text:
Aleksandr Narodetski
Doňuz dümewiniň ýaýraýandygy baradaky habarlar tutuş postsowet giňişliginiň ähli ýerinden diýen ýaly eşidilýär.
Habarlaryň köpüsi şol giňişlikde has açyk ýurt – Ukrainadan gelip gowuşýar, sebäbi bu ýurtda maglumatyň ýaýradylmagyna döwlet tarapyndan kontrollyk edilmeýär, çäklendirilmeýär.
Şonuň üçin keseliň ýaýraýyş möçberi barasynda ilat köpçüligi obýektiw maglumat alyp, ony doly göz öňüne getirip bilýär. Getirilýän sanlar alada döredýär. Bu dertden ölenleriň sany 60 adama ýetipdir.
Doňuz dümewiniň epidemiýasy eýýäm öz içine 150 müň gowrak adamy alypdyr. Köpçülikleýin habar serişdeleri bu dümewiň gije-gündiz gürrüňini edýärler. Ýöne ukrain ilatynyň arasynda dowul ýok.
Türkmenistanda resmi gürrüň ýok
Türkmenistanda ýagdaý munuň tersine. Bu ýurtda doňuz dümewiniň gürrüňi edilýärmi?
Bu hakda habaryň ýoklugyndan çen tutulsa, regionda hiç bir howp-hatar ýok ýaly. Şol bir wagtda dümewden ölen adamlaryň bardygy dogrusyndaky habarlar dürli ýollar bilen daşary ýurtlara ýetýär. Ýöne şol maglumatlary barlamak mümkin däl, çünki Türkmenistanda doňuz dümewiniň bardygy dogruda resmi maglumat ýok.
Ukrainada wakalaryň ösüşine halkara gözegçiligi doly ýola goýuldy, emma başga bir sorag: doňuz dümewiniň ýaýraýşy boýunça barlag ýa gözegçilik üçin halkara spesialistleri Türkmenistana goýberildimi?
Köp adamlar nädip ondan goranmalydygyny, nähili dermanlary ulanmalydygyny bilmän kösenýärler. Hatda köp maglumatlaryň senzura eleginden geçirilýän ýurdy – Belarsuda-da doňuz dümewi temasy ilat köpçüliginden ýaşyrylmaýar.
Nyýazowdan galan köne praktika
Ýurtda bolup geçýän ýagdaýlar barasynda ilat näçe az bilse, şonça gowy diýlen we S.Nyýazow tarapyndan ornaşdyrylan köne praktikadan Türkmenistan el çekmäge, ondan arasyny açmaga synanyşýarmy? Türkmenbaşynyň yzynda goýup giden wiruslary indi doňuz dümewiniň wiruslarynyň ýurt boýunça erkin syýahat etmegine ýardamçy bolmazmy?
Ukrainada epidemiýanyň öňüni almak, onuň ojaklaryny ýok etmek üçin daşary ýurtlardan kömek gelip ugrady, doňuz dümewiniň barlygy ýa ýoklugy dogrusynda informasiýasy bolmadyk türkmenistanlylar nähili daşary ýurt kömegine bil baglap bilerler?
Bu barasynda daşary ýurt spesialistleriniňem bilýän zatlary ýok diýerlik. Häkimiýetleriň özlerinden köp zady gizleýändigi türkmenistanlylar üçin täzelik däl. Onsoň adamlar köne ýol bilen bazarlardaky duşuşyklarda, gürrüňdeşliklerde maglumat alyşýarlar. Şol ýol bilen olar, döwlet habar serişdeleri bilen deňeşdirilende, özleri üçin köp maglumatlar edinýärler.
Keseliň ýaýramagy döwlet syrymy?
Hökümetiň ýapyk hasap edýän maglumatlary bilen bagly-da ýagdaý şeýlemikä? Meselem, neşe maddalarynyň ýaýraýşy ýa-da ýürek-damar dertleri bilen keselleýänler baradaky statistika ýok.
Haýsy maglumatlaryň Türkmenistanda ilat köpçüligi üçin açykdygyny, haýsylarynyň ýapykdygyny seljermek üçin entek köp wagt gerek bolsa gerek. Şol ýapyklyk, gümürtiklik “Döwlet halk üçindir” diýen şygara nä derejede gabat gelýär? Dili duzlularyň “Türkmen döwleti bir adam üçindir” diýýän şygary hakykata has ýakyn dälmidir?
Aleksandr Narodetski post-Sowet döwletleri boýunça britaniýaly bilermen. Şu kommentariýada öňe sürülen pikirler hem-de garaýyşlar awtoryň özüne degişli.
Filed under: Bütin Temalar, Habarlar, Saglyk |


c: text/html

text:
2017-06-13
«Türkmenistan: altyn asyr» elektron gazeti
Türkmen ylmynyň ýaş zehinlerine sylaglar gowşuryldy
12.06.2017
Ýurdumyzda giňden bellenilýän Ylymlar güni mynasybetli paýtagtymyzda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi we Ylymlar akademiýasy bilen bilelikde her ýyl geçirilýän ýaşlaryň arasynda ylmy işleriň bäsleşiginiň ýeňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy. Däp bolşy ýaly, ýeňijileri sylaglamak dabarasy ýurdumyzyň baýry ýokary okuw mekdepleriniň biri bolan, ýurdumyzyň ylmyny ösdürmäge uly goşant goşan zehinli türkmen alymlarynyň ençeme nesillerini ýetişdiren Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň mejlisler zalynda geçirildi.
Ýaş alymlaryň bäsleşiginiň döwlet gözden geçirilişi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan esaslandyryldy hem-de türkmenistanlylaryň ýokary intellektual neslini, milli ylym mekdebiniň hakyky ussatlaryny kemala getirmek boýunça maksada gönükdirilen ägirt uly işleriň aýdyň subutnamasy bolup durýar.
Mälim bolşy ýaly, 2016-njy ýylyň aprelinde döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda geçirilen Türkmenistanyň Ýaşlar maslahatynda ylym hereketini ösdürmäge kuwwatly itergi berildi. Milli Liderimiz forumda eden çykyşynda Ýaşlar guramasynyň öňünde durýan wezipeler barada aýtmak bilen, ylmy ösdürmek meseleleri barada hem durup geçdi. Häzirki zaman dünýäsiniň, her bir döwletiň we jemgyýetiň durnukly hem-de sazlaşykly ösüşi ylym bilen aýrylmaz baglydyr. Şoňa görä-de, milli Liderimiz ylmy açyşlaryň, innowasion tejribäniň, ylmy-inenerçilik pikirleriň, ýaş alymlaryň senagat-innowasion hem-de maglumat-tehnologik ylmy barlaglarynyň döwletimiziň ykdysady kuwwatyny has-da pugtalandyrmak üçin örän möhümdigini belledi.
Ýurdumyzyň Ylymlar akademiýasynyň we Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň ýanynda Ýaş alymlaryň merkezini döretmek hakynda forumda kabul edilen çözgüt hem şol maksatlara gönükdirilip, ýurdumyzda geçirilýän ýaşlaryň ylmy-barlag işlerini utgaşdyrýan edara bolup durýar. Häzir eýýäm ýokary okuw mekdeplerinde Ýaş alymlaryň geňeşleri hereket edýär, olaryň gurşawyna talyplar hem-de olaryň halypa mugallymlary çekildi. Bu ylym-bilim düzümleriniň ulgamy ýokary okuw mekdeplerdäki ýaşlaryň ylmy gyzyklanmasyny hem-de başlangyçlaryny höweslendirmäge, olary ilerletmäge we amala aşyrmakda ýardam etmäge, halkara forumlara hem-de duşuşyklara, şol sanda daşary ýurtlarda geçirilýän çärelere gatnaşmagyna goldaw bermek bilen, olary bilelikdäki ylmy taslamalary durmuşa geçirmäge hem täzelikleriň maglumat binýadyny döretmäge gönükdirilendir.
Şunuň bilen baglylykda, ýaşlaryň arasynda zehinlileri ýüze çykarmaga, ylmyň dürli ugurlarynda ylmy-barlag işlerini höweslendirmäge gönükdirilen abraýly ylmy bäsleşik öňdebaryjy pikirleri, innowasion tehnologiýalary çekmekde uly güýje öwrüldi. Olar eziz Watanymyzy has-da ösdürmäge, mähriban halkymyzyň bagtyýar geljegine hyzmat eder.
Intellektual bäsleşige ylmy-barlag institutlaryň, önümçilik birleşikleriniň, ylmy-tehniki kärhanalaryň işgärleri, ýokary okuw mekdepleriniň mugallymlary we talyplary, orta okuw hünär mekdepleriniň okuwçylary ylmy gözleglere uly gyzyklanma bildirýän dürli hünärleriň wekilleri gatnaşýarlar.
Şu gezekki bäsleşige ýaş zehinleriň bir müňden gowragy gatnaşdy. Olar bilermenler toparynyň garamagyna häzirki döwrüň ylmynyň möhüm ugurlarynyň altysy boýunça işläp taýýarlamalary we barlag işleri hödürlediler. Bular nanotehnologiýalar, himiýa tehnologiýalary, täze serişdeleri öwrenmek, energetika; biotehnologiýa, molekulýar biologiýa, oba hojalygy, ekologiýa we genetika; habar beriş aragatnaşyk ulgamlary, kompýuter tehnologiýalary; lukmançylyk we derman serişdelerini öndürmegiň tehnologiýalary; innowasiýa ykdysadyýeti; ynsanperwer ylymlary ýaly ugurlardyr. Hödürlenen işleriň möhümdigine, netijeleriň iş ýüzünde ähmiýetine we ony önümçilige ornaşdyrmagyň mümkinçiliklerine, ylmy täzeçilligiň derejesine baha bermek bilen, eminler topary tarapyndan ýeňijiler kesgitlenildi.
Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde baýramçylyk hem-de ýokary ruhubelentlik ýagdaýy höküm sürýär. Ýaşlaryň arasynda geçirilen ylmy bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasyna hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary, ylmy işgärler, jemgyýetçilik guramalarynyň, ýokary okuw mekdepleriniň professor-mugallymlary hem-de talyplary, Ylymlar akademiýasynyň doktorantlary we aspirantlary gatnaşdylar. Hormatly myhmanlaryň arasynda şu gün Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Tehnologiýalar merkezinde açylan «Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahata gatnaşyjylar hem bar.
Ýygnananlar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň bäsleşigiň ýeňijilerine Gutlagyny ruhubelentlik bilen diňlediler. Döwlet Baştutanymyz ylmy bäsleşigiň ýeňijilerini gazanan üstünlikleri bilen gutlap, bu ajaýyp baýrama bagyşlanan çäreleriň döredijiligiň täze menzillerinde ylmy-inenerçilik pikirleri, senagat-innowasion, maglumat-tehnologik barlaglary bilen Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň ylmy-bilim binýadyny has-da pugtalandyryp, şan-şöhratyny has-da belende göterjek bagtyýar ýaşlarymyzda gaýtalanmajak täsirleri galdyrjakdygyna berk ynam bildirdi.
Soňra bu ýere ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda ýaşlaryň ylmy bäsleşiginiň ýeňijilerine döwlet Baştutanymyzyň adyndan hormat diplomlary we gymmatly sowgatlar gowşuryldy. Aň-bilim bäsleşiginiň ýeňijileri ýurdumyzyň ýaş nesli hakynda hemmetaraplaýyn edýän aladasy üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, ata Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine ähli gujur-gaýratlaryny, zehinlerini hem-de bilimlerini sarp etjekdiklerine milli Liderimizi ynandyrdylar.
Çykyşlarda bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň ylmy kuwwatyny pugtalandyrmaga, bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge we hemmetaraplaýyn ösdürmäge, ýaş alymlaryň daşary ýurtly kärdeşleri bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny berkitmäge aýratyn üns berýär. Türkmenistanda ýokary okuw mekdepleriniň, ylmy-barlag institutlarynyň ýigrimiden gowragy hereket edýär. Olarda ýokary hilli we hemmetaraplaýyn bilim almak hem-de ylym bilen meşgullanmak, dünýäniň esasy ylym we bilim merkezleri bilen ysnyşykly gatnaşyklary ýola goýmak, maglumat alyşmak üçin ähli şertler döredildi.
Biziň ýaş alymlarymyz, talyplarymyz, okuwçylarymyz ylym ulgamyny kämilleşdirmäge mynasyp goşant goşup, özboluşly çözgütleri teklip edýärler. Ýeňijileriň ylmy işleri munuň subutnamasydyr, şolaryň hatarynda ençeme abraýly aň-bilim bäsleşikleriniň ýeňijileri hem bar.
Olar halkara ders we taslama bäsleşiklerinde medallaryň 70-sini gazanyp, ýurdumyzyň orta mekdepleriniň okuwçylarynyň gazanan medallarynyň üstüni ýetirdi, ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň medallaryň 21-sine mynasyp bolmagy hem muňa aýdyň şaýatlyk edýär.
Uniwersitetiň eýwanynda ylym pudagynda we täze tehnologiýalar ulgamynda ýaş alymlaryň oňyn döredijilik gözleglerini äşgär edýän sergi guraldy. Onda kitaplar hem-de ylmy işleriň ýygyndylary, dürli gurnamalaryň we energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri ulgamyndaky açyşlaryň, himiýa önümlerini öndürmegiň innowasion tehnologiýalary, Garagumuň çägesinden gurluşyk serişdelerini hem-de kremniý almagyň aýratynlyklary, Türkmenistanyň dürli künjeklerinde ösýän ösümlikleriň esasynda dermanlyk serişdeleriň täze işläp taýýarlamalary görkezildi.
Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşi tarapyndan taýýarlanan «Bagtyýarlyk döwrüniň ýaş alymlarynyň ylmy gadamlary» atly işleriň ýygyndysy bu milli aň-paýhas bäsleşiginiň ýeňijileriniň döredijilikli gözlegleriniň gerimini görkezdi. Neşir Watanymyzyň mundan beýläk hem gülläp ösmegine goşant goşjak zehinli ýaşlaryň ylmy barlaglarynyň we amaly işläp düzmeleriniň netijeleri bilen tanyşdyrýar.
Dabara gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler. Onda ýurdumyzyň ylmyny we bilimini innowasiýa ýoly bilen ösdürmek syýasatynyň üstünlikli amala aşyrylýandygy, milletimiziň örän baý aň-paýhas kuwwatynyň ösdürilmegi üçin zerur bolan ähli şertleriň döredilýändigi üçin döwlet Baştutanymyza tüýs ýürekden hoşallyk sözlerini beýan etdiler hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe öňde goýlan belent maksatlara ýetmek üçin ähli tagallalaryny gaýgyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Baýramçylygyň dabaraly bölegini ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň döredijilik toparlarynyň çykyşy jemledi.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NextTM hödürleýar
Halanan ýazgylar
Bölümler
Soňky jogaplar
7-nji iýulda paýtagtyň “Ýyldyz” myhmanhanasynyň mejlisler zalynda suw serişdelerini rejeli peýdalanmak boýunça türkmen-koreý maslahaty geçirildi. Ol Türkmenistanyň Suw hojalyk ministrligi tarapyndan Koreýa Respublikasynyň ýurdumyzdaky ilçihanasy bilen bilelikde guraldy. Maslahatyň esasy maksady tejribe alyşmakdan hem-de täze tehnologiýalar esasynda taslamalar we hyzmatlar bilen tanyşdyrmakdan ybarat boldy.
Işewür duşuşyga gatnaşmak üçin paýtagtymyza Koreýanyň döwlet kompaniýasynyň - suw serişdelerini dolandyrmak babatda dünýäniň öňdebaryjy “K-water” kompaniýasynyň, “Hyundai Engineering”, “Doosan Heavy Industry”, Koreýanyň “KECC” inženerçilik-konsalting korporasiýasynyň, şeýle hem Koreýanyň atom energetikasy boýunça ylmy-barlag institutynyň wekilleri geldiler.
Türkmen tarapyna ýurdumyzyň Suw, Oba we Jemagat hojalygy, Tebigaty goramak ministrlikleriniň we edaralarynyň esasy hünärmenleri we bilermenleri, şeýle hem Aşgabat şäher häkimliginiň hem-de Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri wekilçilik etdiler.
Koreýa Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi jenap Jong Te-in maslahata gatnaşyjylara gutlag sözünde özara bähbitli hem-de uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygy has-da berkitmek üçin şu günki duşuşygyň aýratyn ähmiýetiniň bardygyny belledi. Bu hyzmatdaşlyk Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň aprelinde Koreýa Respublikasyna bolan saparynyň barşynda uly itergä eýe boldy. Şonda döwlet Baştutany “Suw biziň geljegimiz üçin” diýen şygar astynda Tegu şäherinde geçirilen 7-nji Bütindünýä suw maslahatynyň işine gatnaşdy.
Ilçi türkmen Lideriniň şol maslahatda “suw diplomatiýasyny” ilerletmek boýunça beýan eden başlangyçlarynyň ähmiýetiniň örän uludygyny belläp, suwy rejeli peýdalanmak wezipelerini çözmekde baý tejribesi bolan Türkmenistanyň we Koreýa Respublikasynyň bilelikdäki tagallalary bilen sebitde suw serişdelerini döretmek we dikeltmek, dolandyrmagyň birleşen ulgamyny döretmek arkaly olary oýlanyşykly sarp etmek wezipelerini çözmäge uly goşant goşup biljekdigine ynam bildirdi.
Koreý tarapy Türkmenistanda suw serişdeleriniň ýagdaýy, olary aýawly saklamak we rejeli peýdalanmak meselelerinde kanunçylyk-hukuk binýady, şeýle hem suw hojalyk ulgamynda durmuşa geçirilýän giň gerimli maýa goýum taslamalary, şol sanda täze suw howdanlaryny, gidrotehniki we melioratiw desgalaryny gurmagyň taslamalary bilen tanyşdyryldy.
Bellenilişi ýaly, döwrebap “ýaşyl” we suw tygşytlaýjy tehnologiýalary, öňdebaryjy ylmy-tehniki gazanylanlary işjeň ornaşdyrmak, tebigaty goramak işlerini amala aşyrmak Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar. Ýurdumyzda “Türkmenistanyň ilatly ýerlerini arassa agyz suwy bilen üpjün etmegiň baş meýilnamasyna” laýyklykda, suw arassalaýjy zawodlar, suwy süýjediji desgalar bina edilýär, bar bolan suw arassalaýjy desgalaryň we suw geçiriji ulgamlaryň durky täzelenilýär.
Garagumuň jümmüşinde “Altyn asyr” Türkmen kölüni gurmagyň maýa goýum taslamasynyň amala aşyrylmagy ýurdumyzyň suw serişdelerini aýawly saklamagyň ählumumy meselelerini çözmäge goşýan uly goşandynyň aýdyň mysalydyr.
Koreý kompaniýalary öz nobatynda degişli ugurda gazanylan täze üstünlikler—suw üpjünçiligini dolandyrmagyň, suwy arassalamagyň we süýjetmegiň, onuň hiline gözegçilik etmegiň öňdebaryjy birleşen ulgamyny döretmegiň, şeýle hem Smart-AES /energiýanyň dikeldilýän çeşmeleri/ ulgamyny ösdürmegiň taslamalary bilen tanyşdyrdylar. Ýurtda öňdebaryjy “K-water” kompaniýasy – türkmen kärdeşlerini derýalary dikeltmegiň, şol sanda dürli maksatly bentleri hem-de gidroenergetikanyň beýleki desgalaryny gurmagyň, suw joşmalaryndan we gurakçylykdan gorag ulgamyny döretmegiň, ýerli ykdysadyýeti ösdürmegiň taslamalary bilen tanyşdyrdylar. Iri taslamalary işläp taýýarlaýan “Hyundai Engineering”, “Doosan Heavy Industry” hem-de “KECC” kompaniýalary hili pes suwlary içimlik derejesine çenli gaýtadan işlemek we arassalamak, durnukly suw üpjünçiligi hem-de senagatda ulanylan suwlary gaýtadan peýdalanmak /”HANT”-tehnologiýasy/ babatda alyp barýan işleri bilen tanyşdyrdylar.


text:
5 ýyl ozal
öran gowy erteki arasynda yazyp durun sag bol merw92
5 ýyl ozal
bu ertekini okap uly bir çaklama aymakçy yagny görogly beg hem garran çagynda gowakda bolyar. gadymy döwürlerde şeyle dessur hakykatdanam bolan bolaymasyn
5 ýyl ozal
Sagja bol yetirenine
5 ýyl ozal
Sagbol Merw92. Shuna menzesh edip hoool bir wagt turkmenler multigam chykarypdy.
Ene-ata hormat we garyndashlar bilen gatnashyk saklamak bereketden nyshandyr.
Gabyr azabyna sebap boljak zatlan birem ene-ata hormatsyzlyk we garyndashlan bilen gatnashygyny kesmek.
Kurany Kerimde ene-atan ish buyranda uuufff hem etme diyya diyip eshidipdim.
5 ýyl ozal
her sapar shu ertekiñ bashyny eshtýärdim adamlardan ýöne doly eshtemokdym,indi doly okadym bildim.sag bol awtor gyzykly eken.
3 aý ozal
Köneki terbiýeleýiji mowzuklardan biri. Indi känn beýle mowzuklar açylyp duranok. Belki, birgün ýene bäri aktiw bolup gider nesip bolsa.
Ýokarky baş ýazgyda degişli ýagdaý has giňişleýin we gowy düşündirilen welin, biraz gysga we başgarak görnüşinem paýlaşaýyn:
Gadym wagtlarda her bir maşgalanyň maşgalabaşysy garran ene-atasyny daga äkidip goýup gaýdar ekeni. Olaryň:"...Dat-bidat. Ol ýerde bize kim kömek eder we biz nädip ol ýerde ýaşarys?!..." diýmeklerine garaman daga äkidilip taşlanyp gaýdylar ekeni.
Günlerde bir gün ýene bir maşgalabaşy öz atasyny ertesi gün daga äkitmäne karar beripdir. Şol gün agşam ol öz oglunyň ýatmanka oýunjakdan öý gurup oturanyny görýär we oňa näme edýänini soraýar. Ogly hem oňa:"Kaka, seni hem garran wagtyň äkidip dagda goýjak bolýan öýümi şuwagtdan ýasaýan" - diýipdir. "Ýakma- bişersiň, gazma - düşersiň!" hakykatyna doly düşünen kakasy garran kakasyny daga äkitmek niýetinden dänipdir we uly bir maşgalada ene-ataly, agtyk-çowlukly şatlykly, bagtly bir durmuş ýaşamana başlapdyrlar.
Şeýle sagadatly maşgala durmuşy hemmämize miýesser etsin.
3 aý ozal
Line da 1 hasapda gördüm aşakdakyny ýazgyny we degişli göremsoň onam paýlaşmakçy:
Wagtynda düşünen hakykatlarym:
Günbatarda orta we pes gatlak adamlaryň ömürleriniň ahyryny garrylar öýünde geçirmegi adaty zat. Bizde ýaşuly adamlar sylanýar, emma edil hemme kişä hossar tapylybam duranok.
Kakam insult bolup bedeniniň sag bölegi işlemän galan wagty men entek 1-nji kurs talypdym. Men okuwda bolamsoň, ejemem uly adamy ýatyryp turuzmaga ýaramajagy sebäpli kakamyň inileri oňa seretmegi boýun aldylar. (Kakam ömürboýy olara jaý salmaga, maşyn edinmäge kömek edip gezdi, şol sebäpli bu temada olaryň kakama minnet etmäge haky ýok). Başda hemme zat gowudy, kakamam ýuwaş-ýuwaş gowlaşyp ugrapdy, el-aýaklaram sähel gymyldap başlapdy, kakamy erbet gözlediler diýibem biljek däl. Emma az wagtdan soň kakamyň 'çykdajylaryny' ýapmak üçin onuň adyna duran maşyny satdylar. Näçä satdylar, näçesini sowdular biljek däl, emma şoň üstünde ýene bir dawa turan bolmaly: kakam ýatan ýerinde ikinji gezek insult boldy we şondan soň ýagdaýy gitdigiçe erbetleşdi. Netijede kakamyň kiçiligimden bäri "ulalaňsoň saňa berjek" diýýän maşyny maňa miras galmady. Dogrusy, bu zady hijem agalarymyň ýüzüne basjak däl, mirasda gözüm ýok, prosta doganlarym diýip ylgaýan kakamyň 'eýesiz' galanyna haýpym gelýä..
Häzir ejemiň 2 aýal 1 erkek dogany bar. Daýymam altmyşyndan ätlän, ömürboýam araba sürüp gezdi. Umuman şu wagta çenli özüni eklemäge ýetendirem, ýöne indi olam bolnisa düşdi, mundan soňam iş etmäge ýaramaýmasa. Başga bir welaýatda maşgalasy bar welin, olaram daýymy sygdyrmajaga meňzeýär. Häzirlikçe daýzalarym we ejem onuň çykdajylaryny ýapýarlar, ýöne olam uzak dowam etmäýmese..
Bir işdeşimiň ogly atasyna seredýän eken. Atasy aradan çykansoň, onuň kwartirasyny şoňa sereden agtygynyň adyna geçiripdirler. Bir tarapdan dogry, 2-3 ýyllap ýerinden turup bilmeýän adamy gözlän bolsa ol muňa mynasybam, ýöne eýleki tarapdan: eger atasynyň adyna jaý bolmasa şol agtygy şoňa serederdimikä?
Garaz, garran wagtyň köçede galmaz ýaly ýa wepaly ogul-gyzyň bolmaly ýa adyňa jaýyň bolmaly ýa-da gömülgi duran 10 kg altynyň bolmaly eken.
çeşme: line id: @tlc7741d OKGUNLYLAR - doly manyda ýaşaýyş
3 aý ozal
bu ýagdaý herkimde her-hili bolup biler. Maşgaladan-maşgala, dogandan-dogana üýtäp biler.
absolýut dogry ýokardaky ýaly diýdigim däl.
Kimiň näme pikiri, tankydy, teklibi we ş.m. aşakda ýazybermeli.
3 aý ozal
Ata aga dogry aytyaniz barde inni 6-7 yyl mundan awolky yaly aktiv gatnasyan agzalar yok diyen yali yone arasynda bir tazelikler bn tanisdiyalar gosgyjyklary yazyalar onada sukur...wiii yogsada mende bas sahypa acylanok duynden bari....A yasulylarymyz hakda gurrunimize gelenimde mena dusunemok name ucin gadymy wagtlarda adamlar oz ene atalary garranson cole duze ya sona menzes yerlere taslapdyrlar olarda nm guna ba onnada oz enen atan olar....??
3 aý ozal
Mbah...
3 aý ozal
OrazM agza sizin hic hili pikiriniz yokmi?


text:
Türkiýäniň we Ýewraziýanyň gün tertibi
Türkiýäniň Prezidentiniň gazagystan sapary
Türkiýäniň Prezidenti Erdogan mundan birnäçe wagt ozal Gazagystana resmi gurady. Biz hem gepleşigimiziň bu sanynda şo sapary we Gazagystan-Türkiýe gatnaşyklaryny analiz etmekçi.
Atatürk uniwersitetiniň Halkara gatnaşyklar bölüminiň asisenti Jemil Dogaç İpegiň mesele hakyndaky synyny dykgatyňyza ýetirýäris.
Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti R.T.Erdogan sentýabr aýynyň 8-de Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň 1-nji Ylym we tehnologiýa maslahatyna gatnaşmak üçin Gazagystana gidipdi. Prezident Erdogan maslahatdan ozal Gazagystanyň Prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bilen duşuşdy. Liderler duşuşykda FETÖ, DAİŞ we beýleki terror guramalaryna garşy göreş, ykdysady pudakda hyzmatdaşlyk we maýa goýumlarynyň gerimini giňeltmek ýaly ugurlarda pikir alyşdylar.
Türkiýe bilen Gazagystanyň arasyndaky gatnaşyklary ýokary derejede. Türkiýe Respublikasy Gazagystanyň garaşsyzlygyny ykrar eden ilkinji ýurt. Türkiýe bilen Gazagystanyň arasyndaky syýasy gatnaşyklaryň ýeten sepgidi bilen bir hatarda Gazagystan Türkiýäniň Ýewraziýadaky esasy syýasy hem-de ykdysady hyzmatdaşlaryndan birine öwrüldi. İki ýurduň arasyndaky dereje Nazarbaýewiň 2009-njy ýylda Türkiýä saparynyň dowamynda gol çekişilen Strategik hyzmatdaşlyk ylalaşygy bilen kesgitlendi. Şeýlelikde iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar doganlyk bilen birlikde “Strtegik hyzmatdaşlyk” derejesine göterildi. Gazagystan-Türkiýe gatnaşyklarynda esasanda soňky döwürde uly ösüşiň bardygy görülýär. munda Gazagystanyň daşary syýasatda has işjeň bolmagynyň we BMG-niň Howpsyzlyk Geňeşiniň wagtlaýyn agzalygy ýaly öz üstüne alan wezipeleriniň hem paýy bar.
Merkezi ofisi Stambulda ýerleşýän Türk Geňşi, merkezi ofisi Bakuwda ýerleşýän Türki Dilli Ýurtlaryň Parlamentarlar Assambleýasy, merkezi ofisi Astanada ýerleşýän Halkara Türk Akademiýasy we merkezi Ankarada ýerleşýän TÜRKSOÝ ýaly halkara guramalary medeni we syýasy taýdan agza ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklary konstruktiw häsýetde berkidýär. Gazagystan bilen Türkiýäniň gatnaşyklary ykdysady taraplary bilen birlikde guramalary hem öz içine alýar.
Gazagystan bilen Türkiýäniň arasynda güýçli harby gatnaşyk we goranyş tehnologiýalar pudagynda hyzmatdaşlyk bar. Türkiýe Gazagystanyň ýaragly güýçlerine ofiser taýarlakda uly goldaw berýär. Türkiýäniň goranyş pudagynda tanymal firmalary Gazagystanyň gyranyş senagaty üpjünçiligini ösdürmek üçin iş alyp barýar. Mudan birnäçe ýyl ozal “Gazagystan-Aselsan” fabriginiň açylyşy hem harby taýdan edilen möhüm başlangyçlardan biri.
Türkiýe bilen Gazagystanyň arasynda birnäçe million dollar bilen başlan söwda gatnaşyklary şu günki günde 4 milliard dollara barabar. Elbet ol ýeterlik däl. 10 milliard dollar ýetmek iki ýurduň orta möhletli maksatlaryndan biri. Şol maksadyň öňündäki esasy bökdençliklerden biri Gazagystan bilen Türkiýäniň arasynda logistiki taýdan gönü aragatnaşyk ýolunyň bolmazlygy. Onuň hötdesinden gelmek üçin meýilleşdirilen alternatiw ýollar we pikirler iş ýüzüne geçirilende söwda gatnaşyklary hasam öser. Prezidenr Erdogan Gazagystana saparynyň dowamynda beren beýannamalarynda gysga möhletli söwda mukdarynyň 5 milliard dollara ýetirilmeginiň nazarda tutulýandygyny aýtdy. Şol çäkde hem ykdysady hem-de syýasy gatnaşyklary ösdürmek üçin “Bilelikdäki İş Maksatnamasy Meýilnamasy”, “Täze Sinergiýa-Bilelikdäki Ykdysady Maksatnama”, “2017-2020-nji ýyllaryň aralygyndaky döwür üçin İş meýilnamasynyň teswirnamasy”, “Türkiýe-Gazagystan Bilelikdäki Ykdysady Toparyň 10-njy maksatnamasynyň teswirnamasy” ýaly ylalaşyklara gol çekişildi. Türkiýeli we gazagystanly firmalaryň arasynda 600 million dollara golaý ylalaşyklara gol çekişildi. 8-nji sentýabrda geçirilen duşuşyklarda Gazagystanyň Prezidenti Nursoltan Nazarbaýew transport pudagynyň eýe bolan ähmiýetine we ösdürilmegine ünsi çekmek üçin “Ýurtlarymyz şu günki günde-de gündogar bilen günbataryň arasyndaky köpri pozisiýasyny dowam etdirýär. Türkiýäniň infrastrukturasy ösen, möhüm tranzit ýurtdygy hemmelere mälim bolan hakykat. Şuny göz öňünde tutup, Türkiýe tarapyny Gazagystanyň transport potensialyny bilelikde ösdürmäge çagyrdym” diýdi.
Türkiýe gündogaryň iň günbatarynda, günbataryň bolsa iň gündogarynda. Şeýlelikde Aziýa we ÝEwropa gönüden geçilýän geçelge. Gazagystan bolsa Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigine agza we Russiýa bilen Hytaý ýaly iki güýçli döwlet bilen serhetdeş. Gazagystan Türkiýe bilen tapawutly bazarlara has arkaýyn çykyp biler. Şeýlelikde Gazagystan bilen Türkiýäniň arasynda transport koridorynyň açylmagy hem özara gatnaşyklaryň ösdürilmegi hem-de sebitara hyzmatdaşlygynyň goldanmagy taýdan möhüm ähmiýete eýe.
Şu günki günde Gazagystan bilen Türkiýe özbaşdak döwlet, ýöne bir millet. Şol jähtden Erdogan we Nazarbaýew iki ýurt we türk dünýäsi üçin uly şans. Erdogan we Nazarbaýew halkyň arasyndan gelen, halkyň çeken kynçylyklaryny bilýän baý terjineli liderler. Şol özboluşlyklary bilen türk dünýäsiniň isleglerini we kemçilikllerini ýerlikli kesgitlemekde, olara dogry çözgüt tapmakda uly goşant goşýarlar. İki ýurduň arasyndaky dostluk güýjüni umumy taryhy we medeni geçmişden alýar. İki taraply bähbit we hormat goýmagyň esasynda özara gatnaşyklar geljekde-de ösmäge dowam eder.


text:
Türkmenistanyň prezidenti öz ogly we agtygy bilen bilelikde birinji gezek atly syýahata çykdy.
Resmi maglumata görä, Gurbanguly Berdimuhamedow öz ogly Serdar we agtygy Kerimguly bilen 9-njy maýda Aşgabadyň etegindäki Ahalteke atçylyk toplumyna tigir sürüp barypdyr we ol ýerde Adylhan, Gujurly we Miras atly atlary münüpdir.
Prezidentiň tagallalary bilen ahal-teke atlarynyň abraýy has-da ýaýbaňlandy, diýip türkmen döwlet habarlar gullugy TDH habar berýär.
Şeýle-de resmi maglumatda prezidentiň agtygy Kerimguly at çapmakda we indi atlary seýislemekde öz atasynyň sapaklaryny ussatlyk bilen özleşdirdi diýlip, bellenýär.
Aprel aýynyň aýagynda Türkmenistanda geçirilen bedew baýramynda guralan at çapyşygynda prezident Berdimuhamedow ýene-de birinji ýeri eýeledi, onuň çapan Miras atly atynyň agtygy Kerimguly tarapyndan seýislenendigi milli mediada habar berildi.
Prezidentiň öz ogly we agtygy bilen bilelikde atçylyk toplumyna geçiren syýahatçylygy barada döwlet mediasynda çap bolan maglumatlarda Berdimuhamedowyň syýasatynyň sportda, tebigatyň goralmagynda, ýaş nesle bilim we terbiýe bermekde oňyn netije görkezýändigi, soňky döwürde ýurtda aktiw dynç alyşyň rolunyň güýçlenendigi aýdylyp, munuň, hususan-da, adamlaryň “saglygyny we ruhy deňagramlylygyny” pugtalandyrmak üçin mümkinçilik döredýändigi bellendi.
Atçylyk boýunça bäsdeşlikler şu ýylyň sentýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek Aziada-2017 halkara sport ýaryşynyň programmasyna Türkmenistanyň prezidentiniň inisiatiwasy boýunça girizildi.
Türkmenistanda atçylyk pudagy prezidentiň doly gözegçiliginde saklanýar.
Her ýylda aprel aýynyň soňky ýekşenbe güni geçirilýän bedew baýramçylygynda şu ýyl prezident Berdimuhamedowa döwlet tarapyndan sekiz sany ahal-teke aty sowgat berildi.


text:
Adam sanyna hasaplananda kömürturşy gazynyň taşlandylary
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energiýa
Indikatoryň ady:
Adam sanyna hasaplananda kömürturşy gazynyň taşlandylary
Ölçeg birligi:
Tonna
Ölçegiň görnüşi:
Ortaça ululyk
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça işlenip taýýarlanylýar
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), CCA,MÖM (7 Maksat, 9 Wezipe, 28 Indikator)
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Bu indikator Monreal Beýanyny tassyklan ýurtlar tarapyndan kömürturşy gazynyň taşlandylaryny kemeltmek we hloroftoruglerodlaryň sarp edilişiniň depginini gowşatmak borçlaryny aňladýar. Kömürturşy gazynyň taşlandylary — bu esasan energiýanyň öndürilişiniň we peýdalanylyşynyň goşmaça önümi. Olar global ýylama bilen baglanyşykly parnik gazlarynyň has köp paýyny tutýarlar.
Kesgitleme:
Adam sanyna hasaplananda kömürturşy gazynyň taşlandylary — bu adam işleriniň netijesinde (önümçilik we sarp ediş) ýurtda taşlanan kömürturşy gazynyň ýurduň ilatynyň sanyna bölünen umumy möçberi.
Öňde baryjy gurama:
Kömürturşy gazy boýunça: BMG-nyň Klimaty Üýtgetmek boýunça Çarçuwaly Ylalaşygy we BMG-nyň Statistika Bölümi
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Milli gerimde kömürturşy gazynyň taşlandysy taşlandylaryň çeşmesi üçin mahsus bolan faktorlardan peýdalanmak bilen taşlandylaryň çeşmeleri boýunça aýratyn maglumatlardan hasaplanylýar. Zyýanly gaz görnüşli taşlandylaryň ýazgysy energetika we daşky gurşaw ministrlikleri tarapyndan düzülýär.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Howa giňişligine taşlandylary bolan senagat kärhanalary boýunça Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komitetiniň administratiw hasabatynyň maglumatlary. Tabşyrmagyň döwürleýinligi — ýyllyk
Halkara we döwlet çeşmeleri:
Aziýa Ösüş Banky, Global Ykdysady Gazna, ÝUNISEF, BSGG, BMG IG, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi.
Bellik:
Indikator kömürturşy gazynyň taşlandylaryna degişli, ýurtlar parnik netije döretmekde öz paýlaryny peseltmek bilen oňa garşy işjeň göreşmeli. Degişlilikde, indikator global ýylamada hakyky özgermeleri görkezmeýär, diňe üýtgeşmäni ýüze çykarýan otrisatel faktorlary görkezýär. Her bir ýurduň çäklerinde kömürturşy gazynyň taşlandylary barada, parnik netije döretmek babatda hem, daşky gurşawy hapalamak babatda hem maglumatlar ýeterlik däl. Ýöne kömürturşy gazynyň taşlandylarynyň köp bölegi senagat taýdan ösen ýurtlaryň paýyna düşýär.
Gurulýan kärhanalar üçin halkara ekologiýa standartlarynyň (ISO 14000) girizilmegi zerur. Hereket edýän kärhanalar häzirki zaman tozan-gaz arassalaýjy ulgam bilen enjamlaşdyrylmaly.
Tokaý örtükli ýerleriň paýy
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energiýa
Indikatoryň ady:
Tokaý örtükli ýer meýdanynyň paýy
Ölçeg birligi:
Göterim
Ölçegiň görnüşi:
Proporsiýa, göterim gatnaşygy
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), CCA, MÖM (7 Maksat 9, Wezipe, 25 Indikator)
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Bu görkeziji ýurtda degişlilikde tokaý örtüginiň ähmiýetini görkezýär. Tokaýlyk zolagyň üýtgemegi ýerden peýdalanmagyň beýleki bäsdeşlik edýän görnüşleri üçin ýeriň zerurlygyny görkezýär.
Kesgitleme:
Tokaý örtükli ýer meýdanynyň paýy — bu ýeriň umumy meýdanynyň bir bölegi bolup, ýurduň iri derýalar we köller ýaly içerki suwlar eýeleýän meýdanyny goşmazdan, ýer üstüniň umumy meýdany. BMG-nyň Oba Hojalyk we Azyk Guramasynyň Tokaý Baýlyklarynyň Global Bahalandyrmasynda, 2000 ý. beren kesgitlemesine görä tokaý tebigy tokaýy hem, agaç ekilen tokaýy hem öz içine alýar. Tokaýlar agaçlaryň barlygy bilen, şonuň ýaly-da ýerden peýdalanmagyň beýleki görnüşleriniň ýoklugy bilen kesgitlenilýär.
Öňde baryjy gurama:
BMG-nyň Oba Hojalyk we Azyk Guramasy
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Maglumat çeşmeleri — FAO-nyň tokaý baýlyklaryny global bahalandyrmasy, tokaý baýlyklaryny sebitleýin bahalandyrmasy, ýörite barlaglar we gözegçilikler, milli tokaý kadastrlary we hemradan alnan suratlar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Administratiw hasabat maglumatlary. Tabşyrmagyň döwürleýinligi — ýyllyk.
Halkara we milli hasabatlylyk:
Aziýa Ösüş Banky, Global Ekologiki Gazna, BMG IG, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi.
Biologik dürlüligi saklamak maksady bilen bölünip berlen raýonlaryň ýer üstüniň meýdanyna paýy
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energiýa
Indikatoryň ady:
Biologik dürlüligi saklamak maksady bilen bölünip berlen raýonlaryň ýer üstüniň meýdanyna paýy
Ölçeg birligi:
Göterim
Ölçegiň görnüşi:
Proporsiýa, göterim gatnaşygy
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýa/Konferentara başlangyçlar bilen baglanyşygy:
FoC (Ugur 1), CCA, MÖM (7 Maksat, 9 Wezipe, 26 Indikator)
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Tebigy gurşawyň aýawly saklanylmagy biologik dürlüligiň azalmagyny togtatmak üçin örän möhümdir. Goralýan ýerleriň döredilmegi — bu maksada ýetmek üçin möhüm mehanizmdir.
Ylmy goraghanalar ýaly käbir ýerler öz tebigy ýagdaýynda saklanylýar we bir zatlar awlamak üçin ýapyk. Beýlekiler bölekleýin goralýar we dynç alyş we syýahat üçin peýdalanylyp bilner.
Kesgitleme:
Biologik dürlüligi saklamak üçin goralýan ýerleriň ýer üstüniň meýdanyna gatnaşygy milli goralýan ýer hökmünde ýurduň ýer üstüniň umumy meýdanyna göterimde kesgitlenilýär. Tebigaty Goramagyň Bütindünýä Bileleşigi (IUCN) tarapyndan goralýan ýerlere berlen, hemme ýerde kabul edilen kesgitleme boýunça bu biologik dürlüligi we tebigy hem şunuň bilen baglanyşykly medeni baýlyklary goramak we goldamak üçin niýetlenen ýeriň ýa-da deňziň bölegi bolup, kanunçylyk ýa-da beýleki netijeli serişdeler arkaly dolandyrylýar.
Öňde baryjy gurama:
BMG-nyň Daşky Gurşaw boýunça Maksatnamasy
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Maglumatlar tebigaty goramak ministrligi we goralýan ýerleriň bellenilmegi we goldanylmagy üçin jogapkär beýleki ministrlikler tarapyndan ýygnalýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Goraghanalar boýunça administratiw hasabatyň maglumatlary. Şeýle-de ýurduň ýa-da çägiň dünýä standartlarynyň derejesinde toparlara bölmek bilen beýleki ýurtlar hem-de sebitiň çäkleri kabul ederlikli ekologiýa ulgamynyň kartasy, şonuň ýaly hem tebigaty Goramagyň Halkara Bileleşiginiň goraýan ýerleriniň alty halkara kategoriýasyna laýyk gelýän halkara kategoriýalar boýunça goralýan ýeriň ölçegini (gektarda), ýerleşýän ýerini we klassifikasiýasyny görkezmek bilen goralýan ýerleriň sanawy zerur.
Halkara we milli hasabatlylyk:
Aziýa Ösüş Banky, Global Ekologiýa Gaznasy, ÝUNISEF, BMG IG, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi.
Bellik:
Biologik dürlülik bu global mesele. Goralýan ýerleriň möhümligine we goralyş derejesini göz öňünde tutup, indikatoryň gowulaşmak meýli bar.
Aşakdaky guramaçylyk çäreleri: dag haýwanlarynyň we ösümlikleriniň seýrek we ýitip barýan görnüşlerini aýawly saklamak üçin Balkan goraghanasynyň döredilmegi zerur. Wezipesi goraghanalaryňkydan we zakaznikleriňkiden has giň bolan milli seýilgähleriň guralmagy zerur. Olar gorag we rekreasion (dynç almak üçin şertleriň döredilmegi, syýahatçylyk gezelençleriniň işlenip taýýarlanylmagy, ekologiýa syýahatynyň guralmagy) wezipäni ýerine ýetirýärler. Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň 3-nji neşiriniň taýýarlanylmagy we çap edilmegi zerur.
Biziň ýurdumyzyň goralýan ýerler boýunça statistiki maglumatlary bar, ýöne goralýan ýerleriň ulgamy karta nätakyk girizilip bilner.
Şu indikator boýunça maglumat almak üçin ýüzlenmek
Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti.
JIÖ-niň birligine energiýadan peýdalanylyşy
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energetika
Indikatoryň ady:
JIÖ-niň birligine energiýadan peýdalanylyşy
Ölçeg birligi:
Nebitiň kilogramy (SAU ABŞ-nyň $-ynda)
Ölçegiň görnüşi:
Koeffisiýent
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
FoC (Ugur 1), CCA, MÖM (7 Maksat, 9 Wezipe, 27 Indikator)
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Indikator energiýa sygymlylygyny ölçeýär (energiýadan peýdalanylyşynyň netijeliligi babatda tersine). Bu koeffisiýentiň tapawudy wagtyň geçmegi bilen we ýurtlar boýunça ykdysadyýetde düzüm üýtgeşmelerini, käbir böleklerde energiýanyň peýdalanylyşynyň netijeliliginde üýtgeşmeleri we ýangyç garyndylarynda tapawutlary görkezýär. Koeffisiýent näçe pes boldugyça energiýadan peýdalanylyşynyň netijeliligi şonça-da ýokary.
Kesgitleme:
Energiýanyň (nebitiň kilogramynyň ekwiwalenti) jemi içerki önümiň (SAU — satyn alyjylyk ukyby) ABŞ-nyň 1dollaryna peýdalanylyşy — bu energiýanyň satyn alyjylyk ukybynyň konwersiýa faktorlaryndan peýdalanmak bilen, milli walýutadan konwertirlenýän jemi içerki önümiň ABŞ-nyň 1 dollaryna nebitiň ekwiwalentiniň birliklerinde ölçelýän energiýanyň täjirçilik peýdalanylyşy.
Öňde baryjy gurama:
Halkara Energetika Agentligi, Bütindünýä Banky, BMG-nyň Statistiki Bölümi
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Energiýanyň sarp edilişi milli energetika buhgalter balansyndan hasaplanylýar. Hakyky JIÖ Halkara Deňeşdiriş Maksatnamasy tarapyndan taýýarlanylan SAU-nyň tablisalaryna salgylanyp milli girdejiden gelip çykýar. Ýangyjyň mal we ösümlik galyndylary, agaç we kömür ýaly adaty görnüşleri goşulmaýar.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Häzirki wagtda Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti milli energetika balansyň hasabyny ýöretmeýär. Ony hasaplap çykarmak üçin degişli statistiki hasabatlar girizilmeli.
Türkmenistanyň energetika balansynyň hasaplamalarynyň bar bolan soňky maglumatlary — 2004—2005 ýyllar.
Ýerleriň ýaramazlaşma derejesi
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energetika
Indikatoryň ady:
Ýerleriň ýaramazlaşma derejesi
Ölçeg birligi:
Göterim
Ölçegiň görnüşi:
Prosent gatnaşygy
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde işlenip taýýarlanylýar.
Konferensiýalar /Kоnferentara başlangyçlar bilen arabaglanyşygy:
Global Ekologiýa Gaznasy
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Ýer baýlyklarynyň dürli sarp edijiler tarapyndan ýerliksiz peýdalanylmagy topragyň hasyllylygynyň peselmegine we sandan çykmagyna getirip biler. Ýeriň zaýalanmagynyň tebigy-antropogen faktorlary arid şertlerde ýerleriň oba hojalyk özleşdirilişi bilen berk baglanyşykly. Şol sebäpli oba hojalyk işleriniň netijesinde ýüze çykýan ekologiýa meseleleri örän möhüm hasaplanylýar.
Kesgitleme:
Arid şertlerinde ýerüsti gatlagy doly ýa-da bölekleýin (ýaramazlaşmak derejesi boýunça) ýaramazlaşan çäkleriň meýdanynyň gatnaşygy.
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Türkmenistanyň oba hojalyk ministrliginiň administratiw hasabat maglumatlary, seçimleýin gözegçilik.
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Türkmenistanyň oba hojalyk ministrliginiň administratiw hasabat maglumatlary, seçimleýin gözegçilik.
Halkara we milli hasabatlylyk:
Aziýa Ösüş Banky, Global Ekologiýa Gaznasy, BMG IG, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi, Türkmenistanyň suw hojalyk ministrligi.
Bellik:
Ýerleriň zaýalanmak meselesini çözmek üçin aşakdaky ileri tutulýan çäreleri amala aşyrmak teklip edilýär.
Şorlaşma garşy göreş boýunça: oba hojalyk ekinleriniň ekilýän ýerlerini bejermegiň bar bolan tehnologiýasynyň kämilleşdirilmegi. Az hasyl berýän sürüm-drenaž ulgamlarynyň netijeli we ýerlikli peýdalanylmagy.
Dag eteklerindäki düzlük suwarymly ýerlerde topragyň bozulmagyna garşy göreş boýunça: eroziýa howpy bolan zolaklarda eroziýa garşy guramaçylyk-hojalyk çäreleriniň geçirilmegi. Eroziýa garşy agrotehniki çäreleriň berjaý edilmegi; taşlanan karýerleriň we beýleki bozulan ýerleriň täzeden bejerilmegi.
Zäherli galyndylar
Umumy maglumat:
Теmasy:
Daşky gurşaw we energetika
Indikatoryň ady:
Zäherli galyndylar
Ölçeg birligi:
Kilogram
Ölçegiň görnüşi:
Dereje
Toparlara bölmek/Derejesi:
Bu indikator sebitleýin we milli derejelerde, ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça işlenip taýýarlanylýar.
Syýasat nukdaýnazardan gyzyklanma:
Senagat we durmuş galyndylarynyň möçberiniň artmagy we himiki düzüminiň çylşyrymlaşmagy, olaryň ýakýan we dargatýan önümleriniň howa giňişligine taşlandylary daşky gurşawyň ähli düzüm böleklerine (topraga, howa giňişligine, suw baýlyklaryna) ýaramaz täsirini ýetirýär.
Kesgitleme:
Zäherli galyndylar ilatyň saglygy üçin we daşky gurşaw üçin aýratyn howply maddalary we birleşmeleri özünde saklaýan önümçiligiň galyndylarynyň ähli görnüşlerini öz içine alýar. Önümçiligiň zäherli galyndylary howplulygy boýunça dört klasa bölünýär:
- кlas — juda howply;
- кlas — aşa howply;
- кlas — aram howply;
- кlas — az howply.
Öňde baryjy gurama:
Global Ekologiýa Gaznasy
Zerur bolan maglumat çeşmeleri:
Pudaklaýyn ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň administratiw hasabat maglumatlary
Milli maglumatlaryň ýygnalyşynyň häsiýetnamasy:
Maglumat çeşmeleri:
Zäherli galyndylaryň emele gelýän, ammarlara ýerleşdirilýän, peýdalanylýan ýa-da zyýansyzlandyrylýan (ýok edilýän) kärhanalary we senagat we oba hojalyk guramalary boýunça administratiw hasabat maglumatlary. Ýyllyk.
Halkara we milli hasabatlylyk:
Aziýa Ösüş Banky, Global Ekologiýa Gaznasy, BMG-nyň statiatiki bölümi, Türkmenistanyň Statistika baradaky döwlet komiteti, Türkmenistanyň tebigaty goramak ministrligi.
Bellik:
Tebigy gurşawyň örän zäherli bolan maddalar bilen hapalanmagynyň öňüni almak maksady bilen we ilatyň saglygyny goramak üçin Hazar himiýa zawodynyň aşa zäherli galyndylaryny gömmek boýunça desganyň gurluşygy zerur. Häzirki zaman usullaryndan peýdalanmak bilen galyndylaryň gaýtadan peýdalanylmagyny, durmuş galyndylarynyň senagat taýdan gaýtadan işlenilmegini guramak zerur.


text:
Tebigat tarapyndan zenan maşgalalara adamzat neslini dowam etdirmek, ojagy goramak ýaly derwaýys wezipeler niýetlenendir. Emma ajaýyp jynsyň wekillerine hem elhenç kysmat duçar bolaýar. Sebäbi neşekeşlige ýaşlaram, orta ýaşan adamlaram, zenanlaram, erkeklerem uçrap bilýärler.
Neşekeşlik zenanlaryň organizmine nähili täsir edip bilýär? Olar nämelerden ägä bolmaly?
Neşekeşlige baş goşan adamda hakyky gymmatlyklar ölçeginiň üýtgeýändigini biz bilýäris. Hakyky durmuş bilen arabaglanyşyk, öz-özüňi goramak babatdaky tebigy hüşgärlik duýgusy ýitirilýär.
Neşekeş zenanlaryň köpüsi loluçylyk bilen meşgullanyp, özleriniň bir atymlyk neşesini satyn alar ýaly puly gazanýarlar. Olaryň gözüne diňe neşäniň bir atymlyk mukdary görnüp, kim bilen, nirede, haçan bolýandyklary eýýäm olaryň parhyna-da däl. Şoňa görä-de, zenanlaram, olaryň köpsanly oýnaşlaram dürli kesellere uçraýarlar. Bu kesellere esasan-da jynsy gatnaşyk arkaly bir adamdan beýleki adamlara geçýän ýokanç keselleri, mysal üçin, merezýel, sözenek, peşew jyns ýollarynyň hlamidiýaly we trihomonadly keselleri degişlidir. Bu keseller jynsy gatnaşykda, hapa iňňe bilen sanjym edilende, neşekeşleriň öýündäki hapa gap-gaçlar we şahsy zatlar arkaly ýokuşyp bilýärler. Neşe belasy adamyň önelgesiz galmagyna sebäp bolýar. Neşekeşlige baş uran zenan 3-4 ýyldan çaga dogurmak ukybyny ýitirýär. Göwrede çaganyň galmagy mümkin, ýöne düwünçek hemişe diýen ýaly ölýär. Neşe zenanlaryň saglygyny weýran edýär, göwreliligiň we düwünçegiň ösmegini togtadýar. Neşe bilen zäherlenen göwreli organizmde elhenç üýtgeşmeler bolup geçýär.
Göwreliligiň ilkinji 3 aýynda şu ýagdaýlar ýüze çykyp bilerler:
- çaganyň düşmesi;
- göwredäki düwünçegiň ösüş döwründe düýpli kemçilikleriň döremegi;
- düwünçegiň dogabitdi kemsikli bolup ösmegi.
Göwreliligiň ikinji we üçünji 3 aýynda şu kynçylyklar ýüze çykyp bilerler:
- göwredäki düwünçegiň ösüşiniň saklanmagy;
- düwünçegiň ösüşiniň yza galmagy;
- göwreli aýalyň agramy kadalaýyk derejede atrmazlygy;
- düwünçegiň gapdallaýyn ýatmagy çaganyň dünýä inmegini kynlaşdyrýar;
- çaganyň öli dogulmagyna ýa-da onuň dünýä inip ýogalmagy.
Şeýle-de, göwrelilik döwründe şu kynçylyklaryň ýüze çykmagy ähtimal:
- aýy-güni ýetmedik çaganyň dogulmagy;
- çaganyň ýoldaşynyň bölünip düşmegi;
- düwünçegiň daşyndaky suwly haltanyň wagtyndan ir böwsülmegi;
- çaganyň okgunly dogulmagy (bu çaganyň şikeslenmegine we enäniň ýatgysynyň ýyrtylmagyna sebäp bolýar).
Zenanlaryň göwrelilik döwürlerinde neşe ulanmaklary olaryň çagalarynyň dogabitdi şikesli dogulmagyna sebäp bolup, olaryň geljekki ykbalyna täsir edýär. Şeýle çagalar ünslerini kesgitli bir zatda jemläp bilmeýärler. Olaryň okuwa ýetişigi örän pes bolýar. Özlerini alyp barşy kada laýyk däl, olaryň tertibi olaryň keýpine bagly bolýar. Bu zatlaryň bary olaryň heniz eneleriniň göwresindekäler neşekeşlere öwrülendikleri bilen düşündirilýär. Bu çagalar öz deň-duşlary bilen oňat gatnaşyk saklap bilmeýärler. Olaryň geplemek ukyby ýaramaz, söz baýlygy az, gaharjaň bolýarlar. Neşekeş zenanlaryň çagalary mekdep maksatnamasynyň doly özleşdirip bilmeýärler. Bu çagalaryň akyl başarjaňlyklary ösmeýär. Çaganyň enesi göwrelilik döwründe neşäni köp çeken bolsa, bu çaganyň daş keşbine hem täsirini ýetirýär. Çaga kemsikli ýa-da maýyp dogulýar. Soňra bu çaganyň boýy hem kada laýyk ösmeýär. Zenanyň göwrelilik döwründe neşe ulanmagy çagada mikrosefaliýanyň döremegine, ýagny beýniniň ösüşden yza galmagyna we çaganyň kemakyl bolmagyna eltýär. Şular ýaly çagalaryň kellesi kiçi, burunlary ýemşik, burun-dodak aralygy dogry ösmedik bolýar.
Şoňa görä-de, eý, zeminiň görki bolan gelin-gyzlar, şu makalany okap, bir salymlyk keýpiň çagaňyzyň tutuş ömrüniň zaýalanmagyna degip-degmeýändigi barada oýlanyň! Çünki siziň neşeden ýekeje pursatlyk alýan keýpiňiz çagaňyzyň tutuş ömrüni kül edip biler.
Ulanylan WEB Salgy
Teswirlemeler
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Bank kartalary arkaly ýörite bankomatlardan nagt pul almak mümkinçiligi ýokary tizlik bilen ösüýän tehnologiýalaryň asyrynyň miweleriniň biridir. Mälim bolşy ýaly, bank kartalary üçin «SMS hyzmaty» ýola goýuldy. Hyzmatyň birikdirilmegi bilen, siziň telefon belgiňize hasabyňyz baradaky SMS habarlary geler.
Bu hyzmat hasabyňyzda bolup geçýän özgerişleri şol wagtyň özünde bilmäge ýardam berýär, şeýle hem ol kartdaky hasabyň howpsuzlygyny hem üpjün edýär. Bir säwlik bilen kart ýitirilen halatynda hem bu hyzmat şol kart bilen baglanyşykly ähli pul geçirimler barada maglumat bermegini dowam edýär.
Üns beriň:
a) Hyzmaty birikmezden öňürti, hasabyňyzda puluň bardygyny, ýokdugyny öwrenmegi ýatdan çykarmaň.
b) Siziň telefon belgiňizde adaty SMS hyzmaty açyk bolsun.
«SMS hyzmatyny» birikdirmek üçin gözükdirme:
1) Kartyňyza bankomata salyň;
2) Dili saýlaň;
3) Kartyň gizlin belgisini giriziň;
4) «SMS hyzmaty» bölümini saýlaň;
5) «SMS hyzmatyny birikdir» bölümini saýlaň;
6) Görkezilen ýere öz telefon belgiňizi giriziň. Mysal üçin, siziň telefon belgiňiz +99365504030 bolsa, siz görkezilen ýere 99365504030 görnüşde ýazyp, «Tassykla» düwmesine basmaly;
7) Bu hyzmat üçin siziň hasabyňyzdan bir aýlyk tutumyň tutulýandygy barada ýazgy peýda bolar. Eger razy bolsaňyz, «Tassykla» düwmesine basyň;
8) Siziň telefon belgiňize «SMS hyzmatynyň» birikdirilendigi barada SMS habary geler, bankomat bolsa size hyzmaty birikdirendiňiz barada kepilnama berer.
Eger-de hyzmaty birikdireniňizde haýsydyr bir näsazlyk ýüze çyksa, bankomatyň ekranyna serediň. Ol ýerde bankyň telefon belgisi bardyr. Ýüze çykan näsazlyk boýunça şol belgä jaň edip bilersiňiz.


text:
Amerikan lukmançylyk assosiasiýasynyň alymlarynyň geçiren barlaglary mobil telefonlardan çykýan şöhlelenmeleriň beýnide beta-amiloid beloklaryň derejesiniň ýokarlanmagyna getirýändigini subut etdi. Şu belok bölejiklerinden düzülen ýasmajyklaryň döremegi Alsgeýmeriň keseline getirýändir.
Ençeme ylmy barlaglar, gijeki wagt mobil telefonlaryň şöhlelenmeleriniň bir sagatlyk täsiriniň melatonin gormonynyň tebigy bölünip çykmasyny üýtgedýändigini subut etdiler. Ukynyň dürli tapgyrlaryny kadalaşdyrýan bu gormonyň işlenilip çykmasynyň bozulmalary ukysyzlyga getirip bilýändir. Şeýle üýtgemeleriň öňüni almak üçin alymlar uklanylanda mobil telefonlary kelleden biraz daşlykda saklamagy maslahat berýärler.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna gutlag hatlary gelip gowuşýar
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Siziň Alyhezretiňiz!
Täze, 2017-nji ýylda Size bagt arzuw edýärin.
Ispaniýanyň Patyşasy FELIPE maşgalasy bilen.
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Siziň Alyhezretiňiz!
Size Täze ýylda bagt we parahatçylyk arzuw edýärin.
ABDALLA II,
Iordan Haşimit Patyşalygynyň Patyşasy.
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Siziň Alyhezretiňiz!
Siziň Alyhezretiňize Täze ýyl mynasybetli mähirli gutlaglarymy we berk jan saglyk, bagt, türkmen halkyna bolsa mundan beýläk-de abadançylyk hem-de rowaçlyk baradaky arzuwlarymy beýan edýärin.
2017-nji ýylyň parahatçylyk, howpsuzlyk we durnuklylyk şertlerinde umumadamzat gymmatlyklaryny artdyrýan, halklaryň arasyndaky ýakynlaşmak, birek-birege düşünişmek, hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna ýardam berýän köprüleriň gurulýan täze tapgyrynyň başlanýandygyny alamatlandyrjakdygyna ynam bildirýärin.
Hormatlamak bilen,
MOHAMMED VI,
Marokkonyň Patyşasy.
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Täze ýylda gowulyklary arzuw edýärin.
Tonganyň Patyşasy Tupou VI maşgalasy bilen.
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Siziň Alyhezretiňize Täze, 2017-nji ýylyň gelmegi mynasybetli tüýs ýürekden çykýan gutlaglarymy ibermek üçin mümkinçiligiň dörändigine şatdyryn.
Täze ýylyň ähli ýurtlar we tutuş adamzat üçin parahatçylygyň, howpsuzlygyň, gülläp ösüşiň ýyly boljakdygyna ynanýaryn.
Siziň Alyhezretiňize berk jan saglyk arzuw edýärin, şeýle hem ýurtlarymyzyň arasyndaky doganlyk we özara peýdaly hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de ösdürilmegine ähmiýet bermekçidigimi beýan edýärin.
Size bolan çuňňur hormatym baradaky ynandyrmalarymy kabul ediň.
Şeýh Sabah Al-Ahmad Al-Jaber AL-SABAH,
Kuweýt Döwletiniň Emiri.
Onuň Alyhezreti,
Türkmenistanyň Prezidenti
jenap Gurbanguly BERDIMUHAMEDOWA
Siziň Alyhezretiňiz,
Size Täze ýylda bimöçber şatlyk we bagt arzuw edýärin.
Şazada ENDRÝU,
Gersog Ýorkskiý.


text:
Peýdaly maglumatlar [ Hemmesi ]
Terjimeçi bölümi barada
Terjimeçi bölüminde şu aýratynlyklar bar
Köp sözi bir gezekde gözlemek. Saýtyň Terjimeçi atly bölümi ulanmaga has aňsatlaşdyrylan sözlük ýaly işleýär. Ýagny ýönekeý sözlük bölümi has ýönekeý gözlegi amala aşyrýan bolsa, Terjimeçi bölümi birnäçe sözi ýa-da sözlemi ýelmäp tutuşlygyna gözlär ýaly funksiýalary öz içine alýar. Bu bolsa sözleri ýeke-ýekeden gözläp oturman wagt tygşytlamaga kömek edýär.
Sahypany üýtgetmeýär. Gözleg geçireniňizde başga sahypa geçmeýär.
Goşulmalary sökmäge çalyşýar. Terjimeçi bölümi her dile görä goşulmalary söküp sözleri tanamaga çalyşýar. Goşulmalary sökmegiň netijeleri her dile degişli goşulma bazasynyň ululygyna baglydyr. Mysal üçin rus, iňlis we türk dilleri üçin bazamyz ulurak. Beýleki täze goşulýan diller üçin kiçiräk.
Terjimeçi bölüminiň aşagynda käbir bellikler bardy. Olary hem şu ýerde ýitmez ýaly ýerleşdirýäris.
Köp sözi bir gezekde gözlemek. Saýtyň Terjimeçi atly bölümi ulanmaga has aňsatlaşdyrylan sözlük ýaly işleýär. Ýagny ýönekeý sözlük bölümi has ýönekeý gözlegi amala aşyrýan bolsa, Terjimeçi bölümi birnäçe sözi ýa-da sözlemi ýelmäp tutuşlygyna gözlär ýaly funksiýalary öz içine alýar. Bu bolsa sözleri ýeke-ýekeden gözläp oturman wagt tygşytlamaga kömek edýär.
Sahypany üýtgetmeýär. Gözleg geçireniňizde başga sahypa geçmeýär.
Goşulmalary sökmäge çalyşýar. Terjimeçi bölümi her dile görä goşulmalary söküp sözleri tanamaga çalyşýar. Goşulmalary sökmegiň netijeleri her dile degişli goşulma bazasynyň ululygyna baglydyr. Mysal üçin rus, iňlis we türk dilleri üçin bazamyz ulurak. Beýleki täze goşulýan diller üçin kiçiräk.
Terjimeçi bölüminiň aşagynda käbir bellikler bardy. Olary hem şu ýerde ýitmez ýaly ýerleşdirýäris.
- Wirtual düwmeler goşuldy
- Aşakda çykan terjimä basaňda garşy ugurda gözleýär.
- Sözleriň üstüne basanyňyzda alternatiw terjimeleri görüp bilersiňiz.
- Sözleriň üstüne basyp, süýräp ýerlerini üýtgedip bilersiňiz.
- Iki gezek basyp sözleriň tekstini üýtgedip bilersiňiz.
- "I eat apple" ýa-da şoňa meňzeş aňsatjak zatlary barlap görüp bilersiňiz.
- Çylşyrymly sözlemleri häzirlikçe terjime edip bilenok.
- Haýsy dilden haýsy dile terjime edýändigiňize üns beriň.
Telpek: 3.94/51 ses
Ýüklenýär...
Ýazylan teswirler ( 0 )Teswir ýazmak üçin girmeli


text:
Daşoguzly taý boksy boýunça ussatlar esasy sport ýaryşyna taýýarlanýarlar
Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça VAziýa oýunlarynda milli ýygynda dalaşgärleriň arasynda demirgazyk sebitiň türgenleri-de bar, olar dürli derejedäki ýaryşlarda ýokary netijeler gazanýarlar.
Daşoguzyň binýatlaýyn sport mekdebiniň wekili Aýymjan Soltanowa Aziada-2017-niň maksatnamasyna goşulan taý boksy boýunça bäsleşiklere gatnaşmaga dalaşgärleriň biridir. Tanymal tälimçi Halyda Abdirymowanyň 18 ýaşly şägirdi sebit we döwlet derejesindäki ýaryşlarda şowly çykyş edýär.
Geçen ýylyň dekabr aýynda geçirilen ýurdumyzyň saýlama çempionatynda ol 57 kg agramda çykyş edip, ikinji orny eýeledi. Şu ýylyň mart aýynda Daşoguzda bolan milli ýaryşda-da üstünlik oňa hemra boldy. Aýymjan kýokuşinkaý-karate boýunça birinjiliklerde, çempionatlarda, Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryşlarda dürli derejeli medallary eýeledi. Oňa hemmetaraplaýyn pälwan diýmekleri ýöne ýerden däl.
Daşoguzyň binýatlaýyn sport mekdebiniň tälimçileri Gurbanmyrat Saparmyradow bilen Halida Abdirymowa A. Soltanowa kýokuşinkaý-karate we taý boksynyň tehniki hem taktiki tilsimlerini öwredýärler.
Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyby sport ussatlygyna dalaşgär Ýaňyl Kawisowa tejribeli halypa Gurbanmyrat Saparmyradowdan köp zat öwrendi. Häzir ol taý boksy boýunça ýurdumyzda iň güýçli türgenleriň biridir, onuň milli ýygyndy topara düşmäge mümkinçiligi ýokary. Ol ýokary derejeli ýaryşlarda erjellik bilen çykyş edýär. Ýaňyl geçen ýylyň oktýabrynda Wýetnamyň Danang şäherinde geçirilen bäşinji Aziýa kenar oýunlarynda bürünç medala mynasyp boldy. Kikboksing boýunça iri ýaryşlarda baýrakly orunlary eýelän Anahan Matýakubowa hem ussat türgenleriň biri.
Daşoguzly ýaşajyk türgenlerem iri ýaryşlarda ýokary netijelr görkezýärler. Daşoguzyň binýatlaýyn sport mekdebiniň wekili Yzzat Taýyrow şu ýylyň maý aýynda Wengriýanyň paýtagty Budapeştde geçirilen Ýewraziýa Kubogy ugrundaky ýaryşda aşihara-karate boýunça Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň hatarynda bürünç medal eýeledi.2001-2002-nji ýyllarda doglan ýetginjekleriň arasynda taý boksy boýunça Lebap welaýatynyň açyk çempionatynda Halida Abdirymowadan tälim alan Umitjan Kurambaýew (63,5 kg çenli agramda) bilen Maksat Annagylyjow (75 kg çenli agramda) ýeňiş gazandylar. Şol ýaryşda daşoguzly Dürdäne Nazargylyjowa gyzlaryň arasynda öňe saýlandy.


text:
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oktýabr aýynda geçiren Ýaşulularyň maslahatynda eden çykyşynda ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň dürli pudaklarynda öňdebaryjy kosmos tehnologiýalaryny peýdalanmagy has-da giňeltmegi ýakyn döwür üçin esasy wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyzyň çözgüdi boýunça 2018—2024-nji ýyllarda ýurdumyzyň kosmos ulgamyny ösdürmäge hem-de onuň işini kämilleşdirmäge 1 milliard 300 million manat möçberinde …Dowamy »
Türkmen Howa Ýollary Aşgabat-Ýerewan-Frankfurt Ugry Boýunça Gatnawy Açdy
Şu gün ir bilen Aşgabat — Ýerewan — Frankfurt — Ýerewan — Aşgabat ugry boýunça ilkinji gatnawy amala aşyran “Türkmenistan” açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetiniň howa kärhanasynyň “Boing-737-800” uçary türkmen paýtagtynyň Halkara howa menziline gelip gondy. Bu halkara gatnawy “Türkmenhowaýollary” gullugynyň howa uçuşlarynyň gatnaw tertibiniň üstüni ýetirdi hem-de syýahatçylygy söýýänler we …Dowamy »
Türkmenistanyň Raýatlygyna Kabul Edilenlere Pasportlar Gowşuryldy
Ýurdumyzyň Döwlet migrasiýa gullugynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permanyna laýyklykda, Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edilenlere pasportlary gowşurmak dabarasy boldy. Munuň özi ýurdumyzyň halkara-hukuk kadalaryna üýtgewsiz ygrarlydygyny äşgär etmek bilen, migrasiýa syýasatynyň meseleleriniň netijeli çözülýändiginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Dabarada çykyş eden Türkmenistanyň raýatlylygyna kabul edilen adamlar raýatlygy bolmadyk adamlaryň meseleleriniň çözülmegine yzygiderli …Dowamy »
Döwlet Baştutanymyzyň Adyndan Halkara Ýaryşlaryň 3-siniň Baýraklaryna Eýe Bolan Türgenlere Sowgatlar Gowşuryldy
Milli sport we syýahatçylyk institutynyň maslahatlar zalynda dekabryň başynda bolup geçen halkara ýaryşlarynyň baýrak eýelerini sylaglamak dabarasy geçirildi. Dünýä derejesindäki ýaryşlarda üstünlikli netijeleri görkezen türgenlere hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ýörite sowgatlar gowşuryldy. Sylaglamak dabarasyna Sport baradaky döwlet komitetiniň birnäçe degişli edaralarynyň, DIM-iň wekilleri, Milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplary, …Dowamy »
Türkmenistan Beýik Ýüpek Ýolunyň Ugurlaryny Täzeden Dikeldýär
Türkmen demirýol gurluşykçylary Mary welaýatynyň serhet ýakasyndaky Serhetabat bekedinden Owganystanyň Turgundy şäherine çenli polat ýoly çekmek boýunça işleri yhlasly alyp barýarlar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 29-njy noýabrda goňşy ýurt üçin örän möhüm bolan bu taslama badalga berdi hem-de Owganystany Türkmenistanyň, onuň üsti bilen bolsa tutuş sebitiň ulag-logistika ulgamyna goşmaga uly …Dowamy »
ÝUNESKO “Küştdepdi” Milli Sungatynyň Maddy Däl Medeni Mirasynyň Reprezentatiw Sanawyna Girizilmek Baradaky Çözgüdi Kabul Etdi
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde gatnaşyjylara ýüzlenip, aýdym aýtmagyň we tans etmegiň “Küştdepdi” milli sungatynyň ÝUNESKO-nyň maddy däl medeni mirasynyň Reprezentatiw sanawyna girizilendigi baradaky hoş habary aýtdy. Bu çözgüt 2017-nji ýylyň 7-nji dekabrynda Çeju şäherinde (Koreýa Respublikasy) Maddy däl medeni mirasy gorap saklamak boýunça hökümetara komitetiniň 12-nji …Dowamy »
Köpçülikleýin Habar Beriş Serişdeleri Üçin Maglumat
2017-nji ýylyň 9-njy noýabrynda Wengriýanyň DIM-nde Türkmenistanyň we Wengriýanyň Daşary işler ministrleriniň orunbasarlarynyň derejesinde duşuşyk geçirildi. Duşuşygyň dowamynda taraplar ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň ösüşi, halkara guramalarynyň, ylaýta-da BMG, ÝHHG we ÝB ýaly guramalaryň çäklerinde hyzmatdaşlygy giňeltmek meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar we dürli halkara guramalaryň çarçuwasynda birek-biregiň halkara başlangyçlaryny goldaýandygyny kanagatlama bilen bellediler. …Dowamy »
Er-Riýadda Türkmen-Saud Hökümetara Toparynyň Nobatdaky Mejlisi Boldy
2017-nji ýylyň 7-10-njy noýabrynda Türkmenistanyň wekiliýeti iş sapary bilen Saud Arabystan Patyşalygynda boldy. Senagat we energetika pudaklarynyň, şeýle hem Saud Arabystanynyň iri kompaniýalarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagynda geçirilen Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-saud hökümetara toparynyň Er-Riýadda geçirilen nobatdaky bäşinji mejlisinde söwda-ykdysady, maýa goýum gatnaşyklarynyň, şol sanda ýangyç-energetika toplumynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň meseleleri ara …Dowamy »
Dünýäniň Habarlar Giňişliginde – “Aşgabat 2017” Oýunlary
Türkmenistanyň paýtagtynda daşary ýurt žurnalistleriniň 500-den gowragy işläp, Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň barşyny dessin beýan edýärler. Halkara metbugatynyň sahypalarynda Aşgabat sport döwletiniň paýtagty — giň gerimli sport baýramçylygyny bellemek üçin dünýäniň ähli künjeklerinden gelýän myhmanlaryň müňlerçesini mähirli kabul eden paýtagt hökmünde beýan edilýär. Türkmen paýtagtynyň …Dowamy »
Türkmenistanda Kerwensaraýlar Yslam Dini Ýaýramazdan Has Öň Peýda Bolupdyr
Orta asyrlarda Ortaýer deňzinden tä Hytaýa çenli Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda söwda kerwenleriniň dem-dynç almagy we olary goramak üçin her 30-4- kilometrden tutuşlugyna ýapyk diwarly hem-de gorag berkitmeli ýörüte gonalgalar gurlupdyr. Olar kerwen irden bir gonalgadan ugrap agşama beýlekisine barar ýaly hasap bilen gurlupdyr. Olara köplenç kerwensaraý diýlipdir. Şäherlerdäki kerwensaraýlara …Dowamy »


text:
Türkmen paýtagtynda 7-nji aprelde bellenilýän Bütindünýä saglyk gününe bagyşlanan uly sport baýramçylygy geçirildi. Sagdyn durmuş ýörelgesiniň işjeň hemaýatkäri bolan Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen, bütin dünýäde bellenilýän bu sene geçen ýyl ýurdumyzyň döwlet milli baýramçylyklarynyň sanawyna girizildi.
Bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegi Döwlet «Saglyk» maksatnamasynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň uzakmöhletleýin maksatnamasynda öz beýanyny tapan döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Döwlet Baştutanynyň nygtaýşy ýaly, diňe ruhy we beden taýdan sagdyn millet kuwwatly, gülläp ösýän döwleti gurmak ýolundaky ägirt uly işleri üstünlikli berjaý etmäge ukyplydyr.
Soňky döwürde ýurdumyzda gurlan onlarça täze sport desgalary bedenterbiýäni we sporty ösdürmek boýunça döwlet tarapyndan edilýän aladanyň aýdyň subutnamasydyr. Mysal üçin, diňe Aşgabatda dünýä ülňülerine laýyk gelýän stadionlaryň birnäçesi, şol sanda Olimpiýa suw sport toplumy we Buzly köşk guruldy. Ýakyn wagtda welaýat merkezleriniň ýaşaýjylary her biri on müň orunlyk stadionlara eýe bolarlar. «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyny» durmuşa geçirmegiň çäklerinde 75 müň orunlyk iki ýüzden gowrak sport mekdeplerini, ýüzden gowrak sport desgalaryny gurmak we bar bolan sport desgalarynyň ýetmişisiniň durkuny täzelemek meýilleşdirilýär.
Olimpiýa şäherjiginiň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi möhüm durmuş maksatnamasynyň ösüşine düýpli goşant bolar. Onuň tanyşdyrylyş dabarasy Aşgabatda Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda geçirildi. Özünde otuza golaý desgalary jemleýän bu täsin we Merkezi Aziýada iň iri toplumlaryň biri bolan bu şäherçede diňe bir islendik derejedäki ýaryşlar geçirilmän, eýsem ol türkmen atletleri üçin okuw-türgenleşik merkezi, ýurdumyzyň türgenlerini we milli toparlarymyzy iri halkara oýunlaryna we ýaryşlaryna taýýarlamak üçin oňat binýat hem bolar.
Bütindünýä saglyk gününe bagyşlanan dabaralary milli sport we syýahatçylyk institutynyň talyplary açdylar. Olar aşgabatlylaryň we paýtag-tymyzyň myhmanlarynyň arasynda meşhurlykdan peýdalanýan 8 kilometrlik Saglyk ýolunyň başlanýan ýerinde, Giňdiwaryň eteginde uly baýramçylyk maksatnamasyny guradylar. Sportuň dürli görnüşleriniň ussatlary çykyş etdiler. Talyplaryň çeper höwesjeňler toparlary hem ýygnananlaryň öňünde öz sungatyny görkezdiler. Şu ýerde ýerleşýän Türkmen-türk dostlugynyň bagynda sportuň onlarça görnüşleri boýunça köpçülikleýin ýaryşlar geçirildi. Soňra dabara gatnaşyjylar dag ýodasyndan guramaçylykly we dabaraly ýöräp geçdiler.
8 kilometrlik ýörüşiň pellehanasynda karting, motosiklet sporty, woleýbol, milli göreş, düzzüm, armrestling, agram daşlaryny götermek boýunça köpçülikleýin ýaryşlar we batutanyň ussatlarynyň çykyşlary geçirildi.
Sport baýramçylygy «Serdar» bedenterbiýe-sagaldyş toplumynda uşu boýunça Türkmenistanyň birinjiliginiň geçirilmegi bilen tamamlandy. Onuň çäklerinde taoluda (toplumlaýyn maşklar) we sanşouda (kantaktly göreşler) gündogaryň başa-baş söweşleriniň şu görnüşiniň iň güýçli ussatlary belli edildi.
http:/ /www.turkmenistan.gov.tm


text:
29-njy awgustda Eýranyň prezidenti Hassan Rohani Birleşen Milletler Guramasynyň ýadro inspektorlarynyň Tähranyň harby bazalaryna baryp görmegi barada Birleşen Ştatlaryň eden talabyny ret etdi. Eýranyň käbir beýleki resmileri bolsa, bu pikiri “arzuw” diýip häsiýetlendirdiler.
Telewideniýede görkezilen çykyşynda Rohani Birleşen Milletler Guramasynyň Atom energiýa gullugynyň şuňa meňzeş saparlary kabul etmeginiň islendik ýagdaýda mümkin däldigini aýtdy.
“Biziň BMG-niň Atom energiýa gullugy bilen gatnaşyklarymyz düzgünlere görä kesgitlenýär, Birleşen Ştatlar tarapyndan däl. Men BMG-niň Atom energiýa gullugynyň şeýle inspeksiýany kabul etmeginiň mümkin däldigini görýärin. Emma bu gulluk kabul etse-de, biz muny kabul etmeris” diýip, Rohani belledi.
Şeýle-de, ol eger Birleşen Ştatlar 2015-nji ýylda Tähranyň dünýäniň kuwwatly ýurtlary bilen baglaşan ýadro ylalaşygyndan yza çekilmäge synanyşsa, onda munuň Waşingtonyň ýaranlary tarapyndan o diýen goldaw tapmajagyny hem nygtady.
“[Ýewropa Bileleşiginiň] 28 ýurdy, ýagny Amerikanyň ýaranlary [ylalaşyga] wepalydyklaryny aç-açan aýtdylar” diýip, Rohani belledi.
Şol güni Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron ýadro ylalaşygyna başga “hiç hili alternatiwanyň” ýokdugyny aýtdy.
Rohani Birleşen Ştatlaryň BMG-däki ilçisi Nikki Haleýiň geçen hepde Atom energiýa gullugy Eýranyň harby bazalaryna baryp görmeli we onuň ýaşyryn ýadro hereketleri bilen meşgullanmaýandygyny anyklamaly diýip, eden çagyryşyna jogap gaýtarýar.
Bu gulluk ýadro ylalaşygynda kesgitlenen çäklendirmeleri Tähranyň berjaý edişine syn edýär. Ylalaşygyň esasyndaky çäklendirmelere jogap hökmünde, Eýrana garşy girizilen halkara sanksiýalar gowşadylypdy.
Eýranyň liderleri ýurduň harby obýektleriniň gapylaryny inspektorlara açmagy yzygiderli ret edip gelýän-de bolsa, ýadro ylalaşygy BMG-niň Atom gullugynyň Eýrandaky ýadro hereketleri amala aşyrylýandyr öýdülýän harby obýektlerine girmek boýunça rugsat almak prosesini düzgünleşdirýär.
Atom gullugy Eýranyň ylalaşygyň ýadro hereketleri togtatmak boýunça düzgünlerini berjaý edýändigini 2015-nji ýyldan bäri gaýta-gaýta tassyklap gelýär.
Rohaniniň 29-njy awgustda eden çykyşynyň öňýany, Eýranyň hökümetiniň metbugat wekili Muhammad Baker Nobat Tähranda eden metbugat çykyşynda: “Eýranyň harby obýektlerine girmek çäklendirlen. Bu bazalar baradaky ähli maglumatlar gizlin. Eýran asla şeýle saparlara rugsat bermez. Diňe hyýaldan ybarat belliklere üns bermäň!” diýdi.
Eýranyň ýokary lideri Aýatulla Ali Hamaneýiniň ýokary derejeli geňeşçisi hem ol teklibi ret etdi. “Amerikanlar biziň harby we aýratyn ähmiýetli harby obýektlerimize girmek baradaky arzuw-hyýallaryny gabyrlaryna alyp giderler... Bu asla amala aşmaz” diýip, Hamaneýiniň maslahatçysy Ali Akbar Welaýati aýtdy.
Eýran uzak wagtdan bäri öz harby obýektlerine halkara inspektorlaryny goýbermän gelýänem bolsa, ol ýadro ylalaşygynyň çäklerinde inspektorlaryň Parçin harby komplekse girip görmeklerine rugsat beripdi. Günbataryň aňtaw gulluklary Eýranyň mundan on ýyl ozal bu toplumda ýadro ýaraglaryny ösdürmek boýunça iş alyp barandygyna ynanýar.
2015-nji ýylda gol çekilen ýadro ylalaşygynyň çäklerinde, Halkara Atom Energiýa Gullugy (HAEG) Tähranyň geçmişdäki ýadro barlaglarynyň “ahmal harby ugurlary” boýunça berlen soraglara kanagatlanarly jogap berendigini aýdýança, Eýrana garşy girizilen sanksiýalar gowşadylmandy.


text:
Gazagystanyň Stalin döwründäki syýasy zulumyň pidalaryna bagyşlanan muzeý “gijeki syýahat” atly ekskursiýasyny geçirdi.
Maý aýynyň 18-den 19-na geçilýän gijede Dolinkada syýasy zulumyň muzeýi syýahatçylara öz gapysyny açdy.
Dolinka 1930-njy ýyllarda Stalin döwrüniň Karagandadaky düzediş-zähmet lageriniň merkezi (KarLAG) bolupdy.
“Karlagdaky gije” ady bilen geçirilen bu syýahata müňe golaý adam gatnaşdy.
Ekskursiýany alyp baryjy muzeýe gelenlere lageriň keselhanasyny, tussaghanalary, gynalynýan otaglary hem-de Karlagyň müdiriniň otagyny görkezdi.
Ekskursiýany geçirýän şeýle gürrüň berdi: “Bu Karlagyň müdiriniň otagy. Ol hut şu şertlerde işleýärdi. Karlagyň 11 sany müdiri bolupdyr. Ilkinji müdir Otto Bin bolup, onuň ýolbaşçylyk eden döwründe Karlagdaky tussaglara maşgalalary bilen bile bolmaga rugsat edilipdi. Bu Karlagyň taryhynda zenanlaryň we erkekleriň bile ýaşap hem-de bile işlemäge rugsat berilen ýeketäk döwri bolup galdy.”
Lagerdäki durmuş
Şol otagda syýahatçylar aktýorlar tarapyndan oýnalan tussagy sorag etme sahnasyna syn etdiler. Sahnada ýaşajyk gyz öz kakasy barada ýalňyş maglumat bermäge mejbur edilýär.
Syýahatçylar topary şeýle hem ellerinden asylan tussaglaryň çekist tarapyndan sorag edilip gynalýan sahnasyna tomaşa etdiler.
Şeýle hem syýahatçylara lagerde bolan durmuşy has gowrak duýmaklary üçin "Kulak nahary" hödürlendi.
Başky meýilnama boýunça syýahatçylara bir gije “Stalinyň tussagy” bolup görmeklik hödürlenmelidi. Emma muzeýiň müdiri Swetlana Bainowanyň aýtmagyna görä, meýilnama ýerli resmileriň görkezmesi bilen goýbolsun edildi.
Swetlananyň bellemegine görä, bular ýaly tejribe syýahatçylara içgin täsir edip, has beteri hem olaryň psihikasyna zeper ýetirmek ähtimallygy bar.
Syýasy zulum görenleriň hatyrasyna açylan muzeýiň jaýy öz wagtynda Karlagyň esasy binasy bolupdy. Muzeý 2011-nji ýylyň maý aýynda resmi taýdan öz işine başlady.
Sowet lideri Iosif Staliniň görkezmesi bilen acylan Karlag lagerler toplumynda 1930-njy ýyllarda bolup geçen “repressiýa” döwründe “işler” alnyp barylypdy.
1950-nji ýyllarda bu ýere tutuş Sowet Soýuzyndan müňlerçe adam sürgün edilipdi.


text:
18-nji maýda hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisini geçirdi. Mejlisde ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatynyň möhüm meselelerine, halkara gatnaşyklary ösdürmegiň ugurlaryna, möhüm çärelere we iri pudaklaýyn maslahatlara görülýän taýýarlyk işleriniň barşyna seredildi.
Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi. Ol Türkmenistanyň 2018-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Babaýew Türkmenistanyň VIII halkara Gaz kongresine hem-de oňa gabatlanyp geçirilýän halkara sergä görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Forum 23-24-nji maýda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçiriler.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew gözegçilik edýän gurluşyk, elektroenergetika we ýol-gurluşyk ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de türkmen paýtagtyny abadanlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annameredow gözegçilik edýän düzümlerindäki işler hem-de Hazar deňziniň kenarynda tomusky dynç alyş möwsümine görülýän taýýarlygyň barşy barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary O.Gurbannazarow Aşgabat şäherinde Türkmen-belarus işewürler maslahatyny geçirmäge görülýän taýýarlyk hem-de «Söwda we hyzmat – 2017» atly sergi-ýarmarkasyny geçirmek bilen baglanyşykly alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Beýleki ýurtlar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmek maksady bilen, Türkmen-belarus işewürler maslahatynda oba we jemagat hojalygy, awtomobil gurluşygy, elektrik enjamlaryny, gurluşyk serişdelerini, durmuşda ulanylýan tehnikalary, azyk önümlerini öndürmek hem-de resminamalary taýýarlamagyň ýokary tehnologiýalary ulgamlarynda we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlyk etmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar.
Hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň ägirt uly eksport hem-de maýa goýum kuwwatyndan netijeli peýdalanmak üçin halkara sergileri we işewürler maslahatlaryny guramagyň wajypdygyny nygtady. Milli Liderimiz şeýle çäreleriň dünýä bazarynda türkmen önümlerini ilerletmäge, ýurdumyzyň önüm öndürijileriniň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, daşary ýurtly önüm öndürijiler bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilmelidigini aýtdy.
Döwlet Baştutanymyz türkmen-belarus işewürler maslahatynyň hem-de «Söwda we hyzmat – 2017» atly sergi-ýarmarkasynyň ýokary guramaçylyk derejesinde geçirilmegini üpjün etmek babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Aýdogdyýew Türkmen halysynyň baýramçylygyna görülýän taýýarlyk işleri, bu şanly sene mynasybetli her ýylda geçirilýän “Gözellik nusgasy — türkmen halysy” atly Halkara sergini we onuň çäklerinde Türkmen halyşynaslarynyň bütindünýä jemgyýetiniň XVII maslahatyny geçirmek boýunça meýilleşdirilen çäreler barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Garajaýew 29-31-nji maýda Täjigistan Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günlerini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy we galla oragyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.
Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, ýurdumyzyň orta mekdeplerinde okuw ýylynyň tamamlanmagy mynasybetli, däp bolan “Soňky jaň” dabarasyna, şeýle hem Aşgabat şäheriniň güni mynasybetli baýramçylyk çäreleriniň guralmagyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.
Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berildi. Wise-premýer Moldowa Respublikasyna iş saparynyň jemleri barada hasabat berdi, onuň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti hormatly Prezidentimiziň başlangyjy boýunça doganlyk halkyna sowgat hökmünde Moldowa Respublikasynyň Gagauziýa Awtonom-çäk birliginiň Wulkaneşt etrabynyň Çişmikioý obasynda bina edilen “Dostluk” çagalar bagynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.
Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeleriň kanunçylyk taýdan üpjünçiligini ýola goýmak boýunça milli parlamentiň alyp barýan işi barada habar berdi.
Soňra Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, goranmak ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ol ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysyna “Korrupsiýa garşy göreşmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň rejelenen görnüşiniň taslamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barlan işler barada hasabat berdi.
2017-nji ýylyň «Sagdynlygyň we ruhubelentligiň ýyly» diýlip yglan edilmeginiň aýratyn ähmiýetiniň bardygyny belläp, milli Liderimiz harby we hukuk goraýjy edaralaryň Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlyk işlerine örän jogapkärçilikli çemeleşmelidiklerini belledi.
Ministrler Kabinetiniň we Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň bilelikdäki mejlisinde möhüm meseleleriň başga-da birnäçesine garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň ahyrynda hormatly Prezidentimiz hemmeleri Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni bilen ýene bir ýola gutlady we amala aşyrylýan işlerde, möhüm wezipeleri ýerine ýetirmekde uly üstünlikler arzuw etdi.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow 5-nji iýulda Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisini geçirip, güýç gurluşlarynyň işiniň ýakyn geljekdäki ugur-ýoluny kesgitledi we ýene bir gezek Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlyga ünsi çekdi.
Döwlet eýeçiligindäki TDH-nyň maglumatyna görä, prezident sentýabr aýynda Aşgabada geljek myhmanlaryň degişli derejede kabul edilmegi barada söz açyp, harby we hukuk goraýjy edaralaryň borjunyň “jenaýata garşy barlyşyksyz göreş alyp barmakdan” ybaratdygyny ýatlatdy.
Mundanam başga, prezident ýurduň Migrasiýa gullugynyň başlygynyň alty aýyň dowamynda ýurda gelen adamlar boýunça beren hasabatyny diňledi. Emma habarda hasabat döwründe Türkmenistana näçe daşary ýurtly myhmanyň gelendigi anyklaşdyrylmady.
Muňa derek, döwlet baştutany Migrasiýa gullugynyň ähli düzümleriniň işiniň “Türkmenistana işewürlik we tanyşlyk saparlary bilen gelýän daşary ýurtly myhmanlaryň anyk hasaba alynmagynyň üpjün edilmegine gönükdirilendigini” ýatlatdy.
Şunuň bilen baglylykda, ol Aziada günlerinde ýurda geljek myhmanlaryň degişli migrasiýa çäresini geçmekleri üçin halkara ülňülerine laýyk şertleriň döredilmegi babatda birnäçe tabşyryk berdi diýip, TDH ýazýar.
Mundan öň Türkmenistanda, Aziada görülýän taýýarlygyň çäginde, welaýat ýerlerinden gelýän ulaglary şähere goýbermegiň çäklendirilýändigi, olar üçin şäher eteginde ýörite awtoduralgalaryň gurulýandygy, paýtagtda köne maşynlaryň hereketine çäklendirme girizilýändigi barada habar çykdy.
Şeýle-de Aşgabatda prezident Berdimuhamedowyň özüniň talaby esasynda propiska düzgünleri berkidilip, region ýerlerinden gelýän migrant işgärleriň jaý kireýleri gymmatlandygy, olaryň gelen ýerlerine ugradylýandygy, köneräk eşikli adamlaryň saklanylýandygy habar berildi.
Türkmenistan daşary ýurtly syýahatçylaryň, şol sanda etniki türkmenleriň hem wiza almakda bir topar çäklendirme bilen ýüzbe-ýüz bolýan ýurtlarynyň biri hasaplanýar. Emma türkmen lideri Aşgabadyňsoňky ýyllarda “sebitara, halkara we dünýä derejesinde möhüm çäreleriň geçirilýän merkezine öwrülendigini” belleýär.
Türkmenistan sentýabr aýynda Aşgabatda ýapyk binalarda, söweş sungaty boýunça geçiriljek V Aziýa oýunlary üçin 5 milliard dollarlyk Olimpiýa şäherçesini gurdy. Bu şäherçäniň saklanmagy üçin 1300-e golaý iş ýeriniň dörediljegi aýdyldy.
Şeýle-de synçylar Aşgabatda, 20 ýyl ozal gurlan täze aeroportyň ýykylyp, has döwrebap, bahasy 2 milliard dollardan aşýan uçar menziliniň hem Aziada geljek myhmanlarda täsir galdyrmak üçin gurlandygyny aýdýarlar.
Türkmen prezident iýun aýynda Aziýa oýunlaryna görülýän taýýarlygyň çäginde Olimpiýa şäherçesini gözden geçirdi, dikuçarly Aşgabadyň üstünden aýlandy we resmilere bir topar tankydy bellik etdi. Bu bellikleriň içinde şäherde gök, bagly zolaklary köpeltmek, awtoduralgalary gurmak, gurluşyk zibillerini aýyrmak ýaly tabşyryklar hem bar.
Şol bir wagtda synçylar şäherde geçirilýän abadançylyk işleri bilen baglylykda saýaly baglaryň, gyrymsy agaçlaryň köp çapylandygyny, ozalam gyzgyn klimatly şäherde asfalt we beton düşelen ýerleriň köpeldilendigini aýdýarlar. Adynyň aýdylmazlygyny soran ýerli synçynyň tassyklamagyna görä, baglaryň köp çapylmagynyň bir sebäbi howpsuzlyk aladalary bilen bagly.
Metbugat habarlaryna görä, Türkmenistana Aziýa oýunlary wagtynda 5 müňe golaý sportçy, 2,5 müň tälimçi, 10 müň hünärmen, 1,5 müň metbugat işgäri, 200 müňe golaý daşary ýurtly sport muşdagy geler diýip çaklanylýar. Bu myhmanlar, Oýunlaryň Guramaçylyk komitetiniň bildirmegine görä, Aziada wagtynda ýurduň çäginde ýany ýolbeletsiz hereket edip bilmezler we olaryň hyzmatlary üçin goşmaça töleg etmeli bolarlar.
Şol bir wagtda myhmanlar, eger isleseler, prezident Berdimuhamedowyň soňky syýahatçylyk teklibinden peýdalanyp, Aşgabadyň ýokarsyndan dikuçarly gezelenç edip bilerler.


text:
Napoleon Hill
Napoleon Hill (26 noýabr 1883-8 noýabr 1970) Amerikaly ýazyjy we şahsy-üstünlük neşirleriň ilkinji ýazyjylaryndandyr. Iň tanalan eseri Think and Grow Riçh (Oýlan we Baýa) ähli döwüriň iň köp satan kitaplardan biridir.
Durmuş hekaýasyny ýazanlara görä Hill Virjinya Wise County'nyň Pound şäherçesinde iki otagly bir külbede garyplyk içinde dünýä indi. Ejese, Hill 10 ýaşyndaka aradan çykýar, kakasy iki ýyl soňra gaýtadan öýlenýär.
13 ýaşynda kiçi şäherçe gazeti "Mountain Reporter"da ýazmana başlaýar. Hukuk okamak üçin habarçylygyndan gazananjalaryny ulandy emma ekonomik ýagdaýy ýetersizligi sebäpli goýbolsun etdi. Önümçi we wagtynyň iň baý adamlaryndan biri bolan Andrew Carnegie bilen görüşmesi Hilliň karýerindäki öwrüm nokady boldy. Tanymal adamlar bilen bolan duşuşygynyň bir bölegi bolan bu duşuşukda Hill, Carnegieniň üstünlüginiň aňsat bir formulasyny düşündürip biljekdigini we hemme adamlar tarapyndan hem ulanylyp biljekdigine ynanandygyny ýüze çykardy.
Hilliň alan referans hatlary bilen 500, üsrünlük gazanan we köpüsi millioner bolan erkek we aýallar bilen üstünlügiň formulasyny ýüze çykarmak we köpçülige ýetirmek üçin duşuşyklar geçirdi.
Hilliň gözleglerinde duşuşan tanymal adamlaryň arasynda Thomas Edison, Alexander Graham Bell, George Eastman, Henry Ford, Elmer Gates, John D. Rockefeller,Charles M. Schwab, F.W. Woolworth, William Wrigley Jr., John Wanamaker, William Jennings Bryan, Theodore Roosevelt, William H. Taft, Woodrow Wilson, Charles Allen Ward we Jennings Randolph dagy bardy. Bu proýekti ýigrimi ýyldan gowurak wagt sürdi we 1928de "The Law of Success" ady bilen kitaplaşdyryldy.
1937de Hill üstünlük formulasynyň häli häzirem çap edilýän we otuz milliondan köp satylan "Think and Grow Rich" atly kitabynda düşündüriş geçdi
Kitaplary:
· Think and Grow Rich
· How to Sell Your Way through Life
· The Law of Success
· Success Through a Positive Mental Attitude
· You Can Work Your Own Miracles
· Napoleon Hill's keys to success


text:
Salam lukman! Meni aşgazan we öt agyrylary biynjalyk edýär. Köplenç ýüregim hem bulanyp, başym hem aýlanýar. Şeýle-de, içim hem suw ýaly geçip başlady. Damja görnüşli sanjym alsam, biraz ýagdaýym gowulanýar, ýöne biraz wagtdan ýene hemme zat gaýtalanýar. Bu nämedenkä? Maňa siziň maslahatyňyz gerek.
Saýtyň okyjysy.
Hormatly okyjy!
Siziň arz edýän alamatlaryňyza esaslanyp, iýmit siňdiriş ulgamynyň utgaşykly bozulmasynyň bardygyny çaklamak bolýar. Megerem, aşgazanyň we öt haltanyň işiniň bozulmalary, iýmit siňdirişi üpjün edýän fermentleriň ýetmezçiligine getiripdir. Şol sebäpden içegelerde hem iýmit siňdiriş bozulyp, täretiň suwuk halda, kadasyz bolmagyna getirendir. Beýle ýagdaýlar aşgazanasty mäziň, aşgazanyň, içegäniň alawlama keselleri üçin mahsusdyr. Hemme güman etmeleri aradan aýryp, dogry kesel kesgidini bellemek üçin, Size gastroenterolog-lukmanyň barlagyndan geçme peýdaly bolardy.
Hormat bilen, saýtyň lukmany.
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.


text:
Geçen hepde Hoşiminiň (Ho Chi Minh, öňki ady Saýgon) merkezi ýerlerinden biri bolan Ben Tanh meýdanyna gitdim. Şäherlerarasy awtoterminal, turistleriň gelip hökman söwda edip gidýän bazary, uly dynç alyş zolaklary bilen şäheriň belki-de iň hereketli ýerlerinden biri.
Ben Tanh bazary ýapylansoň Gije Bazary açylýar (Night Bazaar). Eger Stambulda bolan bolsaňyz, Şirinewler meýdançasyndaky agşamlary gurnalýan söwda meňzeşräk bolýa. Adam kän, ýöne esasan daşary ýurtdan gelen turistler.
Gije surat düşürmäne gowy ýer. Her hili adam görse bolýa. Garaňkyda surata düşürmekde kän tejribäm ýok aslynda. Birem adamlary düşürmeli wagty mesele has hem kynaşýa. Gelip urjaklaram bar arasynda. Çykyp birnäçe surat düşürdim, suratlar barada teswirleriňize garaşýan.


text:
Rumyniýanyň Garadeşiz portunyň iriligi babatda ikinji orny eýeleýän Konstansa şäherinde bolan tegelek stoluň başyndaky duşuşykda Aşgabatda geçiriljek durnukly ulag ulgamyny döretmek boýunça birinji Ählumumy maslahaty barada durlup geçildi. Bu duşuşygy Türkmenistanyň Rumyniýa döwletindäki ilçihanasy we Konstansa portunyň administrasiýasy gurnady. Duşuşyga Rumyniýa döwletiniň Daşary işler ministrliginiň, ulag ministrliginiň, diplomatik korpusynyň , Konstansa şäheriniň Söwda – senagat palatasynyň, “Ýüpek ýoly” assosiasiýasynyň wekilleri, ulag düzümleriň ýolbaşçylary, hususan-da Rumyniýanyň «CFRMarfa» milli demir ýol kompaniýasy gatnaşdylar.
27 Kasım 2016 Pazar
Rumyniýanyň Konstansa Şäherinde Duşuşyk
Rumyniýanyň Konstansa Şäherinde Duşuşykda Üstaşyr Ulag Geçelgeler Boýunça Türkmenistanyň Başlangyçlary Ara Alnyp Maslahatlaşyldy
Rumyniýanyň Garadeşiz portunyň iriligi babatda ikinji orny eýeleýän Konstansa şäherinde bolan tegelek stoluň başyndaky duşuşykda Aşgabatda geçiriljek durnukly ulag ulgamyny döretmek boýunça birinji Ählumumy maslahaty barada durlup geçildi. Bu duşuşygy Türkmenistanyň Rumyniýa döwletindäki ilçihanasy we Konstansa portunyň administrasiýasy gurnady. Duşuşyga Rumyniýa döwletiniň Daşary işler ministrliginiň, ulag ministrliginiň, diplomatik korpusynyň , Konstansa şäheriniň Söwda – senagat palatasynyň, “Ýüpek ýoly” assosiasiýasynyň wekilleri, ulag düzümleriň ýolbaşçylary, hususan-da Rumyniýanyň «CFRMarfa» milli demir ýol kompaniýasy gatnaşdylar.
Rumyniýanyň Garadeşiz portunyň iriligi babatda ikinji orny eýeleýän Konstansa şäherinde bolan tegelek stoluň başyndaky duşuşykda Aşgabatda geçiriljek durnukly ulag ulgamyny döretmek boýunça birinji Ählumumy maslahaty barada durlup geçildi. Bu duşuşygy Türkmenistanyň Rumyniýa döwletindäki ilçihanasy we Konstansa portunyň administrasiýasy gurnady. Duşuşyga Rumyniýa döwletiniň Daşary işler ministrliginiň, ulag ministrliginiň, diplomatik korpusynyň , Konstansa şäheriniň Söwda – senagat palatasynyň, “Ýüpek ýoly” assosiasiýasynyň wekilleri, ulag düzümleriň ýolbaşçylary, hususan-da Rumyniýanyň «CFRMarfa» milli demir ýol kompaniýasy gatnaşdylar.
Belli bolşy ýaly Konstansa Ýewropanyň iri portlarynyň dörtlügine girýär. Türkmenistandan gatnaşmak üçin Türkmenbaşy halkara portunyň wekilleri geldiler. Däp bolşy ýaly Rumyniýada hökümetara ylalaşyk boýunça bilim alýan talyplar bu çäräniň gatnaşyjylary boldular.
Duşuşygyň dowamynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň logistika syýasatynyň wajyp ugurlary, Türkmenistanyň üstaşyr mümkinçilikleri, şeýle-de döredilýän multimodal ulag infrastrukturasy barada aýdylyp geçildi.
Duşuşykda Türkmenbaşy halkara portunyň we Konstansa portunyň taryhyna bagyşlanan wideofilm görkezildi , şeýle-de hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň üstünde durlup geçildi.
Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)


text:
Dünýä
Mundan iki ýyl ozal şotlandlaryň geçiren Garaşsyzlyk referendumyndan garaşylýan netije çykmandy
“Demir bileleşik 6” türgenleşigi 2 hepde dowam eder
Hytaý bilen Russiýanyň maslahata gatnaşmajakdygy hakyndaky habarlar ünsleri özüne çekdi
Ýadro ýaraglarynyň gadagan edilmegi şertnamasy 122 ýurduň goldaw bermeginde kabul edilipdi
Lawrow “ABŞ-dan bu meselede düşündirişe garaşýarys” diýdi
Katarda, häkimiýetiň başyndaky Al Sani maşgalasyndan Şyh Abdullah Bin Aliniň Birleşen Arap Emirlikleriniň paýtagty Abu Dabide saklanandygy öňe sürüldi
“Ýagdaý diýseň agyr. Wirus Polşada we Çehiýada dolulygyna ýok edilip bilinmedi. Sürüler ýakynlaşýar”
Hüjümde azyndan 8 okuwçy bilen 1 mugallym ýaralandy
Eýranyň Prezidenti Hasan Ruhani ABŞ-niň hökümetiniň ýadro ylalaşygyny paltalap bilmedigini belledi
Amerikanyň Kaliforniýa ştatynda bolan ýeriň süýşmegi netijesinde ýogalan adamlaryň sany 19-a ýetdi
Ýaponiýanyň Premýer ministri Şinzo Abe Pribaltika ýurtlary bolan Latwiýa, Litwa we Estoniýa bilen gatnaşyklaryny ösdürmäge başlandyklaryny habar berdi
Ulgamlaryň 2-nji tapgyry S-400 howa goranyş raketalary Kryma baryp ýetdi
Fransiýanyň Prezidenti Emmanuel Makron Ysraýylyň Premýer ministri Benýamin Netanýaha Eýran bilen gol çekişilen ýadro şertnamalarynyň düzgünlerini berjaý etmäge we ähli taraplara ylalaşygyň düzgünlerine boýun bolmaga çagyrdy


text:
«Türkmenistanyň çempiony «Altyn asyr» düzümini täze futbolçylaryň birnäçesi bilen güýçlendirdi» diýip, Täjigistanyň «Istiklol» futbol topary öz resmi saýtynda habar berýär.
Şeýle hem habarda «Istiklolyň» AFK kubogyndaky garşydaşynyň («Altyn asyryň») häzirki günlerde Antalýa şäherinde türgenleşik işlerini alyp barýandygy ýazylýar. «Toparyň täze futbolçylarynyň hatarynda Türkmenistanyň milli ýygyndysynyň kapitany Arslanmyrat Amanow hem bar, ol Özbegistanyň «Almalyk» futbol toparynda hem çykyş etdi» diýlip, habarda aýdylýar. Habarda «Altyn asyryň» Antalýadaky türgenleşikleriniň çäginde Rumynyýanyň «ASA» topary bilen geçiren ýoldaşlyk duşuşygyna hem üns çekilýär. 2:2 hasabynda tamamlanan duşuşykda «aragatnaşykçylaryň» tarapyndan Altymyrat Annadurdyýew bilen Myrat Ýagşyýew tapawutlandy. «Altyn asyr» Antalýadaky ikinji ýoldaşlyk duşuşygyny Daşkendiň «Lokomotiw» topary bilen geçirer. Topar Ortaýer deňziniň kenaryndaky türgenleşiklerini 5-nji fewralda tamamlar.
Şeýle hem habara «Altyn asyryň» düzümine täze goşulan futbolçylaryň sanawy goşulypdyr. Bu sanawda Arslanmyrat Amanowyň («Almalyk» (Özbegistan) → «Altyn asyr»), Elman Tagaýewiň («Andijan» (Özbegistan) → «Altyn asyr»), Döwlet Mirsultanowyň («Merw» → «Altyn asyr»), Begenç Seýitmämmedowyň («Aşgabat» → «Altyn asyr»), Muhammet Astanowyň («Şagadam» → «Altyn asyr»), Mihail Titowyň («Balkan» → «Altyn asyr») hem-de Ahmet Gurbanowyň («Bürgüt» → «Altyn asyr») atlary bar.
«Altyn asyr» bilen «Istiklol» AFK-nyň kubogynyň Merkezi Aziýa toparçasynda 4-nji aprelde Aşgabatda, 31-nji maýda Duşenbede duşuşarlar.


text:
Biziň ýurdumyzda "klimatyň üýtgemegi", "howanyň maýlamagy" ýaly jümleleri eşiden adam az bolmasa hem, bu hadysalaryň ýönekeý adamyň durmuşyna ýetirjek ýaramaz täsirinden az adam habarlymyka diýip pikir edýärin. Hawa, köpümize mälim bolşy ýaly, klimatyň üýtgemegi we dünýä derejede howanyň maýlamagy – howanyň garaşylmadyk ýagdaýda çalşyp durmagyna getirýän sebäp diýlip aýdylýan düşünjelerdir.
Ýöne adamlaryň aglaba bölegi: "Bu bir başga ýurduň, sebitiň duş gelýän kynçylygy. Maňa, meniň çagalarymyň geljegine bu ýagdaýlaryň hiç hili dahyly ýok" diýip pikir edýärler. Olar öz durmuşynyň, hereketleriniň we klimatyň üýtgemeginiň arasyndaky arabaglanşygy seljerenoklar. Meseleler diňe alymlar tarapyndan çözüler diýip arkaýynlanýarlar ya-da "Menden soň näme bolsa, şol bolsun" diýen düşünjä eýerýärler. Şu sebäpli men şu çylşyrymly we derwaýs mesele babatda sada dilde ýazylan maglumatlary toplamana synanşdym. Elbetde, ýekeje makalanyň çäklerinde bu çylşyrymly meseläniň hemme tarapy barada durup geçip hem bolmaz. Okyjylarymyzyň arasynda bu mesele bilen aladalanýanlar gurrüňdeşlige goşulyp, türkmen dilinde bolan maglumatlary bilen paýlaşarlar diýip umyt edýärin.
Dünýädäki uly ylmy guramalar klimatyň üýtgemegi barada näme pikirde?
Döwlet we döwlete garaşly bolmadyk guramalar klimatyň üýtgemeginiň bolup geçýändigini we adamlar öz edýän hereketleri, işleri bilen onuň üýtgemegine goşant goşýandygyny tassyklaýarlar. Klimatyň üýtgemegi adamzada we tebigata uly howp salýar. Ýöne hemme alymlaryň bu kynçylyk babatda hemme çaklamalarynyň deň gelmeýändigini hem belläp geçmelidir. Oňa garamazdan, alymlaryň aglaba bölegi klimatyň üytgemeginiň bolup geçýändigi bilen ylalaşýarlar we onuň esasy sebäbi höküminde adamlaryň ýaşaýyş uçin edýän hemme hereketleriniň netijesinde çendenaşa kömürturşy gazynyň çykmagyny we ýaýramagyny belleýärler.
Alymlar geçirýän barlaglary bilen, takyk Ýer togalagynyň nä derejede maýlajakdygyny, onuň tizligini, dünýäniň dürli sebitlerine ýetirjek tasirini kesgitlemäge synanyşýarlar. Alymlar barlaglary jemgyýeti habarly etmek, adamlaryň klimatyň üýtgeme hadysasyna taýýarlykly gelmegi, döwlet derejesinde meýilnama işläp düzmek maksady bilen geçirýärler. Ýöne klimatyň üýgemeginiň esasy sebäpleri we täsiri barada ýeterlik anyklyklyk, faktlaryň barlygy uçin, ekologik betbagtçylygyň geljek nesillere ýaramaz töwekgellçiligini azaltmak uçin, indi alymlar adamlary herekete geçmäge çagyryş edýärler.
Nämeler esasynda klimatyň üýtgemegi, howanyň maýlamagy subut edilýär?
Soňky asyryň dowamynda Yer ýüzüniň temperaturasy ortaça 1.4 F artdy. The National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) habar bermegine gorä, 2000-2010 onýyllygy iň gyzgyn diýp belenilýär we hasabatlara görä 2010-nji we 2005-nji ýyllary howasy iň yssy yllar diýip hasaplaýarlar. NOAA – okeanlaryň we atmosferanyň ýagdaýy barada maglumat berýan, Amerikaň hökümetine garaşly bolan guramadyr. Klimatyň üýtgemegi, temperaturanyň ýokarlanmagyndan başga-da köp üýtgeşmeler bilen kesgitlenýär: ýagynyň aşa kän ýagmagy, ýygy-ýygydan bolup durýan jöwzaly howa, ýyllaryň dowamynda okeanlaryň düzümindäki turşulyk (kislota) deňagramlylygynyň artmagy, dünýä derejesinde buzluklaryň eremegi we deňziň derejesiniň ýokarlanmagy. Bularyň hemmesi klimatyň maýlaýandygynyň subutnamasy bolup durýandyr.
Häzirki wagtda klimatyň üýtgemeginiň sebäbi näme: adamlaryň täsirimi ýa-da tebigatyň adaty ýagdaýda üýtgäp durmagymy?
Ýer togalagy adaty bolşy ýaly, kadaly ýagdaýda gyzmak we sowamak aýlawyny başdan geçirýär. Bular günde bolup geçýän üýtgeşmeler bilen kesgitlenýärler. Barlaglarlaryň netijesine görä, soňky 50 ýýlyň dowamyndaky howanyň maýlamagyny diňe tebigatda bolup geçýän adaty üýgeşmeler bilen düşundirip bolanok. Adamlaryň ýaramaz goşandy – klimatyň üýtgemeginiň esasy sebäbi bolup durýär.
Kömürturşy gazy adamlara nähili ýaramaz täsir edip bilýär?
Kömürturşy ösümliklerde fotosintez hadysasynyň geçmegi uçin zerur we atmosfera uçin möhüm bolup durýan maddadyr. Ýöne atmosferada kömürturşy gazynyň çendenaşa köp mukdary toplananda ýaramaz ýagdaý döreýär. Atmosfera goşulýan kömürturşy gazy dünýä derejede howanyň maýlamagyna, klimatyň üýtgemegine getirip haýwanlara, ösumliklere we adamlara ýaramaz täsir edýär.
Seniň ýaşaýan ýeriňde 1-2 gezek aşa sowuk ya-da garly gyşyň bolmagy klimatyň üýtgemeýändigini aňladyp bilýärmi?
Ýok, gynansakda bu ýagdaý klimatyň üýtgemeginiň bolup geçmeýänini aňladanok. Dünýä derejede temperaturalar ýokarlanyp barýarlar. Gaýtam gaty sowuk gyşlaryň bolmagyna garaşylýar. Mylaýym klimatda atmosferada howa buglary köp möçberde toplanýarlar. Bular uly ýagşyň we garly tupanyň sebäbi bolup bilýärler. Klimatyň uýtgemegi bilen garly möwsümiň gysgalmagyna garaşýlýar.
Ozon gatlagynda dörän "deşigiň" klimatyň üýtgemegi bilen baglanşygy barmy?
Ozon gatlagyndaky deşik we klimatyň üýtgemegi – iki sany özbaşdak, aýra meselelerdir. Ozondaky "deşik" ýer togalagynyň ýokary atmosferasyndaky bolýan ozon molekulaly gatlagynyň ýitmegini aňladýar. Ol gatlak bütewi bolan ýagdaýynda, ýer togalagyny günüň ýaramaz ultramelewşe şöhlesinden gorap saklaýar. Ozon gatlagynyň ýukalmagynyň sebäbi – hlorftoruglerod (rus. хлорфторуглерод) maddasydyr. Bu madda sowadyjylaryň önümçiliginde, adamlaryň ulanýan aerozol ballonly önümlerinde giňden ulanylýandyr. Ýukalan ozon gatlagy zyýanly ultramelewşe şöhlesiniň ýere ýetmegi üçin mümkinçilik döredýär. Bu ýagdaý adamlaryň derisinde howply täze döremeleriň ýüze çykmagyna, katarakta we başga-da adam saglygy üçin howply keselleriň köpelmegine getirip biler.
Merkezi Aziýa sebitinde klimatyň uýtgemegi bilen bagly nähili üýtgeşmeler bolup geçýär?
Halkara guramalaryň hünärmenleri Merkezi Aziýadaky döwletleriň hökümetlerini klimatyň maýlamagynyň öňüni almak ugrunda netijeli işleriň alnyp barylmagyna çagyryş edýärler. Olar kilmatyň üýtgemeginiň geljekde pajygaly ýagdaýlara getirjekdigini belleýärler. Aprel aýynda çykan hasabata gorä (onuň netijeleri Ýaponiýada yglan edildi), Merkezi Aziýadaky jemgyýetleriň klimatyň üýtgemegine, üýtgeýän we üýtgäp barýan ýagdaýlara taýýar däldigi bellenildi.
Merkezi Aziýa sebitinde ýgalyň azalmagy, munuň suwuň ýiti ýetmezçiligine getirjekdigi we bu ýagdaýyň oba hojalygyň ösüşine yaramaz tasir etjekdigi nygtalýar. Ýygy-ýygydan bolup geçýan gurakçylyk ekinlere zerur bolan, suwaryşa gerek suwa bolan talaby ýokarlandyrar. Gowaçaň we şalyň ýetişmegine ýaramaz täsir eder. Bu ýagdaý ekerançylar we saherde ýaşaýan ilatyň garyp gatlaklary uçin agyr ýagdaý bolup durýandyr.
Hasabatda Merkezi Aziyada ýerleşýän buzlaryň eremeginiň dowam etjekdigi, ýagdaýyň oba hojalygyna etjek täsiri barada we bütünleý ýurtlaryň ykdysadyýetine ýetirjek ýaramaz täsiri barada nygtalýar. Klimatyň üýtgemegi tebigy harasatlaryň köpelmegi, biodürlüligiň erbetleşmegi, ekosistemanyň dargamagy we topragyň ýaramazlaşmagy bilen häsiýetlendirilýär.
Klimatyň üýtgemeginiň öňüni almak maksady bilen indi bir zat etmek giçmikä?
Ýok, entek giç däldigini, ýöne wagtyň az galandygyny bellemelidir. Häkimiýetler, jemgyýetçilik, adamlar we şereketler geljekde boljak üýtgeşmelere, agyr ýagdaýlara bilelikde taýarlyk görmeli. Ýone bir zady ýatda saklamaly, her adamyň irdenden gün ýaşýança ýaşaýyş uçin edýän hemme hereketleri daşky gurşawda ýitmeýän yz galdyrýar. Her adam bu kynçylygy çözmek ugrunda bir zat edip biler. Gündelik durmuşunda öz isleglerini we hereketlerini sadalaşdyryp we çäklendirip, daşky gurşawa edýän ýaramaz tasirini azaldyp biler!
Teswirlemeler
Klimatyn üytgemeginin içinde bolup, bizin yurdumyzda esasy problema tebigatyn kirledilmegi bolup duryar. Zynyndylaryn suwlary hapalamagy, muna bagly yokanç keseller,,,,,
Ýazylanlar barada pikiriňizi paýlaşyň
1. Biz Siziň pikirleriňizi çäklendirmek islemeýäris, ýöne töhmet, ynamdan gaçyrýan, edepsizlik, ýaramazlyk, zorluk, paýyş, pornografiki, howp salýan, agzalalyk we ýigrenç döredýän gürrüňleri we bikanun hereketleri öz içine alýan materiallara rugsat berilmeýär. Şu agzalan materiallar saýtyň degişli işgärleri tarapyndan pozulyp bilner.
2. Siziň oý-pikirleriňiz biziň üçin juda wajypdyr! Ýöne biziň saýtymyzda makalany teswirleýän okyja edepsiz sözler bilen hüjüm edýän teswirlemelere ýol berilmeýär.
3. Ýazylan teswir öjükdiriji, ýagny agzalalyk döredýän häsiýetlidigine güman edilse, onda onuň çap edilmegine rugsat berilmez.
4. Düýbi ýa-da ýuridiki statusy belli bolmadyk web sahypalaryny salgy berýän internet çelgileri çap edilmeýär.
5. Teswirlemeler mowzugyň çäginden çykan ýagdaýynda, olar çap edilmez.
6. Teswirlemeler we çekeleşikler kommersiýa maksady bilen ulanylyp bilmez.
7. Nämälim ýagdaýlarda söwda belgisini ýa-da awtorlyk hukugyny bozýan materiallaryň teswirlemelerde bolmagyna ýol berilmez.