text:
Türkmen telewideniýesiniň ”Watan” habarlar programmasynyň şenbe güni beren maglumatyna görä, 15 kilometrlik bu ýörişden soň ýurt baştutany degişli ýolbaşçylara awgust aýynyň her dynç güni raýatlar üçin tigir sürmek türgenleşiklerini gurnamagy tabşyrypdyr.
Şondan soň ýekşenbe güni döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri, ýokary okuw jaýlarynyň studentleri tigirli ýörişi amala aşyrdylar.
Mejburlyk
Döwlet edarasynyň işgäri, 52 ýaşly Atamyrat aga-da şol günki tigirli ýörişe gatnaşanlaryň biri. Onuň aýtmagyna görä, şol gün dynç güni bolandygyna garamazdan, welosiped ýörişine gatnaşmak üçin onuň işleýän edarasynyň işgärleri işe gelmäge mejbur edilipdir. Dynç güni işe gelen adamlara tigir paýlanyp berlipdir.
“Adatça, buýruk esasynda gatnaşmaly edilen çäreler üçin zerur enjamdyr-esbaplary adamlaryň özleri satyn almaly edilýärdi. Şu gezek welosipedi özümize satyn aldyrtmandyklaryna şükür edäýmeli” diýip, Atamyrat aga Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtdy.
Döwlet edara-kärhanalarynyň käbir işgärleriniň aýtmaklaryna görä, bu ýöriş üçin daşary ýurtlardan getirilen welosipedleriň bahasy 200 dollar. Aýdylyşyna görä, her döwlet edarasy öz hasabyna bu tigirleriň 10 sanysyny satyn almaly edilidpir.
Yssy howada geçirilen welosiped ýörişine gatnaşan adamlaryň arasynda dürli ýaşlardaky adamlar bardy. Olaryň arasynda pellehana ýetmän, ara ýolda çaşyp ýykylanlar hem bolupdyr. Ir bilen başlanan bu ýöriş tas bir iş güni diýen ýaly dowam etdi. Seýrek hem bolsa, welosipedli ýörişe gatnaşyjylary öýlän sagat 17.00-da hem Çandybil prospektinde görmek bolýardy.
"Propoganda"
Tigirli ýörişi geçirmek üçin paýtagtyň Türkmenbaşy, Çandybil we Bitaraplyk prospektleri hem ýapyldy. Bu ýagdaý bolsa belli bir derejede paýtagtyň awtomobil gatnawyna öz täsirini ýetirdi. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan aşgabatly döwlet işgäri Atamyrat bu çäräniň propaganda maksady bilen amala aşyrylýandygyny aýdýar.
“Bu çäre-de saglyk ýoluna ýöriş etmek çäresi ýaly syýasy propaganda üçin ulanylýar. Welosiped ýörişi telewideniýede ilat prezidentiň göreldesine eýerýär diýmek üçin geçirilýän çäreleriň birine meňzeýär” diýip, Atamyrat aga Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Studentleriň şu çäreler zerarly okamaga wagtlaram ýok.Türkmen mugallymy
Dynç güni geçen welosiped ýörişi awgust aýynyň her dynç güni geçirilip, ol Bilimler we student ýaşlarynyň güni bellenjek 1-nji sentýabrda geçirilmegi göz öňünde tutulýan köpçülikleýin welosiped marafonyna türgenleşik hökmünde dowam eder.
Resmi metbugatda aýdylyşy ýaly, şol gün mekdep okuwçylary, ýokary okuw jaýlarynyň studentleri we halk hojalygynyň dürli pudak edaralarynyň işgärleri köpçülikleýin tigir marafonyna gatnaşarlar. Häzirlikçe bolsa, görnüşine görä, bu marafona türgenleşik ýörişleri gurnalýar.


c: text/html

text:
2021-nji ýylyň 14-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyplarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň, Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň bilelikde “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021-2025-nji ýyllar üçi...
2021-nji ýylyň 30-31-nji marty aralygynda S. A. Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk we Gazak-German uniwersitetleriniň bilelikde gurnamagynda talyplaryň arasynda Durnukly ösüş maksatlary boýunça geçirilen halkara onlaýn olimpiadanyň milli tapgyry geçirildi. Bu onlaýn olimpiada Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň Halkar...
2021-nji ýylyň 9-njy aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň diplomatiýasynyň möhüm ugurlary boýunça okuw merkeziniň «Energetika diplomatiýasy» okuw otagynda institutymyza berkidilen Aşgabat şäheriniň 37-nji, 68-nji, 72-nji, 76-njy orta mekdepleriniň mugallymlarynyň we okuwçylarynyň gatn...
2021-nji ýylyň 8-nji aprelinde Aşgabat şäheriniň 21-nji ýöriteleşdirilen terbiýeçilik-okuw mekdebinde Durnukly ösüş maksatlaryna bagyşlanan okuw sapagy guraldy. Durnukly ösüş maksatlary boýunça ylmy-usulyýet merkezi tarapyndan gurnalan okuw sapagyna bu ylmy-usulyýet merkeziniň ýaş ilçileri, şeýle hem 21-nji ýöriteleşdirilen terbiýeçilik-okuw mekdebiniň...
2021-nji ýylyň 7-8-nji aprelinde BMG-niň Ykdysady we durmuş geňeşiniň guramagynda Ýaşlar forumy geçirildi. Wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen bu foruma Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň wekilleri, Durnukly ösüş maksatlarynyň ýaş ilçileri bäsleşiginiň ýeňijileri we beýlekiler gatnaşdy. Onuň esasy maksady COVID-19 keseliniň Durn...
2021-nji ýylyň 7-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyplarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Gyzyl Ýarymaý Milli jemgyýetiniň, Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň bilelikde “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021-2025-nji ýyllar üçin...
2021-nji ýylyň 6-njy aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Parahatçylygyň we ösüşiň hatyrasyna halkara sport güni we Bütindünýä saglyk güni mynasybetli sport çäre geçirildi. Institutyň jemgyýetçilik guramalary tarapyndan gurnalan bu çärä institutyň mugallymlary, talyp ýaşlary we türgenler gatnaşdylar....
2021-nji ýylyň 5-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Aşgabat şäheriniň döredilmeginiň 140 ýyllygy mynasybetli «Aşgabat – Aziýanyň merjeni» atly ylmy-amaly maslahat geçirildi. Institutyň Jemgyýeti öwreniş ylymlary kafedrasy tarapyndan gurnalan maslahata Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Taryh we arheologiýa...
2021-nji ýylyň 2-nji aprelinde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygyna bagyşlanan okuw sapagy geçirildi. Halkara gatnaşyklary we diplomatiýa kafedrasynyň çäginde hereket edýän “Ýaş diplomatlar” ylmy gurnagy tarapyndan guralan we institutyň professor-mugallymlary hem-de talyplary gatnaşan bu o...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Shyǵys Qazaqstanda bıyl 20 myń oqýshy birinshi synypqa barady
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysynda bıyl 20 myń oqýshy birinshi synypqa barady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Saırangúl Jumadilovanyń aıtýynsha, jańa oqý jylyna josparly daıyndyq aıasynda óńirdiń barlyq mektepteri medıtsınalyq maskalarmen, sanıtaızerlermen, antıseptıkalyq kilemshelermen jáne dezınfektsııalyq quraldarmen qamtamasyz etilgen.
Búginde 22 myńnan astam mektep, kolledj jáne ınternat uıymdarynyń pedagogteri vaktsına aldy.
«Bıylǵy oqý jylynda oblystyń 647 jalpy bilim beretin mektebinde 198 myńnan astam oqýshy bilim alady. Onyń ishinde 20 myńǵa jýyq bala mektep tabaldyryǵyn alǵash attaıdy. Qazirgi ýaqytta 7 mektepte kúrdeli, al 130 mektepte aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizilýde. Barlyq jóndeý jumystary 20-tamyzǵa deıin aıaqtalady», - dedi S.Jumadilova.
Sondaı-aq ol jańa oqý jylynda barlyq oqýshylar oqýlyqpen jáne oqý-ádistemelik quraldarymen qamtamasyz etiletinin, al shalǵaı aýyldarda turatyn 3 myń bala úshin mektep avtobýstary qatynaıtynyn habarlady.
Ol úshin oblystyq bıýdjet esebinen qosymsha 26 kólik satyp alyndy.
Aımaqtyń 584 mektebinde 196 myńnan astam oqýshy ystyq tamaqpen qamtamasyz etiletin bolady. Onyń ishinde 37 myńy az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylardyń balalary.


text:
Türkmenistanyň Jenaýat Kodeksiniň 30-a golaý maddasy boýunça edilen jenaýatlara mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi seretmeli edildi. Öň bu jenaýat işlerine ýurduň Baş prokuraturasy we Içeri işler ministrlgi seredýärdi.
Aşakda görkezilen maddalar boýunça jenaýat işlerine mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi sereder:
167 madda. Urşy wagyz etmek
168 madda. Genosid
169 madda. Hakyna tutma
170 madda. Halkara goragyndan peýdalanýan adamlara çozuş etmek
171 madda. Döwlete dönüklik etmek
172 madda. Içalylyk
173 madda. Ýykgynçylyk (diwersiýa)
174 madda. Häkimiýeti basyp almak maksady bilen dildüwşük etmek
175 madda. Konstitusion gurluşy zorlukly üýtgetmäge bolan çagyryşlar
176 madda. Türkmenistanyň Prezidentine kast etmek
177 madda Durmuş, milli ýa-da dini duşmançylygy döretmek
178 madda. Döwlet nyşanlarynyň hormatyny gaçyrmak
179 madda. Döwlet syrynyň aýan edilmegi
180 madda. Döwlet syry bolan resminamalaryň ýitirilmegi
214 madda. Türkmenistanyň Döwlet serhedinden bikanun geçilmegi
215 madda. Türkmenistanyň Döwlet serhediniň kada-düzgüne ters üýtgedilmegi
254 madda. Kontrabanda
271 madda. Terrorçylyk
272 madda. Terrorçylyk wakasy hakynda görnetin ýalan habar
273 madda. Bikanun ýaragly düzümleri döretmek ýa-da şoňa gatnaşmak
276 madda. Köpçülikleýin bidüzgünçilikler
277 madda. Howa gämisiniň, suw gämisiniň ýa-da gatnadylýan demir ýol wagonlar düzüminiň ogryn äkidilmegi ýa-da birugsat eýelenmegi
283 madda. Radioaktiw materiallaryň bikanun ulanylmagy
284 madda. Radioaktiw materiallary ulanmagyň düzgünleriniň bozulmagy
285 madda. Radioaktiw materiallaryň ogurlanylmagy ýa-da gorkuzyp alynmagy
332 madda. Halkara uçuşlarynyň düzgünleriniň bozulmagy
Bu üýtgetmeler we goşmaçalar barasynda Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi Türkmenistanyň kanunçylygy bilen ýakyndan gyzyklanýan aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, Türkmenistanyň Jenaýat prosessual kodeksine nähili üýtgetmeler, goşmaçalar girizilipdir? Göze ilýän nähili täzelikler bar?
Aşyrguly Baýryýew: Umuman, şu täze üýtgetmelerde, goşmaçalarda uly bir üýtgeşiklik ýok diýerlik. Eger girizilen bolsa, köplenç redaksion häsiýetli. Terminler köplenç türkmenleşdirilipdir. Mysal üçin, “sosial” termini-adalgasy “durmuş” diýlip alnypdyr. Şunuň ýaly ownukly-uşakly üýtgeşmeler bar.
Ondan başga-da käbir maddalarda edilen jenaýat üçin kesilýän ýyl, ýagny temmi möhleti azaldylypdyr. Ine, mysal üçin 277-nji maddany alsak, “howa gämisiniň, suw gämisiniň ýa-da gatnadylýan demirýol sostawynyň ogryn äkidilmegi ýa-da birugsat eýelenmegi”.
2010-njy ýylda Türkmenistanyň Jenaýat kodeksi täze redaksiýada kabul edildi. Şonda şu agzalýan madda boýunça jeza çäresi sekiz ýyldan on bäş ýyla çenli diýlip görkezilipdi. Indi bolsa ol birneme liberallaşdyrylypdyr, şu madda boýunça jenaýat edeni bäş ýyldan on ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek göz öňünde tutulýar. Elbetde, bu gowy zat, belli bir derejede ýumşadylypdyr.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, 30-a golaý madda boýunça edilen jenaýat işlerine mundan beýläk Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligi seretmeli edilipdir. Bu täzelik nähiliräk netijeleri berer we näme üçin şol işlere seretmek ygtyýarlygy Içeri işler ministrliginden Milli howpsuzlyk ministrligine geçirildikä?
Aşyrguly Baýryýew: Başda sanap geçen maddalaryň köpüsi boýunça ozalam Türkmenistanyň MHM–niň sülçüleri derňew işlerini alyp barýardy. Ýagny, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň düzüminde ýörite derňew edarasy bar. Şol derňew edarasynyň sülçüleri, prokurorlary bar. Olar belli bir derejede şu derňew işlerini Baş prokuraturanyň gözegçiliginde, ýolbaşçylygynda alyp barýarlar. Sebäbi MHM-niň sülçüleri ol ýa-da beýleki jenaýatda aýyplanýan ýa-da bir jenaýat edendir diýip güman edilýän adamy saklamak, tussag astyna almak üçin sanksiýany Baş prokuraturadan alýarlar. Ýöne soňra olar derňewi özbaşdak alyp baryp, soňubilenem şol jenaýat işini suda geçirýärler. Indi Türkmenistanyň prezidenti kimiň haýsy maddalar esasynda jenaýat işini gozgamalydygyny, şol işi alyp barmalydygyny kesgitläpdir.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, indi şundan işi derňewdäki adamlara, olaryň dogan-garyndaşlaryna ýeňillik, peýda gelmegi mümkinmi?
Aşyrguly Baýryýew: Meniň pikirimçe, MHM-niň alyp barýan işlerinde jenaýatda günäkärlenýän adam üçinem, belli bir derejede olaryň hossarlary üçinem ýeňillikler bolar diýip, pikir edýärin. Sebäbi MHM-de tertip-düzgün beýleki edaralara garanyňda has ýola goýlan hem-de MHM-de korrupsiýa ýok diýerlik. Baş prokuraturada ýa IIM-de bolsa korrupsiýa, gynansak-da, bar. Şonuň üçinem jenaýat işleriniň adalatly alnyp barylmaýandygy, kä halatlarda para-peşgeşe, tanyşparazlyga ýol berilýänligi barada il arasynda gürrüňler bar. Şol gürrüňleriňem, elbetde, jany bar.


text:
Muzeý işgäri Karen Rubinson “Bu sergi çarwa halklaryň oturymly goňşularyna garanda has yzagalakdygy baradaky pikirleri puja çykarýar” diýip belleýär.
Medeni aýratynlyklar
Karen Rubinsonyň sözlerine görä, serginiň guramaçylary çarwa halklaryň durmuşynyň örän çylşyrymly, medeniýetleriniň bolsa köp taraply we owadan bolanlygyny, olaryň çylşyrymly jemgyýetçilik gurluşynda we tebigat bilen inçe gatnaşykda ýaşanlygyny görkezmek isläpdirler.
Gazagystanyň dört sany milli muzeýleriniň eksponatlaryndan düzülen sergi Gazagystan bilen ABŞ-nyň bilelikdäki tagallalarynyň netijesidir. Zatlaryň köpüsi, Gazagystanyň gadymy “Pazyryk” medeniýetinden gelip çykýar. Bu medeniýete degişli gonamçylyklarda baý adamlaryň atlary bilen bile jaýlanan mazarlary tapyldy.
Serginiň köp eksponatlary Pars imperiýasynyň we Hytaýyň täsirini hem görkezýär we giň söwda gatnaşyklarynyň alnyp barlanlygyny habar berýär.
Suratlar Sergidäki eksponatlardan, Nýu-Ýork.
Bu serginiň ideýasy iki ýyl mundan ozal Gazagystanyň ilçisi Ýerlan Idrisow Nýu-Ýorkuň Gadymy dünýäni öwreniş institutyna özara hyzmatdaşlygy ýola goýmak teklibi bilen ýüzlenensoň döräpdi.
Bu sergi çarwa halklaryň oturymly goňşularyna garanda has yzagalakdygy baradaky pikirleri puja çykarýar.Karen Rubinson
Idrisow serginiň eksponatlary barada gürrüň berýän 200 sahypalyk çap edilen ýörite neşiriň ähmiýetine hem ünsi çekýär. Idrisowyň bellemegine görä, çap görnüşli maglumatlar “amerikan jemgyýetçiligine anyk düşündiriş bermek üçin zerur, sebäbi köp adamlar Ýewraziýanyň taryhyndan we çarwa halklarynyň taryhyndan habarly däl”.
Serginiň tomaşaçylarynyň biri, 30 ýaşly Huan Garsia kollejde Wawilon taryhyny öwrenenligini gürrüň berip, gazak sergisine medeniýetleri deňeşdirmek üçin baranlygyny aýtdy. Huan Garsia sergide gören bürünç zatlarynyň inçeden nepisliginiň özünde täsir galdyranlygyny aýtdy.
Sergi Nýu Ýorkda 3-nji iýuna çenli dowam eder.


text:
2010-njy ýylda ýurtda MTS kompaniýasynyň işi togtadylandan soň “Altyn asyryň” SIM-kartlaryny satyn almakda çäklendirmeler girizilip, her bir müşderi bir SIM-kart satyn alyp bilýärdi. Şu ýylyň mart aýynyň ahyryndan bolsa isleg bildiren her bir müşderä iki SIM-kart berlip başlandy.
“Altyn asyryň” SIM-kartlaryny satyn almak boýunça çäklendirmeleriň gowşadylmagyna oňyn iş hökmünde garalýandygyna garamazdan, bu döwlet kärhanasynyň hyzmatlarynyň hili ýaramaz bolmagynda galýar. Bu kärhananyň müşderileriniň arasynda “antenna gözlemek, sistema işlänok, internet haýal” diýen ýaly sözler ýygy-ýygydan eşidilýär. Hut Aşgabat şäherinde-de “Altyn asyryň” aragatnaşyk signalynyň pes ýerleri bar.
Aşgabadyň Azatlyk etrabynyň Hitrowka raýony raýony edil şonuň ýaly ýerlerden biri. Hitrowkanyň 34 ýaşly ýaşaýjysy Geldiniň aýtmagyna görä, “onuň ýaşaýan öýünden 1 kilometrlik uzaklykda “Altyn asyryň” antennasynyň ýerleşýändigine garamazdan, ol köplenç halatda diňe şol antennanyň edil gabadyna baryp, arkaýyn mobil telefony arkaly gepleşip bilýär”.
“Alo, eşidýäňmi???”
“Interned-ä bir tarapda dursun, meniň öýümde “Altyn asyryň” adaty mobil telefon hyzmatyndan hem peýdalanmak örän kyn. Mobil telefonda gürleşenimde söhbetdeşimiň sesi bölünip gelýär. Käbir sözleri bolsa kesilýär. Şonuň üçin her gezek “Altyn asyryň” antennasynyň ýanyna baryp gepleşmeli bolýaryn” diýip, Geldi gürrüň berýär.
Geldiniň ýüzbe-ýüz bolýan problemasy paýtagtyň beýleki raýonlarynda hem seýrek duş gelýän ýagdaý däl. Mobil telefonda batly ses bilen gürleşip, öz söhbetdeşine birzatlary düşündirjek bolýan adamlara şäheriň köp ýerinde duşmak bolýar.
“Sistema işlänok” diýen jümle hem bu monopolist kärhananyň ofislerinde müşderileriň iň köp eşidýän sözleriniň birine öwrülip barýar. “Sistema işlänok” diýmeklik, beýleki meseleler bilen bir hatarda, bu kärhananyň ofislerinde öz pul balansyňy doldurmak wagtlaýynça mümkin däl diýildigi bolýar.
Bu ýagdaý müşderileriň käbirlerini şol wagtyň özünde hyzmat ediş ofisini terk etmäge mejbur edýän bolsa, käbirlerini ençeme wagtlap kassanyň öňünde garaşmaga mejbur edýär. Hitrowkaly Geldi hem şeýle ýagdaýa duçar bolanlardan biri.
“Dogry, “sistema işlänok” diýen duýduryşdan soň bu kärhananyň töleg kartlaryny satyn alyp bolýar. Ýöne näme üçindir käbir kassalarda şol töleg kartlarynyň asyl bahasynyň üstüne ýene-de 10 teňňe tölemeli bolýar. Käbirlerinde bolsa tölemeli däl” diýip, Geldi aýdýar.
“Altyn asyr” özüniň alyp barýan işleri, müşderileriniň şikaýatlary barada halka köpçülikleýin habar serişdeleri arkaly maglumat bermeýär. Hatda özüniň müşderilere hyzmat edýän ofislerinde hem köplenç halatda täze girizilýän üýtgetmeler barada bildirişler asmaýar. Maglumatlar halk arasynda diňe dilden-dile geçip ýaýraýar.
“Google” hyzmatlaryndan peýdalanmak görgi
Bu ýagdaýyň “Altyn asyryň” müşderilerinde nägilelik döredýändigini 27 ýaşly aşgabatly Merdan aýdýar. Bir daşary ýurt kompaniýasynyň Aşgabatdaky ofisinde işleýän Merdan “Altyn asyryň” 3G internet hyzmatyndan peýdalanýanlardan biri. Merdan işleýän kompaniýasynyň daşary ýurtdaky esasy ofisi bilen “Google” kompaniýasynyň “Gmail” elektron poçtasy arkaly habarlaşýar. Emma ol soňky wagtlar “Altyn asyryň” internet aragatnaşygy arkaly “Gmail” elektron poçtasynyň durnukly işlemeýändigini aýdýar.
“Esasanam dynç günleri Gmail-a girip bolmaýar. Hepdäniň beýleki günlerinde hem köplenç bu elektron poçta girmek örän kyn. Emma “Altyn asyryň” hyzmat ediş ofisinden bu ýagdaý barada düşündiriş aljak bolanymda, kärhananyň işgärleri hiç bir takyk zat aýdyp bilmediler. Özümizem bilemzok diýdiler” diýip, Merdan Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
“Altyn asyryň” hödürleýän internet aragatnaşygy arkaly “Gmail” elektron poçtasyna girip bolmazlygy munuň ýörite edilýändigi baradaky çaklamalary hem döretdi. Sebäbi “Gmail” poçtasyna proksi-serwerler arkaly hiç bir kynçylyksyz girip bolýan mahaly “Altyn asyryň” internet aragatnaşygyndan girip bolmaýardy. Hatda “Google” kompaniýasynyň “Android” operasion sistemalary üçin niýetlenen internet bazaryna girmek hem görgi.
Hitrowkaly Geldi 2010-njy ýylyň ahyryndan bäri ýurtda mobil aragatnaşygyny hödürleýän döwlete degişli ýeke-täk kärhananyň şunça wagtyň içinde iň ýönekeý mobil telefon aragatnaşygyň hilini ýokarlandyryp bilmänligini aýdyp, bu ýagdaýdan nägileligini bildirýär.
“Diňe men däl, bu kärhananyň hödürleýän hyzmatlarynyň hilini tankytlamaýan türkmenistanly galmadyk bolsa gerek. Uly-kiçi tapawudy ýok, “Altyn asyr” öz adyna mynasyp däl. Ýakyn wagtda ýene-de MTS gelýär diýýärler. Adamlar şoňa garaşýarlar” diýip, Geldi janygyp aýdýar.
Ilat arasynda “Altyn asyryň” hödürleýän hyzmatlarynyň hiline bolan häzirki garaýyşlaryň fonunda onuň her müşderä bäş SIM-karty bermek aksiýasy onuň bu ýagdaýdan habarly bolan müşderilerinde o diýen uly reaksiýa döretmedi.
Emma geljek 3-6 aýyň aralygynda Orsýetiň MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň hyzmatlarynyň Türkmenistanda täzeden ýola goýuljakdygy baradaky habar welin “Altyn asyryň” müşderilerinde uly gyzyklanma döretdi.


text:
Bu teklip daşary ýurtlarda okaýan türkmenistanly studentleriň arasynda gyzyklanma döretdi. Olardan käbirleri oňa pozitiw baha berseler, beýlekileri bu barada o diýen optimistik bolmadyk pikirleri orta atdylar.
Ýaşlar üçin uly mümkinçilik
Daşary ýurtlaryň birinde bilim alýan 24 ýaşly Aýgül Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde bu pikiri goldaýandygyny aýtdy.
“Men bu pikiri goldaýaryn. Meniň pikirimçe, bu biziň ýaşlarymyz üçin uly mümkinçilik. Bu ýol bilen biziň ýaşlarymyz ýokary derejede bilim alyp bilerler. Alyş-çalyş programmalary boýunça daşary ýurtlardan biziň ýurdumyza talyplar geler diýip umyt edýärin. Eger-de men orta mekdebi gutaranymda, bu mümkinçilik [bolan] bolsady, men bu mümkinçilikden peýdalanyp, şol uniwersitete okuwa girerdim. Mysal üçin, eger sapaklary iňlis dilinde daşary ýurtly mugallymlar okatsa, onda biziň ýaşlarymyzyň öz ülkämizden daşary ýurda gidip okamaklarynyň geregi ýok” diýip, Aýgül belledi.
Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýtmagyna görä, göz öňünde tutulýan täze uniwersitetde okatmagyň gündizki bölümleri bolmaly we ondaky okuwlar tölegli esasda gurnalmaly.
"Tölegli bolsa bolsun"
Ýokary bilim almak üçin okuwyny Gyrgyzystanda dowam etdirýän Aman agzalan teklip barada Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi:
“Tölegli bolsa bolsun, eger ýokary derejede bolsa, puly tölener, näme üçin tölenmesin? Dünýäniň köp ýurtlaryndaky uniwesitetler, iň gowy uniwersitetler – tölegli uniwersitetler-ä! Meniň pikirmçe, tölegli bolsa, gowy. Okuwçylaram bir zatlar töleseler, gowrak okarlar, sebäbi öz pullaryny töleýärler”.
“Bu uniwersitetiň Türkmenistanyň beýleki uniwersitetlerinden tapawudy bolmaz” diýip, bu ädime şübhe bilen garaýanlaram bar. Ýokary bilimini daşary ýurtda dowam etdirýän Mekan täze dörediljek uniwersitet barada şeýle diýdi:
“Men iňlis dilinde dörediljek uniwersitet gowy pikir diýip hasaplaýan. Ýöne bu uniwersitetiň beýleki uniwersitetlerden tapawudy bolmazmyka diýýän, sebäbi Türkmenistanda, bilşimiz ýaly, pul (para) meselesi bar. Emma geçen ýyllara garanyňda bu ýyl köpräk okuwçy alnypdyr. Şonda-da bu uniwersitetden tama ýokmuka diýýän. Pul, yagny para meselesini aýryp, ikinjiden, öz güýji bilen ekzamenlerden geçen okuwçylar kabul edilse, şonda ýurtda bilim öser. Pul meselesi aýrylmasa, onda onuň beýleki uniwersitetlerden tapawudy bolmazmyka diýýän”.
Türkmenistanyň prezidenti göz öňünde tutulýan bu täze uniwersitete näçe talybyň kabul ediljekdigini aýtmasa-da, wise-premýer S.Toýlyýewe meýilleşdirilýän bu ýokary okuw jaýy bilen baglanyşykly meseleleri takyk öwrenmegi we degişli teklipleri taýýarlamagy tabşyrdy.
Resmi çeşmelerde beýan edilen habarlardan çen tutulsa, bu plan başa barsa, täze uniwersitetde Halkara ykdysadyýeti, Halkara žurnalistikasy, Halkara hukugy, Menejment ýaly fakultetler dörediler.


text:
Germaniýanyň polisiýasy Mýunhen hüjüminde güman edilýän adamyň öýünde geçirilen barlagdan soň, onuň «Yslam döwleti» jeňçi topary bilen baglanyşygyny görkezýän «deliliň ýokdugyny», emma Norwegiýada köpçülikleýin gyrgynçylyk eden Anders Behring Breivik bilen «görnetin baglanyşyk» alamatlarynyň bardygyny aýtdy.
Güman edilýän hüjümçi, eýran asylly germaniýaly bilen, bu hydysada 10 adam öldi.
Polisiýa eýran asylly, 18 ýaşyndaky germaniýalynyň 22-nji iýul agşamy Mýunhen şäherindäki Söwda merkezinde we MkDonaldsda adamlara ot açmagynyň sebäbini düşündirjek zatlary gözleýär.
Bu hüjümde 16 adam ýaralandy. Güman edilýän ýeke adam Olimpia söwda merkezinden 1 km çemesi uzaklykda öli tapyldy. Ol kellesinden tüpeňläp, özüni öldürene meňzeýär diýip, polisiýa aýtdy.
Polisiýanyň başlygy Hubertus Andraýe žurnalistlere ol adamyň ozal jenaýat ýazgysynyň bolmandygyny we polisiýanyň ony tanamaýandygyny aýtdy.
"Bu jenaýatyň motiwi ýa düşündirişi düýpden aýdyň däl" diýip, ol aýtdy.
Polisiýa, «Bild» gazetiniň ýazmagyna görä, 23-nji iýulda irden, Maxvorstadt etrabynda bu ýaragly adamyň ene-atasy bilen ýaşan jaýynda barlag geçirdi.
Mýunhen polisiýasynyň sözçüsi Peter Bek howpsuzlyk çäklendirmeleriniň ýatyrylandygyny, jemgyýetçilik transportynyň kadaly işleýändigini aýtdy. Şeýle-de ol AP habar gullugyna polisiýa ofiserleriniň entek maglumat toplaýandygyny aýtdy.
Polisiýa jemgyýetçilik agzalaryndan ýaragly adama, atyşyga dahylly islendik suraty, wideo ýazgysyny ýa ses ýazgysyny özlerine tabşyrmagy sorady.
Kansler Angela Merkel 23-nji iýulda, bu atyşyk barada maslahatlaşmak üçin, öz howpsuzlyk geňeşi bilen duşuşýar.
Tähran, güman edilýän barada hiç zat aýtmazdan, bu atyşygy terrorçylyk atlandyrdy we «häzirki zamanyň ýüzügaralygy» hökmünde ýazgardy.
"Biz german halky we hökümeti bilen bilelikde ýas tutýarys we Mýunhendäki wakalary ýazgarýarys" diýip, daşary işler ministrliginiň sözçüsi Bahram Ghasemi aýtdy diýip, ISNA habar gullugy ýazdy.


text:
Qyzylordada koronavırýs juqtyrǵandardyń basym kópshiligi - vaktsına almaǵandar
QYZYLORDA. QazAqparat - Qyzylorda oblysynda ótken táýlikte 168 adam koronavırýs juqtyrdy. Bul - pandemııa bastalǵannan bergi eń joǵary kórsetkish, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Óńirde pandemııa bastalǵaly koronavırýs ınfektsııasynyń 9369 jaǵdaıy tirkeldi. Máselen, sońǵy táýlikte 168 derek anyqtaldy.
Іndet juqtyrǵandardyń basym kópshiligi oblys ortalyǵynan tirkelýde. Onyń ishinde, 14 jasqa tolmaǵan balalardyń úlesi - 19.
- Kúndelikti júrgiziletin epıdemıologııalyq taldaý nátıjesi kórsetkendeı, COVID-19 juqtyrǵandardyń basym kópshiligi - vaktsına saldyrmaǵan adamdar. Qazir álemde, respýblıkada, aımaqta epıdahýal órship tur. Aýrýhanalarda júkteme artty, indet juqtyrǵandardyń basym kópshiligi aýyr halde jatyr. Byltyr aýrýdyń sımptomsyz túri kóp tirkelgen bolsa, bıyl aýrýdyń mýtatsııalanýynan aýyr aǵymda ótýde. Bul jaǵdaıdy turaqtandyrýdyń joly – saqtyq sharalary men vaktsınatsııa. Vaktsına alý, onyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Onlaın ekpege jazylyp, óz emhanańyzda nemese iri saýda oryndarynda eshbir kezeksiz vaktsınalanýǵa bolady. Aýrýdy eńserýge birge kúsh salýǵa shaqyramyz,-dedi oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Dınara Jańabergenova.
1 aqpan men 26 shilde aralyǵynda oblysta vaktsınanyń 1 komponentimen 220 060, 2 komponentimen – 140 309 adam ekpe saldyrǵan.
Monıtorıng tobynyń músheleri 11 820 nysanǵa reıd júrgizdi. Nátıjesinde karantın talaptaryn buzǵan 396 derek anyqtalyp, olarǵa ákimshilik aıyppul salyndy.
Eske salsaq, Qyzylordada «Ashyq» arqyly jumys isteıtin nysandarǵa kirmek bolǵan 12 adamǵa aıyppul salyndy.
- Qyzylordada 100 kitap buryshy ashyldy
- Qasym-Jomart Toqaev jeke málimetterdiń qaýipsizdigi máselesin kóterdi
- Almatyda ujymdyq ımmýnıtet qalyptasa bastady – Baqytjan Saǵyntaev
- Qandaı elderdiń vaktsına pasporttary Qazaqstan aýmaǵynda jaramdy
- Oryndyqta uıyqtaýǵa májbúr: Elordanyń balalar aýrýhanasyndaǵy jaǵdaıǵa túsinik berildi
- Aqmola oblysynda karantındik shekteý sharalary saqtalýda
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda eziz Diýarymyz milli buýsanjymyz bolan Garaşsyzlygymyzyň binýadyny pugtalandyrýan ägirt uly ösüşlere beslenýär. Şanly Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk toýunyň toýlanýan ýylynda ýurdumyzyň welaýatlarynda Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny açyp görkezýän täze binalaryň, desgalaryň hem-de döwrebap obalaryň gurlup ulanylmaga berilmegi türkmen döwletliliginiň aýdyň nyşanydyr. Munuň özi sazlaşykly durmuş-ykdysady ösüşiň, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlanýandygynyň anyk beýany bolup durýar. Şonuň bilen bir hatarda, döwletimiziň yzygiderli durmuş-ykdysady ösüşleriniň her bir ugrunyň dünýä bileleşiginiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Durnukly ösüş maksatlarynyň wezipeleri bilen utgaşykly sazlaşýandygy aýratyn bellenmäge mynasypdyr.
Häzirki wagtda türkmen halky mukaddes Garaşsyzlygyň 30 ýyllyk şanly baýramyny ýokary ruhubelentlikde garşylamaga taýýarlyk görýär. Taryh üçin juda gysga döwürde Türkmenistan Watanymyz ösüşiň belent sepgitlerine ýetmek bilen, milli Liderimiziň baştutanlygynda ýurdumyz tutuş jemgyýetimizi gurşap alýan kuwwatly, oňyn özgertmeleriň ýoly bilen ynamly öňe barýar. «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelge her bir raýatyň bagtyýar ýaşaýşynyň üpjün edilmeginiň kepili bolup çykyş edýär. Munuň özi halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertleriniň ýokarlanmagyna, adamlaryň döredijilikli zähmet çekmegi, ukyp-başarnygyny durmuşa geçirmegi üçin iň gowy şertleriň döredilmegine gönükdirilen döwlet syýasatynyň derwaýys ugruny şöhlelendirýär.
Garaşsyz döwlet — munuň özi diňe bir özygtyýarlylygy we öz ykbalyňy özüň kesgitlemegi aňlatman, eýsem, dünýä bilen döwrebaplygy hem alamatlandyrýar. Döwlet Baştutanymyzyň durmuş-ykdysady strategiýasynyň çäklerinde ýurdumyzyň ýokary depginli durnukly ösüşini üpjün etmek maksady bilen eksport mümkinçiliklerini artdyrmak we düzümini diwersifikasiýalaşdyrmak boýunça ylmy taýdan esaslandyrylan ugurlary kesgitlemek ileri tutulýar. Bazar gatnaşyklaryny ugur edinýän döwletimiziň milli ykdysadyýetiniň innowasion senagatlaşmagy, senagat pudagy ösdürmekde tebigy serişdeleriň rejeli peýdalanylmagy, olaryň gaýtadan işlenilmegi netijesinde halk hojalygy üçin zerur ekologiýa taýdan arassa önümleriň öndürilmegi döwletimiziň «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» kesgitlenen wezipeleriň durmuşa geçirilmegine oňyn şert döredýär. Bularyň ählisi ählumumy ösüşiň ykdysady wezipeleri bolan iş bilen üpjünçiligi netijeli alyp barmak, hemmeler üçin mynasyp we önümçilikli zähmete ýardam bermek babatyndaky ileri tutulýan maksatlary bilen hem utgaşýar.
Gahryman Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň syýasy, ykdysady, medeni durmuşy ösüş-özgerişlere beslenmek bilen, baky Bitarap Watanymyz sebitde we dünýäde ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge uly goşant goşýan döwlet hökmünde ýokary abraýdan peýdalanýar. Türkmenistanyň parahatsöýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk ýaly taglymatlary milli döwletliligiň binýadynyň berkdigini şöhlelendirýär. Bularyň ählisi hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen, döwlet Garaşsyzlygymyzyň esaslaryny pugtalandyrmakda amala aşyrylýan oýlanyşykly hem-de öňdengörüjilikli özgertmeler syýasatynyň netijesi bolup durýar.
Garaşsyzlyk ýyllary içinde Türkmenistan döwletimizde amala aşyrylan ägirt uly işler, ýetilen sepgitler, geçilen ösüşli ýollar asyrlara barabar gymmatlyklara eýedir. Dünýä medeniýetine, ylmyna saldamly goşant goşan merdana pederlerimiziň parahatsöýüjilik, watansöýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgeleriniň halkara derejede dowam etdirilmegi, binýady berkden tutulan döwletimiziň ykdysady taýdan kuwwatly ýurda öwrülmegine, dünýäniň ösen döwletleriniň hatarynda möhüm orun eýelemegine uly itergi berdi.
Häzirki wagtda Türkmenistanyň ýeten sepgitlerine nazar aýlanymyzda, ýurdumyzda ylym-bilim, oba hojalyk, söwda, ulag-aragatnaşyk, medeniýet, saglygy goraýyş we beýleki ulgamlarda alnyp barylýan sazlaşykly işleriň, gazanylýan ösüşleriň şaýady bolýarys. Günsaýyn gözelleşip, ajaýyp keşbe girip, «Aziýanyň merjeni» diýip at alan, ak mermere beslenen gözel paýtagtymyz Aşgabadyň we beýleki şäherlerdir şäherçelerimiziň, obalarymyzyň keşplerini synlaýan her bir adam Garaşsyzlyga eýe bolup galkynan jebis halkymyzyň bir supranyň başyna jem bolup, bir döwlete gulluk edilende beýik işleri amala aşyrmaga ukyplydygyna aýdyň göz ýetirýär. Köşkdür bina galdyrmakda, ýoldur köpri gurmakda soňky nesillere mizemez miras galdyran ata-babalarymyzyň binagärlik sungaty bilen häzirki zaman ülňüleriniň özara sazlaşdyrylmagyndan emele gelen nurana binalar döwletimiziň ýeten belent derejesini, ýurdumyzyň şöhratly gadamlarynyň bedew badyny äleme buşlap, göreni haýrana galdyrýar.
Berkarar döwletimizde milli Liderimiziň durmuşa geçirýän oňyn özgertmeler syýasaty milli ykdysadyýeti ösdürmäge we halkyň ýaşaýyş derejesini has-da gowulandyrmaga gönükdirilendir. Ýurdumyzda amala aşyrylýan bu toplumlaýyn özgertmeler Garaşsyzlygymyza aýratyn öwüşgin berýär.
Daýanç ANNADURDYÝEW,
Türkmenistanyň Döwlet, hukuk we demokratiýa institutynyň ylmy işgäri.
https://www.turkmenmetbugat.gov.tm/tk/articles/40884


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Hökümetiň şu gün geçirilen mejlisinde milletiň Liderine Türkmenistanyň BMG-niň bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça ýöriteleşdirilen edarasy ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygy has-da işjeňleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanynyň garamagyna degişli teklipler hödürlenildi.
Köpýyllyk ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň netijesinde, ýurdumyzyň «Gadymy Merw», «Köneürgenç» we «Gadymy Nusaý» taryhy-medeni ýadygärlikleri ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizildi. Şeýle hem türkmen halkynyň «Görogly» şadessany, «Küştdepdi» aýdym we tans dessury hem-de türkmen milli halyçylyk sungaty Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň sanawyna girizildi.
Şu ýylyň dowamynda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna Türkmenistanyň köptaraplaýyn we milli hödürnamalaryny girizmek boýunça degişli işler dowam etdirildi. Hususan-da, Özbegistan we Täjigistan bilen bilelikde «Beýik Ýüpek ýolunyň Zarawşan — Garagum geçelgesi» hem-de Eýran Yslam Respublikasy bilen bilelikde «Türkmeniň keşdeçilik sungaty» atly köptaraplaýyn hödürnamalar doly taýýarlanylyp, ÝUNESKO-nyň sekretariatyna tabşyryldy. Bu hödürnamalar boýunça çözgütleriň 2022-nji ýylda kabul edilmegine garaşylýar.
Milli hödürnamalar barada aýdylanda, ÝUNESKO-nyň «Şäherleriň döredijilik toruna» Aşgabat şäherini girizmek boýunça resminamalaryň doly taýýarlanylandygyny hem-de bu guramanyň sekretariatyna tabşyrylandygyny bellemek gerek. Bu babatda gutarnykly çözgüdiň şu ýylyň 29-njy oktýabrynda yglan edilmegine garaşylýar.
ÝUNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň görnükli nusgalarynyň sanawyna girizmek üçin «Dutar ýasamak senetçiligi, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungaty» atly hödürnama boýunça resminamalaryň toplumy hem dolulygyna bu gurama tabşyryldy. Bu bölüm boýunça netijäniň şu ýylyň dekabr aýynda geçirilmegi meýilleşdirilýän Maddy däl gymmatlyklar boýunça komitetiň çäginde kabul edilmegine garaşylýar.
Milletiň Lideriniň resmi çykyşlaryndan we syýasy başlangyçlaryndan ugur alyp, häzirki wagtda ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygy ählitaraplaýyn ösdürmek üçin, şol sanda Türkmenistanyň hödürnamalaryny ilerletmek maksady bilen, degişli teklipler taýýarlanyldy. Olar, hususan-da, Türkmenistanyň, Gazagystanyň we Özbegistanyň aram guşaklykdaky çölleriniň goraghanalaryny öz içine alýan «Aram guşaklygyň Turan çölleri» atly transmilli hödürnamany taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar. Bu hödürnamanyň çäklerinde Türkmenistanyň üç sany, ýagny Repetek biosfera, Bereketli Garagum we Gaplaňgyr döwlet tebigy goraghanalarynyň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmegi göz öňünde tutulýar.
Döwlet Baştutanynyň goldaw bermeginde, Köýtendag ekoulgamyny hem ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizmek boýunça resminamalar taýýarlanylýar. Olary baýlaşdyrmak, ylmy-barlag maglumat bilen üpjünçiligini artdyrmak we bu ugurda halkara tejribäni çekmek maksady bilen, ABŞ-nyň Uly landşaftlary goramak merkezi bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek teklip edilýär.
Beýan edilen teklipleri nazara almak bilen, özara düşünişmek barada Ähtnamanyň taslamasyny taýýarlamagyň möhümdigi bellenildi.
ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygy ekologiýa, daşky gurşawy goramak, ekoulgamlar hem-de tebigy baýlyklary Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizmek meselelerinde ösdürmek maksady bilen, bu guramanyň «Adam we biosfera» atly halkara maksatnamasynyň çäklerinde işleri güýçlendirmek teklip edilýär. Onuň düzgünlerine laýyklykda, ÝUNESKO-nyň agza ýurtlarynda ugurdaş milli komitetler döredilýär.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, medeni-ynsanperwer ulgamda netijeli hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagynyň Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biridigini belledi. Biziň ýurdumyz bu ugurda iri halkara guramalar, şol sanda BMG we onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen işjeň gatnaşyk saklaýar. Şunda ÝUNESKO bilen däbe öwrülen gatnaşyklara uly ähmiýet berilýär, olaryň hatarynda üstünlikli amala aşyrylan hem-de durmuşa geçirilýän bilelikdäki taslamalar bar. Döwlet Baştutanymyz soňky ýyllarda BMG-niň bu iri düzümi bilen hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze derejä çykandygyny belledi.
Ylym-bilim, medeniýet ulgamlarynda köpýyllyk hyzmatdaşlyk hem-de taryhy-binagärlik ýadygärlikleri we ekologiýany gorap saklamak ikitaraplaýyn gatnaşyklarda Türkmenistanyň işjeň orny eýeleýändigine aýdyň şaýatlyk edýär. Ata Watanymyzyň innowasion ösüşe, sanly ulgama geçmäge, öňdebaryjy maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalaryny netijeli ulanmaga tarap ugur almagy bilen baglylykda, hyzmatdaşlygy giňeltmek we onuň mazmunyny baýlaşdyrmak babatda amatly mümkinçilikler açylýar. Dünýä ýüzünde türkmen halkynyň baý taryhy-medeni mirasyny giňden wagyz etmek boýunça görülýän çärelere hem aýratyn üns berilýär.
Milletiň Lideri ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygy has-da berkitmegiň, degişli ugurda yzygiderli işleri geçirmegiň, Türkmenistanyň öňe süren netijeli başlangyçlaryny ilerletmegiň möhümdigini belläp, bu babatda wise-premýere, daşary işler ministrine hem-de degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.


text:
15.07.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň hem-de welaýatlaryň häkimleriniň gatnaşmagynda sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi. Maslahatda gowaçanyň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek bilen bagly möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşyna dahylly meselelere garaldy.
Milli Liderimiz maslahatyň gün tertibine geçip, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowa söz berdi. Häkim sebitde gowaça ideg etmek boýunça alnyp barylýan işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.
Welaýatyň gowaça ekilen meýdanlarynda hatarara bejergi işlerini geçirmek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek we ösüş suwuny tutmak işleri agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda alnyp barylýar. Şeýle hem häkim welaýatyň gowaça meýdanlarynda keselleriň we zyýankeşleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak üçin görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, «ak altynyň» bol hasylyny almak maksady bilen, gowaça ideg etmek boýunça agrotehniki çäreleriň ýokary hilli we öz wagtynda ýerine ýetirilmegini hemişe gözegçilikde saklamagyň wajypdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz gowaçanyň hatarara bejergisini geçirmek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek hem-de ösüş suwuny tutmak boýunça işleri agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda geçirmek barada häkime degişli tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň gowaça meýdanlarynda keselleriň we zyýankeşleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak üçin ähli zerur çäreleri görmegiň, ekinlere ideg etmekde ulanylýan ähli oba hojalyk tehnikalarynyň, gurallarynyň doly güýjünde işledilmeginiň wajypdygyny nygtady hem-de bu babatda anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew hasabatyň başynda sebitiň ähli ýaşaýjylarynyň adyndan milli Liderimize Jebel şäherçesinde Halkara howa menziliniň düýbüniň tutulmagy hem-de Balkanabat şäherinde «Türkmeniň ak öýi» binasynyň açylmagy mynasybetli geçirilen dabaralara gatnaşandygy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Soňra häkim gowaça agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek boýunça alnyp barylýan toplumlaýyn işler barada hasabat berdi. Hususan-da, ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny mynasyp zähmet sowgatlary bilen garşylamak ugrunda yhlasly zähmet çekýän pagtaçy kärendeçiler şu gyzgalaňly günlerde gowaçanyň hatar aralaryny bejermek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işlerini ýokary öndürijilikli, kuwwatly tehnikalaryň kömegi arkaly alyp barýarlar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu günler gowaça talabalaýyk ideg etmegiň öňümizdäki pagta ýygymy möwsüminiň üstünliginiň möhüm şerti bolup durýandygyny nygtady we bu ugurda geçirilýän çäreleri berk gözegçilikde saklamagy, hatarara bejergisiniň öz wagtynda we ýokary hilli geçirilmegini üpjün etmegi, ösüş suwuny tutmak hem-de mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işini göwnejaý guramagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz gowaça meýdanlarynda keselleriň öňüni almaga hem-de zyýankeşlere garşy göreşmäge, oba hojalyk tehnikalarynyň doly güýjünde işledilmegine aýratyn üns bermegiň zerurdygyny nygtady.
Hormatly Prezidentimiz bu işleriň ählisiniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ýerine ýetirilmelidigini aýdyp, ýerlerde degişli gulluklaryň sazlaşykly işine berk gözegçiligi üpjün etmek barada häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Soňra milli Liderimiz sanly ulgam arkaly geçirilýän iş maslahatynda Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradowy göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Häkim gowaça meýdanlarynda ekinlere agrotehniki kadalara laýyklykda ideg etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
«Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen ýylda demirgazyk sebitiň zähmetsöýer pagtaçylary «ak altynyň» bereketli hasylyny ösdürip ýetişdirmek ugrunda döwletimiziň döredýän ähli mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanyp, tutanýerli zähmet çekýärler. Şu günler gowaça meýdanlarynda hatarara bejergi, dökünler bilen iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işleriniň agronomçylyk görkezmelerine laýyklykda, talabalaýyk alnyp barylýandygy barada hasabat berildi.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gowaça ideg etmek boýunça agrotehniki çäreleri toplumlaýyn hem-de ylmy esasda geçirmegiň möhümdigini belledi hem-de bu babatda häkime anyk tabşyryklary berdi. Hususan-da, gowaçanyň hatarara bejergisi, olara ösüş suwuny tutmak we mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, zyýankeşlere garşy göreşmek ýaly möhüm agrotehniki çäreleri öz wagtynda we ýokary hilli geçirmek boýunça zerur çäreleriň görülmegi tabşyryldy.
Döwlet Baştutanymyz ekinlere ideg etmekde işledilýän oba hojalyk tehnikalaryny hem-de beýleki enjamlary rejeli we netijeli ulanmak, daýhanlaryň öndürijilikli zähmet çekmegi üçin ähli zerur şertleriň döredilmegini üpjün etmek boýunça häkime anyk görkezmeleri berdi.
Soňra welaýatyň häkimi daşoguzlylaryň döwlet Baştutanymyz bilen duşuşyga sabyrsyzlyk bilen garaşýandygyny hem-de milli Liderimiziň welaýata iş saparynyň çäklerinde täze desgalaryň açylyşy mynasybetli guraljak dabaralara taýýarlyk görülýändigini habar berdi.
Sanly ulgam arkaly iş maslahaty Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewiň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, şol sanda gowaça ideg etmek boýunça ýerine ýetirilýän işler, ýagny gowaça meýdanlarynda hatarara bejergi işlerini aýny möhletinde geçirmek, mineral dökünler bilen goşmaça iýmitlendirmek, ösüş suwuny tutmak işlerini agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda, bellenilen möhletinde ýokary hilli geçirmekde degişli oba hojalyk tehnikalarynyň hem-de gurallarynyň doly güýjünde işledilýändigi barada hasabat berdi. Şeýle hem welaýatyň gowaça meýdanlarynda keselleriň we zyýankeşleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak üçin biokärhanalarda degişli işleriň alnyp barylýandygy aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Watanymyzyň taryhyndaky şanly waka — mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň dabaralara beslenýän günlerinde pagtaçy kärendeçileriň öndürijilikli zähmet çekmegi üçin hemme şertleriň döredilmelidigine häkimiň ünsüni çekdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz gowaça ideg etmek işleriniň pagta ýygymy möwsümine taýýarlyk görmek bilen utgaşykly alnyp barylmagy bilen baglanyşykly meseleleri berk gözegçilikde saklamak barada birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz bu möhüm oba hojalyk möwsüminde ýokary hasyl almak üçin ähli çäreleriň göz öňünde tutulmalydygyny belläp, şunuň bilen baglylykda, häkime agrotehniki kadalara laýyklykda gowaça ideg etmek boýunça işleriň toplumlaýyn we ýokary hilli geçirilmegini üpjün etmek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew sebitdäki işleriň ýagdaýy, şol sanda gowaça ideg etmek, ösüş suwuny tutmak, hatarara bejergisini geçirmek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek, zyýankeşleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak boýunça görülýän toplumlaýyn agrotehniki çäreler, bu işde oba hojalyk tehnikalaryny netijeli ulanmak babatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk işlerine ylmy taýdan çemeleşmegiň wajypdygyny belläp, gowaça ideg etmek boýunça agrotehniki çäreleri ýokary hilli ýerine ýetirmek babatda anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz geljekki bol hasylyň daýhanlaryň şu günlerki çekýän tutanýerli zähmetine baglydygyny aýdyp, gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi işleriniň agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ýerine ýetirilmeginiň, hasyla hasyl goşulýan günlerde gowaçanyň mineral dökünler bilen goşmaça iýmitlendirilmeginiň hem-de ösüş suwuny tutmagyň uly ähmiýetiniň bardygyny belledi. Bu işleriň ýokary derejede geçirilmegi geljekde Watanymyzyň baş baýlygy bolan “ak altynyň” bereketli hasylynyň ösdürilip ýetişdirilmegine ýardam eder. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz bu işleriň geçirilişini berk gözegçilikde saklamak barada häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, gowaça meýdanlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň geçirilişi hem-de ýurdumyzyň pagtaçylyk pudagyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, möhüm oba hojalyk möwsümlerine taýýarlyk görlüşine berk gözegçilik etmegiň zerurdygyny nygtady. Bu işler ýerine ýetirilende, ylmy taýdan esaslandyrylan çemeleşmeleri ulanmak, ýurdumyzyň obasenagat toplumynda toplanan iň gowy tejribe bilen birlikde, dünýäniň öňdebaryjy tehnologiýalaryny işjeň ornaşdyrmak wajypdyr.
Milli Liderimiz şu günler daýhanlaryň öňünde gowaça göwnejaý ideg etmek hem-de pagta ýygymyny üstünlikli geçirmek üçin jogapkärli wezipeleriň durýandygyny belläp, bu babatda degişli görkezmeleri berdi.
Hormatly Prezidentimiz oba hojalyk pudagyny, aýratyn hem pagtaçylygy mundan beýläk-de ösdürmek meselelerine bagyşlanan ýörite maslahatyň geçirilmelidigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, ugurdaş ýokary okuw mekdepleriniň, ylmy-barlag institutlarynyň alymlarynyň, sanly ulgam eýýamynda bilim alýan talyplaryň we pudaklaýyn edaralaryň hünärmenleriniň, seçgiçileriň bu strategik ähmiýetli ekini ýetişdirmek babatdaky anyk teklipleri diňleniler.
Döwlet Baştutanymyz pagtanyň biziň baýlygymyzdygyny, pagtaçylygyň bolsa ýurdumyzyň obasenagat toplumynyň esasy pudaklarynyň biridigini nygtady. Bu pudak daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmak ulgamyndaky milli maksatnamalary durmuşa geçirmäge saldamly goşant goşýar.
Bu ulgamda düýpli özgertmeleriň amala aşyrylmagy netijesinde oba hojalyk toplumynyň bäsdeşlige ukyplylygy ýokarlanýar. Oba hojalygynyň döwrebap önümçilik we hyzmat ediş düzümini döretmek, ekerançylygyň medeniýetini ýokarlandyrmak, öňdebaryjy agrotehnologiýalary giňden ornaşdyrmak şol özgertmeleriň möhüm ugurlarydyr. Şunuň bilen birlikde, ylmy seçgiçilik ulgamynda, çalt ýetişýändigi, ýokary hasyllylygy hem-de süýüminiň hili bilen tapawutlanýan gowaçanyň täze görnüşlerini döretmek babatda netijeli işler alnyp barylmalydyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Obasenagat toplumynyň tehniki düzümini täzelemek we döwrebaplaşdyrmak üçin ägirt uly maliýe serişdeleri gönükdirilýär. Şu maksat bilen, döwletimiz tarapyndan dünýäniň esasy önüm öndürijilerinden döwrebap oba hojalyk tehnikalary yzygiderli satyn alynýar.
Şunuň bilen baglylykda, kärendeçiler we daýhan birleşikleri tehnikalar, tohumlar, mineral dökünler, suw we hyzmatlaryň beýleki görnüşleri bilen ýeňillikli şertlerde üpjün edilýär. Döwlete tabşyrylan «ak altyn» hasyly üçin daýhanlar bilen hasaplaşyklar öz wagtynda geçirilýär. Bularyň ählisi oba hojalyk önümlerini öndürijileriň öz işiniň netijelerine gyzyklanmasyny artdyrmaga ýardam edýär diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.
Sebitlerde pagtaçylyk-dokma ulgamlary döredilýär. Olar tutuş tehnologik ulgamy — pagta önümçiligini, onuň gaýtadan işlenilmegini, ýüplükleriň, matalaryň, dürli dokma we tikin önümleriniň taýýarlanylmagyny öz içine alýar.
Ekologiýa taýdan arassa bu önümler hil babatda halkara ölçeglere gabat gelýär hem-de içerki we daşarky bazarlarda uly islegden peýdalanýar. Pudagyň mundan beýläk-de ösdürilmegi hem-de gowaça ekilýän meýdanlaryň has-da giňeldilmegi ösümlik ýagynyň, mallar üçin ot-iýmleriň, dokma pudagynyň önümleriniň öndürilişini artdyrmaga ýardam eder diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz häzirki wagtda Türkmenistanda agrar pudagy ösdürmek üçin ägirt uly kuwwatyň bardygyny nygtady. Oba hojalygynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, pudagyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, obada döwrebap durmuş-ykdysady düzümi kemala getirmek meseleleri hemişe döwletimiziň üns merkezinde durýar diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy we şunuň bilen baglylykda, wise-premýere hem-de welaýatlaryň häkimlerine öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly geçirilen iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlaryň hemmesine berk jan saglyk hem-de halkymyzyň bagtyýar durmuşyny we berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegini üpjün etmäge gönükdirilen işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi (TDH)


text:
Geçen hepdäniň ortalarynda, Aşgabadyň 11-nji mikroraýonynda polisiýa resmileri köçe söwdagärlerini tussag etdiler diýip, “Hronika Türkmenistan” neşiri öz ýurt içindäki çeşmelerine salgylanyp habar berýär.
Bu neşiriň 15-nji maýda çap eden maglumatyna görä, 30 çemesi polisiýa işgäri köçe söwdagärleriniň ýerleşýän söwda nokadyny gabap, söwda edýänleriň ählisini ele saldy we wagtlaýyn tussaghana alyp gitdi.
“Tussag edilenleriň Daşoguz welaýatyndaky narkologiýa dispanserine ugradylandygy we olaryň ‘Aziada-2017’ oýunlary tamamlanýança, şol ýerde saklanjakdygy habar berilýär” diýlip, neşiriň maglumatynda nygtalýar.
Azatlyk Radiosyna bu maglumaty degişli türkmen häkimiýetlerine häzire çenli tassyklatmak ýa-da inkär etdirmek başartmady. Emma Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, polisiýa tarapyndan köçe söwdagärlerine edilýän gözegçilik paýtagtyň tas ähli künjeginde diýen ýaly güýçlendi.
Aşgabatly synçy we ýazyjy Amanmyrat Bugaýewiň aýtmagyna görä, mundan öň köçe söwdagärlerine polisiýa eginbaşyndaky resmiler gözegçilik etse, häzirki wagt olara raýat eşigindäki polisiýa işgärleri ýörite reýdleri gurnaýarlar.
“Olara polisiýa işgärleri, Salgyt gullugynyň işgärleri tarapyndan gözegçilik edilýär. Ýöne olar forma taýdan azda-kände üýtgedi. Indi olar adaty döwlet belgili hususy maşynda gelýärler. Gelip [söwdagärleriň] deňiňde saklanýança, olaryň kimdigini-de bilip bolanok. Köçe söwdagärleri ilkibada müşderi gelendir öýdüp begenýärler. Ýöne olar raýat eşigindäki polisiýa işgärleri bolup çykýarlar. Olar özleriniň gulluk şahadatnamasyny görkezip, dessine şol adamlary gabaw astyna alýarlar” diýip, synçy we ýazyjy Amanmyrat Bugaýew aýdýar.
Onuň sözlerine görä, şondan soň, resmiler olary polisiýa departamentine ýa-da olaryň şahamçalaryna alyp gidýärler. Şol ýerde köçe söwdagärleriniň tussag edilmegi aktlaşdyrylyp, olara jerime salynýar we köçä satuwa çykarylan harytlar söwdagärleriň elinden alynýar.
Aýdylmagyna görä, Aşgabadyň bazarlarynda söwda ýerleriniň kärende bahasynyň gymmatlygy we bu ýerde söwda etmek üçin rugsatnamany almagyň kynlygy sebäpli, soňky ýyllarda köçede söwda edýän ownuk söwdagärler barha köpelýär.
Olar öz ýerlerini häli-şindi üýtgedip, esasan, köpgatly jaýlaryň aralarynda, banklaryň kiçi şahamçalarynyň ýa-da uly bazarlaryň göze ilmeýän ýerlerinde harytlary bazardaky söwdagärleriň satýan nyrhyndan arzan bahadan satýarlar.
Soňky günlerde köçe söwdagärlerine edilýän gözegçiligiň güýçlenmegi we onuň sebäpleri barada ne türkmen häkimiýetleri, ne-de media serişdeleri tarapyndan ilat köpçüligine maglumat berilýär.
Emma soňky aýlarda Türkmenistanda paýtagty “köne ulaglardan” we eýesiz haýwanlardan arassalamakdan başlap, tä sähel sölpi, ýagny tagaşyksyz görünýän raýatlary saklamak we pasportynda Aşgabatda ýazgyda durmadyk adamlara jerime ýazyp, öz ýaşaýan welaýatyna ugratmak ýaly çäreler güýçlendi.
Mundanam başga, türkmen häkimiýetleri paýtagtdaky öňki tussaglara olimpiýa şäherçesiniň golaýynda görünmezligi tabşyryp, welaýat belgili awtoulaglaryň Aşgabada girmegini dil üsti bilen berlen görkezme esasynda gadagan etdiler.
Bu çäreleriň ählisiniň şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklaryň çäginde amala aşyrylýandygy aýdylýar. Emma ýokarda hem belläp geçişimiz ýaly, türkmen häkimiýetleri bu gadagançylyklar we çäklendirmeler dogrusynda, ilata düşündiriş bermeýärler. Bu gadagançylyklar dogrusynda ýurduň metbugatynda hem maglumat berilmeýär.


text:
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy tarapyndan 2005-nji ýylyň 4-nji aprelinde tassyklanyldy
Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan 2005-nji ýylyň 18-nji aprelinde 341 san bilen bellige alyndy.
Harytlary ýok etmek gümrük düzgünı hakynda düzgünnama
I. Umumy düzgünler
1.1. Harytlary ýok etmek - gümrük düzgüni, munda Türkmenistanyň gümrük çäginde gümrük gözegçiligi astynda durýan harytlar salgytlar, gümrük paçlary we ýygymlary tölenmezden, şeýle hem Türkmenistanyň kanunlarynda bellenilen ykdysady taýdan düzgünleşdirmegiň çäreleri ulanylmazdan ýok edilýär, şol sanda ulanyp bolmaz ýaly ýaramsyz ýagdaýa getirilýär.
1.2. Şu düzgünnamanyň maksatlary üçin haryt hökmünde Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilýän islendik emläge (elektrik, ýylylyk energiýasyndan we energiýanyň beýleki görnüşlerinden başgalar), şol sanda ulag serişdelerine düşünilýär.
II. Harytlary ýok etmek gümrük düzgüninde harytlary ýerleşdirmegiň şertleri
2.1. Eger ýok edilýän harytlar ykdysady taýdan amatly usul bilen ilkibaşdaky ýagdaýyna dikeldilip bilinmese, harytlar ýok edilýär.
2.2. Harytlar, ýok etmegiň usuly we ýeri görkezilen degişli ygtyýarly döwlet edarasynyň ýok etmegiň mümkindigi hakynda netijenamasy esasynda, harytlary ýok etmek gümrük düzgüninde ýerleşdirilýär.
2.3. Şu aşakdakylary harytlary ýok etmek gümrük düzgüninde ýerleşdirmäge ýol berilmeýär:
- medeni, arheologik, taryhy gymmatlyklar;
- ýitip gitmek howpunda durýan haýwanlaryň we ösümlikleriň görnüşleri, olaryň bölekleri we önümleri, ýöne epidemiýalaryň we epizootiýalaryň we karantin obýektleriniň ýaýramagynyň öňüni almak maksady bilen, olaryň ýok edilmeginiň talap edilýän halatlary muňa degişli däldir;
- gümrük edaralary tarapyndan girew närsesi hökmünde alnyp, girew gatnaşyklary bes edilýänçä kabul edilen harytlar;
- elinden alnan ýa-da gozgamasyz edilen harytlar, şol sanda Türkmenistanyň kanunçylyk namalaryna laýyklykda maddy subutnamalar bolup durýan harytlar;
- ýok edilmegi daşky gurşawa düýpli zyýan ýetirip biljek ýa-da adamlaryň jany we saglygy üçin gös-göni ýa-da uly howp döredýän harytlar. Görkezilen ýagdaýlarda harytlary ýok etmek gümrük düzgünini mälim eden adam, daşky gurşawyň goragyna gözegçiligi ýa-da sanitar-epidemiologik gözegçilik barlagyny amala aşyrýan edaralaryň netijenamasyny berýär;
- Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan sanawy bellenilip bilinjek beýleki harytlar.
2.4. Harytlary ýok etmek gümrük düzgüni ýok edilen, dolanuwsyz ýitirilen ýa-da betbagtçylygyň ýeňip geçip bolmajak güýjüniň täsiri netijesinde zeper ýeten harytlar babatynda ulanylyp bilner.
2.5. Harytlar, bu gümrük düzgünini beýan eden tarapyň hasabyna ýok edilýär.
2.6. Gümrük ammarynda saklanýan harytlar babatynda harytlary ýok etmek gümrük düzgüni harytlaryny gümrük ammaryna ýerleşdiren adam bilen ylalaşyp, gümrük ammarynyň eýesi tarapyndan beýan edilip bilner.
2.7. Ýok etmegiň düzgüninde beýan edilen harytlary döwletiň peýdasyna ýüz öwürmegiň gümrük düzgünine ýerleşdirmek mümkinçiligi bar mahalynda gümrük edarasy beýan edijä bu düzgünden peýdalanmagy teklip etmäge borçludyr.
III. Harytlary ýok etmegiň tertibi
3.1. Harytlary ýok etmek gümrük düzgünini beýan edýän adam iş zolagynda ýok etmäge degişli harydyň ýerleşýän gümrük edarasyna arza (1-nji goşundy) we görkezilen harydy ýok etmegiň mümkindigi hakynda degişli ygtyýarly döwlet edarasynyň netijenamasyny berýär.
3.2. Harytlary ýok etmek gümrük düzgünini ulanmak üçin rugsady, iş zolagynda ýok edilmäge degişli haryt ýerleşýän gümrükhananyň başlygy ýa-da onuň orunbasary 3.1-nji bölümde görkezilen arzada "Ýok etmäge rugsat berilýär" diýen ýazgyny ýazmak arkaly berýär we ol görkezilen adamynyň goly bilen resmileşdirilýär.
3.3. Harytlary ýok etmek aşakdaky ýaly geçirilýar:
- termiki, himiki, mehaniki ýa-da başga görnüşde täsir etmek arkaly (ýakmak, weýran etmek, gömmek we başga hili), munuň netijesinde harytlar doly ýok edilýär. Harydy ýok etmegiň usuly, niýetlenilişi boýunça peýdalanmak üçin ony dikeltmegiň, ilkibaşky ýagdaýyna getirmegiň mümkin bolmazlygyny üpjün etmelidir;
- deşikleriň deşilmegini, bölmegi, gaýry usullar bilen zeper ýetirilmegini goşmak bilen bozmak, sökmek, mehaniki zeper ýetirmek arkaly, ýagny şeýle zeper ýetirmeler harytlaryň soňra dikeldilmegini we olary peýdalanmak mümkinçiligini aradan aýyrmalydyr.
3.4. Tehnologik sebäplere görä saklanylýan ýerlerinden alyp we peýdalanyp bolmajak, saklamagyň aýratyn şertlerini talap edýän harytlar babatynda, ýok etmeklik, harytlaryň saklanylýan ýerlerinden alynmagynyň we olaryň mundan beýläk peýdalanylmagynyň mümkin däldigi hakynda degişli ygtyýarly döwlet edarasynyň netijenamasynyň esasynda geçirildi diýlip hasap edilýär.
3.5. Harytlary ýok etmeklik, gümrük edarasynyň işgäriniň we Türkmenistanyň kanunlaryna laýyklykda bilelikde gümrük taýdan resmileşdirmäni amala aşyrýan adamlaryň, harytlary ýok etmek gümrük düzgünini beýan eden tarapyň wekiliniň, degişli halatlarda bolsa, gümrük ammarynyň eýesiniň gatnaşmagynda geçirilýär.
Harytlar hakykatda ýok edilende, olaryň ýok edilendigi güwänama bilen bellenilen tertipde resmileşdirilýär (2-nji goşundy).
Harydy ýok etmegiň aýratynlygyny hasaba almak bilen güwänama haryt hakykatda ýok edilende gatnaşan beýleki adamlar hem gol çekýärler.
3.6. Harytlaryň ýok edilendigi barada bellenen tertipde resmileşdirilen güwänamanyň esasynda, haryt gümrük gözegçiliginden aýrylýar.
3.7. Harytlary ýok etmekligiň netijesinde emele gelen galyndylar, mundan beýläk-de peýdalanmagy mümkin bolan mahaly degişli gümrük düzgüninde ýerleşdirilmelidir we harytlary ýok etmek gümrük düzgünini beýan eden tarap tarapyndan beýan edilmelidir.
IV. Ýok etmegiň möhleti we ýeri
4.1. Harytlary ýok etmegiň möhleti, beýan edilen usul bilen harytlaryň bu görnüşini ýok etmek boýunça amallary geçirmek üçin zerur bolan wagtdan we harytlaryň ýerleşýän ýerinden ýok edilmeli ýerine olary daşamak üçin gerek bolan wagtdan ugur alnyp, gümrük edarasy tarapyndan bellenilýär.
4.2. Harytlary ýok etmegiň ýeri, daşky gurşawy goramak hakynda Türkmenistanyň kanunlarynyň we şu Düzgünnamanyň 2.2-nji bölüminiň talaplaryny hasaba almak bilen, gümrük edarasy tarapyndan kesgitlenilýär.


text:
Bu baradaky ozalbaşky Ylalaşyk Birleşen Ştatlar bilen Türkmenistanyň arasynda 2001-nji ýylyň 21-nji sentýabrynda baglaşylypdy.
Düýnki goşmaça dokumente gol çekişlik dabarasyna Türkmenistan tarapyndan ýurduň daşary işler ministri, wise-premýer Raşid Meredow, Birleşen Ştatlar tarapyndan bolsa Türkmenistandaky wagtlaýyn işleri ynanylan wekili hanym Silwiýa Rid Kurran gatnaşdylar.
Türkmenistanyň resmi habar agentligi bu täze dokumentiň neşelere gözegçilik etmek we kanunçylygy goramak boýunça ozalky bar bolan özara ylalaşygyň mümkinçiliklerini has-da giňeldýändigini habar berýär.


text:
Ýaryşa dünýäniň sekiz sany güýçli küştçüsi gatnaşýar: orsýetliler, ozalky çempion Wladimir Kramnik we Aleksandr Grişşuk, azerbaýjanly grossmeýsterler Teýmuraz Rajabow we Şahiýar Mamedýarow, ABŞ-dan Gata Kamskiý, ermenistanly Lewon Aronýan, ysraýylly Boris Gelfand we bolgariýaly Weselin Topalow.
Bäsleşigiň ilkinji tapgyrynda, ýagny çärýek finallarda Rajabow Kramnik bilen, Aronýan Grişşuk bilen, Kamskiý Topalow bilen we Mamedýarow hem Gelfand bilen duşuşar. Çärýek we ýarym finallarda ilki dört oýun oýnalar. Şonda ýeňiji bolmasa, onda gysgaldylan wagtda oýnalýan taý-breýkler bolar. Diňe final oýun alty oýundan ybarat. Eger basdeşler ol duşuşykda hem ara-çara bolup bilmeseler, onda wagty gysgaldylan oýunlar oýnalyp, dünýä çempionynyň bäsdeşi belli ediler.
Çärýek finalyň birinji oýunlarynyň hemmesi deňme-deň tamamlandy.
Demirgazyk Amerikanyň Milli hokkeý ligasynda “Utulan-şykdy” oýunlar dowam edýär. “Waşington Kapitalz” dördünji oýunda hem Tampa-Beýli hokkeýçilerden utuldy we ýaryşdan çykdy. Indi orsýetli hokkeýçiler Oweşkin, Sýomin we Warlamow üçin Slowakiýada dowam edýän Dünýä çempionatyna gatnaşmaga mümkinçilik döredi.
Waşingtonlylardan başga, detroýtly we filadelfiýaly hokkeýçiler hem pitige mündiler. Olaryň garşydaşlary, degişlilikde, San Hose we Boston oýun sany boýunça 3-0 hasabynda öňde barýarlar.
Milli basketbol assosisiýasynda (NBA) hem pleý-offlar dowam edýär.
Meşhur “Los Anjeles Leýkers” öz dallasly garşydaşlaryna geçirilen iki oýnuň ikisini hem utuldylar. Indi Kobi Braýant we beýlekiler doly tijenmeseler, NBA-nyň çempionlygyny tabşyrmaly bolarlar.
Azatlyk Radiosynyň sport habarçysynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Ýigrimiden gowrak drama eserini döreden Jora Hudaýberdiýew “Partlaýyş” romanynyň we ençeme powestleriňdir hekaýalaryň awtorydyr. Onuň drama eserleri Özbegistanyň we Gazagystanyň-da dürli teatrlarynda yzygiderli goýulýar. Azatlyk Radiosy Jora Hudaýberdiýew bilen onuň güýzki planlary barada söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Jora aga, siz öňümizdäki güýzki teatr möwsüminde teatr janköýerlerine näme hödürlemekçi?
J.Hudaýberdiýew: Men täze pýesa ýazdym Ärsarybaba barada. Türkmenlerde ol ady belli magaryfçy bolan. Ol han wezipesini almasa-da, halkyň içinde gaty bir abraýly bolan adam. Gynansak-da, biz, türkmenler öz gowy adamlarymyzy, ýagny ýatlanmaga mynasyp adamlarymyzy köp ýatlap ýöremzok. Bu pýesadaky wakalar 14-nji asyrda, ýagny 1335-1336-njy ýyllarda bolup geçýär.
Azatlyk Radiosy: Pýesaňyzyň sýužeti barada-da gysgajyk gürrüň beräýseňiz.
J.Hudaýberdiýew: Ärsarybaba halkyň içinde sowat ýaýradypdyr, din ýaýradypdyr. Ol mukaddes kitaplardan ýygyndy düzüp we öz kyrk sany düýesini berip, şol ýygyndyny terjime etdiripdir. Ol munuň üçin Ürgençde Şyh-şerif atly terjimeçini tapypdyr.
Yslam dini bizde birbada kabul edilmändir. Çarwadar adamlar, çölüň içinde, sähralykda ýaşap ýören adamlar ýüzlerçe ýyllaryň dowamynda kabul edipdirler yslam dinini. Araplar gelip, dini kabul etjek adama beripdirler we soňam yzlaryna dolanypdyrlar. Bu ullakan bir dowamly proses bolupdyr. Şuny bilmegimiz gerek.
1336-njy ýylda betbagtçylyklar, gandöküşikli wakalar, konfliktler gaty köp bolupdyr. Asman jisimleriniň bir hili täsin täsirleri bolup, agyr keseller, mergi we beýleki keseller köp ýaýrapdyr. Iň äsasy-da, gaty köp adam ölüpdir, gyrgynçylyk bolupdyr.
Azatlyk Radiosy: Ärsarybabanyň bu wakalar bilen nähili baglanyşygy bolan?
J.Hudaýberdiýew: Mende şeýle pikir bar, ýagny gandöküşikligiň köp bolan ýyly şol 1336-njy ýyl bolmaly. Ärsarybaba-da şonda ýöne ýere urşa girip, söweşde wepat bolýar. Taryhçylar üçin 1336-njy ýyl örän şeýle bir pajygaly tema bolup durýar.
Azatlyk Radiosy: Jora aga, Ärsarybaba baradaky bu pýesaňyzy nirede sahnalaşdyrmagy göz öňünde tutýarsyňyz?
J.Hudaýberdiýew: Dagystanyň bir teatrynyň režissýory bilen meniň aramda bir deslapky gürrüň bolup geçdi. Men oňa özümiň şeýle pýesa ýazandygymy aýtdym. Ol maňa “men seniň pýesalaryňy halaýan. Bu ugurda bir zatlar etjek bolaly” diýdi.
Meniň esasy maksadym, men muny Owganystandaky türkmenler üçin ýazdym. Ol ýerde iki milliondan gowrak türkmen daş asyryndaky ýaly durmuşda ýaşaýar. Öz watandaşlaryma rehimim gelýär-dä.
Olara Türkmenistan mekdep gurup beripdir diýen maglumatlar bar. Ýöne olara mekdepdenem öňürti sungat bermek gerek. Sungat ylma ýol açýar. Halka sungat berseň, onuň bilim almasam ýeňil bolýar. Meniň arzuwym, adamlar şuňa düşünseler we şu inisiatiwany goldasalar.
Spektaklda personažlar köp bolmaly, 20-30 töweregi adam. Ärsarybabany halksyz göz öňüne getirmek mümkin däl. Eger Dagystandan gastrol bilen gidip bolmasa, onda şony bir telespektakl edip görkezsek, gowy bolardy. Men şol daş asyrynda ýaşap ýören watandaşlarymyzyň aladasyny edýärin.


text:
Ak tamyň sözçüsi Joş Irnest bu şertnamanyň şu ýyl tassyklanylmagynyň islenilýändigini habar berdi.
Ak tamyň sözçüsi ABŞ-nyň planlaşdyryşy üçin operatiw hereket edilmeginiň möhümdigini aýtdy.
Irnest bu sözleri owgan prezidenti Hamid Karzaý Loýa jirga ýüzlenip eden çykyşynda delegatlara şertnama Owganystanyň indiki prezident saýlawlaryna, indiki ýylyň apreline çenli tassyklanyp bilmez diýenden birnäçe sagat soň aýdyldy.
Irnest owgan hökümetiniň bu şertnama 2014-nji ýyldan öň gol çekmegi we ony tassyklamagy gerek diýdi.
Şeýle-de ol biz entek Owganystanda goşun saklamagy dowam etdirmelimi ýa däl diýen meselede kesgitli pikire gelemzok diýdi.


text:
Ukrainanyň Merkezi saýlaw komissiýasy 31-nji marta planlaşdyrylan prezident saýlawy üçin hasaba alyş dokumentleri kabul etmek işini tamamlandygyny we 83 dalaşgäriň registrasiýa edilendigini aýdýar.
Komissiýa 4-nji fewralda 28 haýyşnamanyň kabul edilip, 22-siniň ret edilendigini, galan 33 haýyşnama barada hem indi karar berilmeglidigini aýtdy.
Kanuna laýyklykda Merkezi saýlaw komissiýasy 9-njy fewraldan gijä goýman dalaşgärleriň gutarnykly sanawyny resmi taýdan yglan etmeli.
Golaýda geçirilen pikir soralyşyklaryň görkezmegine görä, häzirki prezident Petro Poroşenkonyň, öňki premýer-ministr Ýulia Tymoşenkonyň we komediýaçy Wolodymyr Zelenskiniň öňde baryjy dalaşgärler bolmagy mümkin.
53 ýaşly Poroşenko öz kandidatlygyny 29-njy ýanwarda yglan etdi. Ol ýene bir 5 ýyl möhlete dalaş edip, ýurduň Ýewropa Bileleşgine goşulmagy we NATO ýaranlygyna agzalygy hakda basyş etmegi wada berdi.
Ukrainanyň gurply adamlarynyň biri bolan Poroşenko 2014-nji ýylyň fewralynda Moskwa dostlukly garaýan prezident Wiktor Ýanukowiçiň ýurtdan gaçyp çykmagyna getiren “Maýdan” protestlerinden soňra häkimiýet başyna geldi.
Ol Günbatar bilen has ýakyn integrasiýadan tarapdarlyk edip, Moskwa Ukrainanyň Krym regionyny basyp alanyndan soňra we Donbas diýlip tanalýan gündogar regionda Orsýet tarapdan goldalýan separatistlere garşy alnyp barylýan urşuň dowamynda Moskwany tankytlap geldi.
Ýurtda giňden ýaýran korrupsiýa garşy göreşde şowsuzlyga uçranlykda tankytlanylýan Poroşenko korrupsiýa işlerine garamak üçin ýörite kazyýet döredip, onuň üstümzidäki ýyl öz işine başlajakdygyny aýtdy. Günbatar resmileri Ukrainanyň abadançygynyň we howpsuzlygynyň öňünde duran uly bökdenç parahorlyk diýýärler.
Poroşenko Ukrainanyň garaşsyz prawoslaw kilisesini döretmek barada aşa köp tagalla edip, bu işi üstünlikli amala aşyrdy, ýöne onuň bu göçümine köplenç saýlawdan öň halkyň goldawyny gazanmak üçin edilen iş diýip baha berilýär.
22-nji ýanwarda prezidentlik kandidaturasyny yglan eden 58 ýaşly Tymyşenko 2004-nji ýylda “Mämişi” rewolýusiýa ýolbaşçylyk edenleriň biridir. Ol 2014-nji ýylda geçen prezident saýlawynda Poroşenkodan ýeňildi.
Tymyşenko özüni NATO-nyň we Ýewropa Bileleşiginiň tarapyny çalýan dalaşgär diýip tanadyp, gündogar Ukrainada Orsýet tarapdan goldalýan separatistlere garşy uruş alyp barýan ukrain harbylaryna goldaw bildirdi.
Hasaba alnan dalaşgärleriň arasynda premýer-ministriň öňki orunbasary Ýuriý Boýko-da bar.


text:
ABŞ we Ýewropadaky owgan bosgunlarynyň amatsyz ýagdaýy
Owganystandaky syýasy tolgunyşyklardan we Talybanyň ýurdy basyp almagyndan soň müňlerçe owgan ABŞ we Ýewropa ýurtlaryna gaçdy.
Bu owgan raýatlarynyň zor bilen göçmeginden birnäçe hepde soň, olaryň köpüsi serhet diwarlarynyň aňyrsynda ýa-da saglygy goraýyş we durmuş üpjünçiligi az bolan bosgun lagerlerinde ýaşaýar.
Ýagdaý şeýle, ýakynda ýüzlerçe owgan bosguny Iňlis syýasatyny tankytlap, öz watanyna dolanmagy islediler.
“Guardian” gazetiniň habaryna görä, Iňlisleriň Owganystandan çykmagy wagtynda olar bilen ýurtdan gaçyp Angliýa gelen köp sanly owganly olaryň myhmanhanalardaky ýagdaýlarynyň gaty erbetdigini aýtýarlar.
Iňlis hökümeti ýakynda owgan bosgunlary üçin "mähirli garşylamak" maksatnamasynyň başlandygyny öňe sürdi, emma bu maksatnaşu wagta çenli diňe söz bolup galdy.
Beýleki Ýewropa ýurtlarynda hem owgan bosgunlarynyň ýagdaýy amatsyzdir. Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Jozef Borrell Ýewropa ýurtlaryny 10,000 bilen 20,000 aralygynda migranty kabul etmäge çagyrsa-da, ÝB-niň 12 döwletiniň içerki guramalary, gaçybatalga gözleýänleriň öňüni almak üçin diwarlaryň gurulmagyna maliýe kömekleri soradylar.
ÝB-iniň Gündogar ýurtlarynyň köpüsi ÝB-iniň hasabyna müňlerçe kilometr diwar gurmak isleýärler. Olar Gresiýa ýaly, bu päsgelçilikleri gurup, gaçybatalga gözleýänleriň girmeginiň öňüni almak isleýärler.
Gresiýanyň häkimiýetleri ozal adam hukuklary toparlary tarapyndan tankyt edilen bäş täze lageriň ilkinjisini açdy. Samos adasynda ýerleşýän lager tikenek simler bilen gurşalyp elektron howpsuzlyk ulgamy bilen enjamlaşdyrylandyr. Lageriň girelgeleri gaçybatalga gözleýänleriň hereketini çäklendirmek üçin gije ýapylar. Birleşen Milletler Guramasynyň Bosgunlar boýunça ýokary Komissarlygynyň metbugat sekretary gaçybatalga gözleýänleriň goraga we kömege mätäçdigini aýdyp Olaryň jenaýatçy dälde , jemgyýet üçin howp däl diýip aýtdy.
ABŞ-a göçüp gelen köp owganly hem agyr şertlerde ýaşaýar. ABŞ-nyň harby işgärleriniň maglumatlaryna görä, Kabul ýykylandan soň ABŞ-a gaçyp gelen 53,000 töweregi owgan bosguny häzirki wagtda ABŞ-nyň sekiz harby bazasynda ýerleşýär.
Emma bu ýurtlardan aýry ,owgan bosgunlary Germaniýada, Katarda, BAE-de, Albaniýada we Ugandada hem lagerlerde agyr sosial we saglyk ýagdaýlarynda saklanýar.


text: 40 Ýehowa Eýýuba şeýle diýdi:2 «Ynsan Gudratygüýçlüni ýazgaryp,Onuň bilen jedelleşip bilermi?+Hudaýy günäkärleýän jogap bersin»+.3 Eýýup Ýehowa şeýle diýdi:4 «Men bir dereksiz adam+.Saňa näme jogap bereýin?Men sesimi çykarmaýyn+.5 Men bir gezek, hatda iki gezek gepledim,Indi dymaýyn, hiç zat aýtmaýyn».6 Şonda Ýehowa harasadyň içinden+ Eýýuba şeýle diýdi:7 «Indi erkek ýaly biliňi berk guşa!Men sorag berjek, senem jogap ber+.8 Meni adalatsyz görýärmiň?Özüňi aklamak üçin, meni ýazgarýarmyň?+9 Seniň goluň hak Hudaýyň goly ýaly güýçlümi?+Onuň batly gygyryşy ýaly, senem gygyryp bilermiň?+10 Onda şan-şöhrata beslen,Mertebe we hormat donuny geý.11 Gahar-gazabyňy saklama,Tekepbirleri tapyp, olary dyza çöker.12 Ulumsylary tapyp, olary abraýdan düşür,Erbetleri duran ýerinde mynjyrat.13 Hemmesini bile topraga göm,Olary garaňkylykda baglap goý.14 Şonda seniň sag eliň halas edip biljekdiginiMen-de boýun alaryn.15 Begemota seret, seni ýaradyşym ýaly ony-da ýaratdym,Ol öküz kimin ot iýýär.16 Begemotyň güýji bilindedir,Kuwwaty garyn gasynlaryndadyr!17 Guýrugy kedr agajy kimindir,Budunyň siňirleri örüm-örümdir.18 Süňkleri mis kimindir,Aýaklary demir kimindir.19 Ol Hudaýyň ýaradan iň täsin haýwanydyr,Ony diňe Ýaradan gylyçdan geçirip biler.20 Daglar onuň öri meýdany,Ýabany haýwanlar bilen bile ýaýnaýar.21 Ol tikenli agaçlaryň aşagynda,Gamyşly batgalyklarda ýatýar.22 Tikenli agaçlar üstüne kölege salýar,Jülgäniň derekleri gurşaýar.23 Derýa joşsa-da, ol gorkmaýar,Iordan+ möwç ursa-da, ol äwmeýär.24 Oýa wagty kim ony tutup biler?Kim onuň burnuna çeňňek ildirip biler?


text:
Düýn, ýagny 13-nji fewralda Aşgabadyň halkara aeroportynda aglabasy lebaply we daşoguzly zenanlardan ybarat ýolagçylar protest geçirdiler diýip, Azatlyk Radiosynyň paýtagtdaky çeşmeleri aýdýarlar.
“Hiç hili düşündiriş berilmezden, Aşgabatdan Stambula uçýan uçara ortaça 70 ýolagçy goýberilmedi. Şonda aýallar kiçi göwrümdäki protest çäresini geçirdiler. Olaryň ählisini goýun sürüsini süren ýaly edip, köýen biletlerini tabşyrmaklary üçin, kassa tarap ugratdylar” diýip, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran çeşmämiz gürrüň berdi.
Bu maglumaty düýn agzalýan uçarda Türkiýäniň Stambul şäherine baran türkmenistanly ýolagçylaryň biri hem tassyklap, ol “Boeing 777-200” kysymly uçara goýberilmedik türkmen raýatlarynyň sanynyň 80-den hem aşýandygyny belledi.
“Bu ýolagçylaryň aglabasy welaýatlardan gelen türkmenistanlylardy. Olar ‘Türkmenhowaýollary’ kompaniýasynyň 19:30-daky reýsine goýberilmediler. Soňra ýolagçylar öz biletleriniň bahasyny yzyna almakçy bolanda, olara ‘Türkmenhowaýollary’ kompaniýasynyň ofisine ýüzlenmegi tabşyrdylar. Üç aýal ähli ýolagçylary guramalaşdyryp, öz nägileliklerini görkezip başlady. Olary dessine tussag edip, ýörite bölüme alyp gitdiler. Galan ýolagçylary-da aeroportdan kowdular. Munuň sebäplerini düşündirmediler. Ýolagçylaryň arasynda dürli ýaşdaky raýatlar bardy” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran türkmenistanly ýolagçy aýtdy.
Mundanam başga, Azatlygyň ýurt içindäki ýene bir çeşmesiniň tassyklamagyna görä, indi 10 güne golaý wagt bäri Aşgabatdaky we welaýatlardaky Migrasiýa gullugynyň işgärleri ýaşy 40-dan geçmedik raýatlara daşary ýurda sapar etmek üçin zerur bolan pasportlary resmileşdirmegi bes etdiler.
Aşgabadyň halkara aeroportunda Stambula uçjak türkmen raýatlarynyň onlarçasynyň uçara goýberilmezligi we protest çäresini geçirmegi barada häzirlikçe türkmen häkimiýetleri ýa-da media serişdeleri tarapyndan ilat köpçüligine maglumat berilmeýär.
Azatlyk Radiosynyň Aşgabadyň halkara aeroporty we bu ýerdäki Migrasiýa gullugy bilen habarlaşyp, kommentariý almak synanyşyklary hem başa barmady.
Emma bu Türkmenistanda daşary ýurtlara, hususan-da, Türkiýäniň Stambul şäherine sapar etjek türkmen raýatlarynyň “hiç hili düşündiriş berilmezden” syýahat mümkinçilikleriniň çäklendirilmegi, ýagny uçara goýberilmezligi bilen bagly ilkinji tejribe däl.
Geçen ýylyň awgust aýynda “Türkhowaýollary” kompaniýasynyň Aşgabat-Stambul aralygyna sapar edýän iki gatnaw reýsi boýunça azyndan 20 ýolagçy uçara goýberilmedi. Şonda 6-njy awgustda Stambula gitjek uçara goýberilmedik türkmen raýatlarynyň biri Aşgabadyň halkara aeroportyndaky Migrasiýa gullugynyň işgärleriniň aglabasy daşoguzly we lebaply ýolagçylary – hiç hili düşündiriş bermezden – öz welaýatlaryna ugradandygyny aýdypdy.
Şeýle-de, geçen ýylyň iýunynda Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan türkmenistanlylaryň birnäçesi Aşgabatdan Stambula we Dubaýa uçmak isleýän türkmen raýatlarynyň ençemesiniň uçara münmegine rugsat berilmändigini mälim etdiler.
Şonda bir raýat özüniň we beýleki ýolagçylaryň ähli resminamalarynyň hem-de iş we syýahat wizalarynyň bardygyna garamazdan, näme sebäpden ýurtdan çykarylmaýandygy barada, anyk resmi düşündiriş berilmändigini aýdyp, muňa derek, özlerine 2 ýyl türme tussaglygyna höküm etmek bilen haýbat atylandygyny gürrüň beripdi.
Adam hukuklaryny gorap çykyş edýän halkara guramalarynyň ýyllyk hasabatlarynda, Türkmenistan indi ençeme ýyl bäri dünýäniň iň bir ýapyk ýurtlarynyň hatarynda agzalyp gelýär.
Galyberse-de, hereket azatlygy raýat we syýasy hukuklar baradaky halkara Konwensiýa tarapyndan kepillendirilýär we Türkmenistan bu konwensiýany baryp 1997-nji ýylda tassyk etdi. Şeýle-de, Türkmenistanyň öz kanunçylygy hem raýatlaryň ýurtdan erkin çykmak we yzyna dolanyp gelmek hukuklaryny kepillendirýär.


text:
Türkmenistanyň oba we suw hojalyk ministri Öwezmyrat Enermyradow wezipesinden boşadyldy. TDH-nyň maglumatynda onuň başga işe geçýändigi habar berilýär.
Döwlet metbugatyna görä, prezident oba hojalygynda kabul edilýän täze özgertmeleriň pudaga tejribeli hünärmenleri çekmegi talap edýändigini aýdyp, Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministri wezipesine Ahal welaýatynyň Bäherden etrabynyň häkimi Annageldi Ýazmyradowy belledi hem-de ony häkim wezipesinden boşatdy.
Enemyradowyň başga işe geçýändigi aýdylsa-da, onuň täze wezipesi barada maglumat berilmeýär.
Şeýle-de, döwlet eýeçiligindäki medianyň maglumatyna görä, işde goýberen kemçilikleri üçin Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje adyndaky etrabynyň häkimi Soltanmyrat Babajanow wezipesinden boşadyldy.
Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje adyndaky etrabynyň häkimi wezipesine Serdar Meredow bellenildi, prezident G.Berdimuhamedowyň 16-njy noýabrda gol çeken kararyna laýyklykda, ol Daşoguz welaýatynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşadyldy.
Wezipelerinden boşadylan Enermyradowyň, Babajanowyň, ýa-a wezipä bellenen Ýazmyradowyň Meredowyň näme iş bitirip, näme işleri bitirmändigi, olaryň terjimehallary, alan bilimleri we mundan has ozal eýelän wezipeleri barada maglumat berilmeýär.
Adatça, Türkmenistanda oba hojalyk pudagyndaky kadr çalşygy pagta ýa-da bugdaý harmanynyň ýygnalmagynyň yzýanyna gabat getirilýär.
Türkmen metbugaty 2018-nji ýyl üçin 1 million 50 müň tonna diýlip kesgitlenen pagta plan borçnamasynyň artygy bilen berjaý edilendigini habar berýär.
Türkmen prezidenti soňky aýlarda birnäçe gezek ýurduň oba hojalyk pudagynda alnyp barylýan käbir işler boýunça nägileligini aýtdy.
25-nji sentýabrda geçirilen Halk Maslahatynda prezident Berdimuhamedow obasenagat toplumyny özgertmegi maksat edinýändigi aýdylýan täze teklipleri hödürledi.
Olaryň hatarynda bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş nyrhlaryny ýokarlandyrmak, düşewüntsiz işleýän daýhan hojalyklaryň ýerlerini ellerinden alyp, olary has önümçilikli işlejekdigi aýdylýan önüm öndürijilere 99 ýyla möhlete bermek barada täze çözgüt hödürlendi. Şeýle-de, bölünip berlen ýerleriň azyndan 70 göterimine döwlet tabşyrygyna girýän ekinleri, galan 30 prosentine bolsa beýleki oba hojalyk ekinlerini ekmek barada teklip hödürlenildi.
Maslahatyň yzýany, 5-nji oktýabrda prezident Berdimuhamedow karara gol çekip, 2019-njy ýylyň hasyly üçin bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş nyrhyny ýokarlandyrdy.
Şeýle-de, oktýabryň aýagynda Türkmenistanda ýer gaznasy döredildi.
Ýerli synçylar täze özgertmelere şübheli çemeleşýär.
Türkmenistan yzly-yzyna iki ýyl bäri bugdaý plan borçnamasyny berjaý edip bilmäni gelýär.
Täze wezipä bellenen oba hojalyk ministriniň bu ugurda nähili iş strategiýasyny alyp barjakdygy mälim däl.
Türkmenistanda wise-premýerler, ministler we häkimler, şol sanda media gurluşlarynyň we beýleki döwlet guramalarynyň ýolbaşçylary yzygiderli täzelenip durulýar. Olaryň käbiriniň işde kemçilik goýberendigi aýdylsa, beýlekileri “başga işe geçýändigi üçin” diýlip, wezipesinden çetleşdirilýär.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
16:44
-
-
-
Premer-Mınıstr 3 G baılanysynyń standarttaryn engizý úshin radıojıilikterdiń jolaqtaryn kelisýdi tapsyrdy
ASTANA. Qarashanyń 10-y. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgin Úkimet otyrysy barysynda Premer-Mınıstr Kárim Másimov Qorǵanys mınıstrligine qarashanyń 20-syna deıin 3 G úshinshi býynnyń mobıldi baılanysynyń standarttaryn engizý úshin radıojıilikterdiń jolaqtaryn kelisýdi tapsyrdy,
dep habarlaıdy QazAqparat.
«Jıilik resýrsy bul da memleketimizdiń dáýleti sanalady. Ony jer qoınaýymen salystyrýǵa bolady», dedi K. Másimov. Osyǵan baılanysty Úkimet basshysy bul baǵyttaǵy jumystardy jandandyrý sharalaryn ilgeriletý kerektigin aıtyp ótti.
Óz kezeginde Aqparattandyrý jáne baılanys agenttiginiń tórǵasy Qýanyshbek Esekeev, QR Qorǵanys mınıstrligi radıojıilikterdiń 95 paıyzyn ıemdenip otyrǵanyn, mysal retinde Anglııanyń qorǵanys vedomstvosynyń úlesinde jıilikterdiń 30 paıyzy ǵana bar ekenin jetkizdi.
3 G - bul úshinshi býynnyń mobıldi baılanys tehnologııasy. TMD elderiniń ishinde 3G qyzmetin Reseı, Armenııa, Ózbekstan jáne Tájikstan paıdalanady.
- «Aýyl - el besigi»: Alǵashqy nátıjeler, aldaǵy josparlar men mindetter
- Eraly Toǵjanov vaktsınatsııa josparyn keshiktirgen basshylarǵa shara qoldanýdy usyndy
- Árbir besinshi mektepte sanıtarlyq rejım buzylyp otyr – Eraly Toǵjanov
- «Aýyl - el besigi»: 1 mln aýyl turǵyny tabysyn arttyrady
- Asqar Mamın: Qazirgi mindet – 60 paıyz ujymdyq ımmýnıtet qalyptastyrý
- QR Premer-Mınıstri saıtynyń jelidegi resmı paraqshalaryna fıshıngtik shabýyl jasaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Netijeleri howpsuzlyk awtoulagynyň yzyndan bir aýlawyň jemi boýunça jemlenen Belgiýanyň Gran-prisinden soň “Formula-1-iň” sport düzgünleri üýtgäp biler.
Autosport žurnalynyň maglumatlaryna görä, Formula-1-iň ýolbaşçylary toparlar we Halkara awtomobil federasiýasy (FIA) bilen gepleşik geçirmek isleýär. F-1-iň ýolbaşçysy Stefano Domenikali bu ýagdaýyň gowy däldigi bilen ylalaşýar we düzgünlerdäki mümkin bolan üýtgeşmeleri gyzyklanýan taraplar bilen maslahatlaşmagy göz öňünde tutýar diýip, sports.ru belleýär.
Üýtgeşmeleriň bir görnüşi – ýaryşyň netijelerini diňe sürüjiler aýlawy söweş režiminde geçen ýagdaýynda jemlemeli ýa-da Gran-prini giçki möhlete geçirmegiň tertibini bellemeli. Üýtgeşmeler “F-1-iň”, FIA-nyň we toparlaryň goldamagyny talap edýär.
Ýatlap geçsek, Belgiýanyň Gran-prisi ýagyş sebäpli saklandy. Maks Ferstappen (“Red Bull”) ýeňiji diýlip yglan edildi.


text:
Merkezi Aziýa
Çarşenbe 6 Oktýabr 2021
-
Oktýabr 06, 2021
Berdimuhamedowyň Özbegistana sapary boýunça 23 dokumente gol goýuldy
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň 4-5-nji oktýabr aralygynda Özbegistana amal eden resmi saparynyň çäklerinde transport, suw tygşytlaýjy tehnologiýalar, aragatnaşyk ulgamlary, bilim we medeniýet ýaly pudaklary hem öz içine alýan ikitaraplaýyn 23 resminama gol goýuldy, Owganystand
-
Oktýabr 06, 2021
Berdimuhamedowyň Özbegistana sapary boýunça 23 dokumente gol goýuldy
-
Oktýabr 05, 2021
Berdimuhamedow Daşkentde Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Özbegistana amal edýän iki günlük resmi saparynyň çäginde 5-nji oktýabrda özüniň özbek kärdeşi Şawkat Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi. Berdimuhamedow Daşkende 4-nji oktýabrda geldi, ony aeroportda prezident Mirziýoýewiň özi garşy aldy.
-
Oktýabr 05, 2021
Berdimuhamedow Daşkentde Mirziýoýew bilen gepleşikleri geçirdi
-
Sentýabr 29, 2021
Dissident şahyr Atabek türmeden hassahana geçirildi, gazak resmileri dymýar
2007-nji ýyldan bäri gazak türmesinde oturan dissident şahyr Aron Atabek, 68 ýaşly bendiniň saglygynyň ýaramazlaşýandygy baradaky habarlar arasynda, keselhana ýerleşdirildi. Demirgazyk Pawlodar şäherinde adam hukuklaryny goraýan Ýelena Semýonowanyň 28-nji sentýabrda Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä,
-
-
-
-
-
Sentýabr 20, 2021
"Ýumşak güýç?" Näme üçin Hytaýyň esasy gazeti gazak dilinde "gürledi"
-
-
Sentýabr 16, 2021
Orsýetiň we Hytaýyň ýolbaşçylygyndaky howpsuzlyk guramalary Owganystany maslahatlaşýar
Russiýanyň we Hytaýyň ýolbaşçylygyndaky iki sebitara howpsuzlyk guramasy şu hepde, “Talyban” häkimiýeti ele geçirenden bir aý soň, Owganystandaky ýagdaýy ara alyp maslahatlaşmak üçin täjik paýtagtynda aýry-aýry duşuşyk geçirmäge taýýarlanýar.
Iň soňky teswirler
-
Oktýabr 23, 2021Maxioner


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
01:00
-
-
-
-
keshe 23:36
-
-
keshe 22:51
-
-
-
Amanjan Jamalov temeki ónimderi men alkogol sýsyndaryn tańbalaý jobasyna kúmán keltirdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Májilis depýtaty Amanjan Jamalov temeki ónimderi men alkogol sýsyndaryn tańbalaý jobasyna kúmán keltirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Bıznesti ásirese temeki ónimderin, alkogol sýsyndaryn, sút ónimderin tańbalaý jónindegi ilki joba ashýlandyryp otyr. Olar Elektrondy esepshot júıesin qaıtalaıdy jáne taýarlardyń tikeleı qymbattaýyna kásipkerlerdiń qosymsha shyǵyndanýyna alyp keledi. Atalǵan ilki jobalardyń tıimdiligi búginge deıin dáleldenbegen. Munyń bári bıznestiń jaǵdaıyn jeńildetpeıdi, kerisinshe nasharlatady. Bıznes te ádisterdi qaıta qaraýdy jáne bul ilki jobalardy alyp tastaýdy únemi surap keledi. Osy ilki jobalardyń barlyǵy da Qarjy mınıstrliginiń derbes buıryǵymen engiziledi. Mundaı jaıt nelikten oryn alýda? Atalǵan ilki jobalardyń qajettiligi bıznespen nege talqylanbaıdy?», - dedi búgin Májilistiń jalpy otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamınge depýtattyq saýal joldaǵan Amanjan Jamalov.
Osyǵan oraı Májilis depýtaty Úkimet basshysynan ilki jobalardyń júzege asyrylý barysy men tıimdiligi týraly tolyqqandy aqparat berýdi, jańa ilki jobalardy engizýdi toqtatýdy suraıdy.
- Depýtat kómirdi jaǵý qysqartylǵanda qandaı máselelerge mán berý kerek ekenin aıtty
- Májiliste kúrish salasyndaǵy dıqandardyń máseleleri kóterildi
- Úı janýarlaryn serýendetý men tasymaldaý erejesin buzǵandarǵa aıyppul kúsheıtilmek
- Janýardyń ólimine ákelgen qatygezdik úshin qandaı jaza eskerilgen
- It talastyrý men janýarlarǵa qatygezdik jasaýǵa tosqaýyl qoıatyn talaptar kúsheıtiledi
- Májilis Adam quqyqtary jónindegi ýákil týraly zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
“Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň guramaçylyk-hukuk görnüşi üýtgedilip, ol açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwrülýär. Şeýle-de ýokary okuw mekdepleriniň birnäçesi hojalyk hasaplaşygyna geçirilýär. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty habar berýär.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň anna güni geçirilen giňişleýin mejlisiniň dowamynda wise-premýer Gadyrgeldi Müşşikow Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa ýokary okuw mekdepleriniň birnäçesini hojalyk hasaplaşygyna geçirmek hem-de “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň guramaçylyk-hukuk gurluşyny üýtgetmek barada ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi we milli Liderimiziň garamagyna degişli Kararlaryň taslamalaryny hödürledi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, berlen tabşyryklara laýyklykda, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň birnäçesini hojalyk hasaplaşygyna geçirmek we “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň guramaçylyk-hukuk gurluşyny üýtgetmek hakyndaky teklipleri makullady we degişli resminamalara gol çekdi.
“Türkmenbaşy” paýdarlar täjirçilik bankyny esaslandyryjylar hökmünde Maliýe we ykdysadyýet ministrligine – esaslyk maýadaky paýy 99% hem-de Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasyna – esaslyk maýadaky paýy 1% möçberde paýly gatnaşmaga ygtyýar berildi.
Mundan başga-da, milli Liderimiz tölegli esasda bilim berýän ýokary okuw mekdepleriniň maliýe-ykdysady ýagdaýyny has-da gowulandyrmak maksady bilen Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, 2021-nji ýylyň 1-nji sentýabryndan başlap, Bilim ministrliginiň Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetini, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetini, Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika institutyny, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutyny, Türkmen döwlet maliýe institutyny, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutyny hem-de Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetini hojalyk hasaplaşygyna geçirmek bellenildi.


text:
ABŞ-nyň Newada ştatynyň Las-Wegas şäherinde bu hepdede geçirilmeli UFC
turniri bolup geçdi. 31-nji awgust güni merkezi tutluşygyň garaşylan turniriniň
jemleri tamamlandy. Ýarym agyrlyk derejesinde geçen bu tutluşykda Entoni Smit
Aleksandr Rakiç özara gapma-garşy geldiler. Tutluşykdan bir gün öň iki sany
sportçy hem birmeňzeş – 92,9 kg agramy görkezdiler.
Merkezi tutluşyk doly üç raund dowam etdi we ýeňijiniň adyny ýaryşa
eminlik eden sport ussatlary anyklap berdiler. Üç sany emin hem bir sesden 30-26,
30-27, 30-27 hasaplarynda Rakiçiň ýeňijiligini üpjün etdiler.
ABŞ-nyň Newada ştatynyň Las-Wegas şäherinde bu hepdede geçirilmeli UFC


text:
Navalinyy biylikke kelse ne ózgeredi?
Mine, birer kýnen beri kórshi Reseyding blogeri Aleksey Navalinyy tanymaldylyghy jóninen Putinnen kem týspey otyr. Qay elding de baspsóz betin bermeydi. Ásirese, kýni keshegi 23 qantarda ony qolodaghan qalyng sheru bóten taqyryptardy yghystyryp tastap, alghashqy oryngha shyqty.
Búdan, әriyne, qazaq baspasózi de shet qalghan joq. Onysy dúrys ta shyghar. Qansha degenmen kórshimizdegi osynday ýlken tolqulardyng bizge әser etpeui mýmkin emes. Ásirese, «Biz búrynghy Kenes Odaghynyng izbasarymyz!», dep kórshilerine ghana emes, alystaghy elderge de qyr kórsetudi basty baghytyna ainaldyrsa.
Mine, osy jerde Navalinyy qúday sәtin salyp, Reseyding tizginin qolgha alsa ne bolmaq degen súraq tuyndaydy. Ózgesin bilmeymin. Qazaq eli ýshin esh paydasy joq dep esepteymin. «Oybay, demokrat keledi. Ádilettik ornaydy» dep aldyn-ala bórkin aspangha atyp, tóbesi kókke eli eli jetpey jýrgenderdi asyqpay, oilanyp alugha shaqyramyn.
Óitkeni, birinshiden, Navalinyy da Putin sekildi úly orystyq shovinizm auruyna úshyraghan adam. Kezinde Ukrainadan Qyrymdy tartyp alghanda aldymen alaqaylap quanghandardyng biri osy «demokratymyz». Sonda onyn Qap tauyndaghy halyqtargha degen kózqarasy men Ortalyq Aziyadan keletinderge shekteu qoi turaly úsynystary qanday demokratiyanyng kórinisine jatady. Demek, Navalinyy memleket basyna kelse, aldymen orys halqynyng jaghdayyn oilap, Putinning sol bayaghy kórshilerining jerine kóz alartu sayasatyn jalghastyra beretindiginek kýmәnim joq.
Oghan dәlel, anau Qyrymdy qoyghanda Mooldovanyng Prindnestroviya, Gruziyanyng Osetiya sekildi jerlerine, sol elding mýddelerin ayaqqa basa otyryp, bólip alyp, oghan әskery bazasyn ornatyp, ózgelerge kýsh kórsetkende nene ýsiz qaldy? Ne sebepti «Ou, búlaryng qate boldy. Ózge elding aumaqtyq tútastyghyna qol súqpayyq. Reseyde onsyz da jer jetedi. Tipti olardy iygere de almay jatyrmyz» dep basu aitqandyghyn estigen kim bar? Sodan song Resey anau alysta jatqan Siriya, Liviya men Irak sekild elderding ishki, ózara janjalyna da aralysyp ketti. Búghan da bylq etken joq. Beyne bir múnyng bәri eshkimning qiyanat jasalynbay, Resey memleketining mýddesi ýshin istelip jatqa iygilikti ister sekildi. Búdan keyin de ony demokrat, ózin ghana emes, ózgelerding de qúqyqtaryn syilay biletin sayasatker dep aita alamyz ba? Mening oghan auzym barmaydy.
Reseyding Ortalyq Aziya elderimen jasasqan әrtrýrli ekonomikalyq sharttarynan da eshtene ózgermeydi. Ózderining qay jaghynan da búlardan kýshti ekendigin bilgendikten olar qashanda kemsitushilik sayasatyn ústanady. Euroodaq sekildi oghan mýshe elderding barlyghynyng qúqyghy birdey dep esh uaqytta eseptemeydi. Syrtqy sayasatta әlgindey Putinning synaryna ainalghan Navalinyidyng bizding euroaziyalyq ekonomikalyq odaqta asa demokrat bola qoyady degen ertegige eshkimdi de elite qoymas.
Eger Navalinyy basqarghan Resey keleshekte ortalyq Aziyagha qatysty arandatushylyq sayasatyn jýrgize berse, oghan AQSh pen Europa qarsy shyghady degen anyzgha da qúlaq qon - ýlken qatelik. Olar ýshin aldymen óz elderindegi tynyshtyq kerek. Putinning basty qateligi mine sol elderding tynyshtyghyn búzyp, olardyng sayasatyna aralasyp, olardyng mýddesin qamtityn elderding ishki isine aralaksuy.Tek sol ýshin ghana ony ornynan alyp tastaghysy keledi. Áytpese esh uaqytta memlkettik qyzmette istep ysylmaghan, basqaru isinen esh habary joq, jay bir blogerdi memleket basyna әkeluge tyrysushylyqtyng qansha qajettiligi bar edi?
Nvalinyidyng bar biletini jәne qolynan keletini - Reseydi jappay jaylaghan jemqorlyqqa qarsy óte sheber әri tiyimdi týrde kýrese biletindigi. Ózge dýniyeden habary shamaly. Al endi osynday adam Resey sekildi alyp memleketting basyna kelgende ne bolady? Týiinin tarqatyluy qiyn saual.
Al Qazaqstan, Ózbekstan sekildi elderding aumaqtyq tútastyghy basty mәsele emes. Basty mәsele - múnay men gaz, basqa da qazba baylyqtar esh toqtausyz ózderine qaray aghylyp túruy. Sosyn óz mýddesining sol elderde qashanda ýstemdik qúruy. Al osynau «qasiyetti iske» qaydaghy bir ergejeyli Putin degenning qystyrylghysy keledi. Múnday «erkindikke» ózderin dýniyening qojasy sezinetin elder esh uaqytta jol bergen emes. Jol bermeydi de. Búl eshkim kýmәn keltirmeytin qatyp qalghan qaghida. Myqty bolsanyz, sony búzbaq týgili, kýmәn keltirip kóriniz.
Kórshimizde bolyp jatqan alasapyran jayly ózindik bir pikir týigenimiz edi búl.
Jaybergen Bolatov
Abai.kz


text:
Merkezi Aziýada Hytaý dilini hem medeniýetini wagyz edýän ilkinji Konfusiý instituty 2005-nji ýylda Daşkentde esaslandyrylypdy.
“Biziň institutymyzda ilkinji bäş ýylyň dowamynda talyplaryň sany hiç haçan hem 100-den geçmändi. Ýöne soňky iki ýylyň dowamynda bu instituta ýazylmak üçin arza tabşyrýanlaryň sany üç-dört esse artdy” diýip, adyny bermekden saklanan Kanfusiý institutynyň resmisi aýdýar.
Agzalýan institutyň resmisiniň berýän maglumatyna görä, şu üstümizdäki semesterde hytaý dilini öwrenmek üçin ýokary okuw jaýynyň talyplaryndan, ýaş professionallardan we işewürlerden ybarat 350-den gowrak adam bu okuwa ýazylypdyr.
Konfusiý instituty özüniň ikinji özbek bölümini açmaga taýýarlyk görýärkä, ýerli uniwersitetleriň we mekdepleriň köpüsi hytaý dilini öz okuw sistemasyna girizýär.
Diňe Daşkent şäherinde hytaý dili we medeniýeti boýunça giň göwrümli klaslary hödürleýän azyndan üç sany uly uniwersitet bar. Olar Gündogary öwreniş uniwersiteti, Dünýä ykdysadyýeti we diplomatiýasy uniwersiteti hem-de Dünýä dilleri uniwersitetleridir.
Hytaý diliniň hödürleýän mümkinçilikleri
24 ýaşly Kümüş Rajabi Gündogary öwreniş uniwersitetinde hytaý dilini öwrenmek üçin Özbegistanyň günbataryndaky Horezm welaýatyndan ýurduň paýtagty Daşkente gelenleriň biri. Ol öz aksentini gowulandyrmak we hytaý dili baradaky ylmyny artdyrmak üçin bir ýylyny hytaýça gürleýänleriň ýanynda, ýagny Pekinde geçiripdir.
Hytaý dilini öwrenýän beýleki studentleriň aglabasynyň pikir edişi ýaly, Rajabi hem bu dili gowy bilmegiň oňa ençeme mümkinçilikleriň gapysyny açjakdygyna ynanýar.
“Bu meniň gelejegim üçin wajyp. Sebäbi Hytaý bilen hyzmatdaşlyklar ösýär we bu hem biziň mümkinçiliklerimizi artdyrýar” diýip, Rajabi aýtdy.
Özbegistanda her üç işçi güýjünden biri daşary ýurtlara iş gözlegine çykmaga mejbur bolup, ýurtda iş gyt, işsizlik bolsa giň ýaýran.
Iş tapmagyň şeýle kyn döwründe hytaýça bilmek goşmaça gazanjy we mümkinçilikleri döredýär.
Hytaý-özbek kompaniýalary
Şol bir wagtyň özünde-de, Hytaýyň “Sinhua” döwlet habar agentliginiň Pekiniň Daşkentdäki ilçisi Wang Kaixuana salgylanyp berýän maglumatyna görä, Özbegistanda 410-dan gowrak hytaý kompaniýasy hasaba alnypdyr.
Özbegistanda Hytaýyň aýak basmadyk ýerini tapmak kyn, ýurduň egirme-dokma senagatynda, energetika we oba-hojalyk, telekomunikasiýa we gurluşyk ulgamynda, ýagny biznesiň ähli ugrunda hytaýlylaryň artyp barýandygy görünýär. Hytaý Özbegistanyň iň uly daşary ýurt maýa goýumçysydyr.
Şeýle-de, Pekin bilen söwda gatnaşyklarynyň şu ýyl 4 milliard amerikan dollaryna barabar bolmagyna garaşylýan Özbegistan Hytaýyň Merkezi Aziýadaky ikinji uly söwda hyzmatdaşydyr.
Hytaý bilen Özbegistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyklar barha ösýär. 9-njy sentýabrda Daşkentde Hytaý Halk respublikasynyň başlygy Si Jinpiň we özbek prezidenti Yslam Karimow Özbegistanyň düşewüntli nebit, gaz we uran pudagyny öz içine alýan 15 milliard amerikan dollaryna barabar ikitaraplaýyn söwda ylalaşyklaryna gol goýdular.
Bilim pudagyna goýulýan maýa
Şeýle-de, Hytaý Özbegistanyň bilim pudagyna hem maýa goýýar. Pekin her ýyl, Hytaýyň uniwersitetlerinde ýokary bilim almagy üçin, özbegistanly talyplaryň 120-ne stipendiýa hödürleýär. Şu ýylyň başynda Hytaýyň Şanhaý uniwersiteti Özbegistanda derňew we birža merkezini açypdy.
Ýewropa Bileleşigi tarapyndan maliýeleşdirilip, agzalýan bileleşigiň Merkezi Aziýada alyp barýan strategiýasynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik edýän EUСAM-yň ýaňy-ýakynda ýaýradan hasabatynda, 2030-njy ýyldan başlap Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ýokary gatlagynyň öz aralarynda rus dilinde däl-de, köpräk hytaý we iňlis dilinde gürleşjekdigi çak edilýär.
Daşkendiň Dünýä dilleri uniwersitetinde hytaý dili mugallymy bolup işleýän Erkin Umarbekowyň aýtmagyna görä, “Özbegistanda hytaý diline bolan islegi eýýäm iňlis diline we fransuz dili ýaly beýleki Ýewropa dillerine bolan isleg bilen deňeşdirip bolar.”
“Esasan-da iş gözleginde bolsaň, hytaý dilini bilmek gowy. Bu ýerde hytaý dilini bilýän adamlary gözleýän ençeme hytaý-özbek kompaniýalary bar” diýip, Umarbekow gürrüň berdi.
Şeýle-de, Umarbekow ýörite hytaý dilini öwrenmek üçin hepde-de iki gün öz ýanyna gatnaýan studentleriň hem köpdügini sözüne goşdy.
“Ene-atalar çagalarynyň hytaý dilini öwrenmegi üçin ýörite sapaklara gatnadýarlar. Sebäbi olar muny çagalarynyň gelejegi üçin ýatyrylýan maýa diýip hasaplaýarlar” diýip, Umarbekow belledi.


text:
Geçen hepde Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Aşgabat şäheriniň Berkararlyk etrabynyň Azyk söwda kärhanasynyň KA-nyň ilkinji guramasynyň guramagynda wagyz-nesihat duşuşygy geçirildi. Oňa kärhananyň agzybir işgärleri gatnaşdylar.
Duşuşygy geçirmegiň esasy maksady, milli Liderimiziň 2021-nji ýylyň 25-nji awgustynda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisindäki söwda desgalarynyň (azyk we gündelik durmuş harytlaryny satýan dükanlardan başgalarynyň) we jemgyýetçilik iýmiti nokatlarynyň (toý mekanlarynyň, restoranlarynyň kafeleriň, naharhanalaryň) işlerini çäklendirmek, şeýle hem müşderilere eltip bermek hyzmatlarynyň ýerine ýetirilmegini berk gözegçilikde saklamak baradaky tabşyryklaryny gyşarnyksyz we doly berjaý etmekden ybaratdyr.
Duşuşykda hünärmenlere kärhananyň maddy enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, işgärleriň kärhanada arassaçylyk işlerini geçirmegini, keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak boýunça alnyp barylýan işleri berk gözegçilikde saklamalydygy barada giňişleýin düşündirildi.
Şeýle-de hormatly Prezidentimiziň sebitde we dünýäde parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmak we bu barada geçirilýän işlerde her bir ynsana düşýän wezipäniň dogry we dürs berjaý edilmelidigi nygtaldy.
Wagyz-nesihat duşuşygynda söwda dükanlarynda we jemgyýetçilik iýmiti hyzmatlarynda hünärmenleriň işlerini göwnejaý alnyp barmagy, satyjylaryň medeniýetinden, hoşamaýlygyndan, hyzmat edişde ösen tehnologiýalaryň peýdalanylmagyndan başlanylýanlygy wagyz edildi. Dükanlarda alyjy bilen satyjynyň gürrüňdeşliginiň söwda işiniň iň bir zerur bölegi bolup durýandygy, söwda işinde esasy hereket edýän şahs alyjy bolany üçin, söwdanyň netijesiniň alyjynyň haryda bolan garaýşyna, hyzmatdan, gürrüňdeşlikden, medeniýetinden täsirlenmegine baglydygy aýdyldy.
Duşuşygyň ahyrynda ýurdumyzda halkyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da ýokarlandyrmak babatda uly tagallalar edýän Gahryman Arkadagymyza alkyş sözleri aýdyldy.
Amangül DADAÝEWA, Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Aşgabat şäheriniň Berkararlyk etrabynyň Azyk söwda kärhanasynyň KA-nyň ilkinji guramasynyň başlygy.