text:
Ilki bogny açyk we çekimlileri gysga aýdylýan, soňy z, l, n, r, s, ş seslerine gutarýan iki bogunly düýp sözleriň soňuna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, ikinji bogundaky gysga aýdylýan dar çekimliler özlerinden öň z, d seslerinden başga açyk çekimsiz ses gelende, düşürilip ýazylmalydyr.
Asyl, pasyl, nesil, ylym ýaly sözler bu kadadan çykarylyp, asly, pasly, nesli, ylmy kimin ýazylýarlar.
Ikinji bogundaky dar çekimlisi düşürilýän sözler goşma sözleriň sostawynda gelende, dar çekimliler üçünji we dördünji bogunda gelseler-de düşürilýär.
Dar çekimlisi düşürilip ýazylýan sözleriň öňünden goşulma (prefiks) goşulyp, olar üç bogunly söze öwrülseler-de, dar çekimliler düşürilip ýazylýar.
Aňry, bäri, ýokary, ileri ýaly tarap görkezýän sözlere d, k, l, r, s sesleri bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, olaryň soňundaky dar çekimliler düşürilip ýazylýar.
Aňry sözüniň soňuna ýokarky sesler bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, r we y sesleri öz orunlaryny çalşyrýarlar.
Soňy dar çekimli ses bilen gutarýan sözlere giň çekimliler bilen başlanýan işlik ýasaýjy goşulmalar goşulanda, söz soňundaky dar çekimli düşürilip ýazylýar.
Guzy, uky, dury ýaly sözlere işlik ýasaýjy -la, -le goşulmasy goşulanda, söz soňundaky dar çekimli (y, i) düşürilip ýazylýar.
-ýyş, -ýiş arkaly ýasalan sözleriň soňuna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, -ýyş, -ýiş goşulmasynyň, y, i sesleri düşürilip ýazylýar.
K sesine gutaryp köp bogunly sözleriň soňuna -jyk, -jik, -jak, -jek goşulmalary goşulanda, söz soňundaky k sesi düşürilip ýazylýar.
Soňy zarply dymyk k, p, t, ç sesleri bilen gutarýan köp bogunly hem-de çekimlisi uzyn aýdylýan bir bogunly sözleriň yzyna çekimli ses ýa-da r sesi bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, söz soňundaky dymyk sesler degişli açyk g, b, d, j seslerine öwrülip ýazylýarlar.
Bu kadadan çykarylyp, tanap, tarap, ganat, edebiýat, hökümet, zähmet, minnet, niýet ýaly alynma sözleriň soňky p, t sesleri açyga öwrülmän aýdylýar, şeýle hem ýazylýar.
Zarply dymyk k, t seslerine gutarýan bir bogunly uzyn çekimlili we birden köp bogunly işliklere ý harpy bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, olaryň soňundaky dymyk sesler açyk g, d seslerine öwrülip geplenýär. Bular geplenişi ýaly açyga öwrülip ýazylmalydyrlar.
Soňy -at, -et, -ýat seslerine gutaran arap, eýran dillerinden geçen köp bogunly sözleriň soňuna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, olaryň soňundaky t sesi açyk d sesine öwrülmän ýazylýar.
Soňy k, p, t, ç seslerine gutarýan sözler çekimli ses bilen başlanýan sözleriň öňünden gelip, şolar bilen goşulyp ýazylanda, ýokarky dymyk sesler degişli açyk seslere öwrülip ýazylýar.
Soňy dymyk p, t, ç seslerine gutarýan rus-internasional sözleriniň yzyna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar goşulsa-da, dymyk sesler açyga öwrülmeýär.
Peç sözi bu kadadan çykýar: peç -- pejiň.
Soňy k sesi bilen gutarýan rus-internasional sözleriniň yzyna çekimli ses bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, söz soňundaky dymyk k sesi, köplenç, açyga öwrülýär.
Çekimlisi gysga aýdylýan bir bogunly sözleriň yzyna çekimli sese we r, ý seslerine başlanýan goşulmalar goşulanda, olaryň soňundaky dymyk sesler açyga öwrülmän ýazylýar.
Et, git, aýt, gaýt, gurp, zarp, enç, sanç, harç, pent, bent, gant, yşk, köşk ýaly az-owlak sözler bu kadadan çykarylýarwe olaryň soňundaky dymyk sesler açyk sese öwrülip ýazylýarlar.
Soňy zarply dymyk k, p, t, ç seslerine gutarýan sözler sözlem içinde çekimli seslere başlanýan sözler bilen ýanaşyp gelenlerinde, olaryň soňundaky dymyk sesler degişli açyk g, b, d, j seslerine öwrülip gepleniş häsýeti bar. Şeýle bolsa-da, bular ýazuwda öwrülmän ýazylmalydyrlar.
Gög ot ýazylman; gök ot; içib otyr ýazylman, içip otyr; bad alyp ýazylman, bat alyp; ag öýli ýazylman, ak öýli ýazylmalydyr.
Düýp sözüň ortasynda eşidilýän we her biri aýry bogna degişli bolan ýanaşyk gelen iki dymyk sesiň soňkusyny açyga öwrüp ýazmaly.
tapbat, hatda, depder, keçje, çakgy, çakgan, işdä, mekdep, serişde.
Madda, maddy, mukaddes sözleri bu kada girmeýär.
Söz ortasynda ýanaşyk gelýän st, mb, ňg sesleriniň düýp sözlerde assimilleşdirilen wariantyny ss, mm, ňň ýazmaly.
hassa, ussa, tümmek, lemmer, gaňňa, işeňňir.
Ýassyk, tussag ýaly sözler hem bu kada girizilýär.
At bolup gelýän gyzzyrma, össürim, bassyrma ýaly sözleriň assimilleşdirilen formasy ýazylmaly. Bular işlik bolup gelende assimilleşdirilmän, gyzdyrmak, ösdürmek, basdyrmak ýazylýar.
Asyl sözleriň ortasynda ýanaşyp gelýän ld, nd sesleriň assimilleşdirilmedik warianty ýazylýar.
Öňki bogny ýapyk, soňky bogny r sesi bilen başlanýan sözlerde r sesiniň öň ýanynda ysgynsyz dar çekimli eşidilse-de ýazylmaýar.
Ses we şekil bildirýän sözlerde -la, -le goşulanda, goşulma bilen ol sözleriň arasynda çala eşidilýän dar çekimli ses bar ýaly bolsa-da, ol ýazylmaýar.
Düýp sözleriň soňunda iki sany dymyk çekimsiziň ýa-da sonorly we dymyk çekimsiz sesleriň ýanaşyk gelmek häsýeti bar. Olaryň ilkisi w, g, ý, l, n, ň, r, s, h, ş sesleri bolup, soňkusy bolsa k, p, s, t, h, ç sesleri bolýar. Şol çekimsiz sesleriň arasynda ysgynsyz dar çekimli ses eşidilýän ýaly bolsa-da, olar ýazylmaýar.
Ilki bognunda dodak çekimlilerinden (o, ö, u, ü) biri gelen köp bogunly sözleriň ikinji bognundaky gysga aýdylýan dar çekimliler dodaklandyrylyp ýazylýar.
ogul, ýorunja, uçgun, öküz, ümür, ýüzüm, ýumuş, ýumşuň, ýurduňyz, özüň, üzüm, kömür, düzüm, sözüň, ogluňyz, ördük, durduňyz, özümiz, ýoluňyz, rolunda.
Düýp sözlerde w sesinden öň we soň gelen gysga aýdylýan dar çekimliler dodaklandyrylyp ýazylýar.
gawun, mawut, awunmak, hyjuw, ýazuw, awuly.
Türkmen sözlerinde söz soňundaky dar çekimliler dodaklandyrylman ýazylýar.
Ýokardaky ýaly sözleriň yzyna goşulma ýa-da söz goşulanda, gysga aýdylýan dar çekimliler sözüň ortasyna geçýärler we dodaklandyrylyp ýazylýarlar.
Goşma sözler: otluçöp, toklutaý, porsuderman.
Eger-de ikinji bogundaky dar çekimliler uzyn aýdylýan bolsa, beýle sözlerde olar dodaklandyrylman ýazylmalydyr.
Goşma sözlerde dodak çekimlileri, umumy kada esasynda, sözüň üçünji we dördünji bogunlarynda hem ýazylýar.
Oguldursun, Daşhowuz, üçburçluk, mekgejöwen.
Kä dodaklandyrylyp, kä dodaklandyrylman, iki hili aýdylýan sözleriň dodaklandyrylyp ulanylýan warianty ýazylýar.
Mydam, ýilik ýaly sözler bu kadadan çykarylyp, dodaklandyrylman ýazylýar.
Çirtmek, çürtmek, bitin, bütin ýaly sözleriň her biri aýry-aýry many aňlatmagyna görä, olaryň iki hili formasy hem ulanylmalydyr.
Bütin sözi hemme, ähli sözüniň manysynda ulanylyp, bitin sözi abat manysynda ulanylyşy kimin.
Söz ortasynda ýanaşyk gelýän lň-ňl, lg-gl, pr-rp sesleriniň çalşyrylyp ulanylyşy duş gelýär. Ýazuwda bularyň ilki warianty alynýar.
Sözüň başynda kä açyk, kä dymyk aýdylýan çekimsiz sesleriň açyk görnüşi ýazylýar.
tänmek, dänmek, tikmek, dikmek, kyrt, gyrk ýaly sözleriň her biri aýry many aňlatmagyna görä, olaryň iki hili görnüşi-de ýazylýar.
kyrk sözi belli mukdary (kyrk adam), gyrk sözi gyrkylmak ýa gaýçy bilen bir zady kesmegi aňladýar.
Käbir düýp sözlerde çalşyrylyp ulanylýan g, w sesleriniň soňkusy ýazylýar.
Ugur, ýugur, jögi ýaly sözler bu kada girmeýärler.
Kä inçe, kä ýogun çekimliler bilen iki hili aýdylýan sözleriň inçe warianty ýazylýar.
Watan, dyz, janawar, ys, yz sözleri bu kadadan çykarylýar.
Soňy ç sesine gutarýan sözlere d, j, l, s, ç sesleri bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, ç sesi ş sesine öwrülip geplense-de, ýazuwda öwrülmän ýazylýar.
Iki sany açyk bogundan düzülen işliklere ý bilen başlanýan goşulmalar goşulanda, olaryň soňundaky çekimliler düşürilip geplense-de, ýazuwda düşürilmän ýazylýarlar.
Soňky çekimlisi iki hili aýdylýan düýp işlikleriň giň çekimli bilen aýdylýan warianty ýazylýar.
Goşma has atlar bile ýazylýar.
Amangül, Geldimyrat, Almaata, Köneürgenç, Gyzyletrek, Amyderýa, Köpetdag, Syrderýa
Eger-de bile ulanylýan has atlaryň soňkusynyň yzyndan üçünji ýöňkemäniň goşulmasy getirilýan bolsa, onda olar aýry ýazylýar.
Murgap derýasy, Kazbek dagy, Dnepr derýasy
Goşulyp ýazylýan has atlaryň ortasynda ýanaşyp gelýän iki çekimliniň gepleşikde biri düşürilip geplense-de, ýazuwda olar düşürilman ýazylýar.
Basym taýyndan birleşen, fonetik özgerişe sezewar bolan we täze many aňladýan goşma sözler bile ýazylýar
ýekegapan, gözdaňdy, atagzy, bedenterbiýe, gözbagçy, unaş, aýakgap, porsuderman, içigara, agzala, basybalyjy, bäşýyllyk, myhmansöýer, birentek, birneme, birsyhly, gözýetim, saryýagyz.
Goşma jyns atlarda galdyrylyp geplenýän çekimli sesler ýazuwda hem düşürilip ýazylýar.
Durubermek, goýubermek, görübermek, alybermek, gidibermek, turubilmek, duýubilmek ýaly goşma işlikler bile ýazylýar.
Goşma sanlary emele getirýän sözleriň her biri aýratyn ýazylýar.
on bir, on bäş, on dokuz, iki ýüz ýigrimi bäş.
Tirkeş sözleriň aralaryna defis goýlup ýazylýar.
köne-söne, oglan-uşak, gaty-guty, aňry-bäri, düzüm-düzüm, gel-git, otyr-tur, bäş-on.
Iru-giç, azu-köp, gyzu-juwan, keýpi-sapa, ahy-zar ýaly tirkeş sözlerde baglaýjy goşulmalar (u, y, i) sözüň ilkisine goşulyp, onuň yzyndan defis goýlup ýazylýar.
Sypatlaryň öňünden gelip, artyklyk derejesini ýasaýan m, p, s seslerine gutarýan bölekler bilen sypatlaryň aralaryna defis goýlup ýazylýar.
göm-gök, gas-gaty, dos-dogry, ap-ak, gyp-gyzyl.
Gaýtalanyp gelýän sözleriň aralygyndaky -a, -e, -ba, -be, -da, -de, -dan, -den, -ma, -me, -ha, -hä ýaly goşulmalar sözüň ilkisine goşulyp, onuň yzyndan defis goýlup ýazylýar.
basa-bas, göçe-göç, ýylba-ýyl, günbe-gün, obama-oba, öýme-öý, gütde-güt, alha-al, sürhä-sür, tizden-tiz.
Bir sözüň iki gezek gaýtalanmagy we soňkusyna -dan, -den goşulmagy bilen ýasalan tirkeş hallaryň arasyna defis goýlup ýazylýar.
ýyl-ýyldan, gün-günden.
Düýp sözler rus dilindäki ýaly ýazylýarlar.
Fabrik, kemput, äpişge, çäýnek, semawar, penjek, köpük, maşyn, gazet, sekunt, tans, minut, bedre, kürüşge, çemedan, mampasa, turba, şulha ýaly bu kadadan çykarylyp ýazylýan sözler sözlükde berilýär.
Rus diliniň üsti bilen türkmen diline geçen sözlerde duş gelýän dž türkmen dilndäki j bilen ýazylýar.
Iki sany meňzeş çekimsiz ses bilen gutarýan sözleriň soňundaky çekimsizleriň biri düşürilip ýazylýar.
Adam atlary bu kadadan çykarylýar.
Rus dilindäki sypatlar türkmen diline geçirilende, olardaky -nyý, -naýa, -noýe goşulmasy öz öňündäki ýumşaklyk belgisi bilen bile taşlanýar.
Rus dilindäki otnositel sypat ýasaýjy -çeskiý, -çnyý ýaly goşulmalar taşlanyp, türkmen dilinde k getirilmek bilen otnositel sypat ýasalýar.
Eger şeýle sözler professiýa bilen baglanyşykly at bolup gelseler, onda sypat ýasamak üçin k harpynda soň i getirilýär.
-skiý goşulmasy çekimsiz ses bilen gutaran sözlere goşulan ýagdaýynda onuň deregine -ik getirmek bilen otnositel sypat ýasalýar.
Baku, Tartu ýaly sözlere goşulma goşulanda, düýp söz bilen goşulmanyň arasynda w getirilýär.
Baku, Bakuwyň, Bakuwa, Bakuwda, Bakuwdan.
Soňy -sk bilen gutarýan sözeleriň yzyna inçe çekimlili goşulma goşulýar we sazlaşyk üçin düýp söz bilen goşulmanyň arasynda i sesi getirilýär.
Krasnowodsk, Krasnawodskiniň, Krasnowodskä, Krasnawodskini, Krasnawodskide, Krasnawodskiden.
Gysgaldylan sözler (sözleriň ilki seslerinden düzülenleri) aralaryna nokat goýulman, baş harplar bilen ýazylýar. Şol sözlere goşulma goşulanda, gysgaldylan sözüň düzüminde çekimli ses bolsa, çekimlä, eger çekimli ses bolmasa, soňky çekimsiziň adynyň aýdylşyna eýerilýär.
SSSR, SSSR-iň.


c: text/html

text:
Türkiýäniň habar serişdeleri bu ýurduň goşunynyň golaý geljekde Siriýanyň demirgazyk günbatarynda ýerleşen Idlip şäherine hüjüm etjekdigini habar berdiler.
Stasmbulda çapdan çykýan Türkiýe gazeti şu günki sanynda türk harbylaryň Siriýanyň Idlip şäherine hüjüm etjekdiklerini yglan etdi.
Idlip şäherine barjak türk harbylaryň aglabasyny türkiýe goşunynyň komandolary ybaratlajakdyrlar.
Düýn Türkiýe döwletiniň metbugat wekili Ibrahim kalin hem bu ýurduň goşunynyň Siriýanyň Aleppo welaýatynda ýerleşen Afrin şäherini kontrol astyna almaga taýýalygyny yglan edipdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Awtoulag senagatynda bäsleşik
Germaniýanyň awtoulag kompaniýalary 2020-nji ýyla çenli dünýäniň iň öňdebaryjy şereketi bolmak üçin öz aralarynda bäsleşýär.
Bu ugurdaky bäsdeşlik kaşaň awtoulag öndürijileriň arasynda has gyzgalaňly dowam edýär. Soňky wagtlarda “Mercedes-Benz” kompaniýasynyň satuwlary 10 göterimden ýokary ösüş gazandy. Bu bolsa, “Daimler” BMW we “Audi” bilen arasyndaky tapawudy azaltdy. Bir ýyl ozal bu ugurda birinji bolan BMW bilen “Mercedes”-iň arasyndaky satylan awtoulaglaryň sany 62 müň bolan bolsa, häzirki wagtda bu görkeziji 23 müň çenli azalypdyr. “Volkswagen”-yň (VW) garamagyndaky “Audi” bilen tapawut 13 müň çenli azalypdyr. BMW kompaniýasynyň ýolbaşçysy Norbert Reýthofer geçen golaýda beren beýanatynda bu ýyl kaşaň ulaglaryň satuwynda birinjiligi dowam etdirjekdiklerine ynanýandygyny aýtdy. BMW geçen ýyl satuwyny 9,5 göterim artdyryp, 1 million 800 müň ulag ýerläpdi.
“Audi” bolsa, bu ugurda geçen ýyl 10,5 göterim 1 million 740 müň ulagy müşderilere ýetiripdir. “Mercedes-Benz”-iň satan awtoulaglarynyň sany 1 million 650 müňe ýetip, bu babatda 13,5 göterim ösüş gazanypdyr.
“Mercedes”-iň ulaglaryna bolan isleg şu ýylyň ilkinji dört aýynda 13,9 göterim ýokary bolup, ol 578 müň ulagy alyjylara ýetiripdir. BMW kompaniýasy degişli döwürde 5,5 göterim ösüp, 600 müň ulagy ýerläpdir. Bu döwürde “Audi” firmasynyň ulaglarynyň satuwy 5,2 göterim köp bolup, 591 müňe ýetipdir. Aňrybaş ulaglary öndürmekde iş alyp barýan bu üç kompaniýa öz klasynda birinji bolmak isleýändiklerini mälim edipdi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni hökümetiň 2017-nji ýyldaky iň soňky, jemleýji maslahatyny geçirip, ýylyň dowamynda halkyň “ýaşaýyş-durmuş derejesiniň pese düşmegine ýol bermezlik üçin zerur bolan çäreleri görendigini” belledi we it ýylyndan söz açyp, ol “kömege mätäçleri goraýar, garşydaşlary ýaraşdyrýar” diýdi. Emma döwlet baştutany “mätäçler” we “garşydaşlar” diýende, kimleri göz öňünde tutýandygyny anyklaşdyrmady.
Şeýle-de prezident it “duşmana berk garşy durýar, päliýamanlar, işýakmazlar, kezzaplar bilen haklaşýar” diýdi. Ýöne ol bu gezek hem sözüni anyklaşdyrmakdan saklandy.
Berdimuhamedow, öňki ýyllarda hem edişi ýaly, bu ýyl geçirilen ýygnaklaryň we maslahatlaryň sanlaryny getirdi. Şonuň bilen bir wagtda ol ýylyň ýeňil bolmandygyny hem boýun aldy.
Türkmenistan, tebigy gazöndürýän ýurt bolmak bilen, “çylşyrymly daşarky şertlere, şol sanda nebitiň we gazyň nyrhlarynyň durnukly pese düşmegine hem-de söwda boýunça hyzmatdaşlary bolan ýurtlarda ykdysady işjeňligiň peselmegine uýgunlaşmagy başardy” diýip, döwlet baştutany aýtdy.
Eýsem, Türkmenistan bu ýagdaýa uýgunlaşmak üçin nähili çäreleri gördi?
“Döwlet maýa goýumlaryny azaltdyk. Walýutanyň hümmetini kem-kemden peseltdik hem-de jemagat hojalygynyň hyzmatlary üçin bahalary bir gezek ýokarlandyrdyk” diýip, prezident geljekde durmuşa geçirilmekçi bolýan programmalary hem sanady.
Göz öňünde tutulýan işleriň arasynda, nebit-gaz pudagyndaky netijeliligi ösdürmek planlaryndan başga, hususy pudagy we telekeçiligi goldamak hem bar.
Emma ýerli synçylar, şol sanda ýazyjy Amanmyrat Bugaýew 2017-nji ýylyň ahyrynda jemagat hojalygy hyzmatlarynyň nyrhlarynyň ýokarlanmagy netijesinde, tölegleri eýgermän, köp telekeçiniň işini ýapmak kararyna gelýändigini habar berdi.
Şeýle-de prezident, “döwlet maýa goýumlaryny azaltdyk” diýen sözleriniň yz ýanyndan 43 milliard dollarlyk gurluşyk desgalarynyň gurulýandygyny habar berdi.
Ekspertler Türkmenistanyň garaşsyzlyk ýyllaryndaky iň agyr ykdysady kynçylyklaryny başdan geçirýändigini, muňa energiýa nyrhlarynyň arzanlamagy bilen bir hatarda, ýurtda döwlet serişdeleriniň hasabyna gurulýan we milliardlarça dollara durýan, ikinji tarapdan bu golaýda özüni ödemejek gurluşyklaryň, gurluşykdaky korrupsiýanyň hem sebäp bolýandygyny belleýärler.
Döwlet baştutany ýylyň dowamynda ýüze çykýan maliýe kynçylyklaryny düzetmek hakynda yzygiderli görkezme berdi, kadrlara käýinç paýlady, käbirlerini işden boşatdy. Şeýle-de, korrupsiýa baş goşmakda aýyplanyp, onlarça resmi işden boşadyldy, olaryň garşysyna jenaýat işleri gozgaldy.
...biz it ýylynda ähli zatlaryň göwnejaý, talabalaýyk we adalatly boljakdygyna bil baglap bileris. It ýagdaýyň üýtgäp durmagyny halamaýan hem bolsa, ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulanmagy oňa ýaraýar.G.Berdimuhamedow
Prezident “walýutanyň hümmetini kem-kemden peseltdik” diýýän hem bolsa, dollaryň resmi kursy 3,5 manat derejesinde galyp, “gara bazar” kursy soňky on ýylda rekord derejä galdy, ýagny 10 manatdan geçdi.
Bu ýagdaý türkmen raýatlarynyň topar-topar bolup daşary ýurtlara gatnamagyna we döwlet kursundan manat töläp, walýuta almaga synanmagyna getirdi. Netijede, döwlet bank karlaryna gazaply çäklendirmeler girizdi.
Emma Berdimuhamedow bu problemalary, azyk harytlarynyň ençeme esse gymmatlandygyny, iş ýerleriniň ýeterlik bolmazlygy we kemeldilmegi bilen bagly meseleleri agzamady. Ol muňa dereke şu ýyl ýurtda jemi içerki önümiň ösüşiniň 6,5 göterim bolmagyna garaşylýandygyny habar berdi, “Döwlet býujetimiziň ýetmezçiligi iň pes derejede saklanyp galýar” diýdi.
Şonuň bilen bir wagtda, Berdimuhamedow “gelýän ýylyň geçen ýyla garanyňda has durnukly hem-de sazlaşykly boljakdygyny” belledi. Munuň sebäbi, türkmen lideriniň öz sözleri bilen aýdylanda, it “bütin ýylyň dowamynda asuda durmuşymyň goragynda durýar”.
“...biz it ýylynda ähli zatlaryň göwnejaý, talabalaýyk we adalatly boljakdygyna bil baglap bileris. It ýagdaýyň üýtgäp durmagyny halamaýan hem bolsa, ýaşaýyş-durmuş şertleriniň gowulanmagy oňa ýaraýar” diýip, döwlet baştutany aýtdy.
Şeýle-de Berdimuhamedow it “ak göwünli, hoşniýetli jandar, şöhrata kowalaşmaýar” diýdi we ýyldyz hasapçylaryna salgylanyp, indiki ýylda ‘dostluk bilen dogruçyllygyň” rowaçlanjakdygyny belledi.
Şu ýyl Türkmenistan, sentýabrda geçirilen 5-nji Aziýa oýunlary bilen baglylykda, 'şöhrata kowalaşmaýan' türkmen köpegini şöratlandyrmaga çalyşdy, hatda Aşgabatda ite ýadygärlik hem dikildi.
Emma ýaşuly adamlar türkmençilikde ite diňe wepaly jandar hökmünde garalmaýandygyny, başgaça garaýyşlaryň hem bardygyny belleýärler. Mysal üçin, türkmençilikde giňden ykrar edilen şahyr Magtymgulyda “It ýalyn topraga dökseň hoşlanar”, “Bir guýruksyz itdir, gaçgyl, nesihat ýokmaýan ärden” diýen setirler bar.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oktýabr aýynda geçiren Ýaşulularyň maslahatynda eden çykyşynda ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň dürli pudaklarynda öňdebaryjy kosmos tehnologiýalaryny peýdalanmagy has-da giňeltmegi ýakyn döwür üçin esasy wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyzyň çözgüdi boýunça 2018—2024-nji ýyllarda ýurdumyzyň kosmos ulgamyny ösdürmäge hem-de onuň işini kämilleşdirmäge 1 milliard 300 million manat möçberinde …Dowamy »
Aşgabatda Önümçiligiň Tehnologiýalarynyň Ýöriteleşdirilen Sergisi Açyldy
Paýtagtymyzda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň tehnologiýalarynyň Halkara sergisi açyldy, ony Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy gurady. Ýöriteleşdirilen sergi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen geçirilýär hem-de daşary ýartlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçilik ulgamynda ýurdumyzyň okgunly ösýän bazarynyň gazanan üstünliklerini we mümkinçiliklerini, şeýle hem türkmen hyzmatdaşlary bilen uzakmöhletleýin, özara …Dowamy »
Aziada-2017-niň Ulag Üpjünçiliginiň Maksatnamasy Durmuşa Geçirilýär
Türkmenistanyň paýtagtynda iri halkara ýaryşlaryň — Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylmagyna sanlyja gün galdy. Bu oýunlary geçirmek boýunça dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary bilen hyzmatdaşlykda giň möçberli taýýarlyk işleri, şol sanda oýunlaryň myhmanlaryny we gatnaşyjylary ýokary derejede awtoulag serişdeleri we hyzmatlar bilen üpjün etmek boýunça taýýarlyk çäreleri …Dowamy »
Hytaýda Kömürturşy Gazyndan Benzin Almagyň Tehnologiýasy Işlenip Düzüldi
Hytaýly alymlar kömürturşy gazyny benzine gaýtandan işlemegiň täze tehnologiýasyny teklip etdiler. Bu teklip bug gazlarynyň atmosfera zyňylmagynyň derejesini peseltmäge ýardam eder. Nebitgaz habarlary agentliginiň Shanghai Daily gazetine salgylanyp habar berşi ýaly, täzeçil usulyň awtorlygy Şanhaýyň geljegi uly barlaglar institutynyň hünärmenlerine degişlidir. Işiň awtorlarynyň biri bolan Çžun Lýanşunyň belleýşi ýaly, gaýtadan …Dowamy »
Ulag we Aragatnaşyk Institutynyň Talyplary Halkara Bäsleşigiň „Robot Tehnikasy Babatda Iň Gowy Iş we Ösüş Üçin“ Diýen Baýragyny Eýelediler
Türkiýäniň Konýa şäherinde geçirilen robot tehnikasy boýunça ХI Halkara talyplar bäsleşigine Makedoniýanyň, Panamanyň, Saud Arabystanynyň, Rumyniýanyň, Tunisiň, Gresiýanyň, Kipriň, Azerbaýjanyň we beýleki döwletleriň–jemi 13 ýurduň ýokary okuw mekdepleriniňdir kollejleriniň 400-e golaýyndan talyplaryň hem-de mugallymlaryň 3200 –si gatnaşdy. Emin agzalary 12 ugurdan 2800-den gowrak işe baha berdiler. Türkiýäniň Bilim ministrliginiň gurnamagynda …Dowamy »
Ýurdumyzda Öýler we Senagat Binalary Üçin LED-lampalaryň Iki Milliona Golaýy Öndürildi
„Aýdyň gijeler“ hojalyk jemgyýetiniň hünärmenleri Senagat ministrliginiň we Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýardam bermeginde olaryň öndürlrişini özleşdirdiler. „Aýdyň gijeler“ hojalyk jemgyýeti bäsleşige ukyply, ýokary tilsimatlar bilen üpjün edilen,ekologiýa taýdan arassa elektron we eletrotehnika senagatyny kemala getirmäge, içerki we daşarky bazara niýetlenen önümleri öndürmäge gönükdirilen Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde döredilen ilkinji kärhanalaryň …Dowamy »
Microsoft Kompaniýasy – Ýokary Tehnologiýalar Bazaryny Ösdürmekde Türkmenistanyň Hyzmatdaşy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklaryny hem-de durmuş ulgamlaryny informatizasiýalaşdyrmak ulgamynda döwlet syýasatynyň esasy wezipelerini kesgitläp, halkara hyzmatdaşlygy we bu ulgamda daşary ýurtlaryň esasy kompaniýalarynyň hem-de guramalarynyň tejribesini peýdalanmagy ilkinji orna çykarýar. Dünýäniň iň iri maglumat tehnologiýalary korporasiýalarynyň biri bolan “Microsoftyň” Türkmenistanda resmi wekilhanasyny açmak barada 2015-nji ýylyň …Dowamy »
Barmasy Çylşyrymly Ýerlerde Gün Batareýalary Sanly Telefon Stansiýalaryny Energiýa Bilen Üpjün Ederler
Ýurdumyzyň telearagatnaşyk ulgamynyň maýa goýum görkezijisi ýyl-ýyldan ýokarlanýar we şonuň netijesinde-de geçirijili, ykjam aragatnaşygynyň we internetiň müşderileriniň sany köpelýär, şeýle hem ýokary tehnologiýaly süýümli-optika ugurlary arkaly guralan aragatnaşyk ýaýlymlarynyň sany artýar. Şu ýyl welaýatlaryň barylmagy kyn we alysdaky ýerlerinde ýaşaýan ilaty maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrmagyň derejesi görnetin ýokarlanar. Aragatnaşyk ministrligi …Dowamy »
Türkmen Hemrasy Owganystana Öz Telegepleşiklerini Alyp Görkezmäge Mümkinçilik Berýär
Geostasionar orbitadaky Türkmenistanyň “TürkmenÄlem52oE” hemrasy diňe bir biziň ýurdumyzyň çäklerindäki däl, eýsem, Orta Aziýanyň beýleki döwletleriniň, Eýranyň, Türkiýäniň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýewropanyň döwletleriniň ulanyjylaryna köp görnüşli aragatnaşyk hyzmatlarynyň birnäçesini, şol sanda sanly teleradiogepleşiklerini, telefon aragatnaşygyny, wideomaslahat aragatnaşygyny, maglumatlary ibermegi, hemra Internetini hödürlemäge mümkinçilik berýär. Häzirki wagtda “TürkmenÄlem52oE”-niň hemra transponderleriniň ýokary …Dowamy »
Türkmen Senagaty Durmuş Tehnikalarynyň Çykarylmagyny Özleşdirýär: Ýurdumyzyň Tozan Sorujylary we Elektrik Demojaklary Peýda Bolar
Türkmenistanda dürli görnüşli elektron enjamlary öndürýän kärhanalary döretmegiň Döwlet maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde Senagat ministrligi tarapyndan bu ugurda zerur işleriň amala aşyrylýar. Durmuş tehnikalarynyň dürli görnüşleriniň –gaz we elektrik ojaklarynyň, elektrik demojaklarynyň, elektrik gyzdyryjylaryň, tozan sorujylaryň önümçiligini ýola goýmak maksady bilen, “Hojalyk harytlary” atly hojalyk jemgyýeti döredildi. “Türkmenmaşyngurluşyk” konserni bilen …Dowamy »


text:
12 Haziran 2016 Pazar
Türkmenistanyň Bölüp Beren Maliýe Serişdeleri TOPH Gaz Geçirijisiniň Gurluşygyny Çaltlandyrar
Öň habar berşimiz ýaly, Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow ýakynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň Owganystanyň we Päkistanyň çäklerinde başlangyç böleginiň gurluşygyny maliýeleşdirmek üçin 45 million amerikan dollaryndan gowrak möçberde serişdeleri bölüp bermek hakynda Karara gol çekdi. Tebigy gazy ýanaşyk döwletlere ugratjak ulag ulgamynyň gurluşygy üçin serişdeler «Türkmengaz» Döwlet konserniniň taslama gatnaşyjy-agza döwletleriň arasynda baglaşylan maýa goýum Ylalaşygynyň çäklerinde bölünip berildi.
— Döwlet Baştutanynyň kabul eden Karary geçen hepdäniň iň möhüm wakalarynyň biridir. Biz, döwletara gaz geçirijisiniň gurluşykçylary hökmünde döwlet ýolbaşçysynyň bu başlangyjyny tüýs ýürekden goldaýarys. Türkmenistanyň bölüp beren ilkinji serişdeleri bu ägirt uly transmilli energetiki magistraly gurmaklygy çaltlandyrmakda möhüm rol oýnar — diýip, «Türkmennebitgazgurluşyk» Döwlet konserniniň «Marynebitgazgurluşyk» trestiniň dolandyryjysy Begenç Muhammedow nygtaýar.
— TOPH gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygynyň baş potratçylary bolan biziň toparymyz bu energetiki taslamany durmuşa geçirmek üçin ähli zerur zatlary eder. Biziň trestimiziň üç sany gurluşyk-gurnama müdirlikleri ilkinji bolup TOPH-yň türkmen böleginiň gurluşygyna başlady. Biziň gurluşyk bölümlerimiz ýurdumyzyň çäginde eksport gaz geçirijileriniň ählisiniň diýen ýaly gurluşygyna gatnaşmak bilen, bu strategiki turba geçirijini gurmak üçin baý tejribe topladyrlar. Geçen ýylda konserniň brigadalary 800 kilometre barabar «Gündogar-Günbatar» sebit gaz geçirijisiniň gurluşygyny tamamladylar. Bu gaz geçiriji ýurdumyzyň köpsanly energetiki desgalaryny tebigy gaz bilen üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýe bolar, Ahal welaýatynda gurluşygy alnyp barylýan gazy gaýtadan işleýän täze kärhanalar üçin çig mal çeşmesi bolup hyzmat eder— diýip, B.Muhammedow aýdýar.
Häzirki wagtda TOPH gaz geçirijisiniň 214 kilometre uzaýan türkmen böleginde meýdan barlag işleri tamamlandy diýen ýaly. Bu döwletara gaz geçirijisiniň onlarça kilometre barabar böleginde «Türkmennebitgazgurluşyk» döwlet konserniniň hünärmenleri, şol bir wagtda diametri 1420 millimetr bolan turbalary ýerleşdirýärler hem-de birnäçe tapgyrlarda olary kebşirleýärler. Taslamany durmuşa geçirilmek işine «Marynebitgazgurluşyk» trestiniň kärhanalarynda başga-da, «Türkmennebitgazgurluşyk» DK-nyň ýene-de bäş sany tresti gatnaşar.
— Gurluşyk işlerini Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda, 2018-nji ýylyň ahyrynda doly tamamlamagy meýilleşdirýäris. Bu bolsa, türkmen tebigy gazyny dünýä bazarlaryna ibermegiň köpugurly ulgamyny döretmeklige gönükdirilen Türkmenistanyň energetika strategiýasyny amala aşyrmakda biziň goşjak goşandymyz bolar — diýip B.Muhammedow aýdýar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
2017-06-21
«Türkmenistan: altyn asyr» elektron gazeti
20.06.2017
Türkmen alymlarynyň işläp taýýarlanlary uglewodorod çig malynyň alnyşynyň netijeliligini ýokarlandyrýar
Türkmengaz" Döwlet konserniniň Tebigy gaz instituty ençeme ýyllaryň dowamynda uglewodorod ýataklaryny özleşdirmekde baý tejribe toplady. Institutyň hünärmenleri geologiýa- agtaryş işlerini alyp barmak we nebitdir gaz gorlaryny özleşdirmegiň netijeliligini ýokarlandyrmak boýunça ylmy-amaly maslahatlary taýýarladylar. Geologiýa-agtaryş işlerini çaltlandyrmak hem-de gaz çykarmagyň we skwažinalary burawlamagyň tehnologiýalaryny kämilleşdirmek boýunça onlarça maslahatlar önümçilige ornaşdyryldy.
Türkmenistanyň gaz we gazkondensatly ýataklarynyň hemmesiDöwletabat, «Galkynyş», Malaý, «Garaşsyzlygyň 10 ýyllygy» Ýolguýy, Bagaja we beýleki ençeme ýataklar türkmen alymarynyň we hünärmenleriniň taslamasy boýunça özleşdirilýär. Burawlaýyş işlerini intesifikasiýalaşdyrmak, häzirki we täze açylan gaz ýataklaryndan uglewodorod çig malynyň alnyşyny artdyrmak wajyp wezieleriň biridir, onuň üstünlikli çözgüdi köp derejede önümli gatlaklary açmagyň öňdebaryjy tilsimatlarynyň ulanylmagyna baglydyr.
«Türkmengaz» DK-nyň Tebigy gaz institutynyň burawlaýyş bölüminiň hünärmenleri ägirt uly «Galkynyş» ýatagynda ulanylýan skwažinalary gurmak boýunça maslahatlary işläp taýýarladylar, bu ýerde çylşyrymly geologic şertlerde-gatlaklardaky ýokary basyş, barlyşyksyz zolaklaryň köplügi, gatlagyň önümli böleginde turşy gazlaryň bolmagy we ş.m. ýagdaýlarda çuň burawlaýyş işleri alnyp barylýar. Ulanylýan skwažinalaryň gurluşygynyň taslamasyna burawlaýyşyň netijeliligini, desganyň ygtybarlylygyny we uzak ulanylmagyny, şeýle hem skwažinalardan has kän gaz almagy üpjün edýän täze gurluş girizildi.
Çylşyrymly dag-geologik şertlerde burawlamak üçin buraw erginleriniň has kämil düzümi işlenilip taýýarlanylýar.
Skwažinalar abatlanylanda gatlagyň golaýyndak ýüze çykýan meseleleriň öňüni almak üçin tehnologik erginiň düzümini taýýarlamak möhüm wezipedir. Pes gatlak basyşly meýdançalarda ulanmak üçin az dykyzlykly ergin taýýarlanyldy. Şeýle az toýunly erginler skwažinalaryň onusynda önümli gatlaklar açylanda ulanyldy. Netijede Döwletabat ýatagynda her skwažinadan gaz alnyşy artdy.
Laboratoriýada has pes gatlak basyşly şertlerde skwažinalary düýpli abatlamak üçin ýokary derejede şepbeşikli we pes dykyzlykly emulsion, köpürjikli, polimer eginler işlenilip taýaýrlanyldy. Indi birnäçe ýyl bäri bu erginler «Marygazçykaryş» we «Döwletabatgazçykaryş» müdirliklriniň meýdançalrynda ulanylýar. Az toýunly polimer esasly emulsion erginelere Türkmenistanyň patentleri berildi.
Çalgy häsiýetlerini gowulandyrmak üçin peýdalanylýan adaty we alternatiw buraw erginlerine ýerli çig mal hem-de öünmçilgiň galyndylary ulanylýar.
Laboratoriýanyň hünärmenleri reseptursement erginleri işläp taýýarladylar, olaryň ulanylmagy tamponaž erginleriň hilini peseltmezden daşary ýurtlardan getirilýän himiki reagentlere talaby azaldar.
Mundan başga-da, buraw we tamponaž erginleri bölmek, skwažinanyň diwarlaryna ýelmeşýän toýun kesmegini aýyrmak üçin gorag ergininiň düzümi işlenilip taýýarlanyldy.
Alymlar ýuwujy serişde hökmünde tehniki we deňiz suwy ulanylyp ýerli şykgydan taýýarlanylýan toýunly buraw erginini teklip etdiler.
Laboratoriýanyň hünärmenleriniň işläp taýýarlan sulfat-natrili ergini toýunly gatlaklarda skwažinanyň sütüniniň durnuklylygyny ýokarlandyrýar we daşary ýurtlardan getirilýän reagentleri aradan aýyrýar.
Wladimir KOMAROW


text:
Medeniýet, Sungat we Sport
Etrapçada giň gerimli gazuw agtaryş işleriniň bolsa 2018-nji ýylyň maý aýynda başlamagy meýilleşdirilýär
Fransiýanyň paýtagty Parižde ýerleşýän meşhur Luwr muzeýi BAE-niň paýtagty Abu Dabide hem açyldy
ülgüle Raj Ženewada geçiriljek auksionda satuwa çykarlar
Sagat 21:15-de başlajak duşuşyk Dr. Konstantin Radulesku stadionynda geçiriler
Halkara Radioçylar bileleşiginiň “9-njy Alkyşa mynasyp bolanlar” baýraklary eýelerine gowşuryldy
Ýewropa birinjisi bolan Muhammed Tugrul ozal hem halkara derejesinde geçirlen ýüzme bäsleşiklerinde uly üstünlikler gazandy
Meşhur sungat işgärleriniň gitaralary we saz gurallary auskinda satylmaga başlandy
Sygan gyz hökmünde bilinýän mozaika ünsleri özüne çekýär
Türkiýe Ýewropa ýaşlar taekwondo çempionadynda 3-i altyn 6 medal alyp topar ýagdaýynda Ýewropa ikinjisi boldy
Lancet medisina žurnaly yly barlagyň netijelerine ýer berdi
Alymlar sebitde Tapanuli diýip atlandyrylýan maýmynlaryň täze uly görnüşini tapdy
Gazagystanyň Çimkent şäherinde geçirilyän hepdeligiň çäginde “Uzyn hekaýa”, “120”, “Jan”, “Gözümiň nury” we “Soňky hat” ýaly filmler görkeziler
Türkiýäniň Radio-telewideniýe guramasy TRT tarapyndan 6-njy gezek geçirilýän Çagalar mediasyna bagyşlanan Halkara maslahat Stambulda öz işine başlady
Gadymy şäherde ozal geçirlen gazuw-agtaryş işlerinde hem 2 müň ýyllyk emzik tapylypdy


text:
6 jyl týraly 6 abzas
2012 jyl. Almatyǵa alǵash kelgen kezim. Habarda «Sonymen, solaı deıik» dep júrgende «Qazaqstan» arnasyna, «Aıtýǵa ońaıǵa» Qudaıdyń (Serik Abas-shah keıpinde) ózi tap qaldy. Janar Baısemizova degen esimdi de ulttyq arna tórinde alǵash estidim. Sóıtsem, bizdiń bastyq eken. «Aıtýǵa ońaıdy» qalaıda efırden sátti shyǵaramyz dep júrgende jıi kezdestik.
Aıtqanynan qaıtpaıtyn, óz isin tıanaqty tyndyratyn, kásibı maman ekendigi birden baıqalatyn. Men de ózimdi jańa ortada, jańa qalada erkin ustaýǵa tyrystym. Janar Baısemizova da sony sezgen bolýy kerek, birde meni maqtap, ápkelik meıirimdilik tanytqany qatty esimde qalypty. Odan keıin ol kisini ulttyq arnanyń Almatydaǵy fılıalynan kórgen emespin.
Bir jyldan astam ýaqyttan keıin men de ulttyq arnamen qosh aıtystym. «Prodıýser bol» degen usynystan bas tartyp, jan tynyshtyǵyn ornatýdy qaladym. Sebebi «Aıtýǵa ońaıdan» keıin biraz eseńgirep qalǵanym ras. Arada jyldar zýlap ótti.
2016 jyldyń qyrkúıeginde Baısemizova degen famılıa qaıtadan aldymnan shyqty. «Qamshyǵa» endi ǵana ornalasqan kezim bolatyn, tanys famılıanyń «The lobster nemese qazaq qoǵamyndaǵy «netaktıchnyı» suraqtar» degen ataýmen blog jarıalaǵanyn kózim shalyp qaldy. Qalaı kirip, bir demmen oqyp shyqqanymdy baıqamaı qaldym. «Baıdalydan Baısemizovaǵa jaýap» degen maqalamdy redaktor Darhan Muqanteginiń «Jany ashyǵan keıippen jynǵa tıetin suraq qoıatyndar bar. Ol qandaı suraqtar?» dep ózgertkende ishim biraz ashydy.
2018 jyly Janar taǵy aldymnan shyqty... Trener, motıvator retinde... Eki jyl buryn jazylǵan Baısemizova blogynyń maǵynalyq tereńdigin, artar júginiń aýyrlyǵyn jete túsinbegenimdi endi túsindim.
Alty jyldan keıin Janarǵa ınstagramdaǵy «daırekt» (habarlama) arqyly hat jazdym. Almatyda trenıng uıymdastyratynyn estigenimdi, men de soǵan qatysqym keletindigin ótinish retinde aıttym. «Joq» demedi.
7 qazan. 700 teńgeniń jyry
Trenıngke qaıyn ápkem Nazgúl ekeýmiz birge baratyn bolyp sheshtik. Negizi jýrnalıst Janardyń motıvatorǵa aınalyp ketkendigin Nazgúl arqyly bildim. Birtindep ózim de Janardyń ilimine qyzyǵýshylyq tanyttym. Qazannyń jetisi kúni keremet kóńil-kúımen oıanyp, trenıng ótetin jer –Atakenttegi «Atalanta» qonaqúıine jetýge asyqtyq. Iаndekstiń taksıin shaqyrdyq. 700 teńge eken. Atakenttegi aty shýly tıinniń artynda ornalasqan «Atalantaǵa» jetýimiz muń boldy. Sóıtsem, velosıpedshilerdiń marafony bolyp jatyr. Biz bolsaq habarsyzbyz. Eki-úsh ret aınalyp, áıteýir jaqyn mańnan túsip qaldyq. Baǵdarshamnyń jasyl túsi qashan janady dep turǵanymyzda janymyzǵa Janar jaqyndady. Alty jyldan keıingi kezdesý osylaı bolady dep kim oılady. Eń quryǵanda bir shoq gúldi satyp almaǵanyma ókindim. Sebebi baqyttan bal-bul jaınaǵan Janardyń beınesi kózime ottaı basyldy. Rýhanı praktıkamen aınalysý úshin ataǵy dúrkirep turǵan tusta jýrnalıstıkadan ketýi men úshin erlikke para-par. «Menimen jaǵalasyp, marafon uıymdastyrǵandaryn qarasańshy. Meniń keletinimdi qaıdan bilip qoıǵan» dep ázildegen ol azdap qobaljyp turǵanyn jasyrmady. Men ishteı kerisinshe rızashylyq bildirdim. Janardyń arqasynda qanshama el-jurttyń aýzynan túspegen Almatynyń ataqty tıinin birneshe rakýrstan asyqpaı kórip shyqtym.
18 oryn týraly 18 sóz
«Atalanta». Dáliz. Úndiler. Tizim. Symbat. Selfı. Konferens-zal. 500. 18. Tursynbaeva. Asanberdi. Satybaldıeva. Dıktofon. Konsentrasıa. Jaryq. Shapalaq. Fotograf. Janar...
2016 jyl týraly 9 sóılem
Janar trenıngti bastap ketpes buryn qasyna qurbysy Aınur Asanberdini shaqyrdy. Ol óz kezeginde «úlken turǵanda sóılemeımin» dep kishilik tanytyp, sahnaǵa aıtysker aqyn Aınur Tursynbaevany shaqyrdy. Qurmet bildirip, trenıngke qonaq retinde kelgen halyqtyń súıiktisi óz ómirinen syr shertti. «2016 jyly kóptegen adamǵa aýyr jyl bolǵan sekildi. Men úshin de solaı boldy. Depressıa degenge ushyradym. Tuńǵıyqqa batyp bara jatqan jerimnen aman qaıttym. Meni qutqarǵan dúnıe osyndaı trenıngter bolatyn. Qazaq «Qaıǵy túbi – tuńǵıyq, batasyń da ketesiń, táýekel túbi – jel qaıyq, ótesiń de ketesiń» dep beker aıtpaǵan. Qasiret shekkennen ómir ońalmaıtynyn túsingen men táýekelge bel býdym. Shúkir destim. Trenıngke barýdan qorqýdyń qajeti joq» dep oıyn qorytyndylady ol.
Jarokov 124
Aınurdan keıin qolyna mıkrofon alǵan jýrnalıst, nýmerolog Aınur Asanberdi armandar kartasyn 10 jyl buryn jasaǵanda týǵan-týysy tań qalysyn jasyrmaı, joldasy ekeýin qıalılarǵa balaǵanyn ashyp aıtty. Ýaqyt óte kele armandary aına-qatesiz oryndalǵanda olardyń tańyrqaǵandary áli esinde eken. «Búginde joldasym ekeýmiz 1000 adamdy jumyspen qamtamasyz etip otyrmyz. Bári-bári trenıngterdiń arqasynda. Adam óz oıyn baqylasa, armandaı bilse, alynbaıtyn qamal joq ekenine kózimiz áldeqashan jetken. Bireýler bıznes asharda bul meniń sátti jylym ba dep nýmerologtardyń kómegine júginedi. Bir aıta ketetini, sátsiz perıodtyń ózi maksımým 2 jylǵa deıin jalǵasady. Tabandylyq tanytyp, maqsatyńyzdan aınymasańyz, birneshe aıda, jarty jylda-aq barlyq kedergilerdiń kózin joıa alasyz. Myna bıznesim sátti bolady ma, bolmaıdy ma dep boljaǵansha marketıngtik zertteý júrgizgen abzal. Usaq-túıekke deıin bári esepteýli bolsa, bıznes mindetti túrde sátti bolady. Mysaly, óz basym Almatydaǵy «Tonýs klýbty» ashpas buryn Jarokovtyń boıynda kúndiz-túni ary-beri ótken qyz-kelinshekterdiń sanyn sanaýmen aılar ótkizdim. Klýbtyń turǵan ornyn tańdaýdan qatelespegenime kózim ábden jetkende ǵana keńseni satyp aldym da bıznesti bastap kettim» dedi Aınur.
33 jas, 38 jas
33 jasynda Isa paıǵambardy (ǵ.s.), 63 jasynda Muhammed paıǵambardy (s.ǵ.s) Alla Taǵala kókke aldyrtqan deıdi. Sondyqtan da Janar hanymnyń aıtýynsha, bul jasqa kelgende adam ózgeriske daıyn turady. О́z-ózin izdeı bastaıdy. «Myqty jýrnalıst bolsam», «teksti kúshti jazsam» dep armandap júrgende Janardyń sanıtarka bolyp jumys istegeni men úshin sensasıalyq jańalyq boldy. «О́z mamandyǵymmen jumys istesem» dep Qudaıdan jylap ta, surap ta tilegen tilektiń oryndalǵanyn bilemiz. Álemniń jartysyn aralap, «Sheteldegi qazaq balalary» jobasyn kók jáshikke shyǵaryp, qazaq televıdenıasyn dúr silkindirgen, Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi, «Halyqtyń súıiktisi» ulttyq syılyǵynyń ıegeri Janar Beısemiz-Kolesnıkova 33 jasynda rýhanı praktıkaǵa den qoıady.
38 jasynda turmysqa shyǵyp, jýrnalıstıkamen qosh aıtysady. Qyz-kelinshekterge arnalǵan «Eshnársege qaramastan baqytty bol» dep atalatyn avtorlyq trenıngter ótkizýmen aınalysatyn Janar «Siz trenıngke keldińiz, asyǵa kútken jeksenbilik demalys kúnińizdi maǵan arnadyńyz, ilim jınaýǵa keldińiz, demek siz ózińizdi tanýǵa jol saldyńyz, sol úshin de sizderge alǵysym sheksiz» degendi san márte ret qaıtalap aıtty. Jalpy, ár kúndi Allaǵa madaq aıtýdan, tań atqanda tiri bolyp oıanǵan úshin raqmet aıtýdan bastaýǵa keńes berdi.
5 mınýt=5 saǵat
«Tańerteń erte turýdy ádetke aınaldyryńyz. Erte turǵan áıeldiń bir isi ǵana artyq emes. Erte turǵan adamnyń boıynda erekshe kúsh-qýat, energıa bolady. Oıatqyshtyń dybysyn estı sala «Bes mınýttan keıin turamyn» degen oıdan arylyp, birden turyp ketińiz. Bes mınýttan keıin tursańyz, ómirińizdiń bes saǵatyn zaıa ketirdim deı berińiz. Bir mınýt artyq uıyqtaǵannyń ózinde bir saǵatyńyz kemıdi. Muny tikeleı maǵynasynda túsinbegen abzal. Saǵattyń tili óz ornynda turǵanmen, berekesi bolmaıdy» deıdi Janar.
40 mınýttyq qulshylyq
«Oıanǵannan keıin birden turyp ketýge asyqpańyz. Tiri bolyp oıanǵanyńyz úshin raqmet aıtyńyz. Búgingi kúndi Alla razylyǵy úshin ótkeretinińizdi aıtyńyz. Dúnıege ákelgen áke-shesheńizdi elestetip, olardy renjitken sátter bolsa, keshirim surap, jasaǵan qamqorlyqtary úshin ishteı alǵys bildiresiz. Ata-enege de sóıtińiz. Ata-anaǵa da, ata-enege de sálem salýdy abyroı sanańyz. Sol arqyly óz menmendiligińizdi basasyz. Kún saıyn dýshqa túsýge keńes beremin. 3 ret raqmet aıtyp, sý ishemiz. Jalpy, sý isherde jaqsy oı oılap, sýdyń móldirligi men táttiligine mán berip, ishken abzal. Sosyn rýhanı praktıkamen aınalysyńyz. Kúnine 40 mınýt Qudaıǵa qulshylyq etseńiz, ómirińiz ózgeredi»,- deıdi Janar Baısemiz.
Áıel adamnyń fıgýrasy = 8
«Áıel adamnyń fıgýrasy qandaı bolýy kerek?» dep ortaǵa saýal tastady Janar. Zalda otyrǵandardyń bireýi «gıtaradaı» dep aıǵaılady. Zal dý kúldi. Sóıtsek, jaýaby segiz degen san eken. Jyr-dastandarda ádemi qyzdy qypsha bel dep sýretteıtinin bilemiz. Alaıda onyń rýhanı praktıkaǵa, áıeldiń energıasynyń molaıýyna qatysy bar dep esh oılamappyn. Janardyń aıtýynsha, názik jandynyń beli jińishkergen saıyn energıasy tasıdy.
Kári qyzdarǵa 7 keńes
-Jigit izdeımin dep túngi klýbqa, restoranǵa barmańyz;
-Súımegenge súıkenbeńiz;
-«Kári qyzbyn» dep jylap-syqtamańyz. Bári ýaqytsha ekendigin túsinińiz. Jalǵyzdyqty qabyldańyz. Osy ýaqytty maǵynaly ótkizińiz;
-Jumysqa tym berilmeńiz. Karera qýamyn dep energıany sarqyp almańyz!
-Otbasyly adamǵa aldanbańyz. Jolamańyz;
-Fızıologıa úshin, densaýlyq úshin dep kúnáǵa batpańyz. Bári bos áńgime;
-Rýhanı praktıkamen aınalysyńyz.
85 bet = 3000 teńge
Janar Baısemiz kishkentaı kezinde jazýshy bolamyn dep te armandaǵanyn aıtyp berdi. Biraq «ne týraly jazamyn?» degen suraq maza bermegenin jasyrmady. Kúni keshe ǵana «Janar Baısemizdiń rýhanı praktıkasy» degen kitap qalyń oqyrmannyń qolyna tıdi. О́z-ózine senip, aqyly men qaıraty alyp shyqqan Janardyń kitabyn satyp alýǵa asyqqan jandardyń biri men boldym. 85 bettik dúnıeni eki saǵattaı ýaqytta oqyp shyqtym. Biraq kóńilime toqyp shyqtym deı almaspyn. Bul kitap qolymnan túspeıtin kitapqa aınalatynyna shúbám joq. Aldyn-ala eskerteıin, Janardyń bul kitabynda eshqandaı ǵylymı jańalyq joq. Alaıda shynaıy ómir bar. Ápkeniń sińlilerine aıtar aqyly bar.
Qalǵany qupıa bolsyn…


text:
ABŞ-nyň wise prezidenti wezipesinde eden soňky möhüm çykyşynda Joe Biden Russiýanyň “halkara liberal ýagdaýyna” uly howp abandyrýandygyny, şeýle-de Moskwanyň Günbatar ýurtlaryndaky boljak saýlawlara hem goşulmagyna garaşybermelidigini aýtdy.
Biden bu barada 18-nji ýanwarda Şwesariýanyň Dawos şäherinde geçýän Bütindünýä Ykdysady Forumyndaky çykyşynda aýtdy.
Şu aýyň başynda ABŞ-nyň aňtaw gulluklary Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň “2016-njy ýylda ABŞ-daky saýlaw kampaniýasyna täsir etmegi” buýurandygyna “doly ynanýandygy” dogrusynda netije çykarypdylar.
Aňtaw gulluklary Putini we rus hökümetini 8-nji noýabrda geçirilen saýlawlarda Hillari Klintonyň bäsdeşi Donald Trampyň “tarapyny tutmaga ýykgyn etmekde” hem aýypladylar.
Ýewropa ýurtlarynyň ençemesinde şu ýyl parlament we prezident saýlawlary geçiriler. Biden “Russiýanyň demokratik prossese goşulmak synanyşyklaryna ýene garaşybermelidigini” aýtdy.
“Bu ýene bolar. Men size güwä geçýärin” diýip, Biden sözüne goşdy.
Moskwa ABŞ-daky saýlawlara goşulandygy baradaky aýyplamalary inkär edýär. Russiýanyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Moskwanyň Ýewropadaky saýlawlara täsir ýetirmek üçin kiber-hüjümleri amala aşyrjakdygy baradaky maglumatlarynyň “toslamadygyny” öňe sürdi.
Biden ABŞ we Ýewropa Bileleşigine ýüzlenip Putine garşy bile durmaga we liberal gymmatlylyklary goramaga çagyrdy.
Şol bir wagtda, ABŞ-nyň täze saýlanan prezidenti Donald Tramp Moskwa bilen gatnaşyklary gowulandyrmagy göz öňünde tutýandygyny mälim edipdi.
Russiýanyň 2014-nji ýylda Ukrainanyň Krym ýarym adasyny basyp almagy, şeýle-de Siriýadaky konflikte goşulmagy ýaly ýagdaýlaryň netijesinde, ABŞ-Russiýa gatnaşyklary Sowuk urşy döwründen bäri görlüp-eşidilmedik derejede ýitileşdi.


text:
TM HYZMAT BILMELI
Dünýä rekordlar
Dünýäniň in uly motorsikli. Ol motosiklyň konstruktory Fabio Rejian. Motorsikl 10.03 metra uzaýar we beýikligi 5,1 metr .
8 ýaşly synbernar Mochi Günorta Dakotanyň Su-Fols'dan, ABŞ, Ginnesiň rekord'lar kitabyna iň uzyn dilli it hökmünde girdi. Güjügüň diliniň uzynlygy 18.58 sm. Güjügüň eýesi Karla Rikert: "Haçanda adamlar güjügiň dilini görende hökman gülýärler." - diýýär.
Tehas'da 30 ýaşlaryndaky "skuter" lakam'ly pişik iň gary pişik hasap edildi. Skuter 1986-nji ýylyn 26-nji martynda dogulýar. Pişik ýaňy 1 ýaşamanka Geýl pişigi penalaýar ( eýelenýär , özüne almak ) şondan bari skuter şonuň bilen ýaşap gelýär. Hat-da häzirlikçe dünýäniň iň gary pişigi 38 ýaşyndaky Krim Paff hasap edildi, 2005-nji ýylda öldi.
Makala baha ber:
Okaldy: 337. Şü gün okaldy: 4
Makala hakda pikiriňiz paýlaş! (diňe adyňyzy görkezseňiz bolýar)
(2)
Oran gowy👍
Örän gowy
Teswir galdyr
Makalany haladyňmy? Onda salgysyny (ssylkasyny) dostlaryň bilen paýlaş!
Okamagy maslahat berýäs
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
Jadyly Catering
-
Шашлыки Дяди Камо
-
Şeýdaýy Gelinlik salony
-
Gozgalmaýan emläk
Ähli hukuklar goragly.
Email: bilmeli@tmhyzmat.com


text:
Aktual Analiz 38
Idlibe Russiýanyň we Eýranyň godlaw bermeginde operasiýa guramak baradaky meýilnama uzak möhletden bäri gün tertibinde
Russiýanyň we Eýranyň goldawy bilen hökümet Siriýanyň köp sanly etrabyny harby ýollardan ýaňadandan ele geçirdi. Siriýanyň harby oppozisiýasy we sebitde ýaşaýan ilatyň Homsdan, Gutadan, Deradan we beýleki etraplardan çykarylyp, Idlibe göçürilmeginden soň Idlib hem harby hem-de harby däl oppozisiýanyň soňky merkezine öwrüldi. Söweşden ozal 700 müň ilaty bolan İdlibde 3 milliona golaý ilatyň bardygy beýan edilýar. Astana tapgyrynyň çäginde yglan edilen 4 sany dartgynlygy azaldyjy zolagyň soňkusy Idlib. Astana tapgyryna laýyklykda Türk ýaragly güýçleri Idlibdäki front liniýasynda 12 sany gözegçilik nokadyny döretdi.
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy-ýazyjy Jan Ajunyň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Idlibe Russiýanyň we Eýranyň godlaw bermeginde operasiýa guramak baradaky meýilnama uzak möhletden bäri gün tertibinde. Guralmagy ähtimal operasiýa sebäpli Idlibde täze bir göç tolkunynyň ýüze çykmagyna garaşylýar. Millionlarça ilatyň Türkiýä tarap gaçmagy we gelmegi meýilleşdirýändigi bilinýär. Türkiýäniň dünýä boýunça iň köp bosgun kabul eden ýurt bolmagy Türkiýäniň täze bir bosgun tolkunyny kabul edip bilmejekdigini görkezýär. Idlib operasiýasynyň ýüze çykarjak ýitgileri we gumanitar pajygasy bütin dünýäni aladalandyrýan bolsa, stoluň başynda we söweş meýdanynda dartgynlygyň öňüni almak üçin diňe Türkiýäniň tagalla edýändigi görülýär.
Astana tapgyryna laýyklykda Eýranyň, Russiýanyň we Türkiýäniň liderleriniň guran maslahatynyň soňkusy Tähranda geçirildi. Tähran maslahatynyň rus we türk ýolbaşçylaryndan habarsyz göni ýaýlyma berilmegi bilen bütin dünýä Prezident R.T.Erdoganyň sebitde hüjümleriň bes edilmegini ýola goýmak we gumanitar pajyganyň öňüni almak üçin edýän adatdan daşary tagallasyny gördi. Tähran maslahatynda hüjümleriň bes edilendigi Russiýanyň we Eýranyň garşylygy sebäpli yglan edilmedik hem bolsa, ýarag taşlamak üçin çagyryş edildi. Şeýle-de Türkiýäniň egilşiksiz pozisiýasy netijesinde İdlibe guralmagy ähtimal operasiýa azyndan yza süýşürildi we görüljek çäreler üçin wagt utuldy.
Idlibiň geljegi üçin alternatiw senariler bar. Russiýa we hyzmatdaşlary Türkiýäniň gözegçilik nokatlaryndan çekilip, Idlibe giň gerimli operasiýanyň guralmagyny kabul etmegi üçin basyş edýär. Türkiýe bolsa alternatiw senariler hödürlemek ugrunda iş alyp barýar. Şolardan biri bolsa Türkiýäniň we Türkiýäniň gözegçiligindäki harby oppozisiýanyň pozisiýasyny güýçlendirip, Heýet Tahriruş Şamyň we degişli toparlaryň iň bolmanda demirgazykdan çekilip, günorta geçmegi. Türkistan Yslam partiýasy we Hurşad Den ýaly toparlaryň ýok edilmegi.
Ýüze çykmagy ähtimal gumanitar pajyga garşy Türkiýä goldaw berýän toparlar bilen bilelikde iş alyp baryp, Idlibiň merkezini öz içine alýan howpsyz zolak döretmek iň bir ýerlikli hereket bolar. Oppozisiýanyň dolulygyna ýersiz-ýurtsyz goýulmagynyň öňüniň alynmagy, gumanitar pajyganyň öňüni alynmagy, PKK/PÝD-niň şertlerden peýdalanmagynyň we syýasy bähbit gazanmagynyň öňüniň alynmagy taýdan möhüm bolar. Idlibe guralmagy ähtimal operasiýa üçin PKK-nyň Siriýadaky bölegi hem işjeň tagalla edýär. Esasanda Eýrana tabynlykdaky ýaragly güýçler we Hizbullahyň Siriýanyň demokratik güýçlerine tabynlykdaky partizanlara tälim berýändigini bilýäris. Olaryň hem operasiýa gatnaşmagy meýilleşdirýändigi mälim. Eger olar hem operasiýa gatnaşan halatynda Afrine front açyp, Afrini ýaňadandan almak boýunça meýilnamalary bar. Tel Rifatda güýç ýygnaýandyklaryny hem bilýäris. Şeýlelikde bu howplar barka Türkiýe işjeň hereket etmeli we asla bassyr-ýussurlyga ýol bermeli däl.


text:
2017-nji ýylda Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisi arkaly 38.7 milliard kubometr gaz akdyryldy, bu san ozalky ýyl bilen deňeşdirilende 13.37% artyk boldy diýlip, media maglumatlarynda aýdylýar. Habar berlişine görä, geçen ýylyň dowamynda Hytaýa jemi 203,2 milliard kubometr gaz akdyrylypdyr.
Merkezi Aziýa-Hytaý gazgeçirijisi arkaly akdyrylan gazyň esasy bölegini Türkmenistanyň we Özbegistanyň tebigy gazy emele getirýär, şeýle-de Gazagystandan hem gazyň akdyrylmagy ýola goýuldy diýlip, Hytaýyň Singhua agentligine salgylanylyp, habar berilýär.
Häzirki wagtda Hytaý Türkmenistanyň esasy gaz hyrydary bolmagynda galýar. Türkmen gazy Hytaýa 2009-njy ýylda gurlan Türkmenistan-Hytaý gazgeçirijisi arkaly akdyrylýar. Türkmenistanyň Hytaýa eksport edýän gazynyň takyk mukdarywe bahasy barada resmi maglumat köpçülige mälim edilmeýär.


text:
Hazar deňziniň kanuny statusy hakyndaky konwensiýanyň taslamasy Hazarýaka döwletleriniň prezidentleriniň garamagyna beriler diýip, RIA Nowosti agentligi 6-njy dekabrda habar berdi.
Maglumatda Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrowa salgylanyp, habar berlişine görä, Hazarýaka döwletleriniň liderleriniň duşuşygynyň indiki ýylyň birinji ýarymynda Gazagystanda geçirilmegi ähtimal.
“Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň duşuşygynyň netijelerine men umuman pozitiw baha berýärin. Biz Hazar deňziniň statusy boýunça konwensiýanyň üstünde 20 ýyllyk işi tas jemledik. Biz onuň goldanjagyna bil baglaýarys” diýip, Lawrow aýtdy.
Hazarýaka döwletleriniň daşary işler ministrleriniň duşuşygy 4-5-nji dekabrda Moskwada geçirildi. Media maglumatlaryna görä, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Eýranyň, Orsýetiň we Türkmenistanyň daşary işler ministrleriniň duşuşygynda 5-nji Hazar Sammitine taýýarlyk meselesi ara alyp maslahat edildi.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň binasynda Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk agentliginiň (JICA) Merkezi Aziýa we Kawkaz ýurtlary boýunça departamentiniň direktory Hajime Taniguçiniň ýolbaşçylygynda iş sapary bilen gelen wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi. Bu barada Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berilýär.
Duşuşygyň barşynda hyzmatdaş ýurtlaryň ýapon tejribesinden ugur alyp bilim almakda peýda bolýan JICA-nyň wezipesini ýerine ýetirmek boýunça okuw taslamalarynyň wajypdygy bellenildi. Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk agentligi (JICA) tarapyndan gurnalýan ykdysadyýet we maliýe, bilim, telekeçilik, tebigy gazyny ulanmagyň tehnologiýasy, ulag we logistika, syýahatçylyk ýaly dürli ugurlar boýunça geçirilýän okuwlaryň netijeliligi nygtalyp geçildi.
Şeýle-de taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny mundan beýläk hem ösdürmegiň ähmiýetlerini ara alyp maslahatlaşdylar we halkara hyzmatdaşlykda olaryň wajyp orun eýeleýändiklerini belläp geçmek bilen Türkmenistandaky durmuşa geçirilýän taslamalara gatnaşmak boýunça özara pikir alyşdylar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama, eger mätäç adamlara ynsanperwerçilik kömeginiň eltilmegineýol berilmese, Birleşen Ştatlaryň Siriýadaky ýaraşyk babatda geçen hepde Orsýet bilen gelnen ylalaşykdan çykjakdygyny duýdurdy.
Obama 16-njy sentýabrda özüniň howpsuzlyk topary bilen duşuşanyndan soň, Ak tam beýanat çap etdi.
Onda Obamanyň, tutuş ýurtda zorluk-sütemiň azalandygyna garamazdan,siriýa režiminiň gyssagly ynsanperwerçilik kömeginiň ýoluny baglamagy dowam etmegine çuňňur alada bildirendigi aýdylýar.
Prezidentiň beýanaty ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň rus kärdeşi Sergeý Lawrowa beren duýduryşynyň yz ýanyna gabat geldi.
Ol Waşingtonyň, Siriýa kömegiň geçmegine ýol berýänçä, ýaraşygyň şertine görä, ýedi gün soň, bilelikde YD jeňçilerini nyşana alyp başlamaga razy bolmajakdygyny aýtdy.


text:
Gündogar Ukrainanyň öz-özüni jar eden Luhansk halk respublikasynyň lideri Igor Plotnitskiý, Orsýet tarapyndan goldanylýan separatistleriň arasynda soňky günlerde tutaşan häkimiýet dawasynyň arasynda, işden çekildi.
Separatistleriň Luhanskdäki websaýty 24-nji noýabrda Plotnitskiniň saglyk ýagdaýy zerarly işden çekilendigini habar berdi.
Şeýle-de websaýt öz-özüni jar eden guramanyň howpsuzlyk ministri Paseçnigiň, “indiki saýlawlara çenli”, wagtlaýyn ýolbaşçy bellenilendigini habar berdi.
Bu habaryň yz ýanyndan bolsa websaýtda Plotnitskiniň separatistleriň Minsk prosesindäki wekiliniň wezipesine hödürlenendigi habar berildi, bu proses konflikti çözmegi maksat edinýär.


text:
Ýurt Garaşsyzlygymyzyň 26 ýyllyk şanly toýy mynasybetli «Bereketli türkmen saçagy» atly kitapdaky datly tagamlary wagyz etmek we şäheriň edara-kärhanalarynda göreldeli zähmet çekýän zenanlaryň milli türkmen tagamlaryny taýýarlamakda ukyp-başarnyklaryny açyp görkezmek maksady bilen, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Türkmenbaşy şäher birleşmesi Zenanlar birleşmesiniň şäher bölümi bilen bilelikde «Toý saçagyny giň ýazalyň, joralar!» atly bäsleşikli medeni-köpçülik çäresini geçirdi. «Çarlak» myhmanhanasynyň toý dabaralary zalynda aýdym-mukamlar astynda şowhun-şagalaňly, baý- ramçylyk ruhunda geçen çäräniň dowamynda tagam taýýarlamaga ussat gelin-gyzlar halkymyzyň däp bolup gelýän datly tagamlaryny bişirmek, toý saçagyna serenjam bermek, süýjülik nygmatiary taýýarlamak boýunça bäsleşdiler.
Onuň barşynda Gahryman Arkadagymyzyň beýik işlerini, Garaşsyz Diýarymyzy, bagtyýar zamanamyzy wasp eden sungat ussatlarydyr çeper höwesjeňler, tans we folklor toparlary tomaşaçylara ruhy lezzet paýladylar. Tagamlary we süýjülikleri taýýarlamakda, olary desserhana rejeläp äbermekde ýokary baha mynasyp bolan gelin-gyzlara sowgatlar gowşuryldy.
Gurbanmyrat MAŞRYKOW,
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Türkmenbaşy şäher birleşmesiniň esasy hünärmeni.
Balkan» gazeti.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Kiimüş BAYRAMOWA, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň Ilkinji zenanlar guramasynyň başlygy, Türkmenistanyň at gazanan bilim işgäri:
— Gülleýän, gül açýan zamanamyzda ýurdumyzyň her bir ulgamynda zähmet çekýän gelin-gyzlarymyzyň tutýan omy uludyr. Bagtyýar döwrümizde ýaşaýan, işleýän, döredýän gelin-gyzlarymyza goýulýan hormat, olara berilýän üns-alada, döredilýän ýeňillikler ýurdumyzda zenan mertebesiniň belentde tutulýandygynyň beýanydyr. Çaga terbiýesi we onuň saglygy maşgalanyň berk binýatly bolmagynyň özenidir. Enäniň we çaganyň saglygyny goramak ugrunda eziz Diýarymyzyň ähli künjeklerinde enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş we dikeldiş edaralary işleýär.
Zenanlaryň zähmet goraglylygyna üns berýän guramalaryň, şeýle hem ýurdumyzda toý tutýan ýaş çatynjalara edilýän kanuny ýeňilliklerm, öý goşlaryny, jaý edinmek üçin berilýän kömekleriň, alnyp barylýan jemgyýetçilik işlerinde gelin-gyzlaryň arasynda yglan edilýän bäsleşikleriň, ylmy maslahatlaryň, dünýä ülňülerine laýyk gelýän enjamlar bilen ornaşdyrylan okuw desgalarynda bilim alýanlaryň kämil şahsyýetler bolup ýetişmekleri ugrunda edilýän işleriň hemmesiniň aňyrsynda hormatly Prezidentimiziň alyp barýan beýik işleri durýar.
Biz — zenanlara şeýle ajaýyp döwürde ýaşamak, döretmek bagtyny peşgeş beren Gahryman Arkadagymyzyň janynyň sag, işleriniň rowaç bolmagyny zenan kalbymdan arzuw edýärin!
Ogulsapar ÇARBAÝEWA,
Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň Tiirkmenhaly önümçilik birleşiginiň Tiirkmen halysynyň Milli muzeýiniň esasy hünärmeni:
— Men bu birleşikde 10 ýyldan gowrak zähmet çekip gelýärin. Hormatly Prezidentimiziň hut özüniň goldamagy bilen, ýurdumyzda gelin-gyzlarymyzyň, zenanlaryň aladasy edilýär. Jemgyýetimizde aýal-gyzlaryň hukuklary erkek kişiler bilen deňhukukly bolup, ähli edara-kärhanalarda deň hatarda zähmet çekýärler.
Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda, eziz Diýarymyzda biz — zenanlara goýulýan hormat, bize bildirilýän uly ynam her birimiziň buýsançly başymyzy göge ýetirýär. Bu guralan okuw maslahatynda halypa zenanymyz, Türkmenistanyň Gahrymany Gözel Şagulyýewanyň döwrümiziň waspyny belentden ýetirýän şygyr setirlerini diňläniňde hem döwrümiziň ajaýyplygyna, biz — zenanlara üns-aladanyň örän ýokarydygyna buýsanýarsyň Eziz Diýarymyzda gelin-gyzlaryň arasynda dürli bäsleşikler, okuwylmy maslahatlar geçirilip durulýar. Şu ýylda ýurdumyzda bellenilen Halkara zenanlar gününde gelin-gyzlaryň arasynda geçirilen «Ýylyň zenany» atly bäsleşikde ýeňiji bolmak bagty тапач1а miýesser etdi Gadymy halylaryň nusgasyny dikeltmek we ony ýaýmak boýunça birnäçe taslamalarym bilen çykyş etdim Gahryman Arkadagymyzyň saýasynda çekýän zähmetimiziň hözirini görýäris. Zenan mertebesini belentde goýýan hormatly Prezidentimiziň jany sag, il-ýurt bähbitli beýik işleri hemişe rowaç bolsun!
Taýýarlan Jennetgül ORAZOWA,
«Watan».
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Zuguli 6njy gerek arzanrak gowy bolmaly
BMW 323 2003 yyl gyssagly
Jeep
Satlyk masyn jeep 180 milyon ilalasyan urgy gormedik imo bar gorip bolya 99362285251imo sul nomrde heme dakument tayin yeri lebap $aherGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 3 aý öň Gören adam sany 95x
gs 300
Kresta
Lexus RX 350
Машина в хорошем состояние 2вд
Satlyk gazel
Srocna Satlyk gazel marshutka yyly 1999 kemi yok obmen gormeli 65427505 koneden 65 millionGörmek Beýleki markalar goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 330x
Toyota Vista 1996
Satlyk Forland
kondicionery bar lebapda yerlesen 2015 yyl surilmedik taze uly Forland 140000 manat (700 mln) probeg-1300Görmek Ýükmaşynlar goşulan wagty 4 aý öň Gören adam sany 429x
Honda zx skutyr
Masyn satyan 10000
Yyly 1990, renki Gyzyl, dvigatel 2,0, kuzow Mehanika,Görmek Mitsubishi goşulan wagty 5 aý öň Gören adam sany 294x
3 mator
liugong pagruzchik
Satlyk pagruzchik liugong 30lyk joistik 3lik karopka yagdayy gaty gowy aljaga onushyk barGörmek Ýeňil maşynlar goşulan wagty 5 aý öň Gören adam sany 303x


text:
esasy
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň tipologiýasynyň öwrenilişi
MGM-niň ýenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmekdäki ygtyýarlylygyna laýyklykda, pullary ýuwmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň tipologiýasynyň öwrenilişi we şeýle jenaýatçylyklara garşy hereket etmek barada tejribe alyşmak esasy wezipeleriň biri hasaplanýar.
Tipologiýa diýlip, ylmy akyl ýetirmegiň usulýetine aýdylýar we onuň düýp esasynda obýektleriň ulgamyny böleklere bölmek we olary umumylaşdyrylan nusganyň we tipiň kömegi bilen toparlamak aýatandyr. Maliýe razwedkasynyň bölümleriniň (MRB) işiniň tipologiýasyny öwrenmegiň maksady - pullary ýuwmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň ýollaryny ýüze çykarmagyň netijeleligini ýokarlandyrmakdyr. Bu maksat iki sany kiçi bölege bölünýär:
- Girdejileri kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň belli bolan ýollaryny ýüze çykarmagyň netijeleligini ýokarlandyrmak;
- Täze usullary ýüze çykarmagyň netijeleligini ýokarlandyrmak.
Tipologiýalar MFB-niň geçirýän maliýe derňewleriniň materiallaryny, şeýle-de, jenaýat işleriniň materiallaryny seljermegiň esasynda kesgitlenýär. Tipologiýalara FATF-yň we FATF kysymly ähli sebitleýin gurluşlaryň, şol sanda, ýenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmekdäki Ýewraziýa toparynyň (ÝAT) işinde uly üns berilýär.
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagynyň we terrorçylygy maliýeleşdirilmegiň halkara häsiýetligini we onuň halkara howpsuzlygyna global howp salmasynyň häzirki zaman möçberini göz öňünde tutup, MGM tipologiýalary öwrenmekde ÝAT, FATF we FATF kysymly sebitleýin toparlar bilen, şol sanda, tipologiýa boýunça bilelikdäki okuwlaryň çäginde özara hereket edýär.
ÝAT-nyň çäginde tipologiýa barada geçirilen okuwlar:
2005-nji ýylyň noýabrynda Moskwada (Russiýa);
2006-njy ýylda noýabrda Şanhaýda (Hytaý) FATF bilen bilelikde;
2007-nji ýylda Almaatada (Gazagystan);
2009-njy ýylda Moskwada (Russiýa);
Tipologiki hasabatlar
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň tipologiýasynyň öwrenilişiniň netijelerini çap etmek, şol sanda, ýygynda görnüşinde, edil hukuk goraýjy we gözegçilik edaralarynyň işgärleri ýaly, hususy bölegiň guramalarynyň işgärleriniň bu jenaýatçylyklary ýüze çykaryşynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Tipologiýanyň öwrenilişi jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrmagyň we terrorçylygy maliýeleşdirmegiň synanyşyklaryň has netijeli üstüniň açylyşyna, şeýle-de, bu jenaýatlaryň amala aşyrylmagynyň öňüni almaga we bu ugurda öňdebaryjy halkara tejribesine esaslanyp, pullaryň ýuwulmagynapredikat (habarly bolmak) hasaplanýan kanuna garşy hereketleriň beýleki görnüşleriniň deliliniň soňuna çykmaga ýardam edýär.
ÝAT-yň tipologiýa hasabatlarynyň ýygyndysy
Nagt pul serişdelerini we onuň beýleki görnüşlerini ulanmak arkaly jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak hem-de terrorçylygy maliýeleşdirmek (2012)
Jemgyýetçilik guramalarynyň üsti bilen jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileri kanunlaşdyrmak (2012)
Guramaçylykly jenaýat toparlary ( şol sanda etniki prinsipler esasynda döredilen toparlar) nagt we nagt däl pul serişdeleri bilen amallar (geleşikler) etmegi (2011)
Býujet serişdelerini ogurlamak we döwlete degişli paýy bolan guramalaryň ýolbaşçylarynyň öz wezipelerinden hyýanatçylykly peýdalanmagy netijesinde alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagy (2009)
esasy


text:
Türkmenistanda şu gün tamamlanýan “Amul-Hazar 2018” halkara awtorallisinde esasy düşelgeleriniň biri Garagum sähralygyny bezeýän «Altyn asyr» Türkmen kölüdir. Atawatan Türkmenistan žurnalynyň döredijilik topary tarapyndan taýýarlanylýan we www.atavatan-turkmenistan.com saýtynda neşir edilýän makalalar toplumynda bu gün Türkmen köli baradaky setirleri ýetirýäris.
«Altyn asyr» Türkmen kölüniň gurluşygyna 2000-nji ýylda girişildi. Köli döretmegiň esasy maksady zeý suwlaryň ýygnalmagyny kadalaşdyrmak we olary ekologiýa taýdan howpsuz ýere akdyrmakdan, zeýkeşleriň geçýän ýeriniň ugrunda şora çydamly oba hojalyk ekinlerini ekmekden, öri meýdanlaryny suwlulandyrmakdan, zeý suwlary bilen doldurylan howdanlarda balyk hojalygyny ösdürmek üçin ýurdumyzyň hojalygara we esasy zeýkeşlerini bir bitewi ulgama birleşdirmekden ybaratdyr.
2009-njy ýylyň 15-nji iýulynda bu çylşyrymly gidrotehniki ulgamyň birinji nobatdakysy ulanmaga berildi. Onuň Garagum çölüniň içi bilen geçýän iki sany şor suw akabasy bolup, Daşoguz şahasy 380, Baş şor suw akabasy 720 kilometre deňdir.
Türkmen kölüniň gurluşygynyň taslamasy «2003—2010-njy ýyllar üçin Aral deňziniň sebitindäki ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmak boýunça anyk hereketleriň maksatnamasyny» amala aşyrmagyň çäklerinde durmuşa geçirilýär. Bu maksatnama 2002-nji ýylyň oktýabrynda Merkezi Aziýadaky döwletleriň Baştutanlary tarapyndan hem-de 2003-nji ýylyň awgustynda Araly halas etmek boýunça Halkara Gaznasynyň Ýerine ýetiriji komiteti tarapyndan tassyklanyldy. Şeýlelikde, «Altyn asyr» Türkmen kölüniň gurluşygynyň wajyplygy we maksadalaýyklygy Merkezi Aziýadaky beýleki döwletler tarapyndan hem ykrar edildi.
Suw hojalygy, meliorasiýa we ekologiýa boýunça «Soýuzwodproýekt» inženerçilik ylmy-önümçilik merkeziniň baş direktory, Russiýanyň Tebigy ylymlar akademiýasynyň akademigi, geografiýa ylymlarynyň doktory professor Igor Sergeýewiç Zonn bu ägirt ekogidrotehniki taslama bagyşlap, «Altyn asyr» Türkmen köli we Türkmenistanda suw serişdeleri» atly kitabyny hem ýazdy. Bu kitap 2014-nji ýylda Germaniýanyň «Şpringer» neşirýaty tarapyndan çap edildi.


text:
Pedagogika
Jailay'baeva Indira Jy'batkanovna, Y.ALTYNSARINNIN' AG'ARTY'SHYLYQ QYZMETININ' PSIHOLOGIIALYQ NEGIZI
Maqala avtory: Jailay'baeva Indira Jy'batkanovna
Jumys orny: Y.Altynsarin atyndag'y Ry'dnyi a'ley'mettik -gy'manitarlyq kolledji
Lay'azymy: arnaiy pa'nderdin' oqyty'shysy
Portalg'a jariialany' merzimi: 08.01.2018
Ahmettei alyp, Mirjaqyptai talantty tulg'alar du'nie esigin ashqan kieli Torg'ai topyrag'ynyn' maqtan tutar uldarynyn' biri de biregei qaran'g'y qazaq dalasyna ry'hani sa'y'le shasha bilip, halyqty bilim aly'g'a shaqyrg'an , ju'reginde jiger oty bar urpaqty arman etken uly ag'arty'shy Y.Altynsarin. Onyn' qazaq balalar a'debietinin' atasy, aqyn, эtnograf, qazaq alfavitin jasay'shy jan'ashyl pedagog ,qazaq tilindegi alg'ashqy oqy'lyqtyn' negizin qalay'shy ekendigin , mektep tabaldyryg'yn alg'ash attag'an oqy'shydan bastap , eseiip , egde tartqan qarttarymyzdyn' da biletini aidan anyq. Altynsarinnyn' o'z halqyn oqy'g'a, o'nerge u'ndey'i, nadandyqqa, zulymdyqqa qarsy shyg'y'y, sol kezdegi a'ley'met o'mirindegi ten'sizdiktin' betin ashyp, o'mir shyndyg'yn ko'rsety'i, jastardy jaqsylyqqa, adamgershilikke ta'rbieley'i onyn' shyg'armashylyg'ynyn' negizgi arqay'y desek, sonymen qatar qazaqtyn' qazirgi erjetken proza janrynyn' ja'ne balalar a'debietinin' de en' alg'ashqy negizin saly'shysy boldy. Ybyrai Altynsarin – jazba a'debietimizdin' to'rinen berik oryn alatyn pedagog-jazy'shy. Ultynyn' uly ustazy –bar sanaly g'umyryn ty'g'an halqyn o'ner-bilimdi, jan'a zamannyn' o'rkenietti,ma'denietti elderdin' qataryna qosy' jolyna arnag'an ko'rnekti tulg'a. Ol o'zinin' pedagogtik, ag'arty'shylyq, aqyn-jazy'shylyq tarihi qyzmeti men talantyn , u'mit ku'ttirer jas urpaqty oqytyp , sol zamannyn' ozyq g'ylymymen qary'landyry'g'a belsene at salysqan. Uly ag'arty'shynyn' o'mir joly men halqyna sin'irgen adal qyzmeti men ry'hani shyg'armashylyg'y jaily qalamy ju'irik ,ozyq oily g'alymdar jete tanysyp ,zerdege tu'iip zerttep ju'rgen jaiy bar. Mysaly, Ken'es da'y'irinde de Y.Altynsarinnyn' o'mirbaiany, onyn' ag'arty'shylyq jolyndag'y jumystary, jazy'shylyg'y, pedagogtik en'bekteri, a'r ma'selege ko'zqarastary jaily jazylg'an maqala, tanystyry', zerttey'ler ko'p: M.A'y'ezov, S.Muqanov, M.Joldybaev, G'.Tog'janov, A'.Qon'yratbaev, T.Ta'jibaev, B.Su'leimenov, Q.Jarmag'ambetov, tag'y basqalardyn' en'bekteri bar. Altynsaring'a a'r jag'ynan kelip, ko'ptegen bag'aly pikirler aitqan — professor A.F.Эfirov («Ybyrai Altynsarinnyn' pedagogikalyq qyzmeti», 1945 jyl)bolsa , al Altynsarinnyn' o'mirbaianyn, ag'arty'shylyq, pedagogtik oi-pikir, ko'zqarastaryn molyraq qamtyp, teren'irek zerttegen — pedagogikalyq g'ylymdardyn' kandidaty A'.Sydyqov boldy Onyn' «Pedagogiсheskaia ideia i prosvetitelstvo Ibraia Altynsarina» (1949j.) atty en'begi uly ag'arty'shynyn' ulylyg'yn asqaqtatyp , ta'rbielik ma'ni zor shyg'armalaryn tany'da qundy en'bekterdin' biri bolyp tabylady. Bul avtorlardyn' ekey'i de pedagogika g'ylymdarynyn' mamany. SHyndyg'ynda da atalmysh g'alymdardyn' zerttey'leri oqyrmandardyn' ko'n'ilin ay'dararlyq jaqsy en'bekter bolyp shyqty. Jalpy, g'ylymda uly ag'arty'shynyn' pedagogikalyq ko'zqarastary tolyg'ymen ashyldy dey'ge negiz bar. Biraq a'li ku'nge deiin az zerttelip kele jatqan –onyn' psihologiialyq ko'zqarastary jaily ma'sele.Bar o'mirin ag'arty' ta'lim ta'rbie salasyna arnag'an osy qyzmetti o'z o'mirinin' negizgi arqay'y dep oilag'an u'lken ju'rekti ustazdyn' adam janyn na'zik sezetin asa sezimtal psiholog bolg'andyg'y aidan anyq. A'itse de Y.Altynsarinnyn' psihologiialyq ko'zqarastary jaily zerttey' ju'rgizgen g'alymdar qatary sirek. Solardyn' qatarynan oq boiy ozyq turatyn ko'rnekti g'alym, pedagogika g'ylymdarynyn' doktory, professor, Qazaqstannyn' en'bek sin'irgen g'ylym ja'ne tehnika qairatkeri Jaryqbaev Qubyg'ul Bozaiuly boldy. Ol Alash qairatkerlerinin' psihologiialyq ja'ne pedagogikalyq muralary jo'ninde birqatar g'ylymi en'bekter jazg'an.Onyn' g'ylymi-zerttey' jumystarynyn' negizgi bag'yty:Qazaqstandagy psihologiialyq ja'ne pedagogikalyq oi-pikirlerdin' damy' tarihy,эtnopsihologiia ma'seleleri. Ol o'zinin' S.Qalievpen birge qurastyryp jazg'an «Qazaq ta'lim-ta'rbiesi» atty kitabynda Y. Altynsarinnyn' psihologiialyq ko'zqarastaryna ken'inen toqtalg'an bolatyn. Biraq Y.Altynsarin pshologiiadan arnaiy taqyryp zerttemegen, kerisinshe onyn' ta'rbielik ma'ni zor shyg'armalarynyn' astarynda psihologiialyq oidyn' tamyry teren'ge tartqan. A'sirese, bala ja'ne ony ta'rbieley' joldary, oqyty' protsesinin' psihologiialyq pedagogikalyq negizderi, ustaz ma'selesi, qog'amdyq psihologiia ma'seleleri siiaqty t.b jatqyzy'g'a bolady.Altynsarinnyn' aity'ynsha, adamnyn' sana sezimin negizinde ta'rbie bileidi de,onyn' jan-jaqty tulg'a bolyp qalyptasy'yna materialdyq o'mir jag'dailary emes,ag'arty'shylyq a'reketpen tyg'yz bailanysty ekenin an'g'artady. Onyn' bir g'ana «Bir y'ys maqta» degen a'n'gimesinin' ko'zdegen maqsaty jastardy en'beksu'igishtikke, uqyptylyqqa ta'rbieley' bolsa, al, «Asyl sho'p» degen a'n'gimesinin' mazmuny psihologiialyq tu'iinge negizdelgen. «Sabyr» termini psihologiialyq protsess bolyp tabylatyn eriktin' sapalarynyn' biri ustamdylyqqa sinonimdes bolyp keledi.O'mirde sabyrly bola bilgen adam , qandai jag'dai da bolmasyn ustamdylyq tanytsa , qai kez de de oilag'an armanyna, dittegen maqsatyn jetedi. [3,75-82b]
Psihologiialyq ma'nge toly ta'rbielik man'yzy zor a'n'gimelerinin' tag'y biri «Ay'ry'dan aiag'an ku'shtirek».Munda jaso'spiriminin' shydamdylyq,sabyrlylyq,imandylyq, adamgershilik syndy erik-jiger qasietteri ko'rkem tilmen baian etiledi.A'n'gime jelisinde abaisyzda bir balany arba qag'yp ketip, aiag'yn syndyrady.Bolg'an jag'daidy ko'zimen ko'rgen anasy qatty qapalanyp,esinen tanady. Anasynyn' jylap jatqanyn baiqag'an bala birden jylag'anyn qoiyp,tipti syng'an aiaqty salyp jatqannyn' o'zinde dymyn shyg'armaidy.Er jigitke ta'n shydamdylyq, sabyrlylyq, ustamdylyq tanyta bilgen jas balanyn' bul qylyg'y synyqshyny qairan qaldyrady. Synyqshy baladan: «aiag'yn' ay'yrmai ma, qabag'yn'dy da shytpaisyn' g'oi dep suraidy.Anasyna bildirtpei bala : «Ay'yrmaq tu'gil janym ko'zime ko'rinip tur,biraq menin' janymnyn' qinalg'anyn ko'rse,a'jem de qinalyp,ju'demesin dep shydap jatyrmyn»-depti. Kip-kishkentai bala tu'n uiqysyn to'rt bo'lip ta'rbielep o'sirgen anasynyn' qabag'yna esh kirbin' tu'spegenin qalap otyr. Ag'arty'shynyn' shag'yn g'ana a'n'gimede aitar oiy bala ju'reginin' an'g'arympaz, sezimtal ekendigimen erekshelep tur.
Y.Altynsarin a'n'gimelerinin' barlyg'y da balalardyn' jas erekshelikterin eskere otyryp jazylg'an. Tili jen'il, mazmuny tartymdy. A'n'gimelerdin' negizgi ko'zdegen maqsaty- ustaz ben ata-ana yntymaqtasa otyryp,balanyn' boiynda en' izgi qasietterdi qalyptastyry'. Sondyqtanda bolar, uly ag'arty'shy jaso'spirimderdin' teren' bilim men o'negeli ta'rbieni boig'a sin'iry'i ja'ne de aqyl oi belsendiligin arttyra otyryp, jan-du'niesin jaqsarty' mektep pen ata-ananyn' ortaq mindeti ekenin eskertedi.
Ol –man'dai termen ,adal en'bekpen kelgen en'bek g'ana o'nimdirek bolyp adamnyn' o'mirge degen ko'zqaras ko'kjiegin ken'eitip, onyn' boiynda kishipeiildilik,meiirimdilik, zerektik, a'deptilik ,jinaqtylyq, jomarttyq, shydamdylyq, tabandylyq syndy jaqsy qasietterdin' qalyptasy'yna o'zdiginshe a'seri bar ,sondyqtan ata-ana otbasynda balany kishkentai ku'ninen bastap ug'yndyryp ta'rbieley' qajettiligin basa eskertedi. Mysaly : »Qypshaq Seiitqul»taqyrybyndag'y a'n'gimesinde de aianbai en'bek etken adam g'ana,o'z muratyna jete alatynyn baian etken. Atalmysh a'n'gimesinde qazaq ay'ylynyn' en'beksu'igish ,otyz u'ili tobyrdyn' basshysy Seiitquldyn' aqyldylyg'y men tapqyrlyg'yn tamasha sy'rettegen. Ol adal en'bektin' na'tijesinde o'zine de, o'zgelerge de qol ushyn berip, qiyndyqtan shyg'ar joldy on'ynan izdestirip, o'zen-sy'ly Qabyrg'a degen jerge elin ko'shirip kelip qonystandyrady.Az y'aqytta halyqtyn' en'sesin ko'terip, maldy ay'ylg'a ainalady. Halyqtyn' turmys tirshiliginin' jaqsarg'anyn an'g'arg'andar oidan-qyrdan ko'ship kele bastaidy. So'itip tynymsyz en'bek , ustamdylyq pen shydamdylyq o'z jemisin berdi. Al, keiipkerdin' ag'asy urlyqtyn' jeteginde , aqyr aiag'ynda qolg'a tu'sip mert bolady. Ag'arty'shy o'z a'n'gimesinde « en'bek tu'bi jen'bek» degendei, qandai qiyndyq bolsa da o'z adal en'begimen u'lken jetistikterge jety'ge bolatynyna oqy'shysyn sendire bilgen. Ko'rkem a'n'gimenin' sheberi Y.Altynsarin didaktikalyq a'n'gimelerinde keiipkerlerinin' jan saraiyn, ka'sibi oilay' qabiletin ulttyq ry'hta sipattaidy. SHag'yn a'n'gimeler jastardy en'beksu'igishtikke,izgilikke,tapqyrlyq pen a'reketshildikke ,izdenimpazdylyqqa ,durys o'mir su're bily'ge ta'rbieley'ge negizdeidi. [2,45b ]
Mektep bilim bery'din' negizgi by'yny retinde man'yzdy qyzmet atqarady.Sondyqtan da bolar Y.Altynsarin ta'rbieshi ,ustaz , mug'alimdik o'ner jo'nindegi aitqandarynda da psihologiialyq tu'iinder az emes. Ol oqy' ta'rbie protsesinde mug'alim roline airyqsha man'yz berdi, mektep isinin' san salasyndag'y jetistikterdi mug'alimnin' bilimi men iskerligine ,bedeli men o'z qyzmetin jan ta'nimen su'ie bily'inde dep tu'sindi. Y.Altynsarin mug'alimderdin' oqyty' ta'silderin u'nemi jetildirip otyry'yn olardyn' pedagogikalyq ja'ne oqyty'shylyq ta'silderdi men'gery' qajettiligin basa aitty. Ultynyn' uly tulg'asy o'zinin' ustazdyq qyzmetine bailanysty qazaq jastaryn oqytyp ta'rbieley' ma'selesin en' basty ma'sele dep eseptei otyryp , adam ja'ne ony ta'rbieley' joldary, oqyty' protsesinin' psihologiialyq ,pedagogikalyq negizderi;ustaz ma'selesi, qog'amdyq psihologiia ma'selelerine qalam tartqan.Bilim bery' isinde ustazdar qay'ymy bala janyn durys tu'sine almai asyg'ys sheshim qabyldap jatady. Onyn' saldary oqy'shynyn' oqy'g'a degen qyzyg'y'shylyqtyn' bolmay'yna a'kep sog'ady .Osy oraida, ultynyn' uly tulg'asy «Oqy'shylardyn' tu'sinbey'shiligin oqyty'shylardyn' o'z kina'si dep bilmei, oqy'shylardyn' zer salmaitandyg'ynan dep biletin mundai oqyty'shylardyn' qatty adasatyny aitpai-aq tu'sinikti,-dep oryndy aita bilgen. Budan shyg'atyn qorytyndy mug'alimnin' a'r kez jadynda ju'retin ja'it bala ta'rbiesi, ult ta'rbiesi, sebebi bu'gingi mug'alim aldynda otyrg'an bilimdi, ta'rtipti bala , eldin' keler ku'ngi senimi men nurly bolashag'y. Qoryta kele ,shag'yn maqalada Y.Altynsarinnyn' psihologiialyq ko'zqarastaryn tolyq qarastyry' mu'mkin emes. Jalpy , aitylg'an oidyn tu'iini uly ag'arty'shynyn' kez-kelge janrdag'y en'bekterinin' astarynda psihologiialyq oidyn' bar ekendigin anyqtap bergendei.[1,15-20b ]
G'ylym u'zdiksiz damy' u'stinde. Osyg'an orai, XXI g' g'alymdary u'shin zerttey'ge turarlyq , qalammen qag'azg'a tu'siretin taqyryptar jeterlik Sonyn' biri Y.Altynsarinnyn' psihologiialyq ko'zqarastarynyn' o'zi bir to'be, ay'qymdy taqyryp .Ol endi y'aqyt enshisinde. Urpaq jalg'astyg'y degen osy bolar sira'!Qanshama jyldar, g'asyrlar tarlan tarihtyn' qoinay'yna ense de Ybyrai Altynsarin esimi esh umytylmaidy. Kerisinshe, onyn' tay' tulg'asy jyldar o'tken saiyn biiktei tu'sedi.
A'debietter tizimi:
1. Q. Jaryqbaev, S. Qaliev «Qazaq ta'lim-ta'rbiesi» – 1995;
2. Tarihi tulg'alar. Tanymdyq — ko'pshilik basylym. Mektep jasyndag'y oqy'shylar men ko'pshilikke arnalg'an. Qurastyry'shy: Tog'ysbaev B. Sy'jikova A. – Almaty. “Almaty kitap baspasy”, 2009 ;
3. Derbisa'lin A'. Y., Ybyrai Altynsarin. O'miri men qyzmeti ty'raly, A., 1965;
4. Tajibaev T. Razvitie prosvesheniia i pedagogiсheskoi mysli v Kazahstane vo vtoroi polovine HIH veka, A.-A., 1958.
5. Orynbekov M.S.»Ejelgi qazaqtyn' du'nietanymy»A.1996j


text:
Türkmenistanyň Mejlisiniň Karary Aşgabat şäheriniň dolandyryş-çäk bölünişiginiň meseleleri hakynda
Aşgabat şäheriniň dolandyryş-çäk bölünişigini döwrüň talaplaryna laýyk getirmek, şäherde iri etraplary döretmek maksady bilen, şeýle hem Aşgabat şäheriniň häkimliginiň towakganamasyny we Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny nazara alyp, «Türkmenistanyň dolandyryş-çäk gurluşynyň meselelerini çözmegiň tertibi hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisi k a r a r e d ý ä r :
1. Aşgabat şäheriniň Abadan we Ruhabat etraplaryny ýatyrmaly we olaryň ýerlerini Aşgabat şäheriniň degişli etraplarynyň çäklerine geçirmeli.
2. Aşgabat şäheriniň Arçabil etrabynyň adyny üýtgedip, oňa Büzmeýin adyny dakmaly we ony Aşgabat şäheriniň Büzmeýin etraby diýip atlandyrmaly.
3. Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk, Berkararlyk, Büzmeýin we Köpetdag etraplarynyň çäklerini şu kararyň goşundysyna laýyklykda bellemeli.
4. Türkmenistanyň Mejlisiniň 2010-njy ýylyň 10-njy maýyndaky 112-IV belgili karary (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 2, 36-njy madda) bilen tassyklanylan Türkmenistanyň dolandyryş-çäk birlikleriniň Sanawyna degişli üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmeli.
5. Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti Aşgabat şäheriniň häkimligi bilen bilelikde Aşgabat şäheriniň dolandyryş çäginiň ýazgysyny bellenen tertipde geçirmeli.
6. Şu karar gol çekilen gününden güýje girýär.


text:
Pakistan Hindistana gepleşik etabynyň ýaňadandan başlamagy barada çagyryş berdi
Imran Han Hindistanyň Premýer ministrine ýurtlaryň arasyndaky gepleşik etabynyň ýaňadandan başlamagy barada çagyryş berdi
Pakistanyň Premýer ministri Imran Han Hindistanyň Premýer ministri Narendra Moda ýurtlaryň arasyndaky gepleşik etabynyň ýaňadandan başlamagy barada çagyryş berdi.
Pakistanyň Premýer ministri Imran Han hindi kärdeşine ýazan hatynda iki ýurduň arasyndaky kynçylyklaryň çözülmegi üçin gepleşik etabynyň ýaňadandan başlamagynyň möhümdigini belledi.
Pakistanyň Daşary işler ministrligi hatyň Hindistanyň Premýer ministrinden gelen gutlag hatyna jogap hökmünde ýazylandygy nygtaldy.
Beýanatda “Gepleşikleriň ýaňadandan başlamagy çagyryşyna Hindistandan geljek resmi jogaba garaşýarys” diýildi.


text:
Úkimettik emes uıymdar dinı ekstremızmniń aldyn alý jumystarynda memlekettik organdarmen birlesip jumys isteıdi.
QR Qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Berik Aryn «Dinı ekstremızm men terrorızmniń aldyn alý máselelerinde qoǵamdyq ınstıtýttardyń róli» taqyrybyndaǵy respýblıkalyq konferensıa barysynda dinı ekstremızm men terrorızmniń aldyn alý jumystarynda dinı birlestikterge úlken úmit artylatynyn málimdedi.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, ekstremıstik ıdeıalardyń taralýyna sarapshy qaýymdastyqtyń, ǵylym jáne shyǵarmashylyq, buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń ıntellektýaldy túrde qarsy turýy mańyzdy. Gýmanıtarlyq saladaǵy ǵalymdardyń, dintanýshylardyń jáne resmı din qyzmetkerleriniń kúsh-jigeri arqasynda ekstremıster men terrorısterdiń teris ıdeologıasyn anyqtap, osyndaı ıdeıalardy, dinı ilimderdi taratýshylardyń zańǵa qaıshy áreketteri aıqyn kórsetilýi tıis.
«Biz atalǵan jumystardy júzege asyrýda eldegi resmı tirkelgen dinı birlestikterdi, eń aldymen bizdiń qoǵamymyzdyń rýhanı damýynyń problemalaryn sheshýde mańyzdy ról atqaryp kele jatqan dástúrli dinı birlestikterdi senimdi seriktester retinde sanap, olarǵa úlken úmit artamyz. Biz yntymaqtastyq aıasynda Qazaqstan Musylmandary Dinı basqarmasymen jáne Orys Pravoslav shirkeýimen memorandýmǵa qol qoıdyq», - dedi Berik Aryn.
Dinı ekstremızm men terrorızmniń aldyn alý boıynsha jumystar úkimettik emes uıymdardyń qatysýymen iske asyrylýda. Aımaqtyq konsýltasıalyq ortalyqtar jelisi quryldy. Ortalyqtar din máseleleri týraly keńes beredi. Olardyń qyzmetkerleri destrýktıvti dinı aǵymdardyń kóshbasshylary jáne belsendilerimen jeke kezdesýler ótkizedi. Budan bólek, quqyq qorǵaý organdary men ákimdikterdiń qyzmetkerlerine arnalǵan dárister men semınarlar uıymdastyrylady.
«Terrorızmge qarsy komıtet» Respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi, «Dintanýshylar kongresi» qoǵamdyq uıymy, «Din máselelerin zertteý ortalyqtarynyń qaýymdastyǵy» qoǵamdyq uıymy, «Ýaqyp» QQQ, «Aqnıet aqparattyq-túsindirý jáne beıimdeý ortalyǵy» qoǵamdyq qorymen jáne t.b úkimettik emes uıymdarmen belsendi yntymaqtastyq ornaǵan. Tutastaı alǵanda Mınıstrlik atalǵan baǵyt boıynsha 29 úkimettik emes uıymmen birlesip jumys isteıdi.
Aıta keteıik, konferensıaǵa múddeli memlekettik organdardyń, qoǵamdyq jáne dinı birlestikterdiń ókilderi, QR Parlamentiniń ókilderi, dintanýshylar men sarapshylar qatysyp, turǵyndar arasynda, sonyń ishinde jastar arasynda dinı ekstremızm men terrorızmniń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jumystardy jetildirý jóninde óz usynystaryn ortaǵa saldy.


text:
Omar Haýýam
Giýasaddun Abul Fatih ibn Ibrahim Omar Haýýam Nişapuri – XI asyrda ýaşap geçen görnükli şahs bolup, ol 1048 ýylda Nişapurda dogulýar, şol ýerde önüp ösýär we ilkinji sowady şol ýerde alýar. Soňra bolsa şol döwrüň esasy bilim ojagy ýerleşen Balhda we Samarkantda bilimini dowam etdirýär.
1069-njy ýylda Samarkanda gelýär we algebranyň meseleleriniň çözlüş usullary barada traktat ýazýar. Oňa çenli diňe iki sany matematika traktaty bardy. Soňra Omar Haýýam astronomiýa bilen gyzyklanýar, 1074-nji ýylda Ispihandaky astronomiýa bilen bagly barlag-amaly merkezine barýar. 1077-nji ýylda bu baradaky kitabyny ýazyp gutarýar. 1079-njy ýylda egindeşleri bilen bilelikde senenama (kalendar) döretýär.
XI asyryň 90-njy ýyllarynda, barlag-amaly merkezi ýapylandan soň, Omar Haýýam Mekkä zyýarata gitýär. 1097 ýyldan başlap Horasanda lukman bolup işleýär. Şol döwürde hem özüniň ‘’Umumy barlyk barada’’ (‘’О всеобщности бытия’’) filosofiki traktatyny ýazýar.
Omar haýýam ömrüniň soňky 10-15 ýyllaryny Nişapurda ýekelikde geçiripdir. Adamlar bilen az gatnaşykda bolupdyr. Bu ýyllarda diňe kitap bilen dostlaşypdyr. Bu barada taryhçy Beýhaki onuň diňe kitap ýazmak we okatmak bilen meşgullanandygyny belläp geçýär. Şeýle hem ömrüniň ahyrynda kynçylyk çekip ýaşapdyr diýen maglumat hem bar. Beýhakiniň aytmagyna görä, ol ölmeginiň öňi syrasynda Ibn Sinanyň saglygy bejeriş baradaky kitabyny okapdyr.
Omar Haýýamyň ömür-durmuş ýoly bilen tanşanyňda, onuň ýaşap geçen döwri hakynda hem köp zat öwrenmek mümkin. Ol diňe bir goşgy ýazman, eýsem, astronomiýa, matematika, fizika we beýleki ylymlara hem köp goşant goşupdyr. Häzirki wagtda onuň ýazan traktatlary bütin dünýäde peýdalanylýar. Onuň döredijiligi Merkezi Aziýanyň, Eýranyň we bütin adamzadyň taryhynda, medeniýetinde öçmejek yz bolup galandyr. Onuň ýazan rubagylary elden ele, öýden öýe, ýurtdan ýurda, asyrdan asyra geçip, biziň döwrümize çenli gelip ýetipdir. Ol öz goşgylarynda adamzada uly baha beripdir. Tebigatyň kanunlarynyň üstüni açypdyr, adamlara öz-özüniň ruhy baknaçylygyndan azat bolmaklaryna kömek etmäge çalşypdyr. Gahar-gazabyň hem ynsan ruhynyň tussaglygy diýip belläpdir. Şol tussaglykdan özüňi halas edip bilse, adamyň erkin we bagtly durmuşa ýetjekdigini aýdypdyr. Şeýle hem, Omar Haýýamyň döredijiliginde durmuşa bolan hyjuwy duýmak bolýar. Ondan başga-da, onuň eserleri orta asyrlarda adamlaryň ruhy taýdan ösüşlere ýetendiginiň subutnamasy hökmünde garalýar.
Ogulshirin Piriyeva
International University for the Humanities and Development.
Çeşme[üýtget | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Sitirleme säwligi: Nädogry
tegi;
britannicaatly refler üçin tekst görkezilmändir
- ↑ 2.0 2.1 Professor Seyyed Hossein Nasr and Professor Mehdi Aminrazavi. “An Anthology of Philosophy in Persia, Vol. 1: From Zoroaster to ‘Umar Khayyam”, I.B. Tauris in association with The Institute of Ismaili Studies, 2007.


text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinden
2018-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllygy mynasybetli guralýan dabaraly baýramçylyk ýörişiniň öňüsyrasynda paýtagtymyzyň baş meýdanyndaky döwlet münberiniň binasynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň gysga mejlisini geçirdi.
Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz wise-premýerleriň gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabatlaryny diňledi. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, ilatyň durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak boýunça hormatly Prezidentimiziň umumymilli maslahatda kesgitlän wezipelerini çözmek maksadynda ýörite maksatnamanyň işlenip taýýarlanandygy barada habar berildi.
Şunuň bilen baglylykda, häzirki döwürde döwlet ösüşiniň esasy ugurlaryny, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny we öňdebaryjy dünýä tejribesini nazara almak bilen milli parlamentiň degişli kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny taýýarlamagynyň we kabul etmeginiň möhümdigi bellenildi.
Hormatly Prezidentimiz Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny ösdürmek, hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, gyzyklanma bildirýän ýurtlar bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda ýola goýulýan gatnaşyklary çuňlaşdyrmak boýunça birnäçe başlangyçlary öňe sürdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyza nebitgaz we himiýa senagatynyň önümçilik we eksport kuwwatyny artdyrmak, bu pudaklarda öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän önümleri öndürýän täze kuwwatlyklary döretmek boýunça geçirilýän işler barada habar berildi.
Ykdysadyýetiň dürli pudaklaryny we sebitleri ösdürmek boýunça ýakyn geljek üçin bellenilen meýilnamalary amala aşyrmakda, ýurdumyzda köp sanly senagat we durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurulmagyny nazara almak bilen, gurluşyk senagatyna möhüm orun berilýär.
“Oba hojalyk pudagynda özgertmeleri has-da kämilleşdirmek hakynda” Halk Maslahatynyň Kararyny ýerine ýetirmek maksadynda çäreleriň toplumy işlenip taýýarlanylýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Oba milli maksatnamasynyň aýratyn ähmiýeti bellenildi. Onuň durmuşa geçirilmegi obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli özgertmäge, olaryň maddy hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.
Ykdysadyýetiň ýokary ösüş depginlerini saklamak, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak hem-de onuň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak, gaýtadan işleýän pudaklary ösdürmek, bu ulgama öňdebaryjy dünýä tejribesini we ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmak — bu meseleler hemişe üns merkezinde saklanylmalydyr diýip, milli Liderimiz degişli ugurlarda hereket edýän düzümleriň sazlaşykly işini üpjün etmegi tabşyrdy.
Mundan başga-da hormatly Prezidentimiz sebitleri toplumlaýyn ösdürmegiň, şäherlerde we obalarda döwrebap durmuş düzümini döretmegiň, ilatyň iş we durmuş şertlerini gowulandyrmagyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudygyny belläp, önümçilik we medeni-durmuş maksatly täze desgalaryň gurluşygyny berk gözegçilikde saklamagy degişli ýolbaşçylara tabşyrdy.
TDH-niň maglumatlary esasynda taýýarlanyldy


text:
Ylýas Amangeldi-Hekaýalar toplumy
Myratly oglanka aýlawa kän gelerdi. Şeýle bir aty, aýlawy gowy görerdi, esli wagt çapyksuwar bolmagyň arzuwynda-da gezdi. Athana-da baryp gördi. Emma çapyksuwar bolardan boýy uzyn geldi. Soň mekdebi tamamlap, daşary ýurda okuwa gitdi. Şol ýerlerde-de, bir gezek, baran ýurdunyň aýlawyna gidip gördi. Emma, näme üçindir garaşan keýpini alyp bilmedi. Ol ýerdäkileriň at çapyşyklaryna tomaşa edişlerem başgady. Içgysgynçdy. Göwnüne töweregindäkiler üçin at ýaryşdam bir, it ýaryşdam bir ýaly boldy. Atlaryň owadanlygyndan, gujur-gaýratyndan lezzet alynmaýana meňzeýärdi. Çünki aýlawa, at çapyşygyna mahsus göçgünlilik ol ýerde ýok diseňem boljakdy. Mümkin, edil beýle-de däldir. Ýat ýurtda öz iliňdäki ýaly bolanok, islendik zatdanam lezzet almak kyn düşýär. Myratly muňa beletdi. Okuwyň arasynda öýlerine dynç alyşa dolananda-da ejesine: „Eje o taýda näme iýsemem, bärde seň bişren naharyňdan doýuşym ýaly hezil edip bilemok. Ýogsa, özüm bişiribem iýip gördüm” diýerdi. O günlerem geçdi. Myratly okuwundan dynyp ýurduna dolandy, öýlendi, işe durdy.


text:
Türkmenistanda aragatnaşyk ulgamyny ösdürmek üçin görülýän anyk we netijeli çäreler häzirki zaman ulag-üstaşyr logistik düzümi çalt kemala getirmek bilen baglanyşykda milli ykdysadyýetimiziň ösüşine güýçli itergi...
Duşenbe, 14-nji oktýabr. Türkmenistanyň döredijilik wekiliýeti Täjigistan Respublikasyna geldi.
Gadyrly myhmanlar üçin demir ýol menzilinde dabaraly duşuşyk guraldy — Täjigistanyň döredijilik toparlary myhmanlary milli aýdym-sazlary bilen...
Paýtagtyň durmuş-ýaşaýyş düzümleriniň üstüni ýetiren iki gatly hyzmatlar merkeziniň açylyş dabarasyna şäher we etrap häkimlikleriniň ýolbaşçylary, hormatly ýaşulylar, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri,...
Aşgabat, 13-nji oktýabr. Paýtagtymyzyň demir ýol menzilinde türkmen wekiliýetini ýurdumyzyň Medeniýet günlerine gatnaşmak üçin Täjigistan Respublikasyna ugratmak dabarasy boldy. Medeniýet günleri iki halkyň arasynda dostluk...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Begli Hezretgulyýewiç Beşerow Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň “Türkmen owazy” teleradioýaýlymynyň başlygy wezipesine bellenildi.
***
Türkmenistanyň Prezidentiniň Karary bilen, Goçyýew...
Türkmenistanly ýaş aýdymçy Humaý Kakaýewa Azerbaýjanyň paýtagtynda çagalaryň arasynda geçirilen halkara “Mugam” festiwalynda ikinji orna mynasyp boldy. Ol bu festiwalda “Ýelepeselendi” atly türkmen aýdymyny we...
Türkmenistanyň Mejlisiň Başlygynyň, hökümet agzalarynyň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa sebitde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ösdürilmegine goşan uly goşandy...
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Aziýa — Ýuwaş umman teleradiogepleşikler birleşiginiň Baş Assambleýasynyň (Asia-Pacific Broadcasting Union-ABU) 55-nji mejlisiniň çäklerinde geçýän ýöriteleşdirilen serginiň we birnäçe beýleki...
21-nji sentýabrda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda TYA-nyň akademigi, ykdysady ylymlаryň doktory, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmegiň ýolunda” atly täze...
21-nji sentýabrda Mukamlar köşgünde hem-de Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkezinde daşary ýurtlaryň birnäçesiniň ylmy-okuw merkezleriniň hormatly doktory, professor, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek...
Türkmenistanyň Garaşsyzlyk baýramy mynasybetli geçirilýän çäreleriň çäklerinde Döwlet muzeýinde güýzlük galla we gowaça bagyşlanan sergi açyldy. Serginiň öňýanynda geçirilen maslahatda gurak howa şertlerinde oba hojalygyny...
Paýtagtymyzda Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XXI maslahaty geç-irildi. Däp bolşy ýaly, Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe — ählumumy baýrama bagyşlanyp geçirilýän maslahatyň işine daşary ýurtlardaky türkmen kowçumlaryndan...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow döwlet Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzyň şu medeniýet, sungat, döredijilik işgärlerine Türkmenistanyň hormatly atlary dakdy:
«Türkmenistanyň halk artisti» diýen hormatly ady:
Türkmenistanyň Beýik...
15-nji sentýabrda Awazada geçirilen dabaralaryň çäginde milletiň Liderine hem-de dabara gatnaşyjylaryň ählisine Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumynyň Akhan diýen bedewiniň Ginnesiň rekordlar Kitabyna girizilendigi hakyndaky...
Balkan welaýatynda iş saparynda bolýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 15-nji sentýabrda “Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky köpugurly sport toplumyna bardy. Döwlet işlerini işjeň dynç almak bilen...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 14-nji sentýabrda geçirilen giňişleýin mejlisinde döwlet Baştutanyna ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygy mynasybetli 28-nji sentýabrda Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda hem-de Balkan, Daşoguz,...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň 14-nji sentýabrda geçirilen giňişleýin mejlisinde wise-premýer P.Agamyradow ýurdumyzyň baş baýramynyň — Garaşsyzlyk gününiň öňüsyrasynda, 19-njy sentýabrda Aşgabatda geçiriljek Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň...
Hormatly professor-mugallymlar we diňleýjiler!
Sizi Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynyň döredilmeginiň şanly 10 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.
Demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşynyň milli ýörelgelerinden...
«Bereketli» hojalyk jemgyýeti öz öndürýän şöhlat, et we ýarym et fabrikatlarynyň, et ýapmalarynyň hem-de çaý önümleriniň bahalarynyň arzanladylandygyny habar berýär.
«Bereketli» H.J. önümleri täze, ter ýagdaýynda...
«Rysgal» gazetiniň habarynda aýdylyşy ýaly Türkmenistanyň «Halkbank» döwlet täjirçilik banky döwrebap, amatly we ygtybarly «Altyn asyr» bank kartlaryndan peýdalanyp, töleg terminalynyň üsti bilen nagt däl...
3-nji sentýabrda Buharest şäheriniň «ARÇUB» medeniýet merkezinde «Ilçihanalaryň Festiwaly» atly ýyllyk halkara çäresiniň resmi açylyşy geçirildi. Çäräniň işine Rumyniýada akkreditirlenen 70 sany diplomatik wekilhanalary, halkara...
5-nji sentýabrda Mukamlar köşgünde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygyna bagyşlanyp geçirilen “Garaşsyzlygyň merjen däneleri” aýdym-saz bäsleşigi ajaýyp gala-konsert bilen tamamlandy. Bilim ministrligi, Medeniýet ministrligi hem-de Telewideniýe,...
Mähriban çagalar!
Eziz körpeler!
«Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda ata Watanymyz, mähriban halkymyz berkarar döwletimiziň taryhynda uly we möhüm waka öwrüljek mukaddes...
4-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabat şäheriniň häkimi Ş.Durdylyýewiň haýyşy boýunça dikuçarda paýtagtymyzda alnyp barylýan iri gurluşyklaryň, birnäçe desgalaryň, şäheriň durmuş düzümini ösdürmek, abadanlaşdyrmak...


text:
16-njy maýda Gruziýanyň Milli Ylymlar akademiýasynda (MYA) Türkmenistanyň Ilçihanasynyň ýardam bermeginde “Türkmenistan- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” temasyndan maslahat geçirildi. Foruma Gruziýada ýerleşýän diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalarynyň, ylmy jemgyýetçiligiň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar gatnaşdylar.
Maslahatda MYA-nyň prezidenti Georgi Kwesitadze, türkmen diplomatik wekilhanasynyň ýolbaşçysy Döwletmyrat Myradow, syýasatşynas, Gruziýanyň at gazanan žurnalisti Badri Naçkebiýa, Jawahişwili adyndaky Tbilisi döwlet uniwersitetiniň professory L. Metreweli we beýlekiler çykyş etdiler.
Çykyş edenler 2018-nji ýylyň Türkmenistanda “Türkmenistan- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilendigini belläp, ençeme asyrlaryň dowamynda biziň ýurdumyzyň ýewraziýa ýollarynyň çatrygy, medeniýetleriň gatnaşygy we goşulyşma işleri üçin meýdança bolandygyny nygtadylar.Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyjy bilen iri ulag-logistiki taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagy bilen Beýik Ýüpek ýoluny häzirkizaman görnüşinde dikeltmekligiň durmuşa geçirilýändigi bellenildi.
Çykyş edenler Türkmenistanyň häzirki wagtda Ýewraziýanyň möhüm ulag-aragatnaşyk we üstaşyr geçiriş merkezine öwrülýändigini nygtadylar. Şunuň bilen baglanşyklylykda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) halkara gaz geçirijisiniň owgan böleginiň gurluşygyna, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň düýbüniň tutulmagyna we Serhetabat-Turgundi demir ýolunyň ulanylmaga berilmegine üns çekildi.
Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň Merkezi Aziýa sebitiniň we Hazar deňzi ýurtlarynyň ählumumy ykdysady goşulyşma ulgamyna netijeli goşulyşmagy jähtinden strategiki ähmiýeti nygtaldy.
Bu tema bagyşlanyp ýurtda amala aşyrylýan uly möçberli özgertmeler, onuň taryhy we häzirki döwri, halkara derejesindäki üstünlikleri, maýa goýum strategiýasy, syýahatçylyk mümkinçiligi, şeýle hem medeniýeti, türkmen halkynyň däp-dessurlary we göwnaçyklygy barada gürürň berýän wideoşekiller görkezildi.
Maslahata gatnaşanlara Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistan- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitaby sowgat berildi.
Tbiliside dünýä goşulyşma işlerinde Türkmenistanyň eýeleýän ornuna bagyşlanan maslahat geçirildi
16-njy maýda Gruziýanyň Milli Ylymlar akademiýasynda (MYA) Türkmenistanyň Ilçihanasynyň ýardam bermeginde “Türkmenistan- Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” temasyndan maslahat geçirildi. Foruma Gruziýada ýerleşýän diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalarynyň, ylmy jemgyýetçiligiň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar gatnaşdylar.


text:
“Milan” topary “Ýuwentusyň” argentinaly hüjümçisi Gonzalo Higuaini 1 ýyllyk kärendesine öz düzümine goşdy. 30 ýaşly hüjümçini “Milan” islän ýagdaýynda geljek ýyl 36 million ýewro baha transfer edip biler. Higuain 2 möwsüm öň “Napoliden” “Ýuwentusa” 90 million ýewro transfer bolupdy. Şeýle-de 2017-nji ýylyň tomsunda “Ýuwentusdan” “Milana” geçen 31 ýaşly Leonardo Bonuççi täzeden öňki klubuna dolandy. “Milan” Bonuççiniň öwezine “Ýuwentusyň” 24 ýaşly ýarymgoragçysy Mattia Kaldarany aldy.
Dünýä çempionatynyň ýyldyzlaryndan russiýaly Aleksandr Golowin Moskwanyň SSKA toparyndan Fransiýanyň “Monako” klubuna transfer boldy. 22 ýaşly oýunçy täze topary bilen 5 ýyla niýetlenen şertnama baglaşdy. Oýunçynyň transfer bahasy-da resmi däl maglumatlara görä, 30 million ýewro bolup, ol Russiýanyň rekordyna deňdir.
Madridiň “Atletiko” topary gollandlaryň PSW klubundan kolumbiýaly sag gyraky goragçy Santiago Ariasy transfer etdi. 26 ýaşly oýunçy ispan klubunda 2023-nji ýyla çenli oýnar. Transferiň bahasy barada iki tarapam dil ýarmady. Şeýle-de “Atletiko” ozalky sag gyraky goragçysy, horwatiýaly Same Wrsalkony “Intere” kärendesine ugratdy.
Iňlis kluby “Ewerton” ispanlaryň “Barselonasyndan” fransiýaly çep gyraky goragçy Luka Din bilen 5 ýyllyk şertnama baglaşdy. 25 ýaşyndaky oýunçy üçin “Ewerton” 18 million funt sterlingi “Barselona” tölär. “Ewerton” ondan öňem “Watford” toparyndan braziliýaly hüjümçi Riçarlisony 40 million ýewro transfer edipdi. Italiýanyň “Lasio” topary “Sewilýadan” 23 ýaşly ýarymgoragçy Hoakin Korreany 16 million ýewro transfer etdi. Argentinaly oýunçy rimliler bilen 5 ýyllyk şertnama baglaşdy. Şeýle-de, “Lasio” kluby “Fiorentina” bilen şertnamasy tamamlanan 29 ýaşyndaky horwatiýaly ýarymgoragçy Milan Badelži hem düzümine goşdy.