text:
Şu gün paýtagtymyzyň Maslahat köşgünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli umumy okuw sapagyny geçdi.
Döwlet Baştutanymyz bu ýere ýygnananlar bilen salamlaşyp, talyplary we okuwçylary ýurdumyzda bellenilýän uly baýramçylyk — Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň ýetip gelýän şanly 30 ýyllygy bilen gutlady.
Siz bilen duşuşmak, pikir alyşmak, duýgulary paýlaşmak, Garaşsyzlyk ýyllarynyň içinde gazanylan üstünlikleri beýan etmek — hemmämiz üçin uly taryh. Şol nukdaýnazardan, men hem döwlet Baştutany, Belent Serkerdebaşy, mugallym, professor, akademik hökmünde şu gün siz bilen duşuşyp ähli ugurlar boýunça beýan bilen çykyş etmek barada karara geldim diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlendi.
Soňra duşuşyga gatnaşyjylar milli Liderimiziň çykyşyny uly üns bilen diňlediler.
Men şu gün siziň bilen duşuşyp, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň geçen taryhy ýoly, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş ösüşi, häzirki ýaşlarymyzyň döwletiň, jemgyýetiň, ene-atanyň we maşgalanyň öňündäki wezipe borçlary hakynda umumy sapak geçmek barada karara geldim diýip, hormatly Prezidentimiz köp adamly auditoriýa ýüzlendi.
Döwlet Baştutanymyz bu ýere ýygnananlary ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşynda möhüm orny eýeleýän Bilimler we talyp ýaşlar güni hem-de 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň başlanmagy mynasybetli tüýs ýürekden gutlap, ýene-de sanlyja günlerden Türkmenistanyň Garaşsyzlygyna eýe bolanyna 30 ýyl dolýandygyny belledi.
Bu örän möhüm senedir. Şoňa görä-de, halkymyz altyn sahypalar bilen taryha girjek «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilen ýylyň her gününi şanly wakalara hem-de zähmet üstünliklerine besleýär diýip, milli Liderimiz nygtady.
Biz altyn güýzüň ilkinji gününde Bilimler we talyp ýaşlar gününi milli bilim ulgamynyň okgunly ösýändigini alamatlandyrýan wakalar bilen garşylaýarys. Bu gün baý many-mazmunly, ýokary döredijilik ruhuna ýugrulan çäreler eziz Diýarymyzyň ähli sebitlerini gurşap alýar. Şol çäreler mukaddes döwlet Garaşsyzlygymyzy, bagtyýar durmuşymyzy dabaralandyrmak bilen, bilimler baýramynyň ägirt uly ähmiýetini açyp görkezýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlenip, «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabynda «Iň gymmatly miras terbiýedir, terbiýäniň özeni bolsa ylym-bilimdir» diýip belländigini ýatlatdy.
Biz toplanan ylym-bilim tejribämiziň esasynda XXI asyrda durnukly ösüşi üpjün edýäris diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Biz asylly däbimizi dowam edip, şu gün hem Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň, Mejlisiň deputatlarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleriniň, hormatly ýaşulularyň gatnaşmagynda häzirki zaman multimedia enjamlarydyr sanly tehnologiýalar bilen üpjün edilen döwrebap orta mekdepleriň birnäçesini dabaraly açyp ulanmaga berýäris. Bilimler dünýäsine ilkinji gezek gadam basýan körpelerimize ýadygärlik sowgat hökmünde «Bilimli» atly kompýuterleri gowşurýarys. Türkmen, iňlis, rus dillerindäki maglumatlary özünde jemleýän bu kompýuterleriň öz ýurdumyzda öndürilendigi aýratyn buýsançlydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara hemişe ylym-bilime, pähim-paýhasa, akyl-danalyga teşne bolmagy öwüt berdi. Ylym-bilim ynsany belende göterýär. Şoňa görä-de, ýurdumyzda ýaş nesillerimiziň bilim almagy, hünär öwrenmegi üçin ähli mümkinçilikleri döredýäris.
Döwlet Baştutanymyz uly höwes bilen okamagy, öwrenmegi, döretmegi, eziz Watanymyzyň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmagy bagtyýar ýaşlarymyzyň borjy hasaplaýandygyny aýtdy.
Milli Liderimiz ýaşlara ýüzlenip, mukaddes Garaşsyzlygyň ähli ösüşlerimiziň, şöhratly üstünliklerimiziň binýady hökmünde ähmiýetini aýratyn belledi. Üçünji müňýyllygyň öň ýanynda — 1991-nji ýylda Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygy dünýä bileleşigi tarapyndan ykrar edildi. Netijede, ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda düýpli özgertmelere badalga berildi.
Elbetde, 30 ýyl taryh üçin uzak möhlet däl. Muňa garamazdan, şu döwrüň içinde ýurdumyzyň demokratik, hukuk we dünýewi döwlet gurluşynyň binýatlaryny yzygiderli berkitdik. Ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrmak, döwletimiziň dünýä bileleşigindäki ornuny ýokarlandyrmak boýunça ägirt uly işleri amala aşyrdyk. Türkmenistanyň iň täze taryhyna şöhratly sahypalary ýazdyk diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.
Garaşsyzlygymyzyň ilkinji günlerinden ýurdumyz parahatçylygy, dost-doganlygy dabaralandyrýan oňyn Bitaraplyk ýoluny saýlap aldy. Dünýä döwletleri, halkara guramalar bilen özara bähbitli gatnaşyklary ýola goýdy.
1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan taryhy Kararnamanyň kabul edilmegi bilen, Garaşsyz döwletimiz hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna eýe boldy. Türkmenistan dünýäde BMG tarapyndan resmi taýdan ykrar edilen ilkinji Bitarap döwletdir. 2015-nji ýylda bu guramanyň Baş Assambleýasy tarapyndan «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy» atly Kararnama täzeden makullanyldy. Şeýle hem biziň başlangyjymyz bilen 12-nji dekabr «Halkara Bitaraplyk güni» diýlip ykrar edildi.
Döwlet Baştutanymyz Bitaraplyk derejesiniň ähmiýeti barada aýtmak bilen, Bitaraplygyň asuda, agzybir, parahatçylykly, abadan durmuşda ýaşamaga ýol açandygyny, ähli dünýä ýurtlary bilen dostlukly, ynsanperwer, medeni, ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge giň mümkinçilik döredendigini nygtady.
Bitaraplyk biziň parahatçylygy, dostlugy, ynsanperwerligi, hyzmatdaşlygy, ösüşi dabaralandyrýan taglymatymyzdyr. Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty parahatçylygyň ýoludyr, dünýä halklaryny dost-doganlyga çagyrýan ýoldur. Aşgabat şäherinde BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň açylmagy hem Bitaraplygymyzyň parahatçylygy goldamakda uly ähmiýetiniň bardygyny aýdyň tassyklaýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy bilen «2021-nji ýyl — Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» atly Kararnama kabul edildi. Bu gün Bitarap Türkmenistan dünýäde parahatçylygy dörediji döwlet hökmünde tanalýar. Şonuň üçin hem ýurdumyzda 2021-nji ýyl «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edildi. Biziň oňyn Bitaraplyk syýasatymyz halkymyzyň şöhratly taryhyndan, asylly däplerinden gözbaş alýar diýip, milli Liderimiz nygtady.
«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» kitabymda belleýşim ýaly, eger-de milletiň erkana we özerkli ýaşaýşyny bürgüt hem laçyn guşlarynyň öz dünýäsinde erkana, parahat ýaýnaýşyna meňzetsek, olar şunda öz goşa ganatlaryna daýanýandyrlar. Şeýlelikde, Garaşsyzlyk we Bitaraplyk hem türkmen döwletiniň goşa ganatydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Bu gün Bitarap Türkmenistan sebit, yklym, umumadamzat ähmiýetli başlangyçlar bilen yzygiderli çykyş edýär. Durnukly ösüş maksatlary, öňüni alyş diplomatiýasy, derwaýys sebit meseleleri boýunça daşary syýasy we geoykdysady başlangyçlarymyz döwletimiziň dünýä jemgyýetçiliginiň umumadamzat ähmiýetli çözgüdine anyk goşant goşýandygyny görkezýär. Biziň halkara başlangyçlarymyz Birleşen Milletler Guramasy we beýleki abraýly halkara düzümler tarapyndan yzygiderli goldanyp gelinýär diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Şeýdip, gönezliginde parahatçylygy döretmek sungaty duran Bitaraplyk syýasatymyzyň netijesinde dünýäniň geosyýasy giňişliginde «Türkmenistan» atly parlak ýyldyz döredi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Döwlet Baştutanymyz ýaşlara ýüzlenip, bu hakykaty siziň ähliňiz ata Watanymyza buýsanç duýgusyny oýarýan taglymat hökmünde kalbyňyzda götermelisiňiz! Bu taglymat pederlerimiziň arzuw-ynamyndan, yhlasyndan wysal bolan berkarar döwletimiziň geljegine jogapkär nesil, kalby hyjuwdan doly ýaşlar hökmünde sizi belent maksatlara ruhlandyrmalydyr diýdi.
Garaşsyzlyga eýe bolnandan soň döwlet nyşanlary — Döwlet baýdagy, Döwlet tugrasy, Döwlet senasy döredildi. Gahrymançylykly we şöhratly taryhymyz dikeldildi. Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyz hakyndaky iňňän beýik, mukaddes düşünjelerimizi Ýer ýüzünde aýan etdik diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Durmuşdaky ähli düşünjedir bilimler Watandan başlanýar. Äpet Ýer togalagynyň Ýewraziýa yklymynda ýerleşýän Türkmenistan biziň eziz Watanymyzdyr, ata-babalarymyzdan miras galan we soňky nesillere galjak bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr. Bu nurana topragy söýmek, goramak, gülletmek biziň her birimiz üçin parzdyr. Biziň at-abraýymyz, mertebämiz we derejämiz şu topragyň şöhratyny belende göterip bilşimize baglydyr. Ata Watanymyzyň her daban ýeri biziň iň beýik mukaddesligimizdir diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Men ýaşlygymdan halkymyzyň durmuşyny, dünýägaraýşyny, watançylygyny, ahlak kadalaryny, türkmen diliniň söz baýlygyny özünde jemleýän nakyllary depderlerime belläp almagy endik edindim. Meniň toplap, ulgamlara salan nakyllarymyň esasynda taýýarlanan «Paýhas çeşmesi» atly kitapda şeýle sözler bar: «Adam edebinden tanalar, ýurt — tugundan» diýip, döwlet Baştutanymyz ýaşlara wesýet etdi.
Bu gün Garaşsyz ýurdumyz öz Döwlet baýdagy bilen dünýäde giňden tanalýar. Biziň ýaşyl baýdagymyz dostlugyň we parahatçylygyň baýdagydyr! Döwlet baýdagy galdyrylyp, Döwlet senasy ýaňlananda, her bir türkmenistanly buýsanç bilen ör turýar. Munuň özi bütin durkuň bilen Watan mukaddesligine uýmakdyr.
Esasy Kanunymyz bolan Türkmenistanyň Konstitusiýasy bolsa şöhratly geçmişimiziň, häzirki günümiziň hem-de beýik geljegimiziň belentligini, agzybirligimiziň, jebisligimiziň, abraý-mertebämiziň synmazlygyny kepillendirýän milli gymmatlygymyzdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow buýsanç bilen nygtady.
Ata-babalarymyzyň geçen gahrymançylykly ýoly, Watanymyzyň şöhratly taryhy görelde mekdebidir. Halkymyzyň taryhy örän gadymy bolup, ol müňýyllyklary öz içine alýar. Türkmenler şumer, hindi, hytaý, müsür, grek, latyn amerikasy halklary ýaly, dünýä gaýtalanmajak maddy we ruhy gymmatlyklary bagyş eden gadymy halklaryň biridir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Birinji müňýyllygyň başynda Beýik Hun şa döwleti, Rim we Hytaý imperiýalary bilen bäsleşen Parfiýa türkmenleriniň patyşalygy, ikinji müňýyllykda Hindistana çenli gol ýaýradan Gaznaly türkmenleriň döwleti, Hytaýdan Ortaýer deňzine çenli öz täsirini ýetiren Seljuk türkmenleriniň döwleti, ylmyň, medeniýetdir sungatyň gaýtalanmajak nusgalaryny miras galdyran Köneürgenç, Garagoýunly we Akgoýunly türkmenleriniň döwletleri Türkmenistanyň hem-de türkmen halkynyň taryhy ýolunyň örän beýikdiginiň anyk delilleri bolup durýar.
Gadymy ýazuw çeşmeleri, meşhur taryhçylaryň işleri türkmen halkynyň adamzat taryhynyň dowamynda parahatçylyk, ynsanperwerlik däplerine ygrarly bolandygyny, beýik taryhy we medeniýeti döredendigini ykrar edýär.
Togrul beg, Çagry beg, Alp Arslan, Mälik şa, Soltan Sanjar ýaly beýik şahsyýetlerimiziň döreden kuwwatly türkmen döwletleri dünýä taryhyna altyn sahypalary ýazdy. Görogly beg, Baýram han, Soltan Jelaleddin, Keýmir kör, Gowşut han ýaly merdana gahrymanlarymyz il-ýurt üçin ata çykypdyrlar. Watan goragy ugrunda janyny orta goýan milli gahrymanlarymyzyň ömür ýollary nesiller üçin mertligiň hem-de gaýduwsyzlygyň nusgalyk mekdebidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow umumy okuw sapagyny dowam edip, akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň
Jeýhun bilen bahry-Hazar arasy,
Çöl üstünden öser ýeli türkmeniň.
Gül-gunçasy — gara gözüm garasy,
Gara dagdan iner sili türkmeniň —
diýip, ata Watana, mähriban halka bolan buýsanjyny örän şahyrana beýan edendigini belledi.
Türkmen topragy gadymyýetden bäri şäher medeniýetiniň gülläp ösen mekanydyr. Bu toprakda Merw, Gürgenç, Nusaý, Abiwerd, Dehistan, Sarahs, Amul, Zemm, Şähryslam ýaly uly şäherler döräpdir.
Orta asyr türkmen şäherleri dünýä ylmynyň, medeniýetiniň, edebiýatynyň we sungatynyň öňe gitmeginde, baýlaşmagynda aýratyn hyzmatlary bitiripdir. Umumadamzat medeni ösüşine täsirini ýetiren Margiana, Baktriýa, Horezm, Parfiýa, Seljuk türkmen medeniýetleri, Merwiň, Nusaýyň, Ürgenjiň, Abiwerdiň, Dehistanyň taryhy-medeni ýadygärlikleri bütin dünýäde bellidir. Men «Ahalteke bedewi — biziň buýsanjymyz we şöhratymyz», «Gadamy batly bedew», «Atda wepa-da bar, sapa-da», «Arşyň nepisligi», «Parahatçylyk sazy, dostluk, doganlyk sazy», «Türkmen medeniýeti», «Çaý — melhem hem ylham», «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi», «Türkmen alabaýy» ýaly kitaplarymda halkymyzyň dünýä medeniýetine goşan nusgawy gymmatlyklaryndan söz açdym diýip, milli Liderimiz nygtady.
Kaşaň köşkleri, metjit-medreseleri, kerwensaraýlarydyr kitaphanalary bilen şöhratlanan mukaddes topragymyzyň üstünden geçen Beýik Ýüpek ýoly diňe geografik we ykdysady taýdan däl, eýsem, ylym-bilim, medeniýet babatda hem Gündogar bilen Günbatary birleşdiripdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taryha özboluşly syýahatyny dowam edip, türkmen döwletlerinde ylym-bilimiň ösmegine elmydama uly üns berlendigini, munuň üçin tagalla we serişde gaýgyrylmandygyny aýratyn belledi. Şeýlelikde, şol döwletlerde Muhammet Horezmi, Abu Reýhan Biruny, Ibn Sina, Fahreddin Razy, Abu Bekir Muhammet as-Suly, Abdyrahman Hazyny, Omar Haýýam ýaly beýik alymlar we akyldarlar döräpdir.
Biz taryhyň dowamynda toplanan tejribelerden, döwrümiziň ösüşinden hem-de talaplaryndan ugur alyp, ýurdumyzyň paýtagtynda we welaýat merkezlerinde döwrebap kitaphanalary gurduk diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Aşgabat şäherindäki «Asma ýolda», welaýat merkezlerindäki kitaphanalarda asman jisimlerini synlamaga, älem giňişligini öwrenmäge niýetlenen kuwwatly teleskoplar gurnaldy. Ylymlar akademiýasynyň garamagyndaky institutlarda, Tehnologiýalar merkezinde, pudaklaýyn ylmy-barlag edaralarynda, ýokary okuw mekdeplerinde düýpli, täzeçe ylmy-barlag işlerini alyp barmak üçin zerur şertler döredildi. Bu işler Türkmenistanyň ylmyny dünýäde iň öňdebaryjy, abraýly orunlara çykarjak alymlaryň, inžener-tehnologlaryň täze nesliniň kemala gelmegine ýardam berýär.
Men «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» kitabymda döwletimiziň dünýädäki şan-şöhratyny, at-abraýyny has-da beýgeltmäge goşant goşjak ýaşlarymyz barada arzuwlarymy beýan edipdim. Siziň bilen duşuşyga gaýtmazymdan öň şol setirlere gaýtadan nazar aýladym. Şol arzuwlarymy şu okuw sapagyna hem goşmagy makul bildim diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Döwlet Baştutanymyz öz kitabyndan şol setirleri okap berip, umumy sapaga gatnaşyjylara olary depderlerine belläp almagy, okuwda, işde, durmuşda özlerine kada edinmegi tabşyrdy: «Biziň topragymyzda ýene-de dünýä ylmynda iňňän wajyp ähmiýetli açyşlary edip, şamçyrag — ýolgörkeziji boljak eserleri döretjek birunylaryň, lukman hekimleriň, mäne babalaryň, horezmileriň, farabylaryň, merwezileriň, amulylaryň, zamahşarylaryň, kubralaryň, nesewileriň, massonlaryň we sarianidileriň, jykyýewleriň hem-de atanyýazowlaryň dörejekdigine men berk ynanýaryn».
Milli Liderimiz ýaşlara ýüzlenip, biziň üçin Watandan beýik gymmatlyk, halkymyzdan eziz düşünje ýokdur. Ata-babalarymyzyň «Towşana — dogduk depe», «Müsürde şa bolandan, öz iliňde geda bol», «Ilim-günüm bolmasa, Aýym — Günüm dogmasyn», «Ýaryndan aýrylan ýedi ýyl aglar, ýurdundan aýrylan ölinçä aglar» ýaly dürdäne sözlerinde Watanyň gadyr-gymmaty, mukaddesligi örboýuna galýar diýlip, aýratyn nygtalýandygyny aýtdy.
Sebäbi Watanyň her daban ýeri, her gysym topragy biziň üçin mukaddesdir. «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabymda merdana, batyr, gaýratly hem-de edenli türkmen serkerdesi Soltan Jelaleddin bilen bagly bir rowaýaty getiripdim diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Bir gezek söweşde serkerde agyr ýaralanypdyr. Tebipler näçe em etseler-de, sagalmandyr. Şonda serkerde: «Maňa Watanymyň bir gysym topragyny getirseňiz, sagalýan» diýipdir.
Tizden-tiz gadymy Wasa adam ýollapdyrlar. Atlynyň giden yzyna garap, Jelaleddin umytly garaşyp ýatypdyr. Umytda hem uly güýç bar!
Ahyrda atly bir düwünçekde Wasyň topragyny we Amyderýanyň bir jürdek suwuny alyp gelipdir. Serkerdäniň şähdi açylypdyr we tizden sagalyp, aýak üstüne galypdyr.
Milli Liderimiz bu rowaýaty mysal getirip, biziň her birimiziň, şol sanda ýaşlarymyzyň ýürekleriniň eziz Watanymyz, mähriban halkymyz bilen birdigini nygtady. Ýüregi «Mähriban halkym, eziz Watanym, jan Türkmenistanym!» diýip urýan, ilimiziň baky bagtyýarlygy, ýurdumyzyň beýik geljegi üçin okaýan, zähmet çekýän ýaşlar biziň buýsanjymyzdyr.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, halk hem Watan baradaky mukaddes düşünjeler ýigitlerimiziň we gyzlarymyzyň köňülleriniň owazy, dilleriniň senasy bolmalydyr. Ýaşlarymyz ähli güýçlerini, bilimlerini hem-de başarnyklaryny Watanymyzyň ösüşlerine, dünýädäki abraý-mertebesiniň has-da belende galmagyna bagyş etmelidir.
Men maslahat bolan ýerde söweşe ornuň ýokdugyny zynharlan Oguz hana, ýigidiň abraýyny onuň gahrymançylygyna, pähimine garap kesgitlän Gorkut ata, dostlaryny dogan eýlän Görogly bege ady ebedilige öwrülen gahrymanlar hökmünde belent sarpa goýýaryn. Siz şol edermen ata-babalarymyzyň dowamatydygyňyzy hem hiç haçan unutmaly dälsiňiz! — diýip, milli Liderimiz nygtady.
Hormatly Prezidentimiz berkarar döwletimiziň bagtyýar ýaşlaryna ak ýol arzuw edip, Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň ösüşiniň her bir tapgyrynda durmuş-ykdysady özgertmeleriň amala aşyrylandygyny kanagatlanma bilen nygtady. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe durmuş taýdan ösüşi, ykdysady özgertmeleri üpjün edýän maksatnamalar üstünlikli amala aşyrylýar. Düýpli özgertmeler ykdysadyýetimiziň ähli ugurlaryny gurşap alýar. Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesi yzygiderli ýokarlanýar. Täze obalar, şäherdir etraplar, ýaşaýyş jaý toplumlary, mekdepdir çagalar baglary, ýollar hem köprüler gurulýar, döwlet dolandyryşy kämilleşdirilýär.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, biz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygyny zähmet üstünlikleri bilen şöhratlandyrýarys. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda gadymyýetden gözbaş alýan milli döwletlilik däplerimizden ugur almak bilen, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlaryny geçirip, iki palataly parlament ulgamyny döretdik. Şeýdip, döwlet we jemgyýetçilik durmuşyna demokratik kadalary tapgyrlaýyn ornaşdyrýarys.
Medeniýet, ylym-bilim, saglygy goraýyş ulgamlarynda düýpli özgertmeleri üstünlikli dowam edýäris. Gurluşykda, senagatda, oba hojalygynda, nebitgaz pudagynda ýokary ösüş depginlerini gazanýarys. Bu işleriň ählisi irginsiz ynsan zähmeti bilen hasyl bolýar diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de bagtyýar ýaşlarymyzyň-da döwlet, häkimiýet we dolandyryş edaralarynda, ylym-bilim, medeniýet, saglygy goraýyş ulgamlarynda, önümçilik kärhanalarynda yhlasly zähmet çekýändiklerini, eziz Watanymyzy ösdürmäge mynasyp goşant goşýandyklaryny buýsanç bilen belledi.
Halal zähmet ynsanyň abraý-mertebesini, ömrüniň manysyny artdyrýar. Şoňa görä-de, ýaşlara şeýle sargyt edesim gelýär: beýik maksatlara ýetmek üçin zähmeti hemişe özüňize hemra ediniň! Siziň çekýän zähmetiňiz hemişe halal, ile-ýurda bähbitli bolsun! diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bagtyýar ýaşlara ýüzlenip aýtdy.
Aşgabat şäheriniň esaslandyrylmagynyň 140 ýyllygy, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary, talyp ýaşlary, mekdep okuwçylary ýürek joşgunyny beýan edýän eserleri döretdiler. Olarda güneşli ülkämiziň gözelliklerine söýgi, berkarar döwletimize buýsanç ýaňlanýar.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz okuwa gatnaşyjylaryň öňünde «Ak şäherim Aşgabat» goşgusyndan bir bendi okap berdi:
Galkyp ganat gerdigim,
Sap söýgüden gurdugym,
Ýüregi sen ýurdumyň,
Ak şäherim Aşgabat!
Siz mydama ýurdumyzyň daglaryndan güýç, baglaryndan joş alyp, bagtyýar döwrümizden ruhlanyp ýaşaň! diýip, döwlet Baştutanymyz ýaşlara arzuw etdi.
Okaň, guruň, dörediň! Eziz Watanymyzy, ak şäherimiz Aşgabady, merdana halkymyzy ajaýyp şygyrlaryňyz, kyssalaryňyz, sazlaryňyz, sungat eserleriňiz bilen belentden wasp ediň!
Milli Liderimiz berkarar döwletimiziň ruhubelent ýaşlaryna ýüzlenip, biz dünýädäki çylşyrymly maliýe-ykdysady ýagdaýlara garamazdan, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürýäris diýip belledi.
Döwlet Baştutanymyz bäsdeşlige ukyply, ösüşiň ýokary depginlerini gazanmagyň möhüm şerti hökmünde önümçilige sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylýandygyny belläp, bu ugurdan ýaş hünärmenleri taýýarlamaga uly ähmiýet berilýändigini aýratyn nygtady. Sebäbi innowasiýalar, häzirki zaman ylymlary, nanotehnologiýalar, sanly ulgam adamzat jemgyýetini öňe alyp barýar. Sanly tehnologiýalaryň çalt ösmegi bilen, bütin dünýäni öz içine alýan aragatnaşyk ulgamy döredilýär, täze pudaklardyr düşünjeler peýda bolýar. Döwrüň bu täzelikleri biziň jemgyýetimize hem giňden ornaşýar. Bu bolsa dünýäniň sanly giňişligine ýurdumyzyň işjeň goşulyşmagyny, halkara bazarda bäsdeşlige ukyply bolmagyny üpjün edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.
Ylmyň durmuşdaky ornunyň ýokarlanmagy bilen, ösen tehnologiýalardan habarly täze nesil hem kemala gelýär. Bilşimiz ýaly, taryhyň bütin dowamynda ata-babalarymyz ylymdan üzňe ýaşamandyr.
Biziň ýaşlarymyz bu gün pederlerimiziň ylym dünýäsindäki beýik açyşlaryna buýsanmaga haklydyr. Şonuň bilen birlikde, olar adamzadyň ylymda hem-de tehnologiýada gazanan üstünliklerini barha düýpli özleşdirýärler.
Milli Liderimiz öňde duran ilkinji nobatdaky wezipeleri kesgitläp, dördünji senagat rewolýusiýasy eýýamynda ýaşlarymyzyň innowasion barlaglara işjeň gatnaşmalydygyny, dünýäniň ählumumy tehnologik ösüşinden yza galman, täze tehnologiýalary döretmelidigini aýtdy. Siz täze ylmy işleriňiz, düýpli açyşlaryňyz bilen özüňizi öňdebaryjy nesiller hökmünde dünýä tanatmalysyňyz diýip, hormatly Prezidentimiz ýaşlara ak ýol arzuw etdi.
«Döwlet adam üçindir!» diýen syýasatymyz esasynda biz halkymyzyň durmuş taýdan goraglylygyny yzygiderli berkidýäris, ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrýarys. Bu syýasat, ilkinji nobatda, goldawa we goraga mätäç raýatlara gönükdirilendir diýip, milli Liderimiz nygtady.
Zähmete ukypsyz raýatlara, maýyplara, köp çagaly maşgalalara maddy taýdan üpjünçilik we durmuş hyzmatlary edilýär. Bu iş olara pensiýalar, döwlet kömek pullary, durmuş ýeňilliklerini bermek görnüşinde, tölegler arkaly amala aşyrylýar. Döwlet serişdeleriniň hasabyna köp çagaly maşgalalara, howandarlyga mätäç çagalara, weteranlara, döwlet ýa-da jemgyýetçilik bähbitlerini goramakda saglygyny ýitirenlere goşmaça goldaw berilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň: «Entäni goldara hemaýat ýagşy» diýen sözlerini getirip, ata-babalarymyzyň öwüt-ündewlerinden ugur almak bilen, Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň döredilendigini ýatlatdy. Şeýle-de Ahal welaýatynyň täze edara ediş merkezinde çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezi gurulýar.
Milli Liderimiz ýaşlara ýene-de bir möhüm pent berip, olaryň ynsanperwerligiň we adalatyň tarapdary bolan halkyň nesilleridigini hemişe ýatlarynda saklamagy tabşyrdy.
Agzybirlik, dostlukly gatnaşyklar halkymyzyň hoşniýetli häsiýetleridir.
Atalarymyzyň döreden «Agzybire Taňry biýr, agzalany gaňrybiýr», «Kömekleşen ýow basar», «Söýenişen ýykylmaz», «El eli ýuwar, iki el birigip — ýüzi», «Dostlukda menzil bolmaz», «Dostsuz başym, duzsuz aşym», «Dost — dostuň aýnasy» ýaly pähim-paýhaslarynda agzybirlik hem-de dostluk gatnaşyklarynyň many-mazmuny nygtalýar. Birek-birege hemaýat etmek, hormat goýmak, ejize ganym bolmazlyk halkymyzda müdimilik gelýän kadadyr diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Bu öwütler ynsanperwerligiň, ýokary ahlaklylygyň şygarlary bolup ýaňlanýar. Görnüşi ýaly, halkymyz ýaşaýyş-durmuşyny akyl-parasat, ylym hem tejribe esasynda gurupdyr. Ynsanperwerligiň, päkligiň, ruhubelentligiň, kiçigöwünliligiň, mertligiň, dogry sözlüligiň, arassa ahlaklylygyň durmuş kadasyna öwrülendigi bellenildi. Şu esasda hem milli edep-terbiýe mekdebi döredilipdir. Şoňa görä-de, ýaşlar ata-babalarymyzyň asylly däplerini durmuş şygaryna öwürmelidir. Bu gün türkmen paýhasy dünýä nur saçýar, türkmen topragynda ägirt uly özgertmeler durmuşa geçirilýär. Şu şöhratly zamanada okamak, öwrenmek, ata-babalarymyzyň döreden mukaddesliklerine wepaly bolmak, eziz Watana jan-u-tenden hyzmat etmek ýaşlarymyzyň baş maksady bolmalydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Şeýlelikde, umumy sapagyň birinji sagady tamamlandy. Biraz arakesmeden soň, umumy sapak dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, häzirki döwürde senagat taýdan ösen döwleti döretmegiň ýolunda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryny we sebitleri sazlaşykly ösdürmäge uly üns berilýändigini belledi. Oba hojalygynyň paýy artdyrylýar. Pudagyň dolandyryş usullary düýpli kämilleşdirilip, oba adamlarynyň ýaşaýyş-durmuş derejesi yzygiderli ýokarlandyrylýar. Obalarymyz sazlaşykly ösdürilýär.
Ylmyň we tehnikanyň üstünliklerini, iň oňat dünýä tejribelerini, sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak arkaly sebitlerimizde gaýtadan işleýän kärhanalary, döwrebap enjamlar ornaşdyrylan önümçilikleri, ýyladyşhanalary we maldarçylyk toplumlaryny döredýäris. Daýhanlarymyz üçin dünýäniň has kämil oba hojalyk tehnikalaryny we gurallaryny satyn alýarys. Oba hojalyk ylymlaryny ösdürmek, pudaga sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça hem köp işler edilýär. Bu bolsa daýhanyň zähmetini ýeňilleşdirmäge, ýerden alynýan hasyly ýokarlandyrmaga, ekologik taýdan arassa önümleri öndürmäge ýardam berýär.
Ýurdumyzy bagy-bossanlyga öwürmek boýunça-da uly işler amala aşyrylýar. Siz soňky ýyllarda tokaý meýdanlarynyň çalt depginler bilen giňelýändigini görýänsiňiz diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Awtomobil we demir ýollarynyň ýakalarynda tokaý zolaklary barha köpelýär. Seýilgähler ýylyň bütin dowamynda gök öwüsýär. Bularyň ählisi ýurdumyzda amatly ekologik gurşawy emele getirýär. Garagum sährasynda «Altyn asyr» Türkmen kölüniň döredilmegi bolsa suw serişdelerini aýawly saklamaga, daşky gurşawy goramaga we gowulandyrmaga ýardam edýär
Ata-babalarymyz «Bagym bar, barym bar» diýipdirler. Biziň ýurdumyz gülli sähralary, durnagöz suwly çeşmeleri, tereň derýalarydyr kölleri, beýikli-pesli daglary, arça-çynarly, kerkawly, injir-enarly jülgeleri, begres geýnen dereleri, çemenlikli ýaýlalary, çogly güneşi bilen tanalýar. Bereketli türkmen topragy ähli döwürlerde ýadawsyz zähmet hem-de Gün çogunyň bollugy bilen ösdürilip ýetişdirilen datly miweleri, gök-bakja önümleri bilen şöhratlanyp gelipdir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň buýsanç bilen belleýşi ýaly, irki ekerançylygyň we maldarçylygyň mekany bolan ýurdumyzda baryp, biziň eýýamymyzdan öňki VI-VII müňýyllyklarda ilkinji bugdaý çöregi bişirilipdir.
1904-nji ýylda R.Pampelliniň ýolbaşçylygynda amerikan ekspedisiýasy tarapyndan Änew düzlüginde bäş müň ýyl mundan ozal ýetişdirilen bugdaý tohumy tapyldy. Munuň özi biziň ülkämiziň ak bugdaýyň mekanydygyny aýdyň subut edýär.
Ata-babalarymyz «Biriň müň bolsun!» diýen ýagşy niýet bilen topraga bugdaý sepipdirler. Bugdaý oragyna hem gojalaryň ak pata bermegi esasynda sähetli gün girişipdirler. «Çäjiňe bereket!», «Harmanyňa bereket!» diýip, rysgal-bereket arzuw edipdirler.
1941 — 1945-nji ýyllaryň gazaply uruş döwründe taplanan kakam Mälikguly Berdimuhamedowyň aýtmagyna görä, atam Berdimuhamet Annaýew bilimli adam bolupdyr. Ol nusgawy edebiýatymyzy, halk döredijiligimizi gowy bilipdir. Magtymgulynyň, Mollanepesiň, Mätäjiniň goşgularyny ýatdan aýdar eken. Atamyň birnäçe depderden ybarat goşgularynyň hem bolandygy, şahyrlar Şaly Kekilowdyr Çary Aşyrow bilen saçakly gatnaşandygy, goşgy okaşandygy barada kakamyň beren gürrüňleri hemişelik ýadymda galdy diýip, milli Liderimiz öz ýatlamalaryny paýlaşdy.
Kakamyň uruş döwründe ýazan, gallany köp ekmäge çagyran hem-de halky zähmet çekmäge ruhlandyran goşgusynda şeýle setirler bar:
Bugdaýdan bol hasyl almagy üçin,
Açlyk belasyndan dynmagy üçin,
Duşman depesinden inmegi üçin,
Gaýrat edip, köp ekeliň dänäni!
Çörek — gudratly önüm. Halkymyz bugdaýy ekinleriň soltany saýyp, çöregi hormatlap, maňlaýyna sylmagy, onuň owuntygyny hem ýere gaçyrmazlygy, tamdyry mukaddes görmegi adata öwrüpdir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
«Paýhas çeşmesi» kitabyna girizilen «Nan — öwlüýä» diýen pähim hem halkymyzda çöregiň gadyr-gymmatynyň örän ýokarydygynyň güwäsidir. «Türkmen medeniýeti» kitabymda mele-myssyk çöregiň mukaddesligi bilen bagly şeýle rowaýat getirilýär: «Meşhur şahyr we serkerde Baýram han günleriň birinde serkerdeleri bilen sapara rowana bolupdyr. Baýram hanyň gözi ýoluň ýakasynda ýatan çörek bölejigine düşýär. Ol derrew atyndan düşýär-de, çöregi alyp, goltugyna salýar. Serkerdeleriniň biri: «Belent Serkerdämiz! Näme üçin bize buýurman, özüňiz atdan düşdüňiz?» diýip, ondan soraýar. Baýram han: «Çöregi ilki men gördüm, ony ýerden almagy başga birine buýurmak çörege hormat goýmadygym bolardy» diýip jogap beripdir».
Ata-babalarymyz uzak ýola gidende tamdyrdan lowurdap çykan çöregi ýanlaryndan goýmandyr. Elmydama-da türkmen çörege şeýle sarpa goýup, ony özüne ýoldaş edinipdir. Şoňa görä-de, bugdaý sümmülleri Türkmenistanyň Döwlet tugrasynda ýerleşdirildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlenip, ýurdumyzyň gallany diňe bol öndürýän däl-de, eýsem, gerek bolsa eksport edýän döwlete hem öwrülendigini belledi. Ata Watanymyz beýleki datly ir-iýmişleriň hem mekany. Müňýyllyklaryň dowamynda daýhan ata-babalarymyz şaly, jöwen, nohut, noýba, mäş, kädi, gawun-garpyz ýaly, tagamly gök-bakja önümlerini, erik, şetdaly, armyt, hozdur pisse, badamdyr nar, üzüm ýaly miweleri öndüripdir.
Türkmen gawunlaryna hem-de kaklaryna bolsa Ýewropa we Gündogar ýurtlary uly isleg bildiripdir. Taryhy çeşmelerde türkmen gawunlarynyň Bagdada, Hytaýa, Hindistana iberilendigi aýdylýar. Häzir ýurdumyzda gawunlaryň ýüzlerçe görnüşi ýetişdirilýär.
Waharman, gülaby, garrygyz ýaly gawunlarymyz halkara sergilerde altyn we kümüş medallara mynasyp boldy.
Milli Liderimiz daýhanlarymyzyň gazanýan üstünlikleri barada aýtmak bilen, güneşli Diýarymyzyň bereketli meýdanlarynda gant şugundyryndan, şalydan hem bol hasylyň alynýandygyny belledi. Ýurdumyzyň maldarlary et we süýt öndürmek boýunça täze sepgitlere ýetýärler. Bu bolsa Diýarymyzyň ösüşiniň täze tapgyrynyň wezipelerini çözmekde, azyk bolçulygyny üpjün etmekde ägirt uly ähmiýete eýedir.
Gowaça biziň üçin örän ähmiýetli ekinleriň biridir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Eziz Watanymyz dünýäde gowaçanyň iň gadymy mekanlarynyň biri hökmünde tanalýar. Mahmyt Gaýybynyň «Otuz iki tohum kyssasy» eserinde pagta päkligiň, akýürekliligiň, gowulygyň alamaty hökmünde ähli ekinlerden ýokarda goýulýar.
Gür çybyg-a, gür çybyk,
Gür çybykda bir çybyk,
Bir çybykda höwürtge,
Höwürtgede ýumurtga —
diýen türkmen halk matalynyň gowaça, goza hem-de pagta bilen bagly döredilendigini bilýänsiňiz diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.
Biziň baýlygymyz, şöhrat-şanymyz bolan pagtanyň süýüminden ýüplük egrilip, ekologik taýdan örän arassa hem-de adam bedenine ýakymly nah matalar dokalýar. Bu gymmatly ösümligiň çigidinden ýag, mal üçin künjara alynýar. Gowaça çöpi gaýtadan işlenip, mebel önümçiliginde we gurluşykda ulanylýan serişdeler öndürilýär.
Biz pagtany gaýtadan işläp, dünýä ölçeglerine laýyk gelýän önümleri öndürýäris. Ýurdumyzda gowaçanyň tohumçylygyna aýratyn üns berip, bol hasylly, ýokary hilli orta we inçe süýümli pagtanyň täze görnüşlerini döredýäris diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady.
Soňky ýyllarda dünýäniň ösen döwletleriniň täze tehnologiýalary, ylmyň we tehnikanyň iň soňky gazananlary ornaşdyrylan dokma kärhanalary gurlup ulanmaga berilýär, ýaşlar üçin müňlerçe täze iş orunlary döredilýär. Bu kärhanalarda pagta süýüminden öndürilýän ekologik taýdan arassa önümlere dünýä bazarynda uly isleg bildirilýär.
Döwlet Baştutanymyz talyplara we okuwçylara ýüzlenip, energetika senagatynyň hem möhüm pudaklaryň biridigini belledi. Soňky döwürde ýurdumyzda täze, kuwwatly elektrik stansiýalary gurlup ulanmaga berilýär.
Milli maksatnamalarymyza laýyklykda, müňlerçe kilometre uzaýan elektrik geçirijiler täzelenýär. Biz Mary welaýatynda Merkezi Aziýada iň iri, ýokary tehnologiýaly utgaşykly elektrik stansiýasyny gurduk. Kerki — Şibirgan ugry boýunça elektrik geçirijisini işe girizdik. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygyna gabatlap bolsa Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynda kuwwatlylygy 432 megawat bolan täze gazturbinaly elektrik stansiýasyny dabaraly ýagdaýda açyp ulanmaga bereris. Şeýle hem Balkan welaýatynyň Serdar etrabynda sanly tehnologiýalar arkaly dolandyryljak Günden we ýelden energiýa öndürýän stansiýany hem gurýarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň ykdysady garaşsyzlygymyzy berkitmegiň, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmagyň, kuwwatly, köpugurly önümçilik pudaklaryny döretmegiň esasy binýady bolup durýandygy aýratyn nygtaldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistan ýerasty tebigy serişdelere baý ýurtlaryň biri bolup, «mawy ýangyjyň» gory boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär. Pudagyň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegi, sanly tehnologiýalaryň, şol sanda 3D modelirleme usullarynyň ulanylmagy nebit we gaz ýataklarynda gözleg işleriniň netijeli bolmagyny üpjün edýär.
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda we Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen hem-de uly isleg bildirilýän nebit önümleri dünýäniň onlarça ýurduna eksport edilýär.
Asyryň iri taslamalarynyň biri bolan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy dowam edýär. Bu işleriň ählisi ata Watanymyzyň kuwwatly energetika döwleti hökmünde dünýädäki ornuny has-da berkidýär diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Ykdysadyýetimiziň pudaklaryna öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmakda, bäsdeşlige ukyply ýokary hilli önümleri öndürmekde, azyk howpsuzlygyny berkitmekde hususyýetçilere uly orun degişlidir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Häzirki döwürde telekeçiler dürli pudaklarda milli maksatnamalarymyzy durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýarlar. Senagatda, oba hojalygynda, gurluşykda, syýahatçylykda, söwdada we durmuş hyzmatynda, halk senetçiliginde, beýleki ugurlarda üstünlik gazanýarlar.
Ozal agrar ýurt bolan Türkmenistan bu gün senagat taýdan ýokary depginler bilen ösýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow buýsanç bilen belledi.
Biz ýokary tehnologiýalar bilen üpjün edilen, serişde we energiýa tygşytlaýjy, ekologik taýdan arassa, bäsdeşlige ukyply elektron senagatyny döredýäris.
Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz şu günki sapakda «Aýdyň gijeler» hojalyk jemgyýetiniň smart telewizorlary, awtomat enjamlary, yşyklandyryş gurallarydyr LED çyralary, elektroenergiýany ölçeýän enjamlary, «Agzybirlik tilsimaty» kärhanasynyň interaktiw panelleri, elektron tor enjamlaryny, kompýuterleri öndürýändigini aýtdy. Ýurdumyzda şeýle önümçilikleriň giňelýändigine, bu işde ýaşlaryň ornunyň artýandygyna guwanýarys diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Häzirki döwürde ylmyň iň täze gazananlary, häzirki zaman tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrylan iri senagat toplumlary gurulýar. Gyýanlydaky polimer zawodynyň önümleri dünýä bazarynda uly islegden peýdalanýar. Türkmenistanda tebigy gazdan sintetik ýangyjy öndürmekde dünýäde ilkinji uly möçberli taslama durmuşa geçirildi. Ahal welaýatyndaky bu zawodda ekologiýa taýdan arassa, Euro-5 standartyna laýyk gelýän EKO-93 benzini öndürilýär. Bularyň ählisi ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny has-da artdyrýar, köp möçberde girdeji getirýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, gurluşyk pudagy hem depginli ösýär. Milli maksatnamalara laýyklykda, obadyr şäherlerimizde ýaşaýyş-durmuş we medeni maksatly desgalar yzygiderli gurulýar. Bu gurluşyklaryň ählisi öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler, milli binagärligiň gadymy däpleri hem-de häzirki zaman şähergurluşyk tejribesi esasynda amala aşyrylýar.
Aşgabat şäherinde ýaşyl begrese bürenen seýilgähler, ýaşaýyş jaýlary, saglygy goraýyş, medeni, sport we söwda merkezleri, ýokary hem-de orta okuw mekdepleri, myhmanhanalar, önümçilik kärhanalary, halkara derejeli awtoulag geçelgeleri guruldy we gurulýar. Bu desgalar halkara hyzmatdaşlygyň ykrar edilen merkezi hökmünde paýtagtymyzyň gözelligini has-da artdyrýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Ýakynda bolsa Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli paýtagtymyzda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Diwanynyň binasyny, Maslahatlar we Kabul ediş merkezlerini, «Türkmenbaşy» hem-de «Senagat» paýdarlar täjirçilik banklarynyň binalaryny, Halkara ahalteke atçylyk we «Türkmen alabaý itleri» assosiasiýalarynyň merkezlerini, kaşaň «Arkadag» myhmanhanasyny ulanmaga berdik. 25-nji maýda Aşgabat şäheriniň 140 ýyllygy mynasybetli «Aşgabat-siti» gurluşyk toplumynyň düýbüni tutduk diýip, milli Liderimiz nygtady.
Biziň Aşgabady ösdürmek boýunça alyp barýan işlerimiz halkara derejede ykrar edildi. Şäherdäki binalaryň ençemesi Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi diýip, milli Liderimiz buýsanç bilen belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow geçirilýän giň gerimli işleriň netijesinde paýtagtymyzyň geljekde has-da gözelleşip, dünýäniň iň nurana şäherleriniň birine öwrüljekdigine ynam bildirmek bilen, ýaşlary paýtagtymyzyň XXI asyryň nusgalyk şäheri hökmünde ykrar edilmegine mynasyp goşantlaryny goşmaga çagyrdy.
Soňra döwlet Baştutanymyz üstünlikli durmuşa geçirilýän ulag-logistika strategiýasynyň many-mazmunyna we ähmiýetine ünsi çekip, onuň gözbaşyny gadymyýetden alyp gaýdýandygyny belledi. Ir döwürlerde hem Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm bölegi ýurdumyzyň çäginden geçipdir. Ol halklary we yklymlary birleşdiripdir. Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan häzirki zaman ulag geçelgelerini döretmek we kämilleşdirmek arkaly Ýewraziýa giňişliginiň ulag-logistika ulgamyna işjeň goşulýar. Häzirki wagtda ýurdumyz Günbatar — Gündogar, Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça üstaşyr geçelgeleriň taslamalaryny amala aşyrýar, Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe (Lapis Lazuli) we TRASEKA ýaly halkara ulag geçelgelerini döretmäge ýakyndan gatnaşýar.
Biz Türkmenbaşy şäherinde döwrebap Halkara deňiz portuny gurduk. Akina — Andhoý, Ymamnazar — Akina, Serhetabat — Turgundy ugurlary boýunça demir ýollary we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlaryny ulanmaga berdik. Bu işler ýurdumyzyň Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmäge işjeň gatnaşýandygyny ýene-de bir gezek äşgär edýär diýip, milli Liderimiz nygtady. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň demir ýol, awtomobil, howa, deňiz we derýa ulaglarynyň düzüminiň düýpli döwrebaplaşdyrylýandygyny belledi. Dünýä meşhur kompaniýalaryň awtobuslary, ýeňil we ýük awtoulaglary yzygiderli satyn alynýar.
Biziň alyp barýan ulag syýasatymyzy dünýä jemgyýetçiligi giňden goldaýar. Türkmenistanyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň durnukly ulag ulgamyny döretmek boýunça taryhy Kararnamalaryň dördüsini kabul etmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Biz 2015-nji ýylda «TürkmenÄlem 52oE» emeli hemrasyny uçurdyk. Häzirki wagtda ikinji milli emeli hemrany döretmek we älem giňişligine çykarmak boýunça hem zerur işleri alyp barýarys. Ýurdumyzda mobil hyzmatlary, telefon, poçta, internet we IP telewideniýe ulgamlaryny hem ösdürýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.
Adamzat jemgyýetiniň taryhyna nazar aýlanyňda, ylym-bilimiň ösüşiň möhüm şerti bolandygyny görmek bolýar diýip, milli Liderimiz belledi. Şoňa görä-de, ylym ulgamynyň binýadyny berkitmek, ýokary tehnologiýalara, düýpli nazary ylymlara esaslanýan sanly ykdysadyýeti döretmek boýunça toplumlaýyn işleri alyp barýarys. Häzirki wagtda ýurdumyzyň akademiki ylmy-barlag institutlarynda, ýokary okuw mekdepleriniň ylmy-tehnologik, ylmy-kliniki, ylmy-taslama merkezlerinde, tejribe-önümçilik barlaghanalarynda, pudaklaýyn we pudagara ylmy guramalarda ylma, döredijilige höwesli ýaşlaryň täze nesli zähmet çekýär. Zehinli ýaşlarymyz ylmyň ileri tutulýan ugurlary boýunça gymmatly ylmy barlaglary alyp barýarlar.
Bilim ulgamyny dünýä derejesinde döwrebaplaşdyrmaga, ruhy taýdan kämil, berk bedenli, giň dünýägaraýyşly nesli ýetişdirmäge hem uly ähmiýet berýäris. Munuň üçin ýurdumyzyň ähli ýerlerinde häzirki zaman orta we ýokary okuw mekdepleridir çagalar baglary, Köpetdagyň sapaly jülgesinde, Awazada çagalar dynç alyş we sagaldyş merkezleri guruldy hem-de gurulýar. Bilim edaralary döwrebap okuw kitaplarydyr gollanmalar bilen yzygiderli üpjün edilýär. Bilim bermek işine ylmyň soňky gazananlaryny, okatmagyň innowasion usullaryny, ýokary hilli elektron bilim maglumatlaryny giňden ornaşdyrýarys. Sanly bilim ulgamynyň ösdürilmegine uly üns berilýär.
Biz mekdep okuwçylarynyň we talyplaryň halkara bäsleşiklerde gazanýan üstünliklerine guwanýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen ýaşlarynyň geljekde-de halkara ders bäsleşiklerinde, olimpiadalarda baýrakly orunlara mynasyp bolup, ýurdumyzyň abraýyny has belende göterjekdigine berk ynam bildirdi.
Ynsan hemişe kämillige ymtylýar. Kämillik bolsa mertebe we derejedir. Ýaşlarymyz bu hakykata göz ýetirmelidir. Ýadawsyz zähmet, bilimleri we hünärleri yhlasly ele almak, tejribe toplamak kämillige eltýän ýoldur. Ýaş nesillerimizde halkymyzyň iň oňat, iň gözel, iň belent ahlagy jemlenmelidir diýip, milli Liderimiz belledi.
Ynsanyň edebi altyndan gymmatdyr, gymmatbaha daşlardan owadandyr.
Ýaşlar, siz pederlerimiziň ýoluny mynasyp dowam edip, ýagşy gylyk-häsiýetleriňiz, adamkärçiligiňiz, başarnygyňyz bilen tanalyp, hakyky türkmen bolup dünýä çykmalysyňyz! Türkmen ýigitleriniň we gyzlarynyň akyly jöwher dek ýiti bolmalydyr. Çünki siz özüni taýsyz zehini bilen dünýä tanadan halkyň neslisiňiz. Türkmen ýigitleriniň we gyzlarynyň ýüzi nurana bolmalydyr. Çünki siz ynsanperwerligiň belent däplerini dünýä ýaýan ynsanlaryň neslisiňiz.
Türkmen ýigitleriniň we gyzlarynyň süňňi sap bolmalydyr. Çünki siz beden hem-de ruhy taýdan päkligiň belent kadalary bilen dünýäni haýrana goýan milletiň neslisiňiz diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlendi.
Çykyşda döwletimiziň we jemgyýetimiziň iň gymmatly baýlygy bolan adamyň saglygyny goramak, milli saglygy goraýyş ulgamyny dünýä ülňülerine laýyklykda kämilleşdirmek babatda geçirilýän giň gerimli işlere aýratyn üns berildi.
«Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň çäklerinde ýurdumyzyň ähli sebitlerinde dünýä belli öňdebaryjy kompaniýalaryň lukmançylyk enjamlary ornaşdyrylan saglygy goraýyş-anyklaýyş, «Ene mähri», gaýragoýulmasyz tiz kömek, kliniki we ylmy-kliniki merkezleri, köpugurly hassahanalardyr şypahanalar bina edildi.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe keselleriň öňüni almak, anyklamak, täze, döwrebap bejergileri geçirmek babatda ylmy usullaryň, innowasion tejribeleriň, takyk tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylmagy milli lukmançylygyň ösüşine täze badalga berdi diýip, milli Liderimiz nygtady.
Biz şypahana edaralarynyň durkuny hem täzeledik. Dünýä meşhur «Arçman», «Ýyly suw», «Mollagara», «Awaza», «Daşoguz», «Farap», «Baýramaly», «Bagabat», «Berzeňňi» şypahanalarynda ynsan derdine melhem bolýan tebigy baýlyklarymyzy giňden peýdalanmaga mümkinçilik döretdik. Türkmen topragynyň müň bir derde melhem ösümliklerinden derman serişdelerini öndürýän kärhanalary gurmakda baý tejribe topladyk.
Beýik akyldar Magtymguly Pyragynyň: «Saglygyň gadyryn bilgil, hasta bolmasdan burun» diýşi ýaly, biz sagdyn durmuş kadalaryny ornaşdyrmaga aýratyn üns berýäris. Eneleriň we çagalaryň, ýetginjekleriň, uly ýaşly hem-de gartaşan adamlaryň saglygyny goramak üçin döwlet goldawyny berýäris diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bilen hyzmatdaşlygyň çäginde keselleriň öňüni almak hem-de olara garşy göreşmek boýunça gowy tejribe toplanyldy. Birnäçe howply ýokanç keselleriň ýok edilendigi, käbirleriniň hasaba alynmandygy barada Garaşsyz döwletimize halkara güwänamalar berildi. Şeýdip, berkarar döwletimiziň saglygy goraýyş we derman senagaty ulgamyny ösüşleriň täze belentliklerine çykarýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu beýik maksatlarymyzyň üstünlikli amala aşyrylmagyna ýaşlaryň işjeň gatnaşjakdygyna berk ynam bildirdi.
Döwlet Baştutanymyz sport barada durup geçmek bilen, onuň ynsany beden we ruhy taýdan taplaýan, dünýägaraýşyny kämilleşdirýän gymmatlykdygyny belledi.
Bedenterbiýä we sporta biz jemgyýetimizi jebisleşdirýän, halkymyzy beýik ösüşlere ruhlandyrýan güýç hökmünde garaýarys. Şundan ugur alyp, köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini ösdürýäris. Ýurdumyzyň ähli sebitlerinde, şol sanda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän sport desgalaryny, stadionlary, atçylyk-sport toplumlaryny, ýöriteleşdirilen sport mekdeplerini gurduk. Gözel paýtagtymyzda bolsa özboluşly Olimpiýa şäherçesini döretdik diýip, milli Liderimiz nygtady.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Halkara Olimpiýa Komitetiniň we Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň agzasy bolan ýurdumyz Olimpiýa hereketini ösdürmäge mynasyp goşant goşýar.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz şu ýylyň iýul — awgust aýlarynda türgenlerimiziň sportuň birnäçe görnüşi boýunça Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen XXXII tomusky Olimpiýa oýunlaryna işjeň gatnaşandygyny ýatlady. Biziň agyr atletikaçy türgenimiz Polina Gurýewa bolsa bu Oýunlarda üstünlikli çykyş edip, kümüş medala mynasyp boldy we ýurdumyza uly abraý getirdi.
Meniň geljegimiz bolan ýaşlara berjek nesihatym: sporty söýüň!
Sport güýç-gaýratdyr, gözellikdir, sagdynlykdyr we ruhubelentlikdir. Türkmen sportunyň beýik geljegi merdana ýaşlarymyzyň ynamly ellerindedir. Biz muňa çäksiz buýsanýarys diýip, milli Liderimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşynda nygtaýşy ýaly, döwletimiz medeniýet ulgamyny ösdürmek ugrunda uly tagalla edýär, oňa köp möçberde serişdeleri gönükdirýär. Milli medeniýetimiziň, sungatymyzyň has-da kämilleşmegi üçin ähli şertleri döredýär. Ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, zehinli hünärmenleri taýýarlamak boýunça uly işler alnyp barylýar. Paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda gurlan täze teatrlar, kitaphanalar, muzeýler, medeniýet öýleridir beýleki medeni maksatly binalar aýdylanlara aýdyň şaýatlyk edýär.
Ak öý halkymyzyň durmuş medeniýetiniň aýrylmaz bölegidir. Türkmeniň ak öýlerinde döwletli maslahatlar edilipdir. Şu däpden ugur alyp, ähli welaýatlarymyzda milli binagärlik aýratynlyklaryny özünde jemleýän «Türkmeniň ak öýi» binalaryny gurduk. Bu gün olar halkymyzyň gadymdan gelýän myhmansöýerliginiň hem-de medeniýetiniň özboluşly nyşanydyr diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
Eziz Diýarymyzda bellenilýän şanly senelerdir baýramlar, halkara çäreler medeniýet ulgamynyň uly rowaçlyklara beslenýändigini görkezýär. Şu ýyl Lebap welaýatynda geçirilen Medeniýet hepdeligi türkmen medeniýetiniň we sungatynyň gazananlaryny, milli gymmatlyklarymyzy dünýä ýaýmakda täze mümkinçilik açdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz dünýäde medeni diplomatiýanyň döwlet syýasatynyň möhüm bölegi hökmünde hiç wagt ünsden düşürilmän gelýändigini aýratyn belledi. Biz bu işde ÝUNESKO-ny iň ýakyn hyzmatdaşymyz hasaplaýarys. Gadymy Merwiň, Köneürgenjiň, Nusaýyň ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilmegi, «Görogly» dessançylyk sungatynyň, «Küştdepdi» aýdym we tans dessurynyň, türkmen milli halyçylyk sungatynyň Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna goşulmagy biziň alyp barýan giň gerimli medeni, ylmy diplomatiýamyzyň dünýäde ykrar edilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Nesip bolsa, ýakyn ýyllarda Aşgabat şäherini ÝUNESKO-nyň Şäherleriň döredijilik toruna birikdireris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.
Dutar ýasamak senetçiligi, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungaty, türkmen alabaýlaryny ýetişdirmek we keçe sungaty, demirçilik senedi, türkmen tazysy we elguş sungaty, türkmen milli göreşi hem bu sanawa giriziler. ÝUNESKO-nyň derejesinde bellenilýän şanly seneleriň sanawyna Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyny-da goşarys.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde hem-de Seýitnazar Seýdi adyndaky mugallymçylyk institutynda ÝUNESKO kafedralaryny döredip, orta mekdeplerimiziň birnäçesini bu guramanyň Mekdepler bileleşiginiň düzümine girizeris diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow talyplara we okuwçylara ýüzlenip, merdana halkymyzyň gadymy döwürlerden bäri nesilleriň sazlaşykly ösüşine we terbiýesine aýratyn ähmiýet berip gelendigini nygtady. Şoňa görä-de, geçmişde ýaşap geçen beýik şahsyýetlerimiz bahasyna ýetip bolmajak akyl-paýhas mirasyny döredipdir. Olaryň eserleri nesilleri terbiýelemegiň gymmatly çeşmeleri bolup durýar.
Adamyň iň gözel häsiýetleriniň biri-de ene-ata, jemgyýete we durmuşa bolan söýgüdir. Ata-enä söýgi halkymyzyň «Altyn-kümşüň könesi bolmaz, ata-enäniň — bahasy», «Ata-enäniň garrysy bolmaz, asyl parçanyň — könesi», «Ata razy — Hudaý razy, ene razy — pygamber razy», «Ata gören ýol keser, ene gören don keser» ýaly nakyllarynda hem öz beýanyny tapýar. Ene-ata bilen perzent gatnaşyklary baradaky milli garaýyşlar Döwletmämmet Azadynyň döredijiliginiň özenine öwrülipdir. Onuň «Wagzy-azat» eserindäki perzendiň ene-atanyň öňündäki kyrk borjy hakyndaky pikirleri, mähre hem-de söýgä ýugrulan şygyrlary asyrlar geçse-de ähmiýetini ýitirmän gelýär. Bu garaýyşlar ynsan aňyna, ahlagyna güýçli täsir edýän arassa öwüt-ündewler hökmünde kabul edilýär.
Halkymyzyň watançylyk hem-de adamkärçilik däpleri durmuş ýoluna gadam basýan nesillerimiz üçin geçmişi, şu güni we geljegi birleşdirýän nusgawy mekdepdir diýip, milli Liderimiz belledi.
Watana bolan söýgi ýürekde orun alan iň näzik we päkize duýgudyr. Onuň gymmatyny hiç zat bilen ölçäp bolmaz. Ýürekden çykan sözüň ýürege barşy ýaly, yhlas bilen başyna barlan iş hem bitmän galmaýar. Her bir işe ýürekden ýapyşyp, merdana halkymyzyň adyny has-da belende götermek, başymyzyň täjine deňeýän eziz Watanymyzyň şöhratyna şöhrat goşmak siziň esasy borjuňyzdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýaşlara ýüzlendi.
Milli Liderimiz şu günki beýanyny tamamlamak bilen, duşuşyga gatnaşyjylara berk jan saglyk, uzak ömür, bagtyýar we abadan durmuş, okuwda uly üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşy şowhunly, dowamly el çarpyşmalar bilen garşylandy.
Milli Liderimiz bu ýere ýygnananlara ýüzlenip, şu günki duşuşygyň barşynda ýurdumyzda ähli ugurlarda alnyp barylýan giň gerimli işler hem-de möhüm durmuş meseleleri barada pikir alşylandygyny aýtdy.
Belki, bu beýanyň dowamynda käbirleriňizde sowallar dörändir, bu barada öz pikirleriňizi beýan etseňiz gowy bolardy — diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow elini galdyran talyp gyza — S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň 5-nji ýyl talyby Gülsenem Orazweliýewa ýüzlenip, onuň sowal bermekçi ýa-da oý-pikirini beýan etmekçi bolýandygy bilen gyzyklandy.
Talyp gyz şu günki möhüm sapagyň özünde galdyran täsirleri barada aýdyp, milli Liderimizi “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda giňden bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar güni bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de talyp ýaşlaryň adyndan döwlet Baştutanymyza berk jan saglyk, uzak ömür hem-de ýurdumyzyň we mähriban halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan ägirt uly işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2021-2022-nji täze okuw ýylynyň ilkinji gününde beren umumy sapagy çuňňur many-mazmuna baý bolup, bu ýere ýygnananlaryň her biriniň kalbynda ýakymly täsirleri galdyrdy hem-de baýramçylyk şatlygyny artdyrdy.
Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň baýram edilýän aýynda bu möhüm wakanyň şaýady bolmak uly bagtdyr diýip, talyp gyz bu ýere ýygnananlaryň umumy pikirini beýan etdi.
Siziň Watanymyzy depginli ösdürmäge gönükdirilen giň gerimli maksatnamalar we düýpli özgertmeler baradaky täsirli çykyşyňyz, halkymyzyň şöhratly taryhy, ýeňişli üstünlikleri hem-de belent maksatlary barada aýdan sözleriňiz, ýokary terbiýeçilik ussatlygy bilen beren atalyk nesihatlaryňyz, maslahatlaryňyz hem-de nurana arzuwlaryňyz biziň ýüreklerimizi tolgundyrdy — diýip, G.Orazweliýewa aýtdy hem-de Magtymguly Pyragynyň akyldar şahyr derejesine göterilmeginde onuň ussat pederi Döwletmämmet Azady ýaly beýik halypasynyň hyzmatynyň uludygyny belledi.
Täze okuw ýylynda Siziň beren ilkinji sapagyňyz netijesinde biz Siziň mugallymçylyk ussatlygyňyzyň ömrüni asylly käre — mugallymçylyga bagyş eden mähriban pederiňiz Mälikguly agadan hem-de mähriban ataňyz Berdimuhamet Annaýewden mynasyp gözbaş alyp gaýdandygynyň şaýatlary bolduk — diýip, talyp gyz aýtdy.
Milli Liderimiziň mähriban käbesi Ogulabat ejäniň nusgalyk ömür ýoly, mähir siňdirip döreden çeper el işleri hem ähli türkmen gelin-gyzlary üçin görelde mekdebidir, kämil sungatyň ebedilik mukamydyr.
Döredijiligiň we ösüşiň ýoly bilen ynamly barýan Garaşsyz, Bitarap Watanymyzda agzybirlige, watansöýüjilige hem-de zähmetsöýerlige daýanyp, täze, belent maksatlara ýetmegiň ýaşlaryň mukaddes borjy bolup durýandygy nygtaldy.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda bagtyýar ýaşlar beden we ahlak taýdan sagdyn ösüp ýetişýär, ylymlary öwrenýär we bilim alýar, döredijilikli zähmet çekýär.
Gahryman Arkadagymyz, Siz ýaşlara mähriban Watanymyzyň nurana geljeginiň, eziz halkymyzyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine beýik maksatlary durmuşa geçirmekde öňdäki hatarlarda bolmagy ündeýärsiňiz. Biz, ýaşlar, şol maksatlar üçin gujur-gaýrat bilen okarys, öwreneris, päk ýürek bilen döredijilikli we yhlasly zähmet çekeris, belent watansöýüjilik duýgusy hem-de agzybirlik bilen täze ýeňişlerdir üstünliklere ýeteris diýip, çykyş eden sözüni dowam etdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz şahsy göreldesi bilen Watandan, ata-babalarymyzyň mukaddes topragyndan başga beýik we gymmatly düşünjäniň ýokdugyny her kime görkezýär. Milli Liderimiziň parasatly sözleri, watançylyk we edermenlik baradaky öwüt-nesihatlary döwrebap ýaşlary terbiýelemäge ýardam edýär.
G.Orazweliýewa ýaşlaryň bagtyýar hem-de eşretli durmuşy, bilim almagy, zähmet çekmegi we dynç almagy baradaky atalyk aladalary üçin çuňňur hoşallyk bildirip, talyplaryň adyndan Bitaraplyk, parahatçylyk, dostluk hem-de doganlyk ýörelgelerini öňe sürýän Gahryman Arkadagymyzyň baştutanlygynda kuwwatly we abadan döwlet hökmünde Watanymyzyň dünýädäki abraýynyň has-da artjakdygyna ynam bildirdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýene-de kimde näme sowalyň ýa-da oý-pikiriň bardygy bilen gyzyklanyp, Goranmak ministrliginiň Harby institutynyň 5-nji ýyl harby talyby Toýlymyrat Begmyradowy münbere çagyrdy.
Harby talyp Türkmenistanyň Prezidentine, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysyna hem-de duşuşyga gatnaşyjylara — professorlara, mugallymlara we talyp ýaşlara ýüzlenip, şu gün bellenilýän Bilimler we talyp ýaşlar güni bilen mähirli gutlady.
Biz, Watan goragçylary mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllyk baýramçylygynyň öňüsyrasynda geçirilýän bu günki okuw sapagynda Siziň çuň mazmunly çykyşyňyzy, paýhasly pikirleriňizi hem-de nesihatlaryňyzy uly ruhubelentlik we hormat bilen diňledik.
Milli Liderimiziň milli bilim we ylym ulgamyny ösdürmäge berýän ünsi, ony dünýä derejesine çykarmak ugrunda görülýän çäreler talyp ýaşlarda buýsanç duýgusyny döretdi.
Bilimiň ösdürilmegine döwlet syýasatynyň möhüm ugry hökmünde garaýan döwlet Baştutanymyzyň ýadawsyz aladalary netijesinde bu gün ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýokary hem-de ýörite okuw mekdeplerinde harby talyplaryň bilim-terbiýe almagy we harby hünärleri ele almagy üçin hemme şertler döredilýär.
Harby hünärmenleriň taýýarlanylyşyna, olaryň hünär ussatlyklarynyň artdyrylmagyna, berilýän bilimiň hiline we netijeliligine aýratyn üns berilýär. Okuw işine döwrebap multimedia serişdeleri, internet we elektron kitaphana ulgamy giňden ornaşdyrylýar, sanly bilim ulgamynyň mümkinçilikleri doly ulanylýar. Bu ugurda alnyp barylýan işleriň netijesinde harby bilimiň we harby sungatyň derejesi döwrüň talaplaryna doly kybap gelýär.
Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň 1-nji ýöriteleşdirilen harby mekdebiniň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy — Watan goragçylary üçin nusgalyk görelde bolan edermen esger we ilhalar ynsan Berdimuhamet Annaýewiň adyny göterýändigi belent mertebedir.
Biz, Watan perzentleri şu taryhy günde mundan beýläk-de Siziň mähriban ataňyz Berdimuhamet aganyň nusgalyk göreldesine, mähriban kyblaňyz Mälikguly aganyň paýhasly ýörelgesine eýerip, mukaddes harby borjumyzy ak ýürekden ýerine ýetirjekdigimize hem-de Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllyk baýramy mynasybetli geçiriljek dabaraly harby ýörişe buýsanç bilen gatnaşjakdygymyza tüýs ýürekden ynandyrýarys — diýip, T.Begmyradow aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda Türkmenistanyň durnukly ösüş ýoluna düşen parahatçylyk dörediji, dostana döwlet hökmünde çykyş edýändigi nygtaldy. Diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrina hem şu ýörelgelere esaslanýar. Hut şoňa görä-de, Milli goşunyň düzüminde bilim almak, hünär öwrenmek we gulluk etmek, ýüregi «Watan» diýip telwas edýän her bir türkmen raýatynyň arzuwyna öwrülýär, Watana bolan söýgi ogullaryň aňynda baky ýaşaýar.
Harby ýokary okuw mekdepleriniň ähli harby talyplarynyň adyndan çykyş eden bilim ulgamynda durmuşa geçirilýän giň özgertmeler, harby bilimi we sungaty hemmetaraplaýyn ösdürmäge döredilen mümkinçilikler üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy Gurbanguly Berdimuhamedowa berk jan saglyk, uzak ömür hem-de döwlet işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.
Talyplaryň çykyşlary tamamlanandan soň, milli Liderimiz bu günki çärä gatnaşýanlaryň arzuw-islegleri bilen gyzyklandy. Olarda haýsydyr bir sowal dörän bolsa, sorap biljekdiklerini aýtdy. Şeýle hem Arkadag Prezidentimiz ýaşlaryň özlerini gyzyklandyrýan meseleler boýunça sowallaryny hat üsti bilen Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanyna iberip biljekdiklerine ünsi çekdi.
Döwlet Baştutanymyz duşuşyga gatnaşyjylara ýüzlenip: “Mähriban ýaşlar! Ýurdumyzyň gelejegi siz bilendir!” diýdi.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halk arasynda uly seslenme döreden ajaýyp goşgy setirlerini okady:
Parahatlyk — ýürek baýdagy,
Älem-jahan — mähir mukamy.
Türkmenistan — bahar baýramy,
Türkmenistan — dostluk mekany.
Ajap eýýam, ajap çagym bar,
Ýalkym saçýan şamçyragym bar.
Hak sylamyş Beýik gerçegin,
Gahryman halkymyz bar!
Milli Liderimiz talyplara we okuwçylara: “Mähriban we eziz ýaşlar! Siz bilen öňe, öňe, diňe öňe jan Watanym Türkmenistan!” diýen buýsançly sözler bilen ýüzlendi.
Şunuň bilen umumy sapak tamamlandy. Döwlet Baştutanymyz duşuşyga gatnaşyjylar bilen mähirli hoşlaşyp, bu ýerden ugrady.


c: text/html

text:
29 qyrkúıek kúngi aýa raıy boljamy
NUR-SULTAN. QazAqparat – 29 qyrkúıekte respýblıkanyń basym bóliginde frontaldy bólikterdiń áserinen jaýyn-shashyn bolady. Elimizdiń ortalyǵynda jáne ońtústik-batysynda jańbyr jaýyp, naızaǵaı kútiledi. Respýblıkanyń tek batysyna ǵana soltústik antıtsıklon áserin tıgizedi, osyǵan baılanysty jaýyn-shashynsyz aýa raıy boljanady. Barlyq óńirde jel kúsheıedi, ońtústikte shańdy daýyl turady, soltústikte jáne shyǵysta tuman, soltústikte kóktaıǵaq, ońtústikte naızaǵaı bolady. QazAqparat bul týraly «Qazgıdromet» RMK-ǵa silteme jasap habarlaıdy.
Soltústik Qazaqstan oblysynda jeldiń jyldamdyǵy 15-20 m/s quraıdy, túnde oblystyń ońtústik-batysynda jeldiń ekpini 25 m/s kúsheıedi.
Qostanaı oblysynda jel 15-20 m/s artyp, óńirdiń batysynda, soltústik-batysynda tuman, kóktaıǵaq kútiledi.
Jambyl oblysynyń ońústik-batysynda jáne taýly aýdandarynda shańdy daýylmen birge jel kúsheıedi. Kúndiz oblystyń shyǵysynda jáne taýly aýdandarynda naızaǵaı bolady.
Aqmola oblysynyń soltústik-batysynda tuman, kóktaıǵaq bolady. Óńirdiń soltsútiginde jel 15-20 m/s kúsheıedi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń batysynda, soltústiginde, soltústik-shyǵysynda jel 15-20 m/s jetedi.
Kúndiz Pavlodar oblysynyń soltústiginde, soltústik-shyǵysynda jáne soltústik-batysynda tuman kútiledi, kúndiz oblystyń ońtústiginde jeldiń kúshi 15-20 m/s artady.
Qyzylorda oblysynyń soltústik-batysynda naızaǵaı kútiledi, ortalyǵynda 15-20 m/s ekpinde jel soǵady.
Kúndiz Túrkistan oblysynyń taýly aýdandarynda, Aqtóbe oblysynyń soltústik-shyǵysynda, Qaraǵandy oblysynyń ońtústik jáne shyǵysynda jel 15-20 m/s kúsheıedi.
- Sınoptıkter Qazaqstan qalalaryndaǵy aýa sapasy týraly aıtty
- Qar, kóktaıǵaq, shańdy daýyl – jumaǵa arnalǵan aýa raıy
- Elimizde 6 oblys aýmaǵynda aýa raıyna baılanysty eskertý jarııalandy
- SQO-da kúnniń sýytýyna baılanysty polıtseıler kóktaıǵaq bolatynyn eskertti
- Qar men kóktaıǵaq: Almatyda kún buzylady
- Qar, jaýyn, kóktaıǵaq – beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
esasy
Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek ugrunda Türkmenistanyň maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Maliýe gözegçiligi gullugynyň talaby boýunça edara görnüşli we şahsy taraplaryň maglumatlary tabşyrmagynyň Tertibi.
1. Şu Tertip ama öz işini „Jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine garşy hereket etmek hakynda“ Türkmenistanyň kanunynda (mundan beýläk - Kanun) we Türkmenistanyň Prezidentiniň 2018-nji ýylyň 5-nji oktýabryndaky 934 belgili Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministligiginiň ýanyndaky Maliýe gözegçiligi gullugynyň işini kämilleşdirmek hakyndaky“ kararynda göz öňünde tutulan zerur maglumatlaryň berlişini kadalaşdyrýar.
2. Maglumatlar pul serişdeleri ýa-da gaýry emläkler bilen geleşikleri we amallary geçirýänedara görnüşli we şahsy adamlar tarapyndan (mundan beýläk - maliýe gözegçiliginiň subýektleri) tabşyrylýar.
esasy


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 17-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Türkiýäniň, Owganystanyň we Beýik Britaniýanyň telekeçileri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini hem-de polipropileni, Gonkongyň we Singapuryň telekeçileri bolsa degişlilikde polietileni we tehniki kükürdi satyn aldylar.
Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna Birleşen Arap Emirlikleriniň we Azerbaýjanyň telekeçilerine tekiz boýalan we tüýjümek žakkard önümleri hem-de nah ýüplügi ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million 168 müň dollaryndan gowrak boldy.
Birleşen Arap Emirlikleriniň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 5 million manatlykdan gowrak nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň işewürleri içerki bazar üçin bahasy ABŞ-nyň 50 müň dollaryna deň bolan portland sementini satyn aldylar.


text:
Semalt hünärmeni, iň ýokary web çykarmak gurallaryny suratlandyrýar
Käbir web sahypasyny döredijiler üçin käbir web çykarmak gurallaryny awtomatlaşdyrmak zerurdyr. Bir adama web sahypasynyň maglumatlaryny bir sahypadan ýygnamaga we ony uzak ýerde ýa-da fiziki gaty diskde saklamaga kömek edýär. Adamlar, brauzer ulanyp, web sahypasyndan sahypa maglumatlary ýatda saklamagyň iň meşhur görnüşini ýigrenýärler. Şeýle-de bolsa, käbir web sahypalarynda sahypa köp. Adam bir sahypada birnäçe sahypany ýatda saklamak üçin web çykarmak guralyny ulanyp biler. Bu gurallaryň köpüsi, öňünden kesgitlenen yzygiderli tertibi düzmek ýaly awtomatlaşdyryş hyzmatlaryny hödürleýär. Bu gurallar, adaty brauzerler ýaly işleýär, web sahypalaryna girýän we möhüm maglumatlary ýygnaýan ýönekeý web gözlegçilerinden başga.
Bu SEO makalasynda web çykarmak üçin iň täsirli gurallar bar:
Oktoparse
Bu, web sahypasynyň maglumatyny göçürip alyp bilýän wizual web çykarmak guralydyr. Ulanyjy köp aýratynlyklar bilen ulanylýan aňsat interfeýsiň artykmaçlygyna eýe. Programmirleme usuly ýok ýa-da minimal bilimi bolmadyk adamlar, “Octoparse” -ni maksatly URL-den maglumat çykarmak üçin ulanyp bilerler.
Hubdoc
Web gyryjy hasap-fakturalardan, kwitansiýalardan we e-poçta maglumatlaryny almak isläp biler. Bu ýagdaýlaryň hemmesinde Hubdoc gözläp we belli bir domene ýygnap biler. Bu ýerden, bu gural maglumatlary geljekde salgylanmak üçin gurluşly görnüşde saklap biler.
Winautomasiýa
Windows ulanyjylary üçin WinAutomation, web sahypalary üçin mazmuny ösdürmegi aňsatlaşdyrýar. Windows ulanyjylaryna ýerli diskde web sahypasynyň maglumatlarynyň düzülen katalogyny tygşytlamaga we saklamaga ukyply awtomatiki gural almaga mümkinçilik berýär.
Saglyk maglumatlary arhiwi
Keselhananyň web çykarmak gurallary göz öňünde tutulanda, Saglyk maglumatlary arhiweri ulanyjylara saglyk ulgamlarynyň web sahypalaryndan maglumatlary çykarmaga kömek edýär. Bu maglumatlary hassahanalardan, tiz kömek we lukman hyzmatlaryndan peýdalanmak mümkin. ETL hyzmatlaryna mätäç ulanyjylar üçin Saglyk Maglumatlary Arhiweri, ulgamlarynda ulanmak üçin belli lukmançylyk URL-lerinden maglumat ýygnamagy awtomatlaşdyrmaga kömek edýär.
Diggernaut
Bu gural web sahypasynyň maglumatlaryny döwmek üçin aňsat çözgüt hödürleýär. Minimal ýa-da nol programmirleme bilimi bolan ulanyjylar web sahypasynyň maglumatlaryny alyp, ýatda saklap bilerler. Diggernaut-da ýönekeý ulanyjy interfeýsi, ýönekeý süýräp we düşürmek aýratynlyklary bar.
Salestools.io
Satuw gazanmak isleýän ulanyjylar üçin Salestools.io ýaly gurallary ulanyp takyk maglumatlary alyp bilersiňiz. Bu gural, bäsdeş web sahypasynyň maglumatlaryny almak mümkinçiligine eýe. Mundan başga-da, bäsdeş web sahypasynyň marketing shemasy bilen täsirleşip bolýar.
Maglumatlaryň integrasiýasy
Käbir döwmek zerurlyklarynda API-ler biri-birine gabat gelmeýär. Bu ýagdaýlarda, maglumatlary birleşdirmek guralynyň kömegi bilen real wagt ýa-da akym talaplarynyň arasynda maglumatlary geçirmek mümkin bolup biler.
Datahut
Kärhanalar, iş mazmunyny ulanmaga taýyn bolmak üçin Datahut-dan peýdalanyp bilerler. Käbir adamlar belli bir iş derňewini geçirmek isläp bilerler. “Datahut” ulanyjylary web sahypasynyň maglumatlaryny çalt göçürip alýan web çykarmak guralydyr. Elektron söwda bilen meşgullanýan adamlar bu programmadan peýdalanyp bilerler.


text:
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasy 12-nji fewralda berlen sesleriň tas ählisiniň diýen ýaly sanalandygyny we sesleriň 97,14 prosentini Berdimuhamedowyň gazanandygyny aýdýar.
Energetika we senagat ministri Ýarmuhammet Orazgulyýew sesleriň diňe 1,2 prosentini gazanyp, ikinji ýeri eýeledi diýlip, habar berilýär.
Türkmenistanyň Merkezi saýlaw komissiýasynyň tassyklamagyna görä, şu wagtky maglumatlar deslapky görkezijiler bolup, häzir daşary ýurtlarda gurnalan saýlaw uçastoklarynda geçirilen ses berişlikleriň doly netijelerine garaşylýar.
Wideo: Berdimuhamedow öz kakasy, ogly we agtygy bilen saýlawlarda ses berýär.
Merkezi Aziýanyň awtoritar režimli döwletinde geçirilen prezidentlik saýlawlarynyň netijesi köpler üçin garaşylmadyk ýagdaý bolmady. Prezidentlige Berdimuhamedow bilen birlikde başga-da ýedi kandidat dalaş etdi, emma olar ýurtda giňden tanalýan şahsyýetler däl. Saýlaw prosesi bolsa diňe formallyk hökmünde häsiýetlendirildi.
Käbir synçylar ses berişlikde Berdimuhamedowyň şeýle ýokary netijeleri almagyna ünsi çekip, muňa Saparmyrat Nyýazow döwründe ornaşdyrylan sistemanyň dowamy hökmünde baha berýärler.
Orsýetiň Syýasy barlaglar institutynyň ýanyndaky “Milli strategiýanyň esasy meseleleri” neşiriniň baş redaktory Aždar Gurdow häzir Türkmenistanda 90-njy ýyllarda düýbi tutulan sistemanyň yzynyň üzülmän gelýändigni aýdýar:
Bir kandidata şeýle uly derejede sesleriň berilmegi ýurtda alternatiwanyň ýoklugyndan nyşandyr. Ýurtda resmi taýdan diňe bir syýasy partiýanyň hereket edýänligi ýöne ýerden däl.Aždar Gurdow
—Nyýazow elmydama-da saýlawlarda dürli kandidatlaryň bäsleşigi ýa-da häkimiýet ugrundaky göreş ýaly çäreleriň öňüni alyp geldi. Onuň asyl niýeti özüne, şeýle-de eýýäm saýlanyp alnan syýasy ugra tutuş halkyň, milletiň söýgüsiniň bardygyny äşgär etmekdi. Bir kandidata şeýle uly derejede sesleriň berilmegi ýurtda alternatiwanyň ýoklugyndan nyşandyr. Ýurtda resmi taýdan diňe bir syýasy partiýanyň hereket edýänligi ýöne ýerden däl.
Resmi maglumata görä, 12-nji fewraldaky prezidentlik saýlawlaryna ses bermäge hukugy bolan ilatyň 96,28% gelipdir.
Aždar Gurdow saýlawalara şeýle ýokary gatnaşygyň bolmagynyň dünýäniň demokratik döwletlerinde mümkin bolmajak zatdygyny aýdýar:
—Adamyň saýlawa gatnaşyp-gatnaşmazlygynyň hem onuň öz erk-islegine bagly bolmaly. Türkmenistan babatynda aýdylanda, onda saýlawlara 100%-e golaý ilatyň gelmegi diňe demokratik bolmadyk, totalitar, awtoritar režimlerde duş gelýär. Ýagny, polisiýa režimli döwletlerde adamlar saýlawlara gatnaşmaga iteklenýär, ýa hut mejbur edilýär.
Azatlyk Radiosynyň ýerli habaçylary saýlawlaryň mundan ozal geçirilen ses berişlikler bilen deňeşdirilende has guramaçylykly bolandygyny aýdýarlar. Ýöne olaryň ýaşaýjylar bilen söhbetdeş bolup alan maglumatlaryna görä, resmi berilýän sanlaryň takyklygy belli bir şübheleri döredýär.
"Netijesi öňünden belli"
Bu meselä käbir günbatar ekspertleri hem ünsi çekýärler. “Uruş we parahatçylyk maglumatlary institutynyň” Merkezi Aziýa boýunça bilermeni Jon MakLoud saýlawyň netijeleriniň ses berişlikden bir hepde öň yglan edilse-de boljakdygyny ýaňsylap aýdýar:
Dogryny aýtmaly bolsa, resmiler saýlawlaryň netijelerini ses berişlikden bir hepde öň hem yglan edip bilerdiler.Jon MakLoud
—Dogryny aýtmaly bolsa, resmiler saýlawlaryň netijelerini ses berişlikden bir hepde öň hem yglan edip bilerdiler. Sebäp diýseňiz, bärde demokratik saýlawlara meňzeş hiç zat bolmady. Biz berilýän sanlaryň hem näderejede takykdygyny hem anyklap bilemzok.
Öňki saglygy saklaýyş ministri Berdimuhamedow Türkmenistany 2006-njy ýylyň aýagyndan bäri dolandyryp gelýär. Ol döwletiň baş kürsüsine öňki awtoritar prezident Saparmyrat Nyýazowyň ölüminden soň geçdi.
Ýekşenbe güni geçirilen saýlawlar Türkmenistanda soňky 20 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda geçirilen üçülenji prezidentlik saýlawlarydyr. Indi Gurbanguly Berdimuhamedow ýurda ýene-de bäş ýylyň dowamynda ýolbaşçylyk eder.
Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň saýlawlara gözegçilik eden missiýasy özüniň gutarnykly hasabatyny gysga wagtyň içinde yglan eder diýlip garaşylýar. Emma missiýanyň başlygy saýlawlarda bidüzgünçilikleriň bolandygy barada özlerine hiç hili şikaýatyň gowuşmandygyny öňünden aýtdy.
Türkmen saýlawlaryna Günbatardan hiç hili gözegçi çagyrylmady.


text:
Ýaragly adamlaryň bir topary aprel aýynyň ahyrynda Liwiýanyň bu ministrlikleriniň daşyny gabap, Muammar Kaddafiniň döwründe hökümet işlerinde işlän ozalky çinownikleriň häzirki hökümetiň düzüminde işledilmekleriniň gadagan edilmegini talap edipdiler.
Ýaragly adamlaryň bu çäresiniň dowam edýän günlerinde Liwiýanyň parlamenti Muammar Kaddafiniň döwründe hökümet wezipelerinde işlän resmileriň häzirki hökümetiň düzüminde wezipe eýelemeklerini gadagan edýän kanunyň taslamasyny kabul etdi.
Liwiýa 40 ýyldan gowrak wagtlap liderlik eden Muammar Kaddafy 2011-nji ýylyň halk gozgalaňynda gozgalaňçylar tarapyndan atylyp öldürilipdi.


text:
Aıda Balaeva Almatyda ÚEU ókilderimen kezdesti
NUR-SULTAN. QazAqparat - Búgin Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva úkimettik emes uıym (ÚEU) ókilderimen qaıyrymdylyq jáne volonterlik, granttar týraly zań jobasynyń máselelerin talqylady, dep habarlaıdy QazAqparat mınıstrliktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Kezdesýge Soros-Qazaqstan Qory basqarmasynyń tóraǵasy A. Aıdarqulova jáne Soros-Qazaqstan qory baǵdarlamalarynyń dırektory B. Aıazbaeva, sondaı-aq Adam quqyqtary jáne zańdylyqty saqtaý jónindegi Qazaqstan halyqaralyq bıýrosynyń dırektory E. Jovtıs, kommertsııalyq emes quqyq suraqtary boıynsha sarapshy G. Kýjekeeva, Caspian University qoǵamdyq quqyq ǴZI dırektory R.Podoprıgora qatysty.
Mınıstr qaıyrymdylyq, volonterlik salalaryndaǵy memlekettik sharalar týraly, sondaı-aq ÚEU-ny memlekettik qoldaý tetikterin jetildirý jóninde aıtyp berdi.
A.Balaeva qaıyrymdylyq pen volonterlikti damytý men qoldaý – azamattyq qoǵamdy qalyptastyrý men damytýdyń negizgi faktorlarynyń biri ekenin atap ótti.
«Memleket basshysynyń volonter jylyn aıaqtaý aıasynda bergen tapsyrmalaryn, quqyq qoldaný tájirıbesin taldaý, halyqaralyq tájirıbe, sondaı-aq, ÚEU, volonterlik jáne qaıyrymdylyq uıymdarynyń, Jumys toby músheleriniń usynystaryn eskere otyryp, Mınıstrlik azamattyq qoǵam ókilderimen birlesip, «Keıbir zańnamalyq aktilerge volonterlik qyzmet, qaıyrymdylyq, memlekettik áleýmettik tapsyrys jáne úkimettik emes uıymdarǵa arnalǵan granttar máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasyn ázirledi», — dedi A.Balaeva.
Ol kezdesýdiń qatysýshylaryna zań jobasy 2021 jylǵa arnalǵan tıisti jumys josparyna engizilgenin, atalǵan josparǵa sáıkes Úkimetke shilde aıynda, al Májiliske aǵymdaǵy jyldyń qyrkúıeginde engizý josparlanǵanyn habarlady.
Qazirgi ýaqytta sybaılas jemqorlyqqa qarsy jáne ǵylymı-quqyqtyq saraptama usynymdary alyndy.
Kezdesýdiń qatysýshylary memleket pen úkimettik emes sektor arasyndaǵy ózara is-qımyldy odan ári damytýdyń ózektiligin rastady, sondaı-aq usynylyp otyrǵan zań jobasyna qatysty normalar boıynsha óz usynystaryn aıtty.
Búgingi pikir almasýda alynǵan usynymdar men usynystardy eskere otyryp, zań jobasyn pysyqtaý, jumys tobynyń otyrysyna engizý jáne memlekettik organdarmen kelisý josparlandy.


text:
“Eurosportuň” ýazmagyna görä, Golliwudyň asly gonkongly ýyldyzy Jeki Çan koronawiruslylaryň hataryna goşulyp biler. Geçen dynç güni, 65 ýaşly söweş sungatçysy Gonkongda 60 töweregi adam adamly oturylyşyga gatnaşdy. Olaryň käbiri koronawirus bilen keseldi. Bu üýşmeleňde tertip-düzgüne gözegçilik eden polisiýa işgärleriniň birinde koronawirusyň alamatlary ýüze çykdy. Näsagyň ýanynda bolan beýleki 59 adam indi karantin edildi. Üýşmeleňde Jeki Çanyň gapdalynda aktýorlar Alan Tamb we Aleks Fong, režissýor Erik Tsang hem bardy.
Polisiýa işgärine wirusyň ýokuşmagynyň ähtimal bir sebäbi: onuň aýalyna we gaýynenesine Gonkongyň günbataryndaky deňiz önümleri restoranynda wirus ýokuşypdyr. Bu Jekide keseliň döremek mümkinçiligini aradan aýyrýar.
65 ýaşly aktýoryň we söweşijiniň wekilleri we ýerli häkimiýetler Çanyň koronawiruslydygy baradaky maglumatyny tassyklamadylar.
Ondan öň Weibo sosial ulgamynda Jeki Çan ýokançlygyň bejergisini tapana bir million ýuan (takmynan 130 müň ýewro) wada berdi.


text:
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» Joldaýynda aýyl ákimderin tikeleı saılaý qajettigin aıtqanda kókiregi oıaý, kózi ashyq adamdardyń bári eleń etip, Prezıdenttiń saıası reformalaryna úlken úmitpen qaraǵan bolatyn. Endi, mine, egemen elimizdiń órkenıetti, demokratııalyq damýyna baǵyttalǵan ıgi bastama oıdaǵydaı júzege asyrylyp, qoǵamda zor órleý týǵyzyp otyr.
Altyn besik – aýyl turǵyndary Táýelsizdik jyldarynda tuńǵysh ret óz basshylaryn ózderi tańdaý múmkindigine ıe bolyp, saıası belsendiligi kúrt artty. «Ákim bol, halqyńa jaqyn bol!» degendeı, endi aýyl ákimi turǵyndarǵa jaqyndaı túsedi. Joǵarydaǵy basshylyqtyń emes, aýyldyqtardyń múddesin qorǵap, jergilikti jerlerde sheshilmeı jatqan kúrmeýli máselelerdiń sheshim tabýyna kúsh salady. Ekinshiden, osy jolǵy saıası naýqan barysynda halyq daýsynyń mańyzdylyǵyn anyq uǵyndyq.
Qostanaı oblysyndaǵy 65 saılaý okrýginde bolǵan daýys berýge «Partııalyq emes baıqaý ortalyǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi oblystyq fılıalynyń 400-ge jýyq ókili qatysty. Olardyń bári aldyn ala arnaıy daıarlyqtan ótip, mańyzdy saıası naýqannyń ádil ári ashyq ótýin qadaǵalap otyrdy.
О́z basym túske deıin óńirdegi saılaý ýchaskeleriniń birazyn aralap shyqtym. Shalǵaı aýyldardaǵy saılaý ýchaskelerindegi ókilderimizden telefon arqyly habar alyp otyrdyq. Bizdiń baıqaýshylardyń aıtýynsha, saıası naýqan barysynda qoldanystaǵy zańnamany buzýdyń eshqandaı deregi tirkelgen joq. Buǵan qosa, sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptardyń saqtalýyn jiti baqylap otyrdyq. Ár ýchaskedegi kabınalar arnaıy sanıtarlyq qurylǵylarmen saǵat saıyn tazartylyp, áleýmettik araqashyqtyq saqtalýy qatań qadaǵalaýda boldy. Oblystaǵy barlyq saılaý ýchaskesiniń kireberisinde medısına qyzmetkerleri men volonterler kezekshilik atqaryp turdy. Olardyń mindeti saılaýshylardyń sanıtaızer arqyly qol shaıýyn qadaǵalap, dene qyzýyn ólshep, ár adamǵa medısınalyq qolǵap, maska, qalam úlestirý boldy. Maska, qolǵaptarmen barlyq ýchaskeler jetkilikti túrde qamtyldy.
Bul saılaýda aýyl turǵyndarynyń belsendiligi erekshe bolǵandyǵyn atap aıtqan jón. Máselen, Lısakov qalasy men Áýlıekól, Jitiqara aýdandaryndaǵy saılaý ýchaskelerinde aýyl turǵyndarynyń jartysynan astamy túske deıin-aq daýys berip úlgerdi. Bul óz ákimin ózi saılap, naǵyz halyqtyq tańdaýǵa qol jetkizgen aýyl turǵyndarynyń saıası belsendiliginiń aıǵaǵy bolsa kerek.
Bolat QALIEV,
«Partııalyq emes baıqaý ortalyǵy» RQB oblystyq fılıalynyń tóraǵasy
Qostanaı oblysy
«Aqysyz oqýǵa túsiremin» dep aqsha alǵan alaıaq ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Temirtaýda áskerı qyzmetshi ózin atyp tastady
Oqıǵa • Keshe
Álem chempıonatynyń jańalyǵy Sabyrhan bolýy múmkin
Boks • Keshe
Nazarbaev otstavkaǵa keter aldynda kimge telefon soqqanyn aıtty
Qazaqstan • Keshe
Qyzylorda oblysynda kúzgi egin jınaý jumysy aıaqtaldy
Aımaqtar • Keshe
BQO qarjy basqarmasyna jańa basshy taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
Aqmola oblysynda ormanda joǵalǵan erli-zaıyptylar aman tabyldy
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstan men Qytaı taýar tasymalyn talqylady
Ekonomıka • Keshe
Aýǵandyq áıelder taǵy da sherýge shyqty
Álem • Keshe
Qazaqstan ósimdik ósirýshileriniń alǵashqy respýblıkalyq sleti ótti
Qazaqstan • Keshe
Zaǵıp jandarǵa arnalǵan kitaphanalar qory artady
Qoǵam • Keshe
Ulttyq joba aıasynda 2025 jylǵa deıin 1241 mádenı nysan jóndeledi
Qazaqstan • Keshe
Golovkın DAZN-men kelisimshartyna túzetýler engizdi
Boks • Keshe
Tiji jáne Nickelodeon mýltfılmderi qazaq tiline aýdarylady
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstan Halqy Assambleıasy keńesiniń keńeıtilgen otyrysy ótti
Qazaqstan • Keshe
Túrkistan oblysy mektepterinen buzýshylyqtar anyqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Aýa raıyna baılanysty birneshe óńirge eskertý jarııalandy
Aýa raıy • Keshe
«Ulttyq Rýhanı jańǵyrý» Ulttyq jobasy tanystyryldy
Qoǵam • Keshe
Senatta «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» zań jobasy tanystyryldy
Ekonomıka • Keshe
Sanaqqa baılanysty jalǵan aqparat tarady
Qoǵam • Keshe
Qazaqstan quramasy FIFA reıtınginde taǵy 5 satyǵa tómendedi
Fýtbol • Keshe
Oqıǵa • Keshe
Almatyda jańa ýnıversıtet ashyldy
Bilim • Keshe
Aqtaýda karateden Qazaqstan chempıonaty aıaqtaldy
Sport • Keshe
Jambyl Jabaevtyń 175 jyldyǵy qalaı toılanady
О́ner • Keshe
Otandyq fılmderdiń úlesi artady
Qazaqstan • Keshe
Kókshetaýlyq pedagog oqýshylardyń mańdaıyna jazý jazǵan
Aımaqtar • Keshe
«Ulttyq rýhanı jańǵyrý» jobasyna 119 mlrd teńge bólinedi
Qazaqstan • Keshe
BQO-da jaıaý júrginshini júk kóligi qaǵyp ketti
Oqıǵa • Keshe
Memlekettik tilge qoǵamnyń suranysy artyp keledi
Qoǵam • Keshe
Aqtaýda eki azamattan 10 keliden asa esirtki tárkilendi
Oqıǵa • Keshe
Prezıdenttiń QHA Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózi
Prezıdent • Keshe
Almaty turǵyny kishkentaı balasyn jolǵa qaldyryp ketti
Aımaqtar • Keshe
Almatyda koronavırýs juqtyrǵan 133 naýqas jansaqtaý bóliminde jatyr
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent Dostoevskııdiń 200 jyldyǵyn uıymdastyrýdy usyndy
Prezıdent • Keshe
Elordada polıseılerdi qarýmen qorqytqan er adam ustaldy
Oqıǵa • Keshe
«Podmoskovnye vecheradan» «Jaılaýkól keshterine» deıin
Ádebıet • Keshe
Úıi órtenip ketken rıdderlikter jańa baspanaǵa kóshti
Aımaqtar • Keshe
Atyraýda kúzet qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary sottaldy
Aımaqtar • Keshe
Reseıde «delta shtamynyń» jańa túri anyqtaldy
Koronavırýs • Keshe
Petropavl mektepterine alashtyqtardyń esimin berýdi usyndy
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent: Kúrdeli ári problemaly jaǵdaılar týraly ashyq aıtylýy kerek
Prezıdent • Keshe
Koronavırýs • Keshe
Tramp óz áleýmettik jelisin quratynyn jarııalady
Álem • Keshe
Erteń el aýmaǵynda jaýyn-shashyn, kóktaıǵaq, boran bolady
Aýa raıy • Keshe
Prezıdent etnosaralyq máselelerge nazar aýdarýdy tapsyrdy
Prezıdent • Keshe
«Naýqastar esinen tanyp qalady» - Bekshın taǵy boljam jasady
Koronavırýs • Keshe
«Jańǵyrý joly» qozǵalysyn qaıta qurǵan jón - Prezıdent
Prezıdent • Keshe
Boks • Keshe
Elimizdiń bas sanıtarııa dárigeri jańa qaýlyǵa qol qoıdy
Koronavırýs • Keshe
Kúrshim ózeni de lastana bastady
Ekologııa • Keshe
Toqaev el tarıhy jaıly Tik-Tok joba jasaýǵa qoldaý bildirdi
Prezıdent • Keshe
Nur Otan saılaýaldy ýádelerin oryndady ma?
Úkimet • Keshe
Pfizer vaksınasy týraly túsindirý jumysyn kúsheıtý qajet
Koronavırýs • Keshe
Medısına • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
3 Ol maňa: «Ynsan ogly, öňüňde duran golýazmany iý. Soňra git-de, ysraýyl halkyna sözümi aýt»+ diýdi.2 Şonda men agzymy açdym, ol maňa golýazmany uzadyp:3 «Ynsan ogly, golýazmany iý-de, garnyňy doýur» diýdi. Men iýip başladym, ol bal ýaly süýjüdi+.4 Ol şeýle diýdi: «Ynsan ogly, Ysraýyl öýüne bar-da, meniň habarymy ýetir.5 Seni düşnüksiz we nätanyş dilde gepleýän halkyň ýanyna däl-de, ysraýyl halkynyň ýanyna iberýärin.6 Seni düşnüksiz, nätanyş sözleri aýdýan we düşünmeýän diliňde gepleýän halklaryň ýanyna ibermeýärin. Eger olaryň ýanyna iberen bolsam, seni diňlärdiler+.7 Emma ysraýyl halky seni diňlemez, sebäbi olar meni diňlemek islemeýär+. Ysraýyl öýüniň ählisi boýnuýogyn we doňýürekdir+.8 Şonuň üçin ýüzüňi edil olaryňky ýaly galňadaryn, maňlaýyňy olaryňky ýaly gaty ederin*+.9 Maňlaýyň almaz daşy ýaly bolar, çakmakdaşyndan hem gaty bolar+. Olardan gorkma, ýüz-gözünden heder etme+. Sebäbi olar gozgalaňçy halkdyr».10 Ol maňa şeýle diýdi: «Ynsan ogly, aýdýan sözlerimiň ählisini diňle, olary ýüregiň töründe sakla.11 Sürgün edilen halkyň+ ýanyna bar-da, habarymy aýt. Seni diňlesin, diňlemesin+, olara: „Muny Älemiň Hökümdary Ýehowa aýdýar“ diý».12 Ruh meni alyp barýarka+, arkamdan: «Goý, Ýehowanyň şöhraty mekanynda wasp edilsin!» diýen gürrüldili ses eşidildi.13 Ol ýerden jandarlaryň bir-birine degýän ganatlarynyň sesi+, olaryň ýanyndaky tigirleriň sesi+ we güýçli gürrüldi eşidilýärdi.14 Ruh meni ýokary galdyryp, alyp gitdi. Ýehowanyň ruhy maňa güýçli täsir etdi. Gaýgy-gamdan we gahar-gazapdan ýaňa kalbymda harasat gopdy.15 Şeýlelikde, men Telabypdaky sürgün edilen halkyň ýanyna gitdim. Olar Kebar derýasynyň ýakasynda+ ýaşaýardy. Men olaryň ýanynda galdym we ýedi günläp özüme gelip bilmän*+ gezdim.16 Ýedi günden Ýehowa maňa şeýle diýdi:17 «Ynsan ogly, seni Ysraýyl öýüne garawul edip belleýärin+. Agzymdan çykan her bir sözi diňläp, meniň adymdan halka duýdurmalysyň+.18 Men erbetlik edýäne: „Sen ölersiň“ diýsem, senem gidip oňa aýtmasaň, erbet ýolundan dönüp, diri galar ýaly+ duýdurmasaň, ol erbet adam eden günäsi üçin öler+. Sen bolsa onuň ganyna galarsyň*+.19 Eger erbet adama duýdursaň-da, ýamanlyk etmegini goýmasa, egri ýoldan ýörese, ol eden günäsi üçin öler. Sen bolsa öz janyňy halas edersiň+.20 Eger hudaýhon adam halal ýaşamagyny bes edip, haram işe baş goşsa*, onuň başyna heläkçilik indererin*, ol hem öler+. Sen oňa duýdurmasaň, ol günäsi üçin öler, ýagşy işleri unudylar. Sen bolsa onuň ganyna galarsyň*+.21 Eger sen hudaýhon adama günä etmez ýaly duýdursaň, ol hem günä etmegini goýsa, duýduryşyňa gulak asyp, janyny halas eder+. Senem öz başyňy gutararsyň».22 Maňa ol ýerde Ýehowanyň ruhy inip: «Tur-da, jülgä git. Men ol ýerde seniň bilen gepleşjek» diýdi.23 Men turdum-da, jülgä gitdim. Jülgäni Ýehowanyň şöhraty gurşap alypdy+. Men şeýle şöhraty Kebar derýasynyň boýunda hem görüpdim+. Men ýere ýüzin ýykyldym.24 Hudaýyň ruhy üstüme inip, meni aýaga galdyrdy+. Soňra ol maňa şeýle diýdi:«Öýüňe baryp, gapyny ýapyp otur.25 Ynsan ogly, sen halkyň arasyna çykmazyň ýaly, olar seni ýüp bilen daňarlar.26 Diliňi damagyňa ýapyşdyraryn, lal bolarsyň, olara käýäp bilmersiň. Sebäbi olar gozgalaňçy halkdyr.27 Diňe meniň bilen gepleşeniňde diliňi açaryn+. Sen olara: „Muny Älemiň Hökümdary Ýehowa aýdýar“ diýersiň. Goý, diňlän diňlesin+, diňlemedik diňlemesin. Olar gozgalaňçy halkdyr+.
Çykgytlar
^ Ýa-da: olaryň kesir bolşy ýaly, senem tutanýerli ederin.


text:
Biz çyksak meýdana, uzasa keşler,
Keşlerde ellerim saçyñy çöşlär…
- diýen ýaly setirler S.Öwezberdiniñ döredijilik ýüzini görkezýän setirlerdi. Uzak ýyllaryñ dowamynda döredijilik älemi S.Öwezberdi üçin diñe yşk mülki bolup hyzmat etdi. Poeziýada başga ýörelgeleriñ bardygyna ol asla üns bermeýän ýalydy. Onuñ döredijiliginde örän seýrek duşýan sosial äheñli setirler diñe tötänlik hökmünde görülýärdi. Onuñ yşky-lirikadan asla daşlaşasy gelenokdy, mekany şol mülkdi. Şol sebäpden hem edebiýatda sosial äheñleriñ, filosofiki oýlanmalaryñ aýratyn güýçlenen döwri bolan geçen asyryñ 70-80-nji ýyllarynda bu şahyryñ goşgulary diñe aýdyma öwrülende, has belent ýañlanyp, köpçüligiñ ünsüni çekip bilýärdi.
Men S.Öwezberdiniñ bu ýoly ýörite saýlap alanlygyna asla şübhelenemok. Sebäbi ol hyrawa ýetişen däl-de, professional şahyrdy, onuñ edebiýat ugrundan ýokary bilimi bardy. Ol 1958-62 ýyllar aralygynda Moskwanyñ M.Gorkiý adyndaky Edebiýat institutynda okapdy. Diýmek, şahyr ilkibaşdan poeziýanyñ özüne ýaramly ugruny saýlap alan bolmaly.
Men S.Öwezberdi bilen 1978-nji ýylda Moskwada tanyşdym. Şonda türkmen şahyrlarynyñ uly topary: Kerim Gurbannepes, Italmaz Nury, Ýylgaý Durdy, Akjemal Omar, Annaberdi Agabaý, Atamyrat Atabaý we beýlekiler rus okyjylarynyñ öñünde çykyş etmäge geldiler. Olaryñ arasynda S.Öwezberdi hem bardy. Ol wagt men M.Lomonosow adyndaky Moskwa Döwlet Uniwersitetiniñ jurnalistika fakultetinde okaýardym. Türkmenistandan gelen atly şahyrlar bilen birlikde maña-da ýaş şahyr hökmünde gatnaşmak miýesser etdi. Şonda men ozal diñe goşgulary boýunça tanaýan şahyrlarym bilen tas bir hepdeläp dürli duşuşyklara gatnaşdym, ençeme gezek öz okamaklarynda olaryñ goşgularyny diñledim. Bu örän gyzyklydy. Türkmen şahyrlary Orsýetde türkmen pagtasynyñ işlenilýän fabriklerinde bolup, rus işçileriniñ öñünde öz goşgulary bilen birnäçe günläp çykyş etdiler.
S.Öwezberdi bilen tanyşlyk şol döwürden başlandy. Ol käte gabat gelende, öz döredijiligi hem Litwa şahyrlary bilen gatnaşygy hakda gürrüñ bererdi. Bir gezek geçen asyryñ 80-nji ýyllarynyñ ortalarynda köçede gabat gelemizde, ol maña elindäki jurnaly görkezdi: ”Men düýn Litwadan geldim, ol ýerdäki şahyr dostlaryma türkmen gawunyny äkitdim. Ine, gör, bu suratda şol gawuny öz galamdaşyma sowgat berýän pursatym!” Jurnalyñ sahypasynda S.Öwezberdi bilen onuñ dostunyñ bilelikdäki suraty, ol suratda litwa şahyry ullakan sary ”waharman” gawunyny göterip ýylgyryp dur… S.Öwezberdä duşsañ, köplenç Litwadan hem litwa poeziýasyndan gürrüñ bererdi.
1990-njy ýylda meniñ sözlerime ”Bir söýginiñ taryhy” diýen ilkinji aýdym döredilende, onuñ resmi suratda kabul edilendigini men S.Öwezberdiden eşitdim. Ol türkmen kompozitorlarynyñ döreden aýdymlaryny resmi suratda kabul edýän juriniñ agzasy eken. Kompozitor Kerimberdi Garawyñ meniñ sözlerime döreden aýdymyny juri kabul edipdir. Edil şol günem biz günortanlar Aşgabadyñ ortasynda, Puşkin drama teatrynyñ öñünde tötänden gabat geldik. Şonda ol: ”Biz ýap-ýañyja seniñ sözleriñe döredilen aýdymy kabul etdik. Gutlaýan!” diýip, ol täzeligi buşlady.
Aşgabatda biz şahyr S.Öwezberdi bilen Ýazyjylar guramasynyñ ýygnaklarynda, dürli edebi çärelerde duşuşardyk. Emma örän tapawutly döwürlere we edebi ýörelgelere degişli bolanlygymyz üçin döredijlik taýdan birek-birege uzak ýyllaryñ dowamynda ýat adamlar bolup galdyk. Hamana, biziñ aramyzda göze görünmeýän diwar bar ýalydy. Emma bu diwar ahyrsoñy ýykyldy. S.Öwezberdi birnäçe ýyla çeken syýasy yzarlamalar, ýanamalar zerarly 2004-nji ýylda Türkmenistany terk edip, Günbatara gelensoñ, biziñ aramyzdaky adamçylyk hem edebi gatnaşyklar ýygjamlaşdy. Şondan soñ biz birek-biregi has gowy tanamaga mümkinçilik aldyk. Dogrusy, Günbatara gelensoñ onuñ döredijiliginde-de örän ullakan üýtgeşmeler bolup geçdi. Şahyryñ goşgularynda sosial äheñler göz-görtele güýçlendi.
Saparmyrat Öwezberdi ömrüniñ soñky ýyllaryny ABŞ-yñ paýtagty Waşingtonda geçirdi. Ýurtdan aýraçylyk şahyra añsat düşmedi, ol Amerikadaky durmuşyndan razy bolsa-da, Türkmenistana dolanyp barmak höwesindedi. Arman, zalym ajal şahyryñ dogduk topraga dolanmak hakdaky arzuwyna böwet boldy.
Saparmyrat Öwezberdi köp işleýän şahyrdy. Onuñ türkmen dilinde ondan gowrak goşgular ýygyndysy çap edildi. Olardan ”Ukusyz gijeler” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1968 ý.), ”Dokuz aýdym” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1970 ý.), ”Gül ýüzlim” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1973 ý.), ”Mydarym” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1973), ”Bary seniñki” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1978 ý.), ”Mähribanym” (”Türkmenistan” neşirýaty, 1985 ý.), ”Bahar oýlanmalary” (”Magaryf” neşirýaty, 1985 ý.) we beýleki kitaplary agzasa bolar.
Şahyryñ goşgulary litwa, eston, german, ukrain, türk, ispan, belarus we käbir beýleki daşary yurt dillerine terjime edildi. Litwa şahyrlarynyñ döredijiligi bilen türkmen okyjylaryny ýakyndan tanyşdyrmakda S.Öwezberdi köp iş bitirdi. Beýik litwa şahyry Eduardas Mieželaitisiñ, Justinas Marcinkevičiusyñ, Jonas Graičiūnasyñ we beýlekileriñ goşgulary S.Öwezberdiniñ zähmeti bilen türkmen okyjylaryna elýeterli boldy. Mundan başga-da ol ençeme sowet we klassyk şahyrlaryñ goşgularyny türkmençä geçirdi. Olaryñ arasynda Resul Gamzatow, Kaýsyn Kulyýew, Lesýa Ukrainka, Taras Şewçenko ýaly meşhur şahyrlar bar. S.Öwezberdiniñ terjimeleri özüniñ şahyranalygy bilen türkmen okyjylarynyñ göwnüni awlamagy başardy.
Şahyryñ sözlerine Nury Halmämmet, Aman Agajyk, Çary Abdylla ýaly belli kompozitorlar ençeme aýdymlary döretdiler, ol aýdymlar uzak ýyllaryñ dowamynda türkmen radiosynda we telewideniýesinde yzygiderli ýañlandy hem diñleýjileriñ söýgüsini gazanyp bildi. Emma garaşsyzlyk döwründe köpsanly beýleki türkmen ýazyjy-şahyrlarynyñky ýaly, S.Öwezberdiniñ döredijiligi hem öz ilinde doly gadagan edildi. Ýogsa, entek Türkmenistanda ýaşaýarka şahyr ýurtdaky neostalinistik rejim bilen arany bozmazlyga çalyşypdy.
Geçen asyryñ 90-njy ýyllarynyñ başlarynda Saparmyrat Öwezberdiniñ birdenkä Amerikanyñ “Azatlyk” radiosy bilen hyzmatdaşlyga girişmegi köpler üçin garaşylmadyk waka boldy. Sebäbi şol dowre çenli onuñ resmi syýasat bilen garşylaşan ýeri ýokdy. Emma bu işe başlansoñ, dürli gysyşlara garamazdan, öz saýlan ýolundan dänmedi. Onuñ yurt içinden taýýarlaýan yzygiderli çykyşlary, reportajlary başistik häkimiýetleri gitdigiçe beter ynjalykdan gaçyrdy. Onsoñ şahyra kän gezek haýbat atylyp, ol urlup-ýenjildi, oña ruhy sütem edildi.
Şaparmyrat Öwezberdi agyr derde uçrap, soñky üç ýylda onuñ azaryny çekse-de, galamyny taşlamady, ol tä iñ soñky günlere çenli işläp, döredip gitdi. Men ondan iñ soñky haty şu ýylyñ 10-njy iýunynda aldym, şondan bary-ýogy dokuz gün geçensoñ, onuñ ömür tanapynyñ üzülendigi hakdaky ajyr habar gelip ýetdi.
Ýat ilde dünýäden öten şahyr S.Öwezberdiniñ jesediniñ dogduk toprakda jaýlanmagyna häzirlikçe umyt bolmasa-da, geljekde bu zerur iş hökman ediler. Munuñ başgaça bolmagy mümkin däl. Şahyr aýraçylykda döreden goşgularynyñ birinde öz iliniñ ýagdaýyny añladyp, “Baldagy döwülen bagym solupdyr” diýip ýazypdy, şol bagyñ baldaklarynyñ seýiklenen güni şahyryñ goşgulary-da, onuñ alys ýurtda galan jesedi-de öz iline hökman dolanyp barar.
Ak Welsapar, ýazyjy
2009-06-22


text:
Aziziň “Associated Press” agentligine aýtmagyna görä, Yslamabadyň owgan talyplaryna belli bir täsiri bar, emma ol talyplara gözegçilik etmeýär.
Kabul Yslamabada ýüz tutup, onuň Pakistanyň giňişliginde gizlenýän owgan talyplaryna basyş etmegini sorapdy.
Pakistan resmisiniň häzirki saparynyň Pakistanyň we Owganystanyň liderleriniň duşuşyklary üçin hem esas döretmegine garaşylýar.
Bu sapar şu ýylyň maý aýynda Pakistanda bolan parlament saýlawlarynda soň iki ýurduň arasynda ilkinji ýokary derejeli duşuşyk bolar.


text:
Moskwa Ermenistana orsýet ýaragyny satyn almak üçin 200 million dollarlyk karz beriljegine kepil geçdi, diýlip Orsýetiň hökümetiniň internet saýtynda aýdylýar.
10 ýyl möhletli eksport karzy “Smerç” raketa atyjy gurallaryň, “Igla-S” howadan goranyş sistemasynyň, radarlara päsgel beriji sistemalaryň, snaýper tüpeňleriniň we harby ulaglaryň satyn alynmagyny maliýeleşdirer.
Karzyň şertlerine görä, Ermenistan satyn alan ýaraglarynyň bahasynyň 10% tölär, galan tölegler karzyň hasabyna amala aşyrylar.
Orsýet Ermenistanyň esasy harby partnýorydyr. Ermenistanyň Türkiýe bilen serhediniň golaýyndaky Gümri şäherindäki harby bazada Orsýetiň üç müň çemesi esgeri ýerleşýär.


text:
Orsýetiň aragatnaşyga gözegçilik edýän edarasy Telegram messenjer tilsimini petikläp başlady. Bu waka geçen hepde Orsýetiň sudunyň meşhur Telegram tilsimine garşy karar çykarmagynyň yz ýanyna gabat geldi.
16-njy aprelde Roskomnadzor ýörite beýanat ýaýradyp, 13-nji aprelde çykarylan sud kararyna laýyklykda, Telegram tilsimine “girmegi çäklendirmek” barada ýurduň internet prowaýderlerine duýduryş berlendigini mälim etdi.
Bu hereket, 18-nji martdaky saýlawlarda Wladimir Putiniň ýene alty ýyl möhlet bilen prezidentlige saýlanmagynyň yz ýany, Orsýetiň internet azatlygyny çäklendirmäge synanyşýandygy baradaky aladalary artdyrdy.
12-nji aprelde “Amnesty International” guramasy ýokary derejeli hökümet resmileri, şeýle-de Kremliň tankytçylary tarapyndan ulanylýan Telegram ulgamynyň petiklenmegi Orsýetde “online özüňi beýan etmek azatlygyna edilen ençeme hüjümiň iň soňkusy bolar” diýdi.
20-nji martda “Roskomnadzor” Telegram kompaniýasyna ulanyjylaryň hat alyş-çalşygyny okamak üçin zerur bolan şifrleme açarlaryny 15 günüň dowamynda Orsýetiň Federal howpsuzlyk gullugyna (FSB) bermegi tabşyrypdy. Mundan öň Orsýetiň Ýokary sudy Telegramyň bu talap dogrusynda eden şikaýatyny ret edipdi.


text:
Türkmen Maslahatçylar Topary zehinli we zähmetsöýer adamlary işe çagyrýar. Bu çakylyk diňe tejribeli hünärmenler üçin däl-de, eýsem öz kär ýollaryna täze başlaýanlar üçin hem degişlidir.
Siz göwni açyk adammy? Siz täze akyl bäsleşiklerine taýýarmy? Sizde täze döwrebap çözgütler barmy?
Eger hemme ýokarda agzalanlar Size degişli bolsa, onda bu Siziň Türkmenistandaky işeňňir we höwesjeň toparyň bir bölegi bolmak üçin mümkinçilik pursatyňyzdyr.
Biziň şereketimiz hemişe ösýär we özgerýär, şol sebäpli hem biz täze zähmetsöýer, bilimli we sowatly adamlary biz bilen iş alyşmak üçin çagyrýarys. Biz her bir hünärmene özgermegi we ösmegi mümkinçilikleri dörederis.
Biz Siziň maglumatlaryňyza Bu email salgysy spamlardan goranýar. Görmek üçin JavaScript Administrator tarapynyň doly işleýişi üçin hökman işletmeli bolarsyňyz. internet sahypamyzda garaşýarys.
- Baş
- Biz barada
- Wakalar
- Hyzmatdaşlar
- Täzelikler
- Iş mümkinçilikler
- Aragatnaşyk
- Hyzmatlar
- Marketing / Satyn Almak


text:
Ýene-de bir kompaniýanyň täze smartfonlaryny kuwwatlandyryjy enjamsyz satuwa çykarjakdygyny «ferra.ru» habar berýär. Mundan beýläk Huawei kompaniýasy kuwwatlandyryjy mikroshemalaryň ýetmezçilik edýändigi sebäpli, täze smartfonlary kuwwatlandyryjy enjamsyz satmagy meýilleşdirýär.
Habarda bellenilişi ýaly, ýakyn wagtlarda kompaniýa Huawei 8 Nova, Huawei Mate 40, şeýle hem bir kristallaýyn ulgam esasynda düzülen Kirin 990 ýaly smartfonlaryny kuwwatlandyryjy enjamsyz satyp başlar. Ozal smartfonlary kuwwatlandyryjy enjamsyz satuwa çykarmak ýörelgesine Apple, Samsung, Xiaomi ýaly iri kompaniýalar eýerip, bu ýagdaý daşky gurşaw hakynda alada bilen düşündirilýärdi.