text: Ilkinji hepdesinde 2 esasy rekordy täzelen “Ar alyjylar: müdimilik urşy” (Avengers: Infinity War) kinosy girdejisini 1 milliard dollardan geçirdi. Doganlar Russolaryň surata düşüren we 30-a golaý ýyldyzyň keşp janlandyran filmi şu güne çenli 1 milliard 251 million dollar gazanç etdi. Mälim bolşy ýaly, film hem Demirgazyk Amerikada, hem-de tutuş dünýäde prokatlara iň şowly başlan film diýen rekordlary täzeläpdi. Ekran eseri häzirki wagtda “Gara Pantera” (Black Panther) kinosyndan soň, ýylyň iň köp girdejili 2-nji ekran eseridir. Girdejisini 1 milliard dollardan geçiren 34-nji kino bolan “Ar alyjylar: müdimilik urşy” umumy sanawda 13-nji orunda barýar. Öňümizdäki günlerde filmiň has ýokarky basgançaklara geçjekdigini anyk aýtsa bolar.


c: text/html

text:
Tunisiň syýasy partiýalary we kärdeşler arkalaşygy ýurtda ozaky prezident Zine El Abidine Ben Aliniň halk gozgalaňlary netijesinde häkimiýetden agdarylmagynyň ýedi ýyllygyna gabat täze protestleriň geçirilmegine çagyrýarlar.
14-nji ýanwardaky çagryş Tunisde bir hepdä çeken täze protestleriň yz ýanyna gabat geldi.
Öňki prezident Ali 2011-nji ýylda, 23 ýyl häkimiýet başynda oturandan soň, halk protestleri netijesinde prezidentlikden çetleşdirileli bäri, Tunis degişlilikde demokratik geçişi iň ýumşak bolan ýurt hasaplanýar.
Emma ýedi ýyl soň hem, täz tygşytlylyk çäreleri we bir ýyllap bahalaryň gymmatlamagy zerarly, gahara münýänler az däl.
Geçen hepde protestçiler ýene 2011-nji ýylyň şygarlaryna gygyrdylar we “Iş, Azatlyk we Mertebe” talap etdiler.
Tunisiň kuwwatly Kärdeşler arkalaşygy 14-nji ýanwarda paýtagt Tunisde ýygnanyşmaga çagyrdy.
Tunisiň dolandyryjy koalisiýasynyň bir bölegi bolan Ennahda, yslamçy partiýa we premýer Ýussef Çahediň "Populýar Front" partiýasy hem demonstrasiýalara çagyrdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Trans-Anatoliý gaz geçirijisiniň (TANAP) kuwwatlylygynyň ýylda 31 mlrd kub metre çenli artdyrylmagy bäş sany goşmaça kompressor beketleriniň gurulmagyny talap eder. bu barada konsorsiumyň baş direktory Saltuk Dýuzýol beýan etdi.
«TANAP gaz geçirijisi her ýylda 16 mlrd kub metr gazy ibermeklik göz öňünde tutulyp gurulýar. Onuň kuwwatlylygynyň ýylda 31 mlrd kub metr çenli artdyrylmagy üçin degişli maýa goýum çözgütleriniň kabul edilmegi we jemi sanyny ýedä ýetirmek üçin goşmaça bäş sany kompressor beketleriniň gurulmagy zerur bolar» - diýip Dýuzýol aýtdy.
Ol 2023-nji ýylda turba geçirijiniň kuwwatlylygynyň ýylda 24 mlrd kub metre çenli, 2026-njy ýylda – 31 mlrd kub metr çenli artdyrylyp bilinjekdigini aýtdy.
«TANAP gaz geçirijisiniň gurluşygynyň çäklerinde dört sany gaz ölçeýji beket we iki sany kompressor bekedi guruldy. Bu işleri Tekfen kompaniýasy 450 mln dollarlyk şertnama laýyklykda alyp barýar. şol bir wagtda biz iki sany beket üçin 80 mln dollar töledik» diýip onuň aýdanlaryny Interfaks-Azerbaýjan getirýär.
Habar berlişi ýaly, Trans-Anatoliý gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy boýunça işler 93 göterim ýerine ýetirildi. Gaz bu ulgama 2018-nji ýylyň 30-njy iýunynda berlip başlanar we eýýäm iýul aýynda TANAP boýunça Şah-Deňiz käninden Türkiýä harytlyk gaz ibermeleri başlanar.
Uzynlygy 1,85 müň km barabar bolan TANAP gaz geçirijisi «Tapgyr-2-niň» çäklerinde Şah-Deňiz azerbaýjan gaz käninden gruzin-türk serhedinden Türkiýäniň günbatar serhetlerine gaz ibermekligi göz öňünde tutýar.
TANAP gaz geçirijisiniň düýbi 2015-nji ýylyň 17-nji martynda Türkiýäniň Kars welaýatynda tutuldy. Gaz geçirijiniň geçirijilik kuwwatlylygy azyndan 16 mlrd kub metre barabar bolar. Şondan 10 mlrd kub metri Ýewropa, 6 mlrd kub metri Türkiýäniň günbatar sebitlerine iberiler. Taslamanyň bahasy 7,99 mlrd dollar möçberinde bahalandyrylýar. Häzirki wagta çenli ony durmuşa geçirmek boýunça çykdajylar 5,6 mlrd dollardan geçdi.
TANAP taslamasynyň paýdarlary — SOCAR (51%), SOCAR Turkiye Enerji (7%), BOTAS (30%), BP (12%).
TANAP gaz geçirijisi Günorta-Kawkaz we Transadriatik (TAP) turbageçirijiler bilen birlikde «Günorta gaz geçelgesi» taslamasynyň esasy düzüm bölegidir. Bu taslama Hazar sebitinden Ýewropa gaz ibermekligi göz öňünde tutýar.
2018-nji ýylyň ýanwarynda TANAP konsorsiumynyň ýolbaşçysy Saltuk Dýuzýolyň belläp geçişi ýaly, wagtyň geçmegi bilen Merkezi Aziýadan, Ýakyn Gündogardan we Gündogar Ortaýer sebitlerinden beýleki döwletler hem bu ugur boýunça bazara çykmaga mümkinçilik alyp bilerler.
Şu ýylyň fewralynda Azerbaýjanyň energetika ministri Pýarwiz Şahbazow «Günorta gaz geçelgesi» boýunça türkmen gazy Ýewropa ibermek barada gepleşikler dogrusynda aýtmak bilen, Türkmenistanyň bu taslama goşulmak mümkinçiliginiň ýeterlik derejede ýokarydygyny belledi.


text:
14 Şubat 2017 Salı
Merkezi Saýlaw Toparynyň Mejlisinde Saýlawlaryň Gutarnykly Jemleri Jemlenildi
Merkezi saýlaw toparynyň mejlisinde saýlawlaryň gutarnykly jemleri jemlenildi: Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine Gurbanguly Berdimuhamedow saýlandy.
Paýtagtymyzda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň mejlisi geçirildi. Onda Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça saýlaw möwsüminiň gutarnykly jemleri jemlenildi.
Ozal habar berlişi ýaly, üç aýdan gowrak mundan öň badalga berlen hem-de geçen dynç güni-12-nji fewralda üstünlikli tamamlanan bu möhüm jemgyýetçilik-syýasy çäre açyklyk we aýdyňlyk ýagdaýynda, giň bäsdeşlik esasynda geçip, türkmen jemgyýetinde demokratik özgertmeleriň ýaýbaňlanandygyny, ilatyň aň-düşünjesiniň artandygyny aýdyň görkezdi.
Mejlisiň başynda häzirki döwrüň ýylýazgysyna aýdyň sahypalaryň biri hökmünde giren wakanyň şanly bolandygy bellenildi. Türkmen halky mizemes agzybirligini we jebisligini, ata-babalarymyzyň mukaddes wesýetlerine wepalylygyny nobatdaky gezek görkezip, döwlet ösüşiniň, ene topragymyzda halk häkimiýetliligi ýörelgelerini berkarar etmegiň ýolunda möhüm ädim ätdi.
Merkezi saýlaw toparynyň mejlisinde bellenilişi ýaly, döwlet Baştutanynyň saýlawlary ýokary guramaçylyk derejesinde, milli saýlaw kanunçylygynda hem-de halkara hukugynyň kadalaryna laýyklykda geçirildi. Ses bermäge saýlawçylaryň 97, 28 göterimi ýa-da 3 million 163 müň 692 adam gatnaşdy. Bu görkeziji ýurdumyzyň ilatynyň raýat işjeňligine, onuň ýurdumyzda demokratik özgertmelere gatnaşmaga ymtylýandygyna şaýatlyk edýär.
Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary we onuň bilen bagly wakalar halkara bileleşiginde hem-de dünýäniň habar beriş serişdelerinde uly gyzyklanma döretdi. Şol günler ýurdumyzda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyndan Synçylar topary, BMG-niň we beýleki halkara guramalarynyň wekilleri, daşary ýurtly žurnalistler bolup saýlaw möwsüminiň barşy bilen ýerinde tanyşmaga, saýlawlaryň açyklygyna we aýanlygyna göz ýetirmäge mümkinçilik aldylar.
MST-nyň başlygy mejlisiň gün tertibiniň esasy meselesine—saýlawlaryň gutarnykly jemlerini jemlemek meselesine geçmek bilen, Merkezi saýlaw toparynyň welaýat, etrap, şäher we uçastok saýlaw toparlarynyň teswirnamalaryna seredip, saýlawçylaryň sesleriniň köp sanlysyny alan Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedowy Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine saýlanan diýip hasaplamak hakynda Karar kabul edendigini habar berdi. Bu baradaky çözgüt ýörite Karar bilen berkidildi.
Şeýle hem MST-nyň Karary bilen ýurdumyzyň täze saýlanan Prezidentiniň wezipesine girişmek dabarasynyň geçiriljek güni kesgitlenildi.
Mejlisiň ahyrynda Merkezi saýlaw toparynyň ýolbaşçysy bu ýere ýygnananlara hem-de saýlaw möwsümine gatnaşanlaryň hemmesine, şol sanda habar beriş serişdeleriniň wekillerine Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlary boýunça tutuş möwsümiň ýokary derejede beýan edilendigi, onuň ýokary derejede guralandygy hem-de oňa jogapkärli çemeleşilendigi, döwletimiziň demokratik sütünlerini has-da berkitmäge hemmetaraplaýyn ýardam edilendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
http://www.turkmenhabargullugy.com/merkezi-saylaw-toparynyn-mejlisinde-saylawlaryn-gutarnykly-jemleri-jemlenildi/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Brent görnüşli nebitiň bahasy 48 dollardan geçdi
Brent görnüşli nebit anna güni 47,79 dollardan satuwa başlap, günüň dowamynda 48,51 dollara çenli ýokarlapdy
Şu gün 48,08 dollardan satuwa çykarylan brent görnüşli nebitiň barrel bahasy 0,64 göterim ýokarlap, 48,39 dollara barabar boldy. Günbatar Tehas görnüşli çig nebitiň barrel bahasy bolsa 46,06 dollardan satylýar.
Düýn Saud Arabystanynyň Energetika ministri Halid Al Falih nebit äýtiýaçlarynyň islenilýän çäge düşürilmegi üçin ellerinden geleni etjekdiklerini, maý aýynda önümçiligi azaltmak barada kabul edilen ylalaşygyň dowam etmelidigini aýtdy.
Geçen hepde kabul edilen karar bilen Pars aýlagy sebitinde ýerleşýän ýurtlar Katar bilen diplomatik we söwda gatnaşyklaryny bes edipdi. hepdäniň dowamynda mesele bilen ýakyndan gyzyklanylmaga dowam ediler.


text:
Welaýatymyzyň ähli ýerinde bolşy ýaly, Türkmengala etrabynyň hojalyklarynda hem gowaça ekişi giň gerimde ýaýbaňlandyrylýar. Kemine adyndaky daýhan birleşigi etrapda uly we öňde baryjy hojalyklaryň biri. Her ýylda gowaçadyr bugdaýdan ýokary hasyl alýan daýhan birleşiginiň edermen pagtaçylary Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda hem 2650 gektar ýere gowaça ekmegi meýilleşdirýärler. Hojalygyň kärendeçileri şu günler gowaça ekişini güýçli depginde dowam etdirýärler.
Bereketli hasylyň düýbüni mäkäm tutmakda Kakajan Geldiýew tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän 1-nji toparyň kärendeçileri nusgalyk işleri bitirýärler. Olar gowaça ekilmeli 240 gektar ýeriň 150 gektaryna bereket tohumyny ekdiler. Agrotehniki çäreleriň ýokary hilli geçirilmegine hojalygyň hünärmenleri berk gözegçilik edýärler.
— Diňe welaýatymyzda ýa-da etrapda däl, eýsem daýhan birleşiginde hem her bir möwsümleýin çäre ýerine ýetirilende toprak - howa şertleri göz öňünde tutulmaly. Daýhançylykda köp ýyllap zähmet çekýän kärendeçiler munuň şeýledigine gowy düşünýärler. Gün geçdikçe, howa gyzdygyça tohumy ezip ekmeli. Irki ekiş geçiren ýerlerimizde ýaşajyk ösümlikler gerişleriň üstünde halka bolup, gögerip başlady.
Hünärmenleriň gözegçiliginde
Welaýatymyzyň ähli ýerinde bolşy ýaly, Türkmengala etrabynyň hojalyklarynda hem gowaça ekişi giň gerimde ýaýbaňlandyrylýar. Kemine adyndaky daýhan birleşigi etrapda uly we öňde baryjy hojalyklaryň biri. Her ýylda gowaçadyr bugdaýdan ýokary hasyl alýan daýhan birleşiginiň edermen pagtaçylary Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi ýylynda hem 2650 gektar ýere gowaça ekmegi meýilleşdirýärler. Hojalygyň kärendeçileri şu günler gowaça ekişini güýçli depginde dowam etdirýärler.


text:
8 Kasım 2015 Pazar
Türkmennebit
“Türkmennebit” Döwlet konserniniň burawçylary ýylyň başyndan bäri önümli guýularyň 60-dan gowragyny ulanmaga berdiler. Olaryň esasy bölegi Balkan welaýatynyň günorta - günbatarynda ýerleşýär. Olar Altyn guýy, Ekizek, Ördekli, Ak patlawuk, Çekişler, Nebitlije ýataklarydyr.
Beýleki nebitgazly ýataklaryny, şol sanda Gündogar Gamyşlyja, Günbatar Barsagelmez, Günbatar Çeleken, Kemer ýataklaryny hem senagat taýdan özleşdirmek we abadanlaşdyrmak işleri dowam etdirilýär. Bu ýerde Nebitdag buraw işleri müdirliginiň toparlary taslama çuňlugy 1650 metr bolan bir gije-gündiziň dowamynda 40 tonna töweregi “gara altyn” berýän 1777-nji guýyny burawlamak işlerini üstünlikli tamamladylar.
Barsagelmez ýatagynda ýerleşýän 1292-nji guýynyň taslama çuňlugy 2730 metrdir. Bu ýerde buraw işleri tamamlaýjy tapgyra gadam basyp, ondan golaý wagtda senagat nebit akymynyň alynmagyna garaşylýar.
Goturdepe ýatagynda hem “Türkmennebit” Döwlet konserniniň Goturdepe buraw işleri müdirliginiň toparlary iş alyp barýarlar. Olar soňky aýlaryň dowamynda ýokary önümliligi bilen tapawutlanýan birbada täze iki guýyny - 1779-njy, 1800-nji guýulary hem ulanmaga berdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Özüňi nähili makýaj harytlary bilen bezäňde has gowy gelişýär Ony şu programanyň kömegi bilen arkaýynlyk bilen öwrenip bilersiňiz!
Programanyň ady Youcam Makeup. Bu programanyň kömegi bilen öz suratyňyza aşakdakylary edipbilersiňiz! Elbetde Suratyny bezemek isleýän gyzlar üçin!
Bu programmanyň kömegi bilen;
- Göz reňkini üýtgedip bilersiňiz,
- Dodaklaryňyzy her dürlü reňkelere boýap bilersiňiz,
- Kirpikleriňizi, saçlaryňyzy üýtgedip bilersiňiz,
- Halka ýaly zatlary dakyp bilersiňiz,
- Ýüzüňüzdäki menekleri pozup bilersiňiz,
- Göz fary çekip bilersiňiz,
- Gaşlaryňyzy üýtgedip bilersiňiz.
Men häzirlikçe şulary aýdaýyn galanyny hem özüňüz barlap görersiňiz. Google plaýda Mugt görnüşünde hödürlenýär.
Indir Google Play- You MAKEUP 40 MB
4,407 gezek okaldy


text:
Estoniýa
Estoniýa (est. Eesti), resmi ady — Estoniýa Respublikasy (est. Eesti Vabariik) — Ýewropada, Baltika deňziniň demirgazyk-gündogar kenarýakasynda bir döwlet, kenarlaryny Fin we Riga aýlaglarynyň suwlary ýuwýar.
Gündogarda Russiýa, günortada bolsa Latwiýa bilen serhetleşýär. Demirgazykda Finlýandiýadan Fin aýlagy, günbatarda bolsa, Şwesiýadan Baltika deňzi arkaly bölünip aýrylýar.
Ýewropa Bileleşiginiň agzasy bolan Estoniýa NATO guramasynyň hem agzasydyr we Şengen ylalaşygynyň gatnyjysydyr.
Baltika deňziniň akwatoriýasyndaky 1521 ada Estoniýa degişlidir. Olaryň tutýan umumy meýdany 4,2 müň inedördül kilometre barabardyr. Adalaryň iň ululary Saaremaa we Hiýumaa adalarydyr. Adalaryň tutýan meýdanynyň uludygyna garamazdan, ýurduň ilatynyň 5 göterime golaýy bu adalarda ýaşaýar. Estoniýanyň ilatynyň sany 1,4 milliona barabardyr. Döwlet dili eston dili hasaplanýar. Şeýle hem, rus dili hem giňden ulanylýar.
Döwlet gurluşy[üýtget | edit source]
Estoniýanyň Konstitusiýasy 1992-nji ýylda kabul edildi. Ol ýurduň öňki baş kanunlarynyň özboluşly dowamydyr.
Riýgikogy: Estoniýanyň ýokary kanunçylyk edarasy Riýgikogydyr. Bir palataly parlamentiň agzalary halk tarapyndan 4 ýyllyk möhlete saýlanýar. Parlamentiň düzüminde 101 deputat bar.
Hökümeti: Ýerine ýetiriji häkimiýet Riýgikogynyň öňünde hasabat berýär. Hökümetiň başlygyny saýlamak hem-de hökümeti ýatyrmak Riýgikogynyň ygtyýarlygyna degişlidir.
Prezidenti: Prezident parlament tarapyndan 5 ýyllyk möhlete saýlanýar. Eger köp ses alynmadyk halatynda, onda döwlet baştutanyny saýlaw ýygnagy saýlaýar. Oňa deputatlar bilen bir hatarda ýerli dolandyryş edaralarynyň wekilleri hem gatnaşýarlar.
Kazyýet ulgamy: Estoniýanyň hukuk ulgamy, esasanam, raýat hukugy Germaniýanyň hukuk ulgamyna meňzeşdir. Bu iki ýurduň arasyndaky taryhy gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr. Hukuk ulgamy garaşsyzdyr, kazylar hemişelik bellenýär we olar başga bir wezipede işläp bilmeýär.
Estoniýanyň milli güli – delwere, milli guşy – garlawaçdyr. Estoniýanyň milli daşy – hek daşydyr.
Şäherleri: Estoniýada şäher derejesinde 47 ilatly nokat bar. Ýurduň paýtagty bolan Tallin şäheriniň 500 müňden gowrak ýaşaýjysy bar. Mundan başga-da, Tartu, Kohtla-Ýarwa we Narwa ýaly şäherleriň hem ilatynyň sany 100 müňden geçýär.
Ykdysadyýeti[üýtget | edit source]
Estoniýa industrial-agrar ýurt hasaplanýar. Maşyngurluşyk, himiýa senagaty, azyk senagaty we ýeňil senagaty has ösendir. Oba hojalygynda maldarçylyga uly üns berilýär. Süýt we et önümlerini köp öndürýärler. Beýik Watançylyk urşundan öň oba hojalyk pudagyna köp üns berlipdir. Ýurduň eksport edýän harytlarynyň agramly bölegi bu pudagyň hasabyna amala aşyrylypdyr. Soňky ýyllarda senagat pudaklarynyň ösdürilmegi ugrunda uly işler durmuşa geçirildi. Munuň netijesinde ýeňil senagaty, deňiz gämi gatnawy we maşyn gurluşyk ugurlarynda uly ösüşler gazanyldy.
Estoniýa garaşsyzlygyny gazanandan soňra ýurduň ykdysadyýetini bazar ykdysadyýetiniň ýörelgeleri esasynda alyp barmak işine girişildi. 1992-nji ýylyň 20-nji iýunynda ýurduň täze milli puly eston krony dolanyşyga girizildi. 1999-njy ýylda Estoniýa Bütindünýä Söwda Guramasyna agza boldy. Finlýandiýa, Şwesiýa, Germaniýa we Russiýa Estoniýanyň esasy söwda hyzmatdaşlary bolup durýarlar. 2004-nji ýylda Estoniýa Ýewropa Bileleşiginiň doly hukukly agzasy boldy.
Elektron hökümet[üýtget | edit source]
2000-nji ýylda Estoniýa hökümeti elektron-hökümet ulgamyna geçdi. Munuň netijesinde Ministrler Kabinetiniň mejlislerinde kagyz ulanylman, internet arkaly resminamalaryň elektron ulgamy ulanylmaga başlandy. Ýurduň çägindäki 500 edara öz aralarynda resminamalary elektron ulgamy arkaly alyş-çalyş edýär.
Estoniýada ilatyň 71 göterimi internet ulgamyndan işjeň peýdalanýar. Maşgalalaryň 63 göteriminiň öýünde öz kompýuteri bar. Ýurduň ähli mekdepleri internet ulgamyna birikdirilendir. Estoniýanyň çäginde 1100 sany umumy internet nokatlary hereket edýär. Ýurtda 1000 golaý zolakda interneti kabelsiz ulanmaga mümkinçilik bar.
2005-nji ýylda Estoniýanyň ýaşaýjylary ilkinji gezek internet ulgamy arkaly öýünde oturan ýerinden ýerli dolandyryş organlarynyň saýlawlarynda ses berdiler. 2007-nji ýylda dünýäde ilkinji gezek Estoniýada saýlawçylar parlament saýlawlarynda internet arkaly ses berdiler. 2011-nji ýylda parlament saýlawlarynda saýlawçylaryň 15,4 göterimi internet arkaly ses berdi.


text:
Mars
Gün ulgamynda Günden uzaklygy boýunça dördünji planeta. Günüň töwereginde ondan ortaça 228 mln. km uzaklykda elliptik orbita boýunça hereket edýär. Bu uzaklyk perigelide 206 mln. km, afelide 249 mln. km çäginde üýtgäp durýar. Marsyň orbitasynyň ekliptikanyň tekizligine ýapgytlygy 1.8°. Onuň orbitadaky ortaça tizligi 24,2 km/sek bolup, Günüň daşynda 687 gije-gündizde bir aýlaw edýär. Marsyň, Ýeriň we Günüň asman giňişliginde biri-biriniň garşysynda ýerleşmegi ortaça her 780 gije-gündizden gaýtalanyp, şonda Mars bilen Ýeriň arasyndaky aralyk 56 mln. km-den 102 mln. km-e çenli üýtgäp durýar. Bu uzaklyk 56 mln. km bolanda Mars bilen Gün Ýere görä biri-biriniň garşysynda bolup, oňa beýik garşy durma diýilýär (her 15-17 ýyldan gaýtalanýar).
Marsyň çyzykly (ortaça) diametri 6800 km, ýagny Ýeriň ýarym diametrinden ulurakdyr (0.53). Onuň polýar diametri ekwatordakysyndan 1:190 golaý kiçi, göwrümi Ýeriň göwrüminiň 0.15 bölegine barabardyr. Massasy 6,423×1023 kg (Ýeriň massasynyň 0.107 bölegi), ortaça dykyzlygy 3,97 g/sm3. Planetanyň üstünde agyrlyk güýjüniň tizlenmesi 3,72 m/sek2, ikinji kosmos tizligi bolsa 5,0 km/sek-dyr. Marsyň öz okunyň töwereginde aýlanma periody 24 sagat 37 minut 22.7 sekunt (Ýerdäki wagt birliklerinde). Marsyň ekwatorynyň tekizligi öz orbitasyna 25.2° burç bilen ýapgytlanýar, bu bolsa Marsda hem pasyllaryň çalyşmagyna sebäp bolýar, ýöne Marsyň pasyllary Ýeriňkä garanda 1.9 esse dowamlydyr.
Mars planetasy gadym zamanlardan bäri alymlaryň üňsüni özüne çekýär. Eýýäm XIX asyryň başlarynda onuň hereket kanunlary açylypdyr (T. Brage we I. Kepler).
Marsyň üstünde birnäçe ýagty we tutuk menekleri saýgarmak bolýar. Olaryň birinjisini gury ýer, ikinjisini deňizler diýip atlandyrmak şertleşilendir. Planetanyň polýuslaryndaky pasyl boýunça üýtgäp durýan, demirgazyk we günorta polýar telpegi diýilýän ak menekler has oňat görünýär. Marsyň üstünde köp sanly halkalaýyn daglaryň we diametri 10–15 km bolan kraterleriň (diametri ýüzlerçe km-e ýetýänleri-de bar) bardygy anyklandy. Ägirt uly Koprat jülgesiniň çuňlugy 5 km-den gowrak, uzynlygy 500 km we ini 120 km-e ýakyn.
Mars geologik aktiw planetadyr. Spektral gözegçilikleriň netijesine görä, Marsyň atmosferasynyň düzümine kömürturşy gazy (CO2) 50-100%-e çenli, ujypsyz suw bugy we uglerod oksidi (CO) girýär. Polýar telpegi-de kömürturşy gazyň “gury buzundan” we az-kem adaty (suw) buzdan ybaratdyr. Marsda kislorodyň bolmazlygy, onda aňly ýaşaýşyň ýokdugyna güwä geçýär, emma pes formadaky ýaşaýşyň aýratyn-da anaerob formasyndakynyň bolmagy mümkin. Marsyň temperaturasy öz gije-gündiziniň dowamynda 50°K—300°K (-223-den +27 °C) aralykda üýtgäp durýar. Marsyň Fobos we Deýmos diýlip atlandyrylýan iki sany tebigy hemralary bar.
1974-nji ýylda “Mars” seriýaly sowet APS-leri bilen Marsy barlamak dowam etdirildi. Barlaglar netijesinde suwuň bardygy, atmosferasynda az mukdarda ozonyň bardygy, ionosferanyň bardygy anyklanyldy. Marsyň 60 sany suraty alyndy. Ol suratlarda kraterler, suw eroziýasynyň alamatlary we başgalar görünýär. Radioastronomik barlaglar hem geçirildi.
2005-nji ýylda Marsyň polýuslarynda köp mukdarda suwuň bardygy anyklandy. Häzirki wagtda suwuň nusgalary alnyp, barlaglar geçirilýär.


text:
ýetip gelýän täze 1387-nji hijri ýyl hem gutly bolsun!i
Köneden bellenip gelinýän Nowruz baýramy gutlamak bile ildeşlerimizi ahlisine jan saglyk, we uly üstünlikler arzuw edýaris!iýaz (bahar) pasly ýetip gelmegi bile dogal(tebigat)da başlanýan ýakymly üýtgemeleri, adamlar ir döwürlerden bäri toý tutup, belläp gelseler-de, “tagwym-e Jelaly“ atly kalendar düzülýänçä her ýylda gaýtalanyp duran özgerişleriñ haýsy gün we haýsy sagatda başlanýanlygy bilinmändir. Netijede bu baýram dürli günlerde bellenipdir. Bu mesele ilkinji gezek Jelaletdin Seljugynyñ buýrugy bile, hijri.şemsi (h. ş.) kalendar düzülende ylmy çözülipdir. Şol kalendar boýunça gyşyñ soñunda gije bile gündüziñ deñleşýän wagty ýaz paslynyñ hem täze h.ş. ýylynyñ başlangyjy edilip alynypdyr. Miladi kalendarynda ol gün 21-nji marta gabat gelýär.iBahar paslynyñ başlanmagy bile bu gezek 1387-njy h.ş. ýylyna gadam goýýarys. Täze başlanýan h.ş. ýylyny gutlap, düşümli we üstünlikli ýyl bolmagyny arzuw edýäris!i
Türkmen halkynyň medeni we syýasy ojagynyň koordinatsion şurasy
2008-03-18 /1386-12-28


text:
Tehniki maglumat
“Halkara” websaýty ähli brauzerler üçin sazlanandyr. Emma ol “Internet Explorer”, “Google Chrome” we “Mozilla” brauzerleriniň soňky görnüşleri bilen has sazlanyşykly işleýär.
Ýüklenilýän maglumatyň möçberine görä töleg edýän internet ulanyjylaryň ýagdaýlary göz öňünde tutulyp, websaýtyň ähli sahypalary, şol sanda Baş sahypasy “Data cache” programmasyna birikdirilendir, ýagny ulanyjy tarapyndan görlen sahypa, ondaky ýazgylar we suratlar onuň internet brauzeriniň aňynda saklanýar. Şeýlelikde, Baş sahypa ýa-da beýleki sahypalara we makalalara gaýtadan girilen halatynda okyjynyň internetine agram düşmeýär. Emma sahypa täzelenen badyna maglumatlar brauzeriň aňyna täzeden iberiler.
Websaýtyň Baş sahypasynyň maglumat göwrümi 1.5 MB-den geçmeýär. Websaýta mobil telefon arkaly girilen halatynda onuň göwrümi has hem kiçelýär. Mobil sahypa iPhone, iPod touch, Android mobil enjamlary, Palm Pre/Pixi we BlackBerry OS6 mobil enjamlary we beýleki birnäçe mobil telefonlaryň operasion sistemalary üçin sazlanandyr.
Tehiki goldaw boýunça hatlaryňyzy, tekliperiňizi redaksiýamyza e-mail arkaly iberip bilersiňiz.


text:
TDH habaryna görä ýakynda awtobuslaryň gatnaw tölegleri üçin täze elektron kartlar girizilýär. 25-nji awgustda Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň mejlisinde Wise-premýer Baýram Annameredow jemgyýetçilik transportynda elektron tölegleri sistemasynyň girizilmegi barada hasabat berdi. Häzirki pursatda awtobuslarda gatnawyň elektron töleg sistemasy oturdylýar. Gatnaw üçin tölegleri elektron biletler ýa-da kontaktsyz smart-kartlar arkaly tölemek mümkin bolar. Kartlaryň hasabyny ýöriteleşdirilen satyş nokatlarynda doldurmak mümkin bolar.
Gatnaw üçin nagt pulda hasaplaşmak mümkin bolarmy ýa ýok, neşir muny aýdyňlaşdyrmaýar. Döwlet baştutany bu hyzmatyň hasaplaryň we ýolagçy gatnawynyň maksimal hasabyny ýöretmekde aýdyňlygy üpjün etjekdigini aýtdy.


text:
Owadandepede gurulýan gaz himiýasy toplumynda goýberiş-sazlaýyş işlerine başlanyldy
Ahal welaýatynyň Owadandepe obasynda gurulýan tebigy gazdan benzin öndürmek boýunça iri gaz himiýasy kärhanasynyň hünärmenleri kömekçi enjamlarda goýberiş-sazlaýyş işlerine girişdiler. Suw arassaýyş ulgamy, gözegçilik-barlag enjamlary üçin gysylan howa çykarýan we beýleki enjamlar synag edilýär.
“Türkmengaz” DK-niň «Kawasaki Heavy Industries, Ltd.» (Ýaponiýa) we «Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanaýi ve Tiçaret Anonim Şirketi» (Türkiýe) kompaniýalar konsorsiumy bilen baglaşan şertnamasyna laýyklykda toplumyň gurluşygy ýapon tarapynyň maýa goýumlarynyň we Döwlet konserniniň serişdeleriniň hasabyna alnyp barylýar.
Nebit motor ýangyjyna alternatiwa bolan ýokary hilli benzin öndürmek boýunça täze senagat läheňi ýurduň ykdysady ösüşine saldamly goşant goşmaga niýetlenendir. Dünýäniň ady belli kompaniýalarynyň iň täze enjamlary we Daniýanyň «Haldor Topsоe» kompaniýasynyň tehnologiýasy bilen üpjün edilen kärhanada ýylda Euro-5 ölçeginiň ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän 600 müň tonna ýokary hilli RON-92 belgili benzin çykarylar. Toplumda 700-e golaý adam işlär.
Ýylda 1,785 milliard kubmetr tebigy gaz gaýtadan işlenilip, ýokary oktanly benzin çykarjak täze önümçiligiň gurluşyk işleri awgust aýynda tamamlanar. Kärhana 2018-nji ýylyň dekabrynda işe giriziler.


text:
Täjigistanda Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň bu ýurda degişli böleginiň gurluşygy başlandy. Habar serişdeleriniň Täjigistanyň energetika we suw resurslary ministri Jamşed Şoimzoda salgylanyp, habar bermeklerine görä, gaz geçiriji proýektiniň Täjigistana degişli böleginiň proýektirlenmeginden soň, işiň käbir bölekleri, şol sanda taýýarlyklar Rudaki etrabynda başlanypdyr.
“Proýekt boýunça hiç hili problema ýok we Täjigistanyň böleginde gaz geçirijiniň gurluşygy iş ýüzünde maliýeleşdirilmegine laýyklykda alnyp barylar. Öň proýekt Täjigistan we Hytaý derejelerinde yza tesdirilmeli bolupdy” diýip, “CA-News” neşri Şoimzodany sitirleýär.
Habar berlişine görä, gaz geçirijiniň gurluşygy barada hökümetara ylalaşygyna 2013-nji ýylyň sentýabr aýynda gol çekilipdi.
Gaz geçirijiniň gurluşygynyň düýbüni tutmak boýunça dabara 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda geçirilipdi. Emma onuň durmuşa geçirilmegi yza tesdirilipdi. Gaz geçirijiniň Täjigistana degişli böleginiň bahasy 3.2 milliard dollar derejesinde görkezilýär.


text:
Lebap welaýatynyň dolandyryş-çäk bölünişigine üýtgeşmeler girizildi
Hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryna laýyklykda, ýurdumyzyň dolandyryş-çäk gurluşyny kämilleşdirmek, iri dolandyryş-çäk birliklerini döretmek maksady bilen, Türkmenistanyň Mejlisi Lebap welaýatynyň, onuň şäherleriniň we etraplarynyň häkimlikleriniň hem-de degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň wekilleri bilen bilelikde welaýatyň etraplarynyň hem-de şäherleriniň ýerleşiş ýagdaýlarynyň ykdysady netijeliliginiň, olary birikdirmegiň maksada laýyklygynyň seljermesini geçirdi.
Lebap welaýatynyň dolandyryş-çäk bölünişigini döwrüň talaplaryna laýyk kämilleşdirmek, welaýatyň ilatynyň käbir etraplary we şäherleri birikdirmek, olaryň taryhy atlaryny gaýtadan dakmak baradaky tekliplerini kanagatlandyrmak maksady bilen, şeýle hem welaýat häkimliginiň towakganamasyny hem-de Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny nazara alyp, «Türkmenistanyň dolandyryş-çäk gurluşynyň meselelerini çözmegiň tertibi hakynda» Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, Türkmenistanyň Mejlisi karar edýär:
1. Şu kararyň goşundysyndaky çyzga laýyklykda Döwletli etrabynyň ýerlerinden 143852 ga ýeri Hojambaz etrabynyň dolandyryş çägine geçirmeli.
2. Magdanly, Seýdi şäherleriniň etrap hukukly şäher derejesini üýtgetmeli we olara etrapdaky şäher derejesini bermeli, Magdanly şäherini hem-de onuň Çärjew we Ýürekdepe geňeşliklerini Köýtendag etrabynyň, Seýdi şäherini we onuň Gabakly we Isbaz geňeşliklerini Galkynyş etrabynyň düzümine geçirmeli.
3. Döwletli etrabynyň Tallymerjen geňeşliginiň Tölekguýy obasyny Hojambaz etrabynyň Galkynyş geňeşliginiň düzümine geçirmeli.
4. Serdarabat etrabynyň Guşçular geňeşliginiň Guşçular obasyna şäherçe derejesini bermeli we bu geňeşligiň Darganly, Garawul, Marküş, Orazaly, Ulywahym, Ýaňyaryk obalaryny Guşçular şäherçesiniň dolandyryş tabynlygyna geçirmeli.
5. Şu etraplary ýatyrmaly, olaryň dolandyryş çäginiň ýerlerini we dolandyryş-çäk birliklerini degişli etraplaryň düzümine geçirmeli:
1) Beýik Türkmenbaşy adyndaky etraby Döwletli etrabyna;
2) Garaşsyzlyk etrabyny Galkynyş etrabyna;
3) Garabekewül etrabyny Halaç etrabyna;
4) Sakar etrabyny Saýat etrabyna.
6. Şu etraplaryň we şäherçeleriň adyny üýtgetmeli:
1) Atamyrat etrabynyň we onuň Atamyrat şäheriniň adyny üýtgedip, olara Kerki adyny dakmaly;
2) Birata etrabynyň we onuň Birata şäheriniň adyny üýtgedip, olara Darganata adyny dakmaly;
3) Galkynyş etrabynyň we onuň Galkynyş şäheriniň adyny üýtgedip, olara Dänew adyny dakmaly;
4) Serdarabat etrabynyň adyny üýtgedip, oňa Çärjew adyny dakmaly;
5) Çärjew etrabynyň Guşçular şäherçesiniň adyny üýtgedip, oňa Çärjew adyny dakmaly;
6) Dänew etrabynyň Nyýazow şäherçesiniň adyny üýtgedip, oňa Garaşsyzlyk adyny dakmaly.
7. Türkmenistanyň Mejlisiniň 2010-njy ýylyň 10-njy maýyndaky 112-IV belgili karary (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2010 ý., № 2, 36-njy madda) bilen tassyklanylan Türkmenistanyň dolandyryş-çäk birlikleriniň Sanawyna degişli üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmeli.
8. Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti Lebap welaýat häkimligi bilen bilelikde welaýatyň dolandyryş çäkleriniň ýazgysyny bellenen tertipde geçirmeli.
9. Şu karar gol çekilen gününden güýje girýär.
Aşgabat şäheri.
2017-nji ýylyň 25-nji noýabry.


text:
Paýtagtymyzda ýol-ulag düzüminiň hem-de monumental binagärligiň täze döwrebap desgalarynyň açylyş dabaralary boldy. Olar ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbiniň bezegine öwrüldi.
Şäher häkimliginiň, jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylarynyň, hormatly ýaşulularyň, türkmenistanlylaryň ýaş nesliniň wekilleriniň, talyp ýaşlaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen dabaralar, ak mermerli paýtagtymyzyň täzelenmeginiň hem-de gözelliginiň özboluşly baýramçylygyna öwrüldi.
Şu günki wakalar mynasybetli paýtagtymyzyň Nurmuhammet Andalyp we Oguzhan köçeleriniň aýlawyndaky hem-de Nurmuhammet Andalyp we Görogly köçeleriniň aýlawyndaky meýdançalar baýramçylyk lybasyna beslendi. Şol ýerlerde bina edilen “Dowamat” we “Alaw” binalarynyň töwerek-daşy howa şarlary hem-de lentalar bilen bezeldi. Owadan türkmen halylaryndan döredilen konsert sahnalarynda köp sanly dabara gatnaşyjylaryň we myhmanlaryň öňünde döredijilik toparlary çykyş etdiler. Olarda eziz Watanymyzyň beýik gazananlaryny wasp edýän aýdymlar ýerine ýetirildi.
Açylyş dabaralarynda çykyş edenler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan, mähriban topragymyzy özgertmäge, halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga gönükdirilen düýpli özgertmeleriniň türkmenistanlylaryň şu günki we geljekki nesilleriniň abadan hem-de bagtyýar durmuşyna gönükdirilendigini nygtadylar.
Garaşsyz hem-de Bitarap Türkmenistanyň paýtagtynyň belent derejesine kybap gelýän Aşgabadyň kemala gelýän täze keşbi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüne mahsus bolan döredijiligiň we ösüşiň ruhuny özünde jemlemelidir.
Raýatlarymyz üçin has amatly şertleri döretmek bu babatda esasy görkeziji bolmalydyr. Şähergurluşyk maksatnamasyny hem-de tutuş döwlet syýasatyny amala aşyrmakda munuň özi esasy ýörelge bolmagynda galmalydyr. Milli binagärligiň iň gowy däplerini we dünýäniň şähergurluşyk babatdaky gazananlaryny özünde jemleýän, giň gerimde gurulýan döwrebap desgalaryň ählisi şu ýörelgä laýyk gelýär. Täze desgalar ak mermerli paýtagtymyzyň binagärlik keşbi bilen sazlaşykly utgaşyp, onuň görküni has-da artdyrýar.
Dünýä bileleşiginiň Türkmenistana gyzyklanmasy barha artýar. Ýurdumyz halkara hyzmatdaşlykda “Açyk gapylar”, dostluk we parahatçylyk syýasatyny ileri tutulýan ugur hökmünde öňe sürýär. Şunuň netijesinde Aşgabat iri halkara we sebit forumlarynyň, sergileriň, sport ýaryşlarynyň yzygiderli geçirilýän merkezine öwrülýär. Bu çäreler bolsa syýasy, ykdysady, ylym-bilim, medeni-ynsanperwer, syýahatçylyk we sport ulgamlarynda netijeli gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilendir.
Täze taryhy eýýamda paýtagtymyz halkara sport merkezine öwrüldi. Şu ýyl bu ýerde, Olimpiýa şäherjiginiň binýadynda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary geçiriler.
Şäheriň taryhynyň ýyl ýazgysyna her gün täze binagärlik desgalary, kaşaň belent ýaşaýyş jaýlary, döwrebap ýollar we şaýollar, gür baglara bürenen seýilgähler, seýilbaglar, suw çüwdürimler toplumlary hem-de özboluşly binalar ýazylýar. Paýtagtymyzyň ýollarynyň aýlawly çatryklarynda bina edilen hem-de geçen ýyl Bitaraplyk gününiň öňüsyrasynda aşgabatlylara ajaýyp sowgat bolan heýkel binalary munuň aýdyň subutnamasydyr.
Özboluşly “Dowamat” binasy Nurmuhammet Andalyp we Oguzhan köçeleriniň çatrygynda guruldy. Bu bina togalak şekilde bolup, 6 sany ýaý şekilli sütünlere bölünendir. Bu bolsa türkmenleriň nesilbaşysy Oguz hanyň alty ogluny alamatlandyrýar. Binanyň ortasyndaky şekil bolsa Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni, nesilleriň dowamatlylygyny, türkmen halkynyň bitewüligini we jebisligini, onuň dünýäniň ähli halklary bilen parahatçylygy, dostlugy hem-de hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga ymtylýandygyny alamatlandyrýar.
Nurmuhammet Andalyp we Görogly köçeleriniň aýlawynda gurlan “Alaw” binasy ýokarlygyna uzalyp gidýän üç sany ýaý şekilli sütünden ybaratdyr. Alaw, ojak rysgal-berekediň, bolçulygyň alamaty bolup durýar. Bu bolsa türkmen halkynyň bereketli we mukaddes saçagyna goýýan uly hormatydyr.
Gurluşygynda iň döwrebap binagärlik täzelikleri ulanylan binalar ýurdumyzyň gülläp ösýändiginiň, halkymyzyň bolelin we abadan durmuşda ýaşaýandygynyň aýdyň nyşanydyr.
Soňra dabaralar Nurmuhammet Andalyp köçesiniň we Gurbansoltan eje şaýolunyň kesişýän ýerinde dowam etdi. Şol ýerde halkara ölçegleriň ähli talaplaryna kybap gelýän üç derejeli täze awtomobil köprüsi guruldy.
Şu günki wakalara gatnaşyjylar dabara mynasybetli ýörite baýramçylyk lybasyna beslenen awtobuslarda Aşgabadyň täzelenen köçeleri boýunça gezelenç edip, nobatdaky desganyň açylýan ýerine geldiler. Döwlet tans toparynyň çykyşlary bu ýere ýygnananlaryň ruhubelentligini we baýramçylyk şatlygyny has-da artdyrdy.
Paýtagtymyzyň täze ulag düzüminiň taslamasy awtoulag ýollaryny tapgyrlaýyn döwrebaplaşdyrmagyň çäklerinde uly işiň bir bölegi bolup durýar. Döwrebaplaşdyrmak işlerinde bolsa täze köprüleri hem-de ýol aýrytlaryny, köp gatly awtoduralgalary, ýerasty we ýerüsti geçelgeleri gurmak, inžener-aragatnaşyk ulgamlaryny çalyşmak hem-de hereket howpsuzlygynyň döwrebap ulgamlaryny ornaşdyrmak göz öňünde tutulýar.
Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň düzümleýin kommunikasiýa ulgamyny abadanlaşdyrmak, durkuny täzelemek hem-de giňeltmek, seýilgäh zolaklaryny bagy-bossanlyga öwürmek, şäheriň oňaýly ýaşaýyş ulgamyny döretmek maksady bilen ylmyň we tehnikanyň iň soňky gazananlaryny ornaşdyrmak meselelerine aýratyn üns berýär.
Özüne täze köprini, uzynlygy 380 metre barabar bolan tuneli hem-de köpriniň ýokarky aýlawly gatyny birleşdirýän täze desga şu ýerde ozal hereket eden we könelişen ulag kommunikasiýasynyň ornunda guruldy. Ýol aýrydynyň gurluşygynda öňdebaryjy inžener-tehniki işläp taýýarlamalar ulanyldy. Ol 8 sany iniş we münüş ýolundan ybaratdyr. Olaryň ählisi döwrebap we milli bezegiň ýörelgelerini ulanmak arkaly özboluşly binagärlik usulynda guruldy. Ýaşaýjylar üçin amatly bolar ýaly köprüde pyýada ýolagçylar üçin hem ýollar guruldy.
Tehniki çözgütleri durmuşa geçirmekde ýokary ýük göterijilik häsiýetnamalary, ýurdumyza mahsus bolan howa hem-de geologik şertler doly göz öňünde tutuldy. Seýsmiki durnuklylyk kadalary doly üpjün edildi — desgalaryň gurluşy 9 balla çenli ýer titremesine durnukly bolmaga ukyplydyr.
Özüniň tehniki häsiýetnamalary boýunça desga bildirilýän talaplaryň ählisine laýyk gelýär. Ýoluň ugrunda zerur bolan inženerçilik kommunikasiýalary, şol sanda suw akdyryjylar, bu ýerde ekilen baglar üçin damjalaýyn suwaryş ulgamy, tehniki zerurlyklar hem-de daşky yşyklandyryş üçin elektrik üpjünçilik ulgamy çekildi. Ýol belgileri hem berk we döwrebap serişdelerden taýýarlanyldy.
Täze köpriniň demir ýolundan geçen otlynyň sesiniň hem-de ýygnananlaryň el çarpyşmalary astynda täze awtoulag köprüsi açylýar.
Türkmenistanlylaryň ählisi eziz Watanymyzyň ähli ýerlerinde amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeleriň öň hatarynda barýan ak mermerli paýtagtyna tüýs ýürekden buýsanýarlar. Ýurdumyzyň baş şäherinde bolup geçýän özgerişlikler hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan ägirt uly özgertmeler syýasatynyň üstünlige eýe bolýandygynyň aýdyň subutnamasydyr. Bu özgertmeler Türkmenistanyň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösmegini şertlendirdi.
Şeýle desgalaryň yzygiderli ulanmaga berilmegi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan oňyn özgertmeleriň giň gerimine şaýatlyk edýär. Bu özgertmeler bolsa Aşgabadyň täze keşbinde öz beýanyny tapýar. Gözel paýtagtymyz okgunly ösýär, täze etraplary, senagat we seýilgäh zolaklaryny, ýaşaýyş jaý toplumlaryny döretmegiň hasabyna çäklerini giňeldýär. Ak mermerli paýtagtymyzda gurulýan önümçilik, durmuş-medeni, ylym-bilim, saglygy goraýyş we sport maksatly desgalar, döwrebap ýaşaýyş jaýlary ýurdumyzyň baş şäheriniň gözelligini artdyrmak bilen çäklenmän, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmakda, ilata edilýän ýokary hilli durmuş hyzmatlarynyň elýeterliligini üpjün etmekde hem möhüm orun eýeleýär.


text:
Iki ýa-da birnäçe adamyň arasyndaky sözleşige gepleşik (dialog) diýilýär. Gepleşige gatnaşýan adamlaryň sözleşýän wagtlaryndaky mimikasy, hereketi, hal-ýagdaýy barada berilýän maglumatlar, şeýle hem gepleşigi baglanyşdyrmaga hyzmat edýän sözler awtoryň sözüdir.
Oraz:
-- Nartäç! -- diýip gygyrdy.
Gepleşige gatnaşýanlaryň sözi baglaýjy sözler arkaly baglanyşýar.
Eger gürrüň iki adam arasynda gitse, haýsy sözüň kime degişlidigini bildirýän söz ýazylyp, soň bolsa olaryň ady ýa ol sözüň kime degişlidigini bildirýän söz ýazylmaýar.
Käbir ýagdaýlarda gepleşik köp adamyň arasynda gitse-de, olaryň her biriniň aýdan sözüniň öňünden ady ýa ol sözüň kime degişlidigini bildirýän söz ýazylmaýar.
-- Gutly bosun!
-- Ogul ýaşy uzyn, bolsun!
-- Taňryýalkasyn!
Gepleşik ýazuw bilen beýan edilende, awtoryň sözünden soň pikir gutarnykly görnüşe geçen ýagdaýynda nokat ýa iki nokat goýulýar.
Gepleşige gatnaşýanlaryň sözleri täze setirden kese çyzyk goýlup, baş harp bilen ýazylýar. Gepleşige gatnaşýanlaryň sözleriniň soňundan, sözlemiň pikir aňladyşyna görä, nokat, sorag, ýüzlenme belgileriniň biri goýulýar.
Awtoryň sözi gutarnykly ýagdaýa geçmänkä, gepleşige gatnaşýanlaryň sözleri başlansa, onda awtoryň sözüniň yzyndan ikn nokat goýulýar. Eger gepleşige gatnaşýanlaryň sözünden soň baglaýjy kömekçiler gelse, onda olaryň arasynda kese çyzyk getirilýär. Şunda gepleşige gatnaşýanlaryň sözleri sorag ýa ýüzlenme sözlemlerinden bolsa, sözlemleriň soňundan sorag ýa ýüzlenme belgisi goýulýar. Ýöne habar sözleminden soň nokat goýulmaýar.
Diýip, diýşip, diýen baglaýjy sözlerinden soň oturyň goýluşy başganyň sözündäki ýalydyr.


text:
Dost-Doganlygyň Taryhy
Türkmen halk edebiýatynda dessançylyk
Däli köňlüm melul bolma,
Meniň hem bagrym daş oldy.
Geldi güçli ganym ugrap,
Ýetmedi güýjüm, ýaş oldy.
Göroglynyň, Arapdan ýeten zorluk, sütem bilen baglanşykly atasy Jygalybegiň beren nesihatyna gulak asyp, öz-özüne göwünlik bermek üçin aýdan şygryndan alan bir bendimiz Gündogarşynas alym Ý. E. Bertels'iň Görogly barada aýdan bu sözleri örän ýerlikli aýdylan söz.
„Türkmen halky Göroglynyň üsti bilen özüni talap, gul etmek islän ähli şalaryň, hanlaryň, begleriň we beýleki wagşylar bilen söweşde arkadagy – hemaýatçysy, goragçysy bolan gahrymanyň obrazyny döredipdir. Görogly halk bilen berk baglydyr, halk bilen Göroglynyň arasyny üzmek mümkin däl“.
Geçmişdäki taryhymyza ser salsaň, türkmen halkynyň, türkmen topragynda watan goragynda söweşen ýigitleri hakynda ençeme dessanlary döredendigini görmek bolýar. Yhşa şeýle dessanlarymyzyň biri hem “Görogly” dessanydyr. Türkmen dessançylyk sungatynyň nusgawy eserlerinden biri bolan “Görogly” dessany 2015-nji ýylyň dekabr aýynda türkmen halkynyň desssançylyk sungatynyň kämil nusgasy hökmünde UNESKO-nyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizildi.
Dilden-dile geçip gelýän dessanlarymyz halk suhangöýleri ösdürýärler. Dessanlar ýerine ýetirilende beýan etmek, aýdym, onuň şekillendirilişi we milli saz gurallarynda ýerine ýetirilýän sazlar bilen utgaşdyrylmagy möhüm bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, bu özboluşly döredijiligiň milli ýörelgelerini wagyz etmek biziň günlerimize ýetip gelen dessanlary täzeden açmak maksady bilen, Aziýa ýurtlarynda suhangöýleriň festiwal bäsleşigini geçirmek boýunça teklipler öňe sürüldi.
Suhangöýleriň şeýle bäsleşikleriniň geçirilmegi hakyndaky pikiriniň öňe atylmagy we bu pikirleriň durmuşa geçirilmegi türklemnleriň ösen dessançylyk sungatynyň bolandygynyň we şol sungatyň diňe bir Türkmenler tarapyndan däl–de eýsem beýleki türki halklar we milletler tarapyndan hem ykrar edilendigine şaýatlyk edýär.
Türkmen halkynyň milli medeniýetiniň iň oňat nusgalaryny emele getirýän, şu günki günlerimizde hem ähmiýetini ýitirmeýän dessanlarmyzdan Asly–Kerem, Gül–Senuber ýaly yşky–liriki dessanlar bolýan bolsa, Görogly, Oguznama ýaly dessanlarymyz türkmenleriň özleriniň hemaýatkärlerini we arkadaglaryny taryp eden dessanlar bolup durýar. Türkmen dessanlary diňe gahrymançylygy ündew edýän, yşky lirika ýugrulan dessanlar bolmak bilen galman Baba Röwşen ýaly dessanlary ynsanperwerligiň ündew edilýän dessanlary hökmünde mysal hökmünde görkezilip binler.
Türkmeniň dessançylyk däpleriniň ösdürilmeginde we türkmeniň dessançylyk däpleriniň sowet döwründäki tanymal türkmen ýazyjy we şahyrlarynyň döredijiligine ýetiren täsiri hem uly bolupdyr. Şonuň üçin hem türkmen dessançylygynyň täsiriniň aýratynlygy hakynda agzap geçmeklik gerek bolsa ilki bilen Nurmuhammet Andalypdan başlansa ýerlikli bolsa gerek.
Nurmuhammet Andalyp türkmen edebiýatynda iň köp dessan ýazan şahyrlaryň biri hökmünde tanalýar. Okyjylar onuň Leýli–Mejnun, Ýusup–Züleýha, Babaröwşen, Zeýnelarap dessanlary bilen tanyşdyrlar.
Magrupy arap we pars medeniýeti, ylymy we edebiýaty bilen çuň tanyş, liriki şygyrlara ussat "Seýpelmelek–Methaljemal" dessanyny ýazýar. "Döwletýar" eserini taryhy planda ýazýar. Onyň "Ýusup-Ahmet" atly eseri ajaýyp milli nusga bolmak bilen bu eseriniň dowamy hökmünde "Aly beg we Baly beg" eseri bilen tümken dessançylygyna öz goşandyny goşýar.
Häzirki zaman ösen türkmen edebiýaty tarp ýerden däl türkmen halkynyň uzak asyrlaryň jümmüşine siňip gidýän baý edebi mirasynadan dörän edebiýat bolmak bilen edebi mirasymyz dürli mazmundaky ertekidir, rowaýatlary, yşky we gahrymançylykly dessanlaryndan gözbaşyny alyp gaýdýar. Türkmen dessançylygynyň nusgawy eserleri häzirki türkmen edebiýatynyň irki wekilleri üçin ajaýyp göreldedi.
Türkmen dessançylyk ýörelgeleriniň häzirki zaman türkmen prozasyna, dramaturgiýasyna, ýazyjydyr–şahyrlaryna ýetiren täsiri hakynda kelam agyz söz aýtmak gerek bolsa ýigriminji ýyllarda kyssa görnüşinde bolyp türkmen halkynyň arasynda giňden belli bolan Myralynyň, Keminäniň, Aldarkösäniň, Ependiniň, Japbaklaryň we başgalaryň atlary bilen baglanyşykly gysgajyk hekaýalardan ybarat bolypdyr. “Görogly” dessanynda we türkmen dessanlarynda suratlandyrylýan wakalar kyssanyň hem-de şygryň gatyşdyrylyp getirilmegi bilen beýan edilýär. Bu däp XX asyryň başlaryna çenli dowam edipdir. Meselem, Mollamurt “Emir we Zerli” dessanyny ýazýar. Türkmen edebiýatynda proza we dramaturgiýanyň ýüze çykmagy üçin ähmiýetli rol oýnan faktorlaryň biri türkmen dessançylygy we dessançylyk ýörelgesiniň täsiridir.


text:
1-nji maýda Fransiýanyň Prezidenti Emmanuel Makron iki günlük sapar bilen Awstraliýada bolup, onuň barşynda söwda, goranmak hem-de howanyň üýtgemegi ýaly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu Emmanuel Makronyň Awstraliýa yklymyna ilkinji saparydyr.
– Fransiýa biziň iň gadymy we ýakyn dostlarymyzyň biridir. Şu günki günde biz geçmiş taryhymyzy aýratyn ýatlap geçýäris – diýip, Awstraliýanyň Premýer-ministri Malkolm Ternbull aýtdy.
Gepleşikleriň dowamynda Awstraliýa tarapy fransuz gämi gurluşyk kompaniýasy bilen 37,5 milliard dollarlyk şertnama baglaşdy. Şeýle hem duşuşygyň barşynda Awstraliýanyň we Ýewropa Bileleşiginiň arasynda erkin söwda dolanyşygy baradaky ylalaşyk, şeýle hem Ýuwaş ummanynyň günorta böleginde howanyň üýtgemegine garşy göreş çäreleri boýunça meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Makronyň Awstraliýa sapary
1-nji maýda Fransiýanyň Prezidenti Emmanuel Makron iki günlük sapar bilen Awstraliýada bolup, onuň barşynda söwda, goranmak hem-de howanyň üýtgemegi ýaly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu Emmanuel Makronyň Awstraliýa yklymyna ilkinji saparydyr.


text:
Rus Rosneft iňlis BP firmasy hyzmatdaşlyk eder
Rosneftiň çykaran tebigy gazynyň 2019-njy ýyldan başlap BP tarapyndan Ýewropa satylmagyna garaşylýar
Rus energetika firmasy Rosneft bilen iňlis BP firmasy hyzmatdaşlyk şertnamasyny baglaşdy.
Russiýanyň San Peterburg şäherinde geçirlen Halkara ykdysadyýet forumynyň çäginde geçirlen gol çeşiklik dabarasyna Rosneftiň ýokary derejeli ýolbaşçysy Igor Seçin bilen BP-niň Ýerine ýetirijiler geňeşiniň başlygy Bob Dudleý hem gatnaşdy.
Şertnama laýyklykda iki firma tebigy gazyň çykarylmagy we satylmagy meselesinde hyzmatdaşlyk eder.
Rosneftiň çykaran tebigy gazynyň 2019-njy ýyldan başlap BP tarapyndan Ýewropa satylmagyna garaşylýar.


text:
Srebrenisa genosidinde ýogalan adamlar hatyralanýar
Srebrenisa genosidinde ýogalan adamlar hatyralanýar |
1995-nji ýylyň 11-nji iýulynda Ratko Mladiçiň ýolbaşçylygyndaky serbiýaly harby bölümler Srebrenitsany basyp aldylar.
BMG-nyň gol astyndaky gollandiýaly esgerleriň gözegçiligi astyndaky bosniýalylar serbiýalylara berileninden soň gyrgynçylyga sebäp boldylar.
Serbiýalylar tarapyndan öldürilen 8 müňden gowrak bosniýaly köpçülikleýin mazarlarda gömüldiler.
Etiketkalar: BMG , gollandiýaly , serbiýaly , bosniýaly , mazar , Srebrenisa


text:
Kabulda 3-nji iýunda, bir gün ozal protestçiler bilen polisiýanyň çaknyşygynda ölen bäş pidanyň biriniň, owgan senatorynyň oglunyň jaýlanýan ýeriniň golaýynda bolan üç partlamada birnäçe adam öldi, 100-den gowrak adam ýaralandy diýip, resmiler aýtdylar.
Bu partlamalar owgan paýtagtynda 31-nji maýda ýük maşynynyň partladylmagy netijesinde bolan adam zaýaçylygynyň dowamy boldy.
Owganystanyň Saglyk ministrliginiň sözçüsi Waheed Majroh Azatlyk radiosynyň Owgan gullugyna bu partlamalarda azyndan 7 adamyň öldürilendigini, 119 adamyň ýaraly bolandygyny aýtdy.
Owganystanyň baş ýerine ýetiriji ofiseri Abdulla Abdulla bu partlamalaryň janyndan geçen bombaçylaryň işidigini aýtdy. Ol partlama bolan wagty adam jaýlamaga gatnaşýan birnäçe uly derejeli hökümet resmisiniň biridi we bu hadysadan sag-aman gutuldy.


text:
Important! Selecting a language below will dynamically change the complete page content to that language.
Windows 7 Dil Interfeýs Paketi (LIP) Windows 7-niň giňden ulanylýan ýerlerinde bölekleýin ýerli Ulanyjy Interfeýsi bilen üpjin edýär
Note:
There are multiple files available for this download.
Once you click on the "Download" button, you will be prompted to select the files you need.
LIP_tk-TM-32bit.mlc
LIP_tk-TM-64bit.mlc
-
Windows Dil Interfeýs Paketi (LIP), Windows-yň giňden ulanylýan ýerlerinde bölekleýin terjime edilen wersiýalary bilen üpjin edýär. LIP gurnalandan soň ussatlardaky, gepleşik gutularyndaky, menýulardaky we Kömek hem-de Ýardam temalaryndaky tekst LIP dilinde görkeziler. Gurnalmadyk tekst Windows 7-niň esasy dilinde bolar. Mysal üçin, eger siz Windows 7-niň Ispança wersiýasyny satyn alan bolsaňyz we Katalan dilinde LIP gurnan bolsaňyz käbir tekstler Ispan dilinde galar. Bir esasy dile birden köp LIP gurnap bilersiňiz. Windows LIP-ler ähli Windows 7 neşirlerinde gurnalyp biliner.
Supported Operating System
Windows 7
-
• Microsoft Windows 7 SP1
• Windows 7 üçin gerekli esasy dil gurnamasy: Rusça, Iňlisçe
• Ýüklemek üçin 4.63 Mb boş ýer
• Gurmak üçin 15 Mb boş ýer
-
DUÝDURYŞ: BitLocker kodlaşdyrmasyny işjeňleşdiren bolsaňyz LIP gurnamazdan öň ony saklaň. Панель управления açyň, Система и безопасность saýlaň, soňra Шифрование диска BitLocker açyň we Приостановить защиту düwmesine basyň.
Windows 7 LIP-niň 32-bit we 64-bit wersiýalary üçin aýratyn ýüklemeleri bardygy sebäpli yüklemegi başlatmazdan öň, Windows 7-niň haýsy wersiýasyny gurnajagyňyzy biliň:
Haýsy Windows 7 wersiýasynyň gurnalandygyny bu ýerde bilip bolar:
Запустить düwmesine basyň soňra Kompýutere sag basyp Свойства saýlaň. Bu kompýuteriňiz hakynda esasy informasiýany görkezer.
Ulgam tipi üçin Ulgam bölümine ser salyň. Bu Windows 7 Operasiýa Ulgamyňyzyň 32-bit ýa-da 64-bit Operasiýa Ulgamydygyny görkezýär.
32-bit wersiýasyny gurnamak üçin:
- Garşydan ýükle düwmesine basyň, soňra LIP gurnamak üçin Открыть basyň
ýa-da
- Garşydan ýükle düwmesine basyň
- Faýlyň nusgasyny kompýuteriňize göçürmek üçin Сохранить basyň,
- Garşydan ýüklenen faýla gidiň we LIP gurnamak üçin oňa goşa basyň
64-bit wersiýasyny gurnamak üçin ýokardaky 2-nji opsiýasyny ulanmalysyňyz.


text:
Excel-de işiňi ýeňilleşdirmegiň 10 ýoly
Salam Öwrenmeli saýtynyň hormatly agzalary! Men Öwrenmeli saýtynyň ýazyjysy Ilhan Dowranow, şu gün size Excel-de işiňi ýeňilleşdirmegiň 10 ýoluny öwretjek.
Aramyzda Excel programmasyny gündelik durmuşynda ulanýan agzalarymyz köpdür. Ýöne aramyzda bu programmada işläp bilmediklerimiz hem bar. Geliň şu gün Excel-de işimizi aňsat we tiz şekilde ýerine ýetirmekligi öwreneli! Onda başladyk…
Öýjükleriň ählisini bir düwmede saýlamak
Öýjükleri ählisini bir düwmede saýlamak üçin, suratdaky görkezilen tablisanyň iň ýokarsynyň çep tarapyndaky düwmäni bassaňyz ýeter. Ondan başga-da “Ctrl + A” buýrugynyň üsti bilen hem ähli öýjükleri saýlap bilersiňiz. Hem-de, bu buýruk ähli beýleki programmalarda hem ýerine ýetýär.
Birnäçe Excel dokumentlerini birbada açmak
Excel dokumentlerini aýratyn açmakdan ýadadyňmy? Onuň çözümi şu ýerde! Onuň üçin gerekli dokumentleriňi saýlap ählisini birbada açyp bilersiň.
Excel-däki açylan birnäçe dokumentleri aňsatlyk bilen çalyşdyr
Meselem, siz Excel-de 2-3 dokumentiň üstünde işläp durkaňyz, bir dokumentden beýleki dokumente aňsatlyk bilen geçip bilýäňizmi? Geçip bilmeýän bolsaňyz onda bary ýogy şu buýrugy ýerine ýetir “Ctrl + Tab”. Hem-de, bu buýruk Windows-yň ähli programmalarynda ýerine ýetýär.
Excel-iň penjiresiniň ýokarsynda gerekli düwmäni goşmak
Adatça, Excel penjiresiniň ýokarky panelinde 3 düwme ýerleşýär. Ýöne sen ol düwmeleriň hataryna özüňe gerekli täze düwmeni goşup hem-de aýryp bilersiň. Onuň üçin «Файл» ⇒ «Параметры» ⇒ «Панель быстрого доступа» şu buýrugy ýerine ýetirip, gerekli düwmäni saýlap we goşup ýa-da aýryp bilersiň.
Excel-däki öýjüklerden dioganal geçirmek
Käwagt Excel tablisamyzda öýjükleriň arasynda dioganal geçirmeli bolýas. Onuň üçin Excel baş menýusynda “границa” düwmesine basyp, “Другие границы” buýrugynda ýerine ýetirip bilersiňiz!
Tablisa boş öýjükleri goşmak
Syçanjygyň kömegi bilen gerekli möçberdäki öýjükleri saýlap, syçanjygyň sag düwmesine basyp “Вставить” düwmesini basyp boş öýjük goşup bilersiňiz!
Tiz şekilde tablisada göçürme geçirmek
Ýazan tekstiňizi, öýjügi, tablisany başga boş öýjüklere geçirmek isleseňiz, gerekli öýjükleri saýlap, syçanjygyň çep düwmesiniň basyp durylmagy bilen beýleki boş öýjüklere geçirip bilersiň.
Boş öýjükleri tiz öçürmek
Käwagt tablisada boş öýjükler ýüze çykyp bilýär. Şol öýjükleri tiz şekilde öçürmek üçin, gerekli tablisany saýlap, “Данные” bölüminden “Фильтр” buýrugyny açyp, boş öýjükleri saýlap öçürip bilersiňiz.
Giňişleýin gözleg
Göni “Ctrl + F” buýrugy bilen gözleg menýusyny açýas. Ondan soňra siz bu menýuda Excel-e degişli, onuň içindäki islendik zady gözläp bilersiňiz.
Tablisanyň nawigasiýa häsiýeti
“Ctrl + strelka” bu buýrugyň üsti bilen tablisanyň bir ujundan beýleki ujuna aňsatlyk bilen göçüp bilersiňiz. Meselem “Ctrl + ⇓” tablisanyň kursory iň aşaky öýjügine geçer.
Bu günki mowzuk siziň göwnüňize ýaradymy? Teswirde öz pikiriňi ýaz!
Indiki mowzukda görüşýänçäk köp sag boluň!
4,661 gezek okaldy


text:
Awstraliýa “Talybana” we beýleki söweşiji toparlara garşy göreşmek üçin owgan esgerlerini türgenleşdirmek maksatly Owganystandaky harbylarynyň sanyny ýene 30 adamlyk artdyrýandygyny aýdýar.
Goranmak ministri Marise Payneniň 29-njy maýda Senatyň maslahatynda aýtmagyna görä, harby geňeşçileriň sanynyň artdyrylmagyny NATO haýyş edipdir we ABŞ tarapyndan goldanypdyr.
“Terrorizme garşy global göreşde Owganystanyň merkezi roly hasaba alnanda Awstraliýanyň aýgytly ýardam missiýasyna goşandy hem ýerlikli, hem-de maksada laýykdyr” diýip, Awstraliýanyň goranmak ministri aýtdy.
Bu çäräniň netijesinde Awstraliýanyň Owganystandaky harbylarynyň sany 300 adamdan aşar, olaryň ählisiniň wezipesi söweşe degişli däl.
NATO-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa girýän 39 döwletiň harbylarynyň umumy sany 13 500 adama ýetýär, olaryň öňünde owgan güýçlerini türgenleşdirmek, maslahat bermek we goldamak wezipeleri goýulýar.
ABŞ häzirki wagtda 8400-den ybarat öz harbylarynyň sanyny ýene 3000 adama çenli artdyrmagy göz öňünde tutýar.
Awstraliýanyň harbylary 2001-nji ýylda ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky halkara goşunlary Owganystanda salynaly bäri bu ýurtda galýarlar.


text:
Bir akylly, garry pişik otuň üstünde, Güne çoýunyp ýatyrdy. Şol wagt onuň golaýyna bir dogumlyja çaga pişik gelýär-de, dynman aýlanyp başlaýar.
– Sen näme edýäň – diýip, ýaňky pişik äwmezlik bilen gyzyklanýar.
– Men öz guýrugymy tutmaga çalyşýan ─ diýip, çaga pişik jogap berýär.
– O näme üçin ─ diýip, garry pişik ýaňsylaýar.
– Maňa guýruk meniň bagtym diýdiler. Eger men guýrugymy tutup bilsem, onda öz bagtymy tapdygym. Ine, şonuň üçin men üç günden bäri guýrugymyň ugrunda ylgaýaryn, ol bolsa, hemişe menden sypyp gaçýar.
– Hawa ─ diýip, garry, parasatly pişik söze başlaýar:
– Bir wagtlar menem edil sen ýaly öz bagtymyň yzyndan ylgaýardym, ol bolsa her gezek menden sypyp gaçýardy. Men bu hyýaldan el üzdüm. Wagt geçdigiçe bagtyň yzyndan ylgamagyň manysynyň ýokdugyna düşündim. Ol mydama meniň yzymdan galman gezýär. Nirede bolsam-da, bagtym meniň ýanymda, esasy zat muny ýadyňdan çykarmaly däl.
Terjime eden Maýa Apbaýewa, žurnalist


text:
Şu hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda ABŞ-nyň 51 million dollaryna barabar eksport geleşikleri baglaşyldy
Şu hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 57-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Şweýsariýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Täjigistandan, Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen dizel ýangyjyny satyn aldylar.
Owganystanyň täjirleri Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen dizel ýangyjyny satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt walýutasyna nah mata hem ýüplük, buýan köki hem şiresi, ýod galamlary, dokma önümçiliginiň galyndylary ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, Bolgariýa, BAE, Türkiýe, Ukraina we beýlekiler. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 51 million dollaryna golaý boldy.
Manat serişdelerine Hytaýdan, Beýik Britaniýadan we Pakistandan gelen işewürler jemi bahasy 225 müň manatlyga golaý bolan nah ýüplügi, hasa toplumlaryny, saryja goýnuň ýüňüni satyn aldylar.
Içerki bazar üçin ýerli telekeçiler jemi 756 müň manatlyk azyklyk bugdaýy satyn aldylar.
TDH


text:
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky öz müşderilerine pul geçirmeleriniň şu aşakdaky görnüşlerini hödürleýär:
- Türkmen manadyndaky pul geçirmeleri
- Daşary ýurt pulundaky pul geçirmeleri
Siz türkmen manadyndaky pul geçirmeleriňizi hem öz adyňyza, hem üçünji taraplaryň peýdasyna Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň üsti bilen amala aşyryp bilersiňiz.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankdaky türkmen manat puluny geçirmegi aşakdaky ýaly amala aşyryp bolar:
- Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň çäklerinde
- Türkmenistanyň çäginde ýerleşýän beýleki karz guramalaryna
Siz daşary ýurt pulundaky pul geçirmeleriňizi hem öz adyňyza, hem üçünji taraplaryň peydasyna Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň üsti bilen amala aşyryp bilersiňiz.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankdaky daşary ýurt puluny geçirmegi aşakdaky ýaly amala aşyryp bolar:
- Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň çäklerinde
- Türkmenistanyň çäginde ýerleşýän beýleki karz guramalaryna
- Türkmenistanyň çäginden daşyna
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň SWIFT Halkara maliye telekommunikasiya bileleşiginde agzalygy, daşary ýurt korrespondent banklarynyň giň ulgamynyň bolmagy. Size daşary ýurt pulundaky pul geçirmesini dünýäniň islendik nokadyna günibirin, pul geçirmäni doly möçberinde we ýygym tölegleriniň az möçberinde amala aşyrmaga mümkinçilik berer.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bаnкуnyň ähli hyzmatlary we amallary Türkmenistanda hereket edýän kanunçylygyna layyklykda amala aşyrylýar.


text:
TERJIMELER ÇEMENINDEN
▶ KÖÇELERIÑ ŞASY WE YKMANDALYKDAN BAGT GÖZLÄN BUKOWSKIDEN AFORIZMLER
- Käte säher bilen ýerimden turamda oýlanýan: besdir indi diýýän, emme ýene şunuñ ýaly özüñi duýan pursatlarymy ýatlap içiñden hümürdeýän...
- Adamlary hiç ýigrenjek bolup duramok, olar diñe gözüme görünmeseler özümi has oñat duýýaryn.
- Söýgi ýokanç kesel ýaly, hiç wagt oñatlaşdyryp gitdiribermeýän keseldir.
- Kimi söýýäniñi bil we goý ol seni öldürsin.
- Eger birini söýýän bolsañyz, diýmek siz ony gowy tanaýan dälsiñiz.
- Saña ynanmazlykda kynçylyk çekmegimiñ bir sebäbi bar, olam ýalan sözlemegiñ özüm üçin hiç zat däldigini bilýänim üçin..
- Bir gün irden oýanandygym we hemme zady terk edilen yşkyñ reñkine bulaşyp ýatandygyny görendigim ýadyma düşýär.
- Ahlaksyz adamlar köplenç özlerini erkin duýýarlar, emma olaryñ aşa ýigrenji ýa söýgini duýmak ukyby ýokdur.
- Dünýäniñ bar meselesi akylly adamlaryñ aladada gezip ýören wagty, akmaklaryñ hondanbärsi bolup ýörmeklerindedir.
- Hemmämiz bir gün ölüp gitmeli, hut hemmämiz! Bu duran bir sirk!..
Hemmämiz biri-birimiziñ gadryny biläýjek ýaly, emma hiç bilerli däl.
- Ownuk-uşak zatlardan ürküzülip, hiç zat tarapyndan hem iýilip gutarylýarys.
- Käbir adamlaryñ däliremeýşine haýran. Olar neneñsi erbet durmuşda ýaşaýarlar, Alla bilsin...
- Adamlar gaty geñ: Ownuk-uşak zatlara kelle agyrdýarlar, emma olar şeýdip gül ömürlerini kül edýändiklerini welin duýanoklaram.
- Edebiýatsyz durmuşyñ dowzahdan tapawudy ýokdur.
- Ruhuñyzy ýitirendigiñizi duýýan bolsañyz, onda häzirem ýitirjek ruhuñyzyñ barlygydyr.
- Intellektual adam añsat zady kyn edip aýdar. Sungat adamsy bolsa kyn zady añsatja gürrüñ berer.
- Bir gezek okyjylaryñ birinden Şekspiri halamaýandygym we meniñ ýazyp oñarmaýandygym hakynda gahar-gazaba ýugrulan hat gelip gowuşdy. Ýaşlar maña muşdaklyk edip Şekspiri okamazlyklary mümkinmişin we meniñ beýtmäge hakym ýokmuşyn. Gelen hatda şunuñ ýaly zatlar samahyllanyp ýürege-bagra düşülýärdi. Hata jogap bermändim. Emma indi şu setirler bilen jogap berýän: Bar owarra bolsana, alasamsygyñ biri diýsäni. Men asyl Tolstoýam halamasam näme.
- Ýaramaz bir zat bolup gecse, unutjak bolup içersiñ, gowy zat bolup geçse gutlamak üçin içersiñ. Hiç zat ýok bolsa-da, heý bir zatlar bolmazmyka diýip içersiñ.
- Hudaýyñ nirededigini bilmek isleseñ, alkaşdan sora.
- Jynsy gatnaşyk: aýdym aýdyp durkañ ölümiñ syrtyndan basmakdyr.
- Krandan damyp duran suwlar, pis osluklar, ýarylan tekerler ~ bularyñ hemmesi kalbyña ölümden has beter gussa berýär..
- Size wagtyny aýryp bilmeýän birine özüñizi bagyşlajak bolup durmañ.
- Bilýäñmi näme, Meg, erbet zat bilen bize erbet diýip görkezilenleriñ arasynda tapawut bolmagy mümkin. Jemgyýet bize käbir zatlary erbet görkezip bendileşdirmäge çalyşýar.
- Ilkinji goşgularym häzirki ýazýanlarymdan has liriki häsiýete eýedi. Ol goşgularymy halaýaryn, ýöne "Bukowskiniñ ilkinji goşgulary has gowudy" diýenlere goşulamok. Käbirleri bu barada tankydy makalalarynda, käbirleri bolsa özara gürrüñlerde agzap geçipdiler. Häzir okyjylarym men baradaky kararyny gönüden-göni ýakyndan berip bilýär. Häzirki ýazýan goşgularymda gozgajak meseläme has içgin ýönelip özüme ynanýan we ondan çykýan. Owalky we häzirki döredýänlerimiñ tematikasynyñ we many-mazmunynyñ biri-birinden has ýokarda ýa şowsuzdygyna ynanamok. Biri-birinden tapawutly, bar bolany.
- Koloradoda üç ýyllyk azyk we içgi bilen üpjün edilen bir gowakda yaşamagy arzuw edýärdim. Syrtymy hem gum bilen süpürjekdim. Hemme zady şunuñ ýaly ujypsyz, bigaýrat we içgysgynç ýaşaýyşa çalyşmagy juda isläpdim..
- Gaçybatga çukurlarynda perişde bolmaz.
- Zenan bolan bolsam jelep bolardym..
- Diñe dargursak adamlaryñ içi gysar.
- Gideniñde aglarsyñ, aýdymlarda, kinofilmlerde, oña-muña, hemme zada aglar ýörersiñ. Aklyñ başyña aýlanan wagty bolsa, şunuñ yaly biderek zatlara wagtyñy giderip aglandygyña aglarsyñ.
- Bu gijeler ýadaw halda işden soñ öýe gelip iýip-içmekden, uklap dynjyñy almakdan we oýanyp ýene-de iş gitmekden başga zada ýaramaýan ýaly..
- Öñler ýazmakdan başga näme etsem artygy bilen ederdim. Indi tersine: ýazýan, ýazýan we diñe ýazýan!
- Humar oýnaman utaryn öýtme!
- Gyzlar maña uzakdan özüne çekiji görünýärdi, göýä olaryñ lybaslarynda we saçlarynda Gün parlap dogýan ýalydy. Emma olara ýakynlaşyp dodaklarynyñ arasyndan çykýan bolgusyzlyklaryny eşdeniñde, eliñe ýarag alyp ýerastynda bir ýerde gizlenäýesiñ gelýär
- Güle gonan kebelek bolanymdan poha gonan siñek bolanymy gowy görýärin.
- Biri maña betnyşan görünýändigimi aýdanyndan soñra, kölegäni Güne, garañkylygy ýagtylyga çalyşdym.
- Wagt unutdyrmaýar, öwrenişdirýär.
- Pul hem edil jynsy gatnaşyk ýalydyr, bolmadygyça has köp özüne çekýär.
- Durmuş şeýle içýakgyç zat: dymanyñda gürläñok diýýär, gürläniñde bolsa dymmadyñ diýip gaharlanýar.
- Meni tanaýanlañ aýdyşy ýaly biri däl men. Hemişe erbet adamlary, kanuny bozýanlary, bihepbeleri söýdum. Işleri şowuna bolýan we sypaýy geýinen, galstukly kişileri hiç halamok. Umytsyz adamlary, dişleri gädik-gädik, üst-başy sal-sal, hiç zada çykalgasy galmadyk adamlary özüme has ýakyn duýýaryn, diñe şolar meniñ ünsümi çekýär. Olardan ymgyr kän zat öwrenmek mümkin. Joraplary süýnen, makiýažy akan, serhoş we agzy hapa zenanlary gowy görýän. Ýokary derejeli adamlardan beter ahlaksyz adamlar meni has köp özüne çekýär. Alasamsyklaryñ ýanynda janyma aram tapýan, çünki meniñ özüm hakyky alasamsyk. Kanunlary, ahlagy, dini, düzgün-tertibi halamok. Jemgyýetiñ meni özüçe dolandyrmagyny asla islämok.
- Adamyñ ruhunyñ derisi ýokdur.
- Söýgi ~ hakykatyñ ilkinji şöhlesiniñ garşysynda ýok bolup gitjek duýgudyr. Hakykat bolsa suwsuz-zatsyz iýilýän apelsindir.
- Hemmeler dogulanda akylly bolup dogulýar, kemakyl bolubam jaýlanýar.
- Häkimiýet hakykatdanam halkyñky bolanda hökümetleriñ geregi ýok.
- Batyr adamyñ hyýaly güýji çäklidir. Gorkaklyk ýaramaz ýetişdirilmegiñ netijesidir.
- Bolup geçýän şeýle bir zatlary görýäñ welin, adam bolup ýaşamakdan uly masgaraçylyk ýok ýaly bolup görünýär.
- Adamlaryñ men hakynda näme pikir edýändiklerine üns bermänem on ýyl ömrümi uzaldandyryn.
- Hasrat çekmek üçin alkaş bolmak ýa-da bir zenan tarapyndan terk edilmek gerek däl, emma hasrat çekip alkaş bolmak mümkin.
- Ýaş wagtlaryñ üstünlik öz tarapyñda diýip düşünýänsiñ. Dogrusy käte señ tarapyñda hem bolýan wagty bar. Emma hemme zat şowunadyr öýdýän wagtlaryñda hem özüñ duýmazdan seniñ garşyña hereket edýän birtopar hasaplar we kanunlar bardyr.
- Bir gije, petiş bir sişenbe gijesi ol aýdylýan alkaşa öwrüliberersiñ. Bir çilim tüsseletmekden, bir bulgur şerap içmekden, suwaglary gopum-gopum bolan diwarlaryñ ýüzünden bir jübüt göz, bir jübüt dodak gözlemekden başga zada ýaramarsyñ.
- Saçymy daraýşym ýaly yüzümem darap biläýsedim..
- Bir gaplañy ele salyp ony kapasa salyp bilersiñiz. Emma ony boýun egdirendirin öýdüp pikir etmäñ.
- Menem ujypsyz zatlardan bagtly bolup bilerdim, emma munça pohuñ içinden ujypsyz zatlary çykarasym gelenok.
- Çyn dostuñ kimligini bilmek isleseñ, türmä girip çykaý.
- Hassahanalar sizi hiç bir sebäpsiz öldürmek isleýän ýerlerdir.
- Durmuş bilen sungatyñ arasyndaky tapawut: sungatyñ has çydamlylygyndadyr.
- Hasrat duýmazlyk duýgularyñ gutarmagy diýmekdir.
- Diri gezip ýören bir amerikan alkaşy maña ölüp giden grek hudaýlaryndan has ýakyndyr.
- Ajaýyp pikirler we ajaýyp zenanlar hemişilek däldir.
- Kadaly durmuşda ýaşamandygymy boýnuma alýan, ýöne maña meñzeşleriñem ýaşap biläýjek bir ýerleri bolmaly ahyryn..
- Dañdan sagat altyda sagadyñ sesine hasanaklap tur, egniñe çala-çula bir zatlar atyşdyr we hajathana girip çyk, ýuwun, dişiñi ýuw, saçyñy dara, özgelere baýlyk gazandyrmak we saña döredilen bu mümkinçiligiñ hatyrasyna minnetdar bolmak üçin nirädir bir ýerlere haýdaşyp barýan köpçüligiñ arasyna siñip git..
- Agajyñ şahasynda oturan guş şahanyñ döwülmeginden gorkmaz. Çünki ol agaja däl-de öz ganatlaryna bil baglaýar.
- Biziñ iñ uly ýalñyşlygymyz töweregimizdäki her kimi "adam" hasap etmegimizdedir.
- Haýsy gül başga güli "sary reñkde gülläpsiñ" diýip aýyplaýar? Haýsy guş "üýtgeşik uçýañ" diýip başga bir guşuñ öñüne böwet bolýar? Reñkini, dilini bahana edip nijeme adamlar öldürilýär. Ah, adamlar!. Hemme zady tapyp özüni tapyp bilmedikler..
- Eger iki kişiniñ arasynda galsañyz, onda ikinjini saýlañ. Çünki birinjini hakykatdanam söýýän bolsadyñyz, ikinji biri peýda bolmazdy.
- Gymmatyny bildigimizçe ýitirýän adamlarymyz bar.
- Edil häzir bagtly adamlar uklap ýatyr. Betbagtlara ýalkymly salam!
- Iñ uly hasrat başgalar bilen paýlaşmaga bognuñ ysmadyk hasratyñdyr.
- Sen ynamdan söz açýañ. Agzyndan bal akýan arynyñam syrtynda iññesi bar..
- Sögünç sözleri köp agzaýarmyşym. Eýse näme edeýin?! Durmuşymy "dula bakdyranlara" bagyşlap goşgy ýazaýynmy dagy?!.
- Dymýaryn. Gürlesem düşünmezler. Şonuñ üçin dymyp düşünişilmegini makul bilýärin.
- Hasratyñ üstünden gülmek sungat bolsa, men onda juda gymmatly sungat eseridirin.
- Ses edip aglaýan aýalyñ gözýaşlary ony aglamaga mejbur eden adamyñ başyna geljek belalaryñ aşagyna basylan möhürdir.
- Adamlaryñ seni iñ köp gowy gören wagty, seniñ olaryñ işine has köp ýaran pursatyñdyr.
- Betbagt adamlar hemme zatdan doýgun bolýar, olar hiç zat edesleri gelmeýär.
- Ah, dostlarym.. Boş adamlar bilen içi doly arzuwlary edip bilmersiñiz.
- Gam çekme, oglum! Belki-de, ýitirendirin öýdýän zatlaryñdan halas bolansyñ.
- Çarlaklara beren bulkalarym.. Pişijeklere içsin diýip öñünde goýan süýtlerim.. Hem saña beren ähmiýetim.. "Haýwanparazlyk" hut şu bolsa gerek!
- Nirede bolmasam, şol ýer gözüme gowy bolup görünýär.
- Başyny dik tutup bilýänlere ýitirmek uly urgy däldir.
- Syrtyñdan urana gaharlanma, oña ynanyp arkaña geçiren özüñsiñ.. Arkañdan gürläne-de darykma, çünki ony adam ýerinde goýanam ýene özüñ ahyryn!
- Halamadyk adamyñ bilen sypaýy gürleşen bolmagy siz medeniýetlilik diýýäñiz. Men bolsa ikiýüzlilik diýip düşünýän.
- Kyn günleri ýeke özi aşan, hiç kimiñ ýoklugyny duýmaz.
Çarlz BUKOWSKIÝ.
Terjime eden:
© Has TÜRKMEN
Terjimeler çemeninden
TERJIMELER ÇEMENINDEN
-
Geograf
2 months ago
- "Jemgyýetiñ meni özüçe dolandyrmagyny asla islämok. "
Menem;)
-
Geograf
2 months ago
- Has aga indi haysy saytlarda goyyarka makalalaryny?


text:
Habarlar 10 fewral 2018
Hyzmatdaşlyk
Türkmenistan halyçylyk we ahalteke atçylyk sungatyny Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizmek boýunça degişli işleri geçirýär
Gadymy Merw, Köneürgenç we Gadymy Nusaý ýaly Türkmenistanyň taryhy-medeni ýadygärlikleri UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň abraýly sanawyna girizildi.
Ykdysadyýet
DHÇMB söwdalarynda geleşikleriň bahasy 50,5 million ABŞ-niň dollaryndan gowrak boldy
Daşary ýurt walýutasyna Owganystandan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen dizel ýangyjyny satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt walýutasyna nah ýüplük we pagta-süýümi ýerlenildi. Satyn alan ýurtlar: Russiýa, Birleşen Arap Emirlikleri, Türkiýe, Pakistan. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 50 million 585 müň dollaryndan gowrak boldy.
Sport
Stol üstünde oýnalýan tennis boýunça milli ýaryşda ýaş türgenler üstünlik gazandylar
Çempionatda meýdança eýeleri hökmünde erkekler we zenanlar toparlarynyň hersinden ikisi gatnaşan paýtagtly kiçi raketka ussatlarynyň çakylygyna Balkan, Daşoguz, Lebap we Mary welaýatlarynyň ýygyndylary seslendiler. Ýaryş şahsy--toparlaýyn görnüşde geçirildi, onuň netijesi boýunça halkara derejesindäki ýaryşlarda çykyş etmek üçin milli ýygyndy toparyň agzalary belli bolar. Indi bolsa, 2017-nji ýylda özüni tanadan ýeňiji barada gürrüňe dolanalyň.


text:
“Ýylyň parlak ýyldyzy” milli estrada bäsleşiginiň ýeňijisi yglan edildi
Paýtagtymyzdaky Maslahatlar köşgünde ýaşlaryň arasynda geçirilýän “2017-nji ýylyň parlak ýyldyzy” bäsleşiginiň jemleýji tapgyry geçirildi. Oňa ýurdumyzyň ähli künjeklerinden zehinli aýdymçylar gatnaşdylar. Döredijik bäsleşiginiň ýeňijileri köpsanly teletoimaşaçylaryň, radiodiňleýjileriň we ýörite emin agzalarynyň toparynyň beren seslerine laýyklykda kesgitlendi. Onuň düzüminde ýurdumyzyň saz we sahna ussatlary, estrada aýdymçylary we medeniýet işgärleri bar.
Bu çäre ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi, Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti hem-de Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan guraldy.
“Ýylyň parlak ýyldyzy” bäsleşigi köp ýyllardan bäri ýaş ýerine ýetirijier üçin öz ussatlyklaryny artdyrmakda, Türkmenistanyň saz medeniýetiniň ösimegine goşant goşmakda özboluşly binýat bolup durýar. Bäsleşigiň birinji tapgyry obalaryň, şäherleriň, etraplaryň hem-de welaýatlaryň çäklerinde bar bolan zehinli ýaşlaryň arasyndan ýaş ýerine ýetirijileriň arasyndan bäsleşigi guraýjylar has tapawutlananlary seçip aldylar.
Bäsleşigiň ikinji tapgyrynda ýaş ýerine ýetirijiler “Türkmen owazy” teleýaýlymynyň sazly gepleşiklerinde giň tomaşaçylar köpçüliginiň öňünde çykyş etmek mümkinçiligine eýe boldular. Olaryň ussatlygy SMS habarnamalaryň üsti bilen kesgitlendi.
Maslahatlar köşgüniň Täze ýyl arçasy bilen bezelen sahnasynada zehinli ýaşlar öz ussatlyklaryny görkezdiler. Olaryň çykyşyna tomaşa edýänler ýaşlaryň mümkinçilikleri netijeli peýdalanyşlaryna we ussatlyklaryna baha berdiler. Şeýle hem bu ýerde guralan medeni çärä ýurdumyzyň tejribeli medeniýet işgärleri, artistler, aýdymçylar, kompozitorlar, şahyrlar we sazanadalar gatnaşdylar. Olaryň hatarynda şeýle bäsleşigiň ozalky ýyllarda geçirilen tapgyrlarynyň ýeňijileri bar. Olaryň hemmesi, tomaşaçylar we emin agzalary aýdym-sazlary diňläp, 2017-nji ýylyň estrada ýyldyzy diýlip atlandyrylmaga hukuk gazanmak ugrunda yhlas edýän ýaşlara öz seslerini berdiler.
Bäsleşigiň esasy şertleriniň biri muňa gatnaşýanlar iki aýdymy ýerine ýetirmeli. Olaryň biri sazsyz aýdylmaly. Sahnada ozal belli bolan we köpleriň ýadynda galan aýdymlar ýerine ýetirildi. Bäsleşik özboluşly döredijilik ýagdaýynda geçdi. Ol Täze ýyl baýramçlygynyň öňüsyrasynda geçirilýän däp bolan bäsleşige özboluşly öwüşgin çaýdy.
Her çykyşyň ahyrynda döredijilik bäsleşiginiň emin agzalary özlerinde galan täsirler boýunça pikir alyşdylar we oňa gatnaşýanlara degerli maslahatlary berdiler. Şol bir wagtyň özünde bolsa saz sungatynyň tehniki aýratynlyklaryna, syrlaryna giňişleýin düşünje berdiler.
Bellenen şertler boýunça ýerine ýetirilen çykyşlar tamamlanandan soň, ses sanamak çäresi başlendy. Onuň netijeleri boýunça döredijilik bäsleşiginiň ýeňijisi we “Ýylyň parlak ýyldyzy” diýen hormatly derejä ýaş ýerine ýetiriji Ahmet Atajanow mynasyp boldy.
Gran-pri baýragyndan başga-da, bäsleşikde birinji, ikinji we üçünji orunlar göz öňünde tutulandyr, bu orunlara degişlilikde Azat Dönmezow, Leýli Ökdirowa hem-de Döwlet Amanlykow mynasyp boldular.


text:
Saud Arabystany TOPH taslamasyna maýa goýum serişdesini goýýar
Saud Arabystany TOPH gaz geçirijiniň gurluşygyna maýa goýum serişdesini iberýär. Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde wise-premýer M.Babaýew hormatly Prezidentimiziň Saud Arabystany Patyşalygyna 2016-njy ýylyň maý aýynda bolan resmi saparynyň barşynda gazanylan ylalaşyga laýyklykda, Saud Arabystanynyň ösüş gaznasy tarapyndan berilýän maýa goýumlary barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň yzygiderli durmuşa geçirilýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi ählumumy energetika howpsuzlygynyň täze binýadyny kemala getirmek, ählumumy durnukly ösüş üçin şertleri döretmek babatda möhüm ähmiýete eýedir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, TOPH gaz geçirijisiniň gurulmagy sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, durmuş hem-de ynsanperwer häsiýetli meseleleri çözmäge, parahatçylygy we durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam eder. Bu gaz geçirijisi arkaly Günorta-Gündogar Aziýanyň iri ýurtlaryna tebigy gaz uzakmöhletleýin esasda iberiler.
Eýýäm şu ýyl turbageçirijiniň owgan böleginiň, şeýle hem täze ýangyç geçirijiniň düzüminiň bölegine öwrüljek beýleki birnäçe desgalaryň gurluşygyna girişiler.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Saud Arabystanynyň ösüş gaznasy tarapyndan berlen maýa goýumlary daşary ýurtly maýadarlaryň TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyna uly gyzyklanma bildirýändigine şaýatlyk edýär, olar bu taslamanyň derwaýyslygyna hem-de kuwwatyna, onuň bähbitliligine ýokary baha berýärler.
Türkmenistan we Saud Arabystany tebigy serişdeleriň ägirt uly gorlaryna eýe bolan döwletleriň hataryna girýär. Munuň özi ýangyç-energetika ulgamynda, şeýle hem beýleki pudaklarda döwletara hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin amatly şertleri döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.


text:
Türk resmileri ses berijileriň ýurtda prezident respublikasyny döretmäge mümkinçilik berjek konstitusiýon düzedişleri makullandyklaryny aýdýarlar. Deslapky netijelere görä, "hawa" netijesi sesleriň 51% töweregini emele getirýär.
Bu prezident Rejep Taýyp Erdogana goşmaça ygtyýarlyklary berip, onuň ýene bir 10 ýyla çenli häkimiýetde galmagyna ýol açar öýdülýär.
16-njy aprelde Erdogan özüniň tarapdarlaryna ýüzlenip, referendumyň netijelerini gutlamaga çagyrdy.
Türkiýäniň esasy oppozisiýa, Respublikan Halk Partiýasy sesleriň 60% töwereginiň täzeden sanalmagy talap etdi.
Saýlaw resmileri ses berijileriň 48%-niň "ýok" diýip, ses berendigini; şeýle-de ses bermäge haky bolanlaryň 86%-niň referenduma gatnaşandygyny habar berdiler.
Ses berişlik başlanandan birnäçe sagat soň, günorta-gündogardaky Diýarbekir welaýatynda saýlaw nokadynyň daş işiginde iki maşgalanyň arasynda bolan darkaşda iki adam öldürildi diýip, Türkiýäniň döwlet eýeçiligindäki habar gullugy habar berdi.
Hususy eýeçilikdäki “Dogan” habar gullugy bu waka “syýasy pikirleriň dürlüliginiň” sebäp bolandygyny, bir adamyň hassahana ýerleşdirilendigini, iki adamyň bolsa tussag astyna alnandygyny habar berdi.
Prezident Rejep Taýyp Erdogan Stambulda ses berip, “hawa” diýen kararyň “özgerişlik we öwrülişik üçin seçgi” boljakdygyny aýtdy.
"Biz adaty bolmadyk karar kabul etmeli” diýip, ol žurnalistlere aýtdy we ýurduň “garaşylýan” karary kabul etmegine umyt baglaýandygyny bildirdi.
Ýewropa Bileleşigi bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklaryň gelejegi bireýýämden dartgynly we, synçylaryň çaklamalaryna görä, Erdoganyň ýeňşi Ankara bilen Brýusseliň arasyndaky gatnaşyklary düýpden üzüp taşlar.
Konstitusiýa girizilmeli 18 düzedişiň ykbaly diňe “hawa” ýa-da “ýok” diýen ýönekeý jogap bilen çözülmeli we bu ses berişlik Türkiýäniň parlamentini hem gowşadar, premýer-ministriň wezipesini ýatyryp, prezidente sudlaryň üstünden garamaga has kän ygtyýarlyk berer.
Erdogan we onuň Adalat we Galkynyş partiýasy (AKP) kürt separatistleriniň dowam edýän pitneçiligi, geçen iýulda başa barmadyk harby agdarlyşyk synanyşygy, ýurtda gaýtlanyp duran terror hüjümleri, goňşy Siriýadaky uruşdan gaçan 2 milliondan gowrak bosgunyň gelip goşulmagy birleşip, öz kararlaryny akgynlaşdyryp we ýurdy öňde duran synaglardan has gowy geçirip biljek güýçli pezidentlige zerurlyk döretdi diýen pikiri öňe sürýär.
Erdogan 15-nji aprelde Stambuldaky ýygnanyşykda referendumyň öň ýanynda goldaw gazanmak üçin soňky çykyşyny edip, başa barmadyk döwlet agdarylyşygyny nazara almak bilen, “hawa” diýen ses “biziň 15-nji iýulda başlan işimizi tamamlar” diýdi.
Oppozisiýadaky Milli hereket partiýasynyň (MHP) ýolbaşçylary hem, dolandyryjy AKP bilen aýdylmaýan ylalaşyga gelenlerinden soň, “hawa” diýip ses bermäge çagyrdylar.
Emma muňa garamazdan, MHP-nyň bäş sany deputaty teklip edilýän düzedişlere garşy kampaniýa geçirdi we pikir soraýyşlar partiýanyň goldawçylarynyň üçden ikisiniň bu çärelere garşydygyny görkezdi.
Respublikan Halk Partiýasynyň deputaty Silina Dogan bu düzedişleriň awtoritar tebigaty Türkiýäniň owalda-ahyrda Ýewropa Bileleşigine goşulmak umytlarynyň soňuna çykar diýdi.
Kürtlere tarapdar oppozisiýa topary, Halk demokratik partiýasy (HDP) hem, olaryň demokratik däldigini we sudlaryň garaşsyzlygyny bozýandygyny aýdyp, teklip edilýän düzedişlere garşy kampaniýa geçirdi.
Türkiýedäki tankytçylar hökümetiň täze sistemasy “saýlanan diktatura” ýaly bir zat bolar diýmäge çenli baryp ýetdiler. Olar onuň häkimiýet ygtyýarlyklaryny hiç hili bölmän, parlamenti kanuny ygtyýarlykdan we prezidentden ters işleri üçin hasap soramak mümkinçiliginden mahrum etjekdigini aýdýarlar.
Günbatar tankytçylary hem bu düzedişleriň prezidentiň eline häs kän ygtyýarlyk jemlejekdigini aýtdylar.
“Human Rights Watch” bu teklipleriň, eger kabul edilse, adam hukuklaryna, kanunyň hökmürowanlygyna, Türkiýäniň demokratik geljegine ägirt uly howp salýandygyny, olaryň Erdoganyň elinde “çäklendirilmedik häkimiýeti” jemleýandigini aýtdy.
Ýewropanyň adam hukuklary boýunça komissary Nils Muiznieks 12-nji aprelde hasabat çap edip, konstitusiýa düzedişleriniň Türkiýäniň ozaldanam gowşak sudlarynyň awtonomiýasyny azaltjakdygyndan “çuňňur alada” bildirdi.
Muiznieks teklip edilýän düzedişleriň Türkiýäniň konstitusiýasynda adam hukuklary we pikir azatlygy babatdaky “düýpli kemüiliklerden” sowa geçýändigini hem belledi.
German kansleri Angela Merkel apreliň başynda Ankara sapary mahalynda “Türkiýede häkimiýet ygtyýarlyklarynyň bölünişiginiň üpjün edilmegi we pikir dürlüliginiň kepillendirilmegi üçin ähli zadyň edilmegine” çagyrdy.
ÝHHG-nyň saýlaw gözegçiligi topary, Demokratik institutlar we adam hukuklary edarasy 7-nji aprelde bu kampaniýanyň we ses berişligiň özüniň 2016-njy ýylyň iýulynda başa barmadyk harby döwlet agdarlyşygy synanyşygyndan soň girizilen adatdan daşary ýagdaý şertlerinde geçirilýändigini belledi.


text:
Kazan federal uniwersitetinde ýokary bilim alýan onlarça türkmenistanly talyp okuw tölegleri bilen bagly meseleler sebäpli kynçylyklara duçar bolýar. Has takygy, olaryň ene-atalarynyň Türkmenistanyň döwlete degişli banklaryndan, baryp şu ýylyň fewral aýynda tölän okuw töleglerini türkmen banklary henizem agzalýan ýokary okuw jaýyň hasabyna geçirenok. Bu barada şeýle kynçylyklary başdan geçirýän bir talyp atlandyrylmazlyk şertinde Azatlyga habar berdi.
Читайте также на русском
“Okuw töleglerini tölemedik talyplar halkara studentleriň kabinetinde özleriniň 1-nji maýa çenli okuw töleglerini geçirjekdikleri barada düşündiriş ýazdy. Eger-de şol görkezilen senä çenli Türkmenistanyň döwlet banklary tölenen okuw töleglerimizi geçirmese, bizi okuwdan kowýarlar” diýip, talyp gürrüň berdi.
“Ene-atalarymyz baryp fewral aýynda Türkmenistanyň döwlet banklarynda okuw jaýymyzyň tölegleri bilen bagly bank amallaryny ýerine ýetirdiler. Ene-atalarymyz pulumyzy banka tölediler, ýöne Türkmenistanyň banklary özlerine tölenen okuw töleglerimizi ýokary okuw jaýynyň hasabyna henizem geçirenok” diýip, ol aýtdy.
Şeýle-de, okuw çykdajylarynyň möçberi barada gürrüň eden talyp, “jemi bir ýyl üçin 1800 dollar tölemeli. 1-nji ýarym ýyllyk üçin 900 dollar töläpdik, indi ikinji ýarym ýyllyk üçin 900 dollar tölemeli” diýip, sözüniň üstüni ýetirdi.
Özlerine berlen soňky möhletiň 1-nji maýdygyny ýatladan talyp, türkmen banklaryndan alan VISA kartlary boýunça dowam edýän bökdençliklere-de degip geçip, olaryň “käwagt işlese, köplenç işlemeýändigini” aýtdy.
“Kazan federal uniwersitetiniň Naberežnoçelninskiý institutyndan azyndan 32 adam “otçisleniýe” ediler” diýip, talyp maglumat berdi.
Kazan federal uniwersiteti agzalýan meseleleri teswirlemekden ýüz öwürdi.
Agzalýan ýokary okuw jaýynyň resmi websaýtynda, Orsýetiň wiza talap etmeýän GDA ýurtlaryndan gelip okaýan talyplaryň okuw tölegleriniň möçberiniň üstümizdäki 2018/2019 okuw ýylynda, Russiýa Federasiýasynyň raýatlarynyň töleýän tölegleri bilen deňleşdiriljekdigi bildirilýär.
Türkmenistandaky ykdysady ysgynsyzlygyň ýitelmegi bilen soňky döwürlerde daşary ýurtlarda bilim alýan türkmen talyplary okaýan ýurtlarynda maliýe kynçylyklaryna sezewar boldular.
Ýatladyp geçsek, mundan ozal, has takygy fewral aýynyň ikinji on günlüginde Ukrainada okaýan türkmenistanly talyplar türkmen banklaryndan alan kartlarynda bar bolan maliýe serişdelerini bankomatlarda nagtlaşdyryp bilmeýändiklerini aýdyp habarlaşypdylar.
“Biz kartymyzdan düýbünden pul çekip bilemizok. 10 günden bäri günde [pul çekmek üçin] banka barýas, ýöne bankyňyza jaň ediň diýilýär” diýip, galagoply ýagdaýlary başdan geçirýän türkmen talyplary baryp fewral aýynda habar beripdiler.
Şeýle-de, aprel aýynyň başynda, Belarusyň Döwlet medisina uniwersitetinde okaýan türkmen talyplary Türkmenistandan ýurduň banklary arkaly ugradylan okuw tölegleriniň Belarusdaky ýokary okuw jaýynyň bank hasabyna wagtynda geçmeýändigi üçin, özlerine okuwdan çykarylmak howpunyň abanýandygyny aýdyp maglumat beripdiler.
Şonda: “Biziň okuw töleglerimiz 20-nji fewralda Türkmenistandaky banklara geçirildi, ýöne türkmen banklary bu tölegleri Belarusdaky ýokary okuw jaýymyzyň hasabyna geçirmändir. Uniwersitetimiz tölegleriň 1-nji aprele çenli geçirilmegini talap edipdi” diýip, türkmenistanly anonim talyp gürrüň beripdi.
Şondan soň aradan iki hepdä golaý wagt geçensoň, apreliň ortalarynda Orsýetde okaýan onlarça türkmen talyby birmeňzeş kynçylyklary başdan geçirýändiklerini aýdyp, gizlinlik şertlerinde habarlaşdylar. Belarusdaky we Kazandaky talyplardan tapawutlylykda olar, esasan, türkmen banklaryndan alan MasterCard bank kartlarynda bar bolan pullaryny nagtlaşdyryp bilmän kösenýändiklerini, munuň netijesinde, maliýe kynçylyklaryna duçar bolýandyklaryny, hatda şol sebäpden okuw töleglerini töläp bilmän, özlerine okuwdan çykarylmak howpunyň abanýandygyny aýdyp çykyş edipdiler.
Daşary ýurtlarda bilim alýan türkmenistanly talyplaryň sezewar bolýan maliýe kynçylyklary 2017/2018-nji akademik okuw ýylynda has-da ýitileşdi. Döwlet resmileri öňe sürülýän kynçylyklary ykrar etmeýär. Türkmenistanyň döwlet eýeçiligindäki media serişdelerinde-de agzalýan kynçylyklar barada dil ýarylmaýar.


text:
«Rysgal» PTB – Türkmenistanda 2017-nji ýylyň iň işjeň banky.
8-10-njy maýda Iordaniýada geçirlen ýer ýylky Ýewropanyň Täzeleniş we Ösüş Bankynyň (ÝTÖB) dolandyryjylaryň Geňeşiniň mejlisinde, Ýewropanyň Täzeleniş we Ösüş Banky 2017-nji ýylyň jemlerine laýyklykda «Rysgal» Paýdarlar Täjirçilik banky «Türkmenistanyň iň işjeň banky» diýip ykrar edilmegi barada karar etdi.
Degişli şahadatnama «Rysgal» Paýdarlar täjirçilik bankynyň ýolbaşçysyna gowşuryldy, ÝTÖB dolandyryjylarynyň Geňeşiniň çäklerinde geçen we sebit baştutanlaryny we ÝTÖB döwlet-agzalary bolan iri işewürligiň wekillerini jemlän işewür-forumyň işine «Rysgal» bankyň wekilleri hem gatnaşdy.
Işewür-forumyň çäklerinde gurnalan duşuşygyň dowamynda, Türkmenistanyň çäginde maýa goýum goýmak we önümçilikleri açmak mümkinçiliklere, şeýle hem salgyt salmak we ýerli haryt öndürijilere berilýän ýeňilliklere gyzyklanma bildirildi.
«Rysgal» Paýdarlar täjirçilik bankynyň üstünlikleri halkara derejede ykrar edilmegi ilkinji gezek däldir. 2015-nji ýylda hem ol «Türkmenistanyň iň işjeň banky» diýip ykrar edildi.
2011-nji ýylda hususy telekeçiler tarapyndan esaslandyrylan «Rysgal» PTB ýurduň iň çalt ösýän banklaryň biri bolup durýar we Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň hususy pudagynyň ösüşine agramly goşant goşýar.


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Bäbek emenden soň, agzyndan az-kem emen süýdüniň süzülip yzyna çykmagy kada hasap edilýär. Kiçi çagalaryň 80%-niň ömrüniň ilkinji 3 aýynda azyndan bir gezek gaýtarýandygy we onuň ösüşiň kadalygy ýaly kabul edilýändigi bellenip geçilýär. Bu ýagdaý ýaňy doglan çaganyň iýmit siňdiriş ulgamynyň işleme aýratynlyklary, kabul edilýän iýmitiň suwuk bolmagy, çaganyň dik saklanman, ýatyrylmagy we aşa iýmitlendirilmegi bilen düşündirilip bilner. Şonuň ýaly hem, çaganyň ömrüniň birinji aýynda nädogry emdirilmegi hem gaýtarmanyň döremeginiň sebäbi bolup bilýändir.
Şeýle häsiýetli gaýtarma kiçi çaganyň umumy ýagdaýyna ýaramaz täsirini ýetirmeýär, gaýtarma bolsa myşsalar gatnaşmazdan, "özbaşdak" bolup geçýär. Emdirilen süýt yzyna gaýtmaz ýaly, bäbegi emdirlenden soň 20 min. dowamynda dik ýagdaýda saklamalydyr.
Sagdyn çaga her bir ene-ata üçin bolup biljek iň uly gymmatlyklaryň biridir. Şonuň üçin hem, çaga bedeninde döreýän islendik üýtgeşiklik ene-atalarda uly howsalalygy döredýändir. Esasan hem ýaş eneleri, çagalaryň emdirilýän wagtynda, ýatanda, oýnanda derlemekligi alada goýýar. Şol pursatda ene: "Çagam iglilik-rahit bilen kesellän-ä däldir-dä?" diýip howsalaly pikir edip biler. Çagalarda döreýän derlegenligiň sebäpleri dogrusynda maglumatlar azdyr. Ýöne hakykatdan hem rahit bilen kesellän çagalar iýmitlendirilende, ýatanlarynda derlegen bolýandyrlar. Çaganyň maňlaýynda, kesellesinde iri der damjalary emele gelýär. Çaganyň deri adaty bolmadyk turşy ysa eýedir. Der çaganyň kellesini gijedip, kellesini hemişe ýassyga süýkemekligi mejbur edýär. Şonuň üçin hem rahitden tapawutlandyrýan alamata diňe bir köp mukdarda derlemeklik däl-de, kelläniň ýeňsesinde kelligiň peýda bolamagy hem degişlidir. Şulardan başga-da, çagada rahitiň bardygyny gümän etdirýän: aglak bolmagy, işdäniň peselmegi, horlanmagy we ukusynyň bimaza bolmagy ýaly alamatlary hem göz öňüne tutmalydyr.
Täze ýyl baýramçylygy, gyşky dynç alyş günleri – bu çagalar üçin diňe bir köp garaşylan günleriň biri bolman, eýsem bu döwür dürli howply ýagdaýlaryň döreme wagty hem bolup biler. Şadyýan we ýakymly duýdansyzlyklara baý bu baýramçylygy ýatdan çykmajak we howpsuz ýagdaýda geçirmek üçin birnäçe peýdaly maglumatlary bilmek hökmandyr.
Täze ýyl arçasy
Kürteli gelin ýaly başyny aşak sallap, owadanlygy bilen her täze ýylyň öňsyrasy peýda bolýan, bezelen arçanyň diňe bir täze ýyl şatlygyny bermän, öýde alnan şikesleri hem döredip biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir. Arçaňyzyň hakykydygyna ýa-da emelidigine garamazdan, onuň ýerleşdirilşine, düzüliş howpsuzlygyna üns bermek hökmandyr:
Okuw ýylynyň başlanmagy bilen ene-atalaryň aglabasy öz çagalaryna okuwdan daşary goşmaça sapaklary, kämilleşdiriş merkezleri gözläp, bir hepdelik dersleriň arasyndaky boş wagtlary doldurmaga ymtylýarlar. Öz islegleriň esasynda saýlanyp bilinjek gyzyklanmalaryň sany kändir: sport we tanslar bilen meşgul bolmak, matematika we kompýuter grafikasy bilen gyzyklanma, surat çekmegi, aýdym aýtmagy öwrenme, mekdepde goýulýan oýunlara gatnaşma ýa-da saz çalma bilen meşgullanma. Mekdepden boş wagtlary goşmaça dersler bilen, öz gyzyklanýan işleri bilen meşgullanmak çagada adamlar bilen gatnaşyk açmak, öz-özüňe ynamly bolmak, kämilleşme ýaly peýdaly häsiýetleriň döremegine kömek edýär. Şeýle birleşmelerde we bölümlerde meşgullanma öz gyzyklanmalary bilen meňzeş bolan boýdaşlaryny tapyp, öz tanyşlarynyň we dostlarynyň sanyny artdyrmaga, öz mümkinçilikleriňi ýüze çykaryp, geljekde hünäriňi dogry saýlamaga kömek edýär.
Tomus çagalaryň sabyrsyzlyk bilen garaşyp ýörýän paslydyr. Çagalar üçin bu buz gaýmak iýmegi, suw sepişmegi, howuzda suwa düşmegi, deňiz ýa-da köl kenarynda dynç almagy aňladýar. Ÿöne käbir türkmen çagalary üçin fontanlarda suwa düşmek iñ elýeterli hezillikleriñ biri bolup durýar.
Kerim, 12 yaşynda:
"Ejem işdekä dostlarym bilen fontanda suwa düşmäne gelýäris. Ýöne, ejem bilse sögýär. Biz şonuň üçin gaçyp giryäris-dä!"
Aşgabat şäheri, Atamyrat Seýilgähi.
Nury, 13 yaşynda:
"Bizde basseýn ýog-a! Grantdan suw hem režimli akýar. Şonuň üçin biz wokzalyň ýanyndaky fontanda suwa düşýäris".
"Iýesim gelenok, bu kaşany meniň ýanymdan aýyr, men diňe köke iýjek!" Şuňa meňzeş boýun gaçyrmalary her gün ejeler, kakalar, eneler we atalar eşidýärler we alaçsyzlyk bilen eginlerini gysýarlar. Çaga işdäsiniň ynjyklygyndan baş alyp çykmak üçin onuň peselmeginiň esasy sebäplerini bilip, çagalaryň işdäsini açmak üçin kömek etjek kiçijek ugur tapyjylyklara üns berme peýdaly bolardy.
Elektronika enjamlary çagalara peýda berip bilermi?
Gündelik durmuşymyzda eýeleýän ornuny ýyldyrym çaltlygynda mäkämleşdirip barýan tehnologiýa enjamlary, ylaýtada ýaş çagaly ene-atalary uly alada goýýar. Ýaş çagalaryň tehnologiýanyň gazananlaryny ulanmalaryna Amerikan Pediatorlar Akademiýasy (AAP) tarapyndan 90-njy ýyllarda goýlan çäklendirmesi, häzirki günlerimizde ene-atalaryň soraglaryny günsaýyn artdyrýar. AAP 2 ýaşdan kiçi çagalara telewizory, kompýuteri we akylly telefony hiç görkezmeli däldigi, 2 ýaşdan uly çagalara hem günde 2 sagatdan artyk ulanmaga rugsat bermeli däldigi dogrusynda maslahat berýär.
21-nji martda Dauna sindromly adamlaryň Halkara güni bellenilip geçilýär.
2011-nji ýylda BMG-nyň Assambleýasy bu güni Dauna sindromly adamlaryň guni diýip yglan etdi we halkara guramalaryna, häkimiýete degişli bolmadyk guramalara, hususy sektory öz içine alýan hemme guramalara bu güni doly derejede belläp, jemgyýetçiligi bu kesel barada habardar etmekligi tabşyrdy, şeýle adamlaryň duş gelýän kynçylyklaryny çözmäge gönükdirilen çäreleriň ugrunda işlemegi hygtady.
Dauna sindromy – hromosomlaryň sanynyň köpelmegi netijesinde ýüze çykýan, genetiki bozulmaly, doga hromosomly keseldir.
Dokuz aýlyk asudalykdan soň, ýaňy dogulan çaga uly ses bilen bu ajaýyp dünýä gelýär. Nähili we haçan dogry uklamalydygyny hem-de gije bilen gündüziň tapawudyny ol entek bilenok. Bu ýagdaýlarda özüňi alyp barmagy oňa ene-atasy öwretmeli bolar.
Mümkin siziň perzendiňiz gijesine gowy uklaýandyr, bary-ýogy bir-iki gezek oýanyp we enesini emip, ýene-de uka gidýändir. Mümkin gündizine hem özüni rahat alyp barýp we emenden soň biraz wagt töweregine syn edip, ýuwaşjadan süýji uka batýandyr. Siziň hem öz işleriňizi edip, arkaýyn dynjyňyzy almana mümkinçiligiňiz döreýändir. Ýöne şeýle oňaýlylyk örän seýrek bolýar. Çaganyň uklama häsiýeti uly adamyň ukusyndan tapawutlanýar.
Bazarlarda, meýdanlarda, melleklerde zähmet çekip ýören çagalara gözüňiz düşende näme barada pikir edýärsiňiz? Ony jemgyýet üçin hökman we adaty ýagdaý höküminde kabul edýärsiňizmi? Mümkin kynçylyklardan daşlaşmagyň iň ýeňil usulyny ulanýansyňyz: bu yagdaýa gözüňizi ýumýansyňyz? Meň bilen bu babatda pikir alyşan adamlar iki uly topara bolünýärler: birinji topar çaga zähmetini düýbünden kabul edenoklar. Olar: "Çaga zähmeti çagalara zyýanly we olaryň fiziki hem-de ruhy taýdan doly ösmegine uly böwet bolup durýar" diýseler, ikinji topar: "Ýok, azar bermäň! Çagalar gazanç edip ene-atasyna kömek berýärler. Türkmen çagalary zähmetsöýer bolup, asyrlar boýy ene-atalaryna kömek berip gelipdirler" diýip nygtaýarlar.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.