text:
Türkmenistanyň ýygyndysynyň futbolçylary Dünýä çempionaty — 2018-iň saýlama duşuşygynda Omandan 1:3 hasabynda ýeňildiler. Oýun Maskatyň “Sib” stadionynda 7,5 müň tomaşaçynyň gatnaşmagynda geçirildi.
Duşuşygyň öň ýaýnyndaky metbugat maslahatynda Omanyň ýygyndysynyň baş tälimçisi, öz döwründe belli fransuz futbolçysy bolan Pol Le Guen şeýle diýdi:
—Dünýä çempionaty — 2018-iň her bir oýny biziň üçin wajyp bolup durýar, biz öz meýdanymyzda ýa-da myhmançylykda ýeke utuk hem ýitirmek islämzok.
Omanyň ýygyndysy oýun güni FIFA-nyň reýtinginde 100-nji, Türkmenistanyň ýygyndysy bolsa 149-njy orunda ýerleşipdir. Bu oýun bolsa iki toparyň arasyndaky ilkinji resmi duşuşyk boldy.
“Biz bu oýunda ýeňşe esasy dalaşgärdigimizi bilýäris, ýöne biz Türkmenistan bilen boljak duşuşykda seresap bolmaly. Bu topar öz meýdanynda Eýrana garşy 1:1 oýnap, bizi haýran galdyrdy” — diýip, Omanyň ýygyndysynyň baş tälimçisi duşuşygyň öň ýanyndaky metbugat maslahatynda aýtdy.
Oman Dünýä çempionaty — 2018 saýlama bölegine “D” toparçasynda 11-nji iýunda Bangalorda Hindistany 2:1 hasabynda ýeňmek bilen başlady. Türkmenistan bolsa myhmançylykda Guamdan ýeňlensoň (0:1), öz meýdanynda reýting boýunça Aziýanyň iň gowy topary bolan Eýran bilen 1:1 oýnady.
Öz gezeginde Türkmenistanyň ýygyndysynyň baş tälimçisi Annagylyç Koçumow ýer eýelerine — Omana garşy kyn oýunuň garaşýanlygyny belläp, “toparyň garşydaşyň çagyryşyny kabul etmäge taýýardygyny” aýtdy.
Türkmenistanyň ýygyndysynyň kapitany Ahmet Ataýew bolsa toparyň Maskatyň yssy hem petiş howasynda oýnamaga taýýardygyny mälim edip, “Bu günki oýunda howa şertleri esasy zat bolmaz” diýdi.
Duşuşygyň wakalarynyň görkezişi ýaly, yssy howa ýer eýeleri çalt uýgunlaşdylar. Hasaby 7-nji minutda duşuşygyň iň gowy oýunçysy diýlip yglan edilen Raýed Saleh açdy. 4 minutdan soň bolsa biziň toparymyzyň goragçysy atdanlykda pökgini öz derwezesine geçirdi.
Ikinji ýarymda Imad Al Hosni hasaby 3:0-a çykardy. Ýöne duşuşygyň tamamlanmagyna 7 minut galanda özbekleriň “Almalygynda” oýnaýan türkmen futbolçysy Arslanmyrat Amanow bir jogap pökgüsini geçirdi — 3:1.
Netijede bassyr ikinji ýeňşini gazanan Omanyň futbolçylary 6 utuk toplap, ýaryşyň tertibinde öňdäki oruna geçdiler. Myhmançylykda Eýranyň ýygyndysyndan 0:6 hasabynda asgyn gelen Guamyň toparynyň hem şonça utugy bar. Bu oýunda ýer eýelerinden pökgüleri Aşkam Dejagah (10-njy minut), Mehdi Taremi (31-nji we 65-nji minutlar), Serdar Azmun (34-nji we 41-nji minutlar) Mohdi Tarabi (89-njy minut) geçirdiler.
Bu eýranly futbolçylaryň Dünýä çempionaty — 2018-iň saýlama bölegindäki ilkinji ýeňşi, guamlylaryň bolsa ilkinji ýeňlişidir.
“D” toparçasyndaky indiki duşuşyklar 8-nji sentýabrda geçiriler. Şol gün Hindistan öz meýdanynda Eýrany kabul eder, Ýuwaş ummanyndaky adada bolsa öňde barýan Guam bilen Oman duşuşar.
Türkmenistanyň ýygyndysy barada aýdylanda, topar indiki duşuşygyny 8-nji oktýabrda Aşgabatda Hindistanyň toparyna garşy geçirer.
Maglumat toplamagy halaýanlara duşuşygyň sanlaryny we delillerini hödürleýäris.
Dünýä çempionaty — 2018. Saýlama tapgyr. Aziýa. 2-nji tapgyr. "D" toparça.
3-nji sentýabr. Maskat. «Sib» sport toplumy. 7 500 tomaşaçy. 39 gradus С.
Oman – Türkmenistan – 3:1 (2:0)
Pökgüleri geçirenler: Raed Saleh, 7 (1:0). Mekan Saparow, 11 awtogol (2:0). Imad Al Hosni, 59 (3:0). Arslanmyrat Amanow, 83 (3:1).
Oman: Ali Al Habsi (kapitan), Mohammed Al-Musalami, Raed Saleh (Mohamed Ali Siýabi, 76), Eid Al-Farsi (Ali Hilal Al-Jabri, 87), Abdul Aziz Al-Makbali, Kasim Said, Saad Al Mukaini, Ahmed Mubarak, Abdul Sallam Al Mukaini, Ali Sulaiman Al Busaidi, Imad Al Hosni (Saud Al Farsi, 68).
Türkmenistan: Nikita Gorbunow, Ýagmyrmyrat Annamyradow, Şöhrat Söýünow, Mekan Saparow, Zafar Babajanow, Bagtyýar Hojaahmedow, Ahmet Ataýew, kapitan (Süleýman Orazow, 59), Ruslan Mingazow, Artur Geworkýan (Guwanç Abylow, 74), Serdaraly Ataýew (Süleýman Muhadow, 66), Arslanmyrat Amanow.
Duýduryş alanlar: Ýagmyrmyrat Annamyradow 30, Ahmet Ataýew 55.
Duşuşygyň iň gowy oýunçysy: Raed Saleh.
Duşuşygyň baş emini: Muhammad Taki (Singapur).
Gapdal eminler: Jeffri Goh, Lim Kok Heng (Singapur).
Ätiýaçdaky emin: Jansen Fu (Singapur).
Duşuşygyň inspektory: Bujsaim Ali Mohamed (BAE).
Duşuşygyň komissary: Ali Jebril (Palestina).
“D” toparçasynda komandalaryň ýerleşiş tertibi


c: text/html

text:
Krym tatarlarynyň kongressi anneksiýa garşy çykyş etdi.
Krym tatarlarynyň bütindünýä kongressi Krymyň Ukraina dolanmagy üçin “ähli zerur çäreleriň” görülmegine çagyryş edýär. Orsýet geçen ýylyň mart aýynda Krym ýarymadasyny Ukrainadan bölüp, öz düzümine goşdy.
Krym tatarlarynyň bütindünýä kongressiniň Ankarada geçirlen ikinji ýyllyk maslahatyna gatnaşanlar 2-nji awgustda ýaýradan jemleýji beýannamasynda anneksiýanyň “derhal soňuna çykylmalydygyny” we Ukrainanyň konstitusiýasynyň Krym tatarlaryna awtonomiýany güwä geçmelidigini aýtdylar.
Krym tatarlarynyň dürli ýurtlardan baran 200 çemesi topary Orsýetiň howpsuzlyk güýçleriniň basyşy astynda öz duşuşygyny Krymyň daşynda geçirmeli bolandyklaryny aýtdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Düýn Özbegistanly ynsan hukuklaryny goraýjy “Inisiatiw topar” atly gurama yslamçy ýaragly topara degişlilikde güman bildirilýän 11 adamyň işi boýunça Özbegistanda sud diňlenişiginiň başlanandygyny habar berdi.
Bu ynsan hukuklaryny goraýjy guramanyň başlygy Surat Ikramow Tussag edilen 11 adama kanun tarapyndan gadagan edilen Özbegistanyň Yslam hereketine hem-de yslamçy “Jihäd Bileleşigi” guramasyna degişlilikde aýyplama bildirilýändigini aýtdy.
Onuň aýtmagyna görä, sud bu adamlary ýurduň raýatlaryny bikanun guramalara agzalyga çekmek hem-de döwlet howpsuzlygyna howp abandyrmak ýaly jenaýatçylyklarda aýyplaýar.


text:
Serdarabat etrabynyň Jeýhun obasynyň köçelerinde soňky döwürlerde köpelip barýan 2012-nji ýylyň “Toyota Camry” kysymly ýeňil maşynlary hemmäniň ünsüni özüne çekýär.
“Türkiýede işleýän aýalym pul ýollaýar”
Şeýle maşyny bolan maşgalalardan biri hem bäş ýyllap aýaly bilen Türkiýede zähmet çeken Haýrulla. Ol aýalynyň entegem Türkiýede işleýändigini we aýda 500 amerikan dollaryndan gowrak pul iberýändigini aýdýar.
Ynha, Haýrullanyň bahasy 20 müň amerikan dollaryndan agdyk ulaga eýe bolmagynyň syry şol. Soňky ýyllaryň dowamynda Haýrulla ýaly Türkiýede işleýän türkmenler sanardan köp.
Şeýle iş migrantlaryndan ýene biri özüni Ylham diýip tanadan türkmenistanly ýigit. Ol Azatlyk Radiosy bilen telefonda söhbetdeş bolanda, şeýle diýdi: “Hawa, näme diýeýin, işleýäs, şu taýdan baryp Türkmenistanda öý salynýas. Ol ýerde iş ýagdaýy kyn bolany üçin, şu taýda işleýäs we gazanan pullarymyzy o taýda harçlaýas, maşyn alýas, täze çykan maşynlardan”.
Ýeňilleşdirilen wiza režimi hereket edýänligi üçin soňky ýyllar Türkmenistandan, esasanam Lebap welaýatyndan Türkiýe döwletine işlemäge gidýänleriň sany artdy. Bu ýagdaý Lebap welaýatynyň obadyr şäherçelerine özboluşly täsirini ýetirýär.
Gazanylan pullar
Olardan biri hem migrasiýanyň ykdysady täsiri. Türkiýä gidip işleýänler gazanan pullaryny köplenç halatlarda özlerine iň zerur bolan zatlar üçin harçlaýarlar. Olar täze jaý gurunýarlar, ulag satyn alynýarlar we käbir ene-ata öz çagalaryny tölegli kurslarda, ýagny daşary ýurt dillerini we kompýuter öwredýän okuwlarda okadýarlar.
Serdarabatly Haýrulla aýalynyň ýene bir ýyl Türkiýede işlejekdigini we iberýän pullaryna obadaky ýaşaýyş jaýyny täzelejekdigini Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Türkiýede işläp, gazanan pullaryna hususy biznes açýanlaryň hem bardygyny gürrüň berýärler. Muňa türkmenabatly 43 ýaşlaryndaky Gülşat gelneje mysal bolup biler. Ol Türkiýede gazanan pullaryna Türkmenabat şäheriniň il içinde “Owgan bazar” diýip atlandyrylýan söwda merkezinden başda kiçeňräk dükan satyn alyp, soňra ony ullakan biznese öwürmegi başarypdyr.
Migrasiýanyň ykdysady täsirini Türkmenabadyň käbir köçeleriniň durkundan hem görmek mümkin. Meselem, Zelili köçesiniň Türkiýede işläp ýören ýaşaýjylary 2010-njy ýylyň tomsunda pul goşup, köçäni asfaltlap, durkuny täzelediler.
Şeýle-de, kiçi ýaşly çagalary bolan ene-atalaryň uzak wagtlap daşary ýurtlara işlemäge gitmegi, ýaş gyzlara täze girdeji çeşmesini hem döredýär. Sebäbi şeýle maşgalalar, adatça, öz ýakyn hossarlaryny, köplenjem gyz jigilerini öz çagalaryna eneke tutunyp, olara Türkiýeden yzygiderli aýlyk hakyny iberip durýarlar.
Agyr iş şertleri
Emma Türkiýedäki zähmet migrantlarynyň ählisiniň yzygiderli pul iberip durandygyny aýtmak kyn. Köp halatlarda bikanun ýagdaýda işlemeli bolýan zähmet migrantlary gazanç ugrunda agyr ýagdaýlary hem başdan geçirýärler.
Türkiýede neşir edilýän ”Radikal” gazetiniň 2012-nji ýylyň 19-njy maýynda çap eden maglumatyna görä, Türkiýede işläp, zähmet hakyny alyp bilmändigi üçin nägileligini bildiren bir türkmenistanlyny iş ýeriniň eýesi zynjyrlap saklapdyr
.
Bu şeýle wakalardan diňe bir mysal. Bikanun işleýän immigrantlaryň köp halatlarda her gün 10-12 sagat işledilýändigi, olaryň işleýän ýerlerinde ýykylyp, maýyp bolýan halatlarynyň-da bardygy aýdylýar.
Emma, muňa garamazdan, iki ýyla golaý wagtdan bäri Türkiýede zähmet çekýän Ylham öz ýagdaýyndan razy, sebäbi ol Türkmenistanda iş tapmanlygy üçin Türkiýä barandygyny Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde gürrüň berdi: “Türkmenistanda iş ýagdaýy kyn, berýän aýlyklaryna biziň hiç hili öý almaga ýa-da, maşyn almaga ýagdaýymyz ýok. Şol ýagdaý sebäpli Türkiýä gelip işleýäs. Türkler ýardam edýär, iş tapyp berýär, işimiz ýagşy”.
Sakar etrap häkimliginiň ýolbaşçylarynyň 2012-nji ýylyň sentýabr aýynda eden çykyşlarynyň birinden çen tutulsa, bir ýylda diňe Lebapdan 34 müňe golaý adam daşary ýurtlara gidipdir. Bu barada resmi tassyklama ýok, emma Türkiýe döwletine gazanç üçin gidýänlerden uly bir böleginiň lebaplylardan ybaratdygy aýdylýar.


text:
Abadandaky ýarag ammarynda bolan partlamanyň agyr netijeleri inkär edilenden soň, bu pajygany dünýä jemgyýetçiligine ýaýmazlygyň aladasynyň edilip başlanandygy hakynda anyk maglumatlar bar. Abadanyň hem onuň töwereginde ýaşaýan adamlaryň üçüsi partlamany halka, dünýä jemgyýetçiligine aýan etmäge gatnaşandyr öýdülip, özlerini ýerli, hatda etrap polisiýa bölümine çagyrylandygyny aýtdylar. Olaryň gürrüň bermegine görä, "Watan mukaddesligi ähli zatdan ýokarda, şonuň üçinem Watanyň syryny açýan adamlar jenaýat jogapkärçiligine çekilmeli" diýip, olara düşündiriş geçipdirler.
"Meniň bir goňşymyň Aman atly ýetişen ogly bu pajyganyň pidasy boldy. Merhumyň gölegçisi gitmänkä, güýç ulanyjy edaranyň ýokary wekili hökmünde özüni tanadyp, iki sany adam geldi we olar öý eýelerine ogullarynyň aradan çykmagyna duýgudaşlyk bildirdiler, ýöne ogullarynyň bu partlamanyň pidasy bolandygyny aýtmazlygy olara berk sargyt etdiler, bu sargydyň "ýaşululardandygynam" olar ýatlatdylar" diýip, öz adyny Tuwakmyrat diýip tanadan, Abadan şäherinden bolan raýatymyz özara söhbetdeşlikde gürrüň berdi.
Başyny etegine salyp, partlamany, esasan, mobil telefona wideo düşüren adamlaryň, ýetginjekleriň tagallasy bilen bu pajyganyň netijeleri halka, tutuş ýurda eýýäm ertesi gün aýan boldy. Ol wideosuratlaryň uly bölegi dürli ýollaryň üsti bilen dünýä jemgyýetçiligine ýaýrady.
Elbetde, güýç ulanyjy edaralaryň wekillerem partlama sebäpli ýüze çykan aýylgançlylyklary beýan edýän suratlary, wideo ýazgylary ýok etmek hakynda uly tagalla etselerem, barybir, surata düşürilişigiň öňüni alyp bilmediler. Ýogsam 7-nji iýulda öýländen başlap, olar weýran bolan binalary surata aldyrmazlyk üçin nobatçylyk çekip başladylar. Ol nobatçylar göz-görtele weýran bolan ýa uly şikes alan binalary wideo, surata aljak bolan adamlaryň, ýetginjekleriň käbiriniň elinden mobil telefonlaryny ýa başga bir apparatyny alypdyrlar. Emma halkyň biri-birine, onda-da ejir çekenlere bolan raýdaşlygy bu partlamany dünýä jemgyýetçiligine äşgär etdi.
Partlamanyň dünýä ýüzüne äşgär bolmagyna günäkär adamlaryň gözlenýändigi hakynda anyklanmadyk maglumatlar bar. Käbir adamlaryň bähbidine bolýan gürrüňleri, halk içindäki dowly, ynamsyzlygy aradan aýyrmak üçin hökümet bu partlamanyň adam pidalaryny atma-at beýan edip, weýrançylygy doly boýun alsa gowy bolardy.
Mundan beýläk halkdan, dünýä jemgyýetçiliginden islendik bir zady gizlejek bolmagyň manysyzdygyna döwlet ýolbaşçylarymyz akyl ýetirer diýip umyt edýärin, çünki Günüň öňüni hiç zat bilen ýapyp bolanok.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler we maglumatlar awtoryň özüne degişli.


text:
ABŞ Müsüriň häkimiýetleriniň bu ýurtda işleýän hökümete degişli bolmadyk guramalar bilen bagly dawany çözüp bilmeýändiklerine aladalanýar.
ABŞ-nyň Döwlet departamentiň metbugat wekili Wiktoriýa Nuland emele gelen ýagdaýyň “kabul ederliksizdigini” aýtdy.
“Görnüşi ýaly, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň işgärlerine garşy soňky repressiýalary Hosni Mubaregiň egindeşleri gurnaýar. Olar şeýle gurluşlaryň demokratik jemgyýetde hereket edýändigini göz öňüne getirip hem bilmeýärler” diýip, Nuland aýtdy.
Geçen aýyň ahyrlarynda Müsüriň polisiýasy hökümete degişli bolmadyk guramalaryň Kairdäki jaýynda reýd geçirdi.


text:
Hormatly Ministrler Kabinetiniň agzalary!
Ýaňy-ýakynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 69-njy mejlisine gatnaşýan wekiller «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» hakyndaky rezolýusiýasyny makulladylar. Olar Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny goldaýandyklaryny beýan etdiler. Birleşen Milletler Guramasyna agza döwletleri Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny hormatlamaga hem-de goldamaga, döwletimiziň Garaşsyzlygyna, özygtyýarlylygyna we çäkleriniň bitewüligine hormat goýmaga çagyrdylar.
Rezolýusiýada Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň sebitde parahatçylygy we howpsuzlygy berkitmäge ýardam berýändigi beýan edilýär. Bu resminamada sebitiň ýurtlary we dünýäniň beýleki döwletleri bilen parahatçylykly, dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmekde Türkmenistanyň işjeň we oňyn hyzmaty bellenýär.
Sizi we siziň üstüňiz bilen mähriban halkymy möhüm ähmiýetli taryhy waka – Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 69-njy mejlisiniň «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýy» hakyndaky rezolýusiýasyny makullamagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Şeýle hem, biziň döwletimiziň geçen 20 ýylyň dowamynda alyp baran işine ýokary baha berip, bu rezolýusiýany goldan ähli döwletlere Türkmenistanyň Hökümetiniň we ýurdumyzyň halkynyň adyndan tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin!
Bitaraplyk baýramy Türkmenistan üçin Garaşsyzlykdan soň ikinji milli baýrama öwrüldi. Geçen döwürde amala aşyrylan işlere syýasy, ykdysady, hukuk we durmuş taýdan baha bersek, ýurdumyzyň 20 ýyl mundan ozal saýlap alan ýolunyň örän uly taryhy ähmiýetli we ykbal kesgitleýji ýol bolandygyny bellemek isleýärin.
Bitarap Türkmenistan täze hukuk ýagdaýyna eýe bolmak bilen, dünýä bileleşiginiň öňünde öz üstüne birnäçe borçnamalary hem aldy.
Bu borçnamalar:
syýasy, ykdysady, harby birleşiklere we bileleşiklere goşulmazlykdan ybaratdyr;
ýurdumyzyň parahatçylygyny we azatlygyny goramak üçin ýeterlik bolan, döwletimiziň zerur möçberdäki öz goşunynyň bolmagydyr;
köpçülikleýin gyryş ýaragyndan ýüz döndermekdir, şol ýaraglary ýurduň çäklerinden we howa giňişliginden daşamagy gadagan etmekdir;
umumadamzat gymmatlyklaryny, demokratik däpleri ileri tutmak, ýurtda raýatlaryň agzybirligini we parahatçylygyny kepillendirmek bolup durýar;
ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatyny Birleşen Milletler Guramasy we halkara ynsanperwer guramalary bilen ysnyşykly hyzmatdaşlykda alyp barmakdan ybaratdyr.
Bitaraplyk syýasaty ýurdumyza milli ykdysady ösüşiň wezipelerini üstünlikli çözmäge mümkinçilik berdi. Ykdysady-hukuk nukdaý nazaryndan, Bitaraplyk türkmen topragynyň ýerasty baýlyklaryny özleşdirmäge, energiýa serişdelerini dünýä bazaryna çykarmaga gönükdirilen, örän möhüm ykdysady taslamalary işläp düzmek üçin daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegiň netijeli guralyna öwrüldi.
Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň yzygiderli ösmegi dünýä bileleşigine Merkezi Aziýada we Hazar deňziniň sebitinde howpsuzlygy we parahatçylygy berkitmek, hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça netijeli çäreleri teklip etmäge ýurdumyza ýardam berdi. Dünýäde geosyýasy meseleleri çözmegiň täze hukuk gurallaryny döretmek boýunça başlangyçlar bilen çykyş etmäge mümkinçilik döretdi.
Howpsuzlygy üpjün etmegiň ygtybarly usuly hökmünde, döwletimiziň Bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň ösmegi we pugtalanmagy dünýä bileleşiginiň Türkmenistana bolan halkara syýasy ynamyny ýokarlandyrdy. Netijede, ählumumy parahatçylygy goldamakda Birleşen Milletler Guramasynyň başlangyçlaryny we maksatnamalaryny işjeň durmuşa geçirýän ýurt hökmünde Türkmenistanyň abraýy has-da artdy.
Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezini ýerleşdirmek üçin Aşgabat şäheriniň saýlanyp alynmagynyň hem möhüm ähmiýeti bardyr. Bu abraýly halkara Guramasynyň howandarlygynda dünýäde howpsuzlygy üpjün etmek bilen bagly möhüm meseleleri çözmäge gönükdirilen ýokary derejedäki maslahatyň ýurdumyzda geçirilmegi hem tötänden däldir.
Türkmen Bitaraplygynyň nusgasy biziň üçin örän gymmatlydyr. Sebäbi, Bitaraplyk hukuk ýagdaýy häzirki zaman dünýägaraýşyny hem-de mähriban halkymyzyň köp asyrlyk pähim-paýhasyny özünde jemleýär we sazlaşykly utgaşdyrýar. Sabyr-takatlylyk, dost-doganlyk däplerine eýermek, hoşniýetli goňşuçylyk däplerine wepaly bolmak türkmen halkyna asyrlaryň dowamynda mahsus bolan häsiýetlerdir.
Şoňa görä-de, Bitaraplyk hukuk ýagdaýy diňe bir halkymyzyň milli jemgyýetçilik aňynda giň goldawa eýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem ýurdumyzy bütin dünýä ýakyndan tanadýar we döwletimiziň dünýä bileleşigi üçin açykdygyny görkezýär.
Häzirki döwürde Türkmenistan bilen dünýäniň iri döwletleriniň arasynda ýola goýlan, özara ynanyşmak däplerine eýerýän, ýokary derejeli gatnaşyklaryň durnuklydygyna guwanyp bileris. Biz goňşy ýurtlar we sebitdäki beýleki döwletler bilen aç-açanlyga esaslanýan gatnaşyklarymyzyň barha ösýändigine we pugtalanýandygyna buýsanmaga haklydyrys.
Men alyp barýan syýasatymyzyň mundan beýläk-de ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýyny berkitmäge, parahatçylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmaga, halkara hyzmatdaşlygyny has-da giňeltmäge gönükdiriljekdigine berk ynanýaryn!


text:
2-nji ýanwarda Aşgabatdaky Çagalar we ýetginjekler köşgüniň öňündäki meýdançada ýurdumyzyň umumybilim berýän orta mekdepleriniň okuwçylarynyň gyşky dynç alyş möwsümine badalga beren dabara geçirildi. Gyşky dynç alyş möwsümini geçirmek üçin mekdep okuwçylarynyň topary Türkmenistanyň gözel künjekleriniň biri bolan Gökderä tarap ugradylar.
Şu ýylky gyşky dynç alyş möwsüminde Gökderäniň çagalar sagaldyş merkezleriniň 14-sinde dynç alýan çagalaryň sany 7 müňe ýeter. Şeýle hem ýurdumyzyň welaýatlarynda çagalar üçin täze dynç alyş merkezleriniň 4-sinde körpeler dynç alyş möwsümini geçirer.
Ýurdumyzyň welaýatlarynda hem-de paýtagtymyzda mekdep okuwçylarynyň gyşky dynç alyş döwründe Täze ýyl dabaralary, çagalar üçin sahna oýunlary, döredijilik duşuşyklary, sport bäsleşikleri guralar. Çagalar özboluşly bäsleşiklere höwes bilen gatnaşarlar we muzeýlere, dynç alyş merkezleriniň ajaýyp ýerlerine baryp görerler.


text:
Feýsal Rabi Al Awadi, Dragon oýl (Türkmenistan) LTD-niň baş menejeri:
—Häzir Londonda geçirilýän “Türkmenistanyň nebitgaz pudagy — maýa goýumlary üçin mümkinçilikleri” atly iki günlük maslahat nebitgaz ulgamynda iş alyp barýan dünýäniň işewür toparlarynyň wekilleri üçin Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmaga ajaýyp mümkinçilikdir. Oňa gatnaşýanlaryň sanynyň şeýle köp bolmagy dünýä belli kompaniýalaryň Hazar deňziniň türkmen böleginiň nebitgaz serişdelerini özleşdirmek babatda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanmanyň artýandygyna güwä geçýär.
Biziň kompaniýamyz ägirt uly mümkinçiliklere eýe bolan Türkmenistanda 1999-njy ýyldan bäri iş alyp barýar. Biz nebitiň çykarylyşyny her ýylda 20-21 göterim artdyrmak bilen, bu ýurtda uly üstünliklere eýe bolduk. Şeýle üstünliklere ýetmek üçin biz uly işleri geçirdik. Haçan-da, ýaňy işe başlanymyzda, biziň şeýle ýokary netijeleri gazanjakdygymyza köpler ynanmady. Bu gün biz Türkmenistanda iş alyp baran döwrümizde gazanan üstünliklerimize buýsanýarys, men bu barada maslahatyň barşynda eden çykyşymda hem gürrüň berdim.
Pursatdan peýdalanyp, maslahatyň guramaçylary — Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentligine halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmäge, nebitgaz ulgamynda özara bähbitli täze taslamalary ara alyp maslahatlaşmaga döredilen mümkinçilik üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin.


text:
Türkmenistanyň ozalky medeniýet we turizm ministri, türkmen parlamentiniň öňki deputaty Geldimyrat Nurmuhammedow metbugatda cykyş edenden soň, türkmen hökümetiniň özüne basyş görkezip başlandygyny aýdýar.
59 ýaşly Nurmuhammedowyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 15-nji dekabrda onuň maşgala agzalaryna degişli “Esbap” gurluşyk kompaniýasy resmiler tarapyndan ýapylypdyr, edara jaýlary we ammarlary möhürlenipdir.
Nurmuhammedow ýakynda Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugyna beren interwýusynda Türkmenistanda geljek ýylyň 12-nji fewralynda geçirilmeli saýlawlar boýunça özüniň aladasyny bildiripdi.
1992-95-nji ýyllar aralagynda Türkmenistanyň medeniýet we turizm ministri bolup işlän Nurmuhammedow raýatlaryň öňde duran prezidentlik saýlawlaryna onçakly bir oňaýly garamaýandygyny, şeýle-de ýurtda ýeke-täk hasaba alnan Demokratik partiýanyň “saýlawlarda hilegärlik üçin ulanylýandygyny” hem belläp geçipdi.
Nurmuhammedow Türkmenistanda parlamentiň, ýagny Mejlisiň hiç hili möhüm rol oýnamaýandygyny hem nygtady. Şeýle-de ol ýurduň häzirki hökümetiniň ozalky prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwründe başlanan syýasaty dowam etdirýändigini-de aýdyp geçdi.
Ozalky deputat Nurmuhammedowyň sözlerine laýyklykda, Nyýazow döwri “adam hukuklary, demokratiýa diýen düşünjeler, adalatly, päk saýlawlaryň bolmagy diýlen zatlaryň köpüsi gömülipdir”.
Nurmuhammedowyň 16-njy dekabrda beren maglumatyna görä, MHM-niň, Salgyt gullugynyň we Maliýe ministrliginiň resmileri onuň inisi Serdar Nurmuhammedowy özüniň gurluşyk kärhanasyny ýapmak baradaky degişli görkezme bilen tanyşdyryp, mundan başga goşmaça düşündiriş bermändirler. Nurmuhammedowyň pikirine görä, bu hereket onuň ýakynda halkara metbugatynda eden beýanatlary sebäpli syýasy matlap bilen amala aşyrylan çäre bolup durýar.
Käri boýunça hukukçy Geldimyrat Nurmuhammedow Garaşsyzlygyň başky ýyllarynda Türkmenistanyň medeniýet we turizm ministri bolup işläpdi, şol bir wagtyň özünde hem türkmen parlamentiniň agzasydy. Ol 2003-nji ýyldan ýakyn wagta çenli "Schlumberger" kompaniýasynyň ýuristi bolup işledi.


text:
Hytaý şu aýyň başynda ýurduň tunelindäki partlamada ölenleriň sanyny birden üýtgedip, bu barada täze maglumat berdi. Bu maglumatda wakada ölenleriň sanynyň ilki başda berlen maglumatdakydan iki esse köpdügi aýdylýar.
Hytaýyň döwlet “Sinhua” habar gullugynyň penşenbe güni beren maglumatyna görä, 1-nji martda bolan partlamada 31 adam ölüpdir. Gürrüňi edilýän bu partlamada Şansi welaýatyndaky tunelde metanol suwuklygyny daşap barýan ýük ulagy kömüre meňzeş maddany alyp barýan beýleki bir ýük ulagy bilen çaknyşypdy.
Ilki başda berlen maglumatlarda wakada 13 adamyň heläk bolandygy mälim edilipdi. “Sinhua” habar gullugynyň soňky maglumatlaryna görä, partlamadan soň ýitirim bolan dokuz adam barada heniz hem maglumat peýda bolmandyr.
Hytaýyň döwlet habar serişdesinde penşenbe güni berlen adam ýitgileriniň sanynyň ilkibaşda berlen maglumatlardan näme üçin tapawutlanýandygy barada goşmaça maglumat berilmedi.


text:
Çarşenbe güni irden Liwiýanyň paýtagty Tripolä Oraza baýramyny bellemek üçin müňlerçe adam ýygnandy. Olar baýram namazyny okadylar.
Tripoliniň ýaşajysy Huseýn Hureýşi: “Men Liwiýanyň halkyny gutlamak isleýärin. Tiran gitdi, onuň režimi syndy we hudaýa şükür, bu örän şatlykly oraza baýramy bolar” diýdi.
Liwiýaly gozgalaňçylar ýurduň köp bölegine gözegçilik edýändiklerini aýdýarlar. Olar Kaddafiniň Sirte şaherindäki we onuň töweregindäki tarapdarlaryndan şenbe gününe çenli ýaraglaryny taşlamagy talap etdiler. Ýogsam bolmasa, olaryň hüjüm bilen ýüzbe- ýüz boljakdyklaryny duýdurdylar.
Kaddafiniň nirededigi belli däl.
NATO-nyň metbugat wekili Roland Lawoýeniň aýtmagyna görä, häzir ýaranlyk Bani Walid we Sirte şäheriniň arasyndaky desgalara hüjüm edýär.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri bilen Ženewada Siriýa parahatçylyk konferensiýasyny mümkin boldugyça çalt başlamaga ylalaşandygyny aýdýar.
Lawrow bu sözleri anna güni, Waşingtonda Kerri bilen geçiren gepleşiklerinden soň aýtdy.
Lawrow Kerri bilen awgustyň aýagynda, teklip edilýän Ženewa gepleşiklerini taýýarlamak üçin ýene duşuşjakdygyny habar berdi.
Kerri Orsýet bilen Birleşen Ştatlaryň Siriýadaky raýat urşy baradaky dürli garaýyşlarynyň üstünde işlemelidigini, şeýle-de raketa gorag sistemasy, Owganystan, Eýranyň dawaly ýadro programmasy we Demirgazyk Koreýa meseleleri boýunça progres gazanmaga çalyşmalydygyny aýtdy.


text:
Grek parlamenti täze halas edişiň şertleri boýunça referendum geçirilmegini tassyk etdi. Bu referendum 5-nji iýula planlaşdyrylýar.
Gresiýanyň premýer-ministri Aleksis Tsipras parlamentdäki ses berişlikden öň eden çykyşynda grek halkynyň ýurduň Ýewropa Bileleşigindäki – Halkara Pul fondundaky kreditorlarynyň ultimatumyna ýok diýjegine ynanýandygyny aýtdy.
Tsipras referendumyň Ýewropadan bölünmek synanyşygy däldigini, eýsem Ýewropa masgaraçylyk praktikalaryndan aýrylmakdygyny aýtdy.
Ýewro zonasyndaky partnýorlar referendum planyna negatiw garadylar we Gresiýanyň halas ediş programmasyny 30-njy iýundan aňryk hem uzaltmak talabyny ret etdiler.
Gresiýa şol gün Halkara pul fonduna 1.6 milliard ýewro tölemeli. Täze fondlar bolmasa, bu ýurt ýewrony terk edip, onuň ykdysadyýeti çöküp biler diýen gorky bar.


text:
Ukrainly hakerler rus prezidenti Wladimir Putiniň ýakyn ýaranlarynyň biri – Wladislaw Surkow bilen ilteşikli emeýl hasaplaryny ele geçirendiklerini, şeýle-de bularyň Kremliň Kiýewiň işlerine goşulýandygyny açyp görkezýändigini aýtdylar.
Emeýller 3-nji noýabrda çap edilmezinden ozal Azatlyk Radiosyna gelip gowşupdy we seljerilipdi.
Eger-de emeýller hakyky bolsa, olarda Surkowyň edarasynyň 2014-nji ýylda Ukrainanyň gündogarynda separatist toparlaryny döretmek boýunça amal edilen işleri görkezilýär.
Mundan bir hepde ozal, Surkowa degişlidigi aýdylýan emeýlleriň ýene bir tapgyry çap edilipdi. Ekspertler olarda Russiýanyň Krymy basyp almak we Ukrainanyň Donetsk we Luhansk sebitlerinde Kiýewe garşy garaýyşlary ornaşdyrmak boýunça jikme-jik planlarynyň bolandygyny aýdýarlar.


text:
Müsüriň täze saýlanan prezidenti Muhammad Mürsiniň inagurasiýa dabarasynyň öňýany anna güni onuň etjek çykyşyna garaşyp, on müňlerçe adam paýtagt Kairiň merkezine ýygnandy.
Anna güni giçlik, Muhammad Mürsiniň prezidentlige kasam edişlik dabarasynyň öňýany, onuň halka ýüzlenip çykyş etmegine garaşylýar.
Muhammad Mürsiniň “Musulman Doganlygy” partiýasy anna güni Müsüriň ilatyny “häkimiýetiň tabşyrylyş güni” diýen şygar astynda demonstrasiýa çykmaklyga çagyrdy.
“Musulman Doganlygy” partiýasy ýurduň harby geňeşiniň öz ygtyýarlyklaryny prezidente tabşyrmalydygyny aýdyp, muňa aýak direýär. Ýakynda Müsüriň harby geňeşi prezidente degişli ygtyýarlyklaryň köpüsini özüne geçiripdi.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň liderleri 24-nji sentýabrda Türkiýedäki, Iordaniýadaky we Liwandaky siriýaly bosgunlara goldaw üçin 1 milliard ýewro ibermek barada ylalaşyga geldiler.
Şeýle-de liderler Gresiýa, Italiýa ýaly döwletleriň serhet liniýalarynda noýabryň aýagyna çenli «gyzgyn nokat» merkezlerini gurmak ylalaşygyna geldiler.
Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Donald Tusk ýedi sagatlap ýolbaşçylyk eden sammitinden soň, bileleşigiň ekspertleriniň bu merkezlerde gaçybatalga berilmeli adamlary derhal kesgitläp, hasaba alyp biljegini aýtdy.
Şeýle-de bu merkezlerde ykdysady sebäpler esasynda ýurdundan çykan adamlar bilen uruş, yzarlanma sebäpli gaçan adamlar aýyl-saýyl ediler.


text:
Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde Merkezi Aziýanyň medeniýetine we sungatyna bagyşlanan "Oimo" atly iki günlük festiwal penşenbe güni öz işini jemleýär. Oňa gatnaşanlaryň arasynda Türkiýe we Owganystan bilen bir hatarda Merkezi Aziýadaky ähli ýurtlaryň, şol sanda Türkmenistanyň sungat wekilleri hem bar.
Bu agzalýan halkara festiwalyň ýedinjisi bolup, onuň guramaçylarynyň aýtmagyna görä, bu çäre sergä gatnaşýan ýurtlaryň arasynda halk döredijiligini, halkara dialogy, turizmi hem-de halklaryň sungat hünärini ösdürmegi maksat edinýär.
Festiwalda Türkmenistanyň adyndan çykyş eden Oksana Söýünmämmedowa Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde bu barada şeýle diýdi: "Biz bu festiwala ilkinji gezek gatnaşýarys. Men bu sergide "Ensi" studiosynyň döredijiligini görkezýärin. Festiwal barada köp eşidipdik we oňa gatnaşmagy örän arzuw edýärdik. Ahyrynda gatnaşmaga mümkinçilik döredi. Festiwalyň ýolbaşçylary bize çakylyk iberdiler we biz bu ýere özbaşdak geldik".
Oksana sergide halk köpçüligine hödürlemek üçin türkmen ýaglyklaryny, donlaryny, köýneklerini we ençeme başga sungat eserlerini getiripdir. Olaryň arasynda türkmen silkme telpegi alyjylaryň ünsüni has köp özüne çeken zatlardan biri boldy.
"Men telewizorda türkmen aksakgallarynyň bu telpegi geýýänlerini görüpdim. Sergi-de bu telpegiň satylýanyny görüp, gaty begendim. Eger beýle gymmat bolmadyk bolsa, onda satyn alardym" diýip, gyrgyzstanly Kanat aýtdy.
Merkezi Aziýanyň medeniýetine we sungatyna bagyşlanan "Oimo" atly festiwalda türkmen sergisi, Bişkek, 26-njy iýul.
Oksananyň Türkmen tekçesinde halka hödürlenýän köýnekdir telpekleriniň bahalary 70 dollardan, ýaglyklar 25 dollardan, ele we boýna dakylýan alajalar 2 we 4 dollardan, donlaryň bahasy bolsa 145 dollardan.
Gyrgyzystanly Kanatdan tapawutlylykda, harytlaryň bahasynyň gymmat bolmagyna garamazdan, Oksananyň aýtmagyna görä, alyjylar onuň satýan zatlary bilen örän gyzyklanýarlar.
"Esasanda şu gün örän köp zat satdym. Bu, elbetde, gowy. Eden çykdajylarymy entek gazanmadym, ýöne sergi häli dowam eder şonuň üçin umyt bar" diýip, Oksana Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Türkmenistan şunuň ýaly halkara sergilere, umuman aýdylanda, örän seýrek gatnaşýar, emma şu ýyl ýedinjisi geçirilen bu festiwala Aşgabadyň ilkinji gezek gatnaşmagy festiwalyň guramaçylaryny hem diýseň begendiripdir.
"Bu sergi, esasan-da, Merkezi Aziýanyň ýurtlary üçin gurnalýar, şonuň üçin Türkmenistan oňa hökmany suratda gatnaşmaly. Men Türkmenistan hem bu çärede özüniň mynasyp ornuny tapar diýip arzuw edýärin. Sebäbi diýende biziň medeniýetimiz, sungatymyz we däp-dessurlarymyz örän meňzeş" diýip, çäräniň jemgyýetçilik bilen aragatnaşyk bölüminiň ýolbaşçysy Jeňişgül Äzbekowa aýtdy.
Bu çäräniň çäginde, diňe el we sungat eserleriniň sergileri bilen çäklenmen, çarşenbe güni giçlik Merkezi Aziýadan çagyrylan aýdym-saz toparlary hem çykyş etdiler. Yöne konsertde çykyş eden toparlaryň arasynda Türkmenistandan geleni ýokdy.
Bişkekden soňra bu festiwal 27-nji iýuldan 5-nji awgusta çenli Gyrgyzystanyň turizm merkezi diýlip hasaplanýan Yssyk-Kölde dowam eder. Ýeri gelende ýatladyp geçsek, bu festiwal her ýyl Gyrgyzystanyň paýtagty Bişkekde geçirilýär.


text:
Aşgabatdaky gepleşiklerde şu ýylyň dowamynda Orsýete türkmen gazyny akdyrmak boýunça ylalaşygyň ýerine ýetirilişi maslahat edildi.
“Gazpromyň” başlygynyň orunbasary Waleriý Golubew
Orsýetiň döwlet eýeçiligindäki “Gazprom” kompaniýasynyň wekili Waleriý Golubew nebit bazaryndaky ýagdaýyň üýtgemegi bilen türkmen gazynyň bahasynyň we eksportynyň möçberiniň pozitiw ugra özgerýänligini belledi.
Emma Türkmenistanyň “Gazprom” bilen şu ýylky gaz söwdasynyň möçberine we bahasyna degişli takyk sanlar barada resmi Aşgabat habar bermedi. “Gazprom” kompaniýasy hem öz resmisiniň Aşgabada sapary we gepleşikleriň netijeleri barada resmi maglumat ýaýratmady.
Golubewiň Aşgabada sapar edip, Türkmenistanyň prezidenti bilen gaz söwdasynyň gidişini maslahat edenligini “Gazpromda” Azatlyk Radiosyna tassykladylar, emma kompaniýanyň Türkmenistan bilen gaz söwdasynyň häzirki derejesine we geljekki planlaryna degişli maglumatlary mälim etmekden saklandylar. Gaz söwdasy
Soňky döwür “Gazpromyň” Ýewropa satýan tebigy gazynyň möçberi artýar. Kompaniýanyň başlygy Alekseý Milleriň 25-nji aprelde aýtmagyna görä, aprel aýynyň dowamynda “Gazpromyň” eksport edýän gazynyň möçberi gyş aýlaryna garanda has köpelipdir.
“Gazprom” uzak möhletleýin şertnamalar boýunça öz gazynyň eksport bahasynyň dekabr aýynda her müň kubometr gaz üçin 500 dollara ýetmegine garaşýar. Bu barada “Gazpromyň” resmi maglumatynda aýdylýar.
Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda gaz söwdasy 2003-nji ýylyň aprel aýynda baglaşylan 25 ýyllyk gaz ylalaşygy esasynda amala aşyrylýar. 2009-njy ýylda taraplar gazyň bahasyny bazar nyrhlary esasynda kesgitlemek barada ylalaşypdylar.
Emma global ykdysady krizis netijesinde Ýewropa tarap öz gaz ekportynyň möçberini azaldan Orsýet Türkmenistandan satyn alýan gazynyň möçberini hem çürt-kesik çäklendiripdi. Kabir maglumatlara göra, 2009-2010-njy ýyllarda türkmen-ors gaz söwdasynyň möçberi ýylda 11 milliard kubometrden aşmady. Hyzmatdaşlygy giňeltmek
Aşgabatdaky gepleşikleriň gidişinde özara hyzmatdaşlygy giňeltmegiň perspektiwalary barada hem pikir alşyldy. Taraplar nebit-gaz ugrundaky hyzmatdaşlygyň giňelmegine gyzyklanma bildirdiler.
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanda alnyp barylýan täze infrastruktura proýektlerine we ýurduň gaz-himiýa senagatyny ösdürmeklige ors kompaniýalarynyň, şol sanda “Gazpromyň” gatnaşmagynyň mümkinçiliklerine hem garaldy.
Berdimuhamedow Türkmenistanyň ýangyç-energiýa pudagynyň ýolbaşçylaryna agzalan ugurlarda bilelikdäki proýektleri amala aşyrmak boýunça şertleri takyklaşdyrmagy tabşyrdy.


text:
Türkiýäniň Siriýa bilen serhetdeş regionynda amala aşyrylan ulag partlamasyndan soňra Ankara bilen Damask birek-biregi aýyplap çykyş etdiler.
Türk häkimiýetleri şenbe güni Reýhanly şäherinde bolan waka bilen bagly Siriýanyň aňtaw gullugyna ilteşiklidir öýdülýän dokuz türk raýatynyň tussag edilendigini aýdýarlar.
Türkiýäniň maglumatyna görä, tussag edilenler hüjüme gatnaşandyklaryny boýun alypdyrlar.
Siriýanyň režimi Reýhanly şäherinde bolan hüjümi gurnandygyny iňkär edýär. Damask Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdoganyň türkleriň we siriýalylaryň ganynyň üstünde şöhrat gazanmakçy bolýandygyny aýdyp, ony wezipesinden çekilmäge çagyrdy.
"Gan alynar"
Stambulda eden çykyşynda Erdogan Türkiýäniň ar alyp biljekdigini duýdurdy: “Kimde-kim Türkiýä kast etjek bolsa, iru-giç munuň üçin jogap bermeli bolar. Ýene bir gezek ýatladýaryn, uly döwletler sowukganlylyk bilen hereket edýärler. Uly döwletler özüne garşy edilen erbetlikleriň jogabyny artykmajy bilen bererler. Emma bu işe wagty gelende amal ediler. Reýhanlyda öldürilen doganlarymyzyň, Siriýada öldürilen ýüzlerçe müň adamyň gany alnar”.
Erdogan NATO ýurtlarynyň we Türkiýäniň nähili jogap çäresini geçirjekdigi barada maglumat bermedi.
Reýhanly şäheri Türkiýäniň Hataý welaýatynda ýerleşýär. Ol ýerde Siriýadaky uruşdan gaçyp gelen, müňlerçe bosgunyň lageri hem bar. Türkiýe Siriýada iki ýyl töweregi wagt bäri hökümete garşy göreşýän gozgalaňçylaryň tarapyny tutýar.
Siriýanyň maglumat ministri Omran al-Zoabi ýekşenbe güni çykyş edip, “Siriýanyň bular ýaly hüjümleri hiç haçan amala aşyrmandygyny” aýtdy.
Türkiýäniň içeri işler ministri Muammer Guler çykyş edip, hüjümi Siriýanyň Muhabarat aňtaw gullugyna degişli adamlaryň amala aşyran bolmagynyň mümkindigini belledi.
Bu aralykda Adam hukuklary boýunça Siriýanyň synçy toparynyň berýän magluamatlaryna görä, 2011-nji ýylyň martynda Başar al-Assada garşy başlanan konfliktde häzire çenli 82 müň töweregi adam öldürilipdir.
Bu toparyň maglumatlaryny başga garaşsyz çeşmelere tassyklatmak başartmady.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama, Tähranyň ýadro programmasyny jylawlamak boýunça gelnen ylalaşyk netijesinde, Eýran bilen konstruktiw gatnaşyk gurmak mümkin diýdi.
Emma ol bu hili gatnaşyk birden, gysga wagtda gurlar diýip pikir etmeýär. Obama 9-njy awgustda CNN-de efire berlen söhbetdeşliginde ilki «ýadro problemasynyň» çözülmelidigini aýtdy.
Ol Eýran bilen dünýä döwletleriniň arasynda Tähranyň ýadro programmasyny çäklendirmegiň ýerine bu ýurda girizilen sanksiýalary ýatyrmak barada gelnen ylalaşyk bu maksada ýetmegiň «islendik başga alternatiwasyndan» gowy ýoly diýdi.
Emma muňa garamazdan, respublikan kanunçykaryjylaryň bir topary, şol sanda käbir demokratlar bu şertnama garşy durýarlar.


text:
Eýranyň ýokary ruhany lideri Ali Hameneýi, dünýä döwletleri bilen baglaşylan kesgitli ýadro ylalaşygyna garamazdan, Yslam respublikasynyň Birleşen Ştatlaryň «gedemsiligine» garşylygy «üýtgemez» diýdi.
Onuň 18-nji iýulda, Tähranyň Mosala metjidinde Remezan aýynyň soňunda bellenilýän Eýd al-Fitr baýramyna bagyşlanan dabarada aýdan sözleri telewideniýede göni alnyp görkezilen telegepleşikde halka ýetirildi we «Amerika ölüm», «Ysraýyla ölüm» diýen şygarlar bilen garşylandy.
Şu aralykda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama bu şertnama ynamsyzlyk edýän kongresmenlere garşy goranyş çykyşyny etdi.
Eýranda döwlet işleriniň ählisine ahyrky karary berýän Hameneýi Birleşen Ştatlaryň Ýakyn Gündogardaky syýasaty Eýranyň strategiýasyna ters gelýär diýýär we Tähranyň öz sebitdäki ýaranlaryny, şol sanda Liwanyň Hizbulla jeňçi toparyny, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimini goldamagy dowam etdirjegini aýdýar.
"[Ýadro] ylalaşygy tassyklandy-tassyklanmady, tapawudy ýok, biz öz sebitdäki dostlarymyzy goldamagy bes etmeris, basyş astyndaky palestin halky, Ýemen, Siriýa, Yrak, Bahreýn, Liwanyň we Palestinanyň dogruçyl söweşijileri biziň yzygider goldawymyzy alar" diýip, ol aýtdy.
"Hatda şu ylalaşykdan soň hem biziň gedem ABŞ babatdaky syýasatymyz üýtgemez» diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Hameneýi Eýranyň dünýäniň alty döwleti bilen gepleşige girmeginiň diňe öz milli bähbitleri esasynda ýadro ylalaşygyny baglaşmak üçin gerek bolandygy barada ozal aýdan sözlerini tekrarlady.
"Bir ABŞ bilen dürli dünýä, regional ýa-da ikitaraplaýyn meseleler barada gepleşmeýäris» diýip, ol belledi.
“Kämahal, maksadalaýyklyk esasynda, biz olar bilen ýadro programmasy ýaly käbir kadadan çykýan meseleler barada gepleşdik, özem bu diňe şu gezek bolmady” diýip, Hameneýi sözüniň üstüni ýetirdi.
"ABŞ-nyň regiondaky syýasaty Eýranyň syýasatyna 180 gradus ters gelýär» diýip, ol aýtdy.
Wenada 14-nji iýulda baglaşylan ylalaşyk esasynda, Eýrana garşy girizilden sanksiýalar ýuwaş-ýuwaşdan aýrylar we Tähran, muňa derek, öz ýadro programmasyny jylawlar.
Günbatar döwletleri Eýrany ýaşyrynlykda ýadro ýaraglaryny edinjek bolmakda aýyplaýar, Tähran muny ret edýär we öz ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlardan ugur alýandygyny aýdýar.
Hameneýi 18-nji iýulda bu pozisiýa baradaky pikirini ýene bir gezek gaýtalady we bomba edinmek bilen bagly islendik herekete garşy özüniň fatwa, dini gadaganlyk çykarandygyny ýatlatdy.
"Amerikanlar özleriniň Eýrany ýadro ýaragyny edinmekden saklandygyny aýdýarlar, emma olar munuň dogry däldigini bilýärler» diýip, ol aýtdy.
Eýranyň Wenada daşary işler ministri Mohammad Jawed Zarifiň ýolbaşçylygynda gepleşik alyp baran gepleşikçileri barada gürrüň edip, ýokary lider olaryň «agyr ýüki gerdene alyp, çynlary bilen işländiklerini» aýtdy.
"Tekst taýýarlandy, ol tassyklandy ýa tassyklanmady, olar öz etmeli işlelerini etdiler we munuň üçin sylaglanmaly» diýip, ol aýtdy.
Emma Hameneýi ýadro ylalaşygynyň, milli bähbitleriň ýoýulmagyna ýol bermezlik üçin, seresaply öwrenilmelidigini aýdyp, Eýranyň öz rewolýusion ýörelgelerine ýa-da goranyş ukybyna zyýan ýetirilmegine ýol bermejegini nygtady.
Eýranyň bu şertnamany tassyklamak prosedurasy aýdyň däl. Ýurduň mediasy Zarifiň 21-nji iýulda parlamentde gysgaça hasabat berjegini ýazýar, şeýle-de bu ylalaşyk Milli howpsuzlyk geňeşi, ýurduň iň ýokary howpsuzlyk edarasy tarapyndan barlanylar.
ABŞ liderleri Eýrany «boýun egdirjek» boldular. Eýran urşuň tarapdary däl, emma ol bolsa, Birleşen Ştatlar asgyn geler diýip, ol belledi.
Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu 19-njy iýulda Hameneýiniň sözlän sözüniň «agressiw we gapma-garşylyk» häsiýetlidigini aýtdy hem-de bu ýadro gepleşigi Yslam respublikasynyň jeňçiligini ýumşadar diýen umytlaryň ýalňyşdygyny görkezýär diýdi.
Iňliçseden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Azerbaýjanyň Ermenistan bilen arada çözülmedik Dagly Garabag konflikti, serhetde ökde atyjylaryň ýerleşdirilmegi bilen baglylykda ýaşlara mergenlikden sapak bermäge başlandygy aýdylýar.
AFP habar gullugy bu sapaklary gurnaýan adamyň, Azerbaýjanyň Meýletin harby-watançylyk sport tehniki jemgyýetiniň başlygy Walid Gardaşowyň «bu kurs ýetginjegi geljekde batyr, gorky-ürkini bilmeýän esgere öwürmegi maksat edinýär» diýendigini ýazýar.
Ol mergenlik sapaklaryna 16 ýaşlaryndaky ýetginjekleriň gatnaşýandygyny aýdypdyr.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy geçen aý, bir azeri çagasynyň tüpeňlenendigi baradaky habardan soň, Ermenistan bilen Azerbaýjany öz mergenlerini serhetden aýyrmaga çagyrdy.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow dünýäniň täsirli ýurtlarynyň Eýran bilen iýul aýynda baglaşan ylalaşygyna laýyklykda halkara sanksiýalary aradan aýrylansoň Kremliň Tähran bilen harby we tehniki hyzmatdaşlygy ýaýbaňlandyrmagy planlaşdyrýandygyny mälim etdi.
Lawrow bu çykyşyny Moskwada Eýranyň daşary işler ministri Jawad Zarif bilen 17-nji awgustda geçiren gepleşikleriniň yzýany etdi.
Orsýet mediasy gepleşiklerde Orsýetiň Tährana S-300 kysymly ýer-howa raketalary bermegi we Eýranda ýadro kärhanasyny gurmagy barada gürrüň edilendigini habar berdi.


text:
10-njy oktýabrda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygyna bagyşlanyp, “Türkmenistanda durnukly ösüşi üpjün etmegiň ileri tutulýan ugurlary” atly ylmy-amaly maslahat geçirildi. Maslahatyň işine ýurdumyzyň ykdysady toplumynyň ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň, bank ulgamynyň edaralarynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň ýolbaşçylary we wekilleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary we talyplary gatnaşdylar. Ýurdumyzyň Ykdysadyýet we ösüş ministrligi hem-de Maliýe ministrligi maslahatyň guramaçylary boldular.
Maslahatyň barşynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuş-ykdysady ösüşiň ileri tutulýan ugurlary we milli ykdysadyýetimizi döwlet tarapyndan kadalaşdyrmagyň, ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny ösüşiň täze derejesine çykarmak boýunça öňde goýan möhüm wezipeleriniň has netijeli çözgüdini tapmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Maslahata gatnaşyjylaryň çykyşlarynda bellenilişi ýaly, jemi içerki önümiň ösüşiniň ýokary depginleri ozaly bilen, döwlet tarapyndan düýpli maýa goýum syýasatynyň alnyp barylýandygy we daşary ýurtlaryň maýa goýumlarynyň möçberleriniň ýokarlanýandygy bilen üpjün edilýär, bu bolsa milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynyň sazlaşykly, toplumlaýyn ösmegine gönükdirilendir.
Okgunly ykdysady ösüşi üpjün etmekde ykdysady ösüşi höweslendirýän we maýa goýumlaryny önümçilige giňden çekmäge, döwlete degişli däl bölümiň ösdürilmegine gönükdirilen salgyt syýasatynyň uly ähmiýeti bardyr.
Ýygnananlaryň biragyzdan belleýişleri ýaly, şu gezekki ylmy-amaly maslahat ykdysady ylmy ösdürmek boýunça işleriň bir bölegi bolmak bilen, ýurdumyzyň mundan beýläk-de durmuş-ykdysady ösüşine uly goşant bolar.


text:
Özbegistanyň Andijan şäherinde 32 ýaşly student polisiýada uzaga çeken sorag edişlikden soň öz janyna kast etdi. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugy habar berýär.
Gulsumoi Abdujalilowa Germaniýanyň uniwersitetinde okaýardy we Özbegistana dynç alyşa baranda dermanyň aşa köp bölegini içip öz janyna kast edipdir. Bu waka geçen ýekşenbede ýüz berdi.
Özbegistanyň adam hukuklary boýunça hökümete degişli bolmadyk guramasynyň başlygy Ýelena Urlaýewanyň aýtmagyna görä, Abdujalilowa Özbegistana gelende Andižanyň polisiýasy tarapyndan dört günläp sorag edilipdir we oňa bosgunlykdaky Özbegistanyň halk hereketi oppozisiýa toparynyň lideri Muhammad Saliha garşy beýanatlary ýazmak barada basyş edilipdir.
Sorag edilende Abdujalilowanyň ýenjilendigi hem aýdylýar.
Urlaýewanyň aýtmagyna görä, Abdujalilowa ölmezinden öň ýazan hatynda şeýle setirler bar: “Olar menden käbir oppozisiýadaky aktiwistleri öldürmegi talap etdiler, ýöne men başga bir adamyň janyna kast edenimden öz janymdan geçenimi dogry hasapladym”.


text:
Türkmen Döwlet Habarlary gullugynyň çap eden maglumatyna görä, 27-nji iýulda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Beýik Britaniýanyň halkara söwda we inwestisiýalar boýunça ýörite wekili, korolewa Elizaweta ikinjiniň ogly, şazada Endrýu Gersog Ýorkskini kabul edipdir hem gepleşikler geçiripdir.
Britaniýa bilen Türkmenistan arasynda dürli ugurlardan gatnaşyklaryň geljegi nähili bolar, syýasy-ykdysady hyzmatdaşlygyň haýsy ugurlary taraplary gyzyklandyrýar? Türkmenistanyň Günbatar bilen gatnaşyklaryny giňeldýän, NABUCCO proýektine goşulmak isleýän, Hazaryň hukuk durumyny kesgitlemek ugrundan täze ädimler ädýän häzirki döwründe bu saparyň nähili ähmiýeti bar?
Duşuşykda Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Beýik Britaniýa möhüm hem geljegi uly partnýor hökmünde garaýandygyny, özara hyzmatdaşlygyň ähli ugurlary boýunça gatnaşyklary ösdürmekçidigini aýdypdyr.
Taraplar söwda, inwestisiýalar, şeýle-de ýangyç-energetika pudagy ýaly ugurlary ileri tutulýan pudaklar atlandyryp, şu ugurlarda bilelikdäki tagallalary güýçlendirmegiň mümkinçiliklerini maslahatlaşypdyr.
Günorta Ýolöten-Osman we Ýaşlar ýataklarynyň gaz gorlaryny kesgitlemegi “Gaffney, Cline & Associates” halkara britan kompaniýasyna türkmen hökümetiniň ynanandygyny, şol kompaniýanyň anyk maglumatlar esasynda Türkmenistanyň dünýä energetik döwletleriniň biridigini tassyklandygyny Türkmenistanyň prezidenti aýdypdyr.
Nebit-gaz pudagynda partnýorlyk , hususan-da türkmen tebigy gazyny Ýewropa bazaryna, şol sanda Beýik Britaniýa akdyrmagyň geljegi meselesine degip geçip, Berdimuhamedow bu işleriň köp ugurlar boýunça ýangyç serişdelerini dünýä bazaryna çykarmak boýunça Türkmenistanyň energetik syýasatyna bap gelýändigini nygtapdyr.
Şazada Endrýu Gersog Ýorkskiý Türkmenistanyň alyp barýan energetik syýasatyna goldaw bildirip, Türkmenistanyuň amala aşyrmak isleýän uly möçberli proýektlerine Beýik Britaniýanyň kömek bermäge taýýardygyny aýdypdyr.
Garaşsyzlyk ýyllarynyň başlarynda Britaniýanyň “Stat oýl”, “Britiş Petroleum” kompaniýalary ,“Şell” iňlis-golland kompaniýasy Türkmenistanyň nebit-gaz pudagynda hyzmatdaşlyk bilen gyzyklanypdy. “Stat oýl “ wekilhanasynam açypdy. Nebit-gaz ugrundan türkmenistanly bilermeniň sözlerine görä, Türkmenistanda inwestisiýalar baradaky kanunçylygyň işlemeýändigi, syýasy-ykdysady ýagdaýyň durnukly däldigi, meseleleriň çözgüdiniň kanunlara däl-de, bir adama - prezident Saparmyrat Nyýazowa baglydygy üçin şol kompaniýalar hyzmatdaşlykdan, bilelikdäki işlerden, inwestisiýalardan çekilipdir.
Gyzyklanma ykdysady däl-de syýasy giňişlikde
Beýik Britaniýadan post-sowet döwletleri boýunça ekspert Aleksandr Narodetskiý häzir Türkmenistanda daşary ýurt kampaniýalary bilen hyzmatdaşlyk, inwestisiýalary ýurda çekmek ýaly meselelerde özgerişleriň duýulýandygyny, şonuň üçin Günbatar ýurtlaryň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
“Ýöne ol Berdimuhamedowa hem onuň ähli strukturalaryna, döretjek şertlerine bagly. Häzir Türkmenistana gyzyklanma ykdysady däl-de, syýasy giňişlikde ýatyr. Türkmenistanyň Orsýet bilen gatnaşyklary dartgynly. Şu wagt oňa Ýewropa ýurtlaryndanam, ABŞ tarapyndanam Orsýet bilen gatnaşyklarda güýçleriň mynasybeti üçin syýasy goldaw gerek. Türkmenistana goldaw, gorag bolar ýaly Beýik Britaniýanyň hemaýat edesi gelýär”.
Narodetskiniň sözlerine görä, Türkmenistana köp döwletleriň, şol sanda Beýik Britaniýanyň gyzyklanmasynyň ýene bir sebäbi gatnaşyklaryň geljegi, geljekki hyzmatdaşlygy ýitirmezlik bilen bagly. Nyýazowdan tapawutlylykda Berdimuhamedow daşarky dünýä bilen gatnaşyklary gowulandyrmaga çalyşýar, şu mümkinçiligi Beýik Britaniýa sypdyrmak islemeýär –diýip, postsowet döwletleri boýunça bilermen belledi.
Bu pikir bilen Moskwadaky GDA institutynyň Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça eksperti Andreý Grozin ylalaşýar. “Häzir Britaniýa ozaly bilen geljek üçin orun eýelemek, Türkmenistanda özüne zemin häzirlemek isleýär. Türkmen häkimiýetlerine bolsa “daşarky dünýä bilen prizedentimiz gatnaşyklary giňeldýär” - diýdirmek üçin beýle duşuşyklar gerek.
Orsyet bilen gatnaşyklaryň dartgynlylygy, gaz söwdasynyň näbelli bolup galmagy-da muňa öz täsirini ýetirýär. Ýöne Britaniýa tarapdan real inwestisiýalar geljekdigi barada gürrüň ederden şu wagt ir. Sebäbi Merkezi Aziýa döwletleri bilen deňeşdirilende, Türkmenistandaky inwestisiýa şertleri gazaply, agyr. Ikinjiden, korrupsiýa güýçli. Eger kanunçylyk, şertler maýa ýatyrmak üçin amatly bolaýanda-da, Berdimuhamedow nähili wadalar berse-de, olaryň iş ýüzünde amala aşyrylmasy uly soragyň aşagynda” - diýip, Andreý Grozin aýtdy.
“Häzir işläp duran hem ýakyn geljekde gurulmagy göz öňünde tutulýan turbalary doldurar ýaly tehniki taýdan taýýar gaz şu wagt Türkmenistanda ýok. Tapylan gaz ýataklaryny özleşdirmek üçin Türkmenistana her ýyl bärsinden 3-4 milliard dollar gerek. Adam hukuklarynyň, serhetleriň häzirki ýagdaýynda, söz-metbugat azatlygynyň Nyýazow döwründen onçakly tapawutlanmaýan wagtynda daşary ýurt inwestisiýalaryna ýakyn wagtlarda garaşyp bolarmy?” –diýip, Türkmenistanly nebit-gaz ugrundan bilermen aýtdy.
Aleksandr Narodetskiý: “Geçmişiň ýaramaz galyndylary jemgyýetden aýrylmasa, ol daşarky dünýä bilen gatnaşyklara uly böwet bolar” diýen pikiri öňe sürdi. Ekspertiň sözlerine görä, “şu ýagdaý tizden-tiz düzedilmese, haýsydyr bir üstünlikler barada ýakyn geljekde gürrüň edip bolmaz.”


text:
Eýranyň prezidenti Mahmud Ahmedinejad Hytaýya sapara barýar.
Bu sapar Eýrana garşy sanksiýalaryň dördünji tapgyrynyň girizilmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Şol sanksiýalary Hytaý hem goldap çykyş edipdi.
Hytaý Eýrana garşy täze sanksiýalaryň girizilmegine uzak wagtdan bäri garşy çykyp gelýärdi.
Emma Howpsuzlyk Geňeşinde bu barada geçirilen ses berişlikde Hytaý ABŞ tarapyndan hödürlenen rezolýusiýany goldap çykyş etdi.
Eýranyň atom energiýasy gullugynyň ýolbaşçysy Ali Akbar Salehi Hytaýyň Yslam äleminde özüne bolan sylagy gitdigiçe ýitirip başlanlygyny aýtdy.
Hytaýyň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Pekiňiň Eýrana garşy ses bermeginiň bu iki ýurduň gatnaşygyna ýaramaz täsirini ýetirmejegine ynamlarynyň bardygyny belledi.


text:
Şu gün Orsýetiň Dagystan respublikasynda amala aşyrylan bomba partlamasynda respublikanyň hökümetiniň milli, dini we daşarky meseleleri boýunça ministriniň wezipesini ýerine ýetiriji Bekmurze Bekmurzäýew ýaralandy.
Orsýetiň jenaýaty agtaryş komitetiniň resmileri Bekmurzäýewiň maşynyna berkidilen partlaýyjy enjam arkaly amala aşyrylan bu partlamada onuň sürüjisiniň ölüp, iki sany janpenasynyň hem ýaralanandygyny mälim etdiler.
Häzirki wagt ministr Bekmurze Bekmurzäýewiň ýaraly halda keselhana ýerleşdirilendigi habar berilýär.


text:
Ors uçarynyň Müsürde ýere gaçmagy bilen baglanyşykly derňewlere gatnaşýan işgärleriň biri bu hadysanyň bomba sebäpli bolan bolmagy ähtimal diýdi.
31-nji oktýabrda uçar A321 turistik merkez Şarm al-Şeýhden ýola düşeninden 23 minut soň ýere gaçyp, içindäki 224 adam öldi. Sinaý ýarymadasynda Müsüriň howpsuzlyk güýçleri bilen söweşýän "Yslam döwleti" atly toparyň jeňçileri uçary özleriniň urup ýykandyklaryny aýtdylar.
"Gara gutuda ýazga geçirilen sesdäki alamatlar we analizler onuň bombadygyny görkezýär" diýip, Müsüriň derňeýji toparynyň agzasy aýtdy. Meseläniň irnikdigine salgylanyp, adynyň agzalmazlygyny haýyş eden derňew işgäri: "Biz onuň bombadygyna ýüzde togsan derejede ynanýarys" diýdi.
Aňtaw gulluklary
Onuň 8-nji noýabrda bu beýanaty "Reuters" habar gullugyna bermezinden bir gün öň müsürli bir derňeýji uçaryň howada bölek-bölek bolandygyny, soňky sekuntda bir sesiň gara gutuda ýazga geçirilendigini aýtsa-da, dergeýjileriň entek maglumat toplaýandygyny belläp, uçaryň gaçmagyna näme zadyň sebäp bolandygy barada maglumat bermekden saklanypdy.
Amerikan we britan resmileri aňtaw gulluklarynyň maglumatlaryna esaslanyp, Şarm al-Şeýhden Sankt-Peterburga barýan uçary onuň bortunda ýerleşdirilen bir bomba partlatdy diýen pikirden ugur aldylar.
Kongresiň aňtaw komitetiniň agzasy Adam Şiff 8-nji noýabrda telewideniýä beren interwýusynda, eger bu "Yslam döwletine" bagly toparlar tarapynda amala aşyrylan bomba partlamasy bolsa, onda bu onuň "dünýä abanýan çynlakaý terroristik howp hökmünde ”Al-Kaýdadan” ozdurandygyny" aňladýar diýdi.
Howpsuzlyk ýagdaýlary
Orsýet 6-njy noýabrda, Beýik Britaniýanyň we Irlandiýanyň Şarm al-Şeýh barada edişi ýaly, özüniň Müsüre uçar gatnawyny tutuşlygyna togtadýandygyny bildirdi. Günbatar Ýewropanyň hem azyndan 5-6 döwleti öz raýatlaryna Şarm al-Şeýhe gitmezligi maslahat berdiler.
Häzir Müsürdäki ors raýatlarynyň sany 80 müň töweregi diýip çaklanylýar. Bularyň aglabasy Şarm al-Şeýhde. Müsürden yzyna dolanyp bilmän oturan britaniýalylaryň sany bolsa 170 müňe golaý.
"AP" habar gullugynyň bildirmegine görä, howpsuzlyk işgärleri Şarm al-Şeýhiň uçar meýdanynda howpsuzlyk ýagdaýlary gowy däl diýip, ozaldan nägilelik bildirip gelipdirler.
Bu aralykda Sankt-Peterburgyň St. Isaak atly baş ybadathanasynda uçar heläkçiliginde gurban bolanlaryň hatyrasyna köpçülikleýin ybadat çäreleri geçirildi.
Ululykda dünýäde dördünji bolan ybadathananyň ýas jaňy ölenleriň her biri üçin bir gezek ýaňlanyp, 224 gezek gaýtalandy.
Heläkçilikde ölenleriň aglabasy Sankt-Peterburgly ýa-da Orsýetiň beýleki demirgazyk-günbatar etraplarynyň ýaşaýjylarydy.


text:
Sişenbe güni Yragyň premýer-ministri Nury al-Maliki: “Ýurtda Birleşen Ştatlaryň söweş operasiýalarynyň soňlanmagy bilen Yrak milli garaşsyzlygyna gowuşdy” diýdi.
Maliki telewideniýede eden çykyşynda Yrak halkyna ýüzlenip: “Ýurt indi özbaşdak we garaşyz. Oňa abanýan howpa garşy onuň öz howpsuzlyk güýçleri iş alyp bararlar” diýdi.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama öten ýyl bu wezipä geleninde, az wagtdan ABŞ-nyň Yrakdaky söweş missiýasynyň 2010-njy ýylyň 31-nji awgustynda tamamlanjakdygyny aýdypdy. Onuň aýdyşy ýaly, bu operasiýa düýn resmi taýdan tamamlandy.
Yrakda amerikan esgerleriniň sanyny azaltmak işi ençeme aý bäri dowam edip gelýär. Amerikan güýçleri söweş operasiýalarynyň jogapkärçiligini 7-nji awgustda Yragyň öz howpsuzlyk güýçlerine tabşyrdylar.
2007-nji ýyldan bäri gazaply uruş hereketleri ep-esli azaldy. Ýöne, umuman alanyňda, howpuň derejesi şindi-de ýokary. Yraklylaryň köpüsi amerikan esgerleriniň sanynyň azalmagy, 2011-nji ýylda-da olaryň bütinleý ýurtdan çykmagy netijesinde dürli toparlaryň arasynda gandöküşikli çaknyşyklar tutaşar diýip gorkýarlar.
Bagdatly Nury Al-Marsumy: “Yragyň öz güýçleri howpsuzlygy üpjün edip bilmez” diýýär: “Yrakda uruş tamamlananok. Urşuň tamamlanmandygyny bir raýat hökmünde men aýdýaryn. Terrorizme garşy göreş şindi-de bar. ABŞ-nyň ýurtdan çykmagy tapgyrlaýyn däl-de, birden boldy. Yrak goşunyna boşlugy doldurara wagt berilmedi”.
Žurnalist Hasan Al-Timmininiň pikiriçe, saýlanan syýasatçylar täze hökümeti gurmak barada ylalaşyga gelmeseler, yraklylaryň gazaply hereketleriň turmagyndan edýän gorkusy dowam eder: “Biz Yrakda indi uruş sowlandyr, yrakly syýasatçylar hökümet gurmakda basym ylalaşarlar diýip, umyt edýäris. Täze hökümetiň gurulmagy köp adamlar üçin urşuň tamamlanmagy diýmek. Syýasatçylar ylalaşyp, hökümet gurulsa, ýagty geljegimiz bolar”.
Syýasatçylara täsir ýetirermi?
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň wise-prezidenti Jo Baýden duşenbe güni agşam Bagdada bardy. Maksat yrakly syýasatçylaryň arasyndaky pikir tapawutlaryny ýeňip geçmäge goşant goşmak. Ol şeýle hem: “Birleşen Ştatlar sizi taşlap gitmez” diýip, yrak ýolbaşçylaryny arkaýynlaşdyrdy.
Baýden düýn prezident Jelal Talabany, premýer-ministr Nury al-Maliki, öňki premýer-ministr Iýad Allawy, şeýle hem ýaňy saýlanan beýleki syýasatçylar bilen duşuşdy. Allawynyň “Al-Yrakiýe” bloguna degişli parlamentçi Izz El Deen Dawlanyň garaýşyça, amerikanlaryň çekilmegi Bagdatda syýasatçylaryň özara tapawutlary ýeňip geçmegine itergi bolmaly.
Ýöne ýurduň iki esasy şaýy toparyny öz içine alýan Yragyň Milli Bileleşiginiň agzasy Wael Abdullatyp amerikanlaryň çekilmegi bagdatly syýasatçylara täsir ýetirer öýdenok.
“Esasy syýasy ýolbaşçylar – olar özlerini şeýle atlandyrýar – bu ýa ol ýerdäki orun ugrunda göreşýärler. Men olar amerikanlaryň ýurtdan çekilmegine ýa partlamalara, hyzmatlara ýa howpsuzlyga, halkyň närazylygyna ýa başga zatlara ähmiýet berýändirler öýdemok” diýip, Wael Abdullatyp aýdýar.
Yragyň Milli Bileleşiginiň agzasy Wael Abdullatybyň pikiriçe, amerikanlaryň çekilmegi esasy ýolbaşçylara täsiri edenok. “Bu premýer-ministrlik ýa beýleki ýokary orunlar ugrunda barýan göreşiň dowam etjekdigini aňladýar” diýip, Abdullatyp aýdýar.


text:
BMG-niň täze ýaýradan hasabatynda Liwiýadaky ýaraglaryň “alada dörediji derejede” ekstremistleriň we jenaýatçylaryň eline düşýändigi bellenipdir.
Hasabatda, aýratynam, bu ýaraglaryň Siriýa, Mali we Gaza Sektory ýaly regionlardaky söweşijilere ugradylýandygy bellenilýär.
Onda 2011-nji ýylda Muammar Kaddafi häkimiýetden agdrylandan soň Liwiýada täze hökümetiň talabalaýyk dolandyryşy ýola goýmak ugrunda çalyşýan bir wagtynda Liwiýanyň bu regionda ekstremistik we jenaýatçy toparlary ýarag bilen üpjün ediji ýurda öwrülendigi aýdylýar.
BMG-niň hasabatynda aýdylmagyna görä, geçirilen derňewlerde Liwiýadan häzirki wagt bikanun ýollar arkaly regionyň azyndan 12 ýurduna ýarag eltilýändigi anyklanylypdyr.


text:
Ençeme ýyllardan soň, Türkmenistanyň örän möhüm aragatnaşyk obýekti – Amyderýanyň üstünden demirýol köprüsiniň gurluşygy tamamlandy.
Soňky hökümet maslahatlarynyň birinde Gurbanguly Berdimuhamedow şol köprüni kabul etmek boýunça döwlet komissiýasyny döretmegi görkezme beripdi. Ukrainler tarapyndan amala aşyrylýan köprüniň uzaga çeken gurluşygy çylşyrymly döwürleri hem wakalary başdan geçirdi.
Uzaga çeken gurluşyk
Gurluşygyň ýatyp galan halatlaram az bolmandy. Beren wadasynda tapylmazlykda, baglaşylan şertnamanyň düzgünlerini bozmakda Saparmyrat Nyýazow ukrain tarapyny ençeme gezek aýyplapdy. Şol tankytlardan soň köprüde hereket başlanýardy, soň ýene ýatyp galýardy.
Köprüniňdir başga-da birnäçe obýektiň gurluşygy üçin çykdajylary türkmen hökümeti ýylda Ukraina 6 milliard kubometr gaz bermek bilen hasaplaşýardy. Gurluşygy S.Nyýazow dirikä tamamlamak barybir başartmandy. Dogrusy, hat-da diýdimzor, diýeni ýerde ýatmaýan diktatoram bu işiň hötdesinden gelip bilmändi.
Köpri Özbegistandan sowa ägirt uly ýerasty baýlyklara eýe bolan Gündogar Türkmenistany ýurduň Günbatary, Amyderýanyň çep kenary bilen birleşdirip, köp aragatnaşyk problemalaryny, ýük daşamakdaky kynçylyklary çözüp biljekdi.
Bu köpri diňe bir Türkmenistan üçin däl, ýoly ep-esli gysgadýanlygy sebäpli Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlary üçin-de uly ykdysady peýda getirjekdi. Ol Gazagystan üçinem, Täjigistan üçinem, Owganystana ýük daşamak üçinem amatlydy.
Bu işi pellehana ýetirmek bagty täze prezidentiň, onuň hökümetiniň paýyna düşdi. Köprüden geljek bähbitlere hem abraýa G.Berdimuhamedow öz egindeşleri bilen şärik boldy.
Möhüm sorag
Şu ýerde bir sorag döreýär: täze gurlan köprüniň ulanylyş prosesinde nähili netijeler gazanylar? Gurlan köpri baryp-ha S.Nyýazow döwründe ornaşdyrylan serhet düzgünleri bilen ýüzbe-ýüz bolmazmy?
Şol düzgünler nyýazowçylyk döwlet gurluşynyň esasy konsepsiýalaryny aňladýardy. Ol daşarky dünýä bilen üzňelige, ýapyklyga gönükdirilen sistemady. Şol sistemada serhet örän möhüm rol oýnaýardy. Amyderýanyň üstünden gurlan köpri regionyň döwletleriniň aktiw kommersiýa işleri üçin-de, bolmagy mümkin turizm üçin-de, ýolagçy gatnatmak üçin-de amatly hem özüne çekiji häsiýete eýe bolup biler.
Ýöne hakykat ýüzünde bu proýektler şahsy adamlar üçinem, kommersiýa gurluşlarynyň wekilleri üçinem türkmen serhedini geçmekdäki köne düzgünler sebäpli kynçylyklar, çözülmedik problemalar bilen garpyşyk ötelgesi bolmagy mümkin. Eger Türkmenistanyň düzgünleri üýtgedilmese, kanunçylyga degişli özgerişler girizilmese, köprüniň boş durmagy ýa-da ýarym güýjünde işlemegi mümkin. Çünki köne düzgünler, S.Nyýazowyň Merkezi Aziýada guran türkmençe Berlin diwary sebäpli ýüklerem, ýolagçy akymy-da Türkmenistandan aýlanyp geçmeli bolar.
Turizm barlaglary halamaýar
Häzirki zaman biznesi hem turizmi boş, peýdasyz durmaga, garaşmaga çydamsyz, kemsidiji barlaglary, burokratik bulaşyklygy, päsgelçilikleri halamaýar. Eger ýurt hakykatdan-da gazanç etmek, peýda görmek isleýän bolsa, ykdysady taýdan garaşsyz, güýçli döwlet bolmak isleýän bolsa, onda hereket azatlygyny üpjün etmeli. Hut şol azatlygy üpjün etmek bilen Birleşen Arap Emirlikleri, Katar, Kuweýt, Taýwan ykdysady taýdan gaty güýçli ösüşe eýe boldular. Şol ýurtlar sözde däl-de, iş ýüzünde, praktikada daşarky dünýä üçin doly açyk. Şahsy adamlaryň, kapitalyň, harytlaryň ýurda gelmesem, ýurtdan çykmasam azat-erkin.
Ägirt uly möçberdäki tebigy baýlyklara eýe türmen topragy-da, ýurduň geostrategik ýerleşişi-de Türkmenistany regionyň, hat-da dünýäniň iň baý ýurtlarynyň biri bolmaga itergi berip biler. Şol mümkinçilikden, şansdan türkmen ýolbaşçylary peýdalanyp bilermi? Daşarky dünýä bilen aradaky serhetleri açyp başlamaga olara näme päsgel berýär? Iki ýarym ýyl gowrak mundan öň şol päsgelçilik S.Nyýazowdy. Şu günki gün esasy böwet näme?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça Britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Galmygystanyň prezidenti Kirsan Ilýumjanow Nýu Ýork şäheriniň meri Maýkl Blumberge 11-nji sentýabrda terror aktyň bolan ýeriniň golaýyndan, ýagny yslam jemgyýetiniň metjit gurmakçy ýerinden özüniň ýer satyn almakçydygyny teklip etdi.
Kirsan Ilýumjanow Halkara küşt federasiýasynyň hem prezidenti bolansoň, şol ýerden Bütindünýä küşt merkezini gurmakçydygyny aýdýar. Şol ýer üçin ol 10 million dollar teklip etdi.
Mundan öň amerikan millarderi Donald Trampnyň şeýle teklibi ret edilipdi. Ol şol ýeri 7,5 million dollara satyn almakçy boldy.
Geçen hepdede bu ýerde 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda bolan terror aktyň nobatdaky ýyl dönümi bellendi. Şonda ol ýerden metjit gurulmagyna garşy çykýanlaryň hem onuň tarapdarlarynyň garşy duruş aksiýalary gurlupdy.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Hillari Klinton we BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-mun çarşenbe güni, aýry-aýrylykda palestin häkimiýetiniň prezidenti Mahmud Abbas bilen duşuşdy.
Bu duşuşyklar Ysraýyl bilen Gaza zolagyndaky Hamasyň ýaraşyk baglaşmagy üçin halkara derejesinde alnyp barylýan araçylyk tagallalarynyň bir bölegidir.
Ban Iordan derýasynyň Günbatar kenarynyň paýtagty Ramallada Abbas bilen bolan duşuşykdan soň çykyp gürläp, Hamasy gepleşiklere dolanyp gelmäge çagyrdy.
"Men palestinaly jeňçiler tarapyndan, Ysraýylyň ilatly merkezlerini nyşana almak bilen, seljermezden edilýän raketa hüjümleriniň derhal bes edilmegi baradaky çagyryşymy gaýtalaýaryn. Bu kabul ederlik däl. Häzir diplomatiýanyň döwri” diýip, ol aýtdy.
Emma muňa garamazdan, Hamasyň sözçüsi Sami Abu Zuhri Gaza şäherinde çykyş edip, raketa hüjümlerini duruzmagyň diňe gepleşikler arkaly mala aşyrylyp biljegini aýtdy.
Edil häzirki pursata çenli atyşyklary bes etmek barada hiç hili ylalaşyk bolmady, onsoň atyşygy kesmek barada ylalaşyk bolýança biz ysraýyl jenaýatlaryna jogap bermegi dowam etdireris. Hususan-da basybalyjalaryň aýallary we çagalary nyşana almaga ýykgyn edýänligi üçin, basybalyjylar biziň Gazadaky maşgalalarymyzy nyşana almagy näçe uzak dowam etdirseler, biz hem şu hili jogap berjekdigimizi tassyk edýäris."
ABŞ-nyň döwlet sekretary H. Klinton palestin lideri M. Abbas bilen duşuşdy. Ramalla, 21/11/12.
Biraz öň Abbas bilen Klinton hem duşuşdy we ol çarşenbe güni giçlik Müsüre bardy.
Abbasyň palestin häkimiýeti, 2007-nji ýylda yslamçy Hamas hereketi bilen bolan ýaragly çaknyşykdan soň Gazadan kowlup çykarylaly bäri, diňe Günbatar kenara kontrolluk edýär. Emma muňa garamazdan, Abbas şindi hem özüni palestinalylaryň ählisiniň wekili hasaplaýar.
BMG-niň Baş sekretary Ban hem çarşenbe güni Kaire barýar.
Müsür azyndan 136 palestinalynyň we bäş ysraýyllynyň başyna ýeten 8 günlük çaknyşygyň esasy araçylarynyň biridir.
Ysraýylyň Gazada 100-den gowrak ýere zarba urmagy bilen, söweş çarşenbe güni hem dowam etdi.
Goşun hamaz raketalarynyň dördüsiniň günorta Ysraýyla gelip düşendigini aýdýar.
Çarşenbe güni Tel-Awiwde, harby edaranyň golaýynda partlan awtobusda azyndan on adamyň ýaralanandygy, olaryň üçüsiniň agyr ýagdaýdadygy aýdylýar.
Premýer-ministr Benýamin Netenýahuyň sözçüsi (Ofir Gendelman) bu partlamanyň “terrorçy hüjümi” bolandygyny aýtdy.
Tel-Awiwde bolan partlama barada habar çykanda, Gaza şäherinde begenç oklarynyň asmana atylandygy eşidildi."


text:
Türkmenistanda sement importyna 100-% gümrük salgydy girizildi. Resmi maglumatlara görä, täze düzgün 1-nji awgustdan başlap güýje girýär.
Gurluşyk üçin esasy materiallaryň biri bolan sement Türkmenistanyň özünde-de öndürilýär, emma şu çaka çenli ýurtda ulanylýan sementiň uly böleginiň ýurduň daşyndan getirilip satylýandygy barada habar berilýär.
Täze düzgün ýurtda sementiň elýeterliligine we bu gurluşyk materialy ýurduň daşyndan getirýänlere nähili täsir ýetirip biler?
Azatlyk Radiosy ýerli synçy, Aşgabadyň ýaşaýjysy Nurberdi Nurmämmedow bilen söhbetdeş boldy.