text:
Yragyň Kürt awtonom regionynyň prezidenti 2-nji fewralda garaşsyzlyk barada borçlandyrmaýan referendum geçirmäge çagyrdy. Ol regionyň kürtlerini asyrlap bir-birinden aýran milli serhetler «uly ýalňyş» boldy diýdi.
"Wagt geldi we häzirki ýagdaý kürt halkynyň referendum arkaly öz ykballary barada karara gelmegi üçin amatly» diýip, Massud Barzani öz websaýtynda aýtdy.
"Bu referendum döwletliligi jar etmegi aňlatmaýar, eýsemem bolsa kürt halkynyň garaşsyzlyk hakyndaky pikir-garaýyşlaryny bilmegi we kürt syýasy ýolbaşçylarynyň özüne laýyk wagtda we şertlerde halkyň islegini durmuşa geçirmegini aňladýar."
Nebit nyrhlarynyň aşak gaçmagy zerarly dörän ykdysady kynçylyklara garamazdan, soňky ýylyň dowamynda «Yslam döwleti» toparyna garşy söweşde gazanylan kürt topraklary yrak kürtleriniň arasyndaky garaşsyzlyk arzuwlaryna gaýtadan güýç berdi.
Kürtler soňky ýyllarda, Bagdatdaky federal hökümet bilen häkimiýet we girdeji bölüşmek üstünde dörän oňuşmazlyklara garamazdan, özleriniň Türkiýä barýan nebit geçirijisini gurmak we garaşsyzlyk nebit eksport etmek bilen, öz awtonomiýalaryny berkitdiler.
Emma muňa garamazdan, dünýä boýunça nebit nyrhlarynyň aşak gaçmagy bu regiony ykdysady çökgünlik ýagdaýyna getirdi. Mundanam beteri, garaşsyzlyga tarap ädilen islendik ädim diňe bir Bagdat tarapdan däl, Ankara tarapdan hem berk garşylyk döreder, şol sanda bu ädime Waşingtonda hem garşy çykylar.
Barzani bir asyr ozal regionyň kürtlerini Türkiýe, Yrak, Siriýa we Eýran arasynda bölüp çekilen milli serhetler «uly ýalňyş» boldy diýdi we olaryň «oňaýsyzlyklara, urşa we durnuksyzlyga» sebäp bolandygyny aýtdy.
“Biziň sebitimiz örän köp betbagtçylyga şaýat boldy we olaryň hiç biri kürtler sebäpli bolmady. Kürtler diňe beýlekileriň regiona getiren betbagtçylyklarynyň we konfliktiniň pidalary boldular” diýip, ol aýtdy.
Ol referendum geçirmegiň belli bir wagtyny aýtmady, emma Rudaw.netiň ýazmagyna görä, Barzani kanun çykaryjylara referendumyň Birleşen Ştatlarda noýabrda geçiriljek prezident saýlawlaryndan öň geçirilmegini isleýändigini aýdypdyr.
"Eger Kürdüstanyň halky kimdir başga birleri öz ykbalyňy özüň kesgitlemek hukugyny sowgat hökmünde getirip berer diýip garaşýan bolsa, garaşsyzlyk hiç wagt gazanylmaz. Bu hukuk bar we Kürdüstanyň halky ony talap etmeli we herekete getirmeli" diýip, Barzani aýtdy.
"Şotlandiýanyň, Kataloniýanyň, Kwebegiň we beýleki ýerleriň öz ykballary hakda öz pikirlerini aýtmaga hukuklarynyň bolşy ýaly, Kürdüstanyň hem hukugy bar we bu ara alnyp maslahatlaşylmaly däl."
Käbir synçylaryň pikirine görä, Barzaniniň beýanaty onuň öz syýasy aladalaryndan ünsi sowmak maksadyndan ugur alýar. Onuň prezidentlik ygtyýarlygynyň möhleti geçen ýyl tamam boldy, emma ol kanuny taýdan petige gelip dirändigine garamazdan, wezipede galmagyny dowam etdirýär.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


c: text/html

text:
Prezident Obamanyň adminstrasiýasy özüniň Owganystan baradaky strategiýasyny pugta gözden geçirýär.
Bu ugurda ilkinji teklibi ABŞ-nyň ýokary derejeli harbysy we NATO-nyň Owganystandaky komandiri general MakKristal etdi. Ol Owganystany talyplardan goramak ugrundaky göreş üçin has köp puluň zerurdygyny öňe sürdi.
Ikinji teklibi bolsa, Obamanyň adminstrasiýasynyň resmileri etdiler we bu başky talaba gapma-garşy. Ol Amerikanyň 11-nji sentýabr wakasy bilen bagly Owganystandaky maksadyna ünsi çekýär. Bu “Al Kaýdanyň” öz operasiýalary üçin Owganystany ulanmazlygy ugrundaky aladadan ybarat.
Şeýle maksada ýetmek üçin terrorist toparlaryň liderleriniň Owganystana dolanmagynyň öňüni almak zerur bolup durýar. Hususan-da, olaryň häzir mesgen tutan Päkistan bilen serhetdäki regiondan. Obamanyň hökümetiniň iki sany ýokary derejeli resmisiniň “Associated Press” agentligine aýtmagyna görä, Ak Tam Päkistanda terrorizme garşy operasiýalaryny giňeltmegi göz öňünde tutýar.
Teklipler barada möhüm sowallar
Prezident Obama agzalan teklipleriň haýsyny saýlajakdygy barada entek hiç bir yşarat etmedi. Emma onuň ýakyn günlerde gaýtalap aýtmagyna görä, ähli teklip barada möhüm sowallary bar.
Amerikanyň CBS telekanalyndaky çykyşynda Obama Owganystana goşmaça goşun ibermek barada karara gelmezden öň “juda kyn sowallary berjekdigini”mälim etdi. Beýleki ýokary derejeli resmiler-de şuňa meňzeş yşaraty etdiler.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Kilnton duşenbe güni New Ýorkdaky çykyşynda Owganystan strategiyasy barada maslahatlaryň, teklipleriň gowuşýandygyny we general MakKristalyň pikirlerini gowy garşylandyklaryny aýtdy. Ol generalyň pikirleriniň karar kabul edilmezden öňki teklipdigini belledi.
Hillari Klinton ähli zady göz öňünde tutýandyklaryny we soňra prezidentiň öz kararlaryny kabul etjekdigini sözüniň üstüne goşdy. Onyň MakKristalyň teklibi barada aýdanlaryndan häzir Waşingtonyň Owganystan strategiýasy boýunça çatrykda durandygy görünýär.
Şol bir wagtyň özünde prezident Obama “Yrakdaky uruş sebäpli Amerika Owganystana resurslaryny gysganmaly däl” diýdi. Goşmaça 17 müň goşun Owganystana ýollanar we soňra bularyň sany 21 müňe ýetiriler diýip, Obama aýtdy.
Beýleki meseleler
Emma, Owganystandaky saýlawlar hem az alada goýmaýar. Ak Tam bu saýlawlar netijesinde täze owgan prezidentiniň güýçli mandata eýe boljakdygyna umyt edýär. Şol saýlawlarda galplyklaryň bolandygy dogrusynda kandidatlaryň arasynda oňşuksyzlygyň bardygyna garamazdan, köpler häzirki prezident Karzaýy goldaýar. Şol bir wagtyň özünde Waşingtonyň Owganystandaky harby operasiýalaryny Amerikan jemgyýetiniň goldamagy kemelýär.
Golaýda geçirilen pikir soralyşyga gatnaşanlaryň 58%-i Owganystandaky urşa garşydygyny aýtdylar. Hatda Obamanyň Demokratik partiaýasynyň käbir möhüm liderleri hem Owganystana goşmaça goşun ibermegiň zerurdygyna şübhelenýärler.
NATO-nyň Owgansytandaky harby komandiri MakKristal öz teklibinde goşmaça goşun ibermek ýa-da Owganystanda ýeňiş gazanmak üçin näçe goşunyň zerurdygy barada hiç zat aýtmaýar. Emma ol serişdeleriň ýetmezçilgiiniň şowsuzlyga getirjege meňzeýändigini we ýakyn 12 aýdaky töwekgelçilikler netijesinde talyplary ýeňmegiň üstünlikli bolmazlygynyň mümkindigini duýdurdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukrainanyň paýtagty Kiýewde ogurlanan we ençeme sapar urulyp-ýenjilen iki žurnalist bejergi alýarlar. “KazanFirst” täzelikler websaýtynyň žurnalisti Nikita Perfilýew we kameraçysy Anton Zaharow hökümete garşy geçirilýän çykyşlar barada habar bermek üçin Kiýewe iberilipdi.
“KazanFirst” neşriniň aýtmagyna görä, anna güni žurnalistleri ogurlap olary urup-ýenjen adamlar ukrain aksenti bolmadyk ors dilinde gepleşipdirler. Bu adamlar žurnalistlerden Ukrainany derrew terk etmegi talap edipdir.
Pefilýew alyn dişleriniň ençemesiniň owradylandygyny we ýüzüniň gögerdilendigini gürrüň berdi. Hüjümçiler žurnalistleriň pasportlaryny, puluny we kredit kartlaryny elinden alypdyr. Perfilýew Ukrainada galyp öz işini dowam etdirmekçidigini aýdýar.


text:
Eýranly balykçylaryň Türkmenistanyň Deňiz güýçleri tarapyndan atylyp öldürilendigi barada soňky günlerde peýda bolan habarlary Eýranyň degişli resmileriniň inkär edendigi aýdylýar. Bu habar 2-nji fewralda "Tahran Times" gazetinde çap edildi.
Mundan ozal Eýranyň resmi habar agentligi IRNA 1-nji fewralda çap eden maglumatynda Türkmenistanyň Deňiz güýçleriniň geçen ýylyň dekabrynda, Hazar deňzinde eýranly balykçylary oka tutandygyny we şol wakada adam ýitgisiniň bolandygyny habar beripdi.
IRNA-nyň şol habarynda, “Türkmen esgerleriniň öňünden duýduryş bermän, Eýranly balykçylary oka tutmagy netijesinde ölümden aman sypan beýleki balykçylaryň bolsa Türkmenistan tarapyndan tussag edilendigi we olaryň ykbaly hakda hiç hili maglumatyň ýokdugy mälim edilipdi.
'Öldürmediler'
Emma "Tahran Times" gazetiniň 2-nji fewralda, gündelik ”Horasan” gazetine salgylanyp çap eden habarynda bu waka bilen baglanyşykly biraz başgaça maglumat berilýär. Ol maglumatda Eýranyň demirgazygynda ýerleşýän Gomişan şäheriniň häkimi Amangoldi Zamiriň eýranly balykçynyň ölümi baradaky habary inkär edilip, türkmen esgerleriniň dört sany eýranly balykçyny tussag edendigi tassyklanylýar.
Onuň aýtmagyna görä, Türkmenistan şol balykçylary, öz territoriýasyna bikanun girenlikde aýyplap, tussag edipdir. "Eýran Daily" gazeti hem, agzalýan häkime salgylanyp, şol balykçylaryň gämisiniň deňziň ortasynda ýangyjynyň gutarandygy sebäpli, Hazaryň Türkmenistana degişli bölegine geçendigini bildirýär.
Agzalýan gazet, şol häkime salgylanyp çap eden habarynda, şol wakada hiç hili atyşygyň bolmandygyny, balykçylaryň bolsa Türkmenistanda geçirilen deslapky diňlenişigiň netijesinde dört ýyl türme tussaglygyna höküm edilendigini habar berýär.
Eýranyň Gülüstan welaýatyna degişli Gomişan etrabynyň häkimi Amangoldi Zamiriň, özleriniň türkmen serhetçileri bilen gündelik wezipeleriniň çäginde yzygiderli duşuşýandyklaryny we bu ýagdaýdan türkmen tarapynyň habarly edilendigini, şeýlelikde şol balykçylaryň azat edilmegi üçin çynlakay iş alnyp barýandygyny aýtdy diýip, ”Eýran Daily” gazetiniň habarynda nygtalýar.
Mundan ozal Eýranyň resmi habarlar gullugy IRNA-nyň 1-nji fewralda balykçylar bilen bagly ýaýradan habarynda bolsa, Türkmenistanyň bu hereketiniň diplomatik normalara gabat gelmeýändigi mälim edilip, Türkmenistanyň Eýrana garşy özüni alyp barşynyň erbetleşýändigi we Aşgabatdaky ýeke-täk şaýy metjidiniň hem ýagdaýynyň juda ýaramazdygy habar berlipdi.
Türkmen resmileri bu meselede henize çenli hiç hili reaksiýa bildirmediler. Emma, dogrusy, Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda munuň ýaly ýagdaýlar gaty seýrek duşsa-da, Hazaryň statusy boýunça häzire çenlem deňizýaka ýurtlaryň arasynda hiç hili ylalaşyk ýok.


text:
Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän Garkyn etrabyndan Jowuzjana gaýdyp barýan Owgan harbylaryna söweşijiler tarapyndan şu gün hüjüm edildi. Bu hüjümiň netijesinde bir owgan harbysynyň heläk bolandygy aýdylýar.
Şol harbylar mundan üç gün ozal Türkmenistan bilen serhetleşýän Hamýap etrabyny söweşijilerden arassalamak üçin baryp, operasiýa geçirmän yzyna gaýdyp barýan mahaly söweşijileriň hüjümine duçar bolupdyr.
Jowuzjan welaýatynyň polisiýa bölüminiň başlygy General Fakyrmuhammad Azatlyk radiosyna beren maglumatynda, şol çaknyşykda sekiz “Talyban” söweşijisiniň hem heläk bolandygyny aýtdy.
Emma bu maglumaty henize çenli garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklatmak başartmady.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Ýarym finalçylar belli boldy
Aşgabat, 14-nji fewral (TDH). Şu gün Gyşky oýunlar sport toplumynyň buzly meýdançasynda hokkeý boýunça Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrundaky halkara ýaryşynyň toparlardaky jemleýji duşuşyklary geçirildi. Türkmenistanyň komandalarynyň üçüsiniň hem — «Şir», «Oguzhan» we «Galkan» komandalary ýarym finalda özleriniň orunlaryny möhletinden öň üpjün edendiklerini ýatlatmak isleýäris. Jemleýji duşuşyklarda ýaryşyň baş baýragy ugrunda göreşini dowam etjek dördünji komanda kesgitlenildi.
Ol Almetýewsk (Russiýa) şäherinden «Neftýanik» komandasy boldy. Topardaky jemleýji duşuşykda Russiýanyň komandasy Gazagystanyň «Kazahmys» komandasyndan 21:2 hasabynda ynamly ýeňiş gazanyp, «A» toparynda ikinji orny eýeledi we indi final tapgyrdaky oýunlarda türkmen hokkeýçileri bilen duşuşmaga taýýarlanýar.Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrunda geçen ýylky ýaryşda Almetýewskiniň hokkeýçileri bürünç medal gazandylar. Häzir bolsa olar öz öňlerinde iň bolmanda finala çykmak maksadyny goýdular.
«B» toparynda ýarym finalçylaryň ykbalynyň öňünden kesgitlenendigine garamazdan, şu günki duşuşyklar örän çekeleşikli we gyzykly boldy. Esasan-da, «Grodno» (Belarus) bilen «Atlant» (Russiýa) komandalarynyň arasynda geçirilen duşuşyk dartgynly boldy. Oýnuň esasy wagtynyň 4:4 hasabynda tamamlanmagy olaryň güýçleriniň deň derejededigine şaýatlyk etdi.
Şeýle ýagdaýda ýaryşyň düzgünine laýyklykda bullit (oýunçynyň päsgelçiliksiz şertde garşydaş derwezeçiniň toruna top geçirmäge döredilýän mümkinçilik) bellenilýär. Şunda «Grodnodan» bolan hokkeýçiler urgulary has dürs geçirdiler.
Şu gün türkmen komandalarynyň ýene ikisi—2013-2014-nji ýyllar möwsüminde hokkeý boýunça Türkmenistanyň ilkinji çempionatynyň ýeňijisi «Galkan» we
Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrundaky geçen ýylky halkara ýaryşynyň kümüş baýragynyň eýesi «Oguzhan» komandalary duşuşdylar. Bu komandalar eýýäm ýarym finala çykdylar: olaryň duşuşygy «B» toparynda haýsy komandanyň birinji, haýsynyň ikinji orun eýelejekdigini kesgitlemelidi. «Oguzhanyň» hokkeýçileri garşydaşynyň derwezesine bäş top geçirip we özleriniňkä ikisini geçirdip, ýeňiş gazandylar.
«Oguzhan» ýarym finalda 16-njy fewralda Russiýanyň «Neftýanik» komandasy bilen duşuşar. Ikinji ýarym final duşuşykda «Galkan» we « Şir» komandalary güýç synanyşarlar. Topardaky duşuşyklaryň barşynda laýyk 120 topuň derwezelere geçirilendigini hem bellemek isleýäris. Munuň özi ýaryşyň örän ýokary görkezijisidir.
Habarlar #Aşgabat
- Soňky habarlar
Bitaraplyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar04 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Taý boksunyň ussatlary ýaryşa çagyrylýar30 Noýabr, 2015 (21:12)
- Soňky habarlar
Futbol boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama oýunlarynda Türkmenpistanyň ýygyndy toparynyň üstünligi17 Noýabr, 2015 (21:16)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri üçin halkara sertifikatlary10 Noýabr, 2015 (21:18)
- Soňky habarlar
Aşgabatly hapkido ussatlarynyň ýeňşi01 Noýabr, 2015 (19:55)
- Resmi habarlar
Aziada—2017-ä bagyşlanan Halkara maslahaty02 Aprel, 2015 (22:23)
- Soňky habarlar
Halkymyzyň sagdynlygynyň hatyrasyna01 Aprel, 2015 (22:27)
- Soňky habarlar
Gözelligiň we çeýeligiň baýramçylygy29 Mart, 2015 (22:37)
- Soňky habarlar
«Ahal» ýeňşe golaýlady11 Mart, 2015 (22:45)
- Soňky habarlar
“Ahal” – AFK-nyň Kubogynyň eýesi bilen bir toparda19 Fewral, 2015 (22:54)
- Soňky habarlar
“Ahal” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyryna çykdy18 Fewral, 2015 (22:55)
- Soňky habarlar
“Altyn Asyr” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlardan çykýar10 Fewral, 2015 (23:05)
- Soňky habarlar
“Ahal” AFK-nyň Kubogynda ýeňiş bilen başlady09 Fewral, 2015 (23:07)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda täze binalaryň açylyş dabaralary08 Dekabr, 2014 (18:31)
- Soňky habarlar
Aşgabadyň topary kabaddi boýunça Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy07 Dekabr, 2014 (18:33)


text:
Orsýetiň Döwlet Dumasynda eden çykyşynda premýer-ministr Wladimir Putin öz ýolbaşçylygyndaky Ministrler Kabinetiniň geçen ýylyň dowamynda ýerine ýetiren işleri barada hasabat berdi. Bu hasabatda geljekki planlar barada uly-uly sanlar agzaldy.
20-nji aprelde Orsýet parlamentiniň aşaky öýi bolan Döwlet Dumasynda eden bu çykyşynda premýer-ministr Wladimir Putin Orsýetiň ykdysadyýetini aýaga galdyrmagy we reformalary geçirmegi wada berdi.
Hökümetiň geçen ýylyň dowamynda amala aşyrylan çärelere beren synynda Putin Orsýetiň global maliýe krizisiniň ýetiren täsirinden saplanýandygyny belläp, ýurduň ýangyç-energiýa pudagyna uly agramyň düşenligini aýtdy.
Putin: Ösüş çak edilişinden ýokary bolup biler
Putin Orsýeti 1998-nji ýylyň maliýe krizisine meňzeş dagynyklykdan halas etmekde hökümetiň üstünlikli işänligini belläp, 2010-njy ýylda Orsýetiň ykdysady ösüşiniň 3,1 % töweregi boljakdygy baradaky resmi çaklamalardan hem ýokary bolmagynyň ähtimaldygyny aýtdy. Emma ol krizisiň entek tamamlanmanlygyny hem duýdurdy.
Wladimir Putiniň pikirine görä, ýurduň Halkara walýuta fondundan karz soramazlygy üçin döwlet öz pullaryny sarp etmekde maliýe-ykdysady syýasatyna has jogapkärçilikli amala aşyrmaly. W.Putiniň sözlerine görä, hökümet 2012-nji ýyla çenli ýurduň býujet defisitini iki esse azaltmakçy. Şeýle-de ýurtda telekeçilige bar bolan çäklendirmeleri hem azaltmak göz öňünde tutulýar.
Putin şu günki gün Orsýetde telekeçilik üçin bar bolan azatlyklaryň çäklidigini hem belläp geçdi. Şol bir wagtda-da, planlaşdyrylyşy ýaly, Orsýet geljek ýyldan başlap sosial üpjünçilik salgydyny 2 % galdyrmakçy. Putiniň sözlerine görä, ýurduň dargap barýan saglygy saklaýyş pudagyny dikeltmek üçin goşmaça pul sarp ediler.
Saglygy saklaýyş üçin 10 milliard dollar
Orsýetiň premýer-ministri milli proýektleriň çäginde edilen işlere garamazdan, şu günki gün ýurduň medisina edaralarynyň 30 %-den gowragynyň ýaramaz ýagdaýdadygyny boýun aldy. Putiniň sözlerine görä, geljekki iki ýylyň dowamynda Orsýetiň keselhanalaryny kebşirlemek we dikeltmek maksatlaryna azyndan 10 milliard dollar toweregi pul goýberiler.
Orsýetde 2014-nji ýylyň gyşky Olimpiýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklar meselesine hem hökümet baştutany tarapyndan üns berildi. Putiniň sözlerine görä, Soçide gurulýan Olimpiýa obýektleriniň gurluşygyna häzirki wagtda 27 000-e golaý adam gatnaşýar.


text:
Halkara jemgyýetçiligi Moskwanyň “Domodedowa” aeroportunda janyndan geçen bombaçy tarapyndan amala aşyrylandyr öýdülýän bomba partlamasyny ýazgaryp çykyş etdi.
BMG-niň baş sekretary Ban Ki-mun özüniň bigünä adamlaryň garşysyna edilen hasratly we akyla sygmaz zorlukdan hopugandygyny aýtdy.
NATO-nyň baş sekretary Anders Fog Rasmussen ýaranlygyň Orsýet bilen raýdaşlygyny beýan etdi we NATO bilen Moskwanyň terrora garşy söweşde has köp hyzmatdaşlyk etmegine çagyrdy.
Ýewropa Geňeşiniň baş sekretary Thorbjorn Jagland bu hüjümiň Ýewropanyň terrorizme garşy göreş tagallalaryny güýçlendirmelidigini görkezendigini, sebäbi onuň kontinente uly howp salýandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Moskwa aeroportunda bolan terror hüjümini elhençlik hökmünde ýazgaryp çykyş etdi.


text:
Täjigistandaky köneden oturymly etniki türkmenler öz ata Watany Türkmenistanyň çäklerinden daşarda ýaşasalar-da, öz däp-dessurlaryny, ata-baba durmuş ýörelgelerini aýawly saklaýarlar. Täjigistan türkmenleriniň köneden gelýän däbine görä, olar beýleki milletleriň wekillerine gyz bermekden saklanýarlar.
30 ýaşyndaky Dildora Täjigistanda ýaşaýan etniki türkmen gyzlarynyň biri. Ol öz göwün beren ýigidi – etniki täjik bilen sekiz ýyllap halaşypdyr. Emma muňa garamazdan, ol “bigäne” bilen maşgala gurmaga öz ene-atasyndan we dogan-garyndaşlaryndan rugsat alyp bilmändir.
Bu döwürde Täjigistanda ýaşaýan türkmen maşgalalary Dildorany gelin edinmek üçin ençeme gezek olara sawçylyga barýarlar. Ýöne sawçylar her gezekde eli boş yzlaryna dolanmaly bolýarlar.
Berk däp-dessurlar
Dildora Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna beren maglumatynda öz söýgüsiniň gaýduwsyz bolandygyny aýtdy. Emma täjik ýigidi sekiz ýylyň dowamynda eden synanyşyklaryna garamazdan, öz söýýän gyzynyň maşgalasyndan nika üçin razylyk alyp bilmändir.
“Biziň örän berk däp-dessurlarymyz bar. Türkmenlerimiz şol däp-dessurlary berk berjaý edýärler we hiç kim olaryň garşysyna durup bilmeýär. Şol däp-dessurlaryň biri hem beýleki milletiň wekilleri bilen, mysal üçin, täjik milletinden biri bilen maşgala gurmazlykdyr. Biziň türkmen gyzlarymyz diňe türkmene durmuşa çykyp bilýärler. Biz Täjigistanda ýaşaýarys we biziň başga milletden bolan birini söýmäge hukugymyz bar ahyryn? Men täjikler bilen türkmenleriň birek-birege has hem ýakynlaşmagyny we maşgala gurmaklaryny örän köp isleýärin” diýip, Dildora Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna gürrüň berýär.
Dildora özi ýaly arzuw-hyýallary hasyl bolmadyk türkmen gyzlarynyň başga-da az däldigini sözüniň üstüne goşýar. Ol öz jorasynyň hem täjik ýigidi bilen halaşandygyny, emma onuň ahyrynda söýmedik türkmen ýigidi bilen maşagala gurmaga mejbur bolandygyny belleýär. Dildora özüniň göwün beren ýigidi bilen maşgala gurup bilmedik jorasynyň ýakyn wagtda nikasynyň bozulandygyny aýdýar.
Täjigistandaky türkmenler
Dildora we onuň dogan-garyndaşlary Täjigistanyň Hatlon welaýatynyň Jylyköl etrabyndaky Gardy Gulmyrat obasynda ýaşaýarlar. Bu obada ýaşaýan etniki türkmenleriň sany 5 müň çemesidir. Täjigistanda ýaşaýan türkmenleriň haçan bu sebite göçüp barandygy anyk bilinmese-de, olaryň ýaşaýyş durmuşlary resmi taýdan ýeterlik derejede öwrenilmese-de, bu obanyň ýaşaýjylary özleriniň eýýäm 300 ýyldan bäri bu territoriýada ýaşaýandyklaryny aýdýarlar.
Täjigistanda ýaşaýan etniki türkmenler, esasan, bilim, medisina we oba-hojalyk pudaklarynda işleýärler. Täjigistanda ýaşaýan türkmen zenanlary bolsa, öz ata Watanyndan eýýäm birnäçe ýüz ýyl bäri uzakda ýaşaýandyklaryna garamazdan, öz milli lybaslaryny geýýärler. Bu regionda, esasan, ärsary taýpasyndan bolan türkmenler ýaşaýarlar.
Täjigistanyň Jylyköl etrabynda ýaşaýan etniki türkmen Ysmaýyl Serdarow türkmenleriň Täjigistanda parahat ýaşaýandygyny, olaryň birek-biregiň öýüne myhmançylyga gidýändigini aýdýar. Emma ol eýýäm onýyllyklardan bäri dowam edýän düzgünlere ýa-da urp-adatlara görä, türkmenleriň başga milletiň wekilleri bilen maşgala gurmagyna rugsat berilmeýändigini aýdýar.
"Bigäne"
Ysmaýyl: “Biziň ata-babalarymyz türkmen gyzlarynyň “bigäne”, ýagny başga milletden bolan biri bilen maşgala gurmagyny islemediler. Olar, eger siz başga milletden biri bilen durmuş gursaňyz, biz sizden ýüz öwreris diýip, gyzlary gorkuzdylar. Gyzlary diýenetmezeklikde aýyplap, öýden kowmak haýbatyny atýardylar” diýip, gürrüň berýär.
Azatlyk Radiosynyň milletara nikalar barada beren soragyna Jylyköl sebitiniň ZAGS edarasynyň işgäri Hasan Barfoýew henize çenli türkmenler bilen täjikleriň arasynda resmi nikanyň hasaba alnandygy baradaky maglumatyň ýadyna düşmeýändigini aýtdy. Bafoýew: “Biz olaryň [türkmenleriň] öz däp-dessurynyň bardygyny we ony özleriniň göz guwanjy edip goraýandygyny bilýäris” diýdi.
"Ganymyz gatyşmasyn"
Täjigistanyň Hatlon welaýatyndaky sosial meseleler boýunça ekspert Rustam Saparow Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda mundan bir ýyl öň Jylyköl sebitinde ýaşaýan türkmenleriň durmuşy barada ylmy barlaglaryň geçirilendigini gürrüň berdi. Ol bu barlaglaryň netijesinde Täjigistan türkmenleriniň etniki azlygynyň durmuş ýörelgeleri, prinsipleri barada wajyp maglumatlaryň üsti açyldy diýdi.
“Türkmenler ýeterlik derejede progressiw millet. Olar döwür bilen aýakdaş ädim ädýärler we olar oba-hojalygyň ähli pudagynda zähmet çekýärler. Ýöne şol bir wagtyň özünde-de olar örän konserwatiwdirler. Barlaglar döwründe biz türkmenleriň näme üçin başga milletiň wekilleri bilen maşgala gurmakdan saklanýandyklary barada soradyk. Garaşyşymyz ýaly, her obada ilat tarapyndan saýlanan oba ýaşulusy bar eken. Adamlar şol ýaşulynyň aýdanlaryny berjaý edýärler. Şonda olar biz diňe täjikler bilen däl, eýse başga milletiň wekilleri bilen hem ganymyzyň gatyşmagynyň tarapdary däl diýip, aç-açan aýtdylar. Şeýlelikde olar öz milletiniň arassalygyny saklamaga çalyşýarlar” diýip, täjik eksperti Saparow bu barada gürrüň berdi.


text:
Briziliýada 5-nji oktýabrda prezident saýlawlary geçirilýär.
Bu saýlawda 142 milliondan gowrak adamyň ses bermegine garaşylýar.
Prezident Dilma Roussef dört ýyllyk birinji möhletinden soň ikinji möhlete prezident bolmaga çalyşýar.
Onuň esasy garşydaşlary tebigaty goramak ministri Marina Silwa we merkez-sagçy kandidat, Minas Gerais ştatynyň gubernatory Aýecio Newes.
Pikir soraşlyklary Roussefiň Newesden we Silwadan esli öňde barýandygyny görkezýär.
Emma ol ikinji tapgyrdan gutulmak üçin sesleriň aglaba köplügini alyp bilmez öýdülýär.


text:
Türkmen gazynyň täze eksport akymynyň işe başlamagynyň Türkmenistanyň energiýa strategiýasynyň şowly durmuşa geçirilmeginiň öňünde örän wajyp ädim bolup durýanlygy resmi maglumatlarda bellenildi.
14-nji dekabrda “Samandepe-Transaziýa” gaz magistralynyň açylyş dabarasynda eden çykyşynda prezident G.Berdimuhamedow täze gaz geçirijisi we öz wagtynda Aziýany Ýewropa bilen birleşdiren gadymy Ýüpek Ýoly arasynda deňeşdirme geçirdi. Syýasy ähmiýeti bar
2007-nji ýylyň awgust aýynda gurlup başlan, umumy uzynlygy ýedi müň kilometrden ybarat Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý gaz geçirijisi, Türkmenistanyň ýolbaşçysynyň sözlerine görä, diňe bir özara bähbitli ykdysady we söwda proýekti bolmak bilen çäklenmän, ägirt uly syýasy ähmiýete eýe bolan wakadyr. Bu barada TDH gullugynyň maglumatynda aýdylýar.
Bir tarapdan gaz turbasy geçýän Merkezi Aziýa ýurtlarynyň liderleri üçin syýasy taýdan bähbitli ýagdaý döreýär, olaryň regionyň iri döwletleri bilen gatnaşyklarynda agramy artýar.
Merkezi Aziýa boýunça bilermen, syýasaty öwreniji Aždar Gurdowyň pikirine görä, Hytaýa tarap täze gaz geçirijisiniň açylmagy Özbegistan we Gazagystan bilen bilelikde Türkmenistan üçin täze mümkinçiliklere ýol açýar.
“Bir tarapdan gaz turbasy geçýän Merkezi Aziýa ýurtlarynyň liderleri üçin syýasy taýdan bähbitli ýagdaý döreýär, olaryň regionyň iri döwletleri bilen gatnaşyklarynda agramy artýar. Başga bir tarapdan, global maliýe krizis şertlerinde dünýäde gaza bolan isleg azalýarka Hytaýa tarap turbanyň çekilmegi Aşgabat üçin geljekki birnäçe ýylyň dowamynda gazyny satmak we döwlet gaznasyna girdeji getirmek üçin goşmaça mümkinçilik berip biler” diýip, A.Gurdow aýtdy. Maliýe girdejililigi
Aždar Gurdowyň pikirine görä, täze gaz geçirijisiniň işe girizilmeginiň Türkmenistana gaz söwdasynda berip biljek peýdasy akdyryljak gazyň möçberine we nyrhyna bagly bolar.
Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisi doly güýjünde 2012-nji ýylda işläp başlar, bu barada türkmen habar beriş serişdelerinde aýdyldy. Geljekki ýylda bolsa Hytaýa akdyryljak türkmen gazynyň mukdarynyň 4-10 milliard kubometr aralygynda boljagyny bilermenler çak edýärler.
Gazyň nyrhy barada hem resmi maglumat berilmeýär, şol bir wagtda-da gepleşikleriň heniz dowam edýänligi köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde çap bolýan maglumatlarda bellenilýär.
Täze gaz geçirijisiniň açylyş dabarasynyň öňüsyrasynda Aşgabatda Türkmenistanyň prezidentiniň Hytaýyň lideri bilen ikitaraplaýyn gepleşikleri hem geçirildi. G.Berdimuhamedowyň Hu Sintao bilen gepleşiklerinde iki ýurduň gatnaşyklarynyň uzak möhletleýin we strategik partnýorlygy häsiýetine eýedigi we bu gatnaşyklaryň daşarky täsirlere bagly däldigi bellenildi. Ykdysady gatnaşyklar ösýär
Soňky ýyllaryň dowamynda iki ýurduň söwda-ykdysady gatnaşyklary güýçli depginde ösýär. Türkmenistanyň resmi maglumatlaryna görä, 2000-nji ýyldan bäri iki ýurduň söwda dolanyşygynyň derejesi 40 esse ýokarlanypdyr we geçen ýylyň görkezijilerine görä 1,5 milliard dollara ýetipdir.
Samandepdäki tebigy gaz stansiýasy.
Hytaý Türkmenistanyň iri daşary söwda partnerlarynyň biri bolup durýar. Ýurtda Hytaýyň maýa goýumlarynyň gatnaşmagynda 35 kärhana işleýär we 53 sany inwestision proýekt hasaba alnan. Olar esasan nebit-gaz, telekommunikasiýa, transport, oba hojalygy, dokma, himiýa, azyk önümçiligi, saglygy saklaýyş we gurluşyk pudaklaryna degişli.
Soňky 30 ýylyň dowamynda ykdysady ösüşe eýe bolup gelýän Hytaý umumy içerki önümçilik derejesi boýunça dünýäde üçünji orny eýeleýär we ABŞ bilen Ýaponiýanyň yzyndan barýar. Halkara Walýuta Fondunyň maglumatyna görä, 2008-nji ýylda Hytaýyň umumy içerki önümçilik derejesi 4,402 trillion amerikan dollaryna barabar boldy diýip, Wikipedia, ýagny internetde ýerleşdirilen erkin ensiklopediýada aýdylýar.
Dünýäde häzirki wagtda dowam edýän global maliýe ykdysady krizis ýagdaýynda-da Hytaýyň ykdysady ösüşiniň badyny gowşatman gelýän ýurtdugyny bilermenler belleýärler. Türkmenistanyň ösüşine nähili täsir ýetirip biler?
Aždar Gurdow Hytaý Türkmenistandan çig mal serişdelerini satyn alyp, öz harytlaryny satmak mümkinçiliginden peýdalanmagyny dowam etdirer diýip, pikir edýär we Hytaýyň geljekde Türkmenistanyň ösüşi üçin zerur bolan döwrebap kärhanalary gurmak we işletmek ýaly ugurlardan hyzmatdaşlyk eder öýdenok.
Şol bir wagtda-da Hytaý bilen hyzmatdaşlyk Turkmenistan üçin öz ýangyç-energetika kompleksini özgertmäge mümkinçilik döredýär diýip, GDA institutynyň Merkezi Aziýa boýunça analitigi Andreý Grozin belleýär. Ekspertiň sözlerine görä, häzirki wagtda Hytaý tutuş Merkezi Aziýa regionynda, şol sanda Türkmenistanda-da, ýol gurluşyk, ýeňil we azyk senagaty ugurlardan hem hyzmatdaşlygy ösdürmäge çalyşýar.
Andreý Grozin Hytaýyň Merkezi Aziýa döwletleri bilen gatnaşyklarynyň şowly ösýänligini bellemek bilen bu ösüşiň sebäplerini Pekiniň esasan ykdysady ugra ünsi gönükdirip, öz syýasy talaplaryny öňe sürmeýänliginde görýär. Hut şeýle hyzmatdaşlygyň regional liderleriniň göwnünden turýanlygyny Grozin belledi.
13-nji dekabrda Aşgabatda bolan türkmen-hytaý gepleşikleri netijesinde gol çekilen täze ylalaşyklaryň arasynda, hususan-da, Hytaý Halk respublikasynyň Türkmenistana ýurduň aragatnaşyk liniýalarynyň dikeldilmegi üçin kredit boýunça ylalaşyklar, şeýle-de Turkmenistanyň Hytaýdan ýolagçy demirýol wagonlaryny satyn almagy üçin Hytaýyň türkmen tarapyna kredit bermegi baradaky ylalaşyklar bar.


text:
Şu gün amerikan prezidenti Barak Obama Londonda Britaniýanyň premýer-ministri Dewid Kameron bilen gepleşik geçirdi.
Bu gepleşikleriň yzýany gurnalan metbugat konferensiýasynda Barak Obama bilen Dewid Kameron Liwiýanyň lideri Maummar Kaddafiniň häkimiýetden çetleşmegi üçin görkezilýän basyşlary dowam etdirjekdiklerini nygtadylar.
Mundan daşary, prezident Obama ertir Fransiýada dünýäniň ykdysady taýdan ösen 8 döwletiniň liderleriniň geçirjek sammitinde-de Ýakyn Gündogarda demokratiýany ösdürmek meseleleri barada gürrüň ediljekdigini aýtdy.
Şu gün giçlik Barak Obama britan parlamentiniň aşaky we ýokarky palatalarynyň deputatlarynyň öňünde çykyş etdi.


text:
ABŞ-nyň paýtagty Waşingtonda 22-23-nji mart günleri türkmen delegasiýasynyň sapary wagtynda ýokary derejeli duşuşyklaryň geçirilendigi habar berilýär.
Türkmenistanyň resmi habar agentliginiň maglumatyna görä, anna güni bu saparyň barşynda daşary işler ministri Raşid Meredowyň ýolbaşçylygyndaky türkmen delegasiýasy ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton, Döwlet sekretarynyň komekçisi Robert Bleýk, Döwlet departamentiniň Ýewropa we Aziýa energetika meseleleri boýunça ýörite wekili Riçard Morningstar, ABŞ-nyň prezidentiniň milli howpsuzlyk boýunça maslahatçysy Denis Makdon we käbir beýleki ýokary derejeli resmiler bilen özara gepleşik geçiripdir.
Gepleşiklerde türkmen-amerikan hyzmatdaşlyklarynyň ähli ugurlaryna degişli giň meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylandygy habar berilýär.
Maglumata görä, türkmen delegasiýasynyň agzalary “Chevron”, “Exxon Mobile”, “Conocophillips”, “Caterpillar”, “Boeing”, “Case New Holland” we “Bell Helicopter” ýaly ençeme iri amerikan kompaniýalarynyň ýolbaşçylary bilen-de duşuşypdyrlar.


text:
Türkmenistanyň NABUCCO proýektine goşulmaga taýýardygyny mälim etmegi, dünýäniň dürli künjegindäki syýasy we ykdysady ekspertlerde seslenme döretdi. Merkezi Aziýaly ekspertler bu ýagdaýa gowy baha berýärler. Emma şol bir wagtyň özünde käbir zatlaryň heniz anyk däldigini hem nygtaýarlar.
Gazagystanly syýasy ekspert Dosum Satbaýewiň sözlerine görä, Türkmenistan dürli ykdysady proýektlere goşulmak isleginiň bardygyny hiç wagt gizlemändir. Merkezi Aziýanyň beýleki prezidentlerinden tapawutlylykda Berdimuhamedow Günbatardan bu proýekte gatnaşýan kompaniýalar hem-de bu proýekt bilen gyzyklanýan döwletler bilen aktiw aragatnaşyk saklap gelýär diýip Satbaýew aýdýar. Onuň sözlerine görä, golaýda Türkmenistan bilen Orsýetiň Gazpromynyň arasynda bolan düşünişmezlik hem Türkmenistana şeýle ädim ätmäge itergi beripdir.
“Merkezi Aziýa we Ýewropa üçin bähbitli”
Gyrgyzystanly syýasaty öwreniji Aýdanbek Koçkunowyň sözlerine görä, bu proýektiň amala aşmagy region üçin hem, Orsýetden Ukrainanyň üsti bilen gaz satyn alýan Ýewropa döwletleri üçin hem amatly bolar. Bu proýekt barada Gurbanguly Berdimuhamedowyň aýgytly ädim ätmegi, onuň garaşsyz döwletdiginiň hem-de garaşsyz karar alyp biljekdiginiň subutnamasydyr diýip Koçkunow aýdýar. Türkmen prezidentiniň bu ädimini men hormatlaýaryn, diýip syýasaty öwreniji sözüne goşdy.
Özbegistanly syýasy bilermen Daşpolat Ýuldaşew bolsa, NABUCCO proýekti Türkmenistan üçin örän bähbitli bolar diýip belleýär. “Sebäbi indi Türkmenistanda hem Orsýete, hem Hytaýa, hem Günbatara gaz satmak mümkinçiligi döreýär. Bu bolsa syýasy manýowrlar etmäge, ýurduň Ýewropa açylmagyna mümkinçilik döredýär. Bu proýekt resmi Aşgabat üçin peýdaly, türkmen halky üçin bähbitli bolar.”
Emma Türkmenistanyň Nabukko proýektine goňşy döwlet baştutanlarynyň göwnünden turmaz sebäbi bu proýekt Türkmenistanyň goňşy döwletler bilen baglylygyny azaldyp, Ýewropa döwletleri bilen gatnaşyklaryny giňeltmäge ýol açýar diýip ekspert belleýär.
“Ykdysady däl-de syýasy proýekt”
Satbaýew, NABUCCO proýektini ykdysady däl-de syýasy proýekt diýip häsiýetlendirýär. “Häzirki krizis şertlerinde proýekt üçin ýatyryljak inwestisiýalar, onuň gurlup işe girizilmegine ýetmez. Belläp geçmeli zat bu proýektiň işinde Gazagystanyň gazy hem göz öňüne tutulypdy. Emma prezident Nazarbaýew bu proýekte seresaply çemeleşip proýektiň özüne çekýändigini, emma häzirki şertlerde ony amala aşyrmagyň kyndygyny aýdypdy.” Satbaýewiň sözlerine görä, Gazagystanyň prezidenti bu meselede diňe syýasy äheňi görýär.
Onuň pikirine görä, Gazagystan bu proýekte diňe ol gurlandan soň goşular. “Bu ýerde gazyň nädip akdyryljagy hem belli däl. Sebäbi gürrüň deňziň astyndan geçjek gaz trubasy barada gidýär.” Şonuň üçin bu proýektiň amala aşmagy hem şübhe astynda galýar diýip, gazagystanly syýasaty öwreniji Dosum Satbaýew aýtdy.
Ýoldaşewiň sözlerine görä, Gazagystan bilen Orsýet biri-birine golaý goňşy döwletler. Olaryň serhetleri hem açyk. “Eger ol NABUCCO turbalaryna goşulsa, Orsýet muny halamaz. Emma NABUCCO amala aşýança, ýagny 2013-nji ýyla çenli Nazarbaýew öz prinsiplerini birnäce gezek üýtgetmegi mümkin.”
Gyrgyzystanly syýasy ekspert Aýdanbek Koçkunow, bu proýekt amala aşsa Türkmenistanyň ykdysadiýeti üçin örän bähbitli boljakdygyny aýtdy. “Birinjiden syýasy institutlary dünýä görelde bolan günbatar we gündogar Ýewropa bilen baglary giňeltmek mümkinçiligini döreder. Ikinjiden bolsa, bu proýekt bilen Türkmenistanyň syýasy we ykdysady ösüşini üpjün edip biler.”
Ýene-de bir bäsdeş - Hytaý
Satbaýewiň pikirine göra, Gazproma garaşly bolmak Türkmenistan üçin hem Gazagystan üçin hem peýdasyzdyr. “NABUCCO proýekti üçin ýene-de bir bäsdeşiň bardygyny belläp geçmeli. Ol bolsa Hytaýdyr. NABUCCO-dan tapawutlylykda Hytaý öz proýektini eýýäm ýola goýdy. Şeýlelik-de Hytaý Merkezi Aziýa gazynyň uly bölegini öz täsiri astyna almagy mümkin. Bu ýagdaý Ýewropany däl, eýsem Orsýeti hem rahatsyzlandyrýar.” Eger bu proýekt hem amala aşsa, NABUCCO turbalaryna gaz ýetermi? Ilki şu meselä anyklyk girizilse gowy bolardy diýip, gazagystanly syýasy synçy Dosum Satbaýew aýtdy.


text:
Italiýanyň Sardiniýa adasynda düýn häkimiýetler birnäçe sagatlap aeroportuň işini togtatmaga mejbur boldular. Polisiýa tarapyndan saklanan ýüzlerçe migrant uçarlaryň uçup-gonýan ýoluny kesip geçmäge synanyşdylar.
Gahar-gazaba münen ýolagçylar bilen bosgunlaryň problemalaryny çözmäge ýardam etmek islän gumanitar guramalaryň işgärleriniň arasyndaky çaknyşyk barada aeroportuň ýerleşýän ýeri bolan Kalýari şäheriniň polisiýasy habar berdi.
Italiýanyň oppozision Demokratik partiýasy “migrantlaryň problemalaryny çözmäge hökümetiň ukypsyzdygyny bu bolan waka ýene bir gezek tassyklady” - diýdi. Aeroportyň howpsuzlyk sistemasy-da tankytdan daşda galmady.


text:
Russiýanyň Sibirdäki Omsk şäheriniň jeza beriş koloniýasynda saklanylýan özbek we täjik tussaglar 13-nji maýda gozgalaň turzandyklaryny aýdýarlar. Muny etmek bilen olar tussaglykdaky täjigistanly migrant işçiniň öldürilmeginiň derňelmegini talap etdiler.
Tussaglaryň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 6-njy belgili jeza beriş koloniýasynda geçirilen gozgalaňa aglabasy özbeklerden we täjiklerden ybarat merkezi aziýaly takmynan 100 tussag gatnaşypdyr.
Olar täjigistanly tussag Bekzod Otaboboýewiň türme sakçylary tarapyndan gynamalara sezewar edilendigini öňe sürýärler.
Türme resmileri bolsa gynamalary we koloniýada gozgalaňyň bolandygy baradaky maglumatlary ret edýärler.
Muňa garamazdan, tussaglaryň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, gozgalaňyň yz ýany jeza beriş koloniýasynyň dolandyryjylary merkezi aziýaly tussaglary “uýgunlaşma bloklary” diýip atlandyrylýan bölümlere geçirmek baradaky netijä gelipdirler. Olar gürrüňi edilýän bölümde sakçylar tarapyndan tussaglara ýaramaz daralýandygyny aýdýarlar.


text:
Bilşimiz ýaly, resmi Aşgabat daýhanlarymyzyň 900 müň gektardan gowrak meýdana galla, 550 müň gektar meýdana pagta ekýändiklerini tassyklaýar. Kärendeçiler bilen baglaşylýan şertnama görä, Türkmenistanyň suw hojalygy ministrliginiň ýerli edarasy daýhanlaryň kärende ekin meýdanlaryny kadaly suw bilen üpjün etmeli.
Oba hojalyk suw hünärmenleriniň, agronomlarynyň aýtmagyna görä, biziň ýurdumyzyň şertlerinde galla meýdanlaryna azyndan dört, pagta ýetişdirmek üçin bolsa alty sapar suw bermeli. Emma ýurdumyzyň dürli künjeginden söhbetdeş bolan daýhanlarym gallalaryny 2-3, pagtalaryny bolsa 3-4 gezekden köp suwaryp bilmeýändiklerini aýdýarlar.
Mysal üçin, Babadaýhan etrabynyň Ýusup Gurbanow adyndaky daýhan birleşiginden 10 gallaçy kärendeçiniň 100 gektar bugdaýyna ýerli suw edarasynyň işgärleriniň günäsi bilen ýeke gezegem suw berilmändir. Ol kärendeçiler ýerli suw edarasynyň daýhanlarynyň ekinlerine suw bermän guradandyklaryny aýdyp, prezident poçtasyna çenli arz edipdirler. Emma iň soňunda ekine suw berilmän, guradylan bolsa-da, bugdaý ekmek, ýetişdirmek üçin eden ähli çykdajylaryny diňe daýhanlaryň özleriniň tölemeli boljakdyklaryny aýdypdyrlar hem olardan indi ýokary instansiýalara arz etmegi bes etmegi talap edipdirler.
Kimiň günäsi?
Daýhanyň kärende ekinine şertnama boýunça «Türkmenobahyzmat» assosiasiýasy wagtynda tehnika hyzmatyny etmeli. Emma häzir oba hojalygynda “Pagta ekişi tamamlandy” diýlip, hasabat berlendigine seretmezden, tehnikanyň bütinleý ýetmeýändigi sebäpli, henize çenli pagta ekmeli ýerini sürdürip bilmän ýören daýhanlar-da Ahal, Mary welaýatlarynyň etraplarynda barmak büküp sanardan köp.
Geçen ýyl Altyn asyr etrabynyň Mäne-Çäçe obasynyň daýhanlary döwlet emeldarlarynyň käbiriniň günäsi bilen, esasan dökünsiz galdylar, bu bolsa kärendeçileriň pagta-bugdaý ekininiň hasylynyň ýarpy bolmagyna sebäp boldy, ýöne bu obanyň daýhanlarynyň ýitiren ýarpy hasyly üçin jogap beren ýolbaşçy tapylmady.
Garaz, daýhanlar ýerli suw edarasyndan ekinlerine kadaly suw alyp bilenoklar. «Türkmenobahyzmat» assosiasiýasy bolsa kärendeçä wagtynda tehnika ýardamyny berip bilenok. Haýsydyr bir emeldaryň günäsi bilen daýhan almaly dökünine eýe bolup bilenok. Daýhana örän pes hilli tohum berýändigi üçinem jogap berýän emeldar ýok. Şeýlelikde daýhan bilen baglaşylan şertnama boýunça olaryň ekinine hyzmat etmeli edaranyň ýolbaşçylarynyň ýa-da olaryň garamagyndaky işgärleriň günäsi bilen daýhanyň ekinine talabalaýyk hyzmat edilmän ýa suw berilmän, kärendeçiniň bähbidine uly zarba urulýar, şeýdibem köplenç ýylboýy zähmet çeken daýhanyň agyr bergä batyrylýan halatlaram az däl.
Kanuny jogapkärçilik
Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 44-nji maddasynda döwlet emeldarlarynyň, edara-kärhananyň ýolbaşçylarynyň, aýry-aýry adamlaryň bikanun hereketleri netijesinde raýatlaryň bähbidine zeper ýetirilse, olaryň kazyýetiň üsti bilen maddy hem ahlak zyýanlarynyň öwezini töletmäge haklydygy kepillendirilen.
Ýöne gynansagam, Baş kanunymyzyň özem, onuň 44-nji maddasam kagyz ýüzünde galýandygy, üstesine hem ýurdumyzyň üç häkimiýetiniň biri bolan kazyýet häkimiýetiniň ýerine ýetiriji häkimiýete garaşlydygy üçin, daýhanlar edara-kärhananyň, assosiasiýanyň ýolbaşçylarynyň ýa-da olaryň tabynlygyndaky işgärleriň ýetiren maddy zyýanyny olara töletmekden geçen, gaýtam kärendeçileriň guradylan ekinleri üçin ähli edilen çykdajylary daýhanlaryň diňe özleri tölemeli bolýarlar.
Has dogrusy, daýhanyň maddy bähbidine uly zarba urup, ony uly bergä batyryp, ruhy taýdan çökerýän emeldar ýa haýsydyr bir ýolbaşçy daýhana maddy hem ahlak taýdan ýetiren uly zyýany üçin hiç hili jogapkärçilik çekenok. Şeýdibem daýhanlaryň hukugyny goramaly kanunlaram işlänok.
Daýhanlaryň depelenen hukugyny goramak üçin olaryň mertebesini goramaly kanunlaryň işlemegi wajyp, munuňam üstesine daýhanyň bähbidine zeper ýetirýän emeldaryň kanun öňünde jogapkärçilik çekmegi zerur.
Döwletmyrat Ýazgulyýew türkmenistanly garaşsyz žurnalist, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň (ÝB) we Gazagystanyň arasynda dekabr aýynda ylalaşylan şertnamanyň güýje girmeginden soň 1-nji maýdan başlap has ýakyn ykdysady hyzmatdaşlyk etjekdigini ýokary derejeli resmiler 30-njy martda aýtdylar.
Öňki sowet respublikasy Gazagystan hem Ýewropa Bileleşigi, hem-de Orsýet bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmaga çalyşýar. Bu taraplaryň arasyndaky gatnaşyklar Ukrainadaky konflikt zerarly ýaramazlaşypdy. Gazagystanyň ykdysadyýeti goňşularyna garaşly bolup durýar.
Gazagystanyň we Ýewropa Bileleşiginiň arasynda dekabr aýynda baglaşylan ylalaşygyň wagtlaýynça 1-nji maýda güýje girizilip başlanjakdygyny aýtdy, diýip Ýewropa Bileleşiginiň prezidenti Donald Tusk 30-njy martda gazak prezidenti Nursoltan Nazarbaýewiň Brussele saparynyň dowamynda aýtdy.
Nazarbaýew ÝB-niň Gazagystanyň örän möhüm partnýorydygyny belledi.
Ýewropa Komissiýasynyň başlygy Jean-Klaude Junker özüniň Nazarbaýew bilen duşuşygynda adam hukuklary hem kanunyň hökmurowanlygy bilen bagly problemalary gozgandygyny we ýurduň reformalary wada berendigini aýtdy.


text:
"Musulman doganlygy" öz goldawçylaryny "Gazap annasyna" çagyransoň, yslmaçylaryň müňlerçe tarapdary protest geçirmek üçin anna güni Kairiň merkezine ýygnandy.
Bu toparyň öz tarapdarlaryny köçelere çykmaga çagyrmagy Müsürde zorlukly hereketler artar diýen gorkyny güýçlendirdi.
Häkimiýetler çarşenbe gününden bäri bolan çaknyşyklarda ölenleriň sanynyň 620-den geçýändigini aýtdylar. Ölenleriň aglabasy asuda ilatdan. "Musulman doganlygynyň" öz tarapdarlaryny "Gazap annasyna" çagyrmagy hem şuňa gabat gelýär.
Milli barlyşyk gerek
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi müsürlileri gazaply hereketlerden saklanmaga we "milli barlyşyga" çagyrdy.
Müsüriň geçiş hökümeti howpsuzlyk güýçleriniň yslamçylara ýowuz daramagy sebäpli halkara derejesinde, şol sanda amerikan prezidenti Barak Obama tarapyndan hem edilen tankytlary ret etdi. Ol bir beýannama çykaryp, bu tankytlaryň "faktlara" esaslanmaýandygyny, onuň zorluga ýykgyn edýän ýaragly toparlary gazaply hereketlere hyjuwlandyryp biljekdigni aýtdy.
Morsiniň tarapdarlary protest mahalynda ýaralanan protestçini göterip barýarlar. Ramses skweri, Kair. 16-njy awgust, 2013.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti penşenbe güni, zorlugyň yzysüre, "Birleşen Ştatlar Müsür bilen bolan hyzmatdaşlygy dowam etdirip bilmez" diýdi.
Obama, şeýle hem, "Ýalkymly ýyldyz" diýlip, atlandyrylan harby türgenleşigiň ýatyrylandygyny habar berdi: "Biz Müsür we onuň halky barada öz wadalarymyzda durduk. Müsür bilen bolan gatnaşygymyzy ýene-de saklamak isleýäris. Ýöne köçelerde parahat ilat öldürilip, hak-hukuk yza tesende, däp bolup gelýän hyzmatdaşlygymyz öňki derejede dowam edip bilmez. Şol sebäpden biz geljek aýa planlaşdyrylan we ýylda iki gezek bilelikde geçirilýän harby türgenleşigi ýatyrýandygymyzy şu gün ertir Müsüriň hökümetine bildirdik".
Howpsuzlyk aladalary
Müsüriň aralyk prezidenti Adli Mansuryň edarasy ýurduň "hökümet binalaryna, möhüm desgalara garşy gönükdirilen terrorçylykly herketler bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny" aýtdy.
Penşenbe güni ýüz beren zorluklarda howpsuzlyk güýçlerine hüjüm edilip, Gizada hökümet edaralaryna ot berlendigi, tutuş ýurtda hristianlaryň ybadathanalaryna hüjüm edilendigi habar berildi.
Waşington amerikan raýatlaryny Müsüri terk etmäge çagyrdy.
Harbylaryň protestçileriň çykyşlaryny basyp ýatyrmagyny ýiti tankytlan regional güýç Türkiýe özüniň Kairdäki ilçisini pikir alyşmak üçin yzyna çagyrýandygyny aýtdy.
Müsür hem muňa özüniň Türkiýedäki ilçisini yzyna çayrmak bilen jogap berdi.
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşinde geçen duşuşykdan öň Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan günbatar döwletlerini Müsürde bolýan gandöküşiklikleri äsgermezlik etmekde aýyplapdy.
Morsiniň 3-nji iýulda prezidentlikden agdarylyp, tussaglyk astyna alynmagyna getiren - millionlarça müsürliniň köçelere çykyp, prezidentiň yslamçylar bilen bolan ilteşigine we onuň hökümetiniň 2011-nji ýyldaky rewolýusiýadan bäri ýurduň ykdysadyýetiniň aşaklamagyny togtadyp bilmänligine garşy protest geçirmegi boldy.
Harbylar prezidenti halkyň talaby esasynda häkimiýet başyndan aýrandyklaryny aýdýarlar.


text:
Aşgabatda türkmen-eýran gepleşikleri geçirildi. Türkmenistana iş sapary bilen baran Eýranyň resmi toparyna baştutanlyk eden içeri işler ministri Mostafa Mohammad Najar Türkmenistanyň prezidenti we daşary işler ministri bilen duşuşdy.
Aşgabatda geçirilen gepleşiklerde ýurtlaryň arasyndaky haryt dolanyşygyna we amala aşyrylýan bilelikdäki proýektleriň gidişine esasy ünsüň berlenligi habar berildi. Şu günki gün Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň esasy bölegini Eýrandan Türkmenistana eksport edilýän harytlar emele getirýär.
Eýranyň “Fars” habar agentliginiň maglumatyna görä, Eýranyň içeri işler ministri Mostafa Mohammad Najar Türkmenistanyň hökümetini iki ýurduň arasyndaky söwda hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegine päsgel berýän transport problemalaryny aradan aýyrmak üçin zerur bolan gyssagly çäreleri görmäge çagyrypdyr.
Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow bilen duşuşan Eýranyň baş diplomaty Mohammad Najar Türkmenistanyň serhet barlag nokatlarynda eýranly sürüjileriň we telekeçileriň ýüzbe-ýüz bolýan problemalaryna ünsi çekip, türkmen hökümetini şeýle problemalaryň çözülmegi üçin “iş ýüzünde hereket etmäge” çagyrdy diýlip, maglumatda bellenýär.
Aşgabatdaky duşuşykda “Tejen-Sarahs-Maşat” demirýol magistraly, “Gazgyzystan-Türkmenistan-Eýran” demirýoly, “Körpeje-Gurtguýy” we “Döwletabat-Sarahs-Hangeran” gazgeçirijileri, “Balkanabat-Ali-Abat” elektrik liniýasy, “Dostluk” suw saklaýjy howdany we “Transaziýa-Ýewropa” optik süýümli liniýa ýaly obýektleriň gurluşygy barada hem gürrüň gidenligi habar berilýär.
Şol bir wagtda-da Eýran Türkmenistanyň gaz hyrydarlarynyň biri. Türkmenistanyň we Eýranyň ýolbaşçylary 2010-njy ýylyň ýanwarynda “Döwetabat-Sarahs-Hangeran” gazgeçirijisini işe girizip, özara gaz söwdasynyň möçberini artdyrmak niýetini yglan edipdi. Bu gazgeçiriji türkmen gazynyň Eýrana eksportyny ýylda 20 milliard kubometre ýetirmage mümkinçilik döredýär.
Türkmenistan bilen Eýranyň arasyndaky gaz söwdasynyň häzirki ýagdaýy, onuň möçberi we bahasy barada resmi derejede habar berilmeýär. Emma bilermenler gaz söwdasynyň garaşylyşy ýaly artmanlygyny belleýärler.
Eýranyň aladasy
Moskwada ýerleşýän “Syýasy ekspertiza” halkara institutynyň müdiri Ýewgeniý Minçenkonyň pikirine görä, ýadro programmasy sebäpli halkara ykdysady gabawda saklanýan Eýranyň öz gazyny eksport etmäge mümkinçiligi çäkli bolansoň, Tähran üçin has köp türkmen gazyny satyn almak zerurlygy ýok.
Minçenkonyň bellemegine görä, Türkmenistanyň Günbatar döwletleri bilen energiýa hyzmatdaşlygyny ösdürmek planlary we ABŞ-nyň Türkmenistanyň giňişliginden Owganystana tarap transport aragatnaşygy üçin peýdalanmagy ýaly meseleler hem Eýrany alada goýýar. “Sebäbi olar Türkmenistanyň Eýrana garşy harby hereketler üçin giňişlige öwrülmeginden howatyrlanýarlar” diýip, Minçenko aýdýar.
Türkmenistanyň we Eýranyň ýolbaşçylary ýurtlaryň haryt dolanyşygynyň artýanlygyny aýdýarlar. Geçen ýyl ýurtlaryň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberi 3 milliard dollara barabar diýlip yglan edilipdi we taraplar ony ýakyn 5 ýylyň dowamynda 10 milliard dollara çenli artdyrmak planlaryny mälim edipdiler.
Türkmenistana sapar edýän delegasiýanyň düzüminde Eýranyň Gülüstan we Demirgazyk Horosan welaýatlarynyň häkimleri, şeýle hem ýurduň parlamentiniň birnäçe deputaty bar diýlip, habar berilýär.


text:
Orsýetiň prezidenti Dmitiriý Medwedew Ýewropa Bileleşiginiň sammitine gatnaşmak üçin Şwesiýanyň paýtagty Stokgolma geldi.
Sammitde söwda we Orsýetiň günbatar Ýewropa gaz ibermeginiň howpsuzlygy baradaky meselelere üns berilmegine garaşylýar.
Bu sammitde Medwedew häzir Ýewropa Bileleşiginiň gezekli prezidentligine eýe bolan Şwesiýanyň premýer ministri Frederik Reýntfeldt, Ýewropa komissiýasynyň prezidenti Hoze Manuel Barroso we Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Hawier Solana bilen duşuşar.


text:
Orsýetiň prezident administrasiýasynyň metbugat wekili Dmitriý Peskow amerikan diplomatynyň ýakynda içalyçylykly işler bilen dahylly tutulmagynyň we ýurtdan çykarylmagynyň iki ýurduň gatnaşyklarynyň gowulanmagyna ýardam etmeýändigini aýtdy.
Bu wakanyň öňýany, sişenbe güni Orsýetiň döwlet telewideniýesi Raýan Kristofer Foglyň orsýetli bir howpsuzlyk ofiserini içalyçylyk işine çekmek synanyşygynda ele salnandygyny görkezýän wideo kadrlary efire berdi.
Bu waka bilen baglanyşykly çarşenbe güni Birleşen Ştatlaryň Moskwadaky ilçisi Maýkl MkFaul Orsýetiň Daşary işler ministrligi tarapyndan ýörite gürrüňdeşlige çagyryldy. Maýkl MkFaul bu bolan waka barada žurnalistlere kommentariýa bermekden saklandy.
Orsýet içalyçylyk synanyşygynda aýyplanyp, ýurtdan çykarylan Raýan Kristofer Foglyň amerikan ilçihanasynyň syýasy bölüminiň üçünji sekretary hökmünde iş alyp barandygyny aýdýar.


text:
Adam hukuklaryny goraýan “Freedom House” guramasy Kanadadan Täjigistana baran täjik derňewçisiniň nirededigini “aýdyňlaşdyrmagy” üçin täjik ýolbaşçylaryna çagyryş etdi. Aleksandr Sodikow 17-nji iýunda tussag edilipdi.
17-nji iýunda ýaýradylan beýanatda düýbi Birleşen Ştatlarynda ýerleşýän guramanyň prezidenti Dawid Kramer Sodikowyň tussag edilmegi “has köp ýitirim bolma ýaly bolup görünýär” diýdi.
Täjigistanyň Milli howpsuzlyk boýunça Döwlet komiteti 17-nji iýunda ýaýradan maglumatynda Sodikowyň ýurduň durnuksyz Horug şäherinde tussag edilendigini habar berdi. Maglumata görä, ol oppozision aktiwistler bilen duşuşandan soň, ady mälim edilmedik ýurduň bähbidine içalyçylyk etmekde şübhelenilip tussag edilipdir.
Täjigistanyň birnäçe resmisi Sodykowyň soňundan boşadylandygyny mälim etdi, emma bu maglumat Täjigistanyň Milli howpsuzlyk boýunça Döwlet komiteti tarapyndan tassyklanylmady.
31 ýaşyndaky Sodikow Kanadada hemişelik ýaşamaga ygtyýarnamasy bolan täjik raýatydyr. Ol Kanadanyň Toronto uniwersitetindäki we Beýik Britaniýanyň Ekseter uniwersitetindäki doktorlyk derňewleriniň bir bölegi hökmünde käbir täjik we özbek şäherlerine sapar edýändigini aýdypdy.


text:
18-nji maýda Galkynyş, Agzybirlik we Magtymgylynyň şygyrýet güni bilen bagly prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň raýatlaryna ýüzlendi.
Hemişe edilişi ýaly, bu baýramçylygyň senariýalaryny hem kontrol propaganda edaralary gowy taýýarladylar. Ideologiki edaralar hatda, şeýle baýramlary hem öz maksatlary üçin mümkingadar ulanmaga çalyşýarlar.
Bu baýramçylyga ähli dabaralar, şol sanda konsertler, sergiler, hatda, ýaşaýyş jaýlarynyň tabşyrylyşy we pugta saýlanyp alnan bagty çüwenlere jaýyň açarynyň gowşurylyşy hem bagyşlandy.
Resmi propaganda eýýäm azatlyk we demokratiýa diýen sözleri giňden ulanyp başlady. Adam döwlet we jemgyýet üçin gymmatly hazyna, ýurduň Baş kanuny ajaýyp durmuş, erkin döredijilik, okamak we medeniýetli dynç almak üçin ähli mümkinçiligi berýär diýip, prezident Berdimuhamedow köp gaýtalaýar.
Bulardan çen tutsaň, onda bu gün türkmen halkynyň, beýik Pyragynyň öz şygyrlarynda waspyny ýetiren erkinliginiň, azatlygynyň, beýleki gymmatlyklarynyň hözürini görmegi üçin häkimiýetler ähli zerur kararlary kabul edene meňzeýär. Emma durmuşda welin, bu gymmatlyklar entek diňe wadalar, şygarlar bolup galýar.
Iň bolmanda, erkin we döredijilikli durmuş üçin iň möhüm daýançlaryň biri bolan adamlaryň erkin hereket etmegini alyp göreliň. Eýse, şu gün türkmenler şeýle azatlygyň hözürini ine-gana görüp bilýärlermi?
Hemmä belli sowetleriň propiska, ýagny ýaşaýan ýeriňe ýazgy düzgüni daýhanlaryň öz mülklerine ýazylmalydygy baradaky köne düzgünlerden gelip çykýar. Eýse, şu gün Türkmenistanyň graždanlary öz ýaşaýan ýerlerini arkaýyn üýtgedip bilýärlermi? Türkmenistan henizem dünýäniň iň ýapyk ýurtlarynyň sanawynda galýarka, eýse haýsy azatlyk barada gürrüň etmek mümkin?
Ýaramaz sanawlarda
Ähli ýaramaz sanawlarda Türkmenistanyň ady döwlet hökmünde dünýäniň iň ýapyk, ýakasy gaýyşly ýurdy Demirgazyk Koreýa bilen mydama ýanaşyk. Türkmenistanyň içinde hereket etmek we daşary ýurtlara çykmak düzgünlerine yörite gulluklar berk gözegçilik edýärler.
Prezident Berdimuhamedow Magtymgulynyň şygyrlaryny ýurduň Baş kanuny bilen baglanyşdyrýar. Prezidentiň pikiriçe, olaryň ikisi-de iki prinsipi – bagtyýar durmuşy we abadançylygyň berkararlygyny öňe sürýärler.
Eger şeýle bolýan bolsa, onda baýramçylykda halka diňe konsertleridir sergileri däl-de, yurtdan erkin çykmagy we ýurda erkin girmegi hem sowgat etseler, onda bu has manylyrak bolardy.
Prezident Berdimuhamedow Magtymgulynyň şygyrlaryny watançylyk we azatlyk baradaky gimn hasaplaýar. Ýöne beýik Pyragy “Zyndanda ýaşap, erkinligiň hözirini görüp bolmaz, ony diňe arzuw edip, ahyny çekip bolar…” diýmänmidi?
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Kurmanbek Bakyýew wezipesinden çekilmejekdigini aýtdy. Bu habary ýerli K+ telekanaly Bakyýewe salgylanyp şu gün ýaýratdy.
Bakyýew tarapyndan ýaýradylanlygy aýdylýan şol beýanatda soňky döwürlerde Gyrgyzystanda bolan bulagaýçylyklar boýunça ol oppozisiýasyny aýyplady.
Bakyýew tarapyndan ýaýradylanlygy aýdylýan bu beýanaty garaşsyz çeşmelere tassyklatmak başartmady. K + bu beýanatyň olara e-mail arkaly ýetirilenligini habar berýär.
Bu beýanat 7-nji aprelde protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda bolan çaknyşyklardan soň oppozisiýanyň parlamenti dargadyp, hökümeti öz gözegçiligine alanlygyny yglan etmeginiň yzýanyna gabat geldi.
Oppozision lideri Roza Otunbaýewa ýerine ýetiriji hökümete özüniň ýolbaşçylyk edýänligini we täze konstitusiýa tassyklanýança geljek alty aý möhlet boýunça wagtlaýyn hökümeti özüniň dolandyrjakdygyny aýtdy.
Prezident Kurmanbek Bakyýewiň bolsa paýtagt Bişkegi terk edip, ýurduň günortasyna gidenligi aýdylýar. Otunbaýewa onuň öz pozisiýasyny goramak üçin halk tarapyndan goldaw almaga synanyşýanlygyny öňe sürdi.
Bakyýewiň nirededigi häzirlikçe anyk däl. Emma Gyrgyzystandan, Gazagystandan we Orsýetden gowuşýan maglumatlara görä, ol öz tarapdarlarynyň merkezi diýlip hasaplanýan Oşa barypdyr.
Gyrgyzystanyň Saglyk ministrligi tarapyndan ýaýradylan iň soňky maglumata görä, çarşenbe güni bolan çaknyşyklarda ölenleriň sany 75 adama barypdyr. Otunbaýewa ölenleriň sanynyň 100-e barýanlygyny öňe sürýär.


text:
Täze döredilen film sebäpli Ýakyn Gündogar regionynda anti-amerikan protestleriniň giň gerim almagy bilen bir wagtda, bu filmiň gelip çykyşy barada-da birgiden soraglar ýüze çykdy.
Ozalbaşda professional däl kinoçylar tarapyndan surata düşürilen we “Musulmanlaryň bigünäligi” diýlip atlandyrylan bu filmiň asly ysraýylly amerikan raýaty Sam Basile tarapyndan döredilendigi habar berlipdi. Maglumatda jaý söwdalary bilen meşgullanýan Sam Basileniň bu film üçin ýewreý donorlaryndan 5 million dollar pul toplandygy aýdylypdy.
Emma indi “Sam Basile” diýen bu adyň asly müsürli bir kopt-hristiany Nakoula Basseleý Nakoulanyň edebi lakamy bolmagy mümkin diýen garaýyşlar döredi. 56 ýaşly Basseleý Nakoula şu filmi döreden kompaniýanyň ýolbaşçysy hasaplanylýar.
Emma Basseleý Nakoulanyň özi bu filme özüniň režissýorlyk etmändigini we “Sam Basile” diýen adyň-da özüne degişli däldigini aýdýar.
Režissýoryň kimligi belli däl
Şeýle-de bolsa, mundan ozal birnäçe maliýe galplyklarynda aýyplanyp, jenaýat jogapkärçiligine çekilen Basseleý Nakoula öz kakasynyň (“Basseleý”) adynyň harplaryny ulanyp, birgiden lakamlardan peýdalanmak aýratynlygy bilenem tanalýar.
“Musulmanlaryň bigünäligi” atly filme konsultantlyk edendigini aýdýan Stiwen Kleýn hepdäniň çarşenbe güni “Roýter” habar agentligine beren interwýusynda filmiň režissýory hökmünde görkezilýän “Sam Basile” diýen adyň hakykatdanam edebi lakamdygyny tassyklady.
Emma, şol bir wagtyň özünde-de, Stiwen Kleýn bu edebi lakamyň Basseleý Nakoula degişlidigini tassyklamady. Ol filmiň hakyky režissýory bilen özüniň bary-ýogy iki gezek duşuşandygyny we onuň ýewreý milletinden däl-de, Ýakyn Gündogar ýurtlarynyň birindendigini aýdyp biljekdigini belledi.
Birleşen Ştatlaryň harby-deňiz güýçleriniň ozalky harbysy, häzirki wagt strahowaniýe işleri bilen meşgullanýan Stiwen Kleýniň özi-de birneme dawaly şahsyýet hasaplanylýar. Ynsan hukuklaryny goraýjy käbir guramalar ony ekstremistik hristian toparlary bilen baglanyşdyrýarlar. Stiwen Kleýniň özi bu maglumatlary ret edýär.
Hristian ruhanysy filmi goldaýar
Yslam dünýäsinde gahar-gazaba sebäp bolan bu filmi Florida ştatyndan hristian wagyz-nesihatçysy Terri Jons goldap çykyş etdi. Terri Jons şu ýylyň başynda özüniň Gurhany ýakmak çäresini gurnajakdygyny yglan etmek bilen, halkara derejesinde dawalaryň we çekeleşikleriň ýüze çykmagyna sebäp bolupdy.
Terri Jons yslam dini barada döredilen bu täze filmi şu hepde 11-nji sentýabr wakasynyň ýyl dönümine gabatlap, öz dini toparynyň agzalaryna görkezendigini aýdýar. Ol bu filme garşy arap ýurtlarynda möwç alan protestleriň “musulmanlaryň Muhammet pygamberden başga hiç bir zada çydamlylyk etmeýändigini” görkezendigini nygtady.
“Musulmanlaryň bigünäligi” atly filme konsultantlyk edenligini aýdýan Stiwen Kleýn bu filmi döretmäge gatnaşan adamlardan köpüsiniň musulman ýurtlarynda repressiýalara sezewar edilen we Birleşen Ştatlara emigrasiýa çykan adamlardygyny mälim etdi.
Ol bu adamlaryň arasynda Siriýadan, Pakistandan, Türkiýeden, Yrakdan we Müsürden gelen adamlaryň bardygyny aýdýar.
Şu hepdäniň sişenbe güni filme garşy gahar-gazap bildiren adamlaryň bir topary Liwiýanyň Bengazy şäherindäki Amerikan konsullygynyň binasyna hüjüm edip, konsullygyň dört işgärini öldürdi. Olaryň arasynda ABŞ-nyň ilçisi Kristofer Stiwens hem bar.


text:
Şu gün Orsyetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klintonyň Moskwada geçiren gepleşiklerinde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň meseleleri, möhüm halkara problemalary, hususan-da strategik hüjüm ediş ýaraglaryny azaltmak boýunça täze şertnamany taýýarlamak ýaly meseleler maslahatlaşylypdyr.
Orsyetiň DIM -ri Sergeý Lawrow şeýle diýipdir:
“ Ýaraglaryň ýaýradylmazlygyna, Eýranyň we Koreýa ýarymadasynyň ýadro programmasy, mundan beýläkki ädimlerimiz meselelerine aýratyn üns berdik. Koreýanyň ýadro programmasy boýunça gepleşikleriň geljegi hem 1-nji oktýabarda Ženewada Eýran bilen gelnen ylalaşygy ýerine ýetirmek ýaly meseleleri maslahatlaşdyk”.
Gepleşiklerden soň metbugat konferensiýada çykyş edip , ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton şeýle diýipdir:
“ Biz Orsyet bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge, täze howplara bilelikde baha bermäge, informasiýa alyşmak boýunça täze merkez döretmäge örän gyzyklanýarys. Bu barasynda biziň prezidentlerimiz iýul aýynda ylalaşdylar. Bularyň hemmesi raketadan goranyşy sistemasyny umumy işimiziň bähbidine öwrüp biler” –diýip, Hillari Klinton aýdypdyr.
Ol şeýle-de Gürjüstandaky ýagdaýa Waşngton bilen Moskwanyň garaýyşlarynyň dürlüdigini, Abhaziýa bilen Günorta Osetiýanyň garaşsyzlygyny ABŞ-nyň ykrar etmekçi däldigini aýdypdyr.


text:
Lebap welaýatynyň oba-şäherlerinde irden sagat 7:00-de ýaňlanyp ugran aýdym-sazyň owazy Türkmenistanyň prezidentligine saýlawlaryň başlanýandygyny saýlawçylara ýene bir gezek ýatlatdy.
Irden sagat sekiz bolmaga 10-15 minut galanda, saýlaw uçastoklarynda gysgajyk mitingler, ýygnaklar başlandy . Olarda ýerli häkimiýetler, öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň wekilleri, ýaşuly saýlawçylar çykyş edip, ýygnananlary ýurduň durmuşyndaky möhüm syýasy waka bilen gutladylar.
Soňra saýlaw komissiýasynyň agzalary we her saýlaw uçastogyna bellenen üç sany milli synçy öz ýerlerine geçip oturdular. Gelen saýlawçylara býulletenler paýlanyp ugraldy.
“Tutuş maşgalasy üçin ses berdi…”
Türkmenabat şäheriniň saýlaw uçastoklarynyň birinde ses beren bir ýaşuly saýlawçy şeýle diýdi: “Ir sagat 10-da saýlawdan geçdim. Häzirki prezidentimiz
Howanyň çakdanaşa sowukdygyna garamazdan, saýlaw uçastoklarynda açyk howada konsertler hem gurnaldy. Aşgabat, 12-nji fewral, 2012.
Berdimuhamedowa ses berdim. Şundan gowy kandidat hem ýok. Howanyň sowuklygyndan bolsa gerek, irden saýlaw uçastogyna gelen saýlawçylaryň sany köp däldi. Men ol ýerde bir adamyň tutuş maşgalasy üçin ses berenini-de gördüm. Bu hemişe edilýän zat. Başga göze dürtülip duran düzgün bozmalary görmedim”.
Irden ýerli saýlaw uçastoklaryna gelenleriň arasynda ilkinji gezek saýlawdan geçýän ýaş saýlawçylar-da az däldi. Lebap welaýatynyň Serdarabat etrabynyň ýaşaýjysy Hurmagül hem şol ýaşlardan biri.
Ol bu saýlawlar baradaky täsirleri hakynda şeýle gürrüň berdi: “Men, umuman, saýlawa birinje gezek ses bermäge gatnaşýaryn. Men saýlawda kimiň ýeňjekdigini bilip dursam-da, barybir, ses berdim. Bu saýlawlarda ýönekeý adamlara hiç zat bagly däl. Ýöne wagt geler, biziň ýurdumyzda-da hakyky, demokratik saýlawlar geçiriler. Şonda ýolbaşçyny halkyň özi görkezer, özi saýlar. Men muňa berk ynanýaryn”.
Baýramçylyk sadakasy-da berildi
Ýerli wagt bilen sagat 11 töweregi Lebap welaýatynyň Garaşsyzlyk (ozalky Boýnuzyn) etrabynyň 7-nji saýlaw uçastogynyň öňi has köp adamly eken. Howanyň sowukdygyna garamazdan, adamlaryň ýüz-gözünden baýramçylyk ruhy duýulýardy.
Ol ýerde bize günortan saýlawlar bilen baglanyşykly baýramçylyk sadakasynyň-da beriljekdigini aýtdylar we oňa çagyrdylar. Bu etrabyň 8-nji saýlaw uçastogynda bolsa, sagat 12-ler töweregi eýýäm saýlaw spisogyndaky saýlawçylaryň 60-70 prosent töwereginiň ses berendigini aýtdylar.
Aýlanyp gören saýlaw uçastoklarymyzyň ählisinde saýlawlaryň geçişine milli synçylar gözegçilik edýärdi. Käbir saýlaw uçastoklarynda bolsa, GDA-nyň halkara synçylarynyň gelmeklerine-de garaşýandyklaryny aýtdylar.


text:
Özbegistanyň Ministrler kabineti prezident Yslam Kerimowyň «medisina bejergisini almagy üçin» hassahana ýerleşdirilendigini habar berýär.
Ministrler kabineti spesialistlere salgylanyp, Yslam Kerimowyň «medisina barlagynyň we bejergisiniň birneme wagt aljakdygyny» aýdýar.
Bu habar Yslam Kerimowyň soňky birnäçe günde çynlakaý näsaglandygy baradaky habarlardan soň geldi.
Azat Ýewropa/Azatlyk radiosynyň Özbek gullugyna, Ozodlik radiosyna prezidentiň saglyk ýagdaýynyň ýaramazlaşýandygy barada şenbe güni agşamyndan bäri tassyklanmadyk habarlar gelip gowuşýardy.
Bu habarlarda onuň näsaglygynyň anyk ýagdaýy görkezilse-de, Azat Ýewropa/Azatlyk radiosy olary garaşsyz ýagdaýda tassykladyp bilmedi.
Özbegistanyň hökümeti prezident Kerimowyň saglyk ýagdaýy barada birinji gezek habar berýär.
Ozal onuň saglyk ýagdaýy barada hiç wagt beýanat çap edilmändi.
Merkezi Aziýa prezidentleriniň iň ýaşulusy bolan Kerimow 78 ýaşynda we öňki sowet respublikasyny 25 ýyldan gowrak wagt bäri berk gysaçda dolandyrýar.
Prezident Kerimowyň ýarawsyzlygyny tassyklatmak örän kyn, sebäbi bu ýurtda maglumat berk kontrollyk astynda saklanylýar.
Prezident soňky gezek döwlet telewideniýesinde 17-nji awgutda, Günorta Koreýanyň içeri işler ministrini kabul edende göründi.
Görnetin mirasdüşer ýok
Ol Daşkentde 1-nji sentýabrda, Özbegistnyň garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk baýramynda jemgyýetçilige çykmalydy.
Kerimowyň görnetin mirasdüşeri ýok we bu ýagdaý daşy gury ýer bilen gurşalan, hiç wagt halkara gözegçileri tarapyndan azat we adalatly diýlen saýlaw geçirilmedik ýurtda uzak möhletli durnuklylyk baradaky aladalary döredýär.
Merkezi Aziýa döwletleriniň her biri, şeýle-de Owganystan bilen serhetleşýän Özbesgistan Merkezi Aziýanyň iň kän ilatly ýurdy bolup, bu ýerde 30 million çemesi adam ýaşaýar.
Kerimow 1989-nji ýylda, Özbegistan Sowet Sosialistik respublikasynyň Kommunistik partiýasynyň birinji sekretarlygyna saýlananda häkimiýet başyna geldi.
Ol 1991-nji ýylyň awgustynda, Sowet Soýuzy dargap barýarka, Özbegistany garaşsyz döwlet diýip yglan etdi we soňra ýurduň ilkinji prezident saýlawynda ýeňiji boldy. Ol üç gezek gaýtadan saýlandy we, resmi netijelere görä, her gezek saýlawçylaryň 90 prosent çemesiniň goldaw sesini aldy.
Kerimow öz prezidentlik möhletini uzaltmak üçin, dünýewi syýasy oppozisiýany bitaraplaşdyrmak, ýurtdaky ähli oppozisiýa neşirlerini ýok etmek bilen, referendumlary ulandy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Awstriýa Respublikasynyň federal Konselýariýasyna bardy. “Staýns rum” zalynda Türkmenistanyň baştutanyny Awstriýa Respublikasynyň Federal Kansleri jenap Werner Faýman garşylady.
Awstriýa Respublikasynyň Federal kansleri Prezident Gurbanguly
Berdimuhamedowy şu gün ýokary derejede geçirilen gepleşikleriň uly üstünlige eýe bolmagy bilen gutlap, olaryň netijeleri boýunça gazanylan ylalaşyklaryň özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da işjeňleşdirmäge we ösdürmäge ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Türkmen döwletiniň Baştutany bildirilen myhmansöýerlik üçin minnetdarlygyny beýan edip, Türkmenistanyň we Awstriýa Respublikasynyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk ruhunda ösdürilýän dostlukly gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna goşýan şahsy goşandy üçin Awstriýanyň Federal kanslerine minnetdarlyk bildirdi. Birek-birege hormat goýmak we özara ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýan özara bähbitli türkmen-awstriýa gatnaşyklarynyň okgunly ösüşini saklaýandygyny bellemek ýakymlydyr diýip, türkmen Lideri aýtdy hem-de taraplara ikitaraplaýyn we sebit hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleriniň birnäçesini jikme-jik ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik döreden şu saparyň ähmiýetini nygtady. Türkmenistanyň Prezidentiniň belleýşi ýaly, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ýokary derejesini saklamakda dürli derejedäki yzygiderli duşuşyklar möhüm orun eýeleýär.
Döwlet Baştutany Türkmenistanyň Awstriýa Respublikasy bilen özara hormat goýmaga, deňhukuklylyga hem-de ösüşe ymtylmaga esaslanan dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýändigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, türkmen Lideri dünýä ösüşiniň möhüm meseleleriniň köpüsi, aýratyn hem halkara we sebit derejesinde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek, häzirki döwrüň wehimlerine hem howplaryna garşy göreşmek boýunça tagallalary birleşdirmek meselelerinde iki ýurduň garaýyşlarynyň ýakyndygyny belledi. Türkmenistanyň Prezidenti özara düşünişmek ýagdaýynyň BMG-niň, ÝHHG-niň we beýleki abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde netijeli gatnaşyklaryň esasyny düzýändigini aýtdy.
Duşuşygyň barşynda türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygynyň giň meseleleri boýunça özara gyzyklanma bildirilip pikir alşyldy. Taraplaryň pikirine görä, şol hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek üçin ähli şertler we mümkinçilikler bar.
Türkmenistanyň Baştutany söwda-ykdysady gatnaşyklar meselesine degip geçip we olaryň okgunly ösdürilýändigini belläp, häzirki haryt dolanyşygynyň iki döwletiň anyk mümkinçiliklerine gabat gelmeýändigine ünsi çekdi we diňe bir iki ýurduň döwlet edaralarynyň arasynda däl, eýsem, Türkmenistanyň hem-de Awstriýanyň telekeçilik düzümleriniň derejesinde hem hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny işjeňleşdirmegiň maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy. Şu maksatlar bilen biz bilelikdäki işewürler maslahatlaryny, sergileri, ýarmarkalary guramak mümkinçiligine garamaga, iki döwletiň telekeçileriniň we söwda edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça anyk teklipleri alyşmaga taýýardyrys diýip, Türkmenistanyň Baştutany aýtdy.
Öz nobatynda, Awstriýanyň hökümetiniň ýolbaşçysy öz ýurdunyň işewür toparlarynyň geljegi uly türkmen bazaryna uly gyzyklanma bildirýändigini tassyklady. Kompaniýalaryň köpüsi, şol sanda Ýewropa işewürliginiň öňdebaryjylary türkmen bazaryna çykmaga çalyşýarlar.
Senagat, ulag we telekommunikasiýalar, oba hojalygy, syýahatçylyk we beýleki ulgamlar ykdysady hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Türkmenistanyň ägirt uly serişdeler kuwwatyny nazara almak bilen, ýangyç-energetika toplumyndaky hyzmatdaşlygyň geljegi barada hem aýratyn durlup geçildi.
Taraplaryň pikirine görä, döwletara gatnaşyklaryny ösdürmekde medeni-gumanitar ulgam möhüm orun eýeleýär. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen tarapynyň iki ýurduň bilim we akademiki edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge, awstriýaly alymlaryň Türkmenistanda geçirilýän halkara ylmy forumlara gatnaşmagyna uly gyzyklanma bildirýändigini belledi.
Söhbetdeşler şeýle hem iki ýurduň we halklaryň ýakynlaşmagynyň möhüm şerti hökmünde däp bolan medeni gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmegiň möhümdigini bellediler. Biz Siziň halkyňyzyň baý hem-de özboluşly medeniýetine uly hormat goýmak bilen garaýarys we Awstriýada hem Türkmenistanyň halkynyň taryhyna şeýle garaýşyň bardygyna ynanýarys diýip, türkmen döwletiniň Baştutany aýtdy hem-de Medeniýet günlerini geçirmegiň hem-de medeni-gumanitar hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge ýardam etjek bilelikdäki festiwallary guramagyň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýyl ýurdumyzda BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakyndaky” Rezolýusiýanyň kabul edilmeginiň 20 ýyllygynyň bellenilýändigini, dekabr aýynda Aşgabatda döwlet we hökümet Baştutanlarynyň gatnaşmagynda bu senä bagyşlanyp ýokary derejedäki Halkara maslahatyň geçirilýändigini nygtap, Awstriýanyň Federal kanslerini bu möhüm çärä gatnaşmaga çagyrdy.
Duşuşygyň ahyrynda söhbetdeşler iki ýurduň halklarynyň abadançylygynyň bähbidine netijeli gatnaşyklary çuňlaşdyrmaga we giňeltmäge gyzyklanma bildirýändiklerini nygtadylar.
Awstriýa Respublikasynyň Federal Kansleri açyk we işjeň gepleşikler üçin Türkmenistanyň Prezidentine hoşallyk bildirip, türkmen Liderine saparyň üstünlikli dowam etmegini arzuw etdi. Ol şeýle hem barha berkeýän türkmen-awstriýa hyzmatdaşlygynyň kuwwatynyň iki ýurduň dostlukly halklarynyň, Ýewropa Bileleşiginiň we bütin dünýä jemgyýetçiliginiň bähbitlerine netijeli peýdalanyljakdygyna ynam bildirdi.
Hoşlaşanlarynda Türkmenistanyň Baştutany jenap Werner Faýmana jogapkärli işinde üstünlikler, berk jan saglyk we abadançylyk arzuw etdi, Awstriýanyň dostlukly halkyna bolsa iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.


text:
Rus parlamentiniň ýokarky palatasynyň delegasiýasy 13-nji noýabrda Eýrana resmi sapara bardy.
Delegasiýa Orsýetiň Federasiýa geňeşiniň spikeri Walentina Matwiýenko ýolbaşçylyk edýär. Rus kanunçylary iki günlük saparyň dowamynda eýran syýasatçylary, şol sanda parlament spikeri Ali Larijani bilen-de duşuşar.
Iki tarapyň wekilleri ykdysady gatnaşyklary, regional hyzmatdaşlygy giňeltmek, rus prezidenti Wladimir Putin bilen Eýranyň prezidenti Hassan Rohaniniň awgust aýynda Bakuwda bolan duşuşykda gol çekişen ikitaraplaýyn şertnamalaryny durmuşa geçirmek barada maslahat eder.
Matwiýenko gepleşikler mahalynda regional howpsuzlyk meseleleri, terrorçylyga garşy göreşmek barada hem maslahat ediljekdigini aýtdy.


text:
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Owganystandaky komandiri, general Jon Allene aýyplama bildirilip, onuň işi derňelýär.
Allen Merkezi aňtaw gullugynyň ozalky direktory Deýwid Petreuse dahylly galmagalyň merkezindäki aýal bilen “ýerliksiz gürrüňleri” etdi diýlip aýyplanýar.
ABŞ-nyň Goranmak departamentiniň resmileri sülçüleriň Allen bilen Jill Kelliniň 2010-2012-nji ýyllar aralygynda eden müňlerçe sahypalyk gürrüňiniň üstüni açandyklaryny aýdýarlar.
Jill Kelli Petreuslaryň maşgalasynyň dosty. Onuň Paula Broadwelden, Petreus bilen binika jynsy gatnaşyk eden aýaldan haýbat atyjy hatlary alandygy aýdylýar.
Petreusyň Broadwel bilen gatnaşygynyň geçen hepdede aýan edilmegi onuň Merkezi aňtaw gullugynyň direktory wezipesinden çekilmegine getirdi.
ABŞ-nyň goranmak sekretary Leon Panettanyň beýanatynda Alleniň ABŞ-nyň Ýewropa ştabyna ýolbaşçy we NATO-nyň Ýewropadaky ýokary ýaranlygynyň komandiri bolmagy baradaky meseläniň degişli faktlar anyklanýança togtadylandygy aýdyldy.
Beýanatda munuň yza goýulmagy bilen prezident Barak Obamanyň ylalaşandygy aýdylýar.
Generalyň NATO-daky wezipä bellenmegi boýunça penşenbe gününde Senatyň diňlenişigi bolmalydy we onda ol tassyklanylmalydy.
Panettanyň aýtmagyna görä, Allen ornuna amerikan Senatynda tassyklanmaly general Josef Danford barýança NATO-nyň ýolbaşçylygyndaky harby güýçleriniň komandiri wezipesinde Kabulda galar.
Goranmak sekretary generalyň Owganystandaky işlerine gowy baha berdi we onuň ýolbaşçylyk işiniň Talyban söweşijilerine garşy uruşda ösüş gazanmakda “möhüm” rol oýnandygyny aýtdy.
Allen 2011-nji ýylyň iýul aýynda Petreusden soň ABŞ-nyň Owganystandaky komandirligine bellenipdi.
Yrak urşunyň weterany Allen Owganystandaky wezipesinden öň Merkezi ştabyň komandiriniň orunbasary boldy.
Goranmak edarasynyň ady aýdylmaýan resmisine salgylanyp, habar serişdeleri “FBI” edarasynyň Allen bilen Kelliniň arasyndaky 30 müň sahypadan ybarat hat gatnaşygynyň, esasan hem elektron hatlarynyň üstüniň açylandygyny habar berýarler.
Allene bildirilýan aýyplamalar häzirlikçe belli edilmeýär. Resmiler onuň gizlin maglumaty aýan edip-etmandigi barada düşündiriş bermekden saklanýarlar.
37 ýaşly Kelliniň Floridanyň Tampa şäheriniň “MacDill” howa bazasynda aýlyksyz sosial işçi bolup gulluk edendigi aýdylýar. Petreus bilen Allen hem şol bazada gulluk edipdiler.


text:
Çarşenbe güni Serbiýanyň we Kosowanyň prezidentleri Kosowanyň 2008-nji ýylda öz garaşsyzlygyny yglan edeli bäri ilkinji gezek Brýusselde özara duşuşyk geçirýärler.
Serbiýanyň prezidenti Tomislaw Nikoliç bilen Kowowanyň prezidenti Atifete Jahjaganyň bu duşuşygy Ýewropa Bileleşiginiň araçyllyk etmeginde geçirilýär.
Serbiýa şu çaka çenli Kosowanyň garaşsyzlygyny ykrar etmekden ýüz öwrüp gelýär.
Emma, şeýle-de bolsa, Ýewropa Bileleşigine agza bolmak isleýän Serbiýanyň häkimiýetleri Bileleşigiň araçyllyk etmeginde özara gatnaşyklary kadalaşdyrmak meselesi boýunça gepleşikleriň geçirilmegine öz razylyklaryny berdiler.
Şu günki güne çenli dünýäniň 100-e golaý ýurdy, şol sanda Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň-da aglabasy Kosowanyň garaşsyzlygyny ykrar etdiler.


text:
Birleşen Ştatlaryň wise-perzidenti Jo Baýden sişenbe güni ukrain krizisi sebäpli Polşa, Litwa iki günlük sapara başlady. Baýden Waşingtondan duşenbe güni ugrady.
Ol Warşawada ýurduň premýer-ministri Donald Tusk we prezident Bronislaw Komarowski bilen duşuşýar. Şeýle-de ol Warşawada Estoniýanyň prezidenti Toomas Hendrik Ilves bilen duşuşar. Baýden Wilnýusda Litwanyň prezidenti Dalia Grybauskaite we Latwiýanyň prezidenti Andris Berzins bilen duşuşar.
NATO ýaranlary bilen guralýan duşuşyklar Birleşen Ştatlaryň rus prezidenti W.Putini Moskwanyň Ukraina intrewensiýasyndan el çekmegine yrmak üçin alnyp barylýan giň kampaniýanyň bir bölegi bolup durýar.
Latwiýa bilen Estoniýa Orsýet bilen serhetdeş ýurtlar, Polşa bilen Litwa bolsa oňa golaý ýerleşýär.


text:
Öten hepde paýtagtyň mekdeplerinde bolup geçen ene-ata ýygnaklarynda mekdep ýolbaşçylary mundan beýläk mekdep okuwçylary üçin gurnalýan ekskursiýa çäreleriniň ýatyrylýandygyny habar beripdirler. Ýagny, indi orta mekdepleriň okuwçylary dürli muzeýlere, taryhy ýadygärliklere, teatrlara we kinoteatrlara äkidilmez.
Bu hili ene-atalar ýygnaklary paýtagtyň 55-nji, 47-nji, 48-nji orta mekdeplerinde geçirildi. Şuňa meňzeş ýygnaklaryň paýtagtyň beýleki orta mekdeplerinde hem geçirilmelidigini ady agzalan mekdepleriň biriniň mugallymy aýdýar.
Mälim bolşy ýaly, okuw ýylynyň dowamynda mekdep okuwçylary ýurduň dürli medeni we taryhy ojaklaryna gezelenje äkidilýärler. Häzire çenli mekdepler tarapyndan her ýyl şeýle gezelençleriň ençemesi gurnalýardy. Soňky gezek mekdep okuwçylary guramaçylykly ekskursiýalaryň çäginde paýtagtyň Täze ýyl arçalaryna we döwlet sirkindäki daşary ýurt sirkiniň gastrol çykyşlaryna tomaşa etmäge mümkinçilik aldylar.
Adatça, paýtagtyň döwlet sirkiniň, teatrlaryň we kinoteatrlaryň işgärleri mekdeplere aýlanyp, her mekdebe belli bir sanda giriş biletlerini paýlap çykýardylar. Soňra şol biletleri mugallymlar mekdep okuwçylaryna satmaly bolýardylar.
Bu eskskursiýalaryň çykdajylary köplenç ene-atalaryň gerdenine düşýärdi. Ene-atalar diňe bir teatr, kinoteatr biletleriň pulyny tölemän, eýse öz çagalarynyň ýol kireýini hem tölemeli bolýardylar. Çünki kireýine tutulýan awtobuslar üçin ene-atalardan pul ýygmalýardy.
Paýatgtyň Parahat-2 mikroraýonynda ýaşaýan Amangülüň aýtmagyna görä, geçen ýyl ol, öz iki oglunyň şular ýaly ekskursiýalara gatnaşmagy üçin, hersine azyndan 50-60 manat pul sarp edipdir.
Şol bir wagtda-da ýokarda agzalan ene-atalar ýygnaklarynda mekdep okuwçylarynyň döwlet derejesinde gurnalýan köpçülikleýin çärelere äkidilmeginiň dowam etdiriljekdigi aýdylypdyr. Şeýle-de gyzlaryň gyzyl reňkli köýnekleriniň taýynlanyp goýulmalydygy aýdylypdyr.
Çagalar ýurtda geçirilýän köpçülikleýin çäreleriň köpüsine gatnaşdyrylýar. Özi-de, howa yssy bolsun, sowuk bolsun, tapawudy ýok, olar birnäçe sagatlap şol köpçülikleýin çärelere gatnaşmaly bolýarlar.
Geçen ýylyň dowamynda ýurtda jemi näçe sany köpçülikleýin çäreleriň geçirilendigi barada anyk maglumat bolmasa-da, käbir sanlary getirmek mümkin. Meselem, diňe ýanwar aýyndan awgust aýyna çenli aralykda Türkmenistanyň medeniýet pudagyna degişli guramalar ýurt boýunça 25 müň 900 sany köpçülikleýin çäreleri geçiripdirler.


text:
Ispaniýanyň premýer-ministri Joze Luis Zapatero 22-nji fewralda eden çykyşynda, Türkiýäniň Ýewropa Bileleşigine agzalygyny Madridiň berk goldaýanlygyny aýtdy.
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Ärdogan bilen bilelikde Madridde geçiren metbugat ýygnagynda, Zapatero Ispaniýanyň ÝB-ne ýolbaşçylyk edýän häzirki döwründe Ýewropa Bileleşigine agzalyk boýunça Ankaranyň alyp barýan gepleşiklerinde öňe gidişligiň boljakdygyna öziniň ynamynyň bardygyny hem aýtdy.
Ispaniýa Türkiýäniň Ýewropa Bileleşigine agzalygyny berk goldaýan ýewropaly ýurtlardan biridir. Emma Fransiýa we Germaniýa Ankara “aýratyn hyzmatdaş” statusynyň teklip edilmegini goldap çykyş edýärler.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 13-nji iýunda Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentiniň Ýewraziýa sebitiniň energetika meseleleri boýunça ýörite wekili ilçi Riçard Morningstary kabul etdi.
“Konstruktiw içeri we daşary syýasat alyp barýan Türkmenistan bilen gatnaşyklara ABŞ-da uly ähmiýet berilýändigini Morningstar duşuşykda nygtady” diýip, türkmen metbugaty ýazýar.
Berdimuhamedow türkmen-amerikan gepleşikleriniň soňky ýyllarda ýokary derejelerde aktiwleşendigini, täze häsiýete eýe bolandygyny belledi. Ol Birleşen Ştatlar bilen iň möhüm partnýorlaryň biri hökmünde özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmäge Türkmenistanyň taýýardygyny tassyklady.
Birleşen Ştatlaryň ýörite wekili ilçi Morningstar we Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow ýangyç-energetika sektory ýaly aktual ugurlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri barada pikir alyşdylar diýlip, habar berilýär.
“Transhazar”
ABŞ we Ýewropa Bileleşigi tarapyndan goldanylýan “Nabukko” gaz proýektiniň ýeterlik derejede gaz bilen üpjün edilmegi üçin Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda “Transhazar” gazgeçirijiniň gurulmagy möhüm hasaplanýar. Bu gazgeçiriji arkaly Türkmenistan Hazaryň gazyny Ýewropa bazaryna çykarjak “Nabukko” turbalaryna ýyllyk 10 milliard kubometrlik gaz akdyrmaly.
Geçen hepde Bakuda bolan metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda Morningstar eger turba Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň suw giňişliginden geçmeli bolsa, onda “Transhazar” proýektini amala aşyrmakda hiç hili päsgelçilik görmeýändigini, şol proýektiň “Nabukko” üçin zerurdygyny nygtady. Ol ABŞ bilen Ýewropa Bileleşiginiň “Transhazara” syýasy goldaw berýändigini hem belledi.
Emma ýakynda Orsýetiň Azerbaýjandaky ilçisi Wladimir Dorohin Hazaryň düýbünde gazgeçirijini gurmak meselesiniň hazarýaka bäş ýurduň hemmesiniň gatnaşmagynda çözülmelidigini öňe sürdi. Ýagny, ilçiniň aýtmagyna görä, bu mesele diňe proýekte gatnaşyjy ýurtlar tarapyndan däl-de, Hazaryň kenarynda ýerleşýän hemme ýurtlar tarapyndan çözülmeli.
TDH gullugynyň maglumatynda “Transhazar” barada anyk bir zat aýdylmaýar. ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň metbugat wekili Wilýam Stiwens hem bu soraga anyk jogap bermekden saklandy. Ol: “Ilçi Morningstar Türkmenistana ýygy-ýygydan sapara gelýär. Onuň prezident Berdimuhamedow bilen gepleşikleriniň dowamynda energiýa hyzmatdaşlygynyň, şeýle-de regiondaky energiýa bähbitleriniň giň möçberi boýunça pikir alşyldy” diýmek bilen çäklendi.
Energiýa hyzmatdaşlygy
Ilçi Morningstaryň global energiýa howpsuzlygyny we giň halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmäge degişli Türkmenistanyň öňe sürýän pozitiw inisiatiwalaryna, Türkmenistanyň energiýa syýasatyna ýokary baha berendigi habar berilýär. Onuň sözlerine görä, türkmen bazarynda, nebit-gaz pudagynda amala aşyrylýan uly proýektlere dünýäniň işewür töwerekleriniň we uly amerikan kompaniýalarynyň gyzyklanmasy artýar.
Orsýete, Hytaýa, Eýrana gaz satýan Türkmenistan gaz eksporty boýunça regionda esasy pozisiýalaryň birini eýeleýär. Türkmenistanyň nebit-gaz senagatyny ösdürmegiň programmasyna laýyklykda 2030-njy ýylda tebigy gazyň çykarylyşyny ýylda 230 milliard kubometre ýetirmek, onuň esasy bölegini daşarky bazara çykarmak planlaşdyrylýar.
“Indiki goşmaça çekiljek turbalaryň arasynda iň köp gürrüňi edilýänleri - Gazagystanyň üsti bilen Orsýete barmaly “Prikaspiý”, Hazaryň asty bilen Azerbaýjan üstaşyry Ýewropa gaz akdyrmaly “Nabukko” we Owganystanyň üsti bilen Pakistana we Hindistana barmaly “Transowgan” proýektleri” diýip, azeri “Trend” agentligi belleýär.
“Daşary ýurtly hyzmatdaşlary bilen deňhukukly we özara bähbitli hyzmatlaşlyga Türkmenistan hemişe açyk” diýip, Berdimuhamedow öz ýurdunyň energetik strategiýasyny dünýä bazaryna türkmen gazyny çykarmagyň täze ýollaryny açmak, milli ýangyç-energetika toplumyny täzelemek prinsipleri esasynda düzýändigini belledi.
Duşuşygyň soňunda prezident bilen amerikaly myhman türkmen-amerikan dostlukly dialogyň üstünlikli dowam etjekdigine ynam bildirdiler. Duşuşyga ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçisi Robert Patterson hem gatnaşdy.


text:
Britaniýanyň öňki premýer-ministri Toni Bleýr Gazagystana ykdysady konsultant hökmünde maslahat berer. Gazagystanyň Daşary işler ministrliginiň beýanatyna görä, Bleýr “ykdysady syýasat, jemgyýetçilik dolandyryşy we halkara syýasat boýunça maslahat bermek üçin Gazagystan hökümetiniň çakylygyna jogap beren” ençeme daşary ýurtly resmileriň biri bolupdyr.
Gazak prezidentiniň kömekçisi Ýermuhamet Ýertyşbaýew AFP agentligine beren interwýusynda Bleýriň nebite we gaza baý Gazagystanda “sosial-ykdysady modernizasiýa meseleleri” boýunça iş alyp barmagynyň mümkindigini aýtdy.
Bleýriň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, Britaniýanyň ozalky premýer-ministri “halkara maslahatçylaryň toparyny ýygnamaga hemaýat berip“, ol mundan “hiç hili şahsy girdeýji görenok”.


text:
Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynda iki gün bäri ýowarlar geçirilýär.
Şu günler Daşoguz şäheriniň köçelerinde we welaýatyň birnäçe etrabynda arassaçylyk işlerini köpçülikleýin ýerine ýetirýän dürli döwlet edaralarynyň işgärlerini görmek mümkin.
“Hökümet edaralarynyň, gaz, tok we başga edaralarynyň işgärleriniň aýal-gyz bolsun köçelerde elleri pilli toparlanyşyp, ot ýakyşyp üýşüp durandygy göze ilýär” diýip, Azatlyk Radiosynyň habarçysy Mekan Täşliýew aýdýar.
Ýowar näme üçin geçirilýär?
Arassalamak we tämizlemek boýunça işler esasan uly ýollaryň ugurlarynda we göze iläýjek ýerlerde amala aşyrylýar.
Türkmenistanda býujetden aýlyk alýan işgärleriň köçeleri arassalamak işlerine gatnaşdyrylmagy ýygy-ýygydan geçirilse-de, soňky ýyllarda şeýle çäreler yzygiderli häsiýete eýe boldy.
Adatça, uly ýowarlar baýramçylyklaryň öňüsyrasynda, resmi dabaralar ýa-da medeni we sport çäreleri bilen baglylykda geçirilýär.
Şeýle-de, köpçülikleýin ýowarlar döwlet baştutanynyň welaýatlara edýän saparlarynyň öňýanyna gabat gelýär.
Daşoguzda şu günler döwlet işgärleriniň arassalaýyş işlerine köpçülikleýin gatnaşdyrylmagy we görülýän taýýarlyklaryň sebäpleri barada resmi taýdan hiç hili maglumat berilmeýär.
Başga welaýatlardan okuwçylar hem geldi
Şu günler uly ýaşdaky adamlaryň ýowara gatnaşyp, köçeleri arassalamak, tämizlemek işlerini köpçülikleýin ýerine ýetirýän wagtynda, Daşoguza beýleki welaýatlardan baran mekdep okuwçylary hem köpçülikleýin jemlenýärler.
Mekan Täşliýew çagalaryň jemlenmeginiň haýsy-da bolsa bir sport çäresine görülýän taýýarlyklar bilen baglanyşdyrylýandygyny belledi. Emma sport bilen bagly ýa-da başga bir resmi dabaralaryň geçiriljegi barada ilata habar berilmändigini aýtdy.
“Mekdep okuwçylary gatnaşdyrylyp, şol welaýatlaryň arasynda ýaryşyň geçirilýän bolmagy-da mümkin. Sebäbi Daşoguzda Marydan, Lebapdan gelýän ýaşlar bar. Olar jaý gözleşip ýörler. Ýedinji-sekizinji klas okuwçylary” diýip, habarçymyz aýtdy.
Daşoguzda arassaçylygy berjaý etmek şol köçeleriň ugrunda ýerleşýän hojalyklardan hem talap edilýär.
Daşoguzda geçirilýän häzirki ýowarlara döwlet işgärleriniň mejbury ýagdaýda gatnaşdyrylýandygy, arassaçylyk işlerine gatnaşmaýan işgärleriň bolsa, özlerine derek hakyna adam tutup ibermeli bolýandygy habar berilýär.


text:
Gyrgyzystanyň öňki kanun çykaryjysy “Yslam döwleti” topary bilen bagly söweşijileri ýarag bilen üpjün etmekde güman edilip, ýurdy terk etjek bolan wagty tussag edildi.
Gyrgyzystanyň Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň 20-nji iýulda ýaýradan beýannamasynda ‘Jenap K.M.K. – “Ak Ýol” partiýasyna wekilçilik eden öňki kanun çykaryjy Bişkegiň halkara aeroportunda ir sagat 4:00 Gyrgyzystany terk etmäge synanyşanda tussag edildi” diýlip, habar berildi.
Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetindäki çeşmeleriň AÝ/AR-na aýtmagyna görä, beýannamada agzalan adam Maksat Kunakulow.
“Ak Ýol” partiýasy Gyrgyzystanyň parlamentinde 2007-2010-njy ýyllaryň aralygynda işläpdi we öňki prezident Kurmanbek Bakiýew tarapyndan esaslandyrylypdy. Partiýa Bakiýewiň hökümeti 2010-njy ýylda protestleriň netijesinde agdarylanda häkimiýet başynda bolupdy.
Milli howpsuzlyk boýunça döwlet komitetiniň beýannamasynda tussag edilen öňki kanun çykaryjynyň geçen hepdede terrora garşy çäreleriň netijesinde “Yslam döwleti” toparynyň nyşana alnan agzalaryna maliýe goldaw bermekde aýyplanýandygy we söweşijileri azyndan iki "Kalaşnikow" awtomaty bilen üpjün etmekde aýyplanýandygy aýdyldy.


text:
“Saglyk” Döwlet maksatnamasynyň kabul edilmeginiň 20 ýyllygynyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Merkezi banky her haýsynyň hümmeti 50 manada deň bolan altyn we kümüş şaýy pullary hem-de şol pullaryň toplumyny çykardy.
Täze şaýy pullary Beýik Britaniýanyň “The Roýal Mint Limited” zikgehanasynda ýasaldy. Şaýylaryň bezegi milli pulumyzyň beýleki nusgalary ýaly, özboluşlylygy bilen tapawutlanýar we türkmen halkynyň ajaýyp milli ýörelgelerine laýyk gelýär.
Şaýy pullaryň ýüz tarapynyň merkezinde sekizburçluk ýerleşdirilipdir. Onuň içinde Türkmenistanyň saglygy goraýşynyň nyşany bolan kepjebaşyň şekili, sahawatly türkmen topragynda ösýän hem-de ir döwürlerden bäri halk lukmançylygynda ulanylýan dermanlyk ösümlikler çomuç bilen ýüzärlikden bezelen çarçuwanyň içinde ýerleşdirilipdir. Sekizburçlugyň aşaky böleginde “TÜRKMENISTANYŇ LUKMANÇYLYGY” diýen ýazgy ýerleşdirilipdir.
Şaýy puluň ýüz tarapynyň ýokary böleginde aýlaw bilen ýazylan “SAGLYK DÖWLET MAKSATNAMASYNA 20 ÝYL” diýlen ýazgy şaýy pullaryň goýberilmegine sebäp bolan taryhy wakany şöhlelendirýär. Aşaky böleginde şaýy puluň çykarylan ýylyny aňladýan “2015” diýen ýazgy bar.
Şaýy pullaryň ikisiniň hem arka tarapynyň merkezinde Türkmenistanyň Döwlet tugrasy ýerleşdirilipdir. Onuň daşyndan puluň ýokarky böleginde aýlaw bilen «TÜRKMENISTANYŇ MERKEZI BANKY” diýen ýazgy, aşaky böleginde onuň hümmetini görkezýän “ELLI MANAT» diýen ýazgy şekillendirilipdir. Ýazgynyň çep tarapynda şaýy puluň mähegi (altyn pulunda – Au 916,7, kümüş pulunda Ag 925), sag tarapynda agramy görkezilýär. 38,61 mm. deň bolan birmeňzeş diametrde altyn şaýy puluň agramy 39,94 grama, kümüş puluňky bolsa 28,28 grama barabardyr. Ýazgylar öz aralarynda sekizburçly ýyldyz görnüşindäki şekiller bilen bölünýär.
Ýurdumyzyň şanly senelerini ebedi şekillendiren gymmatbaha şaýy pul, Türkmenistanda döredilýän bahasyna ýetip bolmajak numizmatiki toplumyň üstüni ýetirer hem-de ýurdumyzyň we daşary döwletleriň köp sanly pul ýygnaýjylary üçin ajaýyp sowgat bolar.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň güwänamasy şaýy pullaryň “pruf” hilini kepillendirýär.


text:
Soňky birnäçe günüň dowamynda Türkmenistanda et önümleriniň, hususan-da sygyr etiniň bahasynyň bir wagtda galandygy barada maglumatlar peýda boldy. Bu baradaky maglumatlary Azatlyk Radiosynyň Türkmenistandaky habarçylary hem tassyklaýarlar.
Nyrhy saklamak ugrundaky tagallalar
Şol bir wagtyň özünde resmileriň et önümleriniň bahasynyň artmagyna garşy çäreleri görýändikleri aýdylýar. Publisist ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Aşgabadyň Parahat mikroraýonyndaky bazarynda etiň kesgitlenen nyrhyndan ýokary bahadan satylmazlygy üçin, ýörite ýazgylaryň hem ýerleşdirilendigini habar berdi.
Ol: “Öňki köne “goýun eti – 10 manatdan; sygyr eti – 11 manatdan” diýen ýazgylar hususy dükanlaryň aýnalaryna ýelmenip goýlupdyr” diýdi.
Bugaýew dükanlarda etiň bahasynyň ýokarlanmazlygy üçin, diňe bir bazar administrasiýasy däl-de, eýsem ýurduň Söwda ministrligi tarapyndan hem gözegçilik edilýändigini aýtdy.
Aşgabatdaky habarçymyz Myrat Gurban paýtagtyň “Gülüstan” bazarynda goýun eti bolsa-da, sygyr etini tapmak kyn diýip maglumat berýär.
Ýerli ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, etiň bahasynyň ýokarlanmagyna garşy nyrh çäginiň girizilmegi alyjylara edilýän hyzmaty hem çäklendiripdir. Käbir dükanyň satyjylary eti öz alyjylarynyň göwün islän ýerinden bermegi bes edipdirler. Aşgabatly publisist ýazyjy şeýle gürrüň berýär: “Ýöne häzirki nyrhda öňki ýaly saýlantgy etler däl-de, et nähili çapylýan bolsa, şol durşuna berilýär. Onuň ýanyna süňki, iç ýagy, ýene gaýrysy-da goşulýar”.
Bugaýewiň bellemegine görä, hususy satyjylar öňden bäri tanaýan müşderilirine saýlantgy etleri gizlin ýagdaýda, 15 manatdan satýarlar.
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde paýtagtdan tapawutlylykda hem sygyr hem-de goýun etiniň bir kilogramynyň bahasy 15 manada deň. Lebapdaky habarçymyz Osman Hallyýew şeýle maglumat berýär: “Etiň bahasy ozalkysy ýaly däl. Ol bir manat gymmatlady, ýagny ol 15 manatdan satylýar”.
"Etiň nyrhyny biz hem öz islegimiz bilen galdyrmaýarys..."
Habarçymyz Osman Hallyýewiň aýtmagyna görä, Lebap walaýatynda mal saklaýan käbir adamlar özara nyrhda ylalaşman, belli bir wagtda gassaplara mallaryny satman saklapdyrlar. Şeýle ýagdaýlaryň bardygyny adynyň efirde tutulmagyny islemedik aşgabatly bir satyjy, gassap hem tassyklady.
Ol, hususan-da: “Etiň nyrhyny biz hem öz islegimiz bilen galdyrmaýarys. Biziň öz mal-sürimiz ýok. Et biziň dükanymyza gelip ýetýänçä, birki elden geçýär, onuň nyrhy şol aralykda galýar. Meniň hem bazara tölemeli tölegim bar, men hem maşgalamy eklemeli, şonuň üçin biz hem degişlilikde bahany artdyrmaly bolýarys” diýip, Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Şol bir wagtda-da geçen hepdäniň dowamynda Türkmenistanda çöregiň we unuň bahasy-da birden 2-3 esse ýokarlanypdy.
Türkmenistanyň döwlet dükanlarynda mundan öň 20 teňňeden satylan “buhanka” çöregi 3 esse gymmatlady. 1-nji sort türkmen ununyň 1 kilogramynyň bahasy bölek satuwda öň 40 teňňe bolan bolsa, indi 90 teňňeden satylýar.


text:
Orsýet Siriýada amala aşyrýan howa zarbalarynyň netijesinde parahat ilatyň arasynda pidalaryň bolýandygy barada “ynamly subutnamanyň” ýokdugyny aýdýar.
Kremliň metbugat-wekili Dmitriý Peskow şeýle kommentariý bilen Germaniýanyň kansleri Angela Merkeliň Orsýetiň howadan bombalamagynyň parahat ýaşaýjylaryň arasynda döreden netijeleriniň özüni “hopukdyrandygyny” aýtmagynyň yzýany, 9-njy fewralda çykyş etdi.
Şeýle-de Peskow Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň Orsýetiň Siriýany basyp almaklyga gatnaşýandygy barada aýdanlaryny “ýalan we manysyz” diýip atlandyrdy.
Orsýet Siriýada amala aşyrýan howa hüjümlerine 30-njy sentýabrda başlady we hökümet güýçlerine Siriýanyň merkezinde we günbatarynda ekstremist toparlaryň we oppozision söweşijileriň eline geçen territoriýalary gaýdyp almaga ýardam berýär.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurduň habar beriş serişdeleriniň işini doly üýtgedip gurmalydygyny aýdýar.
Türkmen lideri anna güni geçiren hökümet maslahatynda wise-premýer Maýsa Ýazmuhammedowa ýüzlenip, ýurduň metbugatyny üýtgedip gurmak işine ýokary hünärli işgärleri taýýarlamakdan başlamalydygyny aýtdy.
Şeýle-de prezident habarlary taýýarlamagyň häzirki zaman usullaryna geçmelidigini aýtdy.
Prezident Berdimuhamedow mundanam ozalam türkmen metbugatyny kän tankyt edipdi. Emma ol indi bu ulgamda paýdarlar görnüşindäki kärhanalary döretmek boýunça zerur işleriň geçirilmelidigini aýdyp, bu ugurda teklipleriň taýýarlanmagyny tabşyrdy.
Halkara hukuk toparlary Türkmenistanda metbugat azatlygynyň ýokdugyny, habar serişdeleriniň doly döwlet kontrollugynda saklanýandygyny aýdýarlar.


text:
Taryhda ilkinji gezek CoverGirl kosmetikasynyň ýüzi 17 ýaşly Oglan boldy
Dünýäniň gözellik industriýasynda örän geň täzelikler bolup geçýär. Ilkinji gezek CoverGirl kosmetikasynyň ýüzi 17 ýaşly Nýu-Ýorkly wizažist oglan Jeýmz Çarlz boldy.
1. Jeýms Youtube-da öz kanalyny açdy we Instagramda öz wizaž işlerini ýaýyma goýdy. Şu gün onuň ýarym million yzarlaýanlary bar we ol sanlar artmaga dowam edýär.
2. Haçan-da Çarls markanyň ýüzi bolanynda, ony gutlamaga bu kosmetikanyň wekili Keti Peri gelip, onuň bilen düşen suratyny neşir etdi.
3. "Men adamlara kosmetikany dogry ulanmaga ýüreklendirjegime ynanýaryn. Eger 17 ýaşly tötänleýin oglan bu işi oňaran bolsa, onda sizem gürrüňsiz muny başararsyňyz!"


text:
Geçen hepde Ýewropa Parlamentiniň deputatlaryndan ybarat ýörite delegasiýa Türkmenistanyň adam hukuklary babatynda boýun alan borçnamalarynyň ýerine ýetirilişine baha bermek maksady bilen Aşgabada bardy.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Brýusseldäki habarçysy Rikard Jozwiak delegasiýanyň agzasy bolup Aşgabada baran, Ýewropa Parlamentiniň Adam hukuklary boýunça komissiýasynyň ýolbaşçysy Heýdi Hautala bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Siz Türkmenistanda adam hukuklarynyň berjaý edilşiniň ýagdaýyna nähili garaýaňyz ?
Heýdi Hautala: Bu gynandyryjy ýagdaý. Käbir adamlaryň pikiriçe, dolandyryjy gatlagyň düzümindäkiler Türkmenistanyň halkara jemgyýetçiliginiň aktiw agzasy bolmagy üçin käbir zatlaryň özgerdilmeginiň gerekdigine düşünýärler.
Meniň pikirimçe, häzir Türkmenistana BMG-niň adam hukuklary boýunça ýörite gözegçilerini çagyrmak boýunça Ýewropa Bileleşiginiň türkmen hökümetine berk basyş etmeginiň wagty geldi.
Biz BMG-niň gynamalar boýunça ýörite gözegçilerine ýurduň türmelerine barmaga rugsat edilmegi we başga-da käbir ugurlar boýunça gürrüň etdik. Öňümizdäki birnäçe hepdäniň dowamynda, Türkmenistandan käbir oňaýly özgerişleriň bolandygyny eşitmek biz üçin juda wajyp. Bu ugurda olaryň açyk bolmagyň näderejede möhümdigine düşünmegi zerur.
Men ol ýerde özümi haýrana galdyran juda bir geň ahwala gabat geldim. Men Nyýazowyň mukaddes kitaby diýilýän “Ruhnamasy” eýýäm aradan aýrylandyr diýip pikir edýärdim. Ýöne Aşgabatdaky resmi rus mekdebine baranymyzda, ol ýerde “Ruhnamany” öwretmek üçin aýratyn otagyň bardygyny görenimde, bu ýagdaý meni geňirgendirdi.
Azatlyk Radiosy: Ýaňy siz golaý wagtda Türkmenistandan käbir oňaýly habarlara garaşýandygyňyzy aýtdyňyz. Türkmenistandan nähili oňaýly habarlara garaşýarsyňyz ?
Heýdi Hautala: Eger-de türkmen hökümeti gysga wagtyň içinde BMG-niň gynamalar boýunça gözegçilerini ýurda çagyryp, olaryň erkin seljermeleri geçirmegine şert döretse, meniň üçin bu juda gowy habar bolardy.
Azatlyk Radiosy: Siz maý aýynyň aýagynda Ýewroparlamentiň Daşary işler boýunça komitetiniň Türkmenistan bilen Ýaranlyk we Hyzmatdaşlyk ylalaşygy boýunça geçirjek ses berişligine nähili teklipleri berersiňiz ?
Heýdi Hautala: Ses berişlige çenli türkmen hökümeti adam hukuklary boýunça hiç hili oňaýly borçnamalary boýun almasa, onda meniň teklibim – Ýaranlyk we Hyzmatdaşlyk ylalaşygyna “ýok” diýmek bolar. Munuň ornuna biz Türkmenistanda bolup geçýän wakalara gözegçilik etmek üçin, özümiziň ol ýerdäki gatnaşygymyzy artdyrmalydyrys. Şeýle-de Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýyny gowulandyrmak ugrunda tagallalarymyzy güýçlendirmelidiris. Bulary amala aşyrmak üçin, hiç hili Ýaranlyk we Hyzmatdaşlyk ylalaşygynyň zerurlygy ýok.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, Ýewroparlamentiň Daşary işler boýunça komiteti bu ugurda nähili ses berer ?
Heýdi Hautala: Men bu barada öňünden hiç zat aýdyp biljek däl. Ýöne meniň öz wezipäm, borjum bar, ol hem adam hukuklary meselesine çynlakaý çemeleşmek.
Men bu delegasiýanyň düzüminde Türkmenistana sapar edendigime örän şat. Delegasiýanyň ähli agzalary bu meseläniň türkmen hökümetiniň öňünde goýulmalydygyny biragyzdan goldadylar. Munda oňaýsyz ýagdaýlar hem ýüze çykdy. Tussaglykda saklanýan hukuk goraýjy aktiwistler barada biziň beren takyk soraglarymyzdan Türkmenistanyň daşary işler ministriniň onçakly bir göwni hoş bolmady. Şeýle-de biz onuň Ýewropa Bileleşiginde çakdanaşa azat kanunlar bar diýip gaharlanan mahaly bilen-de ýüzbe-ýüz bolduk.
Meniň pikirimçe, Türkmenistanda adam hukuklary meselesinde ýokary derejede aladalanmaklyga we olaryň ugrukdyrylmagyna zerurlyk dörän wagty energiýa hyzmatdaşlygy meselesini maslahat edip oturmaly däldigimize Ýewoparlament düşünmeli. Elbetde, bu meniň öňde goýýan maksadym, ýöne men nähili netijeleriň bolup biljekdigini öňünden çaklap biljek däl.


text:
Şenbe güni Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň saýlanan eserleriniň dördünji tomy çapdan çykdy.
«Ösüşiň täze belentliklerine tarap» diýlip atlandyrylýan bu kitapda türkmen prezidenti öz ýolbaşçylygy astynda Türkmenistanda «amala aşyryldy» diýilýän özgerişliklere syn berýär.
Türkmenistanyň resmi habar agentligi, aýratynam, bu kitapda 2010-njy ýylyň dowamynda prezidentiň özüniň alyp baran «köptaraplaýyn» işleriniň netijesinde amala aşyrylan belent özgerişlikleriň hronologik taýdan jikme-jik beýan edilýändigini habar berýär.
Türkmenistanyň öz içinde şu çaka çenli häkimiýetleriň alyp barýan syýasaty we amala aşyrýan reformalary barada garaşsyz synlaryň we analizleriň çap edilmegine ýol berilmän gelinýär.
Köp halkara guramalary garaşsyzlyk ýyllarynda ýurduň ozalky prezidenti S.Nyýazowyň we häzirki prezidenti G.Berdimuhamedowyň öz ady bilen çap etdiren we çap etdirýän kitaplaryny olaryň öz şahsyýet kultuny berkitmek syýasaty bilen baglanyşdyrýarlar.