text:
Türkmenistanyň prezidentiniň anna güni geçiren hökümet maslahatynda, ýurduň durmuşyna degişli beýleki möhüm meseleler bilen bir hatarda, ilaty agyz suwy bilen bökdençsiz üpjün etmek barada hem gürrüň edildi.
Türkmen telewideniýesiniň habarynda aýdylmagyna görä, Ministrler Kabinetiniň başlygynyň orunbasary M.Artykow hökümet maslahatynda ilaty agyz suwy bilen bökdençsiz üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat beripdir.
Hasabatda aýdylmagyna görä, ýurduň ilatly ýerlerini arassa agyz suwy bilen üpjün etmek, welaýatlarda suw arassalaýjy zawodlary we suwy süýjedýän desgalary gurmak barada programmalaýyn işler edilýär, bar bolan desgalar döwrebaplaşdyrylýar, suw geçirijileriň ulgamlary täzelenýär.
Mundanam başga, ýurtda agyz suwuny ölçeýji enjamlary oturtmak barada hem çäreleriň görülýändigi aýdylýar. Emma bu işiň jikme-jiklikleri, suwuň hakykatda haçandan ölçelip başlanjagy, adamlaryň artykmaç ulanylan suw üçin näçe töleg etmeli boljagy barada zat aýdylmaýar.
Şeýle-de metbugatda ekerançylyk ýerlerinde ulanylýan suwuň nähili ölçeljegi, bu ugyrda bar diýilýän bisarpaçylygyň nähili azaldyljagy ýa-da ozalky praktikadan nähilidir bir üýteşme boljagy barada maglumat berilmeýär.
Suw problemasy
Golaýda, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň Aşgabada sapary mahalynda türkmen türmesinden boşadylan türk mugallymynyň türk metbugatyna beren gürrüňinde aýdylmagyna görä, türkmen türmelerinde suw uly problemalaryň biri bolup durýar.
Ikinji tarapdan, ýurt içinde Azatlyk radiosynyň ýerli habarçylary bilen söhbetdeş bolýan raýatlaryň arasynda-da agyz suwunyň hilinden zeýrenýänler az däl.
Daşoguz welaýatynyň Gurbansoltan eje etrabynda ýaşaýan, emma adynyň efirde tutulmazlygyny soran daýhan zenanyň Azatlyk radyosynyň habarçysy Soltan Açylowa bilen söhbetdeşlikde aýtmagyna görä, Daşoguzda suwuň hiliniň ýaramazlygy ilatyň saglygyna uly zyýan ýetirýär:
Şonuň bilen birlikde, garrygalaly Amangelen Şapudakow ýaly, ýurduň ilatly punktlaryndaky agyz suwy meselesi, bu ugurdaky korrupsiýa barada daşary ýurt metbugatynda, Azatlyk radiosynda çykyş eden raýatlaryň ýanalýan halatlary hem bolýar.
Türkmenistanda suw ilata mugt ýa-da ýeňillikli bahadan berilýän zatlaryň hatarynda agzalýar. Ýöne indi hökümet maslahatynda suw ölçeýji enjamlaryň oturdylmagy barada görülýän çäreler barada habar berilmeginden çen tutulsa, ýurtda suwy bisarpa ulanmaklygyň soňy geljek ýaly görünýär. Emma edil häzir Türkmenistanyň suwy görülmedik derejede bisarpa tutýandygy barada alada bildirilýär.
Türkmenistanyň oba hojalyk ministriniň ozalky orunbsary Saparmyrat Yklymowyň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, Türkmenistanyň oba hojalygynda suw «jenaýatçylykly derejelerde» bisarpa ulanylýar.
Finlandiýaly ekolog Olli Warisiň oktýabr aýynda «Nature» žurnalynda ýazmagyna görä, eger Merkezi Aziýa ýurtlary öz suw resurslaryny netijeli ulanmagy öwrenmeseler, olara basym bu ýagdaýdan gelip çykýan sosial-ykdysady sarsgynlar bilen bilelikde, Ýakyn Gündogar ýa-da Demirgazyk Afrika ýurtlarynyň ykbaly garaşýar.
Alymyň hasaplamalaryna görä, regiona bu meselede iň uly zyýan getirýän Türkmenistan bolup, bu ýurt ilatyň jan başyna ulanylýan arassa suwuň möçberi babatda iň ýokarda durýar.
Bilşimiz ýaly, Türkmenistan Amyderýa, Tejen, Etrek, Murgap ýaly, başga ýurtlaryň territoriýasyndan gelýän derýalaryň suwuna garaşly, şol bir wagtda ýurtda emeli kanal gurlup, onýyllyklar bäri iň bir suwy köp talap edýän ekinleriň biri bolan gowaça ekilýär.


c: text/html

text:
Duşenbe güni Gazagystanyň nebit kompaniýasynyň ýüzlerçe işgärleri ýurduň günbataryndaky Aktau şäherinde öz kärdeşleriniň tussag edilmegine protest bildirip, demonstrasiýa geçirdiler.
Ýekşenbe güni Aktau şäherinde “Karažan-basmunaý” nebit kompaniýasynyň işgärleriniň ýüzlerçesi öz aýlyk haklarynyň köpeldilmegini we sosial ýagdaýlarynyň gowulandyrylmagyny talap edip demonstrasiýa çykanda, häkimiýetler olary gazaply güýç ulanyp dargytdylar.
Şol wakada 37 adam tussag edilip, olardan 7-si birneme soňra erkinlige goýberildi. Nebitçilerden ikisi şonda öz garynlaryny pyçak bilen kesip, häkimiýetlere garşy nägileliklerini mälim edipdiler. Olaryň ikisem agyr halda keselhana alnyp gidildi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanly studentlere okuwlaryny dowam etdirmek üçin Gyrgyzystana dolanmaga rugsat berilýär. Bu barada Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy aýdýar.
Ogul-gyzlaryny Gyrgyzystana ibermekçi bolýan ene-atalar “ähli jogapkärçiligi öz üstüne alýandygy” barada dil haty ýazyp, her bir student “okuwa gitmek üçin ýardam bermeklerini sorap, Migrasiýa gullugyna haýyşnama bilen ýüz tutmaly” diýlip, habar berilýär.
Azatlyk Radiosynyň habarçysynyň maglumatyna görä, Gyrgyzystana okamaga gidýänler çakylyk hatlaryny hem görkezmeli. Emma olar Orsýete, Türkiýä we käbir beýleki ýurtlara okamaga gidýän studentler ýaly Bilim ministrliginde hasaba alynmaýarlar.
Iýun aýynda Gyrgyzystanyň Oş we Jelalabat şäherlerinde emele gelen etnigara çaknyşyklardan soň bu ýurtda, esasan hem Gyrgyzystanyň dartgynly günorta regionlarynda bilim alýan 4 müňden gowrak türkmenistanly student yzyna çagyrylypdy.


text:
Türkmen ýaşlary moda geýinýärmi?
Türkmenistanda ýaşlar döwrebap egin-eşik geýmäge çalyşýarlar. Gyzlar dürli milli nagyşly eşik geýmegi halaýarlar. Ýöne olaryň arasynda Ýewropa modasynda geýinmegi halaýanlar hem köp. Olaryň aglabasy ýubka we kofta geýýärler. Işleýän ýaş gyzlar Ýewropa modalaryna ýykgyn edýärler diýilýär.
Bagşylar salgyt tölemeli
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ýakynda gelen kararyna laýyklykda, toýlarda aýdym aýdýan bagşylar täze ýyldan hökümete salgyt töläp başlarlar.
Bu karar resmi taýdan heniz kanunlaşdyrylmasa-da, onuň eýýäm täze ýyldan herekete girjekdigini bagşylar aýdýarlar.
Rep Türkmenistanda gadagan
Türkmenistanda rep aýdymçylaryň ýagdaýlarynyň gowy däldigi habar berilýär. Sebäbi rep aýdymlary käbir resmi däl çeşmeleriň tassyklamagyna görä, Turkmenistanda gadagan. Teleradioda hem bu aýdymlar berilmeýär we käbir aýdymçylara bolsa rep stilinde aýdym aýtmak gadagan edildi diýlip, şol habarlarda aýdylýar.
Rep aýdymlarda umuman sosial kynçylyklar hem tankytlanýar.
Şu temalar boýunça taýýarlanan “Ýaşlar” gepleşgini diňlemek isleseňiz, sahypanyň sag tarapynda ýerleşdirilen audio düwmäni basyň.


text:
Siriýanyň döwlet telewideniýesiniň berýän maglumatyna görä, Riýad Hijabyň Iordaniýa gaçyp barandygy baradaky maglumatlaryň peýda bolmagy bilen, ol ýurduň premýer-ministri wezipesinden çetleşdirilipdir.
Adynyň tutulmagyny islemedik Iordaniýanyň resmisi Hijabyň öz maşgala agzalary bilen ýurda gelendigini tassyklady.
Riýad Hijabyň metbugat wekili Muhammet al-Atri Iordaniýadan “Al-Jazeera” telekanalynda Hijabyň adyndan beýanat bilen çykyş etdi.
Ol: Men [Riýad Hijab], ganly we terroristik režimiň düzümiden şu gün çykýandygymy mälim edýärin. Men azatlyk we adalat üçin oppozisiýanyň tarapyna geçdim. Şu günden başlap men rewolýusiýanyň esgerleriniň hataryndadygymy yglan edýärin” diýdi.
Al-Otriniň bellemegine görä, häzir Hijab we onuň maşgala agzalary “howpsuz ýerde” bolup, olaryň ýurtdan çykmagyna Siriýanyň azat armiýasy hemaýat edipdir.
Oppozisiýadaky Siriýanyň Milli geňeşiniň ýolbaşçysy Abdel Basset Saýda ozalky premýer-ministriň ýurtdan gaçmagynyň Başar al-Assadyň režiminiň “dargap başlandygyny” äşgär edýändigini aýtdy.
Mundan öň Hijab Siriýanyň oba-hojalyk ministri bolup, ol 23-nji iýunda ýurduň premýer-ministri wezipesine bellenilipdi.
Bu aralykda, duşenbe güni Damaskda telewideniýe binasynyň üçünji gatynda bomba partlady. Bu wakada azyndan üç kişiniň ýaralanandygyny ýerli media habar berýär.


text:
Berlin diwary ýykylaly bäri aradan 25 ýyldan gowrak wagt geçensoň, 2015-nji ýylda Ikinji jahan urşundan bärde görlüp-eşidilmedik bosgunlar tolkunynyň içine düşen Ýewropada [döwletleriň arasynda] ýene germewleriň gurulmagy 28 agzaly Ýewropa Bileleşiginiň esaslaryny sarsdyryp, onuň ýaşaýşa ukyplydygyny sorag astyna alýar.
2016-njy ýylda Brýussel Orta Gündogardaky we Afrikadaky uruşdan hem garyplykdan gaçyp gelýän migrantlar, bosgunlar bilen iş salşylanda, diňe göreşmek bilen çäklenmez. Ol Ýewropanyň esasy bölegindäki pasportsyz özara erkin gatnawy ýatyrmalymy ýa dälmi diýen ýaly meseleler bilen hem ýüzbe-ýüz bolar. "Yslam döwleti" toparynyň militantlary 13-nji noýabrda Parižde 130 adamy öldüreninden soň bu ugurdaky çagyryşlar köpeldi.
Ýewropa Bileleşiginiň içinde bolsa alada bilen yzarlanjak zat - Britaniýanyň blokdan çykyp-çykmazlyk barada 2016-njy ýylda geçirmegi mümkin referendumy bolar. Britaniýanyň blokdan çykmagy - Brexit - Bileleşigiň ululykda ikinji orny eýeleýän ykdysadyýetini ýitirmegini aňladýar. Kontinentiň beýleki çetinde bolsa Orsýet bilen özara söwda etmek höwesi saklanýar. Bu barada hem pikir tapawutlarynyň ýüze çykmagy örän ähtimal.
Migrasiýa
Migrasiýa krizisi 2016-njy ýylda sowlup gitmez. Ýewropa Komissiýasy 2016-njy ýylyň aýagyna çenli Ýewropa Bileleşigine üç million migrant geler diýen pikirden ugur alýar. Bu 2015-nji ýylda gelendir diýip çaklanylýan bir millionyň üç essesi.
Ýewropa Bileleşigi bu uly kynçylyga reaksiýa görkezmekde haýal hereket etdi. Munuň hem esasy sebäbi Gündogar bilen Günbataryň arasyndaky bölünişik. Bosgunlara garşy topara ýolbaşçylyk edýän Wengriýanyň premýer-ministri Wiktor Orban sentýabrda "Ýewropany hristian edip saklamak" üçin "serhetlerimizi goramak" zerur diýdi.
Indi bolsa bosgunlaryň uruşdan ýaňa dargan Siriýadan Ýewropa Bileleşigine gelip guýulmagynyň öňüni almakda [esasy umyt] gysyş astyna düşen Brýussel tarapdan beýleki peşgeşler bilen birlikde eline üç milliard ýewro tutdurylan Türkiýe bolar.
"Carnegie Europe" ylmy merkeziniň ýokary derejeli işgäri Judy Dempseýiň pikiriçe, bosgunlaryň gelmeginiň soňlanmagy Siriýadaky konfliktiň soňlanmagyny aňladýar. Bu hem aňsat iş däl: "Muny nädip soňlamaly diýen meselede ähli oppozision partiýalaryň we dürli toparlaryň arasynda ylalaşyk bolarmy? Meniň pikirimçe, bu gaty problemaly zat. Mysal üçin, Saud Arabystanynyň bähbitleri näme? Eýranyň bähbitleri näme? Orsýetiň bähbitleri näme? Ýewropanyň, Amerikanyň bähbitleri näme? Gynansak-da, migrant krizisi ýene birnäçe wagtlap dowam eder".
Şengen
Migrant krizisi, aýratyn-da Gresiýanyň deňiz ýoly bilen gelýän köpsanly adamlara kontrollyk edip bilmeýänligi, Ýewropa Bileleşiginiň açyk serhetler zonasy Şengeni kyn ýagdaýa salýar. Bileleşige agza 22 döwlet bilen beýleki 4 döwletiň arasynda pasportsyz erkin sapara ýol berýän Şengen reformirlenmeli, hatda ony ýatyrmaly diýýänleriň sany Pariž hüjüminden soňra köpeldi. Hüjümi gurnanlykda güman edilýän adam Brýusseliň etegindäki Molenbeekden. Ýöne Belgiýanyň premýer-ministri Çarls Mişel hüjüm Ýewropa serhetleriniň açykdygynyň netijesi diýip, Şengeniň dowam etmegini-de sorag astyna aldy. Ol noýabrda: "Biz indi Ýewropada howpuň täze derejesi bilen ýüzbe-ýüz bolýarys" diýdi.
Içki serhetler barada barýan oňuşmazlyklar bilen birlikde Bileleşigiň daşky serhetlerini goramakda-da ylalaşyk ýok. Fransiýa bilen Germaniýa Ýewropa Bileleşiginiň "Frontex" serhet güýjüne daşky serhetleri goramak üçin köprak ygtyýar berilmegini isleýärler. Ýöne belli bir ylalaşyga gowuşmagyň kyndygy sebäpli, 2016-njy ýylda ýurtlaryň aglabasynyň birtaraplaýyn syýasy kararlara ýykgyn etmegi mümkin.
Dempseý "Ýöne biz daşary syýasatyň we howpsuzlyk syýasatynyň gitdigiçe gaýtadan millileşdirilýändigini hem görýäris. Bu geçen birnäçe ýyllykda-da bardy, ýöne indi barha güýçlenýär. Meniň pikirimçe, Ýewropa Bileleşiginiň içinde köp meseleler babatda agzybirlikli tutum geljek ýylyň dowamynda berkemegiň deregine gowşar" diýýär.
Brexit
Belli bir derejede sagçy güýçleriň, aýratyn-da Ýewropa Bileleşigine şübheli garaýan Beýik Britaniýanyň Garaşsyzlyk partiýasy UKIP-niň görkezýän basyşy netijesinde Britaniýanyň premýer-ministri Dawid Kameron öten maýda geçen saýlawlarda öz partiýasynyň ýeňiş gazanmagyny kepillendirmek üçin Ýewropa Bileleşigine agzalyk boýunça referendum geçirmegi wada etdi.
Britaniýa Ýewropanyň 18 döwletiniň pul blogy bolan ýewro zonasyna degişli däl. Ýöne ol Ýewropada ikinji uly ykdysadyýet. Şol sebäpden onuň agzalykdan çykmagy Ýewropa Bileleşiginiň tutuş içerki önüminiň 15 prosent aşaklamagyna getirer. Kameron Britaniýanyň Bileleşikde galmagyny isleýär. Ol Londana garaşsyz hereket eder ýaly mümkinçilik berilmegi babatda Brýussel bilen täze şertler hakda gürleşmegi wada berdi. Ýöne Ýewropa Bileleşiginiň resmileri bu iş beýleki agzalarda hem şular ýaly meýilleri döreder diýip aladalanýarlar. Referendum üçin entek bellenen anyk sene ýok. Onuň 2017-nji ýyla ýa ondan soňa goýulmagy-da mümkin. Ýöne Britaniýanyň agzalykdan çykmak mümkinçiligi 2016-njy ýylda Bileleşigiň üstünden sowulmaz.
Orsýet
Bu Ýewropa Bileleşigini bölekläp biljek mesele däl. Ýöne Moskwa bilen bolan gatnaşyklar blokda oňuşmazlyga sebäp bolýar. Orsýetiň 2014-nji ýylda Krym ýarymadasyny basyp almagyna we onuň gündogar Ukrainada separatistleri goldamagyna jogap edip, Birleşen Ştatlaryň Moskwanyň garşysyna girizen sanksiýalaryna Ýewropa Bileleşigi-de goşuldy. Kiýew bilen separatistleriň arasyndaky konfliktde 9 müňden agdyk adam öldi. Ýewropa Bileleşigi tarapynda girizilen sanksiýalaryň uly bölegi 2016-njy ýylyň aýagyna çenli öz güýjünde galar, ýöne onuň geljegi barada aýdyňlyk ýok.
Sanksiýalar energiýanyň bahasynyň aşaklamagy bilen birlikde Moskwa agyr zarba bolup degdi. Ýöne ondan Ýewropa-da zyýan çekmän duranok. Germaniýanyň "Die Welt" gazetiniň ýazmagyna görä, Orsýetiň garşysyna girizilen sanksiýalardan Ýewropanyň 114 milliard dollar zyýan çekmegi we iki milliona deňeç iş ornunyň ýitirilmegine getirmegi mümkin.


text:
Türkmenistanyň gymmatly baýlyklarynyň biri bolan pagtany kärende hojalyklarynda ösdürip ýetişdirmegiň ýola goýlanyna köp ýyllar boldy. Kärende hojalyklary hakyky bazar ykdysadyýetiniň ýoly hasaplanýar.
Häzirki döwürde kärendeçilik daýhanyň öz şahsy işi bolup durýar. Daýhanlar ýeri kärendesine öz islegine görä alýarlar. Islän adam kärendesine ýer alýar, islemedikler alanoklar. Olar öz hojalyklarynyň işi bilen boluberýärler. Olara pagtany «ýyg» ýa-da «ýygma» diýýän adam ýok.
Garaşsyzlygyň ilki ýyllarynda kärendeçileriň işlerinde düşünişmezlikler kän ýüze çykdy. Kärendeçi daýhan köplenç ýagdaýda zähmeti üçin ujypsyz girdeýji alýardy. Soňy bilen kärendeçilikde tejribe toplandy. Kärendeçi pagtaçylar-da öz işlerinde tejribe topladylar. Aýratyn-da soňky iki ýylyň içinde kärendeçilik işi has-da düşewüntli boldy. Muňa düşünen oba adamlarynyň köpüsi pagta ekmek üçin ýer aldylar we bol hasyl kemala getirdiler.
Agyr zähmetli günler yzda galdy. Bu günler ýurduň pagtaçy kärendeçileri döwlete ýygyp tabşyran pagtalary üçin dohod - girdeji pul alýarlar.
Mary welaýatynda gowy zähmet çekip, kärende hojalygynda kemala getiren pagtalaryna berilýän pula maşyn satyn alan hojalyklar örän köp. Pagtaçylyk daýhan üçin girdejili pudaga öwrülip başlady.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Şu gün Özbegistanyň prezidenti Islam Karimow Türkmenistana resmi saparyna başlady.
Türkmen mediasynyň maglumatyna görä, prezident Karimow Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow bilen gepleşik geçirer. Olar söwda, ykdysady we medeni hyzmatdyşlyk barada maslahat ederler.
Bu gepleşiklerden soňra birnäçe ikitaraplaýyn ylalaşyga gol goýlar diýlip garaşylýar.
Iki ýurduň prezidentleri Daşoguz welaýatynda geçýän türkmen-özbek Dostluk festiwalyna hem gatnaşarlar.
Özbegistanyň Döwlet statistika gullugynyň berýän maglumatlaryna görä, 2008-2009-njy ýyllar aralygynda türkmen-özbek söwda dolanşygy 39% ýokarlanyp, 191 milion amerikan dollaryna deň boldy.
Bu görkeziji 2010-njy ýylyň birinji ýarymynda 2009-njy ýyla garanda 15.6% peselip, 78.6 milion amerikan dollaryna barabar boldy.


text:
25-nji maýda Bagtyýarlyk we Oguzhan köçeleriniň çatrygynda bina edilen “Ýyldyz” binasynyň açylyş dabarasy geçirildi. Özboluşly binanyň ýanynda guralan dabara hormatly ýaşulular, kümüş saçly eneler, mekdepleriň okuwçylarydyr uçurymlary, paýtagtymyzyň köp sanly ýaşaýjylary we myhmanlary gatnaşdylar.
“Ýyldyz” binasy özboluşly binagärlik çözgüdi we gurluş aýratynlygy bilen tapawutlanýar. Onuň umumy beýikligi 36 metre barabar bolup, ýarymaý şekilindäki bäş sany sütünden ybaratdyr. Binanyň esasy bezegi Oguzhanyň sekizburçly ýyldyzy bolup durýar. Sütünler özara baglanyşyp, bir bitewi gurnamany emele getirýär.
Bu binanyň ýene bir aýratynlygy, oňa kesesinden syn edeniňde, bina ýarymaý şekili alamatlandyrýar, ýokarsyndan bolsa ýyldyz şekilindedir. Täze binanyň tutuşlygyna alnanda, asmana tarap barýan emele hemrany ýatladýandygyny aýratyn bellemeli.


text:
Aşgabat, 02.02.2015.. “Türkmenportal”.
2011-nji ýyl — Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Köýtendag etrabynda döredilen iri senagat merkeziniň — Garlyk şäherçesiniň düýbüniň tutulmagy mynasybetli iş saparyna ugrady.
2009-nji ýyl — RN Safir-2 (“Wekil”), Eýran öz önümi bolan “Omid” (“Umyt”) hemrasyny Ýeriň arbitasyna çykarmagy üstünlikli amala aşyrdy.
2003-nji ýyl — Gazagystan Respublikasynyň Konstitusiýasynyň täze redaksiýasyny kabul eden (ýurduň Prezidenti tarapyndan 18.02.2003 ý. gol çekilen) referendum geçirildi.
1993-nji ýyl — Özbegistanyň Prezidenti Islam Karimow “Ýere bolan hususy eýeçilik hakyndaky” Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, Özbegistanyň her bir raýaty 500 gektar meýdany bolan ýer böleginden ömürlik peýdalanmaga ygtyýar almaga hakly bolup durýar.
1986-njy ýyl — Lihtenşteýn zenanlary ilkinji gezek saýlawlara gatnaşdylar.
1982-nji ýyl — “Mi-26” dikuçary 10 t ýüki 6,4 km belentlige göterdi.
1970-nji ýyl — Mýunhende ilkinji gezek nerw transplantasiýasynyň operasiýasy geçirildi.
1892-nji ýyl — Uilýam Peýtner çüýşäniň demir dykysyny ýasamaga rugsatnama aldy.
1886-nji ýyl — ABŞ-da ilkinji gezek resmi taýdan surogyň (gyşyna uka gidýän kiçijik gemrijiniň) güni baýram edildi.
1626-njy ýyl — iňlis şasy Karol I täç geýdirmek dabarasy boldy.
1536-njy ýyl — ispaniýaly konkistadorlar Buernos-Aýresi esaslandyrdylar.
962-nji ýyl — Otton I Mukaddes Rim imperiýasynyň impertory boldy.
Suw-batga peýdalarynyň Bütindünýä güni.
Azerbaýjan — Ýaşlar güni.
Meksika — Konstitusiýa güni.
Italiýa — kirpiniň güni.
Estoniýa — şemleriň güni


text:
Şenbe güni Eýranyň hökümeti öz ýadro merkezlerinden ikisiniň halkara diplomatlarynyň sapar etmekleri üçin açykdygyny yglan etdi.
Emma dünýäniň ösen döwletleriniň wekilleri Eýranyň bu ýadro merkezlerine sapar etmekden ýüz öwürdiler.
Ýewropa Bileleşiginiň resmileri munuň sebäbini ol gürrüňi edilýän ýadro merkezlerine diplomatlaryň däl-de, Birleşen Milletler Guramasynyň ýadro meselesi boýunça inspektorlarynyň sapar etmelidikleri bilen düşündirdiler.
Şu aýyň ahyrynda dünýäniň ösen döwletleriniň altysy Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat bölüminiň başlygy Katrin Aştonyň ýolbaşçylygynda Türkiýede Eýranyň resmileri bilen bu ýurduň ýadro programmasy bilen bagly meseleler boýunça ýörite gepleşik geçirmekligi planlaşdyrýar.


text:
Ýurduň iň uly altyn käninde protestçiler bilen polisiýanyň arasynda bolan çaknyşyklardan soň, Gyrgyzystanyň demirgazyk etrabynda adatdan daşary ýagdaý güýje grizildi.
Anna güni Kumtor altyn käninde bolan çaknyşyklarda 50-den gowrak adam ýaralandy, 80 adam tussag astyna alyndy.
Protestçiler bu altyn känini işledýän Kanada kompaniýasyny örän az salgyt tölemekde we tebigata zyýan ýetirmekde aýyplaýarlar we onuň millileşdirilmegini isleýärler.
Kumtor altyn käni gyrgyz ykdysadyýetiniň 12 prosent çemesini düzýär.
Bu demonstrasiýalar şu hepdäniň başynda, protestçiler Demirgazykdaky Týan-şan daglarynda ýerleşýän altyn känine barýan ýoly baglanlarynda başlandy.
Anna güni protestçiler bu altyn känine tok berýän elektrik stansiýasyna ikinji gezek reýd geçirdirler.
Şol gün ýurduň günortasyndaky Jalalabat şäherinde hem protest başlandy we ýüzlerçe adam gubernatoryň edarasyna zabt etdi.


text:
Owganystanyň Orsýetde öndürilen Mi-25 kysymly dört söweş dikuçaryny Hindistandan satyn almakçydygy habar berilýär.
Owganystanyň Milli howpsuzlyk geňeşçisi Mohammad Hanif Atmaryň dynç günlerinde bu işi tamamlamak üçin Hindistanyň paýtagtyna barjakdygy Nýu Delidäki we Kabuldaky çeşmelere salgylanyp habar berildi.
Hindistanly çeşmeleriň birinde Hindistanyň dikuçarlary Owganystana aşyrmak meselesini ABŞ-nyň Owganystandaky baş harby ýolbaşçysy general Jon Kampbell bilen maslahat edendigi bellendi.
Hindistanyň berjek diýilýän söweş dikuçarlarynyň bu ýurduň Owganystan bilen 2011-nji ýylda strategiki partnýorlyk barada ylalaşyga gol çekmeginden soň berilýän ilkinji söweş ýaragy bolup biljekdigi aýdylýar.


text:
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri Russiýanyň käbir öňdebaryjy adam hukuklaryny goraýjy aktiwistleri bilen duşuşdy.
Duşuşyk çarşenbe güni ABŞ-nyň Russiýadaky ilçisi Maýkl Makfaulyň rezidensiýasynda geçdi.
Aktiwistleriň arasynda Moskwanyň ”Helsinki toparynyň” başlygy Lýudmila Alekseýewa, şeýle-de “Memorial”, “Human Rights Watch Russiýa”, “Agora assosiasiýasy”, “Greenpeace Russiýa” ýaly toparlaryň görnükli wekilleri bardy.
Kerri aktiwistler bilen gepleşiklere başlamazdan ozal, olara ýüzlenip: “Siziň edýän işleriňize hemmeler sarpa goýýar” diýdi.
Soňky hepdeleriň dowamynda rus häkimiýetleri hökümete degişli bolmadyk guramalary sorag edýär. Bu çäreler daşary ýurtdan maliýeleşdirilýän aktiwistleriň toparlaryny “daşary ýurt agenti” diýip hasaba aldyrmak baradaky dawaly kanunyň çäklerinde geçirilýär.
Kerri, ABŞ-nyň döwlet sekretary hökmünde, Russiýa ilkinji saparyny geçirýär.
Sişenbe güni Kerri Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin we daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen duşuşdy. Gepleşikleriň dowamynda Siriýadaky konflikt we terrorizme garşy göreşdäki özara hyzmatdaşlyk maslahat edildi.
Kerri žurnalistlere beren interwýusynda gepleşikleriň dowamynda hökümete degişli bolmadyk guramalara edilýän basyşyň, şeýle-de ABŞ-nyň raýatlarynyň rus çagalaryny ogullyk almagy gadagan edýän kanunyň hem gozgalandygyny aýtdy.
Haçan-da ABŞ aklawçy Sergeý Magnitskiniň ölümi, şeýle-de adam hukuklarynyň beýleki bozulmalary bilen ilteşiklilikde güman edilýän käbir rus resmileriniň garşysyna sanksiýalary girizende, Russiýa ABŞ-nyň raýatlarynyň orsýetli çagalary ogullyk almagy gadagan edýän garşylykly kanuny kabul etdi.
“Magnitskiý akty” Moskwa bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklaryň dartgynlaşmagyna sebäp boldy.
Alekseýewa çarşenbe güni Kerri bilen geçirilen gepleşiklerde ne “Magnitskiý aktynyň”, ne-de “Bolotnaýa işiniň” maslahat edilendigini aýtdy.
Kerri, sişenbe güni çykyş edip, Russiýanyň we ABŞ-nyň “özara strategiki bähbitlere ýykgyn etmelidigini” aýtdy.


text:
Pakistanyň terrorçylyga garşy göreş boýunça sudy bir ymamy, ýurtdaky şaýy azlygyna garşy wagyz-nesihat işlerini amala aşyrmakda bäş ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
20-nji maýda Lahor etrap prokurory Şaih Said Ahmed ymam Maulana Abubakara garşy çykarylan hökümi tassyklady.
Maulana Abubakar fewral aýynda Punjab welaýatynyň Kasur etrabynda tussag edilipdi. Ol özüne garşy ýöňkelýän aýyplamany ret edýär.
“Dawn” atly neşiriň Pakistanyň adynyň köpçülikde agzalmazlygyny soran resmisine salgylanyp berýän maglumatyna görä, şu ýyl ýurtda ýigrenç mazmunly wagyz-nesihat işlerini amala aşyrmakda 21 adam sekiz ýyla çenli türme tussaglygyna höküm edilipdir.
Soňky iki ýylyň dowamynda ilatynyň aglabasy sünnilerden ybarat Pakistanda amala aşyrylan mezhebara hüjümlerde 1 müň çemesi şaýy musulmany heläk boldy.


text:
“Bu plan barada ylalaşyldy” diýen habar ýaýran badyna Aziýada we Ýewropada birža bazarlary galkynyp ugrady. Munça pul göz öňünde tutular diýip, pikir edilmändi. Şol sebäpden bu garaşylmadyk göçüm boldy. “Öňe tarap uly ädim”
Ýewropa Bileleşiginiň baş diplomaty Katerin Aşton: “Bu plan hem Ýewropa hem-de global ykdysadyýet üçin gowy” diýdi.
Halkara walýuta gaznasynyň başlygy Dominik Strauss-Khan ony “öňe tarap uly ädim” diýip atlandyrdy. Alman kansleri Angela Merkeliň pikiriçe hem, bu umumy pul ýewrony goramak üçin zerur çäre.
“Bu plandan maksat umumy pulumyzy güýçlendirmek hem goramak. Bu ýewronyň we Ýewropa Bileleşiginiň taryhynda ozal bolan zat däl. Biz adatdan daşary ýagdaýda öz pulumyzy goraýarys. Öz halkymyza has düşnükli edip aýtsam: biz Germaniýada halkyň puluny goraýarys” diýip, Angela Merkel aýtdy.
Bu plan barada ylalaşyga gelinmegine ýol tapmak üçin Ýewropa Bileleşiginiň maliýe ministrlerine iň bärsinden 11 sagat wagt gerek boldy. Köp wagtlap çekeleşilip, iň soňunda hem Gresiýanyň bergi krizisiniň beýleki ýurtlara ýaýramagynyň öňüni bökdemek, bazarlary köşeşdirmek baradaky çärelerden has uly maliýe goşandy hakda ylalaşyldy.
3 ýyllyk planda göz öňünde tutulmagyna görä, ýewro zonasyna degişli 16 ýurt 440 milliard ýewrony Gresiýa, Ispaniýa, Italiýa we Portugaliýa ýaly bergi krizisine uçran ýurtlara elýeterli etmeli. 250 milliard ýewro Halkara walýuta gaznasyndan, 60 milliard ýewrolyk kredit hem Ýewropa Komissiýasynyň özünden gelýär.Halas ediş plany şerti bilen gelýär
Olli Rehn Ýewropanyň Ykdysadyýet we pul işleri baradaky komissary. Ol: “Häzirki problemalar ýewro zonasynyň maliýe durnuklylygyny üpjün etmek üçin edilýän tagallalar. Abanýan howp ýeke bir agza döwlete däl, tutuş ýewro zonasynyň durnuklylygyna, tutuş Ýewropa Bileleşigine abanýar” diýýär.
“Tutuşlygyna alanyňda, nähili baha bilen bolsa-da, biz ýewrony goramaly. Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň edýän maliýe tagallalary, Ýewropa Komissiýasynyň we agza döwletleriň maliýe kömegi, Ýewropanyň Merkezi Bankynyň görýän çäreleri şuny subut edýär” diýip, Rehn aýtdy.
Ýöne bu halas ediş plany boş däl-de, ýanynyň şerti bilen gelýär. Ýewro zonasynda durýan ýurtlar öz maliýe problemalaryny çözmek üçin edýän tagallalaryny artdyrmaly. Merkeliň sözlerine görä, “Ýewrony goralmagy zerur ýurtlar üçin döredilen kepilden peýdalanmak Halkara walýuta gaznasy we Ýewropa Bileleşigi tarapyndan hödürlenen programmalaryň ýerine ýetirilmegine bagly. Ýewro zonasynda durýan ýurtlar öz býujetlerini pugtalandyrmak barada ylalaşýarlar”.


text:
Polşanyň täsirli “Gazeta Wyborçeý” neşiriniň Belarusdaky korrespondenti Anjeý Poçobuta Belarusyň prezidenti Aleksandr Lukaşenkony masgaralamakda günä bildirildi. Žurnaliste iki ýyl türme tussaglygy abanýar.
Belarusyň prokuraturasynyň maglumatyna görä, bildirilýän günä “Gazeta Wyborçeýde” we oppozision saýtlaryň birinde Poçobutyň çap etdiren on makalasynyň mazmunyna esaslanýar.
Bellenişine görä, şol makalalarda awtor Lukaşenkonyň awtoritar dolandyryş stilini tankyt edýär.
Anjeý Poçobuta Polşa bilen serhede ýakyn ýerleşýän Grodno şäherinde işleýär.


text:
Şu günler ýurduň ähli ýerlerinde, edara-kärhanalardan başlap mekdepdir çagalar baglarynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurduň baştutanlygyna saýlanmagynyň 3 ýyllygy mynasybetli aýdym-sazly dabaralar, sergiler, sport bäsleşikleri hem-de wagyz-nesihat çäreleri, ýygnanyşyklar geçirilýär.
Şu günler ýurduň ähli ýerlerinde, edara-kärhanalardan başlap mekdepdir çagalar baglarynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurduň baştutanlygyna saýlanmagynyň 3 ýyllygy mynasybetli aýdym-sazly dabaralar, sergiler, sport bäsleşikleri hem-de wagyz-nesihat çäreleri, ýygnanyşyklar geçirilýär.
Edara-kärhanalarda geçirilýän ýygnanyşyklarda dürli-dürli pudagyň işgärleri diňleýjileriň öňünde leksiýa bilen çykyş edýärler.
Olar öz çykyşlarynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhammedowyň ýurduň baştutanlygyna saýlanan üç ýylynyň dowamynda amala aşyran işleri barada leksiýa okaýarlar.
Şu mazmundaky çäreler ýurduň mekdeplerinde hem geçirilýär. Mugallymlar öz açyk sapaklarynda okuwçylara Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan içeri we daşary syýasaty hakynda gürrüň berýärler.
14-nji fewralda bolsa Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhammedowyň ýurduň baştutanlygyna saýlanmagynyň 3 ýyllygy mynasybetli paýtagt Aşgabatda ýerleşýän Mukamlar köşgünde medeniýet we sungat ussatlarynyň konserti geçiriler.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Häzirki wagtda süňk inçekeseli yüze çykyş ýygylygy boýunça öýkenden daşary döreýän inçekeseliň görnüşleriniň arasynda dördünji orny eýeleýändir.
Süňk inçekeseliniň gysga häsiýetnamasy
Eger inçekesel ýokanjy oňurgany we süňk bogunlaryny zeperlendiren bolsa, syrkawa süňk inçekeseli diýen kesel kesgidi goýulýar. Keseliň bu görnüşi Kohuň taýajygynyň ilkinji inçekesel ojagyndan, gan arkaly, süňk ýiligine geçmegi bilen döreýär we on ýaşa çenli çagalarda has ýygy duş gelýär. Süňk inçekeseli köplenç süňk ýiliginiň ahyrky böleklerinde (epifizde) ýaýbaňlanyp başlaýar. Soňra ol bogny örtýän nemli haltajygyna (sinowial haltajygy) we bogun kekirdewüklerine geçýär.
Bu ýokanç bognuň dürli böleklerini zeperlendirýär, şonuň üçin hünärmenler olary sinowial we süňk inçekeseline bölýärler.
Süňküň sinowial inçekeseli üçin suwuklykdan (ekssudat) dolan köpsanly tümmejikleriň emele gelmegi häsiýetlidir. Eger bejergi wagtynda başlansa, ýokançly hadysa gowşaýar we zeperlenen ojaklarda dikeldiş özgermeleri başlaýar. Ýöne bejergi düýbünden geçirilmese ýa-da ol ýeterlik derejede alnyp barylmasa, bogny birleşdiriji damar apparatynyň dargamagyna getirýär, netijede süňküň bogun uçluklarynyň hereketjeňliginde näsazlyklar ýüze çykýar.
Süňk inçekeseli dürli ýagdaýda geçýär. Ol süňk maddasynyň eräp dargamagyndan ýa-da süňküň esli ýeriniň jansyzlanmagyndan başlanyp, wagtyň geçmegi bilen tutuş töweregine ýaýrap ugraýar. Ilkinji alamatlarynyň ýüze çykyşyna garamazdan, süňkiň we bogunlaryň inçekeseli iriňli deşikleriň ýa-da açylyp duran köwegiň emele gelmegine getirýär. Ýöne birnäçe hepde geçenden soň çişme ýagdaýy kadalaşyp kesel wagtlaýynça gowşap biler.
Süňk inçekeseliniň geçiş döwürleri
1 döwür – süňkiň bogna ýanaşýan böleginiň dargamagy bilen häsiýetlenýär;
2 döwür – inçekeseliň bogna geçmegi bilen häsiýetlenip, bogun sowuklamasynyň (artrit) döremegi ýüze çykýar;
3 döwür – süňk dokumasynyň sowuklama (osteomiýelit) hadysasy bilen häsiýetlendirilýär.
Süňk inçekeseliniň alamatlary
Süňk inçekeseline mahsus alamatlar – zeperlenen bognuň çişmegi, ýumşak dokumalaryň jansyzlanmagy, zeperlenen ojakda suwuklygyň ýygnanmagy, myşsalaryň we bogun böleginiň hereketiniň çäklenmegidir. Rentgenologiki barlaglaryň netijesinde süňkde çäkli boşluklaryň emele gelenini, süňk maddasynyň dykyzlygynyň peselendigi we ýygnanan suwuklygyň mukdaryna görä, bogunara boşlugyň giňänligi ýa-da daralanlygy ýüze çykarylýar.
Inçekeseliň bu görnüşi zeperlenen böleklerde agyrynyň ýüze çykmagy, şeýle hem hereketiň durnuksyzlygy, çäklenmegi we süňk döwülmeleri bilen häsiýetlendirilýär. Bu ýagdaýda süňk inçekeseliniň alamatlaryny özwagtynda, daýanyş-hereket ediş ulgam bilen bagly bolan başga meňzeş kesellerden tapawutlandyrmak zerurdyr.
Kesele duçar bolan syrkawlar ilki-ilkiler gaty ýokary bolmadyk, ýöne hiç aýrylmaýan bedeniň gyzgynynyň galmagyna, çalt ýadamaklyga arz edýärler. Soňabaka bolsa egilende, hereket edilende agyry döreýär. Has ýygy ýagdaýlarda myşsalar zeperlenip, mysal üçin, bir aýagyň myşsalarynyň mese-mälim horlanmagy, gowşamagy ýüze çykýar. Süňk-bogun inçekeseli bar bolan syrkawyň rentgen suratynda süňkleriň ujunda suwda ereýän gant şekerine meňzeş ýagty bölekleri synlap bolýar. Bu gataşma (sekwestr) entek aýdyň serhedi bolmadyk başlangyç tapgyrydyr. Süňkleriň dykyzlygynyň peselme alamatlary ýok. Bogunara boşluk ilki bilen giňeýär, soňra daralýar, bogun kekirdewüginiň ýüzi tekizligini ýitirýär. Süňk inçekeseli adatça, inçekeseliň açyk görnüşinden ejir çekýän syrkawlardan ýokuşýar we ösüşiň gidişi haýal ýaýbaňlanýar. Onda keseliň irki döwürlerine mahsus bolan zäherlenme alamatlary ýüze çykýar. Şeýle hem bu kesele iriňli başyň döremegi, bedeniň arryklamagy, zeperlenen el-aýaklaryň gysgalmagy mahsusdyr.
Süňk inçekeselini anyklamak
Süňk inçekeselinde süňkiň beýleki çişme kesellerinden tapawutlykda, Mantu synagy položitel netije görkezýär. Iriňli boşlukdan alnan suwuklyk ýörite taýynlanan mikrobiologiki gurşawlara ekilende inçekesel taýajygyny ýüze çykaryp bolýar, ganyň düzüminde bolsa, limfasitleriň mukdary köpelýär.
Süňk inçekeseliniň bejergisi
Direg-hereketlendiriş ulgamynyň başga kesellerinde bolşy ýaly, süňk inçekeseliniň bejergisi hem utgaşykly bejeriş çäreleri bilen alnyp barylýar. Bejerginiň dowamynda hünärmenler dürli bejeriş usullary bilen bir hatarda operatiw bejergini hem ulanýarlar.
Bejerginiň esasy özenini inçekesel taýajygyna garşy ulanylýan (antibakterial) serişdeler düzýändir. Çiş tapgyrynyň ýaýbaňlanmagynyň öňüni almak üçin ony mümkin boldugyça ir başlamalydyr. Antibakterial serişdeleri ýerli, bognuň, wena we arteriýa gan damarynyň içine goýberýärler. Käte olary punksiýa geçirme usuly arkaly, iriňli boşluklara we emele gelen köweklere hem goýberýärler. Eger adamda käbir sebäplere görä operatiw bejergi bilen aýryp bolmaýan süňk inçekeseliniň alamatlary güýjeýän bolsa, antibakterial serişdeleri ulanma bejerginiň esasy usuly bolup galýar.
Bejergi tapgyrynyň hökmany bölümi ortopediki usuly ulanmakdyr. Onuň maksady – çiş hadysasynyň ýaýramagy doly togtadylýança, bognuň zeperlenen böleginiň işini ýeňilleşdirmekdir. Bu maksat üçin zeperlenen bölegi gipsa salma, ýörite korsetleri, şinalary ulanmadan peýdalanýarlar. Soňky ýyllarda, täze serişdeleriň işlenip taýýarlanmagy bilen, süňk inçekeselini bejermekde ortopediki usulyň täsiri azaldy. Ýöne muňa garamazdan, birnäçe keselhanalarda olar üstünlikli ulanylýar.
Operatiw bejergi çäreleri näsaglara süňklerde dargama ýagdaýynyň açyk bildirýän halatlarynda bellenilýär. Bu ýagdaýda hirurgiki usullar sükňlerde hem-de bogunlarda dargama hadysasyny togtatmaga, bognuň fiziologiki işjeňligini dikeltmäge ýardam berýär. Häzirki wagt operatiw bejerginiň dürli görnüşleri geçirilýändir. Ýöne bogun perdesini kesip aýyrma (ekstirpasiýa) ýa-da sinowektomiýa usullary has ýygy ulanylýar. Şeýle-de, lukmanlar dikeldiş operasiýalaryny giňden ulanýarlar. Bu usullar bilen birlikde, inçekeseliň gapdalyndan ýüze çykýan gaýraüzülmeleri aradan aýyrmak boýunça utgaşykly bejergiler alnyp barylýar. Operasiýadan soň syrkawa belli bir wagt ýorgan-düşekli ýatma düzgüni bellenilýär. Ondan soň bolsa gazanylan netijeleri ýöriteleşdirilen şypahanalarda berkitmek maslahat berilýär. Bu işler dikeldiş döwrüniň çaltlaşmagyna we saglygyň bekemegine ýardam berýär.
Keseliň öňüni alyş çäreleri
Süňk inçekeseliniň öňüni almak boýunça işler, umumy inçekesele garşy çäreler bilen bilelikde alnyp barylýar, sebäbi keseliň bu görnüşine garşy ýörite usul ýok. Ol inçekeseliň beýleki görnüşleri bilen umumy bolup, inçekesel dispanserleriniň üsti bilen ýokançlygyň ýaýramagyny peseltmek we bedeniň kesele garşy durnuklylygyny ýokarlandyrmak ugrunda alnyp barylmalydyr.
Inçekesel ýokançlygynyň ýaýramagyna garşy göreş, esasan, bedene inçekesel taýajyklarynyň geçmeginiň öňüni almak çäreleriniň kömegi bilen alnyp barylýar:
► ýokançlygyň ýaýraýan ojaklaryny anyklap, zyýansyzlandyrma işlerini geçirmek;
► inçekesel taýajygyny bölüp çykarýanlary anyklap, aýry saklamagy ýola goýmak we olar bilen aragatnaşykda bolanlary gözegçilige almak;
► syrkawyň gakylygyny, ulanan gap-gaçlaryny, süňkde iriňli oý emele gelen näsaglaryň daňylaryny we iriňlerini zähersizlendirmek;
► ýokanjyň howa we iýmit arkaly ýaýramagyna, olary zyýansyzlandyrma çärelerine aýratyn üns bermeli (mysal üçin, çagalar üçin niýetlenen süýt we ondan taýynlanan önümlere üns bermek). Ol mazaly gaýnadylan (pasterizleşdirilen) bolmaly ýa-da sagdyn, inçekesel ýokanjy bolmadyk maldan alynmaly.
Bedeniň kesele garşy durnuklylygyny ýokarlandyrmak inçekeselden goranmakda wajyp çäreleriň biridir. Ol zähmet we ýaşaýyş-durmuş şertlerini sagdynlaşdyrmak boýunça giňden ulanylýan sanitar-gigiýena çäreleriniň, şeýle hem şahsy gigiena endikleriniň we bedeni bedenterbiýe we sport arkaly, zähmedi we dynç alyşy peýdaly gezekleşdirmek bilen gazanylýar. Şuňa birinji orunda BSŽ waksinasiýasy geçirme öňüni alyş çäreleri hem degişlidir.
Eger kesel eýýäm ýokuşan bolsa, ondan şowly gutulmak üçin:
► süňk we süňk-bogun inçekeselini başlangyç döwürde anyklamak;
► näsaglarda gaýraüzülmeleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak;
► süňk inçekeseli üznüksiz, dowamly, doly bejerginiň geçirilmegini talap edip, ol keseliň gowşamagyna, gaýraüzülmesiz geçmegine ýardam berýändir.
Keseliň bejergisi näçe ir başlansa, onuň bedene ýetirjek zyýany şonça az bolup, gutulmak mümkinçiligi artýandyr.
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Şu gün Türkmenistanda ýurduň Ýaragly güýçleriniň döredilmeginiň 19 ýyllygy we Watan goragçylarynyň güni bellenilip geçilýär.
Bu sene bilen baglanyşykly prezident G.Berdimuhamedow ýurduň harby gullukçylaryny baýramçylyklary bilen gutlap, olara gutlag ýüzlenmesi bilen ýüzlendi.
Türkmenistanyň resmi habar agentligi bu ýüzlenmäniň tekstiniň şu gün ýurduň esasy gazetleriniň hemmesinde çap edilendigini we onuň şu gün irden harby bölümleriň gullukçylarynyň öňünde dabaraly ýagdaýda okalandygyny habar berýär.


text:
Hormatly Halkara söwda sergisine gatnaşyjylar! Mähriban adamlar!
Sizi şu ýyl ilkinji gezek geçirilýän Halkara söwda sergisiniň açylmagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Şu gün öz işine başlaýan halkara serginiň Türkmenistanyň söwda ulgamynda alnyp barylýan işleriň hil taýdan täze derejä çykmagy üçin uly ähmiýete eýe boljakdygyna berk ynanýaryn!
Daşary ykdysady gatnaşyklary ösdürmek we söwda ulgamynyň işini kämilleşdirmek Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzda alnyp barylýan durnukly syýasatyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Soňky ýyllarda bu ulgamda oňyn ösüşleriň gazanylýandygy bütin dünýäde ykrar edilýär. Munuň özi milli ykdysadyýetimizi pugtalandyrmakda oňyn ösüşler, hususan-da, senagat önümleriniň öndürilişiniň artmagy, maýa goýumlaryň hem-de daşary söwda dolanyşygynyň, aýratyn hem, onuň eksport böleginiň ýokarlanmagy bilen şertlendirilendir.
Häzirki döwürde ýurdumyzda amala aşyrylýan düýpli durmuş-ykdysady özgertmeleriň netijesinde, köp sanly täze, kuwwatly kärhanalar döredildi. Häzirki döwürde olarda harytşynaslyk we guramaçylyk, öňdebaryjy tejribäni, şol sanda öz önümlerini daşary bazarlarda ýerlemek babatdaky tejribäni öwrenmek boýunça uly işler amala aşyrylýar. Halkara söwda sergisine gatnaşyjylaryň her biri bu ulgamda amala aşyrylýan özgertmeleriň netijesinde gazanylan üstünliklere anyk göz ýetirip biler.
Halkara söwda sergisiniň esasy wezipeleri ýurdumyza maýa goýum serişdelerini çekmekden, ata Watanymyzyň eksport kuwwatyny ýokarlandyrmakdan, hyzmatdaşlygyň netijeli gurallaryny işläp taýýarlamakdan, Türkmenistanyň dünýäniň köp döwletleri bilen söwda-ykdysady gatnaşyklaryny ösdürmekden, şeýle hem eziz Diýarymyzdaky önüm öndürijileriň we hyzmatlary amala aşyrýan edaralaryň işini has-da kämilleşdirmekden ybaratdyr.
Türkmenistanda amala aşyrylýan giň gerimli gurluşyklar, dünýäniň iň kämil tehnikalary bilen enjamlaşdyrylan kärhanalarda öndürilýän ýokary hilli önümler, durmuşyň dürli ugurlarynda edilýän ýokary derejeli hyzmatlar we beýleki ugurlarda gazanylan üstünlikler bizi buýsandyrýar. Bu bolsa, eziz Watanymyzyň häzirki wagtda uly üstünlikleri gazanýandygyny aýdyň görkezýär.
Halkara söwda sergisiniň dowamynda öndürýän önümlerini görkezýän döwlet eýeçiligindäki edara-kärhanalardyr guramalaryň wekilleri bilen bir hatarda, hususy telekeçiler üçin hem öz mümkinçiliklerini görkezmäge oňat şertler döredildi. Bu bolsa, eziz Watanymyzda söwda ulgamynyň işini durnukly ösdürmek we ähli pudaklaryň sazlaşykly ösüşini gazanmak babatda durmuşa geçirilýän tutumly işleriň öz miwesini berýändigini görkezýär.
Halkara söwda sergisine gatnaşýan hormatly myhmanlar! Gadyrly dostlar!
Bu ajaýyp sergä gatnaşyp, söwda-ykdysady ulgamdaky ýeten sepgitlerimizi, gazanan üstünliklerimizi görenler halkymyzyň agzybirligi we jebisligi, tutanýerliligi we yhlasly zähmeti ýörelge edinip, beýik işleri amala aşyryp bilýändigine göz ýetirerler.
Sizi Halkara söwda sergisiniň öz işine başlamagy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Size berk jan saglyk, abadan we bagtyýar durmuş, alyp barýan il-ýurt bähbitli işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow.


text:
Müňlerçe işçi, Olimpiýa oýunlary üçin görülýän taýýarlyklar mahalynda gazanç etmek umydy bilen, Soçi şäherine döküldi. Ýöne şäherdäki gurluşyklaryň bir topar bulam-bujarlyk bilen utgaşmagy wagtlaýyn firmalara bu ýagdaýdan özleriçe peýdalanmaga we işçileri talamaga uly mümkinçilik döretdi.
Ýewgeniý Podrezow üzüp bilmedik bergi-borçlary we nagt pul ýetmezçiligi zerarly mundan iki ýyl ozal öz dogduk mekany Rostowy terk edip, Olimpiýa şäherçesiniň gurluşyklarynda işlemek üçin Soçä gelipdir.
Ýöne pul gazanmak üçin gowy mümkinçilik ýaly bolup görnen ýagdaý ony has kän bergi-borja batyrdy. Sebäbi 28 ýaşly Podrezowa hiç haçan zähmet haky tölenmändir. Podrezow bu ýagdaý bilen näçe içgin gyzyklanyp, aýlygyny almaga synanyşdygyça, şonça kän geň-taňlyklar bilen ýüzbe-ýüz bolupdyr.
Podrezowyň işlän hususy gurluşyk kompaniýasy birden, gümürtik bir görnüşde ýapylýar. Aýdylmagyna görä, bu kompaniýa Tomskda hasaba alnan bolmaly. Mundan başga, kompaniýanyň baş direktory diýip özüni tanadan adam hem araçy bolup çykýar. Ýöne soň ol hem ýitirim bolýar.
108 işçiniň aýlygy
Ýapylan kompaniýanyň bir ýüz sekiz adamdan ybarat gurluşykçy işgärleriniň ählisi häzir birmeňzeş ýagdaýy başdan geçirýär. Podrezowyň sözlerine görä, umumylykda aýdylanda kompaniýanyň resmileri bu işgärleriň ählisine 3,5 million rubl, ýagny 106 müň amerikan dollary tölemeli.
Orenburgly beýleki bir işçi Roman Kuznetsow bolsa, tölenmedik zähmet haky sebäpli gaty çykgynsyz ýagdaýa düşüp, protest çäresi hökmünde, oktýabr aýynda agzyny tikipdi.
Bular ýaly ýagdaýlara Soçide geçiriljek Gyşky Olimpiýa oýunlaryna görülýän howul-hara taýýarlyklarda köp duş gelinýär. Ägirt uly möçberde nagt pul goýberilen gurluşyklar wagtlaýyn firmalaryň emele gelen bulaşykdan galp peýdalanmagy we öz işçilerini talamagy üçin görlüp-eşidilmedik mümkinçilikleri döretdi.
Russiýanyň dürli künjeklerinden we goňşy ýurtlardan toplanan on müňlerçe migrant işçi, Olimpiýa gurluşyk desgalarynda gazanç etmek üçin, Soçi şäherine bardy. Olaryň müňlerçesi jenaýatçylygyň we korrupsiýanyň pidasy boldy.
Deportasiýa gorkusy
Işçileriň käbiri Podrezow we Kuznetsow ýaly asly russiýaly raýatlar. Ýöne, synçylaryň aýtmagyna görä, gürrüňi edilýän işçileriň köpüsi daşary ýurtly migrantlar bolup, olara diňe zähmet haklary tölenmän, kähalatlarda olar gurluşykdaky işlerini tamamlandan soň, dessine ýurtdan deportasiýa hem edilipdir.
Migrasiýa we kanun guramasynyň, merkezi aziýaly migrantlary goldaýan hökümetden aýry guramanyň Soçi bölüminiň direktory Simýon Simonow bu barada şeýle diýdi:
“Bu Olimpiýa desgalarynda we gurluşyklarynda işlemäge gelen müňlerçe adama öz täsirini ýetirýär. Şäherde ähli zat gurlandan soň, olar indi işçilerden bahymrak dynmaga çalyşýarlar. Birinjiden, olar işçileriň zähmet hakyny tölemediler. Ikinjiden, olar işçileri deport etdiler ýa-da olaryň dokumentleri talabalaýyk bolsa-da, öz islegi bilen gider ýaly, olara basyş etdiler” diýip, Simonow gürrüň berdi.
Simonowyň aýtmagyna görä, iýul aýynda guramasy açylaly bäri, olardan kanunçylyk goldawyny soraýan müňlerçe arza gelip gowşupdyr. Ol arzalaryň aglabasy daşary ýurtly migrantlara degişli.
Ýöne Soçide işçilere wekilçilik edýän aklawçy Aleksandr Popkow, arada durýan damlary ulanandyklary üçin, gurluşyk kompaniýalaryna garşy kanun esasynda göreş alyp barmagyň kyndygyny aýdýar.
Kyrk sekiz ýaşyndaky özbegistanly migrant işçi Bohşylo Bozorow birnäçe ýyl bäri Russiýada işleýär we ol ýaz paslynda Soçä barypdyr. Ol Olimpiýa şäherçesindäki myhmanhananyň gurluşygynda iki aý işläpdir. Ýöne Bozorowy işe alan moskwaly hususy firma oňa zähmet hakynyň diňe ýarysyny tölemek bilen çäklenipdir.
Ol, Simonowyň kömegi bilen, öz zähmet hakyny almak üçin kanuny göreş alyp barmagy umyt edipdi. Ýöne ol Olimpiýa desgalarynyň gurluşygy dowam edýärkä, Soçini terk etdi. Simonow onuň, zerur kanunalaýyk dokumentleriniň bardygyna garamazdan, howp-hatar astyna düşmekden we deport edilmek ähtimallygyndan gorkandygyny aýdýar.
Migrant işçiler Russiýadan deport edilen halatynda, olaryň gaýtadan ýurda girmegine bäş ýyl gadaganlyk girizilýär.
Milletçilikli kampaniýa
Krasnodaryň regional hökümeti sentýabr aýynda “bikanun migrantlara” garşy kampaniýa başladypdy. Bu çäre milli populist kampaniýa bilen gabat geldi. Ýerlileriň aýtmagyna görä, regionyň migrasiýa polisiýasy, kazaklar bilen birlikde gapy-gapy aýlanyp, dokumentleri barlapdyrlar.
2013-nji ýylyň soňky aýlarynda Russiýada müňlerçe migrant tussag edilip, polisiýa merkezlerinde saklanyldy we olaryň köpüsi ýurtdan deport edildi. Şeýle-de, olaryň käbirleri zähmet haklaryny hem alyp bilmän, ýurtdan gaýtmaly boldular. Ýurtda galan beýleki migrantlaryň hem bir bölegi gizlenmeli bolsa, beýlekileri öz islegi bilen ýurdy terk etmäge mejbur boldular.
Bozorowyň sözlerine görä, ol we onuň ildeşleri töwekgellik etmeýärler. Ol Russiýadan öz watanyna dolanmazdan bir gün ozal, Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi:
“Köp adam deport edildi. Biziň bilen işleýänleriň biri mundan iki gün ozal deport edildi we ol ýurda dolandy. Şol sebäpden biz köçä çykmakdan gorkýarys” diýip, Bozorow gürrüň berdi.


text:
Anna güni Birleşen Ştatlaryň häkimiýetleri ýakynda internetiň üsti bilen dürli bank hasaplaryndan 45 million dollar puluň ogurlanandygyny mälim etdiler.
Maglumata görä, bu pullar dünýäniň 25-den gowrak ýurdunda müňlerçe bankomat maşynlarynyň üsti bilen ogurlanypdyr. Bu ogurlygyň bank hasaplaryndan edilen iň bir uly ogurlyklaryň biridigi aýdylýar.
Bu ogurlyk üçin bankomat maşynlary ulanylan ýurtlaryň arasynda Birleşen Ştatlar, Fransiýa, Germaniýa, Britaniýa, Italiýa, Ýaponiýa, Orsýet, Pakistan, Rumyniýa we Ukraina ýaly ýurtlar hem bar.
Birleşen Ştatlaryň prokuratura resmileri bank hasaplaryndan edilen bu ogurlyklaryň iki tapgyrda, ýagny geçen ýylyň dekabrynda we şu ýylyň fewralynda amala aşyrylandygyny aýdýarlar.
Amerikan resmileri bu ogurlyga dahylly ýedi adamdan ybarat bir toparyň Nýu-Ýorkda tussag edilendigini aýdýarlar. Bu tussag edilenlere bir günden hem az wagtyň dowamynda bank hasaplaryndan 2 million 800 müň dollara golaý pul ogurlamakda aýyplama bildirilýär.


text:
1938-nji ýylda Orsýetiň Murmansk oblastynda dünýä inеn hеm 1990-da bokurdak düwnüginе sеzеwar bolup, Moskwanyň Bütinsoýuz onkologiýa mеrkеziniň 23-nji etažynda aradan çykan, mеşhur «Moskwa – Pеtuşki» poemasy dünýäniň otuz dilinе tеrjimе edilеn ajaýyp rus ýazyjysy Wеnеdikt (Wеniçka) Ýerofеýеwiň ömri-dе, ykbaly-da gеçеn asyryň ikinji ýarymynda dеmi dag ýaran wagşy idеologiýanyň gysyp-gowrujy çarçuwasyna sygmandy.
«Kеllämiň içindäki hapa pikirlеr onuň daşyndaky saçdan kändir» diýip, sеrhoşlukdan açylan wagty çüýşеdеşlеrini oýa batyran ýazyjynyň nе öýi bardy, nе owzary. Moskwanyň Kursk wokzalyndaky oturgyçlaryň birini, şеýlе hеm şol wokzaldan Pеtuşki şähеrinе gatnaýan elеktriçkanyň bir küpеsini hamana satyn alan ýaly eýеlän Ýerofеýеwiň maňlaý dirеmеdik edarasy, kül dökmеdik ýeri galmandy:
Moskwanyň Döwlеt uniwеrsitеtindеn başlap, Orеhowo-Zuýewo, Wladimir, Kolomna şähеrlеriniň Pеdagogiki institutlaryna girip, olaryň ählisindеnеm kowulan Wеnеdikt Moskwanyň wokzallaryndaky «Tur, otur, kеrsеn gеtirdеn» soň Slawýansk şähеrindе ýük çеkiji, ukrain gеologlaryna goşulyp, burawlaýjy, Orеhowo-Zuýewoda huşagеtirijiniň garawuly, Orta Aziýada gan sorujy mör-möjеgiň garşysyna görеşеn ekspеdisiýanyň wеkili...
Mеýlеtin özüni oklan girdabyndan «Moskwa – Pеtuşki» atly proza bilеn ýazylan poemasyny 1970-nji ýylda tamamlan Ýerofеýеw baron Mýunhauzеn ýaly öz saçyndan çеkip, özüni ýokaryk çykardy.
Şol poemadan Wеnеdikt Ýerofеýеwiň diňе özünе mahsus aýlawly hеm ýiti jümlеlеriň käbirini ilе-günе ýetiräýsеk diýdik:
***
Käbir millеtiň dilindе paýyş sözlеr-ä bеýlеdе dursun, hat-da gödеk sözlеrеm ýok. Malaýziýa döwlеtindе ýaşaýan ilatyň dilindе adamy kеmsidäýjеk, onuň namysyna dеgäýjеk gödеklik şеýlе ýaňlanýar: «Utananokmy?»
***
Çеp aýagyma-ha jorapsyz köwüş gеýdim, sag aýagyma-da köwüşsiz jorap gеýdim. Mеniň tolgunýanymy görsünlеr-dä.
***
Bili bükülip, küýkеrip ýörеn zähmеt gahrymany bolaňdan syrdam boýly işsöýmеz ykmanda bolan ýagşy bolaýmasyn?
***
Zеnan mеrtеbеsiniň nä dеrеjеdе bеýikdigini özüm-ä diňе bir ölçеg bilеn kеsgitlärdim, ýagny, näçе gujagyny açyp özüni hödürlän erkеgiň hažyk-hužugyny rеt edеnligi bilеn.
***
Özümiziň ýokary mеrtеbämiz hakda adamlaryň göni gözünе garap aýtmaly. Biziň nä dеrеjеdе ajaýyp adamdygymyzy özümizdеn gowy kim bilýämişin?!
***
Nämе sеbäpdеn elimiň sandyraýany bilеn sеniň nä işiň? Watana söýgidеn bolsa bildiňmi?
Makalada öňe sürülýän pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýewiň uly gyzy Dariga Nazarbaýewa ýurduň günorta böleklerinde ýabany şertlerde marihuana neşeli ösümlikleriň ösýan giňişliklerini farmaseftika derman öndüriji firmalaryň gözegçiligine bermegi teklip etdi.
Duşenbe güni ýurduň parlamentinde eden çykyşynda Dariga Nazarbaýewa soňky birnäçe onýyllygyň dowamynda Gazagystanyň Gyrgyzystan bilen serhedinde ýerleşýän Çui jülgesinde ösýän ýabany marihuanany ýok etmek üçin uly mukdarda pul serişdeleriniň harçlanandygyny aýtdy.
Nazarbaýewa marihuanany ýok etmek boýunça edilýän tagallalara garamazdan, onuň pajarlap ösýändigini, şonuň üçin bu ýere halkara derman öndüriji kärhanalary goýberip, ösümlikden farmaseftika maksatlary üçin ulanmagyň has netijeli boljagyny belledi. Nazarbaýewanyň sözlerine görä, munuň bilen täze iş orunlaryny döredip, ýurduň girdejilerini artdyryp bolar.
Dariga Nazarbaýewanyň bu çykyşynyň öňüsyrasynda Gyrgyzystanly meşhur narkolog Jenişbek Nazaraliýew Çui jülgesinde ösýan marihuanany kanunlaşdyrmagy teklip etdi.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Türkmen “şirleri” möhletinden öň ýarym finala çykdy
Aşgabat, 11-nji fewral (TDH). Şu gün Gyşky oýunlar sport toplumynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogyny almak ugrunda hokkeý boýunça halkara ýaryşynyň toparlaýyn duşuşyklary geçirildi. Öňi bilen “Şir” toparynyň hokkeýçileriniň toparlaýyn geçiriljek duşuşyklaryň netijelerine garamazdan, ýarym finalda oýnamaga hukuk gazanandyklaryny bellemelidiris.
Birinji oýunda Türkmenistanyň “Şir” we Russiýanyň “Neftýanik” toparlary duşuşdylar, onda biziň ildeşlerimiz 5:1 hasabynda ýeňiş gazandylar.
Hasabyň şeýle uly bolandygyna garamazdan, biziň hokkeýçilerimize ýeňiş gazanmak aňsat düşmedi. Muny duşuşygyň ilkinji iki döwri hem görkezdi, olaryň her birinde Russiýanyň toparynyň derwezesine bir hokkeý pokgüsi geçirildi. Ilki bilen A.Glamazda, soňra bolsa M.Sähedow tapawutlanmagy başardylar.
Duşuşygyň üçünji döwründe hokkeý boýunça häzirki halkara ýaryşlaryna biraz wagt galanda tamamlanan Türkmenistanyň ilkinji çempionatynda ikinji orny eýelän “Şir” topary has köp artykmaçlyk gazandy. Şonda M.Sähedow, I.Batkin we D.Husaýinow hersi bir hokkeý topuny geçirdiler.
Russiýanyň toparynyň oýunçysy P.Mordwin oýnuň tamamlanmagyna 3 minut galanda 1 hokkeý pokküsini geçirdi.
Ikinji oýunda Ukrainanyň “Akademiýa” we Gazagystanyň “Kazahmys” toparlary duşuşdylar. Bu bäsleşik hem örän çekeleşikli häsiýeti we gyzykly bolmagy bilen birinji duşuşykdan kem bolmady. Onda 6:3 hasabynda ukrainaly türgenler ýeňiş gazandylar.
12-nji fewralda Gyşky oýunlar sport toplumynda “B” toparynyň komandalary duşuşarlar. Sagat 14.00-da Türkmenistanyň “Galkan” we Belarusyň “Grodno” toparlary, sagat 17.00-da bolsa Russiýanyň “Atlant” hem-de Türkmenistanyň Prezidentiniň Kubogy ugrunda geçen ýyl geçirilen ýaryşlarda kümüş medala eýe bolan “Oguzhan” toparlary güýç synanyşarlar.
Habarlar #Aşgabat
- Soňky habarlar
Bitaraplyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar04 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Taý boksunyň ussatlary ýaryşa çagyrylýar30 Noýabr, 2015 (21:12)
- Soňky habarlar
Futbol boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama oýunlarynda Türkmenpistanyň ýygyndy toparynyň üstünligi17 Noýabr, 2015 (21:16)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri üçin halkara sertifikatlary10 Noýabr, 2015 (21:18)
- Soňky habarlar
Aşgabatly hapkido ussatlarynyň ýeňşi01 Noýabr, 2015 (19:55)
- Resmi habarlar
Aziada—2017-ä bagyşlanan Halkara maslahaty02 Aprel, 2015 (22:23)
- Soňky habarlar
Halkymyzyň sagdynlygynyň hatyrasyna01 Aprel, 2015 (22:27)
- Soňky habarlar
Gözelligiň we çeýeligiň baýramçylygy29 Mart, 2015 (22:37)
- Soňky habarlar
«Ahal» ýeňşe golaýlady11 Mart, 2015 (22:45)
- Soňky habarlar
“Ahal” – AFK-nyň Kubogynyň eýesi bilen bir toparda19 Fewral, 2015 (22:54)
- Soňky habarlar
“Ahal” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyryna çykdy18 Fewral, 2015 (22:55)
- Soňky habarlar
“Altyn Asyr” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlardan çykýar10 Fewral, 2015 (23:05)
- Soňky habarlar
“Ahal” AFK-nyň Kubogynda ýeňiş bilen başlady09 Fewral, 2015 (23:07)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda täze binalaryň açylyş dabaralary08 Dekabr, 2014 (18:31)
- Soňky habarlar
Aşgabadyň topary kabaddi boýunça Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy07 Dekabr, 2014 (18:33)


text:
Orsýetde amala aşyrylýan “Biz ýeňşiň mirasdüşerleri” atly halkara proýektiň guramaçylary Ikinji jahan urşunda wepat bolan esgerlerden 6 million gowragynyň şu günki güne çenli jaýlanman galýanlygyny yglan etdiler.
Ykbaly näbelli galýanlaryň arasynda türkmenler hem bar. 24-nji noýabrda Moskwada proýektiň merkezi ştabynyň geçiren maslahatynda türkmenleriň ykbalyny anyklamak boýunça alnyp barylýan işler barada hem habar berildi.
2005-nji ýylda düýbi tutulan we ynsanperwerlik jemgyýetçilik işlerini alyp barýan guramalaryň gatnaşmagyndaky “Mužestwo I Gumanizm” atly halkara bileleşiginiň proýketi bolan “Biz ýeňşiň mirasdüşerleri” atly halkara proýekti postsowet döwletleriniň jemgyýetçilik guramalarynyň gatnaşmagynda amala aşyrylýar. Türkmenistan tarapyndan bu proýekte Orsýetde döredilen jemgyýetçilik guramalary we türkmen studentleri gatnaşýarlar.
Ýaş nesli çekmek
Proýektiň esasy maksatlarynyň arasynda Ikinji jahan urşunda wepat bolan we dereksiz ýiten adamlaryň ykbalyny anyklamak we bu işde halkara hyzmatdaşlygy aktiwleşdirmek hem oňa ýaş nesli çekmek ýaly meseleler orta atyldy.
Proýektiň Merkezi ştabynyň 24-nji noýabrda Moskwada geçirilen maslahatynda Orsýetde okaýan türkmen studentleriniň alyp barýan işleri barada habar berildi.
Orsýetiň Halklaryň dostlugy Uniwersitetiniň 3-nji kursunyň studenti Asel Çüliýewa çykyş edip, uruşda wepat bolan türkmenleriň anyk sanynyň şu günki güne çenli-de näbelli bolup galýanlygyny belledi we muny anyklamak işiniň türkmen studentleriniň gatnaşmagynda döredilen ýörite toparlaryň öz öňünde goýan maksatlarynyň biridigini belledi:
—Uniwersitetimiziň studentleri uruş döwründe Türkmenistanda döredilen harby bölümleriň düzümi barada maglumat toplaýarlar. Uruş döwründe türkmen dilinde çap bolan neşirleriň mazmunyny öwrenýärler. Türkmenleriň uruş döwründe okkupirlenen giňişliklerde “Garşylyk hereketine” gatnaşmagyna degişli wakalar barada maglumat toplap, uruş nesliniň Türkmenistandaky şu günki durmuşy bilen gyzyklanýarlar.
Asel Çüliýewa urşuň dowamynda türkmenleriň sylaglanyşyna degişli käbir maglumatlary berip, 78 adamynyň “Sowet Soýuzynyň Gahrymany” ordenine mynasyp bolanlygyny, 19 adamynyň “Şöhrat Ordeni” bilen sylaglananlygyny aýtdy.
Ähmiýeti nygtaldy
Orsýetde hereket edýän “Watan” assosiasiýasynyň ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy we “Orsýetdäki türkmenleriň kongresi” atly guramanyň ýaşulular geňeşiniň başlygy Nazar Söýünow öz çykyşynda 20-nji asyryň iň gandöküşikli urşy bolan Ikinji jahan urşunyň her bir türkmen maşgalasyna täsir ýetirenligini belläp, her bir adamyň özüni şol ýeňşiň mirasdüşeri duýup, şol wakalara ünsi gowşatmazlygynyň ähmiýetini nygtady.
Proýektiň guramaçylarynyň sözlerine görä, käbir döwletleriň hökümetleriniň Ikinji jahan urşy temasyna ýeterlik ähmiýet bermezligi proýektiň öňünde duran esasy kynçylykdyr. Şu günki güne çenli proýekte iň uly döwlet godawyny berýän dowletleriň biri Belarusdyr. Türkmenistanyň hökümetiniň bolsa hyzmatdaşlyk barada özüne edilýän tekliplere we çakylyklara asla jogap bermän gelýändigi aýdylýar.
“Biz ýeňşiň mirasdüşerleri” atly halkara proýektiň merkezi ştabynyň maslahatyny Orsýetiň goşun generaly Wiktor Ýermakow alyp bardy. Çärä uruş weteranlary, syýasatçylar, diplomatlar, regional we halkara jemgyýetçilik guramalarynyň, habar beriş serişdeleriniň wekilleri, şeýle-de GDA döwletleriniň, Hytaýyň wekilleri gatnaşdylar.


text:
Penşenbe güni, 24-nji oktýabrda, Aşgabatdaky «Mekan» köşgünde Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň XVI konferensiýasy geçirildi.
Bu konferensiýa dünýäniň çar künjeginde ýaşaýan türkmen diasporasynyň wekilleri, şol sanda ýerli wekiller gatnaşdy diýip, Türkmen Döwlet habarlar gullugy ýazýar.
Eýsem bu Birleşigiň konferensiýalarynda dünýä türkmenleriniň hal-ýagdaýy, olaryň taryhy Watan bilen gatnaşyk, gelim-gidim meselelerini ýeňletmek barada nähili gürrüň ýa geňeş-maslahat edilýär?
Azatlyk Radiosy bu barada geçen ýyllarda Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň konferensiýasyna gatnaşan Juma Baý Hamiýaby bilen söhbetdeş boldy.
Ol Owganystandaky türkmenleriň Parahatçylyk we raýdaşlyk geňeşine ýolbaşçylyk edýär.
Söhbeti diňläp, dünýä türkmenleri we Türkmenistan baradaky pikirleriňizi ýazsaňyz, minnetdar bolarys.


text:
Ýewropa Bileleşigi (ÝB) Belarusda 11-nji sentýabrda geçirilen parlament saýlawlarynyň “düýpli saýlaw reformasynyň” zerurlygyny görkezendigini aýtdy.
Bu saýlawlarda soňky 20 ýylyň dowamynda ilkinji gezek iki sany oppozisiýa wekili ýeňiş gazanypdy.
Muňa garamazdan Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Belarusdaky saýlawlara gözegçilik eden gysga möhletli missiýasynyň başlygy Kent Harstedt saýlawlaryň “hiç bir tarapdan azat we açyk bolmandygyny” AÝ/AR-na aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň metbugat-wekili Maýa Kosiýançiç 12-nji sentýabrda eden çykyşynda saýlawlar “halkara partnýorlary bilen hyzmatdaşlygyň we has giňişleýin demokratik prosesleriň çäginde düýpli saýlaw reformasynyň zerurlygyny görkezdi” diýdi.
Belarusyň parlamentinde prezident Alaksandr Lukaşenkanyň tarapdary agdyklyk edýär.
Belarusda 1991-njy ýyllardan bäri geçirilýän saýlawlaryň hiç birine açyk we adalatly diýlip baha berilmändi.


text:
Türkmen küştçüleri dünýäniň 5 gezek çempiony Nona Gaprindaşwiliniň adyna Gruziýanyň paýtagty Tbilisi şäherinde ýakynda geçirilen halkara ýaryşynda iki medala – kümüş we bürünç medallara mynasyp boldular diýip, «Türkmenistan» gazetinde habar berilýär.
Bäsleşiklere dürli ýurtlardan 100-den gowrak küştçi gatnaşdy. Ýaryşlar erkekleriň we zenanlaryň arasynda garyşyk usulda geçirildi. Türkmenistanyň ýygyndy toparynda diňe zenanlar çykyş edip, FIDE-niň ussady Ogulgerek Atabaýewa kümüş medala, sport ussatlygyna dalaşgär Jemal Öwezdurdyýewa bolsa bürünç medala mynasyp boldular.
Ogulgerek mümkin bolan 9 utukdan 7 utuk toplady. Türkmenistanyň milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby, ýurdumyzyň at gazanan tälimçisi Aýdogdy Atabaýewden tälim alýan küştçi gyz ýaryşyň ýeňijisi, ýer eýeleriniň toparyndan bolan Lila Koridzeden 0,5 utuk yza galdy.
Şonuň ýaly möçberde utuk (7) gazanan J.Öwezdurdyýewa ikinji orun ugrundaky bäsleşikde öz ildeşinden diňe sport netijeliliginiň barabarlygy boýunça yza galdy. Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Şöhratguly Myratgulyýewiň tälim berýän 17 ýaşly küştçüsiniň gazanan üstünlikleriniň hatarynda zenanlaryň arasynda ýurdumyzyň çempionatynda gazanan ýeňişini görkezmek bolar, ol paýtagtymyzda şu ýylyň iýun aýynda Aşgabatda geçirildi.
Häzirki wagtda türkmen kütçüleriniň milli ýygyndysy 24-nji oktýabr – 6-njy noýabr aralygynda Gresiýada geçiriljek dünýä çempionatyna taýýarlyk görýär.


text:
Çarşenbe güni Ukrainanyň Olimpiada Komitetiniň baş sekretary Wladimir Graşçenkonyň Londondaky olimpiada üçin 100 sany biledi bikanun satmakçy bolandygy barada BBC habar korporasiýasynyň ýaýradan maglumatynyň yzy bilen, ol wezipesinden boşadyldy.
Bu Olimpiada Komitetiniň prezidenti Sergeý Bubka Wladimir Graşçenkonyň bilet satmak synanyşygy bilen baglanyşykly waka boýunça garaşsyz komissiýanyň derňew geçirjekdigini aýtdy.
Olimpiadanyň geçiriljek ýurdy bolan Britaniýanyň kanuny boýunça resmi ygtyýarlyk berilmezden, bilet satmaklyk jenaýat hasaplanylýar we munuň üçin 31 müň dollardan gowrak jerime göz öňünde tutulýar.


text:
Eýranda ozalky prezident Akbar Haşemi Rafsanjaniniň ogly, tussaglykda iki aý töweregi wagt geçirenden soň, azatlyga goýberildi.
Tähranyň prokuraturasynyň beren maglumatyna görä, Mehdi Haşemi, girewine pul goýlandan soň, ýekşenbe güni tussaglykdan çykarylypdyr.
Haşemi sentýabr aýynda Tährana gelenden soň, tussag edilipdi. Ol 2009-njy ýyldaky dawaly saýlawlardan soň, ýagdaýlary durnuksyzlaşdyrmakda aýyplanypdy. Haşemi soňky üç ýyly Britaniýada geçiripdi.
Häzirki wagt Rafsanjaniniň gyzy, Faezeh, hökümete garşy propogandany ýaýratmakda aýyplanyp, alty aý türme tussaglygynda otyr.


text:
Öňümizdäki aýda Hindistanyň premýer-ministri Manmohan Singh Ak tamda ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama bilen duşuşar.
Bu duşuşyk barada ABŞ-nyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Susan Raýs Hindistanyň milli howpsuzlyk geňeşçisi Şiwşankar Menon bilen sişenbe güni Waşingtonda geçiren gepleşiginden soň yglan etdi.
Singh bilen Obama duşuşygy 27-nji sentýabrda bolar.
Owganystandan daşary ýurt goşunlarynyň çykmaga taýýarlyk görýän häzirki pursadynda, ABŞ regiony durnuklaşdyrmak maksady bilen Hindistana, Pakistan bilen bolan dartgynlygyny azaltmaga basyş edýär.
Ýaňy ýakynda Hindistan bilen Owganystan meselesi barada gepleşikleri geçirmek üçin ABŞ-nyň wise prezidenti Joe Biden we Döwlet sekretary Jon Kerri Täze-Delä sapar edipdi.


text:
Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew Türkiýä sapar edýär. Bu Alyýewiň geçen aý täze möhlete prezident saýlanandan soň, daşary ýurda amala aşyrýan ilkinji saparydyr.
Alyýew Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül we premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan bilen hem gepleşikleri geçirer.
Saparyň dowamynda iki ýurduň özara ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyny ösdürmek meselelerine garalmagyna garaşylýar.
Käbir maglumatlara görä, gepleşikleriň çäginde trans-Anadoly gazgeçiriji proýektiniň gurluşygy hem maslahat ediler.


text:
Haýsy sportçy we näme üçin öz adyny Wiskas adyna çalşypdyr?
1999-njy ýylda Jelong şäherinden bolan awstraliýa futboly boýunça topar düýpli maliýe kynçylyklaryna duçar geleninde, ol üýtgeşik mahabat şertnamasyny baglaşýar. Klubyň kapitany Garri Hoking adyny Wiskas adyna çalşyrýar, we telekommentatorlar oýunçynyň hereketleri barada gürlänlerinde, biygtyýar pişikleriň naharyny mahabatlandyrypdyrlar. Birnäçe wagtdan soň futbolçy özüne köne adyny gaýtaryp alypdyr.
19 июня 2015
Futbolçy üýtgeşijek çykalga tapypdyr.


text:
Türkiýäniň premýer-ministri Rejep Taýyp Erdogan çarşenbe güni gyrgyz prezidenti Roza Otunbaýewa bilen duşuşdy. Otunbaýewa Erdogany iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmäge goşan goşandy üçin Gyrgyzystanyň ýokary derejeli sylagy “Danaker” ordeni bilen sylaglady.
Erdogan we Gyrgyzystanyň premýer-ministri Almazbek Atambaýew iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirilen ylalaşyklara gol çekdiler. Olar Gyrgyzystan bilen Türkiýäniň arasynda döwletara geňeşini düzmegi hem karar etdiler.
Döwletara geňeşiň birinji maslahaty üstümizdäki ýylyň mart aýynda Türkiýede geçiriler. Maslahatda Gyrgyzystandaky reformalaryň amala aşyrylyşy, ykdysadyýeti ösdürmek barada edilýän işler, ýurda inwestisiýa çekmek meseleleri masalahatlaşylar.
Bişkekdäki häzirki duşuşykda Gyrgyzystanyň we Türkiýäniň premýer-ministrleri iki ýurduň arasyndaky wiza režimini 2011-nji ýylyň ahyryna çenli doly ýatyrmak barada ylalaşyga geldiler. Bu hakda gyrgyz premýeri Atambaýew habar berdi.Goldaw bildirildi
Erdogan Gyrgyzystanyň ”Ýokary Geňeşinde” çykyş edip, Gyrgyzystanyň kabul eden parlament dolandyryş sistemasyny goldaýandygyny aýtdy. Ol 2010-njy ýylda Gyrgyzystanyň Merkezi Aziýada biriji bolup, parlament dolandyryş sistemasyny saýlap alandygyna ünsi çekdi.
Erdogan metbugat konferensiýasyna çykyş edýär, Bişkek, 2-nji fewral.
“Parlament dolandyryş sistemasy dünýäniň birnäçe ýurtlarynda synagdan geçdi. Gyrgyzystanda bu sistemanyň geljegine şübhelenmeli däl” diýip, Erdogan aýtdy. Ol häzirki koalision hökümetiň öz wezipelerini ýerine ýetirip biljekdigine ynanýandygyny hem bildirdi.
Erdoganyň saparynyň öňüsyrasynda Bişkekdäki “Haýat” atly myhmanhanada gyrgyz-türk işewürleriniň forumy hem başlandy.
Iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygy geçen ýylyň 9 aýynda 107 million dollara ýetipdi. Şondan Gyrgyzystanyň eksporty 30 million dollar töweregi. Türkiýeden gelen harytlaryň möçberi 77 million dollara ýetdi. 2008-nji ýylda iki ýurduň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberi 136 millon dollara barypdy.
Türkiýe Gyrgyzystanyň iň uly inwestorlarynyň biri hasaplanýar. Gyrgyzystanyň Ykdysady barlaglar ministrliginiň maglumatyna görä, bu ýurtda 250-ä golaý gyrgyz-türk bilelikdäki kärhanalary bar.
Parlamentiň deputaty Çynybaý Tursunbekow Erdoganyň saparyny Gyrgyzystana moral goldaw diýip kabul etmelidigini aýdýar: “Bize ilkinjileriň hatarynda Türkiýäniň premýeriniň 200-den gowrak agzaly delegasiýa bilen gelmeginiň biziň döwletimize bolan kömek hem goldawdygy gürrüňsizdir”.Gatnaşyklaryň taryhy
Gyrgyzystan bilen Türkiýäniň gatnaşyklary 1991-nji ýyl Gyrgyzystan garaşsyzlyga çykansoň, ýola goýuldy. Ankara 1992-nji ýylda Bişkekde Türkiýäniň ilçihanasyny açdy. Emma şol döwürde Türkiýäniň hökümeti tarapyndan berlen 75 million dollar we "Ak keme" myhmanhanasy bilen bagly çekişmeler iki ýurduň gatnaşyklaryna ýaramaz täsir edipdi.
Türkiýäniň prezidenti Abdylla Gül 2009-njy ýylyň maý aýynda Bişkekde bolupdy. Onuň şol sapary Gyrgyzystanyň ABŞ-nyň harby bazasyny Manasdan çykarmakçy bolan döwrüne gabat gelipdi. Gülüň saparyndan soň, şol wagtky prezident Kurmanbek Bakyýew bazany ýurtda galdyrmak kararyna gelipdi, emma muňa Gülüň nähili täsiriniň bolandygy belli däl.
Gyrgyzystan bilen Türkiýäniň arasynda ykdysady gatnaşyklary, esasan söwda gatnaşyklaryny ösdürmek barada köp aýdylýar. Haryt dolanşygyny 500 million dollardan aşyrmak planlary barada hem maglumat ýaýradyldy. Iki ýurt bilim pudagynda hem hyzmatdaşlyk edýär. Bişkekde Türkiýäniň onlap liseýleri, gyrgyz-türk Manas uniwersiteti we hususy “Alatoo”uniwersiteti ýaşlara bilim berýär.


text:
Düýn Gürjüstanyň hökümeti Orsýetiň Gürjüstandaky Konsullygynyň wekiline ýakynda bu ýurtda içalyçylykda aýyplanylyp tussag edilen Orsýetiň raýatlaryndan biri bilen duşuşmaga mümkinçilik berendigini mälim etdi.
Mundan daşary, Gürjüstanyň Daşary işler ministrligi ýakynda Orsýetiň haýryna içalyçylykly iş alyp baranlykda aýyplanylyp tussag edilen 13 adamyň hemmesi barada Orsýetiň häkimiýetlerine jikme-jik maglumatlaryň berlendigini hem aýdýar.
Şu aýyň başynda tussag edilen bu 13 adamdan 4-si Orsýetiň raýatlary, galan 9-sy bolsa Gürjüstanyň öz raýatlary.


text:
Bosniýanyň öňki prezidenti Eýýup Ganiç Londonda özüni Serbiýa ugratmak baradaky sud başlananda ol ýerde özüniň adalatly sud edilmeginiň mümkin däldigini aýtdy.
Serbiýanyň adyndan çykyş edýän ýuristler Ganiçiň uruş jenaýatlarynda günälidigini, onuň 1992-nji ýylyň maýynda Saraýewoda edilen zalymlyklara buýruk berendigini aýtdylar.
64 ýaşly Ganiç bu diýilýän hüjümlere özüniň jogapkär däldigini aýtdy we serbiýa iberilmegine garşy durdy.
Serbiýa Ganiçiň Bosniýa konflikti mahalynda, 1990-njy ýyllaryň ortasynda yza çekilýän ýugoslaw goşunlarynyň konwoýyna hüjüm edilmegini buýrandygyny aýdýar.


text:
Türkmenistanyň döredijilik intelligensiýasynyň wekilleri 2-nji iýulda paýtagtdaky "Aşgabat" kinoteatryna ýygnanyp, ýurduň medeniýet işgärleriniň ählisiniň, garaşsyzlygyň 20 ýyllygyny mynasyp garşylamak üçin, täze “Galkynyş we beýik özgertmeler” eýýamynyň ruhuna laýyk gelýän ýokary çeperçilikli eserleri döretjekdiklerini aýtdylar.
Türkmen metbugatynyň ýazmagyna görä, ýygnakda çykyş edenler prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýadawsyz aladalary netijesinde milli medeniýeti we halkyň ruhy galkynyşyny mundan beýläk hem ösdürmek üçin zerur bolan şertleriň ählisiniň döredilýändigini belläpdirler.
Emma prezident Berdimuhamedow häkimiýet başyna geleli bäri döredijilik işärleriniň işinden nägile gürrüň edýär. Ýurt baştutanynyň 27-nji iýunda geçiren giňeldilen hökümet mejlisinde bellemegine görä, ýurtda amala aşyrylýan işler, gazanylýan üstünlikler sungat ussatlarynyň, ýazyjylaryň we publisistleriň, hudožnikleriň we kompozitorlaryň öňünde täze wezipeleri goýýar.
Döredijilik wekillerinden näme islenýär?
Prezident Berdimuhamedowyň soňky ýyllarda medeniýet işgärleri, döredijilik intelligensiýasy, metbugat wekilleri bilen duşuşyklarynda eden gürrüňlerinden çen tutulsa, ol, bir tarapdan, ilhalar gazet-žurnallaryň, kino hem teatr eserleriniň, aýdym-sazlaryň döredilmegini isleýär, ikinji tarapdan bolsa, gazanylan üstünlikleriň has giňden we çeper beýan edilmegini isleýär.
Ýerli synçylar ilhalar eser döretmek bilen gazanylan üstünlikleri beýan etmek talabynyň bir ýere sygyşmaýandygyny, has dogrusy, bu talabyň döredijilik erkinligine ters gelýändigini öňe sürýärler.
Pedagogiki ylymlaryň kandidaty Serdar Orsýetde ýaşaýar we Türkmenistandaky döredijilik erkinliginiň beýleki postsowet ýurtlary bilen deňeşdirilende hem örän çäklidigini aýdýar. "Ilkinji şert olarda mümkinçilik bolmaly, azatlyk bolmaly, garaşsyzlyk bolmaly" diýip, ol garaşsyzlyk bolmadyk ýerinde döredijilik üstünligini gazanmagyň kyn boljagyny nygtady.
Aşgabatly ýazyjy Atageldi Garaýew orsýetli türkmen pedagogy Serdaryň bu pikiri bilen ylalaşýar we erkinlik bolmasa, awtoritarlykdan el üzülmese, diňe döredijilikde däl, beýleki işlerde hem üstünlik gazanmagyň kyn boljagyny aýdýar. Ol garaşsyzlyk ýyllarynda hususy neşirýat açyp, garaşsyz işlemäge, döretmäge synanyşan döredijilik adamlarynyň biri we Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde türkmen hökümetiniň hususy neşirýatlar babatda eýelän pozisiýasynyň, bir tarapdan, ýazyjylaryň el-aýagyny baglap, ikinji tarapdan, halky kitapsyz diýen ýaly goýandygyny gürrüň berdi.
Ýazyjylar gara sanawdan dat edýärler
Azatlyk Radiosynyň telefon arkaly gürrüňdeş bolan döredijilik adamlarynyň aglabasynyň tassyklamagyna görä, Türkmenistanda döwlet propagandasyny, bir adamyň şahsyýet kultuny dabaralandyrmagy açyk goldamaýan döredijilik işgärleriniň Saparmyrat Nyýazow döwründe döredilen gara sanawy Berdimuhamedow häkimiýet başyna gelensoňam, ýatyrylmandyr. Olar bu ýagdaýyň milli medeniýetiň ösüşine, halkyň aň-düşünjesiniň giňemegine ullakan bökdençlik döredýändigini aýdýarlar.
Mysal üçin, 66 ýaşyndaky aşgabatly ýazyjy Esen Ataýew şol gara sanaw sebäpli öz ýazan zatlarynyň 1998-nji ýyldan bäri çykarylmaýandygyny, 13 ýyl bäri hiç ýere işe almaýandyklaryny, täze häkimiýetlere bäş gezek arza ýazandygyny, emma arzynyň diňlenmändigini aýtdy. Onuň pikirine görä, Türkmenistandaky gara sanawa ýa ýer astyndan yglan edilýän gadaganlyga esasan düýpli eserleri ýazýan ýazyjylar düşürilýär. Ataýew şeýle ýazyjylaryň azyndan 10-12 bardygyny gürrüň berdi.
Golaýda Orsýetde neşir edilýän "Družba narodow" žurnaly türkmen ýazyjysy Tirkiş Jumageldiýewiň bir eserini çap etdi. Emma, Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtmagyna görä, Tirkiş Jumageldiýewiň eserleri Türkmenistanda 1993-nji ýyldan bäri çap edilmeýär.
"Türkmen gazetlerinde meniň soňky çykyşym 1993-nji ýylyň tomsunda "Edebiýat we sungat" gazetinde çap edilen "Watan hakynda söz" diýen publisistik makalamdyr" diýip, T.Jumageldiýew aýtdy.
Orsýetde ýaşaýan türkmen pedagogy Serdar Orsýetde iliň okajak kitabyny ýazyp bilseň, serişdäň bolsa, ony çykarmakda uly bir kynçylygyň ýokdugyny aýdýar. Onuň pikiriçe, islendik ýurtdaky döredijilik azatlygy ol ýerdäki syýasy azatlygyň derejesi bilen bagly. Serdar Orsýetde oppozision partiýanyň wekili Boris Nemsowyň "Itogi" diýen at bilen Wladimir Putiniň ýurda ýolbaşçylyk eden döwrüni tankytlap, syýasy kitap ýazandygyny, emma beýle zady Türkmenistanda göz öňüne getirmegiň hem kyndygyny aýdýar.
Muňa garamazdan, türkmen metbugatynyň ýazmagyna görä, "Aşgabat" kinoteatrynda geçirilen maslahatyň soňunda medeniýet işgärleri milletiň lideri Gurbanguly Berdimuhamedowa medeniýet we sungat pudagynyň ösmegine berýän ünsi üçin ullakan minnetdarlyk bildiripdirler.


text:
Penşenbe güni Aşgabatda Türkmenistanyň we Owganystanyň daşary işler ministrlikleriniň wekilleri syýasy gepleşikler geçirdi. Oňa gatnaşmak üçin Owganystanyň ýörite delegasiýasy Aşgabada bardy.
Bu delegasiýa Owganystanyň daşary işler ministriniň orunbasary Jawid Ludin ýolbaşçylyk edýär.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligindäki gepleşiklerde iki ýurdyň ykdysady, transport-aragatnaşyk, ýangyç-energetika we gumanitar pudaklary boýunça gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy hem geljegi barada maslahat edildi.
Owgan delegasiýasy öz ýurdunda parahatçylyk üçin Türkmenistanyň edýän aladalaryna ýokary baha berdi diýip türkmen metbugaty ýazýar.


text:
ABŞ-nyň goranmak sekretary Aşton Karter Saud patyşasy Salman we beýleki ýokary derejesi resmiler bilen duşuşmak üçin Gyzyl deňizde ýerleşýän Jeddah şäherine bardy.
Karteriň bu sapary Waşingtonyň Eýranyň ýadro programmasy boýunça ylalaşyga ýaranlaryň ynamyny artdyrmak maksatly regiona edýän syýahatynyň bir bölegi bolup durýar.
Karter 21-nji iýulda Iordaniýada eden çykyşynda ABŞ-nyň we Ysraýylyň “Eýranyň regiondaky ýaramaz täsirine garşy durmakda umumy garaýyşynyň bardygyny” aýtdy.
Ysraýyl we aýlagyň sünnileriň ýolbaşçylygyndaky ýurtlary ylalaşygyň Eýranyň ýolbaşçylaryny hyjuwlandyryp biljekdigini aýdýarlar we Tährany Yraga, Siriýa, Liwana we Ýemene goşulyşmakda aýyplaýarlar.


text:
Türkmen awtoulag ýaryşyjylary “Ýüpek ýoly-2011” atly halkara awtoýaryşyna gatnaşarlar. Bu bäsleşik 9-nji iýulda başlanyp, ol Orsýetiň territoriýasyndan geçer.
Türkmen metbugatynyň berýän maglumatyna görä, bu ýaryşa jemi alty sany türkmen ekipažy gatnaşar. Ekipažlaryň ikisi “Niwa”, biri “Mitsubişi”, galan üçüsi bolsa “Nissan-Patrul” kysymly ulaglarda çykyş ederler.
“Ýüpek ýoly-2011” atly halkara awtoýaryşynyň dabaraly açylyşy Moskwanyň “Gyzyl meýdançasynda” geçiriler.
Ýoluň uzynlygy 4,126 km. bolup, bäsleşik 16-njy iýulda Soçide tamamlanar.


text:
Ukrainanyň “Naftogaz” nebit kompaniýasynyň wekiliniň hepdäniň duşenbe güni žurnalistlere aýtmagyna görä, “Gazprom” Kiýewiň 7 milliard dollar mukdarda pul tölemegini talap edipdir.
Olena Ýurýewanyň sözlerine görä, “Gazprom” öz beýannamasynda ukrain tarapynyň ylalaşykda göz öňünde tutulandan has az gazy satyn alandygyny aýdýar.
“Gazprom” bu maglumaty tassyklamady
Ukrainaly energiýa boýunça garaşsyz bilermen Aleksandr Narbutyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, “Naftogazyň” Orsýet tarapynyň talabyny ýerine ýetirmäge mümkinçiligi ýok: “Tölemek üçin puluň bolmaly. Meniň düşünişime görä, “Naftogazda” onça pul ýok. Üstesine, “Naftogazyň” maliýe ýagdaýy yzygiderli ýaramazlaşyp barýar. Aýratynam soňky üç ýylda ýagdaý şeýle”.
“Naftogazyň” “Gazprom” bilen on ýyllyk gaz ylalaşygy 2009-njy ýylda baglaşylypdy. Oňa Ukrain tarapyndan şol wagtky premýer-ministr Ýuliýa Timoşenko, Orsýet tarapyndan bolsa Wladimir Putin gol çekipdi.
Ýuliýa Timoşenko şol gaz ylalaşygyny baglaşanda, öz wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmakda aýyplanyp, ýedi ýyllyk türme tussaglygyna höküm edildi.
By ylalaşygyň baglaşylmagyna, ýewropa ýurtlarynyň basyşy itergi beripdi. Ýewropa gaz meselesi bilen baglanyşykly Orsýet bilen Ukrainanyň arasynda wagtal-wagtal tutaşýan dawalaryň öz gaz üpjünçiligine ýaramaz täsir ýetirýänliginden nägile bolupdy.
“Naftogaz” bilen “Gazpromyň” arasyndaky gaz ylalaşygyna laýyklykda, Ukraina Orsýetden ýylda 33.3 milliard kubometr gaz satyn almaly. 2012-nji ýylda Ukraina Orsýetden çen bilen 25 milliard kubometr gaz satyn aldy.
Olena Ýurýewanyň aýtmagyna görä, 2012-nji ýylyň dowamynda Kiýew orsýet gazyna bolan talabynyň azalýandygyny aýdyp, bu barada Moskwany ençeme sapar habarly edipdir.
Ukrainanyň resmileri orsýet gazynyň her müň kubometrine 400 dollardan tölemegiň örän gymmatdygyny aýdyp, muňa närazylyk bildirýärler.
Geçen ýylda Ukrainanyň energiýa ministri Ýuriý Boýko Kiýewiň “Gazpromdan” diňe 26 milliard kubometr gaz satyn almakçydygyny aýdypdy. Şeýle-de Boýko Ukrainanyň Germaniýadan gaz satyn almak boýunça ylalaşandygyny, bu gazyň Orsýetiň gazyndan her müň kobometrine 40-70 dollar arzan düşjekdigini belläpdi.
“Gazpromyň” häzir Ukraindan 7 milliard dollar talap etmeginiň sebäbi düşnüksiz görünýär. Habar berlişine görä, bu nyrh Ukrainanyň ulanmadyk gazynyň möçberinden iki esse artykmaçdyr.
“Financial Times” gazetiniň maglumatynda aýdylyşyna görä, “Gazpromyň” Ukrainadan 7 milliard dollar baradaky talaby Kiýewiň Gollandiýanyň “Roýal Dutch Shell” kompaniýasy bilen şertnama baglaşmagynyň öňüsyrasynda öňe sürüldi. Şertnama laýyklykda, “Roýal Dutch Shell” Ukrainada slanes gazynyň önümçiligine gatnaşar.
Ukrainada çen bilen 1.2 trillion kubometr slanes gazynyň bardygy çak edilýär.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi Muammar Kaddafiniň režimine garşy sanksiýa girizmek barada rezolýusiýa kabul etdi. Bu rezolýusiýa ýarag embargosy, Kaddafiniň we onuň ýakyn garyndaşlarynyň we hökümetiniň ýokary derejeli agzalaryna bașga ýurtlara barmak gadagançylygy, olaryň mülkleriniň we baýlyklarynyň doňdurylmagy ýaly çäreleri öz içine alýar.
Taslamasy Amerikanyň Bileşen Ştatlary, Britaniýa, Fransiýa we Germaniýa tarapyndan taýýarlanan bu rezolýusiýada: “Protestçilere garşy ulanylan zorluk barada edilýän arza-şikaýatlara Gaagadaky Halkara jenýat sudy garamaly” diýilýär.
Diplomatlaryň aýtmagyna görä, 1970 nomerli bu rezolýusiýa dünýäniň iň ýokary ýerine ýetiriji organy üçin möhüm sepgit bolup durýar. Sebäbi muny, başga ýagdaýlarda o diýen ylalașyp durmaýan Hytaý bilen Orsýet hem goldady.Möhüm ädim
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Mun rezolýusiýany möhüm ädim diýip atlandyrdy: “Bu tekst adam hukuklarynyň gödek bozulmagyna çydamlylyk görkezilmejekdigini, agyr jenaýatlara jogapkärlerden hasap soraljakdygyny aňladýar. Men Liwiýa muňa düşüner we berk üns berer diýip, umyt edýärin. Şeýle hem bu şindi-de howp astyndaky adamlara umyt we ynjalyk berer diýip, umyt edýärin”.
Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Birleşen Milletler Guramasyndaky hemişelik wekili Sýuzan Raýs hem: “Bu agzybirlikli kabul edilen rezolýusiýa bigünä adamlary öldürmegi bes etmegi üçin Kaddafi režimine berilýän duýduryş” diýdi.
“1970 nomerli rezolýusiýa güýçli rezolýusiýa. Ol Liwiýanyň esasy ýolbaşçylary barada sapar gadaganlygyny, mülkleriniň we baýlyklarynyň doňdurylmagyny öz içine alýar. Munda Liwiýanyň hökümetiniň öz halkyna hüjüm etmek üçin hakynatutma adamlardan peýdalanmagyna garşy täze ädimler ädilýär. Howpsuzlyk Geňeşi ilkinji gezek biragyzdan adam hukuklarynyň ýaramaz ýagdaýyny Halkara jenaýat sudunyň garamagyna berdi” diýip, Raýs aýtdy.
Halkara jenýat sudunyň protestçilere edilen zulum-sütem barada derňew geçirmeginiň biragyzdan oňlanmagy rezolýusiýanyň bir möhüm tarapy boldy. Bu suduň agzasy bolmasa-da, muny ilkinji gezek Birleşen Ştatlar-da goldady, Orsýet bilen Hytaý-da şeýle.Liwiýaly ilçi Kaddafini ýazgardy
Liwiýanyň BMG-däki ilçisi 25-nji fewralda gözünden ýaş akdyryp, Kaddafini ýazgardy
Diplomatlaryň aýtmagyna görä, Hytaý, Orsýet we Birleşen Ştatlaryň muny goldamagynda uly rol oýnan Liwiýanyň BMG-däki ilçisiniň ýazan haty. Liwiýanyň BMG-däki ilçisi Abdurrahman Şalgam 25-nji fewralda gözünden ýaş akdyryp, Kaddafini ýazgardy. Ol ondan ozal ony hemişe “köne dost” diýip atlandyrýardy.
Ilçiniň orunbasary Ibrahim Dabbaşi bolsa, Kaddafiden 21-nji fewralda ýüz öwürdi. Bularyň ikisi-de indi özleriniň Liwiýa halkyna hyzmat edýändiklerini aýdýarlar. Dabbaşi: “Biz režimiň şu gün kabul edilen rezolýusiýa barada oýlanmagyna garaşýarys, režim bilen hyzmatdaşlyk edýänleriň hem pozisiýasyny düzedip, liwiýa halkynyň tarapyna geçmegine garaşýarys” diýdi.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-mun Liwiýadaky ýaramaz işleriň togtadylmagy üçin BMG bilen Birleşen Ştatlar tarapyndan ýene nähili çäreleriň gerekdigi barada pikir alyşmak üçin üstümizdäki hepdede prezident Barak Obama bilen duşuşar.
Liwiýany BMG-niň Adam hukuklary geňeşinden çykarmak meselesini maslahatlaşmak üçin hem Baş Assambleýa şu hepde ýygnak geçirer. Liwiýany bu Geňeşden çykarmak üçin gurama agza 192 döwletiň üçden iki böleginiň sesi gerek.


text:
Düýn Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow «Gazprom» kompaniýasynyň karargähiniň başlygynyň orunbasary Waleriý Golubew bilen gepleşik geçirdi.
Gepleşikde taraplar üstümizdäki ýylda Türkmenistan bilen «Gazpromyň» özara tebigy gaz söwdasy baradaky ylalaşygynyň ýerine ýetiriliş meseleleri barada pikir alyşdylar.
Mundan daşary, Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Waleriý Golubew Türkmenistan bilen «Gazprom» kompaniýasynyň özara hyzmatdaşlyklaryny giňeltmegiň perspektiwalary barada-da gürrüň etdiler.


text:
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Jon Kerri azatlyga, erkinlige dünýäniň ençeme künjeginde, şol sanda Ýewropada heniz hem “howp abanýandygyny” aýtdy.
22-nji oktýabrda Berlinde Germaniýanyň daşary işler ministri Frank-Walter Ştaýnmaýer (Frank-Walter Steinmeier) bilen geçiren bilelikdäki metbugat ýygnagynda Kerri Ukrainanyň garaşsyzlygyny goramaga dünýä ýurtlarynyň “näderejede çynlakaý” taýýardygyna Russiýa düşüner diýip umyt edýärin diýdi.
Birleşen Ştatlar we Ýewropa Bileleşigi Russiýanyň Krym adasyny anneksiýa etmegine we gündogar Ukrainadaky orsparaz separatistlere goldaw bermegine gaýtawul hökmünde Moskwa garşy sanksiýalary girizipdi.
Kerriniň bu saparynyň dowamynda Germaniýanyň kansleri Angela Merkel bilen hem duşuşmagyna garaşylýar.


text:
Orsýetiň Täjigistandaky harby bazasynyň işgärleriniň 15-nji aprelde geçirýän protest aksiýasyny ýerli ýaşaýjylaryň onlarçasy goldady. Protestçiler alty aý bäri özlerine zähmet haklarynyň tölenmeýändigini aýdýarlar.
Kulob şäherinde ýerleşýän bazanyň öňündäki protest aksiýasyna gatnaşýan Bozorali Boltaew protestçileriň bazanyň baş ýolbaşçysy bilen gepleşendiklerini we onuň tölenmedik aýlyklaryň beriljegini aýdandygyny habar berdi.
Emma ol ýerli işgärleriň, şol sanda arassaçylygy saklaýan işgärleriň, gurluşykçylaryň we beýlekileriň şeýle wadalary ençeme gezek eşidendigini, emma öz aýlyklaryny alyp bilmändiklerini belledi.
Orsýetiň harby bazasynyň wekili Igor Şerbakow “ýerli işgärleriň aýlyklarynyň tölenmändigi üçin bazanyň jogapkär däldigini" aýtdy we onuň üçünji bir tarap bolan “Bit serwis-plus” kompaniýasy bilen hasaplaşýandygyny, hut şol şirketiň ýerli ýaşaýjylary işe alyp olara aýlyk töleýändigini” ýakynda aýtdy.
Emma agzalan şirket bazanyň talaba laýyk töleg etmeýändigini aýtdy.
Owganystan bilen serhetdeş Täjigistanda 7 000 müň çemesi harby ýerleşýär, bu Orsýetiň daşary ýurtlardaky iň uly harby kontingenti bolup durýar.


text:
29-njy ýanwarda Ženewada geçirilýän Siriýa boýunça parahatçylyk gepleşiklerine esasy oppozision toparlaryň gatnaşmazlygy uzak wagtdan bäri garaşylýan gepleşikleriň amala aşmagyna howp abandyryp biler.
Saud Arabystany tarapyndan goldanylýan oppozision toparlaryň koalisiýasy, Siriýa hökümeti bilen gabawdaky şäherçeleriň ynsanperwer ýardam bilen üpjün ediljekdigi barada ylalaşyga gelinýänçä, gepleşiklere gatnaşmajakdygyny mälim etdi.
Şeýle-de, Siriýanyň demirgazygyndaky territoriýalaryň köpüsine kontrollyk edýän “Siriýanyň Kürt halk” toparynyň wekilleri hem gepleşiklere gatnaşmaýan taraplaryň arasyndadyr.
Bu gepleşiklere kürtler çagyrylmady. Sebäbi duşuşyga gatnaşýan esasy taraplaryň biri Türkiýe gepleşiklere gatnaşjak kürt wekilleriniň ýurtda gadagan edilen “Kürt partiýasy” bilen ilteşiginiň bardygyny nygtaýar.


text:
«Aşgabatdaky «Ene mähri» hassahanasy açylanda meni hem işe aljak boldular. Ýöne bir dişimiň gyşygrak bolany üçin almadylar» diýip, saglyk öýleriniň birinde ginekolog bolup işleýän bir lukman gelin gürrüň berýär.
Ol hassahana diňe ýaşajyk hem owadan gyzlaryň işe alynýandygyny eşitmedikler ýok bolsa gerek.
Eger-de ol ýeri owadan gyzlaryň konkursynyň geçirilýän ýeri bolan bolsady, hassahana işe alnan ýaşajyk hem owadan gelin-gyzlary lezzet bilen synlap oturmaly bolardy. Emma ol ýer gözellik konkursynyň geçirilýän ýeri däl-de, göwreli aýallaryň iň bir kyn pursatda haraý isläp barýan ýeri. Ol ýerde çaga dünýä inderilýär.
Ýaş ene ölüm bilen ýaşaýşyň arasyndaky göreşe girýär. Beýle pursatda ençeme ýyllyk iş tejribesi bolan lukmanlar enä hemaýatçy bolmaly. Ýöne soňky ýyllarda dünýä standartynda täze salynýan hassahanalar sebäpli, ilat arasynda uly problemalar döreýär. Beýle hassahanalara tejribeli lukmanlar işe alnyp, ol ýerlerde keseller iň ýokary derejede bejerilmeli. Ýöne, gynansagam, bu ýagdaý beýle däl. Täze gurulýan owadan hassahanalara diňe owadan hem ýaş lukmanlar, aýratyn-da ýaş gelin-gyzlar işe alynýar. Olar bolsa örän tejribesiz. Ýaş lukmanlaryň tejribesizligi sebäpli dogurjak halatynda kesilýän eneleriň bäri-aňyrsy ýok.
Täze koordiologiýa merkezinde-de şeýle. Bejerilýänden bejerilmeýänler köp. Ýürege edilýän operasiýadan soň uzak ýaşaýanlar juda az.
Gözellik salony däl ahyryn...
Mälim bolşy ýaly, 1-nji sentýabrda ýurduň prezidentiniň gatnaşmagynda paýtagtdan daşda bolmadyk Çoganly posýologynda ýokanç keselleri merkezleri müdirýeti açyldy. Bu ýerde şeýle aýylganç hem gorkunç keselleri bejermek üçinem oýun edilýär. Hassahanalar üçin ýaşajyk we owadan gyzlary almak boýunça buýruk berildi. Tejribeli lukmanlara bolsa häzirlikçe öz islegleri boýunça işden gidýändikleri hakda arza ýazdyrylypdyr. Olaryň käbirleriniň ýene işe alnaýmagy-da mümkin, alynmazlygy-da. Alynsalar-da, olar diňe iň pes hünär boýunça işe alnarlar.
Ýurtda «Saglyk maksatnamasy» hereket edýär. Dünýä standartlaryna laýyk gelýän, örän köp pullara durýan hassahanalar gurulýar. Dünýäniň iň ösen döwletlerinden iň ýokary derejeli medisina enjamlary satyn alynýar. Ýöne tejribeli lukmanlar, köpi gören halypalar işledilmejek bolsa, owadan binalardan, täze medisina enjamlaryndan ne peýda! Täze gurulýan hassahanalaryň içini ýaşajyk hem owadan gyzlardan dolduryp, ol ýerini ertekiler dünýäsine ýa-da gözellik salonyna meňzetjek bolmak nämä gerek?!
Owadan hassahanalar näsaglary bejermek üçin däl-de, diňe owadanlyk üçin gurulýana meňzeýär.
Serdar Gulgeldiýew aşgabatly synçynyň edebi lakamy. Bu blogda öňe sürlen pikirler we garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Penşenbe güni prezident Dmitriý Medwedew Orsýetde demokratiýanyň kemçiliklerinden söz açyp, reformalary ýola goýmagy wada etdi.
Ýurduň üç möhüm telewideniýe kanallarynyň başlyklary bilen geçen çekişmede prezident Medwedew adatdan daşary açyk gürläp: “Bu uly ýurdy modernleşdirmek üçin uzak wagt gerek” diýdi.
Medwedewiň aýtmagyna görä, özgerişler adamlaryň islegi bilen utgaşykly alnyp barylmaly. Ors prezidenti Günbatary bu barada sabyrlylyga çagyryp: “Biziň halkymyz ögerişlere ukyply halk” diýdi.
Orsýetde geçýän beýleki söhbetdeşlikler bilen deňäniňde bu interwýu agressiw alnyp barlyp, eneçeme gezek prezidentiň sözi bölündi.
Reformalar hiç bir netije bermän boş çykar, onsoň gülkünç ýagdaýa düşen prezidentiň özi bolar diýlen çaklamany Medwedew ret etdi. Prezident modernleşme ugrunda ýüzbe-ýüz bolunjak kynçylyklardan gaçmaly däldigini, Orsýetiň özüniň nebit-gaz ýaly tebigy baýlyklardan gelýän girdejä garaşlylygyny kemeltmelidigini nygtady.
Ol ýurtda partiýalar we syýasy sistemanyň oňaýly ösjekdigi barada hem umytly gürledi. Prezidentiň aýtmagyna görä, kanuny hormatlap, ony ýerine ýetiren ýagdaýynda öňki küşt çempiony Garriý Kasparowyňky ýaly radikal oppozision toparlara-da jemgyýetde orun bar.
Medwedew ýaňy geçen ýerli saýlawlarda bolan aldaw-hileleri hem tankytlap: “Sudlar nirede zerur diýse, şol ýerde ses berişlik gaýtadan geçer” diýdi.
Prezident 2008-nji ýylyň maý aýynda Wladimir Putinden soň döwlet baştutany wezipesine geleli bäri öz bitiren işlerine begenýändigini bildirdi. “Täze ýylda ediljek ilkinji işleriň biri milisiýa güýçlerine garaýan Içeri işleri ministrligini reformirlemek barada bir permana gol çekmek bolar” diýip, ors prezidenti aýtdy.
Medwedewiň pikiriçe, Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen ýadro ýaraglaryny çäklendirmek baradaky gepleşikler iki tarapdan-da “käbir zatlarda eglişigi we gürleşmegi” talap edýär.
Medwedew bu barada hem umytly gürläp: “Basym bir ylalaşyga gelner” diýdi. Onuň pikiriçe, atom ýaraglaryny kemeltmek baradaky gepleşiklerde Waşingtondyr Moskwa biri-birine eglişik etmeli.


text:
Birleşen Ştatlarda ýerleşýän Žurnalistleri goramak komiteti şu aý nebit kompaniýasynda aýlyk sebäpli bolan iş taşlaýyş barada ýazan gazak žurnalistine hüjüm edilmegini ýazgardy.
Gurama «Swoboda slowa» hepdeliginiň žurnalisti Igor Larranyň Aktobe şäherinde näbelli adamlar tarapyndan urlup-ýenjilendigini aýdýar.
Larra žurnalist Igor Kimiň edebi lakamydyr. Ol KazMunaýGaz nebit kampaniýasynda işçileriň gozgalaňy barada ýazdy.
Žurnalistleri goramak baradaky komitet häkimiýetleriň üç hepdä çeken seýrek iş taşlaýyş barada ýazan beýleki žurnalisleriň hem birnäçesini tussag edendigini aýdýar.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýurdy
Aşgabat, 2-nji aprel (TDH). “Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we sagdyn durmuş-medeni çäreleriň ikinji güni welýatlaryň we Aşgabat şäheriniň ýygyndy toparlarynyň arasynda küşt boýunça ýaryş bilen dowam etdi.
Ýaryşa gatnaşýanlaryň arasynda meşhur küştçüler — FIDE-niň ussatlary Azat Sylabow we Muhtar Temirow, şeýle hem halkara ussady Suhrab Temiýew bar. Ertir halkara grossmeýsteri Maksat Atabaýew bir wagtda ençeme küştçi bilen oýnamak bäsleşigini geçirer. Oňa meşhur küştçi bilen güýç synanyşmaga isleg bildirýän küştçüleriň ýüzüsi gatnaşar.
Lebap welaýatynyň merkezi şäheri Türkmenabatda erkekleriň we zenanlaryň arasynda kuraş boýunça Türkmenistanyň çempionaty badalga aldy. Medallara dalaş edýänleriň arasynda 2013-nji ýylda Koreýa Respublikasynyň Inçhon şäherinde geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça Aziýa oýunlarynyň kümüş medallarynyň eýeleri Aýna Jumakulyýewa, Serdar Jumaýew, Muhammet Temirow bar. Olar bilen birlikde öz agramlyk derejelerinde 2011-nji ýylyň dünýä çempionatynyň kümüş medalynyň eýesi Gaýratjan Zaripow, 2013-nji ýylyň dünýä çempionatynyň kümüş we bürünç medallaryna mynasyp bolan Aýna Zaripowa we Marat Orazow güýç synanyşarlar.
Sportuň başa-baş we söweş görnüşleriniň ussatlarynyň, gimnastikaçylaryň we akrobatlaryň paýtagtymyzdaky “Galkynyş” bedenterbiýe-sagaldyş toplumyndaky şowhunly görkezme çykyşlary ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Kikbosçylar, uşuçylar, erkin göreşiň ussatlary, karateniň we hapkidonyň üç dürli mekdepleriniň wekilleri hem öz ussatlyklaryny görkezdiler. Kikboksing, söweş we sport sambosy, göreş we taekwondo (WTF) başa-baş söweşleriň beýleki görnüşleri bilen birlikde Aziada—2017-niň maksatnamasyna girizildi.
Täze taryhy eýýamda Türkmenistanda örän güýçli sambo mekdebi döredildi. Dünýäniň, Aziýanyň çempionatlarynda, Dünýä kubogynyň tapgyrlarynda we beýleki halkara ýaryşlarynda ýeňiş gazanan zehinli türgenler hem, üstünligiň bosagasynda duran ýaşlar hem bizde az däl.
Türkmen döwletiniň ösüp gelýän nesil baradaky aladasy türgenleriň ussatlygynyň ýokarlanmagynyň esasy bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzda ýokary netijeler sportuny we köpçülikleýin-bedenterbiýe hereketini ösdürmäge uly üns bermegi hem muňa ýardam edýär. Şunuň netijesinde sport we söweş sambosynyň ösmegine kuwwatly itergi berildi.
Häzirki wagtda milletiň saglygyny goramak döwletiň durmuş syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Geçen döwrüň dowamynda bedenterbiýe we sport ulgamynda ilatyň ähli gatlaklaryny bedenterbiýe bilen meşgullanmaga giňden çekmäge, ruhy taýdan kämil we beden taýdan sagdyn nesli, şol sanda ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamaga gönükdirilen düýpli özgertmeler amala aşyryldy. Biziň ussat türgenlerimiz halkara sport ýaryşlarynda Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistana mynasyp wekilçilik edýärler.
Ine, “Galkynyş” bedenterbiýe-sagaldyş toplumynda hem samboçylar başa-baş söweşleriň dürli görnüşlerinden alnan emelleriň birnäçesini ussatlyk bilen görkezdiler.
Türgenleriň görkezme çykyşlary örän gyzykly boldy we şol bir wagtyň özünde özboluşlylygy bilen tapawutlandy. Ilki bilen meýdança Aşgabat şäheriniň sport komitetiniň çagalar sport gimnastika mekdebiniň wekilleri çykdylar. Olar sport we çeper gimnastika hem-de akrobatika boýunça birnäçe çykyşlary taýýarladylar.
Koreý hapkidosy bilen meşgullanýan ussatlaryň bäsleşigi hem örän gyzykly boldy. Sportuň bu görnüşi özboluşly tehnikasy, türgenleriň dürli maşklary ýerine ýetirmegi bilen tapawutlanýar.
Uşu ussatlarynyň çykyşlary hem ýatdan çykmajak täsir galdyrdy. Olar dürli emelleri ussatlyk bilen ýerine ýetirdiler. Bu söweş sungaty özüne sagaldyş gimnastikasyny we sport bäsleşigini birleşdirýär. Karateçiler hem dürli emelleri sazlaşykly ýerine ýetirdiler. Aýkidonyň muşdaklary hem inçe tehnikany, owadan we sazlaşykly hereketleri görkezdiler. Öz nobatynda
kikboksçylar täsin hereketleri bilen öz ussatlyklaryny beýan etdiler.
Umuman, görkezme çykyşlary sporty söýýänleriň we oňa sarpa goýýanlaryň hem-de beden we ruhy kämillige ymtylýanlaryň ählisi üçin hakyky baýramçylyga öwrüldi.
“Sagdynlyk we bagtyýarlyk” atly köpçülikleýin bedenterbiýe-sport we sagdyn durmuş-medeni çäreleriň çäklerinde geçirilýän sport çäreleri barha giň gerime eýe bolýar. Öňde gyzykly ýaryşlar garaşýar.
Mysal üçin, 3-nji aprelde ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň sport desgalarynda orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlar geçiriler.
Şenbe güni, 4-nji aprelde Gyşky oýunlar sport toplumynda figuralaýyn typmak boýunça görkezme çykyşlary guralar, Ýaş olimpiýaçylary taýýarlaýyş mekdebinde bolsa sambo boýunça açyk birinjilik badalga alar.
Ýekşenbe güni irden ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary Saglyk ýolundan geçerler. Şol gün welosport boýunça Mary welaýatynyň birinjiligi geçiriler.
Habarlar #FIDE
- Soňky habarlar
Sagdyn durmuş ýörelgesiniň ýurdy02 Aprel, 2015 (22:24)
- Soňky habarlar
Bahar baýramyna bagyşlanan üstünlikler18 Mart, 2015 (22:40)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleri — halkara ýaryşynyň öňdebaryjylary13 Mart, 2015 (22:44)
- Soňky habarlar
Türkmen küştçüleriniň medallary we rekordlary22 Fewral, 2015 (22:53)
- Soňky habarlar
Küşt boýunça ýokary liganyň ýaryşlary02 Sentýabr, 2013 (23:09)


text:
Türkmenabat şäherinde Türkmenistanyň Körler we kerler jemgyýetiniň 5-nji mekdep-internaty ýerleşýär.
Çagasy ýörite kemisli çagalar üçin döredilen şertlerden peýdalanýan ene-atalaryň käbiriniň Azatlyk radiosynyň habarçysyna gürrüň bermegine görä, bu mekdebiň içindäki tertip-düzgün gowy, onda çagalar barada ýeterlik alada hem edilýär.
Emma kynçylyk hem bar we bu ýagdaý esasan mugallym kadrlarynyň ýetmezçiligi bilen bagly.
Aýdylmagyna görä, soňky ýyllar kemisli çagalar üçin ýörite bilimli mugallym kadrlaryny taýýarlamagyň ünsden düşürilmegi Türkmenabatdaky mekdep-internatda okaýan kemisli, kömege mätäç çagalaryň zerur endikleri ele almagynda kynçylyk döredipdir.
Bu barada Lebapdaky habarçymyz Osman Hallynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Adam ýagdaýa baha bereninde, başdan geçiren durmuşyna, öz töweregindäki gurşawa görä, baha bermäge ukyply bоlýar. Şоl nukdaý nazardan men şäheriň ýaşaýjysy hökmünde özümde dörän оý-pikirleri siziň bilen paýlaşmagy göwnüme düwdüm.
Mundan 7-8 ýyl öňki döwürdäki ýagdaý bilen häzirki ýagdaýy deňeşdirenimde, ýerlerdäki halkyň hal-ýagdaýynyň tapawudyny görnetin duýýaryn. Öň neşäniň, ýagny tirýegiň, gerоiniň, beňiň we ş.m. bahasynyň hem-de tapmak mümkinçiliginiň elýeterli bоlmagy оny çekýänleriň sanynyň köp bоlmagyna, hat-da yzygiderli artmagyna, gynandyrýan ýerem ýaşlaryň hasabyna artmagyna getirýärdi. Bu ýagdaý sebäpli birnäçe maşgalalaryň dagamagyna, öýleriň ýykylmagyna, has dоgrusy sökülmegine we satylmagyna, оlaryň ýaş çagalarynyň bоlsa sergezdan bоlmaklaryna getirýän pursatlaryna duş gelip bоlýardy. Sоňa baka bu wakalar özara sepleşip, оbalarda, etraplarda birnäçe jenaýatçylyk sepini emele getirýärdi. Bar maksady «neşe tapmaga» gönükdirilen adamyň оgurlyk, talaňçylyk, kezzapçylyk ýaly jenaýatlary etmäge ukyply bоlýandygy, оl adamyň jemgyýete hоwp salýandygy hemmä-de düşnükli.
Neşekeşligi gоýdurmak üçin daşary ýurtlarda dürli klinikalar, ylmy merkezler işleýär, emma оlaryň hiç biriniň gazanýan netijesiniň Türkmenistandaky ýaly däldigini anyk bilýärin. Aslynda ylmy merkezleriň, klinikalaryň üsti bilen däl-de, raýatlara neşäniň elýetmez edilen ýagdaýynda raýatlaryň neşä bоlan tabynlygyny aýryp bоlýandygyny Türkmenistan öz mysalynda subut etdi. Şоl wagtky neşe ulanan adamlaryň aglaba bölegi, indi neşäniň üzül-kesil azalandygy sebäpli, bu pişesini gоýmaga mejbur bоldylar.
Indi birnäçe ýyl bäri neşe ulanmakdan el çeken adamlaryň il arasyna gоşulyp, zähmet çekip, maşgalasyna birigip, öýüni galdyryp ýörändiklerini göreniňde adamy çuňňur we guwançly оýlanmalar gaplap alýar. Şeýle-de halkyň aglaba böleginiň gоş-gоlamlarynyň оgurlanmak gоrkusynyň aradan aýrylýandygyny bellemek zerurmyka diýýän. Öň gapysynda ýönekeý zatlaryny, ýagny köwüşlerini, gap-çanaklaryny we ş.m. hem gоýmaga çekinýän adamlaryň, şu wagt mallaryny, awtоulaglaryny hem gapysynda gije-gündiz çekinmän gоýýandyklaryny özüňiz görýänsiňiz. Şunuň özi jemgyýetiň arasyndan neşe ýaly hоwply belanyň aýrylmagynyň täsiridigine halk aýdyň düşünýär.
Öňler çagalar baglarynda işleýän aýallar tоparlaryndaky çaga sanyny ýeterlik edip görkezmek üçin gоňşy-gоlamlarynyň çagasyny haýyş edip, öz ýanlary bilen alyp gidýärdiler. Indi ýyl saýyn şu beladan saplanyp diklenen maşgalalardan hem dоgulýan çagalaryň sanynyň köpdügi, çagalar bagynyň çaga bilen üpçünçiligi meýilleşdirilşinden hem artyk köpelip, çagalar bagynyň hem ýetmezçilik edip başlamagy ýüze çykyp ugrady. Mundan begençli näme bоlup biler?
Ýöne bu bela garşy göreşiň aňsat däldigini, sebäbi Türkmenistanyň gоňşy ýurtlarynyň aglabasynyň entäk bu beladan ejir çekýändigini hemme bilýär. Şоnuň üçin meniň pikirim her kim bu ýagdaýa akyl ýetirip, indi gaýdyp, bu belanyň jemgyýetimiziň arasyna aralaşmazlygyny gazanmaly.
11 апреля 2013
SAGBOLUŇ !
Ähli öý ojaklar abat bolsun. Ençeme öýi ýykan bela indi gelmesin.


text:
Al-Kaýda terrorçylykly guramanyň liderlerinden 2-nji adam diýlip tanalýan Aýman al-Zawahri Pakistanyň ilatyny ýurduň hökümetine garşy çykmaga çagyrdy.
Aýman al-Zawahri ýazgy arkaly eden ýüzlenmesinde Pakistan hökümeti golaýda bolan suw joşmasynda heläk bolanlara netijeli ýardam berip bilmedi diýdi. Şeýle hem ol Pakistan hökümetini korrupsiýada aýyplady.
Wideoýazgyda edilen ýüzlenmä jogap edip, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň sözçüsi Filip Krouly al-Zawahri zyýan çekenlere ýardam beren hökümet güýçlerine garşy göreşi goldaýar diýdi.
Pakistanda bolan suw joşmasyndan 1,5 müň adam ölüp, 20 milliona golaýy zyýan çekipdi.