text:
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi
2018-nji ýylyň 7-nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi, onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi, Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine seredildi.
Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, şu ýylyň sekiz aýynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat bermek üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi.
Wise-premýer şu ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda milli ykdysadyýetimiziň ösüşiniň netijeleri barada hasabat berdi. Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeler netijesinde, hasabat döwründe milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda ýokary önümçilik görkezijileri gazanyldy, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi ýokarlanýar.
Makroykdysady görkezijilere laýyklykda, jemi içerki önüm 6,2 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 4,4 göterim ýokarlandy.
Hasabat döwründe bölek-satuw haryt dolanyşygy 19,5 göterim artdy.
Geçen ýylyň degişli döwrüne görä, ortaça aýlyk zähmet haky 9,2 göterim ýokarlandy. Býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi.
Hasabat döwründe rejelenen görnüşindäki Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde ýurdumyz boýunça durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň 77-siniň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 32-siniň, 223,5 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşyk işleri alnyp baryldy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlarynyň möçberi 1 milliard 201,1 million manada barabar boldy.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynyň durnukly we okgunly ösüşini üpjün etmek üçin anyk çäreleri görmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Ýurdumyzy senagatlaşdyrmak maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegi, elektron senagatynyň ösdürilmegi, täze iş orunlarynyň döredilmegi, maýa goýum işiniň işjeňleşdirilmegi ýakyn geljek üçin işiň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Sanly ykdysadyýete tapgyrlaýyn geçmek hem esasy wezipeleriň hatarynda durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow munuň toplumlaýyn çäreleriň geçirilmegini talap edýändigini aýdyp, wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.
Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz işde goýberen kemçilikleri üçin, “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň başlygy P.Allagulyýewi eýeleýän wezipesinden boşatdy. Bu bankyň ýolbaşçysynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirmek “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň başlygynyň orunbasary Ş.Nepesowyň üstüne ýüklenildi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän nebitgaz toplumynda şu ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşy boýunça meýilnama 100,8 göterim, nebiti gaýtadan işlemek baradaky meýilnama 103, 6 göterim, tebigy gazy eksport etmegiň meýilnamasy 101,1 göterim ýerine ýetirildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, benziniň öndürilişiniň ösüş depgini 102,3 göterime, dizel ýangyjyny öndürmegiň ösüş depgini 100,3 göterime, polipropileniň öndürilişiniň ösüş depgini 101,9 göterime, maýa goýumlaryny özleşdirmegiň ösüş depgini 120,4 göterime deň boldy.
Şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň meýilnama laýyklykda alnyp barylýandygy barada habar aýdyldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşi hem-de eksport kuwwatynyň pugtalandyrylmagy üçin ýurdumyzyň uglewodorod serişdeleriniň has netijeli peýdalanylmagyny üpjün etmäge gönükdirilen “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasynyň” durmuşa geçirilişiniň meselelerine ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz ýangyç-energetika toplumynyň düzüm bölümlerinde işleriň ýagdaýyny ýene-de bir gezek düýpli seljermegi hem-de nebiti we gazy çykarmagyň hem-de gaýtadan işlemegiň mukdaryny artdyrmak üçin bar bolan ätiýaçlyklaryň netijeli peýdalanylmagyny üpjün etmegi talap etdi. Wise-premýere nebitgaz pudagyny mundan beýläk-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän nebit we gazhimiýa önümlerini çykarmak boýunça täze önümçilikleri döretmäge degişli görkezmeler berildi.
Milli Liderimiz ählumumy energetika howpsuzlygynyň täze gurluşyny kemala getirmek, sebitiň döwletleriniň arasynda özara bähbitli söwda-ykdysady gatnaşyklary berkitmek babatda TOPH taslamasynyň uly halkara ähmiýetini belledi hem-de täze energetika geçirijisiniň gurluşygynyň barşyny hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz nebitgaz ulgamynyň işindäki kemçilikleri aýdyp, wise-premýer M.Meredowa berk käýinç yglan etdi hem-de pudakda amala aşyrylýan özgertmeleri işjeňleşdirmegi, ýangyç-energetika toplumynyň netijeli işlemegini ýola goýmak boýunça gysga möhletde anyk çäreleri görmegi berk talap etdi.
Döwlet Baştutanymyz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändikleri üçin “Türkmennebit” döwlet konserniniň başlygy D.Hajyýewe berk käýinç hem-de “Türkmengaz” döwlet konserniniň başlygy M.Arçaýewe käýinç yglan etdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, şeýle hem möwsümleýin oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi.
Umuman, obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 104,6 göterime deň boldy. Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 104,7 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 104 göterime, “Türkmenatlary” döwlet birleşigi boýunça 105,4 göterime deň boldy.
Oba hojalyk toplumyna degişli ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça maýa goýum serişdelerini özleşdirmek baradaky meýilnama 161,3 göterim berjaý edildi.
Häzir ýurdumyzyň welaýatlarynda güýzlük bugdaý ekişi dowam edýär. Şunuň bilen birlikde, Ahal, Lebap we Mary welaýatlarynda pagta ýygymy möwsümine guramaçylykly girişilip, bellenilen meýilnamalary ýerine ýetirmek üçin degişli guramaçylyk işleri amala aşyrylýar.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, obasenagat toplumyny mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürmek, ýurdumyzda dürli oba hojalyk önümleriniň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça öňde durýan wezipeleriň möhümdigine ünsi çekip, bu barada wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere pagta ýygym möwsümini hem-de güýzlük däne ekişini bellenilen möhletlerde geçirmek bilen bagly birnäçe anyk tabşyryklary berip, oba hojalyk möwsümlerinde ulanylýan beýleki tehnikalara tehniki taýdan hyzmat etmek boýunça meselelere aýratyn üns bermegi talap etdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän ulgamlarynda 2018-nji ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Hasabat döwründe Senagat ministrligi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 113,7 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 112,1 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Dokma senagaty ministrligi boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 126 göterim ýerine ýetirildi we 127,2 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Şu ýylyň sekiz aýynda haly we haly önümlerini dokamagyň meýilnamasy 123,6 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 108,3 göterime barabar boldy.
Hasabat döwründe “Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça önüm öndürmegiň meýilnamasy 100 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 106,7 göterime deň boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça önümçilik meýilnamasy 102 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 123,8 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, senagat toplumyny ösdürmegiň strategiýasynda bellenilen meýilnamalaýyn çäreleriň gyşarnyksyz ýerine ýetirilmeginiň zerurdygyny belledi. Senagat ulgamynyň kärhanalarynyň kuwwatyny artdyrmak, önümçilikleri iň täze tehnologiýalar, zawodlary we fabrikleri dolandyrmaga hojalygyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmagyň meselelerini üns merkezinde saklamak möhümdir. Milli Liderimiz içerki we daşarky bazarlary yzygiderli öwrenmegiň wajypdygyny aýdyp, wise-premýere gözegçilik edýän düzümlerinde okgunly ösüşi üpjün etmek üçin netijeli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar — awgust aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 113,2 göterim berjaý edilip, 114,7 göterim ösüş depgini gazanyldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 100,1 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 108,9 göterime barabar boldy.
Energetika ministrligi boýunça öndürilen önümleriň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 119,8 göterim ýerine ýetirildi. 2018-nji ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda 15 milliard 475 million 384 müň kilowat-sagat elektrik energiýasy öndürildi.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe öndürilen önümiň we ýerine ýetirilen işleriň hem-de hyzmatlaryň meýilnamasy 100,2 göterim berjaý edilip, 101 göterim ösüş depgini üpjün edildi.
Soňra wise-premýer Aşgabat şäherini ösdürmek boýunça amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.
Şeýle hem hasabatyň dowamynda milli ykdysadyýetimizde möhüm pudaklaryň biri bolan energetika senagatyny ösdürmek ugrunda alnyp barylýan işler barada hem habar berildi. Eziz Diýarymyzyň geljekki ösüşleri bilen baglylykda elektrik energiýasyna bolan zerurlygyň artjakdygy nazarda tutulyp, kabul edilen “Türkmenistanyň elektrik energetikasy pudagyny ösdürmegiň 2013 — 2020-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyna” laýyklykda, ýurdumyzyň ähli künjeklerinde täze elektrik stansiýalary hem-de elektrik geçirijileri guruldy. Mundan başga-da, wise-premýer her ýylyň sentýabr aýynyň ikinji şenbesinde ýurdumyzda giňden bellenilýän Energetika senagatynyň işgärleriniň güni mynasybetli geçirilmegi göz öňünde tutulýan çäreler barada hem hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň baş baýramyna — Garaşsyzlyk gününe çenli az wagtyň galandygyny belläp, Aşgabady has-da abadanlaşdyrmak, şäher düzümini ösdürmek boýunça işleri dowam etmegiň möhümdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz paýtagtymyzyň etraplaryny abadanlaşdyrmak işine jemagat hojalygynyň kärhanalaryny hem-de telekeçileri çekmegi tabşyrdy.
Milli Liderimiz Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasynyň amala aşyrylmagyny, ýurdumyzyň şäherlerinde we obalarynda ýaşaýyş-durmuş maksatly desgalary gurmagyň meýilnamasynyň ýerine ýetirilmegini, şäheriň inženerçilik-tehniki gulluklarynyň bökdençsiz işlemegini, jemagat hojalyklarynyň takyk we sazlaşykly işiniň üpjün edilmegini hemişe gözegçilikde saklamagyň möhümdigine wise-premýeriň ünsüni çekip, bu babatda anyk görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen energetikleriniň bu wezipeleri üstünlikli amala aşyryp, elektrik energiýasyny öndürmekde, energetika desgalaryna hyzmat etmekde hem-de olardan netijeli peýdalanmakda gujur-gaýratlaryny gaýgyrman, öňde goýlan wezipeleri üstünlikli berjaý etmäge saldamly goşant goşjakdyklaryny belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Energetika senagatynyň işgärleriniň hünär baýramy mynasybetli bellenilen ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek barada wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabatda bellenilişi ýaly, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça haryt dolanyşygynyň umumy möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 5,4 göterim artdy, öndürilen önümiň mukdary 2,5 göterim ýokarlandy.
Hasabat döwründe Döwlet haryt-çig mal biržasynda söwda geleşikleriniň 166-sy geçirilip, şolarda 16 müň 250 şertnama hasaba alyndy.
Söwda-senagat edarasy tarapyndan 2018-nji ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda ýerine ýetirilen hyzmatlaryň mukdary, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 12,8 göterim artdy. Hasabat döwründe 14 sergi we 13 maslahat geçirildi.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça ýylyň başyndan bäri senagat önümlerini öndürmekde ösüş depgini 40,2 göterime, oba hojalyk we azyk önümlerini öndürmekde ösüş depgini 36,9 göterime deň boldy. Söwda dolanyşygy 1,6 göterim artdy, ilata edilýän hyzmatlar ulgamynda ýerine ýetirilen işler 1,9 göterim ýokarlandy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda ykdysady özgertmeleriň dowam edýän döwründe söwda ulgamyny guramagyň esasy ýörelgelerinde düýpli özgerişlikleriň bolup geçendigini belledi. Şol özgerişlikler hususy pudagyň agdyklyk etmegi bilen bazar häsiýetine, telekeçilik işjeňligine eýe bolup, jemi içerki önümiň artmagyna özüniň oňat täsirini ýetirdi.
Harytlary öndürijileriň we sarp edijileriň arasynda hojalyk gatnaşyklarynyň hil taýdan täze ulgamy döredildi, döwlet Baştutanymyz ony geljekde hem kämilleşdirip, ösdürmegiň zerurdygyny aýdyp, wise-premýeriň ünsüni azyk hem-de beýleki harytlaryň bolçulygyny döretmek üçin alnyp barylýan işlere berk gözegçilik etmegiň möhümdigine çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýylyň ahyryna çenli birnäçe uly çäreleriň göz öňünde tutulýandygy barada aýdyp, şolary ýokary derejede guramaçylykly geçirmäge hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmek barada wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýylynyň şygaryna laýyklykda, ylmy-amaly maslahatlaryň, dürli döredijilik duşuşyklarynyň we sergileriň, bäsleşikleriň, sahnalaşdyrylan çykyşlaryň hem-de milli medeni mirasy, türkmen halkynyň gadymy däp-dessurlaryny düýpli öwrenmäge we nesilden-nesle geçirmäge gönükdirilen aýdym-sazly dabaralaryň geçirilendigi bellenildi.
Aşgabatda dostlukly ýurtlaryň birnäçesiniň Medeniýet günleri geçirildi. Daşary ýurtlaryň Türkmenistandaky diplomatik wekilhanalary bilen bilelikde birnäçe çäreler guraldy.
Teatrlaryň, muzeýleriň, kitaphanalaryň we beýleki medeniýet edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça işler dowam etdirilýär.
Dünýä ülňülerine laýyklykda, ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işi kämilleşdirilýär, olar ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeleri beýan etmek boýunça işjeň iş alyp barýarlar.
“Oguz han” adyndaky “Türkmenfilm” birleşigi tarapyndan filmleriň birnäçesiniň önümçiligi tamamlandy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, medeniýet ulgamynyň edaralarynyň işini işjeňleşdirmegiň, ýokary hünärli işgärleri taýýarlamagyň, ýaş zehinleri ýüze çykarmagyň we olaryň döredijilik işini goldamagyň, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýere ýylyň ahyryna çenli baýramçylyk dabaralaryna hem-de şanly senelere gabatlanylyp meýilleşdirilen çärelere ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlyk görmek we geçirmek boýunça degişli görkezmeleri berdi.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň baş baýramy — Garaşsyzlyk güni mynasybetli paýtagtymyzda we welaýat merkezlerinde, ähli şäherlerde hem-de obalarda geçiriljek dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegiň wajypdygyny aýratyn nygtap, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow gözegçilik edýän ulgamlarynda ýanwar — awgust aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berip, 2018-nji ýylda neşir edilmegi meýilleşdirilen 200 görnüşli okuw kitaplarynyň we gollanmalarynyň 132 görnüşiniň neşir edilendigini aýtdy. Okuw maksatnamalaryny milli we halkara tejribesine laýyklykda kämilleşdirmek, okuw işlerine innowasion tehnologiýalary hem-de ylmyň gazananlaryny işjeň ornaşdyrmak boýunça işler geçirildi.
Hasabat döwründe ýurdumyzyň mekdep okuwçylary halkara ders bäsleşiklerinde 96 medala mynasyp boldular. Türkmen talyplary şeýle ýaryşlarda 24 medal gazandylar.
Halkara hyzmatdaşlygyň çäklerinde ýylyň başyndan bäri ýurdumyzyň bilim edaralarynyň 17-si bilen daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdepleriniň 18-siniň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda şertnamalara gol çekildi.
Ýurdumyzyň ylmy-barlag institutlarynda we ýokary okuw mekdeplerinde ylmy mowzuklaryň 245-si boýunça işler alnyp baryldy.
Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen Türkmenistanyň çägindäki taryhy-medeni ýadygärliklerde 2018 — 2021-nji ýyllarda ylmy-barlag we gazuw-agtaryş işlerini geçirmegiň döwlet maksatnamasyna laýyklykda, türkmen halkynyň gadymy maddy medeniýetine degişli gymmatly tapyndylaryň ençemesi ýüze çykaryldy.
Saglygy goraýyş ulgamynda Döwlet meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyrmasyndan gelip gowşan serişdeleriň mukdary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 140 göterim artdy, ýerine ýetirilen hyzmatlardan we ýerlenen önümlerden gazanylan serişdeleriň ösüş depgini 117 göterime we şypahana hyzmatlaryndan alnan girdejiniň ösüş depgini hem 117 göterime deň boldy.
Sport ulgamynda hem halkara gatnaşyklar ösdürilýär. Hasabat döwründe ýurdumyzda içerki ýaryşlaryň 105-si we köpçülikleýin-sport çäreleriniň 70-si geçirildi. Türgenlerimiz halkara ýaryşlaryň 71-sine, şol sanda dünýä çempionatlarynyň 9-syna gatnaşyp, 4 medala mynasyp boldular, Aziýa çempionatlarynyň 24-sine gatnaşyp, 64 medala eýe boldular we beýleki ýaryşlarda 82 medal gazandylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow jemgyýetimizde özgertmeleriň bilim ulgamy bilen berk arabaglanyşyklydygyny nygtady. Bilim ulgamy döwür bilen deň gadam urup, häzirki zamanyň maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalaryny özünde jemlemek bilen, ýaş hünärmenleriň hünär ussatlygynyň derejesini ýokarlandyrmak boýunça möhüm wezipeleri çözmelidir. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüş depginleriniň ösüp gelýän nesillere bilim bermegiň we terbiýelemegiň täze ölçeglerini, okatmagyň usullaryny kämilleşdirmegi talap edýändigini belledi.
Milli Liderimiz wise-premýere lukmançylyk ylmyny has-da ösdürmek hem-de saglygy goraýyş ulgamyna innowasiýalary ornaşdyrmak, işjeň durmuş ýörelgesiniň we bedenterbiýäniň gymmatlyklaryna aýratyn gadyr goýjak ösüp gelýän sagdyn nesilleri terbiýelemek üçin hemme şertleri döretmek barada tabşyryklary berdi.
Sport ulgamy hem çemeleşmeleriň täzelenmegine garaşýar. Bu ulgamyň kuwwatyny açmak üçin dünýäniň iň oňat tejribesini has işjeň öwrenmek gerek, munuň üçin tälimçilerimizi, eminlerimizi daşary ýurtlaryň öňdebaryjy sport merkezlerine hünärlerini ýokarlandyrmaga ugratmaly.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew gözegçilik edýän ulag-aragatnaşyk toplumynda 2018-nji ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Wise-premýer hasabat döwründe ýük, ýolagçy we aragatnaşyk hyzmatlarynyň meýilnamasynyň 109,5 göterim ýerine ýetirilendigini hem-de ösüş depgininiň 113,7 göterime deň bolandygyny habar berdi.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça ulag hyzmatlaryny ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 110 göterime barabar boldy. Ýük dolanyşygynda ösüş depgini 106,1 göterime, ýolagçy dolanyşygynda ösüş depgini 100,1 göterime barabar boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça şu ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüş depgini 106,5 göterime barabar boldy. Ýük daşamakda meýilnama 104,2 göterim ýerine ýetirilip, ýük dolanyşygynda ösüş depgini 101,4 göterime hem-de ýolagçy dolanyşygynda meýilnama 102,8 göterim berjaý edilip, ösüş depgini 103 göterime barabar boldy.
Aragatnaşyk ministrligi boýunça şu ýylyň ýanwar — awgust aýlarynda ýerine ýetirilýän işleriň ösüş depgini 109,4 göterime deň boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça ýerine ýetirilen awiahyzmatlaryň ösüş depgini 130,8 göterime barabar boldy. Bu görkeziji ýük dolanyşygynda 119,7 göterime we ýolagçy dolanyşygynda 110,5 göterime deň boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça ýük daşamakda meýilnama 105,4 göterim, ýolagçy gatnatmakda meýilnama 107,4 göterim ýerine ýetirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek, sebit we yklymara ýollary ösdürmek boýunça başlangyçlarymyzyň ulag ulgamynyň kuwwatly maddy-enjamlaýyn binýadynyň döredilmegini talap edýändigini nygtady we awtomobil hem-de demir ýol ulagyna aýratyn üns berdi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň halkara ykdysady gatnaşyklarynyň we daşary söwdanyň ösdürilmeginiň ýük gatnawlarynyň mukdarynyň artdyrylmagyny şertlendirýändigini nygtady. Şolara hyzmat etmekde hereket edýän we ýokary depginlerde täzeden döredilýän iri ulag ulgamlarynyň ornunyň artýandygy bellenildi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek maksady bilen, wise-premýere bu meseleleri hemişe berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugruny iş ýüzünde durmuşa geçirmek bilen baglylykda, Daşary işler ministrliginiň şu ýylyň sekiz aýynda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.
Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyz döwletara derejesinde hem-de abraýly sebit we halkara guramalaryň çäklerinde netijeli hyzmatdaşlyk strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirýär. Hormatly Prezidentimiziň şu ýylda daşary ýurtlara bolan saparlarynyň hem-de daşary ýurt döwletleriniň ýolbaşçylarynyň ýurdumyza saparlarynyň netijeleri munuň aýdyň subutnamalarydyr.
Ýylyň başyndan bäri daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklaryň kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň üsti gol çekilen resminamalaryň 145-si bilen ýetirildi.
Ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň we beýleki döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky geňeşmeler yzygiderli häsiýete eýe boldy. Şu ýylyň dowamynda bu ugurda duşuşyklaryň 37-si geçirildi.
Ikitaraplaýyn Hökümetara toparlarynyň we iş toparlarynyň mejlisleri geçirildi. Şolaryň işi dünýäniň dürli ýurtlary bilen özara bähbitli söwda-ykdysady we netijeli medeni-ynsanperwer gatnaşyklary pugtalandyrmaga hem-de ösdürmäge gönükdirilendir. Şeýle hem daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda bilelikdäki işewür forumlaryň birnäçesi guraldy.
Hasabatyň dowamynda wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy Aşgabatda Aziýa — Ýuwaş ummany teleradiogepleşikler birleşiginiň (ABU) 55-nji Baş Assambleýasynyň mejlisine we onuň çäklerinde geçiriljek çärelere taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi. Mejlisi 30-njy sentýabr, 5-nji oktýabr aralygynda geçirmek göz öňünde tutulýar.
Mälim bolşy ýaly, ABU 1964-nji ýylda döredildi. Şu güne çenli 73 ýurduň teleradiokompaniýalarynyň 279-sy onuň agzasy boldy. 2012-nji ýylyň aprel aýynda Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti doly hukukly agza hökmünde ABU-nyň hataryna kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Türkmenistanyň halkara gatnaşyklary meselelerinde işjeň orny eýelemek bilen, mundan beýläk hem parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasy ugruny gyşarnyksyz dowam etdirjekdigini, sebit we dünýä möçberinde abadançylygyň hem-de durnukly ösüşiň bähbidine laýyk gelýän netijeli hyzmatdaşlygyň çägini yzygiderli giňeltjekdigini nygtady.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, daşary işler ministrine gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen, özara gatnaşyklaryň kuwwatyndan netijeli peýdalanmak maksady bilen, yzygiderli işleri alyp barmagy tabşyrdy.
Milli Liderimiz Aziýa — Ýuwaş ummany teleradiogepleşikler birleşiginiň Baş Assambleýasynyň öňümizdäki mejlisine ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlyk görülmegini üpjün etmegiň wajypdygyny aýdyp, degişli meseleleriň üstünde içgin işlemegi tabşyrdy we türkmen paýtagtynda şeýle forumyň geçirilmeginiň teleradiogepleşikler ulgamynda netijeli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge we özara peýdaly tejribe alyşmaga ýardam etjekdigini belledi.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa şu ýylyň sekiz aýynda milli parlamentiň alyp baran işleri hem-de Halk Maslahatynyň birinji mejlisine görülýän taýýarlyk barada habar berdi.
Şu döwrüň içinde milli parlamentiň üç mejlisi geçirilip, şolaryň barşynda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 34-si hem-de Türkmenistanyň Mejlisiniň Kararlarynyň 46-sy kabul edildi. Ýurdumyzyň halk hojalygynyň ähli pudaklarynyň ösüşini kanunçylyk taýdan üpjün etmäge gönükdirilen hem-de döwletara gatnaşyklarynyň ösmegine ýardam edýän kanun taslamalaryny taýýarlamak boýunça işler dowam edýär.
Halkara hyzmatdaşlygyny hem-de parlamentara gatnaşyklaryny giňeltmek maksady bilen, Mejlisiň deputatlary halkara çärelere we maslahatlara gatnaşdylar, kanunçykaryjylyk babatda halkara tejribesini öwrenmek üçin daşary ýurtlara iberildi.
Ýylyň başyndan bäri daşary döwletleriň we halkara guramalaryň birnäçesiniň wekilleri bilen duşuşyklar geçirildi. Birleşen Milletler Guramasynyň Aşgabatdaky düzümleri bilen hyzmatdaşlyk dowam edýär.
Soňra parlamentiň Başlygy şu aýda geçiriljek Halk Maslahatynyň birinji mejlisine görülýän taýýarlyk barada habar berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, durmuş-ykdysady özgertmeleri sazlaşykly ilerletmegiň, kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny işläp taýýarlamagyň hem-de halkara gatnaşyklaryň kanunçylyk binýadyny berkitmegiň bähbidine milli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça Mejlisiň alyp barýan işlerini has-da işjeňleşdirmegiň ähmiýetini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Halk Maslahatynyň ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda eýeleýän aýratyn ornuny belläp, ony guramak boýunça ähli meseleleri düýpli işlemegi hem-de umumymilli maslahatyň birinji mejlisini ýokary derejede geçirmek üçin zerur ähli çäreleri görmegi tabşyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, şu ýylyň sekiz aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmaga, ykdysadyýetimizi senagat taýdan, diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge gönükdirilip kabul edilen ähli maksatnamalaryň käbir kemçiliklere garamazdan, umuman, üstünlikli ýerine ýetirilýändigini görkezýär diýip belledi.
Ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüş depgini ýokary bolmagynda galýar. Ykdysadyýetimiziň ähli pudaklary diýen ýaly, sekiz aýda bellenen tabşyryklary üstünlikli ýerine ýetirdi.
Ýylyň ahyryna çenli az wagtyň galandygyny aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz Mary Döwlet elektrik stansiýasynyň çäklerinde gurlan, utgaşykly dolanyşykda işleýän elektrik stansiýasynyň açylyş dabarasyny, «Amul — Hazar 2018» halkara awtorallisini, Halk Maslahatynyň mejlisini, berkarar döwletimiziň Garaşsyzlyk baýramyny, şeýle hem bellenen ähli halkara maslahatlaryny ýokary derejede geçirmegiň möhümdigini belledi.
Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz şu ýyl üçin göz öňünde tutulan ähli desgalaryň ýokary hilli gurlup, ulanmaga berilmegini üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow, umuman, 2018-nji ýylyň ýokary görkezijileri gazanmak bilen jemlenmelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, işde uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüşi arzuw etdi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi


c: text/html

text:
2017-nji ýylyň 15-nji noýabrynda Aşgabatda owgan meselesi boýunça möhüm soraglaryň çözülmegine özara ylalaşylan çözgütleri işläp taýýarlamakda geljekki tagallalary birleşdirmäge, Owganystanyň parahat galkynyşy we ösüşi üçin bilelikde hereket etmäge, hem-de tutuşlygyna sebit we sebitara derejede ykdysady integrasiýany güýçlendirmäge ýardam bermegi maksat edinen Owganystan boýunça 7-nji sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk Maslahatynyň (RECCA VII) ministrler derejesindäki mejlisi geçirildi.
Maslahatyň işine Aziýadan, Ýewropadan, Demirgazyk we Günorta Amerikadan, Okeaniýadan 36 döwletiň wekilleri, 28 sany halkara guramalary, şol sanda BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralary we düzümleri, birnäçe jemgyýetçilik guramalary, şeýle hem köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Mejlisde Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow, Owganystan Yslam Respublikasynyň Ikinji Wise-prezidenti S.Daniş, şeýle hem Eýran Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministri S.Rabbani giriş sözleri bilen çykyş etdiler.
Goňşy döwletdäki ýagdaýlary diňe parahatçylykly, syýasy-diplomatiki ýollar bilen düzgünleşdirmek hakynda çykyş edip, Türkmenistan Owganystanyň durmuş-ykdysady we medeni taýdan galkynmagyna täsirli goldawyny ýetirýär.
Owganystan bilen bähbitli we geljegi uly gatnaşyklaryň ýola goýulmagyna mümkinçiligi görkezýän türkmen-owgan syýasy we ykdysady dialogyny üstünlikli özara hereketiň nusgasy hökmünde görkezmek bolýar. Goňşy döwletleriň bilelikdäki işleri diňe bir owgan territoriýasynyň köp bölegindäki ýagdaýy durnuklaşdyrmaga mümkinçilik bermän, eýsem tutuş sebitiň durnukly ösüşi üçin hakyky şert bolup durýar.
Bu günki günde Türkmenistan Owganystanda ençeme uly durmuş-ykdysady taslamalary yzygiderli amala aşyrýar, şolaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň, Türkmenistan-Owganystan-Täjigistan demir ýolunyň, şeýle hem Owganystana elektrik geçiriji ugurlaryň gurluşygy bar.
Türkmen gazyny Owganystana göni eltmek bilen gaz geçirijiniň geçjek welaýatlarynda müňlerçe iş orunlaryny döretjek we ýurduň býujetine goşmaça serişdeleri çekmäge ýardam berjek Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygyna aýratyn ähmiýet berildi.
Şeýle hem özünde goýlan goşmaça kuwwatlyklaryň hasabyna Türkmenistanyň Owganystana elektrik energiýasynyň möçberini birnäçe esse artdyrmak däl, eýsem Türkmenistan-Özbegistan-Täjigistan-Owganystan-Pakistan (TÖTOP) taslamasynyň çäklerinde türkmen elektrik energiýasynyň mümkinçilikleri boýunça täze halkara taslamany durmuşa geçirmekde hem amaly işi alyp barýandygy bellenildi.
Şeýle hem forumyň işiniň çäklerinde Owganystan Yslam Respublikasynyň, Azerbaýjan Respublikasynyň, Gruziýanyň, Türkiýe Respublikasynyň we Türkmenistanyň arasynda Üstaşyr we ulag hyzmatdaşlygy hakynda Ylalaşyga (Lapis Lazuli ugry boýunça Ylalaşyk) gol çekmek dabarasy boldy. Bu resminamanyň durmuşa geçirilmegi sebitiň ykdysady ýakynlaşmagyny ýokarlandyrmaga hem-de söwdanyň möçberini görnetin artdyrmaga gönükdirilendir.
Maslahatyň netijeleri boýunça oňa gatnaşyjylar biragyzdan Aşgabat Jarnamasyny kabul etdiler. Maslahata gatnaşyjylaryň aýtmagyna görä, ýokarda agzalan Owganystanyň ykdysady integrasiýasyny üpjün etmek boýunça taslamalaryň yzygiderli durmuşa geçirilmegi, sebitiň döwletleriniň durnuklylygyň we howpsuzlygyň güwäsi hasaplanylýan durmuş-ykdysady ösüşini mundan beýläk hem berkitmäge we işjeňleşdirmäge ýardam berer.
Şeýlelik bilen, Aşgabatda RЕCCA VII maslahatynyň geçirilmegi bu ugurda netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak we giňeltmek, sebit ykdysady hyzmatdaşlygyny onuň köptaraply kuwwatyna hem-de döredijilikli maksatlaryna kybap gelýän hil taýdan täze derejä çykarmak ýolunda nobatdaky anyk ädime öwrüldi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Amerikaly Enji Uebb 30 ýyla golaý mundan ozal ýazylyp, çüýşä atylan haty tapdy. Bu zenan çüýşäni Missisipi we Luiziana ştatlaryndan akyp geçýän Perl derýasynda sport gaýygynda ýüzüp barýarka tapypdyr. Onda “Biziň adymyz Toni we Kris Teýlorlar. Men dört ýaşymda, Kris bolsa, iki ýaşynda. Bu çüýşäni kimdir biri tapar diýip, umyt edýäris. Biz sizi söýýäris, Hudaý hem sizi söýýär!” diýen ýazgy galdyrylypdyr.
Şeýle hem ýazgyda 1989-njy ýylyň 10-njy fewraly diýlip sene goýlupdyr. Bu zenan tapyndy barada jemgyýetçilik torunda mälim edenden soňra soňra syrly hat barada telewideniýe täzeliklerinde agzalyp geçilýär. Şeýlelikde, hatyň awtorlary Uebb bilen habarlaşýarlar. Doganlar bu haty ejesiniň kömegi bilen ýazandyklaryny gürrüň berdiler. Häzir Teýlorlar Tennessi ştatynyň Wudberri we Smitwill şäherlerinde ýaşaýarlar. Uebb olara Perl derýasynda sport gaýygynda bilelikde gezelenç etmegi hem-de hatly çüýşäniň gaýdyp gelmegini bilelikde bellemegi teklip edipdir.
Geçen aprel aýynda Amerikanyň Alabama ştatynda hem şuňa meňzeş bir waka bolupdy. Şonda Şi Şeýnifelt 35 ýyl mundan ozal çüýşä atylan hatyň awtoryny gözläpdi. 1982-nji ýylda ýazylan ýazgyny şol ştatda ýaşaýan mekdep okuwçysy derýa atan eken. Ol muny Hristofor Kolumbyň çüýşä salyp ugradan haty barada mugallymyň sapakda beren gürrüňinden soň, tejribe geçirip görendigini ýatlady.
29 ýyl ozalky hat
Amerikaly Enji Uebb 30 ýyla golaý mundan ozal ýazylyp, çüýşä atylan haty tapdy. Bu zenan çüýşäni Missisipi we Luiziana ştatlaryndan akyp geçýän Perl derýasynda sport gaýygynda ýüzüp barýarka tapypdyr. Onda “Biziň adymyz Toni we Kris Teýlorlar. Men dört ýaşymda, Kris bolsa, iki ýaşynda. Bu çüýşäni kimdir biri tapar diýip, umyt edýäris. Biz sizi söýýäris, Hudaý hem sizi söýýär!” diýen ýazgy galdyrylypdyr.


text:
ABŞ-nyň işewür toparlary ykdysady ösüşiň okgunly depginlerini görkezýän Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýokary gyzyklanma bildirýärler. Bu barada Türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň ýerine ýetiriji direktory Erik Stýuart Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen söhbetdeşlikde beýan etdi.
Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ähli gyzyklanýan daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary alyp barmaga hemişe açykdygyny aýdyp, ýurdumyzda eýýäm birnäçe ýyl bäri üstünlikli işläp gelýän iri amerikan kompaniýalary bilen hyzmatdaşlygyň netijeli häsiýetini kanagatlanma bilen belledi.
Duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň geljegi barada pikir alşyldy. Türkmenistanda durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeler maksatnamalary we dürli pudaklardaky taslamalar däp bolan işewür gatnaşyklary köp ugurly ösdürmek üçin amatly mümkinçilikleri döredýär. Halk hojalyk toplumynyň senagatlaşdyrylmagyny çaltlandyrmaga, ýokary tehnologiýaly önümçilikleri döretmäge ugur alan ýurdumyz öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryň we innowasiýalaryň ornaşdyrylmagyna, iň oňat dünýä tejribeleriniň çekilmegine aýratyn ähmiýet berýär.
Şunuň bilen baglylykda, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmegiň, onuň baý mümkinçiliklerini amala aşyrmagyň, maýa goýum işjeňligini höweslendirmegiň netijeli guraly hökmünde özüni görkezen ikitaraplaýyn işewürler geňeşiniň we bilelikdäki işewürler maslahatlarynyň möhüm orny bellenildi.
Türkmen-amerikan özara gatnaşyklarynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda energetika toplumy, ulag we aragatnaşyk, senagat, oba hojalygy, ýokary tehnologiýalar ulgamlary we beýlekiler görkezildi.


text:
Hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän “Enä tagzym – mukaddeslige tagzym” atly türkmen, rus we iňlis dillerinde neşir edilen täze kitaby türkmen halkynyň buýsanjyny goşalandyrdy.
Milli Liderimiziň galamyndan çykan eserleriň türkmenistanlylaryň ýan kitabyna öwrülip, diňe bir ýurdumyzyň okyjylarynyň däl, eýsem, daşary ýurtlarda hem giň ykrarnama eýe bolandygy bellärliklidir. Dünýäniň dürli dillerine terjime edilen şol kitaplar beýleki döwletleriň halklary üçin türkmen halkynyň baý taryhy, özboluşly däp-dessurlary hem-de häzirki döwürde ýurdumyzyň gazanýan üstünlikleri bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär.
Döwlet Baştutanymyzyň täze kitabynyň adynyň çuňňur manysy bar, çünki onda her bir ynsan üçin enäniň mukaddesligi Watan, öý-ojak, maşgala, ene-ata bilen çagalaryň arasyndaky gatnaşyklaryň esaslary ýaly mizemez gymmatlyklar beýan edilýär. Hormatly Prezidentimiziň bu ajaýyp işinde türkmenleriň enä mukaddeslik hökmünde sarpa goýmak ýaly milli özboluşly häsiýetinde asyrlardan bäri kemala gelen asylly ýörelgeleriň täze eýýamda dowamata eýe bolýandygy tassyklanýar.
Döwlet Baştutanymyz öz eseriniň sahypalarynda türkmen halkynyň gadymy ruhy-ahlak we maşgala gymmatlyklaryna ygrarlylygyň aýdyň nusgasy bolup durýan mähriban käbesi Ogulabat ejäniň durmuş ýoly barada gürrüň berýär. Milli Liderimiziň täze kitaby eziz enelerimize hormat goýmagyň we olary sarpalamagyň belent nusgasydyr.
Hemme döwürlerde türkmen zenanlary maşgala ojagyna, çagalary terbiýelemegiň esasynda goýlan ata-babalarymyzyň parasatly ündewlerine we däp-dessurlaryna ygrarly bolupdylar we şeýle bolmagynda galýarlar.
“Sözden başlanýan ägirtlik”, “Öý-ojagyň gelşigi”, “Ene – ulus-iliň enesi, çäksiz hormat eýesi”, “Ene – döwletlilik” ýaly dört bölümden ybarat bu kitapda enelere bagyşlanyp, asyrlaryň dowamynda dörän rowaýatlar hem getirilýär.
Baş sahabynda Arkadag Prezidentimiziň mähriban käbesi Ogulabat ejäniň suraty ýerleşdirilen täze eser ýokary çaphana usulynda neşir edilipdir. Milli Liderimiziň “Enä tagzym – mukaddeslige tagzym” atly kitaby Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan çap edilip, ajaýyp derejede beýan edilýän mazmunyň üstüni ýetirýän owadan suratlar bilen baýlaşdyrylypdyr.
Döwlet Baştutanymyzyň öz elinden täze kitabyny ilkinjileriň hatarynda almak bagty miýesser eden milli Liderimiziň egindeşleri halkymyzyň köpasyrlyk däplerini gorap saklamak we dowam etmek boýunça ýadawsyz tagallalary üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler. Şeýle hem ýaş nesilleri watançylyk ruhunda hem-de belent ruhy-ahlak gymmatlyklaryň esasynda terbiýelemekde bu ajaýyp kitabyň möhüm ähmiýetini nygtap, döwlet Baştutanymyzy täze eseriniň çapdan çykmagy bilen tüýs ýürekden gutladylar.
Hormatly Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan dörän “Enä tagzym – mukaddeslige tagzym” atly türkmen, rus we iňlis dillerinde neşir edilen täze kitaby türkmen halkynyň buýsanjyny goşalandyrdy.


text:
Soňky Habarlar
Gepleşikler
Türkiýe
Saud Arabystanynyň Stambuldaky Başkonsuly Ýurduna Gitdi
Erdogan ABŞ-e sözünde durmagy barada çagyryş berdi
Prezident Rejep Taýýip Erdogan, ABŞ-niň Siriýanyň demirgazygynda gerek bolan ädimleri etmedigi halatynda, Türkiýäniň ekstremist terror guramasy PKK/ÝPG-e garşy gerek bolan hereketi etjekdigini beýan etdi
Prezident Erdogan Rumyniýanyň Premýer ministri bilen metbugat ýygnagyny geçirdi
Prezident Rejep Taýýip Erdogan, Rumyniýanyň Fetullahçy terror guramasy Paralel döwlet ulgamynyň 2016-njy ýylyň 15-nji iýulyndaky agdarlyşyk synanyşygyndan soň, Türkiýä bildiren raýdaşlygyny ýatdan çykarmajakdyklaryny habar berdi
Dünýä
Owganystanda ýaragly çaknyşyk boldy
Owganystanyň Samangan welaýatynyň Derei Suf Pain etrabynda Talibanly başbozarlar bilen howpsyzlyk güýçleriniň arasynda ýüze çykan çaknyşykda, howpsyzlyk güýçlerinden 11 adam ýogaldy
Eýran ABŞ-nyň nebit sanksiýalaryndan el çekmelidigini beýan etdi
Eýran nebit bazarynda önümçilik ýetmezçiliginiň bardygyny we nebitiň nyrhynyň aşakladylmagy üçin ABŞ-nyň Eýrandan nebit alynmagyna goýan sanksiýasyny bes etmelidigini habar berdi
Saud Arabystanynyň Stambuldaky Başkonsuly Ýurduna Gitdi
Saud Arabystanynyň Stambuldaky Başkonsuly Muhammed Uteýbiniň sagat 17:00-da Atatürk howa menzilinden uçar bilen ýurduna gaýdandygy mälim edildi
Türkmenistan
Türkmenistanda ählumumy howplara garşy göreşmek boýunça sebit derejesindäki maslahat geçirilýär
Düýn Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde “Terrorçylyga garşy göreşmek boýunça milli we sebit mümkinçiliklerini berkitmek maksady bilen serhetleri goramak we dolandyrmak babatda öňdebaryjy tejribe” atly sebit derejesindäki maslahat öz işine başlady
Türkmenistan bilen ÝB-niň arasynda möhüm geňeşmeler
TÜRKMENISTAN WE ÝB HALKARA MESELELERINI WE ENERGETIKA HYZMATDAŞLYGYNY ARA ALYP MASLAHATLAŞDYLAR
BRÝUSSELDA TÜRKMEN-BELGIÝA SYÝASY GEŇEŞMELERI GEÇIRILDI
Syýasy geňeşmeleriň dowamynda taraplar syýasy, ykdysady, energetika, ulag we medeni-ynsanperwer ulgamlarynda özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň häzirki ýagdaýy we ony mundan beýläk hem berkitmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar
Türk Dünýäsi
Mewlüt Çawuşogly, DKTR-nyň Daşary işler ministri Kudret Özersaý bilen duşuşdy
Çawuşogly 2-nji oktýabrda Saud Arabystanynyň Stambuldaky başkonsullygyna gireninden soň ýiten žurnalist Jemal Kaşykçynyň ykbalyna bütin dünýäniň alada bildirýändigini habar berdi
Türkmenistanyň Prezidenti Özbegistanyň Prezidenti bilen telefon arkaly söhbetdeş boldy
Türkmenistanyň Prezidenti bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik boldy
Russiýa bilen Özbegistanyň arasynda harby hyzmatdaşlyk
Russiýa bilen Özbegistanyň arasynda howa giňişlikleriniň iki ýurdyň harby uçarlary tarapyndan ulanylmagy bilen bagly şertnama baglaşyldy
Medeniýet, Sungat we Sport
Älem giňişliginiň çuňluklaryndan radio signallar gelýär
Astronomlar soňky 1 ýylyň dowamynda älem giňişliginiň çuňluklaryndan gelen 20-ä golaý täze radio signallaryny anyklady
Sakarýada Aýwa festiwaly geçirilýär
Sakarýanyň Geýwe etrabynda geçirilýän Aýwa festiwalynda biri-birinden üýtgeşik tagamlar bilen tanyşyp bolýar
Ankarada Ymam Maturidi maslahaty geçiriler
Türk Dünýäsiniň Parlamentarlar gaznasy oktýabr aýynyň 25-27-si aralygynda Ankarada “Halkara Ymam Maturidi Işjeň Maslahatyny” geçirer
Ykdysadyýet
Hamaneý hünärmenlerden “Eýranyň galkynyş modeliniň” taslamasyny düzmeklerini isledi
Eýranyň dini lideri Ali Hamaneý ýurduň hünärmenlerine “Eýranyň galkynyşy modeliniň” taslamasyny taýarlamaklary üçin görkezme berdi
Türkiýe antep pisse önümçiliginde dünýä lideri bolmak üçin taýarlanýar
Türkiýe antep pisse önümçiliginde dünýä lideri bolmak üçin taýarlanýar
Mugla gelen syýahatçylaryň sany 32 göterim artdy
Mesele barada Mugla welaýatynyň Medeniýet we syýahatçylyk müdüri Filiz Karajaagaç beýanat berdi
Aýyň Soragy
Aýyñ soragy
Oktýabr aýyndaky bäsleşigimiziň soragy şeýle: Şu ýyl BMG-niň näçinji Sessiýasy geçirildi?
Aktual Meseleler
Aktual Analiz 41
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris.


text:
Türkmenistandaky mobil aragatnaşyk hyzmatlaryny bes eden “MTS-Türkmenistan” kompaniýasy özüniň ýurtdaky emläklerini satyp başlady diýip, “Hronika Türkmenistan” neşiri habar berýär.
“Aprel aýyndan başlap MTS özüniň Aşgabatdaky, Marydaky we Daşoguzdaky ofislerinde öň ulanylan kondisionerleri, ýagny sowadyjylary satyp başlady. Mundanam başga kompaniýa transformator podstansiýasylaryny hem satmaga synanyşýar, ýöne bu babatda şowly bolmaýana çalym edýär. Sebäbi transformator podstansiýasylarynyň satuw möhleti uzaldylyp, onuň bahasy hem arzanladylýar” diýip, neşir özüniň 6-njy iýunda beren maglumatynda belleýär.
Ýatlap geçsek, 2017-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda MTS kompaniýasynyň Türkmenistandaky abonentleriniň aragatnaşyk hyzmatlary kesildi. Şol güni irden “MTS-iň” paýtagt Aşgabatdaky müşderileriniň interneti öçürilen bolsa, günüň dowamynda MTS-iň Türkmenistandaky ähli hyzmatlarynyň kesilendigi mälim boldy.
Şeýle-de, şol güni MTS-iň Moskwadaky baş edarasynyň metbugat wekili Dmitriý Solodownikow kompaniýanyň Türkmenistandaky aragatnaşyk hyzmatlaryny türkmen tarapynyň ýatyrandygyny we türkmen kärhanalarynyň aragatnaşygy üpjün etmek üçin zerur bolan käbir rugsatnamalaryň möhletini uzaltmandygyny Azatlyk Radiosyna mälim edipdi.
Şol bir wagtyň özünde, MTS-iň wekili kompaniýanyň öz müşderileriniň aragatnaşyk hyzmatlaryny dikeltmek boýunça “Türkmentelekom” bilen gepleşikleri alyp barýandygyny belläp, MTS kompaniýasynyň Türkmenistanda işlemegine degişli lisenziýanyň möhletiniň 2018-nji ýylyň 26-njy iýulynda tamamlanýandygyny nygtapdy.
Bu wakadan birnäçe aý öň bolsa, has takygy geçen ýylyň iýul aýynyň aýagynda Russiýanyň MTS kompaniýasy özüniň Türkmenistanda işlemeginiň şertleri boýunça türkmen häkimiýetleri bilen gepleşikleriň dowam etdirilýändigini habar beripdi.
Şol pursat, türkmen tarapynyň “Aý Nazar” atly täze mobil aragatnaşyk operatorynyň “MTS-Türkmenistanyň” infrastrukturasyndan peýdalanmagyna rugsat berilmegi baradaky ylalaşygy teklip edýändigi aýdylypdy.
Şonda MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasynyň Moskwadaky baş edarasynyň metbugat wekili Dmitriý Solodownikow bu mesele boýunça özleriniň kommentariý bermekden saklanýandygyny aýdyp, bu maglumaty ne inkär etdi, ne-de tassyklapdy.
Bu gepleşikleriň nähili netije bilen gutarandygy barada häzirlikçe hiç bir tassyklanan maglumat ýok. Şeýle-de, türkmen häkimiýetleri MTS-iň ýurtda alyp barýan işini resmi taýdan bes edýändigi ýa-da etmeýändigi barada henize çenli resmi beýanat bilen çykyş etmän gelýärler.
Emma Azatlygyň türkmen hökümetine ýakyn çeşmeleri, şol sanda “MTS-Türkmenistan” mobil aragatnaşyk operatorynyň käbir resmileri, hökümetiň ýokary gatlaklaryna ýakyn durýan adamlaryň döredýän täze mobil telefon aragatnaşyk ulgamyna, ýagny “Aý Nazara” has artykmaç şert döretmek üçin, rus kompaniýasynyň lisenziýasynyň uzaldylmajagyny geçen ýylyň iýun aýynyň ortalarynda habar beripdiler.
2017-nji ýylyň noýabr aýynda Russiýanyň MTS kompaniýasy özüniň Türkmenistandaky mobil aragatnaşyk hyzmatlaryny bes etmegi bilen, bu ýurtdaky aktiwleriniň hümmetiniň gaçmagy sebäpli çeken zyýanyny kesgitläp, munuň 2017-nji ýylyň üçünji çärýeginde 1,1 milliard rubl, ýagny 18,3 million amerikan dollary möçberinde bolandygyny habar berdi.
MTS kompaniýasy Türkmenistandaky müşderileriniň sanyny 2017-nji ýylyň 2-nji çärýeginde 1 million 700 müň diýip kesgitledi.


text:
Buz ýaly Koka kola
Yokarda biri bar...
Ýokarda biri bar, ol meni gowy tanaýar. Durmuş ýollarynda, ähli
ýagdaýlarda aljyran pursatym, kömege mätäç pursatlarym, men ony ýa-
dyma salmasam‐da, ol meni unutmaýar. Arkamy tutýar, derrew kömek
edýär.
Ol meniň ýolumy açýar.
Ol maňa garaşmaýan ýerlerimden rysgal eçilýär.
Ol meni çagasyna mährini berip,...
Kömek gerek - Men kesel
Men dünýä inenimden zrenýam pes.Daşdan görmeklik kyn düşýär, 5-6ýyl Linza,aýnek çalşyp dakynýan elbetde şu zyýanlymy?Maslahat berip biljegiñ barmy?
P.S:Linza dakynyp çep gözimi zaýaladym.
Her janly - ölümi dadar
Internet sahypasynda ýaş gyzlar wejaralyk da görsem gaty utanýan,òzlerini porno aktyor diýip,ony biznes hökmünde görüp özinden geçýäler.Owadan aý ýaly gyzlar,maşgalañ enesi, bir çaga ejesi.Dowzahyñ odyna ýanjak nur ýaly gyzlar.
Ýetilmedik arzuwym...
Arzuwymda Arýol reşkaň veduşisi bolmak bardy.Arzuwym hasyl bolarmy?
Saparmyrat Nyýazow adyndaky Suw toplymy.
Nyýazow Suw toplymyna ýüzmäge ýazylsam nahili hezilmikä?Ýüzübä bilemok öwrenerisdä!Maslahat berip biljegiňiz barmy ?
Jizn eto ne kino !
Ählimiz bir dünýäde ýaşasagam, herimiziň
ruhy dünýämiz aýry. Kimleriň köňül arygy göni jennetden gözbaş
alýar. Kimleriň kinesi dowzahyň közünden alawly çabraýar. Ýöne hiç
kim öz pikirinden dänesi, „meniňki ýalňyş” diýip, hatasyny boýun alasy
gelenok. Her kim özüçe perişde.
Durmuşa bolan höwesiñ gaçsa name etmeli ??
Dünýeden doýmak duýgusy ?!
Hiç zat
Derwüş:
– Sen kim? - diýipdir. Ol:
- Men derwezeban.
- Senden ýokarda kim bar?
- Garawulbaşy.
- Ondan ýokarda kim bar?
- Serkerdebaşy.
- Ondan ýokarda kim bar?
- Wezirlerbaşy.
- Ondan ýokarda kim bar?
- Hökümdar.
- Hökümdardan beýik kim bar?
- Hudaý.
- Huda...
Magtymguly P.
Adam bardyr adamlaryñ nagşydyr
Adam bardyr haýwan ondan ýagşydyr
P.S:Içek dossum köp gaýtalaýa şu sözleri
Sadranç men seniñ aşygyñ
Küşt örän çylyrymly strategiýa oýuny bolup, aýratyn düzgün boýunça 64 öýli tagtada 32 sany ak we gara mally oýnalýan oýun..Dünýäde küşt ýaryşlary geçirilýär we sportuň bir görnüşü hasaplanýar. Küşt oýununa könelerimiz beyiniň gimnastikasy hem diýipdirler. Küşt oýununda Türkmen türgenleri uly abraýa eýedir. Türkmenistanda abraýly uly küşt ussatlary...
Ah talyp ýyllarym...
Maña bagş etdiñ sen eziz gunleriñ
Señ goýnuñda aglap,gülen ýerlerim
Arzuwlap ýetilen bagtly ýyllarym
Ah talyp ýyllarym, talyp ýyllarym
Çeşme:Annaöwezow Sopy
P.S:Ýalñyş ýeri wa wolso bagyşlawöriñ
Gyz düýşiňe girse gowymy ?
Meň gyzlar bilen aram gelip-geçerli.Gyzlar bidenä melekler,birdenem şeýtan.ýaşlar uçin güýçli duýgy meň uçinem,asyl biziň herekedim dogrymy?


text:
Agageldi
Allanazarow-Ojak - I Tom
Kymyş duzçynyň maşgalasyna degişli alty ganat ak öýleriň üçüsi obanyň ileri başynda hatar gurşup, tegelenişip otyrdylar. Öýler bir-birleriniň golaýynda, üstesine-de, töwerekdäki beýleki öýlerdenem birneme beýigräkde tutulyp, tüýnükleriniň hem ýerli-ýerden asmana uzap çowlanyp durşy bilen olar adaty gümmezekläp, gupba bolup oturýan öý tüýnüklerine däl-de, bile biten ýaly bolşup oturan, hatarly metjit-medrese gümmezlerini ýada salýardylar. Öz gözbaşyny obadan allowarrada Murgabyň alkymyndan çykyp, onuň bol suwunyň bir bölegini bölüp özüne alýan jar şondan soň ýene biraz düzlük bilen towlanyp akýardy-da, onuň kert bolup gutaran ýerine ýetibem ýene-de, harsa şol ýerde köw berip, ýeňseligine demirgazyga tarap öwrülýärdi, ol ýerdäki Pendi baýyrlary bilen Söýünaly obasynyň aralygyndaky ýazgyn meýdan bolup oturan peslige inip, ondanam Kymyş duzçynyň öýleriniň oturan depesiniň aşak etegini ýalap, lummurdap joşgunly akýardy.


text:
Ipoteka karzlary
Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararlary esasynda:
Gozgalmaýan emläk üçin karzy bermeklik gurluşygy alyp barýan döwlete dahylsyz kärhana, ýerine ýetiriji ýerli häkimiýet edarasy (häkimlik) we ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmak üçin ýaşaýan ýeri boýunça degişli häkimliklere ýazmaça görnüşde ýüz tutan karz alyjynyň arasynda baglaşylan üç taraplaýyn şertnamanyň esasynda amala aşyrylýar. Türkmenistanyň raýatlaryna jaýlary satyn almaga gozgalmaýan emläk üçin karzlary resmileşdirmek jaý gurlup gutarylandan soň amala aşyrylýar. Gozgalmaýan emläk üçin karz 30 (otuz) ýyldan köp bolmadyk möhlet bilen berilýär. Gozgalmaýan emläk üçin karz boýunça göterimiň derejesi ýyllyk ýüzden 1 (bir) göterim möçberinde bellenilýär. Gozgalmaýan emläk üçin berilýän karzlar boýunça esasy bergi babatda gozgalmaýan emläk üçin karz serişdeleriniň berlen senesinden 5 (bäş) ýyla çenli ýeňillikli döwür (esasy bergini üzmegi gaýra goýmak) göz öňünde tutulýar. Ýeňillikli döwrüň möhletini bäş ýyldan köp möhlete uzaltmaga ýol berilmeýär. Jaý satyn alýan karz alyjy jaýyň bahasynyň 10 göterimden az bolmadyk möçberini öz hususy serişdeleriniň hasabyna tölän ýagdaýynda, gozgalmaýan emläk üçin karzyň möçberi onuň bahasynyň 90 göterimden ýokary bolmadyk möçberde bellenýär.
Durmuş guran ýaş maşgalalara täze ýaşaýyş jaýyny (öýi) satyn almak üçin gozgalmaýan emläk üçin berilýän karzlar ýaşaýyş jaýynyň (öýüniň) doly bahasynyň möçberinde berilýär.


text:
Hormatly ýaşulular, mähriban eneler!
Gadyrly watandaşlar!
Sizi bütindünýä bileleşigi bilen birlikde Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzda giňden bellenýän Yaşulularyň halkara güni bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn! Ýaşululara hormat-sarpa goýmak, mertebesini belende götermek biziň milli ýörelgämiziň esasydyr. Şoňa görä-de, Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýylynda jemgyýetimiziň agzybirligini we jebisligini has-da pugtalandyrýan bu halkara baýramynyň şanyna geçiriljek dabaralaryň mähriban halkymyzy, aýratyn hem ýaşuly nesillerimizi galkyndyryp, eziz Watanymyza bolan beýik söýgimizi has-da pugtalandyrjakdygyna berk ynanýaryn!
Ýaşulularyň halkara güni adamzat gymmatlyklaryny baýlaşdyrýan hem-de ynsanperwer ýörelgeleri dabaralandyrýan möhüm ähmiýetli sene hökmünde ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşynda mynasyp orun aldy. Bu halkara baýramynyň many- mazmunynda halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda kemala gelen paýhasy, watansöýüjilige we ynsanperwerlige esaslanýan durmuş ýörelgeleri jemlenendir. Şoňa görä-de, bu baýrama bagyşlanyp, pähim-parasatly öwüt-ündewleri, wagyz-nesihatlary bilen agzybirligimizi pugtalandyrmaga, ýaş nesilleri watansöýüjilik we ynsanperwerlik ruhunda terbiýelemäge saldamly goşant goşýan ýaşuly nesillerimiziň hormatyna paýtagtymyz Aşgabat şäherinde, Garaşsyz Diýarymyzyň ähli künjeklerinde baý mazmunly medeni- jemgyýetçilik çäreleri geçirilýär.
Ynsanperwerligiň belent ýörelgelerini özünde jemleýän bu halkara baýramynyň göwün galkyndyryjy dabaralary il sylagly ýaşulularymyzy, mähriban enelerimizi, ähli watandaşlarymyzy beýik maksatlarymyzyň töweregine mäkäm jebisleşdirýär. Munuň özi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe watansöýüjilik, dostluk, hoşniýetlilik, ululara hormat goýmak, ata-enäni sylamak ýaly durmuş gatnaşyklaryny düzgünleşdirýän ynsanperwer ýörelgelerimizi mynasyp dowam etdirýändigimize şaýatlyk edýär.
Mähriban halkym!
Biziň alyp barýan «Döwlet adam üçindir!» diýen syýasatymyza laýyklykda zähmetsöýer, gujur-gaýratly, merdana halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň mundan beýläk-de ýokarlandyrylmagy, Garaşsyz ýurdumyzyň syýasy, ykdysady, medeni-ynsanperwer ugurlarda ynamly ösýän, abraýly döwletleriň biri hökmünde dünýäde doly ykrar edilmegi üçin ähli zerur şertler döredilýär.
Biz ýurdumyzyň her bir raýaty, aýratyn-da, ýaşuly nesillerimiz hakynda uly alada edýäris. Ýaşuly nesillerimiziň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin ähli mümkinçilikleri döredýäris. Şoňa görä-de, iň öňdebaryjy dünýä tejribeleri esasynda gurlan dynç alyş merkezlerinde, şypahanalarda, hassahanalarda halkymyza, şol sanda ýaşuly nesillerimize ýokary derejede hyzmat edilýär. Birleşen Milletler Guramasynyň Ykdysady we Durmuş Geňeşiniň mejlisinde abraýly halkara Guramasynyň «2017-2020-nji ýyllar üçin Ösüşiň bähbidine ylym we tehnika boýunça komissiýasyna», «2016-2020-nji ýyllar üçin Ilat we ösüş boýunça komissiýasyna», şeýle hem «2017-2021-nji ýyllar üçin Durmuş ösüşi boýunça komissiýasyna» Türkmenistanyň saýlanmagy bu ugurda bizi has-da guwandyrýar.
Parahatçylygyň, hoşniýetliligiň, ynsanperwerligiň beýik ýörelgelerine esaslanýan syýasatymyzy, döredijilik başlangyçlarymyzy durmuşa geçirmekde hormata mynasyp ýaşulularymyz daýanjymyz bolup durýar. Jebisligimizi, agzybirligimizi pugtalandyrmakda, watansöýüji nesilleri terbiýeläp ýetişdirmekde hem ýaşuly nesliň hyzmaty örän uludyr. Biz eziz Diýarymyzda amala aşyrýan tutumly işlerimize, beýik başlangyçlarymyza, toý-baýramlarymyza ýaşulularymyzyň ak patasy bilen badalga berýäris. Gözel paýtagtymyz Aşgabatda ýaňy-ýakynda üstünlikli geçirilen hem-de dünýä jemgyýetçiliginde uly gyzyklanma döreden Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary hem muňa doly şaýatlyk edýär.
Şoňa görä-de, eziz Watanymyza ak ýürekli we yhlasly hyzmat etmek, özbaşdak, erkin, garaşsyz döwletimiziň üstünliklerini hem- de rowaçlyklaryny berkitmek, ýaş nesillerde şöhratly geçmişimize we şu günümize buýsanjy artdyrmak, geljegimize beýik ynamy döretmek, jemgyýetimiziň kämilleşmegine ýardam edýän milli däplerimizi mynasyp dowam etmek, mähriban halkymyzy beýik işlere hem-de ösüşlere galkyndyrmak, ýaşuly nesiller barada hemişe alada etmek biziň mukaddes borjumyzdyr.
Garaşsyz döwletimizde, her bir maşgalada asudalygy hem-de agzybirligi pugtalandyrmakda, Watana, il-güne wepaly, ak ýürekli, zähmetsöýer, belent ahlakly, ýaşuly nesle sarpa goýýan nesilleri terbiýelemekde baý tejribe toplan parasatly ýaşulularymyz, maşgala ojagynyň daýanjy bolan mährem enelerimiz özboluşly durmuş mekdebidir. Türkmen jemgyýetinde olaryň sarpasy hemişe belentdir!
Hormatly ýaşulular, mähriban eneler!
Gadyrly watandaşlar!
Sizi Ýaşulularyň halkara güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn!
Size berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýar we abadan durmuş, ýurt parahatçylygyny, Garaşsyz Watanymyzyft gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri hem-de rowaçlyklary arzuw edýärin!


text:
Türkmenistanda 1990-njy ýyllaryň ortalaryndan başlap, ýagny ozalky prezident Saparmyrat Nyýazow döwründe uly we gymmatbaha desgalaryň gurluşygyny amala aşyran, ençeme million dollarlyk tenderleriň ýeňijisi bolan türk telekeçisiniň türkmen bazarynda täzeden işjeň hereket edip başlajagyna çalym edýär.
Çarşenbe güni prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Balkana edýän saparynyň çäginde “Çalyk Holding” kompaniýalar toparynyň dolandyryjylar geňeşiniň başlygy Ahmet Çalyk bilen duşuşdy.
Türkmen mediasynyň maglumatyna görä, Çalyk özlerine ynanylan desgalardaky, şol sanda Türkmenbaşy şäheriniň Halkara deňiz menziliniň gurluşygyndaky, şeýle hem Garabogaz şäherindäki karbamid öndürýän zawod we Marynyň döwlet elektrik stansiýasynyň çägindäki utgaşykly nebitgaz elektrik stansiýasynda işleriň ýagdaýy barada hasabat beripdir.
Ýokarda hem belläp geçişimiz ýaly, Nyýazow döwründe ýurduň dokma senagaty ministriniň orunbasary, şeýle-de türkmen prezidentiniň ykdysady meseleler we ýurduň energiýa serişdelerini dünýä bazarynda ýerlemek boýunça maslahatçysy bolan Çalyk ýurtda köp sanly gymmatbaha, şol sanda gurluşyk proýektlerini alyp barypdy.
Emma häkimiýet başyna Gurbanguly Berdimuhamedowyň geçmegi bilen düzüminde: GAP Güneydoğu Tekstil, Çalık Enerji, GAP İnşaat, Çalıkbank we GAP Pazarlama kärhanalary bolan Çalyk Holdinginiň ýurtdaky alyp barýan işleriniň çäklendiriljekdigi aýdylypdy.
Şol bir wagtda, häzir Berdimuhamedowyň nazarynyň gaýtadan “Çalyk Holdinge” gönükdirilmegini, ýurtdaky iň esasy gurluşyk kärhanalarynyň biri – Polimeksiň gözden düşmegi bilen baglanyşdyrylýar.
Azatlyk Radiosynyň türkmen hökümetindäki ynamdar çeşmeleriniň aýtmagyna görä, häzir türk Polimeks kärhanasy ýurtda guran gurluşyk obýektleri we Aşgabatda sentýabrda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna harçlan pullary üçin, türkmen hökümetinden algysyny alyp bilmeýär.
“Polimeksiň türkmen hökümetinden azyndan 800 million dollar algysy bar. Aşgabatda gurlan aeroportyň tölegleri doly üzlüşilmedi. Şeýle-de, ‘Aşgabat-2017’ oýunlarynyň açylyş we ýapylyş dabaralaryna öz jübüsinden pul çykardy. Haçan-da, Berdimuhamedowdan bu pullar soralanda, onuň muňa gahary geldi” diýip, Azatlyk Radiosynyň türkmen hökümetindäki çeşmesi gürrüň berdi.
Azatlyk Radiosy Polimeks kärhanasynyň Türkiýedäki baş edarasy bilen habarlaşanda, olar Türkmenistanda töleg bilen baglanyşykly nähilidir bir kynçylyk çekýändigi baradaky maglumatlary ret edip, täze proýektlere garaşýandyklaryny habar berdiler.
Şeýle-de, kärhananyň wekili Polimeksiň Türkmenistandaky edarasynyň ýapyljakdygy baradaky maglumatlary hem inkär etdi. Emma kärhananyň Türkmenistandaky edarasynda dolandyryjy wezipelerde işleýän türkmen hünärmenleri şu ýylyň mart aýyndan wezipelerinden boşadylýandyklaryny Azatlyk Radiosyna gürrüň berdiler.
Aýdylmagyna görä, indi Polimeks ýurduň bazaryndan çetleşdirilip, oňa derek ähli iri gurluşyk proýektleri, eýýam ýokarda agzalan, “Çalyk Holding”, şeýle-de “Bouygues” we “Reneýssans” kärhanalaryna ynanylar.
Ýeri gelende ýatlatsak, Azatlyk Radiosy paýtagtda guruljak bir myhmanhananyň şertnamasynyň hiç hili tendersiz Fransiýanyň “Bouygues” kärhanasyna berlendigini, onuň döwlet gaznasyna 300 million ýewro düşjekdigini habar beripdi.
Azatlyk Radiosynyň çeşmesi häzir “Bouygues” kärhanasy ozal türkmen gurluşyklarynda işläp gaýdan işgärlerini yzyna – Türkmenistana çagyryp başlandygyny, golaýda kärhananyň prezidenti Martin Bouyguesiň hem Aşgabada saparyna garaşylýandygyny mälim etdi.
Galyberse-de, Berdimuhamedow geçen hepde – ilatyň agyr ykdysady kynçylyklary başdan geçirýändigi aýdylýan wagtynda –Aşgabatda täze guruljak gymmatbaha desgalaryň, myhmanhanalaryň, edara we ýaşaýyş jaýlarynyň taslamalary bilen tanyşdy.
Guruljak desgalaryň başyny kaşaň myhmanhana, Halkara maslahatlar merkezi, Halkara kabul ediş merkezi, “Senagat” paýdarlar täjirçilik bankynyň, “Türkmenbaşy” döwlet täjirçilik bankynyň edara binalary çekýär. Şeýle-de, Magtymguly Pyragynyň täze ýadygärligi we täze Hökümet münberi gurlar. Emma ol binalaryň nähili zerurlyk esasynda gurulýandygy anyklaşdyrylmaýar.


text:
Täzelikler
27.11.2017
BANK HYZMATLARYNYŇ HILI ÝOKARLANDYRYLÝAR
Wagt - Adam üçin iň bir gymmat zadyň biri bolup durýar. Bankda döredilen amatly hyzmatlardan peýdalanmak bilen, her bir adam öz wagtyny tygşytlaýar. Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň gerimi günsaýyn giňeýär we karz edaralarynda hyzmatlaryň täze görnüşleri yzygiderli ornaşdyrylýar.
01.11.2017
Türkmen manadynyň aýdyň ýollary
Garaşsyzlyk ýyllary içinde mundan 24 ýyl ozal 1993-nji ýylyň 1-nji noýabrynda türkmeniň milli manady dolanyşyga girizildi. Bu waka ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň taryhyna altyn harplar bilen ýazylan ajaýyp wakalaryň biri boldy. Türkmenistanyň milli manadynyň dolanyşyga girizilmeginiň örän uly syýasy ähmiýetiniň barlygyny aýratyn bellemek gerek. Şeýle-de milli manat ýurdumyzyň ykdysady howpsyzlygynyň iň bir möhüm sütünleriniň biridir.
11.04.2017
Belarus Respublikasynyň Prezidentiniň Türkmenistana resmi sapary
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çagyrmagy boýunça 2017-nji ýylyň 29-31-nji martynda Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonyň Türkmenistana resmi sapary boldy.....
03.02.2017
Daşary ýurtlarda okaýan talyplaryň ene-atalaryna
Daşary ýurtlarda okaýan talyplaryň ene-atalary Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik bankynyň şahamçalarynyň üsti bilen
03.02.2017
Hormatly ildeşler
Türkmenistanyň “Daýhanbank” döwlet täjirçilik banky, Sizi bank kart hyzmatlaryndan peýdalanmaklyga çagyrýar!
“Altyn asyr” bank kartlary, söwda merkezlerinde harytlary satyn alanyňyzda, durmuş hyzmatlary, öýjükli we öý telefonlaryna tölegleri geçirmekde, sarp ediş maksatly we ipoteka karzlarynyň esasy bergisini we göterim tölegleri, ýangyç goýujy beketlerinde hasaplaşyklary hem-de Internetiň üsti bilen bank kartyňyz arkaly göz öňünde tutulan tölegleri geçirip bilersiňiz.


text:
- Русский
- Türkmen
Türkmenistanyň Prezidenti Saud Arabystanynyň maliýe ministrini kabul etdi
Er-Riýad, 1-nji maý (TDH). Şu gün Saud Arabystany Patyşalygynda resmi saparda bolýan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Saud Arabystany Patyşalygynyň maliýe ministri, Saudyň Ösüş gaznasynyň müdiriýetiniň başlygy Ibrahim Abdulaziz Al-Assafy kabul etdi.
Ibrahim Abdulaziz Al-Assaf ýüzbe-ýüz duşuşmaga mümkinçilik üçin kanagatlanma bildirip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Er-Riýadda ýokary derejeli gepleşikleriň üstünlikli geçmegi bilen gutlady hem-de türkmen Lideriniň bu saparynyň däbe öwrülen dostlukly döwletara gatnaşyklary ösdürmäge itergi berjekdigine ynam bildirdi.
Milli Liderimiz Türkmenistanyň Saud Arabystany Patyşalygy bilen köp ugurly döwletara gatnaşyklara ygrarlydygyny tassyklap, şu günki ýokary derejedäki duşuşygyň hem munuň subutnamasydygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz iki ýurduň halklarynyň arasyndaky taryhy taýdan kemala gelen ruhy-medeni umumylyga we mizemez dostluk arabaglanyşygyna esaslanýan hyzmatdaşlygyň ösdürilýändigini kanagatlanma bilen nygtap, özara bähbitli gatnaşyklary has-da giňeltmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny belledi.
Duşuşygyň çäklerinde milli ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak we döwrebaplaşdyrmak boýunça Türkmenistanda amala aşyrylýan giň gerimli maksatnamalary nazara almak bilen işjeň aragatnaşyklary ösdürmegiň geljegi barada gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalar boldy. Şunuň bilen baglylykda, şu sapara gabatlanan işewürler maslahatynyň ähmiýeti nygtaldy. Bu maslahatyň iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna, tejribe alyşmaga, maýa goýum işini höweslendirmäge we netijeli işewür gatnaşyklary ýola goýmaga ýardam etjekdigi şübhesizdir. Özara gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ýangyç-energetika toplumy, gurluşyk pudagy, himiýa senagaty, ulag we aragatnaşyk pudagy, maliýe ulgamy görkezildi.
Türkmen Lideri Türkmenistanyň ykdysady syýasatyny durmuşa geçirmekde öňdebaryjy daşary ýurt kompaniýalaryny we daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek bilen ylmy-tehniki ösüşiň iň soňky gazananlaryna aýratyn ähmiýet berýändigini nygtap, saud arabystanly hyzmatdaşlara iki ýurduň milli ykdysadyýeti üçin wajyp bolan bu esasy ulgamlarda bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň mümkinçiliklerine jikme-jik öwrenmegi teklip etdi.
Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de Saud Arabystany Patyşalygynyň maliýe ministri Ibrahim Abdulaziz Al-Assaf birek-birege hoşniýetli arzuwlary aýdyp, iki doganlyk halklaryň özara gyzyklanmalarynyň we erk-isleginiň, däbe öwrülen uzakmöhletleýin hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy hemmetaraplaýyn ösdürmäge hyzmat etjekdigine ynam bildirdiler.


text:
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan «Нейтральный Туркменистан» gazetinde 05.06.2018 neşir edilen halkara Bäsleşiginiň möhletiniň uzaldylýandygyny yglan edýär:
Lot...
International (Turkmenistan) Hytaý Milli Nebitgaz Korporasiýasynyň Türkmenistandaky şahamçasy Lebap welaýatynyň «Bagtyýarlyk» şertnamalaýyn çäginde 2019-2021-nji ýyllarda iýmitlendiriş, arassalamak we praçka hyzmatlaryny etmek boýunça №. CIT-18083-SR tender boýunça deslapky kwalifikasiýa yglan edýär
Tender...
«Türkmennebit» Döwlet konserni
Bäsleşik komissiýasynyň adyndan himiýa reagentlerini satyn almak boýunça № 251 belgili açyk bäsleşik yglan edýär:
Lot №2 – zawod, tehnologik, buraw enjamlary;
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler Aşgabat ş. Arçabil şaýoly...
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan halkara Bäsleşigini yglan edýär:
Lot №6 – ýangyç paýlaýjy kolonkalar
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler...
«Türkmennebit» Döwlet konserni Bäsleşik komissiýasynyň adyndan himiýa reagentlerini satyn almak boýunça № 253 belgili (№ 240-nji tenderiň gaýtadan yglan edilmesi) açyk bäsleşik yglan edýär:
Lot №3 – elektrotehniki, geofiziki, barlag we...
«Türkmennebit» Döwlet konserni Bäsleşik komissiýasynyň adyndan himiýa reagentlerini satyn almak boýunça № 250 belgili açyk bäsleşik yglan edýär:
Lot №2 – zawod, tehnologik, buraw enjamlary
Bäsleşige gatnaşmaga isleg bildirýänler Aşgabat ş. Arçabil...
«Türkmennebit» Döwlet konserni Bäsleşik komissiýasynyň adyndan himiýa reagentlerini satyn almak boýunça № 249 belgili açyk bäsleşik yglan edýär:
Lot №3 – elektrotehniki, geofiziki, barlag we ölçeg enjamlary, aragatnaşyk serişdeleri we gurluşyk...
"Eni Turkmenistan Limited" kompaniýasy tender yglan edýar:
№ 10070814 - Şahsy goranyş serişdelerini getirmek
Bäsleşigiň möhleti 2018-nji ýylyň 10 sentyabr, sagat 17:00 (ýerli wagty).
Ähli gyzyklanma bildirýän kompaniýalar bäsleşige gatnaşmaga resmi çakylygy almak...
Eni Turkmenistan Limited announce tender:
No. 10064445 - Supply of Waukesha Gas Engine Oil
Tender closing date is 17:00 hrs. (local time) on 10 September 2018.
All interested companies shall send formal application...
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan halkara Bäsleşigini yglan edýär:
Lot №4 – şepbeşik nebit önümleri we bitum üçin...
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan halkara Bäsleşigini yglan edýär:
Lot №3 – elektroenjamlar we ätiýaçlyk şaýlary;
Bäsleşige gatnaşmaga isleg...
Türkmenbaşydaky Nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň Nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri bäsleşik esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan
halkara Bäsleşigini yglan edýär:
Lot №4 – nebit ammarlaryny we nebit önümlerini donna galyndylaryndan...
SOCAR Energy Georgia (Georgian "subsidiary" of the Azerbaijani state company SOCAR) plans to put into operation a multifunctional gas station complex in Georgia by mid-2019.
This was said by the head...
«Türkmennebit» Döwlet konserni Bäsleşik komissiýasynyň adyndan himiýa reagentlerini satyn almak boýunça № 246 belgili (№ 232-nji tenderiň gaýtadan yglan edilmesi) açyk bäsleşik yglan edýär:
Lot №5 – himiýa önümleri we kömekçi...
«Türkmengaz» döwlet konserni
Bäsleşik toparynyň adyndan halkara bäsleşigini gaýtadan yglan edýär
«Galkynyş» käninde GS-1A, GS-1 we GS-2-de harytlyk granulirlenen kükürdi gaplamak üçin goşmaça enjamlary «açary gowşurmak» şerti bilen taslamak we gurmak
Bäsleşige gatnaşmaga...


text:
7-nji oktýabrda Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda Köpetdagyň eteginde hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda “Nowruz ýaýlasynyň ak öýi” binasy açylyp ulanylmaga berildi. Iki günden soňra bu ajaýyp binada, ýagny 9–10-njy oktýabrda Türkmenistanyň Ýaşulularynyň maslahatynyň mejlisi geçirildi. Onda ýurdumyzy mundan beýläk-de hemmetaraplaýyn ösdürmegiň wajyp wezipeleri, Türkmenistanda täze taryhy eýýamda ýaýbaňlandyrylan oňyn durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleri yzygiderli durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meselelere garaldy.
Bu binalar toplumy Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy bolan “Täze jaý” hojalyk jemgyýeti tarapyndan bina edildi. Täze bina 3 müň orunlyk bolup, onda umumymilli we halkara ähmiýetli köpçülikleýin çäreleri geçirmäge niýetlenen uly zaly bar. Ägirt uly ak öý görnüşinde gurlan bu binada baýramçylyk çärelerini geçirmek üçin ähli zerur şertler döredilipdir. Şeýle hem binada diňe bir medeni çäreler däl, eýsem, resmi, işewür duşuşyklary geçirmek üçin hem ähli zerur şertler bar.
2015-nji ýylda Mary welaýatynda hem “Türkmeniň ak öýi” binasy ulanylmaga berlipdi. Ol ýerde-de giň möçberli dabaralary hem-de medeni-köpçülikleýin çäreleri geçirmek üçin giň mümkinçilikler döredilen. “Türkmeniň ak öýi” binasynda birnäçe zolak girelge, eýwan, 3 müň orunlyk konsert zaly, VIP otaglar, edara we dynç alyş zolaklary bar. Mälim bolşy ýaly, Mary welaýatyndaky we Ahal welaýatyndaky “Ak öý” binalarynyň milli Liderimiziň tabşyrygyna laýyklykda, ýurdumyzyň beýleki welaýatlarynda hem gurulýandygyny bellemeli.
Şeýle döwrebap binalaryň biriniň Daşoguz welaýatynda-da gurulmagy demirgazyk welaýatyň ýaşaýjylarynda uly şatlyk duýgularyny döretdi. Ýurdumyzyň raýatlary uly möçberli oňyn özgertmeleriň amala aşyrylýan ýurdunda ýaşaýandyklary üçin özlerini bagtyýar we buýsançly duýýarlar.
Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistany ösüşleriň, özgertmeleriň, gül açýan durmuşyň, sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýurduna öwren we durmuşymyzy, ömrümizi bagtyýarlyga besleýän Arkadag Prezidentimize aýratyn hoşallygymyzy bildirýäris. Goý, Arkadag Prezidentimiziň jany sag, başy dik, ömri uzak bolsun! Il-ýurt bähbitli, sebit we dünýä ähmiýetli işleri elmydama rowaç alsyn!
Çemen Gaýypowa,
Gubadag etrabyndaky 40-njy orta
mekdebiň mugallymy.


text:
Uzak Gündogardan gözbaş alyp, Günbatarda ortaýer deňzine çenli uzap gidýän Beýik ýüpek ýoly, Türkmenistanyň çäginde hem birnäçe şäherleriň, galalaryň, kerwensaraýlaryň üstünden geçipdir. Bu bolsa türkmen topragynda ýerleşen şäherleriň ähli taraplaýyn gülläp ösmegine amatly şert döredipdir. Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen halkymyzyň baý taryhyny öwrenmäge we ýaş nesle wagyz etmäge uly ähmiýet berýär. 2018-nji ýylyň “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýilip atlandyrylmagy hem munuň aýdyň mysalydyr.
Bütin dünýäde meşhur bolan “Beýik Ýüpek ýoly” adynyň gelip çykyşy barada Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkymyza sowgat beren “Türkmenistan - Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” atly kitabynda gymmatly maglumatlary bermek bilen: “Beýik Ýüpek ýoly gadymyýetde we orta asyrlarda Hytaý bilen Alynky Aziýany, Ortaýer deňzini birleşdiren halkara ýolunyň hem-de içki kerwen ýollarynyň rowaýata öwrülen şertli adydyr. Baryp orta asyrlarda wenesiýaly täjir, geograf, jahankeşde Marko Polo bu ýola “Ýüpek ýoly” diýen ady berýär” diýip belleýär. Şol bir wagtyň özünde bu adalgany häzirki zaman diline girizen şahsyýetiň nemes alymy, geolog, geograf we syýahatçy, geomorfologiýanyň esasyny goýan Ferdinand Paul Wilgelm fon Rihtgofendigini nygtaýar. Beýik ýüpek ýolunyň kerwen ýollarynyň köp ugurlary Ýewropany we Aziýany kesip geçip, Ortaýer deňzinden tä Hytaýa çenli baryp, ol gadymy geçmişde we orta asyrlarda söwda gatnaşyklary we Günbatar bilen Gündogaryň medeniýetleriniň arabaglanyşygy üpjün etdi. Beýik Ýüpek ýolunyň has köp bölegi Orta Aziýanyň, şol sanda Türkmenistanyň çäginden hem geçipdir.
Şol wagtlardan şaýat galan ençeme taryhy ýadygärlikleriň arasynda ÝUNESKO-nyň Bütindünýä taryhy ýadygärlikleriň sanawyna giren gadymy we orta asyr binagärligiň merjenleri- Gadymy Nusaý, Köneürgenç we Gadymy Merw ýadygärlikleri bar. Gözleg işleriniň netijesinde gadymy taryh dikeldilýär, dürli etniki jemgyýetleriniň döreýşi we ösüşi, ykdysadyýeti, ýaşaýşy, medeniýeti şeýle-de özara medenitäsirleri we halkara hyzmatdaşlygy öwrenilýär. Beýik Ýüpek ýoly söwdanyň we senetçiligiň ösmegine ýardam beripdir. Taryhy çeşmelerde Merw, Sarahs we Nusaý ösen söwda we haryt dolanyşygy boýunça ösen şäherleriň hatarynda ýatlanypdyr. Iri şäherlerde bazarlar söwdanyň we senetçiligiň merkezleri bolup, olaryň içinde dokmaçylyk has giňden ýaýran önümçilik bolupdyr. Dokma önümleri ýüňden, kendirden, pagtadan we ýüpekden dokalypdyr. Merwde, Abywertde, Nusaýda dokalan matalar özüniň nepislegi bilen belli bolupdyr.
Türkeminstanyň orta asyr şäherleri diňe bir haryt dolanyşygyna, söwdanyň ösmegine däl, eýsem milli däp-dessurlaryň, alnyp barylýan işleriň we dürli ugurlaryň kämilleşmegine oňyn täsirini ýetirpdir. Orta Aziýanyň, Orta Gündogaryň we Ýewropanyň arasyndaky söwda we medeni gatnaşyklarynyň ösmeginde Horezmiň merkezi şäheri bolan Ürgenç uly ähmiýete eýe bolupdyr. Arap çeşmelerinde harytly kerwenleriň Bulgardan Horezme we yzyna hemişe gatnawda bolandyklary baradaky maglumatlar bar.
Häzirki zaman Türkmenistan gadymy Beýik ýüpek ýoluny täze häzirki zaman görnüşinde, ýagny transmilli awtoulag demirýol we gazgeçirijileriň görnüşinde dikeldýär. Bu ýollar hakykatdan hem Beýik ýolunyň ugurlary bilen gabat gelip, olar daşary ykdysady gatnaşyklary, yklymda tranzit daşalyşlary giňeltmek, medeni we syýahatçylyk gatnaşyklary ösdürmäge ýardam berer.
Beýik ýüpek ýolunyň taryhy
Uzak Gündogardan gözbaş alyp, Günbatarda ortaýer deňzine çenli uzap gidýän Beýik ýüpek ýoly, Türkmenistanyň çäginde hem birnäçe şäherleriň, galalaryň, kerwensaraýlaryň üstünden geçipdir. Bu bolsa türkmen topragynda ýerleşen şäherleriň ähli taraplaýyn gülläp ösmegine amatly şert döredipdir. Berkarar döwletiň Bagtyýarlyk döwründe, hormatly Prezidentimiziň tagallasy bilen halkymyzyň baý taryhyny öwrenmäge we ýaş nesle wagyz etmäge uly ähmiýet berýär. 2018-nji ýylyň “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýilip atlandyrylmagy hem munuň aýdyň mysalydyr.


text:
Türk metbugatynyň gysgaça mazmuny
Gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlary hakyndaky habarlar gündelik gazetlerde giň seslenme döredýär.
“Sabah” gazeti “Çawuşogly ABŞ-nyň Döwlet sekretary bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi” söz başyly habarynda Daşary işler ministri Mewlüt Çawuşogly ABŞ-nyň Döwlet sekretary Maýk Pompeo bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirendigini ýazýar.
Diplomatik çeşmeleriň berýän habaryna görä, Çawuşogly bilen Pompeo telefon söhbetdeşliginde Prezident R. T. Erdogan bilen rus kärdeşi Wladimir Putiniň arasynda Soçide gazanylan Idlib ylalaşygy hakynda pikir alyşdy.
“Ýeni Şafak” gazeti “Akar Russiýa bilen utgaşykly ýagdaýda işleşeris” söz başyly habarynda Milli goranmak ministri Hulusi Akaryň Soçide gazanylan ylalaşygy degişli ýurtlar we sebitiň halky üçin “möhüm netije” hökmünde häsiýetlendirendigini habar berýär.
Ministr Akar “Russiýa bilen Idlib meselesinde şu günki güne çenli bolşy ýaly mundan soň hem utgaşykly ýagdaýda işleşeris” diýdi.
“Star”gazeti “Daşary işler ministriligi Amerikan halkyna gynanç bildirdi” söz başyly habarynda Türkiýäniň Florens tupany sebäpli ABŞ-da köp sanly adamyň ýogalmagyna we ýaralanmagyna gynanç bildirendigini ýazýar.
Daşary işler ministrliginiň gynanç hatynda “Tupanda ýogalanlaryň hossarlaryna we amerikan halkyna gynanç bildirýäris” diýildi.
“Hürriýet” gazeti “Dünýä Türkiýäniň çar tarapyna haýran” söz başyly habarynda Gökowa aýlagynda ýerleşýän Sedir adasyndaky “Kleopatra”plýažynyň ýerli we daşary ýurtly syýahatçylaryň iň köp gelýän ýerlerinden birine öwrülendigini aýan edýär.
Sedir adasynyň ýerli syýahatçylar bilen birlikde daşary ýurtly syýahatçylaryň ünsünü özüne çekýändigini aýdan Mugla welaýatynyň medeniýet we syýahatçylyk müdüriň wekili Filiz Karajaagaç şu ýyl ada gelen Russiýaly we Ukrainaly syýahatçylaryň sanynyň has köpelendigini belledi.
“Watan” gazeti “Türk balygy dünýäde halanýan balyk ýagdaýyna geldi” söz başyly habarynda suw we maldarçylyk önümleri pudagynyň eksportynyň 2018-nji ýylyň 8 aýynda 1 milliard 625 million dollara barabar bolandygyny habar berýär.
Suw önümleriniň şol eksportda 640 million dollar bilen esasy orun eýeleýändigini aýdan Suw önümlerini öndürijiler merkeziniň başlygynyň orunbasary Ihsan Bozan “Okun we spar balyklarymyz ýokary tagamy bilen ünsleri özüne çekýär. Azyk howpsyzlygy meselesinde türk balygy halanýan balyk ýagdaýa geldi” diýen sözlerine ýer berýär.


text:
Hususy syýahatçylyk işewürleri halkara pudaklaýyn foruma gatnaşdylar.
9-10-njy oktýabrda “Awaza” Milli syýahatçylyk zolagynda “Syýahatçylyk we jahankeşdelik” atly Halkara syýahatçylyk sergisi we 26 ýurdyň wekillerini özünde jemlän, bu ulgamda hyzmatdaşlygy ösdürmek meseleleri boýunça maslahat geçirildi.
Serginiň çäginde özüniň syn tagtalary bilen halkara syhaýatçylyk agentlikler, myhmanhana işewürliginde we gaýry ýanaşyk ugurlarda hususylaşýan guramalar we kärhanalar, Türkmensitanyň syýahatçylyk barada Döwlet komitetiniň pudak edaralary we Awazanyň myhmanhanalary tanyşdyrdylar.
Ýöriteleşdirilen synyň eksponentleriniň düzüminde taryhy we medeni ýadygärliklere, deňi-taýy bolmadyk tebigy gözelliklere baý bolan, birnäçe şypahana merkezlerini özünde jemleýän, ösen sport we ulag senagaty bolan ýurdumyz boýunça gyzykly, ekologiki, etnografiki, sport, sagaldyş we gaýry turlary hödürlän, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary – hususy syýahatçylyk işewürler hem bardy.
Maslahat üç sany bölümden ybarat bolan mejlisler görnüşinde geçirildi: “Türkmenistan-Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregidir” diýen şygarly ýylda taryhy-medeni mirasyň orny, “Syýahatçylykda bilimiň we innowasiýalaryň orny”, “Türkmenistanda ekologiýa syýahatçylygynyň esasy ugurlary”.
Forumyň çäginde syýahatçylyk ulgamynyň häzirki döwre mahsus ugurlary bilen bir hatarda “Awaza” Milli syýahatçylyk zolagynyň dikeldiş mümkinçiliklerini netijeli ulanmak, şeýle-de Türkmenistanda halkara syýahatçylygyň häzirki zaman görnüşlerini ösdürmek bilen bagly meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.
Hususy syýahatçylyk kompaniýalarynyň wekilleri Türkmenistanyň syýahatçylyk boýunça Döwlet komiteti we ýurdyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan gurnalan bu halkara forumyň çäginde işewürlik hyzmatdaşlygyny ýola goýmak we özüniň syýahatçylyk hyzmatlaryny öňe sürmek üçin peýdalandylar.


text:
Bosniýanyň musulman dini lideri Husein Kawazowiç yslamçy ekstremizmi ýazgaryp çykyş edeni üçin “Yslam döwleti” toparynyň agzasydygy aýdylýan şahs tarapyndan haýbat atylandan soň, häkimiýetlerden özüni goramagy sorady.
“Biz döwlet edaralary bu meseläni öz üstüne alar diýip umyt edýäris” diýip, Kawazowiçiň edarasynyň beren beýanatynda aýdylýar.
Kawazowiç bu baradaky haýyşy, Bosniýanyň mediasy “Yslam döwleti” toparynyň baýdagynyň öňünde bosniýa dilinde gepleýän adamyň Kawazowiçiň “bokurdagyny kesmelidigini” aýdýandygyny görkezýän wideony efire goýberenden soň etdi.
“FTW” atly kanalyň berýän maglumatyna görä, wideoda gürleýän adam asly bosniýaly musulman Amir Selimowiç bolup, ol 2014-nji ýylda Siriýada “Yslam döwleti” toparynyň hataryna goşulypdyr.
Bosniýanyň howpsuzlyk ministri Dragan Mektiç haýbatyň “çynlakaý derejede howpludygyny” aýdyp, döwletiň Kawazowiçi goramak üçin “goşmaça howpsuzlyk çärelerini görýändigini” aýtdy.


text:
Agzalýan galyndylar Matisseniň, Pikassonyň we Moneniň işlerini hem öz içine alýan, bahasy millionlarça dollarlyk ýedi sany žiwopis eserini ogurlamakda aýyplanýan adamyň ejesiniň ojagyndan tapylypdyr.
Soňky ýyllarda bolup geçen sungat işleriniň ogurlanmagy bilen baglanyşykly jenaýata ahyrsoňy ogluny halas etmäge çytraşýan enäniň öýünde nokat goýuldy.
Olga Dogaru, jenaýaty agtaryş gulluklarynyň onuň ogly Radu Dogaruy bu ogurlykda güman edip başlandyklaryny, şonuň üçinem sungat işlerini otlandygyny aýtdy. Radu Dogarua oktýabr aýynda Rotterdamyň Sungat galereýasyndan sungat eserleriniň ajaýyp nusgalaryny ogurlan üç rumynyň hatarynda aýyplama bildirilýär.
Eserler
Ogurlanan kartinalar şulardan ybarat: Pawlo Pikassonyň “Arlekiniň kellesi” atly eseri, 1971-nji ýyl; Klaudiýa Moneniň “Londondaky Woterlu köprüsi” atly eseri hem-de “London köprüsiniň üstünde işlemek” atly eseri, 1901-nji ýyl; Genri Matissiň “Ak we sary reňklerde gyzy synlamak” atly eseri 1919-njy ýyl; Paul Gogeniň “Açyk penjiräniň öňündäki gyz” atly eseri 1898-nji ýyl; Mayer de Hanyň “Öz portretim” atly eseri, 1890-njy ýyl; şeýle hem Luçian Froýdyň 2002-nji ýyldaky sungat işi bolan “Gözi ýumuk zenan” atly eseri agzalan suratkeşleriň ogurlanan sungat işleridir.
Bu waka soňky on ýylyň içinde Gollandiýada bolup geçen iň ullakan sungat talaňçylygydyr. Ogurlanan işleriň takmynan 100 million ýewro bilen 200 million ýewro aralygynda bahasy bar (amerikan dollary bilen aýdanymyzda bahalar 130 million dollar bilen – 260 milion dollar aralygynda).
Olga Dogarunyň jenaýaty agtaryş gulluklarynyň işgärlerine gürrüň bermegine görä, ol ýanwar aýynda ogly tussag edilensoň, ogurlyk suratlary bir öýüň içinde gömüpdir. Ol öýde hiç kim ýaşamaýan ekeni. Soňra jenaýatçynyň ejesi Danube Deltada ýerleşýän Karakliýu obasyndaky bir mazarlyga baryp, agzalýan sungat işlerini bu ýerde gömüp gizlejek bolupdyr.
"Subutnamalary ýok etmek..."
Fewral aýynda Olga Dogaru mazarlykda gömüp gaýdan suratlaryny yzyna çykaryp, öýüne getirip, otlapdyr. Muny etmeginiň sebäbi, bu aýalyň öz sözlerine görä, degişli subutnamalary ýok edip, ol talaňçylygyň guramaçysy hasaplanýan oglunyň jenaýata çekilmeginiň öňüni aljak bolupdyr.
Rumyniýanyň Milli taryhy muzeýiniň müdiri Ernest Oberlande Tarnowiýenu, jenaýat agtaryş işgärleriniň mart aýyndan bäri ýakylan sungat işlerinden galan külleri derňeýändiklerini we öňümizdäki hepdäniň dowamynda netijeleriň we tapyndylaryň prokuratura geçiriljekdigini aýtdy.
Oberlande-Tarnowiýenu sülçüleriň ojakdaky kül galyndylarynyň içinden suratkeşleriň onlarça ýyl mundan ozal ulanan materiallarynyň galyndylaryny tapandygyny aýtdy.
“Bu boýaglaryň käbirleri gaty zäherli we olar eýýäm köp wagtdan bäri ulanylanok. Şeýle hem biz suraty rama çüýlemek üçin ulanylan çüýleriň hem üstünden bardyk. Olar ýaly çüýler indi öndürilmeýär. Biziň gürrüňini edýän çüýlerimiz mis bilen iş salyşýan zergärler tarapyndan elde ýasalypdyr. Indi olar ýaly materiallar hem ulanylanok.”
Oberlande-Tarnowienunyň aýtmagyna görä, emele gelen küller diňe bir surata degişli bolman, dürli suratlardan yza galan küller bolmaly. Ol: “Birnäçe suratyň ýakylandygy aç-açan görnüp dur” diýýär. “Surat galyndylary bar, olar gyzyl, ýaşyl, sary we gök ýaly dürli reňklerde” diýip, muzeýiň müdiri sözleriniň üstüni ýetirdi.
Ogurlyk
Gollandiýada talaňçylygy amala aşyran ogrular, gowşak goralýanlygyndan peýdalanyp, geçen ýylyň 16-njy oktýarynda galereýa giripdirler. Olar suratlary ulagalaryna çenli arzan plastiki paketlere salyp eltipdirler we, aýdyşlaryna görä, olar ýol-gözegçilik polisiýasynyň postunda saklanypdyrlar.
Derňewçiler suratlary we jenaýat bilen baglanyşykly subutnamalary ele salansoňlar, Radu Dogaru bilen birlikde beýleki iki sany güman edilýän adamyny-da gözenege gabadylar.
Bu jenaýata baş goşandygy güman edilýänleriň sungat eserlerini ogurlamakda ussat däldikleri çaklanylýar, sebäbi olar talan zatlarynyň näderejede gymmatbaha eserlerdigini anyk bilmändirler.
Ogurlanan suratlar hususy Triton guramasyndan getirilip, olar saýlama hem-de täzeçil sungat işleridir. 1991-nji ýylda Amsterdamdaky Wan Gog muzeýinden 20 sany sungat eseri ogurlanypdy. Ynha, biziň bu gün gürrüňini eden jenaýatymyz, 1991-nji ýyldaky şol hadysadan soň, ýurtda bolup geçen iň uly sungat talaňçylygydyr.
Oberlande-Tarnowiýenunyň aýtmagyna görä, eger-de derňewçiler sungat eserleriniň ýok edilendigini gürrüňsiz subut edäýseler, onda bu ýagdaý “aýlyganç jenaýat we ägirt uly ýitgi” diýlip atlandyrylar.


text:
Jelaleddin Meňburun
— Köneürgenç türkmenleriniň döwletiniň iň soňky hökümdary (hökümdarlyk ýyllary 1220-1231). Jelaleddin Meňburun Alaeddin Muhammediň türkmen aýaly Aýçiçekden bolan uly ogludyr.
Soltan Muhammet 1215-nji ýylda Owganystanyň Gur we Gazna etraplaryny boýun egdirensoň, Jelaleddini merkezi Gazna hasaplanýan Gur, Hyrat, Garçystan we Seýistan ülkelerine mälik edip, wezirligine Şyhabeddin Alp’ül Herewini belläpdir. Emma soltan iň eziz gören hem-de geljegine uly ynam bildiren ogly Jelaleddini paýtagtda – öz ýanynda alyp galmagy makul bilip, agzalan welaýatlara Kerber Mälik atly emirini ýollapdyr. Muhammet şanyň ejesi Türkan hatyn şazada Jelaleddiniň paýtagtda alnyp galynmagyna garşy bolupdyr. Onuň tagt mirasdary hukugyna eýe bolmazlygy üçin elinden gelenini edipdir. Muhammet şanyň Jelaleddini tagt mirasdary etmek isländigine garamazdan, Türkan hatynyň täsiri bilen soltanyň kaňly-gypjak aýalyndan bolan ogly Ozlag şa tagt mirasdarlygyna taýyn edilipdir. Oňa döwletiň Horezm, Horasan we Mazenderan ýaly möhüm welaýatlary bölünip berlipdir.
Emma taryh ähli zady başgaça çözüpdir: ýurdunyň köp bölegini mongol ordalary harap edensoň, Hazar deňziniň Abesgun adasyna özüni atan Muhammet şa ölüm ýassygynda ýatan pursaty ogullary Jelaleddini, Ozlag şany we Ak şany ýanyna çagyrypdyr. Özüniň Ozlag şanyň tagt mirasdary bolmalydygy baradaky atalyk ähdini (weliäht) üýtgedýändigini aýdypdyr. «Meniň mongollarda galan arymy diňe Jelaleddin oglum alyp biler, siziň hemmäňiz oňa boýun egmelisiňiz!» diýip, öz gylyjyny onuň biline dakypdyr. Bu Jelaleddiniň kanuny ýagdaýda tagt mirasdary bolandygyny aňladýardy.
Doganlary bilen Horezme tarap ugran Jelaleddine Gürgenje baryp, häkimiýeti öz eline almak nesip etmändir. Paýtagtda gypjak serdarlarynyň gozgalaň turzandygyny eşiden soltan atynyň jylawuny Horasana tarap öwrüpdir. Onuň mongollar bilen ilkinji çaknyşygy 1221-nji ýylda Nusaýyň golaýynda bolupdyr. Jelaleddin şu ýerde özüniň 300 adamlyk kiçijik ýygyny bilen 700 adamly mongol ordasy bilen çaknyşyp, ajaýyp ýeňiş gazanypdyr. Jelaleddiniň mongollaryň üstünden gazanan bu ilkinji ajaýyp ýeňşi hakda soltanyň ömür beýanyny ýazan Muhammet an-Nesewi öz ýazgylarynda «Jelaleddiniň gylyjy mongollaryň ganyna boýalan, olaryň göwrelerini para-para edip oýnan ilkinji musulman gylyjy boldy» diýip ýazypdyr. Bu ýeňişden soň Jelaleddin Nyşapur we Bust şäherleriniň üsti bilen Gazna gelipdir. Gaznanyň halky ony uly hormat bilen garşylapdyr. Murgabyň ýokary akymlarynda oňa Merwiň öňki häkimi – türkmen serkerdesi Han Mälik 40 müň goşuny bilen, türkmen hany Seýfeddin Bugrak hem 40 müň adamly goşuny bilen goşulypdyr. Gaznada bolsa Jelaleddine doganoglany Emin al-Mülk we serkerde Demir Mälik birigipdir. Garlyk türkmenleriniň hany Azam Mälik we owganlaryň goşunbaţysy Muzaffar Mälik hem Jelaleddin soltana wepalydygyna kasam edipdirler. Özüne birigen güýçler bilen bilelikde Jelaleddin uly goşunly bolupdyr. Ol esasy güýçlerini Perwanada galdyryp, Toharystandaky Weliýan galasyna hüjüm edipdir. Bu galany mongol serkerdeleri Tetejük we Molghor gabapdy. 1221-nji ýylyň tomsunda bolan söweşde Jelaleddiniň güýçleri mongol goşunynyň öňçülerinden müň adamy öldüripdirler. Mongol goşunynyň galan bölegi derýanyň aňyrsyna geçip, köprini ýykyp, zordan halas bolupdyr.
Weliýanyň eteginde mongollaryň ýeňilendigini eşiden Çingiz han Jelaleddiniň üstüne Şygy Kutlugyň ýolbaşçylygynda uly ýygyn ýollapdyr. Bu gezek mongol goşuny türkmenler bilen Gaznanyň golaýyndaky Perwana galasynda duşuşypdyr. Jelaleddiniň goşunynyň sag ganatyna Emin Mälik, sol ganatyna Seýfeddin Bugrak, merkezine bolsa Jelaleddiniň özi ýolbaşçylyk edipdir. Agşama çenli dowam eden gazaply çaknyşykda taraplaryň hiç birem artykmaçlyk gazanyp bilmändir. Mongollar gije boş atlaryň üstüne adam sypatyna çalym edýän garantgylary oturdypdyrlar. Ertesi irden muny gören türkmenleriň käbir goşunbaşylary «mongollara goşmaça kömek gelendir» diýip düşünipdirler. Serkerdeler bilen geçiren mejlisinde Jelaleddin goşunyň yza çekilmegi barada öňe sürlen teklibi düýbünden ret edipdir. Mongollaryň hüjümi bilen söweş täzeden başlanypdyr. Mongol goşununa garşy türkmenleriň sol ganaty ýaý okuny ýagdyryp, duşmanyň öňe süýşmegine ýol bermändir. Jelaleddin dowullaryň çalnyp, söweş tebilleriniň kakylmagyny, atlara münüp, hüjüme geçmegi emr edipdir. Söweşde mongollar ýeňlip, ýaraglaryny taşlap gaçypdyrlar. Türkmenler şol gezek mongollaryň 45 müň adamly goşunyny çym-pytrak edipdirler. Mukaddes Ruhnamada Jelaleddiniň mongollary uly ýeňlişe sezewar edişi barada şeýle diýilýär: «Jelaleddin mongol basybalyjylaryna garşy gaýduwsyz söweşip, mertligiň ajaýyp nusgasyny görkezipdir. Ol mongollaryň ýeňilmezekligi hakyndaky toslamany ýalana çykaryp, olary ilkinji gezek uly ýitgä we ýeňlişe sezewar edýär» (131). Ykbalyň oýny Perwananyň golaýyndaky ýeňşiň netijesini Jelaleddiniň güýjüniň berkemegine däl-de, tersine onuň gowşamagyna sebäp bolar ýaly edipdir. Olja paýlaşylanda serkerdeleriň arasynda dawa ýüze çykyp, ol hem goşunyň bölünmegine getiripdir. Dürli tire-taýpalardan düzülen Jelaleddiniň goşunynda agzybirlik bolmandyr. Bu bolsa, «Il aglak bolsa, doňuz depä çykar» diýlişi ýaly, mongollaryň türkmenleriň agzalalygyndan peýdalanmagyna getiripdir. Çingiz han öz goşunynyň garşydaşyndan ýeňilmegini jogapsyz galdyryp biljek däldi. Ykjam taýýarlykdan soň ol özüniň esasy garşydaşy Jelaleddin Hind derýasynyň boýunda duşuşypdyr. Mongol goşuny Jelaleddiniň agzalalyk sebäpli gowşan goşunyny gabawa salypdyr. Güýjüniň azdygyna garamazdan, Jelaleddin gaýduwsyzlyk bilen söweşe girişipdir. 1221-nji ýylyň Sanjar aýynyň 24-inde Hind derýasynyň boýundaky Nilýap geçelgesiniň ýanynda bolan bu jeňde Jelaleddin birbada üstünligem gazanypdyr. Hatda Çingiz hanyň özem atyna münüp gaçypdyr. Emma hilegär Çingiziň ätiýaçdaky 10 müň atlysyny söweşe salmagy söweşiň ykbalyny onuň peýdasyna çözüpdir. Mongollar Emin Mäligiň ýolbaşçylygyndaky sag ganata hüjüm edip, ony kül-peýekun edipdirler. Çingiz han Jelaleddini diri tutmagy buýrupdyr.
Jelaleddin pelegiň bu namart oýnunda özüniň utulandygyny duýupdyr. Dar ýerde bolan gazaply söweşiň netijesinde mongollar Jelaleddiniň goşunlaryny derýanyň kenaryna gysyp getiripdirler. Ýeňlenini mertlerçe boýun alan Jelaleddin kenarda duran ejesini, aýalyny we haremhanasynyň ähli agzalaryny diriligine derýa oklamagy buýrupdyr. Soltan olaryň mongollaryň eline düşüp, namysynyň depeleneninden, däli derýada gark bolanyny müň paý gowy görüpdir. Enesi Türkan hatyn bilen bilelikde mongollara ýesir düşen uýasy Hansoltanyň ykbaly onsuzam onuň dagly ýüregini para-para edip durdy.
Emma Jelaleddiniň ýedi ýaşly oguljygy duşmanyň eline düşüpdir. Atasy garadan gaýtmaz, duşmanyň ýüzüne hyýrsyz garap duran bu mert oglanjygyň ýetişäýse özüniň tohum-tijini aman goýmajakdygyna düşünen Çingiz han ony derrew öldürdipdir. Daş-töweregini duşman alan, bir tarapy hem kert gaýa bolan ýagdaýda soltan halas bolmaga umydynyň galmandygyna göz ýetiripdir. Duşmandan aman dilemek ýa-da onuň eline diri ýesir düşmek Jelaleddin ýaly türkmen ismli mert ärleriň işi däldi. Şonuň üçinem ol keremli Alladan medet isläp, atyny gaýadan derýa oklapdyr. Jan süýji bolansoň, töweregindäki nökerleri hem halas bolmak üçin, onuň hereketini gaýtalapdyrlar. Jelaleddin sag-aman derýanyň aňyrky kenaryna geçip, Çingiz hana garap, ýumrugyny düwüpdir. Jelaleddiniň gahrymançylygyny gören, Çingiz han öz gözügidijiligini we duşmanyna bolan pynhan buýsanjyny daşyna çykaryp, öz ogullaryna: «Görüň, anha, atasynyň hakyky ogly şeýle bolmalydyr!» diýipdir. Mukaddes Ruhnamada Jelaleddiniň bu şowsuzlygy barada «...Çingiz hany mert söweşe çagyrýar. Emma goşundaky agzalalyk gaýduwsyz türkmen soltanyny arzyly maksatlaryna gowşurmaýar» diýlip bellenýär (131).
Hindistanda mongollara garşy göreşini dowam etdiren Jelaleddin ol ýerden Eýrana gelipdir. Jelaleddiniň ömrüniň soňky ýedi ýyly Eýranda, Häzirbegjanda, Yrakda we Kawkazda geçipdir. Bu ýerlerde ol mongollara garşy göreşini dowam etdiripdir. Birnäçe aýyň dowamynda Horasan, Yrak, Mazenderan we Eýranyň köp bölegi Jelaleddine tabyn bolupdyr. Şeýlelikde, soltan özüniň täze guran döwletinde düzgün-nyzamy ýola goýupdyr. Onuň mongollara garşa göreşi ýerli halk köpçüligi tarapyndan goldaw tapypdyr. Şonuň üçin hem taryhçy Öwez Gündogdyýew Jelaleddiniň hereketlerine awantýuristik öwüşgin bermek isleýän awtorlaryň mamla däldigini adalatly belleýär. Jelaleddin 1225-nji ýylda Töwrizi, Ermenistanyň paýtagty Dwin şäherini eýeläp, birleşen gürji-ermeni goşunyny derbi-dagyn edipdir. Jelaleddin mongollara garşy bilelikde göreşmegi teklip edip, gürjilere ilçi ýollapdyr. Emma gürji şazada aýaly Rusudan Jelaleddiniň teklibini ret edipdir. Jelaleddin 1226-njy ýylyň Nowruz aýynyň 10-ynda Tbhis (Tbilisi) şäherini eýeläpdir. Ol soňam Gürjüstana birnäçe ýörişleri gurapdyr.
Bütin Eýrany öz golastyna alansoň Jelaleddin Häzirbegjany özüne tabyn edipdir. Ol Töwrizi öz guran döwletiniň paýtagty edipdir. Jelaleddin demirgazyk-günbatar Eýranda mongollara garşy göreşini dowam etdiripdir. 1227-nji ýylda ol Reýiň we Yspyhanyň golaýynda olary ýeňipdir. 1228-nji ýylyň Alp Arslan aýynda Yspyhanyň golaýynda bolan söweşde mongollardan ýeňlensoň Jelaleddin soltan Hemedana çekilipdir. Mongollara garşy göreşde yslam döwletleriniň arasynda goldawsyz galan Jelaleddin öz gylyjyny bularyň garşysyna hem götermäge mejbur bolupdyr. 1228-nji ýylda Jelaleddiniň garşysyna Rum seljuklarynyň soltany Alaeddin Keý Kubat, Müsür soltany Eşref, kilikiýa-ermeni patyşasy Getum Birinji bilelikde çykyş edipdirler. Ýerewanyň golaýynda bolan söweşde Jelaleddin ýeňlipdir. 1231-nji ýylyň Alp Arslan aýynda mongollar Bargiri-Ahlat ýolundan inip, Dijle köprüsiniň kenarynda Jelaleddiniň güýçlerini kül-peýekun edipdirler. Jelaleddin özüni yzarlaýan mongollardan gutulmak üçin Meýýafarykin etraplaryna gaçypdyr. Gürjüstanyň geçmesi kyn dag geçitleriniň birinde kürtler Jelaleddini öldüripdirler. Görogly begiň Ýyldyz dagynda gowakda öldürilip, mazarynyň nirededigi mälim bolmaýşy ýaly, Jelaleddin hem dag gowagynda öldürilýär we jaýlanan ýeri nämälim bolmagynda galýar. Halk birbada soltanyň ölümine ynanmandyr. Ol barada halk arasynda dürli rowaýatlar ýaýrapdyr. Muhammet’an-Nesewiniň ýazmagyna görä, «soltanyň (Jelaleddiniň – awt.) ölümi bütin Älemi ýetim galdyrypdy». Baştutansyz galan nökerler çar tarapa pytrapdyrlar. Olaryň bir bölegi Müsüre baryp, ol ýerdäki Memluk döwletini gurupdyrlar. Ine şunuň bilen özi soltanam bolsa köşkde ýaşaman, günlerini çadyrda, onda-da gara çadyrda ýaşap geçen bir ynsanyň ömür tanapy pajygaly kesilýär. Köneürgenç döwletiniň soňky döwri türkmen dünýäsiniň iň gaýduwsyz soltany Jelaleddiniň hökmürowanlygyna gabat gelýär. Ol tagtda oturyp däl-de, basybalyjy mongol ordalaryna garşy aldym-berdimli söweş gurup, ömrüniň ahyryna çenli bedew atyň üstünde soltanlyk eden hökümdardyr. 1231-nji ýylyň Alp Arslan aýynda Kawkaz topraklarynda Jelaleddiniň ömür tanapynyň kesilmegi bilen, Köneürgenç türkmen döwleti öz ýaşaýşyny bes edýär.


text:
Объявления истек на 15/08/2018.
ARASSA JAŸ - awtoulag salonynyñ professional taydan himiki arassalanšy.
Контакт Türkmen Reklama
http://naydizdes.com/332
Телефон : 505309, 93-64-20
Hormatly Awtosöÿujiler,
"ARASSA JAŸ " kompaniyasy ašakdaky hyzmata Siziñ ünsünizi çekÿär:
✅ awtoulag salonynyñ professional taydan himiki arassalanšy.
Tejribeli hünarmenler öñde baryjy Italian kompaniÿanyñ professional enjamlary we ÿörite saÿlanyp alnan serišdeler arkaly ulanmak bilen, oturgyçlaryñ, gapylaryñ, potologyñ, poluñ, mašynyñ ÿük goÿulÿan ÿeriniñ tamizleÿiš (arassalaÿys) išlerini geçirerler.
Hünärmenlerimiziñ geçiren himiki arassalaÿyšyndan soñra, awtoulagyñyzyñ salony özünuñ täze görnüši we hošboÿ ysy bilen Sizi haÿran galdyrar
✅Hemme gyzyklandyrÿan soragyñyz bolsa, šu telefon belgilere jañ edip bilersiñiz:
tel: 505309
93-64-20


text:
14-nji noýabrda Türkmenistanyň Mejlisinde Owganystan boýunça 7-nji sebitleiýn ykydsady hyzmatdaşlyk maslahatyna gatnaşmak üçin paýtagtymyza gelen Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti Aşraf Ganiniň maşgalasy Rula Gani bilen duşuşyk geçirildi.
Duşuşygyň dowamynda myhman ýurdumyzyň ýokary kanunçylyk edarasynyň möhüm wezipeleri, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda giň möçberli hukuk we durmuş ykdysady özgertmeleriniň hem-de döwlet ösüşiniň özgertmeler maksatnamasynyň esasy ugurlary bilen tanyşdyryldy.
Türkmenistanyň halkara hyzimatdaşlyk gatnaşyklary üçin açykdygyna we onuň hemişelik Bitaraplyk derejesine esaslanýan daşary syýasat ugruna ýokary baha berip, hanym Rula Gani milli Liderimize, Türkmenistanyň Hökümetine we tutuş halkymyza Owganystan Yslam Respublikasynda durnukly durmuşyň dikeldilmegine işjeň goldaw berýändigini, hoşniýetli goňşuçylyk kömekleri üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.
Sebitiň döwletleriniň işewür düzümleriniň Aşgabada bolan sapary Merkezi Aziýa ýurtlarynyň kompaniýalarynyň söwda-ykdysady gatnaşyklary boýunça özara peýdaly hyzmatdaşlygy ösdürmäge bolan gyzyklanmalarynyň ýene-de bir subutnamasydygyny nygtap, myhman Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlyk maslahatynyň çäklerinde geçirilen işewürlik forumynyň ähmiýetini belledi.
Gyzyklanma bildirilýän pikir alyşmalaryň dowamynda Türkmenistan bilen Owganystanyň arasyndaky ynsanperwer, medeni gatnaşyklary berkitmegiň zerurdygy bellenildi we hukuk ulgamyndaky, şol sanda gender deňeçerligi babatda hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy.


text:
4-nji fewralda Eýranyň Yslamçy rewolýisiýa sudunyň öňüne getirilmeli edilen eýranly hristianlar özlerine garşy 2017-nji ýylda çykarylan hökümden şikaýat edýärler.
Olar “injilçilik etmekde” we "bikanun ybadathana işleri bilen meşgullanmakda” günäli tapyldylar.
Pastor Wiktor Bet Tamraz, Amin Afşar Naderi we Hadi Asgari dagynyň hersine, özlerine garşy bildirilen jenaýat aýyplamalary esasynda, şertli 10 ýyl türme tussaglygy berildi.
Mundanam başga, yslamçy sudýalar Naderä, hudaýa şek ýetirmekde aýyplap, goşmaça bäş ýyl türme tussaglygyny berdiler.
Eýranyň Rewolýusiýa sud ulgamy Eýranyň yslamçy dolandyryjylarynyň ideologiýa garşydaşlary hasaplanylaýn adamlary sud etmek üçin döredildi we ol ýerde ne žýuri, ne aklawçylar, ne-de subutnamalary seljermek bar.
Netijede, höküm zorluk we adam gynamalary esasynda, aýyplanýanyň özüni ýazgarmagy we üstüne ýüklenen günäni boýun almagy bilen çykarylýar.