text:
Türkmenistan-Hytaý: iki ýurduň we tutuş sebitiň bähbidine hyzmatdaşlyk
Duşuşyga gatnaşyjylaryň hatarynda Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, synçy döwletler hökmünde Belarusuň we Azerbaýjanyň wekiliýetleri bar
Düýn Hytaýyň iri işewürlik merkezleriniň biri bolan Syçuan welaýatynyň Çendu şäherinde Hytaý Halk Respublikasynyň we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň IV forumynyň dabaraly açylyşy boldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça bu foruma Türkmenistanyň wekiliýeti hem gatnaşýar. Duşuşyga gatnaşyjylaryň hatarynda Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň, synçy döwletler hökmünde Belarusuň we Azerbaýjanyň wekiliýetleri bar.
HHR-niň Daşary işler ministrligi tarapyndan hem-de Syçuan welaýatynyň dolandyryş düzümi tarapyndan guralan wekilçilikli foruma HHR-niň hökümet agzalary, esasy ministrlikleriniň departamentleriniň ýolbaşçylary, Hytaýda hasaba alnan daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň baştutanlary, welaýat we şäher häkimleri bar. Mundan başga-da bu duşuşyk ýangyç - energetika toplumynyň korporasiýalarynyň, bank ulgamynyň, söwda-senagat edarasynyň we sergileriň sebit bölümleriniň ýolbaşçylaryny, döwlet ylmy-barlag institutlarynyň hünärmenlerini özüne ýygnady.
Türkmen wekiliýetiniň düzümine Ykdysadyýet we ösüş ministrliginiň wekilleri, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň Pekin bölüminiň agzalary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri girdiler.
Duşuşygyň barşynda sebitde oňyn özgertmeleri pugtalandyrmakda uly ähmiýeti bolan Türkmenistanyň Hytaý Halk Respublikasyna öz strategiki hyzmatdaşy hökmünde garaýandygy nygtaldy. Bu hyzmatdaşlyk Hytaý bilen özara gatnaşyklary deň hukukly we özara bähbitli ýörelgelerine laýyklykda ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn esasda yzygiderli ösdürmegi göz öňünde tutýan döwletara gatnaşyklary diwersifikasiýalaşdyrmaga esaslanýar.
Bilelikde hereket etmegiň, şol sanda ýokary tehnologiýalar pudaklarynda täze ugurlary işläp düzmäge ýardam bermäge gönükdirilen ugur boýunça işleýän hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki Türkmen-hytaý komitetiniň we onuň bölümleriniň tagallalary hem netijeli gatnaşyklary güýçlendirmäge gönükdirilendir.
Hytaý işewürliginiň wekilleri biziň ýurdumyzda durmuşa geçirilýän iri göwrümli maýa goýum taslamalaryna işjeň gatnaşýarlar. Häzir türkmen «mawy ýangyjyny» uzakmöhletleýin eltmegi üpjün edýän Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň üstünlikli amala aşyrylmagy özara bähbitli hyzmatdaşlygyň aýdyň beýanydyr.
Häzirki wagtda senagat we durmuş maksatly möhüm desgalaryň, hususan-da, Türkmenistanyň çäklerindäki iri gaz ýatagy bolan «Galkynyş» gaz känini toplumlaýyn özleşdirmegiň gurluşygy alnyp barylýar. Bu hyzmatdaşlyk diňe bir iki dostlukly döwletleriň milli bähbitlerini goramak bilen çäklenmän, tutuş Merkezi Aziýa sebitinde parahatçylygy, durnukly ösüşi pugtalandyrmagyň aýrylmaz şerti bolup durýar.
Umumy mejlisde çykyş edip, Hytaýyň halk syýasy maslahaty geňeşiniň başlygynyň orunbasary Ma Peýhua Hytaýyň dürli welaýatlarynda gezekli-gezegine geçirilip, eýýäm däbe öwrülen forumyň Merkezi Aziýa ýurtlarynyň döwlet we işewür düzümleriniň wekilleriniň arasynda pikir alyşmak üçin netijeli çäre bolup, özüniň çäklerini giňeltmäge hem-de sebitara gatnaşyklaryň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilendigini belledi.
Ýüpek ýoly ykdysady guşaklygynyň hem-de Ýanszy derýasynyň üsti bilen işewürlik ýollarynyň kesişýän ýerinde ýerleşen Syçuan welaýatynyň bu gezekki duşuşygy geçirmek üçin saýlanyp alynmagy ýöne ýerden däldir. Bu ýer Hytaýy Günbatar hem-de Günorta we Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlary bilen baglanyşdyrýan esasy ulag geçelgesi bolup durýar. Bu ýerde demir ýol we awtoulag gatnaşygy batly depginler bilen ösýär.
Şunuň bilen baglylykda, maslahata gatnaşanlar türkmen wekiliýetiniň ulag-üstaşyr ulgamda türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek üçin açylýan giň mümkinçilikler barada habaryny uly gyzyklanma bilen kabul etdiler. Hususan-da, ýygnananlara Türkmenistanyň häzirki wagtda yklym derejesinde uly wakanyň, Aziýa halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji tapgyryny—Atamyrat-Ymamnazar (Türkmenistan) - Akina (Owganystan Yslam Respublikasy) bölegini işe girizmegiň öňüsyrasynda durandygy habar berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen gurulýan bu halkara demir ýoly ýurdumyzyň, Owganystanyň, Täjigistanyň çäklerinden geçer hem-de onuň Gyrgyzystanyň, Hytaýyň demir ýol ulgamlary bilen birikmäge hem-de çalt depginler bilen ösýän Aziýa-Ýuwaş ummany döwletlerine çykmak üçin oňat mümkinçiligi bar.
Bu ýoluň ugrunda iki köprüniň gurluşyk-gurnama işleri batly depgin bilen dowam edýär. Ýakyn wagtlarda kömekçi düzüm desgalarynyň gurluşygyny hem nazara almak bilen gurluşyk-gurnama işleri tamamlanar.
Bu iri taslama biziň döwletimiziň we hyzmatdaş ýurtlaryň sebitleriniň ösmegi üçin uly ähmiýete eýedir. Transmilli demir ýolunyň geçirilýän ýerinde, adatça, awtomobil ýollary, elektrik geçiriji ulgamlar, energiýa serişdeleri üçin turba geçirijileri çekilýär. Şeýle düzümiň döredilmegi netijesinde, demir ýoly geçirilen çäkler düýpli özgerýär, ýoluň boýunda işçileriň şäherçeleri döreýär, iri önümçilik kärhanalarynyň ýanynda bolsa şäherleriň düýbi tutulýar.
Şeýlelikde, Türkmenistan- Owganystan-Täjigistan demir ýoly Aziýa demir ýol ulag geçelgesiniň nobatdaky «altyn halkasy» bolar, bu bolsa öz gezeginde, ägirt uly dünýä böleginiň iki yklymyny—Ýewropany we Aziýany birikdirýän halkara ulag-aragatnaşyk ulgamynyň wajyp bölegine öwrüler.
Şu ýerde Türkmenistan bilen Hytaýyň demir ýol ulgamynda bilelikde işlemek boýunça uly tejribesiniň bardygyny ýatlap geçmek möhümdir. Häzirki wagtda Hytaýda öndürilen teplowozlar we wagonlar bilen ýurdumyzyň demir ýol parkynyň üsti ýetirildi. Şol teplowozlar hem-de wagonlar Syçuan welaýatynyň Szyýan şäherinde öndürilýär.
Şunuň bilen bir hatarda, Hytaý bilen Ýewropany, Ýakyn Gündogar we Ortaýer deňzi sebitlerini birleşdirýän Türkmenistanyň çäklerindäki üstaşyr geçelgeleriň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin ulag logistikasynda özara gatnaşygy güýçlendirmegiň möhümdigi nygtaldy.
Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentligi bilen Hytaýyň milli kosmos müdirliginiň arasynda hyzmatdaşlyk etmek üçin uly mümkinçilikler bar. Syçuanda Siçan kosmodromy ýerleşýär. Şol ýerde ýüzlerçe älem gämileriniň, emeli hemralarynyň goýberilişi amala aşyryldy.
Şeýle hem geçen ýylyň oktýabrynda Pekinde Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilhanasynyň açylmagy bellenildi. Munuň özi biziň döwletlerimiziň arasynda işewür gatnaşyklaryň güýçlenýändiginiň subutnamasydyr.
Şeýle hem soňky ýyllarda medeni-ynsanperwer ulgamda, hususan-da, bilim pudagynda ikitaraplaýyn gatnaşyklar güýçli depgin bilen ösdürilýär. Häzirki wagtda türkmenistanly talyplaryň ýüzlerçesi Hytaýda ýokary bilim alýar. Iki ýurtda hem dürli halkara çäreleri—gözden geçirilişler, ylmy-amaly maslahatlar, okuw maslahatlary, jahankeşdelik sergileri we sport ýaryşlary yzygiderli geçirilýär.
Iki ýurduň dostlukly gatnaşyklary sebit derejesinde hem öz ösüşine eýe boldy. Iki ýurt hem şeýle gatnaşyklary yzygiderli ösdürmegi göz öňünde tutýar. Türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň möhüm esaslarynyň biri hem Hytaýyň Şandun we Şensi welaýatlarynyň hem-de Türkmenistanyň Lebap we Ahal welaýatlarynyň arasynda, Sian we Mary şäherleriniň arasynda doganlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmak bolup durýar.
Maslahatyň işiniň çäklerinde ýurdumyzyň syýahatçylyk ulgamynyň mümkinçilikleri bilen tanyşdyryş boldy. Ol ýörite wideoroligiň görkezilmegi bilen utgaşykly alnyp baryldy. Ýygnananlar ak mermer bilen bezelen binalaryň sanynyň iň köp şäheri hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen paýtagtymyz Aşgabadyň gözelligi, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Gadymy Merwiň, Köneürgenjiň, Nusaýyň täsin taryhy-binagärlik ýadygärlikleri, gojaman Hazaryň dürdänesi bolan “Awaza” milli syýahatçylyk zolagy, dünýäde şöhrat gazanan ahalteke bedewleri, gadymy halyçylyk sungatynyň ajaýyp nusgalary bilen tanyşdylar.
Maslahatyň umumy böleginiň ahyrynda oňa gatnaşanlar netijeli pikir alyşmalaryň köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy giňeltmek, köküni Beýik Ýüpek ýoly döwründen alyp gaýdýan, köpasyrlar bäri dowam edip gelýän özara düşünişmek we dostluk däplerini pugtalandyrmak üçin nobatdaky möhüm ädim boljakdygyna ynam bildirdiler.
Şu gün HHR-iň we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hyzmatdaşlygynyň IV forumy öz işini resmi däl ýagdaýda dowam eder. Foruma gatnaşýan ýurtlaryň wekiliýetleri Hytaýyň «Dunfan» elektrik korporasiýasyna we Duçzýanýanide uly pandalaryň ylmy-barlag merkezine baryp görerler. (TDH)


c: text/html

text:
2017-nji ýylyň sentýabry: milli Liderimiziň daşary syýasat başlangyçlary durmuşa geçirilýär
2017-nji ýylyň sentýabry Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň üstünlikli geçirilmegine beslenip, Watanymyzyň häzirki döwrüniň ýylýyzgysyna altyn harplar bilen ýazylar. Bu aý “açyk gapylar” syýasatyny durmuşa geçirýän Türkmenistan üçin diplomatik işjeňligi bilen dabaralandy, ol bu yklymlaýyn sport baýramynyň giň gerimliligi bilen şertlendirilendir, Aziadanyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin Aşgabada ýokary derejeli daşary ýurt myhmanlary, dünýäniň köp ýurtlarynyň syýasy toparlarynyň wekiliýetleri geldi.
Türkmen paýtagtynda ilkinji gezek guralan şunuň ýaly ýokary derejeli bäsleşikler ýurdumyzyň halkara giňişligindäki abraýyny has-da belende göterdi. “Aşgabat 2017” oýunlarynyň görlüp-eşidilmedik üstünliklere beslenmegi, hakykatdan-da, taryhy ähmiýetli waka bolup, hormatly Prezidentimiziň döwlet ösüş hem-de daşary syýasat strategiýasynyň milli bähbitleriň we ählumumy durnukly ösüşiň ileri tutulýan ugurlarynyň sazlaşykly deňagramlylygynyň nusgasy bolup durýandygyny nobatdaky gezek aýdyň görkezdi.
2017-nji ýylyň 6-njy sentýabrynda Daşary işler ministrliginde Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygynyň orunbasary—RF-niň Hökümetiniň Diwanynyň ýolbaşçysy Sergeý Prihodkonyň ýolbaşçylygyndaky Russiýanyň wekiliýeti bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň dowamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary, şol sanda syýasy, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda gatnaşyklaryň ýagdaýy ara alnyp maslahatlaşyldy. Iki ýurduň türkmen-russiýa gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn pugtalandyrmaga, deňhukuklylyk, birek-biregiň bähbidine hormat goýmak esasynda guralýan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge ygrarlydygy tassyklanyldy. Şeýle hem ýurtlarymyzyň arasyndaky özara düşünişmegiň hem-de ynanyşmagyň ýokary derejesiniň mundan beýläk hem döwletara gatnaşyklarynyň giňeldilmegi üçin ygtybarly binýat bolup hyzmat etjekdigi bellenildi.
11-nji sentýabrda DIM-de Kuweýtiň Emiriniň Diwanynyň işleri boýunça ministri şeýh Nasser Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabahyň baştutanlygyndaky Kuweýt Döwletiniň wekiliýeti kabul edildi. Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýy we geljekki ugurlary barada pikir alşyldy. Ýangyç-energetika toplumynda gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň geljegi uly gyzyklanma bildirilip, ara alnyp maslahatlaşyldy. Maýa goýum, söwda, gurluşyk, dag-magdan senagaty we beýleki pudaklar geljegi uly ulgamlaryň hatarynda görkezildi. Energiýa serişdelerini işläp taýýarlamak we halkara bazarlaryna ibermek ulgamynda hyzmatdaşlyga ikitaraplaýyn gyzyklanma bildirilýändigi tassyklanyldy. Şeýle hem ylym, bilim, medeniýet, syýahatçylyk we sport ulgamlarynda gatnaşyklary giňeltmegiň möhümdigi bellenildi.
18-nji sentýabrda ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynda Ýaponiýanyň daşary işler ministriniň parlament meseleleri boýunça orunbasary Horiý Manabu bilen duşuşyk geçirildi. Söwda, ykdysadyýet, medeni-ynsanperwep ulgamlary, syýahatçylyk, ylym we bilim ugurlary geljegi uly ulgamlaryň hatarynda görkezildi. Halkara guramalarynyň, ozaly bilen bolsa, BMG-niň çäklerinde hyzmatdaşlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Aşgabatda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň üstünlikli geçirilmegi bilen baglylykda, ýapon tarapy BMG-niň Adam hukuklary baradaky geňeşiniň 36-njy mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen “Parahatçylygy we adam hukuklaryny berkitmekde Bosgunlaryň olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek hakyndaky” dünýäniň 29 ýurdunyň, şol sanda Ýaponiýanyň goldamagynda ýokary ynsanperwer resminama bolup durýan Jarnamanyň kabul edilmeginiň aýratyn möhümdigini nygtady, munuň özi türukmen diplomatiýasynyň adam hukuklary ulgamyndaky ajaýyp üstünliginiň subutnamasydyr.
18-nji sentýabrda DIM-de Tailand Patyşalygynyň Premýer-ministriniň orunbasary general Tanasak Patimapragornyň baştutanlygyndaky wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi. Myhman Tailandyň hökümetiniň Türkmenistanyň alyp barýan oňyn Bitaraplyk syýasatyna ýokary baha berýändigini belledi. Söhbetdeşligiň barşynda söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek meselelerine aýratyn üns berildi. Taraplar gatnaşyklary işjeňleşdirmegiň mümkinçiliklerini, hususan-da, iki ýurduň işewürler bileleşikleriniň arasyndaky gatnaşyklaryň bilelikdäki “tegelek stollaryň” başyndaky duşuşyklary hem-de işewürler maslahatlaryny guramak ýoly bilen ösdürmegiň geljegini ara alnyp maslahatlaşdylar.
Şol gün şeýle hem Daşary işler ministrliginde Singapur Respublikasynyň döwlet daşary işler we zähmet serişdeleri ministri Sam Tanyň baştutanlygyndaky wekiliýet bilen duşuşyk geçirildi. Taraplar syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlarda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine gyzyklanma bildirýändiklerini beýan etdiler. Dürli ugurlar boýunça özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin bar bolan kuwwatyň peýdalanylmagynyň zerurdygy nygtaldy.
Şeýle hem medeniýet, sport we syýahatçylyk ministriniň orunbasary Le Khan Haýyň ýolbaşçylygyndaky Wýetnam Sosialistik Respublikasynyň wekiliýetiniň agzalary bilen geçirilen duşuşykda taraplar bu ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek meselelerine garadylar. Halkara guramalarynyň çäklerinde hyzmatdaşlygy giňeltmegiň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçylary bilen Tokio-2020 tomusky Olimpiýa oýunlaryna taýýarlyk görmek baradaky guramaçylyk komitetiniň prezidentiniň, Ýaponiýanyň parlamentiniň ýapon-türkmen dostlugynyň Parlament assosiasiýasynyň ýolbaşçysy Endo Toşiakiniň ýolbaşçylygyndaky ýapon wekiliýeti bilen 19-njy sentýabrda bolan duşuşygyň esasy meselesi sport ulgamynda netijeli hyzmatdaşlyk etmekden ybarat boldy. Gepleşikleriň netijeleri boýunça Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti bilen Tendo şäheriniň (Ýaponiýa) häkimliginiň arasynda “Oýunlara taýýarlyk görmek boýunça türgenleşik merkezi hakynda” Ähtnama gol çekildi.
Şol gün DIM-de Dominikan Respublikasynyň Hindistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Frans Hans Dannenberg Kastellanos bilen duşuşyk geçirildi. Duşuşykda onuň ýurdumyzda ilçi hökmünde resmi taýdan bellenilmeginiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bellenilişi ýaly, taraplaryň ikisi hem ikitaraplaýyn aragatnaşyklary has ýokary derejä çykarmagy maksat edinýärler. Söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ulgamlarda hem-de syýahatçylyk babatda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada pikir alşyldy.
29-njy sentýabrda DIM-de BMG-niň Baş sekretarynyň syýasy meseleler boýunça kömekçisi Miroslaw Ýençe hem-de BMG-niň ýörite wekili, Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň (MAÖDSM) täze bellenen baştutany Natalýa German bilen duşuşyk boldy. Netijeli hyzmatdaşlyk alnyp barylýan ýyllarda toplanan uly tejribäniň häzir mundan beýläkki gatnaşyklar üçin berk binýat bolup hyzmat edýändigi nygtaldy. Howpsuzlyk, ösüş hem-de ynsanperwer ulgamlarda hyzmatdaşlyk etmegiň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle hem BMG-niň wekilleri türkmen tarapyna “Aşgabat 2017” oýunlaryna bosgunlar toparynyň gatnaşmagyna döredilen asylly mümkinçilik üçin hoşallyk bildirdiler.
Şunuň bilen baglylykda, 22-nji sentýabrda Olimpiýa şäherjiginde geçirilen Türkmenistanyň Milli Olimpiýa Komitetiniň adyndan bosgunlar toparynyň agzalaryna Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna işjeň gatnaşandyklary üçin hormatly sylaglaryň hem-de sowgatlaryň gowşurylyş dabarasy ýurdumyzyň başlangyjy boýunça BMG-niň adam hukuklary baradaky Geňeşiniň 36-njy mejlisinde kabul edilen “Parahatçylygy we adam hukuklaryny berkitmekde Bosgunlaryň olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek hakynda” Jarnamanyň iş ýüzünde amala aşyrmak babatda ilkinji ädim bolandygyny nygtamak gerek.
Bu iş bosgunlaryň häzirki kynçylyklaryna halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmek hem-de bu meseläniň çözülmeginiň zerurdygy barada habarlylygy ýokarlandyrmak işinde uly syýasy güýje eýedir, şeýle hem 2030-njy ýyla çenli ählumumy gün tertibiniň: “Hiç kim ýatdan çykarylmaly däl” diýen esas goýujy ýörelgesiniň durmuşa geçirilmeginiň alamaty bolup durýar.
Bu dabara bosgunlar toparynyň ýolbaşçysy Tegla Lorupe V Aziýada gatnaşmaga döredilen mümkinçilik hem-de türkmen Lideri tarapyndan başy başlanan “Parahatçylygy we adam hukuklaryny berkitmekde Bosgunlaryň olimpiýa toparlarynyň goşýan uly goşandyny höweslendirmek hakynda” Jarnama üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi. Uzak aralyga ylgamakda ady belli türgeniň sözlerine görä, bosgunlaryň hem-de raýatlygy bolmadyk adamlaryň meseleleriniň çözülmegine täze itergi berer, çünki esasynda hormat goýmak we ynsanperwerligiň belent ýörelgeleri duran sport parahatçylygyň hem-de özara düşünişmegiň berkidilmegine ýardam edýär.
Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklar institutynda bolan Durnukly ösüş maksatlary boýunça Ylmy-usulyýet merkeziniň açylyş dabarasy hem geçen aýyň möhüm wakasy boldy. Şu mynasybetli çykyş eden myhmanlar 2015-nji ýylyň sentýabrynda Nýu-Ýorkda geçirilen BMG-niň bütindünýä sammitiniň netijeleri boýunça kabul edilen Durnukly ösüş maksatlarynyň amala aşyrylmagyna Türkmenistanyň işjeň gatnaşýandygyny nygtadylar. Türkmenistan Durnukly ösüş maksatlarynyň ähli 17 bölümini resmi taýdan kabul eden hem-de ondan gelip çykýan wezipeleriň 148-sini, şeýle hem olaryň iş ýüzünde ýerine ýetirilmegi babatda ugurlaryň 193-sini kabul eden BMG-a agza ýurtlaryň ilkinjileriniň biridir. Ylmy-usulyýet merkez raýatlarymyzyň, şol sanda talyplaryň Durnukly ösüş babatda bilimleri ele almagyna ýardam berer.
BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatynda hem Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde hyzmatdaşlygyň has-da ösdürilmeginiň dünýä derejesinde Türkmenistanyň alyp barýan işiniň esasy ugrunyň biri boljakdygy nygtaldy. Bu maslahatda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça türkmen wekiliýeti türkmen döwletiniň ileri tutýan ýörelgelerini hem-de täze başlangyçlaryny beýan etdi. Şol ýörelgeler we başlangyçlar BMG-niň hem-de beýleki abraýly halkara guramalaryň çäklerinde özara hereket etmegiň wajyp ugurlaryna degişlidir.
Bu baradaky gürrüňi dowam edip, 22-nji sentýabrda Nýu-Ýorkda ABŞ-nyň Döwlet sekretary Reks Tillersonyň, Türkmenistanyň BMG-niň ýanyndaky hemişelik wekiliniň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň daşary işler ministrleriniň gatnaşmagynda “C5+1” görnüşindäki nobatdaky duşuşygyň geçirilendigini belläp geçmek ýerlikli bolar. Duşuşygyň barşynda hyzmatdaşlygy hem-de Owganystany ykdysady taýdan dikeltmäge ýardam bermäge sebitleýin çemeleşmäni has-da ösdürmegiň ýollaryna garaldy. Forum döwrüň wajyp meselelerini, hususan-da, howpsuzlyk, ykdysadyýet we ekologiýa ýaly ugurlar boýunça meseleleri çözmek babatda bilelikdäki tagallalary birleşdirmäge gönükdirilendir.
Geçen aýda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasynda BMG-niň Ösüş maksatnamasy bilen bilelikdäki taslamanyň çäklerinde BMG-niň Türkmenistandaky hemişelik wekili hanym Ýelena Panowanyň gatnaşmagynda iş duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň barşynda döwlet dolandyryş ulgamyny kämilleşdirmek, döwlet gullukçylaryny taýýarlamak hem-de okuw maksatnamalaryna innowasion usullary ornaşdyrmak boýunça hyzmatdaşlyk etmegiň geljegine garaldy. Şeýle hem halkara we milli derejelerde döwlet gullugynyň hukuk we guramaçylyk esaslary, korrupsiýa garşy göreşmegiň gurallary hem-de beýlekiler ýaly ugurlar boýunça dersleri okatmagyň tapgyrlarynyň geçirilmegini özünde jemleýän taslamanyň öňde boljak çäreleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Geçen aýda Aşgabatda bolan V Aziýa oýunlary daşary ýurt parlamentarileri bilen birnaçe duşuşyklaryň geçirilmegini şertlendirdi. Türkmenistanyň Mejlisinde Azerbaýjan Respublikasynyň Milli ýygnagynyň (Milli Mejlisiniň) başlygy Oktaý Asadow tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän wekiliýet agzalary, Tokioda Olimpiýa, Paraolimpiýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetiniň ygtyýarly wekili, ýapon-türkmen dostlugy Parlament assosiasiýasynyň başlygy Endo Toşiakiniň baştutanlygynda Ýaponiýadan gelen myhmanlar, Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Federasiýa Geňeşiniň başlygy Walentina Matwiýenkonyň ýolbaşçylygynda Russiýa Federasiýasynyň Federal Geňeşiniň wekilçilikli wekiliýeti, Gruziýanyň Parlamentiniň başlygy Irakliý Kobahidzäniň ýolbaşçylygynda gruzin wekiliýeti bilen duşuşyklar geçirildi. Duşuşyklaryň barşynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň aýrylmaz düzüm bölegi hökmünde paralmentara gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagy, kanunçykaryjylyk ulgamynda tejribe alyşmak babatda pikirlerini aýtdylar.
Mundan başga-da türkmen paýtagtynda “Aşgabat-2017” oýunlarynyň barşynda, Olimpiýa şäherjiginiň Mediýa merkezinde daşary ýurtlaryň we ýurdumyzyň köpsanly žurnalistleriniň gatnaşmagynda metbugat maslahaty, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň Ýerine ýetiriji geňeşiniň 70-nji mejlisi, AOG-niň Baş assambleýasynyň 36-njy mejlisi ýaly düýpli çäreler geçirildi.
Şeýle hem Bütindünýä dopinge garşy agentliginň, Beýik Britaniýanyň dopinge garşy agentliginiň we beýleki halkara dopinge garşy guramalaryň wekilleriniň gatnaşmagynda oýunlaryň dopinge garşy üpjünçiliginiň meseleleri boýunça “tegelek stol” we brifing geçirildi.
Aziada günleri Aşgabada gelen köpsanly myhmanlaryň hatarynda dünýa derejesindäki sport ýyldyzlary, şol sanda köp nesilleriň söýgüsini gazanan, ady rowaýata öwrülen hokkeýçi Wladislaw Tretýak we meşhur figuralaýyn typyjy Irina Rodnina hem boldy. Olaryň ýurdumyzda bolmagynyň maksatnamasyna ýaş türkmen türgenleri hem-de olaryň halypalary bilen duşuşyklar girizildi. Şeýle duşuşyklaryň biri Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Merkezi serkerdeler öýünde geçirildi. Dünýäniň we Olimpiýa oýunlarynyň ençeme gezek çempionlaryna sowal bermek üçin “Watançy” hokkeý toparynyň agzalary hem geldi. Meşhur sport ýyldyzlary ýaş türgenlere diňe bir öz üstünlikleriniň syrlary hakda aýtmak bilen çäklenmän, eýsem, ýaryşlara taýýarlanmak boýunça gymmatly maslahatlaryny hem berdiler.
Şunuň bilen baglylykda, geçen hepdede “Türkmenhowaýollary” gullugynyň howa gatnawlarynyň üstüniň Aşgabat-Ýerewan-Aşgabat halkara ugry bilen ýetirilmegi hem döwletara gatnaşyklarynyň ösdürilmeginde möhüm ähmiýetli boldy. “Türkmenhowaýollary” Aşgabat-Ýerewan göni howa gatnawyň açylmagy bilen, Kawkaz sebitiniň ugrunda öz ulag geçirijilik kuwwatyny artdyrdy. Häzirki wagtda köpşahaly ulgamyň kemala gelmegi dowam edip, oňa tiz wagtlarda täze sebit we sebitara ugurlary giriziler.
Şeýlelikde, 2017-nji ýylyň köptaraply wakalarynyň syny hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň bütin dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we düşünişmegi pugtalandyrmaga gönükdirilen netijeli ylalaşdyryjy syýasatynyň nobatdaky tassyklanmasy boldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aktual Analiz
Gündogar blogunyň dargamagyndan soň dünýä bir blokly häsýete eýe boldy
1945-nji ýylda kabul edilen Ýalta ylalaşygy bilen dizaýn edilen dünýä ýetilen sepgitde düýpli çykgynsyzlygy başdan geçirýär.
Sloweniýanyň 1990-njy ýylyň 2-nji iýulynda garaşsyzlygyny yglan etmegi bilen birlikde Ýugoslawiýada içerki uruş başlaýar we Ýalta dizaýnynyň soňunyň başlangyjy bolýar.
Ol diýseň pajygaly boldy. Bosniýa-Gersogowinada musulmanlara taryhyň iň agyr gyrgynçylygy edildi. Şol gyrgynçylyk Ýewropanyň gözüniň öňünde, hat-da käbir gyrgynçylyklar Ýewropanyň harby goşunlarynyň gözegçiliginde edildi.
Gollandiýanyň kazyýeti 2014-nji ýylyň iýul aýynda öz ýurdunyň goşunynyň Srebrenisada 10 müňe golaý musulman boşnýagyň serpler tarapyndan gyrylmagyndan jogapkärdigi barada höküm çykarypdy.
Demokratiýanyň, adam durmuşynyň mukaddesliginiň merkezidigini öňe sürýän Ýewropa, serpleriň gyrgynçylygyndan halas bolmak üçin özlerine sygynmak islän 500 müňden gowrak boşnýaga serhetlerini ýapypdy. Awstriýa, Germaniýa we İtaliýa 2-nji Jahan urşundan soň ilkinji gezek 7/24 görnüşli serhet gözegçiligini we yzgiderli howpsyzlyk zolagyny döredipdi. Gaçara ýeri galmadyk boşnýak ilat serpler tarapyndan gyrylypdy.
NATO-nyň Ýugoslawiýadaky içerki urşa goşulyşmagy azda-kände hem bolsa umyt döredipdi. Gynansagam ABŞ-nyň ýadro ýarag baradaky jedeli bilen 1991-nji ýylda Yrakgy we yzýanyndan Owganystany basyp almagy dünýäni terror girdabyna batyrdy.
Şu günki günde başdan geçirilýän terror wakalarynyň sebäp-netije gatnaşygy indi diňe bir yslam bilen gündogar dünýäsinde däl, eýsem günbatarda-da giňden seljerilýär. Sebäp-netije gatnaşygy näme bolanda-da haýsydyr bir terrorçy topar ýa-da terror aksiýasy bigünä däldir.
Terror aksiýalary 100 ýyla golaý wagt bäri dünýäniň başyndaky uly belalardan biri.
Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Erdogan uzak ýyllardan bäri günbatarly hyzmatdaşlaryna terroryň serhetaşa häsýete eýedigini düşündirmäge synanşýar. Terror bilen hyzmatdaşlyk edýänleriň şol belanyň öz garşysyna çykjakdygyna ünsi çekýär.
Türkiýe PKK we onuň Siriýadaky bölegi bolan PÝD-ÝPG guramasyna onlarça müň raýatyny gurban etdi. Türk howpsyzlyk güýçleriniň şu günki günde PKK we onuň ýaranlaryna garşy geçirýän operasiýalarynda ele salan ýaraglary, raketalary we ýaraglary dolulygyna günbatara degişli bolmagynyň jogaby bolmalydyr hökmany suratdy.
Ýarym asyra golaý wagt bäri Türkiýe terrora garşy ýekelikde göreşýär. Şol göreşinde köp sanly günbatarly hyzmatdaşy tarapyndan ýeke goýuldy. Ondan hem beteri hem NATO-da hem-de syýasy we söwda taýdan Türkiýe bilen hyzmatdaşlyk edýän köp sanly Ýewropa ýurdy şu günki günde terrorçylara ýer eýeçiligini edýär.
Geçen aýlarda türk gyşunynyň düzümindäki Fetullahçy terrorçy ofiserler Türkiýede agdarlyşyk etmäge synanşyp, ýüzlerçe adamy gyrgy, müňlerçesini ýaralapdy. Şunça bigünä adamy gyran şol terrorçy ofiserler Germaniýanyň başda durmagynda köp sanly Ýewropa döwleti tarapyndan hamala diýersiňiz gyzyl haly bilen garşy alyndy.
Türk döwleti birnäçe gezek Germaniýanyň ýer eýeçiligini edýan 4500-e golaý terrorçynyň yzyna berilmegini isledi. Nemes hökümeti we döwleti bolsa her gezeginde ony eşitmediksiredi.
Türkiýede işewür adamlardan birini öldürendigi bütin dünýä tarapyndan bilinýän terrorçy Fehriýe Erdal 20 ýyldan bäri Belgiýada myhmançylykda.
Türkiýede esger, polis, çaga, aýal-erkek, garry diýmän öldüren ähli terrorçylaryň gündogar ýurtlarynda däl, eýsem Ýewropada kabul edilmeginiň bir jogaby bolmaly.
Emma şu çaprazlyga serediň; günbatar dünýäsi hususan-da Ýewropa, gündogary terrora sebäp bolmakda günäkärleýär. Eýsem günbatarly hyzmatdaşlar şol çaprazlyklaryny öz çagalaryna nähili düşündirerkäler?
Terror, wagşy tarapyny golaýda Türkiýäniň hyzmatdaşy bolan Britaniýada görkezdi. Ondan ozal Şwesiýada, Germaniýada, Belgiýada, Fransiýada… Ýewropanyň esasy şäherlerinde terror şol wagşy tarapyny görkezdi. Ýüzlerçe bigüna adamy gyrdy.
Eýesem düýn hem gündogaryň şäherlerinde, paýtagtlarynda bombalar ýarylýardy, asuda ilat gyrylýardy. Emma şu günki günde günbataryň paýtagtlarynda-da gündogardakylar ýaly terror hüjümleri guralýar.
Terror indi bir merkezden ýa-da belli bir sebitden çykyp, bütin dünýä ýaýraýan jenaýat däl. ýerli we sebitleýin bolanlara goşmaça bir adamlyk terror hüjümleri bilen bagly habarlar çykmaga başlady. Bu hassalyk dünýäde günsaýyn ýaýbaňlaşjaga meňzeýär.
Çünki dünýäniň güýçli döwletleri adalat mehanizmini kadaly işletmeginiň ýerine öz milli we syýasy bähbirlerini ileri tutýarlar. Sowet dolanşygynyň bähbidi üçin edilen pajygaly terror hüjümleri “ynkylapçy basyş” ady bilen gizlenip, legallaşdyrylmaga synanşylýardy. Eýsem häzirki döwürde terrorçy aksiýalar özlerini başga atlar bilen gizlemek hem islemeýär.
Terroryň dünýäni we adamlaryň janyny zamun alan döwründe ÝB-ne agza ýurtlar gynansagam köp sanly terror guramasyna ýer eýeçiligini edýär. Türk, yrakly, eýranly ýa-da siriýaly müňlerçe adamy gyran ýa-da olaryň ölüm buýrugyny beren terrorçylar şol ýurtlarda ýaşaýar.
Hatda ýewropaly hyzmatdaşlar terrorizm meselesinde şeýle geleňsiz hereket edýärler welin; 2016-njy ýylyň 16-njy iýulyndaky harby agdarlyşyk synanşygyny edip, ýüzlerçe bigünä adamy öldüren türk ofiserlerine we generallaryna gapylaryny doly açýarlar.
Asuda we amatly şertlerde ýaşaýan adamlaryň şahsy terror aksiýalaryny guramaklary ýa-da DAİŞ-iň düzümine goşulmaklary diňe bir “çetleşdirme” bilen düşündirlip bilinmez. Adamlaryň adalata bolan isleglerini kanagatlandyrmazlyk hem pajygalaryň ýüze çykmagyna sebäp bolýar. Şu günki günde gynansagam ÝB-ne agza köp sanly ýurt eýeleýän pozisiýalary bilen özlerine pajygaly geljek taýarlaýar.


text:
23 — 24-nji maýda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagyndaky “Berkarar” myhmanhanasynda geçiriljek Türkmenistanyň IХ Halkara gaz kongresine 70-den gowrak daşary ýurt kompaniýalarynyň gatnaşmaga isleg bildirdi. Bu barada Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ýangyç-energetika toplumyna gözegçilik edýän orunbasary M.Meredow geçen duşenbe güni geçirilen wideoşekilli iş maslahatynda hasabat berdi.
Wise-premýer şeýle hem maslahatyň dowamynda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan...
2018-nji ýylyň 21-nji maşynda irden sagat 9:00 töwereklerinde näbelli şahslar tarapyndan hüjüm etmek synanyşygy boldy. Bu hadysa Owganystanyň iň howply etraplarynyň birinde — Maýwand uýezdinde boldy.
Muňa garamazdan, häzirki wagta çenli Owganystanda turba geçirijiniň ugrunyň, şol sanda ýokarda görkezilen uýezdde meýdan barlag işleriniň 70 göterimi üstünlikli tamamlandy ýa-da tamamlaýjy tapgyrda barýar. Bir ýarym müňden gowrak hünärmenleriň...
2018-nji ýylyň 21-nji maýynda Moskwa wagty bilen 7:53-de «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,7 göterim ýokarlanyp, 79,09 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,8 göterim gymmatlap, 71,82 amerikan dollaryna barabar boldy.
18-nji maýda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 1 göterim pese düşüp, 78,51 amerikan dollaryna,...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 27-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Birleşen Arap Emirliklerinden gelen telekeçiler we beýlekiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini we polipropileni satyn aldylar. BAE-den we Owganystandan gelen işewürler Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen (“Türkmengaz” DK) awtobenzini, şeýle hem tehniki kükürdi satyn aldylar. Bulardan başga-da,...
Şu gün Türkmenistan goşa baýramçylyk —Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününi belleýär. Şu mynasybetli Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halkyna gutlag bilen ýüzlendi.
«Sizi berkararlygyň we bagtyýarlygyň, ruhubelentligiň hem-de rowaçlygyň ak ýolunda belent maksatlara ruhlandyrýan Milli baýram — Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Türkmenistanyň Konstitusiýasy we Türkmenistanyň Döwlet baýdagy mizemez...
16-njy maýda Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow «Rönesans Holding» kompaniýasynyň müdiriýetiniň başlygy Erman Ylyjagy kabul etdi. Döwlet Baştutany Türkmenistanyň möhüm milli taslamalary amala aşyrmaga gatnaşýan daşary ýurtly hyzmatdaşlar, şol sanda türk kompaniýalary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny belledi.
«Rönesans Holdingiň» ýolbaşçysy Prezidente dünýäde deňi-taýy bolmadyk möhüm desgany — Ahal welaýatynyň Owadandepe diýen ýerinde tebigy gazdan ýokary...
Pakistanyň Hökümeti Türkmenistan – Owganystan – Pakistan – Hindistan transmilli gaz geçirijisiniň öz çäklerinden geçýän böleginiň içerki we halkara ekologik standartlaryna laýyk gelmegini üpjün etmeklige borçlandy, diýip Media-Turkmen ORIENT habarlar agentligi pakistan HBS-lerine salgylanyp habar berýär.
Hususan-da, gürrüň «Environmental Management Consultants» (EMC) kompaniýanyň we Pakistanyň howanyň üýtgemeleri ministrligini bilen bilelikde TOPH taslamasynyň Pakistanda ykdysady we durmuş...
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowyň ýolbaşçylygyndaky türkmen wekiliýetiniň Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti Hasan Ruhani bilen Tähranda geçiren duşuşygynda türkmen-eýran hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň meseleleri maslahatlaşyldy. Türkmenistanyň daşary syýasat edarasynyň saýtynda habar berlişi ýaly, türkmen wekiliýeti 2018-nji ýylyň 12-13-nji maýynda Eýran Yslam Respublikasynda iş sapary bilen boldy.
Bellenilişi ýaly, duşuşykda iki döwletiň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmek,...
Sişenbe güni Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow dikuçardan paýtagtymyzda alnyp barylýan iri gurluşyklaryň, birnäçe desgalaryň, şäheriň durmuş düzümini ösdürmek, abadanlaşdyrmak boýunça maksatnamanyň iş ýüzünde ýerine ýetirilişi bilen tanyşdy. Şol sanda döwlet Baştutany Ahal welaýatynyň çäginde ýerleşen Owadandepede gurulýan tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygynyň barşy bilen tanyşdy.
Bu täzeçil taslama milli ykdysadyýetimiziň esasy ugruny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolundaky...
Amerikanyň nebit institutynyň (API) ABŞ-da bu çig malyň ätiýaçlyklarynyň garaşylmadyk ýagdaýda artandygy baradaky habaryndan soň nebitiň bahalary çarşenbe güni irden aşaklaýar, diýip Ria Nowosti habar berýär.
«Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,31 göterim pese düşüp, 78,19 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,28 göterim aşaklap, 71,11 amerikan dollaryna barabar boldy.
API-niň maglumatlaryna...
2018-nji ýylyň 15-nji maýynda Moskwa wagty bilen 7:58-de «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 6 sent ýokarlanyp, 78,29 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 2 sent gymmatlap, 70,98 amerikan dollaryna barabar boldy.
14-nji maýda söwdanyň başynda pese düşen nebit bahalary OPEC-iň aýlyk hasabatynda nebit bazaryny goldamaga taýýardygy hakynda beýan edeninden soňra gündiz...
The oil and gas sector and transport were the main topics of negotiations during the working visit of the Turkmen delegation to Tehran. "In accordance with the emphasis made by the Presidents of Iran and Turkmenistan, the cooperation between the two countries will continue in a positive direction," Iranian oil Minister Bijan Zanganeh said, welcoming...
Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan transmilli gaz geçirijisiniň 819-njy pakistan sepleşmesinde ilkinji seplemeleri kebşirlemek işi ýakyn aýlarda başlanyp biler. Media-Turkmen ORIENT habarlar agentliginiň belleýşi ýaly, bu barada öňdebaryjy pakistan gazeti Dawn taslama gatnaşyjy «Inter State Gas Systems» (ISGS) kompaniýasynyň ýokary wezipeli hünärmenlerine salgylanyp habar berýär.
ISGS-iň çeşmesiniň aýtmagyna görä, Pakistanyň çäklerinde TOPH gaz geçirijisiniň...
2018-nji ýylyň 14-nji maýynda Moskwa wagty bilen 7:40-da «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,5 göterim aşaklap, 76,70 amerikan dollaryna deň boldy. «WTI» söwda belgili nebitiň bahasy 0,3 göterim arzanlap, 70,46 amerikan dollaryna barabar boldy.
11-nji maýda Londonyň «ICE Futures» biržasynda «Brent» söwda belgili nebitiň bir barreliniň bahasy 0,5 göterim pese düşüp, 77,12 amerikan dollaryna,...
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 48-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt walýutasyna Russiýadan, Beýik Britaniýadan, Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan we beýleki ýurtlardan gelen telekeçiler Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen uçar kerosinini, suwuklandyrylan gazy, polipropileni, gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. BAE-li we türkiýeli işewürler Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen awtobenzine,...


text:
“Rempeýj” (Rampage)
“Rempeýj” (Rampage)
Režissýory: Bred Peýton; Keşplerde: Dweýn Jonson, Naomi Harris, Malin Akerman, Jeýk Lesi, Jeffri Din Morgan, Jou Manganiello, Merli Şelton; Prodýuserleri: Bred Peýton, Bo Flinn, Jon Rikard, Hiram Garsiýa; Ssenariçileri: Raýan Ingl, Karlton Kýuž, Raýan J. Kondal, Adam Ştikiel (“Midway Games”-iň adybir kompýuter oýny esasynda); Öndüriji: “New Line Cinema”, “Flynn Picture Company”, “Wrigley Pictures”, “Asap Entertainment”, “Seven Bucks Entertainment”; Paýlaýjy: “Warner Bros. Pictures”; Dowamlylygy: 107 minut; Görnüşi: ylmy-fantastik, uruşly, başdan geçirme; Ýurdy: ABŞ; Dili: iňlisçe; Býujeti: 120 million $.
Hereketli we komediýa filmleriň meşhur aktýory Dweýn Jonson ýene bir başdan geçirme kinosynda baş keşbi janlandyrdy. “Rempeýj” atly bu filme Bred Peýton režissýorlyk edip, ol Jonson bilen ozalam “Syrly ada gezelenç – 2” (Journey 2: The Mysterious Island), “San Andreas” (San Andreas) filmlerinde bile işleşipdi. 120 million dollar çykdajy edilen “Rempeýj” filminde Jonsondan başga-da Naomi Harris, Malin Akerman, Jeýk Lesi, Jeffri Din Morgan, Jou Manganiello dagy dürli keşpleri ýerine ýetirdi. ABŞ-nyň Çikago we Atlanta şäherlerinde surata alnan film eýýäm prokatdan 170 million dollar töweregi girdeji gazandy. “Midway Games”-iň adybir kompýuter oýny esasynda ssenarisi ýazylan film 107 minutlap dowam edýär.
Primotolog Dewis Okoýe täze dünýä inen gorilla bilen içgin gyzyklanýar. Ýöne synaglarda uly ýalňyşlyk goýberilýär we şol kiçijik maýmyn äpet, howply jandara öwrülýär. Görlüp oturylsa, başga-da birnäçe haýwanlarda geçirilen synaglarda köp ýalňyşlyk goýberilipdir. Okoýe genetikasy üýtgedilen haýwanlaryň howpundan dünýäni goramak üçin genetika inženeri bilen hereket etmeli bolýar…


text:
7-nji maý güni BMG-niň Ženewadaky edarasynda guramanyň Adam hukuklary geňeşiniň Ähliumumy syny boýunça Işçi topary Türkmenistanyň adam hukuklary babatynda öz üstüne alan borçnamalarynyň ýerine ýetirilişi dogrusyndaky milli hasabatyny diňledi. Türkmenistanyň wekilçilik toparyna ýurduň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýew ýolbaşçylyk etdi.
Ministriň orunbasarynyň çykyşyndan çen tutulsa, Türkmenistanda adam hukuklary “mesele däl”.
Ol çykyşynyň dowamynda ýurduň kanunçylygyna girizilen üýtgeşmeleri, soňky kabul edilen Konstitusiýany, täze döredilen Adalatçynyň edarasynyň ýurtda adam hukuklaryny goramakda alyp barýan “irginsiz” işlerini, Internet torunyň halkyň aglaba bölegine elýeterliligini we başga-da ençeme “ösüşleri” mysal hökmünde hödürläp, Türkmenistanda adam hukuklarynyň, hamana, emaý bilen goralýandygyny öňe sürdi.
Hajyýew Türkmenistanda Internet giňişliginiň örisi barada-da çykyş etdi. Ol 2014-nji ýylyň dekabr aýynda “Internet toruny ösdürmek” barada Türkmenistanda täze kanunyň kabul edilendigini aýdyp, Internet giňişliginde raýatlaryň terrorçylygy we radikal düşünjeleri wagyz edýän maglumat çeşmelerinden daşgary saýtlar boýunça hiç hili çäklendirilmeýändigini öňe sürdi.
DIM-iň orunbasarynyň okan hasabatynda Türkmenistanda 4.4 million adamyň mobil aragatnaşykdan peýdalanýandygy, munuň bolsa ilatyň 81 % deňdigi öňe sürülýär. Türkmenistanda 2012-nji ýylda geçirilen soňky ilat sanawy jemgyýetçilige äşgär edilmedi.
Şeýle-de, türkmenistanly resmi okan hasabatynda ýurtdaky internet ulanyjylarynyň sanyny 2016-njy ýyl bilen deňeşdirip, geçen döwre görä bu sanyň 21 % artandygyny aýdýar.
Gyzykly ýeri, Hajyýew Türkmenistanda sosial mediadan peýdalanýanlaryň sanynyň 180 % artandygyny aýdyp, ýurtda 25 müň adamyň Facebook sosial toruny işjeň ulanýandygyny, bularyň 24 %-niň her gün feýsbuga girýändigini öňe sürdi.
Hajyýewiň öňe sürýän feýsbuk ulanyjylarynyň umumy sanynyň 42 %-i aýal-gyzlardan 58 %-i bolsa erkeklerden ybarat.
Türkmenistanda ilatyň Internet giňişliginden päsgelçiliksiz peýdalanmagy boýunça döredilendigi öňe sürülýän “giň” mümkinçilikler bilen bir hatarda, Hajyýew ýurtda adam hukuklaryny gowulandyrmakda bitirilen başga-da “ençeme işler” barada agzap geçdi.
Türkmenistana halkara ýygnaklarda wekilçilik edýän toparlaryň çykyşylaryna mahsus bolşy ýaly, Hajyýew hem bu saparky hasabatda ýurtda kanunçylyk ulgamynda kabul edilýän kanunlardyr kararlary mysal görkezip, Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň gowulanýandygyny delillendirmäge synanyşdy.
Onuň sözlerine görä, Türkmenistanda 2016-njy ýylyň sentýabr aýynda kabul edilen täze Konstitusiýanyň 41 maddasy adam hukuklaryny kepillendirýän şertleri üpjün etmäge gönükdirilendir. Bu san ýurduň düzedişlerden öňki Baş kanunynda 30 ekeni.
“Hökümet häzir şu kanunlaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmeginiň üstünde işleýär” diýip, Hajyýew hasabata dowam etdi.
Ol ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň “dabaralanmagyna” ýene-de bir mysal berip, 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda “Adalatçy barada” kabul edilen täze kanuna ünsi çekdi. Onuň sözlerine görä, täze saýlanan Ombudsmen, ýagny Adalatçy ýurtda adam hukuklarynyň ýagdaýyny gowulandyrmakda “işjeň zähmet çekýär”.
Hajyýew Adalatçynyň alyp barýan işleriniň jemgyýetçilige açykdygyny, onuň ýöredýän işleri barada media serişdelerinde maglumat berilýändigini öňe sürdi.
Şeýle-de, ol 2018-nji ýylyň aprel aýynda Adalatçynyň adam hukuklary boýunça öz alyp barýan işleri barada prezidente hasabat berendigini belledi.
Hajyýew çykyşynyň dowamynda Türkmenistanda korrupsiýa garşy göreşden, adam gaçakçylygyna, diskriminasiýadan, Internetdäki maglumat elýeterliligine çenli başga-da birnäçe ugurlar barada agzap geçdi. Ol zorlukly ýitirim edilmelere we adam gynamalara garşy görülýär diýilýän çäreleri, Türkmenistanda adamlaryň hereket azatlygynyň “asla çäklendirilmeýändigini” hem sanawyna goşupdyr.
Halkara hukuk goraýjy guramalar Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň gözgynydygyny aýdýar. Azatlygyň websaýty Türkmenistanda petikli bolmagynda galýar. Türkmenistanlylar Facebook, YouTube, Vkontakte we ş.m beýleki sosial torlaryň, şol sanda WhatsApp, Viber ýaly habarlaşmak üçin ulanylýan tilsimleriň petiklenmeginden, şeýle-de özleriniň Internet giňişligindäki gymyldy-hereketleriniň “göz gabawynda” saklanmagyndan şikaýat edýärler. Serhetsiz reportýorlaryň soňky hasabatynda Türkmenistan metbugat azatlygynda dünýäde yzdan üçünji orunda ýerleşdirildi.
Makala Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary Wepa Hajyýewiň Ženewada eden çykyşynyň başdaky bölümi esasynda taýýarlandy.
Şeýle-de, makala düzedişler girizilip, Hajyýewiň Türkmenistanda “4.4 million mobil internet ulanyjysy” däl-de, “4.4 million mobil aragatnaşyk ulanyjysy bar” diýendigi aýdyňlaşdyryldy. Bu ýalňyşlyk BMG-de Hajyýewiň çykyşyny iňlis diline terjime eden terjimeçiniň säwligi sebäpli goýberildi. Makala ilkibaşda Hajyýewiň çykyşynyň iňlis dilindäki terjimesi esasynda taýýarlanypdy.


text:
Yragyň demirgazygyna howa hüjümi guraldy
Baş ştab mesele bilen bagly beýanat berdi
Türk ýaragly güýçleri Yragyň demirgazygynda guran howa hüjüminde terrorçylara degişli gaçybatalga, gowak we ýarag ammary hökmünde ulanylýan 8 ýeri nyşana aldy we hatardan çykardy.
Baş ştabdan berlen beýanata görä, Yragyň demirgazygynda ýerleşýän ekstremist terror guramasyna degişli ýerler nyşana alynmaga dowam edýär.
Operasiýalaryň çäginde Yragyň demirgazygynda ýerleşýän Sinath-Haftanin, Metina, Gara, Awaşin we Basýan etrapçalarynda howpsyzlyk güýçlerine garşy hüjüm guramak üçin taýarlyk görýändikleri anyklanylan ekstremist terror guramasyna garşy howa hüjümi guraldy.
Operasiýada ekstremist terror guramasy tarapyndan ulanylýandygy anyklanylan gaçybatalga, gowak we ýarag ammary hökmünde ulanylýan 8 ýer nyşana alyndy we hatardan çykaryldy.
Operasiýa gatnaşan harby uçarlar wezipelerini üstünlikli tamamlap harby bazalaryna gaýdyp geldi.


text:
Fransiýadaky umumy saýlawlaryň ikinji tapgyry tamam boldy
Resmi bolmadyk netijelere görä Prezident Emmanuel Makron ýeňiş gazandy
Makronyň ýolbaşçylygyndaky Respublikan ýöriş hereketi partiýasy bilen Demokratiýa hereketi partiýasy Milli mejlisde deputatlaryň köplügine eýe boldy.
Ady agzalan partiýalaryň 577 deputatlyk mejlisiň 350-sine eýe bolmagyna garaşylýar.
Şeýlelik bilen Makron saýlaw kampaniýasynda söz beren ykdysady we sosial özgerlişikleri durmuşa geçirmek üçin gerek bolan köplüge eýe boldy.
Umumy saýlawda esasy ýeňilen taraplar bolsa aşa sagjylar we aşa çepçiler boldy.
Aşa sagjylaryň wekili bolan Milli front partiýasynyň lideri Marin Le Pen syýasy karýerasynda ilkinji gezek depuatatlyga saýlandy.
Umumy saýwalara bolan gatnaşyk bolsa Fransiýa Respublikasynyň taryhynyň iň pes derejesindedi.
Saýlawçylaryň 55 göterimden gowragy saýlawlara gatnaşmady.


text:
Resmiler Pakistanyň günortasynda kiçi awtobusyň we kömür ýüklenen ýük ulagynyň çaknyşmagy zerarly azyndan 20 adam wepat bolandygyny we alty adamyň ýaralanandygyny habar berdiler.
Ýerli polisiýa ofiseri Rahmatullah Solanginiň AÝ/AR-na aýtmagyna görä, Sindh welaýatynyň Khairpur etrabynda 20-nji noýabrda bolan bu ýol heläkçiligine “güýçli duman” sebäp bolupdyr.
Polisiýanyň ýene bir resmisi Rab Nawaz pidalaryň sanynyň ýene köpelmeginiň ähtimaldygyny, sebäbi ýaralanan adamlaryň ýagdaýynyň agyrdygyny belledi.
Awtobusyň içindäki ýolagçylaryň arasynda çagalar hem aýallar bolupdyr.
Polisiýanyň aýtmagyna görä, derňewleriň netijesinde ulag sürüjileriň azyndan biriniň erbet howa şertlerinde çalt sürendigini anyklapdyr.
Pakistanda ýol hadysalary ýygy-ýygydan ýüze çykýar. Ulaglaryň tehniki näsazlyklary, sürüjileriň howpsuzlyk talaplaryny äsgermeýändigi sebäpli ýylda 5000-den gowrak adam heläk bolýar diýlip, hökümetiň statistik maglumatlarynda aýdylýar.


text:
Londonda ýaşaýyş jaýda bolan güýçli ýangyn zerarly azyndan alty adam wepat boldy diýip, polisiýa habar berdi we pidalaryň sanynyň köpelmeginiň ähtimaldygyny belledi.
Ot söndürijiler Londonyň günbatarynda ýerleşýän Grenfell binasynda 14-nji iýunda irden başlanan ýangyna garşy göreşmegini birnäçe sagatlap dowam etdirdiler.
“Men şu pursatda alty adamyň heläk bolandygyny tassyklap biljek, emma birnäçe güne çekjek doly dikeldiş işleriň dowamynda bu san üýtgejege meňzeýär” diýip, polisiýanyň ýolbaşçysy Stuart Kundy aýtdy.
Londonyň tiz kömek gullugy mundan öň 50 çemesi adamyň keselhanada bejergi alandygyny habar berdi.
Ot söndürijiler “köp sanly” adamy halas edendigini aýtdylar, emma şäheriň häkimi Sadik Han “köp” ýaşaýjynyň entek hasaba alynman galýandygyny mälim etdi.
Şaýatlar köp gatly ýaşaýyş jaýyň içinde gabawda galan adamlaryň öz jaýlarynyň aýnalarynda görünendigini aýtdylar. Käbirler binanyň ýokarky gatlarynda şem şöhlelerini görendiklerini habar berdiler.
Ýangynyň sebäpleri entek mälim bolmady.


text:
Türkmenistanyň zenanlary konsertleriň, sergileriň, bäsleşikleriň baş gahrymanlary boldular
Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde guralan ýurdumyzyň sungat ussatlarynyň konserti Watanymyzyň şöhratly aýal-gyzlaryna ajaýyp sowgat boldy. Mukamlar köşgünde geçirilen şu günki baýramçylyk konsertine ýurdumyzyň köpsanly aýal-gyzlary çagyryldy. Şol zenanlaryň arasynda zähmet weteranlary, önümçiligiň öňdebaryjylary, jemgyýetçilik guramalarynyň işjeňleri, “Ene mähri” diýen hormatly ada mynasyp bolan köp çagaly eneler, Halkara zenanlar gününiň öň ýanynda jemleýji tapgyry geçirilen “Ýylyň zenany” atly bäsleşigiň we beýleki döredijilik bäsleşikleriniň ýeňijileri bar.
Mukamlar köşgüniň sahnasynda ýurdumyzyň iň gowy döredijilik toparlary, meşhur horeografiýa we folklor toparlary, belli estrada aýdymçylary we halk bagşylary, ýaşajyk artistler mährem zenanlaryň hormatyna öz ussatlyklaryny görkezdiler.
Bu ajaýyp sahnada gözellik, çäksiz mähremlik, asyllylyk we wepadarlyk, çäksiz söýgi hem-de duýgularyň nepisligi wasp edildi, zenanlaryň keşbi bu düşünjeler bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr.
Baýramçylyk konsertiniň maksatnamasynyň esasy bölegini erkek adamlaryň çykyşlarynyň düzendigini bellemek gerek, olar joşgun hem-de şatlyk bilen bu dörän mümkinçilikden peýdalanyp, öz döredijilik sowgatlaryny mähriban, hoşgylaw we ajaýyp aýal-gyzlara bagyşladylar.
Şu günler Halkara zenanlar gününe bagyşlanan baýramçylyk çykyşlary paýtagtymyzyň seýilgählerinde hem-de ýurdumyzyň iň gowy konsert meýdançalarynda we sahnalarynda geçirilýär.


text:
24 Aralık 2016 Cumartesi
Ýaş Alymlar Merkezi Ýaşlaryň Ylmy Gözleg Işlerini Höweslendirer
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň ýanynda Ýaş alymlaryň merkezi dörediler.
Jemgyýetçilik başlangyjy esasynda döredilýän merkeziň maksady ýurdumyzda ýaş alymlaryň täze nesliniň kemala gelmegine, zehinli ýaşlary ylmy-tehniki we gözleg işlerine çekmäge, olaryň täze açyşlara bolan gyzyklanmalaryny höweslendirmäge gönükdirilendir.
Ýaş nesilleriň ukyp-başarnyklaryny doly derejede durmuşa geçirmegi, gözýetimlerini yzygiderli giňeltmegi, ýokary hilli bilim almagy, anyk netijeleri nazarlaýan ylym bilen işjeň meşgullanmagy, öňdebaryjy kämil tehnologiýalary özleşdirmegi üçin zerur şertleriň döredilmegi Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 23-nji aprelde Özbegistana iki günlük döwlet sapary bilen bardy. Daşkendiň aeroportynda Berdimuhamedowy özbek premýer-ministri garşylady.
Berdimuhamedow öz özbek kärdeşi Şawkat Mirziýoýew bilen “Kuksaraý” rezidensiýasynda ikiçäk we giň çäkde gepleşik geçirdi. Şeýle-de, iki döwletiň arasynda ikitaraplaýyn dokumentlete gol çekildi.
Читайте также на русском
Prezident Mirziýoýew öz çykyşynda geçen ýylyň dowamynda Türkmenistana üç gezek sapar edendigini, şeýle-de öňden bäri bar bolan meseleleriň çözgütleriniň maslahat edilendigini aýtdy.
Mirziýoýew Berdimuhamedowyň bu saparyny “taryhy” diýip atlandyryp, gepleşikleriň dowamyndaky çözülmedik meseleleriň galmandygyny hem belläp geçdi.
Özbek prezidenti sebitdäki hopwsuzlyk, şol sanda Owganystandaky ýagdaýalaryň hem içgin maslahat edilendigini nygtady.
Mundanam başga, özbek prezidenti Özbegistanyň türkmen gazyny Owganystanyň we Pakistanyň üsti bilen Hindistana akdyrmaga mümkinçilik berjek gazgeçiriji proýektine gatnaşjakdygyny aýtdy.
Ýeri gelende bellesek, bu saparyň öňüsyrasynda, Azatlyk Radiosynyň türkmen hökümetindäki ynamdar bir çeşmesi Berdimuhamedowyň ikiçäk gepleşiklerde özbek kärdeşinden Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan, ýagny TOPH geçirijisiniň gurluşygy üçin karz pul we goldaw soramak üçin barýandygyny gürrüň beripdi.
Mirziýoýew öz ýurdunyň bu proýekte gatnaşjakdygyny aýtsa-da, munuň nähili görnüşde amala aşjakdygyny diňe indiki gepleşikleriň üsti bilen takyklaşdyryljakdygyny sözüne goşdy.
Bu aralykda, Azatlyk Radiosynyň Daşoguzdaky çeşmeleri iki ýurduň arasynda wizasyz režiminiň ýola goýulmagyna garaşylýandygyny, serhet geçelgesinde degişli taýýarlyk işleriniň görülýändigini habar berdiler.
Ilat arasynda şeýle umytlaryň bardygyny Özbegistan tarapyndaky ýaşaýjylar hem aýdýarlar. Bellesek, serhediň iki tarapynda hem köp sanly etniki türkmenler we özbekler ýaşaýarlar.
Emma, bu maglumaty häzirlikçe resme çeşmelere tassykladyp bolmady. Bu barada iki prezidentiň geçiren metbugat-ýyganynyň dowamynda hem hiç zat aýdylmady.
Читайте также на русском
Bu aralykda, Berdimuhamedowyň sapary bilen baglylykda paýtagt Daşkende serenjam berildi. Hususan-da paýtagtyň Ýaşnabat etrabynyň häkimi prezidentiň awtoulag kerweniniň geçjek ýolunyň ugrunda ýerleşýän dükänlaryň, kafeleriň, duralgalaryň we gazet kiosklarynyň ählisini aýyrmagy buýurdy.
Prezident Mirziýoýewiň biraz öň gadagan edendigine garamazdan, bu territoriýany arassalamak işlerine bilim we saglygy saklaýyş pudagynyň işgärlerini iberdiler.
Mundanam başga, Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugy türkmen prezidentini garşylamak üçin eli baýdakly talyplaryň, döwlet işgärleriniň çykarylandygyny, şeýle-de paýtagtda berk howpsuzlyk çäreleriniň görülendigini habar berdi.
Diri korridory emele getirmeli adamlar eýýäm ir sagat 7-de durmaly ýerlerine getirildi. Bellemeli ýeri, prezidentiň uçary mundan diňe üç sagatdan soň Daşkentde gonupdy.
Galyberse-de, Berdimuhamdowy garşylamak üçin okuwlary ýatyrylan talyplar günüň dowamynda köpçülikleýin çäreleriň geçirilýän başga ýerlerine hem mejbury äkidildi. Bellesek, Türkmenistanda bular ýaly ýagdaýlary dowamly synlasa bolýar.
Günüň dowamynda prezidentleriň Daşkent şäherindeki Magtymguly köçesine baryp görmegi, Aşgabat prospektiniň açylyş dabarasyna gatnaşmagy planlaşdyryldy.
Gurbanguly Berdimuhamedow 24-nji aprelde Horezm oblastyna barar. Onuň Hywada “Uly howly” ýadygärligine, “Içan gala” toplumyna baryp görmegine we beýleki medeni çärelere gatnaşmagyna garaşylýar.
Berdimuhamedow mundan öň Özbegistana soňky gezek 2016-njy ýylyň sentýabrynda, respublikanyň ilkinji prezidenti Yslam Kerimowyň jynazasy bilen bagly sapar edipdi.
Munuň yzy bilen, Şawkat Mirziýoýew prezident saýlanaly bäri iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar täze bir derejä çykdy we Özbegistanyň ikinji prezidenti özüniň daşary ýurt saparlaryny 2017-nji ýylyň martynda Türkmenistandan başlady.
Bellemeli ýeri, prezident Mirziýoýew şondan kän wagt geçirmän, 2017-nji ýylyň maýynda hem iki günlük resmi sapar bilen günbatara Türkmenistana geldi. Şonda hem türkmen mediasy bu saparyň öňünden planlaşdyrylandygy ýa-da planlaşdyrylmandygy barada anyk bir zat aýtmandy. Munuň üstesine, Mirziýoýewiň iki aý çemesi wagtdan soň Türkmenistana gaýtadan sapara gelmeginiň sebäpleri barada hem hiç zat aýdylmady.


text:
metro-turkmen
Minskide Söweş sungaty boýunça VII halkara oýunlary tamamlandy, onda Türkmenistanyň ýygyndy topary bürünç medallaryň ýene üçüsine mynasyp boldy. Olaryň ikisi ...
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň saýlanan eserleriniň «Ösüşiň täze belentliklerine tarap» atly kitabynyň nobatdaky – 10-njy tomy türkmen we rus dillerinde ...
24-nji noýabrda geçirilen hökümetiň mejlisinde ýurdumyzyň okuw mekdeplerinde daşary ýurt dilleriniň okadylyşyny kämilleşdirmek, bilim ulgamynyň ähli basgançaklarynda bitewi bilim gurşawuny ...
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow 5-nji dekabrda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisini geçirdi. Mejlisde ...
آخرین خبرها
© کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به وب سایت "ترکمن نیوز" می باشد. کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است .


text:
Türkiýe we Özbegistan 3 milliard dollarlyk ylalaşyga gol çekip, iki ýurduň arasynda ençeme ýyllap dowam eden dartgynlylygyň soňuna çykdylar we ykdysady hem medeni gatnaşyklara bat berdiler.
Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan 30-njy aprelde Ankaranyň we Daşkentiň öňe süren “umumy gymmatlyklarynyň” ähmiýetini nygtady.
Erdogan Özbegistana üç günlük saparyna başlamagynyň öňüsyrasynda eden çykyşynda ýurtlaryň ozalky ýyllaryň dartgynlylygyny aradan aýyryp, “elden berlen” mümkinçilikleriň öwezini dolmagy başarjagyna umyt baglady.
Iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy eýýäm çürt-kesik ýokarlandy we 2017-nji ýylda ozalkysyndan 30% ýokarlanyp, 1.5 milliard dollara ýetdi.
Türkiýäniň we Özbegistanyň arasyndaky dartgynlylyk Yslam Karimowyň Ankarany öz syýasy garşydaşlaryny gizlemekde aýyplamagynyň yzýany güýçlenipdi.
Özbegistanyň häzirki prezidenti Şawkat Mirziýoýew 2016-njy ýylda häkimiýet başyna geçen soň regional hyzmatdaşlygy ösdürmegiň ugrunda hereket edýär. Mirziýoýew 2017-nji ýylyň oktýabr aýynda Türkiýä sapar etdi.


text:
“Mollagara” şypahanasynda häzirki wagtda ýylyň bütün dowamynda nerw we daýanç hereket ulgamynyň keselleri, bogun keselleri, poliartritleri, ostehondrozy, infeksion rewmoartritleri, guryagyry, distrofiki artritleri, bursellýoz artritleri, bil agyry, nerwitleri, polinewritleri, poliomielitleri, osteohondrozy, oňurga kesellerini, önelgesizlik we peşew-jyns organlarynyň keseller bejerilýär. Şypahanada bejergi häsiýetli laý, duzly suw wannasy, elektrikleşdirlen palçyk we yssy ýagtylyk bilen bejeriş gezekleşdirme usulynda yzygiderli ulanylýar. Palçyk bellibir derejede gyzdyrylyp, kada laýyk ulanylanda, diş etiniň sowuklamagynyň öňüni almak, ýüze düşýän ýakallary, örgünleri aýyrmak, tene näziklik bermek, sowuklama ýaly ençeme keselleri bejermekde özboluşly melhemdir. Näsaglara bejerginiň bir tapgyrynyň dowamynda palçyk bilen bejerişiň 9-10 emini we 9-10 gezek duzly suwly wanna emleri bellenilýär. Şypahanada tebigy bejergi derman serişdeler bilen utgaşdyrylanda bejerginiň netijeliligi hasda ýokary bolýar.
“Mollagara” şypahanasynda Germaniýa Federatiw Respublikasynyň “Siemens”, Beýik Britaniýanyň “BTL”, Italiýanyň “Fazzini”, Slowakiýanyň “Mediprogres” öndürijileriniň lukmançylyk enjamlary we beýleki saglygy goraýyş maksatly serişdeler bilen üpjün edilen bejeriş –anyklaýyş bölümleri we otaglary bolup, öz işine ussat lukmanlaryň halkymyza ýokary derejeli hyzmat etmekleri üçin has oňaýly mümkinçilikler döredilen .
Şypahanada oňurga sütünine zeper ýeten näsaglary bejermäge niýetlenilen ýörite bölüm hereket edýär. Ol ýerde basseýinler, palçyk we duz bilen bejeriş otaglary, suwasty owkalamak arkaly bejergi, bedenterbiýe, rentgen, ultrases barlagy, kliniki we biohimki barlag otaglary näsaglara hyzmat edýär. Şypahanada em wannalary, bejeriş wannalary, dermanlyk ösümlikler bilen bejergi hem bardyr.
Häzirki günde “Mollagara” şypahanasy tanalmaz derejede özgerdilip, dünýä ülňülerine laýyk gelýän lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilip, öz saglyklaryny dikeltmäge gelýän raýatlara ýokary derejede hyzmat edýär. Jemi 815 adama, şol sanda 170 maşgala niýetlenen bu şypahanada keselleri anyklaýyş, şeýle hem bejeriş merkezinden, çagalar bölüminden başga-da suwasty owkalama, duzly suwly wannalar we duşlar, sowuk howa akymy, duzly we mineral howadan dem almak arkaly bejeriş bölümleri bar. Bu ýerde näsaglary gyzdyrlan daşlar, Garagumuň gyzgyn çägesi we ozon gazy, ýurdumyzyň dermanlyk ösümliklerinden taýýarlanylan erginler bilen bejermegiň täze we netijeli usullary hem giňden ulanylýar. Bu ýerdäki duzly kölüň kenarynda gün şöhlesi bilen saglygy berkitmek we dynç almak üçin niýetlenen 300 orunlyk solýariý bölüm hem işleýär.
Şypahanada öz saglyklaryny berkitmäge gelýän adamlaryň oňat dynç almaklary üçin hem zerur şertler döredilen. Bu ýerdäki täze açylan kitaphanada, internet kafede, restoranda we dükanlarda, amfiteatrda, gözellik salonynda we beýleki medeni durmuş maksatly otaglarda adamlara medenýetli hyzmat edilýär.
“Mollagara” şypahanasy
“Mollagara” şypahanasynda häzirki wagtda ýylyň bütün dowamynda nerw we daýanç hereket ulgamynyň keselleri, bogun keselleri, poliartritleri, ostehondrozy, infeksion rewmoartritleri, guryagyry, distrofiki artritleri, bursellýoz artritleri, bil agyry, nerwitleri, polinewritleri, poliomielitleri, osteohondrozy, oňurga kesellerini, önelgesizlik we peşew-jyns organlarynyň keseller bejerilýär. Şypahanada bejergi häsiýetli laý, duzly suw wannasy, elektrikleşdirlen palçyk we yssy ýagtylyk bilen bejeriş gezekleşdirme usulynda yzygiderli ulanylýar. Palçyk bellibir derejede gyzdyrylyp, kada laýyk ulanylanda, diş etiniň sowuklamagynyň öňüni almak, ýüze düşýän ýakallary, örgünleri aýyrmak, tene näziklik bermek, sowuklama ýaly ençeme keselleri bejermekde özboluşly melhemdir. Näsaglara bejerginiň bir tapgyrynyň dowamynda palçyk bilen bejerişiň 9-10 emini we 9-10 gezek duzly suwly wanna emleri bellenilýär. Şypahanada tebigy bejergi derman serişdeler bilen utgaşdyrylanda bejerginiň netijeliligi hasda ýokary bolýar.
-
garayolly68
2 weeks ago
- Sheyle makalalar yygy-yyhydan goyulup durulsa juda derwayys bolardy. Sag boluñ.


text:
20 Mart 2015 Cuma
Ahal 2 - 1 Erbil
Ahal toparynyň futbolçylary Aziýa Futbol Konfederasiýasynyň Kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyrynda şu gün Yragyň iň güýçli toparlarynyň biri “Erbilden” 2:1 hasabynda üstün çykdy.Türkmenistanyň çempionatynda ikinji orna eýe bolan we ýurdumyzyň Kubogynyň eýesiniň bäsdeşleri Yragyň çempionatynda dört gezek ýeňiş gazanyp, AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşlara alty gezek gatnaşan, geçen ýyl bolsa onuň finalyna çykan hem-de oýundan soňky 11 metrlik urgularyň netijeleri boýunça Kuweýtiň “Al-Kadsiýa” toparyndan 2:4 hasabynda ýeňlen topardyr.
“Erbil” topary AFK-nyň Kubogy ugrundaky şu gezekki ýaryşlarda üstünlikli badalga aldy, myhmançylykda Täjigistanyň üç gezek çempiony we bu ýurduň Naýbaşy kubogynyň dört gezek eýesi “Istiklol” toparyny 3:1 hasabynda utdy. Soňra bu topar 0:1 hasabynda öz ýerinde Aziýanyň derejesi boýunça ikinji ýerde durýan kubogynyň häsirki eýesi “Al-Kadsiýa” toparyndan utuldy.
Aşgabatda geçirilen duşuşygyň ilkinji 10 minutynda myhmanlar yzygiderli hüjüm edip, hasaby açmaga hem mümkinçilikleri boldy. Diňe derwezeban Nikita Gorbunowyň ussatlygy muňa päsgel berdi.
Türkmen futbolçylary bäsdeşleriň hüjümlerini yzyna gaýtarmak bilen, oýny deňlemegi başardylar we duşuşygyň birinji ýarymynyň ortalarynda hüjüme geçip başladylar. Esasan-da “Ahal” toparynyň oýunçysy Rahmet Şermetowyň meýdançanyň çep tarapy boýunça hereket etmegi we Altymyrat Annadurdyýewiň merkezden bäsdeşleriň derwezesine aralaşmagy has-da howply ýagdaýlary döretdi. A.Annadurdyýewiň diňe duşuşygyň soňky 18 minutynyň dowamynda iki gezek derwezä pökgi geçirmäge mümkinçiligi boldy. Birinji gezekde myhmanlaryň derwezebany ýagdaýy halas etdi, ikinji pursatda bosla biziň hüjümçimiziň urgusy dürs bolmady. Şondan bir minut geçenden soň, A.Annadyrdyýewe hasaby açmak üçin ýene bir mümkinçilik döredi. Emma pökgi onuň urgusyndan soň az-kem derwezäniň ýokarsyndan geçdi.
Şeýle-de bolsa oýnuň 29-njy minutynda biziň futbolçylarymyza hasaby açmak başartdy. Meýdançanyň çep tarapyndan 11 metrlik belginiň töweregine pökgi berildi. Derwezeban pökgini jerime meýdançasynda duran Gurban Annaýewe tarap gaýtardy, biziň futbolçymyzyň urgusy dürs boldy. Şondan bir minut soň yrakly futbolçylar tiz garşylyklaýyn hüjüme geçdiler we Luaý Salahyň uran pökgisi derwezä girdi we hasap 1:1 ýagdaýda toparlar arakesmä çykdylar.
Oýnuň ikinji ýarymynda myhmanlar derwezäni goramaga aýratyn üns berdiler we oýun deňme-deň ýagdaýda geçdi. Diňe duşuşygyň 90-njy minutynda Gurban Annaýew ikinji gezek tapawutlanyp, hasaby 2:1 ýetirdi we biziň toparymyz ýeňiş gazandy.
Netijede “Ahal” “C” toparynda 3 utuk toplady. Şeýle hem “Erbil” we “Istiklol” toparlarynyň her biriniň 3 utugy bar. Emma “Istiklol” topary bir oýny az geçirdi. Üçünji tapgyrda Täjigistanyň üç gezek çempiony Kuweýtde 6 utuk bilen öňde barýan “Al-Kadsiýa” topary bilen duşuşar we eger-de täjik futbolçylary ýeňlişe sezewar bolsalar, bir wagtyň özünde üç toparyň deňeçer utuklary bolar.
“Ahal” topary AFK Kubogynyň “C” toparynda öňdeligi eýeleýän topary ýeňip, özüniň şu günki gazanan utuşy bilen ýaryşlara aýratyn çekeleşikli häsiýeti berdi. Jogap duşuşygy “Erbil” topary bilen 15-nji aprelde Kataryň paýtagty Doha şäherinde bitarap meýdanda geçiriler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Biz kimdir birine öz pikirimizi ýetermek üçin gepleýäris hem ýazýarys. Biziň gepleşigimiz we ýazuwymyz aýratyn sözlemlerden ybarat bolýar. Gutarnykly pikir aňladýan söze ýa sözler ýygyndysyna sözlem diýilýär. Sözlemler gutarnykly intonasiýa bilen aýdylýarlar. Olaryň ilkinji harpy mydama baş harp bilen ýazylýar.
Sözlemiň grammatik hyzmaty onuň bir zady habar bermäge, soramaga ýa-da ýüzlenmäge hyzmat edýänligidir. Sözlemler birnäçe toparlara bölünýärler. Sözlemler öz aňladýan manylary boýunça üç hili bolýar:
Habar sözlemi bir zady habar bermegi aňladýar, onuň soňunda nokat (.) goýulýar.
Biz geldik.
Sorag sözlemi bir zady soramagy aňladýar, onuň soňunda sorag belgisi (?) goýulýar.
Eje, şu gün näme bişirdiň?
Ýüzlenme sözlemi ýüzlenmegi, begenmegi, haýyşy, gahary aňladýar, onuň soňunda ýüzlenme belgisi (!) goýulýar.
Ura, ertir kakam geljek!
Sözlemdäki zerur hasaplanýan sözüň nygtalyp aýdylmagyna logiki basym diýilýär. Logiki basymdan peýdalanylmagy sözleýşimiziň täsirliligini artdyrýar.
Pikiriň diňleýjä aýdyň we düşnükli ýetirilmegi üçin sözleýişde azajyk säginilýär. Şol säginmä pauza diýilýär. Säginmäniň belgisi iki dik çyzykdyr.
Şu gün okuwçylar // öňkülerinden // has ir // geldiler.
Käbir halatlarda sözlemde pauzanyň orny üýtgände, sözlemiň aňladýan manysy hem üýtgeýär.
Belli bir sözüň, söz düzüminiň ýa-da sözlemiň degişli, gerekli äheňde aýdylmagyna intonasiýa diýilýar. Gepleýşiň, sözleýşiň sazlaşykly, mylaýym heňli gurluşy, geplenende äheňiň, sesiň ýokary galyp we aşak düşüp durmagy intonasiýa mahsus bolan alamatlardyr.
Söz düzümleri we sözlemler sozleriň özara baglanyşmaklary netijesinde hasyl bolýarlar. Bu baglanyşygyň iki hili görnüşi bar: garaşly we garaşsyz baglanyşygy.
Sözleriň deň hukukly baglanyşygyna garaşsyz baglanyşygy diýilýär. Şu ýol bilen deňdeş agzalar, ýüz tutma sözler we tirkeş sözler baglanyşýarlar.
Guljan, Merjen, Gül üçüsi öýe girip gitdiler.
Garaşly baglanyşykda bir söz ikinji söze garaşly bolup, garaşly söz esasy sözi aýyklap gelýär.
Ak kepderi uçup gitdi.
Garaşly baglanyşykda garaşly sözler esasy sözlere ylalaşma, eýerme, ýanaşma ýollary bilen baglanyşýarlar.
Ylalaşma baglanyşygy - garaşly sözüň esasy söz bilen sanda we ýöňkemede ylalaşmagy. Bu baglanyşyk, esasan, eýe bilen habaryň arasynda bolýar.
Enem (1-san) derrew ýola (1-san) çykdy.
Ýanaşma baglanyşygy - garaşly sözüň esasy söz bilen hiç hili üýtgediji goşulmasyz we kömekçi sözsüz diňe tertip taýyndan baglanyşygy.
Beýik daglar dumanlap görünýär.
Eýerme baglanyşygy - garaşly sözüň esasy söze eýermegi bilen ýüze çykýan baglanyşyk. Bu baglanyşykda garaşly söz esasy söze, onuň talap etmegine görä, düşüm goşulmalarynyň ýa-da sözsoňy kömekçileriniň üsti bilen baglanyşýar.
Suwsap iýeňde garpyz agzyňa bal ýaly degýär
Şu sözlemde bal diýen garaşly söz ýaly kömekçisi arkaly degýär sözüne baglanýar.
Sözlemde sözleriň tertibi arkaly biz sözlemdäki iň zerur sözi ýüze çykarýarys. Türkmen dilinde, köplenç, eýe sözlemiň başynda, habar hem ahyrynda gelýär. Poeziýa eserlerinde bu kadanyň saklanylmaýan, sözleriň tertibiniň üýtgedilýän ýagdaýlary köp duşýar. Şuňa dilde inwersiýa diýilýär.
Soradym (habar) men alymdan (eýe)
Diledim (habar) men zalymdan (eýe).


text:
V Aziada gatnaşmak üçin futzal boýunça milli ýygyndy toparyň düzümi belli boldy
Türkmen futzalçylary Ispaniýada okuw-türgenleşik ýygnanşygyny geçirdiler. Milli ýygyndy toparymyzyň baş tälimçisi, ýaponiýaly hünärmen Keoheý Nakamuranyň pikirine görä, ol çakgan, çalt ösýän oýnuň tilsim aýratynlyklaryny deňeşdirmäge mümkinçilik berýär. Ýaponiýada oýunçylar tizlige üns berip, pökgüni bir-birine galt geçirip, goranyşdan derrew hüjüme geçýän bolsalar, Ispaniýada welin tilsimli oýun ýörgünlidir, oýunçy käte topy özünde artygrak saklasa-da, bir gyzygansoň ondan pökgüni alaýmak öte kyn bolýar. Azerbaýjan futzaly hem ispanlaryňka meňzeş, onda esasan goranyşa üns berilýär, futzal boýunça Türkmenistanyň ýygyndy topary taktiki-tehniki usullaryň köp görnüşi bilen tanyşdy.
Ýygyndy toparymyz Walensiýanyň golaýyndaky kiçeňräk Benidorma şäherinde boldy, bu ýerde toparymyzyň türgenleşiklerdir oýunlar geçirmegi üçin örän gowy şertler döredildi.
Ildeşlerimiz ilkinji oýunda ikinji liganyň „Kalpe“ kluby bilen duşuşyp, ondan 7:2 hasabynda üstün çykdy. Ispaniýanyň futzalynda Ýokary liga, 1-nji, 2-nji, 3-nji, 4-nji ligalar hem bar, şonuň üçinem bäsdeş saýlamakda kynçylyk döremedi.
Birinji liganyň „Deniýa“ kluby bilen geçirilen oýunda ýygyndy toparymyz 5:6 hasabynda ýeňildi. Ikinji liganyň „Elçe“ kluby bilen üçünji duşuşykda weli, Türkmenistanyň ýygyndy topary 9:1 hasabynda ýeňiş gazandy. Hut şu oýundan soň ispan metbugaty türkmen futzalçylarynyň oýnuny belledi we ispan klublaryna biziň oýunçylarymyza üns bermegi maslahat berdi...
Ýygyndy toparymyz oýunlardan daşgary adatdakysy ýaly türgenleşiklerem geçirdi. Olaryň beden taýýarlygy 1-nji liganyň „La Willa“ kluby bilen dördünji oýny deň tamalamaga mümkinçilik berdi.
Ispan futzalynyň Ýokary ligasyndan „Kartahena“ kluby bilen geçirilen duşuşyk has gyzykly geçdi. Ildeşlerimiz çakganlykda, ýiti hüjümde ýer eýelerinden rüstem geldiler, olaryň bäsdeşelriniň derwezesine jogapsyz dört pökgi salmagy-da muňa şaýatlyk edýär!
Ýygnanşygyň soňky oýny 2-nji ligadan „Se Gorbe“ kluby bilen boldy, ol 3:3 hasabynda deň tamamlandy.
Toparymyzyň halypasy ýygnanşygyň netijelrinden kanagatlanýandygyny belledi. Birinjiden, ýygyndy toparyň 16 oýunçysyyň ählisi oýunlarda synaldy, topardaa oýnajaklaryň 90% belli boldy. Taktiki usullaryň birnäçesi ulanyldy, oýunçylaryň özara düşünip oýnaýşy barlanyldy. Ýygyndy toparymyz hüjüme ökde, garşylyklaýyn hüjümleri şowly bolýar. Goragda käbir meseleler bar, derwezebanlaryň oýny alada goýýar. Kemçilikleri düzetmäge wagt bar, zerur düzedişler giriziler-diýip, ýygyndy toparymyzyň baş tälimçisi Keoheý Nakamura nygtady.
Aşgabada gelensoň türgenler öz klubyna gitdiler, olar öz toparlarynyň hatarynda futzal boýunça Aşgabadyň açyk çempionatyna gatnaşarlar. Maý aýynyň ahyrynda ýygyndy toparymyz Ýaponiýada geçiriljek uly halkara ýaryşyna gatnaşar, ildeşlerimiz Perunyň, Italiýanyň, Ýaponiýanyň, Awstraliýanyň, Wýetnamyň toparlary bilen güýç synanşar.


text:
Biz şu makalada adamyň organizmi üçin örän peýdaly bolan bir gök önümi – kädi barada, onuň saglyga peýdasy barada gürrrüň bermekçi.
Kädi bir ýyllyk ösümlikdir. Onuň baldagy 8 metre çenli uzalyp, köpsanly murtjagazlary bolýar. Kädi iýun-iýul aýlary gülleýär. Onuň gülleri iri we sary bolýar. Kädi sentyabr-oktýabr aýlary ýetişýär. Kädiniň örän köp görnüşleri bolup, onuň miwesi togalak, süýri, agramy 20 kilograma çenli bolup bilýär. Kädiniň eti ýumşak, köplenç mämişi reňkde bolýar. Kädiler maşgalasyna kabaçok, patisson, iri kädi, daş kädi dagylar degişlidir. Kädi gadymy ösümlik bolup, onuň watany Meksika hasaplanylýar. Kädini b.e. 3000 ýyl ozal ösdürip ýetişdirendikleri barada maglumatlar bardyr.
Dowamy
Hemmeler ýarmanyň (ýarma – kaşa) diňe tagamly däl, eýsem peýdalydygyny bireýýam bilýärler. Ýarmalaryň islendigi kletçatka baý bolup, adamyň organizminden şlaklaryň, ýagny siňdirelen iýmitden galan galyndylaryň organizmden çykarylmagyna ýardam berýändir. Ýarmalaryň arasynda iň peýdalysy süle ýarmasydyr (gerkules kaşasy).
Dowamy
Gaýtadan işlenilen etleriň, mysal üçin büzmeçeleriň iýilmegi ýürek-damar keselleriniň döremek ähtimallygyny artdyrýar. Alymlar gaýtadan işlenilmedik täze etiň zyýany büzmeçeleriň ýetirýän zyýanyndan azdygyny çaklaýarlar.
Garward uniwersitetiniň ylmy-barlag topary milliondan gowrak adamlaryň iýmitlenişini öwrenip, geçiren işleriniň netijelerini analiz etdiler. Olar gaýtadan işlenilen etiň bary-ýogy 50 gramynyň diabet keseline uçramak töwekgelligini artdyrýandygyny ýüze çykardyrlar.
Emma gaýtadan işlenilmedik etiň: sygyr, goýun ýa doňuz etleriniň iki esse köp mukdary iýlende-de, diabet keseline uçramak töwekgelligi ýok. Ýogsa etleriň iki görnüşinde-de: gaýtadan işlenileniň-de, gaýtadan işlenilmedigiň-de düzümindäki ýag mukdarlary deňdir.
Dowamy
Dogry iýmitlenmäniň esasy kadasy: çenden artyk iýmezlik.
Nahar iýlende sarp edilen kuwwatlylygyň öwezini dolar ýaly halda iýmelidir. Ýöne bedeniň gije-gündiziň dowamyndaky bioritmini hem unutmaly däldir. Mysal üçin giç ýatýan adamlar irden bir käse çaý ýa-da kofe bilen oňsa, ir ýatyp, ir turýan adamlar ertirligi oňat edinmegi halaýarlar. Işdäsiz iýlen naharyň peýdasynyň azdygy ýadyňyzda bolsun. Sebäbi işdä hem endik ýalydyr. Ony hökman hasaba almalydyr. Mysal üçin, ertirlik edinilende spirtli içgileri ýa-da agyr nahar iýmejek bolmaly, ýogsa bagra agramyň düşmegi mümkin. Emma gündiz sagat 15-de saçak başyna geçseňiz, nahardan uly lezzet alarsyňyz, sebäbi günüň şu wagtynda duýuş organlaryň, aýratyn hem ys we tagam biliş organlarynyň duýujylygy diýseň ýitelýändir.
Haçan naharlanmaly?
Dowamy
Çaga üçün ene süýdünden peýdaly we gymmatly önümiň ýoklugy bireýýäm subut edildi. Çagany ene süýdünden kesip, emeli süýt bermek – düýbünden ýalňyş çemeleşmedir. Çaga niýetlenen emeli süýt önümleri, ýokary tehnologiýanyň talaplaryna laýyk gelýän hem bolsa, hiç haçan düzümi boýunça ene süýdüne meňzäp bilmez. Çünki ene süýdi her çaganyň talaplaryna, ýaşyna görä düzümini üýtgedip durýandyr.Hiç bir emeli süýt garyndysy her bir çaganyň talaplaryna laýyklykda uýgunlaşyp bilmez.
Ene süýdi bilen iýmitlenýän çagalar ýokanç kesellerden, aşgazan-içege we dem alyş ulgamynyň kesellerinden goragly bolýar. Emeli iýmitlenýän çagalaryň arasynda, ölümçilik aşgazan-içege kesellerinde 14 esse, dem alyş ýollarynyň kesellerinde 3 esse ýokarydyr.
Dowamy
Täsin zehinli çaga ir çagalykdan şahsyýet bolmak bilen, öz deň-duşlaryndan ösüşi taýdan tapawutlanýar. Ol ilkibaşdan adatdan daşary ajaýyp ukyplaryny ýüze çykaryp, öz ýaşyna mahsus bolmadyk aň-bilimi görkezýär. Şular ýaly çagalar mekdebe barmankalar döredijilige, oýlap tapyjylyga höwes bildirýärler. Maşgalada akylly çaganyň bolmagy onuň ene-atasyny diýseň begendirýär. Emma bu täsin zehinlilik diňe dogabitdi bolman, eýsem ony ösdürip-de bolýandyr. Çaganyň derejesini ösdürmekde onuň iýmitlendirilişi örän möhüm orny eýeleýändir. Muňa köpsanly ylmy-barlaglaryň netijeleri şaýatlyk edýär. Mysal üçin, ýaňy-ýakynda iňlis alymlary şu ylmy synagy geçirip gördüler. Bu ylmy synaga 5 ýaşly ekiz oglanjyklar gatnaşdyryldy. Olaryň biri öňküsi ýaly naharlanmagy dowam etdi. Beýlekisini bolsa sagdyn iýmit bilen naharlap başladylar. Birnäçe gün geçenden soň, sagdyn iýmit iýýän oglanjyk özüni has asuda alyp baryp, urşuganlygynyň, dawaçyllygynyň kemelendigi aýdyň boldy. Ylmy synag tamamlananda bolsa, sagdyn iýmit bilen naharlanan oglanjygyň okuwa ýetişiginiň öz doganyndan 15% ýokary bolandygy tassyklanyldy.
Çaganyň akyl ukyplarynyň ösmegi we bekemegi üçin ol haýsy iýmitleri iýmeli?
Dowamy


text:
Garynja
Türkmenistanyň garynjalarynyň içinde Messor urugynyň wekilleri oňat öwrenilen. Bu urugyň wekilleri Türkmenistanyň çöllerinde has giň ýaýran. Olaryň hemme görnüşleri ösümlikleriň däneleri, tohumlary bilen iýmitlenýärler, şoňa görä-de bu garynjalar ösümlikleriň ýaşaýşynda zyýanlydyr. Günorta Türkmenistanda Messor urugynyň 8 sany görnüşi: Messor denticulatus; Messor aralocaspius; Messor variabilis; Messor intermedium; Messor excursionis; Messor subgracilinodis; Messor lamellicornis we Messor perententatus ýaşaýarlar. Olary şertleýin çägeli çöllüklerde, toýun-çägelik çöllerde, dag etegindäki toýun we dag jynslary goşulan toprakda ýaşaýan toparlaryna bölmek bolýar. Çöl çäge toprakda ýaşaýan görnüşleriniň wekilleri hökmünde Messor denticulatus, Messor aralocaspius, Messor excursionis we Messor lamellicornis görnüşlerini görkezmek bolar. Toýun-çägelik çöllerde Messor intermedius we Messor variabilis görnüşleri köplenç duş gelýärler. Dag eteklerindäki dag jynsly toýun toprakda bolsa köplenç Messor parantannatus görnüşi duş gelýär. Messorlaryň käbir görnüşleri özlerine häsiýetli bolmadyk topraklarda hem ýaşaýarlar. Medeni, ekin ekilýän ýerlerde Messor denticulatus has köp duş gelýär. Messor urugyna degişli görnüşleriň garynjalarynyň hemmesi toprakda hin gazynyp, maşgala bolup ýaşaýarlar. Olaryň hinleriniň çuňlugy 2 m-e çenli we ondan-da çuňrak bolup bilýär. Garynjalar ýaşaýyş işjeñligi boýunça gündizki we gijeki görnüşlere bölünýärler. Birinji topara Messor aralocapius we Messor denticulatus degişli bolup, bular gündizine däne çöpleýärler. Ikinji toparyna girýän görnüşler Messor intermedium we Messor variabilis gije däne çöpleýärler we gündizine hinlerinden daşa çykmaýarlar. Messorlar däne bilen iýmitlenýänleri üçin ýylyň maýyl aýlarynda örän köp mukdarda ösümlik dänelerini çöpleýärler. Olary hem iýýärler hem-de gyşa ätiýaç edip goýýarlar. Mysal üçin: Messor aralocaspius maý aýynyň bir gününde 81 müň 400 ösümlik dänelerini çöpleýärler ýa-da Messor denticulatus bir ýylyň dowamynda I-I,5 kg ösümlik (bugdaý, arpa we başga ösümlikleriň) tohumyny ýygnap bilýär. Şunça dänäni olaryň köp sanly osoblary ýygnaýarlar. Mysal üçin: Messor aralocaspius-yň bir maşgalasynda 17 müň 500 osoblar, Messor denticulatus-yň bir maşgalasynda bolsa 16 müň 500 ekzemplýar garynja bolýar. iýmit Garynjalaryň topragyň hilini oňatlaşdyrmakda, dürli haýwanlara bolmakda, ösümlikleriň ummasyz köp sanly görnüşleriniň dänelerini iýmekde, olaryň tohumlaryny belli bir derejede ýaýratmakda roly uludyr.


text:
Türkiýe bilen Hindistan bilelikde film taýarlar
Prezident R. T. Erdogan bilen aýaly Emine Erdogan Stambulda Tarabýa köşgünde sungat ussatlary we türgenler bilen agzaçarda duşuşdy
Prezident Erdogan agzaçarda sözlän sözünde türk seriallarynyň soňky döwürde halkara derejesinde gazanan üstünlikleri hakynda durup geçdi.
Hindistanda türk seriallaryna uly höwes bilen tomaşa edilýändigini gürrüň beren Erdogan “Hindistana guran saparymyň çäginde türk seriallaryna we filmlerine uly höwes bilen tomaşa edilýändigini eşitmek meni gaty buýsandyrdy. Hindistan bilen Türkiýäniň bilelikde film taýarlamagy babatynda ylalaşyk gazandyk” diýdi.


text: Italiýanyň Genuýa şäheriniň golaýyndaky Noli diýen ýerde bakja önümlerini ösdürip ýetişdirmek üçin suwasty ýyladyşhana guruldy. Seržio Gamberini atly inženeriň oýlap tapan bu usuly oňyn netije berdi. Bu täze ulgama “Garden of Nemo” (Nemonyň bagy) ady berlipdir. Bag suwuň sekiz metr aşagynda alty sany top görnüşli desgadan ybarat. Olaryň hersiniň içi howaly bolup, suwuň ýüzüne düşýän Gün şöhlesi hem-de LED lampalary arkaly ýagtylandyrylýar. Bu taslamanyň esasy maksady gurluşygy üçin o diýen köp harajat talap etmeýän, arzan bahaly ýyladyşhanalary gurup, azyk harytlarynyň bahasyny arzanlatmakdan ybarat. Geljekde şeýle ýyladyşhanalar köpeldilip, dünýäde gurak howa şertleri bolan ýurtlara miwe we gök önümleriň eksport edilmegi göz öňünde tutulýar.


text:
Türkmenistan her bir raýatyň hereket azatlygyny, öz ýurdunyň daşyna çykmak we ýaşajak ýerini saýlamak boýunça hukuklaryny kanun taýdan berjaý edýär diýip, Türkmenistanyň Baş prokuraturasynyň resmi wekili BMG-niň Adam hukuklary boýunça maslahatynda aýtdy.
7-nji maýda BMG-niň Ženewadaky edarasynda guramanyň Adam hukuklary geňeşiniň Ähliumumy syny boýunça Işçi topary Türkmenistanyň adam hukuklary boýunça öz üstüne alan borçlaryny ýerine ýetirişi barada milli hasabatyny diňledi.
“Türkmenistan şahslaryň azatlyklaryny üpjün edýär, olaryň biri hereket azatlygy bolup durýar. Şeýlelikde hereket etmek ýurtdan çykmak, şol sanda öz ýurduny terk etmek we ýaşamak üçin ýer saýlamak hukugy Adam hukuklary boýunça halkara ylalaşygynyň 12-nji maddasynda berkidilýär, Türkmenistanyň Baş kanunda görkezilýär we milli kanunlar tarapyndan üpjün edilýär” diýip, Türkmenistanyň baş prokuraturasynyň resmisi Kerim BMG-niň maslahatynda aýtdy.
Munuň bilen bir wagtda, Türkmenistanda ýurduň daşyna goýberilmeýän onlarça müň raýatlardan düzülen “gara sanawlar” saklanyp galýar. Aşgabadyň halkara aeroportunda raýatlaryň sebäbi düşündirilmezden serhetden geçirilmezligi we uçara goýberilmezligi bilen bagly wakalar barada yzygiderli habar berilýär.