text:
Pakistan harbylary demirgazyk Waziristanda güman edilýän «talyban» nyşanalaryna zarba urdy.
Harby uçarlar 15-nji maý güni irden Şawal jülgesindäki gür tokaýlygy bombalady. Zarbalar netijesinde azyndan 15 jeňçiniň öldürilendigi aýdylýar.
Ýaşaýjylar bu jülgä demirgazykdan we günortadan tanklaryň we esgerleriň gelýändigini aýtdylar.
Pakistan «Talybany» goşun 2014-nji ýylyň iýunynda uzak garaşylan hüjüme başlamazdan öň demirgazyk Waziristanyň tas ähli ýerine kontrollyk edýärdi.
«Talyban» häzir Şawal jülgesine kontrollygy saklap galýar we pakistan harbylaryna hüjüm gurnaýar.


c: text/html

text:
Berdi aga Aşgabatdaky emeli derýanyň ýanyndaky dört gatly ýaşaýyş jaýlarynyň birinde ýaşaýar. Ol tomus aýlary bu emeli derýanyň kenarynda öz agtyklary bilen gezelenç etmegi gowy görýär. “Tomsuna adamlar bu derýanyň boýuna gezelenç etmäge çykýarlar. Ýöne gyşyna adam o diýen köp däl” diýip, Berdi aga gürrüň berýär.
Türkmenistanyň garaşsyzlygynyň 15 ýyllygyna, ýagny 2006-njy ýylda ulanylmaga berlen bu emeli derýa 11 kilometre golaý uzap gidýär. Aşgabady gündogardan günbatara tarap bölüp geçýän bu derýanyň kenarlarynda milli nagyşlar bilen bezelen boýy 1 metrlik sement we granit parapetler gurlan.
Derýanyň bir kenaryndan beýleki kenaryna 10-dan gowrak köprüler geçirilipdir. Olarda dürli görnüşdäki heýkeller goýlupdyr. Derýanyň kenarynda çagalaryň oýnamagy üçin ýörite meýdançalar gurlupdyr. Derýanyň boýunda gezelenç üçin ýodajyklar gurlup, dürli görnüşli baglar ekilipdir. Ekilen baglaryň arasynda arça has köp.
Göräýmäge, bu ýer Aşgabadyň iň bir gözel ýeri bolmaly. Köprülerden awtoulagly geçip barýarkaň bu şeýle ýaly bolup hem görünýär. Emma emeli derýanyň kenaryndaky ýodajyklardan pyýada ýöreseň, onuň ýagdaýynyň o diýen öwerlikli däldigine göz ýetirýärsiň.
Emeli derýanyň Saparmyrat Türkmenbaşy şaýoly bilen Andalyp köçesi aralygyndaky böleginiň ýagdaýynyň has-da gözgynydygyny Aşgabadyň Parahat-1 mikroraýonynyň ýaşaýjysy 34 ýaşly Allamyrat
aýdýar:
—Derýanyň kenarynda döredilen ýaşyl zolagyň ep-esli ýeri saralyp, öz reňkini ýitiripdir. Ekilen arçalaryň köpüsi saralypdyr. Goparylan arçalar-da bar. Olaryň ýerleri oýulyp ýatyr. Derýanyň kenaryndaky çyralaryň käbirleri döwülipdir. Käbirleriniň asla lampalary ýok. Derýanyň kenaryndaky çagalar meýdançasynyň ýagdaýy hem öwerlik däl. Hiňňilikler, typançaklar döwülipdir. Emeli derýanyň kenaryndaky oturgyçlaryň hem köpüsi bolmaly ýerlerinde ýok.
Emeli derýa suwuny şäheriň gündogaryndaky kölden alýar. Munuň üçin 8,5 kilometrlik suw geçirijisi gurlupdyr. Gelýän suw ýörite arassalaýyş basseýninden geçip, derýanyň akabasyna goýberilýär. Emma derýanyň suwunyň azalan mahaly onuň reňki üýtgäp, bulanýar. Şunlukda Aşgabadyň gözelligini artdyrmak üçin gurlan bu derýa garaşylmadyk käbir problemalary döredýär.
—Derýanyň suwy elmydama akyp durmaýar. Bu bolsa derýanyň suwuny hapalaýar, yslandyrýar. Ýata suwuň ysy tomus aýlarynda has beter duýulýar. Derýanyň akabasynyň ugry boýunça gurlan fontanlaryň ýanynda derýa oklanýan hapanyň üýşüp duran ýa-da olaryň suwda ýüzüp ýören mahallary hem seýrek däl. Emeli derýa gurlany bäri onuň golaýyndaky ýaşaýyş jaýlarynda çybynlar hem köpeldi—diýip, Allamyrat
aýdýar.
"Eýesi ýok"
Garaşsyzlyk döwründe Aşgabatda ençeme seýilgähler guruldy. Suw çüwdürimleri bilen bezelen bu seýilgählerde aşgabatlylaryň dynç almak medeniýeti ösdi. Emma Aşgabadyň emeli derýasynyň ugrundaky gidroparkdaky gözgyny ýagdaý şäheriň beýleki parklarynyň hem ençemesine mahsus.
Emeli derýanyň golaýyndaky dört gatly jaýda ýaşaýan Berdi aga
onuň häzirki gözgyny ýagdaýynyň sebäbini derýanyň eýesiniň ýoklugy bilen düşündirýär:
—Bu derýany gurmak üçin köp serişde harçlanan bolmaly. Ýöne soňky döwürlerde bu derýa eýeçilik ýok. Içi hapa. Gapdallary görer ýaly däl. Öňler göm-gökdi, bagçylykdy. Indi, baglary ekýärler, gurap ýatyr. Ekýäler, ýene guraýar. Eýesi ýok.
Gurluşygyna 63 million dollar sarp edilen emeli derýanyň häzirki haly Berdi aganyň bu sözlerini belli bir derejede tassyklaýar.
Emma derýanyň suwy birsyhly akyp dursa, onuň boýy gök begres baglara bürense, kenaryndaky arassaçylyga gözegçilik işleri ýola goýulsa, töweregindäki seýilgählere eýe çykylsa onuň paýtagtyň gözelligine nähili goşant goşjakdygyny göz öňüne getirmek kyn däl. Türkmenler suwa diriligiň gözbaşy diýýärler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Siriýada gandöküşligiň dowam edýändigi baradaky maglumatlar bilen baglylykda Türkiýe Damaskdaky ilçihanasyny ýapýandygyny we ilçisini yzyna çagyrýandygyny yglan etdi.
Türkiýäniň Daşary işler ministrligi goňşy ýurtda howpsuzlyk ýagdaýynyň erbetleşýändigi barada maglumat berdi.
Geçen hepde Türkiýe Siriýadaky ähli raýatlarynyň haýdan-haý öýlerine dolanmaklaryna çagyryş edipdi we Damaskdaky konsullygynyň ýapylýandygy mälim edipdi.
Ýöne Türkiýäniň Aleppoda ýerleşýän konsullygynyň saklanyp galmagyna garaşylýar.
Türkiýe Siriýanyň oppozisiýasynyň tarapdarlarynyň zor bilen basylyp ýatyrylmagyna soňky ýylyň dowamynda berk garşylyk görkezip geldi, Siriýa režimine garşy birnäçe sanksiýalary girizmegi teklip etdi hem-de prezident Başar al-Assadyň wezipesinden çekilmegini talap etdi.
Siriýadaky bidüzgünçiliklerden gaçyp, müňlerçe bosgun Türkiýeden pena sorady.


text:
26-27-nji sentýabrda Özbegistanyň paýtagty Daşkentde söwda-ykdysady, ylmy-tehniki we medeni hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-özbek komissiýasynyň bilelikdäki 12-nji ýygnagy geçiriler diýlip, türkmen mediasynda habar berilýär.
Türkmen wise-premýer B.Atdaýewiň aýtmagyna görä, bu duşuşygyň dowamynda ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklary, tranzit-transport, oba we suw hojalyk pudagy, himiýa senagaty hem-de sport we turizm ugurlary boýunça hyzmatdaşlygy mundan beýläkde ösdürmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar.
Resmi metbugatda berilýän maglumata görä, wise-premýer ýokary derejede geçiriljek komissiýa gatnaşjak türkmen delegasiýasyna degişli resminamalaryň proýektini döwlet ýolbaşçysynyň garamagyna hödürläpdir.
Türkmen-özbek resmileriniň arasynda duşenbe we sişenbe günleri geçirilýändigi aýdylýan bu duşuşyk barada henize çenli özbek mediasynda maglumat berilmeýär.


text:
Sişenbe güni, gyşyň gazaply sowugyna garamazdan, bäş müň töweregi saraýewoly Anželina Joliniň täze “Bal we gan mekanynda” atly filmini
görmäge geldiler. Film Bosniýa urşunda ölenleriň jaýlanan mazarystanynyň golaýynda ýerleşýän sport meýdançasynda görkezildi.
Ýygnan adamlar Jolini we filmi surata alan toparyň agzalaryny uly şowhun bilen garşyladylar. Filmden soň hem tomaşaçylaryň gözleri ýaşdan doludy. Joli özüniň ilkinji režissýorluk işini öz durmuşyny üýtgeden tejribe hökmünde häsiýetlendirdi.
Soňkusy gün Azatlyk Radiosynyň Balkan gullugy Joli bilen söhbetdeş boldy. Gürrüňdeşlik simwoliki “Holiday Inn” myhmanhasynda geçirildi. Bu ýer 1992-95-nji ýyllardaky uruş döwründe berk gabawda bolupdy.
Wideo: Azatlyk Radiosynyň Balkan gullugynyň direktory Gordana Knezewiç Joli bilen söhbetdeş boldy.
Joli filmi surata düşürmegi öz borjy hasaplandygyny aýtdy:
—Men filmiň gowy bolmagy üçin diýseň köp tagalla etdim. Ýöne bu filme bu taýda käbir adamlaryň juda agyr duýgular bilen seretjekdigini hem bilýärdim. Sebäbi bu olaryň taryhynyň bir bölegi. Bu olaryň taryhyndaky iň agyr pursatlarynyň biri.
1990-njy ýyllardaky Bosniýa urşy döwrüniň wakalaryny suratlandyrýan “Bal we gan mekanynda” filminde sýužet serb generalynyň Daniel atly ogly bilen bosniýaly suratkeş Ajlanyň söýgüsini suratlandyrýar. Filmiň dowamynda Ajla bir tussaghana düşýär. Ol ýerde aýallar jynsy zorluklara sezewar edilýärler. Bu tussaghananyň ýolbaşçysy hem Daniel.
“Utanç döwri”
Bosniýa urşy döwründe entek ýetginjek bolan Joli şol konfliktiň dowamynda ýüz beren elhençlikleriň taryhyň masgaraçylykly pursatlary bolandygyny aýdýar:
—Men, ulalyp, dünýäniň köp künjeklerine syýahat etdim. Men bu ýerde entek aýdylmadyk köp zatlaryň bardygyny duýýardym.
Golliwudyň iň tanymal ýyldyzlarynyň biridigine garamazdan, Joli özüniň wagtynyň köpüsini ynsanperwerlik meselelerini gozgamak bilen geçirýär. Şeýle-de ol BMG-niň Bosgunlar boýunça Baş edarasynyň hoşniýetlilik ilçisidir.
Joliniň sözlerine görä, haçan-da ol filmi surata düşürmek üçin Bosniýa barada maglumat toplanda, ol bu ýere aşyk bolupdyr. Şeýle-de şol döwürden aman galanlaryň gürrüňlerinden diýseň ruhlanypdyr.
Azatlyk Radiosynyň Balkan gullugynyň direktory Gordana Knezewiç Joliniň filminiň görkezilişine gatnaşypdy. Onuň ýanynda tussaghanalarda dowamly jynsy zorluklara sezewar bolan aýallar hem oturdylar. Knezewiçiň bellemegine görä, film olara azda-kände köşeşdiriji täsir ýetiripdir.
Knezewiç öz pikirini şeýle beýan edýär:
—Meniň şahsy garaýşyma görä, bu film olaryň ýaralaryna melhem bolup biler, şeýle-de olaryň durmuşyndaky iň elhenç pursatlaryny unutmaga ýardam edip biler.
“Gan we bal mekanynda” filmi 23-nji dekabrda Birleşen Ştatlaryň diňe käbir şäherlerinde köpçülige ýetirildi.


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
Maşklaryň optimal maksatnamasy we olaryň sany siziň ýaşyňyza, beden gurluşyňyza we köpsanly başga faktorlara bagly. Elbetde, 70 ýaşly garry we 20 ýaşly ýigit üçin maşklar toplumy dürli bolmalydyr.
1. Iň gowusy siziň fiziki başarnyklaryňyz nähili bolsa-da, olaryň 50%-den artygyny ulanman maşk etmek gowy. Bedenterbiýäniň maksady – başgalara nämäni başarýandygyňyzy görkezmek däl-de, olardan özüňiz üçin peýda we lezzet almakdyr. Eger siz 30 minut ylgamaga ukyply bolup, şondan soň ýadawlyk duýup başlaýan bolsaňyz, 15 minutdan köp ylgamaň. Eger siz maşklary ýerine ýetirip ýadaýan bolsaňyz, siz olaryň manysyny ýok edýärsiňiz. Maşklar maksatnamasynyň dogry ýerine ýetirilenliginiň alamaty ýadawlyk duýgusy däl-de, serginlik, şähdaçyklyk, kuwwatdan dolulyk duýgusy bolmaly. Kem-kemden siziň fiziki başarnyklaryňyz öser, we siz adaty suratda basymy ulaldarsyňyz.
2. Eger agzyňyz bilen dem almak zerurlygy duýsaňyz, maşklary ýerine ýetirmegi bes ediň, eger siz burnuňyz bilen dem alyp bilmeseňiz we agzyňyz bilen dem almaga mejbur bolsaňyz, diýmek, siziň başarnyklaryňyzyň 50%-lik çägi eýýäm geçilen. Bu bedene aşa zor salnandygyndan we ol el degrilmez kuwwat goruny ulanyp başlandygyndan habar berýär, şol sebäpli öýjüklere kislorod ýetmeýär. Haçanda ýürek gaty güýçli urup başlandygyny duýsaňyz, gaty der basyp başlasa ýa-da bedeniňiz titräp başlasa, bu siziň öz mümkinçilikleriňiz çägine ýetendigiňizi aňladýar. Şeýle bolanda türgenleşigi dem alşy kadalaşdyryp, pyýada ýöreýiş bilen soňlamak maksadalaýykdyr. Düzgün örän ýönekeýdir: hemişe agyz bilen däl-de, burnuň bilen dem almaly, we günde bir gezek, derläp başlamaýançaňyz türgenleşmeli.
3. Bedenterbiýe bilen gowusy gündiz bilen meşgullanmaly. Berk agşamky türgenleşikler onçakly peýdaly däldirler, sebäbi bedene şeýle wagtda kuwwatlanmak däl-de, tersine, rahatlandyryjy we ýaşardyjy uka taýýarlanyp, ähli prosesleri haýallatmak gerek. Hiç haçan gönüden-göni nahardan öň we derrew nahardan soň maşklary ýerine ýetirmäň, sebäbi bu iýmit siňdiriş prosesini bozýar we iýmit siňmezliginiň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler. Derrew nahardan soň 15 minudyň dowamynda ýöne seýil etmek bolsa iýmit siňdiriş üçin peýdalydyr. Türgenleşikden öň we soň ganyň goýalmagynyň we öýjükleriniň suwsyzlanmagynyň öňüni almak üçin suw içiň.


text:
Her adamyň öz durmuşynda dürli ýatlamalary bolýar. Olardan birem köçe ýatlamalarydyr. Köçe ýatlamalarynyň dürli görnüşleri bolup bilýär.
Bu babatda şol köçäniň ugrunda geçiren ilkinji söýgi duşuşygy, şol köçede satylýan horaz süýjüsi, kitap dükanlary, belkem şol köçede her gün agşamara gezelenje çykýan adamlaryň üýşmeleňi ýa-da şol köçe bilen baglanyşykly durmuşyňyzda yz galdyran beýleki wakalar hakynda gürrüň etmek mümkin.
Siziň durmuşyňyzda iň ýatdan çykmajak köçe haýsy we näme üçin? Şol köçe siziň durmuşyňyzda nähili yz galdyrdy?
Täze Tolkun ýaşlar gepleşigimizde bu soraglara häzirki wagt Türkiýede ýaşaýan türkmenistanly Nesibe we ýokary bilimini Lebap welaýatyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynda tamamlap, häzirki wagt Owganystanda ýaşaýan etnik türkmen deň-duşumyz Gudrat jogap berýär. Azatlyk Radiosynyň habarçysy Sahra Ghulam Nabiniň geçiren söhbetdeşligini aşakdaky düwmä basyp diňläp bilersiňiz.
Garaýyşlaryňyza, bellikleriňize aşakdaky teswir bölüminde garaşýarys.


text:
Türkmen hökümeti ýurtda täze ýollaryň gurulmagy, öňden bar bolan gara ýollarda gurluşyk işleriniň geçirilmegi üçin ençeme million amerikan dollary möçberinde maliýe goýýandygyny wagtal-wagtal yglan edýärler.
Emma muňa garamazdan, ýurduň welaýatlarynda we şäherlerinde esasy gara ýollaryň abat däldigi we munuň ýol heläkçiligine sebäp bolýan ýagdaýlaryň biridigi aýdylýar.
Lebap welaýatynyň Türkmenabat-Atamyrat (öňki Çärjew-Kerki) aralygyndaky esasy ýolda şu günki gün döreýän howply ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy Osman Hallyýew gürrüň berýär.


text:
Türkmenistanyň ýetginjekler ýygyndysy Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyryna taýýarlanýar
Şu günler Türkmenistanyň 19 ýaşa çenli futbolçylardan düzülen ýygyndysy 2016-njy ýylda geçiriljek Aziýa çempionatynyň saýlama duşuşyklaryna taýýarlyk görýär. Häzirki türgenleşik işleri paýtagtymyzdaky sport toplumlarynda geçirilýär. 19 ýaşa çenli ýygyndymyzyň düzüminde Ýokary ligadaky toparlarymyzyň düzüminde çykyş edýän ýaş zehinler hem bar, 1-nji liganyň wekilleri hem. Ýygyndymyzyň baş tälimçisi Ahmet Agamyradow.
Şu günler 19 ýaşa çenli ýygyndy toparymyz türgenleşiklerini Ýokary we 1-nji liganyň toparlary bilen ýoldaşlyk duşuşyklaryny geçirmek bilen dowam etdirýärler. Ýygyndy toparymyz ýakynda «Köpetdag 2» we HTTU futbol toparlary bilen ýoldaşlyk duşuşyklaryny geçirdiler.
«Köpetdag 2» bilen geçirilen duşuşyk başdan-aýaga ýetginjekler ýygyndymyzyň artykmaçlygy bilen geçdi. Duşuşygyň eýýäm birinji ýarymynda ýygyndy toparymyz 3:1 hasabynda öňe çykdy. Bu artykmaçlyk ikinji ýarymda hem dowam edip, «Köpetdag 2-niň» derwezesine ýene 6 pökgi girdi. Duşuşykda «Ahalyň» we ýetginjekler ýygyndymyzyň hüjümçisi Mihail Titow 4, Ş.Muhammedow 2 gezek tapawutlandy. Beýleki pökgüleri bolsa Ý.Muhadow, B.Akmämmedow, M.Seýidow dagylar geçirdi. «Köpetdag 2-niň» ýeketäk jogap pökgüsiniň awtory M.Gurbangulyýew.
5-nji sentýabrda 19 ýaşa çenli ýetginjekler ýygyndymyz Ýokary ligada orta gürpde çykyş edýän HTTU futbol topary bilen duşuşdy. Ýöne «Köpetdag 2-ä» garanyňda has tejribeli HTTU ýetginjekler ýygyndymyzy uly hasap bilen ýeňdi. 6:0 hasabynda HTTU-nyň peýdasyna tamamlanan duşuşykda Didargeldi Kowusow (18-nji minutda), Gurbangeldi Batyrow (28-nji minutda), Orazberdi Myradow (37, 49-njy minutlar), Azat Şamyradow (75, 83-nji minutlar) dagy tapawutlandy.
19 ýaşa çenli ýetginjekler ýygyndymyzyň ýurdumyzdaky türgenleşikleri 23-nji sentýabra çenli dowam eder. Şol gün ýygyndymyzyň bir hepdelik okuw-türgenleşigi üçin Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherine ugramagyna garaşylýar. Bu ýerden hem ýygyndymyz saýlama duşuşyklaryň geçiriljek ýerine — Saud Arabystanyna gider.
Ýetginjekler ýygyndymyz U-19 Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrynda «B» toparçada çykyş eder. Bu toparçada ildeşlerimizden başga-da Ýemeniň, Saud Arabystanynyň we Siriýanyň 19 ýaşa çenli ýetginjekler ýygyndylary bar. Duşuşyklar Saud Arabystanynyň Al-Hasa şäherinde Şazada Abdulla al-Jalawi adyndaky stadionynda geçiriler.
«B» toparçanyň duşuşyklary 2 — 6-njy oktýabr aralygynda geçiriler. Ildeşlerimiz 2-nji oktýabrdaky ilkinji duşuşygynda ýer eýeleriniň ýygyndysy bilen duşuşar. 4-nji oktýabrda geçiriljek duşuşykda bolsa ildeşlerimiziň garşydaşy Ýemeniň ýetginjekler ýygyndysy bolar. Ildeşlerimiz 6-njy oktýabrda geçiriljek soňky duşuşykda Siriýa Arap Respublikasynyň topary bilen duşuşar.
Jemi 16 sany ýetginjekler ýygyndysynyň arasynda geçirilýän U-19 Aziýa çempionatynyň saýlama tapgyrlarynda toparçalary birinji orunda tamamlan ýygyndylar gönüden göni çempionata gatnaşmaga hukuk gazanar. Toparçalaryň ikinji orunlarynyň arasyndan bolsa iň gowy 6 topar Aziýa birinjiligine gatnaşdyrylar. Toparçada üçünji we dördünji orunlary eýelän ýygyndylar ýaryşy şol ýerde tamamlar.
Sebitiň iri futbol ýaryşynda ildeşlerimize üstünlik arzuw edýäris!


text:
Pakistanyň içeri işler ministri Çaudri Nisar Ali Han (Chaudhry Nisar Ali Khan) Birleşen Ştatlaryň metbugat serişdesinde Karaçide ýerleşýän kompaniýanyň internetde onlaýn görnüşde galp okuw diplomlaryny satmak arkaly her ýyl onlarça million amerikan dollaryny gazanýandygy barada öňe sürlen maglumatlary derňemegi tabşyrdy.
Pakistanyň Içeri işler ministrligi bu baradaky maglumaty, “New York Times” neşiri “Axact” atly kompaniýanyň Birleşen Ştatlardaky “Kolumbiýa” we “Berkeleý” ýaly abraýly uniwersitetleriň atlaryna salgylanyp, “Kolumbiýana, “Barkleý” ýaly atlar bilen toslama okuwlaryň ýüzlerçe websaýtyny açandygy barada maglumat berenden bir gün soň, ýagny 19-njy maýda mälim etdi.
“New York Times” neşiriniň maglumatynda toslama uniwersitetleriň websaýtlary seljerilýär we Birleşen Ştatlardan, Britaniýadan we Birleşen Arap Emirliklerinden öz okuw diplomlaryny almak üçin ýüz müňlerçe amerikan dollary möçberinde pul serişdesini tölän müşderilere salgylanylýar.
“Axact” kompaniýasy bu maglumatlary “esassyz, töhmetçilikli çykyş” diýip ýazgardy.


text:
Ministrler Kabinetiniň soňky maslahatynda Türkmenistanyň ählumumy ilat we ýaşaýyş jaý fondunyň ýazuwyny geçirmäge taýýarlyk görülýändigi baradaky habar peýda boldy.
Ilat ýazuwyny geçirmäge türkmen ýolbaşçylaryny nämeler iterýär hem häkimiýetler alnan maglumatlary nähili ulanarlar – bu soraglar gümürtikligine galýar.
Bu işde ýazuw geçirmek barada BMG-niň teklibiniň we gelen kararynyň roly nähili? Şunuň bilen bagly ýazuw geçirilende BMG-niň wekilleri oňa synçylyk edermi, gatnaşarmy? Bu soraga jogap bermek ýeňil däl, çünki şu wagta çenli demografik taýdan Türkmenistanyň ilatynyň düzümi, sany baradaky hakyky informasiýa ýapyk strategik maglumatlaryň hatarynda saklanylýar.
Türkmen häkimiýetlerinde Nyýazowyň ýa Berdimuhamedowyň döwründe ilatyň sany hem onuň düzümi barasynda takyk sanlar barmydy? Bu soraga şu wagta çenli jogap ýok. Ol gerekmidi asyl? Bir zat aýan - haýsydyr bir san ýaýradylmaly bolsa, ol diňe propaganda maksatlary üçin aýan edilýärdi.
Nyýazow ýurduň ilat sanyny hemişe çişirip görkezýärdi. Ol soňky gezek ilat sanyny ýedi milliona golaýladypdy, şol bir wagtda-da ýakyn ýyllarda Türkmenistanyň ilatynyň on milliondan aňry geçjekdigini nygtapdy. Emma aram spesialistler bu sanyň dört ýarym-bäş milliondan aňry geçmeýändigini aýdýardylar.
Durmuş hakykatyny bezäp, timarlap görkezmek, sanlary galpaşdyrmak sowet döwrüniň ideologiýasynda giňden ulanylýardy, Nyýazowyň režimi şondan baş prinsipi - hakykat hökman däl, göz üçin bir zatlar görkezmek möhüm diýen prinsipi özüne nusga edindi.
Nähili galplaşdyrylan surat döretmeli? Hemme zat şoňa baglydy. Eger hasyl barada gürrüň gidýän bolsa, ýylyň-ýylyna sanlar artdyrylyp ýazylýardy. Ýöne Ikinji jahan urşunyň pidalary, adatça, kemeldilip berilýärdi. Onýyllyklaryň dowamynda proraganda 20 million adamyň uruşda wepat bolandygyny tassyklap geldi. Kimdir biriniň galamy soňky ýyllar ony ýedi million artdyrdy. Ýedi million az san däl. Ýöne kyrk million adam diýen resmi däl maglumatlaram bar.
Gaýrat gerek
Planlaşdyrylan ilat ýazuwynyň ykbaly, elbet-de, şol ýazuwyň häkimiýetler üçin näderejede gerekdigine bagly bolar. Häkimiýetler ony köpçülige aýan edermi? Eger şu sapar hakyky sanlar ýaşyrylsa, maglumat gabawy bilen bagly häzirem ideologik çäklendirme agalygyny dowam etdirse, onda, edil öňküler ýaly, ilat ýazuwynyň hakyky sanlaryny diňe Milli howpsuzlyk ministrligi ulanyp biler.
Döwletiň demografik gurluşynyň ösüşi bilen bagly maglumatlary beýleki edaralaryň ählisi diňe ýokardan berlen sanlar esasynda öz işinde ulanar. Şonda häkimiýetleriň ykdysadyýeti ösdürmekde ilat ýazuwynyň takyk sanlaryny ulanmak baradaky wadalary boş gürrüň bolup çykar.
Bu işde başizm ideologiýasy ýene-de ýeňiji bolar. Ol ähli mümkin bolan serişdeler arkaly maglumatlaryň üstünden gözegçiligi özünde saklamak isleýär. Ilat ýazuwy ýaly syrlary açmaga häkimiýet ýaňy-ýakyna çenlem taýýar däldi. Öz ýurdy hakdaky hakyky maglumatlary türkmenistanlylar bilen paýlaşmak, türkmen häkimiýetlerinden, megerem, taryhy gaýratlylygy talap edýän bolsa gerek.
Aleksandr Narodetski postsowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürlen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.


text:
Gresiýanyň çepçi “Syriza” partiýasy saýlawlarda ýeňiş gazanyp, ýurduň beýleki sagçy populist partiýasy bilen bilelikdäki hökümeti düzmek barada ylalaşdy.
Gresiýanyň “Garaşsyz partiýasy” 26-njy ýanwarda “Syriza” partiýasynyň lideri Aleksis Tsiprasyň kandidaturasyny ýurduň nobatdaky premýer-ministri hökmünde goldajakdygyny mälim etdi.
40 ýaşly Tsipras, premýer-ministrlige kasam edip, 27-nji ýanwarda täze Ministrler kabinetiniň düzümini hödürlär.
Sesleriň 99.9%-niň sanalmagy netijesinde, “Syriza” sesleriň 36%-ni alyp, 300 orunlyk parlamentiň 149 ýerini eýeledi. Gresiýanyň “Garaşsyz partiýasy” bolsa 4% ses bilen parlamentde 13 orny almagy başardy.
Gürrüňi gidýän iki partiýa 2010-njy ýylda Gresiýany bankrotlykdan alyp galmak üçin alnan halkara karzlarynyň şertlerine garşy durmakdan beýleki az meselede özara ylalaşýarlar.
Gresiýadaky bu saýlawlaryň netijesinde dörän ýagdaý zerarly, 19 agzaly ýewrozonanyň taryhynda ilkinji gezek, oňa agza bir ýurt ÝB-niň girizen tygşytlama çärererine garşy çykýan partiýa tarapyndan dolandyrylar.
Karz
Gresiýa 2010-njy ýyldan bäri bankrotlyga düşmezlik üçin $270 milliard möçberindäki halkara karzlaryny aldy.
“Syriza” ÝB-niň we Halkara Walýuta Fondunyň Gresiýa beren karzynyň şerti hökmünde Afinynyň garşysyna girizen berk salgyt we çykdajylary çäklendirmek boýunça borçlarynyň ozal kabul edilen şertlerine gaýtadan garamak boýunça berk kampaniýa alyp barýar.
Tsipras ýewrozonanyň Gresiýa karz pul beren beýleki döwetlerine garşy bir taraplaýyn görnüşde hiç hili çäre görmejekdigine söz berdi.
Gresiýanyň öz karzlaryny tölemek meselesinde mundan beýläk her dürli başdansowma hereketlere baş goşmagynyň mümkinligi baradaky aladalar bu ýurdy ýewrozonanyň düzüminden çykmaga mejbur etmek baradaky howatyrlanmalary güýçlendirdi.
Ýewrotoparyň başlygy Jeroen Dijsselbloem 26-njy ýanwarda çykyş edip, Gresiýanyň ýewrozonanyň düzüminde galmagy Afinynyň mundan ozalky baglaşan şertnamalaryny berjaý edişine bagly boljakdygyny aýtdy.
Germaniýa bilen Britaniýa-da täze grek hökümetiniň Gresiýa halkara karzyny berenleriň öňünde ýurduň ozal öz üstüne alan borçlaryny berjaý etmegine garaşýandyklaryny aýtdylar.


text:
Täjigistanda Täze ýyl baýramynyň öňýany “Täjikkino” döwlet studiýasy prezident Emomoli Rahmonyň işlerine bagyşlanylan ýörite dokumental filmler toplumyny satuwa çykardy.
27 sany DWD diskini öz içine alýan bu filmlerde Emomoli Rahmonyň 20 ýyllyk prezidentlik karýerasynyň döwründe eden işleri görkezilýär.
DWD disklerinden 20-si onuň 20 ýyllyk prezidentligine bagyşlanan, galan 7-si bolsa onuň ýurduň dürli pudaklaryny ösdürmekde görkezen rollaryna bagyşlanan.
Bu filmler kolleksiýasy häzirki wagt paýtagt Duşenbäniň merkezi dükanlaryna hem-de söwda bazarlaryndaky ýörite dükanlara satuwa çykaryldy. 27 diski öz içine alýan gutularyň bahasy 270 soma, ýagny 56 dollar 70 sente deň.


text:
Türkmen häkimiýetleri Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherinde ýurduň beýleki künjeklerinden gelip işleýän içerki migrantlary şäherden wagtlaýyn çykaryp başladylar. Munuň sebäpleri barada resmi taýdan maglumat berilmese-de, bu çäräniň ýokary derejeli hökümet resmileriniň “Awaza” syýahatçylyk zolagyna dynç almaga barmagy bilen baglanyşyklydygy aýdylýar.
“Awaza” syýahatçylyk zolagyndaky gurluşyk firmalarynyň birinde işleýän daşoguzly içerki migrantlar bu çäräniň 300-e golaý adama täsir ýetirendigini we özlerine sentýabr aýynyň başyna çenli ýazgyda duran ýerlerine gitmegiň tabşyrylandygyny gürrüň berýärler.
Daşoguzly 30 ýaşlaryndaky Maksat bu barada “Mundan 20 gün çemesi ozal bize işleýän gurluşyk firmamyzyň ýolbaşçysy sentýabr aýynyň birinji 10 günlügine çenli Türkmenbaşydan çykyp, pasportda ýazga duran ýerimize gitmegi tabşyrdy” diýip gürrüň berýär.
“Ýokardan görkezme berdiler”
Ýeri gelende ýatlatsak, aglabasy Daşoguz we Lebap welaýatyndan bolan içerki migrantlar Türkmenbaşy şäherindäki gurluşyk firmalarynda zähmet çekýärler. Bu migrantlar daşary ýurt ýa-da ýerli gurluşyk kompaniýalary tarapyndan wagtlaýyn döredilen firmalarda işçi hökmünde hasaba alynýarlar we olaryň doly sanawy şäheriň polisiýa bölümine tabşyrylýar.
Awazadaky gurluşyk firmalarynyň biriniň ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, häzirki wagtda bu içerki migrantlaryň öz welaýatlaryna ugradylmagynyň iki sebäbi bar. Olaryň birinjisi, bu sebitde alnyp barylýan gurluşyk işleriniň käbirleriniň tamamlanmagy, ikinjisi bolsa, ýokary derejeli döwlet emeldarlarynyň “Awaza” syýahatçylyk zolagyna edýän dynç alyş sapary bilen baglanyşykly diýilýär.
“Türkmenistanyň ýokary derejeli hökümet resmileri zähmet rugsadyna çykyp, indi tas ýarym aý çemesi wagt bäri Awazada dynç alýarlar. Şol sebäpli bu sebitdäki gurluşyk işleriniň ählisi diýen ýaly togtadyldy. Zähmet migrantlaryna, tä hökümet resmileriniň dynç alyşlary tamamlanýança, öz welaýatlaryna dolanmaklyk tabşyryldy. Bizi, gurluşyk firmalarynyň ýolbaşçylaryny ýygnap, ‘ýokardan görkezme’ berdiler, bizem şol görkezmäni berjaý edýäris” diýip, howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli adynyň efirde tutulmazlygyny soran firma ýolbaşçysy gürrüň berdi.
Mundan ozalky ýagdaýlar
Lebap welaýatyndan “Awaza” syýahatçylyk zolagyndaky gurluşyk firmalarynda indi 10 ýyla golaý wagt bäri zähmet çekýän 40 ýaşlaryndaky Azamadyň aýtmagyna görä, içerki migrantlaryň Türkmenbaşydan çykarylmagy bilen baglanyşykly ýagdaý wagtal-wagtal gaýtalanyp durýar. Emma şeýle uzak wagtlap, ýagny tas 1 aýa golaý wagt öz obaňa dolanmaly diýilmegi birinji gezek bolýan ýagdaý.
Gepiň gerdişine görä bellesek, içerki migrantlary öz pasport ýazgysynyň bolan ýerine ugratmak bilen baglanyşykly çäre geçen ýylyň ahyrynda Aşgabatda hem bolupdy.
Şonda “Garaşsyzlygyň 24 ýyllygy” we “Bitaraplygyň 20 ýyllygy” bilen baglanyşykly görlen çäreleriň çäginde welaýatlardan Aşgabada gelip işleýän we paýtagtda ýazga, hasaba durmadyk migrantlaryň ýüzlerçesi işini taşlap, öz ýaşaýan ýerlerine gitmäge mejbur bolupdylar. Bu çäreler baýramçylyklara gabatlap görülýän howpsuzlyk çäreleri bilen düşündirilse-de, aradan tas bir ýylyň geçendigine garamazdan, Aşgabatda ýazgysy bolmadyk türkmenistanlylara garşy girizilen çäklendirmeler häzirki güne çenli hem saklanyp galýar.
Sözümiziň ahyrynda ýatlatsak, Türkmenbaşy şäherinde zähmet çekýän içerki migrantlaryň wagtlaýyn öz welaýatlaryna dolanmaly edilendigi barada Türkmenistanyň resmi metbugatynda halka hiç hili maglumat berilmeýär.


text:
Gürjüstanyň sudy oppozisiýa liderini, jemgyýetçilik emlägini nädogry ulanmakda aýyplap, dört ýyl türme tussaglygyna höküm etdi.
Bu höküm ol 14 aýlyk bikanun tussaglykdan boşadylanyndan bir gün soň çykaryldy.
Tbilisiniň ozalky häkimi we öňki prezident Mihail Saakaşwiliniň ýarany Gigi Ugulawa bu hökümi bikanun diýip ýazgardy we onuň hökümetiň syýasy garşydaşlary ýok etmek üçin ulanýan çäresiniň bir bölegidigini aýtdy.
Ugulawanyň aklawçysy Beka Basilaýa «biz bu hökümiň üstünden ýokary suda şikaýat ederis» diýdi.
Şeýle-de ol öz müşderisiniň ol ýa-da beýleki günäsini görkezýän deliliň ýokdugyny aýtdy.


text:
Turkmen Dictionary
Eziz Annagurban
- June 20, 2015
-
( 187)
Description
Türkmen diliniň düşündirişli sözlügi. Enedilim.com sahypasyndaky sözlükden peýdalanýar.
Reviews
Gowy Description - y turkmen dilinde yazsan bolsan has gowy bolardy
Gowy sözlük,ýöne internet baglantysyz ishlese hem-de sözleri hasda baylashdyrylsa gaty oñat bolardy!!!
Saga bol Men eýran türkmeni. Işleriňizden peýdalanýaryn. Sag boluň.
Berekella! Islerinizde ustunlik! Offline etseniz hem-de yazgylary gocurmek mumkinciligini goysanyz.
We are waiting for the next ones.. Seyle programlaryn dowamyna garashyas
Oñat Erbedâ dâl eken ýöne sözleri az
What's New
Sözlügiň görnüşi täzelendi we "soňky görlen sözler" bölümi girizildi.


text:
Owganystanyň territoriýasynda ýüz beren üç sany aýry-aýry çaknyşykda NATO-nyň esgerlerinden sekizisi öldi. Bu ölenlerden ýedisiniň amerikan harbylarydygy aýdylýar.
NATO-nyň resmileriniň aýtmagyna görä, amerikan harbylaryndan bäşisi şenbe güni Kandagar welaýatynda ýol gyrasynda goýlan bomba partlanda, wakanyň pidasy bolupdyr.
Şol gün ýurduň Farah welaýatynda-da Owganystanyň milli armiýasynyň bir esgeriiniň atan okundan iki amerikan esgeri ölüpdir.
Bu wakalaryň fonunda Demirgazyk Owganystanda-da näbelli ýaragly söweşijileriň hüjüminde halkara koalision güýçleriň bir esgeriniň ölendigi barada maglumat alyndy.


text:
Aşgabat, 12-nji ýanwar, “Türkmenportal”
“Bawariýanyň” we Germaniýanyň milli ýygyndy toparynyň derwezeçisi Manuel Noýer “Altyn pökgi —2014” baýragynyň eýesi bolmaga mynasyp. ” Türkmenportalyň” okyjylarynyň aglaba bölegi şeýle pikirde. Biziň saýtymyzda geçirilen ses berlişigiň netijesinde M. Noýer 108 ses aldy. Ses berlişikde ikinji orna 83 ses alan Madridiň “Realynyň” we Portugaliýanyň ýygyndy toparynyň hüjümçisi Kriştianu Ronaldu mynasyp boldy. “Barselonanyň” we Argentinanyň ýygyndysynyň hüjümçisi Lionel Messi 78 ses bilen üçünji orunda galdy. Okyjylaryň ýene-de 13-si “Altyn pöki—2014” baýragyna başga futbolçylaryň mynasypdygyny mälim etdi.
2014-nji ýylyň jemi boýunça dünýäniň iň gowy futbolçysyna niýetlenen “Altyn pökgi” baýragynyň gowşurylyş dabarasy häzirki pursatlarda Sýurihde dowam edýär.
FIFA ýakyn çeşmeleriň habar berşi ýaly, soňky maglumatlara görä “Realyň” hüjümçisi Kriştianu Ronaldu 2014-nji ýylyň iň gowy futbolçysy diýlip yglan ediler. Bu habara laýyklykda, ses berlişikde K.Ronaldu 37,66%, Messi 15,76%, Noýer bolsa 15,72% ses aldy.
Ses berlişige milli ýygyndy toparlaryň tälimçileriniň 181-si, kapitanlarynyň 182-si, şeýle hem habar beriş serişdeleriň wekilleriniň 181-si gatnaşdylar.
Mundan başga-da, resmi dabarada ýylyň iň gowy tälimçisi, dünýäniň simwoliki ýygyndy topary, 2014-nji ýylda iň owadan pökgi geçiren futbolçy, şeýle-de, iň gowy zenan futbolçy mälim ediler.


text:
"Yslam bilen gatnaşygyň ýörelgesi taýýardyr. Onuň üç esasy ugry: parahatçylyk, adalat we bilimdir".
Muny Papalygyň dinleriň arasyndaky raýdaşlyk geňeşiniň kätip ýepiskopy Miguel Aýuso Guiksot aýdypdyr."Teologiýa taýdan tapawutlylyklar özüni goraýandyr we bu hemmelere mälimdir. Ýöne haýsam bolsa bir teologiýa aratapawutdan daşary biz egin-egine bersek, ähliumumy peýdany ýola goýup bileris" diýip, ol sözüniň üstüni ýetiripdir.
Gatnaşyklar kesilipdi
"Köpsanly yslam institutlary bilen dürli görnüşde hem diýseň baý gatnaşygymyz bar" diýip, ýepiskop belläpdir.
Ýepiskop Aýuso yslam institutlary bilen gatnaşygyň hasam ösdürilmegi barasynda söz açypdyr. Ol Papalygyň, aýratyn-da, Kairiň Al-Azhar metjidi bilen bolan gatnaşyklaryň örän wajypdygyny nygtapdyr. Al-Azhar metjidi bilen Al-Azhar uniwersiteti sünni yslam äleminiň iň abraýly merkezi hasaplanýar.
Al-Azhar 2011-nji ýylda "Mukaddes tagt-täç" bilen gatnaşyklaryny goýbolsun edipdir. Şonda ol döwrüň papasy 16-njy Benedikt täze ýyl baýramçylygy wagtynda, Iskenderiýedäki ybadathanalara gurnalan hüjümleri berk ýazgaryp çykyş edipdi. Ali Imam Ahmed al-Taýeb bolsa şonda Papanyň reaksiýasyna Müsüriň içerki işlerine "goşulyşmak" hökmünde baha beripdi.
Ýöne bu ýyl Watikan Al-Azhar bilen gatnaşyklary täzeden ýola goýupdyr. Owal 16-njy fewralda ýepiskop Aýuso Al-Azhara sapar edip, metjidiň ymamynyň orunbasary Abbas Şuman bilen gepleşik geçiripdir.
Rimde duşuşyk bolar
Ondan soň 23-nji maýda Ali Imam al-Taýeb Watikana baryp, Papa Fransis bilen görşüpdi. Ol şonda haçparazlara we musulmanlara garşy edilýän yslamçy ekstremist hüjümleri berk ýazgarypdy.
Ýepiskop Aýuso 13-nji iýulda we 23-nji oktýabrda gaýtadan Al-Azhara sapar gurnapdy.
Şeýle saparlaryň maksady "Mukaddes tagt-täç" bilen Al-Azharyň arasynda gatnaşygy resmi taýdan kämilleşdirmek üçin, Rimde duşuşyk geçirmekden ybarat bolupdyr. Göz öňünde tutulýan ol duşuşyk 2017-nji ýylyň aprel aýynda amala aşyrylar. Ýöne henize çenli onuň senesi resmi taýdan yglan edilmändir.
"Biziň Al-Azhar bilen ýola goýan gatnaşygymyzyň maksady parahatçylygyň dikeldilmegi bilen bir hatarda, köpsanly tagallany durmuşa geçirmekdir" diýip, ýepiskop Aýuso nygtapdyr.
"Parahatçylygyň ekiztaýy"
Ýepiskopyň aýtmagyna görä, bu gatnaşyklar ýörelgesiniň ilkinji ugrudyr. "Öz tagallalarymyzda biz dini diskurslary täzeden gözden geçireris we bar ünsi bu dini diskursyň musulman hem haçparaz jemgyýetde kämilleşdirilmegine gönükdireris. Bu parahatçylygyň özenidir. Bu täzeçe garaýyş, şeýlelikde, soňky wagtlarda diniň adyndan edilýän köpsanly işleriň öňüni alyp biler" diýip, ýepiskop sözüniň üstüni ýetiripdir.
Ýepiskop Aýuso: "Parahatçylygyň ekiztaýy bolan adalat bolsa ýörelgäniň ikinji ugrudyr. Her bir diniň ähli wekilleri öz ýaşaýan ýurtlarynda özüni arkaýyn hem ygtyýarly duýup, ähliumumy adamzat gymmatlygynyň we jemgyýetiň bähbidiniň kämilleşdirilmegine goşant goşmalydyr" diýipdir.
Ýepiskopyň sözlerine görä, "dini azatlyk meselesinde" Al-Azhar bilen "Mukaddes tagt-täç" hyzmatdaşlygynyň sebäbi hem hut şundan ybaratdyr.
Ýörelgäniň üçünji ugry bolsa bilimdir. Ýepiskopyň nygtamagyna görä, sowatsyzlyk gaty köp ýamanlygyň çeşmesidir. Ol "dini sowatsyzlygyň gaty ýokary derejä ýetendigini hemişe görýärdik" diýip belläpdir.
Dini bilim pugtalandyrylmaly
Ýepiskop Aýuso: "Gatnaşygyň ýörelgesi çäginde dini baştutanlara "öz jemgyýetlerinde dini bilimiň pugtalandyrylmagy barasynda çagyryş edilýär". Bu bilim beýleki adamlara sylag-hormat bilen çemeleşilmegi esasynda, başga adamlar hakda baý maglumatlary bermelidir. Özboluşly aýratynlyklar hemişe goralmaly we olaryň gadyry bilinmelidir" diýip gürrüň beripdir.
Ýepiskop Aýusonyň baştutanlyk edýän Papalygyň dini gatnaşyklar geňeşiniň halkara dini raýdaşlyk merkezi bilen Litwada ýerleşýän Adýan fondy bilelikde "Merhemet ynsanlygyň gymmaty" temaly simposium gurnapdyr. Simpozium 3-nji we 4-nji noýabrda Papalygyň Gregorian uniwersitetinde geçirilipdir. Papa Fransis ýygnaga gatnaşýan dürli dinleriň wekilleriniň öňünde açylyş çykyşyny edipdir. Ol öz çykyşynda, ylaýta-da diniň adyndan edilýän zulumlar, adam söwdasy we terrorçylyk hakda söz açypdyr.
Ýepiskop bu tagallanyň dürli dinleriň merhemetlilik baradaky pikirdir garaýyşlaryny paýlaşmagyna mümkinçilik döretmegi maksat edinendigini nygtapdyr. Onuň aýtmagyna görä, bu ugurda dini jemgyýetler "adamzada bilelikde hyzmat etmek üçin hyzmatdaşlygy" ýola goýup biler.


text:
Penşenbe güni Birleşen Milletler Guramasynyň Adam hukuklary geňeşi Eýranda adam hukuklarynyň ýagdaýy boýunça ýörite gözegçiniň wezipesini döretmek barada ylalaşdy. Şwesiýanyň teklip eden bu rezolýusiýasyny 47 agzaly Ženewa geňeşiniň 22 agzasy oňlady. 7 ýurt oňa garşy ses berdi, 14 ýurt hem ses bermekden saklandy. Dört ýurt bolsa bu ses berişlige gatnaşmady.
Tekstde Eýranda oppozision şahsyýetlere zulum edilýänligi, ölüm jezasynyň köp ulanylýanlygy bilen bagly alada bildirilip, yslam respublikasy bu garaşsyz wezipä indi bellenmeli ýörite wekil bilen hyzmatdaşlyga çagyrylýar. Onda şeýle hem ýurtda adam hukuklarynyň bozulmagy barada yslam respublikasy tarapyndan hyzmatdaşlygyň ýokdugyna gynanç bildirilýär.
“Halk üçin ýeňiş, hökümet üçin ýeňliş”
Bu göçümi Eýranda adam hukuklarynyň ýagdaýy barada ünji-aladalaryny beýan edip gelýän hukuk goraýjy toparlar, aktiwistler gutladylar.
“Eýran boýunça halkara adam hukuklary kampaniýasynyň” ýerine ýetiriji direktory Hadi Gaemi: “Birleşen Milletler Guramasynyň bu karary Eýran raýatlary üçin goldaw. Olar 2009-njy ýylda geçen jedelli prezidentlik saýlawyndan bäri barha artýan basyş astynda galýarlar” diýdi.
“Bu aýratyn-da geçen iki ýyllykda hukuklary depelenen Eýranyň halky üçin ýeňiş. Ol şol bir wagtyň özünde-de Eýran hökümeti üçin uly ýeňliş. Sebäbi bu rezolýusiýany goldap ses beren ýurtlaryň sany onuň garşysyna ses berenlerden üç esse ýokary” diýip, Gaemi aýtdy.
Merkezi Parižde ýerleşýän “Adam hukuklary ligasynyň halkara federasiýsynyň” başlygynyň orunbasary Abdolkarim Lahijiniň pikiriçe-de, bu ses berişlik Eýranyň halkara sahnasynda näderejede üzňelige düşendigini görezýär.
Lahiji Eýranyň hyzmatdaşlyk etmek mümkinçiligini ýokarlandyrmak üçin özleriniň bu barlagçynyň günbatar ýurtlaryndan bolmazlygy barada tagalla etjekdiklerini hem bildirdi.
“Tähran bir bahana tapyp, Birleşen Ştatlar we günbatar ýurtlary Eýranyň garşysyna dildüwşük guraýar diýmez ýaly, biz dokladçynyň Afrikadan ýa Aziýadan bolmagy üçin tagalla ederis. Biziň musulman dokladçyny teklip etmegimiz hem mümkin” diýip, Lahiji aýtdy.
Ýagdaýlar ýaramazlaşýar
Birleşen Ştatlaryň BMG-niň Adam hukuklary geňeşindäki ilçisi Eileen Donahoe bu ornuň döredilmeginiň tarapyny çalyp, Eýranda adam hukuklarynyň ýagdaýynyň soňky ýyllarda ýaramazlaşmagynyň Waşingtony aşa alada goýandygyny bildirdi.
Birleşen Ştatlaryň Döwlet sekretary Hillary Klinton hem öten aýda eden çykyşynda BMG-niň Adam hukuklary geňeşini bu wezipäni döretmäge çagyrypdy.
Tähran bu rezolýusiýany ýiti tankytlap, özüniň şu ýyl Eýrana gelmegi üçin Birleşen Milletler Gurmasynyň Adam hukuklary baradaky ýokary komissary Neýwi Pillaýa çakylyk iberendigini aýtdy.
Pillaý öten aý üstümizdäki ýylyň başyndan bäri Eýranda berilýän ölüm jezasynyň artandygyna alada bildirdi. Ol ölüm jezasyna moratoriý girizmek baradaky çagyryşy ýene bir gezek gaýtalady.
Üstümizdäki aýyň başlarynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Ban Ki-mun hem Eýranda ölüm jezasynyň artanlygy, amputasiýa, adamlaryň eden-etdilik bilen tussag edilýänligi, adalatsyz sud prosesleri, adam hukuklary boýunça aktiwistleriň, adwokatlaryň, žurnalistleriň we oppozision aktiwistleriň urlup-ýenjilip gynalýandygy baradaky habarlaryň özüni alada goýýandygyny aýtdy.
BMG-niň Adam hukuklary geňeşi aýratyn bir ses berişlikde Demirgazyk Koreýa baradaky ýörite barlagçynyň hem mandatyny ýene bir ýyl uzaltdy.


text:
14-nji maýda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Sloweniýa Respublikasyna resmi saparynyň ikinji, jemleýji güni boldy.
Günüň birinji ýarymynda Türkmen döwletiniň Baştutany “Iskratel” kompaniýasyna baryp gördi. Bu kompaniýa dünýäde telekommunikasion enjamlary öndürýän, Ýewropa Bileleşiginiň esasy tehnologiki kompaniýalarynyň biri bolup durýar.
Hormatly Prezidentimizi kompaniýanyň edarasynda onuň baş direktory Želko Puliç we “Iskrateliň” müdiriýetiniň agzalary garşyladylar. Milli lybasdaky gyz belent mertebeli myhmana gül dessesini gowşurýar.
Döwlet Baştutanymyz binanyň içine girmäge çagyrylýar. Binanyň öňünde üç baýdak — Türkmenistanyň, Sloweniýanyň we Ýewropa Bileleşiginiň baýdaklary parlaýar.
“Iskratel” kompaniýasynyň ýolbaşçylary milli Liderimizi onuň innowasion kuwwaty bilen tanyşdyryp, täze işläp taýýarlamalary hem-de çözgütleri hödürlediler, şeýle hem Türkmenistanda telekommunikasiýa ulgamlaryny ösdürmek boýunça bilelikdäki taslamanyň çäklerinde alnyp barylýan işiň netijeleri, ýerli telefon aragatnaşyk ulgamynyň göwrümini giňeltmek boýunça görülýän çäreler barada habar berdiler.
Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Kararyna laýyklykda, 2013-nji ýylyň oktýabrynda Aragatnaşyk ministrligi tarapyndan “Iskratel, Telekomunikacijski sistemi, d.o.o., Kranj” slowen kompaniýasy bilen şertnama baglaşyldy. Bu taslamanyň esasynda geçen ýyl kompaniýa tarapyndan jemi 63,5 müňden gowrak telefon belgilerini üpjün etmek üçin kommunikasion enjamlar, şol sanda internete çaltlyk bilen girmek mümkinçiligi bolan enjamlar iberildi.
Paýtagtymyzda we ýurdumyzyň ähli sebitlerinde sanly beketler gurnaldy we ulanmaga berildi. Aşgabat şäherinde 20 müň telefon belgilik hem-de 14 müň belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli sanly beketler işe girizildi. Ahal welaýatynda 10 müň 048 telefon belgilik hem-de 2 müň 208 belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli beketler gurnaldy we 9 sany ilatly nokatlary telefonlaşdyryldy. Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherinde we Guwlymaýak, Gyýanly, Garabogaz şäherçelerinde jemi 3 müň 456 telefon belgilik hem-de 608 belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli beketler gurnaldy. Lebap welaýatynda 18 müň 816 telefon belgilik hem-de 2 müň 272 belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli beketleri gurnaldy we 29 ilatly nokat telefonlaşdyryldy. Mary welaýatynda 6 müň 144 telefon belgilik hem-de 1 müň 088 belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli beketler gurnaldy. Daşoguz welaýatynyň Daşoguz şäherinde 5 müň 120 telefon belgilik hem-de 800 belgilik ýokary tizlikli internet mümkinçilikli beketler gurnaldy.
Soňra kompaniýanyň ýolbaşçylary belent mertebeli myhmana “Iskratel” kärhanalar toparynyň strategiýasyny we tehnologiki gazananlaryny hödürläp, özleriniň okgunly ösýän türkmen bazaryndaky eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga gyzyklanma bildirýändiklerini aýtdylar. Ýurdumyzyň ulag-üstaşyr ulgamynda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeleri we bu ulgamdaky ösüşiň geljegini nazara almak bilen, slowen hünärmenleri tarapyndan pudagyň we tutuş ykdysadyýetiň esasy hökmünde logistiki düzümi ösdürmek boýunça teklipler işlenip taýýarlanyldy.
Gürrüň ulag gatnawlaryny, ýükleriň daşalmagyny we ýolagçylaryň gatnadylmagyny guramak we dolandyrmak, bu ulgamda netijeli hem-de ýokary hilli hyzmatlary etmek üçin täze kommunikasion çözgütler barada barýar.
Ulag ulgamlarynyň ähli görnüşleriniň sazlaşykly we çalt işlemegini üpjün etmek üçin maksatnamalaýyn kommutator işlenip taýýarlanyldy. Ol giň hyzmatlar toplumyny we gatnawlaryň ugurlaryny bir bitewi ulgama birleşdirmäge mümkinçilik berýär.
Bu ulgamyň işi milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa demir ýol ulgamlarynyň telekommunikasiýalaryny döwrebaplaşdyrmagyň mysalynda görkezildi. Taslamanyň tanyşdyrylyşy tehniki görkezijiler we häsiýetnamalar, bu platformany ornaşdyrmagyň garaşylýan netijeleri baradaky jikme-jik maglumatlar beýan edilen slaýdlar arkaly amala aşyryldy.
Şeýle maksatnamalaýyn önümiň ulanylmagy oňa gatnaşyjylaryň ählisiniň takyk işlemegini, ýük iberijiler we alyjylar üçin amatsyzlyklary döretmezden, ulagyň bir görnüşinden beýleki bir görnüşine çalt we netijeli geçilmegini üpjün eder. Munuň özi müşderilere petekleri öňünden çalt we hiç bir kynçylyksyz bellemäge, gitjek ýeriniň has amatly ugurlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berer. Bu ulgam gatnawlaryň tutuş işini işjeňleşdirmegi we ony gözegçilikde saklamagy üpjün eder. Logistiki ulgamlary gowulandyrmagyň görkeziş nusgasy hökmünde Demirgazyk — Günorta we Günbatar — Gündogar ugurlary alyndy. Ýagny, iň täze telekommunikasion çözgütleriň kömegi bilen Türkmenistanyň demirgazygyndan günortasyna hem-de ýurduň gündogaryndan günbataryna ýük we ýolagçy akymlaryny kadalaşdyryp, gatnawlaryň wagtyny ep-esli gysgaldyp we maddy çykdajylaryny ep-esli kemeldip hem-de ulag toplumynyň girdejililigini, onuň üstaşyr bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyryp boljakdygy görkezildi.
Bu platformanyň artykmaçlyklary ony dolandyrmagyň ygtybarlylygy we durnuklylygy, onuň “arhitekturasyny” ulgamlaryň islendik möçberine çenli üýtgedip bolýandygy, beýleki giň zolakly maglumat ulgamlary bilen sazlaşyp bilýändigi bilen baglanyşyklydyr. Munuň özi häzirki wagtda Türkmenistanyň ähli ýerlerinde ykjamlylygy, hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmaga, olaryň görnüşlerini giňeltmäge mümkinçilik berýän internet-aragatnaşygy ulanmak bilen täze tehnologiýalar giňden ornaşdyrylýar. Şeýlelikde, halk hojalyk toplumynyň we ilatymyzyň islegleri kanagatlandyrylýar.
Söhbetdeşligiň barşynda ýokary tehnologiýaly platforma bilen işlemek üçin hünärmenleri taýýarlamak meseleleri hem gozgaldy. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, işgärleri taýýarlamak meselesi, Sloweniýa Respublikasynyň ýolbaşçylary bilen bolan duşuşykda hem ara alnyp maslahatlaşyldy, hususan-da, Sloweniýanyň ýokary okuw mekdeplerine iberilýän türkmen ýaşlarynyň okamagy üçin orunlary artdyrmak mümkinçiligine garaldy.
Sloweniýanyň kompaniýalary öz işini Türkmenistanda giňden ýaýbaňlandyrýarlar, olar üçin hem bu ugurda işgärleri zerur bolup durýar. Gepleşikleriň netijeleri boýunça gol çekilen resminamalar hem şuňa gönükdirilendir. Şunda türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow bu işe diňe bir esasy hünärmenleri däl, eýsem, orta hünärli işgärleri toplumlaýyn taýýarlamagy we gaýtadan taýýarlamagy göz öňünde tutýan toplumlaýyn çemeleşmäniň wajypdygyny belledi. Munuň özi täze hünär ugurly okuw mekdepleriniň döredilmegini aňladýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz şeýle hem Türkmen döwlet ulag we aragatnaşyk institutynyň hem-de Sloweniýanyň ýörite okuw mekdepleriniň we ylmy-barlag merkezleriniň araosynda göni gatnaşyklary ýola goýmagyň, mugallymlary we talyplary alyşmagyň, gysga möhletli okuwlary we okuw maslahatlaryny guramagyň maksada laýykdygy baradaky pikiri aýtdy.
Bellenilişi ýaly, “Iskrateliň” öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryny beýleki köp ulgamlarda hem — saglygy goraýyş, bilim, durmuş hyzmaty ulgamlarynda we beýlekilerde ulanmak bolar. Bir söz bilen aýdylanda, tehnologiki işläp taýýarlamalaryň çeýeligi olary islendik ulgama ornaşdyrmaga mümkinçilik berýär. Sanly tehnologiýalar eýýamynda bu örän zerurdyr, ol internet-aragatnaşygyň mümkinçiliklerini ulanmagyň hasabyna häzirki zaman hyzmatlarynyň gerimini giňeltmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz şeýle hem kompaniýanyň dolandyryş toplumynyň ýolbaşçylary bilen tanyşdyryldy. Kompaniýanyň düzüminde işgärleriň müňden gowragy işleýär, hünärmenleriň 300-e golaýy dünýäniň 20 ýurdundaky şahamçalarynda zähmet çekýär.


text:
Tbiliside geçen hepde gomoseksullary goldap geçirilmeli ýörişiň öňüni almaga dahylly bolmakda aýyplanyp, dört adam tussag edildi.
Gürjüstanyň Içeri işle ministrliginiň berýän maglumatyna görä, tussag edilenler huligançylykda we polisiýa boýun bolmazlykda aýyplanýarlar.
Geçen anna güni homofobiýa garşy Halkara güni mynasybetli geçirilmeli ýörişiň öňisyrasy, gomoseksuallara garşy çykýan müňlerçe adam aktiwistlere hüjüm edipdiler. Polisiýanyň işgärleri aktiwistlere sebitden gaçyp çykmaga hemaýat bermeli bolupdy. Wakada azyndan 17 adamyň ýaralanandygy aýdylýar.
Geçirilmeli ýörişden bir gün öň, Gürjüstanyň prawoslaw kilisesiniň başlygy patriarh Ilýa II resmilere ýüzlenip, ýörişi gadagan etmäge çagyrypdy. Ol munuň gürji däplerini “äsgermezlik” boljakdygyny belledi.


text:
Sen meniň ezizim, mahribanym, gülüm, balym, janym, gijäm, gündizim, ýagty jahanym, aýym, günüm, ýyldyzym, ýeketägim, ýalňyzym, indi gaýtalanmajak söýgüli ýarym, ömür ýoldaşym, mydam syrdaşym, göz guwanjym, damarda ganym, gözümin guwanjy, gözümiň agy-garasy, ömrümiň manysy, ýaşaýysh diregim, köňlümin eýesi sen geregim, Sensiz bu ýagty jahan garaňky bolar ezizim.
Seni söýdüm. Söýüp bir gez beýgeldim.
Seni söýdüm. Has giňedi bu dünýäm.
Öz ýeňles gylygma gazaply boldum.
Öz durmuş ornuma indi düşindim
Goý, nur ýagsyn-gunça-gülleriň deri
Gun nuruna gark bolsun obalar.
Seniň üçin hiç dünýeden geçmerin,
Geçsem söýgümizden geçdigim bolar.
18 декабря 2012
Gaty jaydar aydylan jadyly kalba siniji sozler.
mena Halladym, sagbol
BET setirler.


text:
Anna güni Birleşen Ştatlaryň Bişkekdäki ilçihanasynyň öňünde onlarça adam piket geçirdi.
Protestçiler ýakynda Gyrgyzystanyň demirgazygynda Birleşen Ştatlaryň bir ýangyç daşaýjy uçarynyň ýere gaçyp, partlamagy netijesinde dörän zyýanyň öweziniň dolunmagyny we kompensasiýa tölenmegini talap edip, çykyş etdiler.
Proteste gatnaşyjylar esasan Gyrgyzystanyň Çuý oblastynyň ýaşaýjylary, oppozision Ýaşyllar partiýasynyň hem-de Halk watançylar hereketiniň agzalary.
Olar amerikan uçarynyň ýere gaçyp, partlan ýeriniň töwereklerinde oba hojalyk ýerleriniň ekin üçin ýaramsyz ýere öwrülendigini aýdýarlar.


text:
Oktawian Awgust
Awgust (b.e. öň 63 - b.e. 14) - Rim imperatory (b.e. öň 27-b.e. 14), diktator Ý. Sezaryň ýegeni. Ol b.e. öň 44 ýylyna çenli Gaý Oktawiý, 44 ýyldan Gaý Ýuliý Sezar Oktawian, 27 ýyldan imperator Gaý Ýuliý Sezar Oktawian Awgust adyny dakynypdyr. B.e. öň 44 ýylda Sezar ölenden soň, Sezaryň weteranlaryna we soldatlaryna daýanyp, ýeke-täk häkimiýet ugrunda göreşe başlapdyr. Respublika senatorçylar partiýasynyň serdarlary Brutuň we Kassiniň garşysyna göreşmek üçin, Antoniý we Lepid bilen II Triumwiraty döredipdir. B.e. öň 42 ýylda Brut bilen Kassini derbi-dagyn edenden soň, Awgust öz esasy duşmany Antoniniň garşysyna çykyş edipdir. Ol Antoniden üstün çykypdyr we Rim döwletiniň ýeke-täk hökümdary bolupdyr. Senat oňa Awgust (mukaddes, beýik) diýen hormatly at beripdir. Awgust Senata täze düzgün girizipdir. Ençeme sapar konsullyga, beýik žreslige saýlanypdyr, ömürlik halk tribuny edilipdir, ähli häkimiýet Awgustyň elinde jemlenipdir, Senat we halk ýygnagy onuň erkini ýerine ýetiripdir. Awgustyň girizen düzgüni boýunça respublika edaralary monarhiýa bilen çalşyrylypdyr. Bu syýasy gurluş Prinsipat (harby diktatura) diýlip atlandyrylypdyr. Awgust Rim imperiýasyna Demirgazyk-Günbatar Ispaniýany, Dunaý boýundaky welaýatlary we başgalary birikdiripdir. Awgustyň höküm süren döwründe Rimiň edebiýaty we sungaty gülläp ösüpdir.


text:
Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň bu maslahatynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary Pakistandaky sil heläkçiliklerinde ejir çekenlere ýardam üçin ýene goşmaça 60 million dollar maliýe ýardamyny bermekçidigini mälim etdi. Şeýlelikde, Birleşen Ştatlaryň Pakistana berjek umumy ýardamy 150 million dollara deň bolar.
Mundan daşary, Waşington sil heläkçilikleriniň bolan ýerlerinde halas ediş işlerini amala aşyrmak üçin Pakistana 18 sany harby wertolýoty hem ugratdy. Pakistanyň 20%-i suwda
Birleşen Milletler Guramasy Pakistanyň taryhynda iň bir ýaramaz sil heläkçiligi diýlip hasaplanylýan bu gezekki sil heläkçiliklerinde ýurduň 20 prosent territoriýasyny sil suwunyň basandygyny we 4 milliondan gowrak adamyň öwsüz-öwzarsyz galandygyny aýdýar.
BMG-niň maglumatyna görä, häzirki wagt Pakistanda azyndan 8 million adama gyssagly gumanitar ýardamlar zerur bolup durýar. Ol adamlaryň janyna açlygyň we dürli keselleriň howp salýandygy aýdylýar.
Resmi maglumatlara görä, Pakistandaky bu sil heläkçiliklerinde zyýan çeken adamlaryň umumy sany 20 million töweregi diýlip hasaplanylýar. Bu tebigy betbagtçylykdan dörän krizisiň kem-kem çuňlaşyp gidip oturmagy bilen, ýurduň hökümeti hem ejir çekenlere ýardam bermekde uly kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz boldy.
Ejir çeken adamlar Pakistanyň hökümetini talabalaýyk gyssagly çäreleri ýola goýmaýanlykda aýyplaýarlar we muňa gahar-gazaplaryny bildirýärler.
Soňky üç hepde bäri ýerli we halkara gumanitar guramalary, şeýle hem Pakistanyň harbylary silden ejir çeken adamlaryň ýüz müňlerçesine azyk, medisina, agyz suwy we palatkalar bilen yzygiderli ýardam berip gelýärler. Ýone bu gumanitar ýardamlaryň ýeterlik derejede guramaçylykly ýola goýulmandygy sebäpli, bu ýardamlar hemme ýerde talabalaýyk ýaýradylmaýar. Goldawa mätäç
Pakistanyň daşary işler ministri Şah Mahmud Kureşi BMG-niň Baş Assambleýasynyň düýnki sessiýasynda eden emosional çykyşynda öz ýurdunyň görlüp-eşidilmedik tebigy betbagtçylyk bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny nygtady.
Pakistanyň daşary işler ministri Şah Mahmud Kureşi BMG-niň Baş Assambleýasynyň sessiýasynda, 19-njy awgust.
«Pakistanlylar gaýduwsyz adamlar. Synaglar we kynçylyklar biziň üçin ýat zat däl. Bu halk 2005-nji ýylyň weýrançylykly ýer yranmasynda ejir çeken we 80 müň sany doganlarymyzyň ýitgisine gaýduwsyzlyk bilen döz gelen halk. Biz berk tutanýerlilik we gaýduwsyzlyk bilen terrorizme hem-de ekstremizme garşy halkara göreşiniň agyr keşigini çekýän halkdyrys» diýip, Şah Mahmud Kureşi aýtdy.
Şah Mahmud Kureşi öz ýurdunyň halkynyň halkara göreşine goşýan goşandyny bellemek bilen, indi öz hakynyň halkara jemgyýetçiliginden beriljek goldawa umytly garaýandygyny nygtady.
Öz gezeginde Birleşen Milletler guramasy hem Pakistanda ejir çekenlere has köp goldawlaryň berilmegine çagyryş edip gelýär. Emma, şeýle-de bolsa, Pakistana berilýän goldawlar Günorta Aziýa regionynda ýüze çykan sunami betbagtçylygynda ýa-da Gaitide ýüz beren ýer yranmada berlen goldawlara görä has pes derejede boldy. BMG çagyryş edýär
BMG-niň Baş sekretary Ban Ki-Mun öz çykyşynda donor ýurtlary we guramalary Pakistana has köp goldaw bermeklige çagyrdy.
«Biz geljek 90 günüň dowamynda 460 mllion dollar toplamak üçin gyssagly ýüzlenme kabul etdik. Biz esasy donorlaryň sahylygynyň netijesinde eýýäm bu göz öňünde tutulýan serişdäniň 60 prosentine golaýyny topladyk. Ýöne şol göz öňünde tutulýan serişdäniň dolulygyna hem-de häziriň özünde toplanmagyna zerurlyk bar. Siziň göz öňünde tutýan planlaryňyz iş ýüzünde herekete girmeli, ol hereket hem ýerlerde özgerişlik döretmeli» diýip, Ban Ki-Mun nygtady.
BMG-niň düýnki maslahatynyň barşynda Aziýa Ösüş banky häzirki bar bolan we geljekki berilmegi göz öňünde tutulýan 2 milliard dollarlyk kredit ýardamlaryny Pakistandaky häzirki dikeldiş işleri üçin gönükdirjekdigini mälim etdi.
Saud Arabystan öz gezeginde Pakistana 80 million dollar, Ýewropa Bileleşigi bolsa ýene goşmaça 38 million maliýe ýardamyny bermekligi planlaşdyrýandyklaryny yglan etdiler. Ýewropa Bileleşigi mundan öň hem Pakistana eýýäm 50 million dollar ýardam beripdi.


text:
Anna güni Ukrainanyň energetika ministri Ýuriý Boýko telewideniýede eden çykyşynda öz ýurdunyň Orsýetiň tebigy gazyna bolan garaşlylygyny azaltmagy planlaşdyrýandygyny aýtdy.
Ol bu meselede Orsýetiň halkara sudunda Ukraina bilen sudlaşmagynyň-da mümkindigini ýaňzytdy. Ýuriý Boýko Orsýetiň “Gazprom” kompaniýasynyň öz gazyna salýan bahasyndan Ukrainanyň nägiledigini aýtdy.
Ukrainanyň “Naftogaz” döwlet kompaniýasynyň başlygynyň orunbasary Wadim Çuprun Ukrainanyň eýýäm Germaniýanyň RWE kompaniýasy bilen gazyň söwdasy barada ylalaşandygyny we geljek 2013-nji ýyldan başlap Germaniýadan 5 milliard kubometr gaz satyn aljakdygyny mälim etdi.
Çuprunyň aýtmagyna görä, Germaniýadan satyn alynjak gazyň her kubometriniň bahasy Orsýetden satyn alynýan gazyň bahasyndan 40-70 dollar töweregi arzan bolar. Tomus möwsüminde bolsa ol bahanyň hatda 100 dollar töweregi arzan boljakdygyny aýdýar.


text:
“Dünýani özgerden şol ýyl” atly Gündogar Ýewropada kommunistik režimiň dargamagy baradaky kitabyň awtory Maýkl Meýer bilen Azatlyk Ýewropa we Azatlyk Radiosy söhbetdeşlik geçirdi. Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Siz 1989-njy ýylyň awgustynda Nikolaý Çauşesku bilen geçiren söhbetdeşligiňize taýýarlyk görmek üçin ençeme gezek Rumyniýa sapar etdiňiz. Şol mahallar Gündogar Ýewropanyň beýleki ýurtlarynda uly özgerişler ýol alyp barýardy. Ýöne Rumyniýada beýle däldi. Meniň ýadymda, 1989-njy ýylyň tomsunda dükanlarda ýa restoranlarda birje çüýşe-de sowuk suw tapylmaýardy. Şonda siz ýurtda adamlaryň gahar-gazabynyň barha artýandylyna şaýat bolduňyzmy?Michael Meýer:
Nämeleriň bolýandygy barada käbir zatlar bilinýärdi. Adamlar hökümetden gaty närazydy. Men bir ruhana sataşdym. Ol maňa dükanlaryň boşdugyny, adamlaryň açlyk çekýändigini, özüniň çörek satyn almak üçin hepdede bir gezek iki ýarym sagatlyk ýol söküp, Buhareste gidýändigini aýtdy. “Meniň şu aýdýanlarymyň hemmesini gazetiňde çap et. Bu aýylganç režimiň öz halkyny gyrýandylygyny, öldürýänligini olara aýt. Meniň adymy hem ulan” diýdi. Men onuň jany howp astyna düşmeginden gorkup, bu işi etmedim.Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Çauşeskunyň siziň soraglaryňyza beren jogaplary biziň belent mertebeli ýolbaşçymyz halkyň çekýän kynçylygyndan bihabar diýip ýaýradylan ”myş-myşlaryň” nädogrudyny görkezýär. Ol şonda sizde Rumyniýanyň kontrollygyny elinde berk saklap otyr diýen täsir galdyrdymy?
Michael Meýer:
Biz ondan: “Öz garşyňyza biriniň çykmagy mümkin diýip pikir edýärmisiňiz, Hytaýda Tiananmen meýdanynda bolan gozgalaň barada näme diýýärsiňiz?” diýip soradyk. Ol şonda: “Hytaý häkimiýetleri edil edilmelisini etdiler. Studentleriň işi okamak, hökümetiň işi hem tertip-düzgüni gorap saklamak” diýip, jogap berdi. Soň oňa: “Size Ýewropanyň iň soňky stalinçisi diýilmegi sizi biynjalyk edýärmi?” diýen soragy berdik. Onda ol: “Staliniň öz ýurduna eden hyzmatlaryny men hem öz ýurduma edip bilsedim, onda taryhda özüme döwrebap Stalin diýilmegine begenerdim” diýdi. Onsoň şahsyýet kulty barada gürleşdik. Ol: “Şahsyýet kulty näme? Men öz halkymyň ogly. Meniň edýänlerimiň hemmesi halkyma ýagşylyk üçin. Bu şahsyýet kulty bolsa, onda dünýä köpräk şahsyýet kulty gerek” diýip, jogap berdi.
Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosy: Indi bulardan ýigrimi ýyl soň, 1989-njy ýylda ýüz beren wakalar öz akymyna dörän rewolýusiýamydy ýa-da köp adamyň nähak ölümine sebäp bolan döwlet agdarylyşygymydy diýen çekişme barýar. Siz bu barada nähili oýlanýarsyňyz?Michael Meyer:
Meniň özümde galan täsirleri jemläp, sepleşdirmegime köp wagt gerek boldy. Iň soňunda hem bu ýerde bir artykmaç zat ýok diýen netijä geldim. Bu halk rewolýusiýasy görnüşinde başlandy. Iň bärkisi Timişoarada şeýledi. Ýöne ol Buhareste gelensoň, başga zada öwrüldi. Bular halk gozgalaňynyň ýolbaşçylary däldiler. Bular köne gwardiýadandy. Çauşeskunyň öz adamlary onuň öz garşysyna galypdy. Bu bir rewolýusiýa duwlanan döwlet agdarlyşygydy. Rumyn rewolýusiýasy-da, edil Ýugoslawiýanyňky ýaly, häkimiýet başyndakylaryň öz maksatlary üçin wakalary kesä sowmagydy.


text:
Italiýanyň DIM-niň Türkmenistan boýunça ýörite wekili Paolo Serpiniň baştutanlygyndaky delegasiýa şu günler Aşgabatda.
Delegasiýa Türkmenstanyň Daşary işler ministrliginde, Ykdysadyýet we ösüş ministrliginde, prezidentiň ýanyndaky uglewodorod serişdelerini dolandyrmak we ulanmak boýunça döwlet agentliginde, Söwda-senagat palatasynda kabul edildi.
Duşuşyklarda myhmanlar Türkmenistan bilen ähli ugurlar, şol sanda ýangyç-energetika, söwda-ykdysady hem gumanitar ugurlar boýunça döwletara gepleşiklerine uly gyzyklanma bildirdiler diýip, türkmen metbugatynyň maglumatynda bellenýär.


text:
Ukrainada müňlerçe adam ýurduň parlamentiniň öňünde protest geçirdi. Olar kanunçykaryjylaryň rus dilini ýurduň käbir sebitlerinde resmi dil diýip ykrar etmek boýunça deslapky karary berendigi üçin närazalyklaryny bildirýär.
Sişenbe güni geçirilen ses berlişikde 450 orunlyk parlamentiň 234 deputaty kanuny goldap ses berdi.
Ses berlişikden soň, oppozisiýa wekilleri parlamentiň daşynda çadyrlary gurup, protest geçirmäge çagyryş etdiler.
Bu kanun proýekt sebäpli geçen aý ýurduň paralamentinde deputatlar özara ýakalaşypdy. Munuň netijesinde, bir kanunçykaryjy keselhana hem ýerleşdirilipdi.
Täze kanuna görä, ukrain dili ýuduň ýeke-täk resmi dili bolmagyna galýar. Emma aglaba rusça gepleşilýän sebitlerde rus dili sudlarda, keselhanalarda we beýleki edaralarda ulanylar.


text:
“Zelili gökleň taýpasynyň gerkez tiresinden bolup, Gürgen topragynda dogulýar. Etrek we Gürgendäki mekdeplerde okaýar. Tanymal şahsyýetler Azady onuň babasy bolup, Magtymguly onuň daýysydyr. Alym we şahyrlar kowmy Zelilide ylma we şygra hyjuw oýarýar. Arap we pars edebiýaty we ylmy onuň düşünjesini baýlaşdyrýar. Gürgen we Etrek edebi sredasynda tiz tanalýar. 1816-njy ýylda Hywa hany Muhammetrahym han Gürgene ýöriş edýär we gökleňleriň uly bölegini ýesir edip, Hywa sürýär. Zelili şol ýesirler bile Hywa düşýär, 6-7 ýyl onda galyp, 1822-1823-nji ýyllarda Etrege dolanyp gelýär. Zelili we Seýdiniň alşan hatlary edebiýatda täze žanry emele getirýär. Zelili başda Magtymgulynyň wepadar şägirdi bolup, soň ol uly klassyk bolup ýetişýär. Onuň yşky we sosial poeziýasy bar, ol halky we juda şahyrana. Onuň bütin goşgulary diýen ýaly türkmeniň halk aýdymyna öwrülipdir. Zelili hakda birnäçe monografiýa ýazyldy. Onuň kitaplary dowamly çap edilýär. Zelili hak aşyk we pidakärligiň simwolydyr.”
Çapa taýýarlan: Tejen Nepesow.
Çap edildi: Aşgabat, 1991.


text:
Ukrainanyň Kyrym parlamentiniň, ýarym adanyň Ukrainadan bölünmek ähtimallygy baradaky gapma-garşylykly beýanatlaryň arasynda, adatdan daşary sessiýa geçirjekdigi aýdylýar.
Kyrymly deputat Refat Çubarow parlament anna güni günortan Kiýewdäki krizis barada sessiýa geçirer diýdi. Kyrymyň parlamenti bu habary entek resmi taýdan tassyklamady.
Penşenbe güni Ukrainadaky habar serişdeleri «Argument-nedeli Kyrym» gazetine salgylanyp, prezident Wiktor Ýanukowiçiň kyrymly goldawçylarynyň birnäçesiniň Kiýewden öýlerine barýarkalar, ýolda näbelli hüjümçiler atrapyndan öldürilendigini ýazdylar.
Bu maglumat tassyklanmady. Şu arada Kyrymyň premýer-ministri Anatoliý Mohylew kyrym parlamentiniň spikerini berk tankyt etdi. Sebäbi ol anna güni, eger hökümete garşy protestler Ukrianyna çökerse, Kyrym Ukrainadan bölünip biler diýdi.


text:
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň başlygynyň birinji orunbasary wezipesine Annaoraz Rejepowyň, Türkmenistanyň ösüş döwlet bankynyň başlygy wezipesine Serdar Baýramowyň, “Garagum” halkara aksioner bankynyň başlyklygyna Röwşen Nurýagdyýewiň, “Halkbank” döwlet kommersiýa bankynyň başlyklygyna Çüri Çüriýewiň, “Türkmenbaşy” döwlet kommersiýa bankynyň başlyklygyna Ahmet Gylyçdurdyýewiň bellenendigi habar berildi.
Fewral aýynyň ahyrynda “Türkmenistan “döwlet kommersiýa bankynyň we Türkmenistanyň ösüş döwlet bankynyň başlygy işde goýberen kemçilikleri üçin wezipesinden boşadylypdy. Şonda Berdimuhamedow bank pudagynda käbir ýolbaşçylaryň özüne bildirilen ynamy ödemän, gulluk wezipesini şahsy bähbidi üçin ulanýandyklaryny aýtdy.
Geçen ýylyň iýul aýynda hem Merkezi bankyň jogapkär işgärleri Bäşim Begjanow, Gülnar Gulgeldiýewa, Baýramguly Taňrygulyýew dagy jogapkärli ýagdaýy eýeleýän wezipeli adam bolup deslapdan dilleşmek boýunça uly möçberde gaýtadan para almakda, wezipe ygtyýarlyklaryny hyýanatly peýdalanyp, agyr netijelere getirmekde we bikanun ýol bilen gazanylan pul serişdelerini uly möçberde kanunlaşdyrmakda günäli bilindiler. Olar Türkmenistanyň Ýokary kazyýeti tarapyndan 15 ýyl azatlykdan mahrum edilipdiler
.
Türkmenistanyň bank sistemasynda soňky bäş ýylda nähili özgerişler boldy? Bank sistemasynda nähili näsazlyklar bar? Azatlyk Radiosyndan Nazar Hudaýberdi Garaşsyz Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ilkinji başlygy, türkmen milli pulunyň döredilmeginiň gözbaşynda duranlaryň biri, öňki wise-premýer Hudaýberdi Orazow bilen bu barada söhbetdeş boldy.
Azatlyk radiosy: Berdimuhamedow häkimiýet başyna geleli bäri Türkmenistanyň bank sistemasynda nähili oňyn özgerişler göze ilýär?
Hudaýberdi Orazow:
Dogrudanam, käbir işler edildi bank sistemasynda. Esasy, milli puluň daşary ýurt pullaryna çalşylmasy. Eger-de şol bolmasa, haýsy ýurduň puly bolsa–da öz gymmatyny ýitirýär. Ýurduň halkyna, ykdysadyýetine köp azar ýetýär. Şonuň üçin şol edilen iş gaty gowy boldy. Nyýazowyň döwründe-de kän aýdyldy, kän goýuldy, durmuşa geçirjek bolduk, ýöne bolmandy.
Ýöne ol döwürde ýurtda eýelik edýän ýerli jenaýat topary bardy, olara milli puluň dollara çalşygy gerek däldi. Soň bolsa özlerine gerek işilerini bitirdiler, Şondan soň Berdimuhamedowyň döwründe milli puly dolanyşyga girizmäge mümkinçilik berdi şolar.
Azatlyk Radiosy: Berdimuhamedow iki sany bankyň başlygyny gulluk wezipesini şahsy bähbitleri üçin ulanmakda aýyplap, wezipesinden boşatdy. Häzirki döwürde döwlet banklarynda, goý, Merkezi bank bolsun ýa kommersiýa banklary bolsun, galplyga nähili ýollar bar?
Hudaýberdi Orazow:
Bank sistemasy umumy ykdysadyýetiň bir bölegi bolup durýar. Şonuň üçin, eger-de Türkmenistanda ýa başga bir ýurtda halk hojalygynda Türkmenistanda bar kemçilikler bolup dursa, bank sistemasam şonuň ýaly kemçiliklerden boş bolup bilmeýär. Şol kemçilikleriň bir görnüşem korrupsiýa. Şonuň üçin kim bolubersin, näçe gezek aýrybersin, görüp dursuňaz-a, elmydam ýolbaşçylary aýryp durlar, täze adamlary goýup durlar. Sebäbi häzirki dolanyşykda dolanyp dursa, ol hiç wagtam kemçiliksiz bolup bilmeýär. Düýpli kemçiliksiz.
Azatlyk Radiosy: Onda şeýle sorag, Hudaýberdi Orazow, size: türkmen banklarynyň dünýä derejesinde iş alyp barmagy üçin bu sistemada nähili özgerişler geçirilmeli?
Hudaýberdi Orazow:
Birinji ýerde, ýurtda halkara düzgün boýunça ýazylan kanunlar bolmaly. Bank sistemasynda-da, halk hojalygyny dolandyryşda-da şol kanunlar hakyky işläp durmaly. Hökümetiň esasy borjy şol kanunlary işletmek. Öz halkynyň öňünde, halkara jemgyýetiniň öňünde şol kanunlaryň işleýşine jogap bermek. Ana, şol ýagdaýda ýurt dolanaram, halkam gowy ýaşap başlar.
Azatlyk Radiosy: Häzir Türkmenistanda daşary ýurtlularyň gelip, bank açmak mümkinçiligi nähili?
Hudaýberdi Orazow:
Onuň iki tarapy bar. Birinjiden, Türkmenistandaky ýaly diktatura bar ýerinde hiç bir gurama şonuň ýaly zat döretmeýär, şoňa rugsadam bermeýär. Ikinjiden, daşyndan gelenler hakyky bir erkin, halkara düzgüni boýunça işläp bolmaýan ýerde känbir işlejek bolmaýarlar. Diktatura-da şonuň ýaly adamlary işletmejek bolýar, daşyndan gelenlerem şonuň ýaly ýerde işlemejek bolýar. Şonuň üçin iki taraplaýynam bularyňky bolmaýar.


text:
Amerikada prezidentlik ugrunda barýan saýlaw kampaniýasynda işsizlik, salgyt, ykdysadyýet we Eýran ýaly meseleler köp agzalsa-da, bularyň arasynda Amerikanyň 11 ýyl bäri uruş alyp barýan ýurdy Owganystan ýok.
Prezident Barak Obama bilen onuň respublikan bäsdeşi kampaniýada edýän çykyşlarynda Owganystany köp agzanoklar, agzaýanlarynda-da onuň üstünde köp duranoklar. Prezidentlik saýlawlaryna gatnaşmak üçin öz partiýasynyň kandidatlygyny kabul eden wagty Romni 40 minutlyk çykyşynyň dowamynda Owganystany ýekeje gezek-de agzamandy.
Şol sebäpden ol respublikanlaryň öz tarapyndan hem ýiti tankytlandy. Stewe Haýs "Fox News" telewideniýesiniň "The Weekly Standard" atly konserwatiw teležurnalynda şeýle diýdi: "Bu bir ýalňyşlykdy. Bu säwlikden ýa dykgatsyzlykdan boldumy, bularyň haýsynyň erbetdigini bilemok welin, ýöne bu bir ýalňyş iş boldy. Owganystanda şu wagt seniň 70 müňden agdyk esgeriň bar. Sen olar barada gürlemeli. Halk bir partiýanyň ýolbaşçysynyň uruş ýaly möhüm zat barada gürlemegini isleýär".
"Möhüm mesele däl"
Birleşen Ştatlaryň alyp baran uruşlarynyň arasynda hemmeden uzaga çekeni Owganystan urşy. Bu uruşda iki müňden agdyk amerikan ölüp, ýüz müňlerçe amerikan ýaralandy. Edilen çykdajy 574 milliard dollara bardy. Muňa garamazdan, "Gallup Poll" pikir soralyşyk institutynyň baş redaktory Frank Newportyň aýtmagyna görä, amerikanlardan "ýurduň häzir ýüzbe-ýüz bolýan iň möhüm meselesi name" diýip soralanda "Owganystan" diýip jogap berýänleriň sany bir prosente-de baranok.
"Kandidatlar neşir edilýän pikir soralyşyklaryň netijelerini okaýarlar. Olaryň pikir soralyşyk geçirýän öz adamlary-da bar. Şol sebäpden olar esasy meseleleriň nämelerdigini bilýärler. Biz Romni ýa Obamanyň Owganystan barada pikir alşanyny eşidemzok. Munuň sebäbi, birinjiden, geňeşçileriniň olara munuň ileri tutulýan bir möhüm mesele däldigini aýdýan bolmagy mümkin. Ikinjiden hem, bu bir özara tapawutlanyljak mesele däl" diýip, Newport aýdýar.
Iki ýyl mundan ozal Obama bilen NATO-nyň beýleki ýolbaşçylary Owganystanda uruş operasiýalary soňlanmaly sene diýip, 2014-nji ýylyň dekabr aýyny bellediler. Bu karar uruşdan halys iren amerikanlaryň aňyna ornady.
Owganystandan çekilmek baradaky sene Obama bilen Romniniň arasyndaky tapawut hökmünde kampaniýada ençeme gezek gaýtalandy. Romni prezidenti harby plany duşmana bildirdi diýip tankytlady. Ýöne ýaňy golaýada ol Obamanyň maksat – jogapkärçiligi 2014-nji ýylyň aýagyna çenli Owganystanyň öz hopwsuzlyk güýçlerine geçirmeli diýýäni bilen özüniň ylalaşýandygyny aýtdy.
"Başga-da problemalar bar"
Newportyň pikiriçe, kampaniýada Owganystanyň agzalmaýandygynyň uly sebäpleriniň biri kandidatlaryň arasynda bu barada ylalaşmazlygyň ýokdugydyr.
Saýlaw kampaniýasynda gürrüňi edilmeýän diňe Owganystan däl. Yrak we owgan uruşlarynyň döreden 2.4 million weterany barada hem syýasy çekişme gidenok. Ozal Yrakda gulluk eden harby ýolbaşçy, indi hem yrak we owgan weteranlary baradaky syýasata ýolbaşçylyk edýän Tom Tarantino bu barada çözülmän ýatan köp problemalaryň bardygyny aýdýar.
Ol: "Biz hemmeleri ertiriň özünde öýlerine ýollap bilýäris. Hawa, bu işi edip bilýäris. Hemmeler ertir öýlerine gelseler, magaryf, iş, saglygy goraýyş ýaly çynlakaý problemalar bilen ýüzbe-ýüz bolarys. Uruş ertir tamamlansa-da, ýene iki ýyldan tamamlansa-da, ýene on ýyldan tamamlansa-da bu problemalar aýrylyp gitmez. Dogrymy aýtsam, bu ugurda bitiren işlerimiz köp däl".


text:
Soňky günlerde Türkmenistanyň häkimiýetleri garaşsyz media serişdeleri ýa-da hukuk goraýjy guramalar bilen baglanyşykly onlaýn toparlaryň we guramalaryň sahypalaryna agza bolan internet ulanyjylary yzarlap başladylar diýip, “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiri maglumat ýaýratdy.
Bu neşiriň 27-nji noýabrda çap eden maglumatynda aýdylyşyna görä, özlerine ýurduň Mary, Lebap, Balkan welaýatlaryndaky we Aşgabatdaky on çemesi çeşmesinden maglumatlaryň gelip gowuşandygy we yzarlamalara, esasan, “Line”, “Odnoklassniki” we “Facebook” ýaly sosial ulgamlardaky ulanyjylaryň sezewar bolýandygy mälim edilýär.
Ýeri gelende bellesek, bu waka prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurduň milli howpsuzlyk ministri Döwrangeldi Baýramowa käýinç bermeginiň yz ýanyna gabat geldi. 16-njy noýabrda geçirilen hökümet maslahatynda ministriň “wezipe-borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmändigi, ýolbaşçylyk edýän pudagynda tertip-düzgüne gözegçiligi gowşadanlygy” aýdylypdy.
“Gel gürleşeli”
“Türkmenistandan alternatiw habarlar” (ANT) neşiriniň maglumatyna görä, ýurduň ýörite gulluklary “Line” mobil ulgamyndaky käbir toparlara agza ulanyjylary anyklamak üçin dürli jemgyýetçilik, hususan-da, zenanlar we ýaşlar guramalaryndan peýdalanýarlar.
Azatlyk Radiosynyň, “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiriniň ýa-da “Türkmen inisiatiwasy” ýaly toparlaryň sosial ulgamlardaky sahypalaryny yzarlaýan ulanyjylaryň şahsyýeti anyklanandan soň, olar häkimliklere ýa-da ýörite gulluklaryň edaralaryna çagyrylyp, olardan bu sahypalary yzarlamagy bes etmek talap edilýär.
“Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiriniň müdiri Ruslan Mätiýew ýakynda türkmen häkimiýetleri tarapyndan “gel gürleşeli” diýlip, Mary welaýatynyň häkimligine çagyrylan bir adamyň başdan geçirenleri barada şeýle gürrüň berdi:
“Mary welaýatynda bir adamy häkimlige çagyrdylar. Ol aýdylan ýere barypdyr. Bir otagyň içinde üç adam oturan eken. Olar onuň adynam, telefon belgisinem bilýär eken. Olar oňa telefonyň stoluň üstüne goý diýýärler. Ol telefonyny açansoň, ondan ‘Line ulanýaňmy?’ diýip soraýarlar. Olam ‘hawa’ diýip jogap berýär. Onuň telefonyny açyp görseler, onda “ANT-nyň”, “Türkmen inisiatiwasy” neşirleriniň toparlary bar eken. Türkmen häkimiýetleri ‘bulara girmek gadagan. Olar syýasy toparlar. Eger siz şu toparlara gatnaşyp, olaryň ýazan makalalaryny okaýan bolsaňyz, onda siz şolara goldaw berýäňiz’ diýip aýdypdyrlar. Şeýle-de, olar ‘geljekde problemalar döremez ýaly, siz şol toparladan çykmaly’ diýipdirler” diýip, Ruslan Mätiýew öz ýurt içindäki çeşmesine salgylanyp gürrüň berdi.
Gorkuzmalar we haýbatlar
Şol bir wagtda, Aşgabat şäherinde-de, “ýörite komissiýa” käbir mekdeplere aýlanyp, ýokary synp, hususan-da, 8-11 klas okuwçylarynyň mobil telefonlaryny ýygnady we barlady.
Türkmenistanyň haýsy edarasyndan gelendigi barada okuwçylara anyk maglumat berilmeýän bu komissiýa paýtagtyň käbir mekdepleriniň ýokary klas okuwçylaryndan bolsa, Azatlyk Radiosynyň, “Türkmenistandan alternatiw habarlar” neşiriniň ýa-da “Türkmen inisiatiwasy” ýaly toparlaryň sosial ulgamlardaky sahypalaryna agza bolup-bolmandyklary barada sorady.
Häzirki wagtda käbir sahypalary yzarlaýan internet ulanyjylaryna garşy edilýän bu basyşlar we onuň sebäpleri barada türkmen häkimiýetlerinden anyk maglumat almak başartmady.
Emma bu waka, Türkmenistanda Azatlyk Radiosyna interwýu beren ýa-da bermek isleýän türkmenistanlylara garşy amala aşyrylýan basyşlaryň güýçlenen mahalyna gabat geldi. Soňky aýlarda türkmen häkimiýetleri Azatlykda çykyş eden ýa-da etmek isleýän türkmenistanlylary soraga çekip, olary gorkuzmalara sezewar edýärler ýa-da 15 gije-gündizläp tussaglykda saklaýarlar.


text:
Nähili?, nätüýsli?, neneňsi? diýen soraglara jogap bolup, bir zadyň özüne mahsus bolan aýratynlygyny görkezýän sözlere sypat diýilýär.
gyzyl köýnek, şor suw.
Sypatlar atlaryň dürli aýratynlyklaryny görkezip, atlary sypatlandyryp gelmek bilen üýtgediji goşulmalary (san, ýöňkeme, düşüm) kabul etmeýärler. Üýtgediji goşulmalar onuň sypatlandyrýan adyna goşulýarlar.
gyzyl köýnegiň, ak depderler.
Emma sypatlar at rolunda gelenlerinde, üýtgediji goşulmalary kabul edýärler.
Ökde (sypat) okuwçylar yza galýanlara kömekleşýärler.
Ökdeler (at rolunda) yza galýanlara kömekleşýärler.
Ýagşydan (at rolunda) at galar, ýamandan (at rolunda) set.
Sypatlar gurluşy boýunça sada we goşma-tirkeş sypatlar toparlaryna bölünýärler.
Predmetiň, düşünjäniň aýratynlygyny biz söz arkaly aňladýan sypatlara sada sypatlar diýilýär. Sada sypatlar hem asyl we ýasama sypatlara bölünýärler.
Sypat ýasaýjy goşulmalar arkaly ýasalman, aslyndan sypat aňladýan sözlere asyl sypatlar diýilýär.
gara (galam), ajy (burç), agyr (ýük), turşy (gatyk).
Sypat ýasaýjy goşulmalaryň kömegi bilen ýasalan sypatlara ýasama sypatlar diýilýär.
suwly (ýap), utanjaň (oglan), duzsuz (nahar), süýtli (sygyr), güýzlük (bugdaý), silkme (telpek).
Birden köp sözüň goşulyp ýa iki sözüň tirkeşip ulanmagyndan hasyl bolýan sypatlara goşma sypatlar diýilýär.
uzyn boýly (gyz), süýji dilli (adam), egrem-bugram (ýol), büdür-südür (meýdança).
Atlardan sypatlary ýasamak üçin esasan, şu goşulmalar ulanylýar:
Oblast, kontrol ýaly sözler atlary aýyklap, şol duruşlaryna sypatlyk roluny ýerine ýetirýärler.
oblast komiteti, kontrol iş.
Edebiýat, medeniýet, syýasat ýaly sözlerde -at, -ýat, -et böleklerini taşlamak bilen hem sypatlar ýasalýarlar.
Birnäçe at sözleri hiç hili goşulma kabul etmän, özleriniň degişli sözleri bilen gelenlerinde, sypatlyk roluny ýerine ýetirýärler.
ýüpek don, kümüş sagat, bugdaý çörek, çoýun gazan we ş. m.
Aşakdaky goşulmalar arkaly işliklerden sypatlar ýasalýarlar:
Sypatlar sözlemde sypatlandyrýan atlarynyň hili we görnüşi boýunça dürli-dürli aýratynlyklary görkezmek üçin käbir goşulmalary kabul edýärler. Şu hili goşulmalar arkaly hem sypatlaryň aýry-aýry derejelerini görkezýärler. Sypatlaryň düýp, kemlik we artyklyk derejelerini bellemek bolýar.
Dereje ýasaýjy goşulmany kabul etmedik asyl we ýasama sypatlara sypatlaryň düýp derejesi diýilýär.
ak, sary, ýaranjaň, öwünjeň, bilimli, ösgün, açyk we ş. m.
Sypatlaryň kemlik derejesi sypatlaryň soňuna -ymtyl -imtil, -umtyl, -ümtil, -mtyl, -mtil, -ymtyk, -imtik, -umtyk, -ümtük, -mtyk, -mtik, -gylt, -rak, -räk, -ja, -je ýaly goşulmalaryň goşulmagy bilen ýasalýarlar.
ag+ymtyl mata, dor+umtyl at, gög+ümtik käse, gara+mtyl demir, ajy+mtyk unaş, şor+umtyk suw, gög+räk mata, ak+ja guzy.
rak, -räk goşulmasy diňe kemlik derejesine hyzmat etmän, deňeşdirmegi hem aňladyp biler.
Men senden kiçiräk.
Yzy çekimsiz sese gutaran dodak çekimlili, bir bogunly sypatlara -umtyl, -ümtil, -umtyk, -ümtik goşulmalary goşulýarlar we şeýle hem ýazylýarlar.
dor - dorumtyl at, şor - şorumtyl suw.
Soňy y, i sesleri bilen gutaran, birinji bognunda dodak çekimlisi bolan sypatlara şu goşulmalar goşulanda y, i sesi dodak çekimlisine öwrülip ýazylýarlar.
Turşy - turşumtyk, süýji - süýjümtil.
Gyzyl, sary sypatlaryna -gylt goşulmasy goşulanda, gyzyl sözüniň -yl sesleri we sary sözüniň hem soňky -y sesi düşýär we şeýle ýazylýar.
gyzyl - gyzgylt köýnek, sary - sargylt kagyz.
Iki bogunly ýa-da çekimlisi uzyn aýdylyp, soňy k, p, t, ç dymyk sesleri bilen gutaran bir bogunly sypatlara çekimli ses bilen başlanýan we -rak, -räk goşulmalary goşulanda, dymyk sesler özleriniň degişli açyk seslerine öwrülýärler.
gök - gögräk, ak - agrak, agsak - agsagrak, oňat - oňadrak.
Soňy çekimsiz ses bilen gutaran sypatlara -rak, -räk goşulmasy goşulanda köplenç r sesiniň öňünden gowşajyk y, i, u, ü sesleri eşidilýärler, emma olar ýazylmaýarlar.
Sypatlaryň artyklyk derejesi sypatlaryň öňünden iň, örän, juda, has, çym, şar, çuw ýaly sözleriň getirilmegi, asyl sypatyň gaýtalanmagy we asyl sypatyň ilki bognunyň çekimsiz sesine çenli alnyp, soň m, n, s sesleriniň biriniň getirilmegi bilen ýasalyp, sypata artyklyk, güýçlendiriji ýokundysyny berýär.
Sypatlaryň artyklyk derejesinde öňünden gaýtalanýan bölek bilen sypatyň arasynda defis goýulýar.
ap-ak, göm-gök, sap-sary.
Sypatlaryň öňünden şar, çuw, iň, çym ýaly bölekler gelen-de, olar bilen sypatlaryň arasynda defis goýulmaýar.
şar gara, çuw ak, çym gyzyl.
Her bir sözüň diýen ýaly sinonimleriniň bolşy kimin, sypatlaryň hem sinonimleri bolýar. Sinonimik sypatlar aýdylyşy we ýazylyşy tapawutly, manysy birmeňzeş bolan sypatlar.
gowy, ýagşy, oňat: "Garry gowy, orta oňat, ýaş ýagşy" (goşgy).
Çeper eserlerde ýa-da beýleki ýerlerde sinonimik sypatlaryň ulanylmagy bu:
Sinonimik sypatlar (ýa-da sypatlaryň sinonimleri) şol diliň öz dialektiniň käbir sözleriniň ýerlikli ulanylmagynyň, ol dile beýleki dillerden geçip ornaşyp giden sözleriň peýdalanylmagyndan (sapak-ders, mähr-muhabbet), internasional sözleriniň gatnaşdyrylmagyndan, kähalatlarda doly manydaş bolmasa-da, belli-belli sözleriň kontekstde manydaş, ugurdaş bolup getirilmeginden we beýleki şuňa meňzeş käbir prosesleriň netijesinde emele gelip biler.


text:
Dokuz aý dowam eden göwrelilik döwrüniň aladalary we dogrum bilen bagly howsalalar, agyrylar, tolgunmalar yzda galdy. Siz öz enaýyja bäbejigiňiz bilen dogrum öýünden öýe geldiňiz. Ene üçin häzir gün tertibini düzgünleşdirmegiň we şahsy arassaçylyk düzgünleriniň kadalaryny ýadyna salma wajyp bolup durýandyr.
Şahsy arassaçylyk düzgünlerini berjaý etmek talaby
Dogrum öýünden çykmazdan öň öýde tertipleýiş we tämizleýiş işlerini geçirme wajyp bolup durýandyr. Çaganyň ýaşajak otagyndan artyk, gerek bolmajak mebel, halylar, öý haýwanlary, eldekileşdirilen öý guşlary çykarylmalydyr. Otag ýygy-ýygydan ýelejiredilmelidir, onuň içinde çilim çekmek, arlyklary guratmak we hapa geýim-eşikleri saklamak bolýan däldir.
Asudalyk we ýokançlyklaryň öňüni almak üçin enäniň aýratyn ýorgan-düşeginiň bolmagy hökmanydyr. Ýorgan-düşegiň daşlary we enäniň eşikleri hepdede 2-3 gezek çalşylmalydyr, düşekde prostynyň üstünden arassa kleýonka we ütüklenen arlyk ýazylmalydyr.
Ýatgynyň nemli gatlagynyň dikeldilmegi dogrumdan soňky 25-30-njy günler tamamlanýar, şol sebäpli ol wagtlar wanna kabul etmek maslahat berilmeýär. Sebäbi suw bilen bilelikde jynshana zyýanly ýokançlyklar düşüp bilýändir. Iň oňaýly ýagdaýy, duş kabul etmekdir. Hammama dogrumdan soň 6-8 hepdeden barmak maslahat berilýär. Dogrumdan soňky döwürde deňizde, derýada ýa-da kölde suwa düşmeklik bolmaýar.
Çagasy bolan ene esasan hem daşky jyns agzalarynyň arassalygyna üns bermelidir. Günde 2 gezek (irden we agşam) daşky jyns agzalary mylaýym, gaýnan suw we sabyn bilen ýuwup, gowy ütüklenen içki eşikleri geýmelidir. Dogrumdan soňky döwürde jyns agzalardan bölünip çykmalary siňdirýan arassa we ütüklenen matany goýmalydyr. Häzirki wagtda bu maksat üçin ýörite taýynlanan arassa, bir gezek ulanylýan serişdeler satylýar.
Dogrumdan soňky döwürde dogrum şikeslenmeleri sebäpli daşky jyns agzalaryna goýlan tikinler aýratyn idegi talap edýändir. Bu barada doly maglumaty siz saýtymyzda ýerleşdirilen "Dogrum ýollarynyň şikeslenmeleri: bejergisi we tikinlere seretmek düzgünleri" atly makaladan okap bilersiňiz.
Süýt mäzlerine seretmek
Enäniň saglygy we çaganyň kadaly ösmegi üçin süýt mäzlerine dogry ideg etmek kadalaryny berjaý etmek wajypdyr. Olar her gün iki gezek mylaýym suw we sabyn bilen ýuwulmalydyr, çaga emdirlenden soň ene süýdüni emzikleriň töweregi bilen çalyp, olary açyp goýmalydyr. Bu çäreler emziklerde döräp biljek jaýryklaryň emele gelmeginiň öňüni alyp biler.
Göwüsden emdirmegiň tehnikasyny berjaý etmek hökmandyr. Eger çaga doýup, göwüs emziklerini agzyndan çykarmaga howlukmaýan bolsa, ony güýç bilen çykarmaly däldir. Onuň üçin biraz çagajygyň burunlaryny gysma ýeterlikdir. Şonda ol agyzjygyny açyp, emzigi göýberýär.
Eger emdirilip bolnandan soň göwüsde süýt galan bolsa, arassa elleriň kömegi bilen ony sagyp aýyrmalydyr. Süýt gaýnadylan, arassa käsä sagylmalydyr. Ene süýdüni sagma sag eliň uly, başam we orta barmaklarynyň kömegi bilen geçirilýär. Uly barmaklar ýokardan, başam barmaklar aşakdan bolar ýaly emzikleri pigmentirlenen daşy bilen tutup, ýeňil hereketler bilen basylmalydyr we şol bada emzikleri aşak we öňe çekmelidir. Süýt sagylanda güýç ulanylmaly däldir. Emzikleriň esasynda ýerleşen myşsa aýlawyny tapyp barmaklar bilen gysylanda, süýt pürkülip çykýandyr. Göwsüň emzikleriň töwereginden ýokarky bölegini gysmaly däldir, çünki bu süýt mäzleriniň şikeslenmesine getirip biler. Süýdi 15 minutdan dowamly sagmaly däldir we göwüsleriň boşaýşyna laýyklykda her emdirmeden soň gaýtalamalydyr.
Käbir aýallarda süýt özbaşdak akyp bilýär. Bu göwüslerde süýdüň köplügini aňlatman, emzikleriň esasynda ýerleşýän nerw süýümleriniň ýetmezçiligini alamatlandyrýandyr. Şonuň üçin hem çagany asuda ýagdaýda emdirmelidir, Howsalalar, stress ýagdaýy süýdüň bölünip çykmagyny kadalaşdyrýan nerw ulgamynyň ýagdaýyna täsir edýändir. Emzikleri gowşak aýallara arassa hasadan ýasalan gury bölekleri emziklere goýup, olary ýygy-ýygy çalyşma maslahat berilýär.
Çaga emdirme döwri enäniň iýmitlenmegi
Çaga emdirýän aýal ýokumly we kadaly iýmitlenmä mätäçdir, çünki onuň kabul edýän önümleriniň mukdary we hili süýdüniň mukdaryna we düzümine täsir edýändir.
Çaga emdirýän aýal her ene süýdüniň 1l. bilen 700 kkal. ýitirýär, şonuň üçin onuň bir günki iýmiti ýokumlylygy boýunça 3500-4000 kkal. deň bolup, şeýle düzümli bolmalydyr: beloklar – 130-140 gr, ýaglar – 100-110gr, uglewodlar – 450-500gr. Onuň üçin çaga emdirýän aýala her gün 120gr. ýagsyz et, 100 gr. ýagly bolmadyk balyk, 170 gr. dorog, 250 ml. süýt, 200 ml. gatyk (rýaženka, asidofil süýdi), 30 gr. mesge we 35 gr. ösümlik ýagyny, 50 gr. gaýmagy, 50 gr. şekeri, 1 ýumurtgany, hersinden 100 gr. gara we ak çöregi, 150 gr. çenli hamyrly önümleri iýmek maslahat berilýär.
Enäniň iýmitinde ter, täze ir-iýmişleriň bolmagy peýdaly bolup, olaryň düzümindäki witaminler we süýümler içegeleriň kadaly işlemegini üpjün edip biler. Olaryň bir günki mukdary – 200 gr. çenli bolup, ter iýmişleriň bir bölegi olardan taýynlanan şireler bilen çalşylyp bilner.
Emdirýän aýala alkogol içgileri içmek, çilim çekmek düýbünden bolmaýar. Şeýle-de, ajy kofe içmek, duzly, ajy, aşhana sirkesi goşulan önümleri, sarymsagy, sogany (diňe gowurlan görnüşde bolýar) iýmek maslahat berilmeýär. Bu önümler süýdüň hiline we tagamyna ýaramaz täsir edip bilerler. Lukmanyň maslahaty we rugsady bolmasa, özbaşdak dermen serişdelerini kabul etmek bolmaýar. Emdirýän aýal adaty kabul edýän mukdaryndan 1l. artyk suwuklyk kabul etmelidir.
Süýdüň ýetmezçilik eden wagty iýmite belogy, ýagy, witaminleri köp mukdarda saklaýan önümleri goşmak maslahat berilýär: 100 gr. golland peýniri (50 gr. günde 2 gezek), gaýmak – 100 gr. (50 gr. günde 2 gezek), suwuk hamyrmaýa – 120 gr. (60 gr. günde 2 gezek), gara smorodinanyň şiresi – 60 ml, bal – 100 gr.(50 gr. günde 2 gezek). Şeýle ýagdaý dörände, iýmitiň düzümine üns bermek bilen birlikde lukmanyň maslahatyny almak hem netijeli bolar.
Gündelik tertibi
Dogrumdan soňky döwrüň saglyk babatda kadaly geçmegi üçin işleme we dynç alma döwürleri dogry gezekleşdirme, arassa howada gezmek wajypdyr. Dogrum öýünden gelensoň, birinji 10 gün aýal hojalyk işlerinden boşadylmalydyr. Ol wagtyň dowamynda ene bilen çaga täze gurşawa we biri-birine öwrenişmelidir. Dogrumdan soňky ilkinji aýlar aýal çalt ýadaýar, şonuň üçin ol öý işlerine ýuwaş-ýuwaşdan girişmelidir.
Aýal agyr fiziki işlerden gaça durmalydyr. Göwrelilik we dogrumdan soňky döwürde ýatgyny saklaýan baglaýjylar we çanaklygyň düýbüni emele getirýän myşsalar süýnýär we olaryň çeýeligi kem-kemden dikeldilýär. Agyr zähmet, agyr göterme, agyr, köp eşikleri ýuwma, uzak wagt eglip tämizleýiş işlerini geçirme ýatgynyň nädogry ýagdaýda durmagyna, içki jyns agzalarynyň aşak süýşmegine getirip bilýändir. Onuň ýaly agramly işleri agyrylaryň, ganly bölünip çykmalaryň bolmadyk ýagdaýynda, dogrumdan soň 6-7 hepdeden ýerine ýetirme maslahat berilýär.
Şonuň bilen bilelikde hem, ýeňil öý zähmeti, ýeňil maşklary geçirme aýal üçin peýdaly bolup biler. Ýeňil fiziki işjeňlik garnyň öňki diwarynyň we çanaklygyň düýbüniň myşsalarynyň çeýeliginiň dikeldilmegine, umumy ýagdaýynyň gowlaşmagyna ýardam berýär.
Arassa howada gezelenç etmek diňe ene üçin dälde, çaga üçin hem peýdalydyr. Dynç alma sagatlary hem ünsden düşürilmeli däldir. Ene gije ýygy-ýygydan çaganyň aladalary bilen oýanmaly bolýar, şonuň üçin ol ukynyň ýetmezçiliginiň öwezini gündizki sagatlar doldurmalydyr. Ukynyň ýetmezçiligi umumy ýagdaýyň erbetleşmegine, gaharjaňlyga, newroza, gan azlylyga, süýdüň azalmagyna we başga saglyk bilen bagly kynçylyklara sezewar edip bilýändir.
Dikeldiş maşklary
Dogrumdan soňky döwürde dikeldiji maşklary dogrumy kadaly geçen hemme sagdyn aýallara ýerine ýetirme maslahat berilýär. Maşklar myşsalaryň bekemegine, süýt mäzleriniň işjeňliginiň ýokarlanmagyna, ýatgynyň kadaly ýygrylyp kiçelmegine, bedeniň taplanmagyna ýardam berýär. Maşklary kadaly geçen dogrumdan 24 sagat geçenden soň başlama maslahat berlip, olar ýatan ýeriňde geçirilýär we dem alyş maşklardan başlanýar. Wagtyň geçmegi bilen oturan ýa-da dik duran ýeriňden geçirilýän maşklar goşulýar we olaryň dowamlylygy kem-kemden artdyrylýar: oturyp-turma, göwräni dürli taraplara egme we aýlama, elleri hereketlendirme.
Eger aýal dogrumdan öň sport bilen meşgullanan bolsa, dogrumdan soňky döwrüň 4-nji aýyndan türgenleşmelerini başlamak maslahat berilýär. Erjel türgenleşmeleriň, ýadawlygyň süýdüň emele gelmegine ýaramaz täsir edýändigini aýratyn bellemleidir. Çaga emdirilýän döwrüň dowamynda göwüsleriň sowuklamagyna we şikeslenmegine getirip biljek sportuň görnüşleri bilen meşgullanmakdan gaça durmalydyr.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Aşgabat, 29-njy dekabr. «Türkmenportal».
«Zenidiň» kapitany Türkmenistanda doglan ýa-da Jamaldin Hojanyýazow hakynda 5 maglumat
Türkmenistan-Özbegistan-Russiýa
Jamaldin Abdyhalitowiç Hojanyýazow 1996-njy ýylda Türkmenistanyň Baýramaly şäherinde dünýä indi. Çagalykdan sport bilem gyzyklanansoň, ony täze göçüp baran şäheri bolan Daşkentdäki çagalar-ýetginjekler sport mekdebiniň “Çilanzar” futbol toparyna berýärler. Ol ýerden Tolýattidäki Ý. Konoplýowyň akademiýasyna geçýär. Akademiýany tamamlansoň 2012-nji ýylda Tolýattiniň “Akademiýa” kluby bilen şertnama baglaşýar.
Oba ýerinden demirgazyk paýtagta
2013-nji ýylyň ýanwarynda Jamaldin Hojanyýazowy Sankt-Peterburgyň ikinji toparyna kabul edýärler. Şol ýylyň iýulynda bolsa birinji topara geçirilýär. Türkmenistanda doglan futbolçy 2013-nji ýylyň 26-njy iýulynda “Kuban” bilen geçirilen oýunda ilkinji gezek “Zenidiň” düzüminde resmi duşuşyga gatnaşýar. 2014-nji ýylyň başynda Perm şäheriniň “Amkaryna” kärendesine berilýär. Möwsüm tamamlanansoň ony “Zenide” gaýtaryp getirýärler.
Baýramalyda doglan Ýewropa çempiony
Jamaldin Hojanyýazow Russiýanyň (U-16, U-17) ýetginjekler ýygyndylarynyň hatarynda çykyş etdi. 2013-nji ýylda bu döwletiň ýetginjekler ýygyndysynyň düzüminde Ýewropanyň çempiony diýen ada mynasyp boldy. Ol şonda Russiýanyň geçiren 5 duşuşygynyň hemmesinde meýdança çykyp, ýygyndynyň düzümindäki ilkinji goluny tora saldy.
Hojanyýazowyň UEFA-nyň ýetginjekler ligasyndaky ilkinji üstünlikleri
UEFA-nyň ýetginjekler ligasynyň toparçadaky ýaryşynyň 3-nji tapgyrynda Jamaldin Hojanyýazow tarapyndan kapitanlyk edilýän “Zenidiň” ýaşlar düzümi myhmançylykda Lewerkuzeniň “Baýerini” uly hasap bilen ýeňmegi başardy. Aleksandr Selenkowyň tälim berýänleri bäsdeşinden 4:1 hasabynda üstün çykdy. Şol oýunda “Baýeriň” derwezesine girizilen 4 pökginiň birini Hojanyýazow öz adyna ýazdyrdy.
Abramowiçiňkä myhmançylyga
Şweýsariýanyň Nýon şäherinde UEFA-nyň ýetginjekler ligasynyň 1/8 finalynyň bijeleri atyldy. Peterburgyň futbol klubynyň metbugat gullugynda habar berişleri ýaly, “Zenidiň” ýaşlar düzümi meşhur rus oligarhy Roman Abramowiç tarapyndan eýelik edilýän Londonyň “Çelsi” topary bilen duşuşar. Ýaryşyň şertine laýyklykda, bäsleşigiň utulan-çykdy bölegi diňe bir duşuşykdan ybarat bolar. “Zenit” topary 2015-nji ýylyň fewralyndaky şol oýunda myhmançylykda çykyş eder. Şol jübütiň ýeňijisi çärýek finalda öz meýdançasynda Madridiň “Atletikosy” ýa-da Londonyň “Arsenaly” bilen güýç synanyşar. UEFA-nyň ýetginjekler ligasynyň bäsleşigi şu sapar 2-nji gezek geçirilip, “Zenit” ilkinji gezek toparçadaky bäsleşikleriň synagyndan geçmegi başardy.


text:
Türkmenistanyň prezidenti G.Berdimuhamedow 18-nji dekabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň ýygnagynda “ýangyna garşy hökmany döwlet ätiýaçlandyrmasynyň girizilmeginiň ýangyn howsuzlygynyň talaplarynyň berjaý edilmeginde jogapkärçiligi ýokarlandyrmaga ýardam berjekdigini aýtdy” diýlip, resmi metbugatda bellenilýär.
Şeýle-de, bu ýygnakda “Ýangyn howpsyzlygy hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna ýangyna garşy hökmany döwlet ätiýaçlandyrmasyny girizmäge taýýarlyk görülýändigi barada hem gürrüň edilýär.
Azatlyk Radiosy bu mesele bilen gyzyklanyp, aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bilen söhbetdeş boldy.