text:
Sazlanyp Bilinýän Stol Çyrasy “Poise” -iň akrobatik görnüşi, “Unform.Studio” -dan Robert Dabi tarapyndan taýýarlanan stol çyrasy statik we dinamiki we uly ýa-da kiçi duruşyň arasynda üýtgeýär. Yşyklandyrylan halkanyň we ony tutýan goluň arasyndaky gatnaşyga baglylykda, tegelege kesişýän ýa-da tangens çyzyk bolýar. Has ýokary tekjede ýerleşdirilende, halka tekjäni üýtgedip biler; ýa-da halkany egip, töweregindäki diwara degip bilerdi. Bu sazlamagyň maksady, eýesini döredijilikli çekmek we daş-töweregindäki beýleki zatlara proporsional ýagtylyk çeşmesi bilen oýnamak.
Taslamanyň ady : Poise, Dizaýnerleriň ady : Dabi Robert, Müşderiniň ady : unform.
Bu ajaýyp dizaýn, oýunjak, oýunlar we güýmenje önümleri dizaýn bäsleşiginde platina dizaýn baýragynyň ýeňijisi. Köp sanly täze, innowasiýa, özboluşly we döredijilik oýunjaklaryny, oýunlary we güýmenje önümleriniň dizaýn eserlerini açmak üçin platina baýrakly dizaýnerleriň dizaýn portfelini hökman görmeli.


c: text/html

text:
Rýslan Ǵabbasov
-
ASTANA. Qazannyń 19-y. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Qazannyń 26- 27-si aralyǵynda Rýmynııa Prezıdenti Traıan Baseskýdiń Qazaqstanǵa resmı sapary josparlanýda.19.10.2009 16:52
-
ASTANA. Qazannyń 16-sy. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - «Qazaqstan temir joly» men «Ýralvagonzaýyty» Qazaqstanda vagon tehnıkasyn shyǵaratyn zaýyt salý týraly kelisti.16.10.2009 15:24
-
Astanada Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııanyń 13-shi otyrysy óttiASTANA. Qazannyń 16-sy. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgin Astanada Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııanyń 13-shi otyrysy ótti,16.10.2009 14:02
-
ASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Qostanaı qalasy mamandandyrylǵan ákimshilik sotynyń tóraǵasyna qatysty adam óltirýge oqtaldy degen kúdikpen qylmystyq is qozǵaldy. Bul týraly búgin dástúrli aptalyq brıfıngte Bas prokýratýranyń resmı ókili Nurdáýlet Súıindikov málim etti,15.10.2009 18:57
-
Ótken aptada prokýrorlyq yqpal etý sharalary aıasynda 3 myń jumysshynyń jalaqy boıynsha qaryzdary óteldiASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Ótken aptada prokýrorlyq yqpal etý sharalary aıasynda 3 myń jumysshynyń 350 mıllıon teńge kólemindegi jalaqy boıynsha qaryzdary óteldi. Bul týraly búgin dástúrli aptalyq brıfıngte Bas prokýratýranyń resmı ókili Nurdáýlet Súıindikov málim etti,15.10.2009 18:23
-
ASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Arnaıy prokýrordyń basshylyǵymen vedomstvoaralyq tergeý toby Shyǵys Qazaqstan oblysynda Reseıdiń eki azamatyn óltirý faktisi boıynsha qylmystyq isti tergeýdi aıaqtady. Bul týraly búgin dástúrli aptalyq brıfıngte Bas prokýratýranyń resmı ókili Nurdáýlet Súıindikov málim etti,15.10.2009 18:07
-
ASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Bıylǵy jyldyń 6 aıynda elimizdiń oıyn-saýyq attraktsıondarynda 29 bala jaraqat aldy.15.10.2009 17:57
-
Demalys oryndarynda balalardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirýge soqtyrǵan birqatar derekter anyqtaldyASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Bas prokýratýra balalardyń demalys oryndaryn tekserý barysynda keıbir jaǵdaıda jetkinshekterdiń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirýge soqtyrǵan birqatar derekterdi anyqtady.15.10.2009 17:40
-
B. Tileýhan: Nursultan Nazarbaevtyń tarıhı tulǵasy - Prezıdent degen ataýdan anaǵurlym joǵary turǵan beıneASTANA. Qazannyń 15-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Elbasynyń tarıhı tulǵasy, jalpy Prezıdent degen ataýdan anaǵurlym joǵary turǵan beıne. Bul týraly búgin Astanada «Amanat» ıntellektýaldy pikirsaıys klýbynyń ult kóshbasshysy máselesine arnalǵan otyrysynda Májilis depýtaty Bekbolat Tileýhan málim etti,15.10.2009 14:12
-
Qazaqstandyq kompanııalardyń halyqaralyq dárejede ashyqtyq qaǵıdatyn saqtaý deńgeıi Reseıden eki ese asyp túsediASTANA. Qazannyń 14-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Qazaqstandyq kompanııalardyń respýblıka boıynsha ashyqtyq qaǵıdatyn saqtaý deńgeıi ortasha bolsa da, halyqaralyq dárejede bul kórsetkishter Reseıden eki ese asyp otyr.14.10.2009 15:08
-
Izraıl premer-mınıstriniń orynbasary QR Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasynda dáris oqydyASTANA. Qazannyń 13-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgin Astanada Izraıl premer-mınıstriniń orynbasary-syrtqy ister mınıstri Avıgdor Lıberman QR Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasynda dáris oqydy,13.10.2009 13:39
-
Jyl sońyna deıin «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory Alıans Bank kapıtalyna ený úderisin aıaqtaýǵa nıettiASTANA. Qazannyń 12-si. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Bıylǵy jyldyń sońyna deıin «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory Alıans Bank kapıtalyna ený úderisin aıaqtaýǵa nıetti. Bul týraly búgin Astanada atalǵan ulttyq ál-aýqat qory qurylýynyń bir jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda Samuryq‑Qazyna» UÁQ basqarmasynyń tóraǵasy Qaırat Kelimbetov málim etti,12.10.2009 21:01
-
ASTANA. Qazannyń 12-si. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Aǵymdaǵy egin oraǵynda astyq kólemi 22 mıllıon tonnadan asty. Bul týraly búgin Astanada "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qorynyń qurylǵanynyń bir jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda Úkimet basshysy Kárim Másimov málim etti,12.10.2009 20:34
-
ASTANA. Qazannyń 12-si. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Úkimet basshysynyń pikirinshe, «Samuryq-Qazyna» qory jedel is-qımyldardan, endi ekonomıkany ártaraptandyrýǵa yqpal jasaý jáne korporatıvti basqarýdyń ustanymdaryn damytý sekildi óziniń basty mindetin oryndaýǵa kóshýi tıis. Bul týraly búgin Astanada atalǵan qordyń birjyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda Premer-Mınıstr Kárim Másimov aıtty,12.10.2009 20:16
-
«Samuryq-Qazyna» daǵdaryspen kúres baǵdarlamasyn tııanaqty oryndap keledi - QR Premer-Mınıstri K.MásimovASTANA. Qazannyń 12-si. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - «Samuryq-Qazyna» ál-aýqat qoryn qurý máselesi sol kezeńde elimiz aldynda turǵan jahandyq qıyndyqtardy eńserýde tıimdi ári ýaqtyly qabyldanǵan is-qımyl. Bul týraly búgin Astanada atalǵan ulttyq ál-aýqat qorynyń qurylǵanynyń bir jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda Úkimet basshysy Kárim Másimov málim etti,12.10.2009 19:02
-
ASTANA. Qazannyń 9-y. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgin Astanada QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi, Qazaqstandaǵy BUU-nyń Damý baǵdarlamasy men Múgedekter konfederatsııasynyń uıymdastyrýymen múmkindigi shekteýli jandardy jumysqa ornalastyrý máselelerine arnalǵan «dóńgelek ústel» ótti,09.10.2009 13:41
-
ASTANA. Qazannyń 9-y. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Ekonomıkanyń qaı salasynda bolmasyn, yqtımal qaýip-qaterdiń aldyn kúni buryn alý úshin der kezinde qabyldanǵan qarymdy qımyldar sheshýshi mánge ıe bolyp jatady. Osydan bir jyl buryn bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, tize biriktirgen «Samuryq» pen «Qazynanyń» Ulttyq ál-aýqat qory retindegi jumysy sonyń aıǵaǵy desek, qatelespeımiz.09.10.2009 11:25
-
Astana men Almaty qalalaryndaǵy «Qýat» korporatsııasynyń aıaqtalmaı qalǵan qurylys nysandaryna qoldaý kórsetilip, 30 mıllıard teńge bólinedi - Úkimet QaýlysyASTANA. Qarashanyń 8-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Búgin Úkimet otyrysynda óńdeý ónerkásibi salasynda jumys isteıtin kásipkerlikti qoldaý jáne Astana men Almaty qalalarynda qurylysy aıaqtalmaǵan nysandardyń máselesin sheshý jónindegi Qaýly qabyldandy,08.10.2009 18:57
-
Aldaǵy úsh jylda Qazaqstan Ortalyq Azııanyń elektrmen qamtamasyz etý júıesinen erkin túrde oqshaý jumys isteı aladyASTANA. Qarashanyń 8-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Aldaǵy úsh jylda Qazaqstan Ortalyq Azııanyń elektrmen qamtamasyz etý júıesinen erkin túrde oqshaý jumys isteı alady.Bul týraly búgin Úkimet otyrysynda «KEGOK» AQ-nyń prezıdenti Qanat Bozymbaev málim etti,08.10.2009 17:06
-
ASTANA. Qarashanyń 8-i. QazAqparat /Rýslan Ǵabbasov/ - Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstri Saýat Myńbaevtyń pikirinshe, dızel otyny eksportyna salynǵan shekteýdi toqtatyp, janar-jaǵarmaı baǵasyn kóterý kerek. Bul jaıynda ol búgin Úkimet otyrysynda málim etti,08.10.2009 17:02
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 4 Ybraýym atamyz hakda näme diýse bolar?2 Eger ol eden işleri üçin dogruçyl hasaplanan bolsady, onda öwnüp bilerdi. Emma Hudaýyň öňünde öwünmäge haky ýokdy.3 Mukaddes kitaplarda näme ýazylgy? Onda: «Ybraýym Ýehowa* iman etdi, şonuň üçin dogruçyl adam hasaplandy»+ diýilýär.4 Zähmet çeken adama iş haky ýagşylyk hökmünde däl-de, eden işi üçin berilýär.5 Emma adam edýän işine buýsanman, günäli adamlary dogruçyl hasaplaýan Hudaýa iman etse, günäli bolsa-da, dogruçyl hasaplanýandyr+.6 Adamyň eden işlerine garamazdan, Hudaýyň dogruçyl hasaplaýan bendesini Dawut bagtly saýyp:7 «Ýazyklary ötülen we günäsi bagyşlanan adam bagtlydyr!8 Ýehowanyň* günäsiz hasaplaýan adamy bagtlydyr!»+ diýdi.9 Onda diňe sünnetliler bagtlymy? Sünnetsizler bagtly dälmi?+ Öň aýdyşymyz ýaly, «Ybraýym iman edendigi üçin dogruçyl hasaplandy»+.10 Hudaý ony haçan dogruçyl hasaplady? Sünnetlenenden soňmy ýa-da sünnetlenmänkä? Hudaý Ybraýymy sünnetsizkä dogruçyl hasaplapdy.11 Ol Ybraýym pygambere sünnetlenmegi tabşyrdy+. Sünnetlenmek dogruçyllygyň alamatydyr*, sebäbi ol sünnetsizkä iman edipdi. Ol iman eden ähli sünnetsiz adamlaryň atasy boldy+ we Hudaý olary dogruçyl hasaplady.12 Ybraýym sünnetlileriň hem atasy. Emma ol diňe bir sünnetli adamlaryň däl, eýsem özi ýaly sünnetsizkä Hudaýa iman edip, onuň ýolundan ýöreýänleriň hem atasy+.13 Ybraýyma we onuň nesline kanuna eýereni üçin däl-de, iman edeni üçin+ dünýäniň mirasdüşeri bolmak+ wada berildi.14 Eger kanuna eýerýänler mirasdüşer bolsa, iman etmek gerek bolmazdy, berlen wada hem biderek bolardy.15 Aslynda, Töwratdaky tabşyryklary bozan adama Hudaý jeza berer*+. Eger kanun bolmadyk bolsa, günä hem bolmazdy+.16 Hudaý Ybraýymyň nesline wada berişi ýaly+, bize-de ýagşylyk edip+, wada berdi, sebäbi biz iman etdik. Wada diňe Töwrada gulak asýanlara däl, Ybraýym atamyz+ ýaly iman edýän adamlara-da berildi.17 «Seni köp milletleriň atasy ederin» diýlip ýazylyşy ýaly+, Ybraýym hem iman etdi, sebäbi muny ölen adamlary direldip bilýän, hatda ýok zady bar ýaly edip aýdan* Hudaý wada beripdi.18 Mümkin däl ýaly bolup görünse-de, Ybraýym umydyny üzmän köp halklaryň atasy bolup biljekdigine iman etdi. Sebäbi ol: «Nesliň köp bolar»+ diýlen wada ynandy.19 Ybraýym 100 ýaşlaryndady+, güýç-gurbaty gaçypdy* we Bibisaranyň çaga dogrardan garrandygyny bilýärdi+, ýöne şonda-da imany berkdi.20 Emma Ybraýym Hudaýyň wadasyna iman etdi, asla şübhelenmedi. Imany güýç-kuwwat berdi, ol Hudaýa alkyş aýtdy.21 Ybraýym pygamber Hudaýyň wadasynyň ýerine ýetjekdigine doly ynanýardy+.22 Şonuň üçin «ol dogruçyl hasaplandy»+.23 «Ol dogruçyl hasaplandy» diýen sözler diňe Ybraýym hakda ýazylmady+.24 Olar biziň dogruçyl hasaplanmagymyz üçin hem ýazyldy, sebäbi biz Halypamyz Isany direlden Hudaýa iman etdik+.25 Isa biziň günämiz üçin öldi+ we biziň dogruçyl adam hasaplanmagymyz üçin direldi+.


text:
Süleýman pygamber
Süleýman (arap. سليمان,sulaymān; Ybranyça: שלמה,Şlomo ýa-da Şelomo; Latynça: Salomone,Yunança: Eoλwuώv, Iňlisçe: Solomon, Fransuzça: Salomon,Deutsçe (german): Salomo), Patyşa Dawut bilen Batşebanyň ogly we Ysraýylyň patyşlarynyň üçünjisi (1. Tatul, 2. Dawut) hökümdary. Kudus şäherindäki uly ybadathanany bina edipdir. Gurhanda nebi (pygamber) diýlip ýatlanyp geçilýär. Hristiýan ynanjynda hökümdar diýlip hormat bildirilýär. Musaýy keramatly kitabynyň jemleýji ýazyjysy Süleýman bolupdyr. Dinden daşarky öwrenilen taryhy B.e.öňki 970-928-nji ýyllarda patyşalyk edipdir. Ybrany שלמ kökden gelen Şlomo ady, söz manysy «Ýaraşyk gazanan» diýmekdir. Arapça selim, salamat we yslam sözleri bilen asyldaşdyr. Köne ähtde Süleýmanyň öýkesi 1. Patyşalar kitabynyň ilkinji 11-nji bölüminde we 2. Taryhlar kitabynyň ilkinji 9-njy bölüminde düşündirilýär. 1. Patyşa Süleýman faraonyň gyzyny yzýany Moawly, Ammonly, Edomly, Saýdaly we Hititli birnäçe kesekileri aýal edip alypdyr.


text:
Koronavırýs: Qazaqstandyq vaktsınanyń komponentterin egý merzimin uzartý qarastyrylmaǵan
NUR-SULTAN. QazAqparat – Koronavırýsqa qarsy otandyq vaktsınanyń І jáne ІІ komponenti arasyndaǵy merzimdi uzartý qarastyrylmady. Bul týraly QR DSM Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵynyń «Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptama jáne monıtorıng ǵylymı- praktıkalyq ortalyǵy» fılıaly dırektorynyń orynbasary Manar Smaǵul aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetindegi baspasóz qyzmetinde qazaqstandyq vaktsınanyń (QazVac) І jáne ІІ komponenti arasyndaǵy 21 kúndi uzartý múmkindigi týraly suraldy.
«Otandyq vaktsınany saldyrý merziminiń aralyǵyn uzartý vaktsına óndirýshilerdiń nusqaýymen ǵana engiziledi. Qazirgi kezde bul másele kótirilmedi. Jańa derekter bolǵanda ǵana tıisti ózgerister engiziledi. Eske sala keteıik, Gamaleıa ulttyq epıdemıologııa jáne mıkrobıologııa ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Aleksandr Gıntsbýrgtiń resmı málimdemesinen keıin «Spýtnık-V» vaktsınasynyń komponentterin saldyrý aralyǵy uzartyldy», - dedi M. Smaǵul.
Osy oraıda qazaqstandyq vaktsınanyń І jáne ІІ komponentiniń arasyndaǵy merzimdi uzartý máselesi qarastyrylmaǵanyn naqtylady.
Budan buryn habarlanǵandaı, baspasóz máslıhatynda vaktsınanyń birinshi komponentiniń ornyna ekinshi komponentin salýdyń keri saldary bolmaıtyny aıtyldy.


text:
Garaşsyzlykdan soň Türkmenistanda dünýäniň dürli ýurtlarynda ýaşaýan etniki türkmenler bilen gatnaşyklary ösdürmeklik üçin "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" diýen ýörite bir guramanyň döredilendigi aýdylýar.
"Dünýä türkmenleri ynsanperwer guramasy" eýýäm onlarça ýyldan bäri dürli ýurtlardan çagyrýan etniki türkmenleri bilen Aşgabatda ýygnaklar geçirip gelýär. Golaýda geçiriljek nobatdaky ýygnak mynasybetli Türkmenistanyň metbugaty, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer" guramasynyň dürli ýurtlardaky wekilhanalary we wekilleriniň üsti bilen gatnaşyklaryň hasam ösýändigi barada maglumatlar çap etdi.
Azatlyk Radiosy, Türkmenistan metbugatyndaky şeýle habarlardan ugur alyp, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" guramasynyň daşary ýurtlardaky wekilhanalarynyň we wekilleriniň alyp barýan işleri, ýygnaklaryň nähili geçirilýändigi we etniki türkmenleriň nähili meselelerine garalýandygy barada ýygnagyna gatnaşýan-gatnaşmaýan, gatnaşmaga synanşan we indi şol ýygnaklara çagyrylmaýan dürli ýurtlarda ýaşaýan etniki türkmenleriň wekilleri bilen söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan etniki türkmenleriň wekilleri "Dünýä türkmenleri" gepleşiginde, "Dünýä türkmenleri ynsanperwer birleşigi" guramasynyň alyp barýan işleri barada Türkmenistanyň metbugatynda çap edilýän habarlary öz başdan geçirmeleri bilen deňeşdirip, bu temada öz pikirdir-garaýyşlaryny, bellikdir-tekliplerini paýlaşdy. "Dünýä türkmenleri" gepleşiginiň nobatdaky sanyny diňläp, bu temadaky öz pikirleriňizi dünýä türkmenlerine ýetirmäge çagyrýarys.


text:
Ulttyq mýzyka ónerinde aıshyqty qoltańbasy bar belgili kompozıtor, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Nur-Sultan qalasynyń qurmetti azamaty Tólegen Muhamedjanov elordanyń alǵashqy jyldarynda qala ákiminiń orynbasary bolyp, bas shahardyń rýhanııaty men mádenıetiniń damýyna aıtarlyqtaı úles qosty. Biz búgin sol tarıhı jyldarǵa sheginip, áńgime órbittik.
Elbasy usynysymen
keldim
– Tólegen Muhamedjanuly, astananyń alǵashqy qalyptasýy qala ákiminiń orynbasary retinde kóz aldyńyzda ótti, osy laýazymdy qyzmetke qalaı taǵaıyndaldyńyz?
− Meniń ómirdegi armanym da, maqsatym da – mýzyka boldy. Sondyqtan laýazymǵa onsha qyzyqpadym. О́nerdi bárinen joǵary sanadym. Alaıda qoǵamdyq jumystan eshqashan bas tartqan joqpyn. Toqsanynshy jyldardyń orta kezinde Qazaqstan-Amerıka kompanııasy keńesiniń basshysy, tegi ırandyq azamatpen aralasa júrip, soǵan sol kezdegi ekonomıkalyq jaǵdaıdan qınalyp júrgen adamdarǵa qaıyrymdylyq is-sharasyn ótkizeıik degen oıymdy aıttym. Ol ony birden qoldap, oǵan basqa da sheteldik kompanııalar atsalysyp, Qazaqstan halqy assambleıasymen birge 18-qazan «Rýhanı kelisim» kúnine oraı respýblıka kóleminde bir kúnde 60 myń adamǵa qaıyrymdylyq dastarqanyn jaıdyq.
1997 jyly 5 qarashada Memlekettik rámizder Almatydan Aqmolaǵa resmı túrde kóshirildi de, sol oqıǵa kezinde Elbasymen kezdesip, ol kisi atalǵan is-sharaǵa rızashylyǵyn bildirdi. 13 jeltoqsanda astanada Táýelsizdik merekesine arnalǵan jıyn ótti de, sonda Tuńǵysh Prezıdent qolynan «Parasat» ordenin alyp «Nursultan Ábishuly, «kishkentaı eńbegimdi baǵalaǵanyńyzǵa qýanyshtymyn, árqashan sizdiń sarbazyńyz bolýǵa daıynmyn» dep alǵysymdy jetkizdim. Sodan eki apta ótkesin Imanǵalı Nurǵalıuly Tasmaǵambetov habarlasyp: «Búgin Almatyǵa keldim. Sende sharýam bar. Elbasy saǵan Aqmola qalasy ákiminiń orynbasary bolýǵa usynysyn aıtty» degende shalqamnan túse jazdadym. Úsh uıyqtasam túsime kirmegen usynys. Elbasyǵa bergen ýádem bar, bir jaǵynan, eki ǵasyr toǵysyndaǵy uly kóshke qazaqtyń bir perzenti retinde óz úlesimdi qosýdy azamattyq boryshym dep uqtym.
– Bul qaı kez edi?
– 1997 jyl, 27 jeltoqsan. Dál jańa jyldyń qarsańy.
– Aqmolaǵa qashan keldińiz?
– 1998 jyly 5 qańtarda keldim. Ushaqtan tússem dala tastaı qarańǵy, qańtardyń aıazy kárine minip alǵan. Qaıda bararymdy bilmeımin, eshkimge kútip al dep aıtqan joq edim. Sony baıqaǵan bolýy kerek, menimen birge kelgen Imanǵalı Nurǵalıuly: «Tólegen, bizdiń úıge júr, birge turamyz» dep ertip áketti. Sóıtip, Imekeńniń shaǵyn páterine ornalastym. Keıin bizdiń qatarymyzǵa Qaırat Mámı qosyldy, úsheýmiz alty aı bir páterde turyp, jastyq shaǵymyzǵa qaıta oralǵandaı áserde júrdik.
− Jańa qyzmetti jatyrqaǵan joqsyz ba?
− Joq, biraq eptep taısaqtadym. Meniń jolym bolǵany – Imekeńmen birge turdyq, sol kisi keshke úıge kelgende: «Búgin ne istediń?» dep surap, qandaı sharýa bolsa da qol ushyn sozyp, tájirıbesimen bólisip otyrdy.
− Alǵashqy jumys kúnińiz qalaı bastaldy?
− Aldymen qala ákimi Ádilbek Ryskeldiuly Jaqsybekovpen júzdesip, aldaǵy jumys josparymen tanystym. Qala endi «astana» bolyp jatqan qym-qýyt kezeń, sharýa degen bastan asady, onyń jyldamdyǵyna ilesý de ońaı bolǵan joq. Qarjy da tapshy. Soǵan qaramastan qala basshysy men onyń birinshi orynbasary Asqar Uzaqbaıuly Mamın ekeýi mádenıet salasyn damytýǵa úlken qoldaý kórsetti. Aldaryna qandaı jobamen barsam da, qolymnan qaqpaı, qarjy bóldi. Alǵashqy jumys kúni Qazaqstannyń halyq ártisi Aıman Musaqojaevany qabyldadym, ol kisi elordadan Mýzyka akademııasyn ashý týraly ıdeıasymen kelipti. Bul ıdeıany keıin Elbasy da qoldap, qala ákimdigi de kómektesip, Mýzyka akademııasy ashyldy. Qazir ol Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetine aınaldy. Sol qańtar aıynda Prezıdent Ákimshiliginde aldaǵy 10 maýsymdaǵy astananyń halyqaralyq tusaýkeserine baılanysty jıyn ótip, daıyndyq jumystary sóz boldy. Árıne, ony uıymdastyrý qala ákimdigine júkteldi. Biz onyń úlken jaýapkershilik ekenin túsindik. Tusaýkeserdi ótkizýdiń qujattary daıyndalyp, belgilengen jumystardy atqaratyn top qurylyp, oǵan jetekshi retinde Andreı Konchalovskıı bekitilipti.
– Ataqty reseılik rejısser ǵoı…
– Iá. Endi men de shyǵarmashylyq adamymyn. Maǵan osyndaı aýqymdy is-sharany «nege ózge ulttyń ókili ótkizýi kerek?» degen oı keldi. Sodan jınalǵandarǵa «tusaýkeserdi nege ózimiz ótkizbeımiz?» dep edim, keıbireýler: «bizde ondaı múmkindik joq» dep jaýap berdi. «Nege joq? Bizde de talanttar jetedi, qajet deseńizder, taýyp beremin» dedim. Bul usynysymdy sol kezdegi Mádenıet mınıstri Qyrymbek Kósherbaev pen qala ákimi Ádilbek Jaqsybekov qoldap, meni top jetekshisi etip qoıdy. Sóıtip, iske kiristik. Áýeli osy salada tájirıbesi bar kásibı mamandardy jınap, aqyldastym. Jospar qurdyq. Kúnde keshke jınalyp basymyzda qazandaı qaınaǵan ıdeıamyzdy aıtamyz. Endi is-sharanyń ssenarııin jazý kerek desem, eshkim jazbaıdy. О́zimniń kúndelikti jumystan qolym tımeıdi. Áleýmettik salanyń da sheshilmegen máseleleri jeterlik. Aqyry, jigitter ssenarıdi qaǵazǵa túsirip ákeldi. Oqydym, bári durys sekildi kórindi.
– Sosyn ne istedińiz?
– Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Ahmetjan Esimovtiń tóraǵalyǵymen tusaýkeserdi ótkizýge arnalǵan komıssııanyń otyrysy ótti. Onyń músheleri – jıyrma shaqty adam. Negizgi sharýalar talqylandy. Maǵan da sóz berilip, ssenarıdi oqı bastap edim, otyrǵandar «dý» kúldi. Yńǵaısyzdanyp qaldym. Qysqasy, jazylǵan ssenarıdi eshkim jaratpady. Qaıta jazyp ákelińizder dep tapsyrdy. Jumysqa keldim. Eshqandaı kóńil kúı joq. Sodan belgili aqyn dosym, ekeýmiz birigip talaı án jazǵan Baqyt Qaıyrbekovke habarlasyp, oǵan barlyq jaıdy túsindirdim. Bir aptanyń ishinde Bákeń qolyma ssenarıdi ustatty. Oqyp kórsem, keremet. «Máńgilik el júregi – Astana!»degenjandy tebirentetin sózdermen órilgen, biz muny tusaýkeserdiń urany etip aldyq. Aldymen ssenarıdi sol kezdegi Memlekettik hatshy Ábish Kekilbaıulyna apardym. Marqum Ábish aǵa ony oqyp, joǵary baǵalady. Komıssııa músheleriniń de kóńilinen shyqty.
Qazaq ulttyq aspaptary orkestri quryldy
– Sol kezde qalanyń mádenıet bólimine qarasty shyǵarmashylyq ujym boldy ma?
– Aqmola oblystyq fılarmonııasy sekildi mádenı mekemeler bolǵanymen tikeleı qalaǵa qaraıtyn óner ujymy bolmady. Alǵash bolyp Qazaq ulttyq aspaptar orkestri quryldy. Birde sonyń daıyndyǵyna bardym. О́nerpazdar otyrǵan ǵımaratty kórip, shoshyp kettim. Túk jaǵdaı joq. Sýyq. Tozyp turǵan nysan. Soǵan qaramastan dırıjer, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Myrzaǵalı Aıdabolov mýzykanttarmen daıyndyq ótkizip, 15 sáýirde Jastar saraıynda orkestrdiń tusaýkeserin ótkizdi. Jalpy sol kezdegi óner adamdarynyń erik-jigerine basymdy ıemin. Olardyń jankeshti eńbegin erlik dep baǵalaımyn. Keıin sımfonııalyq, estradalyq, úrmeli aspaptar orkestrleri qurylyp, óner ujymdary kóbeıe bastady.
– Elordanyń alǵashqy tusaýkeserin ótkizýdiń basy-qasynda júrdińiz, soǵan toqtalasyz ba?
– Tusaýkeserdi ótkizý úshin memlekettik komıssııa júıeli jumys istedi. Elbasynyń ózi ony qadaǵalap otyrdy. Mádenı sharaǵa eki aı qalǵanda Memleket basshysy Ábish Kekilbaıuly, Ahmetjan Esimov, Ádilbek Jaqsybekov jáne meni qabyldap, merekelik baǵdarlamany talqylap, sońǵy núktesin qoıdy. Úkimet basshysy Nurlan Balǵymbaev tusaýkeser ótkizý men sheteldik juldyzdardy shaqyrýǵa kerekti qarjyny taýyp berdi. Ol kisi oǵan qaltaly bıznesmenderdi demeýshilikke tartty.
– Mysaly, qansha is-shara ótti?
– Qaladaǵy 64 alańda 100-den asa is-shara uıymdastyryldy. Prezıdent Ákimshiliginiń qoldaýymen tusaýkeserdiń aldynda barlyq oblystyń mádenı kúnderi boldy. Ony Qyzylorda oblysy bastap, Almaty qalasy aıaqtady. Árbir aımaq jaı kelgen joq, elordaǵa syılyq jasady. Sporttyq alańdar men dala sahnalaryn ornatty. Qyzyqty mádenı baǵdarlamalaryn usynyp, azyq-túlik jármeńkesin ótkizdi. Sóıtip, elordanyń mádenı deńgeıi bir kóterilip qaldy. Qazir sol kúnderdi saǵyna esime alamyn. Osy álemdik deńgeıde ótken tusaýkeserdi ótkizýge qala ákimdigi judyryqtaı jumylyp jumys istedi.
– Oǵan qandaı mártebeli qonaqtar men óner juldyzdary keldi?
– Astananyń alǵashqy toıyna on eki memlekettiń basshysy qatysty. Álemge esimderi tanymal óner sheberleri men halyqaralyq festıvalderdiń jeńimpazdary shaqyryldy. Áıgili Modern Talking óner kórsetti. Reseıden Fılıpp Kırkorov bastaǵan estrada ánshileri boldy. Sonymen birge otandyq óner juldyzdary da án shyrqady.Qajymuqan atyndaǵy stadıonda úlken merekelik baǵdarlama uıymdastyryldy. Gala-konsert keshki 19.00-de bastalyp, tańǵy 5.00-de aıaqtaldy
– Osy keremet keshte ǵarysh álemimen de telekópir uıymdastyrylǵany málim...
– Ol oqıǵa kóp adamnyń oıynda qalǵan bolar. Gala-konsertte ǵaryshqa ekinshi márte ushqan ǵaryshkerimiz, Halyq Qaharmany Talǵat Musabaevpen tikeleı efır arqyly telekópir ótkizdik. Bul tarıhı sát merekeniń kórkin asha tústi. Qazaqtyń batyr uly jańa elordanyń tusaýkeser toıymen Elbasyn, halqymyzdy quttyqtap, ǵarysh keńistiginen sálem joldady. Qazir osy tikeleı efırdi qalaı ótkizgenimizge tańǵalamyn. Bul sharýa úlken daıyndyqpen jasaldy. Máskeýge shyǵyp, sondaǵy kosmos salasyna jaýapty mamandarmen kelissóz júrgizilip, ruqsat alyndy. Bári de oıdaǵydaı júzege asty.
Jeti aıda opera jáne balet teatry ashyldy
– Elimizdiń bas ordasyn zııaly qaýymsyz elestete almaımyz. Zııalylardan birinshi bolyp elordaǵa kimder atbasyn tiredi?
– Elbasy astananyń saıası-ekonomıkalyq jáne mádenı ortalyq bolýyna basa mán berdi. Ol kisi kezdesken saıyn «Zııaly qaýymnyń jaǵdaıy qalaı?» dep suraıdy. О́ıtkeni aıtýly tulǵalar arqyly elordanyń abyroıy asyp, mártebesi bıikteıdi. Zııalylar shahardyń rýhanı ómirine tyń serpin beredi. Alǵashynda bir shoǵyr zııalylardy shaqyrdyq. Birazy kelgisi kelmedi. Elordaǵa alǵash kelgen marqum Ábish aǵamyz boldy. Sodan keıin birqatar zııaly azamattar jumys babymen nemese otbasylyq jaǵdaıymen kóship kele bastady. Bizge erekshe áser etken jaǵdaı – ataqty rejısser Ázirbaıjan Mámbetovtiń kelýi. Ardaqty azamat elordaǵa óz erkimen kelip, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq teatrynyń bas rejısseri boldy. Aǵanyń asyl jary, kórnekti kompozıtor Ǵazıza Ahmetqyzy Jubanova – meniń ustazym. О́z basym talantty tulǵany týǵan aǵamdaı qarsy aldym. Elbasy da jyly qabyldady. Jetpistiń ústindegi adam. Teatrda jan salyp jumys istedi. Tamasha qoıylymdardy sahnalady. Ákimdik shahardyń rýhanı álemin kótergen aǵamyzdy «Parasat» ordenine usyndy. Biraq Tuńǵysh Prezıdent Ázekeńniń otandyq teatr óneriniń damýyna qosqan úlesi men astanaǵa óz erkimen kelgen erligin joǵary baǵalap «Halyq qaharmany» ataǵymen marapattady. Sondaı-aq Nursultan Nazarbaev bir kúnde 38 talantty jasqa páter kiltin tapsyrdy.
– Qandaı mádenı nysandar paıdalanýǵa berildi?
– Búgingi qaladaǵy irgeli óner ujymdarynyń deni sol kezde quryldy. 1999 jyly elordalyq ónerpazdardyń qatysýymen saltanatty konsert ótip, ony Elbasy kelip tamashalady. Biz oǵan Almatydan birde-bir ónerpaz shaqyrǵan joqpyz. Sony qala basshysy Prezıdentke aıtqan bolýy kerek, saltanatty keshten keıin Ádilbek Ryskeldiuly telefon soǵyp, «Tólegen Elbasy bizge tapsyrma berdi. Endi elordadan opera jáne balet teatryn ashýymyz qajet» dedi. Sodan aqpan aıynda teatr qurý týraly Úkimettiń qaýlysy shyǵyp, jumys bastaldy.
– Bul burynǵy Kúlásh Báıseıitova atyndaǵy opera jáne balet teatry ǵoı…
– Iá. Negizi mamandardyń aıtýynsha, opera jáne balet teatryn salý úshin biraz ýaqyt kerek eken. Al biz sonyń barlyǵyn jeti aıda daıyndadyq. Osyǵan ózim qaıranmyn. Teatrǵa burynǵy «Temirjolshylar» saraıy berildi. Ǵımaratty baryp kórsem, ábden tozyǵy jetken. Ony «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy óz moıyndaryna alyp, kúrdeli jóndeýden ótkizdi. Endi óner ujymyn jasaqtaý úshin sahna mamany kerek. Bizde bir balet ártisi, orkestr ne hor músheleri joq. Sodan qalaǵa Almatydaǵy Seleznev atyndaǵy horeografııa ýchılıshesiniń gastroldik saparyn uıymdastyrdyq. Olar kelip, elordalyqtarǵa ónerin kórsetti. Qoıylymnan keıin jastardy jınap:«Jaqynda osynda opera jáne balet teatry ashylady. Soǵan bárińiz kelińizder. Bolashaqtaryńyz jańa óner ordasymen birge qalanady» dep jastarǵa bar jaǵdaıdy túsindirdik. Sol jastar tolyǵymen teatrda qaldy. Mine, búgingi álemge málim irgeli teatrdyń irgesin jas talantty qyz-jigitter qalady. Sol jyly qazan aıynda teatr shymyldyǵy M.Tólebaevtyń «Birjan-Sara» operasy men Chaıkovskııdiń «Aqqý kóli» baletimen ashyldy.
Qalany qazaqylandyrý qolǵa alyndy
– Bas shahardyń bilim men densaýlyq salasy qalaı damydy?
– Aqmola astana bolǵan kúnnen bastap bilim men densaýlyq saqtaý salasyna erekshe mańyz berildi. Sol ýaqyttaǵy qalanyń turǵyny – 217 myń adam. Jergilikti ult 17 paıyzdy qurady. Bir ǵana qazaq mektebi boldy. Aldymen qalany qazaqylandyrý máselesi qolǵa alyndy. Til basqarmasy quryldy. Kóshe ataýlaryn aýystyrdyq. Ana tilimizde bilim beretin mektepterdi kóbeıtýdi oılastyrdyq. Memlekettik balabaqshalar kóptep boı kótere bastady. Aýrýhanalar men emhanalar qurylysy toqtaýsyz júrdi. 1999 jyly respýblıkalyq klınıkalyq aýrýhana paıdalanýǵa berildi. Burynǵy Sáken Seıfýllın atyndaǵy pedınstıtýt L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetine aınaldy. Burynnan tanymal Aqmola aýylsharýashylyq ınstıtýty Agrarlyq ýnıversıtet boldy.
Qazir shahardyń 70 paıyzyn jergilikti ult ókilderi quraıdy. Bul solaı bolý qajet. О́ıtkeni astana – qazaqtyń elordasy. Sol kezde jan-jaqtan jurt aǵylyp kóship kele bastady. Jalpy qalanyń damýyna árbir otbasynyń qosqan úlesi zor.
− Sol jyldardy jıi eske alasyz ba?
− Árıne. Birde Ádilbek Ryskeldiuly oılanyp turyp: «Tólegen, biz qandaı baqytty adambyz, Mıllıondaǵan adamdardyń ishinen Elbasy bizge senim artyp, elordanyń irgetasyn qalaýǵa tarıhı mindet júktedi» dep tolqyp aıtqany bar. Shyndyǵynda, men ózimdi baqytty adam retinde sezinemin. Osyndaı eki ǵasyr toǵysynda júzege asqan uly kóshtiń ortasynda júrip, elge qyzmet jasaǵanymdy − taǵdyrymnyń syıy dep baǵalaımyn. Jeti jyl qatarynan qala ákiminiń orynbasary bolyp qyzmet atqardym. Odan keıin Parlament Májilisi úshinshi shaqyrylymynyń depýtaty, Parlament Senatynyń depýtaty boldym. Búgingi kúnge deıin astananyń órkendeýine qolymnan kelgenshe úlesimdi qosyp kelemin. Elorda az ýaqytta mádenıet ordasyna aınalyp úlgerdi.
− Búginde ónerge degen kózqaras ózgerdi, buǵan siz qalaı qaraısyz?
− Onyń bári zamannyń suranysyna baılanysty dep oılaımyn. Biz Keńes dáýirinde óstik, onda ónerge degen kózqaras basqasha boldy, klassıkalyq mýzykaǵa kóńil bólindi. Qazir naryq kezeńi, bári qarjyǵa kelip tireledi. Sodan da bolar jeńil-jelpi dúnıe alǵa shyqty. Ol úshin bireýge ókpeleýge, syn aıtýǵa bolmaıdy. Bul máńgilik emes, adamzat tarıhynda osyndaı kezeńder bolǵan. Ýaqytsha nárse dep qabyldaımyn. Máńgilik degenimiz – klassıkalyq óner. Sonaý Qurmanǵazy, Dáýletkereı, Aqan seri, Birjan sal atalarymyzdan bastap, Muqan Tólebaev, Ǵazıza Jubanova, Nurǵısa Tilendıev, Shámshi Qaldaıaqov sekildi aǵa-apalarymyzdyń óneri halqymyzben birge jasaı bermek.
– Júrektiń názik qylyn shertetin shyǵarmalaryńyzdy jurtshylyq jaqsy kóredi. Qazir kóp kórinbeısiz, ne jazyp júrsiz?
– О́ner adamyna kóp kóriný mindet emes. Bir danyshpan «О́nerdi súıý ne bolmasa óziń arqyly ónerdi súıý degen bar» dep aıtqan eken. О́zim ónerdi jan-tánimmen jaqsy kóremin. Kompozıtorlyq – meniń mamandyǵym. Sol úshin Almaty memlekettik konservatorııasy men P.I.Chaıkovskııı atyndaǵy Máskeý memlekettik konservatorııasynyń aspırantýrasyn bitirdim.
Keıingi jyldary aspaptyq mýzykaǵa shyǵarmalar jazyp júrmin. Máskeýden aspapty mýzykalyq 14 týyndym engen dıskim men «Jan Lýna» degen búrkenshik atpen orys tilinde eki tomdyq jyr jınaǵym jaryq kórdi. Sondaı-aq Muqaǵalı Maqataev aǵamyzdyń óleńine jazylǵan sońǵy eki ánimdi, tanymal ánshiler Meırambek Bespaev pen Tolqyn Zabırova oryndap, tyńdarmannyń yqylasyna bólendi. Qysqasy, bir kún bos otyrmaımyn, shyǵarmashylyq izdenistemin.
− Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Azamat ESENJOL,
«Egemen Qazaqstan»
Iran ıadrolyq kelissózderge qaıta oralmaq
Álem • Búgin, 00:08
Eýropa elderinde qamaýǵa alynǵan qazaqstandyqtar máselesi qaraldy
Qoǵam • Búgin, 00:05
Úndistan: Til tóńiregindegi tartys
Álem • Búgin, 00:00
Náreste járdemaqysyn onlaın rásimdeńiz
Ekonomıka • Keshe
Qoǵam • Keshe
Altyn Orda – qazaq memlekettiginiń altyn besigi
Tarıh • Keshe
Sırkte qaıta estilgen kúlkiler kúmbiri
О́ner • Keshe
О́ner • Keshe
Muqtajdyń muńyn bólisken meıirimdi mamandyq
Qoǵam • Keshe
Mınıstrlikter quzyreti qaıta bólinedi
Úkimet • Keshe
Tańbalaý jáne bıznestegi baıbalam
Ekonomıka • Keshe
Ádebıet • Keshe
О́nerpaz boıynda bekzattyq bolǵany durys
О́ner • Keshe
Adamdardan árdaıym alǵys pen bata alady
Qoǵam • Keshe
Rýhanııat • Keshe
Qoǵam • Keshe
Baǵdat Mýsın HUAWEI-men kelisim jasady
Úkimet • Keshe
TMD elderiniń áleýmettik máselelerdi talqylandy
Úkimet • Keshe
Áleýmettik kodeks qashan qabyldanady?
Úkimet • Keshe
Almatyda turǵyn úı órtenip, 2 adam qaza tapty
Oqıǵa • Keshe
Aýstralııanyń ońtústigi jaryqsyz qaldy
Álem • Keshe
Múgedektigi barlarǵa jańa járdemaqy tólenedi
Qoǵam • Keshe
Almatydaǵy krematorıı qurylysy bıyl aıaqtalady
Aımaqtar • Keshe
UQK Almatyda 2 iri esirtki tobyn anyqtady
Oqıǵa • Keshe
ÁCh: Nurlan Saparbaı jeńilip qaldy
Boks • Keshe
Elordada koronavırýspen kúreske qansha qarajat jumsaldy
Koronavırýs • Keshe
Rýdnyıda alty jasar qyz besinshi qabattan qulap ketti
Aımaqtar • Keshe
Úsh ózbek boksshysy jarysty aıaqtady
Boks • Keshe
QHL: «Barys» «Admıral» komandasyn jeńdi
Sport • Keshe
Kókshetaýda 18 jastaǵy qyzdar esirtki tasymaldaǵan
Aımaqtar • Keshe
Munaı óńdeý zaýyttary qosymsha 2 myń tonna avıaotyn óndiredi
Qazaqstan • Keshe
Elorda áýejaıynda janarmaı máselesi sheshildi
Elorda • Keshe
Jaraqat alǵan 2 oqýshynyń bireýiniń jaǵdaıy aýyr
Aımaqtar • Keshe
Serik Shápkenov «Eńbek - eldiń muraty» arnaıy jobasy týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Álemniń 12 elinde qazaq tili kýrstary oqytylady
Bilim • Keshe
SQO-da órtengen úıden 15 adam evakýasııalandy
Aımaqtar • Keshe
Elordada 2 otbasylyq densaýlyq ortalyǵy ashylady
Medısına • Keshe
Kórshi elde úsh júzden astam adam tamaqtan ýlanǵan
Álem • Keshe
40 myńnan astam adam koronavırýs juqtyrǵan
Álem • Keshe
Almatylyqtardy 30 mln teńgege aldaǵan alaıaq ustaldy
Aımaqtar • Keshe
Penjimdegi jappaı tóbeles: taǵy bir adam zardap shekken
Oqıǵa • Keshe
Elordada vaksınasııa pýnkteriniń biri jabylady
Elorda • Keshe
Pavlodar munaı-hımııa zaýytyn jóndeý merziminen buryn aıaqtaldy
Aımaqtar • Keshe
Murat Áıtenov: Importqa táýeldilikti azaıtýymyz qajet
Aımaqtar • Keshe
Prezıdent «TotalEnergies» munaı-gaz konserniniń basshylaryn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Elordada uzaqqa sozylǵan mektep qurylystary qaıta jandandy
Elorda • Keshe
Qazaqstanda VAR júıesi qoldanylmaq
Fýtbol • Keshe
Zeınetaqy jınaqtaryn merziminen buryn alýǵa bola ma?
Qoǵam • Keshe
Shymkentte ınsýlındy ıneler óndirilmek
Aımaqtar • Keshe
Memleket basshysy Eýrazııalyq Damý Bankiniń tóraǵasyn qabyldady
Prezıdent • Keshe
Golovkınniń kelesi jekpe-jegi ótetin kún naqtylandy
Boks • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Álıhan Smaıylov RF memlekettik hatshysymen kezdesti
Úkimet • Keshe
Almatyda oqýshylar pyshaqtasty
Oqıǵa • Keshe
SQO-da tólem termınalyn buzǵan turǵyn ustaldy
Oqıǵa • Keshe
Almaty áýejaıynda ushaqtarǵa janarmaı quıý shekteldi
Aımaqtar • Keshe
Baǵdat Mýsın sıfrlandyrýdaǵy kemshilikter týraly aıtty
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstan men Pákistan áskerı yntymaqtastyq josparyna qol qoıdy
Qazaqstan • Keshe
Mektepterdi arnaıy kúzet qyzmeti qadaǵalaıtyn bolady
Qazaqstan • Keshe
Qazaqstanda ushaqtar ushpaı qalýy múmkin
Qoǵam • Keshe
Uqsas jańalyqtar


text:
Qazaqstanda vaktsına salynýy tıis balalardyń jas aralyǵy parametrleri ózgere me
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanda Pfizer vaktsınasy salynýy tıis balalardyń jas aralyǵy parametrleri ózgere me? Bul suraqqa QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Tsoı jaýap berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Pfizer vaktsınasyn (Qazaqstanǵa) bıylǵy tórtinshi toqsanda jetkizý josparlanǵan. Kompanııamen tıisti keste naqtylanǵannan keıin, biz jetkizý merzimin jarııalaımyz. Vaktsınalaýmen qamtylýy tıis turǵyndarǵa toqtalsaq, ıaǵnı jas aralyǵy kategorııasy jaıynda aıtatyn bolsaq, qazirgi kezde elimizde Pfizer kompanııasy málimdegen tirkeý kýáligi men nusqaýlyqta 12 jastaǵy jáne odan joǵary jastaǵy balalarǵa atalǵan vaktsınany salýǵa bolady. Alaıda bul vaktsına erikti túrde jáne ata-ananyń kelisimimen ǵana salynady», - dedi A. Tsoı Úkimettegi onlaın baspasóz máslıhatynda.
Sonymen qatar ol vaktsına qoıylatyn balalardyń jas aralyǵy boıynsha parametrlerdi ózgertý múmkindigi týraly aıtyp berdi.
«Jas aralyǵyn ózgertýge toqtalsaq, osy klınıkalyq synaqtar júrgizilgen elderdiń retteýshilerimen atalǵan zertteýler bekitilse, sondaı-aq resmı sıpattama alsaq, atalǵan qadamdardy qarastyrýymyz múmkin. Qazirgi kezde tirkeý kýáligine sáıkes, 12 jastan bastap vaktsına alýǵa ruqsat bar», - dedi Alekseı Tsoı.
Eske sala keteıik, bıyl qyrkúıek aıynda Germanııalyq BioNTech kompanııasy men onyń amerıkalyq áriptesi Pfizer óndirgen 5-11 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa arnalǵan koronavırýsqa qarsy vaktsına birneshe aptanyń ishinde paıdalanýǵa berilýi múmkin ekeni habarlanǵan edi.
- Antırekord: Reseıde bir táýlikte 1 075 adam koronavırýstan kóz jumdy
- Epıdahýaldy baǵalaý matrıtsasy: Atyraý oblysy «jasyl» aımaqqa ótti
- Qazaqstanda koronavırýstan emdelip jatqan 162 naýqastyń jaǵdaıy óte aýyr
- Ótken táýlikte koronavırýs pnevmonııasynan 6 adam qaıtys boldy
- Ótken táýlikte Qazaqstanda 1979 adam koronavırýstan jazyldy
- Ótken táýlikte Qazaqstanda 1732 adamnan koronavırýs anyqtaldy
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
«Şatlyk» önümçilik kärhanasynda07.10.20 - 13:45
«Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengazakdyryş» birleşiginiň «Daşoguzgazakdyryş» müdirliginiň Döwletabat-Derýalyk Baş gaz geçirijisinden «mawy ýangyjyň» hemişe üznüksiz akdyrylyp, sarp edijilere harytlyk gazyň ugradylmagynda müdirlige degişli «Şatlyk» önümçilik kärhanasynyň zähmet adamlarynyň hem mynasyp paýy bar.
Malaý: işleriň tamamlaýjy tapgyry07.10.20 - 13:42
Tebigy baýlygyň uly gorlaryna eýe bolan Malaý gaz ýatagynda gurulýan gaz gysyjy beketde enjamlaryň goýberiş-sazlaýyş işlerine girişildi. Daşary ýurtly hünärmenler kuwwatly desgada çylşyrymly enjamlary işe goýbermek we sazlamak bilen baglanyşykly işleriň uly toplumyny üstünlikli ýerine ýetirýärler. Şeýle tagallalar şanly baýramyň — Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň giňden bellenilýän ýylynda tebigy gazyň gazylyp alynýan möçberini ep-esli artdyrmaga ýardam berjek täze bekedi ýokary hil derejesinde üstünlikli işe girizmäge mümkinçilik berer.
Täze tehnikalar baýramçylyk şatlygyny goşalandyrdy29.09.20 - 10:56
Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününiň 29 ýyllyk şanly baýramçylygynyň öň ýanynda «Türkmengaz» döwlet konserniniň Tamponaž müdirligine Gahryman Arkadagymyzyň Russiýa Federasiýasyndan satyn alyp beren «KAMAZ» kysymly döwrebap, ýokary öndürijilikli ýöriteleşdirilen sementleýji tehnikalaryň täze tapgyrynyň gelip gowuşmagy müdirligiň zähmet adamlarynyň toý şatlygyny goşalandyrdy. Bu täze tehnikalar kärhanada halkymyzyň döwletli ýörelgeleriniň, gadymy milli däpleriniň esasynda ak un sepilip, üzärlik tütedilip garşy alyndy.
Şanly toýa zähmet sowgady29.09.20 - 10:53
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 29 ýyllygyny mynasyp zähmet sowgatlary bilen garşylanlaryň arasynda «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň «Türkmennebitgazgözleg» trestiniň «Lebapnebitgazgözleg» ekspedisiýasynyň başarjaň işgärleri hem bar. Olar ýurdumyzda bu şanly senäniň öň ýanynda çuňluk burawlamak baradaky dokuz aýlyk meýilnamalaryny artygy bilen berjaý etdiler.
Şanly senä sowgatly barýarlar22.09.20 - 11:12
Suwuklandyrylan gazy öndürmek boýunça Lebap önümçilik müdirliginiň ruhubelent işgärleri ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk gününi we hemişelik Bitaraplygymyzyň şanly 25 ýyllyk baýramyny saldamly zähmet sowgatlary bilen garşylamagy baş wezipeleri hasaplaýarlar. Önümçilik bölümlerinde şeýle belent maksada abraý bilen ýetmek ugrunda hakyky zähmet gaýnap joşýar. Şonuň netijesinde içerki we daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýän önümleri öndürmekde gowy netijeler gazanylýar.
TNGIZT sebitiň iri senagat önümçiligidir22.09.20 - 11:10
Merkezi Aziýanyň hem-de Hazar sebitiniň örän iri senagat kärhanalarynyň hatarynda mynasyp orny eýeleýän Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň (TNGIZT) önümçilik mümkinçiligi ýokary derejede peýdalanylýar. Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde gurlup işe girizilen, dünýä ölçeglerine laýyk gelýän, ekologiýa taýdan arassa nebit önümlerini öndürýän desgalaryň onlarçasy gije-gündiz işleýär. Şol desgalaryň biri-de zawodlar toplumynyň 1-nji sehidir.
Nebitgaz pudagyna ornaşdyrylýan innowasion tehnologiýalaryň ähmiýeti15.09.20 - 09:56
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagynda, durmuşymyzyň häzirki zaman talaplaryna laýyk kämilleşmeginde nebitgaz pudagyna uly orun degişlidir.
Ösüşlere depgin berýän işler15.09.20 - 09:54
Türkmen topragynyň gymmatly baýlygy bolan tebigy gazyň gazylyp alynýan möçberini artdyrmak işinde «Türkmengaz» döwlet konserniniň «Lebapgazçykaryş» müdirliginiň başarjaň hem-de janypkeş işgärleri tutanýerlilik we maksada okgunlylyk görkezýärler. Olar ýurdumyzyň bedew batly ösüşlerine mynasyp goşant goşmak ugrundaky ählihalk hereketine bir adam ýaly bolup gatnaşyp, üstümizdäki ýylyň şanly senelerini — ýurt Garaşsyzlygymyzyň 29 ýyllygyny, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygyny zähmet ýeňişlerine beslemegi maksat edinýärler.
Gaz geçirijiniň durky täzelenýär15.09.20 - 09:52
«Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengündogarnebitgurluşyk» gurluşyk-gurnama trestiniň 5-nji ýöriteleşdirilen gurluşyk-gurnama müdirliginiň gurluşykçylary ýene-de bir möhüm buýurmany — Döwletabat — Derýalyk ýokary basyşly gaz geçirijisiniň bir şahasynyň 60 kilometre barabar böleginiň durkuny täzelemek işlerini ýerine ýetirýärler. Şu döwre çenli turbalary kebşirlemek bilen baglanyşykly işleriň 60 göterimden gowragy berjaý edildi. Gurluşykçylar bu işler bilen birlikde turbalaryň daşyny arassalamak we ýörite örtük bilen örtmek işlerini hem ýerine ýetirýärler.
Nebitgaz toplumynyň durnukly işi üpjün edildi15.09.20 - 09:49
«Türkmennebit» döwlet konserni uglewodorod çig malyny çykarmagyň depginini artdyrýar: şu ýylyň sekiz aýynda 2 million 600 müň tonnadan gowrak nebit çykarylyp, geçen ýylyň şol döwri bilen deňeşdireniňde 500 müň tonna golaý köp boldy. Daşary ýurt kompaniýalarynyň goşandyny nazara alanyňda, ýer astyndan 6 million 400 müň tonnadan gowrak nebit we gaz kondensaty çykaryldy.
Türkmen nebitçileriniň ynamly gadamlary15.09.20 - 09:47
«Türkmennebit» döwlet konserniniň kärhanalarynyň zähmet toparlary şu günler has-da gaýratly zähmet çekip, mukaddes ýurt Garaşsyzlygymyzyň 29 ýyllyk, hemişelik Bitaraplygymyzyň 25 ýyllyk şanly baýramçylyklaryny täze üstünliklere beslemegi başarýarlar.
Gyşa taýýarlyk guramaçylykly dowam edýär08.09.20 - 11:50
Şu günler ýurdumyzyň gaz hojalyk işgärleri üçin jogapkärli döwür bolan gyş möwsümine taýýarlyk işleri gyzgalaňly dowam edýär. Diýarymyzyň demirgazyk çäginde ýerleşýän Daşoguz welaýatynyň gazçylary hem howanyň sowuk günlerine ykjam taýýarlyk görýärler. Bu ugurda «Daşoguzgazüpjünçilik» müdirliginiň «Gubadagetrapgaz» gaz hojalyk edarasynyň işgärleri tarapyndan durmuşa geçirilýän derwaýys işler gyş döwründe etrabyň ilatynyň we edara-kärhanalarynyň tebigy gaz bilen talabalaýyk üpjün bolmagyny şertlendirer.
«Üçajy» — bereket çeşmesi08.09.20 - 11:46
Hormatly Prezidentimiziň tebigy baýlyklarymyzy dünýäniň halklarynyň bähbidine gönükdirmek baradaky ynsanperwer ýörelgesi esasynda bu gün ýurdumyzyň gaz känlerinden çykarylýan tebigy gaz daşary bazarlara-da eksport edilýär. «Türkmengaz» döwlet konserniniň «Marygazçykaryş» müdirliginiň «Üçajy» gaz käniniň hili dünýä ölçeglerine doly laýyk gelýän harytlyk «mawy ýangyjynyň» daşary bazara üznüksiz ugradylýandygy hem aýratyn bellärliklidir.
«Gara altynyň» senagat ähmiýetli bol akymy alyndy08.09.20 - 11:42
«Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynyň 27-nji awgustynda «Türkmennebit» döwlet konserniniň «Goturdepe» buraw işleri müdirligi tarapyndan gazuw işleri tamamlanan täze 317-nji guýudan çüwdürim esasynda bol nebit akymynyň alynmagy konserniň burawlaýjylarynyň nebitgazly ýataklarda dürli maksatly täze guýulary gazmakda, olary senagat taýdan işläp taýýarlamakda, uglewodorod çig mallarynyň çykarylýan möçberini artdyrmakda döwrebap işleri amala aşyrýandyklaryna güwä geçýär.
Gözel tebigatyň goragynda01.09.20 - 16:33
Tebigy baýlyklary rejeli peýdalanmak we daşky gurşawy goramak jemgyýetiň durmuş-ykdysady ösüşiniň möhüm şertidir. Türkmenistanda tebigatdan rejeli peýdalanmak we daşky gurşawy goramak ulgamynda «Tebigaty goramak hakynda» we «Ekologiýa howpsuzlygy hakynda» Kanunlaryň kabul edilmegi daşky gurşawa ýetirilýän täsiriň aňry-çäk rugsat edilen şertleri, tebigaty goramak babatda düzgünleri has-da berkidýär.


text:
Alýohina bu baradaky haýyşy çarşenbe güni etdi.
Maglumatlarda suduň näme sebäpden Alýohinanyň haýyşyny ret edendigi barada düşündiriş berilmeýär.
Alýohina, şeýle-de “Pussy Riot” toparynyň beýleki iki wekili, Moskwanyň ybadathanalarynyň birinde Putine garşy ýerine ýetiren kinaýaly aýdymyndan soň, 2012-nji ýylyň fewralynda türme tussaglygyna höküm edilipdi.
Alýohina tussaglykdan ir boşadylmagyny sorap, maý aýynda hem haýyş bilen ýüz tutupdy.
Tussaglykdaky “Pussy Riot” toparynyň bir agzasy Ýekaterina Samusewiç azatlyga goýberilip, synag astyna alyndy.
Toparyň beýleki agzasy Nadežda Tolokonnikowa häzir hem türmede saklanylýar.
Alýohina we Tolokonnikowa çykarylan iki ýyl türme tussaglygy baradaky höküm, Günbatar hökümetleri we adam hukuklaryny goraýjy toparlar tarapyndan ýazgarylypdy.


text:
Rus prezidenti Wladimir Putin, gazak prezidenti Nursultan Nazarbaýew we belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenka tarapyndan gol goýlan bu şertnama laýyklykda, 2015-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap sebitde bütewi gümrük tarifleri giriziler.
Tankytçylaryň sözlerine görä, Moskwa söwda birleşigini döretmek bilen Sowet Soýuzyny gaýtadan döretmäge synanyşýar. Emma Putin bu aýyplamalary ret edýär.
Gazagystanyň paýtagty Astanada Putiniň, Nazarbaýewyň we Lukaşenkanyň duşuşygyna Ermenistanyň we Gyrgyzystanyň prezidentleri hem gatnaşdylar. Mundan öň ermeni we gyrgyz liderleri hem täze dörediljek bu birleşige goşulmak barada gyzyklanmalarynyň barydygyny beýan edipdiler.
Şeýle-de, Gazagystanyň ilkinji atom energiýa stansiýasynyň gurluşygy barada memoranduma gol goýmak üçin Putin bilen Nazarbaýewiň aýrylykda duşuşmagyna garaşylýar.


text:
Geçen hepdede “Ata-Žurt” partiýanyň liderleri Kamçybek Taşiýew, Sadyr Japarow we Talant Mamytow tussag edilipdi, olar 3-nji oktýabrda Bişkekde 1 müň adamyň gatnaşmagynda bolan zorlukly protest bilen baglylykda jemgyýetde bulaşyklygy döretmekde aýyplandy.
Şonda protestçiler Gyrgyzystanyň Kumtor atly iň uly altyn känini millileşdirmegi talap edipdiler. Bu kän Kanadada ýerleşýän şirketiň eýeçiliginde.
Taşiýew üýşmeleňe goşulyp, hökümeti agdarmaga çagyrypdy. Protestçiler parlamentiň daşyndaki haýaty döwüpdi, poliýsa protestçileri dargadypdy. Üç oppozisiýa wekiliniň tussaglyk möhleti geçen anna güni iki aýa çenli uzaldyldy.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew öz ýurdunyň Eýranyň Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) doly agzalygyna kabul edilmegini goldaýandygyny aýtdy.
Atambaýew bu barada anna güni Bişkekda Eýranyň prezidenti Hassan Rohani bilen geçiren gepleşiklerinden soň çykyş etdi.
Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlar: Hytaý, Gazagystan, Gyrgyzystan, Russiýa, Täjigistan we Özbegistandyr. Eýranyň bolsa synçy statusy bar.
Tähran 2008-nji ýylyň martynda ŞHG doly agza bolmak üçin ýüz tutupdy. Emma, şol döwür Eýrana, onuň ýadro programmasy sebäpli, BMG-niň girizen sanksiýalary üçin, Tähranyň haýyşy inkär edildi.


text:
Tarazda «Myńbulaq» bazaryn súrip jatyr
TARAZ. QazAqparat – Taraz qalasynda zańsyz soǵylǵan «Myńbulaq» bazaryn súrý jumystary bastaldy, - dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Atalmysh nysan ıesi 2018 jyly jer telimin zańsyz alǵan jáne qurylys jumystaryn júrgizýge de ruqsat berilmegen. Alaıda, munda 32 saýda pavılony salynyp, saýdagerlerge satylǵan. Sondaı-aq, saýda ornynyń ıesi kásipkerlermen kelisimshartqa turmaǵan.
Aıta keteıik, 2018 jyly atalǵan pavılondardy súrý týraly Taraz qalalyq sotynyń sheshimi shyqqan. Saýda ornynyń ıesi súrý jumystaryn júrgizýden bas tartqandyqtan, is 2020 jyly Taraz qalalyq ákimdigine júkteledi.
«2020 jyldyń tamyz aıynan bastap osy kúnge deıin saýdagerlerge 4 ret eskertý habarlamalary taratyldy. Biraq, ár joly saýdagerler túrli sebeptermen qarsylyq bildirip kelgen. 2021 jyldyń shildesinde jańa oqý jylynyń aldynda saýda-sattyq jasap alýǵa ruqsat surap, qyrkúıektiń 6-nan bastap súrý jumystaryna kelisim beretindigi týraly qolhat jazǵan bolatyn.
2021 jyldyń 6-shy qyrkúıegi kúni súrý jumystary bastaldy. Barlyq saýdagerlerge «Aırylmas», «Grand bazar», «Aýyl bereke», «Jibek joly» bazarlarynan saýda oryndary 2 aı merzimmen tegin usynyldy»,-delingen Taraz qalasy ákimdiginiń habarlamasynda.
Aıta ketý kerek, atalmysh bazardaǵy beı-bereket saýdaǵa qatysty halyq tarapynan shaǵym óte kóp. Órt qaýipsizdigi men sanıtarlyq talaptar saqtalmaǵan bazardyń súrilýine qatysty atalmysh aýdan turǵyndary da oń pikir bildirýde.
- Tarazda avtokóliktegi jolaýshydan tapansha tabyldy
- Jambyl oblystyq ishki saıasat basqarmasyna jańa basshy taǵaıyndaldy
- ShQO-da 66 jyl buryn salynǵan damba jóndeldi
- Taraz turǵynynan 4 qap marıhýana tárkilendi
- Almatyda «Bıýdjetke qatysý» jobalaryna daýys berý bastaldy
- ShQO-da 2022 jyly maıly daqyldardy óńdeıtin zaýyt salynady
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Kórneki sýret
El arasynda jylannan, órmekshiden jáne bıiktikten qorqatyndar jıi kezdesedi. Psıholog Farhat Ǵamzatov Qamshy tilshisine bergen suhbatynda mundaı fobııalardyń kópshiliginen qutylýǵa múmkindik beretin tıimdi emdeý ádisteri týraly aıtyp berdi.
– Fobııa neden paıda bolady?
– Biz fobııanyń naqty paıda bolý sebebin bilmeımiz, tek boljaı alamyz. Ádette, fobııa bala kezden bastalady da, adam kóbinese sábı kezindegi oqıǵalardy eske túsire bermeıdi. Eger qorqynyshty oqıǵa 3 jasqa deıin bolsa, bul kezde balanyń jady áli tolyq qalyptasyp úlgermeıdi. Al, eger 4-5 jas (bul jasta kóbinese janýarlardan fobııa bolady) aralyǵynda qoryqsa, balanyń psıhıkasy kóbinese bul oqıǵany «óshirip» tastaıdy. Degenmen fobııa óte sátti emdeledi.
– Fobııany emdeýde psıhıatrǵa nemese psıhologqa júginip jatady. Bul mamandar emdi qalaı júrgizedi?
– Psıhıatr dári-dármekterdi taǵaıyndaıdy, psıholog emdelýshiniń sanasyn jáne minez-qulqyn ózgertý úshin jumys isteıdi. Psıhoterapııada qorqynyshtyń neden paıda bolǵanyn bilý – mańyzdy. Mysaly, arahnofobııa (órmekshilerden qorqý) kezinde «órmekshi tistep alsa men aýyryp qalamyn nemese ólemin», «qorqynyshtan ınfarkt ustap qalady nemese ınsýlt alamyn» degendeı oılar týýy múmkin. Farmakoterapııada mundaı aıyrmashylyqtar mańyzdy emes.
– Fobııamen kúresýdiń tıimdi joldary qandaı?
– Emniń eń tıimdi tásili – minez-qulyq terapııasy, atap aıtqanda, ekspozısııa. Bul ádis boıynsha, aldymen emdelýshimen birge neden «qorqatynymyzdyń» tizimin jasaımyz. Eń qarapaıymnan kúrdelige qaraı birtindep ótemiz. Odan keıin úreı, qorqynysh, jekkórýshilik basylǵanǵa deıin ony kútemiz. Qorqynyshty nysannyń zeriktire bastaýy – bizdiń ony jeńgenimizdi bildiredi. Mysaly, arahnofobııa jaǵdaıynda órmekshiniń 3D fotosýretterin kórsetýden bastaımyz. Sodan keıin ony beınejazbadan qaraımyz, sosyn órmekshini tirideı kóremiz. Sońynda órmekshini qolymyzǵa alamyz.
– Akrofobııasy barlar, ıaǵnı, bıiktikten qorqatyndar qalaı emdeledi?
– Muny da joǵarydaǵy prınsıp boıynsha emdeımiz. Keıipkeri jartastyń shetinde turǵan fılmderden úzindi tamashalaýdan bastaımyz. Jabyq terezeden, ashyq terezeden, balkonnan, keıin shatyrǵa shyǵyp tómenge qaraımyz. Árıne, biz eshqandaı qaýipti áreketterge barmaımyz. Emdelýshi muny kún saıyn óz betinshe jasaǵany mańyzdy.
– Sizdiń qyzmetińizge kimder kóbirek júginedi?
– Áıel adamdar jıirek keledi. Keıbir adamdarda fobııa jasóspirim kezinde ótip ketse, keıbirinde ómir boıyna qalady.
– Fobııany qansha seanstan keıin jeńýge bolady?
– Jaǵdaıdyń aýyrlyǵyna jáne emdelýshiniń máseleni sheshý nıetine baılanysty em 5-ten 15 seansqa deıin sozylýy múmkin. Eger emdelýshiniń motıvasııasy kúshti, júıke júıesi odan da myqtyraq bolsa, onda fobııany bir seanstan keıin-aq jeńýge ábden bolady.
– Fobııadan óz betinshe arylýǵa bola ma?
– Shynymdy aıtsam, mundaı adamdardy áli kezdestirmedim. Ǵalamtorda kóptegen aqparat bar. Onyń paıdalysy da, paıdasyzy da jeterlik. Qajetti málimetterdi tabý úshin qansha ýaqyt ótetini belgisiz. Ekinshi jaǵynan, adam ózin nashar sezingende, jaǵdaıyn obektıvti taldaý qıynǵa soǵady. Bul jaǵdaıda mindetti túrde mamannyń keńesi qajet. Eger adam ózin jaqsy sezinip tursa, onda oǵan fobııa qıyndyq týdyrmaıtyny anyq. Degenmen teorııada, jekelegen jaǵdaılarda, táýelsiz terapııanyń múmkin ekenine senemin.
Avtormen onyń Facebook paraqshasy arqyly habarlasýǵa bolady.
Qate tapsańyz, qajetti bólikti tańdap ctrl+enter basyńyz.
Pikir qaldyrý
pikir


text:
Parlament májilisiniń depýtaty Qazbek Isa "Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kórneki aqparat máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" zań jobasy aıasyndaǵy Kásipkerlik kodekstiń 138-babyna Til týraly zańnamanyń saqtalýyn baqylaıtyn bapty qaıta engizý týraly usynysqa úkimet qarsy shyǵyp, qoldaý tappaı otyrǵany týraly habarlady.
Depýtat úkimet atalǵan bapty qoldamaı otyrǵanyn jańa norma kásipkerlik sýbektilerge qosymsha aýyrtpalyq júkteıdi, fýnksııa maqsatsyz dep sanaıtynymen túsindiretinin jetkizedi.
Qazbek Isanyń sózinshe, qarsylyq Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men “Atameken” ulttyq palatasynan shyǵyp otyr. Olar qandaı qosymsha aýyrtpalyq júkteıtini týraly naqty aıta almaıdy.
"Osyndaı negizsiz qarsylyqtarǵa qalaı senýge bolady?" degen depýtat kásipkerlik kodekstiń 138-babynda berilgen Baqylaý júzege asyrylatyn kásipkerlik sýbektileri qyzmetiniń salalarynyń tizimine Qazaqstan Respýblıkasynyń til týraly zańnamasynyń saqtalýyn baqylaýdy engizgen jaǵdaıda kásipkerlerge eshqandaı qysym jasalmaıtynyn aıtady.
"Til týraly zańnamanyń saqtalýyn baqylaý is-sharasy kásipkerlik nysannyń jumysyna eshqandaı kedergi keltirmeıdi, keri áser etpeıdi:
1. О́nim shyǵarý, saýda-sattyq jasaý, qyzmet kórsetý, qoǵamdyq tamaqtandyrý jáne t.b. sııaqty óndiristik prosester toqtatylmaıdy. (Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý organdary toqtatýy múmkin.)
2. Kásipkerlerdiń banktegi jeke esep-shoty buǵattalmaıdy. (Salyq nemese qarjy baqylaý organdary buǵattaýy múmkin.)
3. Kásipkerlik nysan ornalasqan úı-jaıdy nemese ǵımaratty paıdalanýǵa ýaqytsha tyıym salynbaıdy. (О́rt qaýipsizdigin baqylaý mekemeleri tyıym salýy múmkin).
4. Kásipkerlikti tekserýge maratorıı degen ýaqytsha shara, sondyqtan ol qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgertý engizýge bóget bola almaıdy.
Bul jerde MARATORII týraly sóz josparly tekserý týraly. Al baqylaý organdaryna aryz-shaǵym túsip, ol boıynsha jospardan tys tekserý qajet bolsa, oǵan maratorıı jarııalanǵandyǵynyń qatysy joq., tekserile beredi.
5. Kásipkerlik kodekstiń 138-babynda buryn berilgen Baqylaý qaıta qosylǵanda bıýdjetten eshqandaı shyǵyn qajet etpeıdi.
Dál osy Kásipkerlik kodekstiń 138-shi babyn alyp tastaǵandyqtan kásipkerlik nysandar, saýda oryndary taýar málimetterin memlekettik tilde jazýdy jıystyryp qoıǵan. О́ıtkeni Til basqarmalary teksere almaıdy.
Sondyqtan til janashyrlarynyń ózderi dúkender men meıramhana-kafelerdegi zańsyzdyqpen kúresýde. Shý sodan shyǵýda. Pavlodarda Rýza Beısenbaıtegi, О́skemende Juldyzaı Forttardy osy Til zańynyń saqtalýyn talap etkeni úshin qýdalaýda. Úkimetten de, Prokýratýradan da eshqandaı baqylaý bolmaǵasyn Til týraly zańdy - Memlekettiń Prezıdent qol qoıǵan zańyn talap etkenderdiń bári qýdalanyp, aldy shetel asyp ketýge májbúr boldy!
Eger osy Til zańnamasynyń saqtalýy Kásipkerlik kodekste bolǵan bolsa, eshkim kóshe aralap, satýshylarmen daýlaspaǵan bolar edi. Iаǵnı, bizdiń úkimet, atap aıtqanda Ulttyq ekonomıka mınıstrligi eldegi zańsyzdyqtardyń órshýine múddeli bolyp otyr ma degen oıǵa qalasyń.
Sebebi, Kásipkerlik kodeksten dál osy Til zańnamasy saqtalýyn talap etken bap alynyp tastalǵan 2015 jyldan beri jylyna 13 myńǵa jýyq shaǵym túsken. (2018 jyly - 12886, 2019 jyly-12900).
Al saýda oryndaryndaǵy memlekettik tildegi málimetter óreskel qatelerge toly. Bul ár adamnyń Konstıtýsııalyq quqyna zııan tıgizedi.
Eger Kásipkerlik kodekstiń 138-babyna Til zańyna baılanysty Baqylaý qaıtarylmaıtyn bolsa, onda osy bappen sabaqtas, baqylaýdy Kásipkerlik kodekske baılap qoıǵan Til zańyndaǵy 25-4 bapty da alyp tastaý kerek.
О́ıtkeni bul bapty 2011 jyly qosqan soń, 2013 jyly osyǵan sáıkes Kásipkerlik kodekske Til zańyna baılanysty baqylaý fýnksııasy qosyldy. 2015 jyly ol fýnksııany alyp tastaǵanda, 25-4 bapty da alý kerek edi.
Baqylaý fýnksııasyn qalaı júzege asyrý kerek, Ákimshilik kodekstiń 75 babyn qalaı paıdalaný kerek týraly mınıstrlik zań aıasynda normatıvti akt jasaýy qajet" deıdi depýtat jelidegi jazbasynda.
Sońǵy ýaqytta til máselesi qoǵamda qyzý talqyǵa túsip jatyr. Jýyrda "Til maıdany" qozǵalysy belsendileriniń qazaqsha qyzmet kórsetýdi talap etken áreketterine baılanysty Reseıdiń birqatar baspasóz quraldary "Qazaqstanda orys tiline qysym jasalyp otyr" dep aqparat taratty.
Uzamaı prezıdent ákimshiligi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Dáýren Abaev belsendilerdiń áreketin "úńgir patrıotızmi" dep atady. Keı saıasattanýshylar Abaev málimdemesin Máskeý bıligine mundaı áreketter Qazaqstan bıligi tarapynan uıymdastyrylyp otyrmaǵanyn uǵyndyrýǵa tyrysqanymen túsindiredi.
Artynsha Til maıdany qozǵalysynyń jetekshisi Qýat Ahmetovtyń ústinen bas prokýratýra qylmystyq kodekstiń 174-baby (Áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, tektik-toptyq nemese dinı alaýyzdyqty qozdyrý) boıynsha qylmystyq is qozǵap, belsendi birer kún buryn Qazaqstannan ketýge májbúr bolǵan.
Sondaı-aq Qazaqstanda jańa oqý jyly qarsańynda qazaq ata-analar balasyn orys synybyna, oryssha bilim beretin mektepke berip jatqany týraly áńgimeler áleýmettik jelide jıilegen. Áńgimeni statıstıkalyq derekter de rastaǵan. Sońǵy 5 jylda qazaq mektepterinde oqıtyn bala sany 18 paıyzǵa, orys mektepterinde oqıtyn bala sany 20 paıyzǵa artqan.
Birneshe sarapshy munyń sebebin "bılik basyndaǵylar qazaq tilin talap etýshilerge degen kózqarasyn "úńgirdegi ultshyldar" dep ashyq bildirip otyrǵan kezde, jurt qazaq tiliniń bolashaǵyna senbeıtinimen baılanystyrady.
Prezıdent Q.Toqaev 1 qyrkúıek kúni Qazaqstan halqyna arnaǵan bıylǵy joldaýy barysynda "orys tili Qazaqstandaǵy resmı til" degendi aıtty. Eldegi basty zań – konstıtýsııa boıynsha orys tilinde mundaı statýs joq. Belgili zańger, til máselesi boıynsha kóptegen isterge qatysqan quqyqqorǵaýshy Abzal Quspan prezıdent málimdemesi Qazaqstanda quqyqtyq nıgılızmniń asqynyp turǵanyn bildiretinin aıtady.


text:
Jon Hopkins uniwersitetiniň (ABŞ) maglumatlaryna görä, şu wagta çenli dünýäde 79 milliona golaý adama koronawirusa ýokaşdy. Bu barada “TVS’ habar berýär.
Häzirki wagtdaky hasaplamalara esaslansak, koronawirus kesel netijesi bilen aradan çykanlaryň sany 1,73 milliondan geçdi. Emma keselden sagalan adamlar hem az däl. “COVID-19”-dan 53 million näsag doly gutuldy. Aýdylanlardan görnüşi ýaly, dünýä ilatynyň 1 göteriminden gowragynyň koronawirusa zeperlenendigini aňladýar.
Iň soňky maglumatlara görä, Ukrainada we Peruda koronawirus pandemiýasy bilen kesellänleriň sany bir milliondan geçdi. Häzirki wagtda näsaglaryň iň köp sany ABŞ-da (18,4 million), Hindistanda (10,1 million) we Braziliýada (7,3 million) hasaba alyndy.
“COVID-19” ýokaşan näsaglaryň sany boýunça bir million näsagly döwletleriň sanawyny Russiýa (2,9 million), Fransiýa (2,5 million), Angliýa (2,1 million), Türkiýe (2 million), Italiýa (1,9 million) bar. ), Ispaniýa (1.8 million), Germaniýa (1,6 million), Argentina (1,5 million), Kolumbiýa (1,5 million), Meksika (1,3 million), Polşa (1,2 million) we Eýran (1,1 million) ýaly ýurtlar doldurýar.


text:
«Şypaly Çomuç» hususy kärhanasy tarapyndan sarp edijiler barada alada etmeklik maksady bilen hödürlenýän hyzmatlaryň gerimi yzygiderli giňeldilýär.
«Şypaly Çomuç» hususy kärhanasy öz müşderileriniň tejribeli dermanhanaçy hünärmenlerden hemişe giňişleýin maglumat we maslahat alyp biljekdigini ýatladýar. Bu ýerde tejribeli dermanhanaçy hünärmenler müşderilere derman saýlamaga kömek ederler hem-de dermanlary ulanmagyň düzgünleri we usulyýeti barada maslahat bererler.
«Şypaly Çomuç» dermanhanasynyň hünärmenleri sarp edijileriň sargydyny ýokary derejede kanagatlandyrmaklyk üçin bütindünýä derman bazarynyň döwrebap ösüşini yzygiderli öwrenýärler we dermanlara bolan islege gözegçilik edýärler.
«Şypaly Çomuç» dermanhanasynda derman önümlerinden daşgary wesme (kosmetika) serişdeleriniň, göwreli zenanlar we bäbekler üçin niýetlenilen harytlaryň, emzikler bilen emzikli çüýşeleriň we başga-da şuňa meňzeş köp zatlaryň satylýandygyny aýratyn bellemelidiris.


text:
Jańalyqtar
Ákimderdiń qyzmeti qandastar máseleleriniń sheshilýi boıynsha baǵalanýy tıis
«Otandastar qory» KEAQ bul týraly usynystaryn jańadan ázirlenip jatqan Qazaqstan Respýblıkasynyń kóshi-qon saıasatynyń 2022-2026jj. Tujyrymdamasyn ázirleý jónindegi jumys tobyna jáne basqa da múddeli ortalyq memlekettik organdarǵa burynda da joldaǵan bolatyn. Bul jaıynda «Otandastar qory» Qoǵamynyń uıymdastyrýymen ótken Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa joldaýyn talqylaý kezinde Qoǵam vıe-prezıdenti Maǵaýııa Sarbasov aıtty.
«Atajurtqa taban tiregen aǵaıyn úshin jergilikti atqarýshy organdardyń qoldaýy qajet. Ákimder jumysynyń tıimdiligi, basqa da kórsetkishtermen qosa qandastardyń beıimdelýi boıynsha kórsetken kómekter negizindegi kórsetkishtermen ólshenip, baǵalanýy tıis. Atalǵan usynystar Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi, Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligi tarapynan tıisti qoldaý tabady degen senimdemiz, – deıdi Maǵaýııa Qanapııauly.
Jıynǵa Qoǵam basshylyǵy, sarapshylar, qoǵam belsendileri, jýrnalıster men stýdent jastar qatysty. Is-shara aıasynda qatysýshylar Joldaýda aıtylǵan bilim berý, densaýlyq saqtaý, aýyl sharýashylyǵy, turǵyn-úı qurylysy jáne taǵy basqa salalarǵa engiziletin oń ózgeristerge qoldaý bildiretinin jetkizdi. Osy oraıda, Qoǵam vıe-prezıdenti Maǵaýııa Sarbasov memleket tarapynan elge oralǵan aǵaıyndar men shetelde turatyn qandastardy qoldaýǵa arnalǵan túrli jobalarmen tanystyrdy.


text:
Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa Armenııanyń qosylýyna qatysty hattama ratıfıkatsııalandy
NUR-SULTAN. QazAqparat - Memleket basshysy «2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa Armenııa Respýblıkasynyń qosylýyna baılanysty oǵan ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Bul jaıynda Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap QazAqparat habarlaıdy.
Zań mátini baspasóz betinde jarııalanady.
- Máýlen Áshimbaev Saýd Arabııasy Konsýltatıvtik Keńesiniń tóraǵasymen kezdesti
- Iran sarapshylary Qazaqstannyń táýelsizdiktiń 30 jylyndaǵy jetistikterin talqylady
- Prezıdent TMD-nyń birlesken gýmanıtarlyq mınasyzdandyrý bólimshesi týraly kelisimge qol qoıdy
- Qazaqstan TMD qarýly kúshteriniń birlesken baılanys júıesi týraly kelisimdi ratıfıkatsııalady
- Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń aptalyq jumysyna beınesholý
- Qazaqstan 8-shi «Qytaı – Ortalyq Azııa» yntymaqtastyq forýmyna qatysty
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Ózbekstan Prezıdentiniń senimdi ókili: Eki eldiń alys-berisin damytýǵa ázirmiz
NUR-SULTAN. QazAqparat – Ózbekstan Respblıkasy Prezıdentiniń Naýaı oblysyndaǵy senimdi ókili, Ózbekstan Respýblıkasynyń Zúlfııa atyndaǵy memlekettik medal ıegeri, kásipker, qandasymyz Mereı Amanbaeva «Bastaý bıznes» baǵdarlamasynyń 5 jyldyǵyna arnalǵan forýmǵa qatysyp, kórshi el basshysynyń sálemin jetkizdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Baýyrlas Ózbekstan kásipkerleri atynan osy forýmda sózge shyqqanyma óte qýanyshtymyn. Sizderge de kóp-kóp alyǵysymdy bildiremin. Qazaqstanda bolyp jatqan jańalyqtardy Ózbekstandaǵy qazaqtar kórip otyramyz. «Bastaý bıznes» jobasy týraly biz bir jyl buryn estigenbiz. Keshe kelgen sátten beri joba boıynsha biraz málimetter aldym. Bul joba kóptegen múmkindikter beredi eken. Bizdiń memleketimizde de - Ózbekstanda osyndaı jastarǵa arnalǵan jobalar men múmkindikter bar. «Bastaý» jobalarynyń qatysýshylary men bizdiń eldiń kásipkerleri eksport-ımport boıynsha kelisimsharttar jasap, alys-beristi damytady degen nıettemin» - dedi qandasymyz.
Sondaı-aq, ol joba qatysýshylaryna óz eliniń Prezıdentiniń sálemin jetkizdi.
«Joba túlekteriniń «Forbs» jýrnalynan oryn alýyna tilektespin. Barshańyzdy Qazaqstanda kórip turǵanyma qýanyshtymyn. Sizderge Ózbekstan Respýblıkasy Prezıdentiniń sálemin jetkizgim keledi. Bizde de kásippen aınalysatyn qazaqtar óte kóp. Dostyǵymyz ári qaraı jalǵasa bersin», - dedi ózbekstandyq kásipker.


text:
Şu günler dünýä metbugaty işewür toparlaryň we syýasatçylaryň, şeýle hem millionlarça adamlaryň ünsüni Türkmenistanyň başlangyjy boýunça hem-de Milletler Bileleşigi tarapyndan goldanylan, BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýörite Kararnamasy bilen berkidilen “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýlip yglan edilen 2021-nji ýylyň möhüm wakasyna çekdi. Elbetde, gürrüň Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda 6-njy awgustda Hazaryň kenaryndaky «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň üçünji konsultatiw duşuşygy barada barýar.
Awazada geçirilen çärelere çagyrylan Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň metbugat gulluklarynyň hem-de “RIA Novosti”, “France-Presse”, “Associated Press” we beýleki iri daşary ýurt habarlar agentlikleriniň žurnalistleriniň habar bermekleri bilen, türkmen Lideriniň we onuň ýokary derejeli kärdeşleriniň çykyşlaryndan parçalar bada-bat dünýäniň habarlar giňişliklerine ýaýyldy.
Dünýä metbugaty Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentliginiň (TDH), “Türkmenistan: Altyn asyr” habar saýtlarynyň maglumatlaryna salgylanmak bilen, Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallalary birleşdirmegiň hem-de bähbitleriň ileri tutulýan ugurlary hökmünde bellän taraplaryna ünsi çekdi.
Gurbanguly Berdimuhamedow duşuşykdaky çykyşynda: “Energetika ulgamynda hyzmatdaşlygyň Merkezi Aziýa döwletleriniň ählisiniň işjeň we doly görnüşde gatnaşmagy arkaly amala aşyrylmagynyň zerurdygy, bu hyzmatdaşlygyň, sebitiň içinde bolşy ýaly, daşarky çäkleri boýunça hem kuwwatly energetika düzümini döretmäge gönükdirilmelidigi aýdyňdyr” diýip belledi. Şunuň bilen baglylykda, “Türkmenistan Merkezi Aziýa ýurtlaryna elektrik energiýasyny hem-de tebigy gazy ibermegi ep-esli artdyryp biler” diýen sözbaşy astynda “Trend” habarlar agentligi hem-de Arkalaşygyň çäklerinde meşhur bolan “SNG.TODAY” elektron neşiri öz makalalaryny ýaýratdylar.
Metbugat we internet neşirleriniň köp sanlysy goňşy Owganystandaky ýagdaýyň Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň ara alyp maslahatlaşan möhüm meselesi bolandygyny bellediler. Russiýa Federasiýasynyň “RIA Novosti” habarlar agentliginiň ýokary derejeli foruma gatnaşyjylaryň çykyşlaryna salgylanyp belleýşi ýaly, Merkezi Aziýa sebitiniň howpsuzlygy hem-de durnukly ösüşi köp babatda Owganystandaky ýagdaýyň syýasy ýollar arkaly kadalaşdyrylmagyna baglydyr.
“Merkezi Aziýa ýurtlarynyň Prezidentleri Owganystanda tizden-tiz parahatçylygy üpjün etmäge ýardam bermäge taýýardyklaryny beýan etdiler” diýip, “TASS” habar berdi.
Russiýa Federasiýasynyň ýene bir iri habarlar agentligi “Interfax”, öz nobatynda, pandemiýa garşy göreşde sebitiň ýurtlarynyň tagallalaryny birleşdirmegiň forumyň gün tertibiniň möhüm meseleleriniň biri bolandygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, Prezidentleriň täze görnüşli ýokanjyň gelip çykyş tebigatyny öwrenmek babatynda bilelikdäki barlaglary, şeýle hem ýokanç keselleri bejermegiň, olaryň öňüni almagyň täze usullarynyň işlenip taýýarlanylmagyny hem-de ornaşdyrylmagyny höweslendirmek barada ylalaşyga gelendikleri nygtaldy.
Daşary ýurtlaryň meşhur neşirleriniň ählisi diýen ýaly, Gurbanguly Berdimuhamedowyň: “Biziň birek-birek bilen habarlaşyp, özara bähbitleri nazara almagyň esasynda, hoşniýetli goňşuçylygyň, hormat goýmagyň köpasyrlyk tejribesine, egsilmez ynsanperwer, adamçylyk gatnaşyklaryna, medeniýetiň, diniň, däp-dessurlaryň umumylygyna daýanyp, öz ýörelgelerimizi açyk we ynanyşmak bilen beýan edip, çözüp bilmejek meselämiz ýokdur” diýen sözlerini mysal getirdiler.
TURKMENISTAN.RU meşhur internet gazeti: “Konsultatiw duşuşykda çykyş eden Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň Prezidentleri bildirilen myhmansöýerlik, forumyň ýokary guramaçylyk derejesi üçin Türkmenistanyň Baştutanyna hoşallyk bildirdiler hem-de bu duşuşygyň Merkezi Aziýa döwletleriniň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk senesiniň bellenilýän ýylynda geçirilmeginiň aýratyn ähmiýetini bellediler” diýip ýazýar.
Köp sanly elektron neşirler, hususan-da, GDA-nyň “Goşulyşmak giňişligi” internet-portaly Merkezi Aziýanyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň Bilelikdäki Beýannamany kabul etmegi bilen tamamlanandygyny, onda energetika, söwda, logistik gatnaşyklar babatda hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine we sebitde COVID-19 ýokanjyna garşy göreşmek boýunça bilelikdäki tagallalaryň işjeňleşdirilmegine aýratyn ähmiýet berildi.
“MIR 24” internet saýty ýokary derejede geçirilen duşuşygyň çäklerinde Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmonyň “Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň Hormat nyşanynyň” ilkinji eýesi bolandygyny nygtadylar. Täjigistanyň Baştutany bu sylagy Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk, özara düşünişmek hyzmatdaşlygyny ösdürmekde, sebitde parahatçylygy, howpsuzlygy berkitmekde, Merkezi Aziýa döwletleriniň halkara giňişlikde bilelikdäki bähbitleri we başlangyçlary öňe ilerletmeginde bitiren hyzmatlary üçin mynasyp boldy.
Mälim bolşy ýaly, forumyň jemleri boýunça Jarnama kabul edildi. Onda zenanlaryň döwlet durmuşynyň syýasy, durmuş-ykdysady ugurlaryna gatnaşygyny giňeltmek üçin milli we sebitleýin derejelerde kabul edilmegi zerur bolan teklipler, çäreler kesgitlenildi.
Dünýä metbugaty konsultatiw duşuşyga gatnaşyjylaryň — Türkmenistanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň Prezidentleriniň sebitiň ýurtlarynyň milli önümleriniň Türkmenbaşy şäheriniň halkara deňiz menzilinde ýaýbaňlandyrylan Halkara sergisine baryp görmeklerine möhüm ähmiýet berdi.
Birnäçe makalalar sebitiň ýurtlarynyň medeniýet we sungat ussatlarynyň gala-konsertine bagyşlanypdyr. Dünýä metbugaty türkmen sungat ussatlary bilen bir hatarda Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň we Täjigistanyň belli artistleriniň gatnaşmagynda gadymy Hazaryň kenarynda geçirilen uly döredijilik baýramçylygynyň ýokary derejeli çäreleriň jemlenmesi, onuň dabaralanmagynyň nyşany bolandygyny nygtady.


text:
2021 jylǵy 16 maýsymda Meńdiqara aýdandyq tilderdi oqytý ortalyǵynyń bazasynda „SóıleTime“ klýby ashyldy.
Atalǵan is-sharaǵa Qostanaı oblysy ákimdigi tilderdi damytý basqarmasynyń basshysy G.E. Mendekınova, bólim basshysy B.Z. Súleımenova, „Tildaryn“ ortalyǵynyń basshysy J.Q. Erbatyrova, Meńdiqara aýdany ákiminiń orynbasary M.B. Sandybekov, Meńdiqara aýdanynyń til janashyrlary, ózge ult ókilderi jáne Sarykól, Qarabalyq, Qamysty, Uzynkól aýdandyq tilderdi oqytý ortalyqtarynyń dırektorlary qatysyp, ózara tájirıbe almasty.


text:
21 ýaşly Kerçer 2007-nji ýylyň ahyrynda Italiýada beýleki studentler bilen ýaşaýan öýünde öldürilipdi. Derňew maglumatlaryna görä, köpçülikleýin seksual oýunlar wagty Kerçeriň damagy çalnypdyr.
Bu jenaýatda üç adam- amerikaly gyz Amanda Noks, onuň italiýaly dosty Raffaele Solleçito, ýene-de Rudi Gede diýen biri aýyplanypdy. Olaryň üçüsem uzak wagtlyk türme tussaglygyna höküm edilipdi, olar bildirilýän günäni inkär etdiler. Bu iş uly jemgyetçilik ýaňyny döretdi.
Öldürilen student gyz Meredit Kreçeriň maşgalasy soňky suduň bu aýgytly kararyna düşünmeýändigini aýdyp, işiň yzyna gaýtarylmalydygyny öňe sürýär.


text:
Gürrüňi gidýän talyp gyz we onuň ýanyndaky oglan dosty, 16-njy dekabrda Nýu-Deliniň awtobusynda atly adam tarapyndan gazaply ýenjilýär. Soňundan şol adamlar gyzy zorlaýarlar.
Gyzyň bejergisini dowam etdirmek üçin, ol penşenbe güni Singapura getirilipdi. Lukmanlaryň anna güni beren maglumatyna görä, gyzyň öýkenine we döşüne infeksiýa düşüpdir, onuň beýnisine hem şikes ýetipdir. Gowuşýan käbir maglumatlara görä, Hindistanda wagty onuň ýüreginden hem tutupdyr.
Gyzyň zorlanmagy netijesinde, Hindistanda giň gerimli protestler döräpdi. Demonstrantlar hökümetden aýallaryň haklaryny goramak üçin has köp tagalla etmegini talap edipdiler.
Gyzy zorlamakda şübhelenýän alty adam tussag edildi.


text:
Ynha, şondan bäri henizem şeýle oýlanýaryn: görýäňizmi, meniň ýurdumda kimdir biri, tanamaýan ýazyjysyndan alty sany kitap alyp, oňa 600 türk lirasy möçberinde pul tölär öýdýärmisiňiz? Siz şeýdip bilermisiňiz?
Men, kireý kynçylygy we ol adam
Neşirýat işleriniň gutarmagyna birnäçe gün galypdy. Stambulda, Harbiýedäki her bir otagy aýratynlykda kireýine berilýän kwartira görnüşindäki jaýlaryň birinda bolýardym. Dogrusyny aýtsam, bir aýyň kireý möhleti dolup, indiki aýyň kireýini tölemelidim. Meniň welin, pulum gutarypdy.
Uzak günläp “Men bu öýüň kireý puluny nireden taparkam, ony nädip tölärkäm?” diýip, oýlanyp, kelle döwdüm.
Bakuwdaky tanyşlar bilen aragatnaşyk saklaýardym. Dostlarymy kitaplarymyň satylýan ýerlerine iberýärdim. Ol ýerleriň hiç birinden oňaýly netije alyp bilmedim. Käbirleri şeýle diýýärdi: “pullar dükanlardan entek ýygnalmandyr”, ýene birem “hasabat jemlenmändir” diýýärdi. Käbirleri bolsa, hasapçynyň işlemeýändigini bahana edýärdi. Şeýlelik-de Azerbaýjandan bir köpügem alyp bilmejekdigime ymykly göz ýetirip, ähli synanyşyklarymdan el çekdim.
Bäh, kimden pul sorap bilerkäm? Galamkeş dostumdanmy? Häzirki zaman azerbaýjan ýazyjysyndanmy? Ýagny, her kitabynyň puly diňe galyndy iýmit almaga ýetýän özümki ýaly kespli intelligentdenmi? Ýogsa, aktýor ýa-da aktrisa dostlarymdanmy? Taksilere harçlaýan puly alýan aýlygyndanam köp bolan sungat gahrymanlaryndanmy?
Şonuň üçinem, umuman, ýazyjylardan, şahyrlardan, aktýorlardan we aktrisalardan pul soramaga uýalýanam. Sebäbi bilýän, bu - eliň kiri diýilýän - pul şeýle adamlaryň iň uly problemasy we iň wawwaly ýeri. Şeýlelik-de öýe-de gaýdyp bilmedim. Taksimde (Stambuluň merkezi etraplarynyň biri – Red.)”Gezi parky” diýilýän seýilgähde oturyp, çilim çekmäge başladym. Sebäbi bilýärdim, anha, şol on bäş gatly jaýyň bosagasyndan ätlän mahalym öýüň eýesi “ýa kireýi töle, ýa-da ötägit!” diýjekdi. Şonuň üçinem bu ýerde oturyp, tä pul tapýançam çilim çekjekdim.
Iň azyndan iki guty “Mawy Lark” (Türkiýede iň arzan çilim) alarlyk pulum bardy. Pul tapanymdan soňam, öýe gidip, hezil edip ukydan ganýançam ýatjakdym. Ýöne puly nädip we nireden tapjak? Yhna, şeýdip, çuňňur oýa batyp otyrkam, bir orta ýaşly adam golaýyma gelip, ýanymda oturmak üçin rugsat sorady. Rugsadymy alyp, ynjaldy. Soň ol jübüsinden “Malboro” atly çilimiň gutusyny çykaryp, bir çilimi ernine gysdyrdy. Soňam menden otlyçöp (çakmak) sorady. Otlyçöpi jübimden çykaryp, onuň çilimini özüm otlap berdim.
Ara dymyşlyk düşdi. Seýilgäh adamlardan dolydy. Onda-da seýilgähde her milletden, her jynsdan her hili adamlar bardy. Meni gaýga goýan “pul tapmaklyk” aladasy bilen çilimi yzly-yzyna dartyp, şol adamlara tomaşa edýärdim. Birden ýanymdaky ýaňky adam türkiýe türkçesinde nirelidigimi sorady. Olarda şeýle adat bardy. Tanamaýan adamynyň adyndan, ýaşyndan owal ýurduny soraýarlar. Men bu sowala öwrenşipdim. Azerbaýjandandygymy aýtdym. Ol adam gaty mähirli gülümsiredi. Soň Stambulda näme iş edýändigimi sorady. Menem hiç bir iş etmeýändigimi, boş, bikärdigimi aýtdym. Ol tutanýerlilik bilen meniň işimi-pişämi öwrenmek isleýän ýaly: -Eýsem, Azerbaýjanda näme iş edýärdiň? - diýip sorady.
- O taýda-da bir edýän işim ýokdy - diýdim.
Ol adam geňirgenip, biraz sypaýy hem durnukly äheňde:
- Oglum, seniň bir işiň-pişäň ýokmy? - diýip, sowal berdi.
Men ýazyjydygymy aýtdym. Hasam geňirgenip, has çynlakaý görnüşde gyzyklanmaga başlady:
-Kitaplaryň barmy?
-Hawa, bar.
-Ýanyňdamy?
-Ýok, öýümde - diýdim.
-Eýsem, öýüň nirede? – diýende, maňa pisindi oturana meňzedi.
Onuň sowalyna nähili jogap berjegimi bilmedim. Dogrusyny aýtsam, çuňňur oýa batdym. Ol hem men jogap bermek islemeýändirin öýdüp, ýüzüni gapdala sowdy. Ol özüni, hamala, şeýle sowal bermedik ýaly alyp bardy. Birsalym dymyşlykdan soňra:
-Harbiýede. Kwartirada bolýaryn - diýdim.
-Hä, bärik gaty ýakyn ekeni. Men seniň kitaplaryňy okamak isleýän. Maňa öz kitaplaryňy satmagyňy haýyş edýärin.
Sataýynmy? Dogrudanam bu adam iki sany kitaba pul berip, alyp, okamak isleýärmikä? Kitaplaryň hemmesi azerbaýjan türkçesinde ýazylypdy we ol, belki-de, kitaplaryň diline düşünmekde kynçylyk çekjekdi. Şonuň üçinem men oňa sowal berdim:
-Eýsem, ol kitaplar size düşnükli bolarmyka? olar azerbaýjan türkçesinde ýazylan ahbetin!
-Düşünmeklik meniň öz işim dälmi eýsem? Sen meniň işime näme üçin goşulýarsyň? Diliňize düşünýärin. Men azerbaýjan edebiýatyny olaryň öz dilinde okapdym. Hä, indi aýt, bakaly, kitaplaryňy maňa satjakmy ýa ýok?
“Bu adam meniň bilen degişýär” diýip düşündim. Emma oňa kitap satyp biljek däldim. Çünki ol iki kitaba bary-ýogy 30 türk lirasy möçberinde pul tölejekdi we menem şeýle pula bary-ýogy dört guty “Mawy Lark” diýen çilim alyp biljekdim. Ol pul öýüň kireýine ýetjek däldi, şeýlelik-de öýüň eýesi-de meni goş-golamlarym bilen bilelikde köçä zyňjakdy.
Özüme ýer tapylmasa-da, goşlaryma ýer tapylypdy. Öýden doly çykmaly bolaýanymda, goşlar bilen köçede galmaklyk gaty kyn boljakdy. Ýöne bu ýagdaýy ol adama düşündirip bilmeýärdim. Dogrusyny aýtsam, ejiz görünmek islemeýärdim. Ony öz raýyndan gaýtarmaklyk üçin bir bahana gözledim. Edil şol pursatda:
-Bir kitap üçin saňa 100 türk lirasyny tölejek - diýdi.
Sypaýyçylykly güldüm. Hatda onuň degişýändigine ymykly ynanypdym. Eýsem, men görgüli iki kitaby almaklyk üçin şeýle janykýan, daşam bolmasa şeýle menzili geçip, birine şonça pul tölemek isleýän bir adama ilkinji gezek duş gelipdim. Gülmämi goýup, çynlakaý görnüşde soradym:
-Degişýäňiz öýdýän? Bir kitaba 100 türk lirasyny töleýän barmyka?
-Oglum, men kitaby dükandan alsam, ol ýerdäki bahadan alardym. Çünki, ol ýerde näçe pul töleýän bolsam, puluň köpüsi dükana galýar, ýazyja däl. Emma men kitaby ýazyjynyň özünden alýaryn. Bu aslynda ýönekeýje bir baha alnardan has möhüm bir zat. Ýöne, arzanam bolsa, ol kitaplary şeýle bahadan almak isleýärin. Bu meniň üçin möhüm bir taryhy waka bolar, eýsem men ol kitaplary ýazyjynyň hut özünden alýaryn ahbetin. Muňa derek tölejek 200 türk liramyň näme ähmiýeti bar?
Ol adamyň çynyny aýdýandygyna ymykly ynandym. Ol çyndanam iki kitaba 200 türk lirasy möçberinde pul tölemek isleýärdi. Ýöne ol pul meniň öýüň eýesine bermeli kireý puluma ýetenokdy. Näme etjegimi bilmedim. Şeýle puldan ýüz öwrüp biljek däldim. Sebäbi ol pul meniň öýüň eýesine bermeli pulumyň ýarpysydy. Derrew iki kitaby ol adama satmaklygy ýüregime düwdüm. Soňam ol puly öýüň eýesine berip, galan ýarpysyny hem ertir tölemäge razy etjekdim. Ertirem, belki, şeýle kitap satyn aljak bir adamy taparyn...
Ol adam bilen bilelikde meniň ýaşaýan öýüme tarap ýola düşdük. Otagyň gapysyny açyp, içerik girdim. Ony hem içerik çagyrdym, ýöne ol içerik girmän, gapyda garaşyp durdy. Kitaplarymyň hersinden birini getirip, oňa berdim. Ol iki kitabyň hem eýlesine-beýlesine seredip, biraz sahypalaryny dörjeledi. Soňra bolsa:
-Bu kitaplaryň her birinden ýene iki sanysyny getir - diýdi.
Geňirgenip, aljyrap, derläp, durşum bilen gara suw boldum. Içerik girip, her birinden ýene ik sanysyny getirip, oňa berdim. Kitaplary alandan soň, ol elini jübüsine sokdy. Pullaryny çykaryp, sanap durka şeýle diýdi:
-Meniň iki sany gowy dostum bar. Olar hem kitabyň janköýerleri. Hersinden birini olara sowgat üçin alýaryn. Ýöne senden bu kitaplaryň hemmesine öz goluňy çekmegi haýyş edýärin.
Sözüni tamamlan badyna, ol maňa 600 türk lirasyny uzatdy. Sandyrap duran elim bilen puly aldym. Soňra hem galam alyp, kitaplaryň hemmesine öz golumy çekdim. Ol elleşip, elimi gysyp, sagbolsun aýtdy. Meniň bilen tanşanyna şat bolandygyny aýdyp, hoşlaşdy. Ol gideninden soň otagda oturyp, pullary üns bilen sanamaga başladym.
Dogrudanam, bu 600 türk lirasyna barabar puldy we men ony alty sany kitapdan gazanypdym. Azerbaýjanda bolsa men şeýle puly iň azyndan 100 kitabym satylsa, diňe şonda gazanyp bilerdim. Ol wakanyň mende galdyran geň hem ajaýyp täsiri henizlerem ýitip gidenok.
Begenjimden aşak düşüp, öýüň eýesine 400 türk lirasyny berdim. Soň hem bir kafe baryp, nahar iýdim. Ondan soňam bir dükana girip, öz gowy görýän reňkim bolan ýaşyl reňkde bir köýnek satyn aldym.
Ol köýnegi köp wagtdan bäri geýmändim. Şu gün, ol köýnegi geýen badyma, derrew şol adam ýadyma düşdi we bolup geçen bu hadysany edil bolşy ýaly ýazmagy ýüregime düwdüm.
Ynha, şondan bäri henizem şeýle oýlanýaryn: görýäňizmi, meniň ýurdumda kimdir biri, tanamaýan ýazyjysyndan alty sany kitap alyp, oňa 600 türk lirasy möçberinde pul tölär öýdýärmisiňiz? Siz şeýdip bilermisiňiz?


text:
Düýeler uruşda garşydaşyny boýny bilen "çeňňel atyp", ýagny gaňyryp, göwresi bilen gapdallaýyn itip, kellesini boýny bilen basyp ýa-da boýnuny öňki aýagyndan ildirip alyp ýeňmäge synanyşýarlar. Uruşda gaçan, gygyran, ýykylan ýa-da çöken düýe ýeňilen hasaplanýar.
Türkiýede "düýe urşunyň" çarwa türkmenleriň, ýagny Ýörükleriň arasynda XIX asyrdan bäri güýzüň ahyryndan başlap, bahara çenli dürli sebitlerde festiwal görnüşinde geçirilip gelinýändigi aýdylýar. Düýe urşunda ýeňiş gazanýan düýelere onlarça müň amerikan dollary möçberinde pul baýraklarynyň berilýän halatlary bolýar.


text:
"EurasiaNet" neşiri, Bütindünýä Saglyk guramasyna salgylanyp, Türkmenistanyň Merkezi Aziýada inçekeselden ölýänleriň sany boýunça birinji orunda durýandygyny ýazýar.
Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynda geçirilen barlaglar Merkezi Aziýa respublikalarynyň ilatynyň arasynda inçekesel bilen kesellän adamlaryň sanynyň iň ýokary bolup durýandygyny görkezdi.
Şol sanda bu ýurtlaryň inçekeseliň iň howply täze görnüşleri babatdaky hadysalar boýunça-da dünýäde öňdeligi eýeleýändigi aýdylýar.
Profilaktika we keselçilige gözegçilik boýunça Ýewropa merkeziniň we Bütindünýä Saglyk guramasynyň «2015-nji ýylda Inçekesel gözegçiligi» diýen at bilen taýýarlan hasabatynda aýdylmagyna görä, Merkezi Aziýa döwletleri ilatyň jan başyna düşýän inçekeselli näsaglaryň sany boýunça Ýewropa we Merkezi Aziýa (ÝMA) regionynda «öňdebaryjylaryň» bäşligine girýär.
Eger anyk aýdylmaly bolsa, Gyrgyzystan sanawda ikinji ýerde dur, ýagny bu ýurtda her 100 müň adama 141 inçekeselli düşýär. Gazagystan sanawda üçünji orunda getirilýär, ýagny her ýüz müň adama 139 inçekeselli düşýär.
Täjigistanda her 100 müň adama 100 inçekeselliniň düşýändigi, umuman alnanda bolsa, Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynda ortaça her 100 müň adama 39 inçekeselliniň düşýändigi aýdylýar.
Inçekeselden ölýän adamlaryň sany boýunça Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda ilkinji orunda Türkmenistan dur, ýagny bu ýurtda her 100 müň adama 25 ölümiň düşýändigi aýdylýar.
Bu görkeziji boýunça iň ýaramaz bäşlige Gyrgyzystan hem girýär, bu ýurtda her 100 müň adama 11 ölümiň düşýändigi aýdylýar.
Merkezi Aziýa ýurtlary inçekeseliň ähli görnüşleri boýunça kesellän adamlaryň absolýut sany boýunça hem «antibäşlige» girýär. Gazagystan we Özbegistan bu sanawda üçünji orny bölüşýär.
Bu iki respublikanyň her birinde şeýle dertden ejir çekýän 23 müň adam ýaşaýar.
Merkezi Aziýa ýurtlarynda inçekeseliň her taraply garşylyk görkezýän erjel görnüşi babatdaky ýagdaýyň hasam agyrdygy aýdylýar. Inçekeseliň bu görnüşi dermanlara aňsat ýan bermeýär we beýle näsaglar juda kynlyk bilen bejerilýär.
Bu görkeziji boýunça iň kän ejir çekýän döwletler diňe Merkezi Aziýa ýurtlary diýen ýaly bolup çykypdyr.
Birinji orunda Özbegistan dur, ýagny bu ýurtda inçekeseliň erjel görnüşi bilen kesellänler 36,3 prosent, (her 1000 keselliniň 363-si keseliň bejermesi kyn görnüşinden ejir çekýär). Täjigistan bu meselede üçünji orunda (34,5%), onuň yzyndan Gyrgyzystan (28,4%), soň Gazagystan (26,3%) gelýär.
«Inçekeseliň bejermesi kyn, erjel garşylyk görkezýän görnüşi regionda [ÝMA] möwç urýar we ol sebiti keseliň iň ýaýran ýerine öwürýär» diýip, Bütindünýä Saglyk guramasynyň Ýewropa boýunça regional direktory Žužanna Ýakab (Zsuzsanna Jakab) hasabatyň sözbaşysynda aýdypdyr.


text:
"Serhetsiz lukmanlar" guramasy (MSF) Owganystanyň Gunduz welaýatynda kiçi keselhanasyny gaýtadan açdy. Bu keselhana 2015-nji ýylda ABŞ-nyň howa hüjümleri zerarly guramanyň keselhanasynyň ýumrulmagyndan soň açan ilkinji edarasydyr.
2015-nji ýylda amerikan ýörite gýçleriniň howadan amala aşyran hüjümleriniň netijesinde keselhananyň hassalaryndan, medisina işgärlerinden 42 adam wepat bolupdy.
Gurama öz medisina edaralaryna hormat goýuljagyna we olaryň goraljagyna amerikan we owgan harbylary tarapyndan kepil geçilmeginiň ugrunda iş alyp barýar.
Täze hassahana ýagdaýy agyr bolmadyk näsaglara kömek bermek üçin niýetlenýär. Onuň binasy ýumrulan keselhananyň ýerinde ýerleşmeýär.
MSF 2018-nji ýylda Gunduz welaýatynda täze hassahanany gurmaga ukyply boljagyna umyt baglaýar.
Öňki keselhana 2015-nji ýylda “Talyban” toparynyň şäheri ele salan döwründe ýumrulypdy.


text:
Türkmenistanyň territoriýasynda 20 müň çemesi etnik gazak ýaşaýar, 1990-njy ýylda olaryň sany 120 müň adamdy diýip Gazagystanyň daşary işler ministri Kaýrat Abdyrahmanow aýtdy.
Gazagystanyň media serişdelerine görä, Abdyrahmanow “Gazagystan respublikasynyň we Türkmenistanyň arasynda strategiki hyzmatdaşlyk barada ylalaşygyň ratifikasiýasy barada” kanunyň taslamasyny hödürläp, parlamentde eden çykyşynda etnik gazaklaryň Türkmenistandaky sanynyň tebigy ýagdaýda azalandygyny aýdypdyr.
“Bu etnik gazaklaryň öz taryhy ýurduna göçmegidir. Bizde bar bolan maglumatlara görä, şu günki gün Türkmenistanyň territoriýasynda 20 müň çemesi etnik gazak ýaşaýar. Deňeşdirme üçin 1990-njy ýylda, şol döwrüň statistikasyna görä, olary sany 120 müň bolupdyr. Etnik gazaklaryň köpüsi Türkmenistanyň raýatlary. Öz nobatynda Gazagystanda üç müň etnik türkmen ýaşaýar, esasan Mangystau regionynda” diýip, media maglumatlarynda Gazagystanyň daşary işler ministri Kaýrat Abdyrahmanow sitirlenýär.
Abdyrahmanowyň sözlerine görä, ýurtlaryň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk ylalaşygy Türkmenistanda gazak diasporasynyň “abraýly wekilçilik edilmegine” oňyn täsir ýetirer.
Türkmenistanda ýaşaýan milli azlyklaryň, şol sanda etnik gazaklaryň sany, şeýle-de daşary ýurtlarda ýaşaýan etnik türkmenleriň sany barada türkmen tarapynyň resmi sanlary köpçülige mälim edilmeýär. Türkmenistan 2012-nji ýylda BMG bilen bilelikde geçiren ilat ýazuwynyň netijelerini hem şu çaka çenli yglan etmän gelýär.


text:
Aqtaýda 2 mln teńge úshin 21 jerden pyshaq salǵan qylmyskerge sot úkimi shyqty
AQTAÝ. QazAqparat - Aqtaýda 2 mln teńge úshin 21 jerden pyshaq salǵan qylmyskerge sot úkimi shyqty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly Mańǵystaý oblysynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń baspasóz qyzmeti habarlady.
Eske sala keteıik, qaıǵyly oqıǵa 5 shaǵyn aýdandaǵy 28 úıdiń páterinde bolǵan. 24 sáýirde keshke eki turǵynnyń arasynda janjal bolady. Saldarynan er adam áıelge 21 ret pyshaq saldy. Jábirlenýshi alǵan jaraqatynan oqıǵa ornynda kóz jumdy.
«Sottalýshy quny 150 000 teńge turatyn «IPhone 7« uıaly telefonyn jáne jábirlenýshige tıesili bank kartasyn alady. Qylmysker jábirlenýshiniń dalada oınap júrgen balasynan bank karta men telefonnyń pın-kodyn bildi. Sodan keıin shottan 2 000 000 teńge alyp, qalǵan 341 454, 18 teńgeni banktik mobıldi qosymsha arqyly aýdaryp, óz qajettilikterine jumsaǵan», - delingen oblystyq sottyń baspasóz habarlamasynda.
Tergeý QR QK 99-babynyń 1-bóligi (kisi óltirý) jáne 188-babynyń 3-bóliginiń 1-tarmaǵy (Urlyq) boıynsha júrgizildi.
«Sottalǵan adamnyń is-áreketi is materıaldarymen dáleldendi. Ol óz kinásin moıyndady. Sot úkimimen sottalýshy kináli dep tanylyp, oǵan 15 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jazasy taǵaıyndaldy. Úkim zańdy kúshine engen joq», - dep habarlady sotta.
- Óskemende kóligine esirtki tyǵyp, saýdalaǵan 38 jastaǵy er adam ustaldy
- SQO-da ákimshilik qamaýdan bosaǵan er adam kólik aıdap ketken
- Almatyda úsh esirtki zerthanasy joıyldy
- Almatyda páter tonaǵan ákki ury ustaldy
- Almatyda qylmys deńgeıi 5,4% tómendedi
- Jalǵan vaktsına pasportyn jasatqan áıel reanımatsııada kóz jumdy – Mańǵystaý
- Elbasy joldaýy
- Joldaý júktegen mindetter
- Qazaqstan tarıhy
- Álemdik BAQ Qazaqstan týraly
- Jańa ındýstrııalandyrý
- Bolashaqqa 100 qadam


text:
Qaraǵandy oblysynda tóbelesten keıin 20 jastaǵy jigit ózine qol jumsady
ABAI QALASY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynyń Abaı qalasynda turatyn jas jigit tóbelesten keıin óz-ózine qol jumsady. Marqumnyń týystary istiń ádil qaralýyn talap etip, jigittiń ózine-ózi qol jumsaýyna sebepker bolǵan kinálilerdi jazalaýdy surap otyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Jelide 20 jastaǵy jigittiń óz-ózine qol jumsaǵany týraly habarlama paıda boldy.
Qaıǵyly oqıǵa 11 qyrkúıeekte bolǵan. Keshke dostarymen birge júrgende, ol basqa toptyń jigitimen janjaldasyp, biraz sóılesken soń tarap ketken. Alaıda, bul jaǵdaı qarsylastyń dostaryna unamaı, olar Álisherdi qýyp jetip, jabylyp aıaýsyz uryp tastaǵan.
Qazir jigittiń týystary men jaqyndary ádilettilikti talap etedi jáne ulyn aıaýsyz urǵandarǵa qatysty tıisti jaza qoldanǵanyn qalaıdy.
Týystarynyń aıtýynsha, dál osy oqıǵa Álisherdiń sýıtsıdke barýyna sebep bolǵan.
«Álisherimizdiń ózine ózi qol jumsaýyna qatygez jábirleýshiler sebepker boldy. Ol myqty adam bolǵan jáne biz onyń ómir súrgisi kelmeıtinin eshqashan estigen emespiz», - delingen habarlamada.
Marqumnyń týǵandarynyń aıtýynsha, olar osy fakti boıynsha Abaı qalasynyń polıtsııa bólimine júgingen.
«Sol kúni atalǵan fakt boıynsha QR QK 105-baby 1-bóligi boıynsha qylmystyq is tirkeldi. Ol boıynsha tıisti saraptamalar taǵaıyndaldy. Qazirgi ýaqytta tergeý júrip jatyr»,- dedi Qaraǵandy oblysy PD baspasóz qyzmeti.


text:
Gyrgyzystanyň prezidenti Almazbek Atambaýew resmi sapar bilen Türkmenistana bardy. Bu barada Gyrgyzystanyň prezidentiniň metbugat gullugy habar berýär.
Gyrgyz prezidenti Almazbek Atambaýewiň 11-nji noýabrda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen duşuşmagyna we gol goýulmagy planlaşdyrylan gyrgyz-türkmen resminamalarynyň ençemesi barada gepleşikleri geçirmegine garaşylýar.
Gyrgyz prezidentiniň Türkmenistana edýän bu sapary gyrgyz-türkmen gatnaşyklaryny ösdürmäge we ähli ugurlar boýunça ikitaraplaýyn gatnaşyklary işjeňleşdirmäge gönükdirilendir.


text:
Türkiýäniň premýer-ministri Ahmet Dawutoglu öňdebaryjy kürt aklawçysyny we hukuk aktiwistini öldürenleriň jogapkärçilige çekiljegini wada berdi.
Resmiler 28-nji noýabrda Diýarbekir şäherinde näbelli adamlaryň polisiýa ofiserlerine ýaragly hüjüm edendiklerini, Tahir Elçiniň we iki sany polisiýa ofiseriniň atyşykda ölendigini aýdýarlar.
Emma Dawutogly Elçiniň janyna kast edilendigi ýa-da onuň atyşygyň arasynda wepat bolandygy aýdyň däl diýdi.
Bu hadysa birnäçe şäherde protestleriň möwjäp galmagyna getirdi we Elçiniň öldürilen etrabynda komendant sagady girizildi. Stambulda polisiýa 2000 çemesi protestçini dargytmak üçin göz ýaşardyjy gaz ulandy.
Elçi gadagan edilen PKK-ni, Kürdüstan Işçiler partiýasyny goldandygy üçin türme möhleti bilen ýüzbe-ýüz durdy. Ol göni efire berlen habar gepleşiginde olar terrorçy gurama däl diýipdi.


text:
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 35-si hasaba alyndy.
Daşary ýurt puluna Birleşen Arap Emirlikleriniň we Türkiýe Respublikasynyň telekeçileri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen nebit koksuny satyn aldylar.
Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna Russiýanyň, Türkiýäniň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň işewürlerine boýalan tüýjümek önümler, float aýnasy we nah ýüplük ýerlenildi. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 5 million 360 müň dollaryndan gowrak boldy.
Beýik Britaniýanyň, BAE-niň, Gazagystanyň işewür toparlarynyň wekilleri jemi bahasy 35 million 867 müň manatdan gowrak lukmançylyk maksatly serişdeleri we nah ýüplügi satyn aldylar.
Ýurdumyzyň telekeçileri içerki bazar üçin jemi bahasy 2 million 970 müň manatlyk Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen «Türkmenaglomerat» kondisiýasyz polipropileni we gaplaýyş plýonkasyny satyn aldylar.
Esasy


text:
7-nji sentýabrda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygynyň we Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasarynyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onda öňde boljak Halk Maslahatynyň mejlisini guramak, Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny baýram etmek hem-de täze iri desgalaryň birnäçesiniň açylyşy bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Milli Liderimiz, ilki bilen, Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa söz berdi. Ol şanly sene mynasybetli paýtagtymyzda geçiriljek Halk Maslahatynyň mejlisine taýýarlyk görlüşi barada maglumat berdi.
Soňra Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew Halk Maslahatynyň mejlisini guramaçylykly geçirmäge görülýän taýýarlyk işleri hem-de onuň dowamynda garalmagyna hödürlenilýän meseleler barada maglumat berdi.
Döwlet Baştutanymyz türkmen jemgyýetiniň hukuk esaslaryny kämilleşdirmek, onda hakyky demokratik ýörelgeleri berkarar etmek boýunça Halk Maslahatynyň işiniň örän wajypdygyny belledi. Milli Liderimiz Garaşsyz Türkmenistanyň düýpli özgertmeler ýoluna düşüp, kanunyň rüstemligini, raýatlaryň bähbitleriniň, hukuklarynyň we azatlyklarynyň goralmagyny döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary hökmünde yglan edendigini aýtdy. Şu ýörelgelerden ugur alnyp, jemgyýetçilik ösüşiniň durnuklylygyny üpjün etmäge hem-de halkymyzyň agzybirligini berkitmäge ýardam bermäge gönükdirilen giň gerimli işler yzygiderli geçirilýär. Şoňa görä-de, bu ugurda öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmekde mundan beýläk-de tagallalar gaýgyrylmaly däldir diýip, milli Liderimiz belledi.
Hormatly Prezidentimiz Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisine taýýarlyk görmegiň çäklerinde, onuň işinde garaljak meseleleri kesgitlemäge toplumlaýyn we oýlanyşykly çemeleşmegiň zerurdygyny belledi.
Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, häzirki taryhy döwürde milletiň asyrlaryň dowamynda döreden demokratik däpleri döwürleriň we nesilleriň arabaglanyşygyny, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň hakyky halk häkimiýetlilik ýörelgelerine saýlanyp alnan döredijilik ýoluna ygrarlylygyny şöhlelendirmek bilen mynasyp dowam etdirilýär.
Hormatly Prezidentimiz bular barada aýdyp, Halk Maslahatynyň mejlisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin degişli meseleleri öz wagtynda we toplumlaýyn çözmegiň ähmiýetini nygtady.
Şunuň bilen bir hatarda, dürli düzümleriň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň, önümçilige öňdebaryjy tejribäni, innowasion tehnologiýalary we sanly ulgamlary ornaşdyrmagyň wajypdygy barada gürrüň edildi.
Şeýle hem Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny baýram etmäge taýýarlyk görlüşi, ulanmaga tabşyrylmagy meýilleşdirilen desgalardaky gurluşyk işleriniň depginleri barada hasabatlar diňlenildi.
Hormatly Prezidentimiz hasabatlary diňläp we eziz Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny baýram etmäge ýokary derejede taýýarlyk görmegiň hem-de meýilleşdirilen çäreleriň häzirki döwrüň ruhuna kybap gelmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, öňde boljak dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda görkezmeleri berdi.
Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ähli künjeklerinde täze şäherleriň, obalaryň, şäherçeleriň gurulýandygyny we abadanlaşdyrylýandygyny hem-de bu işleriň döwrüň talaplaryndan ugur alnyp, depginli dowam etdirilmelidigini belledi.
Ulanmaga tabşyrylan desgalar halkara hyzmatdaşlygyň ykrar edilen merkezi hökmünde paýtagtymyzyň gözelligini hem has-da artdyrýar. Bu bolsa dünýä derejesinde ykrar edilýär diýip, milli Liderimiz aýtdy.
Geçirýän giň gerimli işlerimiziň netijesinde, dünýäniň iň owadan şäherleriniň biri hökmünde ykrar edilen Aşgabat geljekde has-da gözelleşer. Hormatly Prezidentimiz bular barada aýdyp, «Türkmenistan – parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygary astynda geçýän ýylda şanly dabaralaryň çäklerinde şu ýyl ulanmaga tabşyrylýan desgalaryň ähmiýetini belledi. Şu babatda döwlet Baştutanymyz täze desgalaryň ýokary hil derejesine hem-de bellenen möhletinde, bildirilýän talaplara laýyklykda ulanmaga tabşyrylmagyny üpjün etmegiň zerurdygyny nygtap, degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.
Soňra milli Liderimiz iş maslahatyny jemläp hem-de oňa gatnaşyjylara ýüzlenip, Garaşsyz, Bitarap Watanymyzyň paýtagty Aşgabadyň köp derejede tutuş ýurdumyzyň abraýyny kesgitleýändigini belledi. Ak mermerli paýtagtymyz berkarar döwletimiziň ykdysady we syýasy ösüşini aýdyň görkezýän şäherdir. Jemgyýetimiziň medeniýetiniň we ruhy durmuşynyň, aň-bilim kuwwatynyň derejesini beýan edýän merkezdir.
Hormatly Prezidentimiz Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygynyň baýram edilmegi baradaky meselä degip geçip, bu şöhratly senäniň türkmenistanlylaryň durmuşynda ýatdan çykmajak waka öwrülmelidigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz baş baýramçylygymyza gabatlanylyp, göz öňünde tutulan dabaralary we çäreleri ýokary derejede guramak boýunça ähli zerur çäreleriň görülmelidigine degişli ýolbaşçylaryň ünsüni çekdi.
Hormatly Prezidentimiz iş maslahatyny jemläp, oňa gatnaşanlara halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşyny üpjün etmek hem-de belent sepgitlere ýetmek ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Milli Olimpiýa komitetiniň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň prezidenti Şeýh Ahmad Al Fahad Al Sabahdan hat gelip gowuşdy.
Abraýly halkara düzüminiň baştutany milli Liderimize Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli mähirli gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny ýollap, Milli Olimpiýa komitetiniň ýurdumyzda
2023-2025-nji ýyllarda AOK-nyň Baş Assambleýasyny we onuň Ýerine ýetiriji geňeşiniň mejlisini geçirmek baradaky resmi teklibine garandygyny hem-de Aziýanyň Olimpiýa geňeşiniň Türkmen döwletiniň Baştutanynyň teklibini kabul edýändigini habar berdi.
Şunuň bilen baglylykda, degişli çözgüt kabul ediler, şonuň ýaly-da AOK-nyň Baş Assambleýasynyň nobatdaky sessiýasynda Türkmenistanda AOK-nyň Baş Assambleýasynyň hem-de onuň Ýerine ýetiriji geňeşiniň mejlisiniň geçiriljek ýyly kesgitlener.
Şeýh Ahmad Al Fahad Al Sabah pursatdan peýdalanyp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýurdumyzda Olimpiýa hereketini ösdürmäge berýän yzygiderli goldawy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi. 2017-nji ýylda Aşgabatda geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň uly üstünligi munuň aýdyň subutnamasydyr.
Hatda bellenilişi ýaly, bu ägirt uly sport bäsleşigine gatnaşan AOK-nyň we Okeaniýanyň agza ýurtlarynyň ählisi häzire çenli bu ýaryşlar hem-de türkmen halkynyň myhmansöýerligi barada ajaýyp ýatlamalary öz kalplarynda saklaýarlar.
Öňki pikir alyşmlara laýyklykda, AOK-nyň ýolbaşçysy Türkmen döwletiniň Baştutanyna 2023-nji ýylda “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda VII Aziýa kenarýaka oýunlaryny geçirmegiň mümkinçiliklerine garamagy teklip etdi.
Hazaryň kenaryndaky bu gözel künjekde 2017-nji ýylyň aprelinde “Aziada-2017-ä“ bagyşlanan Halkara sport kongresi geçirildi. Oňa gatnaşyjylar bu ýerde döredilen döwrebap durmuş we sport düzümlerine hem-de ajaýyp çägeli plýažlara ýokary baha berdiler.
Şeýh Ahmad Al Fahad Al Sabahyň nygtaýşy ýaly, Awazada VII Aziýa kenarýaka oýunlarynyň geçirilmegi bu zolaga oýunlaryň geçirilýän wagtynda we ondan soňra köpsanly janköýerleriň hem-de syýahatçylaryň gelmegine ýardam eder.