text:
Eýran we dünýä döwletleri özleriniň geçiş ýadro ylalaşygyny 20-nji ýanwardan durmuşa geçirip başlamak barada ylalaşyk gazandylar.
Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Abbas Aragçi ýekşenbe güni 9-njy we 10-njy ýanwarda Ženewada Ýewropa Bileleşigi bilen Eýranyň resmileriniň arasynda bolan gepleşiklerden soň gelnen ylalaşygy yglan etdi:
"Biz bilen 5+1 ýurtlarynyň arasynda bilelikdäki hereket planynyň birinji tapgyryny amala aşyrmagyň metody, Ženewa şertnamasy diýip bilinýän ylalaşyk jemlenildi. Iki tarap bu şertnamany durmuşa geçirmek babatda bir pikire geldi. Hudaý halasa, Ženewa şertnamasynyň ilkinji tapgyry herekete girer we 20-nji ýanwardan başlanyp öňe süýşer.»
Bu ylalaşyk 2013-nji ýylyň noýabrynda Tähranyň ýadro programmasy bilen bagly uzaga çeken gapma-garşylyga hemişelik çözgüt tapmak niýeti bilen baglaşylan şertnamanyň bir bölegidir.
Günbatar hökümetleri Eýran gizlinlikde, parahatçylykly ýadro prograaamasy bahanasy bilen, ýadro ýaraglaryny edinmeklige synanýar diýip pikir edýär. Tähran bu aýdylýanlary ret edýär we öz ýadro programmasynyň tutuşlygyna parahatçylyk maksatlydygyny aýdýar.
Aragçi özüniň ýekşenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat ýolbaşçysy Ketrin Aşton tarapyndan habarly edilendigini, 5+1 toparynyň 20-nji ýanwarda özleriniň geçiş şertnamasyny durmuşa geçirip başlamaga razy bolandygyny aýtdy.
Aşton Aragçiniň yglan eden habaryny ýazmaça beýanat bilen tassyk etdi we taraplaryň indi BMG-niň ýadro gözegçiliginden, Halkara atom energiýasy gullugyndan geçiş şertnamasyny tassyklamagy sorajakdygyny aýtdy.
24-nji noýabrdaky ýadro ylalaşygynda Eýran, Günbatar sanksiýalarynyň gowşadylmagynyň deregine, öz ýadro programmasynyň iň bir ynjyk ýadro işlerini jylawlamaga razy boldy.
Aragçi ýekşenbe güni geçiş ylalaşygynyň detallaryny suratlandyryp, Eýranyň döwlet telewideniýesinde şeýle diýdi:
"Eýranyň $4.2 milliardlyk nebit girdejisiniň öňündäki böwet aýrylar we beýleki tarapdan 20 prosent baýlaşdyrylan materialyň okside öwrülmegi ýa-da gowşadylmagy amala aşyrylar. Bu hereket biz tarapdan we beýlekisi olaryňky, bu işler alty aý möhlet içinde durmuşa geçiriler."
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama bu ilerlemäni gutlady we özüniň hemme taraply ýadro ylalaşygyny baglaşmak ugrunda gepleşik geçirilýän mahaly täze sanksiýalary girizmek baradaky islendik kanuna weto goýjagyny aýtdy.


c: text/html

text:
Owganystanda gijeki reýdleri ýurduň ýerli güýçleri amala aşyryp başlar. Bu baradaky degişli memoranduma Owganystanyň goranmak ministri we ýurtdaky NATO güýçleriniň komanduýişisi Kabulda gol goýdular. Şertnama görä, Amerikanyň güýçleri gijeki reýdlerde diňe hemaýat berer.
Gijeki reýdler ABŞ-Owganystan gatnaşyklarynda köpden bäri dartgynly mesele bolup gelýärdi.
Köp owganlylar daşary ýurtlularyň amala aşyrýan gijeki reýdleriniň netijesinde aýal maşgalalaryň şahsy durmuşynyň bozulýandygyny öňe sürüp, muňa garşy çykýarlar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ýekşenbe güni BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi bu guramanyň Owganystandaky bölümine edilen hüjümi ýazgaryp beýanat ýaýratdy.
Hepdäniň şenbe güni Owganystanyň günbatar regionyndaky Gerat şäherinde dört sany ýaragly söweşiji Birleşen Milletler Guramasynyň ýerli edarasyna hüjüm etdiler. Wakada edaranyň goragçylary ýaragly hüjümçileri atyp öldürdiler.
Bu hüjümde BMG-niň işgärleriniň ýa-da edaranyň goragçylarynyň nähilidir bir ýitgi çekendikleri barada maglumat alynmady.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň düýnki beýanatynda bu guramanyň Owganystanda alyp barýan işleriniň möhüm ähmiýete eýedigi hem nygtalypdyr.


text:
Prezident Medwedew şu geçen dynç alyş güni Moskwanyň merkezindäki bidüzgünçiliklere gatnaşan milletçileriň we beýlekileriň garşysyna berk çäre görüljekdigini aýtdy.
11-nji dekabrda, şenbe güni Moskwanyň merkezinde bolan protestde polisiýa bilen çaknyşyklarda iň bärsinden 30 adam ýaralandy. Proteste öten hepde köçede turan bir dawada bir futbol söýüjiniň öldürilmegi sebäp boldy.
Bu proteste futbol söýüjilerden we aşa milletçilerden ybarat 5 muň töweregi adam gatnaşdy. Polisiýa bilen çaknyşyk hem şu protestiň dowamynda turdy.
5-nji dekabrda demirgazyk kawkazlylar bilen turan dawada pnewmatik sapança bilen atylyp öldürilen Ýegor Swiridow Moskwanyň “Spartak” futbol söýüjiler toparyna degişlidi. Onuň ölümi bilen baglanyşykly asly Kabardin-Balkardan bolan Aslan Çerkesow tutuldy.
Kim günäkär?
Şenbe güni Manež meýdanynda geçen köpçülikleýin ýygnanyşyk aradan salym geçmän bidüzgünçilige ýazyp, demonstrasiýaçylar jynsparazçylykly şygarlary gygyryşyp, polisiýa daş atyp ugradylar. Olar “Orsýet - orslaryňky” diýen ýaly şygarlary gygyryşdylar.
Moskwanyň “Spartak” futbol söýüjiler klubynyň başlygy Amir Huslýutdinow “Turan topalaňlara jogapkär aşa milletçiler. Orsýetde futbol söýüjileriň bular bilen hiç bir hili ilteşigi ýok” diýdi.
“Moskanyň futbol söýüjileriniň Manež meýdanynda bolan wakalara asla gatnaşmanlygyny men arkaýyn aýdyp biljek” diýip, Huslýutdinow nygtady.
Orsýetiň Futbol Bileleşiginiň başlygy Sergeý Fursenko hem ýurduň futbol guramalarynyň zorluga ýykgyn edýän milletçilerden daşdadygyny aýdýar.
“Futbol syýasatdan daşarda durýar. Muny ýene bir gezek aýdaýaryn. Hiç bir syýasy partiýa ýa bir syýasy hereket bizi öz şygarlaryny bermäge mejbur edip bilmez” diýip, Fursenko belledi.
Alada döredýän netijeler
Şenbe güni Moskwanyň merkezinde polisiýa bilen bolan çaknyşyklarda protestçilerden ençeme adam ýaralandy. Olar köçeden geçip barýan orslara çalymdaş däl adamlara hem hüjüm etdiler.
Polisiýa bu wakalar bilen bagly Moskwada jemi 65 adamyň tutulandygyny habar berdi. Häkimiýetleriň maglumatyna görä, şenbe güni Sankt-Peterburgda geçen şular ýaly protestde hem 60 töweregi adam tutulypdyr.
Şenbe güni Moskwada dartgynlylyk ýokarlanyp ýörkä, bir gyrgyz raýatynyň pyçaklanyp öldürilendigi hem habar berildi.
“Interfaks” habar agentliginiň maglumatyna görä, 37 ýaşly Alişer Şamşiýewe hujüm edip, ony öldürenler rus ýaşlary. Olaryň sany 15 töweregi.
Oppozisiýa lideri Garry Kasparowyň pikiriçe, aşa milletçileriň gazaply hereketi ýurduň häkimiýetlerine bir duýduryş bolmaly.
“Rus häkimiýetleri parahatçylykly, zorluga daýanmaýan protestçilere garşy tükeniksiz göreşiň gowulyk bilen soňlanmajagyna düşünýärler. Hakyky bulagayçylyk, köpçülikleýin hüjümler tursa näme zatlaryň boljakdygyny biz şenbe güni gördük. Men rus häkimiýetleriniň bu zatlara düşüner ýaly derejede heniz akyl-paýhasa eýediklerine ynanasym gelýär” diýip, Kasparow nygtady.


text:
28-nji oktýabrda Birleşen Milletler Guramasynyň ýadro ýaraglara gözegçilik edýän toparynyň başlygy we Eýranyň ýokary derejeli araçylary duşuşarlar. Bu duşuşyk Eýranyň ýadro programmasy barada geçiriljek halkara gepleşikleriň öň ýanynda bolup geçer.
Halkara atom energiýa gullugynyň berýän maglumatyna görä, gullugyň ýolbaşçysy Ýukiýa Amano Eýranyň daşary işler ministriniň orunbasary Abbas Arakçi bilen HAEG-nyň Wenadaky Baş edarasynda duşuşarlar.
HAEG Eýranyň derňewleri geçirýär diýilýän atom ýaraglaryny öndürmek baradaky programmasyny derňemegiň bir bölegi hökmünde Tähranyň obýektlerine, dokumentlerine we resmilerine aralaşmaga çalyşýar. Eýran öz gezeginde bu derňewleri ret edýär.
Duşenbe günki duşuşyk Tähranyň ýadro programmasy barada Eýranyň we dünýäniň alty iri döwletleriniň arasynda boljak halkara gepleşikleriň öň ýanynda geçiriler. Gürrüňi edilýän döwletleriň arasyndaky halkara gepleşikleriň nobatdaky tapgyry 7-8-nji noýabrda Ženewada geçiriler.
Geçen hepde bu döwletleriň arasynda geçirilen duşuşykdan soň Günbatar Eýrana gowy baha beripdi. Emma gepleşiklerde takyk netijä gelinmändi.


text:
Şu hepde Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin ýurduň awtoritar syýasy sistemasy barada tankydy makalalar bilen çykyş edip gelýän žurnalistlerden bir toparyna döwlet baýragyny bermek baradaky permana gol çekdi.
Baýrak bermeli edilen žurnalistleriň sanawynda 2008-nji ýylyň noýabrynda Himki şäherinde rehimsizlik bilen ýenjilip, ömürlik maýyp edilen žurnalist Mihail Beketow hem bar.
Orsýetli žurnalist Mihail Beketowyň soňky üç ýylyň dowamynda başdan geçirýän ýagdaýy Orsýetiň häkimiýetleriniň garaşsyz žurnalistlere garşy alyp barýan eden-etdilikli syýasatlarynyň bir simwolyna öwrüldi.
Ýöne, indi birden Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin Beketowyň graždan jemgyýeti üçin eden işine ýokary baha berip, oňa döwlet sylagynyň hem-de 1 million rubl (32 müň dollar) möçberinde pul baýragynyň gowşuryljakdygyny yglan etdi.
Mihail Beketowyň ady baýrak berilmeli edilen 10 sany žurnalistiň sanawynda peýda boldy. Bu žurnalistleriň aglabasy döwlete degişli bolmadyk neşirlerde işleýän we ýurduň hökümetiniň syýasaty barada tankydy materiallar bilen çykyş edýän žurnalistler. Baýrak gowşuryljak bu žurnalistleriň sanawy 31-nji oktýabrda hökümetiň resmi web saýtynda ýerleşdirildi.
Bu maglumatyň yzy bilen, garaşsyz žurnalistler we graždan jemgyýetiniň aktiwistleri Orsýetde awtoritar syýasy sistemanyň arhitektory hasaplanýan adamyň öz elinden bu baýragy almalymy ýa almaly däl diýen sorag bilen ýüzbe-ýüz boldular. Sebäbi, bu žurnalistler we aktiwistler hut şol döredilen awtoritar sistema bilen göreşip gelýärler.
Mihail Beketow
Orsýetli žurnalist Mihail Beketow
Baýrak gowşuryljak adamlaryň hatarynda Sergeý Parhomenko we Irina Petrowskaýa ýaly örän tanymal žurnalistleriň-de bardygyna garamazdan, bu sanawda žurnalist Mihail Beketowyň-da adynyň bolmagy jemgyýetçiligiň ünsüni has-da özüne çekdi.
Şol döwürde Moskwanyň etegindäki Himki şäherindäki ýerli gazetiň baş redaktory bolup işleýän Mihail Beketow 2008-nji ýylyň 13-nji noýabrynda öz öýüniň howlusynda gana bulaşan we bihuş ýagdaýda tapylypdy. Ol özüne edilen hüjümden soň, daşarda, sowuk howada bihuş ýagdaýda iki gün ýatypdyr.
Mihail Beketowa garşy edilen bu hüjümden üç ýyl geçendigine garamazdan, bu jenaýat işi henizem açylman galýar. Beketowyň egindeşleri oňa edilen bu hüjümi onuň Himki şäheriniň administrasiýasyndaky korrupsiýa barada ýazan tankydy materiallary bilen baglanyşykly diýip hasaplaýarlar. Beketowyň saglyk ýagdaýy henizem agyr we ol Ysraýylda yzygiderli bejergi almagyny dowam etdirýär.
Himkili aktiwist we Beketowyň kärdeşi Ýewgeniýa Çirikowa Mihail Beketowyň beýnisiniň üçden bir böleginiň işlemeýändigini, onuň bir aýagynyň hem-de eliniň üç barmagynyň kesilip aýrylandygyny aýdýar. Onuň aýtmagyna görä, Beketow gürlemek we hat ýazmak ukybyndan-da mahrum bolupdyr.
“Begenemok”
Ýewgeniýa Çirikowanyň özi-de Himki tokaýlygynyň üsti bilen amala aşyrylmagy planlaşdyrylýan ýol gurluşygyna garşy alyp barýan kampaniýasy üçin sud jogapkärçiligine çekilen aktiwistlerden biri. Ol Orsýetiň hökümetiniň Mihail Beketowa baýrak bermek baradaky kararyna birjik-de begenmeýändigini aýtdy.
“Bu baýragy berýän adamyň özi graždan aktiwistiniň depesine urlup, ömrüniň ahyryna çenli maýyp bolup galmagyna ýol berýän sistemany döredijilerden biri bolup durýar. Hut şu sistemada Mihaile hüjüm edilmegine görkezme beren adam ýerli häkimiýetiň başynda galýar, şäheri dolandyrýar, gurluşyklary dowam etdirýär we hiç hili jeza hem çekenok” diýip, Ýewgeniýa Çirikowa belledi.
10 sany žurnalistiiň hatarynda baýrak berilmeli edilen žurnalistlerden biri, “Wokrug sweta” žurnalynyň baş redaktory Sergeý Parhomenko hökümetiň berýän bu pul baýragyndan özüniň ýüz öwürmejekdigini, emma ony haýyr-sahawatlyk çärelerine bagş etjekdigini aýtdy.
Ol Mihail Beketowa berilmeli edilen baýragyň-da alynmagynyň tarapyndadygyny nygtady. Ýöne, şol bir wagtyň özünde-de, Sergeý Parhomenko özüniň Kremlde gurnaljak bu baýrak gowşurylyş çäresine gatnaşmajakdygyny belledi.


text:
Gadymdan belli aşa ýokanç kesel poliomielitiň Täjigistanda täzeden ýüze çykmagy Moskwa bilen Duşenbäniň arasyndaky gatnaşyklara zyýan ýetirjege meňzeýär.
Iki ýurduň arasynda dawa-jenjele sebäp bolan zat – nerw sistemasyna zyýan ýetirip, köplenç çagalary wagtlaýyn ýa hemişelik ysmaz edýän poliomielit aprel aýynda Täjigistanda gaýtadan giňden ýaýrap ugrady diýlen habar boldy.
Duşenbe bu keselden iki çaganyň ýogalanlygyny tassyklady. Ýöne Moskwa ölenleriň sanyny 15 diýip görkezýär.
Orsýetde 100 müňlerçe täjik migrant işçileri ýaşaýarlar. Şol sebäpden poliomielit keseline uçramak ähtimallygy ýokary hasaplanýan alty ýaşdan kiçi täjik çagalarynyň Orsýete gelmeginiň öňüni almak üçin Moskwa serhet geçelgelerinde berk gözegçiligi ýola goýdy.
Täjigistanyň ozal hem çagşan ykdysadyýetine zyýan ýetirmegi mümkin ýene bir çäre-de – Moskwanyň ol ýurtdan gury ir-iýmişiň importyna gadagançylyk girizmegidir.
Bütindünýä Saglyk Guramasy 2002-nji ýylda Orsýet bilen Täjigistany hem öz içine alýan Ýewropa regionyny poliomielit keselinden saplanan region diýip, yglan edipdi. Indi bolsa bu keseliň täzeden görnüp ugramagy bu guramanyň tutuş dünýäni poliomielitden saplamak boýunça ýola goýan programmasyna urgudyr.
Täjigistanyň Saglygy saklaýyş ministriniň orunbasary Saýeda Jobirowanyň aýtmgyna görä, bu keseliň täzeden ýüze çykmagyna Täjigistanda asla garaşylmandyr.
“Dünýäniň köp regiony, şol sanda Täjigistan-da, geçen 10 ýyllykda bu keselden saplanypdy. Barlaglaryň görkezişi ýaly, bu kesel biziň ýurdumyza daşardan aralaşypdyr. Oňa ýabany poliomielit diýilýär” diýip, Jobirowa aýdýar.
Goňşy ýurtlarda
Resmiler bu ýokanç keseliň Täjigistana Hindistandan gelenligini belleýärler. Ýurduň ýakyn goňşulary Owganystan bilen Özbegistanda hem bu kesel ýokaşan ýa ýokaşypdyr diýip guman edilýän çagalaryň bardygy aýdylýar.
Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar fondunyň habar bermegine görä, Özbegistan bilen Täjigistanda poliomielit keseliniň öňüni almak üçin giň gerimli kampaniýalara başlanypdyr.
Täjigistanyň Saglygy saklaýyş ministriniň orunbasary Aazam Mirzoýew: “Käbir çagalara ozalynda waksina sanjylmadyk bolmagy mümkin” diýýär.
“Täjigistandan daşary ýurtlara gidilmegi ýa ýurduň öz içinde başga ýerlere göçülmegi zerarly waksina sanjylmadyk çagalaryň bardygy şübhesiz. Olaryň käbirine ençeme ýyllap waksina sanjylmandyr. Poliomielitiň täzeden peýda bolmagynda munuň roly ýok däl. Sebäbi ol çagalarda bu kesele garşy gorag ýok” diýip, Mirzoýew aýdýar.
Çagasyna poliomielit keseli degipdir diýip guman edilýän duşenbeli Ruhsar Rahim bolsa hökümet tarapyndan bu barada ýeterlik maglumat berilmänligini nygtaýar: “Bu keseliň nähilidigi, näme iş etmelidigi dogrusynda bize berlen maglumat ýok”.
Türkmenistanda waksinasiýa geçirilýär
Şu günler Türkmenistanyň hem ähli ýerlerinde poliomielit keseline garşy waksinasiýa çäreleri giň gerim bilen alnyp barylýar. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy aýdýar.
Ýerli poliklinikalaryň lukmanlary ilatyň arasynda poliomielit keseliniň howpy barada wagyz-nesihat çärelerini geçirmek bilen, ene-atalara çagalaryny hökmany suratda bu keseliň garşysyna sanjym etdirmeklerini maslahat berýärler.
Türkmenistanda poliomielit bilen kesellänleriň bellige alnandygy barada resmi maglumat berilmeýär. Bu meselede ilatyň arasynda-da hiç bir dowul ýok. Ýurduň ýaşaýjylary howply keseliň garşysyna çagalaryny sanjym etdirmäge işjeň gatnaşýarlar diýlip, habar berilýär.
Poliomielit ýiti wirus keseli bolup, ol nerw ulgamyny zaýalaýar. Bu howply kesel ýuwulmadyk eliň, suwdur-iýmitiň üsti bilen adama ýokuşýar.
Poliomieliti çagalar juda agyr geçirýärler. Kesel adamyň içine düşensoň, 2-3 hepdeden soň merkezi nerw ulgama düýpli zeper ýetirýär. Kesel agyr geçende, adam ysmaz bolýar.


text:
Çarşenbe güni Bişkek şäheriniň raýon prokurory Asanaly Imanbekow parlamentiň üç sany oppozision deputatynyň tussag edilmeginde kanuny prosesiň bozulandygy baradaky aýyplamalary ret etdi.
Hepdäniň sişenbe güni gyrgyzystanly ynsan hukuklaryny goraýjylaryň Geňeşi geçen ýylyň oktýabryndaky protestler bilen baglanyşykly “Ata-Žurt” partiýasynyň liderleri Kamçybek Taşiýewe, Sadyr Japarowa we Talant Mamytowa garşy bildirilen aýyplamalarda we derňewlerde kanun bozmalara ýol berlendigi barada beýant etdi.
Emma bu derňewleri alyp baran raýon prokuraturasynyň prokurory Asanaly Imanbekow bu beýanaty suda basyş görkezmek üçin edilýän synanyşyk hökmünde häsiýetlendirdi.
Oppozision “Ata-Žurt” partiýasynyň bu üç lideri geçen ýylyň oktýabrynda köpçülikleýin bulagaýçylyk döretmekde we häkimiýeti güýç bilen basyp almak synanyşyklarynda aýyplanyp tussag edildiler. Olaryň işi boýunça suduň hökümine şu hepdäniň anna güni garaşylýar.


text:
Şonda Gorbaçow düýpli özgerişlere aýgyt edip bilipdi. Kompartiýanyň monopoliýasy baradaky Sowet Konstitusiýasynyň 6-njy maddasyna ýaňadan seredilipdi. Şolam diktaturanyň ýok bolmagynyň başyny başlapdy.
Şonuň üçin oppozisiýa bilen bagly täze çemeleşmelere türkmen ýolbaşçylarynyň düýpden täzeçe seretmegi halkara synçylarynda uly gyzyklanma döretdi. Aňkaryp oturmak hem inisiatiwasyzlyk
Nyýazow döwründe oppozisiýa döwlete garşy jenaýatçylyk derejesine çykarylypdy. 1998-nji ýylda S.Nyýazow oppozision partiýalar barasynda şeýle diýipdi: “Syýasy partiýalar tebigy ýol bilen döremeli. Emeli usulda döredilen, ýasama partiýalar bize gerek däl”.
Öz edýän işiniň netijesini Türkmenistanyň hökümdary bilmese-de, ýyl geldigiçe sany artýan iň köp agzaly oppozision partiýa döredýärdi – ol hem gorky partiýasydy.
Nyýazowyň aýak dirän şol tebigy usuly bilen dörän partiýasy köp sanly goşmaça dertleriň, hadysalaryň peýda bolmagyna getiripdi. Şolaryň biri – ýolbaşçylaryň iň gowy görýän zady – dilsiz-agyzsyz kaýyllyk, boýun synmak.
Şonuň bilen bir hatarda halk oppozision gorky partiýasy häkimiýetleriň özi üçinem birgiden ýaramaz netijeleri beripdi. Bu - aňkaryp oturmak hem inisiatiwasyzlykdyr. Häkimiýet şeýleräk ilata eýe boldy
G.Berdimuhamedow şeýle döwletiň başyna gelipdi, oňa eýe bolupdy. Onuň täze işlere, hereketlere çagyryşlarynyň maňlaýy halkyň onýyllyklar bäri ýaşap oturan gorky doktrinasynyň demir-beton diwaryna urulýar.
Prezident gazanylan üstünliklere, ýeňişlere şatlanmaga çagyrsa, halk Milli howpsuzlyk ministrligi ýene nähili hokgalary taýýarlaýarka diýip, oňa ynamsyzlyk bilen seredýär.
Prezident Türkmenistanyň daşarky dünýä üçin açyklygy baradaky prinsipleri yglan edýär, halk bolsa döwlet çinownikleri ýönekeý graždanlaryň ýurduň daşyna çykmagy hem yzyna gaýdyp gelmegi bilen bagly ýene nähili kynçylyklar oýlap taparkalar diýen gorky bilen böwrüni diňleýär.
G.Berdimuhamedow halky döredijilikli işe, tekliplere çagyrýar, halk bolsa gorky partiýasynyň kollektiwleýin agzasy hökmünde teklip etsek, ol başymyza bela bolaýmasyn diýen ätiýaçda. Ine, häkimiýet şeýleräk ilata eýe boldy.Köp sanly soraglar jogapsyz
Gorky astynda ýagyr bolan jemgyýetiň ruhy taýdan galkynmagy üçin prezidentiň oppozision partiýalary registrasiýa etmegiň mümkinçlikleri barada aýdan bir beýannamasy ýeterlikmi? Şol pikiriň her bir graždanyň aňyna ýetmegi gerek.
Häkimiýetleriň täze teklibi bilen bagly döreýän köp sanly soraglary jogapsyz galýar. Eger oppozisiýa jemgyýetiň ganym duşmany bolman, öňki, köne ýörelgeden häkimiýetler ýüz öwürýän bolsa, oppozision işleri üçin Nyýazow tarapyndan jezalandyrylan, häzir türmelerde oturan adamlara indi näme bolar?
Eger Nyýazowyň oppozisionerlerini azatlykda görse, şonda halk hakykatdan-da ynanmazmy? Jemgyýetiň ýene bir düşünmeli zady bar – formal taýdan edilen registrasiýadan ýa resmileşdirmeden başga oppozisiýa nähili ygtyýarlyklar berler?
Bu halkara jemgyýetçiligine niýetlenen oýundan başga zat däl – diýen ilatyň aktiw böleginde döremegi mümkin müňkürligi, şübhäni häkimiýetler ilkinji ädimlerden aradan aýyrmaly. Eger prezident hakykatdan-da gorky partiýasyny derbi-dagyn edip, jemgyýeti galkynyşlara, inisiatiwalara iteklemek isleýän bolsa, kanunlara goşmaça düzedişler girizmeli.
Türkmenistanyň wekilçilikli, kanun çykaryjy hem ýerine ýetiriji derejelerdäki ähli häkimiýet organlaryny hasaba almak bilen indiki oppozisiýa özüniň jemgyýetdäki real roluny görüp bilmeli. Şonda bäsdeşlik gorkyny aradan aýryp başlar.
Syýasy bäsdeşlik dem salymda jemgyýetçlik inisiatiwasynyň güwläp göterilmegine getirer. Şonda G.Berdimuhamedowyň Türkmenistany düýpli özgertmek barada edýän çagyryşlary özüne aktiw eýerijileriň millionlarçasyna eýe bolar.Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleriniň Brýusselde geçirilen maslahatynda Eýranyň ýadro programmasyny togtatmak meselesine garaldy.
ÝB-niň ýokary derejeli wekilleri Eýrana garşy goşmaça sanksiýalaryň girizilmegi bilen ylalaşdylar, ýöne 1-njy dekabrda geçiriljek nobatdaky maslahata çenli bu mesele boýunça hereket etmän, garaşmak kararyna geldiler.
Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle Eýrana garşy harby hüjümi amala aşyrmak meselesiniň gün tertibinde ýokdugyny aýtdy.
Şol bir wagtda-da Britaniýanyň hem Gollandiýanyň daşary işler ministrleri Eýrana garşy “harby hereketiň amala aşyrylmagynyň mümkindigini” aradan aýyrmaly däldigini nygtadylar.
Fransiýanyň daşary işler ministri Alen Žüpe “düzedip bolmajak netijelere getirip biljek ýagdaýyň öňüni almak üçin halkara jemgyýetçiligi Eýrana garşy gaty berk pozisiýany eýelemeli” diýip, Eýrana garşy goşmaça sanksiýalary girizmek teklibini öňe sürdi.
13-nji noýabrda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama çykyş edip, Eýranyň ýadro programmasyny togtatmak meselesi boýunça özleriniň Hytaý we Orsýet bilen bilelikde gepleşik geçirmegi göz öňünde tutýandygyny mälim etdi.


text:
Geçen hepdäniň içinde paýtagt Aşgabatda Döwletenergogözegçilik edarasynyň işgärleri öýme-öý aýlanyp, elektrik hasaplaýjy enjamlaryň täzelenmelidigini aýdyp, duýduryş
beripdiler.
Döwlet tarapyndan ilata mugt berilýändigi aýdylýan serişdeleriň ýene biri hem suw. Şu günlerde Lebap welaýatynyň Agyz suw bileleşiginiň resmileri bolsa hususy kärhanalaryň, dükanlaryň eýelerine öz edarasynda suw ölçeýji gurallary dakmaklygy tabşyrýarlar.
Azatlyk Radiosynyň Lebapdaky habarçysy Osman Hallyýewiň berýän maglumatyny diňlemek üçin, aşaky düwma basyň.


text:
Düýn Eýranyň mälim etmegine görä, ol ýadro programmasy boýunça barlaglaryny ösdürýär.
Geljek hepde dünýäniň Iri döwletleri we Tähran gepleşikler geçirer.
Eýranyň Halkara Atom energiýa edarasyndaky baş wekili Ali Akbar Salehi urany baýlaşdyrmagy tizleşdirmäge mümkinçilik berýän enjamda tehniki synaglar amala aşyrylýar diýdi.
Britaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Orsýetiň we ABŞ-nyň talaplaryna garamazdan, Eýran urany baýlaşdyrmak işlerini doňdurmagy 1-nji oktýabrdaky gepleşikler üçin deslapky şert edip goýmaga Günbatar döwletlerine ýol bermejekdigini tekrarlaýar.
Gowşan habarlara görä, şu gün Nýu Ýorkda bu 6 döwletiň Daşary işler ministrleri duşuşyp, Eýranyň ýadro programmasyny togtatdyrmagyň ýollary barada gürrüň ederler.


text:
Beýik Britaniýanyň Daşary işler ministrligi adam hukuklarynyň 2009-njy ýyldaky ýagdaýy boýunça hasabat ýaýratdy.
Ol hasabatda Türkmenistan Owganystan, Belarus, Birma, Wýetnam, Zimbabwe ýaly alada döredýän 22 ýurduň arasynda görkezilýär.
Şeýle-de hasabatda britan hökümetiniň bu meselede türkmen hökümetine edýän kömekleri, döwlete degişli däl guramalaryň edýän kömekleri barada mysallar getirilýär.
Britaniýanyň Daşary işler ministrligi türkmen hökümetiniň halkara jemgyýetçiligi bilen dialoga taýyn diýýändigini, ýöne bu beýanaty anyk iş bilen berkitmeýändigini aýdýar.
Hasabatda Türkmenisatanda söz azatlygy, kanunyň hökmürowanlygy, syýasy tussaglaryň ýagdaýy barada öňegidişligiň görünmeýänligi aýdylýar.
Şu habar bilen baglylykda bu gezekki «Tegelek stol» söhbetdeşliginde adalat reformasy we sözden işe geçmek barada pikir alyşmagy makul bildik.
Gepleşigi Pragadaky studiýadan Ýowşan Annagurban alyp barýar.
“Tegelek stol” diskussiýasyny diňlemek üçin sag tarapda ýerleşdirilen audio düwmesini basyň.


text:
Waşington Amerikanyň raýaty bolan alym Kian Täjbakşyň erkinlige goýberilmegini Tährandan talap etdi. Mundan öň hem bir gezek, Amerikanyň içalysy diýlen aýyplamada günälenip tussag edilen Täjbakş, hepdäniň ahyrynda ýene bir gezek tussag edilipdir.
Eýran asylly alym Amerikanyň raýaty bolup, ol ilkinji gezek 2007-nji ýylyň Maý aýynda içalyçylyk aýyplamasy boýunça tussag edilipdi. Şol wagt dört aý bendilikde saklanandan soň boşadylan Täjbakşyň gaýtadan tussag edilmeginiň sebäpleri heniz anyk däl.
Mälim bolşuna görä, Eýran 12-nji iýunda geçirlen prezidentlik saýlawlaryndan soňra, ýurtda başlanan protestleri basyp ýatyrdy. Tähran bu bulagaýçylygyň gurnalmagynda daşary ýurtlaryň rolunyň bardygyny aýdýar.
Şol saýlawlarda Eýranyň häzirki prezidenti Mahmud Ahmedinejad ýeňiş gazandy. Oppozisiýa lideri Mir Hussain Musawi bolsa, saýlawlaryň galplaşdyrylandygyny öňe sürýär.


text:
Gyrgyzystanyň serhet gullukçylary gyrgyz territoriýasynda ele salnan özbek awçysyny atyp ýaraladylar.
Gyrgyzystanyň Döwlet serhet gullugynyň metbugat wekiliniň 19-njy ýanwarda beren maglumatyna görä, 18-nji ýanwarda Ala Bukinsk etrabynda gyrgyz serhet gullukçylary özbegistanly üç awçyny ele salypdyrlar. Şonda gyrgyz serhetçiler özbek awçylaryna ýaraglaryny taşlamagy sorapdyrlar.
Gyrgyzystanyň habar beriş serişdeleriniň maglumatynda özbek awçylarynyň gyrgyz serhetçilerine ot açandygy we gyrgyz serhetçileri olara gaýtawul beren mahaly, bir özbegistanlynyň ýaralanandygyny habar berildi.
Wakada ýaralanan özbek raýaty Gyrgyzystanyň lukmançylyk merkezinde saglyk bejergisini alýar. Beýleki iki özbek awçysy yzlaryna Özbegistana geçjek mahaly, Özbek serhet gullukçylary tarapyndan tutuldy.


text:
Owganystanyň Helmand welaýatynda köp adamly bazaryň golaýynda amala aşyrylan motosiklet partlamasynda azyndan üç adam öldi, başga-da ýedisi ýaralandy.
Ýerli häkimligiň metbugat wekili Omer Zawakyň maglumatyna görä, partlama sişenbe güni irden Safar obasynyň bazarynda ýüze çykypdyr.
Zawak adam pidalaryň sanynyň köp bolmagynyň mümkindigini aýdýar.
Polisiýa ýaralananlaryň arasynda dört çaganyň hem bardygyny aýdýar. Olaryň ýagdaýy agyr bolmagyna galýar.
Helmand welaýatynda söweşijiler ýygy-ýygydan hüjümleri amala aşyrýarlar.


text:
Azatlyk Radiosynyň Gyrgyz Gullugynyň maglumatyna görä, Gyrgyzystanda doňuz dümewi ýokuşanlygy anyklanan adamlaryň sany 61-e ýetdi.
Gyrgyzystanyň Saglyk ministrliginiň metbugat wekili Zuridin Nurmatowyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, bu dümewe garşy görülýän çäreler bilen baglylykda şu aýyň dowamynda ýurda 1 million töweregi maska import edildilipdir.
Gyrgyz resmileri mundan ozal hem 1 million töweregi maskanyň ýurtda bardygyny aýdýarlar.
Ýerli synçylaryň aýtmagyna görä, şu pasylyň dowamynda 5,5 million çemesi ilaty bolan Gyrgyzystanyň halkynyň üçden bir bölegine bu düwmewiň öz täsirini mümkin.


text:
Germaniýanyň kansleri Angela Merkel 13-nji iýulda, iki günlük resmi sapar bilen Gyrgyzystana geldi. Gyrgyz prezidenti Almazbek Atambaýew ony «Manas» uçar meýdanynda, uçardan düşen ýerinde garşy aldy.
Atambaýew 14-nji iýulda ýurduň döwlet rezidensiýasynda bolan duşuşykda german kansleriniň gyrgyz topragyna ilkinji gezek gelmeginiň«taryhy ähmiýetini» belledi.
Merkel Gyrgyzystanyň öz demokratiýasyny gurýandygyny belläp, bu ýol-ýodanyň Berlin bilen Bişkegiň arasyndaky gatnaşyklaryň berkemegine alyp gelýändigini aýtdy.
Merkel Gyrgyzystanyň golaýda etniki özbek aktiwisti, gapma-garşylykly ömürlik tussaglyga höküm edilen Azymjan Askarowyň işine gaýtadan seretmek barada gelen kararyny gutlady. Ol 2010-njy ýyldaky gozgalaň mahalynda etniki agzalalygy öjükdirip, polisiýa ofiseriniň ölümi bilen ilteşiklilikde günäli tapyldy. Merkel Askarowyň indi has adalatly sud ediljekdigine umyt bildirdi.
BMG-niň ekspertleri, ýerli we halkara hukuk aktiwistleri Askarowa çykarylan hökümi ýazgaryp çykyş etdiler. Askarowyň aklawçysy bolsa, oňa çykarylan hökümiň mejbury boýun aldyrmalara we beýleki basyş çärelerine esaslanýandygyny aýtdy.
Gyrgyzystanyň Ýokary sudy 12-nji iýulda Askarowyň işini, gaýtadan seretmek we täzeden sud etmek üçin, oblast suduna iberdi.
Merkeliň gapdalynda durup, žurnalistleriň öňünde çykyş eden Atambaýew Gyrgyzystanyň, Askarowyň gaýtadan sud edilişine syn etmekleri üçin, halkara gözegçilerini, şol sanda Germaniýanyň synçylaryny hem ýurda çagyrmaga taýýardygyny aýtdy.
Atambaýew Gyrgyzystanyň halkara hukuk toparlarynyň Askarowy türmeden boşatmak barada eden çagyryşlaryny «nazara alandygyny» aýtdy. Ýöne ol bu «nazara almagyň» Askarowyň boşadylmagy barada bolman, eýsem, onuň hukuklarynyň bozulandygy, suduň düzgün bozmalar esasynda geçirilendigi barada aýdylýanlar bilen baglydygyny belledi.
Gyrgyz prezidentiniň sözlerine görä, Çuý oblast sudunda hut şol aýdylýan düzgün bozmalara serediler.
Iki lider özara duşuşykda yslam ekstremizmi meselesini hem ara alyp maslahatlaşandyklaryny aýtdylar.
"Biz yslam, hususan-da yslamlaşdyrma, radikal yslamyň wagyz edilmegi babatda hem gürrüň etdik" diýip, Merkel aýtdy."Biz mümkin boldugyndan ýerli ymamlary terbiýeläp ýetişdirmek barada hem bir pikire geldik."
Merkel dini bilim alýan çagalara okadylýan, öwredilýän zatlaryň hem açyk-aýdyň bolmalydygyny belledi.
German lideri prezident Atambaýew bilen duşuşykdan soň dini we etniki liderler bilen hem duşuşdy.
Merkel, Gyrgyzystandan soň, demokratik özgerişleri bilen tanalýan Mongoliýa hem sapar eder. Şonuň bilen bir wagtda, german lideri Gyrgyzystana garanda has uly ykdysadyýeti bolan Gazagystan, Özbegistan ýaly ýurtlardan sowlup geçer.
Gyrgyzystan bir zaman etniki germanlaryň hem köplük bolup ýaşan ýurdudyr, emma Sowet Soýuzy darganyndan soň, olaryň köpüsi Germaniýa we beýleki ýurtlara göçüp gitdi. Häzir Gyrgyzystanda diňe 9,400 çemesi german ýaşaýar.


text:
Türkmenistanyň perzidenti Gurbanguly Berimuhamedow düýn Gökderä sapar edip, ol ýerdäki möhüm durmuş maksatly desgalaryň, hususan-da çagalar sagaldyş merkezleriniň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy. Bu barada türkmen telewideniýesi habar berdi.
Döwlet telewideniýesi ýurduň gözel tebigatly ýerleriniň biri bolan Gökderede çagalar sagaldyş merkezleriniň eýýäm 8-siniň işleýändigini, 2 merkeziň şu ýylyň iýun aýynyň başynda gurlup tabşyryljagyny, ýene-de 3 merkeziň gurluşygyna başlanandygyny habar berýär.


text:
Orsýet NATO-nyň Ýewropa Eýran ýaly Orta Gündogar ýurdundan edilip biljek raketa hüjümine garşy galkan gurmaga goşulmak teklibini oňyn garşylady, ýöne ony bada-bat kabul etmekden saklandy.
Prezident Dmitriý Medwedew şenbe güni Portugaliýanyň Lissabon şäherinde geçirilen NATO-Orsýet sammitinde çykyş edip, Moskwanyň rus tehniklerini NATO-nyň ösüş planlaryna gatnaşdyrmaga taýýardygyny aýtdy. Ýöne ol bu teklibi doly kabul etmekden saklandy we Orsýetiň hyzmatdaş hökmünde deň garalmaýandygyny duýan halatynda bu tagalla goşulmakdan el çekmeginiň mümkindigini aýtdy.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Orsýetiň bu proýekte goşulmak ähtimallygyna ýokary baha berdi. Ol: «Geçmiş dartgynlyklarynyň çeşmesi umumy howpa garşy mümkin bolan hyzmatdaşlyk çeşmesine öwrülýär» diýdi.
Orsýet ABŞ-nyň öňki prezidenti Jorj Buşuň Ýewropada raketa gorag sistemasyny gurmak planyna berk garşy çykypdy. Moskwa ozal bu plany Orsýetiň milli howpsuzlygyna wehim hasaplaýardy.


text:
Ýekşenbe güni Awstraliýanyň Melburn şäherinde geçirilýän tennis boýunça “Australian open” halkara ýaryşynyň final oýnunda erkekleriň arasynda dünýäniň 1-nji raketkaçysy, serbiýaly Nowak Jokowiç britaniýaly Endi Marreýden üstün çykdy.
Olaryň bu oýny dört set dowam etdi we olardan diňe birinde Endi Marreý 7:6 hasap bilen Nowak Jokowiçe çynlakaý garşylyk görkezdi.
Şeýlelikde, serbiýaly Nowak Jokowiç “Australian open” halkara ýaryşynyň dördünji gezek ýeňijisi boldy.
Şenbe güni tennis boýunça aýal-gyzlaryň arasynda geçen final ýaryşda dünýäniň 1-nji raketkaçysy, belarusly Wiktoriýa Azarenko üç setde hytaýly Li Nadan üstün çykyp, ýaryşyň ýeňijisi boldy.


text:
Moskwada 3-nji aprelde irden şäher bazarlarynyň biriniň ammarynda ýangyn döräp, wakada azyndan 17 adam öldi. Häkimiýetleriň aýtmaklaryna görä, olaryň aglabasy täjik dilli migrantlar.
Ilki başda ors metbugaty ölenleriň aglabasynyň täjigistanly bolmagynyň mümkindigini ýazypdy. Emma Täjigistanyň Daşary işler ministrliginiň Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna aýtmagyna görä, Orsýetiň DIM-i täjik häkimiýetlerine ölenleriň hemmesiniň Özbegistanyň raýatlarydygyny aýdypdyr. Bu maglumaty rus ýa özbek häkimiýetleri häzirlikçe tassyklamadylar.
Moskwa polisiýasynyň metbugat wekili Ýuliýa Anasowanyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, ýangynda ölenleriň kimlerdigini anyklamak kyn. Sebäbi olaryň ähli zady ýanypdyr.
“Biz şol ammarda kimleriň bolandygy we olaryň nädip bu ýerde ýaşandygy we olaryň rugsatlarynyň bolup-bolmandygy barada derňew işlerini geçirmekçi“ diýip, Anasowa aýdýar. “Çünki ol ýer ammar, ol ýaşamaga ýa-da ýatmaga niýetlenmändi”.
Merkezi aziýaly zähmet migrantlary Moskwadaky bazarlarda arzan işçi güýji hasaplanýar. Emma olara ýaşaýyş jaýy berilmeýär ýa jaý üçin pul tölenmeýär.
Agzalýan ýangyn Moskwanyň günortasynda ýerleşýän “Kaçalowskiý” bazaryndaky ammarda döredi. Şol ammar köp işçiniň wagtlaýynça ýaşaýan ýeridi. Halas edijiler ýangyny iki sagadyň dowamynda öndürdiler. Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça resmiler ýangyn bolan ýerden ilki başda 15 jesediň tapylandygyny habar berdiler.
Ýangyna näme sebäp boldy?
Ýangynyň döremeginiň sebäpleri barada derňew dowam edýär. Resmileriň aýtmaklaryna görä, bazarda ýangynyň yüze çykmagyna ýangyn howpsuzlygy boýunça düzgünleriň bozulmagynyň ýa-da elektrik togundaky näsazlygyň sebäp bolan bolmagy mümkin.
Moskwa şäheriniň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça departamentiniň metbugat wekiliniň sözlerine görä, işçiler wagtlaýyn ýaşamak üçin demir budkany ulanypdyrlar. Habarlara görä, olar daşaryk çykmaga çykalgasy bolmadyk dar göwrümli demir tünekde dört hatara goýlan iki gatly demir krowatlarda ýatýan ekenler.
Orsýetiň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça resmileriniň aýtmaklaryna görä, işçileriň öz ýaşaýan ýerini ýylatmak üçin bütin gije elektrik peç ýakan bolmaklary mümkin.
“Orsýetdäki täjik zähmet migrantlarynyň hereketiniň” başlygy Karomat Şaripowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, işçileriň ýaşaýan ýerinde hiç hili şertler ýok eken: “Biz zähmet migrantlarynyň gullaryňky ýaly şertlerde ýaşaýandyklaryny ýene bir gezek gördük. Olar hakykatda öldürildi. Ol ýerde ýangyn dörände, gapy gulply eken”.
Orsýetde Täjigistandan, Özbegistandan we Gyrgyzystandan gelen birnäçe million zähmet migrantlary bar. Olaryň aglabasy gurluşyklarda ýa-da bazarlarda işleýärler. Emma olaryň köpüsiniň Orsýetde işlemäge resmi rugsatlary ýok. Şonuň ýaly-da migrantlary işledýänler olar barada häkimiýetlere hiç wagt resmi maglumat bermeýärler. Şol migrant işçileriň köpüsi ýerzeminlerde ýa-da wagtlaýyn jaýlarda ýaşaýarlar.
2009-njy ýylyň ýanwarynda Moskwada gurluşygy gidýän bir jaýyň ýerzeminindäki maşyn goýulýan garažda ýangyn bolanda, 7 sany zähmet migranty ölüpdi. Olar şol ýerde ýaşaýardylar.
2011-nji ýylyň maýynda Moskwanyň merkezindäki binada ýangyn bolanda hem 7 migrant ölüpdi.


text:
Eýýäm iki günden bütin dünýä üýtgeşik tomaşa: dünýäniň iň meşhur boksçylary — amerikaly Floýd Meýwezerleriň ikisi bilen filippinli Menni Pakýaonyň söweşine garaşýar. Türgenler şertnama gol çekmezden kän öň gürrüňi haýran bu söweş iň köp pul toplady, olaryň aljak haky rekord möçbere — 200 million dollara ýetdi. Giriş petekleri sähelçe minutda satyn alyndy. 2-nji maýda Las-Wegasda boljak fantastik şüweleňden geljek girdejiniň bolsa milliarddan geçmegine garaşylýar.
38 ýaşly Pakýao öz boks ýolunda 64 söweş geçirdi we olaryň 57-sini öz peýdasyna tamamlady (38-si nokaut bilen), bäşisinde asgyn geldi, ikisini deňlikde tamamlady. Iň gowy görýän zady bolansoň, “Pul” lakamyna eýe bolan Meýwezer bolsa häzirki wagta çenli ringde 47 söweş geçirip, olaryň ählisinde ýeňiş gazandy.
Floýdyň özi öňde boljak söweş barada aýtmak bilen, 49 söweş geçirip, ýeke gezek hem ýeňilmedik Pokki Marçianonyň üýtgemän gelýän rekordyny täzelemegi maksat edinýändigini mälim edýär. Demirgazyk amerikaly boksçynyň bellemegine görä, onuň üçin köpräk gazanmak has wajyp bolup durýar.
Gapma-garşylyga az wagt galanda Pakýaonyň tälimçisi Meýwezer soňky pursatda söweşden ýüz öwrer gorkusynyň bardygyny aýtdy. Onuň sözlerini BoxingScene.com sport portaly getirýär.
“Floýd söweşe çykarmy, bu hakykatdan-da, meniň üçin gyzykly. Ol — diýseň ýuwaş we sabyr-takatly adam. Çekinýändir-ä öýdemok, ýöne göwnüme bolmasa, ol bu söweşi islemeýän ýaly görýärin. Garşydaş saýlamazdan, bu söweşe razy bolmagy Meýwezeriň boýnuna goýdular, çünki ol muňa öwrenişip gitdi”.
Meýwezer bu beýanat barada hiç zat diýmedi. Ýöne ol biraz öňräk 2015-nji ýylda iň soňky gezek ringe çykyp, edil Marçiano ýaly, 49 söweş geçirmek we soňra elligini çüýden asmak kararyna gelendigini mälim etdi.
Tomaşaçylar Meýwezer — Pakýao gapma-garşylygyna ýekşenbe güni tomaşa edip bilerler. Bu şüweleň Russiýanyň Birinji teleýaýlymynda Aşgabat wagty bilen ýekşenbe güni sagat 08:00-da görkeziler. Görüp ýetişmedikler bolsa ýaýlymyň ýazgysyny şol gün sagat 12:15-de we ertesi gün, ýagny duşenbe güni 01:00-de tomaşa edip bilerler.


text:
Gyrgyzystanyň Gyzyl Gaýa şäheri ýurduň günorta-günbatar Batken welaýatynda Fergana jülgesiniň günorta çetinde ýerleşýär.
Kömür-magdan merkezi bolan bu şäher Sowet Soýuzy dargaly bäri köp kynçylyk çekýär. Garyplyk, şeýle hem ýeterliksiz okuw-terbiýe we aň-bilim bu şäheriň ýaşaýjylaryna maşgalalaryny eklemäge gazanç üçin Orsýete ýa başga ýerlere gitmekden başga ýol goýmaýar.
"Orsýete däl-de, Siriýa..."
Häzir uzak Siriýada graždanlyk urşy möwjeýärkä, Gyzyl Gaýa şäheriniň ýaşaýjylary gozgalaňçylar tarapyndan söweşe gatnaşmaga çagyryldymyka diýen soraglary döreýär.
Suleýman Mamatow öz oglunyň Siriýadaky barýan söweşe goşulmak üçin ol ýurda gitdi diýilän ýaş ýigitleriň biridigini aýdýar. Oňşugy orta gurply, ýokary derejeli dindar maşgalanyň baştutany Mamatowyň aýtmagyna görä, golaýda ogly oňa jaň edip, özüniň Orsýetde däl-de, Stambuldadygny, ol ýerden hem gozgalaňçylara goşulmak üçin Siriýa gitjekdigini aýdypdyr.
Indi Mamatow oglunyň öňki planyny üýtgetmegine nämäniň sebäp bolandygyny bilmäge synanyşýar: "Oglum gidende Orsýete barýandygyny aýtdy. Siriýa olaryň özi gitdimi ýa başga biri äkitdimi, ony bilemok. Muny Gyrgyzystanyň howpsuzlyk gullugy-da anyklap bilenok. Oglum takmynan bir hepde mundan ozal Orsýete işlemäge gitdi. Siriýa gidenleriň hemmesiniňem ene-atalaryna aýdany şol".
Mamatowyň ady golaýda, ogullary Orsýete däl-de, Siriýa gidipdir diýip, atlary parlamente berlen maşgalalaryň sanawynda peýda boldy.
Dini işler baradaky döwlet komissiýasynyň işgäri Mametbek Mirzabaýew 7 adamyň kimlerdiginiň anyklanandygyny, olaryň 18 bilen 36 ýaşyň aralyndaky adamlardygyny aýdýar. Ýöne bu toparyň nädip Türkiýä düşendigi barada maglumat ýok. Olar çagyrylypmy ýa-da ýerli metjitler olary bu işe çekip, ýol harajadyny töläpmi, bu belli däl.
"Olar 20-nji martdan başlap, biri-birinden 3-4 gün wagt aralygynda, Türkiýä gidipdirler. Türkiýä baranlaryndan soň öýlerine jaň edip, özleriniň Siriýa gitjekdiklerini aýdypdyrlar. Olaryň Siriýa girendikleri barada entek bir anyk maglumat ýok. Gyrgyzystanyň Howpsuzlyk gullugy bilen Içeri işler ministrligi bu barada barlag geçirip ýör" diýip, Mirzabaýew belleýär.
Resmiler
Oppozision "Ata Ýurt" partiýasynyň agzasy Dastanbek Jumabekow 17-nji aprelde bu meseläni parlamentde gozgap, ýerli metjitler gyrgyz ýaşlaryny söweşijilige çekýärler diýdi. Ol soňra žurnalistlere bu barada şeýle gürrüň berdi: "Oglanlar Stambuldan jaň edip, ene-atalaryna 'eger biz yzymyza dolanmasak, sizi görmesek, onda bu biziň Siriýada şehit bolandygymyzy aňladar' diýipdirler. Öýden gidenlerinde bolsa, biz Orsýete, Moskwa barýarys diýipdirler".
Ýurduň ýokary dini resmisi bolsa bu işde metjitleriň eli bar diýilýäni ret edýär. Müftüligiň Fatwa bölüminiň başlygy Joro Şergazyýew bu meselede şeýle diýýär: "Erkin hereket etmäge hemmäniň hukugy bar. Muňa kontrollyk etmegiň kyndygynyň sebäbi şol. Meniň pikirimçe, olar metjitleriň üsti bilen Siriýa gitdi diýmek dogry däl. Siriýa gitmek barada bu ýerde musulmanlara çagyryş edilenok".
Türkmenistandan hem söweşijileriň bardygy aýdylýar
Düýbi Londonda ýerleşýän Radikallaşmany öwrenmek baradaky halkara merkez tarapyndan geçirilen bir barlag iki ýyldan gowrak mundan ozal ýaragly çaknyşyk başlanaly bäri 5500 çemesi çet ýurtly söweşijiniň Siriýa sapar edendigini ýüze çykardy.
Şiraz Maher bu merkeziň ýokary derejeli işgäri. Ol bu barada: "Käbir sanlary bereýin. 11 çeçeniň bardygyny anykladyk. Gazagystandan hem adam bardygyny eşitdik. Ýöne berlen san ýok. Azerbaýjandan 5 adam. Özbegistandan we Türkmenistandan hem söweşijileriň bardygy aýdylýar, ýöne olaryň sany ýok. 3 täjik, 4 ors, 4 adam hem Dagystandan" diýip, gürrüň berýär.
Maheriň aýtmagyna görä, bular giň oppozision söweşijiler toparyna goşulýarlar. Bularyň arasynda jyhadçylar hem bar. Ýöne köpüsi dünýewi pikirli progressiw toparlar.


text:
Gyrgyzystanyň Jalal-Abat şäherindäki terk edilen altyn käninde üç gyrgyz raýaty öldi.
Jalal-Abat regional polisiýa departamentiniň metbugat sözçüsi Myktybek Turdubekowyň 16-njy fewralda Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, bu ýowuz waka regionyň Çatkal etrabynda bolupdyr.
14-nji fewralda Terek-Sai obasynyň bäş ýaşaýjysy altyn gözläp tapmak maksady bilen altyn känine girip, 1 müň metr çemesi ýeriň astyna gidýär. Altyn käniniň içindäki zyýanly gazlar sebäpli özüni ýaramaz duýup başlan bäş ýaşaýjy ýeriň astyndan çykmaga synanyşýar. Emma olaryň üç sanysynyň zyýanly gazdan zäherlenip, şol ýerde heläk bolandygy aýdylýar.
Gyrgyzystanyň çetki nokatlarynda garyp düşen adamlar altyn ýa-da beýleki gazylyp alynýan baýlyklary gözläp tapmak maksady bilen ýygy-ýygydan ýurduň çägindäki terk edilen känlere girmäge synanyşýarlar.


text:
Täjigistanyň din meseleleri baradaky ýokary guramasynyň baştutany şeýle pikiri öňe sürýär: "Täjigistanly ýaşlaryň Siriýadaky urşa gatnaşmaklarynyň esasy sebäpleriniň biri - olaryň bilim derejesiniň pesligi we emelsiz şerigat ýaşaýşydyr".
Guramanyň baştutany Abdurahym Holikzoda geçen aý Duşenbe şäherinde şeýle çykyş edipdir. Onuň aýtmagyna görä, eger ýaşlar dini ýagşy bilýän bolsalardy, onda beýle urşa gatnaşmazdylar. Ol öz pikirini şeýle beýan edýär: "Ýaşlary Siriýadaky urşa gatnaşmaklyga höweslendirýänler hemme zatdan öň olaryň yslam dininden bihabarlygyndan öz bet maksady üçin peýdalanýarlar".
Holikzoda Täjigistanda ýaşlaryň yslam dini boýunça öz bilmlerini nirede kämilleşdirip biljekdiginden, bu ugurdan nähili mümkinçilikleriň bardygyndan asla söz açmandyr. Munuň Täjigistanda hökümetiň 2010-njy ýyldan bäri yslam bilimini almak isleýänleri raýyndan gaýtarmaga edýän synanyşyklary bilen baglanyşykly bolmagy ähtimal.
Eýse, olar Täjigistanda yslam barada näme öwrenip bilerler?
Gep şuňa gelende, Täjigistanda hakykatdanam yslam dinini bilýän abraýly adamlaryň bardygyny we olaryň hökümetiň tarapynda durýandyklaryny aýratyn bellemek gerek.
Täze "pygamber" Şyh Temur
Ýöne bu topara degişli edip bolmajaklaryň biri, Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugynyň soňky raportlarynyň birinde üsti açylan ýalan pygamber Şyh Temurdyr.
Şyh Temur Täjigistanyň Hissar welaýatynda ýaşaýanlary men pygamber diýip ynandyrypdyr. Ol ýeriň ýaşaýjylary gyzlaryny oňa beripdirler. Üstesine, oňa sowgat hökmünde ummasyz pul hem beripdirler. Temur, eger özüne şeýle sarpa goýulmasa, onda gysgançlara gargyş okajakdygyny aýdypdyr.
Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugynyň web-sahypasyndaky wideolardan aýan bolşuna görä, adamlar şol "pygamberiň" ulagyny elläp, togap etmeklik we onuň elini ogşamak üçin gaty nobata durup, uzyn nobatlary döredipdirler.
Wideolaryň birinde görkezilişine görä, bir topar adam Şyh Temuryň otagyndan çykanlarynda, oňa arkalaryny öwürmezlik, ondan ýüz sowmazlyk üçin onuň ýanyndan götinläp, arkanjaklap çykýarlar. Bu aslynda Orta Aziýada ir döwürlerde bolan gadymy adatdyr. Emma bu adat, esasan, hanlar we emirler höküm sürýärkäler berjaý edilipdir.
Köp adam üçin Şyh Temur bir aldawçy, şonuň üçinem ol häzirki wagtda öý tussaglygynda saklanýar.
Emma Täjigistanda yslam baradaky aň-düşünjäniň ösmändiginiň ýeke-täk sebäpkäri Şyh Temur däl. Bu has hökümet we onuň durmuşa geçirýän syýasaty bilen has köp baglanyşykly ýagdaý.
Režimi goldaýan din
Täjik hökümeti aslynda özboluşly bir yslam aň-düşünjesini isleýär, ýagny yslamdan olara hiç hili howp döremeli däl we din režimi goldamaly. Aslynda bu Orta Aziýada höküm sürýänleriň ençe asyrlardan bäri dowam edip gelýän islegidir. Prezident Emomali Rahmon we onuň hökümeti bolsa munuň diňe bir ahyrky halkasydyr.
Eýýäm on ýyldan köp wagtdan bäri täjik hökümeti, bikanun iş alyp barmaklykda aýyplap, metjitleri ýapýar. Şeýle sebäpden ýapylan metjitleriň sany ýüzlerçe.
2013-nji ýylyň ahyrynda Täjigistanyň demirgazygyndaky Sogd welaýatynda dokuz medreseden bäş sanysy ýapylypdyr. Bu bolsa ýaşlaryň yslam dinini öwrenmekligini hasam kynlaşdyrypdyr. Täjigistanyň ilatynyň ýüzden 40 bölegi şol welaýatda ýaşaýar.
Şol bir wagtyň özünde Täjigistanyň beýleki welaýatlarynda hem medreseler ýapylypdyr. Dini öwrenmek isleýänler üçin ýeke-täk ýer - paýtagt Duşenbedäki Yslam uniwersiteti we Yslam gimnaziýasydyr. Täjigistanly ýaşlardan bu ýylyň başynda takmynan 400 adam okuwyny taşlapdyr, 348 adam bolsa okuwdan daşlaşdyrylypdyr.
Juma ybadatlarynda prezident mahabatlandyrylýar
2011-nji ýylda kabul edilen kanuna görä, 18 ýaşyna ýetmedikler juma ybadatlaryna gatnaşyp bilenoklar. Juma ybadatlaryna zenanlaryň hem gatnaşmaklygy bolsa 2004-nji ýyldan başlap gadagan edilipdir.
Soňky dörän ýörelgä laýyklykda bolsa, Täjigistanda ymamlar toplumy ylaýta-da prezident Emomali Rahmony ürç edip mahabatlandyrýarlar.
2013-nji ýylyň oktýabr aýynda Täjigistanyň ”Yslamy ösüş partiýasynyň” ýolbaşçysy Wohidhon Kosiddinow ymamyň ybadatyna goşulyşmaklygy sebäpli polis tarapyndan tussag edilipdir. Ol ybadat edilýän mahaly ymam prezidenti mahabatlandyryp başlanda garşylyk görkezipdir.
Täjigistandaky ýaşlaryň esasy nägileligi ymamlaryň döwrebap ylymlardan bihabarlygy bilen baglanşykly. Olaryň bar bilýäni - yslamyň taryhy baradaky gürrüňler. Dünýädäki döwrebap üýtgeşiklikler we meseleler olar üçin aýdyň däl.
Şonuň üçinem Holikzoda "dini ýagşy öwrenmeklik' we "Yslamdan bihabarlyk" babatda söz açanda, hut döwletiň öz syýasatynyň bu ugurda ullakan problema bolup durýandygy barada dil ýarmakdan gaça durýar.


text:
Eýranyň prezidenti Hassan Rohani Tähran bilen dünýä döwletleriniň arasynda alnyp barylýan gepleşikleriň gutarnykly ýadro ylalaşygyna alyp geljegine ynam bildirdi.
Eýranyň döwlet eýeçiligindäki IRNA habar gullugy 21-nji martda Rohanä salgylanyp, onuň ylalaşygyň “mümkindigine” ynanýandygyny ýazdy.
Rohani gepleşikleriň soňky tapgyryndaky progresiň özüni ylalaşyk babatda optimist edendigini aýdypdyr.
"Gepleşikleriň bu tapgyrynda ozal ylalaşylmaýan käbir meselelerde umumy garaýyşlar peýda boldy, bu gutarnykly ylalaşyga esas bolup biler” diýip, Rohani aýdypdyr.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Eýran bilen onuň dawaly ýadro programmasy barada geçirilýän gepleşiklerde “düýpli progres” gazanyldy, emma entek ylalaşygyň öňünde möhüm “boşluklar” saklanyp galýar diýdi.
Kerri bu sözleri Şweýsariýada, Eýranyň ýadro meselesini german, fransuz we britan kärdeşleri bilen maslahatlaşmak üçin Londona ugramazyndan öň aýtdy.
Eýran delegasiýasy Şweýsariýada ABŞ-nyň, Britaniýanyň, Fransiýanyň, Germaniýanyň, Hytaýyň we Orsýetiň resmileri bilen Tähranyň ýadro programmasynyň çäklendirilmeginiň ýerine ykdysady sanksiýalaryň ýatyrylmagy barada gepleşik geçirýär.


text:
Britaniýanyň saýlaw komissiýasy ýurtda geçirilen referendumda ses berijileriň köpçüliginiň Ýewropa Bileleşiginiň düzüminden çykmagy goldap ses berendiklerini resmi taýdan yglan etdi. Munuň bilen baglylykda premýer-ministr Dawid Kameron täze dörän ýagdaýda ýurda, “täze ýolbaşçylygyň” gerekdigini nygtap, özüniň bu wezipeden çekilýändigini mälim etdi.
Kameron 24-nji iýunda, agzalýan referendumyň netijesi yglan edilenden soň, şeýle diýdi: “Britaniýalylar Ýewropa Bileleşiginden çykmagy goldap ses berdiler. Olaryň bu kararyna hormat goýmaly. Men özümiň täze sepgitlere tarap ugur alýan ýurduň başynda durmagymyň dogry bolmajakdygyny çaklaýaryn”.
Britaniýanyň Ýewropa Bileleşiginiň düzüminde galmagy ugrunda tagalla eden Kameron täze premýer-ministriň şu ýylyň oktýabryna çenli işe girişmegine umyt edýändigini aýtdy.
Kameron “Durnuklylygy üpjün etmek möhüm. Şol sebäpli men öz hökümetim bilen bilelikde premýer-ministr wezipesinde ýene üç aý galaryn” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
Wideo: Merkel britan refendumynyň "hötdesinden gelip biljekdiklerini" aýtdy.
Britaniýada geçirilen referendumyň netijesine görä, birtanlar sesleriň 52/48 prosent gatnaşygy bilen Bileleşikden çykmagy goldadylar. Netijeleriň arasyndaky aratapawut 1,27 million sese deň boldy.
Munuň Ýewropa Bileleşiginiň syýasy we ykdysady bloguna öz ýaramaz täsirini ýetirmegi ähtimal. Bileleşik onlarça ýylyň dowamynda özüniň agza ýurtlarynyň sanyny 28-e ýetirmek ugrunda tagalla edipdi. Emma soňky döwürde Ýewropa Bileleşigi maliýe kynçylyklaryny, migrantlar we bosgunlar krizisini başdan geçirýär.
Referendumyň netijeleriniň yglan edilmeginiň yzysüre britan funty, ýewro we dünýäniň maliýe biržalaryndaky görkezijiler pese gaçdy.
Wideo: Tusk "Bileleşik 27 agzalyk bütewüligini saklamaga ygrarly" diýdi
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk Bileleşigiň “27 agzalyk bütewüligini saklamaga ygrarlydygyny” aýtdy.
Tusk ÝB-niň liderleriniň öňümizdäki hepde Britaniýasyz maslahat geçirjekdiklerini we “Bileleşigiň geljegi barada” pikir alyşjakdyklaryny mälim etdi.
Britaniýanyň Bileleşigiň düzüminden çykmagy ugrunda tagalla eden “Garaşsyzlyk Partiýasynyň” lideri Nigel Farage ses berişligiň netijesini “Garaşsyz Britaniýanyň säheri” diýip atlandyrdy.
Britaniýanyň daşary işler sekretary Filip Hammond häzir ýurtda durnuklylygyň we bütewüligiň saklanmalydygyny aýtdy. Hammond bu referendumyň netijesinde Şotlandiýanyň Britaniýanyň düzüminden çykmagy baradaky soraglary hem ýaňadandan gozgap biljekdigini duýdurdy.
Şotlandiýa bilen Demirgazyk Irlandiýa köpçülikleýin ýagdaýda ÝB-niň düzüminde galmagy saýladylar. Walesde bolsa aglaba Bileleşikden çykmak boýunça ses berdiler.
Şotlandiýanyň ozalky premýer-ministri we “Şotland Milli Partiýasynyň” lideri Aleks Salmond Şotlandiýanyň garaşsyzlygy boýunça täze ses berişligi geçirmek ugrunda tagalla edip biljekdigini aýtdy.
Angliýanyň dermirgazyk-gündogar sebitleri Bileleşikden çykmagy saýlan bolsalar, Londonda köpçülik onuň düzüminde galmagy saýlady.
Wideo: Farage ses berişligiň netijesini gutlady
Britaniýadaky ses berişligiň yzy bilen Ýewropa Bileleşiginiň düzümindäki beýleki ýurtlaryň hem şular ýaly referendumlary geçirip biljekdiklerinden howatyr edilýär.
Fransiýanyň daşary işler ministri Žan-Mark Aýrault, Britaniýadaky netijä garamazdan, Ýewropanyň dowam etjekdigini aýtdy. Şol bir wagtda, ol munuň “adamlaryň ynamyny ödemek” üçin Ýewropa “duýduryş” bolandygyny-da sözüniň üstüne goşdy.
Dörän ýagdaý bilen baglylykda Fransiýanyň baş diplomaty “Britaniýa öz gynanjyny” mälim etdi. Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Steinmeier Britaniýanyň Bileleşigiň düzüminden çykmak baradaky kararynyň “hem Ýewropa hem-de Britaniýa üçin gynançly gün bolandygyny” aýtdy.
Ak tam prezident Barak Obamanyň 24-nji iýunda ir bilen referendumyň netijeleri bilen habarly edilendigini we onuň günüň dowamynda Kameron bilen gepleşjekdigini habar berdi.
Ýewropa Parlamentiniň düzümindäki iň iri partiýanyň – “Ýewropanyň Halk Partiýasynyň” wekili Manfred Weber britan referendumynyň netijesiniň “iki tarapa hem zyýanly boljakdygyny” aýtdy. Şol bir wagtyň özünde-de ol ses berişligiň netijesini gaýra goýmazdan durmuşa geçirmäge çagrdy.
23-nji iýunda geçirilen referendumyň netijelerini berjaý etmeklik ýuridiki taýdan borçly hasaplanmaýar. Lissabon Şertnamasynyň 50-nji maddasyny, ýagny Bileleşikden çykmak prosesini hökmany ýagdaýda başladýan kanuny mehanizm hem göz öňünde tutulmandy.
Emma syýasy ekspertleriň çaklamagyna görä, ýurtda geçirilen ählihalk referendumynda Bileleşikden çykmak baradaky sesleriň agdyklyk edendigi sebäpli, britan syýasatçylayryna 28 agzaly blokdan çykmak boýunça iki ýyllyk prosesi başlatmak üçin basyş ediler.
Maliýe biržalary
Referendumyň netijeleri baradaky habar dessine dünýäniň maliýe biržalaryna hem täsir etdi. Britan funty 1,35 dollara deň boldy. Bu soňky 31 ýylyň içindäki iň pes görkezijidir.
Angliýanyň banky ýagdaýlary içginden yzarlaýandygyny we milli pul birligini goldamak üçin gerekli çäreleri geçirmäge taýýardygyny aýtdy.
24-nji iýunda Londonyň Maliýe Biržasy 8%, Germaniýanyň DAX indeksi 10% we Fransiýanyň indeksi 7% pese gaçdy.
Referendumyň netijesiniň yzy bilen Aziýanyň möhüm maliýe biržalary hem 8% töweregi pese gaçdy. Ýaponiýanyň maliýe ministri Taro Aso munuň “dünýä ykdysadyýetine we maliýe bazarlaryna” ýetirip biljek “täsirleri barada aladalanýandygyny” aýtdy.


text:
Owganystanyň günortasyndaky barlag gözegçilik nokadynda alty polisiýa işgäri atylyp öldürildi. Maglumatlara görä, olaryň jesedi çarşenbe güni agşam barlag gözegçilik nokadynyň golaýynda ele salynypdyr.
Penşenbe güni Gelmand welaýat häkiminiň metbugat wekili Omar Zawakyň aýtmagyna görä, polisiýa işgärleri beýleki bir polisiýa ofiseri tarapyndan öldürilipdir. Zawak şol ofiseriň häzirki wagtda ýitirimdigi habar berýär.
"Talyban" hüjümi amala aşyrmagy üçin polisiýa ofiseriniň özleri tarapyndan işe alynandygyny aýtdy.
Gelmand welaýatynyň ýerli resmileri, munuň dogry bolup-bolmandygyny anyklamak üçin derňewleri geçirýändiklerini habar berdiler.
Geçen aý owgan esgeri iki ABŞ-lyny atyp öldüripdi. Şeýle-de geçen hepde Gelmand welaýatynda bir owgan polisiýa ofiseri özüniň ýedi kärdeşini atyp öldürdi.


text:
Türkmenistan garaşasyz döwlet bolanyna şu ýyl 19 ýyl dolýar. Göräýmäge az möhlet hem däl. Bu ýyllaryň dowamynda Türkmenistan halkara hukugynyň dürli ugurlary bilen gatnaşyklara girdi.
Ýeterlik tejribe toplamaga–da wagtyň bolandygyny hem aýdyp bolar. Emma pudaklaryň köp ýerlerinde entek tejribe toplamak aňyrda dursun, eýsem öňden gelýän ylmy kada-kanuna gabat gelýän düzgünleri hem saklap bilmeýärler. Şeýle mysallary Türkmenistanyň Migrasiýa gullugynyň işinde görse bolýar.
2008-nji ýyla çenli Türkmenistanda 1993-nji ýylda girizilen raýatlyk pasportlary bilen ýurduň daşyna çykyp bolýardy. Şol pasport bilen Türkmenistanyň daşyna çykanyňdan soň, başyňa agyr hupbatlar inýärdi. Uçardan düşüp serhet geçelgesine geleniňde, seni mejbury iliň soňuna saklaýardylar. Soňra migrasiýa inspektory saňa öliň soraglaryny ýagdyrýardy – name üçin siziň pasportynyzda onuň berilen möhleti barda gutarýan wagty ýok? Ýa-da name üçin siz pasportdaky suratyňyza meňzemeýärsiňiz – we başga-da şuňa meňzeş soraglar berilýärdi. Eger-de sen daşary ýurt dilini bilseň, ony düşündirmäge çalyşýan. Оl hem aňsat düşmeýär. Nesibäňe Türkmenistanyň pasportyny gören tejiribeli inspektora gabat gelseň, onda bagtyň çüwýär, sen kynçylyk görmän serhet geçelgesinden geçýäň. Türkmen ýa rus dilinden başga dil bilmeseň, onda seni ýörite otaglara getirýärler we rus dilini bilýän terjimeçi gelýänçä saklaýarlar. Käwagtlar onuň möhleti ýarym güne-de ýetýär.
Ine şu kynçylyklary çekip gelýän Türkmenistanyň raýatlary öňki SSSR-e girýän döwletleriň hatarynda ilkinjileriň biri bolup halkara standartlaryna gabat gelýän biometrik pasportlaryny 2008-nji ýylyň aýagyndan alyp başladylar. Bu täze pasportda ähli möhletler görkezilen, hat-da dünýä derejesinde täze girizilen eliň barmak yzlaram görkezilýär, ol hem daşary ýurtlarda okaýan ya-da işleýän türkmen raýatlarynyň wizalaryny uzaltmak uçin görýän birnäçe kynçylyklaryndan halas edýär.
Adam eli bilen goýberilýän kemçilikler
Göräýmäge hemme zatlar ugrugan ýaly görünse-de, entek adam eli bilen goýberilýän kemçilikler köp. Olaryň esasylarynyň biri hem pasportda görkezilýän raýatyň ady we familiýasynyň ýazylmagynda göýberilýan gödek ýalňyşlyklar.
Türkmen elipbiýsinde gelýän birnäçe harplar (ý, ö, ü, ä, ň) iňlis elipbiýsinde ýok. Halkara düzgünine görä, daşary ýurt pasportlary bolsa iňlis dilinde, ýagny iňlis harplarynda görkezilmeli. Şol kada hemme döwletlere degişlidir. Emma Türkmenistanyň Migrasiýa gullugy ony özüçe düzgünleşdirýär. Eger-de öňki pasportyň birinji sahypasynda türkmençe ýazylan adyň we familýaň näçe harpdan gelse ýa-da ý, ö, ü, ä, ň harplary bilen ýazylan bolsa, onda ony iňlis elipbiýsindäki meňzeş harplar bilen ýazýarlar. Mysal üçin Çaryýew, türkmen familiýasyny Caryyew ýa-da Aýlyýew – Aylyyev, Baýlyýew – Baylyyev, Alyýew – Alyyev, Durdyýew – Durdyyev ýaly görnüşlerde ýazýarlar. Aslyýetde iňlisçe ýokardaky familiýalar şeýle düzgünde ýazylmaly:
Çaryýew – Chariyev
Aýlyýew – Ayliyev
Baýlyýew – Bayliyev
Alyýew - Aliyev
Durdyýew - Durdiyev
Bu ýerde bir sorag ýüze çykýar. Raýatlaryň adyny türkmen migrasiýa gullugynyň işgärleriniň ýazyşy ýaly edilende näme kynçylyklar bolup bilýär? Eger-de migrasiýa gullugynyň oýlap tapan düzgüni bilen pasportlar ýazylyp berilse, onda ol raýatlaryň atlarynyň iňlisçe okalşy nädogry bolýar. Ol hem daşary ýurtlarda okaýan we işleýän türkmen raýatlarynda uly kynçylyklary döredip bilýär.
Ilki bilen bank hasaplaryny açanyňda ýa-da şol ýurtlaryň resmi iş kagyzlaryny alanyňda, dogulyş şahadatnamaňyň, ýokary bilim baradaky diplomynyň, orta mekdebi gutaranlygyň baradky şahadatnamanyň esasynda kagyzlar resmileşdirilýär. Eger-de şol resmi kagyzlardaky bir harpyň pasportyňdakydan üýtgeşik gelse, onda saňa uly kynçylyklar garaşýar, ýagny saňa islän resmi kagyzlaryňy ýa-da bankdaky hasabyny açman, bermän bilerler. Bu hem, elbetde türkmen migrasiýa gullugynyň geleňsizligi bilen bolup durýar. Arada horlanýan hem kösenýän türkmen raýaty bolup durýar.
Herki ýagdaýdan çykalga bolşy ýaly bu meseläniň hem çözgüdi bar. Häzir türkmen migrasiýa gullugynda ýaş hem dil sowady pes ýaşlar işleýärler. Olar iňlis däl, eýsem türkmen diliniň hem grammatikasynyň gurluşyny doly bilmeýärler. Şol sebäpli, Türkmenistanyň Migrasiýa gullugy Türkmenistanyň Ylymlar Akademiýasynyň daşary ýurt dilleri kafedrasynda, türkmen raýatlarynyň adynyň we familiýasynyň iňlisçe dogry we doly ýazylşyny resmi tassyklatmaly we şondan soň raýatlaryň atlaryny taze biometrik pasportyna girizmeli. Eger şeýle praktika ýola goýulsa onda raýatlaryň atlarynyň we familiýalarynyň ýazylşynda ýalňyşlyklar goýberilmez. Bu hem daşary ýurda syýahada, okuwa we işe gidýän türkmen raýatlaryny düş gelýän kynçylyklardan dyndyrardy.
Parahat Ilmyradow Türkmenistanyň raýaty. Şu blogda öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Geljekki olimpiýa ýeňişleriniň bähbidine
“Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin bedenterbie-sport we sagdyn durmuş-medeni çäreleriň çäklerinde geçirilýän köp sanly ýaryşlar, ilkinji nobatda, türkmenistanlylaryň ýaş nesliniň arasynda sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmäge ýardam etmelidir. Ýöne şol bäsleşikleriň arasynda dünýä we yklym möçberlerindäki ýaryşlara taýýarlyk görmegiň möhüm tapgyrlary bolup durýanlary hem az däl. Şeýle bäsleşikleriň hatarynda 17-nji aprelde “Galkynyş” sport toplumynda badalga alan Türkmenistanyň uşu boýunça çempionatyny görkezmek bolar.
Gadymy söweş sungatlarynyň biriniň ussatlarynyň ýaryşy milli ýygyndymyzyň agzalary üçin Hytaýda ýetginjekleriň arasynda geçiriljek Bütindünýä Olimpiýa oýunlarynyň hem-de Koreýa Respublikasynda geçiriljek Aziýa oýunlarynyň öňüsyrasynda özboluşly synag bolar. Şol ýaryşlar degişlilikde awgust we sentýabr aýlarynda geçiriler. Oýunlaryň maksatnamasyna hytaý başa-baş söweşiniň görkezme bäsleşigi hökmünde girizilendigini bellemelidiris.
Golaýda Türkiýäniň Antaliýa şäherinde geçirilen uşu boýunça dünýäniň çempionaty Hytaýda guraljak Olimpiýa oýunlaryna saýlama bäsleşigi bolup hyzmat etdi. Şol ýaryşa dünýäniň 54 ýurdundan, şol sanda Türkmenistandan 1 müňe golaý türgen gatnaşdy. Biziň toparymyza uşu bilen meşgullanýan türgenleriň dördüsi girdi. Olaryň üçüsi Türkmenistan üçin Bütindünýä Olimpiadasyna ýollanma almagy başardy.
Uşu boýunça ýaryşlaryň sanda bölüminde Olimpiýa oýunlarynda erkekleriň arasynda üç agramlyk derejede we zenanlaryň arasynda iki agramlyk derejede sylaglaryň 5 toplumy ugrunda göreşiler. Şol agramlyk derejeleriň köpüsinde biziň ildeşlerimiziň medallar ugrunda bäsleşjekdigi Türkmenistanda bu söweşjeň sungatyň ýokary derejede ösendigine şaýatlyk edýär.
Dünýä birinjiliginde biziň ýygyndy toparymyzyň düzüminde aýratyn ussatlygyny görkezenleriň hatarynda Oraznepes Geldiýew (60 kilograma çenli agramlyk derejede), Muhammet Gurbanow (70 kilograma çenli agramlyk derejede) we Merjen Saparowa (52 kilograma çenli agramlyk derejede) bar. Olar Hytaýda geçiriljek Oýunlara ykjam taýýarlyk görmeli bolarlar.
Ýöne biziň milli ýygyndymyzyň düzümi üýtgäp biler, çünki öňümizdäki aýlarda ýurdumyzyň iň güýçli uşuçylary her bir ýaryşda özleriniň ussatlyk derejesini tassyklamaly bolarlar. Olar Türkmenistanyň şu çempionatynda hem öz ussatlygyny tassyklamalydyrlar. Bu ýaryşlar 20-nji aprelde tamamlanar.
Häzirki wagtda Aşgabatda ýurdumyzyň ähli welaýatlaryndan gelen 200-den gowrak uşuçylar diňe bir başa-baş duşuşyklarda däl, eýsem toplumlaýyn maşklar bölüminde (taolu) hem çempionlyk derejesi ugrunda göreşýärler. Çempionatyň ilkinji iki gününde çärýek finalçylar kesgitlenildi. Şenbe güni, 19-njy aprelde ýarym final ýaryşlary geçiriler, ýekşenbe güni bolsa ýeňijiler hem-de baýrakly orunlara mynasyp boljaklar kesgitlener.
Türkmenistanyň çempionaty tamamlanan badyna biziň türgenlerimiziň bir topary uşu boýunça däp bolan halkara ýaryşyna ugrar. Bu bäsleşik Ermenistanyň paýtagty Ýerewanda 23-27-nji aprel aralygynda geçiriler. Geçen ýyl düzüminde 5 türgen bolan biziň ýygyndymyz bu ýaryşlarda 5 sany medala (2 altyn we 3 bürünç) mynasyp bolmagy başardy. Bu gezek bolsa Ýerewandaky ýaryşda türkmen uşu ussatlarynyň 10-sy medallar ugrunda göreşer.
19-njy aprelde Nepalyň paýtagty Katmandu şäherinde ýetginjekleriň we ulularyň arasynda taekwondo (ITF görnüşi) boýunça Aziýanyň çempionaty badalga alýar. Ozal habar berlişi ýaly, bu ýaryşlara hem türkmen türgenleri gatnaşar. Olar çempionatda iki ýaş toparynda hem wekilçilik ederler. Şol toparlaryň her birinde türkmen türgenleriniň bäşisi çykyş eder. Şahsy we toparlaýyn tutluşyklardan başga-da, biziň ildeşlerimiz şahsy we toparlaýyn tuli (toplumlaýyn maşklar) görnüşinde hem çykyş ederler.
Milli ýaryşlara gaýdyp gelmek bilen, şu dynç alyş günlerinde Aşgabatda karting we basketbol boýunça Türkmenistanyň çempionatlarynyň geçiriljekdigini bellemelidiris. Tizlik boýunça ýaryşlar Milli awtosport merkeziniň täze bäsleşik ýolunda, ähli welaýatlaryň toparlarynyň gatnaşjak basketbol boýunça ýaryşlar bolsa Berkararlyk etrap häkimliginiň ýanyndaky B.Şamyradow adyndaky medeni we dynç alyş seýilgähiniň sport toplumynyň açyk meýdançasynda geçiriler.
Basketbol baradaky gürrüňi dowam edip, düýn (18-nji aprelde) Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň bedenterbiýe – sagaldyş toplumynda ýokary okuw mekdepleriniň wekilleriniň arasynda “Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň talyplary” diýen şygar astynda ýaryşlaryň tamamlanandygyny ýatlatmalydyrys. Geçirilen duşuşyklaryň barşynda, garaşylyşy ýaly, Milli sport we syýahatçylyk institutynyň basketbol topary ýeňiş gazandy. Bu topar 53:28 hasabynda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň türgenlerinden üstün çykmagy başardy. Üçünji ýere Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyplary mynasyp boldular.
Şu günlerde talyplar suwda ýüzmek boýunça hem bäsleşdiler. Ýaryşlar paýtagtymyzdaky Suw-sport toplumynda geçirildi. Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplary E.Meredowa, D.Saryýewa, R.Nazarow we M.Ataýew iň gowy netijeleri görkezdiler. Ikinji we üçünji orunlara degişlilikde Türkmen döwlet uniwersitetiniň hem-de Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň toparlary mynasyp boldular.
Ýurdumyzyň welaýatlarynda hem sport çäreleri işjeň dowam etdi. Mysal üçin, Lebap welaýatynyň merkezinde şu günler Türkmenistanyň iki çempionaty – sport gimnastikasy we ýeňil atletika boýunça çempionatlar geçirilýär.
Ýaryşlaryň birinjisi 5-nji ýöriteleşdirilen sport mekdebinde geçirilýär we 19-njy aprelde tamamlanar. Bu ýerde ýaryşa gatnaşyjylar 5 topara bölündi. Olaryň arasynda 3-nji ulular derejesine eýe bolan türgenlerden başlap, sport ussatlarynyň derejesine çenli bolan türgenler bar.
Erkekler sport gimnastikasynyň 6 görnüşinde – daýançly bökmek, halkada, perekladinada, parallel bruslarda, sport atynda we erkin maşklarda bäsleşerler. Zenanlar bolsa dört bölümde – erkin maşklarda, daýançly bökmek, pürsde we dürli beýiklikdäki bruslarda maşk etmek boýunça güýç synanyşar. Ýeňiji her bir görnüşde toplanan umumy utuklaryň netijesi boýunça kesgitlener.
Ýeňil atletika boýunça çempionat Türkmenabadyň sport toplumynda geçirilýär. Şol ýerde ýaryşa gatnaşyjylar birnäçe görnüşde – ýakyn aralyga ylgamakda, uzynlygyna bökmekde, ýekedaban, disk zyňmakda we beýleki görnüşlerde bäsleşerler. Ýeňijiler hem-de baýrakly orunlara mynasyp bolanlar 20-nji aprelde kesgitlener.
Demirgazyk welaýatyň merkezinde uumymilli ýaryşlar – woleýbol we futbol boýunça Türkmenistanyň birinjilikleri geçirilýär. 14-15 ýaşly ýetginjekleriň gatnaşmagynda woleýbol ýaryşlary 4-nji sport mekdebiniň oýun zalynda geçirilýär, 2000-nji ýylda doglan futbolçylar bosla “Galkynyş” täze sport toplumynyň meýdançasynda ýeňijini kesgitleýärler.
Sport biraýlygy dowam edýär, geljek hepdede türkmen sport muşdaklarynyň dürli ýaryşlaryň barşynda ýokary netijeler bilen begendirjekdigine berk ynanýarys.
Habarlar #Basketbol
- Soňky habarlar
Türkmen basketbolçylary altyn we kümüş medallara mynasyp boldular29 Dekabr, 2016 (20:40)
- Soňky habarlar
Aşgabatly türgenleriň tapawutlanmagy18 Dekabr, 2016 (12:18)
- Soňky habarlar
Basketbol: Türkmenistanyň ýygyndy topary – halkara ýaryşynyň ýeňijisi06 Noýabr, 2016 (10:22)
- Soňky habarlar
Türkmen paýtagtynda basketbol boýunça halkara ýaryşy badalga aldy05 Noýabr, 2016 (22:45)
- Soňky habarlar
Aşgabatda basketbol boýunça halkara ýaryşy badalga alýar04 Noýabr, 2016 (12:55)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri Aziýanyň kenarýaka oýunlaryny üstünlikli başlaýarlar26 Sentýabr, 2016 (11:56)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň çempionatlarynyň ikisiniň ýeňijileri kesgitlenildi01 Oktýabr, 2015 (21:11)
- Soňky habarlar
Baýramçylygyň hormatyna ýaryşlar18 Maý, 2015 (22:01)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Aşgabat çempionatyna sözsoňy05 Fewral, 2015 (23:13)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Türkmen basketbolçylary çärýek finala çykdylar17 Noýabr, 2014 (19:08)
- Soňky habarlar
Garaşsyzlyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar23 Oktýabr, 2014 (19:19)
- Soňky habarlar
Geljekki olimpiýa ýeňişleriniň bähbidine18 Aprel, 2014 (19:18)


text:
Türkiýe bilen Owganystan iki ýurduň arasynda howpsuzlyk, dikeldiş, söwda we maýa goýum işlerine degişli strategiki şertnama baglaşdy.
Bu şertnama Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň 18-nji oktýabrda Owganystana eden bir günlük sapary mahalynda gol çekildi.
Bu türk döwlet baştutanynyň Owganystana 60 ýyla golaý wagtda birinji gezek sapar edişidir.
Erdogan owgan kärdeşi Aşraf Gani bilen çykyş eden metbugat ýygnagynda bu şertnamanyň owgan magdan sektoryna uly türk maýasynyň ýatyrylmagyna ýol açjagyny aýtdy.
Erdogan sapar mahalynda Owganystanyň iň ýokary sylagy, Gazy Amanulla han medaly bilen sylaglandy hem Türkiýäniň maliýe goldawy bilen Kabulda gurulýan ýoluň inagurasiýa dabarasyna gatnaşdy.


text:
Demirgazyk Koreýa ýurtda harby hüşgärlik derejesini ýokarlandyryp, operasiýalary başlamaga taýýardygyny mälim etdi.
Demirgazyk Koreýanyň harbylarynyň metbugat wekili ABŞ-nyň Günorta Koreýanyň töwereklerine öz gämilerini ýollamagynyň “erbet netijeleriniň boljakdygyny” duýduryp, çykyş etdi.
Günorta Koreýanyň Goranmak ministrligi bu çäräniň adaty halas ediş türgenleşikleriniň çäginde amala aşyrylýandygyny, şeýle-de Phenýanyň bildirýän aýyplamalarynyň “ýalňyşdygyny” belledi.
Phenýan bilen Seulyň arasyndaky gepleşikleri ýola goýmak tagallalarynyň çäginde, aprel aýynda iki ýurt tarapyndan hem dolandyrylýan fabrika täzeden işläp başlapdy. Emma mundan soň, gepleşikler petige diredi.


text:
Tokioda arassa suwdaky radioaktiw ýoduň derejesi adam saglygy üçin howpsuz mukdardan iki esse artdypdyr. Bu barada çarşenbe güni Ýaponiýanyň resmileri duýdurdylar.
Şeýle-de ýer yranmasynda zeper ýeten “Fukusimo-Daiçi” atom stansiýasyndaky reaktolaryň üstünde gara tüssäniň peýda bolmagy howatyrlanmalary has-da artdyrdy.
Mundan başga-da atom stansiýasynyň töweregindäki azyk harytlarynda, suwda we süýt önümlerinde radiasiýanyň derejesiniň ýokarlanandygy habar berilýär.
Ýapon hökümetiniň Baş sekretary Yukio Edanonyň aýtmagyna görä, zaýalanan azygyň satylmagynyň öňüni almak boýunça çäreler başlanypdyr.


text:
Hytaýyň Ýangtze derýasynda düňderilen syýahat gämisinde ölenleriň sany 82-ä ýetdi diýip, Hytaýyň döwlet metbugaty habar berýär. Şeýle-de, resmiler derbi-dagyn bolan gämide aman galan haýsy-da bolsa birini tapmak mümkinçiliginiň ýokdugyny belleýärler.
Halas ediş missiýasy gämiden ýüzlerçe jesedi çykarmak maksady bilen uly operasiýa öwrüldi. 1-nji iýunda güýçli tüweleýiň turmagy netijesinde agdarylan gämide 456 ýolagçy bardy. Henize çenli bu ýolagçylaryň arasyndan diňe 14 sanysy halas edildi.
Halas ediş gullugynyň işgärleriniň gämini bejermek üçin tutuş gije işländigi habar berilýär. Şol bir wagtyň özünde gämidäki ýolagçylaryň aglabasynyň pensiýa çykan gartaşan adamlardan ybaratdygy nygtalýar.
“Men bu wakanyň olar [pensiýa çykan adamlar] üçin nähili aýylganç bolandygyny göz öňüme hem getirip bilemok. Gartaşan adamlar munuň ýaly däl-de, öz maşgalasynyň ýanynda, asuda aradan çykmaly” diýip, Hytaýyň ýerli daýhanlarynyň biri Wang Ksun belleýär.


text:
Hormatly sergä gatnaşyjylar! Mähriban adamlar!
Sizi baş baýramymyz bolan beýik Garaşsyzlygymyzyň 24 ýyllygy mynasybetli geçirilýän ykdysady üstünliklerimiziň sergisiniň açylmagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Ýurdumyzda kabul edilen Milli maksatnamalara laýyklykda, eziz Diýarymyzyň ähli künjeklerinde dünýä ölçeglerine laýyk gelýän durmuş maksatly binalaryň, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň, çagalar baglarynyň, bilim-terbiýeçilik, saglygy goraýyş edaralarynyň, seýilgähleriň gurluşygy güýçli depginler bilen alnyp barylýar.
Ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli pudaklarynda uly işler amala aşyrylýar, häzirki zamanyň ösen talaplaryna laýyk gelýän kärhanalar gurlup, ulanmaga berilýär, halkara bazarlarynda uly islegden peýdalanýan önümler öndürilýär. Döwletimiz ykdysady we ruhy-medeni ulgamda uly üstünlikleri gazanmak bilen, sazlaşykly ösýän ýurtlaryň hatarynda öňdäki orunlaryň birini eýeleýär.
Gadyrly myhmanlar!
Berkarar Watanymyzda halkymyzyň durmuş üpjünçiliginiň, ýaşaýyş derejesiniň has-da ýokarlanmagy döwletimiziň ykdysady ösüşi bilen berk baglanyşyklydyr. Sebäbi ata Watanymyzyň ykdysady ösüşiň täze belentliklere çykmagy bilen, halkymyzyň durmuş üpjünçiligi, ýaşaýyş derejesi barha ýokarlanýar.
Ýurdumyzda alnyp barylýan giň gerimli gurluşyklar, dünýäniň iň kämil tehnikalary bilen enjamlaşdyrylan kärhanalarda öndürilýän ýokary hilli önümler, durmuşyň dürli ugurlary boýunça edilýän ýokary derejeli hyzmatlar we beýleki üstünliklerimiz bizi örän buýsandyrýar. Munuň özi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň ýokary depginler bilen durnukly ösýändigini aýdyň görkezýär.
Ýurdumyzyň ykdysady üstünlikleriniň sergisi döwlet eýeçiligindäki edara-kärhanalaryň wekilleri bilen bir hatarda, hususy telekeçilere hem öz mümkinçiliklerini görkezmäge oňaýly şertleri döreder. Häzirki döwürde ykdysadyýetimiziň dürli pudaklarynda hususy telekeçilik barha uly orny eýeläp, telekeçiler ýurdumyzyň ösüşine mynasyp goşant goşýarlar.
Gadyrly myhmanlar! Mähriban adamlar!
Bu serginiň geçirilýän döwründe ykdysadyýetimiziň dürli pudaklaryny ösdürmegiň geljekki meýilnamalarynyň tanyşdyrylyş çäreleri hem guralar. Kärhanalaryň we guramalaryň, hususy telekeçileriň hem-de uzakmöhletleýin hyzmatdaşlyk etmek üçin ähli mümkinçilikleri bolan hyzmatdaşlaryň köp sanly duşuşyklary hem-de gepleşikleri bu uly we möhüm çäräniň netijeliligini has-da artdyrar. Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllyk baýramyna bagyşlanan sergi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň dürli pudaklarynda ýeten belent sepgitlerimizi aýdyň görkezer.
Sizi Türkmenistanyň ykdysady üstünlikleriniň Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününiň 24 ýyllyk baýramyna bagyşlanyp geçirilýän sergisiniň açylmagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Size berk jan saglyk, abadançylyk, berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Anna güni Ukrainanyň Baş prokuraturasynyň resmileri şu ýylyň aprelinde Dnepropetrowsk şäherinde amala aşyrylan partlamalarda güman bildirilýän dört adamyň tussag edilendigini habar berdiler.
Prokuraturanyň resmileri bu tussag edilenleriň ýerli raýatlardygyny mälim etdiler.
Maglumata görä, bu partlamalary gurnaýjylar ýene-de partlamalaryň amala aşyryljakdygy bilen haýbat atyp, häkimiýetlerden 4.5 million dollar pul berilmegini talap edipdirler.
27-nji aprelde Ukrainanyň Dnepropetrowsk şäherinde amala aşyrylan dört sany partlamada 31 adam ýaralanypdy.


text:
Şu gün Ukrainanyň täze saýlanan prezidenti Wiktor Ýanukowiçiň prezidentlige kasam edişlik dabarasy geçirildi.
Bu inagurasiýa dabarasy wagtynda eden çykyşynda Wiktor Ýanukowiç Ýewropa bilen ozalky SSSR-iň aralygynda ýerleşýän Ukrainanyň Orsýet, Ýewropa Bileleşigi, Amerikanyň Birleşen Ştatlary we köpsanly beýleki döwletler bilen özara bähbitli hyzmatdaşlyk saklap, ýurda maksimum bähbit getirjek daşary syýasat alyp barjakdygyny nygtady.
Daşary ýurtly döwlet we hökümet resmileriniň hatarynda şu gün bu inagurasiýa dabarasyna Türkmenistandan wise-premýer Derýageldi Orazow hem gatnaşdy.


text:
Owgan prezidenti Hamid Karzaý talyban pitneçisdir öýdüp saklanýan tussaglaryň işine gaýtadan seretmegi hem ýeterlik subutnama bolmasa, olary azat etmegi buýurdy.
Bu onuň geçen hepde bolan milli parahatçylyk konferensiýasynyň rekomendasiýalaryna ilkinji jogabydyr.
Parahatçylyk jirgasy ady bilen Kabulda geçirilen üç günlük maslahata 1600 çemesi regional we tire baştutany ýygnandy.
Ýekşenbe güni günortan Owganystanda bolan bomba hüjüminde bolsa bir polis ofiseri ölüp, iki raýat ýaralandy. NATO esgerleriniň bolsa 5-si öldi.
Ol esgerleriň 3-si ýolda bolan ulag hadysasynda, biri elde ýasalan bomba partlamasyndan, ýene biri bolsa pitneçi hüjüminden ýogaldy.
Karzaýyň ofisi ýekşenbe güni ýurduň içeri işler ministri Hanif Atmar bilen Milli howpsuzlyk başlygy Amrulla Salehiň işden çekildendigini aýtdy.
Olaryň işden çekilmegi geçen hepde bolan Parahatçylyk jirgasyna edilen raketa hüjümi bilen bagly.


text:
23-nji iýunda Beýik Britaniýada ses berijiler “ýurt Ýewropa Bileleşiginiň düzüminde saklanyp galmalymy ýa-da ýok?” diýen sorag boýunça geçirilýän referendumda ses berýärler. Bu Beýik Britaniýanyň 1975-nji ýyldan bäri Ýewropa bilen ilteşikli geçirýän ilkinji ses berişligidir.
Referendumyň öňýanynda geçirilen pikir soralyşyklarda, Beýik Britaniýanyň Ýewropa Bileleşiginiň düzüminde “galmagyny” ýa-da “çykmagyny” gorap çykyş edýän syýasatçylaryň ýurduň 46,5 million ses berijisine täsir etmek üçin ençeme aýlap geçiren dawaly kompaniýalaryndan soň, sesleriň birek-biregini örän ýakyndygy mälim edildi.
23-nji iýunda geçirilýän referendumyň netijelerini berjaý etmeklik ýuridiki taýdan borçly hasaplanmaýar.
Beýik Britaniýanyň Ýewropa Bileleşiginden çykmagy üçin ýurduň parlamenti ilki bilen Britaniýany bileleşigiň düzümine girizen kanuny ýatyrmak üçin ses bermeli bolar.


text:
Ýekşenbe güni Gürjüstanyň täze saýlanan parlamenti özüniň ilkinji sessiýasyna başlady. Bu sessiýa ýurduň Kutaýisi şäherinde gurnaldy. Sessiýada prezident Mihail Saakaşwili täze parlamentiň öňünde doklad bilen çykyş eder diýlip garaşylýar.
Gürjüstanda 1-nji oktýabrda geçirilen saýlawlarda “Gürji arzuwy” atly oppozision koalisiýa parlamentdäki 150 orundan 85-sine eýe bolup, ýeňiş gazanypdy.
Ýekşenbe güni deputatlar “Gürji arzuwy” koalisiýasynyň wekili Dawid Usupaşwilini parlamentiň spikeri wezipesine saýladylar. Bu koalisiýanyň lideri Bidzina Iwanişwiliniň kandidaturasy bolsa premýer-ministriň wezipesine hödürlendi.
Mundan daşary, bu sessiýanyň dowamynda deputatlar konstitusiýanyň käbir bölümlerine üýtgetme girizmekligi, şol sanda parlamentiň sessiýalaryny paýtagt Tbiliside geçirmeklige mümkinçilik berýän üýtgetmeleri-de girizmekligi göz öňünde tutýarlar.


text:
Aşgabat, 10.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň baýramy hem-de Bitaraplyk we parahatçylyk ýyly mynasybetli guralýan hokkeý ýaryşynyň ilkinji tapgyry tamamlandy.
“A” toparda çykyş edýän komandalar “Galkan” sportuň gyşky görnüşleri merkeziniň buzly meýdançasynda duşuşdylar. Ozal habar berşimiz ýaly, Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň “Galkan” kluby Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň “Watançy” komandasyny 9:0 hasabynda ýeňse, Türkmenistanyň Nebit we gaz toplumynyň “Oguzhan” komandasy Türkmenistanyň Ulaglar we aragatnaşyk toplumynyň “Alp Arslan” klubyndan 10:1 hasabynda üstün çykdy.
“B” topardaky duşuşyklar, Sportuň gyşky görnüşleri boýunça sport toplumynda geçirilip, Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň “Şir” hokkeý kluby Türkmenistanyň sport baradaky Döwlet komitetiniň Sport mekdebiniň “Bürgüt” komandasyny 18:3 hasabynda utdy. “Nesil” (Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň instituty) bilen “Merdananyň” (Türkmenistanyň Serhet gullugy) arasyndaky oýun bolsa 22:2 hasabynda olaryň ilkinjisiniň peýdasyna tamamlandy.
11-nji ýanwarda 2-nji tapgyryň duşuşyklary geçiriler. Şolaryň arasynda ýurdumyzyň çempiony “Galkan” bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň kubogy ugrundaky halkara ýaryşyň iki gezek finalçysy “Oguzhanyň” arasyndaky oýun hemmeleriň üns merkezinde bolar.


text:
Şu günler Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimine garşy halkara jemgyýetçiliginiň basyşynyň artýandygyna garamazdan, bu ýurtda heläk bolan protestçileriň sany baradaky maglumatlaryň yzy üzülmeýär.
10-njy awgustda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşinde ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilen maslahatda Siriýa bilen bagly meselä garaldy. Bu maslahata gatnaşan günbatar diplomatlary Siriýanyň halkara jemgyýetçiliginiň çagyryşlaryna gulak asman, protestleri rehimsizlik bilen basyp ýatyrmagy bilen bagly bu ýurda garşy sanksiýalary girizmeli diýen pikiri öňe sürdüler.
Emma weto hukugyna eýe bolan Orsýet bilen Hytaý bu pikire garşy çykyp, Damasky wada beren reformalaryny tizden-tiz amala aşyrmaga çagyrdy. Siriýa garşy sanksiýalaryň girizilmegini goldamaýan ýurtlaryň hataryna başga-da Braziliýa, Hindistan hem Günorta Afrika ýaly ýurtlar girýärler.
Maglumatlara görä, Howpsuzlyk geňeşiniň maslahatynda BMG-niň Syýasy işler boýunça bölüminiň başlygynyň orunbasary Oskar Fernandez-Taranko çykyş edip, mart aýyndan bäri Siriýada parahat ilatdan iki müňe golaý adamynyň öldürilendigini aýdypdyr. Şeýle hem Fernandez-Taranko geçen hepde BMG-niň Siriýany, eglenmezden, zorlugy bes etmäge çagyrandygyna garamazdan, ýurtda protestçileriň öldürilmeginiň bes edilmändigini nygtapdyr.
Betbagtçylygyň derejesi
Siriýada iki müňe golaý adam öldürildi, olaryň köpüsi ýaragsyz asuda ýaşaýjydy. Üç müňe golaý adam zorluk bilen alnyp gaçyldy, olaryň nirededigi belli däl. Biz Siriýada 13 müňe golaý adamyň tussag edilendigini bilýäris.
BMG-de Britaniýa wekilçilik edýän ilçiniň orunbasary Filip Parhamyň aýtmagyna görä, bu maslahatda berlen hasabatdan soň, adamyň sussy basylýar: “Men nähili betbagtçylyk barada gürrüň edilýändigini ýatladasym gelýar: Siriýada iki müňe golaý adam öldürildi, olaryň köpüsi ýaragsyz asuda ýaşaýjydy. Üç müňe golaý adam zorluk bilen alnyp gaçyldy, olaryň nirededigi belli däl. Biz Siriýada 13 müňe golaý adamyň tussag edilendigini bilýäris. Ýurduň demirgazygynda hökümet goşunlaryndan gaçyp, on müňlerçe adam öýlerini terk etmäge mejbur boldy. Birnäçe müň siriýaly bosgunyň Türkiýä aşandygy mälim. Ýurduň içine ne metbugat wekillerine, ne-de ynsanperwerlik guramalara girmek rugsat edilýär”.
Bu aýdylanlara jogap berip, Siriýanyň BMG-däki ilçisi Başar Jaafari Siriýadaky protestçileri Britaniýadaky bulagaýlar bilen deňeşdirdi: “Şu günler biz Britaniýanyň premýer-ministriniň köçelere çykan ýaşlary “garakçy topar” diýip atlandyryşyny eşidýäris. Şol bir wagtda-da olar biziň ýurdumyzdaky ýaragly hem terrorçy toparlar barada gürrüň edilende, şeýle sözleri ulanmaga rugsat bermeýärler. Bu ikiýüzlülik hem biziň äsgerilmeýändigimiziň alamaty”.
Britan ilçisi muňa jogap berip, Başar Jaafariniň deňeşdirip bolmajak zatlary deňeşdirýändigini nygtady.
Şol aralykda Birleşen Ştatlaryň BMG-däki ilçisi Sýuzan Raýs Waşingtonda Siriýanyň režimine garşy aýgytly çykyş etdi: “Biz Assadyň özüni alyp barşynyň kabul ederlik däldigini subut etmek ugrunda iş alyp barýarys. Ol öz hereketleri bilen kanuny esasda ýurdy dolandyrmak hukugyndan mahrum boldy. Şonuň üçinem, biziň pikirimizçe, Siriýa, Siriýanyň halky üçin Assad wezipesinden çekilse, gowy bolardy”.
Prezident Obamanyň administrasiýasy özleriniň Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň wezipesinden çekilmegine çagyryş edýän dokumenti taýýarlaýanlyklaryny mälim etdi.
10-njy awgustda bolsa ABŞ Siriýa garşy täze sanksiýalary kabul etdi. Bu çäklendirmeler Siriýanyň iň iri Täjirçilik bankyna we Assadyň doganoglanyna degişli öýjükli telefon operator kompaniýasyna garşy girizildi.


text:
Penşenbe güni Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew ýylyň jemlerine bagyşlap, telewideniýe arkaly ýörite çykyş etdi.
Söhbetdeşlik görnüşinde geçirilen bu çykyşynda prezident Medwedew Orsýetiň daşarky we içerki syýasatyna degişli käbir möhüm meseleler we olaryň çözgütleri barada durup geçdi.
Ýadro ýaraglarynyň sanyny azaltmak meselesinde ol Orsýet bilen Birleşen Ştatlaryň pozisiýalarynda henizem belli bir tapawutlaryň bardygyny bellemek bilen, barybir bu meseläniň onyň ylalaşyklar bilen tamamlanjakdygyna ynanýandygyny aýtdy.
Telewideniýede eden bu çykyşynda Orsýetiň prezidenti ýene-de nobatdaky gezek ýurtdaky alkogolizm bilen baglanyşykly problemalar barada durup geçdi we ilaty bu problema garşy göreşmeklige çagyrdy.


text:
Ak Tam Ukraina 335 million dollar möçberinde “howpsuzlyk kömegini” berjekdigini mälim etdi. Bu karar ABŞ-nyň wise-prezidenti Joe Bideniň Ukrainanyň prezidenti Petro Poroşenko bilen 31-nji martda geçiren duşuşygynyň yzýany yglan edildi.
2014-nji ýylda Orsýetiň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmeginden we Ukrainanyň gündogarynda separatistik gozgalaňyň döremeginden soň agyr ykdysady çözkgünliligi başdan geçirýän Kiýew kömege uly mätäçlik çekýär.
Emma ABŞ Ukrainanyň Gübatara tarapdar hökümetini goldaýan hem bolsa, ýurtdaky korrupsiýa barada uly aladalanma bildirýär.
Bu aladalanmalar şu hepdäniň başynda ukrain parlamenti ýokary derejedäki korrupsiýanyň derňelmegine päsgelçilik döretmekde aýyplanan ýurduň baş prokuroryny wezipesinden çetleşdirende hem öňe sürlüpdi.
Ak Tamyň habar bermegine görä, Biden Kiýewiň reformalary geçirjek täze hökümeti döreden ýagdaýynda kömegiň beriljekdigini Poroşenka duýdurypdyr.


text:
Rus resmisi Moskwanyň Ukraina tarapyndan girizilen täze sanksiýalaryň mümkin bolan netijelerini analizlejegini aýdýar.
Premýer ministriň orunbasary Arkadiý Dworkowiç bu pikiri 17-nji sentýabrda RIA habar gullugy bilen söhbetdeşlikde aýtdy.
Ukraina 16-njy sentýabrda, gündogardaky separatist gozgalaňçylaryň «bikanun saýlawlaryň» senesini bellemek kararyna jogap edip, sanksiýalaryň gerimini 400 şahsyýete we 90 kärhana çenli giňeltdi.
Donetskiniň separatist lideri Aleksandr Zaharçenko saýlawlara 18-nji oktýabrda başlamak baradaky karara gol çekdi.
Ukrain prezidenti Petro Poroşenko gozgalaňçylaryň hereketi fewralda baglaşylan Minsk parahatçylyk şertnamasyna wehim salýar diýdi.
Ukraina ýerli saýlawlary 25-nji oktýabrda geçirmeli etdi. Minsk şertnamasy gündogaryň separatist regionlaryndaky ýerli saýlawlaryň ýurduň galan bölegi bilen bilelikde geçirilmelidigini öňe sürýär.


text:
Türk metbugaty daşary işler ministri Ahmet Dawutoglunyň aýdan sözlerine salgylanyp, Ysraýyl Gaza gabawyny böwüsmäge synanan türk kömek gämisine geçirilen reýd üçin ötünç soramasa, Ankaranyň Ysraýyl bilen gatnaşyklaryny kesjegini habar berdi.
Türk gazetleriniň ikisiniň ýazmagyny görä, Dawutogly Ysraýylyň üç çykalgasy bar, ýa ötünç soramaly, ýa bu reýd barada halkara derňewiniň geçirilmegine rugsat bermeli, ýa-da diplomatiki gatnaşyklary kesmeli diýipdir.
Muňa garamazdan, türk hökümeti Dawutoglunyň bu sözleri barada hiç hili resmi beýanat ýaýratmady.
Ysraýylyň daşary işler ministri Awigdor Liberman muňa jogap edip, öz ýurdunyň ötünç soramak niýetiniň ýokdugyny aýtdy.


text:
Özbegistanyň häkimiýetleri Orsýetiň mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň lisenziýasyny 10 günläp togtadýandyklaryny habar berýärler.
Resmiler MTS-Özbegistan kompaniýasynyň birnäçe “tehniki düzgün bozmalara” jogapkärdigini we sişenbe gününden başlap onuň işini wagtlaýyn togtadýandyklaryny aýdýarlar.
Bu ýagdaý Orsýetiň iň uly Mobil TeleSistema (MTS) kompaniýasynyň Özbegistandaky edarasynyň başdan geçirýän soňky kynçylygydyr.
Geçen aýda Özbegistanyň resmileri MTS-Özbegistan edarasynyň menejerlerini ýaramaz hyzmatlary we öýjükli telefon diňlerini bikanun ulanandyklary üçin tankytladylar.
Maglumatlara görä, özbek prokurorlary kompaniýanyň resmilerini galplykda aýyplap, olara garşy iş gozgapdyrlar.


text:
“Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary hakyndaky” kanuna laýyklykda, 12-nji dekabrdan geljek ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna kandidatlar hödürlenip başlanar.
Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi kandidatlary hödürlemek çäresiniň syýasy we hukuk taraplary barada Türkmenistanyň kanunçylygy bilen ýakyndan gyzyklanýan aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen gürrüňdeş boldyk.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, Türkmenistanda prezident saýlawlarynyň geçiriljekdigi mundan dört aý öň yglan edildi. Şol geçen wagtyň içinde saýlawlar bilen baglanyşykly nähili işler amala aşaryldy hem geçirilen bolsa, şol çäreleriň ähmiýeti nämeden ybarat?
Aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew
Aşyrguly Baýryýew:
Dört aýyň dowamynda adaty guramaçylyk işleri amala aşyryldy. Dürli derejedäki saýlaw toparlary, saýlaw bölümleri, okruglary döredildi. Saýlawçylaryň sanawlary düzüldi. Häkimiýet organlary bu işleri jemgyýetçiligi gatnaşdyrmazdan, häkimiýete garaşly jemgyýetçilik guramalaryň wezipeli adamlarynyň gatnaşmagynda geçirdi. Geçen dört aý geljekki saýlawlaryň azat-erkin, adalatly bolmagy üçin ulanylmady diýseňem boljak.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, nähili çäreler görlende, saýlawlaryň demokratik ülňülere gabat gelmegine täsirini ýetirerdi?
Aşyrguly Baýryýew:
Ozal başda saýlawlar yglan edilenden dört aý geçenden soň, prezidentlige kandidatyň kanunlaşdyrylmagynyň netijeli däldigini aýtmak gerek. Bilşimiz ýaly, Orsýet Federasiýasynyň prezidentiniň saýlawlary yglan edilen badyna dalaşgärler görkezilip ugrady. Agitasiýa işleri ýaýbaňlandyrylýar. Bizde bolsa bu möhüm çäre saýlawlara altmyş gün galanda başlanyp, bir aý galanda tamamalanýar. Diýmek, dalaşgär görkezmegiň möhleti bary-ýogy bir aý.
Azatlyk Radiosy: Bu möhleti ýeterlik däl ýa az hasap edýärsiňizmi?
Aşyrguly Baýryýew:
Eger-de dalaşgäriň häkimiýetlere garaşly demokratik partiýa, jemgyýetçilik guramalary tarapyndan görkezilmegi barada aýtsak, onda bu möhlet aňry ýany bilen ýeterlik. Çünki şonda administratiw mümkinçiliklerden peýdalanyljakdygy häzirden bellimikä diýýärin. Dalaşgäriň raýatlar topary tarapyndan görkezilmegi üçin bolsa, elbetde, bir aý ýeterlik däl. Raýatlaryň öz inisiatiwa toparlaryny döretmegi, olary registrasiýa etdirmekleri, öz kandidatlary üçin ses ýygnamaklary, soňra hasaba aldyrmaklary bir aýyň dowamynda ýerine ýetirip boljak ýeňil-elpaý iş däl.
Azatlyk Radiosy: Saýlawlaryň birnäçe kandidatyň gatnaşmagynda, alternatiw esasda geçiiriljekdigini inkär etmeseňiz gerek? Bir dalaşgäriň häkimiýete garaşly partiýadan, jemgyýetçilik birleşikleri tarapyndan görkeziljekdigini çaklamak hem kyn däl, ol şu wagta çenli Türkmenistanda dowam edip gelýän praktika. Beýleki dalaşgärler nähili görkeziler, siziň çaklamaňyz?
Aşyrguly Baýryýew:
Häkimiýetler raýatlaryň passiwliginden, syýasy partiýalaryň, döwlete garaşsyz guramalaryň ýoklugyndan peýdalanyp, saýlawlaryň demokratik häsiýetlidigini nygtamak üçin gözboýagçylyga ýüz urup, raýatlar toparlarynyň ýygnaklaryny özleri geçirip, öz bellän kandidatlaryny orta çykararlar diýip oýlanýaryn. Sebäbi şeýleräk pirim Mejlisiň deputatalarynyň geçen saparky saýlawlarynda hem ulanylypdy.


text:
2011-nji ýylyň iýul aýynda Abadan şäheriniň harby ammarlarynda bolan partlamalarda şäheriň köp binalaryna zeper ýetipdi, ençeme binalar tutuşlygyna ýanypdy. Partlamalar adam heläkçiligine getiripdi. Munuň yzýany hökümet Abadan şäherini täze ýerde täzeden gurmak kararyna geldi.
Şol bir wagtda-da, mundan birnäçe wagt ozal resmi media Abadanyň partlamalar zerarly zeper ýeten köne binalarynyň abatlanandygyny habar beripdi.
Abadanyň şu günki ýagdaýy
Azatlyk Radiosynyň habarçysy Myrat Gurban ýanwar aýynyň başynda Abadan şäherine syýahat edip, şäheriň dikeldilen ýerlerinde tomusky weýrançylykdan kän bir alamatlaryň galmanlygyny, emma käbir ýerleriniň häzirem weýrançylykly ýagdaýda galýanlygyny habar berdi.
Abadan şäheriniň köçelerinden biri partlamadan alty aý soňra. 2-nji ýanwar, 2012.
Myrat Gurbanyň sözlerine görä, weýrançylygy aýratynam partlamalaryň dörän harby ammarlarynyň ýerinde we olaryň töweregindäki binalarda görmek mümkin.
Abadan şäheriniň dikeldilmegi we partlamalardan ejir çeken adamlaryň hökümet tarapyndan goldanmagy bilen bagly mesele köpçüligiň üns merkezinde saklanýar. Abadan şäheriniň käbir ýaşaýjylary häkimiýetleriň käbir ejir çekenleriň maşgalalaryna pul komegini berenligini gürrüň berdiler.
Türkmenistanyň hökümedi adam pidalarynyň sanyny 15 diýip kesgitläpdi. Emma garaşsyz çeşmelerde heläk bolan adamlaryň we zyýan çeken ýaşaýjylaryň sanynyň birnäçe esse ýokary bolanlygy aýdylýar. Kömege mätäç bolan we şu günki güne çenli döwletiň goldawyna garaşýan adamlaryň henizem az däldigini Türkmenistanyň ýaşaýjylary gürrüň berýärler.
Öz adynyň agzalmagyny islemedik abadanly ýaşaýjylaryň biriniň aýtmagyna görä, hökümetiň Abadan şäherini gaýtadan dikeltmek bounça ýerine ýetiren işleri diňe binalaryň daşky durkuny täzelemek, döwlen aýnalary oturtmak ýaly ýüzleý çäreler bilen çaklenipdir.
“Adamlar partlamalar zerarly zyýan ýeten öýleriniň içini diňe öz güýji bilen dikeldýärler we şu günki güne çenli doly dikeldip bilmän kösenýärler” diýip, abadanly ýaşaýjylaryň ýene biri gürrüň berdi.
Abatlamakmy ýa täzeden gurmak?
Abadandaky partlamalaryň yzýany eden çykyşynda prezident Berdimuhamedow şäheriň doly dikeldiljegini wada beripdi.
Türkmenistanda prezidentlik saýlawlary golaýlaýar. Halkyň durmuş derejesini
Abadan şäheriniň köçelerinden biri. 2-nji ýanwar, 2012.
ýokarlandyrmak meselesi prezidentlige dalaşgär G.Berdimuhamedowyň hem prezidentlik programmasynda möhüm orny eýeleýär.
Emma G.Berdimuhamedowyň Abadanyň gurluşygy barada eden soňky çykyşy täze gurulýan Abadan şäheri barada boldy. Ahal welaýatynyň Ruhabat etrabynda gurulýan bu Abadanda ýokary oňaýlykly jaýlaryň, sosial-ykdysady maksatly binalaryň we infrastruktura obýketleriniň, şeýle-de welaýat häkimliginiň gurluşygy göz öňünde tutulýar.
Şol bir wagtda-da, bu täze gurulýan Abadanda partlamalardan ejir çeken Abadan şäheriniň jaýsyz galan ýaşaýjylaryna jaý berlip-berilmejegi häzirlikçi sorag bolmagynda galýar.


text:
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejadyň BMG-niň Baş Assambleýasynda Amerika garşy gönükdirilen çykyşy mahaly onlarça amerikan we günbatar diplomatlary maslahat geçýän zaly terk etdiler.
Eýranyň prezidenti öz çykyşynyň dowamynda Birleşen Ştatlary 18-nji asyryň ortalaryna çenli gulçulygy goldanlykda, goragsyz adamlara garşy ýadro ýaragyny ulananlykda, Aziýa, Afrika hem Latyn Amerikasyndaky ýurtlarda harby diktaturalary goldanlykda aýyplady.
Şeýle hem Eýranyň prezidenti 2001-njy ýylyň 11-nji sentýabrdaky terrorçylykly hüjümi ABŞ-nyň Yraga hem Owganystana çozmak üçin bahana hökmünde ulanandygyny aýtdy.
“Öz imperialistik metbugatyny ulanyp, ABŞ Holokosta we 11-nji sentaýbr wakalaryna şübhe bilen garaýanlara sanksiýalar hem harby hereketler bilen haýbat atýar” diýip, Ahmedinejad aýtdy.
Ahmedinejad BMG-de çykyş edýärkä, müňe golaý adam BMG-niň binasynyň öňünde ýygnanyp, Eýranyň alyp barýan syýasatyna garşy protest geçirdiler.


text:
Siriýanyň parlamentiniň başlygy ýurtda prezidentlik saýlawlarynyň 3-nji iýunda geçiriljekdigini yglan etdi.
“Al-Arabiýa” telekanalynyň 21-nji aprelde beren maglumatyna görä, ýurduň parlamentiniň başlygy Mohammad al-Lahham prezidentlik saýlawlarynyň 3-nji iýunda ýerli wagt bilen sagat 07:00-dan 19:00 aralygyna çenli geçiriljekdigini yglan edipdir we ol “Siriýanyň ýurtdaky raýatlarynyň” saýlaw býulletenlerini oklamaga hukugynyň bardygyny sözüne goşupdyr.
Siriýada prezidentlik saýlawlary ýurtda üç ýyl bäri dowam edýän konfliktde hökümet güýçleri üstünlik gazanýan ýaly bolup görünýän mahaly amala aşýar. Bu konfliktlerde 150 müňden gowrak adamyň ölendigi aýdylýar.
Hökümet güýçleriniň öz gözegçiligindäki territoriýalary giňeldýändigini görkezýän alamat hökmünde prezident Başar al-Assad ýekşenbe güni hristian obasyna bardy. Bu oba ýaňy ýakynda söweşijileriň kontrollygyndan yzyna alnypdy.


text:
Braziliýalylar, ortaça hasaba görä, bir ýylda iki kitap okaýarlar. Braziliýada geçirilen bir pikir soralyşygyň netijesi hem muny subut edýär.
Ýurtda kitap okaýanlaryň sanyny ýokarlardyrmak üçin, Braziliýanyň iň uly "L&OM Editores" atly neşirýaty Sao Paolo şäher häkimliginiň islegi boýunça, metro biletlerini kitapçalar görnüşinde çap edipdir. Edebi eser bolan ol kitapçalar şol bir wagtyň özünde metro girmek üçin petek deregine hem ulanylýar.
Başlangyç üçin diňe on sany kitap metro karty ýaly edip çykarylypdyr. Şol kitaplaryň her birinden on müň sanysy çap edilipdir. Soň olara ýörite barkod goýlupdyr. Şol barkod bolsa metroda ulaga pulsuz münmäge mümkinçilik berýär. Şeýlelikde metro münýän her bir adamyň elinde indi şol kitaplardan biri bar we olar ony islän mahaly okap bilýärler.
Dünýädäki ilkinji kitap görnüşindäki metro peteklerinde aşakdaky eserleri okamak mümkin:
Pablo Nerudanyň "Söýginiň ýüz soneti", F. Scott Fitzgeraldyň "Beýik Getsbi" romany, Charles M. Schulzyň "Ynha, dostluk", Jim Dawisiň "Bagyşla", Sun Tzunyň "Söweş sungaty", Arthur Conan Doýluň "Şerlok Holms" eseri, W. Şekspiriň "Gamlet" atly eseri, Agata Kristiniň "Ölüm seýilgähi", Mauricio de Sousanyň we Mario Quintanyň eserleri.
Bu täzeçe hereketi, ýagny oýlap tapyşy Braziliýanyň beýleki şäherlerinde hem durmuşa geçirmäge taýýarlyklar başlandy.


text:
Ýurdumyzyň Awiatorlary Üçin Täze Mekdep
Ýazylan wagty: 08 июня 2015 Ýazan Journaliste
Paýtagtymyzda Aşgabat şäherindäki Halkara howa menziliniň täze toplumynyň düzüminde howa ulagy pudagynyň işgärlerini taýýarlamak boýunça mekdebiň täze binalar toplumyny ulanmaga bermek dabarasy boldy.
Bu desga häzirki zaman ölçeglerine laýyklykda guruldy we tehniki taýdan enjamlaşdyryldy, onda okuwlary netijeli geçirmek üçin zerur şertleriň ählisi döredildi. Mekdebiň öz binasyndan başga-da, topluma desgalaryň birnäçesi, şol sanda umumyýaşaýyş jaýy girýär.
"Türkmenhowaýollary" döwlet milli gullugynyň buýurmasy boýunça gurlan täze toplum hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gullugyň işini kämilleşdirmek, hususan-da, ýokary hünärli hünärmenleri has netijeli taýýarlamak, şeýle hem okuwçylaryň halkara ölçeglerine laýyklykda bilim almagy üçin oňaýly şertleri döretmek babatda öňde goýan wezipeleriniň üstünlikli çözülmegine ýardam eder.
Täze toplumyň açylyş dabarasyna gatnaşanlar awiasiýa ulgamyny has-da ösdürmek, ilatymyza edilýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak meselelerine hemişe uly üns berýändigi üçin milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, türkmen paýtagtynda gurulýan Halkara howa menziliniň ähmiýetini nygtadylar.
Bu ýere ýygnananlar "Türkmenhowaýollary" döwlet milli gullugynyň "Türkmenistan" awiaulag kärhanasynyň "Laçyn" toparynyň ruhubelentlik bilen ýerine ýetiren aýdym-sazly çykyşyny şowhunly elçarpyşmalar bilen garşyladylar.
Soňra dabara gatnaşanlar täze mekdep binasynyň enjamlaşdyrylyşy we mekdebiň çägindäki umumy ýaşaýyş jaýynda döredilen şertler bilen tanyşdy. Maslahatlar zalynda myhmanlara Aşgabat şäherindäki Halkara howa menzilinde alnyp barylýan gurluşyk işleri barada gürrüň berýän wideorolik görkezildi.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň esasy "howa derwezesine", yklym we yklymara howa ýollarynda iri üstaşyr merkezine öwrüljek täze howa menziliniň düýbi 2013-nji ýylyň ýanwar aýynda tutuldy. Döwrebap howa menzili sagatda 1 müň 600 ýolagça hyzmat etmäge ukyplydyr. Şol bir wagtyň özünde howa menzili islendik görnüşli uçarlary kabul edip, halkara derejesindäki hyzmatlaryň amala aşyrylmagyny üpjün eder. Taslamada üç terminaly – ýolagçy, VIP, ýük terminallaryny, uzynlygy 3 müň 800 metre barabar bolan täze uçuş-gonuş zolagyny, uçarlaryň öwrüm ýollaryny, duralgalaryny, howa hereketini dolandyryş gullugynyň diňini gurmak göz öňünde tutulýar. Howa menzili toplumynyň ýerleşjek ýeriniň umumy meýdany 1 müň 200 gektara barabardyr. 2014-nji ýylyň mart aýynda türkmen paýtagtyndaky Halkara howa menziliniň täze toplumynyň 2-nji ýolagçy terminaly açyldy.
Häzirki döwürde milli ykdysadyýetimizi ösdürmekde, beýleki döwletler bilen hyzmatdaşlygy giňeltmekde ýurdumyzyň awiasiýasyna möhüm orun degişlidir. Bu ulgam howa ulaglarynyň hyzmatlarynyň dünýä bazaryna işjeň goşulyşmak hem-de daşary ýurtlarda Garaşsyz Türkmenistana wekilçilik etmek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly ýolbaşçylygynda durmuşa geçirilýän parahatçylyk söýüjilik syýasatynyň üstünlige eýe bolmagyna hem saldamly goşant goşýar.
Okalan sany: 123 Jogaplar: ( 0 )


text:
Moskwadaky pul çalşylýan nokatlarda rus rublynyň hümmetiniň ýene aşak gaçyp başlandygy aýdylýar.
28-nji iýulda, irden bir amerikan dollarynyň bahasy 20-nji martdan bäri ilkinji gezek 60 rubldan geçdi.
Rus ykdysadyýeti dünýäde nebitiň bahasynyň arzanlamagy we günbatar sanksiýalary sebäpli gowşady.
Bu sanksiýalara Kremliň gündogar Ukrainadaky separatistleri goldamagy we Krymy bikanun anneksiýa etmegi sebäp boldy.
Rublyň bahasy ýewronyň garşylygynda hem aşak gaçdy we 28-nji iýulda 1 ýewronyň bahasy 66 rubldan geçdi.


text:
Eýranyň daşary işler ministri Jawed Zarif Wenada şu gün Tährana garşy sanksiýalaryň ýatyryljagyny aýtdy.
Ak tam halkara ekspertleriniň Eýranyň, Waşingtonyň Tährana garşy girizilen sanksiýalary togtatmak ähtimallygyndan öň, öz ýadro programmasyny jylawlamak barada baglaşan ylalaşygynyň şertlerini ýerine ýetirýändigini tassyklamagyna garaşýandygyny aýdýar.
"Biz olaryň hiç bir emel, sapalak etmeýändigine göz ýetirmeli» diýip, ak tamyň sözçüsi Joş Ernest 15-nji ýanwardaky brifiňde aýtdy.
Bu sözlerden biraz soň ABŞ-nyň Döwlet departamenti döwlet sekretary Jon Kerriniň 16-nj y ýanwarda Wenada Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Federika Mogherini we Eýranyň daşary işler ministri Jawed Zarif bilen ýadro ylalaşygy barada maslahat etjekdigini yglan etdi.
«Reuters» we AFP ady aýdylmaýan diplomatik çeşmeler salgylanyp, BMG-niň Halkara atom energiýasy agentliginiň 16-njy ýanwarda Tähranyň ylalaşyk şertlerini ýerine ýetirişi barada hasabat çap etjege meňzeýändigini habar berdi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedowa “Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary” ady berildi. Döwlet baştutanyna bu ady bermek barada Mejlisiň karar çykarandygy türkmen metbugatynyň maglumatynda aýdyldy.
Resmi maglumata görä, G.Berdimuhamedowa “Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary” ady, hususan-da, onuň türkmen atlarynyň şohradyny dikeltmek ugrunda bitiren ägirt uly hyzmatlary we çapyksuwarlygyň ýokary ussatlygy üçin berilipdir.
Bu hormatly at hususy atşynaslara Ilmyrat Agamyradowa we Orazguly Babalyýewe hem berildi.
7-nji sentýabrda Atçylyk toplumynda güýzki at çapyşyk möwsüminiň açylyş dabarasynda ýaşlaryň arasyndaky ýaryşda Türkmenistanyň prezidentiniň agtygyna birinji baýrak berildi. Ol Garahan atly ata münüpdir.
Prezident Berdimuhamedowyň bu atyň üstünde 26-njy aprelde geçirilen at çapyşykda birinji bolup pellehana ýetendigi habar berilipdi.