text:
"Hormatly lukman! Men bagyr sirrozyny geçirdim. Her 6 aýdan geptral dermanyny alýaryn we hemişe berhiz saklaýaryn. 2014-nji ýylda bu kesel sebäpli operasiýa hem geçirdim. Menin keselim düýbünden ýok bolup gidermi? Ýa-da bu kesel dowamly dowam edermikä?"
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Bagryň sirrozy bagryň öýjükleriniň zeperlenmegi netijesinde bagryň işiiniň peselmegi bilen häsiýetlendirilýän kesel bolup, ol dowamly keseldir. Sirroza getiren sebäbe we zeperleniş derejesine baglylykda, ol sebäpleri aradan aýryp, öz gündelik ýaşaýyş we iýmit düzgüniňi dogry alyp barmak, bagryň galan sag öýjükleriniň işjeňligini saklaýan derman serişdeleri ulanmak bagryň işjeňligini saklamaga kömek etjek çärelerdir. Sirroz netijesinde zeperlenen bagryň öýjükleriniň işini galan sag öýjükler ýerine ýetirmäge, şeýle-de bagyr dokumasy özbaşdak dilekdilmä ukyply bolsa hem, belli bir wajyp düzgünler bagryň galan sag bölegini aýawly saklamaga ýardam berip biler:
► Sirrozly näsaglar aşa köp fiziki işjeňlikden, ýadawlykdan gaça durmalydyr. Şeýle hem olar agyr ýükleri götermekden gaça durmalydyr, çünki agram salmalar aşgazan-içege ulgamyndan gan gelmelere sezewar edip biler.
► Içiňiziň gatamagyna ýa-da tersine, içiň geçmegine ýol bermäň. Kadada bir gije-gündizde bir gezek täret edilmelidir we täret etme iki gezekden ýygy bolmaly däldir.
► Bedeniňizde çişginliligiň döremezligi üçin duzy we suwuklygy kadadan artyk kabul etmäň. Oňa gözegçilik etmek üçin her gün biliňizi ölçäň. Eger biliň ölçegi öňküden köpelen bolsa, onda ol bedende çişginliligiň dörändiginden habar berýär. Şeýle hem, bedenden köp suwuklygyň ýitirilmegine hem ýol berilmeli däldir. Siz günde iýmitden, içgilerden alýan suwuňyzdan 200 ml. artyk suwuklygy peşew bilen bölüp çykarmalysyňyz.
► Siz berhiz tutýandygyňyzy ýazýarsyňyz. Iýmitiňizde bir gije-gündizde belogyň mukdary 100 gr. köp bolmaly däldir we iýmitiň kuwwatlylyk derejesi 2 müň kkal. ýokary bolmaly däldir. Elbetde, size lukmanyňyz duzly önümleri, tüssede taýýarlanan et we balyk önümlerini, peýniri, buzgaýmagy, deňiz önümlerini kabul etmekden saklanmalydygyny ýatladandyr. Siz özüňize zyýan bermezden bir günde ýagly bolmadyk sygyr etiniň ýa-da towugyň 100 gr. mukdaryny, bir ýumurtgany, ýagsyz gaýmagy, ir-iýmişleriň we gök önümleriň hemme görnüşini kabul edip bilersiňiz.
► Alkogol içgileri kabul etmekden gaça duruň! Lukmanyň rugsady bolmazdan, derman serişdeleri kabul etmekden saklanyň. Köp derman serişdeleriň gözegçiliksiz, dowamly we köp mukdarda ulanylmagy bagra zyýan ýetirip biler.
► Öz lukmanyňyzyň kadaly gözegçiliginde bolup, belli wagtdan barlagdan geçmegi unutmaly däldir.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


c: text/html

text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen döredilen ajaýyp şertlerde zähmet çekmek, Watanymyzyň ösüşlerine mynasyp goşant goşmak zenanlar üçin uly abraýdyr, mertebedir. Ça- galaryny Watanymyza, mähriban Arkadagymyza wepaly, ile-güne haýyrly, edep-terbiýeli, bilimli adamlar edip ýetişdirmek her bir enäniň arzuwydyr.
Halkymyzda zenanlara maşgala ojagynyň zynaty hökmünde garalýar. «Ene mähek daşydyr» diýilmegi-de ýöne ýerden däl. Jemgyýetimizde maşgalanyň mizemezligini üpjün etmegi, maşgala gymmatlyklaryna aýawly çemeleşmegi, ony berkitmegi möhüm wezipe hökmünde öňe sürýän döwlet Baştutanymyz zenanlaryň bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün edip, olaryň Watanymyzyň geljegi bolan ýaş nesli terbiýelemekde bitirýän hyzmatlarynyň bimöçberdigini hemişe nygtaýar.
Eziz Diýarymyzda gelin-gyzlar dürli ulgamlarda özleriniň tutanýerli zähmeti bilen abraý-mertebä eýe bolýarlar. Şeýlelikde, olar berkarar Watanymyzyň has-da kuwwatlanmagyna mynasyp goşantlaryny goşýarlar. Olary ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşyna has giňden çekmek maksady bilen hem ençeme döwrebap işler durmuşa geçirilýär, dürli çäreler, bäsleşikler guralýar. Şolaryň biri-de Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi geňeşi tarapyndan yglan edilen «Ýylyň zenany» atly bäsleşikdir. Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň welaýat bölümi tarapyndan Serdar şäherindäki medeniýet öýünde geçirilen «Ýylyň zenany» bäsleşiginiň welaýat tapgyryna onuň deslapky tapgyrlarynda ýeňiji bolan çeper elli, şirin dilli zenanlar gatnaşdylar.
Halkymyzyň edim-gylymyny, ösüşlere beslenýän döwrümizde hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy, bimöçber aladasy netijesinde zenan mertebesine goýulýan sarpany, hormaty, arkama-arka dowam edip gelýän däp-dessurlarymyzy beýan etmegi, ata Watanymyzyň ösüşlerine ýaş nesilde söýgi-buýsanjy döretmegi hem-de agzybir halkymyza, mähriban Arkadagymyza wepalylygyň nusgasyny görkezmegi, şeýle-de zenanlaryň önümçilige we ýurduň syýasy-jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagyna ýardam bermegi, durmuşyň dürli ugurlary boýunça zenanlaryň tekliplerini öwrenmegi we goldamagy maksat edinen bäsleşik uly ruhubelentlige beslendi. Oňa gatnaşan zenanlar şertlere laýyklykda, dürli ugurlar boýunça öz ukyp-başarnyklaryny görkezdiler. «Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe alyp barýan ýokary guramaçylyk ukyby üçin» diýen ugur boýunça dürli pudaklarda ýolbaşçylyk ukyby bilen tapawutlanýan, işgärleri üçin oňaýly iş şertlerini döredýän, ýokary öndürijiligi gazanmakda yhlasyny gaýgyrmaýan zenanlar «Ýylyň işewür zenany» diýen ady almak ugrunda bäsleşdiler. Olaryň zehinlerine, guramaçylyk ukyplaryna görä baha berildi. «Berkarar döwletimizde el hünärini dikeldýänligi we kämilleşdirýänligi üçin» diýen ugurda zenanlar ata-babalarymyzdan dowam edip gelýän milli gymmatlyklarymyz bolan amaly-haşam we zergärçilik sungaty boýunça, keşde çekmekde, gaýma gaýamakda, dokan haly-palaslarynyň, salan keçeleriniň waspyny çeper sözde beýan edip, «Ýylyň çeper elli zenany» diýen ady almak üçin bäsleşdiler. «Türkmeniň gadymy ruhy gymmatlyklaryny we milli medeni mirasymyzy dünýä ýaýmakdaky asylly işleri üçin» diýen ugur boýunça halkymyzyň gaýtalanmajak medeni mirasyny bagtyýarlyk döwrümiziň ösen talaplaryna laýyk derejede kämilleşdirmekde, milli däp-dessurlarymyzy ýaş nesle öwretmekde mynasyp goşant goşýan zenanlar «Ýylyň sungatda işjeň zenany» diýen ady almak ugrunda birek-birekden kem durmadylar. «Çaga terbiýelemekde görkezen yhlasy üçin» diýen ugur boýunça eneligi we çagalygy, maşgalany, zenanlary golda- maga raýatlyk borjy hökmünde garap, ile özüni aldyran, ilhalar perzentleri ýetişdirýän köp çagaly enelere hemaýat berip, ýaş nesli döwrebap terbiýelemäge saldamly goşant goşýan zenanlar «Ýylyň mährem zenany» diýen ugur boýunça hem öz başarnyklaryny kemsiz görkezdiler. «Berkarar döwletimizde harby we hukuk goraýjylar ulgamynda görkezen işjeňligi üçin» diýen ugurda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynda alnyp barylýan giň gerimli özgertmeleri üs- tünlikli durmuşa geçirmeklige goşandyny goşýan zenanlar «Ýylyň watançy zenany» adyny almak ugrunda bäsleşdiler. Şeýle-de «Obany ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin» diýen ugurda türkmen obasynyň döwrebap keşbini kemala getirmäge, obany özgertmäge we oba hojalyk önümçiligini ösdürmäge goşant goşýan zenanlar «Ýylyň öňdebaryjy oba zenany» diýen ady almak ugrunda birek-birekden saýlanmaga sy- nanyşdylar.
Bäsleşige gatnaşan zenanlar özleriniň maşgala durmuşy, iş ýerleri, jemgyýetçilik işlerine goşýan goşantlary barada çeper sözlerde beýan etdiler. Enelere, zenanlara uly hormat-sarpa goýýan mähriban Arka- dagymyza tüýs ýürekden alkyş aýtdylar.
Bäsleşigiň jemi jemlenende, «Ýylyň işewür zenany» diýen ada Serdar şäherindäki 3-nji orta mekdepden Bägül Sädiýewa, «Ýylyň çeper elli zenany» adyna Serdar çeper halyçylyk kärhanasynyň halyçysy Ma- ýagül Gazakowa, «Ýylyň sungatda işjeň zenany» diýen ada Türkmenbaşy şäheriniň medeniýet merkeziniň işgäri Tuwakgül Meredowa, «Ýylyň mährem zenany» adyna Serdar şäherindäki 7-nji çagalar bagynyň terbiýeçisi Nurtäç Pollykowa, «Ýylyň watançy zenany» diýen ada harby bölümden Gülzar Weliýewa, şeýle hem «Ýylyň öňdebaryjy oba zenany» adyna Bereket etrabynyň «Däneata» daýhan birleşiginiň kärendeçisi Dürli Jepbarowa mynasyp boldular. Olar «Ýylyň zenany» bäsleşiginiň döwlet tapgyryna gatnaşarlar.
Bäsleşigiň ýeňijilerine Hormat hatlary hem-de ýadygärlik sowgatlary gowşuryldy.
Nursoltan DEPBIÝEWA.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Göwrelilik döwründe aýalda biynjalyklyk we kynçylyk döredýän ýagdaýlara babasyl keseliniň döremegi hem degişli edilip bilner. Has takygy göwrelilik bu keseliň döremegine ýa-da beterlemesine sebäp bolup biler.
Statistiki maglumatlara görä, bu kynçylyga göwreli ýa-da dogrumy geçiren aýallaryň 50-75%-i sezewar bolýandyr.
Näme sebäpden göwrelilik döwründe babasyl döreýär?
► Göwreli ýatgynyň göni içegäni basmagy onuň gan damarlarynyň basylmagyna we ganyň durgunlylygynyň döremegine sebäp bolýar;
► Göwreliligiň gormony bolan progesteron damarlaryň hereketliligini,şeýle-de wena damarlarynyň kadaly hereketjeňligine täsir edip, ony peseldýär;
► Esasan hem göwreliligiň ikinji ýarymynda aýalyň hereketjeňligi peselýär, çünki aýala öňküsi ýaly ýeňil hereket etmek, sport bilen meşgullanmak eýýem kyn düşýär. Bu bolsa aýaklarda, çanaklyk agzalarda hem-de göni içegede gan aýlanşygynyň kynlaşmagyna we gan durgunlylygynyň ýokarlanmagyna getirýär. Netije-de, wenoz ýetmezçilik ýa-da warikoz keseli döräp bilýär;
► Göwrelilik döwründe içiň gatamagynyň döremegi hem içegelere agzalyp geçilen progesteron gormonynyň edýän täsiri bilen düşündirilýär;
► Iýmitlenmegiň üýtgemegi. Göwreli aýalyň iýmitlenşi üýtgäp, ol üýtgeşik tagamlary datmaga ymtylýar. Şeýle hem şorja, burçluja tagamlary iýmäge isleg bildirýär. Içegedäki şeýle iýmit çanaklygyň gan damarlaryna ganyň köp mukdarynyň ýygnanmagyna getirýär we onsuz hem agram düşýän wenalaryň has hem çişmegine we gemorroidal düwünleriň döremegine sebäp bolýar.
Göwrelilik döwri babasyl keseli nähili alamatlar bilen geçip bilýär?
Keseliň geçiş aýratynlyklary keseliň görnüşine bagly bolýandyr. Kesel iki görnüşde geçip bilýär: içki we daşky. Içki babasyl keselini düwüniň kiçiligi sebäpli ir möhletde anyklama kyn bolýar. Käwagtlar aýaly täret eden wagty oňaýsyzlyk we süpürnende hajathana kagyzynda ganyň yzlarynyň görünmegi biynjalyk edip biler. Wenoz düwünler ulaldygyça, artbujakda bir zadyň barlygy ýaly duýgy, täret edilende agyrylar, arbujakda ötme we gijeme ýaly alamatlar döräp bilýändir. Köplenç şeýle alamatlara göwreliler tarapyndan üns berlenok, ýöne edil şu tapgyrda bejergi geçirmek gaýraüzülmeleriň öňüni almak babatda has netijeli bolýandyr.
Gemorroidal düwünleriň has hem ösmegi keseliň daşky görnüşe geçmegine itergi berýär. Daşky babasyl arbujakda düwünleriň (olary görüp we elläp bolýar), täret edilende gan gelmäniň, otme we gijeme alamatlaryň döremegi bilen häsiýetlendirilýär.
Bejergi çäreleri
Göwrelilik döwründe babsyl keseliniň geçiriljek bejergisi proktolog we ginekolog lukmany tarapyndan ylalaşylma bilen geçirilmelidir, çünki dermanlaryň nädogry we ýerliksiz ulanylmagy göwreli ýatgynyň ýagdaýyna hem-de düwünçegiň kadaly ösüşine ýaramaz täsirini ýetirip biler.
Göwrelilik döwründe bejergi üçin maslahat berilýän derman serişdeleri:
1. Gerdejik görnüşli:
♦ Detraleks – göwreliligiň ikinji ýarymyndan rugsat berilýär;
♦ Ginkor-fort – göwreliligiň ikinji we üçünji ýarymyndan rugsat berilýär.
2. Şem görnüşli:
♦ Relif – düzüminde akulanyň bagrynyň ýagyny we fenilefrini saklaýan şemler düwünlerdäki gan akmany, alawlama hadysasyny aýyrmaga kömek edýär. Artbujaga günde iki gesek – irden we agşam, şeýle hem täret etmeden soň (günde 4 gezege çenli) salmak maslahat berilýär.
♦ Natalsid – düzüminde deňiz suwotularyndan alnan natriý alginatyny saklaýar we alawlama, gan akma garşy kömek edýän, artbujakda dörän jaýryklaryň bitmegini çaltlandyrýan derman serişdesidir. Göwreliligiň birinji ýarymyndan ulanmaga maslahat berilýär. Bejerginiň dowamlylygy – 7-14 gün.
♦ Oblepiha şemi – düzüminde A, E, С witaminlerini, doýgun däl ýag turşylyklary saklap, göwreliligiň hemme döwürlerinde hem ulanmaga ýaramlydyr. Bejerginiň dowamlylygy 7-10 gündir. Bu şem keseliň gowşama döwründe, beterlemäniň öňüni almak üçin hem ulanylmaga maslahat berilýändir.
♦ Ihtiol şemi – tebigatdaky gadym balyklaryň we deňiz haýwanlarynyň galyndylaryndan alynýan tebigy önüm bolup, güýçli antibakterial täsiri bilen bellidir. Göwreliligiň hemme möhletlerinde ulanmaga maslahat berilýändir we bejerginiň dowamlylygy 10 güni düzýändir.
♦ Neo-anuzol – alawlama hadysasyna garşy netijeli kömek edip, göwreliligiň ikinji ýarymyndan ulanmaga maslahat berilýär.
3. Melhem görnüşli
♦ Göwrelilik döwründe Posterizan, Lewomekol, Bezornil, Fleminga melhem ýaglary ulanylmaga maslahat berlip, olar esasan keseliň daşky görnüşleriniň bejergisi, daşky babasyl düwünlerine çalmak üçin netijeli ulanylýandyr.
Göwrelilik döwründe gaýraüzülmeli ýagdaýlaryň döremegi (babasyl düwünleriň gapjalmagy, ýarylmagy we nekroz) gaýragoýulmasyz hirurgiki bejergini geçirmäge görkezme bolup bilýändir.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
2017-nji ýylda dünýä boýunça nebite bolan isleg günde 96,32 mln barrele barabar bolar. Bu görkeziji öň çaklamadan günde 10 müň barrel köpdür, diýlip OPEC-iň her aýdaky synynda aýdylýar. Bu barada Interfaks habar berýär.
2016-njy ýylda nebite bolan isleg üýtgemedi we günde 95,05 mln barrele barabar boldy.
Hasabata laýyklykda, islegiň artmagy esasan Aziýa ýurtlary, hususan-da, Hindistan, şeýle hem Hytaý we Ykdysady Hyzmatdaşlyk we Ösüş Guramasyna girýän amerikan ýurtlary tarapyndan amala aşyrylar.
OPEC-iň synynda bellenilişi ýaly, Ykdysady Hyzmatdaşlyk we Ösüş Guramasyna girýän Aziýa-Ýuwaş ummany ýurtlary 2017-nji ýylda nebite bolan islegiň pes görkezijisini görkezjek ýeke-täk sebit hökmünde çaklanylýar.
Çeşme: oilgas.gov.tm


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda diplomatik işini tamamlaýan Italiýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Marko Mançinini kabul etdi.
Ilçi döwlet Baştutanymyza we ähli türkmen halkyna şu ýyllaryň içinde bildirilen mähirlilik we myhmansöýerlik üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, parahatçylyk, döredijilik we rowaçlyk syýasatyny yzygiderli durmuşa geçirýän Türkmenistan bilen dostlukly gatnaşyklary berkitmegiň hem-de uzakmöhletleýin giň gerimli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Italiýanyň hem-de tutuş Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynyň bähbitlerine laýyk gelýändigini aýtdy.
Jenap Marko Mançininiň belleýşi ýaly, biziň ýurdumyzda işlemek onuň üçin uly hormat boldy. Bu döwrüň içinde men açyk, hoşniýetli türkmen halkyna söýgi we hormat duýgularyna beslendim. Bu barada mähirli ýatlamalar meniň kalbymda hemişelik galar diýip, ilçi belledi. Türkmenistanda diplomatik işimiň tamamlanandygyna garamazdan, men geljekde hem diňe Italiýada däl-de, eýsem, tutuş Ýewropanyň beýleki döwletlerinde hem siziň ýurduňyz baradaky bilimleri artdyrmak üçin ähli gujur-gaýratymy we tejribämi sarp etmegi göz öňünde tutýaryn.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ynanyşmak we birek-birege hormat goýmak ýörelgelerinde guralýan türkmen-italýan döwletara aragatnaşyklarynyň netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen belläp, ilçä ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny berkitmek işine goşan şahsy goşandy üçin minnetdarlyk bildirdi. Parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasy ugry amala aşyrýan Türkmenistan geljekde hem Italiýa bilen hyzmatdaşlygy giňeltmäge, şol sanda soňky ýyllarda Ýewropa Bileleşigi bilen ýola goýlan netijeli gatnaşyklaryň çäklerinde, şeýle hem beýleki halkara guramalaryň we düzümleriň ugry boýunça ýola goýlan hyzmatdaşlygy giňeltmäge aýratyn üns berer diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de italýan ilçisi ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda Türkmenistanyň we Italiýanyň özara gatnaşyklarynyň ýagdaýy hem-de geljegi hakynda pikir alyşdylar. Ýangyç-energetika pudagy, söwda-ykdysady ulgamy, ulag-aragatnaşyk toplumy, oba hojalygy we beýleki ugurlar döwletara hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň esasy ugurlary hökmünde görkezildi. Şeýle hem ynsanperwer ulgamda, hususan-da, ylym, medeniýet we bilim, saglygy goraýyş, şeýle hem syýahatçylyk ulgamlarynda döwletara gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn giňeltmegiň möhümdigi bellenildi.
Duşuşygyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Italiýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Marko Mançini däbe öwrülen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň taraplaryň erk-islegine daýanyp, geljekde hem umumy bähbitleriň hatyrasyna ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.


text:
esasy
Guramalar içerki gözegçiligiň düzgünlerini işläp düzende
şu aşakdakylary göz öňünde tutmalydyr:
1. Türkmenistanyň „Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakyndaky“ kanuny (2009-njy ýylyň 28-nji maýy);
2. Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek maksady bilen içerki gözegçiligi guramagy geçirmek hakyndaky Düzgünnamany tassyklamagyň buýrugy (2011-nji ýylyň 9-njy iýunyndaky 62 belgili):
3. Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň 2011-nji ýylyň 3-nji noýabryndaky terrorçylyga gatnaşanlygynyň maglumatlary bolan adamlaryň sanawyny ýaýratmak we ýerine ýetirmek hakynda Düzgünnamany tassyklamagyň 102 belgili buýrugy.
esasy


text:
Salam, hormatly lukman! Men 19 yaşymda. Men jynsy gatnaşykda bolan wagtym käbir sebäplere görä ujudym galmaýar. Saglyk ýagdaýym gowy. Jynsy gatnaşyga höwesi artdyrmak üçin nämeler etmeli? Jogabyny ýazsaňyz sizden hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň aýdýan alamatlaryňyz jynsy gowşaklygyň ýüze çykanlygyndan habar berýär. Siz hatyňyzda "käbir sebäplere görä", diýen jümläni ulanypsyňyz? Ol nähili sebäpler?
Jynsy gowşaklyk dürli keselleriň döremegi we psihogen bozulmalar (nerw dartgynlylyk, aýala bolan garaýşyň, duýgynyň üýtgemegi) netijesinde ýüze çykyp, onuň bejergisinde her erkek adamyň ýaşyna, beden aýratynlyklaryna, seksual işjeňligine üns bermelidir. Jynsy gowşaklygyň sebäbini anyklap, Siziň ýagdaýyňyza görä bejergi çäreleri almak üçin seksopatolog lukmanlara ýüz tutmagyňyzy maslahat berýäris. Bu babatda doly maglumaty almak üçin saýtymyzda ýerleşdirilen "Jynsy gowşaklyk" atly makala bilen tanyşmaklygy maslahat berýäris.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Şu gün Orsýet bilen Eýranyň daşary işler ministrleri Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly Orsýetiň taýýarlaýan täze taslamasyny ara alyp maslahatlaşmak üçin Moskwada duşuşdylar.
Moskwanyň taýýarlaýan bu taslamasy Tährandan edilýän käbir talaplaryň ýerine ýetirilmeginiň öwezine Birleşen Milletler Guramasynyň ulanyp gelýän sanksiýalarynyň ýeňilleşdirilmegini göz öňünde tutýar.
Şu gün Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen bu barada geçiren gepleşiklerinden soň eden çykyşynda Eýranyň daşary işler ministri Ali Akbar Salehi Orsýetiň öňe sürýän tekliplerine, umuman, oňyn baha berýändigini aýtdy.
Şeýle hem, ol bu teklipleri Eýranyň içgin öwrenjekdigini belledi.


text:
Türkmenistan dünýäniň çar künjeginden gelýän myhmanlary garşy alýar. Şu gün ýurdumyzda XI asyryň görnükli alymy-filology Mahmyt Kaşgarlynyň durmuş ýoluna we döredijilik mirasyna bagyşlanan forum açylýar.
«Mahmyt Kaşgarly türkologiýa ylmyny esaslandyryjydyr» atly halkara ylmy maslahat hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça we hut türkmen döwletiniň howandarlyk etmeginde geçirilýär. Bu forum Milli medeniýet «Miras» merkezi, Türkmenistanyň Bilim ministrligi hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky ylym we tehnika baradaky Ýokary geňeş tarapyndan guralýar we geçirilýär.
Türkmen halkynyň ylmy-edebi we medeni mirasynyň çuňňur öwrenilmegine we dünýäde giňden wagyz edilmegine gönükdirilen simpoziumlary geçirmek milletiň baştutanynyň başlangyjy boýunça ýurdumyzda ylym we bilim boýunça ýaýbaňlandyrylan reformalary üstünlikli amala aşyrmakda hem-de olary halkara derejesine ýetirmekde möhüm ähmiýetli faktor bolup durýar.
Konferensiýanyň temasy ýurdumyzyň alymlarynda we olaryň daşary ýurtly kärdeşlerinde uly gyzyklanma döretdi. «Mahmyt Kaşgarly türkologiýa ylmyny esaslandyryjydyr» atly halkara ylmy maslahata dünýäniň on sekiz ýurdunyň ylym we medeniýet işgärleri gatnaşýarlar. Iki günüň dowamynda Mahmyt Kaşgarlynyň döredijilik mirasyny öwrenmek, onuň esasy işi hasaplanýan «Türki dilleriň diwany» atly eseriniň türki dil biliminiň, Gündogaryň medeniýetiniň we edebiýatynyň ösüşindäki orny we muňa ýetiren täsiri bilen bagly çykyşlaryň 150-den gowragy diňleniler we ara alnyp maslahatlaşylar.
Halkara konferensiýanyň medeni çärelerden düzülen maksatnamasy örän täsirli bolar. Biziň myhmanlarymyza ajaýyp medeniýet merkezlerine baryp görmäge, muzeýleriň täsin galdyryjy ekspozisiýalary bilen tanyşmaga we türkmen paýtagtynyň gözel künjeklerini görmäge mümkinçilik döredildi.


text:
Eýran bilen Özbegistanyň syýasy gepleşikleri bu iki ýurduň daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň gatnaşmaklarynda Daşkentde geçirildi.
7 ýyldan soňra geçirlen bu maslahatda taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň soňky ýagdaýlaryny barlamakdan aýry syýasy, söwda, ýük daşaýyş, syýahatçylyk, maýa goýum etmek we ebitdir halkara derejesindäki hyzmatdaşlyklar barada pikir alyşdylar.
Bu maslahatda Eýranyň daşary işler ministrniň Aziýa-Pasifiki işleri boýunça orunbasary Ibrahim Rahimpur, Eýran Yslam Respublikasynyň iki tarapyň gyzyklanma bildirýän ugurlarynda gatnaşyk açmaga taýýardygyny yglan edip Eýran, Özbegistany halkara suwlara birikdirmekde tagalla edýändir we Özbegistanyň tarapyndan ara atylýan her bir taslamany barlajakdyr diýip nygtady.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda çykyş etdi.
“Şu gün biz Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna badalga berýäris. Bu şanly waka bilen mähriban watandaşlarymyzy, gadyrly myhmanlarymyzy, halkara sport jemgyýetçiligini tüýs ýürekden gutlaýaryn” diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Mundan 7 ýyla golaý ozal - 2010-njy ýylyň 17-nji dekabrynda El-Kuweýt şäherinde Türkmenistanyň Olimpiýa komiteti bilen Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň arasynda ýurdumyzda 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmek baradaky ikitaraplaýyn resminama gol çekilendigini ýatlatdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz bu çözgüt üçin, Türkmenistana bildirilen ynam üçin, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşine, onuň prezidenti, gadyrly şeýh Ahmad A1 Fahad Al-Sabaha tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Biz bu çözgüde ýurdumyza goýlan hormatyň, onuň sporty we bedenterbiýäni ösdürmekde bitiren hyzmatlarynyň, halkara sport hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga goşan goşandynyň hem-de dünýä olimpiýa hereketiniň asylly ýörelgelerine wepalylygynyň ykrar edilmeginiň nyşany hökmünde garaýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Geçen döwürde Türkmenistanda bu Oýunlary mynasyp geçirmäge taýýarlyk görmek boýunça ägirt uly işler amala aşyryldy diýsek, artdyryp aýtdygymyz bolmaz. Aşgabatda Olimpiýa şäherjigi guruldy. Onuň umumy taslama bahasy 5 milliard amerikan dollaryna golaýdyr. Şäherjigiň 157 gektardan ybarat meýdanynda 40-a golaý desga guruldy. Şol sanda sportuň dürli görnüşleri boýunça milli we halkara derejelerinde ýaryşlary geçirmek üçin 16 sany sport desgasy bina edildi.
Toplum suwda ýüzmek we suwa bökmek üçin ýapyk we açyk howuzlary, şeýle hem iki sany türgenleşik we 10 sany tennis meýdançalaryny öz içine alýar.
Bu ýerde bouling, badminton we stoluň üstündäki tennis üçin meýdançalar, ýapyk welotrek, ylgalýan ýodajyklary bolan köpugurly sport meýdançalary, futbol, ýeňil atletika, fehtowaniýe we boks, sportuň oýun görnüşleri, gimnastika üçin türgenleşik meýdançalary we zallary bar. Şeýle hem, iň täze häzirki zaman enjamlary bilen enjamlaşdyrylan lukmançylyk dikeldiş merkezi ýerleşýär.
Toplumyň tutuş uzynlygyna welosiped we ylgalýan ýodajyklar geçýär. Bu ýerde türgenlere we tomaşaçylara amatly ýagdaýy üpjün etmek üçin ähli zerur şertler döredildi.
Şolaryň hatarynda ýaşaýyş, medeni we söwda merkezlerini, myhmanhanalary, restoranlary, dükanlary, durmuş hyzmatlary kärhanalaryny we awtoduralgalary, şeýle hem pyýada geçelgeleri we monorels ýoluny görkezmek bolar.
Şu döwürde üpjünçilik desgalaryndan başga-da, ýurdumyzyň V Aziýa oýunlaryny geçirmäge doly derejede taýýarlygyny tassyklan dürli sport çäreleri geçirildi.
Mysal üçin, 2016 - 2017-nji ýyllarda Olimpiýa şäherjiginde Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň talaplaryna laýyklykda sambo, türkmen milli göreşi, guşakly göreş, jiu-jitsu ýaly sportuň görnüşleri boýunça Aziýanyň synag ýaryşlary guraldy. Şeýle hem tennis, ýeňil atletika, basketbol we suwda ýüzmek boýunça halkara synag bäsleşikleri geçirildi.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň barşynda maglumat üpjünçiligine hem uly üns berildi. Ýurdumyzda birnäçe iri halkara sport media-forumlary, sergiler we maslahatlar geçirildi. Dünýäniň onlarça ýurtlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda guralan bu çäreler milli hem-de halkara köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde giňden beýan edildi.
2016-njy ýylyň 5-nji maýynda Aşgabadyň etegindäki, gadymy Parfiýa döwletiniň paýtagty - ÝUNESKO-nyň Bütindünýä medeni mirasynyň sanawyna girizilen Nusaý galasynyň ýanynda V Aziýa oýunlarynyň başlanmagyna 500 gün galmagy mynasybetli deňi-taýy bolmadyk atly ýörişe badalga berildi.
Atly ýörişe gatnaşyjylar Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny hem-de Aziadanyň alawyny ýurdumyzyň çäklerinden göterip geçdiler. Garaşsyz döwletimiziň iň bir uzakdaky künjeklerinde boldular. Munuň özi bu sport baýramyna iş ýüzünde bütin halkymyzyň gatnaşmagyny alamatlandyrdy.
V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň barşynda halkara sport bileleşigi bilen hyzmatdaşlyk etmegiň oňat tejribesi, bilimleriň netijeli gory toplandy. Biz bu tejribäni geljekki ýaryşlaryň guramaçylary bilen paýlaşmaga taýýar diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taýýarlyk döwründe bize bahasyna ýetip bolmajak goldaw we ýardam beren ähli daşary ýurtly dostlarymyza hem-de hyzmatdaşlarymyza tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
2017-nji ýylyň V Aziýa oýunlary gatnaşyjylaryň düzümi boýunça hem, sport ugurlarynyň sany boýunça hem köp babatda özboluşly, aýratyn häsiýete eýedir. Şoňa görä-de, bu Oýunlar bilen baglanyşykly «ilkinji gezek» sözüniň ýygy- ýygydan ulanylmagy geň ýagdaý däldir.
Hormatly Prezidentimiz bu Oýunlara ilkinji gezek Merkezi Aziýa wekilçilik edýän döwletde geçirilýändigini belläp, şu ýagdaýyň biziň sebitimizde sporty ösdürmäge güýçli itergi berjekdigine, onuň halkara sport işlerine mundan beýläk-de has ýakyndan we işjeň çekilmegine ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Bu ýaryşlaryň taryhynda Aziýa kontinentiniň wekiliýetlerinden başga-da, oňa ilkinji gezek Okeaniýanyň 19 döwletiniň türgenleri hem gatnaşýar. Jemi 65 topar sportuň 21 görnüşi boýunça bäsleşer.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, V Aziýa oýunlaryna Bosgunlaryň sport toparynyň hem ilkinji gezek gatnaşmagy bizi aýratyn buýsandyrýar.
Olimpiýa hereketiniň belent ynsanperwer ýörelgelerini goldanyp, Türkmenistan parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak işine Bosgunlaryň Olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek baradaky bilelikdäki Jarnamanyň taslamasyny hödürledi. Bu taslama Adam hukuklary boýunça Geňeşiň Ženewada geçiriljek 36-njy mejlisiniň garamagyna berler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Biz sporta, halkara ýaryşlaryna gatnaşmaga bolan hukugyň hemmelerde, şol sanda emele gelen ýagdaýlar sebäpli, öz milli baýdaklary astynda çykyş edip bilmeýän türgenlerde hem bolmalydygyna ynanýarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Häzirki döwürde halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi diýip, milli Liderimiz nygtady. Bu işleriň çäklerinde ýurdumyz Halkara Olimpiýa Komiteti, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşi, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüşiň we parahatçylygyň hatyrasyna sport boýunça halkara býurosy, ÝUNESKO-nyň Bedenterbiýe we sport boýunça hökümetara komiteti, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, sportuň görnüşleri boýunça halkara we sebit guramalary bilen hyzmatdaşlygy saklaýar we barha giňeldýär.
Türkmenistan sportuň arassalygyny gorap saklamak maksady bilen, Bütindünýä dopinge garşy göreş agentligi bilen yzygiderli hyzmatdaşlyk edýär.
Myhmanlar şu ýerde bolýarka, Aşgabadyň nähili özgerendigine, ýurdumyzda ajaýyp sport desgalarynyň gurlandygyna, özi hem, diňe bir paýtagtymyzda däl-de, eýsem ähli welaýatlarymyzda gurlandygyna doly göz ýetirerler. Bu, elbetde, tötänden däldir. Sporty we bedenterbiýäni ösdürmek biziň döwlet syýasatymyzyň örän möhüm ugurlarynyň biri hökmünde öňe çykýar.
Biziň ýurdumyz tutuş halkara bileleşigi bilen bilelikde Bütindünýä saglyk gününi giňden belläp geçýär. Bu baýram milli senenamamyzyň şanly seneleriniň sanawyna girizildi.
Häzirki döwürde Türkmenistan doly hukuk bilen päk ahlaklylygyň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurdy diýlip atlandyrylýar. Şoňa görä-de, biz sport we bedenterbiýe bilen meşgullanmagyň ýurdumyzyň ýüz müňlerçe raýatlarynyň durmuşynyň aýrylmaz bölegine öwrülendigini uly buýsanç bilen aýdýarys.
Häzirki zaman dünýäsinde sport halkara hyzmatdaşlygynyň örän möhüm bölegi bolmalydyr. Ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny emele getirmäge saldamly goşant goşmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Türgenler parahatçylygyň ilçileridir. Olar öz ussatlygy we başarnygy bilen ak ýürekli bäsleşikde Olimipiýa hereketiniň belent ýörelgelerini dabaralandyrýarlar. Ýaşlarda işjeň, döredijilikli durmuş garaýyşlaryny, beýleki halklara dostlugy we hormat goýmagy kemala getirmekde görelde bolýarlar.
Elbetde, V Aziýa oýunlary ýaly ýaryşlar türgenler üçin hem, millionlarça adamlar üçin hem uly baýramdyr. Şoňa görä-de, Ýer ýüzüniň onlarça döwletleriniň adamlary bu ýaryşlara uly gyzyklanma bilen tomaşa ederler.
Garaşsyz ýurdumyzda onlarça döwletleriň we halklaryň wekillerini kabul etmek biziň üçin uly hormatdyr. Biz bu Oýunlary geçirmek hukugynyň Türkmenistana berilmegini ýurdumyzyň parahatçylyk söýüji, bitarap, netijeli we hakyky hoşniýetli goňşuçylyk daşary syýasatyny yzygiderli amala aşyrýandygynyň netijesi diýip doly esas bilen aýdyp bileris.
Hakykatdan-da, Türkmenistan üçin parahatçylyk, dostluk, hyzmatdaşlyk, ähli halklary, olaryň medeniýetlerini we däp-dessurlaryny hormatlamak milli aň- düşünjeliligiň aýrylmaz bir bölegine öwrüldi. Biz bu düşünjeleri alyp barýan halkara işlerimiziň ähli ugurlaryna, şol sanda sport ulgamyna hem giňden ornaşdyrýarys.
Biz 2017-nji ýylda Aşgabat şäherinde Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny örän ýokary derejede geçirmek üçin ähli zerur çäreleri göreris. Bu Oýunlara gatnaşyjylaryň ählisiniň türkmen topragynda halkymyzyň myhmansöýerligini hem-de göwnaçyklygyny duýar ýaly ähli tagallalary ederis. “Goý, bu ýaryşlar Olimpiýa hereketiniň, halklaryň arasynda dostluk we hyzmatdaşlyk ýörelgelerine wepalylygyň nyşany hökmünde geçsin!
Goý, bu ýaryşlar sport bäsleşiginde ak ýürekliligiň we hormat goýmagyň nusgasyna öwrülsin!
Bu ýaryşlara gatnaşyjylaryň ählisine uly ýeňişleri we üstünlikleri arzuw edýärin.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny açyk diýip yglan edýärin!” diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
- Sowda
- •
- 17.09.2017
Türkmenistanyň Prezidenti Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda çykyş etdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 18-19-njy aprelde Gazagystan Respublikasynda döwlet sapary bilen bolar. Döwlet Baştutanymyzyň Astana boljak saparyna görülýän taýýarlyk barada hökümet mejlisinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary, Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow hasabat berdi.
Mejlisde döwletara gatnaşyklarynyň okgunly häsiýeti bellenildi. Hormatly Prezidentimiz öňde boljak ýokary derejedäki duşuşygyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň köptaraply mümkinçiliginiň ösdürilmegine we hyzmatdaşlygyň täze möhüm ugurlaryna çykylmagyna ýardam etjekdigini belledi. Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gazak toparynyň türkmen tarapynyň düzümini tassyklamak hakyndaky Karara gol çekdi.
Türkmenistan bilen Gazagystanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylyň oktýabr aýynda ýola goýuldy.


text:
Aşgabadyň birnäçe kilometr gündogarynda welaýatlardan paýtagta gelýän ulaglary saklamak üçin ýörite awtoduralganyň gurluşygy amala aşyrylýar diýip, Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleri habar berýärler.
Paýtagtyň Polisiýa ýol gözegçilik gullugynyň jogapkär işgäriniň we gürrüňi edilýän awtoduralganyň gurluşygyny alyp barýan hususy firmanyň inženeriniň aýtmagyna görä, Aşgabatdan ortaça 15 kilometr uzaklykda Gäwers düzlüginde ýerleşýän awtoduralganyň gurluşygyna 10 gün çemesi ozal başlanyp, onuň gyssagly tamamlanmagyna garaşylýar.
“Bu awtoduralganyň gurluşygyny juda gysga wagtda , iýun aýynyň ahyryna çenli tamamlamak talap edilýär. Onda 3000-e çenli ulagy ýerleşdirmek göz öňünde tutulýar. Şeýle-de, bu ýerde Türkmenistanyň Migrasiýa gullugyna, Milli howpsuzlyk gullugyna, polisiýa gullugyna niýetlenen jaýlar hem bolar” diýip, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran hususy gurluşyk firmanyň inženeri aýdýar.
Bu inženeriň we Polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň bir işgäriniň sözlerine görä, awtoduralganyň gurulmagynyň düýp maksady “Aziada-2017” oýunlary başlamazdan bir ýa-da bir ýarym aý çemesi ozal, ýurduň Mary, Lebap we Ahal welaýatyndan gelýän awtoulaglaryň Aşgabat şäherine girmeginiň öňüni almak bilen baglanyşykly.
“Aziadanyň öňýanynda, Aşgabada degişli bolmadyk awtoulaglary, ýük ulaglary we beýleki ulaglaryň hiç biri paýtagta goýberilmez. Şol awtoulaglar täze gurulýan awtoduralgada saklanar. Aşgabada gelýän ýaşaýjylar şol ýerde awtoulagyndan düşenden soň, olaryň el goşlary we şahsyýetini anyklaýan dokumentleri hem barlanar. Sähel şübheli adamlar Aşgabat şäherine goýberilmän, yzyna dolanmaga mejbur ediler. Dokumentleri we beýleki zatlary talaba doly gabat gelýän adamlar ýörite awtobuslar bilen paýtagtyň belli bir bölegine eltiler. Şondan soň, olar soňky barjak ýerlerine özleri ýol aşmaly” diýip, Polisiýanyň ýol gözegçilik gullugynyň bir işgäri aýdýar.
Polisiýa işgäri bu talabyň ýurduň Balkan, Daşoguz welaýatlaryndan we Ahalyň Bäherden, Gökdepe ýaly obalaryndan gelýän ýaşaýjylar üçin hem degişlidigini, bu sebitden gelýänleriň Çoganly şäherçesiniň golaýyndaky awtoduralgada saklanjakdygyny sözüniň üstüne goşdy.
“Türkmenistanyň günbataryndan we demirgazygyndan gelýän ýaşaýjylaryň awtoulaglary Aşgabadyň demirgazygyndaky, Çoganly şäherçesinden ortaça 4 kilometr daşlykdaky öňki awtoduralgada saklanar. Ol ýerdäki ýük ulaglary täze awtoduralga geçiriler. Şondan soň, ol ýerde-de Gäwers düzlüginde ýerleşjek awtoduralgadaky düzgün hereket eder. Bu ýagdaý iýul aýynyň ortalaryndan, tä oktýabr aýyna çenli dowam eder” diýip, polisiýa resmisi aýtdy.
Azatlyk Radiosy ýokarda gürrüňi edilýän mesele dogrusynda, Türkmenistanyň içeri işler ministrligi we Aşgabat şäher häkimligi bilen habarlaşanda, bu maglumaty tassyklatmak ýa-da inkär etdirmek başartmady.
Ýatladyp geçsek, Türkmenistanda welaýat belgili awtoulaglary paýtagta goýbermezlik bilen baglanyşykly çäre 2015-nji ýylyň aýagyna başlanypdy. Şonda bu çäräniň Türkmenistanyň bitaraplygynyň 20-nji ýyl dönümine görülýän taýýarlyklar bilen baglydygy aýdylypdy.
Şol ýyly Bitaraplyk baýramynyň yz ýany, paýtagtda welaýat belgili ulaglara edilýän gözegçilik belli derejede gowşan bolsa-da, geçen ýylyň dekabr aýyndan başlap, bu çäre gaýtadan möwjedi.
Ýerli synçylaryň käbiriniň aýtmagyna görä, häzirki wagt regionlardan Aşgabada gelen awtoulaglaryň polisiýa tarapyndan saklanmagy üçin, olarda welaýat belgisiniň bolmagy ýeterlik. Aşgabatly syçny we ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bu gözegçilikleriň we çäklendirmeleriň güýçlendirilmegi sebäpli, häzirki wagt paýtagtdaky welaýat belgili ulaglaryň sanynyň juda azalandygyny aýdýar.
Soňky aýlarda Türkmenistanda V Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklaryň çäginde, birnäçe işler amal edilýär. Olaryň arasynda paýtagty “köne ulaglardan” arassalamak, olimpiýa şäherçesiniň golaýyndaky jaýlaryň eýwanlaryna açylmaýan penjireleri oturtmak, sähel sölpi, ýagny tagaşyksyz görünýän raýatlary saklamak we döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärleriň zähmet haklaryndan ortaça 15%-niň saklanmagy ýaly çäreler bar.
Şu ýylyň 17-27-nji sentýabry aralygynda Aşgabatda geçiriljek V Aziýa oýunlaryna mundan ençeme ýyl öň taýýarlyk görlüp başlanypdy. Türkmenistan bu halkara bäsleşigine häzire çenli azyndan 7 milliard amerikan dollary möçberinde maliýe serişdesi harçlady.


text:
Gadymy Dargangalasy Horezm Türkmen - seljuklar döwletiniň düzümine geçenden soň abadançylyk ýoluna düşüpdir
Bu arheologik ýadygärlik Lebap welaýatynyň Birata etrabynda Daşoguz welaýatynyň golaýynda ýerleşýär. Adybir şäherçeden 4,5 kilometr daşlykdaky bu gala 8 gektar meýdany tutýar. Dargangala VII-VIII asyrlara degişlidir, onuň ýerli ilat arasyndaky ady “Köne galadyr”. Ol Amyderýanyň aýagynda Merkezi Aziýanyň demirgazygyndaky taryhy-medeni merkez bolan Horezmiň düzüminde bolupdyr we ähmiýeti boýunça Ürgençden soň ikinji şäher hasaplanypdyr. Türkmen- seljuklatr döwletiniň hataryna geçen soň bolsa onuň hakyky ösüşi başlanýar. Şäheriň meýdanynyň 50 gektara çenli ulalandygyny aýtmagam ýeterlikdir. Onuň ösmegine Merkezi Aziýanyň beýik derýasynyň geçelgesinde ýerleşmegi hem ýardam edipdir.
Dargangalanyň binagärligi hem gyzyklanma mynasypdyr. Galanyň belentligi 8, galayňlygy 5 metre ýetýär. Galanyň içindäki jaýlar iki gat eken. Olaryň birinji gaty ýaşaýyş jaýlary bolupdyr, ikinjisinde bolsa azyk önümleridir agyz suwy saklanypdyr.
Beýik Ýüpek ýolunyň demirgazyk şahasynda ýerleşmegi sebäpli bu ýerde kerwensaraý hem gurlupdyr. Ýolgçylat Könürgençden Amula çenli uzak we agyr ýoldan soň bu ýerde dem-dynç alypdyrlar.
XIII asyrda mongol çozuşlaryndan soň bu ýerde ilat galmandyr. Häzirki wagtda ol döwlet tarapyndan goralýan taryhy ýadygärlikdir. Belentde ýerleşýän gala oňaýly basgançaklardan galynýar. Etrabyň orta mekdepleriniň mugallymlary bu ýere okuwçylar üçin gezençler guraýarlar. Aziada-2017- ä bagyşlanyp geçirlýän atly ýörüşe gatnaşýanlar hem bu ýere gelip gördiler, häzirki günlerde ýörüş Lebap welaýatynda dowam edýär.


text:
Köpmaksatly kontakt linzalary
Waşington uniwersitetiniň alymlarynyň “The Neuromorphic Engineer” žurnalynda çap edilen hasabatynda has giňişleýin bellenilişi ýaly, uniwersitetiň laboratoriýalarynda geçirilen ylmy-derňew işi oňyn netije berdi.
Geçirilen barlag elektron, aragatnaşyk we optiki enjamlardyr gurluşlaryň mümkinçilikleriniň adaty kontakt linzalarynda birleşdirip boljakdygyny subut etdi. Onlarça ýylyň dowamynda linzalar diňe gözüň görüş ukybyny gowulandyrmak üçin ulanylyp gelinýärdi. Mikrotehnologiýalaryň we nanotehnologiýalaryň kämilleşmegi bilen ýetilen sepgitler bolsa kontakt linzalaryna mikroshemalary ýerleşdirmäge mümkinçilik berdi. Mikroshemaly kontakt linzalary ynsan gözüne ýerleşdirilen wagty gan aýlanyş bilen baglanyşykly bolan diri öýjükler bilen gatnaşykda bolar. Şeýlelik bilen, adam bedeniniň ýerine ýetirýän käbir wezipelerine gözüň kömegi bilen gözegçilik etmek mümkinçiligi ýüze çykar. Şeýle-de, kontakt linzalarynyň uly däldigine garamazdan, olaryň kömegi bilen görýän zatlarymyzy has aýdyň görüp bolar.
Ýeri gelende aýtsak, integrirlenen mikroshemalaryň kontakt linzalaryna ýerleşdirilmegi dürli-dürli innowasion gurluşlaryň ýüze çykmagyna ýol açar.
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


text:
Türk üljesi ilkinji gezek Hytaýa eksport edildi
Ýewropanyň başda durmagynda dünýäniň çar tarapyna eksport edilýän türk üljesi ilkinji gezek Hytaýa eksport edildi
Uludag Ter gök we miwe önümleri eksportçylar bileleşiginiň başlygy Şenih Ýazgan türk üljesiniň Hytaýa eksport edilmegi meselesinde Azyk, oba hojalyk we maldarçylyk ministrliginiň 8 ýyldan bäri tagalla edýändigini aýtdy.
8 ýyldan bäri edilýän tagallalardan oňyn netije alandyklaryny aýdan Ýazgan, jogapkärçiliklerini ýerine ýetiren eksportçylaryň ilkinji etapda ýük uçary bilen 6 tonnalyk üljäni Hytaýa ugradandyklaryny ýatlatdy.
Ýazgan Hytaýyň türk üljesi üçin uly bazardygyny we geljek ýyl eksport mukdarynyň artmagyny umyt edýändiklerini belledi.


text:
20 Ocak 2017 Cuma
Türkmenistanyň Prezidenti Karara Gol Çekdi
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň oba hojalygynda giň gerimli özgertmeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, oba hojalyk önümlerini öndürijileriň ýerden ýokary hasyl öndürmek ugrunda alyp barýan işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de oba hojalyk ekinlerini kesellerden we zyýankeşlerden goramak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligine 2017-nji ýylyň hasyly üçin ekilen bugdaýy ösdürip ýetişdirmekde hem-de şu ýylyň hasyly üçin ekiljek gowaçanyň tohumyny dermanlamakda, şeýle hem çekirtgä garşy ulanylýan himiki serişdeleri we pürküji enjamlary satyn almak barada degişli daşary ýurt kompaniýalary bilen şertnamalary baglaşmaga ygtyýar berildi.
***
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak, hususan-da, maýyplary we beýleki durmuş goraglylygyna aýratyn mätäçlik çekýän adamlary ýaşaýyş jaýlary bilen üpjün etmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerine degişlilikde Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap, Mary welaýatlarynda hem-de Aşgabat şäherinde maýyplar we beýleki durmuş goraglylygyna aýratyn mätäçlik çekýän adamlar üçin 1 sany 4 gatly köp öýli ýaşaýyş jaýynyň taslamasyny düzmek we olary ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada eýeçiliginiň görnüşine garamazdan ýerli gurluşyk kärhanalary bilen şertnamalary baglaşmaga ygtyýar berildi.
Gurluşyk işlerine 2017-nji ýylyň ýanwar aýynda başlamak we ýaşaýyş jaýlaryny 2017-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.
***
Türkmenistan bilen Özbegistan Respublikasynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek, ikitaraplaýyn söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni gatnaşyklary has-da giňeltmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ulaglar we aragatnaşyk meseleleri boýunça orunbasarynyň başlyklygynda Türkmen böleginiň düzümi tassyklanyldy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
11 Şubat 2017 Cumartesi
Ukrainada Türkmen-Ukrain Bilim-Medeni Merkeziniň Açylyş Dabarasy Geçirildi
2017-nji ýylyň fewral aýynyň 7-ne Çerkas oblastynyň Uman şäherinde Pawel Tyçina adyndaky Uman döwlet mugallymçylyk uniwersitetiniň bazasynda Türkmen-Ukrain bilim-medeni merkeziniň açylyşy dabaraly ýagdaýda geçirildi. Bu medeni-bilim merkezi aýratyn auditoriýada ýerleşip, talyplaryň hem-de mugallymlaryň ýygnaklaryny, leksiýalaryny, seminarlaryny, maslahatlaryny geçirmek üçin doly üpjün edilen otag bolup çykyş edýär. Merkezde milli medeni eksponatlar we Türkmenistan hakyndaky köp sanly edebiýatlar ýerleşdirilendir.
Merkeziň dabaraly açylyşynda uniwersitetiň rektory A.Bezlýudnyý çykyş edip, ol öz çykyşynda Türkmenistandan gelen talyplara okuwlarynda üstünlik, türkmen halkyna hem-de türkmen topragyna bolsa abadançylyk, gülläp ösmegi arzuw etdi. Şeýle hem rektor jemgyýetde türkmen medeniýetini tanatmakda türkmen talyplarynyň işjeňlik görkezýändigini belläp, olara ýaňy ýakynda geçiren türkmen medeniýet hepdeligi üçin köp sag bolsun aýtdy.
Türkmenistanyň Ilçisi uniwersitetiň ýolbaşçylaryna Ukrainada ýene bir türkmen medeni merkezini açmaklyga mümkinçilik döredendikleri üçin, türkmen-ukrain gatnaşyklarynyň ösmekligine goşýan goşantlary üçin öz minnetdarlygyny bildirdi. Çykyşynyň dowamynda, Ilçi şu ýylyň dowamynda geçiriljek çäreler we dabaralar barada habar berdi. Gürrüň Türkmenistan bilen Ukrainanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýylmagynyň 25 ýyllygy, Türkmenistanda geçiriljek baýramçylyklar, şeýle hem Türkmenistanyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna görýän taýýarlygy barada gitdi. Ilçi dabara gatnaşyjylary Aziada-2017-ä görülýän taýýarlygyň gidişi bilen tanyşdyryp, oýunlary geçirmek üçin niýetlenip gurlan täsin Olimpiýa şäherçesi barada gürrüň berdi.
Şol günüň özünde uniwersitetde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Gadamy batly bedew” atly kitabynyň ukrain dilinde terjimesiniň tanyşdyryş dabarasy geçirildi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/ukrainada-turkmen-ukrain-bilim-medeni-merkezinin-acylys-dabarasy-gecirildi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Hormatly hanymlar we jenaplar!
Gadyrly myhmanlar we dostlar!
Sizi biziň halkymyzyň baýramçylygy bolan, beýik azerbaýjan şahyry Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýi mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Muhammet Fizuliniň 500 ýyllykýubileýine we şoňa bagyşlanyp geçirilýän dabaralara gatnaşmak üçin ençeme ýurtlardan biziň respublikamyza gelen wekiliýetlere, döwlet we jemgyýetçilik işgärlerine, ylym we medeniýet wekillerine, ähli myhmanlara, olaryň Fizuliniň döredijiligine we Azerbaýjan Respublikasyna eden sylag-hormaty mynasybetli minnetdarlygymy bildirýärin.
Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýiindi üç ýyl Azerbaýjanyň we dünýäniň ähli künjeginde dowam edýär. Bu üç ýylyň dowamynda Azerbaýjan Respublikasynda, onuň her bir şäherinde we şäherçesinde Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýinebagyşlanyp, uly baýramçylyk dabaralary geçirildi, muhuň özi, beýik şahyryň döredijiligine goýulýan sarpadyr.
Muhammet Fizuliniň ýubileýidiňe bir Azerbaýjanda bellenmek bilençäklenmän, eýsem dabaraly ýagdaýda dünýäniň ençeme ýurtlarynda geçirildi. Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýimynasybetli baýramçylyk dabaralar Türkiýede – Ankarada, Rusiýsda – Moskwada, Yrakda – Bagdatda, Kerbelada, Kerkukda, Eýranda – Tähranda, Gruziýada, Gazagystanda, Özbegistanda we Dagystanda – Derbentde, Mahaçkalada, şeýle hem Parijde ÝuNESKO-nyň ştab-kwartirasynda bolup geçdi.
Birleşen Milletler Guramasyna degişli ÝuNESKO-da Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýini dünýä möçberinde geçirilmekbaradaky kabul edilen karar, şahyryň döredijiligine bolan uly baha we biziň halkymyza, medeniýetimize edilen sylag-hormatdyr. ÝuNESKO-nyň Baş direktory hormatlanýan jenap Federiko Maýor Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýimynasybetli Azerbaýjana geldi we şu gün biz bilenýubileýibelleýär.
Soňky üç ýylyň içinde Azerbaýjanda Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýimynasybetli uly çäreler geçirildi. Türk dünýäsiniň ýazyjylarynyň III-nji gurultaýynda Muhammet Fizuliniň döredijiligi we onuň 500 ýyllyk ýubileýiüns merkezindeboldy.Türki dillerde gürleýän ýyrtlaryň halkara guramasy Türksoýyň VIII-nji duşuşygynda hem Muhammet Fizuliniň döredijiligi we mirasy üns merkezindeboldy. Bakuda halkara maslahat geçirildi. Bu günler Muhammet Fizuliniň döredijiligi azerbaýjanjemgyýetçiliginiň gözünde, şeyle hem bütin dünýäde beýgelýär.
Muhammet Fizuli azerbaýjan halkynyň beýik şahyry we pelsepeçi alymy bolup, ähli türki dillerde gürleýän halklara, ähli türkilere we yslam dünýäsine degişlidir.
Muhammet Fizuliniň döredijiligi we mirasy dünýä mdeniýetine uly goşant goşup, ony baýlaşdyrdy. Döredijiligi 40 ýyl dowam eden Muhammet Fizuli 500 ýyl ýaşap gelýän eserleri döredýär. Ol azerbaýjan şygyryýetini iň ýokary belentliklere ýetirip, onuň goşgylary, poemalary, gazallary, kasydalary we rubaýylary adam oglunuň ruhy dünýäsinde 500 ýyldan bäri goldaw bolup gelýär. Muhammet Fizuliniň döredijiliginde ylymyň we pelsepäniň birnäçe ugurlary öz seljermesini we şöhlelendirilmesini tapýar. Onuň hemme eserleri şygyryýetiň we edebiýatyň nusgasy bolup, özünde pelsepe taglymlaryny we ylmy pikirleri jemleýär. Muhammet Fizuli öňki eýamy seljermek billen, öz döredijiligine özünden öň Gündogarda, gadymy Gresiýada, antik rim we gadymy hindi edebiýatlaryndadöredilen eserleriň iň gowysyny siňdirip, Gündogar bilen Günbataryň sintezi bolan goşgysyny, ylmyny we pelsepesini iň ýokary derejä ýetirýär.
Muhammet Fizuli döredijiligi bilen, özüne sarsmaz ýadygärlik dikýär. Indi 500 ýylyň dowamynda halklaryň ýüreklerinde, Azerbaýjan Respublikasynyň her bir raýatynyň ýüreginde ýaşap gelýär. Ol ruhy ýadygärlikdir. Hemme harasatlary, ýer yranmalary we söweşleri ýeňip geçip, täze belentliklere ýetip, ýaşamagyny dowam etdirýär. Şu gün biz bu ählihalk baýramçylygy Azerbaýjanyň paýtagty bolan Bakudaky Fizuli meýdançasynda dikilen ýadygärligiň ýanynda belläp, oňa güller goýarys. Emma, Fizuliniň özüniň diken ruhy ýadygärligi bolsa, her birimiziň kalbynda ýaşaýandyr. Ol geljekki nesilleriň kalbynda hem baky ýaşar. Halklaryň geçen ýolyny seljerip, Muhammet Fizuli öz eserlerinde beýik umumy ynsaniýet filosofik gymmatlyklary şöhlelendirýär. Öz döwrüniň jemgyýetçilik-syýasy ýagdaýlaryny seljerip, jemgyýete ebedi unudylmaz pikirleri we nesihatlary goýar. Onuň hemme eserleri adamlaryň arasyndaky gatnaşyklary, adamyň oňat gylyk-häsiýetlerini wasp edip, jemgyýetiň we adamyň ýaramaz taraplaryny inkär edýär.
Fizuliniň eserlerinde söýgi, adamlaryň gatnaşyklary, şeýle hem wepalylyk wasp edilýär. Ol adamlary Watana, ene-ata, ýere bolan wepalylyga we söýgä çagyrýar, bularyň ählisi 500 ýyl mundan ozalky ýaly, adamlaryň iň möhüm we ýokary ahlakly häsiýetleridir.
Muhammet Fizuli öz döwri barada gürrüň berip, özüniň eserlerini uzakdaky gelejege niýetleýär. Şonuň üçin şahyryň eserleri 500 ýylyň dowamynda ýaşap gelýär we ýene müňýyllyklar ýaşar.
Muhammet Fizuli şol döwürde höküm süren arap we pars dillerinde ýazar eken. Emma, biziň üçin iň ähmiýetli zat, onuň öz eserleriniň aglabasyny türki dilde, häzirki azerbaýjan dilinde ýazanlygydyr.Munuň özi Muhammet Fizulini öňünde geçen we soňky biziň halkymyzyň şahyrdyr alymlaryndan tapawutlandyrýan ýagdaý bolup durýar. Biz hatda häzirki wagtda hem Fizuliniň “Leýli Mejnun” poemasyny, onuň türki dilinde ýazylan diwanlaryny arkaýyn okap bilýäris. Şeýlelikde, Muhammet Fizuliniň bitiren iň uly hyzmatlarynyň biri, onuň döwründe we soň bolup geçen ýagdaýlaryň kynçylyklaryna garamazdan, türki diliniň, öz ene diliniň gadyr-gymmatyny bilmegindedir.
Muhammet Fizuli örän kyn zamanada, uly uruşlaryň zamanasynda ýaşaýar. Ol şol uruşlaryň şaýady bolup, uruşlaryň, duşmançylygyň we dabalaryň jemgyýete nähili urgy bolup, nä derejede zeper ýetirýändigini öz gözleri bilen görýär. Şonuň üçin onuň eserleriniň esasy mazmunlarynyň biri zuluma, rehimsizlige we uruşlara garşy görkezilen närazylykdan ybarat bolýar. Ol adamlary ylalaşyga, parahatçylyga we dostluga çagyryp, öz eserlerinde hut şu häsiýetleri wasp edýär.
Fizuli parahatlyk söýüji, hoşniýetli we akgöwünli adam bolup, onuň eserlerinde bolsa hut şu häsiýetler şöhlelendirilýär.
Muhammet Fizuli öz eserleri bilen soňky nesillere uly täsirini ýetirýär. Asyrlar boýy we şahyrlar, ýazyjylar, alymlar we pelsepeçilernesilden nesileonuň döredijiliginniň täsirini duýup gelýär. Köp sanly oňa meňzejek bolanlar hem bolupdy. Bu ýagdaý hem Fizuliniň döredijiliginiň dünýaniň we biziň halkymyzyň öňündäki bitiren hyzmatlarynyň biridir.
Fizuliniň eserlerindäki öňe sürülen taglymatlar biziň halkymyzyň, başga türki dillerde gürleýän halklarynyň, şeýle hem yslam dünýäsiniň halklarynyň täze beýik eserleri döretmegine itergi boldy.
Meşhur gündogar rowaýatynyň esasynda döredilen birinji “leýli Mejnyn” diýen ebedi poemasy beýik azerbaýjanşahyry Nyzamy Gänjewiniň galamy bilen ýazyldy diýip, bu günuly buýsanç bilen aýtsak bolar. Bu waka XII-nji asyrda bolup geçýär. XV-asyrda bolsa, Muhammet Fizuli hut şol rowaýatyň esasynda öz “leýli Mejnyn” poemasyny döredýär. Dünýäde Leýlä we Mejnuna bagyşlanyp ýazylan çeper eser kän boldy. Orta asyrlarda şolar ýaly eserleriň ýüzlerçesi döredildi. Emma biz, Fizuliniň “leýli Mejnyn” poemasy şol rowaýatyň filosofik manysyny iň ýokary derejelere ýetirdi diýip, hasap edýäris.
XX-nji asyryň başynda beýik azerbaýjan kompozitory Uzeir Gajibekow musulman Gündogarda birinji gezek Muhammat Fizuliniň poemasynyň esasynda “leýli Mejnyn” operasyny döredýär. Indi 80 ýylyň döwamynda “leýli Mejnyn” operasy azerbaýjan sahnasynyň bezegi bolup gelýär. Şol müddetiň içinde ol opera Fizuliniň we Uzeir Gajibekowyň döredijiligini görkezip, bütin dünýä syýahat edýär.
Biziň asyrymyzdaky azerbaýjan ýazyjylar, şahyrlar, kompozitorlar, suratçylar we heýkeltaraşlar Muhammet Fizuliniň eserlerine bagyşlap, ençeme ajaýyp eserler döretdiler. Kara Karaýewiň “leýli Mejnyn” simfoniýasy we Jahangir Jahangirowyň “Fizuli” diýen kantatasy onuň şaýady bolup durýar.
Şeýdip, Muhammet Fizuli öz döredijiligi bilen, biziň günlerimize ýetip, bu gün bizi ruhlandyryp ýaşaýar we geljekki nesillere hem ruhy çeşmesi hökmünde hyzmat edip, täze eserleriň döredilmegine ylham berer. Muhammet Fizuliniň nesillere goýan döredijilik mirasynyň manysy hem şundan ybaratdyr.
Ondan bäri 500 ýyl geçdi. Şoňa garamazdan, Muhammet Fizuli asyrlar boýy ýaşap gelýär. Onuň eserleriniň köpüsiniň şu günlere ýetenligi tötänden däldir. Emma, şu wagta çenli Muhammet Fizuli ylmy nukdaý nazardan ýeterlik derejedeseljerilip, öwrenilmedi.
Şu 500 ýylyň içinde Fizuliniň ýubileýi birinji gezek şular ýaly, ýokary derejede geçirilýär. Şeýdip, häzirki zaman Azerbaýjan, häzirki nesil we Azerbaýjan Respublikasy öz medeniýetine, taryhyna we beýik şahsyýetlerine bolan sylag-hormatyny bildirip, olara sarpa goýar. Emma, bularyň ählisi Fizuliniň döredijiligini öwrenmekligiň we ony wagyz etmekligiň başlangyjydyr.Onuň mirasy aňyrsyna göz ýetirip bolmajak ýagdaýda ylu welin, öny öwrenmek üçin köp zat etmeli boljak diýip, hasap edýärin. Fizuliniň 500 ýyllygy mynasybetli geçirilýän çäreler, gelejekde onuň döredijiligini öwrenmekliginiň we ony wagyz etmekliginiň giň ýollaryny açar diýip, umyt edýärin.
Geljekki nesiller hem Fizuliniň 500 ýyllyk ýubileýi mynasybetli geçirilýän dabaralary ýatdan çykarman, bu başlangyjy has ýokary derejelere ýetirerler diýip, umyt edýänligimi bildiresim gelýär.
Biziň halkymyzMuhammet Fizuliniň döredijiligine we onuň eserlerinehemişe sarpa goýup, minnetdar bolupdy.Emma, öň bu ýagdaýa şu günki ýaly, azerbaýjan halkynyň öz milli azatlygyna we döwlet garaşsyzlygyna ýeten wagtyndaky düşünişimiz ýaly, çuňňur düşünmeýärdik.Häzir bolsa, öz garaşsyz döwletimizde, garaşsyz ýurdumyzda öz taryhymyza, milli ruhy gymmatlyklarymyza we däp-dessurlarymyza arkaýyn dogry baha berip, hiç zatdan gorkman olary wagyz edip bileris.
Halkymyzyň we respublikamyzyň durmuşynyň agyr döwründe biz Muhammet Fizuliniň ýubileýini belleýäris. Bilişiňiz ýaly, sekiz ýyl mundan ozal Ermenistan tarapyndan Azerbaýjan Respublikasyna garşy harby çozuş gurnalyp, onuň netijesinde azerbaýjan ýerleriniň bir bölegi has takygy 20 göterimi ermeni harby güýçleri tarapyndan basyp alyndy. Biziň millionlarça watandaşlarymyz basyp alynan ýerlerden kowulyp, heniz hem agyr şertlerde, çadyrlarda ýaşaýarlar. Azerbaýjanyň territorial bütewiligi bozulyp, milli döwlet gurluşy bilen territorial bütewilik uly urga sezewar bolýar.
Şunuň bilen birlikde, öz döwlet garaşsyzlygyny gazanmagynyň öňüsyrasynda Azerbaýjan jemgyýetçilik-syýasy we sosial-ykdysady özgermeleri başdan geçirýär. Şol döwürde Azerbaýjanyň durmuşynda onuň döwlet gurluşy we milli medeniýeti üçin örän howply wakalar bolup geçýär. Bularyň ählisi respublikanyň jemgyýetçilik-syýasy we medeni durmuşyny agyrlaşdyryp, uly kynçylyklary emele getirýär. Şoňa garamazdan, döwlet garaşsyzlygy gazanylandan soň ýurtda demokratik dünýewi hukuk döwleti gurulýar.Biziň respublikamyzda demokratik prosesler ösdürilip, ykdysady özgertmeler amala aşyrylýar. Biz täze döwlet gurup, täze demokratik jemgyýeti düzýäris we ykdysadyýetiň täze görnüşlerini döredýäris. Bularyň ählisi çylşyrymly we kyn proseslerdir.
Şular ýaly wagtlarda Fizuliniň döredijiligi bizi ryhlandyrýar we güýç berýär. Ol hemişe biziň halkymyzdamilli mertebäni saklamak duýgusyny döredip, biziň milli azatlyk ugrundaky göreşimize we ýurtda demokratik hukuk döwletini berkarar etmeklige ýardam berýän iň uly faktorlaryň biri bolup, çykyş edýär.Biziň halkymyz şular ýaly gadymy baý medeniýetiniň eýesi bolup, öz beýik şahsyýetleri arkaly Azerbaýjanyň milli ruhy gymmatlyklaryny baýlaşdyryp, olary umumy ynsaniýet gymmatlyklarynyň bir bölegine öwürenligine biz örän guwanýarys. Muhammet Fizuli ýaly beýik şahyrymyzyň, beýik alymymyzyň we beýik pelsepeçimiziň bardygyna buýsanýarys.
Muhammet Fizuliniň 500 ýyllyk ýaştoýuna bagyşlanyp geçirilýän dabaralar biziň halkymyzyň ruhy dünýäsini has-da baýlaşdyrýar, onda watanperwerlik duýgusyny we ýere bolan wepalylygydöredýär. Biziň ählimizi Azerbaýjan Respublikasynyň territorial bütewiligini dikeltmek we basyp alynan ýerleri boşatmak üçin jemläp, Azerbaýjanyň has ýokary derejelere ýetmekligine ruhlandyrýar.Biz bu günem ertirem öz durmuşymyzda Muhammet Fizuliniň döreden ruhy gymmatlyklaryny ulanyp, öz halkymyzy bagtly gelejege alyp bararys.
Bu ýubileý mynasybetli geçirilýän çäreleriň, bu uly baýramçylygynyň biziň halkymyzy has-da jebisleşdirjekdigine men ynanýaryn. Muhammet Fizuli adamlary dostlyk bilen söýgä çagyrýardy. Söýgini, ýagty ruhanalygy we beýik duýgulary wasp edip, Muhammet Fizuli adamlary agzybirlige, dostlyga we söýgä çagyrýardy. Şu günki günde Fizuliniň bu pikirleri biziň üçin ähli zatda möhümdir. Ýurdy bu agyr döwürden çykarmaklygy, ýurdyň territorial bütewiligini dikeltmekligi, basyp alynan ýerleri boşatmaklygy, şeýle hem ýurtda demokratik prosesleri ösdürip, ony öňe alyp barmagy, bularyň ählisini amala aşyrmak üçin, biz öz agzybirligimizi we raýdaşlygymyzy berkitmelidiris.
Söňky ýyllar Azerbaýjan döwletiniň kuwwatyny artdyrmak ugrunda geçen ýyllar, şeýle hemAzerbaýjanyň içindäki jemgyýetçilik-syýasy ýagdaýynyň durnuklaşmagynyň ýyllarydyr diýip, kanagatlanma bilen aýtsak bolar. Söňky ýyllar adamlaryň ýakynlaşyp, dostlaşma ýyllary boldy. Biz bu ýyllary öz üstünliklerimiz we gazananlarymyz diýip, hasap edýäris. Şonuň bilen birlikde, olary biziň respublikamyzyň gelejege tarap äden birinji ädimleridir diýip,hasap etmek bilen, Fizuliniň döredijiligi we onuň mirasy biziň bu ýolumyzda ýardam berer diýip, umyt edýärin.
Şygyryýete şöhrat, Fizuli şöhrat, onuň döredijiligine şöhrat!
Ýaşasyn ylym, ýaşasyn medeniýet we şygyryýet!
Ýaşasyn garaşsyz Azerbaýjan Respublikasy!
“Bakinskiý raboçiý” gazeti, 1996-njy ýylyň 14-nji noýabyry.


text:
Aşgabatda türkmen-belarus gepleşiklerinde Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Aleksandr Lukaşenko ynsanperwer ulgamda özara gatnaşyklary giňeltmek babatda pikirlerini aýtdylar.
Bilim ulgamy aýratyn bellenildi. Häzirki wagtda Belarus Respublikasynyň ýokary okuw mekdeplerinde Türkmenistandan talyplaryň 8,5 müňden gowragy bilim alýar. Döwlet Baştutanymyz innowasion başlangyçlarda ykdysadyýetimizi özgertmegi nazara almak bilen, ýurdumyzda aýratyn zerur bolan hünärmenleri Belarusuň ýokary okuw mekdeplerinde taýýarlamagyň zerurlygyny möhüm wezipe hökmünde görkezdi. Umuman, Türkmenistan Belarusy bilim ulgamynda esasy hyzmatdaşlaryň biri hasaplaýar hem-de geljekde bu hyzmatdaşlygy dowam etmegi maksat edinýär.
Ylym hyzmatdaşlygy ugry boýunça, hususan-da, iki ýurduň Ylymlar akademiýalarynyň arasynda oňat mümkinçilikler açylýar. Şol hyzmatdaşlyk olaryň arasynda gol çekilen Ylym we tehnologiýalar ulgamynda hyzmatdaşlyk etmegiň 2013-2017-nji ýyllar üçin maksatnamasyna esaslanýar. Hormatly Prezidentimiz geljekki döwür üçin täze maksatnama gol çekmegi teklip etdi.
Medeni özara gatnaşyklar babatda baý tejribe we asylly däpler toplandy. Häzirki wagtda olar anyk ikitaraplaýyn ylalaşyklar bilen berkidildi. Şu günki gepleşikleriň barşynda bu ugurda hyzmatdaşlygy dowam etmek, biziň ýurtlarymyzyň taryhyna, medeniýetine, sungatyna Türkmenistanyň we Belarusyň halklarynyň bar bolan özara gyzyklanmasyny höweslendirmek barada ylalaşyldy.
Sport ulgamy, iki ýurtda yzygiderli geçirilýän ýaryşlara türkmen we belarus türgenleriniň gatnaşmagy möhüm ugurlaryň hatarynda agzaldy. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň sentýabrynda Aşgabatda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna belarusyň sport guramalarynyň we edaralarynyň, Olimpiýa komitetiniň ýolbaşçylary, tälimçileri, hünärmenleri, sport žurnalistleri, sportuň muşdaklary, syýahatçylary türkmen paýtagtyna gelmäge çagyryldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan we Belarus Respublikasynyň arasyndaky gatnaşyklary sözüň doly manysynda nusga alarlyk diýip atlandyrmak bolar. Bu gatnaşyklar birek-biregiň gadyryny bilýän we hormatlaýan hakyky dostlaryň gatnaşyklarydyr. Biz ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek bilen türkmen we belarus halklarynyň dostluk we özara hormat goýmak däplerine, durmuş we ahlak gymmatlyklarynyň umumylygyna, parahatçylyk söýüjilik, ynsanperwerlik hem-de halkara işlerinde adalatlylyk ýörelgelerine daýanýarys. Şol gymmatlyklary biziň döwletlerimiz öz içerki syýasatynda wagyz edýärler. Munuň özi ähli meseleler boýunça diýen ýaly, özara düşünişmek üçin oňat esas bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.


text:
Salam, hormatly Lukman! Soňky wagtlar has köp adamlar gemorroý keselinden ejir çekýäler. Bu keseli kesmezden nädip bejermelidigi barada giňişleýin düşündiriş bermegiňizi we oňa garşy haýsy dermanlary ulanmalydygyny maslahat berýäňiz diýip haýyş edýärin.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Babasyl keseli (gemorroý) – öz geçişi boýunça ýaýbaňlaşýan dowamly kesel bolup, derman serişdeleri bilen bejergi (melhemler, şemler) wagtlaýyn netijäni berip biler.
Babasyl keseli ýüze çykyş derejesi we gaýraüzülmelerine baglylykda hirurgiki bejergini talap edip biler.
Bu keseliň geçişi, geçirilýän bejergi çäreleri barada has doly maglumaty saýtymyzda ýerleşdirilen "Babasyl keseli" atly makaladan alyp bilersiňiz.
Hormat bilen, Lukman.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Ýakynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň we Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň bilelikde guramagynda, Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylyna bagyşlanyp, «Gender deňligi we Türkmenistanda zenanlaryň jemgyýetde tutýan orny» atly dabaraly maslahat geçirildi.
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň mejlisler zalynda geçirilen maslahata Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň garamagyndaky edara-kärhanalaryň işgärleri, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň professor-mugallymlary we talyp ýaşlar gatnaşdylar.
Onda çykyş edenler ýurdumyzda zenanlaryň we çagalaryň hukuklarynyň kadalaşdyrylmagynyň Garaşsyz döwletimiziň alyp barýan içeri syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrülendigini, eneligiň we ýaş nesliň durmuş-ykdysady taýdan goraglylygy, zenanlaryň zähmeti, durmuşy we dynç almagy, olaryň syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlaryna gatnaşmagy babatda amala aşyrylýan işleriniň ýokarydygy barada belläp geçdiler.
Şeýle-de olar Türkmenistanyň dünýäniň syýasy, ykdysady we hukuk giňişligine üstünlikli goşulmak bilen, hukuk goraýjy ulgamda maksada gönükdirilen işleri geçirip, dürli ugurlar boýunça halkara hyzmatdaşlygyny giňeldýändigini bellediler. Ýurdumyzda Gender deňliginiň üpjün edilmegi esasynda zenanlaryň jemgyýetde tutýan ornunyň deň derejededigi dogrusynda aýratyn belläp, zenan mertebesini belende göterýän hormatly Prezidentimize alkyş sözlerini aýtdylar.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Nebitgaz senagaty – milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biridir
Nebitgaz senagaty milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biridir. Türkmenistan tebigy gazyň tassyklanylan gorlarynyň möçberi boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär we häzirki wagtda Merkezi Aziýa sebitinde “mawy ýangyjy” iberýän esasy döwletleriň hataryna girýär. Özüniň geosyýasy taýadan amatly ýerleşýändigi hem-de uglewodorod serişdelerine örän baýdygy netijesinde, ýurdumyz ýewropa we aziýa bazarlaryny hem öz içine alýan dürli ugurlar boýunça gazy eksport etmegi artdyrmak üçin ägirt uly mümkinçiliklere eýedir.
Muňa Türkmenistan-Hytaý halkara gaz geçirijisi aýdyň subutnamadyr, onda Ýewraziýa yklymynyň halklaryny müňýyllyklaryň dowamynda baglanyşdyran Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek taglymlary öz beýanyny tapdy. Döwletara ylalaşyklaryna laýyklykda, ýakyn geljekde türkmen gazynyň HHR-e iberilýän möçberleri 65 milliard kubmetre ýetiriler. Bu iri energetika desgasynyň dördünji şahasyny gurmagyň taslamasy ýokary depginlerde işlenip taýýarlanylýar.
Häzirki wagtda Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň 214 kilometrini çekmek işleri ýokary depginlerde alnyp barylýar. Bu taslamanyň Owganystanyň we Pakistanyň çäklerinde durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly tehniki işlere girişildi.
Türkmen gazynyň Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlaryna uzakmöhletleýin esasda iberilmegini üpjün etjek TOPH-yň gurluşygy sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, durmuş hem-de ynsanperwer häsiýetli meseleleriň öňyn çözgüdine ýardam berer, parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrar. Hususan-da, müňlerçe täze iş orunlary, degişli elektroenergetika, ulag we aragatnaşyk hem-de durmuş düzümleri peýda bolar.
Ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň hünärmenleriniň öňünde pudagyň serişdeler binýadyny pugtalandyrmak, şol sanda Hazar deňziniň türkmen bölegindäki we kenarýaka zolagyndaky, Amyderýanyň kenarlaryndaky, Merkezi Garagumdaky nebitgaz ýataklaryny senagat taýdan özleşdirmegiň hasabyna baýlaşdyrmak ýaly möhüm wezipeler durýar.
“Galkynyş” gaz käni ýokary depginlerde özleşdirilýär, garaşsyz bilermenler toparynyň maglumatlaryna görä, Ýaşlar we Garaköl ýataklary bilen bilelikde häzirki wagtda onuň gorlary 27 trillion kubmetre deňdir. Bu ýerde ýylda 30 milliard kubmetr harytlyk gazy öndürmäge mümkinçilik berýän desgalar toplumy ulanmaga berildi, şeýle kuwwatlyklara eýe bolan beýleki toplumlar gurulýar, olar gurluşygy dowam etdirilýän TOPH gaz geçirijisini “mawy ýangyç” bilen üpjün eder. Häzirki wagtda Türkmenistanyň çäklerinde täze uglewodorod serişdeleriniň ýataklaryny gözlemek uly gyzyklanma döredýär. Ulanylýan känlerde 7 kilometre çenli çuňlukda ýerleşýän gatlaklaryň öwrenilmegine gönükdirilen geologiýa-gözleg işlerine gaýtadan girişildi. Hususan-da, ýurdumyzyň günbatarynda häzirkizaman enjamlaryny hem-de programma üpjünçiligini ulanmak arkaly Goturdepe ýatagynda 3D seýsmiki barlaglary geçirildi. Indi şeýle 3D seýsmiki barlaglar Barsagelmez ýatagynda 345 inedördül kilometr meýdany gurşap alar. Mundan başga-da, “Darja” çäginde 2D usulynda seýsmiki gözleg işleri geçiriler, ol 870 pagon kilometr çäkde ýerine ýetiriler.
Demirgazyk Goturdepe ýatagyny şeýle işleriň geljeginiň uludygyny tassyklaýan mysal hökmünde getirip bolar, bu ýerde müňlerçe metr çuňlukda täze nebit gatlagy açyldy.
Hazarýaka sebitinde ýerleşýän Uzynada meýdançasynda “Türkmennebit” döwlet konserniniň hünärmenleri çuňlugy 7 müň 150 metre ýetýän guýuny burawladylar. Geçirilen geofiziki barlaglaryň hem-de guýyny synagdan geçirmegiň barşynda toplanylan maglumatlaryň netijesinde 6689-6695 metr çuňlukda “mawy ýangyjyň” senagat akymy alyndy. Deslapky hasaplamalara görä, guýynyň önüm berijiligi bir gije-gündizde 500 müň kubmetr tebigy gazy we 150 tonna gaz kondensatyna deň bolar.
Nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, türkmen energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň köp şahaly ulgamyny döretmek bilen bir hatarda, nebitgaz senagatynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagyna, uglewodorod çig malyny gaýtadan işlemäge, şol sanda nebithimiýa, gazhimiýa we himiýa pudaklaryna, elektroenergetika degişli serişdeleriň gaýtadan işlenilmegine ýöriteleşdirilýän iri senagat desgalarynyň gurluşygyna uly üns berilýär.
Sebit we dünýä bazarlarynyň, häzirki wagtda emele gelen hem-de gazhimiýa önümlerine islegleriň çaklamalaryny seljermegiň esasynda ýakyn geljek on ýyl üçin gaz we nebithimiýa pudaklaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň maksatnamalary işlenip taýýarlanyldy. Geljegi uly ugurlaryň hatarynda polimer önümçiligi boýunça iri kärhanalary gurmak bellenilýär.
Hususan-da, Lebap welaýatyndaky Bagaja käninde tebigy gazy gaýtadan işlemek hem-de suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça desganyň durkuny täzelemek hem-de onuň binýadynda kuwwaty 80 müň tonna butadien-stirol kauçugy we 45 müň tonna polistiroly öndürmäge deň bolan gazhimiýa toplumyny gurmak meýilleşdirilýär.
Daşoguz welaýatyndaky Ýylanlynyň gaz gysyjy desgasynyň golaýynda ýerleşýän Merkezi Garagum ýataklarynda iri maýa goýum taslamasyny durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär. Bu ýerde kuwwaty her ýylda 2 milliard kubmetr tebigy gazy gaýtadan işlemäge we 70 müň tonna suwuklandyrylan gazy öndürmäge deň bolan zawody gurmak göz öňünde tutulýar. Bu toplumyň ikinji nobatdakysynyň desgalary ýylda 200 müň tonna pes dykyzlykly polietileni öndürmäge niýetlenendir.
Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesinde ýylda pes dykyzlykly polietileniň 200 müň tonnasyny, 390 müň tonna polipropilen, 100 müň tonna poliwinilhlorid, 10 müň tonna suwuklandyrylan gaz, 82 müň tonna kaustiki soda we 10 müň tonna duzly kislota öndürmek boýunça gazhimiýa toplumyny bina etmek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem ýylda 1,5 milliard kubmetr tebigy gaz we 117 müň tonna tehniki duz gaýtadan işleniler.
Bulardan başga-da, suwuklandyrylan gazy, metildietanolamini, formaldegidi öndürýän desgany gurmak bellenilýär. Bular “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan ýakyn geljek on ýylyň içinde ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmagyň çäginde amala aşyrylmagy meýilnamalaşdyrylýan taslamalaryň diňe bir bölegidir.
Bilermenleiň çaklamalaryna görä, 2030-ny ýyla çenli ýurdumyzda A-95 benzinine we dizel ýangyjyna bolan isleg iki esse artar. Şundan ugur almak bilen, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň we Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zowodynyň kuwwatlyklaryny mundan beýläk-de artdyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler işlenip düzüldi. Olaryň hatarynda dizel ýangyçyny gidro arassalamak, katalitik izodeparafinizasiýa, mazutlaryň katalitik krekingi, ikilenji benzini gidroarassalamak, wodorod öndürmek boýunça täze desgalaryň gurluşygyny görkezmek bolar.
Häzirki wagtda Hazaryň kenarynda ýerleşýän Gyýanly şäherçesinde kuwwaty ýylda 386 müň tonna polietilen hem-de 81 müň tonna polipropilen öndürmäge deň bolan gazhimiýa toplumynyň gurluşygy alnyp barylýar. Garabogaz şäherinde ýyllyk kuwwaty 1 million 155 müň tonna bolan karbomid zawody bina edilýär. Ahal welaýatynda, Owadandepede tebigy gazdan benzin önümçiligi boýunça zawod gurulýar. Iň täze enjamlar bilen üpjün edilen kärhanada ýylda 1 milliard 782 million kubmetr tebigy gaz gaýtadan işlenilip, Euro-5 standartynyň iň ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän A-92 kysymly benziniň 600 müň tonnasy öndüriler. Şeýle hem ýylda 12 müň tonna dizel ýangyjyny we 115 müň tonna suwuklandyrylan gazy öndürmek göz öňüne tutulýar.
Şular bilen bir hatarda, polistiroly we kauçuklary almakda zerur bolan benzolyň önümçiligini guramagyň tehniki hem-de ykdysady taüdan maksada laýyklygy öwrenilýär.Benzolyň bölünip alynmagy boýunça desganyň gurulmagy hem türkmen nebitçilerine we himiýaçylaryna Ýewro-5 standartyna laýyk gelýän benzinleriň önümçiligine doly geçmäge, ýokary hilli sintetik binýatlaýyn ýaglaryň öndürilmegine (“iki plýus” we “üç plýus” toparlar) mümkinçilik berer. Nebit koksundan alynýan grafiti senagat taýdan öndürmegiň mümkinçikleriniň üstünde hem iş alnyp barylýar. Bu önümiň ilkinji tapgyry eýýäm Owadandepedäki metallurgiýa zawodynda gurnalan synag desgasynda alyndy. Bu tehnologiýa “Ülke” hususy kärhanasynyň we “Türkmendemirönümleri “ döwlet kärhanasynyn hünärmenleri tarapyndan synagdan geçirildi.


text:
ABŞ-nyň ýörite geňeşçisi Robert Muller Orsýetiň 2016-njy ýylyň prezidentlik saýlawlaryna goşulyşmagy boýunça derňewleriň ady görkezilmedik nyşanyna garşy ilkinji gezek günä bildirdi diýlip, 27-nji oktýabrda media maglumatlarynda habar berildi.
CNN we Reuters agentlikleriniň “mesele boýunça çykyş eden” anonim çeşmelere salgylanyp habar bermegine görä, Waşingtonyň federal sudy Mulleriň amala aşyran derňewleri boýunça ilkinji gezek bildirilen günäni hasaba alypdyr. Adalat departamentiniň maý aýynda beren ygtyýarnamasynyň esasynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň administrasiýasynyň kanuny bozan bolmagynyň ähtimallygy derňelýär.
CNN bildirilen günäniň häsiýetiniň nämälim galýandygyny, maglumatlaryň federal sudýanyň görkezmesi boýunça gizlinlikde saklanýandygyny we 27-nji oktýabrda yglan edilen plana görä, aýyplanýanlaryň indiki hepdede, 30-njy oktýabra çenli tussag astyna alynjakdygyny habar berdi.
CNN-niň habar bermegine görä, Mulleriň derňewleri Trampyň saýlaw kampaniýasynyň Orsýet bilen güman edilýän dildüwüşiginiň daşynda geçirilýär, şeýle-de Trampyň Mullerden öň derňewlere ýolbaşçylyk eden Federal derňew býurosynyň (FBI) başlygy James Komeýi maý aýynda iş başyndan çetleşdirmek bilen kanuny bozmagynyň ähtimaldygy öwrenilýär.
Mundan öň Muller 2016-njy ýylda Trampyň oglunyň we Trampyň kampaniýasynyň başlygy Paul Manafortyň Demokratik partiýasynyň dalaşgäri Hillari Klintona zyýan ýetirip biljek maglumatlary bermegi teklip eden orsýetliler bilen gepleşik geçirendigi barada dokumentleri çap edipdi.


text:
Eýranda ýaşaýan Türki dilli halklar ýurduň ilatynyň ýarpysyny emele getirýär, başgaça aýdylanda 70 million ilatly Eýranda türki dillerde gepleýän 30-35 million halk bar. Olardan takmyn 25 milliony azeri, üç milliondan gowragy – türkmenler we beýlekiler.
Eýranyň Baş kanuny 1980-nji ýylda kabul edildi. Onuň 15-nji maddasynda pars diliniň ýany bilen pars bolmadyk halklaryň-de öz ene dillerinde hatly-sowatly bolmaga hakynyň bardygy kepillendirildi, ýöne Baş kanunyň bu maddasy indi 30 ýyldan gowrak wagt bäri durmuşa geçirilmän gelinýär. Konstitusiýanyň 19-njy maddasynda bolsa jyns, reňk we dini tapawutlara garamazdan, ähli eýranlylaryň deňhukuklydygy görkezilen.
Eýranda ýaşaýan türkmenleriň öz ene dillerinde hatly sowatly bolmak baradaky islegleri baryp 32 ýyl mundan öň şa režimine garşy protest ýörişinde: «Okuw gerek, hat gerek – Türkmençe mekdep gerek!» diýen meşhur şygarda öz beýanyny tapypdy.
Şu geçen 30 ýylyň dowamynda ene dilinde okamakdan mahrum edilen türkmenler dura-bara öz milli kimliklerinden daşlaşyp gelýärler diýip, medeni ugurda alada edýän türkmen aktiwistleri çuňňur alada bildirýärler.
Pitiwa neşir edildi
Indi 30 ýyldan soňra ilkinji gezek Eýran yslam jemhuryýetiniň düýbüni tutanlardan aýatolla Montezeri birki hepde mundan öň türki dilli halkalaryň öz ene dillerinde hatly-sowatly bolmagyna hiç kesiň böwet bolmaga hakynyň ýokdugy dogrusynda pitiwasyny neşir etdi. Bu pitiwa dürli internet saýtlarda ýerleşdirildi.
«Türki dilli halklaryň milli kimligini ýok etmäge ýa-da olary öz ene dillerinden mahrum etmäge hiç kimiň haky ýok» diýip, aýatolla Montezeriniň pitiwasynda aýdylýar. «Şoňa görä, siz, eziz türki dilli doganlyrym, öz hak-hukuklaryňyzy kanuny ýoldan yzarlap, mejlisdäki wekilleriňiziň, ahun-mollalaryňyzyň üsti bilen ony gazanjak boluň» diýip, şol pitiwada ýörite bellenilýär.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan we adynyň agzalmagyny islemedik türkmensähraly bir türkmen Eýranda milli azlyklaryň, şol sanda türkmenleriň ene dillerinde ýekeje-de mekdebiň ýokdugyny tassyklady.
Propagandirlenýär emma…
Eýranda 12-nji iýuldaky prezidentlige saýlawlaryň öň ýanyndaky kompaniýalarda bu wezipä dalaş edýänler Musawi, Karrubi we Ahmadinejad pars bolmadyk halklara öz ene dillerinde sowatly bolmaga rugsat berilmelidigini propagandirlediler.
Ahmedinejadyň kabinetinde arap, azerbeýjan we türkmen dillerinde uniwersitetlerde sapagyň ýola goýulmagy dogrusynda bir karar kabul edildi. Ýöne ol henize çenli ýerine ýeririlmän gelinýär, şonuň üçin tankytçylar bu kararyň diňe saýlaw propagandasy üçin öňe sürlendigini aýdýarlar.
Eýranda geçirilýän ilat ýazuwynda adamlaryň haýsy etniki ýa-da ene diliniň haýsydygy görkezilmän gelinýär. Üstesine, täze doglan çagalara, mysal üçin türkmenlere, öz çagasyna türkmençe at dakmakda-da birgiden päsgelçilik döredilýär diýip, türkmenleriň mediniýet ugrundan alada edip gelýän aktiwisti Ýusup aýdýar.
Pitiwanyň ähmiýeti
Aýatolla Montezeriniň bu pitiwasy birnäçe nukdaýnazardan ähmiýetli diýip, azerbeýjanlaryň medeni meseleler boýunça aktiwisti Ýunes Şameli şu aşakdakylary sanaýar: birinjiden, onuň ýokary derejeli ruhany lider tarapyndan ara atylmagy; ikinjiden, türki dilleriň ýurtda ähmiýetlidigini bellemegi; üçünjiden, ýurtda bir diliň, ýagny pars diliniň agalyk edýändigini boýun almagy; dördünjiden bolsa, 30 ýyl çemesi öý tussaglygynda oturan aýatollanyň häzirki dörän syýasy ýagdaýdan peýdalanyp, etnik haklaryň arasyndan özüne tarapdar gözlemegi – diýip, Şameli belleýär.
Aýatolla Montezeriniň pitiwasynyň azeri türklerine ýetirip biljek täsiri dogrusynda Azatlyk Radiosynyň pars gullugynyň analitigi, gelip-çykyşy azerilerden bolan Huseýin Arýen bu pitiwanyň azeri halkyna uly kömek boljagyny aýdýar.
Ýeri gelende aýtsak, eger Türkmenistan goňşy döwletlerde ýaşaýan türkmenlere niýetläp, ýörite radio-telewideniýe gepleşiklerine ýola goýsa, gowy bolardy diýip diňleýjilerimiz aýdýar.
Qaynaq: Akmyrat Gürgenli – Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosy © 2009 RFE/RL, Inc. Ähli hukuklar goralan
Filed under: Kültür Sanat, Türk Acunu, Toplum |


text:
Gowy dolandyryş we ykdysady işjeňlik0
Ýokarlanyp başlan döwletleriň ösüş mümkinçiliklerine degişli çekeleşikler häzir doly bat aldy. Göwniçökgün synçylar Birleşen Ştatlaryň Federal Gaznasynyň uzak möhletli emläkleri satyn almagyny azaltmagyndan döreýän gorky bolan hususy kapital akymlarynyň ters tarapa ugrukmagyna degişli ähtimallyga, şeýle hem ikinji we üçünji nesil gurluş reformalary bilen bagly kynçylyklara we önümçilikden daşary “eýeriş” ösüşine degişli çäklendirmelere barmak çommaltýarlar. Ýagşy umytdakylar bolsa, çalt depginli ösüş potensialynyň uly bolmagynda galýandygyny öňe sürüp, has gowy makroykdysady binýadyň we iň netijeli tehnologiýalaryň berýän wadasynyň ýokarlanyp başlan döwletlerde ýaýrap başlamagyny muňa sebäp edip görkezýärler.
Onda kimiňki dogry?
Soňky wakalar gowy häkimiýetiň we çeýe syýasy ulgamlaryň ähmiýetine ýene bir gezek yşarat edýär. Bu mowzuk uzakmöhletleýin ykdysady ösüş boýunça ylmy barlaglar üçin nätanyş däl bolsa gerek. Türkiýe we Taýland ýaly, köpden bäri şowly görnüp gelen döwletler indi birdenkä döwlet dolandyryşyna we içerki syýasy ylalaşyklara degişli päsgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz bolup başlana çalym edýär. Elbetde, netijedäki bölünişik we disfunksiýa ABŞ-nyň Federal Gaznasynyň kemeltmelerinden has uly howp abandyrýar.
Müsürde öňki prezident Hosni Mubaregiň häkimiýetiniň syýasy düzgüni ýurtda demokratiýalaşdyryşy başarman, uly göwrümli ýörişler netijesinde çöküp gitdi. Ses berişlige gatnaşygyň pes bolmagy saýlawlarda “Musulman doganlygynyň” ýeňiş gazanmagyna getirdi. Ol häkimiýete ýeke gelip, gowy döwlet dolandyryşyny gözden saldy we öz tarapdarlary bilen beýlekileriň arasynda agzalalyk döredip başlady.
“Musulman doganlygynyň” döwlet dolandyryşyna çemeleşişi onuň ykdysadyýete ýetiren zeperi barada hem düşünje berýär. Partiýalardan garaşsyz we düzgünleşdirişi başarýan edaralary gurmaga derek, ähli wezipeler syýasy tarapdarlaryň arasynda paýlaşyldy. Gynansak-da, Müsürde geçen ýylyň iýul aýynda bolup geçen harby interwensiýa syýasy ýaraşyga itergi bermegi we hemmeleri öz içine alýan ösüşi ýola goýup biljek durnukly edaralary gurmagy başarmajak ýaly görünýän başga bir syýasy düzgüniň ýüze çykmagyna getirdi.
Tunis munuň tersiniň göwnejaý mysalydyr: köplük tarapyndan goldanylýan hakyky konstitusion ylalaşyk. Eger-de şol ylalaşyk dowam etse, durnuklylyk hem saklanyp galar, bazarlar işläp başlar, Tunis maýa goýumlary özüne çeker we syýahatçylyk ýene gülläp öser.
Şu iki hadysanyň arasyndaky tapawudyň jümmüşinde şeýle ylalaşyga mümkinçilik döredýän döwlet dolandyryşynyň nusgasy ýatyr. Şeýle nusga ýeňijiniň ähli ulgama eýe çykmazlygy baradaky kepilligi, şeýle hem düzgünleşdiriji institusiýalaryň partiýalardan garaşsyz bolmagyny we olarda ukyply hünärmenleriň işlemegi baradaky has giň ylalaşygy öňünden şert edip goýýar.
Hytaýyň uzaga çeken üstünligi ykdysady işjeňlik üçin gowy dolandyryşyň ähmiýetine garşylyklaýyn mysal hökmünde görkezilýär. Elbetde, Hytaý mysaly köppartiýaly demokratiýa bilen ykdysady ösüşiň arasyndaky berk arabaglanyşygy sorag astynda goýýar.
Demokratiýanyň diňe bir özüniň hem gymmatynyň uludygy we onuň ykdysady ösüşe ýetirýän täsirini hasaba almanyňda hem islege mynasypdygy gürrüňsizdir. Emma ykdysady işjeňlik nukdaýnazaryndan aýdylanda, Mubarek bilen Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyňky ýaly ähli güýji bir ýere jemleýän diýdimzor düzgünler bilen uly kommunistiki partiýada bäsdeşlige we ýaryşa şert döredýän Hytaýyň arasynda ullakan tapawudyň bardygyny nygtamasak bolmaz. Maodan soňky döwürde Hytaýy dolandyran awtokrat lider däl-de, hemmeleri gatnaşdyryjy we meritokratik institusiýa hökmünde hereket eden partiýadyr.
Ýeterlik derejede garaşsyz düzgünleriň we bäsdeş döwlet dolandyryşynyň bolmazlygy ýa-da bir adamyň diýdimzorlugy iru-giç ykdysady zaýaçylyga we gowşaklyga, soňra bolsa syýasy bulaşyklyga eltýär. Bu ýagdaý nebitden gelýän ägirt uly girdejiler bilen gowşaklygynyň üsti örtülen Wenesuela-da degişlidir. 21-nji asyryň çylşyrymly global ykdysadyýetinde durnukly we gowy ykdysady işjeňlik ýeke-täk lidere bil baglamaýan we gowy işleýän institusiýalaryň hereket etmegini şert edip goýýar.
Mysal üçin, şowly ykdysadyýetlere mümkin boldugyça garaşsyz hereket edýän merkezi banklar, şeýle hem gysga möhletli syýasata görä sazlanmadyk ukyply bank gözegçiligi zerurdyr. Olara telearagatnaşyk we energiýa ýaly pudaklarda syýasy prosesiň giň maksatnamalaryna eýerýän düzgünleşdiriji edaralar hem gerek. Emma bu edaralara partiýalara dahyly bolmaýan kriteriýalar esasynda bellenen we hemmeler üçin bäsdeşlige itergi berjek adamlar ýolbaşçylyk etmelidir.
Kredit baradaky kararlar, döwlet önümçiligi, gurluşyk şertnamalary we baha kesgitlemeleri gysga möhlet üçin we diňe syýasy maksatlara görä sazlanan bolsa, gowy ykdysady işjeňlik hatda ägirt uly tebigy baýlyklara eýe bolan döwletlerde hem mümkin däldir. Şeýle baýlyklary az bolan ýa-da asla bolmaýan, emma innowasiýa, bäsgeş netijelilige we kärendä derek önümçilige berilýän ünsüň ähmiýeti has uly bolan ýurtlarda gowy dolandyryşyň bolmazlygy bahym şowzulyga uçradar.
Şu zatlaryň ählisi ykdysady üstünligiň şertlerini seljermegiň diňe bir ykdysadyýetçileriň üstüne düşmeýändigini görkezýär. Näme üçin käbir jemgyýetler garaşsyz sud häkimiýeti we döwrebap düzgünleşdiriji çarçuwa üçin zerur bolan ylalaşygy ýola goýup, beýlekiler döwlet syýasatyny gowşadýan we hususy eýeçilikdäki ynamy sarsdyrýan partiýalaýyn we alan-aldyňka meňzeş çemeleşmäni ebedileşdirýärler?
Tapawut ykdysady taýdan ýokarlanyp başlaýan ýurtlarda has aýdyň görünýär, emma ol ösen ykdysadyýetlere-de degişlidir. Belki-de, 2013-nji ýyldaky saýlawlarda sagçy-çepçi koalisiýany döretmegi başaran Germaniýanyň sosio-syýasy ylalaşygy gazanmakdaky ukyby onuň soňky gazanan ykdysady üstünligi üçin maliýe we gurluş syýasatlarynyň jikme-jiklerinden has köp şert döredendir.
Kemal Derwiş Türkiýäniň öňki ykdysadyýet ministri we BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň (UNDP) öňki administratorydyr. Häzir ol Brookings institutyna ýolbaşçylyk edýär. Makalanyň asyl nusgasy “Halkara” žurnalynyň neşirleýin agzalygyndaky “Project-Syndicate” neşirinde çap edildi.


text:
Salam hormatly lukman! Adamy bezeýän, görküne görk goşýan synalaryn biri hem owadan we gelşikli burun bolsa gerek. Emma kabir adamlar burunlarynyn ululygy ya-da gelşiksizligi ucin durli psihologik kynçylyklara sezewar bolyarlar. Bu kynçylygyň çözgüdi barmyka? Basga ýurtlarda operasiya netijesinde burny göneldip ya-da kiçeldip bolyar eken. Yöne burny dine göneltmek ya-da burnuň ujuny galdyrmak üçin operasiyasyz usul – burun muskullarynyn isini togtatmak arkaly burnuň ujuny yokary galdyrmak mumkinciligi hem bar eken. Menin size berjek soragym-şunun ýaly usul bizin yurdumyzda nirelerde yerine yetirilýärka we onun peydasy hem-de zyýany barada aydyp beraýseniz!
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Burun plastikasyna degişli usullaryň operasiýasyz geçirilýän görnüşleri dine uly bolmadyk anatomiki kemçilikleri aradan aýyrmaga kömek berýär. Burnuň plasikasyny geçirmek maksady bilen ýüz tutan adamlaryň dine 5-7%-de, bar bolan kemçilikleri operasiýasyz usul bilen aýryp bolýandyr.
2000-nji ýyldan bäri lukmanlar operasiýasyz usulyň bir görnüşini – ýörite serişdeleri – fillerleri ulanmagy ýola goýdular. Olaryň kömegi bilen burnuň ujyny tegeleme we galdyrma, burun ýelkenleriniň görnüşini gowulandyrma, burnuň arkasyny düzleme ýaly plastiki çäreleri geçirip bolýandyr. Şeýle çäreden soň dikeldiş döwri hem ýeňil geçip, beýle usulyň bahasy hem arzan bolýar. Ýöne bu serişdeleri ulanmadan soň, alnan netijäniň, ýagny täze görnüşli burnyň birnäçe aýdan 1,5 ýyla benli saklanýandygyny bellemelidir. Ol bolsa bu serişdeleriň wagtyň geçmegi bilen "sorulyp gidýändigi" bilen düşündirilýär. Elbetde, usulyň netijeliligi serişdäniň hiline hem köp derejede bagly bolup durýandyr. Käbir ýagdaýlarda, serişdäniň göýberilen ýerinde gaty birleşdiriji dokuma emele gelip we burnuň islenen görnüşini saklap, operasiýany gaýtadan geçirme zerurlygyny aradan aýryp bilýändir. Göýberilen serişdäniň başga ýere ýaýrap gitme häsiýetiniň bardygyny hem göz öňüne tutmalydyr.
Ýörite gormon serişdeleriniň kömegi bilen hem uly bolmadyk kemçilikleri aradan aýryp bolýandyr. Onuň üçin gormon serişdäni görnüşiniň üýtgedilmegi islenilýän ýerlere deň derejede göýberme zerurdyr. Köplenç halatlarda serişde birnäçe tapgyrda göýberilýär.
Ýörite sapaklaryň kömegi bilen burnuň ujyny galdyrma ýa-da burnuň ýelkenlerini kiçeltme çärelerini geçirip bolýandyr. Onuň üçin sapaklary deşikleriň kömegi bilen geçirip hem-de gerek ugurda çekip, islenilýän burnuň görnüşini gazanyp bolýandyr. Ýöne bu usul sapaklaryň üzülip bilme we olaryň salnan ýerinde gödek tyg yzlarynyň galyp bilme howpunyň bardygy sebäpli hirurglar tarapyndan çäkli ulanylýandyr.
Burun plastikasy babatda gyzyklandyrýan soraglaryňyza jogap tapyp, lukmanyň maslahatyny almak üçin S. Niýazow adyndaky Bejeriş we maslahat beriş hassahanasynyň plastiki hirurgiýa bölümine ýüz tutup bilersiňiz.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Şu gün paýtagtymyzyň möçberi hem-de enjamlaşdyrylyş derejesi boýunça sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesinde Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny galdyrmak dabarasy boldy. Bu waka şanly senäniň — Olimpiýa stadionynda türgenleriň, janköýerleriň, tomaşaçylaryň on müňlerçesiniň gatnaşmagynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasynyň golaýlaşýandygyny alamatlandyrdy.
Häzirki wagtda dünýä jemgyýetçiliginiň Türkmenistana hem-de onuň paýtagtyna gyzyklanmasy öňde boljak ägirt uly sport wakasy bilen baglylykda has-da artýar, ol biziň halkymyzyň we ýurdumyzyň taryhyna, şeýle hem tutuş Aziýanyň sport hereketiniň ýyl ýazgysyna “Aşgabat 2017 oýunlary” diýen sözler bilen altyn harplarda ýazylar.
Olimpiýa şäherjiginde Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagynyň galdyrylmagy mynasybetli geçirilen dabaralara hökümet agzalary, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk görmek boýunça Ýerine ýetiriji komitetiň, Sport baradaky döwlet komitetiniň, Türkmenistanyň sport federasiýalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, ýurdumyzyň milli ýygyndy toparynyň agzalary, daşary ýurtly hyzmatdaşlar we ýurdumyzyň myhmanlary gatnaşdylar.
Özboluşly many-mazmuna beslenen sanlaryň sazlaşygy bu dabaranyň çuňňur ähmiýetini alamatlandyrdy: baýdaklary galdyrmak dabarasy 17 sagat 17 minutda hem-de 777 türgeniň gatnaşmagynda geçirildi.
Dabara V Aziadanyň Ýerine ýetiriji komitetiniň ýolbaşçysynyň giriş sözi bilen açyldy, onda “Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.” şygary astynda geçirilýän oýunlaryň ägirt uly ähmiýeti nygtaldy.
Aziýa oýunlaryna 6 müňe golaý türgen gatnaşar, olar sportuň 21 görnüşi boýunça bäsleşerler. Takmynan, 30 müňe golaý daşary ýurtly myhmanlaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň ýüzlerçesiniň gelmegine garaşylýar. Ýaryşlara gatnaşyjylaryň ählisi türkmen myhmansöýerligini hem-de halkymyzyň hoşniýetliligini duýarlar, hoşniýetlilik, parasatly we baky gymmatlyklar halkymyzyň däp-dessurlarynyň binýadyny düzýär.
Soňra Türkmenistanyň Döwlet senasynyň owazy astynda ýurdumyzyň Döwlet baýdagy galdyrylýar.
Soňra Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagy galdyrylýar.
Belent pasyrdaýan ýaşyl türkmen Tugy hem-de Aziýa Olimpiýa Geňeşiniň ak baýdagy Olimpiýa şäherjiginiň hem-de ýaryşlary guramaçylaryň, işgärleriň we tehniki gulluklaryň “Aşgabat 2017” oýunlarynyň başlanmagyna – şu hepdäniň ahyrynda badalga alýan 10 günlük köpçülikleýin sport we baýramçylyk çäreleriniň marafonyna taýýardygyny alamatlandyrdy. Şeýle hem baýdak meýdançasynda Oýunlara gatnaşyjy ýurtlaryň Baýdaklary galdyryldy.
Dabaralar aýdym-sazly we tansly çykyşlar — V Aziada we ajaýyp türkmen paýtagtyna, abraýly halkara ýaryşlaryny kabul edýän şäherimize bagyşlanan çykyşlar bilen utgaşdy.
“Aşgabat 2017” oýunlarynyň açylmagy mynasybetli olara gatnaşyjylar we myhmanlar üçin köpsanly sowgatlar taýýarlanyldy, sazlar we şahyrana goşgular düzüldi, çeper we amaly-haşam sungaty eserleriniň toplumy, dürli görnüşli sowgatlyk önümler döredildi.
- Sowda
- •
- 13.09.2017
Şu gün paýtagtymyzyň möçberi hem-de enjamlaşdyrylyş derejesi boýunça sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesinde Türkmenistanyň Döwlet baýdagyny we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň baýdagyny galdyrmak dabarasy boldy. Bu waka şanly senäniň — Olimpiýa stadionynda türgenleriň, janköýerleriň, tomaşaçylaryň on müňlerçesiniň gatnaşmagynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasynyň golaýlaşýandygyny alamatlandyrdy.


text:
Sergini Aman Amangeldiýewiň eserlerinden ikisi açýar. “Garagum derýasynyň gurluşykçylary” atly suratynda nakgaş emeli derýanyň gurluşygynyň bir tapgyryny şekillendiripdir. Gün jöwzasy çägäni gyzylymtyl reňke boýapdyr, suw gurluşykçylaryň zähmete werziş elleri we Güne gaýzygan ýüzi olaryň ýeňil bolmadyk işinden habar berýär. Beýleki bir “Garagum derýasynyň gurluşykçysynyň portreti” atly işi hem suw gurluşykçylary wasp edýär. Onda ekskawatory bilen onlarça kilometr cäge depelerinden aşyp kanal gazan, zähmet adamsynyň keşbi şekillendirilipdir. Gahrymanyň gözlerinde rahatlyk we ygtybarlyk duýulýar. Ol çylşyrymly howa şertlerinden çekinmeýär, çünki suw gelse, ozal çaňap ýatan ýerleriň gülzarlyga öwrüljekdigini gowy bilýär. Kerim Gullaýewiň “Garagum derýasynyň gurluşykçylary” eserinde bolsa başga bir pursat – kanalyň düýbüniň gazylýan pursady beýan edilýär.
Sergä gelenler Türkmenistanyň halk nakgaşy Baba Owganowyň suratynyň ýanynda köp eglenýärler. Onda miraplaryň birnäçesi işden ozal maslahat edýärler.
Sergide Natalýa Kirillowanyň “Mirap’”atly eserler tapgyryndan birnäçesi goýlupdyr. Olaryň birinde atyzyň gyrasynda çaýlap oturan mirap gazet okap dynç alýar. Töwereginde bolsa ýaňy gögerip gelýän ekinler ýaýylyp ýatyr. Beýleki birinde öri meýdanyndaky nowa suw paýlaýan goja, ýanynda bolsa, el-aýak ýaly kömekçisi-agtygy şekillendirilen.Türkmenistanyň at gazanan nakgaşy Nyýazmyrat Dowodowyň eserinde ilata agyz suwuny berýän beket şekilendirilipdir. Güne ýanan jaýyň reňkide çägesöw bolup gidipdir.
Nakgaş Artyk Remezanowyň „Dagly zenan“ atly eserinde 19 asyrda Gündogarda giňden ýaýaran ýordum ulanylypdyr—gök köýnekli, egni küýzeli dag gözeliniň owadanlygy ozaldan däp bolan ýol-ýörelgäniň dowamy bolup görünýär.
Suwa we suw ugrundan işleýän ussatlara sarpa goýmak däbiniň milli çeperçilik sungatynda beýan edilmegi göwnüňi galkyndyrýar. Suwy aýawly ulanmak ganyna siňen halk çöl-beýewany bagy-bossanlyga öwürýär. Asyrlarboýy suw damjasyny altyn dänesine deňän ilimizde suwdan rejeli peýdalanyp zähmet çekýänleriň sylag-sarpasy häzirem belent tutulýar.


text:
Gürjüstanyň ozalky prezidenti we Ukrainanyň Odessa regionynyň öňki gubernatory Mihail Saakaşwili 10-njy sentýabrda özüniň Ukraina dolanmak strategiýasyny üýtgedip, ýol bilen gitmän, Polşadan göni Ukrainanyň Lwow şäherine barýan otla mündi.
Emma döwlet tarapyndan işledilýän ukrain otlusy Saakaşwili düşmese, ýola ugramajakdygyny yglan etdi.
Ýolagçylara edilen bildirişde aýdylmagyna görä, Ukrainanyň milli polisiýasy demirýol hyzmatyny otluda ukrain territoriýasyna girmäge rugsat berilmedik adamyň bardygy bilen habarly etdi. “Ukrain kanunçylygyna laýyklykda, otly şol adam otludan düşen badyna ýola ugrar” diýip, bildirişde aýdyldy.
Saakaşwili bu çärä özüniň hiç wagt “ýan bermejegini” aýdyp jogap berdi. Ol serhetden geçip, ukrain prezidenti Petro Poroşenkonyň öz raýatlygyny ýatyrmak baradaky buýrugyny synaga salman goýmajagyny aýtdy.
"Meniň ýanymnda bir topar adam bar we ýene bir topar adam [serhediň beýle tarapynda] garaşýar" diýip, Saakaşwili aýtdy.


text:
Habarlar 12 ýanwar 2018
Hyzmatdaşlyk
15–16-njy ýanwarda DIM-niň wekiliýeti Yslamabatda bolar
Aziýa sebiti boýunça goňşy ýurtlar, şol sanda Pakistan Yslam Respublikasy bilen netijeli hyzmatdaşlygy berkitmek Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistan «EKSPO-2020» sergisinde üstünliklerini görkezmäge taýýarlanýar
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow EKSPO gatnaşmagyň dünýä bileleşigine Türkmenistanyň gazanýan döwrebap üstünliklerini görkezmäge, ykdysadyýetiň dürli ulgamlaryny ösdürmek babatda durmuşa geçirilýän maksatnamalar, türkmen halkynyň baý medeni-mirasy bilen tanyşdyrmaga mümkinçilik berjekdigini hem-de ýurdumyzyň tehnologiýalarynyň, ylmyň işläp taýýarlamalarynyň, harytlarynyň we hyzmatlarynyň daşarky bazarda öňe ilerlemegini üpjün etjekdigini belledi. Milli Liderimiz “EKSPO-2020”-niň täze gatnaşyklary ýola goýmak, dürli ulgamlarda tejribe alyşmak, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygyň gerimini giňeltmek üçin netijeli çäredigini nygtady.
Wakalaryň jümmüşinde
Türkmenistanyň Hökümetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň möhüm ugurlaryna garaldy
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugynyň işi, şol sanda Döwlet etalon merkeziniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, ony häzirki zaman serişdeleri bilen enjamlaşdyrmak, bu ulgamda kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny kämilleşdirmek boýunça görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.
Resmi habar
“Amul-Hazar 2018” atly halkara awtoralli geçirmek boýunça guramaçylyk topary döredildi
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetine degişli ministrlikler, pudak edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde “Amul-Hazar 2018” atly halkara awtoralli, welosiped we ylgaw ýaryşlaryny geçirmegiň tertibini bir aý möhletde işläp taýýarlamak we Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň degişli orunbasary bilen ylalaşyp tassyklamak tabşyryldy.
Laws
TÜRKMENISTANYŇ KANUNY
Ulag howpsuzlygy hakynda
1-nji madda. Şu Kanunda peýdalanylýan esasy düşünjeler