text:
157 mln teńgege halyqqa tegin beriletin dári-dármek satyp alyndy - SQO
NUR-SULTAN. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda halyqty tegin dári-dármekpen qamtý maqsatynda turaqtandyrý qory quryldy. Sol qor esebinen 157 mln teńgege dári-dármek satyp alyndy. Bul týraly oblys ákiminiń orynbasary Asqar Saqypkereev málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Oblysta turaqtandyrý qory qurylyp, oǵan 357 mln teńge bólindi. Sol qarajattyń ishinde 157 mln teńgege 21 ataýly dári-dármek satyp alyndy. Oblys kóleminde statsıonar arqyly 5 túrli dári-dármek patsıentterge tegin beriledi. Atap aıtsaq, suranysqa ıe ıbýprofen men paratsetamol 25 mln teńgege satyp alyndy. Osylaısha turaqtandyrý qory esebinen oblys turǵyndary tegin medıkamenttermen qamtylyp otyr. Statsıonardan bólek, búginde 146 dárihana arqyly da tegin dárige qol jetkizý múmkindigi bar. Sol sııaqty qazirgi ýaqytta qordan taǵy 53,5 mln teńge ıgerilip jatyr», - dedi Asqar Saqypkereev ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, SQO-da 129 oqýshy koronavırýs juqtyryp, 60 synyp onlaın oqýǵa kóshti.


c: text/html

text:
Operasiýa ulgamy: Windows, Android
Programmalar topary: USU software
Maksat: Iş awtomatizasiýasy
işgärleri hasaba almak we gözegçilik
Franşizamyzyň beýanyny franşiza katalogynda görüp bilersiňiz: franşiza
На русском:
Hasapçylyk we işgärlere gözegçilik wideosy
Bu wideo subtitrler bilen öz diliňizde görüp bilersiňiz.
Demo wersiýasyny göçürip alyň
Programma başlanyňyzda dili saýlap bilersiňiz.
Programma üpjünçiliginiň bahasy
Işgärleri hasaba almagy we gözegçiligi buýruň
Işgärleriň buhgalteriýa gözegçiligi, öňdebaryjy hünärmenlerimiz tarapyndan işlenip düzülen USU Programma üpjünçiligi ulgamynda netijeli we tertipli amala aşyrylar. Işgärleriň buhgalter hasabatyna we gözegçiligine görä, islendik formatda we mazmunda resminamalaryň awtomatiki döredilmegini döreden USU Programma üpjünçiligi maglumatlar bazasynda bar bolan köpugurlylygy ulanmaly. Dolandyryş bilen işgärleri hasaba almak nukdaýnazaryndan, USU Programma üpjünçiligi ulgamy programmasynda gözegçilik prosesinde goşmaça mümkinçilikleri girizmek umydy size uly kömek edýär. Bar bolan işgärler ýurtdaky we dünýädäki krizis ýagdaýy bilen baglanyşykly işleriň uzak görnüşine geçirilenden soň işgärlerini ep-esli çalyşýarlar. Häzirki ýagdaý, kiçi we orta kärhanalaryň käbir görnüşlerine görä ýaşamak üçin mümkinçilik galdyrman, işewürligiň ähli gatlaklaryny agyrlaşdyrdy. Pandemiýa bilen baglanyşykly ýagdaý, ätiýaçlyk gaznasyny taýýarlamagy başaryp bilmedik kompaniýalaryň ykdysady çökgünligi nukdaýnazaryndan möhümdi, hemmeleriň pikiriçe kyn pursatdan halas bolmak ukyby. Iň köp gazanan kompaniýalar, ýaňy ösüşine başlan we ýurtda we dünýäde adatdan daşary ýagdaý ýüze çykan halatynda maliýe ätiýaçlyklary bolmadyk täze gelenlerdi. Islegleri peselen we jemgyýete zerurlyk derejesi düýpgöter peselen telekeçileri goldamak baradaky syýasy tema, iş ugrunda esasy zerurlyk däl-de, bütin dünýäde ara alnyp maslahatlaşyldy. Şol sebäpli, çykalga tapmaga ünsi çykdajylary iň pes derejä çenli azaltmak we uzakdaky iş tertibine geçýän kompaniýalar düşdi. Köp kompaniýalar üçin bu nobat hakyky halas ediş boldy, sebäbi girdejililigi kesgitlemek, kärende tölegi we kommunal çykdajylary azaltmak, şeýle hem esasy çig mal önümçiligine görä islegi saklamak bilen iş kärdeşlerini tygşytlamak. Uzakdan işe geçmek, görünişi ýaly aňsat bolmady, sebäbi uzak iş tertibine geçen köp işçi, gönüden-göni iş jogapkärçiligini äsgermezlik edip, guramanyň derejesini hasam peseldip başlady. Kärhanalaryň ýolbaşçylary bu uly wakany äsgermezlik edip bilmediler we zatlary tertibe salmaga kömek etjek goşmaça funksiýany ösdürmek haýyşy bilen kompaniýamyza ýüz tutup başladylar. Kompaniýamyzyň işgärleri, müşderilere gözegçilik etmek we gözegçilik etmek üçin USU Programma üpjünçiligi ulgamynyň goşmaça işleýşini aýdyp biljek we köp sanly islegleri diňlän müşderilere üns berdiler. Gözegçilik işiniň esasy düzüm bölegine öwrülen aýratynlyklaryň belli bir sanawyny ýygnamak ýüze çykdy we ýörite çemeleşmäni we işlemegiň jikme-jik saýlanylmagyny talap edýän standart däl iş görnüşi bolan kompaniýalary göz öňünde tutmalydy. Işgärleriň buhgalteriýa we gözegçiligine başlamazdan ozal, iş gününe gözegçilik etmek we tertip-düzgüniň döredilmegi bilen gözegçilik ediljekdigini işgärlere habar bermeli. USU Programma üpjünçiligi bazasy, goşmaça mümkinçilikleriň köp toplumyna eýe bolup, iş şertlerinde zerur sagat sanyny ýerine ýetirmek umydy bilen gündelik işleriň berjaý edilmegine işjeň gözegçilik edip biler. Telekeçiler her bir işgäriň ekranyny aç-açan synlap bilerler we USU programma üpjünçiligi ulgamy programmasynda iş gününde kimiň we näme edýändigini görüp bilerler. Işgärleri hasaba almak we gözegçilik, alnan maglumatlary guramanyň ýolbaşçylary tarapyndan ýörite saýlanan howpsuz ýere yzygiderli boşatmak bilen amala aşyrylýar. Käbir adamlaryň biri-biri bilen eden işleri bilen deňeşdirilende, USU Programma bazasynda grafikleri netijeli we netijeli döredip bilersiňiz. Şeýlelik bilen, reňk kesgitlemesi boýunça, iş wezipelerine kimiň has yhlaslydygyny, iş wagtyny şahsy işlere bagyşlap, rahat işçä öwrülendigini hasaplamak mümkin. Diagrammada işgärleriň işjeň işini görkezýän ýaşyl ýygylygy görkezilýär. Sarylygyň bolmagy belli bir dynç almagy we iş akymynyň we dürli iş prosesleriniň haýal emele gelmegini görkezýär. Gyzyl reňk barada aýdylanda, şahsy wideolaryň, dürli oýunlaryň we beýleki kabul ederliksiz programmalaryň tomaşa hökmünde ulanylandygyny ynam bilen aýdyp bileris. Üns bermeli däl ýeke-täk reňk gyrmyzy reňk, diagrammada bolmagy günortanlyk naharyny görkezýär. Her gün bu tertibi gözden geçireniňizden soň, ähli işgärleriň gönüden-göni iş borçlaryny ýerine ýetirmek bilen nähili baglanyşýandyklaryna düşünip bilersiňiz. Şol sebäpli, nämäniň bolup geçýändigine düşünmek üçin ýeterlik esas taparsyňyz, işgärler bilen bikanun pul alýan adamlary köpçülikleýin işden aýyrýança, guramanyň ykdysady ýagdaýyny peseldýänçä söhbetdeşlik geçirip bilersiňiz. Şeýlelik bilen, uzak möhletleýin hyzmatdaşyňyz we kömekçiňiz boljak USU Programma üpjünçiliginiň häzirki zaman mümkinçiliklerinden peýdalanyp, guramada gözegçilik we tertip döredip bilersiňiz. Işgärleriň buhgalter hasabaty we gözegçiligi barada soraglaryňyz bar bolsa, telefon arkaly ýüze çykan islendik meseläni çözüp bilýän kömek üçin hemişe öňdebaryjy hünärmenlerimize ýüz tutup bilersiňiz. Gözegçilik işgärleriniň hasaba alnyşynyň we gözegçiliginiň dürli usullaryny ulanyp, ökde we jogapkär işgärlerden ybarat öz toparyňyzy döredip bilersiňiz. Islendik maliýe geçirimleri, hasabatyň we kassa kitaplaryny görüp bilýän, günüň başynda balansy düzedip bilýän kompaniýanyň direktorlarynyň hasabyna we gözegçiliginde bolar. Kompaniýanyň ýolbaşçylaryny e-poçta bilen poçta bilen islendik resminama akymy bilen üpjün edip bilersiňiz. USU-Soft maglumat bazasy alnan maglumatlary gaýtadan işleýär we kanunçylyk edaralarynyň web sahypasyna ýüklemek bilen çärýeklere salgyt we statistiki hasabatlary iberýän maglumatlary öndürýär. Işgärleriň ýazgylary we buhgalter hasabaty köp kärhanalara yzygiderli düzgünleşdirmäge we maliýe goldawyna mätäç bolan her tarapdan kyn döwri başdan geçirmäge kömek edýär. USU Programma üpjünçiligi ulgam programmasyny döredijiler, kömek soraýan islendik formatda we göwrümli kompaniýalarda işgärleri hasaba almak we gözegçilik etmek üçin mümkinçilikler döredýärler. Mugt programma üpjünçiliginiň özboluşlylygy, hünärmenleriň kömegi bolmazdan işlemek nukdaýnazaryndan düşnükli ýönekeý konfigurasiýasynda ýerleşýär we USU Programma bazasy işde iň çylşyrymly prosesleri amala aşyrýan köptaraply mümkinçilikleri bilen geň galdyrýar. USU Programma üpjünçiligi programmasynda bir sazlama bar, gyssagly isleg ýüze çykan halatynda öz islegiňize görä dürli opsiýalary işletmek we öçürmek üçin bellik gutularyny goşup düzedip bolýar. Köp kompaniýalar, işleriniň derejesine garamazdan, soňraky ýokary hilli we täsirli resminama akymy üçin goşmaça gözegçilik we gözegçilik mümkinçilikleri bolan IMS bazasyny döretmek isleýärler. Uzakdaky işe geçmek bilen, işgärleriň biri-biri bilen aragatnaşyk saklamagyna kömek edýän USU Programma üpjünçiligi ulgam programmasynda toparyňyzyň işiniň ähli esaslary üýtgeýär. Kompaniýaňyzy hasaba alýan USU Programma üpjünçiligi ulgamyny satyn almak bilen, işgärleriň ýazgylaryny ýöredip, ýerine ýetirilen işleriň hiline we gündelik işine gözegçilik edip bilersiňiz.
Programmada, edara görnüşli taraplar üçin bank maglumatlary bilen öz şahsy müşderi binýadyňyzy döredip bilersiňiz. Karz berijiler we bergidarlar görnüşinde bergiler üçin karzyň mukdaryny tassyklamak üçin resminamalar düzüp başlaýarsyňyz. Dürli formatlar we maksatlar baradaky şertnamalar, zerur bolanda ulanyş möhletiniň uzaldylmagy bilen mugt programma üpjünçiliginde döredilip bilner. Nagt däl we nagt däl serişdeler dolandyryşyň ýakyn gözegçiligi astynda harçlanýar.
Programmada, gönüden-göni iş beýanynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek we hasaba almak üçin işgärleriň ýazgylaryny saklaýarsyňyz. Ammardaky we jaýdaky mukdar boýunça harytlaryň ýerleşiş atlaryny kesgitlemäge kömek edýän inwentar prosesi bar. Import amalyny ulanyp, galan zatlary geçirenden soň täze maglumatlar bazasynda resminamalary çalt döredip bilersiňiz. Maglumat bazasynda resminamalary öndürip başlamazdan ozal bar bolan işgärler üçin giriş we parol görnüşinde şahsy giriş almaly. Simpleönekeý we düşnükli konfigurasiýa eýe bolup, hünärmenleriň kömegi bolmazdan işlemegi öwrenip bilersiňiz. Ulanyjylar yzygiderli müşderileriň düşewüntliligi barada hasabat görnüşinde zerur iş akymyny döredip bilerler.
Maglumat bazasynyň synag demo wersiýasy esasy mugt programma üpjünçiligini satyn almazdan ozal işleýşini çalt öwrenmäge kömek edýär. Islendik aralykda işlenip düzülen ykjam programma işgärleriň ýazgylaryny ýöretmäge we gönüden-göni borçlarynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmäge kömek edýär.
Dürli formatdaky habarlar, gözegçilik hökmünde işgärleriň hasaba alnyşy barada müşderilere doly habar berýär.
Awtomatiki jaň bar, onuň kömegi bilen kompaniýanyň adyndan müşderilere hasabat we gözegçilik üçin müşderilere habar bermek mümkin.
Specialörite terminallar şäheriň içinde amatly ýerde ýerleşýän dürli pul serişdelerini kabul edip biler. Bazanyň dizaýny şeýle döwrebap stilde işlenip düzüldi we mugt programma üpjünçiligini satyn almak isleýänleriň köpüsini özüne çekmäge kömek edýär. Typazmagyň tizligini ýokarlandyrmak üçin kursory gözleg motoryna ýerleşdirmäge kömek edýär. Her bir işgäriň gönüden-göni iş jogapkärçiligine bolan garaýşyny kesgitlemek bilen monitory görüp bilersiňiz. Işgärleriň arasyndaky akademiki görkezijileri we öndürijilik derejesini deňeşdirmek maglumatlar bazasynda aýratyn işlemäge mümkinçilik berer. Işgärleriň iş derejesini kesgitlemek üçin işgärler üçin grafikanyň, diagrammalaryň we tablisalaryň başga meýilnamasy döredilip bilner.
Daş görnüşi tanamagyň aýratyn bir funksiýasy bar, bu binanyň girelgesinde gelýänleriň baş harplaryny tanamaga mümkinçilik berer.
Iş çärelerini ýerine ýetireniňizde, syzmak ýa-da adatdan daşary ýagdaý ýüze çykan ýagdaýynda alnan maglumatlary aýrylýan diske ýükläp başlaýarsyňyz. Programma, häzirki zaman gözegçilik mümkinçiliklerine eýe bolan işgärleri hasaba almak we gözegçilik bilen baglanyşykly islendik soraga düşünmäge kömek edýär. Aýlyk haklary üçin ulanyjylar beýannama laýyklykda goşmaça bonuslaryň toplanmagy bilen ýörite hasaplap bilerler. Direktorlar işgärlerden işgärleriň öndürijiligi we müşderi hyzmatynyň hili barada pikirler bilen müşderilerden habar alýarlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
«Nur Otan» partııasy Saıası keńesi Bıýrosynyń 2020 jylǵy 05 naýryzdaǵy №001 pq qaýlysymen partııanyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy is - qımyldyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi Jol kartasynyń 8 tarmaǵy boıynsha, Shymkent qalasyndaǵy qoǵamdyq kólikterde «Tólem» elektrondyq bılettendirý júıesi 2020 jylǵy 15 qazannan bastap iske qosyldy, al 9 qarashadan bastap saralanǵan (dıfferensırovannyı) tarıf engizildi, ıaǵnı qolma - qol tólem 100 teńgeni, elektrondy tólem 70 teńgeni quraıdy.
«Tólem» júıesimen kólik kartalarynyń 4 túri qarastyrylǵan: standarttyq ( jalpy paıdalanýǵa ), mektep oqýshylarynyń, stýdenttik jáne jeńildik. Kartalar «Imran», «Gramad» saýda úılerinde, «Zerde» dárihanalarynda satylady. Mektep oqýshylary men joǵarǵy oký oryndarynyń stýdentteri tólem kartasyn alý úshin t.me/TolemCardRegisterBot (TelegramBot) arqyly tıisti málimetterdi joldaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar, daıyn kartalaryn alý úshin 2 ofıs ashyldy. Jolaýshylarǵa yńǵaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda, qoǵamdyq kólikti baqylaý júrgizetin I - Kolik mobıldi qosymshasy ázirlenip, «PlayMarket», «AppStore» baǵdarlamalarynda testileýden ótip, paıdalanýǵa berildi.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Baǵalanbaı qalǵan batyrlar: Grıgorıı POSTOLЬNIKOV
ASTANA. QazAqparat - Jeńis kúni qarsańynda «QazAqparat» HAA esimi umyt qalǵan Keńes Odaǵynyń Batyrlary týraly materıaldar jarııalaıdy. Materıaldardy jarııalaýǵa «Baǵalanbaı qalǵan batyrlar» jınaǵynyń avtory Berik Ábdiǵalıuly kómek kórsetti.
Berik Ábdiǵalıulynyń atap ótýinshe, bul jınaqta sóz qozǵalatyn batyrlardyń esimi jalpaq jurtqa málim emes. Olardyń atymen atalǵan kóshe nemese mektepter joq. Qan maıdanda erlik kórsetkenin janyndaǵy joldastary kórse de, shtab jáne partııa basshylyǵy olardy moıyndamaǵan. Bizdiń mindetimiz - baǵalanbaı qalǵan batyrlar jaıynda keleshek urpaqqa áńgimelep berý.
Grıgorıı POSTOLЬNIKOV - 1923 jyly Tashkentte dúnıege kelgen. Áskerge 1942 jyly Gýrevten (Atyraý) shaqyrylǵan. 8-shi gvardııalyq panfılov dıvızııasy 15-shi barlaýshylar rotasynyń barlaýshysy. 1944 jyly 23 qańtarda Kalının oblysy Novo-Sokolnıkı qystaǵy mańyndaǵy Melehovo derevnıasy úshin bolǵan shaıqasta jaý dzotyn keýdesimen jaýyp, erlikpen qaza tabady. Komandovanıe ony Keńes Odaǵynyń batyry ataǵyna usynǵanymen maıdan qolbasshysy, armııa generaly A. Eremenko qol qoımaǵan.
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
2 jarym jylǵa sottalyp, Máskeý qalasynan 100-degen shaqyrym jerdegi Pokrov IK-2 kolonııasynda jazasyn ótep jatqan reseılik oppozısıoner Alekseı Navalnyıdyń túrmeden jazǵan haty jarııalandy. Hatta saıasatker óziniń jaǵdaıy týraly aıtqan.
"Kúsheıtilgen baqylaýdaǵy A sektorynan jalyndy sálem. Reseı túrme júıesi meni tańǵaldyra alǵanyn moıyndaýǵa májbúrmin. Máskeýden 100 shaqyrym jerge naǵyz konslager qurýǵa bolatynyn oılamappyn. Ázirge zorlyq-zombylyq kórsetpedi, tipti ondaı pıǵyldy da baıqamadym. Dese de sottalǵandardyń úreıli túrine, basyn artyq qımyldatýǵa qorqatynyna qarap, Pokrovta jaqynda ǵana adamdardy aǵash balǵamen ólimshi etip sabaǵany týraly kóptegen oqıǵalarǵa ońaı senem. Qazir ádis-tásil ózgergen. Shynymdy aıtaıyn, mundaı sypaıy sóılesetin jerdi buryn-sońdy kórgenim esimde joq. Sondyqtan da ózimniń jańa úıimdi "bizdiń meıirimdi konslager" dep ataımyn" delingen Navalnyıdyń facebook paraqshasynda jarııalanǵan hatta.
Saıasatkerdiń aıtýynsha, rejım, jarǵy, kún tártibi, bitpeıtin erejeler qatań saqtalady. Boǵaýyz sóz ben jargonǵa tyıym salynǵan. Tyıym qatań oryndalady. Barlyq jerde kamera. Bolmashy buzýshylyqqa hattama toltyrylady.
"Barlyǵyna kúlip qarar bolsaq, ómir súrýge bolady. Jalpy jaǵdaıym jaqsy" degen ol keýdesinde aty men sýreti salynǵan taqta baryn, ol qyzyl jolaqpen belgilengenin aıtady. "Qyzyl jolaq Navalnyı qashyp ketýge peıil" degendi bildiredi.
"Túnde ár saǵat saıyn tósegimniń janynda býshlagtaǵy er adamnyń turǵanynan oıanyp ketem. Ol meni kameraǵa túsiredi de "Saǵat eki jarym, sottalýshy Navalnyı. Qashýǵa beıil degen profılaktıkalyq esepten shyǵarylady. Ornynda" deıdi. Artynsha, meni umytpaǵan, eshqashan joǵaltpaıtyn adamdardyń baryn oılap qaıtadan uıqyǵa ketem. Keremet emes pe? Sizder de jaqyndaryńyzben baılanys úzbeńizder. Barlyǵyn qushaqtady" delingen Navalnyıdyń hatynda.
Alekseı Navalnyı reseılik oppozısıoner, jemqorlyqqa qarsy kúres qorynyń negizin qalaýshy. 2018 jyly ótken prezıdent saılaýyna qatyspaq bolǵanynda kandıdatýrasy alynyp tastalǵan. 2020 jylǵy tamyzda ony áldekimder ýlap, ólim aýzynan qalǵan. Alekseı Navalnyı buǵan Reseı prezıdenti Vladımır Pýtındi aıyptady. Densaýlyǵy ońalǵan soń Navalnyı ózin ýlaǵandardy anyqtaý maqtasynda zertteý júrgizip, onyń nátıjesinde ózin Pýtın ýlaǵanyn aıtady. Uzamaı Navalnyı em alǵan Germanııadan otany – Reseıge oralyp, Máskeýge qonǵan boıda ustalady. Sot ony merziminen buryn bostandyqqa shyǵý shartyn buzdy degen aıyppen sottady. Alekseı Navalnyı buny "óziniń únin óshirý úshin ádeıi jasalǵan bılik áreketi" dep sanaıdy. Sondaı-aq Navalnyı qamalǵannan keıin onyń komandasy "Pýtınniń záýlim saraıy" týraly derekti fılm shyǵardy. Fılm youtube jelisinde 100 mln-nan astam qaralym jınap, álemniń kóptegen elinde kórildi. Kreml "fılmde aıtylǵan derekter shyndyqqa janaspaıdy" dep málimdedi. Artynsha, Reseıdiń 10-daǵan qalasynda Navalnyıdy bosatýdy talap etken mıtıngter ótti. Narazylyq aksııalary kezinde belsendiler jappaı qamaldy.


text:
Bu saýlawlarda Litwanyň oppozision çepçi güýçleriniň we sosial-demokratlaryň öňbaşçylygyndaky milli partiýalaryň parlamentdäki orunlaryň köplügine eýe bolmaklary mümkin diýlip garaşylýar.
Çernogoriýadaky parlament saýlawlarynda bolsa ýurduň häzirki dolandyryjy syýasy koalisiýasynyň parlamentdäki öz agdyklygyny saklamagy mümkin diýlip çaklanylýar.
Ýekşenbe güni Orsýetiň regionlarynda-da ýerli geňeşlere saýlawlar geçirilýär. Mundan daşary, saýlawçylar ýurduň Amur, Brýansk, Nowgorod, Belgorod we Rýazan oblastlarynyň gubernatorlaryny saýlamak üçinem ses berýärler.
Bu saýlawlaryň gutarnykly netijesi ýakyn günlerde yglan ediler diýlip garaşylýar.


text:
Ýöne bu meselede kemçilikler, o diýen oýlanylman edilýän işler hem bar diýip, Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki habaraçylary bilen söhbetdeş bolýan raýatlar aýdýarlar.
Mysal üçin, 45 ýaşly duşakly kärendeçi Öwezmyrat Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçysy Soltan bilen söhbetdeşlikde ençeme ýyl mundan öň Aşgabatdan Duşaga göçürilen inçekesel hassahanasynyň sag adamlar üçin howp-hatar döretmeginden alada edilýändigini, ýerli ilatyň bu hassahananyň şäher daşyna bir ýere göçürilmegine umyt baglaýandygyny gürrüň berdi.
Bu söhbeti diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýurduň çagalaryň hukuklary boýunça komissary Pawel Astahowyň wezipesinden çekilmegini kabul etdi, diýip Kreml habar berdi.
Kremliň metbugat-wekili Dmitriý Peskowyň 9-njy sentýabrda aýtmagyna görä, 2009-njy ýylda wezipä bellenen Astahowyň ýerine Anna Kuznesowa bellener.
Alty çaganyň ejesi Kuznetsowa köp çagaly eneleri goramak boýunça ynsanperwer fonda ýolbaşçylyk edýär.
Astahowyň wezipesinden çekilmegi onuň 18-nji iýunda gämi heläkçiligi zerarly çagalaryň suwa gark bolan ýerine eden sapary sebäpli tankyda eýe bolmagynyň yzýanyna gabat geldi.
Astahow şonda “suwa düşmek niçik boldy?” diýip aman galan 37 çagadan birine ýüzlenipdi. Şol gämi heläkçiliginde 14 adam wepat boldy. Çagalar Kareliýa regionynda dynç alýan wagtynda gaýykly köle syýahata çykypdy.
Astahow öz aýdan sözleriniň kontekstden bölünip, manysynyň ýoýulandygyny aýtdy, emma onlarça müň adam onuň çagalaryň hukuklaryny baş goraýjy wezipesinden çekilmegini talap edip petisiýa gol çekdi.


text:
TDÇA-da peýzaž eserleriniň döredijilik sergisi açyldy
Düýn Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň sergiler jaýynda «Bitarap Türkmenistanyň gözel tebigaty» atly döredijilik sergisi açyldy. 2020-nji ýylyň «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» diýlip yglan edilmegi mynasybetli guralan bu sergide Döwlet çeperçilik akademiýasynyň altyn gaznasynda saklanylýan nakgaşlyk işleri goýlup, olar sungatyň peýzaž žanryna degişli eserlerdir ― diýip, «Türkmenistan» gazeti habar berýär.
Gaznada saklanylýan naýbaşy işlerden düzülen sergidäki köpöwüşginli eserler dürli ýyllarda çeperçilik akademiýasynyň uçurymlarynyň we bilim alýan talyplaryň zehinlerinden dörän işlerdir. Paýtagtymyzyň owadan binagärlik keşbi, Diýarymyzyň al-elwan sähralary, belentli-pesli daglary, deňizdir derýalary..., mahlasy, Watanymyzyň baý tebigat dünýäsi peýzaž eserlerinde öz beýanyny tapýar. Bulardan başga-da, peýzažyň üsti bilen ýurdumyzyň taryhy ýadygärlikleri aýdyň şekillendirilipdir. Her paslyň özboluşly ýakymy bolşy ýaly, reňkleriň sazlaşygy-da eseriň öwüşginini artdyrýar.
Şeýle sazlaşyklary Laçyn Baýlyýewanyň «Tebigat», Aly Sytdykowyň «Awaza», Arslan Atahanowyň «Çeşme çaýlar», Zöhre Geldiýewanyň «Bag» ýaly işlerinde görmek bolýar. Zehinli suratkeşler Zakirjan Babaýewiň, Didar Allakowyň, Myratmergen Kulyýewiň, Derýa Mämmetgulyýewiň, Han Hanowyň, Gyzylgül Hudaýberdiýewanyň işleri-de täsirliligi bilen tapawutlanýar. Han Hanowyň «Parahatçylyk» atly şäher peýzaž işinde parahatçylygyň, asudalygyň nyşany bolan ak kepderileriň sazlaşygynda ak şäherimiz Aşgabadyň gözel keşbi öz beýanyny tapýar.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Bahreýniň
Patyşasy Hamad Bin Isa Al Halifanyň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy.
Telefon arkaly söhbetdeşligiň dowamynda söhbetdeşler Türkmenistanyň we
Bahreýn Patyşalygynyň gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge ygrarlydygyny
tassyklap, ozal gazanylan ylalaşyklaryň çäklerinde we söwda-ykdysady pudagynda
bolşy ýaly, medeni-ynsanperwerlik ugurlarynda özara gatnaşyklary giňeltmegiň
geljekki ugurlaryny nazara alyp, onuň anyk ugurlaryny kesgitlediler.
Söhbetdeşligiň dowamynda döwlet Baştutanymyz we Bahreýniň Patyşasy
sebitleýin we halkara meseleleriniň möhüm ugurlary boýunça pikir alyşdylar.
Şunuň bilen baglylykda, geografiki taýdan uly giňişligi gurşap alan we köp
döwletleriň hem-de halklaryň durmuşyna oňaýsyz täsir ýetirýän täze görnüşli
koronawirus ýokanjy bilen baglanyşykly meselelere deglip geçildi.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistan COVID-19
ýokanjyna garşy göreşde dünýä bileleşiginiň tagallalaryna hemmetaraplaýyn
goldaw berýär. Ýurdumyz howply wehime garşy üstünlikli göreşmek üçin
ylalaşykly wezipeleriň taýýarlanmagyna gönükdirilen halkara hyzmatdaşlygynyň
işjeňleşdirmeginiň tarapdary bolup durýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Bahreýniň


text:
“Bu edil şu wagt bir gaty gyzykly mesele bolup durýar. Sebäbi Eýran sammite çagyrylmandygyna gahar-gazap bildirdi. 7-nji sentýabrda ors prezidenti Medwedew bilen Gazpromyň ýokary derejeli işgäri Milleriň arasynda bolan gepleşikde Medwedew ýene birnäçe günden hazarýaka döwletleriň birnäçesi bilen duşuşyk geçer diýdi. Gyzykly ýeri onuň “birnäçe” sözüni ulanandygy. Sebäbi bu hazarýaka döwletleriň “hemmesi däl” diýilmegi bilen deň” diýip, regiona belet Italiýaly analizçi Federiko Bordonaro aýdýar.
“Eýranyň milli bähbitlerine ters”
9-njy sentýabrda Eýranyň Daşary işler ministri Manuçehr Mottaki: “Biziň garaýşymyzça, duşuşyk Eýranyň milli bähbitlerine ters” diýdi.
Bordonaronyň pikriçe, Mottakiniň bu duýgularynyň dogry bolmagy ähtimal. Onuň aýtmagyna görä, eýranlylar Moskwanyň öz ýolbaşçylygynda Orsýet we öňki Sowet respublikalaryny içine alýan Hazar bileleşigini döreder öýdp gorkýarlar.
“Beýle edilen ýagdaýynda bu iş bu ýurtlara Eýranyň diplomatik izolýasiýasyndan peýdalanyp, Hazar barada öz aýdanlaryny etdirmäge mümkiçilik döreder. Eýrany goşmazlygyň ýene bir delili - onuň häzir syýasy taýdan irnik ýagdaýdada bolmagy-da mümkin” diýip Bordonaro aýdýar.
Deňizmi ýa köl?
Jedelli soraglaryň biri “Hazar deňizmi ýa köl” diýen sorag. Hazaryň baý energiýa çeşmelerini bölüşmekde bu soragyň jogaby gaty ähmiýetli. Mysal üçin ol deňiz bolsa, onda Gazagystan Kaspiden uly paý alýar, Eýrana düşeni hem onuň diňe 13 prosenti bolýar.
Gazagystanyň Daşary işler ministri 7-nji sentýabrda: “Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda durýan dört döwletiň ýolbaçylary sammitde Kaspiniň kanuny statusy barada pikir alyşmaz” diýdi.
Bordonaronyň garaýşyça, şeýle hem bolsa, Eýranyň şübhesi delilsiz däl. “Hazar regionynda Eýrana beýlekiler bilen deň garalmaýandygynyň bir taryhy sebäbi bolmaly. Özleriniň öňki respublikalary bilen aýratyn gatnaşykda durýan orslar”.
Gyzykly sorag
Sammitde pikir alşyljak temalar näme-de bolsa, has gyzyklysy onuň beýle gyssagly geçirilýänligi. Öňki iki resmi sammitiň guramaçylyk işleri ençeme ýyla çekipdi. Geçmezden has öň bu hakdaky habar ile bildirilipdi. Ýöne bu näresmi sammit prezident Medwedew bilen prezident Nursultan Nazarbaýew telefonda gürleşip, duşuşyk barada ylalaşdylar diýip, ýaňy 18-nji awgustda bildirildi.
“Bu gyssaglylyk nämä gerek boldukan? Bu bir gaty gyzykly sorag. Eýranlylary biynjalyk edýän şu bolsa gerek. Olar beýle howlugýan bolsalar, duşuşygyň köpleriň ünsüni özüne çekmegini islemeýän bolsalar, onda regiondaky beýleki ýurtlarda halanmaýan bir ylalaşyga kowalaşylýan bolmagy mümkin” diýip, Bordonaro çaklaýar.


text:
2005-nji ýylda Gyrgyzystanda bolup geçen "Çigildem rewolýusiýasyndan" soň, Bakyýewiň ýolbaşçylygyndaky hökümet 2006-njy ýylyň 8-nji noýabrynda ozalam Gyrgyzystanyň Konstitusiýasynyň täze redaksiýasyny kabul edipdi. Aradan köp wagt geçmedik hem bolsa, üstümizdäki ýylyň aprel aýynda halkyň goldamagy bilen döredilen Roza Otunbaýewanyň wagtlaýyn hökümeti täze Baş kanunyny kabul etmeli diýen karara geldi.
Öňki Konstitusiýa syýasy bilermenler demokratik düzgünlerine gabat gelýän güýçli prezident dolandyryşly respublika diýip ykrar eden hem bolsalar, soňra ol durmuşda öz kemçiliklerini doly görkezdi. Merkezi Aziýanyň hemme döwletleriniň konstitusiýasy prezident dolandyryş formasyny ykrar edýär. Bilermenleriň we hukuk boýunça ekspertleriň synlarynda bu konstitusiýalaryň hemmesiniň-de demokratik prinsiplere gabat gelýändigini tekrarlasalaram, olarda esasan diktaturalar ornaşdy we häzirki güne çenli awtoritar dolandyryş dowam edýär.
Näme üçin demokratik prinsiplerden ugur alan konstitusiýalar bu ýurtlarda kanuna boýun egýän hökümetleri döredip bilmedi? Munuň esasy sebäpleriniň biri hem bu döwletlerde prezident dolandyryş formasynyň girizilmegidir. SSSR imperiýasynyň düzümine giren döwletler, esasanam Merkezi Aziýa ýurtlary ozal asyrlar boýy hanlyk, beglik, soltanlyk sistemalarynda ýaşap gelipdiler. Häzirki wagtda diktaturanyň ornaşmagyny-da olar-da däp boýunça kollektiwleýin däl-de, ýeke-täk şahsyýet dolandyrýan döwlet gurluşly sistema öňden galan endik bilen düşündirse bolar. Bu ýurtlaryň konstitusiýalaryna girizilen prezidentlik dolandyryş düzgüni bu ýurtlaryň prezidentlerine, özlerini hanlaryň, begleriň derejelerinde goýmaga, mümkinçilik döretdi. Elbetde, şeýle ýagdaýlaram Merkezi Aziýa döwletleriniň iň ýakyn, uly goňşularynyň biri, Russiýa Federasiýasyna gaty bähbitlidi. Bir şahsyýetiň göwnüni tapyp, ýurduň tebigy baýlyklaryny gara şaýa satyn almak ýa-da olaryň territoriýasynda harby goşunyny saklap, gerek bolan wagty ýaraga daýanyp, şol döwletleri gerek bolsa täzeden basyp almak ýa haýbat atmak, elbetde, bähbitlidi. Şonuň üçin bu ýurtlarda demokratiýanyň ornaşmagy putinçiler üçin gaty howply öwrülişik.
Gyrgyzlaryň konstitusiýalarynyň täze redaksiýasyny kabul etmek boýunça geçiren referendumyna Russiýanyň ýolbaşçylary Wladimir Putin we Dmitriý Medwedew özleriniň ynamsyzlyklaryny bildirdiler. Wladimir Putin bolsa gyrgyzlaryň wagtlaýyn hökümetinden parlamentarizme ýykgyn edýän Konstitusiýany kabul etmekden saklanmaga çagyrýar. Sebäbi parlamentarizm totalitar we awtoritar režimleri ýok edip biljek ýeke-täk güýç. Bu hem geljekde, ýokanç kesel ýaly, SSSR-iň hemme döwletlerine ýaýrap biljek.
Referendumda kabul edilen konstitusiýanyň öňkülerden nähili aýratynlyklary bardy? Bakyýewiň konstitusiýasynda 101 madda bolan bolsa, täze kabul edilen gyrgyz Baş kanuny 114 maddadan we 9 bölümden ybarat.
I. Bölüm. Konstitusion gurluşyň esaslary.
II. Bölüm. Adamlaryň we graždanlaryň hukuklary we azatlyklary.
1. Bap. Hukuklaryň we azatlyklaryň esaslary.
2. Bap. Adam hukuklary we azatlyklary.
3. Bap. Graždanlyk. Graždanlaryň hukuklary we borçlary.
III. Bölüm. Gyrgyzystan Respublikasynyň prezidenti.
IV. Bölüm. Gyrgyzystan Respublikasynyň Kanun çykaryjy häkimiýeti.
1. Bap. Ýokarky Geňeş (parlament).
2. Bap. Ýokarky Geňeşiň ygtyýarlyklary.
3. Bap. Kanun çykaryjylyk wezipesi.
V. Bölüm. Gyrgyzystan Respublikasynyň ýerine ýetiriji häkimiýeti.
VI. Bölüm. Gyrgyzystan Respublikasynyň Sud häkimiýeti.
VII. Bölüm. Beýleki döwlet edaralary.
VIII. Bölüm. Ýerli dolandyryş.
IX. Bölüm. Konstitusiýa üýtgetmeler girizilmeginiň düzgünleri.
Baş kanunda esasy belläp geçmeli maddalaryň biri hem iň ýokary halk häkimiýeti hakyndadyr. Eger köne Konstitusiýada ýokary halk häkimiýeti diňe prezidente berlen bolsa, täzede ol 3-nji Maddanyň üsti bilen parlamente (Ýokarky Geňeşe) we prezidente bilelikde ynanylypdyr. Prezidentiň funksiýalary doly kemeldilipdir. 61-nji maddada prezident alty ýyllyk möhlete saýlanýanlygy we şol bir adamyň iki gezekden artyk saýlanmaga hukugynyň ýoklugy aýdylýar. 62-nji maddanyň ikinji böleginde prezidentlik wezipesine dalaşgärleriň saýlawa gatnaşýanlarynyň sany kesgitlenmeýär we her bir graždanin dalaşgär bolmak üçin saýlawçylaryň 30 müň sanynyň gollary ýygnalan hasabat esasynda dalaşgär bolup bilýär. Bu Baş kanunda berkidilen. Öňli konstitusiýada olaryň sany 60 müň bolmalydy. 67-nji maddada «Eger-de prezident öz wezipesini ýerine ýetirýän döwründe kanuna çapraz gelýän hereketleri etse, onda Ýokarky Geňeşiň talapy bilen deputatlaryň 3/2 böleginiň ses bermegi bilen prezidentlik wezipesinden çetleşdirilýär we soňra ol jenaýat jogapkärçiligine çekilýär» diýlip görkezilipdir. Bakyýewiň konstitusiýasynda prezident Ýokarky Geňeşi (parlamenti) öz islegi bilen, möhletinden öň ýatyryp bilen bolsa, täze konstitusiýada bu hukuk (78-nji madda) Ýokary Geňeşiň özüne berlipdir.
Prezident öňki konstitusiýada 46-njy madda görä, premýer-ministri wezipä belläp bilen bolsa, täze Baş kanunda ol hukuk saýlawçylara berlipdir. Täze kabul edilen kanunda parlamentde 120 deputatyň ýeri tassyklanypdyr. Olaryň 65-si köppartýalylyk sistemasy bilen saýlanan partiýalara ynanylýar. Şol 65 orundan, haýsy partia köp ses alsa, şol hem hökümeti düzýär. Partiýanyň lideri bolsa, premýer-ministr wezipesine eýe bolýar. Prezident amala aşan fakty diňe üç günüň içinde tassyklaýmaly bolýar. Eger ol şol wagtyň dowamynda ony tassyklamasa, onda premýer-ministr kanuny ýagdaýda öz wezipesine başlaýar. Premýer-ministr 15 iş gününiň dowamynda öz hökümetiniň düzümini we programasyny taýýarlap, Ýokarky Geňeşiň garamagyna berýär. Ýokarky Geňeş, eger ony (programany we düzümi) kabul etmese, onda prezident parlament saýlawynda ikinji ýer alan syýasy partiýa 15 günüň içinde hökümet düzmäge çagyrylýar.
Premýer-ministriň ygtyýaryndaky hökümet strukturalaryna howpsuzlyk ministrlikleri girmeýär. Olar prezidentiň garamagynda durýarlar. Ýöne şol wezipä görkezilýän dalaşgärleri olaryň edaralary öz içlerinden saýlap, mynasyp görenlerini hödürleýär. Ýurtda adatdan daşary ýagdaýy girizmek we uruş yglan etmek funksiýasy prezidente berlen hem bolsa, gerek ýerinde Ýokarky Geňeş ony ýatyryp, ýa-da saklap bilýär. Prezident alyp barýan işlerinde, goý, ol daşary syýasat bolsun ýa içeri, hökman Ýokary Geňeş bilen maslahat etmeli. Daşary ýurtlara adatdan daşary ilçi iberende, Prezident ony hem premýer-ministr bilen ylalaşyp bellemeli.
Umumy aýdanyňda, täze kabul edilen Konstitusiýada köp täzeliklere duş gelse bolýar. Munda adam hukuklary we azatlyklary hakynda berlen maddalaryň sany 16-dan 59-а çenli barýar. 27-nji madda azatlykdan mahrum edilen adamyň gaýtadan jenaýat işine seredilmek, 43-nji maddada her kimiň iş taşlamak hukuklarynyň barlygy aýdylýar. Bu hem täze hökümetiň esasy ünsi adam gymmatlyklaryna berýänligindedir. Täze Baş kanuny düzmek bilen wagtlaýyn hökümet hereket edýän Ýokarky Geňeşiň funksiýasyny giňeldipdir. Hemme ugurlardan diýen ýaly gözegçilik roly Ýokary Geňeşe berlipdir. Premýer-ministrem öz hökümeti bilen Ýokarky Geňeşiň öňünde hasabat bermäge borçly edilen.
Gyrgyzlaryň kabul eden konstitusiýasynyň düzgünleri ýaly ýagdaýlar dünýä praktikasynda hem duş gelýär. Fransiýanyň, Portugaliýanyň, we Islandiýanyň döwlet dolandyryş görnüşi gyrgyzlaryň 27-nji iýunda referendumda kabul eden Baş kanunlaryna gaty ýakyn.
Gyrgyzlar ilkinjiler bolup, öňki SSSR-iň çäginde özboluşly Parlamentarizm sistemasyna aýak basan döwletdir. Bularyň üstünlikleri geljekde goňşy döwletlere-de uly täsir eder. Belkem, uzagyndan bu sebitdäki döwletler parlamentarizm sistemasyny saýlarlar. Sebäbi häzirlikçe parlamentarizm totalitarizme we awtoritarizme garşy durup bilýän ýeke-täk güýçdür.
Gurbangeldi Töräýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Agzalýan galyndylar Matisseniň, Pikassonyň we Moneniň işlerini hem öz içine alýan, bahasy millionlarça dollarlyk ýedi sany žiwopis eserini ogurlamakda aýyplanýan adamyň ejesiniň ojagyndan tapylypdyr.
Soňky ýyllarda bolup geçen sungat işleriniň ogurlanmagy bilen baglanyşykly jenaýata ahyrsoňy ogluny halas etmäge çytraşýan enäniň öýünde nokat goýuldy.
Olga Dogaru, jenaýaty agtaryş gulluklarynyň onuň ogly Radu Dogaruy bu ogurlykda güman edip başlandyklaryny, şonuň üçinem sungat işlerini otlandygyny aýtdy. Radu Dogarua oktýabr aýynda Rotterdamyň Sungat galereýasyndan sungat eserleriniň ajaýyp nusgalaryny ogurlan üç rumynyň hatarynda aýyplama bildirilýär.
Eserler
Ogurlanan kartinalar şulardan ybarat: Pawlo Pikassonyň “Arlekiniň kellesi” atly eseri, 1971-nji ýyl; Klaudiýa Moneniň “Londondaky Woterlu köprüsi” atly eseri hem-de “London köprüsiniň üstünde işlemek” atly eseri, 1901-nji ýyl; Genri Matissiň “Ak we sary reňklerde gyzy synlamak” atly eseri 1919-njy ýyl; Paul Gogeniň “Açyk penjiräniň öňündäki gyz” atly eseri 1898-nji ýyl; Mayer de Hanyň “Öz portretim” atly eseri, 1890-njy ýyl; şeýle hem Luçian Froýdyň 2002-nji ýyldaky sungat işi bolan “Gözi ýumuk zenan” atly eseri agzalan suratkeşleriň ogurlanan sungat işleridir.
Bu waka soňky on ýylyň içinde Gollandiýada bolup geçen iň ullakan sungat talaňçylygydyr. Ogurlanan işleriň takmynan 100 million ýewro bilen 200 million ýewro aralygynda bahasy bar (amerikan dollary bilen aýdanymyzda bahalar 130 million dollar bilen – 260 milion dollar aralygynda).
Olga Dogarunyň jenaýaty agtaryş gulluklarynyň işgärlerine gürrüň bermegine görä, ol ýanwar aýynda ogly tussag edilensoň, ogurlyk suratlary bir öýüň içinde gömüpdir. Ol öýde hiç kim ýaşamaýan ekeni. Soňra jenaýatçynyň ejesi Danube Deltada ýerleşýän Karakliýu obasyndaky bir mazarlyga baryp, agzalýan sungat işlerini bu ýerde gömüp gizlejek bolupdyr.
"Subutnamalary ýok etmek..."
Fewral aýynda Olga Dogaru mazarlykda gömüp gaýdan suratlaryny yzyna çykaryp, öýüne getirip, otlapdyr. Muny etmeginiň sebäbi, bu aýalyň öz sözlerine görä, degişli subutnamalary ýok edip, ol talaňçylygyň guramaçysy hasaplanýan oglunyň jenaýata çekilmeginiň öňüni aljak bolupdyr.
Rumyniýanyň Milli taryhy muzeýiniň müdiri Ernest Oberlande Tarnowiýenu, jenaýat agtaryş işgärleriniň mart aýyndan bäri ýakylan sungat işlerinden galan külleri derňeýändiklerini we öňümizdäki hepdäniň dowamynda netijeleriň we tapyndylaryň prokuratura geçiriljekdigini aýtdy.
Oberlande-Tarnowiýenu sülçüleriň ojakdaky kül galyndylarynyň içinden suratkeşleriň onlarça ýyl mundan ozal ulanan materiallarynyň galyndylaryny tapandygyny aýtdy.
“Bu boýaglaryň käbirleri gaty zäherli we olar eýýäm köp wagtdan bäri ulanylanok. Şeýle hem biz suraty rama çüýlemek üçin ulanylan çüýleriň hem üstünden bardyk. Olar ýaly çüýler indi öndürilmeýär. Biziň gürrüňini edýän çüýlerimiz mis bilen iş salyşýan zergärler tarapyndan elde ýasalypdyr. Indi olar ýaly materiallar hem ulanylanok.”
Oberlande-Tarnowienunyň aýtmagyna görä, emele gelen küller diňe bir surata degişli bolman, dürli suratlardan yza galan küller bolmaly. Ol: “Birnäçe suratyň ýakylandygy aç-açan görnüp dur” diýýär. “Surat galyndylary bar, olar gyzyl, ýaşyl, sary we gök ýaly dürli reňklerde” diýip, muzeýiň müdiri sözleriniň üstüni ýetirdi.
Ogurlyk
Gollandiýada talaňçylygy amala aşyran ogrular, gowşak goralýanlygyndan peýdalanyp, geçen ýylyň 16-njy oktýarynda galereýa giripdirler. Olar suratlary ulagalaryna çenli arzan plastiki paketlere salyp eltipdirler we, aýdyşlaryna görä, olar ýol-gözegçilik polisiýasynyň postunda saklanypdyrlar.
Derňewçiler suratlary we jenaýat bilen baglanyşykly subutnamalary ele salansoňlar, Radu Dogaru bilen birlikde beýleki iki sany güman edilýän adamyny-da gözenege gabadylar.
Bu jenaýata baş goşandygy güman edilýänleriň sungat eserlerini ogurlamakda ussat däldikleri çaklanylýar, sebäbi olar talan zatlarynyň näderejede gymmatbaha eserlerdigini anyk bilmändirler.
Ogurlanan suratlar hususy Triton guramasyndan getirilip, olar saýlama hem-de täzeçil sungat işleridir. 1991-nji ýylda Amsterdamdaky Wan Gog muzeýinden 20 sany sungat eseri ogurlanypdy. Ynha, biziň bu gün gürrüňini eden jenaýatymyz, 1991-nji ýyldaky şol hadysadan soň, ýurtda bolup geçen iň uly sungat talaňçylygydyr.
Oberlande-Tarnowiýenunyň aýtmagyna görä, eger-de derňewçiler sungat eserleriniň ýok edilendigini gürrüňsiz subut edäýseler, onda bu ýagdaý “aýlyganç jenaýat we ägirt uly ýitgi” diýlip atlandyrylar.


text:
Taýwandaky tomaşalar parkynda bolan ýangynda we partlamada 500-den gowrak adam ýaralandy.
Bu hadysa 27-nji iýunda, giçlik Täze Taýpeýiň Formosa suw parkynda boldy. Ol ýerde parkyň sahnasyna ot düşüp, ýangyn howply däri tozgasy howada ýarylandyr öýdülýär.
Hadysanyň sebäpleri derňelýär. Reňklenen däri tozgasy mähelläniň ýokarsyna ýaýranda 1000 çemesi adam tans çäresine gatnaşýardy.
Saglyk ministrligi jemi 510 adamyň ýaraly bolandygyny, 38 adamyň hassahanada bejergi alýandygyny aýtdy. 180-den gowrak adamyň ýarasynyň agyrdygy aýdylýar.


text:
Elordanyń medısınalyq áleýeti jyldan-jylǵa jańaryp, damyp kele jatqanyn qyzmet sapasynyń jaqsara túskeninen, mamandardyń biliktiligi artqanynan ańǵarýǵa bolady. Bas aýyryp, baltyr syzdaǵanda barar jer, basar taýymyz emhana ekeni belgili. Bas qalada medısınalyq turǵydan ilkimdi ister atqarylyp kele jatqany kóńil marqaıtyp, kóz qýantady. Álemdi ábigerge salǵan indet elimizdi de aınalyp ótpedi. Degenmen, densaýlyq saqtaý salasy mamandarynyń eleýli eńbeginiń nátıjesinde qanshama adam kúrdeli dertpen kúresip, jeńip shyqty.
Nur-Sultan qalasynyń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Tımýr Muratuly osy oraıda júıeli jumystar júrgizilip jatqanyn jasyrmady.
«Eger medısınalyq ınfraqurylymdy 1998 jylmen salystyrsaq, árıne, búginde biz úlken aıyrmashylyqty kórip otyrmyz. 90-jyldar aıaǵyndaǵy ınfraqurylym zamanaýı kúnderimizge esh sáıkes kelmeıtin edi. Qazir elorda halqy 1,2 mln-nan astam adamdy quraıdy. Jyl saıyn Nur-Sultan qalasy 50-60 myń adamǵa ósedi, onyń tabıǵı týý koeffısıenti jylyna 30 myń náresteden asady. Bul da ýaqytyly is-áreketti talap etetin óte joǵary kórsetkish. Osyǵan baılanysty 2018 jyly Densaýlyq saqtaý mınıstrligi respýblıkanyń densaýlyq saqtaý jelisin damytýdyń uzaq merzimdi josparyn qabyldady. Qalada buryn-sońdy bolmaǵan kóptegen respýblıkalyq uıymdar ashyldy jáne olardyń negizinde búginde biregeı medısınalyq tehnologııalar engizilýde. Tıisinshe, elordalyq densaýlyq saqtaý júıesi qala mártebesine saı damyp keledi. Biz densaýlyq saqtaý uıymdarynyń syrtqy kelbetin de, ishki qurylymyn da birtindep ózgertip kelemiz. Qyzmet kórsetýdi jaqsartýǵa jáne qonaqjaılylyq standarttaryn («Qonajaıly medısına») – pasıentterge baǵdarlaýǵa bet buramyz. Jýyrda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ashqan «Salaýatty Astana» JShS janyndaǵy jańa emhanaǵa barsańyz, onyń endi medısınalyq mekeme emes, qonaq úıge uqsaıtynyn baıqaǵan bolarsyz. Biz únemi joǵary deńgeıge umtylamyz – bul pasıentterdiń nazaryn aýdarý», dedi basqarma basshysy.
Adam densaýlyǵyn bárinen bıik qoıatyn aq halatty abzal jandardyń eren eńbegi elge aıan. Deı turǵanmen, sapaly qyzmet kórsetý úshin medısınalyq mekemelerdiń jańa, jaıly bolǵany mańyzdy. Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy T.Muratuly jańa ǵımarattarǵa da toqtalyp ótti.
«Mysal úshin, aıtyp otyrǵan jańa jeke klınıka memlekettik medısınalyq emhananyń aýyrtpalyǵyn aıtarlyqtaı jeńildetedi. Elordanyń qarqyndy damyp kele jatqan ýrbanızasııalyq aýdandarynyń biri Esil aýdanynda ornalasqan. Aýdan turǵyndarynyń kópshiligi bekitilgen №9 memlekettik emhana qazirdiń ózinde shamadan tys júktelgen. Jeke mekeme «Jaǵalaý» shaǵyn aýdanynyń turǵyndaryn qamtıdy. Jeke ınvestordyń 7 myń sharshy metrlik standartty emhana salýǵa bastamashy bolǵany qýantady. Bul ambýlatorııalyq-emhanalyq kómektiń tolyq sıkli bar tolyqqandy emhana retinde jumys isteıdi. Sondaı-aq alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetýge daıyn, onyń ishinde ońaltýǵa qajetti jabdyqtar bar. Bir aýysymda 500 pasıentti qabyldaýǵa eseptelgen. Qalada taǵy osyndaı 3 emhana bar, bular bolashaqta qalanyń ár túkpirinde ornalasatyn bolady. Týýdyń joǵary deńgeıi men halyqtyń qalaǵa turaqty kóshi-qonyn eskere otyryp, aldaǵy jyldary munda taǵy 250 tósektik oryn perzenthana salynady. Onyń dızaıny qazirdiń ózinde aıaqtaldy. №1 Perınataldyq ortalyq kópsalaly qalalyq aýrýhananyń quramynda qyzmet etetin bolady. Sondaı-aq «Astana» medısınalyq ýnıversıteti quramynda 800 orynǵa arnalǵan birikken aýrýhana salynady», dedi ol.
Sonymen qatar basqarma basshysy elimizde moraldyq, fızıkalyq jáne tehnıkalyq jaǵynan eskirgen temirjol aýrýhanasy bar ekenin tilge tıek etip, onyń ornyna jańa ýnıversıtet klınıkasy salynatynyn jetkizdi.
«Temirjol aýrýhanasyna keletin bolsaq, ony qalpyna keltirýge nemese ornyna jańa ǵımarat salýǵa bolatyndyǵy týraly belgili bir tehnıkalyq zertteýler júrgiziledi. Sońǵy jyldary elordada kópsalaly aýrýhanalar damyp keledi. Qazaqstanda mundaı tájirıbeni engizý trend nemese jańashyldyq emes. Barlyq damyǵan elderdegi densaýlyq saqtaý júıesi osy úrdiste jumys isteıdi. Medısınadaǵy bul tájirıbe ózin ózi tolyǵymen aqtaıdy. Ekinshi qalalyq aýrýhana men onyń sol jaǵalaýyndaǵy perınataldyq ortalyq arasynda jańa qabyldaý bólimi arasynda ótkel salynady. Ádette naýqas aýrýhanaǵa bir problemamen kelmeıdi. Sondyqtan, barlyq mamandandyrylǵan mamandar bir ǵımaratta bolǵany óte yńǵaıly. Ámbebaptyq – bul taǵy da pasıentke kómek kórsetýde nazar men yqylas. Qazir bizdiń qalada 4 kópsalaly medısınalyq ortalyq jumys isteıdi. Bul №1, №2, №3 kópsalaly qalalyq aýrýhanalar jáne qazir kópsalaly qyzmet kórsetetin kópsalaly medısınalyq ortalyq», dedi T.Muratuly.
Pandemııa medısına salasyna synaq boldy
О́tken aptada Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵynda Shvesııada shyǵarylǵan biregeı medısınalyq keshen «Gamma Pyshaq» iske qosyldy. Ol neırohırýrgııada eń kúrdeli operasııalardy jasaýǵa múmkindik beredi. Bul mıdyń tereń isikteri, mıdyń tamyrly jáne fýnksıonaldy aýrýlary kezinde narkozsyz jumys isteýge múmkindik beretin qazirgi zamanǵy qýatty degen tehnologııalyq mashınalardyń biri. Qazaqstan osyndaı joǵary tehnologııalyq jabdyqtarǵa ıe bolyp otyrǵan TMD-daǵy úshinshi jáne Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy memleket. Operasııanyń ózi aýyrtpalyqsyz ótedi jáne kranıotomııany qajet etpeıdi. Operasııa bir rettik: ony sáýlelik terapııa sııaqty birneshe kezeńde júrgizýdiń qajeti joq. Qazaqstandyqtar mundaı em-domdy kvotaǵa sáıkes aqysyz ala alatyndyǵy nazar aýdartady. Buryn naýqastardy shetelge qymbat emdelýge jiberýge týra keletin.
«Búginde qalalyq densaýlyq saqtaýdy ǵana emes, pasıentterdiń óz densaýlyǵyna degen jaýapkershiligin damytý qajet. Biz salamatty ómir saltyn engizýdi úırenip, aýyrmaýǵa tyrysýymyz kerek. О́ıtkeni eń aldymen óz densaýlyǵymyz ózimizge kerek. Medısınalyq sarapshylar adam densaýlyǵynyń tek 20%-y densaýlyq saqtaý júıesine jáne barlyq klınıkalyq dári-dármekterge baılanysty dep sanaıdy. Júrek-ókpe apparatyn oılap tapqan Nıkolaı Amosov «dáriger aýrýlardy emdeıdi, biraq densaýlyqty ózi tabýy kerek» degen. Astaryńda bir shyndyq bar emes pe?», dedi basqarma basshysy.
Elorda ákimi Altaı Kólginov pandemııa bastalǵaly beri qalanyń densaýlyq saqtaý júıesi aıtarlyqtaı jańǵyrtýdan ótkenin, jedel járdem mashınalarynyń parki tolyq jasaqtalǵanyn, 200 tósektik qalalyq ınfeksııalyq ortalyqtyń ǵımaraty paıdalanýǵa berilgenin málimdedi.
«Medısınalyq joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń 350-den astam túlegi COVID-19-ǵa qarsy kúres boıynsha jumysqa tartyldy, medısınalyq salanyń kadrlyq quramyn tolyqtyrý úshin jergilikti bıýdjetten qosymsha 500 grant bólindi. Jedel járdem mashınalarynyń parki 107 birlikke tolyqty jáne biz ony 100% jabdyqtadyq. Jańa ǵımarat – 200 tósektik qalalyq juqpaly aýrýlar ortalyǵy paıdalanýǵa berildi», dedi qala ákimi.
Sondaı-aq alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek – ambýlatorııalyq qyzmetter men emhanalardyń jumysy jańǵyrtyldy. Bul sharalar aýrýhanalardaǵy júktemeni azaıtýǵa kómektesti.
«Qazir naýqastar úıde emdelýde, dári-dármekter tegin tasymaldanady. Qashyqtan emdeý uıymdastyryldy. Sondaı-aq rezervten jańǵyrtý jumystary men medısınalyq jabdyqtar satyp alý úshin qarajat bólinedi. Onyń ishinde qosymsha ottegi rezervýarlary, ókpeni jasandy jeldetý apparattary, rentgen, kompıýterlik tomograf apparattary satyp alyndy. Qazir bul bizdiń mamandarymyzǵa aıtarlyqtaı kómektesip jatyr. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha medısına qyzmetkerleriniń jalaqysy edáýir artty», dedi A.Kólginov.
Pandemııa bastalǵaly beri Nur-Sultanda zerthanalar sany 2-den 27-ge deıin artty. Qazir táýligine 13 myńǵa deıin PTR-test ótkizýge bolady. Bul sharalar KVI aýrýynyń aldyn alýǵa jáne naýqastar qataryn anyqtaýdy arttyrýǵa múmkindik berdi, bul óz kezeginde ýaqtyly emdeýge áser etedi.
«Qazir turǵyndar arasynda vaksınalaý belsendi júrgizilýde. Birinshi kezekte ózderi kelip, vaksınalanǵan jandarǵa alǵys aıtqym keledi. Bul qosymsha ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrady jáne azamattardyń ózin jáne ózgelerdi qorǵaıdy. Búginge deıin 100-den astam vaksınalaý pýnktin ashtyq: barlyq emhana, jeke jáne memlekettik ambýlatorııalyq qyzmetter kún saıyn jumys isteıdi. Sondaı-aq biz iri saýda ortalyqtarynda vaksınalaý pýnktterin ashtyq. Osy saýda nysandarynyń kásipkerlerine, basshylaryna, quryltaıshylaryna alǵys aıtqym keledi. Bul bizge kóp kómektesip jatyr», dep atap ótti A.Kólginov.
Serik Sápıev sport komıtetiniń tóraǵasy laýazymynan bosatyldy
Sport • Búgin, 16:55
Elordada táýlik ishinde 86 qylmystyń beti ashyldy
Elorda • Búgin, 16:42
Qazaqstandyqtar bıyl 23 myńǵa jýyq altyn quımasyn satyp aldy
Ekonomıka • Búgin, 16:34
Mektep oqýshysy 20-qabattan sekirip ketti
Oqıǵa • Búgin, 16:27
Temirtaýda júrgizýshi jaıaý júrginshini qaǵyp ketti
Aımaqtar • Búgin, 16:20
Reseıde koronavırýstan qaıtys bolǵandar sany artty
Álem • Búgin, 16:09
Pavlodarda taǵy da qus tumaýy tirkeldi
Aımaqtar • Búgin, 16:00
Prezıdent «Astana Group» kompanııasynyń basshysyn qabyldady
Prezıdent • Búgin, 15:53
Prezıdenttik jastar kadr rezerviniń úshinshi kezeńi aıaqtaldy
Qazaqstan • Búgin, 15:45
Kókshetaýda reseılik azamat qonaq úıdiń terezesinen sekirip ketti
Oqıǵa • Búgin, 15:37
Memlekettik satyp alý rásimderine ózgerister engiziledi
Úkimet • Búgin, 15:28
Atyraýda 100-ge jýyq bala koronavırýs juqtyrǵan
Koronavırýs • Búgin, 15:19
Oqıǵa • Búgin, 15:11
Keıbir aǵash túrlerin eksporttaýǵa tyıym salynady
Qoǵam • Búgin, 15:00
Saakashvılıdi abaqtydan aýrýhanaǵa aýystyrýy múmkin
Álem • Búgin, 14:46
Nur Otan: Dárige salynatyn salyqtyqty kóbeıtý baǵany kúrt ósiredi
Qazaqstan • Búgin, 14:33
«Apaı urady». О́skemendik oqýshy polısııaǵa shaǵymdandy
Aımaqtar • Búgin, 14:21
Qazgıdromet aldaǵy qysqa boljam jasady
Qazaqstan • Búgin, 14:11
Aqtóbede jol apatynan taǵy eki kisi kóz jumdy
Oqıǵa • Búgin, 14:02
Elorda turǵynynan esirtkiniń iri partııasy tárkilendi
Elorda • Búgin, 13:51
Prezıdent Abdýlla Ál ash-Sheıhti «Dostyq» ordenimen marapattady
Prezıdent • Búgin, 13:42
Atyraýda 23 adamdy shaıan shaqqan
Aımaqtar • Búgin, 13:35
Sırııadan kelgen balalar qoǵamǵa beıimdeldi me?
Qazaqstan • Búgin, 13:27
Ǵalymdar jol qurylysyna qoldanylatyn jańa tehnologııa oılap tapty
Qazaqstan • Búgin, 13:16
UEFA Chempıondar lıgasy: Jasyl alańǵa kimder shyǵady?
Sport • Búgin, 13:06
Jaıyqtyń ekologııalyq jaǵdaıy jaqsara ma?
Ekologııa • Búgin, 12:56
Túrkistan oblysynda brakonerler ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 12:40
Búgin azamattyq qorǵaý organdaryna 26 jyl toldy
Qoǵam • Búgin, 12:28
Efıopııa áskeri Tıgraı aımaǵyna shabýyl jasady
Álem • Búgin, 12:21
Aqmola oblysynda jol apatynan 2 adam qaza tapty
Oqıǵa • Búgin, 12:09
Qazaqstandyq sportshy Gınnestiń rekordtar kitabyna endi
Qoǵam • Búgin, 12:00
Antalııada Qyrǵyzstan Bas konsýldyǵy ashylady
Álem • Búgin, 11:48
Syrdarııa sarqylyp barady. Ekologııa mınıstrligi túsinikteme berdi
Ekologııa • Búgin, 11:40
Elbasy týraly derekti fılmniń besinshi bólimi jaryqqa shyqty
Elbasy • Búgin, 11:33
Aýyr atletıkadan ulttyq quramanyń bas bapkeri qyzmetinen ketti
Sport • Búgin, 11:10
Aqtaýda er adam bıikten qulap mert boldy
Aımaqtar • Búgin, 10:53
Qazaqstanda 1,4 mln adam tumaýǵa qarsy ekpe saldyrdy
Medısına • Búgin, 10:43
Qasym-Jomart Toqaev qutqarýshylardy kásibı merekesimen quttyqtady
Prezıdent • Búgin, 10:35
Toǵjanov vaksınasııa qarqynyn keshiktirgen basshylarǵa shara qoldanýdy usyndy
Úkimet • Búgin, 10:33
Atyraýlyq sheneýnikke qatysty tergeý júrip jatyr
Aımaqtar • Búgin, 10:25
Shymkenttik nysana kózdeýshiler halyqaralyq týrnırde júldeger atandy
Sport • Búgin, 10:17
Asqar Mamın ákimderge jumystaryn jandandyrýdy tapsyrdy
Úkimet • Búgin, 10:08
Koronavıýrs báseńdep kele jatqan elderdiń qataryndamyz – Alekseı Soı
Koronavırýs • Búgin, 10:03
«Aýyl – El besigi» jobasy qalaı júzege asyrylyp jatyr?
Qazaqstan • Búgin, 09:57
Latvııada koronavırýs órship tur
Álem • Búgin, 09:48
Qylmyskerdiń ultyn kórsetken BAQ jazalanýy múmkin
Álem • Búgin, 09:41
Qazaqstanda karantındik shekteýler jeńildeıdi
Koronavırýs • Búgin, 09:33
Qoqys jáshiginen tabylǵan sábıdiń anasy ustaldy
Aımaqtar • Búgin, 09:28
Sıngapýr týrıster úshin shekarasyn ashty
Álem • Búgin, 09:23
Sport • Búgin, 09:11
Bárimiz bir aspannyń astyndamyz
О́ner • Búgin, 09:10
Aımaqtar • Búgin, 09:08
Shotlandııada jarylystan eki turǵyn úı qırady
Álem • Búgin, 09:08
Aımaqtar • Búgin, 09:07
Medısına • Búgin, 09:05
Sport • Búgin, 09:02
Sport • Búgin, 09:00
Elordalyqtar tumaýǵa qarsy ekpeni 100% aldy
Medısına • Búgin, 08:59
«Kıeli joldyń ıesi – Raıymbek...»
Tanym • Búgin, 08:58
Seısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy
Aýa raıy • Búgin, 08:57
Bilim • Búgin, 08:55
Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti
Koronavırýs • Búgin, 08:54
Koronavırýs pen pnevmonııadan taǵy 53 qazaqstandyq qaıtys boldy
Koronavırýs • Búgin, 08:52
Bilim • Búgin, 08:52
Ashyq sabaq Elbasynyń beıbit bastamalaryna arnaldy
Bilim • Búgin, 08:51
Qoǵam • Búgin, 08:50
Aımaqtar • Búgin, 08:49
Aımaqtar • Búgin, 08:47
Ortalyqtandyrylǵan jylý júıesine qosyldy
Aımaqtar • Búgin, 08:45
Aımaqtar • Búgin, 08:43
Uqsas jańalyqtar


text:
Gurluşy. Tripanosomanyň bedeni ýasyja, zolak şekilli. Bedeniniň iki ujy-da inçe, ýöne onuň öňki ujy has inçe we uzyn ösüntgili bolýar. Ösüntgi bedeniň yz tarapyndan başlanyp,…View More Tripanosoma
Tag: mugthor
Mallardan ýokuşýan “Brusellýoz” keseli
Adama maldan ýokuşýan brusellýoz bedeniň süňk-bogun, nerw, jyns we ýürek-damar ulgamlaryny zeperlendirip, köplenç dowamly geçýän ýokanç keseldir. Bu kesel maldarçylygyň ösen sebitlerinde giňden ýaýrandyr. Gadym…View More Mallardan ýokuşýan “Brusellýoz” keseli


text:
Ýaponiýanyň mirasdüşer şazadasy belli boldy. Has takygy, şazada Akisino tagtyň indiki eýesi hökmünde resmi ýagdaýda yglan edildi. Bu barada nippon.com ýazýar.
Başda tagta mirasdüşerleriň sany üçdi. Ýöne Akisinonyň kakasy mirasdüşerlikden ýüz öwürdi, uly dogany imperator Naruhito bolsa monarh boldy. Şeýelikde, Akisino tagta ýeke-täk dalaşgärdir.
54 ýaşly Akisinonyň mirasdüşerligi bilen bagly dabara aprel aýynda geçirilmelidi. Ýöne koronowirus pandemiýasy sebäpli bu dabara soňa süýşürildi.
Ýaponiýanyň kanunlaryna görä, tagta diňe erkekler eýeçilik edip bilýär. Şonuň üçin häzirki imperator Naruhitonyň ýeke-täk perzendi bolan 18 ýaşly şa gyzy Aýko oňa dalaş edip bilmez.
Ýaponiýanyň mirasdüşer şazadasy belli boldy
Ýaponiýanyň mirasdüşer şazadasy belli boldy. Has takygy, şazada Akisino tagtyň indiki eýesi hökmünde resmi ýagdaýda yglan edildi. Bu barada nippon.com ýazýar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
-
Prezıdent mańyzdy salalarda naqty maqsattardy aıqyndady - Baqytjan Jumaǵulov
NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Senatynyń depýtaty Baqytjan Jumaǵulov búgin VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalaryna qatysty pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev búgingi Parlament sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev júrgizgen strategııalyq saıası baǵyt sabaqtastyǵyn tabady degen naqty ustanymyn aıtyp ótti. Eń bastysy, elimizdiń Prezıdenti óziniń sózinde saıası reformalardyń jalǵasyn tabatynyna naqty toqtalyp ótti», - dedi B. Jumaǵulov.
Sonymen qatar senator saıası partııalardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5 paıyzǵa tómendetý, taǵy da basqa jeńildikterdi berý týraly óziniń naqty usynystaryn aıtyp ótkenin jetkizdi.
«Búgingi Prezıdenttiń sózinde adam quqyǵy týraly da aıtyldy. Adam quqyǵyna qatysty biz qandaı sharalar qoldanýymyz kerek, qandaı jobalar qabyldanýy kerek? Osy týraly Qasym-Jomart Kemeluly naqty aıtyp ótti. Al endi osynyń bári ary barǵanda adamı kapıtalǵa kiredi. Ol degenimiz, Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha ulttyq joba ázirlenýi tıis degen sóz. Eń bastysy, bizdiń bilim salasynda sapaǵa kóńil bólý kerek. Álemdik trendke súıene otyryp, ózimizdiń ulttyq júıeni, ulttyq bilim salasyn jaqsartýǵa, sondaı-aq orta bilim bolsyn, bizdiń kolledj, ýnıversıtetterdiń maman daıarlaý sapasyn kóterýimiz kerek. Osyǵan naqty kómektesýimiz kerek, osyndaı joba qabyldansa bizdiń bilim salasy da ary qaraı damıdy degen úlken senimdemiz. Osy saıası reformalar, adamı kapıtal men adam quqyǵy jáne taǵy basqa máselelerge oraı búgin Prezıdent naqty tapsyrma berdi», - dedi B. Jumaǵulov.
«Zańdy túrde sapaly zańdardy qabyldap, osyny ómirge engizýge, iske asyrýǵa Parlamentke tapsyryp otyr. Taǵy bir nárse aıtaıyn degenim, bul jerde, ıaǵnı Parlamentte kóp másele sheshiledi», - deıdi senator.
- Elordada boıjetken aıaldama shynysyn, turaqtaǵy kólikterdiń terezelerin syndyrdy
- Qurlyqtyq hokkeı lıgasy: «Barys» Belarýstyń «Dınamosymen» kezdesedi
- Qyzylordada úsh kún buryn joǵalǵan 18 jastaǵy boıjetken izdestirilýde
- Elordada balalar bir jylda 15,8 mln ret avtobýsta tegin júrgen
- Atyraý oblysynyń turǵyndary Prezıdent Ákimshiligine 173 ótinish joldaǵan
- Atyraýda jeke turǵyn úılerdiń aýlasynda saryshaıan qaptady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Qyzylordada maqta tıelgen júk kóligi órtenip ketti
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysy aýmaǵynda Ózbekstannan Ýkraınaǵa bet alǵan júk kóligindegi taýarlar tolyqtaı órtenip ketti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oqıǵa Samara-Shymkent tas jolynyń Aral aýdany aýmaǵyndaǵy 1338 shaqyrymynda boldy. Ózbekstannan Ýkraınaǵa bara jatqan «Volvo» júk kóligindegi 21 tonna maqta tolyqtaı janǵan.
Kólik ishinde eki adam bolǵan. Onyń biri - kólik júrgizýshisi, ekinshisi - júrgizýshiniń kómekshisi.
«Bul jóninde habar kelgennen keıin eń jaqyn órt sóndirý bóliminiń mamandary jumyldyryldy. Qashyqtyq 34 shaqyrymdy quraıdy. Oqıǵa ornyna 2 tehnıkamen 7 qyzmetker jedel jetti. Órt jyldam oqshaýlandy. Oqıǵa barysynda jaraqat alǵan adam joq. Qazirgi tańda órttiń shyǵý sebebi men shyǵyny anyqtalýda», - dedi Qyzylorda oblystyq Tótenshe jaǵdaılar departamenti Órt sóndirý jáne avarııalyq-qutqarý jumystary qyzmetiniń baspasóz hatshysy Álııa Erejepova.
Eske salsaq, budan buryn Qyzylorda oblysynda qorada jınalyp turǵan 3000 baý shóp órtenip ketti.
- Qaraǵandy polıtseıleri kópqabatty úıdegi órtten balalardy qutqardy
- Qyzylordada azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrýǵa nazar aýdaryldy
- Elordada kólikpen soqtyǵysqan mototsıkl júrgizýshisi qaza boldy
- Almatydan Nur-Sultanǵa ushyp shyqqan áýe kemesi áýejaıǵa qaıta oraldy
- Balqash kóli mańynda charterlik ushaq aýdarylyp qaldy
- Astana avtobýstarynda jol aqysyn bank kartasymen tóleýge bolady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Metbugat relizleri SEO üçin henizem gowy pikirmi? Semalt jogap berýär
Mazmuny
- Giriş
- Press-relizler näme
- SEO üçin özüne çekiji press-reliz nädip döretmeli
- Näme üçin SEO üçin press-relizler (Olar henizem gowy pikirmi)?
- Jemleýji pikirler
1. Tanyşdyryş
Web sahypasynyň eýeleriniň esasy aladalarynyň biri, web sahypasyna traffigi nädip sürmeli. Web sahypasy, web sahypasyna girýänleriň sany ýaly täsirli. Trafik gözlegi, web sahypalarynyň eýelerine degişli netijeler bolmazdan pul sarp eden köp öndürijiliksiz hereketleri etmäge sebäp boldy.
Käbir adamlaryň pikir edişiniň tersine, traffigi haýallaşdyrmagyň iň ýönekeý çözgütlerinden biri Gözleg motory optimizasiýasyna (SEO) gönükdirmekdir. SEO görnükliligi ýokarlandyrmaga we gözleg parametrleriňiziň hilini ýokarlandyrmaga kömek edip biler, potensial gelýänler belli bir açar sözleri gözlemek üçin gözleg motorlaryna gidenlerinde web sahypaňyz gözleg motorlarynda aňsatlyk bilen tapylar.
Soňky döwürde web sahypasynyň eýeleri SEO-ny ýokarlandyrmak we web sahypasyndaky traffigi köpeltmek üçin press-relizlerden peýdalanýarlar. Käbirleri Press-relizleri geçmişdäki zat hökmünde görseler, käbirleri henizem SEO üçin möhümdigine ynanýarlar. Şeýlelik bilen, SEO üçin press-relizleri ulanmalymy? Press Release we SEO hakda bilmeli zatlaryňyz üçin aşakda okaň, eger SEO üçin Press Release ulanmak akylly saýlaw bolsa.
2. Metbugat habarnamalary näme?
Metbugat habarnamasy bermek pikiri köne. Adamlaryň bilesigeliji tebigatyny artykmaçlyk derejesine gönükdirýär, olary diňe bir makalada görmek isleýän ýeriňize ýelmeýär.
Metbugat beýanynda okyjylaryň görmek isleýän nokatlaryna ünsi jemlemek üçin gysga, gysga we özüne çekiji söz düzümleri ýa-da sözlemler ulanylýar. Metbugat habarnamasy, telekeçiler, journalistsurnalistler we soňky döwürde web sahypalarynyň eýeleri özlerini has görnükli etdi we maksatly diňleýjileriniň ünsüni özüne çekdi.
Metbugat relizleri, esasan, gyzykly temalarda jikme-jik, ýöne gysga maglumatly gysga, özüne çekiji sözler bilen amala aşyrylýar. Aýratynam, olary görýänleriň hemmesiniň üns bermegine garşy durmazlygy üçin, özüne çekiji diýilýär. Häzirki wagtda press-relizler ýazmaça görnüşde, gysgaça, ses ýazgylarynda ýa-da wideo görnüşinde bolup biler. Ahyrky maksady, adatça, görýänleriň ünsüni saklamakdyr.
3. SEO üçin özüne çekiji metbugat habarnamasyny nädip döretmeli?
Web sahypasynyň eýeleriniň köpüsi, web sahypasy üçin traffigi döretmek üçin press-relizleri nädip ulanmalydygyna düşünmeli däl. SEO üçin press-reliz ulanmagyň pikiri, web sahypaňyza baglanyşyk goşmak we has giňişleýin maglumat üçin okyjylara ýa-da görüşlere web sahypaňyza basmaga mümkinçilik berýän mazmun döretmekdir.
Bu, press-relizlerde ýokary hilli baglanyşyk bolmaly we kanallary ulanýan salgylanmalardan köp traffik bolmalydyr. Arka baglanyşyklar, web sahypaňyzdaky birikdirilen baglanyşyga gelýän traffige köp täsir edýän tor hökmünde işleýär. Şeýle-de bolsa, metbugat habarnamasy düzülende, adamlaryň ünsüni uzak wagtlap web sahypalarynyň köpelmeginde arka baglanyşyklaryň täsirlerinden peýdalanmak üçin ünsüňizi çekmek üçin üns bermeli.
Web sahypaňyz üçin täsirli press-reliz döretmek barada birnäçe maslahat.
- Gyzyklylygy saklamak üçin yglan ediň
Bu, press-reliz döretmek meselesinde ilkinji möhüm ädimdir. Esasy ünsüňiz we wagtyňyz ilki bilen metbugat habarnamasynda maksatly diňleýjileriňiziň gyzyklanmasyny saklap biljek bir zady tapmaly.
Näme diýmeli bolsaňyzam, maksatly diňleýjiňiziň ünsüni özüne çekip bilmeseňiz, edýän tagallalaryňyz netijesiz bolup biler. Şeýlelik bilen, press-reliziňizi maksatly diňleýjileriňizi özüne çekip biljek derejede düzmeli. Muňa ýetmek üçin ýa-da maksatly diňleýjilere täzeçillik, düýbüni tutujy ýa-da gaty gymmatly habarlar bilen gelmeli.
Siziň sözbaşyňyz tapawutlanmalydyr
Içgysgynç sözbaşy bilen gyzykly mazmun, traffigi ýitirer. Munuň sebäbi, sözbaşyňyz, aýdýan zatlaryňyz bilen aýtjak zatlaryňyza girmeli maksatly diňleýjileriň arasyndaky ilkinji aragatnaşyk nokadydyr. Şeýlelik bilen, mazmunyňyz näçe gyzykly bolsa-da, sözbaşyňyz täzelik däl bolsa, uzak möhletde web sahypasyna girýänleriň köpüsini ýitirersiňiz.
Elmydama synap görüň we sözbaşyňyzy gyzykly, gyzykly we mümkin boldugyça gysga ediň.
Gysga we gysga bolsun
Öň bellenip geçilişi ýaly, gaty uzyn we sözli press-reliz size asla peýdasy degmez. Sebäbi adamlar, umuman alanyňda, gysga wagtlyk ünsi çekýärler we maksatly diňleýjileriňizden tapawudy ýok. Şonuň üçin press-relizi mümkin boldugyça gysga etmegi öwrenmeli.
Şeýle-de bolsa, seresap bolmaly we press-relizde möhüm maglumatlary bermekden ýüz öwürmäň; bu SEO-a hem zyýan berip biler. Gysga, ýöne jikme-jik metbugat, arka baglanyşyklaryňyzy köpeltmek we web sahypaňyzdaky traffigi köpeltmek üçin örän oňat usuldyr.
Maksatly tomaşaçylaryňyza spamdan gaça duruň
Metbugat habarnamalaryňyzy paýlamak synanyşygyna garşy duruň. Ygtybarly press-reliz döredeniňizden soň etmeli zadyňyz, maksatly diňleýjiňiziň ýerleşýän bir ýa-da iki esasy platformasyny tapmak we soňra paýlaşmak.
Şeýle-de bolsa, metbugat beýanatyňyzy köp platformalarda şol bir maksatly diňleýjilere gaýtalap paýlaşyp başlasaňyz, ýadap ýa-da içgysgynç bolup bilerler. Metbugat habarnamany hemme ýerde paýlaşmak maksatlaryňyza zyýanly bolup biler; sebäbi, paýlaşmak adamlaryň habaryňyzy hakyky şertnama däl-de, spam hökmünde görüp başlamagyna sebäp bolup biler. Size zerur zat, dogry çeşmäni tapmak we press-reliziňiziň spam haty hökmünde iberilmeýändigine göz ýetirmek, şonuň üçin adamlar bu gereksiz maglumatlar diýip pikir etmeýärler.
4. SEO üçin press-relizler barmy (entegem gowy pikirmi)?
Muňa göni jogap Hawa bolar. Sebäbi SEO-nyň esasy maksady web sahypaňyza girýänleriň sanyny köpeltmekdir. Dogry ýerine ýetirilen press-reliz hiç hili kynçylyksyz aňsatlyk bilen ýeter.
SEO strategiýalarynyň köpüsi, adatça tölenmedik traffik diýilýän zada ünsi jemläp, web sahypaňyzdaky traffigiň mukdaryny we hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Bu tölenmedik traffik, maksatly diňleýjiňiziň esasan gözleg motorlarynda gözleýän käbir açar sözleriň optimal ulanylmagyndan alnan.
Şonuň üçin SEO kompaniýalary halaýarlar Semalt Potensial maksatly diňleýjiňiziň gözlejek gözlenýän frazeologiýalarynyň nusgasyny bermek üçin kompýuterleşdirilen algoritmleri ulanyň. Şeýle hem, has göni traffigi we satuwy ýokarlandyrjak dogry gözleg motoryny tapýarlar. Bu strategiýalary web sahypaňyzda we press-relizde ulanmagyň netijesi aşakdakylary öz içine alýar:
Görünmek
Web sahypaňyzyň ozal traffigiň haýal bolmagynyň sebäbi, dogry adamlar toplumy ýaly bolmalysy ýaly görünmedi. Bu adamlar siziň maksatly diňleýjiňiz bolmaly. Metbugat habarnamasy, maksatly diňleýjileriň ünsüni özüne çekýär we ugrukdyrýar web sahypaňyza girmek.
Metbugat habarnamasyndaky maglumatlary yzarlaýarkalar, aýdýan zatlaryňyz barada has giňişleýin maglumat almak we arka baglanyşyk diýilýän zadyň üsti bilen has köp adamy ugratmak üçin web sahypaňyzyň birikdirilen baglanyşygyna basmaly bolarlar. Bu salgylanylan adamlar, metbugat habarnamanyňyzy görüp, web sahypaňyzyň traffigine oňaýsyz täsirleri döredip, has köp adama ýüz tutarlar.
2. Ulagyň köpelmegi
Has görnüklilige ýeteniňizde, gözleg motoryňyzyň reýtingini ýokarlandyrmaga kömek edýän arka baglanyşyk ýaly awtomatiki usulda traffigiňiz artýar. Muny bilmezden ozal web sahypaňyzyň şaýatlyk edenlerinden has köp traffik gazanarsyňyz.
Web sahypaňyzdaky traffigiň bu köpelmegi, SEO-larda ýaýbaňlandyrylan metbugat habarnamalarynyň köpüsiniň ahyrky maksady. Ulanylanda dogry ädimleri ýerine ýetirmek düýbünden mümkin däl SEO gurallary we press-relizler we traffigiň köpelmegini görme! Muny bilýän adamlaryň web sahypalarynda SEO üçin press-relizleriň ulanylmagyny dowam etdirendikleri geň däldir.
- Marka habardarlygyny ýokarlandyrmak
Bu nokat, SEO üçin press-relizleri ulanmagyň inçe peýdasy. Metbugat relizleriniň ulanylmagy köplenç metbugat beýanatynda gysga, özüne çekiji, ýöne gysga habarlar bolar ýaly marka şekillerini görkezýän marka sözlemlerini çykarmagy öz içine alýar. Munuň edýän zady, maksatly diňleýjileriňize öz markaňyzdan habarly bolmaga mümkinçilik berýär.
Bu, SEO üçin press-relizleriň ulanylmagyny, web sahypaňyzyň ýa-da markaňyzyň wekilçilik edýän zadynyň marka keşbini wagyz etmegiň inçe usuly edýär. Interneti bilýän telekeçileriň köpüsi, galmak üçin gelen keşplerini döretmek üçin muny köp ýyllaryň dowamynda ulanýarlar.
5. Jemleýji pikirler
Aboveokardakylardan, press-reliziň SEO optimizasiýasy üçin möhüm gural bolup galýandygy äşgärdir. Esasy zat, SEO üçin press-relizi öz peýdasyna nähili ulanmagyňyzdyr. Bu ýazgydaky maglumatlary we SEO web sahypasyny mahabatlandyryş gullugynyň kömegi bilen ulanmak Semalt, mejbury press-reliz döredip, diňleýjileriňizi traffigi ýokarlandyrýan, görnükliligi ýokarlandyrýan we ahyrky netijede satuwy artdyrýan görnüşde çekip bilersiňiz. Şu günden başlaň we web sahypaňyzdaky traffigiň geometrik ýokarlanmagyna tomaşa ediň.


text:
“Medeni mirasy gorap saklamak üçin Ilçiniň gaznasy” atly sergisi
Şu gün ýagny maý aýynyň 05-ne Türkmenistanyň Şekillendiriş sungaty muzeýinde «Medeni mirasy gorap saklamak üçin Ilçiniň gaznasy» atly maksatnamanyň çäklerinde alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň 20 ýyllygy mynasybetli çäre gurnaldy. Bu çäre Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi, ABŞ-nyň Türkmenistandaky Ilçihanasy we Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň gurnamagynda geçirildi. Türkmenistan we Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen medeni miras ulgamynda ikitaraplaýyn netijeli hyzmatdaşlyk alnyp barylýar we ol oňyn netijelerini berýär. Bu ýurduň Döwlet departamentiniň „Medeni mirasy gorap saklamak üçin Ilçiniň gaznasy“ atly maksatnamasynyň çäklerinde 2001-nji ýyldan başlap häzirki wagta çenli Türkmenistanyň terretoriýasynda jemi 28 taslama üstünlikli amala aşyryldy. Bu çärede hem şol amala aşyrylan taslamalaryň suratlarynyň sergisi halk köpçüligine ýetirildi. Olardan Seýit Jemalletdin Metjidinyň syrça bezegleri, Gadymy Nusaýdaky diwar suratlary, Abu Sahyt Abul Haýryň gubury, Soltan Tekeş kümmetiniň gümmmezi, türkmen halylarynyň seýrek ýygyndysy, türkmen golýazmalary we ş.m degişlidir. Geljekde iki ýurduň dostlukly gatnaşyklarynyň çäklerinde medeni ulgamynda ikitaraplaýyn netijeli hyzmatdaşlyk milli mirasyň ösmegine we geljekki nesillere netmeginde möhüm orny eýelär.


text:
8-nji mart –
Halkara zenanlar güni mynasybetli geçirilýän çärelerdir dabaralar Türkmenistanyň
Ýaragly Güýçlerinde hem giň gerim alýar. Baýramçylyk mynasybetli ýurdumyzyň
harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ählisinde aýdym-sazly dabaralar uly
ruhubelentlige beslenýär.
Baýramçylyk
çäresi Türkmenistanyň Goranmak ministrliginde hem ýaýbaňlandyryldy. Çäräniň dowamynda
edilen çykyşlaryň her birinde zenan harby gullukçylaryň ata Watanymyzyň mukaddes
goragynda berk durup, il-ulusymyza ak ýürekden hyzmat edýändikleri nygtaldy.
Dabaraly
çäräniň dowamy hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň adyndan zenan harby
gullukçylara 60 manat möçberinde pul sowgadynyň we ter gül çemenleriniň
gowşurylmagy bilen utgaşdy. Munuň özi Watana wepaly, edermen, gaýratly harby
zenanlarymyzyň baýramçylyk ruhuny has-da belende göterdi.
Şeýle çäreler
Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň ähli garnizonlarynda, harby bölümlerinde,
harby edaralarynda hem geçirildi. Bu çäreler ýurdumyzda zenanlara goýulýan
hormatyň özboluşly baýramçylyk beýanyna öwrüldi.
«Milli goşun».


text:
Döwlet Baştutanymyzyň 2020-nji ýylyň 18-nji martynda köpçülikleýin habar beriş serişdelerini we resminama dolanşygyny sanlylaşdyrmak boýunça geçiren iş maslahatynda sanly ulgama geçmegi, aýratyn-da, bu babatda hökümetiň işi üçin şertleri döretmek boýunça işleri tamamlamak baradaky tabşyryklaryndan ugur alyp, şeýle hem Türkmenistanyň Mejlisiniň 2020-nji ýylyň 14-nji martynda geçiren altynjy çagyryşynyň dokuzynjy maslahatynda kabul edilen “Elektron resminama, elektron resminama dolanşygy we sanly hyzmatlar hakynda” Kanunyň esasynda ýokary okuw mekdebiniň içki torunda, ýagny intranetde elektron resminama dolanşygyny üpjün etmek maksady bilen “Mugallymyň hususy otagy” atly programma üpjünçiligi işlenip taýýarlandy.
Sanly bilim giňişligi – okatmagyň subýektleriniň, maglumatyň mazmunynyň we okatmagyň hem-de üznüksiz hünär kämilleşdiriş ulgamynyň ähli gatnaşyjylarynyň bilim maksatlary üçin döredilýän we ulanylýan lokal, korporatiw we global kompýuter torlarynyň kommunikasion mümkinçilikleriniň jemidir. Sanly bilim giňişligi okuw prosesiniň ähli gatnaşyjylarynyň netijeli aragatnaşygyny üpjün etmek üçin döredilýär we ösdürilýär. Mugallymyň, tor administratorynyň we bilim obýektiniň aragatnaşygy bolmazdan sanly bilim giňişliginiň hereket etmegi mümkin däldir.
Administrator ýa-da ýokary okuw mekdebiniň ýolbaşçylary islendik mugallymyň hususy otagyna girip, mugallym baradaky maglumatlar we mugallymyň alyp barýan işleri bilen doly tanyşyp bilýär, şeýle hem diagrammada mugallymyň ýerine ýerirýän işleri boýunça işjeňligini görkezýän maglumaty görüp bilýär.
Teklip edilýän programma üpjünçiligi aşakdaky işleri we hyzmatlary amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Esasy sahypa girip, aşakdaky maglumatlary alyp bolýar: Mugallym barada ähli maglumatlary; Mugallymyň ylmy žurnallarynda, halkara ylmy-amaly maslahatlarynda, merkezi we welaýat gazetlerinde çap eden makalalary; Mugallymyň ýokary okuw mekdebinde alyp barýan ylmy-barlag işleri barada maglumatlary; Mugallymyň taýýarlan sapaklarynyň wideoýazgylary, tanyşdyryşlary we olaryň sanawy baradaky maglumatlary; Mugallymyň ýokary okuw mekdebiniň, welaýatyň we döwletiň çäklerinde geçirilen ylmy maslahatlardaky çykyşlary baradaky maglumatlary; Mugallymyň okadýan dersleri baradaky maglumatlary; Ýokary okuw mekdebiniň çäginde elektron hatlar bilen tanyşmak, hatlara jogap bermek we ýerine ýetirmek üçin ulanmak baradaky maglumatlary; Mugallymlar üçin bildirişler, görkezmeler we beýleki maglumatlary we bir wagtda tora birigen mugallymlaryň arasynda çat hyzmatlaryny gurnamak; Mugallymyň neşirýatda çap eden okuw kitaplary we okuw gollanmalary bilen tanyşmak we olarynyň sanawy baradaky maglumatlary alyp bolýar.
Programma üpjünçiligu C Sharp (C#) programmalaşdyryjy dilinde işlenip taýýarlanyldy.
Işlenip taýýarlanylan “Mugallymyň hususy otagy” programma üpjünçiligi ýokary okuw mekdebiniň çäginde işleýän içki torda işlemäge niýetlenendir we administrator her bir mugallyma öz hususy otagyna girmek üçin ýörite açarlary berýär (1-nji surat).
1-nji surat. Mugallymyň hususy otagyna girmek
Administator ýa-da ýokary okuw mekdebiniň ýolbaşçylary islendik mugallymyň hususy otagyna girip, mugallym baradaky maglumatlar we mugallymyň alyp barýan işleri bilen doly tanyşyp bilýär, şeýle hem diagrammada mugallymyň ýerine ýerirýän işleri boýunça işjeňligini görkezýän maglumaty görüp bilýär. Teklip edilýän programma üpjünçiligi aşakdaky işleri we hyzmatlary amala aşyrmaga mümkinçilik berýär we onuň esasy sahypasy 2-nji suratda görkezilýär. Esasy sahypa girip, aşakdaky maglumatlary alyp bolýar:
- Mugallym barada ähli maglumatlary;
- Mugallymyň ylmy žurnallarynda, halkara ylmy-amaly maslahatlarynda, merkezi we welaýat gazetlerinde çap eden makalalary;
- Mugallymyň ýokary okuw mekdebinde alyp barýan ylmy-barlag işleri barada maglumatlary;
- Mugallymyň taýýarlan sapaklaryň wideoýazgylary, tanyşdyryşlary we olaryň sanawy baradaky maglumatlary;
- Mugallymyň ýokary okuw mekdebiniň, welaýatyň we döwletiň çäklerinde geçirilen ylmy maslahatlardaky çykyşlary baradaky maglumatlary;
- Mugallymyň okadýan dersleri baradaky maglumatlary;
- Ýokary okuw mekdebiniň çäginde elektron hatlar bilen tanyşmak, hatlara jogap bermek we ýerine ýetirmek üçin ulanmak baradaky maglumatlary;
- Mugallymlar üçin bildirişler, görkezmeler baradaky maglumatlary we bir wagtda tora birigen mugallymlaryň arasynda çat hyzmatlaryny gurnamak.
2-nji surat. Mugallymyň hususy otagy
3-nji surat. Mugallymyň hususy otagy
Mugallymyň hususy otagy barada düşünje. Sanly bilim giňişligi – okatmagyň subýektleriniň, maglumatyň mazmunynyň we okatmagyň hem-de üznüksiz hünär kämilleşdiriş ulgamynyň ähli gatnaşyjylarynyň bilim maksatlary üçin döredilýän we ulanylýan lokal, korporatiw we global kompýuter torlarynyň kommunikasion mümkinçilikleriniň jemidir. Sanly bilim giňişligi okuw prosesiniň ähli gatnaşyjylarynyň netijeli aragatnaşygyny üpjün etmek üçin döredilýär we ösdürilýär. Mugallymyň, tor administratorynyň we bilim obýektiniň aragatnaşygy bolmazdan sanly bilim giňişliginiň hereket etmegi mümkin däldir. Administrator tarapyndan berlen aýratyn açarlary ulanyp mugallym “Mugalllymyň hususy otagynyň” esasy sahypa girip bilýär we mugallym barada ähli maglumatlar bile tanyşyp hem-de gerek maglumatlary alyp bilýär.
Çap edilen işleriň sanawy bölüminde mugallymyň ylmy žurnallarynda, halkara ylmy-amaly maslahatlarynda, merkezi we welaýat gazetlerinde çap eden makalalary bilen tanyşyp bolýar (4-nji surat). Ylmy-barlag işleriniň sanawy bölüminde mugallymyň ýokary okuw mekdebinde alyp barýan ylmy-barlag işleri barada maglumatlary alyp bolýar. Mugallym ylmy-barlag işleriniň netijeleri bolan ylmy makalalary özüniň hususy otagyna ýerleşdirip bilýär.
4-nji surat. Mugallymyň çap eden işleriniň sanawy
Sanly bilim giňişliginde okatmagy dolandyrmak ulgamy. Okatmagy dolandyrmak ulgamynyň ulanylmagynyň hasabyna okuw sapaklaryň tertibini düzmegi awtomatlaşdyrmak, okuwyň netijelerini seljermegi awtomatlaşdyrmak, öňki we häzirki maglumatlary lokal torda saklamaga hem-de talyplaryň aralyk synaglarynyň netijelerini seljermegi amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle hem okatmak ulgamyndan daşary, sanly ýokary okuw mekdebi başga-da birnäçe hyzmatlar hödürleýär, ýagny forumlary geçirmek, elektron kitaplaryň kitaphanasy, elektron resminama dolanşygyny, okatmak hem-de okuwlary gurnamak üçin maliýe seljermesiniň hasabatyny geçirmäge, mugallymlar düzüminiň işini dolandyrmak, okuwyň netijelerine doly gözegçilik etmäge mümkinçilik berýär . Bu bölümde mugallym özüniň taýýarlan täze sapaklaryň wideoýazgylaryny girizip bilýär(5-nji surat). Mugallym çykyşlaryň sanawy bölüminde mugallymyň ýokary okuw mekdebiniň, welaýatyň we döwletiň çäklerinde geçirilen ylmy maslahatlardaky çykyşlary baradaky maglumatlar ýerleşdirilýär. Mugallym öz hususy otagynda mugallymyň okadýan dersleri baradaky maglumatlary ýerleşdirýär. Ýokary okuw mekdebiniň çäginde elektron hatlar bilen tanyşmak, hatlara jogap bermek we ýerine ýetirmek üçin ulanmak baradaky maglumatlary elektron hatlary bölüminde amala aşyrylýar (6-njy suratlar). Mugallymlar üçin bildirişler, görkezmeler we beýleki maglumatlary we bir wagtda tora birigen mugallymlaryň arasynda çat hyzmatlaryny gurnamak Täzelikler we bildirişler bölüminde ýerine ýetirilýär (7-nji surat).
5-nji surat. Wideo sapaklaryň sanawy
6-njy surat. Elektron hatlar
7-nji surat. Täzelikler we bildirişler
Netijeler:
- Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny amala aşyrmak we Türkmenistanda elektron resminamalar dolanşygy ulgamy döretmek we işe girizmek maksady bilen “Mugallymyň hususy otagy” atly programma üpjünçiligi döredildi.
- “Mugallymyň hususy otagy” atly programma üpjünçiligine Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan şahadatnama berildi.
- “Mugallymyň hususy otagy” atly programma üpjünçiligi mugallymyň sanly bilim gurşawyny döretmäge mümkinçilik berýär.
Ederbiýatlar:
- Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen tassyklanan “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy”.
- Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen tassyklanan “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasy” Aşgabat 2017ý.
- Jumaýew, B.Hançaýew “Sanly ýokary okuw mekdebi”. Türkmenistanyň senagaty žurnaly. №2б 2020ý,16-17-nji sah.
Begenç Taganow,
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň talyby


text:
Aň düşünjesi düşündirmek örän kyn düşünjeleriň biridir.Aň düşünjesini başgaça “intellekt” adalgasy bilen aňlatmak mümkin . Köp asyrlaryň dowamynda belli alymlar intellektiň nämedigi hakyndaky ylmy-pelsepewi jedelleri orta atyp gelipdirler. Şeýle jedeller gapma-garşylyklary emele getiren bolsa-da ,olaryň arasynda aýratyn umumylyk bolupdyr,aň ýa-da intellekt diňe adamzada mahsus bolan aýratynlykdygy hiç üýtgewsizligine galdyrylypdyr .
Kähalatlarda edebi ýa-da fantastiki eserleri okanymyzda onda ynsandan başga jandarlaryň ýa-da predmetleriň aňly , düşünjeli bolup bilýänligi , gysgaça aýdanymyzda intellekta eýedigi hakynda gürrüň edilýär .Ýöne ol adyndan belli bolşy ýaly , ýöne bir eser , fantastiki pikir ýöretmeligine galýar .Sokratdan başlap Enşteýne çenli bolan döwürleriň iň görnükli alymlary hem aňyň emeli görnüşde bolup biljekdigi barada hiç hili ylmy pikiri öňe sürmändirler .
Ýöne XX asyra gelip ýagdaý bütinleý başga görnüşde ösüpdir . Has takygy , adamzat öz hyzmatlary üçin elektron hasaplaýyş maşynlaryny –kompýuterleri döredip başlandan soň , emeli aň hakyndaky pikirlere has içgin aralaşyldy . Adamzat öz eli bilen döreden aňly maşynlar –kompýuterler, robotlar we beýleki şuňa meňzeş mehaniki we tehnologiki ulgamlar tarapyndan yzygiderli intellektual düşünjeleri talap edýän meseleleri özbaşdak çözmekligi , özi netije çykarmagy we ýagdaýa görä öz hereketlerini uýgunlaşdyryp bilmekligi mümkin bolan intellektual ,, häsiýetler” bilen ýüzbe-ýüz geldi .Şol wagt ilkinji gezek aňyň ýasama şekili – ýagny “emeli aň” hakyndaky aýgytly pikirler ýüze çykypdy.
Ilki bilen , “emeli aň” düşünjesiniň özi hakynda gürrüň edeliň . ”Emeli “ sözüniň manysy gelip çykyşy boýunça tebigy däl zady,ýagny, adamyň öz eli bilen döreden zatlaryny aňladýar. “Aň” sözüni ýönekeý usul bilen düşündirmek kyn .Sözlüklerde onuň manysy dürli görnüşde aňladylýar,meselem: “aň”- karar kabul edip bilmek ukyby , düşünmek ukyby ýaly düşündirişlerden başga-da “bilmek, göz ýetirmek, deňeşdirmek ýa-da toplanan tejribeleriň netijesinde täze ýagdaýlara uýgunlaşmak “ ýaly manylarda hem gelýär.Ylmy taýdan ,,emeli aň “ düşünjesi ilkinji gezek 1956-njy ýylda Stenford uniwersitetinde geçirilen ylmy maslahatda iňlisçe ,,artificial intelligence”(AI) görnüşde giň ylym köpçüligine ýetirilipdir we şondan soňra bu barada alymlar uly gyzyklanma bildirip başlapdyrlar .
Belläp geçişimiz ýaly , emeli aň baradaky pikirler ilkinji EHM –leriň döremegi bilen başlapdyr .Ýöne taryha ser salanymyzda , intellektual meseleleri çözmekligiň adamzatdan başga obýektler tarapyndan ýerine ýetirilmegi has ir, Paskal –Leýbnisler döwründe başlapdyr . Leýbnis 1672-nji ýylda meşhur golland alymy Gýugensiň ýanyna myhmançylyga barypdyr we onuň gün tertibiniň köp böleginiň ylmy açyşlaryň matematiki meselelerini çözmeklige harçlanýandygyny görüp , şeýle ýazgyny galdyrypdyr : ,,Bu şeýle ajaýyp adamlara gelişmeýän ýagdaý .Ol başgalara , meselem, hasaplaýyş maşynyna tabşyraýmaly ýumşy , edil gullar ýaly özi ýerine ýetirýär …” diýip belleýär .Üns berseňiz ,,gullar ýaly “ diýen jümläni ulanýar .Ol uzyn , göwrüm taýdan uly , çylşyrymly meseleleriň alymyň köp wagtyny alýandygyny , ony hasaplaýyş maşynyna ynanyp , köp ünsüni ylmy açyşlara sarplap biljekdigi hakynda oýlanypdyr .Leýbnis tiz wagtdan 1694-nji ýylda ,,arifometr “ diýlip atlandyrylýan mehaniki hasaplaýyş maşynyny ylym adamlaryna hödürläpdir.Şonuň netijesinde Paskal we Leýbnisiň hasaplaýyş maşyny ilkinji emeli aňyň başlangyçlary hökmünde taryha giripdir.
Kompýuterleriň aňa eýe bolmagy hakyndaky ilkinji ylmy açyşlar , häzirkizaman informatika ylymlarynyň esaslandyryjysy hasaplanýan britan fizigi we matematigi Týuring bilen baglanşyklydyr.Týuring emeli aňyň amalyýetde bolup bilmek mümkinçiligini kesgitlemek üçin test döredýär .Týuring şeýle belläp geçýär :” Eger kompýuter özüni ähli taraplaýyn pikirlenmäge ukyply jandar ýaly alyp barmaga ukyply bolsa , onda ol intellekta eýe bolup biler” diýýär.Mundan başga-da Dip Sýorl atly pelsepeçi , Týuring testine meňzeş täze testi köpçülige hödürläpdir .Sýorl we Týuring testleriniň arasynda uzak wagtlap bäsdeşlik dowam edipdir .Birnäçe wagtdan soň 1976-njy ýylda matematik alymlar Kennet Appel we Wolfgang Haken bütin ylym dünýäsi üçin täzeligi yglan edipdirler .Ýagny , olar dört reňk hakyndaky teoremany kompýuteriň kömegi bilen subut etjekdiklerini mälim edipdirler .Olar bu işi öz döwrüniň öňdebaryjy elektron hasaplaýyş maşyny bolan IBM 370-160 kompýuterinde ýerine ýetiripdirler . Teoremany subut etmek üçin kompýutere 1200 sagat ýa-da 50 gün gerek bolupdyr .
Aňyň emeli görnüşi hakyndaky jedelli pikirleriň ösmegine sebäp bolan ýene bir waka kompýuter bilen ynsanyň arasynda ýokary intellektual oýunlary guramak , has takygy , kompýuter bilen grosmeýstriň arasynda küşt oýnuny gurnamak pikiri bolupdyr . 1996-njy ýylda dünýä belli grosmeýstr küşt boýunça dünýä çempiony Garri Kasparow bilen küşt oýny üçin ýöriteleşdirilen Deep Blue superkompýuteriniň arasynda bäsleşik geçirilýar . Jemi 6 oýnuň 4-sinde kompýuter ýeňlişe sezewar bolýar (4:2).Garşydaş hökmünde sekuntda 100 million göçümi seljerip , olaryň arasyndan mynasyp göçümi saýlap bilýän kompýuter ýeňilenden soň , soňky iki oýunda Deep Blue kompýuteriniň has güýçlendirilen görnüşi , sekuntda 200 million göçümi seljerip bilýän kompýuter bäsleşdirilýär we kompýuter ýeňiş gazanýar .
Häzirki ösen döwürde bolsa intellektual ulgamlar adamlaryň kyn işlerini aňsatlaşdyrmaga ýakyndan ýardam berýär .Muňa howa menzillerindäki uçuşlary guramaga kömek edýän habar beriş-seljeriş ulgamlaryny mysal getirmek mümkin . Olar ýüze çykýan metereologik ýagdaý , uçaryň uçuş -gonuş tertibi , uzaklyk, tizlik we beýleki ýüzlerçe parametrlere umumylaşdyrylan görnüşde gözegçilik edýär we işçä habar berýär . Bulardan başga-da ýurdumyzyň raýatlary Türkmenistanyň çägindäki otly we uçar gatnawlary üçin petekleri elektron görnüşde, hiç bir kynçylyksyz, sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanyp satyn alyp bilýärler.Bu bolsa ýurdumyzyň raýatlarynyň wagtyny tygşytlamaga , ýerine ýetirýän işleriniň alnyp barlyşyny çaltlandyrmaga kömek edýär.Sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden peýdalanmaklyga ýurdumyzda döwlet derejesinde aýratyn üns berilýar , ähli pudaklarda ornaşdyrylýar we yzygiderli kämilleşdirilýär.
Bagtygül Ernazarowa,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag
kommunikasiýalary institutynyň talyby
https://www.atavatan-turkmenistan.com/new-yorka-gitmezden-hem-inlis-dilini-owrenmek-mumkun/


text:
Pýotr I-niň muzeýindäki türkmen eksponatlarynyň surat kolleksiýasy
Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Beýik Pýotr adyndaky Antropologiýa we etnografiýa muzeýi isleg bildirýänleriň ählisini internet arkaly gezelenje çagyrýar Kunstkamera.
Kolleksiýalaryň maglumatlar bazasynyň hemmä elýeterli bölegi Merkezi Aziýada, şol sanda Türkmenistanda ýüze çykarylan tapyndylary özünde jemleýär. Onlaýn katalog muzeýde toplanan köp sanly zatlary görmäge we olar bilen baglanyşykly taryhy: olary döredenleri we sowgat berenleri, toplanlary we ylmy ekspedisiýalary bilmäge mümkinçilik berýär.
Russiýanyň muzeýiniň kolleksiýalarynda saklanýan taryhy suratlarda türkmenleriň gadymy bazarlary, obalary, durmuşy we däp-dessurlary, milli geýimli erkekdir aýallar, ak öýler, öý goşlary, halylar we şaý-sepler şekillendirilipdir. Dürli ýyllarda Türkmenistanda bolan etnograf alymlar olar bilen tanyşlyk halkyň milli medeniýetine çynlakaý gyzyklanma döredýän taýsyz kadrlaryň hronikasyny ýygnapdyrlar.
Dürli muzeý kolleksiýalaryny öwrenmek täze açyşlara alyp barýan janly, üznüksiz işdir. Her eksponata goşmaça maglumaty-da görkezmek bilen, jikme-jik beýany goşulýar.
Elektron saklawhanalarda bellige alnan adamlar bu zatlaryň suratyny sosial ulgamlarda paýlaşyp, öz tematik albomlaryny döredip, muzeý gymmatlyklaryny öz taslamlarynda ulanmaga hukuk almak üçin, saýlap-seçip bilerler.
Swetlana Çirsowa


text:
Gowaklar şäheri – Ýekedeşik
Taryhy-medeni ähmiýetli ýadygärlik bolan gowaklar şäheri. Ýekedeşik Murgap derýasynyň çep kenarynda ýerleşýär. Ol derýadan 100 metr belentlikde galareýalary umumy geçelge bilen birleşdirilen iki gat labirintdir. Gowaklaryň uzynlygy 37 metr. Adyndan belli bolşy ýaly, äpet toplumyň ýeke girelgesi bar, bu bolsa ony göze ilmez we mäkäm edipdir. Alymlar bu binagärlik ýadygärligi miladydan öňki I asyrda döräpdir diýip hasaplaýarlar.
Gowaklaryň döreýşi syrly bolup galýar. Ötlem-ötlem şäher türkmen ertekileriniň we rowaýatlarynyň ençemesinde duş gelýär. Rowaýatlaryň birinde gowaga iki hatar düýe kerweniniň girip-çykyp bilendigi aýdylýar. Arheologlaryň köpüsi şäher gadym döwürlerde Orta Aziýada ýaşan hristian ýa-da buddaçyl monahlaryň ýerasty kilisesi bolupdyr diýip çaklaýarlar. Ýekedeşikde aýry-aýry otaglaryň jemi 44-si bar. Diňe olaryň käbiriniň ýykylanlygy sebäpli, olara baryp bolmaýar. Otaglaryň käsinde ikinji gata çykmak üçin beýik basgançakly merdiwanlar duşýar. Birinji gatyň otaglarynyň belli bir bölegi ýerasty çeşmelerden suw toplamak üçin, ikinji gaty ýaşaýyş üçin ulanylypdyr. Otaglaryň käbiri giň ekeni, olara tutuş maşgalalar ýerleşip biljek.
Diwarlary gasyn-gasyn edilensoň Ýekedeşikde ses eşidilmeýär. Diwarlarda ýag çyralar üçin ýörite oýuklar gabat gelýär.
Roman Teplýakow


text:
TÜRKMENISTANYŇ DIM-NIŇ HALKARA GATNAŞYKLARY INSTITUTYNDA TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ TÜRKMEN ÝAŞLARY BILEN GEÇIREN UMUMY SAPAGYNDAN GELIP ÇYKÝAN WEZIPELERE BAGYŞLANAN MASLAHAT GEÇIRILDI
2021-nji ýylyň 3-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Prezidentiniň talyplar we okuwçylar bilen ýurdumyzyň taryhy, ýaş nesliniň mukaddes borçlary hem-de wezipeleri barada geçiren umumy sapagyndan gelip çykýan wezipelere bagyşlanan maslahat geçirildi.
Maslahata Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň ýolbaşçylary we hünärmenleri, ýurdumyzyň diplomatik gullugynyň halypa diplomatlary, Türkmenistanyň döwlet, hukuk we demokratiýa institutynyň, Hazar deňzi institutynyň ýolbaşçylary, Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň professor-mugallymlary we talyplary gatnaşdylar.
Türkmenistanyň Daşary ýurtlardaky Ilçileri we Konsullary bu çärä göni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly gatnaşdylar.
Maslahatyň barşynda çykyş edenler Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň geçen taryhy ýoly, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş ösüşi, häzirki ýaşlarymyzyň döwletiň, jemgyýetiň, ene-atanyň we maşgalanyň öňündäki wezipe borçlary hakyndaky taryhy çykyşynyň aýratyn ähmiýetini belläp geçdiler.
Şu nukdaýnazardan, döwlet Baştutanymyzyň parasatly ýolbaşçylygynyň häzirki türkmen ýaşlarynyň hemmetaraplaýyn kämil nesliniň kemala getirilmegindäki derwaýyslygy nygtaldy. Jemgyýetçilik hem-de halkara başlangyçlarynyň ählisinde ynsanperwerligiň we diplomatiýanyň ýörelgelerini netijeli ulanmagy başaran türkmen halkynyň edermen pederleriniň ýeten belent sepgitleri mysal getirildi.
Döwlet Baştutanymyzyň ýaşlar ata-babalarymyzyň asylly däplerini durmuş şygaryna öwürmelidir, diýen sözlerinden ugur alyp, ýaş nesliň pederlerimiziň gadymyýetden gözbaş alýan taglymatlaryna esaslanýan halk pelsepesinden ugur almalydyklary aýratyn bellenildi.
Garaşsyz Türkmenistan tarapyndan saýlanylyp alnan oňyn bitaraplyk ýörelgesiniň netijeliligi beýan edilip, onuň parahatçylygyň, dostlugyň we doganlygyň dabaralanmagyna itergi berýändigi aýdyldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň nygtaýşy ýaly, Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty parahatçylygyň ýoludyr, dünýä halklaryny dost-doganlyga çagyrýan ýoldur.
Türkmenistanyň gatnaşmagynda energetika, ulag we kommunikasiýalar ulgamynda durmuşa geçirilýän iri göwrümli sebit taslamalarynyň derwaýys häsiýeti nygtaldy. Şu nukdaýnazardan, türkmen halkynyň goňşy Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine goşýan saldamly goşandy hem aýratyn bellenilip geçildi.
Çykyşlaryň barşynda medeni diplomatiýanyň ilerledilmegi nukdaýnazaryndan, Türkmenistanyň ÝUNESKO bilen özara hereketleriniň işjeň häsiýete eýe bolup durýandygy beýan edildi. Türkmen halkynyň maddy we ruhy medeniýetiniň özboluşly desgalary hem-de gymmatlyklary ÝUNESKO-nyň Maddy däl medeni mirasynyň sanawlaryna girizilendir.
Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýaşlarymyz ähli güýçlerini, bilimlerini hem-de başarnyklaryny Watanymyzyň ösüşlerine, dünýädäki abraý-mertebesiniň has-da belende galmagyna bagyş etmelidir.
Nobatdaky duşuşygyň jemini jemlemek bilen, Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçylary ýurdumyzyň diplomatik gullugyna, professor-mugallymlara hem-de talyp ýaşlara birnäçe tekliplerini we tabşyryklaryny beýan etdi.


text:
Úıge tútin jáne ýly gaz datchıgin ornatý mindettele me – TJM jaýap berdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Órt qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń bir joly ǵımaratqa tútin jáne ýly gazdan habar beretin datchık ornatý. Búginde jylý berý maýsymy qarsańynda TJM mamandary jeke turǵyn úı sektorlaryn aralap órt qaýipsizdigi erejesin túsindirýmen qatar datchık ornatýdy usynyp jatyr. Osy oraıda turǵyndardy tútin men ýly gazdan qorǵaý maqsatynda datchık ornatý mindettele me?
Bul suraqqa QR TJM órtke qarsy qyzmet komıteti basqarmasynyń basshysy Erlan Tóregeldıev jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Biz turǵyn úılerdi aralaý kezinde datchık ortanýdy usynys túrinde jetkizemiz. Odan ári turǵynnyń óz erkinde. Degenmen bizdiń mamandar órt pen gazǵa ýlanýdyń aldyn alýǵa datchıktiń úlken ról atqaratynyn aıtyp ótedi. Mysaly, ótken jylý berý maýsymy kezinde turǵyn úılerge ornatylǵan 36 datchık ýaqytyly dabyl qaǵyp, 100-ge jýyq adam ajaldan aman qaldy. Árıne, qýantarlyq jaǵdaı. Bıyl da bizdiń qyzmetkerler jeke turǵyn úı sektorlaryn aralap órt qaýipsizdigi men ot jaǵý kezinde saqtalýy tıis talaptar túsindiriledi. Sonymen qatar jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip osal topqa jatatyn otbasylardyń úılerine tegin túrde datchık ornatatyn bolamyz», - dedi E. Tóregeldıev OKQ-de ótken baspasóz máslıhatynda.
Sondaı-aq, TJM ókiliniń aıtýynsha, bıylǵy jylý berý maýsymy qarsańynda órt qaýipsizdigi aktsııasyn uıymdastyrý eki kezeńnen turady.
Alǵashqy aktsııa 15 tamyz ben 15 qyrkúıek aralyǵynda ótti. Onyń aıasynda TJM qyzmetkerleri elimiz boıynsha 66 000-nan astam turǵyn úıdi aralap, órt qaýipsizdigi boıynsha nusqaýlyq berildi.
Atalǵan sharanyń ekinshi kezeńi 15 qyrkúıek – 15 qazan aıy aralyǵynda ótedi.


text:
Duşenbe güni ýaýradylan raportda, “Human Rights Watch” guramasy Azerbaýjanyň ýolbaşçylaryny oppozisiýanyň syýasy işlerini, hökümetiň köpçülikde tankyt edilmegini çäklendirmekde we döwlete degişli däl guramalaryň üstünden gözegçiligi aşa artdyrmakda aýyplaýar.
Raportda azeri resmileri ýurtda prezidentlik saýlawlaryna taýýarlyk görülýärkä, özüňi beýan etmek, ýygnanyşmak we bileleşmek babatdaky erkinlige çäklendirmeleri artdyrdy diýilýär. Şol saýlawlarda häzirki wagt häkimiýet başyndaky prezident Ylham Aliýewiň ýeňiş gazanmagyna garaşylýar.
Şeýle-de agzalýan guramanyň raportynda, Azerbaýjanda soňky 18 aýyň dowamynda özüňi beýan etmek, ýygnanyşmak we bileleşmek erkinliginiň “güýçli depginde erbetleşmegine” azeri resmileriniň jogapkärdigi nygtalýar.
“Human Rights Watch” guramasynyň ýaýradan raportynda, azeri ýolbaşçylarynyň “galp aýyplamalar” esasynda onlarça aktiwisti, tankytçy žurnalistleri tussag edendigi we parahatçylykly geçirilýän köpçülikleýin demonstrasiýalary dargadandygy nygtalýar.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin etnik azlygy bolan krym tatarlaryny Orsýet tarapyndan geçen ýylyň mart aýynda anneksiýa edilen Krym ýarymadasynda ýörite statusa eýe bolmak ugrunda göreşmezlige çagyrdy.
Musulman dinli tatarlar Krymyň ilatynyň 10% emele getirýärler we Orsýetiň ýarymadany öz düzümine goşmagyna esasan garşy çykýarlar. Ikinji Jahan Urşy döwründe sowet diktatory Iosif Staliniň goly astynda köpçülikleýin deportasiýany başdan geçiren krym tatarlary ýarymadanyň häzirki häkimiýetleriniň hem goly astynda basyşlara sezewar edilýärler.
Putin krym ýarymadasyna üç günlük saparynyň dowamynda 17-nji awgustda ýerli etnik azlyklarynyň wekilleri, şol sanda tatarlar bilen duşuşdy. “Etnikara gatnaşyklar ynjyk meseledir”, diýip Putin duşuşygynda aýtdy.
Putin daşary ýurtlaryň adam hukuklaryny goraýjylary maliýeleşdirip, krym tatarlarynyň meselesini “ýagdaýy dartgynlaşdyrmak” üçin ulanýandygyny aýtdy we Moskwanyň muňa ýol bermejegini duýdurdy.


text:
QQDI ákimdik jumysyn baǵalaý mehanızmin ońtaılandyrý úshin áleýmettik zertteý júrgizýge daıyn
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin «SARAP» eksperttik klýbynyń kezekti jıynynda Memleket basshysynyń Joldaýynda kórsetilgen óńirlik saıasatty jetildirý máseleleri talqylandy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Іs-sharany QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen «Rýhanı jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty uıymdastyrdy.
«Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda aldyńǵy eki joldaýlardaǵy bastamaǵa negizdelgen ıdeıalardy jalǵastyra otyryp, óńirlik saıasat máseleleriniń keı suraqtaryn tolyqtyryp jáne keńeıtip otyr», - dedi Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń Basqarma tóraǵasy Asylbek Esenbaev.
A.Esenbaev óńirlerdiń bıýdjetterin qalyptastyrý kezinde shyǵyndardy baqylaý jáne qadaǵalaýda qoǵam ókilderin tartý qajet ekendigin atap ótti. «Bıýdjetke qatysý» aımaqtarda sátti synaqtan ótti, bul jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytýdaǵy pármendi qadamdardyń biri»,- dedi ol.
Qatysýshylar azamattardy memlekettik basqarý úderisine belsendi tartý maqsatynda ákimderdi tikeleı saılaýdy engizý sharalary aıqyndalǵan jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytýdyń 2025 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn da talqylady.
Ualikhanov University prorektory, qoǵam qaıratkeri Ǵalym Baıtoqtyń pikirinshe, aýyl ákimderin tikeleı saılaý azamattardyń múddelerin sapaly júzege asyrýǵa baǵyttalǵan jáne kelesi qadam aýdan ákimderin saılaý múmkindigi bolýy tıis.
Óz kezeginde, saıasattanýshy Eldos Jumaǵulov Memleket basshysy Joldaýyndaǵy «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn nátıjeli júzege asyrý úshin memlekettik apparat azamattardyń múddesi úshin jumys isteý kerek degen sózderin eske saldy.
«Bul, eń aldymen, jergilikti bılikke qatysty. Óńir basshylyǵy jergilikti ekonomıkany damytýǵa, sonyń saldarynan turǵyndardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan jumys atqarý tıis», - dedi Eldos Jumaǵulov.
Otyrys barysynda Jambyl oblysy ákimi apparat basshysynyń orynbasary Nurlan Kúntýov, belgili sarapshylar Aıtbaı Jumaǵulov, Erlan Medeýbaev, Dına Aıkenova jáne t. b. sóz sóıledi.
Spıkerlerdiń sózin qorytyndylaı kele, QQDI tóraǵasy Asylbek Esenbaev Prezıdenttiń barlyq deńgeıdegi ákimderdiń jumysyn baǵalaý tetigin ońtaılandyrý úshin táýelsiz áleýmettik saýalnamalardy atap ótkenine nazar aýdardy. «QQDI-da óńirlik sýpervaızerler jelisimen kásibı áleýmettik qyzmeti bar jáne biz osyndaı zertteýler júrgizýge daıynbyz», — dedi Esenbaev.
«SARAP» klýbynyń otyrysynda sarapshylar Qazaqstannyń óńirlik saıasatyn jetildirýdiń basty aspektisi — turǵyndardyń ómir súrý sapasy men ál-aýqatyn arttyrý ekenin atap ótti.


text:
TDH döwlet habar gullugynyň habar bermegine görä, Türkmenistanda Täze ýyl dabaraly konsertler we baýramçylyk çäreleri bilen garşy alyndy.
Dabaranyň merkezi Aşgabatdaky “Älem” meýdançasy boldy. Beýleki şäherleriň merkezi meýdançalarynda hem täze ýyl dabaralary geçirildi we baýramçylyga býujet edaralarynyň işgärleri, studentler we ýokary klas okuwçylary mejbury gatnaşdyryldy.
Paýtagda Täze ýyl arçasynyň başynda ministrler, emeldarlar, deputatlar we ilçihinalaryň işgärleri hem ýygnandylar.
TDH-nyň ýazmagyna görä, “Aşgabatdaky täze ýyl dabarasyna, teleköpriniň kömegi bilen, bir-biriniň yzyndan regionlar hem goşuldy. Şu gün welaýatlaryň adminstratiw merkezlerindäki meýdançalarda hem, estrada aýdymçylarynyň we döredijilik toparlarynyň, köp sanly tomaşaçylaryň gatnaşmagynda kaşaň baýramçylyk dabaralary ýaýbaňlandyryldy. Tomaşaçylaryň arasynda ýaşulular we ýaşlar, ak saçly eneler, oba ýaşaýjylary we çagalar hem bar.”
“Ähli watandaşlarymyzyň adyndan ýadawsyz tagallasy we Watanymyza gulluk etmegiň nusgalyk göreldesi, öz Lideriniň daşynda jemlenen halkymyzyň bagtyýarlygy ugrunda yzygiderli alada edýän hormatly Prezidentimize çuňňur hoşallyk bildirildi” – diýip, TDH ýazýar.
Täze ýyl agşamynda, ýarygijeden birnäçe minut öň ýynananlaryň öňünde telekranda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2017-nji ýylyň jemlerini jemleýän we “ägirt uly üstünlikler, ýurduň ilatynyň abadançylygy üçin edilen işler” baradaky gürrüňi eşitdirildi.
ÇEŞME: Türkmenistanyň Hronikasy


text:
Alymlar daşky gurşawda bolup geçýän özgerişlikleri öwrenmek üçin emeli hemralardan peýdalanýarlar. «Cyclone Global» nawigasiýa hemra ulgamy (CYGNSS) aslynda ummanlaryň üstünde bolup geçýän tüweleýiň nähili emele gelýändigini öwrenmek maksady bilen işlenip taýýarlanypdyr. Emma bu ulgamy ABŞ-nyň Miçigan uniwersitetiniň hünärmenleri ummanlardaky mikroplastikleri öwrenmek üçin peýdalanýarlar. 5 millimetrden kiçi bolan we göze ilmeýän bu plastmassa bölejikleri uzak wagtlap suwda çüýremeýär. Olaryň näderejede ýaýrandygy anyk däl. Alymlar topary şony anyklamaga çalyşýarlar. Bu ugurda taýýarlanan ylmy makalanyň awtory Kris Ruf we onuň ýolbaşçylyk edýän topary ummanyň ýüzüni ölçemäge niýetlenen emeli hemralar arkaly has köp zady öwrenip boljakdygyna göz ýetiripdir. Ruf ylmy işiň deňze düşýän mikroplastikleriň çeşmesini tapmaga ýardam etjekdigini aýdýar.
Esasy Ylym we Tehnologiýa Ummanlary öwrenmek üçin emeli hemralardan peýdalanylýar


text:
Içindäkiler — Şugundyrly smuzi (smoothie) taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 1 kiçi şugundyr
- 1 alma
- 20 gram ginger
- bir gysym şawel
- 1 stakan gatyk
- 1 stakan suw
- 1 çaý çemçe limon garyndysy (limon bilen şekeriň blenderden geçirileni)
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Şugundyryň daşyny aýyryp, kesip blendere goýmaly.
- Almanyň sapyny we çigidini aýyryp, kesip blende goýmaly.
- Galan harytlary hem blendere goýmaly we 1-2 minut garmaly.
- Stakanlara guýup içmeli. Işdäňiz açyk bolsyn.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.