text:
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iş sapary bilen Balkan welaýatyna ugrady. Milli Liderimiz paýtagtymyzyň Halkara howa menzilinde ugramazynyň öň ýany degişli ýolbaşçylara howa menzilini mundan beýläk-de abadanlaşdyrmaga degişli birnäçe tabşyryklary berdi.
Türkmenbaşy şäheriniň Halkara howa menziline gelen soň, döwlet Baştutanymyzy welaýatyň ýolbaşçylary, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň käbir orunbasarlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary garşyladylar.
Döwlet Baştutanymyzyň iş saparynyň esasy maksady ýerlerde, ýurdumyzyň Hazarýaka sebitinde we ilkinji nobatda, "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda özgertmeleriň barşy bilen tanyşmakdan ybaratdyr. Bu ägirt uly taslamanyň amala aşyrylmagy bilen Balkan welaýaty durmuş- ykdysady ösüşiniň täze ugruny açdy. Deňiz kenarynda ilkinji myhmanhanalaryň we dynç alyş merkezleriniň ulanylmaga tabşyrylandan bäri geçen ýyllarda Awaza halkara derejeli dynç alyş künjegi hökmünde dünýäniň syýahatçylyk ugurlaryna girip, Türkmenistanyň ýüzüni görkezýän esasy keşpleriniň birine öwrüldi.
Bu ýerde türkmenistanlylaryň sagdyn dynç almagy üçin ajaýyp şertler döredildi. Her ýyl tomus möwsüminde bu ýere ähli welaýatlardan, şäherlerden we obalardan müňlerçe adam gelýär: Awazanyň ajaýyp keşbiniň abraýy, amatlylygyň we hyzmatyň ýokary derejesi asla bu künjegiň iň naýbaşylygyny, aýratyn hukuklylygyny aňlatmaýar. Hut ýokary hilli saglygyňy dikeltmegiň we peýdaly dynç almagyň hyzmatlarynyň iň oňat dünýä ölçeglerine kybap gelýän köpçülikleýin elýeterlilik hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan taslamanyň esasynda goýuldy. Onuň maksady adamlar hakdaky aladadan ybaratdyr.
Saglygyňy dikeltmegiň täsin tebigy künjegi soňky on ýyllyklarda ajaýyp şäher-seýilgäh görnüşinde gülläp ösdi: ozal çöl bolan kenarda ak mermerli, penjireleriniň aýnalary ýalpyldap öwşün atýan belent gatly myhmanhanalaryň ençemesi peýda boldy, giň we amatly kottej toplumlary, ýaht-klublary, dynç alyş seýilgähleri hem-de bagy-bossanlyklar, sport desgalary guruldy, giň ýollar we derýa çekildi. Bularyň ählisi, şol sanda Awazany elektroenergiýa, arassa agyz suwy we beýlekiler bilen üpjün edýän inženerçilik-tehniki düzümleriň köpsanly desgalary iň täze netijeli çözgütleriň ulanylmagy bilen innowasion çemeleşmeler hem-de öňdebaryjy iş tejribesi esasynda bina edildi.
Milli Liderimiz bu öňdengörüjilikli pikiri durmuşa geçirmegiň ilki başyndan başlap, hökmany talaby öňe sürdi we öňe sürýär. Şol talap ähli gurluşyk serişdeleriniň we önümçilik serişdeleriniň ekologiýa laýyk bolmagyndan, daşky gurşawa, bu bereketli topragyň gaýtalanmajak tebigatyna, bejeriş serişdelerine we bio köpdürlüligine aýawly garamakdan ybaratdyr. Myhmanhanalaryň ýaýbaňlandyrylan ulgamlarynyň hem-de işjeň dynç alyş merkezleriniň, şypahana hojalygynyň senagat we ulag halkalarynyň gurluşyklary, bagy-bossanlyga büremek işleri hut şu ýörelgelerden ugur alnyp amala aşyryldy.
Döwlet Baştutanymyzyň ýene-de bir talaby binagärlik-gurluşyk ulgamynda, syýahatçylyk zolagynyň işlerini guramakda, dynç almaga gelýän adamlara hyzmat etmekde iň häzirki zaman hem-de iň oňat işläp taýýarlamalary peýdalanmakdan ybaratdyr. Munuň özi islendik desganyň taslamasyny düzmekden başlap, ony bina etmäge hem-de sowatly ulanmaga, dolandyryş ulgamyna täzeçillikleri yzygiderli ornaşdyrmaga çenli ähli tapgyrlarda hil ölçeglerine degişlidir.
Iri möçberli täze gurluşyklaryň barşyny hut özi gözden geçirýän hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýene-de bir möhüm ýagdaý üns merkezinden düşmeýär. Ol hem binalaryň daşky keşbi, bezelişi, gözelligi hem-de adamlar üçin amatly şertleriň döredilmegidir. Meseläniň bu tarapy, ýagny Awazanyň görkanalygyny gazanmak halkara işewür durmuşynyň iri merkezi derejesinde ony ykrar etmegiň ýagdaýy hökmünde uly ähmiýete eýedir. Bu ýerde köplenç ähli möwsümde uly wekilçilikli çäreler, döwlet Baştutanlarynyň duşuşyklary, maslahatlar we simpoziumlar, onlarça ýurtlaryň wekiliýetleriniň gatnaşmagynda festiwallar geçirilýär.
Ekologiýa we sagdynlyk, gözellik hem-de oňat hillilik ýaly ähli düzümler Awazada utgaşyp, ilkinji garaýyşdan täsir galdyrýar. Bu ilkinji garaýyş bolsa, ýolagçylar üçin örän amatly bolan Türkmenbaşy şäheriniň howa menzilinden, daşky keşbinden bolşy ýaly, içki gözelliginden hem sazlaşykly hereketli we owadan desgadan başlanýar.
Bu ýerden türkmen deňizýaka kenaryna dynç almaga gelýän myhmanlar ajaýyp ýol bilen kenara tarap rowana bolýarlar we ýol ugrunda olary depesinde türkmen Tugy şemala pasyrdaýan 100 metrlik äpet baýdak sütüni garşylaýar.
... Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow howa menzilinden milli syýahatçylyk zolagynda dynç alyş merkezli akwaparkyň gurulýan ýerine geldi.
Ozal ýangyç-energetika toplumynyň garamagynda bolan bu iri täze gurluşygy döwlet Baştutanymyzyň çözgüdine laýyklykda, Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine alyp barmak tabşyryldy. Şunuň bilen baglylykda, birleşme tarapyndan täze toplumy gurnamak hem-de onuň binýadynda ýaşaýyş ulgamy bolan has amatly dynç alyş merkezini döretmek boýunça teklipleriň birnäçesi taýýarlanyldy.
TSTB-niň ýolbaşçysy suw süýjediji desganyň, myhmanlara niýetlenen iki gatly kottejleriň taslamalaryny, şol sanda 128 orunlyk 16 öýi ýerleşdirmegiň iki görnüşiniň hem-de 120 orunlyk 14 öýüň ýerleşdirilişiniň meýilnamasyny, edara jaýyny gurmagyň mysalyny, açyk hem-de üsti ýapyk sport we çagalar meýdançalaryny, sport hem-de emeli tolkunly çagalar üçin suw howuzlaryny, awtoduralgalary, emeli köli gurmagyň taslamalaryny milli Liderimiziň garamagyna hödürledi. Umuman, tutuş toplumy gurmaga 6,2 gektar meýdan bölünip berilýär.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa paýtagtymyzy ösdürmegiň 16-njy nobatdakysynyň meýilnamasyna laýyklykda, Aşgabatda bina etmek meýilleşdirilýän dürli desgalaryň taslamalary hödürlenildi. Olaryň hatarynda Görogly köçesiniň ugry boýunça 44 öýli jaýlar hem-de ýene-de bir kottejler toplumy bar. 6 otagly iki gatly kottejiň umumy meýdany 389,74 inedördül metrdir, ýaşaýyş otaglarynyň meýdany 167,08 inedördül metrdir. Ýanaşyk ýerleri bilen şeýle öýüň ýer böleginiň meýdany 900 inedördül metr meýdana barabar bolar. Onda awtoulag goýmaga ýer göz öňünde tutulandyr. Kottej görnüşli ýaşaýyş öýleriň beýlekisi üç gatlydyr. Olaryň iň ýokarky gatyny mansarda tutýar.
Şeýle hem paýtagtymyzyň günbatar böleginde gurluşyklary alyp barmagyň çäklerinde 4 gatly ýaşaýyş jaýlaryndan ybarat toplumy gurmak teklip edilýär. Döwlet Baştutanymyza şeýle binalaryň 68-sinden we 54-sinden ybarat bolan ýaşaýyş toplumlarynyň çyzgylary görkezildi. Olaryň durmuş düzümleri bilen ugurdaş guruljak desgalaryň hataryna kiçi elektrik bekedi, mekdep, çagalar bagy, bazar, söwda merkezi, “Toý mekany”, ýaşyl zolaklar we beýlekiler girer.
Milli Liderimize görkezilen taslamalaryň arasynda Köşi ýaşaýyş toplumynda gurmak teklip edilýän söwda merkezleriň binalarynyň görnüşleri bar.
Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň tiz giňelýän bu künjegi üçin ýokary derejeli söwda merkezler ulgamynyň hem öz wagtynda döredilmeginiň wajypdygyny belläp, söwda merkezleriniň çyzgydaky çözgütlerini makullady hem-de olaryň hyzmatlaryndan peýdalanjaklara has ýokary amatlyklary döretmek üçin birnäçe tekliplerini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz Aşgabady ösdürmegiň 16-njy nobatdaky tapgyrynyň maksatnamasyny hem, ony kottej we mellek görnüşli köp öýli hem-de özbaşdak ýaşaýyş öýli böleklere bölünmegini, umuman, makullady. Milli Liderimiz taslamalary düzüjileriň paýtagtymyzy şähergurluşyk taýdan ösdürmäge, onuň binagärlik keşbine täze tapawutly aýratynlyklary girizmäge döredijilikli çemeleşmelerine mynasyp baha berip, 16-njy nobatdaky tapgyryň maksatnamasyny has içgin işlemek babatda tabşyryklary berdi.
Döwlet Baştutanymyz şeýle hem akwaparkyň çäklerini gözden geçirdi. Bu desga ýakyn wagtda çagalary özüne çekip, maşgala bolup işjeň dynç almagyň merkezine öwrüler. Bu köpugurly toplumda güýmenjeleriň köpsanly görnüşleri, ozaly bilen, suwly görnüşleri jemlener. Munuň özi dürli baýyrjyklary, serfing bilen meşgullanmak üçin emeli tolkunlary hem-de beýlekiler bolan dürli görnüşli çagalar üçin we sport suw howuzlarydyr. Esasy ünsüňi çekiji güýmenjeleriň biri akymy güýçli dag çeşmesi boýunça aşaklygyna iýnip gaýtmaga meňzeýän “raftingdir”. Şeýle duýgulara gaplanmak isleýänler hem suw girdabyna, hem suwuň egrem-bugram akýan ýerlerine, hem dag örtügine düşüp, suw böwetlerine duşmak bilen hem belentlikden aşak köle düşüp, ýatdan çykmajak täsir alarlar. Şeýle hem planetamyzyň geografik we howa aýratynlyklaryna düşünmäge mümkinçilik berýän gezelenç etmek bolar.
Hormatly Prezidentimiz attraksionlaryň ygtybarlylygyna hem-de howpsuzlygyna örän uly üns bermegi talap etdi. Umuman aýdanyňda bolsa, wagtyňy işjeň geçirmegi hem-de dynç alşy depginli ösdürmek, hödürlenilýän hyzmatlaryň hilini we görnüşini ýokarlandyrmak syýahatçylaryň “Awaza” gelmegini höweslendirer diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli syýahatçylyk zolagynda innowasion häsiýetli şypahana ulgamy işjeň ýagdaýda kemala getirilýär. Bu ýerde häzirki zaman dynç alyş merkezleri, bejeriş-sagaldyş bölümleri bolan myhmanhanalar, çagalar sagaldyş merkezleri, maşgala bolup dynç almak üçin kottejler, adamlaryň saglygyny berkitmek üçin ähli zerur enjamlar bilen üpjün edilen sport toplumlary bina edildi we olaryň gurluşygy dowam etdirilýär.
Häzirki wagtda Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda diňe bir saglygy berkitmek we dynç almak üçin däl-de, eýsem, dikeldiş bejergisini almak hem mümkindir, bu işler lukmançylyk ylmynyň iň täze gazananlaryna hem-de ajaýyp tebigy şertler – arassa howa, gün we deňiz wannalaryna esaslanýar, bu bolsa adama uzak wagtlaýyn ruhubelentlik we hoşwagtlyk ruhuny paýlaýar.
Häzirki wagtda döwrebap “Awaza” şypahanasynyň gurluşygynyň depgini günsaýyn ýokarlanýar, onuň düýbi geçen ýylyň maýynda döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda tutuldy. Täze şypahana Oguzhan şaýolunyň we Dostluk köçesiniň arasynda, “Daşoguz” sagaldyş we dynç merkeziniň ýanynda bina edilýär.
“Awaza” şypahanasynyň gurluşyk meýdançasy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň milli syýahatçylyk zolagyna şu günki saparynyň dowamynda nobatdaky baryp gören ýeri boldy.
Ýokary halkara ölçeglerine kybap gelýän toplum birbada 200 adamy kabul etmäge niýetlenendir. 9 gatly özboluşly binagärlik keşbine eýe bolan ak mermerli binada iki orunlyk otaglarynyň 96-sy hem-de lýuks otaglarynyň 8-si göz öňünde tutuldy. Olarda syrkawlar üçin aňrybaşy amatly şertler dörediler. Merkeziň ýöriteleşdirilen bölümleri dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalarynyň iň täze lukmançylyk enjamlary bilen enjamlaşdyrylandyr, olar saglygy bejeriş – dikeldiş hyzmatlarynyň giň görnüşini hödürlemek üçin niýetlenendir.
Şypahanada anyklaýyş we maslahat beriş, fiziobejeriş hem-de bejeriş bedenterbiýesi bölümleri , rentgen, ultrases barlaglary, elektrokardiografiýa, elektrobejeriş, bejeriş-owkalama we akupunktura otaglary, kliniki barlaghanalary hereket eder. Bu ýerde ýokary hünärli otolaringologyň, stomatologyň, ginekologyň we beýleki lukmanlaryň hyzmatyndan peýdalanyp bolar.
Saglygy dikeldiş merkeziniň birinji gatynda çagalar hem-de ulular üçin suw howdanly suw bilen bejeriş bölümi, deňiz we mineral suwly wannalar ýerleşdirilen otaglar, parafin bilen fango bejeriş, ozokerit, meşhur Mollagara kölünden getirilen bejeriş palçykly bölümler bar. Şeýle hem daýanç-hereket agzalaryndan ejir çekýän, operasiýa geçiren syrkawlar üçin suw howdanynda ýörite bejeriş almagyň göz öňünde tutulandygyny bellemek gerek. Olar üçin göwnejaý ýagdaýda enjamlaşdyrylan otaglar we bejeriş maşklary üçin zallar göz öňünde tutulandyr.
Häzirki wagtda şypahananyň baş binasynda timarlaýyş işleri alnyp barylýar. Ony 2018-nji ýylyň tomsunda ulanmaga bermek meýilleşdirilýär. Bina mermer daşy bilen örtülýär. Tehniki desgalar, inženerçilik kommunikasiýalary gurulýar.
Toplumyň çäginde çuňlugy 600 metr bolan guýy—ýod-bromly bejeriş-mineral suw çeşmesi burawlandy. Bu melhemlik suwy nerw, ýürek-damar, daýanç-hereket agzalaryny, endokrin we peşew-jyns ulgamlarynyň işjeň dikeldiş çäreleri geçirilende üstünlikli ulanylýar. Mundan başga-da, şypahana üçin Hazar deňzinden 180 millimetrlik suw turbasy bilen deňiz suwy çekildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýod-bromly bejeriş-mineral suwunyň, onuň himiki düzüminiň hem-de belli tenakär çeşmelerden, şol sanda Farap, Arçman, Berzeňňi, Ýyly suw we beýlekiler ýaly çeşmelerden tapawutly aýratynlyklary bilen gyzyklandy.
Ýerli melhem suwundaky peýdaly maddalaryň toplumy kenarýaka howa bilen utgaşyklykda, adamyň umumy saglygynyň berkidilmeginde netijeli ulanylyp bilner.
Adamlaryň gadymy döwürlerden bäri durmuşda ýod-bromly suwlaryň rahatlandyryjy hem-de ýaralary bitiriji häsiýetlerini peýdalanandyklaryna garamazdan, şunuň ýaly çeşmelerde gurlan şypahanalaryň aglaba bölegi tehniki ösüş eýýamynda, işjeň ýagdaýda nebit gorlaryndan gözlegleri başlanan döwründe peýda boldy.
“Awaza” şypahanasynda bejergiler üçin peýdalanyljak çeşmäniň suwy daşary ýurtlaryň çeşmelerindäki suwlardan pes däldir, käbir görkezijiler babatda bolsa olaryňkydan tapawutlydyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýod-bromly suwlaryň bejeriş usulynyň, ýod ionlarynyň hem-de bromyň deriniň üsti bilen bedene aralaşmagy suwuň mineral düzümine, gyzgynlygyna baglydyr. Peýdaly maddalaryň, biologiki taýdan işjeň düzümleriň bedene aralaşmagyna täsir edýän esasy şertleriň biri natriý hlorididir. Şunda olaryň täsiri wannada suw bejergisi alnandan soň hem dowam edýär, sebäbi duz gatamak bilen deriniň üstünde ýukajyk duz örtügini galdyrýar.
Lukmançylyk maglumatlaryna görä, 10 minutlyk bejergi wagtynda deriniň üsti bilen bedene ýoduň 140-190 mikrogramy we bromyň 0,28 – 0,3 mikrogramy aralaşýar, olar galkan görnüşli mäzde, gipofizde we gipotalamusda toplanýar. Ýod galkan görnüşl mäziň – tiroksiniň garmonynyň bir bölegi bolup durýar, brom bolsa gipofiziň dokumalarynda saklanýar.
Ýoduň we bromuň farmakologiýa aýratynlyklary netijesinde, ýod-bromly suwlar merkezi nerw ulgamynyň, gan aýlanyş agzalarynyň, galkan görnüşli mäzleriň işleýşine oňyn täsir edýär. Ýod -bromly suwlaryň esasy bölekleriniň biri hökmünde, özüniň fiziki-himiki aýratynlyklary netijesinde, mikrosirkulýasiýa, damaryň diwarjyklarynyň çeýeligine, gan aýratynlyklaryna, lipid aýlanyşygyna gönüden-göni täsirini ýetirip biler.
Bromuň fiziologiýa taýdan ähmiýeti merkezi nerw ulgamyna gönüden-göni täsirini ýetirýänligidir. Bromuň bejergi häsiýeti beýniniň gabygynda togtama ýagdaýlarynyň güýçlenmegine, oýandyryş hem-de togtadyş häsiýetleriniň deňeçerliginiň dikeldilmegine esaslanandyr.
Brom gan aýlanyşygyna goşulmak bilen dokumalaryň dartylmagynyň, gan basyşynyň peselmegine, ýürek urgularynyň ýygylygynyň azalmagyna täsir edýär, rahatlandyryjy ýagdaýa getirýär.
Umuman, ýod-bromly suwlaryň peýdalanylmagy adamyň umumy özüni duýuşyny gowulandyrýar, kelleagyrylaryny, ukusyzlygy, ýürek ulgamyndaky agyrylary aýyrýar.
Döwlet Baştutanymyz bular barada gürrüň bermek bilen, tenekär suwuň täsin aýratynlyklaryny bejeriş bedenterbiýesi bilen utgaşyklykda dikeldiş bejergisiniň netijeli usuly hökmünde has işjeň peýdalanmagy maslahat berdi.
Ähli şypahanalarda bolşy ýaly, täze şypahanada beýleki bejergi işleri bilen bir hatarda, sagaldyş bedenterbiýesi deň derejeli orun almalydyr. Munuň özi näsagyň tiz sagalmagyna, bedeniniň gorag güýçleriniň jemlenilmegine ýardam berýän kuwwatly dikeldiş – öňüni alyş usulydyr.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz bu işleriň şypahanalarda göwnejaý guralmagy hem-de lukman-sagaldyş bedenterbiýesi boýunça we gözükdiriji – usulyýetçi hünärmen tarapyndan bu işlere başarnykly ýolbaşçylyk edilmeginiň zerurdygyny nygtady. Sagaldyş bedenterbiýesi bilen meşgullanmak işleri ýörite maksatnamalar boýunça, näsaglaryň dürli toparlary üçin saýlanyp alnan maşklar esasynda işlenip taýýarlanylmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow degişli hünärmenleriň yzygiderli taýýarlanylmagynyň, bu ulgamda usulyýet, ylmy-barlag hem-de düşündiriş işleriniň geçirilmeginiň örän möhümdigini belledi.
“Awaza” şypahanasyny gözden geçirmegiň barşynda döwlet Baştutanymyz näsaglaryň ýaşamagy üçin döredilen şertler bilen gyzyklandy, olar üçin dürli otaglary, bir orunlyk, şeýle hem kiçi ýaşly çagaly ene-atalar üçin maşgala niýetlenen otaglary gurnamagy tabşyrdy.
Taslama laýyklykda, bu ýerde sauna hammamly SPA-salon we galoterapiýa otaglary göz öňünde tutuldy, olaryň diwarlaryna hem-de poluna köp gatlakly ýörite duz örtügi örtüler. Bu bejeriş usuly ýerasty duzly gowaklaryň tebigy şertlerine meňzeş emeli howa ýagdaýyny döretmäge esaslanandyr.
Şypahanada howa bejeriş, balneofizio bejeriş, igloreflekso bejeriş usullary bilen bir hatarda saglygy toplumlaýyn bejermekde türkmen topragynda ösýän dermanlyk ösümlikleri ulanmak arkaly fitobejeriş usulynyň ulanylmagyna aýratyn üns berler. Şypahananyň sekizinji gatynda ýerleşdirilmegi göz öňünde tutulýan fitobarda syrkawlaryň her biri tenakär içgileri, bejeriş çaýlary, dürli otlardan taýýarlanan içgileri içip biler. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri” atly köp jiltlik düýpli ylmy işinde köp asyrlaryň dowamynda milli bejeriş tebipçilik tejribesinde üstünlikli ulanylyp gelnen dermanlyk ösümlikleriniň bejeriş aýratynlyklary içgin beýan edilýär.
Mundan başga-da, bu ýerde saglygyny dikeldýänler üçin tennis we bilýard oýnamak üçin sport zallary, çagalar üçin oýun otaglary göz öňünde tutulandyr. Şypahana toplumynyň çäginde açyk suw howdany, kafeteriý, futbol, basketbol, tennis oýnamak üçin sport meýdançalary ýerleşdiriler. Şypahanany 2018-nji ýylyň iýun aýynda ulanmaga bermek göz öňünde tutulýar.
Döwlet Baştutanymyz desgany gözden geçirmek bilen, degişli ýolbaşçylaryň ünsüni milli syýahatçylyk zolagyny mundan beýläk-de abadanlaşdyrmagyň meýilnamalaryna çekdi, bu zolak, hakykatdan-da, ýurdumyzyň şypahana merjenine öwrüldi. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, “Awazanyň” döredilmeginiň baş maksady deňiz ýakasynyň ägirt uly dikeldiş mümkinçiliklerini peýdalanmak, türkmenistanlylaryň we ýurdumyzyň myhmanlarynyň dynç almagy üçin aňrybaş amatly şertleri döretmek, adamlaryň wagtyny gyzykly hem-de peýdaly geçirmegi, şol sanda sportuň suwda oýnalýan we beýleki görnüşleri bilen meşgullanmagy üçin şertleri döretmek bolup durýar.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz “Awazany” ösdürmegiň esasy ugurlarynyň biriniň iň täze tehnologiýalary hem-de inžener-tehniki işläp taýýarlamalary, özboluşly binagärlik we taslama çözgütlerini işjeň ornaşdyrmak çärelerine toplumlaýyn çemeleşilmegini ýola goýmakdygyny nygtady. Şunda milli Liderimiz milli syýahatçylyk zolagynyň binagärlik keşbiniň ýerli tebigy görnüşler bilen sazlaşmalydygyna, Hazaryň kenarynyň daşky gurşawyny goramak meselelerine aýawly çemeleşmelidigine aýratyn ünsi çekdi.
Deňizýaka künjeginiň ekologiýa abadançylygy “Awazanyň” dünýäniň dürli ýerlerinden gelýän syýahatçylar üçin özüne çekiji merkeze öwrülmeginiň möhüm şerti bolup çykyş edýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Milli Liderimiz täze gurluşykda häzirki işler bilen tanyşlygynyň barşynda gurluşykçylar bilen salamlaşyp, olara bu möhüm desgany öz wagtynda we ýokary hilli bina etmekde üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şypahananyň gurluşygynyň barşyny gözden geçirmegi tamamlap, Hazarýaka sebitiniň ýolbaşçylarynyň, ýurdumyzyň ýolbaşçy düzüminiň agzalarynyň “Awaza” şypahana toplumyny netijeli dolandyrmak ulgamynda öňde durýan wezipeleri ýene bir gezek beýan edip, bu zolagyň Balkan welaýatynyň ykdysady hem-de maýa goýum ösüşiniň hereketlendiriji guraly, bejeriş-sagaldyş jahankeşdeligini, Türkmenistanda syýahatçylyk pudagynyň we myhmansöýerlik däpleriniň ösdürilmeginiň daýanç nokady bolmalydygyny belledi.
Türkmenistanyň Prezidentiniň Balkan welaýatyna iş sapary dowam edýär.


c: text/html

text:
| 6
| 5
| 4
| 3
| 2
| 1 |
2007-nji ýylyň Nowruz aýynyň 8-inde Türkmenbaşy adyndaky Türkmenistan Milli golýazmalar institutynyň mejlisler zalynda Birleşen Arap Emirlerikleriniň "Juma Al-Majid" medeni miras merkeziniň ýolbaşçysy Juma Al-Majid bilen duşuşyk bolup, oňa Türkmenistanda zähmet çekýän ylmy işgärler gatnaşdylar
Türkmen döwlet lukmançylyk inztitutynyň immunolog-alymlary holesistitleriň anyklamasyna we bu patologiıada derman otlaryň gaınatmasynyň ulanylmagynyň netijeliliginiň kesgitlemesine baş-bütin täze immunologiki çemeleşmäni işläp düzdüler.
Kardiologiıa ylmy-kliniki merkeziniň işgärleri ıokanç endokarditiň kriterilerini we ony anyklamak we bejermek üçin täze çemeleşmeleri işläp düzdüler. Munuň netijesinde bolsa 80-90% çenli näsaglar gutulyp çykıar.
Onkologiıa ylmy-kliniki merkeziniň ylmy barlaglary Türkmenistanda soňky 10 ıylyň içinde öıken raky keselliligiň 7,6-dan 4,1 çneli, ölümliligiň bolsa 7,1-den 3,9 çenli azalmagyny ıüze çykarmaga mümkinçilik berdiler.
Gurbansoltan eje adyndaky Enäniň we çaganyň saglygyny goramak ylmy-kliniki merkeziniň işgärleri ıüze çykarylan garyn-içege traktynyň ıokarky bölekleriniň bozulmalarynyň we çagalaryň giň ıaıran allergiki keslelleriniň kliniki-morfologiki we immunologiki aıratynlyklarynyň esasynda toplumlaıyn terapiıanyň tertibini işläp düzdüler we ornaşdyrdylar.
| 6
| 5
| 4
| 3
| 2
| 1 |

seg_langs: unk unk unk unk unk unk tuk_Latn tuk_Latn tuk_Latn tuk_Latn tuk_Latn unk unk unk unk unk unk

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
21 Mart 2015 Cumartesi
Türkmenistanda Sement Arzanlar
2015-nji ýylyň 20-nji Martynda geçirilen Türkmenistanyň Ministirler Kabinetiniň Mejlisinde Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýurdumuzda Sementiň nyrhynyň 1 tonnasynyň 330 manatdan 175 manat möçberinde boljakdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyz tutuş ýurdumyz boýunça dürli maksatly binalary we desgalary gurmak ugrunda ýaýbaňlandyrylan giň gerimli işleriň hajatlary üçin sementiň öndürilişini mundan beýläk-de artdyrmagyň wajypdygyna ünsi çekip, ilatymyzy sement bilen elýeterli bahadan üpjün etmek hem-de onuň bahasyny düzgünleşdirmek maksady bilen, sementiň ilata satylmagynyň 1 tonnasynyň häzirki hereket edýän 330 manat bolanlygyndan täze nyrhyň 175 manat möçberinde bellenilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny belledi hem-de muňa berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda “Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” ýyly hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ýyl ýazgysynda ýatdan çykmajak wakalar bilen hemişelik orun alar. Üstümizdäki ýyl Beýik Ýüpek ýolunyň esasy çatrygynda ýerleşýän Türkmenistan döwletimiziň özboluşly aýratynlyklaryny wagyz etmek üçin aýratyn ähmiýete eýe bolar.
Beýik Ýüpek ýoly ýurtlaryň we halklaryň özara gatnaşygynyň ösmegine ýardam edipdir. Bu ýoluň ugrunda Türkmenistanyň çägindäki Nusaý, Merw, Änew, Maşat-Misserian, Amul, Ürgenç, Haweran, Abiwerd we Dehistan şäherleri hem söwda ýollarynda ýerleşip, uly ähmiýete eýe bolupdyr.
Meşhur taryhy, beýik şahsyýetleri, ajaýyp binalary bolan şäherleriň biri-de Ahal welaýatynyň Kaka etrabynda ýerleşýän Abiwerddir. Abiwerd X-XI asyrlarda gülläp ösen sebit, Sarahs bilen Nusaýyň aralygynda ýerleşen Haweranyň uly şäheri bolupdyr. Meşhur taryhçy Maksidi: “Abiwerd maňa Nusaýdan has gowy ýaraýar, onuň bazary örän gowy, şäheri baý we topragy bol hasylly. Suwy olar derýadan alýarlar. Juma metjidi şäher bazarynda ýerleşýär…” diýip, şäheri gysga, emma anyk suratlandyrýar. Alym şäheriň ykdysady we durmuş-medeni taýdan ösendigini görkezýär. Orta asyr şäherlerine mahsus bolşy ýaly, Abiwerd Erk galadan, Şähristandan we Rabatdan ybarat bolupdyr. Şäheriň meýdany 42 gektardan ybarat bolup, Erk galasy şäheriň demirgazyk-gündogar diwarynda ýerleşýär we 10,5 gektar meýdany tutýar. Şäherde ösen söwda merkezleri, bazarlar, senetçileriň, küýzegärleriň, ussalaryň ussahanalary we ýaşaýyş toplumlary, ösen suwaryş toplumlary bolupdyr. Şäheriň demirgazyk-günbatar böleginde berk diwar bilen gurşalan, ýigrimi sany beýik minaralary bolan şäher häkimliginiň galasy ýerleşipdir.
Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşýän Abiwerde uzak-ýakyn ülkelerden, Horezmden, Margianadan, Dehistandan, Hindistandan, Hytaýdan ýükli kerwenler gelipdir, söwda-satyk, alyş-çalyş işleri ýola goýlupdyr.
Abiwerd – gadymy Apawarta diýen adyň üýtgän görnüşi bolup, bu şäher orta asyrlarda Peştagyň, irki orta asyrlarda we antik döwürde Hysrowgalanyň, Ýelkendepäniň ornunda ýerleşipdir.
Taryhy çeşmelerde, iň gadymy ýazuw ýadygärligi hasaplanýan kitaplardyr ýazgylarda Abiwerd şäheriniň ady ýygy-ýygydan duş gelýär. Antik döwürde-de, Parfiýa patyşalygy zamanynda-da, soňraky Seljuklar imperiýasy döwründe-de, orta asyrlarda-da Abiwerd ýa-da Bawerd köp ilatly ösen şäher, galalary, rabatlary özünde jemleýän merkez hökmünde bellenýär. Taryhda uly yz galdyran bu meşhur şäher, onuň döreýşi, adynyň gelip çykyşy barada köp sanly tymsallar, rowaýatlar bar. Abiwerd Peştag, Hysrowgala, Köne Kaka, Mäne ýa-da Mehne, Şugundyrbaba, Küren ýa-da Küfen, Haweran ýadygärlikleri bilen meşhurdyr. Olaryň her biri uly bolmadyk aralykda ýerleşip, gadymy şäher ojaklary bolup durýar.
Biziň eýýamymyzdan ozalky birinji müňýyllygyň ahyrynda Parfiýa döwletiniň meýdan çägi boýunça geçýän Beýik Ýüpek söwda ýoluny beýan edýän Isidor Haraksylynyň ýazgylaryny Abiwerd baradaky ilkinji maglumatlar hasaplamak bolar. Günorta Türkmenistanyň meýdan çäginden geçýän bu ýoly häsiýetlendirip, ol Parfiýa bilen Margiananyň arasynda ýerleşýän Aparwartikena barada ýatlap geçýär.
Ýazuw çeşmelerinde “Bawerdiň …köp sanly sürümler we ekinler üçin ýerdigi, howa şertleriniň gowulygy bellenýär. Däneli ekinlerden bugdaý, şaly, künji ösdürilip ýetişdirilipdir. Baý hasyllylygy üçin Abiwerd etraby Horasanyň üç ekleýjisiniň biri diýen şöhrata eýe bolupdyr. Maksidi: “Abiwerd, Nusaý we Tus Nişapuryň ekleýjisi, ýagny Horasanyň iň baý etraplary hasaplanýar” diýip belleýär. Bagçylyk giňden ýaýrapdyr. Alymyň ýazgylarynda ýapraklary ýüpek gurçugy üçin iýmit bolup hyzmat eden tut agaçlarynyň ýetişdirilendigi barada maglumatlar bar.
Abiwerdiň ilaty öý senetçiligi we hünärmençiligiň käbir görnüşleri bilen meşgullanypdyrlar. Olar, esasan, oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemekde jemlenipdir. Ýarty depeden kiçeňräk ussahana tapylypdyr. Ussahanada dürli küýze önümleri, dürli şaý-sepler ýasalypdyr. Gazma nagyş haýwan şekilleri bilen bezelen kumganlar, şemdanlar we şuňa meňzeş ýokary çeperçilik bilen taýýarlanan bürünç önümler esasy söwda harydy bolupdyr. Horasanda bürünç önümçiliginiň barlygy ýazuw çeşmelerinde hem bellenendir. Al-Biruny Horasanda “misina” diýlip atlandyrylan kumganlaryň, demir we gurşun garyndysyndan ýasalan suw üçin legenler, küýzeler, pyýalalar taýýarlanandygyny ýazypdyr. Bularyň hemmesi Abiwerdiň ilatynyň beýleki şäherler bilen ýygjam, ysnyşykly ykdysady gatnaşyklary saklandygyna şaýatlyk edýär.
Aýjemal Durdyýewa,
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Harby institutynyň uly mugallymy.


text:
Habarlar 11 fewral 2017
Jemgyýet
Paýtagtymyzda täze binalaryň açylyş dabaralary
Aşgabat şäheri gün-günden özgerýär we ol öz çäklerini yzygiderli giňeldip, dünýäniň owadan şäherleriniň hatarynda öz ornuny pugtalandyrýar. Şäher ilatynyň göwnejaý ýaşaýşy we döredijilikli zähmeti üçin ähli amatlyklaryň, oňaýly daşky gurşawyň döredilmegi, ilatyň wagtyny peýdaly geçirmegi ugrunda zerur amatlyklaryň üpjün edilmegi paýtagtymyzyň ösüşiniň möhüm ugry bolup durýar. Soňky ýyllarda Aşgabatda ähli durmuş üpjünçilik düzümlerini özünde jemleýän täze ýaşaýyş jaý toplumlary, seýilgäh zolaklary emele geldi. Ýüzlerçe desgalar guruldy. Olaryň hatarynda özüniň binagärlik we inženerçilik çözgüdi boýunça halkara derejesindäki abraýly bäsleşikleriň ýokary baýraklaryna mynasyp bolanlary az ...
Resmi habar
Özbegistanyň Prezidenti BMG-niň Halkara Bitaraplyk gününi yglan etmegi mynasybetli Türkmenistany gutlady
Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç,
Sport
Türkmen samboçylary – umumytoparlaýyn hasapda üçünji
Ozal habar berlişi ýaly, Minskde geçirilen ýaryşlara gatnaşmak üçin Ukrainadan, Russiýadan, Bolgariýadan, Rumyniýadan, Gresiýadan, Ysraýyldan, Slowakiýadan we beýleki ýurtlardan – 16 döwletden 200-den gowrak türgen ýygnandy. Biziň ildeşlerimiz bu bäsleşiklerde düýn jemi ýedi medala – dört altyn, bir kümüş we iki bürünç medala eýe boldular. Bu netije ýurdumyzyň ýygyndy toparyna ýaryşyň birinji gününiň görkezijileri boýunça umumytoparlaýyn hasapda öňdeligi eýelemäge mümkinçilik berdi. Russiýalylar we ýer eýeleri öz aralarynda ikinji-üçünji orny paýlaşdylar. Ýaryşlaryň iki gününiň netijeleri boýunçaTürkmenistanyň ýygyndy toparynyň mynasyp bolan medallarynyň sany 12-ä ýetdi, olaryň altysy altyn, üçüsi ...
Ykdysadyýet
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 34-si hasaba alyndy
Içerki bazar üçin ýerli telekeçiler jemi 6 million 72 müň manatlyk polipropileni, nebit ýol bitumyny (TNGIZT) we azyklyk bugdaý satyn aldylar.
Wakalaryň jümmüşinde
Islegiňi erkin beýan etmek jemgyýeti mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmagyň esasydyr
Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparda TDH-nyň habarçysyna habar berilmegine görä, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlardaky diplomatik wekilhanalaryň ýanyndaky ähli saýlaw uçastoklary Prezident saýlawlaryny geçirmäge doly taýýar edildi. Saýlawlaryň öňüsyrasyndaky döwürde uly möçberli işler amala aşyryldy, şol işlere ähli derejedäki döwlet düzümleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri goşuldylar. Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlaryna taýýarlyk görmek ýurdumyzda saýlawlar boýunça hereket edýän kanunçylyga we halkara hukugyna degişli kadalara laýyklykda amala aşyryldy.


text:
19.12.2016. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ýurdumyzyň obasenagat toplumyna gözegçilik edýän orunbasarynyň, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleriniň gatnaşmagynda göni aragatnaşyk arkaly nobatdaky wideoşekilli iş maslahatyny geçirdi. Onuň gün tertibine ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlary, möwsümleýin oba hojalyk işlerini alyp barmak, şeýle hem Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlyk işleri bilen baglanyşykly meseleler girizildi.
Wideoşekilli iş maslahatynyň başynda Ahal welaýatynyň häkimi E.Orazgeldiýew häzirki döwürde welaýatyň Obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ekerançylyk meýdanlarynda geçirilýän agrotehniki çäreler, oba hojalyk tehnikalaryny möwsüme taýýarlamak hem-de mallary dok we ýyly gyşlatmak bilen baglanyşykly ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde gurulýan desgalardaky işleriň barşy hem-de welaýatyň ähli künjeklerinde Täze ýyl baýramyny mynasyp garşylamak boýunça geçirilýän çäreler barada habar berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde welaýatyň oba hojalyk toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýyna ünsi çekip, ekerançylyk meýdanlarynda we maldarçylyk hojalyklarynda alnyp barylýan işleriň döwrüň talabyna laýyk derejede ýola goýulmalydygyny belledi we bu babatda häkime birnäçe tabşyryklary berdi
Hormatly Prezidentimiz welaýatyň ähli künjeklerinde ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň hem-de çagalar baglarynyň talabalaýyk ýyladylmagy, sebitiň ilatynyň elektrik energiýasy we tebigy gaz bilen üpjün edilmegi bilen baglanyşykly meseleleriň hemişe üns merkezinde saklanylmalydygyny tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz Täze ýyl baýramçylygy mynasybetli ýaýbaňlandyrylan çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmegi ugrunda häzirden alada edilmelidigini belledi.
Welaýatyň durmuş-ykdysady taýdan ösüş maksatnamasyny taýýarlamak boýunça wajyp işe ünsi çekip, hormatly Prezidentimiz bu babatda häkime anyk tabşyryklary berdi we maksatnamada durmuş-üpjünçiliginiň möhüm orun eýelemelidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, ýerlerde köpçülikleýin bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berilmelidir.
Soňra Balkan welaýatynyň häkimi D.Durdyýew şu günler sebitde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, oba hojalyk pudagynda ýerine ýetirilýän işler, ilatly ýerleriň ýyladyş ulgamynyň, elektrik geçirijileriň sazlaşykly işlemegini üpjün etmek, şeýle hem Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmek boýunça alnyp barylýan işler, Täze ýyl baýramyna görülýän taýýarlygyň derejesi hakynda habar berildi
Hormatly Prezidentimiz welaýatyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işlere ünsi çekip, ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, oba hojalyk pudagyna öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmak, obasenagat toplumynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri durmuşa geçirmegiň depginlerini güýçlendirmek boýunça häkime birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz mallary dok we ýyly gyşlatmak meselelerine örän jogapkärçilikli hem-de hemmetaraplaýyn esasda çemeleşmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz welaýatyň ýyladyş ulgamynyň, elektrik energiýasy, tebigy gaz bilen üpjünçiliginiň ýokary derejede saklanmalydygyny aýratyn belledi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Täze ýyly mynasyp garşylamak boýunça gürrüňi dowam edip, öňde boljak dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek, bazarlarda we dükanlarda azyk önümleriniň we beýleki harytlaryň söwdasyny guramak boýunça häkime birnäçe tabşyryklary berdi.
Welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek meselelerine ünsi çekip, döwlet Baştutanymyz onda durmuş ulgamyny ösdürmek bilen baglanyşykly wezipelere örän jogapkärli we hemmetaraplaýyn esasda çemeleşmegi tabşyrdy. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz sebitde sagdyn durmuş ýörelgeleriniň berkidilmeginde ähmiýeti bolan sport çäreleriniň yzygiderli häsiýete eýe bolmalydygyny belledi.
Soňra göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahaty Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarowyň hasabaty bilen dowam etdi. Häkim häzirki döwürde welaýatda ak ekinlere ideg etmek, oba hojalyk tehnikalaryny geljekki möwsüme taýýarlamak, mallary dok we ýyly gyşlatmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Mundan başga-da, hasabatyň barşynda Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň barşy, Täze ýyl baýramçylygyny garşylamaga görülýän taýýarlyk işleri hakynda habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatyň oba hojalyk toplumynyň ähli düzümlerinde alnyp barylýan işleriň depginlerini güýçlendirmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz bu ugurda durmuşa geçirilýän çäreleriň netijeliligini ýokarlandyrmagyň möhümdigini belläp, sebitde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini güýçlendirmek boýunça anyk görkezmeleri berdi.
Şunuň bilen birlikde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sebitiň durmuş üpjünçiligi ulgamynyň ähli görnüşleriniň bökdençsiz işine yzygiderli gözegçiligi ýola goýmagy, şeýle hem Täze ýyl baýramçylygyna degişli derejede taýýarlyk görmegi tabşyrdy.
Döwlet Baştutanymyz sebitiň ösüşi boýunça degişli maksatnamany taýýarlamak, onda ähli welaýatlara deň derejede degişli bolan durmuş ulgamynyň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegini ýola goýmak boýunça birnäçe tabşyryklary berdi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz ýerlerde bedenterbiýe we sport hereketiniň ösdürilmegi, welaýatyň ilatynyň, aýratyn-da ýaşlaryň sporta işjeň çekilmegi bilen baglanyşykly meseleleri hemişe gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi.
Lebap welaýatynyň häkimi Ç.Çarlyýew öz gezeginde welaýatyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ýerleri ekiş möwsüme taýýarlamak, bu ugra ylmy taýdan esaslandyrylan täzeçil usullary ornaşdyrmak maksady bilen durmuşa geçirilýän çäreler, döwlet Baştutanymyzyň ähli ulgamlaryň sazlaşykly işini üpjün etmek boýunça ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şeýle hem häkim Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi, ýurdumyzda giňden bellenilýän Täze ýyl baýramyny guramaçylykly geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz tutuş ýurdumyzda bolşy ýaly, welaýatyň ähli ulgamlarynda alnyp barylýan işleriň netijeli häsiýete eýe bolmalydygyny, munuň üçin bolsa ähli degişli düzümleriň utgaşykly hereketiniň ýola goýulmalydygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz welaýatyň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini güýçlendirmek, şeýle hem ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň hem-de çagalar baglarynyň ýyladyş ulgamyny möwsümleýin talaplara laýyk derejede işletmek, elektrik energiýasy we tebigy gaz bilen üpjünçilik boýunça häkime anyk görkezmeleri berdi.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň we jemgyýetimiziň durmuşynda möhüm ähmiýetli bolan şanly senelere göwnejaý taýýarlyk görmegiň zerurdygyny aýratyn belledi.
Welaýaty durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny taýýarlamak meselelerini hemişe gözegçilikden saklamagy tabşyryp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýerlerde sportuň, köpçülikleýin bedenterbiýäniň ösdürilmegine yzygiderli üns bermelidigini belledi.
Mary welaýatynyň häkimi B.Annagurbanow şu günler welaýatda, şol sanda obasenagat toplumynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, sebitiň ekerançylyk meýdanlarynda geçirilýän agrotehniki çäreler, ýerleri we oba hojalyk tehnikalaryny geljekki möwsüme taýýarlamak boýunça görülýän işler barada hasabat berdi. Şeýle hem hasabatyň çäklerinde Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň barşynda gurulýan desgalardaky işleriň ýagdaýy, Täze ýyl baýramyny ýokary derejede geçirmek boýunça taýýarlanylan medeni meýilnama hakynda habar berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mary welaýatynyň ekerançylyk meýdanlaryndaky işleriň ýagdaýyna ünsi çekip, bu ugurda alnyp barylýan işleriň depginini ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly meselelere jogapkärçilikli çemeleşmelidigini belledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz sebitiň çäklerindäki ýaşaýyş jaýlarynyň we durmuş maksatly beýleki desgalaryň ýyladyş ulgamynyň sazlaşykly işiniň, ilatyň elektrik energiýasy we tebigy gaz bilen doly derejede üpjün edilmegi babatda birnäçe tabşyryklary berdi.
Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda giňden bellenilýän Täze ýyl baýramyna taýýarlyk işleriniň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigine ünsi çekdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ösüş maksatnamasyny işläp taýýarlamaga toplumlaýyn çemeleşilmelidigine ünsi çekip, , onda ýurdumyzyň beýleki sebitlerinde bolşy ýaly, durmuş ulgamyna aýratyn üns bermegiň möhümdigini, munuň döwlet syýasatynyň wajyp bölegi bolup durýandygyny belledi.
Sport ulgamyny ösdürmek bilen baglanyşykly meseleler degip geçmek bilen, döwlet Baştutanymyz sebitde sport ýaryşlarynyň, şol sanda ýaşlaryň arasynda etrap derejesindäki, şeýle hem edaralaryň we kärhanalaryň toparlarynyň arasyndaky bäsleşikleri yzygiderli guramagyň möhümdigine ünsi çekdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow häzirki döwürde ýurdumyzyň obasenagat toplumynda alnyp barylýan möwsümleýin işler, maldarçylyk hojalyklaryndaky durmuşa geçirilýän çäreler, şeýle hem bu ugurda alnyp barylýan işleriň depginini güýçlendirmek boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň möhüm ulgamlarynyň biri bolan obasenagat toplumynyň sazlaşykly ösdürilmegi, pudaga öňdebaryjy tejribeleriň, ylmyň ýokary gazananlarynyň işjeň ornaşdyrylmagy bilen baglanyşykly wezipelere örän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamasyny taýýarlamak bilen baglylykda sebitleri ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary babatynda wise-premýere, hususan-da, däneçiligi, pagtaçylygy, gök ekerançylygy we maldarçylygy ösdürmek, gaýtadan işleýän pudagyň önümçilik kuwwatlyklaryny pugtalandyrmak barada birnäçe görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz oba hojalyk işgärleriniň, maldarlaryň iş şertlerini gowulandyrmak, degişli pudaklaryň önümçiligini ýokarlandyrmak, bazarlaryň gök hem-de miwe önümleri bilen üpjünçiligini has-da pugtalandyrmak ýaly meseleleriň döwrüň möhüm wezipesidigini belledi hem-de bu işleriň göwnejaý ýerine ýetirilmegi ugrunda düzümleriň sazlaşykly işini ýola goýmak babatda tabşyrdy.
Aşgabat şäheriniň häkimi M.Abilow paýtagtymyzda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, ýurdumyzyň baş şäheriniň abadançylyk we arassaçylyk derejesini häzirki döwrüň talabyna laýyk ýagdaýda üpjün etmek, şäher ilatynyň durmuş düzümini kämilleşdirmek hem-de döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek boýunça durmuşa geçirilýän giň möçberli çäreler barada hasabat berdi.
Şeýle hem häkim Aşgabat şäherinde Täze ýyl baýramyny garşylamak, şanly sene mynasybetli meýilleşdirilen medeni-köpçülikleýin çäreler, olaryň taýýarlyk derejesi hakynda habar berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, paýtagtymyzyň ähli görkezijiler babatda nusgalyk derejede bolmalydygyna ünsi çekip, şäheriň arassaçylyk we abadançylyk derejesine ünsi güýçlendirmek, Aşgabatda degişli düzümleriň we jemagat hojalygy gulluklarynyň sazlaşykly işini üpjün etmek babatda häkime birnäçe anyk tabşyryklary berdi.
Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Täze ýyl mynasybetli guralýan baýramçylyk dabaralaryna görülýän taýýarlyk işleriniň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmelidigini tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzy ösdürmegiň geljek üçin ykdysady-durmuş taýdan ösüş maksatnamasynyň degişli derejede taýýarlanmagy, onda durmuş üpjünçiliginiň ösdürilmegi bilen baglanyşykly meselelere aýratyn orun berilmegi babatda zerur tagallalaryň görülmelidigini belledi we paýtagtymyzda ýokary netijeli sportuň, köpçülikleýin bedenterbiýäniň ösdürilmegine aýratyn üns bermegiň zerurlygy barada aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz iş maslahatynyň ahyrynda Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň welaýatlaryny we Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, oba hojalyk ulgamynyň işini kämilleşdirmek, önümçilik pudaklaryna täzeçil tehnologiýalary, ösen tejribeleri işjeň ornaşdyrmak, iň esasy bolsa halkymyzyň durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly wezipeleriň hemişe gözegçilikde saklanmalydygyny tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşykda geçirilýän wideoşekilli iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, mähriban Watanymyzyň abadançylygynyň we halkymyzyň bagtyýarlygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.
«tdh.gov.tm»


text:
Altyndepe ösen senetçiligiň we ybadathanalaryň merkezidir
Türkmenistan sözüň doly manysynda dünýä arheologiýa ylmynyň tükeniksiz hazynasy hasaplanylýar. Bu toprakda daş asyryndan başlap, giçki orta asyrlara çenli taryhy ösüşiň tapgyrlarynya şaýatlyk edýänýadygädyrlikleriň ençemesi saklanyp galypdyr.
Biziň ýurdumyza asman astyndaky muzeý diýýärler. Welaýatlaryň ählisinde arheologik we arhitektura ýadygärlikleri bar. Käkä etrabynyň Mäne obasyndan 4 km gündogardaky Altyndepe hem eneolit we bürünç eýýamynyň (miladydan öňki V- II müňýyllyklar) şolaryň biridir. Hut şu ýerde gadymy ekarançylyk oturymly ýerleriň ençemesi, Ýylgyndepe we Altyndepe ýaly iri ilatly ýerler döräpdir, olar Namazgadepe bilen birlikde bütewi medeni umumylygy kemala getiripdir. 26 ga ýeri tutýan Altyndepe şäheri daş-töwereginden 17-22 metr ýokarda ýerleşýär. Ägirt uly meýdanda sudury ýiten gum depeleri bileleşip bütewi arhitektura ýadygärlikleri toplumyny kemala getirýär.
Bu “ilki şäheriň” çig kerpiçli gala diwarlary, galyň kese burçly sütünli diňli derwezeleri bolupdyr. Alymlaryň pikirine görä, Altyndepede 11-12 müň adam ýaşapdyr. Ol ilkinji gezek 1929-njy ýylda A.A. Semýonowyň ýolbaşçylygyndaky Haweran topary gazuw-agtaryş işlerini geçirende ylmy taýdan öwrenildi. ХХ asyrda arheologlar B. A. Kuftin (1952 ý), A. A. Maruşşenko, A. F. Ganýalin, D.D. Durdyýew, Ýe. Atagarryýew, Ö.K. Berdiýew (1959-1962 ýý), I. N. Hlopin, W. M. Masson, W.I. Sarianidi (1965-1983 ýý), I.S. Masimow, G. Gutlyýew (1969 ý), L.B. Kirço (1977-2001 ýý), W. A. Zawýalow, G. Gurbansähedow, . O. Löllekowa, B. Ödemyradow we beýlekiler Altyndepede gazuw-agtaryş işlerini alyp bardylar.
Türkmenistany Ylymlar akademiýasynyň Günorta- Türkmenistan arheologiýa topary we SSSR YA-nyň Leningrad bölüminiň W.M. Massonyň ýolbaşçylygyndaky Garagum topary otuz ýyl töweregi Altyndepede hem-de ýurdumyzyň beýleki irki ekarançylyk oturymly ýerlerinde gazuw-agtaryş işlerini alyp bardylar. Günorta Türkmenistandan tapylan ummasyz arheologik maglumatlaryň esasynda alymlar Jeýtunyň we Namazgadepäniň yzysüre dörän ösen ekarançylyk medeiýetini ýüze çykardylar. Olar ýönekeý ekarançylyk eýýamyndan (Jeýtun, Änew medeniýetleri) tä çylşyrymly jemgyýete (Altyndepe we Namazgadepe medeniýetleri) ýaly göni ösüş ýolunyň geçilendigini belleýärler.
Orta bürünç eýýamy döwri bu ýerde dürli ýerlerde aýry-aýry binaly, ösen aragatnaşyk (oturymly ilatly ýerlere gelýän, ulag we pyýada ýollarydyr ötükleri) ulgamy bolan, iri dini merkezli ilki şäher bolupdyr. Ol gowy berkidilipdir: onuň töweregi 6 metr galyňlykdaky çig kerpiçden gurlan galyň diwarlar bilen gurşalypdyr. Altyndepäniň demirgazyk çetinde senetçileriň öýleridir ussahanalary ýerleşipdir. Ýaşaýyş jaýlar toplumy oturymly ilatly ýeriň günbatarynda ekeni. Şäher galyndysynyň gündogar tarapyndaky iň beýik depeden arheologlar 30 metr galyňlykdaky medeni gatlagyň üstüni açdylar. Oturymly ýerleriň iň gadymy ojagynyň hut şu ýerde bolan bolmagy hem mümkindir.
Üsti açylan binalaryň möçberi we gurluşy diýseň çylşyrymlydy, bu bolsa olaryň uly göwrümli bolanlygyna, berk çyzga eýerilip gurlandygyna şaýatlyk edýär. Oturymly ýeriň daşy göniburçly diwarlar ýa-da ýarym aýlaw diňleri bolan jaýlaryň galyň diwarlary bilen berkidilipdir. Ol ýönekeý jemagat agzalarynyň darajyk köp otagly jaýlarynyň arasynda insizje ötükli (1-1,5 m) senetçiler, barjamly adamlaryň has oňaýly we ini 1,7-2,1 m, şeýle hem öz döwri üçin göni giň köçeli (2,5m) meýdany 43 inedördül metrden 180 inedördül metre çenli jaýlary takyk düzgüne laýyk gurlan begzadalaryň jaýlary bolan böleklerden ybarat bolupdyr.
Arhitektura babatda Altyndepe birnäçe kömekçi jaýly we aýratyn howluly toplum bolup oturan üç-dört otagly jaýlardan ybarat eken. Ilki şäherde küýze döwükleri düşelen kiçeňräk köçeler hem kän eken.
Altyndepäniň ekarançylyk toplumy durmuş üpjünçiliginiň esasy bölegi bolupdyr. Giçki eneolit eýýamynda Günorta Türkmenistanda suwarymly ekarançylyk peýda bolýar. Giçki eneolit eýýamynyň galla ammarlarynyň we köp sanly galla arassalaýjy gurallarynyň bolmagy bu ýerde köp möçberde galla ýetişdirilendigine şaýatlyk edýär. Maldarçylyk we awçylyk azyklyk etiň we önümçilikleriň birnäçesi üçin çig malyň çeşmesidir. Giçki eneolitiň—orta bürünç eýýamynyň osteolgiýa maglumatlaryna görä, sürülerde dowarlar, esasanam goýun agdyklyk edipdir. Altyndepe senetçiler merkezi bolupdyr. Ekarançylykdyr maldarçylykdan başga-da has ösen ýörüteleşdirilen senetler (külalçylyk, metallurgiýa we demir işlemek, daş işlemek) onuň ykdysadyýetiniň esasy bolupdyr . Şol döwürde Günorta Türkmenistan, hususan-da Altyndepe çet-gyraky hukukly Gadymy Gündogar siwilizasiýasynyň düzümine giripdir. Irki bürünç eýýamynyň ortasynda Altyndepede emeli minerallaryň—bişirilen steatit we kwars-kristobalit almagyň ( ol düzüminde kremniý bolan çökündi magdanlaryň ýokary gyzgynlykda ýakylmagyndan döreýär) tehnologiýasy peýda bolýar.
Altyndepede ýaşan pederlerimiz birnäçe açyşlar edipdirler. Onuň ilaty eýýäm şol döwürde tigirli ulaglary ulanypdyrlar. Bu ýerden tigirleriň we arabalaryň toýun we bişirilen toýun nusgalary tapyldy. Aglabasy dört tigirli toýun arabalaryň köpsanly nusgalaryndan çen tutsaň, olar düýelere tirkelipdir. Bu ýadygärlikde geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde düýe kellesiniň heýkelleri birnäçe gezek gabat geldi. Itleriň toýun şekilleri, atyň bişirilen toýun şekili türkmen alabaýynyň we bedewiniň kökleriniň gadymylygyna şaýatlyk edýär. Itler dykyz göwreli, tumşugy gysga, gulaklary çala bildirip duran we kelte guýrukly edilip şekilendirilipdir. Olaryň bu ýerden tapylan süňklerinden çen tutsaň, itler uly we orta boýly äňi güýçli we tumşugy gysga jandarlar bolmaly. Alymlaryň bürünç eýýamy döwrüne degişli hasaplan itleriniň görnüşi olaryň heýkeldäki şekiline gabat gelýär. Şeýlelikde, Altyndepeden tapylan itleriň toýun şekiljikleri bürünç eýýamynda göwresi dykyz daýaw irtleriň bolandygy baradaky osteologiýa maglumatlaryny tassyklaýar. Bular hem olaryň, belki sürüni ýyrtyjylardan goran çopan itleri, türkmen alabaýlary bolandygyny çak etmäge mümkinçilik berýär.
Altyndepede ybadathanalar köp bolupdyr. Dört basgançakly diňli (12 m) monumental ybadathanalar toplumy, saganalar we altar Altyndepäniň merkezi bolup hyzmat edipdir. Arheologik gazuw-agtaryş işlerinde bu ýerden bezegli keramika, ownuk bişirilen toýun heýkelleri, daş, bürünç we kümüş möhür-tumarlar, monjuklar we beýleki sungat eserleriniň ençemesi tapyldy. Kiliseden jemi 864 sany monjuk, şol sanda altyn monjuklaryň 9-sy, lazuritiň 101-si, firýuzalaryň 639-sy we beýlekiler tapyldy. Mesopotamiýanyň beýleki ybadathanalarynyň ençemesi ýaly Altyndepedäki ybadathana hem Aý taňrysyna bagyşlanypdyr. Din hyzmatçysynyň guburyndan boýy 7,5 sm bolan firýuzadan ýasalan maňlaýy aý şekilli öküz kellesiniň, şeýle hem boýy 1,5 sm möjek kellesiniň şekiliniň tapylmagy hem muňa şaýatlyk edýär. Mälim bolşy ýaly, öküz azaby bilen ýeri bolçulyk çeşmesine öwürýän türkmenleriň asly Oguzhanyň tagmasy bolupdyr. Bu ýeriniň ybadathanasynyň arhitekturasy Wawilonyň we Şumeriň şu kysmy binalaryna meňzeýär. Bu, ozaly bilen, diwarlaryň dik söýegler bilen sazlaşykly berkidiliş usulynda ýüze çykýar. Diňiň 27х10 metr uly möçberli binýady bolupdyr. Onuň depesinde sadaka ýeri bar eken. Alymlar bu ýerde kilise we ybadathana bolandyr diýip çaklaýarlar. Ybadathana hyzmatçylary şu ýerde asman şamçyraglarynyň hereketine syn edip, suwaryşyň möhletini kegsitläpdirler, ekarançylyk işlerine ýolbaşçylyk edipdirler.
Altyndepe aýrybaşga siwilizasiýa bolmandyr. Ol öz döwrüniň ösen siwilizasiýalry bilen ýakyn etnomedeni we söwda gatnaşyklaryny ýola goýupdyr. Medeni gatnaşyklaryň bir ugry Mesopotamiýa eltse, ikinjisi Ind jülgesine, Harapp siwilizasiýasynyň oba-şäherlerine tarap bolupdyr. Altyndepedäki baýlaryň guburlaryna goýlan, diwarlaryň arasyna goýlan gymmatly zatlaryň arasyndan pil süňkünden ýasalan harapp önümleri tapyldy. Şol ýerden harapp kysmy möhürlerem tapyldy. Bularyň ählisi Altyndepe siwilizasiýasynyň Gadymy Gündogaryň esasy medeni merkezleri bilen ýakyn aragatnaşykda bolup, Mesopotamiýa we Ind jülgesiniň şäherleriniň arasynda özboluşly köpri bolandygyna şaýatlyk edýär. Söwda kerwenleri Altyndepeden günorta, Elamyň we Wawilonyň abadan şäherlerine, demirgazyga, gündogara- göçegçi taýpalryň ýaşan ýerlerine gidipdirler. Arheologlar Altyndepe ussalarynyň ýasan önümlerine öndürilen ýerinde has alyslarda- Fergana jülgesinde gabat gelýärler. Şeýle gatnaşyklar senetleriň we medeniýetleriň hemmetaraplaýyn ösmegine ýardam edipdir.
Ösen bürünç eýýamynyň ahyrynda (miladydan öňki II müňýyllyk) Altyndepäniň tutuş gündogar bölegi terk edilipdir, durmuş onuň diňe günbatar böleginde dowam edipdir. Altynepede durmuşyň ýitip gitmegine näme sebäp bolduka? Belki, adamlaryň özi bu ýeri terk edendirler, çünki gadymy ekarançylaryň 2500 ýyllap ýere zor salyp işlemegi netijesinde öňüni alyp bolmaýan ýagdaýlaryň ýüze çykyp, olaryň şäher merkeziniň pese gaçmagyna itergi beren bolmagy hem mümkin. Onuň ilaty Köpetdag eteginiň beýleki taýpalary bilen bilelikde Kelleli jülgesini özleşdiren, beýleki böleginiň bolsa, Amyderýanyň orta akymynda mekan tutan bolmagy mümkindir.


text:
2016-njy ýylda Rio Olimpiadasynda Özbegistan üçin altyn medal utan Fazliddin Gaibnazarow Nýu-Ýorkda amerikan bokçysy Augustine Maurasy ýeňip, iki professional boks ýaryşynda ikinji ýeňşini gazandy.
Gaibnazarow 20-nji maýda, 140 funtlyk kategoriýada sekiz raundda söweşip, 20 utuk gazandy we Maurasdan biragyzdan ýeňiji diýen karar esasynda üstün çykdy.
25 ýaşyndaky Gaibnazarow hemme raundda ýeňdi diýip, sudýalar aýtdylar. Özbek boksçysy 23-nji aprelde, Los Anjelesde bolan professional ýaryşda hem ýeňiji boldy.


text:
Türkmenistan Hytaýa akdyrýan gazynyň möçberini şu ýyl 38 milliard kubometre çenli akdyrmagy planlaşdyrýar.
Media maglumatlaryna görä, Türkmenistanyň “Türkmengaz” döwlet konserniň başlygy Myrat Arçaýew geçen ýylda türkmen gazynyň Hytaýa akdyrylan möçberiniň 35 milliard kubometr bolandygyny mälim edipdir.
Türkmenistan Hytaýa tebigy gazyny 2009-njy ýylda gurlan gazgeçirijisi arkaly akdyrýar.
Türkmenistanyň iň iri Galkynyş gaz ýatagyndan ugur alýan umumy uzynlygy 1900 kilometrden ybarat gaz geçiriji Özbegistanyň we Gazagystanyň üstünden geçýär.
Türkmenistanyň hökümeti ýurduň gaz baýlygyny 27 trillion kubometrden artyk diýip kesgitleýär we 2030-njy ýyla çenli gaz önümçiligini 230 milliard kubometre ýetirmek planyny yglan edýär.
Resmi maglumatlara görä, Türkmenistanyň 2016-njy ýylda gaz önümçiligine degişli beren sany 83.8 milliard kubometre barabar.
Häzirki wagtda Hytaý türkmen gazynyň ýeke-täk hyrydarydyr. 2016-njy ýylyň başynda Orsýet Türkmenistandan gaz satyn almagyny doly bes edýändigini yglan etdi, ýylyň aýagynda Eýran türkmen gazynyň akdyrylmagynyň bes edilendigini mälim etdi.


text:
Eýranyň polisiýasy aýallaryň köpçülik ýerlerinde baş örtgüli bolmagyny talap edýän kanuna garşy barha güýçlenýän protestleriň dowamynda öz hijablaryny aýryp taşlan 29 zenany tussag edendigini habar berdi.
“Tasnim” habar agentliginiň 1-nji fewralda habar bermegine görä, polisiýaaýallaryň baş örtgülerini zyňmaga daşary ýurtlarda ýaşaýan eýranlylaryň propagandasy arkaly “aldanandygyny” aýdýar.
Tussag edilen zenanlaryň ählisiniň Tähranda saklanyp, saklanmazlygy dessine mälim edilmedi.
Eýranda aýallaryň geýimlerine degişli düzgünler 1979-njy ýyldan bäri pugtalandyryldy. Yslam respublikasynda aýallaryň köpçülik ýerlerindäki geýimlerine degişli düzgünlere görä, olaryň bedeniniň we başynyň doly ýapyk bolmagy talap edilýär.
Ahlak polisiýasy düzgüne hormat goýmadyklary jezalandyrmak boýunça yzygiderli çäre geçirýär.


text:
8-nji awgust güni Täjigistan ýurtda 90-njy ýyllarda bolup geçen raýat urşunda görnükli adamlaryň öldürilmegi, şol sanda 1999-njy ýylda ýurduň şol wagtky parlamentiniň başlygy Safarali Kenjaýewiň janyna kast edilmegi bilen Eýranyň ilteşiklidigini aýdyp, ony aýyplady.
Täjigistanyň döwlet telewideniýesinde efire berlen 45 minutlyk dokumental filmde ýurduň Içeri işler ministrligi Tähranyň Täjigistanda bolup geçen raýat urşunyň oduny körükdirendigini, onuň “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” (IRPT) partiýasyna maliýe kömegini berendigini we agzalýan partiýa bilen ilteşikli jeňçileriň Eýranyň territoriýasynda söweş tälimini alandygyny öňe sürdi.
Ministrligiň aýtmagyna görä, Eýranyň maliýe goldawy we jana kast edişlik baradaky görkezmeleri ýurduň goranmak ministriniň ozalky orunbasary Hoji Halim Nazarzodanyň üsti bilen “IRPT-niň” söweşijilerine berlipdir. Nazarzoda 90-njy ýyllarda yslamçy oppozisiýa partiýasynyň komandirleriniň hataryndady we ol 2015-nji ýylyň sentýabr aýynda täjik paýtagty Duşanbäniň golaýynda geçirilen döwlet agdarylyşygyna garşy operasiýada öldürildi.
Täjigistanly birnäçe ilhalar adam – professor Mohammet Asimi, doktor Yusup Iraki, ýazyjy Saif Afardi, prezidentiň syýasy maslahatçysy Karim Ýuldaşow we Täjigistanyň ozalky müftüsi, şol sanda 20 rus ofiseri 1997-2004 – nji ýyllar aralygynda öldürildi.
Dokumental filmde özüni yslamçy oppozisiýanyň ozalky söweşijisi diýip tanadýan bir adam 1995-nji ýylda özüniň Eýrana gidendigini, Eýranyň Kom şäherinde 2 ýüz täjigistanly bilen bir hatarda türgenleşik geçendigini aýtdy. Ol 1997-nji ýylda syýasatçylary we jemgyýetçiligiň görnükli wekillerini öldürmek boýunça anyk görkezme bilen Täjigistana dolanandygyny aýtdy.
Özüni söweşiji diýip tanadan adamyň şahsyýetini ýa-da onuň aýdýan gürrüňleriniň çyndygyny dessine anyklamak başartmady. Post-sowet ýurtlarynda döwlet telewideniýesinde efire berilýän dokumental filmler hökümetiň tankytçylaryna ýa-da garşydaşlaryna aýyplama bildirmek üçin ulanylýar.
Täjigistanda bäş ýyllap dowam edip 1997-nji ýylda gutaran raýat urşunda Eýran bilen Orsýet araçylyk edipdi.
Gürrüňi edilýän dokumental film “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” partiýasy boýunça Täjigistan bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň fonunda efire berildi. “Täjigistanyň yslam gaýtadan döreýiş” partiýasy uruş gutaransoň 15 ýyllap täjik parlamentinde resmi derejede çykyş etdi, ýöne ol 2015-nji ýylda Täjigistanyň Ýokary sudy tarapyndan “terrorçylykly gurama” diýlip kabul edidi.
Partiýanyň birnäçe ýolbaşçylary dürli aýyplamalar bilen uzak möhletli türme tussaglygyna höküm edildiler. Olar özlerine bildirilen aýyplamalara syýasy matlaply diýýärler. Bu bolsa BMG-niň we adam hukuklaryny goraýjy toparlaryň ýagdaýy tankyt etmegine ýol açdy.
Mundan ozalam Täjigistan bilen Eýranyň arasynda dartgynlylyk möwjäp, Duşanbe Tähranyň diplomatlaryny Täjigistanda aşa köp işleri alyp barmakda aýyplapdy.
Ýöne dokumental filmi efire bermek bilen Duşanbe Eýrany raýat urşundan soň syýasatçylary öldürmekde we adam öldürmekligi maliýeleşdirmekde ilkinji gezek aç-açan aýyplaýar.


text:
— Ilki bilen, Türkmenistan üçin Saud Arabystany dostlukly, doganlyk we ýakyn ýurtdur. Halkara giňişliginde we daşary syýasatda hem, söwda-ykdysady we ynsanperwer ugurlarda özara hyzmatdaşlyk etmek bilen bagly meselelerde hem Saud Arabystany ygtybarly we synagdan geçen hyzmatdaşymyzdyr. Biziň ikitaraplaýyn gatnaşyklarymyzyň berk we aç-açanlyga eýerýän esaslary bar.
Bu esaslar birek-birege hormat goýmak, deňhukukly hyzmatdaşlyk etmek, parahatçylygy we abadançylygy goldamaga çalyşmak, halkara we sebit derejesinde durnukly ösüşi we howpsuzlygy üpjün etmek meselelerine jogapkärli çemeleşmek bolup durýar. Şeýle hem halklarymyzyň birek-birege ýokary derejede hormat goýmagy, ruhy, ahlak gymmatlyklarymyzyň we garaýyşlarymyzyň ýakyndygy biziň gatnaşyklarymyzyň berk esaslaryny düzýär. Bu bolsa bize hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň giň toplumy boýunça netijeli we yzygiderli gatnaşyklary alyp barmaga mümkinçilik berýär.
Biz daşary syýasat ulgamynda Birleşen Milletler Guramasy, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly abraýly halkara guramalarynda we beýleki halkara guramalarynda Saud Arabystany bilen netijeli özara hyzmatdaşlyk edýäris. Biz öňe sürýän halkara başlangyçlarymyza, hususan-da, energetika howpsuzlygy, ulag pudagynda hyzmatdaşlyk ýaly möhüm meseleler boýunça öňe sürýän halkara başlangyçlarymyza uly we yzygiderli goldaw berýändigi üçin Saud Arabystanyna minnetdarlyk bildirýäris. Öz nobatynda, Türkmenistan hem Saud Arabystany Patyşalygynyň parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, durnukly ösüşiň maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça öňe sürýän netijeli tekliplerini makullaýar we hemişe goldaýar.
Ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklar çalt depginler bilen ösdürilýär. Energetika, ulag, gurluşyk materiallary senagaty, dokma senagaty pudaklaryny, söwda ulgamyny şol gatnaşyklaryň has geljegi uly bolan ugurlary hökmünde bellemek isleýärin.
Biz iki ýurduň işewürler bileleşikleriniň arasynda gatnaşyklaryň giňeldilmegine uly ähmiýet berýäris. Bu ugurda iki ýurduň hem uly mümkinçilikleri bar. Biz bu mümkinçilikleri iki halkyň bähbidine ýokary derejede ulanmagy maksat edinýäris.
Umuman, men ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň derejesine ýokary baha berýärin. Biz Saud Arabystany bilen gatnaşyklarymyzy uzak möhleti, strategik geljegi göz öňünde tutup, ýola goýýarys.
Onuň Alyjenaby Saud Arabystanynyň Patyşasy Salman Ben Abdulaziz Al Saudyň hem şeýle garaýşa eýerýändigini görýäris. Munuň üçin Onuň Alyjenabyna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirmek isleýärin.
— Türkmenistana hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýy halkara giňişliginde nähili mümkinçilikleri berýär?
— Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy — bu halkara derejesinde ykrar edilen hukuk ýagdaýydyr. Ýurdumyzyň bu hukuk ýagdaýy dünýä bileleşigi tarapyndan döwletimiziň howpsuzlygynyň we özygtyýarlylygynyň kepillendirilmegini göz öňünde tutýar.
Şol bir wagtda-da bu hukuk ýagdaýy biziň öz aýdyň, berk we üýtgewsiz dünýägaraýşymyzdan ugur alýan garaýyşdyr. Bu garaýşyň esasyny parahatçylyk söýüjilik, beýleki ýurtlaryň içerki işlerine gatyşmazlyk, ähli döwletleriň we halklaryň özygtyýarly hukuklaryna hormat goýmak, harby-syýasy bileleşiklere we toparlara gatnaşmazlyk düzýär.
Türkmenistanyň daşary syýasatynyň binýadyny düzýän bu ýörelgelere biz gyşarnyksyz eýerýäris. Bu bolsa bize ähli ýurtlar bilen olaryň syýasy gurluşyna, saýlap alan ösüş ugruna, döwlet ideologiýasyna we beýleki ýörelgelerine garamazdan, deňhukukly, birek-birege hormat goýmak esasynda gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berýär.
Şu nukdaýnazardan, Türkmenistanyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýy diňe daşary syýasat ulgamynda däl-de, eýsem, söwdada, ykdysadyýetde, maýa goýumlarynda hem giň mümkinçilikleri açýar.
Biz hiç wagt öz hyzmatdaşlygymyza syýasy äheň bermeýäris. «Açyk gapylar» daşary-ykdysady strategiýamyzy üstünlikli amala aşyrýarys.
Muňa bolsa Türkmenistanyň hyzmatdaşlary ýokary baha berýärler. Hyzmatdaşlarymyz ýurdumyz bilen uzak möhlete niýetlenen gatnaşyklary ýola goýýarlar. Olar biziň döwletimize ygtybarly, aç-açanlyga esaslanýan döwlet hökmünde doly esasda baha berýärler. Biziň ýurdumyza öz syýasatyny we özara gatnaşyklarda öz ýörelgelerini haýsy-da bolsa bir daşky hadysalara, «güýçleriň deňeçerliginiň» üýtgemelerine we beýleki ýagdaýlara garaşly etmeýän döwlet hökmünde garaýarlar. Bu bolsa, ahyrky netijede, Türkmenistanyň halkara gatnaşyklarynyň mazmunyna we ugurlaryna örän oňyn täsir edýär. Ýurdumyzyň daşary ykdysady özara gatnaşyklarynyň çalt depginler we diwersifikasiýa ýoly bilen ösmegini üpjün edýär. Bu hem öz nobatynda, ýurdumyzyň ilatynyň hal-ýagdaýynyň ýokarlanmagyna, täze iş orunlarynyň döredilmegine, döwletimiziň häzirki zaman dünýä hojalyk giňişligine üstünlikli goşulmagyna ýardam edýär.
Türkmenistanyň ägirt uly ylalaşdyryş, parahatçylygy goldamak mümkinçiligine eýe bolmagy Bitaraplygymyzyň ýene-de bir örän möhüm oňyn şertidir. Ýurdumyzyň Bitaraplyk hukuk ýagdaýy halkara bileleşigine Türkmenistanyň syýasy giňişligini dürli meseleler boýunça yzygiderli sebit gepleşiklerini ýola goýmak işinde giň mümkinçilikleri açýar. Bu ýerde — bitarap çäkde dawaly ýagdaýlardan öz wagtynda netije çykarmak we olaryň öňüni almak, olary parahatçylykly, syýasy-diplomatik serişdeler bilen düzgünleşdirmek üçin syýasy geňeşmeleriň usullaryny döretmäge şertleri üpjün edýär.
2007-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň Kararnamasy bilen Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň döredilmegi ýöne ýere däldir.
Umuman, Türkmenistanyň Bitaraplygyny hakyky zerurlyk hasap edýärin.
Bitaraplyk biziň ýurdumyza we halkara bileleşigine, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasyna diňe bir Merkezi Aziýa sebitiniň, oňa ýanaşyk sebitleriň bähbidine däl-de, eýsem, bütin dünýäniň bähbidine parahatçylygy goldamagyň oňyn ýörelgesini bilelikde işläp taýýarlamaga we durmuşa geçirmäge mümkinçilik berýär.
— Türkmenistanyň içeri syýasatynyň esasy ugurlary haýsylar?
— Türkmenistanyň tutuş içeri syýasaty raýatlaryň ruhy-ahlak, aň-bilim we beden taýdan sazlaşykly ösmegini üpjün etmäge gönükdirilendir. Şeýle hem şahsyýetiň mümkinçiliklerini açmaga, adamlaryň abadançylygyny ýokarlandyrmaga niýetlenendir. Biz özümiziň her günki işimizde «Döwlet adam üçindir!» diýen şygardan ugur alýarys.
Ýurdumyzda durnuklylygy we asudalygy, halkymyzyň agzybirligini we jebisligini üpjün etmegiň esasyny watansöýüjilik, ynsanperwerlik, sabyrly garaýyş, beýleki halklara hormat bilen garamak däpleri düzýär.
Şoňa görä-de, biz köp asyrlyk, wagtyň synagyndan geçen we ata-babalarymyzyň wesýet eden durmuş kadalaryna daýanmagy döwletimiziň we jemgyýetimiziň üstünlikli içerki ösüşiniň esasy şerti hasaplaýarys. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygyna eýe bolan döwrüniň bütin dowamynda jemgyýetimizde şu gymmatlyklara we ýörelgelere eýerilýär. Bu gymmatlyklar we ýörelgeler adamlaryň, ilkinji nobatda bolsa, ýaşlaryň durmuş kadalaryna bir maksada gönükdirilip ornaşdyrylýar.
Biz durmuş maksatlaryna gönükdirilen döwlet gurluşyny saýlap aldyk. Şoňa görä-de, häzirki zaman bazar gatnaşyklaryny ornaşdyrmak bilen bir hatarda, häzirki döwürde Döwlet býujetiniň serişdeleriniň ýarysyndan gowragy durmuş maksatnamalaryny amala aşyrmaga gönükdirilýär. Ýaşaýyş jaýlaryny, mekdepleri we çagalar baglaryny, iň häzirki zaman saglygy goraýyş merkezlerini, sport desgalaryny gurmak üçin göz öňünde tutulýar. Dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän ýaramaz hadysalara garamazdan, biz ýurdumyzyň ilaty üçin ýeňillikleriň uly toplumyny saklap galdyk. Döwlete degişli edara-kärhanalarda her ýyl zähmet haklarynyň möçberlerini ýokarlandyrmagy başardyk.
Ylym, medeniýet, bilim ulgamlaryny, bedenterbiýäni we sporty ösdürmäge ileri tutulyp, aýratyn üns berilýär. Ýurdumyzda ekologiýa örän uly ähmiýet berilýär. Bu ugurda döwlet syýasaty daşky gurşawy, biziň özboluşly tebigy mirasymyzy aýawly gorap saklamaga gönükdirilendir. Biz durmuşyň ähli ugurlaryny iň ýokary ekologiýa standartlaryna ýuwaş-ýuwaşdan geçirýäris.
Biz öz saýlap alan özboluşly ýolumyz bilen öňe barýandygymyzy hiç kimden ýaşyrmaýarys. Ýöne şol bir wagtda-da, biziň ýurdumyz dünýä üçin açykdyr. Biz ähli täze, öňdebaryjy, çalt depginler bilen ösmäge mümkinçilik berýän usullary, adamzadyň toplan iň oňat tejribesini ýurdumyzda ornaşdyrmaga çalyşýarys. Bu, elbetde, daşary ýurtlaryň usullaryny milli derejede ornaşdyrmagy we olara doly eýermegi aňlatmaýar.
Bu ýerde gürrüň, Türkmenistanyň milli aýratynlyklary, ýurdumyzyň taryhy ýolunyň özboluşlylygy we halkymyzyň däp-dessurlary bilen dünýä tejribesinde üstünlikli ulanylýan, öz netijelidigini we peýdalydygyny subut eden jemgyýetçilik-syýasy, ykdysady, durmuş-medeni nusgalaryň arasynda paýhasly sazlaşygy, deňeçerligi gözlemek barada barýar.
Özgertmeleri amala aşyranymyzda biz häzirki döwürde güýçli durmuş taýdan goraglylygy bazar ykdysadyýetini ösdürmek bilen utgaşdyrmagy, eýeçiligiň dürli görnüşlerini höweslendirmegi, adamyň döredijilik we işewürlik başlangyçlaryny, onuň durmuş taýdan işjeňligini goldamagy öz içine alýan wezipeleri öz öňümizde goýýarys.
Şu nukdaýnazardan, döwletimiz üçin kiçi we orta telekeçiligiň işlemegi üçin giň mümkinçilikleri döretmek aýratyn möhüm ähmiýete eýe bolýar. Ýurdumyzda kiçi we orta telekeçilik öňdebaryjy özgertmeleri amala aşyrmagyň tebigy tarapdary bolup durýar. Sazlaşykly, bäsleşige ukyply ykdysadyýetiň daýanjy, durmuş taýdan abadançylygyň, bütin döwlet ulgamyny durnukly saklamak üçin kepillikleriň biri bolup çykyş edýär.
— Türkmenistan baý tebigy serişdelere eýe bolan döwletleriň hataryna girýär. Bu babatda Türkmenistanyň işiniň esasy ugurlary haýsylar?
— Biziň ýurdumyz, hakykatdan-da, baý tebigy serişdelere eýedir. Mysal üçin, Türkmenistan tebigy gazyň gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär. Bu bolsa, aýratyn hem, energetika syýasaty ýaly ugurda biziň üstümize aýratyn jogapkärçilik ýükleýär. Biz ýurdumyzyň energetika syýasatyny iki ugur boýunça — içerki zerurlyklary üpjün etmek ugrunda, şeýle hem halkara hyzmatdaşlygyny höweslendirmek maksady bilen amala aşyrýarys.
Türkmenistan energetika meseleleri boýunça giň halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak ugrunda yzygiderli çykyş edýär. Energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ygtybarly we goragly ibermek boýunça kepillikler baradaky biziň işläp taýýarlan başlangyçlarymyza dünýäde barha köp düşünmek bilen garalýar. Türkmenistanyň energiýa serişdelerini ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirmek boýunça öňe süren başlangyçlarynyň 2008-nji we 2013-nji ýyllarda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan rezolýusiýalaryň kabul edilip, biragyzdan goldanmagy munuň aýdyň subutnamasy boldy. Dünýäniň onlarça döwletleri bu rezolýusiýalaryň awtordaşlary bolup çykyş etdiler.
Energiýa serişdelerini diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek bütin dünýäde energetika howpsuzlygyny üpjün etmegiň möhüm şerti bolup durýar.
Häzirki döwürde energiýa serişdelerini diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek, köp nusgaly we dürli ugurly turbageçirijiler ulgamyny döretmek bütindünýä energetika ulgamynyň durnukly ösmegini kepillendirer. Bu ulgamy syýasy, ekologiýa, tehnogen we beýleki töwekgelçiliklerden ygtybarly gorar. Şeýle hem halkara energetika ulgamyna täze giňişlikleriň we bazarlaryň çekilmegi dünýä senagat önümçiligine, söwda, maýa goýumlaryna goşmaça kuwwatly itergi berer, täze iş orunlaryny döretmäge şert döreder. Ahyrky netijede bolsa, bu köp derejede sebitleriň we döwletleriň birnäçesinde syýasy ýagdaýlaryň durnuklaşmagyna, olaryň deňhukukly we doly esasly hyzmatdaşlar hökmünde esasy ösüş ugurlaryna goşulmagyna ýardam eder.
Bu babatda Türkmenistan—Owganystan—
Türkmenistan—Owganystan—
Türkmenistan köpugurly turbageçirijiler üpjünçilik ulgamlarynyň gurluşygynyň döwletara we sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň täsirli oňyn şerti bolup durýandygyna berk ynanýar. Şeýle üpjünçilik ulgamlarynyň gurluşygyna hyzmatdaşlar üçin türkmen uglewodorod serişdeleriniň çeşmelerine we olary eltmegiň çeşmelerine deňhukukly elýeterliligi üpjün etmek esasynda Ýewraziýa energetika giňişliginde bähbitleriň deňeçerligini saklamagyň möhüm şerti hökmünde baha berýär.
Dünýäniň energetika gorlarynyň bütin adamzadyň gymmatlygydygyna men berk ynanýaryn. Şeýle baýlyklara eýe bolan döwletler bu baýlyklaryň ulanylmagynyň dawalaryň we gapma-garşylyklaryň serişdesine öwrülmän, adamlaryň abadançylygyna, parahatçylygyň, hyzmatdaşlygyň, ösüşiň we öňe gitmegiň bähbitlerine hyzmat etmegi üçin aýratyn jogapkärçiligi duýmalydyrlar we öňdengörüjilik bilen hereket etmelidirler.
Bütindünýä energetika strategiýasynyň ähli meseleleri boýunça ylalaşylan, maksatlara laýyk gelýän usullary işläp taýýarlamak maksady bilen, ähli gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlar, şol sanda Saud Arabystany bilen ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmäge Türkmenistan hemişe taýýar. Özara hyzmatdaşlygyň bu ugruna biziň ýurdumyz 2017-nji ýylda Energetika hartiýasyna başlyklyk etjek döwründe aýratyn ähmiýet berer.
— Türkmenistan we Saud Arabystany taryhy we medeni mirasa sarpa goýmak ýörelgelerine eýerýär. Şunuň bilen baglylykda, Siziň ýurduňyzda döwlet derejesinde nähili işler alnyp barylýar?
— Milli medeni-taryhy mirasy aýawly saklamak we dikeltmek biziň alyp barýan döwlet syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllyk şanly baýramyny giňden belleýän ýylymyz bolan 2016-njy ýylyň Türkmenistanda resmi taýdan «Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýyly» diýlip yglan edilendigi munuň aýdyň mysalydyr.
Biz öz köklerini müňýyllyklardan alyp gaýdýan taryhymyza, medeni, binagärlik ýadygärliklerimize buýsanýarys.
Şol ýadygärlikleriň köpüsi Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasynyň (ÝUNESKO-nyň) Bütindünýä medeni mirasynyň sanawyna girizildi.
Biz öz halkymyzyň däp-dessurlaryna, binýatlyk gymmatlyklaryna we ahlak ýörelgelerine mukaddeslik hökmünde örän uly sarpa goýýarys. Bu bolsa, bize halk hökmünde öz maksatlarymyza, bu dünýäde öz ornumyza we wezipämize oňat düşünmäge ýardam edýär. Döwletimizi onuň nähili bolmalydygy barada öz garaýyşlarymyza laýyklykda gurmaga şert döredýär. Şol bir wagtda-da, bize dünýä döwletleri bilen deňhukukly we birek-birege hormat goýmak esasynda gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berýär.
Biz özümize hormat goýmak esasynda beýleki halklaryň sarpasyny hem belende göterýäris.
Häzirki döwürde Türkmenistanda milli medeniýet hemmetaraplaýyn ösdürilýär. Türkmen diliniň, edebiýatynyň, şekillendiriş we aýdym-saz sungatynyň, senetçiligiň dikeldilmegi we ösdürilmegi üçin ýurdumyzda ähli şertler döredilendir. Medeni maksatly täze desgalar — teatrlar, ýöriteleşdirilen mekdepler, ýaşlaryň döredijilik merkezleri gurlup, ulanmaga berilýär. Türkmen edebiýatynyň we şygryýetiniň nusgawy şahyrlary Magtymgulynyň, Mollanepesiň, Azadynyň, Seýdiniň, Keminäniň, Zeliliniň we köp sanly beýleki nusgawy şahyrlaryň eserleri köp nusgalykda çap edilýär.
Bu nusgawy şahyrlaryň eserleri hakyky manysynda türkmen medeniýetiniň altyn hazynasyny we halkymyzyň milli dünýägaraýşynyň esasyny düzýärler.
2014-nji ýylda döwletiň goldaw bermeginde Türkmenistanda we dünýäniň onlarça döwletinde, şol sanda Saud Arabystanynda beýik türkmen şahyry we akyldary Magtymguly Pyragynyň 290 ýyllyk ýubileýine bagyşlanan dabaraly çäreler geçirildi.
Ýurdumyzda gadymy binagärlik desgalarynyň we ýadygärlikleriniň onlarçasynyň durky täzelenýär. Döwletimizde Milli golýazmalar instituty döredildi. Bu institut milli şadessanlarymyzy, edebi ýadygärliklerimizi aýawly saklamak we wagyz etmek boýunça uly işleri alyp barýar.
Orta we ýokary okuw mekdepleri üçin Türkmenistanyň taryhy boýunça täze maksatnamalar düzüldi.
Medeni we taryhy mirasa sarpa goýmak babatda, hakykatdan-da, biziň ýurdumyz bilen Saud Arabystanynyň arasynda köp umumylyklar bar. Siziň ýurduňyzyň halkynyň eýerýän ýaşululara sarpa goýmak, maşgala ojagynyň mukaddesligi, ahlak ýörelgelerini aýawly saklamak, biziň beýik dinimiz bolan yslamyň mukaddes taglymatlaryna daýanmak ýaly köp däp-dessurlary we gymmatlyklary biziň halkymyz üçin hem ýakyndyr we düşnüklidir.
Türkmenistan iki halkyň taryhy-medeni mirasyny dikeltmek we aýawly saklamak işinde Saud Arabystany bilen ýakyndan hyzmatdaşlyk etmäge taýýar.
Bu ugurda alnyp baryljak işleriň biziň halklarymyzyň birek-birege özara has oňat düşünmegine, iki halkyň dostluk gatnaşyklarynyň ösmegine we birek-birege hormat goýulmagynyň has-da ýokarlanmagyna ýardam etjekdigine berk ynanýaryn.
Mümkinçilikden peýdalanyp, Saud Arabystanynyň doganlyk halkyna iň gowy arzuwlarymy ýollamak isleýärin. Goý, Gudraty güýçli Allatagala ýurduňyzyň halkyna hemişe parahatçylyk, abadançylyk we gülläp ösüş bagyş etsin!


text:
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi 2016-njy ýylyň 1-nji iýunynda Çagalary goramagyň halkara güni mynasybetli gurnan “Bagtyýar nesil” atly sergisiniň açylyşyna ony synlamak isleýänleriň hemmesini çagyrýar.
Bagtyýar nesil
“Çaga-durmuşyň güli” diýlişi ýaly, bagtyýar durmuşymyzyň ýagty ertirini çagasyz göz öňüne getirmek asla mümkin däl. Bagtly çagalaryň iň arzyly islegleriniň hasyl bolýan ýurdunda Gahryman Arkadagymyzyň başda durmagynda durmuşa geçirilýän beýik özgertmeleriň bütin halkymyzyň, şol sanda nesilleriň şu güni, hem-de geljegi bilen aýrylmaz baglanyşyklydygy ýaşlaryň ruhuny belende göterip, öz ata Watanyna bolan söýgi- buýsanjyny has artdyrýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň: “Mähriban çagalarymyz berkarar we kuwwatly döwletimiz – Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň beýik geljegi, bagtyýar durmuşymyzyň gülleridir. Şonuň üçin hem adamzadyň ynsanperwer däpleriniň çuňňur many-mazmunyny, şeýle hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ýokary döredijilik ruhuny dabaralandyrýan bu ajaýyp halkara baýramynyň şatlykly wakalarynyň hem-de tolgundyryjy pursatlarynyň ruhubelent we bagtyýar halkymyzda, mähriban körpelerimizde ýatdan çykmajak täsirleri galdyrjakdygyna berk ynanýaryn!” diýip belleýşi ýaly, döwlet Baştutanymyzyň taýsyz tagallalary bilen bagtyýar çagalygyň hem-de iň arzyly islegleriň hasyl bolýan ýurduna öwrülen Garaşsyz diýarymyzda çagalaryň bagtyýarlyk owazlary belende göterilýär.
Ýurdumyzyň iň gözel künjekleri bolan Gökderede, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda gurlup, ulanmaga berlen çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezleri her tomus möwsüminde ýüzlerçe çaga gujak açyp garaşylýar. Ak mermere beslenen gözel paýtagtymyzda çagalara niýetlenip gurlan “Ertekiler dünýäsi”, “Älem” medeni dynç-alyş merkezi, “Aşgabat” seýilgähi, ýurdumyzyň ähli künjeginde gurlan we gurulýan döwrebap çagalar baglarydyr orta we sport mekdepleri döwrümiziň bezegine öwrülýär. Durmuşymyzyň güli, ynsanyň bagty bolan eziz çagalara bolan söýgi adamzadyň iň beýik duýgusydyr.
Şu günler diýarymyzyň ähli künjeginde ýurt derejesinde biziň çagalarymyza bagyşlanan dürli çäreler geçirilýär. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň binasynda hem “Bagtyýar nesil” atly sergi gurnaldy. Serginiň adyndan belli bolşy ýaly, biziň gelejegimiz bolan çagalaryň kämil ösüşi barada gürrün berýän gyzykly fotosuratlar, dürli esbaplar, oýnawaçlar, çekilen suratlar sergide görkezilýär.
Döwlet muzeýiniň gaznahanasyndan bolan türkmeniň milli çaga geýimleri, dürli dogajyklardyr, şaý-sepleri serginiň ajaýyp ýerinde orun tapdy. Serginiň çäginde muzeýimiziň “Ýaş tebigatçy” gurnagyna gatnaşýan çagalaryň ýasan gerbariýleri, çeken suratlary hem görkezilýär. Suratlarda çaga dünýäsiniň örän täsindigine, olaryň hyýallaşdyrmak bilen özleriniň döredijiligine uly jogapkärçilik bilen çemeleşýändigine göz ýetirmek bolýar.
Goý, dünýäniň ähli ýurtlarynyň çagalarynyň depesinde arassa asman, parlak gün lowurdap dursun! Goý, mydama parahatçylyk bolsun!


text:
TÜRKMEN TOÝ DÄP-DESSURLARYNA BAGYŞLANAN OKUW MASLAHATY WE SERGI
Ýurdumyzda ata-babalarymyzdan miras galan däp-dessurlary öwrenmäge uly üns berilýär. Bu däp-dessurlar halkymyzyň geçmiş durmuşynyň bir parçasy bolup, onuň gözellik, edep-ekram, ömrüň manysy baradaky düşünjelerini özlerinde jemleýärler. Olaryň belli bir böleginiň häzirki döwürde ýörgünli bolmagy bolsa milli aýratynlygymyzyň dowamatyndan habar berýär.
Türkmen toý däp-dessurlarynyň hem özboluşly taryhy bar. Olar ir döwürlerden gözbaş alyp gaýdyp, biziň günlerimize çenli gelip ýetipdirler. Türkmenler dürli wakalara, senelere ýanap toý tutmagy gowy görüpdirler. Şolaryň biri hem gelin toýudyr. Gelin toýy bilen baglanyşykly däp-dessurlar has hem çylşyrymlylygy, dabaralylygy, şatlyk-şowhuna beslenen bolmagy bilen beýleki toýlar bilen baglanyşykly däp-dessurlardan tapawutlanýar. Ýurdumyzyň dürli sebitlerinde ýaşaýan watandaşlarymyzyň tutýan gelin toýlarynyň arasynda umumylyklar bilen birlikde dürli aýratynlyklar hem bar. Şol umumylyklary we aýratynlyklary ýüze çykarmak, olaryň ýitip gitmeginiň öňüni almaga goşant goşmak we häzirki zamanyň şertlerine laýyklykda dowam etmeklerini gazanmagyň ýollaryny agtarmak maksady bilen 2017-nji ýylyň 19-njy aprelinde Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde “Türkmen halkynyň toý däp-dessurlary” atly okuw maslahaty geçirildi we oňa bagyşlanylyp sergi gurnaldy.
Okuw maslahatyny muzeýiň direktory, taryh ylymlarynyň kandidaty Öwezmuhammet Mämmetnurow açyp, ony geçirmegiň maksady barada giňişleýin durup geçdi we oňa gatnaşýan alymlaryň çykyşlarynyň, ara alyp maslahatlaşmalarda orta atyljak pikirleriň gowy netijeleriň gazanylmagyna sebäp bolmagyny arzuw etdi. Soňra «Garagum» žurnalynyň bölüm redaktory, Türkmenistanyň halk ýazyjysy Orazguly Annaýew «Toý däp düzgünleri türkmen ruhyýetiniň beýanydyr», TYA-nyň milli golýazmalar institutynyň esasy ylmy işgäri, filologiýa ylymlarynyň kandidaty Ejegyz Çaryýewa “Çelpek toý nygmaty”, TYA-nyň Arheologiýa we etnografiya institutynyň esasy ylmy işgäri Kakajan Baýramow “Seljuk türkmenlerinde öýlenme däpleri”, TYA-nyň Dil we edebiýat institutynyň bölüm müdüri Güljemal Gummanowa “Toý – däpleriniň dessandaky yzlary”, “Bagt köşgüniň” işgäri Gözel Baýnepesowa «Bagtyýarlyk döwrüniň toý däp-dessurlary», «Garagum» žurnalynyň bölüm redaktory Nurtäç Annamuhammedowa «Türkmen nakyllarynda toý däp-dessurlary», «Galkynyş» gazetiniň bölüm redaktory Leýli Gurbanowa “Toý dessurlarynda sawçylyk”, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň uly ylmy işgäri Nurgözel Orazowa “Türkmen toý däplerinde düýe bezegleri”, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň ylmy usulyýet bölüminiň müdüriniň orunbasary Altynjemal Hydyrowa “Türkmen toýunyň milli tagamlary” temalary boýunça çykyş etdiler. Şonuň ýaly-da, çykyşlaryň arasynda Türkmenistanyň Alp-Arslan adyndaky Milli drama teatrynyň artistleri toý däp-dessurlaryny sahna dilinde janlandyrmak bilen, okuw maslahatyna gatnaşyjylaryň joşgunyny has hem artdyrdylar.
Maslahatyň işine Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň, Türkmenistanyň Awtoulag ministrliginiň, “Gökdepe” milli muzeýiniň, Türkmenistanyň Milli “Ak bugdaý” muzeýiniň işgärleri hem diňleýji hökmünde gatnaşdylar. Okuw maslahaty toý joşgunyna beslendi.
Okuw maslahatynyň tamamlanmagy bilen Döwlet muzeýiniň direktory Öwezmuhammet Mämmetnurow bu çäre mynasybetli gurnalan sergini açyk diýip yglan etdi we myhmanlary sergini synlamaga çagyrdy. Halkymyzyň toý däp-dessurlary bilen baglanyşykly muzeý gymmatlyklary: düýehalyklar, düýedyzlyklar, düýebaşlyk, otagaly owsar, öňki döwürde ulanylan durmuş esbaplary, türkmen milli saz gurallary, türkmen zenanlarynyň bezeg şaý-sepleri, häzirki zamanyň zergärçilik eserleri, türkmen nakgaşlarynyň surat eserleri we beýleki eksponatlar olary synlanlarda uly täsir galdyrdy.
Okuw maslahatyna gatnaşanlara soňra milli toý naharlarymyz we nygmatlarymyz hem hödür edildi.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýi Bagt köşgüni, şeýle hem Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri, zergär Myrat Sähedowy „Türkmen halkynyň toý däp-dessurlary“ atly okuw maslahata we onuň çäginde gurnalan sergä toý lybaslary hem-de bezeg şaýlary bilen gatnaşandyklary üçin öz minnetdarlygyny bildirýär.


text:
Mugt görnüşinde berilen Onavo atly programa biziň mobil internedimizi tygşytly ulanmaga kömek etýär.
Programany ýüklänimizden soňra arka penjirede işleýär. Edge/3G operator bilen internede baglananyňyzda Proxy wezipäni görüp trafigi öz aragatnyşygyndan geçirýär we biziň datamyzy tygşytly ulanmaga kömek etýär. Onavo internetdäki ýokary hilli maglumatlary gysyp boş ýere gitýän Mb datalarymyzyň öňüne geçýär.
Hökman Ulanyn Peydasy gaty köpdir.
Android 2.3.3 den ýokary Telefonlar üçin
Google Play – Onavo 6 MB < Şu ýerden alyp bilelrsiňiz
Google Playdan alyp bilmeyan agzalarymyz üçin link
ONAVO YUKLE Şu yerden alyp bilersiniz!
4,616 gezek okaldy


text:
Olimpiýa şäherjiginde V Aziýa oýunlarynyň jemleýji ýaryşlary geçirildi
Şu gün “Aşgabat 2017” oýunlarynyň iň soňky medallar toplumlary ugrunda bäsleşikler geçirildi. Tutuşlygyna Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň jemleri boýunça Türkmenistanyň ýygyndy topary öz bäsdeşlerinden has uly tapawut bilen umumy hasapda öňdeligi eýeledi.
Türgenlerimiz jemi 245 medal, şol sanda 89 altyn, 70 kümüş, 86 bürünç medal gazandylar. HHR-iň topary jemi 97, şol sanda 42 altyn, 32 kümüş, 23 bürünç medal bilen ikinji orny EYR-iň ýygyndy topary jemi 118 medala, şol sanda 36 altyn, 23 kümüş hem-de 59 bürünç medala eýe bolup, üçünji orny eýeledi.
Günüň birinji ýarymynda Olimpiýa şäherjiginde Azadanyň soňky ýaryşlary geçirildi. Türkmen küştçüleri Mähri Geldiýewa we Hurma Weliýewa toparlaýyn bäsleşikde bürünç medaly eýeledi.
Tennisde erkekleriň arasynda ýekeleýin bäsleşikde çempion belli boldy. Hindistandan Nagal Sumit finalda öz ildeşi Wijaý Natarajany utup, altyn medaly gazandy.
Erkekleriň arasynda bouling boýunça finalda Hytaý Taýpeýiniň, zenanlaryň arasynda Koreýa Respublikasynyň türgenleri ýeňiji boldy.
V Aziýa oýunlarynyň tutuş dowamynda Türkmenistanyň ýygyndy topary medal hasabynda birinji orny eýeläp geldi, hiç topary öňe geçirmedi. Ýaryşlaryň her bir güni türkmen toparyna dürli derejeli medallary getirdi. Türgenlerimiz “Aşgabat 2017” oýunlarynyň maksatnamasyna girizilen sportuň 21 görnüşiniň 15-si boýunça baýrakly orunlary eýelediler.
Türkmenistanyň türgenleri Aziýanyň we Okeaniýanyň iň güýçli türgenleri bilen mynasyp bäsleşip, Aziadada taýýarlygyň ýokary derejesini görkezdiler, munuň özi milli sportuň ägirt uly mümkinçilikleriniň bardygynyň subutnamasydyr.
Ýygyndy toparymyzyň agzalarynyň köpüsiniň birbada birnäçe medal eýeländigini aýratyn bellemelidiris. Göreşijiler Seýdi Batyrow alty altyn medala, Zuhra Madraimowa we Nasiba Surkiýewa – hersi altyn medallaryň bäşisine mynasyp boldy. Beýleki türgenlerimiz hem dürli derejeli medallaryň birnäçesini eýeläp, öňde barýan ýoldaşlarynyň göreldesine eýerdiler.
Türkmen türgenleri özleri üçin adaty bolan göreş, kuraş, guşakly göreş, sport göreşi boýunça has şowly çykyş etdiler.
Türkmenistanlylar kikboksing we taý boks tutluşyklarynda ençeme gezek hormat münberine çykdylar. Türkmenistanyň ýygyndy topary jiu-jitsu boýunça ýedi altyn medala, samboda sekiz medala, şol sanda bir kümüş, bir bürünç medala eýe boldy.
Ildeşlerimiz agyr we ýeňil atletika, sport tanslary, konkur, küşt hem-de bilýard boýunça baýrakly orunlary eýelediler. Türkmenistanlylar toparlaýyn oýun görnüşlerinde hem baýraksyz galmadylar – ýurdumyzyň zenanlar ýygyndy toparynyň 3x3 basketbol görnüşi boýunça baýrakly orun ugrunda çekeleşikli bäsleşigi köpleriň ýadynda galandyr.
Şeýle ýokary derejeli halkara ýaryşlarynda üstünlikli çykyş etmegiň tejribesi geljekde hem ýokary netijeleri gazanmaga mümkinçilik berer. Munuň üçin ýurdumyzda ähli şertler döredilendir.
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary ýokary netijeli türkmen sportuny ösdürmekde hem-de hil taýdan täze derejä çykarmakda öňe tarap örän uly ädim boldy.


text:
04.07.2017. Paýtagtymyzda Hytaý Halk Respublikasynda öndürilýän harytlaryň köpugurly sergisi açyldy. Ol Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy tarapyndan Hytaý Halk Respublikasynyň Täjirçilik ministrligi, halkara söwdasyna goldaw bermek baradaky komiteti hem-de Sinszýan – Uýgur awtonom oblastynyň hökümeti bilen bilelikde ilkinji gezek guraldy.
Iki döwletiň Baştutanlary — hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we HHR-iň Başlygy Si Szinpin dostlukly ýurduň önümleriniň gözden geçirilişini guramak baradaky başlangyjy öňe sürdüler we bu sergi Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygy mynasybetli guralýan çäreleriň çäklerinde geçirilýär.
Foruma gatnaşmak üçin Hytaýyň dürli welaýatlarynyň senagat kuwwatyna wekilçilik edýän kompaniýalaryň hem-de firmalaryň 70-e golaýynyň ýolbaşçylarynyň we hünärmenleriniň uly wekiliýeti Aşgabada geldi. Olaryň hatarynda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlary hem bar. Köp ýyllyk gatnaşyklaryň dowamynda olar bilen hyzmatdaşlygyň dürli ugurlarynda ägirt uly oňyn tejribe toplanyldy. Olaryň hatarynda Hytaýyň Birinji awtomobil korporasiýasy (FAW), ägirt uly “Galkynyş” gaz känini senagat taýdan özleşdirmek boýunça taslamany durmuşa geçirmäge gatnaşýan milli nebitgaz korporasiýasy (CNPС), nebitgaz pudagy üçin enjamlary öndürýän “Jeren” kompaniýasy, telekommunikasiýalar we maglumatlar tehnologiýalary ulgamynda iri hyzmatdaş bolan “Huawei” kompaniýasy hem-de ýurdumyza getirilýän energiýa üpjünçilik ulgamlary üçin kuwwatly elektron transformatorlaryny öndürmekde dünýäde öňdebaryjylaryň biri bolan TBEA Group we beýlekiler bar.
Sergä gatnaşýanlaryň köpüsi Türkmenistanda ilkinji gezek öz mümkinçiliklerini hem-de öňdebaryjy tehnologiýalary görkezýärler. Olaryň aglabasy ýurdumyzyň köptaraply ykdysady kuwwatyndan habarlydyr we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny giňeltmäge çalyşýarlar.
Serginiň açylyş dabarasyna Mejlisiň Başlygy, hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, milli parlamentiň deputatlary, Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalaryň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri wekilleri, iki ýurduň işewürleri gatnaşdylar.
Ýygnananlar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sergä gatnaşyjylara we myhmanlara iberen Gutlagyny üns bilen diňlediler. Döwlet Baştutanymyz halkara möçberli bu uly serginiň iki dostlukly ýurduň arasyndaky özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmäge, ygtybarly döwletara gatnaşyklaryny mundan beýläk-de giňeltmäge itergi berjek möhüm çäreleriň biri boljakdygyna hem-de türkmenistanly we hytaýly hünärmenleriň hyzmatdaşlygyny ösdürmekde, ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça taslamalary dowam etdirmekde hem bu serginiň uly ähmiýetiniň boljakdygyna ynam bildirdi.
Forumyň açylyş dabarasynda çykyş eden Hytaý Halk Respublikasynyň– Sinszýan –Uýgur awtonom oblastynyň gubernatorynyň orunbasary Huang Sanpin milli Liderleriň — hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we HHR-iň Başlygy Si Szinpiniň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň hem-de Hytaýyň Beýik Ýüpek ýolunyň ykdysady giňişligini döretmek boýunça tagallalary birleşdirip, hyzmatdaşlygy işjeňleşdirýändiklerini belledi. Gadymy Ýüpek ýoly täze görnüşde, häzirki zaman transmilli awtomobil, demir ýol we gaz geçirijiler görnüşinde dikeldilýär. Şol ýollar bolsa halkara söwda-ykdysady gatnaşyklary, şol sanda biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmäge ýardam eder. Hytaýda öndürilýän harytlaryň şu köpugurly sergisi bu ugurda täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrmaga, türkmen we hytaý halklarynyň abadançylygynyň hem-de rowaçlygynyň bähbidine dostluk gatnaşyklarynyň we hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de ösdürilmegine ýardam eder.
Halkara ykdysady goşulyşmak ulgamynda Hytaý Türkmenistanyň strategiki hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar. Biziň bazarymyzda Hytaýyň esasy kompaniýalarynyň 40-dan gowragy işläp, ýangyç-energetika toplumynda, gurluşyk we ulag ulgamlarynda, dokma hem-de himiýa senagatynda, telekommunikasiýalar we IT-tehnologiýalar ulgamynda giň möçberli maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýar. HHR-den getirilýän harytlaryň sanawynda tehnologiki enjamlar, gara metaldan önümler, elektrik maşynlar we enjamlar, demir ýol lokomotiwleri we beýleki ulag serişdeleri, abzallaryň dürli görnüşleri bar. 2014-nji we 2015-nji ýyllarda Türkmenistanyň Pekindäki Ilçihanasynyň ýanynda Söwda wekilhanasynyň we Hytaýda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň resmi wekilhanasynyň açylmagy biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky haryt dolanyşygynyň möçberiniň ep-esli artmagyna ýardam etdi.
Söwda-senagat edarasynyň sergi zalynda ýerleşdirilen köpugurly sergi hem munuň aýdyň subutnamasydyr. Ol Hytaýyň önüm öndürijileri tarapyndan eksport edilýän ýokary hilli önümleriň köp görnüşlerini, şol sanda nebitgaz ulgamynda, elektrik enjamlaryny, oba hojalyk we gurluşyk tehnikalaryny, gurluşyk serişdelerini, metal we plastiki önümlerini, dürli dokma önümlerini we halylary we azyk önümlerini, lukmançylyk serişdelerini we hojalyk harytlaryny öndürmek ulgamynda teklipleri we hyzmatlary hödürledi.
Hytaýyň iri köp ugurly kompaniýalary we kärhanalary hem-de eksport we import boýunça halkara söwda agentlikleri öz diwarlyklaryny ýaýbaňlandyrdylar.
Olaryň hatarynda elektroenergetika enjamlaryny öndürýän “Xinjiang Longbo Electical & Mechanical Equipment” kompaniýalary bar. “Quinghai Dekun Electronic technology” kompaniýasy energiýany tygşytlaýan lampalary we yşyklandyryş ulgamlaryny hödürleýär. Gurluşyk serişdeleri ulgamynda alýuminiý profillerini iberýän “Shandong Guangyao Super-Thin Glass”, “Zhangjiagang City Best Machinery “ kompaniýalary öz önümlerini görkezýärler. “Xinjiang Tianshan agriculturial Yu Aviation Technology” kompaniýasynyň oba hojalygynyň zerurlyklary üçin niýetlenen uçarmansyz uçýan enjamlar hem-de keselleri anyklamak üçin ekspres–testleriň müňden gowrak görnüşini işläp taýýarlan, saglygy goraýyşda biotehnologiýalary döredýän “Wondfo Biotech” kompaniýasynyň teklipleri hem gyzyklydyr.
Dürli içgiler, kosmetika we parfýumeriýa üçin furnituralary çykarmaga ýöriteleşdirilen “Shaoxing Taihe Aluminium – Plastic Packing” kompaniýasynyň diwarlyklary köp öwüşginliligi bilen özüne çekýär. Degişli aksessuarlary öndürýän “Zhejiang Tianyuan Furniture” kompaniýasynyň önümleri mebel pudagynda işleýän telekeçilerimizi gyzyklandyryp biler. “Atushi City Boxin Commerce & Trading” söwda agentliginiň diwarlyklarynda hödürlenýän aşhana esbaplary täsin bezegi we inçeligi bilen tapawutlanýar.
Hytaý eksportunyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ýokary hilli dokma önümleri we halylar bar. «Xinjiang Fulizhenglun Spinning», «Aketao County Pamier Cashmere Industry», «Kizilsu Fuliming Clothing», «Xinjiang Haerke Garment Co., Ltd.», «Bachu County Jinquan Runhe Carpet Manufacture», «Xinjiang Kaili Carpet Textile», «Qinghai Tibetan Sheep Group» kompaniýalary tarapyndan şu önümleriň köp görnüşleri, şol sanda kaşemir ýaglyklary we beýleki örme önümler, ajaýyp ýüpek örtgüler hem-de tutular, täsin tibet halylary hödürlenilýär.
Serginiň aýratyn bölümi HHR-iň azyk pudagynyň dürli önümlerini görkezýär. Şol önümler öňdebaryjy ylmy tehnologiýalaryň hem-de hytaý halkynyň milli medeni däpleriniň esasynda öndürilýär. Şunuň bilen baglylykda, myhmanlary we sergä gelýänleri Sinhaý welaýatynyň bol hasylly meýdanlarynda ýetişdirilýän hytaý ýaklarynyň etinden taýýarlanan önümler, oblepiha miwesinden taýýarlanan örän süýji we ýokumly önümleriň köp görnüşi («Xinjiang Jinzhiyuan Biology technology»), şeýle hem «Altay Xinji international trading», «Atushi Green Agricultural Importand Export», «Qinghai Ping’an Shenghe» we beýleki kompaniýalaryň miweleri hem-de nygmatlary, tohumlary we hozlary özüne çekýär.
Sergide milli çaý içişlik medeniýetiniň ýörelgeleri esasynda taýýarlanan özboluşly hytaý çaýyndan dadyp görmek we baha bermek bolýar.
Hytaý Halk Respublikasynyň harytlarynyň Türkmenistandaky ilkinji köpugurly sergisi hytaý önüm öndürijileriniň giň mümkinçiliklerini görkezmek, öňdebaryjy işläp taýýarlamalary we tehnologiýalary alyşmak üçin netijeli meýdança öwrüler. Sergi hyzmatdaş telekeçileriň işjeňligini ýokarlandyrmaga, olaryň arasynda göni we has netijeli gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berer.
Sergi özi işini 6-njy iýula çenli dowam eder.
http://tdh.gov.tm/


text:
Aşgabat şäherinde we welaýatlarda hususy dermanhanalaryň birnäçesiniň ýapylyp başlandygy barada maglumatlar bar.
Aşgabadyň Howdan ýaşaýyş massiwinde Ankara köçesiniň ugrundaky hususy dermanhananyň ýapylandygyny aýdyp, aşgabatly ýaşaýjysy Sona şeýle diýýär.
“Döwlet dermanhanalaryna garanda, bu dermanhanada käbir dermanyň bahasy ep-esli arzandy. Döwlete degişli dermanhanalarda tabylmaýan däri-dermany olardan haýyş etmek mümkindi. Öýümize-de golaý bolansoň, bu dermanhananyň hyzmatyndan peýdalanýardyk. Emma ol indi bir aý gowrak wagtbäri öz işini togtatdy”.
Hususy dermanhananyň öz işini togtatmagynyň esasy sebäbi daşary ýurtlardan gelýän dermanlar üçin gerekli möçberde döwlet tarapyndan konwertasiýa edilmeýänligi sebäp diýen maglumatlar bar. Ýöne esasy sebäbiň olarda dermanlaryň arzanrak satylýandygy üçin, döwlet dermanhanalaryň söwdasynyň pese düşmegi bilen baglydygyny aýdýan ýaşaýjylaram bar.
Hususy dermanhanalaryň Balkan welaýatynda-da, Mary welaýatynda-da birnäçesiniň ýapylandygyny ol welaýatyň ýaşaýjylaryndan eşitmek bolýar. “Bu bolsa ýarawsyz adamlara däri-dermany saýlamaga mümkinçilik bermeýär” diýip, ýaşaýjylar aýdýarlar.


text:
TM HYZMAT BILMELI
Gözellik
Britan dizaýnery Debbi Uingem iň gymmat jübüt köwüşi hödürledi...
Dyrnaklaryñ ÿagdaÿy hakda faktlar
Biziñ dyrnaklarymyzyñ ÿagdaÿyny bilmek üçin lukmanlar wizual gözegçilik edÿärler. Biziñ bedenimiz içimizde bolÿan zatlary aÿdyp bilÿär...
Dünÿäde iñ mešgur we gymmat altyn - kümüš šaÿ-sepleri
Gymmat altyn - kümüš šaÿ-sepleri özüniñ amatlylygy bilen tapawutlananok, ÿöne olar esasy orun eÿeleÿär...
Manikýur hakda gyzykly we dogryçyl faktlar
Manikýur - bedene seretmegiň bir görnüşi! Ol esasan gyz-gelinlerimiziň barmaklarynyň dyrnaklary üçin niýetlenen. Olary massaj etmek, bezemek, daş keşbini üýtgetmek we şuňa degişli bilinmedik faktlar!
TM HYZMAT-dan REKLAMA
-
DJ Yazzo
DJ, DJ producer, aýdym-sazlara we toý-dabaralar üçin DJ hyzmatlary...
-
BAGT ŞÄHER
-
Салон Красоты LAKSHMI
-
Салон Красоты HAIR ARTIST


text: Geçen hepdäniň anna güni prokata çykan “Ar alyjylar: müdimilik urşy” (Avengers: Infinity War) filmi ilkinji hepdesinde, has takygy, ilkinji 3 günde esasy rekordlary täzeledi. Film Demirgazyk Amerikanyň prokatlarynda iň şowly başlangyç gazanan ekran eseri boldy. Doganlar Russolaryň režissýorlyk eden kinosy 258 million dollar gazanyp, Demirgazyk Amerikanyň rekordyny täzeledi. Ozalky rekord 248 million dollar bilen “Ýyldyz söweşleri: güýç oýanýar” (Star Wars: The Force Awakens, 2015) filmine degişlidi. Golliwudyň 30-a golaý ýyldyzyny özünde jemleýän “Ar alyjylar: müdimilik urşy” ilkinji hepdesinde tutuş dünýä prokatlaryndan 640,5 million dollar toplap, geçen ýylky “Forsaž – 8” (The Fate of the Furious, 2017) filminiň 542 million dollarlyk rekordyny hem täzelemegi başardy. “Marvel” kompaniýasynyň önümi bolan bu ekran eseri Hytaýyň prokatlarynda görkezilip başlananyndan soň, girdejisini has hem artdyrar. Bilermenler ýylyň iri taslamasy bolan bu kinonyň 2 milliard dollardanam köp girdeji gazanmagyna garaşýarlar. Film ilkinji 7 günüň netijesi boýunça 858 million dollara golaý kassa ýygymyny toplady.


text:
Türkmen hökümetiniň anna güni geçirilen maslahatynda “Aşgabat-Türkmenbaşy” ýokary tizlikli awtomobil ýoluny gurmak boýunça degişli işleriň alnyp barylýandygy habar berildi.
TDH-nyň ýazmagyna görä, wise-premýer G.Myradow bu ýoluň taslamasy babatdaky Şertnamany ýerine ýetirmek boýunça geçirilen işler hakynda hasabat berdi. Emma habarda geçirilendigi aýdylýan işler hiç hili anyklaşdyrylmaýar.
Şol bir wagtda Berdimuhamedow “Aşgabat-Türkmenbaşy” ýokary tizlikli awtomobil ýolunda gurluşyk işleriniň öz wagtynda we ýokary hilli geçirilmeginiň wajypdygyny ýatladýar.
Gürrüň edilýän awtomobil ýoly ozal türkmen hökümeti bilen baglaşylan şertnama esasynda Türkiýäniň “Polimeks” kompaniýasy tarapyndan gurulýardy. Emma sosial ulgamlarda “Polimeksiň” Türkmenistandaky işini bes edendigi hakynda habarlar çykdy.
“Türkmenistanyň Hronikasy” neşiriniň ýazmagyna görä, “Polimeks”“Aşgabat-Türkmenbaşy” awtomobil ýolunyň gurluşygynda alnyp barylýan işleri togtatdy we kompaniýanyň ýolbaşçylary ýurdy terk etdi.
Türkmen hökümeti bilen baglaşylan ýol şertnamasy, neşiriň maglumatyna görä, Aşgabadyň töleg ukyby sebäpli bozulana meňzeýär. Has anygy, türkmen häkimiýetleri “Polimeksiň” bu ýoly öz hasabyna gurmagyny we çykdajy haralatlaryny ýoluň geljekde getirjek girdejilerinden almagy teklip edipdir.
Şeýle-de, “Polimeksiň” we beýleki potratçy kompaniýalaryň Türkmenistanda gurluşygy tamamlanan desgalar, şol sanda bahasy 2 milliard dollardan geçýän Aşgabat aeroporty babatda doly hasaplaşyp bilmändikleri aýdylýar.
Türkmen hökümeti bu habarlary ne ret edýär, ne-de tassyklaýar.


text:
15-nji awgustda geçirlen Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň netijesinde Aziada wagtynda howpsuzlygy üpjün etmek üçin 17-nji awgustdan 27-nji sentýabr aralygynda ýurduň ähli regionlarynda harby we hukuk goraýjy organlaryň güýçlendirilen iş düzgüni yglan edildi. Muňa görä Türkmenistanyň daşarky ýurtlar bilen bolan serhetleri ýapyldy, wiza düzgüni çäklendirildi, gümrük gözegçiligi güýçlendirildi, ýurda girmek we ýurtdan daşary ýurda çykmak rugsada tabyn tutuldy.
Kadadan daşgary ýagdaýlarda bu meselelere gözegçilik etmek üçin ýörite komissiýa döredildi. 17 Awgust - 27 Sentýabr arasynda Aşgabatda gurnalmagy planlaşdyrylan halkara sergileriniň we çäreleriniň ählisi has giçki senelere süýşürildi.


text:
Owganystanyň Içeri işler ministrligi ýurtda iri ykdysady taslamalaryň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak boýunça işleriň üstünde işleýändigini beýan etdi. Bu barada TOLOnews owgan habarlar agentligi belledi.
Neşirde bellenilişi ýaly, şu ýyl iri sebit ykdysady taslamalary, şol sanda TOPH (Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan) gaz geçirijisiniň we CASA-1000 (Merkezi Aziýa ýurtlaryndan Owganystana we Pakistana elektrik energiýanyň iberilmegi) taslamalary...
Gazagystanyň Parlamentiniň Senaty Türkmenistan bilen strategik hyzmatdaşlyk etmek hakynda Şertnamany we Türkmen-gazak döwlet serhediniň demarkasiýasy hakynda Ylalaşygy tassyklady.
Birinji resminama laýyklykda, taraplar ykdysadyýet, söwda, energetika, suw serişdeleri, kosmosy özleşdirmek, oba hojalygy, maşyn gurluşygy, migrasiýa, bilim, sport, medeniýet we syýahatçylyk ýaly ileri tutulýan ugurlarda hyzmatdaşlygy berkitmäge tagallalary gönükdirmäge üns bererler.
Iki ýurduň ulag-üstaşyr mümkinçiliklerini ösdürmek, halkara üstaşyr telekommunikasiýa...
Saud Arabystanynyň Saudi Aramco döwlet kompaniýasy paýdarlar jemgyýetine öwrüldi. Bu barada patyşalygyň resmi beýanynda aýdylýar.
Nebit kompaniýasynyň ýuridik derejesiniň üýtgedilmegi paýnamalaryň köpçülikleýin ýerleşdirilmegine (IPO) geçmek meýilleri bilen baglydyr.
Saudi Aramco nylon kapitaly 16 mlrd dollar ýa-da 200 mlrd adamym paýnamalar görnüşde bahalandyrylýar. Mundan başga-da, dolandyryş düzümine 11 adamyň girmegi çaklanylýar.
2016-njy ýylyň ýanwarynda Saudi Aramco fond bazarlaryna çykmak...