text:
28 qyrkúıek. Týǵan kún ıeleri
NUR-SULTAN. QazAqparat – QazAqparat 28 qyrkúıekke arnalǵan «Týǵan kún ıeleri» kúntizbesin usynady.
ESІMDER
124 jyl buryn (1897-1961) qazaq ádebıetiniń áıgili klassıgi, uly jazýshy, ǵalym, qoǵam qaıratkeri Muhtar Áýezov dúnıege keldi.
Fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR ǴA-nyń akademıgi (1946), Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri (1957) Muhtar Áýezov burynǵy Semeı ýezi Shyńǵys bolysyndaǵy Qasqabulaq degen jerde týyp, balalyq shaǵy kóshpendi aýylda ótti. Bolashaq jazýshy uly Abaı óz shyǵarmalarynda sonsha tereń ári jan-jaqty sýrettegen sol kezdegi qazaq qoǵamynyń sıpaty mol, qaıshylyqqa toly ómir-turmysyn kózimen kórdi. Semeı qalasynda medresede, onan soń bes klastyq orys mektebinde, al 1915-1919 jyldary muǵalimder semınarııasynda bilim alǵan. 1917 jyly semınarııada oqyp júrgen kezinde halyq ańyzy boıynsha «Eńlik-Kebek» pesasyn jazady. Bul qazaq ulttyq dramasynyń qarlyǵashy edi. Osy pesasy men 1921 jyly jazylǵan «Qorǵansyzdyń kúni» atty alǵashqy áńgimesi arqyly óziniń jazýshylyq erekshe darynyn aıqyn tanytty. Sol jyldarda Semeıde, Orynborda ár túrli qyzmet isteı júrip, Alash partııasynyń kósemderi Álıhan Bókeıhanov, Ahmet Baıtursynov, Mirjaqyp Dýlatov, basqa da belgili ádebıet, mádenıet qaıratkerlerimen jaqyndasady. «Abaı» jýrnalyn shyǵarýǵa atsalysady. «Oıan, qazaq» dep uran tastaǵan qozǵalys, olardyń demokratııalyq ıdeıalary Áýezovtiń ómirlik maqsat nysanasyn belgileýine tirek boldy. Alashorda qaıratkerleri ókimet oryndarynan, resmı saıasattan yǵystyryla bastaǵan soń, 1923 jyldan bastap kórkem ádebıet salasyna bar kúsh-qýatyn jumsap, ónimdi eńbek etýge kirisedi. 1923-1926 jyldary «Oqyǵan azamat», «Qyr sýretteri», «Úılený», «Eskilik kóleńkesinde», «Kinámshil boıjetken», «Qaraly sulý» áńgimesin jazady. 1923-1928 jyldary Lenıngrad ýnıversıtetinde oqyp, til men ádebıet fakýltetin bitiredi. Odan keıin Tashkentte Orta Azııa memlekettik ýnıversıtetiniń aspırantýrasynda shyǵys folklory boıynsha mamandandy. Lenıngradta (qazirgi SanktPeterbýrg) oqyǵan sońǵy jylynda eki tamasha povest jazǵan: «Qarash Qarash» pen «Kókserek». Saıası qyzmetten bas tartyp, biryńǵaı zertteýge oıysqan kezde, ol ádebıetshige de sol saıasattyń shyrmaýynan shyǵý qıyn ekenin uǵa bildi. Ondaǵan jyldar boıy oǵan ultshyldyq, baıshyldyq ıdeıalaryn jaqtaýshy degen kiná taǵylyp keldi. Qýdalaý kórip, 1930-1932 jyldary qamaýda boldy, tutqynnan qutylý maqsatymen ashyq hat jazdy. Áýezovtiń tarıhı taqyrypqa barýynyń tamyry tereńde jatyr. Tuńǵysh kórkem týyndysy «Eńlik-Kebek», onan keıin «Han Kene» men «Qıly zaman», «Aıman-Sholpan», «Qaraqypshaq Qobylandy» dramalary da osyny ańǵartady. Bulardyń keıbireýi el arasynda keń taraǵan, burynnan belgili sıýjetke qurylsa, «Han Kene», «Qıly zaman» tarıhta bolǵan naqty oqıǵalardy arqaý etken. Áýezov 20-jyldardyń ózinde proza men dramatýrgııada keleli týyndylar berip, qazaq ádebıetiniń klassıgine aınaldy. Otyzynshy jyldary bir top áńgime («Qasenniń qubylystary», «Іzder», «Shatqalań», «Qum men Asqar», «Búrkitshi»), pesalar («Aıman-Sholpan», «Tas túlek», «Shekarada», «Túngi saryn») jazady. 30-jyldarda Abaı murasyna árqıly baǵa berilip, onan keıin de qym-qıǵash pikirler aıtylyp júrgende, Abaıdy tereńdep, keńinen tanýdy ózine ómirlik maqsat etý ol kezde biliktilik, danalyq qana emes, úlken erlik te bolǵany haq. Kesek, keń tynysty, san mıllıon oqyrmandardyń júregine jol tabatyn kórkem shyǵarma arqyly Abaıdy álemge áıgileý úshin Áýezov qandaı qajet bolsa, Áýezovtiń dúnıe júzi mádenıetiniń bıigine kóterilýine Abaı murasy, Abaıdyń ónerpazdyq, oıshyldyq dástúrindeı úlken tirek sondaı qajet edi. 1936 jyly «Qazaq ádebıeti» gazetinde «Tatıananyń qyrdaǵy áni» deıtin prozalyq úzindi jarııalandy. Bul - bolashaq romannyń bir taraýy edi. Osydan soń, 1940 jyly, L.Sobolevpen birlesip «Abaı» tragedııasyn jazdy. Muhtar Omarhanuly 15 jyl boıy «Abaı joly» atty óziniń 4 tomdyq dańqty tarıhı roman-epopeıasyn jazdy. Munyń «Abaı» atalǵan birinshi kitaby 1942 jyly, ekinshisi 1947 jyly jaryq kórdi. Orys tiline aýdarylǵan. «Abaı» romanynyń eki kitaby 1949 jyly 1dárejeli KSRO Memlekettik syılyǵyn aldy. Tórt kitappen bitken epopeıa 1959 jyly Lenındik syılyqqa ıe boldy. «Abaı joly» 30 tilge aýdarylyp, dúıim dúnıe oqyrmanynan óte joǵary baǵa aldy. Kórkem tárjime jumysyna belsene atsalysyp, I.Týrgenevtiń «Dvorıan uıasyn» aýdardy, KSRO jazýshylarynyń ІІ sezinde kórkem aýdarma týraly arnaýly baıandama jasasty. Úlken ǵalym, pedagog Áýezov qazaq ádebıeti tarıhyn zertteý, ádebıet kadrlaryn daıarlaý jóninde sheksiz kóp eńbek sińirdi. Abaıtaný ǵylymynyń negizin saldy, kóp tomdy «Qazaq ádebıeti tarıhynyń» qazaq folkloryna arnalǵan tomynyń (1960) negizgi avtory jáne redaktory boldy. Qyrǵyzdyń «Manas» eposy týraly monografııa jazdy. KSRO Jazýshylar odaǵy Prezıdıýmynyń, Beıbitshilikti qorǵaý keńesi komıtetiniń, Lenındik syılyqtar jónindegi komıssııanyń múshesi, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń kóp jyldar boıy professory bolǵan Áýezov 4-5 saılanǵan Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty retinde de zor qoǵamdyq mindet atqardy. «Abaı joly» epopeıasynan keıin dáýir shyndyǵyn sýretteıtin keń aýqymdy jańa epopeıa jazýǵa kirisken edi. Sonyń «Ósken órken» atty 1 kitabynyń nusqasyn salyp ketti. Ol 1962 jyly jarııalandy. Ádebı eńbegi úshin jazýshy 1957 jyly Lenın ordenimen marapattaldy. 1961 jyly 27 maýsymda qaıtys bolǵannan keıin, respýblıka úkimetiniń qaýlysymen Qazaq KSR ǴA Ádebıet jáne óner ınstıtýtyna, Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatryna Muhtar Omarhanuly Áýezovtiń esimi berildi. Jazýshynyń ádebı-memorıaldyq mýzeıi ashyldy, Almaty qalasynyń bir aýdany, birqatar mektepter, kósheler qalamger esimimen atalady. Týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı merekesi ıÝNESKO sheshimimen dúnıejúzilik deńgeıde atalyp ótti.
89 jyl buryn (1932) Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qyrǵyzstannyń halyq aqyny, táýelsiz «Tarlan» syılyǵynyń laýreaty Sherhan Murtazauly MURTAZA dúnıege keldi.
Jambyl oblysy Jýaly aýdany Myńbulaq mekeninde týǵan. 1955 jyly M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetiniń, «Sotsıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetiniń tilshisi, ádebı qyzmetkeri boldy. 1963-1970 jyldary «Lenınshil jas» gazetiniń redaktory. Sodan keıingi ýaqytta «Jazýshy» baspasynyń, «Jalyn» almanahynyń, «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń ekinshi hatshysy, «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory ári Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy. 1989-1992 jyldary «Egemen Qazaqstan» gazetiniń bas redaktory, 1992-1994 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik teleradıo kompanııasynyń tóraǵasy bolyp istedi. QR Parlamentiniń Májilis depýtaty bolǵan. Jazýshynyń ár jyldary «Tabylǵan teńiz» (1963), «Belgisiz soldattyń balasy» (1969), «Ahmetjannyń anty» (1973), «Myltyqsyz maıdan» (1977) povesteri, «41-jylǵy kelinshek» (1972), «Internat nany» (1974) áńgimeleri, «Qara marjan» (1977), bes kitaptan turatyn «Qyzyl jebe», «Aı men Aısha» (1999) romandary, shyǵarmalarynyń tórt tomdyǵy (1990-2000), shyǵarmalarynyń 6 tomdyǵy, tańdamaly shyǵarmalarynyń 7 tomdyǵy, «Elim, saǵan aıtam, el basy, sen de tyńda» (K.Smaılovpen birge) (1998), «Bir kem dúnıe» (2008) kitaptary jaryq kórgen. Onyń shyǵarmalary KSRO halyqtary men shetel tilderine aýdarylǵan. Qazaq tiline G.H.Andersenniń áńgimelerin, vengr halyq ertegilerin, Sh.Aıtmatovtyń «Botagóz», «Qosh bol, Gúlsary», «Teńiz jaǵalaı júgirgen tarǵyl tóbet», «Borandy beket» týyndylaryn; Mustaı Kárimniń «Bizdiń úıdiń qýanyshy» povesin, E.Erskınniń «Marykchan balalary» romanyn, L.Lagınniń «Hottabych qart» povesin tárjimalady. «Ázıza» pesasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń grantyn jeńip aldy. «Qara marjan» romany úshin 1978 jyly Qazaq KSR Memlekettik syılyǵyn aldy. Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstannyń Halyq jazýshysy. «Qurmet belgisi», «Otan (1999) ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan. PEN-klýb syılyǵynyń ıegeri (2003).
78 jyl buryn (1943-1993) jazýshy, Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń, Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń, N.Ostrovskıı atyndaǵy Búkilodaqtyq ádebı syılyqtyń ıegeri Oralhan BÓKEEV dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Qatonqaraǵaı aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1968-1983 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq «Kommýnızm týy» gazetiniń ádebı qyzmetkeri, «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetiniń, «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi. 1983-1993 jyldary «Qazaq ádebıeti» gazeti bas redaktorynyń orynbasary, bas redaktory bolǵan. Qalamgerdiń «Qamshyger», «Úrker», «Qaıdasyń, qasqa qulynym», «Muztaý», «Án salady shaǵyldar», «Úrker aýyp barady», «Bizdiń jaqta qys uzaq» áńgimeler men povester jınaqtary, «Óz otyńdy óshirme» romany, «Qulynym meniń» pesalar jınaǵy jaryq kórgen. «Qulynym meniń», «Teke-tires», «Qar qyzy», «Zymyraıdy poezdar», «Jaý tylyndaǵy bala», «Men sizden qorqamyn» pesalary qazaq jáne orys tilderinde respýblıkalyq, oblystyq, sondaı-aq burynǵy odaqtas respýblıkalar teatrlarynda qoıylǵan. Orys tilinde «Jasynnyń izi» áńgimeler men povester jınaǵy jaryq kórgen. Birqatar shyǵarmalary shetel halyqtary tilderine aýdarylǵan. Jazýshynyń shyǵarmalary boıynsha «Kisikıik», «Saıtan kópir» kórkem fılmderi túsirilip, «Kerbuǵy» áńgimesiniń jelisi boıynsha balet-spektakl qoıyldy. «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.
71 jyl buryn (1950) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty janyndaǵy senatorlar Keńesiniń múshesi Qaırat Qydyrbaıuly IANOV dúnıege keldi.
Atyraý qalasynda dúnıege kelgen. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn ınjener-mehanık mamandyǵy boıynsha támamdaǵan.
Eńbek joly: «Qyzyl balyq» keńsharynda balyqshy (1968-1970); keme mehanıgi, «Qyzyl balyq» keńsharynyń ınjener-qurylysshysy (1972-1983); Gýrev oblysy QKP Balyqshy aýdandyq komıtetiniń nusqaýshysy (1983-1984); «Qyzyl balyq» keńsharynyń bas ınjeneri (1984-1986); Qurmanǵazy atyndaǵy keńshar basqarma tóraǵasy. (1986-1988); «Oktıabrdiń 70 jyldyǵy», «Qyzyl balyq» keńsharynyń basqarma tóraǵasy (1988-1991); Balyqshy aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Atqarý Komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary, Balyqshy aýdandyq ákimshiligi basshysy (1991-1994); Jambyl atyndaǵy keńshar basqarmasynyń tóraǵasy (1994-1999); Atyraý oblystyq máslıhatynyń hatshysy (1999-2000); Atyraý oblysyndaǵy Jambyl atyndaǵy óndiristik kooperatıvtiń tóraǵasy (2000-2001); Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary (2001-2005); Atyraý oblysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń III shaqyrylym depýtaty (2005-2007), Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń IV shaqyrylym depýtaty, ekonomıka, qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi (2007-2012); Orta Azııa memleketteri uıymynyń, Lıtva Seıminiń, AQSh Kongresiniń, Rýmynııa Senatynyń, Italııa Senatynyń, Saýd Arabııasy Koroldikteri Konsýltatıvtik Keńesiniń (Shýra májilisi) Yntymaqtastyq toptarynyń múshesi (2007-2008), qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy (2008-2011); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty tóraǵasynyń orynbasary (2011-2016); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, qarjy jáne bıýdjet Komıtetiniń múshesi.
Qazirgi qyzmetinde – 2019 jyldyń qyrkúıeginen bastap.
«Qurmet» (2005), «Parasat» (2011) ordenderimen; úsh medalmen marapattalǵan.
53 jyl buryn (1968) Qazaqstannyń Norvegııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Erkin Qadyrbekuly AHINJANOV dúnıege keldi.
Almaty qalasynyń týmasy. Almaty pedagogıkalyq shet tilder ınstıtýtyn bitirgen (1992). Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrligi Konsýldyq departamentiniń qyzmetkeri (1993-1995); attashe, Qazaqstannyń Úndistandaǵy Elshiliginiń úshinshi hatshysy (1995-1997); QR SІM Konsýldyq qyzmetter departamentinde, SІM Syrtqy ister mınıstriniń Hatshylyǵynda, SІM Eýropa jáne Amerıka departamentinde, Eýropalyq yntymaqtastyq departamentinde jáne Qazaqstan Respýblıkasy SІM Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń departamentinde basqarýshy laýazymdarda qyzmet etken (1997-2009); Qazaqstannyń EQYU janyndaǵy, sodan keıin Venadaǵy halyqaralyq uıymdar janyndaǵy Turaqty ókiliniń orynbasary (2009-2012 jj.); SІM Eýropa departamentiniń dırektory (2012-2014 jj.); Qazaqstannyń AQSh-taǵy Elshiliginiń keńesshisi jáne ókili, Qazaqstannyń Nıý-Iorktegi BUU janyndaǵy Turaqty ókiliniń orynbasary (2014-2018). Qazirgi qyzmetinde 2019 jyldyń sáýirinen bastap.
41 jyl buryn (1980) Óskemen qalasynyń ákimi Jaqsylyq Muqashuly OMAR dúnıege keldi.
Almaty oblysy Alakól aýdany Úsharal aýylynda týǵan. 2001 jyly Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetin, 2010 jyly Qazaq ınnovatsııalyq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıtetin bitirgen. 2001-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń jetekshi, bas mamany. 2005-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń bas mamany. 2007-2009 jyldary - «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıokorporatsııasy» AQ aqparattyq jáne taldaý baǵdarlamalary dırektsııasy dırektorynyń orynbasary. 2009 jyly - «Arna medıa» Ulttyq aqparattyq holdıngi» AQ bas menedjeri. 2009-2010 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń kómekshisi. 2010-2011 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy ishki saıasat basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy. 2011-2013 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy mádenıet basqarmasynyń bastyǵy. 2013-2016 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary. 2016-2018 jyldary Almaty oblysynyń ákimi bolǵan. Qazirgi qyzmetinde 2018 jylǵy tamyzdan beri.


c: text/html

text:
Wideo: Prezident Obama "Al-Kaýdanyň" lideri Bin Ladeniň öldürilendigini yglan edýär.
Prezident Barak Obama öten agşam onuň Pakistanyň paýtagty Yslamabadyň golaýynda Abbottabatda geçirilen bir operasiýada öldürilendigi baradaky habary halka ýetirdi.
"Men bu gije "Al-Kaýdanyň" başlygy, müňlerçe bigünä erkekleriň, aýallaryň we çagalaryň ganyna galan Osama bin Ladeniň Birleşen Ştatlar tarapyndan alnyp barlan harby operasiýada öldürilendigini habar berip bilýärin" diýip, Obama aýtdy.
Prezident: "Adalat ýerine ýetdi" diýdi.
"Bin Ladeniň ölümi biziň milletimiziň "Al-Kaýdany" ýeňmek barada eden tagallasynda şu wagta çenli ýetilen iň möhüm sepgit bolup durýar. Ýöne onuň ölümi bu tagallanyň soňy däl. "Al-Kaýdanyň" biziň garşymyza edýän hüjümlerini dowam etdirjekdigine şübhe ýok. Biz ýurduň içinde hem daşynda hüşgär bolmaly" diýip, Obama nygtady.
"Möhüm sepgit”
Bu habar terrorizme garşy göreşde gazanylan ýeňiş hökmünde tutuş dünýäde oňat garşylandy. Waşingtonda we Nýu Ýorkda adamlar köçelere çykyp, özleriniň begençli duýgularyny beýan etdiler.
Ýöne munuň "Al-Kaýda" we global terrorizme nähili täsir etjekdigi belli däl. Günbatar ýolbaşçylarynyň käbiri: "Öç almak üçin edilen hüjümleriň bolmagy mümkin" diýip, duýduryş berýärler.
Fotosýužet: Terroristiň durmuşy
Saud Arabystanly gurply gurluşykçy maşgaladan bolan Osama bin Laden sowetler Owganystana çozup gireninden az salym soň, mujahetlere goşuldy. Onuň yzyna eýeren araplar soňra "Al-Kaýdanyň" özenini emele getirdiler.
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama "Al-Kaýdanyň" lideri Bin Ladeniň nirededigini tapmakda Pakistanyň howpsuzlyk işgärleriniň amerikanlara kömek edendigini aýdyp, eden hyzmatdaşlygy üçin Pakistanyň prezidenti Asif Ali Zardara minnetdarlyk bildirdi.
Prezident Obama: "Şeýle hem biz Birleşen Ştatlaryň yslam bilen uruşda däldigini we hiç haçan uruşda bolmajakdygyny tassyklamalydyrys. Men ozal açyk aýtdym. 11-nji sentýabrdan az salym soň, muny prezident Buş-da aýtdy: biziň urşumyz yslama garşy däl. Bin Laden musulmanlaryň ýolbaşçysy däl. Ol musulmanlary köpçülikleýin gyran adam. "Al-Kaýda" köp ýurtlarda, şol sanda biziň ýurdumyzda-da, köp musulmanlary öldürdi. Şol sebäpden onuň ölümini asudalyga, adam mertebesine ynanýanlaryň hemmesi gutlamaly".
Dünýä ýolbaşçylarynyň reaksiýasy
Dünýä ýolbaşçylary Bin Ladeniň ölüm habaryny terrorizme garşy göreşde gazanylan ýeňiş diýip gutladylar. Türkiýäniň prezidenti Abdullah Gül: "Bin Ladeniň ölümi beýleki terroristlere we terroristik guramalaryň ýolbaşçylaryna duýduryş bolup hyzmat etmeli" diýdi.
Kreml hem Osama bin Ladeniň ölümini uly ýeňiş diýip häsiýetlendirip, terrora garşy göreşde özüniň Waşington bilen edýän hyzmatdaşlygyny artdyrmaga taýýardygyny bildirdi.
Owganystanyň prezidenti Hamid Karzaý "Talibany" bin Ladeniň ölümini sapak edinmäge çagyrdy: "Men "Talibany" düýn Abbottabatda bolan wakadan sapak alyp, uruşdan saklanmaga, öz ýurtlaryny weýran etmekden, öz doganlaryny, musulmanlary we öz watanlarynyň çagalaryny öldürmekden saklanmaga çagyrýaryn. Olar parahatçylygyň we howpsuzlygyň tarapyna geçip, öz ýurtlaryny bu betbagtçylykdan, bu bulagaýlykdan goramaly. Olar şu wagta çenli sapak almadyk bolsalar, şu gün düşünendirler diýip umyt edýärin".
Ýöne: "Terrorizme garşy uruş entek soňlananok. "Al-Kaýdanyň" zarba urmagy mümkin" diýip, duýduryş beýänler-de bar. Fransuz prezidenti Nikolýa Sarkozi: "Bin Ladeniň ölümi "Al-Kaýdanyň" aradan gidendigini aňladanok" diýip, duýduryş berdi.
Britaniýanyň premýer-ministri Dawid Kameron hem halky öňümizdäki hepdelerde hüşgärlige çagyrdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pakistanyň polisiýasynyň aýtmagyna görä, ýol gözegçilik bölüminde işleýän Amanullah Han we onuň sürüjisi duşenbe güni Peşawar şäherinde motosikletli barýan ýaragly adam tarapyndan atylyp öldürilipdirler.
Häzire çenli bu hüjümiň jogapkärçiligini hiç bir topar öz üstüne almady. Emma muňa garamazdan pakistanly söweşijiler ýurduň howpsuzlyk güýçlerine wagtal-wagtal hüjümleri amala aşyryp gelýärler.
19-njy iýunda Peşawaryň etegindäki harby baza amala aşyrylan hüjümde bäş esger ölüp, başga-da ikisi ýaralanypdy.


text:
Ukrainanyň häzir iş başyndaky prezidenti Oleksandr Turçinowyň 15-nji maýda beren maglumatyna görä, gijäň ýary ýurduň howpsuzlyk güýçleri Slowýansk şäheriniň golaýyndaky söweşijileriň bazasyny ýok edipdir.
Şeýle-de, ol esgerler Slowýanks şäheriniň günortasyndaky telewideniýe binasynyň töweregindäki bäş kilometrlik zonany öz kontrollygyna geçirdiler diýdi. Mundan öň gürrüňi edilýän bina separatistleriň gözegçiligindedi.
Ukrainanyň Goranmak ministrliginiň beren maglumatyna görä, ýurduň howpsuzlyk güýçleri söweşijileriň Kramatorsk şäheriniň çetindäki buky jaýyny weýran edip, üç “terroristi” tutupdyrlar.


text:
SQO-da jyl basynan bıýdjetke 75,6 mln teńge múlik salyǵy esebinen túsken
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysynda menshik quqyǵy bar 170 myńnan astam turǵyn bar, olar bıyl bıýdjetke 75,6 mln teńge múlik salyǵyn tólegen, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
SQO boıynsha Memlekettik kirister departamentiniń málimetinshe, múlik salyǵyn menshiginde turǵyn úı, ǵımarat, garaj, basqa da qurylystar jáne jer ýchaskesi bar jeke tulǵalar tóleıdi. Óńirde olardyń sany 170 myńnan asady. Bul turǵyndardyń menshiginde 300 myńnan astam nysan bar.
«1 qazan kúni 2020 jyldyń múlik salyǵyn tóleý merzimi aıaqtalady. Qańtar-tamyzda bıýdjetke 75,6 mln teńge tústi. Bıyl salyq zańnamasyna engen ózgeristerge baılanysty menshik ıeleri burynǵydaı jer ýchaskesi jáne jyljymaıtyn múlik úshin eki bólip tólemeıdi, ol biriktirilip otyr. Salyq tóleýshiler poshta arqyly eskertilip jatyr. Múlik salyǵy boıynsha qaryzdyń bar-joǵyn kgd.gov.kz servısi, «E-salyq Azamat» mobıldi qosymshasy nemese Kaspi.kz jáne Homebank qosymshalary arqyly bilip, tóleýge bolady», - deıdi SQO boıynsha Memlekettik kiris departamentiniń túsindirý jumystary basqarmasynyń basshysy Natalıa Nekrasova.
Mamannyń aıtýynsha, kóligi bar turǵyndar da salyq tóleý qajettigin umytpaýlary kerek. Jyl basynan avtokólik ıelerinen bıýdjetke 943,8 mln teńge túsken. Onyń 525 mln teńgesi aldyńǵy jyldardyń salyǵy. Qazirgi ýaqytta 11 myń soltústikqazaqstandyq kólik salyǵy boıynsha 311 mln teńge qaryz. Onyń ishinde aldyńǵy jyldardan qalǵan bereshekte bar.
- Qaraǵandylyq qutqarýshylar 1 qarashadan bastap joǵary daıyndyq rejımine kóshedi
- Qabanbaıdyń 329 jyldyǵy: ShQO-da respýblıkalyq konferentsııa ótti
- Erqanat Turymtaı qazaqtyń kóne jádigerlerin búginge deıin saqtap keledi
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- BQO turǵyny polıtsııaǵa para bergeni úshin ustaldy
- Atyraý oblysynda tótenshe jaǵdaılar qyzmetine 9 aıda 1 467 ret shaqyrtý túsken
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ýaponiýaly gimnastikaçy Daiki Hasimito Tokiodaky Olimpiýa oýunlarynda şahsy mnogoborýede altyn medal gazandy. Ol alty maşk üçin jemi 88,465 bal aldy.
Ikinji orny hytaýly Sýao Žoten (88,065 bal) eýeledi. Bürünç medala russiýaly Nikita Nagornyý (88,031 bal) mynasyp boldy. Ýaponiýaly türgen perekladinada we atda (sport gimnastikasyndaky gurallaryň biri) iň gowy netijeleri görkezdi, erkin maşklarda ikinji, eliňi diräp bökmekde we bruslarda dördünji, halkalarda 12-nji boldy. Nagornyý bruslarda we halkalarda gowy netijeleri görkezdi. Ol eliňi diräp bökmekde ikinji, atda bäşinji, perekladinada we erkin maşklarda ýedinji boldy.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewe we ähli doganlyk özbek halkyna Özbegistan Respublikasynyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli tüýs ýürekden gutlaglaryny iberdi.
Gutlagda türkmen Lideri Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň parasatly ýolbaşçylygynda häzirki döwürde durmuşyň ähli ugurlarynda öňe gitmek we gülläp ösmek ýoly bilen ynamly barýandygyny belläp, häzirki wagtda hoşniýetli goňşuçylyk, birek-birege goldaw bermek esasynda ýola goýulýan türkmen-özbek gatnaşyklarynyň sazlaşykly we okgunly häsiýete eýedigini hem-de özara ynanyşmak, deňhukuklylyk, açyklyk ýörelgelerine esaslanýandygyny kanagatlanma bilen belleýär.
“Men “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň çäklerinde ýaňy-ýakynda bolan duşuşygymyzy örän ýakymly duýgular bilen ýatlaýaryn. Şol duşuşygyň dowamynda ýurtlarymyzyň arasyndaky köpugurly özara gatnaşyklaryň gyşarnyksyz giňeldilmegine hem-de pugtalandyrylmagyna taraplaryň ygrarlydygy we gyzyklanma bildirýändigi ýene-de bir gezek tassyklanyldy” diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow dostlukly döwletiň Baştutanyna Gutlagynda belleýär.


text: 22 Teýmanly Alypaz+ söze başlady:2 «Adamdan Hudaýa ne peýda?Düşünjeli ynsandan ne peýda?+3 Hudaýa wepaly* bolmakdan ne peýda?Gudratygüýçli dogruçyldygyňy görýärmikä?*+4 Hormat goýýan bolsaň jeza bererdimi?Seniň bilen jedelleşerdimi?5 Birgiden erbet işleriň üçin,Tükeniksiz günäleriň üçin jeza bermedimi?+6 Ujypsyz zat üçin doganyňdan girew alardyň,Garyp-gasaryň eşigini sypyryp, ýalaňaç goýardyň+.7 Ýadaw adamdan bir owurt suwuňy,Aç adamdan bir döwüm çöregiňi gysganardyň+.8 Ýurt güýçlüniň elinde+,Onda abraýly adamlar ýaşaýar.9 Dul aýallaryň elini boş goýberdiň,Ýetimleriň ganatlaryny gyrdyň.10 Indi çar tarapyňa duzak* gurulýar+,Duýdansyz gelen heläkçilik gorkuzýar.11 Tümlükdesiň, gözüň görmeýär,Sil gelip, seni gark edýär.12 Hudaý gökde dälmi?Ýyldyzlara bir seret, olar uzakda.13 Sen bolsa diýýärsiň: „Hudaý näme bilýär?Ol tüm-garaňkylykdan höküm edip bilýärmi?14 Ol gök gümmeziniň üstünde gezýär,Bulutlar öňüni ýapýar, ol görmeýär“.15 Sen gadymy ýoldan,Erbetleriň ýolundan ýörejek bolýarmyň?16 Wagtyndan öň olaryň ömür tanapy kesildi.Derýa joşup, köki-damary bilen sogrup äkitdi+.17 Hak Hudaýa: „Bizi öz günümize goý!Gudratygüýçli näme edip biler?“ diýdiler.18 Olaryň öýüni näz-nygmatdan dolduran Alladyr.(Men erbetleriň maslahatyna gulak asmaýaryn).19 Dogruçyllar olaryň düşen gününe şatlanar,Bigünäler üstünden gülüp diýerler:20 „Duşmanlarymyz gyryldy,Olaryň bar zady ýanyp kül boldy“.21 Hudaýy tana, parahat ýaşarsyň,Bol berekede eýe bolarsyň.22 Agzyndan çykan kanuna gulak goý,Sözlerini ýüregiňde sakla+.23 Gudratygüýçlä dolan, aman-esen ýaşarsyň+.Çadyryňda erbetlik etmeseň,24 Altynyňy ýere taşlasaň,Ofer+ altynyňy jülgä zyňsaň,25 Gudratygüýçli seniň altynyň,Arassa kümşüň bolar.26 Gudratygüýçlüniň işlerine şatlanarsyň,Başyňy galdyryp, Hudaýa seredersiň.27 Oňa ýalbararsyň, seni eşider,Şonda wadalaryňy berjaý edersiň.28 Niýetleriň amala aşar,Ýoluňa nur saçylar.29 Men-menlik etseň, masgara bolarsyň,Ol pesgöwünli* adamy halas eder.30 Bigünäni gutarar,Eliň tämiz bolsa, seni-de halas eder».


text:
Grekler öz salatyna horiatiki diýip atlandyrýalar we Grek feta peýnirinden taýynlaýarlar. Ol has ýagly ýöne brynza ýaly duzly däl, dykyzlygy ýokary. Emma dürli halklaryň kuhnýasynda grek salaty feta peýnirden ýa-da brynzadan taýynlanýar. Esasyn zat pomidorlar bişen bolmaly, ýogsam tagamy isleýşimiz ýaly bolmaz.
Içindäkiler — Klassiki grek salaty taýynlamak üçin gerekli azyk harytlary
- 2 hyýar
- 1 süýji gyzyl bolgar burç
- 1 süýji sary bolgar burç
- 250 gram pomidor çerri
- 1/2 gyzyl sogan
- 225 gram feta peýniri
- 100 gram zeýtun
- 2 diş sarymsak
- 1 çaý çemçesi oregano
- 1/2 çaý çemçe gorçitsa
- 60 ml gyzyl üzüm sirkesi (winegar)
- 1 çaý çemçe deňiz duzy
- 1/2 çaý çemçe täze üwelen iri gara burç
- 125 ml zeýtun ýagy
Taýynlanyşy / bişirilişi
- Hyýarlary ikä keip çigidini aýyryp 5 mm galyňlykda dilim edip dogramaly. Bolgar burçlary 1.5 santimetr kwadrat edip dogramaly.
- Çerri pomidorlary ortasyndan ikä kesmeli, sogany inçe ýarym halka edip dogramaly. Ahli dogranlarymyzy uly bir gapda garmaly.
- Zaprawka taýynlaly. Sarymsagy ownyk dogramaly. Kiçi gapda sarymsak, gorçitsa, oregano, sirke, duz we burçy çotgajyk bilen garmaly. Zeýtun ýagyny garyyp duran zaprawkanyn içine azaçykdan goşmaly. Taýyn bolan zaprawkany salada goşup garmaly.
- Feta peýnirini 1.5 santimetr ululykda kubik edip dogramaly. Zeýtuny çigidinden aýyrmaly. Fetany we zeýtunlary saladyň üstüne goýuşdyrmaly. Otag ýylylygynda 30 minut saklamaly we saladymyz taýyn. Işdäňiz açyk bolsyn.
-
Bu resepti etdiňizmi? Suradyny iberiň.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasyndaky söwdalarda geleşikleriň 35-si baglaşyldy.
Birleşen Arap Emirliklerinden, Owganystandan gelen telekeçiler daşary ýurt puluna Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen uçar kerosinini, gidro usul bilen arassalanan dizel ýangyjyny satyn aldylar. Şeýle hem Şotlandiýadan BAE-den we Owganystandan gelen işewürler “Türkmengaz” döwlet konserninde öndürilen ECO-93 awtomobil benzinini, Gonkongyň we Şweýsariýanyň işewür toparlarynyň wekilleri bolsa, “Türkmenhimiýa” döwlet konserninde öndürilen karbamidi satyn aldylar.
Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna Russiýa, BAE, Türkiýe, Gyrgyzystan, Özbegistan döwletleriniň işewür wekillerine reňksiz aýna, nah ýüplük, tekiz boýalan žakkard hem-de tüýjümek önümler, jinsi matasy satyldy. Geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 25 million 554 müň dollaryndan gowrak boldy.
Beýik Britaniýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýäniň, Ermenistanyň işewürleri umumy bahasy 13 million 413 müň manatlyk nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň işewürleri içerki bazar üçin umumy bahasy 232 müň manatlykdan gowrak pagta süýümini satyn aldylar.


text:
«AMUL–HAZAR 2018» AWTORALLI ÝARYŞYNYŇ JEMLEÝJI DABARASY GEÇIRILDI
2018-nji ýylyň 15-nji sentýabrynda «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan ajaýyp taslamasy – “Amul–Hazar 2018” halkara awtorallisi üstünlikli tamamlandy. Ralliniň ýeňijilerine ýadygärlik sowgatlary gowşurmak dabarasy Balkan welaýatynyň baş baýdak meýdançasynda geçirildi, bu ýerde podium goýuldy.
Hormatly Prezidentiz Gurbanguly Berdimuhamedow we “Africa Eco Race” ralli ýaryşynyň baş direktory Žan-Lui Şlesser bilelikde ýaryşyň ýeňijilerine ýörite baýraklary we “Amul–Hazar 2018” ýadygärlik teňňeleriň toplumyny hem-de sowgatlyk türkmen milli lybaslaryny — içmekleri we silkme telpekleri gowşurdylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaryşa gatnaşyjylary hem-de ýeňijileri bu ýaryşyň Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça Garagum sährasynyň gözel künjeklerinden geçip, «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda tamamlanmagy bilen tüýs ýürekden gutlap, hemmelere sportda uly üstünlikleri arzuw etdi.
Žan-Lui Şlesser ýolbaşçylyk edýän guramasynyň adyndan we hut öz adyndan ralliniň guralmagynda we geçirilmeginde uly goldawy we gatnaşandygy üçin, ýeňijilere gowşurylan Türkmenistan barada ýakymly we ýagşy ýatlamalar bolup galjak ajaýyp sowgatlar üçin Türkmenistanyň Baştutanyna hoşallyk sözleri bilen ýüzlendi. Bu gün Awazada biz bu ýaryşlaryň netijelerini jemleýäris, ýaryşyň uly üstünliklerine beslenmegi biz üçin uly hormatdyr diýip, ol aýtdy hem-de milli Liderimize “Africa Eco Race”-iň adyndan ýörite sylagy gowşurdy.
Soňra “Akhan” atly ahalteke bedewiniň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilendigi hakynda şahadatnamanyň gowşurylyş dabarasy boldy. Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli ajaýyp gyrat çylşyrymly emeli deňsiz-taýsyz ýerine ýetirmegi netijesinde Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi: ol yzky aýaklarynda 10 metr aralygy 4,19 sekuntda geçip, bu täsin görnüşde ozalky rekordy täzeledi.
Agşam baýramçylyk konserti boldy. Onda türkmen we daşary ýurt estrada artistleri, ýurdumyzyň meşhur tans we halk döredijilik toparlary çykyş etdiler.


text:
Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Esenmyrat Orazgeldiýewi kabul etdi. Türkmen wekiliýeti söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň mejlisine gatnaşmak üçin Daşkent şäherine bardylar.
Özbegistanyň resmi habarlar gullugynda bellenilip geçilişi ýaly, taraplar iki ýurduň arasyndaky köptaraplaýyn hyzmatdaşlyga degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Türkmen wekiliýeti Özbegistanyň Prezidentini kabul edendigi üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň Prezidentiniň gyzgyn salamyny ýetirdi.
Şeýle hem türkmen wekiliýeti Daşkent şäherinde geçirilen söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki türkmen-özbek toparynyň mejlisiniň esasy netijeleri barada maglumat berdi.
Özbegistanyň Prezidenti öňde boljak sammite ählitaraplaýyn taýýarlyk görmegiň wajypdygyny belledi.


text:
Qamshy.kz
1731 jylǵy qazanda Ábilqaıyr han bastaǵan Kishi júz qazaqtary Reseıge qosylý týraly ant berdi. Qazaq qoǵamynda Ábilqaıyr hannyń bul áreketiniń aınalasyndaǵy pikirler áli de bir arnaǵa toǵyspaı keledi. Tarıhshylardyń bir toby Ábilqaıyr mundaıǵa qazaq halqyn saqtap qalý úshin, bir ortalyqtan basqarylatyn qýatty memleket qalyptastyrý maqsatynda bardy dese, ekinshi tarap ony óz múddesi jolynda ultty satyp ketken mánsapqor, bılikke jetýdi kóksegen adam retinde tanıdy.
Almaty oblysy Kerbulaq aýdany Qyzyljar aýylynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti fılosofııa jáne saıasattaný fakýltetin bitirgen. 2015-2019 jyldary «Prezıdent jáne Halyq» gazetinde tilshi, shef-redaktor bolyp istegen. 2019 jyldan beri Qamshy portalynda qyzmet atqarady.
Avtormen onyń Facebook paraqshasy arqyly habarlasýǵa bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Arktika
Arktika (grek. ἄpktoς — "aýy" (grek. arktikos — demirgazyk, arctos — aýy (Uly Ýedigen ýyldyzlar topary esasynda) — Demirgazyk polýusa ýanaşýan hem-de Ýewraziýa we Demirgazyk Amerika materikleriniň gyralaryny, tas tutuş Demirgazyk Buzly okeany adalary (Norwegiýanyň kenarýaka adalaryndan başga) bilen bilelikde, şeýle hem Atlantik we Ýuwaş okeanlaryň ýanaşyk böleklerini öz içine alýan, Ýeriň ýeke-täk fiziki-geografik raýonydyr. Arktikanyň günorta araçägi tundra zonasynyň günorta çäklerine gabat gelýär. Meýdany 27 mln kw. km çemesi; kämahal Arktika günortada Demirgazyk polýar aýlawy bilen çäklenýär (66° 33′ dg. giň.), şeýle bolanda onuň meýdany 21 mln kw. km bolup durýar.


text:
Aptap, naızaǵaı, shańdy daýyl: 22 shildege arnalǵan aýa raıy
NUR-SULTAN. QazAqparat - 22 shilde kúni Qazaqstan aýmaǵyndaǵy aýa raıynda aıtarlyqtaı ózgeris bolmaıdy, dep habarlaıdy QazAqparat «Qazgıdrometke» silteme jasap.
Atmosferalyq fronttarǵa baılanysty elimizdiń basym bóliginde jańbyr jaýady, naızaǵaı oınaıdy.
Ońtústik-shyǵystyń jáne shyǵystyń keı jerlerinde burshaq kútiledi. Respýblıka boıynsha keı jerlerde jel kúsheıedi.
Ońtústikte jáne ońtústik-shyǵysta shańdy daýyl soǵady. Soltústikte jáne ońtústik-batysta jaýyn-shashyn jaýmaıdy. Soltústikte túngi jáne tańǵy ýaqytta tuman túsedi.
Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy oblystarynyń keı jerlerinde jel ekpini 15-20 m/s deıin kúsheıedi, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń keı jerlerinde kúndiz burshaq jaýady.
Jambyl oblysynda, kúndiz Qyzylorda oblysynyń keı jerlerinde jel qarqyny - 15-20 m/s. Shańdy daýyl soǵady. Jambyl oblysynyń taýly adandarynda kúndiz burshaq jaýady.
Almaty, Batys Qazaqstan, Qostanaı oblystarynyń keı jerlerinde jel jyldamdyǵy 15-20 m/s jetedi.
Qostanaı oblysynyń keı jerlerinde daýyl turady. Soltústik Qazaqstan oblysynyń keı jerlerinde túnde jáne tańerteń tuman túsedi.
Kúndiz Aqtóbe, Atyraý, Batys Qazaqstan, Mańǵystaý oblystarynyń basym bóliginde aptap ystyq saqtalady.
Almaty, Jambyl, Qostanaı oblystarynda, Qaraǵandy oblysynyń ońtústiginde qatty ystyq bolady.
Qyzylorda, Túrkistan, Mańǵystaý, Jambyl oblystarynyń basym bóliginde, Almaty, Atyraý, Batys Qazaqstan, Aqtóbe, Qostanaı, Qaraǵandy, Aqmola oblystarynyń keı jerlerinde, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ońtústiginde tótenshe órt qaýpi saqtalady.


text:
Basty qundylyqtar bastaýy
ASTANA. QazAqparat - Halyq armanynyń asqaraly asýyna dańǵyl jol ashqan Ata Zań amaldary asqaq adaldyqtyń araıly aıdaryna aınaldy. Eldiń baq tilegi men aq nıeti nurly arnaǵa toǵysty. Oǵan dálel óte kóp, dep jazady «Egemen Qazaqstan» senbi kúngi sanynda.
Sonyń biri retinde, osy aqıqattyń arnasyna bastaý bolǵan sonaý 1995 jylǵy 22 mamyrdaǵy Elbasymyzdyń qaýlysymen arnaıy qurylǵan saraptyq-konsýltatıvtik keńes, Ata Zańymyzdyń jobasyn daıyndaý barysynda azamattardyń 1100 usynysyn eskerip, soǵan oraı osy zań jobasyndaǵy 99 baptyń 55-ine eleýli ózgerister engizgen soń, el Konstıtýtsııasy búkilhalyqtyq ári jeke adamnyń múddesin kózdeýshi naǵyz Negizgi Zań retinde qabyldandy. Mine, Konstıtýtsııa jobasynyń jartysynan kóbi halyqtyń usynysy boıynsha jazylyp jáne sol arqyly árbir azamat óziniń kókeıkesti máselesin kótergenin kórip otyrmyz. Osylaısha qazaqstandyqtar óz quqynyń qorǵalýy qamyn o basta-aq qamdaı aldy.
Bul bárimiz jıi aıtatyn naǵyz demokratııanyń shynaıy kórinisi, ıaǵnı, memlekettik bıliktiń birden-bir bastaýy - halyq ekendiginiń dáleli boldy. Sóıtip, 1995 jyldyń 30 tamyzynda respýblıkalyq referendýmda barsha qazaqstandyqtar daýys berip, olardyń 90 paıyzǵa jýyǵy jańa Konstıtýtsııany qabyldaýdy jaqtady. Oǵan eshkimniń talasy bolǵan da emes, bolmaıtyndyǵy da sózsiz. Sebebi, kóptiń únin úkilegen Ata Zań bar mazmuny men máni arqyly el úshin nurly joldy baǵyttap berdi. Qazirgi eldiń baǵyty sol kóp tileginiń júzege asýynyń bir kórinisi. Bul syndarly sara jolymyzǵa túsýimizge, qazirgi tynyshtyq pen birliktiń, turaqtylyqtyń qalyptasýyna, eldiń jan-jaqty damýyna sep boldy.
Árıne, táýelsizdik kezindegi alǵashqy jáne sońǵy Ata Zańnyń jazylýynda, onyń qabyldaný barysynda aıtys-tartys bolmaı qalǵan joq. Sonyń birqataryn Elbasy óziniń «Ǵasyrlar toǵysynda» atty kitabynda: «Men ekonomıkalyq reformalarǵa kerekti zańdardy qabyldaıtyn májilisterdiń kóbine qatystym. Olardy kóp adamdar túsingen de joq, qabyldaǵylary da kelmedi. Maǵan Qazaqstan Konstıtýtsııasynyń ultymyz ben respýblıka halyqtarynyń múddelerin qozǵaıtyn árbir baby boıynsha sóılep, qandaı da bolmasyn bir baǵytqa birjaqty burylyp ketpeýge kúsh salýǵa týra keldi. Alǵashqy Konstıtýtsııa sondaı qyzý talas ústinde qabyldandy. Meni, ásirese, jer, til, bizdiń memleketimizdiń sıpaty máseleleriniń qalaı sheshiletindigi qatty tolǵandyrdy. Degenmen de keńesten keıingi kezeńdegi parlamenttik eki shaqyrylym bárimiz úshin de qoǵamdy demokratııalandyrýdyń úlken mektebi boldy. Bálkim, kemshilikterden quralaqan emes shyǵar. Alaıda, Qazaqstan memlekettiginiń negizin salǵan sheshimder qabyldandy. Bul - saıası mámile mektebi edi. Eń bastysy egemen memlekettiń eń birinshi Konstıtýtsııasy qabyldandy. Ol - táýelsizdigimizdiń bastapqy kezeńindegi, sózsiz, saıası-quqyqtyq jetistigimiz edi», dep keltiredi.
Jalpy, bile bilgen janǵa, osy jańa Konstıtýtsııa jobasynyń birneshe, anyǵyraq aıtqanda, 18-ge jýyq nusqasy qaraldy. Konstıtýtsııa jobasyn taldaý jáne saraptaý úshin Prezıdenttiń qaýlysymen qurylǵan, joǵaryda aıtylǵan, saraptamalyq konsýltatıvtik keńeske sol kezdegi: ıÝ.Basın - Ádilet mınıstrligi, Qazaq memlekettik zań ınstıtýtynyń professory, zań ǵylymdarynyń doktory; V.Kım - QazMUÝ memlekettik quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi, zań ǵylymdarynyń doktory; K.Kolpakov - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Joǵarǵy Keńestegi jeke ókili, zań ǵylymdarynyń doktory; A.Kotov - Ádilet mınıstrligi, Qazaq memlekettik zań ınstıtýtynyń jeke quqyq ǵylymı zertteý ortalyǵy dırektorynyń orynbasary, zań ǵylymdarynyń doktory; B.Muhamedjanov - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti apparatynyń Zań shyǵarý organy jáne quqyqtyq saraptaý bóliminiń meńgerýshisi; E.Nurpeıisov - Ádilet mınıstrligi, Qazaq memlekettik zań ınstıtýtynyń rektory, zań ǵylymdarynyń kandıdaty; Ǵ.Saparǵalıev - Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasy UǴA-nyń korrespondent múshesi; M.Súleımenov - Ádilet mınıstrligi, Qazaq memlekettik zań ınstıtýtynyń jeke quqyq ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasy UǴA-nyń korrespondent múshesi (ǵylymı jetekshi); N.Sháıkenov - Ádilet mınıstri, zań ǵylymdarynyń doktory bekitildi. Tipti kelisim boıynsha bul quramda sheteldik sarapshylar da boldy.
Basty zańdy qujatymyzdyń jazylý tarıhy týraly sóz qozǵaǵanda professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen zańgeri Zınaıda Fedotovnanyń eske alýlaryna toqtalmaı óte almaısyz. «Konstıtýtsııany daıyndaıtyn jumys tobyn N.Á.Nazarbaev basqardy, men onyń orynbasary boldym, al jas sarapshylardy belgili ǵalym, akademık, zań ǵylymdarynyń doktory Ǵaırat Saparǵalıev basqardy. Sonymen jumys tobynyń quramynda Baýyrjan Muhamedjanov, Konstantın Kolpakov, ıÝrıı Kım jáne basqalar boldy. Osylaısha, 1993 jyldyń qańtarynda alǵashqy Konstıtýtsııany qabyldaýǵa daıyndyq aıaqtalady. Biraq ony bastan-aıaq oqyp, ázirlegen N.Nazarbaev ekenin Zınaıda Fedotovna jasyrmaıdy. «Ol komıssııa Tóraǵasy bolǵandyqtan, búkil jobany jatqa biledi. Óte qıyn boldy. Bul ótpeli kezeń boldy. Osy kezde túbegeıli ózgeristerdi engizý qıyn boldy, óıtkeni qoǵam da tynyshsyz boldy. Ekonomıkanyń, áleýmettik salanyń jaǵdaıy qandaı bolǵanyn halqymyzdyń esinde qalyp qoıdy. Sondyqtan da qoǵam kez kelgen salanyń ózgerýine sezimtal bolyp, memleket úshin aldyńǵy qatarǵa birden shyǵý múmkin emes boldy», deıdi.
Sóıtip, 1993 jylǵy Konstıtýtsııa Memlekettiń egemendik týraly deklaratsııa jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik táýelsizdigi týraly» Konstıtýtsııalyq zańnyń negizinde qabyldandy. Barlyq zańnyń negizgi qaǵıdattary osy eki dáýir qujatynda qamtyldy. Ol bizdiń táýelsizdigimizdiń qalyptasýyna jáne eldiń damýy men nyǵaıýyna negiz boldy. Osylaısha Qazaqstan óz táýelsizdigin jarııalaǵan soń tuńǵysh Konstıtýtsııasyn 1993 jyly 28 qańtarda qabyldady. Bul qabyldanǵan Konstıtýtsııada bılik bólinbedi. Prezıdenttik bılik júıesi bolsa da onda Joǵarǵy Keńestiń ókilettigi joǵary bolyp qaldy jáne ony sheshý tetikteri bolmady. Sondyqtan sol kezdiń ózinde-aq Konstıtýtsııany qaıta jazý kerektigi túsinikti boldy. Osy maqsatta 1995 jylǵy Konstıtýtsııa qabyldandy. Ol jańa ómirdiń barlyq jaǵdaılaryn jan-jaqty esepke aldy.
«Men óz basym tikeleı álemdegi jıyrma eldiń konstıtýtsııasyn taldap, olardan konspekti jasap aldym. Nátıjesinde, jańa Konstıtýtsııanyń qajettigi týraly sheshim qabyldamas buryn bizde bes jylda jınaqtalǵan tájirıbe boldy. Biz sodan negizgi basymdyqtardy, maqsattardy ajyratyp, olarǵa jetýdiń quraldaryn úırendik. Konstıtýtsııany qabyldaý qarsańynda ondaǵan jyldar boıy azamattarymyzdyń oı-sanasynda qordalanyp qalǵan stereotıpterdi joıý úshin, memleket pen qoǵamdy túbegeıli reformalaý barysynda paıda bolatyn kóptegen obektıvti jáne sýbektıvti problemalardy sheshý úshin birneshe jylǵa sozylǵan tabandy jumystar atqarýǵa týra keldi. Iá, keıde bizdiń sheshimderimiz jartykesh, ymyrashyl sıpatta da boldy. Kez kelgen jańa iste bolatyny sııaqty, qatelikter de jiberiletin. Osynyń bári sol kezderde anyq ótpeli sıpatta bolǵan memlekettik ınstıtýttar men zańnamalyq qyzmetterden kórinis taýyp otyrdy. Biraq, sol bir qıyn-qystaý jyldardy eske alǵanda, elimizdi kúrdeli áleýmettik kataklızmderge soqtyrmaı, aman saqtap, álemdik qoǵamdastyqtyń teń quqyqty múshesi retindegi osy zamanǵy memleket qurý úshin ne kerektiń bárin istegenime, memleketti qurýǵa qyzmet jasaǵanyma senimdimin», dep jazady Elbasy kitabynda. Sosyn 1994 jyly óz qolymen Ádilet mınıstrligine jańa Konstıtýtsııanyń jobasyn tapsyrǵan bolatyn. Naq osy úlgi-joba búgingi Ata Zańymyzdyń negizin qalaǵany sózsiz deımiz.
Sóıtip, joǵaryda aıtqanymyzdaı, 1995 jylǵy 30 tamyzda Konstıtýtsııa jónindegi referendýmda birden-bir durys jol tańdalǵany anyq boldy. Sonyń arqasynda, mine, búginde Qazaqstan ábden qalyptasqan, álemniń abyroıly jáne laıyqty memleketteri qataryna endi. Al mundaı joldan ótý ońaı bolmaǵany belgili. Eń bastysy asyǵystyqqa salynyp, qatelik jiberip almaý kerek edi. Prezıdenttiń arqasynda biz durys tańdaý jasaı bildik.
Memleket basshysynyń osy basty qujatty jazýda, daıyndaýda onyń jumysyna bastan-aıaq aralasýynda deımiz. Ár bap el ıgiligine qyzmet etýi úshin tereńnen oılady, alysty boljady. Máselen, Prezıdent Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Konstıtýtsııa: birlik, turaqtylyq, órkendeý» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııada: «Bul - bizdiń Negizgi Zańymyzdyń barlyq erejeleri men qaǵıdattarynyń naqty is júzine asýy. Jaqsy jaǵyna qaraı ózgerýge beıim turatyn memlekettik jáne qoǵamdyq qurylys qana tıimdi bolyp sanalady. Bizdiń Ata Zańymyzda tabysty damý úshin de, Ulttyń ózin-ózi jańǵyrtýy úshin de qajetti barlyq quqyqtyq tetikter bar. Biz 2050 jylǵa deıingi strategııalyq baǵdarlamamyzdyń negizinde aldymyzǵa Qazaqstandy álemdegi eń damyǵan 30 eldiń birine aınaldyrý jóninde jahandyq maqsat qoıdyq», dedi.
Demek osy Konstıtýtsııamyzda taıǵa tańba basqandaı etip kórsetilgen azamattarymyzdyń teń quqyly bolýy - elimiz ben jerimizdegi ulttar men ulystardyń tatý-tátti tirshilik qurýynyń nátıjesi deımiz. Óıtkeni Ata Zań olardyń búgingideı beıbit, alańsyz ǵumyr keshýiniń birden-bir kepili bolyp otyr. Sondyqtan da Ata Zańymyzdyń byltyr ótken 20 jyldyǵyn toılaý qarsańynda da elimizdiń túkpir-túkpirinde kóptegen aıtýly sharalar ótkizildi. Іri kezdesýler boldy. Sonyń biri retinde aıtar bolsaq, máselen Ulttyq akademııalyq kitaphanada Ata Zańymyzǵa 20 jyl tolýyna baılanysty arnaıy «Konstıtýtsııa» zaly da ashyldy.
Konstıtýtsııamyzdyń qundylyǵy jaıynda aıtqanda eldigimiz úshin eren eńbek etip kele jatqan, memlekettik irgeli iri isterdi júzege asyrǵan, qazirgi Joǵarǵy Sottyń Tóraǵasy Qaırat Mámıdiń: «Ata Zańymyzdyń alǵashqy babyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy ózin demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket retinde ornyqtyra kele, óziniń eń qymbat qazynasy - adam jáne adamnyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary dep jarııalady. Elbasy Nursultan Nazarbaev Konstıtýtsııanyń senimdi kepili retinde adam men azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý, zań ústemdigin qamtamasyz etý, quqyqtyq memleket qurýdyń baǵytyn berik ustandy. Osy qaǵıdany basshylyqqa alǵan sot korpýsy qoǵamdyq qatynastardy quqyqtyq retteýdiń álemdik, demokratııalyq standarttaryna sáıkes halyq senimin aqtaý úshin qaltqysyz qyzmet etip keledi. Konstıtýtsııa - eldiń barlyq salasyndaǵy: saıasat, ekonomıka, áleýmettik saladaǵy jetistikterdiń, qoǵamdyq turaqtylyq pen kelisimdi qamtamasyz etýdiń berik quqyqtyq irgetasy bolyp tabylady», dedi. Bul aıtylǵandarmen ómir shyndyǵy tolyq ushtasyp otyr.
Endeshe qazirgi Konstıtýtsııa - elimizdiń irgeli memlekettik-quqyqtyq aktisi bolyp tabylatyndyǵynda sóz joq. Ol adamnyń jáne azamattyń keń aýqymdy ámbebap quqyqtaryna, erkin saılaý ótkizýge, memlekettik bıliktiń birtutastyǵy jáne bıliktiń úsh tarmaqqa bólinýi qaǵıdatynyń júzege asyrylýyna, jergilikti basqarý jáne ózin-ózi basqarý júıesiniń qyzmet isteýine kepildik beredi. Konstıtýtsııalyq Keńes Tóraǵasy Igor Rogov aıtqandaı, qoǵamdyq ómirimizde Konstıtýtsııanyń jasampazdyq qýaty kúnnen-kúnge arta túsýde. Elimizdiń Negizgi Zańynyń qýaty, áleýeti óte zor. Sondyqtan Konstıtýtsııamyz barlyq túıtkildi máseleni sheshýdiń zańdy kózi bolyp tabylady.
- Memleket basshysy Jezqazǵandaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa bardy
- Prezıdent Qaraǵandy oblysyna jumys saparymen keldi
- Prezıdent AÓSShK Hatshylyǵynyń atqarýshy dırektoryn qabyldady
- Prezıdent Astana Group kompanııasynyń basshysy Nurlan Smaǵulovty qabyldady
- Qasym-Jomart Toqaev Saýd Arabııasy KK tóraǵasyn ІІ dárejeli «Barys» ordenimen marapattady
- Qasym-Jomart Toqaev qutqarýshylardy kásibı merekesimen quttyqtady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi (TSTB), “TMT ConsultingGroup” bilen bilelikde 28-nji iýunda Aşgabatda “Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň işewürligi we hyzmatdaşlygy ösdürmekdäki orny” atly halkara onlaýn konferensiýasyny geçirer. Bu barada TSTB-niň resmi saýtynda anna güni habar berildi.
Habarda bellenilişi ýaly, bu forum Türkmenistanly senagatçylaryň, telekeçileriň we haryt öndürijileriň jemgyýetçilik birleşiginiň ýurdumyzyň işewürlik we maýa goýum işjeňliginiň ösmegine goşant goşýan ykdysady syýasatyny durmuşa geçirmegini we daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen ikitaraplaýyn bähbitli ykdysady gatnaşyklary ýola goýmakdaky goşandyny artdyrmagy maksat edinýär.
Şeýle hem foruma gatnaşyjylar infrastruktura taslamalaryny we milli durmuş-ykdysady maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde döwlet guramalary we edaralary, daşary ýurt kompaniýalary we maliýe toparlary bilen hyzmatdaşlygyň häzirki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşarlar.
Forumyň maksatnamasy iki sany ugurdaş bölümi öz içine alýar. Olaryň birinde Türkmenistanyň gurluşyk we senagat pudaklarynda telekeçiligiň geljegine garalar, beýlekisi bolsa ýurdumyzyň ulag we logistika ulgamynyň hem-de agrosenagat toplumynyň kämilleşdirilmegine bagyşlanandyr.
Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi 2008-nji ýylda döredildi. Häzirki wagtda TSTB ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda öz işini alyp barýan 25 müňden gowrak telekeçileri özünde jemleýär.


text:
20-21-nji noýabrda Aşgabat şäherinde «Arabaglanyşyk: SPEKA sebitinde
durnukly ulag we ösüş hem-de söwdanyň ýeňilleşdirilmegi» mowzugy boýunça
SPEKA-2019 Ykdysady forumy geçirildi.
Türkmenistanyň Hökümeti tarapyndan Birleşen Milletler Guramasynyň
Ýewropa ykdysady komissiýasy hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň Aziýa
we Ýuwaş umman sebiti üçin ykdysady we durmuş komissiýasy (ESKATO) bilen
bilelikde guralan foruma, halkara guramalaryň yolbaşçylary we hünärmenleri,
SPEKA-nyň agza-döwletleriniň wekilleri, maliýe guramalaryň, şeýle-hem
Türkmenistanyň pudaklaýyn edaralarynyň we ministrlikleriniň wekilleri
gatnaşdylar.
Forumda çykyş eden Birleşen Milletler Guramasynyň Ýewropa ykdysady
komissiýasynyň Ýerine ýetiriji sekretarynyň, ESKATO-nyň Ýerine ýetiriji
sekretarynyň, şeýle-hem Türkmenistandaky BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň
wekilleri Türkmenistanyň konstruktiw sebitleýin we halkara gepleşigini ösdürmek
işinde eýeleýän möhüm orny barada aýtdylar. Şeýle-hem özara hyzmatdaşlygyň
esasy ugurlarynyň arasynda söwda we ulag ulgamlarynyň ýer alýandygy nygtaldy.
Çärä gatnaşyjylar söwda gatnaşyklaryny alyp barmagyň kadalaşdyryjy
tertibini ýenilleşdirmek hem-de ulag ulgamlarynyň arabaglanyşygyny ösdürmek
mümkinçilikleri barada giňişleýin gürrüň etdiler. Taraplar sebitleýin bazarlara
elýeterliligi ýenilleşdirmek, şol sanda hem üpjünçiligiň serhetara torlarynyň
sazlaşykly hereketini üpjün etmek maksady bilen öz tekliplerini we maslahatlaryny
berdiler. Bu tagallalaryň SPEKA-nyň ýurtlarynyň ykdysadyýetleriniň Ýewropa we
Aziýa ýurtlarynyň arasyndaky arabaglanyşygyny güýçlendirmäge gönükdirilip,
bularyň öz nobatynda sebite täze maýa goýumlarynyň, tehnologiýalaryň we
innowasiýalaryň çekjekdigini bellenildi.
Forumyň netijeleri boýunça oňa gatnaşyjylar SPEKA-nyň sebitinde
arabaglanyşygy pugtalandyrmakda Birleşen Milletler Guramasynyň kadalaryny,
standartlaryny we maslahatlaryny ulanmak arkaly söwda we ulag ulgamlarynda
böwetleri azaltmak boýunça «Aşgabat Başlangyjyny» kabul etdiler.
20-21-nji noýabrda Aşgabat şäherinde «Arabaglanyşyk: SPEKA sebitinde


text:
TÜRKMEN-OWGAN SERHEDINDÄKI GGN-LARYNYŇ BÖKDENÇSIZ IŞI ÜPJÜN EDILÝÄR
Türkmenistan türkmen-owgan serhedindäki gözegçilik-göýberiş nokatlarynyň bökdençsiz işini üpjün etmegi dowam edýär.
Häzirki wagtda «Ymamnazar-Akina» we «Serhetabat-Turgundy» gözegçilik-göýberiş nokatlaryndan gündelik esasda 70-den gowrak demirýol wagonlary hem-de 160-a golaý ýük awtoulag serişdeleri göýberilýär.
Nebit önümleri, suwuklandyrylan gaz, däne, gündelik sarp ediş harytlary döwlet serhedinden göýberilýän ýükleriň esasy bölegini düzýär.
Şu nukdaýnazardan, owgan tarapynyň Owganystana eksport edilýän harytlar üçin gümrük paçlaryny arzanladandygyny hem bellemek zerurdyr.


text:
65557
2019-12-08
TurkmensNews- Ilkinji pygamber hezreti Adam atadyr (a.s.). Iň soňky pygamber bolsa, hezreti Muhammet Mustafadyr (s.a.w.). Bu ikisiniň aralygynda ençeme pygamberler gelip geçipdir. Olaryň sany barada Kurany Kerimde anyk maglumat berilmeýär. Ýöne bir aýatda:
«Kasam bolsun, senden öň hem pygamberler iberdik. Olaryň arasynda saňa kyssalaryny habar berenlerimiz hem bar, bermediklerimiz hem bar», (Mü’min, 78) diýilýär. Pygamberimiziň hadyslarynda bolsa, bir rowaýata görä: ۱۲۴ müň, başga birine görä ۲۲۴ müň pygamberiň gelip-geçendigi, 313 sanysynyň hem resuldygy barada aýdylýar, (Ahmet b. Hanbel, «Müsned»). Bu rowaýatlardaky sanlar biri-birinden ýüz müň töweregi tapawut edýär. Bularyň islendigini kabul etsek, ýüz müň kişini pygamber saýyp, ýa-da pygamber bolany pygamber däl diýmegimiz mümkin. Şeýle hem pygamberdigi anyk belli bolmadyklar barada «pygamberdi, pygamber däldi» diýip jedel etmek hem ýalňyşdyr. Bu meselede iň dogrusy «Allahyň iberen pygamberleriniň ählisine ynandym» diýmekdir.
Kurany Kerimde mü’minleriň ajaýyp waspy şeýle düşündirilýär: «Biz Allahyň pygamberlerinden hiç birini beýlekisinden tapawutlandyrmarys», (Bakara, 285). Bu aýatda Allah Tagalanyň pygamberdir diýenine guluň ýok diýmäge hakynyň ýokdugy nygtalýar. Kurany Kerimde ady tutulan pygamberler şulardyr.
۱٫ Hezreti Adem (a.s.),2. Hezreti Idris (a.s.),3. Hezreti Nuh (a.s.),4. Hezreti Hud (a.s.),5. Hezreti Salyh (a.s.),6. Hezreti Ibrahim (a.s.),7. Hezreti Lut (a.s.),8. Hezreti Ismail (a.s.),9. Hezreti Ishak (a.s.),10. Hezreti Ýakup (a.s.),11. Hezreti Ýusuf (a.s.),12. Hezreti Şu”’aýb (a.s.),13. Hezreti Eýýup (a.s.),14. Hezreti Musa (a.s.),15. Hezreti Harun (a.s.),16. Hezreti Dawut (a.s.),17. Hezreti Süleýman (a.s.),18. Hezreti Ýunus (a.s.),19. Hezreti Ylýas (a.s.),20. Hezreti Elýase (a.s.),21. Hezreti Zülkifil (a.s.),22. Hezreti Ýahýa (a.s.),23. Hezreti Zekeriýa (a.s.),24. Hezreti Isa (a.s.),25. Hezreti Muhammet Mustafa (s.a.w.).
Kurany Kerimde atlary tutulan Uzeýriň, Lukmanyň we Zülkarneýniň pygamberdigi ýa-da däldigi hakynda anyk höküm ýok. Olaryň salyh ynsan bolandygy belli bolsa-da, pygamberdigi barada anyk aýdylmaýar.Kuranda ady tutulmasa-da, pygamberdigi giňden aýdylanlar şulardyr: Şit, Ýuşa, Jerjis, Danýal.
Pygamberleriň derejeleri
Yslama göpä, ähli pygamberler pygamber bolmak taýyndan deňdir. Allah Tagala pygamberleriň arasynda tapawut goýman, ählisine ynanmagy her bir musulmana farz edipdir. Ýöne, pygamberleriň derejeleriniň tapawutlydygy aýdylýar:
«Ynha, bu pygamberlerden käbirini beýlekilerden üstün kyldyk. Allah olaryň käbiri bilen gürleşipdir, käbirini bolsa derejeler bilen beýgeldipdir», (Bakara, 253). Kurany Kerimde derejesi ýokary bolan pygamberlere «Ulül Azm pygamberler» diýilýär. Ulül Azm pygamberler bäş sanydyr. Olaryň iň beýigi älemlere rahmet edilip iberilen we Hatemül enbiýa bolan hezreti Muhammet Mustafadyr (s.a.w.). Beýlekiler dünýä gelmek nobatyna görä, hezreti Nuh (a.s.), hezreti Ibrahim (a.s.), hezreti Musa (a.s.) we hezreti Isadyr (a.s.).
In Telegram
Join To Our Channel
In Instagram
Follow Our Page
Related posts
Commets
Last News
10 اکتبر 2021
08 اکتبر 2021
03 اکتبر 2021
02 اکتبر 2021
30 سپتامبر 2021


text:
“Türkmenhowaýollary” döwlet milli gullugynyň howa gatnawlarynyň baş gullugyndan ilki başda alnan informasiýa görä, tomus aýlary üçin Pekin-Aşgabat uçar biletleri satylyp gutarypdyr. Emma gulluk biraz soňra iýun aýynyň 16-sy üçin Pekin-Aşgabat uçar reýsine tygşyt klas biletleriniň ýeterlik möçberde bardygyny tassyklady.
Hytaýda okaýan türkmenistanly studentleriň sany barada resmi statistika elýeterli däl. Emma garaşsyz çeşmeleriň berýän maglumatlaryna görä, häzir olaryň sany müňe golaýlan bolmaly. Olaryň 300-e golaýynyň döwlet tarapyndan iberilendigi, galanlarynyň bolsa öz hasaplaryna okaýandygy aýdylýar.
“Türkmenhowaýollary” kompaniýasynyň Pekin-Aşgabat uçar reýsleri hepdede iki gezek – hepdäniň şenbe we ýekşenbe günleri üçin gurnalan. Ol “Boeing” 757-200 kysymly uçar arkaly amala aşyrylýar. Bu uçaryň biznes klasy 16, tygşyt klasy bolsa 170-den gowrak ýolagça niýetlenen.
Azatlyk Radiosyna gowşan maglumata görä, Pekinden beýleki şäherlerde okaýan türkmen studentleri “Türkmenhowaýollarynyň” Pekindäki bölümine jaň edenlerinde, olara iýun aýynyň aýagyndan awgust aýyna çenli reýsleriň dolandygy aýdylypdyr. Awgust aýynyň ahyrynda bolsa studentleriň täze okuw ýylyna taýýarlyk işleri başlanýar. Tomus aýylary üçin Pekin-Aşgabat goşmaça uçar reýsleri barada häzirlikçe maglumat ýok.
Özüni Jemile diýip tanyşdyran 20 ýaşly türkmen studenti Hytaýyň uniwersitetleriniň birinde okaýar. Ol nebit-gaz ugry boýunça bilim alýar we häzir okuwynyň ikinji kursuny tamamlaýar. Jemile tomusky dynç alyş döwründe Türkmenistana – öz öýlerine dolanmak üçin biletsiz kösenýän studentleriň biri.
“Iýunyň aýagyndan awgust aýynyň başyna çenli biletler ýok diýdiler. Soň “Türkmenhowaýollarynyň” Pekindäki edarasyna ýüzlendik. Olar hem belli jogap bermediler. Goşmaça reýs boljagyna umyt baglaýarys” diýip, Hytaýda okaýan türkmen studenti Jemile Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Ilkinji gezek däl
Daşary ýurtlarda okaýan türkmen studentleriniň tomusky dynç alyş döwründe özlerinde bar bolan açyk möhletli uçar biletlerine möhlet basdyrmaklaryndaky kynçylyk mundan öňki ýyllarda hem ýüze çykypdy. Bu ýagdaý esasan Orsýetde, Hytaýda we GDA ýurtlarynda ýokary bilim alýan türkmen studentlerine degişli.
“Türkmenhowaýollarynyň” Minsk-Aşgabat adaty uçar reýsi hepdäniň şenbe güni üçin gurnalan. Kompaniýanyň berýän maglumatyna görä, iýun we iýul aýlarynda oňa goşmaça üç reýs girizilipdir. Belarusda okaýan türkmen studentleriniň sanynyň 6 müňe golaýdygy aýdylýar. Şonça türkmen studentiniň okaýan ýeri bolan Ukrainada bolsa Kiýew-Aşgabat reýsleri hepdede iki gezek gurnalan. Bu ýurtdan tomus aýlary üçin goşmaça uçar reýsleri barada hem maglumat ýok.
Dünýäniň birnäçe iri şäherlerine göni reýsleri ýerine ýetirýän we 30-dan gowrak ýurda çarter uçuşlaryny amala aşyrýan “Türkmenhowaýollary” döwlet howa-aragatnaşyk kompaniýasynda internet arkaly bilet satyn almak ýa bronlamak düzgüni häzirlikçe ýola goýulmady. Kompaniýanyň internet saýtynda hem bu usul işlemeýär.
Şu günki gün kompaniýa Türkmenistandan başga ýurtlara gatnaýan uçarlaryna satýan biletleriniň esasy bölegini açyk möhletli satýar. Biletlere uçuş wagtyny goýdurmak üçin, ýolagçylar kompaniýanyň daşary ýurtlaryň paýtagtlarynda we beýleki uly şäherlerinde ýerleşýän kassalaryna barmaly bolýarlar. Bu ýagdaý uzak we kiçi şäherlerde okaýan türkmen studentlerine goşmaça kynçylyklary döredýär diýlip, habar berilýär.
Şeýlelikde, türkmen telekeçileriniň iň köp gatnaýan ýurtlarynyň biri bolan Hytaýda okaýan müňe golaý türkmen studentiniň ençemesiniň tomusky dynç alyşda öýlerine dolanyp bilmekleri “Türkmenhowaýollarynyň” goşmaça uçar reýslerine ýa-da adaty reýsler üçin bar bolan biletleri studentlere elýeterli etmeklerine bagly bolmagynda galýar. Ene-atalaryň gözleri ýolda, studentler bolsa hoş habara garaşýarlar.


text:
3-nji oktýabrda internetde ýerleşdirilen wideo YD-nyň söweşijiler toparynyň britaniýaly zamun Alan Henniňiň kellesini kesişini görkezýär.
47 ýaşyndaky Henniň taksi sürüji we meýletinçi kömek işgäridi, ol ýardam konwoýyna goşulandan soň, 26-njy dekabrda, Türkiýe bilen Siriýanyň arasyndaky serhetden aşanyna kän wagt geçmänkä ele salyndy.
Britaniýanyň premýer-ministri Deýwid Kameron bu adam öldürme YD-nyň nähili «wagşy hem ýigrenjidigini» görkezdi diýdi.
Kameron Britaniýanyň «bu ganhorlary tutmak we jogapkärçilige çekmek üçin» ähli zady etjegini aýtdy.
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obamanyň beýanatynda bolsa, Birleşen Ştatlaryň «bu ýowuz ganhorlugy” berk ýazgarýandygy aýdylýar.
Obama Henniň siriýa halkynyň durmuş-ýaşaýşyny gowulandyrmak üçin işledi we onuň ölümi öz maşgalasy we Britaniýa üçin ýitgi bolşy ýaly, Siriýanyň halky üçin-de ýitgidir diýdi.
Obama Birleşen Ştatlaryň, Britaniýa we beýleki ýaranlar bilen bilelikde, Henniňiň ölüminde günäkärleriň jogapkärçilige çekilmegi üçin ähli tagallany etjekdigini aýtdy.
Obamanyň terrora garşy ýokary derejeli geňeşçisi Liza Monako 3-nji oktýabrda şeýle diýdi: "Bu wideo bu toparyň nähili zalymdygyny görkezýän ýene bir aýdyň mysal we prezident hut şu sebäbe görä YDYL-y hemme taraplaýyn ysgyndan düşürmek we ýok etmek wezipesini öňde goýdy."
Fransiýanyň prezidenti Fransua Olland hem bu ganhorluk baradaky gazabyny beýan etdi we günäkärleri jogapkärçilige çekmäge kömekleşmegi wada berdi.
Bu wideo YD-nyň öňki kelle kesiş wideolaryna çalymdaş bolup, ýüzi perdeli YD jeňçisiniň ýene bir ýesiri, amerikaly Piter Kassig diýlip tanadylan adamy görkezip, indiki gezek şonuň öldüriljegini aýdyp haýbat atmagy bilen soňlanýar.
Ol jeňçi şeýle diýdi: "Obama, sen Şamy (Siriýa) howadan bombalamaga başladyň we biziň adamlarymyzy urmagy dowam etdirýärsiň, onsoň biziň indiki gezek siziň adamlaryňyzyň birini urmagymyz dogry bolar."
ABŞ-nyň prezidentine maslahat berýän Milli howpsuzlyk geňeşi özüniň ozalky goşun reýnjeri Kassigi öýüne getirmek üçin elde baryny etjegini aýtdy.
Onuň maşgalasy Kassigiň goşundan gideninden soň meýletin kömek işgäri bolandygyny aýdýar.
Bu wideonyň asyl nusgadygy bada-bat kesgitlenip bilinmedi, ýogsam ol YD-nyň ozalky wideolary ýaly äheňde ýaýradyldy.
Gury ýerdäki söweş
Bu waka YD söweşijileriniň Siriýanyň Türkiýe bilen serhetdäki Kobane şäherini gaban wagtyna gabat geldi.
Birleşen Ştatlaryň Kobanedäki YD söweşijilerine garşy howa zarbasyny urmagyna garamazdan, olar şäheriň kürt goragçylaryny oka tutdular.
Siriýanyň Britaniýadaky Adam hukuklary obserwatoriýasy, gözegçi topar şäheriň kürt pozisiýalaryna azyndan 60 çemesi minomýot tapgyrynyň atylandygyny aýtdy.
Obserwatoriýa bu strategiki şäherde YD-ynyň çeçen söweşijileriniň hüjüme ýolbaşçylyk edýändiklerini aýtdy.
Kobane şäheriniň YD söweşijileri tarapyndan ele geçirilmegi olara özleriniň Siriýanyň Aleppo şäheri bilen Rakkada ýerleşýän esasy mesgenleriniň arasynda göni baglanyşyk gurmaga mümkinçilik berer.
Bu gazaply söweş türk hökümeti parlamentden Siriýada we Yrakda harby herekete geçmäge ygtyýar alanyndan bir gün soň bolýar.
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad Türkiýäniň bu ädiminde «BMG-niň agza döwletine garşy real agressiýa howpunyň bardygyny» duýdurdy.
Koalisiýa giňeýär
Şu aralykda Pentagon Saud Arabystanynyň we Birleşen Arap Emirlikleriniň uçarlarynyň ABŞ-nyň söweş uçarlarynyň 3-nji oktýabrdaky täze bombalaýyş reýdine goşulandygyny aýtdy.
Koalisiýa uçarlarynyň YD tanklaryny, nebit zawodlaryny we tälim lagerlerini urandygy aýdylýar.
Amerikan uçarlary Yrakda hem üç howa reýdini geçirdiler, olaryň ikisi demirgazyk-gündogardaky Falluja degişli.
Gollandiýanyň goranmak ministri Jeanine Hennis-Plasschaýert hem öz ýurdunyň şu hepde ahyrynda Yragyň asmanyndaky herekete F-16 söweş bombaçylaryny iberip biljegini aýtdy we bu ädim Ak tarapyndan gutlanyldy.
Awstraliýa hem Yrakdaky howa zarbalaryna goşulmagy karar etdi, Kanadanyň parlamentiniň bolsa, söweş uçarlaryny ibermek planyny goldamagy 6-njy oktýabrda sese goýmagyna garaşylýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama şu hepdäniň başynda Eýran bilen baglaşylan ýadro ylalaşygyna ynanmazlyk edýänlere garşy çykdy.
Obama 18-nji iýuldaky hepdelik ýüzlenmesinde bu ylalaşyk baglaşylmasa, biz dünýäniň iň bir durnuksyz sebitinde ýene bir uruş töwekgelligine uçrarys diýdi.
Wenada 14-nji iýulda baglaşylan ylalaşyk esasynda Eýran öz ýadro programmasyny uzak möhletli togtadar we oňa derek Tährana garşy girizilen ykdysady sanksiýalar kem-kemden aýrylar.
Obamanyň respublikan garşydaşlary bu şertnamany Kongresde, 60 günlük barlagdan soň planlaşdyrylýan ses berişlikde puja çykarmaga umyt baglaýarlar.
Obama bu ylalaşyk Eýrany hakykatda bombadan has uzaklaşdyrýar diýdi.
"Biz Eýranyň ýadro desgalaryna gije-gündiz doly gözegçilik edip bileris" diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
«Eger-de Eýran sözünde durmasa, biz sanksiýalary derrew dikelderis» diýip, prezident aýtdy.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat başlygy Federika Mogherini Pirižde bolan hüjümler Wenada 20 ýurduň we dünýä guramalarynyň ýokary derejeli resmileriniň Siriýadaky urşa çözgüt tapmak maksady bilen geçirýän duşuşygyna has uly ähmiýet berýär diýdi.
Ol 14-nji noýabrdaky duşuşygyň başlanmazynyň öň ýanynda metbugat üçin aýdan sözlerinde terrorizmi global problema diýip atlandyrdy.
"(Wenada) gepleşik stolunyň başynda oturan ýurtlaryň tas hemmesi diýen ýaly soňky hepdelerde şol bir agyry-ynjyny, şol bir terrory, şol bir sarsgynlary başdan geçirdi» diýip, ol aýtdy.
13-nji noýabrda Parižde utgaşykly geçirilen 127 adamyny öldürdi, şondan bir gün öň Beýrutda bolan goşa partlamada 44 adam öldürilipdi. Biraz öň bolsa, Müsürde ýykylan rus uçarynda 224 adam öldürilipdi.
Fransiýanyň daşary işler ministri Laurent Fabius Wena duşuşygynyň öňünden Pariž hüjümleri «Yslam döwletiniň» terrorçylaryna garşy söweşi güýçlendirmek zerurlygyny görkezdi diýdi.
Ol häzirki pursatda terrora garşy söweşi utgaşdyrmak owal-ahyrda bolşundan has zerur diýdi we Fransiýanyň «halkara aksiýasyny» togtatmajagyny wada berdi.
ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerri bu hüjümler «biziň hemmämiziň gaýtawul bermek, söweşmek aýgytlylygymyzy berkider» diýdi.
"Olaryň bir eden zady bar bolsa, olam şu gün olaryň bizi progres gazanmak üçin has berk işlemäge, ýüzbe-ýüz bolýan krizislerimizi çözmek kömegini etmäge has-da hyjuwlandyrmagydyr» diýip, Kerri aýtdy.
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Wenada Parižde guralan hüjümler «Yslam döwleti» we «Al-Nusra» ekstremist toparlarynyň garşysyna söweşmegiň gerekdigini «subut edýär» diýdi.
Diplomatlar Wenada geçirilýän Siriýa parahatçylyk gepleşikleriniň soňky tapgyryndan uly bir tama etmeýärler. Bu duşuşygyň ýokary derejeli gepleşikçileri Orsýetiň, ABŞ-nyň we Ýakyn Gündogaryň araçylary bolup durýar.
"Bu ýerde birnäçe kyn mesele bar, Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň geljegi baradaky mesele belki-de iň kyny, onsoň bu ertir has möhüm tema bolar» diýip, Britaniýanyň daşary işler sekretary Filip Hammond 13-nji noýabrda müsürli kärdeşi Sameh Şukri bilen duşuşandan soň aýtdy.
Hammond biraz öň ABŞ-nyň döwlet sekretary Jon Kerriniň aýdan zatlaryny ýaňzytdy. Jon Kerri Assadyň geljeginiň onuň işden çekilmegini isleýän Günbatar, Aýlak arap döwletleri bilen Assadyň ýaranlarynyň, Orsýetiň we Eýranyň arasynda esasy päsgelçilik bolup galýandygyny aýtdy.
Kerri bu gepleşiklerden çalt netije çykjaga meňzemeýändigini duýdurdy.
"Men biziň hemmetaraplaýyn bir ylalaşygyň bosagasynda durandygymyzy aýdyp biljek däl» diýip, Kerri aýtdy. Ol Awstrianyň paýtagtyna 13-nji noýabrda, saudly, türk we BMG kärdeşleri bilen geldi.
"Siriýanyň içindäki, regionyň içindäki, halkara jemgyýetçiligindäki ynamsyzlyk diwarlary galyň we beýik» diýip, ol aýtdy.
Iňlisçeden terjime eden Ýowşan Annagurban.


text: 28 Yshak Ýakuby çagyrdy-da, ak pata berip, şeýle tabşyryk berdi: «Kengan gyzlaryna öýlenäýme+.2 Paddan-arama, babaň Betuweliň öýüne git-de, daýyň Labanyň bir gyzyna+ öýlen.3 Gudratygüýçli Hudaý seni ýalkar we ogul-gyzly edip, nesliňi köpelder, senden uly halk dörär+.4 Hudaý Ybraýyma wada eden berekedini saňa we nesliňe berer+. Sen Hudaýyň Ybraýyma beren ýurduny, gelmişek bolup ýaşap ýören topragyňy miras alarsyň»+.5 Şeýlelikde, Yshak Ýakuby Paddan-arama iberdi. Ol hem ýola düşüp, siriýaly* Betuweliň+ ogly Labanyň ýanyna gitdi. Laban Ýakup bilen Ysawyň ejesi Rebekanyň doganydy+.6 Ysaw Yshagyň Ýakuba ak pata berendigini, «Kengan gyzlaryna öýlenäýme»+ diýip, gelin almak üçin Paddan-arama iberendigini,7 inisi Ýakubyň hem ene-atasyna gulak asyp, Paddan-arama gidendigini eşitdi+.8 Şonda Ysaw kakasynyň Kengan gyzlaryny halamaýandygyna düşündi+.9 Ol Ysmaýylyň kowum-garyndaşlarynyň ýanyna gitdi-de, öňki iki aýalynyň üstüne Nebaýotyň uýasy Mahalaty aldy+. Mahalat Ybraýymyň ogly Ysmaýylyň gyzydy.10 Ýakup Beýer-şebadan çykyp, Harana+ tarap gidip barýardy.11 Gün ýaşanda, ol gijäni geçirmek üçin düşledi we bir daşa kellesini goýup ýatdy+.12 Düýşünde ýerden asmana çenli uzalyp gidýän basgançak gördi. Şol basgançakdan Hudaýyň perişdeleri münüp-düşüp ýördi+.13 Basgançagyň ýokarsynda Ýehowa durdy. Ol Ýakuba şeýle diýdi:«Men ataň Ybraýymyň, kakaň Yshagyň Hudaýy Ýehowa+. Ýatan ýeriňi, tutuş ýurdy saňa we nesliňe bererin+.14 Nesliň çäge deý köpelip+, çar tarapa* ýaýrar. Ýer ýüzüniň ähli milletleri sen we nesliň arkaly bereket alar+.15 Men seniň bilendirin, nirä gitseňem, seni gorap, şu ýurda sag-aman yzyňa getirerin+. Seni hiç wagt taşlamaryn, beren wadalarymy berjaý ederin»+.16 Ýakup ukudan oýanyp: «Asyl men Ýehowanyň mesgenine gelipdirin-ä, muny bilmändirinem» diýdi.17 Ol gorkup: «Bärsi mukaddes ýer! Hudaýyň öýi+ we gögüň derwezesi eken»+ diýdi.18 Ir bilen turup, kellesiniň aşagyndaky daşy ýadygärlik edip goýdy-da, üstüne ýag guýdy+.19 Ýakup şol ýere Beýtel* diýip at goýdy. Öň şäheriň ady Luzdy+.20 Şonda Ýakup Hudaýa söz berip: «Eger Hudaý meni goldap, ýolboýy penasynda saklasa, aç-hor etmän,21 atamyň öýüne sag-aman getirse, Ýehowanyň, hakykatdanam, meniň Hudaýymdygyna göz ýetirerin.22 Ýadygärlik edip goýan daşym Hudaýyň öýi+ bolar. Eý Hudaý, maňa berjek ähli zadyň ondan birini saňa bererin» diýdi.


text:
Petropavlda turǵyndar páterdi jóndeý kezinde tapansha taýyp aldy
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavlda turǵyndar satyp alǵan páterge jóndeý júrgizý barysynda paketke oralǵan gaz tapanshany taýyp aldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Soltústik Qazaqstan oblysy polıtsııa departamenti baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, óńirde «Ýchaske» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy ótip jatyr, ýchaskelik polıtsııa ınspektorlary 1 qyrkúıekten beri 1700 asa mekenjaıdy, onyń ishinde sotty bolǵandardy, janjalqoılardy, turmysy tómen otbasylardy jáne basqa da esepte turǵandardy tekserip shyqty.
Operatsııanyń 20 kúni ishinde tártip saqshylary saǵat 23.00-den keıin zańdy ókilsiz úıden tys jerde júrgen 110 jasóspirimdi anyqtady. Bala tárbıesine nemquraılyq tanytqan 66 ata-ana jaýapkershilikke tartyldy.
Eńbekti zańsyz paıdalanýǵa jol bermes úshin oblystyń barlyq polıtseıleri sharýa qojalyqtaryn, qystaqtardy jáne aǵash kesetin oryndardy tekserip jatyr. Oblysta olardyń sany 2800-den asady, qazirgi ýaqytta 500-den astamy tekserildi. Іs-shara bastalǵaly turaqty meken jaıy joq 12 qańǵybas qabyldaý-taratý ornyna ornalastyryldy. Jumys barysynda jalǵa alynǵan páterler, qarý ıeleri de tekseriledi.
Osyndaı tekseriste júrgen polıtsııa qyzmetkerleri Petropavldaǵy Bóketov kóshesindegi kóp qabatty úıden túsken shaqyrtýǵa bardy. Jýyrda páter satyp alǵan otbasy qol jýatynnyń astynan tapansha salynǵan paket taýyp alǵan. Tártip saqshylary erikti túrde tapsyrý aktisin toltyrdy. Gazdy tapansha saraptamaǵa jiberildi.
«1 qyrkúıekten bastap 1300-den astam túrli quqyq buzýshylyq anyqtaldy. Jartysyna jýyǵy alkogolge qarsy zańnamany buzýmen baılanysty. Bul negizinen ishimdik ishý men qoǵamdyq oryndarda mas kúıde júrý. Zańsyz saýda faktileri de kezdesedi, mysaly, Qyzyljar aýdanynda aýyldyq dúkenderdiń biriniń ıesi alkogoldi tıisti lıtsenzııasyz satqany úshin jaýapkershilikke tartyldy, 65 lıtr túrli alkogoldik ónim tárkilendi. Sonymen qatar, oblysta otbasy-turmystyq qatynastar salasynda 126 zań buzýshylyq, usaq buzaqylyqtyń 120 faktisi tirkeldi. «Ýchaske» jedel-profılaktıkalyq is-sharasy 1 jeltoqsanǵa deıin jalǵasady», - deıdi SQO polıtsııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary Qanat Aıtbaev.
- Atyraýda Jaıyq jaǵasynan áıeldiń denesi tabyldy
- Reseıdiń Saratov qalasynda úıiniń aýlasynda snarıadty kespek bolǵan er adam mert boldy
- Terrorıster basyp aldy: Óskemen turǵyny polıtsııaǵa jalǵan habar bergen
- ShQO qutqarýshylary páterde qamalyp qalǵan balany qutqardy
- ShQO-da 1000 tonnadan astam pishen órtendi
- Nur-Sultanda áıel balasymen birge kóp qabatty úıdiń balkonynan sekirmek bolǵan
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Prezidenti 26-njy fewralda geçiren wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde Aşgabadyň 140 ýyllygynyň bellenilýän güni dünýä injek çagalara dakyljak atlary teklip etdi.
Döwlet Baştutany paýtagtyň okgunly ösýändigini hem-de çäkleriniň giňelýändigini, şäher ilatynyň sanynyň artýandygyny kanagatlanma bilen belledi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 25-nji maýda ilkinji bolup dünýä inen oglanjyga Paýtagt ýa-da Aşgabat adynyň dakylmagynyň, eger gyzjagaz dünýä inse, Merjen ýa-da Maýa adynyň dakylmagynyň şanly senä goýulýan hormaty aňlatjakdygyny belledi. Munuň özi paýtagta söýginiň, onuň taryhyna hormat-sarpanyň, halkymyzyň bagtyýar durmuşa bolan buýsanjynyň nyşanyna öwrüler.
Milletiň Lideri täze doglan çagalara sowgatlaryň gowşurylmagynyň olaryň maşgalalary üçin ýatdan çykmajak pursatlary peşgeş berjekdigini belläp, degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.


text:
104 Eý janym, Ýehowa alkyş aýt!+Ýehowa Hudaýym, sen örän beýik!+Hormata we şan-şöhrata eýesiň+.2 Ýagtylygy lybas kimin geýdiň+.Asmany perde kimin ýaýdyň+.3 Hudaýyň ýokarky otaglary bulutlaryň üstünde+.Ol bulutlary araba edip münýär+,Ýeliň ganatlarynda aýlanýar+.4 Perişdelerini ýel ýaly güýçli edýär,Hyzmatkärlerini lowlap ýanýan ot ýaly edýär+.5 Ol ýeriň düýbüni tutdy+,Ýer hiç haçan sarsmaz+.6 Deňzi don kimin zeminiň egnine atdyň+,Suwlar bilen daglaryň üstüni örtdüň.7 Sen käýäniňde, suwlar yza çekildi+,Haýbatly sesiňden gorkup gaçdy.8 Daglar ýokary galdy+, jülgeler aşak çökdi,Suwlar buýran ýeriňe akdy.9 Suwlar dolup-daşmaz ýaly,Ýer ýüzüni örtmez ýaly çäk goýduň+.10 Ol jülgelerden suw akdyrýar,Daglaryň arasyndan çeşme akdyrýar.11 Haýwanlary suwa ýakýar,Gulanlary suwdan gandyrýar.12 Ol ýerde guşlar höwürtge ýasaýar,Gür ýaprakly şahalarda saýraýar.13 Hudaý ýokarky otaglaryndan daglary suwarýar+,Elleri bilen ýer ýüzüne bol bereket berýär+.14 Mal-gara üçin ot çykarýar,Adamlara gök önüm berýär+,Ýerden hasyl öndürýär.15 Göwnüňi göterýän şeraby+,Ýüzüňi nurlandyrýan ýagy,Güýjüňe güýç goşýan* çöregi berýär+.16 Ýehowa agaçlaryny suwdan gandyrýar,Eli bilen eken Liwanyň kedr agaçlaryny suwarýar.17 Olarda guşlar höwürtge ýasaýar,Leglek+ arçalarda öý gurýar.18 Beýik daglar dag geçiniň mekany+,Gaýalar torsugyň penasy+.19 Hudaý pasyllary* bellemek üçin Aýy ýaratdy,Gün hem ýaşmaly wagtyny bilýär+.20 Garaňkylyk aralaşýar, gije düşýär+,Jeňňeliň ähli haýwanlary oýanýar.21 Awa çykan arslanlar arlaýar+,Alladan iýere zat dileýär+.22 Gün al-asmana galýar,Haýwanlar hinine girýär.23 Ynsan işe başlaýar,Gün ýaşýança zähmet çekýär.24 Eý Ýehowa, seniň işleriň köpdür!+Ähli zady akyldarlyk bilen ýaratdyň+,Ýer ýüzi elleriň işlerinden doludyr.25 Deňze seret, ol şeýle uly hem çuň,Içinde birgiden ululy-kiçili jandarlar bar+.26 Onda gämiler ýüzýär,Seniň ýaradan läheňiň*+ oýnaýar.27 Wagtly-wagtynda iýmit berersiň+ diýip,Olaryň bary saňa garaşýar.28 Bereniňi iýýärler+,Eliňi açýarsyň, näz-nygmatdan doýýarlar+.29 Ýüzüňi sowsaň, howsala düşýärler,Janyny* alsaň, gara topraga siňýärler+.30 Güýjüň* bilen janly-jandarlary ýaratdyň+,Ýer ýüzüni täzeleýärsiň.31 Ýehowanyň şan-şöhraty ebedilik dowam eder,Ýehowa elleriniň işlerinden lezzet alar+.32 Ol seredende, ýer sandyraýar,Daglara elini degrende, asmana tüsse galýar+.33 Ýehowa tutuş ömrüme aýdym aýdaryn+,Soňky demime çenli Allany wasp ederin+.34 Goý, oý-pikirim Hudaýyň göwnünden tursun!*Men Ýehowanyň işlerine şatlanaryn.35 Günäkärler ýer ýüzünden sogrular,Erbetler ýok bolup gider+.Eý janym, Ýehowa alkyş aýt! Ýaha alkyş aýt!*
Çykgytlar
^ Ýa-da: Başy ölümli ynsanyň ýüregini berkidýän.


text:
TNGIZT beketleriniň durkuny täzelemek boýunça tender yglan edýär
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Türkmenistanyň nebitgaz toplumyny harytlar bilen üpjün edijileri tender esasynda kesgitleýän Toparyň adyndan “TNGIZT-iň № 1, 2 “Zawod” baş peseldiji beketleriniň durkuny täzelemek işlerini geçirmek” bäsleşik teklibini işläp düzmek boýunça HALKARA TENDER yglan edýär.
Size Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň HYG bölüminde teklip edilýär:
- bäsleşige gatnaşmaklyga isleg bildirýän gatnaşyjynyň doly ady, hukuk ýagdaýy, hasaba alnan ýurdy, bank rekwizitleri we habarlaşmak üçin telefon belgileri görkezilen ýazmaça görnüşde arza tabşyrmaly;
- Türkmenistanyň nebitgaz toplumy üçin satyn alyjylary saýlamak boýunça halkara bäsleşiklerini geçirmegiň Düzgünleri bilen tanyş bolmaly;
- tehniki talaplaryny almaly;
- 1725 amerikan dollary möçberde tölegini töläp (GBS-i hasaba almak bilen), bäsleşik resminamalaryny almaly.
Pul serişdelerini geçirmek üçin hasap belgisi ýazmaça arza tabşyrylan mahaly habar berilýär.
Bäsleşik boýunça teklipler bäsleşigiň yglan edilen gününden 30 iş günleriniň dowamynda ýerli wagt bilen 17.00 çenli kabul edilýär.
Bäsleşik tekliplerini yglan edilen gününden başlap, ýokarda görkezilen salga ýetirmeli, resminamalara hasap belgisine pul serişdeleriniň geçmekliginden soňra serediler.
Täjirçilik tekliplerini möhürlenen iki bukjada tabşyrmaly. Birinji bukjada tehniki häsiýetnama, ikinjide bolsa hödürlenýän işleriň nyrhlaryny görkezmek bilen söwda teklipleri bolmaly.
Habarlaşmak üçin telefonlar: +993243 9-60-38, 2-03-89; faks +993243 2-11-49.
Elektron salgysy: tngizt_dya_bolumi6@online.tm;


text:
Eýranyň dört sany Hazarýaka döwletleri, ýagny Türkmenistan, Azerbaýjan, Russiýa we Gazagystan bilen nebit däl söwda dolanyşygy 2019-njy ýylyň martyndan 2020-nji ýylyň mart aýy aralygynda 2 milliard 525 million ABŞ dollaryna barabar boldy. Bu barada Eýranyň gümrük gullugynyň (IRICA) metbugat sekretary Seýid Rouhollah Latifiň duşenbe güni aýdanlaryna salgylanyp, “IRNA” agentligi habar berdi.
Seýid Rouhollah Latifi söwda edilen harytlaryň 6 million 242 müň tonna barabar bolandygyny aýtdy. Şol döwürde Eýranyň dört ýurda eksport eden nebit däl harytlarynyň agramy 3 million 125 müň tonna deň bolup, olaryň umumy möçberi 1 milliard 856 million ABŞ dollaryna barabar boldy. Eýranyň nebit däl harytlarynyň köpüsini Azerbaýjan (510 million 9 müň ABŞ dollaryndan gowrak), soňra Russiýa (504 million ABŞ dollaryndan gowrak), Gazagystan (168 million ABŞ dollary töweregi) we Türkmenistan (137 million 4 müň ABŞ dollaryndan gowrak) satyn aldy.
Eýranyň gümrük gullugynyň maglumatlaryna görä, şol döwürde Eýran umumy bahasy 1 milliard 200 million ABŞ dollaryna barabar bolan 3 million 100 müň tonnadan gowrak nebit däl harytlary import edipdir. Russiýa agramy 2 million 900 müň tonna deň bolan harytlary bilen (1 milliard 70 müň ABŞ dollaryndan gowrak) birinji ýerde durýar.
Gümrük gullugynyň resmisi Eýranyň 4 sany Hazarýaka döwletleri bilen söwda balansynyň 117 million ABŞ dollaryndan geçendigini aýtdy.
2019-njy ýylyň martyndan 2020-nji ýylyň mart aýy aralygynda Eýranyň nebit däl söwdasynyň umumy bahasy 73 milliard ABŞ dollaryna deň boldy.


text:
Aşgabadyň hassahanalarynda, morglaryndaky we edara-kärhanalaryndaky ýagdaý ýurtda keseliň çalt ýaýraýandygyny we ölüm derejesiniň ýokarydygyny görkezýär. Näsaglaryň köpüsinde COVID-19-yň simptomlary bar, ýa-da kesel testler bilen tassyklaýar. Şu wagta çenli häkimiýetleriň keseliň bardygyny ykrar etmezligi, ilaty öz başyna düşýän kynçylyklary özbaşdak çözmäge mejbur edýär. Maryda jemgyýetçilik transportynyň ýatyrylmagy ilaty ulagdan mahrum etdi we pyýada ýöremäge mejbur etdi.
Aşgabadyň hassahanalarynda näsaglaryň akymy bilen baglanyşykly ýagdaý dartgynly bolmagynda galýar. Keselhana ýerleşip bilinmedik hassalaryň köpüsi öýde bejergi almaly bolýarlar. Bu ýagdaýda näsaglaryň öýde ýogalan halatynda goşmaça kynçylyklar ýüze çykýar. Azatlygyň habarçylary COVID-19-den öýünde ölenleri käwagt morglarda kabul etmekden ýüz öwürýändiklerini anykladylar.
Şeýle hadysalaryň birinde, öýünde ölen bir erkek adamy Çoganlydaky morgda kabul etmändirler we munuň sebäbini ýeriň ýokdugy bilen düşündiripdirler. Nyýazow adyndaky hassahana ony kabul etmek üçin aşa ýokary bahany talap edipdir. Netijede, ölen adamyň garyndaşlary ony "90-njy razýezd" diýlip bilinýän ýerdäki morga ýerleşdirmegi başarypdyr. Azatlyk Radiosy bu adamyň adyny we ýagdaýyň käbir jikme-jiklerini agzamakdan saklanýar.
Aşgabatda häzir käbir saglyk edaralarynyň iş tertibi üýtgedi. Hususan-da, Trawmatologiýa keselhanasyndan koronawirusly näsaglar aýryldy.
Bu aralykda, ýurtda koronawirusyň ýaýraýan wagtynda girizilen çäklendirmeler saklanýar. Berlen talaplaryň berjaý edilmegini üpjün etmek üçin ilata gözegçilik güýçlendirilýär.
19-njy sentýabrda Aşgabatda jaýlaryň ýylylygyny üpjün edýän edaranyň işgärlerine lukmançylyk barlagyndan geçmek tabşyryldy. Çeşmä görä, köpçülikleýin lukmançylyk barlagy 2-nji saglyk öýünde geçirilýär we çykdajylar gurama tarapyndan tölenýär.
Ýerli kärhanalar maskalaryň önümçiligini artdyrýarlar. "Bahar" dokma fabriginde öndürilýän maskalaryň gündelik plany tas iki esse ýokarlandy. Öňki plana görä, her işgär 400 sany maska öndürmeli bolan bolsa, indi 780 maska öndürmeli.
Azatlygyň habarçylarynyň sözlerine görä, häzirki wagtda Aşgabatda lukmançylyk edaralary we dermanhanalar köpçüligiň barýan esasy ýerleridir. Söwda, hyzmat we güýmenje desgalarynyň köpüsi ýapyklygyna galýar. Emma keselhanalardaky we dermanhanalardaky dyknyşyk ýerlerinde adamlaryň aralyk saklamagyna mümkinçilik ýok we bu keseliň ýaýramagynyň töwekgelçiligini döredýär.
Maryda adamlaryň üýşmeleňlerini azaltmak maksady bilen şu aýyň başynda girizilen çäklendirmeleriň biri jemgyýetçilik transportyň işiniň ýatyrylmagyna degişli boldy.
Azatlygyň ýerli habarçysynyň sözlerine görä, transport aragatnaşygy entek dikeldilmändir, ilat bu meselede uly kynçylyklary başdan geçirýär. Alternatiw ulag hökmünde köpler bahalary ep-esli ýokarlanan taksi hyzmatlaryndan peýdalanmaly bolýarlar. Emma ýaşaýjylaryň köpüsinde taksi almaga maddy mümkinçilik ýok we olar birnäçe kilometr aralygy pyýada geçmeli bolýarlar. Şeýlelikde, ilatyň ähli gatlaklary, esasanam garrylar we mekdep okuwçylary kyn ýagdaýy başdan geçirýärler.
"Çagalar mekdebe barmak üçin uzak ýöremäge mejbur bolýarlar, käbirleri üçin bu birnäçe kilometrlik ýoldur. Bular orta we başlangyç synp okuwçylary. Köplenç çagalar sapak wagtynda uklap galýarlar" -diýip ýerli çeşmeleriň biri Azatlyga gürrüň berdi.
Habarçylaryň habarlaryna görä, Mary şäherinde taksiniň bahasy 4-5 manat bolupdyr. Şeýlelikde, bir adamyň işe ýa-da mekdebe taksili gidip-gelmegi 10 manada düşýär. Köp adamda muňa maddy mümkinçilik ýetmeýär. Bahalaryň ýokarlanmagynyň we ilatyň girdejileriniň peselmeginiň fonunda köp maşgalada hatda ýeterlik azyk we derman satyn almaga serişdeleri ýok. Söwda we hyzmat desgalarynyň ýapylmagy zerarly ençeme adam girdeji çeşmelerini ýitirdi.
Sentýabryň başynda ýurduň mekdeplerinde sapaklar togtadylypdy, soň bolsa birden dowam etdirilipdi. Indi çagalara mekdebe gatnaşmak hökmany.
Azatlyk Radiosy bolup geçýän ýagdaýlar barada paýtagtyň we welaýatlaryň resmilerinden, şeýle hem ýurduň saglyk edaralaryndan resmi düşündiriş almaga synanyşýarlar. Azatlygyň ýüzlenmeleriniň ençemesi jogapsyz galýar. Türkmen resmileri, Türkmenistanda COVID-19-yň ýekeje hadysasynyň hasaba alynmandygy aýdylýar.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Elimizde vaktsına salynýy tıis halyqtyń 55 paıyzy ekpe aldy – Alekseı Tsoı
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda 5 mln astam halyq koronavırýsqa qarsy vaktsınanyń birinshi dozasyn saldyrdy. Bul týraly QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Tsoı aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Halyqty koronavırýs ınfektsııasyna qarsy vaktsınalaý jumystary jalǵasýda. Qazirgi ýaqytta 9,4 mln doza vaktsına qoldanylǵan. Onyń birinshi komponentin 5 480 094 adam salǵyzdy, bul vaktsına alýy tıis halyqtyń 55,4 paıyzyn quraıdy. Ekinshi komponentimen 3 941 941 adam nemese tıisti halyqtyń 39,8 paıyzy qamtyldy», - dedi mınıstr Úkimettiń búgingi otyrysynda.
Mınıstrlik taǵy 4 mln halyq úshin qosymsha 8 mln doza jetkizýge kelisimder ornatty. Jetkizý jumystary kestege sáıkes júrgiziledi.
«Osyǵan baılanysty respýblıkada vaktsınalaýǵa qoljetimdilik jetkilikti kólemde qamtamasyz etilgen», - deıdi A. Tsoı.
Aıta keteıik, epıdemıologııalyq ahýaldy baǵalaý matrıtsasyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasy 26 maýsymnan beri «qyzyl» aımaqta tur.
Túrkistan oblysynan basqa óńirlerdiń bári «qyzyl» aımaqta.
3 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha, respýblıkadaǵy ınfektsııalyq tósek-orynnyń 56 paıyzynda, reanımatsııalyq tósek-orynnyń 44 paıyzynda naýqastar jatyr.
- Karantın: ShQO-da túngi klýbtar jumysyna ruqsat berildi
- Atyraý oblysynda bir kúnde 48 adam koronavırýs juqtyrǵan
- BQO-da jaǵdaıy aýyr bosanǵan áıel tikushaqpen Oralǵa jetkizildi
- Batys Qazaqstanda kazan aıynda 1 myńnan astam adam koronavırýs juqtyrǵan
- Basqa adamdar úshin sanaqtan ótýdi talap etedi: Ulttyq bıýro aqparatty joqqa shyǵardy
- SQO-da koronavırýstan qaıtqandardyń 78 paıyzy - 61 jastan asqandar
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Konkurslar üçin işler 2011-nji ýylyň mart-oktýabr aýlary aralygynda kabul ediler. Işlere edebi we çeper döredijilik, amaly-haşam sungat, barlag we tematiki kategoriýalardan baha berler.
Konkursyň Guramaçylar komitetniň býurosyna, hususan-da, Orsýetiň halk artisti Myrat Annamämmedow, Orsýetiň kinematografistler bileleşiginiň agzasy Alty Artykow, arheolog we taryh ylymlarynyň doktory Wiktor Sarianidi, aktrisa Žanna Smelýanskaý girýärler.
Dostluk ylalaşygynyň 10 ýyllygyna
“Türkmenistan. Men bu ýurt barada näme bilýärin?” diýen sözbaşy bilen yglan edilen konkurs Russiýa Federasiýasy bilen Türkmenistanyň arasynda dostluk hem hyzmatdaşlyk boýunça ylalaşygyň baglaşylmagynyň 10 ýyllygyna bagyşlanýar we Ikinji jahan urşunyň tamamlanmagynyň 70 ýyllygy mynasybetli geçirilýär.
Konkursyň maksady Orsýetiň ýaşlarynyň arasynda Türkmenistanyň taryhyna, medeniýetine we ykdysadyýetine gyzyklanmany güýçlendirmekden ybarat. Konkursyň guramaçysy “Mužestwo i Gumanizm” atly Halkara bileleşigiň müdiri Wasiliý Kriworotenkonyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, bu konkurs diňe ýaşlar bilen çäklenmeýär.
“Biz bu konkursa ýaşlaryň, olaryň ene-atalarynyň, ata-babalarynyň we umuman Orsýet bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklaryň düýbüniň tutulmagyna gatnaşan adamlar goşularlar diýip, umyt edýäris. Konkurs ilatyň dürli gatlaklaryna gönükdirilýär. Syýasata gatnaşygy bolmadyk proýekt dürli pikirli hem syýasy ynançly adamlar üçin açykdyr” diýip, W.Kriworotenko aýtdy.
Türkmenistana degişli bu konkurs Orsýetde üçünji sapar geçirilýär. Onuň ozalky tapgyrlaryna 10 müňe golaý adam gatnaşyp, 400 laureat sylaglanypdy. Sylag hökmünde Moskwadan we Orsýetiň Kirow welaýatyndan bolan mekdep okuwçylarynyň topary Aşgabada sapar edipdi.
Orsýet boýunça konkurs
Türkmenistan boýunça Orsýetde geçirilýän bu konkurs bilen bir hatarda Orsýet boýunça hem konkurs yglan edilýär. Wasiliý Kriworotenkonyň sözlerine görä, “Orsýet. Men bu ýurt barada näme bilýärin?” sözbaşyly konkurs ilkinji gezek geçirilýär we oňa gatnaşmak üçin Türkmenistanyň ýaşaýjylary, şeýle-de beýleki ýurtlarda ýaşaýan türkmenler çagyrylýar.
“Biz bu konkursa gatnaşmak boýunça maglumatlary we onuň geçirilmegine degişli düzgünleri Orsýetde we Türkmenistanda ýaşaýan türkmenler bilen deň derejede beýleki ýurtlardaky türkmenlere hem doly derejede ýetirmäge çalyşýarys, şol sanda Owganystana, Eýrana we Hytaýa” diýip, W.Kriworotenko aýtdy.
Kriworotenkonyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, bu aksiýanyň ýene bir maksady Orsýet bilen Türkmenistanyň arasynda gumanitar gatnaşyklary ösdürmek boýunça iş alyp barýan hökümete degişli bolmadyk guramalary we bileleşikleri goldamakdan ybarat. Bu maksat bilen ýakyn wagtda Orsýetde we beýleki ýurtlarda ýaşaýan türkmen studentleriniň gatnaşmagynda ýörite konferensiýanyň geçirilmegine taýýarlyk görülýär.
“Inisiatiwa basyş edilýär”
Wasiliý Kriworotenko Orsýet bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmek boýunça proýektiň çäginde Moskwada Magtymgulynyň ýadygärligini döretmek, türkmen-rus gepleşik sözlügini düzmek, Beýik Watançylyk urşunda wepat bolanlaryň ykbalyny anyklamak ýaly başlangyçlaryň düýbüniň tutulýandygyny we inisiatiwalaryň kabul edilýändigini aýdýar.
Şol bir wagtyň özünde-de proýekte gatnaşýan ýa gatnaşmaga isleg bildirýän adamlara, olaryň garyndaşlaryna Türkmenistanda basyş edilýär diýip, W.Kriworotenko aýtdy.
Konkursyň guramaçylarynyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, beýleki ýurtlaryň ilçhanalaryndan tapawutlylykda, Türkmenistanyň Moskwadaky ilçihanasy konkursyň guramaçylygyna gatnaşmaýar, gyzyklanma hem bildirmeýär, dialogdan saklanýar. 10 ýylyň dowamynda Türkmenistanyň ilçihanasy medeni gatnaşyklara degişli ýüzlenmelere resmi derejede jogap bermän gelýär.
Türkmenistan we Orsýet boýunça yglan edilen döredijilik konkurslaryny gurnamak işine “Orsýetli we türkmenistanly türkmenleriň kongresi atly” täze döredilýän gurama hem gatnaşýar.


text:
Wilfranş-sýur-merde gozgalmaýan emläk
Wilfranş-sýur-mer – göräýmäne Nissa (4 km) we Monakonyň (14 km) arasynda ýerleşýän sekiz müň adamsy bolan Fransiýanyň Lazur deňizýakasynda ýerleşýän sada we ykjam şäher. Aslynda bolsa kinomatograflaryň ünsüni birnäçe gezek özüne çeken Fransuz Riwýerasynyň hereketli, şowhunly, işjeň we abraýly kurortydyr.
Bu şäher “iň gowy fotogenik” adyny ýöne ýerden alan däldir, ol kenar boýunça dogan-goňşylarynyň ählisinden ekrana ýaraşyklydyr. Wilfranşy Albert Hiçkogyň “Ogruny tutmak” filminde Keri Grantom we Greýs Kelli bilen, Şonn Konneriniň düşen “Hiç haçan hiç haçan diýme” filminde, “Ronin” filminde Robert de Niro bilen, Maýkl Duglasyň düşen “Niliň merjeni” atly filminde we beýlekilerde görmek bolar. Bu ýere meşhur prodýuserlar soň telewizorlarda we reklama germewlerinde tomaşa edip boljak 5 minutlyk wideolary düşürmek üçin gelýärler.
Hakykatdan hem Wilfranş örän ajaýyp we giň görnüşlere eýedir – Mon Alban galasynyň meýdançasyndan Lazur deňizýakasyna tä onuň goňşy döwlet bilen serhedine çenli görmek mümkin, Sen Mişel belentliginden bolsa Nissa we onuň gawanyna ünsüňi çekiji görnüş açylýar, tomusda açyk howada bu ýerden Korsika daglaryny synlamak mümkin.
Wilfranş-sýur-mer özüniň gözel peýzažlary, täsin tebigaty we tämiz plýažlary bilen Lazur Kenarynyň kaşaň kurortlaryna bäsdeşlik edýär. Ýerli desgalarda we myhmanhanalarda hödürlenmeleriň nyrhy, meselem Nissanyňkydan ýokarydyr. Beýleki kurortlaryň ses ýetim uzaklykda ýerleşýändigine garamazdan, ýönekeý syýahatçy ýola goşmaça wagt gidirmezden, Wilfranşyň deňizýakasyndaky 6-7 restoranlaryň birinde günortanlyk ýa-da agşamlyk ediner.
Erkin şäher
Wilfranş-sýur-mer özüniň “erkin şäher” titulyna doly laýyk gelýär. Öz taryhynyň köp ýylynda uly bolmadyk oturymly ilat bir döwletiň elinden başga bir döwletiň eline geçdi – onuň üçin Italiýa we Fransiýa söweşdi. Rus gämileri hem Wilfranşy Fransiýanyň Lazur kenarynyň oňaýly gämi duralgasy hökmünde ulandylar.
Bütin Ortaýer deňzinde iň çuňsuwly gawan bolup (95 metr), Wilfranşdaky gämi duralgasy şol döwrüň käbir duty-free-si, erkin söwda zolagy bolup galypdyr.
Şeýle hem, bu gün Wilfranş 150 metrlik superýahtalary, çuňsuw gämilerini, şeýle hem, meselem kruiz-laýnerlerini özünde myhmançylyga almaga ukyply. Beýle äpetleriň “duralgasy” hakykatdan-da aklyňy haýrana goýýar.
Taryhyň şeýle bir wakasy has-da gyzykly, Wilfranş gämi duralgasyna knýaz Borisyň ýolbaşçylygynda ýüzüp gelen gujurly rus kreýseri “Awrora” bilen “Tanydyr”. Resmisaparyň maksady meşhur gämäde münen Lýubeniň prezidenti bilen duşuşuk bolupdyr.
Fransiýanyň Lazur deňizýakasynyň we Italiýanyň kenarýaka zolaklarynyň köp ýaşaýjylary dynç günlerinde Wilfranşa gitmegi we suwa düşmegi saýlaýarlar. Aslynda, bu ýeriň köp zadynda- binagärçiliginde, aşhanasynda, adamlaryň özüni alyp barşynda Italiýanyň täsiri duýulýar.
Wilfranşyň merkezi plýažy köp sanly syýahatçylaryň we çagaly maşgalalaryň ünsüni deňze ýeňil “girelge” bilen çekýär. Ownuk çagyl daşlar aýagyňa çümmeýär we çäge ýaly gaty gyzmaýar. Bu ýerde hemişe rahat dynç alyp bolar.
Ýöne bu ýerde ýaşamak üçin ýeri öňünden belläp goýsaňyz gowy bolardy, sebäbi myhmanhanalaryň otag gaznasy çäksiz däl we “möwsüm” wagty olaryň nyrhy ýokarydyr. Şeýle hem awtoulag duralgalary bilen biraz meseleler ýüze çykyp biler.
Esasy plýaädan başga-da gawanda ýene bir uly bolmadyk – Plage de la Darse plýažy hem bar. Bu ýer örän ajaýyp bolup, suwa düşmek üçin hem rahatdyr.
Ünsüňi çekiji Wilfranş
Fransuz Riwýerisiniň beýleki şäherlerinde bolşy ýaly, Wilfranşyň esasy gözellikleri hem onuň beýiklikde ornaşan ýüreginde, taryhy merkezinde ýerleşýär. Dar, egrem-bugram, daşly ýodajyklar kert daga galyp deňizden gidýärler, soňra bolsa orta asyr port şäheriniň romantikasyny döredip ýene deňze düşýärler.
Wilfranşyň merkezinde Mukaddes-Mişeliň Buthanasy ýerleşýär. Bu ýerde ýurduň iň gadymy keramaty – 1790-njy ýyldan başlap asyrlar mirasyny emele getirýän buthananyň “sesi” saklanýar – ol gadymy organ.
Wilfranşa gelip, Mukaddes Petriň kiçijik buthanasyna üns bermezlik mümkin däl. Asyrlaryň dowamynda bu ýerde balyk tutmak üçin ulanylýan serişdeler saklanypdyr – torlar, gaýyklar, çeňňekler, soňra baş ybadathana täzeden dikeldilipdir we onuň diwarlary Žan Kokto tarapyndan sünnälenipdir.
Wilfranşyň iň ýatda galyjy gözelligi diýip, onuň tümlük gümmezine düşen ýolagçylar üçin hiç gutarmajak bolup görünýän “tüm köçe” Obskýurydyr. Has dogrusy, köçe 18-nji asyryň arkalary bilen doldurylan ýerasty labirinti ýatladýar. Rýu-Obskýur ýöne ýerden gizlin tunneli ýa-da bomba gaçybatalagysyny ýatladanok – ony faşist Germaniýasy bilen uruş alnyp barlanda gaçybatalga hökmünde ulanypdyrlar. Köçe göni şäher merkezine çykýar.
Wilfranşda bolmak bu – Lazur kenarynyň zynatly we gymmat şäheretek kurortlarynyň howasyny duýmakdyr – olar şäheriň aýaplylygy we tebigat gözellikleri, iň arassa birýuza deňzi we plýažlar. Bu gymmatllyklar görmek üçin dnüýäniň ähli ýerinden adamlar gelýär.