökümi amala aşyrjak doktoryň “medisina boýunça kabul edilen halkara etiki kadalary” bozýandygy hem öňe sürüldi.
Yslamyň kanunçylyk boýunça bilimi “göz çykaranyň – gözüni çykar”, ýagny “kasas” diýlip atlandyrylýan düzgünine esaslanýar.
Azatlyk Radiosynyň Eýran gullugyna beren interwýusynda Bahrami oglana berilmeli jeza “ar almak däl” diýip, nygtaýar. Ýöne ol jenaýatçynyň “öz jezasyny çekmegini” isleýändigini aýdýar: “Men beýleki aýal-gyzlaryň hiç haçan meniň günüme düşmezligini isleýärin”.
Eýranda aýal maşgalalara garşy amala aşyrylýan kislota hüjümleriniň çägi barada bil baglap bolar ýaly hiç bir statistiki maglumat ýok. Şwesiýada ýaşaýan aýallaryň hukuklary boýunça aktiwist, özi hem kislota hüjümine duçar bolan, Maria Haşeminiň bellemegine görä, Mäjid Mowahedä çykarylan höküm beýle hüjümleriň öňüni alyp bilmez. "Men bu barada keselhanada ýatan wagtym köp oýlanypdym. Kasas çykalga däl. Ameneh-e häzir gowy mediki gözegçilik gerek” diýip, Haşemi nygtady.
Amaneh Bahraminiň başdan geçiren wakasy we onuň Mowahediniň kör edilmegine çagyryşlary eýran jemgyýetçiliginiň ünsüni çekdi. Köpler Bahramini goldaýarlar, şeýle-de Mowahediniň öz etmişine laýyk jezany aljakdygyny aýdýarlar.


text:
Köýtendagly Mariýa Buýlowanyň hökümetden o diýen uly talabam ýok. Ol diňe özüne kellesini sokar ýaly jaý berilmegini soraýar we hökümetiň özi ýaly ýagdaýa düşen adamlary jaý bilen üpjün etmäge borçludygyny çak edýär. Özem ol bu synanyşyklaryny soňky 20 ýyl bäri dowam etdirýär. Ol bu ugurda häzire çenli 50-den gowrak arza ýazypdyr, dogrusy, onuň, aýdylyşy ýaly, hut kakmadyk gapysy galmandyr.
“Ynha, men şu ýerde ýatyp-turýan” diýip, Mariýa Köýtendagda ýerleşýän üçünji çagalar we ýetginjekler döredijilik öýüniň bir klasyny görkezýär.
Onuň ýatyp-turýandygyny aýdýan ýeri ullakan klas. Klasyň diwarynyň bir ýüzünde tagta, beýleki ýüzünde onuň alan hormat hatlary we çagalara öwredýän nusgawy hatlary asylgy, otagyň bir gyrasynda bolsa, okuwçylaryň stollary we beýleki okuw esbaplary çaşyp ýatyr.
“Synpyň içi häzirki wagt gaty yssy bolýar. Men şu otagyň bir künjünde ýuwnup–ardynýaryn. Synpda nahar taýýarlap bolanok, egin-eşiklerimi goýara ýerimem ýok” diýip, Mariýa ýagdaýyny gürrüň berýär.
Mariýa 40 ýaşlarynda, onuň ajysy ýetik durmuş dessany ýurduň garaşsyzlygyna gowuşmagynyň ýz ýany başlanýar. Çagalykda ýetim galan Mariýany ilki tanyşlarynyň biri gyzlyk alýar. Ol maşgala göçhä-göçlükde Orsýete gidensoň Mariýa çagalygynda öýsüz galýar.
Şol wagtky hökümet ilkibaşda Mariýa we onuň ýagdaýyndaky adamlary myhmanhanada ýerleşdiren hem bolsa, birnäçe wagtdan soň beýlekiler bilen bir hatarda Mariýa hem myhmanhanadan çykarylýar. Şeýlelikde ol birnäçe wagtlap köçede ýatyp-turýar.
Arzalar
Soňra oňa boş ýatan jaý berilýär. Emma ol jaýam, soňra berlen ýene bir jaýam, Mariýa ýarawsyz diýlip, onuň elinden alynýar. Onuň Azatlyk Radiosyna görkezen dokumentlerinden çen tutulsa, jaý sorap häkimiýetlere ýüzlenmegi 20 ýyldan bäri dowam edýär.
Arzalarynyň arasynda, ýerli häkimiýetlerden başlap, welaýat ýolbaşçylaryna, merkezi kazyýete çenli dürli edaralaryň ýolbaşçylaryna ugradylan hatlary görmek mümkin. Mariýanyň iberen arzalarynyň köpüsi jogapsyz galdyrylypdyr, emma käbir arzalaryna jogap berlen hem bolsa, jogapda talabyň kanagatlandyrylmandygy aýdylýar.
“Arzalarymdan hiç hili peýda bolmady, soňky alty aýdan bäri şu synpda ýaşaýaryn. Men şu ýerde ýatyp-turýaryn, nahar bişirmäge ýerim ýok, ilçilik [bir gowy zat], gowy adamlar maňa kömek edýärler, nahar bişirip getirýärler” diýip, Mariýa Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Mariýanyň problemasy diňe onuň arzalarynyň kanagatlandyrylmazlygy däl, soňky döwürde ol häzirki ýaşaýan ýerinden hem çykarylmaga synanyşylýar. Mariýanyň aýtmagyna görä, bu maksat bilen polisiýanyň işgärleri onuň bolýan ýerine eýýäm birki gezek gelipdirler.
Mariýa Azatlyk Radiosyna: “Başga kakara gapym galmady, her ýere ýüz tutup gördüm. Indi sizden başga kime ýüz tutjagymy bilemok” diýip, öz agyr ýagdaýyny gürrüň berýär.
Köýtendagda edil Mariýa ýaly jaýsyzlykdan kösenýän başgada ýaşaýjylara duş gelmek mümkin, olardan birem özüni Gözel diýip tanadan aýal. Oňa ýaşamak üçin berlen sümelgä hatda jaý diýmäge-de diliň baranok. Onuň hatda äpişgesem ýok.
Köýtendagda Gözel we Mariýa ýaly ençeme beýleki maşgalalara hem duş geldim. Mariýa hakda aýdynymyzda bolsa, ol eýýam prezidente iki gezek hat ýazypdyr we entegem öz hatlaryna beriljek jogaba garaşýandygyny aýdýar.


text:
Türkmenistanyň paýtagty Aşgabat şäherinde türk gurluşykçylary tarapyndan gurulýan, otaglary giň ýaşaýyş jaýlary halkyň arasynda «elita jaýlary» diýip at aldy. Beýle jaýlaryň gurluşygy prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwründe başlanypdy.
Halka elýeterli bolmasa-da, «elita jaýlary» şu günlerem aldygyna gurulýar. Onuň hakyky bahasynyň — ýagny, özüne düşýän gymmadynyň elli müň amerikan dollaryndan geçmeýändigini gurluşykdan başy çykýan adamlar aýdýarlar. Ýöne hökümet tarapyndan ol jaýlara kesilýän baha ilki ýyllarda ýüz müň amerikan dollaryna barabar bolan bolsa, soňra ol bahany 140 müň amerikan dollaryna eltdiler. Käbiri has hem gymmat.
Ilkinji töleg jaýyň umumy bahasynyň on göterimi, ýagny on dört müň amerikan dollary bolup, bäş ýyllap hiç hili pul tölenmeýär. Bäş ýyldan soň her aýda 800-1000 amerikan dollaryny tölemeli. Bu töleg otuz ýyllap dowam etmeli.
Her aýda üç ýüz-dört ýüz dollara barabar aýlyk alýan maşgalalara beýle tölegiň hötdesinden gelmek elbetde, aňsat düşmez. Tölegi töläp bilmeýänleriň bolsa elinden jaýlar yzyna alynýar. Jaýlar yzyna alnan çagy öňki tölenen tölegler yzyna gaýtarylmaýar, olar ýaşalan ýyllar üçin tutulyp galynýar.
Ýurtda korrupsiýanyň, neşe söwdasynyň ösmegi halk içinde puldar adamlary-da köpeltdi. «Elita jaýlaryny» alan käbir adamlar jaý töleglerini wagtynda töläp dynmak üçin, banklara köpräk pul geçiräýseler, derrew olary prokuratura çagyryp, puly nireden alandyklarynyň hasaby soralýar.
Şu ýylyň mart-aprel aýynda ýurduň dürli welaýatlaryndan, hatda Ahal welaýatyndan hem propiskasyny nähilidir bir ýol bilen Aşgabat şäherine geçirip, «elita jaýlaryny» satyn alan ençeme adamlaryň ellerinden jaýlary alyndy hem-de olar gelen welaýatlaryna ugradyldy. Elbetde, başga welaýatlardan bolan puldarlaryň propiskasyny paýtagta geçirip, olara «elita jaýlaryny» almaga ýardam bermek üçin güýçli tanşyň ýa-da tükenmez puluň gerekdigi düşnükli zat. Welaýatlardan göçüp gelenlere şeýle hemaýaty beren ýolbaşçy işgärleriň ençemesi işden kowuldy.
Dogrusyny aýtsaň, türk firmalarynyň gurýan bu «elita jaýlary» gaty bir ýokary standartlara laýyk däl. Ýöne adamlar jaý üçin başga maňlaý diräre ýer bolmany üçin, «Hökümet ahyr bir gün kredit töleglerini geçer» diýen umyt bilen bu jaýlary almaga mätäç bolýarlar. Ýöne bu jaýlary rugsat berseň, türkmenleriň özlerem gurup bilerdi. Bu iş türkmenlere başartman durmaz.
Türk firmalarynyň gurýan jaýlarynyň köpüsiniň 5 ball ýer titremesine hem döz gelip bilmejekdigini ýerli gurluşyk hünärmenleri aýdýarlar. Ýene bir täze obýekt almak üçin, harsal işlenýär. Ýerli gurluşyk inspektorlarynyň aladasy bolsa başga zat.
Gurluşyk harytlarynyň Türkiýedäki nyrhy bilen Türkmenistandaky nyrhy deň däl. Şeýle-de bolsa, türk kompaniýalary öz gurluşyklaryny Türkmenistana Türkiýedäki nyrh bilen gurup berýäne meňzeýär. Ýogsam bolmasa, «elita jaýlarynyň» nyrhy beýle ummasyz bolmazdy.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Şu gün, ýagny 1-nji iýunda dünýäniň ençeme ýurdunda bolşy ýaly Türkmenistanda hem “Halkara çagalar güni” bellenilýär. Bu gün mynasybetli ýurduň käbir künjeklerinde köpçülikleýin çäreleriň geçirilýändigi habar berilýär.
Şol bir wagtyň özünde, Türkmenistanda tomusky dynç alyş möwsüminiň başlamagy bilen, käbir çagalaryň öz dynç alyşlarynda bazarlarda araba sürüp, köçelerde haryt satyp, oba-hojalyk ýerlerini agdaryp, çölde mal bakyp zähmet çekýändigi aýdylýar.
Bu barada Mary welaýatynyň Serhetabat etrabynyň Ýeňiş daýhan birleşiginden özüni Agajuma diýip tanyşdyran oba ýaşaýjysy Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan Açylowa gürrüň berdi.


text:
Orsýediň premýer-ministri Wladimir Putin şu gün Orsýediň Saýano-Şuşensk etrabynda ýerleşýän bentde bolan heläkçiligiň bolan ýerine bardy. Aýdylşyna görä şol wakada ölenleriň sany 26 adama ýetipdir.
Ilki bilen şol bendiň turbinasynyň weýran bolup, soňra şol ýerde bolan partlama zerarly Orsýediň Siber regionyna berilýän elektrik toguna kesilmek howpy abanypdyr.
Putin bu wakada ýitirim bolanlaryň, şeýle-de ölen adamlaryň maşgalalaryna kompensasiýa hökmünde 1 million rubl beriljekdigini yglan edip, bu barada gümürtik ýagdaýyň bardygyny görkezmäge synanyşmagyň gerek däldigini aýtdy.
Putin aýratynam munuň ýaly wakalaryň gaýtalanmazlygy üçin, gyşdan öňinçä Sibirde ýerleşýän beýleki elektrik stansiýalarynyň-da barlanmagyny talap edipdir.


text:
Penşenbe güni Eýranyň ýokary sudýasy iki oppozision lideri tussag etmek we olara ölüm jezasyny bermek boýunça çagyryşlary ret etdi.
Duşenbe güni Eýranda geçirilen oppozisiýa protestlerinden soň, hökümet tarapdarlary we ýurduň kanun çykaryjylary oppozisiýa liderleri Mir Hossein Mussawiniň we Mehdi Karrubiniň tussag edilmegine hem-de olaryň ölüm jezasyna höküm edilmegine çagyryş edipdiler.
Ýokary sudýa Aýatollah Sadek Amoli Larijaniniň aýtmagyna görä, sud bu işe sereder, emma munuň bilen bagly derňewler “kanunyň çäginde” geçiriler.


text:
Berdimuhamedow täze stadionyň açylyş dabarasynda
Ýurduň baştutany ilki bilen sport toplumynda gurlan myhmanhanany açdy. Elli orunlyk bu myhmanhana sportsmenlere hem-de myhmanlara niýetlenenilip bina edilipdir. Ol ýerde sport lybaslarydyr suwenirler satylýan dükan hem bar.
Myhmanhana bilen içgin tanşanyndan soň, ýurduň prezidenti stadiona gelip, bu ýerde hem lenta kesdi hem-de binanyň içine girip, sport zallarynyň enjamlaşdyrylyşy bilen tanyşdy.
Berdimuhamedow bu ýerdäki sport zallarynda boksçularyň türgenleşigine we göreş ussatlarynyň çykyşlaryna tomaşa etdi. Ondan soň prezident täze stadionda guralan aýdym-sazly medeni çärä gatnaşdy. Stadiondaky görkezme çykyşlary tamamlanandan soň, ol ýerde feýerwerkler atyldy.
Daşoguzda gurlup ulanylmaga berlen bu stadion Türkmenistanyň prezidentiniň ýurduň welaýatlarynda sporty ösdürmek barada gol çeken kararynyň netijesinde bina edildi. Şeýle stadionlar geçen ýylyň dowamynda ýurduň beýleki welaýatlarynda hem gurlup ulanylmaga berildi.
Käbir ýerli synçylar hazirki wagtda döwletiň pulunyň uly möçberiniň gymmat bahaly hem gerekmejek gurluşyklara sarp edilýändigini öňe sürýärler. Emma welaýatlarda sosial maksatly desgalaryň gurulmagyna oňyn garaýanlar hem az däl.
Geçen ýylyň ahyrynda kabul edilen Türkmenistanyň 2010-njy ýyl üçin 16 milliard dollarlyk döwlet býujetinde gurluşyk işleri üçin 12 milliard dollar göz öňünde tutuldy.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Düýn ABŞ-nyň Maliýe ministrligi Saud Arabystanynyň Waşingtondaky ilçisiniň janyna kast etmek planyna gatnaşygy bar diýlip hasaplanýan, saýlantgy goşun bölümleriniň agzalaryny gatnadan eýran awiakompaniýasyna sanksiýa girizdi.
Amerikan maliýe edarasynyň maglumatyna görä, “Mahan Air” awiakompaniýasy Liwanyň Hezbolla toparynyň we Eýranyň Rewolýusion Gwardiýasynyň operatiw işgärlerini Ýakyn Gündogar boýunça gatnadypdyr.
Düýn, şeýle-de, dildüwşüge gatnaşygy bolan ýene bäş adamyň garşysyna sanksiýalar girizildi.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Saud Arabystanynyň ilçisiniň janyna kast etmäge synanyşyk meselesini düýn Saud Arabystanynyň patyşasy Abdylla bilen telefon arkaly maslahatlaşdy.
Eýran häkimiýetleri bu bildirilýän aýyplamany “ABŞ-nyň içindäki problemalardan ünsi sowmagy maksat edinýän amerikan propagandasy” diýip atlandyrdy.


text:
Duşenbe güni Owganystanda birnäçe harby wertolýotyň heläkçilige uçramagy netijesinde 14 sany amerikan raýaty öldi.
Birleşen Ştatlaryň harby resmisiniň maglumatyna görä, wakalardan birinjisinde ýurduň günortasynda ýaragly söweşijilere garşy harby operasiýanyň alnyp barylýan ýerine golaý ýerde amerikan wertolýoty ýere gaçanda 10 adam ölüpdir. Ölenlerden ýedisiniň harbylardygy, üçüsiniň bolsa graždan işgärleridigi aýdylýar.
Owganystanyň günortasynda düýn ýüz beren başga bir uçar heläkçiliginde bolsa, iki sany wertolýotyň çaknyşyp, ýere gaçmaklary netijesinde dört sany amerikan esgeriniň ölüp, ikisiniň hem ýaralanandygy barada maglumat alyndy.
Talyp söweşijileri düýn bu wertolýotlaryň üçüsini-de özleriniň atyp ýere gaçyrandyklary barada maglumat ýaýratdylar. Emma amerikan harbylary bu heläkçilikleriň talyplaryň hüjümi bilen baglanyşyklydygyny ret edýärler.


text:
Birleşen Ştatlaryň Dini Azatlyklar boýunça halkara komissiýasy amerikan hökümetiniň garaşsyz edarasydyr. Ol Birleşen Ştatlaryň prezidentine, Döwlet sekretaryna we Kongresine alnyp barylýan daşary syýasatda dini azatlyklar meselesiniň nä derejede möhümdigi barada tekliplerini hödürleýär.
ABŞ-nyň Dini azatlyklar boýunça halkara komissiýasynyň başlygy Leonard Leo bu hasabat barada şeýle gürrüň berdi: “Biz her ýyl özümiziň ýaýradýan hasabatymyzda Döwlet sekretaryna dini azatlyklar boýunça “has uly alada bildirilýän” döwletleriň sanawyny hödürleýäris. Bu döwletlerde dini azatlyklar üçin şertler gözgyny bolup durýar. Biziň ýaýradan bu hasabatymyzda “has köp alada bildirilýän” döwletler diýlip bellenilen ýurtlaryň arasynda Türkmenistan hem bar”.
2011-nji ýyl boýunça hasabatda nygtalmagyna görä
, Türkmenistanda dini azatlyklary berjaý etmek boýunça gödek kemçilikler we hökümet yzarlamalary dowam edýär. Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan 2007-nji ýylda amala aşyrlan reformalara garamazdan, ýurtdaky kanunçylyk binýady we alnyp barylýan syýasat halkara derejede kabul edilen kadalary, hususan-da dini azatlygy bozýar.
Öňki awtoritar prezident Saparmyrat Nyýazowyň mundan dört ýyl ozal aradan çykandygyna garamazdan, Türkmenistanda howpsuzlyk güýçleriniň hasaba alynan we alynmadyk dini toparlary yzarlamagy we başga sütemler entegem dowam edýär diýlip, habar berilýär.
Türkmenistanyň Baş kanuny dini azatlyga, deňlige kepil geçýär. Emma 2003-nji ýylda kabul edilen dini kanun
Konstitusiýanyň öňe sürýän kepilligine ters gelýär. Bu kanunda dini toparlary hasaba almak üçin bulaşyk şertler kesgitlenen we hasaba alynmadyk toparlara iş alyp barmak gadagan edilýär. Şeýle-de hasaba alnan dini toparlar çäre geçirmek üçin hökümetden rugsat almaga mejbur.123 sany dini jemgyýet
Aşgabatda ýerleşýän "Aleksandr Newski" adyndaky rus prawoslaw kelisesi, 2010-njy ýyl.
Berilýän maglumata görä, 2010-njy ýylyň ýanwaryna çenli Türkmenistanda 123 sany dini jemgyýet hasaba alnypdyr. Bularyň arasyndan 100-si sünni we şaýy musulmanlary, 13 sanysy ordokos hristiýanlary, galanlary bolsa, baptistler, ellinjiler, Hare Krişna, Ýedinji gün, ýagny adwentistler, Täze resullyk, Bahai we Beýik perwerlik jemgyýetleri.
Türkmenistandan Norwegiýa çykyp gaýdan Batyr atly baptist ýurdy terk etmeginiň sebäplerini şeýle düşündirdi: “Meniň pikirimçe, muňa nämäniň sebäp bolandygy hemmeler üçin aýdyňdyr, hemmeler üçin bellidir. Sebäbi diňe bir baptistler däl, başga dinlerden bolan adamlar-da yzarlanmalaryň, kynçylyklaryň pidalary bolup, ýurdy taşlap gitmäge mejbur galýarlar”.
Türkmenistandaky dini meselelere döwlet tarapyndan bellenilýän Dini işler boýunça geňeş gözegçilik edýär. Geňeşiň düzüminde hökümet resmilerinden, Sünni musulmanlaryň we ortodoks hristiýanlarynyň wekillerinden daşga dini toparlaryň wekilleri ýok.
Türkmenistandaky musulmanlar döwlet tarapyndan bellenilýän ymamlaryň ýeterlik dini biliminiň ýokdugyndan hem zeýrenýärler. Ýurtda dini kitaplaryň çap edilmegi we getirilmegi hem döwlet tarapyndan berk gözegçilikde saklanýar.
Birleşen Ştatlaryň Dini azatlyklar boýunça halkara komissiýasynyň başlygy ýaýradylan hasabatyň üsti bilen öňde goýlan maksatlar we umytlar barada şeýle gürrüň berdi: “Biz bu hasabaty Amerikanyň prezidentine, Döwlet sekretaryna we Kongrese ýolladyk. Bu hasabatda türkmen hökümetiniň amal etmegine maslahat berilýän ençeme şertler bar. Olaryň arasynda belli bir şertler içinde dini kanuna üýtgetmeleri girizmek, ýagny has erkinräk kanunlar, şeýle-de halkara adam hukuklary boýunça kanunlara laýyklykda parahat dini toparlara hiç hili pägelçilik bermezlik ýaly rekomendasiýalar bar”.
Bu aýdylanlar barada Türkmenistanyň Dini işler boýunça geňeşinden maglumat almak başartmady.
Dini azatlyklar boýunça hasabatda “has uly alada bildirilýän” döwletleriň arasyna Demirgazyk Koreýa, Eýran, Pakistan, Yrak, Hytaý, Saud Arabystany we Özbegistan hem girýär.


text:
Düýn Azerbaýjanyň häkimiýetleri hepdäniň şenbe güni azerbaýjanly belli ýazyjy we žurnalist Rafik Taginiň janyna kast etmek synanyşygy bilen bagly waka boýunça jenaýat işiniň gozgalandygyny mälim etdiler.
Şu geçen şenbe güni agşamlyk Baku şäherinde bir näbelli adam ýazyjy Rafik Tagä hüjüm edip, ony ýenjipdi we pyçaklapdy. Oňa operasiýa eden doktorlar häzirki wagt onuň janyna howp abanmaýandygyny mälim etdiler.
2007-nji ýylda Bakuwyň raýon sudy yslam dini hem-de Muhammet pygamber barada ýazan tankydy makalasy bilen baglanyşykly ýazyjy Rafik Tagini üç ýyl türme tussaglygyna höküm edipdi.
Onuň ýazan bu makalasy üçin Eýranyň ruhanysy, Baş Aýatolla Fazel Lankarani hem azerbaýjanly ýazyja garşy fatwa, ýagny, ölüm jezasyny yglan edipdi.


text:
Kriket oýunçy Hamid Hassan öz ýurdunda super ýyldyz statusyna eýe boldy, ol öz ýurdunda “Owganystanyň Dewid Bekhemi” ady bilen tanalýar. Emma onuň üstünlik ýoly aňsat bolmandy. Päkistanda ýaşaýan owgan bosgunlarynyň çagasy bolan Hassanyň zehini ýol alýança ol köçede oýnapdy. Ol professional derejede oýnap başlansoň tiz üstünlik gazandy we Ýewropanyň hem Aziýanyň meşhur klublarynda çykyş edýän ilkinji owgan sportsmeni boldy. Hassanyň sportdaky üstünlikleri we syratlylygy, oňa sponsorlar bilen şertnama baglaşmaga we Owganystanda iň köp gazanýan sportsmen bolmaga ýardam berdi.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy bilen ýörite söhbetdeşliginde Hassan öz karýerasy we durmuşy barada gürrüň berýar.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Kriket oýnuny haçan oýnap başladyňyz?
Hamid Hassan:
Men kriketi gaty ýaş wagtymda, biz Owganystndan Pakistana gaýdan döwrümizde oýnap başladym. Men alty ýaşdadym. Men kriketi ilkinji gezek Pakistanyň Peşawar şäherinde gördüm. Meniň agam kriketi gaty gowy oýnaýardy menem onuň yzyna düşdüm. Men kriketi tennis topy bilen oýnap başlanymda sekiz, ýa dokuz ýaşymdadym. Mudan soň men mekdepde we kollejde oýnap başladym.
Afghanistan -- Afghan cricketer Hamid Hassan, undated
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Siziň kriket oýny bilen gyzyklanmagyňyza maşgalaňyz nähili garady?
Hamid Hassan:
Bu örän agyr boldy. Meniň kriket oýnamagymy maşgalamyzda hiç kim halamady. Hasam meniň kakam muňa garşy çykyş etdi. Ol meniň okamagymy, ýa-da başga bir zat bilen meşgurlanmagymy isledi. Emma men kriketi taşlamak islemedim. Meniň garry mamam hem kriket oýnamagymy halamaýardy. Men öýde oýnamda, ol meniň üstüme gygyrýardy, top käte aýnany döwýärdi, ýa-da maşynlara degip zeper ýetirýärdi. Bu ýerde ene-atalaryň ählisi çagalarynyň doktor ýa inžener bolmagyny isleýär. Olar çagalarynyň köçede ýa-da kriket meýdanlarynda wagtyny boş geçirmegini islemeýärler.
Häzir meniň maşgalam, meniň kakam, garyndaşlarym maňa buýsanýarlar.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: 2006-njy ýylda siz Angliýanyň kluby üçin oýnamaga Angliýa çagyrylan ilkinji owgan kriketçi sportsmen bolupdyňyz. Siz şu ýylyň başynda ýurduňyzdan “Bangladeşiň premýer ligasy” bilen şertnama baglaşan ilkinji sportsmen bolduňyz.
Hamid Hassan:
Hawa, men “Bangladeşiň pemýer ligasy” bilen şertnama gol çekipdim, emma 8-nji ýanwarda Angliýa ýaryşa gitmezden bir aý ozal dyzyma zeper ýetipdi. Men iki operasiýany geçirdim. Men 10 aýa golaý wagtlap kriket oýnap bilmedim we geçen hepde-de oýnap başladym. Näsaglyga garşy goreşen döwrümde meni goldandyklary üçin oz jonköýerlerime we maşgalama örän minnetdar. Sportsmeniň saglygyna zyýan ýetende onuň sporta gaýdyp gelmegi örän agyr düşýär. Häzir men Kabulyň klubyna wekilçilik edýärin. Men komandanyň kapitany.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Siz Owgnystanda örän meşhur. Siziň suratlaryňyz hemme ýerde bar, köçelerde-de, awtobuslarda-da, hatda adamlaryň öýlerinde-de bar. Adamlar sizi köçelerde tanaýarmy?
Hamid Hassan:
Hawa, elbetde. Men nirä barsam-da, köçe bolsun ýa dukan bäş minutlyk çyksam öýe iki sagatdan dolanyp gelýärin. Adamlar meniň bilen gepleşip başlaýarlar ýa-da meniň bilen surata duşmek isleýärler. Ýa-da men sport maşklaryny edemde adamlar muny görmek üçin gelýärler we surata alýarlar. Men mydama olar bilen surata düşýärin. Men adamlaryň men barada “Hamid durmuşda başgaça eken” diýmeklerini islemeýärin.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Köp ýurtlarda meşhur sportsmenler oýunlardan we sponsorlar bilen şertnamalardan ummasyz pul gazanýarlar. Siz öz ýurduňyzda sportsmenleriň gazanjyny dünýäniň beýleki ýerleri bilen deňeşdirip biljekmi?
Hamid Hassan:
Saglygym we taýýarlygym bolsa, men professional derejede ýene 10-12 ýyllap kriket oýnaryn....
Men Owganystanda sponsorlar bilen şertnama baglaşan ýeketäk sportsmen. Bu “Etisaalat” aragatnaşyk kompaniýasy. Men olar üçin reklama edýärin. Emma men ozümi we ýurdumyzyň beýleki sportsmenlerini beýleki ýurtlaryň sportsmenleri bilen deňeşdirenimde biziň girdeýjimiziň hiç zatdygyny aýdyp biljek. Biz ujypsyz bir pula oýnaýarys. Emma biz, şonda-da, 10 ýyl mundan öň Owganystanda kriket oýnap başlandygymyza örän şat. Şol döwürde ýurtda pul ýokdy. Käte biziň sportsmenlerimiz oýnamak üçin başga ýerlere gitmeli bolanda käte öz maşgalasyndan pul alyp gitmeli bolýarlar.
Häzirki wagtda biziň milli komandamyzyň “Owganystanyň kriket geňeşi” bilen şertnamasy bar, olar bize hak töleýärler, emma köp däl. Biz olary zähmet hakymyzy galdyrmagy soradyk.
Gazanýan pulumyz kop däl, emma biz öz ýurdumyza wekilçilik edýändigimize şat.
Biz owgan hökümetini sportsmenleri goramagy, sporta pul ýatyrmagy we biziň kontraktlarymyzy gowulandyrmagy haýyş etdik. Sebäbi sportsmenleriň başga girdeýjisi ýok, kriket biziň ýeketäk işimiz, biz irden agşama çenli turgenleşýäris.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Siz kriketden boş wagtyňyzy nädip geçirmegi gowy görýärsiňiz?
Hamid Hassan:
Kriketden başga, men futboly gowy görýärin. Men dostlarym bilen mydama futbol oýnaýaryn. Boş wagtym men film görmegi-de halaýaryn. Men aýnalary garaňkyradyp kinoteatrlarda bolşy ýaly garaňkyda gorkunç filmleri görýärin. Şeýle-de men dostlarym bilen bir ýerlere gitmegi halaýaryn.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy: Siz ýene näçe ýyllap kriket oýnamagy isleýärsiňiz?
Hamid Hassan:
Bu meniň taýýarlyk ýagdaýyma bagly bolar. Meniň saglygym we taýýarlygym bolsa, men professional derejede ýene 10-12 ýyllap kriket oýnaryn.


text:
Türkiýäniň polisiýasy Stambulyň Taksim meýdanyndaky demonstrasiýalar bilen ilteşikli “Maý güni” gadagançylygyny gorap çykyş etmäge synanyşan müňlerçe protestçini dargatmak üçin göz ýaşardyjy gaz we suw toplaryny ulandy.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan aktiwistleriň Taksimda duşuşmak baradaky “umytlaryndan yza gaýtmaklary” üçin geçen hepde duýduryş beripdi. Ýöne aktiwistler we çepçi bileleşikler bu gadagançylygy äsgermezlige wada beripdiler.
1-nji maýda protestçiler simwolik meýdana tarap ugrukdyrýan barrikadalary böwüsmäge synanyşan mahaly ýüzlerçe polisiýa işgäri demonstrantlara tarap ýöredi. Soňra polisiýa protestçilere garşy göz ýaşardyjy gaz we suw toplaryny ulandylar.
Tutuş Stambulyň çäginde 40 müň çemesi polisiýa ofiseri, şeýle-de suw toplary üçin ulanylýan onlarça ýük we ýaragly ulaglar ýerleşdirildi.


text:
Ukrainanyň, Orsýetiň, Germaniýanyň we Fransiýanyň liderleri Belarusyň paýtagty Minskde 18 sagada çeken gepleşiklerden soň, Ukraina üçin parahatçylyk ýol kartasyna gol çekdiler.
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko we Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin bu şertnamanyň 15-nji fewraldan atyşygyň bes edilmegine, agyr ýaraglaryň söweş zonasyndan yza çekilmegine we aralykda howpsuzlyk zolagynyň döredilmegine çagyrýandygyny aýtdylar.
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin gündogar Ukrainadaky konflikti köşeşdirmek boýunça Ukrainanyň, Fransiýanyň we Germaniýanyň liderleri bilen tutuş gijäniň dowamynda geçirilen gepleşikleriň yz ýanyndan başlanan ertiri “haýyrly” diýip atlandyrdy.
Putin gepleşikler barada şeýle diýdi: “Bu meniň durmuşymda iň gowy gije bolmady, emma meniň pikirimçe, ertesi günüň säheri haýyrly boldy. Sebäbi, gepleşik prosesi bilen bagly kynçylyklara garamazdan, bize esasy zatlar barada ylalaşmak başartdy”.
Putin ok atyşygy bes etmek, agyr ýaraglary yza çekmek we gündogar Ukrainanyň käbir böleklerine degişli ýörite status boýunça ylalaşylandygyny aýtdy.
“Kiýew Orsýetiň eden talabyna boýun bolmady”
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko bu dokument separatistler tarapyndan elde saklanýan regionlara hiç hili awtonomiýa bermeýär we 2015-nji ýylyň aýagyna çenli Ukrainanyň öz serhetlerine kontrollugyny dikeltmegini nazarda tutýar diýdi. Şeýle-de Poroşenko Kiýewiň Ukrainanyň federallaşmagy barada Orsýetiň eden talabyna boýun bolmandygyny belledi.
Germaniýanyň, Fransiýanyň, Orsýetiň we Ukrainanyň arasynda geçirilen gepleşikleriň yzysüre ukrain žurnalistleriniň öňünde eden çykyşynda Ukrainanyň prezidenti Poroşenko, hususan-da, şeýle diýdi: “Başda, [söweş zolagyndan ukrain] goşunlaryny yza çekmek, boýun bolmak ýaly kabul ederlikli bolmadyk dürli teklipleriň öňe sürlendigini aýtmak mümkin. Biz hiç bir ultimatuma boýun bolmadyk we ok atyşygy bes etmek barada jarnamany gazandyk”.
Poroşenko bu ylalaşygyň ýesir alnan adamlary iki tarapdan hem üç hepdäniň içinde boşatmaga çagyrýandygyny, Ukrainanyň Howa güýçleriniň piloty, alty aýdan gowrak wagt bäri tussaglykda saklanýan Nadia Sawçenkonyň boşadylmagy barada hem ylalaşyga gelnendigini aýtdy.
Minskde gelnen ylalaşyga Ukrainanyň Lugansk we Donetsk regionlarynyň orsýetçi separatistleriň öz-özlerini baştutan diýip jar eden liderleriniň hem gol çekendigi habar berilýär. Şeýle-de bu şertnamada Ukrainanyň territoriýasyndaky daşary ýurt güýçleriniň ýurduň çäklerinden çykarylmagyna çagyrylýar.
“Illýuziýa”
Günbataryň we Ukrainanyň hökümetleri Orsýeti separatistlere harby, ýarag we beýleki ýardamlary bermekde aýyplaýarlar, Orsýet muny inkär edýär.
Germaniýanyň kansleri Angela Merkel “indi bizde Ukrana boýunça umyt şöhlesi döredi”, emma biz “illýuziýanyň” astynda däl we entek Ukrainada “örän, örän köp iş edilmeli” diýdi. Ol Poroşenkonyň Ukrainada “gandöküşikligiň soňuna çykmak” üçin elinde baryny edendigini aýtdy.
Fransiýanyň prezidenti Fransua Holland ylalaşygyň “Ýewropa üçin ýeňillikdigini we Fransiýanyň hem Germaniýanyň parahatçylyk üçin edip biljek hyzmatynyň nusgasydygyny” aýtdy.
Gündogar Ukrainadaky söweşler netijesinde aprelden bäri 5350-den gowrak adam öldürildi we ýüzlerçe müň adam öz öýlerinden gaçmaly boldy.


text:
Taýlandda hökümete garşy çykyş edýän protestçilere atylan partlaýjy serişde 30-dan gowrak adamy ýaralady.
Bu waka anna güni hökümetiň tankytçysy Suthep Thaugsubanyň ýolbaşçylygyndaky protest ýörişiniň Bangkokyň aşaky böleginde ýerleşýän uniwersitetiň golaýyndan geçen wagty ýüze çykypdyr.
Ýörişiň ýolbaşçysy partlamanyň bolan ýerinden 30 metr uzaklykda bolupdyr we ýaralanmandyr. Partlamany kimiň amala aşyrandygy derhal mälim bolmady, emma bu waka ýurtda eýýäm bir aýa golaý wagt bäri dowam edýän syýasy krizis bilen bagly dartgynlylygy hasam güýçlendirdi.
Protestçiler ýurduň premýer-ministri Ýingluk Şinawatranyň häkimiýet başyndan çekilmegini talap edýärler. Protestçiler ony korrupsiýada we öz dogany Taksin Şinawatranyň täsiriniň astynda bolmakda aýyplaýarlar. Taksin Şinawatra hem Taýlandyň premýer-ministri bolupdy we 2006-njy ýylda korrupsiýada aýyplanyp harbylar tarapyndan häkimiýet başyndan çetleşdirilipdi.


text:
Türkmenistanda ýene bir okuw ýyly tamamlanýar. Bu ýene bir ýüz müň gowrak oglan-gyzyň gutardyş ekzamenlerini tabşyryp, durmuşyň nobatdaky synaglaryna tarap ugur aljagyny aňladýar.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan mekdep mugallymlarynyň birnäçesiniň özara gürrüňdeşlikde tassyklamagyna görä, bilimdäki korrupsiýa mekdebi tamamlaýan okuwçylaryň öňünde uly kynçylyk döredýär.
Eýsem türkmen halkyny yza çekýän, onuň güýçlenmegine, kuwwatlanmagyna däl, asgynlaşmagyna sebäp bolýan "bilim korrupsiýasyny" nädip azaldyp bolar?
Azatlyk Radiosynyň bu meselä bagyşlan “Tegelek stol” söhbetdeşligine ýerli synçylar Muhammet Kelemenow, Amanmyrat Bugaýew, Aşyrguly Baýryýew gatnaşdy.
Belki, söhbeti diňläp, siz hem öz pikirleriňizi aýdarsyňyz!
Bu her bir türkmen maşgalasynyň meselesi, diýmek siziň hem meseläňiz!


text:
Azerbaýjanyň “Musawat” oppozisiýa partiýasynyň aktiwisti möhletinden öň azatlyga goýberildi.
Elşan Hasanow geçen ýylyň 2-nji aprelinde hökümetiň syýasatyna garşy Bakuwda gurnalan we polisiýa tarapyndan basylyp ýatyrylan protestde 13 sany aktiwist bilen bilelikde tussag edilipdi.
Arap dünýäsindäki ýaly, oppozisiýa aktiwistleri birnäçe protest ýörişini gurnamaga çagyryş edip, demonstrasiýa geçiripdi.
Hasanow geçen ýylyň awgust aýynda 18 aý türme tussaglygyna höküm edildi, ýöne soňra ol bir ýyla çenli azaldyldy.
Hasanowyň garyndaşlarynyň Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugyna aýtmaklaryna görä, ýarawsyzlykdan ejir çekýän Hasanow çarşenbe güni azatlyga goýberilipdir.


text:
Täjigistanyň Daşary işler ministrligi Azatlyk radiosynyň Täjik gullugynyň alty žurnalistiniň akkreditasiýasyny ýatyrdy.
Neşiriň maglumatyna görä, ministrlik 25-nji noýabrda munuň sebäbini Täjik gullugynyň prezidentiň gyzynyň ýokary wezipä bellenendigi baradaky habary saýtyndan aýyrmak barada edilen talapdan ýüz öwrendigi bilen düşündirdi.
Azat Ýewropa we Azatlyk radiosy prezident Emomali Rahmonyň gyzy Ruhşona Rahmonowanyň gyzy baradaky habaryň Daşary işler ministrliginiň websaýtyndaky maglumata esaslanýandygyny aýtdy we ministrlikdäki çeşme tarapyndan hem tassyk edildi.
Habar guramasy resmileriň Azat Ýewropa we Azatlyk radiosyna bu maglumaty aýyrmak üçin 5 minut wagt berendigini, ýogsa Duşanbedäki habarçylaryň ygtyýarnamalaryny ýitirjekdigini aýdandygyny aýdýar.
Žurnalistleriň ygtyýarnamalary 25-nji noýabr güni öýlän, Azat ýewropa we Azatlyk radiosy bu habary aýyrmajagyny aýdandan soň togtatyldy.
Täjik gullugy ygtyýarnamasy ýatyrylan alty žurnalistiň täjik prezidentiniň gyzynyň DIM-iň halkara gatnaşyklary bölümine başlyk bellenendigi baradaky habara dahylsyzdygyny aýdyr.
Täjikresmileri soňky hepdelerde Azat Ýewropa we Azatlyk radiosynyň websaýtyndan habar aýyrmagy ikinji gezek talap edýärler.


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew Demirgazyk Kawkazda giň ýaýran korrupsiýanyň tutuş ýurduň howpsuzlygyna wehim salýandygyny aýdýar.
Medwedewiň graždan jemgyýeti toparlarynyň ýolbaşçylary bilen duşuşygynda aýdan sözleri Kremliň internet saýtynda ýerleşdirildi.
Ol «Demirgazyk Kawkazdaky korrupsiýa ýetjek derejesine ýetdi we milli howsuzlyga wehim salýar, sebäbi ol separatistlere we ganhorlara gönümel ýardam berýär» diýdi.
Moskwa Demirgazyk Kawkazda, hususan-da Dagystan, Inguşystan we Çeçenystan respuplikalarynda yslam pitneçilerine garşy göreş alyp barýar.


text:
Kül—nas taýýarlamakda iň gerekli haryt bolup durýar. Kül çöpleýänlere günde on manat tölenýär.
Oba ýerlerinde henizem tamdyra çörek bişirýärler. Sebäbi oba adamlarynyň köpüsi dükanlarda satylýan drožly çörekleri iýmegi halamaýarlar. Şonuň üçin olar ýörite türkmen hamyrmaýasyny goşup ýugrulýan hamyrdan tamdyra çörek bişirip iýýärler. Ojaklarda tebigy gaz ýakylýan-da bolsa, tamdyrlarda gowaça çöplerini ýakýarlar. Şeýle bolansoň, gowaça çöpünden emele gelýän kül arassa. Ol nas ýasamak üçin örän gerekli haryt bolup durýar.
Aýratyn-da, çilimiň örän gymmatlamagy zerarly, çilimkeşleriň köpüsiniň nas atmaga geçen häzirki döwründe kül örän zerur haryt. Nas öndürijileriň ýörite kül ýygnaýjylary bar. Kül ýygnaýjylaryň gününe on manat tölenýär. Iş tapmagyň kyn zamanasynda kül ýygnaýjylyk hem erbet kär däl. Haýsy öýe barsaň, tamdyrda kül bar. Kä öýlerde günde bar, kä öýlerde günaşa. Garaz, türkmenler türkmen çöregini bişirip dursa, kül gytlyk etmeýär.
Kül ýygnaýjylara her kim tamdyrynyň külüni gysganman berýär. Sebäbi tamdyryň külüni kül ýygnaýjylar äkitmese, öý eýeleriniň özleri ony çet gyra äkidip dökmeli bolýar.
Dogrusyny aýtsaň, kül ýygnamak pagta ekeniňden girdejili. Pagta ekip, hasyla ýetýänçäň, hasyly ýygnaýançaň edilýän çykdajylary, görülýän görgüleri hasaplanyňdan soň, maşgala 300-400 amerikan dollary möçberinde girdeji alýar. Bu iş üçin maşgaladaky ähli adamlar on aýlap zähmet çekýär. Kül ýygnaýana welin on aýda bir müň amerikan dollary düşýär. Bir ýylda ol 1200 amerikan dollaryny alýar. Eger bir maşgaladan küli iki adam ýygnasa, olara 2400 amerikan dollary düşýär. Bu pula oba ýerinde gelin edinip bolýar.
Nas taýýarlamak üçin esasan, kül hem hek goşýarlar. Bir kilogram temmäkä bir kilogram kül goşýarlar. Marylylar gum hem goşýarlar. Şeýle hem ony ýumşatmak üçin çigit ýagy goşulýar. Temmäkini şol durşuna nasa öwürseň, ol islendik adamyny zäherläp, onuň ömür tanapyny üzüp bilýär. Şonuň üçin temmäkiniň zäheri mazaly gowşar ýaly, oňa hek hem kül, gum goşulýar.
Adam jany üçin şeýle zyýanly zady agza atyp, nädip lezzet alýarlarka?
Alyjan Döwletow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy, synçy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Shu blogi bilman yada bilip eyesi pozayipdir, bu yerdede gyzykly zatlar bardy. Yzyna gaytarmak bashartdy yone kommentlere telpek goyup bilmersiniz.
Ashagyna komment yazip dowam ediberin.
atamyrat.
shu erde site-da her kim oz suratyny goysa bolmayarmy song 1 erde gabatlashsak tanar yaly. eger hemmeler sheytse gowy bolardymyka diyyan,, belki eyyam kabirlerngiz gurleshyan adamyngyzy tanayansyngyzam yone suraty bolmansong bashga biridir oytmegingiz mumkin.
sebabi profila name diyip yazangda bolanok.yone bir tarapdan kiming suratyny goyangda bolanok.
ilki bilen bizden ongde yazilanlar surat goysa bizem song dowam ederis. belki tanyshmaga komek eder. sheyle edilse hasam gyzykly bolardy we yazyljaklar kopelerdiler. bolmasa hatlaryng kopusini yazyan shol bir adamlar 3-4 sany. turkmen yazypdyr diyip okaymasang kanbir jogap yazip durasyng gelenok,,,,,,,, garaz mening pikirim. eger gowy bolmaz diyip pikir etsengiz her kiming gozel gowni.
Telpekler (1 kisiden 2 sany)
Bu yazgi ucin
- jemal 2 telpek goyyar we yazyar: "Gaty gowy yazipsin. Berekella!"


text:
Türkmenistanyň Prezidenti lipisian atlarynyň gezim edişini synlady. Ap-ak bedewlere atlanan çapyksuwar gyzlar görkezme maksatnamasy bilen çykyş etdiler.
Bedewleriň bu tohumynyň ady Lipisa diýen obanyň ady bilen baglanyşyklydyr, ol künjek Sloweniýanyň paýtagty Lýublýany şäherinde ulagda bir sagatlyk uzaklykda sloweniýa-italýan serhedinde we Adriatika deňziniň golaýynda ýerleşýär. Lipisa atçylyk zawody köpasyrlyk däpleri bolan gadymy kärhanadyr. 1918-nji ýyla çenli Lipisanyň at ýataklary Awstriýanyň imperatoryna degişli bolupdyr, bu ýerdäki işlere mirasdüşer şazadanyň özi gözegçilik edipdir. Şol döwürlerden bäri bu ýerdäki düzgün-tertip kän bir üýtgemändir. Arassaçylyk we berk düzgün-tertip öňküligi ýaly saklanylýar. Öňküden bir tapawutly zat indi bu ýerde saklanylýan 400 sany bedew diňe bir aristoktratlar – patyşa nebereleri üçin däl-de, isleg bildirýän ähli syýahatçylar üçin hem elýeterlidir.
Lipisa ak atlary ösdürip ýetişdirmek bilen dünýä meşhur bolan Lipisada bu işler 1580-nji ýylda ýola goýlupdyr. Özboluşly karst tohumy ispan, neapolitan we arap atlarynyň tohumy bilen kämilleşdirilip, bu künjegiň esasy bedew tohumydyr. Ýygnamlygy hem-de çalt tälim berip bolýandygy bilen tapawutlanýan bu bedewler patyşa maşgalasynyň, goşunyň hem-de atly gezip etmegiň ispan mekdebi üçin ösdürilip ýetişdirilipdir. Bu ýerleriniň hemişe ýel öwüsýän hem-de daglyk tebigy şertleri örän çydamly, şol bir wagtyň özünde hem owadan atlary ýetişdirmäge mümkinçilik beripdir. Bu atlaryň kemala gelmegi hem çylşyrymly howa we geografiýa şertlerinde öz sypatlary boýunça deňi-taýy bolmadyk naýbaşy bedewleri ýetişdirilen, türkmen halkynyň zähmetsöýerligi hem-de seçgi zehininden kemala gelen ahalteke bedewleriniň döredilişi bilen meňzeşdir.
Lipisian atlarynyň esasy aýratynlygy – olaryň esasan gara reňkde doglup, wagtyň geçmegi bilen ap-ak reňke eýe bolýandygydyr. “Reňkli” taýçanaklar 8-9 aý ýaşynda ýüňüniň çalt “aklaşmagy” netijesinde ak ýa-da açyk çal görnüşe girýärler. Şunda genetikanyň – zanynyň, has takygy gene (Grey ýagny Çal) täsiri örän uludyr. Bu häsiýet umumy nesilden müňýyllyklaryň dowamynda galan mirasdyr.
Häzirki wagtda atlaryň lipisian tohumy beýleki ýurtlarda – Rumynýiada, Italiýada we Ýugoslawiýada ösdürilip ýetişdirilýär. Indi 3 müň ýyla golaý wagt bäri bu ajaýyp bedewler atçylyk sporty boýunça ýaryşlara gatnaşyp, deňi-taýy bolmadyk üstünlikleri gazanýar. Drawing (biri-birine daňylyp goşulan atlaryň bäsleşikleri), atly gezip etmegiň nusgawy görnüşinde, konkurda ýeňiş gazanýarlar. Bu atlary Awstriýa häzire çenli satyn alýar, ol bedewler meşhur Wena atly balete hem gatnaşýar.
Eger-de, reňki hasaba alynmanda, lipisian we ahalteke bedewleriniň arasynda buýsançly seýkin basyşy, çeýeligi we şol bir wagtda kuwwatlylygy, ýerden aýagyny üzüp çapmak ýaly dogabitdi ukyby, hereketi duýmak we paýhas ýaly sypatlarynda meňzeşlik görmek bolýar. Adam olaryň ynamyna girip bilse, bedewler bu duýguny hemişelik saklaýar.


text:
Geçen hepdäniň ahyrynda Aşgabatda Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça BMG-niň regional merkezinde “Merkezi Aziýada durnuklylyk, howpsuzlyk: halkara we regional guramalar bilen özara gatnaşyklar” ady bilen ýörite seminar geçirildi. Seminarda regiondaky durnuksyzlygyň köpsanly faktorlary maslahat edildi.
Türkmen propagandasy režimiň iň uly gazananlarynyň biriniň syýasy we ykdysady durnuklylykdygyny yzygiderli reklama edýär. Seminarda gürrüňi edilýän durnuksyzlygyň faktorlaryny türkmen häkimiýetleri özündäki reallyklar bilen deňeşdirmek, problemalaryň bardygyny ykrar etmek islemeýär.
Muňa garamazdan, ýurduň öz içinde çözülmeli meseleleriň bardygyny ýolbaşçylar ençeme gezek boýun aldylar. Mysal üçin, kadrl ýetmezçiligini alyp göreliň. Bu barada hut G.Berdimuhamedowyň özi ençeme gezek aýtdy. Propaganda bu problemanyň arkasynda syýasy sebäpleriň ýatandygyny “görmeýär”.
Ýapyk jemgyýetiň kadrlar syýasaty
Häzirki Türkmenistanda bilim sistemasynda Nyýazowyň goýberen käbir ýalňyşlaryny düzetsek, galanlarynyň ählisi öz-özünden düzeler diýlip hasap edilýän bolmagy ahmal.
Emma daşarky dünýä bilen arasy üzňe, ýapyk ýurtda, hatda iň bir progressiw bilim sistemasynyň-da netije bermeýändigini dünýä praktikasy görkezýär. Eger ýurtda azat-erkin informasiýa alyş-çalşygy bolmasa, ýokary hem orta mekdepleriň häzirki zaman material-tehniki bazasy bolaýanda-da, ol işlemez.
Ýapyk jemgyýetiň gazaply şertlerinde taýýarlanan professional kadrlary hakyky professionallar diýip atlandyrmak kyn. Şeýle sistemanyň kadrlary iň esasy zady - öz kärine ussat professionalyň ýönekeý hünärmentden ýa-da başlyklaryň buýrugyny köre-kör ýerine ýetirýänlerden tapawudyny açyklap bilmez.
Problemanyň esasy sebäbi
Munuň esasy sebäbi ol ýerde erkin döredijilik mümkinçilikleriniň ýoklugydyr. Ykdysady we sosial howpsuzlyga abanýan şunuň ýaly wehimler Prewentiw diplomatiýa boýunça merkeziň çözmeli meseleleriniň çäklerinde Türkmenistanda bolşy ýaly, tutuş Merkezi Aziýada-da içgin öwrenilmeli.
Eysem, kadrlar meselesindäki problemalary Merkezi Aziýanyň režimleri tarapyndan nähili kabul edilýär? Olar bu problemalaryň ählisini äsgermezlik edip, bu ugurda diňe şular ýaly seminarlary geçirmek bilen çäklenýärlermi?
Aşgabat BMG bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardygyny tassyklaýar. Ýöne, eýsem, şol hyzmatdaşlygyň ýurduň içindäki özgerişler bilen gös-göni baglanyşygy barmy?
Regional guramanyň öňündäki mesele
Prewentiw diplomatiýa boýunça regional merkezdäki seminar Fransiýadan, Norwegiýadan, Beýik Britaniýadan, ABŞ-dan spesialistleri türkmen paýtagtyna ýygnady. Agzalan şol ýurtlar jemgyýet durmuşynyň düýpli meselelerini çözmegiň ýoluny tapmagy başgalardan gowy bilýär. Şu ýerde aýratyn bellenilmeli zat, ol-da, bu yurtlaryň şol gürrüňi edilýän problemalary güýç, zorluk ulanmak, administratiw buýruk bermek prınsipleri bilen däl-de, höweslendirmegiň iň häzirkizaman usullaryny ulanmak arkaly demokratik prinsipler esasynda çözýänligidir.
Umuman, şeýle çözgütlere häzir Merkezi Aziýa ýurtlary örän mätäç. Çünki olar dolandyryşyň güýç ulanylýan we administratiw usullarynyň hemmesini ozal gowy synadylar, ýöne bu hemişe oňyn netije berip durmady. Iň bärkisi, göze dürtülip duran bir ýagdaý: ykdysady we sosial meselede Merkezi Aziýa ýurtlary ösen demokratik döwletlerden juda yzda. Ýogsa, regionda ägirt uly möçberde tebigy baýlyklaram bar.
Şeýlelikde, gumanitar azatlyklaryň toplumy bilen berkidilmese, hiç bir tebigy baýlyk bu ýurtlara ösüşiň häzirki zaman derejesini berip biljek däl eken. Şu-da Prewentiw diplomatiýa boýunça regional merkeziň çözmeli köpsanly problemalarynyň, belki-de, iň möhümleriniň biridir.
Ýöne şu ýerde ýene bir möhüm sorag döreýär: Türkmenistanyň öz içinde şol problemany häkimiýetler ykrar edýärmi, boýun alýarmy? Eger şeýle bolsa, näme üçin onuň çözgüdini soňa goýýarlar? Bu sorag häzirlikçe jogapsyz galýar.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy Gazagystanda prezident Nursoltan Nazarbaýewiň häkimiýet başyndaky möhletini uzaldan saýlawlarda ses berijileriň söz azatlygynyň çäklendirilendigini we hakyky oppozisiýanyň bolmandygyny belledi.
ÝHHG-niň Demokratik institutlar we adam hukuklary boýunça edarasynyň saýlawlardaky synçylar missiýasynyň ýolbaşçysy Kornelia Jonkeriň 27-nji aprelde Astanda žurnalistlere aýtmagyna görä, Nazarbaýewiň sesleriň 97.7%-i alandygy barada yglan edilen saýlawlarda “ynam ederlik oppozisiýanyň” bolmandygyny aýtdy.
Merkezi saýlaw komissiýasynyň başlygy Kuandyk Turgankulow Nazarbaýewiň ýeňiş gazanjagyna şübhe bolmandy diýdi we ses berijileriň gatnaşyk derejesiniň resmi taýdan 95.22% bolandygyny jar etdi.
Nazarbaýew Gazagystanyň Merkezi saýlaw komissiýasynyň yglan eden resmi sanlary barada degşip çykyş etdi. Nazarbaýew 27-nji aprelde geçiren metbugat konferensiýasynda “synçylaryň, kanunçykaryjylaryň we dürli ýurtlaryň wekilleriniň” öňünde saýlaw netijeleriniň “super-demokratik ýurtlar üçin kabul ederlikli” görnüşde bolmandygy üçin ötünç soraýaryn diýdi.
Emma Nazarbaýew “men hiç zat edip bilmeýärin” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi we muňa, ýagny ses berişlige goşulmaklyk “demokratiýa ters gelýän ugurdan hereket etmek bolardy” diýdi.
Nazarbaýew gazaklar “Gazagystanyň syýasy medeniýetiniň bütewüligini, jogapkärçiligini tutuş dünýä görkezdi” diýdi.
Emma ÝHHG-niň resmisi Jonker prezidentiň we onuň syýasy partiýasynyň syýasatda täsirini saklaýandygyny we “ses berijilere hakyky syýasy alternatiwanyň” hödürlenmändigini aýtdy.
“Saýlaw güni, umuman, guramaçylykly tertipde geçdi, emma ses berişligiň, ses sanalmagynyň we netijeleriň jemlenmeginiň dowamynda kemçilikler we bärden gaýtmalar hasaba alyndy” diýip, Jonker bu ugurdan eden çykyşynda nygtady.
Ol Gazagystanda hökümeti tankyt eden ençeme meşhur adamlaryň tussag astynda saklanýandygyny ýa-da başga ýerde syýasy bosgunlykda ýaşaýandygyny belledi.
Jonker beýleki dalaşgärleriň Nazarbaýewiň üstünliklerini açyk goldandyklaryny belledi.
ÝHHG-niň Demokratik institutlary we adam hukuklary boýunça edarasy özlerine saýlawçylardan saýlaw kampaniýasyna gatnaşmak we Nazarbaýewe ses bermek babatynda özlerine basyş görkezilendigi barada maglumatlaryň gowşandygyny aýtdy. Şeýle-de ol goşmaça saýlaw býulletenleriniň goşulmagy bilen bagly 46 wakanyň, adamlaryň bir gezekden köp ses bermeginiň we beýleki çynlakaý bidüzgünçilikleriň hasaba alnandygyny belledi.
Jonker media azatlygynyň we söz azatlygynyň “güýçli çäklendirilmelere” sezewar bolandygyny belledi.
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy guramasynyň synçylary Günbataryň bäsdeşligiň kemçilik edendigi baradaky aladalanmalaryny ret etdiler we, Orsýet bilen gowy gatnaşyk saklaýan beýleki postsowet ýurtlaryndaky saýlawlarda bolşy ýaly, Gazagystandaky saýlawlara oňyn baha berdiler.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň 14-nji martda geçirilen maslahatynda ABŞ-nyň we Orsýetiň arasynda Eýranyň geçen hepdede amala aşyran ballistik raketa synaglarynyň BMG-niň rezolýusiýasyna garşy çykyp-çykmazlygy barada dawa döredi.
Ýapyk gapylaryň aňrysynda geçirilen gepleşiklerden soň Orsýet Tähranyň raketa synaglarynyň Eýranyň ýadro programmasy boýunça geçen ýylda baglaşylan ylalaşygyň yzýany kabul edilen rezolýusiýa garşy çykmaýandygyny aýtdy. Orsýet rezolýusiýada Eýrandan ýadro ýaragyny götermäge ukyply ballistik raketalary synamazlygyň talap edilendigini belledi.
Emma ABŞ raketa synaglarynyň rezolýusiýa ters gelýändigini aýdyp, Howpsuzlyk Geňeşiniň goşmaça sanksiýalary girizmegini talap etdi.
ABŞ-nyň BMG-däki ilçisi Samantha Power raketalar “ýadro ýaragyny götermäge ukyply görnüşde döredildi” diýip belledi we Eýranyň raketa synaglaryny “howply, durnuksyzlandyryjy we prowokatiw” diýip atlandyrdy.
Power Orsýeti Eranyň ýadro ylalaşygynyň şertlerini berjaý etmegine güwä geçmekde “kollektiwleýin jogapkärçiligi güýçlendirmegiň ýerine, hereketsizlige bahana gözlemek işini aklamakda” aýyplady.