text:
Ýewropa Bileleşigi bilen “Nabukko” proýekti barasynda gepleşikler geçirilerine-de garaşylýar.
ABŞ-nyň maliýe ministriniň orunbasary Daniel Glaýzeriň baştutanlygynda hapa pullaryň ýuwulmagyna garşy göreş boýunça maliýe çärelerini işläp düzmek baradaky Halkara toparyň delegasiýasy-da Aşgabada gelipdi. Delegasiýanyň düzüminde Birleşen Ştatlaryň, Orsýetiň, Hytaýyň, Şweýsariýanyň wekilleri bar.
Daşary ýurt delegasiýalarynyň Türkmenistana saparlaryny gurnamak bilen bir hatarda Türkmenistanyň daşary ýurtlar bilen gatnaşyklaryny giňeltmek boýunça-da iş alnyp barylýar. Türkmenistany Şanhaýdaky “Ekspo-2010” halkara sergisine gatnaşmaga taýýarlamak programmasy muňa mysal bolup biler.
Türkmenistanyň prezidenti daşary ýurt ekspertleri bilen köp sanly duşuşyklarynda türkmen wekillerini türkmen durmuşynyň ähli gowy taraplaryny doly hem giňişleýin görkezmekde bar bolan ähli mümkinçilikleri ulanmaga çagyrýar.
Türkmen tarapy näme bilen daşary ýurtlulary geň galdyryp biler? Türkmenler nädip dünýäniň ünsüni özüne çekip biler? Gurluşykda gazanylanlar dünýäniň görmedik zady däl bolsa gerek. Ýöne gurluşyga berilýän şeýle uly üns hem goýberilýän ägirt uly serişde ýurduň köp sanly graždanlarynyň örän pes durmuş derejesiniň fonunda biraz geň galdyrmagy mümkin.
Daşary ýurtlular üçin türkmen gudraty onuň geçmişinde-de, özgerişleri başdan geçirýän şu günki durmuşynda-da ýok. Hat-da ýakyn, duldegşir goňşulary üçinem ýapyk, ýatdan çykarylan, düýpden yza galan ýurtda azat-erkin jemgyýetiň döräp başlamak tejribesi welin, dünýä üçin elmydama gyzykly hem özüne çekiji bolar. Diňe şonda dünýäniň geň wakasy, hadysasy hökmünde türkmenler barasynda gürrüň edip başlarlar. Diňe şonda azatlyga eýe bolmaga mätäç ýurtlara türkmen tejribesi görelde bolup biler.
Ýönekeý graždanlar duýýarmy?
Tankytçylar häzirki daşary aragatnaşyklaryň diňe häkimiýeti maliýe we syýasy taýdan pugtalandyrýandygyny belleýärler.
Häzirki Türkmenistan barasynda dünýäde garaýyşlar, göz öňüne getirişler dürli-dürli. Ýurtda bolýan özgerişlere oňyn garaýyşlar bilen bir hatarda nyýazowçylyk döwründen galan hem dowam edýän ýagdaýlara köp sanly erbet garaýyşlaram bar. Ol esasan adam hukuklary, has takyky, demokratik standartlar bilen deňeşdirilende, adam hukuklarynyň asla ýokdugy bilen bagly.
Nebit-gazyň ýa urandyr altynyň söwdasynda gazanylan üstünlikler adam hukuklarynyň ýoklugynyň ýerini tutup ýa-da öwezini dolup bilmez.
Häzirlikçe Türkmenistan ýapyk, şol ýagdaýda ol ýönekeý daşary ýurtlular üçinem, kuwwatly dünýä korporasiýalary üçinem düýbünden gyzykly bolmaz. Eger onuň serhetleri harby berkitmeleri ýatladyp dursa, uly möçberli inwestisiýalar Türkmenistana hiç wagtam gelmez.
Dünýäniň uly söwdasy, biznesi hem turistleriň akymy ýurtda bir adamyň ynandyrmalaryna, berýän wadalaryna arka diräp bilmez. Şeýle kepiller tutuş türkmen jemgyýetinden çykmaly. Häzirlikçe bolsa halkara gatnaşyklarynyň barşy diňe häkimiýete hem çinownikleriň ýokary gatlagyna peýda getirýär.
Edil öňküleri ýaly daşarky dünýä ýönekeý graždanlar üçin elýeterli däl. Baý çinowniklerem jemgyýet bilen arasyny beýik diwarlar, berk serhet goragy bilen bölýärler. Türkmenistan daşarky hem içerki araçäkleri bolan goşa serhetli ýurt.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


c: text/html

text:
Şondan birneme oň Birleşen Ştatlaryň resmileri-de Siriýanyň içindäki ýarag saklanýan nokatlar diýlip çaklanýan nokatlara garşy Ysraýylyň howa hüjümlerini geçirendigini habar beripdiler.
Başda Ysraýyl tarapyndanam, Siriýa tarapyndanam bu maglumatlary tassyklaýjy maglumat bolmandy.
Öz atlarynyň agzalmazlyk şerti bilen habar agentliklerine maglumat beren amerikan resmileri anna gününe geçilen gije hüjüm amala aşyrylyp, onda bir binanyň nyşana alnandygyny, emma ol binanyň himiki ýaraglaryň saklanýan ýeridir diýlip hasaplanmaýandygyny mälim edipdiler.
Bu maglumatlaryň yzy bilen şenbe güni öz atlarynyň tutulmagyny islemedik ysraýylly resmiler anna güni irden amala aşyrylan bu hüjümleriň Siriýanyň territoriýasyndan Liwanyň Hizbulla topary üçin raketa alyp barýan ulag kerwenini nyşana alandygyny tassykladylar. Emma olar bu hüjümiň anyk nirede amala aşyrylandygy barada welin maglumat bermediler.
Şondan birneme öň Ysraýylyň Waşingtondaky ilçihanasynyň metbugat sekretary bu maglumatlara kommentariýa bermekden saklandy. Emma ol: “Ysraýyl Siriýanyň režiminiň himiki ýa-da beýleki howply ýaraglary terrorçylaryň, aýratynam Liwandaky Hizbulla toparynyň eline bermeginiň öňüni almakda tutanýerli pozisiýany eýeleýär” diýip belledi.
Ozal hem hüjüm bolupdy
Bu soňky hüjümler ABŞ-nyň ýakyn ýarany Ysraýylyň şu ýylyň başyndan bäri Siriýanyň territoriýasynda ikilenji gezek hüjüm amala aşyrmasy hökmünde alamatlandy.
Diplomatlar şu ýylyň ýanwarynda Siriýanyň territoriýasyndan Liwandaky Hizbulla topary üçin alnyp barylýan diýlip çaklanylýan bir ýarag kerwenine garşy hem Ysraýylyň howa hüjümlerini geçirendigini aýdýarlar.
Bu soňky maglumatlaryň fonunda anna güni prezident Barak Obama Birleşen Ştatlaryň Siriýanyň içine nähilidir bir gury ýer goşunlaryny ýollamak planynyň ýokdugyny aýtdy.
Obama amerikan goşunlaryny Siriýanyň içine ýollamaklygyň diňe bir Amerika üçin däl, eýsem Siriýanyň özi üçinem bähbitli boljakdygyny görkezýän alamatlaryň ýokdugyny belledi.
Barak Obamanyň bu çykyşyndan bir gün öň ABŞ-nyň Goranmak sekretary Çak Heýgel Birleşen Ştatlaryň indi Siriýadaky oppozision söweşijilere ýarag ýardamlaryny bermekligi-de göz öňünde tutýandygyny aýdyp, çykyş edipdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Diplomatiki çeşmelerden alnan maglumata görä, 2003-nji ýylyň iýunyna çenli ors pasportyny alan we Türkmenistanda ýazgysy, propiskasy bolan türkmenistanlylara täze nusgadaky biometrik pasport berilýär.
Görnüşinden, ýaşaýan ýeriňde hasaba alynmak, propiska meselesi türkmenistanlylaryň täze nusgadaky biometrik pasport almagynda hem belli bir bökdençlik döretjege çalym edýär.
Mälim bolşy ýaly, garaşsyzlyk ýyllarynda müňlerçe türkmenistanly daşary ýurtlara çykdy we şol ýerlerde ýaşamagyny dowam etdirýär.
Şol bir wagtda türkmen kanunçylygy olaryň öz ýurtlaryna gelmek we gitmek hukuklaryny ykrar edýär. Mundanam başga, ýeterlik kanuny esasy bolmasa, ýa raýatyň özi ýüz öwürmese, türkmenistanlylar öz watanlarynyň raýatlygyndan mahrum edilip bilinmeýär.
Meseläniň ýene bir tarapy Türkiýede, goňşy Eýranda, özbegistanda, Owganystanda we beýleki ýurtlarda şol ýurtlaryň raýatlary bilen durmuş guran türkmenistanlylar hem bar. Olaryň käbiri Azatlyk Radiosyna hat ýazyp, telefon edip, özleriniň ata watanlaryna barmak, garyndaşlaryny görmek, yzlaryna dolanmak meselesinde bir topar soraglarynyň bardygyny aýdýarlar.
Bu soraglar garaşsyzlyk ýyllarynda dünýäniň beýleki bir topar ýurtlaryna, Ýewropa, Birleşen Ştatlara, Kanada düşen türkmenlerde hem bar.
Azatlyk Radiosy bu meseleler barada pikir alyşmak üçin daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmen synçylaryny, Şwesiýadan türkmen parlamentiniň öňki deptaty Halmyrat Söýünowy, Germaniýadan žurnalist Näzdürlini, Türkiýeden žurnalist Döwlet Baýhany telefon söhbetdeşligine çagyrdy.
Belki, söhbeti diňläp, sizem pikiriňizi ýazarsynyz!


text:
Täjigistanyň hökümeti Hytaýda ölüme höküm edilen bäş täjik raýatyna berlen jeza 19-njy iýula çenli ýerine ýetirilmese, olaryň bu jezadan gutuljakdygyny mälim etdi.
Daşary işler ministrliginiň 20-nji iýunda aýtmagyna görä, 19-njy iýunda Pekinde täjik we hytaý resmileri iki ýurduň raýatlary bolan tussaglary öz ýurtlaryna tabşyrmak hakynda ylalaşygyň tassyklanandygy barada dokumentleri alyşypdyr.
2014-nji ýylda iki ýurduň arasynda gol çekilen ylalaşyk, onuň tassyklanandygy hakyndaky dokumentleri taraplar bir-birine gowşurandan soň 30 günden, ýagny 19-njy iýulda güýje girýär.
Häzirki wagtda Hytaýda azyndan 15 sany täjik raýaty tussaglykda saklanýar. Olardan bäşisi ölüm jezasyna höküm edildi.
2016-njy ýanwarda Hytaý Täjigistanyň 51 ýaşly raýaty Hasan Ýusufowa berlen ölüm jezasyny ýerine ýetirdi. Ýusufow neşe gaçakçylygynda günälendi.


text:
Aşgabadyň banklarynda, hususan-da, Türkmenistanyň “Halkbank” döwlet täjirçilik bankynda raýatlaryň ýurduň beýleki sebitlerinde ýaşaýan ene-atalary ýa-da dogan-garyndaşlary üçin açdyran ýörite maksatly “Goýum” diýlip atlandyrylýan bank hasaplary ýapylyp başlandy.
Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki çeşmeleriniň tassyklamagyna görä, häzirki wagt raýatlardan gürrüňi edilýän görnüşdäki bank hasaplaryny, şol bank hasaby kimiň adyna açylýan bolsa, ony şol adamyň pasportda ýazga duran ýerindäki bank şahamçasyndan açmak talap edilýär.
Aýdylmagyna görä, şu hepdäniň başyna çenli paýtagtlylar ýurduň banklarynda özüniň obada ýaşaýan ene-atasy üçin “pensiýa hasabyny” ýa-da dogan-garyndaşy üçin “toý hasabyny” açdyryp, şol ýere her aý belli bir möçberdäki pul serişdesini goýup bilýärdiler. Şol pul serişdesi pensiýa üçin niýetlenen bolsa, onuň üstüne ýylda 12%, toý üçin niýetlenen bolsa 3% münýärdi.
“Halkbank” döwlet täjirçilik bankynda obada ýaşaýan kakasynyň adyna “pensiýa hasabyny” açdyran bir aşgabatlynyň aýtmagyna görä, bu bankyň paýtagtyň Parahat-1 etrapçasyndaky şahamçasynyň işgärleri “biz mundan beýläk sizden şeýle goýumlary alamyzok. Öňki goýumlary prosenti bilen, öz wagty gelende yzyna alarsyňyz. Bu bank hasabyny hem adyna açylan adam nirede ýazga duran bolsa, şol ýerde gaýtadan açyp bilersiňiz” diýýärler.
“Bank işgärlerinden munuň sebäpleri barada soranymda, olar maňa ‘bu bize ýokardan berlen görkezme. Biz şol görkezmäni berjaý edýäris. Bu ýurt boýunça kabul edilen düzgün. Biz size artykmaç informasiýany berip bilemizok’ diýip, jogap berdiler” diýip, adynyň efirde tutulmazlygyny soran aşgabatly ýaşaýjy aýtdy.
Bu barada Azatlyk Radiosy “Halkbankyň” Parahat-1 etrapçasyndaky şahamçasy we merkezi edarasy bilen habarlaşanda, haýsydyr bir kommentariý almak başartmady.
Emma ýerli synçylaryň we ýaşaýjylaryň käbirleri ýurtda bir welaýatdan başga welaýata ýa-da şäherdir obalara pul ugratmak üçin niýetlenen döwlet aragatnaşyk edaralarynyň sanynyň juda çäklidigine we olaryň hyzmatlarynyň aşa gymmatdygyna ünsi çekip, bu täze düzgüniň adamlaryň durmuşyny has-da kynlaşdyrjakdygyny aýdýarlar.
“Häzirki wagt ýurtda paýtagtdan beýleki obadyr etraplara resmi görnüşde diňe döwlet eýeçiligindäki “Türkmen poçtanyň” üsti bilen pul ugradyp bolýar. Biz bu edaranyň hyzmatlaryndan peýdalansak, uly ýitgä galýarys. Sebäbi ugradýan pulumyzyň 12%-ni, eger puluň möçberi uly bolsa, onda 20%-ni poçta hyzmaty üçin diýip ýörite tutup alyp galýarlar. Ýurduň başga regionlaryna pul ugratmak üçin döwlet tarapyndan göz öňünde tutulan başga hyzmat hem ýok. Bu adamlaryň durmuşyny kynlaşdyrmak üçin edilen ýene bir çäre” diýip, aşgabatly ýaşaýjy zeýrenýär.
Soňky iki ýyla golaý wagtyň dowamynda Türkmenistanda bank hasaplaryny açdyrmak, olardaky puly nagtlaşdyrmak we bir welaýatdan beýleki welaýata ýa-da ýurduň daşyna pul ugratmak bilen baglanyşykly hyzmatlara dürli çäklendirmeler girizildi.
Geçen ýylyň başyndan bäri ýurtda raýatlaryň “Western Union” arkaly daşary ýurtlara ugradýan pulunyň möçberi çäklendirilip, bu degişlilikde 300 amerikan dollary bilen 1000 amerikan dollary aralygynda diýlip kesgitlendi.
Şol bir wagtyň özünde, häzirki wagtda raýatlar daşary ýurtlardaky dogan-garyndaşlary tarapyndan öz şahsy bank hasabyna ugradylan daşary ýurt walýutasyny (puly) diňe türkmen manadynda alyp bilýärler. Şeýle-de çagalary daşary ýurtlarda okaýan ene-atalaryň hem pul ugratmak mümkinçiligi çäklendirilip, olar her aý diňe çäkli möçberdäki puly ugradyp bilýärler.
Mundanam başga, şu ýylyň başyndan başlap Türkmenistanyň banklarynda raýatlaryň bank hasaplaryna we döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärleriň plastik kartlaryna gelen puluň 1%-den 3%-ne çenli bölegi bank hyzmatlary üçin diýlip tutulyp başlandy.
Sözümiziň ahyrynda bellesek, ýokarda gürrüňi edilýän meseleler dogrusynda Türkmenistanyň media serişdelerinde kelam söz aýdylmaýar.


text:
Ukrainanyň parlamenti Moskwa Patriarhatynyň Ukrain Prawoslaw Kilisesiniň adyny üýtgetmek baradaky kanun taslamasyny kabul etdi.
Parlamentiň 240 agzasy bu taslamany goldap ses berdi.
Bu aralykda, parlament binasynyň daşynda ýüzlerçe adam köpçülikleýin doga-dileg edip, hödürlenen kanun taslamasyna garşy çykdylar.
Moskwa Patriarhatynyň Ukrain Prawoslaw Kilisesi prezident Petro Poroşenko ýüzlenip, kanunyň Konstitusiýa çapraz gelýändigini aýdyp, oňa weto goýmaga çagyrdy.
Hödürlenen kanun taslamada Ukraina garşy söweş alyp barýan ýa-da ukrain topraklaryny basyp alan ýurtlarda merkezleri ýerleşen dini guramalaryň, haýsy tarapa degişlidigini aýan etmekleri üçin, atlaryny üýtgetmegi talap edilýär.
Kanun taslamasyna laýyklykda, Russiýa ygrarly Moskwa Patriarhatynyň Ukrain Prawoslaw Kilisesiniň adyna “Russiýa” sözi goşulmaly bolar.
Moskwa 2014-nji ýylyň martynda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny basyp aldy, şeýle-de ýurduň gündogarynda Kiýew hökümetine garşy söweşýän separatistleri goldap başlady. 2014-nji ýylyň aprelinde başlanan konfliktde 10 müň 300 adam öldi.


text:
Braziliýanyň Sao Paulo şäheriniň golaýyndaky mekdepleriň birinde ozalky iki okuwçynyň amala aşyran hüjümi netijesinde ýedi adam, şol sanda bäş okuwçy öldürildi; 11 adam hem ýaralandy.
Resmileriň beren maglumatyna görä, soňy bilen ýüzi maskaly hüjümçileriň biri ilki öz şärigini öldüripdir, soňy bilen-de özüni helekläpdir.
Ýerli polisiýa wekili hüjümçileriň .38 kalibrli rewolwerler, Molotow kokteýlleri, pyçaklar we paltalar bilen ýaraglanandyklaryny mälim etdi.
Hüjümçiler 17 ýaşly Guilherme Taucci Monteiro we 25 ýaşly Henrique de Castro diýlip tanyşdyryldy. Olaryň näme sebäpden hüjümi amala aşyrandygy belli däl.
17 ýaşly hüjümçiniň ejesiniň sözlerine görä, mekdepde onuň ogly dowamly kemsitmelere sezewar edilipdir.


text:
Petropavlda kólik baǵdarshamǵa soǵylyp, bir adam mert boldy
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavlda jeńil kólik baǵdarsham baǵanyna soǵylyp, bir adam alǵan jaraqatynan aýrýhanada qaıtys boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Petropavl qalalyq polıtsııasy basqarmasynyń málimetinshe, jol-kólik apaty búgin tańǵa jaqyn saǵat 3-ten 40 mınýt ketkende bolǵan.
«Toyota Avensis» jeńil kóliginiń júrgizýshisi Jambyl – Q.Konstıtýtsııasy kósheleriniń qıylysynda rqlge ıe bola almaı qalyp, baǵdarsham baǵanyna soǵylǵan.
Jaraqat alǵan eki jolaýshy birden oblystyq aýrahanaǵa jetkizildi.
Alaıda, olardyń bireýi emdeý mekemesinde kóz jumdy.
Polıtsııa qyzmetkerleri jol-kólik oqıǵasyna qatysty materıal jınap jatyr.


text:
24-nji sentýabrda Döwlet migrasyýa gullugynyň maslahatlar zalynda hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň gol çeken resminamasyna laýyklykda 2657 adam Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edilip, olara pasportlar gowşuryldy. Dabaranyň dowamynda Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň ýaşaýjysy Nailähanum Färäjowa habarçymyza şeýle gürrüň berdi:
— Bu gün meniň ýyllar boýy eden arzyly arzuwym hasyl boldy. Hormatly Prezidentimiziň sahawatly Permany bilen maňa «Türkmenistanyň raýaty» diýen belent ada mynasyp bolmak bagty miýesser etdi. Meniň bilen birlikde dört perzendime — iki ogluma we iki gyzyma hem Türkmenistanyň raýaty diýen ada eýe bolmak bagty miýesser etdi. Söz bilen beýan edip bolmajak bagt, megerem, şu bolsa gerek! Sag bolsun mertebesi belent Prezidentimiz.
Men 1962-nji ýylda Azerbaýjan Respublikasynyň Masally raýonynyň Kalinowka obasynda doguldym. 20 ýaşymda, ýagny 1982-nji ýylda Türkmenistana geldim. Şol ýyldan bäri hem Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda ýaşaýaryn.
Öýli-işikli bolup, daýhançylyk bilen meşgullanýarys.
Aslynda hormatly Prezidentimiziň saýasynda bize işlemäge, halal zähmet çekmäge ähli mümkinçilikler döredilen. Türkmenistanyň paýatynyň pasportynyň bolmagy biziň hukuklarymyzy has-da giňeldýär. Biz indi ýurdumyz tarapyndan raýatlara edilýän ýeňilliklerden doly peýdalanyp bilýäris. Bize bu günki gowşurylan pasport diňe bir şahsyýetňi tassyklaýan resminama däl, ol biziň döwlet tarapyndan goraglylygymyzdyr, ertirki günümize ynamymyzdyr.
Şu gezek Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk toýunyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň pasportuny alanlaryň arasynda 21 milletiň wekilleriniň bardygyny aýtdylar. Bu gün, görüň, nijeme ojaklarda begenç, şatlyk duýgulary döredi. Dünýäde abraý-mertebesi gün-günden artýan Türkmenistanyň raýaty bolmak biziň üçin uly bagt.


text:
-
-
-
14:30
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
ShYU-nyń kólik-tranzıttik basymdyǵyn júzege asyrýǵa kedergi keltiretin problemalardy sheshý qajet
DÝShANBE. QazAqparat – Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń kólik-tranzıttik basymdyǵyn júzege asyrýǵa kedergi keltiretin problemalardy sheshý qajet. Bul týraly Dýshanbede ótip jatqan ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesinde QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Pandemııa, Sýets kanalyndaǵy naýryzdaǵy oqıǵa teńiz júk tasymalynyń strategııalyq osaldyǵyn kórsetip berdi. Osy oqıǵalardyń aıasynda transqurlyqtyq qurlyq baǵdarlar, eń aldymen Jańa Jibek joly óziniń tartymdylyǵyn aıtarlyqtaı kúsheıte tústi. Bizge kólik-tranzıttik basymdyǵymyzdy tolyqqandy júzege asyrýǵa kedergi keltiretin birqatar problemany birlesip sheshýimiz qajet. Eń aldymen ShYU-ǵa múshe memleketterdegi kólik ınfraqurylymynyń aıtarlyqtaı túrli deńgeıi men damýy jaıynda sóz bolyp otyr», - dedi Memleket basshysy.
Sondyqtan Qazaqstan Prezıdenti ShYU-ǵa múshe elderdiń ekonomıkalyq múddesin tolyqqandy eskerý negizinde uıym aıasynda ulttyq ınfraqurylymdyq strategııany ymyralasý ortaq múddege jaýap bere alatyndyǵyn atap ótti.
«Tótenshe jaǵdaı kezinde kóliktiń turaqty jumysyn qamtamasyz etý jónindegi yntymaqtastyq týraly memorandýǵa qol qoıý bul baǵyttaǵy alǵa jyljýdyń baıypty qadamy bolmaq», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
- Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń aptalyq jumysyna beınesholý
- Qytaı ekinshi pılottyq kemesin ǵaryshqa ushyrdy
- Qasym-Jomart Toqaev TMD elderi birigip atqarýy tıis birqatar máselelerdi atady
- Toqaev TMD elderi basshylaryn tuy sý problemasyn birlesip sheshýge shaqyrdy
- Aýǵanstandy teńdessiz qıyndyqtarmen jalǵyz qaldyrmaýymyz qajet – QR Prezıdenti
- Toqaev 2022 jyldy TMD-nyń halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı murasy jyly dep jarııalady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynda ýerleşýän tebigy gazdan benzin öndürýän zawody ýanwar – iýun aýlarynda 197 million 576 müň 661 manatlyk önüm öndürdi.
Gazdan benzin öndürýän dünýädäki bu ilkinji gazhimiýa zawodynyň bu görkezijisi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 172% ýokarlandy. Zawodyň esasy önümi EСО-93 kysymly benzindir. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty anna güni habar berdi.
Habarda bellenilişi ýaly, degişli döwürde zawodda bir gije-gündizde EСО-93 kysymly benziniň 1 müň 800 tonnasy öndürildi hem-de ýokary hil we ekologiýa talaplaryna kybap gelýän bu önüm baglaşylan şertnamalar esasynda Owganystana hem-de Ýewropa döwletlerine iberildi.
Ahaldaky gazdan benzin öndürýän zawod 2019-njy ýylda gurlup ulanmaga berildi. Kärhananyň ýylda 1 milliard 785 million kub metr “mawy ýangyjy” gaýtadan işläp, EURO-5 standartyna gabat gelýän EСO-93 görnüşli benziniň 600 müň tonnasyny hem-de suwuklandyrylan gazyň 100 müň tonnasyny öndürmäge mümkinçiligi bar.


text:
Türkmenistanyň Oguz han adyndaky Inžener–tehnologiýalar uniwersitetiniň garamagyndaky Umumy we amaly biologiýa institutynda guralan öňdebaryjy döwletleriň enjamlary we beýleki tehnologik serişdeler ylmyň we tehnikanyň soňky gazananlaryna doly gabat gelýär.
Institutda ylmyň umumy biologiýa, öýjük biologiýasy, genetika, tebigy baýlyklar bolan ösümlikler, haýwanat we mikroorganizmler dünýäsini öwrenmek, olaryň biohimiki, fiziki-himiki, dermanlyk häsiýetlerini anyklamak, oba hojalyk ekinleriniň we mallarynyň seçgi-tohumçylyk işlerini talabalaýyk alyp barmak, täze görnüşlerini döretmek boýunça düýpli hem-de amaly-ylmy barlaglary geçirmek göz öňünde tutulýar.
Şu maksat bilen, ýurdumyza daşary ýurtlardan getirilen dürli ösümlikleriň biologiýa-ekologiýa aýratynlyklaryny we olaryň Türkmenistanyň oba hojalygyndaky ähmiýetini öwrenmek meselesi esasy wezipeleriň biridir. Geljekde ýurdumyzda uly ähmiýete eýe boljak ösümlikleriň biri-de azolladyr.
Azolla bu subtropiki suw ösümligi bolup, dünýä möçberinde ekerançylykda, esasan-da, Orta Aziýada we dünýäniň beýleki ýurtlarynda şalyçylykda azot gory – biodökün, maldarçylykda we guşçulykda – iým hökmünde, şeýle-de, akaba suwlaryny biologiki taýdan arassalamakda peýdalanylýar.
Azolla atmosfera azotyny ýokary tizlikde, köp mukdarda özleşdirip, bir ýylda gektara 1000 – 1400 kilogram azota barabar bolup, şalyçylykda biodökün hökmünde ulanylanda, onuň hasyllylygy 20–25 göterim artýar we her gektaryň hasyllylygy 60–70 sentner (azot döküni ulanylmazyndan) ýokarlanýar, suwaryş suwlarynyň ýüzüni ýaşyl ýapynja bilen büräp, ekin meýdanynda suwuň köp mukdarda bugarmagynyň öňüni alýar.
Bu ösümlik, esasan hem, azot ýetmezçilik edýän suwlarda, şaly meýdanlarynda azot gory hökmünde ulanylýar.
Suwuň aýalyp saklanmagy, arassalygynyň üpjün edilmegi, aýratyn-da, onuň ýetmezçiligi häzirki wagtda dünýä möçberindäki esasy, düýpli meseleleriň biri bolup, suwy tygşytly peýdalanmak, senagat kärhanalarynyň çykarýan hapa suwlaryny biologiýa taýdan gaýtadan arassalap, tehniki maksatlar üçin peýdalanmak zerurlygy ýüze çykýar. Azolla suwy biologiýa taýdan arassalamak üçin ulanylyp, akýan suwlardan agyr metallary – hromy, nikeli, misi, sinki we gurşuny aýryp bilýär.
Bu ösümligi ösdürmek şor akaba suwlary arassalamagyň ekologiýa taýdan arassa usulydyr. Geljekde bu ösümligiň düzümindäki biologiki işjeň maddalary öwrenmek, innowasion biotehnologiýalar arkaly anyklamak, täze bioenergetikany döretmek giň gerime eýe bolar.


text:
Türkmen bedewiniň milli baýramynyň hormatyna geçirilýän dabaralara badalga berildi
23-nji aprelda Lebap welaýatynyň dolandyryş merkezinde ýetip gelýän Türkmen bedewiniň milli baýramyna bagyşlanan dabaraly çäreler geçirildi, olara Hökümetiň agzalary, Mejlisiň Başlygy, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, köp sanly myhmanlar gatnaşdylar.
Dabaralar ir ertir bilen Lebap welaýat kitaphanasynyň döwrebap binasynda başlanyp, onuň giň eýwanynda kitap sergisi guraldy. Bu ýerde dünýäniň ençeme dillerine terjime edilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýiti pähim-paýhasyndan dörän eserler bilen tanyşdylar.
Behişdi bedewlere bagyşlanan «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Gadamy batly bedew», «Atda wepa-da bar, sapa-da» atly kitaplar şolaryň arasynda aýratyn orun eýeleýär. Bu eserler öz okyjylaryny behişdi bedewleriň türkmen halkynyň watançylyk we ynsanperwerlik duýgulary bilen berk baglydygyny beýan etmekde tasir galdyrýar.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ahalteke bedewleri — milletiň buýsanjy, asyrlaryň dowamynda ata-babalarymyzyň döreden maddy medeniýetiniň sungat eseri bolup durýar. Kitaphananyň maslahatlar zalynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Atda wepa-da bar, sapa-da» atly kitabynyň nemes, türk we arap dillerine terjime edilen neşirleriniň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.


text:
Şol döwür Sowet Soýuzynyň lideri Mihail Gorbaçewyň yglan eden aç-açanlyk syýasatynyň çäginde Awstriýanyň hem-de Wengriýanyň häkimiýetleri Sopron şäheriniň golaýyndaky serhedi üç sagatlyk açyp, ýerli ilata biri-biri bilen salamlaşyp, gürleşmäge mümkinçilik döretmek barada ylalaşypdylar.
Emma Wengriýanyň oppozisionerleri bu çäre baradaky habary Günbatar Germaniýanyň käbir raýatlaryna ýetirdiler. Netijede serhet açylan wagtda bu ýere
Awstriýa tarapyna geçenleriň käbiri ýerde oturyp aglaýardy.
Şol gün serhet goşunyna ýolbaşçylyk eden Arpad Bella bir topar adamyň serhede tarap gelýändigini görüp, näme etjegini bilmän, ot açyp-açmazlyk babatda bir näçe minut oýlanyp durandygyny Azatlyk radiosy bilen söhbetdeşlikde gürrüň berdi. Soňra bolsa özüniň esgerlik borjundan wyždanynyň ýokary çykandygyny aýdyp, adamlara serhetden geçmäge päsgelçilik döretmändigini ol gürrüň berdi.
“Serhediň beýleki tarapynda haýran galdyryjy zatlar bolup geçýärdi. Awstiýa tarapyna geçenleriň käbiri bir ýerde durman, başagaýlykda ylgamagyny dowam etse, beýlekileri serhetden aşan badyna ýerde oturyp ýa aglaýardylar, ýa-da gülýärdiler. Şeýdip, adamlar dürli usullar bilen öz duýgularyny bildirýärdiler” diýip Arpad Bella aýdýar.
“Azatlyga, erkinlige hoş geldiň!”
Bu wakalara gatnaşan Dietmar Poguntke şol döwürde Gündogar Germaniýanyň ýaşaýjysy, 26 ýaşly studentdi. Ol bu waka barada bize şeýle gürrüň berdi: “Men serhetden geçenimde, ol ýerde duran Awsriýanyň bir raýaty “Azatlyga, erkinlige hoş geldiň!” diýen sözler bilen meni garşy aldy. Men muňa ynanyp bilmedim. Men erkinlige çykmak üçin birnäçe diwardan geçmeli bolaryn diýip, pikir edýärdim.”
19-njy awgustda bu wakanyň 20 ýyllygy bilen bagly Sopron şäheriniň golaýynda geçirilen resmi dabara Wengriýanyň prezidenti Lazlo Solýom, bu ýurduň premýer-ministri Gordon Bajnai hem de Germaniýanyň kansleri Angela Merkel ýaly ýokary derejeli resmiler gatnaşdylar.
"Gorbaçew üçin synag boldy"
Şol wakadan soň Sopron şäheriniň golaýynda bu iki ýurduň arasyndaky serhet 11-nji sentýabrdan 7 oktýabra çenli açylyp, 50 müňden gowrak adama Awstriýa tarapyna bosup geçmäge mümkinçilik döretdi. Sowet Soýuzy hem bu waka goşulyşman, diňe daşyndan syn etdi.
Takmynan iki aý wagt geçenden soň bolsa, Günbatar Germaniýany Kommunistik Gündogar Germaniýadan bölen Berlin diwary ýykyldy. Germaniýanyň şol döwürdäki kansleri Helmut Köl, Berliniň Brandenburg diwary bilen bagly wakanyň ýüze çykmagyna Wengriýanyň Sopron şäherinde bolan wakanyň itergi berendigini aýdypdy.
Häzirki wagtda Ýewropa Bileleşigine ýolbaşçylyk edýän Şwesiýanyň Daşary işler ministri Karl Bildt 19-njy awgustda öz resmi interenet blogunda çap eden maglumatynda 20 ýyl mundan ozal Sopron şäheriniň golaýynda bolan wakalar barada şeýle ýazdy: “Bu bolan waka ägirt uly gyzyklanma döredip, köpleriň ünsüni özüne çekdi. Bu waka 9-njy noýabrda Berlin diwary ýykylyp, bir ýyldan az wagtyň içinde emeli usul bilen döredilen GDR döwletiniň dargamagyna getiren prosesiň başlangyjy boldy”.


text:
Türkmenistanyň halk ýazyjysy Çary Aşyr bilen Pomma Nurberdi bir edebi nesliň wekilleridi. Olaryň ömür beýanynda (terjimehalynda) meňzeşlik köpdi. Bu meşhur ýazyjylaryň ikisi-de XX asyryň 30-njy ýyllarynda edebiýata gelipdiler. Ikisi-de 1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk Urşuna gatnaşan, galamlaryny ýaraga öwren ýazyjylardy.
Olar XX asyryň 60-njy ýyllarynda “Tokmak” satiriki žurnalynda bile işläpdir. Pomma Nurberdi baş redaktor eken.
Günlerde bir gün Türkmenistan Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň býorosynda Pomma Nurberdä “Arak-şeraby köp içýär” diýen aýp bildirip, ony wezipesinden boşadýarlar. Onuň ýerine Çary Aşyry baş redaktorlyga belleýärler. Pomma Nurberdini žurnalda bölüm müdiri wezipesinde işde alyp galýarlar.
Çary aga bellenen wezipesini bellemk (“ýuwmak”) üçin Pomma Nurberdini öýüne nahara çagyrýar. Nahar başynda Pomma Nurberdi:
–Çary, sen baş redaktorlyga mynasyp adam. Meni žurnalda işde galdyrdylar, seniň maňa howandar boljakdygyňa-da ynanýan.Ýöne düşünmeýän zadym-da bar. Meni “içegen” diýip işden aýryp, ýerime seni bellediler. Aslynda sen menden köp içýäň ahyryn – diýipdir.
Çary aga oňa:
–Belanyň körügi şunda, Pomma, sen käwagt arak-şerap içmegi bes edýäň. Adamlar “Pomma soňky günlerde içenok” diýip gürrüň edýärler. Men bolsa her gün içýän. Onsoň adamlar Çary Aşyr içýändir diýip çak-da etmeýärler. “Çary mydama keýpi kök, şoh adam” diýýärler. Senem men ýaly her gün içip ýören bolsaň, bu güne düşmezdiň. Özüň özüňi ile paş etdiň, özün günäkär – diýipdir.
***
Ozal ikidik
Ussat ýazyjy Beki Seýtäkow görnükli partiýa we döwlet işgäri Balyş Öwezowyň ildeşi hem-de klasdaşydy. Ol Balyş aganyň Türkmenistan Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň birinji sekretary döwri Türkmenistan Ýazyjylar Birleşiginiň başlygy bolupdy.
Şol wezipede işleýän wagty Beki aga dogduk mekany Daşoguza baranda ýazyjy Hangeldi Garabaýewden “Daşoguz iliniň, umuman, Horezm iliniň beýik ogullary” diýip kimleriň ady tutulýar?” diýip sorapdyr. Onuň niýeti “Balyş Öwezowyň hem-de Beki Seýtäkowyň ady tutulýar” diýen jogaby eşitmek eken.
Hangeldi Garabaýew ol sowala:
– Ir döwürde Jüneýit hanyň hem-de meniň adymy tutýardylar. Sowet döwleti Jüneýit hanyň adyny belli-külli garalandan soňra, diňe meniň adymy, ýagny Hangeldi Garabaýyň adyny tutýarlar. Ozal ikidik – diýip, jogap beripdir.
Beki aga:
–Aldyň, hemme zat düşnükli – diýip, oňa elini uzadypdyr.
***
Eýýäm geldiňmi?!
Ýazyjy Bazar Öwezow durmuşa belet adamlaryň biridi. Ol “Ýaşyňyzy pasportdaky ýazgy bilen däl-de, aýalyňyzyň gepi-sözi bilen ölçäň!” – diýip, maslahat bererdi.
“Aýalyň haýsy sözünden hasap ýöretmeli?” – diýen sowalymyza onuň jogaby taýyndy:
–Ýaş wagtymyz bir ýere gidip, iki-üç sagat eglensek, gelnejeňiz “Munça wagt nirede bolduň?” – diýip gopgun ederdi. Indi bir ýere gidip, üç-dört gün eglensek-de “Eýýäm geldiňmi?!” diýýär – diýip gülerdi.
Toplan ýazyjy Amanmyrat Bugaýew.


text:
Gürjüstanyň resmi prawoslaw buthanasy 17 adamyň ýaralanmagyna sebäp bolan ruhanylaryň bu hereketini ýazgardy. Ýöne, muňa garamazdan, patriarh Ilýa II-nji şeýle yörişleriň Gürjüstanyň medeniýetini "kemsidýändigini" aýdyp, bu wakadan bir gün öň ýurduň ýolbaşçylaryny agzalýan ýörişi gadagan etmäge çagyrypdy.
Gündogar Ýewropanyň çäginde ýerleşýän Gürjüstan, Orsýet, Serbiýa we Moldowa ýaly ýurtlarda ilat öz tarapyndan döwrebaplaşmak we reformalar geçirmek boýunça iş alyp barýar. Şunlukda, şol ýurtlarda aýallaryň, etniki azlyklaryň, gomoseksuallaryň hak-hukuklaryny goramak ugrunda görlüp-eşidilmedik öňegidişikler boldy.
Özgerişikliklere garşy ruhanylar
Olaryň arasyndaky meňzeşliklerden ýene biri-de, umuman aýdylanda, prawoslaw ortodoks ruhanylarynyň şeýle özgerişikliklere böwet bolmagy, syýasy we sosial nukdaýnazardan bolsa konserwatiw güýçleriň şeýle täzelikleri milli medeniýeti ýok etmek maksady bilen daşary ýurtlardan gurnalýan howp diýip düşünmegidir.
Konserwatiw prawoslaw ortodoks ruhanylarynyň çagyryşlaryna gulak asyp, gomoseksuallary goldaýan ýörişlere garşy çykyş eden gürjüstanlylaryň biri Zaza Dawitaliadyr.
Onuň özi bu barada şeýle gürrüň berýär: "Men bu ýerde ýygnanyşanlara öz goldawymy berýärin. Biz Gürjüstanyň ahlagyna we medeniýetine gapma-garşy gelýän ýörişlere garşy. Gomoseksuallaryň hak-hukuklaryny goldap çykyş edýänler daşary ýurtly käbir guramalardan maliýe kömegini alýarlar we olar Gürjüstanyň ahlagyna garşy demonstrasiýalary geçirmek isleýärler".
Serbiýadaky demonstrasiýalar
O diýen howsalaly bolmasa-da, edil şuňa meňzeş ýagdaý şu aýyň başynda Serbiýanyň paýtagty Belgraddada bolup geçdi. Serbiýa bilen Kosowanyň gatnaşyklaryny kadalaşdyrmak boýunça Yewropa Bilelşiginiň howandarlygynda gelnen ylalaşyga garşy çykyp, 10-njy maýda 3 müň çemesi adam ýygnanyşyp, protest ýörişini geçiripdi. Milletçi serbler Kosowa Serbiýanyň aýrylmaz bir bölegi hökmünde garaýarlar. Serbiýada bu demonstrasiýalar iki ortodoks prawoslaw ruhanysy tarapyndan gurnaldy, ýöne patriarh Irineý bu hereketlerden daşda durdy.
Guramaçylardan biri ruhany Atanasiý demonstrantlara ýüzlenip eden çykyşynda häzirki premýer-ministr Iwisa Daçiçiň Ýewropanyň tarapdary, öňki premýer-ministr Zoran Djindjiçiň gününe düşmek howpy bilen ýüzbe-ýüzdügini aýtdy. Jenap Djindjiç öz alyp barýan reforma syýasatyna garşy bolan aşa milletçiler tarapyndan 2003-nji ýylda öldürilipdi.
“Premýer-ministr realistik syýasat barada gürrüň edýändigini aýdýar. Emma ol serbleriň diňe dünýewi gatlagyny öz içine alyp, serbleriň jennete gitmeli gatlagy bilen gyzyklanmaýar. Gynansak-da, Djinjiç hem şular ýaly pikirleri öňe sürerdi. Biz onuň soňunyň nähili gutarandygyny bilýäris. Ýöne biz muny Hudaýyň adalatyna tabşyrdyk. Dini Serbiýa bolmadyk halatynda, dünýewi Serbiýany hem göz öňüne getirip bilmeris." diýip, ruhany Atanasiý aýtdy.
Moldowadaky garşylyklar
Moldowada-da konserwatiw ruhanylar ýurduň Ýewropa Bileleşigi bilen ýakynlaşmak üçin äden käbir ädimlerine, şol sanda adamlary jynsy aýratynlyklary sebäpli kemsitmegi gadagan edýän kanunyň kabul edilmegine garşy çykypdylar.
Dini meseleler boýunça maglumatlary çap edýän “Forum18” habar agentliginiň Moskwadaky habarçysy Geraldina Fogan, dini milletçiligiň XIX asyrda ýazgarylýandygyna garamazdan, munuň prawoslaw ortodoks medeniýetinde giňden ýaýran däpdigini aýdýar. Şeýle-de Tbiliside ýaşaýan dini alym Beka Mindiaşwili ortodoks ruhanylarynyň taglymatynda Günbatara garşy pikirleriň adaty zatdygyny aýdýar we Günbataryň “medeniýetden uzaklaşan halklardygyny” öňe sürýär.
Has takygrak aýdylanda, guramaçylykly dini toparlaryň aglabasy, olaryň öz sözleri bilen aýdylanda, döwrebaplaşmaga garşy medeni we fundamental gymmatlyklaryny gorap çykyş edip geldiler. Emma Ýewropa barada aýdylanda, bu meselede ortodoks hristianlar ýaly agressiw hereket eden bolmandy.
"Zenanlar öý işi bilen meşgullanmaly"
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin ýurtda iş alyp barýan hökümete degişli bolmadyk garaşsyz guramalary daşary ýurtlaryň agentleri diýip atlandyrýar. Şol bir wagtyň özünde-de Orsýetiň ortodoks prawoslaw buthanasynyň patriarhy Kiril geçen aýda ýaýradan beýanatynda feminizmiň juda howply zatdygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, zenanlar öý işleri bilen gyzyklanmaly. Şeýle bolmasa, maşgala, ýurt, hatda hemme zat weýran bolar diýdi.
Gürjüstan bilen Serbiýa barada aýdylanda, bu ýurtlarda hökümet konserwatiw ruhanylaryň bu hereketine garşy aýak diremäge synanyşýar. Gürjüstanyň premýer-ministri Bidzina Iwanişwili 14-nji maýda eden çykyşynda ýurtda jynsy azlyklaryň-da, olaryň hak-hukuklarynyň-da bardygyny we jemgyýetiň bu ýagdaýa ýuwaş-ýuwaşdan öwrenişjekdigini nygtady.
Serbiýanyň premýer-ministri Daçiç öz ýaýradan beýannamasynda 10-njy maýda Belgradda geçirilen protestde ortodoks ruhanylarynyň öňe süren pikirleriniň asla kabul ederlikli däldigini aýtdy.


text:
Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň arasynda alnyp barylýan Adam hukuklary dialogynyň sekizinji tapgyryndan soň, Ýewropa Bileleşigi beýanat ýaýradyp, Türkmenistanyň adam hukuklary ýagdaýyndan çynlakaý alada bildirdi.
Eýse, bu çynlakaý aladalar nämelerden ybarat?
Azatlyk Radiosy bu sorag bilen gyzyklanyp, Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler boýunça edarasynyň Orsýet, Gündogar hyzmatdaşlygy we Merkezi Aziýa boýunça metbugat wekili Maýa Koçiýançiç (Maja Kocijancic) bilen söhbetdeş bolup, agzalýan aladalar barada jikme-jik maglumat bermegi sorady.
Azatlyk Radiosy: Siz, adam hukuklary boýunça Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň resmi wekilleriniň arasynda ýaňy-ýakynda geçirilen gepleşiklerden soňra, ýörite beýanat ýaýradyp, Türkmenistanda adam hukuklarynyň çynlakaý depelenýändigini we bu ýagdaý bilen bagly aýratyn alada bildirýändigiňizi aýtdyňyz. Soňky döwürde şeýle alada galmagyňyza sebäp bolýan haýsydyr bir aýratyn ýagdaý barmy?
Maýa Koçiýançiç: Bilşiňiz ýaly, Ýewropa Bileleşigi uzak wagtdan bäri Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýyna aýratyn alada bildirip gelýär. Biz bu baradaky aladamyzy dürli platformalarda beýan etdik.
Adam hukuklarynyň bozulyşy baradaky ýagdaýlar hökümete degişli bolmadyk guramalar tarapyndan hem yzygiderli ýaýradylýar. Bu barada Birleşen Milletler Guramasynyň çäginde maslahat edilýär, şeýle wakalar žurnalistler, şol sanda siziň žurnalistleriňiz tarapyndan hem dokumentleşdirilýär.
Adam hukuklary boýunça Ýewropa Bileleşigi bilen Türkmenistanyň arasynda geçirilýän ýyllyk ýygnagymyzda bu aladalarymyza türkmen häkimiýetleriniň ýene bir gezek ünsüni çekdik. Bu aladalarymyzy gaty aç-açan we konstruktiw ýagdaýda beýan etdik.
Azatlyk Radiosy: Siziň beýanatyňyzda adam gynamalary barada hem alada bildirlýär Bu ugurdan gozgalan haýsydyr bir takyk ýagdaý ýa şahsyýet hakda giňişräk maglumat berip biljekmiň?
Maýa Koçiýançiç: Elbetde, ýygnakda şoňa meňzeş dürli ýagdaýlar hakda gürrüň edildi, adam gynamalar hakdaky aladamyz olardan diňe biridi. Adam hukuklarynyň bozulýandygyny görkezýän ençeme takyk ýagdaýlara olaryň ünsüni çekdik.
Azatlyk Radiosy: Beýanatyňyzda käbir bendileriň, esasanam, türmede ýitirim bolandygy aýdylýan bendileriň saklanýan ýerleri hakda hem türkmen wekillerinden takyk maglumat talap edendigiňiz aýdylýar. Şeýle soraglaryňyza takyk jogap alyp bildiňizmi? Meselem, Boris Şyhmyradowyň ýagdaýy hakda nähili maglumat berdiler?
Maýa Koçiýançiç: Türmede ýitirim bolan bendiler barada türkmen resmilerinden doly maglumat soradyk, olar bu barada käbir maglumatlaram berdiler. Biz häzir berlen şol maglumatlary seljermekçi. Sişenbe günki ýygnakda biz türkmen resmilerini şol ugurdan berlen maslahatlary berjaý etmäge çagyrdyk.
Şeýle-de Boris Şyhmyradow barada, BMG-niň degişli rekomendasiýasyna laýyklykda, onuň türmeden boşadylmagyny soradyk. Emma edil häzir meniň onuň ykbaly barada aýdyp biljek takyk maglumatym ýok.
Azatlyk Radiosy: Türkmen resmileriniň bu meselede size beren jogaplaryny nazarda tutup aýtsaňyz, siz Şyhmyradowyň henizem diridigini aýdyp biljekmi?
Maýa Koçiýançiç: Aýdyşym ýaly, biz bu baradaky pozisiýamyzy olaryň öňünde aç-açan beýan etdik. Emma, öň hem aýdyşym ýaly, onuň edil häzirki ýagdaýy barada bizde goşmaça maglumat ýok.
Azatlyk Radiosy: Bize has ýakynrak bir tema ünsüňizi çekip, Azatlyk Radiosynyň türmedäki habarçysy Saparmammet Nepesgulýewiň ýagdaýy hakda sorasym gelýär, o barada gürrüň boldumy ýygnakda?
Maýa Koçiýançiç: Biz ençeme bendiler hakda takyk maglumatlar soradyk, şeýle-de biz ençeme takyk ýagdaýa olaryň ünsüni çekdik, olaryň arasynda Azatlyk Radiosynyň habarçysy Nepesgulýew hem bar. Bu ilkinji gezek däl, mundan ozalky ýygnaklarda hem bu ýagdaýa türkmen resmileriniň ünsüni çekipdik.
Biz türkmen resmileriniň ünsüni 2015-nji ýylyň dekabarynda BMG-niň eden-etdilikli tussag etmelere gözegçilik edýän iş toparynyň rekomendasiýasyna çekip, Nepesguyýewiň boşadylmagyny talap etdik.
Azatlyk Radiosy: Bizi aýratyn alada goýýan zatlardan birem Nepesgulýewiň häzirki ýagdaýy barada nämälimligiň höküm sürmegi, onuň saglygy barada täzelik barmy? Resmiler [bu hakda] bir zat diýdilermi?
Maýa Koçiýançiç: Elbetde, aladaňyza düşünýäris, Nepesgulyýewiň ýagdaýy gozgaldy, biz türkmen resmilerinden, onuň ýagdaýy bilen bagly [berilýän] degişli rekomendasiýalara gulak asyp, ony boşatmaklaryny soradyk. Edil häzirki wagtda bu meselede goşmaça maglumat bermäge ýagdaýym ýok.
Azatlyk Radiosy: Beýanatyňyzda, hereket azatlygyna üns çekilip, bu barada hem alada bildirilipdir. Soňky döwürde bu babatdaky howatyrlanmalaryňyza esas bolaýjak haýsydyr bir aýratyn ýagdaýlar bolup geçdimi?
Maýa Koçiýançiç: Hereket azatlygy barada beýanatymyzda öňe sürlen pikirler, haýsydyr bir takyk waka ýa ýagdaýa esaslanmaýar, emma hökümete degişli bolmadyk dürli guramalaryň raportlaryndan hem belli bolşy ýaly, käbir adamlaryň ýurtdan çykmagyna rugsat edilmezligi bilen bagly wakalar wagtal-wagtal ýüze çykyp durýar.
Şeýle-de, welaýatlardan gelip, Aşgabatda ýaşamak we işlemek isleýän adamlaryň başdan geçirýän ýagdaýlaryny, kynçylyklaryny hem bilýäris, bu aladalar şu we şoňa meňzeş ýagdaýlar nazarda tutulyp orta atyldy.


text:
Türkmenistanda şu ýylyň başyndan 790 müň kwadrat metrlik ýaşaýyş jaý gurlupdyr.
Türkmen hökümetiniň 8-nji setýabrda geçiren maslahatynda beren hasabatyna görä, bu resmi san tutuş ýurtda täze gurulan jaýlara degişli. Ýene-de şonçasynyň 2020-nji ýyla çenli obalaryň, posýoloklaryň, etrap şäherleriniň we etrap merkezleriniň sosial-durmuş ýagdaýyny gowulandyrmak boýunça milli programmanyň çäginde gurulýandygy resmi maglumatda habar berildi.
Türkmenistanda soňky ýyllarda şäherlerde we oba ýerlerinde gurulýan jaýlaryň ençemesiniň gymmatdygy sebäpli boş durýandygyny garaşsyz çeşmeler habar berýärler. Şäherlerde täze gurulýan ýokary oňaýlykly jaýlara garanda köne jaýlaryň ilat köpçüligine has elýeterlidigi aýdylýar.
Hususan-da, Aşgabatda şu ýylyň başyndan bäri, jaýlaryň bahasynyň azyndan 30% arzanlandygy habar berilýär. Käbir maglumatlara görä, häzirki wagtda Aşgabatda ýaşaýyş jaýlaryň bahasy 20 müň amerikan dollaryna barabar nyrhdan başlanýar.
Şeýle-de oba ýerlerinde gurulan täze obalaryň ençemesi ýaşamak üçin infrastruktura taýdan doly üpjün edilmezden ulanylyşa tabşyrylýar.


text:
Orsýetiň käbir žurnalistleri we bloggerleri daşary ýurt agentleri hökmünde belgilemek çäresi häkimiýetleriň maglumatlaryň erkin akmagyna garşy alyp barýan “sistemalaýyn syýasatynyň” soňky ädimleriniň biridir diýip, Žurnalistleri goraýan komitet aýdýar.
Düýbi Nýu-Ýorkda ýerleşýän guramanyň 3-nji iýuldaky beýanatynda häkimiýetleriň “ugruny üýtgetmegine” we rus raýatlaryna “giň gerimli çeşmelerden” maglumat we pikir almaga rugsat berilmegine çagyrylýar.
Şol gün irden Döwlet dumasynyň, parlamentiň aşaky palatasynyň maglumat we aragatnaşyk komiteti häkimiýetlere Adalat ministrligi tarapyndan daşary ýurt agentleri diýlip kesgitlenen metbugat neşirleri üçin işleýän adamlary daşary ýurt agentleri diýip belgilemäge rugsat bermek baradaky kanun düzedişleriniň taslamasyny tassyklady.
Teklip edilýän kanun ýyllyk auditden-barlagdan geçýän adamlaryň iki ýyldan bir gezek öz edýän işleri hakynda hasabat bermegini talap edýär we olaryň öndüren önümleriniň ählisine “daşary ýurt agenti” diýip bellik goýmagy talap edýär diýip, habarlarda aýdylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti, halkara Nowruz güni mynasybetli, iş kesilen 2 müň 28 bendiniň günäsini geçdi. Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradaky degişli permana çarşenbe güni geçirilen sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky iş maslahatynyň dowamynda gol çekdi.
Türkmen lideriniň 20-nji martda gol goýan dokumentine laýyklykda, günäsi geçilen raýatlar mundan beýläk azatlykdan mahrum etmek görnüşindäki esasy jeza çäresini çekmekden boşadyldy.
Şol bir wagtda, azatlyga çykýanlaryň arasynda halkara hukuk guramalary tarapyndan syýasy bendiler ýa wyždan ýesirleri diýlip hasaplanylýan adamlaryň hem bardygy ýa ýokdugy belli däl.
Türkmen prezidenti mundan öňki günä geçişliklerde hem bolşy ýaly “eden jenaýatyna ak ýürekden toba eden adamlaryň işe ýerleşdirilmegini” degişli döwlet resmilerine tabşyrýar. Emma muňa garamazdan, türkmen türmelerinde oturyp çykanlar özleriniň soňy bilen işe ýerleşmek meselesinde uly kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny, güýç edaralarynyň işgärleri tarapyndan häli-şindi her dürli kemsitmelere sezewar edilýändiklerini aýdýarlar.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretarynyň syýasy meseleler boýunça orunbasary Dawid Hale (David Hale) 20-23-nji awgust aralygynda Merkezi Aziýa döwletlerine sapar edýär.
Saparyň esasy maksady 21-nji awgustda Gazagystanyň paýtagty Nur-Soltanda Merkezi Aziýanyň bäş döwletiniň sammitine gatnaşmakdan ybaratdyr.
“C5+1” hem diýlip bilinýän bu sammitde Hale Gazagystanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň we Türkmenistanyň daşary işler ministrleri bilen duşuşyp, ýokary derejedäki gepleşikleri geçirer.
“C5+1” formatyndaky gepleşikler 2015-nji ýylyň noýabrynda esaslandyrylypdy.
Sammitden soň, Hale özbek resmileri bilen duşuşmak üçin Daşkende hem sapar eder.


text:
Arseniý Ýatsenýuk Witaliý Kliçko bilen bilelikde Berline syýahat edip, maliýe kömegini soramak niýetini mälim etdi. Ýekşenbe güni Kiýewde müňlerçe tarapdarynyň öňünde çykyş edip Ýatsenýuk “Ýewropanyň bize teklip edýän ykdysady ýardamy barada takyk aýtmagyny isleýäris” diýdi. Şeýle-de ol Ukrainanyň raýatlary üçin Ýewropa wizasyz syýahat etmek mümkinçiliginiň döredilmegi barada gepleşik geçirjegini habar berdi.
Ukrainada üç aýa golaý wagt bäri dowam edýän hökümete garşy protestlerde çykyş edýänler prezident Wiktor Ýanukowiçiň wezipesinden çekilmegini talap edýärler.


text:
Eýran bilen Günbatar ýurtlarynyň baglaşan ýadro ylalaşygyndan soň Tährana garşy girizilen sanksiýalar ýatyryldy.
Eýse, sanksiýalaryň ýatyrylmagyna Eýranda ýaşaýan etniki türkmenler nähili reaksiýa bildirýärler? Sanksiýalaryň ýatyrylmagy bilen Eýranda ýaşaýan türkmenleriň durmuşynda nämeleriň özgermegine ýa-da üýtgemegine garaşylýar? Olaryň täze şertlerdäki ykdysady planlary näme?
Azatlyk Radiosy "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanynda Eýrandaky türkmenleriň wekilleri bilen sanksiýalaryň ýatyrylmagynyň täsirlerine syn edýär.


text:
“PakTurk” hususy mekdepleriniň bir uly mugallymy, işgärleriň we olaryň maşgalalarynyň Pakistandan deportasiýa edilmegini ýazgaryp çykyş etdi. Ol mekdepleriň ýapylmagy ýüzlerçe adamyň durmuşyny aladaly ýagdaýa saldy diýdi.
“Pakturk” halkara mekdeplerindäki we kolležlerindäki 450 töweregi mugallymdan we olaryň maşgala agzalaryndan, noýabr aýynyň ahyryna çenli Pakistany terk etmekleri talap edilýär. Türk hökümeti bu mekdepleri iýul aýynda hökümet agdarylyşygy synanyşygyny gurnamakda aýyplanýan, Birleşen Ştatlarda ýaşaýan musulman ruhanysy Fethullah Gülen bilen ilteşiginiň bardygy bilen aýyplaýar. Emma bu aýyplamalar mekdep işgärleri tarapyndan düýpli ret edilýär.
“PakTurk” halkara mekdepleriniň müdir orunbasary Nurijan Dündar Azatlyk Radiosyna işgärleriň we olaryň maşgalalarynyň Türkiýä barmajakdyklaryny aýdyp, ol ýerde Gülen tarapdarlary diýilýän müňlerçe mugallymlara garşy uly göwrümli işden boşadyş we tussag ediş kompaniýasynyň dowam edýändigini belleýär.
“Iň uly meselelerimiziň biri - biz Türkiýä yzymyza dolanyp bilmeýäris. Türkiýedäki biziň dostlarymyzyň hemmesi türmede. Olar bizi Türkiýä äkidip, bizi hem türmä dykmak isleýärler” diýip, Dündar Päkistanyň Peşawar şäherinde gürrüň berdi.
Wideo: Pakistandaky sud mugallymlaryň deportasiýa edilmegini wagtlaýyn togtatdy. Muňa seretmezden, köp mekdepleriň türk işgärleri Pakistandan gitmäge we gaýgyly hoşlaşyklara taýynlanýarlar. (Azatlyk Radiosynyň Pakistan gullugy)
2010-njy ýyldan bäri Pakistanda işleýän Dündar, özüniň we beýleki “PakTurk” işgärleriniň dünýäniň 172 ýurdundaky beýleki şeýle mekdeplere gitjekdigini aýtdy. Ýöne ol munuň şowly geçjekdigi hakynda ikirjiňlenýändigini hem sözüniň üstüne goşdy.
Aslynda, Pakistanyň Içeri işler ministrligi olardan noýabryň 20-ne çenli ýurdy terk etmegi talap edipdi, emma olaryň möhleti aýyň soňuna çenli uzaldylypdy. Mekdep sudda karara garşylyk görkezipdi, emma sud şikaýaty kabul etmedi.
“Gülençilere” garşy söweş
Dündar “PakTurk-iň”, Gülen we onuň 160 töweregi ýurtda, 2000-den gowrak bilim edaralary bolan dini we sosial hereketi bilen baglanşygynyň bardygy hakyndaky aýyplamalaryň ýalňyşdygyny aýdýar. Ol “hiç bir ilteşik ýok” diýdi.
Ankara Yslamabatdan ýurtdaky Gülen bilen ilteşigi bolan hemme toparlary aýyrmagyny sorady. 16-njy noýabrda Yslamabada sapar eden Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň, “Gülençi terrorist gurama” diýlip aýdylýan topara garşy Pakistanyň eden hereketlerine öwgi bilen garşylyk berdi. Olardan gaty hoşal bolandygyny aýtdy.
Birleşen Ştatlarda sürgünde ýaşaýan Güleni Ankara türk goşunyndaky öz ýaranlaryna 15-nji iýuldaky Erdogana garşy agdarylyşyk synanyşygyna buýruk bermekde aýyplaýar. Gülen bu aýyplamalary birnäçe gezek ret etdi. Birleşen Ştatlaryň resmileri türk resmileriniň Güleni yzyna bermekligi hakyndaky talabyna, onuň hakynda täsirli subutnamalar görkezilmelidigini aýdyp jogap berdi.
10 müňden gowrak çaga
Dündar hökümetiň “PakTurk-e” garşy edýän basyşlaryndan iň köp ýitgi çekýänleriň ýurduň 28 mekdebinde bilim alýan 10 müňden gowrak okuwçylardygyny aýtdy. Bu ýurtda 24 million çaga mekdebe gitmeýär.
Dündar: “Iň kyn tarapy okuwçylary we olaryň hossarlaryny goýup gitmek. Biz gowy we ýokary hilli bilim üçin işleýäris. Şonuň üçin Pakistandaky adamlar bizi gowy görüp, ýardam edýärler” diýdi.
Onlarça pakistanly ene-ata hökümetiň 18-nji noýabrda mugallymlary işden boşatmagyna garşy çykyş etdi.
“Amnesty International” guramasy bu wakalara “syýasy matlaply hereket” diýip baha berip, bularyň diňe pakistanly çagalary öýkeletjekdigini aýtdy.
Adam hukuklaryny gorap çykyş edýän toparyň Günorta Aziýa boýunça direktory Champa Patel 17-nji noýabrda: “ýurt, türk hökümetiniň buýrugy esasynda mugallymlary kowmak ýaly syýasy hereketlere däl-de, synplara we mugallymlara mätäç” diýdi.
“PakTurk” halkara mekdepleri we kolležleri türk hökümetinde registrasiýa edilen hökümete degişli bolmadyk gurama tarapyndan 1995-nji ýylda döredilipdi.


text:
Memleket basshysy Svevind Group kompanııasynyń prezıdentin qabyldady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Svevind Group kompanııasynyń prezıdenti Volfgang Kroppty qabyldady, dep habarlaıdy Aqorda.
Svevind Group nemis-shved kompanııalar tobynyń basshysy Qazaqstan Prezıdentine «jasyl» energetıka salasyndaǵy ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýdyń perspektıvalary týraly aıtty.
Atap aıtqanda Mańǵystaý oblysynda jel jáne kún elektr stantsııalarynyń qurylysyna qatysty jobany iske asyrý jáne sodan keıin resýrstardy «jasyl» sýtegi óndirisine bólý josparlanyp otyr. Sonymen qatar jel generatorlary men kún energııasyn óndiretin panelderdi jergilikti jerde shyǵarý múmkindigi qarastyrylýda.
Qasym-Jomart Toqaev jańartylatyn qýat kózderin paıdalanýǵa jáne el ekonomıkasyndaǵy kómirtegine táýeldilikti tómendetýge basymdyq beretinin aıtty. Onyń pikirinshe, sýtegi energetıkasyna arnaıy nazar aýdarý kerek.
Memleket basshysy kompanııanyń usynǵan ınvestıtsııalyq usynystaryn oń baǵalap, Volfgang Kroppqa memleket tarapynan qoldaý kórsetiletinin aıtty.


text:
1-nji sentýabrda Aşgabatdaky Maslahat köşgünde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli umumy okuw sapagyny geçdi. Duşuşyga gatnaşyjylar türkmen Lideriniň çykyşyny uly üns bilen diňlediler. Ol türkmen halkynyň geçen taryhy ýoluna, häzirki ösüşlerine hem-de ýaşlaryň öňünde durýan wezipelerdir borçlara bagyşlandy.
Döwlet Baştutany bu ýere ýygnananlary ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşynda möhüm orny eýeleýän Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlap, ýaşlara hemişe ylym-bilime, pähim-paýhasa, akyl-danalyga teşne bolmagy öwüt berdi.
Türkmen Lideri ýaşlara ýüzlenip, mukaddes Garaşsyzlygyň ähli ösüşlerimiziň, şöhratly üstünliklerimiziň binýady hökmünde ähmiýetini aýratyn belledi. Üçünji müňýyllygyň öň ýanynda — 1991-nji ýylda Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygy dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edildi. Netijede, ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda düýpli özgertmelere badalga berildi. Garaşsyzlygymyzyň ilkinji günlerinden ýurdumyz parahatçylygy, dost-doganlygy dabaralandyrýan oňyn Bitaraplyk ýoluny saýlap aldy. Dünýä döwletleri, halkara guramalar bilen özara bähbitli gatnaşyklary ýola goýdy.
Türkmenistanyň daşary syýasaty barada aýtmak bilen, döwlet Baştutany: «Bitaraplyk biziň parahatçylygy, dostlugy, ynsanperwerligi, hyzmatdaşlygy, ösüşi dabaralandyrýan taglymatymyzdyr. Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty parahatçylygyň ýoludyr, dünýä halklaryny dost-doganlyga çagyrýan ýoldur. Aşgabat şäherinde BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy hem Bitaraplygymyzyň parahatçylygy goldamakda uly ähmiýetiniň bardygyny aýdyň tassyklaýar» diýip nygtady.
Durmuşdaky ähli düşünjedir bilimler Watandan başlanýar. Äpet Ýer togalagynyň Ýewraziýa yklymynda ýerleşýän Türkmenistan biziň eziz Watanymyzdyr, ata-babalarymyzdan miras galan we soňky nesillere galjak bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr. Bu nurana topragy söýmek, goramak, gülletmek biziň her birimiz üçin parzdyr. Biziň at-abraýymyz, mertebämiz we derejämiz şu topragyň şöhratyny belende göterip bilşimize baglydyr. Ata Watanymyzyň her daban ýeri biziň iň beýik mukaddesligimizdir diýip, türkmen Lideri ýaşlara nesihat berdi.
Bellenilişi ýaly, bilim ulgamyny dünýä derejesinde döwrebaplaşdyrmaga, ruhy taýdan kämil, berk bedenli, giň dünýägaraýyşly nesli ýetişdirmäge hem uly ähmiýet berýäris. Munuň üçin ýurdumyzyň ähli ýerlerinde häzirki zaman orta we ýokary okuw mekdepleridir çagalar baglary, Köpetdagyň sapaly jülgesinde, Awazada çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezleri guruldy hem-de gurulýar. Bilim edaralary döwrebap okuw kitaplarydyr gollanmalar bilen yzygiderli üpjün edilýär. Bilim bermek işine ylmyň soňky gazananlaryny, okatmagyň innowasion usullaryny, ýokary hilli elektron bilim maglumatlaryny giňden ornaşdyrýarys. Sanly bilim ulgamynyň ösdürilmegine uly üns berilýär.
Watana bolan söýgi ýürekde orun alan iň näzik we päkize duýgudyr. Onuň gymmatyny hiç zat bilen ölçäp bolmaz. Ýürekden çykan sözüň ýürege barşy ýaly, yhlas bilen başyna barlan iş hem bitmän galmaýar. Her bir işe ýürekden ýapyşyp, merdana halkymyzyň adyny has-da belende götermek, başymyzyň täjine deňeýän eziz Watanymyzyň şöhratyna şöhrat goşmak siziň esasy borjuňyzdyr diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlendi.
Umuman, türkmen Lideriniň çykyşynda döwlet syýasatynyň ähli ugurlary boýunça gazanylan üstünlikler, ýetilen sepgitler, amala aşyrylýan milli maksatnamalar, Türkmenistanyň taryhy, beýik şahsyýetleriň gymmatly mirasy... dogrusynda giňişleýin gürrüň edildi. Döwlet Baştutany çykyşynyň dowamynda goşgy setirlerine, halk nakyllaryna we rowaýatlara ýüzlenmek bilen, ýaşlary watansöýüjilige we ýokary ahlaklylyga, halkyň bähbidine hyzmat etmäge çagyrdy.
Çykyşyň ahyrynda türkmen Lideri umumy sapak boýunça ýaşlarda ýüze çykan sowallar bilen gyzyklanyp, ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan ýaşlaryň käbiriniň oý-pikirlerini diňledi. Şeýle hem Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlaryň özlerini gyzyklandyrýan meseleler boýunça sowallaryny hat üsti bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanyna iberip biljekdiklerine ünsi çekdi.


text:
Ýurdumyzda şu ýylyň dokuz aýynda döwlet eýeçiligindäki desgalaryň 81-si hususylaşdyryldy we Döwlet býujetine 368 million 356 müň 908 manat geçirildi. Şeýle hem döwlet eýeçiligindäki desgalaryň kärendesi üçin 146 million 969 müň 200 manat alyndy.
Mundan başga-da, şu ýylyň 1-nji oktýabryndaky ýagdaýa görä, ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 109,2%, çykdajy bölegi bolsa 98,1% ýerine ýetirildi. 2021-nji ýylyň ýanwar-sentýabr aýlarynda özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň 49,2%-niň önümçilik toplumlarynyň, 50,8%-niň bolsa durmuş-medeni maksatly desgalaryň bina edilmegine gönükdirildi.
Şeýle hem milli maksatnamalaryň çäklerinde ýerine ýetirilen işler barada hasabat berildi. Şu döwürde düýpli maýa goýumlaryň 1 milliard 764 million 389 müň manatlygy özleşdirildi.
Türkmenistanda geçen dokuz aýda eksportyň möçberi geçen ýyl bilen deňeşdirilende 20%-e golaý artdy we 6 milliard ABŞ dollaryna golaý boldy. Ýangyç-energetika serişdeleri hasaba alynmanda eksportyň möçberi takmynan 50%-e ýokarlandy. Bu bolsa milli ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklary ýörelgelerine esaslanýan döwri innowasiýalary ornaşdyrmak we olary uzak geljekde hem ýörelge edinmek, hormatly Prezidentimiziň alyp barýan ykdysady özgertmeleriniň esasy bolup durýar.
Häzirki wagtda, Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşi hojalygy ýöretmegiň öňdebaryjy usullaryna esaslanýar. Taryh üçin uzak bolmadyk döwrüň içinde halk hojalygynyň pudaklaryna döwrebap tehnologiýalar ornaşdyrylyp, ýokary netijeler gazanyldy. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzy senagat taýdan öňdebaryjy, kuwwatly döwlete öwürmäge gönükdirilen uly möçberli özgertmelere esaslanýan ylmy-tehniki syýasaty durmuşa geçirilýär.
Myrat KAKALYÝEW,
Aşgabat şäherindäki agrosenagat
orta hünär okuw mekdebiniň
mugallymy.


text:
Satuw Merkezi Hytaýyň bu görnüşi, bazardaky gara kofe gyzyl ýer daşyny we pol penjiresiniň tebigy yşyklandyryşynyň boş ýerini kabul edýär we ýagtylyk bilen kölegäniň, wirtual bilen hakyky arasynda tapawut döredýär. Wirtual we alýumin agaç panjaralary, suw sahnasyndaky mis çeper lotos ýaprak bölekleri we galan ýerlerde hytaý nyşan gurluşyny gurmak sungaty & quot; syýa orkide kazyýetiniň nokady & quot; ýagdaý. Hususan-da, çüýşe keseliniň täze materiallaryny ulanmak, adaty ýagdaýda, ýöne ýeriň bahasyny ussatlyk bilen peseldýär.
Taslamanyň ady : Shuimolanting, Dizaýnerleriň ady : Zhoumin Wei, Müşderiniň ady : Hefei Wanling Architectural Decoration Design Engineering Co.,LTD..
Bu ajaýyp dizaýn, yşyklandyryş önümlerinde we yşyklandyryş taslamalarynyň dizaýn bäsleşiginde altyn dizaýn baýragynyň ýeňijisidir. Beýleki köp täze, innowasiýa, özboluşly we döredijilik yşyklandyryş önümlerini we yşyklandyryş taslamalarynyň dizaýn işlerini açmak üçin altyn baýrakly dizaýnerleriň dizaýn portfelini hökman görmeli.


text:
25-nji awgustda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda gurlan döwrebap dokma toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy. Umumy bahasy 147 million 850 müň amerikan dollaryna barabar bolan täze toplumyň açylyşyna Hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryň ýolbaşçylary, dokma pudagynyň işgärleri gatnaşdylar.
Meşhur daşary ýurt önüm öndürijileriniň enjamlary bilen üpjün edilen täze, döwrebap dokma toplumy ýylda 3 müň 650 tonna ýüplük, 12 million inedördül metr dürli görnüşli matalary hem-de 1 million 200 müň sany taýýar tikin önümlerini öndürmäge niýetlenendir.
Kärhananyň ulanylmaga tabşyrylmagy bilen, 1 müň 300 täze iş orny dörediler, öndürilýän ekologiýa taýdan arassa, ýokary hilli önümler bolsa ýurdumyzyň içerki bazarynyň sarp edijiligini üpjün etmek bilen birlikde, eksport kuwwatlyklaryny artdyrmaga-da mümkinçilik berer.
Toplumyň eýeleýän meýdany 18 gektar bolup, önümçilik desgalaryndan başga-da, iki gatly edara binasy, önümçilik ammarlary, ussahana, awtoduralga, ýangyn howpsuzlyk binasy bar. Döwrebap toplum dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň enjamlary bilen enjamlaşdyryldy hem-de onda Italiýanyň we Ýaponiýanyň ýüplük egiriji enjamlary, Belgiýanyň mata dokaýan, Italiýanyň we Germaniýanyň boýag enjamlary hem-de Ýaponiýanyň tikinçilik enjamlary ornaşdyryldy.
Bu ýerde öndürjek ekologiýa taýdan arassa, ýokary hilli önümler ýurdumyzyň içerki bazarynyň sarp edijiligine ýetiriler we daşary döwletlere eksport ediler. Ýüplük egirmek üçin niýetlenilen enjamlar örän tygşytlylygy bilen tapawutlanyp, olar beýleki ugurdaş tehniki enjamlara garanyňda, elektroenergiýany 20 göterim az sarp edýärler.
Türkmen Lideri döwrebap dokma toplumynyň iş aýratynlyklary bilen tanyşdy we bu ýerdäki enjamlar bilen gyzyklanyp, barlaghanadaky enjamlar barada maglumat aldy.
Açylyş dabarasynyň çäklerinde Kaka dokma toplumynyň halkara ülňülerde gurlandygy üçin oňa daşary ýurtly degişli düzümler tarapyndan hil we beýleki şahadatnamalar gowşuryldy.


text:
Öýde bişirilen napoleon (napalýon) tort, hoz we sguşýonkaly krem bilen , örän lezzetli , agzyňda ereýär. Krem gowy edip siňer ýaly öňünden taýynlamany unutmaň.
Içindäkiler — Napoleon tort taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 250 gram mesge
- 2 skatan un
- 1 ýumurtga
- 2 çemçe limon sogy
- 1/2 stakan sowuk suw
- 400 gram sguşýonka (1 banka)
- 200 gram mesge
- 200 gram hoz
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Ýarym stakan suwa limonyň sogyny goşup ýumurtga bilen garmaly.
- Uly jama mesgäni salyp dogramaly. Un we limonly garyndyny azajykdan goşup garmaly, hamyr etmeli.
- Hamyry 8 şarige bölüp 1 sagat holodilnikde goýmaly.
- Her şarigi un sepip ýagly kagyzda ýaýmaly we wilka bilen dürtmeli. 180 dereje gyzdyrylan duhowkada takmynan 15 minut owadan altyn renk bolýança bişirmeli.
- Korj bişen soň sowamanka tarelka goýup owadan tegelek edip kesmeli, galanyny külke etmeli tortyň üstüne seper ýaly.
- Kremini taýynlamaly. Ýumşan mesgäni mikser bilen garmaly, sguşýonka goşmaly we birmeňzeş krem bolýança garmaly.
- Hozlary bir pakede goýup oklow bilen owratmaly.
- Her korjige krem çalmaly we hoz sepmeli.
- Iň üstdäki korjy krem çalyp hoz sepen soň korj külkesini sepmeli. Şeýle hem tortyn gyralaryna külke sepmeli.
- Torda krem gowy edip siňer ýaly holodilnikde azyndan 8 sagat goýmaly.
Suratlary
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Bu maslahat Fransiýanyň bu embargony ýatyrmak baradaky çagyryşy esasynda gurnaldy.
Bu wakanyň öňýany eden çykyşynda Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland Siriýanyň režiminiň dowam edýän konfliktlere syýasy çözgüt tapmaga asla gyzyklanma bildirmeýändigini öňe sürüp, Ýewropanyň Siriýadaky “gyrgynçylyklara” passiw ýagdaýda syn edip oturmaly däldigini nygtady.
Fransiýa hatda Ýewropa Bileleşiginiň embargosy ýatyrylmasa-da, özüniň Siriýadaky oppozision söweşijileri ýarag bilen üpjün etmäge taýýardygyny aýdýar.
Britaniýa hem siriýaly söweşijileriň ýarag bilen üpjün edilmegini goldaýar. Emma Bileleşigiň beýleki agzalary, şol sanda Germaniýa hem beýle çärelere tutanýerli garşy çykyş edýär.


text:
Özbek prezidenti Yslam Karimow öz ýurdunda haýsy-da bolsa bir daşary ýurt harby bazasyny döretmek mümkinçiliklerini inkär etdi.
1-nji sentýabrda Daşkentde Özbegistanyň garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyny bellemek boýunça geçirilýän dabarada çykyş eden Karimow özbek ýaragly güýçleriniň daşary ýurtlarda geçiriljek islendik harby çärä hiç haçan gatnaşmajakdygyny hem aýtdy.
Karimow bu beýanaty, Birleşen Ştatlar Daşkendi “Yslam döwleti” atly topara garşy döredilen köpmilletli koalisiýa goşulmagy sorandygyny mälim etmeginden bäş gün soň ýaýratdy.
Şu ýylyň ýanwar aýynda Germaniýanyň resmileri halkara güýçleriniň Owganystany terk edendigine garamazdan, Germaniýanyň harbylarynyň Özbegistanyň Termez şäherindäki howa bazasyny ulanmagy dowam etdirjekdigini aýdypdy.


text:
Ýekşenbe güni, 13-nji dekabrda, türkmen gazyny Owganystanyň üstünden Pakistana we Hindistana akdyrjak gazgeçiriji proýektiniň gurluşyk işleri başlanar. Uzynlygy 1,735 km deň Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) proýektiniň düýbüni tutuş dabarasyna üstünden gazgeçiriji geçmeli döwletleriň liderleriniň hem gatnaşmagyna garaşylýar.
Türkmenistanyň günorta-gündogaryndaky “Galkynyş” gaz ýatagyndan başlanyp, Owganystanyň Hyrat, Farah, Helmand, Gandagar welaýatlarynyň üstünden, soňra-da Pakistanyň Bulujystan welaýatynyň merkezi Kweta şäherinden günorta, tä Hindistanyň Fazilka şäherine çenli uzajak gazgeçirijiden ýylda 33 milliard m3 türkmen gazyny akdyrmak göz öňünde tutulýar.
TOPH proýektini “Türkmengaz” döwlet konserni, Owgan gaz korporasiýasy, Pakistanyň “Inter State Gas Systems (Private) Limited, Hindistanyň “GAIL (India) Limited” kärhanalary tarapyndan esaslandyrylan “TAPI Ltd” konsorsiumy amala aşyrar.
Ilkibaşda Konsorsiuma Fransiýanyň "Total" kompaniýasynyň ýolbaşçylyk etmeginiň, şeýle-de onuň proýekte uly möçberde maýa ýatyrmagynyň mümkindigi baradaky maglumatlar peýda bolsa-da, soňy bilen proýektiň eýeçiligi baradaky düşünişmezlikler sebäpli "Totalyň" gepleşiklerden çekilendigi aýdyldy. Häzirki wagtda Konsrosiumyň ýolbaşçylygyna “Türkmengaz” döwlet konserni saýlandy.
Proýektiň hasaplaşyk maslahatçysy hökmünde Aziýanyň Ösüş banky çykyş edýär. Şol bir wagtda umumy bahasy 10 milliard dollar diýlip çaklanylýan bu gazgeçirijiniň haýsy maliýe serişdeleriň hasabyna guruljakdygy, şeýle-de oňa gatnaşýan sermaýaçylar barada takyk maglumat ýok.
On ýyldan köpräk wagt bäri gürrüňi edilip gelinýän TOPH proýektiniň 2018-nji ýyla çenli gurlup gutarylmagyna garaşylýar. Emma, proýektiň maliýeleşdirilmegi bilen birlikde, gazgeçirijiniň Owganystanyň üstünden geçjek sebitlerinde howpsuzlygygyň nähili ýagdaýda üpjün ediljekdigi barada hem berilýän maglumat köp däl.
Gepiň gerdişine görä bellesek, gazgeçirijiniň 735 km Owganystanyň, şol sanda ýurduň howpsuzlyk ýagdaýlarynyň dartgynly sebitleriniň üstünden geçýär. Ýatladyp geçsek, Türkmenistanda TOPH-nyň düýbüni tutmak dabaralaryna taýýarlyk görülýän wagty, sişenbe güni Owganystanyň – gazgeçirijiniň geçmeli – Gandagar welaýatyndaky hökümetiň howa bazasyna söweşijileriň eden hüjüminde azyndan 37 adam öldürildi.
Gazgerçirijiniň Pakistanyň üstünden geçmeli Bulujystan sebitinde hem, separatistleriň we söweşijileriň alyp barýan hereketleri sebäpli, howpsuzlyk ýagdaýlary bilen bagly meseleleriň bardygyna hem üns çekilýär.


text:
Türk howpsuzlyk güýçleriniň geçiren operasiýasynda, Stambulda bombaly hüjüm gurnamaga taýýarlanýan "YD" toparyna agza biri özbegistanly, beýlekisi bolsa türkmenistanly bolan janyndan geçen iki bombaçy tussag edildi. Olara hem ýardam etmekde aýyplanýan GDA-nyň 5 raýaty bolsa kriminal ýagdaý doly anyklanýança tussaglykdan boşadyldy.
Türkiýäniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde ýaýran maglumata görä, Stambulyň terrorçylyga garşy göreş müdirliginiň işgärleri Pendik Tuzla Maltepe diýen ýerde geçiren operasiýasynda "YD" guramasynyň janyndan geçen hüjümçiler sanawynda durýan özbegistanly "Bunýod" lakamly Azizjon Bekraýew bilen türkmenistanly "Zubeýr" lakamly Nowruz Kasymowy ele saldy. Munuň yz ýanyndan hem olaryň gurnajak bombaly hüjümlerine goldaw berjek toparyň agzalary bolan, 32 ýaşyndaky Azerbaýjanyň raýatlary R.I. we 26 ýaşyndaky O.M. bilen özbegistanly raýatlar; 26 ýaşyndaky B.M. 29 ýaşyndaky T.H. we 32 ýaşyndaky N.I. başga bir ýerde ele salyndy. Olaryň ýanynda köp sanly materiallaryň hem tapylandygy mälim edildi.
Ikisi janyndan geçen hüjümçi bolan jemi 7 daşary ýurtly raýat sorag üçin, Stambulyň Watan şaýolundaky Terrorçylyga garşy göreş müdirligine äkidildi. Hünärmenler tapylan materiýallary barlan mahaly janyndan geçen hüjümçileriň bombaly hüjüme gören taýýarlygy we nämäni göz öňünde tutandygy barasynda jikme-jik maglumatlaryň üstüni açdy.
Özbegistanyň raýaty "Bunýod" lakamly Azizjon Bekraýew bilen Türkmenistanly "Zubeýr" lakamly Nowruz Kasymow kazyýetiň karary esasynda azatlykdan mahrum edildi. Olara hemaýat etmekde aýyplanýanlar bolsa kriminal ýagdaýlar doly anyklanýança wagtlaýynça goýberildi.
Tussaglaryň beren maglumaty esasynda gaýtadan operasiýa geçiren Stambulyň terrorçylyga garşy göreş müdirliginiň işgärleri bu gezek Sultanbeýli diýen ýerde Siriýa gidip "YD" toparynyň hatarynda söweşmäge taýýarlanýan Özbegistanyň, Täjigistanyň, Azerbaýjanyň we Türkmenistanyň raýatlaryndan ybarat bolan 36 adamy hem ele saldy. Soň olar deportasiýa edilmegi üçin, migrasiýa gullugyna iberildi.


text:
Korrupsiýa garşy göreşýän aktiwist we oppozision syýasatçy Alekseý Nawalnyý korrupsiýa garşy planlaşdyrylan protestleriň öňüsyrasynda Moskwada öýüniň golaýynda tussag edildi.
Onuň aýaly Ýuliýa Nawalnaýa adamsynyň öz tarapdarlaryny 12-nji iýuna planlaşdyrylan protestleri geçirmäge ündändigini Twitter arkaly habar berdi.
Nawalnynyň korrupsiýa garşy göreş fondundaky çeşmeler öz edara jaýlarynda elektrik togunyň we internetiň kesilendigini aýtdylar.
Alekseý Nawalny bilen onuň goldawçylary tarapyndan tutuş ýurt boýunça gurnalan korrupsiýa garşy protestleriň çäginde, Orsýetiň Uzak Gündogarynda demonstrasiýa geçirmäge synanyşan birnäçe adamy polisiýa tutdy.
Nawalny soňky salymda adamlary Moskwa şäheriniň merkeziden daşarda rugsat edilen ýerde däl-de, Twerskaýa köçesinde protest geçirmege çagyranyndan soňra, Moskwanyň polisiýasy bu köçede protest geçirmek baradaky planlar hakda duýduryş berdi.
Korrupsiýa garşy göreş alyp barýan we Orsýetiň iň tanymal oppozision lideri bolan Nawalny köpçülikleýin protestler bilen özüniň 2018-nji ýylda geçjek prezident saýlawlary baradaky kampaniýasyny güýçlendirmek isleýär. Ýöne prezident Wladimir Putiniň hökümetiniň onuň saýlawa kandidat bolup gatnaşmagyna ýol berjekdigi belli däl.
OWD-info saýty Blagoweşçensk şäherinde azyndan dört adamyň, şol sanda rugsat edilmedik protestleri gurnanyň-da tutulandygyny habar berdi.
Ýerli mediada bildirilmegine görä, Wladiwostokda birnäçe ýüz adam protest geçirende, polisiýanyň protestçiler bilen çaknyşyp, sany näbelli adamlary tutandygy aýdylýar.
Wideoda polisiýa işgerleri iki adamy ýa iki ýaş ýigidi märekäniň içinden çekip çykarýar. Protestçiler hem “utanç, utanç” diýşip gygyryşýarlar.
Sibiriň Nowosibirsk şäherinde, şeýle hem Gazagystan bilen serhetdeş Altaý ülkesiniň merkezi Barnaulda ençeme adam protest geçirdi. Protestler beýleki şäherlerde, şol sanda Tatarystanda Kazanda-da geçdi.
Rugsat edilmedik protest St. Peterburgda-da planlaşdyrylypdy. Bu ýerde ony gurnan Andreý Piwowarow 12-nji iýunda “Facebook” saýtynda polisiýanyň onuň ýaşaýan ýerine gelip, özüni “köpçülikleýin bidüzgünçiligi gurnamakda” aýyplandygyny ýazdy. Ol gapyny açmansoň hem polisiýa daraşda ýerleşipdir.
Moskwada şäher häkimiýetleri şäheriň merkezinden daşarda demonstrasiýa geçirilmegine ozal rugsat edipdiler. Ýöne Nawalny 11-nji iýunda giçlik demonstrasiýany esasy köçe bolan Twerskaýa geçirendigini aýtdy.
Protestiň geçmeli ýerini üýtgedendigini başlanmazdan 24 sagatdan hem az wagt öň yglan eden Nawalny häkimiýetleri demonstrasiýany gurnanlar bilen hyzmatdaşlyk etmezlik üçin, audioçy we wideoçylara basyş etmekde aýyplady.
Ol wideoda tarapdarlaryny parahatçylykly ýöriş geçirmäge we prowokasiýalara çekilmezlige çagyrdy.
Nawalny demonstrasiýanyň ýerini üýtgedeninden soňra Moskwanyň prokurorlygy “Twerskaýa köçesinde rugsatsyz üýşmeleň geçirmäge edilen her bir synanyşyk” bikanun bolar we “kanun goraýjy organlar tertip-düzgüni saklamak üçin, gerekli çäreleri görmeli bolarlar” diýip duýduryş berdi.
Planlaşdyrylan ýörişden birnäçe sagat öň Moskwanyň polisiýasy tarapyndan çykarylan başga bir beýannamada “protestçiler tarapyndan bolan her bir öjükdiriji işe umumy tertip-düzgüne salnan howp diýip garalar we şol bada togtadylar” diýilýär.
Kremliň sözçüsi Dmitriý Peskow mesele şäher häkimiýetleriniň meselesi diýdi. Ol soňra hem “prowokasiýalardan ýa bikanun işlerden saklanmak möhüm” diýip, sözüniň üstüne goşdy.
Şäheriň regional howpsuzlyk we anti-korrupsiýa bölüminiň başlygy Wladimir Çernikowyň ‘Eho Moskwy’ radiosyna aýtmagyna görä, adamlaryň Twerskaýa köçesinde gezelenç etmegine ýol berler, ýöne plakat götermäge ýa şygar gerip, gygyryşmaga rugsat edilmez.
“Eger biri syýasy plakatlar bilen peýda bolsa ýa şygar gerip gygyrsa, onda onuň polisiýanyň potensial müşderisi boljakdygy şübhesiz. Eger-de biri parahatçylykly gezelenç edip, Orsýet gününi bellemäge gelen köplük bilen raýdaşlyk görkezse, onda ähli zat asuda we oňat bolar” diýip, Çernikow aýtdy.
Nawalnynyň Putiniň ýolbaşçylygyndaky korrupsiýa we dostparazlyk sistemasy diýýänine garşy 200-den agdyk şäherde demonstrasiýalar geçýär.
Nawalny mart aýynda tutuş ýurt boýunça geçirilen protestlerde gazanylan üstünligi artdyrmak isleýär. Bu protestlere garaşylmadyk ýagdaýda köp adam gatnaşdy. Onda Moskwanyň bir özünde müňden agdyk adam tutuldy.
Nawalny bilen onuň tarapdarlary tarapyndan döredilen bir wideoýazgy 12-nji iýuna planlaşdyrylan protestlerden bir gün öň hökümetiň iki saýtynda peýda boldy. Bu wideoda premýer-ministr Dmitriý Medwedew korrupsiýada aýyplanýar.
26-nji martda geçen demonstrasiýalarda esasy roly oýnan bu wideo Ýaroslawl şäheriniň regional prokurorlygynyň, şeýle hem St. Peterburgyň regional administrasiýasynyň websaýylarynda ýerleşdirildi.
Ýaroslawl prokurorlary saýtlar hak hüjümine uçrapdyr diýip güman edýändiklerini aýtdylar.


text:
Ozal habar berlişi ýaly, 26-njy sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda paýtagtymyzda sebitde deňi-taýy bolmadyk “Aşgabat” köpugurly toplumyň açylyş dabarasy boldy. Şu gün toplumyň düzümine girýän Söwda we dynç alyş merkezinde ýurdumyzyň Hökümet agzalary çagalary, agtyklary bilen bolup, merkezde çagalaryň we uly adamlaryň wagtlaryny gyzykly geçirmekleri üçin döredilen mümkinçilikler bilen içgin tanyşdylar.
Milli binagärligiň ajaýyp däplerini hem-de dünýäniň ösen häzirki zaman şähergurluşyk tejribelerini özünde jemleýän bu desgalar toplumy ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň giňden we dabaraly bellenilýän şanly 30 ýyllygynyň öň ýanynda ulanylmaga berildi.
Täze taryhy eýýamda baýramçylyklar we şanly seneler mynasybetli dürli görnüşli, şol sanda durmuş maksatly iri desgalar, paýtagtymyzda bolşy ýaly, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde hem açylyp ulanylmaga berilýär. Munuň özi ilatyň durmuş üpjünçiligine, halkymyzyň amatly ýaşamagy, zähmet çekmegi we göwnejaý dynç almagy üçin zerur şertleriň döredilmegine möhüm ähmiýet berilýändigini görkezýär.
Bu gün Aşgabat dünýäniň we sebitiň döwrebap, sazlaşykly ösýän şäherleriniň birine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça paýtagtymyzda innowasiýalary, iň gowy inženerçilik-tehniki işläp taýýarlamalary giňden ornaşdyrýan toplumlaýyn şähergurluşyk maksatnamasy durmuşa geçirilýär.
Şunuň bilen baglylykda, täze Söwda we dynç alyş merkeziniň binalar toplumynyň halkara derejedäki güwänamalara eýe bolandygyny bellemeli. Germaniýanyň “German Council” söwda merkezleriniň geňeşi tarapyndan bu topluma “Ýokary tehnologiýa esaslanyp gurlandygy” baradaky güwänama, Dokland,s (London) ylmy-barlag akademiýasynyň “Certificate of Excellence 2021” güwänamasyna mynasyp boldy. Şeýle hem bu merkeze Awstriýanyň “Vorarlberger” binagärçilik instituty tarapyndan “Özboluşly dizaýn” güwänamasynyň berlendigini we onuň Söwda merkezleriniň halkara geňeşiniň (ICSC) agzalygyna kabul edilendigini bellemeli.
Eziz Diýarymyzyň baş şäheriniň çäkleriniň giňeldilmegini hem-de ilatynyň artmagyny nazara almak bilen, işlenip taýýarlanylan bu taslamada söwdanyň we dynç alşyň utgaşdyrylmagynyň ähmiýetini bellemeli. Şeýlelikde, täze merkezde dynç alyş üçin ähli zerur şertler döredildi. Şunda körpe nesiller üçin ähli mümkinçilikleriň döredilmegine möhüm üns berilýär. Ýaş nesilleriň abadançylygy hakyndaky alada Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar.
Söwda we dynç alyş merkeziniň täzeçil tehnologiýalar, sanly ulgam arkaly gurnalan aýdym-sazly, yşykly içki suw çüwdürimleriniň sazlaşygy bu ýere gelýänleriň ruhuny göterýär. Merkeziň häzirki zamanyň ösen tejribesine esaslanýan bezeg aýratynlyklary adamlara ýakymly täsir edýär. Onda täzeçil tehnologiýalaryň ulanylmagy milli Liderimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän giň möçberli taslamalarda häzirki zamanyň ösen tejribesine möhüm üns berilýändigini aňladýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ilatyň köpugurly isleglerini kanagatlandyrmak, ýaşaýyş-durmuşy üçin amatly şertleri döretmek, aýratyn-da, ösüp gelýän ýaş nesilleriň wagtlaryny gyzykly hem-de şadyýan geçirmeklerine ýardam bermek Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe kemala gelýän söwda kärhanalarynyň işiniň möhüm wezipeleriniň biri bolup durýar.
Şeýle hem Söwda we dynç alyş merkezinde islän harydyňy satyn almak, maşgala bolup dynç almak, dürli söwdalary guramak, baýramçylyk çärelerini geçirmek üçin şertler döredildi. Bu ýerde özboluşly usulda taýýarlanan milli tagamlar hödürlenilýär. Süýji tagamlary halaýanlar çaý başynyň bezegi bolan dürli süýji önümlerini satyn alyp bilerler.
Merkeziň çäginde körpeler üçin niýetlenen güýmenje mekanlary has-da özüne çekýär. Onuň düzümine körpeler hem-de uly ýaşly çagalar, maşgala bolup dynç alýanlar üçin ýörite bölümler hereket edýär. Attraksionlaryň, oýun awtomatlarynyň örän köpdürlüligi çagalaryň we ýetginjekleriň ösen islegini kanagatlandyrmaga ukyplydyr. Merkeze gelen çagalar olary uly höwes, şatlyk bilen oýnaýarlar. Toplumda oýunlar ulgamyndaky örän gyzykly hem-de özüne çekiji täze enjamlar goýlupdyr. Olar hatda uly ýaşly adamlaryň hem ünsüni özüne çekýär.
Bu ýere gelýän çagalar we ene-atalar döredilýän mümkinçilikler, şertler üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden çykýan alkyş sözlerini aýdýarlar. Olar häzirki döwürde milli Liderimiziň yzygiderli aladasy netijesinde ýaş nesilleriň gowy okamaklary, sazlaşykly ösmekleri hem-de şadyýan dynç almaklary babatda ähli şertleriň döredilýändigini uly guwanç bilen belleýärler.
Mundan başga-da, dynç alyş we güýmenje toplumynda kinoteatr, bilýard we bouling oýnamak üçin meýdançalar ýerleşýär. Binanyň gatlarynda galyp-düşmek üçin basgançaklardan hem-de eskalatorlardan başga-da, daş-töweregi synlamaga mümkinçilik berýän adaty liftler ulanylýar.
Şeýlelikde, paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça gurlup, ulanylmaga berlen köpugurly Söwda we dynç alyş toplumy Aşgabadyň esasy binagärlik aýratynlyklarynyň birine öwrüldi. Ol milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda durmuşa geçirilýän we “Döwlet adam üçindir!” diýen şygary baş ýörelge edinýän syýasatynyň uly rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär.


text:
Orsýet Ukrainadan eltilýän ähli süýjileriň importyna gadagançylyk girizdi. Orsýetiň “Rospotrebnadzor” federal agentligi 5-nji sentýabrda girizen gadagançylygyna Ukrainanyň süýji öndürýän “Konti” we “AWK” kompaniýalarynyň önümleriniň Orsýetde alyjylaryň hukuklaryny bozmagynyň sebäp bolandygyny aýtdy.
“Rospotrebnadzor” agzalan önümleriň daş gabynyň Orsýetiň kanunlarynda göz öňünde tutulan talaba laýyk gelmeýändigini aýtdy. Orsýet Ukrainanyň süýji öndürýän bir kompaniýasynyň önümlerine eýýäm gadagançylyk girizipdi.
Orsýet bilen Ukrainanyň gatnaşyklary Moskwanyň mart aýynda Krym ýarymadasyny anneksiýa edip öz düzümine goşmagyndan soň we Ukrainanyň gündogarynda dowam edýän gandöküşlikli konflikt sebäpli çürt-kesik ýaramazlaşdy. Kremliň tankytçylary Orsýetiň import gadagançylygyny geosyýasy gural hökmünde ulanýandygyny aýdýarlar.


text:
25-nji fewralda Awstriýanyň paýtagty Wenada Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň gyşky ýygnaklarynyň çäginde duşuşyklar geçirildi. Şol duşuşyklaryň birinde media azatlygy, esasan, Türkmenistan we Gazagystan barada gürrüň edildi.
Gürrüňi edilen meseleleriň arasynda Azatlyk Radiosynyň habarçylarynyň, hususanda, tussaglykdaky habarçysy Saparmämmet Nepesgulyýewiň ykbaly barada söhbet edildi.
Azatlyk Radiosy bu duşuşykda gürrüňi edilen meseleler barada, ýygnaga gatnaşan Muhammad Tahir bilen söhbetdeş boldy.


text:
Türkmenistanda, aýratyn-da Aşgabatda hususy awtoulagynda kireý edýän sürüjilere garşy gözegçilikler güýçlendirilip, şäherde hususy taksileri tapmagyň kynlaşan mahaly, sosial ulgamlarda taksi temasyny ýaňsa alýan suratlar, wideolar we degişmeler peýda bolup başlady.
Türkmenistanda ilat tarapyndan giňden peýdalanylýan IMO tilsimindäki ulanyjylaryň biri suwuň derejesi dyzyňa golaýlaýan sil gelen bir köçede legeniň içinde oturyp, elindäki pili bilen, kürek urup gaýygy öňe hereket etdirýän ýaly bolup görünýän adamyň suratyny çap etdi.
Suratda bu adamyň kellesiniň depesinde “TAXI” belgisi ýerleşdirilip, ondan ortaça 1 ýarym metr çemesi öňde duran beýleki bir adamyň ony egilip, çep elini arkasyna goýup, sag elini öňe tarap uzadyp, garşy alýan pursadyny görse bolýar.
IMO tilsimini ulanyjy bu suratyň aşagynda “A, beýle taksä häzir rugsat berilýärmi?” diýen sorag bilen ýurtda hususy taksilere girizilen gadagançylygy ýaňsa alypdyr.
Bu tilsimi ulanyjylaryň ýene biri ýolda duran eşegiň kellesiniň depesinde “TAXI” belgisi goýlan suraty paýlaşyp, ýurtdaky taksi gadagançylygyny we ýetmezçiligini kinaýalaýan ýaly bolup görünýär.
IMO-da taksi temasyndan paýlaşylan suratlaryň ýene birinde iki adamyň 100-lik dollarlaryň üstünde iki elini garnynyň üstünde goýup ýatan pursaty görünýär. Bu suratyň aşagynda “soňky birnäçe günüň dowamynda taksiçileriň ýagdaýy” diýlen kinaýaly ýazgy ýerleşdirilipdir.
Azatlyk Radiosynda ýokarda gürrüňi edilen suratlary we maglumatlary paýlaşan ulanyjylar barada doly maglumatlaryň bardygyna garamazdan, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli olary köpçülige ýetirmekden saklanýar.
Galyberse-de, mundan öň sosial ulgamlarda “11-lik taksi” hakyndaky degişmeler köp göze ilýärdi.
Hususan-da, ýurtda geçirilýän köpçülikleýin çärelerden soň, öýüne gaýtmaga jemgyýetçilik transportyny tapmaýan ýaşlar agşam ýagyşda ýa-da beýlekide öýlerine “11-lik takside” gelendigi barada degişme çap edýärdiler. “11-lik taksi” ýaşlaryň arasynda iki aýagyňy, ýagny öýüňe pyýada gelendigiňi aňladýar.
Türkmenistandaky hususy taksi problemasy, prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň 4-nji aprelde içeri işler ministri Isgender Mulikowa “berk käýinç” yglan etmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Şonda prezident “ýolagçy gatnatmak boýunça ulag hyzmatlaryny ýerine ýetirmäge ygtyýary bolmadyk käbir sürüjileriň ýol hereketiniň düzgünini gödek bozup, ulag hadysalarynyň, heläkçilikli ýagdaýlaryň döremegine sebäp bolýanlarynyň bardygyny” belledi.
Prezidentiň Mulikowa beren kaýinjinden soň, Aşgabatda Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň (PÝGG) işgärleri lisenziýasy bolmadyk, hususy kireý bilen meşgullanýan sürüjileri aç-açan diýen ýaly “awlap”, jerime salyp başladylar.
11-nji aprelde Azatlygyň paýtagtdaky habarçysy şäherde taksi ýetmezçiliginiň ýiti duýulýandygyny, şol sebäpli ýaşaýjylaryň aglabasynyň jemgyýetçilik awtobuslaryndan peýdalanmaga mejbur bolýandygyny gürrüň berdi.
Ýöne ol paýtagtyň köçelerinde gatnawlary amala aşyrýan awtobuslaryň sanynyň ilatyň transport zerurlyklaryny ödärden ejizdigini, şol sebäpli günüň birinji ýarymynda awtobuslaryň ýolagçylardan hyryn-dykyn dolýandygyny we aýallar bilen erkekleriň arasynda dawa-jenjeliň hem döreýändigini aýtdy.
11-nji aprelde Daşoguz welaýatynyň polisiýa işgärleri hususy ulagynda etraplaryň arasynda kireý edýän sürüjileri hem “awlap” başladylar.
Türkmenistanda hususy ulagynda, lisenziýasyz kireý edýän sürüjilere garşy gözegçilikler 2016-njy ýylyň ahyryndan güýçlendirilip başlanypdy. Şonda hususy awtoulagy bilen kireý etmekçi bolýan raýatlar azyndan 12 adam bolup birleşip, hojalyk jemgyýeti diýilýän ýörite firma şekilli edara döretmeli edildi.
Kireý edýän taksi sürüjileriniň ençemesi munuň üçin talap edilýän resminamalaryň aşa çylşyrymlydygy sebäpli firmany döretmegiň tas mümkin däldigini, Azatlyga gürrüň beripdiler.
Ýerli ýaşaýjylaryň we synçylaryň ençemesi döwlet eýeçiligindäki sary reňkdäki taksileriň diňe Aşgabat we Awaza şäherlerinde hereket edýändigini we olaryň ilatyň aglabasynyň maddy mümkinçiliginden aşa gymmatdygyny belleýär.
Türkmenistandaky taksi ýetmezçiligi we munuň ilata ýetirýän täsirleri barada türkmen häkimiýetleri resmi metbugatda çykyş etmän gelýärler. Ýöne hususy taksileriň işine gözegçiligiň güýçlendirilmegi, prezident Berdimuhamedowyň 30-njy ýanwarda ministrlikleri, pudak edaralaryny birleşdirip, transport ulgamyny hususylaşdyrmak barada karar kabul etmeginden iki aý gowrak wagt soňa gabat geldi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383. Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Gadyrly dostlar, gadyrdan ildeşler,
2-nji Nowember 1996 Türkmen Kultur Ojagynyň gurulan günüdir. Şu esasda biz bu ýyl medeni ojagymyzyň gurulan gününiň 23-nji ýyl dönümini uludan uly we bu şanly güne ýaraşykly bir dabara bilen belläp geçmäge taýýarlanýarys. Bu gutly günüň begençli dabarasy Allerweltshaus Kölnde ýazyljak dostlukly, geň we bol-bereketli saçagyň başynda geçiriljekdir. Duşuşykda Ojagyň geçmişine we geljegine seredilip, gürrüň ediler.
Saz-söhbetli we buýsançly dabaramyza Sizi tüýs ýürekden çagyrýarys!
Duşuşygymyzyň:
Ýeri: Allerweltshaus, Körner Str. 77, 50823 Köln
Zamany: Ýekşenbe, 10.11.2019, sagat: 11:00- 15:00
Hormat bilen
Türkmen Kultur Ojagy
Dolandyryş topary
Köln, 14.09.2019


text:
Ýüň söwdasyÝüň söwdasy
“Türkmenhaly” döwlet birleşigi türkmeniň garaköli we saryja goýunlarynyň ýüňüni teklip edýär.“Türkmenhaly” döwlet birleşigi türkmeniň garaköli we saryja goýunlarynyň ýüňüni teklip edýär.
Garaköli we saryja goýunlarynyň ýüňi haly ýüplügini, daralan-begres, keçe önümlerini, odýal, tehniki we beýleki matalary öndürmekde esasy ekologiki taýdan arassa önüm bolup durýar.
Türkmenistanyň howa şertlerinde (dowamly gurak tomus we gysga gyş möwsümlerde) we dürli görnüşli ösümlikli öri meýdanlar Türkmenistanda ýetişdirilýän goýunlarynyň ýüňüne aýratyn özboluşlylygy berýär, ýagny:
1). Ýokary gigroskopiklik, ýagny ýüň howadan aňsatlyk bilen çyglylygy çekmäge we bermäge ukyply bolýar;
2). Pes ýylylyk geçirijiligi - ýüň önümleriniň iň möhüm häsiýetidir, netijede sowukdan gowy goramaga ukyplydyr;
3). Süýümleriň berkligi we maýyşgaklygy; 4). Ýüňüň gowy egirme ukyby we çeýeligi. Türkmeniň diňe saryja goýnuň ýaz gyrkymynyň ýüňünden taýýarlanyp dokalan el halysy, ýaşaýyş jaýlarynda iň rahat we estetiki şertleri döredýär. Bu ýüňden öndürilen önümleriň hyrydary köp bolup, uzak ömürli we saglyga peýdaly bolýar.
Iri tokly ýüňi (saryja)
Tokly ýüňi gowşak buýra gulpakly bolup, ol düwnçeklenmäge degişli däl: buýra gulpajyklary sütükli, geçiji we gyra süýümlerinden emele gelýär. Guzy ýüňi güýzki gyrkymyň ýüňiniň häsiýetleri ýaly häsiýete eýe bolýar, emma ýumşaklygy, maýyşgaklygy, öwüşgünligi we towlylygy bilen tapawutlanýar.
Kysymdaş (garyşyk) däl güýzki ýüň (saryja) TDS- 26588-85
Bu ýüň ýüplik egirmäge ukyply bolman, az buýralygy bilen häsiýetlendirilýär. Burumlar sütükli, geçme we gyra süýümlerden emele gelýär. Ýüň çala öwşgün atýar.
Güýzki we guzy ýüňi aşakdaky görnüşde saýhalaşdyrylýar. :
Reňkine görä: ak, açyk-çal, açyk-reňkli, garamtyl-reňkli
1). Ak ýüň- ýagly gabygynyň barlygy sebäpli, dürli öwüşgünleri bolýar. Towly burumlar 1/3 uzynlykda, reňkli süýümleriň 1% golaýdyr.
2). 5%- çenli Açyk-çal reňkli süýümli ak ýüňdir, reňkli ýüňüň çogdamlary 0,5% çenli, Towsuz burumyndan 1/3-den köp.
3). 5-12%- çenli Açyk reňkli ýüň tebigy reňkli bolup, açyk-mele,çal hem-de ösen süýüm, gaty saralan reňkli, garamtyl ýüňüň çogdamlary 0,5% -den köp.
4). 12% -den köp Reňki-garamtyl-ýüň tebigy reňkli bolup, mele,goýy-mele şeýle hem, reňkli süýüm.
Ýagdaýy boýunça: adaty, hapa- repeýnyý(gülmenekli)
1). Adaty - ýuwlan ýüňüň agramyna görä 1% çenli ösümlik çökündileri saklaýan ýüň. 2). Hapa - repeýnyý - ýuwlan ýüňüň agramyna görä 1% köp ösümlik çökündileri garyndylary saklaýan ýüň. 3). Çyglylygy 10-19% 4). Ortaça galyňlygy- 20,0- 34,1 mk 5). Galyndy ýag- 2,0% çenli 6). Mineral galyndylar- 4,0% çenli Irimçik ýazky garaköli ýüňi GOST 26588-85
Garaköli ýazky garaköli burumlary gurluşy boýunça häsiýetlendirilýär. Burumlary deň,buýra, towly,köp sütükli we üpürjik süýümli, gyrasynyň orta galyňlygynda guran (öli) tüýe duş gelmek bolýar.
Ýüňüň galyňlygyna görä 3 hil derejä bölünýär: 1.hil, 2.hil, 3.hil.
1.hil- süýümiň ortaça galyňlygy 20,1-34,0 mk. Burumlar köp sanly sütükli süýümlerden, has uzyn geçiş we gyra süýümlerden bolup, az sanly guran (öli) tüýlerden ybarat bolýar.;
2. hil- süýümiň ortaça galyňlygy 34,1-36,0 mk. Burumlar has çylşyrymly, guran (öli) tüýlerden ybarat 1. hildäkiden has köp.;
3. hil- süýümiň ortaça galyňlygy 38,1-43,0 mk burumlar uzynlygyna görä çylşyrymly, gyra süýümleri irimçik, guran we ölen tüýleriň mukdary 2. hildäkiden köp.
Uzynlygyna görä enjam we darak görnüşlere bölünýär.
55 mm we ondan uly- darak ýüňi üçin, 55 mm az – enjam ýüňi üçin.
Reňkine görä: açyk-çal, açyk-reňkli, garamtyl-reňkli.
1). Açyk-çal- 5% köp öwşgünli süýümli ýüňdir, açyk - reňkli ýüňüň çogdamlary 0,1% çenli, burumyň 1/3 uzynlygyna çenli gowşak towly.;
2). Açyk reňkli- ýüň tebigy reňkli bolup, açyk-mele,çal hem-de 5-12% çenli reňkli ösen süýümli, gaty saralan, garamtyl ýüňüň çogdamlary 0,5% -den köp.;
3). Garamtyl- reňkli-ýüň tebigy reňkli bolup, mele,goýy-mele, gara şeýle hem, 12% -den köp ösen reňkli süýümli.
Hili boýunça adaty, hapa, repeýnyý (gülmenekli)we hapa- repeýnyý(gülmenekli)- şikesli
1). Adaty-gopmaga garşy berk bolup, 1% çenli ownuk bölünýän çökündiler şeýle hem, 0.03% (ýuwlan ýüňde orta ululykda 36 guty);
. 2). Hapa- ýüň 1-3% çenli çökündiler hem-de 0,05% uly bolmadyk repeý-igäni saklaýar. (ýuwlan ýüňde orta ululykda 60 guty);
3). Repeýnyý- 3% köp ösümlik galyndylary, 0,05% uly repeý-igäni saklaýar. (ýuwlan ýüňde orta ululykda 60 gutudan köp).
Düýe ýüňi TU 10 0302071 01-91
Burumly gurluşy bilen häsiýetlendirilip, burumlar inçe sütük bilen bir hatarda, iri(gödek) gyra süýümleri jemleýär. Aýry-aýry burumlar arasyndaky gowşak berkidilenligi sebäpli ýüň örtügi ýüplik egirmek üçin ukyply bolmaýar.
Düýe ýüňi süýümleriň burumlara bolan gatnaşygyna görä galyňlygyň hiliniň görä 4 görkezijä bölünýär: ýokary (taýlak), 1,2,3 (ýal) we ýagdaýynyň 2 topary: adaty we hapa-repeýnyý.
Reňkine görä düýe ýüňi tapawutlandyrylmaýar.
Düýe ýüňüniň galyňlygynyň görkezijisi:
1). • Ýokary (taýlak)- burumlar esasan inçe sütüklerden, we az mukdarda geçme süýümlerden ybarat bolýar. Selçeň gyra süýümler goýberilýär.
2). 1.hil-burumlar çylşyrymly, inçe sütükden we sütügiň üstünde saýgarylýan geçme we gyra süýümlerden ybaratdyr.
3). 2.hil – burumlar gowy çylşyrymly, az sanly geçiş we sütük süýümleri bolan, irimçik gyra süýümlerden ybarat.
4). 3.hil(ýal)- az sanly geçme we sütük süýümleri bolan, gyra süýümlerdeen ybaratdyr.
Hakykatda, ýuwlan ýüňde ýüň däl komponentlaryň galyndylary we çyglylygyň agram bölegi bolup biler:
1). Galyndy ýag - 0,6 - 2.5%
2). Mineral galyndylar- adaty 3,5 % çenli, hapa- repeýnyý 5,0% çenli
3). Ösümlik galyndylary : adaty- 1% çenli, hapa-repeýnyý- 1% köp
Iri(gödek) geçi ýüňi, Kysymdaş (garyşyk) däl TDS 28411-89
Irimçik ýüň dürli tohumly iri ýüňli geçilerden gyrkylýar. Iri ýüň ýüň gatlagynyň görnüşine we sütük düzümine görä aşakdaky toparlara bölünýär: sütükli, ýarym sütükli we gyra ýüňi.
Geçi ýüňiniň ýagdaýyna görä adaty we hapa-repeýnyň görnüşelre bölünýär.
Reňkine görä geçi ýüňüniň reňkli görnüşi bolýar.
Geçiniň görnüşine,tohumyna görä ýüň dürli toparlara we görnüşlere bölünýär:
1). Iri(gödek) geçi ýüňi, Geçiniň görnüşine,tohumyna görä ählisinden gyrkylyp alynýar. Ýüň birmeňzeş däl (garyşyk) ýarym sütükli burumlaryň towy burum gurluşunyň görnüşi iri gyra ýüňi az sanly sütükli ýüň (25-40% köp ýüňiň agramyna görä) Guran we ölen tüýleriň az mukdarda.
2). Iri(gödek) ýarym sütükli geçi ýüňi dürli tohumly geçilerden gyrkylýar. Ýüň birmeňzeş däl (garyşyk) ýarym sütükli burumlaryň towy burum gurluşunyň görnüşi iri gyra ýüňi az sütükli. Sütükli ýüňde (10-25% çenli) guran we ölen tüýler köp bolýar.
3). Iri(gödek) gyra ýüňi geçiniň görnüşine,tohumyna görä ählisinden gyrkylyp alynýar. Ýüň burumlary az towly (garyşyk) burum gurluşunyň görnüşi iri gyra ýüňi köpülenç sütüksiz.Ýüňiň düzümindäki sütük 10%. Guran we ölen tüýler köp bolýar.
a). Çyglylygy 10 - 19%
b). Galyndy ýag- 0,6-2,04% çenli
c). Mineral galyndylar- adatça 3,5% çenli hapa-repeýnyý- 4.0% köp.


text:
Gelenjikdäki "köşgüň" gurluşygyna gatnaşan işçiler binanyň we oňa ýanaşyk desgalaryň Wladimir Putiniň bähbitleri üçin gurulýandygyny tassykladylar. Gurluşykçylar bu barada “Meduza” bilen söhbetdeşlikde gürrüň berdiler. Olaryň sözlerine görä, rus prezidentiniň özi bu ýere birnäçe gezek sapar etdi.
Neşiriň söhbetdeşleri bu jaýyň çäginde 16 gatly, özboluşly bir bunkeriň bardygyny hem habar berdiler. Alekseý Nawalnynyň derňewinde bunker hakynda, şeýle-de desganyň käbir beýleki bölekleri, hususan-da deňiz suwundan doldurylýan howozly park, jülgäni baş desga bilen birleşdirýän turba ýollary barada hiç zat aýdylmady.
Gurluşykçylar beýleki çykdajylar bilen deňeşdirilende gymmat bahaly "çotgalaryň" we beýleki içki elementleriň "ownuk" zatdygyny bellediler: serişdeleriň esasy bölegi "çylşyrymly düýp işlere" gönükdirilýär. Şol bir wagtda, işçiler bezegde we içki bezegde altyn ulanylýandygy baradaky çaklamalary ret etdiler.
“Maş” telegram kanaly 29-njy ýanwarda gelenjikde gurulýan "köşkde" düşürilen wideony görkezdi.
Aýdylmagyna görä, ýazgy etmek mümkinçiligi "tehniki gözegçilik" işgäri tarapyndan döredilipdir.
Alekseý Nawalnynyň "Wladimir Putiniň köşgi" baradaky wideosy 19-njy ýanwarda YouTube-da çap edildi. Şondan bäri bu wideony 100 milliondan gowrak adam gördi. Binanyň çak edilýän bahasy 100 milliard rubla deň.
Putin bu gurluşyga dahyllydygyny ret etdi we onuň hususy kompaniýalara degişlidigini öňe sürdi.


text:
Ýaponiýanyň alymlary öý haýwanlarynyň pikirini okamak üçin ulanyp boljak ýörite enjamlary döretmegiň üstünde işleýärler. Bu barada ýurduň Bilim, medeniýet, sport, ylym we tehnologiýa ministrliginiň metbugat gullugy habar berýär.
Golaýda Ýaponiýanyň hökümetiniň ylym baradaky täze kitaby çap edildi. Şol kitapda öňümizdäki 20 ýylyň tehnologiýalary barada çaklamalar göz öňünde tutulypdyr. Şol kitapda geljekde adamlar öý haýwanlaryna doly düşünip bilerler diýlip hem bellenilip geçilýär. Geljekde hünärmenleriň neýrokompýuter interfeýsini (NKI) oýlap tapjakdygy aýdylýar. Alymlaryň işläp düzjek enjamlary diňe bir haýwanlar bilen gürleşmek üçin däl, eýsem, olaryň pikirlerini hem bilmäge mümkinçilik berer. Bu ugurda ylmy-barlag işlerini Kioto uniwersitetiniň alymlary Tositaka Sudzuki we Ýukiýasu Kamitani, Ösen senagat ylmy we tehnologiýa milli institutynyň alymy Reheý Hasegawa, şeýle hem Ösen telekommunikasiýa gözlegleriniň halkara institutynyň wekilleri alyp bararlar.
Gülälek NURMUHAMMEDOWA,
S. A. Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň talyby.
Ýaponiýanyň alymlary öý haýwanlarynyň pikirini okamak üçin ulanyp boljak ýörite enjamlary döretmegiň üstünde işleýärler. Bu barada ýurduň Bilim, medeniýet, sport, ylym we tehnologiýa ministrliginiň metbugat gullugy habar berýär.