text:
25-nji ýanwarda giçlik Gazagystanyň telekanallarynda gidip duran gepleşikleriň arasy kesilip, teleýaýlymda ýurduň baş prokurorynyň möhüm beýanaty berildi.
Onda prokuror Ashat Daulbaýew 40 gün mundan ozal Žanaözen şäherinde bolan ganly wakalar boýunça geçirilen derňewlere esaslanyp, Gazagystanyň ilatyna maglumat berdi. Bu wakanyň fonunda bolsa, ýurtda başgaça pikirlenýänlere garşy basyşlaryň artýandygyny görmek bolýar.
Baş prokuroryň çykyşynda Žanaözendäki ganly wakada protestçilere ok atdy diýlen aýyplama bilen Gazagystanyň organ işgärleriniň üçüsiniň garşysyna jenaýat işiniň gozgalandygy aýdyldy.
Hakyky günäkärler kimler?
Ashat Daulbaýew protestçilere garşy ýarag ulananlaryň atlaryny hem agzady. Ol nebitçilere garşy ok atylmagyna jogapkärleriň Mangystau oblastynyň Içeri işler ministrliginiň ekstremizme garşy göreş boýunça bölüminiň ýolbaşçysy Bagdabaýewdigini, Gazagystanyň Içeri işler ministrliginiň Žanaözen şäher bölüminiň başlygynyň birinji orunbasary Bakytkalyuludygyny we Içeri işler ministrliginiň Mangystau welaýat bölüminiň ýokary derejeli wekili Joldybaýewdigini köpçülige ýetirdi.
25-nji ýanwarda ABŞ-nyň ynsan hukuklary boýunça Helsinki Komitetinde Gazagystan bilen bagly ýagdaý dogrusynda ýörite diňlenişik hem geçirildi. Şol diňlenşikde ABŞ-nyň Gazagystandaky öňki ilçisi Wilýam Kortneý çykyş edip, bu polisiýa işgärlerine garşy derňew işleriniň aç-açan geçirilmändigini belledi.
Wilýam Kortneý: “Bu barada geçirilen derňewiň aç-açan bolmagy gaty möhüm. Şeýle bolmasa, gazagystanlylaryň köpüsini jogapkärçilige çekilen polisiýa ofiserleri hakykatdanam günälimi ýa-da olar has ýokary wezipedäkileriň günälerini ýapmak üçin gurban edilýärlermi diýen sowal alada goýýar” diýdi.
Gazagystanyň baş prokuroryöz çykyşynda Žanaözen wakasy bilen bagly ýurduň Içeri işler ministrliginiň Mangystau welaýat bölüminiň ýolbaşçysy Utegaliýewe garşy-da “wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi we özüniň garamagyndaky işgärleriň bikanun hereketleriniň öňüni almandygy üçin” jenaýat işiniň gozgalandygyny aýtdy.
Mundan daşary, Žanaözen şäheriniň derňew izolýatorynyň ýolbaşçysy Temirowyň hem bu şäheriň ýaşaýjysy Bazarbaý Kenjebaýewiň izolýatorda ýenjilip öldürilmegi bilen bagly bolan waka boýunça jogapkärçilige çekilendigi habar berildi.Temirow Bazarbaý Kenjebaýewiň bikanun tussag edilmeginiň öňüni almanlykda we, zerurlyk ýüze çykanda, ony keselhana ugratmanlykda aýyplanýar.
Oppozisiýa garşy basyşlaram güýçlenýär
Başda, Žanaözendäki wakalaryň yzysüre Gazagystanyň prezidenti we ýurduň içeri işler ministri diňe bidüzgünçilikleri gurnanlara hem-de polisiýa hüjüm edenlere garşy ok atylandygyny aýdypdylar. Emma, aradan kän wagt geçmän, Žanaözende polisiýa işgärleriniň gaçyp barýan protestçileri atandyklaryny we ýaradar bolup ýykylanlary rezin dürre bilen urandyklaryny görkezýän wideo ýazgylar internetde peýda boldy.
Gazagystanyň baş prokurory 25-nji ýanwarda eden çykyşynda opposiziýanyň käbir wekilleriniň ýurtda sosial agzalalygy döretmekde aýyplanýanlyklaryny-da mälim etdi. Olaryň arasynda oppozision aktiwistler bolan Serik Sapargaliniň, Wladimir Kozlowyň we Ayjangül Amirowanyň atlary agzaldy. Olar häzir tussaglykda saklanýarlar. Tussag edilenleriň arasynda oppozision “Wzglýad” gazetiniň baş redaktory Igor Winýawskiý hem bar.
Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk guramasynyň metbugat azatlygy boýunça wekili Dunýa Miýatowiç Igor Winýawskiniň azat edilmegini talap edip, ýörite beýanat ýaýratdy. “Human Rights Watch”, “Freedom House” ýaly adam hukuklary boýunça halkara guramalary-da gazak oppozisiýasyna, syýasy we graždan aktiwistlerine, žurnalistlere garşy gitdigiçe güýjeýän repressiýalary ýazgaryp çykyş etdiler.
Bu tussag edişlikleriň barşynda Gazagystandaky oppozision “Ruhaniýat” partiýasynyň öňki ýolbaşçysy, syýasatçy Serikžan Mambetalin özüniň tussag edilmeginden howatyrlanyp, Londona gaçdy. Ol Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde Gazagystanda oppozisiýa garşy repressiýalaryň güjeýändigini, şol sebäpli-de özüniň ýakyn wagtda ýurda dolanmak meýliniň ýokdugyny aýtdy.


c: text/html

text:
G20-niň Awstraliýadaky sammitine gatnaşan liderler özleriniň 2018-nji ýylda 2 trillion dollardan gowrak global ösüş gazanmak planyny işläp düzendiklerini aýtdylar.
Bu işiň infrastruktura maýasyny we söwdany ilerletmek bilen amala aşyryljagy aýdylýar.
Sammitiň beýemçisi, Awstraliýanyň premýer-ministri Toni Abbot 16-njy noýabrda sammitiň jemleýji jarnamasy bilen tanyşdyrdy. Işlenip düzülen plana görä, häzirki çaklamalar netijesinde, global ösüşiň 2.1 prosent bolmagyna garaşylýar. Şeýle-de bu plan iş ýerlerinde aýallaryň orun almagyndaky päsgelçilikleri azaldyp, 2025-nji ýylda 100 million aýalyň köp işe ýerleşmegini nazarda tutýar.
Şeýle-de G20 migrant işçileriň öz ýurtlaryna iberýän pullarynyň çykdajy harajadyny azaltmagy nazarda tutýar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aşgabat bilen Kabul Türkmenistandan Pakistana gaz geçirijisini gurmak baradaky köne proýekte itergi bermek barada ylalaşyga geldi.
«Neýtralnyý Turkmenistan» gazeti prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen onun owgan kärdeşi Hamid Karzaýyň golaýda bolan telefon söhbetinde sentýabrda BMG-niň Baş Assambleýasynyň sessiýasynyň çäklerinde duşuşyp, bu barada maslahat etmek barada gürleşendiklerini habar berýär.
Iki ýurt 2002-nji ýylda 1 müň 700 kilometrlik geçiriji gurup, türkmen gazyny Owganystanyň üstünden Pakistana we Hindistana eltmek barada ylalaşyk baglaşypdy. Ýöne bu proýekt Owganystandaky uruş zerarly doňup galdy.


text:
Ýanwar aýynda türkmen prezidentiniň jemgyýetçilik ýerlerinde goýulmaly portretleriniň ýene bir gezek täzelenendigi, şonuň bilen bir wagtda indi türkmen syýasy lideriniň portretiniň ýaş çatynjalaryň toý albomlarynda hem hökmany elemente öwrülip barýandygy barada habarlar çykdy.
Mälim bolşy ýaly, syýasy lideriň portreti, heýkeli bilen bagly däpler türkmen jemgyýetine sowet döwründen geçdi.
Wladimir Lenin Gorkide. 2-nji sentýabr, 1922 ý.
Aýdaly, şol ýyllar rewolýusiýanyň serdary diýilýän Leniniň we beýleki görnükli hasaplanan partiýa işgärleriniň, iş başyndaky syýasy ýolbaşçylaryň portretleri belli-belli ýerlerde asylyp goýlardy, parad geçirilende bolsa, şol suratlary göterip geçmek ýaly däpler ýörgünlidi.
SSSR-iň soňky ýyllarynda ýurduň syýasy liderleri çalt-çaltdan täzelenip, Brežnewiň, Andropowyň, Çernenkonyň, Gorbaçewiň portretleri ýerlerini çalşypdy.
SSSR ýykylandan soň, Türkmenistanda ýurduň ilkinji prezidentiniň portretleri, heýkelleri jemgyýetçilik durmuşynyň aýrylmaz bir bölegine aýlandy. Indi bolsa, öňki prezident Nyýazowyň portretleriniň ornunyň, belli bir derejede, prezident Berdimuhamedowyň portretleri bilen doldurylýandygy aýdylýar.
Öňki prezident S.Nyýazowyň okuw kitaplaryndaky suratlary.
Galyberse, syýasy lideriň portretiniň adamlaryň şahsy durmuşyna hem barha çuň ornaşdyrylmaga çalşylýandygy barada aladalar bar.
Mysal üçin, Azatlyk radiosynyň bu barada geçiren ylmy däl pikir soralyşygyna seslenenleriň 13 prosente golaýy ýurduň syýasy lideriniň şekiliniň ýaşlaryň toý albomynda bolmagyna gowy garaýandygyny aýdypdyr, ses berenleriň 15 prosentden gowragy bu meselä biparh garaýar. Emma olaryň 72 prosentden gowragy syýasy lideriň suratynyň ýaş çatynjalaryň toý albomlarynda hem bolmagyna erbet garaýandygyny aýdypdyr.
Eýsem bu meselede altyn ortalyk nirede, syýasy lideriň portreti raýatyň şahsy durmuşyna näderejede ýakyn ýa daş bolmaly?
Bu baradaky “Tegelek stol” söhbetdeşligine Aşgabatdan ýerli synçylar Nurberdi Nurmämmedow, Amanmyrat Bugaýew, Orsýetden pedagog Serdar Ataýew gatnaşýar.
Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Duşenbe güni Ýaponiýanyň “Fukusimo-Daiçi” atom stansiýasynda 11,000 tonna golaý mukdarda pes derejeli radioaktiw suwuň deňze guýlup başlanandygy habar berilýär. Bu çäre has ýokary derejli radioaktiw galyndalar üçin ýer boşatmak üçin amala aşyrylýar.
Ýaponiýanyň Ýadro agentliginiň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, bu suwlaryň adaty şertlerde okeana goýberilmeginden öň, olaryň radioaktiwligini peseltmek boýunça işler geçiriler.
Üç hepde mundan ozal dörän heläkçilikli ýer yrnma we sunami sebäpli “Fukusimo-Daiçi” atom stansiýasyna zeper ýetipdi.


text:
Owganystanyň Türkmenistan bilen serhetleşýän Hyrat welaýatynyň Küşki-köne etrabyna söweşijileriň üç tarapdan hüjüm edendigi habar berilýär. Türkmenistan bilen serhetleşýän bu etrabyň ençeme obasyny söweşijileriň basyp alandygy bellenilýär.
Hyrat welaýat geňeşiniň agzasy Abdyresul Jemşidiniň aýtmagyna görä, 250-den gowrak söweşiji Küşki-köne etrabynyň obalaryna hüjüm edipdir.
Bu etrapdaky howpsuzlyk şertleri barada Azatlyk radiosynyň Kabuldaky habarçysy Şaýymmerdanguly Myradynyň taýýarlan maglumatyny diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Russiýanyň güýçli sil joşguny bolan Sibir regionyndaky Altaý sebitinden 1 müňden gowrak ýerli ýaşaýjy başga ýere göçürildi.
Regional resmileriň berýän maglumatyna görä, sebitiň bäş etrabynda takmynan 1 müň 400 ýaşaýyş jaýynyň we 1 müň 900 çemesi hojalyk mellek ýerleriniň sil suwunyň aşagynda galandygy aýdylýar.
9-njy iýunda sebitiň käbir territoriýalarynda suwuň derejesi pese gaçyp başlapdyr.
Muňa garamazdan, Russiýanyň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrliginiň metbugat wekili Aleksandr Drobyşenkonyň 9-njy iýunda beren maglumatyna görä, sil joşgunynyň bolmak howpy sebitiň paýtagty Barnaulde öňküligine galýar.
Regional ýolbaşçylary sil joşguny zerarly 40 million amerikan dollary möçberinde zyýan çekendiklerini çaklaýarlar.


text:
Fewral aýynda Türkmenistanda prezident saýlawlary geçirilip, Gurbanguly Berdimuhamedow prezidentligiň ikinji möhletine saýlanaly bäri, ol hökümet maslahatlarynda welaýat häkimlerini maksatnamalarda bellenen wezipeleri haýal amala aşyrýanlykda tankytlap gelýär. Ol käbir welaýatlarda 2008-2011-nji ýyllar aralygynda gurluşygy tamamlanmagyna garaşylýan proýektleriň arasynda henize çenli gurluşygyna asla girişilmedik proýektleriň hem bardygyny öňe sürdi.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylaryň şowsuzlygyny aç-açan boýun alyp, takyk sanlar bilen çykyş edip başlamagy ençeme synçylar üçin täzelik bolup görünýär. Muňa nähili düşünmeli we onuň sebäbi näme bolup biler?
Ilatyň durmuşy, ýurtda alnyp barylýan syýasat bilen ýakyndan gyzyklanýan aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew:
– Adam belli bir möwrit işländen soňra, durmuş hakykatyna göz ýetirip ugraýar. Berdimuhamedow indi ikinji möhlet prezidentlige saýlandy, ondan öň hem ol uzak ýyllaryň dowamynda hökümetiň düzüminde bolan adam. Pöwhe gürrüňler bilen, ýalan hasabatlar bilen jemgyýeti öňe alyp gitmegiň mümkin däldigine, şeýle hem jemgyýetde adamlaryň ynamyndan peýdalanmagyň mümkin däldigine gözi ýeten tejribeli syýasatçy hökmünde orta atan pikiri diýip, hasap edýän.
Prezident ýurduň üç welaýatynda alnyp barylýan işleri tankyt etdi. Diýmek, ýurt boýunça boýun alnan ýa-da planlaşdyrylan işler, umuman, amala aşyrylýar, ýöne juda haýal, juda pyşdyl ýöreýşi [bilen], ýabygorly ýagdaýda amal edilýändigine güwä geçýär. Diýmek, o kadrlar hökman çalşyrylmaly, sebäbi ol [adamlaryň] galp hasabat, ýaranjaň hereketler bilen ýaşap ýörendiklerini görkezen fakt boldy prezidentiň o tankydy.
Türkmenistanyň maliýe pudagynda uzak wagtlap işlän, häzir Bolgariýada ýaşaýan ykdysadyýetçi Annadurdy Hajyýew:
– Gurluşyklaryň wagtynda tabşyrylmaýandygynda diňe häkimleri günäkärlemek nädogry. Prezidentiň anyk sanlary getirip, 2008-2011-nji ýyllar üçin kabul edilen maksatnamalaryň doly ýerine ýetirilmändigini boýun almagy oňyn zat, ýöne ýurtda aç-açanly ýeterlik däl. Belli bir gurluşyga tender yglan edilende, oňa näçe serişde goýberilýändigi, bu desganyň anyk haçan tabşyrylmalydygy aýdylmaly. Prezident hut häzir tankydy çykyşlary etmek bilen, ýurtdaky ýagdaýlardan habarlydygyny görkezmek isleýän bolmagy mümin, kadrlar çalşygyny amala aşyrmaga taýýalyk görýän bolmagy-da mümkin.
Orsýetiň Ylymlar akademiýasynyň Umumytaryh institutynyň uly ylmy işgäri, professor, Merkezi Aziýa boýunça ekspert Artýom Ulunýan:
– Türkmenistanyň prezidentiniň işleriň haýal amala aşyrylmagy baradaky meseläni gozgamagyna iki zadyň sebäp bolan bolmagy mümkin. Birinjiden, prezident gazandan bugy çykarmak isleýär. Ýagny, halkda ýygnalýan gahar-gazaby ýumşatmak üçin häkimleri tankytlaýar. Ikinjiden bolsa, täze kadrlary tapmak meselesi ör boýuna galýar. Nyýazowyň döwründen soň kadrlar meselesinde dörän örän agyr ýagdaý henize çenli dowam edip gelýär. Şonuň üçin häzir kwalifisirlenen kadrlary tapmak gaty kyn. Kadr ýetmezçiligi Türkmenistanda uly problemalaryň biri. Bu kynçylyk ýurduň ykdysadyýetiniň ösmegine, şol sanda dürli maksatnamalaryň gijikdirilmän wagtynda amala aşyrylmaga uly böwet döredýär.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Tähranyň ýadro programmasy boýunça Eýran bilen dünýäniň iň kuwwatly alty ýurdunyň arasyndaky gepleşiklerde “möhüm öňe gidişligiň” bolandygyny aýtdy.
9-njy fewralda Müsüriň döwlet eýeçiligindäki “Al-Ahram” neşirinde çap bolan interwýuda Putin: “Esasy mesele hiç kim çylşyrymly meseläniň deňagramly we adalatly çözgüdi üçin zerur bolanyndan has köp ylalaşmaga ýa-da birtaraplaýyn bähbitleri aramaga çalyşmaly däldir” diýýär.
Putin bu sözleri Eýranyň baş ruhy lideri Aýatollah Ali Hameneýiniň eden çykyşyndan bir gün soň mälim etdi. Hameneýi öz çykyşynda dünýäniň iň kuwwatly ýurtlary bilen Eýranyň arasyndaky gepleşiklerde hiç bir tarapyň öz isleýän ähli zadyna eýe bolmajak “gowy” ýadro ylalaşygyny goldaýandygyny belläp geçipdi.
Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Hytaý, Fransiýa, Russiýa we Germaniýa Tähranyň ýadro programmasy boýunça Eýran bilen hemişelik ýadro ylalaşygyny baglaşmak boýunça gepleşikleri geçirýärler.


text:
30-njy iýundan 1-nji iýula geçilýän gije sagat 12-den soň Horwatiýa resmi taýdan Ýewropa Bileleşiginiň 28-nji agza ýurdy boldy. Müňlerçe adam, şol sanda Ýewropa Bileleşiginiň resmileri soňky pursatlary sanamak üçin Zagrebiň merkezine ýygnanyşdylar.
Horwatiýanyň Ýewropa Bileleşigine agzalygy, onuň öňki Ýugoslawiýadan aýrylmagyndan 20 ýyl gowrak wagt soň, şeýle-de alty ýyl dowam eden dartgynly gepleşikleriň yz ýany bolup geçdi.
Häzirki wagtda Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň köpüsi bergi krizisinden baş alyp çykmak üçin çykdajylary tygşytlamak we salgytlary ýokarlandyrmak arkaly ykdysady ösüşi janlandyrmaga çalyşýarlar.
Häzirki wagtda Horwatiýa hem haýal ykdysady ösüşi bilen kösenýär. Şeýle-de dört million ilatly bu Balkan ýurdunda işsizligiň derejesi häzirki wagtda 20 prosent töweregidir.
Ýewropa parlamentiniň prezidenti Martin Şulz Horwatiýanyň Ýewropa Bileleşigine agzalygyny gutlady. Ýöne Horwatiýanyň bileleşige agza bolmagy bilen, bileleşigiň “krizise jadyly çözgütleri” teklip etmeýändigini hem nygtady.


text:
Dünýä liderleri öz ada döwletine tas ýarym asyr ýolbaşçylyk eden kuba rewolýusioneriniň ölümine gynançlaryny beýan etdiler. Kastro 25-nji noýabrda, 90 ýaşynda aradan çykdy.
Kastronyň ölümi baradaky habar ýurduň Maýamide bosgunçylykda ýaşaýan adamlarynyň arasynda şatlyk, dünýä liderlerinde gynanç döretdi. Müňlerçe adam Kastronyň ölümini baýram etmek üçin köçelere çykyp, Maýaminiň «Kiçijik Hawanasynda» "Cuba si! Castro no!" diýip gygyrdy.
Kastro dünýäniň çar künjegindäki çepçileriň hormatyny gazandy, olar oňa latyn Amerikasynda Birleşen Ştatlaryň agalygyna garşy duran, garyplara bilim, saglygy saklaýyş hyzmatlaryny beren we dünýä ýüzünde sosializm hereketini hyjuwlandyran öňdengörüji hökmünde seretdiler.
Rus prezidenti Wladimir Putin 26-njy noýabrda Kremlden ýaýradan beýanatynda Kastrony «Bir eýýamyň simwoly» diýip öwdi.
Putiniň Raul Kastro ýollan telegrammasynda Fidel Kastronyň «Orsýetiň ynamdar dosty bolandygy» aýdylýar.
Ozalky sowet lideri Mihail Gorbaçew Kastrony öz ada ýurduny «kuwwatlandyran» lider hökmünde taryplady.
Wenezuelanyň sosialist prezidentiNikolas Maduro "dünýä rewolýusionerlari onuň mirasyny alyp götermeli, oňa eýermeli" diýdi.
Fransiýanyň prezidenti Fransua OllandKastro Kuba rewolýusiýasynyň «umytlaryny we lapykeçliklerini» özünde jemledi diýmek bilen, Kastro režiminiň adam hukuklarynyň bozulmagyndaky roluny nazara alyp aýtdy.


text:
Hytaýyň demirgazyk welaýaty Şanşide 28-nji martda Wanglialing kömür känini suw basmagy netijesinde ýer astynda galan 153 kömürçiniň iň bärsinden 114-si halas edildi. Bu üstünligi halas ediş işgärleri-de, Hytaý resmileri-de “keramat” diýip atlandyrdylar.
Hytaý hökümeti ýer astynda galan magdançylary tapyp çykarmak üçin halas edijileriň 3000 çemesini bu işe çekdiler. Ilki bu iş üstünlikli bolar diýen umyt köp däldi. Ýöne 2-nji aprelde aşakdan turba kakylýan ses eşidildi. 4-nji aprele çenli dokuz magdançy halas edilip, daşary çykaryldy. Şu gün Hytaý resmileri halas edilenleriň sany 114, olaryň saglyk ýagdaýy hem durnukly diýip, habar berdiler.
Galan magdançylary agtarmak işi dowam edýär.
Hytaýyň Iş howpsuzlygy baradaky döwlet administrasiýasynyň başlygy Luo Lin şu gün halas ediş işgärlerine ýüzlenip, galan magdançylaryň halas edilmegi barada ähli tagallanyň edilmegini haýyş etdi.
“Biz halas ediş işlerine gatnaşýan ähli ýoldaşlary güýçli goldaýarys. Siz ýoldaşlaryň ähli tagallany etmegiňize bil baglaýarys. Birje salymy-da elden bermän, halas ediş işlerini güýçlendirmegi dowam etdiriň. Pida çeken magdançylary halas etmek üçin eliňizden gelenini adiň” diýip, Luo aýtdy.
Halas ediş işgärleriniň biri magdançylaryň sag-aman çykarylmagyny keramat diýip atlandyryp: “Çeken zähmetimiz ýerine düşdi. Ençeme gün bäri uklamzok” diýdi.
Şanşi welaýatynyň häkimi Wang Ju: “Bu iki keramat bolup durýar. Birinjisi, magdançylar sekiz gije-gündiz çydadylar. Bu bir durmuş keramaty. Ikinjisi biziň halas ediş planlarymyz oňat netije berdi. Bu hem Hytaýyň agtaryş we halas ediş taryhynda bir keramat.” diýdi.
Şanşi wakasy Hytaýda magdan senagatyndaky howplara adamlaryň ünsüni çeken iň soňky hadysa. Öten ýyl şular ýaly hadysalarda heläk bolanlaryň sany 2600-den geçýär. Şanşide halas ediş işleri dowam edýarkä hem başga bir hadysada 30-dan gowrak magdançy öldi.
Hytaýyň energiýa bolan zerur mätäçligi we howpsuzlyk çäreleriniň ýeterlik däldigi zerarly bu ýurduň känleri dünýäde iň howply känleriň biri bolup durýar.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygynyň edarasy Belarusyň sudunyň, oppozision syýasatçy Mikalaý Statkewiçe garşy çykarylan höküme goşmaça jeza çärelerini girizmek baradaky kararyny ýazgardy.
Ýewropanyň Daşary işler gullugynyň metbugat wekili Maýa Koçiýançiç 6-njy maýda beren maglumatynda Statkewiçiň türmedäki tertip-düzgünleri bozandygy öňe sürlüp, kamera görnüşli türmä geçirilmegi baradaky karar “ýürek agyrdyjy” diýdi.
Koçiýançiç Statkewiçi “Belarusdaky syýasy tussag” diýip häsiýetlendirip, onuň “2010-njy ýylyň dekabr aýynda tussag edileni bäri kabul edip bolmajak daramalara sezewar bolandygyny” aýdýar.
Statkewiç 2010-njy ýylyň dekabr aýynda awtoritar prezident Alýaksandr Lukaşenkanyň gaýtadan prezidentlige saýlanmagynyň yzýany, “köpçülikleýin bidüzgünçiligi guramalaşdyrmakda” günäli tapylypdy.


text:
Teksas ştatynyň Ostrin şäherinde 7 gatly jaýa iki motorly uçaryň gelip urmagy netijesinde iki adam ýaralanp, bir adam at-dereksiz ýiten hasap edilýär.
Uçaryň baryp uran jaýynyň golaýynda ABŞ-nyň Federal derňew býurosynyň ýerleşýändigini France Press habar agentligi belleýär.
Kanun goraýjy organlar bu wakany terakt bilen häzirlikçe baglanyşdyrmaýarlar.
Zeper ýeten jaýda ýerli salgyt gulluklarynyň biriniň ýerleşýändigini, penşenbe gününe geçilen gije samolýoty süren adamyň öýüniň ýanandygyny Fox News habar berdi.


text:
Hindistanyň gündogarynda duşenbe güni bolan otly heläkçiliginde azyndan 60 adam ölüp, 100 adam ýaralandy. Bu waka Hindistanyň günbatar Bengal ştatynda iki otlynyň çakyşmagy zerarly emele geldi.
Bengal ştatynyň graždanlary goramak boýunça ýolbaşçysy Srikumar Mukerjee şol heläkçilige geleňsizligiň sebäp bolanlygyny aýdýar.
Bu waka günbatar Bengal ştatynda şu ýylyň dowamynda bolan ikinji şeýle heläkçilikdir. Mundan ozal maý aýynda bolan beýleki otly heläkçiliginde 145 adam ölüpdi.
Hökümet şol wakada maoçy söweşiji toparyň rolunyň bardygy aýdýar. Emma maoçylar bu aýyplamany ret edýärler.


text:
Ykdysadyýet we parahatçylyk instituty dünýä ýurtlarynyň parahatçylyk derejesi boýunça täze hasabatynda 163 ýurduň arasynda Türkmenistany 106-njy ýerde ýerleşdirdi.
8-nji iýunda çap edilen “Global Peace Indeks” atly hasabatda Türkmenistana berlen baha Belarus bilen deň.
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda parahatçylyk, asudalyk derejesi boýunça Gazagystan öňde barýar we hasabatda 75-nji ýerde ýerleşýär. Özbegistan 109-njy ýerde, Täjigistan 122-nji we Gyrgyzystan 124-nji orunda ýerleşdirilipdir.
Hasabatda Owganystan 160-njy ýerde görkezilýär. 2016-njy ýylda dünýäde iň durnuksyz ýurduň Siriýadygy, iň asuda ýurduň bolsa Islandiýadygy aýdylýar.
“Global Peace Indeks” atly hasabatda ýurtlaryň parahatçylyk derejesine berilen baha jemgyýetiň howpsuzlygy, içerki we halkara konfliktleriniň bolup-bolmazlygy we harbylaşmagynyň derejesi bilen bagly.


text:
Anna güni Gyrgyzystanyň Daşary işler ministrligi Gyrgyzystanyň ozalky prezidentiniň inisi Janyş Bakyýewiň Belarusdan Gyrgyzystana ekstradisiýa edilmeýändigi bilen bagly ýüze çykan ýagdaýlar sebäpli, Belarusdaky gyrgyz ilçisini ýörite konsultasiýa çagyrdy.
Geçen hepdäniň anna güni Janyş Bakyýewiň Minsk şäherinde alnan suraty internetde peýda bolupdy. Gyrgyzystanyň hökümeti onuň haýdan-haý tussag edilmegini we ekstradisiýa edilmegini sorap, Belarusa ýüz tutupdy.
Janyş Bakyýew bilen birlikde ýene 20-den gowrak adam Gyrgyzystanda gaýybana sud edilip, uzak möhletleýin türme tussaglygyna höküm edilipdiler. Gyrgyzystanyň ozalky prezidenti Kurmanbek Bakyýew hem 2010-njy ýyldan bäri Belarusda bosgunlykda ýaşaýar.


text:
Orsýetiň Kommunistik partiýasy Türkmenistanyň prezidentiniň adyna hat ýollady we kommunist Serdar Rahymowy azatlyga çykarmaga çagyrdy.
Öňki diplomat, partiýa işgäri S.Rahymow 2002-nji ýylda Saparmyrat Nyýazowyň janyna kast etmäge synanyşyk diýilýän waka bilen bagly tussag edilipdi. Onuň ykbaly nämälimligine galýar.
Azatlyk Radiosyndan Gözel Hudaýderdiýewa Orsýetiň Kommunistik partiýasynyň postsowet giňişligindäki Federasiýasynyň yolbaşçysynyň orunbasary, awiasiýanyň general-maýory Ýewgeniý Kopyşew bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Orsýetiň Kommunistik partiýasynyň Serdar Rahymowy goldap, Türkmenistanyň prezidentiniň adyna hat bilen ýüzlenmegine näme sebäp boldy?
Ýewgeniý Kopyşew: 2002-nji ýylyň dekabr aýynda Türkmenistanyň kommunistleriniň lideri Serdar Seýitmyradowiç Rahymow 25 ýyllyk türme tussaglygyna höküm edildi. Hazirki wagtda onuň nirede saklanýanlygy barada hiç kim, hatda onuň ayally, ogly, gyzy we agtyklary, dost ýarlary hiç zat bilenoklar. 9 ýylyň dowamynda biz Türkmenistanyň prezidentlerine - hem Nyýazowa hem-de Berdimuhamedowa - 4-5 gezek ýüzlendik.
Azatlyk Radiosy: Edýän talabyňyz nämeden ybarat?
Ýewgeniý Kopyşew: Biz Rahymowyň hiç bolmanda jezasynyň ýumşadylmagyny, ýagny onuň maşgalasy bilen hat alyşmak we duşuşmak mümkinçiligine eýe bolmagyny talap edýaris. Emma aslyýetinde biz ol doly boşadylmaly diýip, hasap edýäris. Sebäbi Serdar Rahymow we beýlekiler 2002-nji ýylyň noýabr aýynda häkimiýetleriň Nyýazowyň janyna kast edişlik diýip, öz gurnan prowokasiýasynyň pidasy boldy diýip, hasap edýaris.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň ýolbaşçylaryna edip gelýän ýüzlenmeleriňize şu çaka çenli reaksiýa boldumy?
Ýewgeniý Kopyşew: Reaksiýa barada aýdylanda, reaksiýa bir gezek bolupdy. 2006-njy ýylda Kompartiýamyzyň agzasy Ýegor Ligaçewden hat alansoň, Nyýazow Türkmenistanyň ilçisi Agahanowa Ligaçewi çagyryp, oňa Rahymowyň kanuna laýyklykda tussag edilenligini düşündirmegi tabşyrypdy. Geçirilen şol duşuşykda Ýegor Ligaçew Rahymowyň azat edilmeginiň zerurlygyny delillendiripdi.
Rahymowyň henize çenli tussaglykda saklanmagy häkimiýetleriň ondan gorkýanlygyny görkezýär. Sebäbi Rahymow akylly we öran arassa adam. Ol sowet döwründe Türkmenistanyň Kompartiýasynyň ideologiýa boýunça sekretary bolupdy. Türkmenistanda bolsa şu günki güne çenli ýörite gulluklaryň gözegçiliginiň örän güýçlidigini, adamlaryň öz pikirleri sebäpli türmä düşmek gorkusy astynda saklanýanlygyny bilýäris.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň adalat sistemasyna nähili baha berýärsiňiz?
Ýewgeniý Kopyşew: Adamy türmä basmak we ondan hatda maşgalasynyň habar almagyna rugsat bermezlik ýaly ýagdaýlary diňe 1930-njy ýyllaryň repressiýalaryna deňemek mümkin. Türkmenistanyň şu günki ýagdaýyna syn etsek, demokratiýa tarap öňegidişlik beýlede dursun, hatda ýurduň feodallyga tarap yza gaýdýanlygy barada pikir döreýär. Adamlar ýurtdaky kemçilikler barada öz pikirlerini açyk aýtmak mümkinçiligine eýe däl. Aslynda bu jemgyýet däl-de, ýöriteleşdirilen režimli koloniýa bolup durýar. Emma şeýle rezimleriň hem nähili ýagdaýa düşýänligini afrika we arap döwletlerindäki wakalardan görmek mümkin.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň syýasy ýagdaýyna şeýle baha berýän bolsaňyz hem prezidente ýüzlenmek kararyna gelipsiňiz. Siz nämä bil baglaýarsyňyz?
Ýewgeniý Kopyşew: Biziň maksadymyz öz kärdeşimizi azat etmek üçin elimizden geleni etmek, biz türkmen häkimiýetleriniň akyl-paýhasyna bil baglaýarys. Türkmenistanda günä geçişlikler geçirilýär, biz şeýle günä geçişligiň Rahymow boýunça hem geçirilmegini isleýäris. Arassa adam azat bolmaly.


text:
Moskwa polisiýasy Uly balet teatrynyň çepereçilik direktory Sergeý Filiniň ýüzüne kislota serpmekde güman edilýän adamy tutandygyny aýdýar.
Ýanwar aýynda bir ýüzi perdeli adam Moskwadaky kwartirasynyň daş işiginde duran Filiniň ýüzüne kislota serpipdi.
Ol şondan soň iki hepde çemesi hassahanada ýatyp, ýüzüni we gözüni bejertmeli boldy. Soň ol bejergisini dowam etdirmek üçin Germaniýa gitdi.
Moskwa polisiýasy güman edilýänleriň biriniň sorag etmek üçin getirilendigini aýtdy. Emma beýanatda şundan başga zat aýdylmaýar.


text:
Duşenbe güni Astanada Orsýetiň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow Gazagystanyň prezidenti Nursultan Nazarbaýew, ýurduň döwlet sekretary we Daşary işler ministri Kanat Saudbaýew bilen duşuşdy.
Duşuşykda iki döwletiň arasyndaky özara hyzmatdaşlyk, Owganystan meselesi, şeýle-de Hazaryň hukuk statusy ýaly meseleler maslahatlaşyldy.
Eýsem, Sergeý Lawrowyň Gazagystana iş saparynyň maksady näme bolmagy mümkin, ekspertler nähili pikirde?
2010-njy ýyldan Gazagystan ÝHHG-ä we GDA guramasyna ýolbaşçylyk edýär. Şu ýagdaý bilen baglanyşykly käbir meselelerde Gazagystanyň pozisiýasyna anyklyk girizmek Orsýet üçin möhümdi diýip, Gazagystanly syýasaty öwreniji Dosum Satbaýew aýdýar.
Onuň sözlerine görä, Lawrowyň saparynyň gümürtik taraplary-da bar: “Sebäbi golaýda Nursultan Nazarbaýew resmi bolmadyk sapar bilen Orsýetde bolup, prezident Medwedew hem-de Wladimir Putin bilen duşuşdy. Şonda Nazarbaýewiň Astanada ÝHHG-niň sammitini geçirmek barada Orsýetden goldaw almaga barandygy aýdylypdy.”
”Ikinjiden, Orsýet-Gazagystan serhedinde gümrük tölegleriniň ýokarlanandygy sebäpli Orsýetiň käbir nebit kompaniýalary Gazagystana öz önümlerini eltip bilenok. Şeýlelikde, Gazagystanyň nebiti gaýtadan işleýän kompaniýalarynyň işi togtady. Elbetde, Sergeý Lawrow bilen şu meseleler hem maslahatlaşylan bolmaly” diýip, Satbaýew güman edýär.
Soňky döwürde Orsýet bilen Merkezi Aziýa respublikalarynyň gatnaşyklarynyň pese gaçandygy barada köp aýdylýar. Gazagystanly ekspertler munuň sebäbini Orsýetiň Merkezi Aziýanyň her bir respublikasynyň syýasatyna laýyk syýasat ýöretmeýändiginde görýärler.
Gazagystanly ekspert Eduard Politaýewiň pikirine görä, Türkmenistany daşky hyzmatdaşlykda ykdysady aspektler köpräk gyzyklandyrýar.
Türkmenistanyň Özbegistandan tapawudy
“Turkmenistan öz nebit we gazy bilen Orsýetiň ünsüni özüne çekýär. Daşky syýasy sferasynda Türkmenistan öz bitaraplyk statusyna daýanyp, regional masştabda däl, eýsem dünýä masştabyndaky inisiatiwalary öňe sürýär” diýip, Eduard Politaýew Özbegistanyň syýasatynda aýratyn özgerişligiň göze ilmeýändigini öňe sürýär.
Politaýew Özbegistan ABŞ, Ýewropa ýurtlary we Hytaý ýaly döwletler bilen gowy aragatnaşyk saklamaga çalyşýar diýýär. “Emma Özbegistanyň daşky syýasatynda uly öwrülişik boldy diýip, aýdyp bolmaýar. Regionyň iň garyp döwletleri Tajigistan bilen Gyrgyzystan barada aýtsak, olary maliýe kömegi meselesi köpräk gyzyklandyrýar. Şeýlelikde Orsýetde umumy region bilen baglanyşykly syýasatyň ýokdugy sebäpli durli konfliktler peýda bolýar.”
Edurad Politaýew Orsýetiň, Tajigistanyň Rogun GES-i baradaky kararyna Özbegistanyň reaksiýasyny muňa mysal edip getirdi. Bu ýagdaýda Merkezi Aziýa ýurtlary nähili pozisiýany eýelemeli?
Syýasaty öwreniji Satbaýewiň pikirine görä, Merkezi Aziýa ýurtlary beýleki döwletleriň elindäki oýunjagy bolmaly däl. “Olar bu konkurensiýadan peýdalanyp, öz pozisiýalaryny güýçlendirmäge çalyşmaly. Onsoňam diňe çig mal eksport edýän ýurt bolup galman, ýurda köpräk inwestisiýa çekip, ykdysady durmuşyny aktiwleşdirip, bäsdeşlige laýyk bolmaly”.
Käbir synçylar bolsa köp wektorly syýasat ýöretmek bilen Orsýet ýaly uly döwletler bilen hem gowy aragatnaşygy saklap bolar diýen pikiri öňe sürýärler.


text:
Geçen ýyl edebiýat boýunça Nobel baýragyna mynasyp bolan belarus ýazyjysy Swetlana Aleksiýewiç Belarusyň we goňşy Orsýetiň ýakyn geljekde awtoritar dolandyryş usulyndan daşlaşyp biljeginiň gümanadagyny aýtdy, emma ol syýasy özgerişlik isleýänleriň tutanýerli bolmagyna çagyrdy.
Aleksiýewiç 17-nji iýunda, Waşingtonda çykyş edip, öz nesliniň post-sowet dünýäsinde demokratiýa umyt baglanwekilleriniň 1990-njy ýyllarda ýeňlendigini we sowet düşünjeli diýdimzor ýolbaşçylaryň häkimiýetde ornaşmagynyň öňüni alyp bilmändiklerini aýtdy.
"1990-njy ýyllarda adamlarda dörän ynanjy, olaryň gözlerindäki ýagtyny men indi biziň ýurtlarymyzda bu golaýda görüp bolar öýtmeýärin" diýip, ol Milli demokratiýa fondunda aýtdy.


text:
Ermenistanda köpçülikleýin bidüzgünçilikleri guramalaşdyrmakda aýyplanýan üç ermeni oppozision syýasatçysy deslapky tussaghana ugradyldy.
2-nji awgustda Ýerewanyň sudy oppozision “Miras” partiýasyndan Dawid Sansariana we Howsep Hurşidiana, şeýle-de “Ermenistan, aýaga gal” atly raýat hereketiniň lideri Andreas Hukasiana garşy derňewler dowam edýän mahaly, olaryň iki aý deslapky tussaghanada saklanylmalydygy barada karar çykardy.
17-nji iýulda “Parlamenti esaslandyryjy” atly oppozision radikal hereket bilen ilteşikli ýaragly adamlaryň topary Ýerewanyň polisiýa edarasyny ele geçirip, prezident Serž Sarkisiandan öz wezipesinden çekilmegi hem-de hereketiň tussaglykdaky lideri Žiraýr Sefiliany boşatmagy talap edipdi.


text:
Beýik Britaniýanyň barlag merkeziniň raportyna görä, bütin dünýäde aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sany artypdyr.
Gürrüňi edilýän bu adamlar 1980-nji ýylda bütin dünýäniň ilatynyň 23%-ne barabardy we 2008-nji ýylda bu 34%-e deň boldy. Aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň köpüsiniň ösüp barýan ýurtlarda göze ilýändigi aýdylýar.
“Overseas Development Institute”, ýagny Halkara ösüş institutynyň raportyna görä, 1980-nji we 2008-nji ýyllar aralygynda ösüp barýan ýurtlarda aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýänleriň sany üç esseden hem köp artyp, 250 milliondan 904 milliona barabar bolupdyr.
Gürrüňi edilýän bu raportda iýmitlenişiň üýtgemeginiň, ýagny has ýagly, etli naharlaryň, süýji önümleriniň we artykmaç uly porsiýalaryň sarp edilip başlanylmagynyň gitdigiçe erbetleşýän saglyk krizisine alyp barandygy bellenilýär.
Gürrüňi gidýän raporta görä, aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sany 1980-nji ýyldan bäri Hytaýda we Meksikada takmynan iki esse, Günorta Afrikada bolsa üç esse artypdyr. Demirgazyk Afrika, Ýakyn Gündogar we Latyn Amerika sebitlerindäki aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sany Ýewropanyňky bilen deňleşipdir.
Aladalar
Raportda girdejileriň ýokarlanýan we ykdysady ösüşiň artýan döwründe iýmitlenişiň örän wajypdygy bellenilýär. Häzirki döwürde iýmitleniş bilen bagly iki sany aladanyň ýüze çykýandygy nygtalyp, olaryň birinjisi, iýmitlenişiň saglyga ýetirýän täsiri we ikinjisi, oba-hojalyk iýmitleriniň üýtgedilmegi netijesinde dörän ýagdaýdyr.
Munuň täsiriniň ösüp barýan ýurtlarda has hem göze ilýändigi bellenilýär. Bu ýurtlarda baýlar bilen garyplaryň arasyndaky aratapawut sebäpli hem aşa iýmitlenişiň güýçlenýändigi hem-de kadaly sarp ediş düzgünleriniň saklanyşynyň derejesiniň pesdigi aýdylýar.
Artykmaç iýmegiň hereketsizlik bilen birleşmegi aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň köpelmegine sebäp bolýar diýilip, gürrüňi edilýän raportda bellenilýär. Bu ýagdaýyň hem, esasan-da, ýokary girdejili ýurtlarda, şeýle-de orta girdejili ýurtlarda ýüze çykýandygy aýdylýar.
Deliller
Bu dokumentde getirilýän delillere görä, ýagyň hem-de duzuň aşa sarp edilmegi bilen birlikde semizlik rak, diabet, ýagny süýji keseli, ýürek keseli we insult ýaly keselleriň artmagyna sebäp bolýar. Şeýle-de aşa agramdan ýa-da semizlikden ejir çekýän adamlaryň sanynyň ösen ýurtlarda däl-de, ösüp barýan ýurtlarda has köp göze ilýändigi bellenilýär.
Bu hasabatda iýmitlenişde energiýany, proteýni we mikroelementleri aşa az sarp etmegiň heniz hem ýüz millionlarça adam üçin problema bolup galýandygy we munuň hem köplenç ösüp barýan ýurtlarda göze ilýändigi aýdylýar. Ýagny, adamlaryň gündelik sarp edýän iýmitinde gürrüňi edilýän bu minerallaryň azdygy bellenilýär. Bu minerallar ýeterlik sarp edilmese, bu ýagdaý ýetginjekleriň ruhy hem-de fiziki ösüşine öz täsirni ýetirýär.
Iýmitleniş gelejekde iýmite bolan talabyň kesgitlenmeginde-de möhüm rol oýnaýar. Raportda 2030-njy ýylda dünýäniň ilatynyň 8 milliard, 2050-nji ýylda bolsa 9 milliarda ýetmegine garaşylýandygy we haýwan etini aşa sarp etmegiň deregine, eger iýmitlenişe dykgat edilse, dünýäniň ilatyny iýmit bilen üpjün etmegiň has aňsat boljakdygy aýdylýar.
Raportda et we süýt önümleriniň has köp öndürilmeginiň galla önümlerine bolan talabyň artmagyna sebäp boljakdygy we däneli önümleriň aşa köp ekilmeginiň hem ýere agram saljakdygy aýdylýar. Şeýlelikde oba-hojalyk önümleriniň bahasynyň has ýokary galjakdygy, munuň netijesinde-de pes girdejili adamlara kadaly iýmitleniş düzgünlerini saklamagyň kyn boljakdygy bellenilýär.


text:
Ysraýyl Liwan bilen aralykdaky dawaly ýerde, goşun patrulyna edilen hüjüm netijesinde özüniň dört esgeriniň ýaralanandygyny aýdýar.
Ysraýyl goşuny 28-nji ýanwarda, Şebaa fermalary etrabynda bir harby maşynyň tanka garşy ulanylýan raketa bilen urlandygyny aýtdy.
Liwanyň "Hizbulla" jeňçi topary bu hüjümi özüniň amala aşyrandygyny aýtdy.
Bu hüjümden biraz soň Ysraýylyň Golan belentliklerinde eýelän harby pozisiýalaryna hem minomýot oklary gelip urdy.
Şu arada Ysraýyl harbylary hem günorta Liwanyň içine top atdylar.
Premýer-ministr Benýamin Netanýahu Ysraýyl "özüni synaga salmakçy bolýanlara güýç bilen jogap berer" diýdi.
Bu ýowuz waka Ysraýyl Siriýa garşy howa zarbalaryny uranyndan birnäçe sagat soň boldy.
Serhet regionyndaky dartgynlyklar soňky on günde, Ysraýylyň Siriýa uran zarbasy "Hizbulla" jeňçilerini we eýranly generaly öldürenden soň ýokarlanýar.


text:
Aşgabat, 03.02.2015. “Türkmenportal”.
Duşenbe güni Ysraýylyň Netanýa şäherinde tamamlanan adaty karate boýunça halkara ýaryşynda adaty karateniň türkmenistanly ussatlary ýedi: bir altyn, üç kümüş we şonça bürünç medallara mynasyp boldular. Bäsleşige ýedi döwletden 100-den gowrak türgen gatnaşdy. Bu barada Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentliginiň habarynda aýdylýar.
Biziň toparymyzdan Rüstem Annaýew hormat münberiniň ýokarky basgançagyna çykdy. Ol ýetginjekler toparynda şahsy tutluşyklarda tapawutlandy.
Ýaryşyň hut şu usulynda Röwşen Hudaýberenow kümüş, Selim Myratdurdyýew bolsa bürünç medallary eýelediler. Selim ýetginjekleriň arasynda toplumlaýyn maşklarda hem (kata) bir baýraga — kümüş medala mynasyp boldy.
Ulularyň toparynda çykyş eden Diýar Hojaýew katada we tutluşyklarda kümüş we bürünç medallary gazanmagy başardy. Döwlet Berdiýew bolsa şu toparda toplumlaýyn maşklarda bürünç medal eýeledi.


text:
Owganystanyň köp welaýatlarynda adamlar “Talyban” meýletinçileriniň yzygiderli bomba hüjümlerini geçirmekleri zerarly kynçylykly durmuşda ýaşaýarlar. Ýöne ýurduň Kapisa we Parwan welaýatlarynda parahatçylyk we durnuklylyk höküm sürýär. “Talybanyň” agzalýan regionlarda täsiri güýçli däl.
Muňa garamazdan, bu iki goňşy welaýatyň käbir obalarynyň ýaşaýjylary ýurtda 5-nji aprelde geçiriljek saýlawlarda ses bermäge gatnaşmajakdyklaryny aýdýarlar. Sebäbi olar ýerli jeňbaz serkerdelriň gazabyndan gorkýarlar.
"Görkezme"
“Talyban” ýurtda geçiriljek saýlawlara garşydygyny aç-açan aýtdy. Ýöne Kapisa we Parwan welaýatlaryndaky ýerli jeňbazlar prezidentlik bäsleşigine we ýerli häkimiýetlere bolýan saýlawlarda ses bermäge gatnaşmaň diýip, adamlara hiç hili duýduryş bermedi. Has takygy, jeňbaz serkerdeler halkdan diňe öz görkezen dalaşgärlerine ses bermeklerini talap edýärler.
Kapisa welaýatynyň Koh Bent etrabynyň efirde adynyň tutulmagyny islemedik ýaşaýjysy bu barada şeýle gürrüň berýär: “Serkerdeleriň her haýsysy başga-başga dalaşgärleri goldaýarlar we olar halkyň öz görkezen dalaşgärlerine ses bermeklerini talap edýärler. Käbir ýaragly toparlar ‘Biz pylana ses berýäris’ diýýärler we ýerli ýaşaýjylar hem şolaryň aýdan dalaşgärlerine ses bermeli bolýarlar. Jeňbaz serkerdeleriň “Talyban” meýletinçilerinden üýtgeşik tarapy ýok. Koh Bendiň ilaty jeňbaz serkerdeler Gül Näzim bilen Zabet Wekiliň ýerli halky gorky astynda saklaýandyklaryny aýdýarlar.
Kapisa welaýatynyň häkimi Mehrabiddin Safi gürrüňi edilýän iki jeňbaza degişli ýaragly toparlaryň bardygyny, ýöne halkyň arkaýyn ses bermekleri üçin ýerli häkimiýetleriň elinde baryny gaýgyrmajakdyklaryny aýtdy.
"Hökümetem özüm, 'Talybanam' özüm..."
Parwan welaýatynyň ýaşaýjylarynyň aýtmaklaryna görä, bu welaýatdaky jeňbazlar prezidentlige dalaş edýän kandidatlary däl-de, ýerli geňeşiň agzalygyna dalaş edýän kandidatlary goldaýarlar.
Adynyň efirde agzalmazlygyny soran 20 ýaşly parwanly: “Biziň regionymyzdaky köp sanly obalarda komandir Nasruddin diýen jeňbaz hökmüni ýöredýär. Ol adamlaryň ýerli geňeş agzalygyna dalaş edýän kandidata ses bermekleri üçin iş alyp barýar. Nasruddiniň öz goldaýan dalaşgärlerinden başgalar saýlaw kampaniýasyny geçirse, ol olara hüjüm edip, dargadýar. Men Aşaba obasynda dalaşgärlere edilen hüjümi gözüm bilen gördüm. Men kakam bilen maşynly şol ýerden geçip barýarkam, Nasruddiniň adamlary saýlaw kampaniýasyny geçirýän beýleki dalaşgäriň adamlaryny ýenjip duran ekeni. Meniň kakam goşuljak boldy, ýöne Nasruddin kakama: “Bu ýerde men başlyk. Bu regionda hökümetem özüm, howpsuzlyk gullugam özüm, “Talybanam” özüm. Bu ýerde diňe bir dalaşgär üçin kampaniýa geçirilýär” diýdi.
Parwanly ýaşaýjy: “Men hiç kime-de ses berjek däl. Ses bereniňde-bermäniňde näme?! Bu ýerde erkin saýlaw ýok” diýýär.
Parwanyň häkimi Abdul Basir Salangi ýerli jeňbazlaryň saýlawlara howp salýandygy bilen ylalaşmaýar: “Hemme zat biziň gözegçiligimizde. Biz kimdir biriniň saýlawçylara haýbat atmagyna ýa-da kimdir biriniň saýlawçylary palan dalaşgäre ses bermäge mejbur etmegine rugsat bermeris”.
Beýleki meseleler
Bu ýyl geçirilýän saýlawlarda ýerli jeňbazlaryň saýlawçylara haýbat atmaklary halkyň ýüzbe-ýüz bolýan ýeke-täk problemasy däl. Kapisa we Parwan welaýatlarynda saýlaw kampaniýalary ýuwaş-ýuwaşdan soňlanýan hem bolsa, entegem olaryň afişalary we ündewsuratlary köçelerde asylgy dur. Öz dalaşgärlerini wagyz edýän kampaniýaçylar “mahabatyň” gözüni çykaryp, swetoforlara çenli afişa asyp çykypdyrlar.
Parwan welaýatynyň “Ýol gözegçilik gullugynyň” başlygynyň orunbasary Muhammet Ýunus welaýatyň paýtagty Çarykarda kampaniýaçylaryň swetoforlara, awtobuslaryň gatnaw tertibi ýerleşdirilen tagtalara öz afişalaryny asandyklaryny aýdýar: “Biz şäheriň merkezi çatrygyndaky swetoforlardan asylan suratlardyr afişalary aýyrmaly bolduk. Kimdir biri ‘swtoforlara afişa assam, hemmä görner’ diýip pikir edendir-dä”.
Çarykar şäheriniň merkezinde ýaşaýan bir çarykarly hepdäniň soňuny tutuşlygyna öýüniň daşky diwarlaryny aklamaga sarp edendigini, ýöne ertesi ir bilen turup görse, ap-akja diwarlaryna bir topar afişalaryň ýelmenendigini görüp galandygyny gürrüň berýär.


text:
Yragyň resmileriniň hepdäniň duşenbe güni aýtmaklaryna görä, Bagdadyň howpsuzlyk taýdan berk gözegçiligindäki Ýaşyl zonasynyň golaýynda janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran ulag partlamasy zerarly dört adam heläk bolup, azyndan 11 adam ýaralandy. Heläk bolanlaryň ikisiniň yrakly esgerlerdigi habar berildi. Beýlekileriň parahat ýaşaýjylardygy çak edilýär.
Bagdadyň Ýaşyl zonasy günbatar ilçihanalarynyň we halkara edaralarynyň ýerleşýän ýeri. Partlamanyň yzýany ok atyşygynyň bolanlygy barada hem maglumat berildi.


text:
Metbugat serişdesi Serbiýanyň we Bosniýanyň polisiýasynyň Balkanlarda bolan konflikt döwründäki gyrgynçylyk bilen ilteşikli 15 adamy tussag edendigini habar berýär.
“The Associated Press” habar gullugynyň maglumatyna görä, 5-nji dekabrda geçirilen operasiýalaryň netijesinde Bosniýada 10, Serbiýada bäş adam tussag edilipdir.
Iki ýurduň prokurorlary “AP” habar gullugyna beren maglumatlarynda 1993-nji ýylyň 27-nji fewralynda bolan “Strpsi” gyrgynçylygynyň derňelmegi ugrunda bilelikde hyzmatdaşlyk edendiklerini aýtdylar.
Tussag edilenleriň arasynda tussaglykdaky bosniýaly serb Milan Lukiçiň dogany Goýko Lukiç, şeýle-de öňki general bosniýaly serb Luka Dragiçewiç bar.
“Strpsi” gyrgynçylygy 100 müňden gowrak adamyň öldürilmegine we millionlarça adamyň başga ýerlere göçmegine sebäp bolan konfliktiň bir bölegidir.


text:
Çarşenbe güni giçlik 57 ýurdy öz içine alýan Yslam Hyzmatdaşlygy Guramasy Siriýany bu guramanyň hataryndan çykarmak barada karar kabul etdi.
Saud Arabystanynyň Mekke şäherindäki maslahatda bu mesele boýunça geçirilen ses berişlikde diňe Eýran bu kararyň kabul edilmegine garşy ses berdi.
Yslam Hyzmatdaşlygy Guramasy Siriýanyň režiminiň halk çykyşlaryny basyp ýatyrmakda gazaply güýç ulanmalaryny ýazgardy.
Bu wakanyň fonunda Siriýadaky ýaragly söweşijileriň Liwanyň bir raýatyny zamun almagyna jogap edip, Liwanyň bir şaýy topary siriýaly 20-den gowrak raýaty we Türkiýäniň bir raýatyny Liwanda zamun alandygyny yglan etdi.


text:
Günorta Gazagystanda bir oba ýaşaýjysynyň öldürilmegi zorlukly protestleriň turmagyna sebäp boldy.
Regional polisiýa bölümi 5-nji fewral agşamy Yntymak obasynda turan gozgalaňda birnäçe myşynyň otlanandygyny, bir topar jaýa zyýan ýetendigini aýtdy.
Bu gozgalaň ýerli ýaşaýjy Bagtyžan Artykow 4-nji fewralda goňşulykdaky Bostandyk obasynyň ýanynda pyçak ýarasy bilen öli tapylandan soň turdy.
Resmiler obanyň jenaýatda güman edilýän ýaşaýjysy Nawmetdin Narmetowyň tapylmaýandygyyn aýdýarlar.
Regionyň polisiýa ofiseri Azatlyk radiosyna ýerli täjikler bilen gazaklaryň arasyndaky düşünişmezlikleriň bidüzgünçilige sebäp bolandygyny aýtdy.
Ýerli häkimiýetler Yntymaga polisiýa we goşun esgerleri eltilenden soň asudalyk aralaşandygyny aýtdylar.


text:
Günorta Osetiýada ýekşenbe güni geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň netijesini ýokary sud güýçsüz diýip yglan edenden soň, prezidentlige kandidat Alla Jiýoýewanyň tarapdarlary paýtagt Shinwalide sişenbe güni ýene protest çäresini geçirdiler.
Orsýetiň “Interfaks” habar gullugy bu çärä aglabasy erkek adamlar bolan 100 çemesi adam gatnaşypdyr.
Jiýoýewa 27-nji noýabrda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda ýeňiş gazanandygyna ynanýar.
Saýlawlaryň deslapky resmi netijeleri Alla Jiýoýewanyň öz garşydaşy, Günorta Osetiýanyň adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministri, Moskwanyň tarapdary Anatoliý Babilowdan öňdedigini görkezipdi.
Emma Bibilowyň tarapdarlary saýlawlarda galplyklaryň bolandygyny aýdyp, ýokary suda ýüz tutdular. Olaryý bu garaýşy bilen Günorta Osetiýanyň ýokary sudy ylalaşdy we saýlawlaryň netijelerini ýatyrdy.


text:
Sagdynlyk. Ruhubelentlik. Dostluk.
Çempionat ýurdumyzyň ökde türgenlerini kesgitledi
Aşgabat, 15-nji iýun (TDH). Şu gün paýtagtymyzyň şosse ýollarynda welosport boýunça Türkmenistanyň üç günlük marafon ýaryşy tamamlandy. Ýaryşa gatnaşyjylar—Lebap, Daşoguz welaýatlarynyň we Aşgabat şäheriniň ýygyndy toparlary ýaryşyň üç görnüşinde—27 kilometr aralyga aýratyn badalgaly şahsy bäsleşiklerde, toparlaýyn bäsleşikde (110 km) we komandalaýyn bäsleşikde (54 km) öz hatarlarynda ökdeleri kesgitlediler.
Häzirki wagta çenli milli sport arenasynda paýtagtymyzyň türgenleri öňdebaryjylygy saklap geldiler. Emma indi öňdäki hatarlara welaýatlaryň türgenleri ýakynlaşýarlar. Daşoguzlylar komandalaýyn bäsleşikde kümüş baýraga mynasyp boldular: M.Nurmedowyň şägirtleri 54 kilometrlik aralygy 1 sagat 23, 28 minutda geçmegi başardylar.
Sebitlerde sport hereketiniň okgunly ösmegini Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen ähli welaýatlarda döwrebap sport toplumlarynyň bina edilmegi bilen düşündirmek bolar. Şäherleri we obalary birleşdirýän täze ýollaryň gurulmagy netijesinde bolsa şosse welosiped ýaryşlary boýunça bäsleşikler hem okgunly ösüp başlady. Sportuň bu görnüşi bilen meşgullanýan türgenler ýüzlerçe kilometrleri geçip öz ussatlygyny artdyrýarlar. Ýokary netijeler hem şundan gelip çykýar.
Türkmenistanyň çempionatynda komandalaýyn bäsleşikleriň ýeňijileri barada aýdylanda bolsa, onda birinji orny Aşgabat-3 topary eýeledi (1:19, 09 sagat). Baýrakly orunlaryň üçünjisine bolsa paýtagtymyzyň 2-nji toparyndan bolan türgenler mynasyp boldular (1:24, 31 sagat).
Aýratyn badalgaly şahsy bäsleşiklerde pellehana birinji bolup aşgabatly R.Amangeldiýew geldi. Ol 27 kilometr aralygy 39,19 minutda geçmegi başardy.
Şu çempionatyň öň ýanynda Gazagystanda Aziýanyň şosse welosiped ýaryşlary boýunça çempionady geçirildi, şonda R.Amangeldiýew 30 kilometr aralykda geçirilen aýratyn badalgaly şahsy bäsleşiklerde güýçli türgenleriň onlugyna girdi.
Türkmenistanly türgen bu üstünlige 23 ýaşa çenli “adlerler” toparynda gazandy. Şonuň üçin R.Amangeldiýewiň milli ýaryşdaky gazanan ýeňşi kanunalaýyk netije boldy.
Ikinji orny ýeňijiniň toparyndan bolan K.Ataýew eýeledi (40, 56 minut). Hormat münberiniň üçünji basgançagyna bolsa Daşoguz welaýatynyň toparyndan I.Jumaýew çykmagy başardy (41,10 minut).
Toparlaýyn bäsleşiklerde ähli baýrakly orunlary aşgabatlylar eýelediler. Ikinji orny W.Mýagkow (2:19,40 sagat) we üçünji orny W.Akmyradow (2:20,17 sagat) eýelemegi başardylar. Şunda Y.Öwezmyradow iň çakgan boldy. Oňa 110 kilometri geçmek üçin 2 sagat 18,57 minut gerek boldy.
Ýeri gelende aýtsak, Y.Öwezmyradow hem Gazagystanda geçirilen yklym ýaryşynda üstünlikli çykyş edip, 18 ýaşa çenli ýetginjek toparynda 30 kilometr aralykda geçirilen aýratyn badalgaly şahsy bäsleşikde Aziýanyň ökde welospedçileriniň onlugynyň hataryna girdi. Onuň ýurdumyzyň häzirki çempionatynda gazanan ýeňişi bolsa ýaş türgeniň uly geljeginiň bardygyna şaýatlyk edýärdi. Ýaryşda onuň bilen tejribeli türgenler bäsleşdiler.
Şahsy bäsleşiklerde ady agzalan ýeňijiler--Türkmenistanyň milli ýygyndy toparynyň düzümine dalaşgärler bolup, bu topar ýakyn wagtda Aziýa oýunlarynda çykyş eder. Bäsleşikler şu ýylyň sentýabrynda Koreýanyň Inçhon şäherinde geçiriler.
Habarlar #Aşgabat
- Soňky habarlar
Bitaraplyk baýramynyň hormatyna ýaryşlar04 Dekabr, 2015 (21:10)
- Soňky habarlar
Taý boksunyň ussatlary ýaryşa çagyrylýar30 Noýabr, 2015 (21:12)
- Soňky habarlar
Futbol boýunça 2018-nji ýylyň dünýä çempionatynyň saýlama oýunlarynda Türkmenpistanyň ýygyndy toparynyň üstünligi17 Noýabr, 2015 (21:16)
- Soňky habarlar
Türkmen türgenleri üçin halkara sertifikatlary10 Noýabr, 2015 (21:18)
- Soňky habarlar
Aşgabatly hapkido ussatlarynyň ýeňşi01 Noýabr, 2015 (19:55)
- Resmi habarlar
Aziada—2017-ä bagyşlanan Halkara maslahaty02 Aprel, 2015 (22:23)
- Soňky habarlar
Halkymyzyň sagdynlygynyň hatyrasyna01 Aprel, 2015 (22:27)
- Soňky habarlar
Gözelligiň we çeýeligiň baýramçylygy29 Mart, 2015 (22:37)
- Soňky habarlar
«Ahal» ýeňşe golaýlady11 Mart, 2015 (22:45)
- Soňky habarlar
“Ahal” – AFK-nyň Kubogynyň eýesi bilen bir toparda19 Fewral, 2015 (22:54)
- Soňky habarlar
“Ahal” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlaryň toparlaýyn tapgyryna çykdy18 Fewral, 2015 (22:55)
- Soňky habarlar
“Altyn Asyr” topary AFK-nyň kubogy ugrundaky ýaryşlardan çykýar10 Fewral, 2015 (23:05)
- Soňky habarlar
“Ahal” AFK-nyň Kubogynda ýeňiş bilen başlady09 Fewral, 2015 (23:07)
- Soňky habarlar
Sport syny08 Fewral, 2015 (23:11)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň hokkeý boýunça çempionaty badalga aldy20 Ýanwar, 2015 (23:21)
- Soňky habarlar
Türkmenistanyň Kubogy paýtagtly kikboksçylarda28 Dekabr, 2014 (18:28)
- Soňky habarlar
Söweş sungatynyň ussatlarynyň bäsleşigi26 Dekabr, 2014 (18:29)
- Soňky habarlar
Täze ýylyň öňýanyndaky ýeňişler we ýokary netijeler21 Dekabr, 2014 (18:30)
- Soňky habarlar
Ýurdumyzda täze binalaryň açylyş dabaralary08 Dekabr, 2014 (18:31)
- Soňky habarlar
Aşgabadyň topary kabaddi boýunça Türkmenistanyň Kubogynyň eýesi boldy07 Dekabr, 2014 (18:33)


text:
Janyna kast etmäge synanyşylan Ermenistanyň prezidentligine kandidat Paruýr Haýrikýan bu hüjümde daşarky bir döwletiň gizlin gulluklaryna güman bildirýändigini mälim etdi.
63 ýaşly prezidentlige dalaşgär Paruýr Haýrikýan penşenbe güni giçlik Ýerewandaky öz öýüniň ýanynda näbelli bir adam tarapyndan atylyp ýaralandy.
Ol keselhanada ýatan ýerinden Azatlyk Radiosynyň Ermeni gullugyna beren interwýusynda anyk bir ýurduň adyny agzamazdan, ozalky postsowet ýurtlaryndan biriniň özüni indi “köp ýyllar bäri” yzarlap gelýändigini we bu hüjümi şol ýurt tarapyndan gurnalan diýip hasaplaýandygyny aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde-de, jenap Haýrikýan bu gürrüňi edilýän ýurduň Orsýet däldigini-de nygtady. Ol 18-nji fewrala bellenen prezidentlik saýlawlarynyň möhletiniň öz saglyk ýagdaýy sebäpli iki hepde yza süýşürilmegini ýurduň degişli organlaryndan haýyş etmeginiň-de mümkindigini mälim etdi.
Jenap Haýrikýan Ermenistanda prezidentlik saýlawlaryna dalaşgär hökmünde hasaba alnan sekiz kandidatdan biri.


text:
Ukrainada otly bilen ýolagçy awtobusyň çaknyşmagy netijesinde azyndan 42 adam heläk boldy. Heläk bolanlaryň arasynda 2 çaganyň bardygy habar berilýär.
Ukrainanyň Adatdan daşary ýagdaýlar boýunça ministrligi otly bilen çaknyşan ýolagçy awtobusda jemi 49 adamyň bolandygyny mälim etdi.
Bu waka 12-nji oktýabrda irden Ukrainanyň Dnepropetrowsk oblastynda ýüze çykdy.
Heläkçilige awtobusyň sürüjisiniň ýöl düzgünini bozmagy sebäp bolandyr diýlip, çak edilýär.
Ukrain häkimiýetleri heläk bolanlaryň maşgalalaryna 12,600 dollara barabar serişdäni kömek hökmünde tölemegi görkezme berdi.
Bu hadysa bilen bagly 13-nji oktýabr Ukrainada matam güni diýlip, yglan edildi.
12-nji oktýabrda Polşadaky ýol heläkçiliginde hem azyndan 18 adam heläk boldy.


text:
Nurmyrat Saryhanow bu onçakly uly bolmadyk powestinde halk üçin uly ähmiýete eýe bolan temany gozgaýar. Awtor bu powestinde halk sungatynyň ekspluatatorlar synpyna hyzmat edýän çüýrük sungatdan has belent derejede durýanlygyny janly obrazlaryň üsti bilen hem ynandyryjy deliller bilen suratlandyryp görkezýär. Bu powestiň ýigrimi ýyl çemesi mundan ozal ýazylanlygyna garaman, şu günki günde ol öz gymmatyny ýitirenok. «Şükür bagşy» powesti türkmen sowet proza eserleriniň arasynda iň şöhrat gazanan eserlerden biridir. Okyjylar ony uly söýgi bilen okaýarlar.
Redaktor: G. Seýitmädow.
Çap edildi: Aşgabat, 1961.


text:
Türkmenistanda geçen hepdäniň soňunda galla baýramy bellenilip geçildi. Şu ýyl ýurtda 1 million 600 müň tonna galla hasylynyň ýygnalmagyna garaşylýardy. Emma türkmen metbugatynyň maglumatda geçen ýyllarda bolşy ýaly şu ýyl hem ýurtda galla hasylynyň planlaşdyrylany ýaly bolman, 1 million 200 müň tonna galla hasylynyň alnandygy habar berildi.
Türkmenistanda bugdaý ekmekligiň amatly ýa-da amatly däldigi barada dürli garaýyşlar bar. Eýsem, bu barada spesialistler näme pikirde?
Azatlyk Radiosy bu barada gyzyklanyp, aşgabatly graždan aktiwistinden spesialistleriň garaýyşlaryny öwrenmegi haýyş etdi. Aşgabatly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow bilen geçirlen söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
Şu gün Nýu-Ýork şäherinde Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillari Klinton bilen Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netenýahu gepleşik geçirer.
Olaryň gepleşikleriniň dowamynda Ýakyn Gündogarda parahatçylyk meselesi, şol sanda Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky gurluşyk işleri baradaky meselelere serediler.
Şu hepdäniň başynda Ysraýylyň resmileri Iuresalimiň dawaly territoriýasynda ýewreý maşgalalary üçin 1müň 300 çemeşi ýaşaýyş jaýyny gurjakdyklaryny mälim edipdiler.
Palestina awtanomiýasynyň baştutany Mahmud Abbas Ysraýylyň öz gurluşyk işlerini dowam etdiren halatynda, Palestinanyň ýaraşyk gepleşiklerine täzeden başlamajakdygyny duýdurypdy.


text:
Ýekşenbe güni Italiýada we başga-da ençeme ýurtda bazar güni aýallaryň hukuklaryny gorap, köpçülikleýin aksiýalar geçirildi.
Rim şäheriniň merkezinde bolan uly aksiýa onlarça müň adam gatnaşdy.
Italiýanyň premýer-ministri Silwio Berluskoni bilen bagly seksual dawa şeýle prostestleriň geçirilmegine sebäp boldy.
Prokuratura kämillik ýaşyna ýetmedik jelebiň hyzmaty üçin pul tölemekde hökümet başlygyny aýyplady.
Aksiýa gatnaşyjylaryň aýtmagyna görä, premýeriň özüni alyp barşy aýallaryň mertebesini peseldýär.
Berluskoniniň özi bolsa garşysyna geçirilýän işleriň syýasy matlaplydygyny aýdýar.
Protestler Italiýanyň 200 gowrak şäherinde hem birnäçe daşary ýurt paýtagtlarynda boldy.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Ukrainadaky krizis boýunça 26-njy gezek adatdan daşary maslahatyny geçirdi. Bu sapar hem BMG-niň resmileri gündogar Ukrainada netijeli hereket edilmese, ýakyn wagtda “uly möçberli” söweşleriň başlanmagynyň ähtimaldygyny duýdurdylar.
Howpsuzlyk Geňeşiniň 12-nji noýabrdaky maslahaty NATO-nyň baş resmileriniň Orsýetiň “köp sanly tank kerwenleriniň”, artilleriýa toplarynyň we uçar birlikleriniň 10-njy noýabrdan bäri Orsýetden gündogar Ukrainada separatistleriň gözegçiligindäki giňişliklere aşyrylandygyny tassyklamagynyň yzysüre geçirildi.
BMG-niň Baş sekretarynyň syýasy meseleler boýunça kömekçisi Jens Anders Toyberg-Frandzen 12-nji noýabrda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň maslahatynda eden çykyşynda “uly möçberli söweşleriň gaýtadan başlanmagynyň ähtimallygynyň çuňňur alada döredýändigini” belledi.
Şeýle-de ol Ukrainanyň ençeme aýlap uzaga çekip biljek gaýnap duran konflikt bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini we munuň betbagtçylyga getirjekdigini belledi, ýa-da Ukrainanyň “doňdurylan” konflikt zonasyna öwrülip, munuň ýyllara we, belki-de onlarça ýyla çekip biljekdigini duýdurdy.
Moskwa NATO-nyň Ýewropadaky ýokary derejeli resmisi general Filip Breedlowyň Orsýetiň harby tehnikasynyň Ukrainanyň serhetlerini kesip geçendigi baradaky çaklamalaryny inkär etdi.
Moskwa Orsýetiň ýaragly güýçleriniň gündogar Ukrainada bardygyna hiç hili subutnamanyň ýokdugyny aýdýar.
12-nji noýabrda ÝHHG-niň Ukrainadaky ýörite gözegçiler missiýasynyň metbugat wekili Michael Boçiurkiw Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Ukrain gullugy bilen söhbetdeş bolup, “Şenbe gününden bäri biziň synçylarymyz Donetsk şäheriniň golaýynda 126 sany hiç hili belgisiz harby ulagy gördi” diýip habar berdi.
Orsýetiň BMG-däki wekili Howpsuzlyk Geňeşiniň maslahatynda eden çykyşynda Kremliň adyna häzirki wagtda edilýän halkara tankytlaryň “ýene bir propaganda basyşy bolup, onuň [häzir] gülläp ösýändigini” görkezdi diýdi.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň adatdan daşary maslahaty Waşingtonyň çagyryşy boýunça geçirildi.


text:
Birleşen Ştatlaryň goranmak sekretary Aş Karter (Ash Carter) Yragyň lideri bilen “Yslam döwleti” toparyna garşy söweşi we Mosul şäherini ekstremist topardan yzyna almak barada gepleşikleri geçirmek üçin 11-nji iýulda Bagdada bardy.
“Men premýer-ministr [Haýdar al-Abadi] we biziň komandirlerimiz bilen kampaniýanyň nobatdaky tapgyrlaryny maslahat ederin” diýip, Karter Bagdada gitmezden ozal aýtdy.
Karter bu saparyny, Yrak güýçleri Kaýara howa bazasynyň kontrollygyny yzyna alandan iki gün soň amala aşyrýar. Bu howa bazasy Mosulyň 60 kilometr günortasynda ýerleşýär.
Karter bu howa bazasynyň kontrollygynyň yzyna alynmagyny “strategik ýeňiş” diýip häsiýetlendirdi.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama mümkin boldugyndan tiziräk täze hökümet düzmäge Yragyň syýasatçylaryny çagyrdy.
Parlament saýlawlaryndan bäri 5 aý geçdi, emma garşydaş partiýalar koalisiýa düzmekde ylalaşyp bilmeýärler.
Barak Obama düýn Waşngtonda ABŞ-nyň Yrakdaky ilçisi Kristofer Hill hem şol ýurtdaky amerikan goşunlarynyň serkerdesi general Reý Oderno bilen duşuşandan soň Ak Tam beýannama ýaýratdy.
Yrakdan amerikan goşunlaryny çykarmak işiniň planlaşdyrylyşyndanam çalt barýandygyny, awgustyň ahyryna çenli ol ýerde 50 müň töweregi amerikan soldatynyň galjakdygyny generalyň prezidente hasabat berendigi maglumatlarda bellenýär.


text:
Gümrük gözegçiligi
Eksport edilmegi bilen bagly Türkmenistanyň gümrük çäginden daşyna çykarylanda sertifikatlaşdyrylmaga degişli önümleriň SANAWY
Türkmenistanyň Prezidentiniň 2016-njy ýylyň 5-nji fewralyndaky 14594-nji karary bilen Eksport edilmegi bilen bagly Türkmenistanyň gümrük çäginden daşyna çykarylanda sertifikatlaşdyrylmaga degişli önümleriň Sanawy tassyklandy. Eksport edilmegi bilen bagly Türkmenistanyň gümrük çäginden daşyna çykarylanda sertifikatlaşdyrylmaga degişli önümleriň SANAWY I. Uglewodorod önümleri - Çig nebit we nebit önümleri - Tebigy gaz - Suwuklandyrylan gaz - Gaz kondensaty - Polietilen - Polipropilen II. Oba hojalyk önümleri - Pagta we pagta süýümi - Bugdaý we...
Wagtlaýyn getirmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnama
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň 2012-nji ýylyň 7-nji maýynda çykaran № 250 B U Ý R U G Y Wagtlaýyn getirmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnamany tassyklamak barada Türkmenistanyň Gümrük Kodeksinin düzgünlerini ýerine ýetirmek we harytlar wagtlaýyn getirmek gümrük düzgünine ýerleşdirilen mahaly gümrük gözegçiligini guramagy we resmileşdirmegi kämilleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn: 1. Wagtlaýyn getirmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnamany tassyklamaly (goşulýar). 2. Şu buýrugyň ýerine ýetirilişine Gümrükhanalaryň başlyklary gözegçilik etmeli. Türkmenistanyň Döwlet gümrük...
Wagtlaýyn alyp gitmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnama
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň 2012-nji ýylyň 13-nji iýunynda çykaran № 330 B U Ý R U G Y Wagtlaýyn alyp gitmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnamany tassyklamak barada Türkmenistanyň Gümrük Kodeksiniň düzgünlerini ýerine ýetirmek we harytlar wagtlaýyn alyp gitmek gümrük düzgünine ýerleşdirilen mahaly gümrük gözegçiligini guramagy we resmileşdirmegi kämilleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn: 1. Wagtlaýyn alyp gitmek gümrük düzgüni hakynda Düzgünnamany tassyklamaly (goşulýar). 2. Türkmenistanyň Ýustisiýa ministrligi tarapyndan 1999-njy ýylyň 25-nji martynda 205 san bilen belli...
Paçsyz söwda dükanlary hakynda Düzgünnama
TÜRKMENISTANYŇ DÖWLET GÜMRÜK GULLUGYNYŇ 2010-NJY ÝYLYŇ 29-NJY DEKABRYNDA ÇYKARAN № 522 BUÝRUGY Paçsyz söwda dükanlary hakynda Düzgünnamany tassyklamak barada Gümrük gözegçiligine degişli harytlary paçsyz söwda gümrük düzgüninde resmileşdirmegi kämilleşdirmek hem-de bu gümrük düzgüninde resmileşdirilen harytlaryň paçsyz söwda dükanlaryna ýerleşdirilişini we olara hasabatlygy tertipleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn: 1. Paçsyz söwda dükanlary hakynda Düzgünnamany tassyklamaly (goşulýar). 2. Türkmenistanyň Ýustisiýa ministrligi tarapyndan 1999-njy ýylyň 25-nji martynda 204 san b...
OKUW ESBAPLARYNY TÜRKMENISTANYŇ GÜMRÜK SERHEDINDEN GEÇIRMEGIŇ TERTIBI
OKUW ESBAPLARYNY TÜRKMENISTANYŇ GÜMRÜK SERHEDINDEN GEÇIRMEGIŇ TERTIBI Türkmenistanyň Bilim ministrligi we Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy tarapyndan 2010-njy ýylyň 1-nji martynda tassyklanyldy 1. Şu Tertip Türkmenistanyň Gümrük kodeksine, «Önümleriň we hyzmatlaryň sertifikasiýasy hakynda», «Bilim hakynda» Türkmenistanyň kanunlaryna laýyklykda işlenip taýýarlanyldy we okuw esbaplaryny (depderler, umumy depderler, okuwcy gündelikleri, surat we cyzuw depderleri (albomlar), portfeller we ş.m.) Türkmenistana getirmegi düzgünleşdirýär. 2. Okuw esbaplarynyň bezeginde ýaşlaryň ruhy we a...
Halkara poçta ugratmalarynda Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilýän harytlara gümrük gözegçiligini geçirmegiň Tertibi
Türkmenistanyň Döwlet Gümrük gullugynyň 2012-nji ýylyň 31-nji martynda çykaran № 204 B U Ý R U G Y Halkara poçta ugratmalarynda Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilýän harytlara gümrük gözegçiligini geçirmegiň Tertibini tassyklamak barada Türkmenistanyň Gümrük kodeksiniň talaplaryny ýerine ýetirmek we halkara poçta ugratmalaryna gümrük gözegçiligini we barlagyny kämilleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn: 1. Halkara poçta ugratmalarynda Türkmenistanyň gümrük serhedinden geçirilýän harytlara gümrük gözegçiligini geçirmegiň Tertibini tassyklamamly (goşulýar). 2. Şu buýrugyň ýeri...
Gümrük gözegçiligine degişli harytlary wagtlaýyn saklamagyň tertibi hakyndaky Düzgünnama
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň 2009-njy ýylyň 7-nji ýanwarynda çykaran № 15 B U Ý R U G Y Gümrük gözegçiligine degişli harytlary wagtlaýyn saklamagyň tertibi hakyndaky Düzgünnamany tassyklamak barada Türkmenistanyň gümrük çäklerine getirilýän harytlara gümrük gözegçiligi çäreleriniň amala aşyrylyşyny tertipleşdirmek maksady bilen, buýurýaryn: 1. Gümrük gözegçiligine degişli harytlary wagtlaýyn saklamagyň tertibi hakyndaky Düzgünnamany tassyklamaly (goşulýar). 2. Şu buýrugy Türkmenistanyň gümrükhanalaryna ýerine ýetirmek üçin ibermeli. 3. Şu buýrugyň ýerine ýetirilşine gümr...
DÖWLETIŇ PEÝDASYNA ÝÜZ DÖNDERMEK GÜMRÜK DÜZGÜNI HAKYNDA DÜZGÜNNAMA
DÖWLETIŇ PEÝDASYNA ÝÜZ DÖNDERMEK GÜMRÜK DÜZGÜNI HAKYNDA DÜZGÜNNAMA Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy tarapyndan 2005-nji ýylyň 4-nji aprelinde tassyklanyldy I. Umumy düzgünler 1.1. Döwletiň peýdasyna ýüz döndermek - munuň özi gümrük düzgüni bolup, onda Türkmenistanyň gümrük çägine getirilen we gümrük gözegçiligi astynda duran harytlar salgytlary, gümrük paçlary tölenmezden we Türkmenistanyň kanunlarynda bellenilen ykdysady taýdan düzgünleşdirmegiň çäreleri ulanmazdan döwletiň eýeçiligine muzdsuz geçirilýär. 1.2. Şu Düzgünnamanyň maksatlary üçin haryt hökmünde Türkmenistanyň gümr...
Harytlary ýok etmek gümrük düzgünı hakynda Düzgünnama
Harytlary ýok etmek gümrük düzgünı hakynda Düzgünnama Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugy tarapyndan 2005-nji ýylyň 4-nji aprelinde tassyklanyldy I. Umumy düzgünler 1.1. Harytlary ýok etmek - gümrük düzgüni, munda Türkmenistanyň gümrük çäginde gümrük gözegçiligi astynda durýan harytlar salgytlar, gümrük paçlary we ýygymlary tölenmezden, şeýle hem Türkmenistanyň kanunlarynda bellenilen ykdysady taýdan düzgünleşdirmegiň çäreleri ulanylmazdan ýok edilýär, şol sanda ulanyp bolmaz ýaly ýaramsyz ýagdaýa getirilýär. 1.2. Şu düzgünnamanyň maksatlary üçin haryt hökmünde Türkmenistanyň gümr...
№ 208 25.03.99 - HARYTLARY GÜMRÜK GÖZEGÇILIGI ASTYNDA GAÝTADAN IŞLEMEGIŇ GÜMRÜK DÜZGÜNI HAKYNDA DÜZGÜNNAMA
Türkmenistanyň Döwlet gümrükhanasynyň 1999-njy ýylyň 5-nji martynda çykaran № 6 buýrugy bilen tassyklanyldy HARYTLARY GÜMRÜK GÖZEGÇILIGI ASTYNDA GAÝTADAN IŞLEMEGIŇ GÜMRÜK DÜZGÜNI HAKYNDA DÜZGÜNNAMA 1. Umumy düzgünler 1.1. Harytlary gümrük gözegçiligi astynda gaýtadan işlemek-gümrük düzgünidir, şunda daşary ýurt harytlary, soňra erkin dolanyşyga goýbermek bilen, gümrük gözegçiligi astynda harytlara ykdysady syýasatyň çäreleriňi ulanmak arkaly Türkmenistanyň gümrük territoriýasynda gaýtadan işlemek üçin bellenilen tertipde peýdalanylýar. 2. Harytlary gaýtadan işle...


text:
Özbegistanyň prezidenti Yslam Kerimow şu gün Ýewropa Bileleşiginiň we NATO-nyň resmileri bilen resmi gepleşik geçirmek üçin Brýussele sapar edýär.
Kerimow Ýewropa komissiýasynyň prezidenti, şeýle-de ÝB-niň energiýa komissary bilen duşuşmaly.
Onuň iki tarapyň energiýa hyzmatdaşlygy boýunça Düşünişmek memorandumyna gol çekmegine, Daşkentde ÝB-niň wekilhanasyny açmak barada gürleşmegine garaşylýar.
Özbek prezidenti NATO-nyň baş sekretary bilen goňşy Owganystandaky harby operasiýalar babatda NATO-özbek hyzmatdaşlygy barada gürleşmekçi.
Adam hukuklaryny goraýjylar ýokary derejeli günbatar resmileriniň adam hukuklary babatda iň pes ýurtlaryň biriniň lideri bilen duşuşmak kararyna gelmegini sorag astyna alýarlar. Olar beýle duşuşuklaryň diňe Kerimow režimini kanunlaşdyrjagyny aýdýarlar.


text:
Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza alty döwlete wekilçilik edýän premýer-ministrleriň Pekinde geçiren şu günki duşuşygynda ilkinji nobatda ündelen zat – energiýa we ykdysady hyzmatdaşlygy artdyrmak boldy.
Aslynda regionda howpsuzlygy gorap saklamaga niýetlenilen, Orsýetiň we Hytaýyňyň agalygyndaky bu toparyň duşuşygynda regionyň howpsuzlygy barada barha artýan aladalar, Owganystanda barýan uruş, halkara arkalaşygyny iňkise goýýan Eýranyň atom programmasy hakda aýdylan zat bolmady.
Hytaý, Orsýet we Orta Aziýanyň dört ýurdunyň – Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň – premýer-ministrleri öz maslahatlarynda global ykdysady krizise utgaşykly jogap bermeli diýen netijä geldiler.
Duşuşyga synçy hökmünde Hindistanyň, Eýranyň, Mongoliýanyň we Pakistanyň wekilleri gatnaşdylar.
“Özboluşly mümkinçilikler”
Hytaýyň premýer-ministri Wen Jiabao Pekin duşuşygy oňa gatnaşanlara “özboluşly mümkinçilikleri” hödürledi diýdi: “Men agza döwletleriň ählisi egin egne berip işleseler, hyzmatdaşlygy çuňaltsalar, region üçin parahat, abadan gelejegi döredip biljekdigimize ynanýaryn”.
Hytaý iýun aýynda guramanyň Orsýetde geçen ýokary derejeli duşuşygynda maliýe krizisini ýeňip geçmekleri üçin Orta Aziýa ýurtlaryny 10 milliard dollarlyk kredit bilen goldamagy teklip edipdi. Ýöne bu duşuşykda bu barada aýdylan zat bolmady.
Premýer-ministrler söwda, energiýa, oba hojalygy, transport, medeniýet, saglygy goraýyş we tebigaty goramak baradaky eneçeme ylalaşyga gol çekişdiler. Şeýle hem transport we telekommunikasiýa baglanyşygyny ösdürmek üçin fond döredilmeli edildi.
“Munda üýtgän zat bolmaz”
Ors premýer-ministri Wladimir Putin Eýranyň we Owganystanyň wise-prezidentleri şeýle hem Gazagystanyň premýer-ministri bilen duşuşmakçy.
Ýuriý Uşakow bu hakda şeýle diýýär: “Putiniň Eýranyň wise-prezidenti Mohammed Reza Rahimi bilen duşuşygy bu ýurduň atom meseleleri barada bolar”. Ýöne onuň aýtmagyna görä, bu duşuşykda täze bir zat aýdylmaz. Orsýetiň Eýranyň atom programmasy baradaky tutumyny bütin dünýä bilýär. “Munda üýtgän zat bolmaz”.
Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary Orsýet bilen Hytaý Günbataryň Eýranyň garşysyna berk ykdysady sanksiýalary girizmegine garşy. Putin Gazagystanyň premýer-ministri Karim Masimow bilen hem iki taraplaýyn hyzmatdaşlyk hakda gürleşmekçi.
Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy 1996-njy ýylda ”Şanhaý bäşligi” ady bilen gurlupdy. 2001-nji ýylda oňa Özbegistan goşulansoň, bu at üýtgedildi.


text:
Kot d’Iwuaryň häzirki prezidenti Laurent Gbagbo prezident saýlawlarynda ýeňiş gazanan Alessane Outtaranyň güýçleriniň üstün çykyp başlamagyndan soň, derhal ot açyşlygy bes etmäge çagyrdy.
Gbagbonyň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, harbylar taktiki yza çekilişiň strategiýasyny kabul edipdirler. Ýöne, muňa garamazdan, “kanuny goramak hukugyny” hem ulanyp biljekdiklerini duýdurdylar.
Doekoue şäherinde 30,000 töweregi adam çaknyşyklardan gaçyp, ýerli kelisede ýygnandylar.
Geçen ýylyň noýabryndaky prezidentlik saýlawlarynda Gbagbonyň ýeňilendigini BMG-niň ykrar etmegine garamazdan, ol häkimiýetden gitmekden ýüz öwürýär.


text:
Köpçülikleýin habar serişdeleriniň täze tehnologiýalary, ýagny Twitter, Facebook we YouTube ýaly saýtlar, dünýäniň ýapyk jemgyýetlerinde ýaşaýan adamlar üçin azatlyga tarap ýol açdylar.
Bu serişdeler demokratiýanyň tarapdarlary üçin raýdaşlary bilen tiz maglumat alyşmaga, internetde wideo ýazgylaryny ýerleşdirmäge we hökümetiň gözegçiliginden daşary täzelikleri we maglumatlary çap etmäge mümkinçilik döretdiler.
Eýranda täsiri uly boldy
Täze serişdeler arkaly protestler gurnalýar, tarapdarlaryň sany artdyrylýar, korrupsiýanyň üsti açylýar we ynsan hukuklarynyň bozulmagy barada maglumat ýaýradylýar.
Geçen tomusda Eýranda prezidentlik saýlawlaryndan soň protestler başlananda, demonstrasiýalar we çykyşlaryň häkimiýetler tarapyndan gandöküşikli basyp ýatyrylmagy barada habar ýurduň daşyna Facebook, YouTube we Twitter arkaly ýaýradyldy.
Eýrandaky wakalar barada habar bermek ýerli žurnalistlere gadagan edilipdi, şeýlelikde bolan wakalar barada dünýä habar bermek işini ýurduň raýatlary öz üstüne aldylar. Protestçileriň “Ýaşyl Hereketiniň” lideri Mir Hosseýn Musawi öz tarapdarlary bilen şol wakalaryň dowamynda we şu günki gün hem Facebookdaky blogy arkaly habarlaşýar.
Protestleriň iň gyzgalaňly pursatynda onuň beren habarlary örän täsirli bolupdy. Täze tehnologiýalaryň hökümet senzurasyndan erkin bolmak ukyby Waşingtondaky kanun çykaryjylaryň hem ünsüni özüne çekdi.
ABŞ-nyň Kongresiniň ynsan hukuklary boýunça topary bolan Amerikan Helsinki Komissiýasy ýakynda tehnologiýalar boýunça ekspertler toparyna ýüzlenip, täze habar beriş serişdeleriň repressiw režimlere sosial aktiwlik we graždan jemgyýetçilik taýdan nähili täsir ýetirýänligini we Birleşen Ştatlaryň hökümetiniň bu ugurdan berip biljek ýardamy barada düşündiriş berilmegini sorady.
Döwrüň täze tehnologiýalary
Programma üpjünçiligini işläp döredýän Neýtan Frietas adamlara mobil telefonlary arkaly informasiýa alyşmaga goşmaça mümkinçilik berýän tehnologiýalary hem döretdi.
Frietas şeýle-de Birleşen Ştatlarda, Hytaýda, Tibetde we Hindistanda demokratik çykyşlary guramakda hem ýardam beripdi. Ol häzirki wagtda Nýu-Ýork Uniwersitetinde “Mobil Tehnologiýalaryň ulanylmagyndaky sosial aktiwlik” boýunça sapak alyp barýar.
Frietasyň özi edýän işleri barada aýdyp, döwrüň täze tehnologiýalarynyň diňe bir baýlyk we wagty hoş geçirmek üçin ulanylman, dünýäni gowulandyrmak üçin peýdalanylmalydygyny aýdýar.
“Freedom House”, ýagny ”Azatlyk Öýüniň” graždan jemgyýetçiligi we metbugat azatlygy boýunça wekili Daniel Kalingert Postsowet döwletleriniň raýatlary tarapyndan täze tehnologiýalaryň öz hak-hukuklaryňy goramak hem kanunlaryň bozulmagy bilen bagly wakalaryň üstüni açmak üçin ulanylýanlygyny belledi.
”Emma demokratiýa ýok ýurtlara özgerişlik getirmek üçin Twitter we YouTube ýaly täze tehnologiýalar ýeterlik däl” diýip, Kalingert hasap edýär.
“Freedom House” guramasyndan Deniel Kalingertiň bellemegine görä, täze tehnologiýalaryň diňe özi awtoritar režimleri dargatmakdan ejiz. Öňki sowet döwletlerindäki awtoritar režimler bolsa öz raýatlaryna, şeýle-de habar beriş serişdelerine basyş etmegini dowam etdirýärler.


text:
ABŞ-nyň wise-prezidenti Jo Baýden 6-njy maýda Ýewropa parlamentinde çykyş etdi we Eýran meselesini gozgady.
Ol “ABŞ we Ýewropa Bileleşigi bile işleşip, Eýranda ýadro ýaragy döredilmez ýaly iş alyp barýarlar” diýip, Ýewroparlamentdäki çykyşynda belledi.
Baýden Eýranda ýadro ýaragy döredilen halatynda bu ýagdaýyň hem Eýranyň raýatlaryna hem-de goňşy ýurtlaryň raýatlaryna wehim salyp biljekdigini duýdurdy.
“Eýranyň goňşy ýurtlarynyň arasynda bolsa biziň ýakyn ýaranlarymyz bar. Şonuň üçin biz bu mesele bilen bagly Eýran liderleri bilen gepleşik geçirip, ylalaşmaga synanşýarys”, diýip, Jo Baýden belledi.
Ýewropa saparynyň barşynda Baýden terrorçylardan abanýan howp barada we onuň öňüni almak üçin edilmeli işler hakda gepleşikleri geçirer diýlip garaşylýar.
ABŞ-nyň ýokary derejeli wekili Brýusselde Ýewropa Bileleşiginiň we NATO-nyň ýolbaşçylary bilen duşuşmagy göz öňünde tutýar.
“International Herald tribune” gazetine beren interwýusynda Jo Baýden Ýewropa ýurtlary bilen hyzmatdaşlyk etmegiň öz ýurdunyň daşary syýasatynyň ileri tutýan ugurlarynyň biridigini aýtdy.
Emma Baýden şol hyzmatdaşlygyň “häzir hem geljekde ýüze çykyp biljek meselelere degişli bolup, geçmiş bilen bagly bolmaly däldigini” nygtady.


text:
ABŞ-nyň Owganystandaky baş harby serkerdesi «talyban» bu ýurduň 10 prosent çemesine kontrollyk edýär we yslamçy ekstremist topar hökümet güýçleri bilen azyndan ýene 20 prosent territoriýa ugrunda söweşýär diýdi.
Goşun generaly Jon Nikolson 23-nji sentýabrda Waşingtonda, Pentagonda eden çykyşynda Owganystanda «Yslam döwleti» toparynyň hem 1300 çemesi jeňçisiniň bardygyny, olaryň YD-nyň Siriýadaky liderlerinden pul, gollanma we aragatnaşyk goldawyny alýandygyny aýtdy.
Ol Owganystanyň yslamçy toparlara garşy alyp barýan kyn söweşinde agyr ýitgileri çekýändigini aýtdy.
Nikolson owganlaryň köpüsiniň barlag nokatlarynda ölýändigini belläp, owgan goşunlaryna köplenç ýagdaýda düzüwli komandirlik edilmeýändigini, olaryň enjamlaşdyrylyşynyň, tälim berlişiniň ýaramazdygyny hem sözüne goşdy.
Ol Owganystandaky ABŞ ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň owganlara ýurt içindäki territoriýalaryny giňeltmäge, öz goşunlarynyňtaýýarlygyny güýçlendirmäge kömek berjekdigini aýtdy.
Nikolson YD söweşijileriniň esasan Nangarhar sebitinde ýerleşýändigini, olaryň köpüsiniň ozal Pakistan «Talybanynyň» agzalary bolandygyny hem sözüne goşdy.


text:
Tapgyryň umumy aýratynlyklary:
Ýeke-ýekeden: Tapgyrda derwezelere geçirilen 9 pökginiň her haýsy aýratyn futbolça degişli. Bir duşuşykda iki gezek tapawutlanyp bilen ýekeje-de futbolçy ýok.
30 tapgyrdan soň: Ýokary ligada 30 tapgyrdan soň, ýene-de bir tapgyrda bary ýogy 9 pökgi derwezä girdi. Mundan ozal şeýle pes netije 3-nji tapgyrda alnypdy. Şeýle bolsa 9 gol iň pes netije däl. 12-nji tapgyrda 5 oýunda 8 goluň geçirilendigini hem ýatdan çykarmalyň!
Adalatly paýlaşyk: Tapgyrda 2 oýunda ýer eýelreri, 2 oýunda myhmanlar ýeňiş gazandy. Bir duşuşyk bolsa deňlikde tamamlandy.
452: Şu tapgyrdan soň möwsümde derwezelere geçirilen gollaryň sany 452-ä çykdy.
«Aşgabat» 1-0 «Energetik»
Gol:
1-0, Ruslan Kurbanow 54’
Ýeňişli ýubileý duşuşyk: «Aşgabadyň» peýdasyna tamamlanan bu duşuşykda «paýtagtlylar» Ýokary ligada 280-nji gezek ýaşyl meýdana çykdylar.
Utulyşly ýubileý duşuşyk: Bu duşuşyk «Energetik» üçin hem ýubileý oýun boldy. «Energetikçiler» Ýokary ligadaky 30-njy duşuşygyny paýtagtda geçirdiler.
«Nirede sen, ýeňiş?»: «Energetik» indi 14 duşuşyk bäri hiç topary ýeňip bilenok.
Öz meýdanynda 30 gol: Şu duşuşykdan soňra «Aşgabat» möwsümde öz meýdanynda 30 we ondan kän gol geçiren toparlaryň sanawyna üçünjilik bolup goşuldy.
Öz meýdanyndaky 10-jy şatlyk: Şu duşuşykda «Aşgabat» öz meýdanynda möwsümdäki 10-njy ýeňşini gazandy. Ol bu derejä çykan ikinji topardyr. «Aşgabatdan» öňe diňe «Balkan» öz meýdanynda 12 ýeňiş gazandy.
Kurbanow 4 möwsümde 20 gol: Şu duşuşykdan soňra, Ruslan Kurbanowyň 2012-nji ýyldan bäri Ýokary ligada geçiren geçiren gollarynyň sany 20-ä çykdy. Şolaryň hem 12-sini diňe şu ýylda geçirmegi 2015-nji ýylyň futbol möwsüminiň futbolçy üçin nähili düşümli bolandygyny görkezýär.
«Balkan» 0-2 «Altyn asyr»
Gollar:
0-1, Selim Nurmyradow 21’
0-2, Umidjan Astanow 51’
Ýeňlişsiz ýoluň soňy: «Balkan» 6 tapgyr bäri, ýagny mundan öň hem «Altyn asyr» bilen geçirilen duşuşykdan bäri ýeňilmän gelýärdi. Ýöne ýeňlişsiz ýoly ýene-de «aragatnaşykçylar» böwetledi.
17 oýun bäri utulyşyň nämedigini bilenok: «Altyn asyr» 17 duşuşyk bäri hiç kimden ýeňilmän gelýär.
170-nji şowsuzlyk: Şu utulyş «Balkanyň» Ýokary ligadaky 170-nji utulyşy bolup taryha girdi.
«Altyn asyra» çäre ýok: «Balkan» şu möwsümde öz meýdanynda diňe 2 gezek ýeňlip gördi. Şolaryň ikisinde-de garşydaş «Altyn asyrdy».
Selim ilkinji onlugy doldurdy: Selim Nurmyradow «Balkanyň» derwezesinde geçiren pökgüsinden soňra, şu möwsümdäki gollarynyň sanyny 10-a çykardy.
HTTU 1-1 «Ahal»
Gollar:
0-1, Orazmuhammet Işangulyýew 72’
1-1, Okan Ersoý 90’.
Ýokary ligada 60-njy deňlik: «Ahal» futbol topary şu duşuşykda Ýokary ligadaky 60-njy deňligini gazandy.
«Ahalyň» ýene bir 60-lygy: Ýöne bu 60-lyk ýokarkydan gowy. Şu duşuşykdan soň «Ahal» möwsümde garşydaş derwezelere 60 pökgi geçirip bilen üçünji topar boldy.
«Ahal» — möwsümiň deňlikçisi: Şu duşuşykda «Ahal» möwsümdäki 10-njy deňlik bilen «didarlaşdy». Bu bolsa häzirlikçe iň ýokary görkezijidir.
Ikisi-de ikinji gezek: Şu duşuşykdaky gollaryň awtorlary Orazmuhammet Işangulyýew bilen Okan Ersoý möwsümde ikinji pökgülerini geçirdiler.
«Merw» 2-1 «Şagadam»
Gollar:
1-0, Rasim Gereýhanow 8 (11 m.jerime)
2-0, Arslan Ýusubow 54’
2-1, Döwlet Baýramow 71’.
Bassyr üçünji ýeňiş: Şeýlelikde, «Merw» şu möwsümde bassyr üçünji duşuşygynda ýeňiş gazandy. Mundan öň topar şu ýylda yzly-yzynda üç oýunda ýeňiş gazanyp görmändi.
Üç ýeňşiň üçüsi hem şol bir hasap: Täsin tarapy «Merwiň» ýeňişli tamamlanan soňky üç duşuşygynyň üçüsinde-de hasap 2:1 boldy.
33-nji tapgyrda ilkinji gol: «Merwiň» adyndan 11 metrlik jerime urgusyny dürs ýerine ýetiren Rasim Gereýhanow şol bir wagtyň özünde şu möwsümdäki ilkinji goluny geçirdi.
«Daşoguz» 0-1 «Hazyna»
Gol:
0-1, Didar Durdyýew.
Bir aýdan soň: Göni bir aý mundan ozal öz meýdanynda HTTU-ny edil şu hasap bilen ýeňen «Daşoguzyň» bu gezek şol hasap bilen özi ýeňilmeli boldy.
Şowsuz hem bolsa ýubileý: 0:1 hasabynda «Hazynanyň» peýdasyna tamamlanan bu duşuşyk «Daşoguz» futbol toparynyň Ýokary ligadaky 600-nji duşuşygy boldy.
«Daşoguza» ýene bir «ýubileý»: Şu tapgyrdan soňra, «Daşoguz» möwsümde öz meýdanynda 10 gezek utulan ilkinji topar boldy.
Durdyýew «Hazynanyň» «hazynadary»: Şu duşuşyga çenli garşydaş derwezelere topardaşy Guwanç Abylow bilen deň mukdarda pökgi geçiren (14 pökgi) Didar Durdyýew indi möwsümdäki pökgüleriniň sanyny 15-e çykaryp, «Hazynanyň» iň netijeli futbolçysy boldy.
«Hazynadar» öz «hazynasyny» hem artdyrýar: Şu duşuşykda geçiren pökgüsinden soňra, Didar Durdyýew Ýokary ligada soňky 4 möwsümde geçiren gollarynyň sany 70-e çykdy.


text:
Aşgabat, 07.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanda ýazky agaç oturtmak möwsümine taýýarlanylýar. Bu çäräniň çäklerinde Aşgabadyň töwereklerinde we welaýatlarda täze ýaprakly, pürli, miweli we üzüm nahallary oturdylar.
Şu ýyl Milli tokaý maksatnamasynyň çäklerinde pudaklaýyn ministrlikler we edaralar, şeýle hem welaýat häkimlikleri tarapyndan agaç oturtmak işleriniň gerimi has-da giňeldiler. Munuň özi daşky gurşawy goramak, türkmenistanlylaryň amatly şertlerde ýaşamaklaryny üpjün etmek babatdaky meseleleri oňyn çözmäge ýardam eder.


text:
Pakistanda Walentin gününi, ýagny Söýgüliler gününi gorap çykyş edýänleriň we oňa garşylyk bildirýänleriň arasynda bolan çaknyşyklarda azyndan bir talyp ýaralandy.
AÝ/AR-nyň habarçysynyň berýän maglumatyna görä, bu çaknyşyk ýurduň demirgazygyndaky Peşawar şäheriniň uniwersitetinde ýüze çykypdyr.
Özbegistanda bolsa, ymamlar we mollalar juma namazyndaky wagyzlarynda Walentin gününi bellemekden gaça durmaga çagyryş etdiler. Olar Walentin gününiň Yslam dinine we özbek däp-dessuryna gabat gelmeýändigini aýdyp, onuň daşary ýurt baýramçylygydygyny belleýärler.
Gyrgyzystanyň günortasyndaky Oş şäherinde bolsa, ýerli bilim bölümi okuwçylara Walentin gününi bellemegiň ýerine mekdep bäsleşigine we “Ata watany goramak güni” atly baýramçylyga taýýarlanmaga çagyryş etdi.


text:
Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Hillari Klinton şenbe güni Zýurihe, Ermenistan bilen Türkiýäniň gatnaşyklary kadalaşdyrmak şertnamasyna gol çekiş dabarasyna gatnaşmaga geler.
Döwlet departamentiniň sözçüsi Klintonyň bu sapary öz rus, fransuz, Ýewropa Bileleşigi boýunça kärdeşleri bilen Eýrany maslahatlaşmakda hem ulanmagynyň mümkindigini aýdýar.
Ermenistan bilen Türkiýäniň tas bir asyra çeken duşmançylykdan soň diplomatik gatnaşyklary gurmak hem serhetleri açmak barada ylalaşyk baglaşmagyna garaşylýar.


text:
Dünýäniň on üç sany halkara habar guramasy Siriýanyň ýaragly oppozisiýasyna žurnalistleri alyp gaçmagy bes etmegi üçin çagyryş etdi. Guramalaryň berýän maglumatyna görä, häzirki wagt 30-dan gowrak žurnalist Siriýada alnyp gaçylyp, tussaglykda saklanýar.
Guramalaryň Azat Siriýa armiýasyna we beýleki ýaragly toparlara ugradan hatynda žurnalistleriň alnyp gaçylmagy habar gulluklaryň “Siriýadaky uruş barada köpçülige maglumat bermegini çäklendirýär” diýilýär. Azat Siriýa armiýasy Günbataryň goldamagyndaky topardyr.
Şeýle-de, hatda ýerli hem-de halkara žurnalistleriň alnyp gaçylmagy “Siriýanyň içinde bolup geçýän wakalary dünýä mälim etmegi has-da kynlaşdyrar” diýilýär.
Gürrüňi edilýän hatda häzirki wagt tussaglykda saklanýan žurnalistleriň azatlyga goýberilmegini üpjün etmek üçin söweşijileriň liderlerine çagyryş edilýär.
Hata gol goýanlaryň arasynda “The New York Times”, “The Washington Post”, “The Guardian” ýaly gazetler, BBC korparasiýasy we “The Associated Press” habar gullugy bar.


text:
Rim papasy Fransis 2015-nji ýylyň sentýabr aýynda Birleşen Ştatlaryna sapar etjekdigini mälim etdi. Bu Fransisiň Rim Katolik kilisesiniň lideri hökmünde Birleşen Ştatlaryna etjek ilkinji saparydyr.
17-nji noýabrda Watikanda eden çykyşynda papa Fransis “Maşgalalaryň bütindünýä duşuşygyna” gatnaşmak üçin Filadelfiýa gitjekdigini aýtdy. Gürrüňi gidýän duşuşyk kilisäniň maliýe goldawlary esasynda her üç ýylda bir gezek geçirilýär.
Ençeme aý dowam eden spekulýasiýalardan soň, Birleşen Ştatlar saparyň amala aşyryljakdygynyň resmi taýdan tassyklanylmagyna garaşýardy.
Rim papasynyň amala aşyrjak bu saparynyň dowamynda Ak tama, Birleşen Ştatlaryň Kongresine, Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkdaky baş edarasyna barmagyna garaşylýar. Emma bu barada Rim papasynyň çykyşynda agzalyp geçilmedi.


text:
Ýekşenbe güni Aşgabatda 6-njy Halkara kitap sergisi we ýarmarkasy öz işini tamamlady.
Aşgabadyň Sergiler merkezinde üç gün dowam eden bu kitap sergisine dünýäniň 20-ä golaý ýurdunyň neşirýatlarynyň neşir önümleri gatnaşdy. Oňa gatnaşan ýurtlaryň hatarynda Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Awstriýa, Wengriýa, Rumyniýa, Turkiýe, Eýran, Hindistan, Orsýet, Ukraina, Belarus, Gazagystan we Azerbaýdjan ýaly ýurtlar hem bar.
Bu kitap sergisinde Ukrainanyň Döwlet tele-radiogepleşikler komitetiniň neşir we metbugat bölüminiň direktory Alekseý Kononenko “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetine beren interwýusynda Ukrainada türkmen eposlaryna we folkloryna bagyşlanylan ýörite kitabyň çapa taýýarlanylýandygyny aýtdy.
Alekseý Kononenkonyň aýtmagyna görä, ukrain dilinde çapdan çykjak bu kitap "Belaýa ýurta" ("Ak öý") diýlip atlandyrylar.


text: Ýaponiýanyň Toyota Motors Corporation kompaniýasy Tokýoda daşky-gurşawyň hapalanmagynyň öňüni almak tagallasy bilen, 10-njy aprelde “i-Road” atly üç tigirli elektrik ulagyny kireýine berip başlaýar. Sürüjiler ulagy ýerleşýän ýerinden alyp, şäheriň dürli künjeklerindäki bäş sebitiň birine tabşyryp bilerler. Bu sebitlerde “i-Road” kysymly ulagy elektrik energiýasy bilen täzeden güýçlendirýän stansiýalar bolar. Üç tigirli ulagyň uzynlygy 2,3 metre, ini 87 santimetre deňdir. Onuň tizligi sagatda 60 kilometre barabardyr. Anna güni hödürlenip başlanjak bu hyzmatyň häzirlikçe 30-njy sentýabrda tamamlanmagy planlaşdyrylýar.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidentlige kandidaty Donald Tramp 29-njy sentýabrda "Fox News» bilen söhbetdeşlikde rus prezidenti Wladimir Putiniň ýolbaşçylygyna «A» bahasyny berýändigini aýtdy.
Milliarder biznesmen we respublikanlaryň Barak Obamanyň ornuna geçirmekçi öňbaşçy kandidaty Orsýetiň Siriýada harbylaryny ýerleşdirmegini taryplap, Moskwanyň «Yslam döwletine» garşy söweşe goşulmagyny gutlady.
Tramp rus lideri bilen gowy düşünişerin diýip pikir edýändigini aýtdy we «Putin maňa garanda has gowy adam» diýip jar etdi.
Ol Orsýet «Yslam döwleti» toparyny ýeňmek maksadyna ýetmekde azat bolmalydyr diýdi.


text:
Edebiýatyň fantaziýa žanrynyň muşdaklary geçen hepde, doglan gününiň 95 ýyllygy mynasybetli, ylmy fantastiki eserleri bilen edebiýat taryhynda uly yz galdyran ussat Reý Bredberiniň (22-nji awgust, 1920 – 5-nji iýun, 2012) eserlerini, onuň edebiýat, fantaziýa žanry barada aýdanlaryny, durmuş sapaklaryny ýatladylar.
Käbir pikirlere görä, fantastika, hyýalbentlik ýa-da göwün ýüwürtmek, göz öňüne getirmeler, toslama ýa çaklama esasynda eser ýazmak adamlary boş zatlar bilen güýmemekden, olaryň wagtyny ogurlamakdan başga zat däl.
Şol bir wagtda adamzadyň iň uly açyşlarynyň hyýal ýüwürtmek, gözlemek, göz öňüne getirmek bilen baglydygy, adamyň arzuw etmeginiň, göwün ýüwürtmeginiň juda möhümdigi aýdylýar.
Reý Bredberi 1970-nji ýyllarda žurnalist Jeýms Deý bilen söhbetdeşlikde köplenç kembaha garalýan fantastika žanry barada şeýle diýipdir:
«Göwün ýüwürtmek başarnygy aman galmak başarnygydyr, şeýle-de göwün ýüwürtmek başarnygy ösmek, kemala gelmek başarnygydyr.»
Bredberiniň pikiriçe, ylmy fantastiki eserleri okap ulalan çagalar durmuşda köp zat, tas hemme zat bilen gyzyklanýar.
Ol öz kemala geliş prosesinde ertekileriň we grek mifleriniň uly rol oýnandygyny aýdýar.
«Daýzam we ejem, üç ýaşymdan başlap, maňa Grimleriň ertekilerini, Anderseniň hekaýalaryny, Oz kitaplarynyň ählisini okap berdiler...»
Netijede, geljekki ýazyjy on-on bir ýaşlarynda eýýäm bularyň hemmesini bilýärdi, grek, rim miflerinden habarlydy. Munuň üstesine, ol Ýekşenbe mekdebine hem gatnaýardy we hristian miflerini hem bilmän biljek däldi.
Ýöne Bredberi özüni hakyky ylmy fantast ýazyjy hasaplamaýandygyny, eýsem ertekiçidigini, häzirki zaman mifleri, tehnologiýa barada ýazýan ýazyjydygyny aýdypdyr.
Geljekki ýazyjy hiç wagt kolleže gitmändir, ol ýazyjylar üçin kolležiň möhümdigine ynanmaýandygyny aýdypdyr.
«Bu örän howply ýagdaý. Meniň pikirimçe, ol ýerde özüne aşa göwni ýetýän professor kän, olaryň temegi örän ýokary, olar öte akyllydyryn öýdýärler, intellekt bolsa döredijilik üçin uly howp... sebäbi sen öz esasy hakyktyňda, kimdigiňde, nämedigiňde, näme bolmak isleýändigiňde durman, oňa derek rasionallaşdyrmaga hem-de zatlaryň sebäplerini toslamaga başlaýarsyň» diýip, ýazyjy söhbetdeşlikde aýdypdyr.
Reý Bredberi žurnalist Jeýms Deý bilen söhbetdeşlikde ýene şeýle diýipdir: «Meniň hat ýazýan maşynkamyň ýokarsynda 25 ýyldan gowrak wagt bir ýazgy - «Oýlanma!» diýen ýazgy dur. Sen maşynkanyň başynda hiç wagt pikir etmeli däl, sen duýmaly. Barybir seniň intellektiň duýgynyň aşagynda jaýlanan bolýar.»
Elbetde, Reý Bredberi 1953-nji ýylda çap edilen "Fahrenheit 451" (Farenheýt boýunça 451 gradus) atly gorkunç distopia romany bilen şöhrat gazanypdy, bu eserde Amerika ähli kitaplaryň gadagan edilen we tapylan islendik kitabyň urdan-tut ýakylýan ýurdy hökmünde suratlandyrylýar.
Ýöne ol bu meşhur eserinden öň we soň hem "Marslynyň hronikasy", "Bezelen adam" eserleri, ekranlaşdyrylan oýunlary, telewideniýe ssenarileri bilen tanymallyk gazanypdy.
Dünýä belli fantast ýazyjynyň doglan güni mynasybetli ýazylan makalalarda onuň döredijilik ussatlygyndan, durmuş sapaklaryndan başga ýene bir ýagdaý – oňa we onuň ylmy fantastiki eserlerine şübheli garalan halatlarynyň hem bolandygy ýatlanyldy.
Has dogrusy, Federal derňew býurosynyň ony yzygiderli gözegçilikde saklap, Bredberi kommunistlere duýgudaşlyk edýän bolmasyn diýip alada galandygy geň galmak bilen ýatlanylýar. Bu alada onuň eserlerinden başga many çykarjak bolýan “habarçylaryň” ýazan hatlary hem belli bir derejede itergi berene meňzeýär.


text:
SSSR –iň halk artisti, meşhur opera aýdymçysy Annagül Annagulyýewa uzaga çeken agyr keselden soň, 18-nji iýulda 85 ýaşynyň içinde aradan çykdy.
Türkmen opera sungatynyň ilkinji ýerine ýetirijileriniň biri Annagül Annagulyýewa 1941-nji ýyldan başlap Türkmen Opera-Balet Teatrynda işleýär. Ol bu teatryň sahnasynda “Zöhre-Tahyr” operasynda Zöhräniň, “Şasenem-Garyp” operasynda Şasenemiň, “Kemine we Kazy” operasynda Ogulbegiň, “Ýewgneniý Onegin” operasynda Tatýananyň, “Garahal gelin” operasynda Lizanyň, “Rusalka” operasynda Nataşanyň we başga-da köp gahrymanlaryň keşbini janlandyrýar, olaryň adýymlaryny, ariýalaryny ýerine etirýär.
Teatral-sahna işlerinden başga-da, birnäçe çeper filmde, şol sanda adamysy, SSSR-iň halk artisti, kinorežisser Alty Garlyewiň “Derýanyň aňyrsy-serhet” filminde surata düşýär.
Annagül Annagulyýewany Balkan welaýatynyň Esenguly etrabynda, dogduk obasynda jaýladylar. Beýik artistiň aradan çykanlygy barasynda 20-nji iýulda Türkmenistanyň gazetlerinde Türkmenistanyň prezidentiniň, Ministrler Kabinetiniň hem-de Medeniýet we teleradioýaýlymlar ministrliginiň gynanç haty çap edildi.
Jaýyň jennetden bolsun, türkmen aýdym-saz, opera sungatyna uly goşant goşan, türkmen operasynyň düýbüni tutujylaryň biri bolan Annagül Annagulyewa!
Biz merhumyň ýakynlaryna, dogan-garyndaşlaryna çuňňur gynanjymyzy bildirýäris.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugy


text:
Yragyň paýtagtynda amala aşyrylan bombaly ulag partlamasynda azyndan 14 adam öldi, şeýle-de 30-dan gowragy ýaralandy.
Polisiýanyň berýän maglumatyna görä, bombaly ulag 23-nji sentýabrda Bagdadyň gündogaryndaky Sadr Sity sebitindäki gyzgalaňly köçede partladylypdyr.
“Yslam döwletiniň” söweşijileri Bagdatda janyndan geçen hüjümçiniň amala aşyran birnäçe bomba partlamasynyň jogapkärçiligini öz üstüne alypdy.
Birleşen Ştatlaryň we Fransiýanyň uruş uçarlary bilen goldanylýan yrak we kürt güýçleri “Yslam döwletiniň” söweşijilerine garşy söweşlerini dowam etdirýärler.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama we dünýäniň uly ykdysadyýetli döwletleri Orsýetiň prezidenti Wladimir Putini ukrainaly pilot Nadýa Sawçenkony boşatmaga çagyrdylar.
Obama Putin bilen 16-njy martda telefon arkaly geçiren gepleşiginde öz tussaglygyna protest bildirip, açlyk yglan eden Sawçenkony boşatmagyň we bikanun tussag edilenleri boşatmagy talap edýän Minsk ylalaşygyny doly berjaý etmegiň zerurlygyny nygtady.
Ykdysady taýdan kuwwatly ýurtlaryň “Uly 7”-lik guramasynyň Kiýewdäki ilçisi Sawçenkonyň saglygyna “çynlakaý aladalanma” bildirdi. Bu barada ABŞ-nyň Kiýewdäki ilçihanasynyň websaýtynda habar berildi.
Orsýetiň häkimiýetleri 34 ýaşly Sawçenkony konfliktiň dowamynda iki žurnalistiň ölümine sebäp bolan ok atyşygy sazlaşdyrmakda aýylaýarlar. Prokurorlar Sawçenkony 23 ýyl türme tussaglygyna höküm etmegi soraýarlar.


text:
“Gadagan edilen sungat” atly sergini gurnaýjylara garşy Moskwanyň Taganskiý sudunyň çykaran hökümini adam hukuklaryny goraýjylar ýazgardylar.
Saharowyň adyny göterýän muzeýiň öňki başlygy Ýuriý Samodurow we 2007-nji ýylda gurnalan serginiň ýolbaşçysy Andreý Ýerofeýew dini ýigrenji oýaranlykda aýyplandylar. Sud olaryň 200 we 150 müň rubl jerime tölemelidigi barada karar çykardy.
Adam hukuklary boýunça “Memorial” toparynyň başlygy Oleg Orlow: “Sol sergi üçin şeýle hökümiň çykarylmagy utanç, bu döwletiň etjek işi däl” diýdi.
Orsýetiň adam hukuklary boýunça ýörite wekili Lukiniň aýtmagyna görä, sud sergi bilen bagly jedeliň çözülýän ýeri däl.
Sergini gurnaýjylar suduň kararyna şikaýat etjekdiklerini aýdýarlar.


text:
Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynda sowuk, ýagynly howa şertlerine garamazdan, döwlet býujetinden aýlyk alýan işgärler köpçülikleýin görnüşde pagta ýygymyna gatnaşdyrylýar. Bu çäräniň sentýabr aýy bilen deňeşdirilende, soňky günlerde has-da güýçlenendigini Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri habar berýär.
Ýeri gelende ýatlatsak, bu çäreler türkmen prezidenti Grubanguly Berdimuhamedowyň ýurduň gowaça meýdanlarynda pagtanyň galan hasylyny zaýasyz ýygnap almak bilen baglanyşykly işleriň pes derejede alnyp barylýandygyny aýdyp, käbir welaýat häkimlerine öz nägileligini bildirmeginiň yz ýanyna gabat geldi.
“Häzir adamlar howanyň ýaramazdygyna garamazdan, ýagşyň aşagynda pagta ýygýarlar. Pagta meýdanlarynda pagta ýygmak beýlede dursun, batgaly ýerde aýagyňy galdyryp ýöremek hem uly alada” diýip, Daşoguz welaýatynyň Boldumsaz etrabynyň Dostluk obasynyň ýaşaýjysy, 30 ýaşyna golaýlan Rahymberdi aýdýar.
Soňky günlerde pagta ýygymyna bolan talabyň güýçlenmegi bilen býujetden aýlyk alýan işgärler we bazarlarda söwda edýän telekeçiler hakyna tutup, öz deregine pagta meýdanlaryna adam ugradýan bolsa, kärende ýeri bolmadyk hojalyklardan hem pagta çykmak talap edilýär.
Şol bir wagtyň özünde, bu talabyň güýçlenmegine nämäniň sebäp bolandygy barada, resmiler tarapyndan halk köpçüligine hiç hili maglumat berilmeýär. Emma welaýatyň çetki obalarynda alnyp barylýan bu çärä gözegçilik etmek işlerine bolsa, welaýat häkiminiň hut özüniň gatnaşýandygyny Azatlyk Radiosynyň ýerli çeşmeleri habar berýärler.
Käbir daýhanlar bu talabyň güýçlenmeginiň sebäbini prezidentiň soňky eden çykyşy bilen baglanyşdyrsalar, käbirleri heniz göz öňünde tutulan pagta planynyň dolmandygy we muňa bolsa, pagtanyň wagtynda ekilmezliginiň we agro-tehniki idegleriň ýeterlik derejede edilmezliginiň sebäp bolýandygy bilen düşündirýärler.
“Etrabymyzda oba-hojalyk tehnikalarynyň ýetmezçilik edýänligi sebäpli, pagtany iýun aýynyň soňky on günlüginde ekdim. Ýerli arçynlyklar ýeterlik derejede dökün bermeýär we ekinleriň arasyny ýumşatmak işleri üçin, tehnika wagtynda berilmeýär. Şol sebäpli hasylym pes boldy, pagtalar hem giç açyldy. Indi 15 ýyl bäri pagta ýygýan maşynlaryň şu sebite gelenini hem görmedim” diýip, Dostluk daýhan birleşiginiň ýaşaýjysy, 4 gektar kärende ýer eýesi, 40 ýaşlaryndaky Gadam gürrüň berýär.
Şol bir wagtda, Gadam pagta meýdanlaryndaky hasyly ýygdyrmak üçin, kärende eýeleriniň öz hasabyna çykdajy etmeli bolýandygyny aýdyp, “girdejiden geçdik, zyýanymyza işleýäris” diýýär. Galyberse-de, ol soňky birnäçe gün bäri ýagýan ýagyş sebäpli, pagtanyň reňkiniň solup, onuň hiliniň ýaramazlaşandygyny hem sözüniň üstüne goşýar.
Sözümiziň ahyrynda aýtsak, ýagynly howa sebäpli Daşoguzyň etrapdyr obalarynyň ençemesiniň köçelerinde emele gelen batgany we suw üýşmeleňlerini arassalamak bilen baglanyşykly ýerli häkimiýetler tarapyndan hiç hili çäre görülmeýär. Indi birnäçe gün bäri dowam edýän bu ýagdaýyň bolsa, ýerli ýaşaýjylaryň gatnawyna ýaramaz täsir ýetirýändigi habar berilýär.


text:
Owganystanda “Talyban” hereketiniň NATO-nyň ýangyç daşaýan ýük ulaglaryna hüjüm etmegi netijesinde bir polisiýa ofiseri öldi. Bu waka Owganystanyň Pakistan bilen serhediniň golaýynda bolup geçdi.
Ofiser çarşenbe güni Nangarhar welaýatynda bolan bu hüjümiň yz ýanyndaky ok atyşykda heläk boldy.
Polisiýanyň berýän maglumatyna görä, janyndan geçen bombaçylar NATO-nyň bazasyndaky ulag goýulýan meýdançanyň derwezesiniň golaýynda ulagy partladypdyrlar. Partlama sebäpli ýangyn döräp, munuň netijesinde hem birnäçe tanker ot aldy.
Mundan soň owgan armiýasynyň lybasyna geýnen hüjümçiler bazanyň özüne hüjüm etdiler. Şonda hüjümçileriň ählisi öldürildi.
“Talyban” hereketiniň metbugat wekili hüjümiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.


text:
Adam hukuklaryny goramak boýunça Halkara guramalar ors prezidenti Wladimir Putin bilen onuň hökümetini Ramzan Kadyrowyň we onuň ýakyn töweregindäki adamlaryň žurnalistlere, aktiwistlere garşy gönükdirýän "haýbatly" hem "gorkuzyjy" äheňdäki beýanatlaryna reaksiýa görkezmäge çagyrdylar.
Amnesty International guramasy bilen "Žurnalistleri goraýan komitet" Kadyrowyň we ýokary derejeli çeçen resmileriniň soňky wagtlarda tanymal žurnalistleri, Kremliň tankytçylaryny garalap edýän çykyşlarynyň, sosial mediada ýaýradýan gürrüňleriniň özlerini aladalandyrýandygyny bildirdiler.
"Žurnalistleri goraýan komitetiň" ýerine ýetiriji direktory Joel Simon 21-nji ýanwarda Putine iberen we komitetiň internet sahypasynda ýerleşdirilen hatynda: "Biziň alyp baran barlaglarymyz hökümeti tankytlaýanlaryň garşysyna gönükdirilýän haýbatly ritorikanyň köplenç gazaply hereketlere getirýändigini, netijede žurnalistleriň öz-özlerini senzurlap başlaýandygyny görkezýär" diýip ýazýar.
“Şagallar”
Amnesty International guramasy hem ondan bir gün öň çykaran beýannamasynda ors häkimiýetlerini "Çeçenistanyň syýasy ýolbaşçylary tarapyndan adam hukuklaryny goraýjylaryň, media işgärleriniň we syýasy aktiwistleriň garşysyna gönükdirilýän haýbatlaryna gaýtawul bermäge" çagyrdy.
Kadyrow bilen onuň ýaranlary geçen on günlükde liberal şahsyýetleriň, aktiwistleriň, žurnalistleriň garşysyna duşmançylykly beýanatlar bilen çykyş etdiler. Bu beýanatlarda beýlekiler bilen birlikde garaşsyz pikirli "Eho Moskwy" radiostansiýanyň baş redaktory Alekseý Weneditkow, adam hukuklarynyň weteran goraýjysy Lew Ponomarýow, şeýle hem oppozision aktiwist Ilýa Ýaşin nyşana alynýar.
Kadyrow, 2007-nji ýylda Putin tarapyndan häkimiýet eline berleli bäri, ilatynyň aglaba köplügi musulman bolan Çeçenistany yzgytsyzlyk bilen dolandyrýar.
Ol 15-nji ýanwarda Putiniň garşydaşlaryny kanun esasynda yzarlanmaly "halk duşmanlary" diýip atlandyrdy. Ondan birnäçe gün soňra Orsýetiň uly gazetleriniň birinde çap edilen makalasynda hem olary "şagallar" diýip atlandyryp, Orsýeti "halas etmek" üçin olar jezalandyrylmaly diýip ýazdy.
Özlerina abanýan howp
Geçen on günlükde Kadyrowyň ülpetleri sosial mediada birnäçe wideo we suratlar ýerleşdirdiler. Kremliň tankytçylary bulary özlerine abanýan howp diýip hasaplaýarlar.
Bu wideolaryň arasynda Kadyrowa ýakyn durýan çeçenistanly ors parlamentiniň agzasy Adam Delimhanowyň bir wideosy bar. Bu wideoda ol ýene birnäçe adam bilen birlikde oppozision lider Boris Nemtsowyň fewralda öldürilen köprüsiniň golaýynda durup, "Kadyrow - Orsýetiň [berk] gaýasy, Allahy ekber" diýip gygyryşýarlar.
Tankytçylaryň aglabasy Kadyrowy Nemtsowyň öldürilmeginde eli bar diýip güman edýärler.
"Žurnalistleri goraýan komitet" bilen Amnesty International guramasy Putiniň tankytçysy bolan Anna Politkowskaýanyň 2006-njy ýylda, şeýle hem 2009-njy ýylda çeçenistanly adam hukuklary boýunça aktiwist Natalýa Estemirowanyň öldürilmeginiň şular ýaly haýbatlardan soňra bolandygyny belleýärler.
Amnesty International ors häkimiýetlerini adam hukuklaryny goramakdaky işlerinde howp astyna düşýänleri, hüjüme uçraýanlary, ýanalýanlary "tutanýerli" goramaga çagyrdy.
Putiniň entek Kadyrowdyr onuň ýaranlarynyň dyzmaç ritorikasyna degişli hiç bir eden beýanaty ýok.
Ýöne 20-nji ýanwarda onuň sözçüsi Dmitriý Peskow Kadyrow "Izwestiýa" gazetinde çap edilen makalasynda "kanuny syýasy sahnadan daşardaky sistemasyz" oppozision şahsyýetleriň gürrüňini edýär diýdi.
"Interfaks" habar gullugy bolsa "aýdylýan zatlary sowukganlylyk bilen okamak gerek" diýip, Peskowy sitirleýär.