text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA-nyň agza ýurtlarynyň Döwlet Baştutanlarynyň geňeşiniň nobatdaky mejlisine gatnaşmak üçin iş sapary bilen Soçi (Russiýa Federasiýasy) şäherine geldi.
Türkmen Lideri howa menzilinden çykyp, Gara deňziniň gözel kenarynda ýerleşen “Radisson Blu Resort & Congress Centre” kaşaň myhmanhanasynyň Konresler merkezine bardy.
Bu ýerde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin bilen duşuşygy boldy.


c: text/html

text:
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2012-nji ýylyň 14-nji sentýabryndaky “Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň derman senagaty kärhanalaryny gurmak hakynda” 12548 belgili Kararyna laýyklykda 2013-2014-nji ýyllarda birleşiginiň düzüminde taýýar derman serişdelerini hem-de lukmançylyk ähmiýetli serişdeleri öndürýän täze 6 sany karhana guruldy we ulanmaga berildi.
Häzir birleşigiň garamagyndaky kärhanalarda öndürilýän dermanlaryň sany 340-dan geçip, olaryň köpüsi meýletin saglyk ätiýaçlandyrma şahadatnamasy bilen ilata ýeňillikli goýberilýär. Olar hili, howpsuzlygy we täsirliligi taýdan dünýä derejesindäki talaplara gabat gelýär. Birleşik öz işini Çuňňur Hormatlanýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ensiklopedik işi bolan „Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri“ atly kitabyna esaslanyp gurnaýar. Ýurdumyzda bitýän dermanlyk otlaryň, olardan taýýarlanýan toplumlaryň we çaýlaryň 50 görnüşiniň, S.A.Nyýazow adyndaky “Buýan” obasenagat toplumynda işe girizilen zawodyň (önümçilik kuwwaty ýylda 1 000 tonna buýan köküniň gury ekstrakty) öndürýän önüminiň ýerli derman kärhanalarymyzda gaýtadan işlenip, taýýar derman serişdesi hökmünde halkymyza ýetirilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Soňky ýyllarda “Saglyk” derman kärhanasynyň daşky we içki durky, ýagny binanyň içi we daşy derman önümçiliginiň talaplaryna görä abatlandy, önümçilik we kömekçi enjamlar doly derejede täzelendi. Şeýlelik-de, kärhananyň önümçilik kuwwaty has-da artdy. Gerdejikler bölüminde oturdylan enjamlar gerdejikleriň hem-de süýri däneleriň önümçiliginiň göwrümini we sanyny artdyrmaga, hilini we daşky görnüşini dünýä talaplaryna gabat gelýän derejelere ýetirmäge mümkinçilik berdi.
Ýodyň 5%-li spirtli erginini öndüriji täze gurlan bölüm, spirt bilen zyýansyzlandyrylan sanjym üçin birgezeklik antiseptiki hasa öndüriji bölüm, dünýä derejesindäki talaplara gabat gelýän dermanlyk çaýlary birgezeklik gaplarda öndürýän bölüm, “Korwalol” derman serişdesini guýýan bölüm, buýan köküniň şerbetini öndürýän we guýýan bölüm, doly derejede içki durky we önümçilik enjamlary täzelenen gerdejikler bölümi ilatymyzy we bejeriş edaralarymyzy öz öndürýän önümleri bilen bökdençsiz üpjün etmäge ukyplydyrlar.
JÇB “Türkmenderman Ajanta Farma Ltd.” bilelikdäki kärhanasynyň, Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň we Türkmenistanyň milli derman serişdeleri institutynyň hünärmenleriniň ýerli çig mallardan derman serişdelerini öndürmek maksady bilen geçiren işleriniň netijesinde türkmen buýanynyň gury ekstrakty süýri dänelere gaplanyp, täze derman serişdesi hökmünde lukmanlaryň we ilatymyzyň hyzmatyna hödürlendi. Ýene-de bilelikdäki kärhanada çagalar we ulular üçin ulanylýan külke görnüşli, dürli täsirli derman serişdelerini birgezeklik alýumin folga gaplarda öndürýän enjam oturdyldy we ýakymly tagam berlen antibiotikler, gyzgyn gaýtaryjylar hem-de dürli beden agyrylaryna garşy dermanlar öndürilip başlandy. Bilelikdäki kärhanada jemi 100 sany dürli görnüşli taýýar derman serişdeleriniň önümçiligi ýola goýuldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2011-nji ýylyň 19-njy iýulynda çykaran „Aşgabat şäherinde Infuzion erginleri öndürýän derman kärhanasyny gurmak hakyndaky“ 11754 belgili Kararyna laýyklykda bu kärhana 2013-nji ýylyň iýul aýynda dabaraly ýagdaýda açylyp, işe girizildi, soňra ol „Tenekär“ derman kärhanasy bilen birleşdirildi. Onuň önümçilik we kömekçi enjamlary Germaniýanyň, ABŞ-nyň, Şwesiýanyň, Ýaponiýanyň, Finlýandiýanyň we beýleki ösen döwletleriň dünýä belli kompaniýalary tarapyndan öndürildi. Kärhananyň önümçilik kuwwaty ýylda 10 000 000 flakon infuzion ergini bolup, ol 5% we 10% Glýukoza erginlerini, 0,9% Natriý hloridiniň erginini, Ringeriň erginini we beýlekileri öndürýär. Erginler 250 ml we 500 ml göwrümde polipropilen gaplarda öndürilýär.
S.A.Nyýazow adyndaky “Buýan” obasenagat toplumy ýurdumyzda buýan köküni we buýan köküniň önümlerini öndürýän hem-de daşary döwletlere eksport edýän ýeke-täk kärhanadyr. Onuň 100 ýyldan gowrak taryhy bolup, buýan önümçiligi öz başlangyjyny XX asyryň başyndan alyp gaýydýar.
1906-njy ýylda “Mak-Andrýus” atly anglo-amerikan firmasy häzirki Türkmenabat şäheriniň çäginde buýan köküni presleýji zawody gurýar we ilkinji gezek önümçilik usulynda buýan köküni taýýarlamak başlanýar.
2008-nji ýylda toplumyň düzüminde buýanyň gury ekstraktyny öndürýän zawod işe girizildi – önümçilik kuwwaty ýylda 1 000 tonna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1. Gymmat bahaly metallardan bolan döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň Tertibi (mundan beýläk - Tertip) «Türkmenistanyň döwlet sylaglary hakyndaky» Türkmenistanyň Kanunyna we beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda işlenip düzüldi. Şu Tertip gymmat bahaly metallardan ýasalan ýa-da düzüminde gymmat bahaly metallar bolan Türkmenistanyň döwlet sylaglaryny - ordenleri, medallary we hormatly atlaryň nyşanlaryny (mundan beýläk - döwlet sylaglary) Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň tertibini düzgünleşdirýär.
2. Şu Tertipde gymmat bahaly metallar diýlip islendik görnüşdäki we ýagdaýdaky: çig maldaky, erginlerdäki, ýarym taýýar önümlerdäki, senagat önümlerindäki, himiki birleşmelerindäki, önümlerdäki, demir böleklerindäki galyndylardaky altyn, kümüş, platina we platina toparynyň metallaryna (palladiy, iridiy, rodiy, ruteniy, osmiy) (mundan beýläk - Gymmat bahaly metallar) düşünilýär.
3. Şu Tertip gymmat bahaly metallar bilen daşy örtülen (çaýylan), emma olaryň düzüminde gymmat bahaly metallar bolmadyk döwlet sylaglaryna degişli däldir.
4. «Türkmenistanyň döwlet sylaglary hakyndaky» Türkmenistanyň Kanunynyň (mundan beýläk - Kanun) 3-nji maddasyna laýyklykda, döwletiň we jemgyýetiň öňünde bitirilen hyzmatlar üçin berilýän Türkmenistanyň iň ýokary tapawutlandyryş derejesi - «Türkmenistanyň Gahrymany» diýen at, Türkmenistanyň ordenleri, medallary we hormatly atlary döwlet sylaglarynyň görnüşleri bolup durýar.
5. Döwlet sylaglarynyň gymmat bahaly metaldan ýasalandygy olaryň ýazgylary bilen tassyklanylýar.
6. Döwlet sylaglary bilen sylaglananlar ýa-da olaryň mirasdarlary Türkmenistanyň çäginden daşary gidenlerinde bu sylaglary olaryn kanuny esaslarda özlerine degişlidigini tassyklaýan resminamalaryň esasynda özleri bilen alyp gitmäge haklydyrlar.
7. Döwlet sylaglary bilen sylaglanan adamyň özi döwlet sylagyny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gidende, onda şu aşakdaky resminamalar bolmalydyr:
daşary ýurt döwletlerine hemişelik ýaşamak maksady bilen gidýänler üçin - hemişelik gidýändigini tassyklaýan resminamalar, ýany bilen alyp gidýän döwlet sylaglarynyň özüne degişlidigini tassyklaýan resminamalar;
daşary ýurt döwletlerine wagtlaýyn gidýänler - ýany bilen alyp barýan döwlet sylaglarynyň özüne degişlidigini tassyklaýan resminamalar.
8. Türkmenistanyň çäginden daşarda wagtlaýyn bolýanlara ýany bilen alyp gidýän döwlet sylaglaryny daşary ýurtlarda wagtlaýyn bolýan döwründe alyp gitmäge ýol berilýär.
9. Döwlet sylaglary bilen sylaglanan adamlaryň mirasdarlary döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gidenlerinde, olarda şu aşakdaky resminamalar bolmalydyr:
daşary ýurt döwletlerine hemişelik ýaşamak maksady bilen gidýänlerde - hemişelik gidýändigini tassyklaýan resminamalar, döwlet sylagy bilen sylaglanan miras berijiniň ölüm hakynda şahadatnamasynyň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy, döwlet sylagynyň miras berijä degişlidigini tassyklaýan resminamalar, mirasa bolan hukuk hakynda şahadatnama ýa-da onuň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy;
daşary ýurt döwletlerine wagtlaýyn gidýänlerde - döwlet sylagy bilen sylaglanan miras berijiniň ölüm hakynda şahadatnamasynyň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy, döwlet sylagynyň miras berijä degişlidigini tassyklaýan resminamalar, mirasa bolan hukuk hakynda şahadatnama ýa-da onuň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy.
10. Döwlet Sylaglary bilen sylaglanan daşary ýurt raýaty we raýatlygy bolmadyk adam döwlet sylagyny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gidende, ýany bilen alyp barýan döwlet sylaglarynyň özüne degişlidigini tassyklaýan resminamalar bolmalydyr.
11. Döwlet sylaglary bilen sylaglanan adamlaryň mirasdarlary bolan daşary ýurt raýatlygy bolmadyk adamlar döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gidenlerinde, döwlet sylagy bilen sylaglanan miras berijiniň ňlüm hakynda şahadatnamasynyň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy, döwlet sylagynyň miras berijä degişlidigini tassyklaýan resminamalar, mirasa bolan hukuk hakynda şahadatnama ýa-da onuň bellenen tertipde tassyklanan nusgasy bolmalydyr.
12. Döwlet sylagy Türkmenistanyň çäginden daşary alnyp gidilende, bu döwlet sylagyny alyp gidýän tarapyndan, döwlet sylagy barada gümrük deklarasiýasynda hökmany görkezmelidir.
Gymmat bahaly metallardan bolan döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň TERTIBI
1. Gymmat bahaly metallardan bolan döwlet sylaglaryny Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň Tertibi (mundan beýläk - Tertip) «Türkmenistanyň döwlet sylaglary hakyndaky» Türkmenistanyň Kanunyna we beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna laýyklykda işlenip düzüldi. Şu Tertip gymmat bahaly metallardan ýasalan ýa-da düzüminde gymmat bahaly metallar bolan Türkmenistanyň döwlet sylaglaryny - ordenleri, medallary we hormatly atlaryň nyşanlaryny (mundan beýläk - döwlet sylaglary) Türkmenistanyň çäginden daşary alyp gitmegiň tertibini düzgünleşdirýär.


text:
“Gara bazarda” dollaryň kursy birden aşak gaçdy. Eger 10-njy fewralda bir dollaryň bahasy 14-15 manada ýeten bolsa, häzir dollar 10 manada golaý bahadan satylýar.
14-nji fewral güni irden MHM-niň we Daşoguz polisiýasynyň işgärleri şäheriň merkezi bazary “Baý bazarda” walýutaçylary tutmak boýunça reýd geçirdiler. Alynan maglumatlara görä, reýd netijesinde bikanun walýuta operasiýasyny geçirýän adamlaryň azyndan 6-sy tutuldy.
Gizlenmäge ýetişen walýuta söwdagärleri başga bazarlarda ýerleşdiler ýa-da, diňe ynamdar adamlar bilen işleşip, öýlerinde söwda edýärler.
Walýutaçylaryň arasynda banklar bilen ilteşikli adamlar hem bar. Olara tutha-tutlugyň üç günläp dowam etjekdigini duýdurdylar we öýlerinden çykmazlygy maslahat berdiler.
Reýdler netijesinde dollaryň bahasy 9,60-dan 10,40 manada galdy.
ÇEŞME: Türkmenistanyň Hronikasy


text:
Eýranyň uly derejeli harby komandiri kürt liderlerini Kerkukdan çekilmäge yrmak üçin demirgazyk Yraga bardy. Kürt resmileri onuň Yragyň hökümet güýçleriniň şu hepde Kerkugy doly öz gözegçiliklerine almagynda uly rol oýnadygyny aýtdylar.
Kürt deputatlary general-maýor Kasem Soleýmaniniň, Eýranyň Yslamçy rewolýusiýa gwardiýasy korpusynyň komandiriniň Süleýmaniýe şäherinde, Yragyň premýer-ministri Haýdar al-Abadi öz güýçlerine Kerkugy almagy buýurmazyndan bir gün öň Kürdistan watançylyk birleşiginiň, esasy iki kürt syýasy partiýasynyň biriniň liderleri bilen duşuşandygyny aýtdylar. Bu kürt partiýasy Eýanyň ýarany bolup durýar.
“Reuters” habar gullugynyň ýazmagyna görä, Soleýmani kürt liderlerine olaryň peşmerga güýçleriniň Abadiniň günbatardan we regional güýçler bolan Türkiýeden hem Eýrandan goldaw alýan hökümet goşunlaryny ýeňip bilmejegini aýdypdyr.
Şeýle-de ol kürtleriň ýa Kerkukdan çekilmelidigini, ýa-da Tähranyň goldawyny ýitirmek töwekgelligine uçrajakdyklaryny aýtdy diýip, “Reuters” habar berýär.


text:
20-nji ýanwarda prezident wezipesine geçmek boýunça geçiriljek inaugurasiýa dabarasyna gatnaşmak üçin Waşingtona baran ABŞ-nyň saýlanan prezidenti Donald Tramp bölünen diýip atlandyran ýurda bütewüligi we özgerişlikleri getirmegi wada berdi.
"Biz öz ýurdumyzy birleşdireris” diýip, Tramp 19-njy ýanwarda Waşingtonyň Linkoln ýadygärliginiň öňünde jemlenen müňlerçe adamyň öňünde eden çykyşynda aýtdy.
"Biz ýurdumyz üçin köp-köp onýyllyklaryň dowamynda edilmedik zatlary ederis” diýip Tramp aýtdy.
Waşingtonyň merkezinde Trampyň inaugurasiýa dabarasynyň dowamynda ýüzlerçe müň adamyň oňa goldaw ýa-da protest bildirmegine garaşylýar.
Trampyň geňeşçileri onuň wezipedäki ilkinji sagatlarynyň Barak Obamanyň gazananlaryny yza gaýtarmak boýunça birnäçe berk çäreler bilen alamatlandyryljakdygyny aýdyp, Obamanyň howanyň üýtgemegine degişli syýasatyny, immigrasiýany ýeňilleşdirmek we energiýanyň ösüşini çäklendirmek ýaly çärelerini agzadylar.


text:
AWAZADA HALKARA SYÝAHATÇYLYK MASLAHATY AÇYLDY
2017-nji ýylyň 1-nji noýabrynda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda “Syýahatçylyk we gezelenç” atly halkara sergisiniň açylyşy hem-de bu ulgamda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň meseleleri boýunça adybir maslahatyň ilkinji güni geçirildi. Çäreler Türkmenistanyň Syýahatçylyk baradaky döwlet komiteti hem-de Söwda-senagat edarasy tarapyndan guraldy.
Maslahata ýigrimiden gowrak döwletden: Russiýadan, Hytaýdan, ABŞ-dan, Beýik Britaniýadan, Awstraliýadan, Braziliýadan, Germaniýadan, Çehiýadan, Polşadan, Bolgariýadan, Wengriýadan, Finlýandiýadan, Daniýadan, Serbiýadan, Italiýadan, Eýrandan, Hindistandan, Belarusdan, Gazagystandan, Özbegistandan we Ukrainadan wekiliýetler ýygnandy.
“Seýrana” myhmanhanasynda gurnalan serginiň açylyş dabarasyna Syýahatçylyk baradaky döwlet komitetiniň hemme esasy bölümçeleri hem-de ýurdumyzyň hünär ugurly hususy kärhanalarynyň 60-a golaýy, Awazanyň myhmanhanalary, daşary ýurt syýahatçylyk kompaniýalary, hormatly ýaşulular, ýerli dolandyryş edaralaryň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Sergide ýigrimiden gowrak daşary ýurt kompaniýalary—milli syýahatçylyk agentlikleri, şypahana dynç alyş ulgamynda, myhmanhana işewürliginde hem-de beýleki garyşyk ugurlarda işleýän guramalar we kärhanalar diwarlyklaryny görkezdiler. Sergi Türkmenistanyň ajaýyp syýahatçylyk mümkinçilikleri bilen tanyşmaga, syýahatçylyk ulgamynyň ýagdaýylary we dynç alşyň dürli görnüşleriniň guralyşy barada möhüm maglumatlary almaga mümkinçilik berýär.
Günüň ikinji ýarymynda maslahatyň açylyş dabarasyndan soň, umumy mejlisiniň çäklerinde türkmen tarapynyň wekilleri çykyş edip, bu ýere ýygnananlary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan işlenip taýýarlanan syýahatçylyk toplumyny innowasion taýdan ösdürmegiň strategiýasy we ileri tutulýan ugurlary bilen tanyşdyrdylar. Sport syýahatçylygy hem-de “Aşgabat 2017” oýunlarynyň geçirilýän döwründe ýurdumyzyň halkara derejesindäki iri ýaryşlary guramakda hem-de myhmanlary kabul etmekde toplan gymmatly tejribesi maslahatyň esasy meseleleriniň biri boldy.
Maslahata gatnaşyjy daşary ýurtlular öz çykyşlarynda Bütindünýä syýahatçylyk guramasynyň çäklerinde gatnaşyk etmekden başlap, hünär bilimi, okuw we iş maslahatlaryny guramak babatda hyzmatdaşlyk etmäge çenli meseleleriň giň toplumyna degip geçdiler. Özara pikir alyşmalar bu ulgamyň ösdürilmegine dürli çemeleşmeleri hödürlemäge, bu ugurda Türkmenistanyň daşary ýurt düzümleri bilen hyzmatdaşlygynyň has nusgalyk mysallaryna garamaga mümkinçilik berdi.
2-nji noýabrda maslahat “Türkmenistanyň taryhy-medeni mirasy”, “Syýahatçylykda bilim we ykdysady innowasiýalar” we “Syýahatçylygyň ösüşiniň ekologiýa meseleleri” ýaly bölümçeler boýunça öz işini dowam eder.


text:
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Maldarçylyk we weterinariýa institutynyň hem-de Tehnologiýalar merkeziniň dermanlyk serişdeleri döretmegiň tehnologiýasy laboratoriýasynyň hünärmenleri düýe süýdünden ýarym taýýar önüm almak bilen meşgullanýarlar. Merkeziň enjamlarynda süýtden, agarandan, çaldan we „Doýran“ atly turşumtyk içgiden gury garyndylar alyndy. Bu işiň maksady- alyjylar köpçüligine elýeter bolar ýaly önümiň ekologik arassalygyny we saglyk üçin peýdaly sypatlaryny dikeltmekdir.
Häzirki wagtda gury süýdüň düzümi, saklanyş usullary öwrenilýär we olardan ýokary hilli hem-de peýdaly täzeden dikeldilýän önüm almak boýunça barlaglar geçirilýär.
Düýedarçylyk maldarçylygyň özboluşly pudagydyr, alymlar marketologlar bilen bilelikde alyjylaryň daşalanda çalt zaýalanýan önüme bolan islegini kanagatlandyrmak meselesini çözmäge çalyşýarlar. Peýdalylygy bireýýäm öwrenilip, subut edilen düýe süýdüniň we ondan alynýan önümleriň öndürmegiň artdyrylmagy ony daşary ýurtlara ibermek nukdaý-nazaryndama peýdalydyr.
Türkmenistanyň Ylymlar akadmiýasynyň alymlarynyň barlaglary şowly bolsa, onda ol senagat taýdan özleşdirmek üçin giňişleýin ulanylar. Düýe süýdünden gurak önüm alynmagy bazary tagamly we islegli haryt bilen üpjün etmäge hem-de daşary ýurtlara ibermäge mümkinçilik berer, bu bolsa düýedarçylyk pudagny ösdürmäge goşmaça maýa goýumlaryny çeker.
Soňky habarlar
Archive news
Türkmen alymlary düýe süýdünden gury önüm almagyň üstünde işleýärler
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Maldarçylyk we weterinariýa institutynyň hem-de Tehnologiýalar merkeziniň dermanlyk serişdeleri döretmegiň tehnologiýasy laboratoriýasynyň hünärmenleri düýe süýdünden ýarym taýýar önüm almak bilen meşgullanýarlar. Merkeziň enjamlarynda süýtden, agarandan, çaldan we „Doýran“ atly turşumtyk içgiden gury garyndylar alyndy. Bu işiň maksady- alyjylar köpçüligine elýeter bolar ýaly önümiň ekologik arassalygyny we saglyk üçin peýdaly sypatlaryny dikeltmekdir.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurtda dowam edýän ykdysady kynçylyklar bilen barha ýygjamlaşýan kadr çalyşmalarynyň we berk käýinç, soňky duýduryş bermeleriniň çäginde Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygyny täzeledi.
Döwlet eýeçiligindäki metbugatyň 13-nji noýabrda beren maglumatyna görä, polkownik Meýlis Nobatow başga işe geçýändigi üçin wezipesinden boşadyldy we onuň ýerine Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygynyň orunbasary bolup işlän maýor Mergen Gurdow başlyk bellenildi. Ýöne Nobatowyň haýsy ýere işe geçirilendigi aýdylmady.
Bu kadr çalşygy Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministriniň orunbasary Ahmet Annamuhammedowyň “işde goýberen düýpli kemçilikleri we ýolbaşçy wezipesi bilen bir ýere sygyşmaýan etmişi üçin” wezipesinden boşadylan wagtynyň yz ýanyna gabat geldi.
Şeýle-de Berdimuhamedow 10-njy noýabrda “Türkmenhowaýollary” gullugynyň başlygyna we Daşary ykdysady iş bankynyň müdiriýetiniň başlygyna berk käýinç yglan etdi. Bu resmilere “işde goýberen kemçiliklerini gysga wagtda düzetmek üçin” soňky duýduryş hem berildi. Emma döwlet eýeçilgindäki metbugatda bu aýdylýan ‘kemçilikler’ ýa ‘ýolbaşçy wezipe bilen bir ýere sygmaýan etmiş’ barada hiç bir anyklaşdyrma berilmeýär.
Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy wezipesinden boşadylan polkownik Nobatowa dolanyp gelsek, Azatlyk radiosynyň hökümete ýakyn çeşmesi onuň Türkmenistanyň prezidentiniň şahsy goragynyň ýolbaşçylygyna bellenendigini, Berdimuhamedowyň ozalky janpenasynyň saglyk ýagdaýy sebäpli işden aýrylandygyny habar berýär.
Şeýle-de, ýerli çeşmäniň maglumatyna görä, Nobatowyň bu wezipede uzak saklanylman, Milli howpsuzlyk ministri wezipesine geçiriljekdigi, häzirki milli howpsuzlyk ministri Döwrangeldi Baýramowyň gowşak ýolbaşçy hasaplanylýandygy aýdylýar.
Biraz yza çekilsek, Berdimuhamedow iýul aýynyň ortasynda, hökümet agzalarynyň dynç alýan wagtynda Baýramowa berk käýinç yglan etdi. Resmi kararda aýdylmagyna görä, Baýramow “wezipe-borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmän, garamagyndaky edaralaryň işgärleriniň arasynda düzgün-nyzamyň berjaý edilişine gözegçiligi gowşadypdyr”.
Baýramowa 2016-njy ýylyň oktýabr we noýabr aýlarynda hem “wezipe-borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi, ýolbaşçylyk edýän pudagynda tertip-düzgüne gözegçiligi gowşadanlygy üçin” käýinç berlipdi. Ýöne soňky käýinç ýurduň serhet goşunlarynyň komandiriniň harby çininiň peseldilmeginiň öň ýanyna gabat geldi.
Ozal habar berlişi ýaly, prezident Berdimuhamedow awgust aýynda Serhet goşunlaryna ýolbaşçylyk edýän general-maýor Begenç Gündogdyýewiň harby derejesini polkownik derejesine çenli peseltdi we, Azatlygyň ynamdar çeşmesiniň maglumatyna görä, bu temmi iýul aýynyň ortalarynda türkmen topragyna sümüp girendigi aýdylýan terrorçylar bilen bagly.
Azatlygyň çeşmesiniň howpsuzlyk işgärlerine salgylanyp aýtmagyna görä, şonda Türkmenistanyň territoriýasyna Kaka etrabyndan YD bilen bagly 4-5 adam geçipdir. “Üçüsini sakladylar, emma birnäçe adam geçipdir we ilatyň arasynda ýitip gidipdir, olaryň yzy ýitirilipdir. Olaryň ählisi Türkmenistanyň raýatlary, olar Eýran tarapyndan geçipdir” diýip, çeşme aýtdy.
Baýramowy fewral aýynda gaýtadan ýolbaşçylyga bellände, prezident onuň ýolbaşçylyk edýän edarasynyň ýurduň konstitusion gurluşyny goramak işini güýçlendirmek bilen bir hatarda, milli ykdysadyýeti töwekgelliklerden goramak üçin, dowam edýän global ykdysady krizisiň ýurda ýetirmegi mümkin negatiw täsirini analizlemeginiň gerekdigini aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow mundan öň MHM-niň dört ministrini işden boşatdy, olaryň soňkusy - Güýçgeldi Hojaberdiýew 2016-njy ýylyň martynda, “saglyk ýagdaýlary sebäpli” wezipesinden boşadyldy.


text:
Soňky habarlar
Archive news
Abdullah KURBANI: "Ankaranyň türk dünýäsi saz toparymyz bilen Türkmenistanda entäk köp gezek çykyş ederis"
00:2407.12.2017
0
645
Türkiýe döwletiniň medeniýet günleriniň çäginde Ankara şäherinden gelen döwlet ansambly özleriniň täsin sazlary, aýdymlary bilen tomaşaçylary haýrana goýdy. Elbetde, şol täsin eserleri halk köpçüligine ýetirmekde irginsiz zähmet çekýän topar bilen gyzyklanmazlyk mümkin däl. Saz topary baradaky maglumatlary olaryň çeper ýolbaşçysyndan diňlemeg-ä has ýakymly. Abdullah Kurbani: - Ilki bilen-ä, özümiň ýene Türkmenistandalygyma şatlygymyň çäksizdigini aýdasym gelýär. Medeniýet günleri barada aýdanymda bolsa, bu ilki bilen iki halkyň dostana gatnaşyklarynyň netijesi. Ankaranyň türk dünýäsi saz toparymyz 2000-nji ýylyň aprelinde, Ali Özaydiniň ýolbaşçylygynda döredilýär. Häzirki wagtda toparymyzy ussat sazandalar, aýdymçylar, ýagny Çiğdem Gürdal, Seher Çağatay, Alper Kiraç dagylar düzýär. Saz toparymyz birnäçe konsertlerde, Telewideniýe gepleşiklerinde, ýurt içindäki we daşary ýurtlarda yzygider çykyş edýär. Geljekde-de, türkmenistanlylary özümiziň täze eserlerimiz bilen begendirip durarys.
Teswirler
Teswir ýazmak üçin içeri giriň ýa-da registrasiýa boluň


text:
Dünýäniň iň uly tehnologiýa kompaniýasy “Apple” 4-nji iýunda WWDC 2018 (2018 Apple Worldwide Developers Conference) atly çäresinde ozalky ýyllardakydan tapawutlylykda, diňe hyzmatlaryny däl-de, enjamlaryny hem köpçülige hödürlär. Bu ýylky WWDC çäresinde “iOS 12”, sanlaýyn saglyk, “ARKit 2.0” we “Apple Watch 4” seriýasyna degişli täzelikler bilen tanyşdyrylar. “Bloomberg” neşiriniň habaryna görä, “Apple” sanlaýyn saglyk hyzmaty arkaly adamlaryň enjamlara garaşlylygyny azaltmakdaky jogapkärçiligini artdyrmak isleýär. Dürli gurallary özünde jemlejek sanlaýyn saglyk hyzmaty arkaly ulanyjylar “Apple” enjamlary üçin näçe wagt sarp edendigini görüp bilerler. Bu aýratynlyk “iOS 12”-niň sazlamalar menýusynda bolar. Şuňa meňzeş aýratynlyk geçen aýyň başynda “Google” tarapyndan “Android P” amaly ulgamyndaky enjamlarda ornaşdyrylypdy. “ARKit 2.0” arkaly hakykata has ýakyn oýunlary oýnamaga mümkinçilik berler. “iOS 12” babatda hem azda-kände üýtgeşiklik bolmagyna garaşylýar. Çäräniň çäklerinde “Apple Watch” sagadyndaky täzelikler bilen hem tanyşdyrylar. Kompaniýa “akylly” sagat bazaryndaky öňdeligini has hem berkitmek isleýär. Täze çykaryljak sagatlar 38 we 42 mm ölçeglerinde bolar. Täze sagatlaryň ekranynyň sagadyň ýüzüni tutuşlygyna gaplajakdygy aýdylýar. Bu sagatlaryň baglary ozalkylary ýaly bolar. Kompaniýanyň “MacBook Pro” ýan kompýuterindäki täzelikleriň arasynda bolsa, täze mikroprosessor we klawiatura boljakdygy aýdylýar.
Esasy Dünýä täzelikleri Täze önümlerini görkezer


text:
Sudan
Sudan (arap. السودان, iňl. Sudan), doly ady — Sudan Respublikasy (arap. جمهورية السودان, iňl. Republic of Sudan) — Demirgazyk-Gündogar Afrikada döwlet, Günorta Sudan garaşsyzlygyny alýança iň iri afrika döwletidi. Ol demirgazykda Müsür, demirgazyk-günbatarda Liwiýa, günbatarda Çad, günorta-günbatarda Merkezi Afrika Respublikasy, günortada Günorta Sudan, gündogarda bolsa Eritreýa we Efiopiýa bilen araçäkleşýär. Demirgazyk-gündogarda kenarlaryny Gyzyl deňziň suwlary ýuwýar.
Paýtagty — Hartum şäheri.
Taryh[üýtget | edit source]
Günbatar Sudan[üýtget | edit source]
Günbatar Sudan VII-VII asyrda söwda ýolunda ýerleşip, bu ýerde sawannaly ekerançylar ýaşapdyr. Ilaty berber – liwiýalylar gelip çykyşy bolup, kerwen söwdasyny edipdirler. Dürli otlar, tüwi ekipdirler şäherlerde söwdagärlerden başgada hünärmentlerde bolupdyr. Ýöne esasy zat altyn bolupdyr. Berk irki döwletleriň biri Gana döwleti bolupdyr. Onuň dolandyryjylary demirgazykdan günbatar Sudan ýerlerine aralaşypdyrlar Bu ýerleriň ilkinji hökümdarlary adamlar bolupdyr. Megerem göçme berberiler bolmaly. Ýurduň esasy girdejisi altyn çäge bolupdyr. Ýurduň dolandyryjylary söwda işine goşulman araplar berberiler, ýewreýler söwda edipdir. Soltan Abu-Bekir Ganany eýeläp, şäheri dargadypdyr. 11 ýyldan soň basybalyjylar bu ýerden gidýär. 1203 ýyldan başlap Mali döwleti Gana derek syýasy merkeze öwrülýär.
Mali VIII-IX asyrlarda Gananyň günortasynda döwlet hökmünde döredi. XI asyrda islamy kabul etdi. Araplar 1235 ýylda günorta Gana ýerlerini özüne birleşdirdi.
Tiz wagtda Mali günbatar Sudanda belli döwlet bolup özüne Ganany hem birleşdirýär. Maliniň dolandyryjysy Musa I 1324 ýylda Mekgä Haja gidýär. Syýahat döwründe 10-12 tonna altyny paýlaýar. Şeýdip köp ýyllap arap dünýäsinde altynyň bahasy pese gaçýar.
Mali şäherlerinde owadan jaýlar we metjitler gurulypdyr. Altyn şeýle bir köp bolupdyr.
Goşunda gullar örän köp bolupdyr. Olarada ýer berlipdir. Ilat uly jemagat görnüşinde ýaşapdyr. Malide XIV asyrda neberelik gatnaşyklary ýok bolup başlaýar.
XV asyrda Malä seredende Songaý döwleti güýçlenýär. Täze II müň ýyllykda Sonagaýyň döwlet birleşmeleri Maliniň gol astynda bolupdyr. Diňe Mali gowşandan soň XIV asyrda Songaý güýçlenýär. Onuň hakyna tutma goşuny bolupdyr.
XV-XVI asyrlarda Muhammediň dolandyran döwründe döwletleriň iň güýçlenen derejesine ýetýär. Ol hem Mekgä haja barýar, musulman alymlaryny goldaýar, öz ýurduna çagyrýar. Bu ýerde ýokary okuw jaýlary işläp başlapdyr. Onda islam teologiýasy, hukuk, matematika, gumaniar bilimler berilýär.
Döwlet altyndan köp girdeji gazanypdyr. Gullar ýer bejeripdir. Garaşly hökümdarlar dolandyryjy salgyt töläpdir.
XVI asyryň ahyrynda marokkalylar Songaýa çozup, onuň ähmiýetini pese gaçyrýar. Atyjy ýaraglar bolup ispan hakyna tutma goşuny bilen çozup Songaý döwletine uly zarp urýar. Olar hem altyn gözläp gelýär. Olar hem altyn gözläp gelýär. Ýöne zapaslar gutarmady.Marokan soltanyň Sudana gyzyklanmasy gaçýar, goşunlaryň bolsa ýerli aýallara öýlenýär we galýar. Olar hojalyk döredýär. Ol hem XVII asyrda çenli dowam edýär. Ony saharalylar derbi-dagyn edýär. XVII-XVIII asyrda birnäçe döwletler döreýär.
Merkezi Sudan[üýtget | edit source]
Ol Çad kölüniň kenarynda ýerleşip söwda merkezleriniň golaýynda has-da döwlet guramalary döräp başlaýar. Mali, Songaý pese gaçandan soň Günbatar Sudanyň altyn zapaslary kemelenden soň, söwda alyş çalyş pese gaçýar, indi Gwineýanyň kenarlarynda portugallar “Altyn kenary” döredýär we esasy söwda merkezine öwrülýär.
Demirgazyk Afrika şäherlerde hünärmentçilik, dokmaçylyk ösýär. Äpet jaýlar metjitler gurulýar. Ýörite arap we beýleki söwdagärleriň ýaşaýan kwartallary bolupdyr. Gulçulyk esasy rol oýnapdyr. Olaryň ýeri bolupdyr. Ýuridiki taýdan deň hukukly bolmandyrlar.