text:
Kiýewiň Garaşsyzlyk skwerinde birnäçe müň adam hökümetiň Ýewropa integrasiýasy meselesindäki pozisiýasyny üýtgetmegini talap etmäge toplandy.
Anna güni agşam üç müň çemesi adam Kiýewde hökümetiň Ýewropa Bileleşigi bilen Assosasiýa şertnamasyna gol çekmegi togtatmak barada penşenbe güni gelen kararyndan kanagatlanmaýandygyny aýtmaga geldi.
Oppozisiýa lideri Witaliý Klitçko hem demonstrantlaryň arasynda bolup, ol märeke Ukrainanyň hökümetiniň geljek hepde Wilnýusda geçýän sammitde ÝB bilen Gündogar hyzmatdaşlygy şertnamasyna gol çekmegini isleýär diýdi.
Kristina atly protestçi şeýle diýdi: «Ozaly, ÝB bize wizasyz režim üçin gerek däl, ýogsa bu gowy zat. Bu diňe dükanlardaky arzan harytlar üçin hem däl. Bu ýerde gep ozaly demokratiýa we syýasatçylaryň halk öňündäki jogapkärçiligi bilen bagly gymmatlyklar hakynda barýar.»


c: text/html

text:
Aşgabat, 21.02.2015. “Türkmenportal”.
“Türkmenistanyň Ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň marketing fakultetiniň zähmetiň ykdysadyýeti we bazary hünäriniň 3-nji ýyl talyby Gunça Hojagulyýewa bilen ilatyň durmuş üpjünçiligini guramak hünäriniň 4-nji ýyl talyby Şirin Mämmedowa ýakynda sosiologiýa dersi boýunça Russiýanyň Kazan şäherinde geçirilen Halkara internet Olimpiadasynyň ýeňijileri boldular” diýlip, “Türkmenistan” gazetinde çap edilen habarda bellenilip geçilýär.
Talyp gyzlarymyzyň ýerine ýetiren ýumuşlary, şeýle-de orta atylan temalar boýunça olaryň garaýyşlaryny beýan edişleri häzirki döwürde jemgyýetçilik gatnaşyklarynda ýüze çykýan durmuş hadysalaryndan oňat baş çykarýandyklaryny görkezdi. Şeýlelikde, türkmenistanly gyzlaryň işine eminler tarapyndan ýokary baha berlip, olar dürli ýurtlara wekilçilik edýän 34 talybyň arasynda öňe saýlanmagy başardylar.
Gunça Hojagulyýewa bilen Şirin Mämmedowa Kazanda guralan Halkara internet Olimpiadasyna Türkmenistanyň Ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň uly mugallymy Maýagözel Babaýewanyň ýolbaşçylygynda taýýarlandy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowa Krymyň anneksiýa edilmegi, ýagny zor bilen birleşdirilmegi «mümkin bolan diplomatiýa hiç bir orun galdyrmaz» diýdi.
Lawrow biraz öň Ukrainadaky krizis «açyk geosyýasy sebäpler zerarly emeli ýagdaýda» döredildi diýdi. Kerriniň Lawrow bilen soňky eden telefon gürrüňi orsýetçi milisiýa Krymdaky hereketlerini ýaýbaňlandyrandan soňra bolup geçdi.
«Roýtersiň» habar topary şenbe güni ýüzlerçe rus esgeriniň we 50 çemesi goşun ýük maşynynyň, bronly harby tehnikanyň we «Tiz kömek» ulaglarynyň ugratmagynda, gündiziň günortany Simferopoluň demirgazygyndaky harby baza tarap barýandygyny surata düşürdi.


text:
Sişenbe güni Hindistanyň paýtagty Nýu-Delide Türkmenistanyň we Hindistanyň hökümetara komissiýalary ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyklar barada özara gepleşik geçirdi.
“Bizness-TASS” habar agentligi bu gepleşiklerde Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz prowodynyň gurluşyga baradaky meseläniň aýratyn üns merkezinde bolandygyny habar berýär.
Nýu-Delidäki bu gepleşiklerde Türkmenistan bilen Hindistanyň TOPH proýektini mümkin boldugyça tiz wagtda durmuşa geçirmek üçin zerur bolan çäreleri görmek barada ylalaşandyklary habar berilýär.
Resmi maglumata görä, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisini 2018-nji ýyldan başlap işe girizmeklik göz öňünde tutulýar.
Ýöne käbir synçylar Owganystanyň we Pakistanyň käbir regionlarynda howpsuzlyk ýagdaýy bilen baglanyşykly problemalaryň bu proýekte negatiw täsir etmeginiň mümkindigini öňe sürýärler.


text:
Owganystandaky ýagdaýa bagyşlanan halkara “kontakt toparynyň” maslahatyna ilkinji gezek Eýranyň wekili gatnaşdy.
Rimdäki gepleşiklere owgan hökümetiniň, BMG-niň, ÝB-niň, ABŞ-nyň we beýleki ençeme döwletleriň wekilleri gatnaşdylar.
Duşuşykda Owganystanda ýaragly çaknyşygy tamamlamagyň ýollary we bu ýurda halkara jemgyýetçiliginiň kömegi boýunça meseleler maslahatlaşyldy.
ABŞ-nyň Owganystandaky we Päkistandaky ýörite wekili Riçard Holbrýuk duşuşyk başlanmazdan öň: “Owganystanyň goňşusy hökmünde Eýran bu ýurtdaky ýagdaýy parahatçylykly ýagdaýda kadalaşdyrmakda öz roluny oýnamaly” diýdi.


text:
Dünýäniň aglaba şäherlerinde Täze Ýyl mynasybetli baýramçylyk çäreleri geçirildi.
Nýu-Ýorkda turistler we ýerli ýaşaýjylar “Times Square” meýdançasynda ýygnanyp, geçen ýylyň soňky sekuntlaryny sanadylar.
Londonda Täze Ýyl baýramçylygy mynasybetli, feýwerkler atyldy. Temza derýasynyň boýuna ýygnanan adamlar hem, birek-biregini täze – 2013-nji ýyly bilen gutlaýardylar.
Olaryň biri özüniň arzuwyny şeýle beýan etdi: “Eger-de men ertir “Ýewromilliony” utup bilsem, in-e, şu meniň Täze Ýyl arzuwym bolar”.010105
2013-nji ýylda millionlarça ýewrolyk lotereýany ýeňmegi arzuw eden bilen birlikde, has durmuşy dilegler hem dile getirildi. Bir aýal: “Men dogurdan hem gowy bir işi, äri we öýi arzuw edýärin” diýdi.
Orsýetde adamlar Moskwanyň Gyzyl Meýdançasynda ýygnanyp, täze ýyly garşy aldylar.
Hindistanda ýerli ilat we daşardan gelen turistler Mumbai we beýleki iri şäherlerde ýygnanyp, täze ýyly bellediler. Mumbai şäherinden bir turist gyz şeýle arzuw etdi: “Men tutuş dünýädäki adamlara täze ýylyň düşümli bolmagyny arzuw edýärin. Goý bu gowy ýyl, ähli kişi üçin bagtly ýyl bolsun!”.
Dünýädäki Täze Ýyl baýramçylyklarynyň ählisi şowlulyk bilen gutarmady.
Filippinlerde Täze Ýyl baýramçylygy mynasybetli atylan oklarda dört ýaşly çaga öldi, başga-da 400-e golaý adam ýaralandy.
Baýramçylykdan soň, häzirki pursat şäherleriň köçelerinde tämizlik işleri alnyp barylýar.


text:
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy belarus häkimiýetleriniň tankydy metbugaty gorkuzmak we ýanamak praktikasyny dowam etdirmeginden alada bildirdi.
ÝHHG-niň beýanatynda metbugat wekili Dunýa Miýatowiç şeýle diýýär: “Bu ýakymsyz tendensiýa 2010-njy ýylyň 19-njy dekabryndaky prezident saýlawlaryndan soň has elhenç derejä baryp ýetdi”.
Miýatowiç golaýda Belarusyň daşary işler ministri Sergeý Martynowa iberen hatynda žurnalistleriň we metbugatyň basyşa sezewar bolan halatlaryny birme-bir görkezdi we "žurnalistler Irina Khalip bilen Nataliýa Radinanyň jenaýat derňewleri" barada aladasyny beýan etdi.


text:
Paýtagt Aşgabadyň gaýrasyndaky Çoganly şäherçesiniň töwereginde 10-15 ýyl mundan öň gurlan jaýlardan ýykylanynyň bardygy hem mundan beýläk ýykylmagynyň mümkindigi dogrusynda-da maglumatlar gowuşýar.
Çoganlyda ýykylan jaýlar hem şol ýykylyşyň sebäbi, sany barada Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew şeýle diýdi: “Aşgabat-Daşoguz ýoly edil Çoganlynyň günbatar tarapyndan geçýär. Uly ýola bolmanda 150 metr golaýdaky jaýlary ýykdylar. Şunlukda, Çoganlyda soňky iki-üç ýyllykda ýykylan jaýyň sany pesinden iki ýüzden geçýändir”.
Mundanam başga, ýazyjynyň sözlerine görä, kanalyň gaýrasynda, Çoganly şäherçesine ýanaşyk “Altyn Asyr” bazarynyň gurulmagy hem bu ýerde köp jaýyň ýykylmagyna sebäp bolupdyr. Bazaryň ýerleşýän ýerindäki hem töwerek-daşyndaky jaýlar aýrylypdyr.
“Ýykylyşyk indi başlanarmyka diýýärin. Sebäbi edil Berzeňňide salnan köprüler ýaly köprüler häzir Garagum kanalynyň üstünde dört ýerde dagy gurlup dur” diýip, Bugaýew aýdýar. “Olar ägirt uly köprüler. Tutuş Garagum kanalynyň üstünden geçýär, hersiniň gapdalyndan ýanýollar gelip goşulýar. Gaýra tarapy hem-ä Çoganla gabat gelýär hem-de Şora, gaýraky Garadamaga. 20-25 kilometrem uzaýandyr. Ol Çoganlydan başlap, şol biri-birine goşulyp gidip otyr-da. Galyň bende maşgalasy köpelýär, jaý satyn alyp bilenok”.
Suratlar: Çoganly şäherçesi
Guran jaýy ýykylmak betbagtçylygyny başdan geçiren ýazyjynyň sözlerine görä, bu ýerde bag ekmek üçin mellek berlen adamlarda öý kitabynyň ýokdugy, diňe şol ýeriň tehniki pasportynyň bardygy üçin ol ýa beýleki bir mellek ýeriniň ýa jaýyň üstünden gurluşyk gelip, ýykylmaga degişli saýylsa, ýeriň eýesine çekilen zyýanyň öwezi üçin hiç zat berilmeýär.
Aşgabat — Daşoguz maşyn ýolunyň gyrasyndan başlap, çölüň içinde millet jaý baryny salyp, göçüp bardy. Şol jaýlaryň maşyn ýoluna ýakyn ýerde salnanlaryny olaryň bir gatdan ybaratdygy üçin ýykyp, ýerine iki gatly kotejleri gurdular diýip, Azatlyk Radiosyna geçen ýyl iberilen maglumatlarda aýdylypdy. Türkmen gurluşykçylarynyň salýan bu jaýlarynyň bahasynyň ýüz müň amerikan dollaryna durýandygyny ol jaýlary satyn alýanlar aýdýarlar.
Berilýän maglumatlara görä, şeýle jaýlaryň sanynyň gaty köpelendigine garamazdan, häkimlikler ony halka satyp bilenoklar. Sebäbi ýakyn wagtlarda Aşgabat — Daşoguz ýoly geçip gidýän "Çoganly" posýologynyň gapdalyndaky köpri üç gatdan ybarat görnüşde täzeden salynjak. "Köpri geçen halatynda ýüz müň amerikan dollaryna durýan, täzelikde salnan kotej jaýlaryň hem ýykylmagy mümkin" diýip, häkimligiň işgärleri aýdýarlar.


text:
Orsýet Ermenistana ýarag satyn almak we ýaragly güýçlerini döwrebaplaşdyrmaga kömek etmek üçin 200 million dollar karz pul berjegini aýtdy.
Ermenistanyň goranmak ministriniň orunbasary Ara Nazarýan 2-nji iýulda parlament sessiýasynda çykyş edip, ýurduň ýaragly güýçleriniň täze modern ýaraglary satyn aljakdygyny, munuň sebitdäki güýçleriň deňagramlylygyny saklamaga saldamly täsir ýetirjegini aýtdy.
Kanun çykaryjylar biraz soň Orsýet bilen Ýerewanyň geçen hepde ylalaşan karz ylalaşygyny tassyk etdi.


text:
Türkmenistanda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi içerki önümiň ösüş depgini 2015-nji ýylyň ýanwar—iýun aýlary aralygynda 109,1 göterime deň boldy. Şol sanda ösüş senagat pudagynda 106,2 göterime, gurluşykda 112,1 göterime, ulag we aragatnaşyk pudagynda 111,3 göterime, söwdada 111,4 göterime, oba hojalygynda 111 göterime, hyzmatlar ulgamynda 111,6 göterime barabar boldy.
Häzirki wagtda jemi içerki önümiň möçberinde döwlete dahylsyz bölegiň paýy (ýangyç-energetika toplumyny hasaba almazdan) 65, 1 göterime deň boldy.
Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önümiň ösüş depgini 108,1 göterim üpjün edildi.
2014-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, alty aýyň netijeleri boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygy 19,5 göterim artdy. Daşary söwda dolanyşygynyň möçberi hem ýokarlanýar.


text:
Sişenbe güni Aşgabatda ýewropaly ministrleriň ýokanç däl keselleriň profilaktikasy we olara garşy göreş boýunça konferensiýasy başlandy.
Bu maslahat Türkmenistan we Bütindünýä saglyk guramasynyň Ýewropa regional býurosy tarapyndan guralypdyr. Oňa 35-den gowrak ýurtdan delegasiýalaryň gelendigi aýdylýar.
Maslahatyň açylyşyna Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow hem gatnaşdy we söz sözledi.
Eýsem Türkmenistanda ilatda bar bolan keseller, olaryň ilatyň jan saglygyna salýan howpy, ol ýa-da beýleki keselden ejir çekenleriň sany aýdylýarmy? Azatlyk Radiosy bu barada ýerli synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Muhammet pygamber
Muhammet bin Abdylla (Arapça doly ady:مُحَمَّدْ إبِنْ عَبْدُ الله) bolup, 570-nji(käbir maglumatlarda 571) ÿylda Arabystan ÿarymadasynyñ Mekge şäherinde eneden bolÿar we onuñ Gurhan kitabynda ÿer ÿüzüne iberilen iñ soñky pygamberligi we resullygy bellenip geçilÿär. Din daşyndada, Muhammet pygamber ÿaşan wagtynda halk arasynda sylag we sarpa goÿylÿan syÿasat we harby ÿolbaşçy bolandyr. Muhammet pygamber yeryüzüne Allatagalla tarapyndan iberilmeginiñ sebäbini Adam, Nuh, Ybraÿym, Musa we İsa ÿaly uly pygamberlere iberilen dinleriñ bozulandygyny yada üÿtgedilendigini, özünüñ bolsa şol bozulan we üÿtgedilen dinleri täzeden Yslam dini bilen dikeltmek üçin iberilendigini aÿdÿar.


text:
Adam üçin iň bir zerur zatlaryň biri bolan nahar duzy Türkmenistanda prezident Nyýazowyň döwründe ilata mugt berilmeli edildi.
«Türkmenistanda duz ilata mugt berilýär» diýen şygar «Beýik Galkynyşlar we çuňňur özgertmeler eýýamy» diýip at alan häzirki döwürde-de dowam edýär. Emma hakykatda welin, Türkmenistanda duz gaty bir mugtam däl. Duzuň bir kilosynyň bahasy iki müň manat. Şu baha bilen ol hökümet dükanlarynda satylýar. Şahsy dükanlarda bolsa duzuň bir kilosynyň bahasy üç ýarym müň manat.
Elbetde, az-owlak duzy mugt almaga raýatlaryň haky bar. Eger öý uprawleniýesinden maşgala ýagdaýyň barada sprawka getirip bilseň, onda adam başyna 400 gram duzy mugt alyp bolýar.
Mugt bolanda-bolmanda Türkmenistanda duzly bolmak kyn zat däl. Otuz kilogramlyk haltadaky duzy elli müň manatdan öýlere aýlap satýan hususyýetçiler hem köp. Şol otuz kilogram duzy nähili bisarpa tutup ulananyňda-da bütin ýyla ýetýär. Üstesine-de, Türkmenistanyň duz känleriniň duzuny buldozerläp süreniňde-de, hut Garagumuň çägesi ýaly, tükener ýaly däl.
Duz pully bolanda-da, işläp, aýlyk alyp ýören maşgalalar üçin ony satyn almaga güýç ýetmez ýaly däl. Ýöne käbir maşgalada hiç ýerde işlemän, çörek satmak, köýnek tikmek ýaly ownuk düşewüntli iş bilen güzeran dolaýan, üstesine-de köp çagaly, öýleri neşekeşli maşgalalar üçin, elbetde, duzuň bahasynyň iki müň manat bolmagy-da maşgala agram salýar. Duzuň şeýle maşgala bir ýylky sarp edilişi üçin gerek bolan pul olara köp bolup görünýär. Şonuň üçin beýle maşgalalar ýaltanman, her aýda sprawkalar çöpläp, mugt berilýän 400 gramlyk duzdan alýarlar.
Pully maşgalalar duz üçin sprawka ýygnamaga ýaltanyp, ony satyn alýarlar. Sebäbi islendik zat üçin sprawka ýygnamak örän kyn. Sprawka alynýan ýerlerde mydama adam köp bolýar hem-de ençeme gapa sümmeli bolýar. Şonuň üçin köp adamlar işiň sprawkasyz bitirip bolýan tarapyna ylgaýarlar. Sprawka çöplemäge gidenden, duzy-da pully alanlaryny gowy görýärler.
Çoluk Möwlamow aşgabatly synçy. Blogda öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmenistan-Hytaý: Netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň ugry bilen
Hytaý Halk Respublikasynyň Sinhaý welaýatynyň dolandyryş merkezi bolan Sinin şäherinde ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygy mynasybetli çäreler geçirildi. Türkmenistanyň bu ýurtdaky ilçihanasy tarapyndan guralan köptaraply forum esasan 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlaryna, şeýle hem Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň bilim syýasatynyň üstünliklerine bagyşlanyldy.
Dostlugyň we hyzmatdaşlygyň bu çäresiniň geçirilmegi üçin Sinin şäheriniň saýlanyp alynmagy ýöne ýerden däldir. Sinhaý welaýatyndan bolan wekiliýet Türkmenistanda ýygy-ýygydan bolýan myhmanlardyr, olar Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşigi tarapyndan guralan çärelere gatnaşan biziň Hytaýda ýaşaýan ildeşlerimizdirem.
Sinhaý welaýatynyň Sinindäki Milletler uniwersitetinde 26-njy sentýabrda geçirilen sport, bilim, ykdysadyýet ulgamlarynda Türkmenistanyň gazananlarynyň myhmansöýer hytaý topragynda tanyşdyryş çäreleriniň başyny başlady. Sinhaý welaýatynyň bilim departamentiniň ýolbaşçylary, ýerli ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, köpsanly mugallymlar we talyplar tanyşdyryş çäresiniň myhmanlary boldy. Olara ýurdumyzyň ykdysady ösüşi, medeni mirasy, Hytaý bilen ýola goýlan özara bähbitli işewür we ynsanperwer aragatnaşyklar barada giişleýin maglumatlar berildi. Ykdysady we ynsanperwer ulgamlarynda netijeli hyzmatdaşlyk yzygiderli berkidilýär. Muny bolsa ähmiýetli çäreleriň häzirki tapgyry ýene-de bir gezek tassyklaýar.
Şol gün Sininde Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen Sinhaý welaýatynyň Bilim departamentiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekmek dabarasy boldy. Ähtnama talyplary alyşmagyň, tejribe alyşmagyň, türkmen we hytaý dillerini öwrenmek boýunça hünärmenleri taýýarlamagyň çäklerinde hyzmatdaşlygy berkitmegi göz öňünde tutýar. Bularyň ählisi Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen HHR-iň Başlygy Si Szinpiniň arasynda ýokary derejedäki duşuşyklarda gazanylan, şol sanda bilim ulgamynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilenn ylalaşyklary has işjeň durmuşa geçirmäge mümkinçilik berer. Bu resminama
Türkmenistanyň bilim edaralarynda hytaý dilini okatmagy çuňlaşdyrmak boýunça bellenilen işler babatda aýratyn wajypdyr.
Ähtnama gol çekmek dabarasyna gatnaşan welaýatyň wise-gubernatory Çeng Lihuanyň belleýşi ýaly, bu resminama hyzmatdaşlyk etmek, medeniýetleriň özara baýlaşdyrylmagy ugrunda ähmiýetli ädim bolup, iki ýurda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak üçin zerur bolan ugurlar boýunça hünärmenleri has netijeli taýýarlamaga ýardam eder.
27-nji sentýabrda Sinin şäheriniň Medeniýet we sungat merkezinde Aziada-2017-ä hem-de ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyly içinde bilim ulgamynda Türkmenistanyň gazanan täsir galdyryjy üstünliklerine bagyşlanylan sergi açyldy.
Serginiň açylyş dabarasyna gatnaşan Sinin şäheriniň meri Çžan Sýaorun bu çäräniň gözbaşy asyrlaryň çuňlyklaryna aralaşýan dostlukly türkmen-hytaý gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga hyzmat etjekdigine ynam bildirdi. Gadymy Beýik Ýüpek ýoly özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ýoluna öwrüldi. Munuň şeýle bolmagyna bolsa Hytaýyň Sinhaý welaýatynyň we Türkmenistanyň geografiýa taýdan örän amatly ýerleşmegi hem ýardam edýär. Meriň belleýşi ýaly, şu gün açylan sergi Hytaý şäheriniň ýaşaýjylary üçin Türkmenistanyň şu güni we mirasy bilen tanyşmaga ajaýyp mümkinçilikdir.
Sergide V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky Ýerine ýetiriji komiteti, Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti hem-de Bilim ministrligi bilelikdäki diwarlygy görkezdiler.
Inženerçilik işi, gurluşyk, aragatnaşyk we beýleki isleg bildirilýän hünärler boýunça Sinin şäherinde bilim alýan ýurdumyzyň talyplary hem serginiň myhmanlary boldular. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan dünýä ykdysadyýetinde has üstünlikli we ösýän ýurtlara, Hytaýa hem her ýyl zehinli ýaşlary okamaga ugradýar. Ýurtlaryň arasynda talyplary alyşmagyň netijesinde Hytaýdan we Sinhaý welaýatyndan bolan talyplar hem Türkmenistanda okaýarlar. Şoňa görä-de, myhmanlara ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri barada bilmek örän gyzykly boldy. Sergide zehinli türkmenistanlylar tarapyndan halkara talyp we mekdep ders bäsleşiklerinde gazanylan baýraklar aýratyn orun tutdy.
Sergide Türkmenistanyň baý mirasy we şu güni barada gürrüň berýän neşirler görkezildi. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitaplary, şol sanda hytaý diline terjime edilen kitaplary aýratyn gyzyklanma döretdi.
Serginiň uly bölümi syýahatçylygyň merjeni hasaplanýan Türkmenistan barada gürrüň berdi. Onda “Syýahat” žurnalynyň ýörite sanlary, ajaýyp ýerler barada, “Aziada-2017-ä”, milli türkmen naharlarynyň baýlygyna we köpdürlüligine, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyna bagyşlanylan maglumatnamalar görkezildi. Türkmenistanyň hem-de Aziada-2017-niň nyşanlary şekillendirilen owadan sowgatlyk önümleri myhmanlaryň aýratyn ünsüni çekdi.
Serginiň esasy görnüşleriniň hatarynda “Aziada-2017-niň” alawy bar. Sowgatlyklar, dokma önümleri, nyşanlar, meýletinçileriň egin-eşikleri-- bularyň ählisi Aşgabatda geçiriljek iri halkara ýaryşlaryndan habar berdi. Myhmanlar sergi bilen tanşyp, Aziada-2017-niň ruhuna aralaşyp bildiler, dünýä üçin örän ähmiýetli boljak bu sport wakasyna özlerini gatnaşyjylar we tomaşaçylar hökmünde göz öňüne getirip bildiler.
Uly ekranda owadan wideofilmler we şekiller görkezildi. Olaryň hatarynda öňde boljak iri ýaryşlara, ýurdumyzyň sportdaky mümkinçiliklerine, Türkmenistanyň gazananlaryna hem-de köptaraply türkmen-hytaý ykdysady hyzmatdaşlygyna bagyşlanan, Türkmenistanyň döwlet habarlar agentligi tarapyndan döredilen wideofilmler hem bar.
Sergä ýurdumyzyň medeni mirasy barada gürrüň berýän ajaýyp fotoişler hem-de çeper suratlar, milli egin-eşikler we türkmen modelýerleriniň işleri hem gatnaşdy.
Sinin şäherindäki çäreleriň maksatnamasyny Türkmenistanyň Söwda öýüniň açylmagy dowam etdi. Ondaky harytlaryň giň görnüşini ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi görkezdi. Bazaryň şu ulgamynda ýurdumyzyň önümleriniň daşary ýurtly degişli önüm öndürijileriniňkiden bäsleşikde ynamly üstün çykmagyna aýratyn ähmiýet berilýär. Muňa bolsa, onuň ýokary hili, häzirki zaman tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy, ekologiýa taýdan arassa çig mal ýardam berýär. Artýan görnüşler we önümçiligiň möçberleri içerki bildirilýän islegi kanagatlandyrmak bilen birlikde ýurdumyzyň harytlarynyň daşarky bazarlara eksportunyň ösdürilmegi üçin hem şertleri döredýär. Sinin şäherinde Türkmenistanyň söwda merkeziniň açylmagy hem bu ugurdaky ýene-de bir ädimdir.
Onuň tekjelerinde halk döredijiliginiň serişdeleri, haly önümleri, keteniden tikilen milli egin-eşikler ýerleşdirildi. Söwda merkeziniň tekjelerinde türkmen dokma önümleri, arassaçylyk serişdeleri, dermanlyk otlardan taýýarlanylan önümler giňden görkezilipdir.
Harytlaryň görnüşleriniň içinde azyk önümleri aýratyn orun tutýar. Olar türkmen telekeçileri tarapyndan öndürilen miwe suwlary, süýji-köke önümleri, balygyň gaýtadan işlenilmeginden taýýarlanylan gaplama önümlerdir. Söwda öýi şäheriň ýaşaýjylarynda uly gyzyklanma döretdi hem-de işiniň ilkinji gününde onuň içi alyjylardan doly boldy.
Şol Sinin şäherinde Sinhaý welaýatynyň Milletler uniwersitetiniň sport toplumynda sport festiwaly açyldy. Durky täzelenenden soň, Sport toplumynyň stadionynyň işiniň ilkinji gününde Türkmenistandan bolan sporta we sagdyn durmuş ýörelgelerine eýerijileri kabul etmeginiň çuňňur manysy bardyr.
Festiwalyň çäklerinde futbol boýunça ýoldaşlyk duşuşyklary geçirildi. Şonda Türkmenistanyň Ilçihanasynyň topary ýerli ýokary okuw mekdepleriň toparlarynyň ýygyndysy bilen duşuşyp, Sinhaý welaýatynyň Milletler uniwersitetiniň talyplar ýygyndysyny ýeňdi hem-de Sinhaý uniwersitetiniň topary bilen deňme-deň oýnady.
Şol gün 27-nji sentýabrda Hytaýyň Urumçy şäherinde Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersiteti bilen Sindzýan welaýatynyň uniwersitetiniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekildi. Munuň özi tejribe, usulyýet işläp düzmeleri alyşmagyň çäklerinde hem-de beýleki ugurlar boýunça iki ýokary okuw mekdebiniň özara gatnaşyklaryny täze derejä çykarmaga mümkinçilik berer.
28-nji sentýabrda türkmen wekiliýeti Sinhaý welaýatynyň Sinhua-Salarsk awtonom okrugyna baryp görer. Şol ýerde okrugyň dolandyryş merkezinde duşuşyk hem-de onuň ykdysady üstünlikleri we medeni däpleri bilen tanyşlyk geçiriler.
Dostluk we hyzmatdaşlyk forumy 29-njy sentýabrda Sinin şäherinde tamamlanar.Şol ýerde serginiň serginiň we sport festiwalynyň netijeleri jemlener.


text:
Eger-de Siriýanyň režimi gozgalaňçy söweşijilere ýa-da oppozisiýanyň tarapdarlaryna garşy himiki ýaraglary ulansa, onda “onuň netijeleri bolar” diýip, Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Siriýanyň prezidenti Başar al-Assada duýdurdy.
“Şu gün men şuny Assad we onuň golastyndakylar üçin aýdyňlaşdyrmak isleýärin: dünýä synlap dur” diýip, Obama 3-nji dekabrda Waşingtonda aýtdy.
“Himiki ýaraglaryň ulanylmagy düýbünden kabul ederlikli däldir we bolmazam. Bu ýaraglary ulanmak bilen tragiki ýalňyşlyk goýberseňiz, onda onuň netijeleri bolar we jogapkärçilige çekilersiňiz” diýip, Obama nygtady.
Eger-de režim himiki ýaraglary ulansa, onda onuň nähili netijeleriniň boljakdygy barada Obama jikme-jik aýtmady.
Obamanyň beýanatyndan öň, ABŞ-nyň resmileri soňky günleriň dowamynda Siriýa režiminiň himiki ýaraglaryň böleklerini ýerinden gozgaýandygyny aňtaw gulluklarynyň ýüze çykarandygy barada aýdypdy. Olaryň oppozision güýçlere garşy ulanylmagy mümkin diýilýär.
2011-nji ýylyň başynda Siriýada “Arap bahary” görnüşindäki protestler we gozgalaňlar ýüze çykany bäri on müňlerçe siriýalylar heläk boldy.
‘Gyzyl çyzyk’
Mundan öň Ak Tam himiki ýaraglaryň islendik görnüşde ulanylmagynyň Waşington üçin “gyzyl çyzyk” hökmünde alamatlanjakdygyny mälim etdi.
Siriýanyň himiki ýaraglary baradaky habarlara jogap edip, ýurduň Daşary işler ministrligi hökümetiň siriýalylara garşy hiç hili ýagdaýda himiki ýaraglary ulanmajakdygyny aýtdy.
Režim özünde şeýle ýaraglaryň bardygyny inkär etmedi. Siriýanyň tophanasynda örän zäherli gorçisa gazynyň we zarinanyň bardygy aýdylýar.
Bu aralykda, 4-nji dekabrda NATO Türkiýäniň howa hüjümlerinden goranyş raketlary baradaky talabyny resmi taýdan tassyklar diýlip garaşylýar. Türkiýe olary Siriýadan öz territoriýasyna gelip biljek raketalardan we uçarlardan goranmak üçin soraýar.
Bu çäre NATO-nyň daşary işler ministrleriniň Brýusselde geçiriljek duşuşygynda goldaw tapar diýlip garaşylýar.
Habarlarda aýdylmagyna görä, NATO-nyň agzasy Türkiýäni Birleşen Ştatlar bilen Gollandiýanyň “Patriot” kysymly raketlar bilen üpjün etmegine garaşylýar. Olar raketalaryň we uçarlaryň öňüni kesmäge mümkinçilik berýär.
Wladimir Putin Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýip Erdogan bilen Stambulda, 3-nji dekabr.
Siriýa serhedinde “Patriot” raketalarynyň ornaşdyrylmagy diňe duşmançylygy güýçlendirip biler diýip, 3-nji dekabrda Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýýip Erdogan bilen Stambulda duşuşandan soň aýtdy.
Siriýadaky çaknyşyklardan bosup gelen müňlerçe siriýalylara howandarlyk edýän Türkiýe Assadyň režiminiň gyrakladylmagyna yzygideri çagyryş edip gelýär.
Siriýanyň öňden gelýän ýarany bolan Orsýet bu çaknyşyklara daşardan gatyşylmagyna garşy çykýar.
Orsýet Damaskdaky hökümete garşy halkara basyşlaryň güýçlendirilmegini maksat edinýän BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň üç sany rezolýusiýasyna weto goýdy. Siriýa režiminiň esasy ýarag üpjünçisi bolan Orsýet Türkiýäniň, Günbataryň we arap ýurtlarynyň gozgalaňçylara goldaw bermek baradaky tagallalaryna hem garşy çykýar.
Siriýadaky howpsuzlyk ýagdaýlarynyň barha ýaramazlaşmagy bilen, Birleşen Milletler Guramasy özüniň bu ýurtdaky ýardam beriş işlerini togtadýandygyny we juda zerur bolmadyk halkara işgärleriniň ählisini yzyna çagyrýandygyny yglan etdi.
BMG-niň Siriýada 100 sany halkara işgäri we 900-e golaý siriýaly işgäri bar.


text:
Aşgabat, 15.02.2015. “Türkmenportal”.
Düýn Granadada iki ýurtda geçirilen XXVII gyşky Bütindünýä Uniwersiadasy tamamlandy.
24-nji ýanwar — 1-nji fewral aralygynda Slowakiýanyň Ştrbsk Pleso we Osrbli gyşky sport görnüşleri merkezlerinde sportuň dört görnüşinde: lyža ýaryşynda, iki görnüşde, tramplinden bökmekde we biatlondan 25 medal ugrunda güýç synanyşyldy. Uniwersiadanyň galan bölegi Ispaniýanyň Granada şäherinde geçirildi. Bu ýerde 4—14-nji fewral aralygynda hokkeý, kýorling, figuralaýyn typmak, snoubord, dag lyžasy, frisyaýl we şort-trek bäsleşikleri ýaýbaňlandyryldy.
Uniwersiadanyň jemleýji gününde erkekleriň arasynda hokkeý ýaryşynyň ýeňijisi mälim edildi. Finalda Russiýanyň talyplar ýygyndysy gazagystanly garşydaşlaryndan 3:1 hasabynda üstün çykdylar.
Şeýlelikde, umumytoparlaýyn hasapda russiýalylar ynamly ýeňiş gazandylar. Olar 54 medal (20 altyn, 16 kümüş, 18 bürünç) gazandylar. 2013-nji ýylda Italiýanyň Trentino şäherinde geçirilen gyşky Uniwersiada bilen deňeşdirilende, Russiýanyň ýygyndy topary eýelän medallarynyň sanyny artdyrmagy başardy. Diňe bir 4 medal artyk bolman, eýsem, iki ýyl mundan ozal gazanylanyndan 5 altyn medal köp gazanyldy (Russiýanyň toparynyň öňki netijesi: 15 altyn, 16 kümüş, 19 bürünç).
Şeýle hem Gazagystanyň ýygyndysynyň üstünligini bellemek gerek. Geçen oýunlarda bu topar umumy hasapda 15-nji bolan bolsa, bu gezek 11 medal eýeläp (5 altyn, 6 kümüş), iň güýçli toparlaryň üçlügini jemledi. Öňki Uniwesiadada üçünji ýeri eýelän Koreýa Respublikasynyň talyplar ýygyndysy bolsa 15 medal (5 altyn, 8 kümüş, 2 bürünç) bilen ikinji orny eýeledi.


text:
Gresiýanyň gadymy Olimpiýa şäherçesindäki muzeýden penşenbe güni agşam köpsanly taryhy eksponatlaryň ogurlanmagynyň yzy bilen, anna güni Gresiýanyň medeniýet ministri Pawlos Geroulanos wezipesinden çekilýändigini yglan etdi.
Habar agentlikleri Gresiýanyň polisiýasynyň maglumatlaryna salgylanmak bilen, bu taryhy muzeýden 70 töweregi eksponatyň ogurlanandygyny habar berýär.
Bu gürrüňi edilýän taryhy muzeý Gresiýanyň gadymy olimpiýa oýunlaryna bagyşlanan muzeý hasaplanylýar.
Maglumatda Olimpiýa şäherçesiniň meri Timios Kotzaisiň bu wakada ýüzleri maskaly iki sany adamyň muzeýin aýal goragçysynyň elini baglap, ondan onlarça örän gymmat eksponatlary alyp gidendigini aýdandygy habar berilýär.


text:
Italiýanyň hökümeti gazagystanly oppozisiýa wekiliniň aýalyny hem gyzyny deportasiýa etmek barada resmi karary ýatyrýandygyny yglan etdi. Gazagystanyň iň uly banklarynyň birinden birnäçe milliard dollary ogurlamakda güman edilýän Muhtar Ablýazowyň aýaly we kiçijik gyzy Italiýanyň polisiýasy tarapyndan ele salnyp Gazagystana barýan uçara oturdylypdy.
Italiýanyň premýer-ministri Enriko Letta anna güni ýaýradan beýannamasynda “adaty bolmadyk bu waka barada hökümetiň habarly edilmändiginiň uly ýalňyşlyk bolandygyny” aýtdy.
Gazagystanyň häkimiýetleri Ablýazowyň aýaly Alma Şalabaýewanyň tussag astynda däldigini aýtdylar, şol bir wagtda-da, onuň galp pasport edinmek bilen bagly şübheleriň esasynda sorag edilendigini habar berdiler.
Muhtar Ablýazowyň nirede ýerleşýändigi barada habar berilmeýär.


text:
Yragyň hökümeti ministrliklerde köpräk zenanlaryň işlemegi üçin kwota sistemasyny girizdi. Ýöne, ýurtda aýal-gyzlar barada konserwatiw garaýyşlaryň ösýän wagtynda, bu sistemanyň durmuşa geçjekdigi ýa geçmejekdigi sorag döredýär.
Ýakynda, 5-nji dekabrda Yragyň Ministrler Kabinetiniň tassyklan bu kwota sistemasyna görä, saglyk we bilim sistemasynda işleýän raýat gullukçylarynyň 50 prosenti zenanlar bolmaly. Şonuň ýaly-da, beýleki ministrlikleriň hem raýat gullukçylarynyň 30 prosentiniň zenanlar bolmalydygy aýdylýar.
Yragyň zenanlar meselesi boýunça ministri Ibtihal al-Zaýdiniň sözlerine görä, bu meselede dul, ärinden aýrylyşan ýa-da maşgalalaryň ekleýjisi bolan zenanlara köp üns beriler.Täze kabul edilen kwota sistemasy boýunça Yragyň parlamentindäki deputatlaryň hem 25 prosenti zenanlar bolmaly.
Ynam uly däl
Umuman, kwota sistemasynyň, aglaba, işsiz zenanlara ýardam bolmagyna umyt edilýär. Emma, täze kwota sistemasynyň näderejede durmuşa geçjekdigi heniz anyk däl. Yrakdaky enan aktiwistleriň pikiriçe, islendik pudakda iş gözleýän zenanlar üçin päsgelçilik köp.
Aktiwist Nahiba Abdul Karimi bu inisiatiwanyň ýakyn wagtlarda durmuşa geçjekdigine ynanmaýandygyny mälim etdi: “Iş ýüzünde päsgelçilik köp. Men bu agzalýan prosentleriň durmuşa geçiriljekdigine ynanmaýaryn. Çünki, şol päsgelçilikler zenanlaryň ministrliklere işe kabul edilmegine böwet bolar. Belki, wagtyň geçmegi we şol päsgelçilikleriň ýok edilmegi bilen, olaryň durmuşa geçmegi mümkin”.
Bu gürrüňi edilýän päsgelçilikleriň biri-de Yrakda zenanlar barada konserwatiw garaýyşlaryň ösendigidir. Çünki, ýurduň syýasy durmuşynda yslamçy partiýalar uly rol oýnaýarlar.
Bagdadyň ýaşajysy Muntaha Saadyň sözlerine görä, iş ýerlerinde zenanlaryň kemsidilmegi durmuşda her gün diýen ýaly ýüzbe-ýüz bolunýan fakt.
“Işe girmek üçin arza berýän zenanlaryň arasynda öz bilimleriniň we iş tejribeleriniň talabalaýyk göz öňünde tutulmaýandygyndan hem-de karýeradaky ösüşlerine böwet bolunýandygyndan şikaýat edýänleri az däl. Ähli ministrlikde zenanlar jynsy taýdan kemsidilýärler. Baş direktorlyk ýa-da ýolbaşçylyk wezipelerine mynasyp, ukyply zenanlaryň karýerada ösmeklerine mümkinçilik berilmeýär” diýip, Muntaha Saad belledi.
Barlaglar nämäni görkezýär?
Düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän Milli demokratik institut yň ýardam bermeginde geçen ýylyň fewral we mart aýlarynda Yrakda zenanlaryň roly barada ýörite pikir soralyşyk geçirildi. Şonda pikiri soralanlaryň 94 prosenti ýokary hünärli professionallaryň hatarynda aýal-gyzlaryň-da bolmalydygyny aýtsalar, olaryň 90 prosenti zenanlaryň saýlawlarda ses bermek hukuklaryny-da goldadylar.
Emma, aýallaryň hukugy bilen baglanyşykly käbir beýleki meselelere gezek gelende, pikiri soralan 2400 adamyň garaýşy kän bir öňyn bolmady. Olaryň bary-ýogy 40 prosenti zenanlaryň islän ýerine, islän wagty syýahata gitmeklerine rugsat etmelidigi bilen ylalaşdylar.
Şeýle-de, pikiri soralanlaryň diňe üçden bir bölegi zenanlaryň islän eşiklerini geýip bilmelidiklerini goldadylar.
Yrak üçin özüniň ýakyn döwürdäki geçmişi hem model bolup biler. Çünki, geçen asyryň 50-nji ýyllarynda Yrakda ähliumumy bilim üçin köp pul sarp edilipdi we Yrak zenan ministrli ilkinji arap ýurdy bolypdy. Şeýle-de, şol döwürde Yrak köp zenan mugallymasy, professory, lukmany we raýat gullukçysy bolan ýurt hökmünde tanalýardy.
Emma, soňky birnäçe onýyllyklarda Yrakda ýüze çykan syýasy we sosial problemalryň netijesinde köp professional zenanlar öz iş orunlaryny ýitirdiler ýa-da daşary ýurtlara emigrasiýa gitdiler. Indi Yrakda zenanlar üçin girizilen täze kwota sistemasy zenanlaryň öz iş orunlaryna dolanyp biljekdigi ýa-da bilmejekdigi bilen bagly ýagdaýy aýdyň görkezer.


text:
Paýtagt Aşgabadyň Parahat mikroraýonynyň ýaşaýjysy Kakadurdy köpgatly ýaşaýyş jaýynyň 8-nji gatynda ýaşaýar. Onuň jaýy umumy nasos arkaly suw bilen üpjün edilýär. Gije sagat 23-00-dan soň jaýda suw düýbünden kesilýär.
Bu ýagdaý Parahat 2/1 mikroraýonynyň ýaşaýjylary üçin indi ep-esli wagtdan bäri täzelik däl.
Paýtagtyň suw üpjünçiligi
Agyz suwy diňe Parahat mikroraýonynyň meselesi däl, paýtagt Aşgabadyň beýleki käbir etraplarynda hem ýagdaý şeýle. Bu problema, esasanam, paýtagtyň Howdan, Parahat, 30-njy mikroraýonlaryndaky köpgatly ýaşaýyş jaýlarynda ýiti duýulýar. Ýagdaýdan çykalga hökmünde bu raýonlaryň ýaşaýjylarynyň köpüsi suw nasoslaryny ulanmaly bolýarlar. Käbir ýerlerde bolsa jaýda hemmä deňlik umumy nasos goýulýar.
Aşgabadyň 30-njy mikroraýonynyň ýaşaýjysy Arslan we onuň goňşulary hem suw nasoslaryny goýmaly bolan raýatlardan. Arslan birnäçe ýyl bäri krantdan akýan suwuň basyşynyň pesdigini, şonuň üçin gijelerine nasos işletmeseň, asla suwuň akmaýandygyny aýdýar.
Agyz suwy diňe bir köpgatly ýaşaýyş jaýlardan ybarat raýonlarda däl, eýse “planowoý” diýip atlandyrylýan bir gatly hususy ýaşaýyş jaýlaryndan ybarat bolan ”Hitrowka” raýonynda hem kadaly akanok. Onsoň ýerli ýaşaýjylaryň köpüsi suw nasoslaryny ulanmaga mejbur bolýarlar. Bu hem nasos ulanmaýanlar üçin özboluşly problema döredýär.
“Mende nasos ýok. Ýöne, goňşularym nasos goýdular. Şonuň üçin, olar nasoslaryny işledenlerinde, öňem çala akýan suwuň doly kesilýän halatlary bolýar” diýip, paýtagtyň ”Hitrowka” diýip atlandyrylýan raýonynyň Sewernyý köçesiniň ýaşaýjysy, 32 ýaşlaryndaky Yklym aýdýar.
Suw çeşmesi
Agyz suwunyň ýetmezçiligi paýtagtyň golaýyndaky käbir obalarda hem bar. Aşgabadyň golaýynda ýerleşýän Çüli obasynda eýýäm üç ýyl bäri kadaly agyz suw üpjünçiligi ýok. Ýogsa, bu obanyň içinden Altyýap çeşmesi hem akýar.
Çüliniň Altyýap çeşmesi
“Biz suwy ýörite suw daşaýan ulag bilen getirtmeli bolýarys. Üç ýyl mundan ozal öýlere suw geçirýän turbalary geçirip berdiler. Şondan soň bu turbalardan suwam akdyrylyp başlandy. Emma soň ýene-de kesildi.” diýip, bu obanyň ýaşulusy Annameret aga aýdýar. Bu obanyň ýaşaýjylarynyň ýerli häkimiýetlere bu mesele boýunça ýüz tutmalary netijesiz galypdyr.
Şol bir wagtda agyz suwunyň ýetmezçiligi bilen birlikde onuň hiliniň hem pesligindenem halk arasynda dürli nägilelikler bar. Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolan ýaşaýjylaryň ählisi diýen ýaly suw geçirýän munisipal turbalardan goýberilýän agyz suwunyň içmek üçin o diýen ýaramly däldigini belleýärler.
Munuň şeýledigini lukmanlar hem tassyklaýarlar. Olaryň aýtmaklaryna görä, ýagdaýyny tapsaň, şol suwy içmeli däl. Içiläýen halatynda hem ilki bilen gaýnadyp içmeli.
“Wodoprowoddan akdyrylýan agyz suwy ençeme keselleriň döremegine getirip bilýär. Häzirki wagtda ýurtda sary getirme keseliniň köpelmeginiň bir sebäbi hem suwdan” diýip, efirde adynyň tutulmagyny islemedik aşgabatly lukman aýtdy.
Krantdan akdyrylýan suwuň hiliniň pesligi zerarly köplenç halatda plastik gaplardaky agyz suwy satyn alynýar. Çagalar baglarynda we mekdeplerde bolsa ýörite gaplarda gaýnadylan suw goýulýar. Beýle problemalar dowam edýärkä, hökümet soňky döwürlerde munuň öňüni almaga niýetlenen käbir çäreleri hem görüp başlady.
Olardan birem ýakynda ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek boýunça ýörite maksatnamanyň kabul edilmegidir.
Resmi çäre
Ilatyň arassa agyz suwy bilen üpjünçilik meselesi soňky gezek 1-nji martda geçen hökümet maslahatynda gozgaldy. Ýurt baştutany öz orunbasarlaryna ýüzlenip, ilaty arassa agyz suwy bilen üpjün etmek boýunça kabul edilen maksatnamanyň bellenen möhletde durmuşa geçirilmegini talap etdi.
Emma ilaty arassa agyz suwy bilen doly üpjün etmek boýunça meseläniň hökümet maslahatlarynda gozgalýandygyna garamazdan, bu mesele Parahat mikrorýonynyň ýaşaýjysy Kakadurdy, 30-njy mikroraýonynyň ýaşaýjysy Arslan ýaly raýatlar üçin gündelik hupbat bolup galýar.


text:
ABŞ-nyň harbylary “Yslam döwletiniň” Bagdadyň golaýyndaky nyşanlaryny oka tutandygyny habar berdiler. ABŞ-nyň harbylary söweşijilere ilkinji gezek Yragyň paýtagtyna golaý ýerde hüjüm edýärler. ABŞ-nyň merkezi harby ýolbaşçylygy Yragyň hökümet güýçlerine goldaw bermek üçin 14-nji we 15-nji sentýabrda howadan iki zarba urandygyny habar berdi.
Bu zarbalar prezident Barak Obamanyň “Yslam döwletine” garşy hüjümleri güýçlendirmäge beren ygtyýarynyň çäginde amala aşyrylýar. Munuň öňüsyrasynda 30 golaý ýurduň resmileri Parižde duşuşyp, “Yslam döwletine” garşy söweşmek üçin Bagdada “zerur harby kömegi” bermek barada ylalaşdylar.
Yragyň we Siriýanyň uly giňişliklerini basyp alan “Yslam döwleti” atly söweşiji toparyň düzüminde, ABŞ-nyň Merkezi aňtaw agentliginiň (CIA) maglumatyna görä, 31500 söweşijiniň bolmagy çak edilýär.


text:
Liwiýanyň Milli geçiş geňeşiniň goşunlary agdarylan diktator Muammar Kaddafiniň tarapdarlarynyň soňky daýanjy Bani-Walid şäheriniň 90%-ne kontrollyk edýändiklerini aýdýarlar.
Komandowaniýäniň maglumatyna görä, häzir Bani-Walidiň depesinde liwiýa häkimiýetleriniň täze baýdagy pasyrdaýar. Kaddafiniň dogduk şäheri Sirtäni hem basyp almak üçin göreşler dowam edýär.
Duşenbe güni Britaniýanyň daşary işler ministri Uilýam Heýg sapar bilen Liwiýa geldi we Muammar Kaddafä hem onuň ýakyn töweregindäki adamlara başpena bermezlige Afrika ýurtlaryny çagyrdy.


text:
Şenbe güni Türkmenistanyň prezidenti paýtagtyň Giňdiwar dagynyň etegindäki Çandybil prospektinden tä paýtagtyň merkezi meýdançasyndaky döwlet münberine çenli tigirli ýöriş etdi. Bu ýörişe ýurduň hökümetiniň beýleki agzalary hem gatnaşdylar.
Türkmen telewideniýesiniň ”Watan” habarlar programmasynyň şenbe güni beren maglumatyna görä, 15 kilometrlik bu ýörişden soň ýurt baştutany degişli ýolbaşçylara awgust aýynyň her dynç güni raýatlar üçin tigir sürmek türgenleşiklerini gurnamagy tabşyrypdyr.
Şondan soň ýekşenbe güni döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri, ýokary okuw jaýlarynyň studentleri tigirli ýörişi amala aşyrdylar.
Mejburlyk
Döwlet edarasynyň işgäri, 52 ýaşly Atamyrat aga-da şol günki tigirli ýörişe gatnaşanlaryň biri. Onuň aýtmagyna görä, şol gün dynç güni bolandygyna garamazdan, welosiped ýörişine gatnaşmak üçin onuň işleýän edarasynyň işgärleri işe gelmäge mejbur edilipdir. Dynç güni işe gelen adamlara tigir paýlanyp berlipdir.
“Adatça, buýruk esasynda gatnaşmaly edilen çäreler üçin zerur enjamdyr-esbaplary adamlaryň özleri satyn almaly edilýärdi. Şu gezek welosipedi özümize satyn aldyrtmandyklaryna şükür edäýmeli” diýip, Atamyrat aga Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtdy.
Döwlet edara-kärhanalarynyň käbir işgärleriniň aýtmaklaryna görä, bu ýöriş üçin daşary ýurtlardan getirilen welosipedleriň bahasy 200 dollar. Aýdylyşyna görä, her döwlet edarasy öz hasabyna bu tigirleriň 10 sanysyny satyn almaly edilidpir.
Yssy howada geçirilen welosiped ýörişine gatnaşan adamlaryň arasynda dürli ýaşlardaky adamlar bardy. Olaryň arasynda pellehana ýetmän, ara ýolda çaşyp ýykylanlar hem bolupdyr. Ir bilen başlanan bu ýöriş tas bir iş güni diýen ýaly dowam etdi. Seýrek hem bolsa, welosipedli ýörişe gatnaşyjylary öýlän sagat 17.00-da hem Çandybil prospektinde görmek bolýardy.
"Propoganda"
Tigirli ýörişi geçirmek üçin paýtagtyň Türkmenbaşy, Çandybil we Bitaraplyk prospektleri hem ýapyldy. Bu ýagdaý bolsa belli bir derejede paýtagtyň awtomobil gatnawyna öz täsirini ýetirdi. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan aşgabatly döwlet işgäri Atamyrat bu çäräniň propaganda maksady bilen amala aşyrylýandygyny aýdýar.
“Bu çäre-de saglyk ýoluna ýöriş etmek çäresi ýaly syýasy propaganda üçin ulanylýar. Welosiped ýörişi telewideniýede ilat prezidentiň göreldesine eýerýär diýmek üçin geçirilýän çäreleriň birine meňzeýär” diýip, Atamyrat aga Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Studentleriň şu çäreler zerarly okamaga wagtlaram ýok.
Özüni Agaberdi diýip tanadan aşgabatly mugallym bolsa tigirli ýörişleriň indi döwlet işgärlerine we studentlere yzygiderli gatnaşmaly ediljek goşmaça çäre boljagyndan howatyrlanýar. Ol Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde bu barada şeýle diýýär: “Onsuzam dynç günleri studentlere saglyk ýoluna ýöriş etdirilýär. Indi bolsa welosiped sürmeli bolarlar. Studentleriň şu çäreler zerarly okamaga wagtlaram ýok. Onsoňam şuňa meňzeş çäreler köplenç dynç günleri geçirilýär”.
Dynç güni geçen welosiped ýörişi awgust aýynyň her dynç güni geçirilip, ol Bilimler we student ýaşlarynyň güni bellenjek 1-nji sentýabrda geçirilmegi göz öňünde tutulýan köpçülikleýin welosiped marafonyna türgenleşik hökmünde dowam eder.
Resmi metbugatda aýdylyşy ýaly, şol gün mekdep okuwçylary, ýokary okuw jaýlarynyň studentleri we halk hojalygynyň dürli pudak edaralarynyň işgärleri köpçülikleýin tigir marafonyna gatnaşarlar. Häzirlikçe bolsa, görnüşine görä, bu marafona türgenleşik ýörişleri gurnalýar.


text:
Apreliň ilkinji ýekşenbesi – Türkmenistanda suw baýramy bellendi. Şol gün Türkmenistan “Suw damjasy – altyn dänesi” atly baýramçylyk geçirdi.
Şeýle baýramçylyk Nyýazow döwründe başlansa-da, türkmen halkynyň akar suwa goýýan gadyr-gymmady ir zamanlardan mälimdir. Türkmenler “Suw damjasy – zer dänesi” diýen nakyly döredipdir. Şu nakyldan çen tutsaň, biziň ýurdumyzda suwdan gymmatly zat ýok. Bu gün onuň mugt boldugy suwuň gadyrynyň gaçandygyny aňlatmaýar. Ýene türkmenler aýdýarlar: «Suwly ýer – gül, suwsuz ýer – çöl».
Türkmen halk nakyllarynyň soňky çykan bir tomlugynda suw bilen baglanyşykly 50 çemesi nakyl ýerleşdirilipdir.
Suw bilen baglanyşykly bizde dürli sanawaçlar hem rowaýatlar bar.
Beýik Magtymguly Hak Tagalladan ýagmyr diläp, şeýle nalyş edýär.
Seniň dek Kadyrdan dileg dilärin,
Rehm eýleýip, ýagmyr ýagdyr, Soltanym!
Garybam, gamgynam, nalyş eýlärin,
Rehm eýleýip, ýagmyr ýagdyr, Soltanym!
Bilbiller mest bolsun, älem aýylsyn,
Gaýgylar dep bolsun, gamlar sowulsyn.
Nowşirwan wagty dekjahan ýaýylsyn,
Rehm eýleýip, ýagmyr ýagdyr, Soltanym!
Soňky döwürde belli söz ussatlary Berdi Kerbabaýew, Hydyr Derýaýew, Gara Seýitli, Halyl Kuly hem beýlekiler akar suw hem onuň zeruryýeti barada ençeme çeper eser ýazdylar.
Suw meselesi türkmen saz sungatynda hem giňden ýaýbaňlandy. Iri eserlerden “Ganly saka” operasy, “Teşneligiň gandyrylyşy’ baleti döredi. Ol şekillendiriş sungatynyň hem esasy temalaryndan biri boldy. Şu temadan, has takygy Garagum kanalynyň gurluşy barada çeper film surata düşürildi. Sebäbi suw biziň durmuşymyzyň aýrylmaz bölegi. Ol dirilik çeşmesi. Şonuň üçin suw baradaky baýram diriligiň hem ýaşaýşyň baýramydyr. Ol gözellik baýramydyr.
“Ýöne şeýle baýram belli bir maksada eýerse gowy bolar. “Suw damjasy – altyn dänesi” baýramçylygyny geçirmekden takyk maksat bolmaly” diýip bir diňleýjimiz ýazýar. Ol ýene şeýle dowam edýär: “Soňky ýarym asyrda biziň regionymyz suwy ýerliksiz sarp edip, agyr ekologiki heläkçilik bilen ýüzbe-ýüz boldy. Agyz suwunyň zaýalanmagy adamlaryň saglygyna ýaramaz täsir etdi. Häzirki döwürde Türkmenistanda zäherli suwlary bir ýere ýygnamak barada iş alnyp barylýar. Suw damjasynyň diňe altyn dänesi bolman, käte zähere öwrülýändigini hem ýatlamak gerek”.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin etnik azlygy bolan krym tatarlaryny Orsýet tarapyndan geçen ýylyň mart aýynda anneksiýa edilen Krym ýarymadasynda ýörite statusa eýe bolmak ugrunda göreşmezlige çagyrdy.
Musulman dinli tatarlar Krymyň ilatynyň 10% emele getirýärler we Orsýetiň ýarymadany öz düzümine goşmagyna esasan garşy çykýarlar. Ikinji Jahan Urşy döwründe sowet diktatory Iosif Staliniň goly astynda köpçülikleýin deportasiýany başdan geçiren krym tatarlary ýarymadanyň häzirki häkimiýetleriniň hem goly astynda basyşlara sezewar edilýärler.
Putin krym ýarymadasyna üç günlük saparynyň dowamynda 17-nji awgustda ýerli etnik azlyklarynyň wekilleri, şol sanda tatarlar bilen duşuşdy. “Etnikara gatnaşyklar ynjyk meseledir”, diýip Putin duşuşygynda aýtdy.
Putin daşary ýurtlaryň adam hukuklaryny goraýjylary maliýeleşdirip, krym tatarlarynyň meselesini “ýagdaýy dartgynlaşdyrmak” üçin ulanýandygyny aýtdy we Moskwanyň muňa ýol bermejegini duýdurdy.


text:
Orsýetli tanymal garaşsyz žurnalist Dmitriý Tsilikin Sankt Peterburgdaky öýünde öli tapyldy.
Şäheriň polisiýasynyň 1-nji aprelde aýtmagyna görä, 54 ýaşly Tsilikin pyçaklanyp, ençeme ýaradan heläk bolupdyr. Žurnalistiň azyndan iki gün mudan öň aradan çykandygy aýdylýar.
Polisiýa onuň kompýuteriniň we mobil telefonunyň ýitirim bolandygyny aýtdy.
Tsilikin medeniýete we saza has köp üns beren tanymal žurnalistdi. Şeýle-de ol garaşsyz habar serişdeleri bilen işleşip sosial meseleler we adam hukuklary barada ýazýardy.
Onuň makalalary “Ças Pik”, “Kommersant” “Moskowskiýe Nowosti”, “Wedomosti” we ýene ençeme meşhur gazetlerde çap bolýardy.
2001-2003-nji ýyllarda Tsilikin Orsýetiň RTR telekanalynda iki sany meşhur telegepleşigi alyp barýardy.
Şeýle-de žurnalist AÝ/AR-nyň Rus gullugynyň gepleşiklerine gatnaşýardy.


text:
Azerbaýjanyň häkimiýetleri musulman ruhanysy Fethulla Gülen bilen söhbetdeşligi efire bermegi planlaşdyran garaşsyz telewizion stansiýasyny ýapdy.
Türkiýe Güleni şu aýyň başynda bolan döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň arkasynda bolmakda günäläpdi.
Azerbaýjan bilen Türkiýe ýakyn gatnaşykda durýar we Ankara Bakuwa bölüniji regiony bolan Dagly-Garabag konflikti babatda goldaw bildirýär.
Bu ýurduň şikaýat sudy, Milli teleradiogepleşikler geňeşiniň şikaýaty esasynda, ANS telewizion stansiýasynyň lisenziýasyny ýatyrdy.
Kanun häkimiýetlere ekstremistleri gepleşige goýberýän metbugat neşirlerini ýapmaga ygtyýar berýär.


text:
Müňlerçe adam Liwanyň paýtagtynyň köçelerine toplanyp, syýasy synpyň gaplygyna, döwletiň esasy hyzmatlary ýola goýup bilmezligine garşy protest bildirdi.
Demonstrasiýaçylar 29-njy awgustda merkezi Beýrutdaky Şehitler meýdanyna toplanyp, liwan baýdaklaryny galgatdylar.
Olaryň köpüsi «Senden porsy ys gelýär» diýen ýazgyly futbolka geýipdir. Hökümet binalarynyň daşynda, demonstrasiýadan ozal, barrikadalar we tikenli sim germewleri goýuldy.
Geçen hepde şunuň ýaly demonstrasiýalar zorlukly wakalara ýazypdy.


text:
ABŞ-nyň harby serkerdesi bu regiona sapary mahalynda Pakistanyň prezidenti we ýokary derejeli harby ofiserler bilen howpsuzlyk gepleşiklerini geçirdi.
Birleşen Ştatlaryň ilçihanasy admiral Maýk Mulleniň «Birleşen Ştatlaryň Pakistan bilen uzak möhletli strategiki hyzmatdaşlygy guramaga borçlanýandygyny gaýtadan tassyklandygyny» aýdýan beýanat ýaýratdy.
Mullen Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardari, goşun serkerdesi, general Aşfak Parwez Kaýani, howa güýçleri serkerdesi Rao Kamar Suleýman bilen duşuşdy.
Mullen geçen hepde ABŞ-nyň Owganystandaky amerikan hem NATO güýçleriniň komandiri, general Stanliý MakKristalyň işden aýrylmagynyň Waşingtonyň uruş strategiýasyna täsir ýetirmejegini ynandyrmak üçin Owganystana we Pakistana sapar edýärdi.


text:
Polşanyň demirgazygyndaky Sopot şäherinde Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň iki günlük maslahaty açyldy. Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň problemalary üns merkezinde durýar.
Ministrler Palestinanyň garaşsyzlygy meselesi boýunça ýewropa ýurtlarynyň pozisiýasyny maslahatlaşarlar. Palestin awtonomiýasynyň häkimiýetleri Ysraýyl bilen hiç hili deslapky ylalaşyga gelmezden, BMG-niň Baş assambleýasynyň sentýabr aýynda açyljak sessiýasynda garaşsyzlygynyň ykrar edilmegini gazanmakçy.
Sopotdäki duşuşyga gatnaşyjylar Liwiýanyň täze häkimiýetleri bilen özara gatnaşyklar, Siriýa garşy sanksiýalary ýerine ýetirmek ýaly meselelere-de serederler.


text:
Türkmenistanda geçirilýän Medeni hepdeligiň çäginde şenbe güni “Awaza” syýahatçylyk zolagynda ýerli we daşary ýurt sungat ussatlarynyň gatnaşmagynda uly konsertiň geçirilmegi planlaşdyrylýar.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan gününe gabat gelýän bu gala-konserte belli daşary ýurt estrada aýdymçylarynyň käbirleriniň ganaşjakdygy habar berilýär.
Ozal habar berlişi ýaly
, Azatlyk Radiosy Russiýanyň belli aýdymçysy Filipp Kirkorowyň we türkiýeli estrada ýyldyzy Mustafa Sandalyň Türkmenistana konsert bilen geljekdigini tassykladyp bildi.
Jenifer Lopez
Geljek diýilýän daşary ýurt aýdymçylarynyň arasynda ABŞ-ly Jenifer Lopeziň hem bardygy aýdylýar.
Resmi Aşgabat bu barada maglumat bermese-de, bu aralykda Lopez bilen hem işleşen belli horeogrof, şol bir wagtda Lopeziň hallaşýany-da diýilýän Beau Kasper Smart özüniň sosial ulgamlaryndaky sahyplarynda “Şou üçin Türkmenistana rowana bolduk. Nirededigini bilmeýän halatyňyzda, ine, şu ýerde...” diýip Türkmenistanyň kartasynyň suratyny-da ýerleşdiripdir.
Ozal hem belleýşimiz ýaly, Türkmenistanyň resmi metbugaty şenbe güni konsertiň geçiriljekdigini habar berse-de, oňa anyk haýsy daşary ýurt aýdymçylarynyň gatnaşýandygy barada maglumat ýaýratmady.
Ýerli habarçylarymyz geçirilýän konsert barada adaty raýatlar üçin köpçülikleýin ýerlerde bildirişleriň asylmandygyny, çärä gatnaşmak isleýänlere biletleriň hem satylmaýandygyny aýdýarlar.
"Dokuň açdan habary ýok"
Aşgabatdaky habarçymyz Myrat Gurbanow şeýle maglumat berýär: “Şol konserte biletler satylanok. Mümkin, daşary ýurtly aýdymçylaryň konsertlerine tomaşaçylar ýörite çakylyk boýunça çagyrylar”.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçysy, adatça, şular ýaly çakylyklaryň ýokary wezipeli ýolbaşçylaryň garyndaşlarynyň, olaryň tanyş-bilişleriniň arasynda ýaýradylýandygyny belleýär.
Habarçymyz Myrat Gurbanow daşary ýurtly ýyldyzlaryň gatnaşmagynda, giň gerimde geçirilýän konsertlere ilat arasynda oňaýsyz garaýyşlaryň hem bardygyny nygtaýar.
Ol: Ilatyň muňa garaýşy köplenç halatda negatiw bolýar. Bu aýdymçylary çagyrmak üçin örän köp möçberde pul serişdeleriniň sarp edilýändigi barada gürrüňler bar. Adamlarda bu konsertlere ‘dokuň açdan habary ýok’ diýen ýaly garaýyş bar. Ilatyň uly böleginiň ykdysady ýagdaýynyň pes bolandygy üçin, adamlar gymmat baha baýramçylyk çärelerinden nägile bolýarlar”.
Türkmenistanyň resmi metbugaty 24-30-njy iýun aralygynda geçýän Medeniýet hepdeliginiň döredijilik babatdaky işjeňlige badalga bermäge we milli medeniýetiň has-da ösmegine gönükdirilendigini ýazýar.


text:
Müsüriň öňki prezidenti Hosni Mubarek we onuň maşgala agzalary kurort şäheri Şarm-al-Şeýhde öý tussaglygynda saklanýar diýlip, Ýokary harby geňeşiň beýannamasynda habar berilýär.
Köpçülikleýin protest aksiýalary netijesinde 11-nji fewralda Mubarek häkimiýetden çekilipdi. Şondan bäri Müsüri Ýokary harby geňeş dolandyrýar.
Mübärek ýurtdan çykdy, ol häzir Saud Arabystanynda - diýen informasiýalary harbylar ýalana çykardy.
Müsüriň baş prokurory öňki prezidentiň ýurtdan çykmagyna gadaganlyk girizdi, onuň banklardaky maliýe serişdeleri doňduryldy. Ýöne şu wagta çenli Mubarege haýsydyr bir resmi günä bildirilmedi.


text:
On ýyl mundan öň Orsýetde ýaşaýyş jaýlarynda partladylan bombalar 300-den gowrak adamyň ömür tanapyny üzdi. Bu waka ýurduň syýasy keşbini üýtgetdi. Häkimiýetler bu partlamalary çeçen pitneçilerinden gördüler. Netijede bu ýagdaý ikinji çeçen urşunyň başlanmagyna bahana boldy.
Ylaýyk 10 ýyl mundan ozal, 1999-njy ýylyň 9-njy sentýabrynda, Moskwanyň günorta bölegindäki köp kwartiraly ýaşaýyş jaýlarda ýaşaýan adamlar partlamalaryň sesine süýji ukudan oýandylar. Şol partlamada 94 adam ölüp, 250 çemesi adam ýaralandy.
Şondan bäş gün öň Orsýetiň Buýnaksk raýonynda köp kwartiraly jaýdaky bomba partlamasyndan 64 adam ölüpdi. Şondan soňraky hepdelerde Wolgo-Donsk şäherinde ýene-de iki sany ýaşaýyş jaýynda bomba partlady we 130-den gowrak adamynyň ölümine sebäp boldy. dört sany partlamada 300-den gowrak adamyň ömür tanapy gyryldy.
Sekiz ýyllap prezidentlik kürsüsinde oturan Putin häzir premýer-ministr bolup otyr, ol ýurdy awtoritar döwlet düzgünine boýun etdi.Putin söz beripdi
Partlamar bolan wagty prezident B.Ýeltsin premýer-ministr edip, ýaňy W.Putini belläpdi.
Häkimiýetler partlamalarda dahyly barlykda çeçen gozgalaňçylaryny aýypladylar. Şol wagt prezident B.Ýeltsin premýer-ministr edip, ýaňy W.Putini belläpdi. Şonda Putin, nirede gizlenseler-de, çeçen pitneçileriniň ýok ediljegini söz beripdi.
«Aeroportda bolsun ýa-da hajathanada, ele düşen ýerinde biz olary ýok ederis» diýip, Putin nygtapdy.
Syýasy analitik Wladimir Pribilowskiý bombalaryň partlamagy prezidentiň administrasiýasyna öňden onçakly tanalmaýan bir býurokratyň gelmegine esas döredip bildi diýýär. «Hiç kimiň tanamaýan we garaňky geçmişi bolan birini premýer-ministr edip getirmek bilen ýagdaýy üýtgetdiler. Putiniň ýeňiş gazanmagyna iki zat sebäp boldy: birinjisi, bombalar, beýlekisi bolsa, hajathana sözünden peýdalanmagy» diýip, bu analitik ýörite belleýär.Federal Howpsuzlyk Gullugy
1999-njy ýyldaky bomba partlaýyşlar bilen Günorta Orsýetden alty sany musulman günälenip, türme tussaglygyna höküm edildi, ýöne bu mesele henize-bu güne çenli çözülenok. Käbir tankytçylar bolsa, bu wakalaryň Federal Howpsuzlyk Gullugy ýa-da FSB tarapyndan gurnalandygyny öňe sürdüler.
Ejeleri Moskwadaky partlamada wepat bolan iki aýal doganyň aklawjysy Mihail Trepaşkin, bu mesele bilen işiň sudda diňlenişiginden biraz öň, maşynynyň polisiýa tarapyndan togtadylandygyny aýtdy.
“Olar iki gezek meniň maşynymy barladylar, hiç zat tapmadylar. Maşynyň gapysyny ýapan mahalynda içinde sapança bolan sumakany maşyna taşladylar, bu meňki däl diýdim, meniň edip biljek işim ýokdy, şol sebäpden men 4 ýyl, 1 aý, 8 gün agyr türme tussaglygyna höküm edildim, gynaldym hem kemsidildim” diýip, rus aklawjysy aýdýar.
Geçen ýyl aýal doganlar Tatýana we Alýona Morozowa prezident D.Medwedewe ýazan açyk hatynda: «Biz ejemiziň hem goňşularymyzyň syýasatyň pidasy bolandyklaryna ynanmaly bolduk, diňe hakyky derňew biziň bu garaýşymyzy üýtgedip biler” diýip ýazypdyrlar.


text:
Çarşenbe güni Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron ýurduň birnäçe şäherinde dört gün dowam eden bulagaýçylyklardan soň, günäkärlere çäre görmek işleriniň ýola goýlandygyny aýtdy.
Ol telewideniýede eden bu çykyşynda indi mundan beýläk bulagaýçylara garşy Britaniýada ulanylmadak käbir çäreleriň, şol sanda güýçli suw pürkmeleriň we rezin oklaryny atýan ýaraglaryň ulanyljakdygyny mälim etdi.
Britaniýanyň dürli şäherlerinde topar-topar adamlaryň dükanlaryň aýnalaryny döwüp, harytlary talap, jaýlarydyr maşynlary ýakyp we polisiýa işgärlerine garşy hüjüm edip amala aşyran bu bulagaýçylyklary Britaniýada soňky onýyllyklaryň dowamynda görlüp-eşidilmedik bir waka boldy.
Häzirki wagta çenli bu bulagaýçylyklarda aýyplanylyp ýüzlerçe adam tussag edildi.


text:
Aktiwistler howpsuzlyk güýçleri Siriýada ýene azyndan 20 raýaty öldürdi diýýärler. Wepat bolanlaryň 11-siniň Hama sebitindendigi aýdylýar.
Siriýanyň Londonda ýerleşýän Adam hukuklary obzerwatoriýasynyň beýanatynda goşunlaryň üç günlük umumy iş taşlaýyşdan soň Hama tanklara duwlanyp zabt edendigi aýdylýar. Bu şäher merkezindäki uly protestleri ýatyrmak üçin awgust aýynda edilen tankly hüjümden bäri ilkinji şeýle çäredir.
Režime garşy söweşijiler şäheriň içindäki köprüde müňzäp gelýän goşunlary duruzmaga synandylar, bronly harby maşynlaryň ikisiniň hatardan çykarylandygy aýdylýar.
BMG Siriýada prezident Başar al-Asadyň režimine garşy turan halk gozgalaňynyň dokuz aýynda 5 müňden gowrak adamyň öldürilendigini aýdýar.


text:
Ýakynda, dekabryň ahyrynda Orsýetde amerikalylaryň orsýetli çagalary perzentlige almaklaryna gadagançylyk girizýän kanunyň kabul edilmegi käbir amerikaly maşgalalaryň bu ugurdaky planlaryna gönüden-göni täsir etdi.
Amerikaly zenan Meri müňlerçe kilometr uzaklykda, Orsýetiň ýetimler öýünde ýerleşýän 21 aýlyk Preston barada özüniň perzentlige aljak çagasy hökmünde gürlänok-da, ony “meniň oglum” diýip atlandyrýar. Özi-de, ol Prestony “getirip bilermikäm” diýen äheňde däl-de, “haçan getirerkäm” diýen äheňde gürleýär.
Häzirki wagt Orsýetden çagalary perzentlige almak meselesiniň ynjyk meselä öwrülendigine görä, ol öz hakyky adyny-da gizläp, “Meri” diýen lakamy ulanmagy makul bilýär. Meri we onuň adamsy Orsýetiň täze kanuny sebäpli Orsýetiň ýetimler öýünden perzentlige çaga almak planlarynyň öňüne böwet bolan amerikaly 46 maşgaladan diňe biri.
Bu 46 maşgaladan her biri özleriniň perzentlige aljak çagalaryny eýýäm azyndan iki gezek öz gözleri bilen görüp, bir aýlyk garaşmak möhletine eýerip, garaşyp oturan maşgalalar. Hut olaryň şu garaşmak döwründe-de Orsýet amerikalylaryň orsýetli çagalary perzentlige almaklaryna gadagançylyk giriziji täze kanuny kabul etdi.
Böwet hökmünde garamaýarlar
Emma, muňa garamazdan, bu 46 maşgaladan käbirleri ýaly Meri hem Orsýetiň bu kanunyna gutarnykly bir böwet hökmünde garamaýar. Ol bu ugurda täze ädimlere taýýarlanýar. Bu amerikan maşgalalaryndan käbirleri bu gadagançylygyň döreden böwetlerine garşy kanuny taýdan göreşmek üçin eýýäm orsýetli adwokatlar bilen pikir alşyp ýörler.
Mundan daşary, bu maşgalalardan käbirleri hatda Orsýete tarapa ýola düşmeklige taýýarlyk görýärler. Olar Orsýetden perzentsiz dolanmajakdyklaryna-da uly ynam edýärler. Şolardan birem Meri.
“Ýone garaşyp ýa-da býurokratiýanyň nähili işleýändigine syn edip oturanymyzdan, biz ýurduň içine barmaklyk iň ýerlikli iş bolar diýip hasaplaýarys. Şeýlelikde, biz Orsýete gitmekligi planlaşdyrýarys. Ýöne bu kanuny äsgermezlik etmek däl. Biziň bu ädimimiz ‘Şu biziň çagamyz’ diýmek. Hiç bir ene ýa ata şundan üýtgeşik hereket etmezmikä diýýärin” diýip, amerikaly Meri ýagdaýy düşündirýär.
Birleşen Ştatlaryň demirgazyk-gündogar regionynda ýaşaýan 50 ýaşlaryndaky Meri orsýetli çagany perzentlige almak baradaky dokument işleriniň dekabryň ortalaryna eýýäm tamamlanandygyny aýdýar. Bu mesele boýunça ABŞ bilen Orsýetiň arasynda işläp gelen ozalky ylalaşyga laýyklykda, Meriniň orsýetli oglanjygy perzentlige almagy üçin diňe talap edilýän 30 gün garaşmak möhleti galypdyr.
22 ýyllyk kärini-de taşlady
Meriniň aýtmagyna görä, onuň perzentlige almakçy bolýan çagasyny mundan öň orsýetli maşgalalardan hem 22 sanysy baryp görüpdir. Emma çaganyň asyl ejesiniň saglyk ýagdaýy bilen baglanyşykly bar bolan meseleler sebäpli olar bu çagany perzentlige almak islemändirler.
Amerikaly Meri geljekki perzentlige aljak çagasy üçin çaga lukmanyny-da tapypdyr we çaganyň aladasy bilen bolmak üçin özüniň 22 ýyl işlän kärini-de taşlapdyr.
Ýöne Orsýetiň parlament deputatlary özleriniň kabul eden täze kanunlaryny Orsýetden perzentlige alynýan çagalary Birleşen Ştatlaryň raýatlarynyň birehim çemeleşmeklerinden goramak üçin görlen çäre hökmünde düşündirýärler. Olar bu meselede orsýetli çagalaryň öz amerikan öweý ene-atalary tarapyndan fiziki zoruklara sezewar edilmekleri bilen baglanyşykly käbir wakalary delil hökmünde görkezýärler.
Häzirki wagt Orsýetiň ýetimler öýlerinde 700 müňden gowrak çaga bar. Olaryň ýerli orsýetli maşgalalar tarapyndan perzentlige alynmak derejesi örän pes. Soňky ýyllarda ähli beýleki daşary ýurtlar bilen deňeşdirilende, Birleşen Ştatlar orsýetli çagalary iň köp perzentlige alan ýurt hasaplanylýar.


text:
Sişenbe güni BMG-niň harby tribunaly ýugoslaw goşunlarynyň ozalky komanduýuşisi Momsilo Perisiçi 1990-njy ýyllaryň Balkanlardaky urşunda köpsanly jenaýat işlerini amala aşyranlykda günäli tapyp, ony 27 ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Hususan-da, Gaaga sudy 67 ýaşly Momsilo Perisiçe Bosniýadaky we Horwatiýadaky uruşlarda ýerli raýatlary öldürmekde, adamlary yzarlamakda we parahat ýaşaýjylara garşy hüjümleri gurnamakda jenaýat aýyplamasyny bildirdi.
Ýugoslaw goşunlarynyň ozalky komanduýuşisi Perisiç özüne bildirilýän bu aýyplamalaryň hemmesini ret edýär.


text:
Media guramasy Forbesiň dünýäniň iň baý adamlary baradaky sanawlaryny köpler bilýän bolsa gerek. Forbes indi dünýäniň iň gurply ýa güýç-gudratly adamlary barada hem sanaw çykaryp ugrady.
“Güýç-gudraty” nädip kesgitläp bolar? Mysal üçin, bir dini ýolbaşçynyň ruhy güýji ýa täsirini bir döwlet baştutanynyň wagtlaýyn güýç-gudraty bilen deňäp bolarmy?
Forbes bu problema barada köp oýlanyp, iň soňunda hem dört ölçegden ugur alandygyny belleýär. Birinjiden, olar köp adamlara täsir edip bilýärmi? Ikinjiden, düýpli maliýe baýlyklaryna erk edýärmi? Üçünjiden, dürli sferalarda güýçlümi? Dördünjiden, öz güýç-gudratyndan işjeň peýdalanýarmy?
Bu ölçegler täsin netijelere getirýär. Mysal üçin, amerikan Wal-Mart supermarket toplumynyň prezidenti Michael Duke dünýäde iň güýçli adamlaryň arasynda sekizinji.
Ors prezidenti Dmitriý Medwedew bolsa, ondan 35 orun yzda. 43-nji orunda durýan Medwedew premýer-ministriň orunbasary Igor Seçinden hem bir orun yzda.
Premýer-ministr Wladimir Putiniň ýakyn ýarany, kämahallar Kremldäki elhenç şahsyýet diýip häsiýetlendirilýän Seçin Forbesiň ölçegi boýunça 42-nji orunda durmak bilen Orsýetde ikinji ýeri eýeleýär. Putin hem tutuş sanawda üçünji orny eýeleýär.
Birinji orny eýeleýän Amerikan prezidenti Barak Obamadan soň Hytaý prezidenti Hu Jintao gelýär. Bu hem syýasy kommentatorlaryň indi Hytaýa dünýäniň ýalňyz ägirt güýji Birleşen Ştatlaryň ýeke-täk hakyky bäsdeşi diýip garaýandyklaryny görkezýär.
Sanawdaky jedelli atlaryň biri meksikaly neşe hojaýyny Joakuin Guzman. Baýlygy 1 milliard dollar töweregi diýip çaklanylýan Guzman Sinaloa karteliniň başlygy. Üstümizdäki ýylyň başynda Forbes Guzmany milliarderler sanawyna goşanda Meksika ol kanuny ýol bilen pul gazanan adam däl diýip, nägilelik bildirdi. Jedele sebäp bolmagy mümkin ýene bir at-da terror guramasy Al-Kaýdanyň başlygy Osama bin Laden. Ol agzal sanawda 37-nji orunda.
Bin Ladeniň yz ýanyndan Pakistanyň premýer-ministri Seýed Ýousef Gilani we Eýranyň ýokary dini ýolbaşçysy Aýatollah Ali Hameneýi gelýär.
Aýallaryň arasynda iň ýokary orny eýeleýän Alman Kansleri Angela Merkel. Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton ondan iki orun yzda.


text:
Türkiýede hökümete garşy protestleriň dowamynda bir ýaş adamyň urulyp- öldürilmegi bilen baglylykda sekiz adamyň, şol sanda dört sany polisiýa wekiliniň işi boýunça sud diňlenşigi başlandy. Ýurduň merkezinde ýerleşýän Kaýseri şäherinde howpsuzlyk çäreleri güýçlendirildi.
Habar berilişine görä, şähere barýan ýollarda barlag nokatlary döredildi. Sudyň jaýynyň töwerek-daşy ýapyldy. Duşenbe güni suduň geçýän ýerine 2 müňe golaý polisiýa işgäri jemlendi.
19 ýaşly Ali Ismail Gorkmaz geçen ýylyň iýun aýynda Eskişäher atly şäherde geçirilen protestleriň dowamynda ýetirilen şikesler zerarly öldi. Onuň ölüminde sekiz adam şol sanda dört sany graždan eşigine geýnen polisiýa işgäri aýyplanýar. Geçen ýylyň tomus aýlarynda Türkiýede bolan hökümete garşy çykyşlaryň dowamynda azyndan bäş adam heläk bolupdy we 8 müň çemesi adam ýaralanypdy.


text:
Geçen hepde Birleşen Ştatlarda ýerleşýän Pew barlaglar merkezi öz geçiren soňky barlaglaryna salgylanmak bilen amerikan raýatlarynyň arasynda daşarky syýasatda izolýasiýany goldaýanlaryň örän artandygy barada maglumat ýaýratdy.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda geçirilen bu täze pikir soralyşygyň netijesi amerikalylaryň aglabasynyň daşary syýasatda öz döwletleriniň diňe öz gamyny iýmelidigini goldaýandyklaryny görkezýär.
Pew barlaglar merkezi Birleşen Ştatlaryň iki müň raýatynyň pikirini sorap, bu barada ýaýradan öz hasabatyny «Izolirlenmegi goldaýan garaýyşlar soňky 40 ýylyň dowamynda iň ýokary derejede» diýip atlandyrypdyr.
Bu geçirilen pikir soralyşyk amerikalylaryň tas ýarsyna golaýynyň, has dogrusy, 49 prosentiniň Birleşen Ştatlar daşarky işlerden çetde durmaly we beýleki ýurtlar bolsa başardyklaryndan öz günlerini özleri görmeli diýen garaýşa eýerýändiklerini görkezýär. Bu görkeziji soňky 40 ýylyň dowamynda iň ýokary görkezijidir. Ýagny, başgaça aýdylanda, bary-ýogy ýedi ýyl mundan ozalky bilen deňeşdirilende, hut şular ýaly pikire eýerýän amerikalylaryň sany 30 prosent töweregi köpelipdir.
Pew barlaglar merkeziniň direktory Endrýu Kohut bu ýagdaýy «izolirlenmek tendensiýasynyň adatdan daşary ýokary göterilmegi» diýip häsiýetlendirdi we munuň sebäbini şeýle düşündirdi: «Meniň pikirimçe, bu ýagdaýyň sebäbi belli bir derejede amerikan jemgyýetçiliginiň ünsüniň ýaramaz ykdysadyýete gönükmegi hem-de tutuş dünýäniň häzirki ýagdaýy barada ýaramaz garaýyşda bolmagy bilen baglanyşykly.
Häzir iki ýerde uruş barýar, jemgyýet bolsa bu uruşlaryň ikisinem şowsuz diýip hasaplaýar. Terrorizm baradaky aladalar hem dört ýyl mundan ozalky bilen deňeşdirilende, has ýokary. Şeýlelikde şu günki gün amerikalylar dünýäniň beýleki bölekleri barada o diýen ýakymly garaýyşda däl ýaly görünýär».
Owganystan babatdaky syýasat
Mundan daşgary pikir soralyşygyň netijesi amerikan jemgyýetiniň Barak Obamanyň häzirki alyp barýan daşary syýasatyndan, aýratynam Owganystan babatynda alyp barýan syýasatyndan şeýle bir hoşal däldigini görkezýär.
Heniz prezident Obamanyň Owganystana goşmaça 30 müň esger ýollamak baradaky kabul eden kararyndan birneme öň geçirilen bu pikir soralyşyga gatnaşyjylaryň 32 prosenti Owganystandaky çäreleriň netijeli bolmagy üçin ol ýerdäki amerikan goşunlarynyň sanyny artdyrmaly diýip hasaplaýandygyny aýdypdyr. Emma adamlaryň 40 prosenti Owganystandaky amerikan harbylarynyň sanyny azaltmaly diýip hasaplaýandyklaryny mälim edipdir.
Pikir soralyşyga gatnaşanlar Owganystandaky urşuň urşanyňa näderejede degýändigi barada-da skeptiki garaýşa eýeripdirler. Ýagny, adamlaryň tas ýarsyna golaýy, has dogrusy, 46 prosenti daşarky güýçler we şol sanda Amerikanyň Birleşen Ştatlary Owganystana harby ýardam bermegini bes eden halatynda Owganystan talyplara we beýleki ekstremistik toparlara garşy durmakda öz başyny özi çarar diýip hasaplaýandygyny mälim edipdir.
Pikir soralyşyk prezident Obamanyň umumy daşary syýasat boýunça alyp barýan işlerini-de amerikalylaryň 51 prosentiniň goldaýandygyny görkezýär. Mundan daşgary, Pew barlaglar merkeziniň geçiren bu pikir soralyşygynyň netijelerine görä, amerikalylaryň köpüsi Birleşen Ştatlaryň dünýädäki oýnaýan roly soňky 10 ýylyň dowamynda görnetin pese gaçdy diýip hasaplaýar.
Hususan-da, pikirleri soralanlaryň 41 prosenti 1999-njy ýyldaky bilen deňeşdirilende Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň dünýä lideri hökmünde indi has pes rol oýnaýandygyny aýdypdyr. Şeýle hem, geçirilen bu pikir soralyşykda amerikalylar Al-Kaýda ýaly yslamçy ekstremistik toparlary, Eýranyň ýadro programmasyny hem-de halkara maliýe durnuksyzlygyny özleri üçin iň esasy üç howp diýip hasaplaýandyklaryny mälim edipdirler.


text:
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad Nikaraguanyň lideriniň üçünji möhlet prezidentlige işe girişmek dabarasyna baryp, Daniýel Ortegany “rewolýusion doganym” diýip atlandyrdy.
Wenesueladan soň paýtagt Managua baran Ahmedinejad Eýranyň halky hem, Nikaraguanyň halky hem adalatlylygy ýola goýmak üçin göreş alyp bardy diýdi.
Ahmedinejad duşenbe güni Karakasda wenesuelaly kärdeşi Hugo Çawez bilen bilelikde ABŞ-ny we onuň ýaranlaryny, Eýranyň ýadro programmasy üstündäki dawa arkaly, özlerini gorkuzjak bolmakda aýyplady.
Eýranyň prezidenti Nikaraguadan soň Kuba we Ekwadora hem sapar eder.


text:
Birleşen Ştatlaryň Türkmenistandaky ilçihanasynyň habar bermegine görä, ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň kömekçisi Nişa Biswal, 13-15-nji ýanwar aralygynda Aşgabatda geçirilýän üçünji ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalara gatnaşmak üçin, amerikan delegasiýasynyň ýolbaşçylygynda türkmen paýtagtyna geldi.
Türkmen metbugaty ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň Günorata we Merkezi Asiýa meseleleri boýunça kömekçisi Nişa Biswalyň 13-nji ýanwarda prezident G.Berdimuhamedow tarapyndan kabul edilendigini habar berdi.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan bilen ABŞ-nyň arasynda 2010-njy ýyldan bäri her ýylda geçirilýän ikitaraplaýyn konsultasiýalar iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň berkidilmeginiň özboluşly bir mehanizmi bolup, bar bolan meseleleri ara alyp maslahatlaşmaga yzygiderli şert döredýär.
Amerikan ilçihansy bu saparyň dowamynda amerikan-türkmen hyzmatdaşlygy, şol sanda regional howpsuzlyk meseleleri, Owganystandaky durnuklylygy goldamak üçin edilýän tagallalar, barha ösýän söwda-ykdysadyýet gatnaşyklary we, sosial we medeni gatnaşyklary ösdürmek hem-de adam hukuklarynyň goragyny üpjün etmek maksatlaryndan ugur alýan ynsanperwer hyzmatdaşlyk barada maslahat ediljeginui aýdýar.


text:
Sýurihde söwda-ykdysady gatnaşyklary, işewür aragatnaşyklary hem-de ylmy-tehniki hyzmatdaşlygy ösdürmek ulgamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge ýardam etmäge gönükdirilen iki günlük Türkmen-şweýsar işewürlik maslahaty geçirildi.
Duşuşyga Türkmenistanyň birnäçe pudaklaýyn ministrlikleriniň we edaralarynyň, ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri gatnaşdylar. Şweýsar tarapyndan döwlet düzümleriniň hem-de nebitgaz, elektroenergetika, gurluşyk-binagärlik, maşyngurluşyk, demir ýol pudaklarynda, maglumat-tehnologiýalar, halkara ýük daşamak, azyk senagaty ulgamlarynda işleýän 30 töweregi kompaniýalaryň wekilleri gatnaşdylar.
Duşuşygyň barşynda şweýsar kompaniýalarynyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, geljegi uly türkmen bazarynda bolmagyny giňeltmäge, milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň giň halkara goldawyna eýe bolan iri möçberli döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge gatnaşmaga ýokary gyzyklanmalary nygtaldy.
Maslahatda esasan Türkmenistanyň senagatyna öňdebaryjy tehnologiýalary we enjamlary ornaşdyrmak, düzümleýin we gaýtadan işleýän ulgamlarda özara gatnaşyk etmek ýaly meselelere garaldy. Şol meseleler ikitaraplaýyn duşuşyklarda anyklaşdyrylyp, teklipler jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy. Hususan-da, ýangyç-energetika toplumynda, dokma senagatynda, gurluşykda, azyk senagatynda, ylmy-amaly barlaglarda we beýlekilerde täze tehnologik çözgütler hem-de hyzmatlar hakynda gürrüň edildi.
Şweýsariýanyň mehanika we elektrotehnika senagaty assosiasiýasynyň, “ABB Schweiz” kompaniýasynyň wekilleri bilen duşuşykda özara hereket etmegiň täze mümkinçiliklerine garaldy. Olar transformator podstansiýalaryny taslamak we gurmak boýunça hyzmatlaryny teklip etdiler.
“Genomed” kompaniýasy Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi hem-de Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen gen inženeriýasy ulgamynda, has takygy, gen keselleriniň irki ýüze çykarylyşy ýaly ugurlarda hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirdi.
Köpri gurluşygynda “Magebanyň” önümi bolan seýsmodurnukly metal gurnamalary peýdalanmagyň, awtomobil we demir ýollaryny, uçuş-gonuş zolaklaryny, ýerasty geçelgeleri, suw böwetlerini, köprüleri (“Walo” kompaniýasy) bina etmekde tehnologik taýdan gatnaşyk etmegiň mümkinçilikleri, halkara ýük daşalyşyny guramak (“Asstra Associated Traffic AG”), ýörite tehnikany we kompressor enjamlaryny, şol sanda suwasty, nebitgaz senagaty üçin (“MAN Diesel & Turbo Shweiz AG”) enjamlary getirmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
“Stadler” kompaniýasynyň ýolbaşçylary bilen duşuşykda ýurdumyzyň demir ýol binýadyny döwrebaplaşdyrmagyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Kompaniýanyň Bussnag we Wintertur şäherlerindäki zawodlarynda türkmen hünärmenleri dizel elektrik otlularynyň gurluşy hem-de olary peýdalanmagyň artykmaçlyklary bilen tanyşdylar.
Azyk senagaty pudagynyň ugry boýunça geçirilen gepleşiklerde şweýsar işewürleri hem-de maýadarlary ýurdumyzda bina edilmegi meýilleşdirilen süýji-köke öndürjek fabrigiň we azyk önümlerini çykarýan beýleki kärhanalaryň önümçiliklerini bina etmäge we guramaga, şeýle hem önümleri ýewropa bazarlaryna çykarmaga gatnaşmaga çagyryldy.
Maslahatyň çäklerinde käbir şweýsar kärhanalaryna saparlar guraldy. Şol kärhanalaryň hatarynda nebitgaz pudagynda ýöriteleşýän “Burckhardt Compression” hem-de “Sulzer Chemtech” kompaniýalary, awtomobil we demir ýollaryny, ýerasty desgalaryny gurmakda ýöriteleşen “Walo Bertschinger”, Ýewropanyň öňdebaryjy, dizel-generator enjamlaryny we beýleki abzallary çykarýan “MAN Diesel & Turbo Shweiz AG” kompaniýalarynyň önümçilikleri bar. Türkmen hünärmenleri olaryň tehnologiýa ugurlary bilen tanyşdylar, ylmy-barlag merkezlerine baryp gördüler hem-de kompaniýalaryň ýolbaşçylary bilen täjirçilik tekliplerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Işewür duşuşygy Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy hem-de Şweýsariýa — Russiýa — GDA bilelikdäki Söwda edarasy, şeýle hem Sýurihiň Söwda-senagat edarasy we Şweýsariýanyň paýtagtynyň häkimligi tarapyndan guraldy.


text:
Gyrgyzystanda iki ministr, näbelli sebäplere görä, wezipelerinden aýryldy.
Duşenbe güni Gyrgyzystanyň prezidentiniň edarasy energetika ministri Awtandil Kalmambetowyň we jemgyýetçilik ösüş ministri Kylyçbek Sultanowyň wezipelerinden gidendigini mälim etdi.
Beýanatda Kalmambetowyň başga wezipä geçirilendigi aýdylsa-da, onuň täze ýeri barada maglumat berilmeýär. Şeýle-de beýanatda Sultanowyň wezipeden gidendigi nygtalyp, onuň anyk sebäpleri görkezilmeýär.
Mundan birnäçe gün öň, Sultanow hökümet maslahatlarynyň birinde premýer-ministriň orunbasary Kamila Taliýewany ýiti tankytlapdy.
Gyrgyzystanyň häzirki hökümeti “Ar-Namys”, “Ata-Meken” we Sosial Demokrat partiýalarynyň koalisiýasyndan durýar.
Gyrgyzystanyň Konstitusiýasyna laýyklykda, prezidentiň hökümet agzalaryny wezipelerinden boşatmaga ygtyýarlygy bar.


text:
Ýurduň hökümet ýygnaklarynda hususy telekeçiligi ösdürmek ugrunda köp tagalla edilýändigi yzygiderli nygtalýar. Dekabryň 19-na geçen hökümet maslahatynda hem bu barada aýdyldy. Şol ýygnakda prezident G.Berdimuhamedow hususy telekeçiligi mundan beýläk-de goldamak boýunça hem netijeli işleriň geçirilmeginiň wajypdygyny belledi.
Emma häkimiýetleriň bu ugurdaky edýän çykyşlary bilen bir hatarda, şu ýylyň dowamynda ýurduň hususyýetçileri resmileriň girizen dürli çäklendirmeleri bilen hem ýüzbe-ýüz boldular. Geliň, şeýle gadagançylyklaryň käbirini ýatlap geçeliň.
Hususy dükanlar
Eýýäm şu ýylyň başynda, ýagny 2014-nji ýylyň fewral aýynda paýtagtyň kommersiýa dükanlarynyň sagat 23.00-a çenli işlemegi gadagan edildi. Şol düzgüne görä indi kommersiýa dükanlary diňe sagat 22.00-a çenli işläp bilýärler.
Şeýle-de fewral aýynda Aşgabadyň azyk önümlerini satýan käbir döwlet we hususy eýeçilikdäki dükanlarynda barlag işleri geçirildi. Bu barlaglaryň başlanmagyna nämäniň sebäp bolandygy hakda resmi çeşmelerde hiç hili maglumat berilmedi. Emma onuň netijesinde paýtagtdaky larýok görnüşli kommersiýa dükanlaryň ählisi diýen ýaly ýapyldy. Ýogsa, bu dükanlaryň köpüsi häkimiýetleriň öň talap edişleri ýaly, ak plastik materialdan gurlan larýoklardy.
Kommersiýa dükanlary diňe bir paýtagtda däl, eýse onuň golaýyndaky obalarda, şol sanda Gypjak, Buzmeýin ýaly ilatly punktlarda-da ýapyldy.
"Bedew"
Ýylyň maý aýynda bolsa paýtagtyň Bedew ýaşaýyş massiwindäki gurluşyk materiallary satylýan dükanlaryň ählisi diýen ýaly ýapyldy. Bu söwda nokatlaryny ýapmak barada maý aýynyň başlarynda tabşyryk berlipdir. Satyjylar ýerli häkimlik tarapyndan görlen bu çäräniň ýaşaýyş jaýlarynda dükan açmagyň rugsat edilmeýändigi bilen düşündirilýändigini, emma özlerinde şeýle söwda nokatlarynyň işlemegine resmi rugsatnamalarynyň bardygyny aýdýarlar.
Häzirem bu ýerdäki gurluşyk harytlary dükanlary ýapyk dur. Olaryň käbirleriniň gapysy kerpiç örülip, ýörite beklenen.
Ýylyň sentýabr aýynda bolsa paýtagtyň içinden geçýän demirýoldan gaýradaky hususy dükanlar ýapyldy. Ýerli häkimiýetleriň wekilleri bu ýerlerdäki hususy bir gatly ýaşaýyş jaýlarynyň köçe tarapyndaky otaglarynda ýa-da şol jaýlaryň howlularynda açylan hususy dükanlaryň ýapylmagyny talap edip, ýörite aýlanyp çykypdyrlar.
"Parahat" mikroraýonyndaky dükanlar
Oktýabr aýynda bolsa paýtagtyň Parahat 1-2-3-4-nji mikroraýonlarynda 100-den hem köp kommersiýa dükanlary ýapyldy. Parahat mikroraýonynyň köpgatly ýaşaýyş jaýlarynyň ýerzeminlerinde ýa-da ýarym ýerzeminlerinde ýerleşýän bu dükanlaryň ählisinde diýen ýaly söwda işlerini alyp barmak üçin zerur dokumentleri bar.
Emma, muňa garamazdan, Köpetdag etrabynyň polisiýa işgärleri bu mikroraýondaky dükanlara aýlanyp, olaryň gapylaryny möhürläp, ýapyşdyryp çykdylar. Dogry, birnäçe günden soň bu dükanlar ýaňadan açyldy. Emma olaryň ilki näme üçin ýapylandygy belli bolman galdy.
Hususy mikroawtobuslar
Şu ýylyň dowamynda awtoulag we awtoulag hyzmaty bilen bagly hem birnäçe gadagançylyklar girizildi. Maý aýynyň başynda Aşgabat bilen Gökdepe aralygyndaky obalara gatnaýan hususy mikroawtobus taksileriň gatnawy ýatyryldy.
Şäheriň daşyna gatnaýan hususy mikroawtobuslar bilen birlikde Aşgabadyň öz içinde gatnaýan 10-njy, 13-nji, 22-nji, 32-nji marşrutlar boýunça hereket edýän hususy taksi mikroawtobuslaryň gatnawy hem ýatyryldy.
Mundan başga-da, mundan öňki girizilen gadagançylyklaryň käbirleri hem dowam edýär. 2012-13-nji ýyllarda hökümet tarapyndan et söwdasyna girizilen gadagançylyklar häzirem dowam edýär. Mälim bolşy ýaly, häkimiýetler elin etiň bir kiloramynyň bahasyny 11-12 manatdan ýokary satmagy gadagan edensoňlar, bazarlarda et satýan hususy söwdagär galmady.
2013-nji ýylda hususy diş lukmanlarynyň işlemegine girizilen gadagançylyk hem dowam edýär. Häzirki wagtda şol lukmanlar ýarym legal ýagdaýda işleýärler. Şu ýyl bolsa ozal stomatologiýa serişdelerini ýurda getiren hususy telekeçilerden ýörite lisenziýa soralyp başlandy. Şol sebäpli hem gürrüňi gidýän serişdeleriň üpjünçiliginde bökdençlikler peýda boldy.


text: Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 9-njy iýulda geçirilen giňişleýin mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň hem-de Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň garamagyndaky hojalyk hasaplaşygy esasynda işleýän orta hünär okuw mekdeplerini döretmek baradaky Karara gol çekdi. Karara laýyklykda, täze orta hünär okuw mekdepleriniň Tertipnamasy 1 aý möhletde taýýarlanar. Täze orta hünär okuw mekdeplerinde okuwlaryň dowamlylygy 2 ýyldan 2,5 ýyla çenli bolar. Olarda 2015-2016-njy okuw ýylyndan talyplara bilim berlip başlanar.


text:
1990-njy ýyllaryň başynda «Türkmenistan dünýä näme bilen çykmaly, dünýä bazarynda nädip öz ornuny tapmaly?» diýen soraglaryň daşynda pikir alşylardy. Türkmen hökümeti bu soraga iki onýyllykdan soň, dünýäde nebitiň bahasynyň kesgin aşak düşmegi bilen, gaýtadan dolanmaly boldy.
Azatlyk radiosy türkmen hökümetiniň eksport edilýän harytlary köpeltmek baradaky talaby esasynda, sosial ulgamlardaky okyjylaryna «Türkmenistan haýsy harytlaryny eksport edip bilerdi?» diýen soragy berdi.
Azatlygyň feýsbuk we vkontakte sahypalaryndaky muşdaklary, sag bolsunlar, bu soraga özleriçe jogap bermäge çalşypdyrlar.
Germaniýada türkmen halysy gymmat
Aýdaly, Sonýa Azadowa özüniň Germaniýada okaýandygyny aýdyp, «şu ýerde türkmenleriň halysy gaty ýokary bahadan satylýar, iň arzany 10 müň ýewro» diýýär. Şeýle-de Sonýa dünýäde pagta öndürilmeýän ýurduň kändigini we pagtadan öndürilen önümleriň bahasynyň gymmatdygyny, ýagny haly we pagta önümleriniň Türkmenistan üçin amatly boljagyny öňe sürýär.
Pagta we pagtadan öndürilýän önümleri eksport etmegi Şadmanaý Koçkarowa atly okyjymyz hem goldapdyr. Huşnud Mätýakubow bolsa eksport diýlende diňe türkmen halysyny agzapdyr.
Emma ýurtdan haly çykarmak beýle aňsat görünmeýär. Aşgabatdan öz halylaryny alyp gaýdan 66 ýaşly türkmen raýatynyň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, Türkmenistandan haly çykarmak kyn, ýagny munuň üçin halyny muzeýe eltip, milli miras däldigini kesgitletmeli, soň şol ýerde önümiň hili boýunça gümrük salgydyny tölemeli, soň aýeroportda halynyň göwrümi boýunça gümrük tölegini tölemeli.
At eksporty
Derman Döwranow atly okyjymyz halynyň gapdaly bilen türkmen atlaryny hem eksport etmeli diýýär. Berdi Işan bu pikiri biraz ösdürip, türkmen tohum atyny, goýun itini daşary ýurtlara eksport edip boljak zatlar hasaplaýar.
Mergen Babaýewiň pikirine görä bolsa, türkmenler esasan haly, gaz, nebit eksport edip biler.
Okyjylarymyzyň arasynda Baýramalyda öndürilýän plotensalary eksport etmeli diýýän hem, ýa-da at eksportyna garşy çykýan hem bar.
Aýdaly, Şemşat atly okyjymyz şeýle diýýär: «Hiý-de bir at eksport edilermi? Walla, ýazmalymyş diýilse... Pagta, öňem şol pagtady, häzirem şol pagta!»
Emma Aziza atly okyjymyz «hiç zadymyzyň eksport edilmegini islämok men-ä» diýýär.
Gaýrat Gurbangeldiýew nebitden, gazdan öndürilýän plastmassa önümleriniň eksport edilmelidigini öňe sürýär, Wepa Akyýew pagta, nebit-gaz, tok bilen bir hatarda gök önümleri, öý haýwanlaryny eksport etmeli diýýär.
'Pil, orak, kätmen we parahorlar' ideýasy
Azatlygyň «Türkmenistan haýsy harytlaryny eksport edip bilerdi?» diýen soragyna kinaýa, ýaňsy bilen jogap beren okyjylarymyz hem bar.
Mysal üçin, Annagylyç Hanow Türkmenistan «pil, orak, kätmen» eksport edip bilerdi diýýär. Gaýrat Gurbangeldiýew bolsa «gum, çäge» diýip, munuň üstüni ýetirýär.
Mila Hatami atly okyjymyz bolsa, «sizi eksport üçin türmä basarlar» diýipdir. Kolýa Iwanow atly okyjymyz Türkmenistan «islemeýän işsiz adamlaryny sataýmaly» diýse, Azat Rahmankulow, Diýar Diýar atly okyjylarymyz «parahorlary» eksport etmeli diýen pikiri öňe sürýär.
Ýöne Babamyrat Gylyç atly okyjymyz bu kinaýaly pikirlere «Oňýalam kiçeltmäň, [Türkmenistan] islese köp zat eder» diýip jogap beripdir.


text:
Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümeti hepdäniň duşenbe güni Bişkek şäheriniň eteginde azyndan üç adamyň ölümine getiren bulagaýçylyklardan soň, düzgün-tertibi ýola goýmaga çalyşýar.
Bişkegiň eteginde ýer dawasy bilen baglanyşykly ýüze çykan bu bulagaýçylyklar bilen bir wagtda ýurduň günortasynda Kurmanbek Bakyýewiň tarapdarlary hem wagtlaýyn hökümete garşy protest bildirip, çykyş etdiler. Bu wakalar iki hepde mundan ozal prezident Kurmanbek Bakyýewi häkimiýetden çetleşdiren wagtlaýyn hökümetiň öňünde ýeňil bolmadyk synaglaryň durandygyny görkezdi.
Geçen hepde Gazagyzystana gaçyp baran Kurmanbek Bakyýewiň şu geçen dynç alyş güni Gazagystany hem terk edendigi habar berildi. Şu gün Gyrgyzystanyň wagtlaýyn hökümetiniň agzasy Edil Baýsalow, Gyrgyzystana dolanyp gelse, Kurmanbek Bakyýewiň tussag ediljekdigini duýduryp, çykyş etdi.
Ýurduň günortasyndaky Jalalabat şäherinde Bakyýewiň tarapdarlary henizem wagtlaýyn hökümete garşylyk görkezip, çykyş etmeklerini dowam etdirýärler.
Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugynyň bu regiondaky habarçysy Ryspaý Abdyraimow şu gün ýene Bakyýewiň tarapdarlaryndan 2000 töweregi adamynyň şäheriň merkezine ýygnanyp, içeri işler bölüminiň binasyny ele almaga synanyşandyklaryny habar berdi. Onuň aýtmagyna görä, bu wakada protestçileriň öňüni Kurmanbek Bakyýewiň agasy Akmat Bakyýew çekipdir.
Jalalabat oblastynda kontrol gowşak
Žurnalist Abdyraimow bu barada şeýle maglumat berdi: «Şu gün Jalalabadyň oblast içeri işler bölüminiň işgärleri bu edaranyň derwezesini açman, garşylyk görkezenlerinde, Akmat Bakyýew olary derwezäni açmaklyga çagyrdy. Ol Kurmanbek Bakyýewiň olara hiç hili ýamanlyk etmändigini aýtdy. Şeýle hem ol ‘Talas şäherinde ozalky geçirilen ýörişlerde protestçileriň içeri işler ministri Moldomus Kongantiýewe nähili darandyklaryny, ony öldüm-öldüm derejesine çenli ýenjendiklerini siz bilýärsiňiz’ diýip, derwezeleriň meýletin açylmagyny talap etdi. Ol özüniň ýene bäş minutdan bu ýerden gitjekdigini we şoňra ol ýerde nähili wakalar ýüze çyksa-da, muňa diňe organ işgärleriniň jogapkär boljakdygyny aýtdy».
Duşenbe güni Gyrgyzystanyň Içeri işler ministriniň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Bolot Şerniýazow habarçylara beren interwýusynda Kurmanbek Bakyýewiň doganlary Janyş Bakyýewiň, Kanybek Bakyýewiň we Akmat Bakyýewiň ele salnan halatynda tussag ediljekdiklerini mälim etdi.
Şu geçen dynç alyş güni Bakyýewiň tarapdarlary Jalalabat oblast administrasiýasynyň jaýyny kontrollyga alyp, oblastyň gubernatorynyň wezipesine öz adamsyny bellediler.
Azatlyk Radiosynyň bu regiondaky habarçysy ýurduň wagtlaýyn hökümetiniň Jalalabat oblastyna kän bir kontrollyk edip bilmeýändigini aýdýar.
Bişkegiň golaýyndaky protest
Bişkek şäheriniň eteginde-de şu gün 300 töweregi adam köçä çykyp, bidüzgünçiliklerde tussag edilen 100-e golaý adamyň tussaglykdan boşadylmagyny talap etdiler. Bu tussaglykdaky adamlar düýn ýer dawasy bilen baglanyşykly gurnalan bidüzgünçiliklerde tussag edilipdiler.
Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz gullugynyň habarçylary şu gün bu protestçileriň tiz wagtdan milisiýa işgärleri tarapyndan dargadylandygyny habar berdiler.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habarçylary Bişkek şäherinin etegindäki «Maýowka» obasynda ýer dawasyny eden adamlaryň esasan bu ýerdäki meshetin türkleriniň eýeçiligindäki ýerlere hüjüm edendiklerini aýdýarlar. Habarçylaryň we gözli şaýatlaryň aýtmaklaryna görä, bikanun mellek ýerlerini almaga dyrjaşýanlar aglaba obanyň daşyndan gelen adamlar.
Türkiýäniň Gyrgyzystandaky ilçisi Nejat Akçal şu gün bu oba sapar edip, ýurduň häkimiýetlerini etnik türklere garşy edilýän hüjümleriň öňüni almaga çagyrdy.


text:
Amerikan resmileri Gyrgyzystandaky gozgalaňa öz jogaplarany bermek üçin Orsýet bilen ýakyndan işleşýändiklerini aýdýarlar.
Prezident Barak Obama bilen rus prezidenti Dmitriý Medwedew Pragada ýaraglar şertnamasyna gol çekmezden öň bu mesele barada pikir alyşdy.
Obamanyň Orsýet meseleleri boýunça uly direktory Maýkl Mkfol Birleşen Ştatlaryň bu konflikte Amerika bilen Orsýetiň arasyndaky çekeleşigiň bir alamaty hökmünde garamaýandygyny nygtady.
Ol bu mesele barada Obama bilen bolan gürrüňi Medwedewiň başlandygyny aýtdy.
Mkfol bu iki ýurduň häzirlikçe anyk bir karara gelmändigini habar berdi.


text:
Umyda iki çaganyň enesi, Lebapda ýaşaýan ýaş gelin. Bu ýaş gelniň aýtmagyna görä, oňa Türkmenistanda iki gezek gepatit C diagnozy goýlup, bu kesel çagaňa-da ýokaşmagy mümkin diýlensoň, ol Türkiýä gaýdypdyr.
Ol Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda şol diagnozlardan soň öz janyndan geçendigini, emma çagasyny halas etmek üçin, Türkiýedäki lukmanlara ýüz tutmaly bolandygyny aýdýar.
Türkiýeli lukmanlar şol diagnozlary ret edip, diňe Umydanyň däl, bu wirusyň onuň çagasynda hem ýokdugyny aýdypdyrlar. Bu mesele bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosy Umyda bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Umyda, siz saglygyňyzy barlatmak üçin, Türkmenisatndan Türkiýä gelipsiňiz. Nähili keseliňiz bar? Doktorlar näme diýýärler?
Umyda:
Men üç aýlyk göwreli wagtym menden gepatit wirusyny tapdylar. Men oňa ynanman, ýene-de başga bir hassahana analiz tabşyrdym. Ol ýerde hem menden şol gepatit C-ni çykardylar. Şol uçýota duran döwrümde, şol gepatit C bilen meni infeksionnaýa bolnisa naprawleniýe bilen ýatyrmaga iberdiler. Ýöne men ol ýerde ýatmaga gorkdum. Sebäbi men göwreli wagtymdy, [ol wagt] aýalda immunitet pese düşýär. Meniň ol ýerde ýene bir kesele duçar bolasym gelenok. Şonuň üçin men ýatmadym.
Azatlyk Radiosy: Soň näme etdiňiz? Çagaňyzy dogurýançaňyz garaşdyňyzmy?
Umyda:
Maňa aýtdylar: “Çaga-da şol gepatitiň senden geçmegi mümkin. Ony kesmek üsti bilen etseň, çaga geçmezligi ähtimal”. Ýöne men kesilmegime razy bolmadym. Men çagam dogulynça garaşdym. Ine, maňa indi şol gepatit C-niň ýagdaýy bilen, dieta tutmaly diýdiler, ähli zady iýmek bolanok. Men çagamdan gorkdum. Şonuň üçin men çagamy Türkiýä alyp geldim, çagamy barlatmaga. Şol çagamy barladamda özümem barladaýyn diýdim. Bardym hassahana. Mende gepatit C-ni tapmadylar. Bu taýda çagamda-da tapmadylar. Men şeýle bir begendim. Maňa Türkmenistanda şol gepatit C-e çykanda, ähili ruhy taýdan şeýle bir [pese] düşdüm, men nädip ýaşajagymy göz öňüne getirip bilemok. Nädip men… çagamyň geljegini men oýladym. Indi çagada-da bolsa?! Men özüm boljagym boldy, el ýuwdum özümden, ýöne çaganyň geljegini? “Nädip ol ýaşar?” Şony men oýlandym.
Türkmenistanyň Saglygy saklaýyş ministrliginiň binasy. Aşgabat, 16-njy iýul, 2009 ý.
Azatlyk Radiosy: Bu diagnoz goýlaly ep-esli wagt bolana çemeli. Häzirki wagtda Türkiýä gaýtmagyňyza näme sebäp boldy?
Umyda:
Men eşitdim, bu taýda örän oňat. Soňam bärde tanyşlarym kän-dä. Şonuň üçin tanyşlarym bilen habarlaşdym. Soň bu taýa wiza-da gerek däl. Şu ýakyndaky ýer, maňa golaý ýer, şonuň üçin men bu taýa gaýtdym.
Azatlyk Radiosy: Bu ýagdaýlar, ýagny Türkiýä gaýtmagyňyz maşgalaňyza, maşgala býutjetiňize nähili täsir ýetirdi?
Umyda:
Men uly çagamy ýoldaşymyň ýanynda goýup gaýtdym. Ol hem işden galdy. Işden galsa, oňa aýlyk tölenmeýär. Uly çagamy goýup gaýtdym, kiçimi alyp gaýtdym bärik. Kiçi çaga bilen-de ýola çykmak örän kyn. Çykdaýjymyzam örän kän boldy. Şu taýa gelmek – 500 dollar ýoly bolýar. Ýaşaýşyňam bärde ýetik. Umuman alanda, şu taýa gelip obsledowanie edip, ýol pulum, harajadym şu iki müňe (2000 $) golaý geldi.
Azatlyk Radiosy: Türkiýäniň keselhanalary nähili ekeni? Eýsem türk lukmanlarynyň goýýan diagnozlaryna ynamyňyz barmy?
Umyda:
Biziňki bilen deňär ýaly däl. Bizde şol gepatit C-niň analizini tabşyrýaň baryp, [soňam] dört-bäş gün garaşýaň jogabyna. Bärde bolsa iki-üç sagadyň dowamynda aýdýarlar. Hemme zat bu taýda kompýuteriň üsti bilen. Bizde tabşyrýaň, ýene-de şo ýere baryp, gaýtadan jogabyny alýaň. Bu taýda hiç ýere ýöremek-de gerek däl. Şol haýsy wraça ýüzlenseň, şoňa-da jogaplary gelýän ekeni. Öň ýokdy bu gepatite test almak barlagy, bu 2009-da çykdy. Men uly çagamy 2008-nji ýyl dogurdym. Şol wagt gepatitiň testi ýokdy, alanokdylar göwrelilerden. Häzir bolsa ähli göwrelilere ýa-da keselehana [bir ýerim agyrýar diýip], arz edip baran adamlara, ählisine şu gepatit (sary getirme boýunça) analiz tabşyrmagy zerur şert [edip goýýalar] wraçlar.
Azatlyk Radiosy: Beýle edilmeginiň sebäbini siz nämeden görýärsiňiz?
Umyda:
Sebäbini bilemok, ýöne [keselhana barsaň], şu gepatit [keselini] [tapyp] çykarýarlar. Şunuň bellisini dogry bilmeselerem şolar, näme üçin bize wraçlar naznaçeniýe ýazyp berýärler? Ýok keseli bilmän, nädip olar anyklaýarlar? Mende hiç ynam galanok, doktorlara, şol wraçlara ýüzlenmek ýa-da bir analiz tabşyrmak, hijem ynamym galmady şol wraçlara.
Azatlyk Radiosy: Umyda, türkiýeli doktorlar “siz sagdyn, onuň ýaly keseliňiz ýok” diýende, nähili duýgulary başdan geçirdiňiz?
Umyda:
Men ynanyp bilemok, şeýle bir dünýä, nädip diýsem, gaýtadan doglan ýaly, bir begenjegimem bilemok, aglajagymam bilemok. Hiç bilemok-da, maňa Türkmenistanda şu gepatit C-ni barada aýdan wagtlary men ähli zat elimden düşen ýaly, bir ýere siňip giden ýaly boldum. Meniň hiç zat gözüme görnenok, şol bada. Bärde aýdan wagtlarynda, men begenjimden aglap, şatlanyp, gaýtadan eneden doglan ýaly bolandyryn. Men-ä bilemok. Şu begenjimi düşündirip bilemok men.


text:
Daşogzuň welaýat we şäher salgyt gulluklarynyň üç gatly täze edara binasyny ulanyşa tabşyrmaga taýýarlanylýar. Täze desga Daşogzuň günorta-günbatar bölegine bezeg berer. Bu ýerde soňky bäş ýylda 10 müň tomaşaçy orunlyk stadiony bolan sport toplumy, Türkmen oba hojalyk institutynyň okuw binalary, welaýat gümrükhanasynyň üç gatly binasy, häzirki zaman ýaşaýyş jaýlary we beýleki desgalar guruldy.
“Daşoguznebitgazgurluşyk” trestiniň 4-nji gurluşyk-gurnama edarasy tarapyndan gurulýan täze bina maslahatlar zalyndan häzirki zaman kompýuter tehnikasy we mebeller bilen üpjün edilen otaglardan ybaratdyr. Ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyrmak boýunça hem işler dowam etdirilýär. Bu ýerde pürli agaç nahallary oturdylar we güller ekiler.


text:
Poliomiýelit
Poliomiýelit (gad.-grek. πoλιός — çal we µueλός — oňurga ýiligi) - wirus arkaly döreýän kesel bolup, adatça 9 - 10 ýaşa ýetmedik kiçi çagalar keselleýär. Ýöne bu keseli uly adamlar hem agyr görnüşde geçirip bilýärler.
Kesel howa, hapalanan azyk önümleri we suw arkaly ýaýraýar. Has köp duş gelýän wagty tomus-güýz (awgust-oktýabr) aýlarydyr.
Poliomiýelidiň wirusy ilki agza, ondan bolsa dem alyş ýa-da iýmit siňdiriş ýollary arkaly (iýmitden geçen bolsa) oňurga we kelle ýiligine düşýär we nerw süýümlerini zayalap, ysmaz edýär.
Keseliň esasy alamatlary – bokurdakda agyry, üsgürme, gaytarma, kelle agyry, bedeniň gyzgynynyň galmagy, arkada, aýaklarda agyry, olaryň titräp ýygrylmagy, myşsalaryň güýjiniň gaçmagy. 3 - 5 günden adatça aýaklarda, seýrek başga myşsalarda ysmaz döreýär. Bu ýagdaý 2 günden 2 hepdä çenli saklanyp bilýär. Boýnuň we diýafragmanyň ysmazy has hem howplydyr, çünki ol dem almagyň bozulmagyna we ölüme eltip biler. Bedeniň gyzgyny gaçandan soň, keselden soňky dikeldiş döwri başlanyp, birnäçe aýdan birnäçe ýyla çenli dowam edip biler. Poliomiýelit keseliň alamatlary ýüze çykanda näsagy ayry otaga ýerleşdirmeli, ony düşekde ýatyryp, aýaklarynyň ýyly bolmagyny gazanmalydyr, agyrsyzlandyryjy we rahatlandyryjy dermanlary, “B“ toparyň witaminlerini bermelidir. Poliomiýelitiň alamatlary ýüze çykanda mümkin boldygyça derrew lukmana ýüz tutuň. Özbaşdak bejergi howply gaýraüzülmelere getirip biler.
Bu kesele garşy ýeke-täk kömek ediji serişde - bu poliomiýelite garşy öňüni alyş sanjymlarydyr. Sanjymlar ýörite kabul edilen meýilnama boýunça, çaga dogulandan soň, ol 2 - 3 günlükkä edilip başlanýär. Soň gaýtadan çaga 2 aýlykda, 3 aýlykda, 4 aýlykda, 18 aýlykda kabul etdirilýär. Daş töweregimizde adatdan daşary howply ýagdaýlar dörände, ýaz-güýz aýlary, goşmaça möwsümleýin sanjym geçirilýär.
Peýdaly eserler[üýtget | edit source]
- Чумаков М. П., Присман И. М., Зацепив Т. О., Полиомиелит — детский спинномозговой паралич, М., 1953;
- Эпидемический полиомиелит, М., 1957;
- Полиомиелит, пер. с англ., М., 1957;
- Дроздов С. Г., Полиомиелит и его профилактика в различных странах мира, М., 1967.


text:
1-nji martda ýüze çykan protestlerden soň, häzir Azerbaýjanyň Guba şäherinde asudalyk saklanýar.
Resmileriň beren maglumatlaryna görä, penşenbe güni bolan protestlerde azyndan dört adam ýaralanypdyr, olardan üçüsiniň polisiýa işgäridigi, biriniň bolsa žurnalistdigi habar berilýär.
Protestçiler ýerli häkim Rauf Habilowyň işden çekilmegini talap etdiler. Olaryň bu talabynyň ýerine ýetirilip ýetirilmändigi barada maglumat berilmeýär.
Azerbaýjanyň häkimiýetleri şäherdäki ýagdaýa doly gözegçilik edýändiklerini aýdýarlar.
Guba şäherine paýtagt Bakuwdan we ýurduň beýleki künjeklerinden goşmaça howpsuzlyk güýçleri getirildi.
Bu protestlere ýerli häkim Rauf Habilowyň şäheriň ýaşaýjylaryny “dönükler” diýip atlandyrýan wideoýazgysynyň “YouTube” saýtynda ýerleşdirilmegi sebäp boldy.
Protestçiler hökümet binasynyň aýnalaryny döwüp, häkim Habilowyň öý emläklerini ýakdylar.
Protestleriň dowamynda tussag edilen 22 aktiwistiň azat edilendigi habar berilýär.


text:
Wideoçagyryş-bu Birwagtyň özünde gürrüňdeşlik we şekil, ol gürrüňdeşe diňe maglumat bermek bilen çäklenmän eýsem gülkini, duýgyny hem berip bilýär.
Wideoçagyryşy amala aşyrmak üçin Siziň telefonyňyz we çagyrylýan müşderiniň telefonlary 3G bilen gollanylmaly, 3G TMCELL hyzmat ediş çäginde ýerleşmeli, frontal kamerasy bilen enjamlaşdyrylmalydyr.
Konferens-aragatnaşyk wideoçagyryşda berilmeýär.
Bahasy näçe: 0,2 manat her bir başlanan baglama boýunça
USSD hyzmatyň üsti bilen birikdirmek *0809*3*1#
USSD hyzmatyň üsti bilen öçürmek *0809*3*0#


text:
Şu gün Owganystandaky talyp söweşijileri ýene nobatdaky gezek prezident Hamid Karzaýyň parahatçylykly gepleşik geçirmek baradaky çagyryşlaryny ret etdiler.
Talyplaryň sözçüsi Kary Muhammad Ýusuf bu barada ýaýradan beýanatynda prezident Karzaýy halkyň ýa-da hökumetin adyndan çykyş edip bilmejek «oýunjak» hökmünde häsiýetlendiripdir.
Şu ýylyň ýanwarynda Owganystan meselesine bagyşlanylyp Londonda geçirilen halkara konferensiýasynda donor döwletler Hamyd Karzaýyň talyplar bilen parahatçylyk meselesi boýunça gepleşik geçirmek planlaryny goldapdylar.
Bu wakalaryň fonunda bolsa, geçen hepde Owganystanyň günortasyndaky Helmand welaýatynda talyp söweşijilerine garşy giň gerimde harby operasiýalar ýola goýuldy.


text:
2015-nji ýylyň iýun aýy, Türkmenistanda howanyň temperaturasy ölçelip başlanaly bäri, iň gyzgyn aý hökmünde hasaba alyndy. Bu barada Fransiýanyň Frans Press Habar agentliginiň, Türkmenistanyň meteorologiýa gullugynyň resmisine salgylanyp, 1-nji iýulda çap eden habarynda aýdylýar.
Habarda aýdylyşyna görä, Aşgabatda iýun aýynda gündiz howanyň gyzgynlygy 40 gradusdan ýokarda bolup, esasanam 30-njy iýunda Aşgabatda howa 47.2 gradusa çenli baryp ýetipdir.
Diýmek, 30-njy iýun, 1891-nji ýyldan bäri Aşgabatda bolan iň gyzgyn gün hökmünde hasaba alyndy. Agzalýan agentlik Türkmenistanda howanyň gyzgynlygyny ölçeýän sistemanyň şol ýyldan başlap ýola goýlandygyny hem habar berýär.
Howanyň şeýle gyzmagy musulmanlaryň agyz bekleýän oraza aýyna gabat geldi. Bu ýyl oraza günleri adatdakysyndan has uzyn, onsoň gyzgyn howa agzyny beklän adamlara aýratyn täsirini ýetirýär.
Howanyň tempraturasy barada takyk maglumat berilmesede, bu ýagdaý 1-nji iýulda prezident Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda geçirilen hökümet maslahatynyň gün tertibine hem girizildi.
Türkmenistanyň ”Altyn Asyr” telekanalynyň maglumatynda, ýygnakda degişli ministriň howanyň gyzgynlygyny nazarda tutup, dürli ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça degişli çäreleriň, şol sanda ilat arasynda düşündiriş işleriniň geçirilýändigini aýdandygy habar berildi.
Ýygnakda prezident Berdimuhamedowyň aýratynam ýurduň dürli künjeklerindäki çagalary sagaldyş merkezlerinde, meýdançalarynda ýörite yssydan goranyş çäreleriniň işlenip taýýarlanylmagyny hem-de tomusky dynç alyş möwsümini geçirýän çagalaryň dürli görnüşli suwlar we doňdurmalar bilen doly üpjün edilmeginiň zerurdygyny belländigi aýdylýar.
Gyzgyn howa diňe bir Türkmenistanda däl, Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlaryna hem öz täsirini ýetirýär. Frans Press habar agentligi, Gazagystanyň Gyzylorda şäheriniň ýaşaýjysy 72 ýaşlaryndaky Şafarat Sataýewa salgylanyp beren maglumatynda, öýlän köçeleriň tutuşlygyna boşap galýandygyny we howanyň gyzgynlygynyň çarşenbe güni kölegede 42 gradusa çenli baryp ýetendigini habar berýär.
Täjigistanda gyzgyn howadan goranmak üçin köle hemem kanala giren 50 töweregi adamyň, şol sanda Orsýetiň Täjigistanda ýerleşýän harby bazasyndaky iki esgeriň suwa gark bolandygy habar berilýär.
Täjigistanyň meteorologiýa gullugynyň maglumatyna görä, ýurtda howanyň gyzgynlygynyň 40 gradusdan geçmegine garaşylýar, bu ýagdaý hem daglaryň başyndaky buzlaryň eremegi netijesinde paýtagt Duşenbä sil gelmek howpuny salýar.


text:
Şenbe güni Aşgabadyň “Mekan” köşgünde Beýik Ýeňşiň 68 ýyllygyna bagyşlanyp, uly dabaraly çäre gurnaldy.
Bu baýramçylyk çäresine çagyrylan uruş weteranlaryna we uruşda ýanýoldaşlaryny aldyran zenanlara Türkmenistanyň prezidentiniň adyndan pul we gymmatbaha sowgatlar gowşuryldy.
Ýeňiş baýramçylygyna bagyşlanyp gurnalan bu dabara şäher häkimliginden, jemgyýetçilik guramalaryndan we dürli okuw jaýlaryndan köpsanly wekiller-de gatnaşdy. Dabara gatnaşyjalaryň öňünde döredijilik kollektiwleri ýörite aýdym-saz programmalary bilen çykyş etdiler.
Her ýylyň 9-njy maýynda bellenilip geçilýän ýeňiş baýramynyň bosagasynda paýtagt Aşgabatda we ýurduň beýleki welaýat merkezlerinde ýene köpsanly baýramçylyk çäreleriniň gurnaljakdygy habar berilýär.


text:
.
YKDYSADYÝET WE HUKUK FAKULTETI
Fakultet edara-guramalaryň iş ýüzündäki ykdysadyýeti we dolandyrylyşy üçin hünarmenleri, buhgalter hasabaty we auditi, marketing, hukuk öwreniş, hyzmat ediş we syýahatçylyk ugurlaryndan hünärmenleri taýynlaýar.
Iş ýüzündäki okuwlar we talyplaryň ylmy-barlag işlerine ýolbaşçylyk etmek üçin şäheriň edara-kärhanalaryndan, guramalaryndan iň öňdebaryjy hünärmenler işe çekilýär.
Fakultetde okuw we ylmy-barlag işlerini kämilleşdirmäge we dogry gurnamaga kriminalistika barlaghanasy, “Kanun we hukuk düzgunleri” ylmy jemgyýeti, talyplaryň “Pallada” ykdysady jemgyýeti, “Bonus” ylmy gurnagy we talyplaryň kanun boýunça maslahatlary kömek berýär.


text:
“Türkmenistan bilen Ermenistan bilen dürli ugurlardaky hyzmatdaşlyga wajyp ähmiýet berýär” diýip, Türkmenistanyň Ýerewandaky täze ilçisi Muhammetnyýaz Maşalow Ermenistanyň DIM-niň baştutany Edward Nalbandýan bilen duşuşanda aýtdy. Bu barada Ermenistanyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň habarlarynda aýdylýar.
Ynanç hatlarynyň nusgasyny gowşurmak bilen baglanyşykly türkmen ilçisi bilen geçirilen duşuşygyň barşynda Edward Nalbandýan ilçä Türkmenistanyň we Ermenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmek işinde üstünlik arzuw etdi.
Gürrüňdeşler iki ýurduň Prezidentleri Serž Sargsýan bilen Gurbanguly Berdimuhamedowyň özara saparlarynyň türkmen-ermeni hyzmatdaşlygyny täze badalga berendigini belläp geçdiler.
Duşuşygyň barşynda gürrüňdeşler, şeýle hem diplomatik edaralaryň arasynda pikir alyşmalary geçirip durmagyň zerurlygyna ünsi çekip, parlamentara gatnaşyklary we dürli ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.


text:
Ýapon oppozisiýasy ýurduň parlament saýlawlarynda saldamly ýeňiş gazanjaga meňzeýär.
Demokratik partiýanyň ýeňşi Liberal demokratik partiýanyň 50 ýyldan gowrak üznüksiz dowam eden ýolbaşçylygyny soňlar. Ses berişlik gutaran badyna metbugatda geçrilen pikir soraşlyklar Demokratik partiýanyň parlamentiň aşaky öýündäki 480 ornuň 300-den gowragyny eýelejegini çaklamaga esas berýär.
Saýlawçylaryň köpüsi Ýaponiýanyň ykdysady çökgünligini we işsizligiň görülmedik derejede ösmegini Liberal demokratik partiýadan görýär.