text:
Türkmenistanyň bilim edaralarynda howanyň üýtgemegi baradaky kitaplar peýda bolar
Beýik Britaniýanyň Aşgabatdaky ilçihanasy Türkmenistanyň Bilim ministrligine howanyň üýtgemegi barada ýazlyp, iňlis we türkmen dillerine terjime edlen «Ladybird Expert — Howanyň üýtgemegi» kitabynyň 7 müň nusgadan köprägini berdi. Bu kitaplar mekdeplerde we paýtagtyň bilim merkezlerine paýlanar.
Adygan «Ladybird Books» neşirçilik şereketi tarapyndan çap edilen bu suratly kitap ulular we ýaşlar üçin adamzadyň iň möhüm meseleleriniň biri howanyň üýtgemegine sada, şol bir wagtyň özünde-de maglumat beriji girişdir. Okyjy üçin tanyşmaga gyzykly, wajyp bolan bu neşir, bütindünýä maýyllaşmagy bilen baglanyşykly howply meseleleri, howanyň ýylylyk tolkunlarynyň, daşgynlaryň, şeýle hem howa şertleriniň adatdan daşary bozulmagynyň sebäplerini we netijelerini düşündirýär, ýitip barýan ýabany tebigaty beýan edýar we bu meseleleriň mümkin bilan çözgüdini öwrenýär.
Onuň şa Alyhezretleri Wels şazadasynyň bu kitaby tutuş dünýäde ykrar edildi. Ony ýazmak baradaky pikir şazada Çarlza 2015-nji ýylda Parižde geçen howa boýunça Bütindünýä Maslahata gatnaşandan soň gelipdir. Şol ýerde bu mowzuga degişli sadadan düşnükli edebiýatyň ýokdugyna üns beripdir. Kembrij uniwersitetinden howaşynas alym Emili Şakburg we daşky gurşawy goramak boýunça hünärmen Toni Juniper bilen şärikli işinde, ol şu ýetmezçiligi düzetmek kararyna gelýär. Taýýarlanan golýazma patyşalyga degişli howaşynaslyk jemgyýetiniň alymlar topary we tejribeli howaşynaslar tarapyndan gözden geçirilip, diňe şondan soň çap etmäge berlipdir.
Bu kitap türkmenistanly ýaşlar üçin-de, uly ýaşly ilat üçin-de howanyň üýtgemegi şertleinde gymmatly çeşme we iňlis dil bilimini kämilleşdirmäge ýardam etjek guraly hökmünde gyzykly bolar.
2021-nji ýylyň 31-nji oktýabryndan 13-nji noýabryna çenli Birleşen Patyşalygyň başlyklygynda Glazgoda (Şotlandiýa) BMG-nyň howanyň üýtgemegi boýunça 26-njy Maslahatynyň (COP26) geçiriljekdigini aýtmlydyrys.
Aýjahan Ataballyýewa


c: text/html

text:
22.Now.2019, Anna güni Türkmensahraň Kelala (Aýderwüş) şäheriniň Magtymguly adyndaky hünär we medeniýet jemgiýetiniň 152-nji oturşygy türkmen edebiýatynyň hyjuwly işgäri ussat Atanazar Bärzine ýöritelenipdi.
Bu duşuşykda türkmen medeniýetiniň saklanmagy we pajarlap ösmegi ugrunda Atanazar agaň 40 ýyl irmän-arman çeken zähmetlerine örän uly gadyrdanlyk bildirildi.
Bu dabara Hazar deňzinden Demirgazyk Horasana çenli, Türkmensahraň ähli şäher we obalarynda bolan medeni ojaklaryň we guramalaryň wekilleri gatnaşdylar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenbaşy şäherindäki gämi gurluşyk we abatlaýyş zawody ýurdumyzda gämi gurluşyk we gämileri abatlamagy ulgamy boýunça ilkinji ädim bolup, milli ykdysadyýetimize we ýurdumyzyň deňiz-derýa ulaglary pudagynyň ösmegine uly goşant goşýar.
Umumy meýdany 166 000 inedördül metre barabar bolan zawodyň önümçilik kuwwaty ýylda 10 000 tonna polady işläp, halkara ölçeglerine gabat gelýän häzirki zaman tehnologik enjamlaryň we awtomatlaşdyrylan ulgamlaryň peýdalanylmagy bilen 4-6 gäminiň gurulmagyna niýetlenendir. Bu önümçilik desgasynda ýylda 2000 tonna polat işlemek arkaly 20-30 sany gäminiň abatlaýyş we bejeriş işlerini ýerine ýetirmäge doly mümkinçilik bardyr.
Gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynda täze ýygnalan we bejergileri tamamlanan gämileri suwuň üstüne düşürmek we abatlamak maksady bilensuwdan galdyrmak üçin 10 000 tonna göterijilikli gämi galdyrma we süýşürme ulgamy gurnaldy.
Desgada gurnalan 84 tonna göterijilikli tekerli port krany, 42, 64, 80 tonna göterijilikdäki relslerde hereket edýän kranlar dürli maksatly önümçilik işleri üçin ulanylýar. Zawodyň dolandyrma ulgamynda gämi dizaýny, taslama dolandyrylyşy, üpjünçilik, bejeriş, önümçilik, tehniki hyzmat ediş, hil we zähmet ediş howpsuzlygy bilen bagly bölümler utgaşdyrylan ýagdaýda işleri alyp barýarlar.Giňişleýin
Bu önümçilik desgasynda ýylda 2000 tonna polat işlemek arkaly 20-30 sany gäminiň abatlaýyş we bejeriş işlerini ýerine ýetirmäge doly mümkinçilik bardyr
Gämileriň gabarasyny we uly göwrümli polat listleri posdan arasslamak, gruntowka işleri we boýag işlerini ýerine ýetirmek.Giňişleýin
Alyp barýan inženerlik işlerimiziň kämilliginiň ýene bir subutnamasy bolsa bug gazanlary we kompressorlar bilen bagly alyp barýan işlerimizdirGiňişleýin
Senagatyň dürli pudaklarynda we oba hojalygy pudagynda ýyladyşhanalarda giňden ulanylýan radiotar enjamlary hem "Balkan" gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynda öndürilýärGiňişleýin
Zawodyň önümçilik kuwwady ýylda tonna polady işlemek
Awtomatlaşdyrylan ulgamlary peýdalanmak bilen ýylda gämi
2000 tonna polady işlemek arkaly ýylda gämini abatlamak
Balkan gämi gurluşyk we abatlaýyş zawodynyň umumy meýdany


text:
«Konstitusiýa we Döwlet baýdagy – ýurdumyzyň mizemez esaslarydyr»
Türkmenistanyň Konstitusiýasy halkymyzyň hukugynyň we azatlygynyň, abadançylygynyň we rowaçlygynyň, mähriban topragymyzda emele gelen durnuklylygyň we ylalaşygyň ygtybarly kepili bolup durýar. Al–asmanda pasyrdaýan ýaşyl Baýdagymyz mähriban Watanymyzyň azatlygynyň we nurana geljeginiň nyşany hasaplanýar. Esasy Kanunymyz hem-de belentde pasyrdaýan Döwlet baýdagymyz biziň şanly geçmişimiziň, şöhratly döwrümiziň hem-de beýik geljegimiziň belentligini, agzybirligimiziň, abraý–mertebämiziň synmazlygyny alamatlandyrýan milli gymmatlyklarymyzdyr. Türkmenistanyň Konstitusiýasy döwletiň üýtgewsiz kadasyny aňlatmak bilen bir hatarda, döredijilikli ösdürilýän resminama bolup durýar. Ol ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeler, durmuş ulgamynyň sazlaşykly ösüşini nazara alnyp, yzygiderli kämilleşdirilýär.
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýinde Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Türkmenistanyň Döwlet baýdagynyň gününine bagyşlap baýramçylyk sergisi gurnaldy. Sergide hormatly Prezidentimiziň döwlet galamyndan çykan kitaplary, ussat nakgaşlaryň eserleri, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni wasp edýän ajaýyp zergärçilik we sungat eserleri, çeper elli halyçylarymyzyň döreden şekilli ajaýyp halylary hem görkezildi.
Sergini Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet muzeýiniň direktory, taryh ylymlarynyň kandidaty Öwezmuhammet Mämmetnurow açdy. Serginiň açylyş dabarasyna Aşgabadyň Indira Gandi adyndaky Lukmançylyk orta okuw mekdebiniň mugallymy, Türkmenistanyň Mejlisiniň deputaty Mahym Gubiýewa, Türkmenistanyň Demokratik partiýasynyň Büzmeýin etrap komitetiniň bölüm müdiri Wepa Berdiýew, Türkmenistanyň Milli bilim institutynyň bilim işgärleriniň hünärini kämilleşdirmek bölüminiň müdiri Sapargeldi Durdyýew, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň jemgyýeti öwreniş kafedrasynyň uly mugallymy Täçnabat Paýtykowa, «Adalat» gazetiniň uly habarçysy Gülälek Meretmyradowa, «Esger» gazetiniň uly habarçysy Ogulgurban Nurgeldiýewa, Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynyň 1-nji derejeli kitaphanaçysy, Türkmenistanyň medeniýetde at gazanan işgäri Oguljemal Orazdurdyýewa we Türkmen döwlet medeniýet we sungat mekdebiniň mugallymy Jumaberdi Artykow gatnaşdylar.
Dabara gatnaşan myhmanlar milli baýdagymyzyň ähmiýeti, onuň mukaddesligi barada gyzykly gürrüň berdiler, şygyrlary okadylar. Bu çykyşlar bu ýere gelen myhmanlarda, muzeýiň işgärlerinde uly täsir galdyrdy.
Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky şekillendiriş sungaty muzeýiniň işgärleri,Türkmen döwlet binagärlik – gurluşyk institutynyň, Türkmen döwlet medeniýet institutynyň, Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport instituty, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň we Türkmen döwlet ýörite çeperçilik mekdebiniň talyplary we Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Döwlet kitaphanasynyň işgärleri sergä myhman hökmünde gatnaşdylar.


text:
Ramazan – sabyr synalatyn sát
Oraza arab tilinde صوم «as-saým» – óz nápsisin tyıý, jamannan alystaý degen maǵyna beredi. Táýliktiń kúndizgi ýaqytynda aýyz bekitý – Islamnyń negizgi bes paryzynyń úshinshisi. Oraza ustaǵan adam tań atqannan kún batqanǵa deıin iship-jeýden aýyzyn bekitip, orazany buzatyn basqa da áreketterden tyıylady. Árbir musylmandarǵa ramazan aıynda oraza ustaý – paryz.
Alla Taǵala Quran Kárimde bizge oraza tutýdy bylaısha buıyrǵan: «Ramazan aıy sondaı bir aı, ol aıda adam balasyna týra jol jáne (aq pen qarany) aıyratyn dálel túrinde Quran túsirildi. Senderden kim ramazan aıynda bolsa, oraza ustasyn. Al bireý naýqas ne saparda bolsa, basqa kúnderde sanyn toltyrsyn. Alla (T.) senderge ońaılyq qalaıdy, aýyrlyq qalamaıdy. Senderdi týra jolǵa salǵan Allaǵa shúkirlik etýleriń úshin sanyn toltyryńdar. Ári Allany ulyqtańdar» («Baqara» súresi, 185-aıat). Bul aıatta orazanyń máni, negizgi sıpattary, ýaqyty, qazasyn óteý jaıly aıtylady.
Oraza – adamdy barlyq jamandyq ataýlydan saqtaıtyn qorǵan. Oraza adam jan dúnıesin tazartyp, jaman qylyqtardan saqtaıdy. Alla Taǵala Quranda bylaı deıdi: «Eı, ıman keltirgender, kúnálardan saqtanyp, taqýalyqqa jetýleriń úshin senderge burynǵylarǵa paryz etilgendeı oraza paryz etildi». Orazanyń maqsaty – musylmandyń janyn da, tánin de tazartyp, taqýalyq dárejesine jetkizý. Allanyń ámiri ekenin sezinip, oraza tutýdyń saýaby mol. Aýyz bekitken adam nápsisin tıyp, aqyl-oıy sergek bolady. Sebebi, nápsiniń barlyq kúsh-qýaty osy aýyz arqyly berilip otyrady. Ashyqqan nápsi álsirep, júrektiń túkpirinde jasyryn qalǵan jaqsy qasıetter men kúlli adamgershilik sezimderdi oıatyp, adamdy týra jolǵa bastaıdy. Iaǵnı, negizgi ról men tizgindi ar-ojdan qolǵa alyp, adam jany rýhanı lázzatqa shomyla bastaıdy. Óıtkeni, oraza – bir Alla men ony ustaýshy musylmannan basqa eshkimniń kózine kórinbeıtin jasyryn ǵıbadat. Qasıetti (qýdsı) hadıste Alla Taǵala: «Aýzy berik adam iship-jeýin men úshin doǵardy. Oraza - Meni men qulymnyń arasyndaǵy ǵıbadat. Oǵan beriletin syıdy Men ǵana ólshep, Men beremin. Aýzy berik kulymnyń ashtyq pen sýsaǵandyqtan shyqqan aýyz ısi men úshin mısk átirinen de tamasha», - deıdi.
Oraza aýzy berik musylmanǵa ǵana emes, sonymen qatar qoǵamǵa da paıdasy mol. Ramazan – baı-baqýatty adam men joq-jitik arasyndaǵy baılanysty retteıdi. Oraza ustap, sáresiden keshke deıin ash júrgen adam ǵana aınalasyna oıly kózben qaraı alady. Aýyz bekitken adamnyń boıynda týlaǵan nápsisi álsirep, júrektiń túbinde meıirim-shapaǵat sezimi oıanady. Ol sonda ǵana ash bolýdyń qandaı ekenin sezinedi. Óziniń de jaı ǵana pende ekenin sezine túsinedi. Orazanyń sheksiz nyǵmeti arqyly adam men adamnyń, adam men qoǵamnyń arasynda jaqsy qarym qatynas ornaıdy. Ramazan aıynyń raqym aıy bolýynyń syry osynda jatsa kerek.
Negizi adam balasy ózine berilgen sheksiz nyǵmetter men yrys-berekeniń qadir-qasıetin sezine bermeıdi. Syı retinde berilgen yrys-berekeni orynsyz tutyna berýdiń zııany kóp. Al, kúni boıy Allanyń razylyǵy úshin aýzyn bekitken adam keshqurym aýzyna salǵan dámniń qanshalyqty nyǵmet ekenin jan dúnıesimen sezedi. Toq adamnyń dál osyndaı kirshiksiz taza sezimdi bastan keshýi múmkin emes.
Ramazan aıynda adam dene qalaýlaryn tárbıelep, nápsiniń quly bolyp ketýden ózin saqtaıdy. Aýyzdy astan ǵana emes, jaman sózderden tyısa, kózdi haramǵa qaraýdan, qulaqty haram nárselerdi estýden tyıady. Kóp uıqy men kóp tamaqtaný ımannyń álsireýine alyp keledi. Al, oraza ustaǵan adamnyń denesi, ári rýhy tynyǵady. Eń bastysy adamnyń qas dushpany bolǵan nápsini tazartyp, Rabbysyna jaqyndaı túsedi. Sebebi, adam úshin eń uly kúres – ol nápsimen bolatyn kúres ekenin Alla elshisi de (Oǵan Allanyń ıgiligi men sálemi bolsyn) eskertip ketken edi. Bir aı boıy kúnniń ystyǵyn men sýyǵyna qaramaı ash qursaq júrgen adamnyń boıynda sabyrlyq pen shydamdylyq sezimi kúsheıip shyńdalady. Ashtyqpen nápsisin tyıǵan musylman basqa qıynshylyqqa da shydaıdy. Sabyrly adam aldyna bıik maqsat qoıyp, dittegen maqsatyna jete alady. Quranda jetpiske jýyq aıatta sabyr madaqtalǵan. Mysaly: «Alla sabyr etkendermen birge», - deıdi. «Asyr» súresinde de Alla Taǵala: «Zamanǵa ant eteıin. Shynynda adam balasy sózsiz qasirette. Biraq ıman etip, izgi is istegender, bir-birine aqıqatty aıqyndap, sabyrlyqty nasıhattaǵandar ondaı kúıge dýshar bolmaıdy», - dep baıan etedi.
Talaı jannyń júrek perdesi ashylyp, ıman sáýlesi túsken, túnderi qulshylyqqa, kúndizi orazaǵa arnalǵan qasıetti aıdy árbir múmin saǵynyshpen asyǵa kútedi. Bir Allanyń razylyǵyn izdegen jandar úshin kúnniń uzaqtyǵy men aptap ystyǵy da kedergi bola almasy anyq. Óıtkeni, adam balasyna Islam nury eń alǵash túsken mekender Mekke men Medınada jyl ony eki aı boıy mı qaınatar ystyq bola tursa da, Allanyń súıikti elshisi men onyń sańlaq sahabalary ramazan aıyna aman esen jetkizýin surap Rabbysynan jalbarynatyn edi.


text:
KÁKEN QAMZIYN. BAZARHANNYNG «QARATORGhAYY»(Ángime)
Erterekte Lev Tolstoydyng kýndelikterin oqy otyryp, tómendegi joldardy týrtip alghan edim: «Vchera idu po peredvoennomu chernozemnomu paru. Poka glaz okiynet – nichego, krome chernoy zemli, ny odnoy zelenoy travki, y vot na kray pylinoy, seroy dorogy kust tatarina (repiya). Try otrostka; odin sloman y belyi, zagryaznennyy stebeli nadlomlen y zagryaznen; tretiy otrostok torchit vbok, toje chernyy ot pyli, no vse eshe jiv y v serediyne krasneetsya. Napomnil Hadjy Murata. Otstaivaet jizni do poslednego, y odin sredy vsego polya kak nibudi, da otstoyal ee». Ataqty «Qajymúrat» povesining dýniyege keluine ne týrtki bolghandyghyn qalamger osylaysha algha tartady. Bolmasaq ta úqsap baghamyz da. Myna shaghyn әngimening jazyluyna Qytaydaghy qazaq әnshisi, marqúm Hamit Ysqaqúly aghamyzdyng keremet tenor dausy sebepshi bolyp edi.
Kәken Qamziyn
BAZARHANNYNG «QARATORGhAYY»
(Ángime)
Arghy betpen alys-beris, qarym-qatynas qayta jandana týsken shaq qoy. «Shyghys Týrkistannan ba, Pekinnen be, әiteuir, bir kýmis kómey, jeztanday, keremet әnshi jigit kelipti. Aqannyng «Qaratorghayyn» әueletip qoya bergende, sar dalada jibek jaldy jorghamen taypaltyp kele jatqanday kýy keshesin. Qyrnap-jonyp, sylap-sipap qalypqa týsirgen mәpeli dauys emes, jaratylystyng bere salghan darhan syiy», - dep tanday qaqqan mening meloman dosym.
Ángimeni әngime, oidy oy qozghaydy. Ánsýier jigitting osy sózinen keyin kóp jyl kónil týkpirinde túr-túrlasang oyanbastay, tars býrkenip jatqan balalyq shaghym bas kótergendey boldy. Búdan jiyrma bes-otyz jyl búrynghy qúm arasyndaghy jalghyz tam, esik aldyndaghy qyryq qúlash shegendi qúdyq, úzyndyghy at shaptyrym týime qoy qora kóz aldyma kelip túra qaldy. Árirektegi qyzdar ýkisindey kýltesin kókke tiregen nar qamys, sayaz bolsa da sabyrly, kishkene bolsa da babymen aghar Shilikti ózeni. Jaghalaudy omyraulay ósken jiyde toghayy. Sanalydan – jeti jan, sanasyzdan – bir otar qoy, eki at, Aqbarmaq, Aqqoyan degen úyalas it qana. Osy bóribasarlardy ertip, týni boyy kóz ilmey mening kýzetshi sheshem jýredi qoy qorany ainalyp. Anda-sanda aisyz qaranghy týndi ol kisining «aytaq-aytaghy», eki itting keudelegen «әup-әupi» serpip-serpip tastaydy. Keyde qos syrttan shabalana shaptyghyp, әldebir qaran-qúrannyng sonyna týsip, eki-ýsh shaghyl asyp baryp qaytatyn. Ondayda Bazarhan qoyshy da, mening sheshem de abalaqty asyryp sap keldi dep otyratyn. Abalaghy ne, iyt-qúsy ne – esesi bir, Bazarhannyng әieli Yntyq pen ýpir-shýpir bala-shaghagha ne kerek, mal-jan aman bolsa bolghany. Ferma mengerushisi, veterinar men zootehnik arqadan qaghyp, Bazarhannyng maqtauyn asyrsa – jetip jatyr. Odan artyqty o zamanda malshy qauymy kóksemegen de bolar. Bazarhangha salsa, belsendilerding bir auyz jyly sózi úlybiyding yrysynan birde-bir kem emes. Onday maqtau-marapat estigen kýni Bazekeng bir toqtysyn alyp úratyn, sóitip, bas ústaghan jigitting de, qúlaq pen qabyrgha júlmalaghan bala-shaghanyng da qúdayy jarylqap qalatyn. Ámbe Bazarhannyng shyrayy kirip, óni jylyp, barlyq balanyng kónilin tauyp, týie bolyp baqyrugha, jylqy bolyp kisineuge beyil. Bәrimizdi qaz-qatar túrghyzyp qoyyp, alaqanymyzdy jayghyzady da toqtynyng әppaq tandayyn shart etkizedi. Shap berip ústay alghanymyz – keleshekte sheshendikting yaky aqyndyqtyng danghyl jolyna týsemiz, onyng ýstine tory atqa minip, qoydyng bir shetin qayyru mәrtebesine ie bolamyz.
Bazekeng ynyldap jýrip shegen qúdyqtan su tartady, aghash naualardy erneuletip bolghansha, men qoydy susyngha manaylatpay qayyra túram. Sulyq sharuany tәmәmdaghannan keyin ol osy kýngi «Sulguniy» irimshigining kólemindey dóngelek qaratiken túzdy naua ainalasyna tastaydy. Saulyq shirkinderding ashylamasa qony kemiydi, jýni jetilmeydi. Áyteuir, sol jyly kolhoz, basqany qaydam, túzdy ýidi di tastady.
Oty qaytpaghan júrtqa Bazarhan kýzding kýni taskeneshe qadalyp, jatyp alady. Qystyng ebisiz, boransyz kýnderi alystaghy tobylghy, toranghy, shiqiyaq mol ósken oipandardy saghalap qaytady. Onyng aituynsha, jazdyng kýni shalghyshylar onday jerding ólenin orudan qorghalaydy, óitkeni shalghy shaynasyp, mәshiyne qiraydy. Al, kókek kelip, mamyr etek jayghan mezette otaryn torghay shyryldamay órgizip, el ornyna otyrghanda baryp bir-aq jusatatyn. Sondayda ýsh qyz, bir úl Aqqoyan men Aqbarmaqty ilestirip alyp, qozykósh jerden aldynan shyghamyz. Jýre almay qalghan, aqsap qalghan biren-saran qozy-laqty arqalap, kóterip alamyz. Key uaqyt qozy shyghar dep úmtylghanymyz úzyn siraq súr qoyan bop ata jóneledi. Qos qúlaghyn jymityp ap, o jaq, bú jaqqa orghylap zymyraghanda, eki kózing sharannan shyghyp, siqyrly jelayaqqa qarap qatyp qalasyn. Eki tóbetting adyranday úmtylghanynan ne payda, shanyna da ilestirmeydi. Ol túrmaq kip-kishkene kengruday sekendegen qosayaq tyshqannan airylyp qalyp jýrgeni. Bazarhannyng úzaq týnderi aityp tauysa almaytyn ertegilerinlegi әri noqay, әri aqymaq dәuler men diilardan bir ausayshy. Búlardyng ong jambasyna keler jalghyz jabayy – bóri-qary bolsa kerek.
Bәrimiz jabylyp jýrip qoydy shaly qoragha qamap ýige kirsek, tór aldyndaghy tórt búrysh jataghan stol basynda bar qaghazyn jayyp salyp ferma mengerushisi Jýsip birdenlerdi sýikektetip jazyp jatyr. Ánsheyindegi sәlem-sauqattan keyin fermabastyq isting mәn-jayyna kóshti. Biz de qúlaq týrip otyrmyz. Basqa aldanysh joqtyqtan bolar, sol kezde ýlkenderding sózine әuespiz.
- Bazeke, - degen bastyq, - myna kórshi sapqozdyn oprabymen ústasyp kep otyrmyn.
IYә, bóspebay Esimbek she? Mamyr meyramyna týie baluan dayyndap jatyrmyn, qarsy qoyar naryng bar ma dep kýpildeydi. Bizden týieshi Núrsatty shygharamyn. Ol esep ishimde. Týneu kýni atan týieni jalghyz ózi úiyqtan suyryp alghanyn kózing kórdi. Esimbegindi men osy joly onbastay taghy sýrindirem. Tereze tenestirgisi keledi myna menimen. Qysta, ózing bilesin, kashovkemen Moltovtan Kaganovyshke deyin jarysamyn dep ýsip ólip qala jazdady. Ózi ókireshtep bolmaghan son, maqúl dey salgham. Endi qarymta qaytarghysy keledi. Týie baluan túrmaq Áziret Álining ózi kelse de Núrsat týieshi saytanyn qaghyp alar. Ony qoyshy, oghan qam jep otyrghan men joq. Tek oiyn-sauyqtan opynyp qalmasaq. Úzynqúlaqtan estiymin – sol toygha audan basshylary qatyspaq. Auatkomnyng tóraghasy, respublika deputaty Álishpanov kelmek kórinedi. Sondyqtan baptana ber.
- Apyray, ә, - degen Bazarhan endi ghana tilge kelip, - el aghalarynyng audan
ortalyghynan úzap qyrgha shyqqanyn kórer kez de tuady eken-au. Myna qora-qopsy da jýdeu. Byltyr kelgen qúrylysshylar qol úshyn mýlde tiygizbepti. Otyrghan tamymyzdyng týri bolsa mynau, arysy mayysyp, uyghy shytytap túr.
- Tý-u-u, Bazarhan-ay! Bas dese, qúlaq deysin. Auatkom pyrsyldatyly sonda senin
ýiine týsedi dep túrmysyn. Qaray gór múny. Merekeni, oiyn-sauyqty kóredi de jónine qayqayady. Onyng odan basqa sharuasy qúryp qalyp pa? Ýiindi, qora-qopsyndy jóndep alsan, seni bireu qolynnan qaqty ma? Aghash irgende, balta men pyshqyndy al da shetinen kesip al. Kim qoy der eken? Pәli, osy shetterinnen jatypisher jalqau bop barasyndar. Sen basqa tirlikti bylay qoyyp, dombyrandy qolgha ústaugha erinetin boldyn. Álde toy-tomalaq, shildehanadan basqa jerde sayray almaysyng ba? Dayyndalyp jýr. Birde bolmasa, birde Álishpanov әn tyndaymyn dese, ne betimizdi aitamyz. Týh, osy birdi aityp otyryp, birge ketem. Aytpaqshy, birer kýnen keyin osy mangha mehanizatorlar keledi. Iship-jemge bir-eki bas beresin. Qaghazy, mine. Jer jyrtyp, jýgeri ekpekpiz. Tyngha týren salamyz. Malgha jem dep sony ait, әne. Qúrshyp joldas múhittyng ar jaghyna baryp, óz kózimen kórip qaytqannan beri jýgeri jaryqtyqqa jappay ong kózben qaraytyn boldyq.
Birazdan keyin shaygha da, paygha da әbden qanghan mengerushini Bazarhan atyna qoltyqtap mingizdi. Manadan beri bitpey qalghan әngimeni Jýsip mengerushi at ýstinde ýzengige shirene jalghastyrdy. Bala kózine bәri qyzyq, biz de elendep túrmyz.
- Bazarhan, obshym, sen adal jigitsin. Kónilinde mysqal aramdyq joq. Biraq qysta
Aqbarmaq alghan qasqyrdy maghan baylamadyn. Sodan kónilde eptegen dyq qaldy. Týzding taghysy maghan jalky emes, degenmen, Jýke, baylanynyz desen, biz de ony úmytpas edik. Ana Kәdir sasyqkýzen ústasa da tependep kep túrghany. Kórsetkishi senen joghary emes, al bastyqtargha ótimdi, syily. Sony úq! - dep Jýsip atyn borbaylap shaba jóneldi.
- Anauyng tym dalaqtap ketti, attan týsip qalyp, ertengi kýni pәle bolyp jýrmesin! -
Yntyq pytyr-pytyr ete qalyp edi, ony Bazarhan qúlaghyna da ilmedi.
- Jýsiptey sýnghylalar jaman mәstekten jyghylyp ne kórinipti, - degen de qoyghan.
Sodan eki kýn ótip, ýshinshi kýni ortalyqtan mehanizatorlar kelip qonsy qonghan. Olarmen ilese qúrylysshylar da jetipti. Kele bizding qora-qopsymyzdy, tamymyzdy jyldamdata jóndeuge kirisip ketti. Au, búlaryng qalay degenge – núsqau solay degennen әri aspaghan. Keyin baqsaq, Mamyr meyramyn osy Shilikti jazyghynda ótkizbekshi bop sheshipti. Audan basshylarynyng bireui oida-joqta: anau kimning qytauy dese, bizding shópketysharlar – pәlenshe týgenshabev degen ozat shopanymyzdyng qystaghy dep sart etkizbek.
Bayqaymyn, kýnde keshkisin kýitabaqtyng ýni shyghysymen Bazarhan mehanizatorlar auylyna qaraghyshtap qoyady. Maldy da әdettegiden erterek aidap kep jýr. Kók sandyq týbindegi orauly dombyrasyn alyp, týs mezgilinde birauyq tynqyldatatyndy shyghardy. Bizge, balalargha búnyng ózi qyzyq. Bazekene, onan song onyng qolyndaghy syrly qasyqtay dombyragha qayta-qayta qaraymyz. Eng bolmasa bir sipap kórsek degen dәme zor. Tory atqa qaraghanda búl qazmoyynnyng narqy kerim bolsa kerek, sheshen de, aqyn da bolady dep jýrgen mening ózime saghaghy túrmaq tiyegin ústatpaydy.
Bazarhan qoyshy ayaq astynan múnday kýy keshkeli Jýsip mengerushi eki-ýsh qabat soghyp ketti. Ekeuara onasha shýnkildeskeni bolmasa, alabóten sózderi joq syqyldy. Tek kelgen sayyn Jýkeng shay-paygha anqasy kepkendey bas qoyady, әbden meyiri qanghan son, qaraqasqa aighyryna qayqaya minip qúighytyp ala jóneledi.
Mamyr meyramynyng aldynda Kәdir qoyshy Almatydan oralypty. Ol uaqytta marapatty berisi Almatydan, әrisi Mәskeuden ghana alatyn. Kәdir shopan Almatynyng bar syi-siyapatyn arqalap kelipti. Astanagha qazirgidey ekining biri bara bermeytin zaman, sondyqtan Kәdir qajygha baryp kelgendey el-júrt onyng Bylqyldaq qystaghyna aghylghan.
Bazarhan әieline qonyr shibarqyttan tigilgen galiyfesi men kiytelin, hrom etigin, kartuzyn alghyzdy. Onysyn qaghyp-silkip kóp әurelengennen keyin ghana ýstine ildi. Qolyna elik sapty toghyz órim qamshysyn ústady. Aynagha qarap otyryp saqalyp alyp, múrtyn basty. Shashy da ósinkirepti, ony alghyzsam ba eken, alghyzbasam ba eken degendey – eki oily bop biraz otyrdy.
- Áy, Qalimannyn úly, bermen kel. Mynau bastyn әneu kýngidey shanyn shyghar.
Týgin qaldyrma. Adam qúsap barayyq barar jerge, - dedi maghan búiyra sóilep.
Onyng qayratty, qalyng shashyn jaltyldaghan skalipelimen alatynmyn, óitkeni anau-mynau ústara, bәki onday ormangha on salsang da bir baspaydy. Byltyr jazda vettehnikke bir kebesin bere otyryp, әren-pәreng aiyrbastap alghan.
Shashyn alghyzyp bolysymen qystan beri ayaq artpaghan jaly toqpaqtay, júp-júmyr bop jútynghan qara bestini erttedi. Tory atqa da ertoqym salyp aiyldaryn tartynqyrap qoydy.
- Al, Ynteke, Qaleke, qoydy ekeuine tapsyrdym. Jayau-jalpylap bosa da úzatpay
qayyra túrarsyndar. Biz Kәdirding auylyna kettik. Myna jalghyzayaq jolmen jýrip otyrsandar, sonau kóringen jalghyz týp jiydening týbinde jylap aqqan túma, auyl ornynday kók shalghyn bar. Qoydy týste soghan iyirinder, ystyqta sol mangha ýiezdey túrsyn. Myna ózimnen keyingi Esenjol bóriktini qasyma ertem, әitpese sәnim kelispes, - dep maghan iyek qaqty. Tóbem kókke jetkendey boldy. Keyinirek bastan talay-talay berekeli-merekeli kýnderdi ótkizdik, san qabat dәulet qúsy tóbege qondy, biraq dәl sol kýngidey ashyq-jarqyn shattanbappyn da, quanbappyn da. Ábden esim shyghyp ketipti, sheshem qolyma tobylghy sapty – әkemning kózi – tórt qyrly qamshyny ústatqanda baryp atqa әzer qondym.
Ashyq kýnde biyik shaghylgha shyqsan, qolsozymda túrar Bylqyldaghyng edәuir bar eken. Aq tanerteng shyqqan biz sәske týste ghana Kәdekenning auylyna at basyn tiredik. Sonadaydan kórgen adam Kәdir qoyshynyng ýiin ýgit punkti dep qaluy kәdik. Qyzyl borlatqa týsken úrannyng ózi alty qanat qazaq ýidi eki orap alypty. Esik aldyndaghy úzyn qúryqqa baylanghan qyzyl bayraqtyng aidarynan jel esip túr. Qúddy qol bastaghan batyrdyng nemese sardarbekting stavkasynday. Bizding attarymyzgha ataghash ta búiyrmay, qalmaqsha baylastyra saldyq.
Ýiding ishi yghy-jyghy, qaq tórde múrtyn sylap Jýsip mengerushimiz otyr. Onyng ong tizesin basa sonou Almatyny kórip kelgen ýy iyesi Kәdir aqsaqal jayghasypty. «Atanyng balasy – aldygha, basqanyng balasy – baryna» degendey, qalghandary jasyna, bedelderine qaray tizilipti.
Biz:
- Assalaumaghalýikým! - dep qosarlana dauystadyq.
- Uaghaleykým, - degen, - uassalam, - degen jauap irkes-tirkes jýdeuleu, bәseng ghana
shyqty.
Bazarhan ekeumizge oryn esik jaqtan tiydi, maldas qúrar odan basqa jer de joq. Elding bәrining kózi tórdegi ekeude. Basqa kisiler bas kiyimderin qanat úshyna, baqangha ilip, taqiyamen ghana otyrsa, Jýsip pen Kәdir bastaryndaghy dóp-dóngelek shlyapalaryn әzir sheshe qoymady. Biz kirgen bette әlgilerin kóterip, jelpuishshe jelpinip-jelpinip aldy. Suday jana qalpaqtardyng astary men atlas oramy kózding qúrty, keybireuding ishine shoq bop týsip jatyr.
- Al. Kәdeke, alystan keldiniz. Nagradanyz qútty bolsyn! Búl tek Sizding ghana emes,
býkil audanymyzdyn, kolhozymyzdyng bedel-berketi. Osynsha júrt soghan sýiinip kep otyr. Kórgen-bilgeninizdi aita otyrynyz. O jaqta iygi-jaqsylardyng talayymen, nebir marqasqalarmen mәjilis qúrghan shygharsyz, - dep Jýsip sóz tizginin Kәdirding ózine tastady.
- E-e, boldyq qoy talay jerde, kórdik qoy talay iygi-jaqsyny, - Kәdir qoyshy
әngimesin ynyrana bastady. – Myna Jýkender sap ketken qara jol ghoy. Sonymen jýrdim de otyrdym. Púl-qarajatty etikting qonshyna tyqqam. Qalada alayaqtar qaptap jýredi deushi edi, so ótirik-au deymin. Din amanmyn. Bizding audannan ýsh kisi ek, oblys ortalyghynda әr audannan ýsh kisiden qosyldy – bas-ayaghy otyz adamdaymyz. Ýshtóbeden poyyzgha otyryp bes-alty saghatta jetip bardyq. Myna bizding toghay, nu dep jýrgenimiz qu seldir eken. Kókting kókesi, miua baq Almatyda ma dep qaldym. Jerdegi júmaq sonda ma dersin. Kýzde alma men órik ózi iyilip auzyna týsedi deydi... Qabat-qabat ýiler. Bizge orden tapsyrghan ýiding biyiktigi tura bes qabat. Terezesinen tómen qarasang – basyng ainalady, syrttan qarasang – shilәping jerge týsedi. Sony da kórdi bizding bas. Sonan, myna Jýkeng bir qaqpaqty qalta saghatyn tapsyryp jiberip edi, bir kýn sony izdep әurege týstim. Qara basyp, qarqúrym halyqtyng ishinde óz tobymnan kóz jazyp qalyp... At shaptyrym mәgәzinning ishinde olay-búlay sharq úrayyn. Anaghan da baram, mynaghan da baram – qazaqsha jón silter jan bolsashy. Bir uaqytta syptay kiyingen bir balanyng qoltyghymnan alyp, dedektete jónelgenin bilem. Qúryghan jerim osy eken, baghana saghat alyp túrghanda, qonshymnan aqsha suyrghanymdy andyp túrghan boldy ghoy degen oy jarq ete týsti. «Oy, agha, meni tanymay qaldynyz ba? Jýsipting balasy Túrarbekpin ghoy», -degende baryp esimdi jighanym. Sasqanymnan: «Amandyq qayda, qyztalaq! Adamnyng zәre-imanyn úshyrdyn», - dep jatyrmyn tek túrmay. «Oy, agha. bir emes, ýsh ret sәlem berdim, estimediniz be, әlde esiniz shyghyp ketken be? Kózinizdi alaqtatyp, erninizdi jybyrlatqannan basqa dәnene demediniz», - deydi myna Jýkenning sonda oqyp jýrgen azamaty.
El qyran-topan. Ásirese Jýsip razy. Óz balasynyng bas qalada ekenin, raykomnyng ba, rayyspalkomnyn ba oquynda jýrgenin osy júrt tegis biledi.
- Jә. Býgin baq-dәulet ózi izdep basqa qonghan kýn. Kәdekenning aidyny asyp kep otyr.
Áuindi ayaysyng ba, bas qamshyny, - dep Jýsip Bazarhangha qolqa saldy.
- Jýke, týnimen maldy iyt-qús toryp, bar dauysym aitaqqa ketti. Kәdeke, siz de sóge-
jamandamanyz. Qarlyqqan dauys qarqyldauyqqa ghana jarasady. – Bazarhan elik sapty qamshysynyng túyaghymen jer shúqydy, aqyryn ghana mening tizemdi basyp-basyp qoydy.
- Oi, sen shәrde adasqanyndy aitpay, alyp kelgenindi kórsetsenshi. Saghat bir bolyp
qalypty. Bazarhandy bәlsindirip qaytemiz, onanda Almatydan әn-kýy esty otyrayyq. - Jýsip qaqpaqty kýmis saghatyn qaltasynan suyryp, syrt etkizip ashyp, syrt etkizip jauyp tós qaltasyna qayta saldy.
- Rasynda da bop qapty ghoy ózi, - endi shynjyrly saghat shygharudyng kezegi Kәdir
aqsaqalgha tiydi. – Birge bes miynót qalypty. Jýke, siz rúqsat etseniz, quyrdaqpen qosa ýlken jerding shәrbatynan da auyz tie otyralyq.
- Qúisan, mәlenkop staqanymen qúi. Áytpese auyz bylghamayyq, - dedi Jýsip
mengerushi shalqayynqyrap qoyyp.
- Qúp, Jýke. Minekiyiniz. Aytpaqshy, úmytyp barady ekem. Kórmede bolghanda
әrqaysymyzgha pәdәrki berdi. Bireuge kilem, bireuge myltyq, bireuge patipon. Maghan radioqabyldaghysh tiydi. Jýkenning aityp túrghany sol ghoy. Kele sala Jýkender qúryp berdi. Bir symtemirin anau qúryq basyndaghy jalaugha baylap qoydyq. Myna ýsh zilqara kirpish sonyng jemi. Qazir qosyp kórelik, sosyn mynasyn búrap Almatyny ústayyq. Minekiy.
Baghanadan irgede, torghyn jamylghynyng astynda túrghan aghash qobdigha til bitip, sarnap qoya berdi. Tan-tamashamyn, biraq salmaghym ortaymasyn dep ýlkender syqyldy sabyrly otyrmyn. Almatydaghylar Kәdekenning orden alghanyn kórip-bilip, soghan arnayy әn-kýy baghyshtap jatqan syqyldy.
Asqaqtata salghanym jaylau әni.
Baqqan malym jaylaudyng bolghan sәni,
Marjan-ay...
Qúlpyrghan ólen, sәn әn eken. Búl qyzyl qúmnyng arasyna men es bilgeli múnday әuen jolamaghan edi.
Kesh batqansha Bazarhan ekeumiz, basqa da qoyshy-baqtashylar Kәdirding quanyshyna ortaq bolyp, toy toylap, jyr jyrladyq. Mening qúlaghymnan managhy radioqabyldaghyshtan tamyljyghan әn, kýmbirlegen kýy keter emes.
Sam jamyraghan, qúm qoynynyng qyzuy qaytyp, dýnie úly tósekke bas qoyghan. Tek oqta-tekte joldy úzyn siraq or qoyan kesip ótedi, betimizge gýjildegen zauza qonyzy kelip soghylady. Jalpaq dala tósin aimalay samal esedi. Aspangha san myng júldyz qaptay kóteriledi. Qos attyly bizben birge ay jelip kele jatady. Kenet, tóbe-qúiqandy shymyrlatarlyq әuez shyrqau kókke shym-shymday kóterilip, әuelep berdi deysin.
Keledi qaratorghay qanat qaghyp,
Astyna qanatynyng marjan taghyp...
Gha-la-mat! O, Qúdyret! Bazarhan, kәdimgi qasymda kele jatqan Bazarhannyng kómeyinen mynaday qisapsyz qazyna tógiledi, aghyl-tegil móldir búlaqtay ýn ashylady dep kim oilaghan. Onyng syrly, maydaqonyr dauysy anau túnjyr kóktegi kýmistey júldyzdardy qonyraulatyp, appaq aidy terbegendey. Babalarymyzdyng úlan-ghayyr saqarasy sekildi keng tynysty, terbetilgen ashyq dauys.
Qazir oilaymyn, tabighattyng qabaghy jazylyp, kónili týsken kezde kól-kósir etip, ýiip-tógip bere salghan dýniyesi. Bazarhan qoyshy kezinde qoly jetip oqyp-toqyp ketse, qazirgi әlem myqtylarynyng yghynda emes, aldynghy leginde jýrer me edi, kim bilsin. Darigha-au, apyr-au, desenshi, menireu maqúlyqtay susyldaghan qyzyl kóshkin qanshama asyl Bazarhandy jalmap-jútyp qoydy? Endi qansha tekti men dýldildilding mandayynan kýn ótip, tabanynan múz qaryr eken? Qay jaqta jýr ekensinder jýrekterin telim men teperish syzdatqan, kishkene ghana úly gharipter?..
Nesin aitayyn, osy jasqa kelgenshe júldyzy jarqyraghan neler vokalisterdi, tamasha belikantony tyndadym, talay konsertterdi kórdim. Biraq Bazarhannyng dauysyna jeter saf, taza, boyauy myng qúbylghan әjimsiz ýndi mening qúlaghym estigen joq әli.
Jýregim meni qol jetpes alysqa, qalyng qúm arasynda qalghan balalyq kýnderime jeteley beredi. Qúlaghymnan Bazarhan qanat qaqtyrghan «Qaratorghay» keter emes. Ánekiy:
Aghashtyng bútaghyna qonyp alyp,
Sayraydy tang aldynda qaratorghay...
Almaty, 1988.


text:
Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy merekesine oraı oblystyq basqarmalar men salalyq mekemeler «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy jáne «Táýelsizdik bárinen qymbat» maqalasy negizinde «Syr jurty» tanymdyq-passıonarlyq jobasyn ázirledi, dep habarlaıdy Egemen.kz
Joba «Syr sańlaqtary», «Týǵan jer – tunǵan shejire», «Tal besikten – jer besikke deıin», «Syr eli – jyr eli», «Syr óńiri – ulttyq qundylyqtardyń temirqazyǵy» sekildi 5 baǵyttan turady. Mundaǵy basty maqsat óńirdiń tarıhı-saıası jáne mádenı-rýhanı daralyǵyn aıshyqtap, óskeleń urpaqqa táýelsizdiktiń qundylyǵyn uǵyndyrý. Joba aldaǵy 3 jylǵa josparlanǵan.
«Jobaǵa engizilgen bes baǵyttyń ózindik erekshelikteri bar. Biz túrki jurtyna ortaq tulǵa Qorqyt atadan bastap, Syrda ómir súrgen tarıhı tulǵalar týraly telehabarlar daıyndap, ǵylymı izdenis jumystaryn júrgizip, tarıhı oryndarǵa ekskýrssııalar uıymdastyrmaqpyz. Salt-dástúrler men ádep-ǵuryptardy, tárbıe daǵdylaryn, dástúrli otbasy qundylyqtaryn, salaýatty ómir saltyn nasıhattaımyz. Jastar arasynda jyrshy-jyraýlyq, aqyndyq, kúıshilik jáne oryndaýshylyq ónerdi nasıhattaýǵa qoldaý bildiremiz. Mádenıettanýshylar, tarıhshylar, fılosoftar men áleýmettanýshy mamandardyń qatysýymen lektorııler, zııaly qaýym ókilderimen kezdesýler, suhbattar uıymdastyrý sekildi túrli formatty sharalar ótedi», dedi oblys ákiminiń orynbasary Serik Ahmet.
Jobanyń birinshi kezeńi bastalatyn 2021 jyly túrli formatta 113 shara uıymdastyrý josparlanǵan.
Qazaqstannyń vaksına pasportyn qansha el moıyndady?
Koronavırýs • Keshe
Bıtkoınniń quny 60 myń dollardan asty
Qarjy • Keshe
Medısına mamandyǵyna granttar sany ulǵaıady
Medısına • Keshe
Álem • Keshe
Erteń tórt oblysta daýyldy eskertý jarııalandy
Qazaqstan • Keshe
Almaty-О́skemen tas jolynda jedel járdem kóligi jol apatyna ushyrady
Aımaqtar • Keshe
Aqmola oblysynda 30-dan astam eldi mekenniń ataýy ózgerdi
Aımaqtar • Keshe
Qazaqstanda zeınetaqynyń ortasha mólsheri qandaı?
Qoǵam • Keshe
BQO-da jasóspirim jetinshi qabattan sekirip ketti
Aımaqtar • Keshe
Sheteldik vaksınalar aqyly bolady
Koronavırýs • Keshe
Revaksınasııadan bas tartqandarǵa shekteýler qoıyla ma?
Koronavırýs • Keshe
Qorǵanys mınıstri áskerı qaýipsizdik máselelerin pysyqtady
Qazaqstan • Keshe
Pfizer ekpesi revaksınasııa kezinde qoljetimdi bola ma?
Koronavırýs • Keshe
Almatyda qoǵamdyq oryndarda dabyl batyrmalary ornatylady
Aımaqtar • Keshe
Soltústik Qazaqstan oblysyna bas ımam taǵaıyndaldy
Taǵaıyndaý • Keshe
Almatyda úsh esirtki zerthanasy joıyldy
Aımaqtar • Keshe
Elordada Jastarǵa qyzmet kórsetetin 3 ortalyq ashylady
Elorda • Keshe
2025 jylǵa deıin barlyq aýylda alǵashqy medısınalyq mekeme bolady
Medısına • Keshe
Halyq sanaǵy: Elordada úılerdi jappaı aralaý júrip jatyr
Elorda • Keshe
Qazaqstanda revaksınasııa qalaı ótedi?
Koronavırýs • Keshe
Elordadaǵy Jetigen kóshesi ýaqytsha jabylady
Elorda • Keshe
Túrkistanda Qazaqstan onkologtary men radıologtarynyń VIII sezi ótýde
Qazaqstan • Keshe
Elordada jańa ınfeksııalyq aýrýhana salynady
Medısına • Keshe
О́rtengen úıden ana men bala qutqaryldy
Aımaqtar • Keshe
2022 jyl TMD halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı mura jyly dep jarııalandy
Prezıdent • Keshe
Elordada Denıs Tenniń qurmetine halyqaralyq týrnır ótedi
Sport • Keshe
Toqaev TMD elderine ekonomıkalyq baılanysty jandandyrý qajettigin aıtty
Prezıdent • Keshe
TMD aýqymdy apattardyń aldyn alýda mańyzdy ról atqardy – Toqaev
Prezıdent • Keshe
Balabaqshada balany jertólege qamap qoıǵan tárbıeshi keshirim surady
Aımaqtar • Keshe
Aýǵanstanda joıqyn jarylys boldy
Álem • Keshe
SQO-da lokdaýn jarııalanýy múmkin
Aımaqtar • Keshe
Elordadaǵy eski úı turǵyndarynyń máselesi qashan sheshiledi?
Elorda • Keshe
Aldaǵy kúnderi aýa temperatýrasy 23 gradýsqa deıin kóteriledi
Aýa raıy • Keshe
Mektepterdegi epıdjaǵdaı turaqty ma?
Bilim • Keshe
Tarazda jol apatynan júrgizýshi qaıtys boldy
Aımaqtar • Keshe
Dene shynyqtyrý muǵalimderine ústemeaqy tólenedi
Bilim • Keshe
Polısııanyń servıstik modelin keńeıtý máseleleri talqylandy
Úkimet • Keshe
Qazaqstanda ortasha jalaqy mólsheri kóbeıdi
Qoǵam • Keshe
LRT qurylysynyń qashan aıaqtalatyny belgili boldy
Elorda • Keshe
2025 jylǵa qaraı 5 munaı-gaz hımııa zaýyty iske qosylady
Qazaqstan • Keshe
Atyraýda kólikten 2 mıllıon teńgeni urlaǵandar ustaldy
Aımaqtar • Keshe
QHL matchynda «Barys» «Kýnlýnmen» oınaıdy
Sport • Keshe
BQO-da sanıtarlyq qadaǵalaý sharalary kúsheıtildi
Koronavırýs • Keshe
Shekarany zańsyz kesip ótken kúdikti ustaldy
Qazaqstan • Keshe
Qyrǵyzstan AHQO múmkindikterin paıdalanýǵa nıetti
Bıznes • Keshe
Almaty oblysynda esirtki saýdalaǵan adam ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
BQO-da balyqshy sýǵa batyp ketti
Oqıǵa • Keshe
Ekibastuzdyń úsh elektr stansııasynda apat boldy
Aımaqtar • Keshe
SQO-da aýyldan granata tabyldy
Aımaqtar • Keshe
Dárigerlerdiń ortasha jalaqysy jańasha esepteledi
Qazaqstan • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
28-nji sentýabrda Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygynyň hormatyna guralýan dabaralaryň çäklerinde, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna döwlet sylaglaryny, nobatdaky harby we ýörite atlary dakmak hem-de hünär derejelerini bermek dabarasyna gatnaşdy. Dabaranyň dowamynda türkmen Liderine “Türkmen edermen” medaly hem-de “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly gowşuryldy.
Türkmen Lideri Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna ýüzlenip, 27-nji sentýabrda hemişelik Bitarap Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly senesiniň giň gerimli dabaralar bilen bellenilendigini aýtdy. Döwlet münberiniň häzirki zaman toplumynyň öňündäki meýdançada ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň şahsy düzüminiň harby ýörişi geçirildi. Şeýle hem oňa zähmetde ajaýyp üstünlikler gazanan watandaşlarymyz gatnaşdylar.
Garaşsyzlyk ýyllary içinde halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynda belent sepgitlere ýetildi, Watanymyzyň ykdysady kuwwaty berkidildi. Milli Ýaragly Güýçlerimiziň ösdürilmegine uly üns berildi. Diňe goranyş häsiýetine eýe bolan ýurdumyzyň Harby doktrinasyna laýyklykda, degişli düzümleriň maddyenjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, harby gullukçylaryň we olaryň maşgala agzalarynyň ýaşaýyşdurmuş şertlerini hasda gowulandyrmak boýunça yzygiderli çäreler geçirildi. Döwletimiz geljekde hem bu ugurda degişli işleri geçirer diýip, Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Soňra Gurbanguly Berdimuhamedow dabara gatnaşyjylara ýüzlenip, mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli, şeýle hem dabaraly harby ýörişiň ýokary derejede geçirilendigini nazara almak bilen, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalarynyň hem-de harby gullukçylaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň döwlet sylaglary bilen sylaglanýandyklaryny aýtdy. Türkmen Lideri Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna hem-de harby gullukçylaryň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň işgärleriniň “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly bilen sylaglanylýandygyny, şeýle hem olara harby we ýörite atlaryň dakylýandygyny, hünär derejeleriniň berilýändigini belledi.
Soňra Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa Gurbanguly Berdimuhamedowy “Türkmen edermen” medaly hem-de “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medaly bilen sylaglamak hakynda Milli Geňeşiň Mejlisiniň kabul eden kararlaryny okady we döwlet Baştutanyna degişli döwlet sylaglaryny gowşurdy.
Soňra türkmen Lideri Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalaryna “Garaşsyz Türkmenistanyň Watan goragçysy” atly ýubileý medalyny gowşurdy hem-de nobatdaky harby we ýörite atlary dakdy.
Dabaranyň ahyrynda Türkmenistanyň Prezidenti harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryny mynasyp bolan döwlet sylaglary we nobatdaky harby atlary hemde berlen hünär derejeleri bilen gutlady.


text:
Aqtóbe oblysynda 489 bala KVI juqtyrdy
NUR-SULTAN. QazAqparat – Aqtóbe oblysynda 51 júkti áıel koronavırýs ınfektsııasyna shaldyǵýyna baılanysty aýrýhanalarda em alyp jatyr. Bul týraly Aqtóbe oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Rýslan Hambarov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Osy jyldyń 24 qyrkúıegindegi málimetke sáıkes, ótken táýlikte KVI-diń 137, onyń ishinde ókpe qabýynyń 9 jaǵdaıy anyqtaldy. Jalpy, pandemııa bastalǵannan beri oblysta 32 130 resmı rastalǵan jaǵdaı tirkeldi. Onyń ishinde ókpe qabynýy – 3 447. Búginde 29 605 naýqas jazylyp shyqty. Ókinishke qaraı, pandemııa bastalǵannan beri 529 adam qaıtys boldy. Qazirgi tańda ınfektsııalyq aýrýhanalarda 658 adam, onyń ishinde jansaqtaý bólimshesinde 84 naýqas em alýda. Karantındik stantsıonarda 4 adam jatyr. Búginde aýrýhanalarda em alyp jatqan júkti áıelder sany – 51. Onyń ishinde reanımatsııada 9 adam bar. Sonymen qatar 62 júkti áıel úıden emdelýde», - dedi ol Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetindegi brıfıng barysynda.
Óńir basshysy birinshi orynbasarynyń dereginshe, 2021 jyldyń 1-23 qyrkúıegi aralyǵynda oblys boıynsha mektep jasyndaǵy balalar arasynda koronavırýs ınfektsııasynyń 489 jaǵdaıy tirkelgen. Onyń ishinde Aqtóbe qalasynda - 362, oblys aýdandarynda 127 bala aýyryp jatyr.
«Búgingi tańda koronavırýs ınfektsııasy anyqtalǵan 123 mektepte 473 synyp qashyqtan oqý formatyna kóshirilip, úı karantınine oqshaýlandy. Oblysta karantınge jabylǵan aýysymdar men mektepter joq. Osy jyldyń 1-23 qyrkúıegi aralyǵynda pedagogtar arasynda KVI-diń 53 jaǵdaıy tirkeldi. Oblysta muǵalimder men oqýshylar arasynda KVI boıynsha kúndelikti monıtorıng júrgiziledi. Sonymen birge barlyq bilim berý nysandarynda sanıtarlyq normalardy saqtaý boıynsha qatań talap saqtalady», - dedi Rýslan Hambarov.
- ShQO-da 2022 jyly maıly daqyldardy óńdeıtin zaýyt salynady
- Qazaqstanda jylyna 150 adamnyń júregin transplantantsııalaý qajet - ıÝrıı Pıa
- Batys Qazaqstanda 40 myńnan astam adam tumaýǵa qarsy ekpe saldyrdy
- SQO-da 134 myń zeınetkerdiń 18 paıyzy ǵana koronavırýs ekpesin alǵan
- Almatyda bıyl 2 myńnan astam kúrdeli operatsııa jasaldy – onkolog
- Koronavırýs: Ózbekstanda jyl sońyna deıin turǵyndardyń 80 paıyzy vaktsınalanady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Aqtóbede alaıaqtyq jasady degen kúdikpen apaly-sińlili áıelder ustaldy
AQTÓBE. QazAqparat – Aqtóbede ınvestıtsııalyq salym, bırjalarda aqshanyń paıyzyn arttyrý syltaýymen adamdardan aqsha alǵan kúdiktiler ustaldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblystyq polıtsııa departamenti adamdardy aldap, aqsha alǵan kúdiktilerdi qolǵa túsirdi.
«Polıtsııaǵa Aqtóbe qalasynyń 47 jastaǵy turǵyny aryz jazyp, óziniń aldanyp qalǵanyn aıtty. Zardap shegýshiniń aıtýynsha, tanysynyń úıinde otyrǵan kezde ınvestıtsııalyq salym týraly estip, bilgen. Apaly-sińlililer «Finiko» kompanııasyna ınvestıtsııa salý, bırjalarda aqshany aınaldyrý syltaýymen jábirlenýshiden qomaqty aqsha alyp ketken. Alaıda, aqsha da, ýáde etken eki eselengen qarjy da bolmaǵan. Jedel izdestirý sharasy barysynda kúdiktilerdiń jeke basy anyqtaldy. Olar apaly- sińliler bolyp shyqty. Keltirilgen zalaldyń somasy 10 mln teńgeni quraıdy», - dedi oblystyq PD baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Erbolat Sarqulov.
Aıta keteıik, Qylmystyq kodekstiń «Alaıaqtyq» baby boıynsha sotqa deıingi tergeý bastaldy.


text:
Salam bloglar.7wk.ru web sahypasyna hoş geldiňiz ! Bu ýerde siz birnäçe peýdaly bloglary okap, esasan hem internede degişli ençeme gerekli maglumatlary öwrenip bilersiňiz . Bulardan başgada türkmen dilinde ýazylan gyzykly we manyly elektron kitaplary hemde kitap görnüşli programmalary ýükläp bilersiňiz. Bloglary okamak we faýllary ýüklemek üçin saýta agza bolmak gerek däl . Eger saýtda teswir ýa-da mowzuk ýazmak isleseňiz aşakdaky salgy boýunça saýta agza bolup teswirleriňizi we bloglaryňyzy paýlaşyň.
Duýduryş : Saýta agza bolmazdan öň saýt düzgünnamasyny okamak we kabul etmek hökmandyr. Saýt düzgünnamasyna gabat gelmeýän bloglar we teswirler duýduryşsyz bozulýar öte geçen ýagdaýynda agzalar banlanýar .Saýt düzgünnamasyny şu aşakdaky salga girip okap bilersiňiz .
Saýtyň maksady
Türkmen internet äleminiň ösmegine azajyk hem bolsa öz şahsy goşandymy goşmak . Internet , google ,imo we ş.m zatlar barada ähli bilýän maglumatlymy başardygymdan giňişleýin öwretmek. Birnäçe gerekli , peýdaly programmalary, elektron kitaplary , bloglary döretmek garaz gepiň gysgasy sanly ulgamyň üsti bilen adamlara kömek etmek.
Hormatly okyjylar! Siz hem saýta agza bolup ençeme gyzykly we peýdaly bloglary paýlaşyp , täsirli teswirler ýazyp saýtyň ösmegine goşant goşup bilersiňiz . Hem-de birnäçe elektron kitaplary we peýdaly programmalary aşakdaky salgylar boýunça maňa ugradyň men olary şu saýtda goýup köpçilik bilen paýlaşmaga kömek edeýin.
Habarlaşmak üçin :
Hormatly okyjylar! Siz hem saýta agza bolup ençeme gyzykly we peýdaly bloglary paýlaşyp , täsirli teswirler ýazyp saýtyň ösmegine goşant goşup bilersiňiz . Hem-de birnäçe elektron kitaplary we peýdaly programmalary aşakdaky salgylar boýunça maňa ugradyň men olary şu saýtda goýup köpçilik bilen paýlaşmaga kömek edeýin.
Habarlaşmak üçin :
Tel nom: +99361622993
Imo: +99365228952
Gmail: gerceknazar96@gmail.com
Tel nom: +99361622993
Imo: +99365228952
Gmail: gerceknazar96@gmail.com
Saýtyň admini barada maglumat okamak üçin admin barada sahypasyna giriň.
We ýene-de biziň bloglar.7wk.ru saýtymyzda ençeme mugt we tölegli hyzmatlarmyzdan peýdalan. Hyzmatlymyzy okamak üçin aşakdaky salga gir.
Başgada soraglaryňyzy we teklipleriňizi köp soralýan soraglar sahypasyndan ýa-da sorag-jogap forumyndan sorap bilersiňiz.
Hormatlamak bilen : Gerçeknazar Amannazarow (blogger, bloglar.7wk.ru saýtynyň admini)


text:
Bagtyýarlyk döwrüniň medeniýet öýleri
Hormatly Prezidentimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň şäherlerinde, şäherçelerinde, etrap merkezlerinde, obalarynda önümçilik, senagat we medeni-durmuş maksatly binalar we desgalar yzygiderli gurlup ulanylmaga berilýär. Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde amala aşyrylýan işler bilen bir hatarda döwrüň iň kämil tehniki enjamlary bilen üpjün edilen medeniýet öýleriniň hem-de köşkleriniň gurlup ulanylmaga berilmegi Arkadag Prezidentimiziň halkymyza hödürlenilýän medeni hyzmaty ösdürmekde alnyp barylýan giň gerimli işleri has-da ýokarlandyrmak bilen bagly meseleleri hemişe üns merkezinde saklanylýandygynyň aýdyň nyşanydyr.
Milli binagärligiň iň gowy däpleri häzirki zaman ösen gurluşyk tehnologiýalary bilen utgaşdyrylyp gurulýan täze medeni binalaryň Diýarymyzyň şäherleriniň we obalarynyň görküne görk goşýandygy aýratyn bellenilmäge mynasypdyr.
Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmen medeniýeti», «Ile döwlet geler bolsa...», «Parahatçylyk sazy – dostluk, doganlyk sazy», «Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly ajaýyp eserleri hem-de Alym Prezidentimiziň jöwher paýhasyndan kemal bolan beýleki çuňňur mazmunly kitaplary medeniýet we sungat edaralarynyň işini täzeçe hem-de has netijeli guramakda ýol görkeziji şamçyrag gollanmalara öwrüldi. Çünki türkmen halky asyrlaryň jümmüşine aralaşýan gadymy ýörelgelere ygrarly bolmak bilen milli medeniýetimiziň gadymy däplerine aýratyn hormat goýýar. Asyrlaryň jümmüşinden gözbaş alyp gelen medeni baýlyklary mynasyp dowam edip, täze many-mazmun bilen baýlaşdyrýar. Munuň şeýledigine, medeniýet öýlerinde alnyp barylýan giň gerimli işleriň mazmuny aýdyň şaýatlyk edýär.
Mälim bolşy ýaly, medeniýet öýleri – şäher we oba jemagatynyň aň-bilim ösüşiniň, dürli ýaşdaky nesillere hödürlenilýän medeni hyzmatyň aýnasy, çeper döredijiligiň we belent ahlak gymmatlyklarynyň dabaralanýan merkezidir.
Medeniýet öýleri Arkadag Prezidentimiziň adalatly hem-de öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde eziz Watanymyzda gazanylýan zähmet üstünliklerini, halk hojalygynyň dürli pudaklarynda ýetilýän beýik sepgitleri giňden wagyz edip, jemgyýetde agzybirligi, milletiň köp asyrlyk däp-dessurlarynyň dowamlylygyny pugtalandyrmaga, döwrebap sungat däpleriniň pajarlap ösmegini üpjün etmäge hyzmat edýär.
Türkmen halky milli däpleriň hem-de medeni gymmatlyklaryň naýbaşy nusgalaryny toý-baýramçylyk günlerinde giňden berjaý edýär. Munuň özi, medeniýet we sungat işgärlerine ýaş nesilleriň medeni däplerimize, atalarymyzyň ruhlaryna ygrarlygy bolup ýetişmegini, aýdym-sazyň, dürli tomaşalaryň we çeper höwesjeňleriň çykyşlarynyň üsti bilen watanperwerligi, zähmetsöýerligi, ynsanperwerligi terbiýelemäge, halallygy, ahlak-edep kadalaryny durmuş ýörelgesine öwürmegi endik etmeklerini gazanmaga ýardam edýär.
Häzirki wagtda medeniýet öýlerinde hereket edýän el işleri, tans, aýdym-saz, halk saz gurallary, drama, halk döredijiligi, köpçülikde we ýekelikde aýdym aýtmak, çeper okaýyş ýaly gurnaklar ýöredilýär. Olaryň işine ýaşlar hem-de mekdep okuwçylary uly höwes bilen gatnaşýarlar. Munuň özi, ýaşlarda we çagalarda boş wagtlaryny peýdaly geçirmek, aýdym aýtmak, saz çalmak, tans etmek, nepis el işlerini döretmegiň inçe tilsimlerini öwrenmek, dürli keşpleri çeper janlandyrmagy başarmak ýaly asylly däplere eýermege ýykgyn etdirmek bilen bilelikde kämil medeniýetli bolmagy, köpçülikde özüňi göreldeli alyp barmagy, ulyny sylamagy we şuňa meňzeş asylly ýörelgeleri terbiýeleýär.
Gurnaklara yzygiderli gatnaşýanlaryň geçirilýän baýramçylyk dabaralaryndaky çykyşlary tomaşaçylar tarapyndan gyzgyn garşylanýar. Folklor we drama gurnaklaryna uly ýaşly adamlaryň hem höwes bilen gatnaşýandygy aýratyn bellenilmäge mynasypdyr.
Tebigy zehin mümkinçiliklerini sahnada açyp görkezmäge giň mümkinçilikler tapýan çagalaryň, ýetginjekleriň hossarlary, goňşulary synpdaş ýoldaşlary çeper çykyşlardan uly täsirlenme alýarlar. Milli toý-baýramlarda medeniýet we sungat işgärleriniň çykyşlary we halk teatrlarynyň artistleriniň sahnalaşdyrylýan gyzykly oýunlary oba we şäher ýaşaýjylarynyň göwnüni galkyndyryp, ertirki zarpçy zähmet günine ruhlandyrýar.
Bagtyýarlyk döwrüniň medeniýet öýleri baýramçylyk dabaralarynyň, döredijilik duşuşyklarynyň, aýdym-sazly konsertleriň, sergileriň, bäsleşikleriň, maslahatlaryň, hoşallyk çäreleriniň, täze kitaplaryň tanyşdyrylyş dabaralarynyň hem-de etrap we şäher çagalar sungat mekdepleriniň çykyşlarynyň yzygiderli guralýan merkezi hökmünde halk köpçüliginiň iň gelim-gidimli ýerine öwrüldi.
Dürli bäsleşikleriň, festiwallaryň, höwesjeňleriň çykyşlarynyň üsti bilen ýaş zehinleri ýüze çykarmakda, olaryň höwes bildirýän ugurlary boýunça kämilleşmäge giň mümkinçilikleri döretmekde medeniýet öýleriniň hyzmaty uludyr.
Häzirki wagtda ýurdumyzyň çäginde hereket edýän medeniýet merkezleri, köşkleri we öýleri:
Ahal welaýatynda 10 sany medeniýet merkezi, 1 sany medeniýet köşgi we 54 sany medeniýet öýi;
Balkan welaýatynda 11 sany medeniýet merkezi we 68 sany medeniýet öýi;
Daşoguz welaýatynda 10 sany medeniýet merkezi we 122 sany medeniýet öýi;
Lebap welaýatynda 18 sany medeniýet merkezi we 124 sany medeniýet öýi;
Mary welaýatynda 12 sany medeniýet merkezi, 2 sany medeniýet köşgi we 192 sany medeniýet öýi;
Aşgabat şäherinde 1 sany medeniýet merkezi, 1 sany medeniýet köşgi, 1 sany halk döredijilik öýi we 7 sany medeniýet öýi.
Gahryman Arkadagymyzyň öňdengörüjilikli medeniýet syýasaty netijesinde oba medeniýet öýlerindäki alnyp barylýan giň möçberli işler ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady we medeni taýdan ösdürmegiň kabul edilen Maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.
Medeniýet – ösüşlere ýetmegiň girewi, beýik zähmet sepgitlerine telwaslandyrýan egsilmez ruhy güýçdir. Ol halkymyzyň bagtyýarlygynyň, agzybirliginiň, jebisliginiň, ýurdumyzyň rowaçlygynyň hem-de durnukly ösüşiň kepilidir.
Asyrlar aşyp, nesillere nusga bolup gelýän medeniýetimizi we sungatymyzy ösdürmäge şeýle ajaýyp mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman we Mähriban Arkadagymyza alkyşlarymyz çäksizdir!


text:
Aşgabat ýer titremesi – surtkeşleriň eserlerinde
Şekillendiriş sungaty muzeýinde türkmen nakgaşlarynyň Aşgabat ýer titremesiniň pidalarynyň ýagty ýadygärligine bagyşlanan žiwopis we heýkeltaraşlyk işleriniň sergisi açyldy. Bu elhenç tebigy hadysadan bäri 73 ýyl geçse-de, bu tema türkmen nakgaşlaryny tolgundyryp gelýär.
Serginiň merkezinde Türkmenistanyň halk suratkeşi Juma Jumadurdynyň Aşgabat ýer titremesine bagyşlap döreden heýkeli goýlupdyr. Topraga meňzeş goýy-goňur reňkde ýasalan heýkel Aşgabadyň başyna düşen betbgatlygy görkezýär.
Türkmenistanyň at gazanan suratkeşi Annamämmet Hojanyýazow öz «Ýer titremesi» atly suratynda ýer sarsgynynyň arasyndaky böwşeňlikde ýaşlary ─ umumy ýaşaýyş jaýynyň howlusyna çykmaga ýetişen talyplary şekillendiripdir. Olar näme etjeklerini bilmän aljyraşyp durlar. Apatdan ýaňa aklyny aldyran ýaş ene balasyny bagryna basyp, ümdüzine tutdyryp barýar.
Türkmenistanyň sungatda at gazanan işgäri Möwlamberdi Muhammetmyradow «Agyr pursat» atly işinde ýer titremesinden bir pursady görkezýär.
Türkmenistanyň halk surtkeşi Ýarly Baýramow ildeşlerine döredijiliginiň ajaýyp nusgasyny – «Ajy habar» atly işini miras goýupdyr. Onda şekillendirilen iň ýakyn hossarynyň wepat bolandygy hakda haty okaýan garry enäniň keşbine biparh syn edýän tomaşaçy ýok bolsa gerek. Eser goňur-ak reňklerde çekilipdir.
Stanislaw Babikowyň «Aşgabat» suraty ýer titremesi zerarly bolan weýrançylykdan soň täzeden dikeldilen şähere bagyşlanypdyr. Bary-ýogy 12 ýyl geçse-de – awtor ony 1960-njy ýylda çekipdir – şäher ozalkysy ýaly bagtyýar durmuşyň hözirini görýär.
Tamara Glazunowa
Suratçy:Alekseý Gimalitdinow


text:
Bostondaky Demirgazyk-Gündogar uniwersitetiniň fizika fakultetiniň uçurymynyň uçýan apparatlary partlaýjy maddalar bilen üpjün edip, uzak aralykdan dolandyrmak arkaly teraktlary planlaşdyrandygyny prokuraturanyň wekilleri habar berdiler.
Ferdöwsini saklamak operasiýasyny Federal derňew býurosynyň (FBI) belli bir wagta çenli bu işe şärik bolup görnen agentleri amala aşyrdy.Prokuraturanyň maglumatyna görä, Ferdöwsiniň her bir ädimi agentler tarapyndan yzarlanypdyr.
Rezwan Ferdöwsi Yrakda amerikan harbylarynyň garşysyna ulanylyp bilinjek bombalary ýasamak üçin materiallary “Al-Kaýda” ugratmaga synanyşykda hem güman edilýär.


text:
Türkmenistanyň raýatlarynyň öz biometriki pasportyny indi internet arkaly taýýarladyp bilýändigi habar berilýär.
Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň resmi websaýtynda biometriki pasporty almak üçin ýüzlenmäge we onuň taýýarlyk derejesini yzarlamaga mümkinçilik berýän elektron hyzmaty göz öňünde tutulypdyr.
“Türkmen habarlar gullugynyň” maglumatynda Türkmenistanyň raýatlarynyň bu elektron hyzmatdan şu ýylyň 1-nji aprelinden başlap peýdalanyp bilýändigi aýdylýar. Emma ýurduň daşyndaky raýatlar üçin, Döwlet migrasiýa gullugynyň resmi websaýtyndaky bu sahypa girmek henizem çäkli bolmagynda galýar.
Websaýtyň “Online hyzmatlar” bölümine girip, “Biometriki pasporty almak üçin elektron ýüztutma” we “Biometriki pasporty almak üçin tabşyran arzaňyzyň ýagdaýyny barlamak” düwmelerine basanyňda, olaryň ikisi-de raýatlary boş sahypa ugrukdyrýar.
Diňe ýurduň içindäki raýatlar üçin niýetlenen
Azatlyk Radiosy munuň sebäpleri bilen gyzyklanyp, 6-njy aprelde Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugyna jaň edende, bu gullygyň Aşgabatdaky edarasynyň howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde agzalmazlygyny soran jogapkär resmisi agzalýan elektron hyzmatdan häzirlikçe diňe ýurduň içindäki raýatlaryň peýdalanyp bilýändigini, daşary ýurtdaky türkmenistanlylaryň bolsa, biometriki pasport almak ýa-da çalyşmak üçin öňküsi ýaly Türkmenistana gelmelidigini aýtdy.
Onuň sözlerine görä, bu elektron hyzmat arkaly, ýurduň içindäki raýatlar öz arzalaryny we resminamalaryny tabşyryp bilýärler. Raýatlaryň arzasy we resminamalary gözden geçirilenden soň, olaryň öz suratlaryny we barmak yzyny tabşyrmak üçin haçan we nirä gelmelidigi habar berilýär.
Aşgabatdaky Migrasiýa gullugynyň jogapkär resmisi bu hyzmatyň geljekde daşary ýurtdaky türkmenistanlylar üçin hem ýola goýulmagynyň göz öňünde tutulýandygyny, emma munuň haçan amala aşjakdygy barada özünde hiç bir maglumatyň ýokdugyny sözüniň üstüne goşdy.
Ýedi punktdan ybarat anketa
“SNG.TODAY” neşiriniň berýän maglumatyna görä, Türkmenistanyň raýatlary biometriki pasporty almak ýa-da çalyşmak üçin arza tabşyranlarynda, ol ýerde öz telefon belgilerini görkezmeli bolarlar we şol belgä hem olaryň arzasynyň kabul edilendigi barada ýörite kod ugradylar.
“Türkmen raýatlary Döwlet Migrasiýa gullugynyň websaýtyndaky elektron hyzmat arkaly biometriki pasporty almak üçin 7 punktdan ybarat anketany doldurmaly, suraty we beýleki resminamalary sepleşdirmeli” diýip, neşiriň habarynda bellenilýär.
Türkmenistanyň biometriki pasporty raýatlaryň ýurduň daşyna çykmagy we ýurda dolanmagy üçin zerur. Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugy tarapyndan taýýarlanýan bu dokument kämillik ýaşyna ýeten raýatlara 10 ýyl, 16 ýaşyna ýetmedik çagalara 5 ýyl möhlet bilen berilýär.
Türkmenistan biometriki pasporty 2008-nji ýylyň 10-njy iýulynda kabul etdi. Mundan öň türkmenistanlylar ýurduň daşyna Türkmenistanyň raýatynyň pasporty esasynda syýahat edýärdiler.
Käbir synçylar biometriki pasportyň girizilmegi bilen Türkmenistanyň daşynda zähmet çekýän müňlerçe raýatyň köne pasportyň öz güýjüni ýitirmegi sebäpli, ýurduna dolanmak mümkinçiliginden mahrum bolandygyny belleýärler.


text:
Türk prezidenti Rejep Taýyp Erdogan 9-njy iýunda Kataryň terrorçylary goldaýandygy baradaky aýyplamlary ret etdi we kiçijik pars aýlagy döwletiniň öz arap goňşulary tarapyndan ykdysady gabawa salynmagynyň soňlanmagyna çagyrdy.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 9-njy iýunda Katary ýene bir gezek terrorizmiň “örän ýokary derejeli maliýeleşdirijisi” atlandyrsa, Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky arap döwletleriniň topary 8-nji iýunda özleriniň Katar bilen ilteşikli diýýän adamlarynyň we guramalarynyň sanawyny çap edip, olary “terrorçylar” atlandyrmak bilen, öz aýyplamalaryny berkitdiler.
Bu ‘terrorçy” sanawyna Müsüriň “Musulman doganlygy” hereketiniň lideri
Yousef al-Karadawi, Katar tarapyndan maliýeleşdirilýän 12 sany sahawat guramasy hem girýär. Katar ýaly, “Musulman doganlygy” hereketine Türkiýe hem goldaw beripdi. “Biz şu güne çenli Kataryň terrora goldaw berenini göremzok” diýip, Erdogan Stambulda aýtdy.


text:
Belok
Beloklar öýjükleriň esasy maddasy hasaplanylýar. Beloklar gurluşlary boýunça organiki birleşmeleriň iň çylşyrymlylaryna degişlidir. Olar aminokislotalaryň bellibir tertipde ýerleşen molekulalaryndan emele gelýärler. Beloklaryň düzümine 20-ä golaý aminokislotalar girýär. Olaryň yzygiderlilikde ýerleşişleri beloklaryň häsiýetlerini kesgitleýär. Şoňa görä-de beloklar gurluşlary boýunça örän köp dürlüdirler.
Beloklar gurluşyk serişdesi bolup, membrananyň, ýadronyň, sitoplazmanyň we organoidleriň emele gelmegine gatnaşýarlarlar.
Beloklaryň biokatalizatorlar hökmünde-de ähmiýeti uludyr. Olar öýjükde geçýän biohimiki täsirleşmeleri çaltlandyrylýarlar. Şeýle beloklara fermentler diýilýär.
Beloklar beden üçin güýç çeşmesi bolup hyzmat edýärler. Olaryň turşamagy netijesinde köp mukdarda güýç bölünip çykýar.
Çeşme[düzet | çeşmäni düzet]
Orta mekdepleriň VIII synplary üçin okuw kitaby- 2012ý


text:
Türkmenistanyň prezidenti Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ÝHHG) Aşgabatdaky merkeziniň täze ýolbaşçysy bilen duşuşdy.
Ilçi Natalýa Drozd merkeziň ýolbaşçysy wezipesine 9-njy iýulda bellendi.
Türkmen prezidenti öz ýurdunyň ÝHHG bilen açyk dialoga taýýardygyny aýtdy.
Resmi maglumatlara görä, taraplar regional we global derejede parahatçylygy we howpsuzlygy saklamakda umumy bähbitleriniň bardygyny belläpdir we ileri tutýan meseleleriniň arasynda ýangyç-energiýa, söwda-ykdysady, transport, töwerek-daşy goramak we gumanitar ugurlary belläpdir.
Mundan ozal 2005-2013-nji ýyllarda ÝHHG-niň Skopiýedäki missiýasynyň ýolbaşçysynyň orunbasary bolup işlän belarusly diplomat Drozdyň köp taraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin ähli tagallalary etjekdigi barada Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedowy ynandyrandygy habar berildi.


text:
Hytaýyň Kommunist partiýasy şol bir prezidentiň wezipede iki möhletden artyk bolmazlygy baradaky kanun çäklendirmesini aýyrmagy teklip edýär, bu iş başyndaky prezident Si Jinpine 2023-nji ýyldan soň hem wezipesinde galmaga mümkinçilik berer.
Bu habar 25-nji fewralda,“Xinhua” habar gullugy tarapyndan ýaýradyldy.
“Xinhua” Kommunist partiýanyň konstitusiýadan Hytaýyň prezidenti we wise-prezidenti “yzygider iki möhletden kän bu wezipede galmaly däl” diýen sözleriň aýrylmagyny teklip edendigini habar berdi.


text:
“Yslam döwleti” ekstremistik topary Owganystanyň paýtagtynda ozalky mujaheddin kommandiri Ahmad Şa Massudyň hatyra çäresi mahaly janyndan geçeniň amala aşyran hüjüminiň jogapkärçiligini öz üstüne aldy.
Ýekşenbe güni motosikletdäki hüjümçiniň özüni partlatmagy netijesinde azyndan ýedi adam öldi, başga-da 25-i ýaralandy.
Wakadan birnäçe sagat öň, owgan polisiýasy Masudyň hatyrasyny tutmaga gelenleriň arasynda özüni partlatmagy planlaşdyran hüjümçini atyp öldürendiklerini aýtdylar.
Masud 1980-nji ýyllarda sowetleriň Owganystany okkupasiýa etmegine, şeýle-de 1996-2001-nji ýyllar aralygynda “Talybanyň” häkimiýetine garşy söweşipdi.


text:
16.02.2021
Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Pakistan Yslam Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Irfan Ahmedi kabul etdi, ol döwlet Baştutanymyza ynanç hatyny gowşurdy.
Diplomat wagt tapyp kabul edendigi üçin hoşallyk bildirip, milli Liderimize Pakistanyň Prezidenti Arif Alwiniň mähirli salamyny ýetirdi. Ol netijeli türkmen-pakistan gatnaşyklaryny işjeňleşdirmäge taýýardygyny tassyklady.
Ilçi Merkezi Aziýa sebitiniň ýurtlary, hususan-da, Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyga uly üns berilýändigini nygtap, öz ýurdunyň umumy maksatlara hem-de bähbitlere laýyk gelýän döwletara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge uly gyzyklanma bildirýändigini aýtdy.
Şunuň bilen baglylykda, Pakistanyň milli Liderimiziň durmuşa geçirýän döredijilikli, oňyn daşary we içeri syýasatynyň hem-de hormatly Prezidentimiziň yklymara energetika we ulag geçelgelerini döretmek boýunça öňe sürýän möhüm halkara başlangyçlaryny goldaýandygy bellenildi. Şol başlangyçlar bolsa dünýä bileleşiginiň goldaw bermeginde üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hoşniýetli sözler üçin minnetdarlyk bildirip hem-de Pakistan Yslam Respublikasynyň ýolbaşçylaryna salam aýdyp, diplomaty jogapkärli wezipe bellenilmegi bilen gutlady hem-de ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda, şol sanda iri halkara guramalaryň hem-de düzümleriň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän döwletara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmakda üstünlikleri arzuw etdi.
Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Pakistanyň Hökümetine Türkmenistanyň ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen başlangyçlaryny halkara giňişliginde goldaýandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.
Milli Liderimiz mizemez dostluga, çuňňur taryhy köklere, medeniýetleriň umumylygyna daýanýan hem-de özara düşünişmek we ynanyşmak ýörelgelerine esaslanýan türkmen-pakistan gatnaşyklarynyň üstünlikli ösdürilip, täze anyk many-mazmun bilen baýlaşdyrýandygyny kanagatlanma bilen belledi.
Netijeli ýagdaýda geçen duşuşygyň barşynda ykdysadyýetiň köp pudaklarynda, ilkinji nobatda bolsa, ýangyç-energetika, ulag we aragatnaşyk ulgamlarynda köpýyllyk netijeli hyzmatdaşlygyň giň meseleleri boýunça düýpli pikir alşyldy.
Türkmenistan –Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) transmilli gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny durmuşa geçirmegiň depginlerini has ýokarlandyrmagyň mümkinçilikleri bilen baglanyşykly meseleler hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, bu gaz geçirijisi Beýik Ýüpek ýoluny täze görnüşde dikeltmäge, Günorta-Gündogar Aziýanyň halklarynyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.
Ilçi Pakistanyň TOPH gaz geçirijisiniň hem-de Türkmenistan –Owganystan-Paksitan elektrik geçirijisiniň gurluşygyny hem-de optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamyny çekmek işini çaltlandyrmaga uly gyzyklanma bildirilýändigini tassyklap, bu ägirt uly taslamanyň durmuşa geçirilmeginiň sebit we halkara derejesinde ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge ýardam etjekdigine ynam bildirdi.
Milli Liderimiz TOPH gaz geçirijisiniň gurulmagynyň sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berjekdigine, durmuş we ynsanperwer häsiýetli meseleleriň çözülmegine, parahatçylygyň hem-de durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna ýardam etjekdigini belledi. Şol gaz geçirijisi arkaly tebigy gaz Günota-Gündogar Aziýanyň iri ýurtlaryna uzakmöhletli iberiler.
Duşuşygyň çäklerinde taraplaryň özara gyzyklanmalaryny hem-de uly kuwwata eýe bolan iki ýurduň milli ykdysadyýetleriniň sazlaşykly ösýändigini nazara almak bilen, uly mümkinçiliklere eýe bolan söwda-ykdysady gatnaşyklara aýratyn üns berildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu babatda Hökümetara türkmen-pakistan toparynyň has işjeň we netijeli işlemelidigini belledi.
Umumy pikire görä, däp bolan ynsanperwer gatnaşyklar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň möhüm ugry boldy we şeýle bolmagynda galýar. Medeniýet we sungat ulgamynda dürli derejedäki yzygiderli gatnaşyklar, özara Medeniýet günleri ylmy we döredijilik forumlar köp babatda şol hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna ýardam edýär.
Pakistan Yslam Respublikasynyň Adatdan daşary we Doyl ygtyýarly ilçisi Irfan Ahmed milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen-pakistan hyzmatdaşlygy meselelerine uly üns berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, umumy bähbitlere laýyk gelýän döwletara gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam berjekdigine ynandyrdy.
Türkmenistan Döwlet habar gullugy (TDH)


text:
Qordaıda otandyq vaktsına shyǵaratyn zaýyttyń qurylysy aıaqtaldy
QORDAI. QazAqparat - Qordaıdaǵy vaktsına shyǵaratyn zaýyttyń qurylysy aıaqtalyp, daıyn ónimdi quıýǵa tolyq daıyn, dep habarlaıdy QazAqparat.
Bul jaıynda Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Prezıdentke bergen esebinde aıtyp ótti.
Onyń sózine sensek, oblystaǵy vaktsına alýǵa tıisti turǵyndardyń 72,5 paıyzy ekpe saldyrǵan.
Sonymen qatar Prezıdentke vaktsına shyǵaratyn zaýyttyń daıyn ónimdi quıýǵa tolyq ázir ekeni aıtyldy. Jumys kestege saı júrip jatyr.
Zaýyt pen Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary jónindegi ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń qyzmetkerlerine arnalǵan úıler men akt zaly bar dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń qurylysy jalǵasyp jatyr.
Áńgime sońynda Qasym-Jomart Toqaev oblys ákimine osy baǵyttaǵy jumystardy jalǵastyrý jóninde birqatar naqty tapsyrma berdi.


text:
Türkmenistanyň halkyny we hökümetini Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlaýarys! Bu möhüm şanly senäniň hormatyna ABŞ-nyň ilçihanasy Türkmenistana dost bolan we ABŞ-Türkmen gatnaşyklaryna oňyn goşant goşan amerikalylaryň gutlag sözlerini öz içine alýan bu wideony taýýarlady. Göwnüňizden turar diýip umyt edýäris! 1-nji bölegi. Türkmenistanyň halkyny we hökümetini Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy bilen gutlaýarys! 2-nji bölegi. Türkmenistanyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 24/9/2021 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Bilim, Esasy resmi adamlar, Günorta we Merkezi Aziýa, Ilçi, Ilçihananyň bölümleri, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Ozalky ilçiler, Taryh, Täzelikler, Wideo
Höwesli gatnaşyjylar üçin bildiriş Siz mekdebi gutardyňyzmy? TOEFL testindan gowy bal almakda kynçylyk çekýäňizmi? SAT barada eşitdiňizmi? Siz kollej derejesi bolan akademiki okuw we ýazuw barada bilýäňizmi? Amerikanyň ýokary okuw jaýyna ýüz tutmak üçin nähili düzme ýazmalydygy barada soraglaryňyz barmy? Amerikan Geňeşlikleri Türkmenistanyň raýatlaryny Prep4Success maksatnamasyna gatnaşmaga çagyrýar: Dowamlylygy 18 hepde (4 gün hepdede) bolan …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 8/1/2021 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-da bilim almak, Bilim, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat we medeniýet bölümi, Talyp haklary we alyş-çalyş maksatnamalary, Täzelikler
Siz mekdebi gutardyňyzmy? TOEFL synagyndan gowy bal almakda kynçylyk çekýäňizmi? SAT barada eşitdiňizmi? Siz kollej derejesindäki akademiki okuw we ýazuw barada bilýäňizmi? Amerikanyň ýokary okuw jaýyna ýüz tutmak üçin nähili düzme ýazmalydygy barada soraglaryňyz barmy? Amerikan geňeşlikleri Türkmenistanyň raýatlaryny Prep4Success maksatnamasyna gatnaşmaga çagyrýar: Dowamlylygy 18 hepde (hepdede 4 gün) taýýarlyk kursy Bu kurslar ABŞ-nyň ýokary …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 25/6/2019 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-da bilim almak, Bilim, Iňlis dilini öwrenmek, Talyp haklary we alyş-çalyş maksatnamalary, Täzelikler
ABŞ-nyň Ilçihanasy we hyzmatdaşlary Amerikan Burçunyň on bäş ýyllygyny döwrebap dizaýnly mekanda bellediler Aşgabat ş., 2017-nji ýylyň 14-nji noýabry – 1-nji noýabrda ABŞ-nyň ilçisi Allan Mastard öz işini döwrebap mekanda dowam etjek Daşoguz şäherindäki Amerikan Burçunyň gapylaryny köpçülige täzeden açan dabarasyna gatnaşdy. Şol gün, ýylda 12 müňden gowrak myhman kabul edýän Daşoguz şäheriniň Amerikan Burçunyň …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 21/11/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-da bilim almak, Ilçi, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat serişdeler merkezi (MSM) we Amerikan burçlary, Maglumat we medeniýet bölümi, Medeniýet, Täzelikler
Her güýz ABŞ-nyň Ilçihanasy Halkara bilim boýunça Amerikan Geňeşligi bilen bilelikde Türkmenistanyň mekdep okuwçylaryny “FLEX” maksatnamasyna gatnaşmaga çagyrýardy. 2016-njy ýylda müňden gowrak mekdep okuwçysy 2017-2018-nji okuw ýylyny ABŞ-nyň orta mekdepleriniň birinde okamaga mümkinçiik berýän 25 orna dalaş etdiler. Geçen ýyl Amerikan Geňeşligi sentýabr bilen noýabr aýlarynyň aralygynda Aşgabat, Balkanabat, Daşoguz, Mary, Tejen we Türkmenbaşy şäherlerinde …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 21/11/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ-da bilim almak, Bilim, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat we medeniýet bölümi, Talyp haklary we alyş-çalyş maksatnamalary
ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy Türkmenistanyň bilim ministriligi bilen bilelikde Iňlis dili mugallymlarynyň hünär tejribesini artdyrmak üçin iki günlük okuw maslahatyny geçirdi. Bu okuw maslahaty 2017-nji ýylyň maý aýynyň 20 we 21-de Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde geçirildi. Maslahatyň esasy sapaklaryny iňlis dilini okatmak boýunça üç amerikan hünärmenleri alyp bardy we olar özleriniň bilim bermek tejribelerini we …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 1/6/2017 | Bloglardan saýlap alyň: ABŞ we Türkmenistan, Ilçi, Iňlis dilini öwrenmek, Maglumat we medeniýet bölümi, Metbugat üçin habarlar, Täzelikler
2016-njy ýylyň sentýabr aýynyň 30-na ABŞ-nyň ilçihanasy Türkmenistanyň hukuk goraýjy edralaryň işgärleri üçin iňlis dilini okatmak maksatnamasynyň 10-njy okuw tapgyrynyň ýapylyş dabarasyny geçirdi. Ýapylyş dabarasy Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň okuw merkezinde geçirildi. Türkmenistanyň 9 döwlet edaralaryndan 50-den gowrak işgärleri şol okuwyň şu ýylda geçirilen 10-njy tapgyryna gatnaşdylar. Bu okuw soňky döwrebap okuw esbaplar we metodikalar …
Dowamy»
Awtory US Embassy Ashgabat | 30/9/2016 | Bloglardan saýlap alyň: Exclude, Iňlis dilini öwrenmek, Täzelikler


text:
Şu gün gussaly sene mynasybetli ýurdumyzyň ähli ýerlerinde hemme ýerlerde aýat-doga okalýar, sadaka berilýär. Onuň sebäbi Türkmenistanda ähli uruşlaryň söweş meýdanlarynda wepat bolanlaryň, şeýle hem 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesinde şehit bolanlaryň ýatlama güni – Hatyra güni bellenilýär. Geçen onýyllyklar halkymyzyň hakydasyndan ýürek eziji ýertitremäniň pidalary bolan ýakynlarynyň we dogan-garyndaşlarynyň atlaryny öçürip bilmedi. … Irden aşgabatlylaryň we myhmanlaryň müňlerçesi paýtagtymyzyň günorta-günbatar böleginde ýerleşen hem-de gaýduwsyz gahrymanlara çuňňur sarpanyň, türkmen halkynyň özüniň beýik geçmişine hormatynyň ägirt uly nyşany bolan “Halk hakydasy” ýadygärlikler toplumyna geldiler. Döwlet Baştutanymyz bu senä aýratyn duýgy bilen garaýar. Çünki şol pajygaly gijede tebigy heläkçilik hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň atasy – 1941-1945-nji ýyllaryň urşunyň gazaply söweşlerine gatnaşan, ilhalar ynsan, mugallym we tutuş ömrüni asylly işe – ýaşlary terbiýelemäge bagyşlan Berdimuhammet Annaýewiň ömür tanapyny üzdi. …
Häzirki wagtda ýurdumyz milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda döredijilikli içeri we daşary syýasaty durmuşa geçirýär. Döwletimizi mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan ösdürmäge, Türkmenistanyň raýatlarynyň ýaşaýyş-durmuş abadançylygyny has-da ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň möçberli maksatnamalar amala aşyrylýar. Mähriban topraga çäksiz söýgi, bitewülik we agzybirlik, milli ruhuň esasyny hem-de many-mazmunyny düzýän öz güýjüne bolan ynam we ynsanperwerlik agyr synaglardan üstünlikli geçmäge hem-de Garaşsyz hem Bitarap Türkmenistanyň paýtagty we buýsanjy bolan mähriban Aşgabadymyzy gaýtadan dikeltmäge mümkinçilik berdi. Adam, jemgyýet we döwlet, olaryň abadançylygy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň esasyny düzýär. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ýurdumyzyň her bir raýatynyň asuda we bolelin durmuşda ýaşamagyny, ertirki gününe bolan ynamyny üpjün etmek baş wezipedir. Şu babatda häzirki döwürde paýtagtymyz “Döwlet adam üçindir!” diýen şygaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň subutnamasyna öwrülip, barha gözel keşbe eýe bolýar.
Türkmen jemgyýetiniň mizemez ýörelgeleriniň biri-de milli gahrymanlarynyň hatyrasyny hemişe saklamak bilen baglanyşyklydyr. Olaryň hatarynda Gökdepe galasyny goraýjylar we adamzat taryhynda iň aýylganç heläkçilik bolan 1941-1945-nji ýyllaryň urşunyň söweşlerine gatnaşyjylar bar. Şu gün, Hatyra güni biziň halkymyz öz gahrymanlaryny hatyralap, olaryň gaýduwsyzlygynyň öňünde baş egýär.
Aýratyn bellemeli ýene bir zadymyz, milli ruhumyza siňen Halkymyz Watanymyzyň garaşsyzlygy ugrunda duşmana garşy gaýduwsyz göreşen Gökdepe galasynyň ýaşaýjylary bolan ýaşululary, zenanlary we çagalary ýatlap matam tutýarlar. Olar abanan howpdan birjik-de heder etmän, galany batyrlyk bilen goranlar bilen birlikde, güýji agdyk gelýän duşmana berk gaýtawul berdiler. Biziň her birimiz gahrymançylykly taryhymyzyň her bir döwrüni ýatlap, ady rowaýata öwrülen gahrymanlarymyzyň gaýduwsyzlygy baradaky hakydany nesilden-nesile geçirýäris.
Bu gün hatyra çäreleri we sadakalar paýtagtymyzda hem-de Türkmenistanyň ähli welaýatlarynda geçirilýär. Goý, Beýik Biribar şu gün okalan ähli aýat-dogalary öz dergähinde kabul etsin! Goý, türkmen topragynda asudalyk we agzybirlik, abadançylyk we rowaçlyk höküm sürsün! Beren sadakalaryňyz kabul bolsun!
Şöhrat ATAÝEW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary inistitutynyň talyby.


text:
Türkmenistanyň Mary welaýatynda ýük ulagyň gaýadan aşak agdarylmagy netijesinde azyndan bäş türkmen esgeri öldi. Azatlyk Radiosynyň çeşmeleriniň aýtmagyna görä, bu betbagtçylyk esgerleriň komandiri olary daglyk ýerlere pisse ýygnamaga iberende boldy.
"2-nji sentýabrda Marynyň Serhetabat şäherindäki Serhet gullugynyň bölüm komandiri çagyryş boýunça harby gullugyny berjaý edýän esgerleri pisse ýygnamak üçin Türkmenistanyň Owganystan bilen arasyndaky bitarap zona iberdi. Otuzdan gowrak esgeri "URAL" kysymly ýük ulagynyň arkasyna mündirdiler. Bu ulag ýolda agdarylyp, betbagtçylyga uçrady" diýip, gizlinlik şertinde söhbetdeş bolan çeşmämiz 4-nji sentýabrda gürrüň berdi.
Onuň sözüne görä, ulagyň agdarylmagy netijesinde bäş esger şol ýerde heläk boldy. Galan 27 esgeriň hem saglyk ýagdaýy agyr bolup, olar häzirki wagtda keselhanada bejergi alýar.
"Ölen esgerleriň biri Aşgabadyň ýaşaýjysy bolup, ony 3-nji sentýabrda giçlik Çoganlynyň gonamçylygynda jaýladylar. Ol 9 aý ozal harby gulluga çagyrylyp, Serhetabada äkidilipdi. Ýaralanan esgerleriň hemmesinde şikes bar. Olaryň köpüsiniň elleri we aýaklary döwülipdir" diýip, çeşmämiz belledi.
Azatlyk Radiosynda heläk bolan käbir esgerleriň anyk atlary, ýaşaýan ýerleri barada maglumat bolsa-da, olary howpsuzlyk aladalary sebäpli äşgär etmekden saklanýar.
Türkmenistanyň Owganystan bilen serhediniň golaýynda ýerleşýän Serhetabat şäheriniň daglyk ýerlerinde pisse agaçlary ösýär. Çeşmämiziň aýtmagyna görä, türkmen serhetçileri adatça ýerli ilatyň bu sebite barmagyna rugsat bermeýär.
"Komandiriň özünden ýokary derejeli harbylaryň göwnünden turmak üçin esgerleri pisse ýygnamaga iberendigi aýdylýar. Bazarda pissäniň 1 kilogramy 150 manada ýetýär" diýip, çeşme sözüni jemledi.
Azatlyk Radiosy ýük ulagyň agdarylmagyna takyk nämäniň sebäp bolandygyny häzirlikçe anyklap bilmedi. Redaksiýanyň pajygaly waka barada Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugyndan, Goranmak ministrliginden goşmaça maglumat almak boýunça eden synanyşygy hem netije bermedi.
Waka barada adatça bolşy ýurduň metbugat serişdelerinde, şol sanda Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň "Serhetabat - Dowletabat" we Goranmak ministrliginiň “Milli goşun” žurnallarynyň websaýtlarynda hem hiç zat aýdylmaýar.
Belläp geçsek, betbagtçylyk barada Türkmen.news neşiri hem habar berip, wakada ölen esgerleriň sanynyň 11-e barabardygyny mälim etdi.
Neşir 3-nji sentýabrda çap eden habarynda pisse ýygnamak üçin ýük ulagynda daglyk ýerlere iberilen esgerleriň Tagtabazaryň serhet bölüminde çagyryş boýunça harby gulluk borjuny ýerine ýetirýändigini belläp, olaryň jemi sanynyň 40-a barabardygyny aýtdy.
"Bu sebitde ýer özboluşly bolup, ol daglyk, dik eňňitler we erbet ýollar bilen örtülendir" diýip, neşir çeşmäniň sözüni sitirleýär.
Neşir ýol heläkçiligine nämäniň sebäp bolandygy barada iki wersiýanyň bardygyny belleýär. Olaryň birinjisinde sürüjiniň ulagyň dolandyryşyny ýitirendigi, beýlekisinde tehnikanyň hatardan çykandygy aýdylýar.
Habarda bellenilmegine görä, esgerleriň ölümi baradaky hakykat gizlenýär. Ýerli ýaşaýjylar pajygaly waka barada bilse-de, bu barada öz aralarynda-da pikir alyşmaýarlar.
Türkmenistanda harby gulluga çagyrylan ýaş ýigitler pisse ýygnamaga iberilmekden başga-da, mellekleri arassalamak işlerine we pagta ýygymyna her ýyl diýen ýaly çekilýärler. Azatlygyň habarçylary we garaşsyz neşirler olaryň pagta ýa-da beýleki işler üçin iberilýän ýerlerindäki agyr şertler barada habar berip gelýärler.
Mundanam başga, olaryň goşunda öz gullukdaşlary ýa-da komandirleri tarapyndan gynalmakdan, urlup-ýenjilmekden, keselçilikden ýogalmagy, özüni heläklemegi ýa-da maýyp bolmagy bilen bagly wakalar barada hem ýygy-ýygydan maglumatlar gelip gowuşýar.
Türkmen häkimiýetleri garaşsyz metbugatda çykýan ölüm habarlaryna reaksiýa bildirmeýär. Şeýle-de, türkmen goşunynda heläk bolýan esgerleriň sany hem aýdylmaýar.
adyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.


text:
Orys taý-ken-metalýrgıa kompanıasy – halyqaralyq standarttarǵa saı sapaly metal ılemi boıynsha eń úzdik óndirýshilerdiń biri. Olardyń metalýrgıa ónimi uzaq paıdalanýymen jáne tozýǵa tózimdiligimen eerkshelenedi . Sondyqtan, bolat ıleminiń buıymdary RGMK-dan úlken suranysqa ıe jáne Reseı, Qazaqstan jáne basqa da TMD elderi naryǵynda qajetti bolyp tabylady.
RGMK bolat ónimderin Qazaqstan aýmaǵynda satýmen Stalnoı Dvor aınalysady. Munda siz qazirgi zamanǵy qurylysta paıdalanylatyn tirekter, irgetastar jáne ózge de konstrýksıalardy turǵyzý úshin taýardyń úlken asortımentin taba alasyz. Sondaı-aq, munda siz burysh, shveller, sozba symdy, armatýrany jáne kóp basqa taýardy taba alasyz. Sizdi sondaı-aq taýarlar baǵasy qýantady. Al qajettini tańdaýǵa jáne satyp alýǵa bizdiń satý ortalyǵynyń mamandary kómektesedi. Sondaı-aq, sizdiń qurylys nysanyńyzǵa tikeleı óndirýshi zaýyttan metal legin jetkizý týraly tranzıttik satı bólimimen oñaı kelise alasyz.


text:
Türk metbubatynyň gysgaça mazmuny
Ýerduň we dünýäniň gün tertibiniň ileri tutulýan ugurlary bilen bagly habarlar gündelik gazetlerde giň beýan tapýar.
“Ýeni Şafak” gazeti “Erdogan: Siriýadan ýurdumyza guralýan terror hüjümlerine geçirimlilik etmeris” söz başyly habarynda, Prezident R.T.Erdoganyň Ministrler kabinetiniň mejlisinden soň beren beýanatynda Siriýadan Türkiýä guralýan terror hüjümlerine mundan beýlak geçirimlilik edilmejekdigini nygtap: “Polisimize guralan soňky hüjüm we territoriýamyzy nyşana alýan meçew bermelere mundak artyk saby...
-
-
-
-
-
28.10.2021

seg_langs: tuk_Latn tuk_Latn tuk_Latn unk unk unk unk unk unk


text:
Bildirişiň başy:
Kime we haýsy ýagdaýda wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullary bellenilýär
Wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullary kime we haýsy ýagdaýda berilýär?
Waglaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullarynyň möçberi nähili görnüşde hasaplanylýar?
Waglaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullarynyň möçberi Türkmenistanyň Zähmet kodeksiniň 131-nji maddasynda göz öňünde tutulan tertipde hasaplanan orta aýlyk we orta günlük zähmet hakynyň we wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk döwrüniň kalendar/senenama günlerindäki dowamlylygy esasynda hasaplanylýar.
Orta aýlyk zähmet hakynyň hasaby çykarylanda döwlet pensiýa ätiýaçlandyrmasyna gatanjy boýunça hasaplanýan zähmet haklarynyň ähli görnüşi şol sanda utgaşdyrma boýunça işi üçin zähmet hakyndan başga zähmet rugsadynyň töleg jemi, şeýle-de zähmet töleginiň hereket edýän ulgamy tarapyndan şertlendirilmedik tölegler hem göz öňünde tutulýar.
Orta günlük zähmet haky orta aýlyk zähmet hakynyň 29,7-ä bölmeklik bilen hasaby çykarylýar.
Döwlet kömek pullarynyň hasaplanmasy işgärleriň iş ýagdaýyna zyýan ýetirmeýän bolsa, wagtlaýyn zähmete ukypsyz bolmagyndan öňki gelýän aýyň işiň soňky iki senenama aýynyň orta aý we orta günlük zähmet hakynyň esasynda amala aşyrylyp bilner.
Ýyllyk iş netijesi boýunça maddy sylag zähmet hakynyň orta aýlyk möçberinde göz öňünde tutulýar, şol döwrüň (kwartal, ýyl) aýlaryň sanyna onuň umumy jemine bölmek bilen kesgitlenilýär.
Zähmet haky alynýan döwründe işgär grafika boýunça käbir günleri işlemedik bolsa, her aýlaryň sylagynyň orta aýlyk jemi işlenilen döwre deň ölçegde göz öňünde tutulýar.
Döwlet kömek pullarynyň möçberiniň hasaplanmagy üçin kabul edilýän işgäriň öň kesellän döwründe wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullaryny eýýäm alan ýa-da zähmet hakynyň saklanmasyz zähmet rugsadynda bolan bolsa ýa-da beýleki ýagdaýlar bar bolsa, waglaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullary işçä hakykatda hasabyna goşulan zähmet hakyndan we bu döwüriň dowamynda hakykatda işlän wagtyna ugurlanyp bellenen tertipde hasaplanylýar.
Eger işçiniň döwlet kömek pulunyň möçberini hasaplamak üçin kabul edilýän döwürde işlenilen aýlar bolmadyk ýagdaýynda we zähmet haky hasabyna geçirilmedik bolsa (uzak wagtly zähmete ukypsyzlyk, işsiz durmaklyk sebäpli zähmet haky saklanmazdan zähmet rugsady we ş.m.), wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk döwlet kömek puly bellenen wezipe zähmet hakynyň hasabyndan zähmete ukypsyzlyk hakyny getiren gününe hasaplanylýar.
Başga ýagdaýlarda (zähmete potratlaýyn hak töleme we beýlekiler) aýlyk döwlet kömek puly Türkmenistanyň Prezidentiniň kararlary tarapyndan kesgitlenen kiçi zähmet hakyndan pes bolmaly däldir.
Gaýtadan kabul eden ýa-da özüniň zähmet işini togtadan şahslar üçin, şeýle-de çaga seretmek boýunça zähmet rugsadyna çykan we döwlet kömek puluny hasaplamak üçin göz öňünde tutulan wagt işlän işçiler üçin hem wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullarynyň hasaby meňzeş tertipde alnyp barylýar.
Wagtlaýyn usulda işini ýerine ýetirýän işçiniň wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pulunyň hasabynyň çykarylmagynda sagatlyk orta zähmet hakynyň (orta sagatlyk zähmet haky) hasaby ýüze çykarylýar. Orta sagatlyk zähmet haky zähmete ukypsyz bolan aýyndan öňki döwürde döwlet kömek pullarynyň hasabyny çykarmak üçin kabul edilen döwürde hakykatda işlän, ýöne bellenen wahta dowamlylygyndan geçmezden ähli sagatlary üçin zähmet hakynyň umumy jeminiň bu sagatlaryň sanyna bölmeklik bilen kesgitlenilýär. Döwlet kömek pulunyň möçberiniň hasap çykarmasy işçiniň orta sagat zähmet hakynyň we wahtada iş grafigi boýunça iş sagatlarynda wagtlaýyn zähmete ukypsyz döwrüniň dowamlylygynda amala aşyrylýar.
Wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek puluny almak üçin nirä ýüz tutmaly?
1. Wagtlaýyn zähmete ukypsyzlyk döwlet kömek pullary raýatlaryň esasy iş (gulluk) ýerinden tölenilýär.
2. Daşary ýurt döwletiň bejeriş edarasy tarapyndan berlen zähmete ukypsyzlyk hatynyň esasynda Türkmenistanyň saglygy goraýyş edaralarynyň bellenen haty tassyklamagynda (çalyşmagynda) berilýär.
Zähmete ukypsyzlyk boýunça döwlet kömek pullary haýsy ýagdaýlarda berilmeýär:
- Kanuna garşy hereketler edilen ýagdaýynda;
- Öz saglygyna ýa-da hossarlygyndaky şahslara bilkastlaýyn zyýan ýetiren ýagdaýynda;
- Alkogol, narkotiki ýagdaýda ýa-da toksiki serhoşluk ýagdaýynda.


text:
Mälim bolşy ýaly, 2021-nji ýylyň 1-nji oktýabrynda “EKSPO-2020” Bütindünýä sergisi açyldy. 9-njy oktýabrda bolsa “EKSPO-2020” Bütindünýä sergisiniň çäklerinde Türkmenistanyň Milli güni geçirildi. Oňa Gahryman Arkadagymyz hem gatnaşdy. Türkmenistanyň Milli gününiň açylyş dabarasy “Al Wasl” dabaralar merkezinde geçirildi.
“EKSPO-2020” Bütindünýä sergisiniň çäklerinde geçirilen Türkmenistanyň Milli gününde Türkmen pawilýonynyň öňündäki meýdançada türkmen artistleriniň çykyşlary ýaýbaňlandyryldy. Olaryň ýerine ýetiren aýdymlarydyr sazlary häzirki zaman Türkmenistanyň, onuň medeniýetiniň we sungatynyň, asylly däpleriniň hem-de ýurdumyzyň durmuşyndaky täze özgertmeleriň, ýurdumyzyň baý taryhynyň hem-de geljegi nazarlaýan mümkinçilikleriniň waspyny ýetirdi.
Türkmen sergisi üçin bölünip berlen ýeriň umumy meýdany 1581 inedördül metre deň boldy. Ýurdumyzyň “Tekmil” kompaniýasy tarapyndan özboluşly binagärlik äheňde gurlan iki gatly binanyň meýdany 976 inedördül metre barabar boldy. Türkmenistanyň pawilýony “Ykjamlylyk” atly tematiki zolakda ýerleşdirilip, onuň binagärlik keşbi okgunly ösüşiň girewi hökmünde hemişelik hereket pikirini beýan edýär. Türkmen sergisiniň girelgesiniň ýanynda heýkel – çüwdürim kompozisiýasy ýerleşdirildi.
Şeýle halkara sergileriň geçirilmegi, ýurdumyza halkara jemgyýetçiliginde uly gyzyklanma döreder we geljekde hereketleri utgaşdyryp, dünýä döwletleriniň arasynda hoşniýetli gatnaşyklary pugtalandyrmakda, ählumumy hyzmatdaşlygy ösdürmekde uly ähmiýete eýe bolar.
Gaýypnazar BALLYÝEW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk
institutynyň mugallymy.


text:
Türkmenabat şäherindäki sport toplumynyň meýdanynda « AFC Grassroots Football Day 2021» çagalar futbol festiwaly geçirildi.
Festiwalyň dowamynda çagalar guramaçylar tarapyndan ýörite gurnalan türgenleşik işlerine, dürli ugurdaky bäsleşiklere gatnaşdylar. Şeýle-de, festiwalyň soňunda Türkmenistanyň Futbol federasiýasy tarapyndan taýýarlanan ýörite sowgatlar gowşuryldy.
Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň guramagyndaky çagalar festiwalyna çagalar futbol toparlaryna wekilçilik edýän futbolçylaryň gatnaşandygyny ýatladýarys.
Ýeri gelende bellesek, AFK-nyň guramagyndaky çagalar futbol festiwaly futbol Aziýanyň Futbol Assosiasiýalaryna agza bolan assosiasiýalaryň 42-sinde geçirilip, oňa umumylykda 180 müňden gowrak çaga gatnaşdy.


text:
Foto: Ashyq derekkóz
AQSh prezıdenti Talıbanǵa "joıqyn kúshpen" soqqy beretinin aıtty. Baıden mundaı "joıqyn" soqqy úshin tótenshe jaǵdaı josparyn jasaǵanyn málimdedi.
Tálipter Aýǵanstan astanasy Kabýldy baqylaýǵa alǵan soń, qala áýejaıynda haos ornady. Haos kezinde jeti adam qaza tapqan. Aýǵanstandaǵy myńdaǵan AQSh azamaty jáne amerıkalyqtarmen jumys istegen aýǵandardy evakýasııalaý úshin AQSh prezıdenti Djo Baıden Kabýlda teńiz armııasy men qarýly kúshterdi 5 000-ǵa kóbeıtýdi tapsyrdy. Sonymen qatar odaqtas aýǵandar úshin arnaıy vıza bolatynyn aıtty.
– Amerıkalyq áskerler bul mıssııany kásibı jáne tıimdi oryndaýda, biraq táýekel je joq emes. Biz evakýasııalaý operasııasyn júzege asyra otyryp, Talıbanǵa "eger bizdiń qyzmetkerlerge shabýyl jasasa nemese operasııamyzdy buzsa", AQSh reaksııasy jyldam ári kúshti bolatynyn túsindirdik, – dedi Baıden.
AQSh prezıdenti qajet bolǵan jaǵdaıda óz halqyn qorǵaý úshin joıqyn kúshpen soqqy jasaıtynyn da aıtty.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir
Usynylǵandar


text: Kofeniň islendik görnüşini (kofeinli ýa-da onsuz, döwülen ýa-da ereýän) içmek bagyryň dowamly keselleriniň ösmeginiň we onuň bilen baglanyşykly beýleki meseleleriň öňüni alýar. «Mail.ru»-nyň ýazmagyna görä, bu barada britan alymlary aýdypdyrlar. Olaryň geçiren barlaglarynyň netijeleri «BMC Public Health» žurnalynda çap edilipdir. Angliýanyň Sautgempton we Edinburg uniwersitetleriniň alymlarynyň geçiren synaglarynyň netijeleri her gün 3-4 käse (çaşka) kofe (görnüşiniň tapawudy ýok) içýän adamda ondan saklanýanlaryňka garanda, bagyryň dowamly keselleriniň ösmeginiň we ondan ýogalmagynyň peselmegine täsir edýändigini görkezipdir. Esas hökmünde yzygider kofe içýänleriň britan biobankyndaky 500 000-siniň maglumatlary alnypdyr. 10 ýylyň dowamynda olaryň bagyrynyň dowamly keselleriniň ösüş meselesi we onuň bilen bagly beýleki organlar gözegçilikde saklanylypdyr. Ýöne alymlar barlaglarda kofeniň içilýän wagtynyň, mukdarynyň, ony içýäniň milletiniň, üpjünçilik derejesiniň anyklanylmandygy duýdurýarlar.


text:
TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTINIŇ «TÜRKMENIŇ DÖWLETLILIK ÝÖRELGESI» ATLY TÄZE KITABYNYŇ TANYŞDYRYLYŞ DABARASY GEÇIRILDI
2020-nji ýylyň 8-nji sentýabrynda Türkmenistanyň DIM-iň Halkara gatnaşyklary institutynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly täze kitabynyň tanyşdyrylyş dabarasy geçirildi.
Çärä Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň wekilleri, Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň we ylmy institutlarynyň ýolbaşçylary, professor-mugallymlary hem-de talyplary, diplomatik we halkara guramalaryň wekilhanalarynyň ýolbaşçylary şeýle-de KHBS-niň wekilleri gatnaşdylar.
Çäre dabaraly ýagdaýda geçirildi. Gatnaşyjylar eseriň esasy manysyny şöhlelendirýän çykyşlaryň birnäçesini diňlediler. Tanyşdyrylyş dabarasynyň açylyşynda çykyş eden Türkmenistanyň DIM-iň Halkara gatnaşyklary institutynyň rektory J.Gurbangeldiýew kitabyň aýratynlyklary, onuň milli we dünýä gymmatlyklaryny ösdürmekdäki esasy orny barada aýtdy. Bu eseriň ýaş nesli ynsanperwerlik we watansöýüjilik ruhunda terbiýelemek işinde ýolgörkeziji bolup hyzmat etjekdigi barada bellenilip geçildi.
Çäräniň dowamynda çykyş eden Özbegistan Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi A.Kuçkarow bu eseriň Türkmenistanyň Prezidentiniň kitaplarynyň iň täsirlisi we meşhury bolandygyny nygtap, onuň türkmen halkynyň baý ruhy dünýäsini açyp görkezýändigini, milli däp-dessurlarynyň aýrtynlyklaryny şöhlelendirýändigini we ýaşlary ruhy ahlak taýdan terbiýelemekde esasy gymmatlyk bolup durýandygyny nygtady.
Şeýle-de tanyşdyryş dabarasynda BAE-niň Türkmenistandaky Ilçihanasynyň işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Abdulaziz Al Haşimi çykyş etdi. Ol bu eseriň dünýä döwletleriniň we halklarynyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary ösdürmek nukdaýnazaryndan wajyplygy barada gürrüň berdi.
Çäräniň dowamynda Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Merkezi Geňeşiniň başlygy B.Annagurbanow, Türkmenistanyň Döwlet, hukuk we demokratiýa institutynyň direktory Ý.Nuryýew, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň rektory E.Aýdogdyýew, Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniweristetiniň rektory B.Orazdurdyýewa, “Türkmen dünýäsi” gazetiniň baş redaktory B.Ataýew, şeýle hem Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň mugallymy çykyş etdiler.
«Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» - bu kitap türkmen halkyna mahsus bolan ýokary ynsanperwerlik ýörelgeleri, belent adamkärçilik, Watana bolan wepalylyk we päk ahlaklylyk baradadyr. Awtor ata-babalarymyzyň wesýet eden taglymatlaryny, öwütlerini gorap saklamaga we parahatçylyk, hoşniýetlilik, birek birege sarpa goýmak ýoly arkaly ählumumy ösüşe çagyrýar. Bu ýerde şeýle-de adamzadyň we tebigatyň arasyndaky sazlaşygy gorap saklamaklygyň wajyplygy barada aýdylýar.
Çäräniň ahyrynda dabara gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
-
Sanat Kóshkimbaev: Aldaǵy jańǵyrtýlardyń mańyzdy bóligi – saıası reformalar bolmaq
NUR-SULTAN. QazAqparat – Májilistiń qazirgi shaqyrylymy Úkimettiń quramyn bekitý jáne odan ári baqylaý boıynsha keńeıtilgen ókilettikterin kúsheıtýi kerek. QR Prezıdenti janyndaǵy QSZI dırektorynyń orynbasary Sanat Kóshkimbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetinshi shaqyrylǵan Parlamenttiń alǵashqy sessııasynda jasaǵan úndeýine qatysty osyndaı pikir bildirdi, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Prezıdent Q.K. Toqaevtyń VII shaqyrylymdaǵy Parlamenttiń birinshi sessııasyndaǵy sózi baǵdarlamalyq sıpatqa ıe jáne aldaǵy reformalardyń qarqyny men yrǵaǵyn aıqyndaıy. Májilistiń naqty osy jańa quramy ekonomıkalyq jáne saıası salalarda zańnamalyq deńgeıde mańyzdy reformalardy qamtamasyz etýi kerek. Memleket basshysy buǵan deıin aıtqanyndaı, bul jańartýlar bir mezgilde, qatar júrgizilýi tıis.
Mańyzdy máselelerdiń biri – Úkimet pen Parlamenttiń tıimdi ózara árekettestigi. Májilistiń qazirgi shaqyrylymy Úkimettiń quramyn bekitý jáne odan ári baqylaý boıynsha keńeıtilgen ókilettikterin kúsheıtýi kerek. Prezıdenttiń «qoǵamnyń barlyq ózekti máseleleri Parlamentte talqylanýy kerek» dep atap ótkeni kezdeısoq emes.
Aldaǵy jańartýlardyń mańyzdy quramdas bóligi – aldaǵy saıası reformalar bolmaq, ásirese, bul jaǵdaıda ótken parlamenttik saılaýdyń tájirıbesin eskerý mańyzdy. Tájirıbe kórsetkendeı, daýys berý bıýlletenderine «bárine qarsy» baǵanyn qosý qajet. Bul álemniń kóptegen elderinde keń taralǵan tájirıbe jáne saıası sahnadaǵy kúshterge qatysty tikeleı kózqaras men baǵalaýdy alýǵa múmkindik beredi.
Sondaı-aq, partııalardyń Májiliske ótý shegin 7-den 5%-ke deıin tómendetý demokratııalandyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolady. Ózderińiz biletindeı, partııalardyń birin saılaýshylardyń 5%-dan astamy qoldady, shekten ótýge az ǵana daýys jetpeı qaldy, biraq sonymen qatar bul partııa 400 myńǵa tarta daýysqa ıe boldy – bul bizdiń saılaýshylarymyzdyń aıtarlyqtaı bóligi. Jergilikti ókildi organdarda – máslıhattarǵa saılaýǵa qatysqan barlyq bes partııanyń ótýi óte mańyzdy jaǵdaı.
Jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý júıelerin jetildirý – reformalardyń taǵy bir mańyzdy baǵyty. Atap aıtqanda, Q.K. Toqaev «Biz jergilikti ózin-ózi basqarý júıesin tómennen bastap kúsheıtýge nıettimiz. Bul óte mańyzdy suraq. Sondyqtan aldaǵy aýyl ákimderin saılaýdan keıin, aýdan ákimderin saılaýǵa da kirisýge bolady».
Osy qaıta qurýlardyń barlyǵy memleket pen qoǵam arasyndaǵy keri baılanys mehanızmin jańartýǵa baǵyttalǵan jáne «azamattardyń saıası júıeni nyǵaıtýǵa, sheshim qabyldaý protsesine yqpal etýin arttyrýǵa jańa serpin berýi» kerek. Memleket basshysy jarııalaǵan reformalardyń ózi, shyn máninde, Qazaqstannyń qoǵamdyq-saıası damýyndaǵy jańa kezeńniń bastamasy bolyp tabylady.
Sonymen birge Memleket basshysy eldiń 2025 jylǵa deıingi jańartylǵan Ulttyq damý josparyn qamtıtyn memlekettik josparlaýdyń qaǵıdattyq jańa júıesin, sondaı-aq memlekettik basqarýdyń jańa tujyrymdamasyn maquldamaq. Osylaısha, Úkimettiń aldynda úlken mindet tur – birinshi jartyjyldyqtyń sońyna qaraı kúrdeli memlekettik baǵdarlamalardan naqty jáne shynaıy mindetteri bar, jınaqy ulttyq jobalarǵa kóshýdi qamtamasyz etý. Áleýmettik-ekonomıkalyq saladaǵy daǵdarysqa qarsy sharalar úderisterdiń údemeli dınamıkasy men qazirgi koronavırýstyq daǵdarystyń aıasynda jedel júrgizilýdi talap etedi», - dedi ol.
- Atyraý oblysynyń turǵyndary Prezıdent Ákimshiligine 173 ótinish joldaǵan
- Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń tóraǵasy Brıjıt Bardo qorynyń ókilderimen kezdesti
- «Eń meıirimdi» konkýrsyna qatysý úshin ótinim qabyldaý jalǵasyp jatyr
- Túrkistanda úkimettik emes uıymdardyń ortalyǵy ashyldy
- Senat komıteti aýylda turý jaǵdaıyn jaqsartý, jastardyń qalaǵa ketýin tómendetý máselelerin talqylady
- Senatorlar polıtsııanyń servıstik modelin keńeıtý máselelerin talqylady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Monopoliýa garşy syýasat boýunça Ýewropa Komissiýasynyň öňki jogapkär işgäri, ykdysady ylymlaryň professory Mario Monti özüne bildirilen ynam üçin, ýurduň prezidentine minnetdarlyk bildirip, öz esasy wezipesini ýurduň maliýe ýagdaýyny gowlandyrmakda görýändigini nygtady.
Italiýanyň täze hökümetiniň ýurduň pensiýa, sosial üpjünçiligi ulgamlarynda reformalaryň geçirmegine, salgyt tölemekden boýun gaçyrýanlara garşy aýgytly göreş alyp barmagyna hem-de gurply adamlara goşmaça salgyt girizmegine garaşýarlar.
Ýewropadaky bergi krizisinden çykmak üçin edilýän bu tagallalar Ýaponiýanyň maliýe bazaryna oňyn täsir etdi. Netijede duşenbe güni irden bu ýerdäki esasy aksiýalaryň bahasy ýokary galdy.