text:
Hytaý häkimiýetleri çarşenbe güni maglumatlary goramak baradaky täze kanuna laýyklykda informasion howpsuzlyk meselelerini düzgünleşdirmäge başladylar. Bu barada köpçülige ýetirilen resminamanyň tekstinde aýdylýar diýip, TASS habar berýär.
Onda tor maglumatlaryna gözegçilik etmek boýunça çäreleriň, şeýle-de informasion howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ulanylýan tehnologiýalaryň HHR-iň sosial-ykdysady ösüşine, raýatlaryň abadançylygyny ýokarlandyrmaga ýardam etmelidigi, “ahlak we jemgyýetçilik etikasynyň kadalaryna laýyk gelmelidigi” bellenilýär. Jogapkär adamlar we guramalaryň bölümçeleri indi ýüze çykan meseleler we ulgamlaýyn töwekgelçilikler barada Hytaýyň doly ygtyýarly döwlet edaralaryna yzygiderli hasabat bermeli.
“Hiç kimiň maglumatlary ogurlamak ýa-da bikanun ýygnamak bilen meşgullanmaga hukugy ýok” – diýlip, resminamada bellenilýär. Täze kanunyň bozulandygy üçin 10 müňden 10 mln ýuana çenli (1,5 müň dollardan 1,5 mln dollara çenli) möçberde jerime göz öňünde tutulýar. Mundan başga-da, maglumatlaryň ulanylmagy bilen bagly çäreleri görýän we Hytaýyň milli bähbitlerini kemsidýän kompaniýalar ýapylyp ýa-da täjirçilik işini ýerine ýetirmek üçin ygtyýarnamadan mahrum edilip bilner.
10-njy iýunda HHR-iň prezidenti Si Szinpin täze kanunyň 1-nji sentýabrda güýje girýändigini görkezýän permana gol çekdi. Bu hukuk resminamasynyň esasy wezipesi möhüm maglumatyň netijeli ulanylmagyny we onuň gizlinligini üpjün etmekden, bu ugurda hukuk kadalarynyň bozulmagynyň öňüni almakdan, döwlet garaşsyzlygynyň we milli howpsuzlygyň mizemezligini kepillendirmekden ybaratdyr.


c: text/html

text:
Mur kanuny
Moore's law
Mur kanuny
Sözbaşy ýazgysyEdit
== Her 1,5 (bir ỳarym) ỳylda kompỳuterleriň prosessorlarynyň tizligi 2 esse artỳar.
70-nji ỳyllarda alymlaryň öỳ kompỳuter barada beren netijesi. Köp adamlar öỳ üçin satyn alan kompỳuteriň doly güỳjünden diňe 10%-ini ulanỳarlar, ondan köp däl. Şondan soň kompỳuterleriň güỳji müňlerçe artdy.
Netije: öỳ üçin täze kompỳuter satyn alaňyzda, magazinda bar bolan kompỳuterleriň iň pes we arzan prosessorly görnüşini (konfigurasiỳany) alsaňyz amatly bolar. Iň güỳçli kompỳuteri aljak bolmaň – bary bir ol 2 ỳyldan soň köneleşer, onuň güỳjünden bolsa doly peỳdalanyp bilmersiňiz. ==
Link

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu kurs, gürlemek meseleleriniň hersine jogaplaryň mysallary bilen işlemegi we islenýän netijä nädip ýetip boljakdygyna düşünmekleri üçin gönükmelerden ybarat bolýar.
Kursyň dowamynda beýleki okyjylar bilen aragatnaşyk saklarsyňyz we erkin gürlemegiňizi, söz baýlygyňyzy, grammatikany we gürlemegi ýerine ýetirersiňiz.
Şeýle hem IELTS Speaking synagyndan üstünlikli geçmek üçin jogaplaryňyza özüňiz baha bermegi we nämäniň üstünde işlemelidigini kesgitlemegi öwrenersiňiz.
Synagyň jogabyna baha berip synagy kabul edýäniň isleýän jogabyny öwrenersiňiz we gürlemek synagynyň her bölümini gowulandyrmak üçin usullary we strategiýalary işläp düzmäge öwrenersiňiz.
Kursa ýazylamk üçin: https://www.futurelearn.com/courses/improve-ielts-speaking


text:
«El úlesi – páterge!»: Qaraǵandy oblysynda 13 otbasy baspanaly boldy
QARAǴANDY. QazAqparat – Osy jyldyń basynda «El úlesi – páterge!» jobasy aıasynda Qaraǵandy oblysynda 13 otbasy baspanaly boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy janyndaǵy «Zeket» qaıyrymdylyq qory muqtaj jáne kóp balaly otbasylarǵa, sondaı-aq erekshe bala tárbıelep otyrǵan otbasylarǵa páterler men úıler satyp aldy.
«Bizge az qamtylǵan otbasylardan ótinishter kelip túsýde. Osydan keıin bizdiń komıssııa bul adamdar turǵyn úıge muqtaj ba, joq pa, sony tekseredi. Sodan keıin biz páterlerdi ala bastaımyz. Jaqynda Qarajalda bir otbasyn baspanamen qamtamasyz ettik. Mundaı ıgi isterdi odan ári jalǵastyramyz», – deıdi «Zeket» qaıyrymdylyq qorynyń Qaraǵandy oblysyndaǵy jaýapty ókili Muhıt Jarymbetov.
Esterińizge sala keteıik, «El úlesi – páterge!» 2018 jyly qurylǵan. Onyń maqsaty – az qamtylǵan otbasylar úshin qaıyrymdylyq arqyly turǵyn úı satyp alý. Osy joba aıasynda respýblıkada 400-den astam otbasy turǵyn úımen qamtamasyz etildi.
- Asqar Ýmarov otbasylyq-aýla klýbynyń jumysymen tanysty
- Qaraǵandy mektebinde er adam muǵalimdi urǵan
- Qazaqstanda múgedekterdiń áleýmettik jaǵdaıy qalaı jaqsartylmaq
- Saparbaev: Jambylda 25 eldi mekenniń áleýmettik kartasy jasalǵan
- Múgedektigi bar adamdardyń ómir súrý sapasyn arttyrý boıynsha qandaı jumystar atqarylýda
- Senat komıteti aýylda turý jaǵdaıyn jaqsartý, jastardyń qalaǵa ketýin tómendetý máselelerin talqylady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Greenify, telefonymyzda gereksiz işläp duran programalary öz özünden öçürmek üçin we başgada birnäçe üýtgeşikligi bilen bilinen programadyr. Bilýänsiňiz telefonyňyzda sizden habarsyz işläp duran birnäçe programalar bardyr. Bular siziň telefonyňyzyň zarýadyny hem-de internet trafigiňizi harjap bilýändir, we telefonyňyzyň agyr işlemegine sebäp bolýar. Şunuň üçin Greenify olara dur diýär. Sizden habarsyz işleýän programalary öçürip durýar.
Google Play – Greenify 3 MB <—Şu ýerden alyp bilersiňiz!
Jemi 7,172 gezek okaldy, Şu gün 2 gezek okaldy


text:
Şu gün, ýagny 25.11.2020ý. senesinde dünýä futbolynyñ ýyldyzy, Argentinaly Diego Armando Maradona saglyk meselesi zerarly aradan çykdy.
Gysgaça agzap geçsek, Maradona 30.10.1960ý. senesinde Argentinada dünýä inýär. Ilki ýaşaýan ýerinde ýerleşýän Estrella Roja toparynda futbola başlady. Soñra Los Cebollitas toparynda, 16 ýaşanda bolsa profesýonal derejede Argentinos Juniors toparynda çykyş etmäge başlady. 1981-nji ýylda Boca Juniors toparyna transfer boldy.
Bu toparda özüni gysga wagtyñ içinde dünýä tanadanlygy üçin, 1982-nji ýylda 5 mln pounda, ýagny 8 mln ýewro rekord baha bilen Barcelona toparyna transfer boldy. Bu toparda Ispaniýanyñ Karolunyñ Kubogy we Super Kubogy alandygyna garamazdan, La Liganyñ Çempiýony bolmandyklary üçin Italiýanyñ Napoli toparyna ugradylýar.
1984-1991-nji ýyllar aralagynda Napoli toparyna taryhynyñ altyn döwrüniñ ýaşamagynda uly rol oýnan, elbetde, Maradonadyr. 1987, 1990-njy ýyllarda Seria-A çempiýonlyklaryny, Italiýanyñ Kubogyny, Super Kubogyny hem Napoli almagy başardy. Şeýle hem UEFA Kubogyny eýelediler. Soñraky ýyllarda Sevilla toparynda çykyş etdi.
1993-1994-nji ýylda ýurduna dolanyp gelen Maradona, Newell’s Old Boys toparynda çykyş eden bolsa, 1995-1997-nji ýyllarda täzeden Boca Juniors toparynda çykyş edip, aktiw oýunçylyk kariýerasyna nokat goýdy.
Elbetde, futbol durmuşynda tälimçilik wezipelerinde hem birnäçe gezek işläldi.
Başarnyklaryna gelenimizde bolsa, 1986-njy ýylda Meksikada geçirilen Dünýä Kubogynda altyn medalyñ, 1990-njy ýylda Italiýada geçirilen Dünýä Kubogynda kümüş medalyñ eýesi bolmagy başardy. 1982-1986-1990-1994-nji ýyllarda geçirilen Dünýä kuboklarynda yzly-yzyna 21 duşuşykda göni 11 kişilik toparda oýna girmegi başardy, şeýle-de Dünýä kuboklarynda 16 oýunda toparyñ kapitany bolup, rekordyñ eýesi bolandyr. Milli topary bilen jemi 90 oýunda çykyş edip, 34 goly garşydaşlaryna geçirmegi başardy.
2000-nji ýylda FIFA tarapyndan Pele bilen Maradona “20-nji asyryñ futbolçysy” atly baýrak gowşuryldy.
Baýew Hudaýberdi


text:
Häzirki wagtda «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» hem-de Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasynda bellenilen wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen müşderilere internet ulgamynyň üsti bilen menzilara bank hyzmatlaryny hödürlemek, şol sanda ýurdumyzyň banklary tarapyndan raýatlara karzlary resmileşdirmekde sanly ulgamy ulanmak arkaly ýeňillikleri döretmek babatda degişli işler geçirilýär. Bu barada sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde habar berildi.
Şunuň bilen baglylykda banklaryň resmi internet web saýtlarynda karz almak boýunça bölümçe döredilip, raýatlara karz almak üçin arza bilen ýüz tutmak mümkinçiligini döretmek hem-de arza berlende karzyň görnüşine laýyklykda, talap edýän maglumatlary girizmek teklip edilýär. Girizilen maglumatlar we resminamalar awtomatik usulyndan barlanandan soňra ýüz tutan raýata banka barmaly wagty we öz ýany bilen alyp gelmeli resminamalaryň sanawy barada maglumat berilýär.
Bu hyzmatyň ornaşdyrylmagy bilen banklarda nobatlaryň azalmagyna, karz bermek işleriniň dessinliginiň üpjün edilmegine, ýüz tutmalaryň öz wagtynda seljerilmegine, wagtyň tygşytlanmagyna ýardam berer.


text:
BMG-NIŇ BAŞ ASSAMBLEÝASYNYŇ 75-NJI SESSIÝASYNYŇ PLENAR MEJLISINIŇ BARŞYNDA TÜRKMENISTAN TARAPYNDAN ÖŇE SÜRLEN KARARNAMA BIRAGYZDAN KABUL EDILDI
2-nji awgustda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Daşary işler ministri Raşid Meredow döwlet Baştutanyna Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji sessiýasynyň 96-njy plenar mejlisinde Türkmenistan tarapyndan öňe sürlen «Koronawirus keseliniň (COVID-19) pandemiýasy we ondan soňky döwürde durnukly ösüş üçin üznüksiz we ygtybarly halkara ulag daşamalary üpjün etmek maksady bilen ulagyň ähli görnüşleriniň arasyndaky arabaglanyşygy berkitmek» atly kararnama seredilendigi barada hasabat berdi.
48 döwletiň awtordaşlyk etmegindäki kararnama biragyzdan kabul edildi. DIM-iň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Prezidentini daşary syýasy ýeňşi bilen gutlady we döwlet Baştutanynyň öňe süren bu kararnamasynyň BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan kabul edilmeginiň pandemiýany we onuň ykdysady hem-de sosial täsirlerini ýeňip geçmek boýunça halkara we sebit tagallalary bilen utgaşýan durnukly ösüş üçin halkara ulag hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek meselesine aýawly çemeleşmesiniň ýene bir tassyknamasy bolandygyny nygtady.
Bu kararnama Türkmenistanyň başlangyjy bilen 2014, 2015 we 2017-nji ýyllarda kabul edilen ulagyň ähli görnüşleriniň arasynda özara hereketleri üpjün etmek baradaky kararnamalaryň üstüni ýetirdi. Kararnamada görkezilen ýörelgeleriň 2016-njy ýylyň noýabrynda Aşgabatda geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ulag ulgamy boýunça birinji Ählumumy maslahatyň netijeleri boýunça başy başlanan ulag gatnaşyklarynyň toplumlaýyn ulgamyny döretmek prosesi bilen utgaşýandygy bellenildi.
Şunuň bilen baglylykda, kararnamada şeýle-de 2022-nji ýylda Türkmenistanda geçirilmegi meýilleşdirilýän deňize çykalgasy bolmadyk ösüp barýan döwletleriň ulag ministrleriniň maslahatynyň ähmiýeti barada hem bellenilýär.


text:
Bu wakanyň öňýany, anna güni Germaniýanyň «Der Şpigel» žurnaly Gresiýanyň öz içerki býujet defisiti bilen bagly problemalaryň amatly şertlerde çözülmegi üçin Ýewropa Bileleşiginiň öňünde käbir täze talaplary goýýandygyny ýazdy.
Žurnalyň bu maglumatynda Gresiýanyň öz talaplarynyň ýerine ýetirilmedik halatynda, ýewro pul birligini ulanýan ýurtlaryň hataryndan çykjakdygy bilen haýbat atýandygy hem aýdylýar.
«Der Şpigel» žurnaly bu maglumatlaryň Germaniýanyň hökümetine degişli «ynamdar çeşmelerden» alnandygyny aýdýar.
Emma Gresiýanyň Maliýe ministrligi we Ýewropa Bileleşiginiň resmi çeşmeleri bu maglumaty esassyz diýip atlandyrdylar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
Qazaqstan men Ýkraına bilim berý salasynda yntymaqtastyqty nyǵaıtýda
NUR-SULTAN. QazAqparat - L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory, Qazaqstannyń joǵary oqý ornyna deıingi jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdary rektorlary keńesiniń tóraǵasy Erlan Sydyqov bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa ýkraınalyq seriktestermen birqatar jemisti kezdesýler ótkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Kezdesýler Qazaqstannyń Ýkraınadaǵy Elshiliginiń qoldaýymen ótti. Ýkraına rektorlar Odaǵynyń prezıdenti Leonıd Gýberskıımen kezdesý barysynda bilim berý jáne ǵylym salalaryndaǵy keń aýqymdy máseleler talqylandy. Taraptar eki eldiń joǵary bilim berýdi damytýdyń qazirgi zamanǵy úrdisteri týraly aqparat jáne bilim berý sapasyn arttyrýdaǵy tájirıbemen almasty.
E.Sydyqov joǵary oqý oryndaryn ońtaılandyrý máselesindegi qazaqstandyq tásilder jáne Qazaqstannyń joǵary oqý oryndary men joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń rektorlar keńesiniń róli týraly aıtyp berdi. Sonymen qatar qazaqstandyq ókil ýkraın tarapymen yntymaqtastyqty arttyrý úshin birqatar naqty usynystar engizdi.
Osy turǵydan alǵanda, L.Gýberskıı eki eldiń joǵary oqý oryndary arasyndaǵy jaqsy, berik tarıhı baılanysty atap ótti, 90-nan astam ýkraınalyq joǵary oqý oryndary Qazaqstannyń 60-qa jýyq joǵary oqý oryndarymen yntymaqtastyq týraly kelisim jasasqan.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń joǵary oqý oryndary men joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdary rektorlarynyń keńesi men Ýkraınanyń Joǵary oqý oryndary rektorlarynyń Odaǵy arasynda yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy. Rektorlar birlestikteriniń birlesken otyrysyn uıymdastyrý múmkindigi týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi.
T. Shevchenko atyndaǵy Kıev ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Vladımır Býgrovpen
kezdesýde taraptar joǵary oqý oryndary arasyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrýdyń praktıkalyq qadamdaryn talqylady.
Atap aıtqanda, qos dıplomdy bilim berýdi uıymdastyrý, stýdentter men professorlyq-oqytýshylyq quram almasý, akademııalyq utqyrlyq pen JOO arasynda taǵylymdamany damytý, irgeli ǵylymı zertteýler salasyndaǵy yntymaqtastyq, onyń ishinde birlesken zerthanalar men merzimdi basylymdar qurý múmkindigi, ǵylymı zertteýler boıynsha saraptamalyq qorytyndylar daıyndaýǵa járdemdesý máselelerin pysyqtaý usynyldy.
QNÝ basshylyǵymen kezdesý qorytyndysy boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisimdi jańartý, ony jańa baǵyttarmen tolyqtyrý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi, sondaı-aq qazaq tilin Kıev ulttyq ýnıversıtetiniń «Túrkologııa» kafedrasynyń bilim berý baǵdarlamasyna engizý múmkindigi qarastyryldy.
Kezdesý aıasynda E.Sydyqovtyń «Shákárim» kitabynyń ýkraın tilindegi tusaýkeseri ótti. Aýdarmany Ýkraına áleýmettaný ǵylymdarynyń kandıdaty, EUÝ qurmetti professory P. V. Tokar jasady. Kitaptar KMÝý kitaphanasyna syıǵa berildi.
- Koronavırýs: Ýkraınada qoǵamdyq kólik toqtap, oqý oryndary jabyldy
- Elordada balalar bir jylda 15,8 mln ret avtobýsta tegin júrgen
- Internette «Altyn belgi» satylyp jatyr: Bilim mınıstrligi túsinik berdi
- Kóshe sypyrǵan muǵalimder: Semeı ákiminiń orynbasary ondaı tapsyrma bermegenin aıtty
- SQO-da mektep oqýshylary aeroponıka ádisimen jıdek ósirýdi qolǵa almaq
- Oqýshylardyń hımııa pánine degen qyzyǵýshylyǵyn tájirıbe jasaý arqyly arttyrýǵa bolady - Tıktoker muǵalim
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Semalt hünärmeni - Mugt ekrany döwmek gurallary
Maglumatlary goldaýan karar kabul etmegiň zerurlygy, ähli kärhanalary maglumatlary döwmäge maýa goýmaga mejbur edýär. Netijede, web sahypalaryndan maglumatlary awtomatiki ýygnap, elýeterli görnüşde saklap, şeýle hem elýeterliligi aňsatlaşdyrjak şeýle programmalara zerurlyk artýar.
Emma, bu kärhanalaryň köpüsi henizem ýaş döwründe we şonuň üçin premium döwmek programma üpjünçiligini satyn almaga mejbur edip, amal çykdajylaryny ýokarlandyrmak birneme zyýanly bolar. Indi öňe gideliň we ol ýerdäki iň ýokary mugt ekran programma üpjünçiligine seredeliň.
Outwit Hub
Beýleki galyndy çözgütlerinden tapawutlylykda, bu brauzeriňizde işleýär. Goşmaçalar dükanyndan diňe “Outwit Hub Firefox” giňeltmesini gurnasaňyz, “Firefox” brauzeriňiziň rahatlygyndan sypyp bilersiňiz. Giňeldiş ulanmak aňsat we hiç hili programmirleme endiklerini talap etmeýär. Mundan başga-da, bu programma üpjünçiligini ulanmak üçin ýekeje teňňe hem hökman däl.
Web Scraper Chrome giňeltmesi
Öňki programma üpjünçiligi ýaly, “Web Scrapper Chrome Extension” brauzeriň pluginidir. Bar etmeli zadyňyz, ony Chrome dükanyndan göçürip almak we gitmäge taýyn. Gyryjy , Ajax we JavaScript bilen sahypalary dürli taslamalar bilen utgaşdyryp bilýär. Goşmaça, gyrylan maglumatlaryňyzy CSV faýllarynda we Google Sheets-de eksport etmäge mümkinçilik berýär.
Fminer
Fminer ol ýerdäki iň köp ýaýran gyryjylardan biridir. Muny ulanmagyň aňsatlygy bilen baglanyşdyryp bolar. Programmany guranyňyzdan we işe girizeniňizden soň, maglumatlary ýygnamak taslamalary barada aýdylanda içgin görünýän wizual dolandyryş paneli sizi garşy alar. Şeýle hem, gurnama, proksi serwer sanawlaryny we köp gatlakly gezelençleri talap edýän ullakan çylşyrymly maglumatlary döwmek taslamalaryny dolandyrmaga mümkinçilik berýär.
Oktoparse
“Octoparse”, “Windows” platformasy üçin müşderi tarapyndaky web skraperi. Gurnamak prosesi birneme aňsat we web sahypalaryndan hem gurulmadyk, hem ýarym gurluşly maglumatlary ýygnap bilersiňiz. Şeýle-de bolsa, programma kodlaşdyrmak bilimini talap etmeýär, şonuň üçin täze doglan çagalar üçinem peýdaly bolar.
Spinn3r
“Spinn3r” gözleg we indeksirleme işleriniň 95 göterimine jogapkär “firehose API” -e bil baglaýar. Şeýle hem, programma size degişli däl maglumatlary ýygnamazlyk üçin açar sözleri ulanyp maglumatlary süzmek üçin goşmaça wariant berýär. Programma, maglumatlar toplumyny yzygiderli gözden geçirip we täzeläp durka, alnan maglumatlary JSON formatda tygşytlaýar. Şeýle hem, administrator konsoly, gelejekleri öz içine almak bilen oýnamak üçin amatly ýer bolar.
Diffbot
Eger işläp düzüjisi bolsaňyz, bu tutuş ekrany döwmek işleriňiz üçin iň oňat guraldyr. Programma ýolda onlaýn maglumatlary alyp biler we ýolda has köp derňew çözgütlerini hödürlär. Kompýuter görüşine we has gowy takyklyk bilen web maglumatlary gurmak üçin çuňňur maşyn öwreniş hyzmatlaryna esaslanýar. Bu, diňe gyryjylara domen adyny bermek bilen tutuş saýtlary awtomatiki gözlemäge mümkinçilik berýär we awtomatiki usulda möý we maglumatlary özbaşdak çykarar.


text:
Assambleıa múshesi qazaq tilin nasıhattaýdyń tyń tásilin usyndy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstan halqy Assambleıasy «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysynyń múshesi Elına Paýlı qazaq tilin tanymal etýdiń tyń tásilin usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Biz memlekettik tildi damytý týraly bastamalardy qoldaı otyryp zamanaýı formatta jumys isteýimiz kerek. Mysaly, Tatarstanda jyl saıyn kúzde «Tatarsha dıktant jaz» atty dúnıejúzilik aktsııa ótedi. Oǵan álemniń 50 elinen ókilder qatysady. Tildi nasıhattaıtyn bul aktsııa búkil álemge taraldy. Nege biz bul tájirıbeni qoldana almaımyz? Árıne, bizde ártúrli memlekettik tildi nasıhattaıtyn dıktanttar ótkiziledi. Biraq, ádette, biryńǵaı aýqymdy format joq. Ondaı sharalar aldyn ala habarlanbaı, áleýmettik jelilerde jarnamalanbaı uıymdastyrylady. Ol dıktantty Qazaqstan aýmaǵynan tys jerlerge de taratýǵa bolady. Qazir álemniń kóptegen elderinde, ásirese TMD elderinde Abaı ortalyqtary bar. Solardyń qoldaýmen osy jumysty atqarýǵa bolady», - dedi jastardyń ókili Prezıdent Joldaýyn talqylaýǵa arnalǵan dóńgelek ústelde.
Sondaı-aq, ol memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtýde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jastaryna zor mindet artylyp otyrǵanyn jetkizdi.
«Til - halyq janyn tanýdyń kilti. Qazaqstandyqtardyń birligin nyǵaıtýdyń mańyzdy faktory retinde memlekettik tildiń qoǵamdaǵy rólin arttyrý arqyly ony odan ári damytý jáne nasıhattaý – assambleıa jastary mindetteriniń biri. Biz erteń ata-ana bolyp óz balalarymyzdyń bolashaǵyn oılaı otyra, olardyń qazaq tilin bilýine múmkindik berip, qoldaýymyz kerek. Memleket tarapynan búkil jaǵdaı jasalyp otyr», - dedi «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysynyń múshesi.
Onyń aıtýynsha, qazaq tili Qazaqstan halqy birliginiń birden-bir faktory bolýǵa tıis.
«Bizder, kópultty elimizdiń azamattary qıyn-qystaý zamanda túrli ulttar men ulystardy baýyryna basyp, qushaq jaıa qarsy alǵan qasıetti qazaq halqyna qaryzdarmyz. Sondyqtan, elimizdiń tilin meńgerý - kópultty jastardyń, qazaqstandyqtardyń basty maqsaty», - dedi Elına Paýlı.
- Astanada vaktsınalanǵandar arasynda Maldıvke eki joldama oınatylady
- Qazaqstannyń tuńǵysh ulttyq jerseriktik telearnasy týǵan kúnin atap ótýde
- Qazaqstanda JOO-nyń úzdik oqytýshysy anyqtalady
- Sınoptıkter 10 óńirde eskertý jarııalady
- Qansha mekteptiń beınebaqylaý júıesi QR ІІM baqylaýyna ótti
- Túrkııada «Qazyǵurt oqıǵalary» kitabynyń tusaýkeseri ótti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy 56 agzasy bolan, erkin media, adalatly saýlawlar we azlyklaryň hukuklary ugrunda iş alyp barýan regional howpsuzlyk guramasydyr.
Gazagystan 2010-njy ýylda bu guramanyň gezekleşilip ýerine ýetirilýän ýolbaşçylygyny öz üstüne alaly bäri demokratik reformalary geçirmek barada beren ozalky wadalaryny amala aşyrýarmy ýa-da ýok, muňa Günbatar ýakyndan syn edýär.
Ýurt 2001-nji ýyldan bäri howpsuzlyk babatda Birleşen Ştatlaryň möhüm partnýory. Ýöne onuň şu çaka çenli geçiren saýlawlary Günbatar synçylary tarapyndan erkin we adalatly diýen bahany alanok. 20 ýyl bäri häkimiýet başynda oturan Nursultan Nazarbaýew ýurtda güýçli oppozisiýanyň döremegine ýol berenok.
Wada berildi
Gazagystanyň Daşary işleri ministri Saudabaýew beren görkezmesinde öz ýurdunyň din erkinligi, media erkinligi, kanunyň häkimligi we sudlaryň garaşsyzlygy ýaly düýp gymmatlyklara aýratyn ähmiýet berjekdigini wada etdi: “Adam hukuklary hakyndaky çekişmelerimizde biz umumyadamzat medeniýetine, ýaşaýan dünýämiziň we ilatymyzyň etniki taýdan köpdürliligine daýanýan gymmatlyklardan ugur alarys”.
Gazagystan öňki ”demir tutynyň” aňyrsyndaky ýurtlaryň arasynda bu ýolbaşçylygy alan ilkinji ýurt. Şol sebäpden hem onuň bu baradaky üstünlikleri ”Sowuk uruş” döwründen galan ynamsyzlygy aradan aýyrmak başarnygyna bagly. Muny Saudabaýew-de nygtady.
Gazagystanyň Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk Guramasyna ýolbaşçylyk ýylynyň özenini emele getirýän – onuň agza ýurtlaryň döwlet we hökümet baştutanlarynyň ýokary derejeli duşuşygyny gurnamagy. Muňa ýokary ähmiýet beriýär, sebäbi bu 1999-njy ýyldan bärdäki ilkinji duşuşyk bolup durýar.
“Meniň pikirimçe, ýokary derejeli duşuşygyň esasy netijesi ösüş bolar. Bu meniň öz şahsy pikirim. Biz Owganystany sosial we ykdysady taýdan dikeltmäge Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynda durýan ýurtlaryň ýolbaşylarynyň arasynda syýasy meýil döretmeli. Harby aspektleriň aladasyny NATO edip ýör” diýip, Saudabaýew aýtdy.


text:
«Yslam döwleti» jeňçi toparynyň iň bir kuwwatly žyhadçy topara öwrülip, hatda «Al-Kaýda» bilen bäsdeş derejesine göterilmegi 2014-nji ýylyň esasy wakalarynyň biri boldy.
Ekstremist sünni topary indi Siriýada we Yrakda giden territoriýany eýeläp, müňlerçe söweşijisi bilen döşüne kakýar, ol söweşijileriň arasynda Günbatar Ýewropadan gelenler hem az däl.
Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygynda Yslam döwleti toparyna garşy döredilen koalisiýa 60 gowrak ýurdy, şol sanda arap döwletlerini hem bu topara garşy durmaga çekdi. Emma birnäçe aý bäri howadan urulýan zarbalara garamazdan, Yslam döwleti topary entegem has kän territoriýany basyp almak haýbatyny atýar, daşary ýurtlardan söweşiji toplaýar we günbatarly, siriýaly, yrakly zamunlary jezalandyryp öldürýär.
Azatlyk radiosy bu toparyň indiki mümkin bolan ädimleri barada dürli synçylaryň pikirini sorady.
1. YD-nyň Yrakda has köp ýer almaga synanmagy, Anbar welaýatyny eýelemegi ahmal
Birleşen Ştatlarda ýaşaýan synçy, «Musings on Iraq», ýagny Yrak baradaky oýlanmalar bloguny işledýän Joel Wing Yslam döwleti toparynyň “öz bazasyny saklamak üçin yzygiderli ýeňişlere we territoriýa eýelemäge, soň ol territoriýalary saklamaga garaşlydygyny», onsoň Siriýada we Yrakda ýene täze territoriýalary nyşana almagy dowam etdirjegini aýdýar.
Bu nyşanalar Yragyň iň uly welaýaty Anbaryň esasy şäherlerini hem öz içine alýar. Ýerli liderler bu şäherleriň, Yrak hökümeti howpsuzlyk güýçlerine has kän goldaw bermese, basym ýan berjegini duýdurýarlar.
Terrora garşy urşy ýakyndan yzarlaýan «The Long War Journal» websaýtynyň egindeş ýazyjysy Caleb Weissiň pikirine görä, Anbaryň welaýat paýtagty Ramadi we Amiriýa Falluja şäherleri Yslam döwleti toparynyň esasy nyşanalary bolmagyny dowam etdirer.
"YD eýýäm Ramadiniň 60 prosent çemesine kontrollyk edýär we, eger Yragyň howpsuzlyk güýçleri we biziň sünni ýaranlarymyz netijeli goldaw almasa, Anbar paýtagty tutuşlygyna ýan berer öýdýärin» diýip, Weiss Azatlyk radiosyna aýtdy. Şeýle-de ol YD-ynyň günbatar Anbarda, Yragyň Iordaniýa bilen serhedinde hem has işjeňleşýändigini sözüne goşdy.
Emma şu aralykda Yragyň günorta welaýaty Diýalada Yslam döwleti topary mazaly basyş astyna düşene çalym edýär, habarlarda aýdylmagyna görä, Eýranyň Kuds güýçleriniň komandiri Kassem Süleýmaniniň kömek etmegi bilen, şaýy milisiýasy we kürt peşmerge güýçleri Ydynyň basyp alan birnäçe şäherini, şol sanda Saadiýany we Žalawlany yzyna aldy.
2. Yrakda we Siriýada ABŞ-nyň baştutanlygyndaky howa zarbalary has köpeler
Koalisiýanyň harby ýolbaşçylary ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky howa zarbalarynyň «Yslam döwleti» toparynyň jeňçilerini Yragyň we Siriýanyň basylyp alnan ýerlerinde, hususan-da Siriýanyň demirgazyk şäheri Kobanide hüjüm etmek strategiýasyny goranyş strategiýasy bilen çalşyrmaga mejbur edendigini aýdýarlar.
Bu zarbalar dowam etdiriljege, hatda has ýygjamlaşdyryljaga çalym edýär. Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Jon Kerri dekabrda çykyş edip, YD-a garşy kampaniýanyň «näçe zerur bolsa, şonça uzak» dowam etdiriljegini aýtdy. Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland bolsa, Fransiýanyň YD-a garşy howa zarbalaryny güýçlendirmek isleýändigini habar berdi.
Synçylar Günbataryň, eger-de koalisiýa YD-a has görnetin täsir ýetirmekçi bolsa, 2015-nji ýylda has köp harby çäre görmeginiň zerur boljagyny aýdýarlar.
Yrak synçysy Wingiň pikirine görä, Günbataryň goýberýän serişdeleri hakyky üýtgeşiklik döretmegiň golaýyna hem barmaýar. "Edil häzir koalisiýanyň Siriýada we Yrakda döredýän üýtgeşmesinden ýakymsyzlygy kän» diýip, Wing YD-nyň, howa zarbalaryna garamazdan, henizem Yragyň şäherlerine garşy uly hüjümleri geçirip bilýändigini belleýär.
Emma muňa garamazdan, ABŞ YD-a garşy uruşmak üçin söweş goşunlaryny iberjege meňzemeýär. Amerikan adminstrasiýasynyň uly bir resmisi 3-nji dekabrda "Prezident [Obama] ol ýere gury ýer goşunlarynyň iberilmegi bilen bagly ssenariýanyň pikirini etmeýändigini açyk aýtdy» diýdi.
3. YD-a garşy söweşýän sünni tirelerine has kän ABŞ goldawy
Howa zarbalarynyň dowam etmegi bilen bir hatarda, biz Birleşen Ştatlaryň Yrakda YD-a garşy front liniýalarynda söweşýän sünni tireleriniň wekillerine berilýän goldawy has güýçlendirmegine garaşyp bileris. Pentagonyň Kongres üçin golaýda taýýarlan dokumentinde YD-a garşy uruşýan sünni tire wekillerine berilýän goldawy güýçlendirmegiň möhümdigi nygtalýar. Şeýle-de ol dokumentde Birleşen Ştatlaryň olary ýaraglandyrmak üçin $24.1 million harçlamagy, şol sanda AK-47-ler, granatomýotlar, minomýotlar bilen ýaraglandyrjagy aýdylýar.
Emma muňa garamazdan, Birleşen Ştatlaryň tire ýaranlaryna berýän goldawy has uly möçberde bolmaly diýip, «The Long War Journaldan” Weiss aýdýar. Onuň pikiriçe, sünni tire güýçlerini has gowy ýaraglandyrmak YD-nyň hüjümini gelýän aýlarda has aýgytly yza serpikdirmegiň esasyny goýar.
4. YD-nyň nöker toplamagy we oňa garşy tagallalar dowam eder
Soňky habarlar YD-nyň daşary ýurtly söweşijiler babatdaky howpsuzlyk çärelerini gowşadandygyny ýa-da bes edendigini aňladýar. Şeýle-de bu topar özüniň Siriýadaky tälim lagerleriniň gerimini giňeldýär, söweşiji toplamagyny dowam etdirýär we ol söweşijileriň arasynda günbatar Ýewropadan, günorta-gündogar Aziýadan gelen aýallar hem bar.
Eger bu topar özüniň Yrakdaky we Siriýadaky üstünliklerini mazamlap, nöker toplap bilse, bu tendensiýa ýene dowam etjege meňzeýär. YD-nyň nöker toplamagyna garşy durmak üçin bolsa, biz hökümetleriň öz ýurtlaryndan Siriýa we Yraga gidýän raýatlaryny togtatmak synanyşygyny, YD-nyň propaganda tagallalaryna garşy durup, ýerli radikallaşma garşy görülýän çäreleri güýçlendirmegine garaşyp bileris.
Bu ugurda eýýämden çäre görülýär, Orsýetde YD-yny wagyz edýän sosial media, Gazagystanda YD-yny wagyz edýän wideo gadagan edildi. Şeýle-de biz aýry-aýry ýurtlarda, hususan-da Merkezi Aziýa ýurtlarynda YD howpuny din azatlygyna edilýän kontrollygy aklamak üçin ulanmagyň dowam etmegine garaşyp bileris.
5. YD-nyň tälim desgalarynyň ýaýrawynyň giňemegi dowam eder
YD täze gelýän nökerlere we ozaldan bar bolan söweşijilere berilýän tälimi güýçlendirmek tagallalarynyň çäginde Siriýadaky we Yrakdaky tälim lagerleriniň ýaýrawyny giňeltmegi dowam etdirer.
ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa bu tagallalary gowşatmaga gönükdirilen çäreleri görjege çalym edýär.
«The Long War Journaldan” Weiss kärdeşi Bill Roggio bilen YD-nyň Siriýadaky we Yrakdaky tälim lagerleriniň 25-siniň kartasyny çyzdy. Ol koalisiýanyň bu lagerlere urýan howa zarbalarynyň YD-nyň nökerleriniň sanyny we olaryň mümkin bolan netijeliligini pese gaçyrjagyny aýdýar.
6. Ýerli jyhadçy toparlar YD-a has kän kasam eder
Eger YD Siriýada we Yrakda üstünlik gazanmagyny dowam etdirse, şeýle-de ol özüniň gödeňsi wagyzçylyk tagallalaryny dowam etdirmegi başarsa, bu onuň ýerli toparlara ýetirýän täsiriniň artmagyna we YD-a hem-de onuň lideri Abu Bakr al-Bagdadä wepadarlyk kasamyny içýän adamlaryň köpelmegine getirjege meňzeýär.
Sinaý, Alžir, Saud Arabystany ýaly ýerledäki toparlar eýýäm Bagdadä wepalylyk kasamyny içdiler, Liwiýadaky ekspertler bolsa gündogar şäher Dermanyň YD-nyň mesgenine öwrülýändigini duýdurýarlar.
Bu toparyň täsiriniň güýçlenmegi we has köp durnuksyzlyga meçew bermegi dowam etse, Orsýetiň Demirgazyk Kawkaz sebitinde hem has kän bölüniji toparyň YD-a kasam kabul etmegi mümkin.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text:
Ontýstikten kóshken júrt ónirlerdegi maman tapshylyghy mәselesin sheshedi
Elimizding soltýstiginde júmysqa túrghysy keletin ontýstik túrghyndarynyng sany jyl sanap artyp keledi. 2018 jyly rekordty kórsetkishke jetui mýmkin. Osyghan oray 2015 jyldan beri qolgha alynghan Kýngey júrtyn teriskeyge aldyrtyp, sondaghy tirshilik qazanyn qaynatudy kózdegen Ontýstikten Soltýstikke qonys audaru jobasy elimizding ontýstigi men soltýstigining halyq sany tepe-tendigin qalyptastyrugha mýmkindik turdyratyn biregey baghdarlama ekeni sózsiz.
Búl jobanyng basty maqsaty ontýstik ónirlerde halyq sany tez ósip, enbekke jaramdy adamdardyng júmys tabuy qiyngha soghatyn, al soltýstik ónirlerde júmys kýshi jetispeytin jaghdaydy jónge salu. Qazaqstannyng soltýstik ónirlerinde kadr tapshylyghy sezilu sebebi halyqtyng ózge jaqqa qonys audaruy saldarynan bolsa kerek. Al ózge jaqqa ketken sol mamandardyng ornyn ontýstik túrghyndary basuy mýmkin.
Qazaqstan statistikalyq komiytetining derekterine jýginsek, 90-shy jyldardyng ortasynan 2000 jyldardyng basyna deyin elden kóship ketushiler sany syrttan kelgender sanynan әldeqayda kóp bolatyn. Jalpy, tәuelsizdik alghannan keyingi on eki jyl ishinde Qazaqstan halqynyng syrtqa aghylu qarqyny tolastamady: 1991-2003 jyldar aralyghynda el aumaghynan 2,7 million adam shetel asqan. Tek 2004 jyldan bastap qana immigrasiya kórsetkishi emigranttar sanynan asty. Múnyng ózi jaqsylyqqa jorugha tatityn janalyq edi. 2011 jylgha deyin jyl sayyn Qazaqstangha 110 myng adam qonys audarghan. Tek songhy bes-alty jylda syrtqa ketushiler qatary qaytadan arta týsti. Ásirese, songhy bir jylda orys últy ókilderining kóship ketu kórsetkishi kýrt ósken kórinedi.
1991-2004 jyldar aralyghyndaghy halyq migrasiyasynyng ózgeris dinamikasyn qarasaq, emigrasiyagha ketkenderding 91 payyzy kórshiles memleketterge, 9 payyzy alys shetelge qonys audarghan. Sonday-aq, osy aralyqta Qazaqstangha kóship kelgenderding basym bóligi, yaghny 70,9 payyzy kórshi elderding azamattary bolsa, 29,1 payyzy alys elderding túrghyndary edi.
Jurnalist G.Omardyng jazuynsha, byltyr jýrgizilgen sosiologiyalyq zertteuler el túrghyndary arasynda, әsirese, jastar arasynda migrasiyalyq kónil-kýiding qúbylyp túrghanynan habar beredi. Yaghni, qazirgi jastar jaqsy qyzmet, jayly túrmys tabu ýshin auyl ne audannyng aumaghynan shyghudan qaymyqpaydy, tipti shekara asyp, bóten elge barugha dayyn. Eki qolgha bir kýrek izdegen jas mamandar jana qonys izdep, oryndarynan jenil kóteriletin boldy. El ishi bylay túrsyn, alys shetelderge, onyng ishinde Ontýstik Koreyagha, AQSh-qa, tipti, alys Avstraliyagha enbek migranty retinde buynyp-týiinip, otbasymen saparlatqandardyng qatary kóbeyip keledi.
Mysaly, 2017 jyly Qazaqstannan 37 704 adam syrtqa ketken. Al elge kóship kelgender sany – 16 081. Shetelge qonys audarghandar arasynda Qaraghandy, Shyghys Qazaqstan, Qostanay oblystarynyng halqy kósh bastap túr. Negizgi baghyt – Resey. Álbette, emigrasiyagha ketkender ishinde soltýstik aimaqtardan tarihy otanyna oralugha sheshim qabyldaghandar da, oqugha attanghandar da, nәpaqa izdep, enbek migranty esebinde shekara asqandar da bar. Osy aralyqta ishki migrasiyanyng kórsetkishi – 74 780 adam. Bir ghajaby, el aumaghyn tastap ketushiler arasynda ontýstik túrghyndary óte az eken.
Ishki migrasiyagha qatysty statistikalyq derekter 1991 jyly 166 739 adamnyng bir oblystan ekinshi oblysqa qonys audarghanyn bayandaydy. Odan keyingi on jylda el ishindegi migrasiya qarqyny kýrt tómen týsti. Búl kezeng el ekonomikasynyng daghdarystan teperish kórgen auyr jyldar bolghany belgili. Degenmen halyqty ontýstikten soltýstik aimaqtargha qaray qonystandyrudy kózdegen memlekettik baghdarlama qabyldanghaly ishki migrasiya qaytadan serpin aldy, oblysaralyq kóshi-qon qarqyny óse týsti. Rasynda, songhy jyldary el ishinde әri-beri qozghalys kóp. Mamandar el ishindegi ishki migrasiyanyng qarqyn aluyn ekonomikanyng damuy ýshin iygi nyshangha balaydy.
Key derekterge qaraghanda, Qazaqstandaghy ishki migrasiyanyng qarqyny 5 payyz shamasynda, al Batys elderinde búl kórsetkish 20 payyzdan asady. Yaghni, el ishindegi barys-kelis kóbeygen sayyn últtyq ekonomikanyng boyyna qan jýgiredi degen sóz.
Halyq ósimine aitarlyqtay ýles qosyp túrghan eki oblys pen bir qala: Týrkistan oblysy, Almaty oblysy jәne Almaty qalasy. Áytkenmen, Almaty men Astananyng ósimi tek tabighy emes, oghan ishki migrasiyanyng әseri bar ekenin eskeru kerek. Elding eki bas qalasy – arman qughan, bilim qughan, qyzmet qughan jastardyng jan-jaqtan aghylyp, jana túraq eter mekeni.
Al Qaraghandy, Qostanay, Pavlodar, Soltýstik Qazaqstan, Shyghys Qazaqstan oblystarynda demografiyalyq ósim joqtyng qasy. Onyng ýstine, búl aimaqtarda auyldyq jerdegi halyq sany kemip barady. Jalpy, qazir halyqtyng jartysyna juyghy, naqtyraq aitqanda, 47,6 payyzy ontýstiktegi bes oblysta ómir sýrip jatyr. Songhy on shaqty jyldan beri qalyptasqan jaghday osy: 2000 jyldary ontýstiktegi halyq sany respublika túrghyndarynyng 42,1 payyzyn qúraytyn. Osy eki kórsetkishting ózi eldegi demografiyalyq kartanyng birkelki emestigin anghartady.
Sondyqtan halyqty qonystandyru isin retteude ontýstikten soltýstik aimaqtargha kóshudi yntalandyrugha baghyttalghan memlekettik sayasattyng manyzy zor. Qazaqstandaghy túrghyn halqy eng kóp qonys audaratyn bes oblystyng tórteui – ontýstikte. Eldegi demografiyalyq ahualdy odan әri jaqsartu ýshin әri kóshi-qondy retteu ýshin Ýkimet byltyr 2017-2021 jyldargha arnalghan Migrasiyalyq sayasat tújyrymdamasyn qabyldaghan bolatyn. Onyng basty maqsaty – eng әueli ishki migrasiyagha kónil bólu. Búdan bólek, jana migrasiyalyq tújyrymdama qandastardyng tughan otanyna oraluy men sapaly kadrlardyng syrtqa aghylu mәselelerining sheshimin tabudy kózdeydi. Búl qújatta: «Qazaqstan Respublikasy sheteldik júmys kýshin tartu arqyly uaqytsha migrasiya, sonymen qatar Qazaqstan Respublikasyna oralghan etnikalyq repatrianttargha qatysty úzaq merzimdi túraqty migrasiyalyq strategiya ústanady» dep anyq jazylghan. Migrasiya klassifikasiyasyna sәikes, erikti týrde úzaq merzimge jasalatyn sayasy jәne ekonomikalyq migrasiya basqa elderden kóship keletin qandastar sanyn arttyrudy menzeydi.
Eng bastysy, memlekettik sayasat respublika halqynyng jartysyna juyghyn qúrap otyrghan ontýstiktegi bes oblys pen demografiyalyq kórsetkishi jyldan jylgha tómendep bara jatqan soltýstiktegi aimaqtar arasyndaghy tensizdikti jongha baghyttalyp otyr. Sebebi demografiyalyq әrkelkilik key aimaqtarda júmyssyzdyqtyng beleng alyp, al basqa jaqta, kerisinshe júmys kýshining jetispeushiligin tudyrady. Osy orayda, bir ghana Qostanay oblysyna bes jyl ishinde ontýstiktegi bes oblystan 10 myng otbasyn kóshiruge sheshim qabyldanghan. Álbette, josparly kóshi-qon erikti týrde, tek yntalandyru arqyly jýzege asyrylady. Jana qonys izdegenderge jergilikti әkimshilikter jer alyp, ýy salugha nemese satyp alugha qarjylay kómek berip, bir rettik aqshalay jәrdemaqy tólep, júmys ornymen qamtamasyz etedi.
Jalpy, ontýstikten soltýstikke kóship barghan otbasylargha respublikalyq budjetten beriletin bir rettik jәrdemaqy kólemi jan basyna – 84 175 tenge. Búdan bólek, 12 aigha deyin jalgha alynghan baspananyng tólemaqysy men onyng bir jyldyq kommunaldy shyghyndarynyng qarjysy qosa beriledi. Baspanagha tólenetin qarjyny týgel alyp, birden ýy satyp alugha da bolady. Jergilikti әkimshilik janadan kóship kelgenderdi júmyspen qamtugha mindettelgen. Júmys demekshi, qazirgi kezde soltýstikke qonys audarghandar ishinde egin egip, mal sharuashylyghymen ainalysyp, sharuasyn dóngeletip jatqandar jeterlik. Áytkenmen, múnda bilikti mamandargha degen súranys kóp, onyng ishinde múghalim, dәriger, meyirbiyke, elektr mamany, agronom, mal dәrigeri, satushy, kólik jýrgizushisi siyaqty mamandyq iyelerine júmys tabu qiyn emes.
Byltyr ontýstiktegi bes oblystan Soltýstik Qazaqstan oblysyna – 184, Shyghys Qazaqstan oblysyna – 98, Pavlodar oblysyna – 69, Qostanay oblysyna – 30 otbasy kóship barghan eken. Al biyl qonys audarushylargha arnap Soltýstik Qazaqstan oblysyna – 690, Shyghys Qazaqstan oblysyna – 364, Pavlodar oblysyna – 380, Qostanay oblysyna – 272 kvota bólingen. Degenmen kvotadan tys qonys audarushylar da jeterlik.
Jalpy, sauatty jýrgizilgen memlekettik sayasat migrasiyalyq tolqyndy retke keltirip, elding әleumettik-ekonomikalyq damuyna ong yqpal ete alady. Sebebi mamandardyng aituynsha, әlemning eshbir elinde migranttar maqsatsyz kóship-qonbaydy, olar qay jerde júmys kýshine súranys bolsa, sol aimaqqa shoghyrlanady eken. Yaghni, memlekettik qoldaudyng arqasynda soltýstikke baghyttalghan kósh danghyl jolgha bir týsse, keyin tabighy týrde ýzdiksiz jalghasuy әbden mýmkin. Eng bastysy, adamdar sanasynda ózgeris tudy. Túrmysyn týzep, jaghdayyn jaqsartqysy kelgen nemese ómirin jana arnagha búryp, tyng jetistikterge jetudi ansaghan jastar soltýstik ónirdegi mol mýmkindikti iygeruge bel buatyn bolady.
Erlan Ábikenúly
Abai.kz


text:
Dükanlar«Türkmenhaly» döwlet birleşigi Sizi, birleşigiň dükanlaryna çagyrýar!
Diňe «Türkmenhaly» döwlet birleşiginiň haly dükanlarynda güwänamalaşdyrylan, ýokary hilli türkmeniň nepis, el haly we haly önümlerini, nagt we nagt däl görnüşinde satyn alyp bilersiňiz. Satyn alynan önümler Siziň öýüňize eltip beriler ýa-da islendik ýurtlara aýratyn ýük (bagaž) bilen iberiler.
Şeýle-hem biz, alyjylaryň islendik ölçegleri, reňkleri we nagyşlary boýunça haly buýurmalaryny ýerlerine baryp kabul edýäris.
Biziň dükanlarymyza hoş geldiňiz!
«Altyn göl» dükany
«Altyn asyr» Harytşynaslyk merkezi
Aşgabat ş., Görogly, 77
tel. 92-21-56
«Türkmen halylary» dükany
Aşgabat ş., Magtymguly şaýoly, 110
tel. 93-65-67
«Haly» dükany
Aşgabat ş., Görogly, 5
tel. 92-25-50
«Altyn çitimler» dükany
Aşgabat ş., Kemine, 95
tel. 36-02-90


text:
Depýtat Sberbankpen tsıfrlyq úkimet platformasyn qurý týraly kelisimge alańdaýshylyq tanytty
NUR-SULTAN. QazAqparat – HHІ aqparat ǵasyrynda IT qaýipsizdigi - elimizdiń táýelsizdiginiń mańyzdy faktory. Bul týraly Májilis depýtaty Maqsat Ramanqulov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Qazaqstan Úkimetiniń Reseı Sberbankimen tsıfrlyq úkimet platformasyn qurý týraly kelisimi qoǵamda úlken daý týdyrdy. «Aq jol» demokratııalyq partııasynyń fraktsııasy ótken jyldary jekelegen mınıstrlikterdiń, jalpy alǵanda tsıfrlyq damý máselesiniń aqparattyq júıeler jumysyndaǵy sátsizdikterin birneshe ret synǵa alǵan edi. Qoldanystaǵy platformalardyń qabiletsizdigi, ásirese ótken jyldyń kókteminde pandemııa bastalǵan soń densaýlyq saqtaý, áleýmettik qamsyzdandyrý, bilim berý, salyq salý, aýyl sharýashylyǵy jáne basqa da kóptegen elektrondyq qyzmetterdiń kemshilikteri aıqyn boldy. Sol kezdiń ózinde memlekettiń jyldar boıy tsıfrlandyrýǵa bólingen mıllıardtaǵan qarjynyń tıimsiz paıdalanylýy anyqtaldy. Memlekettik organdar men jaýapty tulǵalardyń jaǵdaıdy túzetý boıynsha jasaǵan áreketteri tıisti nátıje bermedi. Tipti, platformalardyń odan ári alystaýyna, ony azamattar men bıznestiń paıdalanýynyń kúrdelenýine alyp keldi», - dedi búgin Májilistiń jalpy otyrysynda QR Premer-Mınıstri Asqar Mamınge depýtattyq saýal joldaǵan Maqsat Ramanqulov.
Onyń atap ótýinshe, qazirgi zamanaýı tehnologııalar men jańa álemdik jaǵdaılardy eskere otyryp, Qazaqstan úshin memlekettik qyzmetterdi tsıfrlyq damytýda artta qalý problemasy jyl ótken saıyn ótkir bolyp tur.
Sondyqtan barlyq memlekettik organdardyń IT júıelerin biryńǵaı platformaǵa keltirý, zamanǵa saı jańǵyrtý qajettigi shynymen de júıeli problemaǵa aınaldy.
«Degenmen, birqatar máseleler ashyq kúıinde qalyp otyr. Birinshiden, atalǵan kelisimdi ótken jyldary tsıfrlandyrý baǵdarlamalaryna bıýdjetten bólingen qarjynyń tıimsiz jumsalǵanyn moıyndaý dep baǵalaýǵa bola ma? Eger solaı bolsa, onda ótken jyldary memlekettiń naqty qansha qarjysy memlekettik qyzmet kórsetýdi tsıfrlandyrýǵa jumsaldy jáne onyń tıimsiz jumsalǵany úshin jaýapkershilik kimniń moınynda? Ekinshiden, osy kelisimdi daıyndaý kezinde otandyq nemese eń myqty halyqaralyq IT-kompanııalardyń múmkindikteri eskerildi me? Ony daıyndaý barysy ashyqtyq pen adal básekelestikke qanshalyqty saı boldy? Úshinshiden. kelisimdi iske asyrý barysynda aqparattyq qaýipsizdik múddeleri qalaı qorǵalady?», - dep saýal qoıady Májilis depýtaty.
Sonymen qatar ol baspasózde jarııalanǵan Tsıfrlyq damý jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriniń túsindirmeleri jurtshylyqty qanaǵattandyrmaıtyndyǵyn, kerisinshe odan da kóp suraqtar týyndatqanyn alǵa tartady.
«Onyń sebebi - serverlerdi Qazaqstanda ornalastyrýda ǵana emes, olarda saqtalatyn aqparatqa bóten tulǵalardyń qoljetimdiligin shekteýdiń tehnologııalyq múmkindigi bar ma degen másele. HHІ aqparat ǵasyrynda IT qaýipsizdigi - el táýelsizdiginiń mańyzdy faktory dep sanaımyz»,- dedi ol.


text:
Google AMP sahypalaryny , AMP plaginlerini we AMPHTML bellik generatoryny döretmek üçin tizleşdirilen ykjam sahypalar (AMP) generatory, YouTube wideolarynyň awtomatiki öwrülmesini goldaýar.
AMPHTML generatory web sahypaňyza YouTube wideosynyň salnandygyny ýa-da ýokdugyny awtomatiki usulda kesgitleýär we tapylan YouTube wideosyny awtomatiki usulda   belligine öwürýär.
AMPHTML generatory, asyl YouTube belliginde bar bolan YouTube wideo URL-sine (youtube.com/embed/xyz ...) esaslanýar. AMPHTML generatory şu URL arkaly aşakdaky maglumatlary okaýar:
“YouTube” wideolary döredilen çaltlaşdyrylan ykjam sahypalarda 16: 9 formatda görkezilýär.


text:
Elektronika we nanoelektronika taýýarlygynyň ugry ylmyň öňdebaryjy ugurlary bolan materiallary öwrenmek, nanotehnologiýalar,fizika, himiýa we elektrik inženerçiligi ýaly ugurlarynyň çatrygynda emele gelip, bu ugurda nano derejedäki ulgamlaryň elektron we magnit häsiýetlerini derňemegi, elektron enjamlary döretmegi, mikrokontrollerleri programma bilen üpjün etmegi, maglumatlary ulgamlaşdyrmagy we derňemegi, elektron enjamlaryny awtomatlaşdyrmagy, dürli fiziki hadysalaryň modellerini we algoritmlerini döretmegi, dürli maksatlar üçin niýetlenen gaty jisim, mikrotolkun, optiki, mikro we nanoelektronika enjamlarynyň önümçilik tehnologiýasyny işläp düzmegi başarýan hünärmenler taýýarlanylýar.
Bakalawr islendik tehnologik pudaklarda, edara-kärhanalarda, şu ugra degişli bolan öndüriji kärhanalarynyň (zawodlarynyň) dürli bölümlerinde, ylmy-barlag edaralarynda bakalawrlara niýetlenen wezipeleri eýeläp biler.


text:
Krym tatarlarynyň kongressi anneksiýa garşy çykyş etdi.
Krym tatarlarynyň bütindünýä kongressi Krymyň Ukraina dolanmagy üçin “ähli zerur çäreleriň” görülmegine çagyryş edýär. Orsýet geçen ýylyň mart aýynda Krym ýarymadasyny Ukrainadan bölüp, öz düzümine goşdy.
Krym tatarlarynyň bütindünýä kongressiniň Ankarada geçirlen ikinji ýyllyk maslahatyna gatnaşanlar 2-nji awgustda ýaýradan jemleýji beýannamasynda anneksiýanyň “derhal soňuna çykylmalydygyny” we Ukrainanyň konstitusiýasynyň Krym tatarlaryna awtonomiýany güwä geçmelidigini aýtdylar.
Krym tatarlarynyň dürli ýurtlardan baran 200 çemesi topary Orsýetiň howpsuzlyk güýçleriniň basyşy astynda öz duşuşygyny Krymyň daşynda geçirmeli bolandyklaryny aýtdylar.


text:
Jon Fisžerald Kennedi (John Fitzgerald Kennedy) (29 Maý 1917 – 22 Noýabr 1963).
ABŞ-nyň döwlet işgäri. Irland asylly baý katolik maşgalasynda dogulýar. Londonyň ykdysadyýet mekdebini we Garward uniwersitetini tamamlaýar (1940 ý.) 1941-1945-nji ýylarda ABŞ-yň harby deňiz güýçlerinde gulluk edýär. 1947-1953-nji ýyllarda Massaçusets ştatyndan wekiller palatasynyň agzasy. 1953-1960-njy ýyllarda senator, 1960-njy ýylda prezident saýlanýar. Ol ABŞ-nyň 35-nji prezidentidir. "Täze sepgitler" hem-de kosmosy özleşdirmek baradaky "Apollon" maksatnamalarynyň awtory. 1963-nji ýylyň noýabr aýynda Dallasda atylyp öldürilýär.
Žon Kennedi ilki ýurduň ykdysady pese gaçmasyny togtatmagy başardy. Ykdysadyýetini janlandyrmak üçin salgytlary peseltmek isledi. Emma onuň bu teklibini kongress goldamady. Ol aram özgertmeleriň käbirini durmuşa geçirmäge eýgerdi. Ol iş hakynyň ýokarlandyrylmagyny durmuşa geçirdi. Raýatlaryň hukuklary hakynda kabul edilmegini-de gazandy. Emma ol bilimi ösdürmek ýa-da garrylara lukmançylyk kömegini bermek ýaly syýasatlaryny durmuşa geçirip bilmedi. Ýöne kosmos barlaglaryny güýçlendirmegi welin, amala aşyrdy.
Kennedi daşary syýasat meselesinde SSSR we sosialistik ýurtlar bilen gatnaşyklarda ylalaşykly syýasatyň tarapdarydy. Ýöne onuň eglişikli daşary syýasatyna N. Hruşýow ABŞ-yň ejizligi hökmünde nädogry düşünipdi. Dogrusy, "sowuk urşuň" soňuna çykmaga Hruşýowda mümkinçilik bolupdy.
Kennedi 1963-nji ýylyň noýabr aýynyň 22-sinde Tehas ştatyndaky Dallas şäherinde üsti açyk maşynda barýarka öldürildi. Ol aram özgerdişler ugrunda göreşen prezident hökmünde halkyň ýadynda galdy.


text:
Türkmenistanyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy hem-de Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň welaýat komiteti hem-de welaýat «Türkmen gündogary» gazetiniň redaksiýasy bilelikde «Garaşsyzlyk — baky bahar, ak Aşgabat — merjen şäher», şonuň ýaly-da, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň welaýat birleşigi bilen bilelikde Türkmenistanyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli yglan eden «Garaşsyzlyk — ösüşleriň ganaty, parahatçylyk we ynanyşmak — Arkadagyň ýörelgesi» atly döredijilik bäsleşiginiň jemleri jemlenildi, diýip «Türkmen gündogary» gazetinde habar berilýär.
Aşakdakylar «Garaşsyzlyk — baky bahar, ak Aşgabat — merjen şäher» atly bäsleşiň ýeňijileri diýlip yglan edildi: Oral Temirow, Köýtendag etrap merkezi kitaphanasynyň kitaphanaçysy. Gülüstan Hudaýarowa, welaýat Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň ylmy işgäri. Hurmagül Rejebowa, Türkmenabat şäherindäki ýöriteleşdirilen 39-njy orta mekdebiň mugallymy. Gülzar Bekmyradowa, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Döwletli etrap geňeşiniň esasy hünärmeni. Jemal Rozyýewa, Farap etrabyndaky 18-nji orta mekdebiň başlangyç synp mugallymy. Alym Joraýew, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň talyby. Öwez Gurbanýazow, Darganata etrabynyň Darganata şäheriniň ýaşaýjysy, pensioner. Şageldi Salyhow, Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň Şordepe geňeşliginiň ýaşaýjysy. Aýnur Aşyrowa, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň talyby. «Garaşsyzlyk — ösüşleriň ganaty, parahatçylyk we ynanyşmak — Arkadagyň ýörelgesi» atly döredijilik bäsleşigiň ýeňijileri: Muhammet Allaberdiýew, Köýtendag etrabyndaky 29-njy orta mekdebiň mugallymy. Bagtyýar Haknazarow, Türkmenabadyň Agrosenagat orta hünär okuw mekdebiniň mugallymy. Aýnur Nurmuhammedowa, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň talyby. Hemra Täçgylyjow, Balkan welaýatynyň Balkanabat şäherindäki 17-nji orta mekdebiň mugallymy. Enejan Atajanowa, welaýat maliýe-ykdysady orta hünär okuw mekdebiniň talyby. Şöhrat Jodiýew, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Döwletli etrap komitetiniň bölüm müdiri. Bazar Şalyýew, Hojambaz etrabynyň ýaşaýjysy, pensioner. Aýgözel Garlyýewa, Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň talyby. Sabina Joraýewa, Türkmenabadyň Agrosenagat orta hünär okuw mekdebiniň talyby.
Türkmenistanda Täze, 2021-nji ýylda ilkinji bäbekleriň biri Lebap welaýatynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkezinde dünýä indi. Oglanjyk täze...
Olar çörek önümleriniň dürli görnüşleriniň ilatyň saçagynda bol bolmagyny gazanýarlar. Çörek bişirijiler ýylyň başyndan bäri çörek we çörek önümlerini...
Ýurdumyzyň gündogar künjeginde ýerleşýän Köýtendag diňe bir özüniň owadan dereleri, täsin tebigaty we syrly gowaklary bilen däl, eýsem, takmynan, 150...
Tamamlanyp barýan Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany ýyly ýurdumyz üçin ýakymly pursatlara baý ýyllaryň biri hökmünde kalbymyza ornady. Dünýäniň abraý...
“Türkmenistan-parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Lebap welaýat birleşmesiniň hem-d...


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
-
-
keshe 21:48
Aqtóbede kópbalaly otbasylar baspanaly boldy
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbede búgin 14 otbasy baspanaly boldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda kópbalaly otbasylar úshin barlyǵy 54 páter satyp alynǵan.
Konstıtýtsııa kúnine oraı baspana kezeginde turǵan 14 kópbalaly otbasyna Nur-Aqtóbe turǵyn úı alabynan páter kilti tabystaldy.
Aqtóbelikterdi oblys ákimi Ońdasyn Orazalın quttyqtady.
«Aqtóbede 24 myńdaı otbasy baspana kezeginde, taǵy 145 myńdaı jerlesimiz jeke turǵyn úı salatyn jer kezeginde tur. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen jyldan jylǵa baspana máselesin sheshý sharalary qabyldanyp jatyr. Bizdiń problemamyzdy eshkim syrttan kelip sheship bermeıtinin túsinýimiz kerek. Muny biz ózimiz tek eńbekpen, shydamdylyqpen jáne birlikpen isteı alamyz»,- dedi oblys ákimi.
Ońdasyn Orazalın sondaı-aq, Nur-Aqtóbe turǵyn úı alabynyń úshinshi shaǵyn aýdanyndaǵy qurylystyń josparymen tanysty.
Búginde úshinshi shaǵyn aýdanda 180 páter salynǵan. Jalpy aýdany 68,8 myń sharshy metr bolatyn myń páter bolady.
Jýyrda munda 320 oryndyq balabaqsha men dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin turǵyzýǵa kirisedi.
- Reseılik dáriger: kovıdten keıingi sındromnan saqtaný joly – fızıkalyq belsendilik
- Qyzylordada úsh kún buryn joǵalǵan 18 jastaǵy boıjetken izdestirilýde
- Atyraý oblysynyń turǵyndary Prezıdent Ákimshiligine 173 ótinish joldaǵan
- Atyraýda jeke turǵyn úılerdiń aýlasynda saryshaıan qaptady
- Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary bıýdjet qarajatyn ysyrap etti degen kúdikke ilindi
- «Aýyl – el besigi» jobasynyń arqasynda Qaraǵandy aýyldarynda qandaı ózgerister boldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
-
Premer-Mınıstr: Jumys oryndaryn saqtaý boıynsha qadamdardy jalǵastyrý kerek
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búgin Úkimet otyrysynda Premer-Mınıstr Asqar Mamın ákimdikterge makrokórsetkishtiń ósý qarqynyn tómendetpeýdi tapsyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«7 aıdyń qorytyndysy boıynsha jalpy ishki ónimniń ósimi 2,7 paıyzǵa jedeldedi. Ósýdiń negizgi draıveri – ekonomıkanyń naqty sektory. Ósimniń turaqty serpini ónerkásiptegi, qurylystaǵy, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵyndaǵy qarqyndy ósim qamtamasyz etti. Ónerkásiptegi 2,5 paıyzdyq ósý óńdeý ónerkásibindegi óndiristi 5,9 paıyzǵa ulǵaıtý esebinen qamtamasyz etildi. Óndiris qarqynynyń ósýine farmatsevtıka óndirisiniń 38,9, mashına jasaýdyń 22,7, onyń ishinde avtomobıl qurastyrýdyń 34,7, lokomotıvter men vagondar jasaýdyń 37,7, munaı óńdeýdiń 8, jeńil ónerkásiptiń 5,4, azyq-túlik óndirisiniń 3,9 jáne hımııa ónerkásibiniń 1,9 paıyzǵa ósýi áser etti. Qurylys salasynda 11,1 jáne turǵyn úıdi paıdalanýǵa berdiń 10,3 paıyz joǵary ósý qarqyny baıqalady», - dedi A. Mamın.
Onyń aıtýynsha, shekteý sharalarynyń saqtalyp otyrǵanyna qaramastan, 7 aıdyń qorytyndysy boıynsha saýda men baılanystaǵy oń ósý esebinen qyzmet kórsetý salasynda ósý qarqyny jaqsaryp, 2 paıyzdy qurady. Mal sharýashylyǵyndaǵy ornyqty ósý esebinen aýyl sharýashylyǵynda 2,4 paıyz deńgeıinde turaqty ósý qarqyny baıqalady.
«Negizgi kapıtalǵa salynatyn ınvestıtsııalardyń qalypqa kelý deńgeıi joǵary ekenin atap ótken jón. Taý-ken óndirisin eskermegende, bul kórsetkish 7 aıda 18,3 paıyzǵa ósti. Atap aıtqanda, negizgi kapıtalǵa salynatyn ınvestıtsııalardyń joǵary úlesi qurylysta, óńdeý ónerkásibinde, aqparat pen baılanysta, aýyl sharýashylyǵynda jáne saýdada», - dedi Úkimet basshysy.
Onyń sózine qaraǵanda, qańtar-shilde aılarynyń qorytyndysy boıynsha barlyq negizgi 7 makrokórsetkish boıynsha ósim - Almaty, Jambyl, Mańǵystaý oblystarynda jáne Shymkent qalasynda baıqaldy. 6 negizgi kórsetkish boıynsha ósim toǵyz óńirde: Aqmola, Aqtóbe, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan,Túrkistan oblystary jáne Nur-Sultan qalasy. 5 kórsetkish boıynsha oń dınamıka úsh óńirde baıqalady. Ol - Atyraý, Shyǵys Qazaqstan oblystary men Almaty. Eń tómengi kórsetkishter Batys Qazaqstan oblysynda.
«Ákimdikter osy ósý qarqynyn tómendetpeýge tıis. Ósý serpinin saqtaý úshin ekonomıkany ártaraptandyrý, ınvestıtsııalar tartý jáne jumys oryndaryn saqtaý boıynsha jumysty jalǵastyrý qajet», - dedi A. Mamın.
- Ulttyq joba: Aldaǵy 5 jylda elimizdiń agroónerkásiptik kesheni qalaı damytylady
- Jas maman: Almaty kolledjderin jańǵyrtý jumystary qarqyndy júrýde
- Kredıtińizdi ýaqytynda qaıtara almasańyz ne isteý kerek - jańa tetik iske qosyldy
- QR Premer-Mınıstri saıtynyń jelidegi resmı paraqshalaryna fıshıngtik shabýyl jasaldy
- «Bul – meniń aǵashym» aktsııasy: Atyraýda 1 myńǵa jýyq kóshet egildi
- 2022 jyldan bastap máslıhat hatshylarynyń jalaqylary ósedi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
8-nji sentýabrda Türkmenistanda pagta ýygymyna köpçülikleýin girişildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ak pata bermegi bilen, Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda bu möhüm oba hojalyk möwsümi badalga aldy. Toprak-howa şertlerine laýyklykda, pagta ýygymy Daşoguz welaýatynda 15-nji sentýabrda başlanar.
Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna beslenen şu ýylda ýurdumyzda “ak altynyň” bol hasyly ösdürilip ýetişdirildi. Häzir oba zähmetkeşleriniň baş wezipesi ýetişdirilen hasyly öz wagtynda we ýitgisiz ýygnap almakdan ybaratdyr. Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň 3-nji sentýabrda geçirilen mejlisinde bu barada aýtmak bilen, pagtaçylara we ähli daýhanlara ata Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine çekýän yhlasly zähmetinde uly üstünlikleri arzuw etdi.
Pagtaçylyk Türkmenistanyň daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligi we milli ykdysadyýetimiziň eksport kuwwatyny artdyrmak boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanylan döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegine mynasyp goşandy üpjün edýän ähmiýetli pudakdyr. Güneşli Diýarymyzyň toprak-howa şertleri gowaçanyň orta we inçe süýümli görnüşlerini ösdürip ýetişdirmek üçin amatly şertleri döredýär.
Täzeçil tehnologiýa esaslanýan häzirki zaman önümçiliginiň guralyşynda pagta süýümi Diýarymyzyň dokma senagaty üçin örän gymmatly çig maldyr. Çünki türkmen dokma önümlerine dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýär.
Oba hojalygynda düýpli özgertmeleriň geçirilmegi netijesinde bu ulgamyň kuwwaty barha artýar. Pudagyň häzirki zaman önümçilik hem-de hyzmat düzümini döretmek, ýer we suw serişdelerini rejeli peýdalanmak, ekerançylygyň medeniýetini ýokarlandyrmak şol özgertmeleriň möhüm ugurlarydyr.
Ekerançylyk ýerlerinde meliorasiýa we suwaryş işleriniň geçirilişine, oba hojalyk toplumynyň tehniki binýadynyň täzelenilmegine köp mukdarda maýa goýum serişdeleri gönükdirilýär. Döwletimiz dünýäniň esasy önüm öndürijilerinden oba hojalyk tehnikalaryny yzygiderli satyn alýar.
Şular bilen bir hatarda, ylmy seçgiçilige, gowaçanyň tiz ýetişýän, ýokary hasylly täze görnüşleriniň döredilmegine uly ähmiýet berilýär. Oba hojalygyny sanly ulgama geçirmek, takyk ekerançylyk ulgamlaryny, öňdebaryjy agrotehnikalary ornaşdyrmak, daýhan birleşikleriniň düşewüntliligini artdyrmak, kärende gatnaşyklaryny kämilleşdirmek maksady bilen, anyk çäreler görülýär.
Häzirki wagtda sebitlerde dokma toplumlaryny gurmak işleri dowam edýär. Şu ýylyň awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda ýyllyk kuwwatlylygy 5 müň tonna inçe süýümli pagtany gaýtadan işlemäge niýetlenen täze dokma toplumy işe girizildi. Döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen kärhana ýokary hilli ýüplük, matalaryň we taýýar tikin önümleriniň dürli görnüşlerini çykarýar.
Şu ýylyň ýaz paslynda 620 müň gektara gowaçanyň orta süýümli “Ýolöten-7”, “Ýolöten-39”, “Daşoguz-120”, “Daşoguz-114”, “Jeýhun”, “149 F”, “Gubadag-3”, “C-2606” hem-de inçe süýümli “Ýolöten-14” görnüşleri ekildi. Bu ekini ösdürip ýetişdirmäge hususy oba hojalyk önümlerini öndürijiler hem gatnaşýarlar. Olar oba hojalyk maksatly ýörite ýer gaznasyndan ýer böleklerini aldylar.
Şu ýyl ýurdumyz boýunça “ak altynyň” 1 million 250 müň tonnasyny ýygnamak göz öňünde tutulýar. Şonuň 280 müň tonnasy Ahal welaýatynda, 10 müň tonnasy Balkan welaýatynda, 275 müň tonnasy Daşoguz welaýatynda, 320 müň tonnasy Lebap welaýatynda, 365 müň tonnasy bolsa Mary welaýatynda taýýarlanylar.
Ýygym möwsüminde “John Deere 9970” kysymly pagta ýygýan kombaýnlaryň 1 müňüsi, pagta daşamak üçin ýük awtoulaglarynyň 2 müň 227-si, traktorlaryň 2 müň 301-si we traktor tirkegleriniň 3 müň 620-si ulanylar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, ýerlerde pagta ýygymynyň bökdençsiz alnyp barylmagy üçin tehnikalara gije-gündiziň dowamynda tehniki-hyzmat ediş işleri guraldy, mehanizatorlaryň, sürüjileriň hem-de ussat ýygymçylaryň öndürijilikli zähmet çekmegi we göwnejaý dynç almagy üçin zerur şertler döredildi.
Pagtany maşyn bilen ýygmaga girişilmezden öň, gowaçanyň ýapragyny düşürmek üçin defoliant zerur mukdarda satyn alyndy. Hemişe bolşy ýaly, bu işde diňe bir ýöriteleşdirilen traktorlar däl, eýsem, ýörite uçarlar hem ulanylar.
Täze hasyly kabul etmek üçin harmanhanalaryň 122-si, pagta arassalaýjy kärhanalaryň 39-sy taýýarlanyldy. Şolaryň ýanyndaky barlaghanalarda “Türkmenstandartlary” Baş döwlet gullugynyň hünärmenleri gelip gowuşýan önümiň hiliniň düýpli barlagyny üpjün ederler.
Pagtaçy kärendeçileriň, mülkdarlaryň, ekerançylaryň, kombaýnçylaryň we sürüjileriň zähmetini höweslendirmek üçin 2021-nji ýylyň pagta ýygymy möwsüminde Agrar partiýanyň, Demokratik partiýanyň we beýleki jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri öňdebaryjylara gymmat bahaly sowgatlary gowşurarlar.
Halkymyzyň asylly däbine görä, hormatly ýaşulular pagta ýygymyna “Bismilla” bilen başladylar. Olar milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda berkarar Watanymyzyň hem-de mähriban halkymyzyň mundan beýläk-de abadançylygyny we gülläp ösmegini Beýik Biribardan dileg etdiler.
Şu gün Ahal, Balkan, Lebap, Mary welaýatlarynyň harmanhanalaryna we pagta arassalaýjy kärhanalaryna üsti “ak altyndan” doly, Döwlet baýdagymyz bilen bezelen awtoulaglaryň we tirkegli traktorlaryň ilkinji kerwenleri geldi. Ýygym möwsüminiň başlanmagy mynasybetli guralan çärelere häkimlikleriň, daýhan birleşikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri gatnaşdylar.
Bu dabaralaryň çäklerinde oba hojalyk tehnikalarynyň, gaýtadan işleýän we dokma senagaty önümleriniň sergisi guraldy. Welaýatlaryň döredijilik toparlary dabaralara baýramçylyk öwüşginini çaýdylar. Önümçiligiň öňdebaryjylaryna — “ak altynyň” bol hasylyny ýetişdiren ussat pagtaçy kärendeçilere hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan gymmat bahaly sowgatlar gowşuryldy.
www.tdh.gov.tm


text:
Resmi maglumatlara görä, janyndan geçen hüjümçi bazaryň golaýynda içi partlaýjy jisimli ulagy partladypdyr. Orsýetiň häkimiýetleri hem dini liderleri bu hüjümi ýazgaryp, çykyş etdiler.
Ýigrimä golaý adamyň ölümine sebäp bolan Wladikawkazyň bazaryndaky hüjümde partlaýjy enjamyň kuwwatlylygy trotil ekwiwalentinde 40 kilograma barabar diýlip, habar berilýär.
9-njy sentýabrda ýerli wagt bilen 11.20-de ýaňlanan partlamada ejir çekenleriň arasynda çagalaryň hem bardygy aýdylýar. Olaryň biri – bir ýarym ýaşly çaga, ol agyr ýaralanyp, soňra keselhanada aradan çykdy.
“Interfaks” habar gullugynyň Demirgazyk Osetiýänyň Içeri işler ministrligine salgylanyp beren maglumatynda partladylan “Wolga” kysymly maşynda goňşy Inguşystanyň nomerleriniň bolandygy aýdylýar. Ýöne häzirlikçe bu hüjümiň jogapkärçiligini hiç bir topar öz üstüne alanok.
Orsýetiň Baş prokuraturasynyň metbugat-sekretary Wladimir Markin bu waka bilen bagly terrorçylykly hüjümi gurnamak boýunça jenaýat işiniň gozgalandygyny habar berdi.
“Bu waka bilen bagly Orsýet Federasiýasynyň jenaýat kodeksiniň 3 maddasy boýunça jenaýat işleri gozgaldy. Ýagny, jenaýat kodeksiniň terrorçylyk hüjümi boýunça 205-nji maddasy, iki we ikiden köp adamyň öldürilmegi bilen bagly 105-nji maddanyň 2-nji bölümi hem-de ýaraglaryň bikanun aýlanyşygy boýunça 222-nji madda boýunça jenaýat işleri gözgaldy” diýip, Baş prokuraturanyň wekili aýtdy.
Birinji hüjümiň yz ýanyndan bazaryň golaýynda içi partlaýjy maddaly ýene bir ulag tapyldy. Terrorçylara bu ikinji maşyny partlatmak başardan däldir diýlip çaklanylýar.
Ýolbaşçylar ýazgardylar
Orsýetiň ýolbaşçylary bu wakanyň yzysüre ony ýazgaryp çykyş etdiler. Orsýetiň prezidenti Dimitiý Medwedew Demirgazyk Osetiýanyň liderleri bilen geçirilen wideokonferensiýasynda heläk bolanlaryň dogan- garyndaşlaryna gynanjyny bildirip, şeýle diýdi: “Bu waka banditleriň jenaýatçy hereketi netijesinde ýüze çykdy. Bu hüjümi gurnanlar bilen hiç bir ýaraşyk we ylalaşyk bolup bilmez”.
Ýurduň premýer-ministri Wladimir Putin hem bu hüjümi ýazgardy. Ol şeýle hüjümleriň esasan ilatyň arasynda ýigrenjiň döremegi üçin amala aşyrylýandygyny aýdyp, orsýet musulmanlarynyň ekstremistlere garşy göreşe goşant goşjakdygyna ynam bildirdi. Ol öz çykyşynda: “Men şeýle ekstremistlere musulmanlaryň nähili garaýandyklaryny bilýärin. Biz orsýet musulmanlarynyň goldawyny duýarys. Biz şeýle goldawa gaty minnetdardyrys. Biz bilelikde hemme öňde duran kynçylyklary çözeris diýip hasaplaýaryn” diýdi.
Bu barada Putin Remezan aýynyň tamamlanmagy bilen bagly bellenilýän Oraza baýramy mynasybetli Orsýet müftileriniň geňeşiniň ýolbaşçysy Şeýh Rawil Gaýnutdin bilen geçiren duşuşygynda aýtdy.
Şeýh Gaýnutdin hem öz nobatynda dürli dinleriň wekillerini terrorçylara garşy bilelikde göreşmäge çagyrdy: “Biz parahatçylygy saklajak bolmaly. Bigünä adamlaryň ganynyň dökülmeginiň öňüni almaly. Meniň pikirimçe, Hudaýa ynanýanlar bu zatlary bilýärler. Ybadathanalara, metjitlere barmaýanlar, dogry ýola düşmeýänler biziň dinimiziň, biziň jemgyýetimiziň ýagysy bolup durýarlar” diýip, ol öz pikirini mälim etdi.
Kremliň kellagyrysy
Soňky döwürde Demirgazyk Kawkazda yslam ekstremistleriniň hüjümleri ýygjamlaşyp, bu region Kremliň kellagyrysyna öwürldi. Ýakynda, 4-nji sentýabrda, ölümine kaýyl bolan hüjümçi Orsýetiň Dagystandaky harby bazasyna hüjüm etdi. Şonda azyndan bäş adam hälek boldy.
Ýerli synçylaryň köpüsi bu regiondaky durnuksyzlyga ilatyň aglabasynyň garyp bolmagy hem-de bu regionda ruslaryň howpsuzlyk güýçleriniň ýerleşdirilmegi ýaly faktorlaryň öz goşandyny goşýandygyny aýdýarlar.
Bir tarapdan, ilatyň köpçüligi prawoslaw hristianlardan ybarat Demirgazyk Osetiýa Demirgazyk Kawkaz regionynda azda-kände asuda ýer hasaplanýar. Beýleki tarapdan bolsa, hut Demirgazyk Osetiýada hemmä belli Beslan tragediýasy ýüze çykdy. Şonda, 6 ýyl mundan ozal, 2004-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda 330 adam heläk bolupdy. Olaryň ýarpysyndan gowragy çagalardy.
Ozal Azatlyk Radiosynyň habarçysy bolup işlän Alan Tshurbaýew Wladikawkazda öň hem birnäçe bomba partlamasynyň bolandygyny gürrüň berdi: “Bu partlama Wladikawkazyň merkezi bazarynda bolan birinji partlama däl. 1999-njy ýylda bolan partlamada bu ýerde 52 adam heläk bolupdy. Şondan bäri ýadyma düşüşine görä, bu partlama merkezi bazarda hem onuň golaýynda bolan 4-nji partlamadyr”.
9-njy sentýabrda ýüze çykan bu waka Moskwada köp gatly ýaşaýyş jaýynyň partladylmagyndan ylaýyk 11 ýyl geçensoň ýüze çykdy. Şonda, 1999-njy ýylyň 9-njy sentýabrynda, partladylan ýaşaýyş jaýynda 94 adam heläk bolupdy. Rus häkimiýetleri bu wakany Çeçenistana garşy ikinji urşy başlamak üçin ulanypdylar.
Şu gün, 10-njy sentýabrda, Demirgazyk Osetiýada bomba partlamasyndan heläk bolanlaryň hatyrasyna matam tutulýar.


text:
Hillari Klinton 2013-nji ýylyň ýanwarynda prezident Barak Obamanyň administrasiýasynyň Döwlet sekretary wezipesinden aýrylmazyndan ozal Orsýet bilen gatnaşyk barada öz başlygyna käbir zatlary maslahat beripdir.
“Tutuşlygyna alanyňda, men prezidente kyn günleriň entek öňdedigini, Moskwa bilen bolan gatnaşyklarymyzyň gowulanman, ýaramazlaşmagynyň ähtimaldygyny aýtdym” diýip, Klinton ondan bir ýyl soňra çap edilen “Kyn seçgiler” atly ýatlamalarynda ýazýar.
Klintonyň aýdany dogry bolup çykdy – Orsýet-Amerikan gatnaşyklary çalt ýaramazlaşyp ugrady, bu gatnaşyklaryň haçan gowulanjakdygy hem belli däl.
Pikir soraýyşlaryň aglabasynyň aýdýany hakykata öwrülse, onda Klintonyň ýanwarda Ak tamda bolmagy mümkin.
Ýöne onuň respublikan bäsdeşi Donald Tramp ýeňiji bolup çyksa-da, 8-nji noýabrdan soň bu has-da dogry bolar – Birleşen Ştatlaryň Orsýet bilen bolan gatnaşyklary düýpgöter üýtgedi. Sowuk uruş döwründe bolşy ýaly, Moskwa ýene-de Birleşen Ştatlaryň daşary syýasat boýunça gün tertibinde ilkinji orunda ýa-da şonuň golaýynda durýar.
Gatnaşyklar
“Biz gatnaşyklarda öňkülerden has pes derejelerde durus” diýip, 2000-nji ýyllarda prezident Jorj Buşuň administrasiýasynyň döwründe Milli howpsuzlyk geňeşinde Orsýet barada ýokary derejeli ekspert bolan Tomas Graham aýdýar.
Obamanyň Orsýet bilen bolan gatnaşyklara täzeden başlamaly diýen inisiatiwasy gaty gowşak başlandy hem-de oňa ýalňyş düşünildi.
Bu hereket Orsýet Gürjüstana çozup, onuň territoriýasynyň bir bölegini basyp alanyndan ýedi aý soňra ýüze çykdy. Beýleki jedeller, şol sanda Orsýetiň geý “propagandasyny” jenaýat hasaplaýan kanuny we Amerikanyň adam hukuklaryny bozmakda aýyplanýan orsýetlileriň garşysyna sanksiýa girizmegi hem gatnaşyklary has-da dartgynlaşdyrdy.
Ýöne gatnaşyklara iň uly zyýany ýetiren 2014-nji ýylda Orsýetiň Ukrainada Moskwa dostlukly garaýan prezidentiň synmagyna Krym ýarym adasyny eýelemek we atyşyklary bes etmek boýunça gelnen ylalaşyklara garamazadan, Kiýewe garşy urşy dowam etdirýän separatistleri goldamak bilen jogap bermegi boldy. Moskwa şeýle hem Siriýanyň graždanlyk urşunda Prezident Başar al-Assadyň häkimiýet başyndan aýrylmagynyň öňüni almak, Amerikanyň täsirlerine zyýan ýetirmek we Ýakyn Gündogarda Orsýetiň kontrollygyny güýçlendirmek maksady bilen Siriýanyň prezidentini goldady.
“Biziň Orsýet bilen uly problemamyzyň bardygy bilen iki partiýanyň [respublikanlar we demokratlar] arasynda birlik bar. Biz geçmişdäkiden has berk durmaly” diýip, Graham aýdýar. Ol soňra hem “men täze administrasiýa gelip, ‘geliň, Orsýet bilen bolan gatnaşyklary konstruktiw ugra gönükdireliň’ diýýän adamy göremok” diýip, sözüniň üstüne goşýar.
“Meniň Putin bilen örän gowy gatnaşygym bolar”
Gurply biznesmen Tramp Wladimir Putini gowy görýändigini öwran-öwran duýdury. Sentýabrda ol Orsýetiň prezidentiniň “öz ýurdunyň üstünde uly kontrollygy bar” we “ol biziň prezidentimizden has uly lider” diýdi.
Tramp şeýle hem “Yslam döwletiniň” jeňçileri we terrorizm ýaly umumy howplara garşy, Waşington bilen Moskwanyň arasynda hyzmatdaşlyk ýok diýip zeýrendi.
Ol sentýabrda telewideniýede görkezilen bir forumda: “Meniň Putin bilen örän gowy gatnaşygym bolar. Orsýet bilen örän gowy gatnaşygym bolar diýip pikir edýärin” diýdi.
Bu beýanatlar Moskwada gowy garşylandy. Üstümizdäki ýyl bir söwda forumynda Putin Trampy öwüp, ony “hiç bir şübhe ýok, täsirli we talantly adam” diýip häsiýetlendirdi. Kremliň tarapyny çalýan ors mediasy hem Klintony garalap, Trampy tarypladylar.
Trampyň Orsýet bilen gatnaşygy berk synag astyna düşdi. Onuň saýlaw kampaniýasynyň öňki başlygy Paul Manafort Ukrainanyň Orsýetiň ýarany bolan öňki prezidenti Wiktor Ýanukowije wekilçilik etdi. Onuň ýene bir geňeşçisi, Karter Peýj, aýdylyşyna görä, Kremliň ýokary derejeli resmileri, şol sanda Amerika tarapyndan sanksiýa astynda duran adamlar bilen hem duşuşypdyr. Peýj geçen aý özüniň kampaniýany terk edendigini aýtdy.
Has tutanýerli çemeleşmek
Klinton bolsa, öz gezeginde, Orsýete has tutanýerli çemeleşjekdigini mälim etdi. Onuň Orsýet we Ýewropa işleri boýunça geňeşçileriniň aglabasy Moskwanyň Ýewropadaky, Ukrainadaky, Siriýa we beýleki ýerlerdäki hereketlerine berk gaýtawul berilmeli diýip, açyk aýdýarlar.
Onuň Orsýet boýunça geňeşçi topary Amerikanyň Orsýetdäki öňki ilçisi Maýkel MkFaul, Ak tamyň we Döwlet departamentiniň öňki işgäri Fil Gordon, şeýle hem Pentagonyň öňki işgäri we wise-prezident Jo Baýdeniň milli howpsuzlyk boýunça geňeşçisiniň orunbasary Juli Smit ýaly adamlary öz içine alýar.
Klintonyň ýene bir geňeşçisi 2009-njy ýyldan 2013-nji ýyla çenli NATO ýolbaşçylyk eden öňki amerikan admiraly Jeýmes Stawridis. Ol Ukrainada we soňky wagtlarda hem Birleşen Ştatlaryň saýlaw bilen ilteşikli guramalaryna edilen käbir hüjümler diýilýänler hakda, Orsýete has berk jogap berilmeli diýip, birsyhly çagyryş edip gelýär.
Iki partiýa arasyndaky umumy ylalaşyk
Klinton saýlanan halatynda, Birleşen Ştatlaryň Orsýete gönükdirilen syýasatynyň has berk boljakdygyny, käbir hüjümleri we amerikan saýlawlaryna garyşmak baradaky gürrüňler çykmazdan has öň aýyl-saýyl etdi.
“Biz muny indi görmezlige salyp bilmeris. Biziň hemmämiz munuň sowlup gitmegini arzuwlaýarys” diýip, Klinton 2015-nji ýylda eden bir çykyşynda aýtdy. “Biziň hemmämiz Putiniň, ors patyşalaryna laýyk edim-gylymyň taryhy köklerine batmagy we milli serhetleriň boýunda gorky döredip, Siriýa we şonuň ýaly beýleki ýerlerde Orsýetiň güýjüni güjeňlemegiň deregine, ýurduny döwrebaplaşdyryp, Günbatara tarap ilerlemegini isleýäris”.
Üstesine-de, Kongresdäki iki partiýa arasynda Orsýete has berk çemeleşmek boýunça ylalaşyk bar.
Moskwanyň nukdaýnazaryndan garanyňda, Putiniň Gündogar Ukrainanyň Donbas regionyndaky, Siriýadaky we Baltika hem Gara deňizdäki agressiw hereketleri bu golaýda togtajaga meňzänok.
“Olar harby türgenleşikleri dowam etdirerler, öz başarnyklaryny görkezmegi dowam etdirerler. Meniň pikirimçe, olar Donbasda konfliktiň kontroldan çykmagyny islänoklar, ýöne ony utuş gazanmak üçin ulanma başarnygyny-da elden bermek islänoklar” diýip, Graham aýdýar.
2009-njy ýylda Dmitriý Medwedew we Putiniň prezidentlik ornuny saklap ýörkä, Obamanyň Orsýet bilen gatnaşyklara täzeden başlamak baradaky inisiatiwasyny amala aşyrmaly döwlet sekretary bolan Klintondy.
Ýöne Putiniň Klinton bilen gatnaşygy ol 2012-nji ýylda alty ýyl möhlet bilen Kremle dolanyp gelmezinden has öň dartgynlaşdy. Putin Klintony 2011-nji ýylky parlament saýlawlaryndan soňra Moskwada turan protestleri öjükdirmekde aýyplady. Bu saýlawda Putiniň häkimiýet başyndaky partiýasynyň bähbidine galplyga ýüz urlandygy aýdylýardy.
‘Aýlawly ülňi’
Pikir soraýyşlar Klintonyň ýeňiji bolmagyny görkezip ugranyndan soňra käbir ors resmileri edilen berk çykyşlar saýlaw kampaniýasyna degişli gürrüňlerdir, Moskwa gönükdirilýän tankytlar saýlawdan soňra ýatyşyp, has pragmatik çemeleşişe ýol açylar diýip umyt etdiler.
“Saýlaw kampaniýasy tamamlanýança gözleşmeli bolarys. Biz ýene birnäçe hepde garaşmaly bolarys, sabyrly bolmaly” diýip, Putiniň ýakyn ýarany Sergeý Iwanow 24-nji oktýabrda düýbi Londonda ýerleşýän “Financial Times” gazetine aýtdy.
Amerikanyň saýlaw “üýşmeleňi basym bitmez. Kim utsa-da, dem alara şondan soňra mümkinçilik bolar” diýip, hökümete ýakyn durýan daşary syýasat boýunça analizçi we “Russia In Global Affairs” žurnalynyň redaktory Fýodor Lukýanow 7-nji oktýabrda bir kommentaride ýazdy.
Ýöne Orsýet saýlawdan öň Klintonyň öňünde birnäçe böwet goýdy. Kreml oktýabrda simwolik, ýöne ähmiýetli bolan iki sany ýadro şertnamasyndan çekildi. Şeýle hem Moskwa Siriýanyň harbylarynyň Alepponyň gozgalaňçylaryň elindäki gündogar bölegine edýän hüjümlerini goldamak bilen Amerikanyň tagallalaryny başa bardyrmazlyga synanyşýar.
Daşary işler ministrliginiň sözçüsi Maria Zaharowa Obama administrasiýasyny Orsýet barada “ýanan toprak” syýasatyny ýöredýänlikde aýyplady. Ýöne amerikan resmileri muňa Moskwanyň saýlawdan öň eden işleriniň beýany diýip düşünýärler.
Lukýanow gatnaşyklaryň dargamagy iki ýurt arasyndaky aýlawly ülňiniň bir bölegi diýip, dartgynlygyň uly böleginiň günäsini Putin bilen şahsy gatnaşyk gurmady diýip, Obamanyň üstüne ýükledi.
Ol: “Ýagdaýyň aýlawly, ädimme-ädim ýaramazlaşmagy köp zatlary howply uçudyň gyrasyna getirdi. Häzir öňde ýatan sorag geçişiň nähili ýa nämä tarap gönükjeginde” diýip ýazdy.


text:
Yragyň iň täsirli şaýy ruhanysy Aýatolla Ali al-Sistani “Yslam döwletiniň” söweşijilerine garşy göreşmekleri üçin ähli yraklylara ýene çagyryş etdi.
Sistani bu baradaky çagyryşyny Karbala şäherinde juma namazyndan soň geçirlen çärede öz kömekçisi arkaly köpçülige mälim etdi. Şeýle-de, Sistani Bagdatdaky ähli taraplar ýurtda “maksadalaýyk” hökümetiň düzülmegi dogrusynda ylalaşdylar diýdi.
Yragyň hökümet güýçleri we Kürt peşmerga söweşijileri “Yslam döwletiniň” söweşijileri tarapyndan kontrollyk edilýän ýurduň demirgazygyndaky iki şäherçäniň kontrollygyny gaýtadan yzyna almak üçin 22-nji awgustda operasiýalara başladylar.
Yragyň uruş uçarlary tarapyndan goldanylýan yrak goşuny Saadiýanyň golaýyndaky şäherçä tarap hüjümleri amala aşyryp başlapdyrlar. Saadiýa şäheri Yragyň Eýran bilen serhediniň golaýynda ýerleşýär.


text:
Eýran Owganystandan bikanun çykarylýan neşe maddalarynyň esasy ýolunda ýerleşýär we geçen ýyl bu ýurtda tas 500 tonna neşe maddasy tutuldy diýip, neşe maddalaryna garşy polisiýanyň başlygy aýtdy.
General Ali Moaýedi 2015-nji ýylyň martyna çenli, 12 aýda tutulan neşe maddalarynyň 390 tonna tirýekden we 10 tonna geroinden ybarat bolandygyny aýtdy.
Ol neşe gaçakçylaryna garşy gurnalan operasiýalarda 93 neşe gaçakçysynyň öldürilendigini, 10 ofiseriň wepat bolandygyny aýtdy.
Eýran häkimiýetleri 2013-nji ýylyň martyndan 2014-nji ýylyň martyna çenli aralykda ýurt boýunça 573 tonna neşe tutdular.
Eýran özüniň Owganystan we Pakistan araçäginiň boýunda, neşe gaçakçylaryny togtatmak üçin, 700 million dollarlyk (1,800 kilometr) diwar gurýar.
Eýranda 75 million ilatyň 1.3 millionynyň neşekeşdigi aýdylýar we neşe gaçakçylary, günäli tapylsa, ölüme höküm edilýär.


text:
Eger sen hem bu gun gunalerinden gutulysh almak isleyan bolsang, umytsyzlygyng ichinde umyt tapmak isleseng we baky gelejekde baky yashayshy kalbyng kuyseyan bolsa onda gunaleridigini ilki Hudayng onunde boyun al we toba et we Hudayyng Isa MEsihde upjune eden gutulyshyna, yagny Isa MEsihing sening hem gunalering uchin Oz janyny gurban edip mukaddes ganyny hachda dokendigine, jaylanyp uchunji guni olumi yenip direlendigine we goklerden yenede Ozune iman edenler uchin Baky Patysha hokmunde gaydyp geljekdigine kalbyng bilen iman getir we agzyng bilen muny ykrar! Shonda sening gunalering bagyshlanar, we ustunde bolan baky dowzah ot jezasy ayrylyp sana baky yashayysh Hudayyng jennetinde beriler, Huday sening kalbyna Oz Mukaddes Ruhyny girew berer we sana taze imanly yashayyshda yashamagy owreder, indi Huday sana yone bir bendam, yada gulum diyip yuzlenman, balam diyip yuzlener we sana at berer we Oz baky mashgalasyna kabul eder!
“…Hakyky Nur (ISA MESIH) dunya geldi. Ol dunyadedi, dunya Ol arkaly yaradylypdy, emma dunya Ony tanamady. Ol ozuninkilere geldi, ozuninkiler Ony kabul etmediler. Emma Ol Ozuni kabul edenlere, adyna iman edenlere Hudayyng oglanlary bolma hukugyny berdi. Olar gandan, bedening islegi bilen yada adamyng islegi bilen dogulman, eysem Hudaydan (ruhy) doguldylar. Soz jan-ten bolup aramyzda yashady; biz Onung shohratyny….merhemetden, hakykatdan doly shohratyny gorduk!” Injil


text:
Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň teklipleriniň çäginde global howanyň hapalanmagynyň derejesiniň peselmeginiň ortaça ömrüňi 2,2 ýyl ýokarlandyryp biljekdigi kesgitlenildi. Hindistanda howanyň hapalanmagy howply derejelere ýetip, millionlarça…View More Howanyň hapalanmagy, adam ömrüni 9 ýyla çenli gysgaldyp biler
Author: bilgirje.admin
“McDonald’s” Amerikada işçi güýjüniň ýetmezçiligi sebäpli 14 ýaşly çagalary işe alýar
ABŞ-nyň Oregon ştatynda ýerleşýän “McDonald’s” restorany 14 we 15 ýaşly çagalary iş ýetmezçiligine salgylanyp, iş üçin ýüz tutmaga çagyrýar. Iş üçin ýüz tutmalaryň bardygyna garamazdan,…View More “McDonald’s” Amerikada işçi güýjüniň ýetmezçiligi sebäpli 14 ýaşly çagalary işe alýar
Gün ulgamyndan başgada adamyň ýaşamagy ömri üçin amatly planetalar ýüze çykaryldy
Angliýanyň Kembrij uniwersitetiniň gözlegçileriniň anyklan “Hycean” diýip atlandyrýan planetalarynda okeanlar bilen gurşalan wodoroda baý atmosfera bar. Planetalaryň käbiri bir tarapdan hemişelik garaňky, käbiri bolsa ýagty.…View More Gün ulgamyndan başgada adamyň ýaşamagy ömri üçin amatly planetalar ýüze çykaryldy
43 million ýyl mundan ozal ýaşan 4 aýakly kitiň galyndylary tapyldy
Häzirki wagtda deňizlerde we ummanlarda ýaşaýan kitleriň takmynan 50 million ýyl ozal Günorta Aziýada ösendigi çak edilýär. Ýakynda Peruda diňe suwda ýüzüp bilýän, emma millionlarça…View More 43 million ýyl mundan ozal ýaşan 4 aýakly kitiň galyndylary tapyldy
Tehnologiýa kompaniýalary indi has köp salgyt tölärler
Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasy (OECD) iri kompaniýalara salgytdan gaça durmagy kynlaşdyrjak halkara şertnamanyň 136 ýurt tarapyndan kabul edilendigini habar berdi. Täze gol çekilen şertnama…View More Tehnologiýa kompaniýalary indi has köp salgyt tölärler
“Instagram” birnäçe sagatlap oturan ulanyjylaryna duýduryş berer
Ýaşlaryň arasynda meşhur bolan “Instagram” ulanyjylar üçin täze bir aýratynlygyň üstünde işleýändigini habar berdi. “Facebook”-yň ýokary derejeli ýolbaşçylaryndan Nik Kleg “Instagram” üçin täze aýratynlyklaryň döredilýändigini…View More “Instagram” birnäçe sagatlap oturan ulanyjylaryna duýduryş berer
Kosmosda film surata düşüren “Soýuz MS-18” kosmos gämisi Ýere gaýdyp geldi
“The Challenge” atly ilkinji kosmos filmini surata düşürmek üçin giden aktrisa Ýulia Peresild we filmiň režissýory Klim Şipenko şeýle-de 191 gün bäri kosmosda bolan kosmonawt…View More Kosmosda film surata düşüren “Soýuz MS-18” kosmos gämisi Ýere gaýdyp geldi
Kripto walýuta web sahypasy bolan “pNetwork” hack edildi
Hakerler “pNetwork” atly kripto walýuta geçiriş platformasyndan 12,7 million dollarlyk “Bitcoin” ogurlady. Kompaniýa beýleki ähli serişdeleriň ygtybarlydygyny mälim etdi. Kripto walýuta meşhurlyk gazanan gününden bäri…View More Kripto walýuta web sahypasy bolan “pNetwork” hack edildi
Dünýädäki ilkinji elektrikli ýük otlusy öz işine başlady
Dünýäde elektrik bilen işleýän ilkinji ýük otlusy şu gün ABŞ-da peýda boldy. “FLCdrive” atly elektrikli lokomotiw 7 megawatt batareýasy bilen birnäçe kilometre çenli ýük götermäge…View More Dünýädäki ilkinji elektrikli ýük otlusy öz işine başlady
“Google Cloud”-y has amatly etjek täze aýratynlyklar tanyşdyryldy
“Cloud Next” çäresinde “Google” diýseň ajaýyp hyzmatdaşlygy yglan etdi. Şeýle hem, bar bolan “BigQuery”, “VertexAI” we “Spanner” hyzmatlaryna gelýän gowulaşmalar barada gürrüň etdi. Umuman, platformany…View More “Google Cloud”-y has amatly etjek täze aýratynlyklar tanyşdyryldy


text:
Alyp barýan syýasaty Waşingtonyň gaharyny getirýän gyzmaç Çawez Birleşen Ştatlar bilen bir hörpden gopmaýan ýurtlar bilen arasyny sazlamaga ýykgyn edýär. Lukaşenko öz rezidensiýasynda iki ýurduň wekilleriniň arasynda bolan duşuşykda Çaweze sagbol aýtdy.
«Eziz Hugo, men size biziň halkymyza şu günki eňil bolmadyk pursatda edýän ummasyz uly kömegiňiz üçin ene bir gezek sag bolsun aýtmak isleýärin. Ýadyňdamy, sen bir gezek «Bize bil bagla» diýipdiň. Biz hem, siziň bize eden kömegiňiziň erine, Wenesuelanyň halkyna elimizden gelen ähli ýagşylygy etmäge taýýar» diýip, Lukaşenko belledi.
Çawez öz ýurdunyň Belarusa 2011-nji ýyldan başlap, üç ýyl wagt içinde 30 million tonna çemesi nebit iberjegini aýtdy. Bu ylalaşygyň bahasy 19,4 milliard dollar hasaplanýar. Köpçülik öňündäki dyzmaç beýanatlary bilen tanalýan Çawez Belarusyň häzirki günde ýüzbe-ýüz bolýan ýangyç problemalaryndan özüniň habarlydygyny aýtdy we «Belarusyň nebiti gaýtadan işleýän zowodlary gelýän 200 ýylda nebit ýetmezçiligini duýmaz» diýdi.
Orsýete kakdyryldy
Çawez bu sözleri aýtmak bilen, Belarusyň öňden gelýän energiýa hyzmatdaşy Orsýet bilen oňuşmazlyklaryny ýaňzydýardy. Orsýet Belarusa ýyllarboýy nebit-gaz eksport edýärdi we Minsk rus energiýalary üçin dünýä bazarynyň nyrhlaryndan has arzan töleg töleýärdi.
Emma Moskwa Belarusyň özünden alýan gaz-nebitiniň artykmajyny goňşy ýurtlara dünýä bahasyndan satmasyndan dergazap boldy. Netijede Orsýet iýun aýynda Belarusa iberýän gazyny üzül-kesil azaltdy. Onsoň bu ýagdaý beýleki ýewropa ýurtlaryny hem alada goýdy, sebäbi Orsýetiň Ýewropa Bileleşiginiň sarp edijilerini üpjün edýän gaz turbasynyň bir bölegi Belarusyň üstünden geçýärdi. Moskwa nebitiň bahasyna eksport töleglerini hem goşup, bahany 36 prosent çemesi galdyrandan soň, Minsk hem Orsýetden alýan gazyny azaltdy.
Orsýet bu meselede Belarus bilen umumy dil tapyşmak we Ýewropanyň aladalaryny azaltmak üçin tagalla etdi. Mysal üçin, 15-nji oktýabrda, Çaweziň Belarusa saparynyň öň ýanynda, Orsýetiň premýer-ministri Wladimir Putin Gazpromy Belarus bilen 2015-nji ýyla çenli gaz ylalaşygyny baglaşmaga çagyrdy.
Çawez altynjy gün Lukaşenko bilen duşuşygynda öz ýurdunyň nebit tankerleriniň Baltika deňzine we Gara deňze çenli ýangyç getirip biljegini, soň ol ýangyjyň ýük maşynlary ýa demir ýol arkaly Belarusa getirilip biljegini aýtdy.
Şeýle-de Çawez Lukaşenkonyň dekabrda geçjek prezident saýlawlarynda şek-şübhesiz eňiş gazanjagyna ynam bildirdi.
Çawez Belarusa Orsýete saparyndan soň geldi. Ol bu ýerden Ukraina, soňra Eýrana we Siriýa sapar edýär.


text:
Owgan resmileri Helmand welaýatynda harbylaryň gizlin ýaraglaryň saklanan ýerini tapyp, partlatmagynyň netijesinde bir maşgaladan bolan azyndan dokuz raýatyň wepat bolandygyny habar berdiler.
Welaýat häkiminiň metbugat wekili Omar Zwak esgerleriň tapan ýaraglaryny ýok etmäge synanyşanda partlamanyň emele gelendigini aýtdy.
Harbylaryň Helmand welaýaty boýunça metbugat wekili Rasoul Zazia hem welaýatyň paýtagty Laşkar Gahda operasiýanyň geçirilendigini tassyklady.
Welaýatyň iki resmisiniň 2-nji aprelde gizlinlik şerti bilen aýtmagyna görä, partlamanyň netijesinde ýaşaýyş jaýyň üçeginiň ýumrulmagy zerarly dokuz raýat, ýagny bir maşgaladan iki çaga, üç zenan we dört erkek adam wepat boldy.
Helmand welaýatynyň häkimi Haýatullah Haýatyň DPA agentligine aýtmagyna görä, dokuz adamyň jesedi tapylypdyr, emma harabalykda ýene bir adamyň galýandygy çak edilýär.
Helmand welaýatynyň aglaba bölegi “Talyban” söweşijileriniň gözegçiliginde galýar, diňe Laşkar Gah şäheri owgan hökümetiniň gözegçiliginde galýar.


text:
Halyqqa qajet kómirdiń 70 paıyzdan astamy temirjol tuıyǵyna jetkizildi – mınıstrlik
NUR-SULTAN. QazAqparat – Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıngide QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń ındýstrııalyq damý komıteti qara metallýrgııa basqarmasynyń basshysy Janat Igisinov halyqqa qajet kómirdiń qansha paıyzy temirjol tuıyqtaryna jetkizilgenin aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Áriptesim aıtqandaı, óndiriletin kómirdiń 10 paıyzy bırjaǵa tússe, qalǵan 90 paıyzy ózara kelisimshart boıynsha energetıka salasyna, óndiris oryndaryna, kommýnaldyq-turmystyq qajettilikterge, halyqqa baǵyttalady. Sandarǵa súıensek, ákimdikterdiń bergen aqparaty boıynsha bıylǵy qajettilik 9,2 mln tonnany quraıdy. Onyń ishinde kommýnaldyq-turmystyq qajettilikke 2,8 mln tonna kómir kerek. Halyqqa arnalǵan kómirdiń mólsheri – 6,4 mln tonna», - degen mınıstrlik ókili bul sandar jergilikti ákimdikterdiń aqparaty negizinde alynǵan atap ótti.
«Ár oblys óz qajettiligin berip otyrdy. Biz sol boıynsha jospar qurdyq. Halyqqa jóneltilgen kómirdiń oryndalýy 71,2 paıyz bolyp otyr. Al kommýnaldyq-turmystyq qajettilike arnalǵan kómirdiń oryndalýy - 92,5 paıyz. Aqmola, Shyǵys Qazaqstan oblystary men Shymkent qalasy kommýnaldyq-turmystyq qajettilikke arnalǵan kómirdiń mólsherin tolyq oryndady. Al Aqmola oblysy halyqqa qajet kómirdi tolyq oryndap otyr. Basqa óńirlerge kelsek, olardyń kórsetkishteri 70-ten 96 paıyzǵa deıin. Bizdiń paıymdaýymyzsha, kelesi aıdyń ortasyna qaraı jalpy qamtamasyz etý 100 paıyzǵa jetedi», - dedi Janat Igisinov.
- Avtoóndirýshilerdi lızıngti qarjylandyrý erejesinen básekelestikke qarsy normalar alynyp tastalady
- Almatylyqtar PIK-ten MIB-ke aýysýdyń qıyndyǵyna shaǵymdandy
- Qazaqstanda kredıt berýdiń biryńǵaı eń joǵary somasy bekitiledi
- Taý-ken metallýrgııa salasynda qosylǵan quny joǵary ónim óndirisine basa nazar aýdarý qajet
- Elimizdegi taý-ken metallýrgııa salasynyń aldynda qandaı mindetter tur
- Ádilbek Sársembaev Ulttyq geologııalyq qyzmet qurýdaǵy basty maqsatty atady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Elordada «Jyr alyby – Jambyl» teatrlandyrylǵan qoıylymy kórsetildi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq jyldyń saltanatty ashylý rásimine qatysty, dep habarlaıdy Aqordanyń baspasóz qyzmeti.
Qazaqstanda jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereıtoıyn resmı túrde merekeleý bastaldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy, Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyq mereıtoıyn daıyndaý jáne ótkizý jónindegi memlekettik komıssııanyń tóraǵasy Qyrymbek Kósherbaev elordadaǵy Jambyl eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatrynyń jańa ǵımaratynda mereıtoılyq jyldy saltanatty túrde ashty. Jıynǵa resmı tulǵalar, mádenıet jáne ǵylym qaıratkerleri, Almaty jáne Jambyl oblystary delegatsııalarynyń ókilderi qatysty.
Merekelik keshtiń qonaqtary jańa teatr foıesinde uıymdastyrylǵan Jambyl Jabaev murajaıynyń ekspozıtsııasymen tanysty. Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova saltanatty is-sharada baıandama jasady. Ol Táýelsizdigimizdiń qalyptasýynyń syndarly kezeńinde Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti-Elbasy Nursultan Nazarbaev halqymyzdyń uly aqyndary Abaı men Jambyldyń 150 jyldyǵyn laıyqty atap ótý týraly sheshim qabyldap, mereıtoılarǵa erekshe mártebe men mańyz bergen shırek ǵasyr burynǵy tarıhı sátti eske saldy.
Bıyl Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy aıasynda jyr alyby Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵy atap ótilýde. Memleket basshysy Q.Toqaevtyń Jarlyǵymen uly aqynnyń mereıtoıyn joǵary dárejede uıymdastyryp, mazmundyq deńgeıin qamtamasyz etý maqsatynda arnaıy memlekettik komıssııa quryldy. Bul Jambyldyń biregeı murasyn tereń uǵynýǵa, ony zamandastarymyz ben jastarǵa nasıhattaýǵa jáne aqyn shyǵarmalarynyń úlken suranysqa ıe bolýyna yqpal etedi.
A.Raıymqulova bolashaq urpaq úshin rýhanı qazynany saqtaýdyń jáne izgiliktiń san ǵasyrlyq ıdeıalaryn búkil álemge jetkizýdiń úlken jaýapkershiligi ultymyzǵa júktelgenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, barlyq kúsh-jiger «Rýhanı jańǵyrý» jalpyulttyq baǵdarlamasyn odan ári iske asyrý, Uly dalanyń rýhanı murasyn tanymal etý jáne Táýelsizdigimizdiń qasıetti qundylyqtaryn nyǵaıtý jónindegi aýqymdy jumystarǵa baǵyttalatyn bolady.
Saltanatty is-shara Jambyldyń 175 jyldyǵyna arnalǵan merekelik kontsertpen jalǵasty. Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatry men «Astana Opera» memlekettik opera jáne balet teatrynyń sımfonııalyq orkestriniń artısteri kórermenderge «Jyr alyby – Jambyl» atty teatrlandyrylǵan qoıylym usyndy. Uly aqynnyń baǵa jetpes murasyn, ózindik ereksheligi men darynyn ashyp kórsetetin ádebı-mýzykalyq kompozıtsııada onyń belgili aıtystary men áıgili «Keń baıtaq Qazaqstanym», «Aqyndarǵa arnaý», «Kúláshqa», «Lenıngradtyq órenim!» jáne t.b. shyǵarmalary qamtylǵan.
Merekelik baǵdarlamada Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq halyq aspaptary orkestriniń, N.Tilendıev atyndaǵy «Otyrar sazy» Akademııalyq folklorlyq-etnografııalyq orkestriniń, «Jastar» teatrynyń, «Astana Balet» teatrynyń artısteri, «Qorqyt» etno-ansambliniń, «Qulansaz» folklorlyq-etnografııalyq ansambliniń, K.Ázirbaev atyndaǵy Jambyl oblystyq fılarmonııasynyń, «Akak» komýzshylar ansambliniń (Qyrǵyzstan) jeke oryndaýshylary óner kórsetti. Ataqty aqynnyń mereıtoıyna Qazaqstan halyqtary Assambleıasy etnomádenı birlestikteriniń artısteri, «Nomad» balalar horeografııalyq ansambli, «Vaınah» sheshen-ıngýsh halyq ansambli jáne t. b. óz shyǵarmalaryn arnady.
Búgin, 26 aqpan kúni elimizdegi jáne shet elderdegi qalalar men eldi mekenderde Jambyl Jabaevtyń eskertkishteri men bıýstterine gúl shoqtary qoıylyp, ártúrli mádenı is-sharalar ótkizildi.


text:
Soňky döwürde Lebap welaýatynyň Garaşsyzlyk etrabynda elektrik togunyň ýygy-ýygydan kesilip durýandygy habar berilýär. 50 müň çemesi ilatly bu etrapda soňky 15 günüň dowamynda elektrik togy aýry-aýrylykda üç gezek kesildi. Toguň kesiljekdigi barada öňünden duýduryş berilmändigi sebäpli, bu ýagdaýyň ilatyň durmuşynda käbir bökdençlikleri döredendigi aýdylýar.
Azatlyk Radiosynyň Lebap welaýatyndaky habarçysy Osman Hallyýew elektrik togunyň ýygy-ýygydan kesilmegi we onuň ilata ýetirýän täsirleri barada maglumat taýýarlady.


text:
Gaz geçirijileriň ulanyş möhleti artýar05.10.21 - 10:43
Döwletimiziň milli ykdysadyýetiniň esasy pudagy bolan ýurdumyzyň nebitgaz ulgamynyň beýleki önümçilik düzümleri bilen birlikde «Türkmengazakdyryş» birleşiginiň «Gündogargazakdyryş» müdirliginiň gazçylary hem Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramçylygyna özleriniň zähmet goşantlaryny goşdular.
«Kenardaky» döwrebap işler05.10.21 - 10:45
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy dünýäniň iň kuwwatly desgalarydyr kämil tilsimatlaryna eýe bolmak bilen, ýokary hil ülňülerine laýyk gelýän nebit we nebithimiýa önümlerini taýýarlamakda we ýerleşdirmekde uly sepgitlere eýe bolýar.
Tagallalary rowaçlyga beslenýär28.09.21 - 11:38
Işi şowuna, çekýän halal zähmeti tüýs ýerine düşýän adamlaryň ruhlary belent, keýpleri çag bolýar. Olar bitirýän işlerinden çäksiz lezzet, uly kanagatlanma alýarlar. Bu diýýänlerimize «Türkmengaz» döwlet konserniniň «Lebapgazçykaryş» müdirliginiň edermen baýlyk çykaryjylary hem degişli.
Ýyllyk meýilnama artygy bilen21.09.21 - 10:29
«Türkmennebit» döwlet konserniniň «Nebitgazburawlaýyş» trestiniň Balkan welaýatyndaky Nebit we gaz guýularyny berkitmek boýunça müdirliginiň hünärmenleri şu günler buýsanç bilen dowam edýän «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylyny ýokary önümçilik görkezijilerine beslemek üçin has-da gaýratly işleri bitirýärler.
Ygtybarly hyzmatdaşlygyň miwesi21.09.21 - 10:32
Hormatly Prezidentimiz Mary welaýatynda iş sapary bilen bolanda, dünýäde iri gaz ýataklarynyň biri hasaplanylýan «Galkynyş» gaz käninde täze gaz guýularynyň üçüsiniň gurluşygyna badalga berdi. Şu gaz käninde aýratyn çylşyrymly häsiýeti bilen tapawutlanýan täze gaz guýularynyň gurluşygyna girişilmegi «Türkmengaz» döwlet konserniniň iri önümçilik düzümleriniň biri bolan «Marygazçykaryş» müdirliginiň gazçylarynda täze zähmet galkynyşyny döretdi.
Baş baýrama bagyşlanyp geçirilen ylmy-amaly maslahat14.09.21 - 10:00
«Türkmengaz» döwlet konserniniň Ylmy-barlag tebigy gaz instituty, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Himiýa instituty, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti, Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty tarapyndan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly senesi mynasybetli sanly ulgam arkaly ylmy-amaly maslahat geçirildi.
Maksat — möwsüme taýýarlykly barmak13.09.21 - 19:54
Güýz-gyş pasyllary ilatly ýerleri we önümçilik düzümini tebigy gaz bilen üpjün etmek işi bilen meşgullanýan hünärmenler üçin jogapkärli döwür hasap edilýär. Şol aýlarda ýangyjyň sarp edilişiniň artmagy olaryň hyzmat edýän ulgamynyň sazlaşykly we bökdençsiz işlemegini talap edýär.
Iri kärhanada işler ilerleýär07.09.21 - 09:59
Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda benzin öndürmekde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 158,9 göterim ösüş depgini üpjün edildi. Şeýle oňyn görkezijiler beýleki geçginli önümleri öndürmekde-de gazanyldy. Olaryň arasynda dizel ýangyjy, agyr wakuum gazoýly, ýol bitumy hem bar. Munuň özi iri kärhananyň agzybir işgärleriniň Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk şanly baýramyna uly zähmet sowgatlary bilen barmak barada beren sözlerinde abraý bilen tapyljakdyklaryndan habar berýär.
Zähmet gadamlary batlanýar07.09.21 - 10:00
Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda barha ösüşleriň täze belentliklerine çykýan eziz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramçylygyny sowgatly garşylamak ugrundaky asylly maksat ýurdumyzyň nebitgaz pudagynyň edara-kärhanalarynyň her birinde zähmet joşgunyny emele getirdi. «Türkmengazüpjünçilik» birleşiginiň Gazlaşdyrmak boýunça gurluşyk-gurnaýyş müdirliginiň Mary welaýaty boýunça gurluşyk-gurnaýyş ülşüniň gaz gurluşykçylary hem halkymyzyň baş baýramynyň öň ýanyndaky günlerde her bir iş gününi üstünlikli jemleýärler.
Göreldeli halypa07.09.21 - 10:01
«Türkmennebitönümleri» baş müdirliginiň Gubadag nebit kärhanasynda indi biregne 20 ýyldan gowrak wagtdan bäri zähmet çekip gelýän Myrat Mätjikow geçen döwürde müşderilere döwrebap hyzmat etmek bilen birlikde, nebit we nebit önümleri bilen işlemekligiň baý iş tejribesini toplady.
Möwsüme taýýarlyk baş wezipe31.08.21 - 15:10
«Daşoguzgazüpjünçilik» müdirliginiň gazçylary häzirki döwürde demirgazyk welaýatyň ilatyny we edara-kärhanalaryny gymmatly «mawy ýangyç» bilen bökdençsiz üpjün etmek bilen bir hatarda, gaz desgalaryny güýz-gyş möwsümine taýýarlamak ugrunda hem depginli işleri alyp barýarlar.
Döwrebap zähmetiň netijesi31.08.21 - 15:12
Garaşsyz, baky Bitarap ata Watanymyz Türkmenistan häzirki wagtda dünýäniň uglewodorod çig mallarynyň gorlaryna baý döwletleriniň hataryna girmek bilen, ýangyç-energetika ulgamynda ägirt uly taslamalary işläp taýýarlamakda hem-de olary üstünlikli durmuşa geçirmekde tutanýerli işleri bitirmegiň hötdesinden gelýär.
Уверенные шаги ремонтников02.09.21 - 08:57
Наш национальный лидер, обладающий мудростью и дальновидностью в управлении страной, так же имеющую всеобщую признательность, ставит высокие цели перед топливно-энергетическим сектором нашей национальной экономики -увеличивая количества, добываемого из недр земли «черного золота» за счёт использования современных технологий и методов добычи нефти с нефтяных месторождений в нашей стране а так же своевременным ремонтом и реконструкцией колодцев, с точки зрения обеспечения бесперебойной отгрузки нефти на нефтеперерабатывающие предприятия.
Туркменские геологи идут вперёд быстрыми темпами02.09.21 - 09:00
Государственная корпорация «Туркменгеология» (бывшее управление «Туркменгеология», производственное объединение геологоразведочных работ «Туркменгеология») была создана 31 октября 1938 года после закрытия Среднеазиатского геологического треста.


text:
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisi
2-nji dekabrda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow bikanun dolanyşykdan alnan neşe we beýleki serişdeleri ýakyp, ýok etmek üçin niýetlenen täze toplumyň açylyş çäresine gatnaşdy, şeýle hem Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň göçme mejlisini geçirdi.
Mejlisde harby we hukuk goraýjy edaralaryň 2020-nji ýylyň on bir aýynda ýerine ýetiren işleriniň jemlerine hem-de döwletimizde howpsuzlygy we parahatçylygy üpjün etmek, bu düzümleriň maddy-üpjünçilik binýadyny mundan beýläkde pugtalandyrmak hem-de alyp barýan işlerini kämilleşdirmek meselelerine garaldy.


text:
Osy jyldyń qyrkúıek aıynda KAZGUU Ýnıversıteti bazasynda «Jýrnalıstıka: analıtıka jáne zertteý» mamandyǵy ashylady. Bul týraly 5 mamyr, sársenbi kúni KAZGUU Basqarma tóraǵasy Talǵat Nárikbaev atalǵan bilim berý baǵdarlamasynyń tusaýkeserinde habarlady.
Bilim baǵdarlamasynyń tusaýkeserine Qazaqstan Respýblıkasynyń Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıe-mınıstri Kemelbek Oıshybaev, respýblıkalyq basylymdardyń bas redaktorlary jáne jetekshi buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi men medıa-menedjerler qatysty.
«Bizdiń zertteýlerimiz boıynsha elimizde bir jyl ishinde 1000-nan astam jýrnalıst 34 joǵary oqý ornyn bitiredi. Biraq jýrnalıstıka salasynda qyzmet etetin túlekter kórsetkishi 60% - ǵa jetpeıdi. Demek joǵary oqý oryndarynda oqý proesi áli jetildirilmegen, áli de qıyndyqtar bar. KAZGIýÝ myqty ýnıversıtet bolǵandyqtan, jýrnalıstıka mamandyǵy der kezinde ashylýda. Aldaǵy ýaqytta jańa mamandyqqa mınıstrlik tarapynan qoldaý kórsetýge ázirmiz», - dep atap ótti Qazaqstan Respýblıkasynyń Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıe-mınıstri Kemelbek Oıshybaev.
KAZGUU Basqarma tóraǵasy Talǵat Nárikbaevtyń aıtýynsha, jańa bilim berý baǵdarlamasynyń maqsaty — quqyqtyq jáne ekonomıkalyq salada, ásirese sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat salasynda tereń bilimi bar analıtık-jýrnalıst mamandar daıyndaý.
«Analıtıkalyq jýrnalıstıkanyń bolýy jalpy álemdik úrdis jáne ýaqyt talaby. Atalǵan bilim baǵdarlamasyn tańdaǵan stýdentter quqyq, ekonomıka salasynda keń bilim alyp, tıisti aqparatty izdeý, taldaý jáne irikteý, fakt-chekıng daǵdylaryn meńgerip, jýrnalıstik zertteýler júrgizetin bolady», - dep qortyndylady Talǵat Nárikbaev.


text:
Red Bull toparynyň niderlandly sürüjisi Maks Werstappen Formula-1 ulag klasyndaky awtoýaryşlar boýunça dünýä çempionatynyň on ikinji tapgyry bolan Belgiýanyň Gran-prisinde ýeňiji boldy. Ýaryş Belgiýanyň Spa şäherindäki “Spa-Frankorşam” awtodromynda geçirildi.
Ilkibaşda ýaryşyň başlanjak wagty ýekşenbe güni 18:00-a meýilleşdirildi, ýöne ýagyş sebäpli ýaryş yza süýşürildi. Soňrak ýaryşa gatnaşyjylar ýaryşy ikinji gezek başlamaga synanyşdylar, olar üç aýlaw geçdiler, bu hem ýaryşy geçirildi diýip hasap etmäge mümkinçilik berdi. Şondan soň howa şertleriniň ýaryşy dowam etdirmäge ýol bermejekdigi barada gutarnykly netijä gelindi.
Geçilen aralykdan soň “Red Bulluň” niderlandly sürüjisi Maks Werstappen ýeňiji diýlip yglan edildi, ikinji orny “Uilýams” toparyndan britaniýaly Jorj Rassell, üçünji orny “Mersedesden” watandaşy Lýuis Hemilton eýeledi. Rassel münbere ilkinji gezek çykdy.
Çempionatyň indiki tapgyry 3-nji sentýabrdan 5-nji sentýabr aralygynda Niderlandlarda geçiriler.