text:
Täze ýylyň öňýanynda Uralyň Magnitogorsk şäherinde ýaşaýyş jaýyň ýumrulmagy zerarly 19 adamyň wepat bolandygy tassyklandy.
Halas edijiler harabalykdan pidalary çykarmagyny dowam etdirýärkä, betbagtçylygyň sebäpleri baradaky spekulýasiýalar güýçlenýär.
Orsýetiň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrliginiň 2-nji ýanwarda aýtmagyna görä, jaýyň ýumrulmagyna sebäp bolan partlamadan soň çak bilen 25 adamyň ykbaly näbelli galýar. Ministrlik wepat bolanlaryň arasynda iki çaganyň bolandygyny aýtdy. Alty adam, şol sanda iki çaga harabalykdan çykarylyp, halas edildi.
Jaýyň ýumrulmagy zerarly onlarça maşgala täze ýyl gijesi öýsüz galdy.
Orsýet resmileri 31-nji dekabrda jaýyň ýumrulmagyna gazyň partlamagynyň sebäp bolmagynyň ähtimaldygyny aýtdylar. Emma Federal derňew komitetiniň 1-nji ýanwarda ýaýradan beýanatynda "ähli mümkin sebäpleriň barlanýandygy" aýdyldy, emma bomba partlamasyna görkezýän hiç hili alamatyň tapylmandygy bellendi.
Iki media serişdesi ady agzalmadyk resmä salgylanyp, partladyjylara degişli bolup biljek bölekleriň tapylandygyny we jaýyň ýumrulmagyna terrorçylyk aktynyň sebäp bolmagynyň ähtimaldygyny habar beripdi.


c: text/html

text:
Türk arheologlary rim imperatory Adrianyň takmynan mundan 1900 ýyl ozal ýasalan heýkeliniň alty bölegini tapdylar.
Möhüm tapyndy Aýdyn welaýatynyň Albabanda antiki şäherinde geçirilen gazuw-agtaryş işleri döwründe ýüze çykdy, diýip «mail.ru» habar berýär. Şäher biziň eramyzdan öňki II asyrdan başlap, Rimiň dolandyrmagynda boldy.
Alymlar heýkeli Alabanda 120-nji ýylda getirendirler we parlamentiň jaýynda oturdandyrlar diýip hasaplaýarlar. Onuň Adrianyň gelmegine gabat getirilen bolmagy ähtimal. Rim imperatorynyň Anatolä beýleki hökümdarlardan köp gelendigi mälim.
Häzir arheologlar heýkeliň ýetmeýän böleklerini gözleýärler. Soňra ony Aýdyn şäheriniň muzeýine bererler.
Gadymy şäherde gazuw-agtaryş işleri 2015-nji ýyldan bäri alnyp barylýar. Arheologlaryň öňünde 500 gektar meýdany öwrenmek wezipesi dur.
Türkiýede rim imperatorynyň heýkeliniň böleklerini tapdylar
Türk arheologlary rim imperatory Adrianyň takmynan mundan 1900 ýyl ozal ýasalan heýkeliniň alty bölegini tapdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Polisiýa bu protest çykyşlarynda azyndan 76 adamyň ýaralanyp, 100 töweregi adamyň-da tussag edilendigini aýdýar.
Protestçiler 2000-nji ýyla çenli bu ýurdy 70 ýyllap dolandyryp gelen PRI partiýasynyň wekiliniň döwlet başyna gelmegine garşy çykyş etdiler.
Maglumata görä, Meksikanyň paýtagtynda ýüze çykan bu bulagaýçylyklarda protestçiler polisiýa işgärlerine garşy daş we içi ýangyçly otly çüýşeleri zyňyp, hüjüm edipdirler.
Şeýle hem, olar paýtagtdaky dukanlaryň ençemesiniň aýnalarynydyr gapylaryny döwüp, ýykan-ýumrançylyklary döredipdirler.


text:
Öz döwründe, 2004-nji ýylda ol, hiç hili sebäbi düşündirilmezden, türkmen häkimiýetleri tarapyndan mejbury ýagdaýda ruhy hassahana ýerleşdirilende, Birleşen Ştatlaryň 54 sany kongresmeni onuň ruhy hassahanadan boşadylmagyny talap edip, Türkmenistanyň häkimiýetlerine ýüzlenipdi.
Ýöne 2006-njy ýylda azatlyga goýberilen Gurbandurdy aga şol ýyl, sebäbi düşündirilmezden, öz pasportyndan hem mahrum edilipdi. Ýakynda ol bu barada ýurduň prezidentine gaýtadan ýüz tutandygyny habar berdi.
Gurbandurdy Durdykulyýewiň şu soňky ädimleriniň netijesi bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosy onuň bilen söhbetdeş boldy.
Bu söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň:


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk geňeşi 28-nji iýulda geçiren adatdan daşary ýygnagynda Gaza zolagynda ok atyşygy “derhal we şertsiz” bes etmäge çagyryş edýän deklarasiýany kabul etdi.
Gürrüňi gidýän geňeş öz ýygnagynda “Oraza baýramynyň çäginde we ondan soňky döwürde ok atyşygy bes etmek baradaky ynsanperwer karary durmuşa geçirmegi we kabul etmegi üçin” Ysraýyla we Hamasa çagyryş etdi. Şeýle-de, geňeş munuň zerur bolan esasy kömegi bermäge mümkinçilik döretjekdigini sözüniň üstüne goşdy.
Oraza baýramy musulman ýurtlarynyň aglabasynda 28-nji iýulda bellenilip başlandy.
Gürrüňi gidýän deklarasiýa BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň ýygnagy başlamazdan öň, gürrüňi gidýän geňeşiň ähli 15 agzasy tarapyndan kabul edildi.
Gaza zolagyny dolandyrýan yslamçy “Hamas” topary we Ysraýyl ok atyşygy bes etmek barada soňky iki günüň dowamynda gysga wagtlaýyn birnäçe ylalaşyklara razy boldular, emma soňy bilen bu ylalaşyklar gaýtadan bozuldy.
Gaza zolagy bilen Ysraýylyň arasynda soňky üç hepde bäri dowam edýän çaknyşyklarda 1 müň 30 palestinaly we aglabasy esgerlerden ybarat 45 sany ysraýylly öldürildi.


text:
BMG-niň hasabatynda “Yslam döwleti” (YD) toparynyň Yrakda we Siriýada gözegçilik edýän giňişlikleriniň daşynda parahat ýaşaýjylara hüjüm etmek we olary öldürmek bilen bagly hereketleriniň täze tapgyryna girişendigi aýdylýar.
Hasabatda soňky alty aýyň dowamynda YD 11 ýurtda hüjümleri maliýeleşdirdi ýa-da gurnady we 500-den gowrak adamy öldürdi diýilýär. Agzalan ýurtlaryň arasynda Orsýet, Pakistan, Bangladeş, Belgiýa, Müsür, Fransiýa, Germaniýa we beýlekiler sanalyp geçilýär.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşinde 2-nji iýunda ýaýradylan bu hasabatda Siriýadan we Yrakdan gaýdan hakyna tutulan adamlaryň sanynyň köpelmegi barada habar berildi. YD topary Siriýada we Yrakda soňky wagtda şowsuzlyga duçar boldy we ençeme giňişligi elden berdi.
Noýabr aýynda Parižde we mart aýynda Brusselde bolan hüjümler söweşiji toparyň Siriýadan gaýdyp baran daşary ýurtly söweşijileriň gatnaşmagynda “çylşyrymly, köp tapgyrlaýyn hüjümleri gurnamak ukybyny” görkezdi, diýlip hasabatda bellenýär.


text:
Türkiýäniň esasy oppozision partiýasy prezident Rejep Taýýyp Erdoganyň ygtyýarlyklaryny giňeltmek barada geçirilen referendumyň güýçsüz hasap edilmegi barada özüniň iş alyp barjakdygyny aýdýar. Ýurduň premýer-ministri bolsa jedelli ses berilşigiň netijeleriniň hormatlanmagyna çagyrdy.
Respublikan Halk Partiýasynyň aýtmagyna görä, partiýanyň başlygynyň orunbasary Bülent Tezjan bu barada taýýarlanan şikaýatnamany 18-nji aprelde giçlik Türkiýäniň ýokary saýlaw häkimiýetlerine gowşurar.
Oppozision partiýalar we ses berilşige synçylyk eden halkara guramalary 16-nji aprelde geçen referendumda bidüzgünçilikleriň bolandygyny aýdýarlar.
Saýlaw resmileri prezidentiň ygtyýarlyklaryny güýçlendirýän we Erdoganyň 2029-njy ýyla çenli häkimiýet başynda galmagyna ýol açmagy mümkin düzedişleriň 51.4 % ses bilen köpçülikleýin oňlanandygyny aýdýarlar
Erdogany tankytlaýanlar hem reformalar gitdigiçe awtokratiýa ýykgyn edýän bir adamy giň gerimli ygtyýarlyklar bilen üpjün eder, onsoň demokratik deňagramlylyga köp orun galmaz diýip gorky edýärler.
Premýer-ministr Binali Ýyldyrym 18-nji aprelde häkimiýet başyndaky AK partiýanyň kanun çykaryjylarynyň öňünde eden çykyşnda: “Adamlaryň islegi saýlaw gutularynda şöhlelendirildi, çekişme tamamlandy” diýdi.
Ol soňra hem: “Netijeleri hemmeler hormatlamaly, aýratyn-da, esasy oppozisiýa” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
17-nji aprelde Stambulda, şeýle hem Türkiýäniň beýleki şäherlerinde müňlerçe adam köçelere dökülip, referendumyň netijelerine protest bildirdiler.
Protestçiler referendumda ses berlişik tertibine soňky salymda girizilen üýtgetmelere we saýlaw häkimiýetleriniň bir milliondan gowrak resmi möhüri bolmadyk saýlaw býulletenlerini kanuny diýip yglan etmegine gahar-gazap bildirdiler.
Türkiýäniň adwokatlar bileleşiginiň aýtmagyna görä, Ýokary saýlaw komissiýasynyň möhürsiz býulletenlere ýol bermegi kanuna ters, onuň saýlawyň netijelerine täsir eden bolmagy mümkin.
Ýewropada Howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň, şeýle hem Ýewropa Geňeşiniň parlament ýygnagynyň synçylary hem hakyky demokratik referendum üçin kanuny şertler ýeterlik däldi diýýärler.
17-nji aprelde amerikan prezident Donald Tramp Erdogana jaň edip, ony “referendumda gazanan ýeňşi bilen gutlady”, şeýle hem Erdogan bilen Siriýadaky ýagdaý hakda pikir alyşdy.
Bu aralykda Birleşen Ştatlaryň döwlet departamenti synçylaryň aladalaryna salgylanyp, Türkiýäni dürli garaýyşlary hormatlap, oppozision partiýalar bilen “manyly syýasy dialogy saklamaga” çagyrdy.
Erdogan Türkiýe “syýasy matlaply hasabatlaryny ne görýär, ne eşidýär, ne-de kabul edýär” diýip, halkara synçylarynyň tankytlaryny ret etdi.
Ol 17-nji aprelde Ankarada eden çykyşynda, öz tarapdarlaryna ýüzlenip, Türkiýe özüniň Ýewropa Bileleşigine agzalyk üçin beren we uzak wagtlap netijesiz galan haýyşnamasy hakda referendum geçirmeli diýdi.
Ak tamyň çykaran beýanatynda aýdylmagyna görä, Tramp bilen Erdoganyň arasynda geçen telefon gepleşiginde iki prezident Birleşen Ştatlaryň 7-nji aprelde Siriýanyň howa bazasyna uran raketa zarbasy barada piki alşypdyrlar. Amerika bu zarbany prezident Başar al-Assadyň güýçleriniň gozgalaňçylaryň kontrollygyndaky şähere himiki ýaraglar bilen hüjüm edenligi üçin urandygyny aýdýar.
Beýanatda iki prezidentiň Assadyň “jogapkärçilige çekilmeginiň möhümdigi hakda ylalaşandygy” aýdylýar.
Olar şeýle hem NATO agza Türkiýäniň goňşulary bolan Siriýanyň we Yragyň bir bölegine kontrollyk edýän ekstremistik topar “Yslam döwletine” garşy alnyp barylýan kampaniýa hakda hem pikir alşypdyrlar.


text:
Eýranyň ýokary ruhany lideri Saud Arabystanynyň liderlerini Birleşen Ştatlar bilen ýaranlyk guranlaryüçin “samsyklar” we “dereksizler” diýip atlandyrdy.
Şeýle-de ol ahyrynda olaryň alyp barýan syýasatlarynyň “belli bir gaýtgynlyga” uçrajagyny öňe sürdi.
Aýatolla Ali Hameneýi 27-nji maýda, ABŞ bilen prezident Donald Trampyň 20-nji maýdaky saparynda 110 milliard dollarlyk goranyş we ýarag şertnamasyny baglaşandan soň, saudlylary “amerikanlaryň sagylýan sygyrlary” diýip atlandyrdy.
Ýarym resmi Fars habarlar gullugy Hameneýiniň olar “yslamyň duşmanlary bilen pul arkaly dost bolaryn öýdýän samsyklar” diýendigini habar berdi.
Ol saud liderlerini ellerine musulman dünýäsiniň bir böleginiň ykbaly düşen “başarnyksyz we dereksiz tomlum” hökmünde häsiýetlendirdi.
“Olar yslamyň duşmanlary babatda ýürekdeşlik görkezýärler we edil şol wagt hem Bahreýniň we Ýemeniň musulman ilaty babatda başgaça hereket edýärler” diýip, Hemeneýi musulmanlaryň agyz bekleýän Oraza aýynyň başlanmagy sebäpli guralan dini ýygnanyşykda aýtdy diýip, onuň twitter hasabynda habar berildi.
"Olar belli bir çökgünlige uçrar” diýip, ol mähellä ýüzlenip aýtdy.
Hameneýiniň bu sözleri täzeden saýlanan prezident Hassan Rohaniniň Kataryň emiri bilen eden telefon gürrüňinde Aýlak arap ýurtlary bilen gatnaşyklary gowulandyrmaga çagyran gününe gabat geldi.
"Biz ýurtlaryň arasyndaky gatnaşykda aramlyk we rasionallyk düzgünleriniň saklanmagyny isleýäris we syýasy çözgüt ileri tutulmaly diýip hasaplaýarys” diýip, Rohani Kataryň şeýhi Emir Tamim bin Hamad al-Tanä aýtdy diýip, IRNA habar gullugy habar berdi.
"Sebitdäki krizisden çykmak üçin regionyň ýurtlary has kän hyzmatdaşlyga we konsultasiýalara mätäç we biz bu ugurda hyzmatdaşlyk etmäge taýýar” diýip, Rohani emire aýtdy.
Rohani golaýda bolan prezident saýlawlarynda görnetin tapawut bilen gaýtadan saýlananda ýeňen-de bolsa, ýokary dolandyryjy hökmünde, Hamaneýi ýurduň strategik meseleleri çözülende ähli ygtyýary öz elinde saklaýar.


text:
Bıyl óńirlerde 995 mlrd teńgeniń 206 jobasy iske qosylady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Bıyl óńirlerde jalpy somasy 995 mlrd teńgeni quraıtyn 206 jobany iske qosý josparlanǵan. Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda Indýstrııalandyrý kartasy máseleleri boıynsha baıandaǵan QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Mınıstrlik óńirlermen birlesip, ónerkásiptiń túrli sektorlaryn qamtıtyn Indýstrııalandyrý kartalaryn jasady. Onda oblystardyń erekshelikteri men básekelestik artyqshylyqtary eskerilgen. Bıyl óńirlerde jalpy somasy 995 mlrd teńgeni quraıtyn 206 jobany iske qosý josparlanǵan. 18 myńnan astam jańa turaqty jumys orny ashylady. Salalar boıynsha alsaq, eń kóp jańa óndiris agroónerkásip kesheni men tamaq ónerkásibinde – 76 joba. Qurylys materıaldary men mashına jasaý salasynda – tıisinshe 38 jáne 19 jobadan», - dedi ol.
Mınıstrdiń atap ótýinshe, 2020 jyldyń 8 aıynda jalpy somasy 204 mlrd teńgeni quraıtyn 28 joba paıdalanýǵa berilip, 4300 jumys orny ashyldy.
«Úshinshi toqsanda jalpy somasy 97 mlrd teńgeni quraıtyn 14 joba iske qosylady dep josparlanyp otyr. Jobalardyń negizgi bóligi bıyl tórtinshi toqsanynda iske qosylady. Jalpy jobalar keste boıynsha júzege asyrylýda. Problemalyq máseleler ákimdiktermen birlesip sheshilýde. Іske qosylatyn jobalardyń ınvestıtsııa kólemi boıynsha Qaraǵandy, Aqtóbe jáne Almaty oblystary aldyńǵy qatarda», - deıdi Beıbit Atamqulov.
- Eraly Toǵjanov qurylatyn jańa jumys oryndary týraly aıtty
- Álıhan Smaıylov RF memlekettik hatshysymen ekijaqty yntymaqtastyq máselesin talqylady
- Memleket basshysy «Digital Bridge» halyqaralyq tehnologııalyq forýmyna qatysty
- 2025 jylǵa deıin keminde 20 zamanaýı aýrýhana salynady – vıtse-premer
- QR Premer-Mınıstri saıtynyń jelidegi paraqshalarynyń jumysy qalpyna keltirildi
- Kómir ónerkásibi salasyna qysym jasalyp otyr - Serikqalı Brekeshev
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Boryshker» operatsııasy: Almatyda aıyppul tólemegenderdiń kóligin tartyp alady
ALMATY. QazAqparat - Almatyda jol erejesin buzǵany úshin aıyppul tólemeıtinderge tekserý bastaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty qalalyq Polıtsııa departamentiniń málimetinshe, qalada «Boryshker» jedel-aldyn-alý sharasy júrip jatyr.
«Quqyq buzýshylyqqa nóldik tózbeýshilik» qaǵıdasyn júzege asyrý, buzýshylyq úshin jazanyń mindetti túrde bolatynyn jáne ákimshilik aıyppuldardy óndirý tıimdiligin arttyrý maqsatynda Almaty polıtsııasy «Boryshker» jedel-aldyn-alý is-sharasyn júrgizýde. Jol qozǵalysy kóp jerlerde sharany ótkizýge jol-patrýldik polıtsııasynyń avtokólik ekıpajy qatysady. Ákimshilik aıyppuldar boıynsha bereshegi bar boryshkerlerdi avtomatty túrde esepteıtin «JQQ» AAJ jáne «Sergek» AÓK de qoldanylady»,- dep habarlady polıtsııadan.
Quqyq buzýshynyń kóligi mamandandyrylǵan aıyppul turaǵyna qoıylady.
«Josparlanǵan kezeńdik is-shara, shekteýleri bar adamdar men kólik quraldaryn anyqtaýǵa, sondaı-aq, ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly is boıynsha mindettemelerdi erikti túrde, zańmen belgilengen merzimde oryndamaǵan adamdardy anyqtaýǵa baǵyttalǵan. Qozǵalyp kele jatqan kólik aǵynynyń arasynda júıe quqyq buzýshynyń kóligin anyqtaıtyn bolsa, ınspektor kólikti toqtatady jáne toqtaý sebebin túsindiredi. Sodan keıin quqyq buzýshynyń kóligi mamandandyrylǵan aıyppul turaǵyna qoıylady. Turý ornynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly Kodeksine sáıkes tárkileý hattamasy jasalady. Mundaı ákimshilik sharalar quqyq buzýshylardyń zańdy mindettemelerdi ýaqytynda oryndaýyna tıimdi áser etedi dep esepteımin», – dedi Almaty qalalyq PD Ákimshilik polıtsııa basqarmasynyń bastyǵy Nurlan Amanbek.
Sondaı-aq, is-sharaǵa Óńirlik jeke sot oryndaýshylar palatasynyń sot oryndaýshylary men Almaty qalasy prokýratýrasynyń qyzmetkerleri qatysady.


text:
Ýewropa sebitinden 2022-nji ýylda Katarda geçiriljek futbol boýunça dünýä çempionatyna gatnaşmaga hukuk gazanan ilkinji milli ýygyndy belli boldy. Ol hem Germaniýanyň milli ýygyndysydyr.
Dünýä çempionatyna gatnaşmak üçin saýlama tapgyryň oktýabr aýyndaky duşuşyklary tamamlanyp barýar. Mundan soňra noýabr aýynda 2 duşuşyk galdy. Şondan soňra Ýewropa sebitinden gatnaşjak ýygyndylar belli bolar.
Ýöne oktýabr aýyndaky görkezijilere görä, eýýäm Germaniýanyň ýygyndysy çempionata gatnaşmaga doly hukuk gazandy. Germaniýanyň ýygyndysy Demirgazyk Makedoniýany 4:0 hasabynda utup, “J” toparçasyny birinjilik bilen tamamlamak hukugyna eýe boldy. Germaniýanyň utuk sany 21-e deň boldy.
Bu toparçada Rumyniýanyň (13 utuk), Demirgazyk Makedoniýanyň (12 utuk) hem-de Ermenistanyň (12 utuk) 2-nji bolmak mümkinçiligi bar. Islandiýa bilen Lihtenşteýn bolsa bu toparçadaky utuk sany az bolandygy üçin mümkinçiliklerini ýitirdi.
Şeýlelikde, Germaniýa häzirden eýer eýeleri Katardan soňra dünýä çempionatyna gatnaşmaga hukuk gazanan ikinji ýurt boldy. Germaniýanyň ýygyndysy 1954-nji ýyldan bäri, dünýä çempionatyna yzygidelri gatnaşyp gelýär. Bu gezekki 20-nji dünýä çempionaty bolar. Bu ugurda öňdeligi Braziliýa eýelýär.
Şeýle hem Belgiýa bilen Daniýanyň milli ýygyndylary hem dünýä çempionatyna gatnaşmak hukugyny eýelemäge golaýlady.
Käbir toparçalarda bolsa entek çylşyrymyl ýagdaý dowam edýär. Birnäçe ýygyndy toparçadan çykmak hukugyna eýe bolup durýar.


text:
Ekibastuzdaǵy GRES-1 jobasy 2023 jyly aıaqtalady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Úkimet otyrysynda QR Energetıka mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Ekibastuz qalasyndaǵy GRES-1 jobasynyń aıaqtalý merzimin atady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Ekibastuz qalasy elimizdiń energetıkalyq ortalyǵy bolyp tabylady. Munda búkil Qazaqstandaǵy energııa generatsııasynyń 40% astamy óndiriledi. Ekibastuzdaǵy GRES-1 jáne GRES-2 Qazaqstannyń birtutas elektr energetıkalyq júıesiniń soltústik jáne ońtústik aımaǵynyń negizgi energııa kózderi bolyp esepteledi», - degen mınıstr GRES-1 birinshi energoblokty qalpyna keltirý arqyly stantsııa qýatyn 500 MVt-qa ulǵaıtýǵa bolatynyn atady.
«Bul Qazaqstannyń birtutas elektr energetıkalyq júıesindegi tutynýdyń boljamdy ósýin qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Keshendi josparda kózdelgen ınvestıtsııalar somasy 66,5 mlrd teńgeni quraıdy. Jobany «Samuryq-Energo» iske asyrmaqshy. Qazirgi ýaqytta Ekibastuz GRES-1 jobasynyń ázirligi shamamen 41,8% paıyzdy quraıdy. Onyń ishinde 88,3% eski jabdyq buzylyp alyndy, 33% jańa jabdyq qurastyryldy. Jobany 2023 jyldyń sońyna qaraı aıaqtaý josparlanyp otyr», - dedi Maǵzum Myrzaǵalıev.
Foto: samruk-energy.kz
- Qazaq-orys shekarasynda PTR anyqtamasy joq 4 sheteldik elge kirgizilmedi
- Dızel tapshylyǵy: Atyraý MÓZ-degi jóndeý jumystary kelesi jylǵa aýystyryldy
- Zań buzǵan pavlodarlyqtarǵa 1 mlrd teńgeden astam aıyppul salyndy
- 2022 jyldan bastap máslıhat hatshylarynyń jalaqylary ósedi
- Qus tumaýy: Pavlodar oblysynda taǵy bir aýylda karantın engizildi
- Pavlodarda «Qasıetti Qazaq eli» halyqaralyq óner festıvali ótti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Astyq jınaý naýqany qazan aıynyń basynda aıaqtalady – AShM
NUR-SULTAN. QazAqparat - 17 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha 14,1 mln gektar egis alqabyndaǵy dándi jáne dándi-burshaqty daqyl jınaldy.
Ortasha ónimdilik gektaryna 9,2 tsentnerden aınaldy. Bul 2020 jylǵy deńgeıden 22,8%-ǵa tómen (ótken jyldyń sáıkes kezeńinde ortasha ónimdilik gektaryna 11,9 tsentnerden aınaldy).
Dál búgingi kúnge deıin jalpy 13 mln tonna astyq jınaldy, onyń 10,4 mln tonnasy bıdaı.
Sondaı-aq 197,8 myń tonna maıly daqyl, 2 142,7 myń tonna kartop, 3 730,1 myń tonna kókónis daqyldary, 2 581,3 myń tonna baqsha daqyldary jınaldy.
Egin egetin negizgi úsh óńir – Aqmola, Qostanaı jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda 10,6 mln gektar egis alqaby jınaldy.
Bul jalpy alańnyń 91,4%-y. Ortasha ónimdilik gektaryna 8,4 tsentnerdi qurap, 8,9 mln tonna ónim jınaldy.
Astyqtyń jalpy túsimi 15,3 mln tonnaǵa jetedi degen boljam bar. Sonyń ishinde bıdaıdyń túsimi 10,5 mln tonnaǵa jýyqtaýy múmkin.
QR Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine sáıkes, 2021 jyldyń 1 tamyzyndaǵy jaǵdaı boıynsha respýblıkada dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar 3,5 mln tonna, onyń ishinde bıdaı 2,8 mln tonna bolǵan.
Ótken jyldan qalǵan astyqty eseptegende shamamen 18,8 mln tonna astyq bar. Onyń 13,3 mln tonnasy bıdaı.
Astyqtyń qajettilik esebine sáıkes, ishki tutynýǵa 7,6 mln tonna bıdaı, onyń ishinde azyq-túlik qajettilikterine 3 mln tonna, jemge 2 mln tonna, tuqymǵa 1,8 mln tonna, ónerkásiptik óńdeýge 0,8 mln tonna astyq qajet.
Bıdaıdyń eksporttyq áleýeti undy qosa eseptegende shamamen 5,5-6 mln tonna kóleminde baǵalanyp otyr.
Kóktemgi egin egý jáne kúzgi jıyn-terim jumystaryn júrgizetin fermerlerge memlekettik qoldaý kórsetý aıasynda qarjy jetkilikti deńgeıde bólinedi. Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy aýyl sharýashylyǵy ónimderin forvardtyq satyp alýdy júzege asyrady.
Vedomstvo mıneraldy tyńaıtqysh, tuqym, pestıtsıd satyp alǵan sharýalarǵa sýbsıdııa beredi. Sondaı-aq, sýarmaly jerge jumsalatyn sý shyǵynynyń bir bóligin óteıdi.
Investıtsııalyq sýbsıdııa baǵdarlamasy aıasynda tehnıka satyp alǵan, aýyl sharýashylyǵy ónimderin saqtaý jáne qaıta óńdeý obektilerin qurǵan, jylyjaılar men ósimdik baqtaryn salǵan, sýarý júıelerin qurǵan ári keńeıtken jáne taǵy basqa da irgeli isterdi qolǵan fermerler shyǵyndarynyń bir bóligi óteledi.
Egin jınaý jumysyn ýaqytyly atqarý úshin fermerlerge 396,5 myń tonna jeńildetilgen dızel otyny bólindi.
2021 jyldyń 16 qyrkúıegindegi jaǵdaı boıynsha 247,5 myń tonna (62%) jetkizildi. Munaı óńdeý zaýytyndaǵy otynnyń lıtri 156 teńge (tonnasy 189,0 myń teńge), operatorlardyń jetkizý qyzmetiniń qunyn qosa eseptegende de dızel otynynyń óńirlerdegi ortasha baǵasy qymbat emes.
Sharýalar dızel otynynyń bir lıtrin 177 teńgeden alady.
Respýblıkada syıymdylyǵy 28,8 mln tonna astyq saqtaıtyn múmkindik bar. Onyń ishinde astyq qabyldaý kásiporyndarynda 12 mln tonna, fermerlerde 16,8 mln tonna astyq saqtaıtyn oryn bar.
Bıylǵy egin jınaý naýqany shtattyq rejımde jáne josparlanǵan kestege sáıkes júrip jatyr.
Jumysty ýaqytynda atqarýǵa qatysty barlyq máseleler Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń turaqty baqylaýynda.
Tıisti monıtorıng pen taldaý jasalyp otyrady.


text:
Azatlyk Radiosy: Azerbaýjanda geçirilen saýlawlar hakda garaýşyňyzy gysgaça beýan edäýseňiz?
A.Glower: Maddalar göz öňünde tutulyp aýdylanda, gynansak-da, demokratik saýlawlaryň geçirilmegi boýunça, umuman aýdylanda, zerur bolan şertleriň üpjün edilmänligine göz ýetirmek mümkin. Hususanam, media barada girizilen käbir fundamental çäklendirmeler, jemgyýetiň diňe bir partiýanyň täsiriniň astynda saklanylmagy, saýlaw geçýän güni amala aşyrylan galplyklar hem-de kandidatlaryň kadaly bäsleşmegi we saýlaw kampaniýasyny alyp barmagy üçin döredilen mümkinçilikleriň arasynda deňsizligiň bolmagy bizi alada goýdy.
Azatlyk Radiosy: Blogçylaryň, žurnalistleriň türmede saklanylýan häzirki pursatynda ýurtda demokratik saýlawlaryň geçirilmegine garaşyp bolarmy?
A.Glower: Saýlawlaryň demokratik ýagdaýda geçirilip-geçirilmänligini aýtmak biziň wezipämiziň çägine girmeýär. Bu sorag maňa metbugat ýygnagynda hem berildi. Meniň pikirimçe, demokratik saýlawlaryň geçirilmegi üçin metbugat we söz azatlygynyň bolmagy, kandidatlara öz pikirlerini deň derejede halka ýetirmäge mümkinçilik berýän medianyň bolmagy zerur.
Azatlyk Radiosy: Siziň hasabatyňyzda diňe sanlar berilýär. Meselem, üç saýlaw nokadynyň birinde galplyklara ýol berlenligi hakda maglumatlar bar. Bu sanlar nämäni aňladýar. Bu uly möçberli galplyklarmy ýa-da kiçi?
A.Glower: Elbetde, biz şeýle ýagdaýlara üns bereris we ol maglumatlara biziň jemleýji hasabatymyzda orun berler. Emma saýlawlarda mydama käbir galplyklar we bidüzgünçilikler bolýar. Ýöne bidüzgünçilikler barada gürrüň edilende, bu ses berişlikde galp seslerden peýdalanmak ýaly waka uly möçberde duş gelindi. Şeýle-de ençeme saýlaw bölümlerinde sesleri sanamak işi hem göwnejay amala aşyrylmady.
Azatlyk Radiosy: Siziň beýanatyňyzda Azerbaýjanyň täze parlamenti bilen hyzmatdaşlyga taýýardygyňyz aýdylýar. Siz bu parlamenti saýlandy diýip hasaplaýarmyzyňyz?
A.Glower: Azerbaýjanda saýlawlar geçirildi we halk kandidatlara ses berdi. Mundan başga goşmaça bir zat aýtmak biziň wezipämiz däl. Biz saýlawlary mundan artykmaç analizläp bilmeris. Sebäbi saýlawyň jemlerine hakyky baha bermek bu ýurduň ilatynyň wezipesi, biziňki däl. Biziň öz pikirimizi beýän edýän ugrumyz: saýlawlar boýunça agzalýan fundamental düzgünleriň we şertleriň berjaý edilip-edilmänligi barada. Biz saýlawlardan ozal ses berişligiň geçirilýän wagtynda we saýlawlardan soňra bize gowuşýan şikaýatlaryň şol azatlyklar bilen baglydygyna ýa-da däldigine serederis. Men diňe şol maddalar barada öz pikirimi beýan edip biljek. Kimiň saýlananlygy bizi o diýen gyzyklandyrmaýar. Bizi gyzyklandyrýan zat: adamlaryň deň derejede saýlanmak hukugyna eýe bolup-bolmanlygy, deň derejede iş alyp barmaga mümkinçilik berlip-berilmänligi, ýagny dalaşgärleriň hemmesine jemlenişmäge, sesini halka ýetirmäge we ilat bilen duşuşmaga deň derejede mümkinçiligiň berlip-berilmänligi.
Azatlyk Radiosy: Men bu pozisiýanyň logikasyna düşünemok. Meselem, saýlanmadyk bir adama saýlanmady diýip, näme üçin aýdyp bileňzok? Siz parlamentiň saýlananlygyny aýdýarsyňyz, şeýle ýagdaýda, eger olar saýlanmadyk bolsa, siz hakykatda olar saýlanmady diýip, näme üçin aýdyp bileňzok?
A.Glower: Parlamentdäkiler saýlanan adamlar, eger saýlanmadyk bolsalar, olar parlamentde bolmazdy şeýle dälmi?
Azatlyk Radiosy: Näme üçin bolmaz?
A.Glower: Elbetde, olar bellenen adamlar däl.
Azatlyk Radiosy: Siz täze parlament bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardygyňyzy aýtdyňyz. Belkem, parlamentiň karary çykýança, siz bu parlamente saýlanan parlament hökmünde baha bermekden saklanmalysyňyz? Aslynda siz oňa saýlanan parlament hökmünde baha berýärsiňizmi? Eger siziň ýurduňyzde şeýle saýlawlar geçirilen bolsa, siz onuň netijesini ykrar edermidiňiz?
A.Glower: Öň hem aýdyşym ýaly, biz saýlawlaryň doly netijesi bilen heniz tanyş däl. Şeýle-de şikaýatlar boýunça proses hem henize çenli tamamlananok. Netijede bolup geçen ýagdaý hakda bizde entek doly maglumat ýok. Her halda geçirilen şeýle çäräniň iş ýüzünde saýlawdygyny ýa-da däldigini aýtmak biziň işimiz däl.


text:
Geçen hepdede ABŞ-nyň “Dow Jones” indeksi ýa 400 punkt ýokarlandy ýa-da pese düşdi. Aksiýalaryň bahalarynyň şeýle birden üýtgemegi bolsa hatda maliýe krizisi döwründe hem bolmandy diýip, bilermenler aýdýarlar.
Bütindünýä bankynyň ýolbaşçysy Robert Zellik dünýä ykdysadyýeti üçin ýewropa ýurtlarynda ýüze çykýan maliýe kynçylyklarynyň ABŞ-nyň ykdysady problemalaryndan hem howpludygyny aýtdy. ABŞ-nyň ykdysady meseleleri öwrenmek boýunca milli býurosy bolsa ykdysady çökgünligiň emele gelmek howpunyň 40-50% ýokarydygyny belledi.
Türkmen ykdysadyýetine nähili täsir eder?
Bolgariýada ýaşaýan türkmen ykdysatçysy Annadurdy Hajyýew dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän özgerişleriň hemmesiniň dünýäniň hemme ýurtlaryna, şol sanda Türkmenistan ýaly ýapyk ýurtlara hem öz täsirini ýetirýändigini aýdýar.
Bilermen Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň global maliýe sistemasyna uýgunlaşmandygyny belläp, şol sebäpli käbirleriniň maliýe bazaryndaky çökgünligiň Türkmenistana täsir edip bilmejekdigini çaklamaklarynyň mümkindigini aýdýar. Emma, onuň tassyklamagyna görä, global taýdan maliýe krizisi ýüze çykan halatynda ykdysadyýeti çig malyň söwdasyndan gelýän girdejä daýanýan ýurtlar üçin bu ýagdaý ýaramaz täsir edýär.
“Çökgünlik döwründe senagatyň ösüş depgini haýallaýar. Netijede ýangyja bolan talap hem ýangyjyň bahasy pese düşýär. Häzir hem nebitiň bahasynyň pese gaçandygyny görüp bolar. Gazyň bahasy bolsa nebitiň bahasynyň esasynda hasaplanyp çykarylýar” diýip, Hajyýew aýdýar.
Şeýle hem ol maliýe bazarynyň durnuksyzlygynyň pagta ýaly çig malyň hem bahasynyň pese düşmegine getirendigini belleýär.
Maliýe bazarynda durnuksyzlygyň emele gelmegi dünýä bazarynda altynyň bahasynyň hem öň görlüp-eşidilmedik derejelere ýetmegine sebäp boldy. Bu ýagdaý tylladan öndürilýän önümleriň hem bahasyna täsir etdi. Ýerli synçylaryň aýtmaklaryna görä, soňky bir ýylyň içinde Türkmenistanda hem altyn önümleriň bahasy takmynan 50% ýokarlanypdyr.
2008-2009-njy ýyllarda dünýäde ýüze çykan maliýe krisiziniň ýaramaz täsiriniň Türkmenistana hem ýetendigini ýurduň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 2009-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda eden çykyşynda boýun alypdy. Şonda ol: “Ilkinji nobatda bu çökgünlik biziň daşary ýurtlara çykarmak üçin önüm öndürýän senagatymyzyň esasy pudaklarynyň işiniň netijelerinde has ýiti duýulýar” diýipdi.
Goranmak üçin näme edildi?
Azerbaýjanyň “Trend” habar gullugynyň 11-nji awgustda ýaýradan maglumatynda Türkmenistanyň Strategiki planlaşdyryş we ykdysady ösüş institutyna salgylanyp, ýurtda prezident Berdimuhamedowyň deňagramlyly makro-ykdysady syýasatynyň netijesinde krizisleriň ýaramaz täsirinden goranmak üçin zerur bolan çäreleriň amala aşyrylandygy aýdylýar.
Türkmenistanda 2008-nji ýylyň oktýabr aýynda dünýä ykdysady we maliýe krizisiniň ýurda ýetirip biljek täsirlerine garşy çäre görmek maksady bilen Durnuklaşdyryş fondy döredilipdi. Emma şol fonddaky serişdeleriň möçberi, olaryň sarp edilşi hem toplanylşy barada maglumat berilmeýär.
ABŞ-nyň Stenford uniwersitetiniň ýanyndaky Huwer institutynyň ykdysatçysy Mihail Berştam 2008-nji ýyldaky maliýe krizisiniň Orsýete agyr täsir etmändiginiň sebäbini hut ýurduň Durnuklaşdyryş fondunda bolan serişde ätiýaçlygynyň ýeterlik bolanlygyndan görýär. Bu fonddaky serişdeler ilatyň sosial üpjünçiligine sarp edilip, ilat krizisiň ýaramaz täsirinden goralypdyr.
Berştam 2008-nji ýylda Orsýetiň Durnuklaşdyryş fondunda 120 milliard dollaryň bolandygyny, häzir bolsa onda diňe 27 milliard dollaryň galandygyny aýdyp, nobatdaky çökgünlik emele gelen halatynda ors hökümetiniň çig malyň söwdasyndan gelýän girdejä we ýurduň Merkezi bankynyň altyn-walýuta rezerwlerine daýanmaly boljakdygyny aýdýar.
Türkmenistanyň Merkezi bankynda uzak wagtlap işlän ykdysatçy Hajyýew Nyýazowyň döwründe ýurduň Merkezi Bankynda altyn-walýuta zapaslarynyň bolmandygyny aýdýar: “Türkmenistana nebitiň, gazyň, pagtanyň söwdasyndan gelen hemme walýuta serişdeleleri Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Doýç Bankdaky hasabyna iberilýärdi. Şol bank hasaby bolsa diňe Nyýazowa elýeterlidi. Ýurtda hiç bir altyn-walýuta gory ýa Durnuklaşdyryş fondy ýokdy”.
2010-njy ýylyň iýun aýynda prezident Berdimuhamedow çykyş edip, 2013-nji ýyla çenli ýurtda atyn gorunyň döredilmegi barada görkezme berdi. Şeýle goruň döredilmegine ygtyýar berýän ýurduň Merkezi banky baradaky täze kanuň bolsa şu ýylyň 25-nji martynda kabul edildi.
Ýurduň altyn-walýuta gory
Türkmenistanyň altyn-walýuta gory barada ýerli metbugatda maglumat tapmak başartmady. Türkmenistanda walýuta rezerwleriniň möçberi barada ABŞ-nyň Merkezi aňtaw gullugynyň maglumatynda 2010-njy ýyl boýunça Türkmenistanda altyn-walýuta rezerwleriniň 11 milliard dollara barabar bolandygy çaklanýar.
Öňki sowet giňişligine girýän ýurtlaryň içinde adam başyna satylýan nebit-gazyň möçberi boýunça Türkmenistanda iň ýokary görkezijiler bar diýip, bilermenler aýdýarlar. Tebigy baýlyklardan gelýän girdejiler ýerlikli sarp edilen halatynda, Türkmenistanda iň köp altyn-walýuta gory toplanmalydy.
Emma, Orsýet bilen deňeşdirilende, bu ýurtda rezerwleriň adam başyna düşýän möçberi, Türkmenistanda çaklanýandan takmynan bir ýarym esse köpdür. 11-nji awgustda ýaýradylan maglumatda Orsýetiň halkara walýuta rezerwiniň möçberiniň ýarym prosent köpelip, 537 ýarym milliard dollara ýetendigi aýdylýar.
Ykdysatçy Annadurdy Hajyýewiň pikiriçe, ilatyň hal-ýagdaýy barada alada edýän ösen ýurtlarda, mysal üçin Norwegiýada, Türkmenistandaky ýaly kaşaň binalar gurulmasa-da, dürli krizis döwri üçin, Durnuklaşdyryş fondunda köp möçberde serişdeler toplanýar.
Bilermen Türkmenistanda hem ilatyň ýagdaýy barada öňünden alada edilmese, ykdysady krisiziň syýasy krizise öwürilmek howpunyň bardygyny duýdurýar.


text:
Paýtagt Aşgabatda ýurduň Saglygy saklaýyş we medisina senagaty ministrliginiň gurnamagynda 7-nji aprelde irden edara-kärhanalaryň işgärleri bilen birlikde, paýtagtyň ýokary okuw jaýlarynyň studentleriniň we orta mekdepleriň okuwçylarynyň müňlerçesi uzynlygy 8 kilometrlik saglyk ýolundan ýöräp geçdiler.
Bu çäre Bütindünýä saglyk gününe hem-de Türkmenistanda bellenilýän “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” hepdeliginiň jemleýji gününe bagyşlanylyp geçirildi.
Lebapda-da yza galynmady
Yurduň beýleki welaýat merkezlerinde bolşy ýaly,şenbe güni Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäheriniň eteginde ýerleşýän “Saglyk ýolunda-da” uly göwrümli ýöriş geçirildi.
Bu ýörişe hökümet edaralarynyň isgärleri, mekdep hem yokary okuw jaýlarynyň mugallymlary we talyplaryndan ybarat müňlerçe adam gatnaşdy.
Türkmenistanda bellenilyan “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” hedpeligi bilen baglanyşykly geçirilen bu ýöriş ir sagat 7-de “Saglyk ýolunyň” Amyderýanyň kenaryna golaý ýerleşýän derwezesinden başlandy we takmynan bir ýarym sagat töweregi dowam edip, ýörite pellehanada tamamlandy.
Aşgabatda bolşy ýaly, Türkmenabatdaky bu ýörişe gatnaşanlar hem jemi 8 kilometr ýoly pyýada geçdiler. Oňa gatnaşyjylaryň arasynda 12-13 ýaşly ýetginjekler bilen bir hatarda, ýaşy 50-den geçenleri-de görmek bolýardy.
Bu çärä gatnaşanlardan käbirleri öz islegleri bilen gelen bolsalar,
käbirleri mekdeplerdir, işleýän edaralarynyň ýolbaşçylarynyň buýrugy esasynda gelendiklerini gürrüň berdiler.
Yörişe gatnaşanlaryň aglabasy ýörite bir meňzeş sport eşiklerinde bolup, olar uzak ýerlerden öz işleýän edaralary we hökümet tarapyndan üpjün edilen ulaglar bilen getirilipdirler.
Şenbe güni welaýat merkezlerinde gurnalan şol ýörişler bilenem Türkmenistanda 2-nji aprelde yglan edilen “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” hepdeligi jemlendi.
Sporty ösdürmek barada maslahat edildi
Bu ýörişiň öňýany, anna güni Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedowyň we hökümet agzalarynyň gatnaşmaklarynda Aşgabatda Sport we turizm boýunça milli institutyň hem-de olimpiýa rezerwleri Mekdebiniň täze binalarynyň açylyş dabarasy boldy.
Şol ýerde-de prezident G.Berdimuhamedow göçme hökümet maslahatyny geçirip, ýurtda bedenterbiýäni we sporty ösdürmek meseleleri barada giňişleýin maslahat etdi.
Hökümet agzalarynyň, sport guramalarynyň ýolbaşçylarynyň, belli trenerleriň we sportsmenleriň gatnaşmagynda geçirilen bu maslahatda prezident G.Berdimuhamedow wise-premýer S.Toýlyýewe sportuň dürli görnüşleri boýunça ussat sportsmenleri taýýarlamak babatynda geljek 3-5 ýyla niýetlenilen döwlet programmasyny taýýarlamak barada-da görkezme berdi.


text:
Azatlyk Radiosy bu diňlenişige gatnaşmaly aktiwistleriň biri, Türkmenistanyň ozalky daşary işler ministri Boris Şyhmyradowyň ogly Baýram Şyhmyradow bilen Wenada duşuşyp, onuň kakasynyň we beýleki tussaglaryň ykbaly barada söhbetdeşlik geçirdi.
Azatlyk Radiosy: Siz “Olary diri görkez” kampaniýasyny birnäçe aý mundan öň, Warşawa duşuşygynda başlapdyňyz. Indi bolsa Wenada bu kampaniýanyň ikinji tapgyr ýygnanyşygyny geçirdiňiz. Siziň üçünji tapgyr ýygnanyşygyňyz Waşingtonda bolýar. Siziň öňe süren talabyňyzyň halkara jemgyýetçiligi tarapyndan kabul edilişi nähili? Ýagny bu çäreleriň ýygjamlygy size näme görkezdi?
Baýram Şyhmyradow: Bu örän çylşyrymly mesele, sebäbi Türkmenistandaky syýasy tussaglar meselesiniň ýagdaýy, ýagny şu syýasy tussaglar we tutuş ýagdaý meniň özüm üçin belli bir zat, ol ýerde bolup geçýän zat jenaýat. Emma syýasatçylar, diplomatlar öz aýdýan sözlerinde maňa garanda has seresap bolmaly bolýarlar.
Hususan-da olar bir mümkinçilik bolup, türkmen resmileriniň käbiri bilen gürleşip bilen ýagdaýlarynda, olara diktatura, zulum-sütem, syýasy tussaglar, adamlaryň ýitirim bolmagy barada göni aýdyp, hüjüm edip bilmeýärler. Olar bu zatlar barada örän seresap bolmaly. Olar muny “hemişe gepleşikler üçin gapyny açyk galdyrmak” diýip atlandyrýarlar.
Olar, eger-de biz Türkmenistanyň hökümetine hüjüm etsek, onda Türkmenistanyň hökümeti hyzmatdaşlygy keser we biz ol ýa-da beýleki bir zat barada maslahat etmegiň şu bolanja kiçijik mümkinçiligini hem ýitireris diýýärler. Şu sebäpden biziň bu kampaniýamyzyň örän görenetin we ýönekeý nyşanasy bar: biz adamlaryň ömri hakynda gürrüň edýäris. Bu syýasy mesele däl we dolulygyna ynsanperwerçilik işi bolup durýar.
Edil häzirki pursatda biz munuň adalatly sud bolandygy ýa bolmandygy hakynda hiç bir söz aýtmaýarys, bu adamlaryň günäkärdigi ýa-da bigünädigi hakynda hem kazylyk etmeýäris.
Elbetde, bu maňa örän kyn, sebäbi bu meniň üçin şahsy mesele, emma biziň kampaniýamyz ol ýerde kast ediş synanyşygy boldumy ýa bolmadymy diýen meseläni hem goýmaýar. Biz diňe bir zady aýdýarys: eger kim-de bolsa biri türmä basylan bolsa, bu-da kanun bolsa, Türkmenistandaky kanun şeýle diýýän bolsa, olar bu kanun diýip aýak depýän bolsa, goý, şeýle bolsun.
Ol ýerde Türkmenistanyň Jenaýat kodeksinde şol wagt ömürlik tussaglyk barada madda ýokdy, soň olar ömürlik tussaglygy yglan etdiler, bolýar, bu olaryň ýurdy, goý, olar şony etsinler diýeli.
Emma ol adamlaryň düýpden hiç kime görkezilmän saklanmagy näme? Adamlar, dogan-garyndaşlary öz doganlary, kakalary, ogullary, çagalary hakynda hiç zat bilmeýär, bizde hiç bir dokument ýok. Şu sebäpden hem biziň hiç bir kanun kömegini soramak mümkinçiligimiz ýok. Biz hiç bir zat bilmeýäris. Ýöne biz diňe myş-myşlary eşidýäris.
Ýagny käbir adamlar maňa kakamyň bireýýäm ölendigini aýtdylar, käbir adamlar meniň kakamyň azatdygyny we Türkiýede ýaşaýandygyny aýtdylar, biri maňa kakamyň azatdygyny we Fransiýada ýaşaýandygyny aýtdy diýen ýaly gürrüňleri eşidýäris. Soň ýene biri maňa birini tanaýandygyny, onuň meniň kakamy Owadandepede bir ýerde eli bilen jaýlandygyny aýtdy. Bularyň hemmesi ýalňyş maglumat...
Azatlyk Radiosy: Onda siziňçe dogry maglumat näme?
Baýram Şyhmyradow: Men bilemok. Mende ynamdar maglumatyň bir bölejigi hem ýok. Biziň aýdýan, gürrüňini edýän zadymyz hem şu: bolýar, sen olary türmede sakla, emma soragyň yzy bar, ilkinji nobatda olaryň diridigini subut et. Sebäbi, her näme-de bolan bolsa, adamy türmede öldürmek düýpden kabul ederlik zat däl. Eger-de kimdir biri şeýle zat edýän bolsa, bu adamlar, bu hökümet, bu hili resmiler bu iş üçin jogapkär bolmaly.
Biziň aýdýan zadymyz şu, bu soragda hiç hili syýasat ýok, bu ýerde diňe adam hukuklary we ynsanperwerlik meseýelesi bar. Şu sebäpden hem biziň egindeş bolan partnýorlarymyzyň, kärdeşlerimiziň, delegasiýalarymyzyň, wekillerimiziň we resmilerimiziň ählisi biz bilen doly razylaşýar we bize doly düşünýär. Biziň etmäge synanan zadymyz hem şudy. Biz diňe örän ýönekeý we görnetin bir soragy galdyrmaga synandyk. Şu sebäpden hem muňa garşylyk bolmady, biziň bilen hemme kişi ylalaşýar.
Azatlyk Radiosy: Siz şu wagta çenli Halkara jemgyýetçiliginden, şeýle-de Türkmensitandan alan goldawyňyz barada näme aýdyp biljek, çünki siziň kakaňyz bu ýurtda daşary işler ministri boldy ahyry?
Baýram Şyhmyradow: Biz bu iş barada kim bilen gürleşsek, olardan Türkmenistanyň resmileri bilen duşuşan wagtlarynda şu meseläni gozgamaklaryny, şu soaragy galdyrmaklaryny haýyş edýäris. Türkmenistan häzir örän aktiw, olar halkara jemgyýetçiliginiň öňünde gowy bolup görünmek isleýärler. Şu sebäpden olar özleriniň halkara hyzmatdaşlygyny ýygjamlaşdyrýarlar.
Olar Aşgabatda bir topar delegasiýany kabul etmekden başga, ýurt daşyna hem köp delegasiýa ýollaýarlar. Şeýdip olar mümkin boldugyça köpräk halkara foruma, duşuşyga, konferensiýa gatnaşmaga çalyşýarlar. Onsoň biz daşary ýurtlaryň hökümetleriniň adamlary bilen duşuşamyzda, haýsam bolsa bir ýerde, haçan hem bolsa, türkmen resmileri gelse, olardan şu ýönekeý soragy, olaryň diridigini subut etmegi soramaklaryny haýyş edýäris.
Bu sorag hakykatdan hem iş bitirýär. Biziň bilşimizden, bu bireýýäm başlandy we türkmen resmileri eýýäm köp gezek şeýle sorag bilen ýüzbe-ýüz boldy. Olar muňa örän nälaýyk reaksiýa bildirýärler, sebäbi olar örän siňirli. Men edil häzir şu ýerde Türkmenistanyň parlamentiniň deputatyny gördüm, ol meni we Hanamowy görüp, gaçyp gitdi. Olar örän siňirli, hakykatda olar näme diýjeklerini bilmeýärler. Sebäbi olar hiç wagt hiç zat aýtmaýarlar. Bir zat aýtmak üçin, onda-da daşary ýurtla bir zat diýmek üçin olar öz başlyklaryndan ýörite rugsat almaly.
Olaryň başlyklary hem sesini çykarmaýar. Ýöne taryhda bir gezek Türkmenistanyň prezidenti bu tussaglar barada bir zat aýtdy. Bu Berdimuhamedow Kolumbiýa uniwersitetine baranda boldy, ýagny Piter Zalmaýew ondan ozalky daşary işler ministrleri Şyhmyrdow we Berdiýew dirimi diýip sorady. Şonda Berdimuhamedow “hawa, men ol adamlaryň diridigine ynanýan” diýip jogap berdi. Bu türkmen resmisiniň bu adamlaryň bardygyny ykrar etmeginiň ýeke-täk fakty boldy. Emma biz indi bu prosesi janlandyrmak isleýäris. Onsoň olar ir ýa giç bu soraga jogap bermeli bolarlar, şu hem biziň esasy ideýamyz bolup durýar.
Azatlyk Radiosy: Olar näme üçin bu soraga jogap bermeýärler? Olary bu mesele barada gürrüň etmekden näme saklaýar?
Baýram Şyhmyradow: Men bilemok, mende hiç bir fakt ýok, ýöne ol adamlaryň köpüsiniň Nyýazow ölmezinden ozal aradan çykan bolmagy gaty ähtimal. Onsoň, meniň pikirimçe, Berdimuhamedow häkimiýet başynda gelenden soň, bu maglumaty aýan etmek ýönekeý bir zatdy. Eger ol prezident bolan wagty kimdir biri eýýäm ýogalan bolsa, ol näme üçin bu maglumaty aýtmady? Näme üçin ol Nyýazowyň egnindäki jogapkärçiligi öz egnine aldy?
Men muny bilemok. Bu gaty geň zat. Men düşünip bilemok, ol näme üçin häzir bu adamlary türmede saklaýar? Olaryň oňa garşy hiç zady ýok, onuň olara garşy hiç zady ýok. Olar ol hakda hiç wagt hiç zat aýtmadylar. Ol adamlaryň köpüsi ony tananok diýseňem boljak, sebäbi o waka bolanda Berdimuhamedow orta derejedäki hökümet resmisidi.
Meniň bilşime görä, häzir türmede saklanýan adamlaryň köpüsi onuň bilen kadaly iş gatnaşygynda bolan, hiç kim ol prezident bolar diýip hem pikir etmeýärdi. Hiç kimiň onuň bilen işi hem ýokdy, oňa garşylygy hem ýokdy. Bu Nyýazow bilen onuň oppozisiýasynyň arasyndaky aldym-berdimli söweş bolupdy. Munuň Berdimuhamedowa hiç hili dahyly ýokdy, düýpden galtaşygy bolmandy. Emma ol muny dowam etdirýär we men munuň näme üçindigini bilmeýärin.
Azatlyk Radiosy: Siz ýaňy ol adamlaryň köpüsi diri däl bolmaly diýdiňiz?
Baýram Şyhmyradow: Bu diňe çaklama, sebäbi ol adamlaryň köpüsi beýle bir ýaş adam däldi. Onsoň türmede bolsaň, hatda gynalmaňda hem, ol ýerde aman galmak kyn. Ol ýerde käbir medisina kömegi hem berläýsin, emma ol ýeterlik diýip bolmaz.
Azatlyk Radiosy: Siz onda öz kakaňyz ýogalandyr öýdýärsiňiz-dä?
Baýram Şyhmyradow: Men bilemok. Mende bu barada hiç bir pikir ýok, düýpden pikir ýok. Meniň pikirimçe, eger ol ýogalan bolsa, onda bu maglumat Türkmenistanyň hökümeti tarapyndan ile ýetirilip bilerdi. Sebäbi, eger ol ýogalan bolsa, olara bu aladalar nämä gerek? Olara bu konferensiýalaryň, hatlaryň nämä geregi bar? Hawa, ol indi 67 ýaşyna golaýlan adam, oňa her zadyň bolmagy mümkin.
Olar ýalan sözlemäge diýseň gaýym bolan adamlar, onsoň olar ýene ýalan sözläp, ol inçekeselden ýa ýene bir zatdan ýogaldy diýip, ýalan sözläp bilerdiler. Şeýdip olar maglumaty daşaryk çykaryp, häzirki kellagyrylarynyň hemmesinden dynyp bilerdiler.
Emma olar bu maglumaty şindem gizlinlikde saklaýarlar. Men munuň sebäbini bilmeýärin. Meniň pikir edip bilýän diňe bir sebäbim bar, olam bu adamlaryň şindi diridigi we olaryň bu adamlardan şindem gorkýandygy.
Berdimuhamedow şindem bu adamlary azatlyga çykarmakdan gorkýar. Men munuň sebäbine düşünip bilmeýärin. Emma bu meniň ýeke-täk çak edip biljek zadym. Emma bu diňe çaklama, mende hiç bir maglumat ýok.


text:
Rus we ukrain prezidentleri gündogar Ukrainadaky krizis barada göni gepleşik geçirdi, emma bu ýerde hiç bir anyk netije gazanylmadyga meňzeýär.
Wladimir Putin we Petro Poroşenko 26-njy awgustda, Minskide ikiçäk iki sagat gepleşdi. Bu gepleşik Ýewropa Bileleşiginiň resmileri, Belarusyň we Gazagystanyň prezidentleri bilen giňişleýin gepleşiklerden soň boldy.
Poroşenko taraplaryň ählisiniň Kiýew tarapyndan teklip edilen teklipleri goldandygyny, indi munuň basym ukrain güýçleri bilen orsýetçi separatistleriň arasyndaky söweşi soňlamak boýunça bir planyň esasy boljagyny aýtdy.
Aýratynlykda, Putin Orsýetiň, eger başlansa, parahatçylyk prosesini goldamak üçin ähli zady etjegini, emma pitneçiler bilen atyşygy kesmegiň şertlerini kesgitlemegiň Kiýewe baglydygyny aýtdy.
Ukraina we Günbatar Orsýeti separatistleri goldamakda we olary ýarag bilen üpjün etmekde aýyplaýar, emma Moskwa muny ret edýär.


text:
Birleşen Ştatlaryň hökümeti kubaly aktiwisitleriň birnäçesiniň ýa tussag edilmegi, ýa öý tussaglygyna salynmagy bilen bagly «çuňňur aladasyny» beýan etdi.
Döwlet departamentiniň 31-nji dekabrdaky beýanatynda Kubanyň hökümetiniň tankytçylary ýuwaşatmak üçin ýanamalary we bikanun tussag etmeleri, käte bolsa zorluk ulanmagy ýazgarylýar.
Kubanyň raýat jemgyýetiniň maglumatyna görä, Kuba dekabr aýynda azyndan 10 aktiwiste garşy çäre gördi.
Bu tussag etmeler Hawanada planlaşdyrylýan oppozisiýa ýygnanyşygynyň öňüni almaga gönükdiriline çalym edýär.


text:
Orsýetiň häkimiýetleri “New York Times” neşrinde Orsýetiň sport resmileriniň we sportsmenleriniň arasynda dopingiň üstüni ýaşyrmak tejribesiniň giňden ulanylýandygyny boýun almagy barada çap bolan maglumata şübhe bildirdiler we ýurduň dopinge garşy resmisiniň 28-nji dekabrda eden çykyşynyň “ýoýulyp, kontekstden bölünip alnandygyny” aýtdylar.
Orsýetiň dopinge garşy agentligi RUSADA bu beýanatyny öz ýerine ýetiriji müdiri Anna Antseliowiçiň amerikan neşri tarapyndan sitirlenmeginiň ertesi edildi. RUSADA-nyň müdiri “institusional dildüwüşigiň” bolan bolmagyny çak etdi, emma döwletiň guramaçylygy bilen bagly çaklamalary ret etdi.
“New York Times” neşrinde Antseliowiçiň we beýlekileriň interwýulary kanadaly aklawçy Riçard Maklareniň Dopinge garşy halkara agentligi (WADA) üçin taýýarlan hasabatynyň 9-njy dekabrda çap bolmagynyň yzýanyna gabat geldi. Hasabatda Orsýetiň 1000-den gowrak sportsmenleriniň 30-dan gowrak sport görnüşinde 2012-nji ýylda Londondaky olimpiadada, 2014-nji ýylda Soçidäki olimpiadada we birnäçe halkara sport ýaryşynda gadagan edilen güýçlendiriji dermanlary ulanandygy habar berildi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp eger Demirgazyk Koreýa Birleşen Ştatlara ýene haýbat atsa “ot we gazap bilen kabul ediljegi” barada 10-njy awgustda eden beýanatynyň "belki ýeterlik derejede berk” bolmandygyny aýtdy.
Tramp özüniň gepleşiklere seredýändigini we Phenýanyň “örän, örän ynjalyksyz” bolmalydygy, Nýu Jerseýdäki öz golf klubunda dynç alýan wagtynda žurnalistlere aýtdy.
Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Jong Un “biziň ýurdumyzy uludan sylamady. Ol elhenç zatlary aýtdy” diýip Tramp aýtdy.
Demirgazyk Koreýa Ýuwaş okeandaky Guam adasyna orta aralyga niýetlenen ballistik raketalary bilen zarba urmak we Ýapon adalaryna dört sany raketany atmak boýunça planlaryny jemlemek barada haýbat atdy.


text:
UEFA-nyň prezidenti Aleksandr Seferin (Aleksandr Ceferin) Ýewropanyň futbol federasiýasynyň başlyklygyna garşylyk görkezilmezden, ýene dört ýyl möhlet bilen gaýtadan saýlandy.
Seferini el çarpyşma bilen gaýtadan başlylyga saýlamak çäresi guramanyň 55 agzasyndan gelen delegasiýalaryň 7-nji fewralda Rimde geçirilen duşuşygynda amala aşyryldy.
Sloweniýaly aklawçy we sport administratory Seferin UEFA-nyň öňki prezidentini öz içine alýan korrupsiýa skandallarynyň yz ýany, Ýewropanyň futbol federasiýasynyň netijeli dolandyrylyşy boýunça birnäçe reformalary teklip etdi.
Ol ilkinji gezek Ýewropanyň futbol federasiýasynyň başlyklygyna 2016-njy ýylyň sentýabr aýynda saýlanypdy.


text:
Moskwanyň kazyýeti oppozisiýa syýasatçysy Alekseý Nawalnynyň ogurlykda aýyplanmagy bilen baglanyşykly türme tussaglygyny tassyklady, ýöne onuň tussagda oturan möhletini göz öňünde tutup, jezany 50 gün töweregi azaltdy.
Nawalnyý 20-nji fewralda 2014-nji ýyldaky ogurlyk işi esasynda şu aýyň başynda çykarylan hökümden şikaýat etmek üçin kazyýete getirildi. Meşhur korrupsiýa garşy aktiwist we Kreml tankytçysy, II jahan urşunyň weteranyna töhmet atmak aýyplamalary esasynda, şu günüň özünde biraz soň ikinji diňlenişige getirilmeli edildi.
Nawalnynyň şikaýat diňlenişiginde prokuratura kazyýete 2014-nji ýyldaky şertli hökümi hakyky türme möhletine öwürmek kararynyň kanunydygyny öňe sürüp, 2-nji fewraldaky hökümini saklamaga çagyrdy.
Tussaglykda geçirilen wagt göz öňünde tutulyp, 3,5 ýyl azatlykdan mahrum etmek kararynyň galan möhleti şu aýyň başynda iki ýyl sekiz aý diýlip kesgitlenildi.
"Moskwa şäher kazyýetiniň şu günki kararyny nazara alsak, Nawalny iki ýyl alty aý tussagda bolmaly" diýip, Nawalynyň aklawçysy Wadim Kobzew 20-nji fewraldaky sud kararyndan soň aýtdy.
Nawalny Moskwa şäher kazyýetiniň mejlisiniň geçirilen ýeri bolan Babuşkinskiý etrap kazyýetinde aýna kapasadan çykyş edip, kazyýete indi özüni azatlyga goýberse gowy boljakdygyny aýtdy. Şeýle-de ol Ýewropanyň Adam Hukuklary Kazyýetiniň Russiýadan özüniň boşadylmagyny talap eden kararyndan habarlydygyny aýtdy.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
-
-
-
-
-
keshe 21:25
-
-
keshe 21:08
-
keshe 20:56
Koronavırýs: Japonııa vaktsına alatyndardyń mınımaldy jasyn tómendetpek
TOKIO. Kyodo- QazAqparat – Juma kúni Japonııanyń Qorǵanys mınıstri Nobýo Kısı elde COVID-19 vırýsyna qarsy jappaı vaktsınalaýdyń memlekettik ortalyqtarynyń 16 jastaǵy jáne odan asqan adamdarǵa ekpe salý múmkindigin qarastyryp otyrǵanyn málimdedi. Bul týraly QazAqparat Kyodo aqparat agenttigine silteme jasap habarlaıdy.
Ózin-ózi qorǵaý kúshteri basqaryp otyrǵan Tokıo jáne Osakada ortalyqtardyń kóshýi koronavırýstyń óte juqpaly bolyp tabylatyn Delta shtamynyń balalar arasynda ınfektsııa juqtyrý sanynyń ósýine baılanysty bolyp otyr.
Vaktsınalaý pýnkterinde amerıkandyq Moderna Inc. Farmatsevtıkalyq kompanııasynyń ekidozaly vaktsınasy qoldanylýda, ony 12 jáne odan asqan adamdarǵa salýǵa ruqsat etilgen.
Japonııada 16 jastan asqandarǵa ekpe saldyrtý úshin ata-analary nemese qamqorshylarynyń ruqsaty nemese olardyń birge erip júrýi qajet emes.
El úkimetiniń málimetinshe, Japonııada 125 mıllıon halyqtyń 50 paıyzdan astamy COVID-19 vırýsyna qarsy vaktsına alǵan. Úkimet ekpe alýǵa quqyǵy bar barlyq adamdardy qarasha aıyna qaraı tolyq vaktsınalaýdy josparlap otyr.
- QazVac qazaqstandyq vaktsınasynyń 3 negizgi artyqshylyǵy ataldy
- BQO mekemeleri vaktsınalanbaǵan qyzmetkerleri úshin aıyppul tóleıtin bolady
- Óskemende vaktsına alǵandar arasynda turmystyq tehnıka oınatyldy
- BQO-da koronavırýspen aýrýhanaǵa túskenderdiń 95 paıyzy - vaktsına almaǵandar
- Feık: Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde ekpe alǵan qyzmetkerler joq...
- Eraly Toǵjanov vaktsınatsııa josparyn keshiktirgen basshylarǵa shara qoldanýdy usyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksiniň 6 belgili 50-nji maddasyna laýyklykda, şu ýylyň 28-nji martynda geçiriljek Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça dalaşgärleri bellige almak 7-nji martda tamamlandy. Dalaşgärleriň 17-si welaýat, Aşgabat şäher halk maslahatlary, 95-si etrap, şäher halk maslahatlary tarapyndan hödürlenilip, ýurdumyzda dalaşgär hödürlemek boýunça mejlisleriň jemi 56-sy geçirildi.
Hödürlenilen jemi 112 dalaşgäriň hemmesi Merkezi saýlaw toparynda bellige alyndy. Dalaşgärleriň 83-si, 74,11 göterimi erkekler, 29-sy, 25,89 göterimi zenanlardyr. Dalaşgärleriň terjimehallary «Türkmenistan» we «Нейтральный Туркменистан» gazetlerinde çap edilip, ilatyň dykgatyna ýetirildi. Şeýlelikde saýlawlar güni 48 mandat üçin 112 dalaşgär bäsleşer. Munuň özi 1 ýer üçin 2-3 dalaşgäriň bäsleşjekdigini görkezýär.
Ýurdumyz bu gün demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmak ýoly bilen öňe ynamly gadam urýar. Demokratik şertleriň çäklerinde ýurdumyzda her bir türkmen raýatynyň saýlaw hukuklarynyň üpjün edilmegine hem uly...
Hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly baştutanlygynda günsaýyn ösüp barýan asuda ýurdumyzda raýatlaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramaga gönükdirilen il-ýurt bähbitli çäreler yzygiderli amala a...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryny sanlylaşdyrmak işi ýokary depginler bilen dowam edýär....
?Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramyna taýýarlyk görülýän günlerde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp...
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimizde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda alnyp barylýan il-ýurt bähbitli, giň gerimli işler Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne mahsus...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda milli kanunçylygy kämilleşdirmäge hem-de halkara tejribes...
Ynsan kalbyny päklige, halallyga besleýän, merdana ata-babalarymyzdan miras galan, halkymyzyň asyrlar, boýy dowam edip gelýän asylly ýörelgelerine aýratyn ähmiýet berilýär. Hormatly Prezidentimiziň...
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň pähim-parasatly ýolbaşçylygynda beýleki ulgamlar bilen birlikde saýlaw ulgamyna içgin üns berilýär. Ýurt Baştutanymyzyň ýakyndan ýa...


text:
Almatyda jasóspirimder qylmysynyng tómendegeni bayqalady
Almatyda jasóspirimder qylmysynyng tómendegeni bayqalady
Qabyldanghan sharalardyng nәtiyjesinde Almatyda jasóspirimder arasyndaghy qylmys 8%-gha tómendedi. Poliyseylik taldau kórsetkendey, qylmystyng 42,2%-y eresekterding qarauynsyz Almatygha qysqa merzimge basqa qalalardan keletin jasóspirimdermen jasalady eken.
«Kәmeletke tolmaghandar arasyndaghy jedel jaghdaydy túraqtandyru maqsatynda aghymdaghy jyly mýddeli memlekettik organdar men ýkimettik emes úiymdardyng qatysuymen «Demalys», «Jasóspirim», «Týngi qaladaghy balalar», «Kóshe», «Jasóspirim – Zang – Qauipsizdik», «Júmyspen qamtu» siyaqty 7 jedel-aldyn alu is-sharalary ótkizilip, neghúrlym kriminogendik uchaskelerde jergilikti júmystar jýrgizildi. Jýrgizilgen is-sharalar nәtiyjesinde týrli qúqyqbúzushylyqtar jasaghany ýshin jәne qadaghalausyz qalghan 6 myng 875 jasóspirim ishki ister organdaryna jetkizildi, onyng 6 myng 814-i әkimshilik qúqyqbúzushylyq jasaghandar. 505 jasóspirim men 325 qolaysyz otbasylar ishki ister organdaryna esepke qoyyldy. Sonymen qatar, kәmelettik jasqa tolmaghandardyng oiyn-sauyq mekemelerinde jәne zandy ókilderining ertip jýruinsiz týngi uaqytta túrghyn ýiden tysqary jerlerde jýru faktilerin anyqtau ýshin túraqty negizde reydtik is-sharalar jýrgizilip túrady. Shara nәtiyjesinde 2 myng 193 ata-ana әkimshilik jauapkershilikke tartyldy»,- dep habarlady Almaty qalasynyng IID Jergilikti polisiya qyzmeti yuvenaldy polisiya bólimining bastyghy, polisiya polkovniygi Leyla Álipbaeva.
Spiykerding aituynsha, pәrmendi sharalardyng biri kәmeletke tolmaghan jastardyng qúqyqtyq sauatyn arttyru bolyp tabylady. Osyghan oray, mýddeli memldekettik organdarmen birlese otyryp, jasóspirimder arasyndaghy qúqyqbúzushylyqtyng aldyn alu men jolyn kesu, sonday-aq bala tәrbiyeleude ata-analardyng jauapkershiligin arttyru maqsatynda jalpy bilim beretin oqu oryndarynyng oqushylarymen jәne olardyng ata-analarymen kezdesuler ótkizilip túrady.
«Aghymdaghy jyldyng basynan beri qalanyng bilim mekemelerinde 5513 taqyryptyq dәrister men әngimeler úiymdastyryldy. Osy maqsatta mýddeli memlekettik organdarmen birlesip IIO esebinde túratyn, tәrbie koloniyasyndaghy, IIO-nyng arnayy bilim beru úiymdary men mekemelerindegi kәmeletke tolmaghandargha baru tәjiriybesi jalghasuda. Jýrgizilgen aldyn alu júmystaryna oqushylar arasynda oryn alatyn qúqyqbúzushylyqtardyng aldyn alu men jolyn kesude mektep polisiya inspektorlaryna kómek kórsetken balalar men jasóspirimder úiymdary («Polisiyanyng jas kómekshileri», «Jas Úlan», «Jas Qyran» jasaqtary) belsene atsalysty. Oqushylardyng múnday qúrylymdary oqu mekemelerindegi qúqyq tәrtibining jay-kýiine ong әserin tiygizude. Mektep polisiya inspektorlarynyn, pedagogikalyq újymnyng ýilesimdi júmystarynyng jәne oqushylardyng ózin-ózi basqaruynyng arqasynda mektep oqushylary tarapynan jasalghan qylmystar sany 38,5%-gha azaydy»,- dedi polkovnik Álipbaeva.
Sonday-aq qala jәne audandar әkimdigi janyndaghy kәmeletke tolmaghandardyng isi jәne olardyng qúqyqtaryn qorghau jónindegi vedomstvoaralyq komissiyamen ózara tyghyz baylanys kәmelettik jasqa tolmaghandar arasyndaghy qúqyqbúzushylyqtyng aldyn aludyng basty tetikterining biri bolyp tabylady. Aghymdaghy kezeng aralyghynda komissiya otyrysynda kәmelettik jasqa tolmaghandargha qatysty әrtýrli faktiler boyynsha 142 material qaraldy. Balany tәrbiyeleu, oqytu men kýtip-baghuda óz mindetterin oryndamaghany ýshin 24 ata-anagha qatysty eng songhy shara – ata-analyq qúqyqtarynan aiyru sharasy qoldanyldy, sonday-aq 99 ata-ana әkimshilik jauapkershilikke tartyldy.
Gýlnar Jamanqúlova, Almaty qalasynyng IID Baspasóz-qyzmeti
Abay-aqparat


text:
2019 jyldyń 1 sáýirinde № 8 mektepte latyn grafıkasyna negizdelgen qazaq tiliniń jańa emle erejelermen tanystyrý jumystary júrgizildi.
Tanystyrý jumysyn Qostanaı oblysy ákimdiginiń tilderdi damytý basqarmasynyń josparlaý jáne taldaý aqpparattyq tehnologıalar bóliminiń bas mamany B.Nysanova alǵashqy sózimen bastady.
«Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń oqytýshysy G.Krıkpenova tanystyrý jumysyn ótkizdi. Aqparattyq jıynǵa qatysqan mektep muǵalimderi belsendik tanytyp, ózekti suraqtardy qozǵady. Óz oı pikirlerin ortaǵa salyp, usynystaryn aıtty.


text:
Tanyşdyrylyş dabarasy
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her bir güni şatlykly wakalara beslenýär. Alym Arkadag Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitaby täze başlanan okuw ýylynyň ilkinji günlerinde talyp ýaşlara uly sowgat boldy. 2020-nji ýylyň 10-njy sentýabrynda Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň mejlisler zalynda bu ajaýyp kitabyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Tanyşdyrylyş dabarasyna konserwatoriýanyň halypa mugallymlary we talyp ýaşlary bilen birlikde Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň merkezi geňeşiniň ýolbaşçysy hem gatnaşdy. Dabarada çykyş edenler bu ajaýyp kitabyň gymmatlylygy, onda ýerleşdirilen maglumatlaryň ähmiýeti dogrusynda talyp ýaşlara gürrüň berdiler.
Dabara watanymyzyň ösüşlerini, Arkadagymyzyň alyp barýan beýik işlerini wasp edýän aýdym-sazlar bilen dowam etdi. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Arkadag Liderimiziň döredijilikli ýolunyň dowamatynyň dowam bolmagyny arzuw etdiler.


text:
Ýöne şol bir wagtyň özünde-de, sud Mihail Hodorkowskä bildirilýän aýyplamalary syýasy matlaba esaslanýan aýyplamalar diýip hasaplamak üçin ýeterlik subutnamalaryň ýokdugyny aýtdy.
Hodorkowskiniň adwokatlaryndan biri Karinna Moskalenko Ýewropa sudunyň Orsýetiň hökümetine garşy çykaran kararyny özboluşly bir ýeňiş diýip hasaplaýandygyny aýtdy.
Ýewropa sudy Mihail Hodorkowskiniň tussag ediliş prosesinde we tussaglykda saklanyş şertlerinde kanun bozmalara hem-de bikanun kemsitmelere ýol berlendigini aýdyp, Orsýetiň hökümetiniň oňa 24 müň ýewro möçberinde kompensasiýa tölemelidigi barada karar çykardy.


text:
Facebook sosial ulgamynda meşhurlygy barha artýan sahypalardan biri “One Turkmen Kitchen”, ýagny “Bir türkmen aşhanasy”. Bu sahypa, esasan hem, türkmen tagamlaryny suratlary we reseptleri bilen birlikde çap edýär. “Bir türkmen aşhanasy” sahypasynyň “Içi doldurylan kädi” atly nahary sosial ulgamyň okyjylarynyň arasynda uly gyzyklanma döredipdir. Hatda oňa diňe türkmenler däl, daşary ýurtlylar hem uly gyzyklanma bildiripdirler.
Bu tagamyň suraty jemi 24 sapar halanypdyr we oňa dokuz teswir ýazylypdyr. Todd A Carlson atly agza, naharyň suratda örän gowy görünýändigini we ony özüniň hem taýýarlap görjekdigini ýazypdyr. Şeýle-de, Todd A Carlson “Hakykatdanam, nahary 482 farengeýtde bişirdiňizmi? diýip sorag beripdir. Şeýle-de Carlson birnäçe wagt soň öz elleri bilen taýýarlan “Içi doldurylan kädi” naharynyň suratyny Facebookda çap edipdir.
Türkmen tagamlarynyň taýýarlanyşy bilen gyzyklanýan bolsaňyz, men size “One Turkmen Kitchen”, ýagny “Bir türkmen aşhanasy” websahypasyna ýüzlenmegi maslahat berýärin.
Vkontakte
Vkontakte sosial ulgamynda gürrüňi edilen maglumatlaryň biri sosial ulgamyň “Türkmenler” atly topary tarapyndan paýlaşylan “Söý meni, söý” atly wideoklip. Bu wideoklipde bir türkmen gyzy tans edip, aýdym aýdýar. Wideoklip jemi 10 sapar halanypdyr we oňa 13 teswir gelip gowşupdyr. Şol teswirleriň arasynda Atajan Mamed-Ali atly agza klip baradaky garaýşyny “Masgaralaý” diýip, gysgaça beýan edipdir. Ýakup Kakalyýew bolsa “Marydan çykýar şular ýaly klipler” diýip, öz şahsy pikirini galdyrypdyr.
Bu klibiň nirede düşürilendigi we klipdäki aýdymçynyň niredendigi sosial saýtyň agzalarynyň arasynda kiçijek diskussiýa emele getiripdir. Soňunda Kuwwat Serdarogly atly agza aýdymçynyň Lebabyň Kerki şäherçesindendigini aýdyp, “Onuň üçin goh gerek däl. Nireden bolanda-da türkmen şo-da. Ol tutuş türkmenleriň adyna gidýär. Eýýäm nätjek, bar-da bizde-de aňy-düşünjesi ösmedik adamlar. Oňa edip biljek çärämiz ýok . Adam pahyr özi-özünden bilip, öz gözýetimini özi giňeltmese, oňa sen şu zady et ýa-da etme diýip, düşündirip bolmaýar, millet” diýip, öz pikirini jemleýär.
Bu klip barada başga-da Amangeldi Nuryýew, Röwşen Burkazow, Janneta Hydyrowa, Merdan Magamedow ýaly agzalar teswir galdyrypdyrlar.
“Ertir.com”
“Ertir.com” sosial ulgamynda “Pyşbaga” atly agzanyň “Sakal howpy: Tagta etrabynda 632 raýat sakal goýberdi” ady bilen gozgan temasy agzalaryň arasynda uly gyzyklanma we jedel döredipdir.
19-njy oktýabrda çap edilen bu tema 22-nji oktýabra çenli jemi 1040 sapar okalyp, oňa 68 teswir gelip gowşupdyr we 42 sapar halanypdyr.
Bu temanyň mazmuny şeýle sözler bilen başlanýar: “Daşoguz welaýatynyň “Demirgazyk çapary” gazetiniň habar bermegine görä, Tagta etrabynda 632 raýat birdenkä sakal goýberipdir”. Soňra-da bu tema şeýle sözler bilen dowam edýär: “Bu Sarahs etrabyndaky 1932-nji ýyldaky sakal üýşmeleňinden soňky iň uly köpçülikleýin sakal goýberiş hereketidir”.
Bu tema boýunça “Ulymsyj@” atly agza: “Menem tagtaly. Ýöne bu geplerden bütinley bihabar. Çynmaý şu zatlar?” diýip, sorag ýazypdyr. Bu soraga “Friendship” atly agza şeýle jogap beripdir: “Hawa, çyn. Iñ soñky gezek haçan gitdiñ Tagta? Bu waka ýakynda boldy” diýip, öz pikirini galdyrypdyr.
Elbetde, bu tema Daşoguzda geçirilýän Ýaşulular maslahatyny ýaňsylap ýazylan tema çalym edýär…
Twitter sosial ulgamynda türkmenleriň “Türkmençe ýaz “ jümlesiniň öňünden ”häş täg” alamatyny goýup, tweet ýazmak ýörelgesi dowam edýär. Bu sosial ulagmyň “le petit” atly agzasy tarapyndan “Paket Internet-5 gutordy" diýip sms geldi. Gynandym. Gutaranyna däl."Gutoronyna" diýip, tweet paýlaşypdyr.
Elbetde, bu taýda sms-däki goýberilen harp ýalňyşy barada gürrüň gidýär. Ýagny, “gutardy” diýlip ýazylmaly söz sms-de “gutordy” diýlip ýazylypdyr.
Bu tweet 16-njy oktýabrda paýlaşylyp, ol bäş sapar gaýtadan çap edilipdir we oňa Mehmet Türkmen atly agza “Has hem gynançlysy, bu yalñyşy düzedeýli diýýän hem ýok” diýip, öz pikirini mälim edipdir.
Azat Rahmanowyň “Türkmençe ýaz” jümlesiniň öňünden “häş täg” alamaty goýlup ýazylan: “Türkmen ýaşulysy: Iňlisçe gürlejek bolsaň, agzyňa gyzgyn kartoşka salyp, türkmençe gürläbermeli” diýlen tweeti hem birnäçe gezek gaýtadan çap edilen tweetleriň arasyndadyr.


text:
Bu maslahat 12-nji aprelde, Kazhol myhmanhanasynda, «Anti-Ewraziýa forumy» diýen at bilen geçirildi.
Maslahatda çykyp gürlänleriň birnäçesi Gazagystanyň Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigine agzalygy onuň bu birleşigiň içinde öz döwletliligini ýitirmegine alyp geler diýdi.
Aktiwistler prezident Nursoltan Nazarbaýewiň Gazagystanyň öz garaşsyzlygyny ýitirmegine gönüden-göni jogapkär boljagyny aýtdylar.
Ýygnanyşykda Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigini Sowet Soýuzyna deňeýän plakatlar görkezildi.
Gazagystanyň daşary işler ministri Erlan Idrisow geçen hepde Orsýetiň, Belarusyň we Gazagystanyň prezidentleriniň maýda Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigini döretmek baradaky şertnama gol çekjeklerini aýtdy.
Bu üç ýurt Gümrük Bileleşiginiň hem agzalary we bu gurama geljekde dörediljek bileleşigiň esasyny goýýar. «Anti-Ewraziýa forumynda» polisiýa bolmady.


text:
Russiýanyň günortasyndaky Sibir regionynda bolan ýangynda ölenleriň sany 23-e ýetensoň, 14-nji aprelde Hakasiýa regionynda bir günlük ýas yglan edildi.
Russiýanyň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrliginiň berýän maglumatyna görä, ýangyn sebäpli onlarça şäherçede we obada 900-den gowrak adam heläk bolupdyr. Bu sebitde guran ýapraklaryň ýanmagy netijesinde dörän ýangyn güýçli ýel sebäpli çaltlyk bilen daş-töwerege ýaýrady.
Hakasiýadaky ýangynyň netijesinde 1 500 çemesi jaý ýanyp, azyndan 5 müň adam öýsüz galdy.
Tokaý ýangyny sebäpli ewakuasiýa çäreleriniň geçirilendigi we ýitgi-zyýanlaryň bolandygy barada maglumatlar Sibiriň beýleki regionlaryndan hem gelip gowşudy. Olaryň arasynda Altaý, Tywa, Zabaýkale, Krasnoýarsk we Irkutsk ýaly regionlar bar.


text:
Ukrainanyň sudy iki orsýet raýatyny ýurduň gündogarynda Orsýete tarapdar separatistleriň hatarynda söweşmekde aýyplap, her birini 14 ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
18-nji aprelde Aleksandr Aleksandrow we Ýewgeniý Ýerofeýew höküm edilenden gysga wagt soň, Kreml çykyş edip, ukrain prezidenti Petro Poroşenkonyň we rus prezidenti Wladimir Putiniň telefon arkaly gepleşikleri geçirendigini mälim etdi.
Şol gepleşiklerde ukrain-rus prezidentleriniň orsýetli iki raýatyň, şeýle-de ukrain harby piloty Nadia Sawçenkonyň “ykbaly” barada maslahat edendigi habar berilýär. Sawçenko Orsýetde adam öldürmek aýyplamalary bilen höküm edildi.
Synçylaryň ençemesi Kiýew sudunyň orsýetli iki raýata garşy çykaran höküminiň iki ýurduň tussaglary çalyşmagy üçin ýol açmagyna garaşýar. Şol bir wagtda Kreml şeýle çäräniň bolup-bolmazlygy barada henize çenli aç-açan maglumat bermeýär.


text:
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko Orsýetde tussaglykda saklanan ukrainaly pilot Nadýa Sawçenkony alyp baran uçaryň Kiýewde gonandygyny aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda Sawçenkonyň tussag çalyşygynda boşadylandygy we Kiýewe barýan uçara münendigi habar berilipdi. .
Orsýetiň RT telekompaniýasynyň ady agzalmadyk çeşmä salgylanyp, 25-nji maýda habar bermegine görä, Sawçenko bilen çalyşylan iki orsýetli tussag hem boşadylyp, Moskwa barýan uçara mündürilipdir.
Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenkonyň edarasy gysga wagtda resmi beýannama ýaýratjakdygyny aýtdy.
Munuň öňüsyrasynda orsýetlileriň biriniň aklawçysy Oksana Sokolowskaýa “Mende bar bolan resmi bolmadyk maglumat şu gün günä geçişiň we çalyşygyň boljakdygyny görkezýär” diýip habar beripdi.
Orsýet mart aýynda Sawçenkony gündogar Ukrtainada iki orsýetli žurnalistiň ölümine gatnaşmakda günäli tapyp, ony 22 ýyllyk türme tussaglygyna höküm etdi.
Pilot aýyplamalary ret edýär we özüniň ogurlanyp, Orsýete bikanun alnyp barylandygyny aýdýar.
Ukraina Orsýetiň iki raýaty Aleksandr Aleksandrowy we Ýewgeniý Ýerofeýewi gündogar Ukrainada orsýetçi separatisler bilen bilelikde söweşlere gatnaşmagy sebäpli 14 ýyllyk türme tussaglygyna höküm edipdi.


text:
Türkmenistan adam hukuklary boýunça baş wekili ombudsmenini belledi.
Ýurduň taryhynda ilkinji ombudsmeni wezipesine Mejlisiň bäşinji çagyryşynyň deputaty Ýazdursun Gurbannazarowa bellendi.
Resmi maglumatlarda ombudsmen wezipesine Gurbannazarowanyň gizlin ses berişlik arkaly üç dalaşgärden saýlanandygy aýdylýar.
Ombudsmeniň işiniň 2016-njy noýabr aýynda kabul edilen we 1-nji ýanwarda güýje giren “Ombudsmen hakyndaky” kanun esasynda kesgitlenýändigi, onuň bäş ýyl möhlet bilen saýlanyp, her ýyl ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýy barada hasabat taýýarlap döwlet baştutanynyň garamagyna bermelidigi resmi maglumatda aýdylýar we hasabatlaryň milli metbugatda beýan edilmelidigi media maglumatlarynda bellenýär.
Türkmen metbugatynda türkmen ombudsmeniniň iş tejribesi barada berilýän maglumata görä, Ýazdursun Gurbannazarowa Mejlisiň ozalky dördünji çagyryşyna hem saýlanypdyr, adam hukuklary we azatlyklary boýunça komitete ýolbaşçylyk edipdir we 2010-2014-nji ýyllarda Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky demokratiýa we adam hukuklary boýunça institutynyň müdiri bolupdyr.
Türkmen resmileri bu wezipäniň ýurtda adamyň we raýatyň hukuklarynyň hem azatlyklarynyň döwlet goragynyň üpjün edilmegine, döwlet organlary we resmiler tarapyndan berjaý edilmegine we hormat goýulmagyna kepil geçmek üçin döredilýändigini aýdýarlar.
Halkara guramalarynyň hasabatlarynda Türkmenistan dünýä derejesinde adam hukuklaryny iň gödek depeleýän ýurtlaryň arasynda ýyllar boýy agzalyp gelinýär.


text:
Germaniýanyň Maks Plank ornitologiýa institutynyň direktory, professor Manfred Gar prezident G.Berdimuhamedowa sebitde guşlaryň goralyp saklanmagyna we köpelmegine döredilen şertler üçin sylag we sertifikat gowşurdy diýip, TDH habar berýär.
2-nji maýda Türkmenbaşyda açylyp, ulanmaga berlen täze deňiz porty barada berlen habarda tassyklanylmagyna görä, bu“taslama tutuşlygyna “Ýaşyl port” halkara ölçeglerine laýyklykda işlenip taýýarlanyldy”.
Şeýle-de neşir täze portuň gurluşygynyň barşynda gazylyp çykarylan topragyň Türkmenbaşy şäheriniň golaýyndaky deňiz aýlagynda meýdany 170 gektar bolan emeli adany döretmek üçin ulanylandygyny habar berýär.
“Bu ada gyzylinjikleriň, gazlaryň, ördekleriň, hokgarlaryň, gotanlaryň we beýleki guşlaryň ýaşaýan, höwürtgeleýän we gyşlaýan ýerine öwrüldi” diýip, TDH bu ýerdäkiekologiki çemeleşmäniň bilermen ekologlaryň halkara bileleşiginiň ýokary bahasyna mynasyp bolandygyny belleýär.
Emma ýerli synçylar, deňiz boýunda ýaşaýan ilat soňky ýyllarda bu sebitde gyşlaýan guşlaryň barha azalýandygyny habar berýärler.
Azatlyk radiosy bu ýagdaý bilen gyzyklanyp, Balkan sebitinde ýygy-ýygydan saparda bolýan aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýewe birnäçe sorag bilen ýüz tutdy.


text:
Bu jerime «Toýota» korporasiýasynyň öndüren maşynlaryndaky gaz pedallarynda bar bolan näsazlyklar üçin tölenilmeli. Suduň bu baradaky çykaran kararyna garşy şikaýat etmek üçin goýlan möhlet şu gün tamamlanýar. Ýöne «Toýota» korporasiýasy özüniň bu karara garşy şikaýat etjekdigi ýa etmejekdigi barada häzirlikçe hiç hili resmi beýanat ýaýratmady.
Şu ýylyň ýanwarynda bu korporasiýa öz öndüren maşynlarynyň gaz pedallarynda bar bolan kemçilikleri düzeltmek üçin 2 million 300 müň töweregi maşynyň yzyna gaýtaryljakdygyny mälim edipdi.


text:
14-nji noýabrda arap liderlerinden ilkinji bolup, Iordaniýanyň patyşasy Abdullah Siriýanyň prezidenti Başar Al-Assady wezipesinden çekilmegine çagyrdy.
BBC bilen söhbetdeşlikde Iordaniýanyň patyşasy: “Men Assadyň ýerinde bolan bolsam, wezipämden çekilerdim” diýdi.
Siriýadaky ýagdaýlar bilen bagly Birleşen Ştatlar hem alada bildirip, Assady wezipesinden çekilmäge çagyrýar. Bu barada Ak Tamyň metbugat sekretary Joş Ernest 14-nji noýabrda eden çykyşynda aýtdy.
“Assadyň režiminiň gitdigiçe üzňeleşýändigi, režime garşy syýasy basyşyň artýandygy hemmä düşünükli. Prezident Obama Assadyň ýurdy dollandyrmak hukugyndan mahrum bolandygyny aýdyp, ony wezipesinden çekilmäge çagyrdy. Assadyň režiminiň protestçilere görkezýan zorluk-sütemi eglenmezden bes edilmelidir” diýip, Ernest belledi.
14-nji noýabrda Brýusselde ÝB ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň maslahatynda siriýaly ýene-de 18 döwlet işgäriniň ady gara sanawa goşuldy.
Mundan öň, ÝB Siriýanyň 56 raýatyna ýewropa ýurtlaryna barmagy gadagan edip, olaryň bank hasaplaryny doňdurypdy. Şeýle hem, 18 sany siriýaly kompaniýalaryň we edaralaryň ýewropadaky emlägi doňdurylypdy.
ÝB ýurtlarynyň daşary işler ministrleri Ýewropanyň inwestision bankyna Siriýanyň režimine kredit bermegi gadagan etdi.
ÝB-iň daşary syýasat we howpsuzlyk boýunça bölüminiň başlygy Ketrin Eşton özleriniň Arap Ligasy bilen bilelikde Siriýanyň asuda ýaşaýjylaryny goramagyň ýollaryny gözleýändiklerini mälim etdi.
Siriýada mart aýynda demonstrasiýalar başlany bäri, ýurtda 3,500-e golaý adamyň öldürilendigi habar berilýär.


text:
Ukrainanyň gündogaryndaky orsýetparaz separatistleriň ýokary derejeli kommandiri Alekseý Mozgowoýyň we ýene-de alty jeňçiniň näbelli topar tarapyndan öldürilendigi habar berilýär.
Separatistleriň gözegçiligindäki Ukrainanyň Lugansk raýonynyň maglumatyna görä, Mozgowoýyň ulagy partladylyp, soňundan hem awtomatiki ýaraglar bilen atylypdyr.
Bu waka separatistleriň kontrollygyndaky Alçewsk şäheriniň golaýynda boldy. Hüjümde ölen beýleki adamlaryň şahsyýetleri aýan edilmedi.
Mundan ozal hem Mozgowoýyň janyna kast etmek synanyşyklary bolupdy.


text:
Siriýadaky Kürt ýaragly topary 1-nji iýulda “Yslam döwleti” atly toparyň söweşijileriniň Tal Abýaddan kowlup çykarylmagy netijesinde şäherçäniň kontrollygynyň doly öz gözegçiligine geçendigini aýdýar. Bu wakadan bir gün öň, “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileri strategik taýdan ähmiýetli şäherçä reýd gurnapdylar.
Siriýadaky Kürtleriň Halk goranmak bileleşiginiň (ÝPG) metbugat wekili “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileri tarapyndan ele salnan Tel Abýad şäherçesiniň günorta bölegindäki etrabyň kontrollygy gaýtadan Kürt güýçleriniň gözegçiligine geçdi diýdi.
Bu çaknyşyklarda “Yslam döwleti” toparynyň üç söweşijisi öldürildi, şeýle-de ýene biri özüni partlatdy diýip, bileleşigiň metbugat wekili belleýär.


text:
26.04.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlarynyň, Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Maslahatyň dowamynda ýurdumyzyň baş şäherini we sebitleri durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamadan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy hem-de öňde boljak şanly senelere görülýän taýýarlyk bilen baglanyşykly meselelere garaldy.
Sanly ulgam arkaly geçirilýän maslahata milli Liderimiz, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Aşgabat şäherine gözegçilik edýän orunbasary Ş.Durdylyýewi hem-de paýtagtymyzyň häkimi Ý.Gylyjowy çagyrdy.
Häkim häzirki döwürde paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, şäheriň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan, şol sanda beýik Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy we Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli açylyp ulanylmaga tabşyrylmagy meýilleşdirilýän desgalardaky işleriň depginini ýokarlandyrmak, şeýle hem ýurdumyzyň baş şäherinde abadançylyk, arassaçylyk işlerini üpjün etmek boýunça degişli gulluklaryň sazlaşykly işini ýola goýmak babatda durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem hasabatyň çäklerinde şanly senelere taýýarlyk görlüşi barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp hem-de Diýarymyzyň baş şäherinde alnyp barylýan işleriň ähli görkezijiler babatda nusgalyk bolmalydygyna ünsi çekip, paýtagtymyzda durmuşa geçirilýän toplumlaýyn çäreleriň şäher ilatynyň abadançylyk derejesiniň we paýtagtymyzyň ekologiýa ýagdaýynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilmelidigini belledi.
Milli Liderimiz Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy hem-de mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli meýilleşdirilen çärelere hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmegiň möhümdigine ünsi çekip, bu ugurdaky işleri aýratyn gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra wise-premýer Ş.Durdylyýew şu ýyl bellenilýän şanly seneleriň hormatyna tutuş ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan gurluşyk işleriniň depgini barada hasabat berdi. Hususan-da, şu ýyl bellenilýän şanly seneler mynasybetli açylyp ulanylmaga tabşyryljak desgalarda alnyp barylýan işler barada giňişleýin habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” şygary astynda geçýän şu ýylda boljak wakalaryň, aýratyn-da, Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygynyň we paýtagtymyzyň 140 ýyllygynyň örän uly jemgyýetçilik-syýasy ähmiýetini belledi. Şundan ugur alyp, täze desgalaryň ulanylmaga berilmegini bellenen tertibe we bildirilýän talaplara laýyklykda üpjün etmek möhüm wezipe bolup durýar diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de bu babatda wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Aşgabat şäherini mundan beýläk-de ösdürmegiň taslamalary, şol sanda paýtagtymyzda “Daşkent” seýilgähini gurmak boýunça meýilleşdirilen işleriň barşy bilen gyzyklandy. Wise-premýer bu seýilgähi gurmak üçin taslamalary işläp taýýarlamak boýunça işleriň, birnäçe bäsleşikleriň deslapky tapgyrlarynyň geçirilendigini habar berdi. Häzirki wagtda bäsleşigiň jemleýji tapgyryny geçirmäge taýýarlyk görülýär. Şonuň barşynda bir kompaniýa saýlanyp alnar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, toplumlaýyn şähergurluşyk maksatnamasynyň öňde goýlan ähli wezipeleri çözmäge täzeçil we oýlanyşykly çemeleşmäni, öňdebaryjy tehnologiýalary we işleri, iň gowy dünýä tejribesini çekmegi ugur edinýändigini belledi. Milli Liderimiz täze desgalaryň gurluşygynyň ähmiýetini nazarda tutup, onuň gurluşygynda ýokary hil derejesine we iki halkyň milli özboluşlylygyna aýratyn üns bermegiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz bu taslama amala aşyrylanda, goňşy we doganlyk ýurduň halkynyň milli aýratynlygyny nazara almagyň möhümdigini belledi. Milli Liderimiz onuň bezeg işlerinde milli çeperçilik däpleriniň häzirki döwrüň binagärlik aýratynlyklary bilen sazlaşykly utgaşdyrylmagynyň we desganyň netijeli bolmagynyň ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan gurluşyk maksatnamalarynyň talabydygyny nygtady we wise-premýere hem-de Aşgabat şäheriniň häkimine birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle desgalar gurlanda her bir zady, olaryň maksadyny we oýlanyşykly ulanylmagyny göz öňünde tutmagyň möhümdigini aýtdy hem-de şu taslamanyň buýrujysynyň Aşgabat şäher häkimligi bolmalydygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz bu taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň türkmen we özbek halklarynyň gatnaşyklaryny has-da ösdürmekde we mundan beýläk-de pugtalandyrmakda möhüm ähmiýetli işleriň biri boljakdygyny hem-de dürli ugurlarda ýaýbaňlandyrylan hyzmatdaşlygyň depginli ösdürilmegine uly ýardam berjekdigini aýratyn belledi. Şeýle hem Aşgabatda “Daşkent” seýilgähiniň peýda bolmagy döwletimiziň üstünlikli durmuşa geçirilýän oňyn bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk syýasatynyň dabaralanýandygynyň nyşanyna öwrüler hem-de Aşgabadyň binagärliginde özüniň köpugurlylygy hem-de daşky dünýä açyklygy bilen öz beýanyny tapar diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Soňra sanly ulgam arkaly geçirilýän iş maslahaty Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýewiň hem-de ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleriniň gatnaşmagynda dowam etdi.
Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanow sebitde alnyp barylýan işler barada hasabat berip, oba hojalyk işleriniň ýagdaýy, gowaça ekişiniň alnyp barlyşy we güýzlük bugdaýa edilýän ideg, şeýle hem gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň ýagdaýy barada aýtdy. Gowaçanyň irki ekilen ýerlerinde onuň sazlaşykly ösüşini üpjün etmek boýunça zerur agrotehniki çäreler guramaçylykly alnyp barylýar. Şonuň ýaly-da, häkim ekerançylyk meýdanlarynyň suw üpjünçiligi baradaky meseleleri çözmek boýunça görülýän çäreler barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek we azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak üçin, welaýatyň bugdaý meýdanlarynda ösüş suwuny tutmak hem-de bugdaýy mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň depginini güýçlendirmegiň zerurdygyny aýtdy, şonuň ýaly-da, gowaça ekişiniň ýokary hilli geçirilmegini we agrotehniki kadalara laýyklykda, bellenen möhletlerde tamamlanmagyny üpjün etmegi, bu ugurda alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmegi tabşyrdy.
Ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň agrotehniki kadalara laýyklykda ideg edilişi berk gözegçilikde saklanylmalydyr, munuň özi olaryň ýokary hasylyny almaga mümkinçilik berer.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, welaýatda şu ýyl meýilleşdirilýän işleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy. Şeýle hem ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli welaýatda açyljak medeni-durmuş we önümçilik desgalarynda gurluşyk işleriniň alnyp barlyşyny yzygiderli gözegçilikde saklamaga degişli birnäçe tabşyryklar berildi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew sebitde işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi. Gowaça ekişiniň we bugdaýa ideg edilişiniň barşy hem-de suw üpjünçilik meseleleriniň çözülişi, şu ýyl belleniljek şanly seneler mynasybetli ulanylmaga tabşyryljak desgalaryň gurluşygynyň depginini güýçlendirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek we azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak maksady bilen, welaýatyň bugdaý meýdanlarynda ösüş suwuny tutmak hem-de bugdaýy mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň depginini güýçlendirmegiň zerurdygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz, şonuň ýaly-da, gowaça ekişiniň agrotehniki kadalara laýyklykda we bellenen möhletlerde tamamlanmagyny gazanmak üçin, bu ugurda alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmegi tabşyrdy.
Ýeralma we gök-bakja ekinlerine agrotehniki kadalara laýyklykda ideg edilişine ilkinji derejede üns berilmelidir. Munuň özi bu ekinleriň bereketli hasylyny almaga mümkinçilik berer.
Milli Liderimiz ýurdumyzy 2025-nji ýyla çenli durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasynyň hem-de Oba milli maksatnamasynyň welaýatda ýerine ýetirilmegine degişli birnäçe tabşyryklary berdi hem-de hemme bellenen meýilnamalaryň ýokary hilli we öz wagtynda ýerine ýetirilmelidigi barada görkezme berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen medeni-durmuş we önümçilik desgalarynda gurluşyk işleriniň alnyp barlyşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Sanly ulgam arkaly iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowyň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim iş maslahatynyň gün tertibindäki meseleler boýunça hasabat berip, hususan-da, gowaça ekişinde işleriň barşy hem-de
güýzlük bugdaýa agrotehniki kadalara laýyk ideg edilişi, şeýle hem zerur mukdarda suw üpjünçilik meselelerini çözmek ugrunda ýerine ýetirilýän anyk çäreler barada aýtdy. Şeýle hem galla oragyna taýýarlyk görmek we şaly ekişini bellenen möhletde geçirmek ugrunda alnyp barylýan işler
barada hasabat berildi. Şunuň bilen bir hatarda, welaýatda gurluşygy alnyp barylýan dürli maksatly desgalardaky işleriň depginini ýokarlandyrmak meselelerine möhüm ähmiýet berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bugdaýyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek we azyk üpjünçiligine degişli meseleleri netijeli çözmek ugrunda welaýatyň bugdaý meýdanlarynda ösüş suwuny tutmak hem-de bugdaýy mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň depginini güýçlendirmegiň möhümdigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz gowaça ekişiniň agrotehniki kadalara laýyklykda bellenen möhletlerde we ýokary hilli geçirilmelidigine ünsi çekip, alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmegiň zerurdygyny nygtady we şunuň bilen baglylykda, häkime birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz welaýatda ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň ýokary hasylyny almak maksady bilen, bu ekinlere agrotehniki kadalara laýyklykda ideg işlerini üpjün etmek barada görkezme berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, meýilleşdirilýän işleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmegini üpjün etmegiň möhüm wezipe bolup durýandygyny nygtady.
Soňra döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli welaýatda açylyp ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalaryň öz wagtynda ulanylmaga tabşyrylmagy bilen baglanyşykly meseleleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra milli Liderimiz Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewiň hasabatyny diňledi. Häkim welaýatda işleriň ýagdaýy, bugdaýly meýdanlara edilýän ideg işleri, şaly ekişine taýýarlyk görmek boýunça ýaýbaňlandyrylan çäreler hem-de oba hojalyk ekinleriniň suw üpjünçiligi baradaky meseleleriň çözülişi barada hasabat berdi. Şeýle hem welaýatyň durmuş ulgamyny kämilleşdirmek, dürli maksatly desgalaryň gurluşygynyň depginlerini ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.
Mundan başga-da, häkim şu ýyl Lebap welaýatynda geçirilmegi meýilleşdirilen Medeniýet hepdeligine taýýarlyk görlüşi we şunuň bilen baglylykda, degişli maksatnamanyň taýýarlanylyşy barada habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bugdaýyň bol hasylyny almak, azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak maksady bilen, bugdaýly hem-de gowaça ösdürilip ýetişdiriljek meýdanlaryň ýokary hilini we ösüş suwunyň hem-de mineral dökünler bilen iýmitlendirmegiň öz wagtynda geçirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.
Şonuň bilen birlikde, milli Liderimiz ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň ýokary hasylyny ösdürip ýetişdirmek baradaky meseleleriň çözülmeginiň möhüm wezipeleriň hatarynda durýandygyny nygtap, bu ekinlere agrotehniki kadalara laýyklykda degişli idegi üpjün etmek barada görkezme berdi.
Ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, şu ýyl meýilleşdirilýän işleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmegini üpjün etmek barada görkezme berip, döwlet Baştutanymyz eziz Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli açylyp, ulanmaga berilmegi maksat edinilýän medeni-durmuş we önümçilik desgalarynda gurluşyk işlerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz giň gerimli çäre bolan Medeniýet hepdeligi baradaky meselelere ünsi çekip, onuň ýurdumyzyň durmuşynda möhüm ähmiýete eýedigini belledi. Şoňa görä-de, bu çäräniň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmegiň zerurdygyny aýdyp, döwlet Baştutanymyz häkime birnäçe degişli tabşyryklary berdi.
Sanly ulgam arkaly geçirilýän iş maslahaty Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýewiň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim sebitde işleriň ýagdaýy, gowaça ekişiniň alnyp barlyşy, güýzlük bugdaýa hem-de beýleki oba hojalyk ekinlerine edilýän ideg, şeýle hem ekerançylyk meýdanlarynyň suw bilen zerur bolan möçberde üpjün edilişi, bu ugurda ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi.
Hasabatyň çäklerinde ata Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi maksat edinilýän möhüm gurluşyklardaky işleriň ýagdaýy barada habar berildi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, alnyp barylýan meýdan işleriniň, aýratyn-da, gowaça ekişiniň we güýzlük bugdaýa edilýän idegiň agrotehnikanyň kadalaryna doly laýyk gelmelidigine we öz wagtynda geçirilmelidigine ünsi çekdi. Ekin meýdanlarynda ulanylýan oba hojalyk tehnikasy bökdençsiz işledilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Bellenilişi ýaly, bugdaý meýdanlarynda ösüş suwuny tutmak hem-de bugdaýy mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleriniň depgini güýçlendirilmelidir, gowaça ekişiniň ýokary hilli geçirilmegi we bellenen möhletlerde tamamlanmagy üpjün edilmelidir.
Milli Liderimiz şu işler bilen bir hatarda, welaýatda ýeralmanyň we gök-bakja ekinleriniň ýokary hasylyny ösdürip ýetişdirmek üçin, olara agrotehniki kadalara laýyklykda ideg edip, bu ugurda alnyp barylýan işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyna hem-de Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, meýilleşdirilen işleriň öz wagtynda we ýokary hilli ýerine ýetirilmegine degişli birnäçe tabşyryklary berdi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli welaýatda açylyp, ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen medeni-durmuş we önümçilik desgalarynyň gurluşygy bilen baglanyşykly işleri berk gözegçilikde saklamagyň möhümdigi bellenildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň orunbasary E.Orazgeldiýewiň hasabaty diňlenildi. Wise-premýer ýurdumyzda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň öňe ilerledilişi, şol sanda ýerlerde gowaça ekişiniň depginini güýçlendirmek, bugdaýa edilýän idegiň agrotehniki kadalara laýyklykda alnyp barylmagyny üpjün etmek hem-de ekerançylyk meýdanlarynda ekinleri zerur möçberde suw bilen üpjün etmek babatda görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, obasenagat toplumynyň milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biridigini belläp, onuň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak, möwsümleýin işleri bellenilen möhletde we ýokary hilli geçirmek bilen baglanyşykly meseleleriň hemişe üns merkezinde saklanylmalydygyny belledi we bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmelere berk jan saglygyny, halkymyzyň bagtyýar durmuşynyň üpjün edilmeginiň, ýurdumyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)


text:
Aşgabatdaky ÝHHG merkezi
Adam söwdasyna garşy göreşmeklik
Adam söwdasynyň öňüni almak, adam söwdasyny edýän jenaýatçylary yzarlamak we bu elhenç jenaýatçylygyň pidalaryny goramak ugrunda ýurduň tagallalaryna ýardam bermek maksady bilen Merkez dürli seminarlary we tälim beriji okuwlary geçirýär. Merkez ýaşlar we giň jemgyýetçiligi üçin bu meselede habardarlygy ýokarlandyrmak boýunça möwsümleri gurnaýar, milli wezipeli adamlaryň hyzmatdaşlygyň üsti bilen adam söwdasyna garşy göreşmeklige we adam söwdasyna garşy göreşmek ülňülerine bagyşlanan sebitleýin iş maslahatlaryna we okuwlaryna gatnaşmaklaryna ýardam berýär.


text:
Armyt iň köp peýdalanylýan miwe bolup durýar. Armyt agajy beýik bolup 13 metre ýetýär. Armyt miwesiniň 100 gramynda 58 kaloriýa bar. Miwe witaminlere, minerallara örän…View More Armydyň adam bedenine peýdasy
Category: Sizden gelenler
“Microsoft” Hytaýda “LinkedIn”-i ýapýar
“Microsoft”, Hytaýdaky iş şertleri we berk düzgünler sebäpli “LinkedIn”-i ýapjakdygyny mälim etdi. Beýleki tarapdan, kompaniýa “LinkedIn”-iň ornuny tutjak “InJobs” atly täze programmasyny döretdi. “LinkedIn”-iň beýlekiler…View More “Microsoft” Hytaýda “LinkedIn”-i ýapýar
Hytaýda suw joşmalary kömüriň rekord derejä ýetmegine sebäp boldy
Hytaýda kömüriň bahasy şu aý täze rekord derejä ýetdi. Esasy kömür öndüriji Şanhi welaýatynda bolan suw joşmalary üpjünçiligiň berkligini güýçlendirdi we Pekiniň elektrik bahalaryny liberallaşdyrmak…View More Hytaýda suw joşmalary kömüriň rekord derejä ýetmegine sebäp boldy
“Toyota” önümçiligi 15 göterim azaldar
Bütin dünýäde smartfonlara we planşetlere, 5G tor enjamlaryna we oýun konsollaryna çiplere bolan islegiň artmagyndan soň awtoulag öndürijileriniň çip ýetmezçiligi dowam edýär. Ýapon öndürijisi “Toyota…View More “Toyota” önümçiligi 15 göterim azaldar
Angliýanyň ykdysadyýeti awgust aýynda 0,4% ösdi
Angliýanyň ykdysadyýeti geçen aý bilen deňeşdirilende awgust aýynda 0,5% ýokarlandy, ösüş garaşylandan 0,5% pesdi. Angliýanyň ykdysadyýeti, çig we tebigy gazyň çykarylyşynyň köpelmegi netijesinde önümçilik 0,8…View More Angliýanyň ykdysadyýeti awgust aýynda 0,4% ösdi
Iň gadymy adam aýak yzlary tapyldy
Adamzadyň şu güne nädip gelendigi we gelýänçä nähili üýtgeşmeler başdan geçirendigi entek belli däl. Ýöne gözlegçiler garaňky döwri ýagtylandyrmak üçin yzygiderli işleýärler. Bu ugurdaky gözleglerde…View More Iň gadymy adam aýak yzlary tapyldy
Gün ulgamyndaky iň uly 42 meteoritiň suratlary paýlaşyldy
Gözlegçiler gün sistemamyzdan tapylan 42 sany iň uly meteoritiň jikme-jik gözlegini geçirdiler. Bu meteoritleriň käbiri geljekde planetamyz üçin howp döredip biler. Älemde milliardlarça planetalar we…View More Gün ulgamyndaky iň uly 42 meteoritiň suratlary paýlaşyldy
Aňymyzdaky islenilmeýän wakalary aradan aýyrjak bir belok tapyldy
Kembrij uniwersitetiniň gözlegçiler topary aňdaky maglumatlary üýtgetmegiň mümkinçiligi barada gözleg geçirdi. Alymlar aňymyzdaky erbet ýatlamalary aradam aýyrjak bir belok tapdylar. Tapylan belok eger lukmançylykda ulanylyp…View More Aňymyzdaky islenilmeýän wakalary aradan aýyrjak bir belok tapyldy
Metal iýýän bakteriýa tapyldy
Alymlar iýmit hökmünde metal iýýän bakteriýany tapyldy. Göz öňünde tutulýan bakteriýalar, metaly iýmek arkaly marganes oksidiniň emele gelmegine getirýärler. Kaliforniýa Tehnologiýa Institutynda (Caltech) geçirilen mikrobiologiki…View More Metal iýýän bakteriýa tapyldy
Dünýäniň iň kiçi 10 döwleti
Dünýä aslynda diýseň uly. Emma juda kiçi döwletler hem bar. Uçarlaryň kömegi bilen gysga wagtyň içinde gitmek isleýän dünýäniň islendik nokadyna ýetmek indi arzuw däl.…View More Dünýäniň iň kiçi 10 döwleti


text:
Batys Qazaqstanda bilim berý nysandaryn kúrdeli jóndeýmen qatar jańalaryn paıdalanýǵa berý jumystary jalǵasady
ORAL. Tamyzdyń 25-i. QazAqparat /Ǵaısaǵalı Eraly/ - Batys Qazaqstan oblysynda bilim berý nysandaryn kúrdeli jóndeýmen qatar jańalaryn paıdalanýǵa berý jumystary jalǵasady,
dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aıtalyq, bıyl 91 bilim ordasyn, sonyń ishinde «Jol kartasy» boıynsha 17 nysandy kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanyp, buǵan barlyǵy 3,8 mlrd. teńge, al aǵymdaǵy jóndeý jumystary úshin 340 mln. teńge qarajat bólingen bolatyn. Oblys ákimi Baqtyqoja Іzmuhambetovtiń aıtýynsha, 2008-2009 jyldary júzden astam mektep kúrdeli jóndelmek. Bul 435 mekteptiń árbir tórtinshisi deýge bolady. Aldaǵy jyly taǵy 40-50 mektep retke keltirilmek, sonda bilim nysandaryn kúrdeli jóndeý máselesi tolyq sheshimin tabady.
Sonymen qatar jańa mektepterdi salý jumystary jalǵasady. Máselen, 2009 jyldyń sońyna deıin jergilikti bıýdjet esebinen Syrym aýdanynyń Bulan aýylynda 132 oryndyq, Bórliniń Qyzyltalynda 250 oryndyq qosymsha mektep ǵımaraty paıdalanýǵa berilmek. Al Terekti aýdany Jaıyq aýylynda 96 oryndyq, Zelenovtiń Oktıabrinde 46 oryndyq jáne Tasqalada balalar saz mektepteriniń qurylystary júrgizilýde.
Jýyrda jańa oqý jylyna oraı respýblıkalyq bıýdjet esebinen Oral qalasynyń Jelaev kentinde 360 oryndyq mektep iske qosylatyn bolsa, 100 oryndyq jataqhanasymen 300 oqýshyǵa arnalǵan mektep qurylystaryn Tasqala men Qaratóbe aýdandarynyń ortalyqtarynda bastaý kózdelip otyr.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Hytaýyň eksporty sentýabr aýynda geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 28,1 artyp, 305,7 milliard dollara ýetdi. Soňky günlerde ýurtda islegiň ýokarlanmagy netijesinde energiýanyň bahasy artdy. Şeýle hem aşa köp isleg netijesinde käbir zawod-fabriklerde elektrik energiýasynyň ýetmezçiligi zerarly önümçilik togtadyldy. Muňa garamazdan, ýurduň eksportynda ýokary ösüş hasaba alyndy. Bilermenler eksportyň 21,5 göterim bolmagyna garaşýardylar. Degişli döwürde import 17,6 göterim azaldy. Şeýlelikde ýurduň daşary söwda saldosy 66,8 milliard dollar boldy.
Esasy Dünýä täzelikleri Energiýa ýetmezçiligine garamazdan eksporty artdy


text:
2016-njy ýylyň 6-njy dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Özbegistan Respublikasynyň saýlanan Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.
Söhbetdeşler mähirli salamlaşyp, döwletara türkmen-özbek gatnaşyklarynyň ýokary derejesini we netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen bellediler. Bu gatnaşyklar ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit hem-de halkara guramalarynyň we düzümleriniň çäklerinde üstünlikli ösdürilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow pursatdan peýdalanyp, Şawkat Mirziýoýewi Özbegistanda geçirilen Prezident saýlawlarynda ýeňiş gazanmagy bilen ýene bir gezek gutlady hem-de oňa berk jan saglyk, ýokary döwlet wezipesindäki jogapkärli işinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Söhbetdeşligiň dowamynda ozal gazanylan ikitaraplaýyn ylalaşyklaryň, iki döwletiň durmuş-ykdysady ösüşiniň ileri tutulýan ugurlarynyň we geljek üçin meýilnamalaryň amala aşyrylmagy babatda türkmen-özbek hyzmatdaşlygynyň ýagdaýy hem-de geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti we Özbegistanyň saýlanan Prezidenti türkmen-özbek gatnaşyklarynyň ynsanperwer ugrunyň möhümdigini belläp, bu ugurda netijeli gatnaşyklary hemmetaraplaýyn berkitmek babatda pikirlerini beýan etdiler.
Şeýle hem söhbetdeşler telefon gepleşiginiň barşynda sebitiň gün tertibiniň meseleleri boýunça pikir alyşdylar. Şunda parahatçylygy, durnuklylygy we abadançylygy saklamak maksadynda tagallalary birleşdirmek işinde taraplaryň işjeň garaýyşlary tassyklanyldy.
Söhbetdeşligiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Özbegistan Respublikasynyň saýlanan Prezidenti Şawkat Mirziýoýew döwletara gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de okgunly ösdüriljekdigine ynam bildirip, iki ýurduň doganlyk halklaryna iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.
News
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Özbegistan Respublikasynyň saýlanan Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy
2016-njy ýylyň 6-njy dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Özbegistan Respublikasynyň saýlanan Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.


text:
Dynç günleriniň dowamynda 17 agzalyk ýewrozonanyň maliýe ministrleri Ispaniýanyň banklaryna goldaw hökmünde krediti hödürledi. Şeýle-de, Madrid öz banklaryna hemaýatyň gerek boljakdygyny ykrar etdi.
Duşenbe güni indeks bazarlary açylanda, bu gowy garşylandy. Madridiň IBEX 35 görkezijisi 6% çemesi ýokarlandy.
Duşenbe gününiň dowamynda Ýaponiýanyň, Günorta Koreýanyň, Gong Kongyň bazarlary hem 2% töweregi artypdy.
Duşenbe güni Aziýanyň we Ýewropanyň bazarlarynda nebtiň bahasy-da her barrel üçin, 2 dollar çemesi ýokarlandy. Şeýle-de, ýewronyň dollara bolan gatnaşygy artdy.


text:
Masimowyň şäher administrasiýasynyň binasyna girjek wagtynda elleri şygarly protestçiler premýer-ministriň garşysyna çykdylar.
Demonstrasiýa çykanlaryň aglabasynyň geçen aýda 4 ýyldan 7 ýyla çenli türme tussaglygyna höküm edilen protestçileriň garyndaşlarydygy aýdylýar. Bu protestçiler geçen ýylda Žanözen şäherinde uzak wagtlap iş taşlaýyş yglan eden nebitçileriň aýaga galmagyna itergi berenlikde aýyplanypdylar.
Geçen dekabr aýynda iş taşlaýyş bilen bagly dörän gozgalaňda polisiýa tarapyndan azyndan 16 adam atylyp öldürildi.
BMG-niň adam hukuklary boýunça ýokary komissary Nawy Pillaý geçen hepdede Žanözen şäherine bardy we dekabr aýynda ýüz beren ýagdaýy derňemekdäki şowsuz hereketleri üçin häkimiýetleri tankytlady.


text:
Ysraýylyň Dimona şäherinde dört araby pyçaklamakda güman edilen ysraýylly ýewreý tussag edildi.
9-njy oktýabrda bolan hüjüminiň iki pidasynyň ysraýylly araplar bolandygy anyklandy. Emma galanlaryň ysraýylly ýa-da palestinaly araplardygy belli edilmedi.
Ýaralanan pidalar häzir bejergi alýarlar.
Dimona şäheriniň häkimi Benny Bitonyň Ysraýylyň radiosy bilen söhbetdeşliginde ady agzalmadyk hüjümçiniň şäheriň ýaşaýjysydygyny we onuň polisiýa bellidigini habar berdi.
Polisiýa hüjümiň “milletçilik” we geçen hepdede sekiz sany ysraýyllynyň pyçaklanmagy bilen bagly bolmagynyň ähtimaldygyny aýdýar. Şol hüjümlerde iki adam heläk boldy.
Ýaňy-ýakynda ýewreýleriň mukaddes Ierusalim şäherine barmagyna päsgelçiligiň döredilmegi sebäpli dörän durnuksyzlykda howpsuzlyk güýçleri bilen bolan çaknyşyklarda üç palestinaly atylyp öldürildi we onlarçasy ýaralandy.