text:
Dáýren Abaev: Ulyq Ulys fenomenin jete túsinbeıinshe, búginimizdi tolyqqandy paıymdaı almaımyz
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda «Ulyq Ulys - Altyn orda: bastaýy, tarıhy jáne murasy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııasy ótti. Onda QR Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev sóz sóılegen bolatyn. «QazAqparat» HAA Dáýren Abaevtyń sóziniń tolyq mátinin taratady.
Qurmetti konferentsııaǵa qatysýshylar!
Biz búgin mańyzdy jıynda bas qosyp otyrmyz. Bul konferentsııanyń Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵymen tuspa-tus kelýiniń zor sımvoldyq máni bar dep oılaımyn.
Sebebi búgin tamyry tereń tarıhymyzǵa – ultymyz ben memlekettigimiz paıda bolǵan kezeńge taǵy bir márte kóz jiberemiz.
2015 jyly Elbasynyń tapsyrmasymen elimizde Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy keń kólemde atalyp ótti. Bul ıdeologııalyq astary tereń, memlekettik deńgeıdegi shara boldy.
1465 jyl – sózsiz, bárimiz úshin qasterli data. Desek te, etnogenez protsesi men memlekettiń qalyptasýy – bir kúnniń, tipti bir ǵasyrdyń da sharýasy emes ekenin jaqsy bilemiz.
Kereı men Jánibek handar bastaǵan qazaq halqynyń Jetisýǵa qonys aýdarýy onyń qalyptasý kezeńinen ótip, ultqa aınalǵanyn aıshyqtaıdy. Ǵalymdardyń zertteýinshe, bul protsess Ulyq Ulystyń dáýirlep turǵan ýaqytynan bastaldy.
Muny folklorymyzdan da kóremiz. Jyr-dastandarymyzdyń qaharmandary – Edige, Áz-Jánibek, Maıqy bı, Toqtamys, Asan qaıǵy sııaqty Altyn Orda kezindegi qaıratkerler.
Eń eski kúıdiń biri «Aqsaq qulan» da Joshy hannyń ólimine baılanysty shyqqany barshamyzǵa belgili.
Sondyqtan Ulyq Ulys – bizdiń memlekettilik dástúrimizdiń altyn besigi dep tolyq senimmen aıta alamyz.
Osy aınymas aqıqattyń negizinde 2019-2020 jyldar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen Ulyq Ulystyń 750 jyldyǵyn merekeleýge arnaldy. Biz búkil álemge Altyn Ordanyń murageri ekenimizdi tanytyp, tól tarıhymyzǵa qatysty ádildikti ornatýǵa jol ashtyq.
Alaıda, osy tusta Memleket basshysynyń «Tarıhpen saıasatkerler emes, tarıhshylar aınalysýy kerek» degen mańyzdy ustanymyn esten shyǵarmaǵan jón.
Óz ulylyǵyńa mastaný, tarıhty mıfpen aralastyrý, ótkenimizdi ásire maqtanǵa aınaldyrý – órge bastamaıdy. Kerisinshe, biz tarıhty konıýnktýradan tys zerttep, aqtańdaqtar aqıqatyn ashyp, sheshýshi oqıǵalar jelisin muqııat qaıta qalpyna keltirýge tıispiz.
Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes jaqynda Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń janynan qurylatyn Joshy Ulysyn zertteıtin ǵylymı ınstıtýt ta negizinen osy maqsatty kózdeıdi.
Instıtýt ataýynyń ózi aıtyp turǵandaı, biz Talas quryltaıynan bastap Kenesarynyń qazasyna deıingi tarıhı dáýirdi birtutas kezeń dep qabyldaımyz.
Qadirmendi áriptester!
Eger halyqtyń tutas tarıhyn qalyń kitapqa teńesek, sonyń ishinde óte mańyzdy taraýy bolady. Ol taraý bolmasa kitaptyń mazmuny joǵalýy múmkin.
Ulyq Ulys – tól tarıhymyzdyń osyndaı mańyzdy taraýy. Dalalyq Rımge aınalǵan Uly ımperııa, ártúrli tilde sóılep, árqıly din ustanatyn kóptegen halyqty bir shańyraq astyna biriktirip, ozyq mádenıetti dúnıege ákeldi.
Onyń dáýirlegen tusynda qazaq halqynyń etnogenezdik portreti qalyptasty.
Altyn Orda ýaqytynan beri kele jatqan sımvoldardy qazir de kún saıyn kóremiz. Ulttyq valıýtamyz – teńgeniń ataýy sol kezeńge tıesili.
Memleket basshysy rezıdentsııasy Batýdan Abylaı hanǵa deıingi Altyn Orda men Qazaq handyǵy ámirshileriniń ordasy sııaqty atalady.
Parasat pen tózimdilikke qurylyp, hanafı mazhabyna negizdelgen dástúrli dinimiz Berke men Ózbek handardan muraǵa qalǵan.
Jańa elordamyz – Nur-Sultan qalasy – Uly dalada ásem shaharlar salǵan Ulyq Ulys bıleýshileri ǵurpynyń jalǵasy.
Mysaly Saraıshyq qalasy Joshy ulysynyń, Noǵaı ordasy men Qazaq handyǵynyń rýhanı astanasy boldy. Qazirgi Qyzylorda oblysy aýmaǵynda Jankent, Jent, Barchkent, Túrkistan óńirinde Syǵanaq, Saıram, ıAssy, Sozaq sııaqty qalalar bolǵan.
Mundaı qalalar elimizdiń soltústiginen de tabylýda. Buǵan dálel – jaqynda ǵana Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Qyzyl-oba» qorymynan shyqqan qundy jádigerler.
Osylaısha biz babalarymyzdyń shetsiz-sheksiz aımaqty meken etken kóshpeliler emes, kerisinshe, óz ýaqytyndaǵy kóshpeli ómir men otyryqshy turmys saltynyń ozyq tustaryn úılestirip, ımperııalyq deńgeıde ústemdik qurǵan halyq bolǵanyn baıqaımyz.
Osy turǵydan qaraǵanda, bizdiń kórshiles Reseımen ekijaqty baılanysymyzdyń tarıhy keńestik oqýlyqtarda jazylǵan kezeńnen góri tym tereń ekenin aıtqym keledi. Ol, keminde, XIII ǵasyrda Joshy Ulysy atty ımperııalyq memlekettiń aıasynda bastalǵan.
Desek te, Altyn Orda – ótken tarıhymyz ǵana emes. Ol, eń aldymen, búginimiz ben bolashaǵymyz.
Búgingi ortaq maqsat-muratymyz ben qoǵam bolyp bet alǵan baǵdarymyz Altyn Orda kezinen bergi ǵasyrlyq dástúrlerden bastaý alady.
Birinshi– ortalyqtan basqarylatyn memleket.
Ulyq Ulystyń tarıhı tájirıbesi osyny kórsetkendeı, tabıǵaty qatal, aýmaǵy úlken Eýrazııa qurlyǵynyń keńistiginde myqty «bılik vertıkali» arqyly ortalyqtan basqarylatyn memleket qana ósip-órkendeıdi.
Osy mańyzdy shart Joshy Ulysynyń «Altyn ǵasyryn» týǵyzdy.
Ekinshi – merıtokratııa.
Altyn Orda memleketi men qoǵamynyń mańyzdy ereksheliginiń biri – adamdardy elıta qataryna jeke qasıetine qarap qosty.
Qarym-qabiletiniń arqasynda qarapaıym jigitten áýeli batyr, odan soń bı, keıinnen Altyn Ordanyń beklerbegine aınalǵan Edigeniń ǵumyry osyǵan anyq dálel.
Búginde memleketimiz merıtokratııanyń basty qaǵıdasyn júzege asyryp jatyr. Onsyz qoǵamnyń jańǵyrýy men damýy múmkin emes.
Úshinshi – tıimdilik.
Altyn Ordada memlekettik basqarý men logıstıkanyń tıimdi júıesi qurylǵany tarıhtan belgili. Sonyń biri – jámshik qyzmeti. Ol keıinnen birneshe ǵasyr boıy Reseıde keńinen qoldanyldy.
Sondaı-aq «darýǵa» dep atalatyn azamattyq ákimshiliktiń júıeli jumysy da osyǵan mysal bola alady.
Tórtinshi – ǵylym-bilim ǵurpy.
Ózbek pen Jánibek handardyń bılik qurǵan ýaqytynda Altyn Ordaǵa kóptegen elden ǵalymdar aǵylyp kelip jatqany kópshilikke aıan.
Sonymen birge qanshama medreseler salynyp, ol jerde tek dinı ilim emes, matematıka, medıtsına jáne basqa da ǵylymdar úıretilgen.
Besinshi – dıalog mádenıeti.
Eýrazııa kindiginde oryn tepken alyp ımperııa – Altyn Ordanyń quramynda o bastan-aq tili, dinı senimi men salt-dástúri ártúrli halyqtar ómir súrdi.
Olardyń eki ǵasyr boıy bir memlekette birge tirshilik etýi dıalog mádenıetiniń, rýhanı baılyqtyń jáne ózgege degen qurmettiń kórkem úlgisine ulasty.
Etnosaralyq qatynastardy retteý, birtutas azamattyq ult qurý isiniń qazaqstandyq modelinen Altyn Ordalyq qaǵıdatty kórýge bolady. Munda birlik – birkelkilik degendi bildirmeıdi.
Altynshy – halyqaralyq medıatsııa mádenıeti.
Altyn Orda Shyǵys pen Batysty jalǵaıtyn kópir ispetti boldy. Uly Jibek jolynyń soltústik baǵytynda ornalasqan ımperııa órkenıetter arasyndaǵy jan-jaqty dıalogty – materıaldyq qundylyqtarmen qatar, ıdeıalar men ınnovatsııalardyń almasýyn qamtamasyz etti.
Tarıhqa kóz salsaq, Altyn Ordanyń saıasatynan Elbasynyń BUU uıymy Bas assambleıasynyń minberinen tanystyrǵan «Úlken Eýrazııa» jobasynyń úlgisin kóre alamyz.
Jetinshi – adamı qundylyq.
Memlekettik basqarýdyń ortalyqtandyrylǵanyna qaramastan, Altyn Orda eshqashan klassıkalyq túrdegi «shyǵys despotııasy» bolǵan emes.
Qoǵamnyń ózegin bılikke degen qorqynysh emes, halqymyz ımandylyq dep aıtatyn rýhanı túpnegiz qurady.
Qazir de qoǵamymyzdyń taban tirer tuǵyry, yntymaqtastyqtyń negizi – «áleýmettik reıtıng» emes, ımandylyq pen máńgilik rýhanı qundylyqtar.
*****
Ulyq Ulys fenomenin jete túsinbeıinshe, biz búginimizdi tolyqqandy paıymdaı almaımyz.
Bul iste, qurmetti áriptester, sizderdiń alatyn oryndaryńyz erekshe.
Altyn Orda tarıhyn keń kólemde ári keshendi túrde zertteý Qazaqstandaǵy gýmanıtarlyq oıdyń órkendeýine tyń serpin beredi dep senemin.
Konferentsııa jumysy jemisti ári nátıjeli bolsyn!
Barshańyzǵa tabys tileımin!
Rahmet!
- Damýshy elderde ınflıatsııalyq qysym saqtalýda – Ulttyq bank
- QR Premer-Mınıstriniń orynbasary ǵylymdy damytý boıynsha keńes ótkizdi
- Táýelsizdik týraly 100 áńgime: Qazaqstannyń tuńǵysh Úkimeti qalaı quryldy
- Ulttyq joba: Sýarmaly jerler 600 myń gektarǵa ulǵaıtylmaq
- Ekologııa mınıstri qaldyqtardy bólek jınaý máselesi týraly aıtty
- Іlııas Esenberlınniń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan kórme ashyldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
Alaıaqtyqtyń aldyn alý boıynsha qosymsha sharalar ázirlenedi - ІІM
NUR-SULTAN. QazAqparat – Internet-tehnologııalar salasyndaǵy qylmystardyń onlaıyn saýdanyń keńinen taralýy yqpal etti. Bul týraly QR Іshki ister mınıstrliginiń resmı ókili Nurdildá Oraz aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Onyń aıtýnysha, Іshki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev vedomstvonyń qurylymdyq jáne aýmaqtyq bólimsheleriniń basshylarymen beınekonferentsbaılanys rejıminde jedel keńes ótkizdi, onda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyn sapaly jáne ýaqtyly iske asyrý úshin birqatar mindetterdi belgiledi.
«Internet-tehnologııalar salasyndaǵy qylmystardyń aldyn alý jáne jolyn kesý máselesi jeke qarastyryldy, olardyń ósýine álemde koronovırýs pandemııasy ári onlaıyn saýdanyń keńinen taralýy yqpal etkeni aıtyldy. Іshki ister mınıstrligi prokýratýra organdarymen birlesip alaıaqtyqtyń, onyń ishinde aqparattyq-telekommýnıkatsııalyq resýrstardy paıdalana otyryp jasalatyn alaıaqtyqtyń aldyn alý jáne ashý boıynsha qosymsha sharalar ázirlep, iske asyrylatyny atap ótildi», - N. Oraz aptalyq onlaın brıfıngide.
Osyǵan baılanysty ІІM kıberqylmyspen kúres ortalyǵynyń qurylymynda osy qylmystardy ashýmen ǵana aınalysatyn arnaıy toptar jumys isteıdi. Munda polıtsııa Ulttyq bankpen jáne ekinshi deńgeıli banktermen tyǵyz qarym-qatynas jasaıdy.
- Aqtóbede polıtsııa qyzmetkerleriniń kabınetine beınekamera ornatylady
- Ózbekstannan Qazaqstanǵa zańsyz qarjy alyp ótpek bolǵan qyrǵyz azamaty ustaldy
- BQO turǵyny polıtsııaǵa para bergeni úshin ustaldy
- ShQO-da zańsyz ań aýlaǵan 20 adam jaýapqa tartyldy
- Іshki ister mınıstrligi aýa raıynyń nasharlaýyna baılanysty júrgizýshilerge úndeý jasady
- Qaraǵandyda jas jigit eki stýdentti pyshaqtady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Olary diri görkeziň!” atly halkara kampaniýa Türkmenistanyň hökümetini türkmen türmelerinde ýitirim edilen tussaglaryň ykbaly barada maglumat bermäge çagyryp, ýörite beýanat ýaýratdy. Bu beýanat dünýäde adamlaryň zor bilen ýitirim edilmegine garşy halkara hepdelik geçirilýän mahaly, 3-nji iýunda köpçülige ýetirildi.
“Biz Türkmenistanyň hökümetini türkmen türmelerinde uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edilen ýüzden gowrak adamynyň hukuklaryny dikeltmäge we adamlaryň zor bilen ýitirim edilmek ýörelgesini derhal ýatyrmaga çagyrýarys” diýlip, beýanatda aýdylýar.
Şeýle-de, anna güni ýaýradylan maglumatda tussaglaryň köpüsi barada eýýäm 13 ýyldan gowrak wagt bäri hiç hili maglumatyň berilmeýändigi aýdylyp, “türkmen hökümeti ýitirim edilenleriň dogan-garyndaşlaryna öz ýakynlary, olaryň nirededigi barada maglumat berip, gija goýmazdan, olary görmäge rugsat bermeli” diýilýär.
Halkara guramalar goldaw bildirdi
Türkmenistanda dereksiz ýitirim bolan adamlaryň sany barada takyk maglumat elýeterli bolmasa-da, “Olary diri görkeziň!” atly kampaniýa Türkmenistanyň hökümetinden türkmen türmelerinde ýitirim edilen ýüzden gowrak tussagyň ykbaly, ýagny olaryň nirede ýerleşýändigi, saglyk ýagdaýy we kanuny statusy barada maglumat almaga synanyşýar.
Bu kampaniýada ady agzalýan tussaglaryň aglabasy 1990-njy ýyllaryň ahyrlarynda we 2000-nji ýyllaryň başlarynda tussag edilen adamlar, şol sanda ýokary derejeli döwlet resmileridir.
Maglumatda bu kampaniýa başladylaly bäri, käbir üstünlikleriň hem gazanylandygyna üns çekilip, kampaniýanyň türkmen hökümetine edýän çagyryşyna dünýäniň ençeme döwletiniň, halkara we raýat jemgyýetçilik guramalarynyň goldaw bildirendigi aýdylýar.
Tussaglary görmäge rugsat berilmeli
Ýewropa Bileleşigi (ÝB) bu meseläni özüniň Türkmenistan bilen gatnaşyklarynda yzygiderli gozgaýar. Şeýle gepleşikleriň iň soňkusy şu ýylyň maý aýynda Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň arasynda geçirilen “Adam hukuklary dialogynda” boldy. Ýewropa Parlamenti adam hukuklary babatdaky aladalanmalara, şol sanda dereksiz ýitirim edilenler meselesine esaslanyp, Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň arasyndaky “Hyzmatdaşlyk we partnýorlyk ylalaşygyny” ratifisirlemegi soňa goýdy diýlip, beýanatda nygtalýar.
Beýanatda dünýäniň dürli künjegindäki hökümetler we halkara guramalar Türkmenistanyň özüniň bu meseledäki dymmaklygyny bes etmegi üçin basyşlaryny artdyrmaly diýilip, “Türkmenistanyň hökümetiniň tussag edilen adamlary görmek üçin olaryň hossarlaryna, aklawçylaryna we abraýly halkara guramalaryň wekillerine, şol sanda Halkara Gyzyl haç Komitetiniň we Birleşen Milletler Guramasynyň degişli ekspertlerine doly rugsat bermelidigi” bellenilýär.
“Olary diri gökeziň!” atly kampaniýa 2013-nji ýylda döredilip, ol öz işini döwlete degişli däl ençeme guramalaryň gatnaşmagynda alyp barýar.


text:
Soltústik Qazaqstanda sot aýdan ákimin jazalap, aıyppul saldy
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysy mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik soty Qyzyljar aýdanynyń ákimine jáne osy aýdannyń jer qatynastary bólimi basshysynyń mindetin atqarýshyǵa aqshalaı óndirip alý jazasyn qoldandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO soty baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, oblystyq mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotynda jaýapkershiligi shekteýli seriktestiktiń jer komıssııasynyń is-áreketin joqqa shyǵarý týraly ákimshilik is qaraldy.
Aldyn ala tyńdaýda aýdan ákimine jáne memlekettik organ basshysynyń mindetin ýaqytsha atqarýshy tulǵaǵa aqshalaı óndirip alý jazasy qoldanyldy.
«Aqshalaı óndirip alýdy qoldanýǵa sotqa talap boıynsha jazbasha qarsylyqtyń jáne ýaqytsha óteýli jerdi paıdalanýǵa quqyq berý boıynsha konkýrstyń materıaldaryn usynbaý negiz boldy.
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly zańyna sáıkes ákim ákimshilik-aýmaqtyq bólinis sheginde basshylyq jáne baqylaý júrgizetin laýazymdy tulǵa ekendigin eskerdi.
Memlekettik organ basshysynyń mindetin ýaqytsha atqarýshy tulǵa memlekettik organǵa júktelgen mindetterdi tikeleı oryndaýshy retinde jaýap berdi», - delingen baspasóz habarlamasynda.
2021 jyldyń 28 shildedegi sot uıǵarymymen laýazymdy tulǵalardyń árqaısysy 10 AEK mólsherinde, ıaǵnı 29 170 teńge tóleýge tıis.
- Semeıde qutqarýshylar jol apatyna túskenderge kómek kórsetti
- Sátbaevta júk kóligi jaıaý júrginshini qaǵyp ketti
- Qyzylorda oblysynda enesin urǵan kelin 30 táýlikke qamaldy
- Qyzylordada 18 jastaǵy qyz bir aptadan keıin tabyldy
- Júrgizýshi kýáligin almaq bolǵan aqtóbelik 400 myń teńgesinen aıyryldy
- Metall konstrýktsııanyń astynda qalǵan áıel: Sotqa deıingi tergeý bastaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Qazaqstanda ushaqta tártip buzǵan jolaýshylar «qara tizimge» sot sheshimimen engiziledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Azamattyq avıatsııa salasynda zańnamaǵa ózgerister engiziledi. Bul týraly Májiliste zańnamalyq aktilerge kólik máseleleri boıynsha ózgerister engizý týraly zań jobasyn tanystyrý kezinde QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý vıtse-mınıstri Berik Kamalıev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Belgili bolǵandaı, áýe kompanııalaryna áýe tasymaly shektelgen adamdardyń jeke tizilimin júrgizýge múmkindik beretin norma engiziledi. Alaıda azamattar mundaı tizimge tek ushaq bortyndaǵy quqyq buzýshylyqtar úshin jáne olardy qylmystyq nemese ákimshilik jaýapqa tartý nátıjesinde olardyń kinási dáleldengen jaǵdaıda ǵana kire alady.
Osy oraıda Májilis depýtaty Albert Raý atalǵan máselede halyqaralyq tájirıbe qalaı iske asyrylatynyn surady.
«Bizge Lufthansa, Túrkııanyń áýe jelisi saparlaıdy. Olar ushaq bortynda janjal shyǵarǵan adamdardy tizimge qalaı engizedi? Ne úshin zań jobasynda bizde sot sheshimimen engizý usynylǵan?», - dedi A. Raý.
Óz kezeginde B. Kamalıev elimizde áýe kompanııalary jolaýshylardy «qara tizimge» ózderiniń sheshimimen engizetinin aıtty.
«Oqıǵalardyń 99 paıyz jaǵdaıynda bul Air Astana-ǵa qatysty, olarda ózderiniń tizimi bar. Biz tıisti talqylaýlar men bolǵan oqıǵalardy pysyqtaı kele, janjal shyǵarǵan adamdardy tek sot sheshimimen tizimge engizýdi surap otyrmyz», - dedi vıtse-mınıstr.
Budan bólek, zań jobasy aıasynda «ushqyshsyz avıatsııalyq júıe» jáne «ushqyshsyz áýe kemesi» uǵymdary engiziledi.
Onyń aıtýynsha, zań jobasynda birinshi basshynyń azamattyq avıatsııa salasyndaǵy ýákiletti uıymǵa júktelgen mindetterdi oryndaǵany úshin derbes jaýapkershiligi jáne avıatsııa ınspektorlarynyń ózderiniń qyzmettik mindetterin oryndamaǵany nemese tıisinshe oryndamaǵany úshin jaýapkershiligi kózdeledi.
Budan buryn habarlanǵandaı, júkterdi avtomobılmen tasymaldaýdyń joǵary qarqyny jol tóseminiń merziminen buryn buzylýyna jol bermeý boıynsha túbegeıli sharalardy qabyldaýdy talap etedi.
Joldarda kólik quraldarynyń salmaqtyq jáne gabarıttik parametrlerin ólsheıtin avtomattandyrylǵan stantsııalardy ornatý josparlanýda. Zań jobasynda ólsheý stantsııalaryn ornatý jáne olardyń jumys isteý tártibin aıqyndaıtyn normalar kózdelgen
- Jyl basynan Qazaqstanda qandaı kólikter kóp satyldy
- Elordanyń qaı kóshelerinde aqyly kólik turaqtary ashylady
- Óskemende 4 kólik soqtyǵysty
- Mańǵystaýda kólik túıemen soqtyǵysyp, bir adam qaza tapty
- Elordalyq kóligin turaqqa qoıý úshin qansha ýaqytyn jumsaıdy
- Shetelden ákelingen kólikti nege senimhatpen satyp alýǵa bolmaıdy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Júzden júırik shyǵady» degen halqymyzdyń úmitin úkilep, Olımpıadaǵa qosqan júzge jýyq sportshymyzdyń arasynan ázirge Qazaq eliniń Ánuranyn shyrqatatyn bir júıriktiń tabylmaı turǵany qazaqstandyqtardyń janyna qatty batyp, úmitimiz úzilýge shaq turǵanyn qalaı jasyraıyq?! Senim artqan sportshylarymyzdyń deni nelikten alǵashqy syndarda-aq súrinip jatyr? Suraq kóp, biraq ázirge qısyndy jaýaby joq.
Qysqasy, qazaq sportshylaryna jóndi júlde buıyrmaı, Tokıo Olımpıadasy túńildirip tur. Qolany qońyltaqsyp otyrǵan jaıymyz joq, dese de qansha qola bolsa da, onyń quny altyn túgil, kúmistiń shıregine kelmeıtini belgili. Túrikmenstan quramasynyń jalǵyz kúmis medalmen Qazaqstannan jeti saty joǵary ornalasqandyǵy – osynyń aıǵaǵy. «Qum jıylyp tas bolmas» demekshi, qanshama qola jınalǵanymen, onyń altynǵa jetpeıtini taǵy anyq. Endeshe, bizge altyn medal aýadaı qajet.
Buryn-sońdy Qazaqstan quramasy qatysqan Olımpıadalarynda eldiń Ánuranyn asqaqtata shyrqatyp keldi. Atlanta, Sıdneı, London, Rıo Olımpıadalarynda 3 altyn medaldyń arqasynda Ánuran úsh márteden shyrqaldy. Tek Beıjiń Olımpıadasynda ǵana 2 altynǵa ıe boldyq, 4 kúmis pen 7 qola medaldy aıtpaǵanda.
Ras, Tokıodaǵy túńildirgen sátti buryn da bir márte bastan keshken edik. Afına Olımpıadasynda. 2004 jyly. Bul jaǵdaı on alty jyldan keıin qaıtalanady dep kim oılaǵan?! Abyroı bolǵanda, Olımpıadanyń sońǵy jarys kúni boksshy Baqtııar Artaev jeńis tuǵyryna kóterilip, eldiń Ánurany Afınada da shyrqaldy. Sóıtip Qazaqstan 1 altyn, 4 kúmis, 3 qola enshilep, jalpy esepte 40-shy oryn alǵan edi.
Kún saıyn qazaqstandyq olımpıadashylar qatysatyn jarystardy Olımpıada qalashyǵynyń baspasóz ortalyǵynda kirpik qaqpaı qadaǵalap, qazaq jankúıerlerinen súıinshi suraıtyn sátti taǵatsyzdana kútip otyramyz. Qorjyndaryna qundy medaldar saýyldap túsip jatqan basqa elderdiń jýrnalısterine qyzyǵa qaraımyz. Al bizdiń sportshylardyń qarqyny kóńil kónshitpeıdi, úmit úzilgeli tur. Sózdiń qysqasy, osy Olımpıadada altyn alsaq (bar tileýimiz de osy) ta, almasaq (onyń betin ary qylsyn) ta, el sportynyń barlyq salasyn súzgiden ótkizip, sapa men sannyń arajigin ajyratatyn, sátsizdikterdiń syryn ashatyn bir tereń taldaý jasalýy qajet dep oılaımyz.
О́zbekstanda Prezıdenttik saılaý ótip jatyr
Álem • Búgin, 12:04
Reseıdiń Saratov qalasynda snarıad jarǵan adam qaıtys boldy
Álem • Búgin, 11:40
«Qyzyl» aımaqta 2 megapolıs pen 4 oblys tur
Koronavırýs • Búgin, 11:20
Zarına Dıas ITF Women 80 fınalyna shyqty
Sport • Búgin, 10:25
Koronavırýsqa shaldyqqan 172 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
Koronavırýs • Búgin, 10:05
Taǵy 1677 adamnan koronavırýs anyqtaldy
Koronavırýs • Búgin, 09:40
KVI: О́tken táýlikte 1863 adam jazylyp shyqty
Koronavırýs • Búgin, 09:22
Qazaqstanda qansha adam vaksına saldyrdy?
Koronavırýs • Búgin, 09:00
Qazaqstandyq gımnasttar medalǵa talasady
Sport • Keshe
«Aqsý» fýtbol klýby Qazaqstan premer-lıgasyna shyqty
Sport • Keshe
Qoǵamda «qolaısyz otbasylar» kóbeıgen
Qoǵam • Keshe
Polısııa qyzmetkerleriniń kabınetine beınekamera ornatylady
Aımaqtar • Keshe
AQSh «Al-Kaıda» basshylarynyń birin joıdy - BAQ
Álem • Keshe
Qazaqstan • Keshe
О́skemendegi balalar úıinen eki bala qashyp ketti
Aımaqtar • Keshe
903,9 myń adamǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaldy
Qoǵam • Keshe
Otandyq azyq-túlik ónimderiniń baǵasy qymbattady
Qazaqstan • Keshe
Aýyl mektepteri 100 paıyz jańartylady
Bilim • Keshe
Dári-dármektiń 50 paıyzy Qazaqstanda jasalady
Medısına • Keshe
Almatyda demalys kúnderi órt jıi bolady - TJD
Aımaqtar • Keshe
Almatyda 41 adamdy aldaǵan alaıaqtar ustaldy
Aımaqtar • Keshe
О́zbekstannan Qazaqstanǵa zańsyz qarjy alyp ótpek bolǵan
Qazaqstan • Keshe
Terrorıster basyp aldy: О́skemen turǵyny jalǵan aqparat taratty
Aımaqtar • Keshe
Qytaıdaǵy hımııalyq zaýytta jarylys boldy
Álem • Keshe
Ekologııa • Keshe
Qazaqstanda qala syrtyndaǵy balalar lagerleri ashylady
Qoǵam • Keshe
Qazaqstandyqtardyń jeke málimetteri qanshaǵa baǵalanady?
Tehnologııa • Keshe
Qazaqstanda kásipker áıelderdiń úlesi 43%-dan asty
Qoǵam • Keshe
Elordada qarjygerler alleıasy ashyldy
Elorda • Keshe
BQO-da polısııaǵa para bergen turǵyn ustaldy
Aımaqtar • Keshe
О́zbekstanda «tynyshtyq kúni» ornady
Álem • Keshe
Shymkenttiń azyq-túlik óndirýde múmkindigi mol
Aımaqtar • Keshe
ShQO-da 1000 tonnadan astam pishen órtendi
Aımaqtar • Keshe
Tatýlyq – qýatty memlekettiń tiregi
Qazaqstan • Keshe
Jańa tóraǵa – jańa mindetter júktedi
Qazaqstan • Keshe
Dabyl: Sút beziniń obyrynan 685 myń áıel kóz jumǵan
Medısına • Keshe
Balamen birge 12-shi qabattan sekirmek bolǵan
Elorda • Keshe
Altaı – О́skemen arasy, minezdi asý, qarashy
Fotogalereıa • Keshe
Memleket basshysy Kaspıı teńizin qorǵaýǵa qatysty zańǵa qol qoıdy
Prezıdent • Keshe
Elimizde «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» Qaýymdastyǵy quryldy
Qazaqstan • Keshe
Balabaqshalarda balany damytýdyń jańa modeli engiziledi
Bilim • Keshe
Atyraý oblysy «jasyl» aımaqqa ótti
Koronavırýs • Keshe
Búgin - Halyqaralyq qar barysy kúni
Ekologııa • Keshe
Sátbaevta júk kóligi jaıaý júrginshini qaǵyp ketti
Aımaqtar • Keshe
Koronavırýs pnevmonııasynan 6 adam qaıtys boldy
Koronavırýs • Keshe
KVI: 162 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
Koronavırýs • Keshe
Almatyda qolaısyz meteorologııalyq jaǵdaı kútiledi
Aımaqtar • Keshe
XVI Ankara kitap jármeńkesine Qazaqstan tańbasy basyldy
Qazaqstan • Keshe
Kıkboksıngten álem chempıonatynda eki sportshymyz jeńimpaz atandy
Sport • 22 Qazan, 2021
Elordada turǵyn úıdiń kúmbezi áıeldiń ústine qulady
Oqıǵa • 22 Qazan, 2021
QHL: «Barys» «Lokomotıvten» jeńildi
Hokkeı • 22 Qazan, 2021
Atyraýlyq alaıaq bala óliminen paıda kórmek bolǵan
Oqıǵa • 22 Qazan, 2021
Bekire balyǵyn zańsyz aýlaǵandar ustaldy
Ekologııa • 22 Qazan, 2021
Belarýste maska rejımi joıyldy
Álem • 22 Qazan, 2021
Qazaqstan Qyrǵyzstanǵa áskerı-tehnıkalyq kómek kórsetedi
Qazaqstan • 22 Qazan, 2021
Fýtboldan Qazaqstan áıelder quramasy Grekııadan jeńildi
Fýtbol • 22 Qazan, 2021
Irak Sırııa shekarasyna qabyrǵa ornatty
Álem • 22 Qazan, 2021
Roman Sklıar koreı kompanııalarymen kelissóz júrgizdi
Qazaqstan • 22 Qazan, 2021
Uqsas jańalyqtar


text:
Belarýs pen Qazaqstan: Yntymaqtastyq pen saýda
MINSK. BELTA-QazAqparat – QR Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵynda «QazAqparat» halyqaralyq aqparat agenttigi óziniń ınternet-resýrsynda Qazaqstan sııaqty táýelsizdigin 1991 jyly alǵan elderdiń áriptes aqparat agenttikteri daıyndaǵan materıaldardy jarııalaıdy. Búgin, 3 shilde Belarýs Respýblıkasynyń Táýelsizdigi kúni nazarlaryńyzǵa arnaıy «QazAqparat» HAA úshin BelTA aqparat agenttigi daıyndaǵan BR men QR arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń 30 jyldyq tarıhy týraly materıaldy usynamyz.
Eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastar 1992 jyldyń 16 qyrkúıeginde ornatyldy. 1997 jyly Belarýs Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Elshiligi ashyldy. Al Qazaqstannyń Elshiligi Belarýste 1995 jyly ashyldy.
Belarýs Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy arasynda belsendi dıalog júrip jatyr. Eki el arasynda sonyń ishinde TMD, UQShU, Eýrazııalyq ıntegratsııa aıasynda eń joǵary jáne joǵary deńgeıdegi issaparlar, Belarýs jáne Qazaqstan prezıdentteri men premer-mınıstrleriniń arasynda kezdesýler turaqty túrde iske asyrylyp keledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2017 jyldyń qarasha aıynda Mınsk qalasyna jasaǵan sapary men Belarýs Respýblıkasy Prezıdentiniń 2019 jyldyń qazan aıynda Nur-Sultan qalasyna jasaǵan resmı sapary eki el arasyndaǵy qatynastardyń strategııalyq sıpatyn rastady. 2017 jyly Belarýs eli Astana qalasynda ótken «EKSPO-2017» halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmege qatysty.
Búginde ekijaqty yntymaqtastyqtyń kelisim-quqyqtyq negizinde 80-nen astam halyqaralyq kelisim men qujat bar. Qazaqstan Belarýs Respýblıkasynyń TMD elderimen syrtqy saýda kólemi jaǵynan kórshiles jáne basty saýda seriktesteri Reseı men Ýkraınadan keıin úshinshi orynda tur.
2020 jyly Belarýs Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasymen syrtqy saýda taýarlarynyń kólemi 847 mln AQSh dollaryna jetti. Bul rette Belarýstiń Qazaqstanǵa eksporty 747,1 mln dollar boldy. 2020 jyly Belarýstiń Qazaqstan eline eksportynyń negizgi pozıtsııalary: traktor, sıyrdyń jas eti men salqyndatylǵan eti, sút, qoıytylǵan jáne qurǵaq kilegeı, qant, kombaındar, irimshik, jıhaz, dári-dármekter.
Qazaqstan aýmaǵynda Belarýs tehnıkasy men jabdyqtaryn birlesip qurastyratyn 7 iri óndirisi («MTZ» AAQ, «Gomselmash» AAQ, «MAZ» AAQ, «Bobrýıskagromash» HBK» AAQ jáne t.b) jumys júrgizip keledi. Qazaqstan naryǵynda Belarýstiń tanymal taýar markalary: «Konte», «Marko», «Mılavıtsa», «Mark Formel», «Pınskdrev», «Gomeldrev», «Keramın», «Bellesızdelıe», «Alıýteh», «Kommýnarka», «Santa-Bremor» taýarlary, sondaı-aq jetekshi otandyq óndirýshilerdiń et-sút ónimderi keńinen usynylǵan.
Jalpy alǵanda, Belarýs kásiporyndarynyń Qazaqstandaǵy taýar ótkizý jelisi Belarýs kapıtalynyń qatysýymen qurylǵan 40-qa jýyq sýbekti, sondaı-aq 170-ten astam dılerlik uıymnan turady.
- Altaıdaǵy shopandar týrısterdi qoı baǵýǵa shaqyrdy - Sheteldegi qazaq tildi BAQ-qa sholý
- Erjan Qazyhan bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa Aýǵanstanǵa jumys saparymen keldi
- Toqaev TMD elderi basshylaryn tuy sý problemasyn birlesip sheshýge shaqyrdy
- Aýǵanstandy teńdessiz qıyndyqtarmen jalǵyz qaldyrmaýymyz qajet – QR Prezıdenti
- Toqaev 2022 jyldy TMD-nyń halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı murasy jyly dep jarııalady
- Toqaev TMD-da ónerkásip keshenin damytýdyń jańa baǵdarlamasyn ázirleýdi usyndy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Şu gün – 5-nji sentýabrda sebitiň ýurtlarynyň Owganystan boýunça ýörite wekilleriniň göni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly duşuşygy geçirildi. Goňşy ýurtdaky ýagdaýlar bolsa onuň esasy temasy boldy.
Mejlisde türkmen tarapyna Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajiýew wekilçilik etdi.
Şeýle-de duşuşyga Eýranyň, Hytaýyň, Pakistanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň Owganystan boýunça ýörite wekilleri gatnaşdylar.
Onlaýn görnüşinde geçen gepleşikleriň barşynda Owganystandaky häzirki ýagdaýlar hem-de halkara bileleşiginiň bu ugurdaky tagallalary, şol sanda sebitiň ýurtlarynyň owgan ugry boýunça hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegi dogrusynda jikme-jik pikirler alyşyldy.
Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajiýew Owganystanyň durnuklylygynyň, howpsuzlygynyň we durnukly ösüşiniň pugtalandyrylmagy bilen bagly meseleleriň çözgüdinde özarabaglanşykly häsiýete eýe bolan tagallalaryň utgaşdyrylmagy babatynda bilelikdäki hereketleriň sebitleýin formatynyň aýratyn ähmiýetini belläp geçdi.
Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ugry boýunça, şol sanda energetika, ulag we kommunikasiýalar ulgamlarynda iri göwrümli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi arkaly Owganystanda parahatçylygyň ýola goýulmagyna saldamly goşant goşýandygy nygtaldy.
Ýurdumyzyň serhetýaka sebitlerinde ýerleşen owgan welaýatlarynyň ýaşaýjylaryna Türkmenistanyň ynsanperwer hem-de azyk kömegini bermäge hemişe taýýardygy we bu asylly işi dowam edýändigi hem beýan edildi.


text:
MILLI WEZIPELER
15.1. Halkara ylalyşyklaryndan gelip çykýan borçnamalara laýyklykda, gury ýeriň eýkoulgamlaryny we içerki süýji suwly ekoulgamlary we olaryň hyzmatlaryny, şol sanda tokaýlary, suw-batgalyk meýdanlary, daglary we gurak ýerleri gorap saklamagy, dikeltmegi we rejeli peýdalanmagy üpjün etmek
15.2. 2020-nji ýyla çenli tokaýlaryň ähli görnüşlerini rejeli peýdalanmagyň usullaryny ornaşdyrmaga ýardam etmek, tokaýlaryñ azalmagyny duruzmak, zaýalanan tokaýlary dikeltmek we bütin dünýäde tokaý agaçlaryny oturtmagyň we tokaýlary dikeltmegiň gerimlerini ep-esli giňeltmek
15.3. 2030-njy ýyla çenli çölleşmä garşy göreş alyp barmak, çölleşen, gurak we suw basan ýerleri goşmak bilen, zaýalanan ýerleri we topragy diketlmek we bütin dünýäde ýerleriň ýagdaýynyň ýaramazlaşmagyny aradan aýyrmaga çalyşmak.
15.4. 2030-njy ýyla çenli, olaryň durnukly ösüş üçin zerur bolan nygmatlary bermek ukubyny ýokarlandyrmak maksady bilen, dag ekoulgamlaryny, şol sanda olaryň bioköpdürlüliligini saklap galmagy üpjün etmek.
15.5. Ýaşalýan tebigy gurşawyň zaýalanmagyny saklamak, biologik köpdürlüliligiň ýitirilmegini togtatmak boýunça haýal etmän degerli çäreleri görmek we 2020-nji ýyla çenli ýok bolup gitme howpy abanan görnüşleri saklap galmak we olaryñ ýitip gitmeginiň öňüni almak
15.6. Genetiki serişdeleri peýdalanmakdan alynýan nygmatlaryň adalatly paýlanmagyna ýardam etmek we halkara derejesinde ylalaşylan şertlerde şeýle serişdeleriň degişli derejede elýeterligini üpjün etmäge ýardam bermek
15.7. Brakonerlygyň we ösümlik we haýwanat dünýäniň goralýan görnüşleriniň bikanun (kontrabanda) söwdasynyň soňuna çykmak we janly tebigatyň bikanun önümlerine bolan islege hem-de olaryň teklip edişine degişli meseleleri çözmek
15.8. 2020-nji ýyla çenli keseki inwaziw görnüşleriň aralaşmagynyň öňüni almak we olaryň gury ýerdäki we suwdaky ekoulgamlara täsirini ep-esli azaltmak boýunça çäreleri görmek, şeýle hem ileri tutulýan görnüşleriñ sanyny çäklendirmegiň ýa-da ýok etmegiň öňüni almak boýunça çäreleri görmek
15.9. 2020-nji ýyla çenli umumymilli we ýerli meýilleşdirmegiň we ösüş prosesleriniň barşynda, şeýle hem garyplygyň gerimini azaltmagyň strategiýalary we meýilnamalary işlenip taýýarlananda ekoulgamlaryň we biolgik köpdürlüliligiň gymmatynyň hasaba alynmagyny üpjün etmek
15.а. Biolgik köpdürlüliligi we ekoulgamlary saklap galmak we rejeli peýdalanmak maksady bilen, maliýe serişdelerini jemlemek we olaryň ähli çeşmeleşlerden gelýän möçberini artdyrmak
15.b. Tokaýlardan rejeli peýdalanmak we ösüp barýan ýurtlara şunuň ýaly usullary ulanmak üçin laýyk höweslendirmeleri bermek üçin, şol sanda tokaýlary saklap galmak we dikeltmek maksatlarynda ähli çeşmelerden gelýän serişdeleri ähli derejelerde jemlemek
15.с. Brakonerlige we goralýan görnüşleriniň bikanun (kontrabanda) söwdasyna garşy göreşmek boýunça global tagallalary işjeňleşdirmek, şol sanda ony ýaşamak üçin serişdeleri ekologiýa taýdan howpsuz görnüşde almakda ýerli ilatda bar bolan mümkinçilikleri giňeltmek ýoly bilen amala aşyrmak


text: ל [Lam]10 Eý Ýehowa, menden näme üçin uzakda durýarsyň?Aladaly günümde näme üçin gizlenýärsiň?+2 Erbet we tekepbir adam ejizi yzarlaýar+,Emma öz pälinden tapýar+.3 Erbet adam erbet işlerine buýsanýar+,Açgöz adama alkyş aýdýar*,נ [Nun]Ýehowa hormat goýmaýar.4 Tekepbir, erbet adam Allany gözlemeýär.Ol içinden: «Hudaý ýok»+ diýýär.5 Eden işi ugruna bolýar+,Duşmanlarynyň üstünden gülýär.Emma seniň hökümleriňe akyl ýetirip bilmeýär+.6 Ol içinden: «Men ýykylmaryn.Bir nesil öter, başga nesil geler,Emma men betbagtçylyk görmerin»+ diýýär.פ [Pe]7 Agzyndan gargyş, haýbatly, ýalan sözler çykýar+,Dili bilen bitmejek ýara salýar+.8 Obanyň çetinde bukuda ýatýar,Bigünä adamyň janyny alýar+,ע [Aýn]Awundan gözüni sowmaýar+.9 Arslan kimin peýläp ýatýar+.Ejizi tutmak üçin garaşýar,Ony tora salýar+.10 Tutan awuny tüýt-müýt edýär,Ejizi penjesinde gysýar.11 Ol içinden: «Hudaý görmeýär+,Gözüni sowýar,Erbet işlere ünsem bermeýär» diýýär+.ק [Kap]12 Eý Ýehowa, aýaga gal!+Eý Hudaý jan, kömek et!+Ejizleri unutma+.13 Erbet adam näme üçin Hudaýy äsgermeýär?Ol içinden: «Allanyň öňünde jogap bermerin» diýýär.ר [Reş]14 Emma sen ejir çekýänleri görýärsiň.Halas etmek üçin nazar salýarsyň+.Ezilenler saňa umyt baglaýar+,Ýetimlere kömek edýärsiň+.ש [Şin]15 Erbediň, zalymyň elini döw+.Şonda näçe agtarsaň-da,Erbetligini tapmarsyň.16 Ýehowa ebedi Patyşadyr+,Zalym milletler ýer ýüzünden ýok bolar+.ת [Taw]17 Eý Ýehowa, ýumşaklaryň dilegine jogap ber+.Olara güýç-kuwwat ber*+, nazar sal+.18 Ýetimleriň, ezilenleriň hakyny alyp ber+.Goý, başy ölümli ynsan olary gorkuzmasyn+.


text:
DarkFlight Kuysedim
- Слушали: 1095
- Размер: 3 mg
- Длительность: 4:20
- Качество: 128 kbps
- Добавлено: 23.05.2021, 23:05
- 22
(Pripew)
Men seni soyyadim bugun
Yuregim alyp tashladyn meni
Men seni yatlayan hergun
Kuysedim seni kuysedim bugun
Men demsiz men agladymam yarym
yanyma gelay sen yuzume gul janym
Men demsiz men agladymam janym
yuregim aglady nadeyin men sensiz
Aldadyn sen meñ soygumi gorman gitdin sen
nadeyin menem aldandym senden
yuregim aglaya sensiz diyip men
nadeyin sessiz galdym
2 Sen bilen oran gowy gezyadim men
jan bilmedin soygumin gadryny sen
nadeyin sensiz bu dunyade olmedim senem mensiz galdyn Gozlerim menin aglady seret goz yashym tutar birgun seni janym Gozlerim menin aglady seret goz yashlarym tutar birgun seni janym


text:
Kanada korollugynyň atly polisiýasy duşenbe güni Çiheb Ýesseghaýer bilen Raýed Jaseriň demir ýola garşy Al-Kaýda goldawyndaky hüjümi amala aşyrmak barada dil düwşendigini aýtdy.
Bu derňew Kanadanyň kanun goraýjy gulluklarynyň FDB we ABŞ-nyň içeri howpsuzlyk departamenti bilen bilelikde geçiren serhetaşa operasiýasynyň bir bölegidi.
ABŞ-nyň Adalat departamentiniň adyny aýtmadyk bir resmisi AP habar gullugyna Kanadadaky terror plany bilen Boston marafonyndaky partlamalaryň arasynda baglanyşyk ýokdugyny aýtdy.


text:
Ukrain harbysynyň resmileri orsýetçi separatistleriň ok atyşygy bes etmek baradaky ylalaşygy bozup, hökümet pozisiýalaryna hüjüm etmegi dowam etdirýändigini aýdýarlar.
24-nji fewralda Ukrain harbysynyň metbugat sözçüsi Anatoliý Stelmahyň telewideniýede görkezilen interwýusynda bellemegine görä, 23-nji fewralda separatist güýçleri strategik taýdan ähmiýetli Debalsewe şäheriniň golaýyndaky obalara ýedi gezek hüjüm edipdir.
Şeýle-de, Stelmahyň aýtmagyna görä, 24-nji fewralda separatistler Donetsk regionynyň golaýyndaky üç sebite artilleriýa oklaryny we minomýotlary uçuryp, Azow deňziniň kenaryndaky Mariupol şäheriniň golaýynda hökümet güýçleri bilen 30 minut çemesi çaknyşypdyr.
12-nji fewralda Germaniýanyň we Fransiýanyň liderleriniň araçylyk etmeginde gelnen ylalaşyga laýyklykda, ukrain hökümet güýçleri we gozgalaňçylar ok atyşygy bes edip, öz agyr ýaraglaryny yza çekip başlamalydylar. Emma 23-nji fewralda Ukraina, orsýetçi separatistleriň ok atyşygy doly bes etmändigini aýdyp, konfliktiň dowam edýän uruş liniýalaryndan öz agyr ýaraglaryny yza çekip başlamajakdygyny mälim etdi.


text:
“Ylym, tehnologiýa we innowasiýa tehnologiýalarynyň ösüşi” atly ylmy konferensiýa
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy we Bilim ministrligi 2021-nji ýylyň iýun aýynyň 12-13-ne Aşgabatda Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan “Ylym, tehnologiýa we innowasiýa tehnologiýalarynyň ösüşi” atly onlaýn konferensiýa geçiriler.
Ylmy konferensiýa Türkmenistanyň prezidentiniň 2021-nji ýylyň fewral aýynyň 12-ne degişli kararyna laýyklykda geçirilýär.
Konferensiýanyň dilleri: Türkmen, Iňlis we Rus dilleri.
Konferensiýanyň tematiki ugurlary:
- Nanotehnologiýa, himiýa tehnologiýasy, täze materiallary, energiýa we tehniki ylymlary öwrenmek;
- Biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika;
- Maglumat we aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary;
- Derman öndürmek üçin häzirki zaman lukmançylygy we tehnologiýalary;
- Innowasiýa ykdysadyýeti;
- Ynsanperwer ylymlar;
Mowzuklar konferensiýa gatnaşyjylaryň tekliplerine laýyklykda doldurylyp bilner.
Bu onlaýn konferensiýa gatnaşmak üçin daşary ýurtlaryň ylmy merkezleriniň, institutlarynyň we uniwersitetleriniň alymlary we hünärmenleri çagyrylýar.
Konferensiýa gatnaşmak üçin:
- Hasaba alyş blanany doldurmaly;
- Gatnaşyjynyň hasaba alyş blankasy, doklad tezisi we annotasiýasy konferensiýanyň iş dilleriniň birinde iberilmelidir.
Konferensiýa barada has giňişleýin maglumaty https://science.gov.tm web sahypasynda tapyp bilersiňiz
Konferensiýa gatnaşmak üçin ýokardaky web sahypasynda görkezilen görnüşde 2021-nji ýylyň aprel aýynyň 15-ne çenli aşakdaky e-mail salgylaryna tabşyrylmaly:
conference.tkm.june2021@gmail.com, conference.tkm.june2021@science.gov.tm
Habarlaşmak üçin: +99312 94-14-52


text:
Ulttyq ekonomıka kórsetkishteri pandemııaǵa deıingi deńgeıge jetti – Asqar Mamın
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Úkimet otyrysynda jergilikti ákimdikterge ekonomıkanyń barlyq sektorynda ósim qarqynyn ulǵaıtýdy tapsyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Ulttyq ekonomıka kórsetkishteri ornyqty qalpyna keltirý dınamıkasyn kórsetýdi jalǵastyryp otyr jáne pandemııa bastalar aldyndaǵy deńgeıine jetti. Segiz aıdyń qorytyndysy boıynsha jalpy ishki ónimniń ósýi 3 paıyzǵa deıin jyldamdady. Óńdeýshi ónerkásipte ósý qarqyny 5,8 paıyzǵa, saýda salasy 9,1 paıyzǵa, baılanysta 12,8 paıyz jáne qurylysta 11,4 paıyzǵa kúsheıýde. 8 aıda elimizde 8,9 mln sharshy metr úı paıdalanýǵa berildi», - dedi Úkimet basshysy.
Onyń aıtýynsha, bul byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 10,5 paıyzǵa artyq.
«Qyzmetter kórsetý sektoryndaǵy ósý qarqyny qalpyna kelip, 2,3 paıyzǵa jetti. Negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııalar kórsetkishiniń senimdi qalypqa kele bastaǵanyn atap ótý kerek, olar taý-ken óndirý ónerkásibin esepke almaǵanda 18 paıyzǵa ulǵaıdy», - degen Premer-Mınıstr ár óńirdiń 8 aıda qol jetkizgen makroekonomıkalyq kórsetkishterine toqtaldy.
Aıtýynsha, qańtar-tamyz aılarynyń qorytyndysy boıynsha barlyq negizgi 7 makrokórsetkish boıynsha Almaty, Jambyl, Qostanaı, Mańǵystaý oblystary men Shymkent qalasynda ósý baıqalyp otyr.
«Negizgi 6 kórsetkish boıynsha segiz óńirde ósim baıqalady. Bul Aqmola, Aqtóbe, Atyraý, Qaraǵandy, Qyzylorda, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary men Nur-Sultan qalasy. 5 kórsetkish boıynsha oń serpin úsh óńirde. Bul - Shyǵys Qazaqstan, Túrkistan oblystary men Almaty qalasy. Eń tómengi kórsetkish Batys Qazaqstan oblysynda. Óńir ákimdikteri ekonomıkanyń barlyq sektorlarynda ósim qarqynyn ulǵaıtqany jón», - dedi Asqar Mamın.
- Epıahýaldy baǵalaý matrıtsasy: «Qyzyl» aımaqta 2 megapolıs pen 4 oblys tur
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 172 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Qazaqstanda ótken táýlikte 1863 adam koronavırýstan jazyldy
- Qazaqstanda ótken táýlikte 1677 adamnan koronavırýs anyqtaldy
- Azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrýdyń mańyzy zor — Asqar Mamın
- 4 myńnan astam erekshe qajettiligi bar bala Ońaltý ortalyqtarynda kómek aldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Hormatly Prezidentimiziň şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna bagyşlap ýazan, täze çapdan çykan ”Garaşsyzlyk-bagtymyz” atly kitabyndan söhbetdeşlik
Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk toýunyň toýlanýan günlerinde Hormatly Prezidentimiziň ”Garaşsyzlyk-bagtymyz” atly türkmen, iňlis, rus dillerinde çap bolan kitaby halkymyza gowuşdy. Bu gymmatly kitabynda Gahryman Arkadagymyz Garaşsyzlyk ýyllarynyň asyrlara barabar ösüşleri: biziň ykdysadyýetimiz, medeniýetimiz we sungatymyz, ylym-bilim, halk hojalygy we oba hojalygy, saglygy goraýyş we beýleki ugurlar hakynda Garaşsyzlygymyzyň 30 ýylynyň içinde ýetilen beýik sepgitler hakynda giňişleýin söhbet edilýär.
Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda bu gün Garaşsyz baky Bitarap Türkmenistan iň bir gülläp ösýän, adamzada ýagşylyk nuruny saçýan beýik döwletdir. Bu gün Gahryman Arkadagymyzyň umumadamzat bähbitli beýik işleri, täze-täze başlangyçlary dünýä dolýar. Eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygy biziň ata-babalarymyzyň, pederlerimiziň uzak-uzak asyrlar arzuw edip ýeten özbaşdaklygydyr, mukaddesligidir.
Çykyş edenler Hormatly Prezidentimiziň ”Garaşsyzlyk-bagtymyz” atly bu gymmatly kitabynyň her bir bölümi hakynda giňişleýin söhbet etmek bilen eziz Watanymyzyň ösüşlerine öz buýsançlaryny beýan etdiler hem-de Gahryman Arkadagymyzyň ”Garaşsyzlyk-bagtymyz” atly bu gymmatly kitabynyň özleriniň ýan kitabyna öwrüljekdigini nygtadylar.
Söhbetdeşlige gatnaşanlar söhbetleriniň ahyrynda Hormatly Prezidentimiziň janynyň sag, ömrüniň uzak, beýik işleriniň rowaç bolmagyny arzuw etdiler. Söhbetdeşligiň çäginde “Arkadagyň paýhasyndan dörän kitaplar” atly kitap sergisi gurnaldy.


text:
Uruş uçarlary Alepponyň pitneçileriň elindäki demirgazyk bölegini bombalaýar, Siriýanyň goşuny şäheriň gabawdaky Köne kwartalyny topa tutýar.
Pitneçiler we gözegçi topar 1-nji oktýabrda howa zarbalarynyň pitneçileriň elindäki ýerleriň üpjünçilik liniýalaryna gönügendigini, Suleýman al-Halabi mähellesinde, demirgazyk Alepponyň Köne şäheriniň front liniýasynda söweşiň möwç urýandygyny aýtdylar.
Siriýanyň düýbi Britaniýada ýerleşýän Adam hukuklary obserwatoriýasy Suleýman Al Halabi mähellesiniň hökümet güýçleriniň güýçli bombalamasyna sezewar bolandygyny, bu ýerde söweşiň möwjäp-peselip durandygyny habar berdi.
Halas ediş işgärleri 30-njy sentýabrda şäherde, pitneçileriň elindäki ýerlere ýakyjy we fosfor bombalaryny ulanmak arkaly urlan zarbalar esasynda, azyndan 30 adamyň öldürilendigini aýtdylar.
Şu aralykda ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri güýjň garşysynda diplomatiýanyň goldanmazlygyndan 'lapykeç' bolýandygyny dile getirdi.
Kerri Ak tamyň Siriýadaky urşy soňlamakda ABŞ-nyň harby güýçlerini däl-de, diplomatik tagallalary ulanmagy goldamak çekişmesinde ýeňleninden soň, lapykeç bolýandygyny boýun aldy diýip, «New York Times» 30-njy sentýabrda habar berdi.
Gazet Kerriniň 22-nji sentýabrda BMG-niň Golland missiýasynda režime garşy siriýalylaryň topary bilen eden 40 minutlyk maslahatynyň audio ýazgysyny ele salandygyny aýdýar.
Çen bilen 20 adamdan ybarat wekiliň gatnaşmagynda geçirilen bu maslahata Siriýanyň pitneçileriň elindäki ýerlerinde magaryf, halas ediş, saglyk hyzmatlaryny edýän dört toparyň wekilleri we üç ýa-da dört ýurduň diplomatlary goşulypdyr diýip, Taýms gazeti aýdýar.
Bu duşuşyk Kerriniň Orsýet bilen gepleşen ýaraşygy synandan we Alepponyň pitneçileriň elindäki ýerleri Moskwanyň we prezident Başar al-Assadyň hökümetiniň agyr howa zarbalaryna duçar bolanyndan biraz soň geçirildi.
Gazet Kerriniň, harby güýçleri ulanmagyň çynlakaý wehiminiň garşysynda, öz diplomatiýasynyň goldanylmaýandygy barada gaýta-gaýta şikaýat edendigini ýazýar.
"Meniň pikirimçe, siz adminstrasiýada güýç ulanmagy öňe sürýän üç-dört adama seredýärsiňiz, men bu çekeleşikde ýeňildim» diýip, Kerri gazetiň websaýtynda goýlan ses ýazgylarynyň bir ýerinde aýdýar.
"Biz diplomatiýa eýermäge çalyşýarys we men munuň lapykeçlige salýandygyna düşünýärin, bu ýerde bizden beter lapykeç bolan ýok» diýip, Kerri aýtdy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe bilim we sport baradaky özgertmeleriniň esasynda ýurdumyzyň ýaş neslimizi milli we umumadamzat gymmatlyklary esasynda terbiýelemek, bäsleşige ukyply bilim ulgamyny kemala getirmek, bilim syýasatynyň esasy maksadydyr. Ýurdumyzda ösüp gelýän ýaş nesliň kämil bilim almaklary, giň dünýägaraýyşly bolmaklary ugrunda bimöçber aladalar edilýär.
Il saglygy ýurduň baýlygy bilen deňelýän döwletde ýaş nesliň ruhy kämilligini bilim-terbiýe, ylym, hünär bilen kämilleşdirmek işi olaryň beden saglygyny gorap saklamak babatdaky aladalar bilen utgaşdyrylýar. Ýaşlar sportuň dürli görnüşleri bilen ýokary derejede gurlup ulanylmaga berilen sport desgalarynda türgenleşip, öz saglyklaryny berkidýärler.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe talyp ýaşlaryň diňe bir ýurt derejesinde däl, eýsem, halkara derejesinde geçirilýän bäsleşikleriniň netijeleri bu ugurda alnyp barylýan işleriň ýerine düşýändigini görkezýär. Munuň özi bizi, talyplar bilen bedenterbiýe-sport ugrunda iş alyp barýan hünärmenleri diýseň guwandyrýar we täze gözleglere, okuw-türgenleşik sapaklaryna has yhlasly, döredijilikli çemeleşmäge ruhlandyrýar. Hormatly Prezidentimiziň sporta üns bermegi netijesinde ýurdumyzda sportuň islendik görnüşi bilen meşgullanmaga giň mümkinçilikler döredildi, dünýä derejesine laýyk gelýän sport toplumlary gurlup, ulanylmaga berildi. Olimpiýa şäherçesinde ýerleşýän Welotrek sport we Tennis toplumynda hem şeýle iri derejeli ýaryşyň geçirilmegi üçin ähli mümkinçilikler döredilendir.
Bize şeýle ajaýyp zamanada okamaga, döretmäge, sport bilen meşgullanmaga çäksiz mümkinçilikleri döredip beren Türkmen sportuny belent sepgitlere ýetiren, il-halkyň saglygy barada gije-gündiz alada edýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, il-ýurt bähbitli işleri hemişe rowaç bolsun!
Maksat ORAZOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk
institutynyň Talyplar sport
klubynyň başlygy.


text:
Haýsydyr bir ugurdan üstünlik gazanmak üçin oňa ýetmäge gowy itergi berýän, hyjuw döredýän sebäp gerek. Hyjuwly adam maksadyna ýetmäge çalyşar. Eýsem, maksada höweslendirmek we maksat goýmak näme?
Mekdep okuwçylary üçin talap ediji mugallym ýa-da ene-atanyň hereketleri gowy höweslendiriji güýç bolup biler. Mysal üçin, kakasynyň çagadan talap etmegi onuň üstünliginiň hereketlendirijisi bolup biler. Her birimize hemişe geňeşçi, bizi goldaýan we öňe sürýän adam gerek.
Gürrüňi köpeldip oturman, kakasynyň we oglunyň gazanan üstünliklerini beýan edýän bir wakany gürrüň bermekçi. (Ondan özüňiz netije çykararsyňyz diýip tama edýärin.)
2020-nji ýylyň 8-nji dekabrynda onlaýn arkaly dürli ýurtlaryň uniwersitetleriniň talyplarynyň arasynda matematika boýunça halkara ders bäsleşigi geçirildi. Oňa 24 ýurtdan talyplar gatnaşdylar. Ony Ysraýylyň Ariel matematika we tebigy ylymlar uniwersiteti gurady.
Türkmen Döwlet oba hojalyk uniwersitetiniň talyby, Lebap welaýatynyň Dänew etrabynyň Garaşsyzlyk şäherçesiniň ýaşaýjysy Merdan Semiýew onda ýeňiji boldy.
Merdan Semiýew çagalygyndan matematika bilen yhlas bilen meşgullandy we mekdepde okan ýyllarynda özüni alyp barşy bilen beýleki okuwçylardan tapawutlandy. Ders bäsleşiklerinde birinji orny eýeledi. Ýeňişlere ony kakasy Baýram Semiýew höweslendiripdir. Ol çagalaryny terbiýelemek üçin yhlasyny gaýgyrmandyr.
Biz çaga terbiýesine nähili çemeleşendigini bilmek üçin onuň bilen gürrüňdeş bolduk. Ol okuwçy wagty oglunyň dürli kompýuter oýunlary bilen gyzyklanmagyna ýol bermändigini we ökde mugallymlar bilen maslahatlaşyp, goşmaça sapaklara gatnaşmaga we mekdep maksatnamasyndan daşary bilimleri özleşdirmäge mejbur edendigini aýtdy.
Oglunyň häzirki gazananlary kakasynyň we onuň bilen işlän mugallymlaryň işiniň netijesidir. Tutuş sebit bu üstünliklere buýsanýar.
Terbiýeçilik barada ýazylan kitaplaryň köpüsinde ýazylyşy ýaly, doglan wagty islendik adamyň üýtgeşik bolmak, beýlekilerden tapawutlanmak üçin mümkinçiligi bolýar. Ýöne 100 adamdan 98-si zerur däl zatlar bilen gyzyklanýanlygy sebäpli bu mümkinçiliklerden peýdalanyp bilmeýärler. Lebap welaýatynyň Garaşsyzlyk şäherçesiniň ýaşaýjylary Semiýewleriň maşgalasynda ogluny bu maksada gönükdirmek başardypdyr.
B.Semiýew erjellik endigine alyp barýan dört sany ýönekeý ýoly görkezdi:
— oňa ýetmek üçin içiňi ýyrtyp barýan isleg bilen goldanýan anyk maksatlar gerek;
— yzygiderli ýerine ýetirilýän kesgitli meýilnama laýyk hereket etmeli;
— pikirleriň negatiw we boýun gaçyrmaga mejbur edýän täsirlerden daşda bolmaly, şol sanda garyndaşlaryň, dostlaryň we tanyşlaryň negatiw maslahatlaryndan gaça durmaly;
— meýilleriňi we maksatlaryňy goldaýan şahslar bilen dostlaşmaly.


text:
ShQO-da túske deıin aýyl ákimderiniń saılaýynda turǵyndardyń 50 paıyzy daýys berdi
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda túske deıin aýyl ákimderiniń saılaýynda turǵyndardyń 50 paıyzy daýys berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi
ShQO Aqparat ortalyǵynyń málimetine súıensek, aýyldy jerlerde daýys berý qalalarǵa qaraǵanda belsendi ótýde. Óıtkeni, aýyldaǵy azamattar kóbinese óz eldi mekenderin basqaratyn adamdardy jaqsy biledi.
Shyǵys Qazaqstanda saılaý 194 eldi mekende ótýde. Aldyn ala málimetter boıynsha saǵat 12.00-de halyqtyń kelýi saılaýshylardyń jalpy sanynyń 50 paıyzynan astamyn qurap otyr. Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Ersaıyn Nábıevtiń aıtýynsha, saılaý talapqa saı ótip jatyr, eshqandaı buzýshylyqtar tirkelmegen.
Oblystyq SEB departamenti basshysynyń orynbasary Ǵalymbek Alın saılaý ýchaskelerinde sanıtarlyq-epıdemıologııalyq normalar saqtalýy tıis ekenin eske saldy.
«Saılaý ýchaskesinde saılaý komıssııalarynyń músheleri men qatar dene qyzýy kóterilgen, sondaı-aq koronavırýs ınfektsııasynyń basqa da belgileri bar adamdardyń bolýyna tyıym salynady. Statsıonarlyq jáne tasymaldanatyn jáshikterdi ashar aldynda sanıtarlyq óńdeý júrgizý qajet. Barlyq rásimder aıaqtalǵannan keıin, daýys berýge arnalǵan mekeme tolyq dezınfektsııalanýy tıis, - dedi Ǵalymbek Alın.


text:
Çöp-çalamly gollaryň Zowwam giden ýerinde, Möjekleň, şagallaryň Mekan eden ýerinde, Ok geçmeýän gamyşly, Ördekli, ýaşylbaşly Bir derýanyň boýunda, Çala mydar öýünde, Elli ýaşly bir goja Ogly bilen bileje Ömür sürüp geçenmiş. Oň ogly barasynda, Gürrüň il arasynda, Dilden-dile geçenmiş.
Ynha bir gün ol çaga Çykanmyş oýnamaga, Arnanyň sakasyna, Derýanyň ýakasyna. Oň söýýäni aşykmyş. Bakyşyp günbatara, Düzülip bir hatara, Goşun duran mysaly, Aşyklaryn mazaly Hatarlap dikenmişin. Dogrulap çykanmyşyn.
Ykjam tutup kenegin: “Ýöne gowy çenegin” Diýenmiş öz-özüne. Soň bat berip sözüne: “Hop, hop, kenejigim hop, Aşyklary alyp gop” Diýip, batly zyňanmyş.
Gyltyz degip aşyga, Kenek wazlap eňenmiş. Ýelk ýasap pes-aşaga, Suwa jompa çümenmiş.
Oglan oýa çümenmiş: “Düýpsüz derýa düýbünden Alyp bolmaz düýbünden. Wah, men bujagaz diýip, Nirelere selpedim. Ahyry bir ülpedim Ýumşak gurşundan guýup, Maňa sowgat beripdi. Göwnüm ganat geripdi. Aşyjagym gitdi güw. Naşyjygym gitdi güw”. Diýip, oglan aglanmyş. Şonda suw bir şaglanmyş.
Bulandyryp derýany, Elendirip her ýany, Gap-gara lokga balyk, Bir äpet lakga balyk, Çyrpynyp çykanmyşyn. Oglana bakanmyşyn: – Näme boldy eý, oglan. Arzyň maňa diý, oglan! Meniň adym şa balyk. Şu suwda edýän şalyk.
Tukat sallap başyny, Süpürip göz ýaşyny, Ýüzjagazyn turşardyp, Dodajygyn kemşerdip. – Kenegim suwa gaçdy, Menden arany açdy! – Diýip, oglan dymanmyş. Balyk ýene çümenmiş... Bulandyryp derýany, Elendirip her ýany, Bir gapdaly deşikli, Agzy gurşun aşykly, Balyk çykanmyş müňzäp, Ylla adama meňzäp.
Öz kenegin alypjyk, Kisesine salypjyk, Gidiberjek bolanda: – Oglan, yza dolan-da, Al, me, kümüş aşygy Ýogam bolsa deşigi – Diýip, balyk bakanmyş.
Oglan garşy çykanmyş: – Meniňki däl bu aşyk, Meňkiden has üýtgeşik. Öz kenegim bor maňa. Göz gyzdyrman men muňa. Munam biri gaçyryp, Bar keýpini uçuryp. Ahmyr edip ýörendir. Göz ýaş döküp ýörendir – Diýenmiş-de ol oglan Ýene gitmekçi bolan. Balyk oňa gözlänmiş, Soňra ýene sözlänmiş: – Aşygyn gaçyran ýok, Keýpinem uçuran ýok. Oglan, gitme hany dur. Däl ekeniň nebsewür! Hakyna kanu jigi, Bujagaz aşyjagy Al-da jübüňe ataý! Ýogsa bolmaz göwnejaý. Diýen wagty şo balyk: – Äber onda şa balyk, Unutman bu enaýy Sowgadyň ömür boýy – Diýip, ol çybyk aty Çapyp gidenmiş gaty.
**
Ol “kümüş aşyk” sesi, “Örän üýtgeşik” sesi Baý ogluna ýetenmiş. Ol-da şaýyn tutanmyş. Onuň ady Begelek, Göwresi tos-togalak. Ylla repide ýaly Ýüzi-de tes-tegelek. “Derýa boýna çapaýyn. Kümüş kenek tapaýyn” Diýip, dynman bökenmiş. Ylgap öýden çykanmyş.
Peşmekdir, ýandak diýmän, Gyýakly händek diýmän, Çolaşýan eken diýmän, Sünjülýän tiken diýmän, Gaçy, ýapydan geçip, Oglanyň guşy uçup, Arnanyň sakasyna, Derýanyň ýakasyna, Çym-gyzyl bolup reňki, Ylgap ýetenmiş ýaňky.
Aşygyn düzen bolup, Gözlerin süzen bolup: “Hop, hop, kenejigim hop, Aşyklary alyp gop”. Diýen bolup zyňanmyş. Kenek wazlap eňenmiş. Gamyşlardan geçenmiş. Göni suwa gaçanmyş... Garybyň ýanna baryp, Ýatlanja bar sözüni Aýdanmyşyn gygyryp, Tutan bolup ýüzüni: “Aşyjygym gitdi güw, Naşyjagym gitdi güw”. Diýip, aglan bolanmyş. Kä durup diň salanmyş.
Bulandyryp derýany, Elendirip her ýany, Gap-gara lokga balyk Bir äpet lakla balyk, Çyrpynyp çykanmyşyn. Oglana bakanmyşyn: – Näme boldy eý, oglan. Arzyň maňa diý, oglan! Meniň adym şa balyk. Şu suwda edýän şalyk.
Ýüzün turşardan bolup, Gözün ýaşardan bolup: – Meniň aşygym ýitdi Suwuň düýbüne gitdi – Diýip, oglan dymanmyş. Balyk ýene çümenmiş...
Bulandyryp derýany, Elendirip her ýany, Gurşundan bolan aşyk, Gyrlyp züýk bolan aşyk Alyp, çykanmyş müňzäp, Ylla adama meňzäp. Gyra çykyp şa balyk, Gürlänmiş adam ýalak:
– Me, kenegiň oýnaber, Öňkiň ýaly ýaýnaber. Goý sesiňi, aglama – Diýenmişin oglana. Oglan kellesin sypap, Özün görkezip bitap: – Meniňki üýtgeşikdi, Ol gunt ýaly aşykdy – Diýip, ýene dymanmyş. Balyk ýene çümenmiş...
Bulandyryp derýany, Elendirip her ýany, Balyk çykanmyş müňzäp, Ylla adama meňzäp. Ine saňa tap-taýyn, Tüýs gözüne söweýin, Görülmedik, üýtgeşik, Enaýy kümüş aşyk.
“Dat meniňki şol!” diýip, “Okla bärik, bol!” diýip, Oglan dyzanmyş öňe. Eli uzanmyş şoňa.
Oňa bakyp şa balyk, Gürlänmiş adam ýalak: – Ýalňyşaýma, gör ilki, Seňki däldir bu, belki. Pugta seret eý jigi, Tanasaň ol aşygy. Ýöne suwuň astynda, Äpet daşyň üstünde Görülmedik, üýtgeşik, Enaýy altyn aşyk Görüp, alman gaýtdym. Seňki däldir öýtdüm. – Hawa, meňki şol aşyk, Sap altyndan ol aşyk. Ýalpyldap gidenden soň, Tylla çalm edenden soň, Meniňkidir öýtdüm. Şonuň üçin aýtdym – Diýip, oglan dymanmyş. Balyk ýene çümenmiş. Kümüş aşygam şonda, Alyp gidenmiş ýanna.
– Balyk hä diýmän geler, Altyn aşyk äkeler – Diýip, ýüzi tegelek, Şol baý ogly Begelek Arnanyň sakasynda, Derýanyň ýakasynda Heniz hem oturanmyş. Dikil gazyk duranmyş.


text: Isa Mesih: “Habardar boluň! Özüňizi her hili betnebislikden goraň, çünki biriniň ýaşaýşy onuň mal-mülküniň bollugyna bagly däldir” diýdi. Olara bir tymsal aýtdy: “Bir baý adamyň ýeri bol hasyl berýär. Ol adam: “Näme etsemkäm? Hasylym goýmaga jaýym ýok” diýip içini gepledýär. Onsoň şeýle diýýär: “Şeýle ederin: ammarlarymy söküp, ulurak ammarlar salaryn-da, bütin gallamy, bar zadymy şol ýere ýygnap, özüme: Eý janym, köp ýyl üçin ýygnalan birtopar zadym bar, dynjyňy al, iý, iç, keýp çek” diýerin. Emma Hudaý oňa: “Eý akmak! Edil şu gijäniň özünde janyň senden alnar. Onsoň taýarlan zatlaryň kime galar?…Bütin dünýäň eýesi bolup janyňy ýitirseň saňa näme peýda” diýýar. Hudaýyň nazarynda baý bolman özi üçin döwlet ýygnaýan adamyň ýagdaýy şeýledir”. Injil


text:
Pentagonyň 1-nji iýuldaky hasabatynda ABŞ-nyň dünýäniň beýleki uly harby güýçleri Orsýet, Hytaý bilen urşa çekilmek ähtimallygy «pes, ýöne ösýär» diýilýär.
«Orsýet öz goňşularynyň özygtyýarlylygyny hormatlamaýandygyny gaýta-gaýta görkezdi we öz maksadyna ýetmek üçin güýç ulanmak isleýär» diýip, 2015-nji ýylyň Milli harby strategiýa hasabatynda aýdylýar.
Pentagon Orsýetiň Ukraina goşun salandygyny ýaňzydýar, emma Moskwa separatistleri goldamak üçin gündogar Ukraina goşun ýerleşdirendigini ret edýär.
Pentagonyň 2011-nji ýyldaky hasabatynda Orsýet barada az zat aýdylýardy, ýöne ol Moskwanyň Krymy anneksiýa etmezinden we pitneçiligi goldap, müňlerçe adamyň ölümine we ýaşaýan ýerinden bosmagyna sebäp bolmazyndan ozal çap edilipdi.
Hasabatda Hytaý hem barha agressiwleşýän ýurt hökmünde görkezilýär.


text:
Täjigistanyň Gümrük Gullugy Baptist kilisesi tarapyndan sargalan 5 müň sany ýewangel hristiýan kalendarlarynyň konfiskasiýa edilendigini we soňy bilen ýakylandygyny tassyklady.
Gümrük resmisiniň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, kalendarlar dekabrda Duşenbäniň Halkara Aeroportynda ele salnypdyr we soňy bilen-de otlanypdyr.
Gümrük resmisi kalendarlarda “başga diniň propogandasynyň” bolandygyny aýtdy.
Täjigistanyň ýewangel hristiýan baptistleriniň Kilisesiniň wekilleriniň beren maglumatyna görä, täjik resmileri olara 4 müň somoni, ýagny $420 möçberinde pul jerimesini hem salypdyrlar.
Täjigistanyň 2009-njy ýylda kabul eden din baradaky kanunyna görä, ýurtda yslamyň Hanafi akymyna artykmaçlyk berilýär. Kanun beýleki dinleriň wagyz edilmegini gadagan edýär.


text:
«100 jańa oqýlyq» jobasy qazaq tiliniń ǵylymı áleýetin arttyrdy – Qyrymbek Kósherbaev
NUR-SULTAN. QazAqparat – Elordada QR Prezıdenti janyndaǵy Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi ulttyq komıssııanyń keńeıtilgen májilisi ótip jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Ózderińiz biletindeı, QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Jańa gýmanıtarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq jobasy» iske asyryldy. Atalǵan jobanyń arqasynda qazaqstandyq gýmanıtarlyq bilim salasy tolyqtaı jańaryp, jańa deńgeıge kóterildi. Dúnıjúziniń aldyńǵy qatarly oqý oryndarynyń eń bedeldi ǵalymdary daıyndaǵan oqý quraldary qazaq tiline aýdarylyp, elimizdiń barlyq oqý oryndaryna jetti. Álemniń eń ozyq ýnıversıtetteriniń oqý mazmuny jarty mıllıonnan asa qazaqstandyq stýdenttiń qolyna tıdi. Ýnıversıtetterimizdiń oqý baǵdarlamalaryna kirdi. Bul turǵydan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy men «100 jańa oqýlyq» jobasy «Bolashaq» baǵdarlamasynyń jalǵasy ispettes. Sonymen birge bul bastama qazaq tiliniń jańa qoǵamyna saı jańa bilimmen 21 ǵasyr azamattaryn qajetti aqparatpen tolyqtyrdy. Tilimizdiń ǵylymı áleýeti artty», - dedi keńeıtilgen májilisti ashqan QR Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev.
Sondaı-aq onyń aıtýynsha, «100 jańa oqýlyq» jobasynyń arqasynda kásibı, akademııalyq jáne kórkem aýdarmashylar ortasy qalyptasty. Ózindik jumys tehnologııasy, stıli, termınologııasy bar aýdarma mektebi paıda boldy. Jobaǵa qatysqan júzdegen maman kásibı shyńdalyp, aýdarmashy ǵana emes ustaz, ǵalym, zııaly orta ókili retinde jańa qyrynan tanyldy.
«Osynyń barlyǵy biz el retinde qysqa ǵana ýaqytta qol jetkizgen, biraq, bizdiń rýhanııatymyzǵa kóp jyl jemisin beretin naqty jumystyń aýyz toltyryp aıtarlyq nátıjesi deýge ábden bolady», - dedi Memlekettik hatshy.
- Elorda mektebine Ybyraı Altynsarınniń esimi beriledi
- Shahtınsk qalasynda múgedek balalardy damytý ortalyǵy jabylyp qalýy múmkin
- Bilim salasynyń 270 qyzmetkeri jemqorlyqqa jol bergeni úshin jazalandy - Marat Ahmetjanov
- Ahmetjanov: Bilim berý júıesindegi jemqorlyq memlekettiń bolashaǵyna tikeleı qaýip tóndiredi
- BǴM: «Bilimdi ult» sapaly bilim berý» ulttyq jobasy tórt baǵyttan turady
- Táýelsizdikke 30 jyl: Aqmola oblysynda jas pikirsaıysshylar saıysy ótti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Úsik, naızaǵaı, shańdy daýyl: 23 qyrkúıekke arnalǵan aýa raıy
NUR-SULTAN. QazAqparat - «Qazgıdromet» RMK mamandary 23 qyrkúıek kúni el aýmaǵynda aýa raıy qandaı bolatynyn jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat.
Qazaqstannyń batysynda, ońtústik-batysynda jáne soltústiginde, sondaı-aq ońtústik-shyǵysynyń taýly aýdandarynda fronttardyń yqpalymen aýa raıy qubylmaly bolady.
Sonyń áserinen jańbyr jaýady, eldiń ońtústik-batysy men ońtústik-shyǵysynyń taýly aýdandarynda naızaǵaı jarqyldaıdy.
Soltústiginde azdaǵan jaýyn-shashyn bolady.
Respýblıkanyń qalǵan aýmaǵynda jaýyn-shashynsyz aýa raıy kútiledi.
Batysynda, ońtústik-batysynda jáne ońtústik-shyǵystyń taýly aýdandarynda jel kúsheıip, batysynda jáne ońtústik-batysynda shańdy daýyl soǵady.
Respýblıkanyń soltústiginde, soltústik-batysynda jáne ońtústik-batysynda tuman túsedi.
Mańǵystaý oblysynyń batysynda jáne ortalyǵynda naızaǵaı oınaıdy.
Túnde jáne tańerteń jaǵalaýda tuman kútiledi, kúndiz oblystyń soltústik-shyǵysynda shańdy daýyl bolady, jel ekpini - 15-20 m/s.
Túnde Jambyl oblysynyń taýly aýdandarynda kún kúrkireıdi. Jel qarqyny 15-20 m/s deıin kúsheıedi.
Kúndiz Qyzylorda oblysynyń soltústik-batysynda jáne ortalyǵynda sekýndyna 15-20 metr jyldamdyqpen jel turady.
Kúndiz Atyraý oblysynyń ońtústik-shyǵysynda, ońtústiginde jáne ortalyǵynda shańdy daýyl soǵady.
Kúndiz óńirdiń basym bóliginde jeldiń kúshi 15-20 m/s jetedi.
Batys Qazaqstan oblysynyń ońtústiginde, ońtústik-batysynda, kúndiz Aqtóbe oblysynyń ońtústiginde jáne batysynda jel jyldamdyǵy 15-20 m/s bolady.
Pavlodar oblysynyń soltústiginde jáne batysynda, túnde jáne tańerteń Qostanaı oblysynyń soltústiginde, soltústik-batysynda, Soltústik Qazaqstan oblysynyń soltústik-batysynda, Aqmola oblysynyń ońtústik-shyǵysynda, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń soltústik-shyǵysynda tuman túsedi.
Túnde Almaty, Jambyl oblystarynyń soltústiginde, taýly jáne taý bókterindegi aýdandarynda topyraq betinde 1-3 gradýs úsik júredi.
Túrkistan, Qyzylorda, Almaty oblystarynyń basym bóliginde, Aqtóbe, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystarynyń ońtústiginde tótenshe órt qaýpi saqtalady.
- Almatyda taý bókterine 16 sm qar tústi
- Qazaqstannyń basym bóliginde kún qaıta jylyna túsedi – Qazgıdromet boljamy
- Sınoptıkter Qazaqstan qalalaryndaǵy aýa sapasy týraly aıtty
- Qar, kóktaıǵaq, shańdy daýyl – jumaǵa arnalǵan aýa raıy
- Elimizde 6 oblys aýmaǵynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
- SQO-da kúnniń sýytýyna baılanysty polıtseıler kóktaıǵaq bolatynyn eskertti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ahal welaýatynda ýerleşýän Gökdepäniň Türkmenistanyň Gahrymany A.Nyýazow adyndaky dokma toplumynda penjek-balaklaryň önümçiligi ýola goýuldy. Bu barada Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň resmi saýtynda şenbe güni habar berildi.
Habara görä, toplumda häzirki zaman tikin enjamlarynyň ornaşdyrylmagy bilen önümleriň görnüşleri has-da artdy. Kärhanada esasan-da, “Gala” haryt nyşanly lybaslar tikilýär.
Dokma senagaty ministrliginiň resmi saýtynda bellenilişi ýaly, şeýle senagat kärhanalaryň önümçilik bölümlerinde oturdylan häzirki zaman tehnologiýalary dünýä ülňülerine laýyk gelýän ýokary hilli önümleri öndürmäge mümkinçilik berýär.
Gökdepäniň dokma toplumynda işçi-hünärmenleriň 1 müň 700-den gowragy zähmet çekip, bu ýerde ýokary hilli ýüplükleri gaýtadan işlemekden, dokma önümçiligine çenli ähli işler amala aşyrylýar. Toplumda öndürilýän dürli görnüşli nah ýüplükler dünýä bazarynda uly islege eýedir.


text:
Maglumata görä, gepleşikleriň esasy temasy Owganystana degişli bolupdyr. Türkmenistanyň Owganystana barýan uçarlara öz howa giňişligini ulanmaga rugsat bermeginiň, uçarlaryň ýangyç bilen üpjünçiligine ýardam etmeginiň şeýle-de Owganystanda mekdep we keselhana gurluşygyna degişli proýektleri amala aşyrmagynyň ähmiýeti nygtaldy.
Energiýa we bilim
Energiýa meselesine gezek gelende, Merkezi Aziýada köp ugurly energiýa geçirijilerini artdyrmak meselesinde Türkmenistanyň möhüm rol oýnaýanlygy bellenildi. ABŞ-nyň kompaniýalarynyň Türkmenistanda biznes ugrundan köp iş alyp barýanlygyny aýdyp, Döwlet sekretary amerikan kompaniýalarynyň deňiz ýaka energiýa serişdelerini özleşdirmek işine hem gatnaşmak islegini ýene tassyklady.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillari Klintonyň Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşygynda maslahat edilen temalaryň ýene biriniň bilim meselesine degişli bolanlygy döwlet departamentiniň maglumatynda görkezilýär.
“Ýakynda Türkmenistanda Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde ýerleşýän Merkezi Aziýadaky amerikan uniwersitetinde okamak isleýän türkmen ýaşlaryna gözegçilik bilen bagly käbir çäklendirmeler bolupdy. ABŞ-nyň döwlet sekretary türkmen studentleriniň hem Bişkekdäki uniwersitetde hem Bolgariýadaky amerikan uniwersitetinde okamagyna, şeýle-de has köp studentleriň Birleşen Ştatlara barmagyna degişli meseläniň çözülmegine gyzyklanma bildirýänligimizi mälim etdi” diýip, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň internet saýtynda aýdyldy.
Adam hukuklary
Şol bir wagtda-da, maglumata görä, Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Robert Blake Hillari Klinton bilen G.Berdimuhamedowyň arasynda bolan gepleşikler barada çykyş edende, oňa gepleşiklerde ynsan hukuklary meselesiniň gozgalyp-gozgalmanlygy barada sorag berildi.
R.Blake gepleşikleriň wagty çäkli bolansoň, diňe iň möhüm meseleleriň maslahat edilenligini aýdyp, “Türkmenistanda ynsan hukuklarynyň Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlarynda bolşy ýaly, uly mesele däl” diýip, jogap berdi.
Öz nobatynda ynsan hukuklaryny goraýjy halkara guramalar Günbatar döwletlerine ýüzlenip, soňky döwürde daşary gatnaşyklaryny ösdürýän, şol sanda ABŞ bilen gepleşiklerini aktiwleşdirýän Türkmenistanyň ýolbaşçylary bilen duşuşyklarda ynsan hukuklaryna ünsi artdyrmaga çagyryş edýärler.
Human Rights Watch guramasyndan Mariýa Lisitsina Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Amerikan hökümeti özara hyzmatdaşlykda
Ýurtdan çykyp bilmeýänleriň sanawyna täze adamlar goşulýar.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary bilen ikitaraplaýyn gepleşiklerinden daşgary G.Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş sekretary Ban Ki Mun we Hytaý Halk respublikasynyň başlygy Hu Zin Tao bilen duşuşjagynyny türkmen metbugaty habar beripdi.
G.Berdimuhamedow we Hillari Klintonyň arasynda 21-nji sentýabrda bolan gepleşikleriň mazmuny barada Türkmenistanyň habar beriş serişdelerinde maglumat berilmedi.
Merkezi Aziýa boýunça analitik Artem Ulunýanyň pikirine görä, Türkmenistanyň halkara sahnasyndaky häzirki herektleri ýurduň Günbatara tarap syýasatyny aktiwleşdirmek niýetini görkezýär.
“2009-njy ýylyň dowamynda Aşgabadyň köp iş edenligini aýtmak mümkin. Türkmenistana dürli derejeli delegasiýalaryň barmagy we ýurt baştutanynyň Günbatar döwletlerine edýän saparlary Türkmenistanyň syýasatynyň Ýewro-Atlantik giňişligine gadam basýanlygyny görkezýär. Öň Türkmenistanyň daşary syýasaty esasan Gündogar döwletlerine we Orsýete gönükdirilen bolsa häzir Aşgabat özüni gyzyklandyrýan meseleler boýunça geçirýän gepleşikleriniň ugruny üýtgedýär” diýip, Artem Ulunýan aýtdy.
Türkmenistan we BMG
BMG-niň Baş Assambleýasynyň Nýu Ýorkda geçýän 64-nji sessiýasyna Türkmenistan sessiýanyň başlygynyň orunbasary hökmünde gatnaşar. Halkara Forumyň başlygynyň orunbasary wezipesini birinji gezek Türkmenistan 2007-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 62-nji sessiýasynda ýerine ýetiripdi.
Türkmenistan BMG-na 1992-nji ýylda agza boldy we halkara konwensiýalarynyň 90-dan gowragyna goşuldy.
Türkmen metbugatyna görä, BMG-niň Baş Assambleýasynyň 64-nji sessiýasynyň gün tertibinde 160 çemesi meselä garalar. Olar parahatçylyk we howpsuzlyk, terrorçylyga garşy göreş, ynsan hukuklary we daşky gurşawy goramak, şeýle-de sosial-ykdysady ösüş temalaryna degişli.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň 64-nji sessiýasyna başlygyň orunbasary hökmünde gatnaşmagynyň Türkmenistanyň uly abraýynyň alamaty bolup durýanlygyny türkmen metbgaty nygtady.
Resmi maglumatlarda bellenişine görä, Türkmenistanyň sessiýa gatnaşmagy türkmen döwletiniň köp derejeli gatnaşyklaryny köptaraplaýyn giňeltmek niýetini görkezýär.


text:
Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin penşenbe güni telewideniýede telefon arkaly berlen soraglara jogap berip, halka eden ýüzlenmesinde oppozision protestçileri bir tarapdan öwse, bir tarapdan masgaralady. Ol Günbatary hem Orsýetiň içerki işlerine goşulmakda aýyplady.
Putiniň joşgunly çykyşy güýçli el çarpyşmalar bilen garşylansa-da, ol öz hökümdarlygyndan dörän, Kremle garşy protestlere getiren närazylygy köşeder diýen tamany ödemedi.
Premýer-ministr ilki parahatçylygy saklandyklary üçin protestçileri taryplady:
—Adamlar ýurtda bolup geçýän zatlar, ykdysady, sosial, syýasy ýagdaýlar barada öz pikirlerini beýan etjek bolsalar, kanuny hem ýerine ýetirseler, bu bir adaty zat. Men muny möhüm hasaplaýaryn. Telewideniýede köplenç ýaşlaryň, aktiw adamlaryň öz pikirlerini aýdyň beýan edişini gördüm. Bu meni begendirýär. Putiniň režiminiň beren netijeleri şu bolsa, onda bu gowy zat.
Şondan soň Putin özüniň şol öňki ýaňsyly, kinaýaly sözlerine başlady. Ol protestçileriň käbirine bu üýşmeleňlere gatnaşmaklary üçin pul berlendigini, olaryň oppozisiýa tarapyndan manipulirlenendigini aýtdy.
Tanymal oppozision ýolbaşçy Ýewgeniýa Çirikowanyň garaýşyça, Putin halkdan “gülkünç” ýagdaýda arany açypdyr:
—Bu, ine, soňuň başlangyjy. Men bu ýagdaýlar bilen belli bir derejä çenli tanyş. Men 35 ýaşymda. Kiçijik gyzkam ejemiň, kakamyň sowet ýolbaşçysy Leonid Brežnewiň çykyşlaryna gülenini görenim ýadymda. Indi hem iki çagam meniň Putiniň çykyşlaryna gülýänimi görýärler. Bu indi basym tamamlanmaly. Ol bizi asla äsgerenok.
Täze protestler planlaşdyrylýar
Oppozisiýa 4-nji dekabrda geçen jedelli saýlawlar güýçsüz hasap edilip, täze saýlawlaryň geçirilmegini talap edýär. Olar şeýle-de saýlaw komissiýasynyň ýokary derejeli işgärlerini wezipeden boşatmaga çagyryp, ençeme oppozision partiýanyň saýlawa goşulmagynyň öňüne böwet bolan çäklendirmeleriň ýatyrylmagyny talap edýärler.
Oppozisiýa, bu iş edilmedik ýagdaýynda, köp adamy köçelere çykaryp, 24-nji dekabrda 50 müň protestçini Moskwanyň merkezine üýşürmegi umyt edýär. Ýöne Putin saýlawlaryň netijeleri galplaşdyryldy diýilýäni kabul edenok:
—Meniň pikirimçe, saýlawyň netijeleri, hiç bir şübhesiz, ýurtdaky güýçleriň ýagdaýyny görkezýär. Hakimiýet başyndaky güýç, “Bütewi Orsýetiň” käbir goldawy elden bermegi adatdan daşary zat däl. Biz örän çylşyrymly bir krizis döwrüni başdan geçirdik. Görüň, beýleki ýurtlarda nämeler bolup ýör.
Putin partiýalaryň aňsatlyk bilen hasaba alynmagyna ýol beriljekdigini duýdurdy. Regionlaryň gubernatorlaryny hem Kreml bellemeli däl, olar saýlanmaly. Ýöne bu iş syýasy partiýalar tarapyndan hödürlenen kandidatlar prezident tarapyndan oňlanansoň bolmaly.
Syýasy baha beriş merkeziniň işgäri Pawel Saliniň pikiriçe, bu jogaplar bir düýpli zatlar däl:
—Adaty ýazgylary çalşyrdylar. Ýöne olar hakyky dialog geçirip, hakyky eglişigi çynlakaý islýändiklerini halka ynandyrmak üçin ikinji ädimi ätmeli. Olar bu meselede meni asla ynandyryp bilmediler. Gubernatorlar barada aýdylan zatlar ýa-da oppozision partiýalar hasaba alynsa, begenjekdigi, bular çyn ýürekden aýdylan zatlar däl. Men olaryň bu zatlary iş ýüzünde nädip amala aşyrjakdyklaryny eşidemok. Ädilen birinji ädim kosmetiki özgerişler, usulyň formatyny üýtgetmek. Ýöne ikinji ädim, ýagny eglişik baradaky zatlar, meni ynandyranok.
“Mart aýyna planlaşdyrylan prezidentlik saýlawlarynda ýeňen ýagdaýyňyzda-da bu sorag-jogap duşuşyklaryny dowam etdirermisiňiz?” diýen soraga Putin: “Biz on ýyl bäri duşuşýarys. Bu formaty, elbetde, dowam etdireris” diýip jogap berdi.


text:
Yrakda premýer-ministriň wezipe borçlaryny wagtlaýyn ýerine ýetirýän Nuri al-Maliki federal suduň karary esasynda wezipesinden çekiljekdigini aýdýar.
Yragyň prezidenti Fuad Masum (Fuad Masum) 11-nji awgustda ýokary derejeli şaýy syýasatçysy Haýdar al-Abadiden (Haidar al-Abadi) täze hökümeti düzmegi sorapdy.
Ýöne Maliki 13-nji awgustda beren maglumatynda Abadiniň wezipä bellenilmegi konstitusiýanyň “bozulmagydyr” we onuň “hiç hili güýji ýokdur” diýdi.
Maliki telewideniýede eden hepdelik çykyşynda: “Men hökümetiň öz işini dowam etdirjekdigini tassyklaýaryn we ol Federal suduň karary bolmazdan üýtgemez” diýdi.
2006-njy ýyldan bäri premýer-ministr wezipesini ýerine ýetirýän Maliki Yrakda aprel aýynda geçirilen netijesiz saýlawlardan bäri premýer-ministriň wagtlaýyn borçlaryny ýerine ýetirýär.
Yrak yslamçy gozgalaňlar bilen söweşýän mahaly, Maliki ýurtda mezhebara ýowuzlygy möwjetmekde aýyplanýar. Şeýle-de, ol özüniň wezipeden çekilmegi barada sünni, kürt we käbir şaýy syýasatçylary tarapyndan edilen çagyryşy ret etdi.


text:
Fransiýanyň prezidenti Frasua Olland (Francois Hollande) gazak prezidenti Nursultan Nazarbaýewe Ukraina meselesi boýunça Russiýa bilen Günbataryň arasyndaky dartgynlylygy gowşatmak meselesinde Gazagystanyň rol oýnaýandygyny aýtdy.
Olland iki günlük resmi sapar bilen 5-nji dekabrda gazak paýtagty Astana bardy. Onuň bu sapary Fransiýa bilen Gazagystanyň arasyndaky syýasy we söwda gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir.
Olland Nazarbaýewe Fransiýanyň Gazagystan bilen ykdysady we söwda ugurlary boýunça hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirýändigini mälim etdi.
Şol bir wagtyň özünde Nazarbaýew ykdysady ylalaşyklaryň Gazak-fransuz biznes forumynda maslahat ediljekdigini aýtdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidentligine kandidatlar Hillari Klinton we Donald Trump 26-njy sentýabrda geçirilen başa-baş diskussiýada ykdysady we daşary syýasat meseleleri boýunça jedelleşdiler.
Birleşen Ştatlarda 8-nji noýabrda geçiriljek saýlawlaryň öňüsyrasynda şuňa meňzeş üç diskussiýanyň geçirilmegi planlaşdyrylýar. Bu diskussiýanyň duşenbe güni geçirilen ilkinji duşuşygynda iki bäsdeş birek-biregine kemsidiji sözler aýdyp, bir-biriniň sözüni böldüler.
Trump we Klinton köp wagtdan bäri garaşylan duşuşygyň başynda birek-biregi bilen elleşip salamlaşdylar. Diskussiýanyň dowamynda Trump Klintona “sekretar Klinton” diýip ýüzlenen mahaly, Klinton ony “Donald” diýip atlandyrdy.
Şeýle-de, duşuşygyň çäginde 68 ýaşyndaky Klinton Trumpy saýlawlarda üstünlik gazanmak üçin “bolgusyz zatlary” aýtjak ýalançy adam hökmünde häsiýetlendirip, ony rus prezidenti Wladimir Putini Amerikanyň nyşanalaryna garşy kiber-hüjümleri amala aşyrmaga iteklemekde aýyplady.


text:
BMG-niň Baş Assambleýasy Orsýetiň anneksiýa eden Krym ýarymadasynda adam hukuklarynyň depelenmegini berk ýazgarýan rezolýusiýany kabul etdi we Orsýeti “okkupasion güýç” diýip atlandyrdy.
Ukraina we dünýäniň 30 ýurdy tarapyndan öňe sürlen rezolýusiýa 70 ýurt tarapyndan makullandy. 26 ýurt, şol sanda Orsýet, Belarus, Gazagystan we Hytaý rezolýusiýa garşy çykdylar, 76 ýurt ses bermekden saklandy.
Ukrainanyň BMG-däki hemişelik missiýasy rezolýusiýanyň Ukrainanyň we Orsýetiň arasyndaky ýaragly konfliktiň bardygyny tassyklaýandygyny we Orsýetiň 2014-nji ýylda bikanun bölüp öz düzümine goşan territoriýada öz kanunlaryny ýöretmegini ýazgarýandygyny aýtdy.
Ukrainanyň BMG-däki diplomatlary Orsýetiň BMG-niň agza ýurtlaryna rezolýusiýany ret etmek ýa-da ses berişlikden saklanmak boýunça “aşa basyş” görkezendigini bellediler.


text:
Orsýetiň Sibir regionynda tokaý ýangynlaryny öçürmek tagallalary 163,100 gektar meýdany öz içine alýar diýip, TASS habar gullugy Howa gorag gullugyna salgylanyp, 7-nji awgustda habar berdi.
Ýangyn Irkutsk we Krasnoýarsk, şeýle-de Ýakutiýa, Burýatiýa, Amur, Tomsk we Çukotka sebitlerinde şindi hem möwç alýar.
“Tokaý ýangynlaryny öçürmek işine 3,800-e golaý adam çekildi” diýip, TASS habar berdi.
Irkutsk, Ýakutiýa we Krasnoýarsk sebitlerinde adatdan daşary ýagdaý saklanyp galýar. Burýatiýada hem bir etrapda adatdan daşary ýagdaý yglan edildi.


text:
Faraon Narmer
Hökümdarlygy: Miladydan öňki 3100一...?
Ondan öň: Ka (Içýanyň şasy)
Aýaly: Neiphotep A
Faraon Narmer miladydan öňki 3100 ýyllarda Müsürde ilkinji hanedanlygyny guran we bize belli bolan ilkinji hökümdardyr. Geçmişde Kadan (Içýan şasy) soň tagta geçip Aşaky we ýokarky Müsüri birleşdiren faraondyr. Emma arheologik tapyndylar onuň Içýan şasy bilen birmeňzeş şahsyýetdigi çak edilýär. 1898-nji ýylda Hierakonpolda tapylan meşhur Narmer ýazgylarynda aşaky we ýokarky Müsüriň ilkinji faraonydygyny bize mälim etdi. Ýöne Müsüriň taryhyny öwrenijiler ilkinji Müsüriň faraony ol däl diýjek hem bolýarlar. Ýöne maglumatlar boýunça bize bellisi ilkinji Müsür faraony Narmerdir. Faraon Narmer Müsüri birleşdiripdir. Ýakyn wagtlarda Den's we Kas mazarygynda tapylan faraonlar sahypalarynda Narmeriň Aşaky we Ýokarky Müsüri birleşdirendigi hakynda okalanda, Horahanyň onuň ýerine tagta geçendigi mälim boldy. Ýöne faraon Menese degişli hiç maglumat ýazylmandyr. Aýaly Neiphotep A-dan iki ogly bolan Narmeriň ilkinji ogly Horaha, Narmerden soň tagta geçipdir, soň tagta beýleki ogly Menes geçipdir. Abidosyň Ummel Gaab welaýatyndaky hökümdarlar mazarlygynda iki öý (B17&B18) şeklinde belgilenen Narmeriň mazary, özünden öňki höküm süren Kanyň (Içýan şasy) mazarynyň töwereginden tapyldy. 1994-nji ýylyň Ýaz aýlarynda Ysraýyldaky Nahal Tillah gazuw-agtaryşynda tapylan keramiki bölejiklerde, soňra 1989-njy ýylda tapylan Narmer ýazgylaryndaky faraon şekiljigi tapyldy. Keramiki bölejikleriň 5000 ýyl öň Müsürden getirilen şerap käsesidigi mälim edildi.


text:
Gaýpdan habar berýän kişiniñ, palçynyñ yslamda hökümi näme?
Allaha hamd, Pygamberimiz Muhammede salat we salam bolsun.
Gaýby bilýänligini aýdýan kişiniñ ýagny palçynyñ hökümi kapyrdyr. Çünki ol kişi Allah Tagalany ýalanlap, Onuñ sözüni inkär edýändir. Aýatda Allah Tagala şeýle diýdi: “Aýt: Asmanlarda we ýerde Allahdan başga hiç kim gaýby bilmez. Olar haçan gaýtadan direljeklerini hem duýmazlar.” (Neml, 27 /65)
Allah Tagala Pygamberimiz Muhammed sallallahu aleýhi we selleme, asmanlarda we ýerde Allahdan başga hiç kimiñ gaýby bilip bilmejegini yglan etmegini buýrýar. Şonuñ üçin gaýby bilýänligini aýdýan kişi, Allah Tagalanyñ bu aýatyny ýalanladygy bolar. Gaýby bilýänligini aýdýan kişilere biz şeýle diýeris: Pygamberimiz Muhammed sallallahu aleýhi we sellem gaýby bilmeýän bolsa, siz nädip gaýby bilip bilersiñiz? Eger olar biz Pygamberden has üstündiris diýseler, bu söz sebäpli küfre (kapyrlyga) girerler. Eger ýok Pygamber bizden has üstündir diýseler, biz olara: Siz gaýby bilýän bolsañyz, näme üçin Pygambere gaýb bildirilmändir?
Allah Tagala aýatda, Özi barada aýdanda: “Ol ähli gaýby bilýändir. Emma gaýbyny hiç kime bildirmez. Diñe razy bolan Pygamberlerine bildirer. Bu ýagdaýda Ol Pygamberiniñ öñünden we yzyndan gözegçilik edýän (perişde) goýar.” (Jyn, 72 /26, 27)
Gaýby bilýänligini aýdýan kişileriñ kapyrlygyna yşarat eden ikinji aýat: Allah Tagala Pygamberlerine ynsanlar üçin şu sözi yglan etmegini buýrandyr: “Aýt: Men size Allahyñ hazynalary meniñ ýanymda diýmeýärin. Men gaýby hem bilmeýärin. Size men bir perişde hem diýmeýärin. Men diñe maña wahyý edilen buýruklara boýun bolýandyryn..............” (Enam, 6 /50)
Şeýh Muhammed bin Salih el-Useýmin, Fetawa Erkanil-Islam.


text:
Dograma türkmenleriň iň milli naharydyr we ýörite baýramçylyklarda, esasanam Gurbanlykda edilýär. Gurbanlyk her ýyl Gurban (Zilhijje) aýynyň onunjy güni başlaýar. Üç günläp dowam edýän Gurbanlykda maşgalalar, dostlar, goňşular topar-topar bolup, bir-biregiň öýüne baryp, nahar iýýärler.
Dograma etmek üçin birnäçe tamdyr petir çörek bişirilýär we täze goýun eti gazana atylyp, et süňkden sypara gelýänçä gaýnadylýar. Petir çöregi, bütin maşgala bolup, elde owunjak dograp, giň ýazylan saçakda dogralan et, sogan bilen gowy garýarlar. Soň dogramany iýjek adamlaryň islegine görä tabaga salyp, üstüne gyzgyn çorba guýup, Gurbanlyga gelenlere äberýärler.
Dograma
8-10 adamlyk
Çorba üçin:
- 1½ kg ýagly, süňkli goýun ýa-da sygyr eti
- 5 l suw
- 2 nahar çemçesi duz
- 2 pomidor
Çörek üçin:
- 1 nahar çemçesi duz
- 600 ml ýyly suw
- 1 çaý çemçesi gury hamyrmaýa
- 1 kg un
- 2 sogan
- Gara burç
- Gazana et atyp, suw guýup, ony güýçli otda goýmaly. Suw gaýnap başlanda, onuň ýüzüne çykan köpügini aýyrmaly we çorba duz atmaly. Soňra gazany aram otda goýup, onuň gapagyny ýapmaly. Çorba 20 minut gaýnansoň, onuň içine pomidor dogramaly. Gazanyň gapagyny ýapyp, et gowy bişýänçä, çorbany gaýnatmaly. Çorbanyň duzuny dadyp görmeli, eger ýuwan bolsa, oňa duz atmaly.
- Çorbanyň eti bişýänçä petir çöregi bişirmeli. Petir çörek üçin tabaga duz atyp, suw, hamyrmaýa we un guýup, hamyr etmeli. Hamyry 2 bölege bölüp, her bölegi eliň aýasynda togalamaly.
- Ojagy 250°C (482°F) gyzgynlykda gyzdyrmaly. Ojak gyzýança hamyry oklaw bilen ýaýyp, 1.5 sm galyňlykda çörek ýasamaly. Çörekleri dürtgüç bilen gür dürtmeli we ojak kagyzy ýazylan taba geçirmeli. Çörekleriň ýüzüne suw çalmaly we tabany ojagyň ortaky gatynda goýmaly. Çörekleri ýüzi gyzarýança (15-18 minut) bişirmeli.
- Bişen çöregi saçagyň üstünde eliň bilen ownuk dogramaly (bir çöregiň ¼ bölegini dograman goýmaly). Dogralan çöregiň üstüne ýarym halka şekilinde kesilen sogany guýmaly. Çorbanyň etini bir tabaga çykarmaly we ony dogralan çöregiň üstüne atmaly. Soňra eti dograman goýan çöregiň üstünde ownuk dogramaly. Dogralan eti, sogany, çöregi iki eliň bilen gowy garmaly we üstüne 3-4 nahar çemçesi ýagly çorba sepelemeli. Şondan soň dograma taýýar bolýar, ýöne 20-30 minut saçaga dolap goýsaň, ol gowy alyşýar we has tagamly bolýar.
- Dograma äberilende tabaga guýlup, üstüne gara burç sepilýär we gaýnap duran çorbadan üstüne çykar-çykmaz edilip guýulýar. Dogramany gury, çaýa ýanap hem iýseň bolýar.


text:
Foto: "Nur Otan" partııasynyń baspasóz qyzmeti
«Nur Otan» partııasy atynan saılaý naýqanyna túsip jatqan úmitkerlerdiń úgit-nasıhat jumystary jalǵasýda. Búgin oblystyq máslıhattyń depýtattyǵyna kandıdattar buqaramen kezdesti.
Atap aıtsaq, úmitkerler Marat Smaılov pen Dúısen Byqybaev T.Rysqulov aýdany О́rnek aýylynda bolyp, kanvassıng formatynda qara halyqtyń ótinish-tilegine qulaq túrdi. Sondaı-aq kandıdattar kezdesýler barysynda «Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn tanystyryp, onyń basym baǵyttaryn jan-jaqty túsindirdi.
Partııanyń yqpalymen aldaǵy 5 jylda 125,8 myń turǵyny bar 119 eldi mekendi sapaly aýyzsýmen qamtý josparlanýda. Sondaı-aq 128 myń adam turatyn 107 aýylǵa gaz qubyry júrgizilmek. Bul maqsatqa qol jetkizý úshin 85 aýylda jalpy uzyndyǵy 862 shaqyrym bolatyn sý qubyry tartylady.
Al 2025 jylǵa qaraı óńirdegi aýyl sharýashylyǵy daqyldary egiletin alqaptyń kólemi 25 myń gektarǵa artyp, mal basy 110 myńǵa jáne qustyń sany 102 myńǵa deıin jetedi dep kútilýde. Budan bólek aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksporttaý naryǵy keńeıedi.
Aýyldaǵy shaǵyn jáne orta bızneske jasalǵan qoldaý esebinen eldi mekenderdegi kásipkerler 225-ge kóbeıip, óndiris kólemi 807 mıllıon 200 myń teńgege artady.
Qazirgi tańda aýyldaǵy árbir aýladaǵy tabys kólemi 104 myń teńge bolsa, 2025 jylǵa qaraı bul soma 209,1 myń teńgeni quraıdy, - degen kandıdat Marat Smaılov «Nur Otan» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynyń árbir baǵyty áleýmettiń áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵanyn aıtty.
О́z kezeginde sóz alǵan turǵyndar kókeılerinde júrgen suraqtaryn qoıyp, tushymdy jaýaptar aldy.
"Nur Otan" partııasy Jambyl oblysynyń Saılaý qorynyń qarajatynan tólendi
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Guterres dünýäni Owganystany krizisleri ýeňip geçmekde goldamaga çagyrdy
Birleşen Milletler Guramanyň baş sekretary Owganystandaky dürli krizisler Owganystandaky azyndan 18 million adama täsir etjekdigine yşarat edip Owganlara bu tupany ýeňip geçmäge kömek etmesek, diňe bir owganlylar däl, eýsem bütin dünýä agyr çykdajy eder diýdi.
IRNA habarlar gullugynyň beren habaryna görä, Antonio Guterres duşenbe güni ýerli wagt bilen habarçylar bilen söhbetdeşlikde Birleşen Milletler Guramasynyň maddy-tehniki kynçylyklara garamazdan Owganystana ynsanperwer kömegini berýändigini aýtmak bilen diňe Sentýabr aýynda Owganystanda 3 million 8 ýüz müňden gowrak adam azyk kömegini aldy diýdi.
Ol sözüni dowam etdirdi: Geçen hepde Owganystanda 10,000 adam bejergi aldy we Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy Kabulda iki sany täze korona barlaghanasyny döretdi diýip yglan etdi.
BMG-nyň Baş sekretary Talyban awgust aýynda Owganystany ele geçirmezden ozal, soňky 20 ýylda daşary ýurt kömegi bilen ýurduň gowşak ykdysadyýetine gurakçylygyň we korona wirusynyň täsir edendigini aýtmak bilen bu ýurduň ykdysadyýetiniň çökmeginiň öňüni almak üçin elimizden gelenini etmelidiris diýip beýan etdi.


text:
Marynyň “Gök bazarynyň” ýerzemininde ýerleşýän bir söwda nokadynda mundan bir aý ozal hem döwlet nyrhyndan iýmit önümleri satylýardy. Ýöne soňky bir hepde bäri “ýerzeminiň” öňünde azyk nobatyna garaşýan adamlaryň nobaty köpelmese azalmaýar. Olar her gün öýlerine eli boş gidýär. “Şu gün nobata garaşýan adamlaryň sany 100-den geçdi” diýip, bir maryly Azatlyk Radiosynyň habarçysyna gürrüň berdi.
Habarçynyň maglumatlaryna görä, geçen hepdäniň anna güni azyk nobatyna garaşýan adamlaryň sany 70-80 töweregidi. Adamlar her gün umyt bilen söwda nokadyna barýar. Ýöne yzlaryna eli boş gaýdýar.
“Bir hepde gowrak wagt bäri, hiç hili azyk satylmasa-da adamlar gury nobata durýarlar” diýip, maryly ýaşaýjy aýtdy.
Onuň sözlerine görä, adamlar birden azyk satylaýsa, ony duşdan geçirmezlik üçin nobatdan el çekmeýär.
Türkmenistanda öňden bäri dowam edýän ykdysady kynçylyklar we azyk ýetmezçiligi pandemiýanyň arasynda has-da ýitileşdi. Ýurt raýatlary çörek, un, ösümlik ýagy we şeker ýaly esasy azyk önümlerini satyn almak üçin döwlet dükanlarynyň öňünde uly nobatlary emele getirýärler.
Habarçynyň maglumatlaryna görä, çörek şu günler Marynyň diňe käbir döwlet dükanlarynda satylýar. Ony satyn almak aňsat däl. Sebäbi, çörek döwlet dükanlarynda pasport boýunça satylýar. Adamlaryň diňe özleriniň bellige alnan dükanlaryndan azyk harytlaryny satyn almaklaryna rugsat berilýär.
“Pasport görkezmeli. Şol dükana degişli ýerde ýaşaýandygyňy tassyklamaly. Başga ýerden bolsaň, çörek ýok” diýip, maryly ýaşaýjy gürrüň berdi.
Onuň sözlerine görä, käbir adamlar döwlet dükanynyň edil gabadynda ýaşasalar-da, eger başga döwlet dükanynda hasaba alnan bolsalar, golaýdaky dükandan çörek satyn alyp bilmeýärler. Döwlet dükanynda adam başyna çäkli möçberde ikiden satylýan çöregiň bahasy 50 teňňe.
Marynyň “Gök bazarynyň” öňünde döreýän degişli nobatlara polisiýa gözegçilik edýär. Olar adamlaryň arasynda uruş-sögüş bolmaz ýaly özleriniň nobatlara gözegçilik edýändigini aýdýarlar. Ýöne adamlar ol ýere uruşmak üçin däl, iýmit satyn almak üçin barýandyklaryny polisiýa işgärlerine düşündirýärler.
“Adamlar bu ýere uruşmaga ýa-da sögüşmäge gelmeýär. Her kim çagasyna iýdirmek üçin arzan haryt satyn almaga gelýär” diýip, sişenbe güni dükanyň öňünde nobata garaşan adamlardan biri polisiýa işgärlerine seslendi.
2-nji fewral güni ir bilen “Gök bazaryň” öňünde nobata garaşýan adamlaryň sany 100 adamdan geçdi. Ýöne olaryň garaşan söwda nokadynda azyk harytlary satylmady.
Habarçynyň maglumatlaryna görä, adamlar ir bilen sagat 4:00-de nobata durup başlaýarlar. “Şu gün polisiýa işgärleri adamlary kowmakçy boldy” diýip, ýerli ýaşaýjy gürrüň berdi. “Ýöne adamlar polisiýa işgärlerine üns bermän, nobatlaryny saklamagyny dowam etdirdiler” diýip, ol sözüne goşdy.
Nobata garaşýan adamlardan biri beýlekileri polisiýa üns bermezligi, nobata dowam etdirmegi, kowsalar hem yza gaýdyp gelmegi maslahat berdi. Adamlar dargamady. Polisiýa işgäri azyk nobatyna garaşýan adamlara ol ýerde söwdanyň bolmajakdygyny düşündirdi.
“Adamlar, eger-de bir zat satyljak bolsa, ilki bize habar berýärler. ‘Pylan ýere baryň, azyk satylýar, nobatlara gözegçilik ediň!’ diýip, ilki bize habar berýärler. Bize häzire çenli pylan ýerde azyk satylýar diýip, habar gelenok” diýip, polisiýa işgäri adamlar bilen ylalaşdy we olaryň ýöne ýerden nobata garaşýandyklaryny ýene bir gezek gaýtalady. “Uruş-sögüş bolmasa bolýar” diýip, polisiýa işgärleri öz ulaglaryna münüp, nobata gyýadan seredip oturdylar.
Habarçynyň sözlerine görä, iýmit ýetmezçiliginden ejir çekýän adamlaryň käbiri “şu gün hem azyk satylmasa”, häkimlige baryp arz etmek teklibini orta atdy. Ýöne beýlekiler munuň netije bermeýändigini, ozal özleriniň häkimlige baryp, netije alyp bilmändigini aýdyp teklip bilen ylalaşmady. Söwda nokadynda iýmit önümleri satylmansoň, irden sagat 7:00 töwereklerinde adamlar dargamaga başlady.
Döwlet mediasy ýurtda dowam edýän ykdysady kynçylyklar, şol sanda azyk ýetmezçiligi barada habar bermeýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
DAŞARY SÖWDA STRATEGIÝASY: OÝLANYŞYKLY ÄDIMLER, OŇYN NETIJELER
Dünýäde ählumumylaşmak hadysasynyň ýitileşmegi ýurdumyzyň daşary söwda-ykdysady ulgamyny döwrüň talaplaryndan ugur alyp ösdürmekde täzeçil çemeleşmeleriň ulanylmagyna şert döredýär. Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň geçen ýylda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşinde gazanylan netijelere bagyşlanyp geçirilen giňişleýin mejlisinde tassyklanan Türkmenistanyň 2021-2030-njy ýyllar üçin daşary söwda Strategiýasy daşary ykdysady gatnaşyklary döwrebap derejede ösdürmek ugrunda ädilen möhüm ädimleriň ýene biri boldy. Milli ykdysadyýetiň önümçilik we eksport mümkinçilikleriniň mundan beýläk-de ýokarlanmagyna ýardam berjek bu Strategiýanyň durnukly ösüşi üpjün etmekde möhüm orun eýelejekdigini ynam bilen aýtmak bolar.
Daşary ykdysady syýasat hem hemişe ýurduň milli bähbitlerinden ugur alýar. Mazmuny boýunça syýasatyň bu ugry syýasy, ykdysady, durmuş mümkinçiliklerini pugtalandyrmak we dünýä ykdysadyýetine netijeli gatnaşmak üçin daşary ykdysady gatnaşyklary kemala getirmek we ulanmak boýunça döwletiň anyk maksada gönükdirilen işini aňladýar. Döwlet tarapyndan daşary ykdysady aragatnaşyklary ösdürmegiň maksatlarynyň we wezipeleriniň kesgitlenilmegi ykdysadyýeti döwletiň kadalaşdyrmagyny aňladýar. Çünki dünýä ýurtlary bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek we işjeňleşdirmek häzirki döwrüň möhüm meselesi bolmak bilen, ony üstünlikli amala aşyrmak wezipesi döwletiň paýyna düşýär.
Dünýä ösüşiniň häzirki şertlerinde hiç bir döwlet beýleki ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk etmezden, milli ykdysadyýetini özbaşdak ösdürmäge ukyply däldir. Bu ählumumylaşýan ykdysadyýetiň esasy häsiýetleriniň biri bolup, ol dünýä ýurtlarynyň arasyndaky söwda-ykdysady çygyrda hyzmatdaşlyk etmegiň täzeden-täze ugurlarynyň ýüze çykmagyna şert döredýär. Dünýä ykdysadyýetiniň depginli ösüşi döwür bilen aýakdaş gitmek, halkara söwdanyň ösüş meýillerinden ugur alyp, milli söwda ulgamyny strategiýalaýyn ösdürmek wezipesini döwrüň wajyp wezipeleriniň birine öwürýär. Döwlet Baştutanymyzyň Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň geçen ýylyň 25-nji sentýabrynda geçirilen mejlisinde eden taryhy çykyşynda «Biz daşary ykdysady strategiýamyzda daşary ýurt maýa goýumlarynyň çekilmegine, söwda gatnaşyklarynyň ösdürilmegine uly üns berýäris» diýip, aýratyn nygtap aýdan sözleri ykdysady durnuklylygy üpjün etmekde we ýönekeý bolmadyk häzirki şertlerde ony saklamakda söwda ulgamynyň ähmiýetli ugurlaryň biri bolup durýandygyny aňladýar. Şol forumda ýurdumyzyň bagtyýar geljegini üpjün etmekde ähmiýeti ýokary täjirçilik we söwda strategiýasyny işläp taýýarlamaga-da badalga berlendigi bellenilip geçilse, ýerlikli bolar.
Dünýä ykdysadyýetiniň depginli ösýän häzirki şertlerinde döwlet syýasatynda daşary söwda ulgamynyň ösdürilmegine aýratyn üns berilmegi, ilkinji nobatda, onuň ýurduň ösüşiniň esasy makroykdysady görkezijilerine özüniň uly täsirini ýetirýändigi bilen baglanyşyklydyr. Mysal üçin, eksport edilýän önümleriň möçberiniň artmagy diňe bir ýurdumyza altyn pul akymlarynyň gelmegini üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem, türkmen önümleriniň daşary bazarlara çykarylmagy ýerli öndürijilerimiz tarapyndan bäsdeşlige ukyply önümleriň has-da köp öndürilmegini höweslendirýär. Netijede, jemi içerki önümiň, şol sanda öndürilýän ýokary hilli önümleriň möçberi artýar. Mundan başga-da, söwda gatnaşyklarynyň oňyn netijeleri, öz gezeginde, önümçiligiň yzygiderli döwrebaplaşdyrylmagynda, işgärleriň hünär başarnyklarynyň ýokarlanmagynda, täze iş orunlarynyň döredilmeginde özüniň aýdyň beýanyny tapýar. Bu aýratynlyklar daşary söwda ulgamynyň netijeli guralan, işiň oýlanyşykly ýola goýlan ýagdaýynda ýurduň ykdysady we durmuş taýdan ösüşine oňyn täsirini ýetirýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Türkmenistan halkara zähmet bölünişiginde öz serişde, senagat we ylmy mümkinçiliklerine doly laýyk gelýän orny eýelemäge çalyşýar. Bu strategik wezipäniň amala aşyrylmagy daşary ykdysady, şol sanda daşary söwda gatnaşyklarynyň döwlet tarapyndan kadalaşdyrylmagyny, ýagny daşary ykdysady syýasatyň oýlanyşykly işlenilip taýýarlanmagyny, degişli institutlaryň ösen ulgamynyň we dolandyryş mehanizminiň bolmagyny talap edýär.
Türkmenistanyň daşary söwda Strategiýasynyň üstünlikli amala aşyrylmagy üçin syýasy we ykdysady häsiýetli birnäçe şertleriň bardygy aýratyn bellärliklidir. Daşary söwda gatnaşyklaryny ösdürmekde biziň ýurdumyz bu gün bitaraplyk hukuk derejesinden ýerlikli peýdalanýar. Bu halkara hukuk derejesi söwdada özara bähbitli we deň hukukly hyzmatdaşlygy amala aşyrmak üçin amatly içerki we daşarky şertleriň birnäçesini döredýär. Ýurdumyzda syýasy durnuklylyk, bir tarapdan, içerki önümçiligi ösdürmäge, ýagny baý tebigy serişdelerimizi senagat taýdan gaýtadan işlemegiň esasynda täze innowasion önümleri öndürmäge ýardam berse, beýleki tarapdan, ýurdumyzyň Ýewropanyň we Aziýanyň, Gündogaryň we Günbataryň çatrygynda geografik taýdan amatly ýerleşmegi içerki ösüş üçin, şeýle hem giň halkara hyzmatdaşlygyň bähbitlerine hyzmat edýän möhüm esas hökmünde çykyş edýär. Häzirki döwürde ýurdumyzy Merkezi Aziýanyň ulag giňişliginiň «Demirgazyk – Günorta» we «Gündogar – Günbatar» üstaşyr ulag halkasyna öwürmek ugrunda giň gerimde alnyp barylýan işler halkara söwdanyň işjeňleşmegine oňyn täsirini ýetirýär. Şunda «Demirgazyk – Günorta» ugry ýük akymlarynyň Demirgazyk Ýewropadan Pars aýlagyna, «Gündogar – Günbatar» ugry bolsa Günorta we Merkezi Ýewropadan Günorta we Günorta - Gündogar Aziýa ýurtlaryna hem-de Hytaýa ýükleriň üstaşyr geçirilmegini üpjün edýär. Bu şertler daşary söwdada hyzmatdaş hökmünde Türkmenistany has-da özüne çekiji edýär.
Ýurdumyzyň daşary söwda gatnaşyklaryny täze derejä çykarmak üçin, ilkinji nobatda, ýurtda öndürilýän harytlaryň köpgörnüşliligini we hiliniň ýokarylygyny üpjün etmek zerur bolup durýar. Munuň üçin milli ykdysadyýetimize maýa goýumlaryň köp möçberde çekilmegi, şeýle-de türkmen işewürleriniň eksporta gönükdirilen we importy çalyşýan önümleri öndürmäge çalyşmaklary täze mümkinçilikleri açýar.
Häzirki döwürde ykdysady strategiýada ýurdumyzyň önümçilik we söwda kuwwatyny artdyrmakda türkmen işewürleriniň mümkinçiliklerini has doly ulanmaga aýratyn ähmiýet berilýär. Kiçi we orta telekeçilige ýardam bermek we olary ösdürmek çäreleriniň döwlet syýasatynyň iň möhüm ugurlaryň hatarynda kesgitlenmegi hem munuň şeýledigine şaýatlyk edýär. Türkmenistanda iş bilen meşgullanýanlaryň 75 göterimine golaýynyň döwlete dahylly däl ulgamda zähmet çekmegi onuň döwrüň möhüm meselelerini çözmekde uly güýç bolup durýandygyna we döwlet strategiýasyny amala aşyrmakda mümkinçilikleriniň uludygyny görkezýär.
Ýurduň ýakyn we orta möhlete niýetlenen daşary söwda Strategiýasy, bir tarapdan, oýlanyşykly, maksadalaýyk hereketlerden ybarat bolsa, beýleki tarapdan, häzirki döwürde dünýäniň syýasy we ykdysady giňişliginde ýagdaýlaryň diýseň çalt üýtgäp durmagy netijesinde, öňünden kesgitläp bolmaýan wakalara we barha ýitileşýän bäsleşiklere tiz seslenmegiň usullarynyň hem göz öňünde tutulmagy wajyp meseleleriň hatarynda durýar. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň degişli ministrlikleri we pudaklaýyn dolandyryş edaralary tarapyndan «ýol görkezijiniň» işlenilip taýýarlanmagy ýaňy-ýakynda kabul edilen söwda Strategiýasynyň oýlanyşykly düzülmeginde möhüm hasaplanýar.
Daşary söwda strategiýasyny üstünlikli amala aşyrmak üçin ýurtda diňe bir eksporta niýetlenen ýa-da importy çalyşýan harytlary öndürmek ýeterlik bolman, eýsem, olary daşary bazarlarda öňe sürmegiň usullaryny hem dogry saýlamak möhüm meseleleriň biridir. Munuň üçin daşary ýurt tejribesinde öz oňyn netijelerini görkezen usullardan peýdalanmak, ýagny söwda sergilerini we hödürleniş çärelerini, ýöriteleşdirilen simpoziumlary we amaly maslahatlary guramak, şeýle-de türkmen harytlaryny, hyzmatlaryny, intellektual eýeçiligi dünýä bazarlarynda öňe sürmek boýunça çäreleri geçirmek netijeliligi ýokary usullar hasaplanýar. Mundan başga-da, häzirki döwürde Russiýada, Belarusda, Türkiýede we Hytaýda ýerleşýän ilçihanalaryň ýanynda hereket edýän söwda öýleriniň we wekilleriniň alyp barýan işleriniň beýleki ýurtlarda hem göz öňünde tutulmagy döwletara söwda gatnaşyklarynyň has-da işjeňleşmegine ýardam berjek gural bolup durýar.
Häzirki sanly eýýamda maglumat üpjünçiligi ykdysady netijeliligi gazanmagyň gymmatly we ähmiýetli serişdeleriň biri hasaplanýar. Bu jähetden, ýurdumyzda daşary ykdysady işi ösdürmek we onuň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin daşary söwda maglumatlar ulgamynyň döredilmegine uly ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiziň 2021-nji ýylyň 12-nji fewralynda kabul eden Karary esasynda döredilen eksport-import amallary üçin, «bir penjire» ulgamynyň işini utgaşdyrmak boýunça Pudagara toparyň esasy maksady sanly tehnologiýalary ulanmak arkaly eksport-import amallary ýeňilleşdirmek üçin amatly şertleri döretmekden ybaratdyr. Bu, öz gezeginde, şeýle söwda Strategiýasynyň netijeli amala aşyrylmagyna öz oňyn täsirini ýetirjekdigini alamatlandyrýar.
Türkmenistan Bütindünýä söwda guramasynda synçynyň derejesine eýe döwlet bolup, bu dereje milli ykdysadyýetiň sazlaşykly ösüşini, daşary söwda gatnaşyklarynda eýeleýän ornunyň berkemegini, köptaraply hyzmatdaşlygyň giňemegini, daşary ýurt maýa goýumlaryny giňden çekmegi üpjün etmek bilen bir hatarda, bazar gatnaşyklarynda özgertmeleriň durnukly ösüşini üpjün etmek üçin hem täzeden-täze mümkinçilikleri döredýär.
Maýagözel BABAÝEWA,
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň
Zähmet gory we iş üpjünçilik müdirliginiň başlygynyň orunbasary,
ykdysady ylymlaryň kandidaty.
«Türkmenistan» gazeti, № 66 (29992). 17.03.2021ý.