text:
3-nji iýunda Türkmenistanyň prezidenti özüniň Balkan welaýatynda bolmagynyň çäklerinde deňizde «Galkynyş» gämisinde gezelenç edip, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyndaky gurluşyklarda işleriň alnyp barlyşy bilen tanyşdy.
Berdimuhamedow «Galkynyş» gämisine münmezinden ozal, ilki bilen sagatda 200 kilometre çenli tizlikli sport gaýygyna mündi we ruluň başyna geçip, ýüzüşi amala aşyrdy.
Ýokary tizlikli gaýykda ýüzüşini tamamlap, prezident «Galkynyş» gämisine mündi we ol ýerde Ministler Kabinetiniň başlygynyň orunbasarlary bilen maslahat geçirdi.
Bu maslahatda Berdimuhamedow Awazanyň kenaryndaky şypahanalara dynç almaga gelýänlere olaryň öz wagtlaryny geçirmek üçin ähli şertleri döretmegiň zerurdygyny nygtady.
Soňra prezident öz egindeşleri bilen gämiden düşüp, deňziň kenaryna geldi. Bu ýerde Berdimuhamedow öz egindeşleri bilen welosipedde ýaryşdy.
Türkmen telewideniýesiniň bellemegine görä, welosiped ýaryşynda ýurduň prezidenti ähli babatda bolşy ýaly, özüniň beden taýdan berk taýýardygyny subut edip, tutanýerliligini we erjelligini görkezdi.
Şondan soň Berdimuhamedow suw ulagynyň ýokary tizlikli ýene bir görnüşi bolan skutere münüp, deňizde aýlandy. Türkmen mediasynyň nygtamagyna görä, Berdimuhamedow deňiz ulaga erk etmekde ýokary ussatlygyny görkezdi.
Türkmenistanyň prezidenti deňizde sport oýunlaryna ezberlik bilen erk edip, ýurtda sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz etmegiň we oňa yzygiderli eýermegiň nobatdaky nusgasyny görkezdi diýip, resmi habarlarda beýan edildi.Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


c: text/html

text:
Müsüriň täze yslamçy prezidenti Muhammad Morsi BMG-de ilkinji çykyşyny etdi.
BMG-niň Baş Assambleýasynda giňişleýin eden bu çykyşynda Morsi Siriýadaky konflikte “asyryň tragediýasy” diýip baha berdi we onuň bes edilmelidigini nygtady.
Şeýle hem Morsi palestinalylaryň geljekde özbaşdak döwlet gurmakçy bolýan territoriýasyna aralaşmakda Ysraýyly ýazgardy. Ol Ysraýyl bilen parahatçylyk şertnamasynyň bolup-bolmazlygyna garamazdan Palestinanyň BMG-da agza edilmegini talap etdi.
Morsi Myhammet pygambere dil ýetirýän internetde ýaýradylan amerikan wideo filmini hem ýazgaryp çykyş etdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Siriýa meselesi hepdäniň duşenbe güni Sankt-Peterburgda Orsýetiň we Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň arasynda geçirilen gepleşikleriň üns merkezinde boldy.
Ýewropa Bileleşiginiň resmileri Orsýetiň Siriýa boýunça pozisiýasyny üýtgetmegini isleýärler.
Sankt-Peterburgdaky gepleşiklere Ýewropa Geňeşiniň prezidenti Herman Wan Rompuý, Ýewropa Komissiýasynyň prezidenti Žoze Manuel Barrozo we Ýewropa Bileleşiginiň Daşary syýasat boýunça ýolbaşçysy Ketrin Eşton dagylar gatnaşdylar.
Hepdäniň ýekşenbe güni Putiniň Ýewropa Bileleşiginiň liderleri bilen nahar başynda näresmi duşuşygy boldy.
Siriýa meselesi
Ýewropa Bileleşiginiň agzalary Moskwanyň Damaska basyş edip, Siriýanyň BMG-niň we Arap döwletleriniň ligasynyň ýörite wekili Kofi Annanyň parahatçylyk planyny ýerine ýetirmegini gazanmagyny isleýärler. Bu plana laýyklykda, Siriýanyň şäherlerinden agyr ýaraglaryň çykarylmagy talap edilýär.
Ýekşenbe güni Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen gepleşik geçiren Ketrin Eşton “Kofi Annanyň planyny ýerine ýetirmekde Orsýetiň rolunyň örän uludygyny” aýtdy.
Orsýet Hytaý bilen bilelikde Günbataryň Başar al-Assady ýazgarmak talabyna garşy çykyş edýär. Pekin bilen Moskwa Siriýanyň prezidentiniň wezipesinden çekilmeginiň syýasy dialog üçin talap hökmünde öňe sürülmegine garşy bolýarlar.
ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillary Klintonyň hepdäniň ýekşenbe güni Stokgolma eden saparynyň dowamynda aýtmagyna görä, ol Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow bilen geçiren telefon gepleşiklerinde Assadyň wezipesinden çekilmeginiň öňünden edilýän talap däldigini aýdypdyr.
“Men Kofi Annanyň planyndaky ähli jikme-jik pursatlar berjaý edilmese, duşuşygyň manyly bolmajagyny açyk aýtdym. Elbetde, bu biziň syýasy geçişe tarap ünsi gönükdirmelidigimizi aňladýar. Assadyň wezipesinden çekilmegi gepleşiklerden öňki talap bolmaly dal, emma bu netijede şeýle bolmaly. Siriýanyň halky öz garaýşyny mälim etmek mümkinçiligine eýe bolmaly” diýip, Klinton aýtdy.
Siriýanyň prezidenti Başar al-Assad ýekşenbe güni parlamentde eden çykyşynda Siriýadaky bölünişige “daşary ýurtlaryň goşulşmagynyň” sebäp bolanlygyny aýtdy we krizisi çömek üçin ýeke-täk ýoluň - syýasy gepleşiklerdigini belledi.
Beýleki temalar
Orsýet we Ýewropa Bileleşiginiň liderleriniň arasynda Sankt-Peterburgda geçirilen ýokary derejeli gepleşikleriň gün tertibinde söwda gatnaşyklaryna we Eýranyň ýadro programmasyna degişli meselelere hem garaldy.
Moskwa öz raýatlary üçin wizasyz syýahat meselesini hem öňe sürýär.
Ýewropanyň diplomatlary Orsýet bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasynda Sankt-Peterburgda geçirilen gepleşiklere Brýusseliň 7-nji maýda Orsýetiň prezidenti wezipesine gaýdyp gelen Wladimir Putin bilen gatnaşyklaryny ýola goýmak synanyşygy hökmünde garaýarlar.


text:
Ýewropada we dünýäniň beýleki böleklerinde sport ýaryşlary dowam edýär.
Kazanda küşt boýunça dünýäniň çempiony Wişwanatan Anand bilen bäsläşmek üçin ýaryş dowam edýär.
Çärýek finallarda Gata Kamskiý (ABŞ) Weselin Topalowy (Bolgariýa), Boris Gelfand (Ysraýyl) bolsa azebaýjanly Şahriýar Mamedýarowy ýeňdi.
Çärýek finallaryň 4 oýnunda ýeňijini anyklap bilmedikler, goşmaça oýunlary oýnamaly boldular. Olarda Aleksandr Grişşuk (Orsýet) Lewon Aronýandan (Ermenistan) we Wladimir Kramnik (Orsýet) hem Teýmuraz Rajabowdan (Azerbaýjan) üstün çykdy. Indi ýarym final oýunlarda Gelfand bilen Kamskiý, Grişşuk bilenem Kramnik güýç synanyşar. Ýarym finallar penşenbe güni başlar.
Futbol
18-nji maýda Irlandiýanyň paýtagty Dublinde Portugaliýanyň iki kluby – “Porto” bilen “Braga” futbol boýunça Ýewropa ligasynyň finalynda duşuşar.
Ýewropanyň birnäçe ýurdunda futbol çempionatlarynyň ýeňijileri belli boldy. Ýakynda Germaniýada Dortmund şäheriniň “Borussiýa” kluby ýeňiş gazanypdy.
Italiýanyň “Skudetto” ady bilen belli bolan futbol çempionatynda “Milan” ýeňiji boldy.
Angliýanyň Premýer ligasynda möwsümiň iň bir wajyp oýunlarynyň biri oýnaldy. “Mançester Ýunaýted” öz meýdançasynda Londonyň “Çelsisini” utdy we gaşydaşlaryndan 6 oçko arany açdy. Çempionatda ýene iki oýun oýnalmaly.
Indiki ýyl Angliýadan Çempionlar ligasynda oýnajak 4 komanda belli boldy. Olar – “Mançester Ýunaýted”, “Çelsi”, “Arsenal” we “Mançester Siti”.
Ispaniýanyň çempionatynda “Barselonanyň” çempion boljagyna şübhe ýok diýen ýaly. Olaryň esasy garşydaşy – Madridiň “Realy” soňky iki oýunda garşydaşlarynyň derwezesine 10 pökgi urdy we olaryň 7-sini Kristiano Ronaldo geçirdi. Ol häzir Ispaniýanyň çempionatynda iň şowly hüjümçi bolup, geçirilen 36 oýunda garşydaşlarynyň derwezesine 36 top urmagy başardy. Ikinji ýerde barýan Lionel Messiniň hasabynda 35 oýundan soň 31 gol bar.
Portugaliýada ýaryşyň tamalnmagyna 3 döw galdy. Lissabonyň “Benfikasyndan” 19 oçko (!) öňde barýan “Porto” has öňräk çempionlygy aldy.
Şotlandiýanyň çepionatynda, hemişekisi ýaly, birinjilik üçin göreş Glazgonyň “Reýnjers” we “Seltik” klublarynyň arasynda barýar.
Hokkeý
Hokkeý boýunça dünýä ýaryşynyň çärýek finalynda Orsýetiň milli komandasy Kanadanyň hokkeý topary bilen duşuşar.
Beýleki oýunlarda Çehiýa ABŞ bilen, Şwesiýa Germaniýa bilen Finlýandiýa hem Norwegiýa bilen oýnar. Utulan topar, goşuny ýygnap, öýüne gaýtmaly, ýeňijiler bolsa ýarym finala gatnaşmaly.
NHL-de detroýtly hokkeýçiler Günbatar konferensiýanyň ýarym finalynda öz san-hoseli garşydaşlaryna ilkinji 3 oýny utdurdylar, soň bolsa, juda erjellik görkezip, bassyr 3 oýny utdular. Indi diňe ýedinji oýun ýeňijini kesgitlär.
Günbatar konferensiýanyň beýleki finalçysy öňräk belli boldy. Wankuweriň komandasy ýarym final oýunlarda Näşwilliň komandasyny ýeňdi.
Gündogaryň finalynda Bostonyň we Tampa Beýiň komandalary duşuşar.
NBA-da öten ýylyň çempiony – Los-Anjelesiň “Leýkersi” Günbatar konferensiýanyň ýarym finalynda Dallasyň komandasyna oýnalan 4 oýnuň 4-sini hem utdurdy.
Azatlyk Radiosynyň sport habarçysynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.


text:
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi Liwiýadaky ýagdaýy maslahatlaşýar.
Geňeş Liwiýadaky bidüzgünçilikler bilen bagly uly alada bildirdi we häkimiýetleri gandöküşligi bes etmäge çagyrdy.
Şunuň ýaly çagyryş bilen ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton hem çykyş etdi. Klinton Liwiýa hökümetine ählumumy adam hukuklaryna, şol sanda söz, ýygnaklar azatlyklaryna hormat goýmagyň möhümdigini ýatlatdy.
ÝB-e agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň Brýusselde bolan maslahatyna gatnaşyjylar-da Liwiýa häkimiýetlerine çagyryş bilen ýüzlendiler.


text:
Ýewropa Bileleşiginiň daşary syýasat boýunça başlygy Federika Mogerini birleşik Russiýanyň Siriýadaky hereketleri üçin Moskwa garşy sanksiýalary girizmegi göz öňünde tutmaýar diýdi.
“Bu birleşige agza hiç bir ýurt tarapyndan teklip edilmedi” diýip, Mogerini aýtdy. Ol bu barada 17-nji oktýabrda Siriýa krizisini maslahat etmek boýunça Ýewropa Bileleşigine agza ýurtlaryň daşary işler ministrleri bilen geçirilýän ýygnaga gatnaşmak üçin Lýuksemburga baranda aýtdy.
Emma muňa garamazdan, ol ok atyşygy bes etmegi üpjün etmek baradaky tagallalaryň bir bölegi hökmünde Ýewropa Bileleşiginiň Siriýa režimine garşy girizen sanksiýalarynyň möhletini uzaldyp biljekdigini belledi.
16-njy oktýabrda Birleşen Ştatlar we Britaniýa Aleppony bombalamagy bes etmegi üçin Siriýa hökümetine we Russiýa garşy basyş etmek maksady bilen täze sanksiýalary girizmegi göz öňünde tutýandyklaryny aýtdylar.


text:
Orsýetli iki çaganyň enesi, 46 ýaşly Ýelena Isaulowa polisiýanyň rehimsiz urgularyny başdan geçirip, diri gezip ýörendigi üçin özüni juda bagtly bir adam hasaplaýar.
Ýelena Isaulowanyň gürrüň bermegine görä, Orsýetiň Pýatigorsk şäherinde iki sany polisiýa işgäri ony tussaghana salyp, ellerini gandal bilen baglap, onuň kellesine, ellerine we aýaklaryna urup, gazaply ýenjipdir.
Ýelena Isaulowa üçünji bir polisiýa işgäri ara goşulmadyk bolsa, onda beýleki ikisiniň özüni tä ölinçä ýenjip biljekdiklerini aýtdy.
Ol: “Meniň endam-janym sypyryldy, ellerim döwük-ýenjik, sebäbi olar meniň ellerimi gandal bilen bagladylar. Olar meni golaýdaky bir derýanyň golaýyna eltip, häzir biz seniň kelläňi mynjyradarys, saňa neşe serişdelerini taşlarys, soňundan hem seni derýa oklarys. Seni hiç kim gözläp hem durmaz diýdiler” diýip, ýatlady.
Ýagdaý özgerýäne meňzeýär
Bu bolan wakadan 6 ýyl geçen hem bolsa, bu iş boýunça hiç hili derňew ýola goýulmady. Ýelena Isaulowa öz şikaýatlarynyň ählisiniň duşdan geçirilendigini aýdýar.
Eger polisiýanyň bikanun hereketlerine garşy şikaýat etmek üçin telefon liniýasy açylmadyk bolsa, Isaulowanyň bu başdan geçirmesi hiç haçan orta hem çykmazdy.
Ýelena Isaulowa adam hukuklaryny goraýjy “Agora” merkezine ýüz tutan beýleki onlarça orsýetlileriň biri. “Agora” polisiýanyň amala aşyran rehimsiz eden-etdiliklerini täzeden orta çykarýar. Bu işleriň käbiriniň üstünden on ýyl çemesi wagt geçipdir.
Bu gurama ýüz tutýanlaryň köpüsi öň öz arzy-derdini aýtmaga gorkan bolsalar, beýlekileriň şikaýatlary ýer almandyr. Emma geçen aý Kazanda 52 ýaşly Sergeý Nazarowyň tussaghanada wagşylyk bilen öldürilmeginiň yzýany dörän gahar-gazabyň netijesinde biçäre galan adamlaryň ýagdaýy özgerip başlana meňzeýär.
Ençeme ýyllaryň dowamynda öz gaharyny bialaç içinde saklan çäresiz raýatlar indi “Agora” ýaly merkezlere ýüz tutup, içlerini döküp başladylar.
Köneden gelýän dert
“Agora” merkezinden Ilnur Şarapow polisiýanyň rehimsizliginiň hemişe-de giňden ýaýran bir hadysa bolup gelendigini aýdýar. Emma, onuň aýtmagyna görä, Sergeý Nazarowyň öldürilmegi gazaplylykdan ejir çeken adamlaryň sabyr käsesini doldurypdyr.
Ol: “Bu şeýle bir gazaply we elhenç ýagdaý boldy. Munuň netijesinde öňden bäri dowam edip gelýän bir dartgynlylyk partlady. Ahyrsoňy jemgyýet munuň hakykatdan hem bir problemadygyny aňdy” diýip belledi.
“Agora” merkezine gije-gündiziň dowamynda Orsýetiň 31 regionyndan jaňlar gelýär.
Moskwanyň polisiýasynyň metbugat wekiliniň aýtmagyna görä, polisiýanyň resmileri “Agora” merkezine ýüz tutanlaryň arzalaryna seredýärler.
Şarapowyň bellemegine görä, eger-de polisiýanyň eden-etdiligine garşy çäre görülmese, munuň netijesinde jemgyýetde döreýän gahar-gazap ýurduň başyndaky resmilere-de howp salyp biler.


text:
Şu gün Ýewropa Birleleşigine ýolbaşçylyk edýän Şwesiýa şu geçen dynç alyş güni Eýranda 20 adama ölüm jezasynyň berilmegi bilen baglanyşykly bolan wakany ýazgaryp çykyş etdi.
Ýewropa Birleşiginiň adyndan ýaýradan bu beýanatynda Şwesiýa Eýranyň häkimiýetlerini ölüm jezasyny doly ýatyrmaklyga ýa-da iň bolmanda oňa wagtlaýyn moratoriýa girizmeklige çagyrypdyr.
Hepdäniň bazar güni Eýranda dardan asylyp öldürilen 20 adamdan aglabasy neşe söwdasynda we neşe gaçakçylygynda aýyplanylýan adamlar hasaplanylýar.
Bu soňky waka Eýranda şu ýylyň başyndan bäri ölüm jezasy berlen adamlaryň sanyny 161-e ýetirdi. Resmi bolmadyk hasabatlara görä, 2008-nji ýylda Eýranda jemi 246 adama ölüm jezasy berlipdir.


text:
Pakistanyň Bulujystan welaýatynda ýiten adamlara üns berilmegini gazanmaga çalyşýan adamlaryň açlyk yglan edýän lageri otlandy.
Habarlarda aýdylmagyna görä, buluçlaryň paýtagty Kwettadaky lageriň ýerinde çarşenbe güni turan ýangyndan soň diňe kül galypdyr.
Bu lageri kimiň oda berendigi bilinmeýär.
«Ýiten buluçlaryň sesi» atly toparyň resmileri ýangynyň näbelli adamlar tarapyndan tutaşdyrylandygyny aýdýarlar.
Toparyň başlygy Mama Abdul Kadyr ozal özlerine hökümet wekilleri tarapyndan bu lageri ýapmak ýa-da boljak işi görmek barada haýbat atylandygyny aýdýar.


text:
Ýakynda Nýu-Ýorkda BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetinde geçirilen diňlenişikde Türkmenistanyň daşary işler ministriniň birinji orunbasary adam hukuklary bilen bagly beýleki meseleler bilen bir hatarda türkmen-ors goşa raýatlyk meselesi barada berlen soraglara hem jogap berdi. Orsýet bilen Türkmenistanyň arasyndaky goşa raýatlyk ylalaşygy 1993-nji ýylda baglaşylyp, 2003-nji ýylyň iýun aýynda, türkmen tarapynyň inisiatiwasy boýunça, bir taraplaýyn häsiýetde ýatyrylypdy.
Türkmenistanyň daşary işler ministriniň birinji orunbasary Wepa Hajyýew komitetde eden çykyşynda Türkmenistanda 2003-nji ýyla çenli ors pasportyny alan ýaşaýjylaryň iki raýatlygynyň ykrar edilýändigini aýtdy.
“2003-nji ýylyň iýun aýyna çenli iki pasport alan adamlaryň iki raýatlygy, kanun tersin işlemeýär diýen prinsipe görä, ykrar edilýär” diýip, Hajyýew aýtdy. “2003-nji ýylyň iýun aýyndan soň, Türkmenistanda goşa raýatlyk ýatyrlansoň, beýleki ýurduň raýatlygyny alan adamlaryň iki raýatlylygy ykrar edilmeýär”.
2003-nji ýylyň iýun aýyna çenli iki pasport alan adamlaryň iki raýatlygy, kanun tersin işlemeýär diýen prinsipe görä, ykrar edilýär.
Hajyýew hatda 2003-nji ýyldan soň başga ýurduň raýatlygyny kabul eden türkmenistanlylaryň ellerinden beýleki ýurduň pasportynyň alynmaýandygyny, olaryň hereketleriniň çäklendirilmeýändigini nygtady.
“Biz Türkmenistanyň territoriýasynda ýurduň kanunlarynyň berjaý edilmegini talap edýäris” diýip, Hajyýew aýtdy. “Ýagny, “Migrasiýa boýunça” kanuna laýyklykda, raýat daşary ýurda gidende barýan ýurdunyň wizasy goýlan Türkmenistanyň pasporty bilen gitmeli, eger sen daşary ýurt raýaty bolsaň, onda Türkmenistana geleniňde sende Türkmenistanyň wizasy bolmaly”.
Türkmen resmisi goşa raýatlyk meselesinde döräp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin düşündiriş çäreleriniň geçirilýändigini BMG-niň Adam hukuklary boýunça komitetinde eden çykyşynda aýtdy.
“Bu mesele bilen bagly biziň Orsýet Federasiýasynyň diplomatik wekilhanasy bilen ylalaşygymyz bar. Olar 2003-nji ýyldan soň iki raýatlygy kabul eden türkmenistanlylar üçin eglişikli çözgüt tapmaga synanyşýarlar” diýip, Hajyýew belledi.
“Ýuridiki aýratynlyk”
Emma, Orsýetiň Türkmenistandaky ilçihanasynyň maslahatçy wekili Alekseý Demin ýakynda Azatlyk Radiosyna beren interwýusynda aýtmagyna görä, bu ýerde ýuridiki taýdan bir aýratynlyk bar. “Ylalaşykdan çykmak islän ýurt beýleki tarapa 6 aý öňünden duýduryş bermeli. Onsoň goşa raýatlygy ýatyrmak barada ylalaşyga gol çekilende ylalaşygyň ýatyrylmagy üçin bu kararyň ýurtlaryň parlamenti derejesinde tassyklanmagy göz öňünde tutulypdy” diýip, Demin aýtdy.
Türkmenistanyň parlamenti Orsýet bilen goşa raýatlyk baradaky ylalaşygyň ýatyrylmagyny bireýýäm tassyklady. Emma bu Orsýetiň Dumasy tarapyndan berjaý edilmänsoň, ors hökümeti bu ylalaşyga güýjünde galýan şertnama hökmünde garaýar. Bu barada ors diplomaty Azatlyk Radiosyna aýtdy.
Emma Orsýetiň raýatlygyny alan adamlaryň sanynyň 40 müňden ýokarydygyny aýdyp biljek. Bizde 90 müň diýen sanlar hem bar. Emma bu sanlar hem köneldi.
“Umuman, bu ylalaşygyň ýatyrylmagy syýasy karar bolupdy. Häzirki wagtda bu ylalaşygyň ýatyrylmagy üçin türkmen tarapy ors tarapyny 6 aý öňünden habarly edip, ýuridiki düzgünleri berjaý etmeli. Türkmen tarapy bolsa mundan ýüz öwrüp, bar düzgünleri eýýäm berjaý edenligini aýdýar” diýip, Demin aýtdy.
Alekseý Demin 2003-nji ýyldan soň hem türkmenistanlylaryň Orsýetiň raýatlygyny almaklaryny dowam etdirendigini, özlerinde bar bolan maglumatlara görä, häzir Türkmenistanda 40 müňden gowrak Orsýet raýatynyň ýaşaýandygyny mälim etdi.
“Bizde takyk sanlaryň ýokdugyny ýene bir gezek belläsim gelýär. Emma Orsýetiň raýatlygyny alan adamlaryň sanynyň 40 müňden ýokarydygyny aýdyp biljek. Bizde 90 müň diýen sanlar hem bar. Emma bu sanlar hem köneldi. Umuman, hasap meselesi örän çylşyrymly mesele” diýip, ors resmisi belledi.
Emma BMG-de eden çykyşynda Hajyýew türkmen tarapynyň iki raýatlyk baradaky ylalaşykdan çykmagyna 9 ýyl bolandygyny, rus tarapynyň bolsa bu mesele bilen bagly proseduralary henize çenli ýerine ýetirmändigini nygtap, Türkmenistanda iki raýatlylygyň taryhyna ünsi çekdi.
“1993-nji ýylda, belli bir maksatlar göz öňünde tutulyp, bu ylalaşyga gol çekildi. Ýagny, Türkmenistan Orsýete göçmek isleýän adamlara ýardam bermek üçin şeýle ylalaşyga gol çekdi. Bu ylalaşyk öz taryhy missiýasyny ýerine ýetirdi” diýip, Hajyýew aýtdy.
“Häzir bolsa, gynansak-da, raýatlar bu ylalaşykdan jaýlaryny hususylaşdyryp öz eýeçiligine geçirmek üçin ýa-da Orsýetden beýleki ýurtlara wizasyz syýahat etmek üçin peýdalanýarlar” diýip, Hajyýew sözüni dowam etdirdi. “Bilşiňiz ýaly, Orsýet beýleki köp ýurtlar bilen wiza düzgünini ýatyrdy. Ýagny, bu ylalaşykdaky maddalar biznes ýaly başga maksatlar üçin ulanyldy. Şol sebäpli hem türkmen tarapy 2003-nji ýylda bu meseläni gozgady”.
Biometrik pasport
Türkmen resmisi 2008-nji ýyldan bäri ýurduň aeroportlarynda iki raýatlygy bolan adamlara degişli maglumatlaryň bildiriş hökmünde yglan edilendigini hem aýtdy.
Iki raýatlygy bolan adamlaryň aglabasyna bolsa Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugy biometrik pasporty bermeýär.
Türkmenistanly graždan aktiwist Natalýa Şabuntsyň Azatlyk Radiosyna beren maglumatyna görä, 2013-nji ýylyň 30-njy iýunyndan soň daşary ýurtlara biletler diňe biometrik daşary ýurt pasporty bolan raýatlara satylar.
“Iki raýatlygy bolan adamlaryň aglabasyna bolsa Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugy biometrik pasporty bermeýär” diýip, graždan aktiwisti belledi. “Bu kynçylyk sebäpli, Türkmenistanda ýaşaýan hem goşa raýatlygy bolan köp adamlar ýurtdan göçüp gidýärler”.
Şabuntsyň beren bu maglumatyny düýbi Bolgariýada ýerleşýän “Türkmen Helsinki Fondunyň” ýolbaşçysy Täjigül Begmedowa we düýbi Awstriýada ýerleşýän “Türkmen inisiatiwasy” toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin hem tassyklady. Emma türkmen resmilerinden bu mesele bilen bagly maglumat alyp bolmady.


text:
Kiýewde Ukrainanyň Ýewropa Bileleşigi bilen ýakynlaşmagyny talap edip geçirilýän protestler dowam edýärkä, ýurduň hökümeti Orsýet bilen gatnaşyklary ösdürmek ugrunda hereket edýär.
Prezident Wiktor Ýanukowiç Hytaýa eden saparyndan Ukraina gaýdyşyn ýolda Orsýetiň Soçi şäherine baryp, prezident Wladimir Putin bilen gepleşik geçirdi.
Ukrainanyň premýer-ministri Mykola Azarowyň sözlerine görä, anna güni geçirilen şol duşuşykda taraplar iki ýurduň arasynda “strategik parnýorlygy barada uly ylalaşygy” baglaşmak we syýasy hem ykdysady gapma-garşylyklary aradan aýyrmak barada maslahat edipdirler.
Şol bir wagtyň özünde-de, Kiýewde oppozision lider we boks boýunça dünýä çempiony Witaliý Kliçko demonstrantlara ýüzlenip “Ýanukowiçiň hökümetiniň “ukrainleriň kämil reformaly ýewropa ýurdunda ýaşamak arzuwyny puja çykarýandygyny” ýatlatdy.
Ukrainada dowam edýän protest aksiýalary geçen aýda Ýanukowiç Ýewropa Bileleşigi bilen assosiasiýa we erkin söwda boýunça ylalaşyga gol çekmekden boýun gaçyransoň başlanypdy.


text:
Türkmen häkimiýetleri 2020-nji ýyla çenli jemi içki önümiň 70 prosentine golaýyny ykdysadyýetiň hususy sektoryndan almagy göz öňünde tutýar.
Iri hususy kärhanalaryň gurulmagyna döwlet tarapyndan ählitaraplaýyn ýardam etmek hökümetiň bu belent maksada ýetmegine gutarnykly täsir edermi?
Azatlyk Radiosyndan Ýowşan Annagurban şu mesele barada aşgabatly garaşsyz žurnalist Aşyrguly Baýryýew bilen gürrüňdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Aşyrguly, soňky ýyllarda Türkmenistanda iri hususy kärhanalaryň birnäçäsi döwletiň maddy we maliýe hemaýaty bilen gurlup, ulanylmaga berildi. Türkmen ykdysadyýetiniň, telekeçiligiň ösmeginde olaryň ähmiýeti, siziň pikiriňizçe, hähili bolar?
A.Baýryýew: Hawa, dogrudanam, geçen iki ýylda “Guş toplumy”, “Bereketli”, “Aýbölek”, “Keýik” ýaly hususy kärhanalar döwletiň ýardamy arkaly gurlup, Türkmenistanyň prezidentiniň gatnaşmagynda uly dabaralar bilen işläp başladylar. Eger-de ýadymyza salsak, olaryň birinjisi ýylda 3000 tonna guş etini, ikinjisi her günde bäş tonna ýa-da ýylda 1800 tonna köp isleg bildirilýän et önümlerini öndürmäge , “Aýbölek” mebelleri ýasamaga niýetlenendir. Ýaňy-ýakynda açylan “Keýigiň” bolsa, habar berlişi ýaly, türkmenistanly önüm öndürijileriň çüýşe gaplara bolan hajatyny doly kanagatlandyrmagyna, geljekde harydyny daşary ýurtlara çykarmagyna garaşylýar. Ýöne olaryň ykdysadyýetimizi ösdürmekde-de, telekeçiligi ösdürmekde-de aýgytly ähmiýetiniň boljakdygyny özüm-ä nygtap biljek däl.
Azatlyk Radiosy: Näme üçin?
A.Baýryýew: Sebäbi olaryň sany döwlet kärhanalary bilen deňeşdireniňde juda az. Özüňiz pikir edip görüň, her ýylda şeýle hususy zawod-fabrikleriň bäş-altysyny işe girizeniňde-de telekeçiler 2020-nji ýyla çenli döwlet sektorynyň yzyndan ýetip bilmez. Nebit-gaz senagaty ýaly ägirtleriň döwletiň garamagynda galýan wagtynda hususy sektoryň jemi içerki önümiň 70 prosentini öndürmegine garaşmak ham-hyýalmyka diýýän.
Azatlyk Radiosy: Belki, bu ýerde häkimiýetleriň propagandistik bähbitleri, maksatlary bardyr?
A.Baýryýew: Elbetde, olaryň açylyşyna döwlet baştutanynyň gatnaşmagynyň özi hökümetiň telekeçiligi ösdürmäge aýratyn ähmiýet berýändigini wagyz etmekden, nygtajak bolmakdan başga zat däldir. Telekeçilik işine döwlet tarapyndan kimiň, kimleriň kömek alýandygy hem köpleriň böwrüni diňletmän durýan däldir. Onsoňam söhbetdeşligimizde agzalan hususy hasaplanýan kärhanalaryň ählisi-de Ahal welaýatynda, has anygy, paýtagtyň töwereginde ýerleşýär.
Azatlyk Radiosy: Eýsem, ýurtda telekeçiligi ösdürmek üçin hökümet nähili işleri amala aşyrsa ýerine düşer?
A.Baýryýew: Belli bolşy ýaly, hökümetiň wezipesi her bir raýata telekeçilik işi bilen meşgullanmaga deň şert döretmekdir, ýagny Gurbanguly Berdimuhamedowyň Mejlisiň deputatlary bilen duşuşygynda adalatly belleýşi ýaly, oňa ilatyň giň gatlagyny çekmek möhümdir. Bu wezipäni çözmek üçin aýry-aýry sanlyja telekeçini uly möçberlerde goldap, uly kärhanalary gurduryp, olaryň monopoliýasynyň döremegine sebäpkär bolmakdan el çekmeli. Iň esasy-da sagdyn konkurensiýanyň kemala gelmegine ýardam etmeli. Munuň üçin, ýene-de bir gezek nygtap aýdýan, telekeçileriň her birine deň şert döretmeli. Ýylda üç müň tonna guş etini öndürýän kärhananyň monopolist bolup, ýerlerdäki kiçi kärdeşlerini basyp ýatyrjakdygy belli ahyryn. Meniň çuňňur ynanjyma görä, häkimiýetler näçe köp telekeçini goldadygyça, olar türkmen ykdysadyýetini ösdürmäge, ýerlerde işsizligi düýpgöter azaltmaga oňaýly täsir eder.


text:
Orsýetiň metbugatynyň ýazmagyna görä, 13-nji aprelde Döwlet Dumasynda “Merkezi Aziýa: Strategiki partnýorlyk we howpsuzlyk problemalary” diýen temadan ýapyk gapylaryň aňyrsynda diňlenişik geçirildi. Şol bir wagtda orsýetli käbir synçylar Moskwanyň Merkezi Aziýadaky biznes bäbitlerine howp abanýandygyny duýdurýarlar. Olar muňa mysal hökmünde Türkmenistanda MTS-iň we Gyrgyzystanda MegaCom kärhanasynyň başyna düşen wakalary getirýärler.
Orsýetiň Merkezi Aziýadaky biznes bähbitlerine şeýle howp barmy? Bu barada Azatlyk Radiýosyndan Guwanç Gere düýbi Moskwada ýerleşýän Syýasy informasiýalar merkeziniň başlygy, syýasatşynas Alekseý Muhin bilen gürrüňdeş boldy. Azatlyk Radiosy: Jenap Muhin, käbir orsýetli ekspertler soňky döwürde Kremliň Merkezi Aziýadaky biznes bähbidine güýçli zarba urulýandygyny aýdýarlar. Siziňçe, bu dogrumy?
A.Muhin:
Moskwada ýerleşýän Syýasy informasiýalar merkeziniň başlygy, syýasatşynas Alekseý Muhin
Şeýle aladanyň esaslydygy gürrüňsiz. Görlüp oturylsa, Türkmenistanyň we Gyrgyzystanyň ykdysadyýetine sermaýa ýatyrýan Orsýetiň şirketleri köp töwekgellik edýär. Olaryň adminstratiw eden-etdilik bilen ýüzbe-ýüz bolmagy mümkin. Ýagny, häkimiýetler şol şirkletleriň ýurtda işlemeginiň islenmeýändigine düşünmeklerini dürli ýollar bilen görkezmäge çalyşdylar. Mundan başga-da olaryň ýatyran sermaýasynyň häkimiýetler bilen işleşýän ýerli şirketlere gerekdigi belli boldy. Sebäbi, mysal üçin, türkmen lideriniň bähbitlerini araýan döwletiň şirketlerine hökümet gözegçilik edýär. Hut döwlet adminstratiw basyşlar bilen Türkmenistandan çykmaga mejbur edilen MTS-iň ähli biznesine eýeçilik edýär. Eýse, türkmen lideri daşary ýurt inwestorlary babatda özüni şeýle alyp barýan bolsa, onda ol Günbatar Ýewropa resmi sapar edende, nämäniň gürrüňini etdikä diýen sowal döreýär. Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, şeýle ýagdaýlaryň emele gelmeginiň nähili sebäpleri bolmagy mümkin?A.Muhin:
Bu ýerde türkmen lideriniň dürli pudaklardaky biznes sistemasy barada gürrüň gidýär. Muňa onuň özi üçin döredýän biznes sistemasy hem girýär. Meniň pikirimçe, eger Türkmenistan daşary ýurt sermaýasy we Orsýetiň şirketleri bilen partnýorlyk gatnaşyklary barada gyzyklanýan bolsa, şeýle ýagdaýy aklamak bolardy. Men Orsýetiň hökümetiniň bu problemadan uzakda durýandygyna hem haýran galýaryn. Ol problemany çözmeklige hem gatnaşmaýar. Hakykatda welin, bu Orsýetiň ýolbaşçylarynyň borjy. Azatlyk Radiosy: Orsýetiň we Merkezi Aziýanyň biznes gatnaşyklarynda oňaýsyz ýagdaýlaryň emele gelmegine geçen 20 ýyl çemesi döwürde Kremliň Merkezi Aziýanyň awtoritar režimlerini berk goldamak we hatda regiondaky öz raýatlarynyň hem hukuklarynyň bozulmagyna göz ýummak syýasatynyň netijesi diýmek mümkinmi?A.Muhin:
Meniň pikirimçe, Moskwanyň Merkezi Aziýa döwletleri, şol sanda postsowet giňişligindäki partnýorlary barada anyk syýasaty hiç wagt bolmady we häzirem ýok. Hut şeýle ýagdaý häzir Orsýetiň hereket etmezliginiň esasy sebäbidir. Moskwa Merkezi Aziýa döwletleri bilen gatnaşyklaryny regionyň liderleri bilen şahsy gatnaşyklary esasynda ýola goýdy. Haçanda şol liderler häkimiýetden gidensoň, Orsýetiň ýolbaşçylarynyň, umuman, ýönekeýje problemany çözmäge hem güýji ýetmedi. Azatlyk Radiosy: Eýse, Orsýetiň Merkezi Aziýa döwletleri bilen biznes gatnaşyklaryny halkyň isleýşi ýaly ýola goýmagyna nähili mümkinçilikler bar?A.Muhin:
Elbetde, Merkezi Aziýanyň islendik ýurdy Orsýet Federasiýasynyň tebigy ýarany. Olaryň edil Orsýet Federasiýasy bilen gyzyklanyşy ýaly, Orsýet hem Merkezi Aziýanyň islendik ýurdy bilen gyzyklanýar. Bu ýerde medalyň iki tarapy bar. Meselem, Orsýet bilen Türkmenistany alsak, olar syýasy we ykdysady ugurlarda biri-birine eglişik etmeli. Başga tarapdan, olar özara gatnaşyklaryny deňhukukly ýola goýmaly. Görnüşi ýaly, hut şu hem başa barmaýar. Çünki, edil Krylowyň basnýasyndaky ýaly, “Her kim ýorgany özüne çekýär”. Netijede gözgyny ýagdaý emele gelýär.
Meniň pikirimçe, Orsýetiň we Türkmenistanyň liderleriniň özara gatnaşyklarynyň şahsy mehanizmleriniň, şeýle-de MTS ýaly kärhanalaryň problemalaryny çözmek üçin hukuk mehanizminiň ýokdugy üçin anyk ykdysady wezipäni çözmäge mümkinçilik bermeýän yzygiderli ýalňyşlyklar emele geldi.


text: Ukrainanyň serhet goragçylary, demir ýoly arkaly Merkezi Aziýa ýurdy Özbegistandan bikanun getirilýän 250 sany pyşdyly saklandyklaryny aýdýarlar. Sehet howpsuzlygy gullugynyň beýanatynda, Ors-Ukrain serhedinde Ýekşenbe güni agşam barlag geçirilýan wagty, şol pyşdyllaryň üstüniň açylandygy aýdylýar. Şeýle hem şol beýanatda, haýwanlaryň dürli ýerlerde gizlenendigi we olaryň hereket etmezlikleri üçin bant bilen daňylandyklary bellenýär. Pyşdyllaryň hemmesiniň ýagdaýynyň gowydygy habar berildi. Olar häzir Ukrainanyň Harkow şäherindäki haýwanat bagyna getirilipdir.


text:
Müsüriň prezidenti Hosni Mübärek Birleşen Ştatlaryň uly resmileri, şol sanda döwlet sekretary Hillari Klinton bilen duşuşmak üçin Waşingtona geldi. Şeýle-de Mübärek Birleşen Ştatlaryň howpsuzlyk geňeşçisi Jeýms Jones we Milli aňtaw guramasynyň direktory Dennis Bleýr bilen duşuşmagy planlaşdyrýar.
Müsüriň prezidenti Sişenbe güni prezident Barak Obama bilen duşuşmak üçin Ak tama barar. Bu olaryň 3-nji duşuşygy bolar.
Obama Orta Gündogar parahatçylyk prosesiniň öz adminstrasiýasy üçin esasy meseleleriň biri boljagyny aýdýar.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Russiýada geçiriljek “G-20” sammitine gatnaşjakdygyny tassyklady. Şol bir wagtda-da, Obama ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň ozalky işgäri Edward Snowdene Moskwanyň gaçybatalga bermeginden “nägile bolandygyny” hem sözüne goşdy.
Waşington Snowdeni içalyçylyk aýyplamalary esasynda jogapkärçilige çekmek isleýär. Milli howpsuzlyk agentliginiň öňki işgäri Snowden ABŞ-nyň bütin dünýäde alyp baran giň gerimli gözegçilik programmasy barada metbugata maglumat syzdyrypdy.
Obama sişenbe güni NBC telekanalynyň “Tonight Show with Jay Leno” gepleşiginde çykyş edip, gözegçilik programmalarynyň adamlaryň şahsy hukugyny bozmaly däldigini, emma şol bir wagtda-da olaryň terroristik hüjümleriň öňüni almak üçin gurnalýandygyny nygtady.
Obama bu barada şeýle diýdi: “Biziň ýygnaýan bu aňtaw maglumatlarymyz terrorizme garşy göreşdäki esasy gurallaryň biridir. Elbetde, jenap Snowden we äşgär edilen maglumatlar adamlarda esli soraglary döretdi. Emma bu wakalaryň ýüze çykmagynyň yzysüre-de belläp geçişim ýaly, bu programmalaryň aglabasy men işe girişmezimden öň ulanylyp başlanypdy. Men muňa käbir müňkürlik bilen garaýan. Meniň pikirimçe, biz hökümetiň alyp barýan işlerine sagdyn skeptisizm bilen garamaly”.
Geçen hepde Russiýa Snowdene bir ýyl möhlet bilen gaçybatalga berdi. Ol 23-nji iýundan bäri Moskwanyň Şeremetýewo aeroporynda ýaşaýardy.
ABŞ-nyň prezidenti sişenbe güni eden çykyşynda Russiýanyň wagtal-wagtal “Sowuk uruş döwründäki pikirlere” uýýandygyny belledi. Şeýle-de Obama “häzirki hyzmatdaşlygy has netijeli alyp barmak üçin päsgelçilikleri görmeýändigini” sözüniň üstüne goşdy.
Obama şu güýzde Sankt-Peterburg şäherinde geçiriljek “G-20” sammitine gatnaşjakdygyny tassyklady. Emma gepleşikleriň dowamynda prezident Wladimir Putin bilen ikiçäk duşuşyp-duşuşmajakdygy barada takyk maglumat bermedi.
Prezident Obama Moskwanyň Owganystan we terrorizme göreş ýaly meselelerde hyzmatdaşlyk edýändigini hem çykyşynda nygtap geçdi.


text:
18-nji maýda Pakistan dört ýurduň wekilleriniň gatnaşmagynda “Talyban” hereketi bilen owgan hökümetiniň arasyndaky gepleşiklere gaýtadan başlamagy maksat edinýän parahatçylyk gepleşikleriniň täze tapgyryny geçirýär.
Pakistanyň Daşary işler ministrligi gepleşikleriň Yslamabatda geçirilýändigini aýtdy, emma bu barada jikme-jik maglumat bermedi.
Owganystanyň Pakistandaky ilçisi Omar Zahilwal Azatlyk Radiosynyň Owganystan gullugyna beren maglumatynda özüniň Kabula wekilçilik etjekdigini we gepleşiklere Pakistanyň, Birleşen Ştatlaryň we Hytaýyň resmileriniň gatnaşjakdygyny aýtdy.
Bu dört ýurduň resmileri şu ýylyň ýanwar aýyndan bäri “Talyban” hereketiniň wekillerini gepleşiklere gatnaşdyrmaga synanyşýarlar.


text:
Aşgabat, 23-nji ýanwar “Türkmenportal”.
Saud Arabystanynda bu ýurduň 91 ýaşyndaky altynjy patyşasy Abdalla aradan çykdy. Bu barada ýurduň döwlet telewideniýesine salgylanyp, CNN telekanaly habar berýär. Patyşa aradan çykansoň, onuň mirasdüşeri, Saud Arabystanynyň ministrler geňeşiniň başlygynyň orunbasarynyň wezipesini eýeleýän Salman ibn Abdel Aziz Al Saud tagta çykdy.
Patyşa El-Riýýaddaky hassahana geçen ýylyň 31-nji dekabrynda ýerleşdirilipdi. Ol bu ýerde güýçlendirilen saglygy dikeldiş tapgyryny geçýärdi. Köşk wekiliniň ýanwaryň başynda habar berşi ýaly, Abdallada öýken keseli ýüze çykaryldy. Soňra ol emeli dem alyş enjamyndan peýdalanmaly boldy. Ýöne bu hem ýaşy durugşan hökümdaryň janyny halas edip bilmedi.


text:
Wideo: Eýranyň "PressTV" telekanaly ilçihana edilen hüjümi göni efirde görkezdi.
Eýranyň döwlet telewideniýesi şu gün ilçihana garşy daş böleklerini zyňýan adamlary görkezdi. Döwlet telewideniýesiniň maglumatyna görä, jemgyýetçilik düzgünini goraýan polisiýa protestçileri tertibe salmaga synanyşypdyr.
Soňky gowşan maglumatda Eýran paýtagtynyň demirgazyk böleginde ýerleşýän Britaniýanyň ikinji bir diplomatik edarasyna-da 100 töweregi adamyň hüjüm edendigi habar berilýär.
Eýrana garşy girizilen täze britan sanksiýalaryna jogap hökmünde Eýranyň häkimiýetleriniň iki hepdäniň dowamynda britan ilçisini bu ýurtdan çykarmak kararyna gelenlerinden bir gün soň Tähranda protest aksiýalary başlandy.


text:
Halkara Atom energiýasy gullugynyň başlygy Eýran özüniň ýadro işleri baradaky detallary bermekden ýüz öwürýär diýýär.
Ýukio Amano bu tankydy duşenbe güni, BMG-niň Baş Assambleýasynda etdi. Amano şu ýyl, HAEG-nyň 2011-nji ýylyň noýabrynda çap eden hasabatyndan soň, Eýran bilen gepleşikleriň ýygjamlaşandygyny aýtdy.
Geçen ýylyň noýabrynda çap edilen hasabatda Eýranyň ýadro partlaýjylary babatdaky işleri hakynda ynamdar maglumatyň bardygy aýdylypdy.
Amano Eýrany öz ýadro programmasy barada has köp informasiýa bermäge yrmak boýunça edilen tagallalar anyk netije bermedi diýdi.
Tähran öz ýadro programmasynyň parahatçylyk maksatlydygyny aýdýar, Günbatar döwletleri ony ýadro ýaragyny edinjek bolmakda aýyplaýar.


text:
Azat Ýewropa Azatlyk Radiosy Orsýetiň Sankt-Peterburg şäherindäki suwasty gämiçiler klubynyň başlygy, gämi kapitany Igor Kurdin bilen şol heläkçiligiň ýyl dönümi bilen bagly ýörite söhbetdeş boldy.Azatlyk Radiosy: «Kursk» gämisiniň heläkçiliginden soňky geçen 10 ýylyň içinde suwasty gämi flotynda nähili özgerişlikler bolup geçdi?Igor Kurdin:
Elbetde, geçen on ýylyň içinde flotda köp zatlar özgerdi. Ýöne, adatça bolşy ýaly, käbir zatlar gowulyga tarap özgerdi, käbir zatlaram şeýle bir gowy tarapa özgermedi.
Islendik bir heläkçilik, aýratynam, 118 sany ekipaž agzalarynyň ölümine getiren «Kursk» suwasty gämisiniň heläkçiligi ýaly heläkçilik diňe bir emosiýalaryň möwç almagyna däl-de, eýsem, harby-deňiz flotynda düýpli özgerişlikleriň bolmagyna-da getirmeli diýlip garaşylýar. Eýsem, şeýle düýpli özgerişlik ýüze çykdymy? Men beýle pikir etmeýärin.
Şol günler biz heläkçilige uçran adamlary halas eder ýaly özümizde hiç zadyň ýokdugyna göz ýetirdik. Şonda biz daşary ýurtlardan kömek almalymy ýa almaly däldigi barada-da köp ikirjinlendik. Azatlyk Radiosy: Umumy alnanda, «Kursk» suwasty gämisiniň heläkçiligi şu geçen döwrüň içinde suwasty harbylaryň howpsuzlygyna nähili täsir etdi?Igor Kurdin:
Elbetde, käbir zatlar edildi, nähilidir bir sistemalar kämilleşdirildi. Dördünji nesle degişli gämilerde bu täze sistemalar ulanylýar. Ýüze çykýan bular ýaly gämi heläkçilikleri konstruktorlaryň ünsünden sowa geçmeýär.
Men Malahitdäki, Rubindäki, Piterdäki konstruktor býurolarynda konstruktorlaryň şol «Kursk» bilen bagly bolan wakalary göz öňünde tutup, täze, döwrebap gämileri proýektirleýändiklerini anyk bilýärin.
Sosial gorag meselesi barada aýtsak, men bir zady ýatladasym gelýär. Suwasty gämide gurban bolan ofiserlerden biriniň aýaly telewideniýede goni efirde çykyş edende, ol Orsýetiň şol wagtky prezidentine ýüzlenip: «Men iki çagany ösdürip-ýetişdirmeli, şoňa görä-de men öz ärimiň 10 ýyllyk aýlyk hakyny häzir öňünden almak isleýärin» diýipdi. Şonda prezident suwasty gäminiň ofiseriniň näçe aýlyk hak alýandygyny sorapdy. Ýöne oňa suwasty gäminiň ofiseriniň 6 müň rubl aýlyk alýandygyny aýdyp, ony birneme aldadylar.
Şol wagtky kurs bilen 6 müň rubl 250 dollar töweregi bolýar. Olar suwasty gäminiň adaty bir esgeriniň aýlygyny däl-de, gäminiň komandiriniň aýlyk hakyny aýtmalydylar. Emma olar muny etmediler.
Şonda prezident ol aýala dessine şol puly bermeklige görkezme berdi. Indi özüňiz şol 6 müň rubly 10 ýyla köpeldip görüň, ol 720 müň rubl bolar. Bu pul şol suwasty gämidäki ölen her bir adam üçin döwlet tarapyndan tölenen puluň möçberi.
Ýöne ol ölen adamlaryň arasynda her dürli maşgalaly adamlar bar, olaryň arasynda ejesi-kakasy, kiçi oglan we gyz jigileri, iki çagasy bilen aýaly yzynda galanlary-da bar. Emma muňa garamazdan, olaryň hemmesem birmeňzeş möçberde pul aldylar.Azatlyk Radiosy: Şol wakada Orsýetiň häkimiýetleriniň, aýratynam, Wladimir Putiniň bildiren reaksiýalary barada näme aýdyp bolar?Igor Kurdin:
Eger Putine «hemme zat gülala-güllük», «halas ediş işleri talabalaýyk alnyp barylýar», «hiç hili goşmaça kömek üçin zerurlyk ýok» diýen ýaly hasabatlar berlen bolsa, bu ýerde hemme zat aýdyň - ýumşak aýdylanda, ony aldawa saldylar.
Ýöne, beýleki tarapdan, harbylaryň sözüne köre-körlük bilen ynanyp oturman, hakyky ýagdaýy barlamak üçin biziň hökümetimizde başga-da ýollar bar ahyryn.
Harbylar, adatça, özlerini nähili alyp barýarlar? Mysal üçin, ýakynda harby baza ýananda, olar «ol baza biziňki däl» diýip, hasabat berýärler. Aradan biraz wagt geçenden soň bolsa, harby baza olaryňky bolup çykýar. Bu waka «Kursk» gämisi bilen bagly bolan waka örän çalymdaş waka. Şu babatda geçen 10 ýylyň içinde kän bir üýtgän zat ýok.


text:
Saud Arabystanyndan tomusky Olimpiýa oýunlarynda çykyş etmeli ýeke-täk aýal maşgala ýaryşa gatnaşmaz. At ýaryşlarynda çykyş edýän 20 ýaşly Dalma Malhasyň atyna şikes ýetendigi aýdylýar.
Mundan öň, saud resmileri taryhda ilkinji gezek aýal maşgalalara ýaryşlarda gatnaşmaga rugsat berýändigini mälim edipdi.
Saud Arabystanynyň konserwatiw musulman jemgyýetinde aýal maşgalalar häzire çenli sport çärelerine gatnaşdyrylman, çetde tutulýardy.
Käbir tassyklanmadyk maglumatlara görä, eger-de Saud Arabystany aýal sportsmenlerine ýaryşlara gatnaşmaga rugsat bermese, onda patyşalygyň ähli sportsmenleriniň Londondaky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdyrylman bilinjekdigi duýdurlypdyr.
Londondaky Olimpiýa oýunlary 27-nji iýulda başlanýar.


text:
Watikan Allanyň karrikaturasyny çekendigi sebäpli Fransiýanyň “Charlie Hebdo” žurnalyny tankytlady.
Žurnalyň ýüzünde egninde "Kalaşnikow" kysymly tüpeň asylgy we üsti-başy gana boýalan Allanyň karikaturasy neşir edilipdi.
Watikanyň L"Osservatore Romano" atly gazeti munuň ähli dindarlar we Taňra ynanýan adamlary äsgermezçilikdigini belleýär.
Gazetiň bu neşiri 6-njy ýanwarda çap edildi.
Bu ýörite san yslamçylaryň geçen ýylyň 7-nji ýanwarynda ol žurnalyň Pariždäki redaksiýasyna eden ýaragly hüjümine bir ýyl dolmagyna bagyşlanypdyr.
Ýatladyp geçsek, ol hüjümde 12 adam ölüpdi.
Ol hüjümiň jogapkärçiligini “Al-Kaýdanyň” arap ýarymadasyndaky bölümi öz üstüne alypdy.
Olar şeýlelikde Muhammet pygamberiň karikaturasyny çeken žurnaldan ar alnandygyny aýdypdylar.
Fransiýada 4-nji ýanwarda geçen ýylyň 7-nji hem 9-njy ýanwarynda edilen hüjümlerde ölenler ýatlanyp geçildi. Ol hüjümlerde jemi 17 adam ölüpdi.
Fransiýanyň prezidenti François Hollande hem 5-nji ýanwarda hüjümiň bolan ýerine baryp, birnäçe hakyda ýazgysynyň açylyşyna gatnaşdy.


text:
Birleşen Ştatlaryň prezidenti Barak Obama Siriýanyň prezidenti Başar al-Assadyň režimine garşy durýanlaryň ählisi, Kremliň nukdaý nazaryndan seredilişi ýaly, terrorçy däl diýip, Orsýetiň Siriýanyň dört ýyllyk krizisi boýunça garaýşyna garşy çykdy.
Prezident barak Obama 2-nji oktýabrda Waşingtonda çykyş edip, Orsýetiň Siriýa babatdaky çemeleşmesi «betbagtlyk resepti» bolup durýar diýdi.
Mundanam başga, ol Orsýetiň Assad we Eýran bilen ýaranlygy ony siriýalylaryň köpüsiniň gözüniň öňünde duşmana öwürdi diýdi.


text:
Düýn Winsent Wan Goguň Kair muzeýinden ogurlanan suratynyň derňewi bilen baglylykda Müsüriň Medeniýet ministrliginiň uly resmisi we ýene 4 adam tussag astyna alyndy.
Müsüriň döwlet eýeçiligindäki metbugaty ýurduň baş prokurorynyň Medeniýet ministrliginiň sungat bölüminiň başlygy Mohsen Şaalany azyndan 4 gün tussagda saklamagy buýrandygyny habar berdi.
Ýene 4 adam, şol sanda, muzeýiň goragçylarynyň birnäçesi öz borçlaryna geleňsiz garandyklary sebäpli tussag edildi.
Şenbe güni muzeýden ogurlanan eser 50 million gowrak dollar bahalanýar.
Resmiler muzeýiň signallarynyň hiç biriniň işlemeýändigini, 43 sany gözegçilik kamerasynyň bolsa diňe 7-siniň işländigini aýdýarlar.


text:
ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkeziniň goldamagynda geçirilýän leksiýalaryň ynsan hukuklary boýunça halkara kanunlarynyň ulgamyna, düýp esaslaryna we dokumentlerine, şeýle-de ynsan hukuklaryny goramak boýunça umumy regional we milli mehanizmlerine gönükdirilýänligi, ÝHHG-niň resmi maglumatynda bellenildi.
Türkmenistanda Halkara gatnaşyklar Insituty bilen bilelikde geçirilýän leksaiýalaryň maksady barada ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň wekili Anne Soutula Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Bu leksiýalaryň maksady institutyň studentleriniň ynsan hukuklary boýunça halkara standartlary barada bilimini ardyrmakdan ybarat. Geljekde Türkmenistanyň diplomatlary, Daşary işler ministrliginiň hem daşarky syýasat bilen bagly edaralaryň işgärleri boljak, şeýle-de halkara guramalary bilen işleşjek ýaşlaryň bu ugurdan düşünjeli bolmagy ähmiýetli”.
Halkara guramalary bilen işleşjek ýaşlaryň adam hukuklary babatda düşünjeli bolmagy ähmiýetli.
ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkezinde Azatlyk Radiosyna aýdylyşyna görä, türkmen tarapy bilen bilelikde geçirilýän şeýle çäreleri dowam etdirmek planlaşdyrylýar.
Aşgabatda soňky döwürde Halkara guramalary, şol sanda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasy tarapyndan adam hukuklary, halkara kanunlar we bilim ugrundaky dürli programmalar boýunça leksiýalar hem seminardyr-forumlar ýygy-ýygydan geçirilýär.
ÝHHG-niň Türkmensitanyň milli edaralary bilen bilelikde geçirýän çäreleriniň köpüsi, kanun sistemasyny mundan beýläk-de özgertmek, ýurtda ynsan hukuklarynyň berjaý edilmegini gowulandyrmak ýaly meseleleriň ähmiýetine ýurduň milli edaralarynyň göz ýetirmegine gönükdirilýär, diýip ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysy Arsim Zekollininiň Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň soraglaryna hat arkaly beren jogaplarynda aýdyldy.
Maglumatda bellenişine görä, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň türkmen häkimiýetleri bilen hyzmatdaşlygy örän umytlandyryjy, Türkmenistanyň ÝHHG we beýleki halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygyny mundan beýläk giňeltmäge we çuňlaşdyrmaga taýýarlygy hasaba alnyp, munuň Türkmenistanyň raýatlarynyň bähbidi üçin peýdaly boljagyna garaşylýar."Döwlet işgärleri bilen geçirip, çäklenmeli däl"
Zurnalist Aşyrguly Baýryýew, soňky döwürde Türkmenistanyň döwlet edaralarynyň wekilleri üçin Aşgabatda ýygy-ýygydan geçirilýän halkara çäreleriniň örän ýokary professional derejede geçirilip, türkmen wekilleri üçin olaryň öz işlerini halkara kadalaryna laýyk kämilleşdirmek üçin teoriýa taýdan peýdaly bolýanlygyny belledi. Emma şeýle çäreleriň jemgyýetiň has giň gatlaklary üçin geçirilmegine ýurtda zerurlygyň barygyny žurnalist belledi.
“Gynansak-da şol çärelere ilat kopçüligi, ýagny jemgyýetçiligiň, onda-da hökümete garaşly bolmadyk jemgyýetçilik wekilleri gatnaşanok. Şol halkara guramalar döwlet organlarynyň, häkimiýet organlarynyň wekilleri bilen iş salşyp, çäklenmän, ilatyň hukuk düşünjesini, hukuk terbiýesini amala aşyrmakda ýardam berseler bähbitli bolardy” diýip, A.Baýryýew aýtdy.
Öz nobatynda ynsan hukuklaryny gorýajylar Türkmenistanyň milli kanun sistemasyny kämilleşdirmek islegini yglan etmegine garamazdan, raýatlaryň kanuny hak-hukuklaryny beýjaý etmek ugrunda iş ýüzünde çäre görmeýänligine ünsi çekýärler.
Gynansak-da şol çärelere hökümete garaşly bolmadyk jemgyýetçilik wekilleri gatnaşanok.
Zurnalist Aşyrguly Baýryýewiň pikirine görä, halkara guramalarynyň türkmen tarapy bilen bilelikde geçirýän çäreleri ýurtda raýat jemgyýetçiliginiň ösüşi üçin zerur şertleriň döremegine ýeterlik däl: “Ýöne halkara guramalarynyň geçirýän şeýle okuwlary ýurtda demokratiýanyň berkarar bolmagyna täsir ýetirer, şonda aýgytly bir çözüji ýol oýnar diýmek kyn, sebäbi bu meselede köp zat ýerli häkimiýetlere, ýolbaşçylaryň syýasy erkine bagly. Eger-de Türkmenistanyň Konstitusiýasynda aýdylyşy ýaly, halkara hukuk normalary türkmen milli kanunlaryndan ileri tutulsa, onda, elbetde, demokratiýa ýol alar” diýip, A.Baýryýew aýtdy.
ÝHHG-niň resmi maglumatyna görä, Türkmenistanyň Daşary gatnaşyklar institutyna berýän goldawynyň çäginde ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezi institutynyň kitaphanasyna mugallymlar we studentler üçin ynsan hukuklary hem halkara kanunlar boýunça çap görnüşindäki giň göwrümli maglumatlary gowşurdy.


text:
Türkiýäniň 24-nji noýabrda Orsýetiň uçaryny urup ýykmagy Merkezi Aziýa ýurtlarynyň aglabasyny örän oňaýsyz pozisiýada goýdy.
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hiç biri öňki kolonial hojaýyny Orsýet bilen arasynda kynçylyklaryň bolmagyny islemeýär, emma şol bir wagtyň özünde gazaklar, gyrgyzlar, türkmenler we özbekler türki dilli milletlerdir.
Şeýle-de, Sowet Soýuzy dargaly, ýagny 25 ýyla golaý wagt bäri Türkiýe medeni we dil meňzeşliklerini ulanyp, Gazagystan, Gyrgyzystan, Türkmenistan we Özbegistan bilen gatnaşyklaryny ösdürmäge synanyşdy.
Gazagystanyň Daşary işler ministrligi 25-nji noýabrda Türkiýe tarapyndan Orsýetiň “Su-24” kysymly uçarynyň urlup ýykylmagy barada beýanat ýaýradyp, onda bu hadysa “heläkçilikli waka” diýlip atlandyrylýar we onuň “gynandyryjy” bolandygy beýan edilýär.
Çagyryş edilýär
Gazagystanyň Daşary işler ministrligi Orsýetiň harbylarynyň, ýagny uçaryň pilotynyň we ekipaž agzasynyň ölümine gynanç bildirenden soň, beýanaty dessine dowam etdirip, onda: “Häzirki günlerde terrorizme garşy halkara göreş dowam edýär. Orsýet we Türkiýe bu ugurda hereket edýärler. Gazagystan hem bu göreşi goldaýar” diýilýär.
Şeýle-de, beýanatda Orsýete we Türkiýä dartgynlylygyň gerimini azaltmaga we ünsi halkara terrorizmine garşy göreşe gönükdirmäge çagyryş edilýär.
Häzirki wagtda bu Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň üstünden ýöreýän dartylan ýüpüniň bir mysaly bolup görünýär. Orsýet Merkezi Aziýa ýurtlarynyň uly söwda partnýorydyr we bu döwletleri heniz hem Moskwa bilen baglanyşdyrýan, sowet döwründen galan köp aragatnaşyklar bar.
Tebigy dost
Şol bir wagtyň özünde Türkiýe hem, Merkezi Aziýa ýurtlaryna tebigy dost bolup, ol hem bu dört döwletiň iň uly söwda partnýory boldy. Eýýäm iki onýyllykdan gowrak wagt bäri Merkezi Aziýanyň ýurtlaryndan gelen studentler Türkiýäniň uniwersitetlerinde oňat garşy alynýar. Türkiýä gitmek isleýän gazak, gyrgyz we özbek raýatlaryndan wiza talap edilmeýär.
Türkiýäniň gurluşyk firmalarynyň Merkezi Aziýanyň dört ýurdunda hem gurluşyk işlerini alyp barýandygyna garamazdan, Türkmenistanda olaryň hakyky manyda monopoliýasy bar. Bu ýurtda türk gurluşyk firmalaryndan başga yzygiderli iş alyp barýan ýeke-täk daşary ýurt firmasy Fransiýanyň “Bouygues” kompaniýasydyr.
Orsýetiň Merkezi Aziýadaky uzak taryhyndan daşgary, edil häzirki wagtda onuň Gyrgyzystanda harby bazasy bar (Orsýetiň Täjigistanda hem harby bazasy bar, emma täjikler türki dilli halk däldir) we Gazagystan bilen Orsýetiň 7 müň kilometre golaý umumy serhedi bar.
Şol bir wagtda Merkezi Aziýanyň dört ýurdunyň metbugat serişdeleri Orsýetiň uruş uçarynyň urlup ýykylmagy we onuň yzýany Moskwa bilen Ankaranyň arasynda emele gelen diplomatik dawa barada seresaply we gysga maglumat çap etdiler.
Gazagystanyň “Tengrinews.kz” habar gullugy 25-nji noýabrda tanymal syýasy analitik Dosym Satpaýew bilen geçirilen söhbetdeşligi çap etdi. Satpaýew öz interwýusynda: “Gazagystan Orsýetiň güýç syýasatyna zamun bolmaly däldir, sebäbi Orsýetiň hereketleri onuň partnýorlaryna gitdigiçe has köp özboluşly problema döredýär” diýýär.


text:
Meniň oglum - serhetçi!
Men Aman Hudaýberdiýewiň kakasy Merdan Hudaýberdiýew. Adam çagalary üçin ýaşaýar, olar üçin gowusyny edesi gelýär. Emma çagalaryň aladasyny çenden aşa edip, ene-atanyň ýalňyşýan wagty hem bolýan eken. Şol sebäpli maşgalamyzda bolup geçip, soňy bähbide ýazan ýagdaýy bilen siziň bilen paýlaşasym gelýär.
Meniň körpe oglum Aman Hudaýberdiýewi harby gulluga göýbermekden gorkýardym, sebäbi ol ejizjedi, ine bir günem ol „Ýaşlyk“ teleýaýlymynda türkmen serhetçileriň watanyny goraýşy baradaky türkmen telefilmlerini gördi we ýanyma gelip, özüniň harby gulluga arza ýazyp gitjekdigini aýtdy. Men ejesi bilen oňa garşylyk görkezjek boldum, emma ol öz öňündäki maksadyndan dänmedi. Şeýlelikde biz etrap harby wekilligine baryp arza berdik.
Oglum Aman harby lukmançylyk barlagyndan geçdi. Onuň boýy 1,65 metr, agramy bolsa 57 kg deň boldy. Soňra 2011-nji ýylyň noýabr aýynda oglumyň ýazan arzasyna seredilip, ol Serhet gullugynyň Ahal welaýatynyň Baharly etrabynda ýerleşýän 2103 harby bölümine çagyryş boýunça harby gulluga alyndy.
2012-nji ýylyň maý aýynda Aman öz gullukdaş esgerleri bilen serhet tabşyrygynda duran wagty 2 sany serhet bozujyny saklap görkezen edermençiligi üçin komandirleri tarapyndan „Ussat Serhetçi“ nyşany bilen sylaglanypdyr.
Şeýle-de oglumyň gullugynda görkezen edermenligi üçin maňa we ejesine komandirleri tarapyndan minnetdarlyk ugratdylar.
2013-nji ýylyň noýabrynda gullugyny tamamlap öýe gelende, ogulum has hem daýawlaşyp geldi. Onuň harby gullukdan daýawlaşyp gelenini gören harby gullukdan gorkup ýören dostlary Durdymyrat Akmyradow, Çary Begjanow we Ruslan (familiýasy ýadyma düşenok) dagylar muny görüp, haýrana galdylar we özleriniň harby gulluga gidesi gelmän ýörendiklerine puşman etdiler, sebäbi oglumyň gyz klasdaşlary we goňşy gyzlarymyz Selbi, Jeren, Mähri we Dursunjemal dagylaryň Amanyň ers-mers bolup, görmegeýleşip, owadan bolup gelenini görüp, Amanyň daşyndap pyr-pyr aýlandylar.
Amanyň dostlary hem muny görüp, öz arzalary bilen Serhet gullugynda harby gullugyny geçmäge höwesleri artdy. Men şonda oglumyň agramyny we boýuny ölçemeklik üçin gapana mündürenimde, Amanyň agramy 69 kg, boýy bolsa 1,71 metre ýetipdir.
Komandirleri tarapyndan Amany serhet gullugynda işe galmaklyga teklip edipdirler, Aman şol teklibi gollap, Serhet gullugynda harby gullugyny dowam etdirmek üçin 2014-nji ýylyň tomsunda Serhet institutyna dokument düzetmegiň ugrunda gezip ýör.
Menem ata ýüregimden indi oglum Amanyň durmuşda öz ýoluny özbaşdak tapyp biljekdigine diýseň begenýärin.


text:
Alekseý Nawalnyý Orsýetiň liberal taýdan özgermegi bilen baglylykda uly umyt bildirilýän şahsdyr. Emma şeýle-de ol ýurtda iň howply adam diýip hem atlandyrylýar.
Nawalnyý gysga wagtyň içinde Orsýetde Kremle bildirilýän garşylyk hereketiniň baştutanyna öwrüldi. Onuň meşhurlygy häkimiýetleriň eden-etdiliklerine we korrupsiýa garşy gaýduwsyz çykyş etmegi hem adalatly saýlawlaryň geçirilmegini talap etmegi bilen baglydyr.
Onuň bu hereketleri Orsýetde liberallar tarapyndan goldaw gazanan hem bolsa, adamlaryň käbirleri Nawalnynyň orsýet milletçileri bilen gatnaşyklaryna ünsi çekýärler we onuň käbir çykyşlarynyň milletçiligi tutaşdyrmak howpuny döredýändigini aýdýarlar.
“Milletçilikli çykyşlar”
Häzirki wagtda Nawalnyý 8-nji sentýabrda Moskwanyň merini saýlamak boýunça geçiriljek saýlawlarda esasy oppozision dalaşgär bolup durýarka, onuň geçmişdäki syýasy pozisiýasy on ýyldan gowrak wagtlap prezident Wladimir Putine garşy hereket edýän oppozisiýa wekilleriniň üns merkezine düşdi.
Ozal Nawalnyý Orsýet milletçileriniň dürli toparlaryny birleşdiren ”Russkiý marş” diýlip atlandyrylýan ýyllyk ýöriş aksiýasyna gatnaşypdy. Şeýle-de ol milletçileriň ýolbaşçylygynda Kawkazyň maddy üpjünçiligine garşy geçirilen çykyşlary goldapdy.
Nawalnyý Çeçenistanyň we beýleki Demirgazyk Kawkaz respublikalarynyň korrumpirlenen we netijesiz hökümetlerine federal býujetden berilýän maliýe kömegini ýatyrmagyň tarapynda çykyş edipdi.
Ol, hususan-da, 2011-nji ýylyň oktýabr aýynda eden çykyşynda Demirgazyk Kawkaz respublikalarynyň hökümetlerini masgaralap çykyş edipdi.
Şeýle-de, Nawalnyý 2008-nji ýylda Orsýetiň Gürjüstana garşy alyp baran urşuny-da goldapdy.
Nawalnyý şonda ulanan milletçilikli sözleri üçin soň ötünç sorapdy, emma şol wagtky belli eden beýleki käbir pozisiýalarynda soňra-da galýandygyny tassyklapdy.
Ol bikanun migrantlary deportasiýa etmäge we Merkezi Aziýa ýurtlary bilen wiza režimini girizmäge ençeme sapar çagyryş etdi.
Nawalnyý etnik orslar üçin möhüm meseleleriň köpçülikleýin maslahat edilmeginiň milletparazlyga getirýändigi baradaky pikirleri ret edýär.
Goldaw gazanmak
Orsýetdäki etniki gatnaşyklar boýunça amerikan bilermeni Pol Goble Orsýetiň liberal oppozisiýasynyň ýyllar boýy jemgyýetde goldaw gazanyp bilmändiginiň sebäbini onuň etnik orslar üçin möhüm meseleleri gozgamandyklarynda görýär.
ABŞ-ly analitigiň sözlerine görä, Nawalnynyň şeýle garaýyşlary onuň üçin syýasy taýdan üstünlikli bolup biler, emma bu ekstremistik howpuny-da tutaşdyryp biler.
Orsýetiň adam hukuklaryny goraýjy baýry aktiwisti Lýudmila Alekseýewa 37 ýaşly Nawalnynyň agressiw we ýiti çykyşlaryny onuň tejribesiniň azlygyndan görýär.
Şol bir wagtda-da, käbir syýasy aktiwistler, şol sanda oppozison lider we öňki wise-premýer Boris Nemtsow Nawalnynyň ýiti çykyşlaryna garamazdan, orsýetlileri ony goldamaga çagyrdy.


text: Türkmenistanda her ýyl bolşy ýaly, bu ýyl hem maý aýynyň soňky ýekşenbesinde haly baýramy bellenildi. Mälim bolşy ýaly haly türkmenleriň iň gadymy el sungatlaryndan biri bolup, ol taryhy nukdaýnazardan aýdylanda, uzak wagtlap türkmen maşgalalarynyň esasy girdeýji çeşmelerinden biri bolup geldi. Emma türmkmen halyçylary bolsa, häzirki döwürde hala bolan ünsüň diňe resmi dabaralar bilen çäklenilip, halyçylygyň ösmegi üçin ýeterlik alada edilmeýändigini, şunlukda haly dokamaklygyň girdeýjilei pudak bolmakdan çykandygyny, şu sebäpden hem haly dokamak höwesiniň barha azalyp barýandygyny aýdýarlar. Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa Balkan welaýatynyň ýaşaýjysy öňki halyçy Bagtygül daýza bilen halyçylyk barada söhbetdeş boldy.


text:
Orsýetde prezidentlige dalaş etjek premýer-ministr Wladimir Putin immigrasiýa düzgünini berkitmäge çagyryş edýär.
Bu barada ol özüniň saýlaw kampaniýasy boýunça resmi web saýtynda ýerleşdiren makalasynda ýazýar. Bu makalada Putin prezidentlige saýlanan ýagdaýynda bikanun immigrasiýanyň soňuna çykjakdygyna söz berýär. Şol bir wagtyň özünde, ol ýurtda milletçiligiň öňe sürülmegi ýaly ýagdaýlary hem tankytlaýar we milletçi partiýalary gadagan etjekdigini aýdýar.
Putin Orsýetde işlemek isleýän migrantlaryň rus dili, taryhy we edebiýaty boýuhnça bilimini synag etmek düzgüniniň indiki ýyldan giriziljekdigini nygtaýar.
Bu Putiniň saýlaw kampaniýasyndaky programmasy boýunça soňky günlerde çap eden ikinji makalasydyr.


text:
Fransiýada magistraturada okamaga höwes bildirýän türkmen studentleri nirä ýüz tutmaly? Bu ugurda haýsy programmalar hödürlenýär? Şu soraglar bilen gyzyklanyp, Azatlyk Radiosynan Merdan Saryýew Fransiýanyň Türkmenistandaky Medeni merkeziniň baş sekretary Laetitia Barbe bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Laetitia, ilki bilen Türkmenistanyň raýatlary üçin hödürleýän okuw programmalaryňyz barada gürrüň berseňiz.
Laetitia Barbe:
Fransiýanyň Türkmenistandaky ilçihanasy Fransiýada okamak isleýänler üçin iki sany okuw programmasyny hödürleýär. Bularyň biri “Bourse Bourdieu”. Bu progrmmamyz magtistraturada okamak isleýänler üçin niýetlenen. Muňa ýüz tutmak isleýänler ýokary okuw jaýynda azyndan dört ýyl okan bolmaly.
Beýleki bir programmamyz hem magistraturada okamaga höwes bildiriýänlere niýetlenen. Ol Fransiýanyň hökümeti tarapyndan hödürlenýän programma. Bu programmada dürli ugurlar boýunça bilim alyp bolar, ýagny sosial bilimler, taryh ýaly ugurlar boýunça-da okap bolýar.
Azatlyk Radiosy: Laetitia, siziň programmalaryňyza gyzyklanma bildiren türkmen talyplary haýsy resminamalary hödürlemeli we olar nähili proseduralary geçmeli?
Laetitia Barbe:
Bu ýerde edilmeli esli zat bar. Iň gowusy, okamaga gyzyklanma bildirýänler biziň websaýtymyza girip görseler, has gowy bolar. Onuň salgysy: www.ambafrance-tm.org
. Umuman aýdylanda, talyplar ilki arzany doldurmaly, terjimehal, diplom ýaly dokumentleri hödürlemeli. Ýöne meniň maslahat berjek zadym – gyzyklanma bilirýän talyplar biziň websaýtymyza girsinler. Ol ýerde okuw progammalary bilen bagly ähli jikme-jik maglumatlar ýerleşdirilen.
Bu ýyl üçin eýýäm arza beriş möhleti tamamlandy. Ýöne geljek 2013-2014-nji okuw ýyly üçin, arzalar şu ýylyň dekabryndan kabul edilip başlanar.
Azatlyk Radiosy: Siziň programmalaryňyz bilen tanyşmak üçin, fransuz dilini nä derejede bilmek wajyp?
Laetitia Barbe:
“Bourse Bourdieu” programmasyna gatnaşmak üçin, fransuz dilini gowy bilmek zerur. Sebäbi bu diňe biziň programmamyz bolman, onuň düzüminde başga-da ençeme guramalar bar.
Fransuz hökümetiniň hödürleýän programmasy barada aýdylanda, oňa gatnaşmak üçin hem fransuz dilini bilmek gerek. Ýöne eger-de talybyň kabul edişlik üçin hödürleýän resminamalary gowy bolsa, ýagny bahalary ýokary bolsa, onda biz fransuz diliniň derejesine onçakly uly üns hem beremzok.
Azatlyk Radiosy: Siziň hödürleýän programalaryňyz boýunça goşmaça maglumatlary Fransiýanyň Aşgabatdaky medeni merkezinden hem alyp bolýar, şeýle dälmi?
Laetitia Barbe:
Biziň gapylarymyz gyzyklanma bildirýän ähli kişi üçin açyk. Biziň iş wagtymyz duşenbe-şenbe günleri aralagynda, sagat 12-den giçlik 20-00-a çenli açyk. Ol ýerde Fransiaýada okamak isleýänler üçin, köp peýdaly maglumatlarymyz bar. Şeýle-de biz bu ugurda köp sanly çäreleri geçirýäris. Meselem, biziň öz klublarymyz bar, biz kino agşamlaryny, diskussiýalary gurnaýarys. Biz türkmen raýatlaryny öz Medeni merkezimize gelmäge çagyrýarys.


text:
Ýazyjy Esen Ataýew 28-nji aprelde, 70 ýaşynyň içinde aradan çykdy. Azatlyk radiosy 20 ýyl çemesi eserleri çap edilmän, Türkmenistanda gadaganlykda saklanan ýazyjy bilen 4 ýyl öň geçiren söhbetdeşliginiň bir bölegini okyjylara ýetirmegi makul bildi.
Ýadyňyda bolsa, prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 2011-nji ýylyň 8-nji iýulynda, Abadan şäherinde bolan partlamalardan soň geçiren hökümet maslahatynda daşary ýurtlara giden türkmenistanlylaryň ýurda gelip, kanun esasynda syýasy proseslere gatnaşyp biljegini aýtdy.
Azatlyk radiosy şol wagt, 2011-nji ýylyň 19-njy iýulynda Türkmenistanda ýaşaýan ýazyjy Esen Ataýew bilen söhbetdeş bolup, onuň ýurtda garaşylýan özgerişleri bökdeýän zatlar baradaky pikirlerini paýlaşmagyny sorady.


text:
Lebap welaýatynyň Türkmenabat şäherinde döwlet býujetinden aýlyk alýan käbir işgärler pagta ýygymyna çekilip başlandy.
Geçen hepdäniň şenbe we ýekşenbe günlerinden başlap, hepdäniň dynç günleri bilim, saglygy saklaýyş we beýleki döwlet edara-kärhanalarynyň ençeme işgäri irden sagat 7-den tä 6-a çenli pagta meýdanlaryna alnyp gidilýär.
Azatlyk Radiosy bu barada giňişräk maglumat almak üçin Türkmenabat şäherindäki habarçysy Röwşen Çaryýew bilen söhbetdeş boldy.
Şu ýylyň maý aýynda dünýäniň belli söwda brendleri, şol sanda “Adidas”, “Espirit”, “H&M”, şeýle-de sermaýaçylaryň, biznes jemgyýetleriniň, kärdeşler arkalaşyklarynyň we adam hukuklaryny goraýjy toparlaryň 60 wekili Türkmenistanyň prezidentiniň adyna hat ýollap, Türkmenistanyň gowaça meýdanlaryndaky mejbury zähmete ýol berilýändigi baradaky maglumatlara aladalanma bildirip, Gurbanguly Berdimuhamedowdan bu meselä üns bermegini sorapdylar.
Şeýle-de, mebelleri we öý hajatlary üçin esbaplary ýasaýan we satýan dünýä belli kompaniýa Türkmenistanda pagta ýygymy döwründe mejbury zähmet ýa-da adam hukuklarynyň depelenmegi ýaly ýagdaýlary ýüze çykarsa, türkmen pagtasyndan ýüz öwürjekdigini aýtdy.


text:
28-nji aprelde Bedew baýramçylygy bilen bagly Aşgabatda geçirilen at çapyşlygyň dowamynda prezident Berdimuhamedowyň atdan ýykylandygy baradaky maglumat halkara habar serişdeleriniň üns merkezine düşdi.
Emma bu habar barada türkmen mediasynda kelam agyz söz edilmedi. Munuň sebäbi näme, şeýle-de türkmenistanlylaryň bu habary halkara metbugatyndan öwrenmegi halk arasynda nähili reaksiýa döretdi?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp aşgabatly synçy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy. Söhbetdeşligi diňlemek üçin aşakdaky düwmä basyň.


text:
BMG-niň öňki polisiýa işgäri Katrin Bolkowak
Katrin Bolkowak 1998-nji ýylda özüniň Birleşen Milletler Guramasynyň Bosniýa-Gertsegowinada iş alyp barýan halkara polisiýa güýçlerine goşulandygyny aýdýar. Ol Bosniýa baransoň, Zenitsa şäherinde işe ýerleşdirilip, aýallar barada bolýan zulum-süteme garşy göreşmek maksady bilen döredilen bir proýekte ýolbaşçy bellenilýär. Az salym soň hem urlup-ýenjilen bir moldowaly ýaş aýala duşýar.
Öz başyndan nähili külpetleriň inendigini aýdyp, düşündirmäge ne iňlis, ne-de bosniýa dilini bilýän bu aýalyň elini galgadyp, salgy bermegi bilen Bolkowak ýanyna bir terjimeçi, bir hem ýerli polisiýa işgärini alyp, “Florida” diýilýan ýerli gije klubyna barýar.
“Biz töwerege göz aýlap başladyk. Ol ýer açykdy. Men baryň aňyrsynda bir demir sandygyň üstünden bardym. Içinde ençeme pasport we amerikan dollary bardy. Pasportlar Gündogar Ýewropadan gelen gyzlaryňkydy. Şondan soň bu gyz we beýlekiler bu ýerde bendilikde saklanýandyrlar diýip, şübhelenip ugradym. Ikinji gatda bir ýapyk gapy bardy. Ony zor bilen açdyk. Içinde ýedi sany gyz bar eken. Hemmesi bendilikde. Olaryň bu ýerde öz meýillerine däl-de, zor bilen saklanýandygy görnüp durdy. Gapy ýapyk, pasportlary ýok. Ine, ähli zat şeýle başlandy” diýip, Bolkowak aýdýar.
Az salym soň hem Bolkowagyň “Bu ýere jynsy gatnaşyk üçin Ukrainadan, Moldowadan we Rumyniýadan 12 ýaş töweregindäki gyzlar getirilýär. Dollardan çen tutsaň, müşderiler hem amerikan esgerleri bolmaly” diýen şübhesi hakykat bolup çykýar. Amerikan esgerleriniň we beýleki halkara kontraktçylarynyň kämillik ýaşyna ýetmedik gyzlar bilen jynsy gatnaşykda bolýandygyny, olary satyn hem alýandygyny görkezýän subutnamalar köpelip ugraýar.Hasam biynjalyk edýän zat
“Balkan mafiýasynyň gaty oňat guramaçylygyna, olaryň halkara jemgyýetçiliginiň dürli gatlaklaryna aralaşandygyna şübhe ýok. Bu syr däl. Olar bikanun aýal söwdasyny hem edip, gowy gazanç edýärler. Ýöne meni biynjalyk edýän bu işde halkara polisiýa işgärleriniň eliniň bardygy. Adamy has biynjalyk edýän şu. Polisiýa bolsaň, korrupsiýa seniň görmedik zadyň däl” diýip, Bolkowak belleýär.
Soňra ol şeýle diýýär: “Elbetde, Biz Gündogar Ýewropada we Bosniýada korrupisýa ýokdur öýdemzokdyk. Ýöne polisiýa işgär alnanda, esasan hem ABŞ-dan alnanda, Döwlet departmentiniň olaryň aňyrsyna ýetmek üçin etjek işleri şu kontraktçylaryň saýlanyşyndan has gowudyr diýip, pikir ederdim.”.
Bolkowak her zatdan ozal hem özüni işe alan “DynCorp” kompaniýasyna gaharlanýar. Bu Döwlet departamenti tarapyndan Bosniýa üçin göz öňünde tutulan 15 million dollarlyk kontrakty gazanan kompaniýa. Onuň Yrakda Amerikan hökümetiniň bir milliard dollardan agdyk puluny bikanun sowrandygyna ynanylýar. Owganystanda hem onuň işgärleriniň neşe çekip, ýaş “tansçy oglanlar” diýilýän çagalara pul berenini görenler bar.
Bolkowak öz kitaby Balkanlarda bolýan bikanun aýal söwdasyna köpçüligiň ünsüni çeker diýip, umyt edýär: “Men kontraktçylar, halkara arkalaşygy ýa Döwlet departmenti tarapyndan işe alnyp, bu ýere gidýänleriň hemmesi beýle işleri edýändir öýdemok. Bu jenaýat işlerine baş goşýanlar bolaýsa, 10-20 prosentdir. Ýöne problema beýleki 80 prosentiň bularyň öňüni almakda hiç bir iş etmeýänliginde”.


text:
Türkmenistanyň Bilim ministrligi 2015/2016-njy okuw ýyly üçin Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Kazan milli barlag tehnologiki uniwersitetine seçip alyş işini geçirýär.
Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde gurulýan “Garabogazkarbamid” zawodynda hem-de konserniň garamagyndaky hereket edýän kärhanalarda işlemek üçin ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamak maksady bilen:
1. Organiki däl maddalaryň himiki tehnologiýasy;
2. Himiýa önümçiliginiň maşynlary we apparatlary
hünärleri boýunça Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Kazan milli barlag tehnologiki uniwersitetine Lebap, Mary we Balkan welaýatlarynda hemişelik ýaşaýan umumy orta ýa-da orta hünär bilimli, ýaşy 35-den geçmedik Türkmenistanyň raýatlary (ýigitler) giriş synaglarynyň netijeleri boýunça bäsleşik esasynda kabul edilýär.
Okuw, umumy ýaşaýyş jaýy we talyp haky bilen bagly çykdajylar “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan tölener.
Resmi iş kagyzlary:
Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň ulaglar fakultetiniň suw ulagy bölüminde (Türkmenbaşy şäheri) 2015-nji ýylyň 14-23-nji iýuly aralygynda kabul edilýär.
Resmi iş kagyzlarynyň sanawy:
- Türkmenistanyň raýaty üçin bellenen nusga boýunça arza we sowalnama;
- Russiýa Federasiýasynyň okuw mekdeplerine okuwa iberilýän daşary ýurt raýatynyň bellenen nusga boýunça sowalnamasy;
- umumy orta (ýa-da orta hünär) bilim baradaky resminama (asyl nusgasy) we onuň rus diline resmi terjimesi;
- Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi tarapyndan bellenen nusgadaky saglyk güwänamasy (Türkmenistanyň çäginden daşary ýurtlardaky ýokary okuw mekdeplerine girmek barada dalaş edýän raýatlaryň saglyk güwänamasy);
- soňky okan ýa-da işlän ýerinden (harby bölümden) häsiýetnama;
- 3x4 möçberde on iki sany fotosurat;
- işleýänler üçin zähmet depderçesiniň tassyklanan göçürmesi;
- giriş synaglaryndan üstünlikli geçen ýagdaýynda döwlet orta we ýokary hünär bilim edaralaryna kabul edilende artykmaçlyklardan peýdalanýan okuwa girýän ýylynda mekdep okuwçylarynyň dersler boýunça döwlet bäsleşiginiň ýeňijileri, umumybilim dersleri boýunça halkara bäsleşiklerine gatnaşan Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň agzalary şol ýagdaýlary tassyklaýan degişli resminamanyň asyl nusgasyny tabşyrýar.
Bulardan başga-da, dalaşgär ýokarda görkezilen resminamalar bilen birlikde resminamalary kabul edýän iş toparyna aşakdakylary görkezýär we nusgalaryny tabşyrýar:
- Türkmenistanyň raýatynyň pasportyny hem-de Türkmenistanyň raýatynyň Türkmenistandan gitmek we Türkmenistana gelmek üçin pasportyny;
- Türkmenistanyň Ýaragly Güýçlerinde harby gullugy geçenler harby şahadatnamasyny, harby gullugy geçmedik ýigitler ýazylyş şahadatnamasyny we ýaşaýan ýeri boýunça harby wekillikden güwähatyny.
Seçip alyş iş topary zerur bolan ýagdaýynda dalaşgärlerden Russiýa Federasiýasyna okamaga gitmek üçin zerur bolan goşmaça maglumatlary sorap biler.
Nädogry berlen maglumatlar we resmi iş kagyzlary üçin dalaşgär şahsy jogapkärçilik çekýär.
Giriş synaglary we seçip alyş işi
2015-nji ýylyň iýul aýynyň 26-28-i aralygynda Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň ulaglar fakultetiniň suw ulagy bölüminde (Türkmenbaşy ş.) geçirilýär.
Giriş synaglary rus dilinden ýazmaça, umumybilim maksatnamasy boýunça test hem-de Türkmenistanyň taryhyndan döwlet dilinde söhbetdeşlik görnüşinde geçirilýär.
Giriş synaglarynyň tertibinde bellenen wagtda synaglara gelmedikler ýa-da synaglaryň birinden geçip bilmedikler ondan soňky synaglara goýberilmeýär.
Giriş synaglarynyň netijeleri boýunça deň mukdarda baha alanlardan talyplyga kabul edilmek üçin artykmaç hukukdan aşakda görkezilenler peýdalanýarlar:
- saýlan hünäri boýunça 2 ýyldan az bolmadyk önümçilik tejribesi bolanlar;
- harby gullugy tamamlap gelenler.
Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň ulaglar fakultetiniň suw ulagy bölüminiň salgysy: Türkmenbaşy şäheri, Azady köçesiniň 75-nji jaýy;
tel.: 2-84-33.


text:
Kareliýada bolan uçar betbagtçylygynda pidalaryň sany 47 adama ýetdi.
Orsýetiň Saglygy saklaýyş ministrliginden berlen habarda agyr halda ýatanlaryň ýene ikisiniň aradan çykanlygy aýdylýar. Betbagtçylyga uçran ýene bäş ýolagçy agyr ýagdaýda keselhanada ýatyr.
21-nji iýunda “Ruseýr” awiakompaniýasynyň Moskwadan uçan Tu-134 uçary barýan ugruny üýtgedip, Petrozawodskiniň aeroportunyň golaýynda ýere gaçdy.
Hadysanyň sebäbi bilen bagly deslapky çaklamalar: ekipažyň hatasy, ýaramaz howa şertleri, aeroportuň ýagdaýynyň talaplara bap gelmezligi.
Derňewler dowam edýär.


text:
“Talyban” owgan hökümeti bilen parahatçylyk ugrundaky gepleşikleriň täze tapgyrynyň şu hepdä planlaşdyrylandygy baradaky maglumatlary ret etdi.
“Talybanyň” metbugat-wekili Zabihullah Mujahidi 30-njy iýulda eden çykyşynda media maglumatlaryna salgylanyp, “Talybanyň” gepleşikleri geçirmäge ygtyýarly syýasy edarasynyň “şeýle proseslerden bihabardygyny” aýtdy.
Owganystan tarapyndan gepleşikleri alyp barýanlar şu hepdede AÝ/AR bilen söhbetdeşliginde owgan hökümetiniň we “Talybanyň” arasynda parahatçylyk ugrundaky gepleşikleriň ikinji tapgyrynyň 31-nji iýula bellenendigini aýtdylar.
Emma Kabulyň 29-njy iýulda Molla Muhammad Omaryň iki ýyl mundan öň keselçiligiň netijesinde Pakistanyň Karaçi şäheriniň keselhanasynda ölendigi barada aýtmagynyň yzýany, şeýle gepleşikleriň geljegi nämälim galýar.
“Talybanyň” metbugat-wekili Molla Omaryň ölümi bilen bagly meseläni agzamady.


text:
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Birleşen Ştatlaryň döwlet departamentiniň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisiniň birinji orunbasary Riçard Hogland bilen duşuşyk boldy.
Türkmen metbugaty 24-nji iýulda iş saparyna gelen amerikan resmisi bilen türkmen-amerikan gatnaşyklarynyň ýagdaýy we perspektiwalary hakynda pikir alşylandygyny ýazdy.
Taraplar, habarda aýdylmagyna görä, syýasy-diplomatiki, ykdysady, medeni we ynsanperwer ugurlardaky gatnaşyklary giňeltmäge gyzyklanma bildiripdir.


text:
Ukrainanyň Goranmak ministrligi 19-njy maýda Slowýanskyň golaýynda Orsýete tarapdar gozgalaňçylaryň Ukrainanyň harby barlag-geçiş nokadyny oka tutmagynyň netijesinde bir esgeriň wepat bolandygyny habar berdi. Daňdanky bu hüjümde ýene üç esger ýaralanypdyr.
Ministrlik öz beýannamasynda okuň çagalar bagynyň binasynyň içinden atylandygyny aýtdy we gozgalaňçylary “harbylaryň çagalar bagyny ýumurmagy üçin prowokatiw hereket etmekde” aýyplady.
Ukrainanyň harbylary Orsýete tarapdar gozgalaňçylara garşy harby çärelere aprel aýynyň ortasynda başlady emma olary ondan gowrak şäherlerde we obalarda eýelän ýerlerinden kowup çykarmagy başarmady.


text:
24-nji iýulda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň yörite mejlisini geçirdi. Duşuşykda Hazar deňziniň dawaly territorial meselesine garaldy.
Prezident Berdimuhamedow ýurduň Daşary işler ministri Raşid Meredowa Hazar deňziniň dawaly gaz ýataklary boýunça Azerbeýjany Halkara Arbitraž Sudyna bermegi tabşyrdy. Bu hereket NABUCCO proýektiniň durmuşa geçirilmegini kynlaşdyrmagy mümkin diýip, “Reuters” habar agentligi ýazdy.
Türkmenistan we Azerbeýjan uzak wagtdan bäri Hazar deňziniň nebit we gaz ýataklary boýunça ylalaşman gelýärdiler. Iki ýurduň arasyndaky soňky gepleşiler geçen hepde netijesiz tamamlandy. Bu barada Türkmenistanyň Daşary işler ministriniň orunbasary we Hazar deňzi boýunça ýurduň ýörite wekili Toýly Kömekow Ministrler Kabinetiniň ýörite maslahatynda hasabat berdi.
Türkmen prezidenti Hazar deňziniň hukuk statusyny kesgitlemek boýunça gepleşiklerde özara bähbitli pozisiýany tapmak we işläp taýýarlamak aladalarynyň esasan, Azerbeýjanyň eýeleýän aýratyn pozisiýasy sebäpli netije bermändigini aýtdy.
Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Azerbeýjan bilen 16 gezek gepleşik geçirilendigini we bu meseläniň çözülmän galandygyny belledi. Şeýle hem Berdimuhamedow, Halkara Arbitraž Sudunyň islendik kararyny kabul etmäge Türkmenistanyň taýýardygyny mälim etdi.


text:
Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen sportsmenleriniň halkara derejesinde baýrakly orunlary eýeläp bilmeýänliginden nägileligini bildirdi. Ol bu barada penşenbe güni ýurduň resmileri bilen geçirilen iş maslahatynyň dowamynda aýtdy.
Berdimuhamedow türkmen sportsmenleriniň ýakynda Olimpiýa oýunlaryndaky çykyşlarynda hem aýratyn durup geçdi.
Medallaryň ýokdugy tankyt edildi
Türkmenistanyň lideri, ýurduň olimpiadaçylaryna ähli şertleriň döredilendigine garamazdan, Londonda geçirilen XXX Olimpiýa oýunlarynda olaryň medal alyp bilmändiklerini-de aýratyn belledi.
Ol: “Türgenlerimize, Olimpiýa oýunlarynda üstünlikli çykyş etmegi üçin we öňdäki orunlary eýelemegi üçin ähli oňyn şertleriň we giň mümkinçilikleriň döredilendigine garamazdan, olar örän pes netije görkezip, baýrakly orunlary eýeläp bilmediler” diýdi.
Şu ýylyň 27-nji iýuly-12-nji awgusty aralygynda Londonda geçirilen Olimpiýa oýunlaryna Türkmenistandan jemi 10 sportsmen gatnaşyp, olaryň hiç biri-de çykyş eden ugry boýunça ilkinji üçlüge girmegi başarmady.
Bellenip geçilse, garaşsyzlyk ýyllarynyň dowamynda Türkmenistan, beýleki postsowet döwletlerinden tapawutlylykda, ýekeje-de Olimpiada medalyny alyp bilmän gelýär.
Gurmaçylygyň pes bolandygy nygtalýar
Berdimuhamedow halkara ýaryşlaryna taýýarlyk işleriniň guramaçylygyna pes çemeleşilýändigini nygtap, türkmen sportuny häzirki döwrüň talaplaryna laýyk ösdürmek babatynda Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň başlygyndan häzire çenli “ýekeje-de teklibiň” gelmändigini belledi.
Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň ozalky başlygy F.Arjanow. 16-njy awgust, 2012 ý.
Öz işinde düýpli kemçiliklere ýol berendigi üçin prezident Komitetiň başlygy Ferhat Arjanowy, öz wezipesinden çetleşdirdi.
Şeýle-de Berdimuhamedow Türkmenistanyň Syýahatçylyk we sport baradaky döwlet komitetiniň öz işini talabalaýyk alyp barmaýandygy sebäpli ony ýapýandygyny aýtdy. Degişli perman bilen, Komitetiň esasynda Türkmenistanyň Sport baradaky döwlet komiteti döredilip, onuň başlyklygyna Batyr Orazow bellenildi.
Türkmenistanyň prezidenti täze Komitetiň esasy wezipeleriniň biri bu türkmen sportsmenleriniň halkara ýaryşlarda üstünlikli çykyş etmeklerini gazanmak üçin zerur işleri geçirmekden ybaratdygyny belledi. Şeýle-de ol täze sport desgalarynyň hem bina edilmelidigini nygtady.
Tälimçiler has möhüm
Sambo boýunça halkara ýaryşlarynda ilkinji orunlary eýelän, häzir hem Orsýetde tälimçilik bilen meşgullanýan türkmen pälwany Muhammetmyrat Hallyýew prezidentiň sport babatynda kabul eden soňky kararlaryny goldaýanlygyny aýdýar. Emma Hallyýew ökde sportsmenleri ýetişdirmek üçin ilki bilen tejribeli we ussat tälimçileriň zerurdygyny belleýär.
Sambo boýunça halkara ýaryşlarynda ilkinji orunlary eýelän Muhammetmyrat Hallyýew.
Hallyýew: “Meniň şahsy tejribämi alyp göräýeliň. Men öz döwrümde has kyn şertlerde türgenleşipdim. Elbetde, atletiň ussatlygy tälimçiniň tejribesine bagly zat. Dogry, türgenleşmek üçin şertler hem döredilmeli. Şol bir wagtda ýurt derejesinde hem sportsmenleriň arasynda yzygiderli ýaryşlar geçirilip durmaly” diýdi.
Hallyýew türkmenleriň ussatlyk bilen çykyş edýän sport ugurlaryna has köp ünsüň berilmelidigini belleýär. Onuň sözlerine görä, türkmenleriň “ganynda göreşmek ukyby” bar. Şol sebäpden hem sportuň şular ýaly ugurlaryna aýratyn ýykgyn edilse, gowy bojak.
Mundan öň türkmen sportsmeni Ýusup Berdiýew
1952-nji ýylda Helsinkide geçirilen Olimpiýa oýunlarynda çeperçilik gimnastika boýunça altyn medaly aldy, şeýle-de 1960-njy ýylda Rimde geçirilen Olimpiadada türkmen mergeni Marat Nyýazow kümüş medaly almagy başarypdy.


text:
Aşgabadyň käbir walýuta alyş-çalyş nokatlarynda dollar nobatlarynyň öňküsinden köpelendigi habar berilýär. Ýatladyp geçsek, Aşgabatda resmiler 2015-nji ýylyň dekabr aýyndan başlap dollar aljak ýaşaýjylara ýörite talon paýlamak düzgünini girizipdi.
Emma bu düzgüne garamazdan, häzirki wagtda dollar nobatlarynyň köpelendigi we dollar satyn aljak ýaşaýjylaryň indi bir gün öňünden nobata durýandygy habar berilýär.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, Aşgabatdaky habarçysy Soltan Açylowa bilen söhbetdeş boldy.


text:
Aşgabat, 18.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmenistanyň wise-çempiony, iki gezek Kubogyň eýesi “Ahal” AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň toparçalaýyn tapgyryna çykdy. Öz döwrüniň belli futbolçysy, häzir bolsa “Türkmennebitönümleri” baş müdirliginiň toparynyň baş tälimçisi Guwançmuhammet Öwekowyň ýolbaşçylygynda topar Omanyň sekiz gezek çempiony we dokuz gezek Kubogynyň eýesi Es-Sibiň “Fanjasyny” 2:3 hasabynda ýeňmek bilen, şeýle üstünlige eýe boldy.
Duşuşygyň ykbalynyň bir oýna baglydygyny nazarda tutup, türkmen futbolçylary eýýäm 7-nji minutda hasaby açdylar. Ýene-de şu ýyl “Galkan” futzal toparyndan “Ahala” geçen Altymyrat Annadurdyýew hasaby açdy. 41-nji minutda Arkalaşygyň Kubogy — 2015-de Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndy toparynda (U-23) öz ynamly oýny bilen ýatda galan Gurban Annaýew ikinji pökgini geçirdi — 2:0.
67-nji minutda 11 minut mundan öň oýna giren Ibrahim Ndione bir jogap pökgüsini geçirdi. Ýöne aradan 8 minut geçip-geçmänkä Rahmet Şermetow hasaby 3:1-e çykardy. 83-nji minutda “Fanjanyň” düzüminde oýna giren ýene bir oýunçy — Bilal Dangur hasaby birneme ýygyrdy — 2:3. Ýer eýelerine hasaby deňlemäge duşuşygyň iň gowy oýunçysy diýlip yglan edilen “Ahalyň” derwezeçisi Akmyrat Gurbanow päsgel berdi.
2004—2007-nji ýyllar aralygynda türkmen toparlary AFK-nyň Kubogy ugrundaky ýaryşyň toparçalaýyn tapgyryna gatnaşypdylar.
Ine, 8 ýyldan soň bu ýaryşa ilkinji gezek gatnaşýan “Ahalyň” üstünligi netijesinde türkmen futbolynyň bu abraýly bäsleşigiň toparçalaýyn böleginde çykyş eder.


text:
Penşenbe güni Bolgariýanyň parlamenti Orsýetiň nebitini bu ýurduň üsti bilen Gresiýa geçirmek barada baglaşylan ozalky ylalaşygy ýatyrmak barada ses berdi. Bu ylalaşygy ýatyrmaklygy deputatlaryň 115-si goldady we diňe 25-si oňa garşy ses berdi.
Bolgariýa 2007-nji ýylda bu ýurduň Burgas port şäherinden başlap Gresiýanyň Aleksandropolis şäherine çenli nebit truboprowodynyň çekilmegi barada Orsýet bilen ýörite ylalaşyk baglaşypdy.
Bu proýekte laýyklykda, Orsýet öz nebitini Gara deňziniň asty bilen Bolgariýa ýetirip, ondan aňryk Gresiýa çenli Bolgariýanyň üsti bilen 280 kilometrlik truboprowod çekmekçidi.
Ýöne ýakynda wezipesinden çekilýändigini yglan eden Bolgariýanyň premýer-ministri Boýko Borisow 2007-nji ýylda göz öňünde tutulan töleg ylalaşyklarynyň häzirki şertlere laýyk gelmeýändigini aýdyp, bu proýektiň Bolgariýa üçin amatsyzdygyny öňe sürüpdi.


text:
Hangeldi Hojaýew
1968-nji ýylyň 7-nji dekabrynda Özbegistanyň Horezm welaýatynyň Gürlen etrabynda, “Gülüstan” daýhan birleşiginde (sowhozynda) dogulýar. Ol şol ýerde sekiz ýyla golaý özbek mekdebinde okaýar. 1985-nji ýylda bolsa, H.Hojaýew Daşoguz welaýatynyň Gubadag etrabynyň 9-njy orta mekdebini tamamlady. 1985-1992-nji ýyllar aralygynda Minsk döwlet pedagogik institutynyň rus filologiýasy fakultetinde okuwyny dowam etdirdi. 1992-nji ýylda ony tapawutlanan diplom bilen tamamlap, Türkmenistan YA-nyň Magtymguly adyndaky Dil we edebiýat institutyna işe gelýär. Şu döwürde H. Hojaýew “Häzirki zaman türkmen dilinde sözlemiň aýratynlanan agzalary”, “Rus dilinden geçen sözleriň özleşdiriliş aýratynlyklary” diýen ylmy işleri, “Adaty karate boýunça synag maksatnamasy”, “Halkara adaty karate merkeziniň ýaryş düzgünleri” diýen kitaplary çap etdirdi. Şeýle hem “Älem we Zemin. Öwüşgünli ykbal” diýen ylmy-münejjimlik kitaby neşire taýýarlady. Häzirki wagtda onuň 20 golaý kitaplary bar.
H. Hojaýew esasy işiniň daşyndan Türkmenistanyň Milli karate Merkezini esaslandyrdy. Bu Merkez 1994-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda Diýarymyzyň Ýustisiýa Ministrliginde hasaba alyndy. Türgenlerimiz Amerikada, Italiýada, Germaniýada, Golandiýada, Fransiýada, Türkiýede, Çehiýada, Polşada, Hindistanda, Päkistanda, Russiýada, Ukrainada, Belorussiýada, Özbegistanda, Gyrgyzystanda, Eýranda, Şwesariýada, Kanada, Serbiýada we beýleki döwletlerde gecirilen halkara ýaryşlarynda üstünlikli cykyş etdiler.
Häzirki wagtda H.Hojaýew Türkmenistanyň Milli adaty karate Merkeziniň ýolbaşçysydyr. Ol “Türkmeniň Altyn asyry” baýragyny almak ugrundaky bäsleşigiň ýeňijisi (2010-njy ýyl). H. Hojaýew gara guşagyň–bäşinji danyň eýesi, Halkara derejeli emin. Bu derejeler Los-Anželesde ýörite kompýuterde hasaba alnandyr. Häzirki wagtda H. Hojaýew karate sungatyna degişli ylmy işleri alyp barýar.
08 марта 2013
Ýalňyşmasam Mir 4-de ýaşaýar öýtýän, meniň dostumyň türgeni, dostuma öwýär. Alyp barýan karate boýunça ylmy işleriňizi üstülikli tamamlaň hormatly H.Hojaýew


text:
Hindistanyň we Pakistanyň premýer-ministrleri iki ýurduň araçägindäki esasy serhet geçelgesiniň golaýynda bolan bombaly hüjümi ýazgardylar.
2-nji noýabrda Wagah serhet geçelgesindäki barlag-gözegçilik nokadynyň golaýynda janyndan geçen hüjümçiniň bombany partlatmagy netijesinde amala aşyrylan hüjümde 55 adamyň ölendigi we başga-da onlarçasynyň ýaralanandygy habar berilýär.
Lahor welaýat polisiýasynyň başlygy Muştak Suheranyň berýän maglumatyna görä, hüjüm ýüzlerçe adam gürrüňi gidýän welaýatyň eteginde geçirilen harby paraddan yzyna dolanýan mahaly bolupdyr.
Pakistanyň premýer-ministri Nawaz Şarif waka bilen baglanşykly gam-gussasyny mälim etdi. Onuň hindi kärdeşi Narendra Modi hem hüjümi “hopukduryjy” we “nejis” diýip ýazgardy.
Azatlyk Radiosynyň Maşal gullugynyň berýän maglumatyna görä, bu hüjümiň jogapkärçiligini “Talyban” hereketiniň şahasy bolan käbir toparlar, şol sanda “Tehrik-e-Talyban” we “Jamat ul Ilhar” toparlary öz üstüne alypdyr.


text:
8 — 10-njy aprel aralygynda Aşgabatda Halkara gurluşyk sergisi we ugurdaş maslahat geçiriler. Bu iri foruma dünýäniň onlarça ýurdundan 100-den gowrak kompaniýalar gatnaşar. Sergide gurluşyk, gurluşyk serişdeleri, ýol gurluşygyna we beýleki ugurlara degişli harytlar, işi ýöretmegiň täzeçe usullary, döwrebap tehnologiýalar görkeziler.
Halkara gurluşyk sergisi we maslahaty ýurdumyzyň ugurdaş düzümlerine dünýäniň oňyn tejribelerini, döwrebap tehnologiýalaryny çekmekde, ýurdumyzyň döwlet kärhanalarynyň we telekeçileriniň halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmagynda möhüm ähmiýete eýe bolar.


text:
Häzir Gaza sektorynda saparda gezip ýören Arap döwletleri ligasynyň baş sekretary Amr Musa bu territoriýadaky ysraýyl blokadasyny ýatyrmagy talap etdi.
Amr Musanyň sapary Gaza sektorynyň ýaşaýjylary bilen raýdaşlyk akty hökmünde yglan edildi.
Gaza sektory bilen Müsüriň serhedindäki Rafah ilatly nokadynda çykyş edip, Arap döwletleri ligasynyň baştutany Palestinadaky “Fath” we HAMAS toparlaryny agzalalygy aradan aýyrmaga çagyrdy.
Üç ýyl bäri Gaza sektory HAMAS toparynyň gözegçiliginde, Ysraýyl, ABŞ we başga-da ençeme döwlet ony terroristik gurama hasap edýär.


text:
Pekinde “Dýaoýuýtaý” döwlet kabulhanasynda Hytaý Halk Respublikasy bilen Merkezi Aziýanyň bäş ýurtlary bolan Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň, Täjigistanyň we Türkmenistanyň arasynda diplomatik gatnaşyklarynyň ýola goýulmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanyp dabaraly çäre geçirildi. Bu dabaraly çäräni Hytaýyň daşary döwletler bilen dostluk halk jemgyýeti (HDDDHJ) we Hytaýyň Merkezi Aziýa ýurtlary bilen dostluk jemgyýeti gurnadylar. …Dowamy »
BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik Utgaşdyryjysy Bilen Duşuşyk
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik utgaşdyryjysy, hem-de bu guramanyň Ösüş Maksatnamasynyň we Ilat gaznasynyň Türkmenistandaky Hemişelik wekili wezipesine täze bellenilen h-m Ýelena Panowa bilen duşuşyk geçirildi. Türkmen tarapy h-m Panowany Türkmenistanda işe başlamagy bilen gutlap, bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek bolup …Dowamy »
Türkmenistan Dünýäniň Ulag Ulgamyna Işjeň Goşulyşýar
2016-njy ýyl ulag düzümini düýpli dörebaplaşdyrmak we toplumlaýyn ösdürmek boýunça giň gerimli taslamalaryň amala aşyrylan ýyly hökmünde eziz Watanymyzyň ýyl ýazgysyna girdi. Demir ýollarynyň we giň awtobanlaryň gurlan müňlerçe kilometrleri, şeýle hem taslamasy düzülýän ugurlary, bar bolan deňiz we howa menzilleriniň gurulmagy we hereket edýänleriniň durkunyň täzelenilmegi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly …Dowamy »
Türkmenistanyň DIM-i Halkara KHBS-lerinde, Sport we Diplomatik Toparlarda Aziada-2017-niň PR Kompaniýasyny Ýaýradýar
Şu ýylyň sentýabr aýynda geçiriljek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň maglumat üpjünçüligini ilerletmek maksady bilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi beýleki döwlet düzümleri bilen bilelikde çäreleriň Meýilnamasyny işläp taýýarlady, ol dünýä jemgyýetçiligini ýurdumyzyň häzirki ýeten sepgitleri, üstünlikleri we gazananlary, şeýle hem Aziada-2017-ä görülýän taýýarlyk işleri bilen tanyşdyrylmagyna …Dowamy »
Eýranyň Birtaraplaýyn Beýannamalary Delilsiz we Esassyz
Köpçülikleýin Habar Beriş Serişdeleri Üçin Maglumat. Eýranyň milli gaz kompaniýasynyň (EMGK) resmi internet saýtynda ýerleşdirilen maglumatyna degişlilikde, Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi şu aşakdakylary belleýär. EMGK-niň esassyz we obýektiw bolmadyk maglumatyna öz tarapymyzdan Kompaniýanyň türkmen tarapyna bolan bergisini üzmek bilen bagly meselede hemmäni ýalňyş pikire ugrukdyrmak synanyşygy hökmünde garaýarys. Hususan hem, …Dowamy »
Köpçülikleýin Habar Beriş Serişdeleri Üçin Maglumat
Soňky günlerde Eýranyň we beýleki döwletleriň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde gaz pudagyndaky türkmen-eýran gatnaşyklaryna degişli dürli maglumatlar beýan edilýär. Olaryň käbirinde 2017-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda Eýranyň türkmen gazy bilen üpjün edilmeginiň «duýdansyz we ikitaraplaýyn ylalaşyga gabat gelmän» bes edilmegi barada gürrüň edilýär. Beýleki neşirlerde bolsa, tersine «Eýran Türkmenistan bilen türkmen …Dowamy »
2017-nji Ýylyň Ilkinji Körpesi
Täze, 2017-nji ýylyň ilkinji minutlarynda Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezinde ýene-de bir körpeje türkmenistanly dünýä indi. Ol Türkmenistanda ýetip gelen ýylda doglan ilkinji çaga boldy. Elbetde, her gün ýurdumyzyň dürli künjeklerinde köp çaga dogulýar. Ýöne Täze ýyl gijesi dogulmak çaga hem-de onuň maşgalasy üçin aýratyn mana eýedir. Çünki …Dowamy »
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Adyna Gutlag Hatlary Gelip Gowuşdy
Onuň Alyhezreti, Türkmenistanyň Prezidenti jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç! Sizi ýetip gelýän Täze ýyl bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. 2016-njy ýylyň Russiýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy ösdürmekde uly üstünliklere beslenen ýyl bolandygyny kanagatlanma bilen belleýärin. Biziň ikitaraplaýyn syýasy gatnaşyklary, dürli ulgamlarda netijeli hyzmatdaşlygy hem-de halkara işlerinde özara hereketleri bilelikdäki …Dowamy »
Täze Ýylyňyz Gutly Bolsun! 2017
Sizi we maşgalaňyzy ýetip gelýän täze ýylyňyz bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Gutlamak bilen 2017-nji ýyl mynasybetli, size we siziň ýakynlaryňyza berk jan saglyk, bagtyýarlyk, üstünlikler we abadançylyk arzuw edýärin! Turkmen Habar Gullugy AdministrasiýasyDowamy »
RF Ýanwaryň Ahyrynda OPEC we OPEC Däl Döwletleriň Nebit Çykaryşyna Gözegçilik Boýunça Komitetiň Maslahatyny Geçirmegi Teklip Edýär
Russiýa 2017-nji ýylyň ýanwarynyň ahyrynda OPEC we gurama degişli däl döwletleriň nebit çykarylyşyny çäklendirmeklige gözegçilik etmek boýunça komitetiň maslahatyny geçirmegi teklip edýär, diýip ТАСС RF-ip energetika ministri Aleksandr Nowaka salgylanyp habar berýär. Nowak şeýle hem Russiýanyň içinde nebit çykarylyşyny çäklendirmek boýunça iş toparynyň şu duşenbede maslahatyny geçirendigini habar berdi. iş …Dowamy »


text:
Liwiýadan gowuşýan habarlarda Muammar Kaddafä wepaly bir goşun bölüminiň Tripoliniň günbatarynda bir metjide raketalardan we awtomatik ýaraglardan ot açandygy aýdylýar. Muňa sebäp bolan zat, hökümete garşy çykýan demonstrantlaryň ol ýeri boşatmakdan boýun gaçyranlygy.
“Associated Press” Tripoliniň 50 kilometr günbatarynda ýerleşýän Zawiýa şäherinde bir şaýada salgylanyp, bu hüjümde metjidiň bir minarasynyň darganlygyny habar berdi. Şol şaýadyň aýtmagyna görä, metjidiň içinde hem daşynda goş basyp ýatan demonstrantlar hem uly heläkçilige uçrapdyr. Ýöne ölenleriň sany entek tassyklananok.
Protestçileriň aýtmagyna görä, çarşenbe güni Kaddafiniň Abdullah Mergahi atly bir kömekçisi gelip, demonstrantlara: “Bu ýerden gitmeseňiz, bir gyrgynçylygy görersiňiz” diýipdir.
Soňky günlerde režimiň ýurda kontrollygy gowşap ugraly bäri Kaddafiniň tarapyny çalýan güýçler gazaply hüjümlere geçdi. Liwiýanyň gündogar bölegi indi iş ýüzünde Tripoliniň kontrollygynda däl.
Tire-taýpa ýolbaşçylary bu ýerde dörän syýasy boşlugy doldurmak üçin adamlary maslahata çagyrdylar. Gündogar Liwiýanyň köp ýerlerinde Kaddafiden ýüz öwren esgerler goşunyň tanklary bilen aýlanyşyp ýör. Tanklaryň depesinde Liwiýanyň Kaddafi tarapyndan1969-njy ýylda agdarylan patyşasynyň gyzyl, gara we ýaşyl reňkli baýdaklary galgaşýar.
Gowuşýan habarlardan çen tutsaň, protestçiler häzir Tripoliniň günbataryndaky şäherleri ele geçirmäge synanyşýar. Tripoliniň özüne tarap hem anna güni Juma namazyndan soň ilerlemek göz öňünde tutulýar.
Daşary ýurtlar, şol sanda Türkiýe bilen Birleşen Ştatlar-da, öz raýatlaryny Liwiýadan çykarýarlar. 24-nji fewralda sag-aman öz ýurduna gowşan türkiýeli işçi Ahmet Ýüjel hökümet güýçleriniň daşary ýurtly işçileri goýbermän, girew hökmünde saklaýandygyny aýtdy.
“Esgerler bizi zamun hökmünde ulandylar. Bize iýere-içere hiç bir zat berilmedi. Olar hatda konsullyk tarapyndan bize berilýän nahary-da konfiskasiýa etdiler” diýip, Ýüjel aýtdy.
Halkara çagyryşlar
Birleşen Milletler Guramasynyň howpsuzlyk Geňeşi gyssagly ýygnak geçirip, demonstrantlara edilýän zulum-sütemi ýazgardy. Munuň derrew togtadylmagyny talap etdi. 15 ýurtdan ybarat Geňeş, şol sanda Hytaý bilen Orsýet-de, bu gandöküşlige jogapkärlere garşy çäre görülmegine çagyrdy.
Birleşen Milletler Guramasy Kaddafiniň gyzy Aýşany hem hoşniýetli ilçi rolundan çykardy. Arap Ligasy demonstrantlara edilýän sütem togtaýança Liwiýany bloguň ýygnaklaryna gatnaşmakdan mahrum etdi.
Liwiýa hökümetiniň parahat ilatyň garşysyna güýç ulanmagyny 57 musulman ýurdy öz içine alýan “Yslam Konferensiýasy” guramasynyň Baş sekretary Ekmeleddin Yhsanoglu-da tankytlady.
Dünýäniň ilat taýdan iň uly musulman ýurdy Indoneziýa Birleşen Milletler Guramasyny herekete geçip, howpsuzlygy ornaşdyrmaga, nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň öňüni almaga çagyrdy.
Emma Liwiýadaky ýagdaý bilen bagly nähili hereket etmelidigi barada dürli ýurtlaryň arasynda umumy bir pikir ýok. Ýurtlaryň köpüsi bu durnuksyz ýagdaýda galan müňlerçe çet ýurtla zyýan ýetmeginden gorkýar. Şol sebäpden halkara derejesinde bu ýakynda bir çäre görülmek ähtimallygy ýokary däl.
Ençeme ýurtlar, şol sanda Orsýet, Hytaý we Ukraina-da, öz raýatlaryny Liwiýadan çykarmak üçin ol ýere uçar iberdiler.
Ýewropa Bileleşiginiň ilçileri duşuşsalar-da, yglan edilen sanksiýa ýok. Ýöne Bileleşigiň baş diplomaty Katerin Aşton Kaddafiniň režimi bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasyndaky diňe bir ikitaraplaýyn gepleşikleri wagtlaýyn togtatmak däl, eýse beýleki çärelere hem taýýardygyny bildirdi.


text:
Şu gün media azatlygyny goraýan halkara Serhetsiz reportýorlar guramasy Eýranyň hökümetiniň žurnalistlere gazaply daraýandygyny belläp, bu ýurduň hökümetini «ynsanýete garşy jenaýat etmekde» aýyplady.
Bu barada ýaýradan beýanatynda Serhetsiz reportýorlar guramasy Eýranda žurnalistleriň hiç hili kanuny esassyz, eden-etdilikli tussag edilmekleriniň dowam etmegini berk ýazgarypdyr.
Şeýle hem bu gurama öz ýaýradan beýanatynda tussag edilenleriň habar-hatyrsyz ýagdaýda saklanmaklaryny adamlaryň zor bilen ýitirim edilmegi bilen deňäp, muny-da ynsanýete garşy jenaýatçylyk hökmünde häsiýetlendiripdir.
Serhetsiz reportýorlar guramasy Eýrandaky bu ýagdaýlaryň halkara kanunçylygyny bozmakdygyny belläp, dünýä ýurtlarynyň hökümetlerini bu meselede Tährana garşy berk seslenmeklige çagyrypdyr.


text:
Mejlisiň barşynda ýurduň ýokary attestasiýa komitetiniň prezidiumynyň karary bilen Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa ykdysady ylymlaryň doktory diýen alymlyk derejesi berildi.
Bu alymlyk derejesi Berdimuhamedowa «Türkmenistanyň ykdysady strategiýasy: halka daýanyp, halkyň hatyrasyna» atly ylmy makalasy üçin berildi.
Ykdysady ylymlaryň doktory diýen alymlyk derejesinden başga Berdimuhamedowyň lukmançylyk ylymlarynyň doktory diýen alymlyk derejesi hem bar.
Alym bolmak islemäni üçin wezipesinden boşadyldy
Çaryýar Tugyýew wezipesinden boşadylýar.
Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde Berdimuhamedow bilim ulgamynda aýratyn durup geçip, Magtymguly adyndaky türkmen döwlet uniwersitetiniň rektory Çaryýar Tugyýewiň adyna tankydy bellikleri aýtdy.
Berdimuhamedow ähli ýokary okuw mekdepleriniň rektorlarynyň alymlyk derejesiniň bolmalydygyny aýdandygyna garamazdan, Ç.Tugyýewiň bu barada hiç bir alada etmändigine nägilelik bildirip, ony eýeleýän wezipesinden boşatdy.
Prezident Magtymguly adyndaky türkmen döwlet uniwersitetiniň rektory wezipesine Gurtnyýaz Hanmyradowy belledi. Şeýle-de Berdimuhamedow Türkmenistanyň döwlet energetika institutynyň rektory Gurbangeldi Gylyçdurdyýewi pensiýa gitmegi sebäpli wezipesinden boşatdy we onuň ýerine Alladurdy Ataýewi belledi.
Bilim ulgamyndaky garalan esasy meseleleriň ýene biri 2010-njy ýylda Türkmenistanyň ýokary okuw we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek baradaky meýilnamanyň prezident tarapyndan tassyklanmagy boldy.
Mejlisiň barşynda ýurduň ýokary okuw mekdeplerine 2010-njy ýylda näçe talybyň kabul edilýändigi barada anyk maglumat aýdylmady.Oba hojalyk pudagyndaky säwlikler
Balkan welaýatynyň täze häkimi Satlyk Satlykow
Mejlisiň barşynda Berdimuhamedow ýurduň oba hojalyk pudagynda alnyp barylýan işlerden öz nägileligini bildirdi. Oba hojalyk pudagynda öňe gidişlikleriň gazanylman, eýsem geçen ýyllarda goýberilen säwliklerden hem netije çykarylmandygyny prezident belledi. Hususan-da galla oragy döwründe galla ýygýan kombaýnlaryň 30 göteriminiň işledilmändigi üçin tankydy bellikleri aýtdy.
Oba hojalygy bilen bagly meselelerde goýberen kemçilikleri üçin Berdimuhamedow welaýatlaryň käbir etraplarynyň häkimlerini eýeleýän wezipelerinden boşatdy.
Berdimuhamedow Balkan welaýatynyň häkimi Orazmyrat Nyýazlyýewi başga işe geçmegi sebäpli, wezipesinden boşadyp, bu welaýatyň häkimi wezipesine Satlyk Satlykow belledi.Hususy gazet-žurnallar
Mejlisde prezident Berdimuhamedow ýurtda hususy gazetdir žurnallary, partiýalary döretmek hakda hem durup geçdi. Prezident partiýalary döretmek boýunça başlangyçlary öňe sürýänler bar bolsa olary goldajakdygyny ýene bir gezek tassyklady.
Ýöne bu meseleleri gysga wagtyň içinde gyssagly çözmän, olara örän oýlanyşykly çemeleşmelidigini aýdan Berdimuhamedow ýurduň senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň öz gazetiniň hem-de žurnalynyň döredilmeginiň maksada laýyk boljakdygyny belledi.
Beýleki ugurlarda hem hususy gazetdir-žurnallary döretmek meselesini öwrenmelidigini hem-de bu ugurda zerur işleri geçirmelidigini prezident nygtady.Ýurtda aýlyk iş haklary galdyrylar
Duşuşygyň ahyryndaky el çarpyşmalar.
Türkmenistanyň prezidentiniň permany bilen 2011-nji ýylyň birinji ýanwaryndan býujetden maliýeleşdirilýän edaralaryň, hojalyk hasaplaşygyndaky kärhanalaryň we jemgyýetçilik guramalarynyň işgärleriniň aýlyk zähmet haklarynyň möçberleri zähmet şertlerine laýyklykda köpeldiler.
Zähmet pensiýalarynyň, döwlet kömek pullarynyň, talyp haklarynyň möçberleri on göterim ýokarlandyrylar. Türkmenistan boýunça iň pes aýlyk zähmet haky 350 manat möçberde bellenilmeli edildi.
Mejlisiň ahyrynda Berdimuhamedow ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ähli ýolbaşçylaryna 11-18-nji iýul aralygynda dynç almaga rugsat berdi.
Türkmenistanda ýurduň ähli edara-kärhanalarynyň ýolbaşçylary, beýleki işgärler ýaly, özlerine degişli her ýylky bir aýlyk zähmet rugsadyny alyp bilmeýärler. Olar diňe prezidentiň ygtyýary bilen ýylyň dowamynda bir hepde dynç alyp bilýärler. Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.