text:
@Has türkmen oglan zorlaýan manýak! Ejeňi sikerin gandon!
Bu ýeriň agzalary! Size ýüzlenýän! @Has Türkmen diýilýän oglan zorlaýan manýak döräpdir. Direlişedebiýat. blog. spot.ruň admini. Oňa ýanaşmaň. Ol imansyz kapyr. Bir gün sizem zorlar...
Ol meni zorlajakdygy hakda haýbat atdy. Men oňa jogabyny berdim. Şu linkde, iň soňundan üçünji teswir: http://talyplar.com/posts/25364
...
Rubagylar we bentler
Yyldyza syn edyas bakyp asmana,
Damarlar duwulip, agyryar boyun,
Ene-ata,doganlar,gelin,cagalar,
Sholar yyldyz dalmi gokdaki deyin?
Hakykat yzlayar guyy ussasy,
Shonuñ ucin oña goyulyar gadyr.
Shor cykaysa hakykatyñ yoklugy,
Yaramly suw cyksa hakykat shodur.
Bagshy aydym aydyar...
Rubagylar we bentler
Yyldyza syn edyas bakyp asmana,
Damarlar duwulip, agyryar boyun,
Ene-ata,doganlar,gelin,cagalar,
Sholar yyldyz dalmi gokdaki deyin?
Hakykat yzlayar guyy ussasy,
Shonuñ ucin oña goyulyar gadyr.
Shor cykaysa hakykatyñ yoklugy,
Yaramly suw cyksa hakykat shodur.
Bagshy aydym aydyar...
N.Kesearkaçlynyñ "YNSAP ATLY MÄHRIBANYMA" atly goşgusyna tankydy syn
Has TÜRKMEN
▶ Nureddin Kesearkaçlynyñ "YNSAP ATLY MÄHRIBANYMA" atly goşgusyna syn
Türkmen şygryýetiniñ öñki döwürlere garanda häzirki döwürde geriminiñ has giñemegi, şeýle-de öñ ýadyrganyp seredilen pikir öwrümlerine, täze röwüşli kapyýadyr rifmalara, gulagyñ posuny açýan üýtgeşik metaforalara şygyr muşdaklarynyñ işdäm...
Magtymguly we ruhy medeniýet
Türkmeniň meşhur akyldary Magtymguly Pyragy halkyň medeni derejesini baýlaşdyrjak pelsepewi garaýyşlaryny, oý-pikirlerini çeper dilde beýan edipdir. Ol ylmy, sungaty, dili, edebiýaty, syýasaty, terbiýäniň esaslaryny, adamyň ruhy giňişligini, watansöýüjiligi, ynsanperwerligi, arassa ahlaklylygy, zähmetsöýerligi, halallygy, pespälligi, ejizeganym bol...
Abu Sagyt Abylhaýyr Mäne Baba
Mukaddes türkmen topragynda ýaşan görnükli alym, beýik akyldar, keremli pir Abu Sagyt Abylhaýyr Mäne baba gadymyýetde Haweran sährasy diýlip atlandyrylan häzirki Türkmenistanyň çäginde ýerleşýän Mäne obasynda 967-nji ýylyň 7-nji dekabrynda dünýä inipdir hem-de şol ýerde 1049-njy ýylyň 12-nji ýanwarynda anna agşamy müň aý ýaşap 83 ýaşynda aradan çyk...
JADYLY SUNGAT
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe beýleki milli gymmatlyklarymyz ýaly, şaý-seplerimiz hem halkymyzyň buýsanjyna öwrüldi. Olaryň gadymy nusgalaryny saklap galmak, täzeden dikeltmek bilen birlikde, döwrebap görnüşlerini ýasamaklyga-da uly ähmiýet berilýär. Zergärlerimiz tarapyndan döredilýän täze nusgaly şaý-seplerimizde berkarar Watanymyzyň...
Sazanda
Aýlanyp saz çalýan köçeme-köçe
millet içre restoranda barlarda
ýok men mes bolomok alşerap içip
ýok men minnet çekemok ynjyk ýarlardan
Men gedaý hiç kime elim seremok
men hudaý hiç kime edemok höküm
ýöne men saz çalýan yzyny üzmän
men saz çalýan şu dünýede parahat
<...
Goshga syn
Nureddin Kesearkajynyñ ,,Aramyzda milliard yyllar" atly bu tasin shygry Adamyñ caksiz duygysy bilen onuñ fiziki hereketini deñeshdiryar. Shahyryñ pikirice,iki adamyñ arasyndaky yeke adim real aralyk ynsan duygysynyñ hyyaly uzaklygynyñ milliard yyllar olcegine dogry gelyar. Eysem,bu ahwal namani añladyar? Meniñce,shahyr ashakdaky real hem hyyal ( d...
Täze ýol/ hekaýa
TÄZE ÝOL/ Hekaýa.
O:t. O:t... çar tarapyň o:t.
- Nirä? Nirä? Nirä?—bu sözleri haşşyldap, haşşyldap sarnap, eýläk-beýläk urunýardy. Ýene o:t. Belkem iki oduň arasynda galmagyň, tüýs janly görnüşi şudur. Eýýäm endamy gowrulyp başlapdy. Heniz o:da düşenine 1 minudam bolanok. Näme üçin bu ýere düşendigi hakda...
Aramyzda milliard ýyllar...
Aramyzda milliard ýyllar...
Sen-ä menden,
Menem senden,
Juda alys mekanlarda ýaşaýas.
Şol bir söz hakynda,
Hereket hakda
Her birimiz
Özümiziň dogry hasaplap gelýän,
Pikirlermizi
Öňe sürýäs,
Jedelleşýäs... Geňleşýäs...
Düşinşemzok,
Misli bizi...
Gara bägüller (bolan waka 1- nji bölümi ) Awtory: Nowça
Bu gün howanyň bulaşyp durşy, guýçli ýagyş ýagjaga meňzäp durdy
Yzyny üzmän maşynlaryň arasynda ylgap ýoren Çynar ,howanyň bolşyny görup binjalyk bolman hem durmady
Çynaryň işdeş kollektiwi ony gaty gowy gorýardi.
Ol mylaýymdy,sadady, we öran aljakdy .
Bir iş buýrsaň ýogy ýokdy.
Ol öz işi bolsyn bolmasyn edip ýö...
SOYGI name ? Awtory: Nowça🌙
"Söýgi ajap duýgy"diýýar adamlar.
Hany onda onuñ gadyr-gymmaty.
Ýa$lar söýgi üstüne söýgi tapýalar.
Onsoñ nädip bolsun SÖÝGIÑ sarpasy.
Birmahal a$yklar mag$ugy ücin.
$irin janyn ýollan ýeriñ teýine.
Hazirki a$yklar,mag$uklar bolsa.
Söýü$ýärler wagt geçirmä,keýpine.
Hazirki ýa$l...
Ajap eser
Has Turkmeniñ bu eseri mende juda uly tasir galdyrdy. ,,Sheytanyñ nalasy" eysem Sheytanyñ nalasymy?! Yok,juda beyle de dal. Shahyr bu yerde oran ince owrum bilen edebi manyowr edyar. Eser kalplardan sogurlup syñylan ynsabyñ, wyjdanyñ, belent adamkarciligiñ nalasyny eshitdiryar. Indi bigerek bolup baryan shu mukaddes zatlar iñ bir yowuzlygyñ simwol...
Şeýtanyñ nalyşy
Has TÜRKMEN Has Türkmenden täze proza eseri! Soňra bolsa kellesini tutdy. Aşak oturdy . Bu wagt onuň süýekleri şakyrdap gitdi. Şonuň üçin oňa Lakaşa Süýek diýýän ekenler Ol sözüni dowam etdi;. Men hemme zada şaýat. Men hemme zady bilýärin. Sen meniň bilen dost bolup bilersiň . Men saňa Ölüler dünýäsinde nämeleriň bolup geçýändigi... Adamlar dünäde gidip duran uruşlaräry togtadyň Kop ugurly yol ustunde enteler, Sada yigit ynanypdy ,,dost" diyip,
▶ ŞEÝTANYÑ NALYŞY
Akylyndan aşa düşen bu ynsan,
Ynjan ynsabyna diýýärmi şeýtan?!
Orazguly Annaýew.
Eý Hudaý!
Niçiksi zamana boldy,
Eýýäm geçip gidäýdimi on bir aý?!
Has Türkmenden: "JYN DAWASY" powesti
10 ýaşlyja oglanjygyñ ruhuny eýelemäge çalyşýan betniýetli jynyñ we ogluny onuñ elinden halas etjek bolup, çagasynyñ elini gaz plita tutup ýakan enäniñ dartgynly kyssasy...
Sud prosesinde hakyna tutulan aklawjynyñ çykyşyndan:
- Ynha, aýdaly: kiçijik gyzjagaza gulakhalka d...
Dowamy
Uzak gurrunler
siriýada gidip duran uruş meni gaty gynandyrüar ýenede
meni gynandyrüan ýagdaü bu öz ýurdymyzdaky kemçilikler
bu kemçiliklere garşy göreşiň özüňiz her hilli jenaüatlary etmäň
öz ýaşaýan ýeriňizde we işleüän ýeriňizde bar bolan ýaramaz...
Gelipdir
Gowunlere mekir-hile gelipdir.
Terezi gujaklan satar bendeler,
Ynamdyr,ynsapdan nola gelipdir.
Dostluk-doganlygyñ caksiz gymmaty,
Kalbyna nur cayyp,bezar ymmaty,
Yowuz yamanlygyñ syr-u-symmaty
Garalykda gara pale gelipdir.
Kim nur alyp goguñ gun-...
Namysyñ derejesi
Bilman ynam-ygtykatyñ cagini.
,,Dost" diyilyan bet niyete has uyup,
Duzun iyip, azdyrypdy gabini.
Onuñ mashgalasyn alyp nazara,
Gozlerini carhlap, ogryn bakyardy.
( Galam titireyar yzyn yazara,)
Bolshy gelne gunbe-gunden yakyardy.
...Gyzgyn po...
Has Türkmenden täze proza eseri!
Soňra bolsa kellesini tutdy. Aşak oturdy . Bu wagt onuň süýekleri şakyrdap gitdi. Şonuň üçin oňa Lakaşa Süýek diýýän ekenler Ol sözüni dowam etdi;. Men hemme zada şaýat. Men hemme zady bilýärin. Sen meniň bilen dost bolup bilersiň . Men saňa Ölüler dünýäsinde nämeleriň bolup geçýändigi...
Adamlar dünäde gidip duran uruşlaräry togtadyň
Kop ugurly yol ustunde enteler,
Sada yigit ynanypdy ,,dost" diyip,


c: text/html

text:
Apple kompaniýasynyň Iphone markaly öndürilýän telefonlarynda birnäçe täze funskiýalar goşuldy. Apple kompaniýasynyň öndürijileri Iphone sesi öçürilen ýagdaýynda ony islendik ýerden tapyp almak üçin birnäçe işleri alyp bardylar. Şeýlelikde, Iphone-nyňyz ýiten ýagdaýynda ony iki ýol boýunça tapyp bolýar.
“Найти Iphone” programmasynyň kömegi bilen
Bu programmanyň kömegi bilen diňe bir Iphone-y däl, eýsem Ipod, Ipad ýaly enjamlary hem gözläp bolýar. Ýöne telefon ýitmezinden ozal bu programmany telefona ýükläp, gurnamaly.
- Şu yzygiderlikde telefonuň parametrine giriň : «Настройки» → iCloud → «Найти iPhone»
- «Последняя геопозиция» funksiýasyny goşuň, eger telefonuň zarýady azalsa, awtomat ýagdaýynda telefonuň ýerleşýän ýeri, iCloud-a iberilýär.
Soňra telefon ýiten wagty, ony tapmak üçin:
- “Найти Iphone” programmasyny başga telefonda programmasyny açyň we Apple Id-iňizi ýazyň;
- Telefony saýlaň;
- «Воспроизвести звук» düwmesine basyň, şonda telefon ses berip başlar;
Eger telefon öýde dälde, başga bir ýerde ýiten bolsa, onda ony şol programmanyň üsti bilen kartada ýerleşýän ýerini tapyp, ol telefony anonim görnüşinde öçürip bilersiňiz.
Ýatda saklaň. Telefony tapmak üçin telefon internede baglanan bolmaly.
1,565 gezek okaldy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Офис СоМ East в Киеве
ул. Прорезная 10, оф. 66
Киев, 01034, Украина)
Офис CoM East во Львове
ул. Костомарова 1/3, оф. 5
Львов, 79000, Украина
Офис CoM East в Тбилиси
Ул. Д. Гамрекели 19, оф. 611
Тбилиси, 0160, Грузия
Офис CoM East в Ереване
ул. Чаренца 1, оф. 201
Ереван, 0025, Армения
Офис СоМ East в Беларуси
Просп. Независимости 95/1, оф. 807
Минск, 220043, Беларусь
Офис СоМ East в Молдове
ул. Александри Василе 78, оф. 210
Кишинев, 2012, Молдова
SEAP-y durmuşa geçirmek hasabatlary
3-NJI ÄDIM: Durmuşa geçirmek hasabatlaryny belli wagtlarda tabşyrmak
Durnukly energiýa hereket meýilnamasyny (SEAP) tabşyranyňyzdan soň iki ýylda bir gezek SEAP-y durmuşa geçirmek barada hasabat tabşyrmaly bolarsyňyz. Bu durmuşa geçirmek hasabatlary durmuşa geçirilen çäreler we kömürturşy gazyny azaltmak barada öňde goýlan maksatlar barada aralyk netijeleriň umumy maksada laýyklygyny barlamaga niýetlenendir.
Hasabat bermek, bar bolan SEAP şablony bilen ýakyndan baglanyşykly onlaýn bir şablonyň kömegi bilen aňsatlaşdyrylar. Esasy üstünlikleriňiz, ýerli häkimiýetiňiziň gazanan öňe gidişligini bir bakyşda görkezmek maksady bilen bileleşigiň web sahypasynda, gol çeken profiliňiziň içinde çap ediler.
Soragyňyz barmy?
Şäher häkimleriniň bileleşigi
Ädimme-adim bileleşik
Gol çekenler
Bileleşigiň utgaşdyryjylary
Bileleşigi goldaýjylar
Academia corner
Local and Regional Energy Agencies
Degişli başlangyçlar
Ýüz tutmak
Durnukly energiýa hereket meýilnamalary
Monitoring Action Plans
Ajaýyplygyň ülňüsi
Демонстрационные проекты
Coordinators and Supporters’ Benchmark of Excellence
Ýerli häkimiýet hökmünde
Welaýat ýa-da sebit hökmünde
Birleşme ýa-da ýerli häkimiýetleriň arabaglanyşygy hökmünde
As a Local and Regional Energy Agency
Bileleşigiň kartasy
Täzelikler | Gün tertibi | Sahypanyň kartasy | RSS kömek | Minnetdarlyk | Kanuny


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Meniň öňümde oturan gelin durmuşa çykandan soň birinji gezek aýal lukmanynyň maslahatyny almak üçin gelipdi. Ýüzüni aşak salyp, utanyp we çala ýylgyryp maňa arzyny aýtmaga ymtylýardy: "Meniň aýal ugrum agyrýar we hapa gelýär. Aýbaşydan soň ol ýerde agyrylar has hem güýjeýär". Men onuň "aýal ugrum" diýip atlandyrýan ýerini, şonuň ýalyda onuň agyrýan ýerlerini aýdyňlaşdyrmak üçin sorag berýärin we aýallaryň aglaba böleginiň aýal jyns agzalaryny dogry atlandyryp bilmeýändigine göz ýetirýärin. "Aýal ugrum, aşagym" diýen ýaly salgy beriji sözleri ulanyp umumylaşdyrýarlar, ýöne bu agzalary atlandyrýan sözleriň bardygyny bilmeýärler. Tersine, näme üçindir halk arasynda zenan jyns agzalaryny kemsidiji paýyş sözleri ulanmak has ýörgün bolup, ol sözler bolsa hemmelere mälimdir.
Sen ýaş adam bolup, megerem maşgala agzalaňdan we dost-ýarlaňdan göwreliligiň döreýşi, onuň öňüniň alynşy barada her hili çapraz gelýän gürrüňleri eşiden bolsaň gerek.
Ýöne eşidýän maglumatyň dogrudygyny barlamak üçin ynamly çeşmelere ýüzlenmek zerurdyr. Biz şu ýerde boş gürrüň bilen hakykatyň arasyny açmak maksady bilen birnäçe giňden ýaýran göwrelilik ýagdaýy baradaky düşünjeleri inkär etdik.
Toslama 1: Ilkinji jynsy gatnaşykda göwreli bolup bilmeýärsiň.
Ýaňy-ýakynda ene bolan Maýa gürrüň berýär: – "Birinji dogumdan soň aýal maşgalaň öňünde gaty kän kynçylyklar döreýär. Olaryň biri hem bäbegi iýmitlendirmek, ýagny, emdirmek. Çagam emip başlandan soň göwsümiň emzikleri jaýyrlyp, ýara bolup başlady. Her gezek emdirjek bolsam çydap bolmaýan agyrylar biýnjalyk edip başlady. Öýdäkilere "özüni oňarmaýan" ýaly görünmejek bolup, utanyp ilkibaşda aýtmajak boldum. Emma agyrylar galmandy. Göwsümde gaty emele gelmeler we çişler döräp başlady. Gijelerine beden gyzgynym 38-den geçýärdi. Üstesine-de, bäbegimiň içi geçip başlady. Indi men gorkup başladym. Öýdäkiler bilen maslahat edip, lukmana ýüz tutmaly boldum. Lukman meni süýt mäzleriniň ultrases barlagyna ýollady. Barlaglaryň netijesi boýunça mende mastitiň abssedirlenen görnüşi anyklanyldy. Sada dilde aýdaňda, süýt mäzlerinde iriňli ojak emele gelipdir. "Siz irräk ýüz tutan bolsaňyz bular ýaly ýagdaý ýüze çykmazdy. Ol ojagy operatiw ýol bilen aýyrmaly bolarys" – diýip lukman aýtdy. Men öz-özümi şu ýagdaýa eltenime gaty gowy düşünýädim. Utanjymdan hassa bolanyma ökündim".
Döwürdeş zenanlara öý hojalygynyň keşigini çekme, hünärmenlik ösüşini gazanmak, döreýän dürli durmuşy kynçylyklary ýeňip geçme bilen birlikde zenan näzeninligini, mylakatlylygyny saklamak kyn bolsa gerek. Durmuşy kynçylyklaryň çözgüdini gözleme, barha ýokarlanýan jemgyýetçilik talaplary mylakatlylygy, zenan mähirliligini ýok edip, zenana mahsus bolmadyk yňdarmalygyň, rehimsizligiň, duýgularyň sowuklygynyň döremegine getirmäge ukyplydyr. Öz kalbyňda ýumşaklygy, hoşamaýlygy saklap, nädip mähirli bolup galyp bolýarka?
Meniň joram öz gyzynyň adamsyndan aýrylşýanyny aýdyp kellesini aşak egdi. Joramyň gözlerinden syrygyp gaýdan ýaş bolsa, bu ahwalatyň ene ýüregini gyýym-gyýym edip kesýändiginden habar berýärdi. Joramyň bir ýyl mundan ozal gyzynyň toýunda begenjinden ýelgamak ýaly ylgap myhmanlary garşy alşyna, gyzyny durmuş ýoluna ibermek üçin uly taýynlyk görşüni ýatlap, oňa ýüregim awady. Ene arzuwy puç boldy. Men: "Mähri näme üçin aýrylyşmagy ýüregine düwdi?" diýip soradym. Joram uludan demini alyp: "Döwran düýbünden başga adam ekeni. Özi hem ejem ogly. Biz hiç düşünşip bilemzok diýýär" diýip jogap berdi...
Näme üçin biziň döwrümizde nikalaryň bozulmagy köp duş gelýär? Näme üçin biziň mama-babalarymyzdyr, ata-enelerimiziň döwründe durmuşy şertler ol diýen ýaramly bolmasa hem, nikalar berk bolup, olar özara hormat we söýgi bilen ýaşapdyrlar? Belki-de, biziň ýaşlarymyz durmuş ýoluna taýynlyksyz rowana bolýandyrlar? Men bu mesele babatda pikirlendim we biziň ýaşlarymyzyň nazara almaly esasy ýagdaýlaryny kesgitlemäge synanşyk etdim.
Aýal maşgalalaryň köpüsi jynhananyň hemişe gury bolmalydygy barada ynamly bolup, islendik bölünip çykmalara keselçiligiň alamaty höküminde seredýärler we olardan dynmagyň çärelerini gözleýärler. Olar belli häsiýetli bölünip çykmalaryň beden üçin edil tüýküligiň, göz ýaşynyň, ödüň we başga bölünip çykmalaryň adatylygy ýaly kadaly hadysa bolup durýandygyndan habarsyzdyrlar.
Başga tarapdan bolsa, jynshanadan bölünip çykmalaryň häsiýetiniň we mukdarynyň üýtgemeginiň jyns ulgamynyň keselleriniň alamatydygyny bilmelidir. Ginekolog lukmanyna wagtynda ýüz tutmak üçin, kada bilen döreýän keseliň arasyndaky araçägi kesgitläp bilmek möhümdir.
Güneşli tomus günleriň biri tamamlanyp barýardy. Kakam bilen oglan jigilerim daşarda, goňşularymyz bilen üýşüp futbol oýnaýardylar. Men bolsa olaryň oýnuny penjireden synlap otyrdym. Ynha, oglan doganym Myrat topy derwezä saldy. Meniň kakamyň Myrada buýsanýandygyny yüzünden bilip bolýardy. Kakam Myradyň kiçiliginden sport bilen meşgullanmasyny gollaýardy we onuň futbol oýunçysy bolup ýetişmegini isleýärdi. Meniň bu şadyýan pursady synlap damagym doldy, çunki meniň hem kiçiligimden futbol oýnamana höwesim bardy. Ýöne kakam meniň gyz maşgaladygym üçin rugsat bermeýärdi. Kakam maňa: "Gyz öýde, oglan düzde" bolmaly diýip her sapar käýinýärdi. Şeylelik bilen meniň sport baradaky arzuwlarym puç boldy.
"Zeminiň görki – zenanlar" diýip ýöne ýere aýdylmandyr. Dogrudan hem, zenan gözelligini wasp etmage dil gerek. Şeýlede bolsa, zenanlar hasam owadan bolmak üçin dürli kosmetiki serişdeleri ulanýarlar. Şeýle usullary ulanma toplumyna makiaž diýlip (fransuz "maquillage" – täzeden reňk goýma), zenanlar üçin özlerini görkezmegin usuly diýip hasaplanylýar. Eger Aşgabadyň köçelerine gezelenç etseň, onda makiažsyz gyzlaryň azlygyna göz ýetirmek bolýar. Esasan hem, söwda merkezlerine gitsek, bezenip beslenen aýal-gyzlara gabat gelmek bolýar. Eger birnäçe ýyl mundan öň Türkmenistanda, esasan şäher gyzlary kosmetiki serişdelerini ulanan bolsa, bu gün obalarda hem bu giňden ýaýran. Häzirki wagta bu babatda obaly gyzlaryň şäherli gyzlardan tapawudy barha azalýar.
Aýbaşy bozulmalarynyň dürli görnüşleriniň ýüze çykmagy iň ýygy duş gelýän ginekologiki bozulmalar bolup durýandyr. Adatça aýbaşy halkasynyň bozulmagy aýalyň bedeninde ýüze çykan näsazlyklardan habar berip, lukmanyň maslahatyny talap edýändir. Aýbaşy bozulmalary beden gormonlarynyň işläp çykarylmagynyň üýtgemegine bagly diýlip hasaplansa hem, bu bozulma hemişe jyns gormonlaryna bagly bolup hem durmaýar. Onuň sebäpleri galkan şekilli mäziň, böwreküsti mäziň ýa-da gipofiz mäziniň işiniň üýtgemeleri görnüşinde hem ýüze çykyp bilýändir.
Perişde Ýaradana ýüzlenip: "Ol diýseň ýumşak, eý Ýaradan, bu jandar näme?" diýip soraýar. Ýaradan: "Hawa, ol ýumşak we näzik. Üstesine ol berk we çydamly. Onuň näçe zatlary çydap başarýanyny sen göz öňüne hem getirip bilýän dalsiň!" diýip jogap berýär. "Ol pikirlenip bilýärmi?" – diýip perişde ýene sorag edýär. Ýaradan: "Ol diňe pikirlenmän, öz nukdaý nazaryny beýan edip, söhbetdeşlik gurup bilýär" – diýip jogap berýär. Şol wagt, perişde zenanyň ýaňagyna elini degirip geň galýar: "Eý Ýaradan, ol suw geçirýär. Görýän welin ol aýdyşyň ýaly berk däl". "Ýok, ýok ol suw geçirenok. Bu onuň göz ýaşlary. Ol göz ýaşlarynyň üsti bilen, özüniň begenjini, gaýgy-hasratyny, agyrsyny, ýekeligini we buýsanjyny beýan edip bilýär" – diýip jogap berýär. Bularyň ählisini eşiden perişde, "Eý Ýaradan, sen dogurdanam üýtgeşik jandar ýaradypsyň. Bu zenan hakykatdanam üýtgeşik! Deňi-taýy ýok we bolmadyk" – diýip begençli jogap berýär.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.


text:
Ženewada Eýran bilen geçirilýän gepleşiklere ýolbaşçylyk edýän Ýewropa Birliginiň baş diplomaty Hawýer Solana: “Meniň garaşýanym we umydym: öz ýadro programmasynyň parahatçylykly programmadygy barada Tähranyň berjek wadasy” diýip, Solana aýdýar.
Bu gepleşiklere Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary – Birleşen Ştatlar, Britaniýa, Fransiýa, Hytaý, Orsýet – şeýle hem Germaniýa gatnaşýar. Gepleşiklerde Eýran wekiline ilki bilen beriljek soraglar Tähranyň uran baýlaşdyrmak üçin ýene bir desgany gizlin guranlygy, onuň atom ýaraglary üçin ulanarlyk materiallary öndürýändigi barada bolar.
Halkara derejesinde ýazgaryldy
Bu ikinji desganyň bardygyny Tähran Atom Energiýasy Boýunça Halkara Agentligine öten hepde habar berdi. Bu desganyň gurulmagy halkara derejesinde ýazgaryldy: “Öz halkynyň energiýa bolan hajatyny ödemek üçin ýadro güýjünden peýdalanara Eýran hukukly. Ýöne bu desganyň göwrümi hem konfigurasiýasy parahatçylykly programma laýyk däl. Eýran hemme ýurtlaryň ýerine ýetirmeli düzgünlerini bozýar. Ol şeýdip, atom ýaraglaryny ýaýratmazlyk baradaky ylalaşygy gorka goýýar, öz halkyny olara gerekli mümkinçiliklerden mahrum edýär, regionyň we dünýäniň durnuklylygyna hem dynçlygyna howp abandyrýar” diýip, prezident Obama aýtdy.
Eýran bolsa görnüp duran subutnamalara garamazdan, ýadro programmasynyň parahatçylykly maksatlar üçindigini gaýtalaýar. Ýurduň ýokary derejeli ýadro resmisi Ali Akbar Salehi Eýran öz suweren hukugy bar bolan zatlar barada beýlekilerden rugsat soramaz diýýär: “Umuman, aýdanyňda, ýaragsyzlanmak, atom ýaraglarynyň ýaýradylmazlygy – bular hemmeleri aladalandyrýan zatlar. Ýadro enjamlary, ýadro tehnologiýasy, parahatçylykly ýadro tehnologiýasy barada, bu zatlaryň hemmesi barada biz gepleşige taýyn. Ýöne öz suweren hukugymyz barada welin, gepleşik geçirmeris. Biziň Ženewada nygtajak bolýanymyz şol” diýip, Salehi aýdýar.
Orsýet bilen Hytaýyň pozisiýasy
Eýran uran baýlaşdyrmak işini togtatmadyk ýagdaýynda onuň garşysyna girizilen sanksiýalaryň güçlendirilmegini Orsýet bilen Hytaý goldarmykan?
Prezident Medwedew Ženewada öňegidişlik bolmasa, özüniň sanksiýalary goldamagynyň mümkindigini öten hepde duýdurdy. Ýöne bu nädereje bolar? Ol belli däl.
Käbir ekspertleriň aýtmagyna görä, Hytaýyň hem Eýranyň nebit-gaz senegatynda goýan maýalary bar. Sanksiýalaryň bulara zyýan ýetirmegi mümkin.


text:
Moskwanyň alyp barýan aşa howply syýasy işlerine garamazdan, Orsýet öten ýyl Gürjüstana çozup gireli bäri, Ýewropa Bileleşigi onuň bilen gatnaşyklaryny gowulandyrmak barada tagalla baryny etdi. Taraplar geljek aý Stokgolmda ýene duşuşmakçy. Ýöne Ýewropa Bileleşiginiň diplomatlary Orsýetiň meýilsizdigine salgylanyp, bu duşuşykda hem bir uly öňe gidişligiň bolaryna garaşanoklar.
Moskwa täze Ýewropa Bileleşigi-Orsýet partnýorlygy ylalaşygy barada planlaşdyrylan gepleşikleri 16-njy oktýabrda goýbolsun etdi. Ol Dünýä Söwda guramasyna girjek diýip hem öňe omzap duranok.
Regional we global howpsuzlyk
Daşary işleri ministri Sergeý Lawrow dekabra planlaşdyrylan global klimat duşuşygynda Orsýetiň Ýewropa Bileleşiginiň ymtylýan ýokary maksatlaryny goldamaga meýilli däldigini duýduryp, gürrüňi regional we global howpsuzlyk aladalaryna syrykdyrdy: “Global gün tertibindäki möhüm meseleler barada Orsýet bilen Ýewropa Bileleşiginiň hyzmatdaşlygy Bileleşigiň ýüzbe-ýüz bolýan meselelerini çözmekde nädereje ilerleýşine, öňde bize garaşýan kynçylyklara we howplara berilmeli gaýtargylara nähili täsir edişine bagly”.
Şu ýylyň ýanwarynda Moskwanyň Ukraina berýän tebigy gazyny kesmegi netijesinde Ýewropada millionlarça adam agyr sowukda kynçylyk çekipdi. Lawrow bu iş indi gaýtalanmaz diýip, kepil geçmegi ret etdi. Ol Ýewropa Bileleşigine agza döwletlere wizasyz sapar etmäge orslara haçan rugsat ediljegini sorady.
Ýöne Bileleşigiň Daşary gatnaşyklar baradaky Komissary Benita Ferrero-Waldner bu babatda agza döwletleriň arasynda bu ýakynda ylalaşyga gelmek ähtimallygy ýok diýdi.
Wizasyz sapar Kreml üçin bir uly simwolik ähmiýete eýe. Şol sebäpden hem Ýewropa Bileleşigine agza döwletleriň birnäçesi muňa Moskwa gysyş görkezmek üçin iň gowy gural hökmünde garaýarlar.


text:
Tunjelide PKK-ly terrorçylar bilen bolan çaknyşykda bir esger şehit boldy
Çaknyşykda şeýle hem 2 esger ýaralandy
Tunjeli welaýatynda howpsyzlyk güýçleri bilen aýralykçy terror guramasy PKK-a agza terrorçylaryň arasynda ýüze çykan çaknyşykda 1 esger şehit boldy, 2 esger ýaralandy.
Howpsyzlyk çeşmelerinden alynan maglumata görä Nazymiýe etrabynda terrorçylykly hüjümleriň öňüniň alynmagy üçin operasiýa geçirýän howpsyzlyk güýçleri bilen terrorçylaryň arasynda çaknyşyk boldy.
Ýüze çykan çaknyşykda 1 esger ýogaldy, 2 esger ýaralandy.
Sebitde terrorçylara garşy howa güýçleriň goldaw bermeginde operasiýa dowam edýär.


text:
04.05.2017. Maslahatyň işine ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýokary wezipeli işgärleri, Ýewropa, Aziýa we Amerika ýurtlarynyň onlarçasyndan maýadarlar, halkara guramalarynyň, bank düzümleriniň, ulag, logistika we beýleki kompaniýalaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşýarlar.
Wekilçilikli forum geçen ýyl Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň howandarlygynda geçirilen Durnukly ulag ulgamy boýunça ählumumy maslahatyň dowamy bolup durýar we onda beýan edilen başlangyçlary iş ýüzünde durmuşa geçirmäge gönükdirilendir.
Şu günki maslahatyň çäklerinde «Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň durnukly ösüşini gazanmakda ulaglaryň we logistikanyň ähmiýeti», «Awtoýol we howa ulgamynda Türkmenistanyň ulag we logistika infrastrukturasyny ösdürmek» we «Türkmenistanyň ulag we logistika pudagynyň geljegi» ýaly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mundan başga-da, ulag ulgamlarynyň halkara bazarynyň ýagdaýy, ýük daşalyşynyň geografiýasy we ösüşi, ulaglaryň ähli görnüşleriniň netijeliligini hem-de bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň mümkinçilikleri, Ýewraziýa goşulyşmalarynyň şertlerinde Türkmenistanyň ulag-üstaşyr mümkinçilikleriniň netijeliligini ýokarlandyrmakda awto we howa ulaglarynyň orny, logistiki çykdajylary hasaba almak hem-de töwekgelçiliklere gözegçilik etmek ýaly meseleler gozgaldy.
Çykyş edenleriň nygtaýşy ýaly, Awaza gepleşikleri Türkmenistanyň ulag ulgamy üçin möhüm ähmiýetli wakalaryň biri bolup, döwlet Baştutanymyzyň başlangyçlaryny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky ädimleriň biri bolar.
Foruma gatnaşyjylaryň çykyşlarynda bu ulgamda okgunly ösüşiň gazanylmagynyň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Türkmenistanyň binýadynda yklymyň möhüm söwda ýollarynyň çatrygynda kuwwatly halkara ulag-üstaşyr ulgamynyň döredilendigine şaýatlyk edýändigi bellenilýär.
Şunuň bilen baglylykda, ulag-kommunikasiýa ulgamyny ösdürmek, demir ýol, awtomobil, deňiz, howa ulaglarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça giň möçberli milli maksatnamalary, şeýle hem hereket edýän ulag geçelgelerini giňeltmek we täzelerini döretmek boýunça geljegi uly meýilnamalary nazara almak bilen, däp bolan hyzmatdaşlygyň çäklerini giňeltmegiň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Täze ulag geçelgeleriniň açylmagy sebit we dünýä söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň ösdürilmegine kuwwatly itergi berer. Soňky ýyllarda ýurdumyzyň ähli ýerlerinde iň öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda demir ýollary we awtomobil köprülerini, Türkmenbaşy şäherinde döwrebap deňiz portuny gurmak boýunça möhüm taslamalar durmuşa geçirilýär. Bu desgalar “Demirgazyk-Günorta” we “Gündogar-Günbatar” ugurlary boýunça ýurdumyzyň üstünden geçýän möhüm sebit we sebitara ulag ugurlarynyň döredilmegine ýardam edýär.
Maslahata gatnaşyjylar logistika we ýük daşamak ulgumynda maglumat tehnologiýalaryny hem-de IT – çözgütleri ösdürmäge degişli möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşmagyň wajypdygyny bellediler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow diňe bir Hazarýaka sebitiniň ýurtlarynyň däl, eýsem tutuş Ýewraziýa kontinentiniň dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň kuwwatyny ýokarlandyrmak üçin Türkmenistanyň ulag-üstaşyr mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmagyň ylmy-tehnologiki ugry hökmünde logistikanyň ösdürilmegine uly üns bermek bilen, bu ulgama ylmy-tehniki ösüşiň gazananlaryny, döwrebap guramaçylyk we usulyýet çemeleşmelerini ornaşdyrmak pikirini öň hatara çykarýar. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bazar bäsdeşligi şertlerinde hut ykdysady peýda, harajatlaryň azaldylmagy we ýükleri daşamagyň tizligi esasy artykmaçlyk bolup durýar.
Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda Türkmenistanda ulag pudagynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmaga, bar bolan ulag-kommunikasiýa ulgamlaryny giňeltmäge hem-de täzelerini gurmaga gönükdirilen milli maksatnamalar işlenip taýýarlanyldy we üstünlikli durmuşa geçirilýär. Bu çäreleriň ählisi ýurdumyzyň ulag ulgamynyň halkara kommunikasiýa düzümine işjeň goşulyşmagyna, amatly ýerleşýändigini nazara almak bilen, bu ýerde iri logistiki merkezleri döretmäge ýardam etmelidir. Şol merkezler bolsa multimodal gatnawlaryň sebit boýunça utgaşdyrylmagyny üpjün eder.
Türkmenistanyň bu ulgamda öňe sürýän möhüm teklipleri dünýä bileleşiginiň giň goldawyna eýe bolýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Asambleýasy tarapyndan “Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny”
atly Kararnamanyň kabul edilmegi munuň nobatdaky subutnamasy boldy. BMG-niň agza ýurtlarynyň 66-synyň awtordaş bolup çykyş
eden bu resminamanyň düzgünlerinde 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda kabul edilen Aşgabat Jarnamasynyň ulag we üstaşyr düzümlerini ösdürmäge toplumlaýyn çemeleşmegi kemala getirmegi göz öňünde tutýan esasy ugurlary beýan edildi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Aşgabat maslahatynyň ulag ulgamynda özara bähbitli
halkara hyzmatdaşlygyny berkitmek işinde uly ýardam berendigini nygtaýar. Maslahata gatnaşanlaryň bu mesele boýunça düýpli pikir alyşmalary hem, biziň öňe süren garaýyşlarymyz hem makullanyp, dünýä bileleşigi tarapyndan giň goldaw tapdy. BMG-niň Baş Assamleýasynyň 69-njy mejlisinde Aşgabat Jarnamasy BMG-ä agza döwletleriň ählisiniň ünsüni özüne çekdi. Şondan soň Türkmenistanyň başlangyjy boýunça halkara ulag-üstaşyr geçelgeleri boýunça ýörite resminama işlenip taýýarlanyldy.
BMG-niň Kararnamasynyň esasy aýratynlygy, bu taryhy resminamanyň “logistika merkezleri we gury ýer portlary arkaly awtomobil, demir ýol, deňiz hem-de howa ýollarynyň utgaşýan ulag ulgamlarynyň binýadyny goýýandygyndan” ybaratdyr. Şeýlelikde, Kararnama BMG-niň Baş Assambleýasynyň durnukly ulag boýunça ählumumy hyzmatdaşlygy döretmek hakynda halkara başlangyçlaryny resmi taýdan berkiden ilkinji resminamasy boldy.
Türkmen tarapynyň wekilleriniň çykyşlarynda bellenilişi ýaly, ýurdumyz geljekde hem milli ulag ulgamyny günorta we gündogar ugurlarda halkara ulag ulgamy bilen baglanyşdyrmak üçin özüniň ulag düzümini işjeň ösdürmegini dowam eder. Munuň özi Hytaý, Hindistan, Pakistan ýaly kuwwatly ykdysady mekrezlere we Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň beýleki ýurtlaryna çykalgany üpjün eder.
Türkmenbaşy şäherinde gurulýan Halkara deňiz porty hem uly geljegi açýar. Onuň gurluşygy güýçli depginde alnyp barylýar. Bu portuň ulanylmygynyň Aziýanyň we Ýewropanyň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny täze derejä çykarjakdygy hem-de Aziýa bazarlarynyň Ýewropa üçin elýeterliligini ýokarlandyrjakdygy şübhesizdir. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi bilen Türmenbaşydaky halkara deňiz porty arkaly Hytaýdan, Ýaponiýadan, Koreýadan, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlaryndan gelip gowuşýan ýükleri Eýranyň Bender Abbas portuna ýa-da Baku şäherine, şol ýerden bolsa Gruziýanyň Poti portuna ugratmaga mümkinçilik peýda bolar. Munuň özi dünýä ummanyna, ýagny, dünýäniň islendik ýurduna çykalgany açar. “Demirgazyk-Günorta” transmilli demir ýolunyň esasy böleginiň, golaýda ulanmaga berlen, Amyderýanyň üstünden çekilen nobatdaky döwrebap demir ýol we awtomobil köprüleriniň, “Atamyrat-Ymamnazar (Türkmenistan) –Akina (Owganystan) demir ýolunyň – Aziýanyň halkara demir ýol ulag geçelgesiniň birinji nobatdakysynyň ýurdumyzda ýerleşmegi Türkmenistanyň logistika ulgamyndaky mümkinçilikleriniň örän uludygyna şaýatlyk edýär.
Türkmenistan özüniň ulag kommunikasiýalaryny ösdürmek we TRASEKA geçelgesi boýunça ýükleriň daşalyşyny artdyrmak üçin strategiki taýdan amatly ýerde ýerleşýär. Ýurdumyzyň TRASEKA-nyň taslamalaryna gatnaşmagy sebitiň möhüm ulag merkezi derejesini pugtalandyrmak, şeýle hem iň täze ulag tehnologiýalaryny ornaşdyrmak maksady bilen, Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek boýunça goşmaça ädimleri yzygiderli we işjeň ätmäge mümkinçilik berýär.
Çykyşlarda bellenilişi ýaly, Türkmenistan giň halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmäge gönükdirilen hem-de ähli ýurtlaryň we halklaryň jana-jan bähbitlerine laýyk gelýän oňyn başlangyçlaryny öňe sürýär. Şeýle hem olary iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça zerur çäreleri görýär. Şu gezekki maslahat hem munuň aýdyň subutnamasy bolup durýar.
Foruma gatnaşyjylar şu gün ara alnyp maslahatlaşylýan meselelere çemeleşmelerini beýan edip, ilkinji nobatda, Merkezi Aziýany ösüşiň häzirki zaman ählumumy prosesleriniň aýrylmaz we möhüm bölegi hökmünde hasaplaýandyklaryndan ugur aldylar.
Maslahata gatnaşyjylar dürli ýurtlaryň ulag ulgamlaryny birleşdirýän ulag-üstaşyr geçelgeleriniň ähmiýeti barada aýdyp, olaryň sebit we halkara goşulyşmagynda, durnuklylygy hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakdaky ornuny bellediler. Şunuň bilen baglylykda, ykdysady ösüşiň möhüm şertleriniň biri hökmünde ulag-üstaşyr ulgamda netijeli gatnaşyklary ösdürmek babatda tagallalary birleşdirmegiň wajypdygy nygtaldy. Şeýle hem serhetleri dolandyrmagy kämilleşdirmek we howpsuzlygy üpjün etmek ýaly şertleriň möhüm orny bellenildi.
Saýt: www.tdh.gov.tm
Awazada ulag we logistika boýunça Halkara maslahaty öz işine başlady
04.05.2017. Maslahatyň işine ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýokary wezipeli işgärleri, Ýewropa, Aziýa we Amerika ýurtlarynyň onlarçasyndan maýadarlar, halkara guramalarynyň, bank düzümleriniň, ulag, logistika we beýleki kompaniýalaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşýarlar.


text:
19 Ocak 2017 Perşembe
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Mary Welaýatyna Iş Sapary Başlandy
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Mary welaýatyna ugrady.
Mary şäheriniň howa menzilinde döwlet Baştutanymyzyy resmi adamlar garşyladylar.
Hormatly Prezidentimiz bu ýerde, howa menzilinde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlarynyň, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylarynyň, Mary welaýatynyň häkiminiň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi.
Maslahatyň barşynda Mary welaýatyny durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlary, sebitiň esasy pudaklaryny senagatlaşdyrmak hem-de senagat düzümini döwrebaplaşdyrmak, ilatyň ýaşaýyş we durmuş derejeçini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Mary welaýatynyň häkimi B.Annagurbanow sebitde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, şol sanda oba hojalyk pudagynda ýaýbaňlandyrylan giň möçberli işler barada hasabat berdi. Hususan-da, welaýatyň çäklerinde gurulýan desgalardaky işleriň ýagdaýy, şeýle hem ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berildi. Mundan başga-da, häkim geçen ýylyň jemlerine bagyşlanyp, guralmagy göz öňünde tutulýan dabaralara görülýän taýýarlyk işleri barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan işleriň döwrüň talabyna laýyk derejede ýola goýlandygyny kanagatlanma bilen belledi. Döwlet Baştutanymyz Oba milli maksatnamasynda göz öňünde tutulan meseleleriň oňyn çözülmegi, welaýatyň senagat we medeni-durmuş düzümini mundan beýläk-de ösdürmek üçin durmuşa geçirilýän çäreleriň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagy, onuň toplumlaýyn we hemmetaraplaýyn häsiýete eýe bolmagy ugrunda zerur çäreler amala aşyrylmalydyr diýip belledi.
Soňra wise-premýer G.Mämmedowa Mary welaýatynda Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynyň jemlerine bagyşlanan dabaralary guramak, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly bolan şu ýylda meýilleşdirilen medeni – köpçülik çäreleriniň maksatnamalaryny işläp taýýarlamak, şeýle hem amala aşyrylýan medeni çäreleriň giňden beýan edilmegi babatda degişli düzümler bilen bilelikde alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň belent maksatlary bilen ruhlanan türkmen halkynyň ruhubelentligini we döredijilikli işlerini, ýurdumyzyň täze belentliklere tarap barýan ýolda gazanan ägirt uly üstünliklerini giňden wagyz etmegiň möhümdigini belläp, Döwlet baştutanymyz Mirasa sarpa goýmak Watany özgertmek ýylynyň tamamlanmagy mynasybetli medeni maksatnamanyň üstünde taýýarlyk işlerine jogapkärli hem-de hemmetaraplaýyn çemeleşmek barada tabşyryk berdi, geçen ýyl ýurduyz we halkymyz üçin aýratyn möhüm şanly wakalara beslendi. Döwlet Baştutanymyz meýilleşdirilen medeni-köpçülik çäreleriniň bu ýerde bina edilen hem-de welaýatyň özboluşly binagärlik bezigine öwrülen “Ak öý” ýaly durmuş – medeni maksatly täsin desganyň taglymyna laýyk gelmelidigini nygtady.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojammämedow welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, sebitiň ähli pudaklary bilen bir hatarda obasenagat toplumynyň işini kämilleşdirmek, kärendeçileriň, ýer eýeleriniň işini höweslendirmek we täze önümçilik desgalaryny döretmek boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişiniň barşy barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutynymyz ähli meýilleşdirilen çäreleriň öz wagtynda hem-de ýokary hilli ýerine ýetirilmeginiň döwrüň möhüm talaby boup durýandygyny belläp, degişli düzümleriň ykdysadyýetiň ähli ugurlary boýunç Mary welaýatynda, şeýle hem bütin ýurdumyzda geçirilýän işleriň netijeli häsiýete eýe bolmagyny üpjün etmek boýunça sazlaşykly işlemeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.
Wise-premýer D.Amangeldiýew welaýatyň çäklerinde alnyp barylýan gurluşyk işleriniň ýagdaýy, şeýle hem elektroenergetika pudagynyň kärhanalarynyň işiniň netijeliligini artdyrdyrmak, häzirki döwürde Marynyň Döwlet elektrik bekedinde alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk işleriniň barşy barada hasabat berdi.
Ýurdumyzda elektrik energiýasynyň öndürilýän möçberlerini artdyrmak, pudagyň eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak boýunça öňde durýan wezipeleriň möhümdigini belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasynda” göz öňünde tutulýan işleriň ýokary derejede ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly meseleleriň yzygiderli gözegçilikde saklanmalydygyny tabşyrydy.
Döwlet Baştutanymyz maslahaty jemläp, oňa gatnaşanlaryň hemmesine ýurdumyzy mundan beýläk hem durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny yzygiderli ýokarlandyrmaga gönükdirilen jogapkärli wezipeleri ýerine ýetirmekde üstünlikler arzuw etdi we bu ýerden ugrady.
http://www.turkmenhabargullugy.com/hormatly-prezidentimiz-gurbanguly-berdimuhamedowyn-mary-welayatyna-is-sapary-baslandy/
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
4 Eylül 2015 Cuma
Minskde Ylmy Maslahat Geçirildi
2015-nji ýylyň 27-nji awgustynda Minsk şäherinde GDA-nyň Ştab-kwartirasynda Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 20-ýyllygyna we 2015 ýylyň “Bitaraplyk we Parahatçylyk Ýyly” diýlip yglan edilmegine bagyşlanylyp ylmy maslahat geçirildi. Maslahat Türkmenistanyň Belarus Respublikasyndaky Ilçihanasynyň hem-de Minsk şäherindäki GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň ýardam bermeginde guraldy.
Maslahatyň işine Belarus Respublikasynyň Milli Ýygnagynyň Respublikan geňeşiniň, Daşary işler ministrliginiň wekilleri, Minskde akkreditirlenen Diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalaryň ýolbaşçylary we işgärleri, GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň ýolbaşçylary, Belarus Respublikasynyň Milli Akademiýasynyň we Prezidentiniň ýanyndaky Akademiýanyň wekilleri gatnaşdylar. Şeýle-de maslahata Belarus Respublikasynyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri hem gatnaşdylar.
Maslahatyň dowamynda GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygynyň orunbasary - GDA-nyň Ýerine ýetiriji sekretary W.Garkun, Belarus Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň GDA ýurtlary bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklar boýunça müdirliginiň başlygynyň orunbasary N.A.Kýaslikowa, Migrasiýa boýunça halkara guramasynyň Minskdäki wekilhanasynyň ýolbaşçysy Z.Gajiýew, Gazagystanyň Belarus Respublikasyndaky Ilçisi Ý.B.Bulegenow, Belarus Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Akademiýanyň dosenti N.N.Akimow we baýry mugallymy A.Şust, Belarus döwlet Uniwersitetiniň kafedra müdiri S.W.Reşetnikow dagylar özleriniň ylmy çykyşlary bilen çykyş etdiler. Maslahatda çykyş edenler häzirki zaman Türkmenistanyň batly gadamlar bilen ösmeginde, ýurduň ykdysady taýdan kuwwatly döwlete öwrülmeginde hem-de bütin dünýäde syýasy abraýynyň ýokarlanmagynda Bitaraplyk syýasatynyň uly ähmiýetini belläp geçdiler.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Gürjüstanyň premýer-ministri Georgiý Kwirikaşwili resmi sapar bilen Türkmenistana bardy.
Gürjüstanyň media serişdeleriniň maglumatyna görä, bu Kwirikaşwiliniň Türkmenistana edýän ilkinji sapary bolup, onuň türkmen resmileri bilen ýokary derejeli gepleşikleri geçirmegine garaşylýar.
“Çarşenbe güni Kwirikaşwili Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow we Mejlisiň başlygy Akja Nurberdiýewa bilen duşuşar. Şeýle-de, onuň Aşgabadyň olimpiýa şäherçesine baryp görmegine garaşylýar” diýip, “Gruziýa online” neşiri ýazýar.
Mundan ozal, Türkmenistanyň Gürjüstandaky ilçisi Döwletmyrat Myradow “Sputnik Gruziýa” neşirine beren maglumatynda Kwirikaşwiliniň Aşgabada etjek saparynyň çaginde transport pudagy boýunça hyzmatdaşlyk etmek barada resminamalara gol goýuljakdygyny aýdypdy.
Türkmenistan bilen Gürjüstanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylda dikeldildi.
Türkmenistanyň raýatlarynyň Gürjüstana wizasyz sapar edip bilýändigi, gürji raýatlarynyň bolsa, Türkmenistana barmak üçin wiza almaly bolýandygy aýdylýar.


text:
Süýüm
Süỳümleriň görnüşleri boỳunça toparlara bölünişi. Süỳümiň süỳünmesi (uzalmasy) we elastikligi. Süỳümiň arassalygyny kesgitlemekligi öwrenmek. Himiki maddalar (şireligi). Süỳümiň ỳetişikligi. Süỳümleriň egirmä edỳän täsirine baha bermek.
Esasy maglumatlar:
Süỳümleriň görnüşleri. Süýüm – bu inçe çeýe, berk we dokma önümlerini taýýarlamaga ýaramly bolan jisimdir. Egirme önümçiliginde süýümler öz uzynlygyna görä iki sany uly topara bölünýär:
Gysga ştapel süýümler – uzynlygy 60 mm-den kiçi bolan süýümler (pagta). Uzyn ştapel süýümler – uzynlygy 60 mm-den uly bolan süýümler (ýüñ). Himiki süýümler hem-de ýüpek galyndylardan alnan süýümler öz kesgitli kesilen uzynlyklaryna baglylykda gysga-ştapelli we uzyn-ştapelli bolup bilerler.
Dünýä boýunça esasy süýümleriñ öndürilişi, million ton (2004-nji ýylda).
Jemi 61,5
Himiki süýümler
33,8
Şol sanda
-
Sintetik
31,3
Emeli (sellýulozaly)
2,5
Pagta
26,3
Ýüñ
1,2
Ýüpek
0,1
Süýümleriń gelip çykyşy boýunça görnüşleri.
Süýümleriñ görnüşi
Tebigy süýümler
Himiki süýümler
Ösümlik
1. Çigit süýümler -pagta
2.Baldak süýümler -zygyr (lýon) -jut -rami
3.Ýaprak süýümler -sizal
Haýwanlardan alnan
2. Ýüñ süýümler -goýun -düýe -geçi -lama
2. Mör-möjekleriñ bölüp çykarýan süýümleri -tut agaç ýüpegi -dub agaç ýüpegi
Mineral
1. Metal süýümler
2. Aýna süýümler
3. Asbest süýümler*
Emeli
1.Sellýuloza esasly süýümler -wiskoza -modal süýümler -asetat
2. Protein (belok) süýümler -kazein
Sintetik
1. Poliamid -naýlon -kapron
2. Poliester (poliefir) -terilen -lawsan
3. Poliakril -orlon -dralon 4.Poliuretan -laýkra (Lycra) -spandeks -elastan
- Bellik: käbir alymlar asbestiñ süýüm däldigi diýen pikiri öñe sürýärler, çüñki süýüm bu çeýe, berk we dokma önümçilige ýaramly jisim bolmaly. Asbeste bolsa çeýelik häsiýeti mahsuz däldir. Ol añsat döwülip bilýär, şonuñ üçin ondan dokma önümi taýýarlamak kyn. Şu wagt asbestiñ ulanylyşy gadagan edildi sebäbi ol saglyk üçin örän howply.
Süỳümiň süỳnmesi (uzalmasy) we elastikligi. Ýüplügiñ uzalmasynyñ 3 sany ýoly bar:
Hemişelik (plastik) uzalma -
süýündirilenden soñ, süýümler öñki ýagdaýyna gaýtmaýarlar.
Elastik uzalma -
süýündirilenden soñ, süýümler öñki ýagdaýyna gaýdýarlar.
Üzülme uzalmasy -
süýümiñ üzülýänçä çenli ýetip bilýän iñ uly uzynlygy, ol öz içinde durnukly hem elastik uzalmalaryñ ikisini hem jemleýär.
Uzalmany başlangyç uzynlykdan % görnüşinde añladýarlar. Elastik uzalma dokma önümler üçin örän wajypdyr, sebäbi elastiklik häsiýeti bolmadyk önüm ulanylyp bilmez. Çüñki uly agram salynanda (mysal üçin tirsek we dyz ýaly ýerlerde) dokma önüm öz durkuny üýtgetmäge, deformirlenmäge, soñ bolsa öñki durkuna gaýtmaga ukyply bolmalydyr. Önümçilikde işlenende süýünmeklik häsiýeti dokma önümler üçin gerek bolup durýar. Eger ýeterli süýnip bilmeseler, olar ýüklenýän agrama garşy durnukly durup bilmezler. Şonuñ üçin süýümiñ uzalmasy azyndan 1-2 % (aýna süýümleriñki ýaly) we ondan ýokary bolmalydyr. Ýüñ önümler nah önümlere garañda az ýygyrt bolýarlar, sebäbi ýüñüñ uzalmasy has uly.
Käbir süýümleriñ uzalmasy.
Ýüñ
25-45 %
Ýüpek
15-25 %
Pagta
5-10 %
Zygyr
2-3 %
Poliester
30-60 %
Köp dokma önümler üçin artykmaç uly uzalmasy hem gerek däl. Olar egirme kärhanalarda işlenende, esasan çekim işlerden geçenlerinde belli kynçylyklary döredip bilerler. Ýöne sport geýimler hem-de şu wagt moda bolan gowy süýünýän streç önümler üçin uly uzalma gowy häsiýetlidir. Süýümlere uly süýünme agramlar salynanda, olaryñ berkligine-de uzalmasyna-da ýokary talap bildirilýär. Şonuň üçin berklik bilen uzalma özara berk baglanşykly. Bu özara gatnaşygyny agram-süýünme diagrammasynda (süýündirme güýjüniñ üýtgemegi bilen uzynlygyñ üýtgemesi) görkezýärler. Her süýüm üçin mahsuz bolan öz agram-süýünme çyzygy bar. Dürli hilli süýümler garyşdyrylanda garyndynyň içine goşulýan süýümleriñ süýünme häsiýetleriniñ meñzeş bolmagyna gaty uly üns bermeli.
Gatylyk. Süýümleriñ gatylygynyñ aýlanma, togalanma, towlanma ýaly hereketlerde uly ähmiýeti bar. Juda gaty süýüm ýokardaky agzalan hereketlere kynlyk bilen uýgunlaşyar. Meselem: eger süýüm ýüplügiñ içine gowy birikdirilen bolmasa, onuñ uçlary daşyna çykarlar, tüýlüligi artdyrylar, käbir süýümler gaçyp ýiterler. Ýeterli gatylygy bolmadyk süýümleriñ çeýeligi hem gowy bolmaz. Olar deformirlenenden soñ, öñki ýagdaýyna gaýtmaýarlar we olaryñ uzynlygyna garşylygy kiçi bolýar. Köp halatlarda bu ýagdaý nepslere ýagny, süýümleriñ bulaşyp çolaşmagyna, düwünleriñ emele gelmegine getirýär. Süýümleriñ gatylygy süýümleriñ gurluşyna hem-de süýümiñ uzynlygynyñ we süýümiñ inçeliginiñ özara gatnaşygyna bagly. Süýüm näçe gysga bolsa, şonça-da ol gaty bolar. Gatylygyñ ölçeg birligi hökmünde şeýle görkeziji ulanylýar:
Inçeligiñ gatnaşygy = Süýümiñ uzynlygy / Süýümiñ diametri Ýüplük emele gelende süýümler bükdürilmeli bolýar, şonda inçelik gatnaşygy süýümleriñ ahyrda ýüplügiñ kese-kesiginde nirede ýerleşjekdigini kesgitleýär:
inçe we/ýa-da uzyn süýümler merkezde; gödek we/ýa-da gysga süýümler ýüplügiñ daşky gatlaklarynda; Süýümiñ arassalygy. Peýdaly süýümlerden daşary çig malyñ düzüminde dürli görnüşli özge maddalar saklanýar: Mineral maddalar:
gum; çäge; tozan; daş; Ösümlik maddalar: - ỳapraklaryñ bölejikleri; - çigitleriñ gabygy; - baldaklaryñ bölejikleri;
agaç bölejikleri; Ýag, ýelim we deri: Esasan ýüñ we ýüpek ýaly haýwan süýümlerde bolýar.
Süýümleriñ bölekleri: dargan süýümleriñ bölejikleri (olar iñ soñunda tozana öwürilýär). Başga özge maddalar: - demir bölejikler; - matanyñ bölekleri; - gaplaýjy materiallar (köplenç sintetik maddalardan durýarlar).
Egirme kärhanalarda pagtadan çykýan
dürli özge maddalar.
Pagta çigidiñ bölejikleri.
Darak maşyndan çykýan maýda hapalar.
Özge maddalar önümçilikde uly kynçylyklary döredýärler:
demir bölejikler ýangyna getirip bilýärler, enjamlary zaýalaýarlar (meselem: darak maşynyñ garnituralaryna zeper ýetirýärler); matanyñ bölekleri we gaplaýjy materiallar ýüplügiñ içine özge ýa-da sintetik (polipropilen) süýümleri düşürüp bilýärler. Bu bolsa ýüplügi öz niýetlenen maksadyna laýyk bolmajak ýagdaýyna getirip biler. Ösen ýurtlaryñ egirmeçileriñ öñünde şu gün duran iñ erbet meseleleriñ arasynda özge süýümler bolup durýarlar; ösümlik maddalar çekimde kynçylyklary döredýärler, ýüplügiñ üzülmegine, önümiñ daşky üstüniñ hapa görünmegine, darak garnituralaryñ dykylmagyna we ş.m. ýagdaýlara getirip biler; mineral maddalar hapanyñ çöplenmegine, maşynlaryñ işçi bölekleriñ iýilmegine we sürtülmegine (bu ýagdaý rotor egirmede has aýdyň bolýar) we ş. m. ýagdaýlara getirip biler;
Süýümiñ içindäki özge (sintetik) süýümler.
Özge maddalar mydamada uly mesele bolup durýardylar, emma soñky ýyllarda bu mesele has ýiti duýulyp başlady. Häzirki zaman ýokary-öndürijilikli işleniş usullar ulanylanda (meselem: öñden-boýama, güýçli pagta arassalama, maşynly ýygym, gödek saklanyş, täze gaplaýjy maddalar) has köp hapa döreýär. Täze egirme usullar bolsa, özge maddalara örän çydamsyzdyr. Çig mala baha berlende özge maddalaryñ mukdary hökman hasaba alynýar. Himiki maddalar (şireligi). Pagta süýümlerde şireleýän maddalar saklanýar. Olar esasan gowaçanyñ mör-möjekleriñ bölüp çykarýan maddalary. Şireleýji maddalary şeýle tertipleşdirip bolar:
mör-möjekleriñ bölüp çykarýan maddalary; bakteriýalaryñ önümleri; ösümlik maddalar – nektar, şem, şire we sok; çigit ýagy (pagta arassalananda); sintetik maddalar – defoliantlar, dökünler, himikatlar, pagta ýygýan maşynlaryñ ýagy;
Şireli pagta.
Köp ýagdaýlarda şireli maddalar gantyñ bir topary bolup durýar: fruktoza, glýukoza, saharoza. Şire maddalar ösümliklerde ýaşaýan mör-möjeklerden ýa-da ösümlikleriñ özünden bölünip çykýar. Bu şireleriñ pagtadaky mukdary we goýulygy köp bolsa süýüm ýelmeşip durar. Ýöne önümçilikde şire süýümleriñ ýelmeşip durmagy göni mukdara bagly däl. Pagta saklananda mikroorganizmleriñ fermentleri şire maddalary dargadýarlar. Bu hadysa çyglyk ýokary bolanda has çaltýaşar. Ýöne önümçilik meýdanyñ özünde howanyñ çyglygy tersine pes derejede saklanmaly.
Süýümiñ ýetişikligi.
Bu pagta süýümler üçin möhüm häsiýetdir. Ýetişiklik görkezijisi pagta süýümiñ diwarlarynyñ galyñlygyna bagly. Süýüm ýetişen diýilip hasaplanýar, haçan-da öl süýümiñ diwarynyñ kese-kesiginiñ 50-80 % tutanda, ýetişmedik haçan-da 30-45 % tutanda we öli haçan-da 25%-den az meýdany tutanda. Doly bişip açylan pagtañ gozasynda hem takmyn 5 % ýetişmedik süýüm bolup biler. Şonuñ üçin pagtada mydama-da ýetişmedik süýümler bolýar, ýöne olaryñ mukdaryny bilmek zerur. Ýetişmedik süýümler ýeterli berk we gaty bolmaýarlar. Olar şu meselelere getirip bilýärler:
ỳüplügiñ berkligiñ pes bolmagyna; nepsleriñ döremegine; gysga süýümleriñ köpelmegine; üýtgeşik boýalýarlar; agyr işlenýär (esasan darak maşynda);
Nepsler. Neps bu süýümleriñ kiçijik, bulaşyp çolaşan ýeri ýa-da düwünjagazy. Olar esasan pagtada bolýarlar. Nepsleriñ iki görnüşi bolýar: süýümli neps – ol diñe süýümlerden durýar hem-de çigit-gabyk neps – onuñ içinde çigit, gabyk ýa-da ýaprak bölejikler bolýarlar. Iñ köp duş gelýän görnüşi süýümli nepsdir. Onuñ düzümine esasan ýetişmedik ýa-da öli süýümler girýärler. Şeýlelikde neps mukdary, ýetişiklik derejesi bilen berk baglanşyklydyr. Ondan başga nepsleriñ mukdary inçelige eksponenta şekilli bagly bolýar. Has inçe süýümleriñ gatylygy gödek süýümleriñkiden pesdir. Şonuñ üçin inçe süýümler nepsi has añsat emele getirýärler.
Nepsiñ mikroskop astynda görnüşleri (40 we 1000 esse ulaldylan).
Darak maşynda tapylan nepsler.
Işleniş usullaryñ hem uly täsiri bar. Pagtanyñ düzüminde, meýdanlarda ýetişen wagty hiç neps bolmaýar. Olar pagta maşyn bilen ýygylanda, jinlerde arassalananda döreýärler.
Has köp mukdarda neps tüýtme-arassalama bölüminde ýüze çykýar. Darak maşyn neps mukdaryny ýeterli derejä peseldýän ilkinji maşyndyr. Darak maşynlarda nepsler aýrylanok-da, esasan gönelip düzelýärler. Neps ýüplügiñ daşynda galyñ ýer bolup durýar, bu önümçilikde kynçylyklary döredýär. Soñ nepsler ýüplügiñ beýleki ýerlerinden tapawutly boýalýar we ahyrky çykýan dokma önümiñ daşynda anyk görünip durýarlar.
Ýüpek önümlerde nepsler ýüpek süýüm uzynlygyna bölünende (fibrillýasion hadysasy) ýüze çykýar. Bölünip bulaşan süýümler soñ, önümiñ üstünde kiçijik nokat ýaly görünýär. Olar boýagy kadalaýyk alyp bilmeýärler we ýüpek matanyñ üstünde nokat görnüşinde çykýp durýarlar.
Süýümleriñ egirmä edýän täsirine baha bermek. Süýümleriñ görkezijileriniñ ýüplügiñ görkezijilerine edýän täsiri ýagdaýa görä üýtgäp biler. Olaryñ ähmiýeti her aýry egirme usulynda we ulgamynda aýrydyr. Aşakda adaty we täze egirme usullar üçin süýümleriñ täsirine bahalar berlen.
Berlen görnüşli ýüplük üçin süýümleriñ häsiýetleriniñ ýüplügiñ häsiýetlerine täsir edişi (1-nji orunda iñ möhüm täsir ediji häsiýetler, 5-nji orunda iñ az).
Orny
Ring egirme Rotor egirme Open-end friksion egirme Howa-jet egirme
1.
Uzynlyk we düzgünsizlik Berklik Sürtülme Inçelik
2.
Berklik Inçelik Berklik Uzynlyk we düzgünsizlik
3.
Inçelik Uzynlyk we düzgünsizlik Inçelik Berklik
4.
Arassalyk Uzynlyk we düzgünsizlik Arassalyk
5.
Arassalyk Sürtülme
Süýüminiñ görnüşini kesgitlemek.
1.Esasy süýümleriñ görnüşini kesgitlemek.
2.Ýüpek süýümleriñ kesgitleniş usullary.
1.Esasy süýümleriñ görnüşini kesgitlemek.
Süýümleriñ görnüşini kesgitlemegiñ ýollary.
Süýümiñ görnüşi
Süýümiñ guruldygy madda Mikroskop astynda kese kesigiñ şekili Ýakylan ýagdaýda häsiýetleri Başga tanama aýratynlyklary
Pagta
Sellýuloza
Böwrek ýa-da noýba şekilli
Derrew we parlak ýanýar.Ýanyk kagyzyñ ysyny çykarýar. Çal reñkli küli galdyrýar. Kükürt (sera) kislotasynda ereýär. Çyg ýagdaýda berkligi has ýokary.
Zygyr
Sellýuloz
Tertipsiz köpburçluk
Derrew we parlak ýanýar.Ýanyk kagyzyñ ysyny çykarýar.Çal reñkli küli galdyrýar. Kükürt (sera) kislotasynda ereýär.
Ýüñ
Keratin belok (protein)
Tegelek ýa-da owal
Ýuwaş-ýuwaşdan gaýnap ýanýar. Ýanan dyrnak ysyny çykarýar.
Litiý gipohlorid haýwan beloklary eredýär.
Kaustik soda hem ýüñi eredýär.
Ýüpek
Fibroin belok (protein)
Tegelegräk üçburçluk
Ýuwaş-ýuwaşdan gaýnap ýanýar. Ýanan dyrnak ysyny çykarýar.
Litiý gipohlorid haýwan beloklary eredýär.
Kükürt kislota ýüpegi eredýär.
Wiskoza/modal
Sellýuloza
Islendik şekilli - filýerañ çykaryjy deşikleriñ kesigine bagly
Derrew we parlak ýanýar.Ýanyk kagyzyñ ysyny çykarýar. Çal reñkli küli galdyrýar. Kükürt kislota sellýulozany eredýär.
Asetat
Sellýuloza asetati Ýananda damýar, ereýär. Uksus ýaly ýakýar. Aseton asetati eredýär.
Poliester
Polietilen tereftalat Ýananda damýar, ereýär.
Poliamid
Polikaprolaktam, AH-duzy Ýananda ereýär. Çal reñkli küli galdyrýar.
Tebigy süýümleriñ gurluşy.
Esasy dokma süýümleriñ halkara belgilenişi we atlandyrylyşy.
t/b
Kody Iñlisçe Germança Italýança Rusça Türkçe Türkmençe
1
WO Wool Wolle Lana Хлопок Ýün Ýüñ
2
CO Cotton Baumwolle Cotone Шерсть Pamuk Pagta
3
LI Linen Flachs /leinen Lino Лен Keten Zygyr
4
CA Hemp Hanf Canapa Пеньковолокно / конопля Kenevir Kenep
5
JU Jute Jute Jute Джут Jüt Jut
6
KE Kenaf Kenaf Kenaf Кенаф Kenaf Kenaf
7
RA Ramie Ramie Ramie Рами Rami Rami
8
SI Sisal Sisal Sisal Сизаль Sisal Sizal
9
SE Silk Seide Seta Шелк İpek Ýüpek
10
VI Viscose Viskose Viskoza Вискоза Viskoz Wiskoza
11
AC Acetate Acetat Acetato Ацетатные Asetat Asetat
12
MD Modal Modal Modal Модальные Modal Modal
13
PR Protein R.Proteinfaser Proteica Белковые / протеиновые r.protein Belokly
14
ME Metal Metall Metallo Металлические Metal Metal
15
AS Asbest Asbestos Amianto Полипропиленовые Asbest Asbest
16
PA Nylon Polyamid Poliammidica Полиамидные Poliamit Poliamid
17
PL Polyester Polyester Poliestere Полиэфирные/полиэстер Polyester Poliefir/poliester
18
PU Polyurethane Polyurethan Poliuretanica Полиуретановые Poliüretan Poliuretan
19
PC Acrylic Polyacryl Acrilica Полиакрилонитрильные Poliakril Poliakril
20
PP Polypropylene Polypropylen Polipropilenica Полипропиленовые Polipropilen Polipropilen
21
PE Polyethylene Polyäthlen Polyetilenica Полиэтиленовые Polietilen Polietilen
22
EA Elastene Elasthan Elastan Эластановые Elastan Elastan
2.Ýüpek süýümleriñ kesgitleniş usullary.
Hakyky tebigy ýüpegi emeli ýüpekden tapawutlandyrmak gaty kyn diýen pikir giñ ýaýrandyr. Hakykatdan, ýüpegiñ hakyky (tebigy) ýa-da hakyky däldigini bilmek üçin ýönekeý spiçka ýa-da zažigalka ýeterlidir. Çig malyñ düzümi gyzyklandyrýan matasyndan bir-näçe sapagy soguryp almaly we seresaplyk bilen olary ýakyp görmeli. Şol pursat olary ysgamaly – ýakylan ýüpegiñ ýanan ýüñe ýa-da dyrnaga meñzeş ysy bar. Ýüpege tapawutlylykda ýananda wiskoza ýakylan kagyzyñ ysyny çykarýar, poliester (poliefir) bolsa diñe ereýär. Ýanan ýüpegiñ külini edil kömüri ýaly elde mynjyradyp ýazmak bolýar. Islendik mata satýan dükanynda şular ýaly barlagy geçirmäge mümkinçilik berilýär.
Ýabany ýüpek köplenç tussah ady bilen satylýar. Antheraea mulitt görnüşli ýüpek gurçugy,tut agajyň ýerine dub agaçda ýaşaýar. Ýabany ýüpek dub agaçda ösýän ýabany ýüpek gurçugyñ pilesinden daralyp aýyrylýar. Şonuñ üçin ol ýüñe ýa-da zygyra has meñzeýär. Dub agaçlaryň ýapraklaryndan ýabany ýüpek gurçugy düzgünsiz we gödek süýümi çykarýar. Bu süýümi agartmak we boýamak agyr. Dubuň ýapragynda tanin maddasy bolan üçin ýabany ýüpegiň goňurrak reňki bar. Ony köplenç şol durşuna tebigy reňkli sapak görnüşinde ulanýarlar, örän seýrek ýagdaýlarda boýaýarlar. Standart ýabany ýüpek sapagy 8 sany pileden edýäler, onuň inçeligi ortaça 32/34 denýe bolýar. Ýabany ýüpek adaty ýüpekden az öwüşgenli, sebäbi onuň ýelimi aýyrylýar. Ýabany ýüpekden edilen matalar has çydamly bolýar, gowy ýuwulýar, olaryň bahasy bolsa boýalan arassa ýüpek mataňkydan has arzan. Ýabany ýüpekden edilen matalaryñ arasynda raja, şantuk, tussah we pongee görnüşleri meşgur.
Tekstil barada turkmence web-site linkler:
Okuw web-site - http://www4.ncsu.edu/~bovezmu/
Pagta barada - "http://tk.bywiki.com/wiki/Pagta"
Edebiýatlar - References W.Klein, Short-staple spinning series 1995 Миловидов Н.Н., Фаминский П.П., Шишкунова Е.Н. Проектирование хлопкопрядильных фабрик. М.: Легкая и пищевая промышленность 1983 Справочник по хлопкопрядению. М.: Легкая индустрия 1987 Власов П.В., Сурнина Н.Ф. Проектирование ткацких фабрик. М.: Легкая индустрия 1983 Бадалов К.И., Жоховский В.В., Осьмин Н.А. Прядение хлопка и других текстильных волокон. Москва 1980. Bülent Gemici. Pamuk iplikçiligi ders kitabı. Bornova/İzmir 1999
"http://tk.bywiki.com/wiki/Pagta"


text:
Iň täzeler
- Türkmenistanyň Prezidenti Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentini gaýtadan saýlanmagy bilen gutlady
- Gasemi: Saudylar Sionistleriň ýanynda Ortagündogarda jenaýatyň simwolyna dönendirler
- Kamalwwandi:ýadro ylalaşygyň bozulmagy halkara köpçüligine urgy mysalyndadyr
- Eýranyň ýadro işlerine Braziliýa goldaw berýär
- Eýran bilen Orsýetiň parlament hyzmatdaşlyklary barada bir ylalaşyga gol goýuldy
- Ruhani:ýadro ylalaşygyň bozulmagy bilen ygraryndan dänen taraplar puşman boljakdyrlar
- Aşgabada Aziýa futbol konfederasiýasynyň wekiliýeti bardy
- Minskde GDA-nyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi geçirildi
- Hytaý bilen Orsýet ýadro ylalaşygyny bozmak dogrusyndaky Amerikanyň hereketini ýazgardylar
- Brujerdi: ýadro ylalaşygyndan peýdalanyp bilýän mahalyna çenli Eýran ýadro ylalaşygyndan çykmaz
Wednesday, 16 February 2011 21:05
Agzybirligiň ähmiýeti
Agzybirligiň ähmiýeti
Wednesday, 09 February 2011 21:01
ar almagyň ýerine geçirimli bolmak
ar almagyň ýerine geçirimli bolmak
Wednesday, 12 January 2011 22:52
Magrifetiň derýasynda 2011-nji ýylyň 11-nji ýanwary
Thursday, 06 January 2011 17:23
Magrifetiň derýasynda . 2011-nji ýylyň 4-nji ýanwary
Magrifetiň derýasynda . 2011-nji ýylyň 4-nji ýanwary


text:
Halkara ýanyk merkezi paýtagtymyzyň lukmançylyk merkezleriniň ulgamynyň üstüni ýetirer
Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligine Aşgabat şäherinde 130 orunlyk Halkara ýanyk şikeslerini bejeriş merkeziniň taslamasyny düzmek hem-de ony döwrebap lukmançylyk enjamlary, ätiýaçlyk şaýlary we sarp ediş serişdeleri bilen üpjün etmek, hünärmenleri ýörite taýýarlamak, ýanaşyk ýerleri abadanlaşdyryp gurmak barada “Gap Inşaat, Ýatirim ve Diş Ticaret A.Ş.” türk kompaniýasy bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Resminamada bellenilişi ýaly, täze lukmançylyk merkezini döretmegiň taslamasy ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny has-da berkitmek, ilata ýöriteleşdirilen ýanyk şikeslerini bejeriş kömegini bermek, şeýle hem dünýä ölçeglerine laýyk gelýän öňdebaryjy lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen döwrebap saglygy goraýyş desgalaryny gurmak işlerini dowam etdirmek maksady bilen amala aşyrylar.
Gurluşyk işlerine 2018-nji ýylyň mart aýynda başlamak we Halkara ýanyk şikeslerini bejeriş merkezini 2020-nji ýylyň mart aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak bellenildi.


text:
“Emirates” awiakompaniýasy ýolagçylaryna öýüňden hasaba almak hem-de goşlaryny tabşyrmak hyzmatyny ýola goýdy. Bu barada “Gulf News” neşiri habar berýär. Ýolagçylar öýüne gelen awiakompaniýanyň işgärine goşmaça töleg arkaly goşlaryny tabşyrmaga mümkinçilik aldy.
Awiakompaniýanyň işgäri ýolagçynyň öýüne gelip, goşlaryny kabul edýär we gatnaw üçin ony hasaba alýar hem-de eline uçuş kartyny berýär. Bu hyzmat Dubaýyň islendik ýerinde amala aşyrylýar. Şeýle hem diňe öý däl, edara binasy ýa-da myhmanhana hem bolup biler. Degişli işgär gatnawa birnäçe sagat galanda, goşlary howa menziline äkidýär. Ýöne bu hyzmatdan peýdalanmak üçin uçuşa azyndan 12 sagat galanda sargyt etmek hökmandyr. Şeýle hem kompaniýa goşlaryňy öýüňe hem getirip berýär. Uçarda wagty goşlaryň hasabat belgileri alnyp, soňra gümrük gözegçiliginden geçirilip, ýolagçynyň öýüne getirilip berilýär.
Polat REJEPOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby.


text:
Rowaýat etmeklerine görä, ol garry aýalyň ýedi ogly bar eken. Ol bir gün ogullaryndan özüni durmuşa çykarmaklaryny sorapdyr. Ogullary hem oňa käýäpdirler. Soň olar oňa: «Sowuk howada ýedi gün dursaň seni durmuşa çykaraly» diýipdirler.
Ol garry aýal hem olaryň aýdyşlary ýaly edip, sowuk howada galypdyr. Ýyl hem it ýyly eken. Ol ýedinji gün diýlende wepat bolupdyr. Şol günler hem garrylar gününe degişli edilipdir.
* * *
Şeýle-de: «Ol günler ad kowumynyň heläk bolan günleridir» hem diýlipdir. Ýöne dogrusy «garrylar güni» gyşyň ahyrydyr.
* * *
Eger oglan ýigit çykanda oňa: «Çaganyň sakaly çykdy, murty derledi» diýipdirler.
* * *
Abul Atahyýa şeýle diýipdir:
Aldanma dünýäniň ýüzüne bakyp siňe sen,
Ömür puşman edersiň görseň eger ýeňsesin.
* * *
Ibn Ammaryň ýyly mekgeliler üçin haýry köp bolan ýyldyr. Ibn Ammar — Ahmet ibn Omar ibn Şady Basrydyr. Ol halypa Mugtasymyň weziri bolupdyr. Ol wezirligini taşlap: «Men Mekgede Allanyň goňşuçylygynda ýaşamak isleýärin» diýipdir. Mugtasym oňa on müň dinar beripdir. Şeýle hem oňa Mekgede paýlamak üçin ýigrimi müň dinar iberip, olary diňe haşymylara, kuraýşylara we ensarylara bermegini sargapdyr.
Ibn Ammar ondan:
— Olardan galanlara paýlamaýynmy? — diýip sorapdyr.
Mugtasym hem oňa ýene-de bäş müň dinar berip:
— Al bulary hem olara paýla — diýipdir.
Mekgeliler hem bu ýagdaý sebäpli: «Ibn Ammaryň ýyly ýaly ýyl görmedik» diýipdirler.
* * *
Bir akyldar şeýle diýipdir: «Ynsanlaryň içinde zamananyň iň alymy, onuň hadysalaryna az geň galýandyr».
* * *
Şahyr şeýle diýipdir:
Gündizden soň gijäň gelşine kybap,
Wagt hemmä terbiýe berer döwrebap.
* * *
Hezreti Aly (goý, Alla onuň ýüzüni nurlandyrsyn!) şeýle diýipdir: «Bu dünýä meniň gözüme jüzzamly kişiniň elinde gemirlen doňuz süňklerinden hem has pesdir».
* * *
Abu Hafs Şatranjy şeýle diýipdir:
Ynsan geçen her gün üçin dynç almagy arzuw edýär,
Täze günüň her habaram düýn üçin seni agladýar.


text:
Prezident Erdogan Portugaliýanyň “RTP” ýaýlymyna interwýu berdi
“Eger ýurdumyza kiçijik howp abanaýsa, biz hiç kime geňeşmerisem, soramarysam, degişli çäräni göreris”
Erdogan interwýusynda ABŞ-nyň Siriýanyň Rakka şäherini DAIŞ-den halas etmek üçin başga bir terror guramasy ÝPG bilen hyzmatdaşlyk etmegine reaksiýa bildirdi
Amerikan esgerleriniň terror guramasy PKK-nyň Siriýadaky bölegi ÝPG bilen bilelikde hereket edýandigini nygtan Erdogan, ABŞ-nyň şol terror guramasyna agyr ýaraglar hem berendigini aýtdy.
Erdogan geçen aý guran saparynda Prezident Donald Trampa beren duýduryşlaryna garamazdan ABŞ-nyň Rakka operasiýasynyň PÝD/PKK bilen geçirmekden el çekmändigini aýtdy.
Erdogan: “Eger ýurdumyza kiçijik howp abanaýsa, biz hiç kime geňeşmerisem, soramarysam, degişli çäräni göreris” diýdi.
Türkiýe-ÝB gatnaşyklary barada-da garaýyşlaryny beýan eden Erdogan, Türkiýäniň 54 ýyl geçendigine garamazdan entegem ÝB bosagada garaşdyrýandygyny, agzalyga kabul edilmändigini aýtdy.
Prezident Erdogan Siriýa meselesiniň çözülmegi üçin Türkiýe-Russiýa-Eýran üç taraplaýyn mehanizminiň işini dowam etdirýändigini we ABŞ bilen Saud Arabystanynyň hem oňa degişli bolmagyny isleýändiklerini aýtdy.
Erdogan Siriýa we Yrak meselesiniň çözülmegi taýdan Eýranyň has güýçli pozisiýa eýedigini nygtap, Eýranyň iki ýurda dolanşyk we messep taýdan ýakyndyğyny beýan etdi.
Erdogan, emma Eýranyň sebitde alyp barýan parsçylyk syýasatyny nädogry hasaplaýandygyny aýtdy.
Erdogan terror guramalarynyň yslam bilen bilelikde agzalmagyndan biynjalykdygyny nygtap; “Biz musulman hökmünde terroryň ähli görnüşine garşy. Terroryň her bir görnüşine garşy durýan musulmanyň terrorçylar bilen bilelikde hereket edýän ýaly görkezilmegini kabul etmegimiz mümkin däl. Mysal üçin soňky döwürde Ýewropada ýa-da tapawutly ýurtlarda yslamy terror adalgasy ulanylýar, ony hiç bir şertde kabul etmeýäris. Hiç kimiň şeýle adalgany ulanmaga haky ýok. çünki yslam söz, many taýdan parahatçylyk dini. Biz Hristiýan terror diýýäsmi? Diýemizok. Ýeke hudaýly dinleriň hiç haýsyna şeýle zady gelişdirmedik” diýdi.
Katar bilen käbir arap ýurtlarynyň arasyndaky dartgynlyk barada-da durup geçen Erdogan; “Katara goýulan sanksiýa ýerkliksiz. Musulman musulmana, onda-da oraz aýynda şeýle sanksiýa goýmaly däl. Biz baýrama çenli meseläniň gepleşikler arkaly çözülmegini isleýäris. Şonuň üçin tagalla edýäris. Men Saud Arabystanyň bu meselede beýiklik etmegini tama edýarin” diýdi.
Prezident Erdogan Fetullahçy terror guramasy-Parallel döwlet ulgamynyň 15-nji iýuldaky agdarlyşyk synanşygyndan soň günbatar ýurtlarynyň Türkiýedäki kanuny tapgyry tankyt edendigine ünsi çekip, Türkiýä sarpa goýulmandygyny gürrüň berdi.


text:
Türkmenistanyň wekilçilikli topary iki günlük iş sapary bilen Eýrana bardy.
Türkmen mediasynyň maglumatyna görä, saparyň dowamynda birnäçe ugurdaş ministrlikler bilen duşuşyklar meýilleşdirilip, olaryň dowamynda türkmen-eýran hyzmatdaşlygynyň, işewür düzümleriň arasyndaky gatnaşyklaryň meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar.
Anna güni geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow daşary işler ministri Reşid Meredowyň bu sapar baradaky hasabatyny diňläp, “iki ýurduň döwletara gatnaşyklarynyň dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we işjeň häsiýete eýedigini” belläpdir.
Ýeri gelende bellesek, 27-28-nji martda Eýranyň prezidenti Hassan Rohani Türkmenistana sapar edipdi. Şonda türkmen habar serişdelerinde iki ýurduň arasynda ýüze çykan gaz dawasynyň maslahat edilip-edilmändigi barada kelam agyz söz aýdylmandy.
Ýatlatsak, Eýran bilen Türkmenistanyň arasynda gaz dawalary boýunça çözülmedik wawwaly mesele bar. Ozalam mälim bolşy ýaly, 2017-nji ýylyň başynda Türkmenistanyň Eýrana akdyrýan tebigy gazyny kesmegi bilen iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar gowşady. Aşgabat Tährandan 2007-nji ýylyň gyşynda ulanan türkmen gazy üçin 1.8 milliard dollarlyk algysyny soraýar, Eýran bolsa aýazly gyşda goňşusynyň gazyň bahasyny ylalaşykda kesgitlenen nyrhdan dokuz esse gymmatladandygyny öňe sürýär.
Muňa jogap edip, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi beýanat ýaýradyp, onda “2013-nji ýyldan bäri Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň Eýran yslam respublikasyna öň akdyrylan türkmen gazy üçin, bergisini tölemekde zerur bolan tagallalary etmedi” diýipdi.
2017-nji ýylyň maý aýynda Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň dolandyryjy direktory Hamid Reza Araki üç mesele boýunça, ýagny gazyň bahasy, gazyň gyşda birden kesilmegi bilen onuň Eýrana ýetiren zyýany we türkmen gazynyň hili boýunça Türkmenistany Halkara arbitraž suduna berjekdigini aýtdy.
Ýöne aradan alty aý geçensoň, Eýranyň Milli gaz kompaniýasynyň başlygy 2017-nji ýylyň noýabr aýynda, işi kazyýete geçirmezden gepleşik arkaly düşünişmek isleýändigini mälim etdi.
Geçen aýyň ahyrynda bolsa, Araki eýranly we türkmenistanly ekspertleriň iki ýurduň arasyndaky gaz dawasynda taraplaryň aratapawudyny derňejekdigini we bu meselede kazyýetsiz ylalaşyga barylmagyna umyt edýändigini aýdypdy.
Şeýle-de, 29-njy aprelde Araki Eýranyň swap ylalaşygy esasynda türkmen gazyny Pakistana akdyrmaga taýýardygyny aýtdy.
Häzirki wagtda Türkmenistan garaşsyzlyk ýyllarynyň iň agyr ykdysady krizisini başdan geçirýär. Häzirki wagtda diňe Hytaýa gaz akdyrýan Türkmenistan mawy ýangyjyny dürli ugurlara eksport etmäge synanyşýar.


text:
Termosfera
ionosfera 90–800 km beýiklik aralygynda ýerleşýär. Bu howa gatlagy örän ýokary temperaturasy we ýokary derejede molekulalaryň ionlaşanlygy bilen tapawutlanýar. Temperatura aşaky gatlagynda – 800C-dan ýokary böleginde +3600C-ä çenli artýar. Ionlaryň 1 sm3 göwrümindäki mukdary 1015-106 hasabyndadyr. Ionlaşyş derejesi boýunça termosfera E (100–120 km), F1 (120–200 km), F2 (200–400 km) gatlaklara bölünýär. Termosferada elektromagnit we radio tolkunlary yzyna serpikdirilýär, siňdirilýär we döwülýärler. Bu gatlak olar üçin ýokary araçäk bolup durýar. Ionosfera, şeýle hem polýar şapagy we meteoritleriň ýanmagy häsiýetlidir.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin döwlet tarapyndan dolandyrylýan ýyllyk sorag-jogap sessiýasyny geçirýär we bu çäre ýurduň esasy döwlet telekanallary tarapyndan alnyp görkezilýär.
Putiniň ýurduň çar künjeginden göni liniýalar arkaly berilýän soraglara üç sagatlap jogap bermegine garaşylýar.
Sessiýanyň açyş soraglary ykdysadyýet we döwlet sektorynda aýlyklaryň azlygy, şepagat uýalarynyň, ýangyn söndürijileriň, mugallymlaryň güzeran dolamak kynçylygyndan zeýrenýändigi barada boldy.
Putin Orsýetiň ykdysady çökgünlige 2014-nji ýylda, dünýäde nebit bahalarynyň arzanlan wagtynda girendigini, Günbatar ýurtlarynyň Moskwa garşy onuň Ukrainadaky gatyşmasy sebäpli girizen sanksiýalarynyň bolsa munuň üstüne urna bolandygyny aýtdy.
"Ykdysadyýet ösüş ýoluna düşdi” diýip, ol 2016-njy ýylyň dördünji kwartalyna degişli maglumatlara salgylanyp aýtdy.
Bir raýat prezidentden Orsýetiň Birleşen Ştatlar, ÝB we beýleki ýurtlar tarapyndan girizilen sanksiýalar astynda ýene näçe wagt ýaşamagyna garaşylýandygyny sorady.
Putin bu soraga sanksiýalaryň Günbatar ýurtlary tarapyndan Orsýetiň dünýäde syýasy we ykdysady taýdan görnükli rol oýnamagynyň öňüni almak üçin synanyşyk bolandygyny aýdyp jogap berdi.
"Russiýanyň taryhy biziň ýurdumyzyň hemişe sanksiýalar astynda bolandygyny görkezýär” diýip, Putin aýtdy."Haçanda Russiýa güýçlenip ugrasa, sanksiýalar girizilýär. Bu hemişe şeýle boldy” diýip, ol aýtdy.
"Eger ol ýerde Krym ýa-da başga problema bolmasa, olar Orsýeti jylawlamak üçin ýene bir bahana tapardylar” diýip, Putin sözüniň üstüni ýetirdi.
Putin sanksiýalaryň we Orsýetiň jogap hökümnde girizen garşylykly sanksiýalarynyň, esasan söwda çäklendirmelerinden ybarat çäreleriniň Russiýa üçin peýdasynyň hem bolandygyny, ýagny olaryň ýurdy öz intellektual mümkinçiligini ösdürmäge, energiýa eksportyna garaşlylygyny azaltmaga iterendigini belledi.
Oba hojalyk pudagynyň sessiýa gatnaşýan bir wekili Putine “anti-sanksiýa” çäreleri üçin sagbol aýtdy we olaryň saklanylyp galynmagyna ymyt bildirdi. Putin muňa Günbatar ýurtlary sanksiýalaryny ýatyranda, Russiýanyň öz gören garşylykly çärelerini ýatyrjagyny aýdyp jogap berdi.
Döwlet telewideniýesi Putin gürläp duran wagty ýazylan soraglary, şol sanda Putiniň korrupsiýa nähili garaýandygy, onuň haçan pensiýa çykjakdygy, prezidentligiň üç möhletiniň onuň üçin ýeterlik bolup-bolmandygy baradaky sowallary ekranda görkezdi.
Göni liniýa hem telewizorda görkezilýän metbugat ýygnagy, hem parlamente ýüzlenme bolup, Putiniň ýokary derejede ulanýan üç ýyllyk çäresiniň biri bolup durýar. Ol bu çäräni Orsýetiň abraýyny galdyrmak, daşary ýurtlara yşarat etmek we öz geljekki planlaryny syzdyrmak üçin ulanýar.
Putin bu sessiýany 2001-nji ýyldan bäri geçirýär, emma 2004-nji we2012-nji ýyllarda geçirmedi. 2013-nji ýyldan bäri bu çäre aprelde geçirilýär, emma mart aýynda Kreml onuň bu ýyl yza süýşüriljekdigini, sebäbi Putiniň ‘işiniň kändigini’ aýtdy.
2017-nji ýyldaky sorag-jogap çäresi Orsýetde sosial dartgynlyklar wagtynda, polisiýa 12-nji iýunda ýurduň çar künjeginde guralan korrupsiýa garşy protestlerde 1500-den gowrak adamy tussag edeninden birnäçe gün soň geçirilýär. Mundanam başga, soňky hepdelerde Moskwada sowet döwründe gurlan ýaşaýyş jaýlarynyň müňlerçesini ýykmak planlaryna garşy bir topar protest boldy.
Şeýle-de, Russiýa 2018-nji ýylyň martynda prezident saýlawlaryny geçirmegi planlaşdyrýar we Putiniň onda dördünji möhlete prezident bolmaga synanyşmagyna garaşylýar. Ol entek öz kandidatlygyny yglan etmedi.
Rus raýatlary bu çärede prezidente iberilen 1.8 million soragy bermek üçin ýörite websaýtlary we sosial mediany ulandylar diýip, Kremliň sözçüsi Dmitriý Peskow14-nji iýunda žurnalistlere aýtdy.
Kreml tankytçylarynyň sözlerinde görä,Göni liniýa programmasy esasan 1999-njy ýyldan bäri premýer ýa prezident hökümnde häkimiýet başynda oturan Putiniň netijesiz ýa korrumpirlenen resmilerden ýokarda durýandygy,onuň Orsýetiň ýönekeý adamlaryň öz problemalaryny çözmekde bil baglap biljek ýeke-täk adamydygy baradaky ideýanyň wagyz edilmegi üçin ulanylýar.


text:
Türkmenistanda Ikinji Jahan urşuna gatnaşan soňky esgeriň biri dünýäden ötdi. Geçen Watançylyk urşuna başyndan-aýak gatnaşan, söweşjeň orden-medallara mynasyp bolan garry soldat 96 ýaşa ýetdi. Şu günki gün, häzirki döwür bolsa ony unutdy. Nurjan Geräniň ölümini ýurt-ha däl, ýurduň daşynda işläp ýören ogly-da eşitmedi.
Durmuşyň başynda
Nurjan Gere 1921-nji ýylda, Gazanjygyň gaýrasyndaky Gaplaňly guýusynda dünýä indi. Durmuş aşa ýowuz daraşdy. Çagalykdan ýetim galyp, öweý enäniň elinde ulaldy. Açlyk-horlugy gördi. Ýigit ýeteninde, onuň obasyny – Arkaçda oturan obalary Lebaba göçürip başladylar.
Ikinji Jahan urşunyň başlanmagy bilen bu çäre durzuldy. Ýeke ýigit Nurjany bolsa fronta aldylar.
Ol meýletinçiler hökmünde, frontuň öňdäki hataryna düşdi. Sürüjilik hünäri bolansoň, ‘polutorka’ atlandyrylýan ton ýarymlyk maşynyň sürüjisi boldy. Şol döwürlerde ol esasy ulag saýylýardy.
Nurjan Gere Orsyýetiň günbatar bölegini iki gezek geçmeli boldy. Ýol-ýodasyz tokaýlykdan, batgalykdan çykyp, Ukraina, soňra Polşa bardylar. Germaniýada Ýeňşi garşy aldylar.
Ýeňşiň nähili güýçli täsiriniň bardygyny düşündirende, Nurjan aga bir ýagdaýy ýatlardy.
– Esgerlerden biri aşa begendi. Işigaýdan az-kem içipdirem. Begenjine ýüregi bäs gelmän öläýdi.
Dolanmak
Takdyry oňa uruşdan ölmän-ýitmän, maýyp-müjrüp bolman çykmagy nesip etdi. Ýeňişden soňra-da, gulluk borjunda galmaly boldy. Ol 1946-njy ýylda öz iline dolandy.
Ýeňiş bilen gelen Nurjan Geräniň obasynda ýeňiş ýokdy, milletiň ýagdaýy aşa ýaramazdyr. Bar ýerde açlyk hem horluk höküm sürýärdi. Adamlaryň egni açyk, aýagy ýalaňaçdy.
Dikeldiş
Nurjan Gere entek Günbatardan dolanmanka, ol ýerde dikeldiş işleri başlanypdy. Ýurdundan göçürilen adamlar yzyna dolanýardylar, olara dürli ýardamlar, şol sanda maddy kömek berilýärdi.
Ýöne Türkmenistanda dikeldiş işleri bolmady. Arkaçdan – gum eteginden göçürilen ilata yzyna gaýtmaga ýardam etmeg-ä däl, rugsadam berilmändi.
Özi ýaly bir pukara gyz bilen maşgala guran Nurjan Gere Lebapda mekan tutundy. Boş içerini, garyp hojalygy dikläp başlady. Olaryň perzende ýüzi düşdi.
Ejesiz ýetimligiň ejirini çeken Nurjan töwereginiň köplük bolmagyny, çagalarynyň daşyny gurşamagyny arzuw etdi. Maşgalada dört gyz, ýedi ogul kemala geldi. Olar dädeleri ýaly jepakeş boldular, okadylar hem zähmet çekdiler. Ol çagalaryna: “Näme isleseňiz şony okaň, ýöne kadaly bilimli, eli hünärli boluň” diýdi.
Nurjanyň maşgalasyndaky on bir çaganyň hiç biri bilimsiz galmady. Bu Nurjan Geräniň öz durmuşynda gazanan beýik ýeňşidi.
Onuň ýogalanyny töweregindäki ýakyn-golaýyndan başga bilen bolmady.
Hudaýberdi HALLY, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň özüne degişli.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp bilen Federal Derňew býorosynyň ozalky direktory Jeýms Kominiň bir-birini edilen gürrüňler barada ýalan sözlemekde aýyplamagy netijesinde, kongres komitetleri iki tarapy hem öz diýýän zatlaryny tassyklaýan subutnama bermäge çagyrdylar.
Wekiller öýüniň Aňtaw maglumatlary komiteti Ak tamdan, eger bar bolsa, Trampyň fewral aýynda nahar başynda Komiý bilen eden gürrüňiniň ýazgysyny bermegini sorady.
Kominiň sözlerine görä, Tramp şonda ondan Federal derňew býorosynyň ozalky kömekçisi Maýkl Fliniň Russiýa bilen gatnşygy babatdaky derňewini bes etmegi sorapdyr.
Tramp geçen aý twitterde ol gepleşigiň ýazgy edilendigini ýaňzytdy, ýöne şondan bäri bu meselede gaçalak edýär.


text:
ABŞ-nyň Pensilwaniýa ştatynyň Seuikli şäheriniň ýaşaýjysy Raýmond Suklin 94 ýaşynyň içinde aradan çykandan soň, özüniň 37 million dollar möçberindäki baýlygyny Pittsburgdaky kommersiýa däl gurama haýyr-sahawat hökmünde bagyşlandygy onuň ýakynlaryna aýan bolýar. Bu täzelik onuň maşgala agzalaryny diýseň geň galdyrýar, çünki olar Raýmondyň beýle baýlygy barada hiç zat bilmeýän ekenler. Çünki ozalky harby gullukçy bütin ömrüni sada durmuşda ýaşap geçiren eken.
Raýmond çagalygyndan ejesiniň terbiýesini alyp, kakasynyň çagalyk ýyllarynda aradan çykandygy “Pittsburgh Post-Gazette” saýtynda bellenilýär. Aýal dogany Konnektikutda ýaşap, onuň bilen aragatnaşygy onçakly öwerlik bolmandyr. Raýmond mekdep-internatda okap, soňra Arizonanyň we Pensilwaniýanyň uniwersitetlerinde bilim alýar. Ol Ikinji jahan urşy ýyllarynda ABŞ-nyň kriminal barlaglar gullugynda watan öňündäki borjuny ýerine ýetirýär. Ol gullukdan soň, inžener-mehaniklik bilen gyzyklanýar.
Ol 1986-njy ýylda iki çagaly dul aýal Betti Hallete öýlenýär. Ol ömrüniň soňky ýyllaryny garrylar öýünde geçirýär. Raýmond 2014-nji ýylda aradan çykýar. Jemgyýetçilik zerurlygy üçin gönükdirilen bu serişdeler mälim edilenden soň, onuň ýakynlary juda geň galýarlar. Pittsburgyň kommersiýa däl guramasynyň gaznasynyň ýolbaşçysy, şol birwagtyň özünde onuň ýerine ýetiriji direktory Makswell King bu serişdeleriň gazna şu wagta çenli geçirilen serişdeleriň iň köpüdigini gürrüň berýär. Indi bu pullar Seuikli şäheriniň kitaphanasynyň abatlaýyş işlerine we beýleki zerurlyklar üçin ulanylar.
ABŞ-nyň Pensilwaniýa ştatynyň Seuikli şäheriniň ýaşaýjysy Raýmond Suklin 94 ýaşynyň içinde aradan çykandan soň, özüniň 37 million dollar möçberindäki baýlygyny Pittsburgdaky kommersiýa däl gurama haýyr-sahawat hökmünde bagyşlandygy onuň ýakynlaryna aýan bolýar. Bu täzelik onuň maşgala agzalaryny diýseň geň galdyrýar, çünki olar Raýmondyň beýle baýlygy barada hiç zat bilmeýän ekenler. Çünki ozalky harby gullukçy bütin ömrüni sada durmuşda ýaşap geçiren eken.


text:
Müsüriň harbylary uruş uçarlarynyň Sinaý ýarymadasynyň demirgazyk bölegindeki sufi metjidine edilen hüjümde ulanylan birnäçe maşyna hüjüm edendigini aýdýar.
Harbylaryň 25-nji noýabrdaky beýanatynda bu awtoulaglaryň “Yslam döwleti” toparynyň jeňçileridir diýip güman edilýän söweşijileriň bir gün ozal, El-Ariş welaýatynyň 40 kilometr uzaklygyndaky Bir al-Abd şäherinde hüjüm eden metjidiniň golaýynda bolandygy aýdylýar.
Häkimiýetler 24-nji noýabrda jeňçileriň juma namazy mahalynda partladyjy enjamlar we hüjüm ýaraglary bilen amala aşyran hüjümleri netijesinde azyndan 235 adamyň öldürilendini, 109 adamyň ýaraly bolandygyny aýtdylar.
Şu aralykda, Müsüriň prokurorlary hüjüm netijesinde ölenleriň sanynyň 305-e barandygyny, olaryň arasynda 27 çaganyň hem bardygyny aýtdy.
Prokuraturanyň beýanatynda bu hüjüme gatnaşanlaryň 25-30 çemesi adamdygy, olaryň YD ekstremist toparynyň baýdagyny galdyrandygy aýdylýar. Ölenlerden başga, hüjümde 128 adamyň ýaraly bolandygy habar berilýär.
Bu yslamçy ekstremistleriň häzirki zaman Müsüriniň taryhynda gurnan iň ganly hüjümi diýip bilinýär.
Hüjümiň jogapkärçiligini bada-bat öz üstüne alan bolmady. Emma häkimiýetler bu hüjümi YD ekstremist toparynyň ýerli bölüminden görýärler. Sünni yslam ekstremistleri, şol sanda YD jeňçileri sufileri dinden çykan hasaplaýarlar.
Harbylar 2013-nji ýylda “Musulman doganlygyny” häkimiýetden agdaranyndan soň, Müsür Sinaý ýarymadasyndaky YD toparçagy tapyndan ýolbaşçylyk edilýän pitneçilige garşy söweşýär.
Sinýada emele gelen petik netijesinde ýüzlerçe adam öldürildi. Ýurduň hristian azlygyny gorkuzmak üçin ybadathanalarda gany partlamalarywe howpsuzlyk güýçlerine garşy ýaragly gurnamak bilen,jeňçiler Müsüriň beýleki künjeklerinde hem hüjümlerini ýygjamlatdylar.
Müsüriň hökümeti 24-nji noýabrdaky ganly hüjümden soň üç günlük ýas yglan etdi.
Müsüriň prezidenti Abdel Fattah al-Sisi bu hüjümden gysga wagt soň adatdan daşary howpsuzlyk maslahatyny çagyryp, "Bu terror aktyna şol terrorçylara garşy berk güýç bilen jogap bermek” wadasyny berdi.
"Sinýada bolup geçýän zatlar biziň terrorçylyga garşy edýän tagallalarymyzyň hakyky şöhlelenmesi bolup durýar, biz söweş gurýarys we biz özümiz bilen söweşýäris” – diýip, Sisi döwlet telewideniýesinde berlen beýanatynda aýtdy.
"Müsür regionyň adyndan we bütin dünýäniň adyndan terrorizme garşy durýa” diýip, Sisi aýtdy. “Şu sebäpden bu bolýan zatlaryň ählisi biziň terrorizme garşy alyp barýan göreşimizi, öz sebitmizde galan zatlary weýran etmek maksadyndan ugur alýan aýylganç jenaýatçylary duruzmak üçin görýän çärelerimizi goýdurmak üçin edilýär.”
“Associated Press” üç sany polisiýa ofiserine salgylanyp, hüjümçileriň üç sany ýolsuz ýerden sürülýän maşynly gelip, metjidiň daşynda partlaýjylary ýanadygyny we soňra onuň içine zabt edendigini, juma namazyna duran adamlary oka tutandyklaryny habar berdi.
Metjidiň esasy ruhanysy şeýh Mohamed Abdel Fatah Zowraik metjidiň içine hüjüm edenleriň ondan gowrak bolandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp bu hüjümi ýazgardy we Sisä gynanç bildirmek üçin telefon etdi.
"Dünýä terrorizme çydamlylyk edip bilmez, biz olary harby güýç bilen ýeňmeli hem-de olaryň saklanyp galmagyna esas berýän ekstremist ideologiýasyny puja çykarmaly” diýip, Tramp twitterde ýazdy.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen ýurdumyzda ähli ulgamlar boýunça uly üstünliklere eýe bolunýar. Häzirki döwürde oba hojalyk ulgamy dünýä ykdysadyýetinde möhüm orny eýeleýär. Gahryman Arkadagymyzyň ýurdumyzda oba hojalygyny ösdürmek boýunça giň gerimli işlere badalga bermegi netijesinde bu pudagy ýokary girdejili ulgama öwürmek babatda möhüm işler durmuşa geçirilýär. Oba hojalygy milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri bolup, onuň sazlaşykly ösmegine möhüm ähmiýet berilýär. Oba-senagat toplumyna uly möçberde maýa serişdeleri goýulýar. Bu bolsa, ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmäge hem-de umuman, döwletimiziň ykdysady taýdan ösmegine, ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam edýär.
Hormatly Prezidentimiz “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly ajaýyp eserinde: “Söwda-hünärmentçilik şäherleriniň, kerwensaraýlaryň ýakynynda giň ekinzarlyklar, dürli görnüşli daýhançylyk önümleriniň önümçiligi döräpdir” diýip bellemek bilen, ekerançylygyň, oba hojalygyň ata-baba asylly, arassa we halal kär bolandygyny nygtaýar. Dogrudanam, halkymyzyň baý daýhançylyk tejribesi bar. Pederlerimiz tebigy gözellikleri artdyrmak we datly miweleriň, gök önümleriň bol hasylyny ýetişdirmek üçin köp zähmet çekipdirler. Daýhançylyk ylmy edil beýleki ylymlar ýaly türkmenleriň arasynda rowaç bolan, giňden öwrenilen we özleşdirilen ugurlaryň biri bolupdyr. Şonuň üçin hem bu ugurdan örän köp tejribe toplanypdyr. Ylmy maglumatlara görä, ak bugdaýyň ata Watany Türkmenistan hasaplanýar. Halkymyzyň daýhançylyk tejribesi nesilden-nesle geçip gelipdir. Henizem oba ýerlerinde daýhançylyk tejribesiniň ata-baba ýörelgesine pugta eýerýän ýaşulularymyz bar. Olardan köp zatlary öwrenip, iş ýüzünde durmuşa ornaşdyrmaga we ýerden bol hasyl öndürmäge ähli mümkinçilikler bar. Pederlerimiziň daýhançylyk tejribesinde gyzykly we ähmiýetli maglumatlaryň birnäçesi bar:
“Alma nahalyny oturtjak bolsaň, onuň töweregine deňiz soganyny ek, miwesine gurçuk degmez. Eger onuň aşagyna gyzyl gülleri ekseň, alma miwesi gyzyl öwser.
Üzümi ter saklamakda arpanyň ähmiýeti uludyr. Üzüm hoşasyny arpanyň üstünde goýsaň, ol durkuny üýtgetmeýär, her gün ter üzümleri edil şahasyndan ýolup iýýän ýaly bolarsyň.
Behini uzak wagtlap ter saklamak isleseň, ony agaç ýonuşgalarynyň ýa-da sypalyň üstünde goýuň!
Garpyz çigidini bala we süýde ezip, soňra ekseň, hasyly örän süýji bolar.
Injir ekjek bolsaň, ony ilki bir günläp, duzly suwa ýatyrmaly. Soňra oturtjak ýeriňe sygryň dersini döküp, şol ýere oturtmaly. Bu injiriň tagamy şeýle bir datly bolar.
Nar agajynyň töweregine reýhan ekseň, miwesi köpeler.
Reýhan ekmek isleseň, onuň çukuryna az-owlak çäge döküp, daş-töweregine arpa ek. Çünki arpa reýhanyň köküni berkidýär.
Gowy hilli sogan almak üçin tohumynyň gabygyny aýryp ek.
Tut agajynyň aşagyna deňiz soganyny ekseň, düýbi berkäp, ösüşi güýçlener”.
Şeýle maglumatlaryň her biri ata-babalarymyzda uly daýhançylyk tejribesiniň bolandygyny görkezýär. Hut şonuň üçin hem tebigy taýdan bereketli bolan türkmen topragy eli süýji daýhanlarymyzyň yhlasy bilen has-da behişdi mekana, näz-nygmatly diýara öwrülipdir.
Biz ata Watanymyzyň kuwwatly ösüşini üpjün etmekde, ilatymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmakda uly tutumlary durmuşa geçirýän Gahryman Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak, belent tutumly işleriniň hemişe rowaç bolmagyny arzuw edýäris!
Şemsi Bapbiýew,
S.A.Nyýazow adyndaky TOHU-nyň mugallymy.


text:
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy 1992-nji ýylyň 18-nji awgustynda ykdysady subýektleriň maliýe ýagdaýyny has-da pugtalandyrmak, ilatyň hem-de hojalyk işleri bilen meşgullanýan şahslaryň dünýä derejesinde ýola goýlan ätiýaçlandyrma hyzmatlaryna bolan isleglerini aňrybaş doly kanagatlandyrmak maksady bilen döredildi. Guramanyň esasy wezipesi döwletiň ätiýaçlandyryş syýasatyny durmuşa geçirmek, fiziki we ýuridik şahslary emläk, şahsy we jogapkärçilik bähbitlerini ätiýaçlandyryş goragy bilen üpjün etmekden ybaratdyr.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy “Ätiýaçlandyryş hakynda” Türkmenistanyň kanunynyň, Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy hakyndaky Düzgünnamanyň, şeýle hem Türkmenistanyň Maliýe ministrligi tarapyndan berlen ygtyýarnamanyň esasynda hereket edýär. Guramanyň düzüminde Türkmenistanyň ähli künjeklerinde ýerleşen 41 sany özbaşdak ätiýaçlandyryş guramalary bardyr.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy häzirki wagtda müşderlere hökmany ätiýaçlandyryşyň 6 görnüşini we meýletin ätiýaçlandyryşyň 40 görnüşini hödürleýär. Ätiýaçlandyryş hyzmatlary halkara ätiýaçlandyryş bazaryna gabat gelýän ülňülere laýyklykda ýerine ýetirilýär. Şol sanda ýurdumyzyň ykdysady bähbidini goramakda halkara ätiýaçlandyryş tejribesi ulanylýar.
Gurmanyň döredilen gününden häzirki wagta çenli ätiýaçlandyryş guramasy ätiýaçlandyryş işlerini kämilleşdirmek boýunça baý iş tejribesini toplady.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen tassyklanan Türkmenistanda ätiýaçlandyryş işini ösdürmek boýunça amala aşyrylmaly çäreleriň 2011-2015-nji ýyllar üçin Maksatnamasyna laýyklykda täze ätiýaçlandyryş önümlerini işläp taýýarlady we hereket edýän ätiýaçlandyryş önümlerini kämilleşdirdi. Bu Maksatnamanyň ýerine ýetirilmegi ýurdumyzda ätiýaçlandyryş bazarynyň ösmegine uly itergi berdi.
Iri töwekgelçilikleri ätiýaçlandyrmagy amala aşyrmak bilen, Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy ýurdumyzda alnyp barylýan iri maýa goýumly taslamalara we iri desgalara ykdysady goragy kepil geçýär hem-de ykdysadyýetimize uly goşant goşýan pudaklaryň ykdysady durnuklylygyny üpjün edýär.
Şu günki günde guramanyň merkezi edarasynda we welaýat guramalarynyň hemmesinde täze enjamlar bilen enjamlaşdyrylan programma üpjünçiligi ornaşdyryldy. Bu bolsa maglumaty netijeli alyşmaga mümkinçilik berýär. Bu programma üpjünçiliginiň esasy artykmaçlygy bolsa onuň maglumatlaryň goragyny üpjün edýänligidir. Bu ulgamyň ornaşdyrylmagy onlaýn usulynda ätiýaçlandyryş guramalarynyň arasynda maglumat alyş-çalşygyny ýeňilleşdirýär. Ol bolsa wagtyň tygşytlanmagyna we gerekli maglumaty öz wagtynda ulanylmagyna getirýär. Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasyna programma üpjünçiliginiň girizilmegi bilen welaýat, şäher we etrap guramalarynyň arasynda elektron resminama dolanyşygyny amala aşyrýar.
Döwletiň ätiýaçlandyryş ulgamynda özgertmeler örän wajypdyr. Sebäbi ykjam ösüp barýan ýurt halkara standartlarynyň ähli taraplaryny öz içine almalydyr. Watanymyzda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeler ätiýaçlandyryş işleriň depgininiň ýokarlanmagyna we geriminiň giňelmegine getirýär. Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy döwletiň ätiýaçlandyryş barada syýasatyny durmuşa geçirmek bilen, geljekde hem fiziki we ýuridik şahslaryň bähbitlerine, şeýle hem döwletimiziň ykdysadyýetiniň durnukly ösmegine täsir edip biljek töwekgelçiliklerden goramagy yzygiderli üpjün eder. Şu maksat bilen ätiýaçlandyryşyň täze usullary döredilýär.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasynyň hünärmenleri öz işlerini döwrüň talabyna laýyk alyp barmak bilen, Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ykdysady pudagyň, hususan-da ätiýaçlandyryşyň öňünde goýan belent wezipelerini ýerine ýetirmek, milli ykdysadyýetiň, Watanymyzyň batly gadamlar bilen ösmegine goşant goşmak üçin bilimlerini we başarnyklaryny gaýgyrman zähmet çekerler.
Türkmenistanyň Döwlet ätiýaçlandyryş guramasy müşderileriň ählisi üçin ynamly hyzmatdaş bolup durýar. Töwekgelçilikler dünýäsinde ätiýaçlandyryş polisi bilen goragly bolmak – munuň özi biziň her birimiz üçin bähbitlidir.


text:
Yazly mekir uly hudayyoly berdi. Oña obadaky uly hem kici mollany cagyrdy. Uly molla taze alan yeñil mashyny bilen,Kici molla bolsa, kowush-messisini sharkyldadyp,pyyada geldi.Oye girensoñ jayyñ tori olaryñky boldy.Hudayyola cagyrylan adamlar gelip bashladylar. Bir zamandan giñ jay mahelleden hyryn-dykyn boldy. Sacagyñ ustunde gushuñ suydunden bashga memme zat bardy. Corek iyildi,cay icildi. El yuwuldy,nahar iyildi. Icleri yylan yalan yaly bolan tabaklar yygnaldy. Uly molla omyna bashlady. Ayatyñ orta gurpune yetende Uly mollañ umlemesi bilen Kici molla dowam etdirdi. Eller ikinji gezek yuzlere sylynansoñ iki mollañ ortasyna bir kicijek duwuncek patlap dushdi. Uly molla oña elini yetirdi. Kici molla-da duwuncegiñ bir gulagyndan tutdy. Pully yaglyk iki mollañ arasynda o yana, bu yana suyshup bashlady. Ahyry mollalar aydysharman boldylar. Gor,bak,name diyerler.
Uly molla-
Dilime soz geldi bir zat diyesi,
Al bari,duwuncek meñki bolmaly.
Maña umzuk atyp,goydy eyesi,
Al bari,duwuncek meñki bolmaly.
Kici molla-
Yurekdaki sozum sybana yetdi,
Shu pully duwuncek meñki bolmaly.
Saña umzuk atyp,maña seretdi,
Shu pully duwuncek meñki bolmaly.
Uly molla-
Sypdyrmany tersoturun,nokadyn
Ayatyñ yaryny ozum okadym,
Sen telim sozleri goshdyñ,dokadyñ,
Al bari,duwuncek meñki bolmaly.
Kici molla-
Ayatyñ yaryny menem okadym,
Sypdyran daldirin otur,nokadyn,
Yadyñdan cykanny ozuñ dokadyñ,
Shu pully duwuncek meñki bolmaly.
Uly molla-
Owazym eshiden acylar gul-gul,
Sebabi yakymly,sen shony bilgil,
Sesiñ eshek sesi,meniñki bilbil,
Al bari,duwuncek meñki bolmaly.
Kici molla-
Seni goren,asla,gul,gul acylmaz,
Aklygyñy yhlas bilen ecilmez,
Sese-pese yetme,gunañ gecilmez,
Shu pully duwuncek meñki bolmaly.
Uly molla-
Perishde yok sakgalyñda,tuyuñde,
Donuñ suyrenip yor kelte boyuñda,
Yatsañ bolmayamy cykman oyuñde,
Al bari,duwuncek meñki bolmaly.
Kici molla-
Kelte diyme Huday beren boyumy,
Kemsitme sakgaly-melek oyuni,
Daraklap gorduñmi gylym-tuyumi,
Shu pully duwuncek meñki bolmaly.
Elkyssa,bular goshgyny tamam etdiler. Emma,dawalar tamam bolmady. Mollalar hasanaklachyp yerlerinden turdylar. Iki eliñ ayasyndaky pully duwuncek yyrtylara gelip cekilyardi. Bir calyp duwulen duwuncek cignap,cozer yaly bolmady. Uly molla ici sherebeli suwa yatyrylan hyyarly tarelkany Kici mollañ yuzune gapgardy. Kici molla-da ici sogan,pomidor salatly dash tarelkany Uly ,ollañ mañlayyna urdy. Mollalaryñ geyimleri durli reñke boyaldy. Pully duwuncek hali hem iki eliñ penjesinden sypanokdy.
( yzy 2 bolekde)
Lki molla ( 1 ). satira
Yazly mekir uly hudayyoly berdi. Oña obadaky uly hem kici mollany cagyrdy. Uly molla taze alan yeñil mashyny bilen,Kici molla bolsa, kowush-messisini sharkyldadyp,pyyada geldi.Oye girensoñ jayyñ tori olaryñky boldy.Hudayyola cagyrylan adamlar gelip bashladylar. Bir zamandan giñ jay mahelleden hyryn-dykyn boldy. Sacagyñ ustunde gushuñ suydunden bashga memme zat bardy. Corek iyildi,cay icildi. El yuwuldy,nahar iyildi. Icleri yylan yalan yaly bolan tabaklar yygnaldy. Uly molla omyna bashlady. Ayatyñ orta gurpune yetende Uly mollañ umlemesi bilen Kici molla dowam etdirdi. Eller ikinji gezek yuzlere sylynansoñ iki mollañ ortasyna bir kicijek duwuncek patlap dushdi. Uly molla oña elini yetirdi. Kici molla-da duwuncegiñ bir gulagyndan tutdy. Pully yaglyk iki mollañ arasynda o yana, bu yana suyshup bashlady. Ahyry mollalar aydysharman boldylar. Gor,bak,name diyerler.
-
wagt
2 months ago
- Hehe. Sag bolay agam. Şun-a oñardyñ.
-
Maneger.
2 months ago
- Mbah,ýaman gyzykly ekenaý. Uruşly kunfu görūp durkam ýarsyna ýetende tok öçen ýaly bolup gitdim, dowamyna garaşýarys.
-
Wirus 1
2 months ago
- Hakyky zat.
-
Gowjam
2 months ago
- Heh...mollalaram pul ucin her zat etjekler...juk juk jukkk


text:
Soňky dört günüň dowamynda Türkmenistanyň Daşoguz welaýatynda azyk harytlarynyň azyndan 20% gymmatlandygyny, Azatlyk Radiosynyň bu sebitdäki çeşmeleri habar berýärler.
“Ýekşenbe güni 3 manatdan satylan harytlaryň nyrhy şu gün 4 manada ýetdi. Kartoşkanyň bir kilogramy öň 2,5 manada durýardy, häzir 3 manada ýetdi. Bir kilogram alma öň 3 manat bolsa, indi 4 manada durýar. Öň 1 kilogramy 4 manada barabar bolan süýjiler indi 17 manatdan satylýar. Iň arzan zatlaryň bahasy şu. Gowy hilli harytlary sorap hem görmedim” diýip, adynyň efirde agzalmazlygyny soran çeşmämiz aýdýar.
Şeýle-de, ol balygyň 1 kilogramynyň bahasynyň 15-16 manatdan satylýandygyny aýdyp, munuň ýaşaýjylaryň aglabasy üçin elýeterli däldigini belleýär.
“Welaýatda işsizlik giňden ýaýran. Diňe bir adamyň aýlygyna garaşly maşgalalaryň sany bolsa sanardan kän. Bu gymmatlamalar adamlaryň eklenjini, gün-güzeranyny has-da kynlaşdyrýar” diýip, çeşmämiz aýdýar.
Beýleki tarapdan, Azatlygyň Aşgabatdaky çeşmesi soňky iki günüň dowamynda paýtagtyň bazarlarynda Täze ýyl baýramçylygy mynasybetli getirilen harytlaryň käbiriniň arzanlandygyna ünsi çekip, munuň adamlar üçin garaşylmadyk ýagdaý bolandygyny aýdýar.
Bellenmegine görä, arzanlan harytlaryň arasynda täze ýyl oýnawaçlary, Gazagystandan we Russiýadan getirilen ýokary hilli un hem-de dürli miwelerden öndürilen şire suwlary bar.
“Bir kilogram unuň bahasy öň 5 manat bolsa, indi 50 teňňe arzanlap, 4,5 manat bolupdyr. 120 manatdan satylan oýnawaçlar bolsa, 80-90 manatdan satylýar. Miwelerden öndürilen soklar öň 4,20 manatdan satylyp, häzir 3,20 manada durýar” diýip, Aşgabatda ýaşaýan ýazyjy we synçy Amanmyrat Bugaýew aýdýar.
Aşgabadyň “Mir bazarynda” söwda-satyk bilen meşgullanýan telekeçileriň ençemesi bu arzanlamanyň sebäplerini bazarda alyjynyň sanynyň azlygy bilen baglanyşdyrýarlar.
“Harytlarymyz geçenok. Ilatda nagt puluň ýetmezçilik edýändigi sebäpli, bazarda alyjy az. Täze ýyl baýramçylygyndan öň satyn alan harytlarymyzyň iň soňky ulanyş möhleti golaýlap barýar. Harytlarymyzy satyp bilmän zyňanymyzdan, alaçsyz eden çykdajymyzyň belli bir bölegine satjak bolýarys. Şonuň üçin käbir harytlaryň bahasyny aşaklatdyk” diýip, özüni Durdy diýip tanyşdyran 40 ýaşlaryndaky söwdagär aýdýar.
Daşoguzda azyk harytlarynyň bahasynyň gymmatlamagy we paýtagtyň bazarlarynda söwdanyň derejesiniň peselmegi, Türkmenistanda ilata “mugt” berilýän ýeňillikleriň ýatyrylan, býujet işgärleriniň köpçülikleýin işden boşadylýan, aýlyklaryň köplenç wagtynda berilmeýän, bankomatlarda nagt puluň ýetmezçilik edýän we dollaryň “gara bazardaky” nyrhynyň 12 manada ýeten döwründe bolup geçýär.
Ekspertler Türkmenistanyň garaşsyzlyk ýyllaryndaky iň agyr ykdysady krizisini başdan geçirýändigini we muňa dünýäde nebit-gaz nyrhlarynyň arzanlamagyndan başga, dürli proýektlere ýatyrylýan uly maýalaryň hem sebäp bolandygyny aýdýarlar.
Geçen ýylyň noýabr aýynda Halkara walýuta fondy soňky görlen çärelere garamazdan, Türkmenistanyň çykdajy harajatlarynyň girdejilerinden agdyk bolup galýandygyny aýdyp, Aşgabada “döwlet inwestisiýa harajatlaryny” kem-kemden, ýöne düýpli azaltmagyny” maslahat beripdi.
Muňa garamazdan, türkmen hökümeti gymmatbaha gurluşyk obýektlerini, myhmanhanalary we golf meýdançalaryny gurmak baradaky planlaryny “uly buýsanç” bilen ilata äşgär etmegi dowam edýär. Türkmen mediasynda hem, ne ýokarda agzalan ykdysady kynçylyklar, ne-de olaryň ilata ýetirýän täsirleri barada mesele gozgalýar.


text:
Indeterminizm
INDETERMINIZM (lat. In-sözün öňünden gosulyp, ýoklygy aňladýar we determinizm-sebäplik arabaglanşygynyň obyektiwligini (ontologik I.) ýa-da ylymda sebäplilik jähtden düşündirişiň akyl ýetiriş gymmatyny (metodologik I.) inkär edýän filosofik taglymat we metodolik poesiýa. Adamyň erk-işleginiň şertlenilenligi, adamyň öz eden etmişleri üçin jogapkärçiligi badaky problemalar boýunça I. we beterminizm (seret) biri-birine garşy durýan konsepsiýa hökmünde öne çykýar. I. erk-islege awtonom güýç hökmünde öne çykýar. I. erk-islege awtonom güýç hökmünde garaýar hem-de sebäplilik prinsipleri adamyň özüni alyp barşyny düşüňdirmekde ulanyp bolmaz diýip tassyklaýar, determinism tarapdarlaryny fantalizme aýyplaýar. Emma weli “Dterminizmin fatalizmi nazarda tutýanlyg-a beýlede dursun., gaýtam ol paýhasly hereket etmek üçin esas berýär “ (Lenin B.I. Eserler, 4 neşirden terjime, 1 tom, 463 sah.). Häzirki zaman burjuaz filasofiýasynda I-iň dürli formalary ýaýrandyr. Mysal üçin, Badenin neokantçylyk mekdebi determinizm prinsipini diňe tebigat hakyndaky ylym bilen çäklendirýän we onuň “ruh hakyndaky ylymlar” barada ulanylmagyny inkär edýärdi. Neopozitiwizm pragmatism we personalizm dterminizmi diňe logiki sfera bilen çäklendirmäge synansýarlar. Häzirki zaman kwant fizikasynyň ösmegi netijesinde I. we determinzm aýratyn-da aktual problema öwrüldi, determinism aýratyn-da aktual problema öwrüldi. Klassyky determinism prinsiplerinin mikrodunýade bolup geçýän proseslere häsiýetlendirme bermek üçin ýaramaýanlygy belli edildi. Şoňa göräde kwant teoriýasynyň esasy kanunlayny I. we agnostizm ruhunda düşündirjek bolup synanşylyp başlandy elektronyň erkin hereketi hakyndaky ek-tuk mikrohoadasynyn teologik güýçler arkaly dolandyrylýanlygy hakyndaky ideýalar I-iň ýüze çykmasydyr. Dialektiki materalizm I-I inkar etmek bilen bilelikde, determinz hakynda dowam edip gelen ozalky mehanistik düşünjeleriň ýeterlik däldigini görkezýän hem-de häzirki zaman tebigat5 we jemgyýetçilik ylymlarynyň gazanan üstünlikleri esasynda determinz hakynda täze, jemlenen düşünjäni formirleýar


text:
ABŞ-nyň ady belli senatory, Senatyň ýaragly güýçler boýunça komitetiniň ýolbaşçysy Jon Makkeýniň (John McCain) beýnisinde rak keseli anyklandy diýip onuň lukmanlary 19-njy iýulda aýtdylar.
Lukmanlaryň aýtmagyna görä, 80 ýaşly Makkeýnde glioblastoma çişi anyklanypdyr we ol geçen hepdede operasiýa edilip aýrylypdyr.
Senator we onuň maşgalasy bejergi usulyny saýlaýarlar, şol sanda himiýa we radiasiýa terapiýasyny geçirmek mümkinçiligine seredýärler diýip, lukmanlar habar berdi.
Makkeýn Arizonadaky öýünde bejergi alýar. Lukmanlar onuň “geň derejede gowy” aýaga galýandygyny we saglyk ýagdaýynyň örän gowudygyny bellediler.
Jon Makkeýn 2008-nji ýylda Respublikan partiýasyndan ABŞ-nyň prezidenti wezipesine dalaş edipdi. Ol ABŞ-nyň harby meseleleri we Orsýet boýunça tejribeli syýasatçy hasaplanýar.Makkeýn harby pilot bolan döwründe Wýetnamda ýesir düşüp, bäş ýarym ýyllap, tussaglykda bolupdy.