text:
Rus we Günbatar habar gulluklary 10-njy maýda Ukrainanyň pitneçileriň elindäki Donetsk şäherinde halkara «Gyzyl haç» guramasynyň ýedi agzasynyň, içalyçylykda güman edilip, tussag edilendigini aýdýarlar.
Özüni özi jar eden «Donetsk halk respublikasynyň» sözçüsi Kiril Rudenko AFP habar gullugyna bu toparyň 9-njy maýda tutulandygyny aýtdy.
Ýerli, “Nowosti Donbassa» websaýtynyň maglumatyna görä, şahsyýeti bilinmeýän ýaragly adamlar «Gyzyl hajyň» Donetskdäki ofisine girip, ýedi adamy tussag etdi.
Olaryň biri fransiýaly, üçüsi ýerli, üçüsi bolsa kiýewli.


c: text/html

text:
NATO-nyň ýolbaşçysy Jens Stoltenberg Orsýeti Ukrainadan öz goşunlaryny we harby enjamlaryny çykarmaga we gündogar Ukrainada separatistlere ýardam bermegi bes etmäge çagyrdy.
Stoltenberg bu çykyşyny 15-nji iýunda NATO-nyň goranmak ministrleriniň Brusselde geçiren duşuşygynda etdi. Duşuşyga Ukrainanyň goranmak ministri Stepan Poltorak gatnaşdy.
Orsýetiň resmileri Moskwanyň Ukraina harby enjamlary iberýändigi barada öňe sürülýän subutnamalary yzygiderli ret edip gelýär.
Stoltenberg NATO-nyň Orsýetiň Ukrainadaky harby hereketlerine jogap hökmünde “Ukraina berýän goldawyny artdyrjakdygyny” mälim etdi.
28 ýurdy öz içine alýan NATO guramasynyň 8-9-njy iýulda Warşawada geçirjek duşuşygynda üç Baltiýa döwletinde we Polşada harby bölümleri ýerleşdirmek planynyň makullanmagyna garaşylýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistan şu hepdede ýene-de halkara kompaniýalary hyzmatdaşlyga çagyrdy.
Aşgabatda 17-nji noýbarda “Türkmenistanyň nebit-gazy 2009” atly halkara sergisi we konferensiýasy açyldy. Sany boýunça bu 14-nji halkara çäresine dünýäniň 28 ýurdundan 160 kompaniýadan jemi 400-e golaý wekiliň gatnaşanlygy resmi maglumatlarda aýdyldy we Türkmenistana bolan şeýle ünsüň dünýäniň iri maýa goýujylary tarapyndan ýurda ynamdar partnýor hökmünde garalýanlygyny aňladýar diýip bellenildi.
“Ýurdumyzda ýylda geçirilýän we adaty häsiýete eýe bolan halkara sergisine we konferensiýasyna abraýly düzümli delegasiýalaryň gatnaşmagy Türkmenistanyň dünýäniň iň iri nebit-gaz döwletleriniň arasynda agramynyň bardygyny görkezýär” diýip, Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow aýtdy.
Halkara hyzmatdaşlygyna açyklygyny yglan edýän Türkmenistana halkara derejesinde uly gyzyklanma bildirilýän hem bolsa, bilermenler iş ýüzünde daşary ýurtly inwestorlar tarapyndan ýurda uly maýa goýumlarynyň ýatyrylmaýanlygyna ünsi çekýärler.
Maýa goýumlar näme üçin köpelmeýär?
GDA institutyndan Andreý Grozin munuň sebäbini şeýle düşündirýär: “Daşary ýurt maýa goýujylaryna kepilnamalaryň berilmeýänligi Türkmenistana barmak isleýän inwestorlaryň öňünde böwet bolýar. Sebäbi Türkmenistanda hatda Gazgystandaky ýa Özbegistandaky ýaly ujypsyz garantiýalar-da ýok. Töwekgelçilikli ýagdaýa baş goşmaga we Türkmenistandaky amatly şertler barada berilýän wadalara ynanmaga hiç kimde isleg ýok”.
Şol bir wagtda-da Türkmenistan bilen köp ýyl bäri üstünlikli hyzmatdaşlyk alyp barýan kompaniýalar hem bar. Olaryň arasynda Malaýziýanyň “Petronas” kompaniýasy 2006-njy ýyldan bäri türkmen tarapy bilen özara ylalaşyklara görä, Çelekende nebit önümçiligini yzygiderli artdyryp gelýär. 14 ýyl bäri Türkmenistan bilen üstünlikli hyzmatdaşlyk alyp barýan kompaniýa bu partnýorlyga netijeli diýip baha berýär we Türkmenistanda soňky döwürde döredilen inwestision klimaty daşary ýurt kompaniýalary üçin amatly hasap edýänligini mälim edýär. Bu barada “Petronas Charigali” kompaniýasynyň müdiri Ridza Şarif “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetine aýtdy.
ABŞ-nyň iň iri energetika kompaniýalarynyň biri bolan “Chevronyň” hem Türkmenistan bilen işleşmek boýunça uly planlarynyň bardygy habar berildi. Kompaniýanyň planlarynyň türkmen tarapy bilen bilelikde uglewodorod resurslarynyň önümçiligine, turkmen spesialistlerini taýýarlamaklyga we öz maýa goýumlaryny ýurduň sosial infrastrukturasynyň ösüşine ýatyrmaklyga gönükdirilýänligini “Trend.az” internet saýty belledi.
Inwestision aktiwlik nämä bagly?
Şol bir wagtda-da inwestision aktiwligiň garaşylýanyndan pesdigini we gyzyklanma bildirýänleriň hakyky ädimleri ädýänlerden has köpdügini bilermenler belleýärler. “Eurasia Transition Group” toparynyň müdiri Mişael Laubş munuň sebäplerini Türkmenistandaky inwestision şertleriň kemçiliklerinde görýär.
“Günbatar kompaniýalary ýurda uly mukdarda maýa goýumlaryny ýatyrmaga henize çenli seresaply çemeleşýärler. Sebäbi olar korrupsiýa we parahorluk ýaly meseleler boýunça ýurtda ýeterlik çäre görülýänligine şübhelenýärler. Ýakynda “Transparency International” guramasy korrupsiýa we parahorluk meselesinde Türkmenistanyň potensial maýa goýujylar üçin dünýä derejesinde iň erbet ýagdaýly ýurtlaryň biridigini yglan etdi” diýip, M.Laubş aýtdy.
Türkmenistanyň daşary ýurtly inwestorlary çekmäge we halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge bildirýän isleginiň, umuman, pozitiw ädim bolup durýanlygyny Mişael Laubş belledi.
Zerur bolan şertler
G.Berdimuhamedow Aşgabatda nebit-gaz sergisiniň geçirilmegi bilen baglanyşykly eden çykyşynda Türkmenistanyň nebit-gaz ministrliginiň geçirýän halkara sergileridir-konferensiýalarynyň nebit-gaz önümçiligi boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýän halkara kompaniýalary bilen diskussiýalara we özara bägbitli hyzmatdaşlyga amatly şertleri döredýänligini aýtdy. Soňky ýyllaryň dowamynda ýurtda milli kanunlary halkara strandartlaryna laýyk getirmek boýunça halkara derejesinde dürli konsultasiýalar hem geçirilýär.
Emma Türkmenistanyň halkara inisiatiwalarynyň öňüne böwet bolýan esasy problemalaryň çözülmän galýanlygyny Mişael Laubş belledi: “Esasy mesele - döwlet resmileriniň arasyndaky korrupsiýa güýçlüligine galýar. Ýurduň hususy sektory hem ösmeýär. Mälim bolşuna görä, Türkmenistan bilen iş salyşmak üçin kompaniýalar döwlet ýolbaşçylaryna 20-30% möçberde para bermeli bolýarlar. Bu bolsa günbatar maýa goýujylary üçin kabul edip bolmajak ýagdaý. Üstesine Türkmenistanyň kanun sistemasynda açyk-aýdyňlygyň bolmagy zerur we ol halkara kanunlaryna laýyk getirilmeli”.
Mişael Laubş maýa goýujylary ilkinji nobatda öz maýa goýumlarynyň howpsuzlygyna göz ýetirmek isleýänligini, şeýle-de inwestision şertleriň gowulanmagy üçin daşary ýurtly maýa goýumlar boýunça ýörite kanunlaryň işlenilip düzülmeginiň-de zerurdygyny belledi.
GDA institutynyň Merkezi Aziýa boýunça analitigi Andreý Groziniň pikirine görä, Türkmenistanda daşary ýurtlularyň maýa goýumlaryna amatly şertleriň döräp başlamagy üçin türkmen ýolbaşçylarynda “bu ugurdan hyzmatdaşlygyň daşary ýurt maýadarlaryna däl-de ilkinji nobatda türkmen döwletiniň özüne gerekdigi barada düşünje döremeli”.


text:
Hazar sebitiniň gazyny Ýewropa akdyrmak meselesi boýunça Türkmenistan we Azerbaýjan bilen gepleşiklere başlamak üçin Ýewropa Bileleşiginiň 12-nji sentýabrda Ýewropa Komissiýasyna ýörite mandat bermegi Orsýet tarapynyň aladalaryny görnetin artdyrdy.
Bu wakanyň ertesi güni, 13-nji sentýabrda Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň internet saýtynda bu ministrligiň resmi wekili Aleksandr Lukaşewiç ýörite resmi kommentariýa bilen çykyş edip, “hazarýaka regiony bilen baglanyşykly meselelere daşardan goşulyşylmagynyň regiondaky ýagdaýlary çynlakaý kynlaşdyrjakdygyny” nygtady.
Aradan kän wagt geçmänem, 15-nji oktýabrda Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medewedew hem hut şuňa meňzeş garaýyşlary öňe sürüp çykyş etdi:
—Bu (Transhazar) mesele ýeterlik derejede kyn mesele. Bu meseläniň çözgüdi, gürrüňsiz ýagdaýda, içerki deňzimiz hökmünde, Hazar deňziniň statusyna gönüden-göni bagly bolup durýar. Şeýle hem, ol Hazar sammitine girýän ähli döwletleriň öz pozisiýalaryny barlyşdyrmaklaryny talap edýär.
Energiýa meselesinde Türkmenistanyň Ýewropa Bileleşigi bilen göz öňünde tutýan planlary barada Orsýetiň ýokary derejeli resmileriniň eden şuňa meňzeş beýanatlary şu hepde Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň bu beýanatlara garşy protest bildirmegine-de getirdi.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi öz beýanatynda Orsýetiň resmileriniň Hazar deňziniň statusynyň heniz çözülmändigi hem-de Transhazar gaz geçirijisiniň deňziň ekologiýasyna ýaramaz täsir etjekdigi baradaky garaýyşlaryny ýerliksiz garaýyşlar hökmünde häsiýetlendirýär.
Bu beýanatda Hazaryň astyndan çekiljek islendik truboprowodyň ekologiýa howpsuzlygy doly göz öňünde tutulyp, halkara standartlaryna laýyklykda çekiljekdigi, onuň geçjek territoriýasynyň bolsa bu proýekte gatnaşjak ýurtlara degişli territoriýalardygy aýdylýar. Türkmen tarapy bu gürrüňi edilýän meseleler boýunça beýleki hazarýaka ýurtlary bilen maslahatlaşyp oturmak üçin zerurlyk ýok diýip hasaplaýandygyny mälim edipdir.
Orsýetli oppozision syýasatçylaryň garaýşy
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň bu beýanatyna heniz Kremlden hiç hili reaksiýa bolmady. Emma Türkmenistandan günbatara çekilmegi mümkin truboprowod proýektine resmi Orsýetiň ýiti alada bildirmegini käbir orsýetli oppozision syýasatçylar ýurduň käbir resmi toparlarynyň bähbit aramak tendensiýalary bilen düşündirýärler.
Orsýet Federasiýasynyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň agzasy Ýewgeniý Kopyşew bu mesele barada şeýle garaýşy öňe sürdi:
—Meniň pikirimçe, bu proýekt babatda Orsýet iri tüçjarlaryň bähbidi üçin hereket edýär. Olaryň hatarynda bolsa ‘Gazprom’ ýaly käbir beýleki nebit-gaz kompaniýalary-da bar. Olar bu meseläni döwletiň we halkyň kisesinden nädip pul almaly we ony nädip oligarh toparlarynyň kisesine salmaly diýen garaýyşdan ugur alyp, çözýärler.
Ýewgeniý Kopyşew Türkmenistanyň özygtyýarly döwletdigini belläp, onuň Ýewropa Bileleşigi bilen energiýa meselesini-de özbaşdak çözmegine hiç bir keseki ýurduň goşulyşmaga hakynyň ýokdugyny nygtady.
—Şu günki gün Türkmenistan özygtyýarly döwlet. Şoňa görä, öz territoriýasynda ýerleşýän energiýa resurslaryny-da onuň öz islegine görä ulanmaga haky bar. Türkmenistanyň häkimiýetini oppozisiýanyň her nähili tankytlaýandygyna garamazdan, ýurduň häkimiýeti bu energiýa baýlygyny, barybir, halk üçin ulanýar we dogry edýär.
Şu hepdäniň sişenbe güni Orsýetiň Sankt-Peterburg şäherinde GDA döwletleriniň çäklerinde erkin söwda zonasyny döretmek barada gol çekilen ylalaşyga Türkmenistanyň gol çekmezligini käbir synçylar Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda ýüze çykan şu soňky igençli ýagdaýlar bilen düşündirmäge çalyşýarlar.
Emma şu ýylyň ahyrynda GDA-nyň döredilmeginiň ýyl dönümine bagyşlanyp Moskwada geçiriljek Sammitiň çäklerinde bu ylalaşyga prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut özüniň gol goýmagynyň mümkindigi barada-da garaýyşlar bar.


text:
Orsýetiň parlamentiniň aşaky öýi watana dönükligiň kesgitlemesini giňeldýän kanun taslamasyny aglaba köplügiň sesi bilen makullady. Tankytçylaryň pikiriçe, Kreml bu çäre arkaly oppozisiýa basyş etmek isleýär.
Döwlet Dumasynda 375-e garşy 2 ses bilen kabul edilen bu kanun taslamasynda döwlet syrlaryny bikanun ýol bilen ele geçirenler üçin sekiz ýyla çenli türme tussaglygy göz öňünde tutulýar.
Häzirki kanunçylyk watana dönükligi içalyçylyk etmek ýa-da Orsýetiň daşary howpsuzlygyna zeper ýetirýän döwlete ýardam bermek hökmünde kesgitleýär.
Täze kanun taslamasy bu kesgitlemäni giňeldip, oňa Orsýetiň "konstitusion düzgünine, özbaşdaklygyna, territorial we döwlet bitewiligine" garşy hereketleri hem goşýar.
Federal howpsuzlyk gullugy (FSB) tarapyndan işlenip taýýarlanan bu kanun taslamasy başga bir döwlete ýa-da halkara guramasyna "maliýe, tehniki, konsultasiýa ýa başga bir ýardamy" bermegi hem watana dönüklik hökmünde kabul edýär.
Onda ady görkezilmedik käbir halkara guramalarynyň "bikanun ýollar arkaly" Orsýetiň döwlet syrlaryny ele geçirmäge synanyşandygy hem agzalýar.
Teklipde köpmilletli guramalar hem döwlet syrlaryndan peýdalanyp biljek edaralaryň sanawyna goşulýar. Mundan öň bu sanawda diňe hökümetler we daşary ýurtlaryň guramalary agzalýardy.
Moskwa Waşingtony Orsýetiň syýasatyna goşulyşmak we saýlawlara täsir etmek üçin özüniň halkara kömek missiýasyny ulanýanlykda aýyplap, şu aýyň başynda Birleşen Ştatlaryň Halkara ösüş agentliginiň (USAID) bu ýurtdaky edarasynyň ýapylmagyna görkezme beripdi.
Oppozisiýadaky "Diňe Orsýet" partiýasy watana dönüklik boýunça şeýle giň kesgitlemäniň "daşary ýurtly bilen aragatnaşyk saklaýan islenik ors raýatyny" watana dönüklik etmekde günäkärläp biljekdigini aýdyp, bu üýtgeşmelere özüniň garşy çykýandygyny mälim etdi.
Orsýetiň adam hukuklary ombudsmany, wezipä prezident Wladimir Putin tarapyndan bellenen Wladimir Lukin kanun taslamasyny tankytlaýanlaryň tarapyna geçdi.
Lukin bu kesgitlemäniň şahsyýetiň günäsini adalatly ýagdaýda takyklaşdyrardan çenden aşa giňdigini aýdyp, onuň halkara kanunlaryna we Orsýetiň konstitusiýasyna çapraz gelýändigini belledi.
Orsýetiň adam hukuklary topary "Agoranyň" ýolbaşçysy Pawel Çikowyň Azatlyk Radiosynyň Rus gullugyna aýtmagyna görä, Orsýetiň raýatlary tarapyndan daşary ýurt guramalaryna edilýän şikaýatlara indiden beýläk "watana dönüklik" hökmünde garalyp bilner.
"Mysal üçin, Federal howpsuzlyk gullugy BMG-niň Adam hukuklary komissiýasyna ýa-da Adam hukuklary boýunça Ýewropa suduna edilen şikaýata Orsýetiň milli howpsuzlygyna wehim hökmünde garasa, indi ol watana dönüklik bolar"diýip, Çikow aýdýar.
23-nji oktýabrda parlamentiň aşaky öýi tarapyndan makullanan kanun taslamasy gol üçin üçin Putine geçirilmezden öň, onuň ýokarky palata tarapyndan hem kabul ediljegine kän bir şübhe ýok.


text:
Pakistanyň polisiýasy ýurduň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Peşawar şäherinde janyndan geçen bir hüjümçiniň bomba partladyp, sekiz adamy öldürendigini habar berýär. Ölenleriň biri bir täsirli owgan ruhanysynyň diplomat ogly.
Polisiýa bir awtobus duralgasynyň golaýynda duşenbe güni bolan bu hüjümde azyndan 45 adamyň ýaralanandygyny mälim etdi.
Peşawar şäheriniň polisiýasynyň başlygy Liakat Ali Hanyň aýtmagyna görä, motosikletli hüjümçi bombany polisiýa patruly gapdalyndan geçip barýarka ýarypdyr.
Bu partlamada ýaralanan Masaud Azatlyk Radiosyna wakany şeýle suratlandyrdy: "Partlamanyň sesini awtobusdakam eşitdim. Bir ýagty şöhle göründi. Men ýaralandym. Köp adamlaryň ölenini we ýaralananyny gördüm".
Hüjümde nyşana alnan bir şäher resmisiniň ulag kerwenidir diýlip çak edilýär. Ol kişi bu ýerden partlamadan az salym öň geçip gidipdir.
Owganystanyň Peşawardaky konsuly Saýed Mohammad Ybrahym Hell Azatlyk Radiosynyň owgan gullugyna partlamada Owganystanyň söwda palatasynyň Peşawardaky bir wekiliniň ölendigini aýtdy. Şeýle hem Owganystanyň bosgunlar baradaky attaşe edarasynyň bir işgäri ölüpdir.
"Şu gün ir bilen Peşawaryň Arbab köçesinde bir hadysa ýüz berip, Hilal Ahmad Wakad bilen Edris atly ýerli işgär şehit boldy" diýip, Hell aýtdy.
Hilal Ahmad Wakad owganystanly ruhany Amin Wakadyň ogly. Amin Wakad hem "Talyban" güýçlerini ýaraşyk gepleşiklerine çekmäge synanyşýan Ýokary ýaraşyk geňeşiniň agzasy.
Konsullygyň aýtmagyna görä, Hilal Ahmad Wakad owganystanly we pakistanly dini alymlaryň ýaragly söweşe garşy bir konferensiýasyny ýola goýmak ugrunda iş alyp barypdyr.
Pakistanda 11-nji maýda geçmeli parlament saýlawlarynyň golaýlamagy bilen hüjümler we bomba partlamalary artýar.
Zorlukly hereketleriň köpüsiniň jogapkärçiligini hem pakistanly ”Talyban” güýçleri öz üstüne aldy. Syýasy partiýalaryň käbiri abanýan howpdan gorkup, daşarda ýygnanyşyk geçirmekden saklanýarlar.


text:
Awtoulag senagatynda bäsleşik
Germaniýanyň awtoulag kompaniýalary 2020-nji ýyla çenli dünýäniň iň öňdebaryjy şereketi bolmak üçin öz aralarynda bäsleşýär.
Bu ugurdaky bäsdeşlik kaşaň awtoulag öndürijileriň arasynda has gyzgalaňly dowam edýär. Soňky wagtlarda “Mercedes-Benz” kompaniýasynyň satuwlary 10 göterimden ýokary ösüş gazandy. Bu bolsa, “Daimler” BMW we “Audi” bilen arasyndaky tapawudy azaltdy. Bir ýyl ozal bu ugurda birinji bolan BMW bilen “Mercedes”-iň arasyndaky satylan awtoulaglaryň sany 62 müň bolan bolsa, häzirki wagtda bu görkeziji 23 müň çenli azalypdyr. “Volkswagen”-yň (VW) garamagyndaky “Audi” bilen tapawut 13 müň çenli azalypdyr. BMW kompaniýasynyň ýolbaşçysy Norbert Reýthofer geçen golaýda beren beýanatynda bu ýyl kaşaň ulaglaryň satuwynda birinjiligi dowam etdirjekdiklerine ynanýandygyny aýtdy. BMW geçen ýyl satuwyny 9,5 göterim artdyryp, 1 million 800 müň ulag ýerläpdi.
“Audi” bolsa, bu ugurda geçen ýyl 10,5 göterim 1 million 740 müň ulagy müşderilere ýetiripdir. “Mercedes-Benz”-iň satan awtoulaglarynyň sany 1 million 650 müňe ýetip, bu babatda 13,5 göterim ösüş gazanypdyr.
“Mercedes”-iň ulaglaryna bolan isleg şu ýylyň ilkinji dört aýynda 13,9 göterim ýokary bolup, ol 578 müň ulagy alyjylara ýetiripdir. BMW kompaniýasy degişli döwürde 5,5 göterim ösüp, 600 müň ulagy ýerläpdir. Bu döwürde “Audi” firmasynyň ulaglarynyň satuwy 5,2 göterim köp bolup, 591 müňe ýetipdir. Aňrybaş ulaglary öndürmekde iş alyp barýan bu üç kompaniýa öz klasynda birinji bolmak isleýändiklerini mälim edipdi.


text:
10-njy sentýabrda döwletiň kontrollygyndaky NTW telekanaly: “Lužkowyň aýaly nähili bolup, gurluşyk işinden milliardlarça dollar gazanç edip, ýurduň iň baý zenanyna öwrüldi?” diýen soragy bermek bilen bu kampaniýanyň oduny ölçerdi. Şondan soň beýleki telekanallar hem hüjüme goşulyp, Moskwanyň meriniň üstüne tankyt üstüne tankyt ýagdyrdy.Nämäni aňladýar?
Orsýetde haýsydyr bir syýasatçy barada bular ýaly zat başlansa, onuň mütdetiniň gutarandygyny aňladýar. Ýöne Lužkow welin, beýlekilerden tapawutly. Ol üstümizdäki hepde garaşsyz Ren TW kanalyna interwýu berip, özüne bildirilýän aýyplamalaryň hemmesini “zibil” diýip atlandyrdy. Wezipesinden hem geljek ýyl möhleti tükenýänçä çekilmejekdigini nygtady.
“Orsýetde özüňi aklamak goranmagyň ýoly däl. Biriniň ötünç soramagy onuň bir zatda günälidigini aňladýar” diýip, Lužkow aýtdy.
Moskwanyň öňki meri Gawril Popow: “Kreml şu wagt çykgynsyz ýagdaýda. Ol şonuň üçin Lužkowyň garşysyna ozal görlüp-eşidilmedik hüjümi gurnaýar” diýýär. Popowyň garaýşyça, ýurtda höküm sürýänler soňky wagtlarda bolan betbagtçylyklaryň öňüni alardan ejiz çykdy. Şol sebäpden olar halkyň ünsüni başga zada sowjak bolýarlar.
Popow: “Bu Sowet döwründe giňden ulanylan metod. Halk duşmany diýip atlandyrar ýaly adamlary tapyp, ýurduň ähli problemalaryny şolaryň üstüne ýükläbermeli” diýýär. Onuň pikiriçe, bu kamapniýalar Lužkowy wezipeden çekilmäge mejbur etmekde üstünlikli bolmaz.Esasy sorag
Rogow: “Lužkowa Putin hüjüm edip bilmese-de, Medwedew edip bilýär”
Ýöne göreş güýjedigiçe, Medwedew näme üçin öz güýç-gudratyndan peýdalanyp, Lužkowy wezipeden boşatmaýar diýen sorag berilýär. Orsýetde ýurduň ýokary ýolbaşçysy hasaplanýan Putiniň bu jedele goşulmaýanlygy Medwedew bilen onuň arasy bozulandyr diýen çaklama getirýär.
Ýöne Putin bilen Medwedewiň agzybirlikli hereket edýänligine ynanýanlar-da bar. Olaryň biri syýasy analizçi Kiril Rogow: “Lužkowy boşatmak biraz kynrak. 2000-nji ýylda prezident saýlananda, ol Putine garşy çykmady. Şol sebäpden Putin oňa bu babatda borçly. Ýöne Lužkowa Putin hüjüm edip bilmese-de, Medwedew edip bilýär. Bu syýasy bölünişik däl-de, taktiki rolda bar bolan tapawut”.
Ýöne Rogow: “Lužkow gaýtawul berende Kremldäki güýçli toparlaryň arasyndaky bäsdeşlikden peýdalandy” diýýär. “Hakyky konflikt Lužkowy wezipeden boşatmak barada däl-de, onuň ornuna kimiň geljekdigi barada. Bir topar ol ýere öz adamsyny getirjek bolýar. Beýlekiler hem bu topary güýçlendirmegiň dogrudygyna ynanyp bilenok. Sebäbi Moskwanyň meri bolmak uly sylag” diýip, Rogow aýdýar.


text:
Orsýetden gelýän habarlarda Orsýetiň uzak gündogar adasy bolan Sahalinde ýüzýän nebit burawlaýjy platformanyň agdarylmagy we çökmegi bilen dört adamyň ölüp, 49 adamyň dereksiz ýitendigi aýdylýar.
Kolskoýe nebit platformasy şu gün irden, güýçli ýelli we sowuk aýazly howada heläkçilige uçranda kenardan 200 km uzaklykda eken.
Habarlarda ol ýerde jemi 67 ekipaž agzasynyň bolandygy aýdylýar.
Resmileriň ekipaž agzalarynyň 14-sini Kolskoýe platformasynyň döwük-enjikleriniň arasyndan halas edendigi aýdylýar. Ýöne beýleki agzalaryň ykbaly belli däl.


text:
Orsýetiň Goranmak ministri Sergeý Şoýgu 2016-njy ýylyň aýagynda ýurduň günbatarynda we günortasynda üç sany täze goşun bölüminiň ýerleşdiriljekdigini we munuň “NATO-nyň güýçleriniň Orsýetiň serhetlerine ýakyn ýerleşdirilmegine” jogapdygyny 4-nji maýda aýtdy.
Orsýetiň harbylary täze harby bölümleriň dörediljegi barada ilkinji gezek ýanwar aýynda mälim edipdiler.
Şoýgunyň çykyşynyň öňüsyrasynda ABŞ-nyň Goranmak sekretary Aş Karter Orsýeti Sowuk uruş döwrüne tarap yza gaýtmazlyga ündedi we agressiw hereketleriň NATO-ny ýokary taýýarlyk derejesine iterýändigini belledi.
Karter NATO-nyň Ýewropadaky täze ýolbaşçysynyň bellenmegi boýunça Germaniýada geçirilen dabarada eden çykyşynda Orsýetiň gündogar Ukraina goşulyşmak, 2014-nji ýylda Krymy anneksiýa etmek we Baltiýa döwletlerine haýbat atmak ýaly hereketlerini belläp geçdi.


text:
8-nji mart bütindünýä aýal-gyzlar güni mynasybetli Türkmenistanyň dürli künjeklerinde çäreleriň geçirilendigi habar berilýär.
Bu baýramçylyk mynasybetli Aşgabatda sekiz we ondan köp çagaly eneleriň käbirlerine ýaşaýyş jaý sowgat berildi. Şol güni prezident G.Berdimuhamedow baýramçylyk mynasybetli Türkmenistanyň zenanlaryna ugradan gutlagynda: "Köp çagaly eneleriň döredijilikli zähmet çekmegi we perzent terbiýelemegi üçin döwletimiz tarapyndan uly goldaw berilýär we ähli mümkinçilikler döredilýär" diýdi.
Emma şol bir wagtyň özünde ýurtda köp çagaly enelere o diýen ünsüň berilmeýändigini aýdýan türkmenistanlylar hem bar. Şeýle zenanlardan biri, ýagny Lebap welaýatyndan 8 çagaly zenan häkimiýetlere kömek sorap ýüz tutulandygyny, resmileriň özüne şahsyýeti kemsidiji sözler bilen jogap berip, edaradan çykaryp goýberendigini aýdýar.
Bu barada Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýewiň taýýarlan maglumatyny aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.


text:
Owganystanyň resmileri aýry-aýrylykda edilen iki hüjümde ýedi admyň, şol sanda welaýat kazysynyň öldürilendigini habar berýärler.
Polisiýanyň metbugat sözçüsi Hazrat Maşrekiwalyň sözlerine görä, 7-nji ýanwarda Jalalabat şäheriniň gündogaryna edilen hüjümde Lagman welaýatynyň kazysy Mohammad-ul Hassan wepat bolupdyr we onuň iki çagasy ýaralanypdyr.
Bu wakada bombanyň ýoldan geçip barýan ulagdaky adamlar tarapyndan kazynyň awtoulagyna ýerleşdirilendigi çak edilýär. Polisiýa bu hüjümiň oňat planlaşdyrylandygyny aýdýar.
Owganystanyň demirgazygyndaky Baglan welaýat polisiýasynyň metbugat wekili Jawed Başarat ýol gurluşygynda işleýän alty adamyň öldürilendigini habar berýär.
Onuň sözlerine görä, wakada başga-da bir adam ýaralanypdyr we iki sanysy hem ýitirim bolupdyr.
Bu iki hüjümiň jogapkärçiligini henize çenli hiç kim öz üstüne almady.


text:
Ýekşenbe güni geçirilen prezident saýlawlarynyň netijeleri häzirki prezident Traýan Baseskunyň birinji tapgyrda az tapawut bilen ýeňiş gazanandygyny görkezýär.
Demokratiki liberal partiýadan bolan Basesku sesleriň 33-den 34 prosente çenlisini aldy, onuň garşydaşy, Sosial demokratlardan bolan Mirsi Gioana sesleriň 31-den 32 prosente çenlisini aldy.
Saýlawlaryň 2-nji tapgyry 6-njy dekabra bellendi. Rumyniýada prezidentiň wezipesi esasan simwoliki häsiýete eýe, ýöne prezident premýer ministri işe belleýär.


text:
Perm şäheriniň gijeki klubynda bolan ýangyn bilen bagly Perm ülkesiniň hökümeti işden çekilýändigini mälim etdi.
Perm ülkesiniň hökümet edarasynyň metbugat gullugynyň beren maglumatlaryna görä, ýangyn babatda geçirilýän derňew işleri tamamlanandan soň täze hökümet düzüler.
Şu gün bu wakada ýaralanyp keselhana ýerleşdirilenlerden ýene 5 adam ýogalyp, şol wakanyň pidalarynyň sany 125 adama ýetdi.
Maglumata görä, şu gün ýogalanlaryň arasynda bu gijeki kluby kreýine alan eýesi Aleksandr Titlýanow hem bar.
Bu waka bilen baglanşykly 4 adamyň tussag edilendigi, birnäçe ýokary derejeli çinownigiň wezipesinden boşadylandygy habar berilýär.


text:
28-29-njy noýabrda Gazagystanyň paýtagty Astanada Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň forumynyň ýanynda graždan jemgyýetçiliginiň alternatiw konferensiýasy geçirildi. Bu konferensiýa YHHG-niň agza döwletlerindäki graždan aktiwistleri gatnaşdylar.
Duşuşykda YHHG-niň howpsuzlyk konsepsiýasynyň esasyny düzýän adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna, kanunlara hormat goýmak we olaryň doly ýerine ýetirilmegini gazanmak meselesinde degişli hökümetleriň graždan jemgyýetçiligi bilen hyzmatdaşlyk etmegi barada maslahat edildi.
Konferensiýada çykyş edenler maslahata goýlan meseleler boýunça ÝHHG-e dürli teklipleri hödürlediler, şeýle hem bu ugurda ýörite dokument kabul etmek barada maslahat etdiler. Graždan jemgyýetçiliginiň alternatiw konferensiýasyna Gazagystanyň hökümetiniň wekilleri hem gatnaşdylar.
Merkezi Aziýa aýratynlykda garaldy
Konferensiýanyň çäginde Merkezi Aziýa bagyşlanyp geçirilen ýörite mejlisiň dowamynda Ýewropada hereket edýän “Türkmenistanyň demokratik graždan bileleşiginiň” ýolbaşçysy Wýaçeslaw Mämmedow ÝHHG-niň giňişliginde iň agyr problemaly region hökmünde Merkezi Aziýa aýratyn üns berilmeginiň ähmiýetini nygtady.
Merkezi Aziýa bagyşlanyp geçirilen bu sessiýada Wýaçeslaw Mämmedow Türkmenistanyň graždan jemgyýetiniň adyndan çykyş edıp, Türkmenistandaky adam hukuklarynyň we azatlyklarynyň ýagdaýyna ünsi çekdi.
Türkmenistandaky metbugat azatlygynyň ýagdaýy barada Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugynyň direktory Oguljemal Ýazlyýewa ýüzlenme bilen çykyş etdi.
Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy özüniň Türkmenistandaky žurnalistleriniň dürli päsgelçiliklere sezewar edilýändiklerini nygtady. Olaryň ýurduň içinde erkin işlemeklerine mümkinçilik döredilmegi boýunça türkmen hökümeti bilen yörite gepleşik geçirmekligiň zerurlygy ÝHHG-e bildirildi.
Türkmen režimi
Merkezi Aziýa boýunça mejlisi alyp baran “Wremýa Nowosteý” gazetiniň synçysy Arkadiý Dubnowyň Türkmenistanyň graždan jemgyýetiniň 19 wekiliniň adyndan okan açyk hatynda ýurtdaky graždan jemgyýetçiliginiň diňe gizlin hereket etmäge mejbur bolýandygyna, häkimiýetleriň islendik graždan aktiwligini yzarlaýandygyna üns çekildi.
Şeýle-de türkmenistanly graždan aktiwistleriniň ÝHHG-niň Astanadaky çärelerine gatnaşmagyna türkmen häkimiýetleriniň öý tussaglygy we gorkuzmalar ýaly basyşlar bilen, Gazagystanyň häkimiýetleriniň bolsa wiza bermezlik ýaly çäreler bilen päsgelçilik döredenligi mälim edildi.
Gazagystanyň ýolbaşçylygyndaky Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň graždan jemgyýetçiliginiň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen şu ýylky konferensiýalary türkmen aktiwistleriniň we dissidentleriniň gatnaşmagyna päsgelçilikleriň döredilmegi bilen tapawutlandy.
Gazagystanyň paýtagty Astanadaky konferensiýa gatnaşmakçy bolan Ýewropada ýaşaýan türkmen aktiwisti Annadyrdy Hajyýewe hem Gazagystanyň wizasy berlen hem bolsa, oňa Astanada tussag edilmek we Türkmenistana tabşyrylmak howpunyň bardygy duýduryldy.
ÝHHG-niň konseptual ugurlary
ÝHHG-niň resmi maglumatlarynda Warşawada, Wenada we Astanada jemi 17 günüň dowamynda geçirilen konferensiýalarda hökümede degişli bolmadyk guramalaryň we graždan jemgyýetçiliginiň azyndan 530-nyň wekilleri bilen açyk diskussiýlaryň edilenligi habar berilýär.
ÝHHG-niň häzirki başlyklygyny alyp barýan Gazagystanyň daşary işler ministriniň orunbasary Konstantin Žigalow "ÝHHG-niň duşuşyklarynyň uly ähmiýeti graždan jemgyýetçiliginiň we hökümete degişli däl guramalaryň gatnaşmaklaryna mümkinçiligiň döredilmeginden ybarat" diýip nygtady.
ÝHHG-niň Astandaky we Warşawadaky konferensiýalarynda adam hukuklaryna, kanunlara we demokratiýa hormat goýulmagyna degişli düzgünlere garaldy. Wenadaky duşuşyklar bolsa ÝHHG-niň esasan harby-ykdysady we ykdysady-ekologiýa boýunça alyp barýan işlerine bagyşlandy.
1-2-nji dekabrda Astanada ÝHHG-niň ýokary derejeli sammiti geçiriler. Oňa Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klintonyň, Birleşen Milletler Guramasynyň baş sekretary Ban Ki-munuň hem gatnaşmagyna garaşylýar. Duşuşyga türkmen prezidentiniň hem barjakdygy habar berilýär.


text:
Belarusyň oppozisiýa aktiwisti Pawal Sewiarinets köpçülikleýin bidüzgünçiligi gurnany üçin berlen 3 ýyl tussaglygyny gutaryp, türmeden çykdy.
Belarusyň Hristian demokrtik partiýasynyň lideri şenbe güni irden azat edildi.
Ol Belarusda 2010-njy ýylyň 19-njy dekabrynda bolan prezident saýlawlaryndan soň guralan protest ýygnanyşyklaryna goşulan beýleki aktiwistler bilen bilelikde tussag edilipdi.
Sewiarinets oppozisiýa kandidatynyň kampaniýa menejeridi.
Şonda müňlerçe adam awtoritar prezident Aleksandr Lukaşenkonyň saýlawlary galplaşdyrandygyny aýdyp, proteste çykypdy.


text:
Salam hormatly lukman! Meniň aýalym göwreli bolanok. Aýbaşydan naçe wagt soň we aýbaşa naçe wagt galanda caga galma mümkinçiliginiň bardygyny aýtsaňyz sizden hoşal bolardym.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Çaga galmagynyň amatly günlerini kesgitlemek üçin aýalyň aýbaşy halkasynyň dowamlylygyny bilmek möhümdir. Gelen aýbaşynyň birinji gününden indiki, garaşylýan aýbaşynyň birinji gününe çenli aralyk – bir aýbaşy halkasynyň dowamlylygyny düzýändir. Ol aralyk 21-35 güne barabar bolup biler. Barlaglaryň görkezişi ýaly, aýallaryň aýbaşy halkalarynyň aglabasy 27-28 güne deň bolup durýandyr.
Ýatgyda bir aýbaşy halkasynyň dowamynda bolup geçýän fiziologiki üýtgemeleriň bolup geçişini beýan etmän gysgaça aýdanymyzda, aýbaşy halkasynyň ortasy aýallyk öýjükleriniň emele gelip, göwreliligiň galmagy üçin oňaýly wagt bolup durýandyr. Emele gelen jyns aýal öýjüginiň 3 gije-gündiz ýaşaýanyny göz öňüne tutup, dowamlylygy 28 güne deň (halkanyň ortasy 13-14-nji gün) aýbaşy halkasy bolan aýallarda 12-nji günden 17-nji (aýbaşynyň birinji gününden sanamaly) günler aralygynyň göwreliligiň galmagy üçin amatly wagt bolup durýanyny bellemelidir. Aýbaşy halkasy 25 güne deň (ortasy 11-12-nji günler) aýallar üçin bolsa, 9-njy günden 15-nji günler aralygynyň amatly bolup durýandygyny aýtmalydyr.
Endokrin bozulmalary netijesinde aýallyk öýjükleriniň özwagtynda emele gelmegi üýtgäp, olaryň giç ýa-da asla emele gelmezligi hem mümkindir. Bu ýagdaýlar ginekolog we endokrinolog lukmanyň barlagyny we bejergisini talap edýändir. Häzirki wagtda ultrases barlagynyň kömegi bilen aýallyk jyns öýjükleriniň emele gelşini we olaryň ösüşini kesgitleýän follikulometriýa barlagy geçirilýändir.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Teswirlemeler
Aýbaşy halkasynyň 20-nji gününde, eger aýalyň aýbaşy halkasy dowamly bolsa we dürli sebäplere görä aýallyk öýjükleri giç dörän bolsa, göwrelilik galyp biler.Bu soraga anyk jogap bermek üçin aýalyň aýbaşy halkasynyň dowamlylygyny bilmeli (meselem, 26 gündenmi ýa-da 30 günden aýbaşy gelýärmi).
Bütün gyzlyk perde bolanda göwreliligiň galyp bilmegi üçin mümkinçilik ýok hem bolsa, lukmançylyk edebiýatynda bütün gyzlyk perdeli hem göwrelilikleriň bolany we perdäni dogrum wagty dilip aýrandyklary barada maglumatlar duş gelýär.Şeýle ýagdaýlaryň döremegi diňe süýnýän hem-de elastiki gyzlyk perdelerde,erkeklik tohumlygynyň jynshana düşmegi bilen düşündirilip bilner.Bu ýerde erkeklik öýjükleriniň hereketjeňliginiň we hiliniň ýagdaýy hem az täsirini ýetirenok.Beýle ýagdaýlaryň örän ýygy bolmasa hem, aslynda duş gelýändiginden güwä geçýän maglumatlar bar.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Rus prezidenti D.Medwedew bilen ermeni prezidenti S.Sarkisýan öten hepde bir protokola gol çekişip, 1995-nji ýyla degişli ikitaraplaýyn goranyş şertnamasyny uzaltdylar.
Bu protokol daşyndan göräýmäge öňki ylalaşygyň dowamy ýaly bolup görünse-de, onda täze möhüm aýratynlyklar hem bar.
Birinjiden, Orsýet indiden beýläk Ermenistanyň diňe Türkiýe we Eýran bilen bolan serhedini däl, eýsem onuň territorial bütewiligini-de tutuşlygyny kepeillendirýär. Bu wada Orsýetiň häzirki harby doktrinasynda hem bar.
Ol doktrinada Moskwanyň ýolbaşçylygyndaky Kolleketiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy guramasyna degişli haýsydyr bir ýurda edilen hüjüme gurama agza ähli ýurda edilen hüjüm diýip garalýar. Bu hem Daglyk-Garabagy yzyna almak üçin ähli serişdelerden peýdalanjakdygyny aýdýan Azerbaýjan üçin Ermenistana garşy uruş etmäge ýol ýok diýildigi.
Ikinjiden, bu Orsýetiň Ermenistandan ýakyn geljekde çykma niýetiniň ýokdugyny aňladýar. Ýerewan bilen bolan şertnama uzaldylyp, 2044-nji ýyla ýetirildi. Bular ýaly iş üstümizdäki ýyl Ukrainada-da edildi. Rus strategleri indi uzak möhletleýein pirkirlenmäge başladylar.
Orsýetiň «Merkezi Aziýa» bähbidi
Ýöne Moskwanyň nukdaýnazaryndan garanyňda, häzirki şertlerde iň möhümi Orsýetiň harby güýjüniň Gyrgyzystanda we Täjigistanda pugtalandyrylmagydyr. Bu iki ýurt Merkezi Aziýanyň iki gowşak ýurdy hasaplanylýar we olar Owganystana-da gaty ýakyn.
Häzirki wagt Orsýet öz töwerek-daşynda howpsuzlyk sistemasyny döredip ýör. Ol bu meselede hem NATO-nyň giňeme prosesinde dörän arakesmeden peýdalanýar.
Ukraina bilen Gürjüstanyň Atlantik ýaranlygyna girmek mümkinçiligi indi 2008-nji ýyldakydan pes. Muňa sebäp bolan bu ýurtlaryň öz hereketleri. Orsýetiň öňki Sowet respublikalarynda öz täsirini artdyrmagyna garşy göreşmek prezident Obamanyň administrasiýasyny ABŞ-nyň ozalky prezidentini gyzyklandyryşy ýaly gyzyklandyranok. Oňa geregi Eýran we Owganystan ýaly meselelerde Orsýetiň hyzmatdaşlygy.
Moskwa, hemişe isleýşi ýaly, öňki Sowet giňişliginde howpsuzlygy üpjün edip, parahatçylygy kepillendireýin diýse, ýakyn geljekde onuň öňünde päsgelçilik ýok. Ruslaryň bu roly ýerine ýetirjekdigi çynlary bolsa, onda olar öz syýasatyny muňa uýgunlaşdyryp, öz ýoluny düzeltmeli.
Orsýet howpsuzlyk guraly bolup bilermi?
Konfliktleriň öňüni almak üçin ilki bilen Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy guramasynyň Orsýetiň dostlarynyň kluby bolmakdan aýrylyp, bütinleý reformirlenmegi gerek. Aýratyn-da, Merkezi Aziýa regiony üçin şeyle zerurlyk bar. Sebäbi bu region öz içindäki hem-de Owganystandaky wakalary göz öňünde tutanyňda, gitdigiçe gowşak görünýär.
Konfliktleri aradan aýyrmak meselesi käbir postsowet konfliktlerini çözmegi-de talap edýär. Bularyň içinde hem iň kyny we iň howplusy Garabag meselesi.
Ermenistan bilen şertanamany uzaltmak arkaly Moskwa Bakuwa urşy syýasy gural edip ulanmazlyk barada duýduryş berdi. Beýleki tarapdan, ol indi iki tarapy hem parahatçylyk şertnamasyna gol goýmaga höweslendirmeli. 10 ýyl mundan ozal Floridada şeýle ylalaşyga tas gelnipdi. Ýöne muny iki ýurduň elitasy kabul etmändi.
Orsýet indi Minsk topary we regional güýç Türkiýäniň kömegi bilen iki tarapy gutarnykly çözgüde getirmeli. Onsoň, wagtyň geçmegi bilen, belki-de bu onuň howpsuzlygy üpjün etmek başarnygyna subutnama bolar.
Dmitriý Trenin Moskwadaky Karnegi merkeziniň direktorynyň orunbasary, onuň ogly Andreý Treniin bolsa howpsuzlyk we energiýa meseleleri boýunça garaşsyz analitik. Bu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtorlaryň özüne degişli.


text:
ABŞ NATO agza ýurtlary Owganystandaky esgerlere tälim berip biljek has köp adamy ibermäge çagyrýar.
Bu barada Stambulda geçirilýän näresmi duşuşygyň ikinji gününde ABŞ-nyň Goranmak ministri Robert Geýtes öz ýewropaly kärdeşleri bilen duşuşyp, gepleşik geçirer diýlip garaşylýar.
Bu maslahatda çykyş eden NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rassmusen üstümizdaki ýylyň Owganystan üçin iň möhüm ýyllaryň biri boljakdygyny aýtdy.
NATO-nyň ýaranlyk güýçleri 2011-nji ýylda Owganystandan çykarylyp başlansa, onda owgan goşunyny türgenleşdirmek meselesine gaty köp üns berilmelidigi barada bu duşuşykda aýdyldy.


text:
Täjigistanyň sudy ýurtda gadagan edilen yslamçy toparyň 13 agzasyny türme tussaglygyna höküm etdi. Gürrüňi gidýän tussaglar Sugd welaýatynyň ýaşaýjylaryny Siriýadaky söweşijileriň hatarynda göreşmegi üçin hakyna tutmakda aýyplanýarlar.
Täjigistanyň Ýokary sudunyň 17-nji fewralda beren maglumatyna görä, 26 bilen 42 ýaş aralygyndaky 13 tussag 9 ýyl bilen 12 ýyl aralygynda türme tussaglygyna höküm edilipdir.
Gürrüňi gidýän adamlar noýabr aýynda tussag edilip, jenaýatçylykly topary guramalaşdyrmakda, bikanun ýaraglary saklamakda we “Jamaat Ansarullah” ady bilen tanalýan ekstremist guramanyň agzasy bolmakda aýyplanypdylar.
Täjik derňewçileri “Jamaat Ansarullah” guramasynyň “Özbegistanyň Yslam hereketi” atly toparyň bir şahasydygyna ynanýarlar.


text:
Siriýada gozgalaňçylar Damaskyň etegindäki harby bazany özleriniň gözegçiligine geçirendigini aýdýarlar.
Jeňçileriň iki topary, ýagny Ansar al-Islam we Jund Allah brigadasy dört güne çeken çaknyşyklardan soň, Hajar al-Aswad şäheriniň golaýyndaky Howa hüjüminden goranyş batalýonyny eýeländiklerini öňe sürýärler.
Bu aralykda, duşenbe güni Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler ministrleri Siriýanyň täze oppozisiýasyny siriýa halkynyň “kanuny wekili” diýip atlandyrdy. Emma, oppozisiýa diplomatiki taýdan doly ykrar edilmedi.
Täze oppozision koalisiýasynyň düzümine 13 radikal yslamçy toparlarynyň hem girendigi üçin, ol tankytlandy.


text:
Klaus şonda öz beýleki kärdeşlerinden gelýän jaňlara hem jogap bermän, daşary ýurtlara sapara gitdi. Soň hem Moskwada ors telewideniýesinde peýda bolup, prezident Medwedewiň ýanynda metbugat konferensiýasyna gatnaşan Klaus Ýewropa Bileleşini tankytlady.
Çeh prezidenti iň soňunda oppozisiýanyň tankytlaryna çydaman, Lissabon şertnamasyna gol goýdy, ýöne onuň bu işi beýle gijikdirmegi köp synçylaryň ýanynda “ol Kremliň bähbitleri üçin işleýär” diýen şübhäni oýardy.
Tanymal žurnalist Ýaruslaw Plesliň pikiriçe, bu myş-myşlar hakykata näderejede laýyk, ol möhüm däl. Ol şeýle diýýär: “Muňa bir dokumentiň bolmagy gerek däl. Oňa edýän işleriniň üsti bilen baha bermeli. Orslaryň isleýäni Ýewropa Bileleşiniň mümkin boldugyçä gowşak bolmagy. Ine, şu maksatda Klaus olaryň bähbitlerine gaty gowy gulluk edýär”.
Ýöne bu işi edýän ýeke Klaus däl. Çehiýa respublikasynda Orsýet bilen ilteşikli syýasatçylaryň sany gitdigiçe artýana meňzeýär. Tankytçylar: “Täsir üçin Moskwanyň elindäki esasy gural energiýa ýangyjy” diýýärler.
Orsýetiň Merkezi we Gündogar Ýewropa ýurtlaryna nebit-gaz eksportirleýän iň ul ýurtdugy gizlin syr däl. Bu ýurtlaryň käbiri sarp edýän nebit-gazynyň 90 prosente golaýy üçin Orsýete garaşly. Öz bähbitlerine işleýän günbatarly kompaniýalardan tapawutlylykda ors kompaniýalary Kremliň daşary syýasatynda rol oýnaýarlar, ýöne bu aýyl-saýyl görnüp duranok.
Çehiýanyň aňtaw gullugynyň öňki başlygy Karel Randak Orsýetiň uly kompaniýalarynyň käbiriniň gizlin iş alyp barýanlygyny aýdýar. Ol: “Käbir kompaniýalar çehler tarapyndan ýöredilip, çehleriň adyna bolsa-da, olara iş ýüzünde gözegçilik edýän Moskwa” diýýär.
“Orslar Çeh respublikasynda maýa goýjak bolsalar ýa käbir strategik meselere gözegçilik etjek bolsalar, bu işi Şweýsariýadaky ýa Günbatar Ýewropadaky kompaniýalaryň üsti bilen edýärler. Bu kompaniýalaryň aňyrsynda orslaryň ýatandygyny hiç kim bilenok” diýip, Ranak aýdýar.
Kremli tankytlaýanlar Ýewropa Bileleşiniň özüniň toparlaýyn bähbitlerini goramakda agzybir bolup bilmezliginde Klaus ýaly syýasatçylaryň goşandynyň bardygyny aýdýalar. Olaryň sözlerine görä, Orsýet dürli ýurtlaryň energiýa kompaniýalary bilen baglaşýan ylalaşyklary arkaly energiýa oýnunyň düzgünlerini hem bulara kabul etdirýär.
Moskwanyň şol strategiýasynda Çeh respublikasynyň oýnaýan roly ol diýen uly däl. Ýewropa öz sarp edýän energiýasynyň dörtden biri üçin Orsýete garaşly. Orsýetiň gurjak bolýan iki täze gaz geçirijisiniň hem bu garaşlylygy güýçlendirjekdigi şübhesiz.“ÇEZ”
Temelin obasy Çehiýanyň günorta Bohemiýa regionynda ýerleşýär. Atom elektrostansiýasynyň Çehiýa respublikasynyň taryhynda iň uly söwda meselesine öwrülmegi-de hut şu sebäpli.
Döwlet elektrik kompaniýasy ÇEZ şu ýerde öňki iki reaktordan daşgary ýene iki reaktory gurmagy planlaşdyrýar. Bu işi tankytlaýanlar bolsa aladalanyp: “ÇEZ ýöne bir elektrik kompaniýasy däl” diýýärler.
Bu döwlet gözegçiligindäki kompaniýa merkezi we gündogar Ýewropada iň uly kompaniýalaryň biri hasaplanýar. Ýurduň iki uly syýasy partiýasyny maliýeleşdirýän ÇEZ syýasat we söwda bilen şeýle berk baglanyşykly welin, çehleriň aglabasy öz ýurtlaryny Çeh respublikasy däl-de, ÇEZ respublikasy diýip atlandyrýarlar. Bu kompaniýanyň eýeçelik strukturalary näbelli. “Ýaşyllar” partiýasynyň başlygy Martin Bursikiň pikiriçe, bu çeh syýasatynyň çuň korrupsiýa batandygynyň alamaty.
“ÇEZ gaty güýçli kompaniýa. Onuň elekrtrigiň bahasy bilen baglanyşykly kanunçylykda we bu baradaky düzgünler meselesinde sözi ýöreýär. Problema döwletiň bu kompaniýanyň kararlaryna täsir edip bilmeýänligi” diýip, Bursik aýdýar.
“Ýaşyllar” partiýasynyň garaýşyça, ÇEZ sudlary, polisiýany, prokurorlary, regional hökümetleri we syýasy partiýalary hem öz içine alýan bir ulgamyň edil merkezinde dur. Emma döwlet resmileri bu aladalary ret edýärler. Temelin stansiýasynyň sözçüsi: “Täze reaktorlar ýurduň energiýa garaşsyzlygy barada esasy faktor bolar” diýýär.
Işiň geň tarapy ýurduň sarp edýän nebit-gazynyň uly bölegini tabşyrýan Orsýetiň bu söwda gatnaşmaga jan edýänligi. Gatnaşmaga meýil görkezen üç kompaniýanyň biri Orsýetiň döwlet kompaniýasy “Atomproýekt”. Beýlekiler ýaponlaryň eýeçiligindäki “Westinghouse” bilen Fransiýanyň “Arewa” kompaniýasy.
ÇEZ: “Bularyň üçüsi-de başarnykly, esasy mesele baha” diýýär. Ýöne beýlekiler bu pikirde däl. Çeh respublikasynyň energiýa howpsuzlygy boýunça ýörite wekili Waslaw Bartuska: “Söwda puluň üstünde baranok” diýýär.
“Meniň garaýşymça, ýurtda geçen ençeme ýylyň dowamynda goýlan iň uly maýa bolup durýan Temelin saýlawy bir siwilizasiýany saýlap tutmak. Men öz ýurdumyň ýa Fransiýa ýa-da Birleşen Ştatlar bilen ilteşikli bolmagyny isleýärin. Bu indi “Arewamy” ýa ”Westinghouse”, maňa tapawudy ýok. Men, hemişe aýdyşym ýaly, hiç kimiň tarapyny çalyp, tagalla edemok, diňe birine garşy tagalla edýärin” diýip, Bartuska aýdýar.
Baruskanyň aýtmagyna görä, ony aladalandyrýan “ors kompaniýalarynyň korrupsiýany eksportirleýänligi”. Onuň pikiriçe, korrupsiýanyň Orsýete öz täsirini ýetirmäge mümkinçilik beren ýeri diňe ýadro senagaty bolmaz. Ol bu ýerdäki syýasata hem täsir etmäge Kremliň elinde bir gural bolar.
“Ine, üç ýerden, ”Arewadan”, “Westinghouseden” we orslardan teklip geler. Bularyň ikisi gymmat bolup, biri arzan bolar. Sebäbi, Putin diňe iki reaktora däl-de, tutuş Çeh respublikasyna bir baha teklip eder” diýip, Bartuska aýdýar.


text:
Öz hasabyna daşary ýurtlarda okap gelen türkmenistanlylar özleriniň bilimleri baradaky resminamalaryny ykrar etdirmeli bolýarlar. Türkmenistanda daşary ýurt ýokary okuw jaýlarynyň beren diplomlaryny ykrar etmekligiň ýörite düzgüni bar.
Öň bu düzgünnama Türkmenistanyň prezidentiniň 2001-nji ýylyň 6-njy awgustynda “Türkmenistanyň raýatlarynyň daşary ýurt döwletleriniň ýokary okuw jaýlarynda okamagy barada” çykaran karary esasynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň 2009-njy ýylyň 3-nji iýunynda çykaran № 121 buýrugy bilen tassyklanandy.
Şu ýylyň 28-nji aprelinde Türkmenistanyň prezidenti daşary ýurtlarda okan raýatlary alan hünärlerine laýyklykda işe ýerleşdirmek, daşary ýurt döwletlerinde berlen bilim hakyndaky resminamalaryň Türkmenistanda ykrar edilmeginiň düzgünlerini tertipleşdirmek maksady bilen, karara gol çekdi. Daşary ýurt okuw jaýlarynyň ýokary we orta bilim hakyndaky beren resminamalaryny ykrar etmegiň täze düzgünnamasy Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň şu ýylyň 21-nji maýynda çykaran buýrugy bilen tassyklandy.
Täze düzgünnama boýunça, indi ýurduň raýatlary daşary ýurtlarda alan orta bilim hünäri baradaky resminamalaryny hem ykrar etdirip bilýärler. Şeýle-de, daşary ýurt okuw jaýlarynda gaýybana (agşamky) görnüşlerinde okan raýatlaryň hem bilim baradaky resminamalary ykrar edilýär. Okuwlaryň gaýybana (agşamky) görnüşleri boýunça hünärler Türkmenistanda ýokary hünär bilimleriniň degişli klassifikatoryna gabat gelmelidigi ýa-da Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan bellenen bolmalydygy barada täze düzgünnamada aýdylýar.
Öňki düzgünnama boýunça, daşary ýurduň ýokary okuw jaýynyň diňe gündizki bölüminde okan raýatyň diplomy ykrar edilýärdi. Gaýybana (agşamky) okuw bölümlerinde okan raýatlaryň resminamalary ykrar edilmeýärdi. Öňki düzgünnamadaky ýaly, täze düzgünnamada hem resminamalary ykrar edilýän ýokary okuw jaýlary döwlete degişli bolmaly. Bu ýagdaý GDA ýurtlaryna degişli. GDA ýurtlaryndan gaýry ýurtlaryň ýokary okuw jaýlary döwlet boýunça abraýly ýokary okuw jaýlarynyň hataryna girýän bolmaly. Olaryň sanawynyň her ýyl Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan kesgitlenýändigi barada bu düzgünnamada aýdylýar.
Daşary ýurt döwletiniň ýokary (orta) bilim hünäri baradaky beren resminamalaryny ykrar etmeklige garamak üçin gerek bolan resminamalar şu aşakdakylardan ybarat:
1.Raýaty daşary ýurda okuwa iberen ministrligiň ýa-da pudak edarasynyň ýokary bilim hakyndaky resminamany ykrar etmek barada towakganamasy.
2.Türkmenistanyň çäklerinden daşarda hususy tertipde okan raýatyň ýokary ýa-da orta bilim hünäri baradaky resminamasyny ykrar etmek barada onuň arzasy.
3.Ýokary ýa-da orta bilim hakyndaky resminamanyň nusgasynyň notarius arkaly tassyklanylan 2 sany göçürme nusgalary hem-de olaryň türkmen diline resmi terjimesi.
4.Okuw dersleri, okuw sagatlarynyň möçberi we her bir okuw dersi boýunça bahalar, şeýle hem okadylyşyň görnüşi görkezilen hasap-synag sanawnamasynyň göçürmesiniň notarius tarapyndan tassyklanan 2 sany nusgalary we olaryň türkmen diline resmi terjimesi.
5.Ýokary (orta hünär) okuw jaýynda okan döwrüni, ýokary (orta hünär) okuw jaýynda okan döwründäki okuwyň görnüşini, hünäri boýunça okuwyň degişli görnüşiniň normatiw möhletini ýokary (orta) hünär bilimi hakynda berlen diplomyň seriýasyny we belgisini görkezýän, şeýle-de, Türkmenistanyň raýatyna ýokary hünär bilimi hakyndaky resminamany beren ýokary okuw jaýynyň adynda döwlete degişlidigi barada maglumat bolmadyk ýagdaýynda guramaçylyk-hukuk görnüşi boýunça döwlet okuw jaýlaryna degişlidigini ýa-da abraýly ýokary okuw jaýlarynyň hataryna girýändigini görkezýän güwänama. Ýokary okuw jaýynyň bu güwänamasy ýokary okuw jaýynyň gerbli blankasynda, ýokary okuw jaýynyň ýolbaşçysynyň goly bilen möhür basylan görnüşde bolmaly. Onuň asyl nusgasy hem-de türkmen diline resmi terjimesi hem gerek.
6.Raýatyň pasportynyň nusgasy.
7.Bellenen nusga boýunça özi barada maglumat.
Resminamalar tabşyrylanda bilim hünäri baradaky resminamany we hasap-synag depderçesiniň asyl nusgasyny görkezmeli. Şu resminamalar tabşyrylandan soň, diplomyny ykrar etmek isleýän raýat ekzamene goýberilýär. Ekzamenleriň geçirilişi we guralyşy Türkmenistanyň ýokary okuw jaýlarynyň gutardyş ekzamenleri üçin bellenilen tertipde amala aşyrylýar. Ekzamenden ýykylan raýat 1 ýyldan soň täzeden ekzamen tabşyryp bilýär. Emma ekzamen diňe 2 gezek tabşyrylyp bilinýär. Şondan soň gaýtadan ekzamen tabşyrylmaga rugsat berilmeýär.
Myrat Gurbanow Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.


text:
Induizm
INDUIZM (sanskr, hindumata, hindusamaýa) - has giň ýaýran dilleriniň biri. I-in esasynda halkyň dini dushunjesinin we däp-dessurynyň real gündelik praktikasy ýatyp, ol ýerli etnik, milli we sosiýal shertlere baglylykda özünini köp dürliligi bilen tapawutlanýar. Munuň özi her hili doga okamakdan, dürli däp-dessurlary we dini düzgünleri berjaý etmekden ybaratdyr. Kasta induistlerin (bashgaça ) sosiýal guramasynyň formasy bolup hyzmat edýär. Induslaryň kultunyň we dini ynmanynyn aýratyňlygy köp halatlarda olaryň ol ýa beýleki kasta degişlidigine bagly bolupdyr. Emma adam öleňden soň, janyň başga sekile geçmegi (sansara) hakyndaky taglymat ähli induslar üçin umumydyr. Ol taglymat boýunça adam öleňden soň, onuň jany başga bir ösümlik gabagfynda, haýwan ýa-da adam bedenine gyryp, shonda ýashaýarmysh. Induslaryň düşünsine görä, her bir adamyň öz etmişinde baglylykda onuň jany oňat ýa-da erbet sekile öwrülýärmiş. Şoňa göräde öleňden soň, başga sekile öwrülmek zynjyryndan halas bolamgy gazanmak-moksa in ýokary dini maksat hasaplanýar. I-nyň dürli dini-filasofik taglymatlarynyň esasy mazmuny moksalygy gazanmagyn ýollarynyň we mümkinçilikleriniň işläp düzmekden hemde esaslandyrmak ybaratdr. Dini filasofiýada uçhudaýlyk ideýasy öne surulýar. Abstraçt häsiýete eýe bolan Brahman hem-de iki sany baş hudaý Wisnu we Siwa. Bularyň birinjisi Älemi dörediji, ikinjisi ony goraýjy, üçinjisi ony rujy hökmünde çykyş edýär.
Wedler (gimnler, brahmanlar, aranýaklar, upanisadlar), eposy, aýratyn onuň, diýen bölümleri ähli induslar üçin keramatly edebiýat hasaplanýar. I-in irki orta aşyrlarda esaslandyrylan dini garaýýs we praktiki komlekisnde soňky döwürlerde şeýle hem bir düýpli. Özgeriş bolmady, ýöne her dürli sektantçylyk hereketleri, eserler, taglymatlar döräp durýar. Olardan has görnüklisi bhaty hereketidir (12-17 aşyrlar) 16 asyrda bhaktinin bir akymynyň esasynda sikhizm döreýär.
Hindistanda milli-azat edijilik hereketiniň dörän we ýaýbaňlanan döwri bolan 19-20 aşyrlarda şol hereketiň agalyk ediji ideologiýasynyň hasaplanan burjuaz milletçiligi I-in tazedden döreýiş we reformaşyýa formalaryny (Indus renessans,. neoinduizm) Kabul edýär. Köp sanly dini reformatorçylyk jemgyýetler we guramalar, jemgyýetçilik ishgarleri, ideologlar, akyldarlar (Rammohon Raý, Ramakrishna, S Wiwekananda, D SaraswatiR. Tagor.M K.Gandy we bashgalar) neoninduizm wekilleri bolup çykysh etdiler. Häzirki wagtda garashsyz Hindistanyň sosiýal durmuşhyňda entek geçmişhiňiň galyňdylary , dini obshina onushyzyzlyklary sanlansa-da, I-in sosiýal bahasy barha daralyp bashlaýar.


text:
Workutada, Komi Respublikasynyň demirgazygyndaky şäherde ýekşenbe gününe geçilen gijede garaşylmadyk ýerden gar ýagdy — diýip, “Komiinforum” habar berýär. Howanyň sowamagy bilen, 6-njy iýulyň ýarym gijesinden şäherde ýyladyş möwsümi başlanar. Zapolýar şäheriň ýaşaýjylary sossetlerinde gara basyrylan köçeleriň suratlaryny goýýarlar.
Birneme öňräk respublikanyň meteorologik merkeziniň hünärmenleri adatdan daşary sowuk boljakdygyny çaklapdylar. Olaryň beren bahasyna görä, dynç güni howanyň ortaça temperaturasy 4—6 gradus kadadan pesdi. Respublikanyň demirgazyk-günbatarynda we günorta-gündogarynda sowugyň düşmegine demirgazykdan gelýän sowuk orktiki howa sebäp boldy.
Sowuk howa Kominiň tutuş çäginde iýulyň birinji ongünligine çenli saklanar. Ýekşenbe güni bolsa siklon geler-de, özi bilen ýagyş-ýagmyry we arktiki howanyň ýene bir bölegini getirer — diýip, BNKomi habar berýär.
“Moýa workuta” (“Meniň Workutam”) gazetiniň ýazmagyna görä bimahal düşen gar şäheriň medeni durmuşyna hem öz täsirini ýetirdi. 5-nji iýula bellenilen Iwan Kupalanyň baýramy süýşürildi. “Zapolýar welogijesi” bolsa diýseň az adamly boldy. Bu çärä gardan we ýelden heder etmedik dokuz welosipedçi gatnaşdy.


text:
Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň hormatly agzalary!
Gadyrly doganlarymyz!
Sizi hemişelik Bitarap döwletimiziň we ruhubelent halkymyzyň durmuşyndaky şanly waka — Türkmenistanyň Garaşsyzlyk güni, şeýle hem Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XVIII maslahatynyň öz işine başlamagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Sizi we ähli watandaşlarymyzy, külli türkmeniň ata Watany bolan Türkmenistan bilen ysnyşykly gatnaşyk saklaýan daşary ýurtly arkadaşlarymyzy, dünýäniň dürli döwletlerinde ýaşaýan doganlarymyzyň ählisini bu beýik baýram bilen tüýs ýürekden gutlap, berk jan saglyk, bagtyýar durmuş, işleriňizde uly üstünlikleri we maşgala abadançylygyny arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Garaşsyzlygy türkmen halkynyň köňül arzuwydyr, galkynan ykbalydyr. Merdana ata-babalarymyzyň Garaşsyz, berkarar Watan, döwletli döwran baradaky arzuwlary 24 ýyl mundan ozal hasyl boldy. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýetilen belent sepgitler Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň täze taryhyna ýazylýan altyn sahypalar bolup, türkmen halky üçin hem, dünýäniň dürli döwletlerinde ýaşaýan doganlarymyz üçin hem uly buýsançdyr.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Türkmenistan bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, ynsanperwerlik ýörelgelerini durmuşa geçirip, bu düşünjeleri bütin dünýä bilen gatnaşyklarynda giňden ulanýar.
Ýurdumyz adamzadyň durnukly ösüşine, dünýäde ynanyşmak ýagdaýyny, netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga gönükdirilen parahatçylyk söýüji syýasaty ýöredýär. Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde yglan eden başlangyçlarymyzyň dünýäde giň seslenme tapmagy biziň alyp barýan syýasatymyza ýokary baha berilýändigine şaýatlyk edýär. Türkmenistan bu gün dünýäniň abraýly döwletleriniň hatarynda öz üstüne alan halkara borçnamalaryny doly berjaý edýän, sebitde we tutuş dünýäde asudalygyň, özara düşünişmegiň berkarar bolmagy ugrunda tagallalary birleşdirýän, geljegi uly bolan hyzmatdaş döwlet hökmünde tanalýar.
Hormatly watandaşlar! Gadyrly dostlar!
Taryhda türkmenler Ýer ýüzüniň köp ýerlerine ýaýrapdyrlar. Olaryň käbir toparlary ýakyn ýurtlarda, beýleki bir bölekleri bolsa, has uzak ýerlerde mekan tutupdyrlar. Ýöne, türkmenler öz kökleriniň şu toprakdadygyny hiç haçan unutmandyrlar. Çünki, ata Watan, mukaddes toprak gözümiziň görejidir, başymyzyň täjidir. Türkmenistanda ýaşaýan her bir adam üçin hem, dürli sebäplere görä bu toprakdan aýra düşüp, alyslardaky ýurtlarda ýaşaýan türkmenler üçin hem Watan şirin jandan ezizdir. Ata-babalarymyzyň arzuwlary siňen bu mähriban toprak, Watanymyzyň berkararlygy biziň hemmämiz üçin in eziz, in gymmatly mukaddeslikdir.
Watanymyzyň at-abraýynyň barha ýokarlanmagy halkymyzyň gadymyýetden gözbaş alýan baý medeni mirasy, ruhy gymmatlyklary bilen hem gös-göni baglanyşyklydyr. Bu hakykata aýdyň göz ýetirmegiň alamaty hökmünde, biziň döwletimiz halkymyzyň ruhy-medeni ösüşine aýratyn ähmiýet berýär. Halkara derejeli medeni çäreleriň gerimi ýylsaýyn giňeýär. Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky medeniýet günleri, dünýäniň dürli ýurtlarynyň Türkmenistandaky medeniýet günleri dünýä halklaryny milli medeniýetimiz bilen tanyşdyrmakda, dürli medeniýetler bilen halkymyzy tanyşdyrmakda uly ähmiýete eýedir. Dünýäniň dürli döwletlerinde ýaşaýan doganlarymyz bilen medeni-ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmek hem biziň döwlet syýasatymyzyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
Biz dünýä döwletleri, şol sanda türkmenleriň kowçum bolup ýaşaýan ýurtlary bilen hoşmeýilli gatnaşyklarymyzy, özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem yzygiderli pugtalandyrarys. Dürli ýurtlarda ýaşaýan doganlarymyzyň ýüzlerçesi ata Watanymyzda iş alyp barýarlar we ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmelere öz mynasyp goşantlaryny goşýarlar. Bu ugurda alnyp barýan işleriň gerimi mundan beýläk hem giňeldiler, ylym we bilim, medeniýet, telekeçilik ýaly ugurlar boýunça hyzmatdaşlyk mundan beýläk-de ösdüriler.
Dünýä Türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň hormatly agzalary!
Siziň ähliňizi ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllyk şanly baýramy, şeýle hem döwletimiziň durmuşynda möhüm waka öwrüljek Dünýä Türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XVIII maslahatynyň öz işine başlamagy bilen ýene bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Siziň her biriňize berk jan saglyk, uzak ömür, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Gazagystanyň Temirtau şäheriniň sudy radikal yslama eýerijileriň iki sanysyna, terror hüjümlerini planlaşdyrmak aýyplamalary esasynda, uzak möhletli türme tussaglygy hökümlerini çykardy.
Gazak raýatlary Dmitriý Nikolaýew we Adilet Temirkanow degişlilikde 11 we 8 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Nikolaýew Siriýadaky yslamçy söweşijilere goşulmazyndan öň biraz Müsürde bolupdyr.
Sülçüler bu iki erkegiň gazak erkeklerini we aýallaryny Siriýadaky yslamçy jeňçileriň hatarynda söweşmäge çekjek bolandyklaryny aýdýarlar.
Nikolaýew Timirtauň golaýyndaky harby baza we polisiýa stansiýasyna hüjüm gurnamagy planlaşdyrandygyny boýun aldy.
Gazak häkimiýetleri 2014-nji ýylda 300 çemesi gazagyň yslamçy pitneçilere goşulmak üçin Siriýa gidendigini aýdýarlar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Taekwondoçylaryň Aziýa çempionatynda üstünlikli badalga almaklary
Şu gün gazagystanyň Almaty şäzherinde taekwondo boýunça (ITF ugry) ýetginjekleriň we ulularyň arasynda Aziýanyň VIII çempionaty badalga aldy. Bu ýaryşa 17 ýurtdan binäçe ýüz türgen gatnaşýar. Ýaryşyň birinji güni Türkmenistana edi medal – bir altyn, iki kümüş we dört bürünç medallary getirdi.
Toparymyzyň düzüminde Orazmyrat Çaryýew hormat münberiniň iň ýokary basgançagyna çykdy. Mary şäheriniň umumy bilim berýän 14-nji mekdebiniň 11-nji synpynyň okuwçysyna şahsy tuli (toplumlaýyn maşklar) boýunça ýetginjekler toparynda taý gelen bolmady. Bu görgüşde aşgabatly Serdar Gurtgeldiýew bürünç medala mynasyp boldy. Türkmenistanly ýetginjek türgenler tuli boýunça toparlaýyn çykyşlarda ýene bir baýraga – kümüş medala mynasyp boldular.
Ulularyň toparynda şahsy toplumlaýyn maşklarda Mary welaýatyndan bolan ildeşlerimiz tapawutlanmagy başardylar. Harby gullukçy Annamyrat Goşanyýazow kümüş medala mynasyp boldy. Türkmen döwlet medeniýet institutynyň talyby Gaýgysyz Atabaýew, taekwondo Milli federasiýasynyň (ITF) tälimçisi Mähri Agaýewa we Mary şäheriniň umumy bilim berýän 24-nji mekdebiniň okuwçysy Goşanyýaz Durdyýew ýurdumyza bürünç medallaryň üçüsini getirdiler.
Taekwondo (ITF) boýunça Aziýanyň çempionaty 29-njy marta çenli dowam eder. Türkmen türgenlerine şahsy we toparlaýyn tutluşyklarda şeýle hem özüňi goramak boýunça görkezme ýaryşlarynda medal üçin göreş garaşýar. Şeýlelikde, esasy baýraklar – öňde garaşýar.
Habarlar #Taekwondo
- Soňky habarlar
Höweslendirmek — sport ýeňişleriniň kepili05 Dekabr, 2016 (15:12)
- Soňky habarlar
Ussat taekwondoçylaryň bäş medaly30 Oktýabr, 2016 (17:43)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylary - Aziýanyň iň gowy toparlarynyň üçlüginde30 Mart, 2016 (18:30)
- Soňky habarlar
Aziýanyň çempionatynda türkmen taekwondoçylary iki kümüş we bir bürünç medala eýe boldular: iki günde 10 medal28 Mart, 2016 (16:25)
- Soňky habarlar
Taekwondoçylaryň Aziýa çempionatynda üstünlikli badalga almaklary27 Mart, 2016 (17:59)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylary Almatyda Aziýanyň çempionatynyň hem-de Italiýada dünýä çempionatynyň medallary ugrunda göreşerler16 Fewral, 2016 (12:51)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondoçylarynyň üstünligi06 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Ýaryşyň başynda dört medal04 Dekabr, 2015 (21:11)
- Soňky habarlar
Türkmen taekwondo ussatlarynyň ajaýyp çykyşy08 Noýabr, 2015 (21:21)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatyndaky üstünlikli badalga28 Awgust, 2015 (21:49)
- Soňky habarlar
Biziň watandaşlarymyz halkara ýaryşlarynda uly üstünlik gazandylar19 Mart, 2015 (22:39)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Dünýäniň kubogyny almak ugrundaky ýaryşda türkmen taekwondoçylary bäş sany medala eýe boldular07 Dekabr, 2014 (18:32)
- Soňky habarlar
Jogapkärli ýaryşlaryň öň ýanynda28 Awgust, 2014 (19:45)
- Soňky habarlar
Täze üstünlikleriň bosagasynda14 Awgust, 2014 (19:52)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynda türkmen türgenleriniň nobatdaky medallary09 Awgust, 2014 (19:55)
- Soňky habarlar
Türkmenistanlylaryň dünýä çempionatynda ilkinji ýeňişleri07 Awgust, 2014 (19:56)
- Soňky habarlar
Dünýä çempionatynyň öň ýanynda27 Iýul, 2014 (20:05)
- Soňky habarlar
Sport täzelikleri18 Maý, 2014 (18:35)
- Soňky habarlar
Türkmen mekdep okuwçylary Kazanda geçirilen Halkara sport festiwalynda altyn we kümüş medallary aldylar27 Aprel, 2014 (19:07)


text:
Şu gün Ýewropa Bileleşiginiň we Halkara Walýuta Fondunyň wekilleri Gresiýanyň ýolbaşçylary bilen duşuşyp, Afyna maliýe ýardamyny bermek mümkinçilikleri barada pikir alyşýarlar.
Bu toparlaryň wekilleriniň Gresiýa berilmegi mümkin karz pulyň tehniki ugurlary barada gepleşik geçirmek üçin şol ýurtda 10 gün töweregi galmagyna garaşylýar.
Gresiýanyň hökümetiniň soran halatynda, Ýewropa Bileleşigi bilen Halkara Walýuta Fondy bu ýurda bähbitli şertler esasynda 61 million dollar töweregi karz pul bermegi teklip edipdiler.


text:
Lebap welaýatynyň merkezi Türkmenabat şäherinde ýerli häkimiýet ýaşaýjylaryň mundan onlarça ýyl ozal galdyran “pristroýkalaryny”, ýagny sapma jaýlaryny ýer-ýegsan edip başlady.
Türkmenabatlylaryň Azatlyk Radiosyna “Telegram” sosial ulgamy arkaly iberen wideosynda hökümetiň agyr tehnikasynyň sapmalary adamlaryň emläk hukuklaryny äsgermezçilik bilen weýran edip duran pursatlaryny görse bolýar.
Türkmenabadyň “Himiki” diýlip atlandyrylýan raýonynda bolýan bu ýagdaýy häzir şäheriň beýleki sebitlerinde-de görse bolýar.
Ýatladyp geçsek, Azatlyk Radiosy mundan iki hepde töweregi ozal ýerli resmileriň, hiç hili düşündiriş bermezden, ýaşaýjylardan öz sapma gurluşyklaryny aýyrmagy talap edendikleri barada maglumat beripdi.
Şol pursat türkmenabatlylaryň özleri, soňra gurluşyk materialy edip ulanaryn diýen umyt bilen, sapmalaryny öz elleri bilen söküp başlapdylar. Häzir bolsa hökümetiň tehnikasy olary ýykmaga girişdi.
Galyberse-de, ne sapmalary aýyrmak talabynyň haçandan güýjüne girendigi, ne-de bu ýyk-ha-ýyklygyň sebäbidir maksatlary dogrusynda ilata zerur düşündirişler berilýär. Azatlyk Radiosy bilen habarlaşan türkmenabatlylar ýerli jogapkär resmileriň diňe “ýokardan buýruk bar” diýip çäklenýändigiklerini gürrüň berýärler.
Adynyň efirde tutulmazlygyny soran Türkmenabat şäher häkimliginiň bir resmisi sapmalaryň uly bir böleginiň bikanun gurlandygyny, olaryň tutýan meýdanynyň hem öý eýelerine degişli däldigini aýdyp, bu alnyp barylýan çäreleriň kanunydygy hakda özüçe düşündiriş berdi.
Emma häkimligiň başga bir işgäri bolsa ozal onlarça ýyllap duran bu ‘pristroýkalaryň’ edil häzirki gün aýrylyp başlanmagynyň sebäbini “Aşgabatdan şeýle tabşyryk geldi” diýip, gysgaça aýdyňlaşdyrdy.
Şol bir wagtda-da, emläk eýeleri Azatlyk Radiosyna “bikanun gurlandygy sebäpli ýykylýar” diýilýän bu sapma gurluşyklaryň esasy bölegi üçin özleriniň ençeme ýyllap resmi salgyt töläp gelendiklerini hem gürrüň berýärler.
“Men öz pristroýkama köp çykdajy etdim. Onuň töleginem töläp gelýärdim, emma welin häzir öz jaýymy öz elim bilen ýumurmaly etdiler. Bu maňa gaty agyr degýär. Üssesine, ýene-de çykdajy, ýene-de alada bolýar” diýip, 45 ýaşlaryndaky türkmenabatly Guwanç Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Guwanjyň “çykdaja galdym” diýip, zeýrenmeginiň sebäbi hem ýykylan “pristroýkalara” hiç hili kompensasiýa berilmeýänligi, ýagny öwezine pul tölenmeýänligi bilen bagly. Häkimiýetleriň köpçülikleýin ýagdaýda weýran edýän sapmalarynyň öwezine öý eýelerine hiç zat berilmeýär.
‘Pristroýkaryň’ ýykylmagy bilen bagly aýtmaly ýene bir täsin ýagdaý bar, ol hem – bu ýyk-ha-ýyklykda ýerli häkimlik we howpsuzlyk edaralarynyň jogapkär resmileriniň öz sampa gurluşyklarynyň aman galyp, el degrilmän duranlygydyr.
Türkmenabatlylaryň Azatlyk Radiosyna habar bermegine görä, gürrüňi gidýän emeldarlaryň jaýlarynyň töweregindäki “pristroýkalaryň” bary ýykylsa-da, jogapkär resmileriň sapmalaryna “el degirilmeýär”.
Telegram sosial ulgamy arkaly iberilen suratlaryň birinde, şäheriň “Sentralnyý” diýilýän raýonyndaky prokraturanyň ýokary wezipeli işgäriniň sapmasyny görmek bolýar. Azatlyk Radiosynyň çeşmesi, onuň töweregindäki beýleki “pristroýkalaryň” ýer-ýegsan edilendigini aýdýar. Şol bir wagtda Azatlyk Radiosy bu jaýyň eýesiniň şahsyýeti we wezipesi bilen bagly bolan bu maglumaty häzirlikçe beýleki garaşsyz çeşmelere tassykladyp bilmedi.
Sözümiziň ahyrynda aýtsak, ilatyň uzak ýyllaryň dowamynda öz daban azabyna guran sapmalaryny, ýa-da ilat arasynda aýdylyşy ýaly ”pristroýkalaryny” köpçülikleýin ýykmak kampaniýasy Türkmenistanyň beýleki künjeklerinde-de, şol sanda Aşgabatdadyr, Balkanabatda-da giň gerimde alnyp barylýar.


text:
Çarşenbe güni Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň döwlet sekretary Hillary Klinton iki günlük resmi iş saparynyň çäginde Kosowa bardy.
Klinton Priştinada prezidentiň wezipesini ýerine ýetiriji Jakup Krasniki we beýleki ýokary derejeli syýasy ýolbaşçylar bilen duşuşyk geçirdi.
Klinton sişenbe güni Belgradda geçiren duşuşygynda Serbiýanyň prezidenti Boris Tadiça Kosowa bilen gyssagly gepleşiklere başlamagy maslahat berdi.
Klinton Bosnýada eden çykyşynda Bosnýanyň, Horwatiýanyň we Serbiýanyň prezidentlerini döwletde has oňaýly ylalaşygy döretmek ugrundaky tagallalary edip başlamaga çagyrdy.


text:
Las-Wegastda geçirilýän sergide myhmanlara tehnologiýanyň soňky gazananlarynyň netijeleri bolan enjamlary görkezýän 3 müň 100 stent açyldy. Bu açylan serge 8-nji ýanwardan 11-ne çenli dowam eder.
Suw geçirmeýän “Xperia Z” görkezildi
“Sony” şereketiniň suw geçirmeýän “Xperia Z” telefony Las-Wegasda geçirilýän sergide Dört ýadroly prosessory bolan telefonyň 13 megapiksel kamerasy hem bar. Bu “ajaýyp” telefony alyp, suwuň aşagyna çümürmekek hem-de ony akyp duran suwa tutup, ýuwmak bolýar. Ekrany 10,7 santimetr (5 dýuýum) bolan telefonyň galyňlygy 7,9 milimetre deň. Telefon gaty urgulara hem çydamlydyr. Onuň kamerasy ýagtylyk sensorynyň kömegi bilen garaňkyda hem ýokary hilli surat we wideoşekil alyp bilýär.
“3 G” we 4G aýratynlyklary boljak telefonyň mikroSD kart hem ýerleşdirip bolar. Bu telefony ýylyň birinji çärýeginde satuwa çykarylmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşylýar.
14 января 2013
shu telefony gaty gowy chykarypdyr sony kompania...ramy 2 lik ekran 5 dyum kamera 13 ....samsung galaxy note 2 kan alynmaz :) bahasam primerno 800 $ bolar


text:
Ertir ýurdumyzyň futbol janköýerlerine uly sowgat garaşýar. Paýtagtymyzdaky «Köpetdag» stadionynda 2018-nji ýylda geçiriljek dünýä çempionatynyň we 2019-njy ýyldaky Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrynyň duşuşyklarynyň çäginde ýurdumyzyň futbol boýunça milli ýygyndysy Hindistanyň ýygyndy toparyny kabul edýär.
Mälim bolşy ýaly, bu ýaryşda ildeşlerimiz «D» toparçada çykyş edýär. Bu toparçada türkmen futbolçylaryndan başga-da, Eýran Yslam Respublikasynyň, Omanyň, Hindistanyň we Guamyň milli ýygyndylary bar. Ildeşlerimiz şu güne çenli üç duşuşyk geçirip, şolaryň biri ýurdumyzda Eýranyň milli ýygyndysy bilen bolupdy. Şol duşuşykda türkmen futbolçylarynyň Aziýanyň iň güýçli ýygyndysyna mynasyp garşylyk görkezip bilmegi sport hünärmenleriniň ýokary bahasyna mynasyp boldy.
Şu gün paýtagtymyzdaky «Grand Türkmen» myhmanhanasynda geçirilen maslahatlar hem şu günki duşuşyga bagyşlandy. Aziýanyň futbol konfederasiýasynyň, Türkmenistanyň we Hindistanyň futbol federasiýalarynyň wekilleriniň hem-de milli ýygyndylaryň ýolbaşçy düzümleriniň gatnaşmagynda geçirilen maslahatda, esasan, şu duşuşygyň meseleleri barada pikir alşyldy. Maslahatda aýdylyşy ýaly, duşuşykda türkmen futbolçylary ak, myhmanlar bolsa gök reňkli köýnekçede çykyş eder. Duşuşyk siriýaly eminler toparynyň eminlik etmeginde futbolyň halkara kadalaryna laýyklykda, ýokary derejede geçiriler.
Oňa ýurdumyzdan 20 müňden gowrak, şol sanda Hindistandan 500 töweregi janköýeriň gatnaşmagyna garaşylýar.
Maslahatyň yzysüre Türkmenistanyň we Hindistanyň milli ýygyndylarynyň baş tälimçileri we kapitanlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň sowallaryna jogap berdiler. Myhman toparyň baş tälimçisi, angliýaly hünärmen Stiwen Konstantin duşuşyga ýokary taýýarlyk bilen gelendiklerini aýdyp, türkmen futbolçylary bilen boljak duşuşygyň ýeňil bolmajakdygyny nygtady. Myhman toparyň kapitany, indi on ýyldan bäri Hindistanyň milli ýygyndysynda çykyş edip gelýän Sunil Çetri tälimçiniň aýdanlaryny goldap, olaryň üstüne Aşgabat baradaky pikirlerini goşdy. Futbolçy: «Aşgabat diýseň arassa we owadan şäher eken. Biziň ýerleşen myhmanhamyzdan («Ýyldyz» myhmanhanasy) şäheriň ähli gözellikleri eliň aýasynda ýaly aýan görünýär» diýip, duşuşygyň şeýle ajaýyp şäherde geçirilýändigine şatdygyny aýdanlarynyň üstüne goşdy.
Milli ýygyndymyzyň baş tälimçisi, Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Amangylyç Goçumow ýurdumyzda geçiriljek duşuşyklaryň utuk gazanmak üçin ajaýyp mümkinçilikdigini aýtmak bilen, milli ýygyndymyzyň bu duşuşyga doly taýýarlykly gelendigini nygtady. Tälimçiniň aýdanlaryna goşulyp, milli ýygyndymyzyň we Özbegistanyň «Almalyk» futbol klubynyň ýarym goragçysy Arslanmyrat Amanow: «Watanymyzyň sport abraýy üçin elimizden gelenini gaýgyrmarys. Bu işde janköýerlerimiziň hem bize goldaw berjekdigine tüýs ýürekden ynanýarys» diýdi.


text:
Türkmenleriň arasynda gyzlar, umuman aýdylanda, maşgala durmuşyna gaty ir başlaýarlar. Gyzlar, adatça, 20-25 ýaşyň aralygynda durmuşa çykýarlar. Emma soňky döwürlerde bu däbe eýermeýänler, durmuş toýlaryny has gijräk tutýanlaram bar.
Şeýle ýagdaýlara telim gezek duş gelenleň birem Türkmenistandan öý-hojalykçy zenan Hurma. Azatlyk Radiosy 25 ýaşly Hurma bilen gyzlaryň adatdakysyndan gijräk durmuşa çykyp başlamagynyň sebäpleri barada söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda soňky ýyllarda türkmen gyzlarynyň arasynda 30-35 ýaşynda durmuşa çykman oturanlarynyň-da bardygy hakynda ilat arasynda köp gürrüň edilýär. Şeyle gürrüňler hakykata laýyk gelýärmi?
Hurma: Şu ýagdaý hakykata laýyk gelýär. 30-35, hatda kyrk ýaşynda-da durmuşa çykman oturan gyzlar obadyr şäherlerde, her öýde bar diýen ýaly.
Azatlyk Radiosy: Munuň sebäbini nämeden görýärsiňiz?
Hurma: Munuň esasy sebäbi – garaşsyzlyk ýyllary neşekeşligiň ösmegi bilen bagly boldy. Köp ýigiter neşekeş bolup zaýalandylar. Häzir il içinde ýigitleriň sanynyň azdygy, gyzlaryň sanynyň bolsa köpdügi barada hem aýdylýar. Ýöne statistiki maglumatlar berilmänsoň, munuň dogrudygyny ýa-da däldigini anyklap bolmaýar.
Ýene bir sebäbi – gyzlaryň karýera kowalaşmagy, diplomly, okuwly gyzlaryň köpüsi wezipe eýelemäge ymtylýarlar. Wezipe üçin, wezipeli, pully adamlaryň ikinji, üçünji aýal bolup oturanlarm kän. Olar çaga dogurmansoň, ady çykmadyk gyz bolýar.
Kähalatlarda ene-atasynyň günäsi bilen, söýen ýigidine berilmänsoň, başga durmuşa çykman oturan gyzlar hem kän.
Maşgalada ene-atasy ýogalyp, jigilerine seretmeli bolup, öz durmuşlaryna eli ýetmeýän gyzlaram bar. Narkotik jisimlerine özüni aldyryp, söwda-satyga gyzyp, baýlyk toplamak isläp ýörenlerem bar.
Barjak ýigidiniň baý hem pully bomagyny isläp oturan gyzlaram bar. Garaz, sanasaň sogaby bar. Gyzlaryň oturyp galmagynyň müň bir sebäbi bar. Köplenç oglanyň alfons (gyzlaryň puluna gezýän erkeklere aýdylýar) ýa biwepa bolmagy hem sebäp bolýar. Ýüregi ýaralanan gyzlarda durmuşa çykmak meýli ýitip gidýär.
Azatlyk Radiosy: Edep-terbiýäniň kemligi beýle ýagdaýa sebäp bolup bilermi?
Hurma: Elbetde, käbir eneler öz gyzlaryna edep-ekram bermegi unudýarlar. Öý işlerini, el işlerini, mylakatly bolmagy, päkize halal bolmagy öwretmän, ähli öý işlerini öz üstlerine alýarlar. Şeýle ýagdaýda ýetişen gyzlar durmuşa taýyn bolmaýarlar. Olar adamsynyň keşigini çekmeden gorkýarlar. Şeýle gyzlar durmuş guran halatynda hem tiz wagtan olaryň durmuşy bozulýar.
Azatlyk Radiosy: Sosial ýagdaýlaryň sebäp bolmagy mümkinmi?
Hurma: Hawa, häzirki wagtda iş meselesi, aýlyk-günlük meselesi, esasanam jaý meselesi ýaşlaryň öňünde uly problema bolup durýar. Mysal üçin, oglanyň özbaşdak ýaşamaga jaýy bolmasa, gyz ondan daş duranyny kem görenok. Ýa-da bolmasa işsiz ýigit bilen durmuş gurmana töwekgel az bolýar.
Azatlyk Radiosy: Şu ýagdaýdan çykalga barmy, siz nähili piker edýäňiz? Gyzlaryň bagtly aýal, ene, maşgalaly bolmagy üçin näme gerek?
Hurma: Ilki bilen döwlet derejesinde ýaşlaryň problemalaryna üns berilmegi zerur. Jaý meselesi, okuw, iş meselesi döwletiň üns merkezinde birinji orunda bolmaly. Obalarda, etraplarda zenan guramalary işlemeli. Ene-atalar gyzlarynyň edep-terbiýesine üns bermeli. Neşekeşligiň soňuna çykmaly. Galyberse-de, gyzlaryň özleriniň oýlanmagy gerek. Olar özleriniň nesil öndürip, durmuşyň dowamyna goşant goşmalydyklaryny ýatdan çykarmaly däl.


text:
Ýaponiýanyň Okinawa adasynda on müňlerçe adam ABŞ-nyň harbylarynyň bu ýerde bolmagyna garşy proteste çykdy.
Protestçileriň köpüsi zorlanyp öldürilen 20 ýaşly zenanyň ýasyny tutup, gara geýipdir. Bu jenaýatda ABŞ-nyň ozalky deňizçi esgeri güman edilýär.
Bu protest 19-njy iýunda, pida bolan Rina Şimabukuronyň hormatyna guralan dymyşlykdan başlandy.
Demonstrasiýaçylar ABŞ-ýapon howpsuzlyk şertnamasyna gaýtadan seredilmegine çagyrdylar.
Bu şertnama esasynda Ýaponiýadaky amerikan goşunlarynyň köp bölegi Okinawoda saklanylýar.


text:
Pakistanda ýurduň uly şäherlerinde mobil aragatnaşyk hyzmatlary wagtlaýynça togtadyldy. Resmileriň sözlerine görä, bu Remezan aýynyň gutarmagy mynasybetli geçirilýän çärelerde “Talyban” hereketiniň amala aşyrmagy mümkin hüjümleriniň öňüni almak üçin edilýär.
Bu baradaky görkezme ýekşenbe güni giçlik güýje girdi. Şol wagt millionlarça adam Eid al-Fitr baýramy mynasybetli birek-biregini telefon arkaly gutlaýardy.
Pakistanyň içeri işler ministri Rehman Malik bu çäreleri geçirmäge mejbur galandyklary üçin gynanýandygyny aýtdy. Emma Malik munuň “amala aşyrylyp bilinjek terroristik hüjümleri sebäpli” edilendigini hem sözüne goşdy.
Resmileriň bellemegine görä, söweşijiler özleriniň hereketlerini sazlamak üçin mobil telefonlaryny ulanmagy mümkin.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça baş wekili Müsüriň çetleşdirilen prezidenti Muhammed Morsi bilen geçiren duşuşygyndan soň, taraplary ýurtdaky ganly konflikti gepleşikleriň üsti bilen çözmek ugrunda tagalla etmäge çagyrdy.
Katerin Aşton 3-nji iýulda Morsiniň häkimiýetden agdarylmagy sebäpli dörän krizise araçylyk etmek üçin Müsüre sapar etdi. Duşenbe güni Aşton Morsi bilen iki sagada golaý wagt duşuşdy. Mundan başga-da Aşton Morsiniň çetleşdirilmeginiň arkasynda duran harby baştutan, general Abdel Fattah al-Sisi, wagtlaýyn hökümetiň liderleri, şeýle-de oppozisiýadaky yslamçylar bilen hem gepleşikleri geçirdi.
Sişenbe güni Kairde gurnalan metbugat ýygnagynda, Aşton Morsiniň saglyk ýagdaýynyň gowudygyny belledi: “Ol oňat. Biz iki sagat çemesi açyk we aýdyň gürrüň etdik. Men onuň nirede saklanýandygyny gördüm. Men ol ýeriň anyk nirededigini bilemok. Biz gowy gürrüň etdik”.
Aşton geçiren gepleşiginiň jikme-jik mazmuny barada maglumat bermedi.
Morsi 2011-nji ýylda, haçan-da ozalky prezident Hosni Mubarek häkimiýetden agdarylanda, dörän galagoplukda türmeden gaçmakda aýyplanýar. Morsiniň 3-nji iýuldan bäri nirede saklanylýandygy äşgär edilmeýär.
Aşton ähli taraplara ýüzlenip, konfliktiň diňe syýasy çözgüdiniň bardygyny aýdanlygyny-da belläp geçdi.
Aşton Müsüre ýekşenbe güni bardy. Şondan bir gün öň, Kairde Morsiniň tarapdarlary ýöriş geçirende, onlarça adam öldürilipdi.
Morsi häkimiýetden 3-nji iýulda agdarylaly bäri ýüze çykan çaknyşyklarda 300 töweregi adam heläk boldy.


text:
Türkiýäniň “Zaman” gazetiniň garaýşyça, bu ýurt indi “dünýäniň iň uly energiýa merkezi” diýen ady alyp biler. Hökümetiň Türkiýäni ilki Ýewropanyň, soň regionyň, indi hem dünýäniň energiýa merkezine öwürmek barada alada edip geldi we gelýär. Bu tagalla on ýyldan köpräk wagt bäri dowam edýär. Soňky wagtlarda baglaşylan halkara şertnamalary Türkiýäniň ahyrsoňy bu ady almagyna mümkinçilik döretdi.
Ýewropa Bileleşigine agza döwletler bilen tebigy gaz turbasy ”Nabukko”, Orsýet bilen Günorta Akym proýekti, Katar bilen suwuk gaz we mümkin bolan geçiriji, Azerbeýjan bilen onuň üzňelige salnan regiony Nahiçewana gaz eltmek, Siriýa bilen gaz importy barada gelnen ylalaşyklar Türkiýäniň energiýa ugrundaky tagallalaryny halkara mediasynda ýygy duşýan sözbaşa öwürdi.
Bu ösüşler geň zat däl. Bu surata üns berseň, Anatoliýanyň energiýa çeşmeleri akdyrylýan turbalaryň geografik çatrygynda ýerleşýändigi görnüp dur. Türkiýe dünýäniň uly tebigy gaz çeşmeleri bolan Orsýet, Hazar regiony, Eýran, Yrak, Pars aýlagy, Müsür we dünýäniň uly bazarlarynyň biri bolan Ýewropa Bileleşiginiň aralygynda ýerleşýär. Ankaradaky karar çykaryjylar bu uly mümkinçiligiň suratyny görýärler, ”Nabukko” ýaly proýektler bilen hem Türkiýäniň bu potensialyny ilerledýärler.
Kärdeşleriniň muňa köplenç gözi düşenok
Olaryň Brýussel we Ýewropanyň beýleki paýtagtlaryndaky kärdeşleriniň welin, bu surata köplenç gözi düşenok. Ýewropaly karar çykaryjylar Türkiýä Hazaryň energiýa çeşmelerine aralaşara bir alternatiw koridor, Ýewropa Bileleşigindäki sarp edijileri Azerbeýjan we Türkmenistan bilen birikdirere, energiýa çeşmelerini köpeldip, Orsýete garaşlylygy kemeldere bir mümkinçilik diýip garaýarlar. Ankara bilen Brýussel arasynda utgaşyksyz syýasatlara getirýän zat – şu çäkli gözýetim. Türkiýä şübheli garaýan fransuz prezidenti Nikolas Sarkozi bilen alman kansleri Angela Merkeli-hä agzap hem ýörmeli däl. Munuň bir mysaly ”Nabukko” barada uzaga çeken we kynçylykly geçen gepleşikler.
Ýewropanyň şu çaka çenli alternatiw çeşmelere ulaşmaklyga gönükdirilen syýasaty indi Ýewropa Bileleşigi bilen Hazar regiony arasyndaky topraklara gözegçilik edýänligi üçin Türkiýe bilen bir ylalaşyga däl-de, onuň bilen global energiýa merkezi hökmünde hakyky ýaranlyga gönükdirilmeli. Türkiýäniň Ýewropa Bileleşigine agzalygyny şu wagta çenli çylşyrymlaşdyryp gelen zadyň şu şowakörlükdigine gürrüň ýok. Dünýäniň uly energiýa bazarlarynyň biri indi gapysynyň agzynda duran dünýäniň iň uly energiýa merkezi bilen gepleşige girişmeli.
Günbataryň karar çykaryjylary Türkiýäniň uly energiýa suratyna ýa doly baha bermeli ýa-da Ermenistanyň Türkiýä elektrik eksport etmegi, türk ýadro sektorynyň Orsýetiň eline geçmegi ýaly oslanmadyk ýagdaýlara garaşmaly. “Dünýäniň iň uly energiýa merkezi” diýen sözbaşy ýeke Türkiýäniň özüne bolan ynamyny artyrmaga gönükdirilenok. Ol şol bir wagtyň özünde-de Ýewropada we Birleşen Ştatlarda Türkiýeden ýüzüni sowýanlara bir duýduryş bolup durýar.
Aleksandros Petersen Waşingtonda ýerleşýän Atlantik geňeşiniň Ýewraziýa energiýasy boýunça merkeziň direktorynyň kömekçisi. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Ýigrimi ýaşyndaky Aýbölek (ady howpsuzlyk aladalary sebäpli üýtegeildi) 10 ýyl gowrak mundan öň, çaga wagty ene-atasy bilen Türkmenistandan daşary ýurda göçüp, Ýewropada mekdebi tamamlapdyr.
Ol Azatlyk Radiosyna telefon edip, özi ýaly daşary ýurtda okaýan ýa işleýän, şol bir wagtda türkmen raýatlygyny saklamak isleýän türkmenistanlylaryň raýatlyk hukuklary bilen gyzyklanýandygyny aýtdy.
Aýbölek öz ene-atasynyň bireýýäm daşary ýurt raýaty bolandygyny, emma ozüniň hiç bir ýurduň raýaty däldigini we türkmen raýatlygyny almak isleýändigini aýdýar.
Eýsem Aýbölek ýaly saý-sebäp bilen daşary ýurtlara düşen türkmenistanlylar öz dogduk ýurtlaryndaky raýatlyk hukuklaryny nädip saklamaly? Türkmen raýatlygy bilen bagly şu we beýleki ýagdaýlar barada türkmen kanunlarynda näme aýdylýar?
Azatlyk Radiosynyň bu baradaky soraglaryna hukuk meselelerini öwrenýän aşgabatly žurnalist Aşyrguly Baýryýew jogap berdi.
Azatlyk Radiosy: SSSR dargap, öňki sowet respublikalary özbaşdak ýurt bolandan soň, Türkmenistan hem öz raýatlygyny girizdi. Ýurduň 1992-nji ýylyň 18-nji maýynda kabul edilen Konstitusiýasynda Türkmenistanyň öz graždanlygynyň bardygy aýdylýar. Siz esasy kanundaky raýatlyga dahylly düzgün-kadalar barada anygrak gürrüň berip bilmezmisiňiz?
Aşyrguly Baýryýew: Hawa, Baş kanunymyzyň 7-nji maddasy esasynda Türkmenistanyň raýatlygy girizildi. Şol maddada kepillendirilişi ýaly, graždanlyk her bir adama kanuna laýyklykda berilýär, kanuna laýyklykda saklanylýar hem-de ýitirilýär.
“Hiç kimi graždanlygyndan mahrum etmek ýa graždanlygyny üýtgetmek hukugyndan mahrum etmek bolmaýar” diýlip hem şu maddada kesgitlenendir.
Şonuň ýaly-da, Türkmenistanyň hiç bir graždanyny özge döwletiň eline bermek ýa-da Türkmenistanyň çäginden kowup çykarmak, ýa onuň öz ýurduna erkin gaýdyp gelmek hukugyny çäklendirmek gadagandyr.
Döwlet Türkmenistanyň territoriýasynda-da, onuň çäginden daşarda-da öz raýatlaryny goramaly hem olara penakärlik etmeli.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda Konstitusiýa kabul edileninden soň oňa azyndan 5 gezek üýtgetmeler, düzedişler, goşmaçalar girizildi. Şol üýtgetmelerde raýatlyga dahylly nähili düzediş ýa goşmaça bar?
Aşyrguly Baýryýew: Türkmenistanyň esasy kanunyna 2003-nji ýylda “Türkmenistanyň raýatyna başga döwletiň raýatlygy ykrar edilmeýär” diýen düzgün girizildi. Şoňa çenli Konstitusiýanyň özünde iki raýatlylyk ýa köp raýatlylyk hakynda hiç hili hukuk düzgüni, kadasy ýokdy.
Ýöne “Türkmenistanyň raýatlygy hakyndaky” kanunyň 9-njy maddasy “Goşa raýatlylyk” atlandyrylyp, oňa ýol berilýändigi kepillendirilýär (Bu kanun 1992-nji ýylyň 30-njy sentýabrynda kabul edilipdi). Şol madda laýyklykda, tä esasy kanuna bu babatda üýtgetme girizilýänçä, türkmenistanlylar hem türkmen raýatlygyna, hem esasan Orsýet federasiýasynyň raýatlygyna eýe bolup geldiler.
Azatlyk Radiosy: Türkmen raýatlygy nähili ýagdaýlarda saklanyp, nähili ýagdaýlarda ýitirilip bilinýär?
Aşyrguly Baýryýew: Bu sowala Türkmenistanyň raýatlygy hakyndaky kanuna salgylanyp jogap bersem dogry bolar. Bu kanun, ozal hem belleýşimiz ýaly, 1992-nji ýylyň 30-njy sentýabrynda kabul edilip, oňa 2003-nji ýylyň 14-nji iýunynda üýtgetmeler we goşmaçalar girizildi.
Ine, şu kanunyň 3-nji maddasy esasynda, SSSR-iň raýatlary bolup gelen türkmenistanlylar, awtomatiki suratda Türkmenistanyň raýatlary diýlip ykrar edildi. Olara täze, ýaşyl reňkli türkmen pasporty berilýänçä bolsa, ellerindäki gyzyl reňkli sowet pasportlary güýjünde galdyryldy.
Pasportuny dürli sebäplere görä çalşyp bilmedikler häzirem azda-kände duş gelýär. Raýatyň başga döwletiň territoriýasynda ýaşap ýörmegi Türkmenistanyň raýatlygynyň ýitirilmegine getirip bilmez. Her bir raýat öz erk-islegi bilen raýatlygyny üýtgedip bilýär we her kimiň diňe özi Türkmenistanyň raýatlygyndan el çekmäge hukukly.
Azatlyk Radiosy: Türkmen raýatlygy nähili ýagdaýlarda ýitirilip bilner, şu barada has anygrak aýdyp bilmezmisiňiz?
Aşyrguly Baýryýew: Eger Türkmenistanyň raýaty başga döwletiň raýatlygyny alsa, başga ýurtda harby we howpsuzlyk gullugyna, polisiýa we adalat edaralaryna ýa-da häkimiýetiň beýleki edaralaryna işe dursa, onuň türkmen raýatlygy ýitirilýär.
Türkmenistanyň döwletara şertnamalarynda göz öňünde tutulan ýagdaýlar muňa girmeýär. Eger Türkmenistanyň graždanlygynyň görnetin galp maglumatlar, galplaşdyrylan dokumentler esasynda alnandygy ýüze çykarylsa, şeýle ýagdaýda hem raýatlyk ýitirilýär.
Aşyrguly Baýryýew: Maňa Türkmenistanyň içeri işler ministrliginiň pasport edarasynyň maýor derejeli jogapkär işgäriniň düşündirmegine görä (ol, elbetde, pasport bermek baradaky kanuna, şonuň ýaly-da pasport bermek düzgünnamasyna salgylandy), şol kanun kabul edileninden soň, ene-atasy şu döwletiň raýaty hökmünde Türkmenistanda birnäçe ýyl ýaşap, soňra giden bolsa, olaryň ýany bilen giden çagalary kämillik ýaşyna ýetip, başga ýurduň raýatlygyny almadyk bolsa, ol şeýle hukukdan, ýagny Türkmenistanyň raýatlygyny almak hukugyndan peýdalanyp bilýär.
Eger ol kämillik ýaşyna ýetip, ene-atasy bilen daşary ýurtda ýaşap ýören bolsa, Türkmenistanyň pasportuny almak üçin Türkmenistanyň şol ýurtdaky ilçihanasyna ýa konsulhanasyna ýüz tutmaly, talap edilýän dokumentleri tabşyrmaly.
Şondan soň onuň arzasy, dokumentleri bilen birlikde, Türkmenistana iberilip, Daşary işler ministrligine gowşurylyp, şonuň üstündenem Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginde pasport doldurylyp, ýene-de yzyna, ilçihana iberilmeli we eýesine gowşurylmaly.
Ýene bir zady sözümiň üstüne goşaýyn, eger-de şol pasport almak isleýän şahsyň ýaşaýan ýurdunda Türkmenistanyň ilçihanasy ýa konsulhanasy ýok bolsa, onda ol golaýdaky ýurtda ýerleşýän ilçihanamyza ýüz tutmaly.
Azatlyk Radiosy: Täze Migrasiýa kanunyndan görnüşine görä, okuw, iş meselesi bilen daşary ýurtlara gidip, şol ýerde türkmen pasportlarynyň sahypalary dolan türkmenistanlylar daşary ýurtlardaky türkmen ilçihanalarynda pasportlaryny täzeläp bilmeli. Şol bir wagtda, daşary ýurtlardaky türkmen ilçihanalarynyň käbiri özlerine şeýle mesele bilen ýüz tutan raýatlaryň käbirine entek bu praktikanyň işe girizilmändigini aýdypdyrlar. Eýsem indi türkmen raýatlary hem ilçihanalaryň üstünden öz pasportlaryny täzeläp bilerlermi, olarda şeýle hukuk barmy?
Aşyrguly Baýryýew: Türkmenistanyň raýatynyň daşary ýurtda ýaşamagy, uzak möhletleýin ýaşamagy-da, onuň raýatlygyny ýitirmegine getirip bilmeýär. Ozalam belläp geçişimiz ýaly, ony hiç kim raýatlygyndan mahrum edip bilmeýär.
Eger-de ol başga ýurduň raýatlygyny almadyk bolsa, elinde-de türkmen pasporty bar bolsa, onda şol pasport ilçihanalaryň, konsulhanalaryň üsti bilen çalşyrylmaly, türkmen raýatynyň şuňa hukugy bar.


text:
Gyrgyzystanda şenbe güni agşam wagtlaýyn hökümet “Döwlet häkimiýetini we Konstitusiýany geçirmek hakynda” diýen Dekretine gol çekilýär.
Azatlyk Radiosynyň habarçysyna täze hökümetiň agzasy, hukuk goraýjylary toparlary we armiýany edara edýän Azymbek Beknazarowyň aýtmagyna görä, ol dekret iş ýüzünde häzirki dowam edýän konstitusiýany çalyşýar we prezident K. Bakyýewiň el degirilmesiz hukugyny aradan aýyrýar.
Bakyýewiň garşysyna eýýäm jenaýat işi gozgaldy diýip Beknazarow aýtdy. Täze hökümet onuň bilen gepleşik geçirmekçi däl.
Bakyýewiň BBC telekanalyna beren interwýusynda aýtmagyna görä, janyndan howatyr edip, paýtagt Bişkege dolanmakçy däl. Ol Gyrgyzystanyň günortasyndaky obalaryň birinde saklanýar.
“Eger K. Bakyýew prezidentlik wezipesini tabşyrsa, onuň şahsy howpsuzlygy üpjün ediler. Bakyýewe ýurtdan çykyp gitmäge entek mümkinçilik bar” diýip, täze hökümetiň ýolbaşçysy Roza Otunbaýewa aýtdy.
Bakyýewiň ýakyn garyndaşlaryň birnäçesiniň garşysyna jenaýat işi gozgaldy. Olar ýakyn günlerde bolan halk tolgunyşygyna adamlaryň ölümi meselesinde aýyplanýarlar. Şonda Bişkekde hem onuň etrabynda 76 adam heläk bolupdy.
Şeýle hem gyrgyz hökümeti Prezidentiň Howpsuzlyk gullugynyň ýolbaşçysynyň hem-de prezidentiň inisi Janyş Bakyýewiň gözleýändigini habar berdi.
Gyrgyzystanda 9-10 –njy aprel milli matam güni diýlip yglan edildi.


text:
Musulman dünýäsinde giüňden bellenilýän Gurbanlyk ýa-da Gurban baýramy türkmenleriň arasynda hem gadymlardan bäri bellenip gelýän esasy baýramçylyklaryň biridir.
Eýsem, dünýäniň dürli ýerine ýaýran türkmenleriň bu gadymy baýramçylyk adatlarynda nähili özboluşlyk bar we neneňsi özgerişlikler bolup geçýär?
Dünýän türkmenleri Gurban baýramyny nähili belleýär? Olaryň jemgyýetçilik durmuşynda Gurban baýramynyň nähili roly bar?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda dünýä türkmenleriniň Gurbanlyk adatlary, baýramçylyk edim-gylymlary we olaryň döwrüň şertlerine görä özgerişi hakda söz açýar.


text:
Ministrler Kabinetiniň soňky maslahaty ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýokarky gatlaklaryndaky inisiatiwa bilen baglanyşykly ýagdaýlaryň örän gözgynydygyna aýdyň mysal boldy. Bu aýratynam Türkmenistanyň awtomobil ýollarynyň ýagdaýyna syn berlende ýüze çykdy.
«Türkmenýollary» döwlet konserni ýollaryň ýagdaýy barada az jogapkärçilik çekmeýär. Maslahatyň netijesinde konserniň işinde hiç hili perspektiwanyň ýokdugy ýüze çykdy. Bu konsernde hatda talabalaýyk baş planyň hem ýokdugy belli boldy.
Netijede Ministrler Kabinetiniň bu maslahatynda prezidentiň hut özi tutuş konserniň we onuň köpsanly ýolbaşçylarynyň ýerine zerur planlary işläp düzmeli boldy. Ol ýurtdaky ýollaryň ýagdaýyny kämilleşdirmek barada anyk planlary öňe sürdi. Ýagny, «Türkmenýollary» döwlet konserniniň görkezmeli inisiatiwasyny prezidentiň özi görkezdi. Başgaça aýtsak, bu maslahatda ýokardan berilýän görkezmelere garaşmak we inisiatiwa görkezmekden gorkmak ýaly köne býurokratik kesel aýdyň göze ildi.
Öz döwründe Nyýazowyň häkimiýeti tarapyndan dolandyryşyň ähli gatlaklarynyň üstünden ýöredilen doly tabyn ediş usuly maslahatda öz netijelerini görkezdi. Bu ýüze çykan ýagdaý bolsa öz gezeginde häzirki prezidentiň örän gaharyny getirdi we ol «Türkmenýollary» döwlet konserniniň başlygy Sarybaýewe berk käýinç yglan etdi.
Şol bir wagtyň özünde-de prezident Türkmenistanda häzirki wagta çenli ýurduň öz güýji bilen gurlan ýekeje-de ýokary hilli awtomobil ýolunyň ýoklugy üçin alada bildirdi.
Esasy kemçiliklerden biri
Ýagdaýa näçe içgin garaldygyça, şonça-da dolandyryşyň ähli gatlaklaryny boýun egdirmek sistemasynyň esasy kemçiliklerinden biri aýdyňlaşyp başlady.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanda onlarça ýyllaryň dowamynda aşakdan gelýän inisiatiwalara garşy gazaply çäreler görlüp gelindi. Şonuň netijesinde-de häkimiýet gatlaklarynda islendik söze tabyn, boýun egiji we dilsiz-agyzsyz ýerine ýetirijileriň giden bir nesli ýetişdi. Ol dolandyryjy nesil bolsa ýokarky başlyklara ýallaklamak we olary wasp etmek bilen meşgullandy. Bu dolandyryjy nesliň wekillerinden hiç biri hiç bir zat barada öz üstüne jogapkärçilik almak islänok.
Olar, şol köne endige görä, henizem öz kellelerini ”gora sokmak” islemeýärler. Täze haý-haýly planlary we özgerişleri amala aşyrmaga bolan synanyşyklar döwründe çinownikleriň bu köne endikleriniň işe diňe böwet bolýandygy görünýär.
Mundan birnäçe hepde ozal prezidentiň hut özüniň oppozision partiýalary döretmek teklibi bilen çykyş etmegi-de ýöne ýerden däl bolsa gerek. Onuň şeýle inisiatiwa bilen çykyş etmeginiň sebäplerinden biriniň hem graždanlaryň jemgyýetçilik aktiwliginiň pesligi bilen baglanyşykly bolmagy mümkindir.
Şol bir alamat
Maslahatda milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça Mejlisiň alyp barýan işi hem maslahatlaşyldy. Bu meselede-de prezident parlamentiň işiniň döwrüň talabyndan yza galýandygyny bellemek bilen onuň kemçiliklerine kesgitli diagnoz goýdy.
Başgaça aýtsak, parlamentiň işi babatynda-da şol bir alamat ýüze çykdy, ýagny ideýalar we täze teklipler bilen deputatlaryň özleri prezidente ýüzlenmediler-de, eýse, adatdakysy ýaly, ýene prezidentiň özi olary kanunlary modernleşdirmekde aktiwlige we döredijilikli işlemäge çagyrmaly boldy.
Gurbanguly Berdimuhamedow türkmenleriň müňýyllyklaryň dowamynda toplanan medeniýetine buýsanýandygyny nygtap gelýär. Türkmenleriň medeniýetindäki bar bolan potensialy wadalar, çagyryşlar ýa-da güýç bilen oýaryp bolmajakdygyny bolsa dünýä tejribesi görkezýär.
Adamlar diýdimzorlukdan emele gelen ýapyklykdan, has dogrusy, zyndandan nähilidir bir çykalga gören halatlarynda hereket edip başlaýarlar. Beýle çykalga bolsa hemişe belli bir derejede erkinlige bagly bolýar.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Türkmenistan öz döwlet eýeçiligindäki binagärlik neşiriniň okyjylaryny köpeltmäge çalyşýar.
Anna güni geçirilen hökümet maslahatynda aýdylmagyna görä, «Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi» žurnaly indi, türkmen dilinden başga, rus we iňlis dillerinde hem çap ediler.
«Bu žurnal diňe bir ýurdumyzda ýazylyşyk ýa bölekleýin satuw arkaly däl, eýsem halkara sergilerinde we forumlarynda-da ýaýradylmalydyr» diýip, prezident Berdimuhamedow aýdypdyr.
Şeýle-de ol bu neşiriň «Türkmenistanyň binagärliginiň häzirki döwürde gazanýan uly üstünliklerini bütin dünýäde wagyz etmelidigini belledi» diýip, türkmen telewideniýesi habar berýär.
«Türkmenistanyň gurluşygy we binagärligi» žurnaly, prezidentiň 2015-nji ýylyň 15-njy ýanwaryndaky karary esasynda, çärekde bir gezek çap edilýär.


text:
Eýran eýýäm 20% baýlaşdyrylan uranyň 30 kilogram töweregini taýýarlady diýip, Eýranyň ýadro energetikasy boýunça edarasynyň baştutany Aly Akber Sadehi çarşenbe güni aýtdy.
Beýleki ýurtlar bilen uran çig malyny çalyşmak boýunça ylalaşyklary amala aşyrmak başa barmandan soň, şu ýylyň fewral aýynda Eýranyň prezidenti Mahmut Ahmedinejat urany baýlaşdyryp başlamaga görkezme berdi.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi ýadrony işläp taýýarlamakdan ýüz öwürmändigi üçin Eýrana garşy sanksiýalar girizdi.
Dünýä jemgyýetçiliginiň pikiriçe, Eýranyň häzirki ýadro programmasy Tähranyň elinde ýadro ýaragynyň peýda bolmagyna getirmegi mümkin.


text:
Owganystanyň aňtaw gullugynyň beren habaryna görä, ýakynda olar öňki sowet respublikalaryndan bolan 3 adamy tussag edipdirler. Olara terrorçylykly hereketlere gatnaşmakda we gadagan edilen “Özbegistanyň Yslam hereketi” atly toparyň agzasy bolmakda şübhe bildirilýär.
Owgan aňtaw gullugynyň metbugat wekili Maşalyň sözlerine görä, tutulanlaryň biri gyrgyzystanly we ikisi ukrainaly. Olar dürli operasiýalarda ele salyndy.
Maşalyň sözlerine görä, Host welaýatynda tussag edilen gyrgyzystanly sorag edilende öz jenaýatlaryny boýun alypdyr.
Gyrgyzystanly geçen 18 aýyň dowamynda iki dogany bilen “Özbegistanyň Yslam hereketi” toparynyň Pakistanyň Weziristan welaýatyndaky lagerinde bolupdyr.


text:
Belarusda oppozisiýa syýasatçylary we aktiwistleri prezident Aleksandr Lukaşenkonyň adyna hat ýazyp, onda tussaglykda saklanylýan, adam hukuklary boýunça “Wesna” toparynyň başlygy Ales Belýatskiniň dessine azatlyga goýberilmegini talap etdiler.
“Wesna” topary Lukoşenkonyň dissidentlere garşy alyp barýan syýasaty barada giňden maglumat berýärdi.
Belýatskiý 2011-nji ýylyň awgustynda tussag edilip, ol salgyt galplyklary aýyplamasy boýunça 4,5 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ýewropa Bileleşigi we ABŞ bu aýyplamalary syýasy matlap bilen ýöňkelendigini öňe sürüp, olary ýazgarypdylar.
Belýatskiý özüniň günäkär däldigini öňe sürýär.


text:
Türkmen serhetçileri bir tonna neşäniň ýurda getirilmeginiň öňüni aldylar.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň 31-nji awgustda geçirilen mejlisinde Döwlet serhet gullugynyň başlygy A.Garaýew ýurduň serhet goraýjylaranyň uly mukdarda neşe maddalaryny ele salandyklaryny habar berdi.
Prezident G.Berdimuhamedow ýurda geçiriljek bolnan bir tonna gowrak neşe maddasynyň öňüni alan serhetçileri gutlap, olary «Watana bolan söýgüsi üçin» diýen medal bilen sylaglamak baradaky karara gol çekdi.
Şeýle-de serhetçilere prezidentiň adyndan goşar sagady gowşurylar.


text:
Şwesiýada ýaşaýan türkmen şahyry Şiraly Nurmyradyň ýazan goşgusy.
Pelek uzadanda bije çöplerin,
Jontuk çykan ýaly silkip çekeni…
Başga-da barmyka beýle geň millet:
Güýç görmese atdan düşmez ekeni.
Ha ýalan gep bolsun, ha-da hakykat,
Ikisinem gülki bilen ýeňermiş.
Ýetim deý göbegin kesermiş özi,
Hemem özi aglap, özi diňermiş.
Islän tarapyna süýndürip bolsa,
Kanunlaryň ne parhy bar rezinden!
Halallygyň ne haýry bar millete,
Ejir çekse hökümetden, režimden?
Eýsem, halkyň günäsimi – päkligi?
Olam derkar halkyň diňe özüne.
Häzirlikçe üns berýän ýok milletiň
Kül astynda köräp ýatan közüne.
Bir gün kül serpiler – külden ot dörär:
Dünýäň ýangyn södüriji maşyny
Ejiz geler öçürerden ol ody –
Alaw ýuwdar öňki-soňky "başyny".
Şeýle gymmat belent kürsiň bahasy,
Diňe millet üçin jinnek nyrhy ýok.
Adam bary çagasyna nan tapsa,
Hol ýokarda kim otursyn – parhy ýok.
Ilat dilemese, ogurlamasa,
Hemem çeýnemese minnetli çöpi,
Islendik hem islenmedik ýüzlere
Lowladyp bilmese ýangynly gepi,
Öz toýuna garaşar ol diş gysyp,
Atdan düşäýse-de, eşege münmez.
Boş bolsa-da garyp saçak – boş bolmaz
Boş söz wada berýän ol belent münber.
Ömrüň bary-ýogy iki şerti bar,
Ýedi ýaşdan ýetmiş ýaşa bilmeli:
Ýa-ha pugta düwülmeli ýumrugyň,
Ýa eliň aýasy açyk bolmaly.
Bu merdemsi millet el seren däldir,
Ýumruk bolsa düwülendir bireýýäm.
Bu mekan mätäç däl kasama, anta –
Ýuwaşrak gepleýän, gatyrak söýýän.
07.06.2007 ý.


text:
Türkmenistanda geljek ýyl boljak prezident saýlawlaryna ilkinji dalaşgär 15-nji dekabrda hödürlendi. Ol häzirki prezident Gurbanguly Berdimuhamedow.
13-nji dekabrda Türkmenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasy 2012-nji ýylyň 12-nji fewralynda geçiriljek prezident saýlawlaryna kandidatlaryň hödürlenip başlanýanydygyny yglan etdi.
15-nji dekabrda Türkmenistanyň umumymilli “Galkynyş” hereketine girýän Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň, aýallar, ýaşlar, uruş weteranlary, kärdeşler arkalaşyklary guramalarynyň bilelikdäki 8-nji maslahaty geçirildi. Prezidentliginiň bäş ýylynda ýurtda amala aşyrylan işler barasynda durup geçen Berdimuhamedow öz çykyşynda geljekde etjek käbir işlerini-de aýtdy.
Berdimuhamedow öz çykyşynda umumymilli “Galkynyş” hereketini ýatyrmagyň, onuň düzümine girýän guramalaryň işini döwrüň talabyna görä üýtgedip gurmagyň zerurdygyny aýtdy. Prezidentiň bu teklibini Berdimuhamedowyň sözlän sözi boýunça çykyş edenler biragyzdan goldadylar. Şeýlelikde Dempartiýanyň başlygy Türkmenistanda umumymilli “Galkynyş” hereketiniň ýatyrylýandygy baradaky karara gol çekdi.
Ondan soň maslahatda umumymilli “Galkynyş” hereketine girýän guramalaryň adyndan Türkmenistanyň prezidentligine kandidat hödürlemek başlandy. Çykyş edenler Gurbanguly Berdimuhamedowyn bäş ýylda bir asyrlyk iş bitirendigini nygtamak bilen, onuň kandidaturasyny teklip etdiler. Her çykyşyň yzy “Arkadag” sözüni dürli epitetler bilen aýtmak arkaly el çarpyşmalara utgaşyp gitdi.
Maslahatda umymymilli “Galkynyş” herektine giren guramalaryň Berdimuhamedowy Türkmenistanyň prezidentligine kandidat hödürlemek baradaky bilelikdäki karary sese goýlup, kandidaty hasaba aldyrmak üçin bu karary Türkmenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasyna ugratmak karar edildi.
Berdimuhamedow maslahata gatnaşanlara özüni goldanldyklary üçin minnetdarlyk bildirdi. Şeýlelikde Türkmenistanda geljek ýyl geçiriljek saýlawlara bir kandidat resmi taýdan hasaba alyndy we bar.
“Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary baradaky” şu ýyl kabul edilen kanuna laýyklykda, saýlawlarda alternatiw kandidatlar bolup biler. Şu ýylyň 8-nji iýulynda geçiren giňişleýin hökümet maslahatynda eden çykyşynyň bir ýerinde Gurbanguly Berdimuhammedow muny tassyklapdy.
Ýöne 15-nji dekabrda geçirilen maslahatda-da, Merkezi saýlaw komissiýasynyň 13-nji dekabrda geçirilen maslahatynda-da bolmagy mümkin indiki kandidatlar barasynda hiç zat aýdylmady. Bu prezident saýlawlaryna diňe bir kandidatyň gatnaşdyryljakdygyny aňladýarmy? Sorag şundan ybarat.