text:
Täjigistanda hökümet güýçleriniň we Duşenbede ýaňy-ýakynda bolan çaknyşyklaryň sebäpkäri diýlip yglan edilen ýurduň goranmak ministriniň öňki orunbasarynyň tarapdarlarynyň arasynda täze çaknyşyklaryň bolandygy habar berilýär.
Duşenbeden gündogar tarapda ýerleşýän Romit Gorge regionynda bolan söweşlerde “Alfa” ýörite güýçleriniň birliginiň baştutany polkownik Rustam Amakiýew wepat boldy.
Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Täjik gullugyna mälim bolşuna görä, Amakiýewiň ölümi baradaky maglumat güýç ulanyjy edaralara 16-njy sentýabrda irden gelip gowşupdyr.
15-nji sentýabrda agşam başlanan ok atyşykda ýörite güýçleriň ýene bir söweşijisiniň öldürilendigi we Içeri işler ministrliginiň iki wekiliniň ýaralanandygy habar berilýär.
Ýörite operasiýa gatnaşan çeşme AÝ/AR-nyň Täjik gullugy bilen söhbetdeşlikde 16-njy sentýabrda howpsuzlyk güýçleri tarapyndan öldürilen ençeme söweşijiniň arasynda Goranmak ministrliginiň ýolbaşçysynyň öňki orunbasary Abduhalim Nazarzodanyň hem bardygyny aýtdy.
Çeşmäniň AÝ/AR-a aýtmagyna görä, operasiýanyň dowamynda ýaragly toparyň jemi ýedi agzasy öldürilipdir. Olaryň arasynda Goranmak ministrliginiň öňki işgäri we Nazarzodanyň ýarany polkownik Junaýdullo Umarowyň hem öldürilendigi aýdyldy.
Milli howpsuzlyk komitetindäki çeşme ýaragly toparyň öldürilen agzalarynyň jesetleriniň henizem Romitde çaknyşygyň bolan ýerinde galýandygyny aýtdy.
Bu maglumat resmi taýdan tassyklanmady. Geçen hepdede köpçülikleýin habar serişdeleriniň general Nazarzodanyň öldürilendigi barada beren maglumaty hem tassyklanmandy.
15-nji sentýabrda agşam Romit jülgesiniň Pokrud atly ýerinde bolan ýaragly çaknyşyklarda jemi 11 adamyň, şol sanda howpsuzlyk güýçleriniň dört agzasynyň we Nazarzodanyň ýolbaşçylygyndaky ýaragly toparyň ýedi agzasynyň öldürilendigi hem habar berilýär.
Täjik resmileri Nazarzodany we onuň tarapdarlaryny 4-nji sentýabrda Duşenbäniň golaýynda polisiýa bölümine we harby arsenala edilen hüjümde aýyplaýarlar. Berilýän resmi habarlara görä, şol hüjümde 26 adam, şol sanda 9 polisiýa ofiseri we Emomali Rahmonyň režimine garşy baş göteren söweşijilerdigi güman edilýän 17 adam öldürilipdir.
Bu wakanyň yz ýany Täjigistanyň howpsuzlyk güýçleri Nazarzodanyň ýolbaşçylygyndaky ýaragly toparlary ele salmak boýunça ýörite operasiýa başlapdy.
Kanun goraýjy organlaryň maglumatlarynda goranmak ministriniň öňki orunbasarynyň öz tarapdarlary bilen bilelikde Romit jülgesinde gizlenendigi aýdyldy. Operasiýanyň dowamynda ýaragly toparyň agzalarydygy aýdylýan 100-den gowrak adam tussag edilipdir we 20-den gowrak adam öldürilipdir.
Soňky ýüz beren gandöküşiklikler ozalky sowet respublikasy bolan Täjigistanda gaýtadan durnuksyzlygyň başlanmagyndan täze howatyrlanmalary döredýär.


c: text/html

text:
Mary şäheriniň “Merw” topary Türkmenistanyň futbol çempionatynyň nobatdaky möwsüminiň öňýany tejribeli goragçy Bagtyýar Hojaahmedowy düzümine geçirdi.
36 ýaşly bu goragçynyň 2011-2012-nji hem-de 2019-njy ýyllarda-da “Merw” toparynda çykyş edendigini bellemek gerek. B.Hojaahmedowyň Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň düzüminde hem çykyş etdi.
Mundan başga-da, “Merw” topary geljegine umyt bildirilýän ýaş oýunçylaryň hem birnäçesini düzümine goşdy.
Ýeri gelende bellesek, Mary şäheriniň “Merw” topary geçen ýyl ýurdumyzyň futbol çempionatynda 6-njy orny eýeledi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň penşenbe güni Aşgabatda mejlisi geçirildi. Mejlisiň jemleri boýunça “Türkmenistanyň Hökümetiniň we Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň arasynda ykdysady hyzmatdaşlygyň 2021–2023-nji ýyllar üçin Maksatnamasyna” gol çekildi.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşi ýaly, duşuşyga döwlet düzümleriniň birnäçesiniň, şol sanda ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hem-de iki ýurduň işewür toparlarynyň ýolbaşçylary we wekilleri gatnaşdylar.
Toparyň türkmen bölegine Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Serdar Berdimuhamedow we Russiýanyň wekiliýetine bolsa ýurduň Hökümetiniň Başlygynyň orunbasary Alekseý Owerçuk ýolbaşçylyk etdiler.
Duşuşygyň esasy meseleleri ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň häzirki ýagdaýyny we onuň kuwwatyny artdyrmagyň ýollary, şeýle hem ozal gazanylan ylalaşyklary durmuşa geçirmek boýunça ýerine ýetirilen işleriň netijeleri boldy.
Duşuşykda Russiýanyň Türkmenistanyň strategiki hyzmatdaşlaryndan biridigi we onuň bilen gatnaşyklary pugtalandyrmagyň ýurdumyzyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigi nygtaldy.
Taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň geljegi uly ugurlarynyň hatarynda ýangyç-energetika toplumynyň, ulag-kommunikasiýa ulgamynyň, gazhimiýa senagatynyň, geologiýa, gurluşyk we maliýe-bank ulgamlarynyň bardygyny bellediler.
Mundan başga-da, hökümetara toparynyň mejlisinde ynsanperwer hyzmatdaşlyk, ilkinji nobatda bilim we ylym ulgamlaryndaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
2021-nji ýylyň sekiz aýynda Türkmenistan bilen Russiýanyň arasyndaky ikitaraplaýyn haryt dolanyşygy ýyllyk 12,5% ýokarlandy we umumy möçberi 1 milliard 86 million ABŞ dollaryna barabar boldy.


text:
Ýurduň prezidentiniň eden tankydy belliklerinden netije çykaran şäheriň kommunal hojalygynyň ýolbaşçylary dessine herekete geçdiler. Häzirki wagtda kommunal hojalygyna degişli işgärleriň tas hemmesi diýlen ýaly, agşamky smena çykaryldy.
Gijäniň ýary bolandygyna garamazdan, şäheriň zir-zibil üýşen ýerlerinde kommunal hojalygynyň işgärleri arassaçylyk işlerini geçirmeklerini dowam edýärler. Zir-zibil daşaýan maşynlar bolsa dynuwsyz işledilýär.
Gije sagat 23:00 töwereginde hem kommunal hojalygynyň işgärleriniň şäherdäki zir-zibilleri ýygnap ýörmegi paýtagtyň ýaşaýjylaryny juda geň galdyrdy.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
Bu partlamalaryň biri kürtleriň howpsuzlyk güýçleriniň baş binasynyň golaýynda amala aşyryldy. Beýleki iki partlamanyň nyşanasy bolsa polisiýa patrullary boldy.
Şol partlamalar barada Kerkugyň adaty raýaty Ahmet Zibari şeýle gürrüň berýär: "Bu aýylganç we howply ýagdaý haçana çenli dowam eder? Biz beýle hüjümleriň öňüniň alynmagy üçin berk howpsuzlyk çäreleriniň geçirilmegini sorap, hökümete we Kerkugyň ýerli häkimiýetine çagyryş edýäris. Sebäbi bu hüjümlerde resmiler däl, mydama-da parahat ilat pida bolýar”.
Kerkuk şäherinde esasan etniki araplar, kürtler we türkmenler ýaşaýar.
Şeýle-de Kerkukda Yragyň 11 trillion dollara golaý nebit zapaslarynyň üçden biri ýerleşýär.


text:
Eýranyň metbugat serişdeleri ýurduň durnuksyz günorta-gündogar sebitinde, ýagny Pakistan bilen araçäginiň golaýynda ýaragly adamlaryň sekiz serhet gullukçysyny öldürendigini habar berýärler.
Eýranyň ýarym resmi “Fars” habar gullugynyň berýän maglumatyna görä, bu hüjüm 6-njy aprelde durnuksyz Sistan-Balujystan welaýatynda boldy.
Maglumatda öldürilen dört harbynyň çagyryş boýunça harby gulluk borjuny ýerine ýetirýän esgerlerdigi bellenilýär.
Sistan-Balujystan welaýatynyň häkiminiň orunbasary Ali Asgar Mirşekari resmi “IRNA” habar gullugyna beren maglumatynda, “terrorçylar” Negur etrabyna eden hüjüminiň yzýany, Pakistana yzyna gaçdylar diýdi.
Eýranyň bu welaýatynda sünni musulmanlaryň giň jemgyýeti ýaşaýar we bu welaýatda söweşijiler tarapyndan Eýranyň howpsuzlyk güýçlerine ýygy-ýygydan hüjüm edilýär.


text:
Orsýetiň Derňew komiteti Sankt Peterburgda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň alty raýatynyň yslamçy söweşiji topara goşulmaga ündew etmekde güman edilip, tussag edilendigini habar berdi.
Komitetiň aýtmagyna görä, tussag edilenleriň bomba partlamasyna günäkär bolmakda güman edilýän Akbarjon Jalilow bilen gatnaşygynyň bolmagyna hiç hili subutnama ýok.
Orsýetiň häkimiýetleri Sakt Peterburgyň metrosynda bolan bomba partlamasyna günäkär bolmakda güman edilýän Jalilowyň ýaşaýan ýerinde barlag geçirendigini we 40 çemesi adamy soraga çekendigini aýtdylar.
Federal derňew komitetiniň 5-nji aprelde irden çap eden beýannamasyna görä, kameralar Jalilowyň binany eli sumkaly we torbaly çykandygyny surata düşüripdir.
4-nji aprelde komitet 22 ýaşly Jalilowyň bir gün öň Sankt Peterburgyň metrosynda bombany partladandygyny anyklandygyny aýtdy.
Jalilowyň Gyrgyzystanyň Oş regionynda ýaşaýan ene-atasy Sankt Peterburga baryp, 4-nji aprelde gyrgyz häkimiýetleri tarapyndan sorag edildi.
Bombaçy bolmakda güman edilýän Jalilowyň ejesi Odinahon “men ynanmaýaryn” diýip, Sankt Peterburgyň aeroportunda žurnalistlere aýtdy.


text:
Jyl basynan beri Qostanaı oblysynda 24 myńǵa jýyq adam koronavırýs juqtyrdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qostanaı oblysynda 2021 jyldyń basynan beri COVID-19 juqtyrýdyń 23 930 jaǵdaıy tirkeldi. Bul týraly Qostanaı oblysy densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Rústem Aıtbaev aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Pandemııa bastalǵannan beri oblysta COVID-19-dyń 31 492 jaǵdaıy tirkeldi, onyń ishinde 2021 jyldyń basynan beri 23 930 jaǵdaı tirkeldi. 31 492 naýqastyń 27 280-i saýyqtyryldy, 3 617 adam ambýlatorlyq baqylaýdy adam jalǵastyrýda, 101 ólim-jitim jaǵdaıy boldy. Búginde oblys qyzyl aımaqta tur. 21 statsıonarda 1 765 ınfektsııalyq tósek-oryn bolsa, júkteme 34% kórsetýde, onda 607 adam emdelip jatyr. Qajet bolǵan jaǵdaıda biz tósek-oryn sanyn 3 myńǵa jetkizýge daıynbyz», - dedi Rústem Aıtbaev ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda.
Onyń aıtýynsha, oblystyń dárihanalary men statsıonarlarynda dári-dármek pen jeke qorǵanys quraldarynyń eki aılyq qory bar.
Joǵary suranystaǵy dárilik zattar men jeke qorǵanys quraldarynyń turaqtandyrý qory quryldy.
«PTR testileý 5 zerthana bazasynda júrgiziledi, onda táýligine 2,5 myń zertteý júrgizýge bolady. Oblystyń ońtústik bóligindegi turǵyndaryn qamtý úshin Arqalyq qalasynda qýaty 300 zertteýge jetetin zerthana iske qosyldy. Vaktsınatsııa 190 statsıonarlyq jáne jyljymaly ekpe pýnktilerinde júrgiziledi. Vaktsına salýǵa tıisti oqytýdan ótken 426 medıtsınalyq qyzmetker tartylǵan», - dedi R. Aıtbaev.


text:
Bütin Ýer ýüzüniň obserwatoriýalarynda teleskoplar Ophiuchus superklasterinde partlama bolup geçendigini hasaba aldy. Bu açyş barada RIA Nowosti habar berýär. Onda partlamadan emele gelen energiýa zyňylmasynyň öňki rekorddan 5 esse ýokarydygy aýdylýar. Halkara radioastronomiýa merkeziniň professory Melani Jonston-Holitt bu partlama: “Bu gaty haýal bolup geçdi, edil ýüzlerçe million ýyl dowam edýän haýalladylan görnüşdäki partlama ýaly” diýip baha berýär. Partlama, sözüň doly manysynda, Gara girdabyň töweregindäki plazmada deşik döretdi.
Planetamyzdan 370 million ýagtylyk ýylynda ýerleşýän “Ophiuchus” superklasteri galaktikalaryň we toparlaryň giň toparydyr. Ol 1981-nji ýylda ýüze çykarylypdy.


text:
Italiýada PhD derejesinde okamak üçin talyp haky.
2020-2021-nji okuw ýyly üçin (36-njy aýlaw) Scuola Normale Superiore PhD derejesine 76 ýerlere saýlaw açylýar.
Scuola Normale Superiore (SNS) 2020-2021-nji okuw ýyly üçin kwalifikasiýa we synaglar esasynda jemi 76 Ph.D. ýerleri üçin bäsleşigi yglan edýär. Aşakdaky dersler we ýerler boýunça kurslar:
Pisa: filosofiýa, italýan gözlegleri we häzirki zaman filologiýasy, klassika, taryh, sungat taryhy, fizika, matematika, hasaplama usullary we ylym we maliýe üçin matematiki modeller, molekulýar ylymlar, nanoscience, neuroscience, astrohimiýa (Università degli studi di Napoli Federico II bilen birleşikde okuw).
Florensiýa: Syýasat we sosiologiýa, Transmilli Dolandyryş (Scuola Superiore Sant’Anna of Pisa bilen birleşikde).
Ph.D.üçin nädip arzany tabşyrmaly?
Zerur şertler: doktorlyk derejesiniň programmalarynyň hemmesi Italiýanyň we daşary ýurtly raýatlary üçin açykdyr.
Doktorlyk programmalaryna kabul edilen talyplaryň hemmesi okuw tölegini we iýmit we ýaşaýyş jaýy üçin talyp haky alarlar. Talyp haky ýokary akademiki derejesini saklaýan we diplom işinde ýeterlik üstünlik gazanan talyplara kepillendirilýär.
Ähli talyplar, hatda daşary ýurtlarda-da gözleg işleri üçin goşmaça maliýeşdirme alyp bilerler.
Aspiranturanyň her birinde daşary ýurt uniwersitetlerinde bäsleşige gatnaşmak üçin dogry kwalifikasiýa alan dalaşgärler üçin ýer bölünip berilýär.
Aşakdaky dalaşgärler, raýatlygyna garamazdan arzalaryny tabşyryp bilerler:
- Italiýada magistr derejesini ýa-da 2020-nji ýylyň oktýabr aýynyň 31-ne çenli italýan däl uniwersitetden şoňa meňzeş kär alanlar;
- 1988-nji ýylyň oktýabr aýynyň 31-den soň doglanlar.
Doktorlyk derejesine giriş dalaşgärleriň akademiki bahasyna we söhbetdeşliklerine esaslanýar.
Giriş möhletleri
Arza tabşyryş:
- Bahar ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň fewral aýynyň 27-i, sagat 11:59 (CET) Penşenbe;
- Güýz ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň awgust aýynyň 27-i, sagat 11:59 (CEST) Penşenbe.
Kwalifikasiýa baha beriş:
- Bahar ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň mart aýynyň 13-ne çenli;
- Güýz ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň sentýabr aýynyň 14-ne çenli.
Söhbetdeşlik:
- Bahar ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň mart aýynyň 23-den başlap, 2020-nji ýylyň aprel aýynyň 23-ne çenli;
- Güýz ýarymýyllygy: 2020-nji ýylyň sentýabr aýynyň 21-den , 2020-nji ýylyň sentýabr aýynyň 30-na çenli.
Has giňişleýin maglumat üçin: https://www.sns.it/sites/default/files/allegati/2020/01/phd_call_2020-21_eng.pdf
https://www.sns.it/en/admissions/phd/how-to-apply-for-the-phd-courses


text:
Ýewropa Bileleşigi (ÝB) ýurtlarynda ýokary tehnologiýaly önümleriň satuwy öňki ýyl bilen deňeşdirilende 2020-nji ýylda 7 göterim azaldy. Ewropanyň statistika gullugy 2020-nji ýylda ÝB ýurtlarynda ýokary tehnologiýaly önümleriň satuwy baradaky maglumatlary yglan etdi. Şoňa laýyklykda geçen ýyl EUB ýurtlarynda ýokary tehnologiýaly önümleriň satuwy 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende 7 göterim azaldy we 311 milliard ýewro çenli azaldy. Şol döwürde ýokary tehnologiýa önümleriniň satuwynda derman pudagy birinji orny eýeledi. Derman senagatynyň umumy satuwy 97 milliard ýewro boldy. Derman senagatynda 67 milliard ýewro bilen elektron telekommunikasiýa, 55 milliard ýewro bilen ylmy enjamlar, 36 milliard ýewro bilen awiasiýa, 22 milliard ýewro bilen enjamlar, 17 milliard ýewro bilen kompýuter we ofis enjamlary, 14 milliard ýewro bilen himiýa we beýlekiler bar.
Çeşme:dunya.com
Aýsoltan ÖWEZOWA
Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň mugallymy


text:
Türkmenistanyň milli ýygyndysy täze tälimçiniň ýolbaşçylygynda ilkinji türgenleşik ýygnanyşygyny geçirýär
Futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysy Röwşen Muhadowyň ýolbaşçylygynda 2022-nji ýylda geçiriljek dünýä çempionatynyň saýlama tapgyrynyň duşuşyklaryna taýýarlygynyň çäginde paýtagtymyzda iki günlük okuw-türgenleşik ýygnanyşygyny geçirýär.
«Aşgabat» köpugurly stadionynyň türgenleşik meýdanynda 3-4-nji aprel aralygynda geçirilýän okuw-türgenleşik ýygnanyşygyna tälimçiler düzümi (Röwşen Muhadow-baş tälimçi, Kamil Mingazow-tälimçi, Begenç Garaýew-tälimçi, Said Seýidow-tälimçi, Pawel Matus-derwezeçileriň tälimçisi) milli ligalarymyzda çykyş edýän futbolçylaryň 37-sini gözden geçirer.
Ýeri gelende bellesek, 2022-nji ýylda Katarda geçiriljek dünýä çempionatynyň saýlama tapgyrynda çykyş edýän futbol boýunça Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň galan duşuşyklary merkezleşdirilen görnüşinde geçirilip, ony Koreýa Respublikasy kabul eder.
Saýlama tapgyrynyň «H» toparçasynda Koreýa Respublikasy, KHDR (Koreýa Halk Demokratik Respublikasy), Liwan hem-de Şri-Lanka bilen bilelikde çykyş edýän Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň duşuşyklarynyň 3-15-nji iýun (3-nji iýun – Koreýa Respublikasy-Türkmenistan; 11-nji iýun – Türkmenistan-Liwan; 15-nji iýun – KHDR-Türkmenistan) aralygynda geçirilýändigini ýatladýarys.
Ýeri gelende bellesek, Türkmenistanyň ýygyndy topary toparçada geçiren 5 duşuşygynda toplan 9 utugy bilen ýaryş tertibinde birinji basgançagy eýeleýär.
Türkmenistanyň futbol boýunça milli ýygyndy toparynyň sanawy:


text:
Búginde Qytaı Halyq Respýblıkasy men Japonııa arasyndaǵy qarym-qatynas tym shıelenisken qalypta. Oǵan aımaqtyq básekelestikpen qatar, «tarıhı tyrtyqta» óz áserin tıgizgeni taǵy bar. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys qarsańynda Japonııa Qytaıǵa basyp kirip, 1932 jyly onyń soltústik-shyǵys ólkelerin qan qaqsatsa, 1937 jyly astanasy bolǵan Nankındi basyp alyp, halqyn qyryp-joıdy. Osy tarıhı oqıǵalardyń arasynda erekshe jantúrshigerlik jasaqta óz rólin eselep oryndady.
Ol «731 jasaǵy». Soltústik-shyǵys Qytaıda qýyrshaq Manchjoý-go memleketi qurylyp, onyń basynda taqtan taıdyrylǵan Qytaı ımperatory otyrdy. Árıne, ol da qýyrshaq bolatyn. Óıtkeni ol japondar ne aıtsa sony oryndaıtyn edi. 1932 jyly Japonııa Qytaıǵa agressııa tanyta bastaǵan sátte atalmysh «731-jasaq» dúnıege keldi.
Bınzıan provınııasynyń Pınfan aýylynda ornalasqan jasaqtyń arnaıy laboratorııasy men úlken zertteý kesheni boldy. Jasaqtyń basty maqsaty bıologııalyq qarý túrlerin shyǵarý jáne ony ımperator áskeriniń jeńisine arnaý edi. Osylaısha adamzat tarıhyndaǵy eń qanquıly jasaq óz jumysyn bastap ketti. Barlyǵy da 1926 jyly bastalǵan edi. Japon ımperatory Hırohıto ǵylym men bilimniń kúshine sendi, sol sebepti de ol «Seva» uranyn tańdap aldy. Iaǵnı «rýhtanǵan álemniń dáýiri» bolýǵa tıis dep eseptedi. Ol ǵylymnyń bir mezette mıllıondardy qyryp jiberetinin jaqsy bildi, onyń ishinde bıologııalyq qarý túrlerine basymdyq berý kerek dep sanady.
Imperator ony jaqsy túsindi. Óıtkeni onyń negizgi mamandyǵy bıolog bolatyn. Imperatordyń ıdeıasy lezde qoldaý tapty. Japon ǵalymdary men áskerıleri dereý arada atalmysh maqsattaǵy jasaq qurýdy bastap ketti. Ol jasaqtyń basshysy retinde japon polkovnıgi jáne bıolog Sıro Isıı tańdap alyndy. Sıro Germanııa, Italııa, Franııa men KSRO syndy elderge baryp, bıologııa salasyndaǵy jańalyqtarymen tanysty, jańa tehnologııalardy kórip, tájirıbe jınady. Atalmysh elderden kelgen soń, Sıro ımperatorǵa baıandama jasady. Baıandamasynda ol: «Artıllerııalyq snarıadtar sııaqty bıologııalyq-bakterıologııalyq qarý adamdy birden óltire qoımaıdy. Alaıda ol óz qurbanyn uzaq ári aıaýsyz qınap janyn alady. Jarylǵysh snarıadqa qaraǵanda bıologııalyq qarý bir mezette birneshe myń adamdy janap ótedi. Ol degeniń sózsiz ólim degen sóz» – dep jańa qarý túriniń artyqshylyqtaryn táptishtep aıtty. Japon ımperatory men onyń janyndaǵy qolbasshylary turyp shapalaq qaǵyp, «Japonııanyń óz bıologııalyq qarýy bolýǵa tıis» degen sheshimdi naqtylady. Jasaq Pınfanda ornalastyrylyp, 150 ǵımarattan turatyn úlken zertteý keshenimen qamtamasyz etildi. Onyń óz áýejaıy, arnaıy qorǵanys júıesi men qorǵaý jasaqtary boldy. Jasaqta Japonııanyń eń úzdik ǵalymdary qyzmet etti. Jasaqty Qytaıda ornalastyrýdyń birneshe mańyzdy sebepteri boldy.
Birinshiden zertteý jumysynan qatelik ketip, qaýipti aýrý túri baqylaýdan shyǵyp ketse, onda Japonııaǵa qaýip tónetin edi.
Ekinshiden jasaqty Qytaıda ustaý qupııalyq deńgeıine kepildik berdi.
Úshinshiden eń mańyzdysy, Qytaıda tájirıbeden ótkizýge «tegin materıal» jetkilikti boldy. Olar jergilikti qytaı halqyn aǵashqa, tomarǵa teńep, olarǵa aıaýsyz synaq jasaı berýdiń esh ábestigi joq dep sanady.
«Biz olardy «tomar» dep atadyq. Al tomar qalaısha adam bolmaq? Sondyqtan jasaqta olarǵa aıaýshylyqpen qaraǵan sarbaz da, ǵalym da tabylmady. Barlyǵy da tomardy qurtý qalypty jaǵdaı, zańdylyq dep sanady» — dep jaýap bergen edi tergeý barysynda jasaqtyń bir múshesi. Zertteý ortalyqtarynda túrli synaqtar jasalyndy. Basyp alynǵan Qytaı aımaqtarynan bala, áıel, jigitter jetkizilip, olarǵa túrli synaqtar ótkizildi. Basty talap, barlyǵynyń da deni saý bolýǵa tıis.
Eń kóp zertteý chýmanyń túri men kúshin artyrýǵa jumsaldy. Bul mindetpen Sıro Isııdiń ózi tikeleı aınalysty. Nátıjesinde ol ádettegi chýmadan 65 ese qýatty jańa vırýs túrin oılap tapty. Árıne onyń barlyǵy da qytaı tutqyndaryna synalyp, ǵylymı turǵydan dáleldendi. Synaqtar kóp jaǵdaıda bir senarıı boıynsha júrdi. Aldymen tutqynǵa jańa vırýs túrin egip, ony arnaıy kameraǵa qamap, birneshe kún baqylaıtyn. Mundaı kameralar zertteý ortalyqtarynda óte az jáne kólemi óte tar bolǵandyqtan, onda keıde birneshe adamdy birge qamaıtyn edi. Birneshe adam bir kameraǵa toǵytylǵan sátte, onyń ishindegiler tipti qozǵala almaıtyndaı tyǵyzdyqta turatyn. Olar vırýs nátıjesiniń qalaı bolyp jatqanyn baqylaý úshin, arnaıy baqylaý terezesinen qarap otyratyn. Artynsha adamdardy tirideı soıyp, ishki aǵzalarynyń qanshalyqty ózgeriske ushyrap jatqanyn óz kózderimen kórip, qorytyndy jasaıtyn.
«Bakterııa nemese vırýs túrin emes, gazdy qoldaný arqyly synaqqa ushyraǵandardyń joldary boldy deı berińiz. Óıtkeni olar birneshe kún qınalmaı, áp-sátte jan tapsyratyn edi» — dep jazdy Sıro Isıı óz kúndeliginde.
«Biz bul zertteý jumysymyz arqyly, adam men kepterdiń gazǵa degen tózimdiligi birdeı ekenin anyqtadyq. Kepter ólgen gaz túrleri men olardyń qoldanylý kólemine, adam da óletin bolyp shyqty. Iprıtti qoldanǵan sátte adam aǵzasy irip, tolyqtaı sarǵyshtana kúıetinin kórdik. Bul jańa beles» – dep oı qorytyndylaıdy Sıro taǵy bir esteliginde. Japon basshylyǵy jasaq jumysynyń nátıjesine kózderi jetken sátte, ondaǵy bakterıologııalyq qarý túrlerin AQSh pen KSRO-ǵa qarsy qoldanýdy josparlady. Ondaǵy bakterııa kóleminiń kóptigi sonshalyq, egerde ony sátti qoldana bilgende, onda adamzatty tolyq joıýǵa kúshi jetetin edi. Muny keıinnen RÝ-da dáleldep, qupııa zertteýler qataryna qosty.
1944 jyly Japonııa vırýs pen bakterııa túrlerin AQSh-qa áýe sharlary arqyly jiberýdi josparlap, daıyndyqty bastady. Alaıda sońǵy sátte japon premeri Todze bul jospardy iske asyrýdan bas tartty. Óıtkeni bulaı bolǵan jaǵdaıda AQSh japon halqyn tolyq joıyp jiberýi múmkin dep túsindi.
«731 jasaǵy» tek qana bıologııalyq qarý túrlerimen aınalysqan joq, sondaı-aq túrli medıınalyq eksperımentterdi de júzege asyrdy. Mysaly 600 adamǵa synaq jasaý arqyly olar 26 túrli aýrý túrin qalaı emdeý kerektigin túsindi. 47 aýrý túrine ota jasaýdy úırendi.
Sonymen qatar jasaq ǵalymdary adamnyń túrli synaqtarǵa tózimdiligin bilgisi keldi. Sóıtip 2000 qytaı azamatyna túrli jantúrshigerlik synaqtardy jasady. Mysaly olar úsip qalǵan adamdy emdeýdiń eń oıtaıly joly, onyń úsik shalǵan múshesin kesý emes, kerisinshe Farengeıt shkalasy boıynsha 122 gradýs sýǵa salý ekenine kóz jetkizdi. Ony synaq jasaý arqyly anyqtady. Mınýs 20 gradýsta olar adamdy dalaǵa shyǵaryp, aıaq-qolyn sýǵa salyp qoıdy. Úsigen sátte óz sumdyq synaqtaryn iske asyratyn.
Al keıbir jandardy tirideı mýmııaǵa aınaldyrdy. Ol úshin adamdy ylǵaldylyǵy óte tómen nemese múlde joq kameraǵa qamap qoıdy. Saldarynan kameradaǵy adam qatty terlep, shylqyǵan sýǵa aınalatyn. Adam tolyqtaı teri shyǵyp, ólgen sátte, onyń denesin ólshep, jańa ǵylymı jańalyq ashty. Adamnyń salmaǵy 100 keli bolsa, múrdeniń salmaǵy bar-joǵy 22 keli tartatyn. Sóıtip olar adam denesiniń 78% sýdan turady degendi ǵylymı turǵydan alǵash bolyp dáleldedi.
Taǵy bir sumdyq zertteýdi olar vakýmdyq kameralarda jasady. Ondaǵy qaza tapqandardyń qınalysyn elestetý múmkin emes. «Vakýmdyq barokameraǵa biz «tomardy»(qytaılyq) salatyn edik. Sóıtip odan birtindep aýany soryp, ottegin azaıtatynbyz. Saldarynan syrtqy aýa qysymy men adam aǵzasynyń ishki aýa qysymy artyp, adamda túrli ózgerister bastalatyn. Eń birinshi bolyp adamnyń eki kózi syrtyna shyǵyp ketetin. Artynsha ishekteri jylansha ıreleńdep syrtqa shyǵatyn, sodan keıin adam tirideı atalyp ketetin edi» — dep jazdy jasaq ǵalymy bolǵan Harýkı Iono. Osy zertteý túri arqyly olar japon ushqyshtaryna kóterilýge bolatyn bıiktik deńgeıin anyqtap berdi.
Eshqandaı ǵylymı negizge súıenbegen zertteýler men synaqtar da jasalatyn. Mysaly adamdy tirideı kómý, órteý nemese adam denesine jylqynyń, maımyldyń qanyn quıý.
Qanquıly jasaq 1945 jyly 11 tamyzda joıyldy. Anyǵy óz erkimen jumystaryn toqtatyp, Qytaıdan Japonııaǵa evakýaııalandy. 1945 jyly 9 tamyzda KSRO Qytaı jerinde Japonııaǵa qarsy áskerı operaııalaryn bastady. Osy kezde «731 jasaǵy» zertteý keshenin tolyqtaı talqandap, tiri qalǵan tutqyndardy birin qaldyrmaı atyp, gazben tunshyqtyryp kózin joıdy. Zertteý qaǵazdaryn órtep, eń mańyzdylaryn ózimen ala ketti. Keıinnen ol qujattardy AQSh-qa tabystap, ózderiniń bas kepildigin satyp aldy. Osylaısha jasaqtaǵy ǵalymdar óz synaqtary men adamzat aldyndaǵy sumdyq qylmysy, 12 myń adamnyń qurbandyǵy úshin jazasyz qaldy. KSRO-nyń qolyna túsken 11 ǵalym ǵana ólim jazasyna kesildi. Jasaqtyń qalǵan 3 myńǵa jýyq ǵalymdary men zertteýshileri soǵystan keıin AQSh pen Japonııada túrli ǵylymı mekemelerdi ashty. Al Sıro Isıı 1959 jylǵa deıin Japonııada esh alańsyz ómir súrip, Tokıoda óz ajalymen qaza tapty. Búginde Qytaıda bul jasaqqa qatysty úlken negatıvtik kózqaras bar. Resmı Beıjiń Japonııa áli kúnge atalmysh zalymdyǵy úshin keshirim suramaǵanyna ókpeli.
Ashat QASENǴALI,
"Adyrna" ulttyq portaly


text:
Programmistler güni – bu ýylyň 256-njy güni bellenilýän baýramçylyk. 8-bit baýtyň üsti bilen jemi 256 sany dürli manyny aňladyp bolýandygy sebäpli bu san baýramçylyk güni üçin saýlanyldy. Şeýle-de ol 2-lik sanynyň iň ýokary bitewilik derejesi bolup, ol bir ýylyň dowamyndaky günleriň sanyndan köp däl (365 ýa-da 366).
Bu baýram doly ýylda (fewral aýynda 28 däl-de, 29 gün bolýan ýyl) 13-nji sentýabra, doly däl ýylda bolsa 12-nji sentýabra düşýär.
Köplenç “programirlemek” sözi ýa-da onuň bilen baglanyşykly islendik zat aýdylanda, adamyň kellesine adatça kompýuter gelýär. Emma, dolandyryş pultundan başlap, içinde programma üpjünçiligi bolan çylşyrymly senagat stanogyna çenli islendik elektron enjamy programistleriň elinden geçýär.
Programistleriň eden işleriniň miwesi bize gün-günden has köp duş gelýär. Radio diňlemek, telewizor görmek, telefonda gürleşmek we ş.m. amallaryň hemmesi programistleriň döreden gurallarynyň üsti bilen ýerine ýetirilýär.
Häzirki wagtda elektron enjamlaryndan durmuşymyzyň ähli ugurlarynda peýdalanylyp, esasan hem senagat, lukmançylyk, ylym we bilim pudaklarynda has köp ulanylýar. Bu kär durmuşymyzdaky ähli ugurlar bilen baglanyşygy bolan kärleriň biri diýip aýtsak ýalňyşmarys. Şonuň üçin programmist hünäriniň gündelik durmuşdaky ähmiýeti uly bolup durýar. Bu hünär barha ýaýbaňlanýar we şol bir wagtyň özünde häzirki jemgyýetiň öňde baryjy kärleriniň biri bolup durýar.
Geçmişe ser salanymyzda, programirlemegiň taryhynyň Awgusta Ada Lawleýs (gyz familiýasy Baýron) bilen başlaýandygyny görýäris. Bu zenan hasaplaýjy enjamlaryň zerurdygyna göz ýetirip, adamzat taryhynda ilkinji analitika enjamyny döredýär. Mundan başga-da Ada, Çarlz Bebbijiň "Analitik" enjamyñ "Bernoulli" sanlaryny hasaplaýjy funksiýasyny döredip ilkinji algoritmiñ düýbüni hem tutupdyr.
Ada Lawleýs özüniň ilkinji hem-de ýeketäk ylmy işinde birnäçe möhüm meseleleriň üstünde işläpdir. Onuň öňe süren pikirleriniň ençemesi häzirki zaman programirlemekde hem uly ähmiýete eýe. “ADA” atly programma diliniň döredilmegi bilen Ada Lawleýsiň ady taryha altyn harplar bilen ýazyldy.
Häzirki wagtda programistler her gün gelejege garap, döwrebap kompýuter toruny özgerdýärler, maglumaty goramagyň ulgamyny döredýärler, kwant hasaplamanyň kynçylyklaryny ýeňip geçýärler we älemiň ewolýusiýasynyň modelirleme işini amala aşyrýarlar.
Maglumat tehnologiýalary ulgamynda işleýän islendik adama maglumat tehnologiýalarynyň hünärmeni diýip bolmaýar. Sebäbi bu ulgam öz içinde onlarça ugurlara bölünýär.
Mysal üçin, programist programmalary, ýagny emeli dilde görkezmeleri ýazýan hünärmen bolýar.
Testçi, programist tarapyndan ýazylan programmalarda ýalňyşlyklary we näsazlyklary gözleýän adam.
Ulgam administratory programmalaryň, enjamlaryň, hasaplaýyş enjamlarynyň işjeňligine gözegçilik edýär.
Ulgam derňewçisiniň wezipesi programmanyň konsepsiýasyny döretmekden, programmanyň ýerine ýetirýän funksiýalarynyň toplumyny kesgitlemekden, programma degişli resminamalary taýýarlamakdan ybarat bolup durýar.
Intefeýs dizaýneri – programmanyň daş keşbini döredýän hünärmen.
Ýokarda ýazylanlar maglumat tehnologiýasy ulgamyndaky hünärleriň hemmesi bolmasa-da, bu sanaw maglumat tehnologiýasy hünärmenleriniň işleriniň köp dürliligini düşündirýär.
Türkmenistanda hem programistlere uly isleg bildirilýär. Häzirki wagtda Döwlet Baştutanymyz tarapyndan tassyklanan 2025-nji ýyla çenli sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyny durmuşa geçirmäge degişli işler alnyp barylýar. Şu nukdaýnazardan täze maglumat tehnologiýalary kärhanalary döredilip, öňki hereket edýän kärhanalar öz işlerini giňeldýärler. Türkmenistanda sanly ulgama öz ähmiýetli goşandyny goşýan öňde baryjy kärhanalaryň hatarynda “Takyk Çeşme” HJ, “Türkmen-Tranzit” HJ, “Aýdyň Gijeler” HJ, “Asman Oky” HJ, “Akylly Tilsimat” HJ, “Agzybirlik Tilsimaty” BK ýaly kärhanalary görkezmek bolar. Öňde goýlan maksatlara ýetmek üçin türkmen maglumat tehnologiýalary kärhanalaryna dürli ugurlarda onlarça innowasion tehnologiýalary döretmek zerur. Şol sebäpden hem gelejekde bu ulgamda uly ösüşleriň amala aşyrylmagyna garaşylýar.


text:
Türkmenistanda Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramy mynasybetli iş kesilen raýatlaryň 2 müň 58-si we daşary ýurtly raýatlaryň 6-sy mundan beýläk jeza çekmekden boşadylar.
Türkmenistanyň resmi metbugatynyň habar berşi ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow duşenbe güni wideoaragatnaşyk ulgamy arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň dowamynda degişli Kararlara gol çekdi.
Döwlet Baştutanymyz wise-premýer, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Çary Amanowa hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary bilen bilelikde günäsi geçilen raýatlaryň ählisini tussaglykdan boşadyp, olaryň ýakyn wagtda öz öýlerine, maşgala agzalarynyň arasyna barar ýaly ähli zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.
Mundan başga-da, milli Liderimiz welaýatlaryň, etraplaryň we şäherleriň häkimlerine, şeýle hem beýleki ýolbaşçylara günäsi geçilen raýatlary iş bilen üpjün etmek boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow günäsi geçilen raýatlara yhlasly zähmet çekip, ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli işlere öz goşantlaryny goşmaklaryny, eziz Watanymyza ak ýürekden hyzmat edip, halal zähmetiň hözirini görüp ýaşamaklaryny arzuw etdi.


text:
06 Jeltoqsan, 2019 NEWS
Qazaqstannyń Táýelsiz kúni merekesine oraı, jastarǵa áskerı-patrıottyq tárbıe berý aıasynda Atyraý oblysy Qorǵanys isteri jónindegi departamenti, Bilim basqarmasynyń jetekshisi jáne «Jas sarbaz» áskerı-patrıottyq qoǵamdyq qozǵalysy arasynda yntymaqtastyq pen ózara is-qımyl týraly memorandýmǵa qol qoıý rásimi ótti.
Memorandýmnyń maqsaty – ózara yntymaqtastyqty ornatý, jastarǵa jan-jaqty áskerı-patrıottyq tárbıe berý, jastardyń bastamalaryn qoldaý, birlesken jobalardy ári qaraı iske asyrý, sondaı-aq taraptardyń birlesken áskerı-patrıottyq is-sharalarǵa qatysýy. Qol qoıylǵan memorandým sheńberinde birlesken halyqaralyq forýmdardy, aksııalardy, jıyndardy, semınarlardy uıymdastyrý men ótkizý boıynsha tapsyrmalar iske asyrylatyn bolady. Odan basqa, taraptar óńirdiń jalpy bilim berý mekemelerinde áskerı-patrıottyq klýbtardy, kadet synyptaryn qurý máselelerin pysyqtaıdy.
Is-sharanyń qurmetti qonaqtary Aýǵan soǵysynda óz boryshyn ótegen ardagerler jáne QR Qarýly Kúshteriniń ardagerleri, mektep basshylary, alǵashqy áskerı daıarlyq pániniń oqytýshy-uıymdastyrýshylary, áskerı-patrıottyq klýbtarynyń tárbıenýshileri boldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasy boıynsha áskerı-patrıottyq "Jas sarbaz" jasóspirimder qozǵalysy 2018 jyly qarasha aıynda qurylyp, tárbıenýshiler úshin kıim úlgisi tanystyrylǵan bolatyn.
QR Qarýly Kúshteri qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri – jastarǵa áskerı-patrıottyq tárbıe berý. Áskerı-patrıottyq klýbtardyń qabyrǵalarynda oqytýdan jáne shyńdaýdan ótken, al keıinnen áskerge shaqyrylǵan nemese áskerı-oqý oryndaryna túsken jastar áskerı ómirdiń qyrlaryn ıgerýde joǵary daǵdylarǵa ıe bolyp, áskerı qyzmettiń jaǵdaıyna jeńil beıimdeledi.
Saltanatty shara sońynda «Jas sarbaz» qozǵalysynyń tárbıelenýshisi Jańabaı Nurtas barlyq jasóspirimderdiń atynan «Jas sarbazdyń» antyn qabyldady. Odan keıin barlyq «Jas sarbaz» antyn qabyldaǵan tárbıenýshilerge jeke kýálik pen áskerı-patrıottyq qozǵalysy qatysýshysynyń sertıfıkaty tabys etildi.
Eske sala keteıik, Atyraý oblysy boıynsha 15 «Jas sarbaz» synyby men 20 «Smart sarbaz» kabıneti óz qyzmetin júzege asyrýda.
Shara oblystyq N.Jantórın atyndaǵy fılarmonııa ártisteriniń konsertimen jalǵasty.
Ýrbaıza Abıtova,
Atyraý oblysy Qorǵanys isteri jónindegi departamenti
baspasóz qyzmetiniń bastyǵy maıor
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Foto: Ashyq derekkóz
SpaceX kompanııasynyń juldyzkeme ushyrý synaǵy taǵy da úlken jarylyspen aıaqtalǵan bolý múmkin ekeni týraly aqparattar taralýda.
Kompanııa juldyzkemeniń tórtinshi iri ushý synaǵyn aıaqtady. Ushyrý alańyndaǵy aýa-raıynyń qolaısyzdyǵynan ne bolǵany áli belgisiz.
Synaqtyń qalaı ótkeniniń belgisiz bolǵan sebebi kompanııa tikeleı efırdi úzip tastaǵan.
Degenmen, Ilon Mask "qoný bastalǵannan keıin kóp uzamaı mańyzdy is boldy" dep habarlady jáne nátıjesinde krater paıda bolǵanyn aıtty.
Al, brıtanııalyq The Independent basylymy "Ilon Mask jarylysty rastady" dep jazdy.
Aqparatqa sáıkes, "tumandy jaryp ótken úlken jaryq" paıda bolǵan, sodan keıin qoqystar jerge qulaǵan.
Al SpaceX kompanııasynan áli kúnge deıin eshqandaı habar joq. "Jarylys qonýǵa deıin bolǵan bolýy múmkin" deıdi Londonda ornalasqan basylym.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Foto: Shymkent qalasy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Elimiz boıynsha «Elbasy medaliniń» 821 ıegeri bilim berý granttaryn alý konkýrsyna qatysty, onyń ishinde 605 talapker joǵary upaı jınaǵanynyń jáne «Elbasy medali» jobasynyń arqasynda tegin bilim alý múmkindigine ıe boldy.
Esterińizge sala keteıik, «Elbasy medaliniń» ıegerleri Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen upaılary teń bolǵan jaǵdaıda bilim berý granttaryn alýǵa basymdyq berildi.
Granttardyń eń kóp bóligin Nur-Sultan, Almaty qalalarynan jáne Shymkentten kelgen bolashaq stýdentter aldy. «Elbasy medaliniń» ıegerleri jáne bilim grantyn utyp alǵandardyń kórsetkishi boıynsha Shymkent óńiri 3-oryndy ıelendi. Al júldegerler arasynda eń tanymal oqý oryndary - Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti, L. N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti jáne Súleımen Demırel atyndaǵy Ýnıversıtet jáne Astana IT University.
«Elbasy medali» jobasyna barlyǵy 21 myńnan astam bala qatysty. Onyń ishinde 6 078 jastar baǵdarlamany aıaqtap, qola jáne kúmis medaldarǵa ıe boldy. Esterińizge sala keteıik, bul jastardy keshendi damytýǵa baǵyttalǵan ulttyq deńgeıdegi joba. Baǵdarlama 7 negizgi baǵyttan turady: sport, daryn men daǵdy, kitap oqý, ulttyq mura, volonterlik, saıahat men joryqtar, eńbek praktıkasy. Baǵdarlama 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy jastarǵa arnalǵan
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpine ýurduň Henan welaýatynda bolup geçen suw joşgunlary netijesinde, köp sanly adam pidalary, şikes ýetmeler hem-de uly möçberli weýrançylyklar zerarly gynanç hatyny iberdi.
Türkmenistanyň Prezidenti şu agyr pursatda Türkmenistanyň halkynyň we hökümetiniň adyndan, şeýle hem hut öz adyndan gurban bolanlaryň dogan-garyndaşlaryna hem-de ýakynlaryna gynanjyny we medet beriji sözlerini, ejir çekenlere bolsa tiz wagtda sagalmaklary baradaky dileglerini beýan etdi.
Hytaýyň Henan welaýatynda güýçli ýagyş zerarly suw joşgunlary netijesinde aradan çykanlaryň sany 56-a ýetdi, ýene-de bäş adam dereksiz ýiten hasaplanylýar diýip, Sinhua agentligi ýerli häkimiýetlere salgylanyp habar berýär.


text:
ChaturbateMugt adult webcam, janly-jandarlaryň sex we seks söhbet
Gysgaça syn
Giriş we aragatnaşyklar
Bu synda:
- Chaturbate näme?
- Chaturbate nähili görünýär
- Hiliň bahasy Erotic Audit
- Chaturbate hakda gowy zat
- Chaturbate hakda erbet zat
- Erotic Audit tarapyndan jikme-jik syn
- Ulanyjy hekaýalary
- Netije
- Chaturbate alternatiwalary
Täzelenmeleri gözden geçiriň:
Chaturbate näme
Chaturbate size sex modelleri, gyzlaryň, çagalar we transgenders müňlerçe tapyp bilersiňiz. Seksi ýaş bayanlar bolýar we hasaba alynmadyk zenanlary, şeýle-de jübüt we bir topar seks olgun biler.
Nähili Chaturbate view
baha
umumy bahalandyrmasy
5 we 5 daşary
Gowy we aňsat interfeýs. Aýratyn bir zat.
Ulanyjy interfeýsi
şübheli niýetlerini we ıalan teklip bolmazdan dogruçyl we ulanyjy dostlukly hyzmat. Anyk ulanyjylaryň umurunda.
Ulanyjy tejribe we önümleriň hiline
ýokary hilli mazmun gowy, emma has gowy tapyp bilersiňiz.
Mazmuny
Ajaýyp howpsuzlyk. Öňdebaryjy tejribäni we ýokary standartlary.
Howpsuzlyk
24/7 hem tehniki we ulanyjy goldawy. Super-dosty we her wagt peýdaly.
goltgy
näme hyzmat teklip gowy nyrh.
nyrh
Chaturbate gowy bolar
- webcam modelleri müňlerçe
- Köp höwesjeň we gyzlary coupes
- Ýönekeý we sezgisel ulanyjy interfeýsi
- mugt jemgyýetçilik cams süri
- kredit ulanmazdan Mugt bellige alynmak
- goşmak töleg usulyny Mugt yňyz
Chaturbate at erbet
- Käbir degersiz porno on Sahypa cams
- köp däl filtreler we kategoriýalar
- Janly-jandarlaryň-deslapky sex odasında asyl bolsa
- Ýok garaňky tema
Täzelenen maglumatlar
- 2021-08-28
Näme üçin Chaturbate gowy janly-jandarlaryň sex söhbet bar. We näme üçin ol siziň üçin erbet bolup biler.
ady şeýle gapma-garamazdan, men seni bir sahne etmek bolar bir täsir bermek islemeýän. tersine Ýok, men gysga we mümkin konstruktiw ýaly bolar diýdi.
Chaturbate näme?
ol janly-jandarlaryň sex söhbet senagatynyň gezek gelende, ol ýerde onuň ýaly zat bolýar we hiç haçan. Chaturbate barada zat boýunça-de fakto iň gadymy we iň tanalýan Wideo Söhbet platform. We "platform" söz doly näme bar. Bu fewral Chaturbate 10 ýaşynda geldi. We hat-da bolsa tehniki Chaturbate ol Chaturbate wagt başyndan bäri bolandygyny ýaly gelýär, LiveJasmin we Streamate soň ýaş bar. We sebäbi ýönekeý - bu diňe diňe Beden sex tejribe-çalşyk ýaly islän bir ýalňyz azgın adam samimi bölekleri görkezip birnäçe goşmaça dollar etmek isleýär webcam nusgasy bar bolsa bolsun, ulanyjylar üçin döredildi. We bu esasy bar. Chaturbate esasan YouTube, emma janly pornografiki.
Näme üçin Chaturbate gowy janly-jandarlaryň sex chat bar?
Bu ýönekeý diýip - Bu onuň ulanyjy itmeli sebäbi. Eger-de iň gowy janly-jandarlaryň sex tejribe üçin ideal bir adam bilen hakyky seks bilen size şeýle rahat bolardy has gyzykly we hakykatdan-hakyky jynsy dartgynlyk we aýdyň bir his etmek üçin her zady edýär başga bir adam Gözegçilik soň arousing zat ýok diýibem bilersiňiz. We näme üçin bar? Chaturbate on webcam-modelleri, sebäbi iň pul Beýleki platformlarda bilen deňeşdirilende. We aslynda ilkinji nobatda ýokary hilli wagt umurunda webcam-model bar. Başga bir zat - Chaturbate modelleri esasan köpçülikleýin sex görkezýär ýerine bar. Mundan başga-da modelleri iň izleyiciler we şonuň üçin iň maslahatlar çekmek üçin ellerinden gelenini diýip aňladýar.
Näme Chaturbate çenli köp ulanyjylary çekýär?
Bu jogap men Chaturbate bilen meniň öz şahsy tejribäňizi paýlaşyň bolar. Men baryp, ilkinji gezek - Men-jandarlaryň Seks söhbet bilen öz web sahypalary üçin ak Bellik çözülmegi üçin edýän. Şonuň üçin, nähili işleýär, mazmuny, wezipeleri, hukuklary we sakıncaları ony incelemek başlady. Onsoň men derrew ýaly däldi näme - Eger-Chaturbate gireniňizde çenli tamamlanar zar ýaly adamlar bilen köp anyk porno synlap dur. ahem, möçberi, "biraz has soň owadan" modelleri daşary geň bar. Ak ýürekli, web saýtyny terk we sag soň duş almak isleýän bolup biler. Emma. Eger-de orgy geçmek we Elbetde seks modelleri tejribesiz bolsa hakykatda hurma ter etmek we ýürek direlder bolanlar tapyp bilersiňiz. käbir modelleri hissediyorsun ýürekdeşlik derejesi aň-estiğini. Bu aýdýarlar haçan we Maňa ynan - asla olar online yzyna haçanda olaryň käbiri garaşýar gaýdyp geler. studios üçin iş däl Chaturbate modelleri gowy ýönekeý.
Näme üçin Chaturbate üçin erbet bir synap görmegiňizi bolup biler?
Chaturbate bilen mesele aslynda bir Tarikhi bolmagynyň. Onsoň men negatif we hormatsyzlyk şekilde manysyny däldir. Men arassa we ýokary hilli tejribe arıyorsanız eger-de, manysy - Chaturbate soňky birini bolmaly. Emma soň, eger-iň gowy wezipe, garaşylmadyk tejribe zat we macera näme pikir etseňiz,. Başga bir zat, jasmin, xLovecams we LiveCams ýaly janly-jandarlaryň sex saýtlary hem size şol hakyky Tutkulu wagt biler modelleri doly. Hawa, Chaturbate bolşy ýaly tebigy bolmaz, emma asla üçin näme töleg bolar.
söýgi Chaturbate Başga birnäçe garaşylmadyk sebäpleri
Aýdym-saz!
Eger-de doly. Chaturbate modelleri-de aýdym-saz öz gowy tat üçin diýilýär. Dogry ruh döretmek bilýärin.
Söhbet.
Söhbet we modelleri bilen gepleşip, aslynda gaty güýmenje we büyüleyici we köplenç hem şirin.
Sex oýnawaç.
hakyky sex-oýnawaç ulanmak we janly-jandarlaryň sex görnüşiniň çäklerini itme web-modelleri Watching aslynda öwrediji bar. dürli oýnawaç we jynsy dartgynlygy geçirmek ýollar köp bar diýip, siz göz öňüne hem bolmaz.
Chaturbate-iň jikme-jik barlagy
Fewral 2011-nji ýylda esaslandyrylyp, Chaturbate çalt we gyşarnyksyz soňky 10 ýylyň dowamynda iň tanymal jandarlaryň Seks söhbet birine ösdi. arkasynda Sebäp örän ýönekeý - Chaturbate hemmeler üçin aňsatlyk bilen ulanylyp hyzmat edýär webcam-modelleri we syýahatçylaryň hem ýönekeý we ýeterlik wezipe berýär.
Uly janly-jandarlaryň sex cam platform
Chaturbate de fakto dünýäde gündelik ulanyjylaryň millionlarça maýasynyň Seks söhbet senagatynyň patyşasy. wideo kamera üsti bilen online sex has köp bolar her kim üçin bolmak bilen ol özüne çekiji we jynsy adamlar üçin online pul etmek üçin iň gowy şertleri üpjün ýaly, Chaturbate şonda-da, webcam modelleri möçberde öňde barýandygyny görkezdi.
Ýönekeý töleg nusgasy
Chaturbate siz belirteçleri satyn modelleri olary sarp. Her bir nusgasy bar namalarynyň we görkezýär bahalaryny berýär we siziň bilen oýnamak isleýän karar. modelleri köpüsi jemgyýetçilik ýerine we olary yşarat karar öň, olar bilen söhbet edip bilersiňiz.
Öňki, ýöne ynamdar UI
ulanyjy interfeýsi öňki we junky bakar bolsa esasy interaktiw mazmun gowy organize we aňsat bolar ýaly, bu esasy möhüm däl.
Chaturbate mugt janly-jandarlaryň Sex görüň isleýänler üçin gowy bir birini.
Ulanyjy Chaturbate hakda syn berdi
Chaturbate hakda hekaýaňyzy iberiň
audit netije
Erotic Audit Chaturbate Janly-jandarlaryň Sex-iň ygtybarly saýlamagy hasaplaýar we baryp görmäge mynasyp. Chaturbate web sahypasyna ygtybarly girmek üçin aşakdaky baglanyşyga eýeriň.Howpsuz Chaturbate.com sapar
Chaturbate alternatiwalaryChaturbate iň oňat Janly-jandarlaryň Sex hasaplanmaga mynasyp bolsa-da, biz size Chaturbate ýaly meňzeş başga-da birnäçe alternatiw Janly-jandarlaryň Sex taýýarladyk, ýöne bir ýa-da başga bir sebäp bilen siziň üçin has gowy bolup biler.
LiveSex.com size webcam gyz masturbation we pussies bilen oýnamak, oýnawaç we dürli Dildo işleýärkä bolýar. Hasaba alnan ilkinji töleg talap edýär.
- LiveSex.com gowy bolar
- Gowy jemgyýetçilik we hususy söhbet otag
- islendik wagt dürli janly-jandarlaryň sex-cams bir süri
- Ýönekeý we web saýty düşünmek aňsat
- has giňişleýin gör ...
“NudeLive” -da has oňat we has içgin ulanyjy interfeýsi arkaly “ Chaturbate” web kamera modelleriniň hemmesine tomaşa edip bilersiňiz. Şol bir göni ýaýlymda görkezilen jyns görkezişleri, jübütler, 18 ýaşdan uly ýetginjekler, fetişler, geýler, transgenderler we Chaturbate-de ýerleşdirilen beýleki janly seks kameralary.
- NudeLive gowy bolar
- Pleönekeý we içgin ulanyjy interfeýsi
- Müňlerçe işjeň jyns kameralary
- Köp gyzykly we owadan görünýän seksi gyzlar we ýigitler
- has giňişleýin gör ...
Degişli zatlar we Aragatnaşyklar
Jynsy kameralary görmek üçin iň oňat web sahypalaryny sanamak
Udalaňaçlyk, masturbasiýa we SMS, jyns oýunjaklary bilen göni web kameralary bolan web sahypalarynyň dünýäsinde ýalaňaç gyzlary we ýigitleri görmek üçin iň gowy web sahypasyny tapmak kyn. Erotic Audit janly seks kameralaryna we erotik görkezişlere tomaşa etmegi maslahat berip biljek iň oňat web sahypalarynyň giňişleýin sanawyny taýýarlamak üçin birnäçe aý sarp etdi.
okamak makala · 2021-10-08 ENER Soňky
Youngaş we seksi web kameraly gyzlary görmek üçin iň gowy 5 sahypa
Iň yssy we jyns web kameraly gyzlar we özüne çekiji tebigy owadan aýallar bilen iň oňat janly jyns kameralary saýtlarynyň ünsli we oýlanyşykly taýýarlanan reýtingi.
okamak makala · 2021-09-19 ENER Soňky
Ulylar üçin sosial ulgamlar ýa-da “Onlyfans” alternatiwalary
“Onlyfans” -yň pornografiki mazmuny gadagan etmegi meýilleşdirýändigi baradaky soňky habarlardan çen tutsaň, Erotic Audit täze kategoriýany - diňe bir gezek diňe çalşyljak ulular üçin sosial ulgamlary hödürledi.
okamak makala · 2021-08-09 ENER Soňky


text:
15-nji iýulda “Iş Nokady” koworking-merkezi “Onlaýn-okuw: bilimiň täze mümkinçilikleri” diýen at bilen Moskwanyň Halkara uniwersitetiniň “Açyk gapylar gününi” geçirýär.
Internet ulgamynyň ösen häzirki döwründe her kim şol bir wagtda işläp hem-de maşgalasyny durnukly aýlyk bilen üpjün etmek bilen birlikde, žurnalistika, ykdysadyýet, hukukşynaslyk, menejment, dil bilimi ýaly ugurlary özleşdirip bilýär.
Bilim berlişiň onlaýn meýdançalary şeýle usulda bilim almaga isleg bildirýänleri düşünmek bilen goldaýarlar.
Moskwanyň Halkara uniwersiteti— bu bilim berlişiň däp bolup gelýän görnüşiniň häzirki zaman usullary bilen sazlaşykly utgaşdyrylmagy netijesinde düýbünden täzeçil intellektual we döredijilikli gurşawy emele getirýän giňişlikdir.
Şeýle çärä gatnaşmak bolsa, bu gün orta bilim hakynda şahadatnamanyň eýesi bolan we ýokary okuw mekdeplerine girmegi meýilleşdirýän uçurymlar üçin gyzykly bolar.
Bu ýerde hünärmen Maral Abaýewa peýdaly maslahatlary bermek bilen, interaktiw maksatnamanyň dowamynda her bir gatnaşyja kär-hünär saýlamakda hem kömek eder.
Maral şeýle hem belli bir aralykdan bilim almagyň görnüşi barada gürrüň berer we uniwersitet barada zerur maglumatlary paýlaşar. Onda:
- Belli bir aralykdan bilim almak mümkinçiligi bolan hünärler;
- Giriş synaglarynyň sanawy;
- Bilim almagyň nyrhy we elýeterli bolan ýeňillikler barada maglumatlar bolar.
Gatnaşyjylara şeýle-de City Business School we ITEA akademiýasynyň Halkara IT taslamalary bilen tanyşlyk garaşýar.
Gatnaşmak mugt.
Çäräniň başlanýan wagty 18:30.
Salgysy: Aşgabat, A,Nyýazow şaýoly, TSTB binasy, 8-nji gat.


text:
Túrik (Túrki) mıfologııasyna baılanysty alǵashqy ǵylymı zertteýler HIH ǵasyrdyń ekinshi jartysynda bastalady. Bul zertteý jumystary kóne jáne jalpy Túrik mıfologııasyna qatysty bolýymen qatar, Túrik halyqtaryna tán zertteýler retinde eki jaqty bolyp keledi. Ǵylymı túrde osylaı bólip qarastyrǵanymyzben bul zertteýlerdi bir-birinen ajyratý jáne derbes túrde zertteý múmkin emes deýge bolady. Sonymen qatar Túrik halyqtarynyń mıfologııasyna baılanysty bul zertteýler bir-birin tolyqtyryp turady. Osy zertteýlerdiń bárine muqııat qaraıtyn bolsaq Túrik (Túrki) mıfologııa zertteýleriniń túrli problemalary bar ekendigin kóremiz. Bulardyń bastylary mynalar:
- Nanym-senimniń (dinniń) ártúrliligi máselesi
- Geografııalyq jaǵdaı / Kórshi mádenıetter máselesi
- Til máselesi
- Túbi men shyǵý tegi bir qundylyqtardyń san túrli kıe tutylýy
- Salystarý máselesi
- Áıgililik máselesi
- Mátinderdi jetik bilý máselesi
Baıandamamyzda Túrik mıfologııasynyń joǵaryda aıtylǵan problemalary jáne Serikbol Qondybaıdyń eńbekteri negizinde osy problemalardyń sheshimi qarastyrylatyn bolady.
Nanym-senimniń (dinniń) ártúrliligi máselesi
Túrikter (Túrkiler) tarıhı kezeńderde túrli senimderdi/dinderdi moıyndap, ózderi qabyldaǵan sol dinder aıasynda mıfologııalyq kózqarastary men oılary da ózgerip otyrǵan. Osy sebepti Túrik halyqtarynyń mıfologııalyq zertteýlerinde Kók Táńirge Senýshilik (Shamanızm), Manıheızm, Býddızm, Hrıstıandyq, Musylmandyq, Iýdaız... sekildi dinderdiń yqpalynyń nemese basqasha aıtqanda osy dinderdiń Túrik mıfologııasymen ózara baılanysy men aralasýynyń qalaı júzege asqanyn zertteý mańyzdy másele bolyp tur. Osy tustaǵy ashyp alynýy kerek negizgi másele «suryptama» jasaýdyń qajet nemese qajet emes ekendigi. Biraq suryptama jasalsa da jasalmasa da Túrik mıfologııasyn zertteımin deýshi adamdardyń teologııalyq (dinı) bilimi bolýy qajet. Túrikterdiń adamzat tarıhyndaǵy dinderdiń barlyǵyna jýyǵyn qabyldaǵandyǵyn jáne qazirgi tańda da ártúrli dinı senimge ıe ekendigin eskeretin bolsaq munyń bárin bilýdiń ońaı emestigi belgili jaǵdaı. Alaıda ásirese salystyrmaly mıfologııalyq zertteýlerde keıbir sátterde dinı málimetterge súıenýge týra keledi. Dinniń ózgerýimen birge mádenı ózgeristerdiń de bolatyny sózsiz. Bul ózgerister mıfologııalyq rásimderge de áser etedi. Bul jaǵdaıdyń bir mysaly retinde otqa baılanysty senim men rásimderdi aıtýǵa bolady. Kóne túrik taıpalary men Sibir halyqtary jáne barlyq túrik tektes halyqtar ottyń tazalaýshylyq jáne alastaýshylyq qasıetine senedi. Tazalanýy qajet zattyń, maldyń, tipti adamnyń jaǵylǵan eki ottyń arasynan ótkizilgendigi jáne alastaý arqyly tazalanǵany belgili. Bul rásimder kóne túrik halyqtarynyń senimimen baılanysty bolsa da, Islam dinin jáne onyń ártúrli mázhabtaryn qabyldaǵan túrik halyqtarynda áli kúnge deıin jalǵasýda.
Geografııalyq jaǵdaı / Kórshi mádenıetter máselesi
Búgingi tańda Túrki álemi dep atalatyn geografııalyq aýmaq soltústik jarty shardaǵy Saha Respýblıkasy, Sibir, Batys Qytaı (Shyǵys Túrkistan), Túrkistan, Kavkazııa, Qarateńizdiń soltústigi, Balqandar jáne Ortalyq Eýropa, Iran, Irak jáne Sırııanyń soltústigi men Anadolý aımaǵyn qamtıdy. Osy geografııalyq aýmaqta ómir súrip kele jatqan Túrik halyqtary Qytaı, Orys, Arap, Parsy t.b. mádenıettermen jáne olardyń mıfologııalarymen baılanysyp otyrǵan jáne ózderine solardyń áseri de bolǵan. Bul baılanys pen yqpaldasý Túrik (Túrki) mıfologııasynyń túrli qatparlarynda kórinis tabady. Túrik halyqtarynyń osy atalǵan ulttarmen qarym-qatynasyn tarıhı kezeńderge qaraı zertteý jáne mıfologııalyq yqpaldastyqty talqylaý Túrik mıfologııalyq zertteýleriniń mańyzdy bir qyry bolyp tabylady. S.Qondybaı eńbekterinde Túrik mıfologııasynyń geografııalyq jáne kórshi mádenıettermen baılanysy máselesi de qolǵa alynǵan. Ǵalym, eńbekterinde mıfologııalyq beınelerdi barynsha tarıhtyń tereńinen izdep, geografııalyq jaǵynan da aýqymdy túrde qolǵa alyp, taldaǵanyn kórýge bolady.
Til máselesi
Serikbol Qondybaı eńbekterinde kózge túsetin bir basqa mańyzdy nárse onyń fılologııalyq, tildik turǵydan zertteýdegi qabilettiligi. S.Qondybaı ózi sóz etip otyrǵan uǵymynyń mıfologııalyq qyzmetine toqtalmastan buryn onyń etımologııasy men maǵynasyna baılanysty málimet beredi. Ol óz eńbekterinde muny jıi jıi qaıtalaıdy. Osynyń bir mysaly retinde «Kangýı máselesi» (Arǵyqazaq mıfologııasy, 4-t., 399-408 b.) degen taqyrypta aıtqan oılaryn keltirýge bolady. Osy taqyrypta S.Qondybaı bul termınniń (Kangýı) etımologııasy men maǵynasyna keńinen toqtalady. S.Qondybaı eńbekterinde mıfologııalyq uǵymdardyń lıngvıstıkalyq (ásirese etımologııalyq) jaǵynan qarastyrylýy ǵalymnyń ǵylymı ereksheligi bolyp tabylady. Bul mıfologııa zertteýlerinde ǵalymdardyń óte azynda ǵana kezdesetin erekshelik. Qandaı da bir mıfologııalyq uǵymnyń/beıneniń tildik turǵydan onyń shyǵý tegin anyqtaý jáne onyń qaı halyqqa tán ekenin kórsetý de óte mańyzdy bolyp keledi. Túrik mıfologııasyna baılanysty zertteýlerde mıfologııanyń tildi jáne tildik qundylyqtardy saqtaýdaǵy mańyzyna asa mán berilmegen. Sonymen qosa, mıfologııanyń til men sózderdin negizgi qoryn jasaýshy ekendigi de daýsyz. Pekarsıı daıyndaǵan «Iakýt Tili Sózdigindegi» 1000-nan astam sózdiń Iakýt mıfologııasymen baılanysty ekenin oılaıtyn bolsaq, mıfologııa-til qatynasy jáne tildik zertteýlerdegi mıfologııalyq mátinderdiń mańyzy aıtpasa da túsinikti jaǵdaı. Dál osy sekildi Verbıtskıı daıyndaǵan «Altaı-Alataý Dıalektteri Sózdigi» de tildik turǵydan da mańyzdy eńbek bolyp esepteledi. N.I.Ashmarın 1928 ben 1950 jyldar aralyǵynda 17 tomnan turatyn «Slovar Chývashskogo Iazyka» atty eńbek daıyndap chývash tarıhy, tili men mádenıeti úshin asa qundy mura qaldyrdy. Bul sózdiktiń chývash mıfologııasyn zertteýshiler úshin de mańyzy zor.
Túbi men shyǵý tegi bir qundylyqtardyń san túrli kıe tutylýy
Bul da túrik mıfologııasyndaǵy bir basqa másele. Mysaly Erliktiń uldarynyń biri túrik halyqtarynyń birinde kıe tutylsa, basqasynda jaǵymsyz keıipker retinde qabyldanady. Osyndaı mysaldardyń biri qazaq mıfologııasyndaǵy Qaırahan beınesi. Radlovtyń málimeti boıynsha, negizinde Teńgere Qaırahan aspannyń on jetinshi qabatynda otyratyn, biraq ýaqyt óte kele umytyla bastaǵan, jaratýshylyq ereksheligi Úlgenge ótken Táńir. Onyń jaǵymsyz beıne bola bastaýyn qazaq mıfologııasynan kóremiz; Qara Ymaı sekildi bul jerde de túrik mıfologııasyndaǵy Qaıraqannyń qazaqtar arasyndaǵy jaǵymsyz beınesin kqremiz. Qaırahan mońǵoldarda taý, sý ıesi bolyp esepteledi. Qazaqtarda bolsa barlyq jamanshylyqtyń ıesi dep sanalady. Qambar ata, Qydyr, Qyryq Shilten sekildi jaqsylyq alyp kelýshi ıelerdiń qarama qarsy beınesi. Naýryz aıynda onyń jamanshylyǵynan qutylý úshin «Qaırahan Kóshirý» degen rásim ótkiziledi. Qazaq dástúrinde bul jaman kúsh ıelerine «taýǵa kósh, tasqa kósh, aqqan sýmen kósh, turǵan jelmen kósh»... dep olardy qýýǵa tyrysady.
Salystarý máselesi
Salystyrmaly ádebıettegi sııaqty salystyrmaly mıfologııada da salystyrma jasaıtyn adamnyń salystyratyn salasy men taqyryby jaıly jan-jaqty bilýi qajet. Serikbol Qondybaı, eńbekterinde qazaq mıfologııasyna tán bir uǵymdy alyp onyń túrik mıfologııasyndaǵy ornyn anyqtaýǵa tyrysqannan keıin ony ózge halyqtardaǵy balamasymen de salystyrady. Mysaly «Arǵyqazaq Mıfologııasy» atty kitabynyń úshinshi tomynda Shashty Ázizdi (382-389 b.) túsindire kele ony Iakýt mıfologııasyndaǵy Úrin Aıy Toıonmen salystyrady jáne reti kelgende mysyr, parsy, grek mıfologııasyndaǵy balamalaryn da atap ótedi.
S.Qondybaı, kitabynda «Qytaı tilindegi lýn» (3-t., 389 b.) degen taqyryp arqyly oqyrmandaryna bir jaǵynan qytaı mıfologııasynan derek berse, basqa jaǵynan «Hýnnýlardyń mıfologııasy jóninde» (3-t., 396 b.) taqyrybynda túrik tarıhynyń erte kezeńderinen syr shertedi. Esh kúmánsiz bul salystyrmaly mıfologııa zertteýlerin jasaıtyn adamnyń boıynan tabylýy tıis negizgi erekshelik ári qundylyq jáne biz buny Serikbol Qondybaıdyń boıynan kóre alamyz. Muny baıqaý úshin S.Qondybaı eńbekterin jan-jaqty zertteýdiń qajeti joq. Kitaptarynyń mazmunyna qaraýdyń ózi ǵana S.Qondybaıdyń fılologııa, tarıh, geografııa jáne basqa da mıfologııaǵa qatysty kózqarasyn túsiný úshin jetkilikti bolady. Serikbol Qondybaıdyń «Arǵyqazaq Mıfologııasy» atty eńbeginiń tórtinshi tomynda «Qaraqus-Búrkit» taqyryby aıasynda jasaǵan talqylaýy men aıtqan pikirleri onyń álem halyqtarynyń mıfologııasyn jetik bilgendigin kersetýimen qosa, salystyrmaly mıfologııamen aınalysýǵa degen qyzyǵýshylyǵyn jáne soǵan degen qabiletin, beıimdiligin kórsetedi. Dál osy taqyrypta S.Qondybaı Búrkit beınesin Saha-Iakýttar, Týngýz-Manchýlar, Amerıkanyń jergilikti halqy, Sibir halyqtary, Mezopotamııa jáne Slavıan halyqtarynyń mıfologııalarymen birge talqylap, qazaq mıfologısyndaǵy uqsastyqtary men ózgeshelikteri jaıly pikir aıtady. Bul jaǵdaı negizinde Serikbol Qondybaıdyń zertteýshi ǵalym retindegi qalyptasý kezeńimen de baılanysty. 1997-2004 jyldar arasyndaǵy qysqa biraq jemisti ǵylymı zertteý kezeńin «Mańǵystaý Geografııasy» (1997) atty eńbegimen bastaıdy da, zertteý alańyn qazaq mıfologııasymen keńeıtedi. Bul kezeń bizge mynany kórsetedi, eger S.Qondybaıdyń ómir jasy jeter bolsa ol osy qalpymen jalpy túrik mıfologııasyn jáne álem halyqtarynyń mıfologııasyn da zertter edi. Ol bizderge ózi týyp ósken aımaqtan álemge ashylatyn bir tereze jasar edi.
Áıgililik máselesi
Túrik (túrki) mıfologııasynyń nemese túrik mıfologııa zertteýleriniń eń basty problemalarynyń biri áıgililik máselesi. Bul máseleni eki jaqty qarastyrý kerek. Birinshisi, túrik mıfologııalyq beınelerin ónerdiń ár salasyna engizý kerek jáne zamanaýı kózqaraspen qaıta óńdelýi qajet, ókinishke oraı bul túrik óneriniń eń basty kemshiligi. Ekinshisi, túrik mıfologııasyn keler urpaqqa úıretý máselesi. S.Qondybaı osy ekinshi máseleni baıqaǵan, baıqap qana qoımaı sony sheshýdiń joldaryn izdegen ǵalymdardyń biri. Túrik mıfologııasyn keler urpaqqa úıretý úshin «Shkolnyı Slovar Kazahskoı Mıfologıı» atty eńbek daıyndaǵan. S.Qondybaı osy kitabynda jetpis toǵyz ataýdyń mańynasyn ashyp kórsetken. S.Qondybaıdyń osyndaı úlgi retindegi eńbekterine uqsas kitaptardy sýretterimen birge jas ereksheligine saı etip jarııalaý túrik mıfologııasyn zertteýshilerdiń mindeti bolýy kerek. Tek osylaı ǵana mádenıetimizdi keler urpaqqa ulastyryp, dástúrdiń jańǵyrýy arqyly keler urpaq úshin mıfologııany qoldanýdyń joly ashylady. Osylaısha kishkentaıynan túrik mıfologııasymen tanysqan jastar arasynan mıfologııany ónermen, tipti ǵylymmen ushtastyratyn jańa urpaq ósip jetiledi. Tarıh kitaptarynda óte erte kezeńniń estelikteri retinde saqtalyp qalǵan kóne túrik mıfteriniń tarıhymyz boıynsha óner salasynda óziniń ornyn taba almaýy jáne ólgen babalardyń kereksiz jádigeri retinde qalyp qoıýy túrik jyrlary men mıfteriniń baqytsyzdyǵy bolyp tabylady. Mysaly, tek qana Altaı halqynyń 341 shamasynda mıfteri men ańyzdary, júzden asa jyrlary, ózbekterdiń 400-den astam jyr-dastany, chývashtardyń 349 mıfi jáne qazaqtardyń «Babalar Sózi» sekildi kólemdi jınaǵy baryn eskersek, osyndaı úlken qazynanyń óner salasynda, tipti bilim berý salasynda da kórsetilmeýi, qoldanylmaýy oılandyrarlyq, sondaı-aq kóńilge qaıaý túsirerlik jaǵdaı.
Mátinderdi jetik bilý máselesi
Túrik mıfologııa zertteýleriniń eń mańyzdy máseleleriniń biri qoldanatyn mátinderdi jınaqtaý jáne olardy paıdalaný, qajetine jaratý máselesi. Altaı halqynyń jyrlary «Altaı Baatyrlar» degen atpen 13 tom bolyp Altaı tilinde jarııalanǵan. Osyǵan uqsas jaǵdaı ózge túrik halyqtarynyń mıfteri, jyrlary, ertegileri sekildi ádebı túrlerinde de kezdesedi. Osylaısha jıyrmadan astam túrik halyqtarynyń júzdegen tomnan turatyn halyq ádebıeti mátinderi zertteýshiniń aldynda tur. Zertteýshiniń búkil túrik halyqtarynyń tili men dıalektisin bilýiniń múmkin emestigin nemese osy materıaldardyń bárin jınaqtaýdyń qıyndyǵyn oılaıtyn bolsaq jasalatyn zertteý jumysynyń kemshiligi eń basynan-aq belgili bolýda jáne bul úlken bir problema bolyp tur. Zertteýshiler ózderiniń teorııasyna negiz bolarlyq mátinderdi kóptep paıdalanýy qajet. S.Qondybaı eńbekterinde onyń túrik mıfologııasynyń mátinderin jetkilikti dárejede qoldanǵanyn kóremiz. S.Qondybaıdyń ózi baıandap otyrǵan mıfoloııalyq máseleni nemese uǵymdy mátinder arqyly túsindirýi, mysaldar keltirýi onyń zertteý ádisiniń durystyǵyn jáne óziniń de qajetti mátinderdi jaqsy bilgendigin kórsetedi.
Qorytyndy
Qoryta kelgende, Serikbol Qondybaıdyń eńbekteri bir jaǵynan Túrik mıfologııalyq zertteýlerine baǵyt berip jol kórsetse, ekinshi jaǵynan Túrik mıfologııasyn zertteımin deýshi ǵalymnyń da qandaı erekshelikterge ıe bolýy kerektigin kórsetedi. Sonymen qatar eńbekteri de Túrik mıfologııasyn zertteýshiler men «jasalýy qajet» «Túrik Halyqtarynyń Mıfologııalyq Sózdigi» úshin de paıdaly bolady dep oılaımyn. S.Qondybaı taldaý, túrlerge bólý, jikteý qabileti joǵary ǵalym. Onyń boıyndaǵy osy qasıet ǵalymnyń óz salasynyń mamany ekenin jáne zerttep otyrǵan taqyrybyn jaqsy bilgendigin kórsetedi. Serikbol Qondybaıdyń qysqa ǵana ǵumyrynda ýaqytpen jarysqandaı jyldam qadam basqan eńbekteriniń taǵy bir ózgesheligi qolǵa alǵan taqyrybyn kestelermen, syzbalarmen kórsetip túsindirýi. Osy sátti paıdalana otyryp qurmetti Serikbol Qondybaıdyń jany jánnatta bolýyn tilep, otbasyna jáne ǵylym ordasyna kóńil aıtqym keledi. Qazir ózi aramyzda bolmasa da onyń rýhy aramyzda, Serikbol Qondybaı myna bizder arqyly áli de Túrkologııaǵa jáne Túrik mıfologııasyna qyzmet etip keledi dep esepteımin.
Ibrahım Dılek (İbrahim DİLEK)
Gazı Ýnıversıtetiniń professory (Túrkııa)


text:
Turkmen Paspordy bilen Vizasyz gidip bolyan dowletler
Ýazan: Ihlas Nobatovich
Türkmenistanyn zagran pasporty bilen şu döwletlere viza aformlyat etman (vizasyz) gidip bolyar: -Georgia -Indonesia -Malaysia -Philippines -Barbados -Ecuador -Haiti -Gambia -Namibia -Samoa -Antigua an...
Tegler: vizasyz, visasyz seyahat, dowleter, turkmen pasport, pasport, viza
kimin habary bar?
Ýazan: Kerim Berdijanow
salam ildeşler... yewropa yurtlaryna yada amerika yaly yurtlara stipendiyaly okuwa wagtlayyn (1yyl ya 6ay) goyberyan programmalar bar... sholar yaly programmalaryn birine nadip ilteshmelidigini bilyan...
Daşary Ýurt Diplomalarynyň Ykrary
Öz hasabyna daşary ýurtlarda okap gelen türkmenistanlylar özleriniň bilimleri baradaky resminamalaryny ykrar etdirmeli bolýarlar. Türkmenistanda daşary ýurt ýokary okuw jaýlarynyň beren diplomlaryny y...
Tegler: turkmen diploma, diplom ykrary, diplom tassyklat, turkmenistan diplomy, turkmenistan diplom, dasary yurt diplomy
DÖWLET OKUWLARYNYŇ ÝYLLYK NYRHNAMASY
TÜRKMENISTANDA AÇYLAN TÖLEGLI DÖWLET OKUWLARYNYŇ ÝYLLYK NYRHNAMASY Magtymguly adyndaky Türkmen Döwlet Uniwersiteti - 4700 manat(1650 Dollar) [AŞGABAT ŞÄHERI] Türkmenistanyň Döwlet Lukmançylyk Uniwer...
Tegler: turkmenistan universitet, turkmenistan university, türkmen universiteleri, türkmenistanda eğitim, turkmenistanda egitim, turkmenistanda okuw, turkmen yokary okuw jaylary, turkmen uniwersitetleri, turkmen institutlary
Firmalar üçin Kanun
Ýaňy ýakynda çykarylan täze bir kanuna görä Türkmenistandaky ýörgün firma, magazin we dükanlara adam ady goýmak gadagan edildi. Bu düzgüne boýunça täze açyljak firmalaryň ady adam ady bolup bilmeýär. Ş...


text:
Foto: almaty.tv
Túrkııanyń TAV kompanııasy Almatynyń halyqaralyq áýejaıyn satyp alý jumysyn aıaqtady. Bul týraly kompanııanyń baspasóz qyzmeti habarlady.
"Mámile boıynsha esep aıyrysý aıaqtalǵannan keıin TAV áýejaı men otyn jetkizý jáne tamaqtaný qyzmetterin usynatyn kásiporyndardyń 85 paıyz aksııalarynyń benefısıar ıesi bolady. Aksııalardyń qalǵan 15 paıyzy Vpe Capital basqaratyn Kazakhstan Infrastructure Fund qoryna tıesili. Qordyń ınvestory – "Qazyna Kapıtal Menedjment" AQ" delingen habarlamada.
TAV kompanııasy Almaty áýejaıyn konsessııanyń ýaqytsha sharty negizinde emes, menshik ıesi quqyǵynda basqarady.
Buǵan deıin Túrkııalyq TAV Airports Holding holdıngi Almaty áýejaıy aksııasynyń júz paıyzyn 415 mıllıon dollarǵa satyp alǵany habarlanǵan.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text:
9-njy aprelde Kiýewde geçirilen hökümet maslahatyndan soň žurnalistlere beren maglumatynda Awakow ýurduň gündogaryndaky bu ýagdaýyň öňümizdäki iki günüň dowamynda çözüljekdigini mälim etdi. Ol bu problemany çözmegiň iki ususlynyň bardygyny aýdyp, onuň ýa gepleşikleri geçirmek ýa-da harby güýçleri ulanmak arkaly çözülip bilinjekdigini sözüne goşdy.
6-njy aprelde Russiýa tarapdary ýüzlerçe protestçi Donetskiň, Harkowyň we Luganksyň hökümet jaýyny basyp aldy. 8-nji aprelde Ukrainanyň ýörite güýçleri tarapyndan Harkow hökümet jaýyndaky separatistler kowlup çykarylypdy.
9-njy aprelde Ukrainanyň Döwlet howpsuzlyk gullugy Luganksdaky hökümet jaýyny takmynan 51 adamyň terk edendigini habar beripdi.


text:
Siriýanyň demirgazyk-günbataryndaky Idlib welaýatynda ýarag ammarynyň partlamagy netijesinde parahat ilatyň arasyndan azyndan 36 adam, şol sanda 12 çaga öldi.
Oppozisiýa tarapyndan dolandyrylýan Ak Kaskalar diýlip hem tanalýan, Siriýanyň Graždançylyk Goranyş toparynyň maglumatyna görä, partlama Türkiýäniň serhedine golaý Sarmada şäherinde ýüze çykypdyr.
Aýdylmagyna görä, bir binanyň ýerzeminindäki ýarag ammary “Al-Kaýda” bilen ilteşikli bir topar tarapyndan dolandyrylypdyr. Partlamada azyndan 70 adam hem ýaralanypdyr.


text:
Dawaly Kaşmir sebitinde düýbi Pakistanda ýerleşýän jeňçi topary bilen hindi howpsuzlyk güýçleriniň arasynda ýüze çykan ok atyşykda bäş adam, şol sanda iki hindi esgeri öldi.
Bu aralykda, Hindistan sebitde howpsuzlyk arassalaýyş çärelerini dowam etdirdi. Geçen hepdäniň aýagynda separatist bolmakda aýyplanyp, 160 töweregi adam tussag edildi.
Hindistanyň polisiýasy we harbylary 24-nji fewralda ýüze çykan hadysada düýbi Pakistanda ýerleşýän “Jaiş-e Mohammad” jeňçi toparynyň üç agzasynyň öldürilendigini aýtdylar.
Jeňçi topary 14-nji fewralda 40 sany hindi ýarym-harby polisiýa güýçleriniň ölümine sebäp bolan janyndan geçeniň hüjüminiň jogapkärçiligini öz üstüne alypdy.
Bu ýagdaýlar iki goňşy döwletiň onsuz hem dartgynly gatnaşyklaryny has-da ýitileşdirdi.
Hindistan 14-nji fewraldaky hüjümiň arkasynda Pakistanyň durandygyny aýdyp, ar aljakdygy bilen haýbat atdy.
Yslamabat Nýu-Deliniň aýyplamalaryny inkär edip, özüne hüjüm edilen ýagdaýynda berk gaýtawul berjekdigini duýdurdy.


text:
Ýurda soňky onýyllykda gelen iň ýykgynçylykly silden ejir çeken eýranlylar hökümetiň kömek çäreleriniň ýeterlik bolmandygyny aýdyp, gaharly protest demonstrasiýalaryny gurnaýarlar.
19-njy martdan bäri ýurduň köp bölegine guýan ýagyşlar zerarly gelen sil Eýranyň 31 welaýatynyň 26-synda ýüzlerçe oba-şäheri syryp geçdi, azyndan 62 adamyň ölümine sebäp boldy.
Müňlerçe adam ençeme günläp açyk howada, ýagyş-ýagmyr astynda az-owlak azyk we ýyly eşiksiz galdy.
Protestçiler hökümetiň suw joşmasynyň öň ýanynda duran esasybentlerden suw goýbermek barada gelen kararyna hem gahar-gazap bildirýärler. Olar bu kararyň öz jaýlaryny, ekin ýerlerini, mallaryny weýran etjekdigini aýdýarlar.
Sosial mediada çap edilen wideolarda, garaşsyz ýagdaýda tassyklanyp bilmese-de, daglyk ýer bolan Lorestan welaýatynda we nebit öndürýän Khuzestan welaýatynda şeýle protestleriň bolandygy görkezilýär.


text:
Žurnalistleri goramak baradaky komitet Orsýeti žurnalist Swetlana Prokopýewa garçy işi goýbolsun etmäge çagyrdy. Ol geçen ýyl radioda aýdan sözleri üçin jogapkärçilige çekilýär.
Prokopýewa aýlap derňelenden soň, geçen hepde “terrorizmi aklamakda” aýyplandy we ýedi ýyl türme tussaglygy bilen ýüzbe-ýüz dur diýip, düýbi Parižde ýerleşýän gurama 25-nji sentýabrda çap eden beýanatynda aýtdy.
Beýanatda demirgazyk-günbatar şäher Pskowda ýaşaýan žurnalistiň “suduň gözegçiliginde goýlandygy, pasportynyň alnandygy, bank hasaplarynyň baglanandygy, terrorçylaryň resmi sanawyna girizilendigi” aýdylýar.
Prokopýewa “diňe öz işini etdi we prokurorlaryň ony bu ýagdaýda derňeýşini görmek elhenç” diýip, Žurnalistleri goramak baradaky komitetiň gündogar Ýewropa we Merkezi Aziýa bölüminiň başlygy Ýohan Biir aýtdy.
Rus we halkara hukuk aktiwsitleri Prokopýewanyň jenaýat derňewiniň metbugat azatlygyny çäklendirmek bilen deňdigini aýtdylar.
AÝ/AR-nyň prezidenti Jeými Flaý (Jamie Fly) twitterde beýanat galdyryp, “Prokopýewa diňe öz pikirini aýdany üçin yzarlanýar” diýdi.
S.Prokopýewa Azatlyk radiosynyň Rus gullugy bilen hem hyzmatdaşlyk edýärdi.


text:
Polşanyň Belarusa gönükdirilen “Belsat” emeli hemra teleýaýlymynyň iki žurnalisti noýabr aýynda Minskde geçirilen bir ýöriş barada göni efirde habar bereni üçin iki ýyl möhlet bilen türme tussaglygyna höküm edildi.
18-nji fewralda belarus paýtagtynyň Frunze etrap kazyýetiniň kazysy Natallýa Buhuk Katsýaryna Andreýewany hem-de Darýa Çultsowany “jemgyýetçilik tertibini bozmaga gönükdirilen köpçülik çärelerini guramalaşdyrmakda” günäli tapansoň, olar boýunça höküm çykardy.
Andreýewa we Çultsowa özleriniň kazyýetde beren soňky beýanatlarynda özlerine garşy bildirilýän aýyplamalary ýene ret etdiler we bu aýyplamalary syýasy matlaply atlandyrdylar.
Andreýewa özüniň, Çultsowanyň hem-de “Belarusdaky ähli syýasy tussaglaryň” “derhal boşadylmagyny” talap etdi.
Iki žurnalist Minskde Raman Bandarenkanyň hormatyna geçirilen ýöriş barada göni efirde habar berýän mahaly, 15-nji noýabrda tussag edildi.
Banderanka awtoritar dolandyryjy Alýaksandr Lukaşenkanyň wezipeden çekilmegi talap edilip geçirilen hepdelik ýörişleriň birinde ýüzi nikaply hüjümçiler tarapyndan urlup-ýenjilende alan şikeslerinden aradan çykdy. Adam hukuklaryny goraýjy aktiwistler ýüzi nikaply adamlaryň häkimiýetler bilen baglanyşyklydygyny aýdýarlar.


text:
Täşli Gurbanow
(1934 – 1984)
Täşli Gurbanow 1934-nji ýylyň 1-nji oktýabrynda Aşgabat şäherinde eneden dogulýar. Häzirki Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetini tamamlaýar. Ýazyjy Türkmenistanyň Ýaşlar guramasynyň Merkezi Komitetinde, «Edebiýat we sungat» gazetiniň, «Türkmenistan kommunisti» žurnalynyň baş redaktory wezipelerinde işleýär. Türkmenistan Ýazyjylar birleşiginiň başlyklygyna, Türkmenistan SSR Ýokary Sowetiniň deputatlygyna saýlanýar. T. Gurbanow zehinli ýazyjy, başarjaň ýolbaşçy hökmünde türkmen edebiýatynyň ösmegine uly goşant goşýar. Ýazyjynyň proza eserleri şahyranalygy, akgynlylygy bilen tapawut-lanýar. T. Gurbanow B. Kerbabaýewiň, N. Saryhanowyň, A. Durdyýewiň hekaýa, nowella döretmek däplerini dowam etdirýär. T.Gurbanowyň «Ýaz damjalary» (1962) atly ilkinji hekaýalar ýygyndysy edebiýatymyza özboluşly bir zehiniň gelip goşulandygynyň buşlukçysy boldy. Ýazyjynyň «Tylla ýüzük» (1964) atly ikinji hekaýalar ýygyndysy hem okyjylaryň göwnünden turdy. Bu ýygyndyda onuň kyssada kämilleşendigi mese-mälim duýulýar. Ýazyjy kitapda ýerleşdirilen «Tylla ýüzük» hekaýasynda adamyň gylyk-häsiýetlerini iňňän täsirli açyp görkezýär. Salawatyň keşbi has özüne çekiji. Onuň keşbinde ajy gülkini-de, mylaýym ýumory-da görmek bolýar. Ýazyjynyň «Iň soňky damja» hekaýasynda myhmanhanada işleýän Bibi eje öz işinde uly jogapkärçilik duýýar. Ol ýürek kesellidigine garamazdan janyny howp astynda goýup, iň sonky dermanyny ölüm bilen ýaka tutuşýan myhmana berip, ony halas edýär. Gülsoltan ejäniň adamkärçiligi, ene ýüregi okyjyda güýçli täsir galdyrýar. Ýazyjynyň «Täçmahal», «Nilam» ýaly hekaýalarynda dostlukly hindi halkynyň durmuşyndan söz açylýar. Bu hekaýalarda sada hindi ýigidi Mahtabyň, aýdymçy gyz Nilamyň tolgundyryjy keşpleri döredilipdir. Ýazyjynyň «Galoşly adam» hekaýasy uruş döwründe tylda bolan wakalar hakda. T. Gurbanow ençe powestleriň awtorydyr.
Ýazyjy «Söýgi güli» powestiniň gahrymanynyň ugurtapyjylygyny, täsirli suratlandyrmagy başarýar. T. Gurbanow powestlerinde ýaşlary öz bagty ugrunda göreşmäge çagyrýar. Ýazyjynyň «Armanym» powestinde hem ýaşlaryň söýgüsi gozgalýar. Ýazyjynyň «Torgaý» powestinde-de ýaş adamyň kemala gelşi hakda söz açylýar. Powestiň baş gahrymany oba oglany Aýly Permanow. Ol uniwersitetiň giriş synaglaryndan geçip bil-meýär. Emma arly-namysly oba oglany bu ýagdaý sebäpli ruhdan düşmeýär. Ol şäher gurluşykçylarynyň arasyna düşýär. Ençeme kynçylyklary, päsgelçilikleri ýeňip geçip, öz bagtyny tapýar. Ýazyjynyň çagalara bagyşlap döreden «Uzak ýyllar», «Dagda dikilen baýdak» powestleri çeper eserleriň bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp boldy. Ýazyjynyň «Uzak ýyllar» powestinde urşuň gazaply ýyllarynda tylda çagalaryň alyp baran işleri, isleg-arzuwlary, olary ýowuz döwrüň taplaýşy täsirli suratlandyrylýar.
T. Gurbanow meşhur sazanda Mylly Täçmyradowa bagyşlanan «Mukamlar başy» poemasyny döredýär. Onuň goşgularynyň ençemesine kompozitorlar tarapyndan saz döredilip, olar köpçüligiň söýüp diňleýän aýdymlaryna öwrüldi.
T.Gurbanow dramaturg hökmünde-de özüni tanatdy. Onuň «Ýürek ody», «Söýgi mertebesi», «Gara saçlar» atly pýesalary tomaşaçylar tarapyndan gyzgyn garşylandy. Ýazyjynyň eserleri Moskwada rus dilinde ençeme gezek neşir edildi. Täşli Gurbanow rus ýazyjylary A. M. Gorkiniň, A. Tolstoýyň, A. Gaýdaryň we beýleki ýazyjylaryň birnäçesiniň eserlerini türkmen diline terjime etdi.


text:
Täze kitabyň tanyşdyrylyş dabarasy
Türkmenistanyň B.Amanow adyndaky Döwlet çagalar kitaphanasy ýaňy ýakynda Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ady bilen täze eseriniň elimize gelip gowuşmagy mynasybetli tanyşdyrylyş dabarasyny geçirdi. Dabaranyň dowamynda kitaphananyň hünärmenleri bu kitabyň many-mazmuny, bölümleriniň aýratynlygy barada bilesigeliji okyjylara giňişleýin gürrüň berdiler. Şeýle-de çagalara kitabyň käbir bölümlerini okap berdiler.
Tanyşdyrylyş dabarasynda çykyş edenler mähriban Arkadagymyzyň bu ajaýyp kitabynyň çuňňur many-mazmunyny açyp görkezýän çykyşlar etdiler. Täze kitabyň sahypalarynda Diýarymyzyň iň täze taryhynyň möhüm wakalarynyň beýan edilýändigini hem-de onuň Bitaraplyk derejesinde ösüşiniň tapgyrlaryna düýpli seljerme berilýändigini nygtadylar.
Milli Liderimiziň täze eserinde Watanymyzyň Bitaraplyk hukuk derejesiniň ýurdumyzyň durmuş ugurly ykdysady syýasatyny durmuşa geçirmekdäki ähmiýeti beýan edilýär.
Halkymyza ajaýyp kitaby sowgat eden mähriban Arkadagymyza tüýs ýürekden sagbolsun aýdýarys. Gahryman Arkadagymyzyň ajaýyp kitaplarynyň köp bolmagyny arzuw edýäris.


text:
Qaı óńirler Ózbekstan azamattaryn jumysqa kóbirek tartady
NUR-SULTAN. QazAqparat – Byltyr elge shaqyrylǵan sheteldik jumysshylardyń kóbi Qytaı, Túrkııa jáne Úndistan elderinen kelgen, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynyń» strategııa jáne jobalyq basqarý departamentiniń dırektory Aleksandra Molchanovskaıa málim etti.
«Ózbekstannan keletin mamandar negizinen qurylys jáne aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jumystarǵa tartylady. Sondyqtan olardy maýsymdyq mıgranttar deýge de bolady. Óńirler arasynda ózbekstandyq jumysshylardy Shyǵys Qazaqstan, Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystary kóbirek shaqyrady. Statıstıkaǵa súıensek, jeke tulǵalar 2020 jyly 310 myń shetel azamatyn jumysshy retinde elge alǵyzǵan», - deıdi sarapshy.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, mundaı tendentsııa áli de jalǵasady.
«Eldegi qurylys kompanııalary da, aýyl sharýashylyǵyndaǵy kásiporyndar da biliktiligi tómen sheteldikterdi aldyrady. Olar tóleıtin aılyqqa qazaqstandyq jumysshylar jaldanǵysy kelmeıdi. Óıtkeni jumys aýyr, aılyq tómen bolyp otyr. Bul tendentsııa áli de jalǵasatyn túri bar», - dedi ortalyqtyń departament dırektory.
Resmı statıstıka boıynsha, 2020 jyly Qazaqstanǵa 14 myń sheteldik jumysshy kvotamen tartyldy.
«Bul - 2019 jylǵy kórsetkishten 1,9 myń adamǵa az. Byltyr el aýmaǵynda 104 eldiń azamaty eńbek etken. Ásirese Qytaı, Túrıkııa jáne Úndistannan kóp kelgen. Sheteldik jumysshylardy tartý kórsetkishi boıynsha Atyraý oblysy alda tur. Shetelden tartylǵan jumysshylardyń 40 paıyzy osy oblysta eńbek etken. Sheteldik eńbek mıgranttarynyń 45 paıyzy qurylysta jumys istedi. Olardyń 69 paıyzy - joǵary bilikti, 26 paıyzy - ortasha bilikti bolǵan. Ásirese ınjenerlerge suranys joǵary», - dedi Aleksandra Molchanovskaıa.


text:
BIRLEŞEN MILLETLER GURAMASYNYŇ BAŞ ASSAMBLEÝASYNYŇ IKI KARARNAMANY KABUL ETMEGI TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ ALYP BARÝAN DAŞARY SYÝASATYNYŇ NOBATDAKY ÝEŇŞIDIR
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda ýene iki Kararnamany kabul etmegi ýurdumyzyň halkara giňişlikde ynsanperwerlik ýörelgelerini berkitmek başlangyçlarynyň, onuň döredijilik we parahatçylyk söýüji mümkinçilikleriniň giňden ykrar edilýändigini alamatlandyrdy.
Milletler Bileleşigi 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni diýip yglan etmek hakyndaky Kararnamasy bilen Türkmenistanyň sporty we bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürmek, jemgyýetde ekologiýa medeniýetini kemala getirmek, bu ugur boýunça döwletleriň we halklaryň arasynda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça alyp barýan ägirt uly işlerini oňlady we goldady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dürli ýaşdaky watandaşlarymyzyň müňlerçesini jemleýän welosipedli ýörişleri yzygiderli guramak ýaly asylly ýörelgeleriň düýbüni tutdy. Awtoulagsyz günüň yglan edilmegi jemgyýetimizde ekologiýa jogapkärçiligine çagyryş bolup durýar. Köpçülikleýin ýowarlar ýurdumyzyň her bir raýatyna mähriban topragymyzyň gülläp ösýän ülkä öwrülmegine mynasyp goşant goşmagyna mümkinçilik berýär.
Döwlet Baştutanymyzyň sporta, ilkinji nobatda bolsa, ynsan saglygyny berkitmegiň möhüm serişdesine bolan aýratyn gatnaşygy Türkmenistanyň ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrmagy, sagdyn we ruhy taýdan kuwwatly nesilleriň terbiýelenmegini esasy ugur edinýän durmuş syýasatynda möhüm orny eýeleýär.
“Bütindünýä welosiped gününiň” yzysüre beýleki bir Kararnama — “Birleşen Milletler Guramasynyň we Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky” Kararnama kabul edildi. Ol ekologiýa ulgamynda hyzmatdaşlygyň, hususan-da, Aral meselesini çözmek boýunça bilelikdäki işiň doly derejeli halkara guralyny döretmäge degişlidir.
Türkmenistan 2017 — 2019-njy ýyllarda Araly halas etmegiň Halkara gaznasyna (AHHG) başlyklyk etmeginiň çäklerinde Aral deňzi sebitinde ekologiýa we durmuş-ykdysady ýagdaýy gowulandyrmak maksady bilen sebitiň ýurtlarynyň hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek boýunça birnäçe teklipleri durmuşa geçirýär.
Türkmenistan AHHG-de başlyklyk edýän döwründe AHHG-niň halkara abraýyny ýokarlandyrmak, tebigy betbagtçylyklara garşy göreşmekde onuň ähmiýetini artdyrmak, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak üçin ähli tagallalary edýär.
BMG-niň täze Kararnamalarynyň kabul edilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ählumumy diplomatiýasynyň nobatdaky uly üstünligidir we milli Liderimiziň halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmekdäki, tutuş dünýäniň halklarynyň abadançylygyň bähbidine hyzmatdaşlygy netijeli hem-de döredijilikli ösdürmekdäki hyzmatlarynyň ýene-de bir ykrarnamasydyr.


text:
Májiliste óńirlerde sapasyz salynǵan mektepter máselesi kóterildi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Baýyrjan Sartbaev jańa mektepterdiń qurylysyn baqylaý quzyrettiligin Bilim jáne ǵylym mınıstrligine berýdi surady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Nur Otan partııasy fraktsııasynyń depýtattary jazǵy halyqpen kezdesý aıasynda bilim berý obektileriniń qurylysymen tanysyp, búgingi tańda memlekettik qarajat esebinen mektep qurylysynyń sapasyna, onyń ishinde jańa bilim mazmunyna sáıkestigine, oqýshylardyń fýnktsıonaldy saýattylyǵyn damytýyna, pándik kabınettermen jabdyqtalmaýy, qosymsha bilim berý jumysyn uıymdastyrýǵa múmkindikterdiń qurylys kezinde qarastyrylmaýyna qatysty alańdaýshylyǵyn bildiredi. 2021 jyldyń 7 qyrkúıeginde Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń Mádenı-áleýmettik damý komıtetine Bıýdjetti talqylaý aıasynda 800 mekteptiń qurylysynyń barysy týraly baıandaǵan QR Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri B. Asylovanyń: «Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde atalǵan mektepterdiń qurylysynyń barysyn kórý jáne baqylaý, kún saıyn monıtornıg júrgizý quzyrettiligi joq. Bul týraly birneshe márte aıtyp kelemin. Bizde mektepterdiń daıyndyq deńgeıin qaraıtyn tipti qurylysshy mamandar da joq», – degen jaýabynan keıin alańdaýshylyq odan ári tereńdeı tústi», - dedi B. Sartbaev Premer-Mınıstrdiń orynbasary
Eraly Toǵjanovtyń atyna joldaǵan saýalynda.
Osy oraıda ol jańa memlekettik jalpy bilim beretin mektepterdiń tıisti qural-jabdyqtarsyz, atap aıtqanda, hımııa, fızıka, bıologııa, geografııa jáne úıirme kabınetterinsiz paıdalanýǵa berilýi qanshalyqty qısyndy ekenin surady. Osy sebepti oqý qyzmetine lıtsenzııany ýaqytynda ala almaıtyn mysaldar bar. Sonymen qatar, jalpy bilim beretin mektepter jan basyna shaqqandaǵy qosymsha bıýdjettik qarajatty paıdalaný arqyly obektiniń bastapqy eksplýatatsııasy kezeńinde jabdyq satyp alýǵa májbúr. Alaıda, bul másele memlekettik-jekemenshik áriptestik jaǵdaıyndaǵy mektepter qurylysynda jáne jeke ınvestıtsııalardyń mektep qurylysynda oń sheshilgen.
«Memlekettik mektepterde qarapaıym halyqtyń balalary oqıtyn eskersek, bul bilim berý mekemelerinde bastapqy qurylysy kezinde pándik kabınetterdi josparlaýǵa, sol arqyly oqý protsesin sapaly uıymdastyrýǵa, balanyń tulǵasyn jan-jaqty damytýǵa ne kedergi?
Osyǵan baılanysty «Nur Otan» partııasynyń músheleri ýákiletti organǵa usynys jasady:
- Birinshiden, oqýshylardyń oryn tapshylyǵy deńgeıiniń naqty qajettilikterine sáıkes mektepterdi jobalaý, qurylysyn boljaý jáne jańartýdy saraptamalyq sapaly deńgeıde josparlaý qajet.
- Ekinshiden, aýyldyq jerlerdegi modýldik mektepterdiń tıptik jobalaryn daıyndaý boıynsha túsinikteme berýdi kerek.
- Úshinshiden, memlekettik qarajat esebinen mektepterdiń qurylysy kezinde qolaıly bilim berý ortasyn qurýdy eskerý qajet. Mektep basshylary ǵımarat salý kezinde 2 sport zaldy qarastyrýdy suraıdy. Ol úshin, normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý, bilim berý uıymdaryn pándik kabınetter jáne qosymsha bilim alýǵa arnalǵan qural-jabdyqtar ári jıhazdarmen tolyq jabdyqtalýdy qamtamasyz etýdi qarastyrý qajet.
- Tórtinshiden, oqýshylardyń oryn tapshylyǵyn sheshýge baǵyttalǵan zamanaýı bilim berý ortasyn qurý jáne sapaly bilim alýyna teń qoljetimdiligin qamtamasyz etý máselesi Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń qaraýynda ekendigin eskerip, jańa mektepterdiń qurylysyn baqylaý quzyrettiligin de osy ortalyq memlekettik organǵa berý suraldy.


text:
Üstümizdäki ýylda türkmen saz sungatynyň görnükli wekili Pürli Saryýewiň dünýä inenine 115 ýyl dolýar.
Ol ussat sazanda hem uly halypa saýylýar. Sebäbi geçen asyrdaky türkmen saz sungatynyň ýeten derejesinde Pürli Saryýewiñ aýratyn hyzmaty bar. Ol sungaty Pürli agasyz göz öňüne getirmek kyn.
Halypanyň mirasdüşeri
Pürli Sary 1900-njy ýylda Bäherdeniň Bamy obasynda, tanymal halypa Sary bagşynyň maşgalasynda dünýä inipdir. Oglunyň özüne murasdüşer bolmagy üçin, Sary bagşy oňa kakasynyň adyny dakypdyr.
Ol çagalykdan kakasynyň aýdym aýdyşyny, saz çalyş tärlerini öwrenip başlapdyr. Sary bagşy öz ogullarynyň gyjakçy bolmagyny isläpdir. Onuň ogullary Pürli, Nury hem Oraz, hatda ýegeni Annageldi Jülge-de gyjaga ýykgyn edipdirler. Sebäbi Sary bagşy döwründe Ahalda ussat gyjakçy az ekeni.
Şol wagtyň özünde Pürli dutar çalmaga-da uly höwes bildiripdir.
Pürli ýaşlygyndan, kakasynyň ýanynda gyjak çalyp, oňa sazanda bolupdyr.
Ýetginjeklik döwründe Kel bagşy, Täçmämmet Suhanguly ýaly belli sazandalaryň şägirdi bolupdyr.
1928-nji ýyldan, ýagny türkmen radiosy öz işine başlaýan döwründen, ol ýerde döredilen halk saz gurallary ansamblynda gyjakçy bolup işe başlapdyr.
Hyzmat
Sungaty öwrenjiler Pürli aganyň sungat älemindäki hyzmatyny uly üç topara bölýärler.
Owaly bilen ol ussat sazanda bolupdyr. Ol saz äleminde kemala gelip, saz sungatynyň içinde ösüp ýetişensoň, saz sungatynyň janly ensiklopediýasyna öwrülipdir.
Ol gyjaga ezberligi ýaly, dutaryň hem uly ussady bolup ýetişipdir. Soňlugy bilen dutar çalmaga has köp ýykgyn edipdir.
„Pürli gaýratyna bäs gelip bilmän dutara geçdi“ diýip, sazandany golaýdan tanaýanlar gürrüň edýän ekeni.
Pürli aganyň ikinji bir beýik hyzmaty guramaçylyk hem halypalyk ukybydyr. Ol köp ýyllap Türkmen halk saz gurallary ansamblynyň ýolbaşçysy boldy. Ukyply ýaşlaryň ösüp ýetişmegine köp ýardam edipdir.
– Ol sazyň her bir öwrümini, iň çylşyrymly bölegini gaty takyklyk bilen öwretmegi başarýardy. Ol bize sazyň kyn bölegini: „Ine, şeýle etmeli“ diýip, hem gyjakda çalyp görkezerdi, hem dutarda. Onuň saz ugrundan hiç asgyn tarapy ýokdy – diýip, belli sazanda Ata Awly birnäçe gezek ýatlady.
Pürli Sarynyñ üçünji bir uly hyzmaty – ol mukamçy kompozitordy. „Bagyşlanýar“ sazyndan başlap, onuň her bir döreden eseri örän özboluşlylygy bilen tapawutlanýardy.
Ol „Lälezar bolar“, „Türkmenistanym“, „Joşgun“, „Säherde“ ýaly ençeme gowy sazlary döretdi.
Şeýlelikde, Pürli Sary saz äleminde uly halypa öwrüldi. Ol halk aýdym-sazlaryna ata-babasyndan galan miras hökmünde çemeleşdi. Ol sazlary hem aýdymlary gorapdyr. Olaryň ýoýulmagyna, asyl durkundan üýtgedilmegine berk garşy durupdyr. Şonuň bilen birlikde, milli saz sungatyň ösmegine hem kämilleşmegine ýol açypdyr.
Janköýerler
Saz äleminden gürrüň gidende, üç uly halypany deň hatarda goýýarlar. Olar Mylly Täçmyrat, Jepbar Hansähet hem Pürli Sary. Bularyň hersiniň gaýtalanmajak, beýleki birine meňzedip bolmajak öz ýoly, öz aýratynlyklary bar. Saz söýüjiler dutaryň ilkinji kakuwyny eşidenlerinden, ol sazy şol ussatlaryň haýsy biriniň çalýandygyny ýalňyşman aýdyp bilýärler.
Şonuň bilen birlikde, bu ussatlaryň hersiniň öz diňleýjileri hem bar. Şol diňleýjiler, ýagny sazandanyň janköýerleri öz halaýan ussadyny belentde goýýar.
Pürli aga gyjakda ussatmy ýa dutarda; ony aýtmak kyn. Belki-de, ol hem dutarda, hem gyjakda ussatdyr.
Muny maňa kursdaşym Kakajan Baýlyýew gürrüň berdi. Onuň kakasy Baýly aga Tejen etrabynyň öňki „Pobeda“ kolhozynyň başlygy ekeni. Ol pagta planyny dolanynda, Türkmen radiosyndan jaň edip, şatlykly günde nähili aýdym-saz eştmek isleýänini sorapdyrlar.
Ol ýüzugra Pürli Sarynyň “Nergyzyny” eşitmek isleýändigini aýdypdyr.
– „Nergyz“ bolmasa, başga näme isleýäňiz? – diýip, ätiýaçdan sorapdyrlar.
Baýly aga ýüzugra:
– Onda Pürli halypa „Nejoldyny“ çalaýsyn – diýipdir.
Hudaýberdi Hally, ýazyjy.
Bu ýerde aýdylanlar awtoryň şahsy pikiri.


text:
Bеinеý аýdаny áкіmіnіń оrynbаsаry lаýаzymynа Ázіrhаnоv Bекzаt Bаsshyuly tаǵаiyndаldy, - dеp hаbаrlаidy mangystaumedia.kz sаity Bеinеý аýdаny áкіmdіgіnе sіltеmе jаsаp. Bекzаt Ázіrhаnоv 1981 jyly 12 tаmyzdа Bеinеý аýdаny, Bеinеý аýylyndа dúniеgе кеlgеn. Bіlіmі - jоǵаry, 2003 jyly – Sh.Еsеnоv аtyndаǵy Аqtаý mеmlекеttік ýnivеrsitеtіn «Таý-кеn injеnеrі» mаmаndyǵy, 2005 jyly М.Тynyshpаеv аtyndаǵy Qаzаq кólік jánе коmmýniкаtsiialаr акаdеmiiasyn «Qаrjy jánе nеsiе» mаmаndyǵy bоiynshа bіtіrgеn. Еńbек jоlyn 2003 jyly Bеinеý аýdаndyq qаrjy bólіmіnіń bаs mаmаny rеtіndе bаstаǵаn. 2005-2006 jyldаry аýdаndyq eкоnоmiка jánе qаrjy bólіmіndе qаrjy bólіmshеsіnіń bаstyǵy; 2006-2009 jyldаry аýdаndyq qаrjy bólіmі bаstyǵynyń оrynbаsаry; 2009-2017 jyldаry аýdаndyq eкоnоmiка jánе qаrjy bólіmі bаstyǵynyń оrynbаsаry; 2017 jyldаn qаzіrgі ýаqytqа dеiіn аýdаndyq eкоnоmiка jánе qаrjy bólіmіnіń bаsshysy qyzmеtіn аtqаryp кеlgеn. Bекzаt Bаsshyuly аýdаn áкіmіnіń оrynbаsаry rеtіndе аýdаndаǵy bıýdjеt, qаrjy, eкоnоmiка, аýyldyq аimаqtаrdy dаmytý, sаlyq, stаtistiка, turǵyndаrdy sý, gаz, elекtr enеrgiiasymеn qаmtý, коmmýnаldyq qyzmеt, turǵyn-úi, sáýlеt, qаlа qurylysy, qurylys, аýylіshіlік jоldаr, кólік, bаilаnys, аýylаrаlyq аvtоjоldаr sаlаlаrynа bаsshylyq jаsаidy.
Аldyńǵy jаńаlyq
Pікіr qаldyrý úshіn júiеgе кіrіńіz.
Júiеgе кіrý


text:
Açyk Gapylar güni: Aşgabat gurluşyk orta hünär okuw mekdebi
Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrliginiň Aşgabat gurluşyk orta hünär okuw mekdebi 2021 — 2022-nji okuw ýylynda okuwa girmäge isleg bildirýän orta mekdepleriň we başlangyç hünärment mekdepleriň uçurymlaryny, harby bölümleriň esgerlerini, edara-kärhanalarda işleýän ýaşlary şu ýylyň 15-nji maýynda geçiriljek «AÇYK GAPYLAR» gününe çagyrýar.
Bu çärä gatnaşan ýaşlara mekdepde okuwlaryň guralyşy, okuwa girmek üçin talap edilýän resminamalar, taýýarlanylýan hünärler, alnyp barylýan okuw-terbiýeçilik, medeniköpçülikleýin işler hem-de talyplaryň ýaşaýyş-durmuş şertleri barada giňişleýin maglumatlar berler.
“Açyk gapylar” güni görkezilen salgyda sagat 14:00-da başlanýar.
Salgysy: Aşgabat şäheriniň Türkmenistanyň Gahrymany Gurbansoltan eje şaýolunyň 10-njy jaýy. Telefonlar: 28-14-56; 28-20-04; 28-07-74
Çeşme: https://www.atavatan-turkmenistan.com/acyk-gapylar-asgabat-gurlusyk-orta-hunar-okuw-mekdebi/


text:
Aşa köp gidip, güýçden gaçyrmadyk bolsa, togtatjak bolmak hökman däl. Eger gan akmasy köpeliberse alma we turşuja içgisini alsyn, gar (buz) suwuny kamfar bilen garyp…View More BURNUŇ GANAMAGY
Tag: pygamber
Orazanyň sünnetleri
Selälik. Daň bilen agzyňy beklemek üçin selälik edinmek sünnetdir. Selälik iýmek adama güýç-kuwwat berýär. Pygamberimiz Muhammet aleýhissalam bu mesele bilen baglanşykly hadysynda: “Selälige turuň. Sebäbi…View More Orazanyň sünnetleri
Pitre sadakasy
Pitre sadakasy bergisinden we beýleki zerur bolan hajatlaryndan başga, pesinden nisap (musulmançylykda baýlygyň ölçegi) mukdary, mal-mülki ýa-da nagt puly bolan gurply adamyň eklenjindäki maşgala agzalarynyň…View More Pitre sadakasy
Gadyr gijesi
Oraza aýynyň içinde sogaply gije hasaplanylýan gije Gadyr gijesi hasaplanylýar. Aýatlarda Gurhany Kerim Gadyr gijesinde inderilendigi, onuň müň aýdan haýyrlydygy, Jebraýyl perişdäniň we beýleki perişdeleriň…View More Gadyr gijesi
Tarawa namazy
Tarawa sözüniň dynç almak, rahatlamak, aram tapmak ýaly manylary bar. Tarawa namazynda her iki rekagatdan salam berlip, dört rekagatdan soň “subhane zil mülki” dogasy okalyp,…View More Tarawa namazy
Oraza aýynyň ähmiýeti
Pygamberimiziň hadyslarynyň birnäçesinde orazanyň adamzady ruhy taýdan terbiýelemegiň iň täsirli ýoly bolan sabyr etmek endigine öwrenişjekdigi barada mälim edilýär. Şonuň üçin hem şol hadyslarynyň birinde:…View More Oraza aýynyň ähmiýeti


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklaryň çäginde, Aşgabatda täze duralgalary gurmak we köçeleri abadanlaşdyrmak işleriniň depginini ýokarlandyrmagy tabşyrdy.
Türkmen döwlet habarlar gullugynyň maglumatyna görä, 14-nji awgustda türkmen lideri bu barada ýurduň durmuş-ykdysady taýdan ösüşiň kadalaşdyrylyşyna we V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk meselelerine bagyşlanan hökümet maslahatynda belläp geçdi.
“Hormatly Prezidentimiz paýtagtymyzyň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny garşylamaga görýän taýýarlyk işleriniň derejesine ünsi çekip, paýtagtymyzda ýol-ulag düzümini kämilleşdirmek, täze duralgalary gurmak, şäher köçelerini abadanlaşdyrmak hem-de abatlamak boýunça alnyp barylýan işleriň depginlerini ýokarlandyrmagy tabşyrdy” diýlip, TDH-nyň habarynda bellenilýär.
Berdimuhamedowyň bu ugurda degişli düzümleriň sazlaşykly işiniň üpjün edilmelidigine ünsi çekip, meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmelidigi barada anyk görkezmeler berendigi aýdylýar. Emma habarda bu görkezmeler jikme-jikleri aýdyňlaşdyrylmaýar.
Ýeri gelende bellesek, prezidentiň beren bu tabşyrygy paýtagtyň sowadyjyly awtobus duralgalaryna ýolagçylaryň goýberilmeýändigi, şeýle-de köçelerde awtobus duralgalarynyň azalandygy we käbir abat köçeleriň sökülip, gaýtadan abadanlaşdyrylýandygy we munuň ýaşaýjylara oňaýsyz täsir ýetirýändigi barada maglumatlaryň peýda bolmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
Mundan bir ýarym aý çemesi ozal paýtagtyň Saparmyrat Türkmenbaşy, Garaşsyzlyk we Bitaraplyk şaýollarynyň ugrunda ýerleşen we özüniň görnükliligi bilen tapawutlanýan awtobus duralgalarynyň ýolagçylar üçin niýetlenen sowadyjyly otaglaryna aşgabatlylaryň goýberilmeýändigi we olaryň gapylarynyň elmydama gulply saklanylýandygy habar berlipdi.
Şonda ýolagçylaryň ençemesi howanyň gyzgynlygy 40 gradusdan hem aşýan mahaly, özleriniň duralgalardaky split ulgamly otaglarda däl-de, olaryň kölegesinde ýa-da töwerekdäki baglaryň saýasynda garaşmaly bolýandyklaryny gürrüň beripdiler. Türkmenistanyň awtoulag ministrligine degişli käbir edaralaryň jogapkär resmileri Aziýa oýunlary başlanýança, bu otaglaryň gulply saklanylmalydygy barada “ýokardan berlen ýörite görkezmäniň” bardygyny aýdypdylar.
Mundanam başga, Aşgabadyň jemgyýetçilik transport serişdeleri gatnaýan köçelerinde geçirilen abatlaýyş işlerinden soň, awtobus duralgalarynyň sanynyň göz-görtele azalandygyny we olaryň tas ýarysynyň diýen ýaly gaýtadan ýerleşdirilmändigini Azatlygyň ýurt içindäki habarçylary habar berdiler.
Galyberse-de, iýun aýynyň başynda Aşgabatda uly dabara bilen açylan Nurmuhammet Andalyp köçesi gaýtadan ýapylyp, ony ýaňadandan asfalt bilen örtmek işleri hem geçirildi.
Türkmenistan 17-27-nji sentýabry aralygynda geçiriljek Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyklaryň çäginde, beýleki çäreler bilen bir hatarda, paýtagtda köçeleri, awtoduralgalary abatlamak we jaýlaryň daşyny mermere meňzeş alfagon serişdesi bilen örtmek işlerini amala aşyrýar.
Türkmen häkimiýetleri Aziýa oýunlarynyň ýurduň halkara derejesindäki abraýyny artdyrjakdygyny tekrarlaýarlar, emma dünýäde energiýa serişdeleriniň bahalarynyň aşaklamagy bilen agyr ykdysady krizisi başdan geçirýändigi aýdylýan Türkmenistanyň bu oýunlara, oňa görülýän taýýarlyklara çykarýan pul serişdeleri barada aýdyň hiç zat aýdylmaýar.
Elýeterli maglumatlara görä, Aşgabatda gurlan olimpiýa şäherçesi we oýunlara gabatlanyp açylan täze aeroport üçin, döwlet gaznasyndan 7 milliard amerikan dollaryndan gowrak maliýe serişdesi harçlandy.


text:
Şa
Küşt, küşt tagtasy we bölekleri bolan iki oýunçynyň arasynda oýnalýan tagta oýny. Bütin dünýäde ýaryşlar bar we sport hasaplanýar.
Bu oýun küşt tagtasy diýilýän 8 × 8 inedördül meýdanda 32 küşt bölegi bilen oýnalýar. Jemi 64 kwadratyň ýarysy gara, ýarysy ak. Taraplar ak we gara reňkli bölekleri alýarlar, her oýunçy bir gezekde bir hereket edende oýun ösýär. Oýunyň başynda ak we gara 16 daş bar. Bular bir patyşa, şa aýal, iki çeňňek, iki ýepiskop, iki rysar we sekiz lombarddan ybarat. Oýunyň maksady, garşy tarapyň patyşasyny barlamak.


text:
2019-jylǵy 3-mamyrda «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵynda «Jańa emleni oqytý ádistemesi» atty 72-saǵattyq respýblıkalyq kýrsynan ótken sertıfıkatty trener G.Talapova Qostanaı oblysynyń Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń jeke quramynyń qyzmetkerlerine «Jańa emleniń erejelerimen tanystyrý» sabaǵyn ótkizdi.
İs-sharaǵa atalǵan departament jeke quramynyń 25 qyzmetkeri qatysty.
Sabaq barysynda qazaq tili álipbıiniń latyn grafıkasyna kóshirýdiń mańyzdylyǵy túsindirilip, jańa emleniń ereksheligi men qurylymy týraly baıandaldy. Qatysýshylar sabaqtyń teorıalyq bóliminde alǵan bilimderin praktıkalyq tapsyrmalar arqyly bekitti.
İs-sharaǵa qatysýshylar belsendilik tanytyp, jańa álipbıge qatysty kókeıdegi saýaldaryna jaýap aldy. Departament qyzmetkerleri aldaǵy ýaqytta jańa álipbıdi meńgerý úshin qysqa merzimdi kýrsqa qatysýǵa tilek bildirdi.


text:
Daşkentde bilelikdäki Hökümetara türkmen-özbek toparynyň nobatdaky mejlisi geçirildi
2021-nji ýylyň 14-nji sentýabrynda Özbegistan Respublikasynyň paýtagtynda Söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara türkmen-özbek toparynyň on altynjy mejlisi geçirildi.
Türkmen tarapyndan mejlisiň işine Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň Orunbasary E.Orazgeldiýewiň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň ministrlikleriniň we pudaklaýyn edaralarynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar. Özbek wekiliýetine Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministriniň Orunbasary, Maýa goýumlar we daşary söwda ministri S.Umurzakow ýolbaşçylyk etdi.
Mejlise gatnaşyjylar Toparyň on bäşinji mejlisiniň kararlarynyň durmuşa geçirilişi boýunça bilelikdäki işleriň depgini ara alyp maslahatlaşdylar.
Duşuşygyň dowamynda taraplar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň ikitaraplaýyn duşuşyklarynyň onjeýli netijelerini kanagatlanma bilen belläp geçdiler. Iki ýurduň Prezidentleriniň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine itergi berýän Toparyň döredilmegindäki ähmiýetli tagallalary aýratyn nygtaldy.
Mejlisde taraplar söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny hem-de senagat ulgamyndaky özara hereketleri giňeltmegiň, energetika, ulag we üstaşyr daşamak ugurlary boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmagyň meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Oba hojalygy, hususan-da sebitiň suw serişdelerini ulanmak ulgamyndaky hyzmatdaşlyk bilen bagly hem pikirleri alyşdylar. Şeýle-de daşky gurşawy goramak meselesi hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Mundan başga-da, mejlise gatnaşyjylar ylmy-tehniki we medeni-ynsanperwer ulgamlaryndaky özara gatnaşyklaryň hem esasy ugurlaryna seredip geçdiler.
Bilelikdäki Hökümetara toparynyň işiniň jemleri boýunça on altynjy mejlisiň Teswirnamasyna gol çekmek dabarasy geçirildi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow:
"Türkmenistanyň Bitaraplygynyň ähli döwletler bilen dostlukly, netijeli we birek-birege hormat goýmak gatnaşyklaryny saklamakda, BMG-niň hem-de onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmakda, beýleki abraýly halkara guramalaryň işine gatnaşmakda, şeýle hem ýurdumyzyň häzirki zaman dünýä gurluşynyň has wajyp meselelerini çözmäge doly derejede gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döretmekde ähmiýetlidigini bellemek isleýärin".


text:
Jalǵan terrorıstik akti memleketke qansha shyǵyn ákeledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Osy ýaqytqa deıin jarylǵysh zattar týraly habarlamanyń birde-biri rastalǵan emes. Bul týraly QR ІІM ekstremızmge qarsy is-qımyl departamenti bastyǵynyń orynbasary Darhan Razýev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Terrorızm aktisi týraly kórineý jalǵan habarlama – bul qoǵamdyq tártipke keri áser etetin qaýipti qylmystardyń biri. Osy qylmystyń qoǵamǵa qaýiptiligi sonshalyq, mundaı habarlama túsken jaǵdaıda adamdardyń arasynda úreı men qorqynysh paıda bolady. Al memlekettik organdardyń, kásiporyndar men mekemelerdiń jumysyna edáýir kedergi keltiredi. Osyndaı jaǵdaıda quqyq qorǵaý organdary eń aldymen shynaıy qaýiptiń bolý múmkindigin eskere otyryp, tıisti áreket jasaıdy. Adamdardy qaýipti bolýy múmkin aımaqtardan evakýatsııalaýǵa májbúr bolady», - dedi ol ІІM baspasóz qyzmeti alańynda brıfıng barysynda.
Sondyqtan, onyń atap ótýinshe, kelip túsken osyndaı barlyq aqparattar boıynsha jedel qyzmetter mindetti túrde oqıǵa ornyna barady. Adamdar syrtqa shyǵarylady. Ǵımarat muqııat, jan-jaqty tekseriledi. Jarylǵysh zatty izdeý jáne onyń saldaryn boldyrmaý úshin kezek kúttirmeıtin is-sharalar qabyldanady.
«Sonymen birge atap ótetin jaıt, osyǵan deıin bolǵan barlyq jaǵdaıda jarylǵysh zattar týraly aqparat rastalǵan emes. Al, bul óz kezeginde polıtsııa, ulttyq qaýipsizdik organdarynyń, órtke qarsy qyzmet jáne medıtsınalyq jedel járdem qyzmetiniń kúsh-quraldaryn bosqa jumsaýǵa ákep soǵady. Sol ýaqytta polıtsııanyń kómegi shyn máninde qaýipti qylmystyń aldyn alýǵa qajeti bolýy múmkin», - dedi Darhan Razýev.
Departament bastyǵynyń orynbasary bul qylmystar qoǵamǵa da, memleketke te edáýir zııan keltiretindigin ári sol mekemeniń nemese kásiporynnyń jumys kestesin buzatyndyǵyn, al azamattarda qorqynysh sezimi paıda bolatyndyǵyn aıtady.
«Bizdiń esepteýimiz boıynsha osyndaı jalǵan shaqyrtýǵa bir ret shyqqannyń ózinde 200 myń teńgeden 300 myń teńgege deıin qarajat jumsalady. Al iri kásiporyndardyń jumysy toqtap qalǵanda árbir saǵat saıyn mıllıondaǵan teńge zııan keledi»,- dedi ol.
- Aqtóbede polıtsııa qyzmetkerleriniń kabınetine beınekamera ornatylady
- ShQO-da bıyl alıment tóleýden jaltarǵan 300-den astam adam anyqtaldy
- 903,9 myń adamǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaldy
- Ózbekstannan Qazaqstanǵa zańsyz qarjy alyp ótpek bolǵan qyrǵyz azamaty ustaldy
- Ádil Ǵalıahmetov short-trekten Álem Kýboginiń kúmis júldegeri atandy
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Türkmenistanyň Prezidenti 25-nji awgustda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde Arslangylyç Gylyjowy işde goýberen düýpli kemçilikleri üçin, Türkmenistanyň saglygy goraýyş we derman senagaty ministriniň orunbasary – Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň başlygy wezipesinden boşatdy.
Häzirki wagta çenli Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Ýokanç keseller merkezleri müdiriýetiniň baş müdiri bolup işlän Myrat Mämmedow bu wezipä bellenildi.


text:
Aziýanyň Futbol konfederasiýasynyň resmi saýtynda (www.the-afc.com) Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň kapitany, ýarym goragçy Arslanmyrat Amanow bilen söhbetdeşlik berildi. Söhbetdeşlik: «Çarşenbe gününde Ýaponiýanyň ýygyndysyndan 2:3 hasabyndaky utuşa garamazdan, türkmenistanly ýarym goraçy Arslamyrat Amanow «F» toparçada Özbegistan bilen geçiriljek duşuşygyň öňüsyrasynda maksada okgunly, ruhubelent görünýär» diýen sözlem bilen başlanýar.
Aziýanyň dört gezek çempiony bilen bolan duşuşygyň özleri üçin ýeňil bolmadyk synaga öwrülendigini aýdan ýarym goragçynyň duşuşygyň birinji ýarymynda uzak aralykdan ýyldyrym tizliginde geçiren pökgüsi Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň bu duşuşykda ilkinji bolup hasaby açmagyna getirdi.
― Ýeňlendigimize garamazdan, öňümizde ýene iki oýun bar, diýmek, indiki tapgyra çykmak mümkinçiligimiz hem bar. Tälimçimiziň görkezmelerini berk berjaý edip, Özbegistan bilen boljak duşuşykda juda hüşgär oýnamaly.
Elbetde, Ýaponiýa güýçli ýygyndy. Oýnuň ýeňil düşmejekdigini öňden hem bilýärdik. Muňa garamazdan, oglanlarymyzyň elinden gelen yhlasy gaýgyrmandygyny her kim hem görendir. Ýöne bu ― yklym çempionaty. Ýeňil duşuşyk ýok. Özbegistana garşy duşuşyk hem juda jogapkärli. Elbetde, biz ýeňiş gazanmak isleýäris.
Duşuşyk ― şu çempionatdaky ilkinji, belki-de ýeke-täk Merkezi Aziýa derbisi. Özümizi we janköýerlerimizi kanagatlandyrjak netije almak üçin elimizden gelenini gaýgyrmarys. Ýaponiýanyň ýygyndysyna garşy orta goýan sazlaşykly oýnumyz we yhlasymyz bize bu duşuşykda hem ýar bolar diýip umyt edýäris ― diýip, tejribeli ýarym goragçy saýtyň habarçysynyň sowallaryna jogap berdi.
Arslanmyrat Amanow duşuşykda hemmeleri haýran eden urgusy baradaky sowala şeýle jogap berdi:
― Beýle urgularyň birnäçesini ozal hem ençeme ýola dürs başarypdym. Ýene başarjakdygyma ynanýardym. Bu duşuşykda bolsa, pökgi şol ýere getirenimde öňümde hiç hili päsgelçiligiň ýokdugyny gördüm we bagtymy synadym. Görşüňiz ýaly, netijesini hem berdi.
ÇEŞME: Türkmen Portal