text:
Zuhrajan Jumabaýewa bilen biziň bu duşuşygymyz ikinji gezek gaýtalanýardy. Ol 2011-nji ýylda bolupdy. Şonda Zuhrajan şol ýylyň dekabr aýynda Serbiýanyň Belgrad şäherinde adaty karate boýunça geçirilen IV dünýä çempionatynda 16 — 18 ýaşly türgenleriň arasynda şahsy tutluşyk ku-go boýunça 1-nji ýeri eýeläp, altyn medal almagy başarypdy hem-de dünýäniň çempiony diýen hormatly adyň eýesi bolupdy.
Häzir elimizde Zuhrajanyň gatnaşan ýaryşlarynyň sanawy. 11 ýyldan bäri dynuwsyz türgenleşikleri, ençeme ýaryşlary başyndan geçiren ýaş türgen gyza öz ýanyňdan «berekella» diýýärsiň. Onuň alys ýurtlarda Ýaşyl Tuguň astynda elini döşüne goýup, begenç gözýaşlaryny dökýän pursaty göz öňüňe gelende buýsançdan başyň gök direýär. Şol güne, şol pursata, belent münbere ýetmek üçin bolsa, Zuhrajanyň uzak ýyllar çeken zähmetiniň ýatandygyny bellemek, beýan etmek biz üçin hem ýakymly. Çünki türgen gyzyň waspyny ýetirmäge bu gün esas bar. Şu ýylyň 20-nji aprelden 4-nji maý aralygynda Gruziýanyň Tbilisi şäherinde karate boýunça geçirilen VI dünýä çempionatynda şahsy tutluşyk görnüşinden ulularyň arasynda 55 kg agramda çykyş edip 1-nji ýeri eýeläp, dünýäniň ikinji gezek çempiony boldy.
Gadymy Gürjüstan ýurdunda Ýaşyl Tuguň astynda başyny belent tutup, dogduk ýurdunyň senasyny diňläp duran gyz ikinji gezek türkmeniň sport abraýyna goşan goşandynyň täsirinden tolgunyp aglapdy. Şonda ol öz ýanyndan: «Bar yhlasymy, güýjümi diňe Watanyma, halkyma bagyş ederin» diýip, kasam edipdi. Bu uly arzuw hem öz öňünde berlen ähtdi.
Zuhrajan hakda bu gün gürrüň etmäge zat kän. 2012-nji ýylyň 24-nji sentýabr güni ýaş türgeniň durmuşynda uly synag pursady boldy. Şol gün ol halypa tälimçi, halkara karate-do federasiýasynyň ýolbaşçysy Iliýa Ýorga 1-nji dan üçin synag tabşyrypdy. Zuhrajanyň bu synagy üstünlikli tamamlandy. Netijede oňa gara guşagyň 1-nji danynyň halkara derejeli diplomy gowşuryldy. Bu wakany Zuhrajan tolgunmak bilen ýatlaýar. Onuň dürli ýyllarda ýurdumyzyň çäginde hem-de halkara ýaryşlarynda gazanan ýeňişlerini göz öňünde tutup, «Sport ussady» diýen hormatly at hem berildi.
2017-nji ýylda Ýapyk binalarda hem-de söweş sungaty boýunça geçjek V Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyk ýokary derejede alnyp barylýar. Bu gün şeýle abraýly ýaryşa gatnaşmagy arzuw edýän türgeniň sany sanasaň sogaby kän diýleni. Ine, şolaryň biri hem Zuhrajan. Ol şu günki güne çenli gazanan ýeňişleriniň gözbaşynda halypa tälimçi Hangeldi Hojaýewiň irginsiz aladasynyň durandygyny belleýär. Ýurdumyzyň karate federasiýasynyň ýolbaşçysy, onlarça şägirtleri ýetişdiren Hangeldi Hojaýew ýaş türgen gyzyň tehnikasyna ýokary baha berdi.
— Zuhrajan Türkmenistanyň halkara sport abraýynyň has hem dabaralanmaklygyna saldamly goşant goşdy. Ol ugurtapyjy, ezber, zehinli türgen. Ýadamany-ýaltanmany bilenok. Özüni salyhatly alyp barýar. Türkmen gyza mahsus bolan gowy gylyk-häsiýetleriň ählisi onda jemlenen. Şu günki günde Zuhrajanyň döwletimiziň çäginde hem-de halkara ýaryşlarynda gazanan medallarynyň sany 38-dir. Olaryň 14-si altyn, 9-sy kümüş, 15-si bolsa bürünç medaldyr. Ol gelejekde hem uly üstünlik gazanar diýip, ynam bildirýärin — diýip, Hangeldi Hojaýew gürrüň berýär.
Häzirki wagtda türgen gyzymyz ýurdumyzyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby bolmak bilen adaty karate boýunça türgenleşigini dowam etdirýär. 2015-nji ýylyň dowamynda geçiriljek halkara ýaryşlaryna taýýarlyk görýär.
Zuhrajanyň uly arzuw-maksatlary bar. Ol ýene-de halkara ýaryşlarynda ençeme gezek ýeňiji bolmagy, instituty gutaryp tälimçilik etmegi, özi ýaly ýaş türgenlere toplan tejribesini sarp etmegi maksat edýär.
Abat ŞALLYÝEWA.


c: text/html

text:
Hökümete garşy protestlerde iki adam öldürilenden bir gün soň Siriýanyň port şäheri bolan Latakiýa goşun bölümleri ýerleşdirildi.
Aktiwistler şenbe güni howpsuzlyk güýçleriniň dolandyryjy Baas partiýasynyň edara jaýlaryna ot bermäge başlan protestçileri oka tutandyklaryny aýdýarlar.
Häkimiýetler protestçilere edilen hüjümde ýaragly toparlary günäleýärler.
Prezident Başar al-Assadyň dolandyryşyna garşy demonstrasiýalar mahalynda anna güni günortadaky Deraa şäherinde we beýleki ýerlerde 20-den gowrak adamyň öldürilendigi aýdylýar.
Siriýa häkimiýetleri ýekşenbe güni deraaly protestçi Daýana Žawabrany azat etdiler, onuň tussag edilmegi şu aý şäherde köpçülikleýin protestleriň möwjemegine itergi beripdi.
Häkimiýetler şenbe güni gozgalaňy ýatyrmak maksady bilen 260 sany syýasy tussagy azat etdiler.
Aktiwistler protestler başlaly bäri geçen iki hepdä golaý wagt içinde 126-dan gowrak adamyň öldürilendigini aýdýarlar.
Resmiler ölenleriň sanynyň 27-digini, olaryň 20-siniň protestçidigini aýdýarlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Klimatyň özgermegi baradaky BMG-niň ýyllyk maslahaty Kataryň Doha şäherinde açyldy. Bu foruma 200 töweregi ýurduň wekilleri gatnaşýar.
Forumda global derejede klimatyň özgermegine täsir edýän kömürturşy gazynyň ýaýramagyny çäklendirýän kanunyň möhletini uzaltmak we onuň deregine täze kanuny işläp düzmek barada maslahat ediler.
Klimatyň özgermegine täsir edýän kömürturşy gazynyň ýaýramagyny çäklendirýän Kioto protokoly ýeke-täk halkara ylalaşygy bolup, onuň möhleti şu ýylyň ahyrynda tamamlanýar.
Günorta Afrikanyň daşary işler ministri, klimatyň özgermegi boýunça BMG-niň konferensiýasynyň häzirki prezidenti Maite Nkoana-Maşabane duşenbe güni forumyň açylyşynda eden çykyşynda “geljek nesliň global betbagtçylygynyň öňüni almak üçin” gyssagly hereketiň zerurdygyny belledi.


text:
Kreml Odessada adam heläkçiliginiň bolmagyna Kiýewdäki hökümet we onuň günbatarly goldawçylary günäkär diýýär.
Şeýle-de Kreml gündogar Ukrainada bolýan wakalara nähili çäre görmelidigini bilip bolmaýandygyny boýun alýar. 2-nji maýda, günortadaky port şäherde, düşnüksiz ýagdaýlarda 30-dan gowrak adam, köpüsi orsýetçi aktiwistler, ýangynda heläk boldy.
Orsýetiň prezidentiniň sözçüsi Dmitriý Peskowyň sözlerine salgylanyp, Orsýetiň indi Ukrainanyň gündogaryndaky rus dillilere täsiriniň ýokdugyny aýdandygy habar berildi, emma ol ýagdaýy kadalaşdyrmak üçin mümkin bolan ähli zadyň ediljekdigini hem sözüne goşupdyr.
Onuň bu sözleri orsýetçi separatistleriň ÝHHG-nyň harby gözegçilerini we olaryň ukrain kömekçilerini azat eden wagtyna gabat geldi. Olar Slowýanskde 25-nji aprelden bäri tussaglykda saklanýardy.
Ukrainanyň içeri işler ministri Arsen Awakow (Arsen Avakov) biraz öň orsýetçi separatistlere garşy geçirilýän harby operasiýalaryň 3-nji maý güni, daňdan gaýtadan başlanandygyny aýtdy.


text:
Orta asyrdan galan köşklere, minaraly metjitlere alyp gelýän dar köçeler. Şagalaňly bazarlar, çaýhanalar. Özbegistanda ”Ýüpek Ýolunyň” gyrasynda ýerleşýän şaherleriň haýsysyna barsaň, gözüňe ilýän şular ýaly gadymyýetiň galyndylary.
Günbatarly syýahatçylary özüne çekýän-de şular. Özboluşly mirasyndan gazanç edip boljakdygyna göz ýetiren Özbegistan soňky ýyllarda turizm senagatyny ösdürmek üçin aşa köp çykdajy etdi. Paýtagt Daşkentde-de, beýleki taryhy şäherlerde-de ýokary derejeli myhmanhanalar guruldy, olaryň uçar meýdanlary, howa taransportynyň infrastrukturasy täzelendi.
Özbek mediasynyň habar bermegine görä, diňe üstümizdäki ýylda Hywa şäherini görmäge baran çet ýurtly syýahatçylaryň sany 27000-den agdyk. Bularyň köpüsi Fransiýa, Germaniýa we Ispaniýa ýaly ýurtlardan.
Emma wiza kyn
Londonda ýerleşýän ”Silk Road And Beyond” (”Ýüpek Ýoly we Ondan Aňrylar”) atly syýahat agentliginiň direktory Tanýa Ewans öz agentliginiň soňky ýyllarda ýüzlerçe britaniýaly turistiň Özbegistana saparyny gurnandygyny aýdýar. Ýöne ol wiza işiniň gaty kynlygyndan zeýrenýär.
“Adat boýunça, Britaniýa we Ýewropa Bileleşiginiň beýleki raýatlary üçin Daşkentdäki Daşary işler ministrliginden ilki rugsat gerek. Olar seniň wizaňy oňlansoňlar, golaýdaky bir konsullyga baryp, pasportyňa möhür urdurýarsyň. Şonsyz, ilçihana baryp, wiza alyp bolanok” diýip Ewans aýdýar.
Zarif Daşkentde bir syýahat agentliginiň eýesi. Ol öz hususy agentliginiň Birleşen Ştatlarda ýerleşýän bir kompaniýa bilen birlikde amerikaly turistleriň Özbegistana saparyny ýola goýýandygyny aýdýar. Onuň aýtmagyna görä, müşderileriniň ýüzbe-ýüz bolýan esasy kynçylygy wiza işi. Amerikanlar Özbegistanyň bir turistik wizasy üçin 131 dollar tölemeli we iň bärsinden 10 gün hem garaşmaly bolýar. Kim 5 günüň içinde aljak bolsa, 197 dollar bermeli.
Zarif: “Uly kynçylyk – wiza. Belli bir ýurtlaryň ilatyna özbek wizasyny almak aňsat iş däl. Olar köp garaşmaly bolýarlar. Mysal üçin, biziň amerikaly müşderilerimiz wiza aljak bolsalar, gaty köp kynçylyk çekýärler” diýýär.
Gümrük we serhet kontrollygy
Özbegistanyň berk wiza düzgüninden, gümrük hem serhet kontrollygyndan goňşy ýurtlar-da kynçylyk çekýärler. Duşenbeli söwdagär Jahongir Sabohi her ýyl tomus kanikulyny aýaly we iki çagasy bilen ene-atasynyň dogduk mekany Samarkantda geçirýändigini aýdýar.
“Serhet postlarynda bar bolan kanunsyzlyk, gümrük işgärleriniň özlerini gödek alyp barmagy her ýyl biziň saparymyza awy gatýar. Eliňde özbek wizasy bolsa-da, bu seniň Özbegistana girjekdigiňi aňladanok. Özbek serhetçileri haçan isleseler, serhet postuny ýapýarlar. Saňa bir zat aýdaýyn ýa düşündireýin diýenok. Özbek ilçihanasy-da bu barada maglumat bermeýär. Olaryň arasynda koordinasiýa ýok” diýip, Sabohi aýdýar.
Ol soň hem: “Duşenbe bilen Samarkandyň arasynda uçar gatnanok. Biz maşynly gidýäris. Kä mahallar serhet açylýança ençeme günläp maşynda garaşmaly bolýarys” diýip, sözüniň üstüni ýetirýär.


text:
Azerbaýjanda saýlawlaryň geçirilişine gözegçilik edýän toparyň ýolbaşçysy tussag edildi. Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjandaky habarçysynyň berýän maglumatyna görä, Anar Mammadli salgyt galplyklary we bikanun söwda etmek aýyplamalary bilen duşenbe güni Bakuwda polisiýa tarapyndan sorag-jogaba çekilipdir.
Onuň üç aý deslapky tussaghanada saklanylmalydygy barada tabşyryk berildi. Mammadli Azerbaýjanyň Saýlawlaryň geçirilişine gözegçilik edýän we demokratiýany öwrenýän merkeziniň başlygydyr.
Gürrüňi gidýän bu merkez şu ýylyň güýz paslynda Azerbaýjanda geçirilen prezidentlik saýlawlaryna gözegçilik edip, saýlaw býulletenleri oklananda hem-de sesler sanalanda bidüzgünçilikleriň we kanun bozulmalaryň bolandygyny paş edipdi.
Mammadli Azerbaýjanda graždan jemgyýetçiliginiň iň öňdebarayjy wekilleriniň biridir. Onuň tarapdarlarynyň aýtmagyna görä, resmiler ençeme ýyl bäri ony we onuň saýlawlara gözegçiligini dymdyrmaga synanyşypdyr.


text:
Ýekşenbe güni Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad Siriýada parahatçylygy gaýtadan ýola goýmak meselesi bilen baglanyşykly telewideniýe arkaly halka ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Munuň özi geçen ýylyň noýabryndan bäri onuň ilkinji gezek jemgyýetçiligiň öňünde peýda bolmasy hökmünde alamatlandy.
Bu ýüzlenmesinde prezident al-Assad milli barlyşyk meselesi boýunça konferensiýa gurnamak hem-de täze konstitusiýanyň taslamasyny işläp düzmek teklibini öňe sürdi.
Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, ol oppozision söweşijileri “ganhor jenaýatçylar” diýip atlandyryp, Günbatar we käbir regional ýurtlaryň olary maliýeleşdirmeklerini bes eden halatynda, öz inisiatiwasynyň güýje girip biljekdigini nygtady.
Käbir synçylar prezident Başar al-Assadyň barlyşyk konferensiýasy barada öňe süren ideýasyny oppozision güýçleriň ret etmekleriniň mümkindigini aýdýarlar.


text:
ABŞ-nyň Moskwadaky ilçisi Jon Baýerli Kuril adalary problemasy boýunça ýakynda ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň we ABŞ-nyň Moskwadaky ilçihanasynyň resmi wekilleriniň eden beýannamasy bilen bagly ors DIM-ne çagyryldy.
Amerikan ilçisine Kuril adalary meselesinde Orsýetiň özbaşdaklygy bilen bagly Orsýetiň pozisiýasy beýan edildi.
Geçen anna güni ABŞ-nyň Döwlet departamenti Kuril adalarynyň töweregindäki territorial dawalar boýunça Orsýeti we Ýaponiýany gepleşliklere çagyrdy.
Şol çagyryş Orsýetiň DIM-i hepdäniň penşenbe güni şu mesele boýunça Ýaponiýa bilen gepleşikler geçirmekçi däldigini aýdandan soň edilipdi.


text:
Gresiýanyň prezidentiniň edarasy premýer-ministr Georg Papendreunyň işden çekilmäge razylyk berendigini we syýasy liderleriň syýasy krizisi soňlajak ylalaşyk hökümetini döretmek üçin duşuşjagyny aýtdy.
Bu ylalaşyga Papandreu bilen esasy oppozisiýa lideri Antonis Samarasyň we prezident Karolos Papouliasyň arasynda bolan iki sagada golaý gepleşikden soň gelnipdir.
Prezidentiň edarasynyň beýanatynda Ýewropa Geňeşiniň 26-njy oktýabrda kabul eden karary tassyk edilenden soň ýurtda derhal saýlaw geçirjek täze hökümet düzmek barada ylalaşyga gelnendigi aýdylýar.


text:
Orsýetiň demirgazyk-günbatarynda agyr duman içinde, awariýa gonuşy mahalynda bolan uçar heläkçiliginde 44 ýolagçy öldi, 8 adam ýaralandy. Ýogalanlaryň içinde şwed raýaty hem bar.
Uçarda jemi 43 ýolagçy we 9 sany ekipaž agzasy bar eken.
Ýerli medianyň habaryna görä, Moskwadan gelýän Tu-134 ýolagçy uçary Petrozawodsk aeroportunyň golaýyndaky ýola ýykylyp, ýalna gaplandy.
Orsýetiň transport ministriniň orunbasary Waleriý Okulow: “Häzirilikçe, diňe uçaryň wagtyndan öň gonuşy amala aşyrandygy baradaky netijä gelip bolýar. Bu ir gonuşyň sebäpleri Halkara awiasiýa komiteti tarapyndan derňeler” diýdi.
Uçaryň aeroporta ýetmegine bir kilometr galan eken.


text:
Täjik taksi sürüjisini öldürmekde günäli tapylan rus esgerlerine uzak möhletli türme tussaglygy berildi.
Täjigistandaky rus harby bazasynyň 109-njy garnizonynyň sudy 26-njy awgustda wzwod komandiriniň orunbasary Fýodor Basimowa 17 ýyl türme tussaglygy hökümini çykardy.
Harby birikmäniň ozalky komandiri Ildar Saharowa bolsa 13 ýyl türme tussaglygy berildi.
Bu iki esger 2014-nji ýylyň awgustynda, täjik taksiçisi Rahimjon Teşaboew Duşenbede öli tapylandan soň tussag edildi. 36 ýaşyndaky Teşaboew üç çaganyň atasydy we ol erbet gazaply ýenjilip, soňra damagy çalnan halda tapyldy.


text:
Türkiýäniň hökümeti iýul aýynda bolan başa-barmadyk harby döwlet agdarylyşygy synanyşygynyň yzýany, “arassalaýyş işleriniň” bir bölegi hökmünde Döwlet howpsuzlyk gullugynyň 87 agzasyny işden boşatdy.
Türkiýäniň döwlet eýeçiligindäki “Anadolu” habar agentliginiň 27-nji sentýabrda beren maglumatyna görä, ýurduň Milli Aňtaw gullugynyň (MIT) 87 sany resmisi ruhany Fethullah Gülen bilen ilteşigi bolmakda güman edilip, wezipesinden boşadyldy.
Ankara Birleşen Ştatlarda ýaşaýan Fethullah Güleni ýurtda döwlet agdarylyşygyny guramalaşdyrmakda aýyplady. Gülen özüniň oňa gatnaşygynyň ýokdugyny aýdyp, aýyplamalary inkär edýär.
Şeýle-de, sişenbe güni Ankara şu ýylyň iýul aýynda ýapylan we Gülen bilen ilteşikli “Kimse Ýok Mu” atly haýyr-sahawat guramasynyň 121 işgärini tussag etmek barada karar çykardy.


text:
Yragyň iş başyndan gidýän premýer-ministri Nuri al-Maliki 1-nji sentýabrda azat edilen Amirli şäherine sapar etdi.
Maliki döwlet telewideniýesinde görkezilen wideoýazgyda esasan şaýy türkmenlerinden ybarat ilaty «Yslam döwleti» toparynyň jeňçileriniň iki aýlyk gabawyna garşy durmakda taryp etdi.
Maliki Yragyň «Yslam döwleti» toparynyň jeňçileri üçin «ullakan gabrystana» öwrüljegini wada berdi.
Kürt peşmerge güýçleri, hökümet goşunlary, Birleşen Ştatlaryň howa zarbalarynyň goldawy astynda, 31-nji awgustda Amirliniň gabawyny böwsüp, «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerini etrapdan gysyp çykardylar.
Bu ýeňişde eýranlylaryň hem goşandynyň bolandygy, olaryň ýarag we harby planlaşdyrma babatda kömek edendigi aýdylýar.


text:
Eýranyň günortasynda güýji 5,8 balla deň ýerasty sarsgynlar boldy.
Eýranyň döwlet habar serişdeleri Pars aýlagynyň kenaryndaky Fars we Hormuzdan welaýatlarynyň aralygynda öten agşam bolan ýer titremede ýitgileriň hem weýrançylyklaryň ýokdugyny habar berdi.
ABŞ-nyň Geologiýa gullugy ýer titremäniň 10 kilometr çuňlukda, ýerli wagt bilen gije 11-de, Jehremden 165 kilometr günortada, paýtagt Tährandan 975 kilometr günorta-gündogarda bolandygyny habar berdi.
Mundan öň Eýranyň Bam şäherinde bolan güýçli ýer titremede 30 müň adam heläk bolupdy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow öz 56-njy ýaş toýuny ullakan dabarada, 350 orunlyk gämide we meşhur amerikan aýdymçysy Jennifer Lopeziň (ýa-da J. Lo), ors aýdymçysy Filip Kirkorowyň, Türkiýeden gelen meşhur ýyldyz Mustafa Sandalyň, arap ýyldyzy Nansy Ajramyň we hytaý, ukrain hem türkmen bagşylarynyň aýdymlary bilen belledi.
Türkmen bagşylarynyň aýdymlarynda "Arkadaga şöhrat!" diýen şygar gaýta-gaýta ýaňlandy.
Bu konsert şenbe güni agşam, iki milliard dollarlyk “Awaza” syýahat zolagynda guraldy.
Konsert Lopeziň “Happy Birthday, Mr. President!” diýen aýdymy bilen soňlandy.
Lopez energiýa baý, izolirlenen Merkezi Aziýa respublikasyna sapar eden ilkinji uly günbatar ýyldyzy diýip bilinýär.
Hytaýyň Milli nebit-gaz korporasiýasy ("CNPC") Lopeziň saparyny özüniň gurnandygyny aýdýar. Bu kompaniýa türkmen gazyny Hytaýa ibermek bilen meşgullanýar.
HRF Lopezi tankytlaýar
HRF, Adam hukuklary fondy guramasy meşhur amerikan aýdymçysy Lopeziň prezident Berdimuhamedowyň doglan gününde aýdym aýtmagyny berk tankyt etdi.
“The Hollywood Reporter
” neşiri HRF-nyň prezidentiniň ýaýradan ýazmaça beýanatyna salgylanyp, şeýle ýazdy:
“Elbetde, Lopez we onuň daş-töweregindäki dostlary öz islän diktatorlarynyň öňünde çykyş edip, gazanç edip bilerler. Emma onuň bu hereketi 'Amnesti Interneşnl' guramasynyň Meksikada aýallara garşy zorluklary azaltmaklyga gönükdirilen programmalaryna gatnaşyp gazanan at-abraýyna uly zarba urýar” diýip, HRF-nyň perzidenti Tor Halworssen aýdypdyr.
Şeýle-de bu neşir Lopeziň wekiliniň heniz özlerine bu mesele barada hiç bir düşündirş bermändigini belläp, Türkmenistanyň adam hukuklaryny bozmakda we awtoritar dolandyryşda tankyt edilýändigine ünsi çekýär.
"Türkmenistan dünýäniň iň bir repressiw ýurtlarynyň biri bolmagynda galýar" diýip, “Human Rights Watch” guramasy 2012-nji ýylyň ýanwarynda çap eden hasabatynda aýdypdy. Şeýle-de ol hasabatda Türkmenistanyň daşary ýurt hökümetleri we halkara guramalary bilen gatnaşyklaryny giňeldýändigi, emma adam hukuklary meselesinde suwytly bir zat etmeýändigi aýdylýardy.
"The Hollywood Reporter" neşiri Lopeziň prezident Berdimuhamedowyň doglan gününde eden çykyşy biraz öň aktrisa Hilari Swankyň çeçen lideri Ramzan Kadyrow bilen gatnaşan çäresini ýada salýar, şonda turan goh-galmagaldan soň Swank bu çärä gatnaşany üçin tölenen pullary sahawatlylyk fondlaryna geçiripdi diýip, makalanyň soňunda aýdylýar.


text:
Gyrgyzystanyň resmileri ýurtda gadagan edilen “Hizb ut-Tahrir” yslamçy toparynyň şübheli lideriniň Karakol şäherinde tussag edilendigini aýdýarlar.
Gyrgyz Içeri işler ministrliginiň 19-njy fewralda beren maglumatyna görä, polisiýa ekstremist mazmunly kitaplary, ýazgylary we DVD-leri tapansoň, şahsyýeti köpçülige mälim edilmeýän 51 ýaşly adamy tussag edipdir.
Gürrüňi gidýän adam yslamçy ekstremist işler bilen ilteşikli mundan öň türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Geçen hepde gyrgyz resmileri “Hizb ut-Tahrir” toparynyň agzasy diýlip güman edilýän birnäçe adamyň tussag edilendigini habar beripdiler.


text:
Düýn Eýranyň häkimiýetleri şu ýylyň iýul aýynda ýurduň serhetlerini pyýada kesip geçen üç sany amerikaly syýahatça ýakyn wagtlarda sud ediljekdigini mälim etdiler.
Hususan-da, düýn bu barada Tähranda geçirilen metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda ýurduň daşary işler ministri Manuçehr Mottaki häzirki wagt bu üç amerikan raýatynyň sorag edilýändigini we olara kanun esasynda çäreleriň görüljekdigini aýtdy.
Eýranyň häkimiýetleri amerikan raýatlary Şan Bauere, Sarah Şourde hem-de Joş Fattala içalyçylykly işlerde güman bildirýärler.
Bu aýyplanýanlaryň ene-atalary bolsa, olaryň Yrak bilen Eýranyň serhet ýakasynda syýahat edip ýörkäler tötänlikde serhediň çäklerinden geçendiklerini aýdýarlar.


text:
Gýustaw Flober
Gýustaw Flober
(1821-1880)
Meşhur fransuz ýazyjysy Gýustaw Flober Fransiýanyň demirgazygynda ýerleşýän Ruan şäherinde dünýä inipdir we çagalyk hem ýetginjeklik ýyllaryny şonuň ýaly kiçeňräk şäherçelerde geçiripdir. 1840-njy ýylda ol Pariž uniwersitetiniň hukuk hünärine okuwa girýär, emma 1843-nji ýylda okuwy taşlaýar. 1851-nji ýylda Flober özüniň ilkinji romanyny ýazyp başlaýar. Bu eseri 1856-njy ýylda «Hanym Bowari» ady bilen çap edileninden soň ýazyja uly şöhrat getirýär. Üstünlik gazanan ýazyjy indiki eserini ýazmak üçin Demirgazyk Afrika syýahat edýär, Gadymy Karfageniň taryhyny öwrenýär. Netijede, ol «Salambo»(1862) atly taryhy romanyny döredipdir.
1869-njy ýylda Gýustaw Floberiň «Duýgylaryň terbiýesi» atly üçünji romany çap edilýär. Bu eserde ýazyjy öz döwrüniň syýasy hem jemgyýetçilik nogsanlyklaryny açyp görkezmek isläpdir. Ýazyjy her bir romanynyň üstünde bäş-alty ýyllap işläpdir, eseriň her bir sözlemini, her bir jümlesini kämillige ýetirjek bolupdyr. Gýustaw Flober birnäçe zehinli ýazyjylara, şol sanda-da Gi De Mopassan, Edmon Abu ýaly belli kyssaçylara halypalyk edipdir. Ol Wiktor Gýugo, Žorž Sand, Iwan Turgenew ýaly dünýä belli ýazyjylar bilen ýakyn aragatnaşyk saklapdyr.
1877-nji ýylda Floberiň «Sada göwünli», «Irodiada», «Keramatly Ýulian hakda rowaýat» powestleri Parižiň iň belli žurnallarynda çap edilýär. Ýazyjy «Buwar we Pekýuşe» atly soňky romanyny tamamlap ýetişmändir, emma onuň ahyryny arhiwde galan garalamalar boýunça göz öňüne getirip bolýar. 1880-nji ýylda, Kruasse diýen ýerde ýazyjynyň ömür tanapy kesilýär.
Gýustaw Floberiň döredijiligi Ýewropa edebiýatynyň ösüş ýoluna örän uly täsir ýetirdi. Edebiýatçylar Gýustaw Floberi edebiýatyň modernizm we naturalizm akymlarynyň «atasy» hasaplaýarlar.


text:
Türkiýäniň güneşli kenary gujaklap oturan Antalýa şäherinde lowurdaşyp oturan bäş ýyldyzly myhmanhanalaryň 300-den gowragy her ýyl millionlarça orsýetlileri myhman alýar.
Bu kaşaň myhmanhanalaryň garşysyndaky gyralary apelsin agaçlary bilen bezelen tegmiltsiz köçeleriň ugrunda bolsa hatar-hatar täze gurlan jaýlar, köpgatly söwda merkezleri, kofehanalar, ýalpyldap duran altyn-kümüş dukanlary bar. Bularyň hemmesiniň güzerany dynç almaga gelýän orsýetli syýahatçylara bagly.
Ýöne häzir, dekabr aýynyň başlarynda myhmanhanalarda hem dükanlarda müşderiler göze ilenok. Dükançylaryň aglabasy daşarda agaç oturgyçlaryň üstünde çilim çekip, kofe içişip otyrlar.
Kofehanalaryň birinde söwda we marketing müdiri, 32 ýaşly Tolga Baris otyr. Onuň işi sekiz sany kaşaň myhmanhanany myhmanlar bilen doldurmak. Ýöne Barisiň söwdanyň üstüne abanýan häzirki howpuň garşysyna kän bir edip bilýän işi ýok. Kreml, Türkiýäniň öten aý Siriýa serhetinde Orsýetiň harby uçaryny atyp ýykmagyna jogap edip, orsýetli syýahatçylara dynç alşa Türkiýä gitmegi gadagan etdi.
Baris: "Orsýetli syýahatçylar bolmasa, syýahatçylyk syýahatçylyk däl" diýip, çaýyny owurtlaýar-da, dükanlara tarap elini galgadyp, "Ana, görýärsiňiz, hemmesi boş ýatyr" diýýär.
"Men iki sany syýahatçylyk agentlikleri bilen gürleşmek üçin Moskwa gideýin diýip ýördüm. Ýöne indi ol ýere gitmegiň peýdasy ýok" diýip, ol sözüniň üstüni ýetirýär.
Baris orsýetli syýahatçylaryň sany tomus aýlarynda köpelmese, Antalýada syýahatçylyk senagaty "hakyky krizise" batar diýen düşünjede.
Ýöne Ankara bilen Moskwa arasyndaky barha artýan gyzgyn ritorikany nazara alanyňda, ýagdaý köşeşjege meňzänok.
Antalýanyň kenar ýakalary, maýyl howa onlarça ýyllap orsýetlileri özüne çekip geldi. Amatly uçar gatnawy, wiza erkinligi hem bu işi aňsatlaşdyrdy. Sebit özüniň Moskwany tema edinen Täsinlikler dünýäsi Kreml köşgi atly myhmanhanasyna, Konýa altynyň Matrýoşka seýilbagyna we onuň uly göwrümli ors gurjaklaryna, Mamma Russkiý naharhanasyna guwanýar.
Orsýetde Türkiýe daşary ýurtdaky esasy dynç alynýan ýer hasaplanýar. Döwletiň beren sanlary boýunça ýylyň deslapky dokuz aýynda bu ýere Orsýetden 3.3 million adam gelipdir. Olaryň her ýyl Antalýanyň ykdysadyýetine goşýan goşandy 6 milliard dollar töweregi. Tutuşlygyna alanyňda, ýanwar bilen sentýabra çenli bolan aralykda Türkiýe syýahatçylykdan 21 milliard dollar çemesi girdeji alýar.
37 ýaşly Akaý Jan Dagkyran Antalýada ”Motto” kofehanasynyň eýesi.
Ol: "Biziň bu etrapdaky alyjylarymyzyň we syýahatçylarymyzyň köpüsi orsýetli. Olar bize, elbetde, möhüm. Sebäbi Antalýa gelýänleriň elli prosentden gowragy orslar" diýýär.
Dagkyranyň bellemegine görä, ozallar syýahatçylaryň sany ýokary bolmadyk mahallarynda-da ýeterlik müşderi bolupdyr. Ýöne indi "orsýetli syýahatçylar asla ýok". Müşderileriň kemelmegi zerarly Dagkyran naharhanalarynyň birini ýapmaly bolupdyr.
"Biziň orsça menýularymyz bar. Öz işgärlerimizi orsýetlilere hyzmat etmek üçin türgenleşdirýäris. Klaslara iberip, olara orsça öwredýäris. Ähli zat orsýetli syýahatçylara bagly" diýip, ol gürrüň berýär.
Türkiýä gelýän syýahatçylaryň sany ozal hem azalyp başlapdyr. Muňa ilkinji nobatda Orsýetiň barha ýaramazlaşýan ykdysadyýeti, rubluň hümmetiniň aşaklamagy we orsýetlileriň gurbunyň peselmegi sebäp bolupdyr.
Dagkyran öz çaklamalaryna, syýahatçylyk agentliklerinden, myhmanhanalaryň müdirlerinden we beýleki häkimiýetlerden eşiden zatlaryna esaslanyp, 2016-njy ýylyň syýahatçylyk möwsümi "uly zyýan" bilen tamamlanar diýen pikirden ugur alýar.
Antalýada ýerleşýan "Mudem Tours" syýahatçylyk agentliginiň söwda wekili Gazi Demir Moskwa bilen Ankaranyň arasyndaky oňuşmazlygyň öz işine "durgunlyk" getirendigini aýdýar.
Syýahatçylyk ulgamynda 20 ýyldan köpräk wagt bäri işleýän Demir: "Bu işiň segsen prosenti orsýetli syýahatçylar bilen baglanyşykly. Geljek barada biziň hemmämiz aladalanýarys" diýýär.
Ýöne Türkiýede indi Orsýete bil baglamaly däl diýmäge gyssanmaýanlar-da bar.
"Antalýa orsýetliler üçin döredildi" diýip, "Olbia" myhmanhanasynyň eýesi Ahmet Hamdi Karagöz aýdýar.
Ol sebitiň syýahatçylyk ifrastrukturasy, onuň Moskwa ýakynlygy - uçar bilen diňe 2 1/2 sagat ýol - şeýle hem iki ýurduň arasyndaky wizasyz gatnaw bu şäheri orsýetliler üçin bir kämil dynç alyş ýerine öwürdi diýýär.
Karagöz özüniň Ankara bilen Moskwanyň arasyndaky dartgynlylygyň basym ýatyşaryna garaşýandygyny belläp, iki ýurt biri-birine "berk baglanyşykly" diýip, sözüniň üstüne ýetirýär.
Türkiýede 70 müň ors dilli emigrant bar. Olaryň köpüsi syýahatçylyk ulgamynda işleýär. Moskwanyň Ankaranyň garşysyna girizen jezalandyryjy çäreleriniň zyýanyny olar-da çekýär.
"Scorpio Russian" naharhanasynyň işgäri ors dilinde gürleýän ukrainaly Ýuliýa: "Häzir gyzgalaňly möwsüm däl, şol sebäpden biz onuň [ors syýahatçylarynyň azalmagynyň] täsirini gaty az duýýarys" diýýär.
Ýöne orsýetli syýahatçylaryň arasynda ors hökümetiniň girizen gadagançylygyna garşy durýanlar-da bar. Olaryň biri öz ejesi bilen Antalýa gelen moskwaly Natalýa.
Ol: "Men syýasata ähmiýet beremok. Bu ýere ençeme ýyl bäri gelýärin. Olar Orsýetden Türkiýä gitmegi gadagan etseler-de, men bu ýere gelmegiň başga ýollaryny tarapyn" diýýär.


text:
Amerika 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda bolan terror hüjümleriniň 10-njy ýyl dönümini belleýär. Şol hüjümleriň netijesinde Nýu-Ýork şäherinde, Waşingtonda we Pensilwaniýa ştatynyň Şankswille obasynda 3,000-e golaý adam ölüpdi.
Prezident Barak Obama we öňki prezident Jorj Buş Nýu-Ýork şäherindäki “Ground Zero” diýlip atlandyrylýan ýere baryp, 10 ýyl mundan öň ýolagçy uçaryň Dünýä söwda merkeziniň birinji diňine uran wagtyna gabatlap buthananyň jaňy kakylanda başlaryny egip, dymyp durdular. Şol waka amerikan topragynda bolan iň aýylganç terror hüjümi hökmünde taryha giripdi.
Obama Zeburdan 46-njy süräni okady: “Taňry sygynýanymyz we güýjümizdir. Kynçylygy başdan geçirýän pursatymyzda hemişe ýardama taýýardyr. Şol sebäpi, ýer ýüzi agdar-düňder bolsa-da, daglar deňizleriň ortasyna ýykylsa-da gorkmarys”.
Hüjümler bolan mahaly Ak Tamda prezidentliginiň birinji möhletinde oturan Buş Graždanlyk urşy döwründe prezident Abraham Linkolnyň bäş ogluny ýitiren bir enä ýazan hatyny okady.
Hüjümlerde heläk bolanlaryň maşgala agzalary ilkinji gezek täze gurlan Hatyra Plazasyny synladylar. Ol ýerde ekiz diňleriň yzlaryny aňladýan iki sany uly suw howzy bar. Her howzuň daşyna çekilen bürünç plitalaryň ýüzünde heläk bolanlaryň atlary ýazylgy.
Birleşen Ştatlaryň dürli künjeklerinde ýaşaýan amerikanlar buthanalara, metjitlere we beýleki jemgyýetçilik ýerlerine baryp, 9/11 hüjümleriniň pidalaryny ýatladylar. Şeýle hatyra çäreleri dünýäniň beýleki ýerlerinde hem geçirildi.
Waşingtondaky Pentagonyň binasynyň ýanynda-da 11-nji sentýabrda wepat bolanlaryň müňden gowrak garyndaşy ýygnandy. Olara goşulyp, wise prezident Jo Baýden, goranmak sekreteary Leon Panetta we baş ştabyň başlygy Maýk Mallen 59 sany ýolagçynyň we binanyň içinde heläk bolan 125 adamyň hatyrasyny tutdular.
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda alnyp gaçylan uçarlardan biri Pentagonyň günbatar tarapyna baryp urupdy.
Prezident Obama Nýu-Ýorkda irden gurnalan hatyra ýatlamasyndan soň günbatar Pensilwaniýa, alnyp gaçylan uçaryň ýykylan ýerine gül goýmaga we wepat bolanlaryň maşgala agzalary bilen gürleşmäge gitdi.
11-nji sentýabr terror hüjümleriniň 10 ýyllygynyň öňisyrasynda Ak Tam Obamanyň wideo ýüzlenmesini ýaýratdy. Ol ýüzlenmede amerikanlara 11-nji sentýabr terror hüjümini planlaşdyryjy Osama bin Ladeniň beýleki bir topar uly Al-Kaida lideri bilen bilelikde öldürilendigi ýatladylýar.
Obama terror toparynyň ýeňliş ýodasyndadygyny aýdýar. Emma bu ýüzlenme ýaýradylan wagty Nýu-Ýork we Waşington aňtaw resmileriniň 10 ýyllyk mahalynda abanýan real howp baradaky duýduryşy esasynda ýokary hüşgärlik ýagdaýyna getirildi. Obama halk hüşgärligi elden bermeýär diýdi.
«Olar bizi gorkuzmak isleýärler, emma biz amerikan hökmünde gorkuda ýaşamagy ret edýäris. Hawa, biz aýgytly duşman bilen ýüzbe-ýüz durus we ýalňyş goýbermeris, olar bize ýene zarba urmaga synanyşarlar. Emma, biziň şu hepde ahyrynda ýene görkezişimiz ýaly, biz hüşgärligi elden bermeýäris» diýip, Obama nygtady.
Amerikanlar tutuş ýurt boýunça ybadathanalarda, metjitlerde we ýangyn söndüriji stansiýalarda hatyra gününi bellediler. Aşaky Manhettende teklip edilýän yslam merkezinde hem adamlar 11-nji sentýabr pidalarynyň hatyrysyny tutmaga we Amerikadaky musulmanlar bilen musulman dälleriň arasynda köpri gurmaga edilen on ýyllyk tagallany ykrar etmäge ýygnandylar.


text:
Türkmenistan BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan ykrar edilen hemişelik bitaraplyk durumynyň 20 ýyllygyny baýram edýär.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow halkara jemgyýetçiligini halkara gatnaşyklarynda bitaraplyk we halkara hukugy problemalaryny öwrenýän halkara merkezini döretmek meselesine seretmäge çagyrdy diýip, TDH ýazýar.
Şeýle-de türkmen prezidenti şenbe güni Aşgabatda «Bitaraplyk syýasaty: Parahatçylyk, howpsuzlyk we ösüş ugrundaky halkara hyzmatdaşlygy» ady bilen geçirilen halkara konferensiýada BMG-niň çäklerinde Halkara bitaraplyk gününi döretmek meselesine seretmegi teklip etdi.
Türkmenistanyň bitaraplyk durumynyň 20 ýyllygyna bagyşlanan foruma daşary ýurt döwletleriniň we halkara guramalarynyň ýolbaşçylarynyň we uly derejeli wekilleriniň hem bir topary gatnaşdy diýip, türkmen mediasy habar berýär.


text:
Häzir Türkmenistanda neşekeşlige garşy göreş barýar. Bu göreşiň netijesinde köplenç ownuk neşe söwdasy bilen meşgul bolýanlar tutulýarlar.
Neşekeşler geroin tapyp bilmän ölýärler ýa-da özleriniň janyna kast edýärler. Olar agyr ykbaly başdan geçirýärler.
Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy Taher Şir Mohammadi tarapyndan taýýarlanan “Ýaşlar” programmasynda neşekeşleri bejermek üçin mümkinçilikler barada hem maglumat berilýär.
Bular barada diňlemek üçin sahypanyň sag tarapynda ýerleşdirilen audio düwmäni basyň.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň giňeliş komissary Stefen Fuele Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogana demokratiýada demonstrantlara garşy aşa güýç ulanmaga orun ýokdugyny duýdurdy.
Fuele anna güni, Stambulda Erdoganyň gatnaşmagynda guralan konferensiýada çykyp gürläp, şu hepdäniň başynda protestçileriň polisiýa tarapyndan basylyp ýatyrylyşy we munuň azyndan üç adamyň ölümine, müňlerçe adamyň ýaralanmagyna getirmegi baradaky aladalaryny bildirdi.
Erdogan konferensiýada eden çykyşynda özüniň demokratiýa talaplary bolan islendik adama açyk ýüreklidigini aýtdy.
“Biz terrorçylyga, zorluga, wandalizme, azatlygyň hatyrasyna beýlekilere howp salýan hereketlere garşy” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.


text:
Penşenbe güni Yragyň paýtagty Bagdatda Arap Ligasynyň sammiti açyldy. Munuň özi Yragyň ozalky diktator lideri Saddam Husseýniň goşunlarynyň 1990-njy ýylda Kuweýte eden hüjüminden bäri bu ýurtda Arap Ligasynyň geçirýän ilkinji sammitidir.
Bagdadyň aýratyn goragly “Ýaşyl zonasynda” geçirilýän bu sammite Arap Ligasyna girýän 22 ýurtdan 10-synyň döwlet liderleri we beýleki agza ýurtlardanam ýokary derejeli hökümet resmileri gatnaşýarlar.
Kuweýtiň döwlet lideri Şeýh Sabah al-Ahmad al-Sabahyň bu sammite barmagy Kuweýtiň döwlet lideriniň 1990-njy ýyldan bäri Yraga edýän ilkinji sapary hökmünde alamatlandy.
Bagdatdaky sammitde Siriýadaky krizisler bilen bir hatarda, regional hyzmatdaşlyk meseleleri barada-da maslahat ediler.


text:
ABŞ-nyň Döwlet sekretary wezipesini terk edýän Hillari Klinton Eýranyň we Orsýetiň Siriýanyň hökümetine maliýe ýardamyny bermegi dowam etdirýändiklerini aýtdy.
Başar Al-Assadyň häkimiýet başynda saklanmagy Eýran üçin “ileri tutulýan mesele” bolup durýar diýip, Klinton penşenbe güni žurnalistlere aýtdy. Şeýle-de Klinton Eýranyň Damaskda öz geňeşçileriniň sanyny artdyrandygyny we berýän ýaragynyň hilini gowulandyrandygyny belledi.
Hillari Klintonyň sözlerine görä, Orsýetiň Başar Al-Assady pul we enjamlar bilen üpjün edýändigini çak etmäge esas bar.
Döwlet sekretary wezipesinden çekilýän Klinton Siriýadaky konfliktiň goňşy ýurtlara ýaýramak howpunyň bardygyny belledi. Klinton bu barada Waşingtonda Daşarky gatnaşyklar boýunça geňeşinde eden soňky çykyşynda aýtdy.
Edilen işler
Klinton özüniň ýokary diplomatik wezipä geçen döwri bilen deňeşdirilende häzir ABŞ-nyň “öz öýünde has güýçlüdigini, düýäde hem has abraýlydygyny” aýtdy.
“Geçen dört ýylyň dowamynda köp zat üýtgedi. Prezident Obamanyň ýolbaşçylygynda biz Yrakdaky urşy tamamladyk. Owganystanda geçiş prosesini başladyk we Osama bin-Ladeni suda berdik. Şeýle-de biz amerikan diplomatiýasyny janlandyrdyk we bileleşiklerimizi güýçlendirdik. Ykdysadyýeti dikeldişimiz tamamlanmadyk hem bolsa, biz dogry ugur bilen barýarys. Gysgaça aýdylanda, şu günki gün amerika öz öýünde has güýçlüdir we düýäde has uly hormata eýedir. Biziň global liderligimiz köpleriň çak edişinden has berk direge daýanýar” diýip, Hillari Klinton öz pikirini beýan etdi.
Klintonyň sözlerine görä, ol 2009-njy ýylda Döwlet sekretary wezipesine geçeli bäri, Döwlet departamenti “21-nji asyryň diplomatiýasynyň gurallaryny” ulanyp başlady, şol sanda täze tehnologiýalar arkaly has köp ýurtlaryň häkimiýetleri we raýatlary bilen gatnaşyklary ýaýbaňlandyrdy.
Hillari Klinton Hytaýyň we Orsýetiň hem öz aragatnaşyk strategiýalaryny tiz amala aşyrýandyklaryny belledi.
Klinton geçen dört ýyla syn etmek bilen bilelikde geljek barada hem öz garaýyşlaryny mälim etdi.
Indiki ädimler
Ol ABŞ-nyň dünýäniň “ähmiýetli güýji” bolup galjagyny, emma ýurduň “global häkimiýetiň we täsiriň täze şertlerine öwrenişmelidigini” belledi.
Döwlet sekretary wezipesinde Hillari Klintonyň ornuna geçýän senator Jon Kerri 4-nji fewralda işe başlar.
Hillari Klintonyň sözlerine görä, Jon Kerriniň ýolbaşçylygynda ABŞ-nyň daşary syýasaty ABŞ-nyň Aziýadaky pozisiýasyny berkitmek, Owganystandaky urşy tamamlamak, Ýakyn Gündogarda özgerişlikleri gazanmak we ykdysady gatnaşyklary giňeltmek ýaly meselelere gönükdiriler.
Şeýle-de Klinton amerikan ýolbaşçylygynyň klimatyň üýtgemegi bilen bagly meselä üns bermelidigini we Waşingtonyň dünýäde adam hukuklaryny goramak tagallalaryny dowam etdirmelidigini belledi.
Klinton dünýäde aýallaryň deňhukuklylygyny gazanmak meselesini “21-nji asyryň tamamlanmadyk işi” diýip atlandyrdy.


text:
BMG-niň Adam hukuklary boýunça ýokary komissary Eýranda şu ýyl jeza berlip öldürilýän adamlaryň sanynyň ýokarlanmagyndan çuň alada bildirdi.
Adam hukuklary guramasy Eýranda ýedi hepde çemesi wagtda azyndan 80 adamyň jezalandyrylyp öldürilendigini aýtdy.
Jezalandyrylanlaryň aglabasy neşe maddalary bilen bagly jenaýatlarda günäli tapylan adamlar. Adam hukuklary guramasy neşe bilen bagly jenaýatlaryň, halkara kanunçylygy esasynda, ölüm jezasy berilýän iň agyr jenaýat hasaplanmaýandygyny aýtdy.
BMG-niň adam hukuklary guramasy esasan Hadi Raşedi bilen Haşem Şabani Amoriniň jezalandyrylyp öldürilmeginden köp alada galandygyny aýtdy.
Eýranyň Ahwaz arap jemgyýetine degişli bolan bu iki adam «hudaýa duşmançylykda» günäli tapyldy we Eýranyň milli howpsuzlygyna wehim salmakda aýyplandy.
Geçen ýyl Eýran azyndan 500 adamy jezalandyryp öldürdi.


text:
Bangladeşiň uruş jenaýatlary boýunça sudy Günorta Aziýa ýurdunyň iň uly yslamçy partiýasynyň liderini ölüm jezasyna höküm etdi.
Sud Motiur Rahman Nizamini (Motiur Rahman Nizami) 1971-nji ýylda ýurduň garaşsyzlygy ugrunda Pakistana garşy alnyp barlan uruşda adamzada garşy uruş jenaýatlaryny amala aşyrmaga gatnaşmakda günäli tapdy. Bu baradaky karar 29-njy oktýabrda Bangladeşiň paýtagty Dakkada üç kazynyň başlygy tarapyndan çykaryldy.
Öňki kanun çykaryjy we Bangladeşiň “Jamaat-e-Islami” partiýasyna ýolbaşçylyk edýän Nizami 16 aýyplama bilen, şol sanda genosidde, adam öldürmekde we gynamakda, jynsy zorlukda we emlägi ýumurmakda sud edildi.
Aýyplaýan tarapyň aklawçysy Mohammad Ali 71 ýaşyndaky Nizama garşy ýöňkelen 16 aýyplamadan sekiz sanysynyň subut edilendigini aýtdy.


text:
Tomsuň golaýmagy bilen Türkmenistanda ilatyň ondan-oňa gatnawy-da artýar. Ýolagçy otlularynyň gatnawy, transportyň bu görnüşinde ýolagçylara edilýän hyzmatlaryň hili, otly biletleriniň satuwy bilen bagly meseleler bolsa uzak dowam edip gelýän problema bolmagynda galýar.
Azatlyk Radiosy şu mesele bilen baglanyşykly Mary welaýatyndan pensioner, Lebap welaýatynyň Amyderýa stansiýasynda otla bilet almaga synanyşyp oturan Muhammetýar aga bilen gürrüňdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Otly Marydan Lebaba gaýdanda bilet tapylýarmy?
Muhammetýar aga: Marydan gaýdanyňda tapylýar, Çärjewe-de tapylýar, Kerkä-de tapylýar. Amyderýa çenli, umuman, bilet tapylýar. Şol taýdan üç wagon gaýdýar. Biri Amyderýa gelýär. Ýene iki wagon öňem gatnaýardy. Häzir üç wagt gelýär şu taýyk. Olara bilet tapylýar. Bärden aňryk – Mara ýok.
Azatlyk Radiosy: Haçandan bäri Mara bilet ýok?
Muhammetýar aga: Aý, gaty kän wagtdan bäri ýok. Amyderýa geçd-ä wagon, şondan bäri Kerkiden-ä bilet alyp bolanok. Bu taýdan aljak bolsaň, bu taýda, Amyderýada-da ýok.
Azatlyk Radiosy: Siz Marydan Kerkä köp gatnaýaňyzmy?
Muhammetýar aga: Aý, men-ä on günden, on bäş günden bir gezek gelýän, iki gezek gelýän-de bir aýda. Bölejik-büçejik ýasanja zatlarymy Kerkide satýaryn. Orajyk, ýene şonuň ýaly zatlar. Ýüpjagaz işip getirýärin.
Azatlyk Radiosy: Pensiýa alýarsyňyzmy?
Muhammetýar aga: Pensiýam 235 manat. Çagalara kömek etmel-ä men, özümiň oňanym bilen bolýarmy ol!?
Azatlyk Radiosy: Çagalaryňyz işlänokmy?
Muhammetýar aga: Çagalaryň işleýänem bar, işlemeýänem bar. Gelnim bar, onuň dört sany ýaşajyk çagasy bar. Ol dört çagany eklejek bolsa, oňa potradam bolanok, beýlekem bolanok. Ýakyn ýerde potradam ýok. Oglumam işleýär gurluşykda, ýenede. Hususy iş edýär, ýetirinip bilenok. Onsoň men kömek etmeli bolýaryn. Olara kömek edýärin, düşenjesinden, ýetdiginden berýärin. Pensiýamyň-a ýary gowragyny olar iýýändir-le. Olara kömekleşmeseň bolanok. Menem onsoň bärde söwdajyk eden bolýaryn, eýdýärin, beýdýärin, öz günümi özüm görüp ýörün.
Azatlyk Radiosy: Muhammetýar aga, ýene otly biledi meselesine gaýdyp geleli. Eger kassalarda bilet ýok bolsa, Mara neňesi gidýärsiňiz? Otlynyň ýolbeledine näçeräk tölemeli?
Muhammetýar aga: Prowodniklere men 30 müň manat berýärin, Kerkiden Mara çenli. Bilet alman gidilýär. Oturyp gidýärin. Çärjewe çenli ýer tapdyrýar, Çärjewden aňryk bilet alýarlar-da: “Ýerimi boşat” diýýärler. Onsoň menem ýerini boşadyp, gapdalyndaky oturgyçda oturmaly-da.
Azatlyk Radiosy: Bilet ýoklugynyň sebäbini nämede görýärsiňiz?
Muhammetýar aga: Bilet ýoklugyny men-ä nämeden diýjegimi bilemok. “Ynha, häzir Marynyň wagony ýatyryldy” diýýär kassir. Kerkiňkem aýdyp otyr: “Marynyň wagony ýok” diýip. “Baryň, gidiň, Amyderýadan alyň” diýýär. Baryp, Halaçda bolsaňam gelip, Amyderýadan bilet almaly. Halajam satanok. Çärjew satýar Mara. Umuman, kösenilýär, ýarsyny ýatyp gitseň, ýarsyny dik oturyp gitmeli bolýar.
Azatlyk Radiosy: Uruş weterany ýaly adamlar ýanyňyzda bolsa, ýeňillik barmy, kömeki edýärlermi?
Muhammetýar aga: Ine, şu uruş weterany. Owganda-da, ýenede-de gulluk eden. Men aýtdym: “Şu inwelidräk. Birazajyk nerwisem üýtgän” diýdim. “Öýlerinden gaýdypdyr, nirä geleninem bilenok. Meniň obadaşym şu” diýdim. Obadaşym bolansoň: “Pylan ýerde gördüm diýsem, ýakamdan tutarlar ýitip gitse” diýdim, Men indi ony idekläp, ýanymdan aýyrman, öýlerine eltmeli diýdim. Şunuň üçin Mara çenli bilet beriň diýsem, berenoklar. “Ýok” diýýär, Türkmenabada bar, aňryk ýok. Düýn gitjek bolup bardym Kerkä. Bu–da otyr bir ýerde. “Näme işleýärsiň?”, “Aý, geldim öz-ä”. Kömek etmeli muňa, menden sorajaklar. Borjum şuny öýlerine eltmek. Weteran bol, beýleki bol, olar üçin parhy ýok.


text:
2-nji ýanwarda “Türkmenistan” we “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetleri Türkmenistanyň ygtyýarlandyrylan bank edaralary tarapyndan 2013-nji ýylyň 2-nji ýanwaryndan hususy ýeňil awtoulag we motosikl eýelerine ýylyň birinji ýarymy üçin awtomobil benzininiň we dizel ýangyjynyň talonlarynyň goýberilip başlanjakdygyny habar berdiler.
Emma paýtagtyň mugt benzin talonyny berýän banklarynda, adatdaky bolşy ýaly, nobatlar bolmady. Aşgabadyň Şewçenko köçesiniň ýanynda ýerleşýän “Halkbankyň” bölüminde hem mugt benzin talonyny berýän kassalaryň öňünde nobatlar ýok.
“Häzirlikçe mugt benzin talony berilmeýär. Indiki hepdeden berlip başlanmagy ähtimal” diýip, bu bankyň işgäri aýdýar.
Bu bank bölüminiň sakçy polisiýa işgäri bolsa mugt benzin talonyny almaga gelenlere polisiýanyň Çoganlydaky ýol gözegçiligi gullugynyň awtoulaglaryň tehniki ýagdaýyny anyklaýyş merkezine barmalydyklaryny aýdýardy.
Maşynlara bildirilýän talaplar
Emele gelen bu ýagdaýyň sebäbi mugt benzin talonyny almak üçin girizilen täze düzgün bilen bagly. Indi mugt benzin talonyny alýan sürüjiler öz awtoulaglarynyň daşky görnüşini gözden geçirtmeli.
Aşgabadyň Şewçenko köçesiniň ugrundaky “Halkbankyň” bölüminde-de häzirlikçe mugt benzin talony berilmeýär.
“Awtoulagyň garaňkyradylan aýnalary bolmaly däl. Awtoulagyň kuzowynda çala çyzyk bolsa-da, ony bejerdip gözegçilikden geçirtmeli. Diňe şondan soň ýörite resminama berilýär. Şol resminama bilen mugt benzin talonyny alyp bolýar” diýip, “Halkbankyň” Şewçenko köçesiniň golaýyndaky bölüminiň sakçy polisiýa işgäri sürüjilere düşündirýär.
Polisiýanyň Çoganlydaky ýol gözegçiligi gullugynyň awtoulaglaryň tehniki ýagdaýyny anyklaýyş merkeziniň ýany eýýäm birnäçe gün bäri her gün uly nobat.
“Ir bilen nobat az bolýar. Günorta golaý nobat köpelip başlaýar. Men irden sagat 7-de gelip, nobata durdum. Diňe häzir günortan sagat 3-de şu edaranyň derwezesine golaýlaşdym” diýip, 1.5 kilometre golaý uzaýan awtoulag nobatynda duran sürüji, 56 ýaşly Nurgeldi aýdýar.
Nobatda duranlaryň käbirleri awtoulaglarynyň aýnalaryndaky garaňkyradýan plýonkany syryp durdylar. “Hatda maşyn zawoddan çykanda aýnasy garaňkyradylan bolsa-da, barlagdan geçip bolanok” diýip, Nurgeldi gürrüň berýär.
Diňe çaklamalar bar
Täze girizilen düzgün barada bu edarada takyk resmi maglumat bolan kagyz gözüme ilmedi. Bu merkeziň golaýyndaky nobaty düzgünleşdirýän ýol gözegçilik polisiýasynyň işgärleri-de anyk bir zat aýdyp bilmeýärler. Şonuň üçin täze düzgünler barada diňe çaklamalar bar.
Ir sagat 7-de nobata durdum, diňe häzir 15:00-de şu edaranyň derwezesine golaýlaşdym
Käbirleriniň aýtmaklaryna görä, awtoulagyň aýnasynyň garaňkyraldylmagy 50% bolmaly. Beýlekiler bolsa, asla awtoulaglaryň aýnalary garaňkyradylmaly däl diýýärler. Häzirki ýüze çykan ýagdaýy geçen ýylyň 16-njy dekabrynda “Leksus” kysymly awtoulaglar bilen bagly bolan ýagdaýyň dowamy diýip hasap edýänlerem bar.
Şeýle ulaga eýe bolan käbir raýatlaryň aýtmaklaryna görä, şol wagt polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň işgärleri tarapyndan “Leksus” awtoulaglarynyň garaňkyradylan aýnalarynyň aýrylmalydygy barada şol awtoulaglaryň eýelerine duýduryş berlipdir. Hatda şol awtoulaglaryň nomerleri hem alnypdy. Häzir paýtagtyň köçelerinde aýnalary garaňkyradylan “Leksuslara” duşmak kyn.
“Talonlara garşy ädilen ädim”
Käbir adamlar aýnalary garaňkyradylan hususy ulaglara garşy çäre görülýän häzirki ýagdaýda ýokary wezipeli resmileriň gara aýnaly maşynlary ulanmagyna ünsi çekip, munuň adalatly däldigini aýdýarlar.
Aşgabadyň etegindäki Çoganly şäherçesindäki nobatlar. 8-nji ýanwar, 2013.
Polisiýanyň Çoganlydaky ýol gözegçiliginiň awtoulaglaryň tehniki ýagdaýyny anyklaýyş merkeziniň golaýyndaky nobatda duran sürüji, 37 ýaşly Geldimyradyň pikiriçe, şeýle çäreler mugt benzin talonlarynyň berilmeginiň öňüni almaga tarap ädilen ädim bolup biler.
Geldimyrat öz pikirini şeýle beýan edýär: “Ýük maşynlary üçin mugt benzin berilmegi ýatyryldy. Indi bolsa gezek ýeňil maşynlaryňky. Bu gezek maşynyň daş keşbi diýerler. Indiki gezek başga bir bahana tapyp, asla mugt benzin berilmez ýäly ederler. Şol bir oýun-da”.
Ýurtda, prezidentiň karary bilen, 2008-nji ýyldan beýläk ýeňil maşynlar we motosikller üçin belli bir çäkde mugt benzin bermek çäresi ýola goýlupdy. Şu karara laýyklykda, ýeňil maşynlaryň eýelerine aýda 120 litr, motosiklleriň eýelerine bolsa 40 litr benzin mugt berilýär.


text:
Owgan bosgunlary Pakistanda ýylyň aýagyna çenli galyp bilýärler.
Premýer-ministr Nawaz Şarifiň bu karary owgan bosgunlarynyň ýurdy terk etmegi üçin göz öňünde tutulan wagt möhletiniň tamamlanmagynyň yzýany yglan edildi.
Pakistanda häzirki wagtda 1.5 million owgan bosguny ýerleşýär.
Hökümetiň 29-njy iýunda agşam çap eden beýannamasynda Şarifiň bosgunlar lagerlerini Pakistandan Owganystana yzygiderli göçürmek üçin BMG-niň Bosgunlar edarasy bilen işleşmegi häkimiýetlere tabşyrandygy aýdyldy.
Yslamabat bosgunlar lagerlerinde ençeme söweşijiniň gizlenýändigini aýdýar.
BMG-niň Bosgunlar boýunça Baş komissary Filippo Grandi şu hepdede Pakistana sapar etdi. Ol Owganystana dolanmak isleýän owgan bosgunlaryna berilýän maliýe kömeginiň möçberini 200 amerikan dollaryndan 400 dollara çenli artdyrmagy wada berdi.


text:
Wenada 14-nji martda geçirilýän maslahatyň gün tertibinde ÝB-niň energiýa garaşsyzlygy esasy mesele bolup durýar.
Bu maslahat Ýewropa Parlamentiniň agzalaryny we ýokary derejeli ÝB resmilerini bir ýere jemledi.
Konferensiýada Ukrainadaky konfliktiň, Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki «Gazprom» kompaniýasynyň Ukrainanyň üstünden gaz geçirmegi kesmek haýbatlarynyň ÝB-niň gündogar goňşulary bilen gatnaşyklaryna nähili täsir ýetirjegi barada pikir alşylýar.
Şeýle-de delegatlar ÝB-niň rus gazyna garaşlylygyny azaltmagyň başga ýollary barada maslahat edýärler.


text:
Ysraýyl polisiýasy Ýerusalimde pyçak salgaýan palestinalyny atyp öldürdi. Bu sebitde üç aýa uzan zorlukly wakalaryň soňkusydyr.
Polisiýanyň sözçüsi Luba Samri ol adamyň 26-njy dekabrda polisiýa şübheli görüp, Köne şäherde ýanyna baranda, ofiserleri pyçaklajak bolandygyny aýtdy.
Aýdylmagyna görä, ol adam pyçagyny çykaryp, ýanyna baran bir ofiseriň üstüne topulanda, beýleki ofiserler ony atyp öldüripdir.
Sentýabryň ortasynda başlanan hüjümlerde jemi 20 ysraýylly öldürildi, şol döwürde azyndan 127 palestinaly öldi, olaryň 87-si ysraýyllylara hüjüm etdi ýa-da hüjüm etmäge synandy diýip, häkimiýetler aýtdylar.


text:
Prezident Barak Obama Birleşen ştatlaryň kanun çykaryjylaryny ýene bir gezek Eýran babatda täze sanksiýanyň girizilmegini talap edýän kanun taslamasyny geçirmezlige çagyrdy.
Obama halkara gepleşikçileriniň Eýranyň ýadro işlerini jylawlamaklyga gönükdirilen gepleşikleri alyp barýan wagtynda täze sanksiýalar baradaky kanunyň zerur däldigini aýtdy.
Obama amerikan kanunçykyrajylarynyň «dogumly» görnüp, syýasy utuk gazanyp biljekdiklerini aýtdy, emma Eýran meselesinde diplomatiýa synalmaly diýdi.
Prezident Obama anna güni guralan metbugat ýygnagynda, Birleşen Ştatlaryň 26 sany senatory Eýrana garşy goşmaça sanksiýa girizmek baradaky kanun taslamasyny öňe sürenden bir gün soň çykyp gürledi.


text:
Russiýanyň “Gazprom” kärhanasynyň resmileri 400 milliard amerikan dollaryna barabar tebigy gaz ylalaşygy boýunça Hytaý bilen “dowamly gepleşikleri” geçirdiler. Bu gepleşikler Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Hytaýyň prezidenti Si Jiping (Xi Jinping) bilen ylalaşyga ýetmekde şowsuz bolmagynyň yz ýany geçirildi.
20-nji maýda Şanhaýda Si bilen geçiren ikiçäk gepleşiklerinden soň Putin gürrüňi edilýän ylalaşygyň “soňky tapgyrdadygyny” we gepleşikleriň dowam etjekdigini mälim edipdi.
Öňümizdäki 30 ýylyň dowamynda Russiýanyň tebigy gazyny Hytaýa akdyrjak ylalaşygyň üstünde Moskwa bilen Pekin 10 ýyldan gowrak wagt bäri işleýär. Ýöne tebigy gazyň nyrhy bilen baglanyşykly dörän närazylyklar sebäpli ylalaşygyň soňky tapgyry soňa goýuldy.
“Gazprom” kärhanasynyň resmileri 21-nji maýda Putiniň Hytaýa edýän sapary tamamlanmazdan öň, bu mesele boýunça öňe gidişligiň gazanylmagyny umyt edýändiklerini aýtdylar.


text:
Russiýa bilen ABŞ Nýu-Ýorkda geçirilen ýokary derejeli duşuşykda Siriýadaky krizis boýunça umumy ylalaşyga gelmegi başarmadylar. Bu aralykda Siriýanyň hökümeti jeňçileriň gözegçiligindäki Aleppo şäherine hüjümleri amala aşyryp başlandygyny mälim etdi.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Siriýa hemaýat beriji halkara toparynyň duşuşygyndan soň Waşingtonyň Siriýadaky bäş ýyl bäri dowam edýän kirzisiň soňuna çykmak üçin parahatçylyk we syýasy geçiş ugrundaky tagallalaryny dowam etdirjekdigini aýtdy.
Kerri munuň durmuşa geçip bilmegi üçin Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň hökümetiniň we onuň ýarany Russiýanyň “öz üstüne düşýän borçlaryny” berjaý etmelidigini hem sözüne goşdy.
“Eger-de ruslar konstruktiw teklipler bilen gelseler, biz olary gözden geçireris” diýip, Kerri duşuşykdan soň aýtdy. Bu duşuşyga Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow, şeýle-de Ýewropanyň we Arap döwletleriniň ýokary derejeli diplomatlary hem gatnaşdylar.
Bu aralykda, söweş uçarlarynyň jeňçileriň elindäki Aleppo şäherine hüjümleri amala aşyrýandygy habar berilýär.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça gözegçi topary 23-nji sentýabrda ir bilen Alepponyň töwereklerine azyndan 30 howa zarbasynyň edilendigini habar berdi.
Siriýanyň armiýasy 22-nji sentýabr güni giçlik Allepodaky jeňçilere garşy täze hüjümlere başlaýandygyny mälim etdi. Hökümetiň harbylaryna rus harby howa güýçleri ýardam berýär.


text:
Paýtagtymyzdaky “Galkynyş” sport toplumynda sport tansy boýunça Türkmenistanyň çempionaty geçirildi. Oňa çagalar, ýetginjekler we ulular toparlarynda 100-e golaý türgen gatnaşdy. Ýewropa we Latyn Amerikasy tanslarynyň 10 görnüşi boýunça bäsleşikleri birleşdirýän däp bolan maksatnamadan başga-da, “Ça-ça-ça” tansy boýunça kubok ugrunda ýaryş guraldy.
Ýekelikdäki ýaryşda medallar ugrunda diňe gyzlar bäsleşdi. Onuň dürli görnüşlerinde Aşgabadyň toparyna wekilçilik edýän Sofiýa Melkumowa, Robiýa Allaýarowa we Anastasiýa Mihaýlowa ýeňiş gazandy.
Jübütleýin ýaryşlarda ulularyň arasynda Aleksandr Sisekin we Warwara Piwowarowa altyn medala mynasyp boldy. Bu türgenler 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynda çykyş etjek ýurdumyzyň ýygyndy toparynyň düzümine girýärler.
Toparda ikinji ýere Arslan Ataýew — Anastasiýa Ýužakowa mynasyp boldy. Hormat münberiniň üçünji basgançagyna bolsa Timur Ýalkabow — Darýa Gokowa çykdy.
Nusgawy ýaryşyň kümüş baýragynyň eýeleri A.Ataýew we A.Ýužakowa “Ça-ça-ça” tansy boýunça kubok ugrundaky bäsleşikde baş baýraga mynasyp boldy. “Ça-ça-ça” dünýäde iň ajaýyp we joşgunly tanslaryň biridir. Bu ony sportuň beýleki görnüşlerinden tapawutlandyrýar. Şoňa görä-de, tansyň bu görnüşi tomaşaçylaryň we eminleriň aýratyn bahasyny talap edýän köp öwüşgine eýedir.
Kümüş baýraga T.Ýalkabow we D.Gokowa, bürünç baýraga bolsa Nikita Swýatelik we Waleriýa Nepomnýaşaýa mynasyp boldular.
Iň kiçi ýaş toparynda jübütleriň ýaryşynda Wladimir Paraskunow — Milana Sultanbekowa ýeňiş gazandy. Doganlar Wasiliý we Polina Emirhanowlar kümüş baýragy eýeledi. Üçünji orna Nikita Kalýužnyý we Anna Mamedowa mynasyp boldy.
Ýetginjekleriň toparynda Ahmet Ibragimow — Olga Drykina ýeňiş gazandy. Ikinji ýere Ali Rejebow — Darýa Makarkina, üçünji orna bolsa Ruslan Ýunusow — Alina Ýunusowa mynasyp boldy.
Şu ýerde 2016-njy ýylda Braziliýada geçiriljek Tomusky olimpiadanyň maksatnamasyna sport tanslarynyň sportuň görkezme görnüşi hökmünde hödürlenjekdigini aýtmalydyrys. Şondan soňra, Halkara Olimpiýa komiteti sportuň bu görnüşini dünýäniň iň esasy ýaryşlarynyň maksatnamasyna girizmek baradaky meselä garar.


text:
Somalide futbol boýunça Günorta Afrikada barýan dünýa ýaryşyna tomaşa etjek bolsaň, bir gözüň telewizorda bolsa, beýlekisi gapyda bolmaly. Sebäbi ýurduň uly bölegine kontrollyk edýan söweşiji toparlar bu oýunlara gizlin tomaşa edip tutulanlaryň köpçüligiň öňünde ýenjiljekdigini aýtdylar.
Habar berlişine görä, olar şu wagta çenli iň bärsinden iki admy atyp öldüripdirler. Tutulanlaryň sany 30-dan kän. Olaryň biri 15 ýaşyndaky ýetginjek oglan.
Tutuş Afrikada hemmeler bu ýaryşyň kontinentde geçýändigine guwanyp, oýunlara tomaşa edýärkä, mundan mahrum bolmak Somaliniň futbol söýüjilerine agyr degýär.
Ýurduň milli ýetginjekler futbol toparynyň kapitany, 15 ýaşly Mahad Mohammed Haji paýtagtyň Afrika Bileleşiginiň parahatçylygy goraýan güýçleriniň kontrollygyndaky böleginde oýunlary görüp bilýän hem bolsa, öz watandaşlarynyň halyna gynanýar.
“Afrika – biz. Men Afrikanyň dünýä çempiony bolmagynyň tarapdary. Men bu ýyl gaty begenýärin. Ýöne gozgalaňçylar adamlara bu oýunlara tomaşa etmäge ýol berenok. Biziň ýerimiz oňat. Biz Günorta Afirkada geçen oýunlaryň hemmesini gördük” diýip, Mahad aýdýar.
Yslamçy ýolbaşçy Şeýh Abu Ýahýa Al Yraky bu gadagançylygy gorap: “Futbol gadymy hristian medeniýetinden gözbaş alýar. Biziň yslama esaslanýan administrasiýamyz bu FIFA diýilýän dünýä ýaryşyna tomaşa etmäge ýol bermez” diýdi.
“Şeýtan işi”
Somaliniň Sport birleşiginiň başlygynyň orunbasary Şafi Mohýaddin Abokar oýunlary gizlin görýänleriň başyna nämeleriň gelýändigini şeýle suratlandyrýar: “Söweşijiler adamlaryň oýunlara gizlin seredip oturan bir öýüne hüjüm edipdirler. Olar diwardan böküp gaçyp gitmäge synanyşan iki oglany atyp öldüripdirler. Ýene 10 adam hem Mogadişuda tutulypdyr”.
Somaliniň Aralyk Federal hökümeti: “Adamlar öldüriljeginden gorkman, oýunlary görüp bilmeli” diýip, bu hereketi ýazgardy.
Abokar tutulan 30-dan gowrak adam barada halkyň alada galýandygyny belleýär: “Hawa, biz söweşijileriň bu tutulan adamlara näme edýänini bilemzok. Biz diňe oýunlara seredip otyrka tutulan bu adamlaryň yslamçylaryň tussaghanasyna äkidilendigini we şol ýerde saklanýandygyny bilýäris. Olaryň garyndaşlary hem olary görüp bilenoklar, olaryň nähili saklanýanlygyndan habarlary ýok”.
Somalide iki yslamçy topar “Hizbul yslam” bilen “Al Şabab” öz kontrollygyndaky etraplarda berk teswirlenen şerigat kanunyny ýöredýärler. Bu toparlar futbola “şeýtan işi” diýip garaýarlar. Bu etraplarda oýunlara seretmek 2006-njy ýylda gadagan edildi.


text:
Tanymal gazak žurnalisti özüniň ýurtdaky ýokary derejeli sud diňlenişigine gatnaşyp bilmändigini, sebäbi resmileriň özüni köne sud işi bilen baglanyşykly çagyrandygyny aýtdy.
“Uralskaya nedelya” gazetiniň habarçysy Lukpan Ahmedýarow Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda 12-nji oktýabrda özüniň Gazagystanyň günbataryndaky Oral şäheriniň suduna çagyrylandygyny gürrüň berdi.
Ahmedýarow özüniň 2012-nji ýyldaky töhmet dawasy bilen ilteşikli öňki regional resmä tölenmeli pul jerimesi bilen baglanyşykly sud zalyna çagyrylandygyny aýdýar.
Ol: “Resmiler bu meseläni şu wagt, ýagny men ýurduň günbataryndaky Atyrau şäherine gitjek bolanymda gozgadylar” diýýär.
Ahmedýarow 12-nji oktýabrda Atyrau şäherinde, şu ýylyň aprel aýynda hökümetiň oba-hojalyk ýerlerini hususylaşdyrmak baradaky planlaryna garşy protest geçiren iki aktiwistiň sud diňlenişigine gatnaşmagy planlaşdyrýardy.


text:
1-nji noýabr türkmen manadynyň dolanyşa girizilen güni.
Türkmen manady – milli walýuta 1993-nji ýylda, 23 ýyl mundan ozal dolanyşa girizilipdi. Ondan ozal ýurtda sowet we rus rubllary ulanylypdy.
2009-njy ýylda Türkmenistanyň milli pulunyň reformasy geçirilip, denominasiýa, ýagny puluň hümmetine gaýtadan garalmagyň netijesinde onuň hümmeti ýokarlandy we puluň ýüzünden öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň suratlarynyň ýerine taryhy şahsyýetleriň we ýadygärlikleriň suraty goýlup başlady.
Munuň yz ýany daşary ýurt walýutasy babatynda döwlet tarapyndan kesgitlenen kurs girizildi. 2015-njy ýylyň başyndan bäri türkmen manadynyň amerikan dollaryna bolan gatnaşygynyň resmi kursy 3,5 manat boldy. 2016-njy ýylyň başyndan bäri puluň nagt çalşygy doly ýatyryldy. Şu günki gün türkmen manadynyň gara bazarda, ýagny elden satyn alynýan bir amerikan dollarynyň nyrhy 7-8 manat aralygynda.
Eýse, garaşsyzlyk ýyllarynyň dowamynda türkmen manady we onuň bilen bagly özgerişlikler ilatyň durmuşynda nähili orun tudy? Ol ilatyň durmuş ýagdaýyna nähili täsir ýetirdi?
Azatlyk Radiosy türkmenistanly synçy, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.


text:
Şu gün Hytaýyň resmileriniň aýtmagyna görä, Pekin ýewro zonasyna girýän döwletleriň ykdysady krizisden çykmagyna hemaýat bermäge taýýar.
Hytaýyň Daşary işleri minstrliginiň metbugat wekiliniň berýan maglumatyna laýyklykda, Pekin Halkara Pul fondunyň üsti bilen Ýewropa döwletlerine durnuklaşdyryş kreditiniň berilmegini goldar.
Şeýle-de, Ýewropanyň Hytaý üçin “möhüm bazar” bolup durýandygy hem bu çykyşda bellenip geçildi.
Geçen hepde Portugaliýanyň resmileriniň aýtmagyna görä, Hytaý olara 4 milliard dollar hemaýat bermäge söz beripdir.


text:
«Virgin Galactic» kosmos gämisini esaslandyryjy milliarder gäminiň heläkçilige uçramagynyň sebäbini tapmagy wada berdi we kosmosa kommersiýa we syýahat gatnawynyň guralmagyna basyş etdi.
Britaniýaly Riçard Branson eger biz Kaliforniýada "SpaceShipTwo" gämisini 31-nji oktýabrdaky heläkçilige getiren problemadan üstün çyksak, onda biz arzuwyň ýaşamagyny dowam etdirýändigini açyk aýdyp bileris diýdi.
Ilkinji synag uçuşynda iki pilotyň biri wepat boldy. Branson kosmosa guralýan her syýahat gatnawynda 6 syýahatçynyň bolmagyny we olaryň hersiniň 250 müň dollar tölemegini isleýär.
Şeýle-de ol, kosmos arkaly, Nýu-Ýorkdan Londana çenli uzak aralygy tiz wagtda, mysal üçin bir sagatda geçýän kommersiýa reýslerini ýola goýmak isleýär.


text:
Mihail Şamolin MTS-iň Türkmenistandaky kynçylyklary, ýurduň Aragatnaşyk ministrliginiň talaplary, bar bolan ylalaşyklar, MTS-iň Türkmenistana degişli planlary we öz bähbitlerini goramak boýunça görýän çäreleri barada gürrüň berdi.
MTS-iň prezidenti Mihail Şamolin
MTS Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligininiň talaplaryny bikanun hasap edýär. Mihail Şamolin
“kompaniýanyň işiniň duruzylmagynyň garaşylmadyk ýagdaý bolanlygyny we munuň MTS-iň biznesinini togtadanlygyny” aýdýar.
MTS Türkmenistanyň hökümeti bilen baglaşan ylalaşyklarynyň ähli şertlerini berjaý edip gelenligini belleýär we üç taraplaýyn ylalaşygyň “möhleti doldy” diýip, kompaniýanyň işiniň duruzylmagyna kanuny esas ýok diýip, hasap edýär.
Orsýetiň MTS kompaniýasy 15-nji dekabarda özüne edilen duýduryşy bikanun hasap edýär we onda görkezilen üç taraplaýyn ylalaşygyň möhletiniň dolmagyna degişli sebäpleriň lisenziýanyň togtadylmagyna esas döretmeýänligini belleýär. MTS-den edilýän talap
MTS-iň eýeçiligindäki BCTI kompaniýasy 21-nji dekabrda Türkmenistanda mobil aragatnaşyk hyzmatlaryny duruzdy. Bu wagt möhleti MTS-e Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň 15-nji dekabrda eden resmi duýduryşynda görkezildi.
MTS-iň prezidenti Mihail Şamoliniň sözlerine görä, “TürkmenTelekomdan” we onuň welaýat bölümlerinden, Türkmenistanyň beýleki döwlet edaradyr-kärhanalaryndan hem MTS-iň adyna duýduryş hatlary gelip gowşupdyr.
Agzalýan hatlarda stansiýalaryň, antenna enjamlarynyň gurulmagy üçin ulanylan ýerleriň we sanly portlaryň hem akymlaryň kärendesi barada bar bolan ylalaşyklaryň 2011-nji ýylyň ýanwaryndan başlap, birtaraplaýyn duruzylýanlygy duýdurylýar.
“MTS-den gurallary söküp aýyrmak talap edilýär. Bu bolsa gurallaryň, şol sanda komutatorlaryň 90%-ne degişli” diýip, MTS-iň prezidenti Mihail Şamolin Moskwada žurnalistleriň öňünde eden çykyşynda aýtdy.
MTS öz işini bir aýlyk duruzýanlygyny abonentlerine 20-nji dekabrda SMS arkaly habar berdi. Kompaniýanyň bu barada has ir habar bermänliginiň sebäbi MTS soňky pursata çenli Aşgabat bilen gepleşikler esasynda düşünişmäge bil baglapdyr.
Emma kompaniýanyň prezidenti M.Şamolin türkmen tarapynyň problemanyň sebäbini düşündirmezden, dialogdan ýüz öwürýändigini, MTS tarapyndan gepleşik geçirmek boýunça edilýän tagallalaryň jogapsyz galdyrylýandygyny belleýär.
“Türkmenistanyň resmi wekillerinden kompaniýanyň işine degişli häzire çenli hiç hili teklipler ýa şikaýatlar gowşanok” diýip, MTS kompaniýasynyň prezidenti Mihail Şamolin Moskwadaky metbugat konferensiýasynda aýtdy.Aşgabat başgaça garaýar
22-nji dekabrda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi MTS-iň daşyndaky ýagdaýa degişli beýanat ýaýratdy
. Beýanatda MTS-iň Türkmenistandaky işiniň duruzylmagy bäş ýyllyk ylalaşygyň möhletiniň dolanlygy bilen düşündirilýär.
Türkmen DIM-i ýurtda mobil aragatnaşyklaryny ýola goýmak üçin ähli mümkinçilikleriň bardygyny aýdýar. Şeýle-de ol MTS-iň işiniň duruzylmagy bilen ýurtda mobil aragatnaşygy taýdan kynçylyklaryň döränligini inkär edýär.
MTS-iň prezidentiniň sözlerine görä, metbugat konferensiýasyny geçirmek bilen kompaniýa Türkmenistandaky kynçylyklaryna ünsi çekmek we türkmen hökümetini meselä paýhasly çemeleşmäge ündemek isleýär.
MTS-iň maglumatlaryna görä, kompaniýanyň Türkmenistandaky müşderilerine bildiriş bermek üçin SMS-den başga hiç hili mümkinçilikleri ýok. Ýurduň habar serişdeleri MTS-iň informasion maglumatlaryny çap etmekden ýüz öwürýärler.
“Aşgabatda ýerli häkimiýetler tarapyndan MTS-iň edara jaýlaryndan kompaniýanyň atlary we belgileri aýrylýar. Bu barada kompaniýanyň polisiýa edýän ýüzlenmeleri jogapsyz galýar” diýip, MTS-iň maglumatlarynda bellenilýär.
Şol bir wagtda-da metbugat konferensiýasynda MTS-iň Türkmenistandaky 2 million 419 müň müşderisinden
21-nji dekabrda kompaniýa bilen şertnamasyny ýatyrmak we puluny yzyna almak üçin diňe 451 adamyň ýüz tutanlygy bellenildi.
“MTS kanuna boýun egýän kompaniýa bolansoň, ol türkmen tarapynyň talabyny ýerine ýetirip, öz işini duruzdy. Emma Tükmenistanyň hereketlerindäki bikanunçylygy sud arkaly subut etmegi karar etdi” diýip, Mihail Şamolin aýtdy. Suda bil baglanýar
Orsýetiň MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň prezidenti Mihail Şamoliniň bellemegine görä, MTS kompaniýasy öz pozisiýasynyň kanuna laýyk gelýänligine ynanýar we sud işiniň öz peýdasyna çözüljegine umyt baglaýar.
MTS Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligine garşy we “TürkmenTelekom” hem “Altyn Asyr” operatorlaryna garşy talap arzalaryny Şweýsariýada ýerleşýän Halkara söwda palatasynyň ýanyndaky Halkara arbitraž suduna
berdi.
MTS özüniň we aksionerleriniň hak-hukukaryny Halkara instansiýalarda aktiw gorajakdygyny we Türkmenistandan lisenziýany duruzmak kararyny ret etmegini we kompaniýanyň çekýän zyýanynyň öwezini dolmagyny talap etjekdigini aýdýar.
Şol bir wagtyň özünde-de MTS Türkmenistanyň hökümeti bilen konstruktiw dialogy ýola goýmaga synanyşýanlygyny belleýär we bu meseläniň çözgüdine Türkmenistanyň prezidentiniň goşulmagyna garaşýar.
MTS kompaniýasy bu meselede islendik ýardama, şol sanda Orsýetiň hökümetiniň ýardamyna hem daýanmakçy bolýar. Bu barada MTS-iň prezidenti Mihail Şamolin 22-nji dekabrda Moskwada geçiren metbugat konferensiýasynda aýtdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň harbylarynyň ýokary derejeli komandiri şu hepdäniň başynda Siriýadaky YD jeňçilerine garşy urlup başlanan zarbalaryň bu toparyň komanda we kontrol-dolandyryş ukybyny gowşadandygyny aýtdy.
Emma general Martin Dempsey, birleşen komanda ştabynyň başlygy 26-njy sentýabrda žurnalistlere Siriýada 15 müňe çenli gury ýer söweşijisiniň hem zerur boljagyny aýtdy.
Ol bu esgerleriň Siriýanyň aram oppozisiýasyndan düzülmelidigini belledi. Dempsey özüniň Yrakda we Siriýada uly giňişligi eýelän jeňçi topara garşy “erjel we dowamly» kampaniýa garaşýandygyny» aýtdy.
26-njy sentýabrda Britaniýanyň, Belgiýanyň, Daniýanyň hem Yrakdaky howa zarbalary planlaryna goşulmagy tassyk etmegi bilen, Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygynda YD-a garşy düzülen koalisiýa has giňedi.
Fransiýa ABŞ-nyň ýolbaşçylygynda Yrakdaky YD nyşanalaryna zarba urmak kampaniýasyna eýýäm goşuldy, emma henize çenli Siriýa meselesinde beýle etmekden saklanýar.
40 çemesi ýurt, şol sanda birnäçe Ýakyn Gündogar ýurdy YD-a garşy koalisiýa goşuldy.


text:
Pekin Hytaýda neşe gaçakçylygy bilen baglylykda iş kesilen iki gazak zenanyny Gazagystana tabşyrdy.
Gazagystanyň Baş prokurorynyň 1-nji aprelde habar bermegine görä, gazak zenanlary türme möhletlerini Gazagystanda geçirerler.
Tussaglaryň şahsyýetleri we olara çykarylan höküm barada maglumat berilmedi.
Gazak resmileri 2015-nji ýylyň awgust aýyndan bäri Hytaýda dürli jenaýatçylyklar bilen baglylykda iş kesilen ýedi gazak raýatynyň türme möhletlerini öz ýurdunda geçirmek üçin Gazagystana berilendigini aýtdylar.
Gazagystanyň we Hytaýyň arasynda tussaglykdaky raýatlary çalyşmak baradaky ylalaşyk 2011-nji ýylda baglaşylypdy we 2013-nji ýylyň noýabr aýynda Gazagystan, 2015-nji ýylyň iýul aýynda Hytaý tarapyndan tassyklanypdy.


text:
Gazagystanyň Stalin döwründäki syýasy zulumyň pidalaryna bagyşlanan muzeý “gijeki syýahat” atly ekskursiýasyny geçirdi.
Maý aýynyň 18-den 19-na geçilýän gijede Dolinkada syýasy zulumyň muzeýi syýahatçylara öz gapysyny açdy.
Dolinka 1930-njy ýyllarda Stalin döwrüniň Karagandadaky düzediş-zähmet lageriniň merkezi (KarLAG) bolupdy.
“Karlagdaky gije” ady bilen geçirilen bu syýahata müňe golaý adam gatnaşdy.
Ekskursiýany alyp baryjy muzeýe gelenlere lageriň keselhanasyny, tussaghanalary, gynalynýan otaglary hem-de Karlagyň müdiriniň otagyny görkezdi.
Ekskursiýany geçirýän şeýle gürrüň berdi: “Bu Karlagyň müdiriniň otagy. Ol hut şu şertlerde işleýärdi. Karlagyň 11 sany müdiri bolupdyr. Ilkinji müdir Otto Bin bolup, onuň ýolbaşçylyk eden döwründe Karlagdaky tussaglara maşgalalary bilen bile bolmaga rugsat edilipdi. Bu Karlagyň taryhynda zenanlaryň we erkekleriň bile ýaşap hem-de bile işlemäge rugsat berilen ýeketäk döwri bolup galdy.”
Lagerdäki durmuş
Şol otagda syýahatçylar aktýorlar tarapyndan oýnalan tussagy sorag etme sahnasyna syn etdiler. Sahnada ýaşajyk gyz öz kakasy barada ýalňyş maglumat bermäge mejbur edilýär.
Syýahatçylar topary şeýle hem ellerinden asylan tussaglaryň çekist tarapyndan sorag edilip gynalýan sahnasyna tomaşa etdiler.
Şeýle hem syýahatçylara lagerde bolan durmuşy has gowrak duýmaklary üçin "Kulak nahary" hödürlendi.
Başky meýilnama boýunça syýahatçylara bir gije “Stalinyň tussagy” bolup görmeklik hödürlenmelidi. Emma muzeýiň müdiri Swetlana Bainowanyň aýtmagyna görä, meýilnama ýerli resmileriň görkezmesi bilen goýbolsun edildi.
Swetlananyň bellemegine görä, bular ýaly tejribe syýahatçylara içgin täsir edip, has beteri hem olaryň psihikasyna zeper ýetirmek ähtimallygy bar.
Syýasy zulum görenleriň hatyrasyna açylan muzeýiň jaýy öz wagtynda Karlagyň esasy binasy bolupdy. Muzeý 2011-nji ýylyň maý aýynda resmi taýdan öz işine başlady.
Sowet lideri Iosif Staliniň görkezmesi bilen acylan Karlag lagerler toplumynda 1930-njy ýyllarda bolup geçen “repressiýa” döwründe “işler” alnyp barylypdy.
1950-nji ýyllarda bu ýere tutuş Sowet Soýuzyndan müňlerçe adam sürgün edilipdi.


text:
16-njy ýanwarda Türkmenistanyň Adam hukuklary babatda halkara borçnamalaryň we halkara ynsanperwer hukugyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek baradaky Pudagara toparynyň nobatdaky mejlisi geçirildi. Onuň barşynda Türkmenistanyň Adam hukuklary babatda halkara borçnamalaryň we halkara ynsanperwer hukugyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek boýunça Pudagara topary tarapyndan 2015-nji ýylda ýerine ýetirilen işler bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mejlisiň barşynda adam hukuklary babatda halkara borçnamalaryň we halkara ynsanperwer hukugyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek boýunça Pudagara toparyň agzalary 2016-njy ýyl üçin işlenip taýýarlanylan meýilnamadan gelip çykýan wezipeler boýunça pikir alyşdylar.


text:
Nigeriýanyň halas ediş toparlary ýurduň demirgazygynda 87 sany migrantyň erbet çüýrän jesetlerini tapdylar. Ýewropa gidip barýandygy çaklanylýan migrantlar Sahara çölüniň üstünden geçip barýarkalar heläk bolupdyrlar.
Aglabasy aýallardan we çagalardan ybarat migrantlar çölde ulaglary döwülmegi netijesinde suwsuzlykdan ölene çalym edýär. Olaryň ulaglary Nigeriýanyň Alžir bilen araçäginiň golaýynda döwülipdir.
Gürrüňi edilýän bu migrantlaryň Arlit şäherinden sentýabr aýynyň aýagynda ýola düşendigi çaklanylýar. Bu şäher niger-alžir araçäginiň 150 kilometr günortasynda ýerleşýär.
Nigeriýa migrantlaryň Günbatar Afrikadan Ýewropa aşmagy üçin esasy ugur hasaplanylýar. Birleşen Milletler Guramasynyň çaklamalaryna görä, şu ýylyň mart aýyndan awgust aýyna çenli Nigeriýanyň Agadez şäherinden ykdysady sebäplere görä azyndan 30 müň migrant Ýewropa göçüpdir.


text:
Peýdaly maglumatlar [ Hemmesi ]
Ajap Sözlük synag goýberilişi
Ajap Sözlügiň synag goýberilişi çykdy.
Işletmek üçin gerek şertler
Programmanyň kiçijik penjiresi ekranyň sag aşaky burçynda görünýär. Şonuň üçin ony mydama açyk saklap bilersiňiz. Bir ýerde tekst okap otyrkaňyz, bilmeýän sözüňizi saýlap Çtrl+ç+ç basanyňyzda sözlük awtomatiki usulda gözleýär.
Işletmek üçin gerek şertler
- Şu wagt diňe Windows XP, Windows 7 we Windows 8 operasion ulgamda barlanyp görüldi. Sözlügi almak üçin şu ýere basyň: ajapsozluk_gurna.exe (10.8 MB).
- Sözlügiň işlemegi üçin Java Runtime Environment (JRE) zerur. Öz sistemaňyza gerek faýly şu ýerden alyp gurnap bolar. Kompýuteriňizde JRE öňem bar bolmagy mümkin. Muny bilmek üçin buýruk setirinden (cmd) "java -version" ýazyp bilersiňiz. JRE göçürip gurnamak üçin şu saýta gitmeli. Rus dilinde düşündiripdirler.
- Azyndan 1 GB işjeň ýat (RAM). Programma ~500 MB ýat ulanýar sebäbi Java Virtual Machine-iň işleýşi agyrrak.
Programmanyň kiçijik penjiresi ekranyň sag aşaky burçynda görünýär. Şonuň üçin ony mydama açyk saklap bilersiňiz. Bir ýerde tekst okap otyrkaňyz, bilmeýän sözüňizi saýlap Çtrl+ç+ç basanyňyzda sözlük awtomatiki usulda gözleýär.
Programmanyň ulanylşy ýönekeý.
Telpek: 3.67/3 ses
Ýüklenýär...
Ýazylan teswirler ( 0 )Teswir ýazmak üçin girmeli


text:
Nýu-Ýork şäheriniň 65 km çemesi demiragyzygynda, Hudzon derýasyndaky ýadro reaktory ýangyndan soň, zawodyň operatorynyň aýtmagyna görä, «transformatoryň işlemezligi» esasynda togtadyldy.
Emma Birleşen Ştatlaryň Ýadro düzgünleşdiriş komissiýasy bu ýangynyň we togtadylmanyň ýaşaýjylar üçin hiç bir töwekgellik döretmeýändigini aýtdy.
Nýu-Ýorkuň Býukanan (Buchanan) diýen ýerindäki «Indian Point» ýadro elektrik stansiýasynyň eýesi bolan Ýentegri korporasiýasy bu desga «durnukly» diýdi we onuň jemgyýetçilige ýa-da işgärlere howp salmaýanndygyny aýtdy.
Kompaniýa zawodyň 3-nji bölüminiň ýapylandygyny, ýangynyň öçürilendigini we reaktora zyýan ýetmändigini, ol ýerde «jemgyýetçilik howpsuzlygyna hiç wagt wehim bolmandygyny» aýtdy.
Ýerli telewideniýe stansiýasy, WABC, ol desganyň içinde turan galmagaldan soň, ýadro stansiýasynyň üstüne galýan tüssäni görüp bolýandygyny aýtdy.


text:
Eýranyň baş liderleriniň 20-nji martda Nowruz baýramy sebäpli eden çykyşlary olaryň ýurduň ykdysadyýeti boýunça garaýyşlarynyň tapawutlanýandygyny görkezdi.
Baş ruhany lider Aýatolla Ali Hamenei ýurduň öz güýjüne daýanmagyna çagyryş etdi, prezident Hassan Rohani bolsa, beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklaryň ykdysady ösüş üçin zerurdygyny aýtdy.
Hamenei daşary ýurtly maýa goýumlarynyň ýurduň içerki senagatynyň ösüşine ýatyrylan ýagdaýynda peýdaly bolup biljekdigini belledi.
Rohani öz çykyşynda “ýurduň içerki hyzmatdaşlygynyň we tagallalarynyň dünýä bilen konstruktiw gatnaşygynda biziň ykdysadyýetimiz gülläp öser we özgerer” diýdi.
Eýranyň dawaly ýadro programmasy bilen bagly ähli halkara sanksiýalary 2015-nji ýylyň iýul aýynda baglaşylan taryhy ylalaşygynyň esasynda şu ýylyň ýanwar aýynda ýatyryldy.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani Saud Arabystanyny Siriýadaky, Liwandaky we Yrakdaky terrorçylary maliýe we ýarag bilen üpjün etmekde aýyplap çykyş etdi.
Rohani 18-nji aprelde sözlän sözünde saudlylaryň ýolbaşçylygynda Ýemendäki huti pitneçilerine garşy urulýan howa zarbalaryny ýazgardy.
Biraz öň Eýranyň ruhany lideri Ali Hameneýi ol howa zarbalaryny «gyrgynçylyga» we «uly jenaýatçylyga» barabar hasaplady.
"Siz bu regiona ýigrenç tohumyny sepdiňiz we iru-giç onuň jogabyny alarsyňyz» diýip, Rohani Saud patyşa maşgalasyny nazara alyp aýtdy.
Saud Arabystany Eýrany hutileri ýaraglandyrmakda aýyplady, emma Tähran muny ret edýär.


text:
Adam hukuklaryna gözegçilik edýän “Human Rights Watch” guramasynyň raportynda, Bangladeşde fewral aýynda başlan protestlerden bäri ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň azyndan 150 adamy öldürendigi bellenýär.
“Human Rights Watch” guramasynyň penşenbe güni ýaýradan raportynda, Bangladeşdäki demonstrasiýalarda käbir adamlaryň izolýasiýa edilendigi we 2 müňden gowrak protestçileriň ýaralanandygy hem öňe sürülýär.
Bangladeşde “Jamaat-e Islami” partiýasynyň lideri 1971-nji ýylda bolan garaşsyzlyk urşy bilen ilteşikli jenaýatlarda aýyplanyp tussag edilenden soň, agzalýan partiýanyň tarapdarlary köçelerde protest çärelerini geçirmäge başladylar.
“Human Rights Watch” guramasynyň Aziýa kontinenti boýunça direktory Brad Adams, “Bangladeşiň hökümeti howpsuzlyk güýçleriniň erkini ele almaklary üçin berk çäreleri ýola goýmasa, onda ýylyň ahyryna çenli köçelerde ýene-de köp gan döküşik bolar” diýdi.
Bangladeşiň Içeri işler ministrliginiň sekretary Mustak Ahmed agzalýan guramanyň ýaýradan raporty barada gürlemekden ýüz öwürdi.


text:
ABŞ-nyň howpsuzlyk agentlikleri Ukrainanyň energiýa sistemasyna edilen kiber hüjümde orsýetli hakerleriň eliniň bolup-bozmazlygyny derňeýärler, diýip ABŞ-nyň habar serişdeleri 6-njy ýanwarda mälim etdiler.
Merkezi Aňtaw Agentliginiň we Içeri howpsuzlyk departamentniň kompýuter howpsuzlygy boýunça bilermenleri Ukrainanyň energiýa kompaniýasynyň kompýuter sistemasynda tapylan zyýanly programmalary barlaýarlar.
Ukraina 23-nji dekabrda öz energiýa sistemasyna “girilmegini” netijesinde ýurduň uly böleginiň elektrik energiýasyz galandygyny aýdypdy, diýip “Daily Beast” we “Washington Examiner” neşirleri habar berýärler.
Ukrainadaky hüjümiň ABŞ üçin hem ýaramaz habar bolmagy mümkin, sebäbi Ukrainanyň “Prykarpattyaoblenergo” kompaniýasynyň elektron sistemasynda tapylan “BlackEnergy” atly programmasy ABŞ-nyň energo kompaniýalaryna 2014-nji ýylda edilen kiber hüjümlerde ulanylypdy.
Ukrainanyň resmileri energiýa sistemasyndaky näsazlyklarda açyk Orsýeti aýyplapdy, emma orsýetiň gatnaşygy tassyklanmandy.


text:
Biziň jygyllyk bazaryna diýip münen taksimiziň sürüjisi elli ýaşa golaýlap barýan kişidi. Agras ýüzi, gaharjaň keşbi onuň bir zada janynyň ýanyp duranyndan habar berýärdi. Ol sil kimin akyp barýan maşynlaryň öz öňüne häli-şindi böwet bolmasyna gaharlanýardy.
«Muňa serediň-ä, hemmeler ýolda. Çaga eklemek üçin bäş manat gazanaýyn diýip, her kim ýyldyz barka bazara gelýär. Dogrusyny aýtsaň, geleniňe-de degenok. Diňe bir günki iýjek çöregiňi gazanyp bolýar. Alyjydan satyjy kän. Iş bolmansoň, hemmeler aluw-satuw bilen meşgullanmaga başladylar» diýip, sürüji öz-özünden gürrüňe başlady.
Benziniň gymmatlygy sebäpli, gazanýan pulundan diňe çörek puly artdyryp bolýandygyny aýdyp, sürüji nalady. Maşynlar dyklyşyp, biri-birine ýol bermän başladygy ol «artykmaç benzinim gidýär» diýip, maşynyny öçürip goýýardy. Ýöremeli bolanda ýene maşynyny otlaýardy. «Içi ýanan gazal okar» diýenleri boldy. Ol ýaşulynyň durmuşdan içi ýanyp dur eken.
«Nyýazow ýogalanda umytlanypdyk. Ol jaý ýykma keselinem öz bilen alyp gidendir» diýip, pikir etdik. Täze gelen jaý ýykjak dälmiş diýip, erteki otardyk. Büýem başlajak öýdýän. Hol gün agşam, telewizorda aýdan zatlaryny diňlediňizmi onuň? Ýene jaý ýykmaga görkezme berdi» diýip, taksiniň sürüjisi janyýangynlyk bilen Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň 12-nji martdaky mejlisi hakda gürrüň gozgady.
«Özleriň başyna salaýsaň şu betbagtçylygy. Özleri weli owadan jaýlardan ýedi arkasyna ýeter ýalysyny alyp goýdular. Biz indi näme etmeli? Iş ýok. Ine, şu köneje maşynym bilen kireý edip çaga ekleýän. Munuň bilenem zordan çörek puly gazanyp bolýar. Jaý salmaga pul barmy adamlarda! Salanja zadyňy bir ýykmaly däl ahbeti» diýip, ýaşuly sürüji nalamasyny ýolboýy goýmady.
Sürüjiniň asly hakyky aşgabatly bolup, olar öňki «Leningrad» kolhozynda ýaşaýan ekenler. Üç erkek dogan. Üçüsiniň-de howlusy bar eken. Ejeleriniň aýratyn howlusy bar eken. Dört howlyny ýykyp, olara «Arkaçgurluşyk» edarasynyň guran jaýyndan üç otagly jaý beripdirler. Her maşgala bir otag. Ejeleri aşhanada ýaşamaly. Her dogana ýeten bir otagyň içinde üç-dört çaga, är-aýal ýaşamaly. «Günde sögüş, günde dawa» diýip, bize bu zatlary gürrüň beren ýaşuly janykdy. Soňra özüniň kireý edip ýygnanja puluna Çoganlydan mellek alyp, wagtlaýyn jaý salandygyny, indi ony hem ýykaýsalar, ýüreginiň muňa çydamajakdygyny gaharlanyp-gaharlanyp aýtdy.
Halkyň gaty ýuwaşdygyny, edenini edýän häkimiýetlere «haýt» diýmäge wagtyň ýetendigini öwran-öwran gaýtalady. «Kireý edip ýöremsoň, günde gapdalyndan ýüz sapar geçýän. Prezident üçin öň gurlan, gymmatbaha hem owadan köşk barka, öňki Lenin prospektiniň ugrunda ýene täze köşk gurup durlar. Şoňa gidýän pula ähli öýsüzlere öý gurup bolar. Ony Amerikanyň prezidentleriniň işleýän ýeri ýaly «Ak tam» diýip, atlandyrjakmyşlar. Ine, özler-ä şeýdip, edenlerini edip otyrlar. Halky bolsa asla äsgerenoklar» diýip, ýaşuly sürüji janyýangyn gepini dowam etdi.
Ýolda başy başatgyçly, garry daýza elini galdyrdy. Sürüji ony hem maşynyna mündürdi. Garry daýza öz ýanyndan birzatlardan zeýrenýärdi. Prezidentiň öý ýykmak barada Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň 12-nji martdaky Mejlisinde aýdan sözleri onuň hem zähresini ýarypdyr.
Garry daýza Aşgabadyň etegindäki Köşi obasyna ýakyn Hellewler obasynda guran jaýlaryny Nyýazowyň döwründe ýykyp, «Ýalkym» obasynyň içindäki çagalar baglaryna dykylandyklaryny gürrüň berdi. Garry daýzanyň gününe seredeniňde ýaşuly sürüjiniň güni ýene ganymat bolup çykdy. Çagalar bagyna dykylan adamlara her maşgala üçin bir otag beripdirler. Goş-golamlaryny tanyş-bilişleriniňkä düşüren adamlaryň henizem jaýa garaşyp ýörendiklerini, emma olaryň ykbalyna hiç kimiň üns bermeýändigini ol daýza gürrüň berdi. Gaýynene, gaýynata, ogul-gelin, çagalar—barysy bir otagda. Ýagdaý tapanlar karz-kowal pul tapyp, şäheriň çet gyralaryndan wagtlaýyn tünejik salypdyrlar. Ine, indi ol tüneklere hem ýykylmak garaşýar. «Sowet döwrüniň başlyklary hem biziň öýümizi ýykmandy» diýip, garry daýza nalyndy. «Bular olarça-da bolmadylar».
Bu günler adam duşan ýerde şeýle gürrünleri eşidip bolýar. Sebäbi Türkmenistanda öý ýykyşlyk kampaniýasy ýene täzeden möwç alyp başlady. Adam ykbalyna türkmen häkimiýetleri örän rehimsiz seredýärler öýdýän. Şu öý ýykmalar olaryň ulanýan «Döwlet - adam üçindir» diýen şygaryna näderejede laýyk gelýärkä?
Parahat Ilmyradow Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy. Şu blogda öňe sürlen pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Duşenbe güni Türkmenşährada giňden tanalýan ussat bagşy Mansur Sabuhy 45 ýaşynyň içinde aradan çykdy. Ol eýran türkmenleriniň meşhur sazadndasy we bagşysydy.
Mansur Sabuhynyň iýmitden zaherlenme sebäpli aradan çykandygy habar berilýar. Aradan çykmazyndan biraz öň ol Türkmensährada çapdan çykýan “Ýaprak” žurnalyna interwýu beripdi. Şol beren interwýusynda ol özüniň bagşyçylyk hünäri we bu hünäre gelşi bilen baglanyşykly gürrüň beripdi.
1964-nji ýylda eneden doglan Mansur Sabuhynyň şol beren gürrüňine görä, ol 18 ýaşynda ussat bagşy Nazarly Mähjubynyň ýanynda dutar çalyp, bagşyçylyk hünärine girişipdir.
Mansur Sabuhy Türkmensährada döredilen “Azady“ adyndaky aýdym–saz ansamblylnyň ýolbaşçylarynyň biridi. Ol 18 ýyllap Türkmensähranyň belli bagşylary, şol sanda Durdy Törrik, Abdulmennaf Ahangary, Arazmuhammed Şirmuhammedly we Rahym Hywaly bilen bile il arasynda aýdym-saz bilen çykyş edip, il-günüň köp alkyşyny we söýgüsini gazanypdy.
Şeýle-de ol Eýranda geçirilen dürly aýdym-saz festiwallarynda birnäçe gezek baýraga mynasyp bolupdy. Sabuhy Eýranda geçirilýän Fajir saz-sungat festiwalynda hem birnäçe gezek birinji orny eýeledi.
Fransiýada we Şwesiýada-da çykyş edipdi
Mansur Sabuhy ýewropalylary türkmen aýdym-saz sungaty bilen tanyşdyrmak üçin Fransiýada we Şwesýada-da çykyş edipdi.
Şwesiýada medeni çäreler bilen meşgullanýan ildeşimiz Şapur Düýejiniň sözlerne görä, Mansur Sabuhy 2009 ýylyñ 23-nji maýynda Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde beýik türkmen klassyk şahyry Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanyp geçirilen halkara konferensiýa hem gatnaşypdyr.
Şapur Duýeji Mansur Sabuhyny ýatlap, “onuň ýaş we biwagt aradan çykmagy biziň üçin uly ýytgi” diýip, gynanç bildirdi.
“Bagşy öz ömürni iline bagyşlaýar”
Mansur Sabuhy Türkmenistanda-da birnäçe gezek bolyp, ol ýerdäki belli bagşy-sazandalar bilen hem duşyşypdy.
Mansur Sabuhy Türkmensährada çäp bolýan “Ýaprak” žurnalyna beren soňky interwýusynda Akmyrat Çaryýew hem-de Hangeldi Annamyradow maňa bagşyçylyk patasyny berdiler diýpdi.
“Ýaprak” žurnalyndaky bu interwýusynda Mansur Sabuhy “bagşy öz ömrüni iline bagşlaýar” diýip hem nygtapdy. Ol ozüniň uzak bolmadyk ömrüni iline-de bagyşlapdy.
Mansur Sabuhy 11-nji oktýabrda Eýranyň Türkmensähra regionynda Kummet-Howuz şäherinde jaýlandy.
Taher Shir Mohammadi Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy.


text:
Eýranly ştangaçy Kianouş Rostami 12-nji awgustda 85 kg agramda çykyş edip, 396 kg agramy göterip, dünýä rekordyny täzeledi we Eýranyň Rio Olimpiasyndaky ilkinji altyn medalyny gazandy.
Rostami ozal Eýranda maý aýynda 395 kg agramy göterip, rekord goýupdy. Rioda hytaýly Tian Tao hem 395 kg agramy göterip, kümüş medal gazandy. Ruminiýaly Gabriýel Sincraian bolsa bürünç medal gazandy.
Demirgazyk Koreýa hem, zenan ştangaçy Rim Jong Sim 75 kg agramda üstün çykanda, bu oýunlardaky ilkinji altyn medalyny gazandy.
Belarusly Darya Naumava kümüş, ispaniýalyLidia Valentin Perez bolsa bürünç medal gazandy.


text:
Täjigistanda howpsuzlyk güýçleri bilen çaknyşygyň netijesinde dört söweşiji öldürilipdir.
Şol öldürilenleriň Özbegistanyň yslam hekeretiniň agzalary çak edilýändigini IIM–niň wekili habar beripdir.
Operasiýalarda talyplaryň tarapynda söweşmek üçin bu gurama öz agzalaryny Owganystana ugradýar. Ozbegistanyň yslam hekereti “Al Kaýydanyň” soýuzdaşy hasap edilýär.
Soňky aýlar Täjigistanyň, Gyrgyzystanyň we Özbegistanyň howpsuzlyk güýçleri Özbegistanyň yslam hekeretiniň söweşijileri bilen ençeme gezek çaknyşypdy.
Bu ýagdaý Owganystanda hereket edýän ekstremistler tarapyndan ýaýbaňlandyrylýan zorluk aktlarynyň alamaty bolup biler - diýip, synçylar hasap edýär.


text:
Geçen asyryň 82-nji ýylynda, Mollanepes adyndaky drama teatrynyň oba-şäher söküp gastrolda gezen toparyna ýolbaşçylyk edip ýörkäm, Türkmengala topragyna ýolumyz düşüpdi. Şonda şabram şelpeleriň ussady, meşhur bagşy Gurt Ýakubyň hassa düşeginde ýatandygyny eşidip, halyny soramaga bardym. Halypanyň haly teňdi. Her niçigem bolsa, heniz dilden-agyzdan galman ekeni. Salam-helikden soň ýaşuly meniň näme pişeler bilen meşguldygymy sorady.
“Aý, goşgujykmy, hekaýajykmy, kämahal çyrşaşdyran bolýan. Belki, uzagyndan bir zatlar çykaýady-da” diýdim.
Gurt Ýakup esli wagt içini hümledip ýatdy-da, soňra asla garaşmaýan gepimi dile getirdi: “Eger gara çynyň bilen çyrşaşdyrmaýan bolsaň, başga bir döwletliräk, ile-güne ýaraýjak işe baş goşaýmaly ekeniň, ogul. Ölmejek adam ýokdur, irde-giçde başyň ýassyga ýetende ökünmejek bolgun. Ynha, meniň hal-ýagdaýym-a görüp otyrsyň, düşekden galmajagyma gözum ýetip dur. Dogrymy aýtsam, öljegime birjigem gynanamok, meni diri ýakyp oturan zat – kyrk dört dessany özüm bilen gabra alyp barýan... Eger senem edebiýatyň bir gyrasyndan jyklan bolsaň, Magtymguly atamyz, «Yşk mülküniň şasy» Mollanepes, molla Kemine, molla Gerkeziň ýegeni Zelili, Annagylyç Mätäji, golunda galamdyr gylyjy deň oýnadan Seýdi, Magrupy, Kätibi ýaly lähenleriň hatarynda Nurmuhammet Andalyp atly şahyryňam, üns beren bolsaň, ýeri garalyp durandyr. Onun döwet-galamyndan çykan dessanlaryň belli bahasy bolmaz. «Leýli – Mejnun» diýermiň, Ýusup – Züleýha», «Babaröwşen», «Melike – Mährinigär», «Zeýnelarap» diýermin, haýsyny bijebaşy etjegiňem bilmersiň...»
Ýeri gelende bellesek, «baky mizemez Soýuz» stoluň üstünden ýere gaçan hrustal kimin dyr-pytrak bolmazdan has öňräk, Sowetler zamanynda, ýagny 1980-nji ýyllaryň ikinji ýarymynda, Nurmuhammet Andalybyň doglan gününin 325 ýyllygyny bellemek barada köp aladalar edilipdi, emma “näbelli sebeplere görä” ol ýubileý dabarasy geçirilmän galdy.
Ömri gysga gelen “ömürlik prezidentiň” tagallasy bilen diňe Andalybyň däl-de, öňki-soňky ýazyjy-şahyrlaryň, sungat hem medeniýet işgärleriniň ählisiniň ýubileýleri golsuz perman arkaly ýatyrylypdy.
Gurt Ýakubyň welilik bilen aýdan sözleri «temeni haltada gizläp» bolmaýandygyny aňryýany bilen subut etdi. Türkmen aýtmyşlaýyn, o biriniň ýalňyşyny bu biri düzetmeli boldy. Täze prezidentiň kararyna laýyklykda, 2011-nji ýylyň 10-12-nji martynda «Oguznama», «Sagdy – Wakgas» ýaly uly poemalar bilen bir hatarda ajaýyp gazallar mirasyny galdyryp giden nusgaýy şahyr Nurmuhammet Andalybyň hormatyna Daşoguz topragynda «Nurmuhammet Andalyp we Gündogaryň edebi-medeni durmuşy» atly halkara ylmy maslahat geçiriler.
Men Magtymgulyny okap,
Köp sözüni etdim togap,
Kemi barmy – beriň jogap?
Şol şahyry gözledim men.
Bu setirleriň awtory, garagalpak şahyry Berdak: “Kitap gördüm Andalypdan” diýip, onuň beýik poeziýasyna sežde edipdi.
Bir dileg-arzuw bilen sözümi jemlesem, ol geçiriljek dabara uly iliň yhlasynyň hem ýerine düşdügi bolardy. Emelsiz gödeklik bilen güneşiň öňüne tutuljak bolnan gara perdäniň, hernä, ymykly syryldygy bolsun-da.
Şiraly Nurmyrat Şwesiýada ýaşaýan türkmen şahyry. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Siriýa himiki ýaraglary halkara gözegçiligine bermek we soň olary ýok etmek barada Orsýetiň edýän teklibini kabul edýändigini aýdýar. Emma Orsýetiň bu planynyň durmuşa geçirilmegine nähili mümkinçilikler bar? Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Habar merkezi bu meselä birnäçe tarapdan syn etdi.
Orsýetiň teklibiniň Damask tarapyndan kabul edilmeginiň nähili ähmiýeti bar?
Siriýa Orsýetiň teklibini kabul etmek bilen Damaskda himiki ýaraglaryň bardygyny tassyklaýar. Siriýa muny öň ýaňzydan hem bolsa, hiç wagtda göni boýun almandy. Şol bir wagtda-da, Siriýanyň sişenbe güni beren razylygy onuň dünýä ýurtlary bilen himiki ýaraglar meselesinde has açyklyga we bu ýaraglaryň ulanylmazlygyna tarap ilkinji möhüm ädim ädendigini gökezýär.
Emma Siriýanyň himiki ýaraglarynyň BMG-niň gözegçiliginiň astyna alynmagy we soň ýok edilmegi hakykatda has çylşyrymly işdir. Siriýada himiki ýaraglaryň näçesiniň bardygyny we olaryň nirede saklanýandygyny hiç kim takyk bilmeýär. Günbatar döwletleri Damaskyň 1980-nji ýyllarda himiki ýaraglar programmasyna başlaly bäri bu ýaragyň ýüzlerçe tonnasyny, şol sanda nerwleri ysmaz edýän Zarin, Tabun we VX gazyny öndürendigini çak edýärler.
BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi Orsýetiň teklibini durmuşa geçirmegiň usullary barada ylalaşyp bilermi?
Islendik rezolýusiýa Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik bäş agzasynyň Siriýa boýunça çürt-kesik tapawutlanýan pozisiýalarynda barlyşyga gelmegini talap eder. Waşington, Pariž we London Siriýanyň ýarag saklanýan ýerlerine gözegçiligiň we olaryň ýok edilmeginiň BMG-niň inspektorlaryna tabşyrylmagy üçin gysga wagt möhletiniň berilmegini talap ederler. Şeýle-de, olar Damask bu işi uzaga çekmäge synanyşsa, munuň ýaramaz netije berjegini duýdurmak isleýärler.
Emma Orsýetiň we Hytaýyň gysga wagt möhletine-de, Damaskyň öňünde başga-da berk şertleriň goýulmagyna-da garşy çykyş etmeklerine garaşmak mümkin.
Londondaky Halkara strategik barlaglar institutynyň regional analitigi Dina Esfandiary şeýle diýýär: “Berk çäreler boýunça hemmäniň ylalaşmagyny gazanmak kyn, sebäbi Orsýet soňky aýlarda rezolýusiýalaryň kabul edilmegine böwet basypdy. Şeýlelikde, Orsýet hatda öz teklibiniň esasyndaky rezolýusiýa hem garşylyk bildirse, men muňa geň galmaryn”.
Hytaýyň goldawyna daýanýan Orsýet Howpsuzlyk geňeşiniň Başar al-Assady ýazgarýan we oňa garşy sanksiýalary göz öňünde tutýan ozalky rezolýusiýalaryň üçüsini böwetledi. Awgust aýynda Waşington BMG-niň Howpsuzlyk geňeşi bilen işleşmekden el çekýändigini, sebäbi Siriýada 21-nji awgustda bolan himiki hüjümlerde Başar al-Assadyň aýyplanmagyna Orsýetiň garşy çykyş edýändigini mälim edipdi. Häzirki wagtda taraplaryň ählisi bile işleşmekçi bolýarlar.
Siriýanyň himiki ýaraglaryna gözegçilik etmek we olary ýok etmek işi BMG-niň inspektorlaryna näderejede kyn düşer?
Siriýanyň himiki ýaraglarynyň ýerleşýän ýerlerini barlamak üçin ýurduň dürli künjeklerine baryp görmeli bolar. Urşuň gidýän wagtynda muny amala aşyrmak gaty kyn.
Stokgolmyň Halkara parahatçylyk barlaglary institutynyň öňki agzasy, himiki ýaraglar boýunça britaniýaly bilermen Riçard Guthrie Siriýada barlag geçirjek inspektorlaryň BMG-niň parahatçylygy dörediji güýçleriniň goragyna mätäç boljagyny aýdýar.
Siriýada graždan urşunyň gidýän wagtynda ýurtda halkara güýçleriniň ýerleşdirilmegi olaryň konflikte çekilmeginiň töwekgelçiligini döredýär.
Siriýadaky gozgalaňçy toparlar ýarag gözegçiligine nähili täsir ýetirip bilerler?
Orsýetiň teklibinde Damask bilen ylalaşyga gelmek göz öňünde tutulýar, Siriýanyň gozgalaňçy toparlary bolsa agzalmaýar. Şol bir wagtda-da, bu toparlar birek-bireginden örän tapawutlanýar. Şeýlelikde, diňe bir Siriýanyň režimi bilen ylalaşyga gelmek ýeterlikli däl.
Eger dünýä ýurtlary Orsýetiň teklibini durmuşa geçirmek boýunça ylalaşsalar bu Siriýada diňe himiki ýaraglar bilen bagly meseläniň aradan aýrylyp, graždan urşunyň bolsa dowam etmegini aňladýarmy?
Gynansak-da, graždan urşy dowam eder. Sebäbi Orsýetiň plany-da, ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky harby hüjümler-de diňe himiki ýaraglaryň ulanylmagynyň öňüni almagy göz öňünde tutýar. Bu synanyşyklar Siriýada graždan urşunyň soňuna çykmak üçin ýol gözlemek meselesine gönükdirilmeýär. Bu diňe himiki ýaraglaryň gaýtadan ulanylmagynyň öňüni almak üçin niýetlenýär.


text:
Duşenbe güni Yslam Karimowyň Türkmenistana iki günlük sapary başlanýar. Özbek prezidentiniň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, Aşgabatdaky gepleşiklerde regional we halkara meseleler boýunça hyzmatdaşlyk maslahat ediler.
Karimowyň bu sapary onuň goňşy Täjigistany we Gyrgyzystany gidroelektrostansiýalary gurmazlyga ündemek üçin goldaw gözleýän wagtyna gabat geldi. Daşkent bu proýektleriň Özbegistanyň, Gazagystanyň we Türkmenistanyň ekin giňişliklerine zyýan ýetirjegini aýdýar.
Şu aýyň başynda Karimov bu mesele boýunça Gazagystana ýüzlenipdi, emma prezident Nursoltan Nazarbaýewden goldaw tapmandy.
Türkmen-özbek gatnaşyklary Saparmyrat Niýazowyň prezidentlik döwründe, aýratynam 2002-nji ýylda türkmen häkimiýetleri Özbegistany Niýazowyň janyna kast etmek boýunça dildüwüşikligi goldamakda aýyplansoň, ýaramazlaşypdy. Ýurtlaryň aragatnaşyklary 2006-njy ýylda Berdimuhammedow häkimiýet başyna geçensoň gowulandy.


text:
Gazagystanyň žurnalistler birleşiginiň başlygy, Milli metbugat klubynyň ýolbaşçysy Seýitgazy Mataýew hassahana ýerleşdirildi. Mataýew döwlet emlägini ogurlamak we salgytdan gaçmak aýyplamalary esasynda fewral aýyndan bäri öý tussaglygynda saklanylýardy.
Almatydaky Kardiologiýa merkeziniň saglyk resmileri Azatlyk radiosynyň Gazak gullugyna Mataýewiň 7-nji aprelde, gan basyşy örän ýokarlanan ýagdaýda hassahana ýerleşdirilendigini aýtdylar.
Mataýew polisiýa tarapyndan 22-nji fewralda tussag edildi. Almatydaky sud onuň sud seljerişligine çenli öý tussagy bolup oturmagyny buýurdy.
Gazagystanyň Korrupsiýa garşy gullugy Mataýewiň, eger döwlet emlägini öz habsabayna geçirmekde we salgytdan gaçmakda günäli tapylsa, 12 ýyla çenli türmä basylmagynyň ahmaldygyny aýdýar.
Mataýew özüniň bigünädigini aýdýar. Hukuk goraýjy guramalar onuň toslama aýyplamalar esasynda, Žurnalistler birleşiginiň ýolbaşçysy hökmündäki işi sebäpli ýanalýandygyny aýdýarlar.


text:
Şenbe güni Müsüriň paýtagty Kairde yslamçy aktiwistleriň müňlerçesi prezident Muhammad Mürsüni we täze konstitusiýanyň taslamasyny goldap, demonstrasiýa ýygnandy.
Anna güni Müsüriň ýörite Geňeşi täze konstitusiýanyň taslamasynyň doly işlenilip taýýarlanandygyny yglan etdi. Ýöne Müsüriň liberal we hristian toparlary bu täze konstitusiýanyň raýatlaryň fundamental hukuklaryna wehim salýandygyny aýdyp, bu konstitusiýanyň taslamasyna garşy çykyş edýärler.
Mundan daşary, oppozision toparlar konstitusiýanyň taslamasynyň üstünde iş alyp baran Geňeşiň düzümine aglaba “Musulman doganlygy” partiýasyndan prezidentiň tarapdarlarynyň girendigini aýdyp, muny tankyt edýärler.
Prezident Mürsi täze konstitusiýanyň taslamasyny şu dynç alyş güni tassyklar diýlip garaşylýar. Ondan soň konstitusiýanyň taslamasy dekabryň ortalarynda ähliumumy referendumda ilatyň ses bermegine goýlar.


text:
ABŞ-nyň Owganystandaky ýokary derejeli generaly Jozef Dunford çykyş edip, prezident Hamid Karzaýyň Waşingtonyň “Talybanyň” hüjümlerinden bähbit görýändigi baradaky beýanatyny ret etdi.
Karzaý 19 adamyň ölümine sebäp bolan bomba partlamasyndan iki gün soň çykyş edip, beýle hüjümleriň üsti bilen Waşington ABŞ-nyň goşunlarynyň Owganystanda gerekdigini görkezjek bolýandygyny aýtdy.
Şeýle-de Karzaý Waşington bilen “Talybanyň” Katarda “gündelik gepleşikleri” geçirýändigini hem sözüne goşdy.
Owgan prezidenti bu barada ýekşenbe güni, ABŞ-nyň täze bellenen goranmak ministri Çak Hageliň Kabula eden ilkinji saparynyň dowamynda aýtdy.


text:
NATO-nyň Baş sekretary Anders for Rasmussen Orsýeti Demirgazyk Atlantik bileleşiginiň noýabr aýynda Lissabonda geçjek sammitine çagyrýar.
Rasmusseniň sözüne görä, NATO girýän döwletleriň ýolbaşçylary ol maslahatda esasan raketalara garşy goranmak meselesine serederler.
NATO bu ugurda Orsýeti hyzmatdaşlyga çagyrýar diýip, baş sekretar nygtady.
“Bize raketa garşy netijeli gorag gerek. NATO-nyň Lissabon sammitinde biz bu barada ylalaşarys diýip umyt edýärin. Şol sammitde biz bilen hyzmatdaşlyk etmäge Orsýete ýene-de takyk teklip bilen ýüzleneris” diýip, NATO-nyň baş sekretary aýtdy.
Geljek hepdede Waşingtonda daşary işler ministrleriň çäginde Russiýa-NATO geňeşiniň maslahaty geçmeli.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurda temmäki önümlerini getirmegiň we satmagyň ähli ygtyýaryny diňe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligine berdi.
Prezidentiň anna güni gol çeken kararyna laýyklykda, temmäki önümlerini bellenen tertipde ýurda getirmäge hem-de ol önümlere iň pes bölek satuw bahalaryny bellemäge, şeýle-de öz garamagyndaky edaralaryň üsti bilen temmäki önümleriniň lomaý we bölek satuw söwdasyny amala aşyrmaga diňe agzalan ministrlige ygtyýar berilýär.
Temmäki önümleriniň şahsy adamlar tarapyndan hususy zerurlyklar üçin niýetlenip, bellenen tertipde getirilýän bölegi we Türkmenistanyň çäkleriniň üstünden geçirilýän temmäki ýükleri muňa girmeýär diýip, metbugat habarynda aýdylýar.
Türkmen telewideniýesi bu kararyň temmäki önümlerini Türkmenistana getirmegiň we olaryň söwdasyny amala aşyrmagyň tertibini has-da kämilleşdirmek maksady bilen kabul edilendigini aýdýar.


text:
6-njy iýulda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa Alžir Halk Demokratik Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Lahssan Boufaresden ynanç hatyny kabul etdi.
Milli parlamentiň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyzyň adyndan ilçini Türkmenistanda diplomatik işiniň başlamagy bilen gutlady hem-de oňa özara peýdaly hyzmatdaşlygyň we iki ýurduň hem-de halklaryň arasyndaky netijeli döwletara gatnaşyklarynyň ösdürilmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
Diplomat mähirli kabul edilendigi üçin hoşallyk bildirip, öz ýurdunyň ýokary ýolbaşçy düzüminiň milletiň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowa iberen hoşniýetli arzuwlaryny ýetirdi. Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň paýhasly ýolbaşçylygynda ykdysady ösüşiň we halkara hyzmatdaşlygynyň ýoly bilen ynamly gadam urýar.
Alžir Halk Demokratik Respublikasynyň Doly ygtyýarly ilçisi öz ýurdunda döwlet Baştutanymyzyň öňe sürýän “açyk gapylar” syýasatyna hem-de milli Liderimiziň parahatçylygyň, durnuklylygyň we ählumumy abadançylygyň esaslarynyň hemmetaraplaýyn pugtalandyrylmagyna gönükdirilen möhüm halkara başlangyçlaryna ýokary baha berilýändigini hem-de olaryň hemmetaraplaýyn goldanylýandygyny nygtady.
Duşuşygyň barşynda myhman Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary, milletiň Lideriniň öňe süren hem-de halkymyzyň abadançylygyna we dünýäniň döwletleri, şol sanda Afrika yklymynyň ýurtlary bilen netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine gönükdirilen giň möçberli özgertmeler maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi bilen tanyşdyryldy. Ilçä ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň durmuş ugruna gönükdirilendigi, ylym hem-de bilim, saglygy goraýyş we medeniýet, sport hem-de syýahatçylyk ulgamlarynda gazanylan üstünlikler we ýetilen sepgitler barada gürrüň berildi.
Diplomat netijeli söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek üçin oňyn geljegiň bardygyny belläp, taraplaryň nebitgaz we ulag, elektroenergetika ýaly ugurlar boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmek babatda ägirt uly kuwwata eýedigini nygtady.
Medeni-gumanitar ulgamdaky ýygjam gatnaşyklary, şol sanda Türkmenistan bilen Alžir Halk Demokratik Respublikasynyň arasyndaky gatnaşyklaryň berkidilmegini şertlendirýän ikitaraplaýyn parlamentara gatnaşyklaryny ýola goýmagyň meseleleri söhbetdeşligiň esasyny düzdi.


text:
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz 1970-njy ýyllarda Şahyň döwründe türmä düşdüňiz. Ondan 10 ýyl çemesi soň hem sizi türmä dykyp gynan Yslam respublikasy boldy. Indi, türme şertlerini deňeşdirip göreniňizde, arada tapawut barmy? Bularyň haýsysy has ýaramazdy?Huşeň Asady:
Şahyň döwrunde türmedekäm men urlup-ýenjilemokdym. Diňe birje gezek ýüzüme şarpyk çalyndy. Ýöne köp dostlarymyň urlup, ýenjilip, gynalandygyny gördüm. Esasy tapawut - ideologik aňtaw apparatlary bilen ideologik däl apparatlar. Şahyň režiminde aňtaw işgärleri öz etmeli işlerini edýärdiler. Olaryň isleýäni maglumatdy. Urup-ýenjip gynama hem bardy.
Yslam respublikasynyň türmelerinde bolsa, biz ideologiýa ýykgyn edýän soragçylar bilen ýüzbe-ýüz bolduk. Olaryň ilkinji wezipesi tussaglaryň erkini syndyrmakdy. Maglumat we beýleki meselelere gezek şondan soň gelýärdi. Olar tussaglaryň erkini elinden alyp, özleriniň ideologik taýdan üstündiklerini subut etjek bolýardylar. Olar üçin maglumat ikinji orunda durýardy. Bu Şahyň döwri bilen deňeşdirip boljak zat däl. Yslam respublikasynyň soragçylary Şah režiminiň iň ýaman atly soragçylaryny-da gaty yzda galdyrdylar.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz 1974-njy ýylda Aýatollah Ali Hameneýi bilen bir türmede oturdyňyz. Ol indi Eýranyň iň uly lideri. Siz kitabyňyzda ony örän açyk, adamkärçilikli, edebiýaty söýýän adam diýip häsiýetlendirýärsiňiz. Köpler indi diktator hasaplanýan adamy beýle suratlandyrandygyňyz üçin sizi tankytlaýarlar. Hameneýi bilen gatnaşygyňyz barada az-kem maglumat beräýseňiz?
Huşeň Asady:
Kitabymda Hameneýi barada ýazan zatlarym mundan 40 ýyl ozalky zatlar. Ondan bäri dünýäde düýpli özgerişler boldy. Meniň ýaly garşy garaýyşly adam bilen bir türmede oturan Hameneýi ýokary derejeli lider boldy.
Onuň şol wagtky şahsyýeti barada ýazan zatlarym üçin meni tankytlamaly däl. Ýazan zatlarym dogry. Türmede oňa sataşanymda ol gaty mylakatly, güler ýüzli adamdy. Ol häkimiýet başyna gelensoň dünýä üýtgedi. Aslynda meniň Hameneýini suratlandyryşym bilen onuň häzir tanalyşy arasyndaky tapawut bir adamyň gudrata ýetensoň nähili üýtgeýänligini görkezýär.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Şu wagt Hameneýi bilen gürleşip bilseňiz, oňa näme diýerdiňiz?
Huşeň Asady: 1975-nji ýylyň sowuk gyş günleriniň birinde meni Hameneýi bilen bolýan türmämden başga bir türmä geçmeli etdiler. Hameneýi gaty hordy, sandyraýardy. Men egnimdäki geýmimi çykaryp oňa berdim. Ol ilki almajak boldy. Ýöne soňra alyp geýensoň, hoşlaşyp gujaklaşdyk. Ol şonda aglap maňa ‘Huşeň, yslam häkimiýete gelse, bir damja-da ýaş dökülmez’ diýdi. Oňa indi berjek soragym şu: ‘Jenap Hameneýi, şol gün maňa näme diýeniň ýadyňdamy? Indi sen Eýranyň taryhynda iň güýçli hökümdarkaň, dökülýän ýaş ýokmy?