text:
Garaşsyz ösüşiň 30 ýylynyň dowamynda Türkmenistan ykdysadyýeti ýokary depginler bilen ösýän, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşulyşýan ýurtlaryň hatarynda eýeleýän ornuny pugta berkitdi. Garaşsyz Watanymyzy mundan beýläk-de ösdürmek, täzeçil başlangyçlary öňe sürýän telekeçiligi höweslendirmek, öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak, bilelikdäki kärhanalary we paýdarlar jemgyýetlerini döretmek, ätiýaçlandyryşy, gazna biržasyny hem-de gymmatly kagyzlar bazaryny ösdürmek arkaly ähli pudaklarda düýpli özgertmeleri amala aşyrmak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ykdysady strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde kesgitlenildi. Ykdysadyýetiň çig mala gönükdirilmegini ýeňip geçmek, bazar özgertmelerini ösdürmek, tebigy baýlyklardan netijeli peýdalanmak, adamyň durmuşy, saglygy, howpsuzlygy üçin amatly şertleri döretmek babatda alnyp barylýan şol özgertmeleriň esasy maksady "Döwlet adam üçindir!" diýen baş ýörelgede öz mynasyp beýanyny tapdy.
Geçen taryhy döwrüň dowamynda senagat we innowasiýa ösüş nusgasyna gönükdirilen strategik ugruň yzygiderli durmuşa geçirilmegi, sözüň doly manysynda, döwletimiziň ykdysady garaşsyzlygyny üpjün etdi. Bu bolsa dünýäniň ähli ýurtlaryna diýen ýaly täsirini ýetiren koronawirus pandemiýasynyň ýaýramagy bilen emele gelen ykdysady çökgünligiň, energiýa serişdeleriniň bahalarynyň duýdansyz we çalt peselen şertlerinde Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň köp pudaklarynyň deňagramly ösüşini, bäsdeşlige ukyplylygyny saklamaga mümkinçilik berdi. Infrastruktura özgertmelerini goldamak bilen, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge ugur alynmagy, "Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011–2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasynda", "Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda" kesgitlenen maksatlaryň we wezipeleriň durmuşa geçirilmegi, önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmak, maýa goýumlary oýlanyşykly peýdalanmak, şol sanda ykdysadyýetiň döwlete degişli däl pudaklaryna goldaw bermek üçin möhüm itergi boldy. "Dünýä ykdysadyýetinde emele gelen çylşyrymly ýagdaýlaryň ýurduň ykdysadyýetine ýetirýän täsirlerini peseltmek hem-de milli ykdysadyýeti durnukly ösdürmek boýunça 2020-2021-nji ýyllar üçin Milli maksatnamanyň" hem-de "Türkmenistanda ýiti ýokanç keseliň pandemiýasyna garşy dessin durmuş-ykdysady çäreleriň Meýilnamasynyň" kabul edilmegi we olaryň tapgyrlaýyn durmuşa geçirilmegi döwlet derejesinde koronawirus pandemiýasyna garşy göreşmekde, Türkmenistanyň raýatlarynyň saglygyny goramakda, ykdysadyýetiň käbir pudaklaryna goldaw bermekde netijeli ädime öwrüldi.
Geçilen ýola ser salyp aýdanymyzda, garaşsyz ösüş ýyllarynda Türkmenistanyň agrar döwletden senagat taýdan ösen ýurtlaryň birine öwrülendigi aýratyn bellenilmeli ýagdaýdyr. Has takygy, başlangyç tapgyrda ýurdumyzyň jemi içerki önüminde oba hojalygynyň paýy 40%-den gowrak, senagatyň paýy 17%, olaryň hem 80%-den gowragy gazyp alýan pudaklara degişli bolan bolsa, häzirki wagtda jemi içerki önümde senagatyň paýy 27%-den gowrak, oba hojalygynyň paýy bolsa 11-12%-e ýetýär. Şunuň bilen birlikde, oba hojalyk önümçiliginiň gurluşy düýpli özgerdi. Pudakda pagta ösdürip ýetişdirmegiň ähmiýetini saklamak bilen, oba hojalygynda galla senagaty täzeden dikeldilip, maldarçylygy ösdürmek üçin binýat döredildi. Munuň özi ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny üpjün etdi.
Ýurdumyzda elektrik energiýasy, nebit we gaz senagaty, maşyngurluşyk, metallurgiýa, himiýa senagaty, gurluşyk, elektron, ýeňil hem-de azyk, derman senagaty ýaly möhüm pudaklardan ybarat bolan köpugurly ykdysadyýet emele geldi. Düzüminde tebigy gazy çykarýan we ony gaýtadan işleýän pudaklary bolup, üstünlikli hereket edýän gaz senagaty biziň üçin möhüm ulgam bolmagynda galýar. Şunda Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan transmilli gaz geçirijisiniň gurluşygy, Türkmenistan–Owganystan–Pakistan elektrik geçiriji hem-de optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşygy ileri tutulýan taslamalardyr. Bu sebitleýin taslamalaryň örän uly geljegi bolup, olaryň amala aşyrylmagy bilen, energiýa akymlary üçin täze strategik ugur açylýar, Hindistan we Pakistan ýaly iri, depginli ösýän ýurtlaryň ykdysadyýetini ýangyç bilen üpjün etmek arkaly geljekde Aziýa–Ýuwaş umman sebitindäki, Ýakyn hem-de Orta Gündogardaky beýleki ösýän bazarlara çykmaga mümkinçilik döreýär.
Gazy gaýtadan işleýän pudakda esasy üns berilýän ugur tebigy gazy has çuňňur we giňişleýin gaýtadan işlemekdir. Nebiti gaýtadan işleýän senagatda önümçilige gönükdirilen innowasion taslamalary we ulag-infrastruktura desgalaryny durmuşa geçirmek dowam etdirilýär. Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda mazudy wakuumlaýyn gaýtadan işlemek, ýeňil olefinleri alkilleşdirmek, izomerizasiýa etmek hem-de benzinleri, polipropilenleri garyşdyrmak enjamlarynyň işe girizilmegi önümiň täze innowasion, bäsdeşlige ukyply görnüşini öndürmäge mümkinçilik berýär. Pudagy ösdürmegiň geljegi uly ugurlarynyň biri hem senagatda, gurluşykda, ulagda, oba hojalygynda, durmuşda zerur bolan dürli görnüşli önümleri öndürmekde esasy düzüm bölegi hasaplanýan polimer öndürmek üçin iri pudaklary döretmekdir. Geljegi uly we çalt depginler bilen ösýän pudaklaryň ýene biri himiýa senagaty bolup, onuň kärhanalary mineral dökünleri, tehniki ýody, sulfatdyr beýleki himiki önümleri öndürýär. Ýurduň tebigy baýlyklary mineral dökünleriň ähli görnüşini öndürmäge mümkinçilik berýär.
Türkmenistanyň ykdysadyýeti deňagramly we bäsdeşlige ukyplydyr. 2020-nji ýylyň jemleri boýunça ykdysady ösüşiň depgini 5,9% boldy. 2021-nji ýylyň birinji ýarymynyň jemi boýunça bu görkeziji 6,2%-e çenli ýokarlandy. Ýurtda maliýe ulgamynyň durnuklylygy saklanýar, maliýe goşulyşmagyny ýokarlandyrmak we maliýe hyzmatlaryna maýa goýumlary çekmegi giňeltmek boýunça çäreler görülýär. Ykdysadyýetiň döwlete degişli bolmadyk böleginiň işini höweslendirmäge möhüm ähmiýet berlip, onuň paýy ýylsaýyn artýar. 2020-nji ýylyň netijeleri boýunça, ýangyç we energetika toplumyny göz öňüne tutmazdan, ol jemi içerki önümiň 70%-ni düzdi.
Garaşsyzlyk ýyllarynda milli ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak, ähli infrastrukturany gowulandyrmak üçin ýurdumyza uly möçberde maýa goýumlar çekildi. Ykdysadyýetiň önümçilik mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilen maýa goýum syýasaty önümçilik serişdeleriniň netijeliliginiň ösüşine, umumy islegiň we jemi içerki önümiň durnukly ösmegine itergi berýän goşmaça täsiriň ýüze çykmagyny üpjün etdi. Maýa goýumlar ykdysadyýeti köpugurly ösdürmek üçin esasy gural hökmünde hem çykyş edýär. Şunuň bilen baglylykda, her ýylda ykdysadyýete gönükdirilýän maýa goýumlaryň jemi içerki önümdäki paýy 25–30%-e barabar bolýar. Şunda jemi möçberiň 15%-ni daşary ýurt maýa goýumlary düzýär. Geçen 30 ýylyň dowamynda ýurdumyzyň ykdysadyýetine goýulýan esasy maýa goýumlaryň möçberi ýüzlerçe esse artdy we 200 milliard ABŞ dollaryndan gowrak boldy. Onuň 66–68%-den gowragy önümçilik ulgamyna gönükdirilýär. Munuň özi ykdysadyýetiň gurluşyny ep-esli üýtgetmäge, önümçilik pudagyny düýpgöter döwrebaplaşdyrmaga, senagatyň gaýtadan işleýän pudagynyň önümleriniň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, importyň ornuny tutýan we eksporta gönükdirilýän pudaklaryň ösüşini çaltlandyrmaga, olara innowasiýa-maglumat tehnologiýalaryny ornaşdyrmaga amatly şertleri döretdi. Şunuň bilen birlikde, iň ygtybarly hem-de çalt yzyna gaýtarylýan maýa goýumyň görnüşi hökmünde adam kapitalyna goýulýan maýa goýumlara aýratyn ähmiýet berilýär. Adamlara (bilim, saglygy goraýyş, ylym we ş.m.) goýulýan maýa goýumlar, öz gezeginde, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň innowasion binýadyny berkitdi.
Türkmenistanyň dünýäniň dürli ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy ösdürip, täze daşary ýurt bazarlaryna işjeň goşulyşýandygyny bellemelidiris. Muňa döwrebap ulag-logistika infrastrukturasynyň döredilmegi, ýurduň Gündogar–Günbatar we Demirgazyk–Günorta ugurlary boýunça ulag-aragatnaşyk merkezleriniň birine öwrülmegi oňyn täsirini ýetirdi. 2020-nji ýylda Türkmenistan Bütindünýä Söwda Guramasyna synçy hökmünde goşuldy we söwda syýasatyny kämilleşdirmäge, ony halkara standartlara laýyk getirmäge başlady. Bu bolsa Diýarymyzda ykdysady ösüşiň durnuklylygyny saklamaga ýardam eder.
Ösüşiň häzirki tapgyrynda, ýagny institusional özgertmeleriň çuňlaşdyrylmagyna esaslanýan täze durmuş-ykdysady modele we ykdysadyýetiň hakyky böleginiň ähli pudaklarynda, maliýe ulgamynda, durmuş çygrynda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmagyň binýadynda senagat-innowasion görnüşli ykdysadyýeti çalt depginde kemala getirmäge geçilýän döwürde statistikanyň orny aýratyn ähmiýete eýedir. Bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn geçmekde döwlet statistikasynyň zerurlygy has-da artýar. Statistiki maglumatlar Türkmenistanda makroykdysady işleri dolandyrmak we meýilleşdirmek ulgamynda, býujet taslamalaryny düzmekde, ýurduň uzak möhletli durmuş-ykdysady maksatnamalaryny işläp taýýarlamakda aýratyn ähmiýetlidir. "Statistika hakynda" Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, Statistika baradaky döwlet komiteti statistiki maglumatlary emele getirmegi statistika usulyýetiniň esasynda amala aşyrýar we bu ugurda halkara tejribede giňden ulanylýan standartlardan ugur alynýar. Şunuň bilen baglylykda, milli statistikanyň ileri tutulýan wezipesi statistikanyň tejribesine bazara gönükdirilen ykdysadyýeti dolandyrmagyň zerurlyklaryna laýyk gelýän görkezijileridir toparlamalary ornaşdyrmak bolup durýar.
Öňde goýlan wezipäni çözmek üçin häzirki zaman milli hasaplar ulgamyna geçmek işi amala aşyrylýar. Bu ulgam makroderejede ykdysadyýetiň ýagdaýynyň we ösüşiniň umumy görnüşini häsiýetlendirmek, has möhüm makroykdysady görkezijileriň hem-de pudaklaryň arasynda özara baglanyşyklary ýola goýmak üçin ulanylýar. Ähli pudaklardyr ugurlarda giň gerimli özgertmeleriň amala aşyrylmagy netijesinde Garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanda ykdysadyýetiň gurluş düzümi üýtgedildi. Soňky ýyllarda esasy makroykdysady görkezijileriň deňeçerliginiň ýokarlanma meýli hasaba alynýar. Ösüşiň häzirki tapgyrynda senagatyň obasenagat toplumy, ulag we aragatnaşyk, söwda ýaly uglewodorod däl pudaklary jemi içerki önümiň möçberiniň artmagyna düýpli goşant goşýarlar. Şunlukda, Türkmenistanyň JIÖ-niň gurluş düzümini senagatyň 27, ulag we aragatnaşyk ulgamynyň 11, söwda we jemgyýetçilik iýmitiniň 21%-den gowragy tutýar.
Hojalygy ýöredýän subýektleriň gurluş düzüminde bolup geçen hil we mukdar üýtgeşmeleri Garaşsyzlyk ýyllarynda geçirilen institusional özgertmeleriň netijesi boldy. Häzirki wagtda hojalygy ýöredýän subýektleriň umumy sanynyň 90%-den gowragyny hususy bölegiň kärhanalary emele getirýär. Telekeçilige goldaw bermek, işewürlik gurşawyny kämilleşdirmek, hususy eýeçilige bolan hukuklary goramagyň we kepillikleriň ygtybarly ulgamlaryny döretmek, ýeňillikli salgyt salmak boýunça ýurdumyzda amala aşyrylýan çäreler milli ykdysadyýetiň ösüşinde bu bölegiň paýynyň hem-de ähmiýetiniň ýokarlanmagyna mümkinçilik berýär.
Milli statistikanyň halkara hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugry Durnukly ösüş maksatlary boýunça taslamany durmuşa geçirmegiň çäklerinde statistiki hasabatlylygy işläp taýýarlamaga ýardam etmekdir. Türkmenistanda Birleşen Milletler Guramasy bilen bilelikde durnukly ösüş ulgamyndaky görkezijiler boýunça milli maglumatlar binýadyny ösdürmekde uly möçberli işler alnyp barylýar. DÖM-niň görkezijileri boýunça statistiki hasabatlylygyň milli platformasynyň döredilmegi maglumat akymlary we olary bölüşdirmek boýunça maslahatlary işläp taýýarlamaga mynasyp goşant goşar.
Durmuş ulgamy islendik döwletiň ykdysady hem-de durmuş ösüşiniň ýagdaýyny kesgitleýän görkezijileriň biri bolup, ol, ilkinji nobatda, ähli raýatlarymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilendir. Türkmenistanyň Konstitusiýasynda ykrar edilen adam mertebesini, azatlygyny we hukuklaryny goramakda bu ulgama möhüm orun degişlidir. Onuň ýörelgeleri hem-de guralyşy jemgyýetde ykrar edilýän gymmatlyklara baglylykda tapawutlanýar. Şoňa görä-de, türkmen halkyna mahsus bolan ynsanperwerlik häsiýeti häzirki döwürde alnyp barylýan durmuş özgertmeleriniň mazmunynda hem aýdyň beýanyny tapyp, döwletlilik esaslarymyzyň mundan beýläk-de berkemegine itergi berýär.
Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň ykdysadyýetinde gazanylýan üstünlikler we ösüşler ilatyň bagtyýar ýaşaýşyny üpjün etmegiň berk binýady bolup durýar. Milli ykdysadyýetimiziň her ýylda durnukly ösmegi, adam mümkinçiliklerini giňeltmäge gönükdirilýän maýa goýumlaryň möçberiniň barha artmagy, beýleki makroykdysady görkezijilerde gazanylýan ösüşler raýatlaryň durmuş goraglylygyny berkitmäge, ilatyň maddy-durmuş şertlerini gowulandyrmaga, hususan-da, olaryň girdejilerini yzygiderli artdyrmaga mümkinçilik berýär. Raýatlarynyň bähbitlerini, hajatlarynydyr erk-isleglerini kanagatlandyrmagy has ileri tutýan ýurdumyzda bu ugruň hukuk esaslary gözbaşyny Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 4-nji maddasynda öz beýanyny tapan "Türkmenistanda jemgyýetiň we döwletiň iň ýokary gymmatlygy adamdyr" diýen jümlelerden alyp gaýdýar. Onuň taryhy kökleri türkmen milletiniň döwlet gurmak ukyplarynda, ata-babalarymyzyň miras goýan ynsanperwerlik ýörelgelerinde jemlenendir. Bu günki amala aşyrylýan durmuş syýasaty şol ýoluň mynasyp dowam etdirilýändiginiň aýdyň güwäsidir.
Şeýlelikde, Türkmenistanda ilatyň pensiýa üpjünçiligini şertli-toplaýyş usulyny girizmek arkaly täzeçe guramak bellenildi we täze usuly ornaşdyrmak Türkmenistanyň Pensiýa gaznasynyň esasy wezipeleriniň biri boldy. Şoňa görä-de, 2012-nji ýylyň 31-nji martynda "Döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasy hakynda" Türkmenistanyň Kanuny, 2012-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda bolsa Türkmenistanyň Ilaty durmuş taýdan goramak hakynda kodeksi kabul edildi. Bu kanunçylyk namalary ýurdumyzda şertli-toplaýyş usulyna geçmegiň esasy şerti hasaplanýan, onuň maliýe binýadyny emele getirýän döwlet pensiýa ätiýaçlandyryş ulgamyny döretmegiň, onuň hereket etmeginiň hukuk, ykdysady we guramaçylyk esaslaryny kesgitledi. Bu ugurda durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeler Diýarymyzda ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň mundan beýläk-de gowulandyryljakdygyny, şol bir wagtda Durnukly ösüş maksatlarynyň milli derejede üstünlikli amala aşyryljakdygyny görkezýär.
Garaşsyzlygyň ykdysady esaslaryny has-da pugtalandyrmakda maliýe-bank ulgamyna aýratyn orun degişlidir. Şoňa görä-de, hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen maliýe-bank ulgamyny özgertmek boýunça 2011-nji ýylda "Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011–2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasy" kabul edildi. Bu maksatnama laýyklykda, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän giň möçberli ykdysady özgertmelerde bank ulgamynyň işini kämilleşdirmek, häzirki döwrüň talaplaryna laýyk getirmek, bank hyzmatlarynyň hilini halkara ölçeglere görä guramak we olaryň görnüşlerini artdyrmak, milli manadyň hümmetiniň durnuklylygyny üpjün etmek boýunça amala aşyrylmaly wezipelerdir çäreler kesgitlenildi.
Bu ugurda alnyp barylýan innowasion özgertmeler banklaryň maýalaşdyryş derejesiniň ýokarlanmagyna, maliýe serişdeleriniň binýadyny berkitmäge, bank gözegçiligini kämilleşdirmäge, bank amallarynyň göwrümini giňeltmäge, innowasion bank önümleriniň we tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagyna, agzalan ugurda ilata edilýän hyzmatlaryň hiliniň ýokarlanmagyna oňyn täsini ýetirýär. Ulgama täze tehnologiýalaryň yzygiderli ornaşdyrylmagy ilata töleg-hasaplaşyk, depozit we beýleki hyzmatlary banka barmazdan ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär. Häzirki wagtda bank ulgamyny has-da kämilleşdirmek, milli töleg ulgamyny ösdürmek, onuň netijeliligini, ygtybarlylygyny hem-de howpsuzlygyny üpjün etmek üçin töleg ulgamy döwrebap maglumat tehnologiýalarydyr kompýuter programmalary bilen üpjün edilýär. Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň gerimi günsaýyn giňeýär we karz edaralarynda hyzmatlaryň täze görnüşleri yzygiderli ornaşdyrylýar.
Türkmenistanda ykdysady durnuklylygyň, kanuny kepillikleriň hem-de döwlet goldawynyň ýokary derejede üpjün edilmegi daşary ýurt maýadarlarynda ýurdumyz bilen bagly gyzyklanmalary has-da artdyrýar. Milli ykdysadyýetiň önümçilik we durmuş maksatly ugurlaryna gönükdirilýän maýa goýumlaryň netijesinde döwlet hem-de halkara derejede iri möçberli taslamalary amala aşyrmaga mümkinçilik döreýär, milli önümçiligiň binýady düýpgöter özgerýär, ähli pudaklarda täze desgalaryň, durmuş-medeni binalaryň uly toplumlary gurlup ulanylmaga berilýär. Häzirki döwürde daşary ýurt kompaniýalary agyr senagat, dokma pudagy, oba hojalygy, elektron senagat, ýerli çig malyň esasynda gurluşyk serişdeleriniň öndürilmegi, syýahatçylyk, ulag-kommunikasiýa, raýat awiasiýasynyň, demir we deňiz ulaglarynyň düzümini döwrebaplaşdyrmak, ýokary tizlikli awtomobil ýollaryny gurmak, milli emeli hemramyzy ulanmak ýaly ugurlarda taslamalary maliýeleşdirmäge gatnaşýarlar.
Milli maýa goýum syýasatynyň durmuşa geçirilmeginde hem-de ýurdumyzyň ykdysadyýetine daşary ýurt maliýe serişdeleriniň çekilmeginde Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan önjeýli işleriň alnyp barylýandygy aýratyn bellärliklidir. Agzalan maliýe edarasy halkara maýa bazarynda ýurdumyzyň resmi wekili bolup çykyş edýär. Strategik taýdan möhüm maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek üçin orta we uzak möhletli daşary ýurt karzlaryny çekmek bankyň alyp barýan wezipeleriniň esasylarynyň hatarynda durýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky abraýly halkara maliýe guramalary, ösüş banklary, eksport-karz agentlikleri bilen ýygjam hyzmatdaşlyk edýär. Häzirki döwürde bank tarapyndan "Türkmenistanyň daşary ykdysady işini ösdürmegiň 2020–2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasyny" ýerine ýetirmek boýunça halkara hyzmatdaşlygy ösdürmekde degişli işler amala aşyrylýar. Daşary ýurtly maýadarlar bilen ylalaşykly görnüşler–şertnamalar, önümi paýlaşmak hakynda şertnama, hyzmat ediş şertnamalary, halkara karz pul berilmeleri, bilelikdäki kärhanalary döretmek boýunça işler alnyp barlyp, olar Türkmenistanyň ykdysadyýetine daşary ýurt maýalaryny çekmegiň esasy mehanizmleri bolup durýar.
Bilelikdäki we dürli görnüşli guramaçylyk hukuk formalarynyň döredilmegi, paýdarlary goşmak bilen, Türkmenistanyň dünýä ykdysady hojalygyna goşulyşmagyna mümkinçilik berýär hem-de bazar infrastrukturasyny döretmekde uly ähmiýete eýe bolýar. Olar göni daşary ýurt maýalaryny çekmekde hem uly orun tutýar. Şunda gurluşyk pudagynda şertnamalaýyn görnüşleriň çalt depginler bilen ösýändigini bellemeli. Türkmenistanda önümi paýlaşmak hakynda şertnamalar esasynda daşary ýurt kompaniýalaryna, maýadarlara berlen ygtyýarnamalaryň çäklerinde Hazar deňziniň türkmen kenarynda we gury ýerlerde birnäçe taslamalar amala aşyrylýar. Halkara maliýe institutlary ýurdumyzda durmuşa geçirilýän maýa goýum maksatnamalaryna, iri taslamalara karz pul bermäge hem-de maliýeleşdirmäge işjeň gatnaşýarlar.
Döwlet Baştutanymyzyň kiçi we orta telekeçiligi döwlet tarapyndan goldamak boýunça syýasatyny durmuşa geçirmek maksady bilen, ýurdumyzyň hususy ulgamynyň gatnaşyjylary bank ulgamy tarapyndan ýeňillikli karzlar we daşary ýurt maliýeleşdiriş çeşmeleriň birnäçe görnüşleri bilen üpjün edilýär. Bu ugurda gazanylan oňyn tejribeler kiçi we orta telekeçiligiň ösmegine hem itergi berýär. Ýurdumyzda telekeçileriň önümçilikleri döretmäge ýa-da giňeltmäge gönükdirilen maýa goýum taslamalaryna karz goldawyny bermek boýunça maksatnamanyň çäklerinde hususy haryt öndürijileri karzlaşdyrmak ýaly ugurlaryň hasabyna uzak möhletli karzlaşdyrmak işi çalt depginlerde ösdürilýär.
Häzirki zaman dünýäsinde ähli ýurtlaryň halkara bazara birleşmegi netijesinde dünýä bäsdeşligi ýitileşýär. Ýakyn ýyllarda öz raýatlarynyň hünär ukyplarynyň we zehinleriniň has doly ýüze çykmagyny üpjün etjek döwletleriň gülläp ösjekdigi hem-de täze bilimleri, amaly üstünlikleri iň häzirki zaman tehnologiýalardyr önümlere öwrüp özleşdirýän döwletleriň ykdysady ösüşde başgalardan öňde boljakdygy dünýä ýurtlarynyň häzirki döwürdäki ösüş ugurlaryndan mälimdir. Türkmenistanda diwersifisirlenen ykdysady ösüşiň baş şertleriniň biri hökmünde hünär bilimine uly ähmiýet berilmegi hem onuň ykdysady ösüşi höweslendirmäge ýardam berýän şertleriň wajyp ugurlarynyň biri bolup durýandygy bilen delillendirilýär. Şoňa görä-de, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň halkara giňişlige barha işjeň goşulyşýandygy bilen baglylykda, ykdysadyýetiň dürli pudaklary boýunça giň gözýetimli, innowasion tehnologiýalardan oňat baş çykaryp bilýän hünärmenleriň täze neslini taýýarlamak işleri hem ykdysady strategiýany amala aşyrmagyň çäklerinde utgaşykly alnyp barylýar.
Umuman, durmuş ugurly ykdysady syýasata laýyklykda, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda durmuşa geçirilýän giň gerimli özgertmeleriň ählisi Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň geljekki ösüşlere we halkymyzyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga tarap ýolda ynamly öňe barýandygyna şaýatlyk edýär. Şeýlelikde, döwlet maksatnamalarynda bellenen ähli çäreleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi ýakyn geljekde ýeterlik derejede ösen bazar amatlyklaryny kemala getirmäge, ählumumy ykdysady giňişlige has doly goşulyşmaga, daşary söwda dolanyşygyny ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berer. Önümçiligiň ähli ulgamlarynda öňdebaryjy innowasion tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylmagy bolsa ýurdumyzyň haryt öndürijileriniň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, harytlardyr hyzmatlaryň içerki bazarynyň gerimini giňeltmäge, bir söz bilen aýdylanda, maliýe-ykdysady ulgamyň binýadyny pugtalandyrmaga ýardam eder.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda "Döwlet adam üçindir!" diýen baş ýörelgä laýyklykda amala aşyrylýan strategiýanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi Türkmenistanyň ykdysady kuwwatyny has-da artdyrmakda, berkarar Watanymyzyň dünýä ýüzünde syýasy we ykdysady taýdan durnukly ösýän ýurt hökmünde ykrar edilmegini gazanmakda aýgytlaýjy orna eýedir. Milli ykdysadyýetimizi sazlaşykly ösdürmekde ýetilen sepgitler bolsa, ilkinji nobatda, döwletliligimiziň binýady bolan beýik Garaşsyzlygymyzdan gözbaş alýar.
Serdar Berdimuhamedow,
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, syýasy ylymlaryň doktory.
Bu makala ilkibaşda “Türkmenistan: Altyn Asyr” elektron gazetinde 22.09.2021 senesinde çap edildi.


c: text/html

text:
Dubaý şäherinde geçirilýän “EKSPO-2020” bütindünýä sergisiniň Baş kabul ediş merkezinde şenbe güni Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Birleşen Arap Emirlikleriniň (BAE) Premýer-ministriniň orunbasary, Prezidentiň işleri boýunça ministri Şeýh Mansur bin Zaýed Al Nahaýanyň arasynda gepleşikler geçirildi. Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň arasynda ykdysadyýet, maýa goýum, logistika we energetika pudaklaryna degişli birnäçe Ylalaşyklara we özara düşünişmek hakynda Ähtnamalara gol çekildi.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habaryna görä, duşuşygyň dowamynda taraplar döwletara gatnaşyklaryň şu günki ýagdaýyny we geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Şeýle-de olar häzirki anyk ýagdaýlary nazarda tutup, ileri tutulýan ugurlary hem-de özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeň artdyrmak, ysnyşykly işewür, ynsanperwer, ylmy gatnaşyklary höweslendirmek babatda pikir alyşdylar.
Hususan-da, emirlikler tarapynyň gatnaşmagynda Türkmenistanda amala aşyrylmagy maksat edinilýän gazhimiýa, maliýe we ulag pudaklarynda, söwda-ykdysady hem-de maýa goýum ulgamlarynda taslamalary durmuşa geçirmek boýunça anyk ädimlere aýratyn üns berildi.
Gepleşikleriň çäklerinde ikitaraplaýyn resminamalaryň birnäçesine gol çekmek dabarasy geçirildi. Şonda Türkmenbaşy Halkara deňiz porty (Türkmenistan) bilen “DP World FZE” (Birleşen Arap Emirlikleri) kompaniýasynyň arasynda porty dolandyrmak we logistika hyzmatlary babatynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama, şeýle hem Türkmenistanyň Energetika ministrliginiň “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasy bilen “Abu Dhabi Future Energy Company PJSC – Masdar” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
Şeýle-de Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky Abu-Dabiniň ösüş gaznasy bilen “Türkmen maýa goýum kompaniýasy” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýetini döretmek hakynda Ylalaşyga gol çekdiler.
Mundan başga-da, Türkmenistanyň Türkmenabat şäherindäki garyşyk mineral dökünleri öndürýän himiýa zawodynyň gurluşygyny maliýeleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Abu-Dabiniň ösüş gaznasynyň arasynda karz Ylalaşygyna gol çekildi.
Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Dubaý şäheriniň Hökümetiniň Ykdysady ösüş departamentiniň arasynda özara düşünişmek hakynda we Türkmenistanyň Hökümeti bilen “Nasdaq Dubai Limited” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnamalara gol çekildi.
Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Birleşen Arap Emirliklerine iş saparynyň dowamynda Dubaýda geçirilen “EKSPO-2020” bütindünýä sergisiniň çäklerinde gurnalan Türkmenistanyň Milli gününiň açylyş dabarasyna gatnaşdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kabulda gurnalan metbugat konferensiýasynda eden çykyşynda ol Obamanyň administrasiýasynyň Owganystany Birleşen Ştatlaryň NATO-nyň düzümine girmeýän iň bir esasy ýarany diýip yglan edýändigini aýtdy.
Hillari Klintonyň bu sapary Ýaponiýanyň paýtagty Tokioda Owganystan meselesine bagyşlanyp geçiriljek halkara konferensiýasyndan bir gün öň gurnaldy. Şenbe güni hem Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý bu konferensiýa gatnaşmak üçin Ýaponiýa ugrady.
Owganystanyň hökümeti bu konferensiýada halkara jemgyýetçiliginiň Owganystana ýylda 4 milliard dollar töweregi ýardam bermek barada karar kabul etmegine umyt edýär.


text:
Türkiýede ýüzlerçe adam öňdebaryjy oppozisiýa gazetiniň iki žurnalistiniň içalyçylykda aýyplanmagyna garşy protest demonstrasiýasyna çykdy.
Olar Ankaranyň Siriýadaky pitneçilere ýarag ýüküni iberendigi barada çap eden habarlary üçin aýyplanýar.
Türkiýäniň «Cumhuriyet» gazetiniň baş redaktory Jan Dündar we gazetiň Ankaradaky habarçysy Erdem Gul 26-njy noýabrda tussag edildi.
Müňden gowrak demonstrasiýaçy, şol sanda žurnalistler we oppozisiýadaky halk wekilleri «Cumhuriyet» gazetiniň Stambuldaky edarasynyň daş işigine toplandy.
Iki žurnalist terror toparyna meýletin kömek etmekde we maý aýynda çap eden makalalarynda «döwlet syrlaryny paş etmekde» aýyplandy.
Bu makala Türkiýede syýasy tupan turuzdy we prezident Rejep Taýyp Erdogan ar almagy wada berdi.
«Cumhuriyýet» gazetiniň habarçysy Duýgu Güwenç anna güni Ankarada «Roýters» habar gullugy bilen söhbetdeşlikde tussag edilen kärdeşleri barada söz açyp, şeýle diýdi:
«Men erbet duýgulary başdan geçirýärin, umytsyzlyk duýýaryn, emma men ýan bermerin. Olar bizi gorkuzmak isleýär. Olar bizi, ýazmaz ýaly, syrlary, olaryň syrlaryny ile ýetirmez ýaly gorkuzmaga çalyşýarlar. Emma biz soňuna çenli dowam ederis. Olar bizi tussag edip bilerler.»
Türkiýe pitneçileri ýaraglandyrýandygy barada aýdylýanlary ret edýär.
Bu waka Ýewropa Bileleşigine goşulmak isleýän Türkiýede media azatlygy babatda edilýän aladalaryň çuňlaşýan wagtyna gabat geldi.


text:
“New York Times” neşiri Ak Tamyň ABŞ-nyň BMG-a maliýe serişdelerini çürt-kesik azaltmak we “köptaraplaýyn” ylalaşyklara maratoriý gadagançylygyny girizip, käbir ylalaşyklary yza çekmek barada çäreleriň taslamasyny taýýarlandygyny habar berdi.
Neşiriň bellemegine görä, çäreler Eýrana we Demirgazyk Koreýa garşy sanksiýalary berjaý etmeýän we “terrorizmi maliýeleşdirýän islendik ýurt” tarapyndan gözegçilik edilýän, şeýle-de Palestina awtonomiýasyna ýa-da Palestinany azat ediş guramasyna agza bolmagy hödürleýän BMG-nyň islendik edarasyna we beýleki halkara guramalaryna maliýe serişdeleriniň berilmegini bes etmegi göz öňünde tutýar.
Dokumentiň taslamasyna görä, ABŞ-nyň halkara guramalaryna maliýe çykdajylarynyň 40% çemesi azaldylmagy planlaşdyrylýar.


text:
Orunbasarlara, bölüm başlyklara we hünärmenlere aýratynlykda ýa-da toparlaýyn tabşyryk bermek, şeýle-de, berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişini gözegçilikde saklamak mümkin.
Siziň edaraňyzyň aýratynlygyna görä bölümleri döretmek, umumy kärhananyň resminamalary saklaýyş we işleýiş tertibine laýyklykda dolandyrylýar. Her bir giriş, çykyş we içerki resminamalar bu bölümlere we kiçi bölümçelere görä aýratynlykda ýerleşdirilýär.
Programma size dürli formatdaky faýllary saklamaga rugsat berýär. Word, Excel, PowerPoint, PDF we birnäçe görnüş surat formatlary programmada açmak mümkin. Programma ähli Microsoft Office ýaly programmada taýýarlanylan faýllary öz kompýuterine geçirmezden görüp bilmegi hem göz öňünde tutulan.
Programmada hatlary kompýutere geçirip programmalaryň kömegi bilen doly açmak zerurlygy aradan aýryldy. Seretmek görnüşinde surat, PDF, we Microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint) formatlarynyň ählisini öz kompýuteriňize ýüklemezden, açyp gözden geçirip bolýar.
Elektron resminama dolanşygynda her bir işgär üçin özüne degişli ulanyjy hasaby we açar sözi döredilýär. Şeýle hem ulanyjylaryň telefon belgisi, email salgysy, wezipeleri ýaly maglumatlary saklamak mümkin. Işgärleriň aktiw ýa-da wagtlaýynça öçürilen hasaplaryny döretmek aýratynlygy göz öňünde tutulýar.
Resminamalaryň ýitirilmeginiň, üýtgedilmeginiň, ogurlanmagynyň öňüni almak maksatly ulanyjylaryň haýsy wagtda, haýsy IP salgydan haýsy resminamalary açanyna, üýtgedenine, ýa-da arhiwlänine gözegçilik etmek mümkin. Ulgamdan hiç bir haty pozmaga rugsat berilmeýär, üstünde işlenmegi tamamlanan hatlar bolsa arhiwlenýär.


text:
Jaýlaryň modelini taýýarlamak
Göwrümi uly bolmadyk we işlemegi ýeňil bolan çyzgy programmasy hakynda gysgaça düşündürmekçi. Bu kompýuter programmanyň kömegi bilen jaýlaryň modelini 1-nji suratda görşüňiz ýaly düzmek bolýar.
1) Programmany işe göýberiň.
2) Açylandan soň
- A)Täze başdan başlamak.
- B) Taýýar çyzgylar.
- Ç) Özünde bar bolan taýýar çyzgylary açmak.
3) Açylandan soň :
- A) Esasy işlemeli ýeri bu ýerde ölçegleri girizmeli we beýleki ähli işleri geçirmeli ýerdir.
- B) Bu ýerde bolsa çyzýan çyzgyňyzyň 3D görnüşde görkezilişi. Bu ýerde hiç hili üýtgeşiklik geçirip bolmaýar dine düzýän çyzgyňyzy görmek üçindir.
4)Bu ýerden gerekli gurallar bolýar. 2-nji etažy düzmek we beýlekiler.
Programany indirmek üçin şu ýere bas 65 mb
Taýýarlan: Seýdi Atamyradow
Jemi 14,124 gezek okaldy, Şu gün 8 gezek okaldy


text:
Häzirki wagtda internetden aýdym almak üçin bir näçe aýdym web sahypalary gabat gelýär. Käbirimiz aýdym almak üçin Google-da aýdymyň adyny ýazýarys, google bolsa bir näçe aýdymlary çykarýar.
Biz hem aýdymyň adyny görenimizden ilkisine girýäris. Bu dogrumy? Şol ýere girenimizde hakykatdan hem gözleýän aýdymymyzy alyp bilerismi? Munyň üçin aşakdaky jogaby berip bileris:
- Google sistemi bize aýdymyň göni özüni tapyp bermeýär. Google biziň ýazan Aýdym sözümizi nirde bar bolsa şony gözläp tapyp berýär. Bu hem siziň aýdyma aňsatlyk bilen gowşup bilmejegiňizi görkezýär. Çünki Googledan bir aýdym saýtlaryna gireniňde traffik iýýän reklamalar ýada aýdym alyp bolmajak saýtlar garşymyza çykýar. Google açmak, aýdymyňyzy gözletmek, saýta girmek aýdymy almak. Bu hem biziň iň köp MB we teňňelerimize zyýan berýär.
Hawa Google girer ýaly etmediňiz indi näme etmeli? diýýän bolsaňyz okamaga dowam ediň.
Munuň üçin trafigi köp harjamadan aýdym alar ýaly özüňize bir saýty dost edinmeli. Size dost bolar ýaly aýdym saýty gözläp gözläp ahyry hem tapdyk. Saýtyň içinde diňe aýdymlar bolman eýsem wideo şekilli ýazgylar hem bar. tTäze çykan türkmen aýdymlary we daşary ýurt aýdymlaryny hem siziň bilen duşurýar. Siziň etmeli işiňiz gaty aňsat. Saýta giriň aljak aýdymyňyzy saýlaň we ýükläň. Hawa bar bolany şu. Haýsyka ol saýt? diýýäňmi sabyr et we dowam et.
Siz saýta giren wagtyňyz ähli aýdymlar garşyňyza gelýär. Haýsy aýdymy aljak bolsaň üstüne basmaly we Ýükle diýen düwmä basmaly. Aýdym göni telefonyňyza ýüklenip başlaýar. Isleseň aýdymy diňläp hem bilýärsiň.. Artykmaç mesele nämä gerek. Bu saýtyň esasy maksady aýdymlary ulanyjylara ýetirmek. Muny daşyndan seredeniňde hem bilip bolýar. Nähili? Saýta gireniňizde artykmaç trafik iýýän reklama ýok we ýokary derejede HD suratlar ýok. Aljak aýdymyňyzy ýekeje düwmä basyp alyp bilýärsiňiz. Mundan hezil näme bar?
Aýdym saýta gitmek üçin şu ýere basyň: www.seyranstudio.com
Öwrenmeli LINE@ hasabymyza goşulmak üçin şu ýere basyň: https://goo.gl/GAUHbA
Jemi 21,124 gezek okaldy, Şu gün 21 gezek okaldy


text:
Gulag: "Ölüm ýodasy"
Sowet döwrüniň Gulag sistemasynyň aýylgynçlyklary belli bir derejede dokumentirlenen hem bolsa, "arhipelag" lagerleri bilen baglylykda käbir boşluklar heniz hem saklanyp galýar. 1947-nji ýylda Sibiriň üsti bilen Russiýanyň gündogar regionlaryna çenli uzaýan demir ýol proýekti hem şolaryň biri. Bu ýaňsalanyp "Ölüm ýodasy" hem diýlip atlandyrylypdy. Staliniň 1953-nji ýylda ýogalmagy bilen bu proýekt hem togtadylypdy. Netijede boşluga uzaýan 700 km. demir ýol liniýalary üçin millionlarça rubl harçlandy, müňlerçe adamyň jany pida edildi. Çeh derňewçisi Stepan Çernousek Gulag.cz proýekti bilen bu sebitlere aýlanyp, şol lagerler barada dolurak maglumat toplamaga synanyşdy.


text:
Russiýanyň kosmos gullugy Halkara kosmos stansiýasyna baryp ýerleşmekde şowsuz bolan pilotsyz ýük gämisiniň 8-nji maýda Ýere yzyna gaýtjakdygyny we atmosferada ýaryljakdygyny aýtdy.
Russiýanyň kosmos gullugy öz beýanatynda “Progres” atly ýük gämisiniň “8-nji maýda gije sagat 1:23 minut bilen 9:55 minut aralygynda ýok ediljekdigini” belleýär.
Şeýle-de, kosmos gullugy ýük gämisini ýok etmek çäresiniň planlaşdyrylany ýaly amala aşyryljakdygyny nygtaýar.
Ýükli sowet kosmos gämisi 28-nji aprelde kosmosa uçurylypdy. Gäminiň içindäki ýüküň düzüminde kislorod, suw we orbital laboratoriýa üçin niýetlenen serişdeler bardy.
Resmiler ýük gämisi kosmosa uçurylandan birnäçe sagat soň aragatnaşygyň ýitendigini aýdýarlar.
“Roscosmos” kosmos gullugynyň başlygynyň orunbasary Aleksandr Iwanowyň aýtmagyna görä, ýörite komissiýa ýük gämisiniň näme sebäpden meýilleşdirilen nokada ýetip bilmändigini derňeýär.


text:
Owganystanda doglup, 20 ýyl mundan ozal öz maşgalasy bilen Kanada göçüp baran zenan Kanadanyň parlamentinde orna eýe boldy.
Kanadanyň Liberal partiýasynyň agzasy Maryam Monsef 19-njy oktýabrda geçirilen parlament saýlawlarda öz garşydaşy Konserwatiw partiýasynyň agzasyndan üstün çykdy.
30 ýaşly Monsef Peterborough-Kawartha etrabyna wekilçilik edip, Ontario saýlaw giňişliginden bolan iň ýaş kanuny çykaryjy boldy.
Monsef özüniň dul ejesi we iki aýal dogany bilen 1996-njy ýylda “Talybanyň” režiminden gaçyp Kanada baranda 11 ýaşyndady.
Monsef Owganystanda aýal-gyzlar üçin pul toplamak boýunça haýyr-sahawatçylyk proýektlerine gatnaşypdy.


text:
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Seýsmologiýa institurtynyň direktorynyň ylmy işler boýunça öňki orunbasary, belli fizik Muhammet Şirmämmedowyň ýazmagyna görä, ýer yranmanyň episentri Gäwers obasynyň günorta-günbataryndaky baýyrlykda ýerleşýär.
20 ýyl soň
Alym şol hadysadan 20 ýyl geçenden soň hem baýyryň üstüniň şol böleginiň sürlen ýere meňzäp durandygyny ýazýar. Ýeriň süýşendigini hem aşaklygyna uzalyp gidýän, giňligi ýarym metr çemesi jaýrygyň emele gelendigini ýazýar. Ol ýerde wulkana çalymdaş tümmejikleriň bardygyny we olardan suwuň çykandygyny belleýär.
Ýer titreme netijesinde, golaýdaky obalar doly weýran bolupdyr. Meselem, öňki Änew obasynda diňe köçeleriň ugry galypdyr. Şol töwerekdäki obalarda ýaňadan dikeldere zat bolmansoň, obany taşlap, başga ýerden mekan tutmaly bolupdyrlar.
Ýer titremäniň güýji
Türkmen sowet ensiklopediýasynyň ýazmagyna görä, ýer titremäniň güýji episentrde, Rihteriň 12 bally ölçeginde 10 çemesi boludyr. Aşgabat şäherinde, Änewde, Guryhowdanda, Gyrtluda 9 bal, Gorjawda, Büzmeýinde, Gökdepede, Yzgantda 8 bal, Bokurdakda, Arçmanda, Kakada 6 bal, Tejende, Bamyda 5 bal, Maryda, Çärjewde, Daşoguzda, Nebitdagda 4 bal bolupdyr. Garaz, ol sarsgyn ýurduň bar ýerinde bildiripdir.
Şeýle-de bolsa, ol tebigy heläkçiligiň pidalarynyň näçedigi we nähili ýitgi bolnadygy barada takyk maglumatlar halk köpçüligine mälim edilmedi. Diňe 80-nji ýyllaryň aýagynda Aşgabat ýer titremesinde heläk bolanlara ýadygärlik dikeldilmeli diýen mesele orta atyldy. Bu ugurda birnäçe konkurs hem geçirildi, ýöne ýadygärlik goýmak üçin, mynasyp bir işi saýlap bilmediler. Bu tebigy heläkçilik barada 50-nji ýyllarda Berdi Kerbabaýew bir hekaýa ýazdy diýäýmesek, ol türkmen medeniýetinde öz beýanyny tapmady. Bu bolsa, elbetde, kadaly ýagdaý däl. Sebäbi ol ýatlanmasa, unudylmak bilen bolýar.
“Doly aýan däl”
Şeýlelikde, Aşgabat ýertitremesi bize doly aýan bolman geldi. Ýurt garaşsyzlyga çykandan soň, aýratynam şol ýer titremede ýetim hem ýeke galan Saparmyrat Nyýazow döwlete baştutan bolansoň, biz köp zada garaşdyk. Emma ol özüniň hem ejesiniň ýadygärligini diklemekden başga zada üns bermedi. Nyýazowyň çagalygy – ýertitremesi barada alnan film hem prezidentiň göwnünden turmady. Şeýdip, bu meselä düýpli üns berilmän, ýene çala galdy.
Gaýtam, Saparmyrat Nyýazowyň hem onuň töweregindäkileriň dilinde hiç bir ylmy fakta esaslanmadyk, dürli maglumatlar peýda bolup başlady. Emma beýle edilmeli däldi. Owaly bilen öňki edilen işler türkmen diline terjime edilse, maksada laýyk bolardy.
Ylym neşirýaty Seýsmiçnost Turkmenii atly ylmy makalalar ýygyndysyny çap edipdi. Dürli ýatlamalar çykypdy. Sowet Soýuzynyň Gahrymany, biziň ildeşimiz, belli ýazyjy W. Karpowyň ýatlamalaryny, alym Muhammet Şirmämmedowyň ýatlamsyny we beýleki ylmy hem populýar işleri ýörite kitap edip çykaryp bolardy.
Aşgabat ýer titremesi barada takyk maglumatlara baý bolan ýörite ensiklopediýany çap etmäge bireýýäm wagt ýetdi. Sebäbi Aşgabatda, umuman Ahalda – Kesearkaçda ýer titreme häli-şindi bolup durýar. Halkyň bu barada ýeterlik maglumat alamgy gerek. Dereksiz çäreler üçin sarp edilýän çykdajylar şeýle işlere gönükdrilse maksada laýyk bolardy. Şonda adamlar nähili şertde ýaşaýandygyny bilerdi hem her bir tebigy hadysa taýýarlykly bolardy.
Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
BMG-niň işgäri Ebola wirusyndan Germaniýada ýogaldy.
14-nji oktýabrda çap bolan maglumatlara görä, Leipzig şäheriniň keselhanasynda bejergi alan 56 ýaşly adam geçen gije ýogalypdyr.
Liberiýada işlän wagtynda Ebola wirusyna uçran bu medisina işgäri geçen hepdede Germaniýa barypdyr we ýurtda Ebola wirusyndan bejergi alýan üçünji näsag bolupdyr.
"Der Spiegel" gazeti ýene bir näsagyň Frankfurt şäheriniň keselhanasyna bejergi alýandygyny we ýene bir adamyň Hamburg şäheriniň keselhanasynda birnäçe hepdeläp bejergi alansoň öýüne goýberilendigini habar berdi.
Ebola zerarly esasan Günbatar Afrikada 4 000 çemesi adam wepat boldy.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp telefonda Orsýetiň prezidenti Wladir Putin bilen gürleşdi.
Bu olaryň Tramp 20-nji ýanwarda inagurasiýa edileli bäri ilkinji resmi gatnaşyga girişidir.
Ak tam 28-nji ýanwardaky telefon gepleşiginiň "pozitiw" we «Birleşen Ştatlar bilen Orsýetiň arasynda düzedişe mätäç bolan gatnaşyklary gowulandyrmak üçin düýpli başlangyç bolandygyny» aýtdy.
“Prezidentleriň ikisi-de,Tramp hem, Putin-de şu günki gepleşikden soň iki tarapyň terrorçylyga garşy durmakda we beýleki özara alada döredýän meselelere çözgüt tapmakda çalasyn ilerlemegine umytly» diýip, telefon söhbetdeşliginden soň çap edilen gysga beýanatda aýdylýar.
Kreml bu telefon gepleşiginiň ABŞ bilen Orsýetiň arasyndaky hyzmatdaşlygy «dikeltmek we kämilleşdirmek meýliniň bardygyny» görkezendigini aýtdy.
"Iki tarap hem özleriniň Rus-Amerikan hyzmatdaşlygyny durnuklaşdyrmak we ösdürmek üçin aktiw, bile işleşmäge taýýardygyny görkezdi» diýip, beýanatda aýdylýar.


text:
Onuň sözlerine görä, gara mallarynyň baş sany 1000-den geçýän hususy maldarçylyk fermalaryndan Mary welaýatynyň Tagtabazar etrabynda ýerleşýän döwlet maldarçylyk birleşigine goşant goşmak talap edilýär.
“Hökümete ýok diýip bolmaýar” diýip, bir hususyýetçi Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen anonim gürrüňdeşliginde aýtdy.
Azatlyk mal salgydynyň jikme-jikligini bada-bat anyklap bilmedi. Ýöne habarçynyň maglumatlaryna görä, Marynyň hususy maldarçylyk hojalyklarynyň eýeleriniň arasynda öň dürli döwlet edaralarynda ýokary wezipelerde işlän adamlar bar.
Maryda maldarçylyk bilen meşgullanýan öňki ýokary derejeli resmiler özleriniň goşmaça talaplara boýun egmäge mejbur galýandyklaryny, ýogsa-da, olaryň öz sözlerine görä, “7 ýyl mundan ozal işde kemçilik goýbermekde aýyplanyp, özlerine garşy iş açylmagyndan howatyr edýändiklerini” gürrüň berdiler.
“Esasan-da çölde mal köpeltmek bilen meşgul bolýan hususyýetçileriň köp bölegi öň dürli edaralarda ýolbaşçy bolup işlän adamlar” diýip, Azatlygyň söhbetdeşi aýtdy.
Döwlet media serişdeleri wagtal-wagtal ýurtda maldarçylyk pudagynyň ösdürilýändigini, şol bir wagtyň özünde, maldarçylyk fermalarynyň hususylaşdyrylýandygyny habar berýär. Ýöne Azatlyk Radiosy bilen gürrüňdeş bolýan ýerli ýaşaýjylar maldarlaryň ot-iým ýetmezçiligi ýaly problemalar bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny habar berýärler.
“Men türkmen maldarçylyk pudagynyň mundan 4-5 ýyl öň çökendigini eşitdim, indi “Türkmenmallaryny” biz ýalylaryň hasabyna dikeltmekçi bolýarlar” diýip, bir maldar telekeçi Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen gürrüňdeşlikde aýtdy.
Sowet Soýuzy döwründe Türkmenistanyň kolhoz-sowhozlaryna degişli bolan mallar garaşsyzlykdan soňra “Türkmenmallary” assosiasiýasyna degişli edildi.
Bu birleşmäniň eýeçilik görnüşi wagtyň geçmegi bilen özgerdi. 2012-nji ýylda Türkmenistanda “Türkmenmallary” assosiasiýasyny gaýtadan guramak hakynda çözgüt kabul edildi. Geçen döwrüň dowamynda Türkmenistanda Döwlet maldarçylyk birleşigi döredildi. 2016-njy ýylda Türkmenistanyň beýleki oba hojalyk döwlet birleşikleri, şol sanda Döwlet maldarçylyk birleşigi birleşdirildi, olar şol wagt gaýtadan guralan Oba we suw hojalyk ministrligine berkidildi. Maldarçylyk we guşçulyk toplumlary Azyk senagaty döwlet birleşiginiň garamagyna berildi. 2018-nji ýylyň aprelinde Azyk senagaty döwlet birleşigi şol wagtky Oba we suw hojalyk ministrligi bilen birleşdirildi. 2019-njy ýylyň ýanwarynda Oba we suw hojalyk ministrligi Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligine öwrüldi.
2018-nji ýylyň sentýabrynda geçirilen Halk Maslahatynyň mejlisinde Türkmenistanyň oba hojalyk pudagynda täze reformalary durmuşa geçirmek maslahat edildi.
Munuň yzýany, 2018-nji ýylyň noýabrynda Türkmenistanyň döwlet habarlar agentligi (TDH) döwlet edaralarynyň garamagyndaky maldarçylyk fermalarynyň tapgyrlaýyn hususylaşdyrylýandygyny habar berdi.
“Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary 90-a golaý maldarçylyk fermasyny hususy eýeçilige aldylar. Hususan-da, Ahal, Lebap we Mary welaýatlarynda gurulýan maldarçylyk toplumlary Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna hususy eýeçilige berildi” diýip, 2018-nji ýylyň noýabrynda TDH habar berdi. Şol bir wagtyň özünde, döwlet metbugaty birleşmäniň agzasy bolan maldarlara ot-iým üçin 28 müň gektardan gowrak ýeriň bölünip berlendigini habar berdi.
Bu aralykda, ýurtda hususyýetçilik ýaýbaňlanýan mahaly, Azatlyk Radiosynyň habarçysy bilen gürrüňdeş bolýan ýerli telekeçiler dürli döwürlerde bitiren işleri üçin döwletden heniz hem algylaryny alyp bilmeýändiklerini aýdýarlar.
Habarçynyň maglumatlaryna görä, ýerli telekeçileriň arasynda 2014-2015-nji ýyllarda tamamlanan gurluşyklar üçin döwletiň öňünde algyly hususyýetçiler bar.
Azatlyk Radiosy Mary welaýatynda hususy maldarçylyk hojalyklaryna salynýan goşmaça salgytlaryň jikme-jikligi barada Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginden kommentariýa alyp bilmedi.
Azatlyk Radiosy ýyllar boýy Türkmenistanyň maldarçylyk pudagyndaky bärden gaýtmalar, maldarlaryň ot-iým ýetmezçiligi, çopanlaryň gün-güzeran şertleri barada habar berip gelýär.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň gizlinligini doly kepillendirýär.


text:
-
ONLAIN:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Aıaýjan Ashımova: Aýyl jurtshylyǵy saılaýǵa zor qyzyǵýshylyq bildirip otyr
ÓSKEMEN. QazAqparat – Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy eldi mekender halqy erteń alǵash ótkeli otyrǵan aýyl ákimderiniń saılaýyna zor qyzyǵýshylyq bildirip otyr. Osyndaı pikirdi «Partııalyq emes baqylaý ortalyǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń ShQOF tóraǵasy Aıaýjan Ashımova bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Óńir boıynsha 300-den astam adamdy baıqaýshy retinde daıarlap, arnaıy oqytýdan ótkizdik. Erteńgi saılaýda oblystaǵy barlyq ýchaskelerde bizdiń baıqaýshylarymyz jumys isteıdi. Saılaý aýyldy jerlerde ótetindikten olar eldi meken turǵyndarynyń arasynan irikteldi. Qoıylǵan basty talaptar – azamattardyń nıeti men belsendiliginiń bolýy», - dedi Aıaýjan Ashımova.
Onyń aıtýynsha, baıqaýshylar aýyl halqynan tańdalyp alǵandyqtan aldaǵy ýaqytta jańa saılanǵan ákimniń jumysyna tikeleı kýá bolyp, óz baǵalaryn bere alady.
«Oblystaǵy aýyl jurtshylyǵy saılaýǵa zor qyzyǵýshylyq bildirip otyr. Bul saılaý der kezinde ótkizilip jatyr dep oılaımyn. Sebebi qazir buqara halyq osyndaı protsedýralarǵa daıyn. Kópshiliktiń quqyqtyq saýattylyǵy joǵary. Biz ózimizdiń baıqaýshylardy oqytqan kezde tek zań normalaryn túsindirip qana qoımaı, kútpegen jaǵdaılar bolyp qalǵanda qalaı áreket etý kerektigin pysyqtadyq», - dedi «Partııalyq emes baqylaý ortalyǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń tóraǵasy.
Baıqaýshylardy daıarlaýǵa osy salada 15 jyldan artyq ter tógip kele jatqan kásibı mamandar tartylǵan.
- ShQO halqynyń 70 paıyzdan astamy vaktsınanyń eki komponentin saldyrdy
- ShQO-da 59 jastaǵy er adamdy óltirgen kúdikti ustaldy
- BQO-da ákeli-balaly ekeý balyq aýlap júrip sýǵa batyp ketti
- ShQO-daǵy túrmege aryz-shaǵymdar qabyldaıtyn termınal ornatyldy
- ShQO turǵyny úıiniń jertólesinde marıhýana ósirgen
- Tennıs: Jibek Qulambaeva Qaraǵandydaǵy týrnırdiń chempıony atandy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Gawaýi uniwersitetiniň alymlary emeli aňy ulanyp, älemiň iň uly 3D kartasyny döretmegi başardylar. Döredilen täze karta öňki görnüşinden iki esse uludyr.
Emeli aň indi köp ugurlarda ulanylýar we ulanylýan ýerleri günsaýyn artýar. Emeli aňy ulanyp, Gawaýi uniwersitetindäki Manoa astronomiýa institutynyň alymlary dünýäde iň uly 3D ýyldyzlaryň, galaktikalaryň we kartasyny döretdiler. Topar Maui şäherindäki Pan-STARRS obserwatoriýasy arkaly, asmanyň dörtden üç bölegini optiki gözlegden geçirip 3D kartany işläp düzmegi başardylar. Gözleg geçiren alymlar, gözlegde asman jisimlerini kesgitlemek üçin algoritm peýdalandylar.


text:
Nur-Sultanda jastarǵa arnalǵan qyzmet kórsetý ortalyqtary ashylady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Bıyl jyl sońyna deıin elordada jastarǵa arnalǵan 3 ortalyq iske qosylady. Bul týraly Nur-Sultan qalasy ákimdigi «Astana jastary» ortalyǵy basshysynyń orynbasary Aıan Ermentaev málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Bıyl maýsymda ashylǵan jastarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵy ázirge qala boıynsha bireý ǵana. Elordada turatyn halyqtyń sanyn eskere otyryp, bıyl jyldyń sońyna deıin elordanyń barlyq aýdandarynda atalǵan ortalyqty ashý jospary bar. ıAǵnı qazir tek Saryarqa aýdanynda bolsa, jyl sońyna deıin qalǵan 4 aýdanda jastarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵy ashylady. Jyldyń sońyna deıin 5-myńǵa jýyq jastyń máselesin qarap, tıisti keńes, nusqaýlyq berý josparda bar. Jáne bul birmezettik sharýa emes, aldaǵy ýaqytta odan ári jetildirip, ortalyq qyzmeti jandana túsedi», - dedi Aıan Ermentaev.
Onyń aıtýynsha, atalǵan ortalyqtar Esil, Almaty jáne Baıqońyr aýdany aýmaǵynda ashylmaq.
«Biz jastarǵa birneshe baǵyt boıynsha keńes beremiz. Atap aıtqanda, jumysqa ornalasý, kásiptik baǵdar berý, aýla klýbtaryn damytý, quqyqtyq keńes berý jáne jastar arasynda eriktiler qozǵalysyn damytý. Kún saıyn qalamyzda júzdegen adam jumys izdeıdi, sonyń úshten biri 20-29 jas aralyǵyndaǵy jastar. Osy oraıda bizdiń ortalyq jastarǵa laıyqty jumys taýyp, tájirıbe jınaýyna járdemdesedi. Sondaı-aq, apta saıyn jastarǵa arnalǵan tegin trenıngter ótedi. Ondaǵy maqsat – jastar jumysqa ornalasýda nemese óz ıdeıasyn júzege asyrýda kezdesetin kedergilerdi eńserý, jeke daǵdylardy qalyptastyryp, kópshilikpen ońaı til tabysýǵa úıretý», - deıdi elordadaǵy jastarǵa arnalǵan qyzmet kórsetý ortalyǵynyń qyzmetkeri Anar Baltabaeva.
Buǵan deıin elordada alǵash ret ashylǵan jastarǵa arnalǵan qyzmet kórsetý ortalyǵynyń qyzmetimen tanystyrǵan edik.


text:
2021-nji ýyl,
«Türkmenistan – parahatçylygyň
we ynanyşmagyň Watany» ýyly
Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Esenguly etrap bölüminiň etrap merkezindäki çeper halyçylyk kärhanasynda zähmet çekýän halyçy gelin-gyzlaryň arasynda guran wagyz-nesihat duşuşygy maşgala mukaddesligine bagyşlandy. Onda çykyş edenler dünýäniň görki hasaplanýan gyz-gelinleriň maşgaladaky sarpasy, jemgyýetimizde eýeleýän orny, gözelligi, edep-ekramy, çeper elleriniň hünäri, olara döwlet derejesinde goýulýan hormat barada giňişleýin gürrüň etdiler. Arkadag Prezidentimiziň baştutanlygynda eziz Diýarymyzda ýetilýän belent sepgitler, gazanylýan üstünlikler barada durup geçdiler. Şeýle ösüş-özgerişlere gelin-gyzlaryň goşýan mynasyp goşandy, enelerimiziň edep-terbiýeli, päk ahlakly, watansöýüji nesilleri terbiýelemekdäki yhlasly zähmeti barada hem pikir alşyldy.
Wagyz-nesihat duşuşygyna gatnaşanlar milli mirasymyzyň, baý medeniýetimiziň, gadymy däp-dessurlarymyzyň dünýä ýaýylmagyna giň mümkinçilikleri açýan Gahryman Arkadagymyzyň adyna ýürekden çykýan alkyşly sözlerini aýtdylar.
Arazgeldi Gurbanýazow, «Balkan».
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2021 Email: tzb@online.tm


text:
Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçirilen saýlawlar: jemler, sanlar
Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine 2019-njy ýylyň 31-nji martynda geçiriljek saýlawlar boýunça taýýarlyk işleri barada maglumat
(2019-njy ýylyň 18-nji martyndaky ýagdaýa görä)
Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň ýerine 2019-njy ýylyň 31-nji martynda geçiriljek saýlawlar boýunça bellige alnan dalaşgärleriň sanawy
Türkmenistanyň Mejlisiniň möhletinden öň çykyp giden deputatlarynyň ýerine 2019-njy ýylyň 31-nji martynda geçiriljek saýlawlar boýunça dalaşgärleriň terjimehallary
Türkmenistanyň hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda syýasy ulgamy kämilleşdirmäge, döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli taraplaryny demokratiýalaşdyrmaga aýratyn orun berilýär. Dünýä bileleşiginiň doly hukukly agzasy bolmak bilen, Türkmenistan bu gün demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmak boýunça netijeli işleri amala aşyrýar. Ýurduň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyny mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmaga, raýat jemgyýetiniň institutlaryny kämilleşdirmäge, saýlawlaryň häzirki zaman usullaryny ornaşdyrmaga gönükdirilen işleriň gerimi barha giňeýär.
Türkmenistanyň Mejlisiniň 2019-njy ýylyň 5-nji ýanwaryndaky karary esasynda, möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap we şäher Halk maslahatlarynyň, Geňeşleriň agzalarynyň ýerine saýlawlary 2019-njy ýylyň 31-nji martynda, ýekşenbe güni geçirmek bellenildi.
Saýlaw möwsümi 2019-njy ýylyň 20-nji ýanwaryndan başlandy.
Saýlawlar ýurdumyz boýunça etraplaryň, etrap hukukly şäherleriň 44-sinde, Geňeşleriň 81-sinde, saýlaw okruglarynyň bolsa 125-sinde geçirildi, şol sanda:
Has takygy:
Saýlawlarda ses bermegi geçirmek üçin saýlaw uçastoklarynyň jemi 222-si döredildi. Şol sanda:
Saýlaw uçastoklarynyň 143-si bilim edaralarynyň binalarynda döredildi. Has takygy:
Orta mekdeplerde 131-si, çagalar baglarynda 12-si, medeniýet edaralarynda 25-si, saglygy goraýyş edaralarynda 2-si, Geňeşleriň edara binalarynda 14-si, harby bölümlerde 18-si we beýleki edara-kärhanalaryň binalarynda 20-si döredildi.
Saýlawlaryň demokratik ýagdaýda geçirilişi jemgyýetçiligiň synçy nazarynda boldy. Saýlawlaryň ähli tapgyrlaryna syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri, raýatlar toparlary we dalaşgärler tarapyndan bellenilen milli synçylaryň 357-si syn etdi. Şol sanda:
Dalaşgärleri hödürlemek 2019-njy ýylyň 30-nji ýanwarynda başlandy we 28-nji fewralynda tamamlandy. Dalaşgärleri bellige almak 9-njy fewraldan 5-nji mart aralygynda geçirildi.
2019-njy ýylyň 31-nji martynda geçirilen saýlawlar boýunça Türkmenistanyň Demokratik partiýasy, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy, Türkmenistanyň Agrar partiýasy, şeýle-de raýatlaryň toparlary tarapyndan hödürlenen dalaşgärleriň 281-si bellenilen möhletlerde degişli saýlaw toparlary tarapyndan bellige alyndy. Has takygy:
Syýasy partiýalar tarapyndan dalaşgärleriň jemi 180-si, raýatlaryň toparlary tarapyndan bolsa 101-si hödürlenildi. Has anygy:
Saýlawlar gününden öň ses bermek 2019-njy ýylyň 21-nji 30-njy marty aralygynda geçirildi.
Saýlaw uçastoklarynda ses bermek sagat 7-den 19-a çenli geçirildi.
Ýurdumyzyň çäklerinde hasaba alnan 201.823 saýlawçydan, saýlawlarda ilkinji gezek ses bermäge 6856 ýaş saýlawçy gatnaşdy.
Saýlawlaryň öňüsyrasynda bolşy ýaly, saýlawlaryň geçýän güni hem saýlawçylaryň işjeňligi bu jemgyýetçilik-syýasy çäräniň esasy aýratynlygy boldy. Has takygy:
Türkmenistanyň Mejlisiň deputatlarynyň saýlawlary boýunça 80 müň 230 saýlawçydan 73 müň 106-sy ses berip, 91,12 göterim;
Welaýat, Aşgabat şäher Halk maslahatlarynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça 50 müň 713 saýlawçydan 46 müň 80-si ses berip, 90,86 göterim;
Etrap, şäher Halk maslahatlarynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça 44 müň 93 saýlawçydan 39 müň 997-si ses berip, 90,71 göterim;
Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça 33 müň 312 saýlawçydan 30 müň 281-si ses berip, 90,90 göterim gatnaşyk boldy.
Saýlawlarda Aşgabat şäherindäki we ýurdumyzyň welaýatlaryndaky saýlaw uçastoklarynyň 21-sinde ýörite wideo kameralar gurnalyp, on-line düzgüninde saýlawçylaryň ses berişleri internet arkaly Merkezi saýlaw toparynyň saylav.gov.tm atly web-saýtynda ilata göni we üznüksiz görkezildi.
Saýlaw uçastoklarynda saýlawçylaryň ses berişleri on-line düzgüninde 2019-njy ýylyň 31-nji martynda sagat 7-den 19-a çenli görkezildi we şol wagtyň dowamynda Merkezi saýlaw toparynyň saylav.gov.tm atly web-saýtyna jemi 43.342 adam seretdi, şeýle hem onlarça müň adam bolsa on-line sahypasyna seredip gördi.
Saýlawlarda ýurdumyz boýunça bellige alnan 281 dalaşgärden häkimiýetiň ähli wekilçilikli edaralaryna 125 adam saýlandy. Şol sanda:
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalygyna hödürlenip, saýlanylanlar:
Syýasy partiýalar tarapyndan hödürlenen dalaşgärleriň 180-sinden 80-si;
Raýatlar toparlary tarapyndan hödürlenen 101 dalaşgärden 45-si saýlandy.
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna saýlanylan 3 deputatyň 33,33 %;
Etrap, şäher Halk maslahatlaryna saýlanylan 16 agzanyň 18,75 %;
Geňeşleriň agzalygyna saýlanylan 102 agzanyň 10,78 % zenanlardyr.
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna saýlanylanlaryň 100 % hem ýokary bilimli adamlardyr.
Welaýat we Aşgabat şäher Halk maslahatlarynyň agzalygyna saýlanylanlaryň 75,00 % ýokary, 25,00 % ýörite orta bilimli adamlardyr.
Etrap, şäher Halk maslahatlarynyň agzalygyna saýlanylanlaryň 81,25 % ýokary, 18,75 % ýörite orta bilimli adamlardyr.
Geňeşleriň agzalygyna saýlanylanlaryň 38,24 % ýokary, 41,18 % ýörite orta, 20,59 % orta bilimli adamlardyr.
Saýlawlarda saýlanylanlaryň 24,8 % 30 ýaşa çenli, 23,2 % 30-dan 40 ýaşa çenli, 24,00 % 40-dan 50 ýaşa çenli, 28,00 % 50 ýaşdan uly adamlardyr.
Hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzda döwletiň demokratik esaslarynyň yzygiderli pugtalandyrylmagyna, hakyky halk häkimiýetiniň ýörelgeleriniň berkidilmegine, raýatlaryň konstitusion hukuklarynyň üpjün edilmegine gönükdirilen düýpli özgertmeler amala aşyrylýar. Demokratik özgertmeleriň täze tapgyryny alamatlandyrýan, dünýä tejribesini demokratiýanyň milli nusgasyna ornaşdyrmak arkaly ösüşe we kämillige badalga berýän ählihalk saýlawlaryny Watanymyzda mundan beýläk-de giň bäsleşik şertlerinde, milli kanunçylygymyza laýyklykda, guramaçylykly geçirmek saýlaw toparlarynyň öňünde durýan wajyp wezipedir.
(2019-njy ýylyň 18-nji martyndaky ýagdaýa görä).
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli taraplaryny demokratiýalaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berilýär. Dünýä bileleşiginiň doly hukukly agzasy bolmak bilen, Türkmenistan bu gün demokratik ýörelgeleri çuňlaşdyrmak boýunça netijeli işleri amala aşyrýar. Ýurduň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyny mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmaga, raýat jemgyýetiniň institutlaryny kämilleşdirmäge, saýlawlaryň häzirki zaman usullaryny ornaşdyrmaga gönükdirilen işleriň gerimi barha giňeýär.
Şu günler ýurdumyzda möhüm jemgyýetçilik-syýasy wakalaryň ýene birine – möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlara taýýarlyk işleri giňden ýaýbaňlandy. Saýlawlar Türkmenistanyň Mejlisiniň 2019-njy ýylyň 5-nji ýanwaryndaky karary esasynda, 2019-njy ýylyň 31-nji martynda, ýekşenbe güni geçiriler.
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň 2019-njy ýylyň 18-nji ýanwaryndaky kararyna laýyklykda, möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça saýlaw möwsümi 2019-njy ýylyň 20-nji ýanwaryndan başlandy.
Saýlawlar Türkmenistanyň raýatlarynyň işjeňligi ýagdaýynda, ýurdumyzyň syýasy partiýalarynyň 3-siniň, ýagny Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň, Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň hem-de Agrar partiýanyň gatnaşmaklarynda, bäsleşik esasynda geçiriler.
Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine saýlawlar ýurdumyz boýunça saýlaw okruglarynyň jemi 125-sinde geçiriler, şol sanda: Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň saýlawlary boýunça saýlaw okruglarynyň 3-sinde, welaýat, Aşgabat şäher Halk maslahatlarynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw okruglarynyň 4-sinde, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw okruglarynyň 16-synda, Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça saýlaw okruglarynyň 102-sinde geçiriler. Has takygy:
Ahal welaýatynda 32 saýlaw okrugynda, Balkan welaýatynda 10 saýlaw okrugynda, Daşoguz welaýatynda 27 saýlaw okrugynda, Lebap welaýatynda 33 saýlaw okrugynda, Mary welaýatynda 21 saýlaw okrugynda, Aşgabat şäherinde bolsa 2 saýlaw okrugynda geçiriler.
Şu güne çenli saýlawlarda ses bermegi geçirmek üçin saýlaw uçastoklarynyň jemi 222-si döredildi. Şol sanda:
Ahal welaýatynda 50, Balkan welaýatynda 10, Daşoguz welaýatynda 49, Lebap welaýatynda 41, Mary welaýatynda 58, Aşgabat şäherinde bolsa 14 saýlaw uçastogy döredildi.
Saýlaw uçastoklarynyň 143-si bilim edaralarynda döredildi. Has takygy:
Orta mekdeplerde 131-si, çagalar baglarynda 12-si, medeniýet edaralarynda 25-si, saglygy goraýyş edaralarynda 2-si, Geňeşleriň edara binalarynda 14-si, harby bölümlerde 18-si we beýleki edara-kärhanalaryň binalarynda 20-si döredildi.
Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça saýlaw okruglarynyň araçäkleri, saýlaw uçastoklarynyň merkezleri we araçäkleri baradaky maglumat, şeýle hem Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň saýlawlary boýunça bellige alnan dalaşgärleriň sanawy we terjimehallary baradaky maglumatlar «Türkmenistan», «Нейтральный Туркменистан» gazetlerinde, Merkezi saýlaw toparynyň saýtynda (saylav.gov.tm), welaýat, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary boýunça bellige alnan dalaşgärleriň sanawlary bolsa welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň gazetlerinde çap edilip, ilatyň dykgatyna ýetirildi.
Ýetip gelýän saýlawlar baradaky maglumatlar, habarlar Türkmenistanyň Merkezi saýlaw toparynyň saýtynda (saylav.gov.tm) yzygiderli ýerleşdirilýär.
Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine saýlawlary guramaçylykly geçirmek işi Merkezi saýlaw topary, welaýat, Aşgabat şäher, etrap, şäher, okrug, geňeşlik, şeýle hem uçastok saýlaw toparlary tarapyndan guralýar. Saýlaw toparlarynyň ählisiniň ygtyýarlyk möhleti bäş ýyldyr.
Merkezi saýlaw topary tarapyndan saýlaw resminamalarynyň nusgalarynyň 30-sy taýýarlanyldy we bellenilen möhletlerde çap edilip, degişli saýlaw toparlaryna iberildi.
Merkezi saýlaw toparynyň hünärmenleri tarapyndan, meýilnama laýyklykda, şu ýylyň fewral aýynda degişli saýlaw toparlarynyň agzalary we milli synçylar, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda we Aşgabat şäherinde okuw maslahatlary geçirildi. Şeýle-de welaýat, Aşgabat şäher, etrap, şäher saýlaw toparlarynyň alyp barmagynda uçastok saýlaw toparlarynyň agzalary bilen okuw maslahatlary geçirildi.
Saýlawlaryň demokratik ýagdaýda geçirilişi jemgyýetçiligiň synçy nazarynda bolar. Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça syýasy partiýalar, jemgyýetçilik birleşikleri, raýatlar toparlary we dalaşgärler tarapyndan milli synçylaryň 357-si bellenildi we welaýat, Aşgabat şäher saýlaw toparlarynda bellige alyndy. Şol sanda:
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň 2019-njy ýylyň 26-njy ýanwarynda geçirilen mejlisinde tassyklanan, möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça çäreleriň meýilnamasyna laýyklykda, dalaşgärleri hödürlemek şu ýylyň 30-njy ýanwarynda başlandy, 28-nji fewralynda bolsa tamamlandy. Dalaşgärleri bellige almak 9-njy fewraldan 5-nji mart aralygynda geçirildi. Bu saýlawlar boýunça dalaşgärleri hödürlemek işlerine Türkmenistanyň Demokratik partiýasy, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasy, Türkmenistanyň Agrar partiýasy, şeýle-de raýatlaryň toparlary gatnaşdylar.
Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlygyna 7, welaýatlaryň we Aşgabat şäher Halk maslahatlarynyň agzalygyna 11, etrap, şäher Halk maslahatlarynyň agzalygyna 36, Geňeşleriň agzalygyna 227 dalaşgär, saýlawlaryň ählisi boýunça jemi 281 dalaşgär Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, bellenilen möhletlerde bellige alyndy.
Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça syýasy partiýalar tarapyndan dalaşgärleriň jemi 180-si, raýatlaryň toparlary tarapyndan bolsa 101-si hödürlenildi we bellige alyndy. Has anygy:
Bu sanlar 31-nji martda geçiriljek saýlawlarda bir orun üçin iki we üç dalaşgäriň bäsleşjekdigini aňladýar. Munuň özi saýlawlaryň köppartiýalylyk şertlerinde geçiriljekdigini we ýurdumyzda halk häkimiýetlilik ýörelgeleriniň has-da dabaralanjakdygyny görkezýär.
Bellige alnan dalaşgärleriň saýlawlaryň öň ýanyndaky wagyz işleri olaryň bellige alnan döwründen başlandy.
Saýlaw uçastoklarynda ses bermegi geçirmek üçin ähli şertler döredildi. Möhletinden öň çykyp giden Türkmenistanyň Mejlisiniň deputatlarynyň, Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlarynyň her haýsynyň býulletenleriniň reňki biri-birinden tapawutly bolar. Gizlin ses berilýän kabinalar, üç görnüşli saýlaw gutulary taýýarlanyldy.
Hormatly Prezidentimiziň «Bizde Türkmenistanyň kanunçylygyna we halkara hukugynyň kadalaryna doly laýyk gelýän demokratik saýlawlary guramak we geçirmek boýunça oňat tejribe toplandy. Biz geljekki saýlawlary hem şol ülňülere doly laýyklykda, giň dalaşgärlik esaslarda, aç-açanlyk we aýanlyk şertlerinde, gizlin ses bermek arkaly geçireris» diýen pähim-parasatly nesihatyndan ugur alyp, ýurdumyzda saýlawlary mundan beýläk-de Türkmenistanyň Konstitusiýasyna, Türkmenistanyň Saýlaw kodeksine laýyklykda, demokratik ýörelgeler we köppartiýalylyk esasynda, giň bäsleşik şertlerinde, guramaçylykly geçirmek saýlaw toparlarynyň öňünde durýan wajyp wezipedir.
«Türkmenistan — rowaçlygyň Watany!» diýlip yglan edilen 2019-njy ýylyň mart aýynyň soňky ýekşenbesinde geçiriljek saýlawlar ýurdumyzyň syýasy durmuşynda demokratik ýörelgeleriň has-da rowaçlanmagynda uly ähmiýete eýe bolar.
(Türkmenistanyň Merkezi saýlaw topary).
Daşoguz welaýatynyň 54-nji «Baýdak» saýlaw okrugy boýunça
Amanow Ýazdurdy – Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrap hassahanasynyň baş hasapçysy, 1970-nji ýylda Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynyň Amyderýa geňeşliginiň Çägeli obasynda doglan, Gubadag etrabynyň ýaşaýjysy.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Annamyradowa Çemen Berdiýewna – Daşoguzyň Magtymguly Garlyýew adyndaky ýörite sungat mekdebiniň mugallymy,1978-nji ýylda Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherinde doglan, Daşoguz şäheriniň ýaşaýjysy.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Ataýewa Gurbangül Kakalyýewna – Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy, 1976-njy ýylda Aşgabat şäherinde doglan, Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Mary welaýatynyň 106-njy «Wekil» saýlaw okrugy boýunça
Annaýew Jumageldi Meredowiç – Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 10-njy orta mekdebiň müdiri, 1974-nji ýylda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynyň Täzedurmuş geňeşliginde doglan, Wekilbazar etrabynyň ýaşaýjysy.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Serdarow Ata Öweznepesowiç – Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň başlygy, 1964-nji ýylda Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynyň Ýasmansalyk ýaşaýyş toplumynda doglan, Aşgabat şäheriniň ýaşaýjysy.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Mary welaýatynyň 109-njy «Sakarçäge» saýlaw okrugy boýunça
Gurbanow Mekan Çaryýewiç – Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň ýanyndaky Gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň we onuň bilen bagly geleşikleriň döwlet tarapyndan bellige alynmagy baradaky gullugyň Mary welaýat müdirliginiň maglumatlary seljeriş boýunça döwlet bellige alyjysy, 1987-nji ýylda Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynyň Ýalkym geňeşliginde doglan, Baýramaly etrabynyň ýaşaýjysy.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Jumadurdyýew Arslan Amandurdyýewiç – Mary welaýatynyň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirliginiň başlygynyň orunbasary, 1983-nji ýylda Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň Rowaçlyk geňeşliginde doglan, Murgap etrabynyň ýaşaýjysy.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Daşoguz welaýatynyň 54-nji «Baýdak» saýlaw okrugy boýunça
Amanow Ýazdurdy 1970-nji ýylyň 26-njy iýunynda Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynyň Amyderýa geňeşliginiň Çägeli obasynda doguldy. Milleti türkmen.
1977-1987-nji ýyllarda Gubadag etrabyndaky 42-nji orta mekdepde okady.
1987-1988-nji ýyllarda «Amyderýa» daýhan birleşiginde işçi bolup zähmet çekdi.
1988-1990-njy ýyllarda harby gullukda boldy.
1990-1994-nji ýyllarda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda okap, ony inžener-haryt öwreniji hünäri boýunça tamamlady.
1994-1996-njy ýyllarda Gubadag etrap Alyjylar jemgyýetiniň haryt öwrenijisi;
1996-1997-nji ýyllarda Gubadag etrap Alyjylar jemgyýetiniň üpjünçilik bölüminiň müdiri, soňra Gubadag söwda merkeziniň müdiri;
1997-1998-nji ýyllarda Gubadag etrap Alyjylar jemgyýetiniň 13-nji dükanynyň müdiri;
1998-2000-nji ýyllarda Gubadag etrap Alyjylar jemgyýetiniň 25-nji dükanynyň müdiri bolup işledi.
2001-2007-nji ýyllarda Gubadag etrap Medeniýet bölüminiň baş hasapçysy bolup işledi.
2007-nji ýylyň ýanwar aýyndan bäri Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrap hassahanasynyň baş hasapçysy bolup işleýär.
Maşgalaly, üç çagasy bar.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Annamyradowa Çemen Berdiýewna 1978-nji ýylyň 3-nji noýabrynda Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherinde doguldy. Milleti türkmen.
1986-1995-nji ýyllarda Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherindäki 2-nji orta mekdepde okady.
1995-nji ýylyň iýun-iýul aýlarynda Daşoguz şäherindäki hususy kärhananyň hat ýazýan enjam boýunça kätibi bolup işledi.
1995-1999-njy ýyllarda Magtymguly Garlyýew adyndaky ýörite sungat mekdebinde okap, ony suratçy, surat we çyzuw mugallymy hünäri boýunça tamamlady.
1999-2004-nji ýyllarda Türkmen döwlet çeperçilik akademiýasynda okap, ony sungaty öwreniji hünäri boýunça tamamlady.
2004-nji ýylyň awgust aýyndan bäri Daşoguzyň Magtymguly Garlyýew adyndaky ýörite sungat mekdebiniň mugallymy bolup işleýär.
Maşgalaly, iki çagasy bar.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Ataýewa Gurbangül Kakalyýewna 1976-njy ýylyň 4-nji dekabrynda Aşgabat şäherinde doguldy. Milleti türkmen.
1983-1993-nji ýyllarda Aşgabat şäherindäki 33-nji orta mekdepde okady.
1993-1997-nji ýyllarda Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynda okady we filolog, iňlis dili mugallymy hünärine eýe boldy.
1995-1998-nji ýyllarda Aşgabat şäherindäki 33-nji orta mekdepde iňlis dili mugallymy bolup işledi.
1998-1999-njy ýyllarda Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň kiçi dessin işgäri bolup işledi.
1999-2001-nji ýyllarda Aşgabat şäherindäki 33-nji orta mekdepde iňlis dili mugallymy;
2001-2007-nji ýyllarda Aşgabat şäherindäki 20-nji orta mekdepde iňlis dili mugallymy;
2007-2013-nji ýyllarda Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň Dünýä tejribesini öwreniş kafedrasynyň mugallymy bolup işledi.
2013-2019-njy ýyllarda Daşoguz welaýatynyň häkiminiň bilim, medeniýet, saglygy goraýyş we sport boýunça orunbasary wezipesinde işledi.
2019-njy ýylyň ýanwar aýyndan bäri Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň başlygy, Türkmenistanyň Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň başlygy wezipelerinde işleýär.
Maşgalaly, iki çagasy bar.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Mary welaýatynyň 106-njy «Wekil» saýlaw okrugy boýunça
Annaýew Jumageldi Meredowiç 1974-nji ýylyň 3-nji maýynda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabynyň Täzedurmuş geňeşliginde doguldy. Milleti türkmen.
1981-1991-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 10-njy orta mekdepde okady.
1991-1996-njy ýyllarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde okap, ony fizika mugallymy hünäri boýunça tamamlady.
1996-2004-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 10-njy orta mekdepde fizika mugallymy;
2004-2007-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 10-njy orta mekdebiň müdiriniň okuw işleri baradaky orunbasary;
2007-nji ýylyň sentýabr aýyndan bäri Mary welaýatynyň Wekilbazar etrabyndaky 10-njy orta mekdebiň müdiri wezipesinde işleýär.
Maşgalaly, iki çagasy bar.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Serdarow Ata Öweznepesowiç 1964-nji ýylyň 7-nji iýunynda Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynyň Ýasmansalyk ýaşaýyş toplumynda doguldy. Milleti türkmen.
1971 - 1981-nji ýyllarda Ýasmansalyk ýaşaýyş toplumyndaky öňki 9-njy orta mekdepde okady.
1981-1987-nji ýyllarda Türkmenistanyň Myrat Orazgulyýewiç
Garryýew adyndaky döwlet lukmançylyk uniwersitetinde okady we lukman hünärine eýe boldy.
1987-1998-nji ýyllarda Aşgabat şäherindäki Tiz kömek merkeziniň hirurgiýa bölüminiň intern lukmany boldy.
1988-1991-nji ýyllarda Büzmeýin etrap hassahanasynda hirurg lukman bolup işledi.
1991-1994-nji ýyllarda Türkmenistanyň Myrat Orazgulyýewiç Garryýew adyndaky döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň hirurgiýa kafedrasynda aspiranturada okady we lukmançylyk ylymlarynyň kandidaty diýen alymlyk derejesini aldy. 1994-2005-nji ýyllarda Türkmenistanyň Myrat Orazgulyýewiç Garryýew adyndaky döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň hirurgiýa kafedrasynda assistent-mugallym bolup işledi. Şol bir wagtda, 2002 - 2005-nji ýyllarda Türkmenistanyň Myrat Orazgulyýewiç Garryýew adyndaky döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Pediatriýa fakultetiniň dekany, «Tenekär» farmasewtiki infuzion derman serişdelerini öndüriji zawodynyň direktory wezipelerinde işledi.
2005-2007-nji ýyllarda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň «Türkmendermansenagat» birleşiginiň direktory wezipesinde işledi.
2007-2010-njy ýyllarda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministri wezipesinde işledi.
2010-njy ýylyň aprel-iýul aýlarynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary bölüminde işledi.
2010-2012-nji ýyllarda Türkmenistanyň Ermenistan Respublikasyndaky Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi;
2012-2016-njy ýyllarda Türkmenistanyň Türkiýe Respublikasyndaky Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi, şol bir wagtda 2013-nji ýylyň sentýabr aýyndan başlap, Türkmenistanyň Ysraýyl döwletindäki Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi; 2016-2018-nji ýyllarda Türkmenistanyň Belgiýa Patyşalygynda Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi, şol bir wagtda Niderlandiýa Patyşalygynda, Lýuksemburg Gersoglygy Patyşalygynda Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi, şol bir wagtyň özünde Gaagadaky Himiýa ýaraglaryny ýaýratmaga garşy Guramasynda Türkmenistanyň wekilçiliginiň ýolbaşçysy we 2017-nji ýylyň 3-nji martyndan Türkmenistanyň Ýewropa Bileleşigindäki wekilçiliginiň ýolbaşçysy wezipelerinde işledi.
2018-nji ýylyň mart-aprel aýlarynda Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň başlygynyň orunbasary wezipesinde işledi.
2018-nji ýylyň aprel aýyndan bäri Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň başlygy wezipesine işleýär.
Maşgalaly, bäş çagasy bar.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Mary welaýatynyň 109-njy «Sakarçäge» saýlaw okrugy boýunça
Gurbanow Mekan Çaryýewiç 1987-nji ýylyň 7-nji maýynda Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynyň Ýalkym geňeşliginde doguldy. Milleti türkmen.
1994-2000-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Baýramaly etrabyndaky 4-nji orta mekdepde, soňra 2000-2003-nji ýyllarda bolsa Mary welaýatynyň Oguzhan etrabynyň Şatlyk şäherindäki ýöriteleşdirilen welaýat mekdebinde okady.
2003-2005-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynyň «Täze ýol» daýhan birleşiginiň kömekçi kärendeçisi bolup işledi.
2005-2010-njy ýyllarda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde okap, ony hukukçy hünäri boýunça tamamlady.
2010-2012-nji ýyllarda Mary welaýatynyň harby prokurorynyň kömekçisiniň tälim alyjysy, harby prokuraturasynyň uly sülçüsiniň tälim alyjysy, uly sülçüsi wezipelerinde işledi.
2012-2014-nji ýyllarda Balkan welaýatynyň harby prokurorynyň kömekçisi, soňra uly kömekçisi bolup işledi.
2014-2016-njy ýyllarda Mary welaýatynyň harby prokurorynyň kömekçisi, derňew ugry boýunça uly kömekçisi wezipelerinde işledi.
2017-2018-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Baýramaly şäher häkimliginiň durmuş-medeni ulgamynyň, harby bölümleriň we hukuk goraýjy edaralarynyň işini utgaşdyryjy bölüminiň esasy hünärmeni bolup işledi.
2018-nji ýylyň aprel aýyndan bäri Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň ýanyndaky Gozgalmaýan emläge bolan hukuklaryň we onuň bilen bagly geleşikleriň döwlet tarapyndan bellige alynmagy baradaky gullugyň Mary welaýat müdirliginiň maglumatlary seljeriş boýunça döwlet bellige alyjysy wezipesinde işleýär.
Maşgalaly, üç çagasy bar.
Raýatlar topary tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.
Jumadurdyýew Arslan Amandurdyýewiç 1983-nji ýylyň 2-nji aprelinde Mary welaýatynyň Murgap etrabynyň Rowaçlyk geňeşliginde doguldy. Milleti türkmen.
1990-1999-njy ýyllarda Mary welaýatynyň Murgap etrabyndaky 4-nji orta mekdepde okady.
2000-2005-nji ýyllarda Gyrgyz Respublikasynyň Oş döwlet uniwersitetinde okap, ony hukukçy hünäri boýunça tamamlady.
2005-2007-nji ýyllarda harby gullukda boldy.
2007-2011-nji ýyllarda Mary welaýatynyň «Murgapsuwhojalyk» önümçilik dolanyşygynyň işgärler bölüminiň hünärmeni bolup işledi.
2011-2014-nji ýyllarda Mary welaýatynyň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirliginiň Işgärler bilen işlemek boýunça hünärmen-hukukçysy wezipesinde işledi.
2014-2016-njy ýyllarda Mary welaýatynyň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirliginiň başlygynyň orunbasarynyň wezipesini ýerine ýetiriji bolup işledi.
2016-njy ýylyň oktýabr aýyndan bäri Mary welaýatynyň Zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi müdirliginiň başlygynyň orunbasary wezipesinde işleýär.
Maşgalaly, bäş çagasy bar.
Türkmenistanyň Demokratik partiýasy tarapyndan dalaşgärlige hödürlenildi.


text:
2016-njy ýylyň 1-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary şu ýylyň 11 aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri, düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we döwrebaplaşdyrmak, jemgyýetçilik-syýasy durnuklylygy, kanunçylygy we hukuk tertibini üpjün etmek boýunça durmuşa geçirilen çäreler barada hasabat berdiler.
Döwlet gümrük gullugynyň başlygy M.Çakyýew 2016-njy ýylyň geçen döwründe ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň alyp baran işiniň netijesi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň barha artýan daşary ykdysady işjeňligini, möhüm sebit ulag-üstaşyr çatrygy hökmündäki ornuny nazara almak bilen, gümrük terminallarynyň döwrebap enjamlaşdyrylmagyna hem-de gullugyň işgärleriniň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyna uly ähmiýet berilýär.
Milli Liderimiz ýurdumyzyň halkara ähmiýetli iri ulag-üstaşyr çatrygy hökmündäki derejesiniň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen Türkmenistanyň öňe sürýän halkara başlangyçlarynyň aýratyn möhümdigini belläp, gümrük gullugynyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz Döwlet gümrük gullugy tarapyndan alnyp barylýan işleriň döwrüň talaplaryna hem-de umumy ykrar edilen halkara kadalaryna laýyk gelmelidigi baradaky meselä ünsi çekdi. Şunda häzirki zaman tehnologiýalaryny peýdalanmagyň, gullugyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmagyň, ýurdumyzyň gözegçilik-geçiriş nokatlarynyň işgärleri üçin degişli nazaryýet we tejribe okuwlarynyň geçirilmeginiň hasabyna iş usullaryny kämilleşdirmegiň zerurdygy bellenildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow şu ýylyň 11 aýynda ýerine ýetirilen işler baradaky hasabatlaryň jemlerini jemläp, döwlet ösüşini we halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyny üpjün edýän wezipeleriň üstünlikli çözülmeginde wajyp ähmiýeti bolan meseleleriň ýerine ýetirilmeginiň aýratyn ähmiýete eýedigini belledi.
Şahsy düzümleriň arasynda harby-watansöýüjilik ýörelgeleriniň ösdürilmegine, harby we hukuk goraýjy düzümleriniň işgärleriniň hünär derejesiniň ýokarlanmagyna möhüm ähmiýet bermek boýunça mejlise gatnaşyjylara birnäçe tabşyryklar berildi.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, olaryň jogapkärli işlerinde hem-de asylly gulluklarynda üstünlik arzuw edip, mejlisi jemledi
News
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisi
2016-njy ýylyň 1-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýolbaşçylary şu ýylyň 11 aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri, düzümleriň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak we döwrebaplaşdyrmak, jemgyýetçilik-syýasy durnuklylygy, kanunçylygy we hukuk tertibini üpjün etmek boýunça durmuşa geçirilen çäreler barada hasabat berdiler.


text:
“Býujet ulgamy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň 2020-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi baradaky hasabaty, şeýle hem “Türkmenistanyň 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň hem-de 2022-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamalaryny Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Başlygyna garamak üçin iberdi.
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 31 ýyllygyny, şeýle hem berkarar döwletimizde amala aşyrylýan tutumly işleri, merdana halkymyzyň baý geçmiş mirasyny, medeni gymmatlyklaryny, şöhratly taryhyny, milli däp-dessurlaryny, watansöýüjilik, agzybirlik, halallyk, ynsanperwerlik ýaly ýagşy gylyk-häsiýetlerini kämil eserleriň üsti bilen beýan edýän, türkmen medeniýetini we sungatyny ösdürmäge uly goşant goşýan zehinli döredijilik işgärlerini ýüze çykarmaga we olaryň iň ussatlaryny saýlap-seçmäge ýardam berýän Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmeniň Altyn asyry” atly baýragyny almak ugrundaky bäsleşigi geçirmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň oba hojalygynda alnyp barylýan özgertmeleri üstünlikli amala aşyrmak, oba hojalyk önümlerini öndürijileriň ýerden ýokary hasyl öndürmek ugrunda alyp barýan işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligine sürüm we bejergi traktorlary hem-de pagta ýygýan kombaýnlar üçin ätiýaçlyk şaýlary, tigirleri, çalgy ýaglaryny we sarp ediş serişdelerini satyn almak barada degişli daşary ýurt kompaniýalary bilen şertnama baglaşmaga ygtyýar berildi.
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň başlygy hakynda
Türkmenistanyň Prezidenti, Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Seýdi Aşyrgeldiýewiç Jumaýewi Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak baradaky komitetiniň başlygynyň orunbasarlygyna saýlamak hakynda Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Kararyna gol çekdi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Garaşsyz, Bitarap Watanymyzda il-ýurt ähmiýetli ägirt uly işler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Saglygy goraýyş ulgamy hem ýokary derejelere ýetip, onuň ylmy we hukuk esaslary yzygiderli berkidilýär. Keselleriň netijeli öňüni almak, olary bejermek, saglygy goraýyşda gazanylan öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmak döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi.
Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygyny we özygtyýarlylygyny berkitmekde, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamyny ösdürmekde bitiren uly hyzmatlaryny nazara alyp, şeýle hem Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni mynasybetli, karar edýärin:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» öňde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek we ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini hem-de durmuş taýdan goraglylygyny mundan beýläk-de ýokarlandyrmak maksady bilen, karar edýärin:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen halkynyň milli buýsanjy we baýlygy bolan behişdi ahalteke bedewleriniň dünýädäki şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak hem-de olaryň baş sanyny köpeltmek we talabalaýyk saklamak maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Buýruga gol çekdi. Resminama laýyklykda, wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, gözegçilik edýän ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň işinde görkezijileriň pese düşmegine ýol berendigi üçin, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Purçekow Çarymyrat Hywaliýewiçe berk käýinç yglan edildi.


text:
DULAT ISABEKOV: ELBASYMYZDYNG ELGE DEGEN YQLASYNYNG EREKShE EKENDIGIN ANGhARDYM
Memlekettik syilyqtyng laureaty, jazushy Dulat Isabekov keshe Elbasymen jýzdesip, Aqordada bolyp qaytty. Qalamger men Preziydent arasynda qanday әngime boldy? Auzy uәli aghamyz memleket basshysymen ne jayynda sóilesti? Osy saualdar tónireginde Abai.kz aqparattyq portalynyng tilshisi jazushymen shaghyn súhbat jasady.
- Dulat agha, búl, әriyne, dәstýrli súraq: Elbasymen aralarynyzda qanday әngime boldy?
- Preziydentpen kezdesip shyqqan bette menen telearnalardyng jurnalisteri shúghyl súhbat alghan boldy. Biraq olardyng mening sózimdi ýzip-júlyp bergeni únamady. Men telejurnalisterge kezdesu barysyndaghy әngimemizdi tolyqtay aittym-au deymin. Biraq olar mening Londongha shygharmashylyq saparmen baratynymdy, osy saparym jayly Elbasyn qúlaghdar etkenimdi ghana kórermen qauymgha jetkizdi. Búdan júrt oilauy mýmkin ghoy, myna jazushylar tek ózderining qara bastarynyng ghana qamyn kýitteydi eken dep.
- Sondyqtan negizgi әngimelerinizdi Abai.kz aqparattyq portalynyng oqyrmanyna bildire otyrayyq.
- Negizgi әngime Ukrainanyng basyndaghy býgingi ahual túrghysynan órbidi. Tili tuys, dini bir, tarihy tamyry terenge ketken, tipti bir-birinen bólip-jaryp qaraugha bolmaytyn Ukraina men Reseyding arasyndaghy býgingi shiyelenis meni qatty tolghandyrady dedim Preziydentke. Tarihta «Kiyev knyazdigi» degen boldy. «Kiyev – orystyng anasy» depte aitylatyn. Mine, osynday bayaghydan ilik-shatys elding arasy býlinip jatqanda bizdi de әrtýrli oilar shyrmauyqsha shyrmaydy eken. Shyghysymyzdaghy elmen de, soltýstiktegi kórshimizben de dinimizdin, dilimiz ben tilimizdin ýsh qaynasa sorpasy qosylmaydy. Al, elimizding soltýstik oblystary bolsa, sol soltýstiktegi kórshimizge qarap elendep otyratyny belgili. Búlar da erteng referendumdatyp shygha kelmey me? – dedim. Preziydent kýlip: «Aghayyndy ekeui ala kóz bolyp qalsa, oghan bizding qatysymyz joq qoy» dedi. Sosyn elding tynyshtyghy men memleketimizding tútastyghyn mәngi saqtap qaludyng qamy bizdiki, jatpay-túrmay alys-jaqynnyng bәrimen sóilesip otyrmyz. Kimning kókeyinde qanday oy jýr, pighyly qanday –sonyng bәrin qadaghalap, baqylap otyrmyz. Elimizding Tәuelsizdigining bir týiirin de jattyng qolyna bermeymiz. Men nege «tynyshtyq-tynyshtyq» dey beremin. Tynyshtyqtyn, syilastyqtyng qadirin bizding halyq ainalada bolyp jatqan oqighalar dýrmegine qarap otyryp payymdap ýlgergen shyghar dep oilaymyn. Osy tynyshtyqtyng arqasynda ayaqqa әbden túryp aluymyz kerek. Shýkir, shekaramyzdy barlyq taraptaghy kórshilerimizben bekitip aldyq. Ishki jalpy ónip jyldan jylgha ósip keledi. Tabighy resurstarymyzdyng iygiligin kórip bastadyq» , - dedi. Sodan maghan kýle qarap qoyyp: «Dýke, - dep әngimesin jalghastyrdy, - Dýke, men elding tilegin, oy armanyn, maqsat múratyn jaqsy biletin adammyn. Biraq әr nәrsening óz reti bar. Bireuler til mәselesin tótesinen qoyghysy keledi. Bireuler tipiti orystildi telearnalardy jauap tastau kerek dep jatyr. Al, osynyng bәrin bir kýnde qolgha alayyq ta, iske asyrayyq. Sonda ne bolady? Ishimizdegi júrt dauyryqpaydy, dau shygharmady dey alamyz ba? Shygharady. Sonyng bәrin bilip, sezip otyrghandyqtan tarazy basyn teng ústaugha mәjýbirmiz». Ángimesin osy sózben bir qayyrghan Preziyden odan әri Gaagadaghy kezdesulerding mәn-jayyn bayan etti. Men de osy arada Elbasyna rizashylyghymdy bildirdim. Memleket basshysynyng bedeli – memleketting bedeli. Memleketing azuyn aigha bilep túrghanymen onyng basshysy darynsyz bireu bolsa, el atyna syn. «Sizdin AQSh Preziydenti Barak Obama siyaqty túlghalarmen jeke kezdesip әngimelesuiniz bizding kónilimizdi tasytty. Sol jiyndaghy sayasatkerlerden sizding shoqtyghynyzdy biz biyik kórip otyrdyq», - dep edim Preziydent jayrandap kýlip: «Bәri de elding qamy ghoy» dep búl әngimege nýkte qoydy.
- Dulat agha, siz byltyr Qazaqstan halqy assambleyasynyng qúryltayynda Mongholiyadan kóship kelgen bauyrlarymyzdyng birazy keri kóship ketkeni turaly aitqan ediniz? Sol mәsele әngime boldy ma?
- Boldy. Elimizdegi ózge últ ókilderin qospaghanda 11 million ghana halqyng bar. Nýreke, osy kóshi-qon jayy qalay bolady, mynau Aqordamyz qonys tepken Arqa dalasynyng batysy men soltýstigindegi oblystargha kóz alartyp, sóz qylyp jatqandar bar dep edim, Preziydent: «Kósh toqtamaydy, múnyng bәrin tereng oilap, naqty isterge qadam jasaghaly otyrmyz, kónilindegi alandy týsinemin», - dedi.
- Bayqaumyzsha, Preziydentte bir betbúrys bar siyaqty.
- IYә, Elbasynyng elge degen yqylasyn osy joly erekshe bayqadym. Ýlken sayasatker ghoy. Sayasattyng adamy aldaghy josparynyng bәrin aqtaryp tastap qarap otyrmaydy. Biraq, bir betbúrystyng baryn osy jolghy kezdesuden men de ishtey anghardym.
Abai.kz


text:
Foto: Kórneki sýret
Qoǵam belsendisi Ǵaly Baqtybaevtyń ólimine qatysty tyń derekter jarııalandy, dep habarlady Tengrinews.kz.
Tergeý málimetteri boıynsha, qoǵam belsendisi Ǵaly Baqtybaevty tapsyryspen óltirýi múmkin degen nusqa bar. Oryndaýshyǵa mıllıon teńge ýáde etilgen.
Qazirgi ýaqytta qylmystyq isti Qaraǵandy oblysynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń sýdıasy Qaırat Qasymov qaraýda. Sot talqylaýlary kýálardan jaýap alý satysynda. Otyrystar alqabılerdiń qatysýymen ótedi.
Aıyptaý boljamyna sáıkes, tapsyryspen kisi óltirýdi uıymdastyrýshylar Atasý kentiniń turǵyndary – bıznesmen Azamat Bókenaev jáne eks-polıseı Ǵalym Ahmedjanov. Bókenaevtyń kólik jýý orny bolǵan, al Ahmedjanov jergilikti polısııa bólimine qarasty tirkeý-emtıhan toby basshysynyń orynbasary bolyp jumys istegen. Olardyń Baqtybaevqa degen dushpandyq kózqarastary bolǵan, sebebi belsendi ústilerinen túrli shaǵymdar túsirip otyrǵan.
Derekter boıynsha, 2019 jyly Bókenaev jáne Ahmedjanov aýyl turǵyndary Iman Mııashov pen Eldar Jákenovke belsendini soqqyǵa jyǵý týraly ótinish jasaǵan. Tergeý málimetteri boıynsha, sottalýshylar belsendige shabýyl uıymdastyryp, ony qorqytpaq bolǵan. Onyń ornyna Azamat Bókenaev Iman Mııashevke 150 myń teńge qaryzyn keshiremin degen.
Qujatta kórsetilgendeı Mııashev pen Jáken belsendiniń úıine barǵan. Olar onyń dalaǵa kómir alýǵa shyqqan sátin paıdalanyp, shabýyl jasaǵan.
"Soqqyǵa jyǵylǵan Baqtybaev shaǵym jazýdy toqtatpaǵan. Sol kezde Bókenaev jáne Ahmedjanov ony óltirýdi josparlap, Mııashevtyń kómegine júgingen" delingen qujatta. Uıymdastyrýshylar kisi óltirý úshin oǵan qarý men bir mıllıon teńge usynǵan.
Qoǵamdyq belsendisi 2019 jyldyń 28 mamyrynda óz aýlasynda qaıtys boldy. Tergeý málimetteri boıynsha, Iman Mııashev oǵan 15-20 metr qashyqtyqtan eki oq atqan, sodan keıin ol oqıǵa ornynan qashyp ketken.
Qylmystyq oqıǵa oryn alǵannan keıin Mııashev izin jasyryp, Aqmola oblysyna qashyp ketip, Aqsý kenishinde kúzetshi bolyp jumys istegen. Alaıda ol sol jerde basqa kúzetshilermen tóbelesip, nátıjesinde polısııa ony ustaǵan.
28 jastaǵy Iman Mııashevke qylmystyq kodekstiń birneshe baby boıynsha aıyp taǵyldy: "qarý qoldanyp buzaqylyq jasaý"," densaýlyqqa qasaqana aýyrlyǵy ortasha dárejedegi zııan keltirý"," adam óltirýge oqtalý"," adam óltirý jáne "atys qarýyn zańsyz ıemdený, berý, ótkizý, saqtaý, tasymaldaý nemese alyp júrý".
Onyń seriktesi, 31 jastaǵy Eldar Jákenge "densaýlyqqa qasaqana ortasha zııan keltirý" degen aıyp taǵyldy.
40 jastaǵy Azamat Bókenaev pen 41 jastaǵy Ǵalym Ahmedjanov "densaýlyqqa qasaqana aýyrlyǵy ortasha dárejede zııan keltirýdi uıymdastyrý" jáne "kisi óltirýdi uıymdastyrý" baptary boıynsha aıyptalýda.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
Ammarda bar
Tölegiň görnüşleri
Aşgabatda TÖLEG
Aşgabat boýunça eltip berilende, töleg haryt göwşurylanda tölenýär:
- nagt pul görnüşide;
- bank karty bilen çaparyň ýanyndaky mobil bank terminaly arkaly
Şeýle-de bank karty arkaly öňünden töleg hem edip bolýär.
WELAÝATLAR ÜÇIN TÖLEG
Ýurdumyzyň beýleki şäherlerine üçin sargyt edilende, sargytlaryň bahasyny öňünden töleg etmek şertlerinde islendik amatly görnüşinde amala aşyryp bilersiňiz:
- bank karty arkaly (internet-töleg)
- bank geçirim arkaly (islendik bankda)
Bank karty arkaly öňünden töleg geçirmek üçin kartyňyzda onlaýn tölegler rugsat berilen bolmalydyr. Kartyňyz boýunça onlaýn tölegleriň rugsady barada maglumaty karty beren bankdan telefon arkaly bilip bilersiňiz.
Bank geçirimi arkaly tölegler diňe Operatorlarymyz bilen telefondan sargyt tassyklanylandan soň amala aşyrmak bolýar.
Eltip bermek
- Gyssagly eltip bermek - Aşgabadyň çäginde 2-sagadyň dowamynda eltip bermek.
- Adaty - Aşgabadyň çäginde 1-günüň dowamynda eltip bermek
maglumat
Giňişleýin düşündirişi ýok
Tehniki häsiýetnamalary
Düşündiriş we maglumat:: Kabel Ø-1.80 Suw Nasoslar üçin (ПВДПО)Ullanylýan ýerleri:
Simler, 50 Hz ýygylygy bilen 660 V AC naprýaženiýede artezian guýularynyň suwunda uzak wagtlap işleýän suwda ýerleşdirilen elektrik hereketlendirijileriniň statorlaryny saramak üçin niýetlenendir.
Markalar we dizaýnlar:
PVDPO - bir gatly polietilen izolýasiýasy bilen suwa çümýän suwdan doldurylan elektrik hereketlendirijilerini statirlemek üçin sim.
Geçiriji - mis ýumşak simlerden bükülen ýeke we köp simli geçiriji ýadro.
Izolýasiýa - pes basyşly polietilen.
Aýratynlyklary:
Minus 50 ° С-den daşky gurşaw temperaturasy;
Simlerdäki ýadrolaryň sany - 1 sany.
Область применения:
Провода предназначены для обмотки статоров погружных водозаполненных электродвигателей, длительно работающих в воде артезианских скважин при напряжении до 660 V переменного тока частотой 50 Hz.
Марки и конструкции:
ПВДПО - провод для обмотки статаров погружных водозаполненных электродвигателей с полиэтиленовой однослойной изоляцией.
Проводник – одно- и многопроволочная токопроводящая жила, скрученная из медных мягких проволок.
Изоляция – полиэтилен низкого давления.
Технические характеристики:
Температура окружающей среды от минус 50 °С;
Количество жил в проводах – 1 шт.