text:
Balkan welaýaty
Balkan - häzirki döwürde Türkmenistanyň bäş welaýatynyň biriniň ady.
Balkan welaýatynyň ilkinji häkimi---Rejepmämmet Puhanow.
Umumy Maglumat[düzet | çeşmäni düzet]
Türkmenistanyň günbatarynda ýerleşýän Balkan welaýatynyň meýdany 138,5 müň inedördül kilometre barabar bolup, ýurdumyzyň umumy meýdanynyň ýüzden 28,4 bölegini tutýar.
Ol günbatarda Hazar deňziniň üsti bilen Azerbaýjan, Russiýa Federasiýasy, ýer üsti bilen demirgazykda Gazagystan we Özbegistan, günortada Eýran bilen, gündogarda Ahal welaýaty, demirgazyk-gündogarda Daşoguz welaýaty bilen araçäkleşýär.
Türkmen halkynyň iňňän gadymy watany bolupdyr. Uly we Kiçi Balkan daglary bu sebitlerde ýerleşýär. Olara umumy Balkan Daglary ady geçipdir.
Taryh[düzet | çeşmäni düzet]
Balkan welaýaty öz taryhyny has irki döwürlerden alyp gaýdýar ýöne gynanasakda ol wagtlardan biziň günlerimize köp maglumatlar gelip ýetmändir. Biz Balkan welaýatynyň taryhyna Oguz hanyň döwründen alyp gaýdýas.
Häzirki Balkan welaýatynyň topraklarynda bu günki günlere çenli köp hanlyklar, soltanlyklar, şalar, ýurtlar, uruglar we ş.m. öz hanlyk-soltanlyklaryny sürüp ýaşap geçendirler. Olardan esasylary:
- Oguz han (Mete han)
- Alp Arslan (doly ady: Muhammet bin Dawud Çagry)
- Seljuk Hanlygy
- Jelaleddin Meňburun (dogulan ýeri Ogurjaly adasy)
Oguz han türkmeniň kynyk taýpasyndan bolan Gara hanyň oglydyr. Rowaýatlara görä Oguz han eneden bolanda 3 günläp öz ejesinden ene süýdini emmändir, çünki ejesi gaýry dinli bolansoň we başga maglumatlara görä Oguzhanyň ejesi Yslam dinini kabul edip öz balasyny gizlinlikde emdiripdir ýagny Yslam dinini kabul edenini bildirmän. Oguz adyny bolsa, ýene-de rowaýatlara görä Oguz han 1 ýaşyny dolduranda il ýaşululary ol oglanjyga näme at goýmaly dip geňeş edenlerinde, Oguz hanyň özi dillenip: "Oguz, Oguz han bolar menden geljekde uly hanlyklar, soltanlyklar iň güýçli ýurtlar dünýä hökümdarlary bolar" dip çaga öz adyny özü aýdypdyr.
Käbir türkologlaryň aýtmagyna görä Oguz hanyň 2 aýaly bolupdyr we bu günki Türkmenistan, Azerbaýjan we Türkiýe döwletleri Oguz hanyň 1-nji aýalyndan bolandygyny belleýäler.
*türkolog- bu türki halklarynyň taryhyny öwrenýän ylymdyr, ol taryhy öwrenýän taryhçylarada türkologlar diýilýär.
Mete han-aslynda käbir alymlaryň aýtmagyna görä Oguz han dip başga bir käbir alymlaryň aýtmagyna görä bolsa Oguz han däl Mete han başga bir şahs adam dip belleýäler. Bu bir jedelli taryhy mesele. Mete han taryhda öz adyny 49 sany goşun adam sany bilen beýik hytaý imperatoryny bir gijede basyş edip, alyp ol imperatoryň kellesini kesmegi bilen we hytaýlylary gorkuzyp beýik hytaý diwaryny gurdurmagy bilen öz adyny tanadandyr.
Alp Arslan - Seljukly döwletiniň 2-nji soltany Çagry begiň oglydyr. Ol taryha şeýle girýär: Merw-den başlap (1040-njy ýyl Daňdanakan söweşinden başlap) häzirki Owganystanyň, Eýran Yslam respublikasynyň, Yragyň, Azerbaýjan döwletiniň, Gruziýanyň, Ermenistanyň, Kawkazyň günorta we günbatar, Russiýa federasiýasynyň Soçi şäherine çenli ähli territoriýany basyp alyp Seljukly döwletiniň baýdagy dikip dolandyran türkmendir(Türkmenistan hem öz içine girýär). Ikinji ýörişinde 1071-nji ýylda bolsa häzirki Türkiýe döwletiniň Malazgirt şäherini duşmanlardan azat edip, territoriýasyny giňeldip türklere sowgat eden adamdyr. Emma ömri gysga bolup 1072-nji ýylda aradan çykýar we onuň ýerine ogly Mälik şa geçýär. Mälik şanyň atasy Çagry begiň buýrugy we islegi boýunça hazirki Türkiýe döwletiniň Antalýa şäherine çenli basyp alyp atasynyň soňky deminde ýatyrka oňa atasyna bir gysym topragyny getirip bermekdi, Mälik şa atasynyň isleginem ýerine ýetirdi.
Jelaleddin Meňburun - taryhda Çingiz hany öldüren türkmen dip tanalýar. Dogulan ýeri ýagny kakasynyň Çingiz handan öz goşunynyň pes bolanlygy üçin gaçyp häzirki Balkan welýatynyň Ogurjaly adasynda aýaly Aýçiçek hatynyň dogurmagy esasynda Jelaleddin Meňburun dünýä gelýär.
Balkan welaýatynda häzirki wagtda taryhy ýer Dehistandyr.
Ykdysadyýet we Senagat[düzet | çeşmäni düzet]
Balkan welaýaty ykdysadyýeti we senagaty bilen beýleki welaýatlardan has öňde ilkinjileriň hataryndadyr. Sebäbi welaýatyň topragynyň asty hem üsti hem baýlyklara bürenendir, Hazar deňzinde esasy nebit we gaz gorlarynyň gazylyp alynmagy. Türkmenbaşy şäherindäki nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda bolsa, çig maly täzeden işlenip dünýä derejesinde we dünýä bazarlaryna eksport edilip satuwa çykarylmagydyr.
Mundan başgada Balkan welaýatynda ýerli kiçi,orta we uly telekeçileriň, hususy kärhanalaryň, açyk we ýapyk paýdarlar jemgyýetileriniň, jemagat hojalyklarynyň, daşary ýurdyň iň öňde baryjy kampaniýalarynyň, holdingleriniň bereketli. halal, mukaddes Balkan topraklarynda işläp daşary ýurtlara öz önümlerini,hyzmatlaryny eksport we import etmegi bilen düşündirilýär.
Oba hojalyk[düzet | çeşmäni düzet]
Oba hojalykda Balkan welaýaty örän pes derejededir sebäbi topragynyň himiki elementleriň mekany bolanlygy bilen we şor topraklary bilen düşündirilýär.
Balkan welaýatynyň Etrek etrabynyň narlary, Bereket we Serdar etrabynyň gawundyr garpyzlary welaýatyň içinde has meşhurdyr.
Transport ugurlar, ulag gatnawlary[düzet | çeşmäni düzet]
Balkan welaýaty taryhda hem şugünde hem iň köp gelim-gidimli ýerleriň biri bolupdyr. Sebäbi welaýatymyz Gojaman Hazar deňziniň kenarynda ýerleşýänligi üçin.
Häzirki wagtda Balkan welaýatynda 4 görnüşde içerki we halkara-ulag gatnawlary amala aşyrylýar. Olar:
Deňiz gatnawlary
- Türkmenbaşy-Baku-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Astrahan-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Hazar-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Esenguly-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Gyzylsuw-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Garabogaz-Türkmenbaşy
- Türkmenbaşy-Aktau-Türkmenbaşy
Howa Gatnawlary-Balkan welaýatynda 3 sany aeroport bar
Häzirki wagtda halkara howa gatnawlary diňeje ýük gatnawlary bilen amala aşyrylýar (2020)
Içerki gatnawlar:
- Aşgabat-Türkmenbaşy-Aşgabat
- Aşgabat-Balkanabat-Aşgabat
- Daşoguz-Balkanabat-Daşoguz
- Türkmenabat-Türkmenbaşy-Türkmenabat
Gara ýol gatnawlary
Halkara Gara ýollar bilen Balkan welaýaty demirgazygynda Gazagystana we günortasynda Eýran yslam respublikasyna gatnawlar amala aşyrylýar.
Içerki Gara ýollar bilen bolsa Türkmenbaşy-Balkanabat-Bereket-Serdar-Aşgabat ugurlary boýunça gatnawlar amala aşyrylýar.
Demir ýol gatnawlary
Halkara demir ýol gatnawlary Balkan welaýtynyň Bereket etrabynyň üsti bilen tranzit arkaly Gazagystandan Eýran Yslam respublikasyna ýük gatnawlary amala aşyrylýar.
Içerki demir ýol gatnawy Türkmenbaşy-Balkanabat-Bereket-Serdar-Aşgabat ugurlary boýunça gatnawalar amala aşyrylýar.
Geografiýa[düzet | çeşmäni düzet]
Balkan welaýaty geografiýasy boýunça ähli geografik ýerleriň mekanydyr. Welaýatymyzda 3 dag, 1 deňiz, 2 derýa, 1 goraghana we 1 çäkli goraghana, 1 wulkan, 1 çöl, 2 aýlag, 2 ýarymada we 2 ada bardyr. Olar:
Daglar:
- Uly Balkan - Iň uly gerşi ARLAN
- Kiçi Balkan
- Sünt Hasardag
Ýeketäk Hazar deňzi
Derýalar:
- Etrek
- Sumbar
Sünt-Hasardag goraghanasy we Ogurjaly çäkli goraghana
Ýurdumyzda ýeketäk ýerleşýän wulkan hem Balkan welaýatynda ol palçykly wulkandyr ýagny patlawuk diýlip atlnadyrylýar.
Garagum çöli
Aýlaglar:
- Garabogazköl-aýlagy
- Türkmenbaşy aýlagy
Adalar we ýarym adalar:
- Ogurjaly ada
- Gyzylsuw ada
- Türkmenbaşy ýarymada
- Hazar ýarymada
Sport Durmuş Bilim[düzet | çeşmäni düzet]
Balkan welaýatynyň futbol komandalary:
- Nebitçi FT
- Şagadam FT
- Gara Altyn FT (hazirki wagtda bu topar ýok)
- Balkan Telekom FT
Balkan welaýatyndan çykan halkara ýeňijiler:
- Perhat Geltjanow-Erkin göreş söweş sungaty boýunça halkara ýeňiji we tälimçi/Balkanabat şäheri
- Sapar Gylyjow-Erkin göreş söweş sungaty boýunça halkara ýeňiji we tälimçi/Balkanabat şäheri
- Batyr Borjakow-2019-njy ýylda Ispanýada geçirilen Gran pri Erkin göreş söweş sungaty boýunça dünýäde 1nji orun eýeläp ýaşyl tugumyzy asmana galdyran halkara ýeňiji we tälimçi/Balkanabat şäheri.
- Abdylla Taýhanow-2020-nji ýylda MMA -da 1-nji ýeri 25 sekuntda nakaut edip dünýäde rekord goýan ýaş ýigidimiz, 1-aýda 3-4 gezek 1-nji orny eýelän.
Belli we tanymal şahslar (Häzirki Balkan welaýatynyň topraklarynda eneden bolan şahslar)[düzet | çeşmäni düzet]
- Oguz han-D/g Balkan welaýaty (doglan ýyly anyk däl 500-600 ýada 500-700)
- Alp Arslan (doly ady: Muhammed bin Dawud Çagry)-Balkan bilen Ahal welýatynyň çäginde-(20.01.1029-24.11.1072)
- Jelaleddin Meňburun - Hazar deňziniň içinde bir adada eneden bolan-(1199-15.08.1231)
- Garajaoglan(doly ady: Hasan, il içinde Uzyn Hasan ady bilen tanalan)-ýaşan ýyllary we doglan ýerleri (şäherleri) doly anyk däl (1606-1669/70) Etrek etraby ýada Bereket etraby/Gazanjyk
- Döwletmämmet Azady-Esenguly/Etrek/Garrygala-
- Magtymguly Pyragy-Esenguly/Etrek/Garrygala-1733-1783
- Gurbandurdy Zelili-G/o Balkan welaýaty-1779-1836
- Pyhy Taganow-Bakanabat şäheri-
- Rejepmämmet Puhanow-Akguýy obasy/Balkan welaýaty-1951-2006--Ilkinji Balkan welýatynyň häkimi
- Rejepguly Kerimow-Balkanabat şäheri-????-????-Balkan welaýatynyň köp bagşylarynyň halypasy
- Hoja Hojaýew-Etrek etraby Balkan welaýaty-
- Mylly Meredow-Balkanabat şäheri-1955
- Hojageldi Akmämmedow-Gamşylja Balkan welaýaty-1970
- Ada Taňrygulyýew-Balkanabat şäheri-1980
- Döwran Meredeow-Gumdag şäheri-19??-2020
- Laçyn Mämmedowa-Balkanabat şäheri-1980
- Meýlis Mahmydow-Serdar etraby-1989
- Myrat Molla-Balkanabat şäheri-1989
- Ýagşy Goşunow-Balkanabat şäheri-1990
- Täşli Tulegenow-Balkanabat şäheri-1994
- Baýma Sarybekow-Türkmenbaşy şäheri-1994
- Rahmet Tajiýew-Magtymguly etrab Kuruždeý obasy
Balkan welaýatynyň administratiw territoriýa düzümi[düzet | çeşmäni düzet]
Şäherler[düzet | çeşmäni düzet]
Etraplar[düzet | çeşmäni düzet]
- Bereket etraby
- Esenguly etraby
- Etrek etraby
- Magtymguly etraby
- Serdar etraby
- Türkmenbaşy etraby
- Awaza etraby (täze döredilen kiçi etrap)


c: text/html

text:
Ýaşaýyş Jaýy Şkrub öýi söýgi we söýgi sebäpli ýüze çykdy - üç çagasy bolan söýgüli jübüt. Jaýyň DNK-sy, Japaneseaponiýanyň paýhasy bilen ylhamlanan ukrain taryhynda we medeniýetinde ylham tapýan gurluş estetiki ýörelgelerini öz içine alýar. Eartheriň elementi, öýüň gurluş taýdan, asyl kesilen üçegi we owadan we dykyz dokma toýun diwarlarynda özüni duýýar. Oňa hormat goýmak pikiri, esaslandyryjy ýer hökmünde, näzik ýol görkeziji sapak ýaly, bütin öýde duýulýar.
Taslamanyň ady : Shkrub, Dizaýnerleriň ady : Serhii Makhno, Müşderiniň ady : Serhii Makhno.
Bu ajaýyp dizaýn, yşyklandyryş önümlerinde we yşyklandyryş taslamalarynyň dizaýn bäsleşiginde altyn dizaýn baýragynyň ýeňijisidir. Beýleki köp täze, innowasiýa, özboluşly we döredijilik yşyklandyryş önümlerini we yşyklandyryş taslamalarynyň dizaýn işlerini açmak üçin altyn baýrakly dizaýnerleriň dizaýn portfelini hökman görmeli.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.
Uzak wagtdan bäri çaga isläp, birnäçe bejergilerden haýyr tapman oz çagalaryny dünýä indirmegi arzuw edýän çatynjalary maksadyna ýetirýän ekstrakorporal tohumlandyrma (EKT) usulydyr. Ýatgy boşlugyna tohumlandyrylan düwünçek goýlan badyna, zenany göwreliligiň alamatlaryna degişli soraglar biynjalyk edip başlaýar.
"Salam lukman! Gyz jyns agzalaryny gyjyndyryp sypalanda gyzlyk perdesine zyýan ýetirip bilermi?"
"Hormatly lukman! Men durmuşa çykmadyk gyz. Jynsy gatnaşygy başlamok. Ýöne jyns agzalaryny sypalap, gyjynma endigi mende döredi. Degişli maglumat çeşmelerinden bu ýagdaýyň "masturbasiýa" diýip atlandyrylýandygyny bildim. Ol endik meniň durmuşa çykyp, çaga dogurma mümkinçiligime zyýanyny ýetirip bilermi?"
"Salam saýtyň lukmanlary? Durmuşa çykan aýalyň masturbasiýa bilen meşgullanmagy zyýanmy? Onuň meniň adamym bilen gatnaşyklaryma zyýanyny ýetirmegi mümkinmi?"
Meniň öňümde oturan gelin durmuşa çykandan soň birinji gezek aýal lukmanynyň maslahatyny almak üçin gelipdi. Ýüzüni aşak salyp, utanyp we çala ýylgyryp maňa arzyny aýtmaga ymtylýardy: "Meniň aýal ugrum agyrýar we hapa gelýär. Aýbaşydan soň ol ýerde agyrylar has hem güýjeýär". Men onuň "aýal ugrum" diýip atlandyrýan ýerini, şonuň ýalyda onuň agyrýan ýerlerini aýdyňlaşdyrmak üçin sorag berýärin we aýallaryň aglaba böleginiň aýal jyns agzalaryny dogry atlandyryp bilmeýändigine göz ýetirýärin. "Aýal ugrum, aşagym" diýen ýaly salgy beriji sözleri ulanyp umumylaşdyrýarlar, ýöne bu agzalary atlandyrýan sözleriň bardygyny bilmeýärler. Tersine, näme üçindir halk arasynda zenan jyns agzalaryny kemsidiji paýyş sözleri ulanmak has ýörgün bolup, ol sözler bolsa hemmelere mälimdir.
Sen ýaş adam bolup, megerem maşgala agzalaňdan we dost-ýarlaňdan göwreliligiň döreýşi, onuň öňüniň alynşy barada her hili çapraz gelýän gürrüňleri eşiden bolsaň gerek.
Ýöne eşidýän maglumatyň dogrudygyny barlamak üçin ynamly çeşmelere ýüzlenmek zerurdyr. Biz şu ýerde boş gürrüň bilen hakykatyň arasyny açmak maksady bilen birnäçe giňden ýaýran göwrelilik ýagdaýy baradaky düşünjeleri inkär etdik.
Toslama 1: Ilkinji jynsy gatnaşykda göwreli bolup bilmeýärsiň.
Ýaňy-ýakynda ene bolan Maýa gürrüň berýär: – "Birinji dogumdan soň aýal maşgalaň öňünde gaty kän kynçylyklar döreýär. Olaryň biri hem bäbegi iýmitlendirmek, ýagny, emdirmek. Çagam emip başlandan soň göwsümiň emzikleri jaýyrlyp, ýara bolup başlady. Her gezek emdirjek bolsam çydap bolmaýan agyrylar biýnjalyk edip başlady. Öýdäkilere "özüni oňarmaýan" ýaly görünmejek bolup, utanyp ilkibaşda aýtmajak boldum. Emma agyrylar galmandy. Göwsümde gaty emele gelmeler we çişler döräp başlady. Gijelerine beden gyzgynym 38-den geçýärdi. Üstesine-de, bäbegimiň içi geçip başlady. Indi men gorkup başladym. Öýdäkiler bilen maslahat edip, lukmana ýüz tutmaly boldum. Lukman meni süýt mäzleriniň ultrases barlagyna ýollady. Barlaglaryň netijesi boýunça mende mastitiň abssedirlenen görnüşi anyklanyldy. Sada dilde aýdaňda, süýt mäzlerinde iriňli ojak emele gelipdir. "Siz irräk ýüz tutan bolsaňyz bular ýaly ýagdaý ýüze çykmazdy. Ol ojagy operatiw ýol bilen aýyrmaly bolarys" – diýip lukman aýtdy. Men öz-özümi şu ýagdaýa eltenime gaty gowy düşünýädim. Utanjymdan hassa bolanyma ökündim".
Döwürdeş zenanlara öý hojalygynyň keşigini çekme, hünärmenlik ösüşini gazanmak, döreýän dürli durmuşy kynçylyklary ýeňip geçme bilen birlikde zenan näzeninligini, mylakatlylygyny saklamak kyn bolsa gerek. Durmuşy kynçylyklaryň çözgüdini gözleme, barha ýokarlanýan jemgyýetçilik talaplary mylakatlylygy, zenan mähirliligini ýok edip, zenana mahsus bolmadyk yňdarmalygyň, rehimsizligiň, duýgularyň sowuklygynyň döremegine getirmäge ukyplydyr. Öz kalbyňda ýumşaklygy, hoşamaýlygy saklap, nädip mähirli bolup galyp bolýarka?
Meniň joram öz gyzynyň adamsyndan aýrylşýanyny aýdyp kellesini aşak egdi. Joramyň gözlerinden syrygyp gaýdan ýaş bolsa, bu ahwalatyň ene ýüregini gyýym-gyýym edip kesýändiginden habar berýärdi. Joramyň bir ýyl mundan ozal gyzynyň toýunda begenjinden ýelgamak ýaly ylgap myhmanlary garşy alşyna, gyzyny durmuş ýoluna ibermek üçin uly taýynlyk görşüni ýatlap, oňa ýüregim awady. Ene arzuwy puç boldy. Men: "Mähri näme üçin aýrylyşmagy ýüregine düwdi?" diýip soradym. Joram uludan demini alyp: "Döwran düýbünden başga adam ekeni. Özi hem ejem ogly. Biz hiç düşünşip bilemzok diýýär" diýip jogap berdi...
Näme üçin biziň döwrümizde nikalaryň bozulmagy köp duş gelýär? Näme üçin biziň mama-babalarymyzdyr, ata-enelerimiziň döwründe durmuşy şertler ol diýen ýaramly bolmasa hem, nikalar berk bolup, olar özara hormat we söýgi bilen ýaşapdyrlar? Belki-de, biziň ýaşlarymyz durmuş ýoluna taýynlyksyz rowana bolýandyrlar? Men bu mesele babatda pikirlendim we biziň ýaşlarymyzyň nazara almaly esasy ýagdaýlaryny kesgitlemäge synanşyk etdim.
Aýal maşgalalaryň köpüsi jynhananyň hemişe gury bolmalydygy barada ynamly bolup, islendik bölünip çykmalara keselçiligiň alamaty höküminde seredýärler we olardan dynmagyň çärelerini gözleýärler. Olar belli häsiýetli bölünip çykmalaryň beden üçin edil tüýküligiň, göz ýaşynyň, ödüň we başga bölünip çykmalaryň adatylygy ýaly kadaly hadysa bolup durýandygyndan habarsyzdyrlar.
Başga tarapdan bolsa, jynshanadan bölünip çykmalaryň häsiýetiniň we mukdarynyň üýtgemeginiň jyns ulgamynyň keselleriniň alamatydygyny bilmelidir. Ginekolog lukmanyna wagtynda ýüz tutmak üçin, kada bilen döreýän keseliň arasyndaky araçägi kesgitläp bilmek möhümdir.
Güneşli tomus günleriň biri tamamlanyp barýardy. Kakam bilen oglan jigilerim daşarda, goňşularymyz bilen üýşüp futbol oýnaýardylar. Men bolsa olaryň oýnuny penjireden synlap otyrdym. Ynha, oglan doganym Myrat topy derwezä saldy. Meniň kakamyň Myrada buýsanýandygyny yüzünden bilip bolýardy. Kakam Myradyň kiçiliginden sport bilen meşgullanmasyny gollaýardy we onuň futbol oýunçysy bolup ýetişmegini isleýärdi. Meniň bu şadyýan pursady synlap damagym doldy, çunki meniň hem kiçiligimden futbol oýnamana höwesim bardy. Ýöne kakam meniň gyz maşgaladygym üçin rugsat bermeýärdi. Kakam maňa: "Gyz öýde, oglan düzde" bolmaly diýip her sapar käýinýärdi. Şeylelik bilen meniň sport baradaky arzuwlarym puç boldy.
"Zeminiň görki – zenanlar" diýip ýöne ýere aýdylmandyr. Dogrudan hem, zenan gözelligini wasp etmage dil gerek. Şeýlede bolsa, zenanlar hasam owadan bolmak üçin dürli kosmetiki serişdeleri ulanýarlar. Şeýle usullary ulanma toplumyna makiaž diýlip (fransuz "maquillage" – täzeden reňk goýma), zenanlar üçin özlerini görkezmegin usuly diýip hasaplanylýar. Eger Aşgabadyň köçelerine gezelenç etseň, onda makiažsyz gyzlaryň azlygyna göz ýetirmek bolýar. Esasan hem, söwda merkezlerine gitsek, bezenip beslenen aýal-gyzlara gabat gelmek bolýar. Eger birnäçe ýyl mundan öň Türkmenistanda, esasan şäher gyzlary kosmetiki serişdelerini ulanan bolsa, bu gün obalarda hem bu giňden ýaýran. Häzirki wagta bu babatda obaly gyzlaryň şäherli gyzlardan tapawudy barha azalýar.
Использование и распространение материалов рекомендуется, однако, воспроизводство и публикации копий материалов не могут быть использованы в коммерческих целях. Дальнейшее использование разрешается в соответствии с условиями лицензии Creative Commons.
Use and dissemination of the materials is encouraged; however, reproduction and cross-posting of copies may not be used for commercial purposes. Further usage is permitted under the terms of the Creative Commons License.
Materiallary ulanmak we ýaýratmak maslahat berilýär. Emma materiallaryň göçürme nusgalaryny gazanç maksady bilen gaýtadan işläp çap etmek gadagandyr. Bu materaillary mundan beýläk Creative Commons lisenziýasynyň şertlerine laýyklykda ulanmak rugsat edilýär.


text:
8-nji oktýabrda Türkmenistanyň Gurbanguly Berdimuhamedow Owganystan Yslam Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Najibulla Alihili kabul etdi. Ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Duşuşygyň dowamynda ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlary boýunça pikir alşyldy. Söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ulgamlar hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezildi. Şunda ýokary derejede gazanylan ylalaşyklary hem-de bilelikdäki düzümleýin taslamalary durmuşa geçirmäge aýratyn üns berildi.
Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygynyň ähmiýeti nygtaldy. Bu gaz geçiriji sebitde özboluşly dostluk we netijeli hyzmatdaşlyk köprüsine öwrülmelidir.
Şunuň bilen birlikde, TOPH taslamasy bilen özara baglanyşykly Türkmenistan — Owganystan — Pakistan (TOP) ugry boýunça elektrik geçirijileri we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamyny çekmek baradaky taslamalaryň wajypdygy bellenildi. Bu taslamalar hem sebit hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek üçin möhüm ähmiýete eýedir.
Duşuşygyň barşynda Gurbanguly Berdimuhamedowyň multimodal ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek baradaky oňyn başlangyçlarynyň hem Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine hem-de sebit we dünýä hojalyk gatnaşyklaryna yzygiderli goşulyşmagyna gönükdirilendigi nygtaldy. Bu giň gerimli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi tutuş Ýewraziýa giňişliginde ulag gatnawlaryny ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikleri açýar.
Ilçi döwlet Baştutanymyza Owganystanyň parahatçylykly ýol bilen dikeldilmeginde Türkmenistanyň uly goldaw berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.
Mälim bolşy ýaly, geçen ýyllaryň dowamynda ýurdumyz özüniň günortadaky goňşusyna elektrik energiýasyny ýeňillikli şertlerde iberýär, yzygiderli ynsanperwer ýüklerini ugradýar, Owganystanyň çäginde durmuş maksatly desgalary gurýar, owgan ýaşlaryna Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim almak üçin mümkinçilikler döredilýär. Doly ygtyýarly wekil döwlet Baştutanyny netijeli döwletara gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn pugtalandyrmak üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.


text:
Qaıyrymdy ister marafony: Pavlodarlyqtar Ertis jaǵalaýynan 40 qap qoqys jınady
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodarda «Qaıyrymdy ister marafony» jalpyulttyq jobasy aıasynda «Meniń taza álemim» chellendji bastaldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
Uıymdastyrýshylar: «ARCUS» damý ortalyǵy jáne «Alramı» mentaldy aýytqýlary bar tulǵalarǵa arnalǵan qoǵamdyq birlestik klýb úıi.
Chellendjdi 30-dan astam adam qoldady: onyń ishinde «Alramı» klýb úıi men «ARCUS» damý ortalyǵynyń músheleri, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ jáne «Jasyl El» Jastar jasaqtarynyń eriktileri, belsendiler, mentaldy aýytqýlary bar adamdar jáne beı-jaı emes azamattar.
Qatysýshylar Ertis ózeniniń jaǵalaýyn tazalap, 40 qap qoqys jınady.
«Alǵash ret mundaı senbilikti biz 2019 jyly ótkizdik, sodan beri bul biz úshin jaqsy dástúrge aınaldy. Biz mindetti túrde chellendjimizdi jalǵastyramyz jáne aldaǵy ýaqytta áleýmettik jelilerde senbilik týraly habarlap otyramyz. Barlyq nıet bildirýshiler bizben birge qatysa alady. Tabıǵatty baǵalaıyq jáne búldirmeıik. Óıtkeni, bul - bizdiń densaýlyǵymyz ben bolashaq urpaqtyń densaýlyǵy»,- dedi «ARCUS» damý ortalyǵynyń jetekshisi Alına Batareeva.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bul aktsııa halyqtyń ekologııalyq mádenıetin qalyptastyrýmen qatar, psıhonevrologııalyq aýrýlary bar adamdardyń áleýmettenýine yqpal etedi.
Aıta ketý kerek, aǵymdaǵy jyldyń 24 shildesinde ár óńirde jartastar men sý aıdyndaryn tazartý boıynsha aýqymdy ekoaktsııalar ótedi jáne olarǵa kez kelgen adam qosyla alady.
Marafonǵa #QAIYRYMDYІSTERMARAFONY #MARAFONDOBRYHDEL resmı heshtegterimen áleýmettik jelilerde óz ıgi isterimen bólise otyryp, kez kelgen adam qosyla alady.
Barlyq uıymdastyrýshylyq suraqtar boıynsha úılestirýshilerge kórsetilgen telefon nómerleri boıynsha habarlasýǵa +7 701 513 55 00, +7 7172 79 15 32, nemese Instagram-daǵy @qaiyrymdy_ister_marafony akkaýnty arqyly baılanysqa shyǵýǵa bolady.
- Asqar Mamın EO elshilerimen ekonomıkanyń ekologııalyq turaqty damý máselelerin talqylady
- Pavlodar oblysynda adam óltirdi degen kúdikpen aýyl turǵyny ustaldy
- «Táýelsizdik týraly 100 áńgime» atty kitap jaryqqa shyqty
- Ulttyq rýhanı jańǵyrý: Adamı kapıtal resýrsyn ulǵaıtýda jańa múmkindikter jasalady
- Sınoptıkter Qazaqstan qalalaryndaǵy aýa sapasy týraly aıtty
- Aıda Balaeva «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» týrasynda: Ár joba saraptamadan ótti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Sýrette Berdibek Saparbaev
Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Jambyl oblysynyń jedel shtabynyń kezekti otyrysynda taıaý ýaqytta shekteý sharalaryn kúsheıtý týraly sheshim qabyldandy. Shekteý sharalaryn kúsheıtý týraly sheshim koronavırýspen aýyrǵan naýqastar sanynyń ósýine baılanysty bolyp otyr, dep habarlady QazAqparat.
Basqosýda taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn baqylaý departamentiniń basshysy Berik Jarqynbekov baıandama jasady.
"О́kinishke oraı, statıstıka kóńil kónshitpeıdi. Eger 15-21 maýsym aralyǵynda óńirde 317 jaǵdaı anyqtalsa, 22-28 maýsym aralyǵynda ol – 473-ti quraǵan. Onyń 60 paıyzy Taraz qalasynda tirkelgen", - dedi Berik Jarqynbekov. Sondaı-aq, onyń aıtýynsha, kórsetkishtiń nasharlaýyna karantındik sharalardy jeńildetý jáne epıdemııaǵa qarsy sharalar algorıtmderiniń saqtalmaýy áser etken.
"Epıdemıologııalyq toptardyń júktemesiniń aýyrlyǵyn eskere otyryp, turǵyndarǵa medısına qyzmetkerleri men epıdemıologtar jetkenge deıin barlyq saqtyq sharalaryn saqtaýdy usynamyz. Atap aıtsaq, ózin-ózi oqshaýlaý, temperatýrany ólsheý, densaýlyq jaǵdaıyn baqylaý, qajet bolǵan jaǵdaıda ýchaskelik dárigerdi shaqyrtý, jumysqa shyqpaý kerek", - dedi Berik Jarqynbekov.
Departament basshysy barlyq eńbek ujymdarynyń kire beristerinde qyzmetkerlerdiń dene temperatýrasyn ólsheýdi, aýrý belgileri bar qyzmetkerlerdi jumysqa jibermeýdi, sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy saqtaýǵa jaýapty adamdy aıqyndaýdy, jumys kúni ishinde qolǵaptar men maskalardy paıdalanýdy, bir bólmede keminde bir metr qashyqtyqty saqtaýdy, qyzmetkerlerdi jumysqa jáne jumystan úıge qyzmettik avtokólikpen ortalyqtandyrylǵan jetkizýdi qamtamasyz etýdi usyndy.
Al, oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Marat Jumanqulov turǵyndar barlyq máseleler boıynsha táýlik boıy jumys jasaıtyn 1302, 103 baılanys ortalyqtaryna júgine alatyndyǵyn jetkizdi. Sonymen qatar, arnaıy qurylǵan mobıldi toptar sımptomsyz naýqastardy, baılanysta bolǵan adamdardy, stasıonardan keıin ambýlatorııalyq emdeýge jiberilgen jáne sozylmaly aýrýlary bar naýqastardy baqylaıtyn bolady.
Oblys ákimi Berdibek Saparbaev qazir naqty sharalar qabyldap, koronavırýstyń pandemııasynyń sozylý jaǵdaıyna daıyndyqty búginnen bastaý qajettigin basa aıtty.
— Qazirgi tańda dárihanalarda vırýsqa qarsy jáne dene qyzýyn túsiretin dárilerdiń jetispeýshiligi ózekti bolyp tur. Mundaı jaǵdaı búkil oblys boıynsha baıqalýda. Bul máseleni sheshý úshin jaýapty vedomstvolar salalyq mınıstrlikpen, "SK-Farmasııa" kompanııasynyń ókilderimen birlesip jumys isteýi tıis. Halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizip, joq preparattardyń analogtary týraly habardar etý kerek. Maskamen qamtamasyz etý máselesi de kún tártibinen túspeıdi. Moıynqum, Sarysý jáne T.Rysqulov aýdandarynda maskalardyń belgilengen baǵadan qymbatqa satylyp jatqandyǵy anyqtalǵan. Ákimderge bul sekildi máselelerdi jedel sheshýdi tapsyramyn, - dedi aımaq basshysy.
Berdibek Saparbaev koronavırýstyń aldyn alý boıynsha aqparattyq jumysty kúsheıtý qajettigin atap ótti.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aýrýǵa shaldyqqan kezdegi áreketterdiń algorıtmi týraly halyqty ýaqtyly jáne sapaly aqparatpen qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Dárigerler keńesterin onlaın rejımde, call-ortalyqtar jáne buqaralyq aqparat quraldary arqyly berýin uıymdastyrý qajet, - dedi oblys ákimi.
Sondaı-aq, medısına qyzmetkerleriniń jetispeýshiligine baılanysty rezıdentýrada oqıtyn stýdentterdi, zeınet jasyndaǵy dárigerlerdi tartý máseleleri saralandy. Marat Jumanqulov bul baǵyttaǵy jumystar qazirdiń ózinde júrgizilip jatqandyǵyn aıtty.
Tósek sanyn kóbeıtý boıynsha da sharalar qabyldanatyn bolady. Biz ahýaldy baqylaýda ustap, kez kelgen jaǵdaıǵa daıyn bolýymyz kerek. Adamdar jedel járdem jumysyna jáne aýrýhanalarda oryndardyń joqtyǵyna qatysty shaǵymdanýda. Mundaıǵa jol bermeý kerek. Árbir azamat sapaly medısınalyq qyzmetpen qamtylýy tıis. Bul oraıda epıdemıologııalyq ahýaly qalypty aýdandardyń medısına qyzmetkerleri qol ushyn sozǵany durys, - dep atap ótti aımaq basshysy.
Basqosý sońynda Berdibek Saparbaev jambyldyqtardy sanıtarlyq dárigerlerdiń usynystaryn ustanýǵa shaqyryp, úndeý joldady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Özbegistanda türkmen kinosynyň günleri geçirildi
Özbegistanda «Ýüpek ýolunyň merjen dänesi» atly XIII Daşkent halkara kinofilm festiwalynyň netijeleri jemlenildi.
Şu festiwalyň çäklerinde geçirilen «Dünýä kinofilmleriniň günlerinde» dünýäniň 10-dan gowrak ýurdunyň kinofilmleri görkezildi. Türkmenistanyň Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň Oguz Han adyndaky «Türkmenfilm» birleşiginiň kinofilmleri bu ýere gelen tomaşyçylarda uly täsir galdyrdy.
Daşkent kinofilm festiwaly 1968-nji ýyldan bäri geçirilip gelinýär.
Taýýarlan Swetlana Çirsowa


text:
Google Ассистент programmasynda iPhone ulanyjylaryny gyzyklandyrjak täze wezipe işe girizildi. Indi ulanyjylar iPhone telefonyny ýitiren ýagdaýlarynda sanly kömekçiniň hyzmatyndan peýdalanyp bilerler. Munuň üçin:«Окей, Google, найди мой iPhone» diýmek ýeterlikdir.
Bu sözlerden soň smartfona ses duýduryşyny etmek buýrugy ugradylýar. Bu bolsa telefony tapmak wezipesini ýeňilleşdirýär. Şeýle amaly ýerine ýetirmek üçin Google ýörite criticalAlertSetting atly funksiýany işläp taýýarlady we Apple kompaniýasynyň makullamasyny gazandy.


text:
Pavlodarda kórshi turatyn kámeletke tolmaǵan qyzdy tunshyqtyrmaq bolǵan Afrıkalyq azamatqa úkim shyǵaryldy. 25 jastaǵy er adam esi durys emes dep tanylyp, májbúrli emge psıhıkalyq naýqastar aýrýhanasyna jiberildi, dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portaly.
Pavlodar oblysynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, sheteldik azamat túngi ýaqytta úıge zańsyz kirip, kisi óltirýge oqtaldy dep aıyptaldy.
Sotta, sottalýshy 2020 jyly áleýmettik jelilerdiń kómegimen qazaqstandyqpen tanysyp, qysqa hat-habardan keıin súıiktisine kelgeni belgili boldy. Jastar úılenip, Pavlodar qalasynyń mańyndaǵy jeke úıge qonystandy. Sol úıdiń aýlasynda kámeletke tolmaǵan balasy bar erli-zaıyptylar ýaqytsha úıdi jalǵa aldy.
«Sot 2020 jyldyń 9 tamyzynda tańǵy saǵat 04:00 shamasynda sottalýshynyń kórshi úıge zańsyz kirip, kórshileriniń kámeletke tolmaǵan qyzyn tunshyqtyra bastaǵanyn anyqtady», dep habarlady sottyń baspasóz qyzmeti.
Qyzdy oıanǵan ákesi qutqaryp qaldy. Tergeý barysynda belgili bolǵandaı, shabýyl kezinde sheteldik ýaqytsha paroksızmaldy normanyń buzylý túrindegi psıhıkalyq aýytqýda bolǵan. Sotta prokýror sottalýshyny qylmystyq jaýapkershilikten bosatyp, májbúrlep emdeýge jiberýdi surady. Dál osyndaı pikirdi sotta onyń zańdy ókili bolǵan Ońtústik Afrıkalyq áıeli de bildirdi.
Jábirlenýshiniń ata-anasy psıhıkalyq aýrýhanadan shyqqannan keıin elden ketýin talap etti. Sot prokýrordyń usynysyn qoldap, Ońtústik Afrıka azamatyn májbúrlep emdeýge Pavlodar oblystyq psıhıkalyq densaýlyq ortalyǵynyń psıhıatrııalyq aýrýhanasyna jiberdi.
«Zań talaptaryna sáıkes, eger adam esi durys emes dep tanylsa, onda sot medıınalyq sharalardy qoldanýǵa mindetti. Sheshim zań kúshine engen joq», dep atap ótti sottyń baspasóz qyzmeti.
"Adyrna" ulttyq portaly


text:
Geçen ýyl ýurduň şahyrasy Gözel Şagulyýewa prezidentiň ak gülleri gowy görýändigi hakda poema ýazypdy. Öň habar berlişi ýaly, ol poema geçen ýyl ýurduň ähli gazetlerinde çap edilipdi. Gözel Şagulyýewanyň ak güller hakdaky poemasynda prezidentiň ädiginiň-de, atynyň-da akdygy hakda, onuň ak reňki gowy görýändigi hakda aýdylýardy.
Berdimuhamedowyň prezident bolan ilkinji ýyllarynda, meselem, 2007-nji, 2008-nji, 2009-njy ýyllarda onuň ak reňki gowy görýändigi hakda hiç hili gep-gürrüň ýokdy, 2010-njy ýylda welin, şeýle gürrüň birden ýüze çykdy duruberdi.
2010-njy ýylda, "Ylham" atly seýilgäh açylanda, Gözel Şagulyýewanyň ak güller hakdaky poemasy boýunça aýdymly tans ýerine ýetirilip, şol tansy ýetiren oglan-gyzlara ak köýnek, ak ädik, ak köwüş geýdirilipdi, ellerine bolsa ak güller berlipdi.
Indi prezidentiň oturýan ýerinde, onuň arkasyndaky diwara-da ak haly kakylýar.
Garaşsyzlyk baýramynda, şu ýylky çärelerde çykyş etmeli gyzlar üçin ak keteni köýnek tikdirmelidigi hakda eýýäm buýruk berildi. Ak keteniniň-de, ak halynyň-da bahasy beýleki reňkli halydyr ketenilerden has gymmat.
Edara-kärhanalaryň ýolbaşçylary öz edarasynyň-kärhanasynyň öňündäki meýdança ak gül ekmäge çalyşýar. Özem şol ak gülleri örän gymmat bahadan daşary ýurtlardan getirmeli bolýar.
Ak geýim
Türkmenistanyň prezidenti ak reňki gowy görse-de, türkmen halkynyň gadymdan gelýän däbine görä, türkmenler ak reňkli geýimi kän bir halamaýarlar. Türkmenler gyzyl reňki gowy görýär. Onuň gelin-gyzlaryna geýdirýän ketenileri-de, gelinleriniň başyna atýan kürtesi-de gyzyldyr. Hatda türkmenleriň ýasda başyna atynýan başatgyçlarynyň reňki-de, ýigitleriň geýýän donlary-da, biline oraýan guşaklarynyň reňki-de gyzyldyr. Türkmenleriň gelinleriniň gadymdan bäri oranýan düýpli gyňaçlary-da gyzyldyr.
"Ak zat alnyňa ýagşy" diýen nakyly döredenem bolsalar, türkmenler mal, maşyn alsa, oňa un sepýän-de bolsalar, ak reňki halamaýarlar. Sebäbi türkmeniň merhumy ak mata salnyp (ak biýzden tikilýän kepen) iň soňky ýoluna ugradylýar. Birem türkmenler dörän wagty adam tenini jym ak edýän pis keseliniň aklygyndan ürkýärler.
Döwürleriň üýtgemegi bilen däp-dessurlar hem üýtgeýär. Gadym döwürde türkmenler hiç wagt ak gyňaç dokamandyrlar. Türkmeniň gelinleri-de, garry aýallar-da gyzyl gyňaç oranyp gelipdir. Ýöne bir asyr gowrak Orsýetiň koloniýasynda bolmagy türkmen bazarlaryna Orsýetde öndürilen her hili reňkdäki ýaglykdyr gyňaçlaryň gelmegine sebäp boldy. Türkmen zenanlary türkmenleriň stanokda dokaýan gyňaçlaryny oranmagy goýup, ors ýaglyklaryny, gyňaçlaryny oranyp, daňynyp başladylar. Soňky döwürlerde şol gyňaçlaryň ak reňklisini (ýöne olaryň gyzyl-ýaşyl gülleri bar) çowluk gören garry eneleriň başyna daňyp başladylar. Bu däp bäş-on ýyllykda tapyldy. Şeýle hem soňky çykan däbe görä, durmuşa çykjak gyzyň maňlaýyna toý güni ak ýaglyk daňýarlar. Başga ýagdaýda türkmenler ak reňki ulanmaýar hem-de halamaýar.
Serdar Gulgeldiýew Aşgabatda ýaşaýan intelligensiýa wekiliniň edebi lakamy, synçy. Blogdaky pikirler awtoryň özüne degişli.


text:
Ýöne ýurt içinden gelýän habarlarda türkmen diliniň henizem ýeterlik derejede ulanylmaýandygy, hatda söwda-satyg bildirişleriniň hem diňe rus dilinde çap edilýän halatlarynyň bolýandygy aýdylýar.
Galyberse, döwlet derejesinde bolýan wakalar barada internetde çap edilýän habarlaryň hem ilki rus dilinde çykyp, soňra türkmençä terjime edilýändigi, ilatyň esli böleginiň rus telekanallarynyň gepleşiklerini diňlemäge ýykgyn edýändigi, türkmen dilinde çap edilýän gazet-žurnallaryň bolsa okyjysynyň köpelibermeýändigi hakynda maglumatlar bar.
Mundan başga, türkmen kanunlarynyň hem ilki rus dilinde taýýarlanyp, soň türkmençä terjime edilýändigi barada resmi bolmadyk maglumatlar bar.
Döwlet edara-kärhanalaryna, hatda daşary ýurtlardaky türkmen ilçihanalaryna jaň eden halatlarynda, özlerine orsça jogap berilýändigini aýdýan raýatlar hem bar.
Eýsem Türkmenistanda türkmen diliniň jemgyýetdäki orny nirede? Onuň ulanylyşynda, hakykatdan hem döwlet diline öwrülmeginde nähili bökdençlikler bar?
Azatlyk Radiosy nobatdaky “Tegelek stol” söhbetdeşligini şu meselä bagyşlamagy planlaşdyrýar. Bu barada pikirleriňiz, bellikleriňiz bolsa, bize iberip, ýazyp we telefon edip bilersiňiz.
Eger telefon arkaly söhbetdeşlige gatnaşmak isleseňiz, ýa bölek, aýratyn ýagdaýda pikiriňizi aýtmakçy bolsaňyz, telefon nomeriňizi hem iberip bilersiňiz. Hatlaryňyza, pikirleriňize garaşýarys.
Biziň bilen Skype arkaly hem habarlaşyp bilersiňiz. Biziň Skype salgymyz: azatlykradiosy


text:
22-nji aprelde Russiýanyň kanunçykaryjylary gürrüňi edilýän kanuny goldap çykyş etdiler. Bu kanun elektron hatlary ugradýan kompaniýalaryň, şol sanda “Google” ýaly daşary ýurt kompaniýalaryň döwlet aragatnaşyk organlarynda hasaba alynmagyny talap edýär.
Şeýle-de, bu kanuna laýyklykda gürrüňi edilýän kompaniýalar soňky alty aýyň dowamynda öz websaýtlaryndan ugradylan hatlaryň maglumatyny saklamaly bolarlar.
Şeýle-de, bu kanun sosial ulgamlaryndaky hususy websaýtlaryna ýa-da sahypalaryna girýänleriň sany 3 müň ýa-da ondan köp bolan bloggerlere öz familiýalaryny we email adreslerini resmilere mälim etmäge borçly edýär.


text:
Fransiýanyň häkimiýetleri Pariždäki heläkçilikli hüjümleriň yzýany polisiýanyň geçen gije tutuş ýurt boýunça 168 sany ýere reýd geçiredigini habar berdiler.
Içeri işler ministri Bernard Karnýew (Bernard Cazeneuve) 16-njy noýabrda eden çykyşynda 23 adamyň tussag edilendigini we 100-den gowrak adamyň öý tussaglygynyň astyna alnandygyny habar berdi.
Gözleg çäreleri 13-njy noýabrda Parižiň Sport stadionynda, konsert zalynda, restoranlarynda edilen hüjümleri amala aşyran toparyň agzalaryny we ýaranlaryny tapmak ugrunda geçirilýär. Hüjümde 132 adam wepat boldy.
Hüjümi amala aşyran wagtynda ölen ýedi hüjümçiden aglabasy bombaly guşaklaryny partlatdylar.
Prokurorlar hüjümçileriň ýene ikisiniň şahsyýetiniň anyklanandygyny, olaryň biriniň ozal terrorçylyk bilen baglylykda işe çekilendigini aýdýarlar.
Premýer-ministr Manuel Walls hüjümiň Siriýadan planlaşdyrylyp, guramalaşdyrylandygyny aýtdy.
Fransiýanyň uçarlary “Yslam döwleti” toparynyň Siriýadaky galasy bolan Rakka şäherine howadan hüjümleri amala aşyrdy.


text:
Halkara paralimpia komiteti (IPC) indiki aýda geçiriljek paralimpia ýaryşlaryna orsýetli sportsmenleriň gatnaşmagyna degişli kararyny 7-nji awgustda yglan etjekdigini aýtdy.
Komitet ýaýradan öz beýannamasynda özüniň orsýetli sportsmenleriň ýaryşlara gatnaşmagyny döwletiň goldamagyndaky doping meselesi sebäpli gadagan etjekdigi barada habar berýän media maglumatlary “açyk spekulýasiýa” diýip atlandyrdy.
Halkara paralimpia komiteti orsýetlileriň giň derejede dopinge baş goşýandygyny çak edýän McLaren diýlip atlandyrylýan hasabat babatynda jogap berjekdigini mälim etdi. Hasabatda 35 sany orsýetli paralimpia sportsmeniniň ady tutulýar.
Paralimpia oýunlary Rio de Janeiroda 7-18-nji sentýabr aralygynda geçiriler.


text:
Türkmenistanyň häkimiýetleri şu ýyl ýurtda ýene 3 million agajyň ekiljegini yglan etdiler.
20 ýyl çemesi wagtyň dowamynda ýylda millionlarça täze agajyň ekilýändigini resmi derejede hasabat berilýär. Esasan arça agaçlaryň aglaba böleginiň Aşgabatda we onuň töwereginde oturdylýandygy aýdylýar.
Resmi çäreleriň çäginde täze agaçlaryň ekilmegi bilen bilelikde onlarça ýyllap ösüp oturan ýaprakly agaçlar çapylýar.
Şol bir wagtda-da oturdylýan nahallaryň boý alman köplenç guraýandygyny ýerli synçylar gürrüň beýärler.
Azatlyk Radiosy bu barada aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýewden gürrüň bermegi sorady.


text:
Bıyl elimizde quny 1,23 trln teńge bolatyn 128 joba iske qosylady - Beıbit Atamqulov
NUR-SULTAN. QazAqparat – 2021 jyly óńirler jalpy somasy 1,23 trln teńge bolatyn 128 jobany iske qosýdy josparlap otyr. Bul týraly Úkimet otyrysynda Indýstrııalandyrý kartasy Jobalaryn talqylaý kezinde QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes óńdeý ónerkásibi óndirisiniń kólemin 2025 jylǵa qaraı 1,5 esege arttyrý mindeti qoıyldy. Naqty kólem ındeksi (NKI) jyl saıyn ortasha 4,2%-ǵa ósip, zattaı kóriniste 13,1-den 19,7 trln teńgege artady. Bıyl 8 aıdyń qorytyndysynda naqty kólem ındeksi 5,8%-dy qurady», - dedi B. Atamqulov.
Onyń aıtýynsha, farmatsevtıka ónerkásibi – 140,8%, mashına jasaý – 123,9% jáne qurylys materıaldary óndirisi 111,6% ósimdi kórsetti. Óndiris kólemin ulǵaıtý boıynsha qoıylǵan maqsatqa jetýde Indýstrııalandyrý kartasy jobalarynyń úlesi zor.
«2021 jyly óńirler jalpy somasy 1,23 trln teńge bolatyn 128 jobany iske qosýdy josparlap otyr. 12 myń jańa turaqty jumys orny ashylady. Jobalardyń eń kóbi Shymkent qalasynda – 17 joba, Qaraǵandy jáne Shyǵys Qazaqstan oblystarynda - 14 jobadan. 128 jobanyń 107-si óńdeý ónerkásibine, 15-i energetıka salasyna jáne 6 joba basqa da salalarǵa jatady. Óńdeý ónerkásibinde jalpy somasy 923,2 mlrd teńgege 107 jobany iske qosý josparlanǵan», - dedi mınıstr.
Osy oraıda jobalardyń eń kóp sany: tamaq ónerkásibi (89,7 mlrd teńge somasyna 39 joba), metallýrgııa (672,3 mlrd teńge somasyna 16 joba), mashına jasaý (79,6 mlrd teńge somasyna 15 joba) jáne qurylys ındýstrııasy (55,1 mlrd teńge somasyna 15 joba) salalarynda. Sonymen qatar, 670 mlrd teńgeden astam ınvestıtsııanyń negizgi úlesin metallýrgııa jobalary qamtamasyz etedi.
«Eldegi qurylys ındýstrııasynyń ósýi salaǵa baǵyttalǵan ınvestıtsııalardyń artýyna yqpal etti. Bul úrdis qurylys materıaldary baǵasynyń turaqtanýyna oń áser etedi. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarda (AEA) bıyl 27,7 mlrd teńgege 15 joba iske asyrylyp, 842 jumys orny ashylady. Bul aımaqtardy jobalarmen toltyrady», - dedi B. Atamqulov.
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- Azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrýdyń mańyzy zor — Asqar Mamın
- Qazaqstanda ıpotekalyq qaryz boıynsha kepilde turǵan úıdi óndirip alýǵa tyıym salynbaq
- Ulttyq joba: 2025 jylǵa deıin negizgi taýarlardy bırjada ótkizý úlesi 20% jetedi
- Asqar Mamın EO elshilerimen ekonomıkanyń ekologııalyq turaqty damý máselelerin talqylady
- Vıtse-premer Roman Sklıar jumys saparymen Seýlde júr
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Iordanyň beýleki tarapyndakylar iman edýär (40—42)
10 Isa şeýle diýdi: «Size hakykaty aýdýaryn, agyla gapydan däl-de, başga ýerden girýän adam ogry we talaňçydyr+.2 Agylyň gapysyndan girýän adam çopandyr+.3 Garawul oňa agylyň gapysyny açýandyr+, goýunlar hem çopanyň sesini eşidip, gulak asýandyr+. Çopan goýunlaryny atma-at çagyryp, agyldan çykarýar.4 Ol goýunlarynyň ählisini çykaryp, olaryň öňünden ýöreýär. Goýunlar hem onuň sesini tanap yzyna düşýär.5 Goýunlar nätanyş adamyň sesini tanaýan däldir. Şonuň üçin süri onuň yzyna düşmez, ondan gaçar».6 Isa olara şu mysaly gürrüň berdi, ýöne manysyna düşünmediler.7 Isa ýene-de şeýle diýdi: «Size hakykaty aýdýaryn, men goýunlar üçin gapydyryn+.8 Meniň adymdan ýalan sözläp gelýänleriň bary ogry hem talaňçydyr. Goýunlar olara gulak asýan däldir.9 Men gapydyryn. Men arkaly agyla girýän halas bolar. Ol girer-çykar, öri meýdany tapar+.10 Ogry goýunlary ogurlamak, soýmak we öldürmek üçin gelýär+. Men bolsa olara ýaşaýyş bermek, ebedi ýaşatmak üçin geldim.11 Men gowy çopandyryn+. Gowy çopan goýunlary üçin janyndan geçmäge taýyndyr+.12 Goýunlary bakmak üçin hakyna tutulan adam hakyky çopan däldir. Ol sürini pul üçin bakýar. Ol möjegiň gelýänini görüp, sürini taşlap gaçyp gidýär. Möjek sürä topulyp, goýunlary dyr-pytrak edýär.13 Hakyna tutulan adam goýunlaryň aladasyny etmeýär.14 Men gowy çopandyryn. Men goýunlarymy tanaýaryn, olar hem meni tanaýarlar+.15 Atamyň meni tanaýşy ýaly, men hem Atamy tanaýaryn+. Men goýunlarym üçin janymy bermäge taýyn+.16 Meniň şu agyldaky goýunlarymdan başga goýunlarym hem bar+. Men olary hem getirmeli. Olar sesimi eşidip, maňa gulak asarlar. Şonda bir süri, bir çopan bolar+.17 Atam meni söýýär+, sebäbi men janymy gurban edýärin+, soňra janymy gaýtaryp alaryn.18 Hiç bir adam janymy alyp bilmeýär, men ony öz islegim bilen gurban edýärin. Janymy gurban etmäge-de, yzyna almaga-da hakym bar+. Muny Atam tabşyrdy».19 Isanyň aýdanlary sebäpli ýehudylaryň arasynda ýene-de agzalalyk döredi+.20 Olaryň köpüsi: «Ol jynly, akylyndan azaşypdyr. Ony näme üçin diňleýäňiz?» diýýärdiler.21 Beýlekiler bolsa: «Eşidenlerimiz jynly adamyň aýtjak sözleri däl. Jyn kör adamyň gözüni açyp bilermi?» diýdiler.22 Şol wagt gyş paslydy. Iýerusalimde Dikeldiş baýramy* geçirilýärdi.23 Isa ybadathananyň Süleýmanyň sütünleri diýilýän ýerinde durdy+.24 Ýehudylar Isanyň daşyna üýşüp: «Bizi haçana çenli kösäp ýörjek? Mesih bolsaň, açyk aýt» diýdiler.25 Isa olara: «Men size aýdypdym, ýöne ynanmadyňyz. Men hakda Atamyň adyndan edýän işlerim şaýatlyk edýär+.26 Ýöne maňa ynanmadyňyz, sebäbi siz meniň goýunlarym däl+.27 Goýunlarym sesimi eşidip, maňa gulak asýar, men olary tanaýaryn, olar hem meniň yzyma düşýär+.28 Men olara ebedi ýaşaýyş bererin+. Olary hiç kim elimden kakyp alyp bilmez, hiç kim ýok edip bilmez+.29 Atamyň beren goýunlary ähli zatdan gymmatlydyr, hiç kim olary Atamyň elinden alyp bilmez+.30 Atam ikimiz agzybir»+ diýdi.31 Ýehudylar Isany ýene-de daşlajak boldular.32 Isa olara: «Men Atamyň buýrugy bilen size köp ýagşy işleri etdim. Olaryň haýsysy üçin meni daşlajak bolýarsyňyz?» diýdi.33 Ýehudylar: «Seniň eden ýagşylygyň üçin däl, Hudaýa dil ýetirýäniň üçin daşlajak bolýarys+. Sen ynsan bolsaň-da, özüňi Hudaýa deňeýäň» diýip jogap berdiler.34 Isa olara şeýle diýdi: «Töwratda* Hudaý: „Siz taňrylar“+ diýmeýärmi näme?35 Hudaý ýazgarýan adamlaryna „taňrylar“+ diýýär (ýazylan zatlary hiç kim üýtgedip bilmez).36 Siz maňa, Atanyň mukaddes eden we dünýä iberen adamyna „Men Hudaýyň Ogly“ diýeni üçin „Hudaýa dil ýetirdi“ diýýärsiňiz+.37 Men Atamyň işlerini etmeýän bolsam, onda maňa iman etmäň.38 Eger edýän bolsam, aýdýanlaryma ynanmasaňyz-da, edýän işlerime ynanyň+. Şonda siz Atamyň meniň bilendigini, meniň hem Atam bilendigimi bilersiňiz»+.39 Olar Isany ýene-de tussag etjek boldular, ýöne Isa olaryň elinden gaçyp gutuldy.40 Isa ýene-de Iordandan geçip, Ýahýanyň adamlary başda suwa çümdüren ýerine gidip+, şol ýerde boldy.41 Onuň ýanyna köp adamlar gelip, biri-birine: «Ýahýa bir gudrat hem görkezmedi, ýöne şu adam hakda aýdanlary dogry eken»+ diýýärdi.42 Olaryň köpüsi Isa iman etdiler.


text:
Daň bilen sagat 05:00. Anna taksistiň turýan wagty. Turar-da, ilki bilen “atyny” görer, soňam namaza turan atasyny. Maşynyň ýagyna suwuna sereder-de, otlar. Gyzýança-da, birki sany kökäni çaýa basyp iýer-de, “ Hudaý jan! Şu gün bir ugruna edeweri!” diýip, ýola çykar.
Köneje “Žigulisinde” oba bilen etrap arasynda gatnaýardy. Ol obanyň merkezi köçesiniň ugrundaky duralganyň deňine gelip durdy. Gündelik irräk ýola çykyp, işe gatnaýan oglanlaryň biri gelip mündi:
−Salawmaleýkim Anna!
−Waleýkim inim! Raýonamy?
−Howwa, ugrajakmy?
−Dolsam, gitjek.
Ýoluň ugrundaky duranlaram alyp, etraba bardy. Bazaryň ýany taksi duralgady. ”Täze durmuş” bilen “Hasyl” obalaryna gidýän taksiler şu ýerde durýardylar. Sebäbi bu obalar etraba gelýän uly ýoluň ýakasynda ýanaşyk oturýardylar. Anna-da getiren adamlaryny duralgada düşürmäge durdy. Olaryňam berýän pullary ownuk bolsa ne ýagşy, içinde biri täze çykan “50”ligi uzadanda, Annanyň işi gaýtdy.
− Anna, şuny böläýmeseň, başga ownuk pul ýok.
Annanyň sepi açyldy:
−Inim, hol dükana bar-da, böldüräýsene. Mende-de üýtgeşik zat ýok.
Müşderi aýlanyp-dolanyp, ownuk pul tapman geldi:
−Anna, daň bilen dükanlaryň bary ýapyk. Ýene bir duşsaň bererin-dä. Gaçyp gitjek ýerim ýok.
−Indiki gezekde berseňem bolar-la.
Keýpi gaçan Anna üýşüp duran kireýkeşleriň ýanlaryna baryp, saglyk-amanlyk soraşan soň, nobat bellemek üçin:
−Soňy kim?− diýip sorady. Aňyrrakda maşynynyň aýnasyny süpürip duran ýaş ýigdekçe gygyrdy:
−Men,men. Iň soňy men geldim.
Nobaty ýetýänçä, gün guşluk boldy. Sebäbi ir bilen oba gitjek bolýan ýok. Her kim yzyna bazarlyk işini bitirip gaýdýar. Onýança-da, oba arasyna gatnaýan täzäje “PAZ” awtobuslarynyň biri duralga geldi. Ony görüp, öňem gyssanyp duran Annanyň jany ýandy:
−Wah! Öň gül ýaly günümiz bardy. Ýöne şu soňky gelen “PAZ”-ikler hemme zadyň işini gördüler. Awtobuslar-a, köne puldan iki müň manat, kiçi maşynlaram üç müň manat. Galyň görgüli mundan öň garagy akan ýaly kiçi maşynda gatnap ýörendir welin, awtobus geleni bäri müň manadynam tygşytlap, taksa münmedik bolýar. Onsoň, nätjek, awtobusyň agzyndan galanyny çöpläp ýörmeli bolduk.
Ol öňündäki duran maşynlary sanap gördi:
−Baý-ba! Gezegim ýetýänçä günorta boljak. Bärde irikgä bolup durandan bir tarapyňa gatnanyňam gowudyr. Bu wagt obadan bärik gaýtjak kändir. Gidişinem ýol ugurda birki adam gabat gelmezmikä? – diýen umyt bilen oba tarap ýola düşdi. Bazaryň deňesinden geçiberende ätiýaç şaýlar dükanyndan çykan obadaşy Gurban oňa elini galdyrdy. Ol esli wagtdan bäri täze alan maşyny bilen Aşgabada gatnaýardy.
−Gurban, hany bedew? Pyýada görünýäňle?
−Düýn gelýärkäm, Garahanyň deňinde ahmal galypdyryn-da. Bir tekerim çukura düşüp, amortizatoryny döküpdir. Şony çalşyp, täzesini goýaýmasak.
−Nähili, bu günler kireý ýagşymy?
−Hudaýa şükür. Ýaltanmasaň günde bir gezek gidip-gelip bolýar. Aý, Aşgabadyň içem erbet däl welin, maşyn gaty köp. Onsoň uzagara gatnanymy gowy görýän.
Anna uly ýoluň ugrunda biriniň el galdyryp duranyny görüp, tizligini artdyrdy. Emma yzyndan gelýän akja “Awalon” Annany duran ýaly edip gapdalyndan geçdi-de, onuň peýläp gelýän “awuny” kakdy. Gahary gelen Annanyň agzyndan ýalyn çykdy:
−Bäh, adamlaram pul diýip öljeg-ow. Agzyňdakyny kakyp aljak bolup durlar-aý. Şony alman geçeniň bilen aç gatap galarsyň-ow.
Ony synlap oturan Gurban hezil edip güldi:
−Münýäniň şu maşyn bolsa, entek köp zatdan galarsyň Annam. Uly il könesini çalşyp, täzeläp ýörler. Bu ýerde müň manatdan çöpläp ýörenden bu maşynyňy sat-da, “Kemri” ýa-da “Awalon” alsana-how. Şu wagt dagy Mara barsaň, garaşybam berýärler. Şolardan birini al-da, gel biziň ýanymyza. Nobata durmaly däl, alanyň özüňki. Günde bir gezejik gidip-gelibilseň, bärde işläniň üç essesini gazanyp bolýar.
Gurbanyň bu gürrüňlerine Annanyň işdäsi oýandy:
−Dogrudanam, gözümi ýumup täzeläýin-le şuny. Soňunam Hudaý ýetir-dä.
Aradan kän wagt geçmänkä, Anna kireýkeş Aşgabada gidilýän duralgada ýaşyl reňkli “Awalonyň” aýnasyny süpürip durdy.
Taksi durmuşy
Daň bilen sagat 05:00. Anna taksistiň turýan wagty. Turar-da, ilki bilen “atyny” görer, soňam namaza turan atasyny. Maşynyň ýagyna suwuna sereder-de, otlar. Gyzýança-da, birki sany kökäni çaýa basyp iýer-de, “ Hudaý jan! Şu gün bir ugruna edeweri!” diýip, ýola çykar.


text:
F. Attar “Weliler hakda rowaýat”
Aýratyn bir gorag perdesi astynda saklanylan, yhlas örtüginiň aňyrsynda gizlenen, yşk we wysala gowuşmak islegi bilen tutaşan, Allaha ýakyn bolmaga we onuň yşkynda ýanyp-köýmäge islegli bolan, Merýem Safyýýanyň ýoluny dowam etdiren, erenler tarapyndan sylanýan Rabyýa Adewiýýe bir gezek şeýle diýipdir:
— Biri garşyma çykyp, menden: «Näme üçin erkekleriň hatarynda olar bilen deň zikir etdiň?» diýip sorasa, oňa: «Pygamber alaýhyssalamyň: «Allah siziň daş keşbiňize bakmaz» diýen bir sözi bar diýerin».
Rabyýanyň dünýä inen gijesi olaryň öýlerinde ony dolar ýaly bir bölek biz, göbegine çalar ýaly bir damja ýag we öýi ýagtyldar ýaly çyra tapylmandyr. Bu maşgalanyň ondan öňem üç gyzy bardy. Şonuň üçin hem oňa Rabyýa adyny beripdiler. Bu söz «dördünji» diýmegi aňladýardy.
Ýap-ýaňy ýeňlän ene ärine ýüzlenip:
— Pylan goňşymyzyňka baryp, çyra: guýar ýaly ýag dilesene — diýip haýyş edipdir. Ýöne Rabyýanyň kakasy ýaradylanlaryň hiç birinden zat dilemejekdigini aýdyp, öň ant içen ekeni. Muňa garamazdan, ol aýalynyň göwnüni ýykmajak bolup, goňşularynyň öýüne çenli gidip gelipdir-de:
— Goňşular ýatypdyr — diýipdir.
Bu ýagdaý Rabyýanyň kakasyna agyr degipdir. Ol şol gije düýşünde hezreti Pygamber alaýhyssalamy görüpdir. Hezreti Pygamber oňa garap:
— Gynanma! Şu gün dünýä inen gyzyň şeýle bir hanym bolar, ýetmiş müň kişi ondan şepagat etmegini dilär — diýipdir. Soňra sözüni dowam edipdir:
— Bursanyň emiri Isa Radanyň ýanyna bar we meniň oňa: «Sen her gije maňa ýüz gezek, juma gijesi bolsa dört ýüz gezek salawat getirýärsiň. Geçen şenbe gijesinde maňa salawat aýtmagy unutdyň. Şonuň günäsini ýuwmak üçin şu habary saňa ýetirene dört ýüz altyn ber» diýmegi tabşyrandygymy habar ber» — diýipdir.
Rabyýanyň kakasy ukudan oýanyp, ir bilen Pygamber alaýhyssalamyň düýşünde aýdan sözlerini kagyza ýazyp, ony alypdyr-da, Isa Radanyň öýüniň öňüne baryp, şol ýazgyny emire gowşurmagyny haýyş edipdir.
Isa Radan ýazgynyň mazmuny bilen tanyş bolanyndan soň, hezreti Pygamber alaýhyssalamyň özüni ýatlanyna şükür edip, munuň şanyna on müň dirhemi sadaka paýlamagy, Rabyýanyň kakasyna bolsa dört ýüz altyn pul bermegi emr edipdir. Soňra bolsa özi onuň ýanyna çykyp: «Men seniň içeri girmegiňi näler islärdim. Emma muny göwnüme jaý görmedim. Çünki sen hezreti Pygamber alaýhyssalamyň habaryny maňa ýetirmek mertebesine — bu artykmaçlyga eýesiň. Şol sebäpli özüm öňüňden çykmagy, aýagyň tozuny sakalyma sürmegi makul bildim. Indiden beýläk bir zada mätäçlik çeken mahalyň maňa ýüz tutsaň, saňa kömek etjegime Allatagaladan ant içýärin» diýipdir.
Rabyýanyň kakasy emiriň beren altynlaryny gerek-ýarak zatlaryna harçlapdyr.
Rabyýa ese-boýa galanda, kakasydyr ejesi aradan çykypdyr. Şol döwürde-de Basrada aýylganç bir açlyk bolupdyr. Bu apat zerarly Rabyýanyň aýal doganlarynyň hersi bir ýere düşüpdir. Onuň özüni bolsa ejizliginden peýdalanan bir zalym kişi sähelçe pula satyp goýberipdir.
Rabyýany satyn alan kişi oňa kyn, agyr işleri buýrupdyr. Naçar gyz bir gezek ýol bilen gelýärkä, özüne gyýa göz bilen bakan bir keseki kişiden gaçyp barşyna ýykylyp, elini döwdüripdir we mynajat etmäge başlapdyr:
— Allajan! Ýeke-ýalňyzam, enem-de ýok, atam-da ýok. Ýesir düşdüm, elim döwüldi. Ýöne bu zatlar piňime-de däl. Maňa diňe Seniň razylygyň gerek. Menden razydygyňy ýa-da razy däldigiňi bilip biläýsedim!
Şol wagt gaýypdan bir owaz gelipdir:
— Gam çekme! Geljekde sen şeýle bir mertebä eýe bolarsyň welin, asmandaky perişdeler seni tanaýandygyny aýdyp öwünerler, ýanyňda bolmaga çalyşarlar.
Şol günden soň Rabyýa mydama agzy bekli gezmäge, gijelerini namaz okap geçirmäge başlapdyr.
Rabyýanyň hojaýyny bir gije ukudan oýananda, gulagyna bir ses eşidilipdir. Ol sesiň Rabyýa degişlidigini bilipdir. Gyz mynajat edýär ekeni:
— Allajan! Seniň permanyňa uýmagyň köňlümiň arzuwydygyny bilýärsiň. Huzuryňda hyzmat emek bolsa gözümiň nurudyr. Eger elimde bolsady, onda her bir pursatymy Saňa hyzmat edip geçirerdim, dynç almazdan, Saňa tagatda bolardym. Emma Sen meni bir bendäňiň emrine berdiň. Şol sebäpli hem Saňa isleýşimçe hyzmat edip bilemok!
Hojaýyny görse, Rabyýanyň başujynda bir çyra asylgymyş. Özem hiç bir zada bagly bolmasa-da, howada butnaman durmuş. Otagyň içi bolsa nurdan dolumyş. Bu keramaty gören hojaýyn öz-özüne: «Mundan beýläk ony gul ornunda tutup bolmaz» diýipdir.
Ertesi Rabyýa ýüzlenip:
— Seni azat etdim. Isleseň bu ýerde gal — barymyz hyzmatyňda bolaly. Bolmasa-da, islän ýeriňe gidip bilersiň — diýipdir.
Şonda Rabyýa rugsat sorap, ol öýi terk edipdir we özüni ybadata bagyş edipdir. Aýdyşlaryna görä, ol gije-gündiziň dowamynda müň rekat namaz okaýar eken. Käte bolsa gidip, Hasan Basrynyň wagyzlaryny diňläpdir.
— Allajan! Seniň permanyňa uýmagyň köňlümiň arzuwydygyny bilýärsiň. Huzuryňda hyzmat emek bolsa gözümiň nurudyr.


text:
Dünýä meşhur genileriň biri çagalygynda örän bezzat bolupdyr. Bir günem kakasy oňa içi çüýli torba bilen bir bölek tagta getirip beripdir. «Haçanda dostlaryň bilen sözüň azaşsa, bu tagtanyň ýüzüne torbadaky çüýden birini al-da, tagta kak!» diýipdir.
Oglanjyk heniz ilkinji günden tagtanyň ýüzüne otuz çüý dagy kakypdyr. Ol gün geçdigiçe özüne erk edip, böwrüni diňläp ugrapdyr we gün-günden has az çüý kakmaga başlapdyr. Soňabaka tagta hiç zat kakmandyr. Muny baryp kakasyna aýdypdyr. Kakasy ogluny diňländen soň, çüýli tagtasyny eline berip: «Şu günden başlap, dostlaryň bilen dawalaşman geçiren her günüň üçin tagtanyň ýüzünden bir çüý sogur!» diýipdir.
Günler kerwen gurap geçiberipdir. Ahyry bir gün tagtanyň ýüzünden bütin çüýler aýrylypdyr. Kakasy şonda ogluna şeýle diýipdir: «Berekella, oglum! Gör, nähili akyllanypsyň! Emma oglum, şu tagtanyň ýüzündäki yzlara üns bilen seret. Ol indi öňküsi ýaly tekiz däl, deşik-deşik. Haçanda dostlaryň sözleri azaşsa, biri-birine ýaramaz sözler aýdýarlar. Her bir aýdylan agyr sözem adamyň ýüreginde edil şu tagtadaky ýaly yz goýýar. Sen dostuňy bagyşlap bilersiň. Emma onuň kalbyndaky ýaranyň yzy hemişelik galar. Dost diýeniň edil altyn-kümüş ýalydyr. Ol seni diňlär, saňa güýç berer, şatlygyňy paýlaşar, kyn güne düşeniňde, saňa ýardam eder, hemişe syrdaşyň bolar!»


text:
Habarlar
SAGLYK 18.10.2021 12:01
BSGG immuniteti gowşak adamlara üçünji COVID-19 sanjymyny almagy maslahat berýär
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 09.10.2021 13:46
Türkmenistanyň Prezidenti ýurtda COVID-19-yň ýaýramazlygy üçin görülýän çäreleri aýtdy
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 09.10.2021 01:15
Türkmenistanda ilatyň 70 göterimden gowragyna koronawirusa garşy sanjym edildi
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 02.10.2021 16:41
Türkmenistan dünýädäki ýagdaýlara üns bilen gözegçilik edýär we ýagdaýa görä hereket eder
SAGLYK 02.10.2021 16:19
Rus waksinalary Türkmenistana pandemiýa garşy üstünlikli göreşmäge kömek edýär
SAGLYK 02.10.2021 15:36
Türkmenistanda koronawirusa garşy sanjym alanlaryň elektron reýestri döredilýär
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 25.09.2021 08:33
BTS K-Pop topary BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlisinde çykyş etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 22.09.2021 09:27
Berdimuhamedow: Dünýä jemgyýetçiligi pandemiýa bilen bagly meseleleri syýasatlaşdyrmakdan saklanmaly
SAGLYK 01.09.2021 12:51
Türkmenistan koronawirus meselesiniň syýasylaşdyrylmagyny ýol berilmesiz hasaplaýar
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 29.08.2021 02:34
Daniýa 10-njy sentýabrdan koronawirus sebäpli girizilen çäklendirmeleri ýatyrar
MEDENIÝET WE JEMGYÝET 25.08.2021 23:10
Türkmenistanda Keselleriň ýaýramagyna garşy göreşýän adatdan daşary toparyň işiniň netijelerine garaldy
HADYSALAR 25.08.2021 19:59
Hytaýda bir aýyň dowamynda ilkinji gezek ýurduň içinde ýekeje-de koronawirus hadysasy hasaba alynmady
SAGLYK 20.08.2021 16:52
Gyrgyzystan Gazagystandan soň QazVac sanjymyny hasaba alan ilkinji ýurt boldy
SAGLYK 15.08.2021 09:30
BSGG COVID-19 barlagy üçin Türkmenistana täze barlaghana enjamlaryny getirdi
SYÝAHATÇYLYK 12.08.2021 22:53
Täze Zelandiýa COVID-19-a garşy ilat sanjymy tamamlanandan soň serhetlerini açar
SAGLYK 10.08.2021 08:10
Halkara düzümleri COVID-19 sanjymlaryny elýeterli etmek üçin tagallalaryny birleşdirýär
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 02.08.2021 20:43
BMG Türkmenistanyň başlangyjy bilen öňe sürlen ýene bir Kararnamany kabul etdi
SYÝASAT WE YKDYSADYÝET 27.07.2021 08:36
Türkmenistan Bütindünýä bankyndan 20 mln dollar möçberde karz serişdesini alar
SAGLYK 18.07.2021 08:25


text:
Qazaqstan – ıadrolyq qarýsyzdaný uranyn birinshi bolyp is júzinde oryndaǵan el – Norvegııanyń eks-premer-mınıstri
NUR-SULTAN. QazAqparat – Norvegııanyń burynǵy premer-mınıstri jáne Hrıstıan-demokratııalyq partııasynyń jetekshisi Kell Magne Bondevık Qazaqstannyń ıadrolyq qaýrsyzdaný qozǵalysyndaǵy orny týraly pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Eýropaǵa tanymal saıasatkerdiń bul pikiri Norvegııanyń «Vårt Land» (Bizdiń jer) gazetinde jarııalandy.
«Qazaqstan Eýropa qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyn basqarǵan tusta ıadrolyq qarýsyzdaný men konfessııaaralyq dıalogty damytý máselelerin kún tártibine shyǵardy. Qazaqstan – ıadrolyq qarýsyzdaný uranyn is júzinde sátti iske asyrǵan alǵashqy el edi. Táýelsizdik alǵannan soń Keńes dáýirindegi barlyq ıadrolyq qarýdy óz aýmaǵynan shyǵardy. Keıinirek Qazaqstan álemdi ıadrolyq qarýdan tazartý isinde halyqaralyq deńgeıde belsendilik tanytty», - dep jazady ol maqalasynda.
Sondaı-aq, ol Qazqastannyń dinıder arasyndaǵy dıalogty damytý baǵytyndaǵy talpynystaryn oǵary baǵalap, bul bastamalary alǵa basý úshin el ishinde adam quqyqtaryna basymdyq berile túsýi kerek degen oı aıtady.
«Qazaqstan ult pen dinge qatysty qaıshylyqtardy retteý isine de tájirıbe jınaqtap úlgerdi. El konfessııaaralyq dıalog boıynsha jumysqa belsendi qatysady. Ár túrli dinderdiń úılesim tabýy úshin dinı bostandyq pen adamnyń basqa da negizgi quqyqtaryn qurmetteý qajet. Bul baǵytta da Qazaqstan aldyna úlken maqsat qoıyp otyr», - deıdi Kell Magne Bondevık.


text:
Qazaqstandyq sportshy baıdarka men kanoede esýden AQSh chempıony atandy
OKLAHOMA-SITI. QazAqparat – 21-24 tamyz aralyǵynda Oklahoma-Sıtı qalasynda álemniń jetekshi sportshylary qatysqan baıdarka men kanoede esý boıynsha AQSh-tyń ashyq chempıonaty ótti. Tarıhta birinshi ret mundaı jarysqa qazaqstandyq baıdarka men kanoede esý mektebiniń ókili Ánýar Akchýrın qatysty. Ol amerıkandyq Gevın Rosspen birge ekilik-kanoede 200 metr qashyqtyqty esip, jeńiske jetti. Bul týraly QazAqparattyń tilshisi habarlaıdy.
Barlyǵy jarystar qorytyndysy boıynsha qazaqstandyq sportshy bir altyn men tórt kúmis medal enshiledi. Eki kúmis medaldi kanoe-ekilikte 1 000 metr qashyqtyqqa esý boıynsha jáne kanoe-tórttikte 500 metr qashyqtyqty AQSh sportshylarymen («Washington Canoe Club») esip ótkeni úshin aldy. Kúmis medaldi 200 metr qashyqtyqty esip ósý boıynsha jeke jarys kezinde, «altyndy» 200 metrlik kanoe-ekilikte, taǵy bir kúmisti «Washington Canoe Club» sportshylarymen birge kanoe-tórttikte 500 metr qashyqtyqqa esýden oljalady.
21 jastaǵy Ánýar Akchýrın – Almaty qalasynyń turǵyny. Baıdarka men kanoede esý sektsııasyna 10 jasynda Nur-Sultan qalasyndaǵy №4 olımpıadalyq rezervtegi mamandandyrylǵan balalar men jasóspirimder mektebine («Tolqyn» sport kesheni) barǵan. Halyqaralyq sanattaǵy sport sheberi. 2018 jyly astanadaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebin támamdaǵan.
200, 500 jáne 1 000 metrge esýden Qazaqstandyq jáne halyqaralyq jarystardyń birneshe dúrkin chempıony. Ánýardyń toptamasynda 2016 jylǵy Ózbekstanda ótken Azııa kýbogy, 2018 jyly Slovakııada ótken Halyqaralyq regatadaǵy jeńis, 2018 jyly Bolgarııada ótken jastar arasyndaǵy álem chempıonatynda 200 metr qashyqtyqqa esýden alǵan kúmis bar. Ol – 2018 jyly Ózbekstannyń Samarqand qalasynda ótken Azııa chempıonatynyń 500, 200 metrge esýden eki dúrkin chempıony.
Qazirgi kezde Ánýar mechanical engineer mamandyǵy boıynsha Florida Institute of Technology-diń 4-kýrs stýdenti.
COVID-19 pandemııasy jaǵdaıynda otandasymyz AQSh chempıonatynda joǵary nátıje kórsetý maqsatymen jarystarǵa óz betinshe jattyǵýda.


text:
Karzaýyň sözçüsi Wahid Omar Karzaýyň hökümetiniň habar serişdelerinde peýda bolan sözleri görüp, aňk bolandygyny aýtdy.
Karzaý Talybana goşulmak baradaky sözleri şenbe güni, deputatlar bilen duşuşanda aýtdy diýilýär. Bu sözler habar serişdelerinde giňden habar berildi we Ak Tamyň Karzaý öz problemalarynda Birleşen Ştatlary günälemegi bes etmese, onuň Waşingtona planlaşdyrylan saparynyň ýatyrljakdygyny aýtmagyna getirdi.
Dürli-dürli owgan deputatlarynyň üçüsi AP habar gullugyna Karzaýyň Birleşen Ştatlar basyşy dowam etse, Talybana goşularyn diýip iki gezek haýbat atanyny aýtdy.


text:
Karzaý sişenbe güni Waşingtonda ýerleşýän Walter Reed atly harby keselhana baryp, şol ýerde Owganystanda dowam edýän çaknyşyklarda ýaralanan amerikaly esgerler bilen duşuşdy.
Karzaý bitiren işleri üçin şol esgerlere öz minnetdarlygyny bildirdi.
“Bu biziň bilelikde aşmaly kyn ýolumyzyň bardygynyň hem-de Owganystanyň we ABŞ-nyň howpsuzlygy üçin biziň ýaş gyzlarymyzyň we oglanlarymyzyň pidakärçilikden gaça durmaýanlygynyň ýene bir subutnamasydyr” diýip, Karzaý eden çykyşynda aýtdy.
Döwlet sekretary Hillary Klinton we goranmak ministri Robert Geýts sişenbe güni ýokary derejeli owgan ýolbaşçylary bilen geçiren duşuşyklarynda Waşingtonuň Owganystany terk etmejekdigini aýtdylar.


text:
Ukrainanyň iň abraýly ýokary okuw jaýlarynyň biri hasaplanýan we türkmenistanly ýaşlar tarapyndan hem ýykgyn edilýän Aleksandr Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersitetinde parahorlyk faktlarynyň bardygy barada ukrain media serişdelerinde habar berilýär.
“Narodna Prawda” neşiriniň 4-nji martda beren maglumatyna görä, bu barada agzalýan uniwersitetde okaýan studentler gürrüň berip, hat-da olar “alynýan paranyň möçberiniň we görnüşiniň” hem üstüni açdylar.
“Ikilik bahany düzetmek üçin 200 griwen ýeterlik bolýar. Moduly, ýagny ekzameni üstünlikli tabşyrmak üçin bolsa, 1000 griwen gerek bolýar. Şeýle-de, anyk harytlar hem talap edilýär. Olaryň arasynda elit alkogollar we ekzotik miweler bar. Studentler Bogomoles adyndaky uniwersitetde korrupsiýanyň gülläp ösýändigini aýdýarlar” diýip, agzalýan neşir ýazýar.
Azatlyk Radiosynyň ýokarda öňe sürülýän ýagdaýlar dogrusynda, Kiýewiň Aleksandr Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersiteti bilen habarlaşyp, kommentariý almak synanyşyklary başa barmady.
Geçen aý agzalýan ýokary okuw jaýynda okan 19 ýaşly türkmen studenti Mukaddas Nasyrlaýewanyň ýitirim bolup, soňra-da öz janyna kast edendigi mälim bolanda, Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersitetiniň ady metbugat habarlarynda peýda bolupdy.
Ukrain prokuraturasy türkmenistanly gyzyň 30-njy ýanwarda Kiýewde “Dnepr” metro stansiýasyndan çykyp, ol ýerden Paton köprüsine çenli pyýada ýöräp, köprüden derýa böküp öz janyna kast edendigini tassyklady.
19-njy fewralda Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Ukrainadaky türkmen diasporasynyň ýolbaşçysy aklawçy Rowşanbek Rozmetowyň maglumatyna görä, Mukaddas Ukrainada galmagy üçin rugsadyň uzadylmagyna zerur dokumenti okan ýokary okuw jaýynda alyp bilmänsoň öz janyna kast edipdir.
Öz gezeginde agzalýan uniwersitet hem 19-njy fewralda ýörite beýanat ýaýradyp, Nasyrlaýewanyň hadysadan öň okuwdan çykarylandygyny, onuň wizasynyň möhletiniň dekabr aýynyň 17-ne tamamlanandygyny, soňra oňa üç gezek – iň soňkusy 30-njy ýanwarda – duýduryş berlendigini we şondan soň okuwdan çykarylandygyny mälim etdi.
Şeýle-de, beýanatda türkmen diplomatlarynyň Nasyrlaýewanyň wizasynyň möhletini uzaltmak we ýaşaýyş rugsatnamasyny tassyklamak meselesi boýunça kömek etmegi sorap, Ukrainanyň Aleksandr Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersitetine resmi taýdan ýüz tutmandygy hem bellenilýär.
16-njy fewralda Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan Türkmenistanyň Ukrainadaky ilçihanasynyň konsuly Rejebow özleriniň Nasyrlaýewanyň işi boýunça ukrain häkimiýetleri bilen hyzmatdaşlyk edýändigini, şeýle-de, ilçihananyň studentiň Kiýewdäki hossarlaryna her dürli kömegi berip biljekdigini aýdypdy.
Kiýewiň prokuraturasy Mukaddas Nasyrlaýewanyň işini “adamy öz janyna kast etmäge itermek” maddasynyň esasynda derňeýär. 19-njy fewralda Kiýewiň A.A.Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersiteti türkmenistanly student Mukaddas Nasyrlaýewany öz janyna kast etmek ýagdaýyna ýetirmekde güman edilýän dekanyň orunbasary Tatýana Timohinany işden çetleşdirdi.
20-nji fewralda bolsa, “Ukrainski Nowini” neşiri Ukrainanyň Saglygy saklaýyş ministrliginiň çykaran karary esasynda agzalýan ÝOJ-yň rektory Ýekaterina Amosowanyň wezipesinden wagtlaýyn – iki hepdelik – çetleşdirilendigini habar berdi. Amosowanyň işden çetleşdirilmegine, diş lukmanlary, ýagny stamotologlar üçin niýetlenen “Krok” diýlip atlandyrylýan lisenziýa ekzamenleriniň ýurduň ähli ýokary okuw jaýlarynda geçirilip, diňe Bogomoles adyndaky döwlet medisina uniwersitetinde geçirilmezliginiň sebäp bolandygy mälim edilipdi.
Ukrainanyň paýtagty Kiýewde halas ediş gullugynyň işgärleri ýitirim bolan türkmenistanly studentiň jesedini gözlemek işlerini geçirseler-de, häzire çenli onuň jesedi tapylmady. Häzirlikçe Nasyrlaýewanyň ölümi bilen baglanyşykly alnyp barylýan derňew işi barada hem ukrain media serişdelerinde haýsydyr bir maglumat göze ilmeýär.


text:
Berlinde Kristmas bazaryna edilen hüjümde güman edilýän esasy şübheliniň 23-nji dekabrda çap edilen wideoda «Yslam döwleti» toparyna ygrarlylyk kasamyny etmegi ABŞ-nyň saýlanan prezidenti Donald Trampyň berk gaýtawulyna sebäp boldy.
YD-nyň Amak habar gullugy tarapyndan çap edilen wideoda, häkimiýetleriň aýtmaklaryna görä, polisiýa tarapyndan Italiýada atylyp öldürilen Anis Amiri görkezilýär.
Ol 19-njy dekabrda Berlin bazarynda, Günbataryň howa zarbalarynda öldürilen musulmanlaryň aryny almak üçin, ýük maşyny bilen 12 adamy öldürmekde güman edilýär.
Ähli «terror toparlaryny» ýok etmegi wada beren Tramp bu wideony görüp, Günbatar jemgyýetlerini zorlukly yslam ekstremizmine garşy söweşmäge çagyrdy.
"Germaniýada şonça kän adamy öldüren terrorçy öz jenaýatynyň öň ýanyndan «Inşalla, biz siz doňuzlary gyrarys» diýdi. Bu arassa dini we hakykata öwrülen haýbat” diýip, Tramp bu ýerdäki ýigrenje ünsi çekdi we «haçan ABŞ we ähli ýurtlar muňa gaýtawul berer?» diýip sorady.
Amiriniň wideosynda YD-nyň lideri Abu Bakr al-Bagdadiniň adyna kasam içilýär we Ýewropadaky musulmanlaryň has köp hüjüm gurnamagyna çagyrylýar.


text:
Türkmenistanyň soňky bäş ýylyň dowamynda Türkiýeden ýarag satyn alan iň iri hyrydardygy Stokgolmyň parahatçylyk problemalary boýunça halkara institutynyň (SIPRI) hasabatynda aýdylýar.
Hasabata görä, Türkiýäniň ýarag eksportunyň 29% Türkmenistanyň paýyna düşýär.
Barlaglara görä, Türkmenistanyň düýäniň iň iri ýarag hyrydarlarynyň sanawynda 40-njy setiri eýeleýändigi, Türkmenistanyň satyn alýan ýaraglarynyň 36%-niň Türkiýeden, 27%-niň Hytaýdan we 20%-niň Orsýetden barýandygy maglumatda aýdylýar.
Dünýä boýunça iň köp ýarag satyn alýan ýurtlar Hindistan, Saud Arabystany we Birleşen Arap Emirlikleri, iň köp ýarag satýan ýurtlar, bolsa ABŞ, Orsýet, Hytaý, Germaniýa we Fransiýa diýilýär.


text:
21 Qazan, 2020 Shyǵys Qazaqstan oblysy
Foto: Ashyq derekkóz
Azamattyq qoǵam – saıası úkimetke táýelsiz jumys isteıtin jáne oǵan yqpal jasaýǵa qabiletti áleýmettik qatynastar men ınstıtýttar jıyntyǵy; derbes jeke adamdar men áleýmettik sýbektiler qoǵamdastyǵy.
Azamattyq qoǵam týraly ár túrli kózqarastar, ár túrli baǵdarlar bar. Azamattyq qoǵam úkimet, bılik qurylymdarynan tysqary jatqan áleýmettik baılanysty tanytady. Azamattyq qoǵam asa damyǵan ekonomıkalyq, mádenı, saıası, quqyqtyq qarym-qatynastar bolýyn talap etedi.
Qazirgi zaman ólshemimen alǵanda azamattyq qoǵamy ilgerilemegen eldiń zaman talabyna, ýaqyt suranysyna saı damýy qıyn. Azat kúnniń altyn qazyǵy asta-tók qazba baılyǵy emes, azamattyq qoǵam qalyptastyrý ekenin túsiner kez keldi. Bul týraly Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta óz Joldaýynda «Azamattyq qoǵamǵa qoldaý kórsetip, onyń áleýetin nyǵaıta túsý kerek. Sondaı-aq asa mańyzdy jalpymemlekettik mindetterdi sheshý úshin talqylaý jumystaryna azamattyq qoǵamnyń múmkindikterin keńinen qoldaný qajet», degen bolatyn. Prezıdenttiń bul sózinen halyq pen atqarýshy bıliktiń ortaq múdde oraıynda yqpaldasýynyń, qoǵamdaǵy belsendiligi joǵary adamdardyń zań sheńberinde birlesken is-qımylynyń mańyzdylyǵyn uǵamyz. Sebebi azamattyq qoǵamnyń belsendi bolýy adam kapıtalyn, áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń, demokratııalyq qundylyqtardyń el ıgiligine aınalýynyń negizgi alǵysharttarynyń biri.
Azamattyq qoǵam eshqashan birden ornamaǵan. Biz totalıtarly qoǵamnan naryqtyq qoǵamǵa óttik. Sol kezde azamattyq qoǵamnyń damýyna úles qosatyn ınstıtýttardyń jumysy kenjelep qaldy. Azamattyq qoǵamnyń jandanýyna úles qosatyn birden-bir qurylym – úkimettik emes uıymdar. Bizdiń elimizde olar 2000 jyldardan beri qaraı qalyptasa bastady.
Barlyq fýnksııasyn oryndap, tolyq ornady deýge erte, áli de ýaqytty qajet etedi. Jalpy azamattyq qoǵam degenimiz memlekettiń ishki máselelerine azamattardyń belsene aralasýy. Kóptegen shetelde azamattyq qoǵam qalyptasqan, sátti nátıjelerin de kórip júrmiz. Tipti aýyl-aımaqtyń jumysy da halyqqa baılanysty.
Osy oraıda QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen, «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KEAQ memlekettik granty aıasynda, “Bugin association” qoǵamdyq birlestiginiń uıymdastyrýymen «Shyǵys Qazaqstan oblysynda «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha úkimettik emes uıymdarǵa qoldaý kórsetýge arnalǵan azamattyq ortalyqtardy uıymdastyrý men damytý» jobasy júzege asýda. Joba aıasynda ShQO úkimettik emes uıymdaryn damytý úshin «Azamattyq ortalyq» ashyldy, senim telefony baılanysta, konsýltasııalyq jumystar júrgizilýde.
«Memlekettik áleýmettik tapsyrys jáne Qazaqstannyń ÚEU týraly málimetter bazasy», «Úkimettik emes uıymdardyń jarǵylyq qyzmetin tirkeý, jańartý jáne keńeıtý», «ÚEU kóshbasshylarynyń áleýetin arttyrý;
áleýmettik kásipkerlikti damytý», «Fandraızıng. Halyqaralyq jáne respýblıkalyq granttar konkýrstaryna, ÚEU syılyqtaryna, «Atameken» kishi baǵdarlamasyna qatysý», «ÚEU jumysyna volonterlardy tartý jáne oqytý» taqyryptarynda tótenshe jaǵdaı erejesin saqtaı otyryp semınar, trenıngter uıymdastyryldy.
Búgingi tańda ShQO ÚEU arnalǵan azamattyq ortalyq 150-den astam bastamashyl toptar men ÚEU múshelerine keńes berdi.
Azamattyq ortalyqqa kelip nemese onlaın keńes alyp, azamattyq qoǵamnyń damýyna óz úlesińizdi qosyńyz.
Azamattyq ortalyq ornalasqan meken-jaıy: Semeı qalasy, B.Momyshuly 21. Senim telefonynyń nómeri: +7 708 111 41 96
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
ŞHG-niň döwlet Baştutanlarynyň sammiti
Şu ýylyň 17-nji sentýabrynda Täjigistan Respublikasynyň paýtagty Duşanbe şäherinde Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) döwlet Baştutanlarynyň sammiti geçiriler. Şu ýyl ŞHG-niň döredilenine 20 ýyl dolýar. Täjigistanyň Daşary işler ministrliginiň resmi saýtynda bellenilip geçilişi ýaly, Duşanbedäki sammite – Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Sizinpiniň hem-de Hindistanyň Premýer-ministri Narendra Modiniň onlaýn tertibinde gatnaşmagyna garaşylýar. Bu sammite gurama agza … Continue reading ŞHG-niň döwlet Baştutanlarynyň sammiti
Copy and paste this URL into your WordPress site to embed
Copy and paste this code into your site to embed


text:
Ata Döwletow
(1912-1997)
Ata Döwletow 1912-nji ýylda Aşgabadyň Köşi obasynda eneden bolýar. Ol 1926-njy ýylda Köşi obasynda ýerleşýän orta mekdebi tamamlaýar. 1929-njy ýylda bolsa, onuň şol jadyly sungata bolan höwesi Mollanepes adyndaky Türkmen döwlet akademiki drama teatrynyň studiýasyna alyp barýar. Ol täze açylan studiýanyň ilkinji talyplarynyň biri bolýar. Teatr studiýasyny tamamlanyndan soň, Ata Döwletow ilki başda gurjak oýny bilen tomaşaçylaryň öňünde çykyş edip başlaýar. Ol kärdeşleri bilen ýurdumyzyň etraplaryna aýlanyp, çykyş edýär.
Soňra ol 1936-njy ýylda Mollanepes adyndaky Türkmen döwlet akademiki drama teatryna işe gelýär. Ata Döwletowa birbada teatryň sahnasynda kiçiräk keşpleri ýerine ýetirmeklik ynanylýar. Ol gysga wagtyň içinde drama teatrynyň sahnasynda türkmen we doganlyk halklarynyň eserleri boýunça sahnalaşdyrylan oýunlarda dürli häsiýetli gahrymanlaryň keşplerini döredip, tomaşaçylaryň söýgüsini gazanýar.
Ata Döwletow teatryň sahnasynda goýlan N.W.Gogolyň «Derňewçi» komediýasynda Luka Lukiçiň, Güseýin Muhtarowyň «Allan aganyň maşgalasy» atly dramasynda Altynyň, Bazar Amanowyň sahnalaşdyran «Kemine» spektaklynda Keminäniň, B.Kerbabaýewiň romany esasynda sahnada goýlan «Aýgytly ädim» spektaklynda Gandym aganyň, B.Amanow bilen Garaja Burunowyň «Keýmir kör» atly taryhy dramasynda Mürze Mähtiniň, G.Muhtarowyň «30-njy ýyllar» pýesasy esasynda sahnalaşdyrylan spektakllarynda Uzyn bilen Keltäniň keşplerini juda ýatda galyjy döretmegi başarýar. Kemine, Luka Lukiç, Gandym aga ýaly keşpler bilen bir hatarda, artist A.Döwletow «Başlyk» oýnunda ýönekeý, şähdiaçyk, utanjaň Berdiniň keşbini hem ussatlyk bilen döretdi.
Ata Döwletow teatryň sahnasynda kyrk ýyldan gowrak döredijilikli zähmet çekýär. Ol kino sungatynda-da öz döredijiligi bilen tanalýar. Ol teatrda işleýärkä, 1956-njy ýylda «Aşyr aganyň hötjetligi» atly çeper filmde kiçiräk bir keşbi ýerine ýetirýär. 1974-nji ýylda Ata Döwletow režissýor S.Mollanyýazowyň döreden «Guýy ussasy» atly dokumental filmde surata düşýär. Şol kinodan soň, Ata Döwletowa ýurdumyzyň režissýorlary öz filmlerinde surata düşmegi teklip edýärler.
A.Döwletow kinorežissýor H.Kakabaýewiň «Laçyn», «Altynyň öwüşginleri», kinorežissýor hem-de artist B.Annanowyň «Kärizgenler», «Zöhre-Tahyr», Ý.Seýidowyň «Gadymy daglaryň rowaýaty», O.Saparowyň «Gorkak Batyr», «Kiçi adalardaky başdan geçirmeler», «Jennetiň bagy», «Perişdeler şatlyk paýla», «Keçjal», Ş.Annamyradowyň «Jan», şeýle hem «Garagum, kölegede 45 gradus», kinorežissýor S.Jallyýewiň «Çüýşedäki jyn» atly çeper filmlerde häsiýetine görä, biri-birine meňzemeýän keşpleri ussatlyk bilen ýerine ýetirdi. Ata Döwletow döreden gahrymanlarynyň keşbinde özboluşly gylyk-häsiýetini, täsin içki dünýäsini açyp görkezmäge ussat artist hökmünde giň tomaşaçylar köpçüliginiň söýgüsini gazanmagy başardy.
Ussat artist Ata Döwletow türkmen sungatynyň ösmegi üçin bitiren hyzmatlary we ençeme ýyllaryň dowamynda çeken önjeýli zähmeti göz öňünde tutulyp, 1958-nji ýylda «Türkmenistanyň at gazanan artisti» diýen hormatly at, 1982-nji ýylda Magtymguly adyndaky Halkara baýragy, 1990-njy ýylda «Türkmenistanyň halk artisti» diýen belent dereje berilýär.


text:
BMG-niň ÝUNISEF Çagalar fondunyň Gündogar Ýewropada we Merkezi Aziýada AIDS keseliniň ýagdaýy boýunça ýaýradan hasabatyna görä, 2001-nji ýyldan bäri epidemiýanyň derejesi Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa regionlarynda 66% ýokarlandy.
HIV (WIÇ) infeksiýasy bilen ýaşaýan adamlaryň sany 2008-nji ýylda 1 ýarym million adama ýetdi. Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa infeksiýanyň ýaýramak depgini yzygiderli güýçlenýän regionlar bolup durýar.
ÝUNISEF-iň hasabatynda AIDS-iň ýaşlar arasynda ýaýraýanlygyna aýratyn üns berilýär. Bu keseliň 12 ýaşyna ýetmedik çagalaryň, ýetginjekleriň we ýaşlaryň arasynda ýaýramagynyň howply meýil döredýänligi hem bellenýär.
Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa regionlarynda epidemiýa esasan neşäni sanjym arkaly ulanýan adamlaryň, jynsy gatnaşyklar arkaly gazanç edýänleriň we olar bilen gatnaşykda bolanlaryň arasynda ýaýraýar.
Hasabata laýyklykda, keselçilik derejesi boýunça Orsýet we Ukraina ilkinji orunlarda durýarlar. AIDS-e uçranlaryň tutuş region boýunça umumy sanynyň 3-den iki bölegi Orsýetiň paýyna düşýär. Orsýet Ukraina bilen bilelikde tutuş region boýunça kesellänleriň 90%-ni emele getirýär.
Ukrainada ilatyň kämillik ýaşyna ýeten böleginiň 1,6 %-i infeksiýany göterýär. Orsýetde bolsa ilatyň çak bilen 1,1%-de AIDS keseli bar. Belarusda bu kesele ýoluganlaryň sany 13 müň, Gazagystanda 12 müň we Özbegistanda 16 müň adam.
Türkmenistanda AIDS
Türkmenistanda AIDS keseline duçar bolanlaryň ýoklugy resmi derejede öňe sürülýär. Bu barada ÝUNISEF-iň ýaýradan hasabatynyň awtorlaryndan, guramanyň AIDS boýunça geňeşçisi Ruslan Malýuta Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde aýtdy.
Hasabatyň taýýarlanmagyna gatnaşan Ruslan Malýuta YUNISEF-iň AIDS boýunça ýaýradan maglumatynda regionyň döwletleri bilen alnyp barylýan hyzmatdaşlyk esasynda toplanan we degişli ýurtlar tarapyndan tassyklanan sanlaryň görkezilendigini belledi.
Neşekeşlik, jelepçilik bar ýurtda infeksiýanyň bolmazlygy mümkin däl
Emma Malýutanyň sözlerine görä, şu çaka çenli Türkmenistanyň AIDS bilen kesellän diňe iki adamy hasaba alandygyny yglan edenligine garamazdan, 2005-nji ýyldan bäri geçirilýän barlaglar bu ýurtda AIDS bilen kesellänleriň has köpdügini çak etmäge esas döredýär. “Neşekeşlik, jelepçilik bar ýurtda infeksiýanyň bolmazlygy mümkin däl” diýip, Malýuta aýdýar.
Synçylar Türkmenistan boýunça görkezilýän sanlaryň az bolmagyna “ýapyk ýurt” tarapyndan berilýän resmi sanlarynyň çäkli bolmagynyň, garaşsyz maglumatlaryň bolsa elýeterli bolmazlygynyň sebäp bolýanlygyny belleýärler.
Emma BMG-niň Neşä we jenaýatçylyga garşy göreş boýunça edarasynyň Merkezi Aziýa boýunça proýektleriniň koordinatory Nina Keriminiň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, soňky döwürde türkmen hökümeti halkara hyzmatdaşlygyna öňküsine garanda has uly gyzyklanma bildirýär.
AIDS-e garşy çäreler
BMG-niň ÝUNISEF Çagalar fondunyň hasabatyna görä, Gündogar Ýewropada we Merkezi Aziýada AIDS epidemiýasynyň güýçli depginde ýaýraýanlygyna garamazdan, bu kesele garşy dermanlaryň adamlar üçin elýeterliligi pes derejede galýar. Bu regionlardaky dermana mätäç adamlaryň diňe 23%-i mümkinçiliklerden peýdalanyp bilýärler.
ÝUNISEF-iň bellemegine görä, Gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa regionlarynyň hökümetleri ýardama mätäç adamlaryň zerurlyklarynyň düýpli üpjün edilmegine ünsi güýçlendirmeli. Hasabatda bu ugurdan Orsýetiň käbir oňyn tejribeleri agzalyp, ýaşlar üçin AIDS boýunça medisina hyzmatlaryny üpjün edýän, maglumat hem psihologiýa ýardamyny berýän 100-den gowrak ýörite merkezleriň döredilenligi aýdylýar.
AIDS boýunça halkara jemgyýetiniň başlygy Julio Montaner ösen we ösýän döwletleri bu kesele garşy göreşde indiki ädimi ätmäge ukypsyzlykda aýyplap, AIDS-i bejermek boýunça jogapkärçiligi hem takyk ädimleri kesgitlemezden dünýäniň 2015-nji ýyla çenli ösüş maksatnamalaryna ýetip bilmejekdigini aýtdy.
ÝUNISEF-iň AIDS boýunça hasabatynyň awtorlaryndan Ruslan Malýutanyň nygtamagyna görä, Türkmenistana gezek gelende şu günki gün ilkinji nobatda türkmen häkimiýetleriniň AIDS problemasynyň bardygyny boýun almagy we halkara jemgyýetçiligi bilen bu epidemiýa garşy has ysnyşykly hyzmatdaşlyga başlamagy zerur bolup durýar.


text:
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň ähli pudaklarynda uly ösüşler gazanylyp, belent sepgitlere ýetilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly başlangyçlary netijesinde durmuşa geçirilýän beýik işleriň esasynda gazanylýan üstünlikler halkymyzyň eşretli durmuşyny üpjün edýär. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda hem ykdysadyýetimiziň aýry-aýry pudaklarynda ýokary netijeler gazanylýar. Muňa ýurdumyzyň ykdysadyýetinde şu ýylyň sekiz aýynda gazanylan üstünlikler hem aýdyň şaýatlyk edýär. Ýurdumyzda jemi içerki önümiň ösüşiniň 6,2 göterim derejede saklanyp galmagy milli Liderimiziň parasatly baştutanlygynda kabul edilýän ykdysady maksatnamalaryň aýdyň netijesidir.
Eziz Diýarymyzyň ähli künjeginde iri senagat we durmuş desgalarynyň gurluşygy dowam edýär. Bu desgalaryň hatarynda täze şäherçelerdir ýaşaýyş jaýlaryny, dynç alyş we sagaldyş merkezlerini, mekdeplerdir çagalar baglaryny hem-de ençeme beýleki desgalary görkezmek bolar. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk toýunyň toýlanýan ýylynda 30 sany iri desganyň ýerine 56 sany desganyň işe girizilmegi ýurdumyzyň ykdysady taýdan kuwwatly ýurtdugyny äşgär edýär. Şeýle hem ýylyň ahyryna çenli ýene-de ençeme desganyň ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýar.
Häzirki wagtda bazar ykdysadyýetine geçmegi çaltlandyrmak maksady bilen kabul edilen möhüm maksatnamalar hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň 2020-2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasy üstünlikli durmuşa ornaşdyrylýar.
Ýurdumyzyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakda, milli eksport kuwwatlylygyny artdyrmakda hususy pudagyň orny hem uludyr. Milli Liderimiziň taýsyz tagallasy bilen hususy pudagyň ýurdumyzyň ykdysadyýetindäki ornuny has-da berkitmek maksady bilen uly mümkinçilikler döredilýär. Şonuň netijesinde ýurdumyzda işewürligiň ösdürilmegini nazarlaýan «Türkmenistanda kiçi we orta telekeçiligi goldamagyň 2018-2024-nji ýyllar üçin döwlet Maksatnamasynyň» netijeli amala aşyrylmagy ugrunda tagalla edilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda milli telekeçilik pudagynyň toplumlaýyn ösdürilmegi netijesinde ýurdumyzyň «Türkmenistanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek boýunça Döwlet maksatnamasynyň», «Türkmenistanda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmak boýunça Döwlet maksatnamasynyň» üstünlikli durmuşa geçirilmegine itergi berýändigi bellenilmäge mynasyp. Munuň özi milli önümçiligi ýola goýmaga gönükdirilen ýerli öndürijileriň goraglylygynyň, döwlet tarapyndan berilýän goldawyň üpjün edilmegi bilen baglanyşyklydyr. Milli ykdysadyýetimiziň önümçilik we eksport mümkinçiliklerini ösdürmek, ýurdumyzda öndürilen harytlaryň dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak üçin zerur şertleri döretmek, ykdysadyýetde bäsdeşlige ukyply işewürlik gurşawyny we maýa goýum ýagdaýyny döretmek ugrunda giň tagallalar edilýär.
Häzirki wagtda Türkmenistan döwletimiz dünýäniň ençeme ýurdy bilen daşary söwda hyzmatdaşlygyny amala aşyrýar. Ýurdumyzda öndürilýän önümleriň eksportunyň möçberiniň yzygiderli ýokarlandyrylmagy ugrunda uly işler edilýär. Diýarymyzda öndürilýän önümleriň eksportyny artdyrmak maksady bilen, esasy hyzmatdaş ýurtlarda Türkmenistanyň söwda öýleri döredilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzyň söwda öýleri Russiýa Federasiýasynda, Belarus Respublikasynda, Türkiýe Respublikasynda, Gyrgyz Respublikasynda, Birleşen Arap Emirliklerinde we beýleki ýurtlarda hereket edip, ýurdumyzda öndürilýän önümler daşary ýurtlarda, şeýle hem Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynda geçirilýän söwdalarda ýerlenilýär.
Leýla ERGEŞOWA,
S.A.Nyýazow adyndaky
Türkmen oba hojalyk
uniwersitetiniň
uly mugallymy.


text:
Italiýanyň Premýer-ministri Matteo Renzi Eýranda saparda boldy. Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhany öz myhmanyny Sadaabat köşgünde dabaraly ýagdaýda garşy aldy. Italiýanyň hökümet baştutany Matteo Renzi uly wekilçilikli topar bilen bu ýurtda gepleşikler geçirdi. Onuň ýolbaşçylyk edýän wekilçilikli toparynyň arasynda 250-ä golaý syýasy we işewür pudagynyň wekilleri bar.
Ýokary derejede geçirilen eýran-italýan gepleşikleriniň barşynda özara bähbitli gatnaşyklaryň uly toplumy ara alnyp maslahatlaşyldy. Gepleşikleriň çäklerinde 7 ylalaşyga gol çekildi. Taraplaryň arasynda syýahatçylyk we medeniýet, senagat we demir ýol ulgamlarynda hyzmatdaşlyk etmek babatda ylalaşyklar gazanyldy.
Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani şu ýylyň ýanwar aýynda Italiýada saparda bolupdy. Şol saparyň çäklerinde umumy bahasy 17 milliard ýewro barabar 17 ylalaşyga gol çekilipdi.
Italiýanyň Premýer-ministri Eýranda saparda boldy
Italiýanyň Premýer-ministri Matteo Renzi Eýranda saparda boldy. Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhany öz myhmanyny Sadaabat köşgünde dabaraly ýagdaýda garşy aldy. Italiýanyň hökümet baştutany Matteo Renzi uly wekilçilikli topar bilen bu ýurtda gepleşikler geçirdi. Onuň ýolbaşçylyk edýän wekilçilikli toparynyň arasynda 250-ä golaý syýasy we işewür pudagynyň wekilleri bar.


text:
Hormatly Gurbanguly Berdimuhamedow,
Siz 29-njy iýunda, 60 ýaşyňyzyň dolan gününde paýtagtymyzyň Arçabil etrabynda bina edilen “Gala” medeni-dynç alyş merkezini açdyňyz. TDH täze binanyň Köpetdagyň belent dag depeleriniň golaýynda, ajaýyp jülgede gurlandygyny habar berdi.
Bu merkez Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan gurlupdyr, emma onuň anyk eýesi kim, ýa-da bu kaşaň desga nähili serişdäniň hasabyna guruldy, bu zatlar aýdylmaýar. Ýöne onuň tutýan meýdany, ol ýerde gurlan kaşaň restoranlar, toý mekany we beýlekiler çykarylan çykdajynyň kiçir-girim bolmandygyny çaklamaga esas berýär.
Elbetde, ýurt ösen, adamlar gurply bolsa, ilat üçin gowy dynç alyş merkezleri gurulsa, begenmeli. Emma geliň açyk aýdalyň, häzir Türkmenistanda adamlaryň köpüsiniň ýadyna restoranda ýa “Awazadaky” myhamnhanalarda dynç almak düşýärmi?
Ikinjiden, bu dynç alyş merkezleri kimiň puluna gurulýar? Olar halkyň puluna gurulýarmy ýa aýratyn alnan adamlaryň ýatyran maýasynyň hasabyna? Hususy kärhana özüni ödemejek iş edermi?
Bellemeli ýeri, bu şunuň ýaly ýagdaýda gurulýan ilkinji dynç alyş merkezi hem däl.
Mysal üçin, “Bagtyýarlyk” söwda-dynç alyş merkezi, “Berkarar” söwda we dynç alyş merkezi, “Älem” medeni dynç-alyş merkezi we beýlekiler.
Bilýän adamlar bularyň halk puluna gurlandygyny aýdýarlar. Bulam owarram diýseň, olar haçan özüni ödär diýen sorag hem keserip dur. Sebäbi halkyň aglaba köpçüliginiň häzirki ýagdaýynda ol ýerlere baryp dynç aljak, söwda etjek adam juda az. Munuň sebäbini sizem bilýärsiňiz, bizem bilýäris: işleýän adamlaryň alýan aýlyklary juda az; işsiz bolsa örän kän.
Üstesine, işleýänleriň aýlyklary gijikdirilip berilýär, manadyň hümmeti peselýär, dollarda satyn alnyp, ýurda getirilýän harytlar, azyk önümleri, derman – hemme zat ýönekeý adamlaryň mümkinçiliginden has gymmat.
Şu ýagdaýy bilip, görüp durkaňyz, näme üçin yzly-yzyna dynç alyş merkezini açýarsyňyz? Ol merkezlerden peýda däl, zyýan bar, sebäbi olary saklamak üçinem pul gerek.
Hormatly Arkadag, haýyş edýärin, indi dynç alyş merkezlerini, gymmat myhmanhanalary, restoranlary, suwa düşülýän ýerleri däl, işlenýän ýerleri köpräk açsaňyzlaň!
Hormat bilen, işsiz raýat.


text:
Almatyda «Aýla aýmaǵyn kógaldandyrý - 2021» baıqaýy ótti
ALMATY. QazAqparat - Almaty qalasynda kógaldandyrý baıqaýynyń qalaı ótkeni týraly Jasyl ekonomıka basqarmasynyń basshysy Álı Raıymbaev Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetiniń brıfıngi barysynda aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Aýla aýmaǵyn kógaldandyrý - 2021» baıqaýy Qala kúnine oraılastyrylǵan. Qatysqysy kelgender óte kóp boldy. Barlyǵy 324 ótinish kelip tústi, onyń 84-ine komıssııa músheleri daýys berdi. Ár aýlany Qoǵamdyq keńes múshelerinen, landshaftyq sáýletshilerden, qoǵamdyq uıymdar basshylarynan turatyn qazylar alqasy qarady. 1-3 oryn ıegerleri elektrondy daýys berý arqyly anyqtaldy»,- dedi spıker.
Onyń aıtýynsha, aýlanyń kógaldandyrylýy ekologııalyq qana emes, áleýmettik sıpatqa da ıe. Qala turǵyndarynyń ıdeıalary sonshalyqty ádemi jáne erekshe bolyp shyqty, jeńimpazdardy tańdaý ońaı bolǵan joq. Turǵyndar óz aýlańyzdy qalaı jaqsy jáne ádemi etýge bolatynyn jaqsy úlgide kórsetti. Baıqaýǵa usynylǵan ár aýla shyn máninde erekshe boldy. Búginde turǵyndar qyzyqty kompozıtsııalar jasaıdy, ekologııalyq taza materıaldardy paıdalanady, tipti, aýlalarynda kishkentaı Shveıtsarııa qurdy dese de bolady.
Baıqaý tamyz aıynyń sońynda jarııalandy, ótinimderdi qabyldaý 3 qyrkúıekte bastaldy. Qoǵamdyq daýys berý qorytyndysy boıynsha júlde qory 24 jeńimpazdyń arasynda oınatyldy: Gran-prı: taýarlyq –materıaldardy, aýlany abattandyrýǵa arnalǵan ósimdikterdi satyp alýǵa 5 mıllıon teńgege sertıfıkat; 8 aýdanda 1 oryn úshin - 1 mıllıon teńge; 8 aýdanda 2 oryn úshin - árqaısysy 500 myń teńge; 8 aýdanda 3 oryn - baqsha quraldary beriletin boldy.
Komıssııa músheleriniń daýys berýi kezinde jeńimpaz anyqtaldy. Ol Túrksib aýdanyndaǵy Montajnaıa kóshesi, 15 mekenjaıdaǵy aýlany usynýshy ıAna Chıstılına boldy.
«TAL» arhıtektýralyq bıýrosynyń jetekshisi Nazerke Mýndahanova Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmeti alańynda sóılegen sózinde ár aýlada jaqsy kútilgen aǵashtar men butalar kóp bolǵanyn, turǵyndardyń olardyń dızaınyna shyǵarmashylyqpen qaraǵanyn aıtty.
«Biz jasyl jelektiń jalpy jaǵdaıyn ǵana emes, sonymen qatar olardy túpteý jáne sýarý jumystaryna da nazar aýdardyq. Mysaly, aýlalardyń birinde turǵyndar ózderiniń úıinde sýarý júıesin oılap tapty», - dedi N. Mýndahanova.


text:
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow anna güni geçirilen Türkmenistanyň Ministrler kabinetiniň nobatdaky mejlisinde türkmen halkyna, hormatly weteranlara ýüzlenip, olary uly pidalar çekilip gazanylan mukaddes Ýeňşiň 75 ýyllyk şanly baýramy bilen gutlady.
Şenbe güni bolsa, Beýik Watançylyk urşuna gatnaşyjylary, olaryň ýanýoldaşlaryny we tylda zähmet çeken weteranlary Ýeňşiň 75 ýyllygyna ýubileý medaly bilen sylaglamak we olara gymmat bahaly sowgatlary gowşurmak dabarasy geçirildi.
Şenbe güni Aşgabat şäherinde ýerleşýän “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumynda uruşda wepat bolanlaryň hatyrasyna gül goýmak dabarasy geçirildi. Dabara Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow, Russiýa Federasiýasynyň goranmak ministriniň orunbasary general-polkownik Aleksandr Fomin, Türkmenistanyň ministrlikleriniň, pudak edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de işgärleri, şeýle hem ýurtda akkreditirlenen diplomatik edaralarynyň we halkara guramalarynyň wekilhanalarynyň ýolbaşçylary hem-de wekilleri gatnaşdylar. Soňra çäre dabaraly harby ýöriş bilen dowam edip, agşamlyk baýramçylyk salýuty bilen jemlendi.
Ýurduň welaýatlarynyň ählisinde Beýik Watançylyk urşunyň weteranlaryny, uruşda wepat bolanlaryň ýanýoldaşlaryny, tylda zähmet çekenleri gutlamak dabarasy hem geçirildi.


text:
Aqmolada kelinshek bir jarym aılyq sábıin satqan
KÓKShETAÝ. QazAqparat – Aqmola oblysynyń turǵyny óziniń 1,5 aılyq nárestesin 1 mıllıon teńgege baǵalaǵan. Kelinshek bala súıe almaı júrgen erli-zaıyptyǵa óziniń qyzyn satqan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Oblystyq Polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, 23 shilde kúni Krımınaldy polıtsııa basqarmasynyń qyzmetkerleri bala satyp alýǵa qatysty faktini anyqtady.
«Oblystyq krımınaldy polıtsııa basqarmasyna zańsyz mámile týraly shuǵyl habar kelip tústi. Polıtsııa qyzmetkerleri 1,5 aılyq sábıdi ózderine almaq bolǵan bala súıe almaı júrgen erli-zaıyptyny izdestirip tapty. Belgili bolǵandaı, kelisim Aqmola oblysy aýmaǵynda erli-zaıypty men náresteniń 27 jastaǵy anasynyń arasynda bolǵan. Ol buǵan deıin Qylmystyq kodekstiń 188-baby 1-bóligi («Urlyq») jáne 190-babynyń 1-bóligi («Alaıaqtyq») boıynsha qylmystyq jaýapqa tartylǵan», - dep atap ótti vedomstvo.
Polıtseıler anyqtaǵandaı, náresteniń anasyna 1 mln teńge kóleminde aqsha berilgen. Qazirgi ýaqytta aqmolalyq polıtseıler oblystyń óńirdegi úsh jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan mekeme qyzmetkeriniń qylmysqa qatysy bar-joǵy tekserip jatyr.
Atalǵan fakti boıynsha Qylmystyq kodekstiń 135-baby 2-tarmaǵy boıynsha («Adam saýdasy») sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy. Atalmysh bapta múlkin tárkileı otyryp, 7 jyldan 9 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan.
Eke sala keteıik, qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý, kósheler men qoǵamdyq oryndardaǵy qylmystardyń aldyn alý, jolyn kesý maqsatynda Aqmola oblysynyń Polıtsııa departamenti 19-23 shilde aralyǵynda óńirde «Quqyqtyq tártip» jedel-aldyn alý sharasyn ótkizdi.
Avtory Oksana Matasova


text:
Moldowanyň häzirki wagtlaýyn prezidenti Mihaý Ghimpu her ýylyň 28-nji iýunyny «Sowet okkupasiýasynyň güni» hökmünde bellemek barada geçen aý ýörite permana gol çekdi. Onuň bu permany Moldowanyň ilatynyň we syýasy toparlarynyň arasynda gapma-garşylykly reaksiýalary döretdi.
Moldowanyň Konstitusion sudy özüniň düýnki çykaran kararynda Mihaý Ghimpunyň gol çeken permanyny «taryhy we syýasy wakalara kanuny ähmiýet bermek synanyşygy» hökmünde häsiýetlendirip, ony bikanun diýip tapdy.
1940-njy ýylyň 28-nji iýunynda şol wagtky Sowet goşunlary nasistik Germaniýa bilen baglaşylan ylalaşygyň esasynda Rumyniýanyň gündogar regionyna girip, häzirki Moldowanyň territoriýasynda öz kontrollygyny ornaşdyrypdy.


text:
Shymkentke Vero Cell vaktsınasynyń 40 myń dozasy jetkizildi
ShYMKENT.QazAqparat - Shymkent qalasyna qytaıdyń Sinopharm kompanııasy shyǵarǵan Vero Cell vaktsınasynyń 40 myń dozasy jetkizildi. Bul jaıynda qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Baqytjan Pozılov málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Baqytjan Pozılovtiń aıtýynsha, 40 myń doza ekpe emhanalarǵa úlestirilip berilgen. Ekpeniń bul túri álemniń 45 elinde, sonyń ishinde Qytaı, Birikken Arab Ámirlikteri, Túrkııa, Serbııa, Belarýs, Bahreın jáne basqa elderde sátti qoldanyldy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Vero Cell vaktsınasyn osy jyldyń 7 mamyrynan bastap paıdalanýǵa maquldaǵan. Qalanyń bas dárigeri bul vaktsınanyń ereksheligin de atap ótti. ıAǵnı, vaktsınany saqtaýda qatań talaptardyń bolmaýy resýrstardyń jetispeýshiligi jaǵdaıynda óte yńǵaıly.
«Bul álemdegi ampýlasy arnaıy monıtormen qamtamasyz etilgen alǵashqy vaktsına. Atalǵan monıtor japsyrma vaktsınany jyly ortaǵa shyǵarǵan kezde túsin ózgertedi. Bul medıtsına qyzmetkerlerine ony paıdalaný kezinde qaýipsizdik talaptarynyń saqtalýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi»,- dedi Baqytjan Pozılov.
Endi qala turǵyndary bes túrli vaktsınanyń birin tańdaı alady. Olar: Qaraǵandy qalasynda shyǵarylatyn «Gam-kovıd-Vak» (reseılik «Spýtnık V»), qazaqstandyq QazVac, BAÁ elinde daıyndalǵan Sinopharm kompanııasynyń HayatVax ekpesi, Qytaıdyń Sinovac Biotech kompanııasy jasap shyǵarǵan CoronaVac jáne Sinopharm kompanııasynyń Vero Cell vaktsınasy.
- Qyzylordada ekpe alýǵa tıis turǵyndardyń 75 paıyzy vaktsına saldyrdy
- Óskemende 200 myńnan astam adam vaktsına aldy
- Aqtóbe oblysynda qansha bala men júkti áıelge vaktsına salynýǵa tıis
- Vaktsınatsııanyń arqasynda ómir súrý uzaqtyǵy 60-tan 74 jasqa deıin uzardy - rektor
- Ulybrıtanııada koronavırýs juqtyrý kórsetkishi boıynsha jańa antırekord ornady
- BQO-da koronavırýs juqtyrǵan 250-den astam adam statsıonarda emdelip jatyr
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ýaşlaryň ömrüne howp salýan faktorlaryň biri – gyzlaryň ir çaga dogurmagydyr. Her ýylda 15-19 ýaş aralygyndaky gyzlaryň 16 millionysy ýaş başyndan ene bolýarlar.
2008-nji ýylda AIDS keseli ýokuşan adamlaryň 40%-i 15-24 ýaş aralygyndaky ýaşlardyr. Her ýyl ýaşlaryň 20% töwereginde dürli psihiki keseller ýüze çykýar. Şol problemalar köplenç depressiýadan ýa-da gorky-howsaladan ybarat.
Maglumata görä, saglyga zyýanly bolsa-da, 150 million oglan-gyzda çilim çekmek endigi bar. Her gün 10-29 ýaş aralygyndaky 565 adam özara çaknyşyklaryň, zorlugyň pidasy bolýarlar. Her günde çen bilen 1000-e golaý ýaş-ýetginjek ýol-transport heläkçiliginde ölýär.
Türkmenistanda heläk bolýan adamlaryň statistikasy köpçülige ýetirilmese-de, ýerli synçylaryň beren maglumatlarynda ýaşlaryň arasynda heläk bolýanlaryň köpdügi aýdylýar. Muňa gonamçylyklarda jaýlanan ýaşlaryň köp bolmagy şaýatlyk edýär.
Türkmenistanda beýleki faktorlar bilen bir hatarda ýaşlaryň biwagt ölümine ýurtda örän giňden ýaýran neşekeşligiň esasy sebäpleriň biri bolup durýanlygy aýdylýar.


text:
Täjigistanyň raýatlary, doganlar Oblokul Rizoýew bilen Saidkul Aşurow şu ýylyň mart aýynda Özbegistanyň territoriýasynda bu ýurduň döwlet syrlaryna degişli maglumatlary äşgär etmekde aýyplanyp, tussag edilipdiler. Birneme soňra Oblokul Rizoýew azatlyga goýberilipdi.
Özbegistanda tussag edilmezinden öň Saidkul Aşurow Özbegistanyň altyn käninde iş alyp barýan Britaniýanyň “Oxus Gold” kompaniýasynda metallurgiýa inženeri bolup işleýärdi.
Bu kompaniýanyň adwokaty Robert Amsterdam Saidkul Aşurowyň tussag edilmegi üçin hiç hili kanuny esasyň ýokdugyny aýdyp, bu soňky wakany onuň hukuklarynyň gödek bozulmasy hökmünde häsiýetlendirdi.


text:
TDH “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň iňlis dilindäki goşmaçasy bolan “Neutral Turkmenistan” gazetiniň ilkinji sanynyň çap edilendigini habar berýär.
Bu neşir prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň karary esasynda, köpçülikleýin habar serişdeleriniň işini kämilleşdirmek hem-de halkara jemgyýetçiligini Türkmenistanda gazanylýan üstünlikler bilen tanyşdyrmak üçin döredilipdi.
Biraz öň prezident Berdimuhamedow rus dilindäki “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetiniň baş redaktory Wladimir Gubanowy wezipesinden boşadypdy. Onuň ýerine Wiktor Zaýsew baş redaktorlyga bellendi.


text:
Pol Raýanyň garry atasy Patrik Wilýam Raýan baryp 1884-nji ýylda bir gurluşyk kompaniýasyny döredipdi, ol kompaniýa şu günki gün hem öz işini dowam etdirýär. 1998-nji ýylda Wekiller Palatasyna saýlanmazyndan öň Pol Raýan bu kompaniýada işläpdi.
Ol Wekiller Palatasyna saýlananda iň ýaş deputatlardan ikinjisi bolupdy. Pol Raýan Maýaminiň uniwersitetini tamamlady we Kongrese deputat saýlanmazyndan öň ABŞ-nyň senatorlarynyň birnäçesiniň kömekçisi bolup işledi.
Pol Raýan yzly-yzyna alty gezek deputat saýlandy we häzirki wagt ol Wekiller Palatasynyň Býujet Komitetine ýolbaşçylyk edýär. Onuň aýaly Janna Littl adwokat hökmünde iş alyp barýar. Olaryň üç sany ýaş çagasy bar.