c: text/html

text:
“Halkbank” - halkyň bankydyr, Biziň bilen hyzmatdaşlyk Siziň üçin bähbitlidir!
Türkmenistanyň „Halkbank“ döwlet täjirçilik banky, özüniň işine geçen asyryň 20-nji ýyllaryndan bäri şu günki güne çenli dowam edip gelýän, halkymyzyň ýakyn hyzmatdaşydyr. Bu bank özüniň baý taryhy we köp ýyllyk tejribesi bilen, müşderilere ýokary hilli bank hyzmatlaryny amala aşyrýan diýarymyzyň baýry banklarynyň biridir.
Mälim bolşy ýaly, 2001-nji ýylda Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen, Türkmenistanyň Süýşürintgiler banky Türkmenistanyň “Halkbank” döwlet täjirçilik banky diýip atlandyryldy we onuň hukuk oruntutary boldy.
Bankyň “Halkbank” diýip atlandyrylmagy tötanleýin däldir, çünki bu bank halkyňkydy we halkyňky bolubam galar. “Halkbank” ak saçly gojalarymyzdan başlap, Galkynyş zamanasynyň bagtyýar nesillerine, ýurdumyzyň dürli gatlakdaky adamlaryna hyzmat edýär, şeýle hem eýeçiligiň dürli görnüşindäki edara görnüşli taraplar we telekeçiler bilen iş salyşýar.
Şu günki gün “Halkbankyň” işine düşünmek, onuň işine dogry baha bermek we ertirki güne nazar aýlamak üçin Türkmenistandaky süýşürintgiler işiniň taryhyna göz aýlamak ýeterlikdir.
Ýurdumyzda ilkinji amanat kassasy 1923-nji ýylyň 4-nji awgustynda açylýar. Ilkinji amanat kassalarynyň üsti bilen goýumlary kabul etmek, döwlet zaýomlaryň obligasiýalarynyň girewine karz pullary bermek ýaly amallar, şeýle-de geçirimler, hasaplaşyk, akkreditiw we beýleki amallar ýerine ýetirlipdir. Wagtyň geçmegi bilen bankyň amanat kassalary Türkmenistanyň dürli künjeklerinde hereket edip başlapdyr. 1941-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan Türkmenistanda amanat kassalarynyň 419-sy hereket edipdir.
Beýik Watançylyk urşunyň başlanmagy bilen, amanat kassalary ýurduň harby zerurlyklaryny maliýeleşdirmekde ähmiýetli rol oýnapdyr. Harby çykdaýjylaryň 6-dan bir bölegine golaýy amanat kassalarynyň ýardam bermeginde paýlanan zaýomlaryň hasabyna ýapylypdyr. Amanat kassalarynyň üsti bilen Türkmenistanyň ilaty tarapyndan goýlan pul serişdeleri we gymmatlyklar gorag fonduna we goşun fonduna geçirilipdir.
1963-nji ýylda amanat kassalary Döwlet bankynyň garamagyna berilipdir. 1988-nji ýyldaky bank özgertmeleri iki derejeli bank ulgamyna (Merkezi bank we ýöriteleşdirlen banklar) geçmegi netijesinde döwlet zähmet amanat kassalary ilata we edara görnüşli taraplara hyzmat etmek boýunça ýöriteleşdirlen döwlet banky hökmünde Süýşürintgiler bankyna öwrülipdir.
1993-nji ýylyň 30-njy aprelinde Türkmenistanyň Prezidentiniň karary bilen Türkmenistanyň Süýşürintgiler banky döwlet eýeçiligi diýlip yglan edilipdi, şondan 8 ýyl geçen soň bu bank Türkmenistanyň “Halkbank” döwlet täjirçilik bankyna öwrülipdir.
Garaşsyzlyk ýyllarynyň içindäki özgerişlikleriň esasy netijesi bankyň ýöriteleşdirlen bank bolanlygyndan hemme taraplaýyn banka öwrülmegidir. Galkynyşlar eýamynda Halkbank özüniň täze taryhy ýoluna gadam basdy. Şu günki gün “Halkbank” ýurdumyzda giňden tanalýan iri maliýe guramasy bolmak bilen, diňe türkmenistanlylaryň däl, eýsem daşary ýurtly müşderileriň hem bank hyzmatlaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmagyň hötdesinden gelýär.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aýally, iki çagaly, Çikago şäheriniň eteginde jaý, ýigrimi ýyl bäri bir edaranyň müdiri. Wolodymyr ýa-da Walter Polowçagyň durmuşy bir orta-günbatar amerikalynyň durmuşyndan tapawutly däl.
40 ýyl çemesi mundan ozal Sowuk urşuň dowam edýän döwründe maşgalanyň Birleşen Ştatlara eden saparynda bu ýerdäki erkinlikler we mümkinçiliklere göz ýetiren 12 ýaşly Polowçak öz watany sowet Ukrainasyna dolanmagy ret edipdir.
Şol mahallar Waşington oňa “iň ýaş sowet gaçgagy” diýip garasa, Kreml ony we onuň ýaly Sowet Soýuzyna dolanmakdan boýun gaçyrýan uýasyny “zamun” diýip atlandyrypdyr. Şeýdip, Polowçak Waşington bilen Moskwanyň arasynda barýan media çekeleşigine düşüpdir.
“Hawa, ol mahallar Sowuk uruş gidýärdi, ýöne men oňa düşünmeýärdim we ähmiýet hem bermeýärdim. Şu ýerde galmak isleýärdim. Sowet Soýuzynda 12 ýyl ýaşapdym, ol ýerdäki ýaşaýşyň nämedigini we adama näme mümkinçilikleri berýändigini görüpdim” diýip, Polowçak Çikagoda öz öýünde Azat Ýewropa we Azatlyk Radiosynyň Ukrain gullugyna beren interwýusynda aýdýar.
“Bu ýerde ybadathana gidip bolýanyny we Ukrainada bolşy ýaly, bu sebäpli seni hiç kimiň yzarlamaýandygyny, bir ýerden başga bir ýere gitjek bolsaň, döwletden rugsat gerek däldigini gördüm” diýip, ýaşy 50-ä golaýlan Polowçak Amerikanyň 1980-nji ýyllarda özünde galdyran täsirini düşündirýär.
Täsin mümkinçilikler
Demir tutynyň aňyrsyndan gaçyp çykan beýleki adamlar ýaly, sarp edilýän harytlaryň günbatar ýurtlarynda bollugy ony-da haýran galdyrypdyr.
“Dükanlara baranymyzda satyn alara ähli zat bardy. Men bular ýaly zatlary ömrümde görmändim. Ukrainada adamlaryň çörek almak üçin iki sagatlap nobata durýanyny görüpdim. Hiç bir zat ýokdy” diýip, Polowçak aýdýar.
Ol 1980-nji ýylda öz ene-atasy, özünden uly aýal dogany we özünden kiçi oglan jigisi bilen birlikde Birleşen Ştatlara gelipdir.
Ýöne Amerikada ýaşamak onuň kakasyna ýaramandyr. Ol az wagt soňra ýene öz Sowet Soýuzyna dolanmak isläpdir.
Kreml muny ýeterlik görmändir.
“Olar ‘sen öz maşgala agzalaryň bilen gitdiň, maşgala agzalaryňy hem getirersiň’ diýdiler” diýip, Polowçak aýdýar.
Wolodymyryň ejesi bu pikir bilen ylalaşsa-da, onuň özi we şol wagtlar 17 ýaşyndaky aýal dogany Natalia razy bolmandyr.
“Men kakam bilen gürleşmäge synanyşdym. ‘Ýurda bir mümkinçilik ber. Munuň nähilidigini göreli’ diýdim. Sebäbi Ukrainada, Sowet Soýuzynda bize näme zadyň garaşýandygyny bilýärdik” diýip, Polowçak aýtdy.
Ýöne bu peýda bermändir. Polowçak kakasyny yryp bilmändir.
“Biz onuň näme üçin yzyna dolanmak isleýänine asla düşünip bilmedik. Ol bu ýeri halamady. Ol bir sada adamdy, awtobusda sürüji bolup işleýärdi. Bu ýere öwrenişip bilmedi. Ýene bir kynçylyk bardy, ol iňlis dilini bilmeýärdi. Ähli zada täzeden başlamalydy” diýip, Polowçak aýdýar.
Şeýlelikde, Polowçak bir gije aýal dogany Natalia bilen birlikde assyrynlyk bilen öýden çykyp, ýakyn garyndaşlarynyňkyda galypdyrlar.
Media sirki
Polisiýa yzarlap, olary tapypdyr. Polisiýa edarasynyň işgärleri kommunikasiýa päsgelçiligini aradan aýyrmak üçin terjimeçi gözläpdirler. Ahyrsoňy polýak dilini bilýän bir adamy tapypdyrlar.
“Men oňa eger ene-atamyň ýanyna barsam, olar meni ýurtdan çykararlar diýip düşündirmäge synanyşdym” diýip, Polowçak aýdýar.
Alty-ýedi sagatlap polisiýa edarasynda galansoň, polisiýa işglärleri oňa bir dokumente gol çekdirjek bolupdyrlar. Emma ol bu özüniň deportasiýa edilmegi üçindir öýdüp, dokumente gol çekmändir.
Bir gaçgagyň saklanýandygyndan habarly bolan ýerli telewideniýe ol ýere işgärlerini iberipdir. Şondan soňra bu mesele Birleşen Ştatlar bilen Sowet Soýuzynyň arasynda media sirkine öwrülipdir.
“Sowet Soýuzynda meniň ogurlanandygymy, bir tigir we ‘Jell-O’ bilen aldalandygymy aýdýardylar” diýip, Polowçak amerikan želatinine salgylanýar.
Aradan salym geçmän iş kazyýetlere çekilýär. Wolodymyr öz eje-kakasyndan şikaýat edip suda ýüz tutýar.
Wolodymyryň aklawçysy Sowet Soýuzyna dolanan halatynda onuň janynyň howp astynda düşjekdigini aýdyp delil getirýär. Ejesi bilen kakasy onuň we aýal doganynyň ogurlanandygyny aýdyp, sowetler, şol sanda “TASS” habar gullugynyň ýalan geplerini gaýtalaýarlar.
Iň soňunda Birleşen Ştatlaryň bir kazyýeti Wolodymyra wagtlaýyn baş pena berýär. 1985-nji ýylda 18 ýaşyna ýeten Wolodymyr Natalianyň göreldesine eýerip, Amerikanyň raýatlygyna geçýär.
Azatlygyň çagasy
1988-nji ýylda ol öz başyndan geçenleri terjimehal şeklinde “Azatlygyň Çagasy” diýen at bilen bir kitap edip çykarýar. Bu kitabyň ýazylmagyna hem “Waşington Post” gazetiniň Moskwadaky edarasynyň öňki başlygy hem-de Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň öňki prezidenti Kewin Klose gatnaşýar.
Ençeme ýyllap ene-atasyndan, öz watanyndan jyda düşen Wolodymyr Sowet Soýuzy dargap, Ukraina garaşsyz bolanyndan soňra ýurda barmagy başarýar.
“Men [Ukraina] ilkinji gezek 1993-nji ýylda bardym. Ejem-kakam bilen şonda gürleşdim. Şondan bäri Ukraina iki ýylda bir gezek baryp gaýdýaryn” diýip, Wolodymyr gürrüň berýär.
“Ejemiň yzyna dolananyna ökünýändigini ozaldan bilýärdim. Kakam-da ýalňyş iş edendigini ölmezden öň boýun aldy” diýip, Polowçak aýtdy.
Polowçak Ukrainada bolup geçýän zatlary şindi-de ýakyndan yzarlaýar. Gazetlerde ýa telewideniýede berilýän maglumatlary sypdyrmaýar.
“Adamlaryň Amerikada meniňki ýaly erkinlik we mümkinçiliklerden peýdalanmagy üçin men Ukrainanyň garaşsyz bolmagyny isleýärin” diýip, Polowçak belleýär.
Ukrainada işleriň haýal gidýäninden nägile adamlara Polowçak şu umydy berýär: “1993-nji ýylda Ukraina gitmäge başlalym bäri uly özgerişleriň bolýanyny görýärin. Ol ýerde adamlaryň durmuş ýagdaýy gowulanypdyr. Ukrainada ýaşaýan adamlaryň munuň bilen ylalaşmazlygy mümkin. Hemmeler, elbetde, köpräk zady isleýär. Ýöne gowy durmuş üçin köp wagt gerek. Ukrainanyň indi dogry ugra barýanyna ynanýaryn”.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti serhet birikmesiniň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy
Türkmenistanyň Prezidenti serhet birikmesiniň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy hem-de harby tälim okuwlaryny synlady
Balkan welaýatynda iş sapary bilen bolýan Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün Döwlet serhet gullugynyň serhet birikmeleriniň biriniň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Döwlet Baştutanymyzyň dikuçary ir bilen serhet birikmesiniň ýanyndaky meýdança gondy.
Milli Liderimizi harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary mähirli garşylaýarlar. Döwlet serhet gullugynyň başlygy Ş.Durdyýew hormatly Prezidentimize hasabat berýär.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy hasabaty kabul edip, serhet birikmesiniň täze binalar toplumyna tarap ugraýar. Bu toplum Ýaragly Güýçleriň täze gurlan ähli binalary ýaly, döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan, şol sanda harby ulgamda başyny başlan giň gerimli özgertmeleriniň üstünliklere beslenýändiginiň aýdyň mysalydyr. Şol özgertmeler ata Watanymyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň sütünlerini pugtalandyrmaga gönükdirilendir.
Soňky ýyllarda öňdebaryjy söweş hem-de ýöriteleşdirilen tehnikalaryna eýe bolýan harby edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadynyň yzygiderli berkidilmegi hemişelik Bitaraplyk derejesine laýyklykda, diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Türkmenistanyň Harby doktrinasynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.
...Baş girelgäniň öňünde Döwlet serhet gullugynyň harby gullukçylary nyzama düzüldiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy serhet birikmesiniň şahsy düzümi mähirli garşylaýar.
Harby gullukçylar Belent Serkerdebaşymyza: “Belent Serkerdebaşa şöhrat!” diýip, jogap berýärler.
Milli Liderimiz serhetçileri serhet birikmesiniň täze binalar toplumynyň açylmagy, şeýle hem Serhetçiler güni bilen gutlap, jogapkärli wezipäni — ata Watanymyzyň dostluk we doganlyk serhetleri bolup durýan çäkleriniň eldegrilmesizligini üpjün etmekde üstünlikleri arzuw etdi.
Serhet birikmesiniň şahsy düzümi: “Ura!” diýip, birnäçe gezek gaýtalaýar.
Türkmenistanyň Döwlet senasy ýaňlanýar.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy serhet birikmesiniň baş girelgesine gelýär.
Dabaraly pursat gelip ýetýär — milli Liderimiz dabara gatnaşyjylaryň şowhunly el çarpyşmagy bilen toý bagyny kesip, serhet birikmesiniň täze toplumyny açýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow birikmäniň dolandyryş binasyna gelýär, bu ýerde ata Watanymyzyň edermen goragçylarynyň birkemsiz gulluk etmegi we harby okuwlaryň geçirilmegi üçin ähli şertler döredildi. Milli Liderimiz täze aragatnaşyk serişdeleri we ýörite tehnikalar bilen üpjün edilen maglumat merkezi bilen tanşyp başlaýar.
Ýörite monitorda serhet birikmesiniň degişli çäklerine gije-gündiziň dowamynda wideogözegçiligi amala aşyrýan enjamlaryň işleýşi görkezilýär. Harby gullukçylaryň ygtyýarynda döwlet serhediniň her bölüminde islendik ýagdaýa dessin täsir etmäge mümkinçilik berýän öňdebaryjy tehnologiýalar bar. Serhet birikmesi boýunça nobatçy Belent Serkerdebaşymyzy Maglumat merkeziniň enjamlarynyň tehniki häsiýetnamalary we iş aýratynlyklary bilen ýakyndan tanyşdyrýar.
Milli Liderimiz nobatçy bilen söhbetdeşlikde häzir serhet goşunlarynda ýokary hünärli, öz işini bilýän, syýasy taýdan sowatly, çylşyrymly, döwrebap harby tehnikalary, enjamlary ussatlyk bilen dolandyrýan serkerdeleriň täze nesliniň kemala gelendigini belledi. Serhet goşunlarynyň harby gullukçylarynyň öňünde durýan esasy wezipe Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň çäkleriniň eldegrilmesizligini üpjün etmek, edermen harby gullukçylaryň beden, taktiki we söweşjeň taýýarlygyny ýokarlandyrmak bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkymyzyň gadymy ýörelgelerine laýyklykda, daşary ýurtlar bilen amala aşyrylýan hoşniýetli goňşuçylyk, parahatçylyk hem-de özara ynanyşmak gatnaşyklaryny berkitmek, parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasaty giňeltmek, Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň çäklerini dostluk we doganlyk serhetlerine öwürmek işinde Watan goragçylarynyň hyzmatyny belläp, Döwlet serhet gullugynyň serkerdesine täze öýüň açaryny gowşurdy.
Türkmenistanlylaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmak, ýokary amatlykly jaýlary we beýleki durmuş maksatly möhüm desgalary gurmak hakynda yzygiderli aladasy üçin milli Liderimize tüýs ýürekden hoşallygyny bildiren harby gullukçy geljekde hem ata Watanymyza wepaly gulluk etjekdigine ynandyrdy.
Toplumyň dolandyryş binasynda dürli çäreleri geçirmek üçin uly mümkinçilikler döredilip, serhetçileriň hyzmatynda ähli amatlyklary bolan iş otaglary, kitaphana, gulluk we durmuş maksatly beýleki otaglar bar.
Döwlet Baştutanymyz Hormatly myhmanlar üçin kitapda ýadygärlik ýazgy galdyrdy.
Soňra hormatly Prezidentimiz serhet birikmesiniň täze toplumynyň desgalary bilen tanyşmagy dowam etdi.
Belent Serkerdebaşymyz binanyň birinji gatynda ýerleşen esgerleriň ýatakhanasyna barýar. Bu ýerde döwlet Baştutanymyz serhetçileriň gün tertibi we olar üçin döredilen şertler bilen gyzyklanýar. Milli Liderimiz ýaşaýyş jaýyny synlap, bu ýere ýygnananlaryň ünsüni ýaş esgerleriň ýaşamagy we dynç almagy, gullukdan boş wagtlaryny gyzykly hem-de peýdaly geçirmegi üçin hemme mümkinçilikleriň döredilmeginiň wajypdygyna çekdi, şeýle hem serhetçileriň durmuş üpjünçiligi, olary zerur zatlar bilen üpjün etmek bilen bagly meseleleri yzygiderli gözegçilikde saklamagyň möhümdigini belledi.
Bu ýerdäki naharhanada tagamly naharlar taýýarlanylýar, çörek bişirilýän peçde bolsa serhetçiler ýylyjak çörek bilen gündelik üpjün edilýär.
Serhet birikmesiniň düzümine halkara ölçeglere kybap gelýän, döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen lukmançylyk bölümi girýär. Bu ýerde serhetçilere ýokary hilli lukmançylyk kömegini bermek üçin zerur zatlar göz öňünde tutuldy.
Serhet birikmesiniň çäginde sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmak üçin açyk meýdança hem göz öňünde tutuldy. Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz sagdyn durmuş ýörelgesini işjeň wagyz etmek bilen, bedenterbiýäni we sporty ösdürmäge, jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgesiniň berkidilmegine uly üns berýär. Beýleki düzümlerde bolşy ýaly, milli goşunymyzda hem şahsy düzümiň beden we hünär taýýarlygyny üpjün etmek, sportuň harby-amaly görnüşlerini ösdürmek üçin şertler döredilýär.
Şeýle hem topluma durmuş üpjünçiliginiň özbaşdak ulgamlary girýär.
Durmuş ulgamy ýurdumyzda amala aşyrylýan, goşunlaryň ähli kysymlaryny gurşap alan harby özgertmeleriň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Häzir ýurdumyzda harby şäherjikleriň, täze serhet galalarynyň gurulmagy bilen bir hatarda, harby gullukçylar üçin döwrebap ýaşaýyş jaýlary bina edilýär. Bu ýerde hem ýaşaýyş jaýlary gurlup, serkerdeleriň we olaryň maşgala agzalarynyň göwnejaý ýaşamagy üçin ähli şertler döredildi. Öýler mebeller, öňdebaryjy önüm öndürijileriň durmuş tehnikalary bilen üpjün edildi. Çagalar üçin oýun meýdançasy göz öňünde tutuldy.
Täze öýlere göçüp gelenler hormatly Prezidentimize serhetçiler barada edýän aladasy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, şunuň ýaly hemmetaraplaýyn ägirt uly işleri, adam hakyndaky aladany döwlet wezipeleriniň ileri tutulýan derejesine ýetirilen Türkmenistanyň rowaçlygynyň hem-de hemmetaraplaýyn ösüşiniň görkezijileriniň biri bolup durýandygyny bellediler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze toplum bilen tanyşlykdan soň, hemmeleri Serhetçiler güni bilen gutlap, ata Watanymyzyň mukaddes araçäklerini mynasyp goramakda asylly gulluklarynda üstünlikleri arzuw etdi. Milli Liderimiz serhetçileriň ygtyýaryna gelip gowşan ýöriteleşdirilen harby-ulag tehnikasynyň açaryny sowgat hökmünde gowşuryp, döwletimiziň serhet goşunlarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny mundan beýläk-de pugtalandyrjakdygyny we harby gullukçylaryň hem-de serhetçileriň mynasyp gulluk etmegi hem-de durmuş şertlerini gowulandyrmak barada yzygiderli alada etjekdigini nygtady.
Soňra Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy okuw-türgenleşik meýdançasyna ugrady, bu ýerde ilkinji gezek harby we hukuk goraýjy edaralarynyň ýörite maksatly bölümleriniň görkezme çykyşlary guraldy.
Bu ýerde milli Liderimizi ýaragly düzümleriň ýolbaşçylary garşylaýarlar. Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýew hormatly Prezidentimize hasabat berýär.
Häzir ýaragly düzümleriň ähli bölümlerinde esgerleri harby-watançylyk ruhunda terbiýelemek, beden taýýarlygyny, öňdebaryjy söweş tehnikalarynyň we ýaraglarynyň dürli görnüşlerine erk etmek hem-de dolandyrmak endiklerini kämilleşdirmek boýunça taktiki okuwlar we çäreler yzygiderli guralýar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hem-de harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylary ýaraglaryň dürli görnüşlerinden okuw atyşyklaryny geçirdiler.
Ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysynyň nyşanany dürs urmagy Gahryman Arkadagymyzyň ýaraga ussatlyk bilen erk edýändiginiň nobatdaky subutnamasy boldy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow harby gullukçylaryň biriniň haýyşy boýunça nyşana gol çekýär hem-de Döwlet serhet gullugynyň muzeýine gowşurýar.
Milli Liderimiz bu ýere ýygnanan ýolbaşçylara ýüzlenip, Ýaragly Güýçleriň şahsy düzümleriniň sportuň dürli görnüşleri bilen yzygiderli meşgullanmagynyň harby gullukda ýokary görkezijileri gazanmagyň hem-de söweşjeň wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmegiň esasy talaplarynyň biridigini belledi. Bu ugurda geçirilýän işler netijeli häsiýete eýe bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz geljekde hem esgerleriň watançylyk terbiýesini artdyrmak, ýaş esgerleriň arasynda sagdyn durmuş ýörelgesini giňden wagyz etmek üçin toplumlaýyn çäreleri görmegi tabşyrdy. Bularyň hemmesi Watan goragçylarynyň beden taplygyny we ahlak ruhuny ýokarlandyrmaga ýardam eder diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.
Milli Liderimiziň şahsy göreldesi edermenligiň hem-de Watanymyza we mähriban halkymyza bolan çäksiz söýginiň mekdebi bolup hyzmat edýär. Edermenlik, gaýduwsyzlyk, islendik harby tehnikany dolandyrmak harby edaralaryň şahsy düzümi üçin nusga alarlyk mysal bolup durýar. Bu aýratynlyklary döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralaryna baranynda, şahsy göreldesinde görkezýär.
Ýörite meýdançada ýörite düzümleriň esgerleri ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysyna döwrebap tehnikalary we enjamlary netijeli ulanmakda ýokary ussatlyklaryny, ýaraglara hem-de söweş sungatyna erk etmekde başarnyklaryny, başa-baş söweşiň dürli tilsimlerini hem-de jenaýatçylary ele salmakda gulluk itlerini peýdalanmak başarnyklaryny görkezdiler.
Harby gullukçylaryň ähli ugurlardan taýýarlyk derejesini ýokarlandyrmak, ata Watanymyzyň serhetleriniň eldegrilmesizligini goramak häzirki döwrüň esasy talaplarynyň biri bolup durýar. Öňlerinde goýlan möhüm we jogapkärli wezipeleriň hötdesinden gelmegi başarýan ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamak işine aýratyn üns berilýär. Ýokary okuw mekdepleri açylýar, harby we hukuk goraýjy edaralaryň düzümleri üçin zerur serişdeler bilen üpjün edilen täze binalar toplumlary gurulýar we ulanmaga berilýär. Harby gullukçylar ýörite endikleri özleşdirip, çylşyrymly döwrebap söweş tehnikalaryny, enjamlary ussatlarça dolandyryp, ýurdumyzyň ygtybarly goralmagyny üpjün edýärler.
Merdana ata-babalarymyzyň parahatçylyk söýüjilik ýörelgelerine eýerip, köp asyrlyk taryhynda türkmen halky tarapyndan kemala getirilen harby däpleri hem-de harby sungaty dowam edip we kämilleşdirip, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleri maddy-enjamlaýyn binýady ýokary derejede döwrebaplaşdyrylan goranyş häsiýetli söweşjeň ukyply goşuna öwrüldi. Ýurdumyzda üstünlikli alnyp barylýan iri möçberli harby özgertmeleriň çäklerinde milli harby hünärmenleriň täze nesli kemala geldi.
Ozal şu okuw-türgenleşiginde hem aýratyn maksatnama boýunça taýýarlyk geçen ýurdumyzyň ýaragly düzümleriniň ýörite maksatly bölümleriniň harby gullukçylary ilkinji gezek bilelikde ussatlyklaryny görkezýärler. Bu bölümler öňdebaryjy taktikalary we täze tehniki serişdeleri peýdalanmak bilen, tabşyryklary ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir. Bu toparlaryň şahsy düzüminiň söweşjeň, nazaryýet we beden taýýarlygynyň ýokary derejesi ýörite bölümleriň esasy tapawutlandyryjy alamatydyr. Söweşjeň wezipeler çözülende, dessinlik, işiň dowamlylygynyň çäklendirilen döwri, gujurly hem-de çalt hereketi ugur edinmek, ykjamlyk we çakganlyk ýörite maksatly toparlaryň işiniň esasy ýörelgeleri bolup durýar.
Aýratyn maksatly toparyň birikmeleriniň esgerleri beden we ýörite taýýarlygyň ýokary derejesi bilen tapawutlanýar, jogapkärli wezipeleri dessine çözmegi başarýan Ýaragly Güýçleriň dürli goşunlarynyň nusgalyk bölümleri hasaplanylýar.
Görkezme çykyşlaryna paraşýutçylar topary başlaýar. Olar çylşyrymly howa şertlerinde edermenlik we gaýduwsyzlyk görkezdiler. Asmanda söweş dikuçarlary peýda bolýar, ýörite düzümleriň esgerleri olardan böküşi amala aşyrýarlar hem-de belli bir belentlikde howa giňişliginde Döwlet baýdagyny ýaýýarlar. Harby gullukçylar ýere düşüp, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysyna hasabat berýärler.
Soňra okuw-türgenleşik meýdançasynda beýleki bölümleriň esgerleri hünär taýýarlygynyň derejesini görkezýärler. Olar sowuk ýaraga hem-de söweş sungatyna erk etmek başarnygyny we başa-baş söweşleriň dürli tilsimlerini ýokary ussatlyk bilen görkezýärler.
Şeýle hem esgerler ulag serişdesini bikanun eýelän topary ýok etmek boýunça hereketleri başarnykly görkezdiler. Ýörite maksatly bölümleriň biriniň esgerler topary döwrebap söweş ýaraglaryna, şol sanda dürli aralykdan snaýper ýaragyna erk etmek başarnygyny görkezip, nyşanany urdy. Tabşyrygyň barşynda uçarmansyz enjamlar hem netijeli ulanylyp, şolaryň kömegi bilen garşydaşyň esasy söweşjeň nokady ýok edildi.
Görkezme okuwlaryny beýleki ýörite maksatly bölümler dowam etdi.
Bilelikdäki taktiki hereketleriň barşynda ýörite bölümleriň harby gullukçylarynyň hüjümiň we partlatmak synanyşygynyň dessine hem-de ýitgisiz öňüni almak başarnygy görkezildi. Şertli garşydaşyň ulag kerwenini ýok etmek boýunça tabşyrygyň ýerine ýetirilýän mahaly, söweş dikuçarlary hem-de ýöriteleşdirilen harby ulaglar gatnaşdy, şeýle hem iň täze gorag serişdeleri, tehniki enjamlar hem-de ýaraglaryň döwrebap nusgalar peýdalanyldy.
Soňra okuwlary ýörite maksatly bölümleriň ýene-de biri dowam etdi. Olara ýolagçy demir ýol düzümini ele salan terrorçylar toparyny ýok etmek hem-de girewe alnan adamlary boşatmak tabşyryldy. Degişli gulluklaryň utgaşykly hereketleri netijesinde ýörite maksatly düzümiň bölümi gysga wagtyň içinde öňde goýlan wezipä hötde geldi.
Soňra harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýörite maksatly bölümleri dürli päsgelçiliklerden, şol sanda barmasy kyn we tebigy taýdan çylşyrymly ýerlerden geçmek başarnygyny hem-de sowuk ýaraga erk edişlerini we başa-baş söweşiň tilsimlerini görkezdiler. Bularyň ählisi häzir türkmen esgerleriniň edermenlik we gaýduwsyzlyk görkezip, öňlerinde goýlan söweşjeň wezipeleri üstünlikli çözýändikleriniň tassyknamasydyr.
Döwrebap tehniki üpjünçilige garamazdan, serhetde ýörite öwredilen itleriň kömeginden peýdalanmazlyk mümkin däl. Olar serhetçiler bilen birlikde her gün gulluk wezipelerini alyp barýarlar. Türkmenistanda itlere ideg etmegiň däpleriniň hem, atlara ideg edilişi ýaly, gadymy kökleriniň bardygyny bellemek gerek. Türkmenleriň gadymy ata-babalary tarapyndan ösdürilip ýetişdirilen goragçy itleriň — meşhur alabaý we ýyndam tazy tohumlarynyň bütin dünýäde uly meşhurlykdan peýdalanýandygy ýöne ýerden däldir. Ata-babalarymyzyň tejribelerine gulluk itlerini terbiýeleýän biziň günlerimiziň itleri öwrenijileri häzirki wagtda uly isleg bildirýär.
Şunuň bilen baglylykda, häzirki okuwlaryň maksatnamasyna şertli jenaýatçyny saklamak boýunça tabşyrygyň ýerine ýetirilişini görkezmek girizildi. Munuň üçin itleriň ýörite türgenleşdirilen görnüşleri ulanylýar. Olar agtaryş häsiýetleri babatda tapawutlanýar — birnäçeleri açyk ýerde uzak wagtlap aňtamaga, beýlekileri binanyň içinde tabşyryklary ýerine ýetirmäge niýetlenendir. Häzirki okuwlarda «owçarka» itleriniň ukyplary görkezildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow wideoşekilli aragatnaşyk boýunça Hazar deňziniň türkmen zolagynda geçirilen okuwlaryň barşyna gözegçilik etdi. Bu okuwlara harby-deňiz güýçleriniň, Döwlet serhet gullugynyň dürli kysymly gämileriniň, Türkmenistanyň Harby-howa güýçleriniň uçarlarynyň we dikuçarlarynyň toparlary, ýurdumyzyň harby düzümleriniň ýörite maksatly bölümleri gatnaşdylar. Harby esgerler şu günki okuwlaryň barşynda öňlerinde goýlan wezipäni takyk ýerine ýetirip, ata Watanymyzyň deňiz çäkleriniň ygtybarly goralýandygyny, bu gün öz bilimlerini kämilleşdirýän, döwrebap deňiz tehnikalaryny, enjamlaryny we ýaraglaryny ussatlyk bilen dolandyrýan harby deňizçilerimiziň netijeli gulluk edýändigini aýdyň görkezdiler.
Öňde bellenilişi ýaly, milli Liderimiz dört nyşanany takyk urmak bilen, şu gün nobatdaky gezek söweş ýaragyna erk etmegiň ýokary ussatlygyny görkezdi. Döwlet Baştutanymyz şolaryň her birine şu günki waka barada ýadygärlik hökmünde gol çekip, olary Goranmak ministrliginde, Içeri işler ministrliginde we kazyýet edaralarynda saklamak üçin gowşurdy.
Okuwlar tamamlanansoň, Türkmenistanyň Prezidenti ýokary söweş başarnyklary üçin esgerlere minnetdarlyk bildirdi hem-de geçirilen görkezme okuwlarynda ussatlyklaryna ýokary baha berdi. Ýörite maksatly bölümleriň harby gullukçylary milli goşunymyzyň harby bölümlerini döwrebaplaşdyrmak, harby gullukçylara mynasyp durmuş şertlerini döretmek meselelerine hemişe üns berýändigi üçin Belent Serkerdebaşymyza tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, mähriban Watanymyza mundan beýläk-de wepaly we ynamly gulluk etjekdiklerini, halkymyzyň asuda durmuşynda mukaddes serhetlerimiziň goragynda sak durjakdyklaryny ynandyrdylar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlary şanly waka bilen ýene bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, abadançylyk, öňde goýlan möhüm wezipeleri ýerine ýetirmekde uly üstünlikleri arzuw etdi.(TDH)


text:
Daşary ýurtlara ýaşamak üçin göçüp gitmäge isleg bildirýän türkmenistanlylaryň sany ýokary bolmagynda galýar. Türkmen häkimiýetleri Orsýet, Birleşen Ştatlary ýaly ýurtlaryň Aşgabatdaky ilçihanalarynyň binalarynyň gabatlarynda garawullyk edip, ol ýerde dürli meseleler boýunça agzalýan ilçihanalara ýüz tutýan raýatlaryň käbirlerini polisiýa bölümlerini äkidýärler we olar bilen gürrüňdeşlik geçirýärler. Bu barada Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy 5-nji maýda habar berdi.
“Russiýa Federasiýasynyň hem-de Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Aşgabatdaky ilçihanalarynyň gabadynda adaty belgili ulaglar nobatçylyk edip, bu ilçihanalara dürli soraglar bilen ýüz tutýan raýatlary soňra ‘gürrüňdeşlige çagyrýarlar’. Adamlar polisiýa bölümine äkidilýär we ol ýerde polisiýanyň hem-de raýat eşigindäki howpsuzlyk işgärleriniň gatnaşmagynda olar bilen gürrüňdeşlik geçirilýär” diýip, Azatlygyň paýtagtdaky habarçysy maglumat berdi.
Habarçy saklanyp gürrüňdeşlige “çagyrylýan” adamlaryň söhbetdeşlikden öň birnäçe sagatlap garaşmaga mejbur edilýändigini, olara psihiki basyş edilýändigini sözüniň üstüne goşdy.
“Ýöne içiňi ýakýan has stresli ýagdaý – adamlar özleriniň polisiýa bölümlerine näme sebäpden äkidilýändigini we özleriniň etmişiniň nämedigini bilmeýärler” diýip habarçy sözüniň üstüni ýetirdi.
Ol ýetiren maglumatynda “gürrüňdeşlige” çagyrylýanlaryň aglabasynyň milleti türkmen bolan türkmenistanly ýaşlardygyny nygtady, ýöne çagyrylýanlaryň hatarynda käwagt milleti başga bolan adamlaryň ýa-da ýaşy ortadan ep-esli agan adamlaryň hem tapdyrýandygyny belledi.
“Gürrüňdeşlikde näme sebäpden ilçihana barylandygy anyklanylýar we watansöýüjilik barada, ýa-da bagtyýarlyk zamanasy barada takal okalýar. Soňra ýurtdan hatda wagtlaýynam bolsa gitmezlik maslahat berilýär. Saklanyp gürrüňdeşlige äkidilýän türkmenistanlylaryň köpüsi Orsýetiň ilçihanasyna barýan adamlardyr” diýip, Azatlygyň habarçysy aýtdy.
Ol agzalýan gürrüňdeşligiň takmynan üç sagada çekýändigini, söhbetdeşlikden çykan adamlaryň stresli ýagdaýda gazap bilen polisiýa bölümini terk edýändigini aýtdy.
Azatlygyň habarçysy şeýle ýagdaýa duçar bolan azyndan iki adamdan özüniň habarlydygyny sözüniň üstüne goşup, howpsuzlyk gulluklarynyň bu çäreleri soňky iki hepde bäri güýçli depginde alyp barýandygyny mälim etdi.
Türkmenistandan gelip gowuşýan habarlarda, häkimiýetleriň raýatlaryň daşary ýurtlara girip-çykmaklaryna gözegçiligi güýçlendirýändikleri habar berilýär. Muňa garamazdan, Azatlygyň habarçylary raýatlaryň gazanç etmek maksady bilen ýa-da tutuşlygyna göçüp çykmak üçin Türkmenistany terk etmäge synanyşýandyklaryny ýurtdan çykmagy başaran onlarça türkmenistanly ýaş oglan-gyzlara salgylanyp, habar berýärler.
Ýatlasak, 16-njy aprelde Azatlygyň Daşoguzdaky çeşmesi migrasiýa işgärlerine salgylanyp, 30 ýaşyny doldurmadyk erkek adamlaryň ýurtdan çykmagyna gadagançylyk girizilýändigini habar beripdi.
Ondan ozal apreliň başynda adynyň efirde Öwez diýip tutulmagyny soran bir türkmenistanly özüniň Aşgabadyň aeroportundan Dubaýa uçmagyna sebäbi düşündirilmezden rugsat berilmändigini habar beripdi. Ol şonda “[daşary ýurda çykarmazlyk bilen] soňkuja eklenç çeşmämden kesdiler” diýip gatyrgandy we özüniň uçar biletiniň tölegleriniň hem köýendigini gürrüň berdi.
3-nji aprelde Aşgabadyň aeroportunda düşürilendigi aýdylýan bir wideoda onlarça ýolagçydan ybarat bir toparyň ýurtdan çykarylmandyklary sebäpli howa menzilinde geçiren nägilelik çäreleri görkezilýär.
Wideodan mälim bolşuna görä, ýollary petiklenen ýolagçylar gahar-gazaba münüp, özleriniň ýurtdan çykmaklaryna rugsat berilmegini talap edýärler.
Ýurduň syýasy durmuşyny yzarlaýan synçylar Türkmenistanyň ykdysady kuwwatynyň barha gowşaýandygyny, bu ýagdaýyň türkmenistanlylary eklenç ugrunda daşary ýurtlara çykmaga iterýändigini aýdýar.
Azatlygyň habarçylarynyň soňky maglumatlaryna görä, “gara bazarlarda” türkmen manadynyň amerikan dollaryna bolan gatnaşygy resmi kurs bilen deňeşdireniňde 6-7 esse gymmatlap, düýn, 4-nji iýunda ýurduň demirgazygynda 1 dollaryň bahasy 29 manada baryp ýetdi.


text:
(Türkmenistandaky başistik diktaturanyň gysgaça taryhy)
Birinji bölüm
Türkmenistan Kompartiýasynyň Merkezi Komitetiniň (TKP MK-nyň) ozalky 1-nji sekretary, garaşsyzlyk döwründe prezident wezipesini 15 ýyllap saýlawsyz eýelän we döwleti tä soňky demine çenli bikanun dolandyran Saparmyrat Nyýazow 2006-njy ýylyň 21-nji dekabrynda aradan çykdy. Has dogrusy, şol gün onuň öldi habary köpçülige ýetirildi.
Eýse, S.Nyýazow öz ajalyna öldümi? Resmi Aşgabat, hiç hili degişli derňew geçirmezden, bu soraga ”S.Nyýazow tarpa-taýyn aradan çykdy” diýip jogap berdi we onuň jesedini şol günüň ertesi topraga tabşyrdy. Eýse, döwlet baştutanlary jaýlnanda gabat gelmeýän bu gyssanmaçlyk nämäniň alamatyka?
Eger-de S.Nyýazowyň ölümi bilen bagly faktlara ser salsaň, onda resmi Aşgabadyň döwlet baştutanynyň ölümi bilen bagly ýaýradan resmi habary we ölümiň sebäplerini anyklaýan medisina kesgitlemesi birnäçe kanuny soraglary döredýär.
Olaryň ilkinjisi resmi habaryň S.Nyýazowyň şahsy lukmany, professor Meýsneriň onuň saglyk ýagdaýy barada şondan bary-ýogy bir hepde öň beren kesgitlemesine dogry gelmeýänligidir.
Germaniýada 1998-nji ýylda S.Nyýazowyň ýüregini operasiýa eden we şondan soň onuň saglygyna gözegçilik eden german kardiohirurgy Meýsner 2006-njy ýylyň dekabrynda Aşgabada baryp, S.Nyýazowyň saglygyny kompleksleýin barlap, öz ady belli kliýentiniň ähli möhüm ýaşaýyş organlarynyň kadaly işleýändigini, saglygynyň kanagtalanarlydygyny yglan edipdi.
Eger-de Meýsner S.Nyýazowyň saglygynda howsala döredýän gyşarmalary gören bolsa, onda onuň zerur bejergi çärelerini bellejekdigine hiç hili şübhe bolup bilmez. Sebäbi, Meýsneriň öz boýun alşy ýaly, S.Nyýazow şol döwürde onuň iň meşhur, ýagny nr 1-nji kliýentidi. Türküläp aýtsaň, iň gymmatly girdeji çeşmesi, ýagny altyn ýumurtga guzlaýan towugydy. Diýmek, eger ol S.Nyýazowyň saglygyndan kanagatlanmadyk bolsa, ony öz klinikasynda bejeriş kursuny geçmäge çagyrardy, ýogsa-da iň bärkisi oňa haýal etmän iň güýçli bejeriş kursuny bellärdi. Professor Meýsner bu işleriň hiç birini etmedi, diýmek, şeýle zerurlyk bolan däldir. S.Nyýazowyň saglygy gowşagam bolsa, edil şol wagt stabil derejede eken.
Onsoň diktatoryň şondan bary-ýogy bir hepde soň ”tarpa-taýyn” älmegi gaty geň. Bu meselede döreýän soraglara bar bolan jogaplar-da, başga zada däl-de, diňe indiki soraglary oýarmaga ukyply…
Faktlardan belli bolşy ýaly, S.Nyýazow 2006-njy ýylyň 18-nji dekabrynda öz iş ýerinde bolýar. Şol gün ol Ýewropa Bilelleşiginiň wekili … bilen duşuşýar. Ygtybarly çeşmeleriň maglumatlaryna görä, S.Nyýazowyň saglygy 2006-njy ýylyň 19-njy dekabrynda birdenkä ýaramazlaşyp, ol, hamana, şol gün hem diabet komasyna düşýär (onuň gant keseli bardy). Faktlardan çen tutsaň, meger, hut şu pursatda-da onuň köşkdäki ýakyn töweregi ondan hemişelik dynmagy karar edýär.
Çak edilýän dildüwşügiň ondan has ir başlanan bolmagy-da ahmaldyr. Muny tassyklaýan käbir faktlar hem ýok däl. Iň bärkisi, S.Nyýazowyň jaýlanyş dabarasyna üns berseň, onda onuň örän ýerbe-ýer gurnalyşy göze dürtülýär. Bary-ýogy bir günde bu ýas dabarasyny beýle göwnejaý gurnamak asla mümkin däl. Çünki garaşsyzlyk döwründe entek ýekeje-de döwlet baştutanyny jaýlap görmedik hökümetde beýle sazlaşykly ýas dessury bir günde nireden peýda bolýar?
Ikinji bölüm
Hut şu ýerde diktatoryň iş dolandyryş stilini we ölmezden öňki birnäçe ýylda töwregi bilen gatnaşygyny ýatlamak artykmaçlyk etmez. Onuň iň ýakyn syýasy töwereginiň hökmürowanlykdan halys dälilik hetdine ýeten S.Nyýazowdan gije-gündiz gorkmaga sebäbi ýeterlikdi. Birinjiden, 2006-njy ýylyň tomsunda Daşoguzda bolup geçen Halk maslahatynda S.Nyýazow G.Berdimuhammedowa alty aý synag möhletini berýändigini, şondan soň oňa çäre görjekdigini jar etdi. Şol ýylyň awgustynda-da S.Nyýazow ”Men özüme iň ýakyn adamlarymdan howp abanýandygyny bilýärin” diýip, Aleksandr Žadanyň we Wiktor Hramowyň janyna wehim saldy. Sebäbi diktatora bütin ýurtda şolardan ýakyn adam ýokdy!
Netijede S.Nyýazowyň käbir adamlary hut özüniň dildüwşüge iteklän bolmagy-da ahmaldyr? Eger-de diktatoryň ölüminiň soňra kime peýda berendigini ünsden düşürmeseň, onda bu çaklama o diýen howaýy bolup görünmez. Şol wagtky ýokary derejeli döwlet ýolbaşçylarynyň soňra hemmesi-de gysga wagtda bir-birden köşkden ýok edildiler: olaryň kimsi öldi (W.Umnow), kimsi türmä basyldy (general-leýtenant A.Rejebow), kimsi-de ”saglyk ýagdaýy sebäpli” wezipeden çetleşdirildi (goşun generaly Agageldi Mämmetgeldiýew we beýlekiler). Netijede döwlet üç adamynyň eline geçdi, olar: A.Žadan, W.Hramow we G.Berdimuhamedow.
Bu üç adama S.Nyýazowdan öler ýaly gorkmaga hem ony ýigrenmäge näçe diýseň sebäp bardy. Çünki onuň soňky ýyllarda ýurtda yzly-yzyna girizýän ”täzelikleri” Türkmenistanda höküm sürýän režimi we ýurduň resmi ýolbaşçylygyny barha beter bütin dünýä masgara edýärdi. Bu bolsa, elbetde, diktatoryň arkasyndan Türkmenistanyň tebigy baýyklaryny talaýan adamlary ýiti alada goýýardy, olaryň ägirt uly ”biznesine” howp salýardy. Halys kontroldan çykan dikmäniň özüni alyp barşy onuň bu wezipede oturmagyny üpjün edýän mekir adamlar üçin juda gorkuly zada öwürýärdi. Sebäbi soňky döwürde aňy bulaşyp ugran S.Nyýazowyň ”çykarýan hokgalary” hemmeleri eýmendirýärdi, galyberse-de, onuň haçan kime jyny düşüp, kimiň janyny aljagy belli däldi.
Şu ýerde diýdimzor diktatoryň ölmezinden öň ýurtda girizen gözilginç ”reformalarynyň” käbirini ýatlap geçeliň. S.Nyýazow Türkmenistanda ýokary okuw jaýlaryndaky bilimi instutlarda we uniwersitetlerde, degişlilikde 2-3 ýyla getirdi, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasyny, Türkmen Döwlet Opera we Balet teatryny, Türkmenistanyň döwlet sirkini ýapdy. Munuň bilenem oňman, ol ýurt boýunça ýerlerdäki keselhanalary, kitaphanalary ýapyşdyrdy. Aýlaryň ozaldan gelýän atlaryny ýatyryp, olara öz adyny, ejesiniň adyny, hatda öz ”ýazan” kitabynyň adyny dakyşdyrdy, hepdäniň günleriniň atlaryny üýtgetdi! Şondan soň oňa diňe bir zat – adamzat taryhyndaky iň elhenç despotlaryň biri, gadymy rim diktatory Kaligulanyňky ýaly, öz atyny Mejlise eltip, deputat diýip yglan edäýmek galdy!
Üçünji bölüm
Gepiň gysgasy, 2006-njy ýylyň ortalaryna çenli Türkmenistanda höküm sürýän režim halkara jemgyýetçiliginiň gözüniň öňünde biabraý, bet üýşmeleňe öwrüldi. Onsoň Köşkde ornaşan täsirli adamlaryň ýüreginde şol wagtky gopýan aýylganç howsala düşünmezlik mümkin däl.
Ine, hut şeýle ýagdaýda-da, 2006-njy ýylyň 19-njy dekabrynda guduzlyk hetdine ýeten despot birdenkä özünden gidýär… Eger bu ýörite gurnalan ”kesel” bolmaýanda-da, onuň ýakyn töweregi üçin uly howpa öwrülen dikmeden dynmak üçin örän amatly pursatdy! Diýmek, köşkde şondan soň bolup geçen wakalara dykgatly seretmek zerur. Çünki, degişli faktlary ünsli öwrenseň, birnäçe adamynyň diktatoryň biçäre ýagdaýyndan peýdalanmagy ýüregine düwendigi aňdyrýar. Faktlaryň şaýatlyk etmegine görä, köşk emeldarlarynyň dar topary, pursatdan peýdalanyp, huşsuz ýatan diktatory ýeserlik bilen daşarky dünýäden izolirleýär. Onsoň zerur medisina kömegini almakdan mahrum edilen despot 20-nji dekabrda jan berýär.
Şeýdibem, özüni ýeriň-gögüň diregi saýan, müňlerçe adamynyň başyna ýeten, öz häkimiýetini saklamak üçin Eýrandan hem Owgandan gelýän neşe akymyna giň ýol açyp, ýurdy neşä, geroina gark eden, elleri bileklerine çenli gana boýalan zalym diktator ýagty jahan bilen gümürtik ýagdaýda hoşlaşýar. S.Nyýazowyň öz ajalyna ölmändigini tassyklaýan iň degerli faktlaryň biri – ol koma düşen badyna ýurduň şol wagtky hereket edýän Konstitusiýasyna laýyklykda bada-bat prezidentiň wezipesini ýerine ýetirip başlamaly Öwezgeldi Ataýewiň, ýagny ýurduň Mejlisiniň başlygynyň, sudsuz-soragsyz türmä atylyp, adaty vise-premýer Gurbanguly Berdimuhamedowyň garaşylmadyk ýerden ”wagtlaýyn prezident” diýlip yglan edilmegidir. Eýse, bu işi kimler edip biler? Elbetde, diňe dildüwşüjiler! Kanuna boýun, öz hakyna jür, diktatoryň ölümine öňünden taýýarlygy ýok adamlaryň beýle howply oýna heý-de baş goşup biljek gümany barmy?!
Totalitar ýurtlarda ”wagtlaýyn” prezidentiň hakykatda ömürlik prezidente öwrülýändigini bilmeýän barmy nä?! Eýse, bu waka size ”banan respublikalary” diýlip atlandyrylýan käbir afrika döwletlerinde ýygy-ýygydan bolup geçýän döwlet agdarylyşyklaryny ýatladanokmy?
Kän ýyllaryň dowamynda eden-etdiligi bilen hemmeleri bizar eden türkmen diktatorynyň ediljek Günbatar ýurtlar Krismas (Roždestwo) baýramyna we Täze ýyl dabarasyna ulaşyp barýarka ”tarpa-taýyn ölmegi” ne ýurduň içinde, ne-de daşynda artykmaç sorag döretdi. Gaýta, bu habary eşidip, hemmeler ýeňillik bilen dem alana meňzedi. Agzalýan döwürde iň abraýly Halkara guramalarynyň, şol sanda adam hukuklaryny goraýan guramalaryň ýerleşýän ýurtlarynda 20-nji dekabrdan başlap, azyndan iki hepdeläp hiç bir edara doly güýjünde işlänok. Onsoň S.Nyýazow ýaly odioz diktatoryň ölümi dabaraly baýramçylyk günlerinde adamlaryň ünsüni çekip bilmez. Eýse, onuň özi üçin şeýle amatsyz, ýakyn töweregi üçinem şeýle amatly wagtda öläýşini diýsene! Edil ýöne haýranlar galaýmaly!
Diýmek, dekabryň ahyrynda Aziýada ýerleşýän haýsydyr bir kiçijik döwletiň ýakasy gaýyşly diktatorynyň ölümi bilen gyzyklanjak ýokdy, bolubam biljek däldi. Eýse, ýurduň öz içinde onuň ”ganyny sorajak barmydy? Ýok! Gaýta ”türkmenbaşy” dirikä ondan wezipe, at, şöhrat hantama bolup, onuň dabanyny ýalan, öňünde üç bükülen ýaranjaňlaryň bihaýa sülsady, haýal etmän derrew indiki diktatoryň daşyna siňek ýaly waglap üýşdüler we tiz wagtdan oňa nakysja ”arkadag” lakamyny dakyp, ýallaklap, daşynda açgözlük bilen jöwlan urdular…
Dördünji bölüm
Şeýdibem 1985-nji ýylda Kreml tarapyndan türkmenleriň depesinden zoraýakdan dikilen kommunistik lideriň, soňra-da öz-özüni Türkmenistanyň prezidenti diýip yglan eden rehimsiz dikmäniň uzaga çeken galagoply döwri birdenkä tamam boldy. Ol bu döwürde özüne ”türkmenbaşy” diýen nakys lakam almaga-da, ýal-ýagy ýaranjaňlaryna özüne ”beýik” diýdirmäge-de, ýurduň hem adamlaryň enter-pelegini öwürmäge-de ýetişdi. Emma, bularyň hemmesi boş zatlar bolup çykdy. Ölende onuň ganyny soranam, sebäbini derňänem tapylmady. Elbetde, bu meselede geň göresi zadam ýok, despotlar, adatça, şeýle-de ölýärler.
Eger adaty formallyga däl-de, taryhy faktlara we logika daýansaň, onda S.Nyýazowy Türkmenistanyň ilkinji prezidenti diýip atlandyrmaga-da kanuny esas ýok. Çünki häkimiýetiň deňhukukly üç şaha (Kanun çykaryjy, Ýerine ýetiriji we Sud häkimiýetleri) bölünmedik, söz we metbugat azatlygynyň ýok ýurdunda prezident hem bolmaýar. S.Nyýazow hakykatda Türkmenistanyň ilkinji prezidenti däldi, ol Orsýetiň bellän iň soňky kommunistik dikmesidi.
Bu günki gün S.Nyýazowyň şahsyýetini gaýtadan dikeldip, ondan rowaýaty gahryman ýasamaga dyrjaşýanlar kimler we nähili adamlar? Olar dürli ýaşdaky adamlar. Elbetde, olaryň bir bölegi ozal diktatoryň elinden wezipe alan, oňa gulluk eden, onuň arkasyndan halky talan parahorlar. Ýöne her halda olaryň uly bölegi hiç haçan S.Nyýazowy görmedik, ony ýakyndan tanamadyk, onuň hakykatda nähili ýöwsel hem ikiýüzli adam bolanlygyndan bihabar ýaşlar. Bu örän gynandyryjy ýagdaý. Sebäbi, eger azajyk wagt sarp edip, degişli taryhy faktlary öwrenseler, ýaşlar S.Nyýazowyň asla nusga edinerlik şahsyýet däldigine göz ýetirerdiler.
S.Nyýazowyň kimdigine gözýetirmek üçin iň bärkisi onuň SSSR döwründe Türkmenistanda türkmen diliniň döwlet dili diýlip yglan edilmegine garşy bolanlygyny, soňra-da Türkmenistanyň döwlet garaşsyzlygyny almagyna ýol bermejek bolup, diş-dyrnak bolup göreşenligini, 1988-nji ýylda Moskwada SSKP-niň XIX Partiýa Konferensiýasynyň tribunasyndan çykyş edip, hatda öz mähriban ene-atasyndan hem ýüz öwren näkes, näletkerde adam bolanlygyny bilmegiň özi-de ýeterlikdir!
Bäşinji bölüm
Faktlaryň görkezişi ýaly, S.Nyýazow prezident däldi, ol zalym dikmedi. Erkin, bäsleşikli hem demokratik saýlawlarda ýeňip, öňe çykmadyk adama prezident diýilmez. Elbetde, ol prezidentlik kürsüsini bikanun eýeläp, onda 15 ýyllap oturdy. Emma şol ýyllarda ol dünýäniň iň aýylganç diktatorlarynyň ýigrenji birinji onlugynyň hatarynda boldy! Onuň günäsi bilen ýüzlerçe müň adam dogduk topragyny terk edip, ýat illerde watan tutmaga mejbur boldular. Bu ähdiýalan adam ne sowet häkimiýetine wepa berdi, ne-de garaşsyz Türkmenistana! Dogrusyny aýtsaň, ol Berdi Kerbabanyň ”Aýgytly ädim” romanyndaky tilki ýaly hilegär, rehimsiz we ikiýüzli Gully hana meňzeýärdi. S.Nyýazow türkmenlere sowet gurluşyny-da, garaşsyzlygy-da ýigrendirmegi başardy. Sebäbi S.Nyýazow ýanaşan ähli zadyny püçege çykarýardy. Iň bärkisi onuň türkmen aksakgallarynyň abraýyny aýak astyna salşyny ýatlaň!
Bu çalasowat despot garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň ilatynyň tas bäşden bir bölegini, edil et üwelýän maşyndan geçiren ýaly, türmelerden geçirdi, ýurtda tireparazlygy, ýaranjaňlygy, parahorlugy ornaşdyryp, türkmenleri bäri-bärde asla biri-birine ynanmaz ýaly edip gitdi. S.Nyýazowyň döredip giden kwazi-döwlet sistemasynda ahal-tekelerinden başga taýpadan ýa başga milletden bolan adamlaryň Türkmenistanyň prezidenti saýlanmagy asla mümkin däl.
Eýse, bu nämäni aňladýar? Bu türkmenleriň agramly böleginiň öz döwletine ýürekden guwanmakdan, oňa buýsanmakdan ömürlik mahrum edilendigini aňladýar! Munuň netijesi nähili bolup biler? Onuň getirip biljek iň agyr netijesi – geljekde ýurduň üstüne duşman çozsa, ýurduň agzybir goralmajakdygyny aňladýar! Diýmek, S.Nyýazow Türkmenistany geljekde mümkin bolan ikinji Gökdepe tragediýasynyň ediljek gyrasyna eltip goýdy! Gurbanguly Berdimuhamedow hem, bu ýörelgäni tas üýtgewsiz dowam etdirip, garaňky gorp bilen arany has-da ýakynlaşdyrýar! Bu gaty gynançly ýagdaý. Ýurtda tizden-tiz zerur syýasy we ykdysady reformalar geçirilip, demokratik saýlawlara, hakyky köppartiýalylyga, söz we metbugat azatlygyna ýol açylmasa, türkmen döwletiniň asla geljegi ýok. Diňe şunuň özi hem S.Nyýazowyň näletsiňmiş başistik syýasy mirasyndan tiz ýüz öwürmek üçin doly ýeterlikdir!
Bu diktatoryň türkmen halkynyň, ähli türkmenistanlylaryň garşysyna eden aýylganç jenaýatlarynyň jikme-jik derňelmegini gazanmaly. Bu işe halkara ekspertleri gatnaşdyrylsa, has-da gowy bolardy. S.Nyýazowyň aýylganç etmişleri degerli dokumentleriň esasynda düýpli we esasly paş edilmeli! Bu mekir hem zalym adamyny, 1945-nji ýylda Nýurenberg prosesinde ozalky faşistik Germaniýanyň ýolbaşçylarynyň sud edilişi ýaly, ölensoň bolsa-da, hökman sud etmeli. Sebäbi bu sud diňlenişiginde başistik döwleti esaslandyran adamynyň jenaýatlary doly açylyp, olar hemişelik ýazgarylmaly. Şonsuz, ýene 100 ýyl geçse-de, Türkmenistanda düzüwli döwlet döremez. Muny S.Nyýazowdan soň prezident kürsüsini eýelän Gurbanguly Berdimuhamedowyň döwleti dolandyryş stili-de doly subut edýär.
Geljekde geçirilmeli sud prosesinde G.Berdimuhamedow, meger, iň gymmatly şaýatlaryň biri bolar. Emma bu gidişine gitse, onuň şaýadyň däl-de, eýse jenaýatçy şäriginiň kürsüsinde oturmaly bolmagy-da ahmaldyr. Sebäbi ol başistik syýasy sistemanyň eden jenaýatlaryndan ara açyp, onuň ýazgarylmagyna ýol berenok. Diýmek, ol häzirki wagtda öz geljekki ykbalyny özi çözýär…
Halkyň gazabynyň iru-giç öz depesinden injekdigine ne Saddam Huseýn ynandy, ne Muammar Kaddafi, ne-de beýleki diktatorlar. Eýse, Gurbanguly Berdimuhamedow şolardan paýhasly bolup bilermikä? Muny ýakyn geljekdäki ýyllar görkezer.
Ak Welsapar,
Şwesiýa Ýazyjylar birleşiginiň agzasy, Halkara PEN-klubunyň hormatly agzasy.
2013-12-21


text:
Türkiýäniň Milli ýygyndy basketbol komandasy Sloweniýany 86-77 hasabynda ýeňdi
Türkiýäniň Milli ýygyndy basketbol komandasy topardaky 3-nji bäsleşiginde 29-nj noýabrda Ispaniýa bilen bäsleşer
Türkiýäniň Milli ýygyndy basketbol komandasy 2019 Dünýä kubogynyň Ýewropa boýunça seçip alyş bäsleşikleriniň ikinji tapgyrynda Y toparyndaky ikinji bäsleşiginde Sloweniýa bilen bäsleşdi.
“12 Dew adam” hökmünde tanalýan basketbolçy ýigitler bäsdeşi 86-77 hasabynda ýeňdi.
Türkiýäniň Milli ýygyndy basketbol komandasy topardaky 3-nji bäsleşiginde 29-nj noýabrda Ispaniýa bilen bäsleşer.


text:
Paýtagtymyzda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklar institutynda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji konferensiýasynyň (RECCA VII) ylmy-amaly maslahaty geçirildi. Oňa Owganystan Yslam Respublikasynyň daşary işler ministriniň ykdysady gatnaşyklary boýunça orunbasary hanym Adela Razyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet gatnaşdy. Maslahata Owganystanyň, Hytaýyň, Eýranyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň we beýleki ýurtlaryň wekilleri gatnaşdylar.
ÝHHG-niň Aşgabatdaky Merkeziniň ýardam bermeginde geçirilen maslahatda edilen çykyşOlarda hormatly Prezidentimiziň parahatçylyk söýüjilik daşary syýasatynyň netijesinde, Owganystany ösdürmek babatda durmuşa geçirilýän halkara başlangyçlaryň hem-de iri möçberli taslamalaryň ähmiýeti barada durlup geçildi. Milli Liderimiziň başlangyjy bilen durmuşa geçirilýän Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisi taslamasy, ulag-ýol düzümi boýunça sebit hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmäge saldamly goşant goşýan Atamyrat-Ymamnazar-Akina demirýolunyň ähmiýetiniň uludygy aýdylyp geçildi.
Maslahata gatnaşyjylar sebitleýin hyzmatdaşlygyň Owganystanyň çäklerinde energetika, ulag we kommunikasiýa ulgamlarynda wajyp taslamalaryň durmuşa geçirilmegi boýunça amaly ädimleriň kabul edilmeginiň möhümdigine üns berdiler.
Mälim bolşy ýaly, 2017-nji ýylyň noýabr aýynda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji Konferensiýasy (RECCA VII) geçiriler.
Sebit hyzmatdaşlygynyň özboluşly nusgasy
Paýtagtymyzda Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklar institutynda Owganystan boýunça sebitleýin ykdysady hyzmatdaşlygyň 7-nji konferensiýasynyň (RECCA VII) ylmy-amaly maslahaty geçirildi. Oňa Owganystan Yslam Respublikasynyň daşary işler ministriniň ykdysady gatnaşyklary boýunça orunbasary hanym Adela Razyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet gatnaşdy. Maslahata Owganystanyň, Hytaýyň, Eýranyň, Täjigistanyň, Özbegistanyň we beýleki ýurtlaryň wekilleri gatnaşdylar.


text:
Ministrler Kabinetiniň mejlisinde wise-premýer M.Babaýew şu ýylyň 2-4-nji noýabry aralygynda Aşgabatda geçirilmegi meýilleşdirilýän «Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2017» atly XXII halkara maslahatyny hem-de sergisini guramaga görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Garaşylyşy ýaly, ykdysady gözden geçirilişe dünýäniň köp ýurtlaryndan hünärmenler, şol sanda nebitgaz kompaniýaniýalaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, halkara guramalaryň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşar.
Halkara maslahatynyň gün tertibine dünýäniň,sebitiň we ýurdumyzyň nebitgaz pudagynyň hem-de bu ulgamdaky halkara hyzmatdaşlygynyň ösüşi, pudaga daşary ýurt maýa serişdelerini çekmek, täzeçil tehnologiýalary ornaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleler giriziler. Türkmen tebigy gazyny dünýä bazarlaryna ugratmagyň köpugurly meselelerine, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamalaryna aýratyn üns berler.
Milletiň Lideriniň belleýşi ýaly, nebitgaz sergisiniň we maslahatyň döwletimiziň ýangyç-energetika toplumynyň serişde hem-de senagat kuwwatyny doly derejede görkezmäge, ýurdumyz bilen öňdebaryjy tehnologiýalara eýe bolan daşary ýurt kompaniýalarynyň arasyndaky özara peýdaly gatnaşyklary işjeňleşdirmäge ýardam bermäge gönükdiriler.


text:
Gepleşikler
Syýasat, Ykdysadyýet we Jemgyýet Gaznasy SETA-nyň ylmy barlagçysy, ýazyjy Ahmet Ajunyň mesele boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Afriniň şäher merkezi hem-de golaýdaky obalar Türk ýaragly güýçleri we Azat Siriýa goşuny tarapyndan halas edildi
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr. Kudret Bülbüliň tema boýunça syny
“Zeýtun Şahajygy” operasiýasynyň çaginde Afriniň Türkiýe bilen serhetdeş bolan ýerleri ÝPG terrorçylaryndan saplandy
Ankara Ýyldýrým Beýazýt Uniwersitetiniň Syýasu Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Ankara Ýyldyrym Beýazyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň mesele baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Siriýadaky oppozision toparlardan biri bolan Siriýanyň Türkmen Mejlisi birnäçe wagt ozal dördünji sessiýasyny geçirdi we täze dolanşygyny saýlady
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr.Kudret Bülbüliň tema baradaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris
Ankara Ýyldyrym Baýezyt Uniwersitetiniň Syýasy Ylymlar Fakultetiniň Dekany Prof.Dr. Kudret Bülbüliň tema boýunça synyny dykgatyňyza ýetirýäris…


text:
Asma ýoly
Asma ýoly
Köpetdagyñ dag gerişlerinde deñiz derejesinden 1270 metr belentlikde ýerleşýän asma ýoly 2006-njy ýylyñ 18-nji oktýabrynda Türkmenistanyñ ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyñ we bu desgany guran "Bouýgues" fransuz kompaniýasynyñ başlygy Martin Bouýguesyñ gatnaşmagynda dabaraly ýagdaýda açylyp ulanylmaga berildi. Bu desga...
Köýtendagyň paleontalogik ýadygärlikleri.
Köýtendagyň ýene-de bir ajaýyp ýadygärlikleriniň biri – bu dinozawrlarynyň yzlarydyr. Bu yzlar Köýtendagyň demirgazyk-günbatar eňňiginde, Hojapil obasynyň golaýyndan 1980-nji ýylda tapyldy. Ýerli ilata bu yzlar irden bäri belli bolup, olar yzlara Isgender Zülkarneýniň pilleriniň yzlarydyr öýdüpdirler. Şonuň üçin obanyň adyny Hojapil diýip atlandyry...
Janly muzeý
Aşgabadyň günorta-günbatar tarapynda dag eteginiň gözel künjegi bolan Gökderede ýurdumyzda ilkinji zoologiýa toplumynyň — Janly tebigatyň milli muzeýi gapylaryny giňden açdy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen gurlan bu toplum türkmenistanlylar we ýurdumyza gelýän daşary ýurtly myhmanlar üçin ajaýyp...
Dünýädäki iň uly kebelek
Tizaniýa Agrippina kebelegi
Bu kebelekler Günorta Amerika yklymyndaky Breziliýada we Peruda ýaşaýar. Ol dünýäde bar bolan kebelekleriň içinde iň ulusy hasaplanýar.
Tizaniýalar ganatyny ýaýanlarynda kompýuter monitoryny ýapyp bilýär.
Özüni Hudaylashdyrmak.
Jahyl adam bar özi bir belent derejä yetip adamlar ona boyun bolsa özüni Huday yaly hasap ediberyar. Hatda adamlaryn pikrinem dolandyryan diyyar.
Allah hemme zady basharyar we islän zadyny yaradyar.
Ynsan ach bolsa iymese bolanok Allah ryzkyny bermese edip biljek zady yok. Suwsasa suw ichmese bolanok nirde suw bar bols...
Test çözmekde mekirlik(ýa etmelsem şumy?)
Haýsy jogap dogry?
a)23 b)17 ç)-45 d)10 e)-17
Bu soragy çözmäne diňe test babatda tejribejik we zehinjagaz gerek!
Ine çözlüşem.
a)1% b)50% ç)1% d)1% e)47%
Dogry bolma mümkinçilikleri. Matematikada köplenç amallar (minus/pilýus) ýalňyşyp gidýä mesele işenilende we dogry jogabyň...
Çagadan öwrenmeli
Begenmek.
Çaga ýaly begenip bilmek. Megerem, iň gerek zatdyr.
Daş-töweregiňizde çaga barmy? Şoňa bir süýji ýa-da kiçiräjik jäjek äberiň. Diriň-diriň böküşini görersiňiz. Biz bolsa...Allatagallanyň bize beren şeýle uly peşgeşleri gözümize az görünip, ondan närazy bolýarys. ”Onda maşyn bar,oň öýi meňkiden gowy...” Eýsem biz nä...
Nobel Ylym we Parahatçylyk Baýraklary näme üçin berilýär?
100 ýyldan hem köp wagtdan bäri ylymda, edebiýatda adamzat üçin peýdaly bolan işleri bitiren adamlar Nobel Baýraklary bilen sylaglanyp gelinýär. Nobel Parahatçylyk Baýragy bolsa Halklaryň agzybirligi üçin dürli kynçylyklardan geçip göreşen, goşunlary azaltmak üçin elinden gelenini gaýgyrman işler ýöredenlere berilýär. Ýöne Alfred Nobeliň we Nobel b...
"Dogmaz togsan dört ýylda, bogaz bolsa är-ärden"
Türkmen nusgawy edebiýatynyñ belli wekili Mollanepes şahyryñ "Ner gezgin" atly goşgusyndaky şu setirlere ünsi çekmek isledim: "Dogmaz togsan dört ýylda, bogaz bolsa är-ärden"
Ine, şu setirleri anyklamak üçin ilki bilen türkmen dilinde "Bogaz" diýen sözüñ añladýan manylaryna syn bereliñ.
BOGAZ [boğoz] 1 Gyzylödegiň we d...
Hidistandaky Täçmahal kümmeti haçan we kim tarapyndan guruldy?
Täçmahal örän owadan binalaryň biridir.Göreni haýrana goýan bu kümmetiň düýbi 1630-njy ýylda Babyr imperiýasynyň Teýmirogullary dinasiýasynyň 5-nji hökümdary Şah Jahan tarapyndan tutulýar.Kümmet Agra şäherinde, Ýamuna derýasynyň kenarynda ýerleşýär. Ol söýginiň hormatyna dikeldilen iň uly we iň naýbaşy bina hasap edilýär.Ony Şah Jahan biçak eý görý...
Gorküýze
Çarwalar haýsydyr bir kişini magtanlarynda, galapyn, ony gorküýzä meňzetmegi halaýarlar. Meselem, «Görküýze kimin lebzi päk», «Görküýze deýin halal», «Görküýze zeýilli süňňi arassa» we ýene-ýeneler. Sebäbi görküýze düýedarlaryň içeňde gaňşyrawugyňy kükedýän, müň bir derdiň dermany düýe çalynyň agaranyny kemala getirýän ak bulak, mukaddes gözbaş. Beýik türkmen akyldarlarynyň, keramatly öwlüýäleriniň biri Nejmeddin Kubra Abuljennap Ahmet ibn Omar Hywaky Horezmi, taryhy maglumatlara görä, 1141-nji ýylda gadymy Köneürgençde dogulýar. Şyh Nejmeddin Kubra ýaşlygyndan birnäçe ylymlary çuňňur özleşdirip başlaýar. Hususanda, hadys ylmy, fykh, tefsir we ýene birnäçe ugurlary ymykly özleşdirýär. Sopu... Gülküli sahnalaryň ussady Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky döwlet baýragynyň eýesi AKMYRAT BÄŞIMOWY ýatlap! Ilki bilen hemmäňize salam. Men bu gün talyplar.coma täze agza boldum we ilki bilen şu taryhy gyzykly faktlary size ýetirmek isledim. Her kimiň özboluşly dünýäsi, özüne mahsus dünýägaraýşy bar. Her kim akylyna görä gürleýär we akylyna görä amal edýär. Ähli kişini bir galyba salyp bolanok, çünki adamzadyň barlygy dört sany gapma-garşy elementlerden düzülen. „Dünýäde näçe adam bar bolsa, şonça-da pelsepäniň bardygy” juda köp ýaňzydylan söz. Adamzat daşky keşbi bilen, şahsyýet bolsa... Ýaş nesliň döwrebap kemala gelmegine laýyk getirilýän milli bilim ulgamyny düýpli özgertmegiň ýolundaky ajaýyp başlangyçlar her bir raýatyň bagtyýar şu gününe bolan guwanjyny we ýagty ertirine ynamyny güýçlendirýär, ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna jan aýaman zähmet çekmäge, okamaga, ýaşamaga, gurmaga, döretmäge ylhamlandyrýar. Adamyñ gülşüne seredibem onyñ häsiýetini bilmek mümkin eken. Bu ýar saýlaýanlara, dost tapanlara we ähli ýagdaýda ýanyñyzdakylary bilmek mümkinçiligini beýär. Öz durmuşyňyz barada pikir edip gorun biderek geçiryas özimize berlen ömri... Name bolsada durmuşda yz galdyrmaga çalysyn çunki bu sizin durmuşyňyz ### 1. Maňlaýyň giňligi bilen äňiň giňligi meňzeş bolan gönüburçly dörtburçluk şekilindäki süýri ýüzli adamlar. Türkmen Döwlet Ulag we Aragatnaşyk ýokary okuw jaýy 1992-nji ýylda döredildi. Bu ýokary okuw jaýymyz - Watanymyzyň ähli ulag we aragatnaşyk ulgamy üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlaýan merkezidir.
« NEJMEDDIN KUBRA (Üç ýüz altmyş pirli Köneürgenjiň welisi)
Öz işiniň ussatlary #1
Guýmagursak zehin, gülküli keşpleriň ussady Akmyrat Bäşimow 1937-nji ýylyň 11-nji Oktýabr Ahal welaýatynyň Kaka etrabynyň Gowşut obasynda dünýä inýär. Ol orta mekdebi tamamlap, 1955-57-nji ýyllar aralygy Marynyň lukmançylyk o...
Gyzykly taryhy wakalarymyz
Lomakiniň birinji Ahalteke ekspedisiýasyna gatnaşyjy W. A.Tugan-Mürze-Baranowskiý türkmenleriň batyrlygy, gylyç işletmäge ezberligi hakda gaty köp faktlary mysal getirýär. Meselem:...
Ökündirýän ötegeçmeler
Bilimiň çeşmesi – kitaphana ulgamy döwrebaplaşdyrylýar
Döwlet...
Adamyñ gülşine garap, onuñ häsiyetini nädip bilip bolar? (Psihologik maslahat)
1. Gülýän wagty ýokarky dodagy aşakgy dodagyna degip dursa, bu adam durmuşda hemmäniñ dykkat merkezinde bolmagy isleýändir.
2. Gülýän wagty agzyny eli bilen ýapy...
Durmuş temasy
+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+
Ýüzüň dili
Olar köplenç, ýolbaşçy, işlemäge ukyply bolýarlar. Olar duýgurdyrlar, öňden görüjidirler, adalatlydyrlar, erkin häsiýetlidirler. Bular ýaly şekildäki adamlar guramaçylyk işlerine ezber, adamlar bilen işleşmegi başarýan, maksadaokgunly...
Türkmen Döwlet Ulag we Aragatnaşyk ýokary okuw jaýy
1. Bölümler we hünärler:
Awtomobil ulagynyň ulanylyşy
hünär: awtomobiller we awtomobil hojalygy.
2. Howa ula...
Beýik türkmen akyldarlarynyň, keramatly öwlüýäleriniň biri Nejmeddin Kubra Abuljennap Ahmet ibn Omar Hywaky Horezmi, taryhy maglumatlara görä, 1141-nji ýylda gadymy Köneürgençde dogulýar. Şyh Nejmeddin Kubra ýaşlygyndan birnäçe ylymlary çuňňur özleşdirip başlaýar. Hususanda, hadys ylmy, fykh, tefsir we ýene birnäçe ugurlary ymykly özleşdirýär. Sopu...
Gülküli sahnalaryň ussady Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky döwlet baýragynyň eýesi AKMYRAT BÄŞIMOWY ýatlap!
Ilki bilen hemmäňize salam. Men bu gün talyplar.coma täze agza boldum we ilki bilen şu taryhy gyzykly faktlary size ýetirmek isledim.
Her kimiň özboluşly dünýäsi, özüne mahsus dünýägaraýşy bar. Her kim akylyna görä gürleýär we akylyna görä amal edýär. Ähli kişini bir galyba salyp bolanok, çünki adamzadyň barlygy dört sany gapma-garşy elementlerden düzülen. „Dünýäde näçe adam bar bolsa, şonça-da pelsepäniň bardygy” juda köp ýaňzydylan söz. Adamzat daşky keşbi bilen, şahsyýet bolsa...
Ýaş nesliň döwrebap kemala gelmegine laýyk getirilýän milli bilim ulgamyny düýpli özgertmegiň ýolundaky ajaýyp başlangyçlar her bir raýatyň bagtyýar şu gününe bolan guwanjyny we ýagty ertirine ynamyny güýçlendirýär, ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna jan aýaman zähmet çekmäge, okamaga, ýaşamaga, gurmaga, döretmäge ylhamlandyrýar.
Adamyñ gülşüne seredibem onyñ häsiýetini bilmek mümkin eken. Bu ýar saýlaýanlara, dost tapanlara we ähli ýagdaýda ýanyñyzdakylary bilmek mümkinçiligini beýär.
Öz durmuşyňyz barada pikir edip gorun biderek geçiryas özimize berlen ömri... Name bolsada durmuşda yz galdyrmaga çalysyn çunki bu sizin durmuşyňyz ###
1. Maňlaýyň giňligi bilen äňiň giňligi meňzeş bolan gönüburçly dörtburçluk şekilindäki süýri ýüzli adamlar.
Türkmen Döwlet Ulag we Aragatnaşyk ýokary okuw jaýy 1992-nji ýylda döredildi. Bu ýokary okuw jaýymyz - Watanymyzyň ähli ulag we aragatnaşyk ulgamy üçin ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlaýan merkezidir.


text:
«MTS-Türkmenistan» HJ-niň welaýat merkezlerinde müşderiler bilen hasaplaşygyň ýaňadan dowam etmegi
11 Ýanwar 2018
«Türkmentelekom» döwlet elektrik aragatnaşyk kompaniýasy tarapyndan «MTS-Türkmenistan» HJ gerekli bolan tehniki resurslaryny ygtyýaryna bermegi sebäpli,«MTS-Türkmenistan» HJ şäher Aşgabat, Türkmenistanyň Gahrymany Atamyrat Niýazow adyndaky şaýoly, 85-nji jaýy salgysynda ýerleşýän, müşderilerine hyzmat ediş merkezinde, Türkmenistanyň kanunçylygynda bellenilen müşderiler bilen hasaplaşyk boýunça talaplaryny doly göwrümde ýerine ýetirmekligi dowam etmegi bilen, 2018 ýylyň ýanwar aýynyň 11-den şu aşakdaky salgylarda ýerleşýän «MTS-TM» HJ-niň Hyzmat ediş merkezleri müşderiler bilen hasaplaşygyň gaýtadan başlaýandygyny habar berýäris
• -Mary şäheri, Mollanepes köçesi, 27 "Miras" Söwda merkezi • -Türkmenabat şäheri, Gurbansoltan eje köçesi, 72 • -Daşoguz şäheri, Görogly köçesi,14 • -Balkanabat şäheri,209 kwartal, Magtymguly köçesi, "Salam" Söwda merkezi • -Türkmenbaşy şäheri, Dostluk (Fioletow) köçesi, 14


text:
Aşgabadyň döwlete degişli azyk dükanlarynda ilatyň gündelik sarp edýän azyk harytlarynyň gün-günden gytalmagy bilen, dükanlaryň öňündäki nobatlaryň hem artýandygyny görse bolýar.
Bu nobatlaryň Aşgabadyň "Hitrowka" hem-de 30-njy etrapçalaryndaky azyk dükanlarynyň öňünde has-da agdyklyk edýändigini Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolýan ýaşaýjylar aýdýarlar.
Ýaşaýjylar ir säherden turup, şekeriň, çigit ýagynyň we unuň nobatlaryna durmaga barýarlar. Entek dükanlaryň açylmagyna birnäçe sagat wagt bar bolanlygy sebäpli ýaşaýjylar baglaryň aşagynda, beton germewleriň üstünde oturyp, dükanyň açylmagyna garaşmaga mejbur bolýarlar.
“Sebäbi nobat belläp öýüňe ýa işiňe gitseň, onda nobatlar bulaşyp, seniň ir turup ukudan galanyň öz zeleliňe bolýar. Şol sebäpli ýaşaýjylar beton germewleriň üstünde oturup garaşýarlar” diýip, hitrowkaly Ogulnar aýdýar.
Ogulnaryň aýtmagyna görä, unuň, şekeriň, esasan hem, “Ahal” ýagynyň satuwda gytalmagy artýar. Aşgabadyň bazarlarynda ozal bir ele 2 kilogramdan berilýän Türkmenistanda öndürilen birinji sortly un indi 1 kilogramdan berilýär.
Döwlet dükanlarynda ozal 1 kilogramynyň bahasy 4 manat 50 teňňe bolan şeker indi 7 manatdan satylýar. Bir litrlik gaplanan “Ahal” ýagynyň bahasy galdyrylmasa-da, ol indi satuwda juda az bolýandygy sebäpli ony islän wagtyň nobata durup hem alyp bolmaýandygyny, Ogulnar sözüniň üstüne goşýar.
Ozal çäklendirme bilen bir ele 2 gapdan berlen bir litrlik gaplanan “Türkmenabat”, “Ak pamyk” ýaly ýaglar hem häzir satuwda tapdyrmaýar. Sebäbi häzir ýag gözleginde Aşgabada gelýän etrap ýaşaýjylarynyň hem köpelýändigini ýaşaýjylardan eşitse bolýar.
Balkan welaýatynyň Serdar etrabynda ýaşaýan ýakyn garyndaşlarymyzyň birnäçesi etrapda hiç bir görnüşli ýagyň ýokdugny aýdyp, Aşgabada gelip, dükanlara aýlanyp, “Ak pamyk” ýagyndan satyn alyp gitdiler. Olar üçin “Ak pamyk” ýagy hem “Ahal” ýagyndan kem däl. Hiç zat ýok ýerinde saýlap-seçip iýmeklik ýada düşenok diýip, ilatyň ýüzbe-ýüz bolan bu kynçylyklarynyň soňunyň gelmeýändigini Ogulnar aýdýar.
Aşgabatly ýaşaýjylaryň sözlerine görä, paýtagtyň azyk dükanlarynda indi mal etleriniň bahasy hem ýokarlanýar.
Aşgabadyň "Gülüstan" söwda merkeziniň et dükanlarynda mal etleriniň 1 kilogramynyň bahasyny 18 manatdan emeli ýagdaýda saklamaga çalşylýan bolsa-da, Aşgabadyň Parahat-7 etrapçasynyň golaýynda açylan “Bereketli” lomaý söwda bazarynda mal etleriniň 1 kilogramy 24 manatdan satylýar.
“Bu bazarda bahalara gözegçilik hem ýok. Hatda mal etleriniň bahasy ýazylyp goýlan ‘senlikler’ hem ýok. Her bir satyjy öz islän bahasyndan satýar. Bazar ‘lomaý söwda bazary’ diýlip atlandyrylsa-da, onda bahalar beýleki bazarlardan ýokary bolmasa aşak däl” diýip, adynyň efirde atlandyrylmasyzlygyny soran aşgabatly ýaşaýjy Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi.
Ozal 1 kilogramy 8 manat bolan daşary döwletlerden getirilýän towuk butlary hem satuwda tapdyrmaýan gyt harytlaryň hataryna girdi. Islendik azyk önümleriniň bahasy bolsa ylalaşyp bolmajak ýagdaýda her hepde däl, her günde ýokarlanyp gidip barýar.
“Dat gününe köp çagaly maşgalalaryň, bir hepde mundan ozal 86 manada duran 400 gram agramy bolan ‘Nutrilak’ çaga iýmitiniň bahasy häzir 105 manat. Telekeçiler tarapyndan çagalara niýetlenip öndürilýän 20 teňňeden satylan patraklaryň bahasy häzir 60 teňňä çenli ýokarlandy. Bahalaryň şu galyp durşunda çagalara gum ýalatmaly bolaýmasa” diýip, ýaşaýjylar nygtaýarlar.


text:
Aly ibn Ubeýde şeýle diýipdir: «Zamananyň gözi erbetlikler bilen gyrpyldady, halaýyk hem onuň gözleriniň gabaklarynyň arasynda galdy».
* * *
Rahypdan:
— Siziň baýramyňyz haçan? — diýip sorapdyrlar.
Onda ol:
— Haýsy gün Allatagallanyň öňünde günä iş etmesem, şol gün hem maňa baýramdyr — diýip jogap beripdir.
* * *
Zahytdan:
— Allatagalla nämäni iň pes edip ýaratdy? — diýip sorapdyrlar.
Ol:
— Eger çybynyň ganaty ýalyjak hem adalatsyzlyk bar bolsa, pany dünýäni — diýipdir.
Soragçy bolsa:
— Eger bu ganatdan köp bolsa, ondan hem has pesdir — diýipdir.
* * *
Bir çarwa arap ýylyň başynda sapara çykarman bolupdyr. Ol öz-özüne: «Eger men muharram aýynda sapara çyksam, haramlyga mynasyp iş etdigim bolar. Eger sapar aýynda ýola çyksam, saralaryn öýdüp gorkýaryn» diýip, saparyny rabyg aýyna goýupdyr. Haçanda rabyg aýy gelip sapara çykanda bolsa, syrkawlapdyr we uzak wagtlap keselinden açylmandyr. Ol öz-özüne: «Men rabyg aýy saglyk aýydyr diýip pikir edýärdim, emma ol syrkawçylygyň dörtden biri eken» diýipdir.
* * *
Şygyr:
Göterenler zamananyň ýükünden,
Akmaklara geçmeginden çekinmez.
* * *
Şygyr:
Bu gün terbiýeledi meni zamana,
Durmuşy ýeňene peşgeş hamana.
* * *
Şygyr:
Diýdiler: «Bu ýyl-a sörtükli boldy»,
Bolmaz-a, ähli ýyl ýagyş-ygally.
* * *
Şygyr:
Ýüzi reňkli zaman dilli degirmen,
Aýlanar ol bir pursatam dek durman.
* * *
Abu Zeýt Ensary şeýle diýipdir: «Abu Dukeýşiň ýanyna bardym. Ol syrkaw ýatan eken.
Ondan:
— Dünýäni nähili görýärsiň? — diýip soradym.
Ol:
— Göwün isleýşim ýaly görmeýärin. Erbet zamanda ýaşaýarys. Tapan jomart däl. Jomart hem tapmaýar — diýdi».
* * *
Hasan Basrydan:
— Eý, Abu Sagyt, sen Muhammet sallallahy alaýhy we sellemden: «Zamana diňe erbetlige gider. Kyýamat diňe erbetleriň üstüne gopar» diýen hadysy rowaýat etmediňmi? — diýip sorapdyrlar.
Ol:
— Hawa, rowaýat etdim — diýip jogap beripdir.
Oňa:
— Omar ibn Abdyleziziň zamany barada näme diýersiň? — diýipdirler.
Ol:
— Ynsanlara dynç almak hem gerek ahyry![6] — diýipdir.
* * *
Jahyz şeýle diýipdir: «Nowruz güni mihrijandan has öňdedir. Sebäbi, nowruz Nuh pygamberiň döwründäki tupandan öň Jem (Jemşit) şanyň döwründe hem bolupdyr. Nowruz güni Yspyhanyň Kis diýen ýerinde uly baýramçylyk edilip başlanypdyr. Kim ol baýramçylyga girse, adamlaryň köplüginden ýaňa ondan çykyp bilmez eken. Mihrijan bolsa Peridun şanyň döwründe ýüze çykypdyr. Ol Zahhakyň Dünýänet (Demawent) dagynda ýüze çykan we baýramçylyk edilip başlan günüdir».


text:
Şu gün ir bilen Aşgabat — Ýerewan — Frankfurt — Ýerewan — Aşgabat ugry boýunça ilkinji gatnawy amala aşyran “Türkmenistan” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň howa kärhanasynyň “Boing-737-800” uçary türkmen paýtagtynyň Halkara howa menziline gelip gondy.
Bu halkara gatnawy “Türkmenhowaýollary” gullugynyň howa uçuşlarynyň gatnaw tertibiniň üstüni ýetirdi hem-de syýahatçylygy söýýänler we işewürler üçin ajaýyp baýramçylyk sowgady boldy.
Aşgabat bilen Ýerewanyň arasynda göni howa gatnawyny açmagyň mümkinçilikleri barada şu ýylyň awgust aýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ermenistan Respublikasyna amala aşyran resmi saparynyň barşynda gürrüň edildi. Eýýäm şu ýylyň sentýabr aýynda bortunda laçyn şekillendirilen “Boing” uçary bilen türkmen paýtagtyndan Ermenistanyň paýtagtyna synag gatnawy ýerine ýetirildi, indi bolsa iki şäheriň arasynda üçünji ýurduň — Germaniýanyň Frankfurt şäherine çenli baryp ýetýän yzygiderli gatnaw ýola goýuldy.
Emele gelen däbe görä hem-de howpsuz uçuşlary üpjün etmek maksady bilen, Ýerewanyň “Zwartnos” howa menzilinde düýn Aşgabatdan gelen 160 ýolagçy orunlyk uçar simwolik suw derwezesiniň aşagyndan geçirildi, soňra Ermenistanyň howa gatnawlary gullugynyň wekilleri türkmen wekiliýetini duz-çörek bilen garşyladylar.
Ermenistan Respublikasynyň Hökümetiniň ýanyndaky raýat awiasiýasynyň baş awiasiýa müdiriýetiniň başlygy Sergeý Awetisýan türkmen kärdeşlerini täze howa gatnawynyň açylmagy bilen gutlap, bu ugruň örän möhüm ähmiýete eýedigini belledi.
Bu ugurlar boýunça uçuşlar hepdede bir gezek — çarşenbe güni amala aşyrylar. Emma taraplaryň pikirine görä, bu ugur boýunça gatnamak isleýänleriň sany artsa, gatnawlaryň ýygylygyny hepdede iki gezege hem ýetirip bolar.
Erkin howa uçuşynyň hatda bäşinji derejesini peýdalanmak bilen, uçuşyň amala aşyrylmagy bu gatnawyň aýratynlygydyr, ol awiasiýa kompaniýalaryna degişli uçaryň öz ýurduna uçanda bir daşary ýurtdan başga döwlete ýolagçylaryň tölegleriniň hasabyna ýükleri hem gatnatmaga hukuk berýär. Şunda uçarlaryň gonýan ähli nokatlarynda islendik ugur boýunça petekler satylýar.
Aşgabat — Ýerewan — Frankfurt — Ýerewan — Aşgabat gatnawynyň açylmagy bilen, Türkmenistanyň milli howa gatnawlary kärhanasy Kawkaz sebiti we Günbatar Ýewropa ugry boýunça özüniň ulag-üstaşyr mümkinçiliklerini artdyrdy. Ýaýbaňlandyrylan gatnaw ulgamynyň kemala getirilmegi dowam edýär we ýakyn wagtda oňa täze sebit we sebitara ugurlar goşular.
Türkmen howa ugurlary döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerine laýyklykda, halkara uçuşlarynyň çäklerini yzygiderli giňeldýär. Munuň özi dünýäniň belli öndürijileriniň iň täze howa tehnikalaryny getirmegiň hasabyna raýat awiasiýasynyň tehnikalar ulgamyny yzygiderli döwrebaplaşdyrmaga, dünýäniň gyzyklanma bildirýän ähli döwletleri bilen dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň köprülerini ýola goýmaga, raýat awiasiýasynyň mümkinçiliklerini has netijeli peýdalanmaga ýardam berýär. (TDH)


text:
Mary etrabynyň gözel künjeginde, Türkmen ýoly geňeşliginiň çäginde 300 orunlyk çagalar sagaldyş merkeziniň gurluşygyna badalga berildi. Sagaldyş merkezini Mary welaýatynyň Häkimligi bilen baglaşylan şertnama boýunça "Oguz ýol" hojalyk jemgyýeti bina edýär. Onuň gurluşygyny 2015-nji ýylyň ahyrynda tamamlamak meýilleşdirilýär. Gurluşykçylary binýatlary belgilemäge we binýat çukurlarynyň düýbüni tutmaga girişdiler.
Tutuş toplum, şol sanda sagaldyş merkeziniň kadaly işini üpjün edýän desgalar bäş gektardan gowrak meýdany eýeleýär. Şunda territoriýanyň ýarysyndan gowra gyny agaç ekilen ýaşyl zolaklar tutýar. Sagaldyş merkeziniň ak mermerli üç gatly binasy ganatlaryny giňden ýaýan ägirt uly guşy ýatladar. Sagaldyş merkeziniň her gatynyň peýdaly meýdany üç müň indedördül metr töweregi bolar. Bu ýerde ýokary amatlykly ýatakhanalar, giň naharhana, kinoteatr ýerleşer. Köpçülikleýin çäreler, duşuşyklar, konsertler amfiteatrda geçiriler, oýun oýnamaga niýetlenen medeni merkez, internete birikdirilen kompýuter otaglary göz öňünde tutulandyr. Otaglaryň birnäçesi gyzyklanmalar boýunça gurnaklara niýetlenendir. Döredijilik bilen meşgullanýan çagalar öz zehinlerini saz studiýasynda, sergi galereýasynda, fotolaboratoriýada, şeýle hem halk çeper senetçiliginiň amaly sapaklarynda ösdürip bilerler. Sport bilen meşgullanmak we hereketli oýunlar üçin meýdançalar, akwapark we ýüzüş basseýni göz öňünde tutulandyr.
Häzirki wagtda Murgap jülgesinde çagalar sagaldyş merkezleriniň ulgamy işleýär, bu ýerlerde tomus dynç alyş günleriniň dowamynda müňlerçe okuwçylar dynç alýarlar. Has iri ÇSM- "Gunça", ol Marynyň günorta tarapynda Garagum derýasynyň kenarynda ýerleşýär, bu sagaldyş merkezi her çalşykda çagalaryň ýüz elliden gowragynyň talabalaýyk dynç almagyny üpjün edýär. Seýilgäh zolagynyň gür saýalygynda jaýlar, oýun, sport meýdançalary, basseýnler göz öňünde tutulypdyr.


text:
Halkara söwdany ösdürmek we eksporda degişli meseleleri we pursatlary barada habarlylygy ýokarlandyrmak maksady bilen, Ýewropanyň Täzeleniş we Ösüş Banky Ýewropa Bileleşiginiň maliýe goldawy hem-de “Türkmenistanda oba hojalygyny we obany durnukly ösdürmäge ýardam – III tapgyr” atly Ýewropa Bileleşiginiň taslamasy bilen işdeşlikde Türkmenistanyň paýtagtynda okuwy geçirdi.
«Kiçi we orta telekeçilik kärhanalarynda ekspordy ösdürmegi – eksporda taýýarlyk» atly üç günlik okuw çäresine ýerli hususy kärhanalaryň, hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň we Turkmenistanyň Söwda-senagat edarasynyň wekilleri gatnaşdy.
Daşky söwda – ýurdyň ykdysady ösüşine täsir edýän esasy meseleleriniň biridir. Türkmenistanda ekspordy ösdürmäge ýardam bermek we import edilýän harytlaryň ornuny doldurmak maksady bilen geçen ýyllarda dürli döwlet meýilnamalary kabul edildi. Ýurdyň häzirki döwlet meýilnamalarynyň üstüni ýetirmek maksady bilen, ÝTÖB Türkmenistanyň kiçi we orta telekeçilik kärhanalary üçin ýörite taýýarlanan okuwy hödürledi.
Okuwyň dowamynda gatnaşyjylaryň arasynda eksport ýörelgeleri we gurallary barada maslahatlaşmaga mümkinçilik döredildi. Ýylyň dowamynda ÝTÖB we ÝB goldawy bilen, iň ýetişikli kiçi we orta telekeçilik kärhanalary aýratyn kouçing sessiýalardan peýdalanyp biler.
Ýewropa Bileleşigi Türkmenistanda ekspordyň ösmegine ÝTÖB-nyň “Kiçi Telekeçilik üçin Maslahatlar” meýilnamasynyň we “Türkmenistanda oba hojalygyny we obany durnukly ösdürmäge ýardam – III tapgyr” atly taslamasynyň üsti bilen ýardam berýär. Bu taslama oba hojalyk we azyk harytlarynyň önümçiligine goldaw berýär we Türkmenistanyň önümlerini halkara bazarynda beýgeltmek üçin marketing kömegini teklip edýär.
Türkmenistanda işe başlandan bäri Ýewropanyň Täzeleniş we Ösüş Banky pudaklaryň giň köpdürliligine 65 sany taslama arkaly 250 mln. ýewrodan gowrak maýa goýdy we 200-den gowrak kiçi we orta telekeçilik kärhanalaryň maslahat almak arkaly ösmegine ýardam berdi.


text:
Internet tizlik testine başlamankaň dykgat edilmeli zatlar:
- Testi kompýuteriňizden barlaň. Modemiňize başga baglanýan enjamlar bar bolsa olary öçürüň. Barlajak wagtyňyzda Modemden gelýän kabeli birikdiriň.
- Kompýuteriňizde internet bilen işleýän ähli programalary öçürüň.
- Browseriňizde açyk bolan ähli penjireleri ýapyň.
- Test edýän wagtyňyzda hiç hili indirme etmäň.
Internet tizligi nähili ölçener?
Satyn alan tarifiňize görä Size belli bir internet tizligini bererler. Eger internetdiňiziň tizligini barlamak isleýän bolsaňyz aşakdaky ýazgylary okaň.
Speedtest Tizlik testi.
Bu sistem kömegi bilen internediňiziň tizligini aňsatlyk bilen test edip bilersiňiz. Etmeli işiňiz http://speedtest.net saýtyna girip BEGIN TEST diýen düwmä basmalydyr.
Begin teste basanyňyzdan soňra PING dolýança garaşyň. PING dolandan soňra Awto şekilde tizlik ölçenilmäge başlar. Ilki Download tizligi Soňra Upload tizligi ölçener.
4,456 gezek okaldy


text:
Toýlarymyzyň toýa ulaşýan zamanasynda Diýarymyzyň çar künjünde baýramçylyk dabaralary giň gerim alýar. Bahar paslynyň tebigata gözellik çaýýan günlerinde Halkara zenanlar güni mynasybetli geçirilýän çäreler şatlyk-şowhuna beslenýär. Baýramçylyk dabaralarynda mährem enelerimiziň, gelin-gyzlarymyzyň waspy belentden ýaňlanyp, zemine täze öwüşgin çaýýar.
Golaýda Türkmenistanyň Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň binasynda Türkmenistanyň Medeniýet ministrliginiň, Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkeziniň, Zenanlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň bilelikde guramagynda, «Bagtyýar biz Arkadagly Diýarda» atly baýramçylyk dabarasy geçirildi.
Dabara ýurdumyzyň tanymal ýazyjy-şahyrlary, meşhur medeniýet we sungat ussatlary gatnaşdylar.
Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň ähli ulgamlarynda zähmet çekýän gelin-gyzlaryň mähriban Watanymyzyň gülläp ösmegine goşýan mynasyp goşantlary kalbyňy joşdurýar. Olar bilim ulgamynda ýaş nesillere döwrebap bilim bermegiň nusgalyk ýoluny görkezseler, ylmyň çuňluklaryna aralaşyp, öz ukyp-başarnyklaryny açýarlar. Diýarymyzyň çar künjünde gurlup ulanylmaga berilýän saglygy goraýyş edaralarynda halal zähmet çekip, näsaglyk tapan ildeşlerimiziň sag-aman maşgalalaryna gowuşmagyna saldamly goşantlaryny goşýarlar. Döwletimiziň dünýä halklary bilen dost-doganlyk gatnaşyklarynyň işjeň häsiýete eýe bolýan döwründe ýurdumyzyň medeniýet we sungat ussatlary halkymyzyň gadymy däp-dessurlaryny dünýä ýaýmaga yhlas edýärler. Milli sportuň täze belentliklere çykmagynda-da türkmen zenanlarynyň zähmeti aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Olaryň halkara ýaryşlarynda görkezýän ussatlyklary halkymyzyň buýsanjyny goşalandyrýar. Kärendeçi zenanlarymyz oba hojalygynda ýere yhlas siňdirip, bol hasyl almakda tapawutlanýarlar. Mährem enelerimiz ýaş gyzlara görüm-görelde mekdebi bolup, olaryň el hünärleriniň nepis bolmalydygyny, edep-terbiýeleriniň dünýä gözellik bolup nur saçmalydygyny wagyz-nesihat edýärler. Baýramçylyk dabarasynda şular dogrusynda giňişleýin söhbet edildi.
«Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda hem gyz-gelinlerimiziň gazanjak üstünlikleriniň belentde boljakdygy baradaky gürrüňler baýramçylyga gatnaşanlaryň esasy üns merkezinde boldy. Baýramçylyk dabarasynda ýaňlanan aýdym-sazlarda bahar gözelligi, ene mähremligi, ýurt abadançylygy, il agzybirligi wasp edildi.
Baýramçylyga gatnaşanlar eneleriň, gyz-gelinleriň' sylag-sarpasyny belentde tutýan mähriban Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak, mertebesiniň hemişe belent bolmagyny arzuw etdiler.
© TÜRKMENISTANYŇ ZENANLAR BIRLEŞIGINIŇ MERKEZI GEŇEŞI zenan.gov.tm 2012-2018 Email: zenan@mail.com


text:
Tmolympiad Turkmen websitynda Bayram diyen ildeshimizing doreden “olum…” baradaky blogyna jogap hokmunde diplomat ildeshimizing beren jogabyny bu websitymyzda goymagy makul bildik! Bilshimiz yaly olum bizing gundaki durmushda yakynlarymyzda, il-gunumizde, yada dash yerlerden eshidyan habarymyzdyr, kop yagdaylarda oluming bize tasiri yetmejek yaly onung bardygyny yatlamazlyga chalyshyarys, yada gormezlige salyarys. Emma, gynansakda, olum durmushda bir gunden bir gun her bir ynsanyng yuzbe-yuz bolmaly faktydyr. Bu sebapden ol barada oylanmak we tayyarlykly bolmak durmushdaky ing gayry goyulmasyz mesele diyip biz hasaplayarys! Bu ashakdaky oylanmany okamak size peydaly bolar diyip, bu jogaby bu yerde yerleshdirmegi makul bildik! Eger bu hakynda pikirleriniz bar bolsa, ashakda komentirlap bilersiniz!!!
“Bayram sening beren soragyng durmushda oylanmaly bolan ing wajyp soraglaryng birimika diyip men pikir edyarin. Bir gun gelip oljekdiging we olume goruljek tayyarlyk bu adam uchin gaty wajyp zat. Chunki olum bilen bakyyete gechish kesgitlenyar, olum bu gapy yaly bir zat bolup bizi ruhy dunyani doly gormage akidyar. “Shu gun oljek kimin, olume tayyarlykly bol, hich hachan olmejek kimin gowy ishleri et, yagshylyk et, Hudayy we ynsanlary butin angyng, kalbyng we guyjung bilen soymek bilen meshgul bol!”
Olumden gorkmagyng bir tarapy bolsa, oluming getirjek ezyetleri yagny ruhy we fiziki agyry bolup dursa, beyleki tarapdan olumden sonra boljak zatlara bolan umytsyzlyk, shu hem ing bizi gorkuzyan zat bolup duryar. Yagny, nire barjagymyzyng nabelliligi, jennetmi yada dowzahmy, diri Hudayng onunde durmaga bolan gorky. Munung sebabi hem bizing Huday baradaky we Onung biz baradaky pikirlerini bilmeyandigimizden, we bu baradaky pikirlerimizing adamlaryng pikirlerine esaslanyp, Hudayng hakykatyna esaslanmandygy uchin bolup gecyar! Hudayng hakykaty bolsa, olumden song namening garashyandygyny bize anyk bildiryar. Bu bolsa bar bolan Biribar bilen diri shahsy aragatnashyk yola goylan yagdayda sheyle bolup bilyar. Yaradyjy Huday bilen Erem bagynda yitirilen bu shahsy aragatnashgy, Hudayng ozi dikeltmek uchin yol achdy. Bu aragatnashgyng dikeldilmegine hem Hosh Habar diyilyar we Ol arkaly Huday bize olumden sonky yashaysha, yagny gurply ajayyp yashaysha bolan diri umydy beryar! Muny bolsa Hudayng doreden bu Yoluna iman edip, kabul edip yetip bolyar! Huday olumi endi, biz olsek hem ene direljegimizi we Huday bilen yashajagymyzy Ol wada berdi. Ine kabir Injilden bolan Hudayng sozleri: “…sonky surnay chalnanda, birden goz achyp-yumasy salymda uytgediljekdiris. Chunki surnay chalynjak, oluler chuyremez bolup, direljek, biz uytgediljekdiris. Sebabi bu chuyreyan chuyremezligi geymelidir. Bu chuyreyan chuyremezlik, bu olumli chuyremezlik donuny geyende, ” olum enishde yuwdyldy” dien soz yerine eter.” Ey olum, hany sening yengshing? Ey oluler diyary, hany sening tikening?” Oluming tikeni gunadir, gunaning guyji bolsa kanundyr. Emma Rebbimiz Isa Mesih arkaly bize yenshi yhsan eden Hudaya shukur!…Mundan song bir taze Gok bilen bir taze Yer gordum. Chunki onki Gok , onki Yer aradan ayrylypdy. Indi deniz hem yokdy. Onsong men oz adamsy uchin tayyarlanan bezegli gelin yaly, Gokden Hudayng yanynda ashak inip gelyan mukaddes shaher taze Iyerusalimi gordum. Gokden bir batly sesing sheyle diyenini eshitdim: “Hudayng chadyry shindi ynsanlaryng arasynda. Huday olar bilen bile yashar. Olar Onung halky bolar, Hudayng Ozude olaryng arasynda bolar. Ol olaryng gozlerinden ahli yashlarynyy supurer. Indi ne olum, ne yas, ne agy, ne-de agyry bolar. Chunki onki zatlar aradan ayryldy. Tagtyng ustunde Oturan: “Ine, ahliz zady tazeleyarin” diydi!” Eger hak imanda bolsang onda Hudayng shaherinde bolmak mumkinchiligi bolar we ol sheyle bir ajayp welin heniz adam yuregi hyal edip we dushundirip bilen daldir! Her birimize shol Hudayng oyunde bolup bilmek arzuwyny edyarin!


text:
ABŞ-nyň “Tesla” kompaniýasynyň öndüren “Model X” kysymly elektrik togy bilen işleýän ulagy “Boeing 787-9 Dreamliner” kysymly uçary 300 metre golaý aralyga süýräp äkidip, dünýä rekordyny goýdy. Bu barada kompaniýanyň metbugat beýanatynda bellenip geçilýär.
Beýanata görä, bu netije Ginnesiň rekordlar kitabynyň wekilleri tarapyndan ykrar edildi. Bu rekord Awstraliýanyň Melburn şäherindäki halkara howa menzilinde goýuldy. 7 ýolagça niýetlenen “Model X” ulagy 236 ýolagçyny kabul etmäge mümkinçiligi bolan “Boeing” kysymly ulagy ýerinden gozgady. Elektromobil 2,5 tonna ýüki tirkege alyp çekmäge ukyplydyr. Ol 130,18 tonnalyk uçary tirkege alyp, 300 metr süýredi. “Tesla” kompaniýasynyň bu ulagy bir gezekki zarýady bilen 474,8 kilometr ýol geçýär. Şonuň üçin ol kompaniýanyň iň çalt gidýän ulaglarynyň biri hasaplanýar.
Güljahan NURLYÝEWA,
S. A. Nyýazow adyndaky TOHU-nyň talyby.


text:
Skandinawiýa ýurtlary Daniýa bilen Şwesiýanyň arasynda metro gatnawy ýola goýlar. Daniýanyň paýtagty Kopengagenden Şwesiýanyň günorta kenarýakasyndaky port şäheri Malmöniň arasynda guruljak suwasty ýol iki ýurduň arasyndaky 20 kilometrlik bogazdan geçer. Şeýlelikde, goňşy ýurtlaryň arasyndaky gatnawyň wagty iki esse azalar. Her 1,5 minutdan bir gatnaw hereket eder. Bu aralyk 23 minutda geçiler. 2035-nji ýylda tamamlanmagyna garaşylýan taslama agzalýan ýurtlaryň arasyndaky gatnawy ýeňilleşdirmek bilen bir hatarda, täze iş mümkinçiliklerini hem döreder, täze maýa goýumlary çeker. Gurluşygyna 4 milliard ýewro sarp edilmegine garaşylýan taslamany durmuşa geçirmek üçin iki ýurduň işewürlerinden we hünärmenlerinden ybarat topar döredildi.
Esasy Ylym we Tehnologiýa Dünýäniň ilkinji halkara metrosy


text:
Rus harbylary Ermenistanda ýerleşdirilen goşunlarynyň söweş taýýarlygyny barlamagy buýurdy.
7-nji iýulda berlen buýruk esasynda, harby komissiýa Ýerebunidäki harby howa güýçleriniň we Gýumiridäki goşunlaryň berlen tabşyrygy ýerine ýetirmek ukybyna baha berer.
Türgenleşik okuwlary Kamhud we Alagýaz töwereklerinde geçiriler. Bu barlag Ermenistanda iki hepdeden gowrak dowam edýän protestlere gabat geldi.
Bu protestler Orsýetiň eýeçiligindäki kompaniýanyň elektrik nyrhlaryny ýokarlandyrmagy esasynda başlandy.


text:
Mary welaýatynda indi bir aýdan gowurak wagt bäri un gytçylygnyň dowam edýändigi barada maglumatlar bar. Ýerli ýaşaýjylaryň aýtmagyna görä, etrap merkezine ýa Mary şäherine aýlanyp un gözläp ýörmäge oba ýaşaýjylarynyň wagty bolmaýar. Öýüňde mal-garaňa seretmeli, öý işleriňe ýetişmeli, onsoňam özüňde ulag bolmasa, un gözläp ýörmäge mümkinçilik azalýar.
Şol sebäpli Aşgabada gatnaýan taksi sürüjilerden un getirip bermeklerini haýyş edýäris. Bahasy 37 manada durýan 50 kilo agram ýazylan birinji sortly uny taksi sürüjiler Aşgabatdan 70 manada getirip berýärler.
Taksi sürüjileriň aýtmaklaryna görä Aşgabadyň Köşi massiwindäki, we beýleki golaý-goltum obalaryndaky döwlete degişli dükan eýelerinden birinji sortly bir halta uny 50 manada satyn alyp bolýar.
Agramy 50 kilogram diýlip ýazylan bir halta unuň agramy bolsa 45 kilo çykýar. Mary welaýatynyň jemgyýetçilik iýmiti kärhanalaryndan, hut şolar ýaly unuň bir haltasyny 100 manada satyn alyp bolýar. Ondan ýene Aşgabada sarganyň amatly diýip, ýaşaýjylar aýdýarlar.
Unuň gytalmagy bilen elde bişirilýän çörekleriň hem gymmatlapdyr. Çörekleriň bahasyny galdyrmajak bolup, onuň möçberiniň kiçeldilendigini aýdýarlar.
Döwlet bahasyndaky unuň üstüne jemgyýetçilik iýmiti kärhanalarynyň nyrhlarynyň goşulýandygy üçin, döwlet dükanlarynda satylmaly unlaryň jemgyýetçilik iýmiti kärhanalarynyň üsti bilen ilata gymmat bahadan satylýandygy barada maglumat bar.
Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň oba ýerlerinde bolsa uly maşgalalara aýda ýarty halta undan paýlanýandygyny ýaşaýjylardan eşitse bolýar.
Ilata satylýan unuň hiliniň ýaramazlygyndan hem ýaşaýjylar zeýrenýärler. Unda gurçuk, ýakymsyz ys duýulýar. Kä halatlarda heňlän unlar hem gelýär.
“Mundan bir aýa golaý ozal un gytalyp, her ele 5 kilodan satylyp başlapdy, şonda uly nobatlar emele geldi. Soňra her ele 10 kilodan satyp başladylar. Indi bolsa maşgala sanyňa görä, dükanlarda bir halta uny ikä bölüp, uly maşgalalara berýärler” diýip, oba ýaşaýjylary aýdýarlar.
Unyň gytalmagyndan howatyr edýän Mary welaýatynyň ýaşaýjylary 1995-96-njy ýyllardaky un-çörek gytçylygyny ýada salýarlar. Ol wagtlar ýolagçy otlusy bilen günaşa Aşgabada gatnap, un-çörek satyn alyp, oňşuk edendiklerini ýatlaýarlar. Otly petekleriniň häzirki gymmatlygy bilen, indi ol ýyllardaky ýaly Aşgabada hem gatnap bolmaýar.
Un gytçylygynyň sebäplerini ýaşaýjylaryň köpüsi galla hasylynyň pes bolandygy bilen baglanyşdyrýarlar. Ýöne ammarlarda saklanýan gallanyň talaba laýyk saklanman zaýa bolmagy bilen baglanyşdyrýanlar hem bar.
Emeli un gytçylygny döredip, ilaty gurçuklan unlary, ammarlarda heňläp zaýa bolan galladan öndürlen ysly unlary almaga mejbur edip, zaýa bolan önümlerden dynyljak bolunýandygynyň ähtimallygny aýdýan ýaşaýjylar hem bar.


text:
Ene Kulyýewa ýurtda sowet häkimiýetini berkitmek, aýal-gyzlary azatlyga çykarmak ugrundaky göreşe işeññir gatnaşyjy. Ol 1892-nji ýylda Gyzylarbat obasynda (häzirki Gyzylarbat şäheriniñ çäginde) köp çagaly batrak-çopan maşgalasynda dogulýar. Sowady ýerli mollada az-kem okap alan bilimi bilen çäklenýär. 14 ýaşynda durmuşa çykarylýar. Adamsy Garry Kulyýew (1887-1938; görnükli partiýa we döwlet işgäri) Gyzylarbadyñ wagon remont zawodunyñ işgäri bolup, bolşewikleriñ hatarynda gizlin rewolýusion işlerden habarly eken. Bu işe ýuwaş-ýuwaşdan Ene hem gatyşyp, gizlin toparlaryñ işlerini baglanyşdyrmakda uly kömek berýär. Graždanlyk urşunyñ we daşary ýurt interwensiýasynyñ soñuna çykylmagy bilen, partiýanyñ şäher hem uýezd komitetleriniñ ýanynda aýallar bölümi açylanda, ilkibada esasan rus zenanlary işläpdir. Diñe 1922-23-nji ýyllarda bu işe türkmen aýal-gyzlary çekilip başlanýar. Şolaryñ ilkinjileriniñ biri Ene Kulyýewadyr.
1924-nji ýylda Kulyýewa Kommunistik partiýanyñ hataryna girýär. Tiz wagtdan partiýanyñ Türkmen obkomynyñ çlenligine we aýallar bölüminiñ müdüriniñ orunbasarlygyna saýlanýar. 1925-ýylyñ fewralynda Türkmenistan Kompartiýasynyñ I gurlutaýynda ol TK (6) PMK-nyñ sostawyna we onuñ aýallar bölüminiñ müdiriniñ orunbasary wezipesine, Türkmenistan Sowetleriniñ I gurlutaýynda TSSR MİK-iñ çlenligine saýlanýar. Ene Kulyýewa 1924-nji ýylyñ dekabrynda aýal-gyzlar arasynda iş alyp barýan işgärleriñ respublikan maslahatyna işeññir gatnaşýar. 1925-nji ýylyñ martynda respublikadaky daýhan aýal-gyzlaryñ ilkinji gurlutaýyny geçirýär. Şonuñ yzy süre Moskwa gidip, Gündogar aýallarynyñ Bütinrussiýa maslahatyna gatnaşýar. Moskwadan soñ Kulyýewa Pariže – halkara sergä gatnaşmaly eken. Ýöne ol plan durmuşa geçmeýär. Ol Moskwada keselleýär we 1925-nji ýylyñ 7-nji iyulynda aradan çykýar.
Ene Kulyýewa Aşgabadyñ Karl Marks meýdançasynda jaýlanandyr.
Alynan çeşme: Türkmen Hanlary. Dekabr 2002 ýyl.
Taýýarlan: Gurban Geldiýew.
Ene Kulyýewa barada
Ene Kulyýewa ýurtda sowet häkimiýetini berkitmek, aýal-gyzlary azatlyga çykarmak ugrundaky göreşe işeññir gatnaşyjy. Ol 1892-nji ýylda Gyzylarbat obasynda (häzirki Gyzylarbat şäheriniñ çäginde) köp çagaly batrak-çopan maşgalasynda dogulýar. Sowady ýerli mollada az-kem okap alan bilimi bilen çäklenýär. 14 ýaşynda durmuşa çykarylýar. Adamsy Garry Kulyýew (1887-1938; görnükli partiýa we döwlet işgäri) Gyzylarbadyñ wagon remont zawodunyñ işgäri bolup, bolşewikleriñ hatarynda gizlin rewolýusion işlerden habarly eken. Bu işe ýuwaş-ýuwaşdan Ene hem gatyşyp, gizlin toparlaryñ işlerini baglanyşdyrmakda uly kömek berýär. Graždanlyk urşunyñ we daşary ýurt interwensiýasynyñ soñuna çykylmagy bilen, partiýanyñ şäher hem uýezd komitetleriniñ ýanynda aýallar bölümi açylanda, ilkibada esasan rus zenanlary işläpdir. Diñe 1922-23-nji ýyllarda bu işe türkmen aýal-gyzlary çekilip başlanýar. Şolaryñ ilkinjileriniñ biri Ene Kulyýewadyr.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Balkan welaýatynda serhet birikmeleriniň biriniň täze binalar toplumynyň açylyş dabarasyna gatnaşyp, ýene bir gezek ýaraglardan ok atmak başarnygyny görkezdi.
Читайте также на русском
Berdimuhamedowyň bu başarnygy hazarýaka döwletleriniň baştutanlarynyň Kaspi deňziniň hukuk durumyny kesgitlejek konwesniýa gol çekmek üçin 12-nji awgustda Gzagystanda geçiriljek sammitiniň öň ýanyna gabat geldi.
TDH-nyň 10-njy awgustda beren maglumatyna görä, döwlet baştutany serhet birikmesiniň dolandyryş binasyna baryp, täze aragatnaşyk serişdeleri, ýörite tehnikalar bilen üpjün edilen maglumat merkezini gördi,esgerleriň ýatakhanasy we naharhanasy bilen tanyşdy.
“Bu ýerdäki naharhanada tagamly naharlar taýýarlanylýar, çörek bişirilýän peçde bolsa serhetçiler ýylyjak çörek bilen gündelik üpjün edilýär” diýip, TDH ýazýar.
Türkmen mediasy mundan öň hem serhetçiler üçin gurulýan naharhanalar, çörek bişirilýän peç barada habar beripdi we bu hili habarlar köplenç sosial mediada we garaşsyz habar serişdelerinde türkmen goşunyndaky azyk ýetmezçiligi, esgerleriň aç saklanýandygy barada peýda bolan maglumatlaryň yz ýanyna gabat gelýär.
Soňky gowşan maglumatlara görä, esgerler indi ene-atalaryndan gulluk edýän bölümlerine kartoşka, sogan ýaly önümleri ibermeklerini hem haýyş edýärler.
Türkmen prezidentiniň esgerler bilen nobatdaky duşuşygyndan taýýarlanan habarda azyk üpjünçiligi barada çykýan maglumatlar, esger eneleriniň ogullarynyň yzyndan gezekleşip azyk gatnadyşy barada aýdylýanlar hakynda gönüläp hiç zat aýdylmaýar.
Şol bir wagtda, adatça bolşy ýaly, serhet birikmesiniň düzümine halkara ölçeglerine laýyk gelýän we döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen lukmançylyk bölüminiň girýändigi, serhetçilere ýokary hilli lukmançylyk kömegini bermek üçin zerur zatlaryň göz öňünde tutulandygy habar berilýär.
Şol bir wagtda, türkmen goşunyndan syzyp çykýan maglumatlara görä, türkmen esgerleriniň arasynda heläkçilikli, ömürlik maýyplyga we hatda adam ölümine alyp gelýän hadysalar hem az bolmaýar.
Prezident Berdimuhamedowyň esgerler bilen Serhetçiler gününe - Türkmenistanyň Serhet goşunlarynyň döredilmeginiň 26 ýyllygyna gabat geçiren duşuşygynda ýene bir adat, ýurduň Ýaragly güýçleriniň belent serkerdebaşysynyň ýaraglardan ok atmak ussatlygyny görkezmek däbi hem berjaý edildi.
Netijede, prezidentiň hem-de harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagyndaýaraglaryň dürli görnüşlerinden ok atylanda, adatça bolşy ýaly, ýene bir gezek Berdimuhamedowyň “ýaraga ussatlyk bilen erk edýändigi” subut boldy.
Berdimuhamedow, harby gullukçylaryň biriniň haýyşy boýunça, öz ok atannyşanalaryna gol çekip, olary muzeýde saklamak üçin ýadygärlik berdi.
TDH bu ýagdaýy aýratyn nygtaýar, ýagny Berdimuhamedowyň “dört nyşanany takyk urmak bilen” ýene bir gezek“ söweş ýaraglaryna erk etmegiň ýokary ussatlygyny görkezendigini” ýörite belläp geçýär.
Prezidentiň uran nyşanalary, “şu günki waka barada ýadygärlik hökmünde”, ýörite gol çekilip, Goranmak ministrliginde, Içeri işler ministrliginde we kazyýet edaralarynda saklamak üçin gowşuryldy.
Türkmenistanyň prezidenti soňra wideoşekilli aragatnaşyk boýunça Hazar deňziniň türkmen zolagynda geçirilen okuwlaryň barşyna gözegçilik etdi we ýokary söweş başarnyklary üçin esgerlere minnetdarlyk bildirdi.
Türkmen esgerleriniň harby taýýarlygyna prezident Berdimuhamedow tarapyndan berilýän ýokary baha garamazdan, regiondaky synçylar, hususan-da rus harbylary türkmen goşunynyň sebitdäki terrorçylyk howplaryna garşy durmak ukybyny ýygy-ýygydan sorag astyna alýarlar.


text:
Bu Gün üçin Pozitiw Pikir (2)
AKYLDARLYK
Pozitiw Pikir
Geçmişden öwren, geljegiňe goýum goý.
Mukaddes Ýazgy
“Ýazgylaryň hemmesi Hudaýyň ylhamy bolup, Hudaý adamy her bir oňat iş üçin taýyn, kämil bolar ýaly, öwretmek, käemek, ýola getirmek, dogrulykda terbielemek üçin peýdalydyr.”(2Timoteos 3:16-17)
Doga (Hudaý bilen gepleşmek)
Gudratygüýçli Hudaýymyz, biziň durmuşymyz üçin ýol görkezýän gymmatly Sözüň üçin minnetdar! Biz ol arkaly ynsan bilen seniň taryh jümmüşlerinde iş salyşandygyňy we olar akly näme eksek bü dünýäde-de o dünýäde-de ekenimizi orýandygymyzy öwrenýäris. Patyşalygyňyň haky üçin dogrulyk tohumyny ekmäge kömek et. Daş töweregimdäkileri özümi söýüşim ýaly söýmäge we olary iman gözleri bilen görmäge ýardam ber! Seniň Adyň beýgelsin! Omyn.
Bu gün üçin bolan bu pikir meniň gündelik durmuşyma nähili täsir edýär?
Bu gün üçin bolan bu pikir meni nädip gowy adam eder?


text:
Owganystanyň günortasyndaky Helmand welaýatynda münüp barýan mini awtobuslary bombanyň üstünden baran asuda adamlaryň 7-si heläk boldy diýip, ýerli resmi aýtdy.
24-nji dekabr güni irden Marja etrabynda bolan hadysada üç adam ýaraly boldy diýip, welaýat geňeşiniň agzasy Mirza Hussain Alizada aýtdy.
Welaýat gubernatorynyň sözçüsi Omar Zwak ol ýerde ejir çekenleriň 10 adam bolandygyny we ölenleriň anyk sanynyň entek belli däldigini habar berdi.
Ýerli meida pidalaryň arasynda aýallaryň we çagalaryň hem bolandygyny habar berdi.
BMG-niň maglumatlaryna görä, 2017-nji ýylyň ýanwaryndan sentýabr aýynyň soňuna çenli aralykda Owganystanda elde ýasalan partlaýjylar arkaly 371 sany asuda adam öldürildi, 432 adam bolsa ýaralandy.