text:
Bu hili çäreler geljekki saýlawlara ilatyň ünsüni çekäýjek ýaly, emma ilat arasynda bu saýlawlara bolan gyzyklanma örän pes. Aşgabatly synçy Ýaýlym Begow munuň sebäbini şeýle düşündirýär: “Meniň pikirimçe, bu saýlawlar halkyň maddy hal-ýagdaýyna, durmuşyna, demokratik prosese hiç hili täsir edip bilmez. Bu saýlaw kampaniýasyna hem öňki sowet soýuzyndaky ýaly, öňünden hemme zat sahnalaşdyrylyp, taýýarlyk görülýär we geçirilýär. Şoňa görä, halk beýle saýlawlara örän passiw gatnaşýar, üns bermeýär”.
45 ýaşly aşgabatly ýaşaýjy Annageldi hem saýlawlarda eýýäm kimiň ýeňiji diýlip yglan ediljekdiginiň öňünden bellidigini aýdýar. Ol: “Bu saýlawsyzam indiki prezidentimiziň kim boljakdygy belli. Şonuň üçin, adamlar bu saýlaw kampaniýasy bilen gyzyklanmaýarlar. Häzirki saýlaw kampaniýasy bolsa ýönekeý formallyk” diýip, ýagdaýy düşündirdi.
Saýlawlara gatnaşmaklyga çagyrýan agitasiýalar bilen bir wagtda, prezidentlige dalaş
Prezidentlige dalaş edýän dalaşgärlerden biriniň maksatnamasy ýerleşdirilen gazet sahypasy. Aşgabat, 18-nji ýanwar, 2012.
edýän dalaşgärleriň saýlaw kampaniýalary hem dowam edýär. Dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklarynyň geçiriljek wagty we ýeri habar beriş serişdeleri arkaly yzygiderli habar berilýär.
Türkmen telewideniýesiniň “Watan” programmasynda şol duşuşyklar barada gysgajyk reportažlar hem görkezilýär. Emma, saýlawçylar bilen dalaşgärleriň duşuşyklarynyň translýasiýasy telewideniýede görkezilmeýär.
“Bu bir oýun”
Dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklary edara-kärhanalarda ýa-da, köplenç, ýerli teatrlarda we kinokonsert merkezlerinde geçýär. Ak reňkli halynyň ýüzünde ýurduň häzirki prezidentiniň portreti asylan sahnada geçýän bu duşuşyklaryň simwoliki ähmiýeti barada gürrüň edýän adamlaram bar.
Şeýle garaýyşdaky ýaşaýjylardan biri, aşgabatly synçy Aşyr bu barada şeýle diýdi: “Bu bir oýun. Dalaşgärleriň duşuşyklarynyň köpüsiniň drama teatrlarynda geçmegi hem bu saýlawlaryň oýundugynyň simwoly. Häzirki prezidentimizden galan dalaşgärleriň ýekejesi hem ‘meni saýlaň’ diýip bilenok. Olaryň Türkmenistanyň häzirki prezidentiniň alyp barýan syýasatlaryny goldap, şol bir wagtyň özünde-de onuň garşysyna prezidentlige dalaş etmekleri hem düşnüksiz”.
Dalaşgärleriň duşuşyklarynyň käbiri dalaşgärleriň özleriniň gatnaşmagynda geçýän bolsa, käbirleri olaryň ýörite “ynanylan wekilleriniň” gatnaşmagynda geçýär. Adynyň agzalmagyny islemedik bir medeniýet işgäriniň aýtmagyna görä, duşuşyga gatnaşýan saýlawçylaryň nähili geýinmelidigi, nirede oturmalydygy takyk kesgitlenýär.
Ol: “Bu duşuşyklara, esasan, döwlet edara-kärhanalarynyň işgärleri, ýurtda registrasiýa edilen jemgyýetçilik guramalarynyň agzalary we ýokary okuw jaýlarynyň studentleri gatnaşýarlar. Olaryň oturmaly ýerleri takyk kesgitlenen. Duşuşykda dalaşgärlere ýa-da olaryň ynamdar wekillerine sorag berýän adamlar öňündem bellenilýär. Olaryň berýän soraglary hem öňünden taýýarlanylýar” diýip, gürrüň berdi.
“Tötänleýin” adamlar goýberilmeýär
Ilat arasynda Türkmenistanyň prezidentiniň saýlawlary bilen gyzyklanýanlar-da bar. käbir ildeşlerimiz saýlawçylar bilen dalaşgärleriň geçirýän duşuşyklaryna gatnaşjak bolupdyrlar. Emma, olara bu başartmandyr. Bu hili duşuşykdan kowulan 32 ýaşly Berdi şeýle gürrüň berdi: “Men dalaşgär bilen duşuşygyň geçiriljek ýerine bardym. Hatda, zalda hem oturdym. Emma, tiz wagtdan meniň ýanyma iki adam gelip, zaly terk etmegimi talap etdiler. Men sebäbini soranymda, döwlet edarasynda işläňok hem-de kastýum-galstugyň ýok diýip jogap berdiler”.
Bu ildeşimiz sözüni dowam etdirip: “Men dogrudanam döwlet edarasynda işlämok. Asla, mende iş ýok. Şonuň üçinem dalaşgärden işsizlere iş ýerlerini tapyp bermek, olara wagtlaýyn posobiýalar bermek ýaly meseleler barada sorajakdym. Emma müňa mümkinçilik hem bermediler” diýdi.
Ilatyň bu saýlawlara aktiw gatnaşmagy üçin agitasiýa alyp barýan agitatorlar hem bar. Saýlawlara aktiw gatnaşmaga çagyrýan çagyryşlar diňe bir şäheriň köçelerinde asylan şygarlar bilen çäklendirilmän, telewideniýe arkaly hem saýlawlaryň ýurduň ilatynyň durmuşynda “wajyp wakadygyny” düşündirýän hem-de saýlawlara aktiw gatnaşmaga çagyrýan wideorolikler hem görkezilýär.


c: text/html

text:
Aşgabadyň alkymynda ýerleşýän Abadandaky, öňki Büzmеýindäki ok-däri saklanýan ammarda bolan partlamalardan bäri 4 ýyl gеçdi. Bu hadysada, ilki inkär edеn hеm bolsa, rеsmi Aşgabat ondan gowrak adamyň wеpat bolandygyny tassyk edipdi.
Şonuň bilеn birlikdе, Abadanyň wеýran bolan jaýlarynyň döwlеt hasabyna täzеdеn guruljagy hеm aýdylypdy. Eýsеm, Abadan şähеri häzirki gün nähili ýagdaýda, partlamadan zyýan çеkеn jaýlar, adamlar nähili goldaw aldy?
Azatlyk Radiosy bu soraglar bilen gyzyklanyp, aşgabatly graždan aktiwisti Nurberdi Nurmämmedow bilen söhbetdeş boldy.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ženewada adam hukuklary we demokratiýa boýunça sammit geçirilýär
. Öz işine sişenbe güni başlan bu sammite 500 töweregi adam gatnaşýar.
Sammitiň ilkinji gününde Demirgazyk Afrika döwletlerinde, Kubada, Demirgazyk Koreýada, Hytaýda, Eýranda we Türkmenistanda ýüz berýän ýagdaýlar barada maslahat edildi.
Bu sammitde adam hukuklary boýunça "Türkmen inisiatiwasy" toparynyň ýolbaşçysy Farid Tuhbatullin hem çykyş etdi. Ol hususan-da Türkmenistandaky adam hukuklarynyň bozulmalary barada gürrüň etdi.
Azatlyk Radiosyndan Guwanç Gere bu barada Farid Tuhbatullin bilen söhbetdeş boldy.Azatlyk Radiosy: Farid, 15-nji martda Ženewada açylan adam hukuklary we demokratiýa boýunça sammit barada maglumat beräýseňiz? Tuhbatullin:
BMG-de koalisiýadan ybarat hökümete degişli bolmadyk gurama bar. Ol BMG-de resmi hasaba alnan iri jemgyýetçilik topar. Bu gurama eýýäm 3 ýyl bäri şeýle halkara sammiti gurnaýar we oňa dünýäniň dürli ýurtlaryndan adam hukuklary boýunça jemgyýetçilik toparlarynyň wekilleri çagyrylýar.
Sammit BMG-niň ýolbaşçylarynyň, onuň dürli komitetleriniň ýolbaşçylarynyň dünýäniň dürli ýurtlarynda adam hukuklarynyň bozulyşy bilen tanyşmagy üçin geçirilýär. Şu ýyl sammite 500 adam çagyryldy we olaryň 20-den gowragynyň çykyş etmäge mümkinçiligi boldy. Şonuň ýaly-da men hem Halkara koalisiýanyň sammitiniň ilkinji güni çykyş etdim. Azatlyk Radiosy: Eýse, siz öz çykyşyňyzda nähili meseleler barada gürrüň etdiňiz? Tuhbatullin:
Men öz çykyşymda raýatlaryň suduň mejlisi bolmazdan tussag edilişi, saklanyşy we başga-da anyk mysallar barada gürrüň etdim. Şeýle-de men soňky döwürde Türkmenistanda adam hukuklarynyň bozulandygy bilen bagly ýörite press-reliz ýaýratdym. Şol sanda žurnalist Gurbansoltan Açylowanyň düşen ýagdaýy, meşhur aýdymçylar Maksat Kakabaýewiň, Myrat Öwezowyň tutulandygy, dindar Şirli Geldimyradowyň tussaglykda aradan çykandygy we başga ýagdaýlar barada gürrüň etdim. Bular barada meni diňlänler Türkmenistanda adam hukuklaryna hormat goýmakda, gynansak-da, ösüş ýok diýen netijä geldiler. Azatlyk Radiosy: Farid, siz bu sammitiň dowamynda haýsy-da bolsa bir ýurduň ýa-da halkara guramalaryň wekilleri bilen duşuşdyňyzmy? Tuhbatullin:
Biz şu gün BMG-niň wekilleri, BMG-däki dürli delegasiýalar, şol sanda ABŞ-nyň delegasiýasy we onuň BMG-däki ilçisi bilen duşuşdyk. Şeýle-de biz BMG-niň adam hukuklary boýunça ýokary komissarlygyna bardyk we onuň çinownikleri bilen duşuşdyk. Biz olara Türkmenistanda adam hukuklarynyň ýagdaýy barada jikme-jik gürrüň berdik. Hut şol adamlar zerur bolan kararlary kabul edýärler ýa-da BMG-niň karar kabul edýän komitetlerine täsir edip bilýärler. Azatlyk Radiosy: Eýse, olaryň Türkmenistanda adam hukuklaryna hormat goýluşynda ösüşler üçin haýsy-da bolsa bir plany barmy? Tuhbatullin:
Elbetde, häkimiýetlere täsir etmegiň dürli ýollary bar. BMG-niň Ýupiýar atly prosedurasy boýunça Türkmenistan iki ýyl mundan öň hasabat berdi. BMG bolsa türkmen hökümetiniň ýerine ýetirmegi üçin dürli teklipleri berdi. Türkmen hökümeti iki ýyldan soňra ýerine ýetirilen we ýetirilmedik rekomendasiýalar barada hasabat bermeli.
Men Türkmenistanyň meýletinlikde boýun alan borçnamalaryny, eýýäm iki ýylyň geçendigine garamazdan, ýerine ýetirmändigi barada mysallar getirdim. Elbetde, olar şeýle zatlary belläp aldylar. Şonuň ýaly-da, häzir biz BMG-niň gynamalar boýunça komiteti üçin alternatiw hasabat taýýarlaýarys. Biz şol dokumentleri BMG-niň degişli komitetlerine gowşurmakçy. Şunlukda olar bu maglumatlary Türkmenistanyň resmi wekilleri bilen duşuşyklarynda göz öňünde tutarlar. Meniň pikirimçe, olar biziň beren faktlarymyzy özlerine maglumat hökmünde aldylar we türkmen tarapy degişli sowallara jogap bermeli bolar.


text:
Nýu Ýorkda BMG-niň Baş assambleýasy dowam edýän wagty, anna güni ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýew bilen duşuşdy. Prezident Obama kärdeşi Aliýewi Azerbaýjandaky adam hukuklaryny goramakda has gowy işleri bitirmäge çagyrdy.
Ak Tam tarapyndan ýaýradylan beýanata görä, duşuşykda prezident Barak Obamanyň gozgan meselesi onuň 23-nji sentýabrda BMG-niň Baş assambleýasynda eden çykyşyna laýyk boldy. Ol Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýewi öňki sowet döwleti bolan Azerbaýjanda demokratik reformalary geçirmäge çagyrdy.
Şeýle hem Obama azerbaýjanly kärdeşini azatlykdan mahrum edilen azeri blogçylary Adnan Hajizada we Emin Millini tussaglykdan boşatmaga çagyrdy. Olar azeri hökümeti bilen bagly satiriki wideony internete ýerleşdiripdiler.
Iki blogçynyň maşgalalary şu hepde Obama ýüzlenip, onuň Aliýewden blogçylaryň azatlyga çykarylmagyny soramagyny haýyş edipdiler. Olar Obamanyň sözüniň “söz azatlygynyň we adalatyň goragy ugrunda güýçli ýaňlanjakdygyny” aýdypdylar.
Gepleşiklerde Daglyk Garabag konfliktini kadalaşdyrmak barasynda–da gürrüň boldy.
BMG-niň Baş assambleýasynyň 65-nji sessiýasynda eden çykyşynda prezident Barak Obama ABŞ-nyň daşary syýasatynyň sütüni hökmünde adam hukuklarynyň we demokratiýanyň ähmiýetini berk nygtapdy.


text:
Türkmenabadyň Merkezi bazarynda, ilat arasynda “Dünýä bazary” diýlip tanalýan meşhur söwda nokatlarynda “däri-derman bar”, “derman gerekmi?!” diýip gyzyklanyp, aýlanyp ýören, hatda oturgyçda oturyp, öňünde içi dürli görnüşli dermanlardan doly uly plastik haltalary goýup, derman satýan söwdagärlere islendik gün duş gelse bolýar.
“Dermançylar” diýlip atlandyrylýan bu özboluşly söwdagärleriň hödürleýän “harytlarynyň” arasynda döwlete degişli dermanhanalardan tapmasy kyn bolan ýa-da lukmanyň ýörite güwanamasy esasynda berilýän medisina serişdeleri hem bar. Refortan, kontrikal, diazepam ýaly degişlilikdäki güýçli dermanlar “dermançylarda” hemişe-de tapylýar.
Ildeşlerimiziň käbirleriniň pikiriçe, gaty seýrek duş gelýän, şeýle-de ýörite güwanama esasynda goýberilýän dermanlary edil “bag-bakja önümleri ýaly, bazardan satyn alyp bolýandygy” adamlara belli bir derejede ýeňillik döredýär.
Aýna öz agyr ýatan gelnejesiniň sargan we diňe lukmanyň güwanamasy esasynda satylýan Diazepam atly dermany birki dermanhanadan tapmansoň, bazardaky dermançylardan almaly bolandygyny gürrüň berýär.
Howp
Emma Aýnanyň “arkaýyn, bakja önümi ýaly alyp bolýar” diýýän dermanlarynyň saklanyş şertleri we olaryň täsirliligi käbir düýpli soraglary hem döretmän duranok.
Adynyň tutulmagyny islemedik 25 ýaşly farmaseft uzakly gün plastik paketleriň içinde güne gyzyp duran dermanlaryň saklanyş şertleriniň düýpli bozulýandygyny, munuň netijesinde-de şol dermanlaryň peýdadan beter adamyň janyna howp salýandygyny-da aýdýar.
“Bazarlarda derman satýan adamlaryň hijisinde farmaseftika ugrundan ýörite bilim ýok. Olar diňe harydynyň geçenini bilýär. Dermanlaryň saklanyş şertleri düýbünden berjaý edilenok. Dermançylar öz satýan dermanlaryny tomsuň jöwzasynda, günüň aşagynda, plastik haltalarda saklaýarlar. Bu bolsa ilatyň saglygyna ýowuz urgy bolýar. Zaýalanan dermanlaryň adamyň saglygynyň has-da ýaramazlaşmagyna, hatda olaryň ölümine hem getirmegi mümkin” diýip, efirde adynyň tutulmagyny islemedik farmaseft Azatlyk Radiosyna gürrüň berýär.
Farmaseftiň bu pikiri bilen başga bir söhbetdeşimiz hem ylalaşýar. Sebäbi süýji keselinden ejir çekýän Gülbahar atly bu türkmenabatly gelin gara bazardan derman satyn alyp, agyr ýagdaýa düşüpdir.
“Dünýä bazaryndaky” dermançylaryň birinden 11 manada bir doly gap Manulin satyn aldym, dermanyň gabynda möhletiniň tamamlanmagyna iki ýylyň bardygy görkezilipdir. Manuliniň bir tabletkasyny her gün bir gezek ertirlik edinmezden ozal atýanlygym üçin, ganymdaky süýjiniň derejesi kän ýokary däldi. Emma gyssagly ýagdaýdakam, bazardan satyn alan Manulinimi 17 gün atanymdan soň süýjim ýokarlanyp, hassahana düşdüm” diýip, Gülbahar gelin gürrüň berýär.
Kanuna ters bolsa-da....
Şol bir wagtda “dermançylaryň” söwdasy Türkmenistandaky hereket edýän kanunçylygya hem ters gelýär. Oňa görä, ýörite rugsatnamasyz, ýagny lisenziýasyz derman söwdasyny etmek gadagan. Emma her niçik-de bolsa, “dermançylar” bazarlarda açyk oturyp, hiç bir bökdençsiz söwda etmegini dowam etdirýärler.
Muny garaşsyz çeşmeler arkaly tassykladyp bolmasa-da, käbir çaklamalara görä, dermançylar kanuny rugsatnama esasynda işleýän dermanhanalaryň ýolbaşçylary bilen “dil birikdirip”, öz satýan dermanlaryny köp mukdarda satyn alýarlar we üstüne biraz nyrh goýup, ilata satýarlar.
Bu aralykda, bogazyna agram berip, “derman gerekmi?!” diýip gygyrýan “dermançynyň” ýanyna ýene bir müşderi gelip, özüne gerek bolan dermanyny soraýar. Bu adam ol dermany atanyň janyna abanyp biljek howpa düşünse-de, ýerli dermanhanalardan derdine em tapman, soňky çykalgasy hökmünde bialaç “dermançylara” ýüz tutmaly bolýandygyny ahmyr bilen aýdýar.


text:
Sayt gowy, soz yok! Yone edil beyle edaymeli dal ekenin awtor, mumkinçilikler çaklendirilen, hemme ucin elyeterli dal diysegem boljak. Okujylara, agzalara biraz eglişik etsen şu saytyn abrayy "ertir-den" kem bolmazdy. İşinizde ustunluk!
- Görogly eposy
- "Söýgi" romany
- 11-nji synp. Türkmenistanyň taryhy. 2-nji kitap
- Jemgyýeti öwreniş. XI synp üçin
- 11-nji synp. Algebra we analiziň başlangyçlary kitaby.
- Algebra we Elementar matematika
- Ýol hereketiniň kadalary
- 8-nji synp. Biologiýa kitaby.
- 1-nji synp. HARPLYK kitaby.
- Kompýuterde programmalaşdyrmak arkaly meseleleri çözmek


text:
Eýranyň prezidenti Hasan Rohani Gazagystana resmi sapar edýär.
Rohaniniň Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew bilen duşuşygynda regionyň howpsuzlygyna we şu aýda Orsýetde boljak Hazarýaka döwletleriniň sammitiniň öňüsyrasynda Hazar deňziniň statusyna degişli meseleleriň, şeýle-de Gazagystanyň we Eýranyň arasynda özara söwdany artdyrmak meselesiniň maslahat ediljekdigi habar berildi.
Rohaniniň 8-nji sentýabrda başlanan bu sapary onuň prezident hökmünde Gazagystana ilkinji saparydyr. Onuň Merkezi Aziýa ilkinji sapary 2013-nji ýylyň sentýabr aýynda Gyrgyzystana edilipdi.
Rohani Gazagystandan soň Täjigistan sapar eder. Hepdäniň aýagynda Täjigistanda Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň sammiti geçiriler. Eýran bu gurama synçy statusynda gatnaşýar.


text:
Bagdatda howpsuzlyk güýçleri bilen protestçileriň arasynda bolan çaknyşykda azyndan iki adam öldürildi, onlarça adam ýaralandy.
Yrak resmileri 21-nji maýda 20-nji maý gijesi Bagdadyň Ýaşyl zonasyna zabt edilende, polisiýanyň protestçileri dargytmak üçin ot açmagy netijesinde, iki adamyň ok ýarasyndan ölendigini aýtdy.
Aýdylmagyna görä, 57 adam ýaralanypdyr. Hassahana çeşmeleri 21-nji maýda dört adamyň ölendigini, 90 adamyň ýaralanandygyny aýtdy diýip, «Roýters» habar berdi.
Howpsuzlyk güýçleri hökümet binalaryna, şol sanda premýer-ministr Haýdar al-Abadiniň ofisine giren müňlerçe protestçini yzyna serpikdirmek üçin göz ýaşardyjy gaz, suw toplaryny hem ulandy.
Bu demonstrasiýaçylaryň üç hepdede Ýaşyl zona, parlamentiň we daşary ýurt ilçihanalarynyň bir toparynyň ýerleşýän ýerine ikinji gezek kürsäp urşydyr.


text:
Ukrainanyň öňki prezidenti Leonid Krawçuk parlamentiň öňünde çykyş edip ýurduň “graždan urşunyň” bosagasynda durandygyny aýtdy we kanun çykaryjylary doly jogapkärçilik bilen hereket etmäge ündedi.
Postsowet Ukrainanyň ilkinji prezidenti Krawçuk bu çykyşyny parlament agzalarynyň protestleriň dowamynda tussag edilenleri boşatmak meselesini maslahat etmek üçin çarşenbe güni geçiren ýörite sessiýasynda etdi.
Oppozisiýanyň we Ýanukowiçiň “Regionlar partiýasynyň” barlyşyga gelip bilmändigi sebäpli parlamentiň maslahaty yza tesdirildi. Oppozisiýa tussag edilen protestçileriň ählisiniň şert goýulmazdan boşadylmagyny isleýär. Ýanukowiçiň häkimiýet başyndaky partiýasynyň taýýarlanan taslamasynda protestçileriň köçelerden we eýelän häkimiýet edaralaryndan çekilen ýagdaýynda amnistiýanyň geçiriljekdigi aýdylýar. Oppozisiýa bu talaplary ret edýär.
Sişenbe güni Ukrainayň hökümeti wezipesinden çekildi, parlament iki hepde mundan öň kabul eden protestleri çäklendirýän kanuny ýatyrdy.


text:
Aşgabat, 22-nji ýanwar. “Türkmenportal”.
Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Buýrugyna laýyklykda, Owganystan Yslam Respublikasynyň serhetýaka etraplarynyň ýaşaýjylaryna nobatdaky ynsanperwer kömegi hökmünde azyk önümleri we mekdep mebelleri ugradyldy.
Ýokary derejede geçirilen gepleşikleriň barşynda geçen ýyllaryň içinde berlen ynsanperwer kömekler üçin biziň milli Liderimize we bütin türkmen halkyna tüýs ýüreginden hoşallyk bildirip, Owganystan Yslam Respublikasynyň Prezidenti taryhy we medeni ýakynlygyň mäkäm binýadynda ýola goýulýan däp bolan ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de yzygiderli ösdüriljekdigine ynam bildirdi.
Ýük ugradylyş dabarasyna Türkmenistanyň we Owganystan Yslam Respublikasynyň daşary syýasat edaralarynyň, Owganystan Yslam Respublikasynyň biziň ýurdumyzdaky ilçihanasynyň ýolbaşçylary, hormatly ýaşulular, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, talyp ýaşlar we köp sanly ýaşaýjylar gatnaşdylar.
Dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk ýörelgelerine yzygiderli eýermek bilen, Türkmenistan Owganystanyň durmuş-ykdysady düzüminiň ösdürilmegine, ýurduň parahatçylykly durmuşynyň ýola goýulmagyna iş ýüzünde uly goşant goşýar. Goňşy ýurduň halkyna hemişe goldaw bermek bilen, Türkmenistan bütin sebitiň bähbitlerine däp bolan aragatnaşyklary has-da ösdürmäge öz meýlini tassyklaýar.
Dabara gatnaşyjylaryň nygtaýyşlary ýaly, hoşniýetli erkiň nobatdaky çäresi dostlugyň we hoşniýetli goňşuçylygyň mizemez däpleriniň nobatdaky aýdyň mysallarynyň birine öwrüldi.


text:
Britaniýa Owganystanyň Helmand welaýatynyň Sangin etrabynyň “Talybanyň” eline geçendigi baradaky maglumatlardan soň bu ýere öz harbylaryny iberdi.
Helmandyň häkiminiň 21-nji dekabrda aýtmagyna görä, owgan polisiýasy Sandinde häkimiň edara jaýynyň daşyny gaban “Talybanyň” söweşijilerine garşy söweşýärler. Şeýle-de ol şähere barýan ähli ýollaryň “Talybanyň” goly astyndadygyny belledi.
Britaniýa az sanly harbylaryny Helmandda maslahat beriji rolda ýerleşdirýändiginiaýtdy.
Londonyň “Times” gazeti Britaniýanyň elit ýörite howa güýçleriniň 30 esgerinden ybarat birliginiň, şeýle-de ABŞ-nyň ýörite güýçleriniň 60 çemesini harbysynyň owgan güýçlerine şäheri goramaga ýardam bermek üçin iberiljekdigini habar berdi.
Goranmak ministrliginiň metbugat-gullugy harbylaryň söweşlere gatnaşmajagynyReuters agentligine aýtdy.
Britaniýa Owganystanda öz söweş çärelerini geçen ýylda tamamlady, emma ýurtda owgan goşunyny türgenleşdirmek üçin ýurtda 450 çemesini esgerini saklaýar.


text:
Aşgabat, 25.02.2015. “Türkmenportal”.
Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan Ýapyk sport desgalarynda we başa-baş göreş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryna taýýarlygyň çäklerinde «Türkmençe-rusça gepleşik sözlügi», «Türkmençe-arapça sport sözlügi», «Sport adalgalarynyň türkmençe – arapça gepleşik sözlügi» çap edildi.
Aziýa oýunlaryna bagyşlanan sport sözlükleri Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň, Türkmenistanyň Milli sport we syýahatçylyk institutynyň, Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň , Halkara türkmen-türk uniwersitetiniň, Türkmenistanyň daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň, Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň, Türkmen döwlet binagärçilik we gurluşyk institutynyň mugallymlary tarapyndan taýýarlandy.
Bu kitapçalar 4 bölümden ybarat bolup, onuň birinji bölüminde sporta degişli sözler we söz düzümleri, ikinji bölüminde gündelik durmuşda ulanylýan sözler we olar bilen baglanyşykly ugurlardaky gepleşikler, üçünji bölüminde lukmançylyga degişli sözler we söz düzümleri, dördünji bölüminde bolsa käbir goşmaça sözler we söz düzümleri ýerleşdirilipdir.
Ýapyk sport desgalarynda we başa-baş göreş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary 2017-nji ýylda Aşgabatda geçiriler.


text:
Halkara Aýdyňlyk guramasynyň ýyllyk hasabatynda Merkezi we Günorta Aziýa ýurtlary bolan Owganystan, Türkmenistan we Özbegistan dünýäniň has korrumpirlenen we iň bir aýdyň däl ýurtlarynyň arasynda agzalýar.
«Transparency International» guramasy 27-nji ýanwarda 2015-nji ýylda 168 ýurtda geçirilen barlaglaryň netijelerini, ýagny ýylyň Korrupsiýa görkezijisini çap etdi. Täze görkezijilerde Daniýa Finlandiýany yza itip, dünýäniň iň az korrumpirlenen ýurdy diýen derejäni aldy.
Dünýäniň iň köp korrumpirlenen ýurtlary diýip bolsa, Somali bilen Demirgazyk Koreýa görkezilýär.
Türkmenistan korrupsiýa görkezijisinde 154-njy orny alypdyr, goňşy Owganystan 166-njy, Yrak – 161-nji, Özbegistan bolsa 153-nji derejäni alyp, iň aşaga golaý orunlary eýeläpdir.
Merkezi Aziýa ýurtlary umuman pes baha alan hem bolsa, Täjigistan Nigeriýa bilen 136-njy orny bölüşýär, Gyrgyzystan bilen Gazagystan bolsa, korrupsiýa meselesinde deňeçer bolup, görkezijide 123-nji orunda gelýär.
“Merkezi Aziýa ýurtlarynyň bäşisi hem Korrupsiýa indeksiniň aşaky böleginde» diýip, «Transparency International» guramasynyň regional koordinatory Swetlana Sawitskaýa Azatlyk radiosyna aýtdy.
“[Berlen bahalaryň pesligi] korrupsiýanyň giň ýaýrandygyny, çuň kök urandygyny we [Merkezi Aziýada] yzygider häsiýete geçendigini aňladýar” diýip, ol aýtdy.
Sawitskaýanyň tassyklamagyna görä, 2012-nji ýyldan bäri Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hiç birinde korrupsiýanyň azalmagynda uly bir özgerişlik bolmady we «tutuş sebitde korrupsiýa garşy göreş durgunlylygyna» galýar.
Ol Orsýet – 119, Ukraina – 130, Moldowa – 103, Ermenistan – 95- Azerbaýjan – 119 – ýaly ozalky sowet ýurtlarynyň bir toparynda hem ýagdaýyň şol birmeňzeş bolup galýandygyny aýtdy.
“Eger Ukrainada korrupsiýa garşy geçirilýän reformalar syn edilse, ol ýerde kän bir zat edilmeýändigini görýärsiň» diýip, Sawitskaýa aýdýar. «Syýasy erk-isleg örän gowşak, hökümet korrupsiýa garşy çäre görmekde beýle bir döwtalap görünmeýär.»
Şeýle-de Sawitskaýa soňky ýyllarda Orsýetde, hökümet korrupsiýa garşy söweşi güýçlendirýändigini jar edenem bolsa, korrupsiýa garşy görülýän çärelerde hiç bir oňyn özgerişlik görmändiklerini aýdýar.
“[Rus häkimiýetleri] raýat jemgyýetiniň hereket giňişligini daraltmagy dowam etdirdiler, olar hökümetden aýry guramalara, şol sanda [Transparency International] guramasynyň Orsýetdäki işine basyş görkezýärler, derňewçi žurnalistleri, garaşsyz mediany gysýarlar” diýip, Sawitskaýa aýtdy.
Hasabatda aýdylmagyna görä, barlag geçirilen hiç bir ýurt aňrybaş derejäni almaga golaýlap bilmändir we Transparency International dünýäniň iň az korrumpirlenen ýurdy hasaplanylýan Daniýada hem korrupsiýa galmagallarynyň bolandygyny belleýär.
Korrupsiýa derejesiniň pesligi boýunça, öňki ýyllardaky ýaly, Finlandiýa, Şwesiýa, Norwegiýa öňde barýar.
Iňlisçeden türkmençä geçiren Ýowşan Annagurban.


text:
Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky Milli kosmos agentligi dörediler. Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bu baradakt karara gol çekdi diýlip, habar berilýär.
Türkmen metbugatynda berilýän maglumata görä, agentligiň döredilmeginiň maksady ylymda gazanylan soňky öňegidişlikleri ýurduň ykdysadyýetine ornaşdyrmak, şeýle-de Türkmenistanyň kosmos giňişligindäki işjeňligini ýaýbaňlandyrmakdyr.
Şu aýyň ortalarynda geçirilen türkmen-amerikan işewürler geňeşiniň bäşinji maslahatynyň dowamynda “SpaceX” amerikan kompaniýasynyň wise-prezidenti Kristof Bauer 2014-nji ýylda Türkmenistan üçin kosmos sputniginiň uçuryljakdygyny aýtdy.


text:
Özbegistanyň adam hukuklaryny goraýan bitarap inisiatiwa toparynyň ýurtdaky adam hukuklarynyň 2015-nji ýyldaky ýagdaýy barasyndaky hasabatyna görä, Özbegistanyň tussaghanalarynda 12 müň 800 sany din sebäpli tussag edilen bendiler bar.
Guramanyň ýolbaşçysy Surat Ikramow Azatlyk Radiosynyň Özbek gullugyna beren gürrüňinde olaryň 2002-nji ýyldan bäri tussag edilen dindarlardan ybaratdygyny aýdýar.
Surat Ikramow bu hakda şeýle gürrüň berýär: ”Bize mälim bolşuna görä, diňe geçen ýyl Özbegistanda 300-e golaý adam azatlykdan mahrum edildi. Ýurtda syýasy we dini sebäpden tussag edilýänleriň sany ýyl-ýyldan barha artýar”.
Özbegistanyň adam hukuklaryny goraýan bitarap inisiatiwa topary öz hasabatyny tussaglaryň hossarlary bilen geçirilen gürrüňdeşlikler hem hukuk goraýjy organlardan gelen maglumatlar esasynda taýýarlaýar.
Syýasy tussaglar
Surat Ikramow şeýle diýýär: “Tussaghanalarda dine uýýanlygy sebäpli ýatan bendileriň sanynyň hasam köp bolmagy ahmal. Ýöne biz bu sanyň biziň hasabatymyzda görkezilen sandan az däldigini bilýäris”.
Guramanyň hasabatyna görä, Özbegistanda syýasy tussaglaryň sany 24 müňden gowrakdyr.
Ikramowyň aýtmagyna görä, Özbegistanyň tussaghanalarynda ol bendiler gynamalara duçar edilýärler. Bendileriň tussaglyk möhleti dolanda, hamana "Türmäniň içerki tertip-düzgünini bozdy" diýen ýaly toslama bahanalar bilen olaryň tussaglygy uzaldylýar.
Bu hakda Ikramow: ”Hakykat ýüzünde din sebäpli tussag edilenler her ýyl ýurtda esasy kanunyň kabul edilen gününe bagyşlanyp Ýokarky mejlisiň çykarýan günä geçişligine degişli edilmeýärler” diýýär.
Işsizlik we repressiýa
Özbegistanda din sebäpli tussag edilýänleriň aglaba köpçüliginiň dini radikal toparlara agza bolmakda aýyplanýandyklary habar berilýär. Olaryň arasynda "Hizb-ut-Tahrir" we "Nurjular" ýaly dini toparlar bilen gatnaşykda bolanlar hem bardygy aýdylýar.
Geçen ýyl Özbegistanda ýüzlerçe adam "YD" toparyna agza bolmakda aýyplanyp, azatlykdan mahrum edilipdir.
Surat Ikramow bu hakda şeýle gürrüň berýär: “Olaryň aglaba köpçüligi Russiýa, Türkiýe, Ýewropa ýurtlary we ABŞ ýaly daşary ýurtlarda eklenç üçin işläp, öz öýüne dolanyp gelen migrant işçiler. Şeýle bendileriň ykbaly nämälim bolup galýar. Olaryň hossarlarynyň bolsa aklawçy tutulyp, wakanyň adam hukuklaryny goraýanlardyr žurnalistlere ýetirilmegini islemeýän Milli howpsuzlyk gullugy we Içeri işler ministrliginiň işgärleri tarapyndan gözleriniň osy alnan”.
Synçylaryň aýtmagyna görä, Özbegistandaky köpçülikleýin işsizlik we repressiýa adamlary ýurtdan gaçmaga, şonuň ýaly-da Yrak bilen Siriýada "YD" toparynyň hataryna goşulmaga iterýär.


text:
Skandinawiýaly telekommunikasiýa kompaniýasy Telia özüniň 2007-nji ýylda Özbegistanda alyp baran işleriniň Birleşen Ştatlar we Gollandiýa tarapyndan derňelmegi üçin 1.4 milliard dollar tölejegini aýtdy.
ABŞ-nyň we Şwesiýanyň prokurorlary kompaniýanyň Özbegistanda işlemek üçin lisenziýanyň berilmegini güwä geçmek üçin ýurduň öňki prezidenti Yslam Kerimowyň uly gyzy Gülnara ýüzlerçe million dollar möçberde para töländigini aýdýar.
“Men Telia kompaniýasynyň Özbegistana ýalňyş we bikanun ýoldan barandygyny we biziň doly jogapkärçilik çekmäge taýýardygymyzy geçmişde birnäçe gezek aýdypdym” diýip, Telianyň başlygy Marie Ehrling 15-nji sentýabrda aýtdy.
Şwesiýanyň we Finlýandiýanyň kompaniýasy Ýewraziýanyň ýedi ýurdundan çekilmegi planlaşdyrýar. Agzalan ýurtlaryň arasynda Özbegistan, Azerbaýjan, Gazagystan, Gürjüstan, Moldowa we Täjigistan bar.
Mundan öň Telia kompaniýanyň öz içerki düzgünlerini bozandygynyň emma hiç bir kanuny depelemändiginiň içerki derňewler arkaly anyklanandygyny aýdypdy.


text:
Orsýetiň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň maglumatyna görä, ýurduň daşary işler ministri Sergeý Lawrow şu gün Türkmenistana sapar edýär.
Lawrow iki gün dowam etjek bu saparynyň baryşynda türkmen ýolbaşçylary bilen iki ýurduň arasyndaky söwda, ykdysady we beýleki ugurlar boýunça aragatnaşygy artdyrmak barada pikir alyşar.
Orsýetiň hökümetiniň metbugat wekili Andreý Nesterenko salgylanylyp çap edilen habarlarda, Orsýetiň Türkmenistan bilen aragatnaşygyna aýratyn ähmiýet berýänligi we özara bähbitli hyzmatdaşlygy artdyrmak barada tagalla edýänligi aýdylýar.
Nesterenko ýolbaşçylaryň arasynda boljak duşuşyklarda halkara meseleler, Merkezi Aziýadaky ýagdaýlar we Türkmenistan bilen Orsýetiň daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygy giňeltmek barada gürrüň ediljekdigini aýtdy.


text:
Hytaý Eýranyň ýadro programmasy bilen bagly dartgynlygy gepleşikler arkaly çözmek üçin henizem mümkinçiligiň bardygyny aýtdy.
Bu pikiri Hytatyýň Daşary işler ministrliginiň metbugat wekili Kin Gaň öňe sürdi. Onuň bu baradaky beýanaty rus liderleriniň Tähran barada öňe süren pikirleriniň yzýanyna gabat geldi.
Rus liderleri Halkara atom energiýasy agentliginiň talabyna laýyklykda Eýranyň urany baýlaşdyrmak işini togtatmanlygy üçin Tährana garşy täze sanksiýalar girizmek barada alnyp barylýan tagallar hakda pikirlenmäge Moskwanyň taýýardygyny aýdypdylar.
Käbir Günbatar ýurtlary Eýranyň urany baýlaşdyrmak arkaly ýadro ýaraglaryny öndürmäge synanyşýanlygyny aýdýarlar. Emma Tähran bu aýyplamalary ret edip, özüniň bu programmasynyň parahatçylykly maksatlara eýerýändigini nygtaýar.


text:
Ýaşlar gepleşiginiň nobatdaky sanynda aşakylar barada gürrüň etdik:
- Türkmenistanda açyljak halkara uniwersiteti. Onuň gurluşygy haçan tamamlanar, näçe talyp kabul ediler we uniwersitetde haýsy ugurlar boýunça bilim berler?
- Türkmenistanly ýaşlar nirede bilim almak isleýärler, Türkmenistandamy ýa-da daşary ýurtlarda? Näme üçin? Bu soraglara Orsýetde okaýan Umyda Jumaýewa bilen Rahman we Belarusda okaýan Maksat Arlyýew jogap berdiler.
- Dünýä bankyň ýakynda ýaýradan hasabatynda türkmenistanlylaryň diňe 0.4%-niň bank hasaplarynyň bardygy aýdylýar. Bu görkezijiniň pes bolmagynyň sebäpleri, şeýle-de bankda hasap açdyrmagyň tapgyrlary barada ýerli habarçymyz bilen gürrüň etdik.
- Türkmenistanda tattoo edinýän ýaşlaryň sanynyň köpelýändigi aýdylýar. Eýsem türkmenistanly ýaşlaryň arasynda onuň meşhurlyk gazanmagynyň sebäpleri näme, ýaşulularyň muňa bolan garaýşy nähili? Bu barada hem durup geçdik.


text:
Pakistanyň harbylary howa zarbalarynda 14 jeňçini öldürendiklerini aýdýarlar.
29-njy awgustda çap edilen beýanatda harbylaryň owgan serhediniň golaýynda, demirgazyk-günbatar Pakistanda ýerleşýän jeňçileri nyşana alandygy aýdylýar.
Harby herekete demirgazyk Wazirstan tire sebitiniň Şawaý etrabynda, pakistan goşunynyň «Talyban» bilen 2014-nji ýylyň iýunyndan bäri darkaş gurýan ýerinde geçilipdir.
Emma bu aýdylýan sanlar garaşsyz çeşmeler tarapyndan tassyklanylyp bilinmedi. Resmiler soňky hüjüm başlanaly bäri 2800-den gowrak jeňçiniň öldürilendigini aýdýarlar.


text:
Hasabatda ýaşyrylan puluň möçberi ABŞ-nyň we Ýaponiýanyň bilelikdäki aýlanyşykdaky içerki önüminiň mukdarynyň gymmatyndan hem köpdügi nygtalýar. Gürrüňi gidýän bu barlag
Britaniýanyň parlament palatasynyň başda durmagynda döredilen garaşsyz “Tax Justice Network”, ýagny “Adalatly salgyt ulgamy” guramasy tarapyndan geçirildi.
Azatlyk Radiosy hasabatyň awtorlarynyň biri, halkara dolandyryş konsultasiýalaryny berýän “McKinsey and Company” firmasynyň ozalky ykdysadyýetçisi Jeýms Henri bilen söhbetdeş bolup, täze hasabat barada gürrüň etdi.
Azatlyk Radiosy: Siz hasabatyňyzda ofşor zonasynda 21 trillion dollaryň ýaşrylyp saklanýandygyny öňe sürýärsiňiz. Siziň bu barlaglaryňyz näderejede ygtybarly?
Jeýms Henri:
Aý, bu kosmosdaky gara boşluklaryň ululygyny ölçän ýaly bir zat. Bu ugurda henize çenli hiç hili resmi statistik maglumat çap bolmandy. Ýöne, meniň pikirimçe, biziň geçiren barlaglarymyz azda-kände bu ugurdaky ýagdaýy suratlandyran bolsa gerek. Maglumatymyza görä, bu görkeziji 2010-njy ýylyň ahyryna 21 trilliondan 32 trillion dollar aralygynda boldy. Bu hem käbir adamlaryň ofşor zonasynda saklaýan pul serişdeleri.
Azatlyk Radiosy: Siziň pikiriňizçe, bu pullaryň näçesi salgytdan kanuny ýol bilen gaçyrylyp saklandy, näçesi-de bikanun?
Jeýms Henri:
Aý, meniň pikirimçe, bularyň diňe 10% çemesi salgyt töleýän bolsa gerek. Belki, bilýänsiňizem, Britaniýanyň ozalky kabinet ministri Denis Healeýiň aýdan bir sözi bar “boýun gaçyrmak bilen sypmagyň arasyndaky tapawut türmedäki diwarlaryň galyňlygy bilen ölçelýär”.
Bir mysaly alyp göreliň, Meksikanyň baý bir tütjary öz pul serişdelerini ABŞ-nyň banklarynda saklaýar. Onuň bu pul serişdeleri barada Meksikadaky resmilere maglumat berip-bermezligi şol adamyň diňe özüne bagly. Meniň pikirimçe, şol tütjar baý adamlar öz ýurdundaky salgyt resmilerine baryp: “biziň ähli girdejilerimiz daşary ýurtlarda, ýöne biz olaryň, belki-de, diňe 10%-i barada maglumat berýändiris” diýýändirler öýdemok.
Azatlyk Radiosy: Orsýetdäki ýagdaýlar barada näme aýdyp bilersiňiz?
Jeýms Henri:
Orsýet maliýe serişdeleriniň ýurtdan daşary çykarylmagy boýunça esasy ýurtlaryň biri. Muňa göz ýetirmek üçin, diňe biziň berýän sanlarymyza hem esaslanmak hökman däl. Munuň üçin Londondaky hasaba alnan ors şahslaryna göz aýlaýmaly. Olar Britaniýa salgyt tölänoklar, olaryň Orsýetde hem näçe salgyt töleýändigini anyk aýdyp bilemzok. Ýöne munuň üstüni açmak diýseň täsirli bolardy. Orsýetden daşyna çykarylýan maliýe serişdeleriniň hetdi-hasaby ýok. Bularyň käbir mukdary soňundan ofşor zonasyndan, Orsýete inwestisiýa hökmünde ýatyryldy. Şeýlelik-de bularyň näçe mukdarynyň daşardadygyny, näçesiniň hem ýurduň içine täzeden getirlendigini anyk aýtmak kyn. Munuň üçin Orsýetiň ykdysadyýetinde bolup geçýän zatlara üns bermeli. Ýöne biziň pikirimizçe, nähili hem bolsa, bu pullaryň köpüsi daşary ýurtlarda saklanýar. Eger-de belläp geçmeli bolsa, Hytaýda hem şular ýaly ýagdaýlara şaýat bolmak mümkin. Çykarylan pul serişdeleriniň umumy möçberi boýunça Hytaý birinji ýurt. Ýöne biziň çakymyza görä, bu pullaryň köp bölegi Hytaýa sermaýa görnüşinde ýatyryldy. Emma bular eýýäm daşary ýurtda hasaba alnan kompaniýalaryň üsti bilen edildi.
Ýene Orsýet barada aýdylanda, olaryň ofşor zonasynda pul serişdelerini saklaýandygy belli. Indi olar munuň bilen näme etmelidigi barada bir netijä gelmeli. Belki-de, Orsýet beýleki döwletler bilen habarlaşyp, ol ýerdäki pullara salgyt salmagyň ýollaryny tapyp bilerdi. Belki, olar daşary ýurtdaky serişdeler üçin, her ýylda 0.5% minimal salgyt girizip bilerdiler. Bu gizlin saklanylýan pul serişdelerine girizilen salgyt bolardy.
Azatlyk Radiosy: Ofşor zonasynda munça möçberde pul serişdeleriniň bolmagy nämäni aňladýar?
Jeýms Henri:
Birinjiden, uly möçberdäki girdejiler çetde galýar. Göz öňüne getiriň, eger-de gürrüňini edýän pul serişdelerimiz öz ýurtlarynda saklanyp, olardan salgyt alnan bolsa, onda biziň gürrüňini edýän 139 döwletimiziň salgyt gulluklaryna 300 milliard dollar goşmaça serişde gelerdi. Maliýe serişdeleriň daşyna çykarylmagy, elbetde, şol ýurtlarda girdeji deňsizligini hem döredýär. Garaz, sanlardan çen tutulsa, 10 milliona golaý adam dünýäniň maliýe serişdeleriniň üçden bir bölegini ofşorlarda saklaýar. Bu juda uly san.
Azatlyk Radiosy: Munuň dünýä ykdysadyýetine nähili täsiri bar?
Jeýms Henri:
Biziň pikirimizçe, baý maýadarlar özleriniň gizlin saklaýan serişdeleri bilen meselä juda konserwatiw bir görnüşde çemeleşýärler. Ýagny, olar maliýe serişdelerini sermaýa hökmünde ýurda täzeden getirseler, olaryň käbir ýeňillekleri gazanmaklary hem mümkin.
Ýöne şol bir wagtyň özünde käbir baý adamlar pullaryny geljek üçin saklaýarlar. Olar özleriniň guran şahsy bank ulgamlaryny ulanyp, salgytlardan boýun gaçyrýarlar. Bularyň hemmesi hem ofşor zonasynda 21 trillion dollaryň gizlin saklanmagyna we bazarlaryň oňaýsyz bir ýagdaýda işlemegine getirýär.
Azatlyk Radiosy: Pullaryny ofşorlarda saklaýan bu baý adamlar barada birneme maglumat berip bilersiňizmi?
Jeýms Henri:
Biziň çakymyza görä, bu taýda 50-100 aralygynda multi-milliarderleriň bolmagy mümkin. Olaryň her biriniň pul serişdeleri 10 milliard dollardan geçýär. Dünýäde 2500-3000 aralygynda milliarder bar diýip çaklaýarys. Dünýä boýunça 1 milliony bolan adamlaryň sany 10 milliondan geçmeýärmikä diýip çaklaýarys. Bularyň ählisini sana geçirenimizde, dünýäniň baýlygynyň üçden biri adamlaryň 0.1%-niň, ýagny şol 10 millionyň elinde saklanýar. Garaz, beýleki görkezijileri hem jemläp alsak, onda dünýäniň maliýe serişdeleriniň 60%-i dünýäniň ilatynyň 1%-i tarapyndan dolandyrylýar.


text:
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň “oppozisiýa bilen hyzmatdaşlyk etmekden çekinmeýänligini” aýtdy. Onuň oppozisiýa barada öňe süren bu pikiri Abadandaky partlamalaryň ertesi, 8-nji iýulda, ýurduň alty aý boýunça ösüşine bagyşlanyp geçirilen Ministrler Kabinetiniň maslahatynda mälim edildi.
Berdimuhamedow “oppozisiýa bilen hyzmatdaşlyk etmekden çekinmeýär”
Berdimuhamedow şeýle diýdi: “Biz özüni oppozisiýa diýip atlandyrýan toparlar bilen hem hyzmatdaşlyk etmekden çekinmeýäris. Eger oppozisiýa girýän adamlardan kimdir biri öňde durýan prezident saýlawlaryna gatnaşmaga isleg bildirse, onda ol, ine, biziň ýurdumyza gelip biler. Men olara Türkmenistanyň ähli raýatlary bilen deň derejede, deň hukukly esaslarda saýlawlara gatnaşmaga hem mümkinçilikleriň dörediljekdigini doly kepillendirýärin”.
Berdimuhamedow syýasy partiýalar baradaky bu pikirini beýan edip, ýurtda köppartiýalylygyň döremegi üçin kanunçylyk binýadyny esaslandyrmalydygyny aýtdy. Ýöne bu meselede gyssagly ýagdaýda we emeli ýol bilen partiýalaryň döredilmejekdigini mälim etdi we ýurtda syýasy partiýalaryň sanynyň esassyz köpelmegini goldamajakdygyny duýdurdy. Onuň pikirine görä, halk bilen häkimiýetiň arasyndaky hakyky aragatnaşygy üpjün etmek üçin netijeli işleýän iki partiýanyň bolmagy ýeterlik.
Berdimuhamedow şeýle-de milli telewideniýede görkezilen bu çykyşynda öz partiýasyny döretmäge isleg bildirýänlere partiýanyň hasaba alynmagynda hem onuň işiniň talaba laýyk guralmagynda hiç hili päsgel berilmejekdigini aýtdy.
Oppozisiýanyň garaýyşlary
Türkmenistanyň prezidentiniň bu çykyşy käbir oppozisiýa wekilleri tarapyndan gowulyga tarap ädim hökmünde kabul edildi. Oppozisiya liderlerinden Türkmenistanyň Merkezi bankynyň öňki başlygy Hudaýberdi Orazow Berdimuhamedowyň oppozisiýa barada eden çykyşyna halkara jemgyýetçiliginiň basyşlarynyň netijesi hökmünde garaýar we bu çykyşyň käbir umytlara esas döredýänligini aýdýar.
Orazow bu hakda Azatlyk Radiosyna şeýle diýdi: “Meniň pikirimçe, bu halkara guramalarynyň we demokratik ýurtlaryň basyşynyň netijesi. Onsoňam Berdimuhamedow muny indi pikirlenip başlap, şonuň gerekligine düşünip aýdýarmyka diýýärin. Haýsy tarapdan alyp görsek-de, şol zatlaryň üstünde pikir edýän bolsalar, şol zatlaryň gerekdigine düşünýän bolsalar, bu bir gowy zat”.
Türkmenistanyň prezidentiniň syýasy oppozisiýa barada eden çykyşy Abadandaky heläkçilikli partlamalar ýüze çykan gününiň ertesi edildi. Şol günlerde Türkmenistanyň hökümeti garaşsyz habar çeşmeleriniň uly helakçilikler barada ýaýrdan maglumatlaryndan tapawutlylykda, adam pidalarynyň we weýrançylygyň bolanlygyny ret edipdi. Partlamalar we olaryň ýetiren zyýany bilen baglylykda il içinde dowul güýçlenýärkä, döwlet baştutanynyň syýasy özgerişlerden habar berýän oppozisiýa bilen baglanyşykly çykyşyna ynamsyz garaýyşlar hem bar.
Türkmenistanyň parlamentiniň öňki agzasy, oppozisiýa wekili Halmyrat Söýunow şeýle diýýar: “Şunuň ýaly terzde edilen çykyşa meniň özüm ynanamok. Eger Berdimuhamedowyň kalbynda şeýle pikir bar bolan bolsa, dört ýylyň dowamynda parlamentiň üsti bilen köppartiýalylyk barada kanunlary kabul etmek, oppozisiýa bilen gepleşikler geçirmek üçin müňlerçe pursat bardy. Olaryň hiç birisi ulanylmady. Näme üçin, ine, şu günki gün halkyň başyna Büzmeýinde betbagytçylyk düşen güni Berdimuhammedow şeýle teklip bilen çykyş edýär. Bu halkyň gözüne çöp atmak we daşary ýurt döwletleriniň ünsüni ýurduň içinde bolup geçýän tragediýadan sowmak üçin edilen syýasy oýun”.
Edilýän we edilmeli başlangyçlar
Söýünowyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, häkimiýetler syýasy özgerişlige tarapdar bolan ýagdaýynda olar ilkinji nobatda partlama zerarly adam pidalarynyň sany we ilata ýetirilen zyýan barada hakyky sanlary yglan etmeli.
Hazirki wagtda Türkmenistanda 15 adamyň heläk bolanlygy resmi derejede yglan edildi. Garaşsyz çeşmelerde bolsa heläk bolanlaryň ýüzden hem köpdügi aýdylýar.
Döwlet baştutanynyň oppozisiýa baradaky garaýyşlary mälim edilen hökümet maslahatynda ýurduň guýçli ykdysady ösüşini görkezýän sanlar, şol sanda içerki önümçilik 114%-den gowrak umumy ösüş derejesi gazanyldy diýip, yglan edildi. Yurtda aýlyklary, pensiýalary, döwlet töleglerini we stipendiýalary galdyrmak barada permana hem gol çekildi.
Berdimumedow köppartiýalylyk barada ilkinji gezek 2010-njy ýylyň maý aýynda aýdypdy. Ol şonda munuň üçin wagtyň gelenligini aýdan hem bolsa, şu günki güne çenli ýurtda köppartiýalylyga tarap özgeriş ýok. Türkmenistanyň Mejlisiniň «Syýasy partiýalar hakyndaky» kanunyň taslamasy boýunça alyp barýan işleri barada hem hiç hili habar berilmeýär.


text:
Pakistanyň hökümeti “Facebook” we “Youtube” ýaly websaýtlaryň ýurtda gadagan edilýänligini yglan etdi. Bu çäräniň maksady Muhammet pygamberiň şol websahypalarda çap edilen karikaturalarynyň ilata ýetmeginiň öňüni almak.
Agzalýan internet sahypalary Pakistanda iň meşhur saýtlardan biri bolup, tutuş ýurt boýunça internet ulanyjylaryň jemi 25%-niň her gün şol saýtlara girýänligi aýdylýar.
Pakistanyň aragatnaşyk boýunça edarasynyň metbugat wekili Hurram Mehran “Facebook” saýtynda garşy girizilen gadagançylygyň 31-nji maýa çenli dowam etjekdigini aýtdy. “Youtube” saýtynyň indi haçan açyljagy anyk däl.
Bu gadagançylyk “Facebook” saýtynyň Günbatardaky ulanyjylary tarapyndan 20-nji maýda “Hemmeler Muhammet güni hakda karikatura çeksin” diýen kampaniýanyň ýola goýulmagyna garşy girizildi.
Yslam dini islendik pygamberiň suratynyň çekilmegini olara garşy hormatsyzlyk hökmünde häsiýetlendirýär. 2006-njy ýylda Muhammet pygamberiň karikaturasynyň käbir Ýewropa gazetlerinde çap edilmegine garşy musulmanlar tutuş dünýäde protest gurnapdylar.
Haýsydyr bir topar tarapyndan “Facebook” saýtynda alnyp barylýan häzirki kampaniýa hem internet ulanyjylaryň belli bir böleginiň bu mesele bilen bagly dowam etdirýän işidir.
Şol topar mundan ozal Muhammet pygamberiň karikaturalaryny çeken suratkeşlere ekstremistler tarapyndan atylýan haýbata garşy bileleşmegi maksat edinýänligini aýdypdy.
Bu çäräni goldaýanlar bu barada näçe haýbat atylsa-da, özleriniň şol dereje-de Muhammet pygamberiň suratlaryny köp çekjekdiklerini aýdyp, çykyş edýärler.
“Facebook” saýtynda döredilen şol topar internet ulanyjylara 25-nji aprelden başlap, Muhammet pygamberi suratlandyrýan karikaturalary çekip, şol saýta ibermegi teklip edip gelýär. Olar bu çäräniň maksadynyň ekstremistlerden gorkmaýanlygyny görkezmekden ybaratdygyny aýdýarlar.
Bu kampaniýany alyp baryjylardan biri “Youtube” saýtynda goýlan ýazgyda bu barada şeýle diýýär: “Mundan bäş ýyl ozal olar suratkeşlere haýbat atyp, söz azatlygyna garşy alyp barýan göreşlerinde ýeňdiler, olar suratkeşlere ölüm howpuny salyp, olaryň kellelerine baha kesdiler. Emma olaryň bu ýeňşi gahar-gazabyň döremegine we onuň barha möwjemegine sebäp boldy, häzirki döwürde olar öz ekenini ormaly, şu mahal Muhammediň müňlerçe suraty bar” diýlip, şol ýazgyda aýdylýar.
Iki tarap hem aýyplanýar
Şol wideo ýazgyda 2006-njy ýylda suratkeşlere garşy atylan haybatlar bilen bagly Günbataryň ýeterlik berk pozisiýany eýelemänligi aýdylyp, ol hem tankyt edilýär. Pakistandaky aram musulmanlar bolsa bu dartgynlylykda iki tarapy hem aýyplap, olaryň adamlaryň arasynda dine ýigrenç döredýänligini belleýärler.
Pakistanyň Karaçi şäherinde çarşenbe güni geçirilen proteste gatnaşan Durdana Sidiki atly zenan “Facebook” saýtynda başlanan şol kompaniýanyň Günbatar bilen musulmanlaryň arasynda dini ylalaşmazlyklary barha artdyrjakdygyny öňe sürýär: “Dini çydamlylyk üçin, biziň biri-birimiziň dinimize we dini ynançlarymyza hormat etmeklik zerur. Şeýle edilmedik halatynda dünýä musulman älemi tarapyndan beriljek jogaba taýýar bolmaly”.
Adynyň agzalmagyny islemedik pakistanly alym, Azatlyk Radiosynyň Pakistan gullugyna beren interwýusynda internetde başlanan bu kampaniýanyň ekstremistleriň pozisiýasyny güýçlendirjekdigini aýtdy: “Facebook sosial aragatnaşyk saýtydyr, şol ýerde biziň ýaly alymlar dürli meseleler hakda öz pikirlerini aýtmaga pursat tapýarlar. Biz ol maglumatlary okap, islendik mesele hakda pikir alyşýarys. Biz musulmanlar gaty duýguçyl adamlar, şonuň üçin syýasy we dini toparlar tarapyndan ýaýradylýan şeýle maglumatlara ynanýarys we haýbatlara boýun egýäris. “Facebook” saýtyny gadagan etmek we bu kampaniýa garşy protest gurnamaklyk logika gabat gelýän reaksiýa däl”.
“Facebook” saýtyndaky şol kampaniýanyň ÝB girýän ýurtlardan dolandyrylýanlygynyň anyk bolmagyna garamazdan, pakistanly aktiwistler bu çäräniň aňyrsynda ABŞ bilen Ysraýylyň bardygyny aýdýarlar.
“Facebook” saýtynyň jogapkärleri millionlarça ulanyjylardan diňe biriniň öz pikirini aýdanlygy üçin tutuş saýtyň Pakistanda gadagan edilmegini gynandyryjy fakt hökmünde häsiýetlendirýärler.


text:
Hindistanyň meşhur sazandasy Rawi Şankar 92 ýaşynda ýogaldy. Onuň döredijiligi meşhur “The Beatles” toparyna hem öz täsirini ýetiripdi.
Onuň maşgala agzalarynyň aýtmagyna görä, sitarçy San Diegonyň Kaliforniýa şäherinde, geçirilen operasiýadan soň aradan çykypdyr. Ol ýürek hem-de dem alyş organlarynyň näsazlygyndan ejir çekýärdi.
Hindistanyň premýer-ministri Manmohan Sing, Şankary “milli baýlyk we Hindistanyň medeni mirasynyň global ilçisi” diýip atlandyrdy.
Şankar skripkaçy Ýehudi Menuhin, jaz saksofonisti Jon Koltreýn bilen dagy hem işleşdi. Ol 1969-njy ýylda “Woodstock” aýdym-saz festiwalynda ýüz müňlerçe adamyň öňünde çykyş edipdi.


text:
ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň resmileri respublikanlaryň prezidentlige kandidaty Donald Trampyň daşary syýasat geňeşçisi diýlip tanadylan biznesmeniň uly rus resmileri bilen ikitaraplaýyn meseleler, şol sanda ABŞ sanksiýalary barada hususy maslahat edip-etmändigini anyklamaga synanýarlar diýip, Yahoo News habar berýär.
23-nji sentýabrda çap edilen maglumata görä, habar guramasy bu mesele bilen bagly birnäçe çeşmä salgylanýar we derňew astyndaky adamyň adynyň Karter Peýjdigini (Carter Page), onuňozal Moskwada inwestisiýa bankiri bolandygyny, Trampyň ony martda öz daşary syýasat toparyna goşandygyny aýdýar.
Yahoo News ady aýdylmaýan günbatar aňtaw çeşmesine salgylanyp, ABŞ resmileriniň aňtaw maglumatyny alandygyny, Peýjiň iýul aýynda Moskwa sapar edip, Putiniň ýakyn ýaranlarynyň biri, döwlet eýeçiligindäki «Rosneft» kompaniýasynyň başlygy Igor Seçin bilen duşuşandygyny öňe sürýär.
Seçin Waşingtonyň we ÝB-niň, Moskwanyň 2014-nji ýylyň martynda Ukrainanyň Krym ýarymadasyny anneksiýa etmegi we soňra gündogar Ukrainadaky separatistleri goldamagy sebäpli girizen sanksiýalarynyň çäginde gadaganlyk sanawyna salnan resmileriň biridir.
Şeýle-de, Yahoo Newsiň günbatar aňtaw çeşmesine salgylanyp ýazmagyna görä, Peýj Putiniň ýakyn ýarany Wýaçeslaw Wolodiniň sag goly Igor Diweýkin bilen hem duşuşypdyr.


text:
Gurhan kitabyny arapçadan türkmen diline ilkinji bolup terjime eden Hoja Ahmet ahun 23-nji oktýabrda, 83 ýaşynyň içinde aradan çykdy.
«Musulmanlar Täze ýyl baýramçylygynda ýolka goýmaly däldir» diýip, Azatlyk Radiosyna interwýu berensoň, prezident Nyýazow ony halk duşmany saýypdy we öýüni traktora tekizledip, özüni bolsa ahunyň dogduk mekany bolan Tejene sürgün edipdi. Onuň öý goşlary Tejen gumunyň içine, boş meýdana oklanyp gaýdylypdy.
Ahun ömrüniň soňky ýyllaryny dogduk obasynda geçirdi. Tejen halky welin ony sylady.
Merhumyň tabydyny elden-ele geçirip, hormat bilen göterip gitdiler.


text:
Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygy bilen gutlap iberen hatynda Orsýetiň prezidenti Dimitriý Medwedew türkmen prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň dekabrynda Orsýete etjek sapary barada-da agzady. Medwedew Berdimuhamedowyň saparynyň iki ýurduň gatnaşyklaryny ösdürmekde uly rol oýnajakdygyny aýratyn belledi.
Synçylar soňky döwürde turkmen-ors gatnaşyklarynyň ýaramazlaşandygyny belleýärler. Olar munuň sebäbini Türkmenistanyň köpugurly energiýa syýasatyny yglan etmegi we ähli taraplara gaz satmaga ukyplydygyny görkezmäge synanyşmagy bilen düşündirýärler.
Häzirki wagtda türkmen gazy Hytaýa we Eýrana hem satylýar. Golaýda Türkmenistan gaz ýangyjyny Ukraina akdyrmak barada hem ylalaşyga gol çekdi. Türkmenistan üçin “Transhazar” gazgeçiriji proýektiniň gurluşygy hem möhüm meseleleriň biridir.
Orsýetli bilermen, ykdysady ylymlaryň doktory, professor Fridman Leonid Abramowiç “Transhazar” barada şeýle diýýär:
—“Transhazar” proýektiniň Orsýet üçin bähbitsiz bolmagy Orsýeti alada goýýar. Şol sebäpden hem Orsýet Hazar deňzi bilen bagly ähli problemalary çözmelidigini nygtaýar. Türkmenistan öz gazyny Orsýete, Ukraina, Hytaýa, Ýewropa, Owganystanyň üsti bilen Hindistana we Pakistana satmagy planlaşdyrýar. Emma “Transhazar” gazgeçiriji proýekti hem Türkmenistan üçin möhüm proýektleriň biridir. Bu meselänin çözgüdi Berdimuhamedowyň daşary ykdysady syýasytyny nädip gurnajakdygyna baglydyr.
Bosgunlykda döredilen oppozision “Respublika” partiýasynyň egindeş başlygy Nurmuhammet Hanamow:
—Türkmenistan bilen Orsýetiň arasynda çözgüdine garaşýan meseleler kän. Berdimuhamedowyň Orsýete saparynyň maksady hem şol meseleri prezident Medwedew bilen maslahatlaşmakdan ybarat bolmagy mümkin. Iki tarapy gyzyklandyrýan meseleler boýunça bir netijä gelinmegi mümkin. Emma Türkmenistanyň isleýän meseleleri çözülmez diýip, pikir edýän. Hatda gazyň bahasy barada hem bir pikire gelip bilmezler. Sebäbi Ýewropa ýurtlarynda ykdysady krizis bilen bagly gazyň bahasy pese gaçýar. Şonun üçin bu meseläni çözmek iki tarapa hem kyn düşer. “Transhazar” gazgeçiriji proýekti meselesinde hem Orsýet tarapynyň razyçylyk bermezligi mümkin. Sebäbi bu örän çylşyrymly mesele.
Geçen hepdänin sişenbe güni Türkiýe bilen Azerbaýjan Hazar regionynyň tebigy gazyny Ýewropa ýetirmek barada ylalaşyga gol çekdiler. Gelnen ylalaşyk azeri gazynyň Ýewropa ýetirilmegine ýol açýar. Muňa türkmen gazynyň hem goşulmagy mümkin. Bu bolsa Orsýetiň agzalan proýekt boýunça aladasyny has-da artdyrýar diýip, synyçlar belleýärler.


text:
Žurnalistleri goramak boýunça komitet Azatlyk Radiosynyň Azerbaýjandaky žurnalisti Hatyja Ismailowa haýbat atylmagyny ýazgarýar.
Ismailowa ýokary derejeli resmileriň arasyndaky korrupsiýa, prezident Ylham Alyýewiň maşgalasynyň biznesi barada derňew geçirmegi bilen giňden tanalýar.
7-nji martda Ismailowa özüniň şahsy suratlary salnan konwert arkaly haýbat atylyp, “eger ol özüni dogry alyp barmasa, onuň “masgara” ediljekdigi duýdurylypdyr.
Ismailowa özüne atylan haýbatlar barada jemgyýetçilige habar berdi. Ol “sesini sem etmejekdigini” aýdýar.
Düýbi Nýu Ýorkda ýerleşýän Žurnalistleri goramak boýunça komitetiň Ýewropa we Merkezi Aziýa programmasynyň koordinatory Nina Ogniýanowa žurnalist Hatyja Ismailowany “Azerbaýjanyň iň batyrgaý we uly hormat goýulýan garaşsyz žurnalistleriň biri” diýip häsiýetlendirdi.
Gurama Azerbaýjanyň häkimiýetlerini Ismailowanyň howpsuzlygyna kepil geçmäge we oňa haýbat atanlary sud jogapkärçiligine çekmäge çagyrýar.


text:
Anna güni Aşgabatda şu ýylyň geçen 10 aýynyň jemlerine bagyşlanylyp, ýörite hökümet maslahaty geçirildi.
Maslahatda wise-premýer, prezident administrasiýasynyň iş dolandyryjysy H.Muhammedow öz hasabatyna şu ýylyň başky 10 aýynyň dowamynda ýurtda 18 sany serginiň we 23 sany konferensiýanyň gurnalandygyny-da belledi.
Türkmenistanyň daşary işler ministri R.Meredow daşary gatnaşyklar boýunça edilen işler barada durup geçip, ýylyň başyndan bäri Türkmenistana 520 sany daşary ýurt delegasiýasynyň sapar edendigini, Türkmenistanyň özünden bolsa daşary ýurtlara 557 sany delegasiýanyň sapar edip gelendigini aýtdy.
Onuň sözlerine görä, şu hasabat döwründe 102 sany dürli hili halkara dokumentlerine gol çekilipdir.
Wise-premýer A.Goçyýewiň hasabatyna görä bolsa, şu ýylyň geçen 10 aýynyň dowamynda obalary özgertmek boýunça kabul edilen milli programmanyň çäklerinde bu maksat üçin goýberilen serişdeleriň özleşdirilişi geçen ýylyň şu döwri bilen deňeşdirilende 48.3% artypdyr.
Emma resmi maglumatlarda bu maksatlar üçin näçe puluň goýberilendigi hem-de näçe serişdäniň haýsy obýektlere sarp edilendigi barada anyk sanlar getirilmeýär.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Owganystan meselesi bilen baglanşykly ýörite maslahat geçirdi. Bu maslahata ABŞ-nyň wise-prezident Jo Baýdeniň, Döwlet sekretary Hillari Klintonyň hem ýurduň goranmak ministri Robert Geýtsyň gatnaşandygy habar berilýär.
Maslahatan soň onda näme netijä gelnendigi hakda maglumat berilmedi.
Ak tamyň sözçüsi Robert Gibsiň aýtmagyna görä, ýurduň prezidenti Owganystana goşmaça 40 müň esgerden ybarat goşuny iberip-ibermezlik baradaky karara geljek hepdäniň başynda gelmegi mümkin.


text:
ABŞ-nyň prezidenti Barak Obama Eýranyň ýadro programmasy bilen bagly Tährana garşy berk we täze sanksiýalary girizmek baradaky dokumente düýn giçlik goluny goýdy.
Prezident Barak Obama täze sanksiýalaryň Tähranyň öz ýadro programmasyny maliýeleşdirmegini hasam kynlaşdyrjakdygyny belledi.
Bu dokument geçen hepde ABŞ-nyň Wekiller öýi hem-de Senaty tarapyndan tassyklanypdy. Bu sanksiýalar esasan hem Rewolýusiýanyň sakçylar toparyny, bu toparyň import edýän gazyny we energiýa serişdelerini nyşana alýar.
Mundan ozal BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi ýadro programmasy bilen bagly Eýrana garşy sanksiýalaryň dördünji tapgyryny girizipdi.


text:
Russiýanyň daşary işler ministri Sergeý Lawrow Serbiýanyň paýtagty Belgrada edýän saparynyň dowamynda öz ýurdunyň Serbiýa bilen gatnaşyklaryna gowy baha berdi.
15-nji maýda Lawrow serbiýaly kärdeşi Iwiça Daçiçiň ýaýradan beýanatyny gowy garşylady. Gürrüňi edilýän beýanatda Belgrad Ýewropa Bileleşigine agzalygy gazanmak üçin Moskwa bilen gatnaşyklaryny pida etmez diýilýär.
Şeýle-de, Lawrow Russiýa, Albaniýanyň liderleri tarapyndan ýaýradyldy diýilýän beýanat we ýakynda Makedoniýanyň demirgazygynda bolan durnuksyzlyk dogrusynda aladalanma bildirdi diýdi.
Lawrowyň bu saparynyň çäginde Serbiýanyň prezidenti Tomislaw Nikoliç we premýer-ministr Aleksandr Wuçiç bilen hem duşuşmagyna garaşylýar.
Lawrow Serbiýanyň “Politika” atly neşirine beren interwýusynda Serbiýa Moskwanyň günorta-gündogar Ýewropadaky esasy hyzmatdaşydyr diýdi.


text:
- 🏠 Emläk 6,054
- 🚗 Ulag 2,013
- 👌 Hyzmat 997
- 📦 Satlyk harytlar 1,434
- 👨 Iş 474
- Aşgabat 9,491
- Ahal welaýaty 28
- Balkan welaýaty 404
- Mary welaýaty 377
- Daşoguz welaýaty 186
- Lebap welaýaty 486
VIP bildirişler
Täze bildirişler
Türkmenistan - NaydiZdes Mugt Bildirişler
Türkmenistanda eýesinden bildirişler Naydizdes saýtynda - bärde islän harydyňyzy tapyp bilersiňiz. Eger öz bildirişiňizi goşmak isleseňiz "Bildiriş ber" dügmesine basyň we isleýän bölümde öz bildiriňşiňizi mugt goşuň. Naydizdes saýtyndan Türkmenistanda ähli zady satyn alyp we satyp bilersiňiz.


text:
Pakistanda poliomielit keseline uçran ýene üç adam hasaba alyndy. Ýerli metbugatyň saglyk resmilerine salgylanyp 2-nji oktýabrda beren maglumatynda poliomielit keseline uçran üç adamyň hem ýurduň tire-taýpalar regionynda hasaba alnandygy habar berilýär.
"The Express Tribune" atly websahypanyň maglumatyna görä, şu ýyl Pakistanda poliomielit keseline uçran 187 adam hasaba alnypdyr.
Awgust aýynda Pakistan ýurduň ýedi sany tire-taýpalar sebitindäki 700 müňden gowrak çaga waksina sançmak üçin täze saglyk kampaniýasyna başlapdy.
Saglyk resmileri pitneçileriň agdyklyk edýän sebitinde howpsuzlyk şertleriniň ýaramazlygy sebäpli anti-polio kampaniýasynyň çäginde 300 müňe golaý çaga waksina sanjymynyň amala aşyrylmajakdygy barada duýduryş berdi.


text:
Parahatçylyk ugrundaky Nobel baýragynyň eýesi Malala Ýousafzai 25-nji sentýabrda BMG-niň dünýä liderleriniň sammitiniň açylyş dabarasynda dünýäde çagalar üçin 12 ýyllyk mugt bilimiň bolmagyna çagyryş eder.
Pakistanda gyzlaryň bilim almak hukugyny goramak boýunça iş alyp baran we 2012-nji ýylda Pakistanda “Taliban” tarapyndan oka tutulan Malalanyň çykyşy Papa Fransisiň çykyşynyň yzýany ediler.
“Liderleriň öz çagalary üçin edýän arzuwlaryny dünýäniň beýleki çagalary üçin hem etmeklerine umyt baglaýaryn”, diýip Malala Reuters agentligi bilen söhbetdeşliginde aýtdy.
Malala iýul aýynda özüniň 18-nji ýaş toýuny Liwanda siriýaly bosgun gyzlar üçin mekdebi açmak bilen belledi. Ol bosgun çagalaryň ýagdaýlaryna hem ünsi çekmegi wada berdi.


text:
Geçen hepdäniň ahyrynda geçirilen hökümet maslahatyndan soň, Türkmenistanyň habar serişdeleri jemgyýetiň häzirki döwrüni “Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwri” diýip atlandyryp başladylar.
Bu barada anyk resmi karar bolmasa-da, käbir synçylar G.Berdimuhamedowyň ikilenji möhlete prezident saýlanmagy bilen, indi ozalky ideologik şygarlary üýtgetmek barada-da kampaniýanyň alnyp barylýandygyny belleýärler.
2007-nji ýylda-da Gurbanguly Berdimuhamedowyň ilkinji gezek prezident saýlanmagy bilen, ýurduň häzirki zamanasy “Beýik galkynyşlar zamanasy” diýlip atlandyrylyp başlanypdy.
Saparmyrat Nyýazowyň ýurdy dolandyran zamanasy bolsa “Altyn asyr zamanasy” diýlip atlanydyrylypdy.


text:
Owganystanyň resmisi ýurduň günortasyndaky Zabul welaýatynyň paýtagtynda janyndan geçeniň ýükli ulagda amala aşyran bombaly hüjüminde bäş adamyň öldürilendigini we başga-da 62-den gowragynyň ýaralanandygyny habar berýär.
Zabul welaýat polisiýasynyň başlygy Mirwais Nurzaýyň 25-nji maýda beren maglumatyna görä, bu hüjüm welaýat geňeşiniň Kalatdaky jaýlar toplumynyň girelgesinde amala aşyrylypdyr.
Nurzaýyň aýtmagyna görä, hüjümçi partladyjy serişdeleri kiçi ýük ulagynyň içinde ýarypdyr.
Bu hüjümiň jogapkärçiligini "Talyban" hereketi öz üstüne aldy.
Soňky aýlarda Owganystanyň Pakistan bilen serhetleşýän Zabul welaýatynda gozgalaňçylaryň işjeňliligi artdy.


text:
Uzynlygy 900 kilometre golaý bolan Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demirýol ulgamy düýn bu ýurtlaryň baştutanlarynyň gatnaşmagynda Türkmen-Eýran serhedinde dabaraly ýagdaýda açyldy.
Bu dabarada eden çykyşynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow gürrüňi gidýän proýekte 2007-nji ýylda gol goýlandygyny ýatladyp, şeýle diýdi: Çylşyrymly tebigy we howa şertlerine garamazdan, Türkmen demirýolçylary Bereket demirýol bekedinden başlap, Gyzylgaýanyň üstünden Gazagystan bilen döwlet serhedine çenli 500 kilometr ýoly gysga döwrüň içinde gurmagy başardylar. Şu gün bolsa biz bu demirýoluň günorta şahasyny, ýagny Bereket şäherinden Türkmenistan bilen Eýranyň serhedinde ýerleşýän Etrek etrabynyň merkezine çenli bölegini hem işe girizýäris”.
Dabara düýn geçirildi, oňa Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow, Eýranyň prezidenti Hasan Rohani we regionyň käbir ýurtlarynyň demirýol ministrleri gatnaşdylar.
Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow bu proýektiň ýurdy transport geçelgesine öwürmek ugrundaky tagallalaryň çäginde ädilen ilkinji ädimdigini aýdyp, gelejekdäki planlar hakda hem durup geçdi.
“Gürrüň geljekde Baltika we Demirgazyk Ýewropa ýurtlaryna çykmak arkaly Gara deňiz sebitleridir Kawkaz bilen birlikde Merkezi Aziýany we Hazar deňiz regionyndaky döwletleri özara birikdirýän täze bir geoykdysady giňişligiň binýadyny tutmak barada barýar. Bu taslama geljekde günorta we gündogar ugurlardaky ulagdyr üpjünçilik ulgamlarynyň hem birleşdirilmegini göz öňünde tutýar” diýip, Berdimuhamedow sözüniň üstüne goşdy.
Dabarada çykyş eden beýleki ýolbaşçylardan Eýranyň prezidenti Hasan Rohani bu güni taryhy bir gün diýip atlandyryp, onuň regionda söwda-satygyň artmagynda uly rol oýnajakdygyny aýtdy: “Bu güni üç ýurt üçin hem taryhy bir gün diýip hasap edýärin. Bu demirýoluň açylmagy, geçmiş bilen deňeşdirilende, halklarymyzyň biri-birine örän ýakyndygyny aýan etdi. Meniň bu proýektiň üç ýurduň halklarynyň bähbidine, söwdagärlerimiziň bähbidine boljagyna hiç hili şübhäm ýok”.
Gazagystanyň prezidenti hem öz çykyşynda bu proýektiň agzalýan ýurtlaryň arasynda söwda-satygyň artmagyna mümkinçilik döretjekdigini nygtady. Mundan ozal Gazagystanyň prezidentlik apparaty tarapyndan ýaýradylan beýanatda bu demirýol arkaly üç ýurduň arasynda amala aşyryljak ýük gatnawynyň geljek ýyl 10 million tonna ýetjekdigi aýdylýar, bu san häzirki wagtda 3 million tonna barabardyr.
Ýol
Düýnki geçirilen dabarada proýekti tanatmak maksady bilen taýýarlanan wideoda bu proýekt arkaly Hytaýyň Liýanýungang şäheri bilen Eýranyň Bender-Abbas portunyň arasyndaky gatnaw ýolunyň wagtynyň 22 günden 13 güne çenli gysgaljakdygy mälim edilýär.
Ýatladyp geçsek, Türkmenistanyň üstünden geçýän we Gazagystan bilen Eýrany birikdirýän bu demirýol proýektiniň 85 kilometri Eýranyň, 700 kilometri Türkmenistanyň, 140 kilometr töweregi-de Gazagystanyň territoriýasyndan geçýär.
Proýekt Gazagystanyň Maňgyşlak welaýatyndaky Özen sebitinden başlanyp, gazak-türkmen serhedindäki Bulaşak otly geçelgesiniň üsti bilen Türkmenistanyň Gyzylgaýa, Bereket şäherçelerinden geçip, Eýran-Türkmenistan serhedinde ýerleşýän Etrek otly geçelgesi arkaly Eýranyň Gülüstan (ozalky ady Türkmensähra) welaýatyna barýar.
Häzirlikçe diňe ýük gatnawy göz öňünde tutulýan bu demirýol arkaly geljekde ýolagçylara hem hyzmat ediljekdigi aýdylýar. Emma, açylyş dabarasynyň geçirilendigine garamazdan, otly gatnawynyň haçan başlajagy barada häzirlikçe takyk maglumat berlenok.


text:
Lebabyň Sakar etrabynyň Çandyr obasynda ýaşaýan 67 ýaşly Jümägül daýza oglunyň üç çagasyna seredýän lebaplylaryň diňe biri. Jümägül daýzanyň ogly bilen gelniniň ikisi hem iki ýyl mundan ozal Türkiýä işlemäge gidipdirler.
Jümägül daýzanyň ogly bilen gelni daşary ýurtlara, Türkiýä işlemäge giden türkmenistanly maşgalalardan diňe biri. Sakar etrabynyň ýerli hökümet wekilleriniň aýtmagyna görä, “Geçen bir ýylda Türkmenistandan 111 müň 260 adam daşary ýurtlara gidipdir we olaryň-da 34 müňüsi Lebabyň ýaşaýjylarydyr”.
Türkiýä işlemäge gidýänler esasanam ýaşlar bolup, olaryň arasynda Jümägül daýzanyň ogly we gelni ýaly çagaly maşgalalar hem bar. Olaryň çagalaryna göz-gulak bolmak wezipesi iş ýüzünde maşgalanyň ýaşulularynyň gerdenine düşýär.
Adynyň agzalmagyny islemedik lebaply zenan bu ugurda şaýat bolan bir wakasy barada Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň berdi: ”Ýaş gelinler öz çagalaryny köplenç öz enelerine taşlap gidýärler. Käwagt biri gaýnyna tabşyraýmasa, esasan öz enesine ynanyp gidýärler. Iki-üç çagalaryny taşlap gidip ýörenlerem bar. Men birini bilýän – üç çagasyny taşlap gitdi, 2006-njy ýylda gitdi şol gelin”.
Türkiýä işlemäge gidýän türkmenistanly zenanlar, umuman aýdylanda, öý hyzmatlarynda işläp, olaryň uly bir böleginiň, üç aýlyk wiza möhleti gutarandan soň, bikanun ýagdaýa düşüp, soňra ýyllap şol legal däl statusda ýaşaýandygy aýdylýar.
"Ene mähri"
Bu-da şeýle ýagdaýdaky türkmenistanlylar aýlap, hatda ýyllap öz maşgalasyndan, çagalaryndan uzakda ýaşamaly bolýarlar diýmek. Olar öz çagalaryny küýseýän bolsa, çagalary hem olary küýseýärler.
Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan, adynyň agzalmagyny islemedik lebaply gelin bu barada ýene şeýle diýdi: ”Olar ejelerini küýseýär. Duýulýar-da şol, garyndaşymy, daýzasymy bir ýaşrak gelse, başga bir mugallyma gelse, şeýle bir seredýärler… Bir hili şundan aňsa bolýar, ene mähri ýetenok olara. Okuwa kän bir ünsem ýok olaryň, şol oýun oýnap, [oýna] ýykgyn edip, okanoklar, okasy gelenok olaryň”.
Käbir adamlaryň gazanç üçin daşary ýurtlara gitmegi maşgalalary biri-birinden jyda düşürýän bolsa, bu ýagdaý şol daşary ýurda gidenleriň obasynda käbir goşmaça gazanç çeşmesini hem döredýär. Meselem kiçi ýaşly çagalary bolan ene-atalaryň arasynda uzak wagtlap daşary ýurtlara işlemäge gidenlerinden käbirleri öz çagalaryny ýaş jigilerine goýup gidýärler. Bu hem, esasan, mekdebi tamamlan işsiz ýaş gyzlara iş mümkinçiligini döredýär.
Lebaply ýaş ýigit Zafaryň jigisi hem Türkiýä işlemäge giden uly aýal doganynyň çagasyna enekelik edýän ýaş gyzlardan biri. Zafaryň aýtmagyna görä, enekelik edýändigi üçin oňa aýratyn aýlyk berilmeýän hem bolsa, Türkiýeden belli bir derejede pul iberilýär.
Elbetde, Türkiýä işlemäge gidenleriň aýlygy biri-birinden tapawutly, onsoň olaryň yzyna, ýagny öz maşgalasyna iberýän puly hem deň däl. Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan lebaply zenanyň aýtmagyna görä, iberilýän puluň möçberi aýda 200-300 dollar aralygynda: “Olar işläp iberýärler, her aýda iberýärler öýlerine 200, 500 dollar gelip ýöreni hem bar, iberýärler”.
Jümägül daýzanyň ogly bilen gelninden hem her aýda yzyna pul gelip dur, emma olaryň haçan ýurda dolanjagy, asla dolanyp-dolanmajagy barada ne Jümägül daýza bir zat aýdyp bilýär, ne-de onuň ogly bilen gelniniň bu ugurda anyk plany bar.


text:
15-nji noýabrda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanyň nebiti we gazy –2011” atly halkara sergisine gatnaşmak üçin Aşgabada gelen ÝB-iň Merkezi Aziýa we Gürjüstan boýunça ýörite wekili Pýer Moreli kabul etdi.
Ýerli metbugatda berilen maglumata görä, jenap Morel türkmen gazyny dünýä bazaryna çykarmak üçin ýurtda alnyp barylýan syýasata ýokary baha beripdir.
Soňky ýyllarda Türkmenistan bilen ÝB özara hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanma bildirýär. 2008-nji ýylyň 26-njy maýynda taraplaryň arasynda Energiýa pudagynda birek-birege düşünişmek we hyzmatdaşlyk boýunça Memoranduma gol çekildi.
Emma Türkmenistanda adam hukuklary bilen bagly ýagdaýyň ýaramaz bolmagy sebäpli, ÝB Türkmenistan bilen “Partnýorlyk we hyzmatdaşlyk boýunça” şertnama gol çekmän gelýär.
15-nji noýabrda ÝB-niň Merkezi Aziýa we Gürjüstan boýunça ýörite wekili Pýer Moreliň Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde gepleşik geçirendigi habar berilýär.


text:
BMG Owganystanda parahat ilatdan öldürilýän adamlaryň alty ýylda birinji gezek azalandygyny aýdýar.
Emma hasabatda hökümet işgärlerine, tire ýaşulularyna, şeýle-de ýerli ýolbaşçylara garşy edilýän pitneçilikli hüjümleriň 2012-nji ýylda has köpelendigi habar berilýär.
BMG-niň Owganystandaky missiýasynyň ýyllyk hasabatynda 2012-nji ýylda asuda ilatdan öldürilýän adamlaryň sanynyň 12 prosent kemelendigi habar berilýär.
Onda geçen ýyl Owganystanda asuda ilatdan azyndan 2,754 adamyň öldürilendigi, 2011-nji ýylda bolsa 3,131adamyň öldürilendigi aýdylýar.


text:
12-nji noýabrda Siriýanyň telewideniýesi ýurduň armiýasynyň, gozgalaňçylaryň Aleppo welaýatyndaky öňki galasy Al-Hader etrabyny ele geçirlendigini yglan etdi. Maglumatda bu halkara parahatçylyk gepleşiklerinden iki gün öň, Siriýanyň armiýasynyň ikinji uly ýeňişidir diýilýär.
Eýranyň we “Şaýy Hezbollah” hereketiniň goşunlary tarapyndan goldanylýan Siriýanyň režim güýçleri Al-Hader etrabynyň kontrollygynyň doly öz gözegçiligine geçendigini öňe sürdi.
Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy topar režim güýçleriniň Al-Hader etrabynyň uly bölegini öz kontrollygyna geçirendigini tassyklady. Bu etrabyň aglaba bölegine “Al-Kaýda” hereketi bilen ilteşikli “Al-Nusra fronty” we beýleki yslamçy toparlar kontrollyk edýärdi.
Düýbi Britaniýada ýerleşýän Siriýanyň adam hukuklary boýunça synçy topar bu sebitde Siriýanyň we Orsýetiň uruş uçarlarynyň howa zarbalaryny amala aşyrandygyny aýtdy.


text:
Türkmenistanda iş alyp barýan bir hytaýly kompaniýanyň türkmen we hytaýly işçileriniň arasynda 11-inji we 12-inji sentýabarda çaknaşyk bolupdyr.
Bu waka Türkmenistanyň gündogarynda ýerleşýän Samandepe we Ýolöten sebitlerinde bolupdyr. Mälim bolşuna görä, şol region Hytaý- Türkmenistan turbasyny gaz bilen üpjin eder.
Habarlardan mälim bolşuna görä, şol waka bilen baglanşykly 200 töweregi türkmen tussag edilip, 15 töweregi hytaýly hem keselhana ýerleşdirilipdir.
Bu barada gowşan habarlarda, bu çaknaşygyň esasy sebäbi ady agzalýan kompaniýa tarapyndan türkmen we hytaýly işçilere tölenýän aýlygyň deňsizligi we iş şertleriniň agyr bolmagy diýip bellenýär.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi hem-de Hytaýyň Türkmenistandaky ilçihanasy bu barada maglumat bermekden saklandylar.


text:
Müsüriň paýtagty Kairde musulmanlar bilen hristiýanlaryň arasynda çaknyşyk boldy. Bu wakada 10 adam öldi. Bu barada ýurduň howpsuzlyk we keselhana resmileri habar berýär.
Hristiýanlar ýekşenbe güni öz kelisesiniň otlanmagyna garşy çarşenbe güni Kairiň günortasyndaky magistraly böwetlediler. Haçan-da musulmanlar bu ýerden geçjek bolanda, iki tarap arasynda çaknyşyk döredi.
Iki tarap arasyndaky düşünişmezlikler hristiýan erkegi bilen musulman aýalynyň arasyndaky gatnaşyklaryň aýan bolmagyndan soňra döredi.
Hristiýanlar Müsüriň 80 million ilatynyň 10 prosent töwreregini tutýarlar.
Müsüriň hristiýanlary özleriniň äsgerilmeýändigine we özlerine garşy gizlin hüjümleriň amala aşyrylýandygyndan şikaýat edýärler.
Bu ýagdaýlardan soň çarşenbe güni Kairde ýüzlerçe adam pyçaklar bilen ýaraglanyp Tahrir meýdançasyndaky demokratik protestçileriň üstüne hüjüm etdiler.


text:
Pakistandaky ýowuzlykda bäş adam, şol sanda iki çaga öldürildi. Duşenbe güni Pakistanyň Rawalpindi şäherinde bolan hüjümde iki polisiýa ofiseri öldürildi we başga-da biri ýaralandy.
Ýerli polisiýa resmileriniň Azatlyk Radiosynyň Pakistan gullugyna beren maglumatyna görä, motosikletlerdäki dört sany nämälim hüjümçi şaýy metjidiniň golaýyndaky polisiýa ofiserlerine ýaragdan ot açypdyr.
Duşenbe güni irden ýurduň demirgazyk-günbataryndaky Haýber Puhtunhwa welaýatynyň Çarsadda etrabyndaky öýüň daşyna düşelen bombanyň partlamagy netijesinde hem bir aýal we iki çaga öldi. Ýerli polisiýa merkeziniň başlygy Hassan Han Azatlyk Radiosyna beren maglumatynda ölenleriň bir maşgala agzasyna degişlidigini aýtdy.


text:
Bangladeşiň polisiýasy, ganly hüjümlerden soň, jeňçilere garşy görülýän çäreleriň çäginde 900 çemesi adamy tussag edendigini aýdýar.
Polisiýa 10-njy iýunda yslamçy jeňçileri tussag etmäge gönükdirilenbir hepdelik kampaniýa başlandygyny aýtdy.
Soňky günlerde edilen hüjümlerde 40 çemesi adam, şol sanda blogçylar, alymlar, dini azlyklaryň wekilleri öldürildi.
Pidalaryň soňkusy hindi ybadathanasynyň 60 ýaşyndaky işçisi boldy, ol 10-njy iýunda Pabna etrabynda çapylyp öldürildi.
Hökümet BNP we "Jamaat-yslam" oppozisiýa partiýalaryna ilteşikli jeňçileriňýurtda durnuksyzlyk döretmäge çalyşýandyklaryny aýdýar.
«Yslam döwleti»we «Al-Kaýda» ýaly jeňçi toparlar bu ýurtda guralan käbir ganly hüjümleriň jogapkärçiligini öz üstlerine aldy.


text:
Gazagystanyň prezidenti 4-nji ýanwarda ýörite karar bilen Gazagystanyň Žanaözen şäherinde 5-nji ýanwarda tamamlanmaly adatdan daşary ýagdaýyň möhletini 31-nji ýanwara çenli uzaltdy. Geçen ýylyň 16-njy dekabrynda Žanaözende dörän bidüzgünçiliklerde, resmi maglumata görä, 17 adam heläk bolup, 100-e golaýy ýaralandy. Gaçyp barýan protestçilere ok atan polisiýa işgärlerine garşy jenaýat işleri gozgaldy.
Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýew Gazagystanyň “Adatdan daşary ýagdaýlar” baradaky kanunynyň 7-nji maddasynyň 3-nji bendine laýyklykda, 2011-nji ýylyň 17-nji dekabrynda Žanaözen şäherinde adatdan daşary ýagdaýy girizmek barada kabul eden kararynyň möhletini 2012-nji ýylyň 31-nji ýanwaryna çenli uzaltdy.
Resmi Astana 16-njy dekabrda Gazagystanyň garaşsyzlygynyň 20 ýyllygy bellenilen günde Žanaözende turan bidüzgünçilikde 41 binanyň weýran edilendigini habar berdi. Olaryň arasynda Žanaözen şäheriniň häkimliginiň binasy, “Ozenmunaýgaz” kompaniýasynyň administratiw binasy, 29 kommersiýa desga, banklaryň filiallary hem iki sany ýaşaýyş jaý bar. Polisiýanyň gaçyp barýan protestçileri oka tutandygyny subut edýän wideoýazgy hem “YouTube” saýtynda peýda boldy.
Gazagystanyň oppozision “Azat” hereketiniň metbugat sekretary, syýasatçy Amiržan Kosanow Žanaözende adatdan daşary ýagdaýyň uzaldylmagyna birnäçe sebäbiň bardygyny aýdýar. Syýasatçynyň pikiriçe, olaryň birinji sebäbi “Žanaözendäki wakalaryň ýüze çykmagyna näme sebäp boldy?”, “Kim protestçileri oka tutmaga buýruk berdi?”, “Bu wakany kim gurnady?” diýen ýaly sowallara entek jogap tapylmazlygydyr:
—Häkimiýet başyndakylar ýüze çykan sowallara jogap tapylmasa, ýagadaýyň has ýaramazlaşjakdygyna doly düşünýärler. Şonuň üçin derňew işlerini ýaşryn alyp barmaga mümkinçilik döredýän adatdan daşary ýagdaýyň möhleti uzaldyldy.
Çäklendirmeler
Adatdan daşary ýagdaýyň girizilmegi bilen Žanaözen şäheriniň içinde erkin hereket etmek çäklendirilýär. Bu çäklendirme awtoulaglara hem degişli. Adamalaryň şahsyýetini anyklamak üçin geçirilýän barlaglar has berkidilýär. Žanaözen şäherine gelmek hem şäherden çykmak çäklendirilýär. Köpçülikleýin çäreleriň geçirilmegi, şol sanda mitingleriň, ýörişleriň we beýleki demonstrasiýalaryň geçirilmegi gadagan edilýär. Wideoýazgylary düşürip, sesleri ýazmak üçin ulanylýan tele hem radio enjamlaryň, nusga alýan kopiýa enjamlarynyň, sesi gataldýan enjamlaryň ulanylmagy çäklendirilýar ýa-da gadagan edilýär.
Gazagystanly syýasatçy, ýurduň ekologiýa boýunça jemgyýetçilik fondunyň prezidenti Musagali Duambekow adatdan daşary ýagdaýy uzaldyp, onsuz-da ynjalykdan gaçan halky mundan beýläk öjükdirmek zerurlygynyň ýokdugyny aýdýar:
—Adatdan daşary ýagdaý nämä gerek? Mysal üçin, ilat demonstrasiýa çykmasyn diýseler, bu zatlaryň hemmesi kanunda ýazylan. Häzir Žanaözende 10 müňe golaý omonçylaryň bardygy dogrusynda bize habar gowuşdy. Olar hiç kime gymyldamaga maý bermezler. Biz 21-nji asyrda ýaşaýarys ahyryn. Halkyň gözi açyk. Arap ýurtlaryndaky ýagdaýlary, Orsýetde bolýan protestleri görüp, hemme zada düşünip otyrys. Meniň pikirimçe, häzir halka garşy güýç ulanmaly däl, basyş görkezmeli däl. Ilatyň kynçylyklaryny çözüp, meseläni olaryň ýagdaýlaryna düşünjek bolup, çözmeli.
Dekabr aýynyň ahyrynda gazak intelligensiýasynyň inisiatiwa topary Žanaözendäki bidüzgünçiliklerde ejir çeken nebitçilere ýardam bermek maksady bilen ýörite gumanitar fond döretmegi planlaşdyrylýandygyny mälim etdi. Bu inisiatiwa toparyna režissýor Bolat Atabaýew, ýazyjy Sopy Smataýew, žurnalist Salamat Omaş we intelligensiýanyň beýleki wekilleri gatnaşýarlar.
Gazak resmileriniň berýän maglumatlarynda 16-njy dekabrda Žanaözen şäherinde bolan bidüzgünçilikde 17 adamynyň ölüp, 100-den gowrak adamynyň-da ýaralanandygy aýdyldy.


text:
Bankyň ýerine ýetiriji direktory Umeş Kumaryň ýolbaşçylygyndaky Aziýanyň ösüş bankynyň wekiliýeti Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde kabul edildi. Bu barada türkmen daşary syýasat edarasynyň saýty habar berýär.
Duşuşygyň barşynda taraplar Türkmenistan bilen Aziýa bankynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyny we gelejekki mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Türkmenistanda döredilýän maýa goýum şertleri, hususy düzümiň ösüşi, hususy kärhanalara we telekeçilere döwlet tarapyndan berilýän ýeňillikler täze tasamalaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilişi we ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk ýaly meselelere taraplar aýratyn üns berdiler.
Aziýanyň ösüş bankynyň wekiliýeti Türkmenistanda amala aşyrylýan ykdysady reformalara ýokary baha berdi, hususy telekeçiligi goldamaga gönükdirilen taslamalary we maksatnamalary durmuşa geçirmegiň çäklerinde bilelikde iş alyp barmaga taýýardygyny mälim etdi.


text:
BMG-niň Ykdysady we Sosial işleri boýunça edarasynyň taýýarlan hasabatynda dünýäniň ikinji gezek global ykdysady çökgünlige uçramagynyň uly ähtimallygynyň bardygy nygtalýar.
Hasabata görä, geljek ýyl dünýä ykdysadyýetiniň ösüşi 2.6% deň bolar. Bu görkeziji 2010-njy ýylda 4% bolupdy.
Emma, eger Ýewropadaky maliýe krizisini çözmek başartmasa, şeýle-de ösen döwletler býujet çykdaýjylaryny kemeltmegini dowam etdirse, onda geljek ýyl üçin kesgitlenen ösüşiň derejesiniň 2.6%-den hem pes bolmagy mümkin.
Hasabata görä, geljek ýyl ykdysady ösüşiň derejesiniň Amerikada 1.5%-e, Ýewropa ýurtlarynda bolsa, ortaça, 0.7%-e deň bolmagyna garaşylýar.


text:
Gresiýanyň parlamenti 2014-nji ýyl boýunça döwlet býujetini kabul etdi. Indiki ýylyň býujetinde ýurduň alty ýyllap dowamly çöken ykdysadyýetiniň gaýtadan galyp başlamagy göz öňünde tutulýar.
Garaşylyşy ýaly hökümetiň konserwatorlardan we sosialistlerden ybarat koalisiýasy ýekşenbe günüň gijesinde geçirilen ses berişlikde 153 ses bilen býujeti goldadylar. 300 orunlyk parlamentiň 142 agzasy garşy çykyş etdi.
Gresiýanyň premýer-ministri Antonis Samaras býjetiň kabul edilmegini makullady we muny Gresiýanyň ykdysadyýetiniň krizisden çykmagyna tarap ilkinji ädim, diýip atlandyrdy.
Gresiýanyň 2014-nji ýyl boýunça býujetinde 0.6% ösüş göz öňünde tutulýar. Bu 2007-nji ýyldan bäri ilkinji pozitiw görkezijidir.
Emma analitikler býujetde göz öňünde tutulýan girdejilere we çykdajylara kreditorlaryň garşy çykmagynyň mümkindigini belleýärler. 2010-njy ýyldan bäri Gresiýa berilen karzyň möçberi 240 milliard ýewrodan aşdy.


text:
22-nji sentýabrda Nýu-Ýorkda Owganystanyň, Eýranyň, Saud Arabystanynyň hem 20 çemesi Aziýa ýurtlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilen duşuşykda “Ýüpek ýoluny” dikeltmek barada maslahat edildi.
Häzirki zaman “Ýüpek ýolunyň” dikeldilmeginiň iri ykdysady proýektleriň amala aşyrylmagyna ýardam berip biljekdigi barada gürrüň edildi.
Şeýle proýektleriň arasynda Türkmenistandan Pakistana hem Hindistana gaz akdyryp biljek “Transowgan” gazgeçirijisi hem agzaldy.
Bu maslahata gatnaşan ABŞ-nyň Döwlet sekretary Hillari Klinton regionyň ykdysady hyzmatdaşlygynyň ösdürilmeginiň Owganystandaky ýagdaýa hem oňyn täsir edip biljekdigini belledi.
Germaniýanyň daşary işler ministri Guido Westerwelle Owganystanda asudalygy dikeltmek boýunça dekabr aýynda Germaniýada geçiriljek halkara konferensiýasynda gadymy “Ýüpek ýoly” ýurtlarynyň ykdysady hyzmatdaşlygyny ýaňadan dikeltmek meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny mälim etdi.


text:
«VISA» we «MILLIKART» atly kartlar bilen töleg geçirip bilersiňiz:
• Karty bankomata salyň;
• PIN-kody aýlaň;
• «Tölegler» hyzmatyny saýlaň;
• «Аltyn Asyr» ulgamynysaýlaň;
• Telefon belgisini 993 6х хххххх görnüşinde giriziň;
• puluň möçberini ýazyň we tölegi barlap tassyklaň.
2-3 minutdan soň Size telefon hasabyňyzyň dolandygy barada SMS habary geler.
* Telefon belgiňizi dogry bellemegiňizi Sizden haýyş edýäris. Belgi ýalňyş bellenen ýagdaýynda Bank puluňyzy yzyna gaýtaryp bilmez.
* Telefon belgiňize pul geçýänça, çeki zyňmaň.
• Özüňiz üçin zerur bolan pul möçberindäki TMCELL hyzmatlaryna töleg kartasyny satyn alyň.
• Emaý bilen, karta zyýan ýetirmezlige çalşyp, töleg kartasynyň aşagynda PIN-kod ýazylan gatlagyny bozuň. Muny köpük bilen etmek oňaýlydyr.
• Öz TMCELL telefonyňyzda *0808 belgini ýazyň we “Çagyryş” düwmejigini basyň.
• Awtomatik jogap berijiniň habaryny diňläň, dili saýlaň – türkmen dili üçin 1 düzmejigi ýa-da rus dili üçin 3 düwmejigi basyň.
• Awtomatik jogap berijiniň habaryny diňläň, töleg kartasynyň PIN-kodyny giriziň, ol öçürilýän zolagyň aşagynda ýerleşen. Girizilen PIN-koduň töleg kartasynda ýazylan bilen takyk gabat gelýänligine göz ýetiriň.
• # düwmejigi we soňra 1 düwmejigi basyň.
Mundan soňra karta işjeňleşýär, pul möçberi Siziň hasabyňyza geçirilýär, Size serişdeleriň geçirilenligini tassyklaýan SMS geler.
Ýakynda ýerleşýän TMCELL hyzmat ediş ofisine baryň
Bir-biriňize kömek ediň! "SMS arkaly pul geçirmek" hyzmatyny öz hasabyňyzdan TMCELL-ň başga müşderisine pul geçirmek üçin ulanyň, şonuň bilen birlikde onuň hasabyny dolduryň.


text:
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Gyrgyz Respublikasyna amala aşyran iki günlük döwlet sapary üstünlikli tamamlady.
Ýokary derejedäki türkmen-gyrgyz gepleşikleri üstünlikli geçip, olaryň barşynda iki dostlukly döwletleriň uzakmöhletleýin özara bähbitli esasda, ikitaraplaýyn görnüşde, şeýle hem abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde giň gerimli hyzmatdaşlygy ösdürmäge we giňeltmäge taýýardygy tassyklanyldy. Ýokary derejedäki duşuşygyň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklar, şeýle hem söwda-ykdysady we ynsanperwer-medeni ulgamlarda Türkmenistanyň we Gyrgyz Respublikasynyň arasyndaky netijeli gatnaşyklary giňeltmäge gönükdirilen resminamalar munuň şeýledigine aýdyň şaýatlyk edýär.
Şu gün irden döwlet Baştutany Gurbanguly Berdimuhamedow Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Almazbek Atambaýew bilen Bişkegiň taryhy merkezinde ýerleşen Ýeňiş meýdançasyndaky ýadygärlikler toplumyna bardylar. Türkmenistanyň Prezidenti Baky alawyň etegine ajaýyp gül çemenlerini goýdy.
Çäre tamamlanandan soň, Türkmenistanyň we Gyrgyzystanyň Prezidentleriniň awtoulag kerweni paýtagtyň “Manas-2” halkara howa menziline tarap ugur aldy.
Iki dostlukly döwletleriň Baştutanlary hoşlaşanlarynda, türkmen Lideriniň şu döwlet saparynyň türkmen-gyrgyz gatnaşyklarynyň taryhynda täze möhüm sahypany açandygyny bellediler we ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklaryň iş ýüzünde amala aşyryljakdygyna hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge hyzmat etjekdigine ynam bildirdiler.


text:
Ýewropa geňeşiniň başlygy Donald Tusk migrant krizisini çözmek barada maslahatlaşmak üçin Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan bilen duşuşýar. Tusk Türkiýäniň içinden geçip, Ýewropa Bileleşigine gelýän migrantlaryň sanynyň juda kändigini aýtdy.
Tusk 4-nji martdaky gepleşikde Erdogany bu krizisi çözmäge has köp ýardam etmäge iterer öýdülýär. Ol şondan bir gün ozal ykdysady migrantlaryň ÝB-den daşda durmalydygy barada duýduryş çap etdi.
Tuskyň sapary Wena, Balkanlara we Afina, migrantlaryň balkan ýoly diýilýän meselesindäki tagallalaryny utgaşdyrmak çagyryşlary bilen eden diplomatik saparynyň jemini jemleýär.
Ol liderler bilen ÝB-niň Gresiýanyň daşky serhediniň goragyny berkitmek üçin kenarýaka gorag sistemasyny döretmek planynyň taslamasy barada gürrüň etdi.
Gresiýa Ýakyn Gündogardaky, Owganystandaky, Pakistandaky uruşdan, ýanamalardan, garyplykdan gaçýan bosgunlaryň we migrantlaryň Ýewropa girýän esasy girelgesi bolup durýar.


text:
"Arsenal" futbol klubunyň türk ýarymgoragçysy Mesut Özil Ýewropa futbol bäsleşiginden öň dynç alşa çykyp, Mekgä zyýarata bardy.
27 ýaşyndaky futbolçy Özil bu tomus Fransiýada geçiriljek Ýewropa çempionatynda Germaniýanyň milli ýygyndy toparynyň esasy oýunçylarynyň biri bolar.
Ol öz dynç alşynda Ýakyn Gündogara eden gezelenjinde Dubaýa baryp, Iordaniýanyň siriýaly bosgunlara ýardam üçin gurnalan ynsanperwerlik maksadyna gönükdirilen futbol oýnuna gatnaşdy.
Mesut Özil Käbäniň öňünde düşen suratyny "#Mecca #HolyCity #SaudiArabia #Islam #Pray" sözbaşysy bilen Instagramda goýdy.
Germaniýaly we asly türk bolan bu tanymal futbolçy özüniň Ýakyn Gündogar sapary mahalynda Aziýada futbolyň ösdürilmegi maksatnamasynyň çäginde Iordaniýadaky Zaatari bosgunlar düşelgesine baryp, ol ýerde çagalar bilen bile futbol oýnady. Paýtagt Ammandan 80 km uzakda ýerleşýän ol düşelgede 80 müň siriýaly bosgun ýaşaýar.
Özil şeýle-de Ammanda Iordaniýanyň 17 ýaşa çenli bolan gyzlar futbol toparynyň türgenleşigine gatnaşdy. Türgenleşikden soň onuň toparyň agzalaryna öz oýnaýan "Arsenal" klubunyn sport formasyndan paýlap, olar bilen bile ýadygärlik surata düşendigi aýdylýar.
"Arsenal" bilen baglaşan häzirki şertnamasynyň möhletiniň 2018-nji ýylda gutarýandygyna garamazdan, Özil täze şertnama barasynda gepleşiklere howlukmaýandygyny aýdýar. Ol Ýewropa çempionatynyň özi üçin esasy bäsleşikdigini belleýär.
"Arsenal" tanymal futbolçy Öziliň, futbolçy hökmünde, geljekki umydyny özleri bilen baglamagyna garaşýar.


text:
Şenbe güni Aşgabatda Türkiýe Respublikasyny esaslandyryjy we onuň ilkinji prezidenti Mustafa Kemal Atatürküň ýadygärligine gül goýmak çäresi geçirildi.
Soňky ýyllar Türkmenistanda adat bolşy ýaly, bu çäre Mustafa Kemal Atatürküň aradan çykan gününe gabatlanylyp gurnaldy.
Oňa Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň, okuw jaýlarynyň we dürli jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri bilen birlikde Türkiýäniň Aşgabatdaky ilçihanasynyň we Aşgabatdaky türk kompaniýalarynyň wekilleri-de gatnaşdylar.
Mustafa Atatürküň ýadygärliginiň ýanynda gurnalan bu çärede resmiler, şol sanda Türkiýäniň Aşgabatdaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Şewki Mutewellioglu hem ýörite söz sözläp çykyş etdi.


text:
Orsýetiň prezidenti Wladimir Putin uly energiýa kompaniýalarynyň resmilerine Orsýetiň “ukrain radikallarynyň» Ýewropa gaz üpjünçiligini böltemek howpundan çanlakaý alada galýandygyny aýtdy.
Putin 24-nji maýda Sankt Peterburgada guralan Halkara ykdysady foruma gatnaşyjylara ýüzlenip, bu diýilýän howpuň Orsýetiň Ukrainanyň üstünden Ýewropa iberýän gazyna abanýandygyny aýtdy:
"Ýaşyryp durjak däl, biz käbir ukrain radikallarynyň biziň gazymyzyň Ýewropa geçirilmegine päsgel bermek baradaky haýbatly beýanatlaryndan çynlakaý alada galýarys. Emma sagdyn pikir üstün çykar we bu beýle bolmaz diýip umyt edýäris."
Putin «goňşularymyzdaky ýagdaý biziň Ýewropa Bileleşiginiň energiýa ulanyjylaryna göni ýol boýunça gaz ibermek inisiatiwalarymyzyň aktualdygyny ýene bir gezek tassyklaýar» diýdi.
Ol Ýewropa komissiýasyny, ýewropaly sarp edijileriň bähbitlerini goramak üçin, göni energiýa üpjünçilik ýoluny döretmek ugrunda herekete geçmäge çagyrdy.
Putin Ýewropanyň rus energiýasyna garaşlylygyny azaltmak barada edilýän çagyryşlaryň üstünde hem durup geçdi. Ol Orsýetiň hemişe öz baglaşan şertnamalaryna amal edip, Ýewropa gaz ibermek borçlaryny ýerine ýetirip gelendigini aýtdy we rus energiýasyny almagy azaltmak barada aýdylýanlary «akmaklyk» atlandyrdy.
'Çemodan doly nagt pul'
Putin «Orsýet aziýa we ýewropa bazarlaryndaky energiýa nyrhlaryny betniýetli bilen ulanmaz» diýdi.
Ol Orsýetiň Ýewropanyň energiýa üpjünçiligini diwersifikasiýa etmek planlaryndan habarlydygyny aýtdy we, Birleşen Ştatlardan gaz import edilmegini nazarda tutup, munuň Ýewropa üçin Orsýetden gaz satyn alandan has gymmat düşjegini hem sözüne goşdy.
Şeýle-de Putin Ýewropa Bileleşigini, ÝB-niň Kremliň gündogar Ukraindaky durnuksyzlykdaky roly üçin Orsýete has kän sanksiýa girizmegiň pikirini edýän wagtynda, Orsýetde işleýän ýewropa kompaniýalarynyň bähbitlerini nazarda tutmaga çagyrdy.
"Bu ýerde işleýän ýewropa kompaniýalary köplenç halatda ýewropa bazarlary üçin işleýärler we Ýewropa çemodan doly nagt pul alyp gidýärler» diýip, Putin aýtdy.
Ýewropa Bileleşiginiň pikirini edýän çäreleriniň arasynda, aýdylmagyna görä, Orsýetiň nebit-gaz kompaniýalaryna garşy sanksiýa girizmek hem bar, ýogsam bolmasa munuň ÝB üçin Orsýeti jezalandyrmagyň iň bir öte çäresi boljagy aýdylýar.
Şu arada, forumyň gapdalyndan, rus we aziýa kompaniýalarynyň arasynda, bir topar energiýa şertnamasyna gol çekildi.
Şol ylalaşyklaryň biri Orsýetiň iň uly nebit kompaniýasy Rosneft bilen Hindistanyň ONGC kompaniýasynyň arasynda baglaşyldy.
Orsýetiň energiýa ministri Aleksandr Nowak bolsa, tähranly resmiler bilen Eýrana 10 milliard dollarlyk elektrik toguny ibermek barada maslahat etdi.


text:
Saud Arabystany özüniň NATO agzasy Türkiýäniň Injirlik howa bazasyna «Yslam döwleti» jeňçi toparyna garşy söweşmek üçin uçar iberjekdigini tassyk etdi.
Brigada generaly Ahmed al-Assiri 13-nji fewralda «Al Arabiya» telewideniýesine patyşalygyň «Yslam döwleti» toparyna garşy söweşi güýçlendirmäge ygrarlydygyny we bu çäräniň şol tagallalaryň biri bolup durýandygyny aýtdy.
Türkiýäniň daşary işler ministri Mewlut Kawusoglu şenbe güni «Ýeni Şafak» gazetine saudlylaryň uçar ibermäge taýýarlygyň çäginde howa bazasyna gözegçilik edendigini aýtdy.


text:
Tükiýe we ABŞ-nyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa Siriýa bilen serhedindäki esasy şäheri “Yslam döwleti” (YD) toparynyň söweşijilerinden arassalamak boýunça harby çärelerine başladylar.
24-nji awgustda irden başlanan çäräniň dowamynda Türkiýe serhet-aşyr Jarablus şäherini top ýaraglaryndan oka tutdy, yzýany türk uçarlary YD toparynyň nyşanlaryna hüjüm etdiler, diýip Türkiýäniň mediasy habar berdi.
“Türkiýäniň ýaragly güýçleri we Halkara koalisiýasynyň ýardamçy güýçleri Aleppo welaýatynyň Jarablus şäherini Daesh terrorçy guramadan arassalamak maksatly harby operasiýany geçirdi” diýip Türkiýäniň premýer-ministriniň edarasynyň beýannamasynda YD toparynyň başgaça ady ulanyldy.
Bu çäre ABŞ-nyň wise-prezidenti Joe Bideniň Ankara planlaşdyran sapary bilen barmagynyň öňüsyrasyna gabat geldi. Biden 15-nji iýulda başa barmadyk agdarylyşykdan soň Türkiýä sapar eden iň ýokary derejeli amerikan resmisi boldy.


text:
TÜRKMENISTANYŇ DÖWLET HOWPSUZLYK GEŇEŞINIŇ MEJLISI
Türkmenistanyň Prezidenti, ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň şu ýylyň 8 aýynda ýerine ýetiren işleriniň jemlerine, döwlet Baştutanymyzyň öňde goýan jogapkärli wezipelerini netijeli çözmek maksady bilen bu edaralaryň maddy-enjamlaýyn üpjünçiligini has-da ýokarlandyrmak boýunça geçirilýän işler bilen baglanyşykly meselelere garaldy.
Mejlisiň barşynda milli Liderimiz harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylarynyň ýylyň başyndan bäri amala aşyrylan işler hem-de olaryň ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak babatda ozal berlen anyk tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi baradaky hasabatlaryny diňledi.
Ilki bilen Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary, milli howpsuzlyk ministri Ý.Berdiýewe söz berildi. Ol Belent Serkerdebaşymyza 2015-nji ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda harby ulgamda özgertmeleri amala aşyrmak boýunça alnyp barlan giň möçberli işler, Milli howpsuzlyk ministrligi tarapyndan durmuş – jemgyýetçilik durnuklylygyny saklamak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli howpsuzlygyň esaslaryny mundan beýläk-de pugtalandyrmagyň möhümdigini nygtap, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrliginiň ýolbaşçysyna ýurdumyzda oňaýly jemgyýetçilik – syýasy ýagdaýyň saklanylmagyna takyk we hemmetaraplaýyn gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady taýdan gülläp ösmeginiň, halkymyzyň abadançylygynyň has-da ýokarlanmagynyň girewidir.
Soňra Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň başlygy M.Yslamow ýolbaşçylyk edýän düzümleriniň şu ýylyň 8 aýynyň dowamynda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri hem-de eziz Watanymyzyň serhetleriniň ygtybarlylygyny we eldegrilmesizligini üpjün etmek maksady bilen geçirilýän çäreler, serhet galalarynyň döwrebap binalarynyň gurluşygy barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimize serhet gullugynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmakda uly goldaw berýändigi üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirildi. Häzirki wagtda bu gulluk zerur bolan ýörite kämil enjamlar we tehniki serişdeler bilen üpjün edilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, serhetçileriň öz mukaddes borjuny birkemsiz ýerine ýetirmek bilen, Türkmenistanyň serhetleriniň öňden gelýän hoşniýetli goňşular hem-de sebit we halkara ähmiýetli möhüm taslamalary durmuşa geçirmekde ýurdumyzyň uzakmöhletleýin hyzmatdaşlary bolup durýan goňşy döwletler bilen dostluk serhedi bolmagynda galmalydygyna oňat düşünmelidigini belledi. Şeýle hem halkymyzyň asuda we abadan durmuşynyň goragynda duran ýaş esgerleriň söweşjeň taýýarlygynyň hem-de watançylyk terbiýesiniň derejesini ýokarlandyrmagyň üstünde hemişe işlemegiň wajypdygy bellenildi.
Soňra Türkmenistanyň goranmak ministri B.Gündogdyýewe söz berildi. Ol sekiz aýyň dowamynda ýerine ýetirilen işler we döwlet Baştutanymyzyň başyny başlan harby özgertmeleriniň ilerledilişi barada hasabat berdi. Şol özgertmeler bolsa ýurdumyzyň Ýaragly Güýçleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmaga we kämilleşdirmäge gönükdirilendir.
Hasabatyň çäklerinde ministr Belent Serkerdebaşymyzyň garamagyna “Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Harby-Deňiz Güýçleri serkerdeligini döretmek hakyndaky” kararyň taslamasyny hödürledi.
Milli Liderimiz hasabaty diňläp, Garaşsyz hem Bitarap döwletimiziň dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk serhetleri bolup durýan mukaddes araçäkleriniň hemişe mähriban halkymyzyň parahatçylykly we döredijilikli durmuşynyň ygtybarly galkany bolup hyzmat etmelidigini belledi. Diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrina laýyklykda amala aşyrylýan özgertmeler bilen baglylykda, milli goşunymyzyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak we pugtalandyrmak boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Şu gün kabul edilýän çözgüt hem munuň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Belent Serkerdebaşymyz biziň Bitarap Watanymyzyň taryhynda ilkinji gezek ýurdumyzyň Harby – Deňiz Güýçleriniň serkerdeliginiň döredilýändigini belläp, kabul edilýän resminamanyň taryhy häsiýetini nygtady. Bu serkerdelik eziz Watanymyzyň deňiz serhetlerini gorar.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň buýurmasy boýunça kaşaň “Merdana” myhmanhanasynyň gurluşygynyň tamamlanmagy mynasybetli onuň açylyş dabarasyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegi tabşyrdy.
Soňra Türkmenistanyň içeri işler ministri I.Mulikow ministrligiň şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ýerine ýetiren işleri hem-de jemgyýetçilik tertip-düzgünini saklamak we ýurdumyzyň raýatlarynyň kanuny hukuklaryny hem-de azatlyklaryny üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Şeýle hem “Ýol hereketiniň howpsuzlygy—ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlygyň çäklerinde jogapkär düzümler bilen bilelikde guralýan çäreleriň meýilnamasynyň durmuşa geçirilişi barada hasabat berildi. Mälim bolşy ýaly, şu ýyl milli Liderimiziň başlangyjy bilen biraýlygyň çäklerinde guralan esasy çäreleriň biri türkmen paýtagtynyň demirgazyk böleginde, Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Awtoulag sporty merkeziniň golaýynda gurlan Çagalar awtoşäherjiginiň açylyşy bilen baglanyşykly boldy. Mundan başga-da, biraýlygyň dowamynda ýurdumyzyň ähli künjeklerinde dürli çäreler, şol sanda maslahatlar, mekdeplerde we çagalar baglarynda bu mowzuga degişli bäsleşikler guralar. Şeýle hem Türkmenistanda ýollarda özüňi alyp barmagyň medeniýetini wagyz etmäge, ýol hereketine gatnaşyjylaryň her biriniň onuň howpsuzlygy üçin şahsy jogapkärçiligine düşünmegine degişli maksatnamalaýyn çäreler geçiriler.
Ozal habar berlişi ýaly, şu ýylyň 22-nji awgustynda hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda sport ulaglarynyň Alfa-Romeo görnüşinde bäsleşik geçirilipdi. Şol bäsleşikde milli Liderimiz öz ussatlygyny görkezip, birinji orna mynasyp bolupdy. Mejlisiň barşynda ministr döwlet Baştutanymyza ýeňijiniň Kubogyny hem-de şahadatnamasyny dabaraly ýagdaýda gowşurdy.
Belent Serkerdebaşymyz içeri işler edaralarynyň işgärleri tarapyndan amala aşyrylýan işleriň örän jogapkärlidigini belläp, Türkmenistanyň içeri işler ministrine, ýangynlaryň döremeginiň öňüni almak, ýol gözegçiligi gullugynyň işini güýçlendirmek boýunça görülýän çäreleri kämilleşdirmek babatda anyk tabşyryklary berdi. Ýol gözegçiligi gullugynyň işgärleri ýol hereketiniň kadalarynyň berjaý edilişine berk gözegçiligi amala aşyryp, ulag serişdeleriniň sürüjileriniň hem-de pyýada ýolagçylaryň howpsuzlygyny üpjün etmelidirler. Badalga alan “Ýol hereketiniň howpsuzlygy—ömrümiziň rahatlygy” atly biraýlyk hem şu wezipeleri çözmäge gönükdirilendir. Döwlet Baştutanymyz bu biraýlygyň her ýyl geçirilmeginiň oňyn netijeleri berýändigini nygtady.
Soňra Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyýew şu ýylyň 8 aýynda ýerine ýetirilen işler, ýolbaşçylyk edýän düzümindäki işleriň ýagdaýy hem-de prokuratura edaralary tarapyndan döwlet durmuşynyň ähli ulgamlarynda kanunlaryň pugta berjaý edilişine gözegçiligiň amala aşyrylyşy barada hasabat berdi.
Milli Liderimiz prokuratura edaralarynyň öňünde goýlan wezipeleri, ilkinji nobatda bolsa, kanunylygy üpjün etmek hem-de kabul edilen kanunçylyk namalarynyň ähli kadalarynyň we düzgünleriniň berjaý edilişine berk gözegçilik etmek baradaky wezipeleriň çözülmegine örän jogapkärli çemeleşmegiň wajypdygyna ünsi çekip, hereket edýän milli kanunçylygyň bozulmalarynyň öňüni almagy talap etdi.
Soňra Türkmenistanyň Ýokary kazyýetiniň başlygy B.Çaryýew täze taryhy eýýamyň talaplaryny nazara almak bilen, ýurdumyzyň kazyýet ulgamyny kämilleşdirmek boýunça 8 aýyň dowamynda görlen çäreler, şeýle-de ozal berlen tabşyryklaryň ýerine ýetirilişi, barada hasabat berdi. Ol milli bähbitleriň goragynda duran kazyýet edaralarynyň işgärleriniň mundan beýläk hem kanunlaryň berjaý edilişini üpjün etmek boýunça öz üstüne ýüklenen borçlary ýerine ýetirmek üçin tutanýerli we halal zähmet çekjekdiklerini nygtady.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kazylaryň üstüne ýüklenen jogapkärçiligiň örän uludygyny belläp, işgärleri seçip almak meselesine aýratyn üns bermegi tabşyrdy. Çünki kanunçylygyň hem-de hukuk tertibiniň berk berjaý edilmegi köp babatda kazyýet işgärleriniň iş başarjaňlygyna we hünär derejesine baglydyr.
Soňra Türkmenistanyň Sagdyn jemgyýet howpsuzlygyny goraýyş döwlet gullugynyň başlygy A.Osmanow ýolbaşçylyk edýän gullugynyň şu ýylyň 8 aýynda neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygynyň öňüni almak maksady bilen amala aşyran çäreleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň hukuk goraýjy, saglygy goraýyş edaralary, ýerli häkimiýet düzümleri hem-de jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde tassyklanan çäreleriň meýilnamasyna laýyklykda, ilatyň arasynda wagyz-nesihat, aň-bilim işleri yzygiderli alnyp barylýar, raýatlarymyzyň, aýratyn hem ýaşlaryň sagdyn durmuş ýörelgesini seçip almagyna ýardam edýän medeni-köpçülikleýin çäreler geçirilýär.
Döwlet Baştutanymyz häzirki döwrüň howplaryna hem-de wehimlerine garşy göreşmekde tagallalaryň birleşdirilmeginiň wajypdygyny nygtap, Türkmenistanyň dünýä bileleşigi bilen bilelikde mundan beýläk hem neşe serişdeleriniň ýaýradylmagyna berk we barlyşyksyz göreş alyp barjakdygyny, kabul edilen milli maksatnamalaryň çäklerinde hem-de abraýly halkara guramalary bilen özara gatnaşyklar babatda neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygynyň öňüni almak, neşekeşligiň düýp-teýkary bilen soňuna çykmak boýunça giň möçberli çäreleri amala aşyrjakdygyny belledi.
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň başlygy D.Baýramow bu gullugyň şu ýylyň ýanwar-awgust aýlarynda ýerine ýetiren işleri, hususan-da, ýurdumyzyň serhedinden geçýän ýükleriň barlanmagyny üpjün etmek üçin döwrebap tehniki serişdeleriň ulanylyşy boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gümrük gullugynyň ýolbaşçysynyň öňünde durýan gaýragoýulmasyz wezipeler barada aýdyp, işgärleri seçip almagy we ýerli-ýerinde goýmagy, gümrük barlag bölümleriniň tehniki üpjünçiligini möhüm wezipeleriň hatarynda görkezdi.
Soňra Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň başlygy M.Nobatow 8 aýda ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi. Bu işleriň netijeleri dünýäniň dürli künjeklerinden ýurdumyza iş we tanyşlyk saparlary bilen gelýän daşary ýurtly myhmanlaryň sanynyň barha artýandygyny aýdyňlyk bilen görkezýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki Türkmenistana, onuň baý taryhyna hem-de täze taryhy eýýamda gazanýan üstünliklerine gyzyklanmanyň barha artýandygyna şaýatlyk edýän bu oňyn ýagdaýy kanagatlanma bilen belläp, gullugyň öňünde duran jogapkärli wezipeleri mundan beýläk-de üstünlikli çözmek babatda anyk tabşyryklary berdi.
Soňra Türkmenistanyň adalat ministri B.Muhammedow ýolbaşçylyk edýän ministrliginiň işi we kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler, ony täze taryhy eýýamyň talaplaryna hem-de halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna laýyk getirmek, hereket edýän kanunlary ýurdumyzyň ilatyna düşündirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.
Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ilata ýokary hünärli hukuk kömegini bermegiň, şol sanda guralýan raýatlaryň jemgyýetçilik kabul edişlikleriniň çäklerinde hukuk maslahatlaryny bermek çärelerini geçirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi.
Belent Serkerdebaşymyz giň möçberli özgertmeler ýoly bilen ynamly öňe barýan Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň esaslaryny pugtalandyrmakda harby we hukuk goraýjy edaralaryň möhüm ornuny belläp, parahatçylygy söýüji döwletimiziň diňe goranyş häsiýetine eýe bolan Harby doktrinadan ugur almak bilen, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny yzygiderli berkitjekdigini, harby gullukçylaryň maşgalalarynyň ýaşaýyş-durmuş meselelerine aýratyn üns berjekdigini nygtady.
Türkmenistanyň Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Türkmenistanyň Prezidenti, Türkmenistanyň Ýaragly Güýçleriniň Belent Serkerdebaşysy goşun generaly Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, bu ýere ýygnananlaryň ählisine berk jan saglyk hem-de ýurdumyzyň gülläp ösmeginiň, türkmenistanlylaryň bagtyýar durmuşynyň we abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde üstünlikler arzuw etdi.