text:
Oktýabr aýynda Türkmenistanyň garaşsyzlyk baýramyna gabatlap, türkmen türmelerinden 1,700 adamyň boşadylmagy sebäpli jenaýatçylygyň şäherlerde, etrap merkezlerinde, obalarda hususy we jemgyýetçilik emläginiň ogurlygynyň, garakçylykly hüjümleriň, huligançylykly hereketleriň, içgili ýagdaýda edilýän dürli jenaýatlaryň artandygyny “Türkmen inisiatiwasy” ýazýar.
Neşiriň bellemegine görä, türmeden boşadylanlaryň ählisiniň ýene jenaýata ýüz urandygyny çaklamak dogry bolmaz. Ýöne her günä geçişden son şunuň ýaly ýagdaýlar gaýtalanýar.
Lebapda
Lebap welaýatynyň polisiýa edarasyndaky çeşmäniň maglumatyna görä, edara ýolbaşçylary “statistik hasabatlary” ýaramaz edip görkezmezlik üçin, golastyndaky işgärlerinden jebir çekenleriň, olaryň garyndaşlarynyň arza-şikaýatlaryny hasaba almazlygy talap edýärler. Şol bir wagtda-da polisiýa bölümleriniň tussaglary wagtlaýyn saklaýan kameralary adamdan doly. Şol oturanlar jübükeserler, köçe garakçylary, towuk, mal ogrulary – diýip, “Türkmen inisiatiwasy” topary öz maglumatynda ýazýar.
Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýewiň aýtmagyna görä, bu welaýatda ownuk jenaýatlar soňky döwürde has-da azalypdyr:
—Adamlaryň türmelerden köpçülikleýin boşadylmagy bilen jenaýatçylyk köpeldi diýip biljek däl. Soňky döwürde hiç bir zatdan gypynç etmän, gijäniň bir mahalam islän ýeriňe gidip bolýar. Otlularda ogurlyk ýok, öň şäher içinde gatnaýan awtobuslarda jübükeserler bardy. Häzir onuň ýaly zatlar ýok. Uly bazarlarda bardy. Häzir olam azaldy. “Il ogrusyz bolmaz” diýlişi ýaly, ýek-tük bardyr. Ýöne köpçülikleýin häsiýetde däl. Awtoawariýalar bilen bagly görnüşler bar, olar bilkastlaýyn edilýän jenaýat däl.
Daşoguz welaýatyndan Arazmät Aşyrow Daşoguzda ownuk jenaýatlaryň hakykatdan-da soňky birki aýlykda köpelendigini Azatlyk Raidosyna gürrüň berdi. Maýda ogurlyk köpeldi, oba ýerlerinde has-da köpelýär mal ogurlamak. Emläk ogurlamak. Şäher ýerlerinde-de kezzaplyk, kisekeserler köpeldi diýip, Aşyrow aýdýar.
Neşä garşy göreşiň güýçlenmegi bilen, umuman alnanda, ogurlygyň azalandygyny gürrüňdeşlerimiz tassykladylar. “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýazyşy ýaly, maýda ogurlyklar – içinde reňkli metal bolan telefon simleri, köp gatly jaýlarda elektrik hasaplaýjylary, dürli antennalary ogurlamak hadysalary bolsa dowam edýär.
Iş bilen üpjün ediş
Günäsi geçilip ýa oturmaly möhletini oturyp, azatlyga çykan adamlaryň iş bilen üpjün edilmeýändigini, olaryň ýaşaýan ýerinde hepdede, on günde bir gezek polisiýa edarasyna baryp, özi barasynda maglumat bermelidigini, işsizligiň, gazanç çeşmesinden mahrumlygyň köp adamy dürli hereketlere, şol sanda ownuk jenaýatlara iterýändigini ýerli synçylar aýdýarlar.
Türkmen häkimiýetleri tarapyndan her sapar nobatldaky günä geçiş barada çykarylan permanda azatlyga goýberilen adamlaryň ýaşaýan ýerinde jemgyýete goşulmagy üçin olary iş bilen üpjün etmek wezipesi ýerli häkimiýet organlaryna tabşyrylýar. Emma Hallyýew şol görkezmäniň ýerine ýetirilmeýändigini, iş orunlarynyň ýiti ýetmezçilk edýändigini aýtdy:
—Türmäniň garasyny görmedik ýokary bilimli adamlar işsiz gezip ýörkä, türmeden boşany işe almaýarlar, alaly diýende-de, olara iş orunlary ýok. Kararda aýdylýan ýa şolary iş bilen üpjün etmeli diýip, döwlet baştutanynyň häkimliklere berýän görkezmelerini ýerine ýetirmäge mümkinçilik ýok. Ol ýöne bir aýdylan söz bolup galýar.
Daşoguzly Arazmät Aşyrow şu wagta çenli türmeden boşap gelen adama iş berlenini eşitmändigini, olar bilen hiç kimiň işiniň ýokdugyny aýtdy:
—Şäherlerde, etrap merkezlerinde harby eşikli adamlar, polisiýa işgärleri gaty köp. Emma, muňa garamazdan, Daşoguzda neşekeşleriň sanynyň göz-görtele azalandygyna, jemgyýetiň şol dertden belli bir derejede arassalanandygyna garamazdan, jenaýatçylyk soňky birki aýda duýarlyk derejede artdy. Amnistiýa baradaky permanyň iş bilen üpjün etmek baradaky maddasynyň ýerine ýetirilişine ýokary derejede kontrollyk gerek. Emma diňe gözegçilik bilen hem iş bitenok. Meseläniň oňyn çözgüdi üçin düýpli reformalar geçirmek, täze iş orunlaryny döretmek zerur. Eger döwlet başyndakylaryň erk-islegi bolsa, Türkmenistanda bu işiň hötdesinden gelip bolar.


c: text/html

text:
Kabul oktýabr aýynda prezident Hamid Karzaýy berk tankytlan hasabaty üçin Halkara krizis toparynyň garşysyna hereket etmekçidigini aýdypdy. Prezidentiň sözçüsi Aýmal Faýzi duşanbe güni Halkara krizis toparynyň Owganystandaky hereketleri “syýasy äheňli we olaryň ýurtdaky ýagdaýa beren bahasy ynamdar däl” diýdi.
Halkara krizis toparyndan Andrýu Stroehleýn bu aýdylýanlary ret etdi.
Düýbi Brýusellde ýerleşýän toparyň hasabatynda Karzaý ýurtda uzak möhletli durnuklylygy döretmäge däl-de, öz şahsy häkimiýetini berkitmäge has köp gyzyklanýan ýaly diýilýärdi.
Şeýle-de bu hasabatda owgan döwletiniň 2014-nji ýylda, NATO goşunlary çykandan soň ýykylmagynyň we graždan urşunyň turmagynyň mümkindigi aýdylýardy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Şeýle ýagdaýa duçar bolan lukmanlardan birem Aşgabadyň Parahat mikroraýonynda işleýän we özüni Orazgeldi diýip tanadan lukman ildeşimiz. Orazgeldi bu barada şeýle gürrüň berýär: “Birinji gezek 3 müň dollar jerime salýarlar. Ýöne ýene-de bu işiňi dowam etdirseň, türmä basyljagyňy aýdyp, duýdurýarlar”.
Onuň aýtmagyna görä, ýaňy-ýakynda organ işgärleri onuň hem kabinetine gelip, onuň alyp barýan lukmançylyk işiniň bikanundygyny hem-de bu işini ýatyrmagy talap edipdirler.
Lukman ildeşimiz, emläkleri konfiskasiýa edilip, jerime salnan kärdeşleriniň hem bardygyny, şeýle lukmanlardan gaýdyp bu iş bilen meşgul bolmajakdyklary barada dilhatynyň hem alynýandygyny aýdýar.
Aşgabatly diş lukmany Orazgeldiniň aýtmagyna görä, paýtagtda we Ahal welaýatynda 45 sany hususyýetçi diş lukmany bar. Şolaryň eýýäm 25 sanysynyň lukmançylyk kabinetleri ýapylypdyr. Olaryň käbirleriniň jenaýat jogapkärçiligine hem çekilendigini ol gürrüň berdi.
Sebäp
Bu maglumaty resmi çeşmelere tassykladyp bolmady we hususy tertipde işleýän diş lukmanlarynyň garşysyna şeýle çäreleriň görlendigi barada hiç hili resmi maglumaty hem tapyp bolanok. Ýöne, Orazgeldiniň aýtmagyna görä, hususyýetçi diş lukmanlarynyň işini togtatmak baradaky mesele geçen hepdäniň anna güni paýtagtyň saglygy goraýyş müdirliginde geçirilen ýygnakda gozgalypdyr.
Şol ýygnakda ýurduň Saglygy goraýyş ministrliginiň ýolbaşçylary çykyş edip, hususy diş lukmançylygy bilen meşgullanýanlaryň kabinetleriniň ýapyljakdygyny habar beripdirler. Şonuň yzy bilen hem lizensiýasy bolmadyk diş lukmanlaryna garşy çärelere girişilipdir.
“Lisenziýaly işleýän lukmanlary barmak basyp sanaýmaly. Lukmançylyk işi boýunça lisenziýa 2000-nji ýyldan bäri berlenok. Ýogsam, bu lisenziýany aljak bolan lukmanlar örän köp” diýip, aşgabatly diş lukmany Orazgeldi gürrüň berýär.
Ençeme ýyllap lisenziýasyz hususy lukmançylyk işi bilen meşgullanyp gelýän diş lukmanlaryndan lisenziýanyň edil häzirki wagtda talap edilip başlanmagynyň sebäbi barada hem resmi maglumat ýok. Emma Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolan käbir lukmanlaryň aýtmaklaryna görä, onuň sebäplerinden biriniň ýaňy-ýakynda paýtagtda Stomatologiýa merkeziniň täze binasynyň açylmagy bilen bagly bolmagy ahmal.
Agzalýan merkeziň diş lukmanlaryndan özüni Geldi diýip tanadan bir işgäriniň özara söhbetdeşlikde aýtmagyna görä, bu iş hassalaryň diňe Stomatologik merkezinde bejergi almaklary üçin edilýär. “Onsoňam, döwlet medisina edaralarynda, şol sanda Stomatologik merkezinde işleýän diş lukmanlarynyň her aýda tabşyrmaly planlary bar. Hususyýetçiler zerarly şol plany tabşyryp bolmaýar” diýip, Geldi gürrüň berýär.
Hususyýetçiler
Ilat arasynda hususyýetçi diş lukmanlara ýüz tutýan adamlar az däl. Olaryň işiniň hili ýokary, stomatologik hyzmatlarynyň bahasy hem elýeterli hasaplanýar.
Il arasyndaky gürrüňlerden çen tutulsa, adamlaryň hususyýetçi diş lukmanlaryna ýüz tutmaga ýykgyn etmeginiň ýene bir sebäbi hem döwlet eýeçiligindäki keselhanalarda giňden ornaşan parahorluk bilen bagly. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan käbir ildeşlerimiz hususyýetçi diş lukmanlaryna berilýän puly, döwlet keselhanasyna barsaň, barybir lukmanlara para hökmünde bermeli bolýandygyny nygtaýarlar.
Şol bir wagtda-da paýtagtda stomatologik materiallaryny satýan “Tebip”, “Wladmiwa” atly käbir dükanlar hem ýapylypdyr. Bu dükanlaryň ýapylmagynyň sebäplerini dükanlaryň işgärlerinden anyklamak başartmady.
Ýöne, diş lukmanlarynyň aýtmaklaryna görä, bu dükanlaryň ýapylmagy hem hususy diş lukmanlaryna garşy alnyp barylýan kampaniýa bilen bagly bolmaly, sebäbi hususy işleýän diş lukmanlarynyň köpüsi matariallaryny şol dükanlardan satyn alýardylar.


text:
Çeşmeler: Gadagan edilen edebiýatlar
Angliýanyň paýtagty Londonda hereket edýän PEN Klubyň “Türmedäki edebiýatlar” bölümi “Türmedäki özbek edebiýaty” ady bilen iki ýazyjynyň proza eserlerini bir kitap edip, çapdan çykardy. Kitap özbek dilinde, onuň umumy ady “Bu daglar – uly daglar” bolup, oňa Mämmedaly Mahmudowyň “Synmaz gaýalar” hem “Dumanly günler” eserleri bilen Emin Usmanyň “Damar” romany girizilipdir. Kitabyň yzynda ol eserleriň iňlis dilindäki mazmuny berlipdir. Kitabyň sözbaşysy özbek we iňlis dillerinde. Bu kitaby çapa taýýarlan özbek žurnalisti Pahlawon Sadyk bilen gürrüňdeş bolduk


text:
NATO-nyň baş sekretary Russiýany Ukrainada “gönüden-göni harby operasiýalary geçirmekde” aýyplady. Şeýle-de Anders Fogh Rasmussen Moskwanyň bu ugurdaky inkär etmelerini “çyplak ýalan” diýip atlandyrdy.
Rasmussen bu barada NATO-nyň Ukrainadaky krizis bilen bagly 29-njy awgustda Brýusselde geçirilen gyssagly maslahatyndan soň çykyş etdi.
Ol “Rus esgerleriniň we harby tehnikasynyň serhetden bikanun geçendigi indi aýdyň” diýip belledi. Rasmussen munuň Ukrainany durnuksyzlaşdyrmak ugrundaky “howply bir ülňüdigini” hem sözüniň üstüne goşdy.
Rasmussen Moskwanyň orsýetparaz seperatistleri tanklar, ok-däri, artilleriýa we raketa atyjylary bilen üpjün edendigini, şeýle-de Russiýanyň territoriýasyndan ukrain goşunlaryna garşy raketa hüjümlerini amala aşyrandygyny nygtady.
"Çaklama"
Mundan öň Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow çykyş edip, Moskwanyň Ukrainadaky krizise goşulandygy dogrusynda Günbataryň degerli delilleri getirip bilmändigini aýdyp, bu ugurdaky tassyklamalary diňe “çaklama” diýip atalandyrdy.
Rasmussen anna güni eden çykyşynda, eger-de Ukraina muny islese, onda onuň bir gün NATO-nyň düzümine girip biljekdigini hem aýtdy.
Bu beýanatdan öň premýer-ministr Arseniý Ýatsenýuk Ukrainanyň NATO agzalyk ýoluny saýlap almagyny goldamaga çagyryp, özüniň ýakyn wagtda parlamente ýüz tutjakdygyny aýtdy. Şol bir wagtda-da Ýatsenýuk Ukrainanyň esasy maksadynyň ilki bilen Ýewropa Bileleşigine girmekdigini ýene bir gezek nygtady.
Bu aralykda rus prezidenti Wladimir Putin gündogar Ukrainanadaky çaknyşyklary “betbagtlyk” diýip atlandyryp, muny Ikinji jahan urşy döwründäki Leningradyň gabawy bilen deňeşdirdi.
29-njy awgustda Moskwanyň etegindäki çagalar lagerinde eden çykyşynda Putin ukrainlaryň we ruslaryň “iş ýüzünde bir milletdigine” ynanýandygyny hem aýtdy.
Ol çaknyşyklary bes etmek üçin Kiýewiň gozgalaňçylar bilen gepleşige geçmelidigini hem sözüne goşdy. “Olar degerli derejede gürleşmek islemeýärler, şu hem mesele” diýip, Putin tekrarlady.
NATO häzirki wagtda Ukrainada azyndan 1 000 töweregi rus harbylarynyň hereket edýändigini aýdýar.
BMG-niň täze ýaýradan hasabatyna görä, aprelden bäri gündogar Ukrainada 2 müň 600 gowrak adam öldürilipdir. Raportda bellenişi ýaly, sebitde “adam hukuklarynyň gödek bozulmasyna” ýol berlip, bu “aglaba” orsýetparaz separatistler tarapyndan amala aşyrylypdyr.


text:
Mälim bolşy ýaly şu ýyl köpçülikleýin ýowarlaryň çäginde tutuş ýurtda 3 million çemesi agaç nahalynyň oturdyljakdygy, resmi metbugatda habar berlipdi.
Şol agaç nahallaryny oturtmak çäresiniň eýýäm Lebap welaýatynyň käbir etraplarynda başlanandygy habar berilýär. Bu welaýatda döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärleriň her şenbe we ýekşenbe güni ýowarlara gatnaşdyrylýandygy aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýew ýowarlar we onuň ilata, ylaýtada çagaly enelere ýetirýän täsirleri barada maglumat taýýarlady.


text:
Türkiýäniň häkimiýetleri şu aýda Ankarada 102 adamyň ölümine sebäp bolan janyndan geçen iki bombaçy hüjümçiden biriniň şahsyýetini anyklady. Onuň Türkiýäniň günorta-gündogar böleginden bir ýaş adamdygy we şu ýylyň iýul aýynda meňzeş hüjümi amala aşyran hüjümçiniň doganydygy habar berildi.
Iki doganyň öz obasynda “Yslam döwleti” toparynyň düzümine adam çekmek boýunça alyp baran işleri bilen tanalýandygy bellenýär.
Ankaranyň prokuraturasy hüjümçiniň şahsyýetiniň DNK testi boýunça anyklanandygyny we onuň adynyň Adiýaman obasyndan Ýunus Emre Alagözdigini yglan etdi.
Premýer-ministr Ahmet Dawutoglu hüjüm bilen baglylykda 15 adamyň tussag edilendigini “Ahaber” telewideniýesine aýtdy.


text:
Hytaýyň, Ýaponiýanyň we Günorta Koreanyň üç taraplaýyn duşuşyklary regional dartgynlylygy sebäpli 2012-nji ýylda ýatyrylaly bäri ilkinji gezek geçiriljekdigi habar berilýär.
Hytaýyň daşary işler ministrligi sammitiň premýer-ministr Li Kegiangyň Seula saparynyň dowamynda geçiriljekdigini 26-njy oktýabrda tassyklady. Sapar 31-nji oktýabr we 2-nji noýabr aralygynda geçiriler.
Ýaponiýanyň habar serişdeleri sammitiň 1-nji noýabrda geçiriljekdigini habar berdi.
Üç ýurduň arasyndaky özara ýokary derejeli duşuşyklar 2008-nji ýylda esaslandyrylypdy we 2012-nji ýyla çenli ýylda geçirilipdi. Sammitiň ýatyrylmagyna Günorta Koreýanyň we Ýaponiýanyň arasynda Ikinji Jahan Urşy döwründe koreýaly zenanlaryň ýapon esgerleri tarapyndan jynsy taýdan kemsidilmegine degişli meseläniň daşyndaky syýasy dartgynlylyk sebäp bolupdy.
Şeýle-de Ýapon deňzinde kiçi adalaryň üstündäki dawa hem regional gatnaşyklara täsir ýetirdi.


text:
"Tesla" we “Space X” firmalarynyň esaslandyryjysy, tehnologiýa liderlerinden Elon Mask (Elon Musk) uly hem bulaşyk gatnawly şäherlerde gatnaw dyknyşygyna garşy täsin bir çözgüt tapmak üçin iş alyp barýar.
Ol golaýda geçirilen bir ýygnakda, ýerasty tunel gatnaw ulgamynyň taslamasy barasynda jikme-jik maglumatlar beripdir. Şeýle-de, ol ulgamyň nähili işlejegi barasynda bir wideo görkezipdir.
Taslama görä, ýollardaky gatnawda dyknyşyk bolan mahaly awtoulagyň eýesi ony ýoluň gyrasyndaky demirden ýasalan sekiniň üstüne mündirýär. Elektrik energiýasy bilen işleýän ol metal seki awtoulagy ýeriň astyndaky tunel ýola düşürýär we 200 km/sagat tizlik bilen gitjek ýerine barmagyna kömek edýär.
Şeýle fantastiki hyýaly hakykata öwürmek üçin, "The Bording Company" atly bir täze firma döredilipdir. Işlere “Space X” firmasynyň hünärmeni Stiw Dewis (Steve Davis) baştutanlyk eder.
Häzirki wagt “Space X” firmasynyň meýdançasynda nusgalyk bir tunel gurlupdyr. Los Angeles şäher häkimliginden hem bu ulgamy durmuşa geçirmek üçin, ýörite rugsat alnypdyr.
Ýerasty tunel gatnaw ulgamynyň döredilmegi gaty köp wagt alyp biler. Elon Muskyň bellemegine görä, "The Bording Company" aslynda alnyp barylýan täsin taslamalaryň diňe biridir.


text:
Megerem, sözbaşymyzdan gürrüňiň näme hakda boljakdygyny eýýäm aňan bolsaňyz gerek. Gürrüň «öz işimiz», has anygy, ýurdumyzda yzygiderli çap edilýän gazetdir žurnallaryň 30-a golaýynyň elektron görnüşini özünde jemleýän «Türkmenmetbugat» internet neşiri hakda. Döredilenine bary-ýogy 5 aý wagt geçen bu saýt barha uly meşhurlyga eýe bolýar. «turkmenmetbugat.gov.tm» saýtyna onlaýn-abuna ýazylýan ildeşlerimiziň sany gün-günden artýar. Diýmek, ilatymyzyň internet sowatlylygy-da, habardyr maglumata bolan islegi-de, okamak endigi-de kämilleşýär. Bu guwandyryjy ýagdaý. Ýöne şular bilen birlikde, başgarak ýagdaýlar, dogrusy, öz ýüzbe-ýüz bolan iki sany wakam hut şeýle sözbaşy bilen «Türkmenmetbugat» internet neşiri hakda ýazmaga iterdi...
Ejem käri boýunça kitaphanaçy bolansoň, gözümi açyp görenim kitapdyr gazet-žurnal boldy. Her gün öýe gelýän döwürleýin neşirleri birlaý okap çykmasam, çaý-çöregimem iýmeýänim ýadymda. Diňe seni dünýä getireni üçin ömürboýy öňünde borçly bolup gezilýän ynsandan öýke-kine etmegiň örän çetindigine aňryýany bilen aňym ýetse-de, işini täzeläni üçin ejemden şeýle bir öýkeläpdim... «Indi men gazet-žurnallary okamak üçin poçtalýon (hat gatnadyjy) gelýänçä garaşmalymy?!» diýip, gözümi ýaşa dolduryp aglaýşymy bir görsediňiz... Arada ejemiň jaň edip: «Gazet-žurnallar elektronlaşdyrylsa, ejeň kitaphanaçy bolmagam zerur däl eken gerek, görseň?» diýmegi, şo-ol çagalyk öýkämi el bilen aýrylan ýaly etdi...
Halkara žurnalistikasy boýunça hünärmen hökmünde, köplenç, daşary ýurtlular bilen iş salyşmaly bolýaryn. «Türkmenistan» gazeti üçin Birleşen Arap Emirlikleriniň ilçihanasynyň wekili bilen gürrüňdeş bolup, söhbetdeşligimiz gazetde çap edilen dessine, terjimeçilerine habar berjekdigimi aýdyp gaýdypdym. Ertesi ir bilen telefonymdaky SMS-e gözüm düşdi: «Söhbetdeşligi eýýäm «turkmenmetbugat.gov.tm»-den görüp okadyk, taňryýalkasyn!»...
Döwür bilen aýakdaş gitmek üçin sanly tehnologiýalara gol bermek ýeterlik. Olar seni öz tizligi bilen hemme ugurda gurşap alýarlar. Gerek-ýarak zadyňy hiç ýere çykmazdan, ujypsyz wagtyň dowamynda gapyňda häzir etmek isleýäňmi? Baş üstüne, onlaýn dükanlaryň onlarçasy seniň hyzmatyňda! Bank amallary, internet, telefon... üçin töleg etmelimi? Telefondyr planşetiňe sanly töleg üçin niýetlenen programmalary ýükläýmeli... Sanawy uzaltdygyňça, uzaldybermeli. Habardyr maglumatlaryň sekuntsaýyn Ýer şarynyň ähli künjüne ýaýraýan zamanynda elektron neşirleriň arzysy görlüp-eşidilmedik derejede artdy. Indi öz ýurduňda ýa-da dünýäde bolýan wakalar bilen tanyşmak üçin gazet dükanynda (kioskda) eglenmek, poçtalýona ýa habarlar gepleşikleriniň görkezilýän wagtyna garaşmak zerurlygy aradan aýryldy. Bularyň ählisini internete — global maglumatlar toruna baglanmak bilen, dessin ýerine ýetirip bolýar.
■ Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň «Türkmenmetbugat» internet neşiri bolsa birbada 30-a golaý gazet-žurnaly onlaýn usulda okamaga mümkinçilik berýär. Munuň üçin «Play Market» ýa-da «App Store» internet dükanlaryndan «Türkmenmetbugat» mobil goşundysyny telefondyr planşetiňe, kompýuteriňe ýükläp, onlaýn-abuna ýazylmak ýeterlik. Okuwda, işde, ýolda, ulagda... gazet-žurnallar hemişe seniň ýanyňda.
■ Ýeri gelende ýatlatsak, elektron neşirleriň abuna ýazylyşyk möwsüminiň alty aýlyk bahasy 60 manada deňdir. Indi okyjylar üçin ýörite abuna ýazylyşyk möwsümine garaşmak zerurlygy hem ýok. «Türkmenmetbugat» internet neşiriniň üsti bilen islän günüňde, islän sagadyňda onlaýn-abunaçy bolup bilersiň.
■ Onlaýn-abunasynyň iň esasy artykmaçlygy elektron neşirlere ýazylmak üçin wagt we serişde sarp edip, nirädir bir ýere gitmek zerurlygyny aradan aýyrýanlygydyr. Mobil goşundyny ýükläp alyp, el telefonyňyzdaky TMCELL hasabyňyzdan ýa-da dürli banklara degişli bolan bank kartlaryňyzdan nagt däl görnüşde töleg edip bilersiňiz.
■ «Türkmenmetbugat»-da gazet-žurnallardaky habardyr makalalaryň elektron görnüşi bilen birlikde, olaryň pdf nusgalary hem ýerleşdirilýär. Bu bolsa neşirleriň asyl nusgasy bilen tanyşmaga, materiallaryň ählisini bir ülňüde gözden geçirmäge mümkinçilik berýär.
■ Internet — sanýetmez maglumatlaryň ummany. Islendik zat hakda maglumat gerek bolsa, elektron neşirleriň ählisini boýdan-başa açyp görmegem wagtyňy alýar. Ine, şu ýerde bolsa «Türkmenmetbugat»-yň «Rubrikalar» bölümi kömege ýetişýär. «Syýasat», «Ykdysadyýet», «Medeniýet», «Tehnologiýa»... ýaly köp sanly rubrikalar maglumaty tiz tapmak üçin gysga ýoly salgy berýär.
■ «Türkmenmetbugat» internet neşiriniň üsti bilen ýurdumyzyň medeniýet toplumynyň edaralaryna degişli bolan web-saýtlaryň ýene-de 6-syna girmäge mümkinçilik bar. Bu ýerde
«metbugat.gov.tm»,
«medeniyet.gov.tm»,
«turkmentv.gov.tm»,
«tdh.gov.tm»,
«turkmenistan.gov.tm»,
«turkmenteatrlary.gov.tm»
salgyly internet saýtlar hem okyjylaryň hyzmatynda.
«Türkmenmetbugat» internet neşiri we onuň mümkinçilikleri barada ýene-de has köp zatlary aýdyp bolar. Ýöne «Eşiden deň bolmaz, gören göz bilen» diýleni. Dessinlik, amatlylyk, elýeterlilik, tygşytlylyk... iň esasysy bolsa, takyk hem ygtybarly maglumatlar «Türkmenmetbugat» internet neşirinde. Gazet gelmänkä wakalardan dessin habarly bolmak isleýärsiňizmi?! Ähli zat öz eliňizde...
Aýgül RAHYMOWA,
«Nesil».


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistanyň Prezidenti sanly wideoaragatnaşyk arkaly iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýen ş...
Bagy-bakja bezegidir Zeminiň
Daşoguz welaýatynda bagçylyk bilen meşgullanmaga höwesekleriň sany ýylsaýyn artýar. Mysal üçin, diňe Gurbansoltan eje...
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň türkmen halkyna täze ýyl gutlagy
Mähriban halkym!
Eziz watandaşlar!
«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» diýlip yglan edilen 2020-nji ýyl tamamlan...
TÜRKMENISTANYŇ MEJLISINIŇ KARARY
2021-nji ýyly «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýip yglan etmek hakynda
Çuňňur hormatlanylýa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň hem-de Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirz...
Türkmenistanda öndürildi: okuw, iş, işewürlik üçin IT önümleri
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Türkmenistanyň sanly ykdysadyýetini ösdürmegiň ...
Türkmenistanyň Prezidenti welaýatlary we Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek meseleleri boýunça iş maslahatyny geçirdi
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbarlarynyň, welaý...
«Ak hünji» HK polimer önümçiligini artdyrýar
«Ak hünji» hususy kärhanasy gurulýan binalaryň daşky bezegi üçin önümleri önümçilige goýberdi. Penopolistirolly gorag...
Iş gözleýän raýatlaryň dykgatyna!
HORMATLY RAÝATLAR!
Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň ýerlerdäki zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi edaralary kärhanalaryň, guramalaryň we edaralaryň şu aşakdaky hünärler boýunça işe çagyrýandygyny
SIZIŇ DYKGATYŇYZA ÝETIRÝÄR!
(2020-nji ýylyň oktýabr aýynyň ahyryna berlen maglumatlaryň esasynda taýýarlandy)


text:
Türkmen hökümeti bu ýyl ýurduň bitaraplyk hukuk derejesine aýratyn üns çekdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 2020-nji ýyly “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” ýyly atlandyrdy.
Aşgabat bitaraplygyň 25-nji ýyldönümi mynasybetli ýurtda şenbe güni geçiriljek Halkara bitaraplyk konferensiýasyna taýýarlyk gördi, onuň üçin ýörite web-saýt döretdi.
Golaýda Berdimuhamedowyň adyndan “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” atly täze kitap çapdan çykdy.
Ýurduň Merkezi banky bitaraplygyň 25-nji ýyldönümi mynasybetli ýörite ýadygärlik pullaryny çykardy.
1-nji dekabrda paýtagt Aşgabatda bitaraplyga bagyşlanyp, halkara sergi geçirildi.
Ýurduň döwlet edaralarynda, şol sanda ýokary okuw jaýlarynda we hökümet gözegçiligindäki jemgyýetçilik guramalarynda bitaraplyga bagyşlanyp ylmy-amaly maslahatlar yzygiderli geçirildi. Daşary ýurtlardaky türkmen wekilhanalary hem bu ugurda maslahatlary we media forumlaryny gurady.
Häkimiýetler ýylyň dowamynda ýerli önümleriň gabyna Bitaraplygyň 25 ýyllygy nyşanynyň ýelmenmegini, edara-kärhanalardan Bitaraplyk plakatlaryny satyn almagy talap etdi.
Garaz, bu ýyl pandemiýanyň hem-de ýurtdaky ykdysady kynçylyklaryň fonunda türkmen hökümeti Bitaraplyk baýramyna uludan taýýarlyk gördi.
“Bitaraplyk derejesi türkmen halkynyň bagtyýar, parahat, abadan we asuda durmuşyny üpjün etdi” diýip, TDH ýazýar.
Bitaraplyk haýsy ýollar bilen türkmen halkynyň “bagtyýar”, “parahat”, “abadan” we “asuda” durmuşyny üpjün etdi?
Azatlyk Radiosy 11-nji dekabrda bu soragy Britaniýanyň Glasgow uniwersitetiniň lektory, Merkezi Aziýa boýunça bilermen Luka Ançeskiden sorady. “Bitaraplyk näme?” diýip, Azatlyk bilermene ýüzlendi. “Ol adaty türkmene näme gazandyrdy?”
“Hiç zat” diýip, bilermen jogap berdi. “Onuň hiç zat hödürlemeýändigi barada indi bizde 25 ýyllyk subutnama bar” diýip, bilermen nygtady.
Ol Türkmenistanyň bitaraplyk hukuk derejesini gazanan ilkinji günlerinden başlap, türkmen režiminiň ony wagyz edişi, propaganda edişi barada gürrüň berdi: hökümet halka bitaraplygy abadançylyga, asudalyga we parahatçylyga barýan ýol hökmünde düşündirdi.
“Olar [hökümet] bitaraplygyň parahatçylyk getirjekdigini, abadançylyk getirjekdigini, sebäbi eger-de sen bitarap bolsaň [başga ýurtlaryň] seni basyp almajakdygyny aýdýardylar” diýip, bilermen gürrüň berdi.
“Bu nukdaýnazardan, ol [hökümet üçin] “Altyn asyryň” bir bölegidi” diýip, Ançeski aýtdy. Ýöne soňy bilen, bilermeniň ynanjyna görä, türkmen režimi bitaraplyk hukuk derejesini ýurdy halkara jemgyýetçiliginden üzňeleşdirmek üçin ulandy, has soň daşardan üzňeleşmek syýasaty režimi goramagyň guralyna öwrüldi.
“Hakykat ýüzünde, Nyýazow-da, Berdimuhamedow-da bitaraplyga izolýasiýa hökmünde düşündi. Bu resmi taýdan “oňyn bitaraplyk” atlandyrylýar, ýöne bitaraplygyň “oňyn” tarapy ýitirim boldy. Bu izolýasiýa öwrüldi – global jemgyýetçilikden izolirlenmek, global ykdysady gatnaşyklardan izolirlenmek, global we regional köp taraplylykdan izolirlenmek. Şeýlelik bilen, bu Türkmenistany post-sowet giňişliginde we Aziýada bolup geçýän wakalardan çetde saklamagyň guralyna öwrüldi” diýip, bilermen aýtdy we soňy bilen bitaraplygyň režimi goramagyň guralyna öwrülendigini düşündirdi.
Onuň sözlerine görä, Türkmenistan ençeme halkara guramalara agzalykdan bitaraplyk hukuk derejesine salgylanyp çetde durýar.
BMG-niň Baş Assambleýasy 1995-nji ýylda Türkmenistany bitarap döwlet hökmünde ykrar etdi. 2017-nji ýylda BMG Türkmenistanyň teklibi bilen 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni yglan etdi. Türkmenistan 1995-nji ýylyň 27-nji dekabrynda “Türkmenistanyň Bitaraplygy hakynda” konstitusion kanun kabul etdi we munuň bilen özüniň bitaraplyk hukuk derejesini ýurduň baş kanunyna berkitdi.
Luka Ançeski Türkmenistanyň bitaraplyk syýasaty barada kitap ýazdy. Ol doktorantura üçin ýazan ylmy işinde-de türkmen bitaraplygyny içgin öwrendi. Ançeski “Türkmenistanyň daşary syýasaty: Oňyn bitaraplyk we türkmen režiminiň pugtalandyrylmagy” atly kitabyň awtorydyr.
Ol Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda türkmen bitaraplygynyň esasy arhitektorynyň, döredijisiniň Türkmenistanyň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowdygyny, Gurbanguly Berdimuhamedowyň diňe Nyýazowyň bitaraplyk ýoluny dowam etdirendigini, iki on ýyldan gowrak wagt bäri ýurduň daşary syýasatynyň durnukly saklanyp galýandygyny gürrüň berdi. Ol ýurt ýolbaşçylarynyň doly awtoritar daşary syýasaty alyp barýandygyny, hökümetiň bitaraplyga bukulyp, halkara borçnamalardan gaçýandygyny aýtdy.
Türkmen hökümeti we döwlet media serişdeleri ýurduň Bitaraplyk syýasatyny daşary syýasatda gazanylan uly ýeňiş we üstünlik hökmünde wagyz edýär. Ýöne synçylara görä, 2020-nji “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” ýyly ýurtda iň agyr ýyllaryň biri boldy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
TÜRKMENISTANYŇ
K A N U N Y
Döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary hakynda
(Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2011 ý., № 4, 75-nji madda)
(Türkmenistanyň 23.05.2015 ý. № 239-V, 20.03.2017 ý. № 534-V, 04.11.2017 ý.
№ 639-V, 01.12.2018 ý. № 107-VI we 24.10.2020 ý. № 314-VI Kanunlary esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen)
Şu Kanun döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralarynyň, olaryň agzalarynyň we wezipeli adamlarynyň işiniň hukuk esaslaryny, tertibini we ygtyýarlyklaryny kesgitleýär.
I bap. Umumy düzgünler
1-nji madda. Döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary
Türkmenistanyň Konstitusiýasyna laýyklykda döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary: welaýatda – welaýat halk maslahaty, welaýat hukukly şäherde – şäher halk maslahaty (mundan beýläk – welaýat halk maslahaty), etrapda – etrap halk maslahaty, etrap hukukly şäherde – şäher halk maslahaty (mundan beýläk – etrap, şäher halk maslahaty) döredilýär.
2-nji madda. Döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary hakynda kanunçylyk
Döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary hakynda Türkmenistanyň kanunçylygy Türkmenistanyň Konstitusiýasyna esaslanýar hem-de şu Kanundan we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryndan ybaratdyr.
3-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň düzümi
Welaýat halk maslahatynyň düzümi 40 agzadan, etrap, şäher halk maslahatynyň düzümi 20 agzadan ybaratdyr.
4-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň ygtyýarlyk möhleti
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň ygtyýarlyk möhleti bäş ýyldyr.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň ygtyýarlyklary welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň täze çagyrylyşynyň agzalarynyň ygtyýarlyklary ykrar edilýänçä saklanylýar.
5-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalaryny saýlamagyň tertibi
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalaryny saýlamagyň tertibi Türkmenistanyň Saýlaw kodeksi arkaly kesgitlenilýär.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty möhletinden öň ýatyrylan halatynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi onuň ýatyrylan gününden üç aýdan gijä goýman halk maslahatynyň agzalarynyň saýlawlaryny geçirmegi belleýär.
6-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işiniň esasy ýörelgeleri
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işi meseleleri bileleşip çözmek, aýanlyk, jemgyýetçilik pikirini nazara almak, onuň düzümleriniň we wezipeli adamlarynyň welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň öňündäki jogapkärçilik, hasabatlylyk ýörelgelerine esaslanýar.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty alyp barýan işleri hakynda ilaty habarly edýär.
61-nji madda Türkmenistanyň 24.10.2020 ý. № 314-VI Kanuny esasynda aýyrlan.
II bap. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işiniň guralyşy
7-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işiniň görnüşi
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işi mejlis görnüşinde amala aşyrylýar.
8-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisini çagyrmagyň we geçirmegiň tertibi
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisi zerur bolşuna görä, ýöne ýylda azyndan iki gezek welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy tarapyndan çagyrylýar. Şeýle hem welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy onuň agzalarynyň bellenen sanynyň ýarysyndan köpüsiniň talap etmegi bilen welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisini çagyrmaga borçludyr.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň maslahatyna onuň agzalarynyň bellenen sanynyň azyndan üçden iki bölegi gatnaşýan bolsa, onda ol ygtyýarlydyr.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisine onuň özüniň bellän tertibinde döwlet we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň, syýasy partiýalaryň, jemgyýetçilik birleşikleriniň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, şeýle hem raýatlar çagyrylyp bilner.
4. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň täze çagyrylyşynyň birinji mejlisi welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň öňki çagyrylyşynyň başlygy tarapyndan çagyrylýar we saýlawlardan soň iki hepdäniň dowamynda geçirilýär. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň öňki çagyrylyşynyň başlygy mejlisi açýar we welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň täze çagyrylyşynyň agzalarynyň ygtyýarlyklary ykrar edilip hem-de welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy saýlanylýança mejlisi alyp barýar.
5. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisinde teswirnama ýöredilýär we oňa welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy we halk maslahatynyň mejlisiniň kätibi gol çekýär.
6. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisleri hakyndaky habar, onuň kabul eden kararlary ilatyň dykgatyna ýetirilýär.
9-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlary
1 Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty öz ygtyýarlyklarynyň çäginde kararlary kabul edýär.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlary onuň agzalarynyň bellenen sanynyň ýönekeý köplüginiň açyk ses bermegi arkaly kabul edilýär.
10-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlarynyň üýtgedilmegi ýa-da ýatyrylmagy
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň Türkmenistanyň Konstitusiýasyna we kanunlaryna, Türkmenistanyň Prezidentiniň, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň namalaryna we Türkmenistanyň beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalaryna ters gelýän kararlaryny üýtgetmek ýa-da ýatyrmak Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda amala aşyrylýar.
11-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygyny, onuň orunbasaryny wezipä saýlamak
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy, onuň orunbasary welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalaryndan onuň mejlisinde açyk ses bermek arkaly welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň bellenilen sanynyň sesleriniň ýönekeý köplügi bilen saýlanylýar.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygyny, onuň orunbasaryny wezipesinden boşatmak baradaky meselä welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň azyndan üçden bir böleginiň teklibi boýunça degişli halk maslahatynyň mejlisinde garalyp bilner.
Şeýle hem etrabyň, şäheriň halk maslahatynyň başlygyny, başlygyň orunbasaryny wezipesinden boşatmak baradaky meselä degişli welaýatyň halk maslahatynyň teklipnamasy esasynda garalyp bilner.
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygyny, onuň orunbasaryny wezipesinden boşatmak hakynda karar açyk ses bermek arkaly welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň bellenilen sanynyň sesleriniň ýönekeý köplügi bilen kabul edilýär.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygyny, onuň orunbasaryny wezipesinden boşatmak üçin şular esas bolup durýar:
1) öz borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmezligi;
2) wezipesi bilen bir ýere sygyşmaýan işlere baş goşmagy;
3) saglyk ýagdaýy sebäpli özüniň wezipe borçlaryny ýerine ýetirmäge mümkinçiliginiň bolmazlygy;
4) şahsy haýyşy;
5) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalygyndan çykmagy;
6) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen beýleki esaslar.
III bap. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň, welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň, onuň orunbasarynyň ygtyýarlyklary
12-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ygtyýarlyklary
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ygtyýarlyklaryna şular degişlidir:
1) Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we kanunlarynyň, Türkmenistanyň Prezidentiniň, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň, Türkmenistanyň Ministler Kabinetiniň, welaýat hem-de degişli etrap, şäher halk maslahatynyň namalarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek;
2) ykdysady, durmuş we medeni taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynyň degişli çäkde ýerine ýetirilmegini guramaga gatnaşmak;
3) ýerli býujeti we onuň ýerine ýetirilişi hakyndaky hasabaty tassyklamak;
4) çägi ykdysady, durmuş we medeni taýdan ösdürmek çygrynda amala aşyrylýan işler barada ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň ýolbaşçylarynyň habarlaryny diňlemek;
5) degişli çäkde kanunylygyň berjaý edilmegini we jemgyýetçilik tertibiniň goralyp saklanmagyny, raýatlaryň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň goralmagyny, ilatyň durmuş ýagdaýynyň gowulandyrylmagyny üpjün etmek, raýatlaryň tekliplerini öwrenmek we olary degişli edaralara bermek;
6) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň ygtyýarlyklaryny ykrar etmek hem-de şu Kanunda göz öňünde tutulan halatlarda olaryň ygtyýarlyklaryny ýatyrmak;
7) welaýat ýa-da etrap hukukly şäheriň ýaşaýyş toplumlaryna, şaýollaryna, köçelerine, meýdançalaryna, seýilgählerine we gaýry düzüm böleklerine at dakmak, adyny üýtgetmek hakynda häkime teklip girizmek;
8) öz çägindäki ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň hem-de ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň işine ýardam etmek;
9) Türkmenistanyň kanunçylyk namalary bilen welaýat, etrap, şäher halk maslahatlarynyň ygtyýarlyklaryna degişli edilen beýleki meseleleri çözmek.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatlary Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalygyna dalaşgärleri hödürleýärler.
21. Welaýat, Aşgabat şäher halk maslahatlary öz mejlislerinde Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen tertipde Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlarynda olary gizlin ses bermek arkaly saýlaýarlar.
3. Eger degişli ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň ýolbaşçylary öz borçlaryny talaba laýyk ýerine ýetirmese, welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ony wezipesinden boşatmak hakyndaky meseläni ýokarda durýan edaranyň öňünde goýmaga hukugy bardyr. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň bu baradaky karary onuň agzalarynyň bellenen sanynyň azyndan üçden iki böleginiň ses bermegi bilen kabul edilýär.
13-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň ygtyýarlyklary
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň ygtyýarlyklaryna şular degişlidir:
1) welaýat, etrap, şäher halk maslahatyna we onuň edarasyna ýolbaşçylyk etmek;
2) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň maslahatlaryna başlyklyk etmek;
3) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlaryna gol çekmek;
4) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlarynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek;
5) ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň işine ýardam bermegi guramak;
6) Türkmenistanyň kanunçylyk namalary bilen degişli edilen beýleki ygtyýarlyklary ýerine ýetirmek.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy öz ygtyýarlyklarynyň çäklerinde buýruklar çykarýar.
14-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň orunbasarynyň ygtyýarlyklary
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň orunbasary öz ygtyýarlyklaryny borçlaryň paýlanyşyna we welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygynyň tabşyryklaryna laýyklykda ýerine ýetirýär, welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy ýok ýa-da ol öz borçlaryny ýerine ýetirip bilmedik halatynda başlygyň wezipelerini ýerine ýetirýär.
IV bap. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy
15-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy şulara hukuklydyr:
1) welaýat, etrap, şäher halk maslahaty tarapyndan döredilýän toparlara saýlamaga hem-de saýlanmaga;
2) mejlislerde ara alnyp maslahatlaşylýan meselelere garamagyň tertibi hem-de olaryň mazmuny barada teklipler girizmäge;
3) kararlaryň taslamalaryny we taslamalara düzedişleri welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň garamagyna girizmäge;
4) saýlawçylaryň (raýatlaryň) islegleri bilen bagly meseleleri welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň öňünde goýmaga;
5) degişli çäkde jemgyýetçilik tertibiniň berjaý edilişi, raýatlaryň hukuklarynyň goralyşy, ilatyň durmuş ýagdaýy hakyndaky meseleler boýunça degişli döwlet edaralaryndan, eýeçiliginiň görnüşlerine garamazdan hojalygy ýörediji subýektleriň ählisinden zerur maglumatlary sorap almaga, zerur bolan mahalynda onuň işini gowulandyrmak we ýüze çykarylan kemçilikleri düzetmek hakynda teklipleri girizmäge;
6) öz ygtyýarlyklaryna degişli meseleler barada kärhanalaryň, edaralaryň we guramalaryň wezipeli adamlary tarapyndan gaýra goýulman kabul edilmäge.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy şulara borçludyr:
1) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işine gatnaşmaga;
2) saýlawçylary (raýatlary) kabul etmäge;
3) welaýat, etrap, şäher halk maslahaty tarapyndan tabşyrylan işleri öz wagtynda ýerine ýetirmäge;
4) saýlawçylaryň (raýatlaryň) sargytlary bilen bagly meseleleri welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň öňünde goýmaga;
5) öz işi barada saýlawçylaryň öňünde ýylda iki gezek hasabat bermäge.
3. Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary saýlaw okrugynda welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyna saýlawçylar bilen duşuşyk geçirmegine ýardam edýärler we raýatlary kabul etmek üçin zerur şertleri döredýärler.
16-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň ygtyýarlyklaryny möhletinden öň ýatyrmak
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň ygtyýarlyklaryny möhletinden öň ýatyrmak üçin şular esas bolup durýar:
1) Türkmenistanyň Konstitusiýasyny we kanunlaryny bozmagy;
11) şol bir wagtda başga saýlawly edaralara saýlanmagy;
2) häkim, häkimiň orunbasary wezipelerine bellenilmegi;
3) Türkmenistanyň raýatlygynyň ýatyrylmagy;
4) ol hakynda kazyýetiň aýyplaw höküminiň kanuny güýje girmegi;
5) degişli çäkden başga ýere hemişelik ýaşamaga göçüp gitmegi;
6) şahsy haýyşy;
7) saglyk ýagdaýy sebäpli öz borçlaryny ýerine ýetirip bilmezligi;
71) ölmegi ýa-da kazyýetiň ony ölen diýip yglan etmek hakyndaky çözgüdiniň kanuny güýje girmegi;
8) Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen beýleki esaslar.
Şeýle hem welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň ygtyýarlyklaryny möhletinden öň ýatyrmak hakyndaky teklibi degişli saýlaw okrugynyň saýlawçylary tarapyndan degişli welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň garamagyna hödürlenip bilner. Şunda teklip şol okrugyň saýlawçylarynyň jemi sanynyň azyndan üçden bir böleginiň goldamagy bilen kabul edilmelidir.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň ygtyýarlyklaryny möhletinden öň ýatyrmak hakyndaky karar welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň bellenilen sanynyň azyndan üçden iki böleginiň ses bermegi bilen kabul edilýär.
17-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň işiniň hukuk kepillikleri
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy welaýat, etrap, şäher halk maslahatyndan razylyk alynman işleýän (gulluk edýän) ýerinde eýeleýän wezipesinden boşadylyp ýa-da pes hak tölenilýän işe geçirilip (wezipesinden peseldilip) bilinmez.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyna öz ygtyýarlyklaryny bökdençsiz we doly amala aşyryp bilmegi üçin şertleri, şahsy eldegrilmesizligi, onuň hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň, janynyň, abraýynyň we mertebesiniň goralmagy kepillendirilýär.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasy welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň razylygy bolmasa, jenaýat jogapkärçiligine çekilip, tussag edilip ýa-da başga hili ýol bilen azatlykdan mahrum edilip, kazyýet tertibinde bellenilýän administratiw temmi çärelerine sezewar edilip bilinmez.
4. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyny jenaýat jogapkärçiligine çekmek ýa-da tussag etmek üçin prokuror degişli welaýat, etrap, şäher halk maslahatyna teklipnama girizýär.
Teklipnama welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyna aýyplama bildirilmezden ýa-da tussag etmäge rugsat berilmezden ýa-da administratiw hukuk bozulmalary baradaky iş kazyýete ugradylmazdan öň girizilýär.
5. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty on bäş günden gijä goýman prokuroryň teklipnamasyna garaýar. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty teklipnamada görkezilen meseleleri çözmek üçin zerur bolan goşmaça maglumatlary prokurordan sorap biler.
Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty degişli mesele hakynda karar kabul edýär we bu barada prokurora habar berýär.
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyny eldegrilmesizlikden mahrum etmek hakyndaky meselä garalanda onuň welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlisine gatnaşmaga haky bardyr.
6. Eger-de welaýatyň prokurory etrap, şäher halk maslahatynyň karary bilen ylalaşmasa, ol şu meselä gaýtadan garalmagy hakynda welaýat halk maslahatyna teklipnama girizmäge haklydyr.
Eger welaýat halk maslahaty etrap, şäher halk maslahatynyň kararyny tassyklasa ýa-da welaýat halk maslahatynyň agzasyny jogapkärçilige çekmäge razylyk bermese, Türkmenistanyň Baş prokurorynyň teklipnamasy boýunça bu mesele Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi tarapyndan çözülýär.
7. Eger prokuroryň şu maddada göz öňünde tutulan tertipde girizen teklipnamasyna degişli halk maslahatlary tarapyndan on bäş günüň dowamynda garalmadyk bolsa, onda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi Baş prokuroryň girizen teklipnamasy boýunça, oňa haýal edilmän garalmagyny üpjün etmek üçin çäreleri görýär.
8. Prokuror işiň derňelişiniň ýa-da oňa garalyşynyň netijeleri hakynda welaýat, etrap, şäher halk maslahatyna habar bermäge borçludyr.
18-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň çykyp giden agzasynyň ýerine täze agza saýlamak
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň çykyp giden agzasynyň ýerine täze agza Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda saýlanylýar.
19-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň şahsyýetnamasy
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasyna onuň ygtyýarlyklary ykrar edilenden soň degişli welaýat, etrap, şäher halk maslahaty tarapyndan şahsyýetnama berilýär.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň şahsyýetnamasynyň nusgasyny Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi tassyklaýar.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzasynyň ygtyýarlyklary möhletinden öň ýatyrylan mahalynda, ol şahsyýetnamasyny degişli welaýat, etrap, şäher halk maslahatyna gaýtaryp berýär.
V bap. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işini üpjün etmek.
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasy
20-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň iş toparlary
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlislerine taýýarlyk görmek, welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň kararlarynyň taslamalaryny taýýarlamak, kabul edilen kararlary durmuşa geçirmek üçin welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň iş toparlary döredilip bilner.
2. Iş toparlary welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň karary bilen döredilýär. Olaryň wezipeleri welaýat, etrap, şäher halk maslahaty tarapyndan kesgitlenilýär. Toparyň düzümine degişli hünärmenler hem goşulyp bilner.
3. Iş toparlary öz işleri barada welaýat, etrap, şäher halk maslahatyna hasabat berýärler.
21-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işiniň üpjünçiligi
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň, onuň wezipeli adamlarynyň we agzalarynyň işiniň guramaçylyk, maddy-enjamlaýyn we gaýry üpjünçiligi welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasy tarapyndan amala aşyrylýar.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasynyň maliýe üpjünçiligi ýerli býujetiň hasabyna amala aşyrylýar.
22-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasy
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasy welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň işini guraýar, gündelik we gaýragoýulmasyz meselelere garaýar.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasyna welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň başlygy ýolbaşçylyk edýär.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasynyň gurluşy, işgär wezipe sany, şeýle hem ony maliýeleşdirmegiň tertibi Türkmenistanyň Ministrler Kabineti tarapyndan kesgitlenilýär.
23-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasynyň wezipeleri
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň edarasynyň wezipeleri şulardan ybaratdyr:
1) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlislerini geçirmäge taýýarlyk görmekden, olaryň gün tertibine degişli bolan teklipleri taýýarlamakdan;
2) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlislerini we beýleki çärelerini guramaçylyk, maddy-enjamlaýyn taýdan üpjün etmekden;
3) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynda garalmaly meseleleriň taýýarlanylmagyny üpjün etmekden, taslamalary taýýarlamakdan ýa-da olary deslapdan gözden geçirmekden;
4) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň mejlislerinde meseleler ara alnyp maslahatlaşylanda aýdylan, şeýle hem raýatlardan gelip gowşan teklipleri we bellikleri hasaba almakdan we umumylaşdyrmakdan;
5) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň resminamalaryny saklamagyň tertibini berjaý etmekden;
6) raýatlaryň ýüztutmalaryna garamakdan;
7) welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň gündelik we gaýragoýulmasyz meselelerine garamakdan;
8) onuň berjaý etmegine degişli edilen beýleki meselelere garamakdan.
VI bap Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary, syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri, ýuridik we fiziki şahslar bilen özara gatnaşyklary
24-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen özara gatnaşyklary
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralary bilen özara gatnaşyklaryny Türkmenistanyň Konstitusiýasy, şu Kanun we Türkmenistanyň beýleki kanunçylyk namalary tarapyndan bellenilen ygtyýarlyklarynyň çäklerinde ýola goýýar.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralarynyň we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň işine gatyşmagyna ýol berilmeýär.
25-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri we dini guramalar bilen özara gatnaşyklary
Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty öz ygtyýarlyklaryna girýän meseleler boýunça syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri we dini guramalar bilen özara gatnaşyklaryny ýola goýýar we Türkmenistanyň kanunçylygyna we olaryň tertipnamalaryna laýyklykda olaryň işlerine zerur bolan ýardamy berýär.
26-njy madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ýuridik we fiziki şahslar bilen özara gatnaşyklary
Welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň ýuridik we fiziki şahslar bilen özara gatnaşyklary Türkmenistanyň kanunçylygy bilen kesgitlenilýär.
VII bap. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatyny möhletinden öň ýatyrmak. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty we dolandyryş-çäk
gurluşynyň üýtgemegi
27-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahatyny möhletinden öň ýatyrmak
1. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi tarapyndan şu ýagdaýlarda möhletinden öň ýatyrylyp bilner:
1) Türkmenistanyň Konstitusiýasyny we kanunlaryny bozan halatynda;
2) öz ygtyýarlyklaryny talaba laýyk ýerine ýetirmedik mahalynda;
3) dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi.
2. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň azyndan üçden iki böleginiň ses bermegi bilen öz-özüni ýatyrmak hakynda karar kabul edip biler.
3. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty möhletinden öň ýatyrylan mahalynda onuň agzalarynyň ygtyýarlyklary hem möhletinden öň ýatyrylan diýlip hasap edilýär.
28-nji madda. Welaýat, etrap, şäher halk maslahaty we dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi
1. Eger dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemegi netijesinde degişli welaýat, etrap, şäher halk maslahaty agzalarynyň sanynyň Türkmenistanyň kanunçylygynyň talaplaryna laýyk gelmeýändigi bilen baglylykda öz işini amala aşyryp bilmese, degişli çäkde welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary geçirilýär.
2. Dolandyryş-çäk gurluşynyň üýtgemeginiň käbir halatlarynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisi welaýat, etrap, şäher halk maslahatynyň agzalarynyň ygtyýarlyklaryny saklamak hakynda karar kabul edip biler.
VIII bap. Jemleýji düzgünler
29-njy madda. Şu Kanunyň güýje girmegi
1. Şu Kanun resmi taýdan çap edilen gününden güýje girýär.
Şu Kanunyň 15-nji maddasynyň üçünji bölegi halk maslahatlarynyň nobatdaky saýlawlary geçirilenden soň güýje girýär.
2. Şu Kanunyň güýje giren gününden başlap, şu aşakdakylary güýjüni ýitiren diýip hasap etmeli:
1) 2005-nji ýylyň 25-nji oktýabrynda kabul edilen "Etrap, şäher halk maslahaty hakynda" Türkmenistanyň Kanunyny (Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň resmi namalarynyň ýygyndysy, 2005 ý., HM-88);
2) 2005-nji ýylyň 25-nji oktýabrynda kabul edilen "Welaýat halk maslahaty hakynda" Türkmenistanyň Kanunyny (Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň resmi namalarynyň ýygyndysy, 2005 ý., HM-90);
3) 2007-nji ýylyň 17-nji martynda kabul edilen "Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda" Türkmenistanyň Kanunyny (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2007 ý., № 1, 27-nji madda);
4) 2007-nji ýylyň 3-nji iýulynda kabul edilen "Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda" Türkmenistanyň Kanunynyň III we V böleklerini (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2007 ý., № 3, 54-nji madda);
5) 2008-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda kabul edilen "Türkmenistanyň käbir kanunçylyk namalaryna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek hakynda" Türkmenistanyň Kanunynyň I we III böleklerini (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2008 ý., № 4, 65-nji madda).
Türkmenistanyň Gurbanguly
Prezidenti Berdimuhamedow
Aşgabat şäheri.
2011-nji ýylyň 1-nji oktýabry.
№ 231-IV.


text:
“Amul ― Hazar 2018” halkara awtorallisiniň başlanmagyna indi sanlyja sagatlar galdy. Öňümizdäki hepde türkmen topragynda geçiriljek halkara awtoralli ýaryşynyň şanly wakalary bilen taryha girer. Ýaryşyň badalga beriljek şäheri ― Türkmenabat düýn ilkinji daşary ýurtly myhmanlaryny kabul edip başlady. Ozal hem habar berlişi ýaly, halkara awtoralla 11...
Awtor:
durdy
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Sport |
08.09.2018 09:11
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#187)


text:
Hyzmatyň hili ýokarlanýar
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen baş ýörelgesi esasynda ýurdumyzda halkymyza ähli ugurlarda edilýän hyzmatyň hili barha ýokarlanýar. Ilatymyzy döwletimiziň milli baýlygy bolan nebit önümleri bilen üpjün etmekdäki işleriň döwrebaplaşd Bagtyýarlyk zamanamyzda Mary welaýatynyň şäherlerinde, etraplarynda nebit önümleri kärhanalarynyň täze, döwrebap binalarynyň gurulmagy, olaryň awtoulaglara ýangyç guýujy beketleriniň durkunyň täzelenilmegi arkaly welaýatyň ilatynyň hem-de edara-kärhanalarynyň awtoulag serişdeleriniň nebit önümler


text:
Oliwer Kan
Oliwer Rolf Kan 1969njy yylyn 15nji iyunynda Germaniýanyn Karlsru shaherinde dunya inyar.Kan-nemes derwezewany,3 gezek dunyanin in gowy derwezewany bolup(1999,2001,2002 yy),Uefa tarapyndan hem 4 sapar Yewropan in gowy derwezewany diyen ada mynasyp boldy(1999,2000, 2001,2002 yy).Germaniýada 2 gezek yylyn oyunchysy(2000,2001 yy),Bundesliganyn 6 gezek in gowy derwezewanydyr(1994,1997,1998, 1999,2001,2002 yy).2002dunýä çempionatynyn in gowy oyunchysy.20nji asyryn ahyrlarynda we 21nji asyrlaryn bashlarynda-dunyanin in gowy derwezewanlaryn biri hasaplanyar.1985-1994nji yyllarda yerli Karlsru toparynda bundesligada jemi 128 oyun bilen uly tejribe toplayar.1994nji yylyn 1nji iyulynda bolsa yurdun in abrayly topary bolan Myunhenin Bawariýasyna gechyar.Onun gyzma hasiyeti bolup,oyunlarda hem oz ildeshlerine hapa geplerinden her durli sozlerini ulanypdyr.Taze toparda ilki bada jankoyerler ony halaman, her durli lakamlary dakypdyrlar:"Wulkan","Gorilla".1 gun bolsa jankoyerler ona banan zynyp durkalar,golkiper hem olara jogap edip,1 banany wratar yalyk tutup,achachan iyip goyupdyr.Emma sonra ol Myunhenlerin taze lideri we kapitany bolup,encheme kuboklary gazanmaga uly goshant goshdy.Bawariýada jemi 14 yylyn ichinde 600e golay oyun gechirdi.Bawariyada taze sahypa achyp,8 sapar Germaniyanyn chempiony,6 gezek Germaniýan kubogynyn eyesi,5 gezek Germaniyan kubok ligasynyn yenijisi,1 gezekden bolsa Uefa kubogyn we Chempionlar ligasynyn eyesidir.Germaniyan milli yygyndysynyn koynekchesini bolsa 1995-2006 yy.aralykda geyipdir.Shol yyllarda yurt bilen Yewropanyn chempiony(1996 y),2002 we 2006 dunya chempionatlaryn kumush we burunch medalistidir.2002 dunya chempionatynyn jemi boyuncha in gowy derwezewan bolup,Lew Yashin adyndaky uly bayraga eye bolyar.Fifa-100 sanawyna giryar.2008de ol karyerasyny tamamlap,hazirki wagtda nemes telewideniyesinin futbol kommentatory bolup ishleyar.


text:
Almaty oblysynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentine jańa basshy taǵaıyndaldy
TALDYQORǴAN. QazAqparat - Almaty oblysynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentine jańa basshy taǵaıyndaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Almaty oblysyna jumys saparymen QR Tótenshe jaǵdaılar vıtse-mınıstri Marat Kúldikov keldi. V ıtse-mınıstr Almaty oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń birqatar bólimshesin aralap, tehnıkalyq baza, avarııalyq-qutqarý jumysyn júrgizý daıyndyǵy , TJ aldyn alý jáne joıý boıynsha júrgizilip jatqan jumystarmen tanysty. Qapshaǵaı qutqarý bólimshesine sapary barysynda ol bıyl jergilikti bıýdjet esebinen satyp alynǵan «Slavır-9Ý» sý jastyqshasy bar keme» biregeı tehnıkasynyń tıimdiligin atap ótti. Bul tehnıka sý betinde de, muzda avarııalyq-qutqarý júrgizýge arnalǵan.
TJ vıtse-mınıstri oblys ortalyǵy Taldyqorǵan qalasyna kelgennen keıin Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalovqa departamenttiń jańa basshyny tanystyrdy. Sondaı-aq ony beınekonferentsııalyq baılanys arqyly TJD jeke quramyna tanystyrdy.
Almaty oblysy TJD bastyǵy bolyp Asqar Toıshybekov taǵaıyndaldy. Buǵan deıin Asqar Tasbolatuly Almaty oblysy TJD bastyǵynyń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Azamattyq qorǵaý organdaryndaǵy eńbek jolyn 1992 jyly bastaǵan.
Oblys ákimimen kezdesý barysynda Marat Kúldikov oblys ákimdigi tarapynan TJM aýmaqtyq bólimshelerine qajetti barlyq zamanaýı tehnıka men jabdyqty satyp alý, sondaı-aq Kegen aýdanynyń Kegen aýylynda jáne Raıymbek aýdanynyń Narynqol aýylynda 2 órt sóndirý deposynyń qurylysy boıynsha kórsetip jatqan materıaldyq qoldaýdy atap ótti.
Vıtse-mınıstr TJD bastyǵynyń aldyna aldaǵy kezeńge, atap aıtqanda tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy túrli TJ aldyn alý jáne sanyn azaıtý boıynsha naqty mindetter qoıdy.


text:
`aýdym-saz` Netijeler
Habarlar [28]
- TÜRKSOÝ guramasy raýatlara öýlerinde galmaklary barada çagyryş berdi
- Saz bilen hassa bejermegiň taryhda lukmançylyk ýaly geçmişe eýedigini bilýäňizmi?
- Taryhda 9-njy fewral
- Turk sufi aýdym-saz topary Yslamabatda muşdaklaryna konsert berdi
- Germaniýada türk aýdymçysy Haluk Lewentiň konsertine uly gyzyklanma bildirildi
- Türkmenistanyň Medeniýet günleri Siwas şäherinde başlady, Erzurum şäherinde dowam etdi
- Halkara Nowruz güni mynasybetli dabaralar
- Taryhda 6-njy fewral
- Taryhda 1-nji fewral
- Şweýsariýada "Alphorn Festiwaly" başlady
- Türkmenistanda aýdym-saz medeniýetine bagyşlanan halkara forum geçirilýär
- Almazbek Atambaýew YouTubede täze aýdymyny paýlaşdy
- Ses tolkuny tatuirowkalary
- Meşhur adamlaryň gitaralary auksionda
- Ýaş pianist dünýä birinjisi
- Tarkanyň täze albomy “10” 15-nji iýunda halk köpçüligine hödürlener
- Garadeňiz sebitine mahsus saz guraly kemençe daşary ýurtlara eksport edilýär
- Baryş Manço uly hormat bilen hatyralanýar
- Dost-Doganlygyň Taryhy
- Ýaş höwesjeň Begenç Öräýew TRT-de myhmançylykda boldy
- Meşhur adamlaryň gitaralary auksionda
- Ýapgyt paraşýuty bilen saz asmanda duşuşdy
- Eldar Ahmedow we Leýli Okdyrowa. "Bagtyň Älemgoşary"
- Salam bolsun
- Aýdymçylar we sazandalar topary. "Nar agajy"
- Kastamonudaky türkmen talyplary milli saz guraly gopuz bilen çykyş edýärler
- Türkiýäniň Prezidenti Erdogan üçin rep aýdymy
- Aly Alyýew "Bu derdi"


text:
305) Türkmenistan Yemek Kültürü
Yayin Tarihi 12 Ağustos, 2015
Kategori KÜLTÜREL
TÜRKMENİSTAN YEMEK KÜLTÜRÜ
Orta Asya’daki diğer Türk boyları gibi Türkmenlerin beslenme ve mutfak geleneklerini belirleyen ana unsur yüzlerce yıl öncesine dayalı göçebe-bozkır kültürüdür.
Bugün Türkmenler Uluğ Türkistan’ın merkezinde, Türkmenistan’da, Tacikistan’da, Özbekistan’da, Karakalpakistan’da, Kazakistan’da, Hıtay’da, Afganistan’da, İran’da, Suriye’de, Stavropol’da, Astraganda ve ülkemiz Türkiye Cumhuriyeti toprakları üzerinde geniş bir coğrafyada yaşamaktadırlar.
Bütün Türk boylarında olduğu gibi Türkmenlerde ekmeğin çok önemli bir yeri vardır. Başlıca ekmek çeşitleri mayalı hamurdan yapılan çörek, mayasız olarak yapılan petir, yağlı petir ve külçedir. Ekmek tüketimi yemeğe oranla çoktur. Ekmekten sonra etli, sütlü ve pirinçli yemekler gelir.
Tandır, Türkmenlerin ekmek pişirdikleri ocaktır. Bu her evde vardır. Herkes ekmeğini evinde pişirir. Tandırda ekmek pişirilirken misafir gelirse, misafire ekmek ikram edilir. Misafir ekmeği iki eliyle koparmalıdır. Tek elle koparmak günah sayılır. Ayrıca ilk pişen ekmeği de kimseye vermezler.
Hamuru hazırlamak için önce “kendirik” denilen bir dokuma üzerine un kepeğinden ayrılmak için elenir. Elekten geçirilen un, tepsi biçiminde “hamir çanak” denilen tahta bir kap içine konulup; su, tuz ve maya ile yoğrulur. Ekmeğin daha iyi pişmesi için ”dürtgüç” denilen, ucunda birkaç çivi bulunan aygıtla hamur üzerinde delikler açılır.
Ekmek, yemek yanında yenildiği gibi; ekmekten et, süt ve türevleriyle çeşitli yemekler de pişirilir.
Türkmenler konukları geldiğinde ya da karşılıklı ziyaretlerinde öncelikle çay ikram ederler. Bu genelde yeşil çaydır. Çay, “çeynek” adı verilen özel kaplarda içilir. Çay kış aylarında olduğu kadar, yaz aylarında da harareti gidermesi özelliğiyle çokça tüketilir.
Kış sonunda hayvanların yavrulamasıyla başlayan; bahar, yaz ve güz aylarında çoğalan süt ve sütten yapılan yiyecek ve içecekler Türkmen mutfağında önemli bir yere sahiptir. Bunlar arasında katık, goyutmak (ağız), çal, ayran, gaymak, süzme (torba yoğurdu), gurt ilk akla gelenlerdir.
Göçebe-bozkır kültürünün özelliği olarak sürün türevlerinden yapılan yiyecekler, özel işlemlerden geçirilerek kışlık olarak da hazırlanır.
Göçebe-bozkır hayatında önemli bir yeri olan avcılık Türkmenlerin mutfak kültürü ve beslenmesini büyük ölçüde etkilemiştir. Etinden yararlanılan başlıca av hayvanları şunlardır:
Keklik, yaban ördeği, yaban kazı, ceylan, geyik, tavşan, barak, balık vb.
Sebze üretimi son yıllarda oldukça gelişmiştir. Bunlardan başlıcaları domates, patates, kelem (lahana), biber, patlıcan, kabak, hıyar, havuç, soğan, sarımsak ile kavun ve karpuzdur. Sebzeler mevsiminde taze olarak yenildiği gibi, kış için kurutmaları da yapılır.
Turfanda sebzecilik yok denecek kadar azdır. Aileler yetiştiremedikleri sebze ve diğer ürünleri pazardan ya da komşu yerleşmelerden satın alırlar.
Geleneksel Türkmen mutfağında hayvani yağlar hâkimdir. Sade yağ, kuyruk yağı ve iç yağı en çok tüketilen yağ çeşitleridir. Son yıllarda pamuk yağı tüketimi oldukça artmıştır.
Kırsal kesimde yaşayan Türkmenlerde mutfak genellikle oturulan evin dışında ayrı bir yapıdır. Bu bir odalık hacimdir.
Mutfakta kap kacağın bulunduğu dolap ve raflar, yemeklerin pişirildiği ocak ve su kapları ile kuru erzak torba ve küpleri bulunur. Yemek oturma odasında olduğu gibi, mutfakta da yenilebilir.
Tandır mutfağın ve evin dışında emniyetli bir yerdedir.
Yemekler yere serilen, “saçak” adı verilen yer sofralarında yenilir. Ailede evin bütün fertleri özellikle akşam yemeklerinde bir arada olurlar. Yemeğe önce evin en büyük erkeği başlar. Bu dede ya da babadır. Yemeğe besmele çekilerek başlanır, yemek sonunda dua okunur. Sofradan erken kalkmak zorunda olanlar, mutlaka sofrada bulunan en yaşlı kişiden izin alır.
Türkmenistan Türkleri arasına kısa bir süre de olsa katılarak gözlem tekniğiyle yaptığı derlemelerde Dr. Yaşar Kalafat aşağıdaki hususları tespit etmiştir:
“Türkmen toylarında, ikram esnasında bir tek tabak taşınmaz, iki tabak taşınır. Tabak bir tane ise iki elle tutulur. Böylece, “düğünde, toyda bolluk olsun, yine yeni toylar olsun” denmiş olur. Cenaze merasimlerinde yapılan ikramlarda ise, ikram tabakları tek elle taşınır veya tabaklar tek tek taşınırlar. Bununla da verilmek istenilen mesaj, “Başka ölüm olmasın, toplu ölüm olmasın, sırasız ölüm olmasın” dır.
Türkmenlerde cenazelerde çay kâseleri doldurulmaz, yarım bırakılır. Gelen misafirler uğurlanmaz, gelen misafir biraz tuz tadar, dua eder ve çok oturmadan ve doğrudan kendi evine döner.
Türkmen Türklerinde, toyda yemek yenildikten sonra tabaklar sofradan kalkmadan dua edilir. Yas yemeklerinde ise, tabaklar kalktıktan sonra dua edilir.
Türkmenlerde gelin yeni evine gelince; gelinin sağ elini sarı yağa, sol elini soğuk una batırma uygulaması yapılır. Böylece o gelinin, yeni ocağına bereket getireceğine inanılır.
Tuz ve ekmek rızkın çeşmesidir. Onları yere bırakmak, üstüne basmak günah sayılır. Türkmenler, yeni bir eve giderken her şeyden önce tuz götürürler.
Türkmenlerin toy, bayram vb. belli günlerinde yaptıkları yemekler; etli çorba, pilav, çörek ile mevsime göre, kavun, karpuz ile söğüş sebzelerdir.
Türkmen Toyu
Türkmenistan’da yaşayan Türkmen boylarının özel gün yemekleri içerisinde toy yemeklerinin önemli bir yeri vardır. Başlıca toylar: Doğum toyu, saç toyu, gelin toyu ve ak toydur.
“Doğum toyu, çocuk dünyaya gelince yapılır. Daha ziyade erkek çocuğun toyu görkemli olur. Bu toy için hazırlanmış özel ikramda; patrak (mısır patlağı), haşlanmış buğday, küncü (çörek otu), toy nanı (düğün ekmeği) vardır. Bunlardan; nan (ekmek) çocuğun ekmeği bol, sofrası bereketli olsun, küncü (çörek otu) naharı (yemeği) yayan olmasın, patrak (mısır patlağı) ise, yolu ak olsun, geleceği parlak olsun diye sofraya konulur.”
Yemekleri arasında “katıklaş” (katıldı aş) denilen sulu et başta gelir. Bu yemeğe az miktarda pirinç koyarlar. “Çektirme” bir nevi etli pilav olup, genellikle misafirler için pişirilir. “Kurma” yani kavurmayı ise, eti kuşbaşı halinde doğrayıp, kendi yağında kavurmak suretiyle ekmekle yerler. Kavrulmuş kurma ya bir kap içinde, ya da “karın” içinde saklanır. Karın, koyun işkembesi olup, içine konulan kavurma bozulmadan uzun müddet dayanır.”
Eti uzun zaman muhafaza için bazen de tuzlarlar. Buna ise “kakmaç” adı verilir. Kakmaç, kemiğinden ayrılmış et olup, et ince ince dilimlenip, tuzlanıp, güneşte kurutulur ve saklanır. Çektirme pilavı veya katıklaş pişirecekleri zaman birkaç parça çıkarıp kullanırlar.
Türkmenlerin “undan mamul tatlıları birkaç çeşittir. Biri “külçe” olup, unu süt ve yumurta ile karıp, hamur halinde tandırda pişirirler. Aynı şekilde hamurdan bir cins ekmek de pişirirler ki, buna ise “katlama” denilir. Katlamanın hamuru “oklav” denilen oklava ile kalınca bir şekilde açılıp, üzerlerine şeker serpilip, üst üste konularak tavada yağda kızartılır. Katlamanın bir başka şekli ise daha ince açılmış olup, “ekmek” diye adlandırılmaktadır. Katlama bir tane olarak yağda kızartılmış ve şekerlenmiş ise buna “possuk” denilir. Daha ziyade çocuklar için pişirilen yine unlu bir tatlıları vardır ki, “pişme” adı verilen bu tatlının hamuru ceviz veya fındık büyüklüğünde, tavada yağda kızartılır.
Türkmenlerin milli mutfağı 70 yıl süren SSCB’ye bağımlı dönemde asli karakterinden bazı özellikleri kaybetmiş, başta Ruslar olmak üzere komşu kültürlerden etkilenmiştir. Bu etkileşim sürecinde özellikle teknolojiye dayalı bazı yeni değerlerin Türkmen mutfağına girdiği tespit edilmiştir.
Ayrıca, Türkmenler arasında yeni yılın başlangıcı sayılan Nevruz coşkuyla kutlanırdı. Nevruz’da “Yedi taham” adında özel bir yemek pişirilirdi. Diğer Nevruz yemekleri: Nevruz köçe (buğday yarmasından), Nevruz yarma, yeni göğeren yeşil (gök), buğdaydan semeni (Semenek). İnsanlar imkânlarına göre şirin tağamlar hazırlarlar ve komşularına “gonşi okara” verirler.
http://www.oguz-news.net/tur/?p=1893
Yorumlar
“305) Türkmenistan Yemek Kültürü” yazisina 1 Yorum yapilmis
-
Has Türkmen yorum tarihi
26 Ekim, 2017 21:05
RUHY SÜTÜNLERIMIZ
▶ MUHAMMET IBN ALYÝAN NESEWI
♣ Pirler penahyñdyr gözel Aşgabat!
Yslam dini Orta Aziýa ýaýran wagtyndan başlap Türküstan diýary müñlerçe, belki-de ýüz müñlerçe beýik welileriñ, öwlüýäleriñ ýaşap geçen mekany boldy. Garaşsyz we baky Bitarap Türkmenistan döwletimiz hem şol ärleriñ we pirleriñ ýaşan mukaddes watanydyr. Muhammet Münewweriñ öz atasy Mäne baba baradaky kitabynda diñe Nusaýyñ özünde we golaý-goltumynda 400-den gowrak beýik welileriñ-pirleriñ ýaşap geçendigini belleýär. Gözel paýtagtymyz Aşgabady etekläp oturan gadymy Nusaý galasynyñ günortasynda, mundan 1000 ýyl töweregi ozal uly gonamçylyk bolup, şol gonamçylykda ady yslam dünýäsine belli bolan keramatly pirler we halatly pirler jaýlanypdyr. Nusaýdan daş bolmadyk Bisme obasynda bolsa keramatly pir Alyýan Nesewiniñ gubury bar ekeni. Birmahallar gadymy Nusaý topragy zyýarat edilýän mübärek mekan bolupdyr. Hatda Hezreti Mäne babanyñ özü-de bu ýere zyýarata gelýän ekeni.
Aýtmaklaryna görä, Horasanyñ halky başyna bir bela inse, ýa-da başga haýsydyr bir kynçylyga duçar bolsa, ýüzlerini Nusaýa tarap öwrüp, doga-dileg eder ekenler. Mümkinçiligi bar adamlar bolsa bu ýerde ýatan keramatly pirleriñ guburlaryna zyýarata gelipdirler. Haraý gözläp gelenleriñ dilegleri, şol ýatan keramatlylaryñ hormatyna, Allanyñ dergähinde kabul hem bolupdyr. Şonuñ üçinem Nusaý topragyna geçmişde “Şam-i kuçek” (“Kiçi Şam”) diýipdirler. Şam (Siriýa) pygamberleriñ, enbiýalaryñ iñ köp jaýlanan diýarydyr. Nusaýda-da keramatly pirleriñ ýüzlerçesiniñ jaýlanmagy bu ýerlere şeýle at berilmegine sebäp bolupdyr.
Şeýle gudratly mekanda ýaşap ýörendigimize guwanmaga we buýsanmaga doly haklydyrys. Asuda ýurdumyzyñ we gözel paýtagtymyzyñ asmanynyñ arassa we parahat bolmagynda Aşgabady tirsekläp ýatan şol beýik pirleriñ eziz ruhlarynyñam bize mälim bolmadyk syrlarynyñ we hikmetleriniñ bardygyny unutmalyñ.
♣ Alyýan Nesewi kim bolupdyr?
Şeýle beýik welileriñ biri hem X asyrda Nusaýda ýaşap geçen Muhammet ibn Alyýan Nesewidir. Onuñ doglan we aradan çykan ýyllary belli däl. Muhammet ibn Alyýan Nesewi öz döwrüniñ meşhur yslam alymlarynyñ biri bolupdyr. Şeýle hem ol meşhur weliler Ebu Osman Haýrynyñ we Jüneýit Bagdadynyñ ylym mejlislerine gatnaşyp, olardan sapak alypdyr. Muhammet ibn Alyýan beýik alymlygy bilen bir hatarda görkezýän keramatlaryny, halka edýän hümmet-şypasyny gizläp durmandyr.
Alyýan Nesewi barada eýranly alym Abdur Rafi Hagigat öz kitabynda giñişleýin maglumat berýär.
Şeýle Muhammet Münewweriñ Mäne baba baradaky kitabynyñ türkmen dilindäki neşirinde bu beýik pir barada şeýle maglumat berilýär:
“Nusaýa ýetenimizden soñ, Bismä barmagy ýüregimize düwdük, çünki Bismede şyh Ahmet Alynyñ mazary bardy we biz oña zyýarat etmekçidik”. “Bisme” diýilýän Nusaý şäherinden iki parsahlykda ýerleşýän kiçiräk obanyñ adydy we şyb Ahmet Nusaýlynyñ (Alyýan Nesewiniñ) mazary şol ýerdedi. Şyh Abu Osmanyñ müridi bolan şyh Ahmet Nusaýly Horasanyñ şyhlarynyñ şyhydy. Şyh Abu Abdyrahman Sulemi “Sopy ymamlarynyñ derejeleri” (“Tabakaty aimet as-sufiýe”) atly kitabynda onuñ adyny “Muhammet Osman Nusaýly” diýip getirýär, ýöne ol Nusaý welaýatynda Ahmet Aly ady bilen meşhurdyr. Il içinde Ahmet Alynyñ şerapatly halatlary we keramatlary aý görlen ýaly äşgärdir…
(Maglumat üçin seret: agzalan kitabyñ 35-nji sahypasy).
♣ “Biz seni agañ bilen kuwwatlandyrarys!”
Şeýle hem şol kitapda Mäne babanyñ ogly Hoja Aby Tahyryñ aýak agyra duçar bolşy we onuñ Alyýan Nesewiniñ guburyna zyýarat edip, pirden şypa tapyşy barada şeýle gyzykly maglumat berilýär:
“Biziñ şyhymyz (ýagny Mäne baba) bu sapardan gaýdyp gelenden soñ, şeýle zatlar bolupdy, ýagny biziñ şyhymyz sopularyñ bergileri bilen baglanyşykly mesele boýunça uly ogly Hoja Abu Tahyry Nusaýa ugratdy. Abu Tahyr Nusaýa gelenden, aýagynda bir agyry peýda bolup, ony hereket etmekden galdyrdy. Ol ýok wagty Mänede şyhyñ bir ogly boldy we şyh oña Mutahhyr diýip ag goýdy. Şyh öz keramaty we weliligi bilen Nusaýda Hoja Abu Tahyryñ aýagynyñ agyryp, gymyldap bilmeýändigini bildi we bir derwüşi çagyryp, oña: “Sen Nusaýa bar-da, Abu Tahyry gör” diýýär we Abu Tahyra şeýle mazmunly hat ýazýar:
“Bismillähi-r-rahmany-r-rahym! Biz seni agañ bilen kuwwatlandyrarys!” (Gurhanyñ 28-nji süresiniñ 35-nji aýatyndan). Bize habar ýetişine görä, sen aýak agyry keseline sezewar bolupsyñ, şonuñ üçin Bismä baryp, Ahmet Alynyñ guburyna zyýarat etseñ, enşalla, ol dertden saplanarsyñ”.
Hat Hoja Abu Tahyra barandan, ol Bismä zyýarata gitmegi ýüregine düwýär we ony kejebä mündürip, Nusaý şäherinden Bismä eltýärler. Abu Tahyr bir gije şyh Abu Alynyñ guburyny düýnäp ýatýar, ertesi gün Hak subhana we Tagalanyñ şepagaty bilen ähli derdinden doly saplanýar, şondan soñ ol şähere pyýada ýöräp dolanyp gelýär.
(Maglumat üçin seret: agzalan kitabyñ 35-36-njy sahypalary).
♣ Nesewiden parçalar
Bir gün Alyýan Nesewiniñ kellesine bir pikir gelýär. Näçe oýlansa-da oña jogap bilmeýär. Öz ýanyndan “bu sowalyñ jogabyny Ebu Osman Haýrydan başga biljek bolmaz” diýýär we oña jogap tapmak üçin Nişapura ýola düşýär. Ol Nusaýdan Nişapura baryp, sowalyna kanagatlanarly jogap alýança duz datmaýar, hatda bir damja suwam içmeýär.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Harama düşerin gorkusy bilen mubahlaryñ (haram edilmedik amallar) köpüsini terk etmek ahyret arzuwynyñ açarydyr.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Gözüñ görüp duran nygmatlary saña eçileni nädip söýmersiñ? Özem Oña uýman, Ony söýýändigiñi nädip aýdyp bilýärsiñ?!
◇ ◇ ◇
Alyýan Nesewiden:
– Allatagalanyñ gulundan razy bolmagynyñ alamaty näme? – diýip soralanda, ol:
– Ybadatlaryñ süýji we rahat, günäleriñ bolsa zäher ýaly we agyr gelmegidir – diýip jogap berýär.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Jomart öz jomartlygyny pes görmese we jomartlygyny kabul eden adamy özünden ýokary hasaplamasa sopy bolup bilmez.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Pakyr-pukaralar bilen söhbetdeş bolan adam olar bilen syryñ salamaty, nebsiñ jomartlygy, köñlüñ giñligi, berilen nygmatlar bilen başyna düşen muşakgatlara çydam edişleri barada söhbet etsin.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Garyplaryñ iñ garyby özüni baý etjek kişä (Hudaýa) gowşup bilmeýän adamdyr.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Ýagşylyk we ýagşy gylyk diniñ nökeri, adamyñ goragçysy, möminiñ sakçysydyr.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Her bir işde jomartlyk – bu özüñde bolan her bir hüý-häsiýeti kemçilikli görmekdir.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Allatagaladan sogap tama edip ýa-da berjek azabyndan gorkup Oña hyzmat eden özüniñ hantamaçylygyny we genjimligini görkezýär. Guluñ hojaýynyna nämedir bir zatdan hantama bolup hyzmat etmeginden erbet zat ýokdur.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Men bu ýoluñ başlangyjyndakam, nebsimiñ apatlaryny görer ýaly we onuñ gizlenen ýerlerini biler ýaly derejä gelipdim. Oña garşy kalbymda hemişelik ýigrenç bardy. Bir gün bogazymdan tilki çagasynyñ gygyrýan sesi ýaly ses bilen bir zat çykdy. Allatagalanyñ gudraty bilen maña ony tanamaga güýç berildi. Men onuñ öz nebsimdigini bilip, aýagymyñ aşagyna salyp depgiläp başladym. Emma ol her gezek depgilänimde has gabarýardy. Oña: “Sen niçiksi zat, başga zatlary ursañ-ýençseñ döwülmek we pytramak bilen bolýar. Sen bolsa gaýtam ulalýañ?” diýdim. Ol maña şeýle diýdi: “Meniñ ýaradylyşym ters. Başga zada ugursyzlyk beren zat maña keýp berýär. Başga zada rahatlyk berýän zat maña muşakgat getirýär.
◇ ◇ ◇
Muhammet ibn Alyýan:
– Mürewwet (ýagşy gylyk) diniñi goramak, nebsiñi tanamak, möminleri hormatlamak we öz aýbyñy görmekdir.
♣ Giñişleýin öwrenmek üçin çeşmeler:
1). Tabakât-üs-Sûfiyye, sah.: 4172;
2). Tabakât-ül-Kübrâ, 1-nji tom, sah.: 1163;
3). Hilýet-ül-Öwlüýä, 10-njy tom sah.: 3764;
4). Yslam alymlarynyñ ensiklopediýasy, 4-nji tom, sah.: 222.
5). Muhammet Münewwer “Mäne babanyñ keramatlaryndan we halatlaryndan hekaýatlar”, “Miras” neşirýaty, Aşgabat-2005;
6). Ebu Abdu Rahman es-Sulemi “Tabakat eýmat-us-Sufyýa”.
7). Juma Ataýew “Türkmen topragyndaky “Kiçi Şam” ýa-da Nusaý keramaty”, 2002 ý.
8). Abdur Rafi Hagigat “Tarih-ýe erfan wä a’refan-ýe Irani”, “Kumeş” neşirýaty, Tähran-1375 h.h).
© Has TÜRKMEN.
line.me/R/ti/p/@kpm7016r
Yorum yap


text: Bu ýerde mineral çökündi emelegeliş hadysasynda kaogulýasiýa döredip biljek dürli faktorlaryň aýratyn täsiriniň barlygy düşüniklidir. Ýokarda öň aýdyp geçipdik, ýagny umumy ýagdaýda kaogulýasiýa ultramikrona häsýetdeş elektrik zarýatlaryň neýtrallaşmagy esasynda bolup geçýär. Kolloid bölejikleriň elektrik zarýadyny ýitirmrei dürli sebäplere görä bolup biler; elektrolitleriň täsirinde, kolloidleriň öz arasynda kaogulýasiýa geçmeginde, konsentrasiýa ulalanda we zollar guradylanda, doňdurylanda, temperaturanyň ýokary galmagynda, kapelýarlarda, Radioaktiw şöhlelenmäniň täsiri esasynda hemde özözünden kaogulýasiýalaşmagynda ýagnyý birtopar üýtgemeler bilen düşündirilýän,hemme kolloid rastworlarda wagtyň geçmegi bilen garrama prosesi döreýär olardan biri hem dispersion bölejikleriň ölçeginiň artmagy bolup durýar, ondan soňam olaryň kaogulýasiýasy. Kolloid rastworlaryň kaogulýasiýa döretmegine bu agzalyp geçilenlerden şol ugur bilen täsir edýän başgada faktorlarda sebäp bolup biler; muňa atmosferanyň razarýady, dawlenie we ş.m. Bularyň ýa täsiri az ýa-da az öwrenilipdir.


text:
Şeýle hem okaň
21.01.2021 | Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Ilham Aliýew möhüm resminama gol çekilmegini mübäreklediler
21.01.2021 | Saglygy goraýyş boýunça IX türkmen-german forumy
20.01.2021 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherjigine baryp gördi
20.01.2021 | Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideoduşuşyklar
19.01.2021 | Türkmenistanyň Prezidenti ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maslahat geçirdi
18.01.2021 | Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzyň täze desgalarynyň gurluşyklarynda işleriň barşy bilen tanyşdy
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaponiýanyň Türkmenistanda täze bellenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi jenap Ýamamoto Hiroýukini kabul etdi. Ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Diplomat wagt tapyp kabul edendigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, milli Liderimize Ýaponiýanyň Imperatory Naruhitonyň hem-de Premýer-ministri Suga Ýosihideniň mähirli salamyny hem-de tutuş türkmen halkyna abadançylyk we rowaçlyk baradaky arzuwlaryny ýetirdi. Şunda dostlukly ýurduň däp bolan giň gerimli türkmen-ýapon gatnaşyklaryny ösdürmäge çalyşýandygy nygtaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip hem-de Ýaponiýanyň Imperatoryna we Premýer-ministrine salamyny hem-de iň gowy arzuwlaryny beýan edip, Türkmenistanyň hem Günüň dogýan ýurdy bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini nygtady. Ýurdumyz Ýaponiýany ygtybarly işewür hyzmatdaşlaryň biri hasaplaýar.
Milli Liderimiz Ýamamoto Hiroýukini jogapkärli diplomatik wezipä bellenilmegi bilen gutlap, oňa köpýyllyk ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmak işinde üstünlikleri arzuw etdi. Bu gün şol gatnaşyklar hil taýdan täze derejä çykaryldy.
Duşuşygyň dowamynda döwlet Baştutanymyz hem-de ýaponiýaly diplomat döwletara hyzmatdaşlygyň netijeli we strategik häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen bellediler. Şol hyzmatdaşlyk köptaraplaýyn esasda okgunly ösdürilýär. Abraýly sebit we halkara guramalaryň çäklerinde öňe sürülýän netijeli başlangyçlaryň hem-de teklipleriň özara goldanylmagy hem muňa şaýatlyk edýär.
Soňky ýyllarda hormatly Prezidentimiziň Ýaponiýa hem-de Ýaponiýanyň ozalky Premýer-ministriniň ýurdumyzda bolan saparlarynyň barşynda ikitaraplaýyn gatnaşyklara kuwwatly itergi berildi. Şol saparlaryň netijeleri boýunça dürli ulgamlarda hyzmatdaşlygyň ägirt uly kuwwatyndan has netijeli peýdalanmaga gönükdirilen anyk ylalaşyklar gazanyldy.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we ýaponiýaly diplomat özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmek üçin giň mümkinçilikleriň bardygyny bellediler. Dürli derejelerde yzygiderli duşuşyklar we wekiliýetleriň alşylmagy, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-ýapon we Ýapon-türkmen komitetleriniň mejlisleri, bilelikdäki işewürler maslahatlary hem-de «Merkezi Aziýa + Ýaponiýa» gatnaşyklarynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk muňa gönüden-göni ýardam edýär.
Dünýäde meşhur ýapon kompaniýalarynyň Diýarymyzda netijeli işlemegi, möhüm ähmiýetli düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmagy uzak möhletleýin esasda guralýan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň üstünlige eýe bolýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.
Şunuň bilen baglylykda, iri senagat toplumlarynyň — Maryda ammiak we karbamid öndürýän zawodyň, Balkan welaýatynda, Garabogazda karbamid dökünlerini çykarýan kärhananyň, Gyýanlyda polietilen hem-de polipropilen öndürýän toplumyň, Ahal welaýatynda tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa awtomobil ýangyjyny öndürýän zawodyň gurluşygynyň amala aşyrylmagyny mysal hökmünde görkezmek bolar.
Häzir ýaponiýaly hyzmatdaşlaryň gatnaşmagynda Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda täze, döwrebap gazturbinaly elektrik stansiýasynyň gurluşygy alnyp barylýar.
Ýurdumyz milli ykdysadyýeti senagatlaşdyrmak, döwrebaplaşdyrmak we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek ugruna eýermek bilen, ýokary tehnologiýaly pudaklary çalt depginler bilen ösdürmäge çalyşýar. Munuň özi netijeli hyzmatdaşlyk, şol sanda haryt dolanyşygynyň möçberini artdyrmak, göni işewür gatnaşyklary pugtalandyrmak, maýa goýum işjeňligini höweslendirmek, bäsdeşlige ukyply ýokary hilli önümleri çykarmaga gönükdirilen bilelikdäki kärhanalary döretmek üçin täze mümkinçilikleri açýar.
Söwda-ykdysady ulgam bilen bir hatarda, energetika, nebit hem-de gazhimiýa, ulag we logistik ulgamlary, şeýle-de beýleki geljegi uly pudaklar türkmen-ýapon gatnaşyklarynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezildi.
Ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlyk döwletara gatnaşyklaryň möhüm ugry bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de ýaponiýaly diplomat ylym, bilim we medeniýet ugurlary boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň okgunly häsiýetini bellediler.
Şunuň bilen baglylykda, 2016-njy ýylda Aşgabatda Oguz han adyndaky Inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň açylmagy, gürrüňsiz, ylym-bilim ulgamyndaky netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň ýolunda möhüm ädim boldy. Türkmen we ýapon ýokary okuw mekdepleriniň arasynda ysnyşykly gatnaşyklar ýola goýuldy. Bu gün Diýarymyzda ýapon diliniň diňe bir ýokary okuw mekdeplerinde däl, eýsem, orta mekdepleriň hem birnäçesinde öwredilýändigi bellärliklidir.
Medeni we döredijilik alyşmalaryna hem ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmekde möhüm ähmiýet berilýär. Munuň özi iki ýurduň halklaryna birek-biregiň täsin milli mirasy, özboluşly däp-dessurlary bilen has ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik berýär.
Şol däpleriň hatarynda asyrlaryň dowamynda emele gelen çaý içmek dessury hem bar. Öňden gelýän bu däp Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň baý medeniýeti bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Biziň ýurtlarymyzda bu melhemlik içgini taýýarlamagyň usullary hakyky sungat bilen deňeşdirilýär. Şunuň bilen birlikde, saglygy goraýyş hem-de sport ulgamlary boýunça özara gatnaşyklary giňeltmek üçin amatly mümkinçilikler bar.
Ýamamoto Hiroýuki türkmen-ýapon gatnaşyklaryny ösdürmek meselelerine hemişe uly üns berýändigi üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, biziň ýurdumyzda Ýaponiýa wekilçilik etmegiň özi üçin uly hormat-sarpadygyny nygtap, netijeli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de üstünlikli dowam etdirilmegi üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.
Duşuşygyň ahyrynda milli Liderimiz we ýaponiýaly diplomat Türkmenistanyň hem-de Ýaponiýanyň deňhukuklylyk, birek-birege hormat goýmak we uzak möhletli strategik hyzmatdaşlyk ýörelgeleri esasynda guralýan netijeli döwletara gatnaşyklara berk ygrarlydyklaryny ýene-de bir gezek tassykladylar.
Copyright 2012-2021 Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün


text:
Maşgalaňyzy we dostlaryňyzy sesiňizi üýtgedip oýun etmek ýaly bir islegiňiz bardyr. Täze nesil tehnologiýalar siziň üçin bu islegiňizi ýerine ýetirýär. Bu temada telefon bilen birine jaň edeniňizde, programmalaryň kömegi bilen sesiňizi nädip üýtgetjegiňiz hakynda ýazdyk.
Call Voice Changer
Iň gowy işeleýänleriň arasynda 1 nji orny eýeleýän Call Voice Changer, sesiňizi üýtgedip ses effekleri goşmagyda başarýar. Şeýlelik bilen ýagyşly ýerde gürleşýän ýaly töweregiňizde at, eşek, pil ýaly haýwanlaryň seslerini he, goşup bilýärsiňiz.
Programma aslynda tölegli. Ilki ulananyňyzda size kiçi bir demo wersiýasyny hödürleýän Call Voice Changer, yz ýanyndan minudyna 3.50 m ýaly pul talap edip başlaýar.(eger satyn almak islesňiz, wisa kart gerekdir. Pulyny siziň telefonyňyzdan almaýar) Bu ýüzden programmany yzygiderli ulanarsyňyzmy, bilmeýäris. Ýöne demo wersiýasy bilen hem ýetişdigiňizden sesiňizi üýtgedip oýunlar edip bilersiňiz.
Funny Call / Minion Prank Call
Android we IOS-da tapawutly atlandyrylan Funny Call, bu üýtgeşikligi bilen bir tüýsli özüne çekiji. Şol bir programmist tarapyndan meňzeş maksat üçin döredilen şol bir programmalar bolsada IOS üçin Funny Call atlandyrylan bu programma, Android üçin Minion Prank Call at berlipdir. Muňa garamazdan iki programmanyňda görnüşlerini hem meňzeşdir.
Dolylygyna mugt bolmaýan bu programma, ses effektleriniň diňe bir bölegini mugt ulanyp bolýar. Dowamyny ulanmak üçin bolsa ulyrak bir töleg etmeli bolýar. Şeýle gaty şekilde reklama peýda bolýar.
FunCall
Garşydaşlaryna görä biraz yzda bolsada mugt şekilde hödürlän has köp effekleriň bolmagy netijesinde FunCall hem köpleriň tarapyndan ulanylýan programmalardan biridir. Ýene beýlekiler ýaly ses üýtgetme üstünde amatly işleýän bu programmabnyň, ses effektlerinden zyýada sesiňizi üýtgetme üsti bilen işleýändigini duýduralyň.
Ýöne Google Playda ulanyjy teswirleri gaty gowy diýip bilmeris. Biziň hem ulanyş deňemelerimiz has gowy bolmady. Muňa garamazdan programma hakynda has gowy teswirler bolmagyndan, karary özüňiz ýükläp baha bermelisiňiz.
Voice Changer Calling
Beýleki programmalar ýaly ses üýtgetmek maksady bilen işleýän Voice Changer Calling, sada görnüşi bilen ünsi çekýär. Programma gireniňizde garşyňyza sanlar we jaň etmek düwmesi çykýar. Jaň etme düwmesine basmazdan öň sag tarapdaky ses effektlerinden birini saýlamakda mümkin. Programmanyň üýtgeşik ýeri bolsa jaňlary WiFi üsti bilen etmek. Bu sebäpli hem sizden her jaňlaşyk üçin belli bir pul isleýär. 5. 10 we 20 dollar arasynda üýtgeýän nyrhlary ödemek isleseňiz, ýokary derejede jaňlaşyp bilersiňiz.
Call Voice Changer Allogagi
Boldygyça sadaja bir penjirä eýe bolan programmanyň üstünde basyp biljegiňiz diňe 3 bölüm bar. Voice Changer, Background we Effects. Voice Changer, jaňlaşyk wagtynda sesiňizi üýtgetmäge we bölümlerden birine getirmegiňize ýaraýar. Background bölümünde arka fona goýmak isledigiňiz sesleri sazlap bilýärsiňiz. Ýagny töwerekden maşynlar geçsin ýa-da futbol tarapdarlary sesleri gelsin ýaly effektleri saýlap bilýärsiňiz. Soňky bölümdede bu zatlary kontrol edip bilýärsiňiz
Bu programmany ulanmak üçin hem wagtyna pul tölemeli bolýarsyňyz. Ýöne gowy tarapy programmay ilkinji gezek ýükläniňizde size 1 minutlyk mugt gürleşmäge sowgat etýär. Şeýlelik bilen programmany deňäp. nähili işleýändigini görüp bilersiňiz.
Eger bir soragyňyz ýa-da düşünmeýän ýeriňiz bar bolsa Forumdan peýdalanyp bilersiňiz. Foruma gitmek üçin şu ýere basyň. https://forum.tsoltanov.com/
Jemi 28,685 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy


text:
Türkmenistanda dowam edýän azyk krizisiniň arasynda, Mary şäheriniň döwlet dükanlarynda çörek nobatlary saklanyp galýar. Howanyň temperaturasy gijelerine -7, gündizlerine 2 gradusa çenli ýetýän şu günlerde nobatdaky adamlaryň aglabasyny okuwçy çagalar we garry pensionerler emele getirýär. Bu ýagdaýlaryň jikme-jikleri barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy 7-nji dekabrda Marydan habar berdi.
Onuň sözlerine görä, Mary şäherinde adamlar irden sagat 5:30-da döwlet dükanlarynyň arka tarapynda çörege nobata durýarlar. 7-nji dekabrda 10-njy belgili dükana baran adamlaryň köp bölegi okuwçy çagalardan we garry adamlardan ybarat boldy.
"AccuWeather" websaýtynyň maglumatynda Maryda howanyň temperaturasy 1 gradusy görkezýän mahaly, irden şäherde ýagyş gatyşykly gar ýagdy. Bu bolsa, ýagşyň, garyň aşagynda nobata duran adamlaryň belli bir derejede ezilmegine hem getirdi.
Habarçynyň aýtmagyna görä, sowuk howa şertlerinde nobata duran garrylaryň we çagalaryň arasynda talaba laýyk gyş egin-eşiklerini geýmedikler hem köpdi. Çagalaryň köpüsinde papaklary bolmandygy üçin olar mekdebe geýýän börüklerini geýip, nobata durdular. Olaryň aýaklary ýukajyk aýakgaply bolup, eginlerinde paltolary bar bolsa-da, onuň içinde žempirleri ýokdy.
"Üşäp duran çagalaryň birine "Ejeň-kakaň ýokmy? Üşäp dursuň, papak geýip gelmeli ekeniň" diýdim. "Kakam Orsýetde işleýär, ejemiň aýagy agyrýar. Ýokarky etaža münüp düşmesi kyn. Papagym ýok, [ejem] kakam pul iberse alyp berjek diýdi" diýip, çagajyk jogap berdi" diýip, nobatda duran maryly zenan anonim şertinde habarçymyza gürrüň berdi.
Ol hökümet tarapyndan paýok uny wagtynda berilse, şeýle derejä ýetilmezdi diýip, "Meniň özüm maý aýynyň paýogyny geçen aýda aldym" hem diýdi.
Sagat 6-da dükan açylyp, 1 manatdan çörek satylyp başlandy. Dükan işgärleri maşgala agzalarynyň sanyna garamazdan, her bir jaýyň ýaşaýjysyna diňe iki çörek satdylar.
"Maşgalada iki adam ýaşaýan bolsa-da, dokuz adam ýaşaýan bolsa-da 2 çörek berilýär. Ýöne şonda-da çörek hemme adama ýetmedi. Şeýle-de, çörekleriň göwrüminiň mundan iki-üç aý öň bilen deňeşdireniňde has-da kiçelendigini görse bolýar" diýip, maryly zenan habarçymyza aýtdy.
Nobatlara polisiýa işgärleri tarapyndan gözegçilik edildi.
Adamlar özleriniň şol dükana degişlidikleri barada öý müdirliklerinden alnan kepilnamalaryny görkezende, dükan işgärleri öz žurnallarynda şol alyjynyň adynyň gapdalyndan goşmak belgisini hem goýýarlar.
"Olar adamlar ikilenji gezek çörek satyn alaýmasyn diýip, şu usul arkaly gözegçilik edýärler" diýip, maryly zenan aýtdy.
Türkmenistanda raýatlar un ýa-da beýleki paýoklaryny almak üçin propiska esasynda döwlet dükanlaryna ýazylýarlar we diňe şol dükanlardan paýoklaryny alyp bilýärler. Geçen aý Maryda çörek hem propiska görä satylyp başlandy.
Türkmenistanda dört ýyla golaý wagt bäri ýiti ykdysady kynçylyklar dowam edýär. Hususyýetçilerde azyk önümleriniň bahalary yzygiderli gymmatlaýan mahaly, döwlet dükanlarynda un we ýag ýaly gündelik iýmit önümleriniň gytçylygy ýygy-ýygydan emele gelýär.
Munuň bilen bagly, ýurt raýatlarynyň ýerli resmilere arz-şikaýatlary we nägilelikleri hem artýar.
Türkmen resmileri azyk krizisi, munuň bilen bagly ilatyň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary, arz-şikaýatlary we nägilelikleri barada resmi beýanat bilen çykyş etmeýärler. Azatlyk Radiosy bu hakda Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginden hem kommentariýa alyp bilmedi.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Sagdyn iýmitlenmegi adat halyna getirmek üçin peýdaly maslahatlar: Hepdelik plan düzüň. Çaganyň okuw wagty nähili bolsada, günüň dowamynda 4 wagtyna … Continue reading Çagalary nähili sagdyn iýmitlendirmeli?
Beloklar: et, guş eti, kösükliler, balyk, ýumurtga, nohut, noýba, peýnir, süýt, dorog ýaly önümleriň düzüminde ýeterlik mukdarda bolýar. Beloklar çaga … Continue reading Çaga üçin peýdaly önümleriň sanawy.
Çaga 6 aýlyk bolanda, ene süýdi bilen iýmitlendirilme dowam edilip, onuň iýmitine ýuwaş-ýuwaşdan dürli şüleler, ýumurtganyň agy, gatyk ýaly önümleri goşmaly. Çaganyň … Continue reading 6 aýdan soňra çagany nähili iýmitlendirmeli?
Ýokumly iýmit Dawid Werneriň pikirine görä, çagalaryň ösmegi we kesellemezligi üçin alyp biljek iň ýokumly iýmit bilen iýmitlenmegi örän wajypdyr. … Continue reading ÇAGALARYŇ ÖSÜŞI WE “SAGDYNLYGA BARÝAN ÝOL”
Her bir ene-ata çaga dünýä inen gününden başlap, perzendiniň aladasy bilen ýaşap başlaýar. Olar öz çagasynyn diňe bir fiziki taýdan … Continue reading Sagdyn nesil – sagdyn jemgyýet