text:
Şugün «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýyly mynasybetli Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň Aman Kekilow adyndaky mugallymçylyk mekdebi bilen bilelikde guramaklarynda «Berkarar Watanym dillerde dessan, Garaşsyz, Bitarap, jan Türkmenistan»...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW: — Aýdyň maksatlary we meýilnamalary özlerine ýörelge edinen ýaş alymlaryň ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça gazanýan döredijilik üstünlikleri, täze ylmy açyşlary döwletimiziň mundan beýläk-de gülläp ösmegi...
Türkmen bedewiniň milli baýramy mynasybetli Köpetdag etrap häkimliginiň mejlisler zalynda aýdym-sazly dabara geçirildi. Etrap Ýaşlar guramasynyň Türkmenistanyň Nebitgaz toplumynyň Medeni-işewürlik merkezi we etrabyň beýleki jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde guran dabarasy...
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy Türkmenistanyň Prezidentiniň 2015-nji ýylyň 6-njy fewralynda çykaran “Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik geçirmek hakyndaky” 14109-njy Kararyna laýyklykda ýurdumyzyň...
TMÝG-niň Merkezi Geňeşiniň guramagynda Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkezi binasynyň mejlisler zalynda «Hormatly Prezidentimiziň döwlet syýasaty — durmuş goraglylygy» ady bilen wagyz-nesihat duşuşygy geçirildi. Oňa paýtagtymyzyň dürli edara-kärhanalarynda zähmet çekýän, şeýle...
Farap etrabyndaky 1-nji sport mekdebinde «Sagdyn ýaşlar — Watanymyzyň geljegi» ady bilen sportuň woleýbol görnüşi boýunça ýaryş geçirildi. Etrap Ýaşlar guramasynyň etrap sport we ýaşlar syýasaty bölümi bilen bilelikde guran...
«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýyly mynasybetli Sarahs etrabynyň edara-kärhanalarynda zähmet çekýän ýaşlaryň gatnaşmagynda etrap häkimliginde «Hormatly Prezidentimiziň beýik özgertmeler ýoly türkmen ýaşlarynyň durmuş ýörelgesidir» ady bilen maslahat geçirildi. Etrap Ýaşlar...
Lebap welaýatynyň Farap etrabyndaky 15-nji «Şöhle» çagalar bagynda terbiýelenýän uly topar çagalaryň arasynda etrap Ýaşlar guramasynyň gurnamagynda «Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwrüniň nesilleri» ady bilen surat çekmek boýunça bäsleşik geçirildi. Bäsleşige...
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň «Türkmennebit» döwlet konserniniň şahamçasy, hukuk goraýjy edaralar bilen bilelikde sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmek maksady bilen «Saglyk baş baýlyk» atly wagyz-nesihat duşuşygyny geçirdi.
Balkan welaýat kitaphanasynda...
Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy etrap hassahanasynyň mejlisler zalynda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Türkmenbaşy etrap Geňeşiniň guramagynda «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýyly mynasybetli edara-kärhanalarda zähmet çekýän ýaşlaryň arasynda wagyz-nesihat duşuşygy geçirildi....


c: text/html

text:
Türkmen halkyny ajaýyp zamananyň—Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň eýesi eden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şeýle diýýär: “Biz sagdyn durmuşyň tarapdary bolmak bilen, milletimiziň genofondunyň has-da berkemegine, sagdyn bedenli we sagdyn ruhly nesliň kemala getirilmegine, köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini we sporty ösdürmek meselelerine aýratyn üns bermelidiris”.
Biziň turuwbaşdan Arkadag Prezidentimiziň şeýle çuň mazmunly sözlerine ýüzlenmegimiz ýöne ýere däl. Sebäbi halkymyzyň baş saglygyny hemmetaraplaýyn goramak hem-de pugtalandyrmak Gahryman Arkadagymyzyň ynsanperwer döwlet syýasatynyň naýbaşy ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu bolsa halkyň saglygynyň milli mertebäniň hem-de jemgyýetiň medeniýetiniň derejesini kesgitleýän anyk görkezijileriň ilkinjileriniň biridigi babatdaky mizemez hakykaty ýene bir ýola tassyklaýar. Şol bir wagtda, saglyk islendik adamyň ýokary derejedäki döredijilikli, öndürijilikli zähmet hem-de akyl-paýhas mümkinçiliginiň zerur şertleriniň biridir. Gysby sözlerde aýdanyňda bolsa, saglyk her bir ynsanyň baky bagtyýarlygynyň kepilidir. Ine, hormatly Prezidentimiziň berkarar ýurdumyzda “Saglyk” Döwlet maksatnamasyna berk eýermek arkaly halkymyzyň baş saglygyna gönükdirilen giň gerimli özgertmeleriniň özeninde şeýle mizemez hakykatlar jemlenendir. Şonuň üçin hem biz ýurdumyzyň okgunly ösýän ykdysadyýetiniň, syýasy üstünlikleriniň, ylmy we tehniki ilerlemeleriniň, yzygiderli kämilleşýän medeniýetiniň, umuman aýdanyňda, köptaraply ösüşiniň gözbaşynda il saglygy baradaky şeýle aladalaryň durandygyny buýsanç bilen nygtap bileris.
Ýeri gelende aýtsak, hormatly Prezidentimiz halkymyzyň baş saglygyny goramaga we pugtalandyrmaga gönükdirilen öňdengörüjilikli, dünýä ylmynyň öňdebaryjy gazananlaryna daýanýan oýlanyşykly tutumlaryny hemişe baýlaşdyryp durýar. Netijede bolsa, lukmançylyk ylmynyň gazananlaryna, öňdebaryjy iş tejribelerine daýanýan saglygy goraýyş binalarynyň onlarçasy halkymyzyň ygtyýaryna berildi. Munuň özi agzybir halkymyza edilýän saglygy goraýyş hyzmatlarynyň hil derejesine hem-de netijeliligine düýpli itergiler berdi.
Arkadag Prezidentimiziň sportuň dürli görnüşleri bilen yzygiderli meşgullanyp, behişdi bedewlerimizi hemişelik syrdaşyna öwürmek bilen sagdyn durmuş ýörelgelerine eýermegi bagtyýar ýaşlarymyz üçin nusgalyk görelde, beýik mekdep bolup durýandygy aýratyn guwandyryjydyr. Bu bolsa öz nobatynda biziň her birimiziň aň-düşünjämizde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň hem-de endikleriniň, ruhy-ahlak gymmatlyklarynyň kemala gelmegine düýpli itergiler berýär. Hormatly Prezidentimiziň il-ýurt bähbitli, döwlet ähmiýetli ägirt uly tutumlary üstünlikli durmuşa geçirmek ýaly iňňän jogapkärli işlerinden wagt tapyp, sagdyn durmuş ýörelgelerine berk eýermeginiň, sportuň dürli ugurlary babatda kämilleşmegiň ajaýyp göreldesini görkezmeginiň her birimizde şunuň ýaly ruhy-ahlak gymmatlyklaryny kemala getirmegi dürli ýiti ýokanç keselleriň öňüni almakda, olardan goranmakda oňyn netijelerini berýär. Şu günler howanyň düzümindäki ynsan saglygyna zyýan ýetirýän tozan bölejikleriniň kadadan artmagy bilen baglylykda, agyz-burun örtüklerini ulanmak, 2 metr howpsuz araçägi saklamak düzgünlerini gyşarnyksyz berjaý etmek babatda bagtyýar ýaşlarymyzyň işjeňligi muňa özboluşly subutnama bolup durýar. Şeýle-de olar agyz-burun örtüklerini ulanmagyň, kesgitlenilen araçägi saklamagyň ynsan saglygyny goramakdaky möhüm ähmiýetini dürli ýaşdaky adamlara düşündirmekde hem yhlaslaryny gaýgyranoklar.
Ruhy seždegähimiz Magtymguly Pyragynyň “Saglygyň gadryny bilgil, hassa bolmazdan burun” diýen öwüt-ündewlerini hemişelik durmuş ýörelgesine öwren agzybir halkymyzyň baş saglygyny goramakda döwlet derejesinde ähli tagallalary edýän Arkadag Prezidentimiziň jany sag, başy dik, ömri uzak bolup, beýik tutumlary hemişe rowaçlyklara beslensin!
Guwanç Çendirow,
TMÝG-niň Balkan welaýat Geňeşiniň başlygy.
“Nesil” gazeti

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-
07:30
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Darıǵa Nazarbaeva erekshe akterler teatrynyń jas ártisterimen kezdesti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva men senatorlar erekshe akterler teatrynyń «Bizdiń qanymyz bir» spektaklinde boldy, dep habarlaıdy QazAqparat joǵary palatanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Osydan birneshe jyl buryn Qazaqstannyń Ulttyq Delfıı komıtetinde týyndaǵan erekshe teatrdy qurý ıdeıasy Jastar jyly júzege asqan bolatyn. Damýynda erekshelikteri bar 12-22 jas aralyǵyndaǵy 50 jas akter osy jobanyń arqasynda teatr álemine – óner ólkesine qadam basyp, qoıylymǵa qatysty.
Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Petropavl qalasynan kelgen erekshe akterler teatry «Degdar» qaıyrymdylyq qorynyń qoldaýymen Nur-Sultanda óner kórsetti.
Redıard Kıplıngtiń «Djýnglı kitaby» povesi qoıylymnyń negizi bolǵan edi. Akterlerdiń qımyl qozǵalysqa toly oıyny qulaǵy estimeıtin ári mylqaý bala beınesiniń qorshaǵan ortamen qaqtyǵysy arqyly eldegi osy zamanǵy kórinisterdi shynaıy kórsetedi. Qoǵamymyzdaǵy damýynda erekshelikter bar adamdar sııaqty keıipkerge de djýnglıdegi qıyndyqtardy jeńýge týra keledi.
Senat Tóraǵasy spektaklden keıin akterlermen jáne teatr basshylarymen kezdesip, áleýmettik jobaǵa qatysýshylarǵa alǵys aıtty. Darıǵa Nazarbaeva spektaklden alǵan áserlerimen bólisip, balalardyń sheberlikpen somdaǵan oıynyn erekshe atap ótti.
«Osy teatrdyń ǵumyrly ári turaqty bolǵanyn, búkil elimizde osyndaı teatrlardyń ashylǵanyn qalaımyz. Bul qoldaýdy ári damytýdy qajet etetin tamasha joba. Sizderdiń árqaısylaryńyz aıryqsha daryn men zor áleýetke ıe erekshe balasyzdar», - dedi Darıǵa Nazarbaeva.
Darıǵa Nazarbaeva kezdesý sońynda Senat depýtattarymen, memlekettik organdardyń jáne joba basshylarymen birlese otyryp, qoǵam men memlekettiń jastar men balalardyń áleýmettik jáne eriktiler jobalaryn qoldaý men damytýǵa arnalǵan júıeli qadamdaryn talqylady.
- Bıyl Qoja Ahmet ıAsaýı kesenesine qansha týrıst keledi
- Junior Eurovision baıqaýyna Qazaqstan atynan 12 jasar Qaraqat Bashanova qatysady
- BQO teatrynda «Juban» spektakliniń premerasy boldy
- Dımashtyń beıneklıpteri tanymal túrik arnasynan kórsetile bastady
- «Jaıyqtyń qos qyrany» atty respýblıkalyq aıtystyń júldegerleri anyqtaldy
- Oralda Juban aqynǵa eńseli eskertkish ornatyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şeýle hem okaň
19.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti Türkmenistanyň Ykdysady üstünlikleriniň sergisine we sanly ykdysadyýet boýunça maslahata gatnaşyjylara gutlag hatyny iberdi
18.09.2020 | Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
18.09.2020 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideoduşuşyklar
18.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň hem-de Pakistan Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň arasyndaky telefon arkaly söhbetdeşlik
17.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti Gazagystanyň Premýer-ministri bilen gepleşikler geçirdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putine gutlag hatyny iberdi. Onda 29-njy iýunda bolan telefon arkaly söhbetdeşligi we onuň dowamynda Konstitusiýa üýtgetmeler girizmek boýunça umumyrussiýa ses bermegi üstünlikli geçirmegi arzuw edendigi mähir bilen ýatlanylýar.
«Ses bermegiň dowamynda Russiýanyň halky öz saýlap alan ýoluny kesgitledi. Mümkinçilikden peýdalanyp, Sizi bu şanly waka bilen tüýs ýürekden gutlamak isleýärin. Ses bermegiň netijeleri russiýalylaryň Siziň döwlet gurluşyny berkitmäge we ýurdy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge gönükdirilen ýoluňyza ýokary ynamynyň we goldawynyň şaýady bolup durýar. Bu möhüm wakanyň Russiýanyň mundan beýläk-de ösmegine we onuň raýatlarynyň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagyna ýardam etjekdigine ynanýaryn» diýip, milli Liderimiz gutlagynda belleýär.
Şeýle hem Türkmenistanda Russiýa Federasiýasy bilen dostluk gatnaşyklaryna aýratyn gadyr goýulýandygyny, taraplaryň hyzmatdaşlygyň ýyl-ýyldan täze mazmun bilen üstüniň ýetirilmegine gyzyklanma bildirýändigini belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetlilik we birek-birege ynam mahsus bolan gatnaşyklaryň mundan beýläk-de berkidiljekdigine we möhüm hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine ýardam etjekdigine berk ynanýandygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putine berk jan saglyk, bagt we üstünlik, Russiýanyň dostlukly halkyna bolsa parahatçylyk, abadançylyk we gülläp ösüş arzuw etdi.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Geldiýew Gurbandurdy
Şahyr, ýazyjy Gurbandurdy Geldiýew 1942-nji ýylyň 30-njy dekabrynda Balkan welaýatynyň Serdar şäherinde dünýä inýär. G.Geldiýew zähmet ýoluna 1959-njy ýylda - Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň Parowoz-wagon abatlaýyş zawodynda başlaýar. Soňra 1960-1961-nji ýyllarda Balkan welaýatynyň Serdar etrap Durmuş üpjünçilik bölüminiň hasapçysy, 1961-1962-nji ýyllarda Balkan welaýatynyň Serdar şäheriniň Parowoz-wagon abatlaýyş zawodynyň öwreniji-ýonujysy, 1-nji derejeli ýonujysy, 2-nji derejeli ýonujysy bolup zähmet çekýär.
1962-nji ýylda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetine okuwa girip, 1967-nji ýylda bu ýokary okuw mekdebini filolog, türkmen dili we edebiýaty mugallymy hünäri boýunça tamamlaýar.
G.Geldiýew 1967-1969-njy ýyllarda öňki «Sowet edebiýaty» (häzirki «Garagum») žurnalynda korrektor, 1969-1971-njy ýyllarda «Türkmenistan» neşirýatynyň redaktory, 1971-1975-nji ýyllarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň uly laboranty, 1975-1979-njy ýyllarda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Mugallymçylyk ylmy-barlag institutynyň Türkmen dilini okatmagyň we öwretmegiň metodikasyny öwrediş sektorynyň uly ylmy işgäriniň wezipesini ýerine ýetirijisi, uly ylmy işgäri, 1979-1984-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň kiçi ylmy işgäri, uly ylmy işgäri, 1984-1990-njy ýyllarda «Türkmenistan» neşirýatynyň bölüm müdiri, 1990-1997-nji ýyllarda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä diller institutynyň uly mugallymy, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň müdiri, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, 2001-2016-njy ýyllarda Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň Mugallymçylyk fakultetiniň Türk dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, Türkmen dili we edebiýaty kafedrasynyň professory, 2016-2017-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutynyň Häzirki zaman türkmen edebiýaty bölüminiň baş ylmy işgäri, 2017-2018-nji ýyllarda Aşgabat şäheriniň Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Aýratyn zehinli çagalaryň Döwlet mekdep-internatynyň türkmen dili we edebiýaty mugallymy, 2018-nji ýylda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Milli golýazmalar institutynyň Tekstologiýa bölüminiň baş ylmy işgäri wezipelerinde işleýär.
Şahyr, ýazyjy Gurbandurdy Geldiýewiň ýurdumyzyň Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny pugtalandyrmaga, medeniýetiň we sungatyň ösmegine, türkmen edebiýatynyň döwrebap eserler bilen baýlaşmagyna, ýaşlary ata Watanymyza çäksiz söýgi, hormat goýmak we wepalylyk ruhunda terbiýelemäge goşan mynasyp goşantlary nazara alnyp, ol 1995-nji ýylda Türkmenistanyň «Watana bolan söýgüsi üçin» medaly bilen sylaglandy. 2012-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşiginiň ýeňijisi boldy.
Gurbandurdy Geldiýew türkmen edebiýatyny, ylmyny ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin 1992-nji ýylda «Filologiýa ylymlarynyň doktory» atly ylmy derejä, 1995-nji ýylda «Professor» diýen ylmy ada mynasyp bolýar.
G.Geldiýew «Kämillik ýolunda» (makalalar, 1983), «Şygryň gudraty» (makalalar, 1985), «Mart geler» (goşgular ýygyndysy, 1987), «Taryh.Edebi ykballar» (makalalar, 1990), «Sözsoňusu edebiýat» (türk dilinde makalalar, 2003), «Düýşte dewam eder» (türk dilinde goşgular, 2004), «Nepes, sen sözlegil» (Mollanepesiň eserleri hakynda monografiýa, 2010), «Mukaddes ojagyň ody öçmeýär» (Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Älem içre at gezer» atly romany hakynda monografiýa-gollanma, 2013), «Magtymguly diýip adym tutsalar» (Magtymguly Pyragynyň eserleri hakynda monografiýa, 2014), «Döwlet guşy gonanda» (Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Döwlet guşy» atly romany hakynda monografiýa-gollanma, 2015) atly birnäçe eserleriň awtorydyr. Gurbandurdy Geldiýewiň şahyr Gurbannazar Ezizowyň döredijiligi hakynda «Mugallymdan öwrenen talyp, talypdan öwrenen mugallym» atly makalalary 2019-njy ýylda «Garagum» žurnalynyň 7, 8-nji sanlarynda, «Sungat içinde sungat» atly makalasy bolsa «Edebiýat we sungat» gazetiniň 2019-njy ýylyň mart, aprel, maý aýlaryndaky sanlarynda çap edilip, okyjylara ýetirildi.
G.Geldiýew Türkiýe Respublikasy, Fransiýa Respublikasy, Germaniýa Federatiw Respublikasy, Russiýa Federasiýasy ýaly dünýäniň ençeme ýurtlarynda döredijilik saparlarynda bolup, türkmen edebiýatyny dünýä ýaýmakda köp işleri alyp bardy.
Halypa ýazyjy, şahyr, alym G.Geldiýew 2018-nji ýyldan häzirki wagta çenli Türkmen döwlet medeniýet institutynyň professory bolup işläp gelýär.


text:
DIM-de Türkmenistanyň ÝB bilen özarahereketleriniň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy
2020-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredowyň Ýewropa Bileleşiginiň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi Diego Ruiz Alonso bilen duşuşygy...Dowamy
Daşary işler ministrliginde Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Ilçisi bilen duşuşyk geçirildi
2020-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredowyň özüniň diplomatik işini tamamlaýan Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan d...Dowamy
Türkmenistanyň we Özbegistan Respublikasynyň daşary işler ministrlikleriniň arasynda syýasy geňeşmeler geçirildi
Şu gün, 21-nji sentýabrda Türkmenistanyň we Özbegistan Respublikasynyň daşary işler ministrleriniň derejesinde wideomaslahat görnüşinde ikitaraplaýyn syýasy geňeşmeler geçirildi. Duşuşyga gatnaşyjy...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidentiniň hem-de Pakistan Yslam Respublikasynyň Prezidentiniň arasyndaky telefon arkaly söhbetdeşlik
2020-nji ýylyň 18-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Pakistan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Arif Alwiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy. Ho...Dowamy
Türkmenistan bilen Ukrainanyň daşary işler ministrleriniň arasynda wideomaslahat geçirildi
2020-nji ýylyň 18-nji sentýabrynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri Raşid Meredow bilen Ukrainanyň Daşary işler ministri Dmitriý Kulebanyň arasynda wideoaragatnaşyk arkaly maslahat geçirildi. D...Dowamy
Aşgabatda Hökümetara türkmen-gazak toparynyň nobatdan daşary mejlisi geçirildi
2020-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda Aşgabatda Ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-gazak toparynyň nobatdan daşary mejlisi boldy. Oňa Türkmenistanyň iri ministrlikle...Dowamy
Türkmenistanyň Prezidenti Gazagystanyň Premýer-ministri bilen gepleşikler geçirdi
2020-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we ýurdumyza iş sapary bilen gelen Gazagystan Respublikasynyň Premýer-ministri Askar Maminiň arasynda duşuşyk geçi...Dowamy


text:
Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrligi Türkmenistanyň döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak hakynda kanunçylygyna laýyklykda, döwlet eýeçiligindäki desgalary satmak boýunça bäsleşikli söwdalaryň geçirilýändigini habar berýär.
Bäsleşikli söwdalar 2020-nji ýylyň 26-njy awgustynda sagat 10-00-da Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň jaýynda geçirilýär. Salgysy: Aşgabat şäheriniň Arçabil şaýolynyň 156-njy jaýy.
Bäsleşikli söwdada satuwa çykarylýan Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň, Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň, Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginiň, “Türkmengaz” döwlet konserniniň, “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň, Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň, Ahal, Lebap we Mary welaýat häkimliginiň desgalarynyň sanawy.
sanawy.
Bäsleşikli söwdalara gatnaşmaga Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenen tertipde öz wagtynda ýüz tutma beren, öňünden ýörite tölegleri tölän hem-de bäsleşikli söwdalara gatnaşmak üçin hasaba alnan Türkmenistanyň we daşary ýurtlaryň raýatlary, şeýle-hem Türkmenistanyň döwlet eýeçiligine degişli däl edara görnüşli taraplary we daşary ýurtlaryň edara görnüşli taraplary çagyrylýar.
Daşary ýurtlaryň kanunçylygyna laýyklykda döredilen ýuridik şahslar, halkara guramalary, olaryň Türkmenistandaky şahamçalary we hemişelik wekillikleri eýeçiligiň döwletiň garamagyndan aýrylmagyna we döwlet emläginiň hususylaşdyrylmagyna diňe Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Ykdysadyýeti töwekgelçiliklerden goramak agentliginiň degişli netijenamasy bolan ýagdaýynda gatnaşyp bilerler. Ýüz tutmalary kabul etmek we hasaba almak şu habaryň çap edilen güninden başlap, Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginde amala aşyrylýar we bäsleşikli söwdalaryň başlanmagyna 24 sagat galanda tamamlanýar. Bäsleşikli söwda gatnaşyjylary hasaba almaklyk bäsleşik geçirilýän güni sagat 09ºº-da başlanýar. Bäsleşikli söwdalara gatnaşmagyň tertibi barada we desgalar baradaky goşmaça maglumatlar Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Emläk gatnaşyklary we telekeçiligi goldamak bölümi we degişli ugurdaş bölümlerinde berilýär. Bäsleşikli söwdalara gatnaşyjylaryň hemmesine hususylaşdyrylýan desgalar baradaky maglumatlar bilen öňünden tanyşmaga mümkinçilik berilýär.
Döwlet eýeçiligindäki obýektler onuň borçnamalary bilen bilelikde hususylaşdyrylýar.


text:
Halkara zenanlar güni mynasybetli Änew şäherindäki Medeniýet öýünde uly ruhubelentlige beslenen şowhunly aýdym-sazly dabara geçirildi. Welaýatymyzyň edara-kärhanalarynda, jemgyýeçilik guramalarynda zähmet çekýän gelin-gyzlaryň, şeýle-de talyp gyzlardyr mährem eneleriň gatnaşmagynda geçirilen dabarany Ahal welaýat häkimligi, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Ahal welaýat bölümi, welaýat medeniýet müdirligi bilelikde guradylar.
Şowhunly dabaranyň turuwbaşdan göwün göteriji häsiýete eýe bolmagy ýöne ýere däldir. Ata Watanymyzda zenan mertebesi belent tutulýar, zenanlara aýratyn sylag-hormat edilýär. Ýurdumyzyň ähli sebitinde “Ene mähri” merkezleri gurlup, zenanlaryň saglygyna aýratyn ähmiýet berilýär. Köp çagaly eneleriň «Ene mähri» ordeni, öňdebaryjy zenanlaryň «Zenan kalby» ordeni bilen sylaglanmagy, ýaş enelere durmuş ýeňillikleriniň berilmegi bellärliklidir. Bu ýurdumyzda zenanlarymyzyň mertebesiniň belende göterilendiginiň nyşanydyr. Zenanlarymyzyň bilim almagy, zähmet çekmegi, döretmegi, nesil terbiýelemegi ugrunda döredilýän giň şertlerdir mümkinçilikler has-da guwançlydyr. Eziz Diýarymyzda Halkara zenanlar güni aýratyn şatlyk-şowhuna beslenip bellenilýär. Munuň özi zenanlara goýulýan sarpanyň nyşanydyr.
Medeni ojagyň toý lybasyndaky sahnasynda aýdym-sazly çykyşlar giň gerim aldy. Belent owazly joşgunly aýdym-sazlar, tans, halk döredijilik çykyşlary zaly dolduryp oturanlar tarapyndan şowhunly garşylandy. Aýdym-saz sungatymyzyň belent derejelere çykýandygyny alamatlandyran şol çykyşlarda ata Watanymyzyň ösüş-özgertmeleri, bagtyýarlyk zamanamyz, halkymyzyň eşretli durmuşy, Arkadag Prezidentimiziň döwletli tutumlarynyň rowaçlyklara beslenişi, bagtyýar zenanlar, päk söýgi öz waspyny we beýanyny tapdy. Welaýat medeniýet merkeziniň we etraplaryň medeniýet merkezleriniň aýdym-saz, tans toparlarynyň çykyşlary göwünlere ganat, kalplara joşgun berdi. Dabara gatnaşyjylar medeni ojagyň giň eýwanynda Ahal welaýat kitaphanasy tarapyndan guralan göçme kitap sergisi bilen hem tanyşmaga mümkinçilik aldylar.
Ogulsabyr ALOWOWA,
Ahal welaýat kitaphanasynyň türkmenşynaslyk we düşündiriş kitapnama bölüminiň birinji derejeli kitaphanaçysy.
başlygy. 08.03.2017ý Ahal durmuşy gazet
DÜNÝÄNIŇ BAR GÖRKI ENEDIR, ENE!
“Bagt ýyldyzy” toý mekanynda baýramçylyk dabarasy geçirildi.Halkara zenanlar gününe bagyşlanan dabara welaýatymyzyň ähli ýerinden gelin-gyzlar, eneler gatnaşdylar. Oňa gatnaşyjylaryň arasynda edara-kärhanalaryň, guramalaryň wekilleri, şeýle-de oba zähmetkeşleri, okuwçy we talyp gyzlar bar.
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Ahal welaýat bölüminiň, Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşmesiniň hem-de welaýat medeniýet müdirliginiň bilelikde guramagynda geçirilen dabara çäksiz ruhubelentlige beslendi. Dürli naz-nygmatlar bilen bezelen toý saçagynyň başyna jem bolan bagtyýar zenanlar üçin baýramçylyk gutlaglaryny, aýdym-sazly çykyşlary diňlemegiň özbolyşly lezzeti boldy. Welaýatyň iri jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri, işeňňir zenanlar öz gutlag çykyşlarynda bu ajaýyp senäniň ähmiýetini nygtap, eziz Diýarymyzda zenanlara goýulýan sylag-hormat dogrusynda söhbet açdylar, Arkadag Prezidentimiziň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe zenanlarymyzyň erkana ýaşamagy we işlemegi, bilim almagy, hünär öwrenmegi, perzentlerini döwrebap terbiýelemegi üçin durmuşa geçirýän bimöçber işlerine bolan hoşallyklaryny beýan etdiler.
Zenanlarymyzyň şanyna geçirilen dabara welaýatymyzyň medeniýet we sungat ussatlarynyň baýramçylyk çykyşlary ajaýyp röwüş goşdy. Welaýat medeniýet merkeziniň, şäherdir etraplaryň medeniýet merkezleriniň bagşy-sazandalarynyň ýerine ýetiren aýdym-sazlary, halk döredijilik, tans toparlarynyň uly joşgun bilen ýerine ýetiren çykyşlary toý zalyny, sözüň doly manysynda, alaýaza öwürdi. Bagtyýarlyga beslenen döwrümiziň, mähriban Diýarymyzyň, il-günümizi eşretli günlere ýetiren Arkadag Prezidentimiziň durmuşa geçirýän beýik işleriniň, belent buýsanjymyza öwrülen zenanlarymyzyň waspy bolup ýaňlanan aýdym-sazly çykyşlaryň her biri dowamly elçaprmalar astynda garşylandy. Dabaranyň dowamynda bagtyýar zenanlara guramaçylar tarapyndan baýramçylyk sowgatlary hem-de ter gül çemenleri gowşuryldy.
Aýdo ŞEKEROW,
ýörite habarçymyz.
08.03.2017ý Ahal durmuşy gazet
EDEBIÝAT AGŞAMLARY GEÇIRILDI
Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Sarahs etrap komitetiniň, etrap medeniýet bölüminiň we etrap Zenanlar guramasynyň bilelikde guramagynda Halkara zenanlar güni mynasybetli etrap Medeniýet öýünde «Ene — iň mähriban ynsan» atly edebiýat agşamy geçirildi. Oňa zähmet toparlarynda önjeýli zähmet çekýän işçi-hünärmen gelin-gyzlar, önümçiligiň öňdebaryjylary, durmuş mekdebine öwrülen eneler, jemgyýetçilik guramalarynyň işjeň agzalary gatnaşdylar. Aýdym-sazly, şowhun-şagalaňa beslenen edebiýat agşamyndaky çykyşlaryň dowamynda ýurdumyzyň gülläp ösmegine mynasyp goşant goşýan zenanlarymyzyň jemgyýetiň ösüşinde tutýan orny, bitirýän asylly işleri giňden gürrüň edildi. Baýramçylyk çäresinde zenanlarymyza, enelerimize bagyşlanan aýdymlar belentden ýaňlanyp köňülleri joşdurdy.
Edebiýat agşamynyň dowamynda Halkara zenanlar gününiň şanyna gelin-gyzlara, mährem enelerimize hormatly Prezidentimiziň baýramçylyk pul sowgatlary we Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň etrap komitetiniň ýadygärlik sowgatlary dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
Jennet GURBANMYRADOWA,
Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Sarahs etrap komitetiniň hünärmeni.
Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Sarahs etrap komitetiniň, etrap medeniýet bölüminiň we etrap Zenanlar guramasynyň bilelikde guramagynda
08.03.2017ý Ahal durmuşy gazet
HALKARA ZENANLAR GÜNI MYNASYBETLI
Tejen şäher, etrap we Altyn asyr etrap häkimlikleriniň hem-de jemgyýetçilik guramalarynyň bilelikde guramagynda Tejen şäheriniň Medeniýet öýüniň öňündäki meýdançada «Zenan dünýäniň bezegidir» ady bilen dabara geçirildi. Halkara zenanlar güni mynasybetli guralan dabara edara-kärhanalarda, bilim ulgamynda zähmet çekýän zenanlar, ilkinji ýaşlar guramalarynda işleýän gelin-gyzlary gatnaşdylar.
Şowhunly baýramçylyk dabarasynda çykyş edenler Halkara zenanlar güni mynasybetli oňa gatnaşýan gelin-gyzlary, eneleri tüýs ýürekden gutladylar we Arkadag Prezidentimiziň zenanlara goýýan sarpasy hakda söhbet açdylar. Olar hormatly Prezidentimiziň amala aşyrýan beýik işleriniň mundan beýläk-de rowaçlanmagyny arzuw etdiler. Dabara aýdym-sazly çykyşlara utgaşyp, onuň owazy has uzaklara ýaň saldy.
Medeniýet işgärleriniň ýerine ýetiren joşgunly tanslary, bagtyýarlyga beslenen döwrümiziň ajaýyp üstünliklerini, hormatly Prezidentimiziň asylly başlangyçlaryny, halkymyzyň eşretli, bolelin durmuşyny wasp edýän aýdym-sazly çykyşlary hemmelerde keýpiçaglyk döretdi. Artistleriň degişme sahnalary dabaranyň şowhunyny artdyrdy.
Bahar AŞYROWA,
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Tejen şäher guramasynyň başlygy.
Ahal durmuşy gazet
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2020 Email: zenan@mail.com


text:
Käriniň ussady
Müşderileriniň sargytlaryny ýetişdirjek bolup, öňem gyssagy özüne ýetik fabrikde önümçilik togtady. Çünki kiçijek hem bolsa, örän möhüm bir enjam bozulypdy. Şol bolmasa, hiç kim işläp bilenokdy.
Fabrigiň müdiri enjamy bejertmek üçin şäherden ökde inžener getirdi. Inžener enjamy ünsli barlandan soňra kemçiliginiň nämedigine derrew düşündi. Nurbatlaryň biri gowşan eken. Inžener nurbaty gaýym berkitdi. Enjam täzeden işläp başlady.
Inženere eden işiniň muzdy tölenmeli bolanda, ol hiç hili ýaýdanman:
– On müň manat bolýar – diýdi.
Fabrigiň müdiri ýönekeý bir nurbaty berkideni üçin oňa on müň manat tölemekden kes-kelläm boýun gaçyrdy. Inžener bolsa şondan az tölenmegine razy bolanokdy. Müdir ahyrynda bu meseläni fabrigiň eýesine aýtmaga mejbur boldy. Ýagdaýy öwrenen fabrigiň eýesi inženeri ýanyna çagyryp, ondan ýagdaýy sorady:
– Näme sebäpden bir nurbaty berkitmek üçin beýle köp hak talap edýärsiňiz?
Inžener oňa şeýle jogap berdi:
– Men on müň manady bir nurbaty berkitmek üçin alamok ahyry! Diýýän hakymyň bäş müň manady nurbaty berkitmek üçindi, galany bolsa haýsy nurbaty towlamagyň zerurdygyny bilenim üçindi.
Bu jaýdar jogaby eşiden fabrigiň eýesi talap edilen puluň tizden-tiz tölenmegini buýurdy we ussany fabrigiň tehniki işler müdüri edip işe aldy.
Müň nesihatdan bir musybat
Günleriň birinde bir patyşa ýanynda täze hyzmat edip başlan guly bilen gämä münýär. Bu tejribesiz gul öň hiç hili deňizde ýüzüp görmedik, gäminiň mähnetini çekmedik oglan eken.
Gorkudan ýaňa saňňyldap duran gul gämä münüp-münmän aglamaga başlaýar. Ýanyndakylar ony köşeşdirmek üçin kän synanyşýardylar, ýöne ol sesini goýman, şol eňräp oturýar. Bu ýagdaý patyşanyňam keýpini gaçyrýar. Hemmeler nä alaç etjegini bilmän durka, gämidäki adamlaryň içinden bir garry adam patyşanyň huzuryna gelýär:
– Rugsat berseňiz, men ony köşeşdirerin!
Patyşa ikelläp razy bolýar:
– Ýagşy bolardy!
Biraz soňra ýaňky garrynyň emri bilen guly deňze atýarlar. Suwa bir çümüp, bir çykyp, çabalanýan gul gark bolup ugraýar. Şonda ony saçyndan tutup, gämä tarap çekýärler. Gämä ýeten gul iki eli bilen labyrdan ýapyşýar-da, hasyr-husyr dyrmaşyp gämä münýär. Bir burça geçibem, ümsümje oturýar. Patyşa gojanyň bu pikirine haýran galýar. Ol gojadan:
– Bu işiň hikmeti nedir? – diýip soraýar. Goja şeýle jogap berýär:
– Bu gul öň suwda gark bolup görmänsoň, gämideki salamatlygyň gadyryny bilenokdy. Ynha, indi rahatlyk nedir, bagt nedir, gaty oňat bilýär. Bir betbagtlyga uçramadyk kişi gowulygyň gadyryny bilmez!
Taýýarlan: Aýbölek G.


text:
-
15.07.2019 08:08 466
-
15.07.2019 07:00 496
-
14.07.2019 08:08 486
-
14.07.2019 07:00 444
-
13.07.2019 08:08 474
-
13.07.2019 07:00 441
-
13.07.2019 00:26 526
-
12.07.2019 23:50 505
-
12.07.2019 23:32 441
-
12.07.2019 22:54 467
-
12.07.2019 22:37 494
-
12.07.2019 22:10 602
-
12.07.2019 22:06 469
-
12.07.2019 21:51 593
-
12.07.2019 21:24 468
-
12.07.2019 21:14 458
-
12.07.2019 21:07 486
-
12.07.2019 21:01 484
-
12.07.2019 20:50 476
-
12.07.2019 20:25 535
-
12.07.2019 20:16 542
-
12.07.2019 20:12 464
-
12.07.2019 20:00 543
-
12.07.2019 19:43 535
-
12.07.2019 19:22 557
-
12.07.2019 19:01 561
-
12.07.2019 18:50 578
-
12.07.2019 18:46 647
-
-
12.07.2019 18:19 626
-
12.07.2019 17:58 816
-
-
12.07.2019 17:53 621
-
12.07.2019 17:45 588
-
12.07.2019 17:27 1623
-
12.07.2019 17:20 635
-
12.07.2019 17:17 546
-
12.07.2019 17:04 1598
-
12.07.2019 16:53 771
-
12.07.2019 16:50 578
-
12.07.2019 16:44 646
-
12.07.2019 16:38 638
-
12.07.2019 16:30 652
-
12.07.2019 16:16 613
-
12.07.2019 16:02 730
-
12.07.2019 15:50 751
-
12.07.2019 15:41 706
Jyl qorytyndysy: Aqmola oblysyndaǵy mańyzdy oqıǵalar
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Aqmola oblysy úshin ótip bara jatqan 2018 jyl qaı saladan alsa da tabysty boldy. Tabys tasqynyn eseleýde oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna rýhanı, mádenı, bilim, sport, ónerkásip salasynda qol jetkizgen jetistikter aıtarlyqtaı. «QazAqparat» HAA tarıhqa enip bara jatqan ıt jyly Aqmola oblysynda bolǵan mańyzdy oqıǵalady tizbekteıdi.
El yrysy - 5,6 mıllıon tonna astyq
Bıylǵy jyl aqmolalyq dıqandar úshin tabysty boldy. Oblys boıynsha barlyǵy 4,3 mıllıon gektar jerge dán sebilip, odan 5,6 mıllıon tonnandan astam astyq jınaldy. Jalpy, Aqmola oblysy - elimizdegi astyq tasymaldaıtyn negizgi eskporterlerdiń biri. Jyl saıyn 2 mıllıon tonna astyq syrtqa shyǵarylady. Al Qazaqstan aýmaǵyna 1 mıllıon tonna astyq tasymaldanady. Jyl basynan beri 2 mıllıon tonnadan astam astyq eksportqa jáne Qazaqstan aýmaǵyna jóneltilgen.
Ortalyq Azııadaǵy eń iri qus fabrıkasy
Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda elimizdegi jáne Ortalyq Azııadaǵy eń iri qus fabrıkasy iske qosyldy. Bulandy aýdanynda ashylǵan «Makınsk qus fabrıkasy» JShS jylyna 50 myń tonna qus etin óndirýge qaýqarly. Bul qýattylyǵy, tehnıkalyq jabdyqtalýy jáne ınvestorlardyń quramy jaǵynan biregeı joba. Mańyzdy jobany júzege asyrý óńirde jańa jumys oryndaryn ashyp, óndiristi damytýǵa serpin beredi.
Sonymen qatar, atalǵan joba Astana qalasy aınalasynda azyq-túlik beldeýin damytýǵa septigin tıgizbek.
Qazaqy káýp: álem rekordy jańartyldy
Makınsk qus fabrıkasynyń ashylý kezine káýap pisirýden álemdik rekord ornatyldy. Sharaǵa qatysqan 300 káýapshy arnaıy jetekshiniń pármenimen 220 metrden astam káýapty belgili ýaqytpen aýdarystyra otyryp, qaqtap shyqty. Káýap pisken soń Gınnestiń arnaıy ókili Paýlına Sapınskaıanyń baqylaýynda ólshendi. Ólshem 223 metr 65 santımetrdi kórsetti. Álemdik rekord jańartyldy.
Tarıhı jáne mádenı 55 eskertkish tsıfrlandyryldy
«Eskertkishter syr shertedi» aktsııasy jáne qazirgi zamanǵy tehnologııa QR-kodtardyń kómegimen óńirdegi kıeli nysandar týraly aqparatty tsıfrlandyrý boıynsha oblysta pılottyq joba júzege asyryldy. Joba sheńberinde óńirdegi kıeli 1032 tarıhı jáne mádenı eskertkishtiń 55-i QR-kod arqyly tsıfrlandyryldy. Olardyń arasynda Býrabaı kentindegi Abylaı han alańy, Ereımentaý aýdanynda XVIII ǵasyrda ómir súrgen qolbasshy, Bógenbaı batyr eskertkishi, Atbasar aýdanyndaǵy tanymal jazýshy Іlııas Esenberlın eskertkishi, Kókshetaý qalasyndaǵy Abylaı han, Aqan seri, Birjan sal, Uly Otan soǵysynyń batyrlary Talǵat Bıgeldınov pen Málik Ǵabdýllın eskertkishteri jáne Kókshetaý qalalyq murajaıy bar.
Botaı - órkenıettiń kóne mekeni
Aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynda Býrabaıda «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Botaı - Býrabaı» arheologııalyq-etnografııalyq murajaıy ashyldy. Nysan sol dáýirdegi jeti baspanadan turady. Ár baspananyń dıametri 8-10 metrdi quraıdy. Úılerdiń jertóleleri bir metr tereńdikte, al joǵary jaǵy aǵashtan qıylyp salynǵan. Tóbesi shóp, teri, balshyq jáne sabanmen jabylǵan. Barlyq úıler jerasty joly arqyly bir-birimen jalǵasady. Munda kelgen adam eski dáýirge sapar shekkendeı áserde bolady. Bul murajaı ashylǵannan beri ony barlyǵy 5 myńnan astam týrıst tamashalaǵan eken. Jobanyń avtorlary tarıh ǵalymdarynyń doktory, arheolog, Botaı mədenıetin ashqan Vıktor Zaıbert pen «EQUUS» kórkem kınotrılogııasynyń prodıýseri Nurbol Baımuhanov.
Jańa kitaptar oqyrmanǵa jol tartty
Óńirde jańa ádebıetterdi jaryqqa shyǵarý boıynsha úlken jumys atqarylyp jatyr. Onyń ishinde «Qazaqstan mádenıeti qazirgi álemde» arnaıy jobasy aıasynda Londonda aǵylshyn tilinde Sáken Júnisovtyń «Zamanai and Amanai» povesi jaryq kórdi. Keńes Odaǵynyń Batyry, jazýshy Málik Ǵabdýllınniń 11 tomdyq shyǵarmalar jınaǵy jáne «Málik Ǵabdýllın - Uly dalanyń maqtanyshy» atty albom-kitaby, professor Qadyrjan Ábýevtiń «Aqmola oblysynyń tarıh jáne mádenıet qaıratkerleri» atty bıblıografııalyq ocherki shyǵaryldy. Sondaı-aq, jazýshy-pýblıtsıst Jabal Erǵalıevtiń «Álemge! Ǵaryshqa! Bolashaqqa jol ashqan Tuńǵysh!» kitaby men «Aqan seri» jınaǵy, Aqmola oblysy týraly «Jer jánnaty» atty qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderindegi fotoalbom oqyrmanǵa jol tartty.
On nysan - kıeli oryndar tiziminde
«Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasy aıasynda kıeli oryndar tizimine Aqmola oblysynan on nysan engizildi.Olardyń arasynda Qumaı arheologııalyq-etnografııalyq kesheni, Abylaı han alańy, Kenesary úńgiri, Oqjetpes taýy, Batyǵaı, Qabanbaı batyr mazar-kesenesi, «Bespaqyr» jáne Baýbek batyr keseneleri bar.
Kishkentaı Bekmansurdyń rekordy
6 jasar aqmolalyq Bekmansur jeńil avtokólikti 20 metrge deıin súırep, rekord ornatty. Oqıǵa «Densaýlyq kúni» festıvalinde Tselınograd aýdanynyń Qajymuqan aýylynda bolǵan. Óziniń kishkentaı bolǵanyna qaramastan Bekmansurdy naǵyz batyr deýge bolady.
Dmıtrııdiń jeńisi - aqmolalyqtardyń abyroıy
Aqmolalyq Dmıtrıı Aleksanın Indonezııada ótken jazǵy 18-shi Azııa oıyndarynda semserlesýden chempıon atandy. Baıraqty jarysta Dmıtrııdiń baǵy janyp, jekeleı esepte altyn, komandalyq esepte ekinshi oryn aldy. Ásirese, onyń fınalda 2016 jylǵy Olımpıada chempıony ońtústikkoreıalyq Pak San Endi 15:12 esep aıyrmasymen utqany uzaq ýaqyt jankúıerleriniń esinde qalatyny sózsiz.
Aqmolanyń úsh ustazy
Muǵalim mártebesin, bedelin kóterýge baǵyttalǵan «Úzdik pedagog- 2018» respýblıkalyq baıqaýyna Aqmola oblysynan qatysqan Kókshetaý qalasyndaǵy №1 mektep-gımnazııasynyń joǵary sanatty fızıka pániniń muǵalimi Nazıfa Zakırova, Kókshetaý qalasyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan №3 oblystyq mamandandyrylǵan mektep-ınternatynyń joǵary sanatty hımııa pániniń muǵalimi Dana Ysqaqova men ýchınsk qalasyndaǵy ekologııa jáne orman sharýashylyǵy kolledjiniń arnaýly pánder oqytýshysy Natalıa Semkına «Úzdik pedagog-2018» qurmetti ataǵyna ıe bolyp, oblys mereıin bir kóterip tastady.
Oblystaǵy alǵashqy ІT mektep-lıtseıi
Kókshetaý qalasynyń Saryarqa shaǵynaýdanynda ashylǵan bilim ordasy joba boıynsha 900 oqýshyǵa shaqtalǵan. Qurylys jumystaryna bıýdjetten 1,5 mıllıard teńge qarjy bólingen. Bul - óńirde ashylyp otyrǵan tuńǵysh ІT mektep-lıtseı.
Halyqaralyq deńgeıdegi shańǵy bazasy
ýche qalasynda shańǵy sportyna arnalǵan Respýblıkalyq jańa bazanyń ashylýy ótti. Jańa trassanyń múmkindikterin halyqaralyq FIS týrnırine qatysqan shańǵyshylar alǵashqy bolyp baıqap kórdi. Elimizdiń 10 oblysynan jáne Ýkraına, Reseı men Belarýs Respýblıkalarynan kelgen 100-ge jýyq sportshy baqtaryn synady. Jarystar shańǵy sportynyń 6 túri boıynsha ótti.
Kórermen kóńilinen shyqqan «Birjan-Sara»
«Býrabaı» Ulttyq saıabaǵyndaǵy Abylaı han alańynda ulttyq klassıka jaýhary - Muqan Tólebaevtyń «Birjan-Sara» operasy qoıyldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev arnaıy kelip tamashalaǵan qoıylym aqmolalyq kórermenderdiń kóńilinen shyqty.
Open Air formatynda qoıylǵan lırıkalyq-dramalyq shyǵarmada aqyn, ənshi-kompozıtor Birjan sal men daryndy aıtysker aqyn Saranyń aıtysy týraly shynaıy oqıǵa baıandaldy. Tórt bólimnen turatyn Birjan men Sara operasy kórermenderdi birden baýrap aldy. Tyńdaýshylaryn eleń etkizer sezim kúshimen, lırızmimen, mýzyka tiliniń dástúrli áýendiligimen, dınamıkalyǵymen, eki ánshiniń jeke bastaryndaǵy tragedııany áleýmettik-tarıhı qubylys pen tartys deńgeıine kótere bilgen dramalyq sıýjettegi jeke aıtylatyn arııalar men arıozalar, bı kórinisteri, qosyla ándetetin dýetterdiń árqaısysyn kórermender zor qoshemetpen qabyldady.
«Oqjetpes» FK Premer-Lıgaǵa joldama aldy
Qazaqstan chempıonatynyń birinshi tobynda óner kórsetetin Kókshetaýdyń «Oqjetpesi» 31-inshi týrda Shymkentte jergilikti «Qyran» komandasymen 3:3 esebimen teń oınaǵannan keıin 68 upaı jınap, birinshiliktiń aıaqtalýyna eki týr qalǵanda Premer-Lıgaǵa beriletin joldamany jeńip aldy. Bul - kókshelik fýtbolshylardyń óz tarıhynda Premer-Lıgadan bes ret shyǵyp qalyp, bes ret qaıta oralýy. Bul árıne, jankúıer retinde osy joly jyldam oralǵanyna qýanamyz.
«Abylaı hannyń qara joly» ekspedıtsııasy
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy sheńberinde aǵymdaǵy jyly qyrkúıektiń 17-si kúni Býrabaıdaǵy Abylaı han alańynan saparǵa shyqqan «Abylaı hannyń qara joly» ekspedıtsııasy 4300 shaqyrym «Kókshetaý-Aqmola-Ulytaý-Túrkistan» kerýen jolymen júrip ótip, Kókshetaýda máresine jetti.
Belgili ólketanýshy jəne qoǵam qaıratkeri Murat qajy Ydyrysuly bastaǵan ekspedıtsııa múshelerin kókshetaýlyqtar qalaǵa kireberis qaqpanyń aldynda shashý shashyp, sán-saltanatpen qarsy aldy.
Alǵash ret óńirlik jármeńke-kórme ótkizildi
Tuńǵysh ret «Qazaqstannyń úzdik taýary» baıqaýy sheńberinde «Aqmola ónimderi» óńirlik taýar óndirýshilerdiń jármeńke-kórmesi ótti.
Aǵymdaǵy jyldyń 28 shildesinde Aqmola oblysy kásipkerler palatasynyń uıymdastyrýymen ótken jármeńke-kórmege oblystyń ár óńirindegi 100-ge jýyq taýar óndirýshi qatysty. Olardyń arasynda «Qazaqstan Agro Innovatsııalyq Korporatsııasy» JShS, «Kókshetaý sút zaýyty» JShS, «CAPITAL PROJECTS LTD» JShS, «QazOrman kompanııasy» JShS, «Aurora Garden Group» JShS, «AZAM-KC» JShS jáne «Ijevskıı» óndiristik kooperatıvi sııaqty taýar óndirýshiler bar.
Jármeńke kezinde qatysýshylar men qonaqtarǵa et, sút, un, kondıterlik ónimder men sándik qoldanbaly óner týyndylary tárizdi óńirde shyǵarylatyn otandyq ónimder jeńildetilgen baǵamen satyldy.
- Valentına Sderjıkova shańǵymen tuǵyrdan sekirýden fis kýbogynda jeńiske jetti
- «Mektepke jol»: Aqmola oblysynda 13 myń bala materıaldyq kómekke muqtaj
- Aqmola oblysyndaǵy jańa et óńdeý kesheni eksportty arttyrýǵa kúsh salmaq
- Arys balalary Kókshetaý qalasynyń kórikti jerlerine saıahat jasady
- Іzdeýde júrgen atbasarlyq qylmysker 7 jyldan keıin Reseıde qolǵa tústi
- Qazaqstanda 4 mln adam jastar sanatyna jatady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Mariýa Zakarowa 20-den gowrak ýurduň ruslaryň koronawirusa garşy sanjymyna gyzyklanma bildirýändigini aýtdy. Bu barada RIA Nowosti habar berýär.
Şeýle hem diplomat Moskwanyň bu dermanlyk serişdäni ulanmak boýunça Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy bilen ýakyn aragatnaşyk saklaýandygyny belledi.
Mälim bolşy ýaly, sişenbe güni Wladimir Putin N.F. Gamaleýa merkezinde Russiýanyň gönüden-göni maýa goýum gaznasy (RDIF) bilen bilelikde işlenip düzülen COVID-19-a garşy sanjymyň dünýäde ilkinji bolup Russiýada bellige alnandygyny mälim etdi.
Hünärmenler sanjymyň kliniki synaglarynda ähli meýletinçileriň (18 ýaşdan 60 ýaş aralygy) SARS-CoV-2-a garşy ýokary derejeli immuniteti döredendiklerini, olaryň hiç birinde-de çynlakaý kynçylyklaryň ýüze çykmandygyny birnäçe gezek bellediler.
"Sputnik V" diýlip atlandyrylýan bu serişde babatdaky barlaglaryň üçünji tapgyry 12-nji awgustda başlandy. Ol myşsanyň içine goýbermek üçin niýetlenen ergin bolar. Sanjymlary iki basgançakda geçirmek meýilleşdirilýär: ilkibaşda - I komponent, üç hepdeden soň bolsa - II komponent.
Bu sanjymyň bellige alnandygy baradaky habarlara beýleki ýurtlarda şübheli garaldy, sebäbi heniz gözlegleriň ähli tapgyrlary tamamlanmandy. Saglygy goraýyş ministrligi tankytlaryň esassyzdygyny aýtdy. Edaranyň ýolbaşçysy Mihail Muraşko täze sanjymyň döredilen platformasynyň gowy öwrenilendigini we howpsuzdygyny: onuň ozal beýleki dermanlaryň sintezi we önümçiligi babatda ulanylandygyny ýatlatdy.


text:
Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR 2020 jylǵy qańtar-shildedegi áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń qorytyndysy týraly ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov baıandady. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń Baspasóz qyzmeti habarlaıdy, dep jazady Egemen.kz
R. Dálenov atap ótkendeı, 2020 jylǵy qańtar-shildeniń qorytyndysy boıynsha taýarlar óndirisi 2,1%-ǵa ósti, sonymen birge, kórsetiletin qyzmetter 6,2%-ǵa qysqardy. Nátıjesinde, jedel derekter boıynsha, jalpy ishki ónim 2,9%-ǵa tómendedi. Jyldyq ınflıasııa 7,1% qurady. Bul kútilgen ınflıasııa dálizinen tómen (8-8,5%). Mınıstrdiń aıtýynsha, esepti kezeńde kelesideı jaǵymdy úrdister baıqalýda.
"Ekonomıkanyń naqty sektorynda ósim jalǵasýda. Eń aldymen, qurylys, óńdeý ónerkásibi jáne aýyl sharýashylyǵy salalarynda. Importtyń tómendeýi aıasynda oń saýda balansy saqtalýda", dedi R. Dálenov.
Sonymen qatar, karantındik shekteýlerge baılanysty servıstik qyzmetter kóleminiń qysqarýy, sondaı-aq munaı óndirý qarqynynyń josparly tómendeýi baıqalady, bul ekonomıkanyń ósýin tejeýshi faktory boldy. О́ndiristik sektorda 2,1%-ǵa ósim baıqalady, onyń ishinde qurylysta – 6,3%, óńdeý ónerkásibinde – 3,8%, aýyl sharýashylyǵynda – 2,5%-ǵa. Sonymen birge, qyzmetter sektory salalarynda, onyń ishinde jyljymaıtyn múlikpen jasalatyn operasııalar – 4,3%, ákimshilik qyzmetterdi kórsetý – 5,3%, saýda – 11,9% jáne kólik qyzmetteri – 15,6% tómendeý kórsetti. Bul rette, baılanys qyzmetteri 8,7%-ǵa artty. Osy jylǵy maýsymymen salystyrǵanda, shilde aıynda qyzmet kórsetýdiń birqatar salalarynda ósim jalǵasty.
"Iаǵnı, bir aıda qarjylyq jáne saqtandyrý qyzmeti 29%-ǵa, turý jáne tamaqtaný boıynsha qyzmetter – 10,2%, derekter berý – 6,7%, uıaly baılanys – 4,1%, ınternet jelisi 2,9%-ǵa ósti. Sondaı-aq júk aınalymy 5,6%-ǵa, onyń ishinde temir jol kóligimen tasymaldaý – 5,5%-ǵa, qubyrlarmen tasymaldaý – 2,9%-ǵa ósti", dedi mınıstr.
Qańtar-maýsymda syrtqy saýda aınalymy $42,5 mlrd qurady. Eksport $26 mlrd, ımport $16,5 mlrd qurady. Saýda balansynyń oń saldosy $9,5 mlrd deńgeıinde saqtalýda. О́nerkásip óndirisi 1,3%-ǵa, onyń ishinde óńdeý ónerkásibi 3,8%-ǵa ulǵaıdy. Bul rette munaı óndirý qarqynynyń josparly tómendeýi nátıjesinde taý-ken óndirý ónerkásibi 0,4%-ǵa tómendedi. О́nerkásip boıynsha ósim kóptegen óńirlerde baıqalady. Eń kóp ósimdi Soltústik Qazaqstan jáne Qostanaı oblystary, sondaı-aq Nur-Sultan qalasy kórsetti. О́ńdeý ónerkásibi ozyq qarqynmen ósýde. О́sim 3,8% qurady. Bul ósim negizinen farmasevtıkanyń, daıyn metall buıymdaryn óndirýdiń, mashına jasaýdyń, onyń ishinde avtomobıl jasaýdyń, jeńil ónerkásiptiń ósýimen qamtamasyz etildi. О́ńirler boıynsha joǵary ósim Qostanaı, Túrkistan, Soltústik Qazaqstan oblystarynda baıqalady.
R. Dálenov atap ótkendeı, esepti kezeńde negizgi kapıtalǵa 6,1 trln teńge somasynda ınvestısııa tartyldy. 13 óńir ósim kórsetti. Eń joǵary ósim Aqmola, Soltústik Qazaqstan, Túrkistan oblystarynda jáne Shymkent qalasynda baıqalady. Qurylys 6,3%-ǵa ulǵaıdy. Qurylys jumystarynyń joǵary ósýi Shymkent qalasynda jáne Túrkistan oblysynda baıqalady. 7 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 7,5%-ǵa kóp. R. Dálenov atap ótkendeı, óńirlerde 7 ekonomıkalyq kórsetkish boıynsha jalpy jaǵdaı kelesideı. Eki kórsetkish boıynsha (saýda jáne kólik salalary) karantındyq sharalarǵa baılanysty tómendeý baıqalýda. 5 kórsetkish boıynsha 7 óńirde ósý baıqalady. Olar - Aqmola, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, Qostanaı, Mańǵystaý jáne Soltústik Qazaqstan oblystary. 4 kórsetkish boıynsha 7 óńirde ósý tirkeldi. Bul ortasha deńgeı. Al, 3 óńirde 3 kórsetkish boıynsha ǵana ósý baıqalady. Olar - Atyraý, Batys Qazaqstan jáne Qyzylorda oblystary. Ekonomıkalyq belsendilikti qalpyna keltirý jóninde qabyldanyp jatqan sharalardy eskere otyryp, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar mynadaı aspektilerge nazar aýdarýy qajet.
- 2020 jylǵa arnalǵan ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirý jónindegi keshendi jospardy ýaqytyly jáne tıimdi iske asyrýdy qamtamasyz etý.
- О́ńirlik daǵdarysqa qarsy shtabtarda kásipkerlerdiń problemalyq máselelerin múmkin bolatyn qoldaý sharalaryn kórsetý turǵysynan qaraý.
- Eginniń ýaqytyly jınalýyn jáne qurylys jumystarynyń maýsymyn tıimdi pysyqtaýdy qamtamasyz etý.
- Monıtorıng, ıntervensııa júrgizý, shekti baǵalardy belgileý arqyly áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna baǵanyń ósýine jol bermeý.
- О́ńirlik eńbek naryqtaryndaǵy ahýalǵa turaqty monıtorıng júrgizý jáne memlekettik baǵdarlamalar jobalaryn iske asyrýda barynsha jumyspen qamtý.
23 naýqas ókpeni jasandy jeldetý apparatyna qosylǵan
Medısına • Búgin, 11:10
Epızootıkalyq jaǵdaı turaqtanýda
Aımaqtar • Búgin, 10:45
Koronavırýs belgileri bar pnevmonııany juqtyrǵan 232 naýqas anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 10:25
Batys Qazaqstanda qos aqynnyń toıy ótip jatyr
Aımaqtar • Búgin, 10:10
О́tken táýlikte 170 adam jazylyp shyqty
Qazaqstan • Búgin, 09:20
Qazaqstanda taǵy 69 adam indet juqtyrdy
Koronavırýs • Búgin, 09:00
Petropavlda jedel járdem parki 18 zamanaýı reanımobılmen tolyqty
Aımaqtar • Keshe
"Qyzylorda – Almaty" baǵytyndaǵy áýe reısi Shymkentke májbúrli qondy
Qazaqstan • Keshe
Atyraýda egiz ul aman-esen tabyldy
Aımaqtar • Keshe
Elbasy О́zbekstan Respýblıkasynyń Prezıdentimen kezdesti
Elbasy • Keshe
Medısına mamandaryna qosymsha taǵy 150 mlrd teńge ústemeaqy bólinedi
Medısına • Keshe
Shymkentte karantındik shekteýler 12 qazanǵa deıin uzartylady
Ońtústik Qazaqstan • Keshe
Prezıdentke "SEN" mýzyka ortalyǵynyń jumys barysy baıandaldy
Prezıdent • Keshe
Ardaq Qańtarbaev Ekibastuz qalasynyń ákimi bolyp taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
Memleket basshysy "Almaly" demalys aýmaǵyn aralap kórdi
Prezıdent • Keshe
Atyraýda jol boıynda traktor aýdaryldy
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda 2 naýqas ınfeksııalyq aýrýhananyń jansaqtaý bóliminde jatyr
Medısına • Keshe
Qostanaı oblysynda qus fabrıkasy ashylady
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda "Sergekpen" 2513 quqyq buzýshylyq tirkeldi
Aımaqtar • Keshe
"Nur-Sultan 1" temirjolyndaǵy turaq platformasy jańartyldy
Elorda • Keshe
Or ózenin ortaıtyp otyrǵan kimder?
Vıdeo • Keshe
Májilis depýtattary Ekologııalyq kodeks jobasyn talqylady
Parlament • Keshe
Shymkenttegi Gagarın kóshesinde jóndeý jumystary aıaqtalýǵa jaqyn
Ońtústik Qazaqstan • Keshe
Qasym-Jomart Toqaev Hyundai Trans Kazakhstan zaýytynda boldy
Prezıdent • Keshe
QazUÝ "Sıýrıh Ýnıversıtetimen" yntymaqtastyq ornatady
Bilim • Keshe
Shymkentte 972 memlekettik qyzmetshi qaıta daıarlaý kýrsynan ótken
Ońtústik Qazaqstan • Keshe
Shyǵysta jazýshy músini tuǵyrǵa qondy
Rýhanııat • Keshe
Mańǵystaýda jylytý maýsymy 15 qazanda bastalady
Aımaqtar • Keshe
Eńbek mınıstri qazaqstandyqtardy Eńbek kúnimen quttyqtady
Qazaqstan • Keshe
Estonııada Abaı men Ál-Farabıdiń qurmetine poshta markalary shyǵaryldy
Rýhanııat • Keshe
Ashat Aımaǵambetov koronavırýsqa qarsy vaksına saldyrdy
Medısına • Keshe
Almatyda demalys kúnderi avtobýs baǵyttary ózgeredi
Aımaqtar • Keshe
Aıda Balaeva azamattardy onlaın formatta qabyldady
Qazaqstan • Keshe
"Barys" hokkeı klýbynda 19 adam koronavırýs juqtyrdy
Sport • Keshe
Mańǵystaý Chehııamen qarym-qatynasty jandandyrady
Aımaqtar • Keshe
Shymkentte karantındik shekteýler 12 qazanǵa deıin uzartylady
Aımaqtar • Keshe
Soltústik Qazaqstanda 12 oqýshy koronavırýs juqtyrdy
Koronavırýs • Keshe
Memleket basshysy "KSM Tehnovıd" JShS-niń jumysymen tanysty
Prezıdent • Keshe
Serbııada MıG-21 ushaǵy apatqa ushyrady
Álem • Keshe
10 myńǵa jýyq etnıkalyq qazaq "qandas" mártebesin aldy
Qoǵam • Keshe
2 myńnan astam medısına qyzmetkeri arnaıy tólem aldy
Medısına • Keshe
Bas basylym tilshisi qurmetke bólendi
Oqıǵa • Keshe
Qostanaı oblysynyń ákimi qansha aılyq alady?
Aımaqtar • Keshe
ShOB salasynda daǵdarysqa qarsy qandaı sharalar bekitildi?
Ekonomıka • Keshe
Oljas Qudaıbergenov jańa qyzmetke taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
Qaıyrymdylyqty da paıdalanatyndar kóbeıdi...
Aımaqtar • Keshe
Almatyda "Damý" qory kásipkerlerge qarjylaı qoldaý kórsetti
Bıznes • Keshe
Túrkistanda negizgi kapıtalǵa baǵyttalǵan ınvestısııa kólemi 260 mlrd teńge boldy
Ońtústik Qazaqstan • Keshe
Alıment tólemegen áke qolǵa tústi
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda Jaıyq jaǵalaýy abattandyrylyp jatyr
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstanda kedeılik shegine jetkenderdiń sany 1,1 mıllıonnan asty
Qazaqstan • Keshe
Nur-Sultanda "Densaýlyq - zor baılyq" marafony bastaldy
Qoǵam • Keshe
Almaty metrosynda stansalarynyń biri jabylady
Qoǵam • Keshe
26 qyrkúıek kúni Junior Eurovision 2020 ulttyq irikteýiniń fınaly ótedi
Rýhanııat • Keshe
N.Nyǵmatýlın: Depýtattar bilim týraly zań jobasyna bastamashy boldy
Parlament • Keshe
Jeksenbi kúni elordada qoǵamdyq kólikter júrmeıdi
Elorda • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Qarqaraly qalasynda ornalasqan, aǵashtan qıyp salylǵan dinı ǵımarat. Qurylysy 1850 j. bastalyp, 1851 j. salynyp bitken. Meshit salý jóninde 1847 j. 16 bolys basshylary qol qoıǵan, aǵa sultan Qusbek Táýkeuly mór basqan meshit salý týraly qaǵaz dýanǵa tapsyrylǵan. Meshit janynan medrese, shákirtter úshin jataq, moldalar úıi boı kóterdi. Qunanbaı qajy meshiti Qarqaraly okrýginde ıslam dinin ýaǵyzdaýǵa, balalardyń hat tanyp, saýat ashýyna kóp qyzmetetken. Qunanbaı qajy meshiti ótken ǵasyrdyń otyzynshy jyldary ıslam dinin qýdalaǵan keńestik ıdeologııanyń saldarynan jabylyp, ǵımarat tozyp ketken bolatyn. Arada alpys jyldaı ýaqyt ótken soń, tek toqsanynshy jyldary Joǵarǵy Keńes depýtaty Taıyr Mansurov (qazir Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi) jáne sol kezdegi Qarqaraly aýdanyń basqarǵan Tóleýbaı Shaharbaev, Áben Rahymjanov tárizdi azamattardyń arkasynda kaıtadan kalpyna keltirildi.
Qaraýyl aýylynda arnaıy jobamen 160 kisilik etip salynǵan. Ǵımarattyń aýdany 150 sharshy metr. 1994 jyly Abaıdyń 150 jyldyq toıy qarsańynda aıaqtalyp, paıdalanýǵa berildi. Ǵımarat jergilikti halyq kúshimen turǵyzyldy. Bıiktigi 3 metr, 80 sm. Kúmbezi 3 metr, bir munaraly onyń bıiktigi 15 metr. Qabyrǵasy sılıkat kirpishpen órnektelip qalanǵan. Shatyry shıfer. Edenine tolyqtaı kilem tóselgen. Ishinde ımam bólmesi, kıim iletin oryn, dáris bólmesi jáne ot jaǵatyn bólme ornalasqan. Aýlasy bezendirilip qorshalǵan.
Joljazbamyzǵa osylaı at qoıyp, aıdar taǵýymyzdyń sebebin maqalanyń sońyna qaldyrýdy jón kórdik. Qarqaralydaǵy Qunanbaı qajy meshitin zııarat etý – áý bastaǵy maqsatymyz edi. Bas múftı Erjan qajy Malǵajyulynyń bastamasymen jarııalanǵan «Din men dástúr» jylyna oraı, tarahı meshitti betke alýdyń sáti tústi. Oıymyz – tarıhtan taǵylym alý, keshegi men búgingini sabaqtastyrý. Shirkin, qasıet qonǵan Qarqaraly deseńshi. Bul keshegi Álıhan Bóıkeıhanov pen Jaqyp Aqpaev jazyp, ult úshin basyn qaterge tikken 42 babamyz qol qoıǵan áıgili Qarqaraly petıııasy qabyldanǵan jer. Qazaqty naǵyz musylman etýdiń 47 jolyn kórsetip, qol qoıǵandar patshaǵa: «...biz qymbat qunmen esep aıyrysamyz» depti.
Úshinshi pýnktte: «Qyrǵyzdarǵa (ıaǵnı, qazaqtarǵa) meshit, medrese salýǵa ruqsat kerek. Qudaıǵa qulshylyq etýge erkindik bolsyn...» degen talap qoıylǵan. Bizge Qarqaraly dalasy petıııany taǵy bir ret eske túsirdi. Babalar armandaǵan talap búgin oryndaldy. Biraq ózderi kóre almaı ketti. Musylmandyqqa bekem bolmasa, «tar jol, taıǵaq keshpes» edi, sirá. «Ózgeler úshin ómir súrý», – degen paıǵambar danalyǵy osy bolsa kerek. Qunanbaı babamyzdyń toqtaýsyz saýap jazylatyn amal – meshit turǵyzýy tegin emes. Sol kezde Qarqaraly okrýginiń aǵa sultany bolǵan ol 1850 jyldyń 7-qańtarynda Sibir qyrǵyzdarynyń Shekara nachalnıgi Kleıst myrzaǵa jazǵan hatynda: «...meshit qurylysy din yqpalyn nyǵaıtyp, Qudaıǵa qulshylyq etip, namaz oqyp, halyqtyń adamgershilik-ımandylyq sezimine ózgeris jasaý maqsatyn kózdeıdi... Senimdi túrde kirisip, meshittiń qurylys jumysyn ótken jyldary qaýym bolyp jınaǵan qarajat esebinen jáne ózimniń menshigim esebinen júrgizemin... » depti.
Meshit memleket qorǵaýynda. Ár jyldary qaıta jóndeý jumystary júrgizilip keledi. Eldi ımandylyqqa uıytatyn, ýaǵyz aıtylatyn oryn. Bir ǵasyrdan astam tarıhy bar minber. Meshittiń tóbesindegi bul qyzyl aǵash sol qalpy saqtalypty. Otqa salsa janbaıdy. Bas ımam Ámirjan Áshimuly bizge qyzyqty oqıǵany baıandap berdi. 1924 jyly jergilikti sholaq belsendiler Alla úıin órtep jiberý týraly buıryqty oryndaýǵa kirisedi. Meshittiń shyǵys jaǵyndaǵy buryshyna úlken aǵashtardy jınap, ot qoıady. Tilsiz jaý qulshylyq úıine áste áster ete almapty. Allanyń qudiretimen oınaǵandar ekinshi buryshynda otty kúsheıtedi. Ol áreketterinen de túk shyqpasa kerek. Qulshylyq úıiniń búıirine úıip, qalap jaqqan aǵashtary kúlge aınalǵanmen, aǵash meshittiń qabyrǵasyn tek qara kúıe shalady. Adamzat balasy talaı zilzala men sý tasqyndarynyń kýási boldy. Sol tabıǵı apattardan aman qalǵan Alla úıleri áli kúnge deıin ımandy jannyń rýhyn asqaqtatýmen keledi.
“Rýhanı jańǵyrý” baǵdarlamasy aıasynda
Qaraǵandy oblysy ákimdiginiń mádenıet,
arhıvter jáne qujattama basqarmasy men
“Adyrna”ulttyq portalynyń birlesken jobasy


text:
Şeýle hem okaň
27.09.2020 | Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň halkyna
27.09.2020 | Türkmen Lideriniň adyna gutlag hatlary
25.09.2020 | Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisi
25.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşy
25.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany Türkmenistanyň «Hormatly il ýaşulusy» diýen ady dakmak hakynda
25.09.2020 | Türkmenistanyň Prezidentiniň Permany Türkmenistanyň «Zenan kalby» ordeni bilen sylaglamak hakynda
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi.
Mejlisiň gün tertibine harby we hukuk goraýjy edaralaryň şu ýylyň ýedi aýynda ýerine ýetiren işleriniň jemleri hem-de döwletimizde howpsuzlygy we parahatçylygy üpjün etmek, bu düzümleriň maddy-üpjünçilik binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrmak we alyp barýan işlerini kämilleşdirmek meseleleri girizildi.
Milli Liderimiz mejlisi açyp, goranmak ministri B.Gündogdyýewe söz berdi. Ol şu ýylyň ýanwar — iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri, döwlet Baştutanymyz tarapyndan ýurdumyzyň goranmak ukybyny berkitmek, harby gullukçylaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak, esgerleriň we serkerdeleriň gulluk etmegi we ýaşamagy üçin zerur şertleri döretmek boýunça beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygy mynasybetli harby ýörişe taýýarlyk görmek ýurdumyzyň Goranmak ministrliginiň ýolbaşçysynyň hasabatynyň aýratyn meselesi boldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinasynyň çäklerinde amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň ileri tutulýan ugurlarynyň biriniň Goranmak ministrliginiň işini döwrüň talaplaryna laýyk guramakdan ybaratdygyny nygtady. Milli Liderimiz şunda goşunlaryň ähli düzümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da döwrebaplaşdyrmagyň möhüm talapdygyny aýdyp, bu meseläni hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy ýokary hünär okuw mekdeplerinde serkerdeleriň hünär taýýarlygy ulgamyny kämilleşdirmegi ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda görkezdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ýaşlaryň arasynda düşündiriş işlerini hem-de sport ýaryşlaryny guramak barada ministre anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz şeýle hem eziz Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň nobatdaky senesi mynasybetli guraljak harby ýörişiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.
Içeri işler ministri M.Çakyýew 2020-nji ýylyň geçen ýedi aýynda düzümiň işiniň netijeleri hem-de ulag ýollarynda ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almak, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde ýangyn howpsuzlygyny üpjün etmek, IIM-niň düzümleriniň işinde öňdebaryjy tehnologiýalary ulanmak maksady bilen amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna ozal berlen tabşyryklara laýyklykda taýýarlanylan hem-de neşe serişdelerini ýakmak üçin niýetlenen desganyň taslamalary hödürlenildi.
Hormatly Prezidentimiz ministrligiň ähli düzümleriniň sazlaşykly hereket etmeginiň möhümdigini nygtap, ýol-gözegçilik gullugynyň işini talabalaýyk guramaga aýratyn üns bermegi talap etdi. Şunuň bilen baglylykda, ýollarda hereket etmegiň düzgünlerini berjaý etmegiň, ilatyň arasynda degişli düşündiriş çärelerini guramagyň hemişe üns merkezinde saklanylmagynyň zerurdygy bellenildi.
Milli Liderimiz IIM-niň ýurdumyzda jemgyýetçilik düzgün-tertibini hem-de kanunçylygy üpjün etmäge, dürli hukuk bozulmalarynyň öňüni almaga gönükdirilen işlerini esasy ugurlar hökmünde kesgitläp, ministre anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz ähli döwlet edaralarynyň, şol sanda Içeri işler ministrliginiň işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin maglumat tehnologiýalarynyň giňden ornaşdyrylmagynyň ilkinji nobatdaky wezipeleriň biri bolup durýandygyny belläp, degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow neşe serişdeleriniň ýaýradylmagyna garşy aýgytly göreşi Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda kesgitläp, häzirki wagtda bu babatda netijeli çäreleriň alnyp barylýandygyny nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hödürlenen taslamalary makullap, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa we içeri işler ministrine anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet serhet gullugynyň başlygy Ş.Durdyýew Türkmenistanyň serhetlerindäki işleriň ýagdaýy hem-de gullugyň 2020-nji ýylyň ýedi aýyndaky işleriniň netijeleri we Watan goragçylarynyň gulluk etmegi üçin döredilýän şertler hakynda hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň serhetleriniň goňşy we beýleki döwletler bilen dostlukly gatnaşyklaryň binýady bolup, Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň dabaralanmagynyň nyşany hökmünde çykyş etmelidigini belledi.
Döwlet serhediniň ygtybarly goralmagy baş wezipe bolup durýar diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bellenilen wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak, durmuş häsiýetli meseleleri çözmek boýunça anyk çäreleri durmuşa geçirmegi tabşyrdy.
Mejlisiň çäklerinde Döwlet serhet gullugynyň birnäçe guramaçylyk meselelerine garaldy.
Soňra Ýokary kazyýetiň başlygy G.Hallyýew ýolbaşçylyk edýän düzümi tarapyndan hasabat döwründe ýerine ýetirilen işler, kazyýet önümçiligini talabalaýyk guramak, şonuň ýaly-da ýokary derejeli işgärleri taýýarlamak boýunça amala aşyrylýan çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, kazyýet edaralarynyň işiniň mundan beýläk-de kämilleşdirilmeginiň, ozaly bilen, kazylaryň abraýynyň hem-de kazyýet iş ýöredilişiniň hiliniň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilendigini belledi. Bu edaranyň esasy wezipesi bolan türkmenistanlylaryň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň goraglylygy doly derejede üpjün edilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýokary kazyýetiň ýolbaşçysyna anyk görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz mejlisiň dowamynda kazylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak hem-de olara hünär derejesini bermek hakynda Permana gol çekdi.
Baş prokuror B.Atdaýew şu ýylyň başyndan bäri ýolbaşçylyk edýän düzümi tarapyndan geçirilen işler, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi hakynda hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz prokuratura edaralarynyň işiniň döwletimiziň we jemgyýetimiziň ähli ulgamlarynda kanunyň rüstemliginiň üpjün edilmegine gönükdirilendigini aýdyp, bu edaranyň işgärleriniň kadalaşdyryjy-hukuk namalarynyň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligi amala aşyrmalydyklaryny belledi. Döwrüň talaplaryna laýyklykda işleriň guralmagyna aýratyn üns berilmelidir diýip, milli Liderimiz Baş prokurora degişli tabşyryklary berdi.
Soňra prokurorlary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak hakyndaky degişli resminamalara gol çekdi.
Soňra milli howpsuzlyk ministri G.Annaýew ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedowa şu ýylyň ýanwar — iýul aýlarynda ýerine ýetirilen işler, döwletimiziň bähbitlerini goramak, jemgyýetimiziň durnuklylygyny saklamak boýunça geçirilýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bu düzümiň işiniň konstitusion gurluşyň hem-de çäk bitewüliginiň goralyp saklanylmagyna gönükdirilmelidigini belledi. Milli Liderimiz dürli howplara hem-de häzirki döwrüň wehimlerine garşy göreşi ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitläp, işgärler düzümini berkitmegi, öňdebaryjy tehnologiýalary işjeň ulanmagy tabşyrdy.
Soňra adalat ministri B.Muhamedow ýedi aýda geçirilen işleriň netijeleri, şeýle hem hereket edýän kanunçylyk binýadyny ösdürmek maksady bilen durmuşa geçirilýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.
Türkmenistanyň Konstitusiýasyna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek bilen baglanyşykly gelip gowuşýan teklipleri işläp taýýarlamak hem-de umumylaşdyrmak boýunça Konstitusion toparyň alyp barýan işleri barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Diýarymyzda amala aşyrylýan oňyn özgertmeleriň kanunçylyk taýdan berkidilmeginiň bu düzümiň öňünde durýan ileri tutulýan wezipedigine ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz ilatyň hukuk medeniýetini ýokarlandyrmagyň ministrligiň alyp barýan işleriniň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi.
Esasy Kanunymyzda adamzadyň iň gowy gazananlary hem-de häzirki zaman halkara tejribe hasaba alnyp, Watanymyzyň şu günki hem-de geljekki ösüşiniň möhüm we ileri tutulýan ugurlary öz beýanyny tapmalydyr diýip, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy sözüni dowam etdi. Şunuň bilen baglylykda, amala aşyrylýan özgertmeleriň düýp mazmunynyň hem-de ähmiýetiniň giň jemgyýetçilige ýetirilmegi ilkinji nobatdaky wezipeleriň biridir diýip, milli Liderimiz anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Hudaýkulyýew şu ýylyň geçen ýedi aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri hem-de hormatly Prezidentimiziň bu düzümiň işini kämilleşdirmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, öňdebaryjy halkara tejribäniň hem-de iň täze tehnologiýalaryň, sanly ulgamyň gullugyň ähli düzümlerinde ornaşdyrylmagynyň möhümdigini aýtdy. Ýurdumyzyň gümrük serhediniň üstünden harytlaryň hem-de ulag serişdeleriniň geçirilmeginiň tertibiniň berjaý edilmegine aýratyn ähmiýet berilmelidir diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli düzgünleriň umumy ykrar edilen ölçeglere laýyklykda geçirilmegini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Gurdow hormatly Prezidentimiziň öňde goýan wezipelerini üstünlikli amala aşyrmak maksady bilen, ýanwar — iýul aýlarynda geçirilen çäreler barada hasabat berdi.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty diňläp, migrasiýa gullugynyň işiniň guralyş derejesine nägilelik bildirip, gullugyň başlygyna duýduryş yglan etdi hem-de düzümiň üstüne ýüklenilen wezipeleriň birkemsiz ýerine ýetirilmegini talap etdi. Hormatly Prezidentimiz bu düzümiň işiniň ileri tutulýan ugurlaryna ünsi çekip, gullugyň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýän giň gerimli harby özgertmeleri durmuşa geçirmegiň barşy barada hasabat berdi.
Bellenilişi ýaly, harby we hukuk goraýjy edaralaryň öňünde durýan ilkinji nobatdaky wezipelere laýyklykda, ýylyň başyndan bäri Milli goşunymyzyň kuwwatynyň hem-de goranyş ukybynyň pugtalandyrylmagyna, şahsy düzümleriň söweşjeň we hünär taýýarlygynyň ýokarlandyrylmagyna, gulluk düzgün-tertibiniň berjaý edilmegine gönükdirilen toplumlaýyn çäreler geçirilýär.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, üstünlikli amala aşyrylýan goranyş häsiýetli Harby doktrinanyň Diýarymyzda parahatçylygyň hem-de asuda durmuşyň ygtybarly kepili bolup durýandygyny belledi. Watanymyzyň mukaddes çäklerini hüşgär goraýan harby gullukçylaryň eserdeňligi netijesinde, türkmen halkynyň döredijilikli zähmeti üçin ähli şertler döredilýär.
Döwlet Baştutanymyz Ýaragly Güýçleriň häzirki zaman tehnikasy bilen enjamlaşdyrylmagyny, işgärler düzüminiň berkidilmegini, harby gullukçylaryň gullugy, ýaşaýyş-durmuşy üçin mynasyp şertleriň döredilmegini işleriň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezdi.
Watançylyk-terbiýeçilik işleriniň ähmiýetine aýratyn üns berildi, bu işleriň çäklerinde harby we hukuk goraýjy edaralaryň şahsy düzümi üçin degişli çäreleri guramak zerurdyr. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna anyk tabşyryklar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi jemläp, Türkmenistanyň alyp barýan, parahatçylyk söýüjilikli ynsanperwer syýasatyna eýerilip kabul edilen, goranyş häsiýetli Harby doktrinanyň möhüm ugurlaryna laýyklykda, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadynyň yzygiderli berkidilýändigini belledi.
Şonuň bilen birlikde, harby gullukçylar we olaryň maşgala agzalary barada hemişe alada edilýär. Olaryň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmak, ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak, oňat dynç almaklary, yhlasly zähmet çekip, Watana halal gulluk edip, uly üstünlikleri gazanmaklary üçin ähli şertleri döretmek boýunça uly işler durmuşa geçirilýär. Döwletimiz geljekde hem bu ugurdaky işleri dowam eder diýip, milli Liderimiz harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna anyk tabşyryklary berdi.
Mejlisde şeýle hem beýleki meselelere garaldy, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisine gatnaşyjylara berk jan saglyk we ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň hem-de halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine jogapkärli işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Copyright 2012-2020 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Gyzylödegiň düwnük keseli
Howply täze döremeleriň içinde gyzylödegiň ragy ýygy duş gelýän (5-7%) görnüşleriň biridir. Ol esasan orta ýaşan we gartaşan erkek adamlarda has köp duş gelýär. Rak köplenç gyzylödegiň ortaky we aşaky böleklerine zeper ýetirýär.
Keseliň döremeginiň esasy sebäplerine, nädogry iýmitlenme – gaty we gyzgyn nahary köp iýmek, alkogol içgileri köp kabul etmek ýaly faktorlar degişlidir.
Keseliň döremek ähtimallygy çilim çekme netijesinde 2-3 esse, alkogol içgileri kabul etmek netijesinde 12 esse artýandyr. Gyzylödegiň rak keseli, onuň nemli bardasynyň aşgarlaryň täsiri netijesinde zeperlenmesinden soň hem köp duş gelýändir. (köp ýyllar geçenine seretmezden).
Bedende witaminleriň, esasan hem A we C witaminleriň ýetmezçiligi, gyzylödegiň ragynyň döreme ähtimallygyny ýokarlandyrýar.
Ragyň bu görnüşiniň ýaýramagynyň geografiýasy hem takyklandy. Gyzylödegiň karsinomasy Hytaýyň käbir welaýatlarynda, Eýranda, Orta Aziýada has köp duş gelýänligini barlaglar görkezdi. Onuň hem esasy sebäbi, bu ýerlerde iýmite uksus garylan marinadlary, nitrozaminleri, heň emele getirýän kömelekleri, gaty gyzgyn hahary we çaýy kabul edýändikleri, iýmitde selen mikroelementiniň, täze ir-iýmişleriň we bakja önümleriň ýetmezçiligi bilen düşündirilýär.
Gyzylödegiň ahalaziýasy we Barrettiň gyzylödegi hem raga getirýän kesellere girýändir.
Kliniki alamatlarynyň köpüsi howply täze döremeleriň hemmesi üçin meňzeşdir:
- Näsagyň umumy ýagdaýynyň ýaramazlaşmagy, tapsyzlyk, çalt ýadamak, işjeňligiň peselmegi;
- Işdäniň peselmegi ýa-da işdäsizlik, hiç bir sebäpsiz iýmite ýigrenjiň döremegi;
- Başga keseller bilen baglanşdyrmazdan adamyň gaty horlanmagy.
Gyzylödegiň rak keseliniň esasy alamaty – gaty iýmitiň gyzylödekden kynlyk bilen geçmegidir. Bu alamat keseliň başynda gaty bildirenok. Naharyň gaty böleginiň ýa-da süňküň, gyzylödegiň nemli bardasyny şikeslendirendir öydüp, näsag bilen lukman ilkibaşda oňa hiç hili üns hem bermän bilerler.
Iýmitiň kynlyk bilen geçmegi sebäpli, näsaglar gaty iýmiti iýmekden gaça durýarlar. Olar ownadylan iýmiti iýmäge çalyşýarlar. Soňundan diňe suwuk önümler (süýt, çorba, çaý, ir-iýmişleriň şiresi) bilen çäklenmeli bolýarlar. Kähalatlar hynçgylawuk hem döreýär.
Köplenç gyzylödegiň geçirijiligi kynlaşyp, näsaglar hatda öz tüýküligini hem ýuwudyp bilmeýär. Olar gaty horlanyp, igleýärler. Keseliň ötüşip, çişiň gyzylödegiň daşyna ýaýramagy netijesinde, gursakda ýanýan häsiýetli agyrylar, ýuwdunanda agyry döräp biler, üsgürme, sesiň gyrylmagy we üytgemegi yüze çykyp biler.
Üsgürme, sesiň gyrylmagy, agyrylar ýaly alamatlar seýrek duş gelýän hem bolsa, olaryň ýüze çykmagy ragyň ýaýranlygyndan habar berýändir.
Iýmitiň kynlyk bilen geçme duýgusynyň döremegi üçin rak bilen gyzylödegiň töwereginiň 75%-i zeperlenen bolmalydyr. Gyzylödegiň zeper ýeten böleginiň uzynlygy däl-de, onuň diwarlaryna ragyň ýaýraýyş derejesi, limfa düwünleriň zeperlenmesi, anyklaýyş çäresi höküminde wajyp maglumaty berip biler.
Adenokarsinoma gyzylödegiň diwarlarynyň hemme gatlaklaryna ýaýraýan bolsa, ýasy öýjükli raga, esasan, nemli bardanyň aşagy bilen ýaýrama mahsusdyr. Ýasy öýjükli rak bilen deňeşdirlende, gyzylödegiň adenokarsinomasynda limfa düwünleri seýrek zeperlenýändir.
Ragyň dargamagy netijesinde gaýraüzülmeler döräp biler:
- Gyzylödekden gan akma – ýürek bulanma, gan bilen gaýtarma, ysgynsyzlyk, huşuň ýitmegi ýüze çykýar.Güýçli bolmadyk, uzak gan akmalarda, ganyň iýmit siňdiriş ýollaryndan geçmegi netijesinde gara täretiň bolmagy mümkin;
- Gyzylödegiň diwarlarynyň deşilmegi – döşde güýçli agyrylaryň bolmagy, demiň gysmagy, bedeniň gyzgynynyň galmagy bolup biler.
Gaýraüzülmeleriň hemmesi tiz medisina kömegini talap edýändir. Belläp geçilen alamatlaryň hemmesi lukmandan ýörite barlaglary geçirmegi talap edýändir.
Gyzylödegiň ragyny anyklamagyň esasy usuly – rentgen barlagy we ezogastroduodeno-skopiýadyr. (ýörite abzal bilen gyzylödegi, aşgazany, oniki barmak içegäni görmek).
Gastroskopiýa bilen biopsiýany (agzadan bir bölegini alyp, gistologiýa barlagyny geçirmek) bile geçirmek, 95% ýagdaýlarda ragy irki döwürde anyklamaga kömek edýär.
Ragyň ýaýrama derejesini, limfa düwünleriň zeperlenmesini, aýratyn ýaýran ojaklary (metastazlary) anyklamak üçin kompýuter we magnit-rezonans tomagrafiýasy ulanylýar.
Gyzylödegiň ragynyň dem alyş ýollaryna ýaýramagyna güman edilende, bronhoskopiýa barlagy (dem alyş ýollaryna seretmek) geçirilýär. Çylşyrymly ýagdaýlarda, gyzylödege goňşy ýerleşýän hemme beden agzalaryny barlamak üçin torakoskopiýa ýa-da laproskopiýa geçirilýär.
Umumy barlag höküminde we ragyň ýaýran ojaklaryny anyklamak üçin döş kapasasynyň agzalarynyň rentgenografiýasy, bagryň USB-ny, süňkleriň izotop barlaglaryny geçirýärler.
Islendik kesel, şol sanda howply täze döremeler hem, irki döwürde ýüze çykarlanda, bejerginiň netijeli boljakdygyny ýatdan çykarmaly däldir.
Gyzylödegiň ragy hirurgiki ýol bilen, şöhle bejergisi ýa-da olaryň utgaşmasy bilen bejerilýär. Himiki dermanlar bilen özbaşdak bejergi geçirmek degerli netijeleri bermeýär.
Gyzylödegiň ortaky we aşaky böleginiň rak keselinde hirurgiki usul bilen bilelikde, şöhle we himiýa bejergisiniň utgaşmasy ulanylýar.
Keseliň ýaýran we operatiw bejergi geçirme mümkinçiligi bolmadyk ýagdaýynda şöhle bejergisi geçirilýär. Gyzylödegiň ýokarky böleginiň rak keselinde, esasan, şöhle bilen bejergi ulanylýar. Bejerginiň hirurgiki usuly gyzylödegi aýyrmakdan ybaratdyr.
Operatiw bejerginiň dürli usullary işlenip düzüldi. Gyzylödek aýrylandan soň, aşgazanyň ýa-da içegäniň (inçe ýa-da ýogyn içegäniň) böleginden emeli gyzylödek ýasap, plastiki operasiýany geçirýärler. Operatiw bejerginiň netijeliligini gazanmak üçin, operasiýadan soň himiki ýa-da şöhle bejergini geçirýärler.
Keseliň ötüşip, operatiw bejergini geçirmäge mümkinçilik bolmadyk ýa-da näsagyň iýmiti kabul edip bilmedik ýagdaýlarynda, iýmitlenme üçin gastrostomany goýýarlar. Ýerli agyrsyzlandyrmadan soň, aşgazany garnyň öňki diwaryna tikip, iýmitlenme üçin oňa turbajyk sokýarlar.
Gyzylödegiň ragy döş kapasasynyň limfa düwünlerine, 20% ýagdaýda bagra, 10% öýkene, süňklere, beýnä ýaýrap bilýär.
Keseliň geçişi ragyň görnüşine, ýaýraýyş aýratynlygyna, näsagyň ýaşyna baglydyr. Her bir ýagdaý aýratynlykda seredilmelidir.
Gyzylödegiň rak keseliniň öňüni almakda esasy çäreler, rak keseliniň öň ýanyndaky (gyzylödegiň ahalaziýany, Barrettiň gyzylödegi, mehaniki we himiki şikeslenmeler) keselleri ýüze çykaryp bejermäge we ragy başlangyç döwürlerde anyklamak üçin barlaglar geçirmäge syrygýandyr. Bu zatlar bolsa öňüni alyş barlaglary wagtynda geçirmek we öz saglygyna ünsli garamak arkaly gazanylýandyr.


text:
Şu güne çenli hiç birimiz hemişe maskaly gezmek zerurlygy bilen ýüzbe-ýüz bolup gören däldiris. Ýöne häzirki wagtda lukmançylyk maskasy adaty bir gorag serişdesine, dürli ýokançlyklaryň, şol sanda COVID-19-yň ýaýramagynyň öňüni alyş çärelerinden birine öwrüldi. Şu nukdaýnazardan, zyýanly däl-de peýdaly bolar ýaly, lukmançylyk maskasyny nädip dogry geýmelidigini we nädip dakynyp gezmelidigini bilmek möhümdir. ORIENT-iň Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasyna salgylanyp berýän maglumatlaryna görä, maskany nädogry ulanmak onuň netijeliligini ep-esli peseldip biler.
Maskany ulanmazdan ozal, ilki bilen, elleriňizi ýyly suw we sabyn bilen gowy ýuwmaly ýa-da antiseptik bilen arassalamaly, diňe şondan soň arassa maska geýmeli. Maskany ýüzüňize seresaplylyk bilen berkitmeli, agzyňyzy we burnuňyzy ýapyp, hiç hili boşluk goýmaz ýaly edip geýmeli. Maska burnuň üstüne – seňrigiňe gysylpyp durmaly. Munuň üçin onuň ýokarsyndaky demir zolagy barmaklaryňyz bilen burnuňyza basmaly we epinlerini düzetmeli.
Maskanyň diňe rezininden tutmalydygyny, şeýle hem onuň daşky ýüzüne degmezlige üns bermelidigini ýatdan çykarmaly däldiris. Maskanyň daşky ýüzüne degen ýagdaýyňyzda, elleri hökman sabyn bilen gowy ýuwmaly ýa-da arassalamaly.
Lukmanlaryň pikiriçe, maskany haýsy tarapyna geýseňiz hem bolýar, esasy zat – fiksatoryň burna doly laýyk bolmagydyr. Sebäbi maskanyň gök ýüzi-de, ak ýüzi-de mikroblary saklamaga ukyplydyr.
Maskany dogry aýyrmak hem möhümdir – ony rezininden tutup, ýüzüňize degen tarapyny içeri epläp aýyrmaly. Ulanylan bir gezeklik lukmançylyk maskasy aýratyn torba salynmaly, agzy berk ýapylyp, diňe şondan soň zibile taşlanmaly.
Ýatda saklaň! Birgezeklik lukmançylyk maskasy aýyrman dakynylanda, her iki-üç sagatdan täzelenip durulmalydyr.
Köp gezeklik maskalar barada aýdylanda bolsa, olary diňe seresaply gaýtadan işlenenden soň ulanyp bolýar. Öý şertlerinde maskany ýuwmaly, soňra bugly ütügiň buguna tutulyp, gaýtadan işlemeli, arassalamaly. Gaýtadan işlenenden soň, maska çygly bolmaly däldir, şonuň üçinem maska iň soňunda bugsuz ütüklenmeli. Hiç hili ýagdaýda mata (mysal üçin, pagta ýa-da hasa) maskalary ulanmak maslahat berilmeýär.
ÜNS BERIŇ!
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy maskany, esasan, hassalaryň geýmelidigini belleýär, sebäbi maska üsgürýän ýa-da asgyrýan adamyň tüýküliginiň köp bölegini özünde saklap galýar. Netijede bolsa, howa düşmeli wiruslaryň möçberi ep-esli az bolýar we beýlekiler üçin ýokaşma howpy azalýar.
Mundan başga-da, köp adamly jaýda, jemgyýetçilik ulaglarynda, hassalara ideg edilende maska hökmanydyr. Maskanyň sizi 100% gorag bilen üpjün etmeýändigini ýatdan çykarmaly däldir – ol diňe öňüni alyş usullary, ýagny ýakyn galtaşykdan gaça durmak, ýygy-ýygydan el ýuwmak, dezinfeksiýa etmek bilen utgaşdyrylanda täsirlidir.
Şu salgydan lukmançylyk maskalaryny dakynmagyň ähmiýeti barada Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Saglygy goraýyşyň habarlar merkeziniň direktorynyň berýän maslahatlaryny okap bilersiňiz.


text:
Türkmenistanyň territoriýasynyň üstünden beýleki ýurtlara ýük daşaýan ulag sürüjileriň aýtmagyna görä, türkmen seredindäki ýaly açyk para soralmagy we sürüjileriň muny tölemäge mejbur edilmegi tutuş region boýunça başga hiç ýerde ýok.
Azatlygyň gürrüňdeşi Albert geçen ýylyň tomsundan bäri Gazagystandan Eýrana we Türkiýä ýük daşaýar hem munuň üçin Türkmenistanyň serhet geçelgesinden iki gezek geçmeli bolýar. Onuň ýoly Türkmenistana Özbegistan bilen serhedindäki Farap geçelgesinden girip, ýurduň Eýran bilen serhedindäki Sarahs we Artyk-Lýuftabat serhedinden geçýär.
Albert: Türkmenistanyň territoriýasyndan tranzit geçmeli bolýar. Doly eden-etdilik. 450 dollar gümrük salgydy. Mundan başga-da, göz öňüne bir getiriň, ýene 150-180 dollar salgytdan daşary gümrükçileriň ellerine bermeli. Bu diňe bir tarapa, ýurda gireňde berilýäni. Soňra, ýurtdan çykmak üçin hem para bermeli. Eger her bir gümrükçiniň eline 10-40 dollar aralygynda bermeseň olar şol ýerde saklaýarlar, dokumentlere gol çekmeýärler, möhür basmaýarlar. Bu sanitar gözegçiliginden başlap gümrük başlygynyň gol goýmagyna çenli.
Albertiň sözlerine görä, gümrük düzgünlerine laýyklykda her bir ýük ulagyndan alynýan gümrük salgydy 450 amerikan dollaryna barabar. Üstesine, her bir gümrükçi, sürüjileriň ellerindäki dokumentleriň ählisiniň doly düzüw bolmagyna garamazdan, özleriniň talap edýän möçberinde puluň berilmegini soraýar. Bu çykdajylaryň bir bölegi transport kompaniýasynyň sürüjilerine ýol çykdajylary üçin berýän 100 dollar möçberindäki puluň hasabyna, galanlary sürüjileriň öz hasabyna bolýar.
Albert: Dokumentleriňi berýärsiň, olar bolsa "pul ber" diýýärler. Olaryň öz nyrhlary bar, kimsi 10 dollar, kimsi 30 dollar soraýar. Men, bu näme üçin, diýip soranymda, dokumentler üçin diýýärler. Emma dokument üçin bolsa, kwitansiýa berilmeli. Men kärhanada işleýärin, döwlet ulagyny sürýärin, men soň hasabat bermeli. Olar bolsa "ýok" diýýärler. Men, "bu näme, paramy" diýip sorasam, olar göz-görtele, hiç zatdan gorkman, "hawa" diýýärler.
Gümrükden geçmek düzgüni birnäçe tapgyrlaýyn amala aşyrylýar. Albertiň sözlerine görä, şolaryň her birinden pul berip geçmeli.
Albert: Başda ulagly rentgene girip, şol ýerde 10 dollar galdyrýarsyňyz. 100 dollar berseňiz olar size 90 dollar gaýdyp berýärler, edil dükanda bolşy ýaly. Rentgenden çykyp, deklarasiýa ýazdyrmaly, munuň üçin ýene 40 ýa-da 50 manat soraýarlar. Sizem berýärsiňiz. Soň transportçylaryň ýanyna barmaly, möhür basdyrmak üçin, olar 10 we 30 dollar aralygynda pul soraýarlar, bu alyp barýan ýüküňize bagly. Eger boş barýan bolsaňyz 10 dollar, ýükli bolsaňyz 30 dollar bermeli. Mundan soň sanitar gözegçiliginde 10 dollar alýarlar. Käte haýsy-da bolsa bir kemçiligi bahanalap 50 dollara çenli sorap bilýärler. Soňra ýene-de deklarasiýa üçin barmaly, olar ýene 30 dollar alýarlar. Iň soňunda gümrükçi başlyk dokumentleriňize möhür basandygy üçin ýene 30 dollar alýar.
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugyndan kommentariý alyp bilmedi.
Mundan öň regional transport kompaniýalary we ýük daşaýjylary Türkmenistanyň serhedini kesip geçmekde dürli kynçylyklara duçar bolupdy.
2019-njy ýylyň tomsunda ýüzlerçe türkiýeli we täjigistanly ýük ulaglarynyň Türkmenistanyň Özbegistan we Eýran bilen serhetlerinde uzak wagtlap geçip bilmän galýandygy habar berlipdi. Üstesine, Türkmenistan Özbegistan we Gazagystan bilen serhetlerini yzygiderli ýapýar, käbir gümrük çäklendirmelerini girizýär.
Soňky 1,5 ýylyň dowamynda Türkmenistan sebäbini düşündirmezden Täjigistanyň döwlet we hususy kärhanalaryna degişli ýük ulaglaryny öz territoriýasyndan geçirmeýär. Täjigistanyň transport ministrliginiň rekomendasiýasy boýunça Täjigistan üçin ýük daşary halkara kompaniýalarynyň ulaglary has uzak bolsa-da, Türkmenistanyň üstünden geçmeýän alternatiw ýollary ulanmaly bolýarlar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.
Türkmenistan Täjigistandan ýük çekýän ulaglaryň 100-e golaýyny tranzit geçirmeýär