text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Orsýetiň prezidenti Wladimir Putiniň «yzagalak» pikirlenişi sebäpli Waşintonyň Orsýet bilen gatnaşyklara ara berip, oňa gaýtadan baha berýändigini aýdýar.
Obama Putin bilen Orsýetde bolmaly duşuşygyny goýbolsun edeninden soň, anna güni Waşingtonda çykyp gürläp, žurnalistlere özüniň Putini yza garap däl-de, eýsem öňe seredip pikirlenmäge hyjuwlandyrmaga çalyşýandygyny, emma bu meseledäki üstünliginiň garjaşykdygyny gürrüň berdi.
Obama Putin 2012-nji ýylda Orsýetiň prezidentligine gaýtadan dolanyp gelýänçä ABŞ-Orsýet gatnaşyklarynda progresiň bolandygyny aýtdy.
"Täze döreýän oňuşmazlyklar"
"Ol ýerde edilen we edilmegi dowam etdriljek bir topar gowy iş boldy. Ýöne başga bir zadam dogry, haçanda prezident Putin, Medwedew prezident bolan wagty premýer-ministr bolan kişi häkimiýete, prezidentlige dolanyp gelende, biz Orsýet tarapda Sowuk uruş döwründe ABŞ bilen Orsýetiň arasyndaky bäsleşik esasynda oýnalan köne stereotiplere mahsus köp anti amerikan ritorika gördük, onsoň men, garyşyk bir üstünlik bilen, jenap Putini yza seredip däl-de, öňe seredip pikirlenmäge ruhlandyrjak boldum."
Obama täze peýda bolýan pikir-garaýyş tapawudynyň Siriýadaky raýat urşy, adam hukuklary, Orsýetiň geýlere garşy kanuny ýaly meselelerde ýüze çykandygyny aýtdy.
Şeýle-de Moskwa gaçgaklykdaky aňtaw analisti, amerikan prokurorlary tarapyndan milli howpsuzlyk syrlaryny syzdyranlygy üçin gözlenýän Edward Snowdene wagtlaýyn gaçybatalga berip, Waşingtonyň gaharyny getirdi.
"Meniň pikirimçe, soňky waka biziň soňky birnäçe aýda Siriýanyň töwereginde, adam hukuklary meseleleriniň daşynda gören ylalaşmazlyklarymyzyň ýene biriniň köpelmegi boldy. Onsoň biziň bir säginip, Orsýetiň barýan ugruna, düýp bähbitleriň nämedigine gaýtadan nazar aýlamagymyz hem-de öz edýän zatlarymyzyň Birleşen Ştatlar üçinem, Orsýet üçinem gowy bolmagyny umyt edip, şol bir wagtda käbir pikir-garaýyş tapawudynyň boljagyny, biziň olary doly aradan aýryp bilmejegimizi ykrar edip, gatnaşyklary gaýtadan bir seljermegimiz ýerlikli bolsa gerek."
Meksika, prezident Obama rus kärdeşi Putin bilen, 18-nji iýun, 2012 ý.
Orsýetiň geýlere garşy kanunynyň kemsidijiligini nygtandygyna garamazdan, Obama Birleşen Ştatlar 2014-nji ýylda Soçide geçiriljek Gyşky Olimpiýa oýunlaryny boýkot etmeli diýip pikir etmeýändigini aýtdy.
Gözegçilik bähbitlere gabat gelmeli
Şeýle-de Obama Waşingtonda žurnalistlere Birleşen Ştatlaryň gözegçilik tagallalarynyň has açyk-aýdyň bolmalydygyny aýtdy. Ol Birleşen Ştatlaryň aňtaw edaralaryna gözegçilik programmalary barada jemgyýetçilige mümkin boldugyça köp maglumat bermeklerini tabşyrandygyny gürrüň berdi.
Mundanam başga, Obama bir garaşsyz toparyň Birleşen Ştatlaryň gözegçilik usullaryny gaýtadan gözden geçirip, terrora garşy gönükdirilen aňtaw tagallalarynyň Birleşen Ştatlaryň bähbitlerine we gymmatlyklaryna laýyk gelmegini üpjün etjek çäreleri görjegini habar berdi.
"Şeýlelikde, bu çäreleriň ählisi amerikan halkynyň biziň edýän tagllalarymyzyň bähbitlerimiz we gymmatlyklarmyz bilen gabat gelýändigine ynanmagyna gönükdirilen. Onsoň men dünýäniň beýleki halklaryna şuny aýdyň etmek isleýärin: Amerika ýönekeý adamlary aňtamaýar. Biziň aňtaw-gözegçilik işlerimiz, hemme zatdan ozal, öz halkymyzy we köp babatda öz ýaranlarymyzy goramak üçin zerur bolan maglumatlary gözläp tapmakdan ybarat."
Bu garaşsyz topar oktýabryň başynda Milli howpsuzlyk gullugynyň gözegçilik we maglumat toplamak usullary barada geçiş hasabatyny çap etmeli.


c: text/html

text:
Türkmenistanda dini ynançlaryny berjaý edendigi üçin diýilýän aýyplamalar esasynda tussag edilendigi aýdylýan dokuz “wyždan ýesiriniň” tussaglykdan sekiz sanysynyň azatlyga goýberilendigi barada “forum18.org” websahypasy habar berýär.
Maglumatda ýakynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň yglan eden amnistiýasy esasynda azatlyga goýberilen tussaglaryň ýurduň gündogaryndaky agyr zähmet koloniýasynda saklanylandygy aýdylýar.
Bu habary garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklatmak başartmady.
Türkmenistanda ýurt garaşsyzlygynyň 23 ýyllyk baýramyna gabatlanyp, günä geçiş yglan edilipdi. Emma onda näçe adamyň günäsiniň geçiljegi, nähili jenaýat eden adamlaryň galan türme möhletinden boşadyljagy barada habar berilmändi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Siriýanyň döwlet mediasy “Yslam döwleti” (YD) ekstremistik toparynyň ýurduň demirgazyk-gündogaryndaky Hassaka regionynda ýekşenbe güni pasha dini baýramçylygynda hristian ybadathanasyna çözandygyny habar berdi.
SANA täzelikler agentligi söweşijileriň assiriýleriň Tel Nasridäki kilisesiniň içinde bomba ýerleşdirendigini habar berdi. Bu giňişlikde hristian we kürt söweşijileri YD toparyna garşy söweşýärler.
Adam pidalary barada habar berilmedi.
Fewral aýynda “Yslam döwletiniň” söweşijileri assiriýleriň hristian jemgyýetiniň 200 çemesi agzasyny ogurladylar.
Olardan 90 çemesi geçen aýda boşadyldy, emma galanlaryň nirededigi nämälimligine galýar.
Siriýada assiriýleriň 40 müň çemesiniň ýaşaýandygy, ýurtda graždan urşy başlanmanka hristian ilatynyň sanynyň 1.2 million bolandygy aýdylýar.
“Yslam döwleti” topary hristian kiliseleri bilen bilelikde şaýylaryň we sopylaryň dini gymmatlyklaryny hem ýok edýär.


text:
Penşenbe güni federal ätiýaçlyk düzüminiň sentýabr aýyndaky mejlisiniň protokoly çap edileninden soň, nebitiň bahasy ýokary galyp başlady — diýip, Bloomberg agentligi habar berýär. Protokolda 16-17-nji sentýabrda bolan mejlisde esasy bahalary öňküligine galdyrmak hakynda karar kabul etmek bilen, komitetiň agzalary dünýä ykdysadyýetiniň haýallamagy sebäpli goşmaça maglumatlara garaşmak çözgüdine geldiler.
Nebitiň bahasy iýul aýyndan başlap bir barrel üçin 50 dollar belgä geldi, ýöne noýabryň fýuçersi 3,5% gymmatlady, ýagny barrel üçin, 49, 44 dollar haýallatdy.
ICE Futures London biržasynda Brent nebitine geçirilen noýabr fýuçersindäki baha görä, bir barrel nebitiň bahasy 3,5% ýokarlanyp, ol her barrel üçin 53,11 dollara çenli ýokarlandy.


text:
Türkmenistanda «Daýhan hojalygy hakynda» täze kanun güýje girdi. Ol daýhanlaryň, sowetlerden öň bolşy ýaly, ýerli-suwly, adamlar bolmagyny üpjün edermi?
Azatlyk Radiosy nobatdaky «Tegelek stol» söhbetdeşligini türkmen daýhanlarynyň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklaryna, bu kynçylyklaryň arkasynda ýatan zatlara we mümkin bolan çözgütlerine bagyşlady.
Söhbetdeşlige Aşgbatdan syýasy aktiwist Nurberdi nurmämmet, Lebapdan žurnalist Osman Hallyýew, Şwesiýadan Türkmenistanyň oba hojalyk ministriniň ozalky orunbasary, biznesmen Saparmyrat Yklymow gatnaşdy.
Bu söhbeti diňläp, daýhanlaryň durmuşy, kanunlar we hakyky ýagdaý barada öz pikirleriňizi ýazsaňyz, minnetdar bolarys.


text:
Eýran tehniki sebäpler zerarly Türkiýä gaz ibermesini togtatdy.
ILNA habarlar gullugy Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň resmisi Hassan Montazer Torbatä salgylanyp, ýekşenbe güni Eýranyň bejeriş işleri sebäpli Türkiýä gaz ibermesini togtadandygyny aýtdy. Ol gazyň basym ýene iberilip başlanjagyny aýtdy, ýöne anyk sene aýtmady.
24-nji awgustda bolan partlama sebäpli gaz akmasy bir aý togtadylypdy.
Şeýle partlama 21-nji iýulda hem bolupdy we wu wakadan soň gaz 10 gün kesilipdi.
Bu partlamalaryň hiç biri barada anyk zat aýdylmady


text:
Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň mejlisinde Bedew baýramçylygyna görülýän taýýarlyk hakynda hasabat berildi.
Türkmen metbugaty gelýän ýekşenbede belleniljek Bedew baýramçylygyna dünýäniň elli ýurdundan 500-den gowrak myhmanyň gatnaşmagyna garaşylýandygyny ýazýar.
Türkmen paýtagtynda Bedew baýramçylygynyň dabaralarynyň çäklerinde Halkara Ahal-teke atçylyk assosiasiýasynyň V mejlisi, «Türkmen bedewi we dünýäniň seýisçilik sungaty» atly VII halkara ylmy-maslahat, ýöriteleşdirilen sergi-ýarmarka guralar.
Mundan başga, Köpetdag şaýolunyň ugrunda uzak aralyga at çapmak ýaryşy geçiriler, halkara atçylyk sport toplumynda bolsa, atlaryň päsgelçilikden bökmegi boýunça bäsleşik, dürli aralyklara at çapyşyklar guralar. Şeýle-de bu gezekki baýramçylykda ýetginjek çapyksuwarlaryň arasynda ilkinji gezek bäsleşik guraljagy habar berilýär.
TDH 22-nji aprelde Türkmenistanyň Döwlet Çeperçilik akademiýasynyň sergiler zalynda ahal-teke atlaryna bagyşlanan eserleriň döredijilik bäsleşiklerine hödürlenen işleriň sergisiniň guraljagyny habar berýär.
Bu bäsleşigiň jemleýji tapgyry bolsa, 24-nji aprelde Türkmenistanyň prezidentiniň Ahal-teke atçylyk toplumynda geçiriler.
Bulardan başga, 25-nji aprelde çagalar çeperçilik mekdepleriniň okuwçylarynyň türkmen atlaryna bagyşlanan eserleriniň hem sergisi guralar, ýetginjek aýdymçylaryň we tansçylaryň çykyşlaryna tomaşa ediler.
Baýramçylyk güni bolan 26-njy aprelde türkmen bedewleri barada döredilen çeper eserleriň bäsleşiklerinde ýeňiş gazanan eserleriň sergisi geçiriler. Bagşy-sazandalar bolsa, türkmen bedewini wasp edýän aýdym-sazlary bilen çykyş ederler.


text:
Orsyýetdäki ähli gutardyş klaslaryň okuwçylary ‘Bitewi döwlet ekzameni’ diýlip atlandyrylýan täze ekzamenler toplumyny tabşyryp gutardylar. Orsyýetli käbir bilermenler we mekdep okuwçylary, standartlaşdyrylan bu täze gutardyş ekzamenleriniň ýurduň bilim standartlaryna uly urgy urýandygyny aýdýarlar.
Geçen hepde protestçileriň bir topary Moskwanyň merkezindäki orsyýetli belli dramaturg we kompozitor Aleksandr Girboýedowyň skulpturasynyň düýbünde ýygnanyp, piket geçirdiler. Ygally, çigrek howada toplanşan bu protestçiler esasan mekdep mugallymlaryndan we ýokary klas okuwçylaryndan ybarat boldy. Olar ýurduň bilim ministrliginiň resmilerini tankytlaýyjy şygarlary gygyryşdylar we ‘Ekzamenler tamamlandy, emma problemlalar dowam edýär’ diýlen şygarlar ýazylgy plakatlary göterdiler. Protestçileriň beýle nägileligine ‘Bitewi döwlet ekzameni’ ady bilen täze girizilen gutardyş ekzamenleri sebäp boldy.
Protestçileriň öňüni çekijilerden biri, taryh mygallymy Ilýa ‘Bitewi döwlet ekzameniniň’ eýýäm Orsyýetiň mekdepleriniň okuw sistemasyna ýaramaz täsirini ýetirip başlandygyny aýdýar. “Orsyýetiň islendik bir orta mekdebiniň 11-nji klasynda sapak öwredilişi köpçilikleýin BDE, ýagny ‘Bitewi döwlet ekzamenine’ taýýarlyk görüş çäresine öwrülýär. Ýagny, 11-nji klasda adatça bolşy ýaly sapaklar geçilmeýär. Okuwçylaryň hemmesi ‘Bitewi döwlet ekzamenini’ nädip tabşyryp biljekdikleri barada pikir edýärler.” Taryh mugallymy Ilýa, mugallymlaram öz mekdepleriniň bu ugurda gowy, abraýly, netijeleri görkezmeginiň aladasynda bolýarlar diýip belledi.
Amerikan ‘SAT’ modeli
Gutardyş klas okuwçylary üçin hödürlenilýän bu test, geljekde olaryň nähili ýokary okuw jaýlaryna okuwa girip biljekdiklerini hem kesgitleýär. Şu nukdaýnazardan ol, belli bir derejede Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ulanylýan SAT, ýagny ‘Scholastic Aptitude Test’ ekzamen sistemasyny hem ýatladýar.
Bu ‘Bitewi döwlet ekzameniniň’ tarapdarlary, bu täze prosesiň ýaşlaryň intellektual derjesine hiç hili tarapgöýlik etmezden dogry baha bermekde uly rol oýnaýandygyny aýdýarlar we ýurduň ýaşlarynyň, hat-da daşary ýurtlaryň ýaşlarynyň bilim derejesine adalatly baha bermäge ýokary okuw jaýlaryna ýardam edýändigini öňe sürýärler.
Talantly okuwçylaryň bähbidinemi?
Emma bu täze ekzamen usulyna garşy çykyş edýänler, ‘Bitewi döwlet ekzameniniň’ zehinli okuwçylaryň döredijilik fantaziýasyna, başarnygyna we köpsanly beýleki hil-häsiýetlerine ähmiýet bermeýändigini belleýärler. Olaryň pikiriçe, täze sistema aglaba talantly okuwcylaryň bähbidine däl-de,empiriki meseleleri çözmekligiň hötdesinden gelýän okuwçylaryň bähbidine bolup çykýar.
Orsyýetde ‘Bitewi döwlet ekzameni’ bilen baglanyşykly mesele hat-da sud prosesleri derejesine çenli hem baryp ýetdi. Orsyýetiň hökumete degişli bolmadyk Bilim Fondunyň başlygy Sergey Komkowyň bu täze ekzamen usulyny bikanun hasaplap, oňa garşy şikaýat bilen suda ýüz tutmasy henize çenli hiç hili netije bermedi.
“Bu test usuly bilime baha bemregiň özboluşly bir ýönekeyleşdirilen usuly bolup durýar. Ol bilime baha bermek boýunça ähli talaplary, ähli ugurlary öz içine alyp bilmeýar. Şoňa görä-de geljek 10 ýylyň dowamynda goşa dyrnak içinde şular ýaly ‘öňe tarap’ hereket edilse, onda Orsyýetiň mekdeplerinden hiç zat galmaz” diýip, Sergey Komkow kinaýaly nygtady.
Öz gezeginde Orsyýetiň bilim ministrligi, Ýewropa Geňeşiniň agzasy hökmünde Orsyýetiň ýokary bilim baradaky ‘Bologna’ konwensiýasyna degişli öz borçnamalaryna eýerip, ‘Bitewi döwlet ekzameni’ girizýändigini aýdýar. Şol sanda standartlaşdyrylan bu täze ekzamen düzgünine, Orsyýetiň bilim sistemasyndaky korrupsiýa hem-de baha satyn almak ýaly epidemiýa öwrülen problemlara garşy göreşiň bir usuly hökmünde garaýan synçylar hem bar.


text:
Gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň we onuň bilen bagly geleşikleriň döwlet tarapyndan bellige alynmagy hakynda...Dowamy
Türkmenistanda notariat – bu jedelsiz hukuklary, şeýle hem ýuridik ähmiýeti bolan faktlary tassyklamak we olara ýuridik takyklygy bermek üçin notarial işini amala aşyrmak wezipeleri ýüklenen edaralardan we ygtyýarly adamlardan ybarat bolan ulgamdyr...Dowamy
Raýat ýagdaýynyň namalarynyň döwlet tarapyndan bellige alynmagyny raýat ýagdaýynyň namalarynyň ýazgysynyň edaralary tarapyndan öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde geçirýärler...
Adwokatura raýat jemgyýetiniň hukuk instituty bolup durýan we döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralarynyň ulgamyna girmeýän, adwokatlaryň adwokatlyk işini amala aşyrmak maksady bilen döredilen we öz-özüňi dolandyrmak ýörelgelerine eýerýän professional birleşigidir...Dowamy
Türkmenistan Aşgabat ş.
Arçabil şaýoly, 150
Tel: +993 (12) 39-19-21
Faks: +993 (12) 39-19-71
E-mail: info@minjust.gov.tm


text:
Şu gün Eýranyň daşary işler ministrligi ABŞ-nyň “wirtual ilçihanasy” atly websaýtynyň Eýranyň halkyna ýetmejekdigini aýtdy.
Ministrligiň sözçüsi Ramin Mehmanparast döwlet telekanalynda eden çykyşynda ABŞ-nyň “wirtual inisiatiwasynyň” Amerikanyň ýalňyşlaryny düzetmejekdigini, şeýle hem ABŞ-nyň sözleriniň Eýran halkyna ýetmejekdigini mälim etdi.
Iňlis we pars dillerindäki Waşingtonyň bu saýty sişenbe güni döredilip, Eýranyň halky bilen dialogy giňeltmekligi maksat edinýär.
Eýranly internet ulanyjylaryň aýtmaklaryna görä, Eýranyň häkimiýetleri ABŞ-nyň “wirtual ilçihanasyny” döredileninden bir gün soň petikläpdir.
Döwlet departamentiniň bu barada çykaran beýanatynda “Eýranyň hökümeti yzarlamak we senzura etmek maksady bilen Eýran halkynyň daşynda elektron perdäni döredýändigini ýene-de bir gezek görkezdi” diýlip bellenilýär.


text:
Anna güni Pakistanyň Multan şäherinde söweşijiler tarapyndan iki sany günbatar raýaty alnyp gaçyldy. Bu barada ýerli polisiýa habar berýär.
Multan şäheriniň polisiýa edarasynyň başlygy Amir Zulfikar Hanyň maglumatyna görä, günbatarly raýatlar düýn giçlik, ýüzi örtgüli söweşijiler tarpayndan alnyp gaçylypdyr.
Italiýanyň daşary işler ministri ol ogurlananlaryň biriniň italiýanyň raýatydygyny aýtdy. Beýleki biriniň bolsa germaniýalydygy çak edilýär. Olaryň 2010-njy ýyldaky suw joşmalaryň pidalaryna hemaýat berýän hökümete degişli bolmadyk guramanyň wekilleri bolandygy çak edilýär.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Aziýa kenarýaka oýunlarynda türkmen türgenleri 15 medal gazandylar
Wýetnamyň Danang şäherinde dowam edýän bäşinji Aziýa kenarýaka oýunlarynda türkmen topary altyn medallaryň ikisine, kümüş medallaryň dördüsine we bürünç medallaryň 9-syna mynasyp bolup, gazanan medallarynyň sanyny 15-e ýetirdiler.
Medallaryň köp sanlysyny—altysyny watandaşlarymyz kuraş göreşi boýunça ýaryşlarda gazandylar. 90 kilogram agram derejesinde final tutluşygy türkmen pälwanynyň peýdasyna tamamlandy. Yhlas Setdarow çekeleşikli bäsleşikde Nabi Aliýewi ýykmagy başardy. Türgenleriň ikisi hem Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplarydyr.
Kümüş medallaryň ýene-de birini Nurýagdy Jepbarow (73 kg. çenli) gazandy. Bürünç medallaryň üçüsine bolsa Muhammet Temirow we Sanjar Abdyrahmanow (81 kg. çenli), şeýle hem Zarina Saparowa (48 kg. çenli) mynasyp boldular.
Biziň türgenlerimiz göreşiň sambo we jiu-jitsu görnüşleriniň her birinde 3 medal gazanmagy başardylar. “Ýaragsyz goranmak” göreşi boýunça gazanylan üstünlikler Türkmenistanyň sport gazananlarynyň üstüni ýetirdi: hormat münberiniň ýokarky basgançagyna Begli Meretgeldiýew (62 kg. çenli), ikinji basgançagyna Nuraly Ýalkapow (90 kg. çenli) hem-de üçünji orna Dinara Rozykulowa (56 kg. çenli) çykdylar.
Jiu-jitsu göreşinde Ýusup we Ahmet Taňryberdiýewler görkezme çykyşlarynda tapawutlanyp, kümüş medallara mynasyp boldular. Bürünç medal Ulýana Kudinowa (49 kg. çenli) we Angelina Filippowa (55 kg. çenli) nesip etdi.
Üçünji ornuň ikisini taý boksynyň ussatlary Ýaňyl Kawisowa (57 kg. çenli) we Jennet Aýnazarowa (60 kg. çenli) eýelediler.
Erkin göreş boýunça pälwan Ýusup Melejäýew bürünç medal (90 kg. çenli) gazandy.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen hokkeýçileri gyşky Aziada taýýarlanýarlar
Hokkeý boýunça milli ýygyndy toparymyz Minskide (Belarus) “Raubiçi” olimpiýa sport toplumynyň binýadynda geçirilen halkara okuw-türgenleşik ýygnanyşygyndan dolanyp geldi. Şeýle hem buz üstünde oýnamak boýunça biziň ussatlarymyz ýerli toparlar bilen ýoldaşlyk duşuşygynyň ikisini geçirip, olardan ynamly ýeňiş gazandylar.
Häirki ýygnanyşyklar türkmenistanlylar üçin indiki aýda Sapporo şäherinde (Ýaponiýa) geçiriljek VIII Aziýa gyşky oýunlaryna taýýarlyk görmegiň möhüm tapgyry boldy. Şol ýaryşlarda biziň hokkeýçilerimiz ilkiji gezek çykyş ederler.
Meşhur halkara tälimçileriň ýolbaşçylygynda geçen okuw-türgenleşiginiň barşynda hüjüm we gorag ugurlarynda hereket etmegiň usullarynyň üstünde işlemäge aýratyn uly üns berildi. Öwrenilen emeller Belarusyň höwesjeň toparlary bilen geçirilen oýunlaryň barşynda barlanyp görüldi. Birinji duşuşykda türkmenistanlylara “Soýuz” toparynyň hokkeýçileri garşy durdylar. Olar biziň derwezeçimiziň toruna bary-ýogy bir hokkeý pökgüsini geçirmegi başardylar, emma öz derwezelerine 18 pökgi göýberdiler. Ikinji duşuşykda milli ýygyndy toparymyzyň garşydaşy “Aýs Soft” topary boldy. Bu oýunda hem türkmen türgenleri 17:3 hasaby bilen üstün çykdylar. Tälimçileriň pikirine görä, öňde boljak gyşky Aziadanyň öň ýanynda Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň geçiren ýygnanyşyklary netijeli boldy.
Üçünji ýanwarda Aşgabatda hokkeý boýunça Içeri işler ministrliginiň Kubogyny almak ugrunda ýaryşa badalga berildi. Oňa iki toparça bölünen toparlaryň ýedisi gatnaşýar. Paýtagtymyzyň toparlarynyň dördüsinden düzülen ýygyndy toparymyzyň agzalary üçin bu ýaryşlar hem sport ussatlygyny artdyrmak babatda oňat tejribe bolup hyzmat eder. Aşgabatdaky ýaryş dokuzynjy ýanwara çenli dowam eder.
Ýaponiýadaky Oýunlardan soň türkmenistanlylar ýene-de bir jogapkärli ýaryşlara – aprelde Kuweýtde geçiriljek Aziýanyň Kubogy ugrundaky ýaryşa taýýarlyk görmeli bolar. Türgenlerimiz birinji dwizionda çykyş eder. Ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyrynda türkmenistanlylaryň garşydaşlarynyň Filippinleriň, Omanyň, Kataryň, Kuweýtiň, Hindistanyň we Makaonyň toparlarynyň boljakdygy eýýämden bellidir.
Habarlar #Hokkeý
- Soňky habarlar
Türkmen hokkeýçileri gyşky Aziada taýýarlanýarlar03 Ýanwar, 2017 (10:24)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda geçirilýän ýaryşlaryň sany artdy17 Noýabr, 2016 (00:29)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzyň çempionatynda “Şir” toparynyň hokkeýçileri öňde barýarlar27 Mart, 2016 (05:01)
- Soňky habarlar
Boks we hokkeý boýunça bäsleşikler17 Ýanwar, 2016 (23:41)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni mynasyebtli hokkeý ýaryşy10 Maý, 2015 (23:06)
- Soňky habarlar
“Galkanyň” nobatdaky ýeňişi15 Fewral, 2015 (23:00)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Halkara ýaryşlarynyň öňüsyrasynda31 Oktýabr, 2014 (19:16)
- Soňky habarlar
“Galkan” hokkeý boýunça IIM-niň Kubogynyň eýesi01 Iýun, 2014 (20:28)
- Soňky habarlar
Sportuň baýdagy astynda09 Aprel, 2014 (19:25)
- Soňky habarlar
Öňe! “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” diýen şygar bilen täze belentliklere tarap!31 Mart, 2014 (22:17)
- Soňky habarlar
Türkmen toparlary ýaryşyň baş baýragy ugrunda çykyş ederler16 Fewral, 2014 (22:35)
- Soňky habarlar
Ýarym finalçylar belli boldy14 Fewral, 2014 (22:36)
- Soňky habarlar
Türkmen toparlarynyň üçüsi hem ýarym finala çykdy12 Fewral, 2014 (22:37)
- Soňky habarlar
Türkmen “şirleri” möhletinden öň ýarym finala çykdy11 Fewral, 2014 (22:40)
- Soňky habarlar
Türkmen hokkeýçileri ýeňlişsiz gelýär10 Fewral, 2014 (22:41)
- Soňky habarlar
Hokkeý boýunça Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrunda ýaryş badalga aldy09 Fewral, 2014 (22:41)
- Soňky habarlar
Hokkeý boýunça halkara ýaryşyny garşylap04 Fewral, 2014 (22:43)
- Soňky habarlar
“Galkan” topary –hokkeý boýunça Türkmenistanyň ilkinji çempiony19 Ýanwar, 2014 (22:44)
- Soňky habarlar
Hokkeý boýunça Türkmenistanyň çempionaty: tamamlanmagynyň öňüsyrasynda15 Ýanwar, 2014 (22:45)


text:
Şu gün ynsan hukuklaryny goraýjy halkara Human Rights Watch guramasy bu guramanyň 20-nji ýyllyk hasabatynda dünýäniň dürli ýurtlaryndaky ynsan hukuklarynyň ýagdaýyna baha beripdir.
Bu hasabatda ynsan hukuklaryny goraýjy guramalara we aktiwistlere garşy hüjümleriň soňky bir ýylyň dowamynda käbir regionlarda has-da artandygy bellenilýär.
Bu guramanyň programma direktory Lain Lewine şeýle ýaramaz görkezijileriň aýratynam käbir ozalky postsowet ýurtlarynda we Eýranda hasam artandygyny aýdýar.
Human Rights Watch guramasy öz ýyllyk hasabatynda Özbegistan bilen Eýranda ynsan hukuklaryny goraýjylaryň kanuny esassyz, eden-etdilikli tussag edilmekleriniň giň gerim alandygyny belleýär.
Şeýle hem, hasabatda Türkmenistan we Özbegistan ýaly ýurtlarda häkimiýetleriň erkin pikirli adamlara we aktiwistlere garşy galp aýyplamalary ýöňkäp, ýasama sud proseslerini ulanmak tendensiýalarynyň hem artandygy aýdylýar.


text:
Organizm
Organizm (giç.lat. organismus giç.lat. organizo — guraýaryn, yzygiderli görnüşi habar berýärin, gad.-grek. ὄpYavov — abzal, serişde) — özüni jansyz materiýadan tapawutlandyrýan aýratynlyklar toplumyna eýe bolan janly beden.
Aýratyn jyns hökmünde organizm görnüşleriň we populýasiýanyň düzümine girýär hem-de ýaşaýyş derejesiniň populýasion-görnüşleýin gurluş birligi bolup durýar.
Organizmler — biologiýanyň öwrenýän iň esasy predmetleriniň biridir. Ele almaga has amatly bolmagy üçin, ähli organizmler dürli toparlara we kategoriýalara bölünýär, ol bolsa, olaryň klassifikasiýasynyň biologik ulgamyny emele getirýär. Olary bölmegiň is giň ýaýran görnüşi: ýadrolylar we ýadrosyzlar. Organizmi düzýän öýjükleriň sany taýdan olar ulgamdan daşary biröýjükliler we köpöýjükliler kategoriýalaryna bölünýärler. Biröýjüklileriň koloniýalary olaryň arasynda aýratyn orun eýeleýär.
Şeýle hem[üýtget | edit source]
Bellikler[üýtget | edit source]
Edebiýat[üýtget | edit source]
- Беклемишев В. Н. Методология систематики (раздел «Понятие индивидуальности и его относительность»). — М.: КМК SCIENTIFIC PRESS LTD., 1994.
- Панов Е. Н. Бегство от одиночества: индивидуальное и коллективное в природе и в человеческом обществе. — М.: Лазурь, 2001. — 640 с. — ISBN 978-5-382-01270-4.


text:
Aşgabat, 13.03.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi we Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Türkmenistandaky ilçihanasy 16-njy martda 19.00-da “Aşgabat” kinoteatrynda Tomas Dregeriň gatnaşmagynda “Nemes kinematografynyň altyn gaznasynyň” filmleriniň görkezilişini geçirýär.
Tomas Dreger nemes kinematografynyň altyn asyrynyň meşhur filmleri barada gürrüň berer we tomaşaçylar bilen iň ýatda galyjy kinopursatlar barada pikir alşar. Şeýle hem T. Dreger öz surata düşüren “Metin” atly filmini tomaşaçylara hödürlär. Bu filmde geçen asyryň 70-nji ýyllarynda Germaniýadaky 6 ýaşly türk oglanjygynyň durmuşyndan söhbet açylýar.


text:
Aýdylşyna görä, dünýä türkmenleriniň arasynda syýasy hem jemgyýetçilik tejribeleri taýdan tapawutlanýan toparlaryň biri hem Yrakda ýaşaýan etniki türkmenlerdir.
Yrak türkmenleriniň syýasy hem jemgyýetçilik durmuşynda esasy roly oýnaýan ITC-Yrak türkmen fronty golaýda özüniň döredilmeginiň 21-nji ýylyny dürli dabaralar hem çäreler bilen belledi.
Eýse, ITC-Yrak türkmen fronty 21 ýylyň dowamynda Yrakdaky etniki türkmenleriň durmuşynda göz öňünde tutuşy ýaly rol oýnap bildimi? Göz öňünde tutulan maksatlaryň hemmesine ýetildimi ýa-da nähili sepgitlere ýetildi? ITC-Yrak türkmen fronty, dünýä türkmenleriniň ata watany diýilýän Türkmenistan bilen nähili gatnaşyklary ýola goýup bildi? Mundan beýläk nähili planlar göz öňünde tutulýar?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny ITC-Yrak türkmen frontunyň dünýä türkmenleri üçin göreldelik gazanan tejribelerine gönükdirýär.
Bu temadaky gepleşige gatnaşmak isleýänler Azatlyk Radiosy bilen hat@azatradio.org ýa-da metbugat@gmail.com elektronik hat salgylarynyň üsti bilen aragatnaşyga geçip biler. Bu ugurdaky teswirleriňizi bolsa aşakdaky foruma ýazyp bilersiňiz.


text:
Eýran Orsýetiň kömegi bilen öz ýadro elektrik stansiýasyny gurmaga başlady, bu habary rus we eýran metbugaty ýaýratdy.
«Buşehr-2» diýip bilinýän proýekt resmi taýdan 10-njy sentýabrda, günortadaky port şäher Buşehrde başlandy.
Bu proýektiň bahasy 10 milliard dollar töweregi we ol 1,057 megawat elektrik öndürer. Onuň gurluşygynyň 10 ýylda tamamlanmagyna garaşylýar.
Bu Eýranyň 2015-nji ýylyň iýulynda dünýä döwletleri bilen baglaşan ýadro ylalaşygyndan soň gurýan ilkinji ýadro elektrik stansiýasy bolar.
Bu stansiýa Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki ýadro elektrik kompaniýasy bolan «Rosatom” tarapyndan gurlar.
Eýranyň ýeke-täk işleýän we Orsýetiň kömegi bilen Buşehrde gurlan ýadro reaktory 1,000 megawat elektrik öndürýär.


text:
Mundan öň, Jullian Assanj Şwesiýa ekstradisiýa edilmeginden howatyr edip, 19-njy iýundan bäri Ekwadoryň Londondaky ilçihanasynda gizlenipdi. Şwesiýada Assanja jynsy zorluklar boýunça aýyplama ýöňkelýär.
Assanjyň we onuň tarapdarlarynyň pikiriçe, eger-de Assanj Şwesiýa ekstradisiýa edilse, onuň soňra, “Wikileaks” saýtynyň ABŞ-nyň gizlin diýilýän diplomatik telegrammalaryny köpçülige ýaýradanlygy sebäpli, ABŞ-a tabşyrylmak howpy bar.
Ekwadoryň prezidenti Rafael Korrea Assanja özüniň duýgudaşlygyny bildirdi.
Ekwadoryň daşary işler ministri Rikardo Patino çarşenbe güni çykyş edip, Britaniýanyň Assanjy ele salmak üçin Ekwadoryň Londondaky ilçihanasyna hüjüm edip biljekdigini duýdurandygyny mälim etdi.
Patino: “Britaniýa bize şu gün haýbat atdy. Olar, eger-de Ekwador Assanjy bermekden boýun gaçyrsa, onda onuň Londondaky ilçihanasyna hüjüm edilip bilinjekdigini açyk görnüşde duýdurdylar” diýdi.
Patino Ekwadoryň Britaniýanyň koloniýasy däldigini hem sözüne goşdy. Ol: “Biz Britaniýanyň koloniýasy däldigimizi açyk nygtamak isleýäris. Kolonial döwür eýýäm tamamlandy. Ekwador jenap Assanja syýasy gaçybatalga bermek meselesi boýunça eýýäm belli bir netijä geldi”.
Britaniýa muňa täsir bildirip, jogap bermedi. Emma Britaniýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili “Britaniýanyň Assanjy Şwesiýa ekstradisiýa etmek kararyna gelendigini” belledi.
Britaniýanyň Daşary işler ministrliginiň ýaýradan hatynda nygtalyşy ýaly, ýurduň kanunçylygyna görä, eger-de daşary ýurduň wekilhanasy bölünip berlen ýerde özüniň alyp barýan missiýasyna we konsullyk wezipelerine laýyk gelmeýän hereket etse, onda binanyň diplomatik derejesi ýatyrylyp bilinýär.
Diplomatik wekilhanalar daşary ýurduň territoriýasy hökmünde häsiýetlendirilýär we Halkara hukugy tarapyndan goralýar.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlary "Siriýada gozgalaňçylar himiki ýarag ulandy" diýilýäne ynanmaýandygyny aýdýar.
"Biz oppozisiýa himiki ýaraglary ulandy diýilýän çaklamalara we aýyplamalara juda şübheli garaýarys. Aslynda, himiki ýaraglar ulanylan bolsa, ulanylandygy barada hem subutnama bar - muňa jogapkär Assadyň režiminiň bolmak ähtimally ýokary diýip hasap edýäris" diýip, Ak Tamyň sözçüsi Jaý Karneý aýtdy.
Karneý duşenbe güni Birleşen Milletler Guramasynyň bir barlagçysy ýygnalan subutnamalardan çen tutup, himiki ýaraglary Başar al-Assadyň hökümeti däl-de, gozgalaňçylaryň ulanan bolmagy mümkin diýeninden soň bu beýanaty ýaýratdy.
Siriýa boýunça maglumat almak boýunça garaşsyz halkara komissiýa bolsa, özüniň entek belli bir netijä gelmändigini bildirip, Karla Del Pontyň ýekşenbe güni Şweýsariýanyň telewideniýesine beren bu maglumatyna özüniň goşulmaýandygyny takyklady.
Komissiýanyň bir barlagçysy bolan Del Ponte pida çekenler we olary bejerýän lukmanlar bilen geçirilen interwýular gozgalaňçylaryň zarin gazyny ulanandygyny görkezýändigini aýtdy.
Gozgalaňçylar hem ret edýär
Siriýanyň oppozision Milli koalisiýasy bular ýaly mümkinçilikleriň diňe režimde bardygyny, özüniň bu barada "subutnama toplamak işini dowam etdirip", ony bu kommisýa berjekdigini mälim etdi.
Moulham al-Droubi Milli Geňeşiň baş sekretariatynyň agzasy.
"Başar al-Assad halkara barlagçylaryna ýurda ýol bermeýär. Bulary ulananyň şoldugynyň güýçli subutnamasy, ine, şol. Siriýanyň aňtaw apparaty adam iberip bilýär. Olar hem biz oppozisiýa degişli diýip, bular ýaly nädogry maglumatlar berip, oppozisiýa himiki ýaraglary ulanýar diýýärler. Bu aňtaw gullugynyň gurnaýan oýny" diýip, Al-Droubi aýdýar.
"Serhetsiz lukmanlar" bir haýyr-yhsan medisina guramasy. Onuň Siriýada gozgalaňçylaryň kontrollygyndaky etraplarda dört keselhanasy bar. Bu gurama duşenbe güni himiki ýaraglaryň ulanylmagyndan ejir çekýän syrkawlara duşulmandygyny aýtdy.
Prezident Başar al-Assadyň hökümeti bilen gozgalaňçylar biri-birini himiki ýarag ulanmakda aýyplaýarlar.
Amerikan prezidenti Barak Obama Damask tarapyndan bular ýaly ýaraglaryň ulanylmagy ýagdaýy üýtgeder diýdi.


text:
Yrakly aýal Suha Salem ýokary derejeli aktýor. Ol ähli şertleriň bardygyna garamazdan, Yrakda kino sungatynyň gözgyny ýagdaýdadygyndan zeýrenýär.
“Bu ýerde önümçilikde işläre öz işine ökde adam ýok. Telewizion kanallar diňe pul getirjek filmleri öndürýärler. Müsür we Siriýa bilen deňäniňde, kinoçylyk gaty kommersiýalaşan. Ol ýerlerde turizmiň hem sungata degişli taraplary bar. Bu ýerde Yrakda welin, beýle däl. Olar gaty çäkli. Olaryň işi sungta goşant goşmak däl-de, pul gazanmak” diýip, Salem aýdýar.
Yrakly artistler gaty kyn ýagdaýda işleýärler. Muňä sebäp bolýan dargan infrastruktura, elektrik ýetmezçiligi, okuw mümkinçilikleriniň çaklidigi, soňky aýlarda hem doly işleýän hökümetiň ýoklugy. Muňa garamazdan, iki yrakly režissýor Muhammed al-Daraji bilen Odaý Reşid geljek aý Bagdatda film öndürmek üçin bir merkez açmakçy.
“Bilşiňiz ýaly, bu gelejek üçin edilýän zat. Men we Muhammed ömrümiziň soňuna çenli film öndürip bilýäris. Biziň öz kompaniýamyz bar, dürli adamlar bilen gatnaşyk saklaýarys. Biziň hiç bir problemamyz ýok. Muny eden biz. Film durmuşynda bir işi bir gezek etseň, ol hemişelik etdigiň bolýar. Şol sebäpden bu öňümçilik merkezi bize çyndan gerek zat däl. Ýöne möhümi – onuň gelejek üçindigi. Bu Yrakda oturyp, kino öndürmegi ýüregine düwen, ýöne bu işi nähili etmelidigini bilmeýänler üçin” diýip, Reşid aýdýar.
Al-Daraji hem Yrakda kino senagaty bolmalysy ýaly ýol alyp, amerikan esgerleri ýurtdan çykansoň, ýurduň konfliktli ýyllary arka atmagyna kömek bolar diýip, umyt edýär.
“Yrakda dürli uruşlar boldy, diktatorçylyk boldy. Ol basylyp alyndy, syýasy garym-gatymlyga düşdi. Men kino bu ýerde uly rol oýnap biler diýip oýlaýaryn. Biz beýleki ýurtlaryň sungat we medeniýet bilen bu barada öz halklaryna kömek edendiklerini bilýäris. Film senagaty we yrak kinosy bu ýerde rol oýnap biler diýýänimiziň sebäbi şol” diýip, al-Daraji aýdýar.
Yrakly artistler hem özleriniň bu işe taýýardyklaryny aýdýarlar. Basranyň sungat institutynyň professory Majid Abdulwahed: “Gerek zat dogry iş gurallary” diýýär.
“Dogrymy aýtsam, bize gerek zat fundament. Mysal üçin, siziň islegiňiz bar, eliňizde tohum bar. Ýöne ýer hany? Bu zatlar öser ýaly ýer gerek. Bize bir teatr platformasy gerek. Maňa ýazyjy ýa redaktor gerek däl. Maňa bir fundament, bir-de iş gurallaryny ber. Maňa bir teatr, bir-de umyt ber, onsoň ähli zady özüm edeýin. Biziň problemamyz önümçilik üçin goldaw ýoklugy” diýip, Abdulwahed aýdýar.


text:
Şanhaý Hyzmatdaşlyk guramasyna agza ýurtlaryň ýörite güýçleri Gyrgyzystanda bilelikdäki harby türgenleşik çärelerini geçirýärler.
Gyrgyz Goranmak ministrliginiň 22-nji aprelde beren maglumatyna görä, Hytaýyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Russiýanyň we Täjigistanyň harby birleşmeleri 21-nji aprelde Gyrgyzystanyň demirgazygyndaky Tokmok şäheriniň golaýynda ýerleşýän Şamsi Gorge sebitinde dört gün dowam etjek harby türgenleşiklere başladylar.
Şanhaý Hyzmatdaşlyk guramasyna agza beýleki bir ýurt, ýagny Özbegistan bu harby türgenleşik çärelerine gatnaşmaýar.
Gyrgyz ministrliginiň maglumatyna görä, bu harby türgenleşik ýapyk binanyň içindäki we açyk meýdandaky bikanun ýaragly toparlara we terrorçylara garşy göreşmek hem-de zamun alnan adamlaryň aman boşadylmagyny gazanmak çärelerini öz içine alýar.


text:
Orsýetiň gaz läheňi “Gazprom” kompaniýasynyň delegasiýasy Demirgazyk Koreýada gepleşik geçirdi. Demirgazyk Koreýanyň Merkezi habar gullugynyň beren maglumatyna görä, delegasiýa kompaniýanyň dolandyryş edarasynyň başlygynyň orunbasary Aleksandr Ananenkow ýolbaşçylyk edýär.
Maý aýynda “Interfaks” habar gullugynyň beren maglumatyna laýyklykda, Orsýetiň Daşary razwedka gullugynyň başlygy Mihail Fradkow prezident Kim Çen Ir bilen duşuşyp, bilelikdäki proýektler, şol sanda Demirgazyk Koreýanyň üsti bilen Orsýetden Günorta Koreýa çekilmegi mümkin gazgeçiriji we elektrik liniýasy barada hem gürrüň edipdir.


text:
Günorta Koreýada anna güni tamamlanan agyr atletika boýunça Aziýa çempionatynda türkmenistanly iki sportsmen baýrakly orunlara mynasyp boldy.
Hususan-da, Türkmenistanyň sport we turizm baradaky milli institutynyň studenti, 22 ýaşly halkara sport ussady Aman Meredow 77 kilogram agramlyk kategoriýada ştangany siltäp götermekde 144 kilogramy, itekläp götermekde-de 170 kilogramy göterip, kümüş medala mynasyp boldy.
62 kilogram agramlyk kategoriýada bolsa, türkmenistanly tanymal ştangaçy Ömürbek Bazarbaýew ştangany siltäp götermekde 133 kilogram göterip, üçünji orny aldy. Itekläp götermekde bolsa, ol 151 kilogramy göterip, bäşinji orna eýe boldy.
Bu Aziýa çempionatyna dünýäniň 35 ýurdundan jemi 500-den gowrak sportsmen gatnaşdy.


text:
Aşgabat, 10-njy ýanwar. «Türkmenportal».
Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzda energiýa üpjünçiligini gowulandyrmak we elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň netijeli dowam etdiriljekdigini hem-de şu maksat bilen, 2015-nji ýylda Lebap welaýatynda Watan we Zerger gazturbinaly elektrik stansiýalarynyň gurluşygyna girişilmeginiň, Ahal welaýatynyň Derweze etrabynda kuwwaty 504,4 megawat bolan elektrik stansiýasynyň gurluşygynyň tamamlanylmagynyň zerurdygyny belledi. Türkmenistanyň Prezidenti bu desgalaryň gurlup, ulanmaga berilmegi ýurdumyzyň energetika ulgamyny Gündogar ugry boýunça bir bitewi halka doly birleşdirmäge mümkinçilik berer diýip nygtady.
Bu desgalaryň gurlup, ulanmaga berilmegi ýurdumyzyň energetika ulgamyny Gündogar ugry boýunça bir bitewi halka doly birleşdirmäge mümkinçilik berer. Şeýle hem, şu ýyl elektrik energiýasynyň öndürilişini 21,9 milliard kilowat sagada ýetirmäge, 2,89 milliard kilowat sagat möçberdäki elektrik energiýasyny bolsa daşary ýurtlara ibermäge şert döreder.


text:
Birleşen Ştatlaryň raýaty Ahmed Omar Abu Aly, Al-Kaýdanyň öňki prezident Jorj Buşuň janyna kast etmek dildüwşigine goşulany üçin ömürlik tussaglyga höküm edildi. Oňa 2006-njy ýylda 30 ýyl iş kesilipdi. Ýöne bu höküm şikaýat sudy tarapyndan “ýumşak” hasaplandy.
Abu Alynyň aklawçylyrynyň biri öz müşderisiniň şikaýat etjegini we adalatyň dabaralanjagyna umytlydygyny aýtdy. 2006-njy ýylda bolan sudda ol planlaşdyrylan hüjümi amala aşyryp bilmänligi üçin ömürlik tussag edilmändi, emma bu gezek sudy ynandyryp bolmady.


text:
Anna güni Tähranyň häkimiýetleri bu şäherde howanyň çakdanaşa ýokary hapalygy zerarly şäherdäki mekdepleriň, ýokary okuw jaýlarynyň we hökümet edaralarynyň wagtlaýynça ýapylmagyna görkezme berdi.
Eýranyň bu prowinsiýasynyň gubernatory Morteza Tamadonyň karary bilen diňe paýtagtdaky adatdan daşary ýagdaýlar boýunça gulluklaryň hem-de medisina hyzmatlarynyň işlemeklerine rugsat berildi.
Eýranyň ISNA habar agentligi hatda futbolçylaryň saglygyny goramak üçin anna güni paýtagtdaky futbol ýaryşlarynyň-da ýatyrylandygyny habar berýär.
Eýranyň paýtagty Tähran howanyň hapalygy boýunça dünýädäki iň ýaramaz ýurtlaryň hatarynda durýar. Spesialistler munuň sebäbini şäherde köne dwigateller bilen işleýän çakdanaşa köp maşynyň ulanylýandygy bilen düşündirýärler.


text:
Meni Türkmenistanyň Prezidentligine dalaşgär hödürlän raýatlaryň teklipçi toparyna köp sagbolsun aýdýaryn we olara işlerinde abraý hem-de uly üstünlikler gazanmaklaryny arzuw edýärin.
Nobatdaky Prezident saýlawlary Garaşsyz, hemişelik Bitarap ýurdumyzda milli demokratiýanyň, adam hukuklarynyň doly berjaý edilýändigine şaýatlyk edýär.
Döwletimizde amala aşyrylýan düýpli özgertmeler, ykdysadyýetde, syýasatda we medeniýetde gazanylýan görlüp-eşidilmedik öňegidişlikler berkarar ýurdumyzyň ykdysady, syýasy we durmuş binýadyny has-da berkidýär.
Ýurdumyzyň halk hojalygy tutuş täzelenip, düýpgöter özgerdi, täze önümçilik kuwwatlyklary ornaşdyrylyp, ägirt uly desgalar, göreni haýran edýän binalar guruldy.
Bagtyýar halkymyzyň her bir güni şanly wakalara hem-de ajaýyp üstünliklere beslenýär. Ýurdumyzyň her bir maşgalasynyň, her bir raýatynyň asuda, abadan hem-de bolelin durmuşda ýaşamagy ugrunda döwletimiziň alyp barýan içeri we daşary syýasaty, sebitde we dünýäde parahatçylygy berkitmekde öňe sürýän başlangyçlary, Türkmenistany dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna goşmak boýunça amala aşyrylýan düýpli özgertmeler öz ajaýyp miwelerini berýär.
Bu gün türkmen halky asuda durmuşy pugtalandyrmak, halkymyzyň ýaşaýyş derejesini ösen döwletleriň derejesine ýetirmek ugrunda amala aşyrylýan oňyn özgertmeleri bütinleý we dolulygyna makullaýar, ýurtda gazanylýan ajaýyp ösüşlere we zähmet ýeňişlerine çäksiz buýsanýar, bu ajaýyp ýeňişlere özüniň mynasyp goşandyny goşmaga çalyşýar.
Ýurdumyzda amala aşyrylýan düýpli özgertmeler, milli ideologiýa, şonuň ýaly hem jemgyýetiň durmuş şertlerini kämilleşdirmek, halk hojalygyny ösdürmek, obadyr şäherlerimizi durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek barada kabul edilýän çözgütler ýurdumyzyň saýlap alan ýolunyň dogrudygyna şaýatlyk edýär.
Eger-de, Türkmenistanyň ýokary döwlet wezipesine saýlanylsam, men türkmen halky üçin il-ýurt bähbitli şu işleriň amala aşyrylmagyny gazanaryn:
Ýurdumyzyň durmuş üpjünçiligi, ulag we aragatnaşyk, nebit-gaz hem-de beýleki ulgamlarynda geçirilýän özgertmeleri has-da çuňlaşdyrarys, gurulýan zawoddyr-fabrikleriň we önümçilik desgalarynyň, geçirilýän halkara forumlarydyr sergileriň we ylmy maslahatlaryň netijeliligini artdyrarys.
Awaza milli syýahatçylyk zolagynyň mundan beýläk-de ösdürilmegi ugrunda iş alnyp barlar. Ýurdumyzyň welaýatlarynda gurlan stadionlaryň we atçylyk sport toplumlarynyň, Merkezi Aziýada iň iri desgalaryň biri bolan Amyderýanyň üstünden geçirilen demir ýol köprüsiniň, Balkan sement zawodynyň gurulmagy ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň batly gadamlar bilen ösmeginiň berk binýady boldy we geljekde biz olaryň halk hojalygyna getirýän peýdasynyň has-da ýokary bolmagyny üns merkezimizde saklarys. Munuň özi Türkmenistan döwletimizi gerimi we okgunlylygy boýunça görlüp-eşidilmedik ösüşlere we öňegidişliklere iterer.
Oba hojalyk toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmegi dowam ederis, täze önümçilik gatnaşyklarynyň emele gelmegi üçin zerur şertler dörediler, ýeriň hakyky eýesine --- daýhanlara gowuşmagyna gönükdirilen çäreler kabul ediler.
Ylmyň gazananlaryny we öňdebaryjy tejribäni önümçilige has giňden ornaşdyrarys we daýhanyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň mundan beýläk-de ýokarlandyrylmagyny durmuşa geçireris. Pagtanyň, bugdaýyň döwlet satyn alyş nyrhlarynyň ýokarlandyrylmagyny gazanarys.
Oba hojalyk pudagynda çuň özgerişleriň geçirilmegini üpjün ederis. Suwy tygşytly peýdalanmak meselesine hem uly ähmiýet bereris.
Döwletimiziň suw hojalyk ulgamyny ýokary öndürijilikli, kuwwatly tehnikalar, suw sorujy enjamlar bilen yzygiderli üpjün etmek, ýeterlik möçberlerde maliýe serişdelerini goýbermek bilen bagly tagallalary döwletimiziň üns merkezinde saklarys.
Oba hojalyk pudagyny mineral dökünler bilen üpjün etmek maksady bilen, ýurdumyzda gurulýan täze zawodlaryň önümçilik kuwwatynyň has-da artdyrylmagyny gazanarys. Dökün öndürýän zawodlaryň gurulmagy bu pudagyň düşewüntliliginiň artdyrylmagyna ýardam eder. Ýurdumyzyň oba we suw hojalyk ulgamlaryny ösdürmekde häzirki zaman ylmynyň we tehnikanyň gazananlaryny önümçilige ornaşdyrmaklyga uly üns berler.
Ilatly ýerleri arassa agyz suwy bilen üpjün etmek boýunça ulgamlaýyn işleri amala aşyrarys. Şäher ilaty bilen bir hatarda oba ilatynyň hem ýaşaýyş-durmuş şertleriniň düýpgöter ýokarlanmagyna mümkinçilik dörediler. Bu wajyp işler geljekde biziň öňde goýan baş wezipelerimiziň biri bolar.
Her bir ýurduň ösüş derejesi onuň raýatlarynyň we maşgalalarynyň durmuş taýdan üpjünçiligi bilen kesgitlenilýär. Biziň döwletimizde bu ugurda uly işler amala aşyrylýar. Ýurdumyzda yglan edilen “Döwlet adam üçindir!” diýen baş ýörelge her bir raýatyň durmuş üpjünçiligine gönükdirilendir. Raýatlarymyzyň iş orunlary bilen üpjün edilmegini, zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp haklarynyň yzygiderli ýokarlandyrylyp durulmagyny üpjün ederis.
Ýeňillikli karz pullaryň hasabyna ähli amatlyklary bolan öýleri satyn almak, ýaş çatynjalara öý goşlaryny edinmek üçin berilýän durmuş ýeňillikleri hem yzygiderli artdyrylar.
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň, onuň düzüminde täze institutlaryň açylmagy ýaş alymlara döredijilikli işlemäge, täze açyşlary etmäge, türkmen ylmyny has-da kämilleşdirmäge giň mümkinçilikleri döretdi. Ylym ulgamyny yzygiderli ösdürmek biziň baş wezipelerimiziň biri bolar.
Ýurdumyzda täze orta mekdepleri gurarys, ýokary okuw mekdeplerini açarys. Bu bilim ojaklarynyň gurluşy, olaryň enjamlaşdyrylyşy hil taýdan dünýä talaplaryna doly gabat geler.
Okuw kitaplarynyň we gollanmalarynyň döwlet tarapyndan üpjün edilmegine yzygiderli goldaw berler. Talyplar diňe zerur bolan okuw esbaplary bilen däl-de, eýsem mynasyp ýaşaýyş-durmuş şertleri bilen üpjün ediler.
Durmuşa geçirilýän bu işler, raýatlarymyz üçin döredilýän amatlyklar ýaş neslimiziň sagdyn bedenli, bilimli, sowatly adamlar bolup ýetişmekleri üçin ähli şertleri döreder.
Milli medeniýetimizi, däp-dessurlarymyzy gorap saklamak, olary dowam etdirmek üçin hem döwletimiz uly işleri durmuşa geçirer. Her bir welaýatda Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýleriniň, kitaphanalaryň gurlup ulanmaga berilmegi, gadymy ýadygärliklerimiziň ylmy taýdan öwrenilip, täze açyşlaryň edilmegi, gadymdan gelýän milli däp-dessurlarymyzyň gaýtadan dikeldilmegi ýaly meseleler üns merkezinde bolar.
Milli medeniýetimiz we däp-dessurlarymyz biziň geçmişimizi, şu günümizi we geljegimizi kesgitleýär. Şonuň üçin hem milli medeniýetimizi mundan beýläk-de ösdürmegi döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna öwreris.
Şeýle hem Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet bereris. Sebäbi, bu pudak ýurduň ykdysadyýetiniň öňdebaryjy pudaklarynyň biri bolmak bilen, oňa döwletimiziň eksport mümkinçiliklerini üpjün etmekde kesgitleýji orun degişlidir. Bu ulgamda işleýän kärhanalar döwrebaplaşdyrylar, olaryň önümçiligine täze tehnologiýalar ornaşdyrylar.
Hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz özüniň içerki ösüşlerine laýyk gelýän mynasyp daşary syýasatyny üstünlikli dowam etdirer. Dünýäniň dürli döwletleri bilen deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlyklar ýoly bilen öňe gidip, ýurdumyzyň halkara abraýyny geljekde hem artdyrarys.
Ýurdumyzyň üçünji müňýyllykda has-da gülläp ösmegini üpjün etmek üçin şu aşakdakylary üstünlikli durmuşa geçirmegi göz öňünde tutýarys:
- oba hojalyk önümçiliginiň pudaklaýyn düzümini kämilleşdirmek, obahojalyk önümleriniň öndürilýän möçberini artdyrmak;
- azyk önümleriniň üpjünçiliginiň ýokary depginler bilen alnyp barylmagynda oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny we mallaryň önüm berijiligini ýokarlandyrmak;
- oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmekligi we azyk önümlerini öndürmekligi ekologiki taýdan howpsuz şertlerde alyp barmak;
- azyk önümleriniň özüne düşýän gymmatyny peseltmek we ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň içerki bazarlarda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak;
- azyk önümlerini, ilkinji nobatda ter görnüşindäki gök önümleri we miweleri uzak möhletleýin saklamak, döwrebap gaplara gaplamak, daşamak we ýerlemek ulgamlarynyň işini kämilleşdirmek;
- azyk önümlerini öndürmekde iri möçberli haryt öndürijileri, daýhan hojalyklaryny döretmekligi döwlet tarapyndan goldamak;
- gök önümleri, azyklyk bakjany, kartoşkany ösdürip ýetişdirýän, ýylda 2-3 hasyl alýan, daşary ýurtlardan getirilýän gök önümler bilen bäsleşige ukyply önümleri öndürýän daýhan hojalyklaryny giňişleýin döretmekligi ýola goýmak we olara döwlet tarapyndan goldaw bermek;
- gök önümleriň möçberlerini artdyrmak üçin hususy eýeçilikde dürli kysymly ýyladyşhanalary döretmek;
- ýurdumyzda miweçiligiň we üzümçiligiň tutýan meýdanlaryny giňeltmekligi ýola goýmak;
- gök-bakja önümleriniň, üzümiň eksport edilmeginiň hojalyk gurluşygyny işläp taýýarlamak;
- Türkmenistanyň subtropik ýerlerinde çigitli we şänikli miweleri, zeýtuny, nary, injiri, üzümi ösdürip ýetişdirýän daýhan hojalyklaryny döretmek;
- ýurdumyzyň welaýatlarynyň senagat taýdan ösüşini düýpli ýokarlandyrmak, olaryň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak;
- ýurdumyzyň sebitleriniň öndüriji güýçlerini ýokary netijeli ulanmak, senagaty diwersifikasiýalaşdyrmak, täze döwrebap enjamlaşdyrylan iş orunlaryny döretmek.
Häzirki döwürde dünýäniň gülläp ösen döwletleriniň biri bolan Türkmenistanda asyrlara barabar ägirt uly işleri amala aşyrmak üçin örän kämil, sazlaşykly işleýän ykdysady özgertmeleri durmuşa ornaşdyrmak zerurlygy ýüze çykýar. Şol sebäpli-de bize bu işleri amala aşyrmak üçin işe ukyply, aýgytly çözgütleri hödürläp bilýän hünärmenleri ýetişdirmek ýaly möhüm wezipe garaşýar. Munuň özi Watanymyzyň gülläp ösmegini üpjün etjek möhüm çözgütdir.
Döwürdeşlerimiziň we geljek nesilleriň bagtyýar durmuşda ýaşamagyna gönükdirilen beýik Maksatnamalary amala aşyrmakda biziň her birimiziň öňümizde örän uly jogapkärçilikli wezipeler durýar. Bu wajyp wezipeleri agzybirlik bilen ýerine ýetirmekde mähriban halkymyza uly üstünlikleri arzuw edýärin.
Ähli dalaşgärlere üstünlik arzuw edýärin.
Pursatdan pýdalanyp, hormatly Prezidentimizi, dalaşgärleri we türkmen halkyny 2017-nji Täze ýyl bilen gutlaýaryn. Türkmen halkyna rowaçlyk, maşgala ojaklarynda abadançylyk, Türkmenistan döwletimiziň gülläp ösmegini arzuw edýärin.
Annanepesow Maksat Kowusowiç terjimehaly
1974-nji ýylyň 18-nji ýanwarynda Aşgabat şäherinde doguldy.
1996-njy ýylda S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetini tamamlady we alym-agronom hünärine eýe boldy.
1996-njy ýylda Ak bugdaý etrabynyň Gämi obasyndaky ýyladyşhana hojalygynda zähmet ýoluna başlady we bu ýerde 2005-nji ýyla çenli agronom, soňra hojalygyň müdiri wezipelerinde işledi.
2005-2006-njy ýyllarda Ruhabat dokma toplumynyň tehniki howpsuzlyk boýunça inženeri bolup işledi.
2006-2008-nji ýyllarda Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň Baş inžener gullugynyň baş hünärmeni bolup işledi. 2008-2011-nji ýyllarda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň Ösümlikleri goramak gullugynyň baş hünärmeni, ýolbaşçynyň orunbasary wezipelerinde zähmet çekdi.
2011-2012-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Oba hojalyk pudaklary bölüminiň oba hojalyk bölümçesiniň müdiri, 2012-2013-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Oba hojalyk pudaklary bölüminiň oba hojalyk önümçiligi we suw serişdeleri bölümçesiniň esasy hünärmeni wezipelerinde işledi.
2013-nji ýylyň Türkmenistanyň Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary wezipesine bellenildi.
Maşgalaly, dört çagasy bar.
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw topary Aşgabat şäher häkimliginiň «Mekan» köşginde Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär Annanepesow Maksat Kowusowiçiň saýlawçylar bilen duşuşygynyň geçirilýändi...
Mary, M.Kemine adyndaky Döwlet drama teatrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesine dalaşgär, Azyk senagaty döwlet birleşiginiň başlygynyň orunbasary Maksat Annanepesowyň saýlawçylar bilen duşuşygy...
Türkmenabatda Lebap welaýatynyň saýlawçylarynyňýokary döwlet wezipesine raýatlaryň teklipçiler topary tarapyndan görkezilen dalaşgär, Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary Jumanazar Annaýew bilen duşu...
Daşoguzda Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär – “Rysgal” Paýdarlar-täjirçilik bankynyň müdiriýetiniň başlygy, Mejlisiň deputaty Bekmyrat Atalyýewiň saýlawçylar bilen duşuşygy geçirildi. N...
Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär – Mejlisiň deputaty, Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň direktory Ramazan Durdyýewiň saýlawçylar bilen duşuşygy geçirildi. Türkmenbaşydaky nebiti...
Änew şäheriniň Medeniýet öýünde saýlawçylaryň Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär – Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary Meretdurdy Gurbanow bilen duşuşygy geçirildi, oňa welaýatyň jemgy...
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw topary ýurdumyzyň welaýatlarynda we paýtagtymyz Aşgabat şäherinde Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklarynyň geçirilýändigini hab...
Köp partiýalylyk şertlerinde geçiriljek, 2017-nji ýylyň taryhy wakasyna öwrüljek Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna görülýän taýýarlyk işleriniň çäklerinde birnäçe guramaçylyk işleri alnyp bary...


text:
Türkmenistanyň Milli saglyk programmasynyň kabul edilenine şu ýyl 20 ýyl dolup, agzalan döwürde ýurduň saglygy saklaýyş pudagynda göz öňünde tutulan işleriň jemlenýändigi, şeýle-de täze saglyk programmasynyň düzülýändigi resmi maglumatlarda habar berilýär.
Türkmen resmileri saglyk programmasynyň üstünlikli bolandygyny aýdyp, ençeme täze keselhanalaryň gurlandygyny mysal getirýärler.
Gurluşyklar esasan şäherlerde we welaýat merkezlerinde geçirilýärkä ýurduň regionlarynda ilata nähili medisina hyzmatlary hödürlenýär?
Türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Balkan welaýatyndaky ýagdaý barada gürrüň berdi.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri ABŞ-nyň Siriýanyň oppozisiýasyny ykrar etmegi, ozalky gelnen ylalaşyklara ters gelýändigini aýdýar.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow çarşenbe güni Moskwada geçirilen metbugat konferensiýasynda çykyş edip, Waşingtonyň Siriýanyň oppozisiýasynyň döreden täze koalisiýasyny, siriýalylaryň kanuny wekili diýip ykrar etmegi ony “geň galdyrandygyny” aýtdy.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama bu karary barada, sişenbe güni düýbi Birleşen Ştatlarda ýerleşýän “ABC News” telekanalyna beren interwýusynda aýtdy.
Obama: “Biziň gelen netijämize görä, Siriýanyň oppozision koalisiýasy Siriýanyň halkyna ýeterlik derejede wekilçilik edýär we ony häsiýetlendirýär, şu sebäpli-de biz ony siriýa halkynyň kanuny wekili hökmünde ykrar etmek kararyna geldik” diýdi.
Obama oppozisiýa koalisiýasynyň jogapkärçiligi duýup hereket etjekdigine, şeýle-de aýallaryň we azlyklaryň haklaryna hormat goýjakdygyna Birleşen Ştatlaryň umyt edýändigini aýtdy.
Waşington we onuň ýaranlary çarşenbe güni Morokkoda geçýän maslahatyň dowamynda, Siriýanyň oppozisiýasyna nobatdaky tapgyr hemaýatyň berilmegi barada gürrüň ederler.
Çarşenbe güni Moskwada eden çykyşynda, Lawrow ABŞ-nyň häzirki kararynyň iýunda Ženewada gelnen halkara ylalaşyklaryna çapraz gelýändigini aýtdy. Oňa laýyklykda, 20 aý golaý wagt bäri dowam edýän dartgynlylygy gowşatmak üçin, geçiji hökümet düzülmelidi.
Orsýet Siriýanyň uzak wagtlaýyn hyzmatdaşy bolup, ol halkara jemgyýetçiligi tarapyndan prezident Başar al-Assadyň režimine arka çykmakda aýyplanypdy.
Geçen aý Assadyň režimine garşy durmak üçin, Siriýanyň rewolýusionerleriniň milli koalisiýasy we Oppozisiýa güýçleri döredilipdi. Koalisiýa siriýalylaryň kanuny wekili hökmünde eýýäm Britaniýa, Fransiýa we ençeme Arap döwletleri tarapyndan ykrar edildi.
2011-nji ýylyň martynda Assadyň režimine garşy başlanan tolgunşyklaryň netijesinde, 40 müňe golaý adamyň öldürilendigi çaklanýar. BMG-niň Bosgunlar boýunça edarasynyň maglumatlaryna laýyklykda, 250 müňe golaý siriýaly goňşy döwletlere geçipdir.


text:
9-njy oktýabrda Täjigistanyň prezidenti Imamali Rahmonyň Türkmenistana iki günlük iş sapary başlandy.
"Altyn asyr" internet saýtynyň maglumatyna göra, iki ýurduň prezidentleriniň nobatdaky duşuşygy BMG-niň Baş Assambleýasynyň 64-nji Sessiýasyndaky duşuşykdan soň, özara düzülen şertnamalaryň amala aşmagynda uly rol oýnar.
Prezidentler Türkmenbaşy şäherinde gepleşikler geçirýärler. Gepleşikde ikitaraplaýyn regional hyzmatdaşlyk meselesine hem-de Tajigistan tarapyny gyzyklandyrýan esasy mesele –energetika ulgamyna üns berilýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda Täjigistan bilen Türkmenistanyň arasynda 35 sany halkara we döwletara dokumentlere gol çekilipdir. 2009-njy ýylyň sekiz aýynyň dowamynda bu iki ýurduň arasyndaky daşky söwda dolanyşygy 46 million amerikan dollaryna ýetipdir.
Iş saparynyň maksady
Täjigistanly syýasaty öwreniji Numanjon Alimow täjik prezidentiniň Türkmenistana iş saparynyň Türkmenistanyň prezidentiniň teklibine görä amala aşyrylýandygyny we bu duşuşykda gaz-energetika meseleleri, şeýle-de söwda, ykdysady hem-de medeni gatnaşyklary ösdürmek barada boljakdygyny aýdýar.
Syýasaty öwreniji D.Ýoldaşewiň pikirine göra, Täjigistanyň prezidenti bilen Türkmenistanyň prezidentiniň arasynda öýke-kine, birek-birege düşünmezlik ýagdaýy ýok. «Olaryň duşuşygynyň esasy maksady gyş paslynda Täjigistana elektrik energiýasyny Özbegistanyň üstünden geçirmekden we regiondaky integrasiýany ösdürmekden, adamlaryň özara baryş-geliş ýagdaýlaryny gowulandyrmakdan ybaratdyr. Owganystan meselesi-de olaryň üns merkezinde bolar.»
Suw problemasy
Golaýda Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow özüniň Nýu Ýorka saparynyň jemleri barada geçiren metbugat konferensiýasynda BMG-niň Baş Assambleýasynda eden çykyşy barasynda durup geçip, Merkezi Aziýada suw problemasynyň möhüm problema bolup durýandygyny ony regionyň döwlet baştutanlarynyň bileleşip çözmelidigini nygtady we ähli Merkezi Aziýa döwletlerini Täjigistana maliýe kömegini bermek arkaly bu meseläni bileleşip çözmäge çagyrdy.
Syýasaty öwreniji D.Ýoldaşew türkmen prezidentiniň metbugat konferensiýasynda Täjigistany goldap çykyş edendigini, emma Berdimuhamedowyň suw üçin däl-de, suw howdanlarynyň remonty üçin pul tölemeli diýendigini aýratyn belleýär.
Kim günäkär?
Täjigistanly Numanjon Alimow Türkmenistandan Özbegistanyň üsti bilen Täjigistana berilýan elektrik energiýasynyň esasan gyş paslynda dürli bahanalar bilen Özbegistan tarapyndan togtadylýandygyny, şol sebäpli Täjigistanyň türkmen gazyny we elektrik energiýasyny Eýranyň we Owganystanyň üsti bilen almaga razylyk berendigini aýdýar.
«Şonuň üçin hem Täjigistandan Gyrgyzystan arkaly Orsýete gidilýän uly ýol gurulýar.Ýoluň gapdalyndan parallel demir ýoly-da gurlar. Mundan maksat - Özbegistanyň territoriýasyndan sowa geçýän ýollary gözlemek» diýip Alimow belleýär.
Türkmenistanly ýazyjy Bugaýew Türkmenistanyň mydam Täjigistana dogan gözi bilen seredýändigini, agyr gününde olara mydam kömek berip gelendigini belleýär.


text:
Şu gün irden NATO uçarlary Liwiýanyň paýtagty Tripolini bombalady.
“Assoşeýted pres” Tripolä asmandan 20 çemesi zarbanyň urlandygyny ýazýar.
Habarlara görä, Muammar Kaddafiniň ýaşaýan ýeriniň töwreginde howa zarbasynyň döreden tot-tozany we tüssesi göge göterilipdir.
Kaddafi režiminiň sözçüsi Moussa Ibrahim bu zarbalardan azyndan 3 adamyň ölüp, 150 çemesi adamyň ýaralanandygyny aýtdy. Emma bu habary garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklamak mümkin däl.
NATO-nyň ýaýradan beýanatynda Kaddafiniň ýaşaýan binasynyň gapdalyndaky ulag saklanýan ýerleriň nyşana alnandygy, ol ulaglar bilen graždan ilata hüjüm edýän režim güýçlerine kömek edilýändigi aýdylýar.


text:
Täze ýaýradylan raportda dünýäde takmynan 30 million töweregi adamyň guldygy aýdylýar. Raportda bellenmegine görä, olar jynsy gatnaşyk we gündelik işleri ýerine ýetirmegi üçin satylýanlar, şeýle-de karz baknaçylygyň pidalary we kähalatlarda-da gul hökmünde dogulanlardyr.
Düýbi Awstraliýada ýerleşýän adam hukuklaryny goraýan “Walk Free” guramasy tarapyndan Global gulçulyk indeksiniň 2013-nji ýyla syn edip ýaýradan raportynda dünýädäki gullaryň takmynan ýarysy Hindistanda ýaşaýar diýilýär.
Ýöne raportda gulçulygyň dünýäniň 162 ýurdunda bardygy aýdylýar. Şeýle-de raportda Hytaýda 2,9 million, Pakistanda 2,1 million we Russiýada 516 müň guluň bardygy bellenýär.
Raportda Moldowada takmynan 33 müň guluň bardygy we onuň daşary ýurtlara gul ugradýan esasy döwletdigi nygtalýar.
Şeýle-de raportda Ukrainadaky, Russiýadaky, Birleşen Ştatlaryndaky, Germaniýadaky, Belarusdaky we beýleki ýurtlardaky moldowanlaryň jynsy gatnaşyk industriýasynda, gurluşykda, oba-hojalykda we öý hojalyk işlerinde zähmet çekýändigi aýdylýar.


text:
Ukrainanyň täze içeri işler ministri Russiýanyň harby-deňiz güýçleriniň esgerleriniň Krymyň Sewastopol aeroportyny eýeländiklerini habar berýär. Gelip gowşan käbir beýleki maglumatlarda rus harbylarynyň Krym ýarym adasynyň regional paýtagty Simferopolyň aeroprotynyň gözegçiligini hem öz ellerine alandyklary aýdylýar.
Arsen Awakow aeroportyň eýelenmegini “harby interwensiýa we okkupasiýa” diýip atlandyrdy.
Russiýanyň Stawropoldaky Gara deňiz floty öz harby düzüminiň şäheriň aeroprotyny eýelemäge ýa-da ýoluny beklemäge gatnaşmandygyny aýdýar.
"Çagyryş"
Bu aralykda Ukrainanyň parlamenti Moskwa ýüzlenip, ýurduň özygtyýarlylygyny bozup biljek islendik hereketlerden gaça durmaga çagyrdy. Parlament ABŞ-dan, Britaniýadan we Russiýadan Ukrainanyň 1994-nji ýylda gol çekilen memorandumy esasynda kesgitlenen territorial çäklerini ykrar etmegi sorady.
Şeýle-de ukrain parlamenti dörän bu krizisi maslahatlaşmak üçin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň çagyrylmagyny haýyş edip, BMG-ä ýüzlendi.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri penşenbe güni çykyş edip, ähli taraplary “prowokasiýalardan saklanmaga” çagyrdy. Ol özüniň rus kärdeşi Sergeý Lawrowdan Russiýanyň Ukrainanyň terrirtorial bütewüligini sylajakdygy barada ynandyrma alandygyny hem sözüne goşdy.
Dartgynlylyk
Moskwanyň tarapdary bolan prezident Wiktor Ýanukowiçiň häkimiýetden agdarylmagy bilen, etniki ruslaryň köplük bolup ýaşaýan sebiti Krymda dartgynlylyklar başlandy.
Penşenbe güni ýüzi örtgüli ýaragly adamlar Simferopolyň regional parlamentini we beýleki hökümet binalaryny eýeläp, olaryň depesinde Russiýanyň baýdagyny dikdiler.
Mundan biraz soň, Krymyň parlamenti sebitiň awtonomiýasy meselesi boýunça 25-nji maýda referendumyň geçiriljekdini yglan etdi.
Anna güni irden Simferopolyň aeroportyny eýelemäge hemeýat berdim diýýän bir adamyň sözlerinden çen tutulsa, olar muny Kiýewden “radikallar” diýip häsiýetlendiren adamlarynyň Kryma gelmeginiň öňüni almak üçin edipdirler.
Ol: “Biz oduň Krymda tutaşmagynyň öňüni almak üçin, bu inisiatiwa bilen çykyş etdik. Biz Krymda faşizmi islämzok. Biz Krymda asudalygy isleýäris” diýdi.
Parlamentiň ädimleri
Penşenbe güni Krymyň kanunçykaryjylary häzirki hökümeti dargatdylar we özlerine täze premýer-ministr saýladylar. Sergeý Aksýonow anna güni çykyş edip, Ýanukowiçi heniz hem ýurduň kanuny prezidenti hökmünde kabul edýändigini aýtdy.
“Köpçülikleýin adam öldürmekde” aýyplanýan Ýanukowiç häzirki wagtda Ukrainanyň täze häkimiýetleriniň buýrugy boýunça ýurduň hukuk goraýjy edralary tarapyndan jenaýatkär hökmünde gözlenilýär.


text:
Bangladeşiň bir raýaty köpçülikleýin ýok ediji ýarag ulanmaga synanyşykda aýyplanyp, Nýu-Ýorkuň suduna çekildi.
Mundan biraz öň, Kazy Nafis Nýu-Ýorkda Federal gazna binasynyň ýanynda duran ulagda ýerleşdirilen ýasama partlaýjy maddalary ýarjak bolup durka polisiýa tarapyndan tussag edilipdi.
Nýu-Ýorkuň polisiýa komissary Reý Kelli 21 ýaşly Nafisiň terror hüjümini amala aşyrmagy ýüregine düwendigini aýtdy.
"Ol bu ýere terror hüjümini amala aşyrmak üçin geldi. Ol şu ýylyň ýanwar aýynda geldi, ol özüniň student wizasyny Missuride ýerleşýän kolledžiň studenti hökmünde alýar we şu ýerde, Birleşen Ştatlarda Jihadyň bir görnüşini amala aşyrmak niýeti bilen gelýär" diýip, Reý aýtdy.
Kelli bankyň binasynyň Nafis tarapyndan nyşana alnan ilkinji bina däldigini hem belledi.
"Ol Nýu-Ýorkuň alyş-çalyş biržasyna barýar, ol ýerde howpsuzlygyň güýçlidigini görýär we özüniň nyşanyny Federal gazna bankyna gönükdirýär" diýip, Kelli düşündirdi.
Resmiler hüjüm planynyň hiç hili aktual howp döretmändigini aýdýarlar.
Nafisi ýasama partlaýjy maddalar bilen Federal derňew býurosy (FBI) üpjün edipdir. Nafis ýanwar aýynda student wizasy bilen Birleşen Ştatlara gelenden soň, ol gözegçilige alnypdyr.
Sülçüler Nafisiň topar düzmäge synanyşandygyny aýdýarlar, topara çagyrylanlaryň biri Federal derňew býurosynyň agenti bolup çykypdyr.
Sülçüleriň aýtmagyna görä, Nafisiň daşary ýurtlardaky "Al-Kaýda" bilen ilteşigi bar. Ol Birleşen Ştatlarda terror toparyny döretmäge synanyşypdyr.
Nafis özüniň ýazga geçiren wideo beýanatynda: "Biz ýeňiş gazanýançak ýa şehit bolýançak durmarys" diýýär.
Brýuklinde ýerleşýän federal sud onuň zamunsyz tussaglykda saklanmagyna görkezme berdi. Nafis günäsini boýun almady.
Onuň aklawçysy suduň daşynda hiç hili beýanat bermedi.


text:
Owganystanda NATO-nyň ýolbaşçylygyndaky harby güýçleriň berýän maglumatyna görä, ýurduň günortasynda ýerleşýän NATO-nyň bazasynda owgan harby geýimindäki bir adam iki sany britan esgerini atyp öldürüpdir.
Howpsuzlyk kömegi boýunça halkara güýçleriniň sözçüsi maýor Jeýson Waggoneriň aýtmagyna görä, duşenbe güni hüjümçi NATO-nyň esgerlerine ýarag çenänden soň, gaýtargy ok atyşlygynda atylyp öldürilipdir.
Resmilere salgylanyp berilýän maglumatlara görä, waka Gilment welaýatynda, Laşkar Gahdaky bazada ýüz beripdir.
Bu waka owgan howpsuzlyk gullukçylarynyň öz halkara kärdeşlerine garşy eden hüjümleriniň soňkusy bolup durýar.
Şular ýaly hüjümleriň owgan harby geýimindäki söweşijiler tarapyndan gurnalan halatlarynyň hem bolandygy aýdylýar.


text:
Amerikanyň “USS Cole” uruş gämisini partlatmakda esasy güman edilýän adam Guantanamo aýlagyndaky harby tribunalyň öňüne getirildi.
Saud asylly Abd al-Rahim al-Naşiri 2000-nji ýylda Birleşen Ştatlaryň 17 deňizçisini öldüren partlamany gurnan diýip bilinýär.
Häkimiýetler onuň Osama bin Ladenden göni buýruk alandygyny we 2002-nji ýylyň oktýabrynda Fransiýanyň “MV Limburg” atly super tankerini partlatmagy gurnandygyny aýdýarlar. Şol partlamada bir adam ölüpdi.
Şeýle-de ol 2000-nji ýylyň ýanwarynda Amerikanyň ýene bir uruş gämisini, “USS The Sullivansy” partlatmaga synanmakda aýyplanýar. Eger günäli tapylsa, oňa ölüm jezasy garaşýar.
Al-Naşiri 2002-nji ýylda Dubaýda tutuldy we 2006-njy ýylyň sentýabrynda Guantanamo getirilmezinden öň Merkezi aňtaw gullugy tarapyndan dürli ýerlerdäki ýaşryn türmelerde saklandy.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň atom ekspertleri Eýranyň ýadro programmasy, şol sanda güman edilýän atom ýaragyny öndürmek işini barlamak boýunça gepleşik geçirmek üçin, duşenbe güni iki günlük Tährana bardylar.
Bu Halkara Atom Energiýasy Gullugynyň ekspertleriniň soňky bir aýyň dowamynda Eýrana amala aşyrýan ikinji saparydyr. Bu ýagdaý bolsa Tähranyň güman edilýän atom ýaragyny öndürmek işleriniň halkara jemgyýetçiliginde aladany artdyrýandygyny görkezýär.
Halkara Atom Energiýasy Gullugynyň missiýasynyň lideri Herman Nakerts ýekşenbe güni Wenada eden çykyşynda özüniň ýolbaşçylyk edýän toparynyň bäş agzasynyň Tähranda “käbir takyk netijeleri berjek gowy we konstruktiw günäleri geçirmäge umyt edýändigini” aýtdy:
Herman Nakerts
—Elbetde, Eýranyň ýadro programmasynyň güman edilýän harby taraplary iň möhüm mesele bolmagynda galýar. Ýöne şol bir wagtda-da biz ähli göze dürtülýän meseleleri galdyrmak isleýäris. Elbetde, bu örän çylşyrymly mesele hem-de birneme wagt talap eder. Biz onuň konstruktiw bolmagyna umyt baglaýarys.
Eýranyň döwlet telewideniýesi HAEG-niň topary Parçin harby toplumyna baryp görmäge umyt baglaýar diýip, maglumat berdi. Bu toplumdaky gizlin ýerasty desgada Eýranyň ýadro programmasy alnyp barylýar diýlip güman edildi. Ýöne muny Eýranyň resmileri ret edýärler.
HAEG-niň inspektorlary Parçine 2005-nji ýylda baryp görüpdiler. Ýöne şol wagt olar onuň gyzyklandyrýan dört zolagynyň birine barypdylar. Ol ýerde adatdan daşary işiň alnyp barylýandygy duýulmansoň, HAEG 2008-nji ýyla çenli hasabatlarynda Parçini agzamandy.
Eýran özüniň ýadro programmasynyň parahat maksatlara gönükdirilendigini yzygiderli tekrarlaýar. Ýöne şol bir wagtyň özünde geçen noýabr aýynda BMG-niň atoma gözegçilik edýän edarasy Eýranyň atom ýaragyny öndürmäge alyp geljek synaglary geçirendigini aýtdy.
Geçen hepde Eýran ýurduň içinde ilkinji gezek öndürilen atom ýangyjyny emele getirýän silindri Tährandaky barlag reaktoryna birikdirendigini yglan etdi. Muny aýan etmek bilen, Eýran atom ýaragyny öndürmäge ýakynlaşan derejede urany baýlaşdyrmaga özüniň tehniki mümkinçilikleriniň bardygyny görkezdi.
Ýadro boýunça alymlaryň Azatlyk Radiosyna aýtmaklaryna görä, atom bombasy üçin gerek bolan materialy öndürmäge Eýranyň mümkinçiligi bar. Munuň üçin karbon süýümli sentrifugalaryň soňky täze çykan görnüşleriniň üsti bilen Tährandaky barlag reaktorynda ulanylan urany täzeden işläp çykarmak ýeterlikdir.


text:
Orsýetli syýahatçylyk kompaniýalary Türkmenistana wiza almagyň kyndygyny aýdýarlar. Käbir şirketler wiza üçin ýüzlenmeleriň 98%-ni türkmen tarapynyň ret edýänligini habar berýärler.
Türkmenistana syýahatçylyk programmalaryny teklip edýän “Žarkow Tur” şirketi Türkmenistan tarapynyň wiza boýunça ýüzlenmeleriň esasy bölegini ret edýänligini habar berýär.
“[Biziň kompaniýamyza ýüz tutýan] syýahatçylaryň aglaba köpüsine - 98%-ne wiza bermekden ýüz öwürýärler. Syýahatçyny ýurda goýbermek ýa goýbermezlik barada Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi karar çykarýar” diýip, kompaniýanyň işgäri Roman Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Şu günki gün Türkmenistana syýahatçylyk programmalaryny Moskwanyň özünde onlarça şirket teklip edýär. “Žarkow Tur” şeýle şirketleriň diňe biri. Kompaniýa Türkmenistana syýahatçylyk etmäge islegleriň köpdügini aýdýar.
Moskwada ýerleşýän “Panorama” kompaniýasynyň wekili Ruslan Aşyrowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Türkmenistanda dynç almak isleýänleriň sany Müsür ýaly meşhur ugurlar bilen deňeşdirilende köp bolmasa-da, göze ilýär.
“Gyzyklanma bar. Adamlar ýüz tutýarlar, Türkmenistany görmek isleýärler” diýip, Aşyrow aýdýar. “Olaryň arzalary Türkmenistanyň syýahatçylyk agentliklerine tabşyrylýar. Şol agentlikler müşderileriň isleglerini nazara alyp, programmalary işläp düzýärler”.
Aşyrow wiza meselesiniň Türkmenistandaky turistik şirketleriň üsti bilen çözülýänligini we Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň karar çykarýanlygyny habar berdi.
Ruslan Aşyrowyň sözlerine görä, “Panorama” Türkmenistana syýahadyň programmalaryny müşderileriniň isleglerine görä düzýär. Bu kompaniýa Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasynyň resmi internet saýtynda ýerleşdirilen sanawa girýän şirketleriň biri.
Syýahatçylygyň bahasy
Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň resmi sanawyna girýän Türkmenistandaky syýahatçylyk kompaniýalary orsýetli partnýorlarynyň ençemesine öňünden taýýarlanan syýahatçylyk marşrutlaryny teklip edýärler.
Orsýetli “Žarkow Tur” şirketinde gürrüň bermeklerine görä, kompaniýanyň türkmenistanly “DN TOURS” partnýory bilen bilelikde taýýarlanyp, teklip edilýän programmalarynyň biri bäş günlük Aşgabat-Nohur syýahady.
Bu programmanyň iň arzan görnüşi 1,539 dollara durýar. Oňa, hususan-da, myhmanhana bahasy, ertirlik naharynyň, ekskursiýalaryň tölegleri we gidiň hyzmatlary girýär. Uçar biletleri, wiza we çakylyk haty üçin aýratyn tölemeli.
Syýahatçy 600 dollar çemesi durýan uçar bileti, wiza we çakylyk haty üçin göz öňünde tutulýan töleglerden daşgary Türkmenistana baransoň 12 dollar möçberinde migrasiýa salgydyny hem tölemeli. Türkmen tarapy syýahatça wiza bermekden ýüz öwren halatynda, turistiň wiza üçin çakylyk hatyna tölän 100 dollary gaýtarylyp berilmeýär.
Romanyň sözlerine görä, Türkmenistana syýahat etmek bilen bagly kynçylyklara garamazdan, bu ýurda syýahat etmäge gyzyklanma bildirip jaň edýänleriň sany köp, olaryň arasynda Türkmenistany ýakyndan tanaýan adamlar hem az däl.
“Emma, maňa mälim bolşuna görä, öň Türkmenistanda ýaşan adamlaryň hiç birine wiza berilmeýär, olar syýahatçylyk wizasy boyunça ýurda goýberilmeýär” diýip, Roman aýdýar. “Türkmenistan tarapy şeýle adamlara wiza bermekden ýüz öwürmeginiň sebäbini olaryň myhman wizasy boýunça barmalydygy bilen düşündirýär”.
Türkmenistanyň wizasyny almak miýesser eden syýahatçylar ýurda baransoňlar hem dürli ýagdaýlaryň ýüze çykmagyna öňünden taýýar bolmaly ýaly.
Türkmenistanyň wizasyny almak üçin “Gidişnama almak üçin haýyşnama” atly resmi arzany doldurýan syýahatçy “Ygtyýarly edaralar tarapyndan Türkmenistanyň serhedinden geçmäge rugsat berilmedik halatynda gidişnama üçin tölenen puluň we beýleki harajatlaryň öwezini dolmagy talap etmezligi” öňünden borç edinýär. Bu arzanyň nusgasy Türkmenistanyň Orsýetdäki ilçihanasynyň resmi internet saýtynda hem ýerleşdirilen.


text:
Orsýet bilen Nikaragua Ýewropany kokain bilen üpjün edýän neşe söwdagärleriniň halkasyny üzdi.
Nikaraguanyň polisiýa komissary öz güýçleriniň, ors häkimiýetleriniň kömegi bilen, neşe halkasynyň 26 agzasyny tussag edendiklerini aýdýar.
Komissar tutulan adamlaryň nikaragualy biznesmen Henri Farinas bilen ilteşiklidigini aýtdy.
Farinas geçen ýyl neşe söwdasy we pul ýumakdaky günäsi üçin 30 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Meksikan raýaty, neşe gaçakçylarynyň lideri hasaplanýan Martin Flores hem martyň başynda tutulanlaryň biri boldy.
Orsýet bilen Nikaragua geçen ýyl neşe gaçakçylygyna garşy bilelikde göreşmek, bir-birege tehniki kömek, tälim we maglumat bermek baradaky hyzmatdaşlyk şertnamasyna gol çekdi.


text:
Müsüriň howpsuzlyk resmileri çarşenbe güni Kair şäheriniň demirgazygynda gizlenýän söweşijilere edilen reýdde iki polisiýa ofiseriniň öldürilendigini habar berýärler.
Maglumatlarda öldürilen iki polisiýa ofiseriniň harby derejesi boýunça biriniň general, beýlekisiniň bolsa polkownikdigi aýdylýar. Olar Nil derýasynyň golaýyndaky Al-Kanatir al-Haýriýa şäherinde bolan ok atyşyklarda öldürilipdirler.
Müsüriň armiýasy iýul aýynda yslamçy prezident Muhammad Morsini häkimiýetden çetleşdirenden soň söweşijiler ýurduň howpsuzlyk güýçleriniň 200-den gowrak agzasyny öldürdiler.
Hüjümleriň aglabasy Sinaý ýarymadasynda amala aşyrylypdy.


text:
Türkmenistan 1-30-njy aprel aralygynda «Saglyk we Bagt» şygary astynda köpçülikleýin sport, bedenterbiýe-sagaldyş, jemgyýetçilik-medeni çärelerini geçirýär. Ýöne ýurtda saglyk aladalarynyň azalmaýandygy aýdylýar.
Ozaly ýurtda ýokary hünärli, işini gowy bilýän medisina işgärleriniň ýiti ýetmezçilik edýändigi, şol bir wagtda daşary ýurtlarda bilim alan ýaş doktorlaryň işe ýerleşmegine emeli kynçylyklaryň döredilýändigi aýdylýar.
Türkmenistanda uly saglyk desgalarynyň gurulýandygyna, olarda döwrebap medisina enjamlarynyň oturdylandygyna garamazdan, keseli ýalňyş kesgitlenen ýa derdine derman tapmadyk raýatlaryň Eýran, Türkiýe, Orsýet, Hindistan ýaly ýurtlara «saglyk turizmine» gitmeginiň azalmaýandygy barada hem habarlar gowuşýar.
Eýsem Türkmenistanda saglygy saklaýyş, medisina hyzmaty nähili kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýar? Ol kynçylyklary aradan aýyrmak üçin nämeler edilse gowy bolar?
Azatlyk Radiosy nobatdaky «Tegelek stol» söhbetdeşligini şu meselä bagyşlaýar.
Söhbete gatnaşyp, pikirleriňizi aýtmak üçin aşakdaky forumda teswir galdyryp bilersiňiz. Bize şu adres: hat@azatradio.org boýunça hem ýüzlenip bilersiňiz.
Pikirleriňize garaşýarys!


text:
Ukrainanyň Harkow şäheriniň ýaşaýjylary rus dilinde gepleýän adamlaryň hukuklarynyň kemsidilmeginden aladalanýarlar.
Bir döwürlerde Sowet Ukrainasynyň paýtagty bolan bu şäheriň halkynyň aglaba bölegi Moskwany goldaýar. Muňa garamazdan, şäherde ýewromaýdançylar hem bar. Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň habarçysy Tom Balmfort iki tarap bilen hem gürrüňdeş boldy.
Elleri dürreli, ýüzleri maskaly Ýewromaýdanyň tarapdarlary birnäçe günläp Harkowyň administratiw dolandyryş binasyny gabawda sakladylar. Olar häkimlikdäki “korrumpirlenen resmileriň” wezipeden el çekmeklerini talap etdiler.
Şäheriň esasy skwerini eýelän birnäçe ýüz sany “orsparazlar” hem öz gezeginde ýewromaýdançylara “deýýuslar, faşistler” diýip, kemsidiji sözleri aýtdylar.
Gürrüňi edilýän “orsparazlar” Sowet Soýuzynyň düýbüni tutujy Wladimir Iliç Leniniň heýkeliniň düýbünde, hamana, ony ýewromaýdançylaryň ýykgynçylygyndan goraýarys diýip, şol ýerde ýatyp-turýarlar diýseňem boljak.
Galyberse-de, olar şäheriň merkezinde “buýsanç” bilen rus baýdagyny al-asmanda pasyrdadyp, Wladimir Wysotskiden hem-de Perestroýka döwrüniň rus aýdym-sazlaryny “sena” ýaly ýaňlandyrdylar.
Ukrainada rus dilinde gepleýän adamlaryň Ýanukowiçiň režiminiň ýykylmagyna nähili reaksiýa görkezýändiklerine göz ýetirmek üçin Harkowdan käbir mysallary getirmek has ýerlikli bolar. Ukrainanyň senagat pudagynyň merkezi hasaplanýan Harkow 1917-nji ýylda Ukrainada bolşewistik rewolýusiýany kabul eden ilkinji şäherdir.
"Moskwaçylyk"
Şäheriň binagärçilik binýady stalinçi äheňde bolup, bu ýerde rus dili örän uly meşhurlyga eýe. Öz döwründe Sowet Ukrainasynyň paýtagty bolan Harkowyň halkynyň “moskwaçydygyny” aç-açan görmek bolýar. Şonuň üçinem ýurduň häzirki paýtagtynda bolup geçen gandöküşikli režim çalşygyny bu taýda oňlap baranoklar.
68 ýaşly pensioner Walentina Morder ýaly käbir ukrainalylar oppozisiýanyň erkine geçen parlament rus dilinde gepleýän adamlaryň hukuklaryny kemsider diýip aladalanýarlar:
“Her kimiň öz çagalykdan öwrenen ene dilinde geplemäge hukugy bolmaly. Meniň ejem rus dilinde aýdym aýdardy. Ol bu ýurtda uruşdan öňem, ondan soňam işledi. Men bu ýerde 40 ýyldan bäri işläp gelýärin. Näme üçin men kimdir biriniň görkezmesi bilen ýaşamaly?”
Parlament azlyklaryň ulanýan dilleriniň resmi statusyny ýatyrdy. Bu ýagdaý hem Harkow ýaly şäherlerde esasan rus dilinde gepleşýän raýatlary biynjalyk etdi.
Ýöne Harkowda täze hökümeti goldaýan ýewromaýdançylaram bar.
Korrupsiýadan ýadawlyk
Daşky gurşawa zyýansyz ýangyç kompaniýasynyň iş dolandyryjysy, 33 ýaşly Artýom tutuş ýurtda ýaýbaňlanan korrupsiýadan halys ýadandygyny aýdýar.
Familiýasyny aýtmakdan saklanan Artýom Ýanukowiçe garşy geçirilen protest çärelerine gatnaşandygyny we täze hökümeti goldaýandygyny aýdýar:
“Men gelejege umytly garaýan. Adamlar öňi-soňy barybir hemme zada düşünerler. Ýagdaýa her kimiň göz ýetirmegi zerur däl. Ýöne Harkowda halkyň esasy bölegi jebisleşip, agzybirlikde nämeleriň bolup geçýändigine düşünmeli”.
Ylmy-barlag işlerini geçirýän 28 ýaşly Roman hem hiç haçan Ýanukowiçi goldamandygyny aýdýar. Ýöne ol geçirilen protestlerdäki dartgynly ýagdaýlardan nägiledigini öz sözlerinde belleýär.
Gapma-garşylyk
25-nji fewral güni agşamara barrikadalaryň iki tarapynda-da adamlar köpelip ugrady. Polisiýa taýýarlykly ýagdaýda garaşýar. Anti-maýdan protestçileri-de häkimlik binasynyň edil garşysynda hatar gurap, boljak zatlara garaşýarlar.
Anti-maýdançylar “Orsýet, Orsýet!” diýip gygyryşýarlar we häkimlik binasyndaky maýdançy aktiwistlere ýaşyl lazer tutýarlar. Maýdançylar hem “Ukraina, Ukraina” diýen şygar bilen jogap gaýtarýarlar.
22-nji fewral güni maýdançylardan düzülen gorag topary welaýat häkimligini eýeläni bäri şeýle hadysalar gaýtalanyp gelýär.
Olar häkimlik binasyna zyýan ýetirmejekdiklerini söz berdiler ýöne Ýanukowiçiň ýaranlary bolan Harkowyň häkimi Gennadiý Kernes we Dobkin wezipelerinden el çekýänçäler, binany terk etmejekdiklerini aýtdylar.
2004-nji ýylyň Konstitusiýasynyň täzeden kabul edilmegi bilen Dobkin öz-özünden işden çetledileni bolýar, ýöne Kernesiň halk tarapyndan saýlanandygy sebäpli ol 2015-nji ýyla çenli kürsüde galmaly.
Polisiýa gullukçylary häkimlik binasynyň daşynda hüşgär ýagdaýda garaşýarlar. Ýöne olar “bitaraplygy” saklaýarlar.
Ýanukowiçe garşy üç aýlap dowam eden protest çärelerine gatnaşan aşa milletçi sagçylar häkimlik binasynyň 1-nji gatynda ýerleşipdirler.
Göreş anty
30 ýaşly, gulakjynly Witaliý penjireden daşaryk garap, ýerlilere gaharly seredýär. Ol “parahorluk nägehany” sebäpli öz telefon ussahanasynyň ýapylandygyny aýdýar. Ol hem beýlekiler ýaly, tä ýerli häkimiýetler wezipeden el çekýänçeler göreşjekdigine ant içýär:
“Haçan-da şular wezipeden el çekseler, biz hem binany terk ederis. Bular binany bize resmi ýagdaýda tabşyrdylar. Biz binany basyp almadyk. Biz bu ýere kürsäp girmedik. Bize ilkinji günden bäri bu ýere girmäge rugsat berildi. Şeýle-de ilkinji günden bäri bize hüjüm edýärler”.
Käbir adamlar Harkowda islendik býurokratiki işiň parasyz bitmeýänliginden gaty nägilediklerini aýdýarlar. Mysal üçin, sürüjilik şahadatnamasyny almak üçin 200 amerikan dollaryny para hökmünde bermeli ekeni.
Morder ýaly rus dilinde gepleýän adamlar üçin Günbatar bilen ilteşikli partiýalaryň ýurtda rowaçlanmagy ynjalyksyzlyk döredýär. Ol 2010-njy ýylda näme üçin Ýanukowiçe ses berendigi barada şeýle gürrüň berýär:
“Ýanukowiçiň eden işlerine ýa-da başgalaryň eden işlerine garşy hiç hili arza-şikaýatym ýok. Biz haçan-da Ýanukowiçe ses berenimizde, aslynda, oňa ses bermändik. Biz diňe “günbatarlylaryň” garşysyna ses beripdik. Biz ýurtda şeýle dartgynlylygyň bolmagyny islemändik. Ahyr netijede biz mamla bolup çykdyk. Ne mende, ne sende, ne-de geçip barýan hol aýalda dürre bar”.


text:
Tähranda Hazar deňziniň statusy boýunça konwensiýa maslahat edilýär.
Hazarýaka döwletleriň ýörite işçi toparynyň 47-nji maslahatyna Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Eýranyň, Orsýetiň we Türkmenistanyň ýörite wekilleriniň we daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň, şeýle-de Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarifiň gatnaşýandygyny Irna agentligi habar berdi.
Hazar deňziniň statusy Sowet Soýuzy dargaly bäri kesgitsiz galýar.
Deňziň kanuny statusyny kesgitlemek boýunça bäş döwletiň arasynda döredilen ýörite işçi toparyň soňky maslahaty 2016-njy ýylyň iýul aýynda Astanada geçirilipdi.


text:
Halkara Jenaýat sudy tarapyndan genosidde aýyplanýan Sudanyň prezidenti Omar al-Başir sişenbe güni Hytaýa bardy.
Ilki başda bu sapar duşenbe gününe planlaşdyrylypdy. Sudanyň Daşary işler ministrliginiň aýtmagyna görä, saparyň bir gün gijikdirilmeginiň sebäbi prezident uçarynyň marşrutynyň üýtgemegi bilen baglydyr.
Türkmenistanyň hökümeti Omar al-Başiriň uçarynyň ýurduň howa giňişliginden geçmegine rugsat bermedi. Şol sebäpli uçar Pakistanyň üstünden uçdy diýip, Sudanyň mediasy habar berdi.
Omar al-Başir Sudanyň günbatar Darfur regionynda gümän edilýän genosidde, uruş jenaýatçylygynda we adamzada garşy jenaýat etmekde aýyplanýar.
Halkara Jenaýat sudy bu aýypalamalar boýunça Al-Başiriň sud edilmegi üçin onuň tussag edilmegine höküm çykarypdy.
Adam hukuklaryny goraýjy halkara toparlar Hytaýy Sudanyň prezidenti Omar al-Başiri kabul edýändigi üçin berk tankytlaýarlar.


text:
TDH, Türkmenistanyň resmi habar gullugy ýapyk binalarda geçirilýän IV Aziýa oýunlarynda türkmen sportçysynyň söweş sungaty boýunça altyn medala mynasyp bolandygyny habar berýär.
Türkmenistanyň Milli sport institutynyň 4-nji kursunyň studenti Gurban Beghanow Günorta Koreýanyň Inçhon şäherinde geçirilýän ýaryşda üstünlikli çykyş edip, kikboksiň boýunça, 57 kg agramly kategoriýada birinji orny eýeläpdir.
Türkmen komandasynyň beýleki wekilleriniň hem üstünlikli çykyş edendigi aýdylýar.
Mysal üçin, Nasiba Surkiýewa göreş boýunça geçirilen ýaryşlarda 63 kg agramly kategoriýada çykyş edip, ikinji orny we kümüş medaly alypdyr.
Kikboksiň boýunça 63.5 kg kategoriýasynda çykyş eden Şöhrat Hallyýew bolsa, üçünji orna we bürünç meadala mynasyp bolupdyr


text:
Türkiýe geçen hepde rus uçaryny urup ýykanyndan soň Moskwa bilen Ankaranyň arasynda dörän dartgynlyklaryň çäginde, Orsýet Türkiýäni «Yslam döwleti» toparynyň bikanun edýän nebit söwdasy bilen ilteşiklikde aýyplady.
Orsýetiň Goranmak ministrligi 2-nji dekabrda YD-nyň Siriýada we Yrakda öndürilen, serhet aşa Türkiýä getirilýän nebit ýüküniň subutnamasy diýip, «söwda ýoly» delilini çap etdi. Türkiýe bu aýyplamany ret etdi we türk prezidenti Rejep Taýyp Erdogan nebit söwdasy aýyplamasyny «töhmet» diýip atlandyrdy.
Şol bir wagtda, Türkiýäniň öz serhediniň boýunda amala aşyrylýan nebit söwdasynyň araçylarynyň, adam gaçakçylygynyň garşysyna çäre görýändigi aýdylýar. Atlantik geňeşiň analitigi Aoron Stein Azatlyk radiosynyň «Gara baýdak astynda» atly bloglar tapgyryny ýazýan žurnalisti Joanna Paraszczugyň soraglaryna jogap berdi.
AÝ/AR: Türkiýe YD-nyň nebit söwdasyny togtatmak üçin nähili çäre görýär?
Aaron Stein: Türkiýe, bir ýyl töweregi wagt bäri, YD-nyň nebit söwdasyny basyp ýatyrmak üçin çäre görýär. Ýöne bu çäreler kämil däl. Emma olar, bikanun nebit söwdasynyň öňüni almak üçin, garawulçylygy, ýük maşynlarynyň barlagyny güýçlendirdiler. Şol bir wagtda, serhetdäki nebit gaçakçylygy onlarça ýyl bäri dowam edip gelýän zat. Onsoň gaçakçylar kontroldan sowlup geçmegiň tärlerini gowy bilýärler.
AÝ/AR: Nebit gaçakçylygynyň araçylary ýa dellallary kimler we olar nirede hereket edýärler?
Stein: YD-nyň ynamdar dellallar guramasy bar, bu gurama Türkiýäniň territoriýasyny ulanýar. Gaziantep YD söweşijileriniň kontrollyk edýän territoriýasyna aralaşmak üçin ulanylýan esasy gury ýer ugry bolup durýar.
Bu gaçakçylar iki ugur boýunça işleýärler: birinjisi Siriýa adam we ýük aşyrýarlar, ikinjisi Siriýadan adam çykaryp, Türkiýä getirýärler.
AÝ/AR: Orsýetiň Türkiýe YD-nyň nebit söwdasyna ilteşikli diýen aýyplamasyna näme diýersiňiz? Bu aýyplamanyň nähilidir bir esasy barmy?
Stein: Elbetde, Türkiýe iletşikli: YD öz territoriýasyny üpjün etmek üçin serhedi ulanýar. Bir ýyl çemesi wagtda bu herketi togtatmak üçin az iş edildi. Emma muňa garamazdan, gaçakçylygy togtatmak üçin çäre görlüp başlandy. Bu çäreler kämil diýip bolmaz. Emma olar 2013-2014-nji ýyllardakydan gowy. Ýöne bu işe Orsýet hem ilteşikli. Orsýetiň esasy müşderisi – Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad şeýle gaçakçylyk guramalarynyň birnäçesini işledýär. Bu şu günler hemme tarapyň ulanýan ynamdar uruş ykdysadyýeti bolup durýar.
AÝ/AR: Siz Orsýetiň Goranmak ministrliginiň «Yslam döwleti» tarapyndan ulanylýan söwda ýollary diýýäni barada näme aýdyp biljek? Bular bilinýän ýollarmy?
Stein: Orsýetiň Goranmak ministrliginiň aýdýan söwda ýollary – bu YD-nyň Siriýada kontrolluk edýän territoriýasyndan öndürilýän we Türkiýä demirgazyk Siriýanyň üsti bilen, Kürt demokratik birleşigi partiýasynyň territoriýasynyň üsti bilen iberilýär. Görnüşinden, hamala, KDPB nebiti YD-dan satyn alýar we käbir gara bazar ýollary arkaly ony Türkiýä geçirýär.
Emma muňa garamazdan, ýene diňe görnüşinden, bu prosesiň türk hökümeti bilen hiç bir dahyllygy ýok. Muňa derek, bu Türkiýe üçin has uly problema döredýär: serhet eleme-deşik edilýär we gaçakçylar, dellalar Siriýadaky uruşdan peýda görmeklerini dowam etdirýärler.
AÝ/AR:: 24-nji noýabrda Su-24 uçary türkiýe tarapyndan urlup ýykylaly bäri Orsýetiň Siriýadaky hereketleri üýtgedimi?
Stein: Orsýetiň dowam edýän howa zarbalary 24-nji noýabrdan bäri hakyky bir hekaýa: Olar türk bähbitlerini, Ankaranyň ýakyn aýlarda YD-dan arassalaryn diýip jar eden ýerlerini göni nyşana alýarlar. Şu nukdaý nazardan aýdylanda, Orsýet «Yslam döwleti» toparynyň golaýda Aleppo tarapa ilerlemeginde kömek berýär.
AÝ/AR: Häzir Orsýetiň Siriýadaky strategiýasy nämeden ybarat?
Stein: Orsýetiň strategiýasy goşa bolup görünýär: Aleppodaky oppozisiýany gowşatmak, şunuň bilenem YD-nyň mümkinçiliklerini artdyrmak, şol bir wagtda-da kürtleri Efriniň gündogarynda ilerlemäge hyjuwlandyrmak, onsoň bu koalisiýa bölünmek töwekgelligi bolýar.
Bu Assadyň geljekki gepleşiklerdäki pozisiýasyny berkidýär we Türkiýäni gowşadýar. Bularyň hemmesi döwletden aşaky derejede bolýar. Bu nebit biznesi Türkiýäniň halkara derejesinde biabraý etmekden ugur alýar. Hakyky göreş indi ýaýbaňlanýar.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Belarusyň häkimiýetleriniň aýtmaklaryna görä, Aleksandr Lukaşenkonyň täze möhlete prezident saýlanmagynyň yzy bilen geçirilen protestlerde 600-den gowrak oppozision aktiwisti tussag edilipdir.
Içeri işler ministrliginiň maglumatyna görä, aktiwistler 5 günden 15 gün aralygynda türmä basylypdyrlar.
Prezidentlik saýlawlaryna gatnaşan oppozisiýanyň 9 kandidatynyň 7-si ýekşenbede tutulanlary bäri wagtlaýyn tussaghanada galýarlar. Belarusyň adalat ministri Wiktor Golowanowyň sözlerine görä, Minskdäki protestlere kömek eden syýasy partiýalaryň dargadylmagy hem mümkin.
Düýn oppozisiýa toparlary “raýdaşlyk kompaniýasyny” geçirenden soňra, elleri şemli onlarça adam Minskdäki wagtlaýyn tussaghananyň daşyna ýygnandy.
Düýn ABŞ-nyň prezident administrasiýasynyň metbugat wekili Robert Gibbs “Amerikanyň Birleşen Ştatlary Belarusyň hökümetiniň demokratik prosese zyýanly hereketlerini berk ýazgarýar” diýdi.


text:
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton 2-nji dekabrda Gyrgyzystana sapar edip, bu ýurduň adyna öwgüli sözler bilen çykyş etdi. Ol Gyrgyzystanyň Merkezi Aziýada parlament demokratiýasynyň bolup biljekdigini subut edenligini belledi.
Birleşen Ştatlaryň baş diplomaty Hillari Klinton bu sözlerini Gyrgyzystana eden gysga wagtlyk saparynyň dowamynda prezident Roza Otunbaýewa bilen Bişkekde geçiren bilelikdäki metbugat konferensiýasynda aýtdy.
“Parlament demokratiýasynyň, hakyky parlament demokratiýasynyň Merkezi Aziýada ýa dünýäniň beýleki ýerlerinde işläp bilmejekdigini aýdýanlar köp. Emma biz pu pikiri ret edýäris, munuň beýle däldigini Gyzgyzstan subut etdi diýip, hasap edýäris” diýip, Klinton aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton demokratiýanyň, adam hukuklarynyň we açyk graždan jemgyýetçiliginiň ýurtlaryň durnukly we şowly ösüşine ýardam berýänligini nygtady.
Klintonyň Gyrgyzystana sapary ýurduň üç syýasy partiýasynyň - Sosial-demokratlaryň, “Respublika” we “Ata-meken” partiýalarynyň koalision hökümet düzmek boýunça ylalaşan pursatlaryna gabat geldi. Gyrgyzystanda ýakynda geçirilen ses berişlikleriň netijesinde belli bir ýeňiji öňe saýlanmandy.
10-njy oktýabrda geçirilen ses berişlik Merkezi Aziaýada ilkinji parlament demokratiýasyny döretmek we ýurtdaky häkimiýeti prezidentden hökümet baştutanyna tabşyrmak maksadyna gönükdirilipdi. Agyr günlerden soň
Bu saýlawlar şu ýylyň aprel aýynda ýurduň öňki prezidenti Kurmanbek Bakiýewiň häkimiýet başyndan çetleşdirilmeginden we onlarça adamyň heläk bolmagyna sebäp bolan gandöküşikli çaknyşyklardan soň geçirilipdi.
Şu ýylyň iýun aýynda Gyrgyzystanyň günortasynda etniki gyrgyzlar bilen özbekleriň arasynda bolan çaknyşyklarda azyndan 400 adam heläk bolupdy. Klinton şol zorluklara sebäp bolan adamlaryň Gyrgyzystanyň kanunlary esasynda doly jogap berjekdigine ynam bildirdi.
Gyrgyzstan özüniň demokratiýa tarap ädýän ädimlerine garamazdan köp kynçylyklar, şol sanda howpsuzlyk boýunça problemalar bilen ýüzbe-ýüz bolýar. 30-njy noýabrda Bişkekde bolan bomba partlamasynda azyndan üç adam heläk boldy. Häkimiýetler bu heläkçilikde daşary ýurtduň terroristik lagerlerinde türgenleşdirilen gozgalaňçylary aýypladylar. “Manas” howa bazasy
2-nji dekabrda Bişkekde geçirilen metbugat konferensiýasynda Birleşen Ştatlaryň Döwlet Sekretary Hillari Klinton Gyrgyzystana öz giňişliginde ABŞ-nyň transit merkezini saklamagy dowam etdirenligi üçin hem minnetdarlyk bildirdi.
Amerikanyň Birleşen Ştatlary 2001-nji ýyldan bäri Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkegiň “Manas” howa meýdanyndan peýdalanyp gelýär we ony Owganystana harbylary we ýükleri geçirmek üçin ulanýar.
Klinton bilen bilelikde geçirilen metbugat konferensiýasynda Gyrgyzystanyň prezidenti Roza Otunbaýewanyň aýtmagyna görä, “Manas” howa bazasynyň geljegi täze hökümetiň kararyna garaşly bolar. Otunbaýewa bu bazanyň terrorçylyga garaşy göreşdäki roluny we ähmiýetini hem nygtady. Regional sapar
Birleşen Ştatlaryň Döwlet Hillari Klinton Gyrgyzystana Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň sammitini gurnan Gazagystanyň paýtagtyndan bardy. Soňra ol Özbegistana baryp, prezident Yslam Karimow bilen duşuşdy.
Resmileriň Klintona salgylanyp habar bermeklerine görä, ol Karimowy “adam hukuklarynyň we esasy azatlyklaryň hakyky goragyny kepillendirmek üçin anyk ädimler bilen özüniň ygrarlylygyny görkezmäge” çagyrypdyr.
Klinton özbek prezidentiniň demokratik azatlyklary ösdürmek boýunça ýaňy ýakynda beren wadasyny nazarda tutup, “sözden işe geçmegiň” wagtynyň gelendigini belläpdir.
3-nji dekabrda Klinton Pars aýlagyndaky Bahreýne baryp, regional howpsuzlyk boýunça Sammitde çykyş eder. 4-nji dekabrda Eýranyň daşary işler ministri Manuçehr Mottakiniň hem şol Sammitde çykyş etmegine garaşylýar.


text:
Türkiýede “Yslam döwleti” atly topar bilen ilteşigi bolmakda güman edilýän orsýetli üç raýatyň tussag edilendigi habar berilýär.
Ortaýer deňziniň kenarynda ýerleşýän Antalýa şäheriniň polisiýasy şübhelileriň ýaşaýan jaýynda geçirilen gözleg işleri döwründe resminamalary we CD, ýagny kompakt diskleri ele saldy diýlip, “Dogan” habar agentliginiň 13-nji ýanwarda beren maglumatynda bellenilýär.
Maglumatda gürrüňi edilýän şübhelileriň konflikt zonasyndaky “Yslam döwleti” toparynyň söweşijileri bilen aragatnaşyga geçendigi we topara tehniki goldawy berendigi aýdylýar.
Orsýetiň Antalýadaky baş konsuly üç rus raýatynyň tussag edilendigini tassyklap, bu çäräniň sebäpleriniň anyklaşdyrylýandygyny aýtdy.
Türkiýedäki bu tussag edilmeler, “Yslam döwleti” atly toparyň agzasy diýlip güman edilýän bir adamyň Stambulyň taryhy Sultanahmet etrabynda öz-özüni partlatmagy netijesinde aglabasy germaniýalylardan ybarat 10 sany daşary ýurtly wepat bolandan bir gün soň amala aşyryldy. Bu wakada başga-da 15 adam ýaralandy.
2015-nji ýylyň noýabr aýynda Orsýetiň Daşary işler ministrligi 2700-den gowrak orsýetliniň “Yslam döwleti” atly toparyň hatarynda söweşmek üçin Siriýa gidendigini mälim edipdi. Olaryň 160 sanysy öldürildi, 73 sanysy Orsýete dolandy we sud edilýär, şeýle-de 36 sanysy tussag edildi.


text:
Özbegistanyň sudy “konstitusiýa garşy hereketleri” amala aşyrmak üçin dildüwşükde, şeýle-de “Yslam döwleti” ekstremist toparyna simpatiýa bildirmekdeaýyplanýan etnik ermeniniň işine seredip başlady.
Jizzak şäherinde Aramais Awakianyň suduň geçýän jaýyna žurnalistleriň barmagyna rugsat berilmedi, diýip 7-nji ýanwarda AÝ/AR-nyň Özbek gullugy habar berdi.
Aramais Awakian Özbegistanyň Milli Howpsuzlyk Gullugynyň Jizzakdaky ýerli bölüminde 4-nji sentýabrdan bäri saklanýar.
Awakianyň aýaly Şirin Tursunowa hristian dinine uýýan adamsyna ýöňkelýän aýyplamalary esassyz diýip atlandyrdy.
Awakian köl gurup, balyk öndürmek bilen meşgullanýardy. Ol onlarça müň tonna önümi satuwa çykarýardy. Onuň maşgalasy ýerli etrap häkiminiň girdejili önümçiligi öz eline almak üçin Awakiany türmä salmak barada haýbat atandygyny aýdýar. Häkim bu aýyplamalary köpçüligiň öňünde ret etdi.


text:
Ýewropa Bileleşigine agza bolmak üçin dalaş edýän ýurtlaryň agzalyga kabul edilmegi ugrunda eden işleri barada ýörite hasabat ýaýradyldy.
Düýn Ýewropa Komissiýasy tarapyndan kabul edilen we «Progres raporty» ady bilen ýaýradylan bu hasabat geçen ýyl Lissabon şertnamasynyň güýje gireli bäri geçen döwrüň içinde ýaýradylan şeýle hasabatlaryň ilkinjisidir.
Bileleşigiň giňeldilmegi bilen bagly mesele boýunça ýörite komissary Stefan Fule bu raport barada düýn Brýusselde geçiren metbugat ýygnagynda ÝB-niň giňeldilmeginiň zerurdygy baradaky pikirini ýene bir gezek gaýtalady.
Ýewropa Bileleşiginiň wekili Stefan Fule ÝB-ni giňeltmegiň Bileleşigiň bähbidine laýyk gelýänligini belledi we “öz agzalarymyzyň sanyny artdyrmak Ýewropanyň halkara güýjüni artdyrmaga-da ýardam eder” diýip, nygtady.
Bileleşigiň täsiri barmy?
Ýewropa Bileleşiginiň bu ýylky hasabatyna üns berseň, Bileleşik ýa-ha goňşy ýurtlarda reformalaryň gidişinde ýeterlik rol oýnamagy başarmandyr ýa-da onuň goňşulary özlerini reformalaşdyrmak prosesini gowşadypdyr. Sebäbi, hasabatda Ýewropa Bileleşigine agzalyk boýunça iş alyp barýan ýurtlardan hiç biri o diýen bir gowy baha almandyr.
Stefan Fule agzalyk boýunça gepleşiklerde iň öňde barýan we hatda geljek ýyl Ýewropa Bileleşigine agza bolmagyna garaşylýan Horwatiýada-da agzalyk boýunça käbir standartlaryň ýerine ýetirilmänligini aýtdy.
Bileleşigiň giňeldilmegi bilen bagly mesele boýunça ýörite komissary Stefan Fule gepleşikleriň soňky tapgyry bolan adalat sistemasy, fundamental hukuklar we korrupsiýa garşy göreş baradaky talaplary berjaý eden halatynda Horwatiýa bilen agzalyk boýunça gepleşikleriň tamamlanyp biljerkdigini aýtdy. Onuň aýtmagyna görä, Horwatiýa bu talaplary hökmän ýerine ýetirmeli.
Ýewropa Bileleşigi tarapyndan berilýän kömekleri talap edilişi ýaly ulanmakda bärden gaýdanlygy anyklanansoň, 2007-nji ýylda Bolgariýa bilen Rumyniýanyň öňünde hem şeýle talaplar goýlupdy.
Bileleşigiň talaplary
Stefan Fule şu günki eden çykyşynda Ýewropany giňeltmek işiniň dowam etdiriljekdigini, emma agzalyga 100% taýýar bolmadyk halatynda, hiç bir ýurduň Bileleşige kabul edilmejekdigini mälim etdi.
Bileleşige agzalyga kandidat ýurtlardan biri bolan Makedoniýa mundan ozal ÝB-niň syýasy kriteriýalaryndan ybarat ýörite talaplaryň sanawy berlipdi. Emma soňky raportda ÝB ýene-de ýerine ýetirilmeli punklardan ybarat uzyn bir sanawy Makadoniýa gowşurdy.
Şol sanaw sýyasy toparlaryň arasynda dialog, kanunçylyk we ýurdy dolandyrmak boýunça administrasiýany reformalaşdyrmak, korrupsiýa garşy göreş, söz azatlygy we ýurduň biznes klimatyny gowulandyrmak ýaly punktlary öz içine alýar.
Mundan daşary, raportda ýurtda dowam edýän syýasy çekeleşikleriň döwlet institutlarynyň näderejede durnuklydygy barada-da sorag döredýänligi bellenip, Albaniýa hem progressiw reformalary dowam etdirmeklik maslahat berildi.
Gowulyklar we ýetmezçilikler
ÝB-e agzalyga dalaş edýän ýurtlar barada taýýarlanan bu raportda Serbiýanyň kandidaturasynyň pugtalygy mälim edilýär. Emma, şol bir wagtda-da, ýurtda syýasy taýdan kemçilikleriň bardygy hem-de adalat sistemasy we administratiw dolandyryş boýunça reformalary has güýçlendirilmegiň zerurdygy bellenilýär.
Emma Serbiýanyň başga-da iki sany uly problemasy bar. Olardan biri onuň Kosowanyň garaşsyzlygyny ykrar etmezligi, beýleki biri bolsa Halkara harby tribunaly tarapyndan talap edilýän iki uruş jenaýatçysyny tribunala tabşyrmakda ýeterlik alada etmeýänligidir.
Hasabatda Türkiýe bilen bagly meselä hem garalypdyr. Ýewropa Bileleşigine girmäge ymtylýan Türkiýäniň öňündäki uly päsgelçiliklerden birem Ankaranyň Kipriň grekler tarapyndan dolandyrylýan bölegi bilen gatnaşygyny kadalaşdyrmak ugrunda ýeterlik tagalla etmeýänligi bolup durýar.
Şeýle-de, Ýewropa Komissiýasynyň raportynda Türkiýäniň syýasy reformalara çemeleşişi baradaky ýagdaý hem berk tankyt edilýär. ÝB-niň Türkiýe boýunça dokladçysy Riýa Oomen Ruijten Türkiýe baradaky hasabatynda Türkiýede metbugata we söz azatlygyna basyş edilmegi hem-de käbir websaýtlaryň gadagan edilmegi ýaly wakalaryň dowam edýänligini we munuň plýuralistik jemgyýetde kabul ederlikli ýagdaý däldigini ýazýar.


text:
Saparmyrat Nyýazow
Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow Сапармырат Атаевич Ныязов Nyíazow
- 1940-njy yylyn 19-njy fewralynda Gypjak obasynda dogulyar.
- Kakasy Atamyrat II jahan urşunda Kawkaz söweşlerinin birinde wepat bolyar. 35 yaşly ejesi Gurbansoltan, doganlary 10 yaşly Muhammetmyrat we 6 yaşly Nyyazmyrat 1948-nji yylyn Aşgabat yer titremesinde şehit bolyarlar. Bu maşgaladan dine 8 yaşly Saparmyrat aman galyar. Ony garyndaşy Kurbanmyrat aga yygnayar. Ona ene terbiyesini Doyduk eje beryär.
- Ol Aşgabatdaky 20-nji orta mekdebi tapawutlanyp tamamlayar.
- Yokary bilimi 1963-1967-nji yyllarda Leningrad Politehniki institutynda alyar.
Okuwyny tamamlap Büzmeyin GRES-inde inzener bolup işe başlayar.
- 1980-nji yylda Aşgabat şaher komitetinin birinji sekreatary bolyar. Şu döwürlerde gurlup başlanan "Mir" mirkoyonlary Nyyazowyn ady bilen baglanyşyklydyr.
- 1984-1985-nji yyllarda Türkmenistanyn Kommunistik Partiyasynyn I sekretary wezipesinde işleyär.
- 1985-de Türkmenistanyn Hökümetinin başyna geçyär.
- 1990-njy yylyn 27-nji oktyabrynda Türkmenistan SSR-inin Prezidentligine saylandy.
- 1991-nji yylyn 27-nji oktyabryndaky referendium bilen Türkmenistan Garaşsyzlygyny yglan edyär.
- 1992-nji yylyn 2-nji martynda Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyn agzasy bolyar.
- 1993-nji yylyn 1-nji noyabrynda Türkmenistan özünin pul birligini (MANAT) çykaryar.
- 1995-nji yylyn 12-nji dekabrynda Türkmenistan Bitarap döwlet hökmunde BMG tarapyndan ykrar edilyär.
Türkmenbaşy Türkmenistanyn 3 gezek gahrymanydyr. (Türkmenistanyn Garaşsyzlygy, Türkmenistanyn Bitaraplygy we Türkmenistanyn bugday garaşsyzlygyklary üçin)
Saparmyrat Atayewic Nyyazow 1940-njy yylda Asgabat etrabynyn Gypjak obasynda doguldy. Milleti turkmen. Bilimi yokary, hunari - inzener-energetik. Zahmet yoluna 1959-njy yylda baslady. 1967-nji yylda Leningradyn politehniki institutyny tamamlandan son, Buzmeyin GRES-inin ussasy, uly ussasy bolup isledi. 1970-nji yyldan 1985-nji yyla cenli partiya we sowet organlarynda jogapkarli wezipelerde isledi. 1985-nji yylda ol Turkmenistan Ministrler Sowetinin Baslyklygyna bellendi, sol yylyn dekabrynda bolsa Turkmenistan Kommunistik partiyasynyn Merkezi Komitetinin plenumynda TKP MK-nyn birinji sekretarlygyna saylanyldy. 1990-njy yylyn 27-nji oktyabrynda ahlihalk saylawlary netijesinde ol respublikanyn prezidentligine saylandy. 1991-nji yylyn mayynda Dunya turkmenlerinin gumanitar birlesiginin prezidentligine saylanyldy. S.Nyyazow ykdysady we syyasy ylymlaryn doktory, professor, Turkmenistan Ylymlar Akademiyasynyn akademigidir. Halklaryn arasyndaky dostlugy we parahatcylygy pugtalandyrmakda bitiren hyzmatlary goz onunde tutulyp, S.A.Nyyazowa birnace abrayly halkara bayraklary berildi. Saparmyrat Nyyazow Magtymguly adyndaky Halkara bayragynyn birinji laureatydyr. Ol Turkmenistanyn in yokary tapawutlandyrys derejesi bolan Turkmenistanyn Gahrymany diyen hormatly adyn we “Altyn Ay” medalynyn uc gezek eyesidir. 1995-nji yylyn yanwarynda gecirilen ahlihalk referendumynda turkmen halky nobatdaky saylawlary gecirmezden Prezidentin ygtyyarlyklaryny ikinji mohlete uzaltdy. 1999-njy yylyn dekabrynda bolan Halk Maslahatynyn, Milli Galkynys hereketinin we Yasulular maslahatynyn bilelikdaki Mejlisi Saparmyrat Turkmenbasyny Turkmenistanyň ömürlik Prezidenti diýlip yglan edilýär. Ol 2006-njy yylyň 21-nji dekabrynda aradan çykýar.