text:
Sanly ulgam biziň gündelik durmuşymyza düýpli ornaşyp başlady. Ýurdumyzda bolup geçýän özgertmeleriň ählisi diýen ýaly sanly ulgamyň hasabyna amala aşyrylýar. Biziň ýurdumyz Halkara internet toruna giňden aralaşyp, sanly ulgamyň çäksiz mümkinçiliklerinden ýerlikli hem – de netijeli peýdalanmagyna giň gerim berildi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek we ilatyň ýaşaýyş – durmuş şertlerini has – da ýokarlandyrmak boýunça netijeli işler alnyp barylýar. Muňa döwlet Baştutanymyzyň başlangyçlary bilen Diýarymyzda halk hojalygynyň ähli pudaklaryna sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak arkaly ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny we senagat mümkinçiliklerini artdyrmak boýunça amala aşyrylýan ägirt uly işler hem aýdyň şaýatlyk edýär. Häzirki wagtda ýurdumyzyň ykdysadyýeti üstünlikli ösýär, täze pudaklar döreýär we bar bolanlary döwrebaplaşdyrylýar
Döwlet Baştutanymyz tarapyndan başlanan sanlylaşdyrma düşünjesi, umuman alanyňda, internet söwdasyny ösdürmäge, şeýle – de ýerli öndürijileriň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen giňişleýin çäreleriň giň toplumyny durmuşa geçirmegi öz içine alýar. Şeýlelikde, içerki söwda pudagyny sanlylaşdyrmak pudagynda iki esasy ugry tapawutlandyryp bolar : häzirki zaman tehnologiýalaryny işjeň ulanmak hem – de müşderileri çuňňur seljermek.
Sanly tehnologiýalar geljegi uly hyzmatlar bazarlarynyň ösmegini, hyzmatlaryň dürli görnüşleriniň üpjün edilmegini hem – de netijeliliginiň artdyrylmagyny şertlendirýär. Türkmenistanda bu ugry sanly ulgama geçirmek boýunça yzygiderli çäreler görülýär. Sanlylaşdyrmak türkmen telekeçileri üçin hem uly mümkinçilikleri açýar. Ýurdumyzda sanly ulgam boýunça işleýän hususyýetçileriň sany hem barha köpelýär. “ IT – Park ” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti, “ Sanly ulgam ”, “ Türkmen – tranzit ”, “ Sanly tehnologiýa merkezi ”, “ Imdat Elektronik ” hususy kärhanasy ýaly hususy pudagyň wekilleriniň bu ugurda toplan tejribesi işewürligiň innowasion esasda ösdürilmegine giň mümkünçilikleri döredýär.
Sanly özgerişlik diňe döwrebap tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny, döwrebap enjamlaryň we programma üpjünçiliginiň, maglumat serişdeleriniň netijeli ulanylmagyny däl – de, eýsem, dolandyrmaga çemeleşmelerde düýpli özgertmeleri göz öňünde tutýar, bu bolsa kärhanalary ösdürmegiň innowasion usullaryna tarap ýol açýar.
2017 – nji ýylyň 15 – nji sentýabrynda hormatly Prezidentimiz “ Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasyny ” tassyklamak hakynda Karara gol çekdi.
Konsepsiýanyň düzgünleriniň durmuşa geçirilmegi netijesinde dürli ýaşdaky raýatlarymyzyň ýaşaýan we okaýan ýerine garamazdan, Halkara standartlarynyň häzirki zaman talaplarynyň derejesinde ýokary hilli bilim almak üçin giň mümkinçilik dörediler we sanly ulgama uýgunlaşan ösen şahsyýet kemala geler. Bilim dolandyryş edaralarynyň ählisiniň ýokary tizlikli internet bilen üpjün edilmegi ýokary bilimli hünärmenleriň kemala gelmegine we täze innowasion tehnplogiýalaryň oýlanyp tapylmagyna giň mümkinçilik döreder. “ Bulutlaýyn ” tehnologiýalaryň ulanylmagynda ýurdumyzda bitewi sanly maglumat – bilim ulgamy dörediler hem – de uzak aralykdan bilim almak we okatmak mümkinçiligi giň ösüşe eýe bolar.
Sanlylaşdyrmak – milli ykdysadyýetimiz üçin hil taýdan täze döwür bolup durýar. Sanly ykdysadyýet – häzirki zaman dünýäsinde durnukly ykdysady ösüşi üpjün etmegiň esasy şertleriniň biridir.
2018 – nji ýylyň 30 – njy noýabrynda hormatly Prezidentimiz “ Türkmenistanda 2019 – 2025 – nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny tassyklamak ” hakynda Karara gol çekdi. “ Türkmenistanda 2019 – 2025 – nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň ” kabul edilmegi ýurdumyzda sanly ykdysadyýetiň kanunçylyk esaslaryny döretmek we ony häzirki bazar gatnaşyklarynyň talaplaryna laýyk getirmek derwaýyslygyny ýüze çykardy.
Ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmek maksatnamasy bir tarapdan, elektron senagatynyň depginli ösdürilmegini talap edýär. Beýleki tarapdan, ykdysadyýetiň mundan beýläk – de sanlylaşdyrylmagynyň artykmaçlyklary bilen bir hatarda, sanly tehnologiýalara bolan aşa baglylygyň netijesinde, maglumatlary gorap saklamakda kiberhowpuň artmagy belli bir derejede töwekgelçilikleriň ýüze çykmagyna getirýär. Şol sebäpli sanly tehnologiýalaryň maglumat howpsuzlygyny üpjün etmek esasy mesele bolmagynda galýar. Sanly ykdysadyýet ulgamy − bu diňe internet arkaly söwda ulgamy bolmak bilen çäklenmän, eýsem, saglygy goraýyş, bilim, bank ulgamlary ýaly ençeme pudaklarda täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy diýmekdir. Bu ugur arkaly halk hojalygynyň işleriniň hereketliligi ýokarlanyp, özara gatnaşyklar ýygjamlaşar.
Sanly ulgam bilen bir hatarda, interaktiw we multimediýa häzirki habar beriş serişdeleriniň esaslyk binýady bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, gazetleriň hem–de žurnallaryň saýtlarynyň, beýleki web serişdeleriň döredilmeginiň ähmiýeti uludyr. Gazetleriň we žurnallaryň sanly görnüşe geçirilmegi neşirýatyň maliýe çykdajylarynyň azalmagyna ýardam berýär. Türkmen habar beriş serişdeleriniň Internet giňişligini gurşap almagy okyjylar üçin amatlylygy döretmek bilen bir hatarda, Halkara bileleşigiň biziň ýurdumyz we onuň gazananlary baradaky bilim derejesini artdyrýar. Habarlar we tematiki materiallar saýtlaryň okyjylaryna diňe hat görnüşinde däl – de, eýsem, audio hem – de wideo görnüşlerinde – de hödürlenýär. Köpçülikleýin habar beriş serişdelerini sanlylaşdyrmagyň içerki maglumat bazarynda bäsdeşligi artdyrar we olaryň dünýä media bazaryna çykmagyna şert döretýär. Sanlylaşdyrmak işiniň esasy netijesi – onuň köp derejeliligi we giň gerimi bolup durýar.
Ulag – aragatnaşyk ulgamy babatda raýatlar, ýolagçylar uçar hem–de demir ýol peteklerini elektron görnüşde alyp bilýärler. Bu ýagdaý ýolagçylaryň petek almak üçin ýol söküp, demir ýol we howa gatnawlary gulluklaryna gitmegine zerurlygy aradan aýyryp, olaryň wagtyny tygşytlamagyna giň mümkinçilik döretdi.
Meýlis SADYKOW,
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň
Halkara gatnaşyklary institutynyň
Halkara žurnalistikasy fakultetiniň talyby.


c: text/html

text:
Palestinanyň durumyny galdyrmak baradaky rezolýusiýa kabul edilen ýagdaýynda ony döwlet hökmünde gytaklaýyn ykrar etmek bolýar.
Birnäçe döwletler bu mesele boýunça eýýäm garaýyşlaryny yglan etdiler. ABŞ we Ysraýyl muňa garşy durýarlar. Birnäçe Ýewropa ýurtlary bilen bir hatarda Orsýet bilen Hytaýyň rezolýusiýany goldap çykyş etmeklerine garaşylýar.
“Synçy-döwlet” durumyny alan ýagdaýynda Palestina Halkara Jenaýat suduna ýüz tutmaga hukuk gazanýar.
Geçen ýyl Palestina awtonomiýasy BMG-niň doly agzasy bolmak barada arza bilen ýüz tutupdy. Bu Baş Assambleýada makullanypdy, ýöne Howpsuzlyk geňeşinde saklanypdy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkmenistanda Gurbanlyk 2-3-4-nji sentýabr günleri bellenip geçiriler. Gurbanlyk mynasybetli 2-5-nji sentýabr aralygynda dynç gün yglan edilipdir. Ýetip gelýän gurbanlyga taýynmysyňyz? Gurbanlyk barada bilinmeli maglumatlary siziň bilen paýlaşmak isleýärin. Haj süresinde Beýik Alla şeýle buýurýar: "Gurbanlaryňyzyň etleri ýa-da ganlary Allaha ...
Awtor:
DrWaltBishop
(Wasýok)
|
Kategoriýa: Gep-Gürrüň |
26.08.2017 19:14
Gyzgyn, Turkmence, Sosiyal, interaktiw, sayty, Turkmen, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Türkmençe, Sosiýal, saýty
(#56)


text:
Saıasat
18.10.2021
Jańalyqtar
Reseı prezıdentiniń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov "Rossııa 1" telearnasynyń efırinde Vladımır Pýtın birneshe ret paıǵambarlyq málimdemeler jasady dep habarlady. Bul týraly "Adyrna" ulttyq portaly jazady. - Prezıdent mundaı paıǵambarlyq málimdemelermen birneshe ret sóz sóıledi. Meıli ol ol qarýsyzdaný, qaýipsizdik salasy, klımattyń ózgerý salasy bolsyn, ol eshkimdi qorqytqan joq. Prezıdent keıde keleshekti jaqsy sıpattaıdy, - dedi Peskov. Sony..
18.10.2021
Saıasat
Ýkraına prezıdenti Vladımır Zelenskıı ICTV-ge bergen eksklıýzıvti suhbatynda alǵash ret "Ofshor 95" zertteý fılmine túsinikteme berdi, onda 2012 jyldan bastap Zelenskııdiń offshorlyq fırmalary men onyń "Kvartal 95" komandalary olıgarh Igor Kolomoıskıımen baılanysty kompanııalardan 40 mıllıon dollar alǵan dep aıtylǵan. Bul týraly "Adyrna" ulttyq portaly habarlaıdy. - Shynymdy aıtsam, sıýjet onsha emes. Men kásibı maman retinde aıtamyn. Nelikten?..
15.10.2021
Saıasat
Reseıde koronavırýspen aýyratyn naýqastar men ólim-jitimge qarsy rekordtar jańartyldy. Bir táýlik ishinde 32 196 ınfekııa juqtyrý jaǵdaıy anyqtalyp, 999 adam qaıtys boldy. Mundaı málimetter 15 qazanda Kovıd-19-ben kúres jónindegi federaldy jedel shtabta berildi. Jalpy pandemııa bastalǵaly Reseıde 7 925 176 adam koronavırýs juqtyrǵan. Shtab esebinen alynǵan belsendi jaǵdaılardyń, ıaǵnı qazirgi ýaqytta emdelip jatqan naýqastardyń sany 743 839-ǵa d..
13.10.2021
Saıasat
Aýǵanstanǵa gýmanıtarlyq kómek kórsetý eldegi gýmanıtarlyq apattyń, sondaı-aq basqa memleketterge bosqyndardyń aǵylýyn toqtatý úshin qajet. Bul málimdemeni G20 sammıtinde Italııa eliniń ókilderi jasady. "Gýmanıtarlyq kómek gýmanıtarlyq apatty boldyrmaý úshin qajet, nátıjesinde Aýǵanstannan aımaq elderi men odan tys jerlerge mıgranttardyń baqylaýsyz aǵymy toqtaıdy. Eger olaı etpesek, ORtalyq Azııa men Taıaý Shyǵysty bosqyndar legi basady", - dedi..
10.10.2021
Saıasat
Aqyn ári dıssıdent Aron Atabektiń óleńder jınaǵy kitap bolyp shyqty. 10 qazan kúni Almatyda kitaptyń prezentaııasy ótti. Shara uıymdastyrýshylarynyń aıtýynsha, atalmysh kitap ,ıaǵnı Aron Atabektiń óleń jınaqtary "Naǵyz Atajurt" uıymynyń qoldaýshysy ári ókili Turarbek Qusaıynovtyń demeýshiligimen 500 dana bolyp basylǵan.Kitapty qurastyrǵandardyń biri – saıasatker Jasaral Qýanysháli. Oǵan Aron Atabektiń saıtyndaǵy keıbir óleńderi kirgen. Kitap jeke..
07.10.2021
Saıasat
"Adyrna" ulttyq portaly elimizde eki jylǵa shegerilip ótip jatqan halyq sanaǵyna qatysty arnaıy organdarǵa saýal joldadyq. Suraqtar men jaýaptardy ózgertpeı jarııalaýdy durys dep taptyq. Halyq sanaǵy 1 qyrkúıekte resmı bastaldy. Dástúrli jáne onlaın formatta ótip jatyr. Qazirgi ýaqytta sanaqtyń ótý barysyna qalaı baǵa berýge bolady, el halqynyń shamamen qansha paıyzyn qamtyp úlgerdińizder? Aǵymdaǵy jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap Qazaqstan Respý..
07.10.2021
Jańalyqtar
Jelide Ábýnasyr Serikov qazaqtyń jaǵdaıy múshkil ekenin, úısiz-kúısiz qańǵyp júrgenin aıtyp jar saldy, dep habarlaıdy «Adyrna» ulttyq portaly. Áleýmettik jelilerde akter Ábýnasyr Serikov qazaqtyń qazirgi jaǵdaıynan habardar etken beınejazbasy tarady. «Sender kórdińder me bizdiń qazaqtyń podvalda, bazarda konteınerde turyp jatqanyn? Sony nege aıtpaısyńdar? 30 jyl boldy ǵoı ótirik maqtap júrgenderińe. Kvartırada turyp jatqan kimder? Úısiz júrgen bi..
Taǵy júkteý
Adyrna.kz ұлттық порталының маңызды ақпараттарына жазылу
Соңғы жаңалықтар туралы хабардар болыңыз


text:
Çeçen lideri Ramzan Kadyrow muny “paýhasly ädim” atlandyrdy we Medwedewi, prezidentlik ornuny boşadýany üçin, “hakyky watançy” diýip öwdi.
Baş ruhany Wsewolod Çaplin bolsa, häkimiýet geçiriş ylalaşygyny “parahatçylykly, mynasyp, dogruçyl we dostlukly” diýip öwdi.
Emma Kommunstik partiýanyň lideri Gennadiý Zýuganow bu çalşygyň bireýýämden bäri öz işini oňarmaýan hökümetiň ýagdaýyna az täsir etjegini aýtdy.
Parlamentiň “Adalatly Orsýet” fraksiýasynyň başlygy Sergeý Mironow öz partiýasynyň Putini goldamajagyny aýtdy.


text:
Prezident Thein Sein tussaglary azat etmek baradaky karary sişenbe güni çykardy.
Hökümet tarapyndan bellenilen Syýasy tussaglar bilen işleýän edara azat edilenleriň 18-niň kaçin gozgalaňçylardygyny aýtdy.
Burmada azlyk bolup ýaşaýan kaçin milleti garaşsyzlygy ýa-da has köp awtonomlygy talap edip hökümete garşy göreşýär.
2011-nji ýýlyň martynda häkimiýet başyna dünýewi Thein Sein geçeli bäri, Burmada ýüzlerçe syýasy tussag azatlyga goýberildi. Mundan öň, ýurdy onlarça ýylyň dowamynda harbylar dolandyrypdy.


text:
Gyrgyzystanda geçen ýyl galplyk esasynda türmeden boşadylan jenaýat ketdesi Orsýetiň Demirgazyk Osetiýa respublikasynda ele salyndy.
Gyrgyzystanyň Içeri işler ministrliginiň resmisi 2-nji iýulda Azat Ýewropa we Azatlyk radiosyna häkimiýetleriň indi Aziz Batukaýewi Gyrgyzystana ekstradisiýa etmegiň üstünde işleýändiklerini aýtdy.
Çeçen milletinden bolan Batukaýew 2006-njy ýylda birnäçe çynlakaý jenaýata, şol sanda gyrgyz deputatynyň we Içeri işler ministrliginiň resmisiniň öldürilmegine dahyllylykda tas 17 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.
Ol geçen ýyl galplaşdyrylan saglyk dokumentleri esasynda azatlyga çykypdy.
Bu galmagal esasynda Gyrgyzystanyň premýer-ministri Şamil Atahanow işden çekilip, ýurduň ygtyýarly adam hukuklary wekili Tursunbek Akun işden boşadylypdy.


text:
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň metbugat wekili Dmitriý Peskow Hollywoodyň prodýuseri Harweý Weinşteýn (Harvey Weinstein) tarapyndan jynsy zorluklara sezewar bolandyklaryny aýdýan aktrissalary “prostitutkalara” deňedi.
Peskow Moskwada uniwersitetde talyplaryň öňünde eden çykyşynda Weinşteýne garşy çykan käbir aktrissalaryň “Hollywoodyň ýyldyzlary” bolandyklaryny, şeýle-de olaryň “ahlak we mertebe baradaky garýyşlaryna ters gelýän köp işleri edendiklerini” aýtdy.
“Olar 10 ýylyň dowamynda ýüzlerçe million dollary edinip, indi bolsa Weinşteýne garşy çykyş edýärler” diýip, Peskow sözüne goşdy.
Peskow mundan ozal jynsy zorlamalar baradaky aýyplamalar dogrusynda köpçüligiň öňünde çykyş etmändi.
Şeýle-de, Peskow uniwersitetde eden çykyşynda: “Belki-de, Weinşteýn nejis bir adamdyr, emma olaryň hiç biri polisiýa ýüz tutmandy! Ýok, olar 10 million dollar islediler. Erkek kişi bilen 10 million dollar üçin ýatýan aýal nähili atlandyrylýar? Belki-de, men gödek eşidilýändirin, emma oňa prostitutka diýilýar” diýip, belledi.
50-den gowrak aýal maşgala, şol sanda Aşle Judd ýaly Hollywoodyň meşhur aktrissalary Weinşteýni jynsy zorluklarda aýypladylar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:45
-
keshe 22:33
-
keshe 21:48
-
-
keshe 20:45
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 17:45
Saparbaev «Merki-Shý-Býrylbaıtal» joly qurylysynyń qarqynyn arttyrýdy tapsyrdy
TARAZ. QazAqparat – Oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń Shý aýdanyna jasaǵan jumys sapary barysynda joldar salý jáne jóndeý, sondaı-aq sýarmaly sýmen qamtamasyz etý jaıy basty nazarǵa alyndy, - dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aımaq basshysy aldymen avtojol salasyndaǵy eń iri joba – Merki-Shý-Býrylbaıtal tas jolynyń 266 shaqyrymdyq qurylysyna erekshe nazar aýdardy.
Qytaılyq merdiger kompanııa ókiliniń aıtýynsha, jumystarǵa 500-ge jýyq adam men 271 tehnıka jumyldyrylǵanymen, bir qaraǵanda, bul jerden ondaı jumysshylardyń sany baıqalmaıdy. Olardyń deni zerthana, usaqtaý qondyrǵysyna qyzmet kórsetý sekildi bólimshelerde eńbek etýde.
Búgingi tańda 18 shaqyrymǵa asfalt, 20 shaqyrymǵa negizgi jol jabyndysy tóselgen. Jańa asfaltbeton zaýytyn iske qosý-retteý jumystary aıaqtalypty. Merdiger tas joldyń bir baǵytyn osy jyly aıaqtaýǵa bergen ýádesin taǵy da rastady. Degenmen asa senimdi emes desek te, olar tapsyrmany oryndaý úshin bar kúshin salmaq. Berdibek Saparbaev №8 karerde qum óndirýdiń ruqsat etilgen kólemin ulǵaıtý máselesin sheshýge, sondaı-aq sheteldik mamandardyń Qazaqstanǵa kirýine kómek kórsetýge ýáde berdi.
«Aýa raıy sýymaı turǵanda aldaǵy úsh aı ishinde qummen baılanysty barlyq jumystardy aıaqtap úlgerý úshin eki aýysymda eńbek etý qajet. Qandaıda bir másele týyndaǵan jaǵdaıda aýdan ákimine tikeleı habarlasyńyzdar», - dedi Berdibek Saparbaev.
Oblys ákimi indetpen kúrestiń qıyn kezeńindegi bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi máselesine de kóńil bóldi. Qytaılyq ınvestorlar qorǵanys kostıýmderi men maskalar satyp alýǵa kómektesse, endi olar qaıyrymdylyq qoryna qarjy aýdarýǵa nıetti.
Qazan aıynyń ortasynda qýaty saǵatyna 140 tonna asfalt pen 150 tekshe metr qıyrshyq tas shyǵaratyn «Standart Constraction» JShS asfalt-beton zaýyty jumys isteı bastamaq. Quny 300 mıllıon teńge bolatyn nysannyń qurylysynda 40 adam ter tógýde.
Seriktestik basshysy Muhambetaly Shalqarbekovtyń aıtýynsha, bıtým óndiretin zaýytty da iske qosý josparynda bar eken. Bul jobany aımaq basshysy qoldaıtynyn bildirdi, óıtkeni jergilikti jol qurylysynda osy materıaldyń jetispeýshiligi týyndap otyrǵany jasyryn emes. Ol osy tapshylyqty sheshýde negizgi tetik bolmaq.
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- ShQO-da 2022 jyly maıly daqyldardy óńdeıtin zaýyt salynady
- Semeıdegi Abaı meshiti mańyna jerústi ótkel salynýda
- Jambylda esirtki daıyndap satýmen aınalysqan qylmystyq top qolǵa tústi
- Tarazda alaıaq áıel jergilikti turǵynnyń 20 mln teńge turatyn altyn buıymdaryn aldap alǵan
- Jambyl oblysynyń 54 jastaǵy turǵynynan iri kólemde esirtki tárkilendi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
we ilaty durmuş taýdan
goramak ministrligi
2021-nji ýyl - Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany
Täzelikler
Türkmenistan Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Geňeşiň mejlisine gatnaşdy
2021-nji ýylyň 12-nji oktýabrynda Nur-Soltan şäherinde Aziýada özara hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça...
Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň mejlisi
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ...
Sebitdäki iň uly söwda we dynç alyş merkezi Aşgabatdadyr
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygynyň öňüsyrasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşma...
Türkmenistanda halkara lukmançylyk forumy geçirildi
Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününe b...
Türkmenistan — Russiýa: özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ýoly bilen
Şu gün türkmen paýtagtynda Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-rus toparynyň başlyklarynyň duşuşygy geçi...
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hatyra güni mynasybetli çärelere gatnaşdy
Şu gün — Hatyra gününde türkmenistanlylar 1948-nji ýylyň Aşgabat ýertitremesiniň pidalaryny, söweş meýdanlarynda wepa...
Türkmen talyplary Halkara olimpiadanyň jemleýji tapgyryna çykdylar
Türkmenistanyň ýedi ýokary okuw jaýlarynyň talyplary Russiýa Federasiýasynyň Ylym we Ýokary bilim ministrliginiň howa...
Türkmenistanyň Prezidentiniň Özbegistan Respublikasyna resmi sapary başlandy
Şu gün günüň ikinji ýarymynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük resmi sapar bilen Özbegista...
Bildirişler
2019-njy ýylyň ýanwar aýy boýunça boş iş orunlaryň sanawy
HORMATLY RAÝATLAR! Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň ýerlerdäki zähmet we ilatyň iş bilen üpjünçiligi edaralary kärhanalaryň, guramalaryň we edaralaryň şu aşakdaky hünärler boýunça işe çagyrýandygyny SIZIŇ DYKGATYŇYZA ÝETIRÝÄR! (2019-njy ýylyň ýanwar aýynyň ahyryna berilen maglumatlar esasynda taýýarlandy)
2019-njy ýylyň önümçilik senenamasy hakynda
Iş wagtynyň ölçegleri 8 sagatlyk iş gününden ugur alnyp bäş günlük 40 sagatlyk iş hepdesiniň, 7 sagatlyk iş gününden ugur alnyp alty günlük 40 sagatlyk iş hepdesiniň we 6 sagatlyk iş gününden ugur alnyp alty günlük 36 sagatlyk iş hepdesiniň senenamasy boýunça hasaplanandyr.Türkmenistanyň Zähmet kodeksiniň 81-nji maddasyna laýyklykda, şu aşakdaky baýramçylyk we hatyra günlerinde kärhan...


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynyň golaýynda gurulmagy meýilleşdirilýän täze athananyň bina ediljek ýerini kesgitlemek maksady bilen, Köpetdagyň ajaýyp künjekleriniň birinde boldy. Şeýle hem milli Liderimiz paýtagtymyzyň demirgazyk künjeginde bina edilen kaşaň “Garagum” myhmanhanasynyň gurluşygynyň tamamlaýjy tapgyrynda alnyp barylýan işler bilen tanyşdy. Häzirki döwürde ahalteke bedewleriniň asyl mekany bolan ýurdumyzda behişdi bedewleriň baş sanyny artdyrmak, olaryň dünýä ýüzündäki şöhratyny has-da belende götermek we tohumçylyk-seçgi işini döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler özüniň oňyn netijesini berýär. Ýurdumyzyň welaýatlaryndaky atçylyk toplumlary döwrebaplaşdyrylýar. Tohumçylyk-seçgi işleriniň ylmy esasda ösdürilmegi bilen, ahalteke bedewleriniň reňk aýratynlyklarynda täze öwüşginler emele gelýär we arassa ganly ahalteke bedewleriniň baş sany yzygiderli artýar. Soňky ýyllarda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde häzirki zaman atçylyk sport toplumlary, athanalar guruldy we olaryň gurluşygy dowam etdirilýär. Munuň özi atçylyk pudagynyň diňe bir döwrebaplaşdyrylmagyna däl-de, atşynaslyk sungatynyň ösdürilmegine, tohumçylyk işleriniň gowulandyrylmagyna, atşynaslaryň täze nesliniň kemala getirilmegine gönükdirilendir. Hormatly Prezidentimiz säher bilen Köpetdagyň ajaýyp künjegine geldi. Bu ýerde “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň başlygy A.Berdiýew hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda gurulmagy meýilleşdirilýän 600 baş bedewi saklamaga niýetlenen athananyň taslamalaryny we onuň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylaryny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi. Umumy meýdany 15,4 gektara barabar bolan täze toplumyň çäginde dolandyryş binasy, weterinar desgasy, iki sany awtoduralga, höwür atlary üçin niýetlenen 60 atlyk athanalaryň ikisi, şeýle hem 80 baş ene mallara niýetlenen athanalaryň 6-sy, 8 sany bassyrma, iým üçin niýetlenen ýapyk ammar we iki sany açyk ammar, şeýle hem tehniki desgalar göz öňünde tutuldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow görkezilen taslamalar we binalaryň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylary bilen içgin tanşyp, olara birnäçe bellikleri aýtdy hem-de degişli düzedişleri girizdi. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda ozal gurlan we bu gün netijeli iş alyp barýan toplumlar ýaly täze athananyň hem häzirki döwrüň talaplaryna doly laýyk gelmelidigini belledi. Onda bedewleri ösdürip ýetişdirmek, seýislemek, olary çapyşyklara taýýarlamak hem-de seýisleriň netijeli işlemegi üçin ähli şertler döredilmelidir. Soňky ýyllarda arassa ganly ahalteke bedewleriniň baş sanynyň artandygyny, degişi tohumçylyk-seçgi işleriniň döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirilendigini nazara alyp, bu ugurda durmuşa geçirilýän işleri ylmy esasda ösdürmek, oňa degişli ugruň alymlaryny işjeň çekmek boýunça zerur tagallalar edilmelidir diýip, milli Liderimiz belledi we bu babatda “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ahalteke bedewleriniň ilki dörän mekany hökmünde ykrar edilen bu künjegiň ýakymly dag howasynyň bardygyny belledi. Tenekar suwly Altyýap çeşmesiniň akabasy bilen bu töweregiň tebigy aýratynlyklary özboluşly sazlaşygy emele getirýär. Oba hojalyk ekinlerini ösdürip ýetişdirmekde we bol hasyl almakda ýaşaýşyň çeşmesi bolan suwa hemişe aýratyn orun degişlidir. Gadymy türkmen topragy suwarymly ekerançylygyň ilkinji mekanlarynyň biri bolupdyr. Ata-babalarymyz bol hasyl berýän bereketli toprakda ýaşamak bilen, ýeri işläp bejermegiň, suwa sarpa goýmagyň we ony tygşytly ulanmagyň nusgalyk usullaryny bize miras galdyrypdyr. Suw damjasyny altyn dänesine deňäp, dag jülgelerinden gözbaş alýan çeşmeleriň, ýaplaryňdyr akabalaryň suwuny tygşytly ulanypdyr. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, halkymyz «Suw damjasy — altyn dänesi», «Daýhanyň hazynasy — ýer, suw», «Suwly ýer — gül, suwsuz ýer — çöl» mysaly, suw bilen bagly köp sanly nakyllary döredipdir. Biziň günlerimizde hem ata-babalarymyzyň däplerine eýerip, suwy tygşytly we netijeli ulanmak döwlet syýasatymyzyň örän möhüm wezipeleriniň biri bolup durýar. Şu maksat bilen, suw tygşytlaýjy tehnologiýalar önümçilige giňden ornaşdyrylýar. Suw hojalyk desgalarydyr ulgamlary gurlanda, ylmyň we öňdebaryjy tejribäniň häzirki zaman usullary ulanylýar. Soňra wise-premýer Ç.Purçekow täze athananyň daşky inženerçilik ulgamlary, eltiji ýollar, bu ýerde oturdylmagy meýilleşdirilýän yşyklandyryjylaryň görnüşleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, elektrik geçirijileriň, lagym we suw ulgamlarynyň, eltiji ýollaryň gurluşygynyň ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi ugrunda degişli işler alnyp barylýar. Şol bir wagtyň özünde, ulanyljak gurluşyk serişdeleriniň hiline we olaryň görnüşlerine möhüm ähmiýet berilýär. Şunuň ýaly desgalaryň binagärlik keşbinde öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler hem-de milli binagärligiň ýörelgeleri sazlaşykly utgaşdyrylmalydyr, dolandyryş ulgamlarynda innowasiýa we sanly tehnologiýalar peýdalanylmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Dagy etekläp oturan we türkmen atşynaslarynyň ýokary derejeli ýaşaýşy üçin ähli zerur şertleri özünde jemleýän Aba Annaýew obasy, Halkara ahalteke atçylyk sport toplumy bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirjek täze athananyň gurluşygynda bu künjegiň tebigy aýratynlyklary nazara alynmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ahalteke bedewleriniň tohumçylyk-seçgi işini ylmy esasda kämilleşdirmek, bedewleriň baş sanyny artdyrmak, şol sanda ahalteke bedewleriniň reňkleriniň aýratynlyklaryny ylmy esasda öwrenmek meseleleriniň wajypdygyna Halkara ahalteke atçylyk assosiasiýasynyň we Halkara “Türkmen alabaý itleri” assosiasiýasynyň ýolbaşçylarynyň ünsüni çekdi. Mundan başga-da, milli Liderimiz täze athanada işlejek atşynaslar, hünärmenler üçin döwrebap ýaşaýyş jaýlaryny gurmak babatda anyk tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynyň häkimine bu töweregiň tebigy aýratynlyklaryna, özboluşly dag-derelere we çeşme suwlaryna örän aýawly çemeleşmek, etrabyň çäginde degişli ekologik ýagdaýy saklamak bilen baglanyşykly wezipeleri örän jogapkärçilikli we hemmetaraplaýyn esasda berjaý etmek babatda birnäçe tabşyryklary berdi. Soňra ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçysy täze athanany gurmak boýunça degişli bäsleşigiň yglan edilendigi, onuň jemleri boýunça birleşigiň agzasy we atçylyk toplumlaryna degişli binalary gurmakda oňyn tejribe toplan “Nur Bina» gurluşyk kärhanasynyň ýeňiji bolandygy barada hasabat berdi. Döwlet Baştutanymyz soňky ýyllarda ýurdumyzyň hususy kompaniýalarynyň, ähli ugurlarda bolşy ýaly, gurluşyk senagatynda hem uly üstünlikleri gazanýandygyny kanagatlanma bilen belledi. Gurluşyklaryň ýokary hil derejesiniň üpjün edilmegi we olaryň bellenilen möhletlerde gurlup ulanylmaga berilmegi möhüm talap bolup durýar diýip, milli Liderimiz aýtdy hem-de bu babatda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýolbaşçysyna anyk görkezmeleri berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer E.Orazgeldiýewe ýüzlenip, täze athananyň binalar toplumyny gurmak barada degişli Kararyň taslamasyny taýýarlamagy tabşyrdy. Täze athananyň gurluşygynda atçylyk pudagyny ösdürmek, bedewleri seýislemek, höwür atlar, taýlar üçin zerur şertleri döretmek bilen baglanyşykly meselelere möhüm ähmiýet berilmelidir. Milli Liderimiz Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň çäginde ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň atçylyk toplumynyň gurluşygynyň alnyp barylýandygyna ünsi çekip, bu düzümlerde ahalteke bedewlerini ösdürip ýetişdirmek, gulluk atlaryny taýýarlamak hem-de olary at çapyşyklaryna gatnaşdyrmak meselelerine möhüm ähmiýet berilýändigini belledi. Köpetdagyň etegindäki ajaýyp künjekde gurluşygy alnyp barylýan atçylyk toplumy 500 at saklamak üçin niýetlenendir. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, türkmen seýisleri asyrlaryň dowamynda dünýä medeniýetiniň genji-hazynasynda uly orun eýeleýän ahalteke bedewleriniň tohumyny kämilleşdiripdirler. Hormatly Prezidentimiz ýolugra ady rowaýata öwrülen, şöhratly Polatly atly bedewiň heýkeliniň ýanynda saklandy. Gözellik we ýyndamlyk babatda dünýä derejesinde belent abraýa eýe bolan Polatly türkmen atşynaslarynyň we seýisleriniň yhlasyndan kemal tapan ajaýyp bedewdir. Polatlynyň heýkeliniň ýanyndan Köpetdagyň eteginiň ajaýyp ýaýlalary, şeýle hem Ahal welaýatynyň täze döwrebap edara ediş merkeziniň gurluşyklary görünýär. Häzir Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkeziniň gurluşygynda alnyp barylýan işleriň depginleri barha ýokarlanýar. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen amala aşyrylýan giň möçberli şähergurluşyk maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini alamatlandyrýar. Döwlet Baştutanymyz gurluşyk işlerinde öňdebaryjy tehnologiýalaryň, häzirki zaman tejribeleriniň işjeň ulanylmagynyň, bina edilýän dürli maksatly desgalarda ýokary amatlyklaryň döredilmeginiň, gurluşyk işleriniň sazlaşykly alnyp barylmagynyň möhüm talapdygyna ünsi çekip, onda “akylly öý” intellektual ulgamynyň ornaşdyrylmagynyň möhümdigini belledi. Bu bolsa ýurdumyzyň gurluşyk senagatynyň köpugurly kuwwatynyň netijeli peýdalanylmagyny öz içine alýar diýip, bu babatda degişli ýolbaşçylara tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz öňde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek we gurluşyk işlerini ýokary ekologiýa hem-de hil talaplaryna laýyk derejede alyp barmak maksady bilen, welaýatyň täze edara ediş merkeziniň birinji tapgyrynyň gurluşygyny 2022-nji ýylyň Bitaraplyk baýramyna çenli tamamlamagyň maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy we bu babatda degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi. Soňra milli Liderimiz wise-premýer Ç.Purçekowyň haýyşy boýunça paýtagtymyzda gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýan “Garagum” myhmanhanasynda ýerine ýetirilýän işler bilen tanyşmak üçin bu ýerden ugrady. Hormatly Prezidentimiz, ilki bilen, “Garagum” myhmanhanasynyň ýanynda gurluşygy batly depginlerde alnyp barylýan “Watançy” seýilgähinde ýerine ýetirilýän gurluşyk we abadanlaşdyryş işleri bilen tanyşdy. Häzirki wagtda täze seýilgähiň çäklerinde dürli bag nahallary oturdylypdyr. Şeýle hem bu ýerde welosiped sürmegi halaýanlar üçin ýöriteleşdirilen ýoda çekilipdir. Munuň özi sportuň ekologik görnüşi hasaplanylýan welosiped sportunyň ösdürilmeginde we onuň halkymyzyň durmuşyna mäkäm ornaşmagynda aýratyn ähmiýetlidir. Uzak geljegi nazara almak bilen, ýurdumyzyň baş şäherini ösdürmek milli Liderimiziň öňe süren täzeçil şähergurluşyk maksatnamasynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Paýtagtymyzyň häzirki keşbinde tutuş ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň depginleri, onuň köpugurly kuwwaty, mähriban halkymyzyň baý taryhy we medeni däpleri öz aýdyň beýanyny tapýar. Döwlet Baştutanymyz seýilgähiň gurluşyk işleriniň barşyny synlady. Täze döwrebap seýilgähiň uly ýaşly adamlaryň we çagalaryň dynç almagynyň hem-de gezelenç etmeginiň iň söýgüli ýerine öwrüljekdigi gürrüňsiz hakykatdyr. Munuň özi ýurdumyzda ugurdaş desgalaryň taslamalaryna bildirilýän möhüm talap bolup durýar. Seýilgähiň taslamasyna laýyklykda, meýilleşdirilen ähli işler, şol sanda suw çüwdürimleri, bagy-bossanlyklar, ýanýodalar we beýlekiler seýilgäh zolagyny döretmegiň iň häzirki zaman ýörelgelerine laýyklykda ýerine ýetirilýär. Milli Liderimiziň başlangyjy boýunça “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda paýtagtymyzda hem-de ýurdumyzyň sebitlerinde bag nahallarynyň millionlarçasy ekilýär. Olaryň hatarynda saýaly, pürli we miweli baglaryň hem-de üzümiň dürli görnüşleri bar. Ýurdumyzyň dürli künjeklerinde tokaý zolaklaryny döretmek, seýilgähleriň çäklerini giňeltmek baradaky oňyn başlangyçlar halkymyz tarapyndan giň goldawa eýe bolýar. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda köpçülikleýin bag nahallaryny oturtmak dabarasy indi asylly däbe öwrüldi. Şeýle çäreler umumy wajyp işe dahylly bolmak isleýän adamlary ýakynlaşdyrýar. Milli we ählumumy derejede ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanylan “Türkmenistanyň milli tokaý maksatnamasy” üstünlikli durmuşa geçirilýär. Soňra milli Liderimiz gurluşyk işleri tamamlaýjy tapgyrlarda alnyp barylýan kaşaň “Garagum” myhmanhanasynyň ýanyna geldi. Döwlet Baştutanymyz bu ýerde ýerine ýetirilýän işleri synlap, ilkinji nobatda, binanyň daşky bezeglerine aýratyn üns bermegi berk talap etdi. Onda milli bezeg aýratynlyklary bilen häzirki zaman şähergurluşygynyň öňdebaryjy meýilleri sazlaşykly utgaşmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy. Her ýyl paýtagtymyzyň ajaýyp binagärlik toplumynyň üsti täze özboluşly binalar we desgalar bilen ýetirilýär. Şolar ýurdumyzyň baş şäheriniň özboluşly görkezijisine, täze taryhy eýýamyň aýdyň nyşanlaryna öwrülýär. 6,9 gektar meýdanda ýerleşýän 9 gatly myhmanhanada iň amatly şertler dörediler. Döwlet Baştutanymyz myhmanhanada syýahatçylaryň dynç almagy, ýokary derejeli halkara forumlary we beýleki çäreleri guramak hem-de geçirmek üçin ähli şertleriň göz öňünde tutulmalydygyny aýdyp, degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Toplumyň binagärlik keşbinde we bezeginde Türkmenistanyň täsin tebigy ajaýyplyklarynyň biri — Garagum sährasynyň hem-de onuň gaýtalanmajak tebigy görnüşleriniň öz beýanyny tapandygy buýsançly ýagdaýdyr. Binanyň merkezi böleginiň hem-de onuň gapdalyndaky iki binanyň keşbi çäge tolkunlaryny ýatladýar. Binagärlik toplumynyň üstüni ýetiren ak öý bolsa milli ruhdan nyşandyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow desgadaky işleriň ýagdaýy bilen tanşyp, “Garagum” myhmanhanasynyň ähli görkezijiler babatda halkara ülňülere hem-de şeýle desgalara bildirilýän talaplara doly laýyk gelmelidigini belledi. Döwlet Baştutanymyz öňde durýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegi tabşyryp, bu ýerden ugrady.
Salgy: Aşgabat şäheri Bitarap Türkmenistan şaýoly 17 jaý | E-mail: ach@online.tm
Telefon belgisi: +993 (12) 92-35-10 | Faks: +993 (12) 92-79-50Aşgabat şäher häkimligi © 2020 - 2021 Ähli hukuklary goralan.


text:
Elorda ákimdiginiń aldyndaǵy alańda skver ashylady
NUR-SULTAN. QazAqparat - Elorda ákimdigi ǵımaratynyń aldyndaǵy ortalyq alańda skver ashylady. Qazir aǵash otyrǵyzý bastalyp ketti, dep habarlaıdy QazAqparat qala ákimdigine silteme jasap.
Beıbitshilik kóshesiniń boıynda, sondaı-aq Abaı kóshesine jaqyn ornalasqan tusqa jóke aǵashyn otyrǵyzý bastaldy. Kúzde 770,3 tekshe metr alańǵa 200-ge jýyq aǵash otyrǵyzý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar, landshaf araldar jasalady, onda kópjyldyq buta men gúl egiledi.
Alań aýmaǵyn kógaldandyrýmen qatar, onyń basqa bóliginde (Sine Tempore saýda ortalyǵyna qarama-qarsy) sýburqaq kesheni men amfıteatr salynyp jatyr. Munda arkaly sýburqaq ornatý josparlanǵan. Onyń dızaınynda sýdan ottegini alyp tastaıtyn arnaıy sańylaýlar qoldanylady, nátıjesinde sý móldir bolady.
Túngi ýaqytta jaryq qosylyp, odan áserli bolady. Bul alańda tumandy bult shyǵaratyn sýburqaq art-nysany da ornalasady. Onyń aınalasyna qurǵaq sýburqaq salý josparlanýda.
«Bos jerler men qaraýsyz qalǵan ýchaskelerde jaıly saıabaqtar men qoǵamdyq keńistik ashylýy múmkin, onda qala turǵyndary sýburqaqtyń janynda saıa taýyp, aǵash kóleńkesinde demaldy. Muny biz qaladaǵy ashylatyn tartymdy oryndardan, emen alleıasynan, serýendeý saıabaqtarynan baıqaýǵa bolady. Yńǵaıly qalalyq orta adamdy jaqsy jaqqa ózgertedi. Mysaly, kez-kelgen jerge qoqys tastaýǵa bolmaıdy Qolaıly ári ádemi jerde adamnyń kóńil-kúıi kóteriledi. Mundaı jumys barlyq aýdanda ortalyqtandyrý qaǵıdaty boıynsha júrgiziledi», – dedi Sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Nurlan Uranqaev.
Osylaısha, qalanyń eski ortalyǵyndaǵy alań tartymdy jáne serýendeý orynynyń birine aınalady. Buǵan deıin qalalyq ýrbanıstıka ortalyǵy habarlaǵandaı, alań tarıhı ortalyqtaǵy barlyq jaıaý júrginshi kóshelerin baılanystyrady.
Esterińizge sala keteıik, bıyl «Jastar» saraıynan bastap jas kórermenniń mýzykalyq teatryna deıingi «Teatralnyı» jaıaý júrginshiler jelekjoly, sondaı-aq Ázirbaıjan Mámbetov kóshesindegi «Demalys Promenade» jaıaý júrginshiler jelekjoly tolyǵymen ashyldy.
Jumystar elorda ákiminiń tapsyrmasy boıynsha «Nur-Sultan – jaıly qala» master jospary aıasynda júrgizilip jatyr.
Aıta keteıik, 2020 jyly qalada 150-den astam aýla men 60 qoǵamdyq keńistik (saıabaq, skver, býlvar) abattandyryldy. Bıyl 190 aýla men qoǵamdyq keńistik salynady jáne jóndeledi.


text:
Qazaqstan vaktsına óndirýshi birneshe kompanııamen kelissózder júrgizip jatyr
NUR-SULTAN. QazAqparat – Búginde Qazaqstan koronavırýs indetine qarsy vaktsına óndirýshi birneshe kompanııamen kelissóz júrgizip jatyr. Bul týraly QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Aıjan Esmaǵambetova málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Keshe elimizge Pfizer vaktsınasyn jetkizý týraly aldyn ala kelisimniń júrgizilgeni belgili. Kelissózder naýryz aıynan bastap júrgizilip keledi. Vaktsına jetkizýge qatysty bizdiń tarapymyzǵa birneshe qatań talaptar boldy, osy oraıda ony jetkizý máselesi qosymsha ýaqytty talap etti. Kelisimshartqa sáıkes, Pfizer vaktsınasyn jetkizý ýaqyty ázirge qyzmettik qupııa bolyp tabylady. Belgilisi bıylǵy jyldyń tórtinshi toqsany dep aıtqym keledi. Qazaqstanǵa vaktsınany jetkizý týraly barlyq kompanııalarmen kelissózder júrip jatyr. Onyń ishinde Sinofarm , Moderna vaktsınasyn óndiretin qytaılyq kompanııalarmen kelissóz júrgizilip, olardyń talaptary anyqtalýda. ıAǵnı kelissózder barlyq vaktsına óndirýshilermen júrgizilip jatyr», - dedi Aıjan Esmaǵambetova OKQ-de ótken baspasóz máslıhatynda.
Aıta ketsek, keshe Qazaqstanda reseılik «Spýtnık Laıt» vaktsınasy tirkeldi. Bul týraly QR DSM Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq baqylaý komıteti habarlaǵan bolatyn.
«Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda balalardyń da vaktsına alý múmkindigin qarastyryp jatyrmyz. Sebebi elimizde 12-18 jastaǵy 2 mln-ǵa jýyq jasóspirim bar, bul úlken kórsetkish. Onyń ústine balalardyń arasynda da atalǵan indetke shaldyǵyp jatqandar joq emes. ıAǵnı bizdiń aldymyzda tek eresekterdi emes balalardyń da densaýlyǵyn saqtap, qorǵaý máselesi tur. Árıne balalarǵa vaktsına salý tek qana ata-anasynyń nemese asyraýshynyń ruqsatymen ǵana júrgiziledi», - deıdi ol.
Buǵan deıin A. Esmaǵambetova qyzmetker vaktsınadan bas tartqan jaǵdaıda jumys berýshi ony jumystan bosata ala ma degen suraqqa jaýap berdi.
- Nur-Sultandaǵy botanıkalyq saıabaqqa aǵash túpteri otyrǵyzyldy
- Vaktsına saldyrǵan stýdentter iPhone jáne basqa da baǵaly syılyqtar utyp alýda
- Asqar Mamın baǵany turaqtandyrý boıynsha ákimdikterge tapsyrma berdi
- Qarashadan bastap vaktsına alǵan barlyq sheteldikter AQSh-qa kire alady
- Koronavırýs juqtyrǵan 636 adamnyń jaǵdaıy aýyr – mınıstrlik
- Vaktsına alǵan qazaqstandyqtar sany 8 mln-nan asty
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
QR Prezıdentiniń Joldaýynda bıznesti qoldaýdyń teńdessiz sharalary qarastyrylǵan - M. Lorsanov
AQTAÝ. QazAqparat - Aqtaý qalasyndaǵy «Vaınah» sheshender men ıngýshtardyń etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Magomed Lorsanov QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń halyqqa Joldaýynda aıtyp ótken barlyq deńgeıdegi bıznesmenderdi jeńildikpen nesıelendirý úshin 100 mlrd. teńgeni bólý bastamasyn bıznesti qoldaýdyń teńdessiz sharalary dep atady.
«Men qoǵamdyq qyzmetten basqa, bıznespen de aınalysamyn. Men basqarǵan kásiporyn qurylys materıaldaryn satyp, qurylyspen aınalysady. Sondyqtan basqa kásipkerlerdi sııaqty meni de bul jańalyq óte qýantty», - deıdi M.Lorsanov.
M.Lorsanov sondaı-aq arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardy damytýǵa kóńil aýdardy. Qazaqstannyń álemdik arenada málimdegen ınvestıtsııalar aǵyny úshin jaǵdaılar jasaý kerek, dep esepteıdi ol.
«AEA-ny damytý - búkil álemdik qaýymdastyq úshin buǵan dálel bolýda», - dep atap ótti ol.
- Jyl basynan beri tirkelgen 30 eńbek daýynyń 28-i Mańǵystaý oblysynda bolǵan
- Eńbek daýy tirkelgen 363 kásiporynnyń 333-inde másele tolyq sheshildi – Erbol Nurǵalıev
- Mańǵystaý atom energetıkalyq kombınatynda vaktsına almaǵan 7 adam ǵana jumystan shettetildi
- Mal sharýashylyǵynda qıyndyqtar neden týyndady – Mańǵystaý ákimi orynbasarynyń pikiri
- Mańǵystaýda kólik apatynan bir adam mert boldy
- Qyzylordada belsendi halyqtyń úshten biri kásipkerlikpen aınalysýda
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:52
-
keshe 22:43
-
-
-
-
-
-
keshe 21:25
-
-
keshe 21:08
«Baraholkada» birneshe konteıner órtendi
ALMATY. QazAqparat - Almatyda «Qazyna» bazarynda halyq tutyný taýarlary saqtalǵan eki qabatty birneshe konteıner órtenip ketti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qalalyq TJD baspasóz qyzmeti taratqan aqparatqa súıensek, órt týraly habarlama túski saǵat 12:14-te túsken.
«Almaty qalasy TJD kúshteri men quraldary joǵary dárejeli shaqyrtý boıynsha Alataý aýdany, Soltústik aınalym, 34 «Qazyna» saýda ornyna jiberildi. Órt sóndirýshiler oqıǵa ornyna 6 mınýtta jetti. Olar jalpy alańy 120 sharshy metr aýmaǵynda materıaldyq qundylyqtary bar birneshe eki qabatty konteınerdiń janyp jatqanyn anyqtady. Órttiń jaqyn mańynda ornalasqan konteınerlerge kóshý qaýipi týyndady»,-dep habarlady Almaty qalalyq Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń baspasóz qyzmeti.
Alǵashqy bólimshe barlaý barysynda «sý az qamtylǵan» aýdan týraly habarlady, sondyqtan órt sóndirý avtotsısternalarymen sý jetkizý jumystary dereý uıymdastyryldy, osylaısha sýdy úzdiksiz berý qamtamasyz etildi.
Oqıǵa ornynda Jedel Shtab, 2 jaýyngerlik ýchaske quryldy. 40 maman men 14 birlik tehnıka jumyldyryldy.
Jol polıtsııasynyń kúshimen joldy qorshaý qamtamasyz etildi.
Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda órt 18 mınýtta oqshaýlandy.
- Rýlde polıtseı bolǵan: Qaraǵandyda jol apatynan sábı kóz jumdy
- AQSh-ta 21 adam mingen ushaq apatqa ushyrady
- SQO-da skýter mingen jigit baǵanǵa soǵylyp kóz jumdy
- Atyraýda joǵalyp ketken er adam óli tabyldy
- BQO-da koronavırýspen aýrýhanaǵa túskenderdiń 95 paıyzy - vaktsına almaǵandar
- Adam ómirin arashalaý – basty mindet: Táýelsizdik jyldarynda qutqarýshylardyń jumysy qalaı ózgerdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
00:51
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keshe 22:14
Jer qoınaýyn paıdalanýda taýarlardaǵy jergilikti qamtý talaptary joıylady - Beıbit Atamqulov
NUR-SULTAN. QazAqparat - Jer qoınaýyn paıdalaný salasynda taýarlardaǵy jergilikti qamtý jónindegi talaptar alyp tastalady. Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Búginde elimizde 994 jer qoınaýyn paıdalanýshy tirkeldi. 2019 jyldyń qorytyndysynda jer qoınaýyn paıdalanýshy kásiporyndardyń satyp alý kólemi 7,7 trln teńge boldy. Jergilikti qamtý úlesi - 45 paıyz. Bıylǵy 9 aıda qatty paıdaly qazbalardy qospaǵanda, bul kórsetkish 3,8 trln teńgeni qurady. Jergilikti qamtý úlesi - 46,6 paıyz», - dedi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstannyń Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirý sharttary boıynsha 2021 jylǵy 1 qańtardan bastap kásiporyndarǵa kórsetiletin preferentsııalardy kezeń-kezeńmen alyp tastaý kózdelgen.
«Jer qoınaýyn paıdalaný salasynda taýarlardaǵy jergilikti qamtý jónindegi talaptar alyp tastalady. Bul rette, jumystar men qyzmetter boıynsha jer qoınaýyn paıdalanýǵa arnalǵan kelisimderdegi jergilikti qamtý úlesi 50 paıyzdan aspaıtyn bolyp belgilenedi», - dedi Beıbit Atamqulov.
- Qazaqstan 8-shi «Qytaı – Ortalyq Azııa» yntymaqtastyq forýmyna qatysty
- Qazaqstan delegatsııasy Kabýlda Aýǵanstannyń qazirgi ákimshiligi ókilderimen kezdesti
- Balqash kóli mańynda charterlik ushaq aýdarylyp qaldy
- Qasym-Jomart Toqaev TMD elderi birigip atqarýy tıis birqatar máselelerdi atady
- Toqaev TMD elderi basshylaryn tuy sý problemasyn birlesip sheshýge shaqyrdy
- Aýǵanstandy teńdessiz qıyndyqtarmen jalǵyz qaldyrmaýymyz qajet – QR Prezıdenti
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
TÜRKMENISTANDA SEBITIŇ IŇ IRI GAZ-HIMIÝA TOPLUMY IŞE GIRIZILDI
2018-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda Garabogaz şäherinde, Balkan welaýatynda iş saparynda bolýan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda täze senagat binasy bolan “Garabogazkarbamid” zawodynyň açylyş dabarasy geçirildi.
Döwletimiziň himiýa pudagynyň önümçilik infrastrukturasyny baýlaşdyran bu kärhanany ulanylyşa girizmek dabarasyna ýurduň ýolbaşçylary, daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň hem-de daşary ýurtly işewür düzümleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Döwlet baştutany dabaraly ýagdaýda toý bagyny kesýär we binanyň içine girip ýygnananlaryň öňünde çykyş edýär.
Sebitde iň iri taslamanyň biri bolan bu toplum daşary ýurt hyzmatdaşlary bolan Ýaponiýanyň “Mitsubishi Corporation” we Türkiýäniň “Gap Inşaat” kompaniýalarydyr. Kärhana dünýä ülňülerine gabat gelýän iň täze tehnologiýalar bilen üpjün edilendir.
Şeýlelikde, Daniýanyň «Haldor Topse AS» kompaniýasynyň tilsimatlary bir gije-gündizde 2 müň tonna, bir ýylda bolsa 660 müň tonna ammiagy öndürmäge mümkinçilik berýär. Ammiak konsentrirlenen gaty azot döküni bolan karbamidi öndürmek üçin esasy çig mal bolup hyzmat edýär. Bu toplumda bir gije-gündizde 3 müň 500 tonna, bi ýylda bolsa 1 million 155 müň tonna karbamid döküni öndüriler we ol dökün deňiz ýollary arkaly eksport edilmegi meýilleşdirilýär.
Şu maksatlar üçin karbamidi daşary ýurtlara ibermek üçin möhüm nokat bolan Garabogaz şäheriniň deňiz porty dolulygyna täzeden abadanlaşdyryldy. Karbamid kärhanasynyň özüniň doly önümçilik kuwwatyna çykmagy ýurdumyzdaky karbamid dökünleriniň önüminiň möçberini 2 million tonnadan hem artdyrar.
Taslamanyň çäklerinde toplumyň işgärleri üçin 40 maşgala niýetlenen 10 sany ýokary amatlyklary bolan iki gat jaýlar guruldy. Kärhanada 1000 golaý täze iş ýerleri döredildi.
“Garabogazkarbamid” kärhanasynyň öndürjek önüminiň aglaba uly bölegini eýýäm şu günki gün himiýa senagatynyň bu görnüşini almaga uly gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly sarp edijilere ibermek meýilleşdirilýär.


text:
MBA çempiýonatda ýaş oýunçylaryň saýlawy
Bul tema MBA hemme topary gaty gyzyklandyrýar.Pes toparlar şeýle saýlawlarda iň ezber ýaş oýunçy saýlama hakyna eýe, sebäbi toparlaryň arasynda kän tapawut döremez ýaly şeýdilýär.MBA ýaş oýunçy saýlawlaryna MBA draft diýýärler.Bul ýaş oýunçy saýlawlary iki tapgyrdan ybarat bolyp jemi altmyş sany ýaş basketbolçy MBA çempiýonadyna gazandyrylýar.Türkmen ýaş basketbolçylar hem öz başarjaňlygyny Aziýa çempiýonatlarynda we beleki Ýewropa basketbol ligalarynda özüni subut etseler MBA çempiýonadyna saýlanyp bilerler.Bu ýerde basketbolçylaryň ýyllyk girdejileri gaty gowy.Meselem MBA çempiýonatda iň köp girdejisi bolan LeBron Džeýmisiň bir ýylda gazanýan pulyna 1025 sany 2017-nji ýylyň Awalonyny alyp bolýar.Ortaça basketbolçylar ýylda 2017-nji ýylyň Awalonynyndan 200 sanysyny alyp biljek derejede pul gazanýarlar.


text:
Özüni Azat diýip tanadan 32 ýaşly şepagat işgäriniň aýtmagyna görä, bu hepdelik, keminden özüniň işleýän keselhanasynda, diňe çäreler bilen çäklenmän, olara ýakynda sport egin-eşiklerini satyn almak barada hem dilden buýruk berlipdir.
Azat sport egin-eşiklerini satyn almak mejburlygynyň ýurtda tamamlanyp gelýän “Sagdynlyk we bagtyýarlyk hepdeligi” bilen baglydygyny aýdýar.
“Biziň keselhanamyzyň işgärleri hem şol köpçülikleýin çärelere gatnaşýarlar. Ylaýtada, 7-nji aprelde Saglyk ýolunda geçiriljek ýörişe biziň keselhanamyzdan köp adam gatnaşar. Şonuň üçinem hemmeler birmeňzeş sport egin-eşiginde bolmaly” diýip, Azat aýdýar.
Onuň aýtmagyna görä, satyn almaga mejbur edilýän açyk gök reňkdäki sport egin-eşiginiň bahasy 80 manada durýar.
“Bu puluň köp däl ýaly bolup eşidilmegi ahmal. Ýöne 600 manat aýlyk alyp, üç çagaly maşgalanyň ýeke-täk eklenji bolup durkaň, bu pul örän köp bolýar. Emma şol eklençden galmazlyk üçin satyn almaly bolýar” diýip, Azat aýdýar.
Türkmenistanda "Sagdynlyk we bagyýarlyk" hepdeliginiň çäginde ýurduň ähli edara-kärhanalarynyň işgärleri, guramalaryň gullukçylary we okuw jaýlarynyň okuwçylary hem-de studentleri köpçülikleýin maşk edýärler. (Çeşme: Döwlet mediasy)
Azadyň işleýän keselhanasyndaky mejburlyk soňky 3-4 günüň içinde beýleki käbir döwlet edara-kärhanalarynda hem ýüz beripdir. Döwlet edara-kärhanalarynyň birinde işleýän 46 ýaşly Oraz hem ömrüniň soňky 15 ýylynyň içinde ilkinji gezek sport egin-eşigini satyn alandygyny aýdýar.
“Biziň edaramyzda hem başlyk ýygnak edip, hemmäniň sport egin-eşigini satyn almalydygyny aýtdy” diýip, Oraz aýdýar. “Bu egin-eşigi bazardan satyn almadyk. Olary ýörite edaramyza getirdiler. Bu egin-eşigi satyn almakdan ýüz öwreniň öz islegi boýunça işden çykmak barada arzasyny ýazybermelidigini başlyk öňünden duýdurdy” diýip, Oraz gürrüň berýär.
Orazyň işleýän edarasyndaky işgärleriň ýaşyna, jynsyna garamazdan, olaryň ählisi birmeňzeş sport egin-eşigini satyn almaga mejbur edilipdir. Oraz şol sport egin-eşikleriniň mejbury söwdasyndan peýda görýänleriň hem bardygyny çaklaýar.
“Hytaýyň tekstilçileriniň sintetik matadan tikilen önümi bolan bu sport egin-eşikleri üçin biziň edaramyzyň işgärleri 100 manat tölediler. Bazarda şular ýaly sport egin-eşikleriniň bahasy aňry gitse 50-60 manatdyr” diýip, Oraz aýdýar. “Sport hepdeligini tutaryk edinip, ondan peýda görýänler bar. Biziň edaramyzda bu egin-eşikleriň 85 sanysy satyldy. Onsoň, özüňiz hasaplaberiň näçe peýda görülendigini!”.
Oraz resmi metbugatda türkmen tekstilçileriniň tekstil önümlerini öndürmekde uly üstünlük gazananlygy aýdylýan häzirki döwürde, olaryň öndüren önümlerini däl-de, eýsem hytaýlylaryň önümlerini satyn almaga mejbur edilemegine lapynyň keç bolanlygyny hem belleýär.
“Iň bolmanda öz tekstilçilerimiziň önümlerini mejbury satyn aldyrdan bolsalaram bordy” diýip, Oraz aýdýar. “Biziň tekstilçilerimiziň nah matadan tiken şuňa meňzeş önümleri hytaýly tekstilçileriniňkiden has gowy”.
Döwlet edara-kärhanalarynyň käbirlerinde girizilen bu mejburlyk ýurduň ýokary okuw jaýlarynyň studentleri we olaryň mugallymlary üçin adaty bir ýagdaý. Olaryň hersinde sport egin-eşigi bar. Efirde adynyň tutulmagyny islemedik ýokary okuw jaýynyň studentiniň aýtmagyna görä, onuň egnindäki sport egin-eşiginiň bahasy 200 manat.
“Ýokary okuw jaýyna okuwa giriläýen mahaly her bir talypdan arkasynda şol okuw jaýynyň ady ýazylan ýörite sport egin-eşigini satyn almak talap edilýär” diýip, talyp aýdýar. “Okuw döwri şonuň ýaly sport egin-eşiginiň 3-4 sanysyny edinmeli bolýar”.
Özüniň finişine ýetip barýan “Sagdynlyk we bagtyýarlyk hepdeligi” Aşgabadyň köçelerini dürli-dürli reňklerdäki sport egin-eşikli adamlardan doldurdy. Olaryň käbirleri öz islegleri bilen şol sport egin-eşiklerini geýýän bolsalar, käbirleri sport eşiklerini mejburlykdan geýýändigini aýdýarlar.
“Sagdynlyk we Bagtýyarlyk hepdeligi” 8-nji aprelde tamamlanýar.


text:
Öňki tejribä görä, bu ýyl hem müňlerçe türkmen talyby paýtagtyň stadionlarynyň birinde we welaýat merkezlerinde geçiriljek çärä mejbury ýagdaýda gatnaşdyrylyp başlandy.
Ilat arasynda “marşirowkalar” diýlip atlandyrylýan şeýle çärelere talyplaryň mejbury gatnaşdyrylmagyna siz nähili garaýarsyňyz? Siziň “marşirowka” tejribäňiz nähili boldy?
Bu nobatdaky ýaşlar programmamyzyň esasy temasy bolar. Öz pikirleriňizi aşakdaky teswir bölüminde galdyryp, programma gatnaşmak üçin bolsa hat@azatradio.org e-mail adresimize hat ýazyp biziň bilen habarlaşyp bilersiňiz.


text:
Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Ženewa anna güni geldi. Onuň fransiýaly, britaniýaly, germaniýaly, hytaýly we amerikan kärdeşleri hem bu ýere gepleşik üçin gelýändiklerini aýtdylar.
Bu habar ÝB-niň bir diplomaty žurnalistlere ÝB-niň daşary syýasat başlygy Ketrin Aşton bilen Eýranyň daşary işler ministri Mohammad Jawad Zarif anna güni bolan gepleşiklerde düýp meselelerde progres gazandy diýenden soň ýaýrady.
Hytaý mediasy daşary işler ministrligindäki çeşmä salgylanyp, gepleşikleriň jemleýji pursata gelendigini ýazdy.
5+1 döwletler topary Eýrana öz ýadro programmasynyň käbir aspektlerini duruzmagy teklip edýärler, muňa derek Günbatar Eýrana garşy girizilen sanksiýalary bölekleýin ýatyrmagy wada berýär.


text:
Azarow Orsýetiň “Rossiýa 24” telekanalynda eden çykyşynda, Kiýewde howpsuzlyk güýçleri bilen protestçileriň arasynda bolan çaknyşyklary agzap, munuň bilen baglanyşykly oppozision liderleri ýazgardy: “Bu ýagdaýa, esasan, oppozsion partiýalaryň baştutanlary jogapkär. Şeýle ýagdaýy olaryň özleri döretdiler. Häzir olar bir zady aç-açan aýan etmeli, ýagny eger-de olar köçelerdäki prowokatorlary, ekstremistleri goldaýan bolsalar, onda olaryň hem prowokatorlaryň tarapyndadyklary anyk aýan bolar. Eger-de olary goldamaýan bolsalar, onda oppozisiýanyň liderleri hem hökümet bilen bilelikde hereket edip, paýtagtyň köçelerini prowakatorlardan saplamaga kömek etmeli bolarlar”.
Azarow “öz hökümetiniň ýakyn wagtda adatdan daşary ýagdaý yglan etmegi meýilleşdirýändigi” barada aýdylýan gürrüňleri ret etdi: “Eger-de prowokatorlar öz pällerinden el çekmeseler, onda halkyň asuda durmuşda ýaşamagynyň hatyrasyna hökümetiň ekstremistlere garşy güýç ulanmaga kanun esasynda haky bolar”.
Temmiler
Birugsat köçe protestlerini geçirmäge gatnaşýan adamlara döwlet tarapyndan tölediljek jerimeleriň artdyrylmagyna we olaryň türme tussaglygyna höküm edilmegine ýol açýan kanun taslamasy geçen hepde Ukrainanyň parlamentinde tassyklanyldy we agzalýan kanun taslamasy çarşenbe güni irden güýje girer.
Azarow soňky çykarylan kanunlary “Ýewropa kanunçylygyndan göçürme” diýip häsiýetlendirdi.
Ýöne Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary boýunça ýokary wekili Näwiý Pilleý Ukrainada täze çykarylan kanunlaryň Halkara Adam hukuklary boýunça standartlara dogry gelmeýändigini aýtdy.
Sişenbe güni eden çykyşynda Pilleý ukrain häkimiýetlerini täze kanun taslamalaryny güýje girizmekden saklanmaga çagyrdy we agzalýan kanunlaryň söz azatlygyna, ýygnanyşmak azatlygyna, maglumat azatlygyna, şeýle-de graždan jemgyýetçiliginiň erkin hereket azatlygyna howp salýandygyny nygtady.
Gepleşiklere çagyryşlar
Ukrain prezidenti Wiktor Ýanukowiç oppozisiýanyň baştutanlaryny gepleşik geçirmäge we ylalaşyga çagyrdy.
Ýöne oppozision lider Witaliý Kliçko sişenbe güni özüniň Ýanukowiç bilen duşuşmakçy bolandygyny, emma özüniň hasap edilmändigini, muňa derek özüne Ýanukowiçiň diňe kömekçisi bilen duşuşmaga rugsat berlendigini aýtdy.
Ukrainanyň howpsuzlyk boýunça Milli geňeşiniň başlygy Andriý Kiýuew Kliçkonyň gepleşikleri terk edendigini aýdyp, onuň bu hereketini tankyt etdi: “Gynansak-da, konstruktiw gepleşik geçirilmedi. Meniň düşünişim boýunça Witaliý Kliçko ýygnakdan soň baryp, ylalaşyk prosesinden boýun gaçyrýandygyny aýdypdyr. Men ýene bir gezek aýdýaryn, bu ýalňyş. Ukrainanyň gelejeginiň hatyrasyna syýasatçylar stoluň başynda oturyp, ylalaşyga gelmeli”.
Kreml
Sişenbe güni Moskwada Orsýetiň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Ukrainadaky hadysalaryň “gözegçilikden çykýandygyny” aýtdy we ol ukrain oppozisiýasyny Kiýewde sosial dartgynlylyk döretmekde aýyplady.
Şeýle-de Lawrow Ýewropa Bileleşigini protestçilere goltgy bermekde aýyplady. Ol bu meselede ÝB-niň daşary syýasat boýunça başlygy Ketrin Eştona we Kiýewiň Garaşsyzlyk bagynda bolan beýleki ýewropa resmilerine kakdyryp, çykyş etdi.
Geçen hepdäniň aýagyndan bäri protestçiler bilen howpsuzlyk güýçleriniň arasynda bolan dartgynly çaknyşyklarda ýüzlerçe adam ýaralandy we polisiýa ulaglary agdaryldy. Polisiýa işgärleriniň özlerine garşy rezin oklary we göz ýaşardyjy gazlary ulanmaklaryna protestçiler Molotow kokteýlleri bilen gazaply gaýtawul berýärler.
Gürrüňi edilýän protestler geçen ýylyň noýabr aýynda Ýanukowiç Orsýet bilen ykdysady gatnaşyklary güýçlendirmegiň hatyrasyna ÝB-niň Erkin söwda boýunça özara assosiatiw ylalaşyk baradaky teklibini ret edeninden soň başlandy.
Ýanukwiçiň Orsýete golaýlaşmagy onuň Moskwadan 15 milliard dollar möçberinde pul kömegini almagyna ýol açdy.


text:
Azerbaýjanyň “Halk fronty” atly oppozision partiýasynyň aktiwisti Bakuda tussag edildi.
Turan Ibrahim öz öýüniň golaýynda 13-nji ýanwarda saklandy.
Onuň dogany Togrul Ibrahim işden öýüne barýan aktiwisti azyndan ýedi polisiýa ofiseriniň tussag edendigini gürrüň berdi. Torgun Ibrahimiň sözlerine görä, aktiwist Bakunyň Narman etrabynyň polisiýa bölümine alynyp baryldy we polisiýa garşylyk görkezmekde aýyplanýar.
Bu tussaglyk Azerbaýjanyň birnäçe etraplarynda protestleriň döremeginiň yzýanyna gabat geldi. Protestçiler işsizlige, bahalaryň ýokarlanmagyna we nebite baý ýurtdaky beýleki ykdysady kynçylyklara nägilelik bildirýärler.
Azerbaýjanyň “Halk fronty” atly oppozision partiýasynyň ýaşlar komitetiniň agzasy Ibrahimiň kakasy Mammad Ibrahim partiýanyň geňeşçisi bolup, sentýabr aýyndan bäri tussaglykda saklanýar.


text:
23-nji maýda Germaniýanyň daşary işler ministri Heiko Maasyň Birleşen Ştatlaryň ýokary derejeli resmileri bilen duşuşyp, Waşingtonyň 2015-nji ýylda Eýran bilen dünýäniň iň kuwwatly alty ýurdunyň arasynda gelnen ýadro ylalaşygyndan çykmagynyň netijeleri barada gepleşikleri geçirmegine garaşylýar.
Maas Birleşen Ştatlaryň döwlet sekretary Maýk Pompeo (Mike Pompeo) we Ak tamyň milli howpsuzlyk boýunça maslahatçysy John Bolton bilen duşuşar. Bu duşuşyk, Birleşen Ştatlaryň Eýrana garşy “taryhdaky iň güýçli sanksiýalary” girizjekdigini wada bermeginden iki gün soňa gabat geldi.
Tramp “Eýran Ýakyn Gündogarda söweşiji ýowuzlyklaryny maliýeleşdirmek we ballistik raketalary synagdan geçirmegi dowam etdirmek arkaly” ylalaşygyň ruhuny, özenini bozdy” diýip, 8-nji maýda ylalaşykdan çykdy.
Germaniýa, Britaniýa we Fransiýa hem-de ýadro ylalaşygyna gol goýan beýleki iki döwlet – Hytaý we Orsýet – bilen bilelikde ylalaşygy halas etmäge synanyşýarlar. 2015-nji ýylda baglaşylan ylalaşyga görä, Tähran özüne garşy girizilen sanksiýalaryň gowşadylmagynyň öwezine, özüniň ýadro programmasyndan el çekmelidi.
“Biz Germaniýada, şeýle-de Ýewropada ylalaşygy saklamak we Eýrany bu ylalaşykda saklap galmak üçin zerur bolan ähli zady etmäge taýýar” diýip, 22-nji maýda Maas kongresiň wekilleri bilen geçiren duşuşygyndan soň aýtdy.


text:
SQO-da sot hırýrg-dárigerge berilgen sógisti joıdy
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblystyq sottyń azamattyq ister jónindegi alqasy medıtsınalyq mekeme basshysynyń orynbasary, hırýrg-dárigerdiń quqyǵyn qalpyna keltirdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Sot eńbek zańnamasy talaptaryna sáıkes, medıtsınalyq mekeme basshysynyń orynbasary, hırýrg-dárigerge memlekettik mekemeniń sógis jáne qatań sógis berý týraly buıryǵyn joıdy.
Sógis dárigerlik-keńestik komıssııa jumysyn qalaı bolsa solaı uıymdastyrǵany jáne eńbekke jaramsyzdyq paraǵyn ótip ketken kúnmen bergeni, reagentterdi ýaqtyly esepten shyǵarmaǵany, olardy esepten shyǵarý jýrnaldardyń joqtyǵy, qolda bar jabdyqty tıimsiz paıdalanǵany úshin berilgen. Al qatań sógis - qyzmettik tergeý júrgizý kezeńinde ekijúzdilik tanytqany úshin, jumys ornynda jumystan tys ýaqytta, basshylyqtyń ruqsatynsyz bógde adamdarmen bolǵany úshin berilgen.
Jumys berýshi qyzmettik tergep-tekserý júrgizip, nátıjesinde eńbekke jaramsyzdyq anyqtamalarynyń kimge ótken kúnmen berilgenin, kúmándi jáne anyq emes anyqtamalardyń tizbesin, nómirlerin, kúnderin anyqtaı almaǵan. Sógisti alyp tastaýǵa sondaı-aq, jumyskerdiń reagentterdi esepten shyǵarý jýrnaldaryn alýǵa ótinimderin jumys berýshiniń ózi oryndamaǵany, al dárigerlik-keńestik komıssııa móri erkin qoljetimdi bolǵany negiz boldy. Al reagentterdi esepten shyǵarý jáne qolda bar jabdyqty tıimsiz paıdalaný máselesin qyzmetker komıssııalyq taldaýda aıtqan, biraq oǵan qulaq aspaǵan.
Jaýap berýshi talapkerdi qyzmettik tergeý júrgizý kezeńinde kórsetken ekijúzdiligi úshin tártiptik jaýapkershilikke tartty, biraq jumys berýshiniń aktilerinde mundaı laýazymdyq mindet belgilenbegen. Sondaı-aq jaýapkershilikke tartý tártibi buzylǵan, joǵary turǵan salalyq kásipodaqtyń pikiri joq. Sol sebepti qatań sógis berý buıryǵy da kúshin joıdy.
Sot sheshimin alqa ózgerissiz qaldyrdy, jumys berýshiniń apellıatsııalyq shaǵymy da ózgerissiz qaldy.
- Kiltin alyp qoıǵan: SQO turǵyny taksıdiń mas júrgizýshisin ustap berdi
- Koronavırýstan keıingi sındrom degen ne
- Medıtsınada jasandy ıntellekt keńinen qoldanyla bastady- dáriger
- Aqtóbede jóndelip jatqan aýyl aýrýhanasyna túsken naýqastar aýdanǵa tasymaldandy
- Múgedektigi bar adamdardyń ómir súrý sapasyn arttyrý boıynsha qandaı jumystar atqarylýda
- Bolat Taıbekov: Shuǵyl medıtsınalyq kómek - 70% ólim jaǵdaıynyń aldyn alady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Koronavırýs naýqastarymen baılanysta bolǵan adamdardy oqshaýlaý tártibi ózgerdi - qaýly
NUR-SULTAN. QazAqparat – QR Bas sanıtar dárigeriniń jańa qaýlysy boıynsha COVID-19 ınfektsııasyn juqtyrǵan naýqaspen baılanysta bolǵan adamdardy oqshaýlaý tártibi ózgerdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaýlymen birge berilgen 35-qosymshada COVID-19 ınfektsııasyn juqtyrý táýekeli joǵary bolǵan adamdardy oqshaýlaý tártibi qaıta jazylǵan.
Atap aıtqanda, naýqaspen jaqyn baılanysta bolýdyń sharttary naqtylanǵan. Olar:
– COVID-19 jaǵdaıymen bir turǵyn úıde birge turatyn adam;
– COVID-19-ben aýyratyn naýqaspen nemese COVID-19 jaǵdaıynyń ınfektsııalyq bólindilerimen qorǵalmaǵan tikeleı baılanysta bolǵan adam (mysaly, jótelý, qol alysý kezinde jáne t.b.);
– JQQ (qorǵanysh maskasyn) paıdalanbaı jabyq úı-jaıda (mysaly, synypta, keńeske arnalǵan bólmede, aýrýhanadaǵy kútý bólmesinde jáne t. b.) COVID-19 jaǵdaıymen birge 15 mınýt nemese odan kóp ýaqyt ishinde 1,5 metrden kem qashyqtyqta bolǵan adam;
– COVID-19 jaǵdaıyna tikeleı kútimdi qamtamasyz etetin medıtsına qyzmetkeri nemese basqa da adam nemese usynylǵan JQQ-syz ne JQQ-ny qoldanýdy buzý múmkindigimen COVID-19 jaǵdaıynyń bıoúlgilerimen jumys istegen zerthana mamandary;
– ushaqta, qalaaralyq qatynastaǵy avtobýsta, poezda, COVID-19-ben aýyratyn naýqastan kez kelgen baǵytta eki oryndyq qashyqtyqta bolǵan baılanysta bolǵan adam, sondaı-aq COVID-19-ben aýyratyn naýqas ushqan ushaqtyń sektsııasyna qyzmet kórsetken ekıpaj músheleri retinde aıqyndalady.
«Jaqyn baılanysta bolǵandardy anyqtaý úshin epıdemıologııalyq baılanystardy tergep-tekserý kezeńi COVID-19 jaǵdaıy anyqtalǵanǵa deıin 14 táýlik buryn bastalýy jáne COVID-19 jaǵdaıyn oqshaýlaý sátimen aıaqtalýy tıis», - dep jazylǵan qujatta.
Sondaı-aq, qaýly naýqaspen baılanysta bolǵan adamdarǵa qatysty mynadaı sharalar qabyldaý kerektigin nusqaıdy:
1) COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııanyń tolyq kýrsyn alǵany týraly qujattamalyq rastaý bolmaǵan kezde COVID-19-ben aýyratyn naýqaspen baılanysta bolǵan adamdar (jaqyn baılanys) 14 kúnge úıde oqshaýlaýǵa (úı karantıni) jatady.
Oqshaýlaýdyń 3-shi kúni PTR ádisimen COVID-19-ǵa baılanysta bolǵan adamdy (jaqyn baılanys) zerthanalyq tekserý úshin synama alý júrgiziledi. PTR zertteý teris bolǵan jaǵdaıda MSAK mamany kún saıyn 14 kún boıy telefon arqyly baılanysta bolǵan adamnan onyń densaýlyq jaǵdaıyn (dene temperatýrasy, aýrý belgileriniń bolýy) naqtylaıdy, 14 kún ótkennen keıin COVID-19 belgileri bolmaǵan jaǵdaıda karantın men oqshaýlaý aıaqtalady. PTR-zertteýdiń oń nátıjesi bolǵan kezde MSAK mamany Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq komıtettiń aýmaqtyq bólimshesine COVID-19-ben aýyratyn naýqasqa jedel habarlama beredi.
2) COVID-19-ǵa qarsy vaktsınatsııalaýdyń tolyq kýrsyn alǵany týraly qujattamalyq rastaý bolǵan kezde COVID-19-ben aýyratyn naýqaspen baılanysta bolǵan adamdar (jaqyn baılanys) MSAK mamanynyń medıtsınalyq tekserýine jatady. COVID-19 belgileri bolmaǵan kezde baılanysta bolǵan adamdar úı karantınine oqshaýlanbaıdy, COVID-19-ǵa zerthanalyq tekserý júrgizilmeıdi, MSAK mamany kún saıyn 14 kún boıy telefon arqyly baılanysta bolǵan adamnan onyń densaýlyq jaǵdaıyn (dene temperatýrasy, aýrý belgileriniń bolýy) naqtylaıdy. Aýrýdyń belgileri paıda bolǵan kezde baılanysta bolǵan adam PTR-test nátıjelerin alǵanǵa deıin PTR ádisimen COVID-19-ǵa zerthanalyq tekserýge jáne úıde oqshaýlaýǵa (úı karantıni) jatady. COVID-19 dıagnozy rastalǵan kezde MSAK mamany Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń aýmaqtyq bólimshesine COVID-19-ben aýyratyn naýqasqa shuǵyl habarlama beredi.
3. Sımptomsyz vırýs tasymaldaýshylyq kezinde patsıent ambýlatorııalyq jaǵdaıda medıtsınalyq baqylaýǵa jáne osy qaýlyǵa 36-qosymshaǵa sáıkes oqshaýlaý jaǵdaılary bolǵan kezde COVID-19-ben aýyratyn naýqaspen sońǵy baılanysta bolǵan sátten bastap 14 kúnge úıde oqshaýlaýǵa (úı karantıni) jatady.
Ýchaskelik terapevt kún saıyn koronavırýstyq ınfektsııanyń klınıkalyq sımptomdarynyń bolýyna úı karantınindegi sımptomsyz vırýs tasymaldaýshyǵa qońyraý shalýǵa mindetti.
Úı karantınindegi sımptomsyz vırýs tasymaldaýshyda aýrýdyń klınıkalyq belgileri paıda bolǵan kezde (dene temperatýrasynyń 38 gradýsqa deıin jáne odan joǵary kóterilýi, tamaqtyń jybyrlaýy jáne/nemese aýyrýy, álsizdik, jótel, bas aýyrýy, entigý, tynys alýdyń qıyndaýy jáne koronavırýstyq ınfektsııanyń basqa da sımptomdary) ýchaskelik terapevt Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń aýmaqtyq bólimshesine COVID-19-ben aýyratyn naýqasqa jedel habarlama beredi.
Al COVID-19-ben aýyratyn naýqaspen baılanysta bolǵan adamnyń jáne shetelden Qazaqstan Respýblıkasyna avıareıstermen kelgen adam qolhat tapsyrady. Ol qolhattyń mazmunymen myna jerden tanysýǵa bolady.Eske salsaq, buǵan deıin - Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeriniń 2021 jylǵy 2 qyrkúıektegi № 38 qaýlysyna ózgerister engizilgendigi týraly habarlandy.
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: «Qyzyl», «sary» aımaqqa kirgen óńirler sany ósti
- Koronavırýs pen pnevmonııadan bir kúnde 33 adam kóz jumdy
- Qansha qazaqstandyq koronavırýsqa qarsy vaktsına saldyrdy
- Ótken táýlikte 1731 adam koronavırýstan emdelip shyqty
- Qazaqstandaǵy koronavırýs juqtyrǵandardyń táýliktik kórsetkishi jarııalandy
- Italııada kovıd-sertıfıkaty joq turǵyndar jumysqa jiberilmeıdi
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Túrkistan oblysynda 2 myńnan astam oqýshy karantınge jiberildi
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Jańa oqý jylynyń basynan 20 qyrkúıekke deıin Túrkistan oblysynda 38 muǵalim men 148 oqýshy koronavırýs ınfektsııasymen aýyrdy, dep habarlaıdy QazAqparat DSM Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıtetiniń saıtyna silteme jasap.
Vedomstvonyń málimetinshe, óńirde 71 oqýshy sabaqqa oflaın formatta qatysyp kelgen, qalǵan 77 oqýshy oqý jyly bastalǵanǵa deıin juqtyrǵan.
«Epıdemııaǵa qarsy is-sharalar barysynda naýqastarmen baılanysta bolǵan 2 176 oqýshy, ıaǵnı 92 synyp 14 kúndik úı karantınine oqshaýlanyp, oqytý onlaın-formatqa aýystyryldy», delingen habarlamada.
«2021-2022 oqý jylynda bilim berý uıymdarynda koronavırýs ınfektsııasynyń aldyn alý týraly» QR Bas memlekettik sanıtarııa dárigeriniń №36 qaýlysyna sáıkes synypta COVID-19 aýrýy tirkelgen jaǵdaıda synyp 14 kún boıy úı karantınine oqshaýlaýlanady.
«Oblystyń 934 bilim berý uıymdarynda 100 paıyz Ashyq baǵdarlamasy engizilgen. Oblystyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý basqarmalary COVID-19 -dyń taralýyn boldyrmaýǵa baǵyttalǵan aqparattyq-túsindirý jumysyn jalǵastyrýda. Jańa oqý jyly qarsańynda Zoom platformasy arqyly mektep dırektorlary men oqý oryndarynyń medıtsına qyzmetkerleri arasynda koronavırýs ınfektsııasynyń aldyn alý jónindegi semınarlar ótkizildi», delingen habarlamada.
Bas memlekettik sanıtarııa dárigeriniń qaýlysyna sáıkes jaýapty qyzmetkerler barlyq pedagogtiń, personaldyń jáne bilim alýshynyń dene qyzýyn sensor termometrmen ólsheýi kerek, qoldyń antıseptıkpen óńdelýin baqylaýy qajet. Árbir qabatta, qoljetimdi jerde antıseptıgi bar sanıtaızer, las maskany jınaýǵa arnalǵan tańbalanǵan jáshikter ornatylýy, dozatorda sabynnyń, qol jýý erejeleri bar plakatyń bolýy, sondaı-aq bilim alýshynyń áleýmettik qashyqty qatań saqtaýy tekserilýi tıis.


text:
Senat janyndaǵy Jas sarapshylar klýbynyń otyrysynda Taldaý mektebin qurý usynyldy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Jas sarapshylar klýbynyń basqosýynda qatysýshylar qoǵamdyq joba retinde Taldaý mektebin qurýdy usyndy, dep habarlaıdy QazAqparat QR Parlamenti Senatynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Otyrysta QR Parlamenti Senatynyń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev mundaı mektepte tyńdaýshylar taldaý mátinderi men zertteý ádisnamasyn jazý sııaqty qoldanbaly tásilderdi, derekter bazasymen jumys isteýdi, memlekettik basqarýda, halyqaralyq qatynastar men dıplomatııada qoldanylatyn analıtıkalyq ádisterdi meńgerýge múmkindik alatynyn atap ótti.
Dáris oqý jáne trenıngter ótkizý úshin belgili qazaqstandyq sarapshylar men zertteýshilerdi shaqyrý josparlanyp otyr.
«Shyn máninde, qazir kóp salada taldaý tásilderiniń álsiregeni baıqalady. Mundaı úrdis, ásirese, memlekettik basqarýda aıtarlyqtaı másele týdyryp otyr. Sebebi, bul saladaǵy sheshimder salmaqty taldaýlar men zertteýler negizinde qabyldanýy kerek. Ókinishke qaraı, qazir kóptegen sheshimder qalyptasqan jaǵdaıǵa baılanysty, týyndaǵan qıyndyqtarǵa jaýap retinde ǵana qabyldanady. Klýbtyń aldyńǵy otyrystarynyń birinde men mundaı jaǵdaı álemdegi gýmanıtarlyq bilimniń daǵdarysymen baılanysty ekenin aıtqan edim. Osy rette Klýb músheleriniń qoǵamdyq Taldaý mektebin qurý týraly usynysyn ózekti jáne ýaqtyly dep esepteımin. Aldaǵy ýaqytta elimizdegi jetekshi joǵary oqý oryndarynyń biriniń gýmanıtarlyq fakýltetimen yntymaqtasa jumys isteý múmkindigi qarastyrylýda. Osy rette Mektep jumysyna qoldaý kórsetýge daıyn ekenimdi de aıtqym keledi», – dedi Máýlen Áshimbaev.


text:
Sişenbe güni oýnuň iň soňunda gol urup, «Şerif» «Realy» 2:1 hasabynda utdy we çempionlaryň Ligasynda iň güýçli sensasiýa döretdi, diýip «Российская газета» ýazýar.
Býujeti 10 million ýewro hem ýetmeýän bu klub iki oýunda utuk gazanyp, «Real» we «Inter» bilen bilelikde öňde ynamly barýar. Oýundan soň «Şerifiň» kapitany kolumbiýaly Frank Kastenýeda, toparyň ýeňşiniň tötänlik däldigini aýtdy.
Mundan sähel ozal Russiýanyň birinji ligasynda «Tambowyň» düzüminde oýnan Sebastýen Till oýnuň soňunda aýgytlaýjy urgyny urup, duşuşygyň gahrymanyna öwrüldi.
Duşuşykdan soň «Realyň tälimçisi Karlo Ançelotti bu oýnuň sapak bolmalydygyny aýtdy.


text:
74 ýaşly Mutalibow 1990-njy ýylyň ýanwar aýynda “Gara Ýanwar” adyna eýe bolan we onlarça adamyň ölümine getiren garaşsyzlyk ugrundaky protestlere gatnaşanlykda aýyplanypdy.
Şol döwürde Mutalibow Sowet Azerbaýjan respublikasynyň Kommunistik partiýasynyň ýolbaşçysydy. Soňra ol garaşsyz Azerbaýjanyň ilkinji prezidenti wezipesini eýeledi.
Ol 1992-nji ýylda prezidentlik wezipesinden çekilmäge mejbur edildi we soňra Moskwa gitdi.
Ozalky döwlet işgärleri barada Azerbaýjanyň golaýda kabul eden kanuny şu ýylyň başynda syýasatdan çekilýän diýip yglan eden Mutalibowa ýurduna dolanmaga mümkinçilik döretdi.
Iýun aýynda kabul edilen kanuna laýyklykda, döwlet işgärleri wezipelerini ýerine ýetiren döwürlerinde eden hereketleri üçin jogapkärçilige çekilip bilinenok.


text:
Orsýetiň DIM-niň wekili Andreý Nesterenko şu gün bu mesele bilen bagly çykyş edip, ABŞ-nyň we ÝB-iň öz kanunlaryny beýleki ýurtlara ýaýratmaga synanşyp, şol ýurtlaryň kompaniýalaryna we raýatlaryna garşy dürli sanksiýalary ulanmaga çalyşmagy bilen Moskwanyň ylalaşmaýandygyny mälim etdi.
Eýran bu sanksiýalaryň kabul edilmegini ýazgardy. Eýran kabul edilen täze sanksiýalaryň öz ýadro programmasy bilen bagly geçirilýän gepleşiklere päsgelçilik döretjekdigini aýdýar.
Kabul edilen bu dokumentler Eýranyň daşary söwdasyny, bank işlerini we energiýa pudagyny nazara alýar.


text: 22 Soňra ysraýyllar ýola düşüp, Ýerihonyň garşysynda, Iordanyň boýunda ýerleşýän Mowap düzlügine bardylar+.2 Sefur ogly Ballak+ ysraýyl halkynyň amorlary näme edendigini bilýärdi.3 Ysraýyl halkynyň köpdügini görüp, mowaplar öler ýaly gorkdular. Olar ysraýyllardan gorkup, howsala düşdüler+.4 Mowaplar midýan ýaşulularyna+: «Öküziň meýdandaky oty ýalmap ýuwudyşy ýaly, ysraýyl halky hem daş-töweregimizi ýalmap ýuwudar» diýdiler.Şol wagt Sefur ogly Ballak Mowabyň patyşasydy.5 Benur ogly Bilgam+ bolsa öz dogduk mekanynda, derýanyň* boýundaky Petorda ýaşaýardy. Ballak Bilgamyň ýanyna adam iberip: «Müsürden bir halk geldi. Olar bütin ýer ýüzüni eýeläp barýar+. Şu wagt edil garşymda düşlediler.6 Olar menden has güýçli, gel-de, şol halka gargyş okap ber+. Belki, şonda olary derbi-dagyn edip, ýurdumdan kowup çykararyn. Seniň alkyşlan adamyň bereket tapýar, gargan adamyň gargyşa galýar» diýdi.7 Mowap we midýan ýaşululary Bilgamyň ýanyna baryp, Ballagyň habaryny ýetirdiler. Olar Bilgama el aklyk hem äkitdiler+.8 Bilgam olara: «Gije bärde galyň. Ýehowanyň näme diýýänini bilip, size aýdaryn» diýdi. Mowap begleri şol gije Bilgamyň ýanynda galdylar.9 Hudaý Bilgamdan+: «Ýanyňa gelen adamlar kim?» diýip sorady.10 Bilgam hak Hudaýa: «Mowabyň patyşasy Sefur ogly Ballak maňa şeýle habar ýollapdyr:11 „Müsürden bir halk geldi, olar bütin ýer ýüzüni eýeläp barýar. Gel-de, şol halka gargyş okap ber+. Belki, şonda olardan üstün çykyp, ýurdumdan kowaryn“» diýdi.12 Emma Hudaý Bilgama: «Olar bilen gitme. Halka gargyş okama, olar meniň ýalkan halkym»+ diýdi.13 Bilgam irden turup, Ballagyň beglerine: «Baryň, ýurduňyza dolanyň. Ýehowa siz bilen gitmäge rugsat bermedi» diýdi.14 Mowap begleri Ballagyň ýanyna baryp: «Bilgam biz bilen gaýtmady» diýdiler.15 Şonda Ballak öňki beglerden-de has köp we abraýly beglerini iberdi.16 Olar Bilgamyň ýanyna baryp: «Sefur ogly Ballak şeýle diýýär: „Gaýrat edip, gel, hiç zady bahana etme.17 Sylag-serpaýyňy ýetirip, aýdan zadyňy bereýin. Gelip, şu halka gargyş okasaň bolýar“» diýdiler.18 Emma Bilgam Ballagyň hyzmatkärlerine: «Ballak altyn-kümüşden doly öýüni berse-de, Ýehowa Hudaýymyň emrinden çykyp, hiç zat edip bilmerin+.19 Ýöne siz gije bärde galyň, Ýehowadan ýene bir sorap göreýin»+ diýdi.20 Gije Hudaý Bilgama görnüp: «Yzyňdan gelen bolsalar, gidiber. Ýöne diňe meniň aýdan zatlarymy aýdarsyň»+ diýdi.21 Bilgam irden turdy-da, eşegini* gaňňalap, Mowap begleri bilen ýola düşdi+.22 Emma Hudaý Bilgamyň gidenine gaharlandy. Ýehowanyň perişdesi Bilgamy saklamak üçin ýoluň ugrunda durdy. Bilgam eşekli barýardy, ýanynda-da iki hyzmatkäri bardy.23 Eşek öňünde Ýehowanyň perişdesiniň eli gylyçly duranyny görüp, ýoldan sowuldy-da, ekiniň içine girip gitdi. Bilgam eşegi yzyna gaýtarjak bolup urup başlady.24 Soňra Ýehowanyň perişdesi iki üzümligiň arasyndaky darajyk ýolda durdy. Ýoluň her tarapynda daşdan salnan diwar bardy.25 Eşek Ýehowanyň perişdesini görüp, diwara dykyldy. Bilgamyň aýagy hem diwara gysyldy. Ol eşegini ýene-de urup başlady.26 Ýehowanyň perişdesi biraz öňe geçip, ýoluň darajyk ýerinde durdy, ol ýerden ne saga, ne çepe öwrülip bolýardy.27 Eşek Ýehowanyň perişdesini gören badyna, ýere çökdi-de, ýatyberdi. Şonda Bilgamyň gany depesine urup, eşegini taýaklap başlady.28 Ahyry Ýehowa eşegi gepletdi*+. Eşek Bilgama: «Meni beýle urar ýaly, saňa näme etdim? Eýýäm üçünji gezek urýaň»+ diýdi.29 Bilgam: «Meni däliretdiň-ä! Entegem elimde gylyç ýok, ýogsam seni bölek-bölek ederdim!» diýdi.30 Eşek bolsa: «Men bütin ömrüňe münüp ýören eşegiň dälmi? Öň seni şeýdip kösäpdimmi?» diýdi. Bilgam: «Ýok!» diýdi.31 Şonda Ýehowa Bilgamyň gözüni açdy+, Bilgam ýolda eli gylyçly duran Ýehowanyň perişdesini gördi. Bilgam şol bada ýüzüni ýere berip, tagzym etdi.32 Ýehowanyň perişdesi Bilgama: «Eşegiňi näme üçin üç gezek urduň? Men seni ýoluňdan saklajak boldum, sebäbi sen islegime garşy gidýäň+.33 Eşek meni görüp, üç gezek aýlanyp geçjek boldy+. Eger ol şeýtmedik bolsa, seni öldürip, eşegi diri goýardym» diýdi.34 Bilgam Ýehowanyň perişdesine: «Men günä etdim, öňümde duranyňy bilmändirin. Gitmegimi islemeýän bolsaň, yzyma dolanaryn» diýdi.35 Emma Ýehowanyň perişdesi: «Olar bilen git, ýöne diňe meniň aýdan zatlarymy aýdarsyň» diýdi. Şeýdip, Bilgam Ballagyň begleri bilen ýoluny dowam etdi.36 Ballak Bilgamyň gelýänini eşiden badyna, garşy almak üçin Mowabyň serhedine, Arnon jülgesiniň golaýynda ýerleşýän şähere bardy.37 Ballak Bilgama: «Yzyňdan adam iberdim. Näme üçin gelmediň? Sylag-serpaýsyz goýar öýtdüňmi?»+ diýdi.38 Bilgam bolsa: «Ine, geldim-ä. Ýöne ygtyýarym öz elimde däl, diňe Hudaýyň diýen zadyny aýdaryn»+ diýip jogap berdi.39 Şeýlelikde, Bilgam Ballak bilen Kirýat-husota gitdi.40 Ballak öküz, goýun gurbanlyk berip, bir bölegini Bilgama we ýanyndaky beglere iberdi.41 Ertesi irden Ballak Bilgamy alyp, Bamot-bagala gitdi, sebäbi şol ýerden tutuş halky görüp bolýardy+.


text:
Krowli Mitçeliň Waşingtona dolanyp gelýändigini we bu barada döwlet sekretary Hillari Klintona maglumat berjegini aýtdy.
Günbatar kenardaky palestin ýolbaşçylary geçen hepde Birleşen Ştatlaryň ýolbaşçylygyndaky gytaklaýyn gepleşiklere gatnaşmaga razylyk berdiler.
Birleşen Ştatlaryň wise prezidenti Jo Baýden Ysraýyl bilen palestinalylaryň arasyndaky gepleşikleri gaýtadan başlamak üçin üç günlük sapar bilen Ysraýyla geldi.
Şularalykda Ysraýyl Günbatar kenardaky ýewreý obasynda 112 sany täze jaýyň gurluşygyny tassyk etdi.


text:
Hazar — dünýä energetikasynyň möhüm merkezi
Hazar sebitinde netijeli gatnaşyklary berkitmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar, ol oňyn bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk we «Açyk gapylar» ýörelgelerine esaslanandyr. Şu ýylyň ýanwar aýynda gol çekilen Hazar deňzindäki «Dostluk» ýatagynyň uglewodorod serişde Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu resminama biziň ýurtlarymyzyň energetika pudagyndaky hyzmatdaşlygyny we özara düşünişmek gatnaşyklaryny berkitmäge, iki iri energetika döwletleriniň ägirt uly özara mümkinçiliklerini açmaga, Hazar deňziniň sebitinde durnukly ene


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň
söwdalarynda geleşikleriň 46-sy hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Şotlandiýadan we Owganystandan gelen telekeçiler
Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen
awtobenzini, Birleşen Arap Emirlikleriniň işewür toparlarynyň wekilleri bolsa
karbamidi satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 25 million 325 müň
dollaryna deň boldy.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan
işleýän zawodlar toplumynda öndürilen polipropileni we «Türkmenaglomerat»
kondisiýasyz polipropileni, «Türkmengaz» döwlet konserninde öndürilen ýokary
dykyzlykdaky polietileni we polipropileni, haly önümlerini, pagta süýümini satyn
aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy 14 million 166 müň manatdan gowrak boldy.
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň


text:
Japonııada jeltoqsan aıynda sandyq vaktsınatsııa tólqujaty engizilmek
TOKIO. QazAqparat – Japonııa úkimeti bıylǵy jyldyń jeltoqsan aıyna qaraı jergilikti turǵyndar úshin sandyq vaktsınatsııa tólqujatyn engizýge nıetti, dep habarlaıdy QazAqparat Nikkei gazetine silteme jasap.
Esıhıde Sýga basqaratyn úkimet mundaı sheshimdi dúısenbide resmı túrde jarııalaıtyny atap ótildi. Bul júıeni engizýmen 1 qyrkúıekte jumysyn bastaǵan Mınıstrler kabıneti janyndaǵy jańa tsıfrlandyrý basqarmasy aınalysady. Qazirgi ýaqytta Japonııada ımmýndaýdy rastaıtyn qaǵaz sertıfıkatyn alýǵa bolady. Sandyq tólqujattar birinshi kezekte shetelge saıahat kezinde qoldanylady dep boljanýda.
El bıligi shilde aıynyń sońynda koronavırýsqa qarsy ekpe alǵan jergilikti turǵyndardan arnaıy vaktsınatsııa tólqujatyn alýǵa ótinimderdi qabyldaýdy bastaǵan bolatyn. Japon bızrnes qaýymdastyǵy (Keıdanren) maýsym aıynda bılikke elde elektrondy vaktsınatsııa tólqujatyn engizýge usynys jasady. Uıym bul koronavırýstyń taralýyn boldyrmaý jáne qoǵamnyń áleýmettik-ekonomıkalyq belsendiligin tez qalpyna keltirý úshin qajet dep sendirdi.


text:
5-nji maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde wideokonferensiýa görnüşinde syýasy geňeşmeler geçirildi.
Ikitraraplaýyn gatnaşyklaryň mundan beýläk hem ösdürilmegine meýillidiklerini mälim etmek bilen, taraplar sebitara meseleleriniň birnäçesini hem-de halkara giňişligindäki özarahereketlerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Ýurtlaryň Döwlet baştutanlarynyň we daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň arasyndaky yzygiderli gepleşikleriň möhüm ähmiýeti bellenilip geçildi. Eýran tarapy döwletimiziň Baştutanynyň parasatly syýasatynyň saýasynda durmuşa geçirilýän Türkmenistanyň oňyn döwlet syýasatyna Eýranyň Hökümetiniň ýokary baha berýändigini nygtap geçdiler we hut oýlanşykly hereketleriň netijesinde koronawirus ýokanjynyň Türkmenistanyň çägine aralaşmagynyň öňüniň alnandygy bellenilip geçildi. Türkmenistanyň bu ugurdaky hereketleriniň beýleki ýurtlar üçin nusga bolup biljekdigi bellenilip geçildi.
COVID-19 ýokanjynyň ýaýramagyna garşy göreşde tagallalaryň birleşdirilmeginiň zerurlygy barada gürrüň etmek bilen, diplomatlar ulag-ykdysady çökgünligini ýeňip geçmek boýunça oňyn çözgütleriň gözlenilmegine aýratyn ünsi çekdiler. Serhetýaka hyzmatdaşlygynyň çäklerindäki meselelere hem seredilip geçildi.
Eýran tarapy Türkmenistana kyn pursadynda beren ynsanperwer goldawy üçin minnetdarlyk bildirdi. Halkara kadalarynyň we ýörelgeleriniň temasyna degip geçmek bilen, taraplar adamyň bagtyýar ýaşaýşynyň esasy üns merkezinde saklanylmalydygyny belläp geçdiler.
Taraplar şeýle-de konsullyk häsiýetli meseleleri, KHBS-leriň işini, şonuň ýaly-da medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň mundan beýläk hem giňledilmegini ara alyp maslahatlaşdylar.
5-nji maýda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmenistanyň we Eýran Yslam Respublikasynyň daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde wideokonferensiýa görnüşinde syýasy geňeşmeler geçirildi.


text:
Türkmenabadyň S.A.Nyýazow adyndaky himiýa zawody täze önümi ýagny kir ýuwmak üçin sabyny öndürip başlady. Zawodda täze önümi öndürmek üçin täze ussahana işe girizildi. Täze önüm bolan kir ýuwmak üçin sabynyň eýýäm 9,100 bölegi öndürilip içerki bazarlara çykaryldy. Kir ýuwujy sabynlaryň her biriniň agramy 150 gram bolup durýar.
Bize mälim bolşy ýaly, Türkmenabadyň S.A.Nyýazow adyndaky himiýa zawody mineral dökünleri, kükürt turşulygyny we başgaça birnäçe zatlary öndürýär. Bu zawod içerki bazaryň zerurlyklaryny göz öňünde tutup, öz alyp barýan işiniň gerimini has-da giňeltmegi maksat edinýär. Häzirki wagtda bu ýerde täze önümleri öndürmek boýunça birnäçe işler alnyp barylýar. Belläp geçsek, 2024-nji ýyla çenli zawotda konsentrirlenen fosfor öndürmek üçin täze ussahanany gurmak meýilleşdirilýär.
Ogulşat MUHAMMETGULYÝEWA,
D.Azady adyndaky TMDDI-niň
Iňlis dili we edebiýaty
fakultetiniň talyby.


text:
Bitarap Watanym - Türkmenistanym
2020-nji ýylyň 6-njy maýynda Türkmenistanyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Şekillendiriş sungaty muzeýinde 2020-nji ýylyň «Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany» ýyly diýlip yglan edilmegi mynasybetli Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň garamagyndaky çagalar çeperçilik mekdepleriniň we çagalar sungat mekdepleriniň Çeperçilik bölümlerinde okaýan okuwçylaryň arasynda yglan edilen «Bitarap Watanym – Türkmenistanym» atly ýaş suratkeşleriň döredijilik bäsleşiginiň jemleýji tapgyrynyň ýeňijilerine Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň diplomlarynyň, hormat hatlarynyň hem-de sowgatlarynyň gowşurylyş dabarasy geçirildi.
Bäsleşik Galam bilen surat çekmek hem-de Reňk bilen surat çekmek ugurlary boýunça geçirilip, oňa gatnaşyjylar «Bitarap Watanym – Türkmenistanym», «Beýik Ýeňişiň gazanylmagy ugrunda türkmen halkynyň görkezen gahrymançylyklary», «Bagtyýarlyk döwründe gahrymanlaryň sarpasy» - diýen temalardan özleriniň ukyp-başarnyklaryny görkezdiler.
Bäsleşigiň jemleýji tapgyrynyň emin agzalarynyň gelen netijeleri esasynda Galam bilen surat çekmek boýunça 1-nji orna Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Gurdow Nurmyrat, Ahal welaýatynyň Tejen şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Söýünow Mekan, 2-nji orna Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Çaryýewa Bossan, Aşgabat şäheriniň 2-nji çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Batyrow Döwran, 3-nji orna Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Atajykow Röwşen, Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Döwletdurdyýew Süleýman, Reňk bilen surat çekmek boýunça 1-nji orna Aşgabat şäheriniň B.Nuraly adyndaky 1-nji çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Aşyrmyradow Perhat, Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Bäşimowa Dursunjemal, 2-nji orna Mary welaýatynyň Mary şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Nejepowa Gülnäzik, Ahal welaýatynyň Tejen şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Nurgeldiýewa Bahar, 3-nji orna Lebap welaýatynyň Halaç etrabynyň çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Meredowa Aýlar, Balkan welaýatynyň Balkanabat şäheriniň çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçysy Garlyýewa Çynar eýe boldular.
Bu dabara ýurdumyzyň halypa suratkeşleri hem gatnaşyp, ýaş zehinleriň ýerine ýetiren işlerine gowy baha berdiler we olara geljekde bu ugurdan kämillige ýetişmeklerini arzuw etdiler.
Bäsleşige gatnaşyjylar özleri üçin giň mümkinçilikleri döredip berýän Arkadag Prezidentimize alkyş sözlerini aýtdylar.


text:
Ýurdumyzyň şanly senesine – Türkmenistanyň Garaşszylygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan teatr oýunlary Mollanepes adyndaky Talyplar teatrynyň «Türkmen gerçegi» atly spektakly bilen başlandy. Bu barada «Türkmenistan: Altyn asyr» habar berýär.
«Türkmen gerçegi» spektaklyny Türkmenistanyň halk artisti Nurmuhammet Keşşikow «Görogly» şadessanynyň esasynda goýupdyr. Oýnuň sahnasyny şertli iki şahna bölse bolar: olarda Göroglynyň dogluşy, düýşünde Agaýunus perini görüşi, 40 ýigidi bilen Watan goragyna çykyşy beýan edilýär.
«Görogly» şadessany öwüşginlere şeýle bir baý welin, ony her gezek sahnada üýtgeşik goýup bolýar. Mysal üçin, halk gahrymanynyň dogluşam üýtgeşik. Nurmuhammet Keşşikow oýna özboluşly – oglunyň doglaryna sabyrsyzlyk bilen garaşyp, süýji arzuwlar ummanyna berlen ejesiniň keşbinden başlaýar. Ol mähirli hüwdüleri aýdyp, hyýalynda ogluny bagryna basýar. Belki, ene söýgüsiniň özi-de üýgeşik doglan çaga kemala gelmäge kömek edendir.
Spektaklda Genjimiň baý bolsa-da, halk näme üçin ony däl-de, garyp Göroglyny han saýlady diýen sowalyna Jygalybegiň dogruçyl hem weli jogaby haýran edýär. Ol:
-Dünýäni baýlyk bilen almarsyň: Göroglynyň han saýlanmagynyň sebäbi ol edermen, halka-da galkan gerek – diýip jogap berýär.
Spektakl çalt – iki ýarym hepde-de sahnalaşdyryldy. Oýun sahnalary ekrandaky wideoýordumlar bilen gezekleşip görkezilip, türkmen tebigatynyň gözelligine we türkmenleriň söweşjeň ruhuna çuňňur düşünmäge ýardam edýär.
Oýnda üçünji ýyl talyplary, köpçülikleýin sahnalarda birinji ýyl talyplary çykyş etdiler. Üçünji ýyl talyby Aman Ataýew Däli Mäteliň we birinji ýyl talyplary Bagtyýar Dolyýew bilen Jygalybegiň keşbini döreden Kerim Ataýew has tapawutlandylar.
Spektakl türkmen halkynyň gahrymançylygy, medeniýeti we özboluşlylygy barada gürrüň berýär. Göroglynyň keşbi – ýaşlary edermenlik we asyllylyk duýgusynda terbiýelemekde gowy sapakdyr. Diňe şeýle häsiýetli kişi türkmene baş bolup biler, hut şonuň üçinem Türkmenistanyň Garaşszylgynyň 30 ýyllygyna bagyşlanyp hut şu spektakl saýlanyldy.


text:
Qostanaı oblysy ákimdiginiń tilderdi damytý basqarmasy men «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵy 2019 jylǵy 20 naýryzda Naýryz meıramyna arnalǵan «Naýryz-dýman» atty merekelik is-shara ótkizdi.
İs sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Jazýshylar Odaǵynyń múshesi, Qostanaı oblystyq fılıalynyń dırektory, aqyn-jazýshy Ǵumar Ahmechın, bilim salasynyń ardagerleri arnaıy qonaq bolyp shaqyryldy.
Merekelik is-shara «Tusaý kesý» rásiminen bastaldy. «Tusaý kesý» rásimin aqyn-jazýshy Ǵ.Ahmechın ótkizip, tusaýy kesilgen balanyń keleshegine aq jol tilep, batasyn berdi.
İs-shara barysynda «Tildaryn» oblystyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń oqytýshylary tanymdyq oıyndar ótkizip, kelgen qonaqtarǵa merekelik kóńil-kúı syılady.


text:
3. Dowamy…
Hatdatlykda täze täriň döreýşi
Şeýlelik bilen, takmynan, 1485-nji ýylda şeýh Hamdullanyň hatdatlyk sungatynda «Şeýh Hamdulla täri» diýen täze bir sahypa açmagy bilen Osmanly döwletinde hatdatlygyň Ýakut döwri öz möwritini tamamlaýar. Bu hakda:
Şeýhogly Hamdy täze hatdatlyk tärin tapdy,
Äleme äşgär Ýakut täri möwritin ýapdy.
diýen goşgy setiri hem aýdylypdyr. Häzirki Türkiýeden başga-da dürli ýurtlaryň muzeýlerinde hem nijeme ajaýyp eserleri duran beýik ussat şeýh Hamdullany «Türk Rafaýeli» diýip atlandyranlar hem bolupdyr.
Ekrem Hakky Aýberdi şeýh Hamdulla baradaky seljermesinde «Şeýhiň döreden ýazgysyndaky inçeden yzarlamalar we bu sungata getiren uly öwüşgünlerinden başga-da, tehniki tarapdan egri çyzyklar bilen şol döwre çenli birsydyrgyn dowam edip gelen hatyň galyňlyklaryna, harp we sözleriň kese hem-de dik böleklerine üýtgeşik bir gözellik goşýar» diýip belleýär. Bu usul bolsa Osmanly ýazgysyny bäş asyrlap, beýleki musulman milletleriň ýazgylaryndan göz-görtele tapawutlandyryp gelipdi.
Hatdatlyk sungatynyň ägirt ussady kyrk ýedi sany Kurany-Kerim, Enamy-Şerif, Kuranyň jüzleri, doga-dileg kitapçalary, goşgy setirleri we nusgalyk ders ýazgylary ýaly biri beýlekisinden gymmatly eserleri miras galdyrdy. Biziň döwrümize gelip ýeten eserleri muzeýlerde, kitaphana we hususy kolleksiýalarda görnükli ýerde durýar. Munuň bilen birlikde onuň Stambuldaky Beýazit, Firuzaga, Davutpaşa we Edirnedäki Beýazid metjitlerini bezeýän ýazgylary sözümiziň aýdyň delilidir.
«Özi kiçi, günäsi uly Hamdulla»
Eserlerine «Ibnuş-Şeýh» (Şeýhiň ogly) diýip gol çekýän bu pespäl ynsanyň hiç bir eserinde «Şeýh Hamdulla» diýip, yz galdyran ýerine gabat gelinmedi. Şol döwrüň iň uly sungat adamsy bolandygyna garamazdan, özüne hiç hili buýsanmaýan, eserleriniň aşagyna «Özi kiçi, günäsi uly Hamdulla» diýip gol çekýän bu ägirt hatdat ajaýyp eserleri bilen birlikde nijeme şägirt ýetişdirýär. Onuň ýetişdiren şägirtleriniň sany-sajagy ýok. Bir asyryň dowamynda hatdatlyk bilen meşgullanýan, özi hem şeýh Hamdullanyň ýoluna eýerýän on iki sany meşhur hatdat anyklanyldy. Bu hatdatlyk sungatynyň taryhynda görlüp-eşidilen zat däl. Şeýh Hamdulladan soňky ýetişen hatdatlar hem eserlerini hemişe onuň hatyna meňzetjek bolup dyrjaşýarlar. Olaryň haýsy biri şeýhiň ýoluna eýermekde meşhurlyk gazansa, «şeýh ýaly ýazdy» ýa-da «Şeyhi-Sani» (ikinji şeýh) diýip atlandyrar ekenler. Bu ýagdaý ýüz elli ýyl dowam edýär.
Pähimli halypa
Şeýh Hamdulla hatdatlykdan başga-da ençeme hünäri kemsiz özleşdiren ezber adamdy. Edil hatdatlykda bolşy ýaly, ýaýdan ok atmakda hem tanymaldy. Ol 1505-nji ýylda okuny 730 metr aralyga atyp, rekord goýmagy başarýar. Ok atylýan meydançada onyň rekordyny tassyklaýan daş goýýarlar. Bu daşyň ýüzüne-de «El-menzili Hamdullah Ibnuş-Şeýh Reisul-Hattatin, Şeýhur-Rahman» (Hatdatlaryň ýolbaşçysy we okçylaryň şeýhiniň menzili) diýip ýazylýar. Şeýh Hamdulladan soňky gelen hatdatlaryň ýaý atmaga höwesjeň bolmaklary hem, belki, şu sebäpdendir.
Soltan Beýazit II ruhy we beden taýdan kämil ussadynyň ýaý atmakdaky ezberligini görenden soň, ony Ýaýçylar jemgyýetiniň şeyhligine, häzirki döwrüň dili bilen aýtsak, Ýaýçylar federasiýasynyň başlyklygyna belleýär.
Şeýh Hamdulla ýüzmekde hem öňüne adam geçirmändir. Ol Stambulyň Üsküdar mähellesinden Saraýburny mähellesine çenli ýüzüp gidip biljek derejede ökde bolupdyr. Ussat aram-aram egin-eşiklerini başyna orap, hat-petegini hem agzyna gysdyryp, Üsküdardan suwa girýän eken-de, edil suwuň üstüne aýbogdaşyny guran ýaly, akyma göra hereket bilen ýüzüp gidişine Sarayburnundan çykyp, şol ýerde hem geýnäge-de Topkapy köşgüne sapak bermäge gider eken.
Ussadyň ukyplary munuň bilen hem gutaryberenok. Ol bürgüt awlamakda, possun tikmekde hem ökde bolupdyr. Soltan Beýazit II-niň geýen possunlarynyň tikininiň nirededigini hiç kim bilip bilmändir.
Segsen ýaşynda-da titremän galam tutan el
Beden bilen ruhuň arasyndaky deňagramlylygy saklamagy başaran şeýh Hamdulla käte adamlardan çetleşip, özüni tagat-ybadata berer eken. Aýratynam, soltan Beýazit II aradan çykandan soň, Älemdagynyň Sarykazy diýen obasynda ýalňyzlyga çekilip, dünýeden halys eli sowaýar. Bu mübärek ynsan garrap, kellesi saňňyldasa-da eli hiç wagt saňňyldamandyr. Ol segsen ýaşyndaka ýazan Kurany-Kerimiň nusgasynda: «Soltan Beýazidiň kätibi bolan hatdat saçlary agaryp, segseni arka atsa-da muny nädip ýazyp bilýär?! Ynsap we iman bilen nazar kyl!» diýen bellik goýupdyr.
1520-nji ýylyň dekabr aýynda segsen alty ýaşynda dünýesini täzelän «Kutbul-Küttab» Üsküdar-Garajahmet töwereklerinde Şeýh Sofasy ady bilen tanalýan mazarystana jaýlanylýar. Şeýh Hamdulla şeýle bir pespäldi, hatda guburyna goýlan daşyň ýüzüne öz adynyň ýazylmagyna hem rugsat bermändir. Tanymal hatdat Hafyz Osman iň bolmanda ruhuna «Fatyha» okalsyn diýip, onuň guburyna adyny hernäçe ýazasy gelse-de, ussadynyň wesýeti bolany üçin iki göwünli bolýar. Müstakimzadanyň ýazmagyna göra, gubura at ýazmaga meşhur hatdatlardan Şahin Aga ýürek edýär we: «Reisül-hattatin Hamdullah el-Maruf bi Ibniş-Şeýh rahmetullahi aleýh» diýip ýazdyrýar. Bu wakanyň geň tarapy bolsa, Şahin Aga şol ýazgyny ýazdyrandan soň bir hepde geçip-geçmänkä amanadyny tabşyryp, Allanyň huzuryna rowana bolýar.
Il arasynda şeýh Hamdullanyň hormaty şeýle bir uly bolupdyr, käbir hatdatlar dünýeden ötenlerinde, ussadyň ýanynda jaýlanmagyny özlerine abraý bilipdirler. Ýaňy hatdatlyga başlan öwrenjeler hem galamlaryny şeýhiň guburynyň gumuna bir hepde gömüp goýup, ondan soň şol galam bilen ýazsalar, bereketli bolar diýip halypalaryndan teperrik umyt edipdirler.
Ýol dowam edýär
Aradan bäş asyr geçse-de, ylym-bilim, sungat älemine, aýratynam alty görnüşli ýazgyda ajaýyp eserler döredip, ýönekeý çyzyklary şygyr bilen wasp edibermeli nepis sungat halyna getiren şeýh Hamdulla uly sarpa goýup, ýagşylykda ýatlaýarys. Biz bu hat ussadynyň özünde hem-de sünnäläp ýazan ajaýyp ýazgylarynda milletimiziň dünýägaraýşyny, ägirtligini, agraslygyny, erjelligini, imanyny, Haka bolan söýgüsini aý-aýdyň görse bolýar.
Biz bu ýazgymyzda yslam hatdatlyk sungatyna degişli, hem okap ybrat alynýan hem-de abstrakt surat ýaly diwara asylyp pikirlendirjek, döwrebap suratyň öňdebaryjylaryndan Pikasso suratkeşe: «Meniň surat bilen barmak isleýän iň soňky sepgidime yslam hatdatlygy bireýýäm barypdyr» diýdiren hatdatlyk sungatymyzy täzeden öňki durkuna getirilip, kämmilleşdirilmegi üçin ýaşlarymyzda gyzyklanma döretmegi hem-de bu hatdatlygyň nejeme ägirtlerinden ozan, hakyky sungat adamlaryny ýetişdirip, dabarasy dag aşan şeýh Hamdulla ruhuny şat etmegi niýet edindik.
Pikasso ýaly suratkeşe: «Meniň surat bilen barmak isleýän iň soňky sepgidime yslam hatdatlygy bireýýäm barypdyr» diýdiren hatdatlyk sungaty.